cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջերմամիջուկային զենք
Ջերմամիջուկային զենք, ջրածնային զենք, զենք, որի պայթյունային գործողությունը հիմնված է գերբարձր ջերմաստիճաններում մինչև տասնյակ միլիոն աստիճան թեթև տարրերի միջուկների միացման ռեակցիայի ընթացքում ակնթարթորեն անջատվող էներգիայի օգտագործման վրա։
Այդպիսի ջերմաստիճաններ կարող են առաջանալ ատոմային ռումբի պայթյունից, այդ պատճառով զենքի լիցքի համար որպես դետոնատոր է ծառայում U235-ով կամ Pu239-ով սովորական ատոմային ռումբը։ Ջերմամիջուկային զենքի պայթյունի էներգիան զգալիորեն մեծ է ծանր տարրերի միջուկների ճեղքման շղթայական ռեակցիայի դեպքում անջատվող էներգիայից։
Տես նաև
Կատեգորիա:Միջուկային զենք Կատեգորիա:Ջերմամիջուկային ռեակցիաներ
Սինցզյան Ֆլային Թայգերս
«Սինցզյան Ժաունժույ Ֆլային Թայգերս» (չին.` 新疆广汇飞虎, անգլ.` Xinjiang Guanghui Flying Tigers), չինական պրոֆեսոնալ բասկետբոլային ակումբ, որն հանդես է գալիս Չինաստանի բասկետբոլի ասոցիացիայի (CBA) հյուսիսային դիվիզիոնում։ Տեղակայված է Սինցզյան երկրամասի Ուռումչի քաղաքում։ Տան հանդիպումներն ակումբն անցկացնում է «Հոնգշուան արենա» մարզապալատում։
Հիմնադրվել է 1999 թվականին։ 2004–2005 մրցաշրջանում ակումբը մրցաշրջանն ավարտում է գրավելով հյուսիսային դիվիզիոնի երրորդ տեղը, սակայն քառորդ եզրափակչում պարտվում է հարավային դիվիզիոնը ներկայացնող «Ցզյանսու Դրեգոնս» ակումբին։ 2005–2006 մրցաշրջանի ավարտին ակումբը գրավում է երկրորդ տեղը հյուսիսային դիվիզիոնում, սակայն քառորդ եզրափակչում կրկին պարտության մատնվում «Զցյանսուի» կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չինական բասկետբոլային ակումբներ
Մակաոյի ամենաբարձր շենքերի ցանկ
Մակաոյի բարձր շենքերի ցուցակը շենքի բարձրության վրա հիմնված վարկանիշները Emporis, Skyscraper Source Media и Council on Tall Buildings and Urban Habitat.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցանկեր
Անտոնի Լոմնիցկի
Անտոնի Լոմնիցկի (Antoni Łomnicki, ), լեհ մաթեմատիկոս, Լվովի մաթեմատիկական դպրոցի հիմնադիրներից։
Կենսագրություն
Անտոնի Մարյան Լոմնիցկին ծնվել է 1881 թվականին լեհ բնագետ Մարյան Ալոիզ Լոմնիցկու (1845-1915) և Մարիա Լոմնիցկու ընտանիքում։ Ունեցել է երկու եղբայր`Յարոսլավ Լյուդոմիր Լոմնիցկի (1873-1931) և Մաքսիմիլիան Լոմնիցկի (1877-1947)։
1905 թվականին ամուսնացել է Վլադիսլավա Բեկերի հետ. հաջորդ տարի ծնվել է նրանց դուստրը` Իրենան։ Ավստրո-Հունգարիայի ժողովրդական կրթության նախարարությունից ստանալով 1.200 կրոն թոշակ` Լոմնիցկին կնոջ ու դստեր հետ, 1906-1907 թվականներին մեկնել է Գյոթինգեն։ Այնտեղ տեղի համալսարանում լսել է Դավիթ Հիլբերտի, Ֆելիքս Կլայնի, Հերման Մինկովսկու, Կառլ Ռունգեի, Գուստավ Հերգլոցի դասախոսությունները։ Մասնակցել է ավտոմորֆ ֆունկցիաների տեսության, փոքրագույն մակերերևույթների, ինտեգրալ հավասարումների ու վարիացիոն հաշվարկման սեմինար պարապմունքներին։
1907 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1920 թվականի օգոստոսը Լոմնիցկին դասավանդել է Լվովի 7-րդ գիմնազիայում, իսկ 1916-1917 թվականներին` տնօրինել այն։ 1913-1914 թվականներին Լվովի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում դասավանդել է մաթեմատիկա։ Ընդունվել է Լվովի մաթեմատիկաֆիզիկական խմբակի անդամ։ 1914-1915 թվականներին զբաղվել է հավանականության տեսությամբ ու ակտուար մաթեմատիկայով, որի կուրսը հետագայում կարդացել է Լվովի առևտրի դպրոցում։
1918-1919 թվականներին` լեհ-ուկրաինական պատերազմի ժամանակ, Անտոնի Լոմնիցկին լեհերի կողմից որպես կամավոր մասնակցել է Լվովի մարտերին։ Ստացել է Լվովի պաշտպանության խաչ շքանշան և կոչման բարձրացում։ Ծառայել է Լվովի հրաձիգների գնդում։
1919 թվականի օգոստոսին դարձել է դոցենտ, իսկ մի քանի օր անց ստացել է Լվովի պոլիտեխնիկական դպրոցի մաթեմատիկայի պրոֆեսորի տեղակալի պաշտոն։ 1920 թվականի հունիսին ծնվել է նրա մյուս դուստրը`Եվան, իսկ օգոստոսին Լոմնիցկին զբաղեցրել է Լվովի պոլիտեխնիկական համալսարանի մաթեմատիկայի ամբիոնի վարիչի պաշտոնը։ 1920 թվականին մասնակցել է լեհ-խորհրդային պատերազմին։
1921 թվականի օգոստոսի 27-ին դարձել է Լվովի պոլիտեխնիկի օրդինար պրոֆեսոր, Լվովի գիտական ընկերության թղթակից-անդամ։ 1922-1923 և 1937-1938 թվականներին Լոմնիցկին եղել է Լվովի պոլիտեխնիկի մեխանիկայի ֆակկուլտետի դեկանը, իսկ 1922-1924 և 1939 թվականներին` Լեհական մաթեմատիկական ընկերության՝ Լվովի բաժանմունքի ղեկավարը։
1928 թվականի սեպտեմբերին Լոմնիցկին մասնակցել է Բոլոնյայի մաթեմատիկական միջազգային 8-րդ համաժողովին։ 1929 թվականին նա կես տարով արձակուրդ է ստացել գիտական աշխատանքով զբաղվելու համար։ 1930 թվականին Ժողովրդական մշակույթի ֆոնդից ստանալով թոշակը` 6.000 զլոտի, նա ութ ամսով գիտական ուսումնասիրությունների համար մեկնել է Հռոմ, Փարիզ, Գյոթինգեն և Բեռլին։ 1930-1931 թվականներին Լոմիցկին զբաղեցրել է Լվովի պոլիտեխնիկական համալսարանի ընդհանուր ֆակուլտետի դեկանի պաշտոնը, իսկ 1933 թվականին ընտրվել է այդ հաստատության ռեկտոր, սակայն Լեհաստանի նախագահը չի հաստատել նրան այդ պաշտոնում։ 1938 թվականի աշնանից մինչև 1939 թվականի հոկտեմբերը Լոմնիցկին եղել է Լվովի պոլիտեխնիկական համալսարանի պրոռեկտորը։ 1933 թվականից նա դարձել է Վարշավայի գիտական ընկերության թղթակից-անդամ, իսկ 1938 թվականից Գիտելիքի լեհական ակադեմիայի թղթակից-անդամ։ 1935-1939 թվականներին Լոմնիցկին կիրառական մաթեմատիկայի ու ինժեներիայի կուրս է դասավանդել Լվովի պոլիտեխնիկում։ 1938 թվականին Լեհական վիճակագրական ընկերությունը սկսել է հրատարակել «Przegląd Statystyczny» ամսագիրը, և Լոմնիցկին դարձել է այդ ամսագրի խմբագրական կոլեգիայի անդամ։
Երբ 1939 թվականին Լվովը մտել է ԽՍՀՄ կազմի մեջ, 1939 թվականի հոկտեմբերի երկրորդ կեսին Լոմնիցկին սուր բանավեճ է ունեցել պոլիտեխնիկի այն ժամանակավա կոմիսար, փոխգնդապետ Յուսիմովի հետ։ Չնայած դրան` Լոմնիցկին եղել է համալսարանի այն 80 դասախոսներից, որոնց թույլատրվել է շարունակել դասավանդումը վերակազմավորված բուհում։ 1941 թվականի հունիսի սկզբին նա դարձել է խորհրդատվական մարմնի ղեկավար, որի հիման վար Դրոգոբիչում ու Բորիսլավում պետք է բացվեին Նավթի ու քիմիայի ադրբեջանական ինստիտուտի մասնաճյուղը։ Ծրագրվել էին դիմորդների ընդունելության քննությունները, սակայն սկսվել է Հայրենական մեծ պատերազմը ։
1941 թվականի հուլիսի 4-ի գիշերը Լոմնիցկուն ձերբակալել են գեստապոյականները և առավոտյան ժամը չորսին մոտ Լվովի մտավորականության ևս 42 ներկայացուցիչների հետ գլխատել Վուլեցկի բլրի վրա։ Լոմնիցկու ընտանիքի պատուհանից պրոֆեսորի կինը` Մարիան, հեռվից տեսել է մարդկանց, որոնք իրականացրել են գնդակահարությունը։ Նա լսել է կրակոցների ձայները ։
1943 թվականի հոկտեմբերի 8-ին հիտլերականները հանցագործության հետքերը թաքցնելու նպատակով «Զոնդերխումբ-1005» խմբի հրեաների միջոցով գնդակահարվածների մարմինները տեղափոխել են մեկ այլ վայր և այրել, այդ պատճառով էլ Անտոնի Լոմնիցկին գերեզմանը չունի ։
Աշխատություններ
Բոնդենո
Բոնդենո (Bondeno, կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Ֆերերա գավառում ։
Քաղաքի հովանավոր սուրբը սուրբ Հովհաննես Մկրտիչն է։ Նրան նվիրված տոնը ամեն տարի նշվում է հունիսի 24-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Մերկասառույց
Մերկասառույց, մթնոլորտային տեղում՝ խիտ, թափանցիկ սառույցի շերտի տեսքով։ Առաջանում է Երկրի սառը մակերևույթի և առարկաների (ծառերի ճյուղեր, հաղորդալարեր և այլն) վրա՝ մանրամաղ անձրևի կաթիլների սառելուց և եղյամից՝ 0,3-ից -16 °C ջերմաստիճանի և թույլ քամու պայմաններում։ ՀՀ-ում Մերկասառույցի առաջացումը հիմնականում պայմանավորված է սառը արկտիկական օդային զանգվածների ներթափանցմամբ, որոնք, հագեցված լինելով գերսառած ջրի կաթիլներով, հողմահայց մակերեսների վրա առաջացնում են նստվածք (շերտի հաստությունը՝ մի քանի սմ)։ Բարձրլեռնային գոտում մերկասառույցի դիտվում է սեպտեմբեր-հունիսին, մյուս վայրերում նոյեմբեր-մարտին։ Մերկասառույցով օրերի առավելագույն թիվը Պուշկինի լեռնանցքում 6 է, Սիսիանի լեռնանցքում՝ 9, Սևանում՝ 12 և այլն։ Մերկասառույցը վտանգավոր է. կուտակվելով հաղորդալարերի վրա՝ հաճախ դրանց կտրվելու պատճառ է դառնում (1950 թվականին՝ Սևանում, 1953 թվականին՝ Վահագնաձորում, և այլն)։
Կատեգորիա:Մթնոլորտային տեղումներ
Տետրոդոտոքսին
Տետրոդոտոքսին - ամենաթունավոր նյութն է (կուրարեանման) բնական ծագման, որի ամենամեծ կոնցենտրացիան ֆուգու ձկան մեջ է (լյարդ)։
Պատմություն
Հայտի է որ, դեռ շատ վաղուց հին ցեղերի վհուկներին հայտնի է եղել ֆուգու ձկան մասին։ Նրանք աղացել են ձուկը և ստացել տետրոդոտոքսինով հարուստ այսպես կոչված զոմբի փոշին, որը տալով անսանձ բնակիչներին, նրան հասցրել են մի երրորդ հոմեոստազի վիճակի, որը կոչվում է Պորտալ սիրտ, այնուհետև նրան արթնացնելով հայտարարել են, որ խնդրեցին աստվածներին ու կյանքի կոչեցին նրան, մյուս անգամ աստվածները էլ չեն գթա։
Ազդեցության մեխանիզմը
Մեզ հայտնի է նյարդաթելով գրգռի անցման մեխանիզմը։ Տետրոդոտոքսինի բաղադրության մեջ մտնում է գուանիդինային խումբը, որը իր ֆիզիկաքիմիական հատկություններով շատ նման է նատրիումական իոններին, և գործողության պոտենցիալի ժամանակ նա խցանի պես փակում է նատրիումական անցուղիները, որով և խաթարում է գրգռափոխանցումը։ Այսպիսով մարդը որոշակի քանակի տետրադոտոքսին ստանալու դեպքում ընկնում է այլ հոմեոստատիկ վիճակի մեջ։
Օգտագործումը բժշկության մեջ
Այս թույնով պատրաստված պրեպարատները կարելի է օգտագործել թմրամոլությունը բուժելու գործում, որովհետև նա չի առաջացնում ֆիզիկական կախվածություն և հիվանդին հնարավորություն է տալիս դիմանալու ժուշկալման սինդրոմին մինչև էնդորֆինների սինթեզի վերականգնումը, որը տևում է մոտ 2 շաբաթ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ողնաշարավորների տոքսիններ
Ջովաննի Վերգա
Ջովաննի Վերգա (Giovanni Verga, ), իտալացի գրող։
Ստեղծագործություններ
Վերգայի առաջին վեպերը՝ «Կարբոնարները լեռներում» (1861-1862) և «Ծովալճակներում» (1863), բնորոշ են իտալական հեղափոխական ռոմանտիզմին, ստեղծագործության երկրորդ շրջանինը բոհեմական և աշխարհիկ թեմաներով գրված սենտիմենտալ վեպեր են («Մեղսագործուհին» (1866), «Եվա» (1873), «Իսկական էգ վագր» (1875), են)։ Երիտասարդ բատարկուհու ողբերգական կյանքը պատկերող «Նեդդա» (1874) վիպակում երևան են եկել իտալական ռեալիզմի նոր ուղղության հատկանիշներ։ 80-ական թվականներին Վերգան դարձել է այդ ուղղության առաջատարը։ Նրան բնորոշ հումանիզմն ու դեմոկրատիզմը այդ շրջանում ձեռք են բերել առանձնակի հնչեղություն։ Միաժամանակ ուժեղացել է նրա ֆատալիստական հայացքը մարդու և հասարակության ճակատագրի նկատմամբ։ «Դաշտերի կյանքը» (1880) և «Գյուղական նովելներ» (1883) ժողովածուներում Վերգան ներկայացրել է Սիցիլիայի գյուղացիների ծանր կյանքը, նրանց հոգեկան ապրումները, երգիծանքով պատկերել գյուղական հարուստներին։ «Մալավոլյայի ընտանիքը» (1881)և «Վարպետ դոն Ջեզուալդոն» (1889) վեպերում տրված են կապիտալիզմի ազդեցությամբ Սիցիլիայում կատարված սոցիալական տեղաշարժերը, որոնք խարխլում են ընտանիքի հիմքերը։ Վերգայի «Գյուղական ասպետություն» (1884, հայկական հրատարակություն 1897) նովելի թեմաներով համանուն օպերա (1890) է գրել Պ. Մասկանյին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ Կատեգորիա:Իտալացի լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Իտալացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Իտալացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Մարմոլադա
Մարմոլադան միակ լեռնազանգվածն է Դոլոմիտներում, որի հյուսիսային լանջերին մնացել է մեծ սառցադաշտ։ Լեռը գտնվում է հյուսիսից` Սելա լեռնազանգվածի, և հարավից` Պալե դի Սան Մարտինոյի միջև։ Մարմոլադայի գագաթը բնական սահման է Իտալիայի երկու շրջանների՝ Տրենտինո Ալտո Ադիջեի և Վենետոյի միջև։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ավստրո-հունգարացի զինվորները Մարմոլադայի սառցադաշտում կառուցեցին 8 կիլոմետր երկարությամբ թունելներ։ Նրանց նպատակն էր Մարմոլադայով հասնել իտալական դիրքերին՝ առանց թշնամու կողմից հրետակոծվելու։ «Սառցե քաղաքը» կառուցվել է 11 ամիսների ընթացքում՝ 1916 թվականի մայիսից մինչև 1917 թվականի ապրիլ ամիսը։ Ներսում կային սենյակներ, ճաշարաններ և զինամթերքի պահեստներ։ Այս «քաղաքի» գոյության հիմնական խնդիրը սառցադաշտի շարժումն էր։ 1918 թվականին «Սառցե քաղաքն» ամբողջովին անհետացավ։
Մարմոլադան լեռնադահուկային կենտրոն է, հեծանվավազքի և զբոսաշրջության վայր։ Այն ծածկված է վերհան մեքենաների և լեռնադահուկային ճանապարհների ցանցով։
2022 թվականի հուլիսի 3-ին ասռցադաշտը փլուզվել է, ինչը հանգեցրել է ավելի քան 200000 մ³ սառցաբեկորների սահքի։ Արդյունքում յոթ մարդ զոհվել է, ութ տուժած ծանր վիճակում հոսպիտալացվել է, իսկ առնվազն 13-ը անհետ կորել են ձնահյուսի տակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեռներ Կատեգորիա:Ալպերի լեռներ
Սաքսոնիա-Անհալթ
Սաքսոնիա-Անհալթ (Sachsen-Anhalt (Զաքսեն-Անհալթ), ավանդական հայերեն ուղղագրությամբ՝ Սաքսոնիայ-Անհալթ) Գերմանիայի մարզ է` սահմանակցելով Բրանդենբուրգին, Սաքսոնիային, Թյուրինգիային և Ստորին Սաքսոնիային։ Տարածքը 20 447,7 կմ քառակուսի է և բնակչությունը 2,2 միլիոն ՝ դառնալով Գերմանիայի տարածքով ութերորդ խոշորագույն մարզը և 11-րդ խոշորագույնը բնակչությամբ։ Մայրաքաղաքը Մագդեբուրգն է՝ և խոշորագույն քաղաքը՝ Հալլեն։
Սաքսոնիա-Անհալթ մարզը կազմավորվել է 1945 թվականի հուլիսին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, երբ Գերմանիայում Խորհրդային ռազմական ադմինիստրացիան օկուպացված Գերմանիայում նախկին պրուսական Սաքսոնիայի մարզից և Ազատ պետություն Անհալթից ձևավորեց մարզը։ Սաքսոնիա-Անհալթը դարձավ Գերմանիայի դեմոկրատական հանրապետության մաս 1949 թվականին, սակայն կազմալուծվեց 1952 թվականին վարչատարածքային բարեփոխումների արդյունքում և նրա տարածքը բաժանվեց Հալլե և Մագդեբուրգ շրջանների միջև, որին միացավ Տորգաու քաղաքը Լայպցիգից։ Գերմանիայի վերամիավորումից հետո Սաքսոնիա-Անհալթը վերահիմնադվեց 1990 թվականին և դարձավ Գերմանիայի դաշնային հանրապետության նոր մարզ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1990 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Տանը մենակ 5։ Տոնական գողություն
Տանը մենակ 5։ Տոնական գողություն, ընտանեկան ֆիլմ, որի պրեմիերան կայացել է 2012 թվականի նոյմեբերի 25-ին ABC Family հեռուստաալիքով։ Նկարը լայն վարձույթով չէին թողարկել, ինչպես ֆիլմի նախորդ երկու սերիաները։ Սա «Տանը մենակ 3» ֆիլմից հետո երկրորդն է, որը անտեսել է առաջին երկու ֆիլմերի պատմությունները։
Սյուժե
Ամանորի նախաշեմին, Արևոտ Կալիֆորնիայից Մեն նահանգ տեղափոխվելուց հետո տաս տարեկան Ֆիննը՝ ընտանիքի ամենափոքր երեխան, շատ անսովոր և մտահոգ էի զգում իրեն այդ նոր տանը։ Նրան թվում է, թե այդ առանձնատնից սարսափելի ոչինչ չի կարող լինել։ Համոզված լինելով, որ այստեղ ապրում են կողմնակի երևույթներ, հանուն ընտանիքի անվտանգության, նա թակարդներ է պատրաստում, որով անպայման պետք է որսա հոգիներին։ Տանը մենակ մնալով իր քրոջ հետ, տղան որոշում է ակտիվացնել իր պատրաստած սարքերը և թակարդները, որի մեջ որ թե հոգիներն են ընկնում, այլ հանցագործների մի խումբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2012 ֆիլմեր Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամանորյա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ընտանեկան ֆիլմեր Կատեգորիա:Տանը մենակ Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Սուրբծննդյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:2010-ականների սիքվել ֆիլմեր
Գրիյի
Գրիյի (Grilly), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Ժեկս կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Ժեկսն է։
Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01180։
Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 400 կմ հարավ-արևելք, Դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 120 կմ է և 70 կմ արևելք Բուրկ ան Բրեսից ։
Կոմունայի հարավ-արևելք հոսում է Վերսուա գետը։
Կլիմա
Կլիման Ցամաքային է ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։
Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 762 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 499 մարդկանցից 378-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 121-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 75,8% է, 1999 թվականին՝ 72,2%)։ 378 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 355-ը (186 տղամարդ, 169 կին), գործազուրկ եղել են 23-ը (7 տղամարդ, 16 կին)։ 121 պասիվներից 38 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 32-ը՝ թոշակառու, 51 պասիվ են եղել այլ պատճառներով ։
Տեսարժան վայրեր
Տուր-դե-Գրիյիի դղյակ (XV դար) Գրիյիի դղյակ (XIII դար)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ալեսանդրո Լերուս
Ալեսանդրո Լերուս ի Գարսիա (Alejandro Lerroux y García, մարտի 4, 1864, Լա Ռամբլա, Կորդովայի նահանգ, Անդալուզիա ինքնավար համայնք, Իսպանիա - հունիսի 25, 1949, Մադրիդ, Իսպանիա), իսպանացի պետական և քաղաքական գործիչ, ով նշանակալի դերակատարում է ունեցել Իսպանիայի երկրորդ հանրապետության պատմության մեջ։ Եղել է իսպանական հանրապետականության շարժման առաջնորդներից մեկը, երկար տարիներ ղեկավարել է Արմատական հանրապետական կուսակցությունը, որը հենց ինքն էլ հիմնադրել է։ Երեք անգամ՝ 1933-ից 1935 թվականները զբաղեցրել է Իսպանիայի վարապետի պաշտոնը, ինչպես նաև հանրապետական կառավարությունում որոշ պաշտոններ ։
Կենսագրություն
Ալեսանդրո Լերուսը ծնվել է զինվորական անասնաբույժի ընտանիքում։ Հոր օրինակով փորձել է սկսել զինվորական կարիերա, բայց անմիջապես հեռացել է անակից։ Որոշ ժամանակ սովորել է սեմինարիայում։ Չնայած այդ հանգամանքին և միգուցե, հենց դրա շնորհիվ Լերուսը սկսել է տարվել հակամիլիտարիստական և հակակղերական գաղափարներով։ Տեներիֆեյում ավարտել է Закончил юридический факультет Լա Լագունայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։
Փորձելով դառնալ զինվորական, քահանա և իրավաբան՝ արդյունքում բնակություն է հաստատել Բարսելոնայում և իրեն նվիրել լրագրությանը։ Հայտնի է դարձել իր դեմագոգիական և ագրեսիվ լրագրության ոճով։ Տարբեր ժամանակներ ղեկավարել է որոշ հրատարակություններ, այդ թվում՝ «Երկիր» (El País), «Առաջընթաց» (El Progreso), «Գովազդ» (La Publicidad), «Անհաշտ» (El Intransigente) և «Արմատական» (El Radical): Այդ բոլոր թերթերը առանձնանում էին խիստ ընդգծված հակակաթոլիկ բնույթով՝ դժգոհություններ առաջացնելով երկու հակադիր  բևեռներում, այսինքն՝ և՛ պահպանողական-դինաստիստները, և՛ կաթոլիկ ազգայնականները։
1895 թվականին Ալեսանդրո Լերուսը դարձավ Մադրիդում ստեղծված Մամուլի ասոցիացիայի (Asociación de la Prensa) 173 հիմնադիրներից մեկը։ Ավելի ուշ՝ 1931 թվականից մինչև 1933 թվականի սեպտեմբերը և 1933 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1934 թվականի հոկտեմբերը եղել է Մամուլի ասոցիացիայի նախագահը։ Այդ ժամանակ նա լրագրողների համար հիվանդության և թոշակի անցնելու դեպքում նշանակել է նպաստ։
Իսպանիան առաջին վերականգնման ժամանակ
Ալեսանդրո Լերուսի քաղաքական կարիերան սկսվել է որպես դեմոկրատ, պրոգրեսիստ, իսպանական առաջին հանրապետականներից մեկը համարվող Մանուել Զորիլայի համախոհ։ Իշխանությունների դեմ արշավին նրա մասնակցությունը, պոպուլիստական և հակակղերական ելույթները նրան Բարսելոնայի աշխատավորության շրջանում հեղինակություն տվեցին։ Հենց Բարսելոնայի աշխատավորությունը դարձավ նրա ընտրազանգվածի կորիզը։ Եվ այդ ընտրությունը տեղի ունեցավ անկախ Լերուսի որդեգրած կատալոնյան ազգայնականության նկատմամբ բացասական վերաբերմունքի, որը 1900-ական թվականներին արագորեն դառնում էր ճանաչված։ Ստորին դասակարգին հավաքագրելու Լերուսի փորձի համար նրան տրվեց «Պարալելո կայսր» (el Emperador del Paralelo մականունը, որն առաջացել է այն պողոտայի անվանումից, որը հայտնի է իր գիշերային կյանքով ու քաղաքի զարգացած հատվածը աշխատավորական թաղամասերից բաժանելու հանգամանքով։
1907 թվականին Լերուսը որոշ ժամանակով ստիպված էր հեռանալ Իսպանիայից, քանի որ նրան սպառնում էր դատական հետապնդում քրեական հոդվածներից մեկով։
1908 թվականին Կանտաբրիա նահանգի Սանտանդեր քաղաքում Լերուսը հիմնադրեց իր կուսակցությունը, որն անվանեց «Արմատական հանրապետական»։ Արդեն հաջորդ տարի՝ 1909 թվականին, կուսակցության համախոհների խումբը, որը կոչվում էր «երիտասարդ բարբարոսներ» (jóvenes bárbaros), ակտիվորեն մասնակցեցին Կատալոնիայում կազմակերպված հակամիլիտարիստական ապստամբությանը (առավել հայտնի «Ողբերգական շաբաթ» անվանումով), որն ուղեկցվում էր հակակղերական ելույթներով, մասնավորապես, եկեղեցիների ո վանքերի հրդեհմամբ։ Դրանից հետո Լերուսը կրկին ստիպված էր հեռանալ երկրից խուսափելու համար կառավարության կողմից իրականացվող հետապնդումներից։
Իսպանիա վերադառնալուց հետո Ալեսանդրո Լերուսը և նրա կուսակցությունը համաձայնվեցին դաշինքով հանդես գալ Հանրապետականների միության և սոցիալիստների հետ։ Այդ դաշինքից Լերուսը 1910 թվականին տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրություններում հինգերորդ անգամ ընտրվեց պատգամավոր։ Հետագայում նա ներքաշվեց մի քանի սկանդալների մեջ և կոռուպցիայի մեջ մեղադրվելու պատճառով 1914 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում նախընտրեց վեցերորդ անգամ մանդատ ստանալու համար պայքարել ոչ թե Բարսելոնայում, այլ Կորդովայում։ Ընդ որում, արդեն 1916 թվականին Ալեսանդրո Լերուսը խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով Բարսելոնայից կրկին դառնում է պատգամավոր։ Բարսելոնայից նա պատգամավոր է ընտրվում ևս երեք անգամ՝ 1919, 1920 և 1923 թվականներին ։
1910-ից 1923 թվականներն ընդգրկող ժամանակաշրջանում Արմատական հանրապետական կուսակցությունը կանոնավոր կերպով մասնակցում էր ընտրություններին՝ Իսպանիայի խորհրդարանի ստորին պալատում նվաճելով 2-ից 8 մանդատ։ Ինչպես իր առաջնորդը, այնպես էլ նոր կուսակցությունը առավել շատ հաջողություն էր ունենում հենց Կատալոնիայում՝ առաջին հերթին Բարսելոնայում, որտեղ մրցակցում էր Կատալոնիայի Հանրապետական լիգայի ազգայնական-ինքնավարների հետ։ Ժամանակի ընթացքում արմատականներին հաջողվեց Բարսելոնայի մունիցիպալիտետի ընտրություններում զբաղեցնել գերակշիռ դիրք՝ չնայած այն հանգամանքին, որ առկա էին կուսակցության առաջնորդին հասցեագրված կոռուպցիոն բազմաթիվ մեղադրանքներ։ Այդպիսի հաջողության հասնելուն նպաստեց նաև այն, որ, ի տարբերություն կատալոնյան կուսակցությունների, արմատականները առավել մեծ ուշադրություն էին դարձնում աշխատավորներին ու նրանց շահերին։ Ավանդական հանրապետականները մշտապես թերահավատորեն էին վերաբերում Լերուսի արմատականներին, այդ թվում նաև կասկածում էին, որ նրա գործունեությունը ֆինանսավորվել է Ազատական կուսակցության կողմից որպես անարխոսինդիկալիզմից աշխատավոր դասակարգին շեղելու գործիք։
Միգել Պրիմո դե Ռիվերայի բռնապետության ժամանակ՝ 1923 - 1930 թվականներին Ալեսանդրո Լերուսը ստիպված էր նվազեցնել իր քաղաքական ակտիվությունը։ 1929 թվականին Արմատական հանրապետական կուսակցությունում տեղի ունեցավ բաժանում։ Մարսելո Դոմինգոյի առաջնորդությամբ կուսակցության ձախակողմյան թևը լքեց այն՝ ձևավորելով Հանրապետական արմատական-սոցիալիստական կուսակցությունը։ Այնուամենայնիվ, Լրուսը շարունակեց մնալ իսպանական հանրապետականիզմի առավել հայտնի ու հեղինակավոր գործիչներից մեկը։ 1930 թվականի օգոստոսի 17-ին՝ իսպանական միապետության նկատմամբ հասարակական վստահության խոշորագույն ճգնաժամի պահին, Լերուսը «Սան Սեբաստիանի դաշնագրի» ստորագրողների շարքում էր, որի մասնակիցները՝ Իսպանիայի խոշորագույն հանրապետական կուսակցությունները, ձևավորեցին «Հանրապետական հեղափոխական կոմիտե», ինչը, ըստ պատմաբանների կարծիքի, դարձավ «центральным событием оппозиции монархии Ալֆոնսո XIII-ի միապետության ընդդիմության կենտրոնական իրադարձությունը» ։ 1931 թվականին՝ գահից թագավորի հրաժարվելուց և Իսպանիան հանրապետություն հռչակելուց հետո, «Հանրապետական հեղափոխական կոմիտեն» դարձավ Երկրորդ հանրապետության առաջին ժամանակավոր կառավարությունը ։
Երկրորդ հանրապետություն
Հանրապետության հռչակումից հետո Լերուսը, որպես Հանրապետական հեղափոխական կոմիտեյի անդամ, ընդգրկվեց Ալկալա Ամորայի առաջին ժամանակավոր կառավարության մեջ՝ զբաղեցնելով արտաքին գործերի նախարար պաշտոնը։
1931 թվականի հունիսին տեղի ունեցան Հիմնադիր ժողովի ընտրություններ, որի արդյունքներով Լերուսի արմատականները զբաղեցրեցին 90 պատգամավորական մանդատ՝ դառնալով երկրորդ խորհրդարանական ուժը երկրում սոցիալիստներից հետո։
1931 թվականի հոկտեմբերի 14-ին վարչապետի պաշտոնում Ալկալա Սամորային փոխարինեց Հանրապետական գործողության առաջնորդ Մանուել Ասանիա Դիասը։ Այդպիսով Իսպանիայում սկսվեց այսպես կոչված «Ռեֆորմիստական երկամյակը» (1931 - 1933 թվականներ)։ Նոր կառավարության գործունեության սկզբում Լերուսը սատարեց ձախ կենտրոնամետ կոալիցիային՝ պահպանելով արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը։ Սակայն, արդեն 1931 թվականի դեկտեմբերին արմատականները լքեցին Ասանիայի կաբինետը և հետագայում ժամանակավոր կառավարության գործունեությանն այլևս չմասնակցեցին։
Խորհրդարանական ընդդիմության աճը հանգեցրեց Ասանիայի հրաժարականին։ 1933 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Ալեսանդրո Լերուսն առաջին անգամ դառնում է վարչապետ։ Իր առաջին կաբինետը նա ձևավորում է ցենտրիստական կոալիցիայի հիման վրա, որում հրավիրեցին Հանրապետական գործողությանը, Սոցիալիստական արմատական ձախ, Հանրապետական արմատական-սոցիալիստական կուսակցություններին, գալիցիական հանրապետական-ինքնավարներին և Կատալոնիայի հանրապետական ձախերին։ Սակայն Լերուսը այդպես էլ չկարողացավ ձևավորել կայուն կառավարություն և արդեն 27 օր անց՝ 1933 թվականի հոկտեմբերի 9-ին հրաժարական տալ։
1933 թվականի նոյեմբերին տեղի ունեցավ խորհրդարանական ընտրություններ, որի արդյունքներով հաղթանակ գրանցեցին Անկախ աջերի իսպանական կոնֆեդերացիայի պահպանողական-միապետականները։ Լերուսի արմատականները կրկին զբաղեցրեցին երկրորդ տեղը և այդ իսկ պատճառով, երբ նախագահ Ալկալա Սամորան չէր ցանկանում վարչապետ նշանակել Անկախ աջերի իսպանական կոնֆեդերացիայի առաջնորդ Խոսե Մարիա Հիլ Ռոբլեսին, 1933 թվականի դեկտեմբերի 16-ին կառավարության ղեկավարի պաշտոնը երկրորդ անգամ զբաղեցրեց Լերուսը։ Նրա կողմից ձևավորված կառավարությունը այս անգամ հիմնվում էր աջ կենտրոնամետների կոալիցիայի վրա, որում բացի արմատականներից մտան գալիցիական հանրապետական-ինքնավարները, ազատական ժողովրդավարները, աջ ազատականները, հանրապետական-ինքնավարներն,ւ աջ ազատականներն ու Ագրարային կուսակցությունը։ Անկախ աջերի իսպանական կոնֆեդերացիան, չնայած իրեն չէին առաջարկել նախարարական պորտֆել, համաձայնվեց սատարել Լերուսի երկրորդ կաբինետը։ Այդպիսով Իսպանիայում սկսվեց «Պահպանողական [Սև] երկամյակը» (1933 - 1935)։
1934 թվականի ապրիլի 28-ին իր վարչապետության 133-րդ օր անց Լերուսը հրաժարական տվեց այն բանից հետո, երբ նախագահ Ալկալա Սամորան հրաժարվեց ստորագրել համաներման մասին հրամանագիրը, որն ուղղված էր զինվորականներին, ովքեր մասնակցել էին 1933 թվականին Խոսե Սանխուրխոյի կողմից կազմակերպված հակահանրապետական խռովությանը։
1934 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Ալեսանդրո Լերուսը երրորդ անգամ դարձավ վարչապետ։ Այս անգամ նա այդ պաշտոնը զբաղեցրեց շուրջ մեկ տարի՝ 356 օր։ Այդ ընթացքում փոխվեց կառավարության երեք կազմ։ Միաժամանակ 1934 թվականի նոյեմբերի 16-ից մինչև 1935 թվականի ապրիլի 3-ը նա զբաղեցրել է զինվորական նախարարի պաշտոնը։
«Պահպանողական [Սև] երկամյակի» ժամանակաշրջանում Լերուսի կաբինետները աջ մեծամասնության աջակցությամբ խորհրդարանում մասամբ չեղյալ է համարել նախկին կառավարությունների աշխատանքների արդյունքները։ Մասնավորապես, վերանայվեց քաղաքացիական օրենսգիրքը, սառեցվեցին ագրարային փոփոխությունները և Բասկերի Երկրի ինքնավարության կարգավիճակը, Խոսե Սանխուրոյի և Կալվո Սոտելոյի հակահանրապետական խռովության մասնակիցները համաներման ենթարկվեցին։ Իսպանական իշխանությունների աջ շրջադարձը, որն իրականացվեց Լերուսի օրոք, նրա կողմից վարվող քաղաքականությունն ու ժողովրդի վատթարացող սոցիալ-տնտեսական վիճակը հանգեցրեցին ձախ և աշխատավորական շարժումների ակտիվացման, ինչին իշխանությունները պատասխանեցին բռնաճնշումներով։
Հատկապես սրված էր իրավիճակը 1934 թվականի հոկտեմբերին։ Այդ ամսում տեղի ունեցան համաիսպանական մասսայական գործադուլներ, որը պատմության մեջ մտավ որպես 1934 թվականի հոկտեմբերյան հեղափոխություն, որը վերածվեց հակակառավարական ապստամբության և 1934 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Կատալոնյան պետության անկախության հռչակման (Իսպանիայի դաշնային հանրապետության կազմում Կատալոնյան պետության անկախության հռչակման փորձ)։ Լերուսի կաբինետին վերջին հաշվով հաջողվեց ճնշել ապստամբությունը։ Կատալոնյան կառավարության նախագահ Լուիս Կոմպանիս ի Ժովարը ձերբակալվեց, իսկ Կատալոնիայի ինքնավարության կարգավիճակի ուժի մեջ լինելը դադարեցվեց։ Աստուրիայի աշխատավորների ապստամբությունը դաժանորեն ճնշվեց զինվորների կողմից, որոնց ղեկավարում էր Ֆրանցիսկո Ֆրանկոն։
Ալեսանդրո Լերուսի քաղաքական կարիերան անկում ապրես կոռուպցիոն սկանդալների հետևանքով, որոնք ի հայտ էին եկել 1935 թվականի աշնանը։ «Ռուլետկայի սկանդալը», երբ հայտնի դարձավ, որ իշխանությունները թույլատրել էին բացել ռուլետկայի կազինո՝ չնայած այն հանգամանքին, որ Իսպանիայի գործող օրենսդրությունն արգելում է ռուլետկայի ազարտային խաղերը։ Թույլտվության համար անձամբ Ալեսանդրո Լերուսին խոստացվել էր ընդհանուր եկամտի 25 %-ը, 10 %-ը նրա համակուսակիցներ Բարսելոնայի ալկալդե Ժոան Պիչուին և Պոնույին և 5 % յուրաքանչյուրին՝ Աուրելիո Լերուսին (Լերուսի զարմիկ, նրա կողմից որդեգրված), Միգել Գալատեյին և լրագրող Սանտյագո Վինարդելյույին։ Արդյունքում Լերուսը զրկվեց իր դաշնակիցների աջակցությունից և վարչապետի պաշտոնից երրորդ և վերջին անգամ հրաժարական տվեց։
1935 թվականի նոյեմբերին, երբ արդեն հրաժարական էր տվել Լերուսը, ծագեց մեկ այլ սկանդալ, որը պատմության մեջ մտավ որպես «Նոբելի գործ» (Asunto Nombela): Գնդապետ Անտոնիո Նոբելը արմատականների մի շարք ղեկավարների մեղադրեց Compañía de África Occidental-ի փոխահտուցման վճարի գործում զեղծարարության մեջ։ Այս երկրորդ սկանդալը վերջնականապես փչացրեց Լերուսի հարաբերությունները Հիլ Ռոբլեսի հետ և նույնիսկ թուլացրեց նրա դիրքերը կուսակցության ներսում ։ Այս ամենի հետևանքը դարձավ նոր կոալիցիոն կառավարության ձևավորումը, խորհրդարանի ցրումն ու արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների նշանակումը։
Քաղաքացիական պատերազմի սկսվելուց հետո Ալեսանդրո Լերուսը նախընտրեց հեռանալ Իսպանիայից և բնակություն հաստատել Պորտուգալիայում։ Իսպանիա վերադարձավ միայն 1947 թվականին ՝ իր մահից երկու տարի առաջ։
Լերուսիզմ
«Լերուսիզմ» (Lerrouxismo, Lerrouxisme) բառն Իսպանիայում նշանակում էր հակակատալոնականություն, հաճախ դեմագոգիկ զարգացումներ իսպանացի քաղաքական գործիչների մոտ, որի հիմնադիր է համարվում Ալեսանդրո Լերուսը։ Այս տերմինը լայնորեն շրջանառվում էր իսպանական քաղաքականության մեջ, հատկապես 20-րդ դարի առաջին կեսին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարտի 4 ծնունդներ Կատեգորիա:1864 ծնունդներ Կատեգորիա:Լա Ռամբլա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Մադրիդ քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Հունիսի 25 մահեր Կատեգորիա:1949 մահեր Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իսպանիայի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Իսպանացի հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Իսպանացի իրավաբաններ
Գազանանոց (ֆիլմ)
«Գազանանոց» (Zoo), 2007 թվականի ամերիկյան վավերագրական ֆիլմ՝ զոոֆիլիայի թեմայով։
Սյուժե
Ֆիլմում պատմվում է Պինյան Կեննետի կյանքի և ողբերգական մահվան մասին՝ մտրուկի հետ սրբանային սեքսի պատճառով, որը տեղի է ունեցել 2005 թվականի հունիսի 2-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր
Պատերազմի ուսումնասիրման ինստիտուտ
Պատերազմի ուսումնասիրման ինստիտուտ ( Institute for the Study of War, հապավում՝ ISW ), ամերիկյան շահույթ չհետապնդող հետազոտական խումբ և վերլուծական կենտրոն, որը 2007 թվականին հիմնադրել է ռազմական պատմաբան Քիմբերլի Կագանը։ Պատերազմի ուսումնասիրման ինստիտուտն իրականացնում է հետազոտություններ և վերլուծություններ պաշտպանության և արտաքին գործերի հարցերի վերաբերյալ։ Այն պատրաստել է զեկույցներ Սիրիայի քաղաքացիական, Աֆղանստանի և Իրաքի պատերազմների մասին՝ «կենտրոնանալով ռազմական գործողությունների, թշնամու սպառնալիքների և տարբեր հակամարտությունների գոտիներում քաղաքական միտումների վրա» ։ Ներկայումս ինստիտուտը հրապարակում է ամենօրյա զեկույցներ Ռուսաստանի 2022 թվականին Ուկրաինա ներխուժման ինչպես նաև Իրանում 2022 թվականի բողոքի ցույցերի վերաբերյալ ։
Պատերազմի ուսումնասիրման ինստիտուտը հիմնադրվել է ի պատասխան Իրաքի և Աֆղանստանի պատերազմների լճացմանը։ Կազմակերպության հիմնական ֆինանսավորումը տրամադրվում է պաշտպանական ոլորտի կապալառուների խմբի կողմից ։ Համաձայն իր կայքում տեղադրված հայտարարության՝ Պատերազմի ուսումնասիրման ինստիտուտը ձգտում է տրամադրել «իրական ժամանակում, կառավարությունից անկախ և բաց կոդով վերլուծություն ընթացիկ ռազմական գործողությունների և ապստամբների հարձակումների վերաբերյալ» ։ Պատերազմի ուսումնասիրման ինստիտուտը ներկայումս գործում է որպես շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն, որը մասամբ աջակցվում է պաշտպանական կապալառուների ներառյալ General Dynamics, DynCorp, և նախկինում՝ Raytheon-ի ներդրումներով ։ Կազմակերպության կենտրոնակայանը գտնվում է Վաշինգտոնում ։
Քաղաքական դիրքորոշում և ազդեցություն
Պատերազմի ուսումնասիրման ինստիտուտը սիրիական հակամարտության ժամանակ՝ պաշտպանելով ավելի կոշտ մոտեցում, քննադատել է թե՛ Բարաք Օբամայի, թե՛ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմերի քաղաքականությունը։ 2013 թվականին Կագանը կոչ է արել զենք և տեխնիկա մատակարարել «չափավոր» ապստամբներին՝ հույս ունենալով, որ Ասադից հետո «ԱՄՆ-ին բարեկամ պետություն» կստեղծվի ։ 2017 թվականին Պատերազմի ուսումնասիրման ինստիտուտի վերլուծաբան Քրիստոֆեր Կոզակը գովաբանել է նախագահ Դոնալդ Թրամփին Շայրաթ ավիաբազայի ռմբակոծության համար, սակայն հանդես է եկել հետագա հարձակումներով՝ հայտարարելով, որ «զսպումը մշտական պայման է, այլ ոչ թե մեկ ժամվա հարվածային փաթեթ» ։ 2018 թվականին Պատերազմի ուսումնասիրման ինստիտուտի վերլուծաբան Ջենիֆեր Կաֆարելլան հոդված է հրապարակել՝ կոչ անելով հարձակողական ռազմական ուժ կիրառել Ասադի կառավարության դեմ ։
Կառուցվածք
Պատերազմի ուսումնասիրման ինստիտուտի խորհրդի կազմում են գեներալ Ջեք Քինը, Քիմբերլի Կագանը, ՄԱԿ-ում ԱՄՆ նախկին դեսպան Քելի Քրաֆթը, Ուիլյամ Քրիստոլը, ԱՄՆ նախկին սենատոր Ջոզեֆ Լիբերմանը, Քևին Մանդիան, Դեյվիդ Պետրեուսը, Ջեք Դ. Ֆիլիպսը և Ուիլյամ Ռոբերտին ։ Պատերազմի ուսումնասիրման ինստիտուտի կորպորատիվ խորհրդի նախկին և ներկայիս անդամները ներառում են Raytheon-ը, Մայքրոսոֆթը, Palantir-ը, Ջեներալ Մոթորսը, General Dynamics-ը և Kirkland & Ellis-ը ։
Գոբլիններ
Գոբլիններ (gobelin), համաձայն արևմտաեվրոպական դիցաբանության գերբնական մարդանման արարածներ են, որոնք ապրում են քարանձավներում և տանել չեն կարողանում արևի լույսը։
Ստուգաբանություն
Բառը ծագում է հին ֆրանսերենի gobelin բառից, որը, հավանաբար, մոտ է գերմանական kobold բառին։ Ըստ այլ վարկածի դա բուն Gobel անվան փաղաքշական տարբերակն է։ «Խոբգոբլին» բառը առաջացել է «Գոբլինա» և «Խոբ» բառերի միացումից, ինչը նշանակում է փերի։ Անգլիայում խոբգոբլինը կատարում է տնապայի գործունեություն։ Գոբլինների հասակը 50 սմ-ից 1,5 մ է։ Նրանք ունեն ոչ համաչափ և սրածայր ականջներ, աչքերը մանր են և չար։
Արտաքին տեսք
Արտաքին տեսքի տարբեր նկարագրություններ գոյություն ունեն, սակայն հավաստի է միայն մեկը, գոբլինները՝ համաշխարհային դիցաբանության ամենատգեղ արարածներից են։ Նրանք մարդակերպ են, բայց հասակը տատանվում է մեկ ոտնաչափից մինչև երկու մետր։ Թեպետ, գոբլինները կարողանում են փոխակերպվել մարդկանց, բայց նրանց արտաքինի մեջ երեք բան մնում են անփոփոխ՝ երկար ականջները, ահարկու աչքերը, որոնք նման են կատվի աչքերի և երկար ճանկերը։ Ականջները գոբլինները թաքցնում են գլխարկի տակ, ճանկերը՝ ձեռնոցներում, իսկ այ աչքերը թաքցնել հնարավոր չէ, այդ իսկ պատճառով ըստ ավանդության, նրանց կարելի է ճանաչել աչքերի միջոցով։
Գրականության մեջ
Ըստ հայտնի անգլիացի հեքիաթագրի՝ Ջորջ Մակդոնալդի վարկածի, կար ժամանակ երբ գոբլինները ապրում էին երկրի մակերեսի վրա և նման էին մարդկանց։ Սակայն թագավորը, որը թագավորում էր այդ ժամանակ, ինչ-որ պատճառներով չսիրեց նրանց և նրանք ստիպված եղան թաքնվել։ Դարեր շարունակ անցկացնելով գետնի տակ՝ այդ մարդիկ շատ փոխվեցին, և նրանց սկսեցին անվանել գոբլիններ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Դիցաբանական էակներ Կատեգորիա:Անգլիական դիցաբանություն
Եվրոպական անտառամուկ
Արտաքին տեսք
Որոշ մկներ ունեն դեղնավուն գույն։ Պարանոցի մոտ կա բաժանարար գիծ։ Կշռում է ընդամենը 20-30 գ., իսկ մարմնի երկարությունը 8-10 սմ է։ Պոչը ունի նույն երկարությունը, ինչ որ մարմինը։
Վարք
Գիտական ​​գրականությունն անտառային եվրոպական անտառամկանը նկարագրում է որպես ոչ շատ սոցիալական կենդանիների։ Այս կենդանիները ոչ ազատ վիճակում ցույց չեն տալիս ագրեսիվ պահվածք։ Դա կախված է նրանց թույլ զարգացած նյարդային համակարգից։ Շատ արագ են կողմնորոշվում և արագաշարժ են։ Կարողանում են բարձր Ցատկեր կատարել։
Կենսաբանական հակառակորդներ
Այս փոքրիկ կրծողը ևս ունի կենսաբանական հակառակորդներ, որոնք վտանգ են սպառնում նրա կյանքի համար։ Այդ իսկ պատճառով նա ստիպված է լինում շատ պարագաներում կյանքի կռիվ տալ։ Նրա կենսաբանական հակառակորդներն են՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անտառամկներ
Վիտեզ (քաղաք)
Վիտեզը քաղաք է Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական մասում, ունի 27,006 բնակչություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքներ
Ռիհաննա
Աշխարհում վաճառվել են Ռիհաննայի 20 միլիոնից ավել ալբոմներ և մոտ 60 միլիոն օրինակ սինգլներ, ուստի նա համարվում է աշխարհի լավ վաճառվող երաժշտական գործիչներից մեկը։ Կարիերայի ընթացքում արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների։
Ռիհաննան նաև նշանակված է որպես Բարբադոսում երիտասարդական մշակույթի պաշտոնական դեսպան։
Ռիհաննան ամբողջ աշխարհում վաճառել է ավելի քան 200 միլիոն ձայնագրություն և համարվում է աշխարհի ամենավաճառվող արտիստներից մեկը։ Նա ամենաերիտասարդ երգչուհիներից մեկն է, ում հաջողվել է 14 անգամ գլխավորել Hot 100 հիթ շքերթը։ 2012 թվականի տվյալներով նա վաճառել է 10 միլիոն ալբոմ և 58 միլիոն երգ միայն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների տարածքում։ «Billboard» ալբոմի շնորհիվ Ռիհաննան անվանակոչվեց «2000-ականների թվային դարաշրջանի երգչուհի» և պարգևատրվեց 2000-ականների երգիչների մեջ 17-րդ տեղը։ Երգչուհին ստացել է մի քանի մրցանակ, այդ թվում նաև World Music Awards 2007-ի միջազգային երաժշտական մրցանակաբաշխությունում ստացել է՝ ամենավաճառվող երգչուհին փոփ-երգի ժանրում և տարվա երգչուհի մրցանակները, ինչպես նաև BRIT Awards արարողությունում լավագույն միջազգային կատարողուհի։ Ռիհաննան ունի Grammy-ի 8 մրցանակ, American Music Awards-ի 8 մրցանակ, 12 մրցանակ Billboard Music Awards-ից։
1988-2004: Մանկությունը և կարիերայի սկիզբը
Ռիհաննան ծնվել է 1988 թվականի փետրվարի 20-ին՝ Բարբադոսի Սենթ Մայքլ քաղաքում։ Ընտանիքի առաջնեկն է, մայրը՝ Մոնիկա Բրեյթվեյթըը, աֆրո-գայանացի թոշակի անցած հաշվապահ է, հայրը՝ Ռոնալդ Ֆենթին՝ հագուստի ֆաբրիկայում պահեստի տեսուչ։ Նրա մայրը ծագումով գայանացի է, հայրն ունի բարբադոսական և իռլանդական արմատներ։ Ունի 2 կրտսեր եղբայր՝ Ռորի և Ռաթջադա, ինչպես նաև երկու քույր և մեկ եղբայր հորական կողմից, որոնք ծնվել են տարբեր մայրերից՝ մինչև երգչուհու ծնողների ամուսնանալը։ Նա մեծացել է ռեգգի ժանրի երգերի ազդեցության տակ և սկսել է երգել 7 տարեկանից։ Հոր կախվածությունը կռեկ-կոկաինից, ոգելիցից և մարիխուանայից, շատ վատ է ազդել աղջկա մանկության վրա։ Ռիհաննայի ծնողները բաժանվեցին, երբ նա դեռ 14 տարեկան էր, չնայած հայրը մնաց նրա կյանքի մի մասը։ 7 տարեկանից մինչև ծնողների բաժանվելը նա տառապում էր տանջալից գլխացավերով։ Բժիշկները կարծում էին, թե աղջկա մոտ գլխուղեղի ուռուցք է և որոշ հետազոտություններ արեցին։ Երգչուհին մեծացել է երեքսենյականոց համեստ տան մեջ Bridgetown-ում, որտեղ հոր հետ հագուստի առևտրով էր զբաղվում։ Նա սովորել է Barbados-ի Charles F. Broome-ի անվան տարրական դպրոցում, որտեղ համադասարանցիներով ձևավորեցին երաժշտական երկյակ։ Սկզբում երգչուհին ուզում էր ավարտել միջնակարգ դպրոցը, բայց հետո որոշեց թողնել այն, որովհետև շատ զբաղված էր իր երգի կարիերայով։
2003 թվականի դեկտեմբերին ծանոթանում է ամերիկացի պրոդյուսեր Էվան Ռոջերսի հետ՝ նրա կնոջ միջոցով, որոնք հանգստյան օրերին գալիս էին Բարբադոս։ Ռիհաննան և խմբի մյուս մասնակից աղջիկները Rogers-ի մոտ հյուրանոց լսման գնացին։ Այնուհետև Էվան Ռոջերսը ասաց. «Այն րոպեին, երբ Ռիհաննան հայտնվեց սենյակ, ստեղծվեց մի զգացողություն, կարծես թե մյուս 2 մասնակիցները գոյություն չունեին»։ Ռիհաննան երգեց Destiny's Child խմբի «Emotion» երգը։ Տպավորված Rogers-ը նշանակեց 2-րդ հանդիպումը՝ հրավիրելով նրան մի քանի ձայնագրումներ անել Carl Starkenom-ի հետ, ինչպես նաև նա ուզում էր ծանոթանալ երգչուհու մոր հետ։ Երբ նա դառնում է 16 տարեկան, հաղթում է դպրոցական Miss Combermere գեղեցկության մրցույթը և ստեղծագործական մրցույթը՝ երգելով Mariah Carey-ի «Hero» երգը։ Ողջ հաջորդ տարին նա իր մոր հետ գնում է Rogers-ի մոտ STAMFORD քաղաք՝ Connecticut նահանգ։ Starken-ի օգնությամբ նա ձայնագում է 4 երգից բաղկացած demo ձայնագրություն, որը ներառեց «Last Time» բալլադը, Whitney Houston-ի «For the Love of You» երգի կավեռ տարբերակը և «Pon de Replay» կոմպոզիցիան՝ դառնալով նրա առաջին հիթը։ Ուսման պատճառով ստուդիա էր գնում միայն ամառային և ձմեռային արձակուրդներին, դրա համար էլ demo ձայնագրումները խլեցին մի ամբողջ տարի։
2005 թվականին Rogers-ը սկսում է թողարկել Ռիհաննայի տարբեր demo ձայնագրություններ։ Կրկնօրինակներից մեկն ուղարկվում է Def Jam Recordings, A&R-ի մենեջեր Jay Brown-ը լսում է այն և փոխանցում Jay-Z-ին, որն այդ ժամանակ ընկերության տնօրենն էր։ Երբ նա լսեց «Pon de Replay»-ը, սկզբում թերահավատորեն վերաբերվեց Ռիհաննային, որովհետև նա զգում էր, որ երգը շատ դժվար է նրա համար և հաստատեց. «Երգի այդպիսի ծավալը նոր երգչուհու համար դժվար է, և մարդիկ կհիշեն միայն երգը, այլ ոչ թե երգողին։ Ես պայմանագիր եմ կնքում երգիչների հետ, այլ ոչ թե երգերի»։ Def Jam-ը առաջինն էր, որ պատասխանեց և հրավիրեց նրան լսումների, որտեղ աղջիկը երգեց «For the Love of You» երգը՝ Jay-Z-ի և «Island Def Jam Music Group»-ից Antonio LA Reid-ի համար։ Նա հենց այդ օրն էլ պայմանագիր կնքեց։ Պայմանագրից հետո 2005 թվականի փետրվարին տեղափոխվում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ և բնակություն հաստատում Rogers-ի և նրա կնոջ մոտ։ Որպես բեմական անուն, նա ընտրեց իր երկրորդ անունը՝ Ռիհաննա, որովհետև իր համար այն պարզապես ծածկանուն էր, որը հայտնվեց ձայնագրման ստուդիայում 2005 թվականին։
2005-2006: Music of the Sun և A Girl like Me ալբոմները
Def Jam-ի հետ կնքած պայմանագրից հետո Ռիհաննան հաջորդ երեք ամիսներն անցկացրեց ստուդիայում՝ ձայնագրելով իր դեբյուտային ալբոմը, որի ստեղծմանը մասնակցություն են ունեցել՝ Evan Rogers, Karl Stark, Stargate և Poke & Tone: Սկզբում նա, համագործակցելով ռեփեր Memphis Bleek-ի հետ, ստեղծեց իր չորրորդ՝ 534 դեբյուտային ալբոմը, որը թողարկվեց ավելի շուտ, քան դեբյուտային աշխատանքը։ 2005 թվականի օգոստոսին երգչուհին թողարկեց իր առաջին երգը՝ «Pon de Replay», որը բարձրացավ Billboard Hot 100-ի և UK Singles-ի աղյուսակների 2-րդ հորիզոնական։ Այն դարձավ համաշխարհային հիթ և մտավ 15 երկրների լավագույն երգերի տասնյակում։ 2005 թվականի օգոստոսին ԱՄՆ-ում թողարկվեց Ռիհաննայի Music of the Sun դեբյուտային ալբոմը։ Առաջին շաբաթում վաճառվեց Longeplay-ի 69000 օրինակ, որը հայտնվեց Billboard 200-ի տեղում։ Ողջ աշխարհով մեկ արդեն վաճառվել էր ալբոմի 2 միլիոն կրկնօրինակ և Ամերիկյան ձայնագրման ընկերությունների կողմից այն ստացավ ոսկե սերտիֆիկատ։
Կարիբյան ծագում ունենալու առիթով Ռիհաննայի Music of the Sun երաժշտական ալբոմը վաճառվեց Reggae բաժնում։ Այն երաժշտական քննադատների կողմից ստացավ խառը գնահատականներ։ Rolling Stone ժուրնալը 5 աստղից նշանակեց 2,5 աստղ, մեկնաբանելով. «Կա կարևոր նյութերի անբավարարություն, ստեղծագործականության և երգի ռիթմայնության մեջ նկատվում է երգի ոչ պիտանի զարդարանք, իսկ ամերիկյան R&B վիդեոն փոխվում է նրա` կարիբյան հմայքից։» Sal Sinkmani-ը` Slant Magazine ժուրնալից, նկարագրել է ալբոմը՝ ինչպես «R&B երգչուհիների պատանեկության պոռթկուն» և խոսել է հիմնական երգի՝ «Pon de Replay» վերաբերյալ՝ և Pop երաժշտություն, որոնք իրենց հաջողությունների համար պարտական են Beyonce-ի «Baby Boy» երգին։ Entertainment Weekly-ից մի քննադատ գրել է. «Dancehall և R&B-ի դեբյուտը լցված է էժան երաժշտական գործիքներով, որոնք սև կետեր են դնում երգի վրա»։ Ալբոմի 2-րդ երգը «If It's Lovin' that You Want» ավելի քիչ հաջողակ էր, քան «Pon de Replay»-ը, զբաղեցնելով Միացյալ Նահանգներում 36-րդ տեղը և Մեծ Բրիտանիայում 11-րդ տեղը։ Սակայն, երգը լավ դիմավորվեց Ավստրալիայում, Իռլանդիայում և Նոր Զելանդիայում, որտեղ կարողացավ մտնել լավագույն երգերի տասնյակում։
Մեկ ամիս հետո, դեբյուտային աշխատանքից հետո, Ռիհաննան սկսեց երկրորդ դեբյուտային ալբոմի ձայնագրումը, որի վրա աշխատել են՝ պրոդյուսերներ Evan Rogers և Carl Starker, Stargate ստեղծագործական թիմը, Jonathan Rotem-ը և երգահան Ne-Yo-ն։ Ալբոմի ձայնագրման ժամանակ Ռիհաննան, մինչև Gwen Stefani համերգների սկսելը, ներկայացրեց իր մասնագիտական որակը, որպեսզի գովազդի իր դեբյուտային ալբոմը։ Հիմնական երգը՝ «SOS», Billboard Hot 100-ի աղյուսակում հասավ առաջին տեղը՝ դառնալով երգչուհու առաջին հիթը Միացյալ Նահանգներում։ «A Girl like Me» թողարկվեց 2006 թվականի ապրիլին, որը զբաղեցրեց Billboard 200-ի 5-րդ հորիզոնականը՝ առաջին ամսում վաճառելով 115,000 կրկնօրինակ, հետագայում Ամերիկյան ձայնագրման ընկերությունների ասոսացիայից ստացավ պլատինե սերտիֆիկատ։ «A Girl like Me»-ը հասավ առաջին տեղը կանադական ցուցակում, հինգերորդ տեղը բրիտանական և իռլանդական ցուցակներում։ Երաժշտական քննադատների կողմից ալբոմն ստացավ խառը վերանայումներ, Rolling Stone ժուրնալը մեկնաբանել է. «Ալբոմը նման է իր դեբյուտին, սակայն գերազանց շարունակություն ստացավ շնորհիվ «SOS» հիմնական երգի»։ Երաժշտական քննադատները ալբոմը նկարագրել են ինչպես ձայնագրություն՝ Dancehall-ի և Dub-pop-ի, ակումբային Hip-hop-ի և չափազանց զգայուն բալլադների միջև, որոնք ունեն մեծահասակ ունկնդիրներ։
Երկրորդ երգը՝ «Unfaithful», դարձավ հայտնի համաշխարհային հիթ՝ մտնելով աշխարհի որոշ երկրների լավագույն տաս երգերի ցուցակում, այդ թվում նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում Billboard Hot 100-ում զբաղեցնելով 6-րդ տեղը, ինչպես նաև գլխավորեց Կանադայոuմ, Ֆրանսիայում և Շվեյցարիայում։ Ալբոմի երրորդ երգին՝ «We Ride», չհաջողվեց կրկնել առաջինի հաջողությունը, սակայն չորրորդ երգը՝ «Break It Off», Sean Paul-ի մասնակցությամբ, 52-րդ տեղից բարձրացավ 10-րդ տեղը և ԱՄՆ-ում հայտնվեց 9-րդ տեղում։ Ալբոմի թողարկումից հետո Ռիհաննան հայտարարեց իր մենահամերգային տուրի մասին՝ Live in Concert Tour: Իսկ հետո 2006 թվականի նոյեմբերից մինչև 2007 թվականի փետրվարը Pussycat Dolls-ի հետ մեկնեց Մեծ Բրիտանիա մրցումների, Ինչպես նաև նկարահանվեց Bring It On 3 ֆիլմում „All or nothing”` որպես պատահական դերակատար, որը թողարկվեց 2006 թվականի օգոստոսի 8-ին։
2007-2008: Նոր ոճ և Good Girl Gone Bad
Երրորդ` Good Girl Gone Bad ալբոմի վրա աշխատելիս Ռիհաննան ուզում էր շարժվել նոր ուղղությամբ՝ երաժշտական պրոդյուսերներ Timbaland-ի, Sean Garrett-ի և Will.i.am-ի օգնությամբ՝ փոխակերպելով որոշ երգեր՝ նոր, պարային հնչողությամբ։ Ալբոմի ձայնագրման ժամանակ նա ընտրեց արտաքին ապստամբող ոճ՝ ներկելով մազերը սև և անելով կարճ կտրվածք։ Նա մեկնաբանել է. «Ես ուզում եմ, որ մարդիկ շարունակեն պարել, միաժամանակ թափանցեն երգի մեջ, քանի որ ամեն մեկն ալբոմը յուրովի է զգում, և իմ կողմից ես ուզում եմ ներկայացնեմ բազմաթիվ ռիթմիկ երգեր»։ Ալբոմը գլխավորեց այնպիսի երկրների երաժշտական աղյուսակներ, ինչպիսիք են՝ Մեծ Բրիտանիան, Կանադան, Ճապոնիան, Բրազիլիան, Ռուսաստանը և Իռլանդիան, ինչպես նաև Ամերիկայում և Ավստրալիայում դարձավ երկրորդ տեղը։ Good Girl Gone Bad-ը իր առանձնահատկություններով Dance-pop ոճի է։ Երաժշտական քննադատների կողմից այն արժանացավ դրական կարծիքների և նախորդ ծրագրերի համեմատ, այն դարձավ ավելի ողջունելի։
Good Girl Gone Bad ալբոմի երգերից չորսը մտան Billboard Hot 100-ի լավագույն եռյակում՝ ներառելով Jay-Z-ի մասնակցությամբ հայտնի համաշխարհային հիթ՝ «Umbrella»-ն, որը 10 շաբաթ շարունակ Բրիտանիայում առաջին տեղն էր, զբաղեցնելով առաջին հորիզոնականը, դարձավ ամենահաջողակ երգը՝ Wet Wet Wet խմբի «Love Is All Around» երգից հետո, որը 1994 թվականին 15 շաբաթ շարունակ անցկացրեց աղյուսակի առաջին տեղում։ Rolling Stone ժուրնալի համաձայն երգը զբաղեցնում է 2007 թվականի 100 լավագույն երգերի 3-րդ տեղը։ Ալբոմի մյուս երգերը՝ «Shut Up and Drive», «Don't Stop the Music» և «Hate That I Love You», չկարողացան հասնել «Umbrella»-ի հաջողությանը։ «Don’t Stop the Music»-ը զբաղեցրեց Billboard Hot 100-ի 3-րդ տեղը, այն ժամանակ, երբ Ավստրալիայում, Նիդերլանդներում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում և Շվեյցարիայում զբաղեցնում էր առաջին տեղը։ 2007 թվականի American Music Awards-ին Ռիհաննան շահեց Soul և R&B ժանրերի լավագույն կատարողուհի մրցանակը։
Երրորդ ալբոմի նորացված կրկնօրինակը թողարկվեց 2008 թվականի հունիսին և ներառեց 3 նոր երգեր։ «Take a Bow»` վերաթողարկված ալբոմի առաջին երգը, գլխավորեց Կանադայում, Մեծ Բրիտանիայում և Միացյալ Նահանգներում։ «If I Never See Your Face Again» դուետը՝ Maroon 5 խմբի հետ, նույնպես վերաթողարկված էր, ինչպես «Disturbia»-ն որը զբաղեցրեց առաջին տեղը ԱՄՆ-ում և Նոր Զելանդիայում։ Ռիհաննան դարձավ 7-րդ երգչուհին, որին հաջողվեց մտնել լավագույն հնգյակ երկու տարբեր երգերով միաժամանակ. «Disturbia» զբաղեցրեց 4-րդ տեղը, որին նախորդող «Take a Bow» երգը երկրորդ տեղում էր։ Որպես հյուր-կատարողուհի, ռեփեր T.I.-ի հետ նա կատարեց «Live Your Life»-ը, որը հասավ առաջին տեղը Billboard Hot 100-ում և դարձավ Ռիհաննայի հինգերորդ սուպեր-հիթը՝ «SOS», «Umbrella», «Take a Bow» և «Disturbia» երգերից հետո։ Ավելի ուշ թողարկվեց ալբոմի Remixe տարբերակը, որը ներառեց ռեմիքս երգեր օրիգինալ ալբոմից։ Հաջողվեց վաճառել ալբոմի ավելի քան 2 միլիոն կրկնօրինակ միայն ԱՄՆ-ում՝ Ամերիկյան ձայնագրման ընկերությունների ասոսացիայի (RIAA) կողմից ստանալով երկու պլատինե սերտիֆիկատ։ Այդ ժամանակ այն ամենավաճառվող ալբոմն էր Ամերիկայում։
Երգչուհին ստացավ չորս մրցանակ 2007 թվականի MTV և VMA արարողությունների ժամանակ՝ հաղթելով երկուսում էլ. «Տարվա լավագույն երգ» և «լավագույն տեսահոլովակ»։ «Grammy»-ի 50-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ Ռիհաննան պարգևատրվեց Ռեպ ոճում լավ աշխատանքի համար, ինչպես նաև ստացավ 5 այլ մրցանակ, որը ներառում է՝ «Տարվա լավագույն ձայնագրություն», «Լավագույն պարային ձայնագրություն», «Լավագույն վոկալային R&B-ի դուետային կատարում» և «Լավագույն R&B երգ»։ 2007 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ալբոմը գովազդելու նպատակով Ռիհաննան սկսեց The Good Girl Gone Bad-ի համերգային շրջագայությունը, որը տեղի ունեցավ՝ ԱՄՆ-ում, Կանադայում և Եվրոպայում, այնուհետև 2008 թվականի ապրիլի 16-ին Lupe Fiasco և N.E.R.D.-ի հետ մասնակցություն ունեցավ Kanye West-ի Glow in the Dark Tour-ին։ American Music Awards 2008-ի արարողությանը Ռիհաննան շահեց «Pop|Rock և Soul|R&B ժանրերի լավագույն կատարողուհի» մրցանակները։ Դեկտեմբերի 6-ին Margo Watson-ը Entertainment Weekly թերթում գրել է «Ռիհաննան, տարվա հրաշալիք» հոդվածը՝ հիշեցնելով հայտնի երգչուհու պոռթկումը 2008 թվականին։