cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Անդրեաս ֆոն Էթինգշաուզեն
Բարոն Անդրեաս ֆոն Էթինգշաուզեն (Andreas von Ettingshausen, ), ավստրիացի մաթեմատիկոս և ֆիզիկոս, եղել է |Ավստրիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի առաջին անդամներից մեկը (1847), և առաջին գլխավոր քարտուղարը։ 1862 թվականին Անդրեաս ֆոն Էթինգշաուզենն անդամակցել է Գերմանիայի բնագետների «Լեոպոլդինա» ընկերությանը .։
Կենսագրություն
Անդրեաս ֆոն Էթինգշաուզենը ծնվել է Հայդելբերգում՝ գեներալ-մայորի ընտանիքում։ 1817 թվականին ավարտել է Վիեննայի համալսարանը, որտեղ սովորել է ֆիզիկա և մաթեմատիկա։
1819 թվականին Անդրեաս ֆոն Էթինգշաուզենը դարձել է Ավստրիայի Տիրոլ նահանգի Ինսբրուքի համալսարանի ֆիզիկայի պրոֆեսոր, երկու տարի անց վերադարձել է Վիեննա և որպես բարձրագույն մաթեմատիկայի պրոֆեսոր աշխատել տեղի համալսարանում։ Ֆիզիկոսի դասախոսությունները, որոնք երկու հատորով հրատարակվել են 1827 թվականին, բարձր են գնահատվել մասնագետների կողմից։ 1826 թվականին մաթեմատիկայի ոլորտում նա մենագրություն է հրապարակել կոմբինացիոն վերլուծության վերաբերյալ։ Իր այդ աշխատությունում ֆիզիկոսը առաջարկել է երկանդամ գործակիցների (կամ համարժեք կոմբինացիաների քանակի) ստանդարտ նշումը՝ \tbinom nk։
1834 թվականին Էթինգսհաուզենը ստանձնել ֆիզիկայի ամբիոնը, իսկ 1839-1842 թվականներին Վիեննայում կատարել է լուսանկարչության առաջին փորձերը։ 1840 թվականի հունիսին նա լուսանկարել է իր առաջին լուսանկարը։ 1848 թվականին նա տեղափոխվել է ինժեներական ակադեմիա և չորս տարի դասավանդել այնտեղ։ Հետագայում ակադեմիան վերածվել է  ռազմական ինժեներական դպրոցի։
1852 թվականին նա բարձրագույն ճարտարագիտություն է դասավանդել Պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, իսկ նույն թվականին դարձել է համալսարանի ֆիզիկայի ինստիտուտի տնօրեն, որտեղ նրա ղեկավարությամբ կատարվել են մեծ թվով հետազոտություններ։ Եղել է առաջիններից մեկը, որը արդյունաբերական էլեկտրական գեներատոր և կառուցել էլեկտրամագնիսական մեքենա։ Եղել է ֆիզիկայի դասագրքի հեղինակ։ Դասագիրքը մեծ ազդեցություն է ունեցել ֆիզիկայի ուսուցման մեթոդների վրա։
1853 թվականին նշանակվել է Վիեննայի ֆիզիկայի ինստիտուտի տնօրեն, որից հրաժարվել է 1866 թվականին։
1862 թվականից եղել «Լեոպոլդինա գերմանական բնագետների ակադեմիայի անդամ, իսկ 1864 թվականից՝ Գյոթինգենի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ։ 1866 թվականին Անդրեաս ֆոն Էթինգսհաուզենն անցել է թոշակի և կրել «բարոն» տիտղոսը։
Անդրեաս ֆոն Էթինգշաուզենը մահացել է 1878 թվականին։
Հիշատակում
1913 թվականին գիտնականի անունով կոչվել է Վիեննայի Դյոբլինգ շրջանի փողոցներից մեկը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ավստրիացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:19-րդ դարի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ավստրիացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Վերջին կայարանը
«Վերջին կայարանը» (The Last Station), ռուս գրող Լև Տոլստոյի կյանքի վերջին տարվա մասին գերմանա-ռուսա-բրիտանական կենսագրական ֆիլմ՝ նկարահանված Ջեյ Պարինի համանուն կենսագրական վեպի հիման վրա ։
Համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2009 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Telluride կինոփառատոնում (Կոլորադո, ԱՄՆ), եվրոպական պրեմիերան՝ 2009 թվականի հոկտեմբերին Հռոմի կինոփառատոնում։ Ֆիլմը համաշխարհային վարձույթ է դուրս եկել 2010 թվականի հունվարին, Ռուսաստանում՝ 2010 թվականի նոյեմբերի 11-ին։ ԱՄՆ-ում և Հարավային Ամերիկայում տեղայնացնողը Sony Pictures կինոընկերությունն է։
(208) Լակրիմոզա
(208) Լակրիմոզա (Lacrimosa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1879 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Պուլայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,894158 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8504 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9379 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1798,38 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,20018 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,75° անկյուն։
Վերջին կայարանը
Սյուժե
Տոլստոյի հետևորդ Չերտկովը, ինչպես հայտնի է դառնում Սոֆյային, գաղտնի համոզում է նրան փոխել կտակը, որպեսզի գրողի կինն ու նրա ժառանգներն իրավունք չունենան վաճառել նրա ստեղծագործություններն ու դրանք փոխանցել ռուս ժաղովրդին։ Չերտկովին արհամարհող Սոֆյան հուսահատորեն պայքարում է իր բարեկեցության համար։ Սակայն ինչքան շատ է նա ծայրահեղությունների մեջ ընկնում, այնքան Տոլստոյի համար ավելի ակնհայտ է դառնում, որ նա պատրաստ է ամեն գնով խանգարել իր երազանքին ու ձգտումներին։
(208) Լակրիմոզա
Լակրիմոզա աստերոիդը պատկանում է Կորոնիսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 300 անդամներ։ Բավականին անսովոր է հանդիսանում այն փաստը, որ այս ընտանիքի անդամները շարժվում են գործնականորեն մի ուղեծրով ։
Վերջին կայարանը
Սյուժե
Այդ խարդավանքին ներգրավված է Վալենտին Բուլգակովը՝ Տոլստոյի երիտասարդ ու միամիտ քարտուղարը, որը աստվածացնում է հանճարեղ գրողին։ Վալենտինին անմիջապես սկսում են մեկը մյուսի դեմ օգտագործել երկու անհաշտ հակառակորդները՝ նախ իր խարդավանքները ձեռնարկող Չերտկովը, ապա վրեժխնդրությամբ լցված Սոֆյան։ Վալենտինի կյանքն ավելի է բարդացնում նախապաշարմունքներից զուրկ Մաշայի նկատմամբ ունեցած զգացմունքները, որի՝ սիրո նկատմամբ ունեցած արտասովոր հայացքները միաժամանակ և՛ վհատեցնում, և՛ գրավում են նրան։ Ողբերգական ավարտը կանխորոշված է։
Ֆիլմի ստեղծում
Ֆիլմի նկարահանվել է Սաքսոնի-Անհալտում, Բրանդենբուրգում (Studio Babelsberg), Թյուրինգիայում, Լայպցիգում և Ռուսաստանի պատմական մարզերում ։
(208) Լակրիմոզա
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Կորոնիսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1879 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վերջին կայարանը
Քննադատություն
Ֆիլմը դրականորեն է ընդունվել աշխարհի կինոքննադատների մեծամասնության կողմից, որոնք ընդգծել են Քրիստոֆեր Պլամմերի և Հելեն Միրենի դերասանական հզոր աշխատանքը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր Կատեգորիա:Մայքլ Հոֆմանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանում Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական մելոդրամա ֆիլմեր
Մարկոս Մանիլիոս
Կատեգորիա:Հռոմեացի աստղագուշակներ
Կաբանաս (Իսպանիա)
Կաբանաս (Cabanas, Cabanes, Cabanes) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Խիրոնա նահանգում՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալտ Էմպոռդա շրջանում։ Զբաղեցնում է 15 կմ² մակերես։ Բնակչությունը 915 մարդ (2010)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Էլեկտրոնային գազ
Էլեկտրոնային գազ, հաղորդականության կամ «ազատ» էլեկտրոնների (այսինքն՝ էլեկտրական հոսանքի առաջացմանը մասնակցող էլեկտրոնների) ամբողջությունը բյուրեղում կամ պլազմայում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Պինդ մարմնի ֆիզիկա
Ալայան (գետ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պարսից ծոցի ավազանի գետեր
Անահիտ Ադամյան
Անահիտ Ադամյան, հայ բանաստեղծուհի, հրապարակախոս, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, պետական դասի խորհրդական 2-րդ աստիճանի, 1996 թվականից Հայաստանի գրողների միության անդամ։
Կենսագրություն
Անահիտ Ադամյանը ծնվել է 1955 թվականի մայիսի 13-ին, Երևանում։ Ավարտել է ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է հայկական հեռուստատեսությունում, գրական մամուլում («Արար», «Արտասահմանյան գրականություն», «Գրական թերթ»), եղել է «Հայոց լեզուն և գրականությունը դպրոցում» ամսագրի խմբագիր։ Այժմ որպես սցենարիստ աշխատում է Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիայում։
Նրա բանաստեղծությունները և թարգմանությունները տպագրվել են հայաստանյան և արտերկրյա մամուլում։
Պարգևներ և մրցանակներ
1997 թվականին արժանացել է ԵՊՀ-ի «Պոեզիա – 97» մրցույթի առաջին մրցանակի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Ատլանտիդա (ֆիլմ, 1991)
«Ատլանտիդա» (Atlantis), Լյուկ Բեսոնի 1991 թվականին նկարահանած գիտավավերագրական ֆիլմը։
Ֆիլմի մասին
Ֆիլմը ստեղծվել է Լյուկ Բեսոնի նախկին երկու «Երկնագույն անդունդ» և «Նիկիտա» ֆիլմերի շահույթով։ Այն հիմնված է ստորջրյա նկարահանումների վրա, որոնք ռեժիսորը և իր խումբը նկարահանել են մոլորակի տարբեր ծայրերում (Արկտիկա, Ավստրալիա և այլն) ։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսներն են օվկիանոսի բնակիչները. ձկները, դելֆինները, կետերը։ Ֆիլմի համար երաժշտությունը գրել է Բեսոնի ընկերը՝ Էրիկ Սերրան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:1991 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր դելֆինների և կետերի մասին Կատեգորիա:Իտալական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալական վավերագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր կենդանիների մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր շնաձկների մասին Կատեգորիա:Ֆրանսիական երաժշտական ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալական երաժշտական ֆիլմեր
Թխում
Թխում, սննդամթերքի պատրաստման մեթոդ է, տեղի է ունենում սովորաբար ջեռոցում, բայց կարող է պատրաստվել տաք մոխրի մեջ կամ տաք քարերի վրա։ Ամենատարածված թխած ապրանքը հացն է, բայց շատ այլ տեսակի ուտելիքներ կարելի է թխել ։ Ջերմությունը աստիճանաբար փոխանցվում է տորթերի, թխվածքաբլիթների և հացի կտորների մակերևույթից դեպի կենտրոն։ Երբ ջերմությունը անցնում է խմորի միջով, այն  խմորները վերածում է թխած ապրանքների ։ Թխումը կարող է զուգակցվել գրիլի հետ՝ ստեղծելով հիբրիդային խորովածի տարբերակ՝ օգտագործելով երկու մեթոդները միաժամանակ կամ մեկը մյուսի հետևից։ Թխումը կապված է խորովածի հետ, քանի որ որմնադրությանը պատկանող վառարանի գաղափարը նման է ծխի փոսի գաղափարին։
Ավանդաբար թխում են տանը՝ ամենօրյա կերակուրների համար, ինչպես նաև հացաբուլկեղեններում և ռեստորաններում, տեղական սպառման համար։ Երբ արտադրությունը արդյունաբերականացված էր, թխումը ավտոմատացվում էր խոշոր գործարանների մեքենաների միջոցով։ Թխելու արվեստը մնում է հիմնարար հմտություն և կարևոր է սնուցման համար, քանի որ հացաբուլկեղենը, հատկապես հացը, սովորական և կարևոր մթերք են ինչպես տնտեսական, այնպես էլ մշակույթային տեսանկյունից։ Հացաբուլկեղեն պատրաստողին որպես մասնագիտություն կոչվում է հացթուխ։ Համապատասխան նշումով, հրուշակագործը նա է, ով սովորել է խմորեղենի, տորթերի, աղանդերի, հացի և այլ թխած ապրանքներ պատրաստելու արվեստում։
Սնունդ և տեխնիկա
Բոլոր տեսակի մթերքները կարելի է թխել, բայց որոշները պահանջում են հատուկ խնամք և պաշտպանություն ուղղակի ջերմությունից։ Այս պաշտպանությունն ապահովելու համար մշակվել են տարբեր տեխնիկա։
Հացից բացի, թխում են թխվածքաբլիթներ, խմորեղեն, կարկանդակներ, տորթեր, քիշեր, թխվածքաբլիթներ, կրեկերներ, պրետզելներ և այլն։ Այս հանրաճանաչ իրերը միասին հայտնի են որպես «թխված ապրանքներ» և հաճախ վաճառվում են հացաբուլկեղենի խանութում,  որտեղ տեղափոխվում է միայն թխված ապրանքներ, կամ շուկաներում, մթերային խանութներում, ֆերմերների շուկաներում կամ այլ վայրերում ։
Միսը, ներառյալ խաշած միսը, օրինակ՝ խոզապուխտը, նույնպես կարելի է թխել, բայց թխումը սովորաբար վերապահված է մսի բոքոնների, ամբողջական մսի ավելի փոքր կտորների կամ ամբողջական մսի համար, որը պարունակում է լցոնում կամ ծածկույթ, ինչպիսիք են հացի փշրանքները։ Որոշ մթերքներ թխման ընթացքում շրջապատված են խոնավությամբ, փակ թավայի հատակին դնելով փոքր քանակությամբ հեղուկ, օրինակ՝ ջուր կամ արգանակ և թողնելով, որ այն գոլորշի դառնա սննդի շուրջը։
Թխում հին ժամանակներում
Թխելու ամենավաղ հայտնի ձևը տեղի է ունեցել, երբ մարդիկ վերցրել են վայրի խոտի հատիկներ, թրջել ջրի մեջ և խառնուրդը տրորել արգանակի նման մածուկի։ Աշխարհի ամենահին վառարանը հայտնաբերվել է Խորվաթիայում։ Հին եգիպտացիները հաց էին թխում խմորիչով, որը նրանք նախկինում օգտագործում էին գարեջուր պատրաստելու համար :
Ս արքավորումներ
Առևտրային շատ վառարաններ հագեցած են երկու ջեռուցման տարրերով՝ մեկը թխելու համար, որն օգտագործում է կոնվեկցիա և ջերմային հաղորդակցություն՝ կերակուրը տաքացնելու համար, և մեկը՝ եփելու կամ խորովելու համար՝ տաքացնելով հիմնականում ճառագայթման միջոցով ։ Մեկ այլ սարքավորում, որը դեռ օգտագործվում է թխելու համար, հոլանդական վառարանն է։ Ասիական մշակույթները ընդունել են գոլորշու զամբյուղներ՝ թխելու էֆեկտ ստեղծելու համար, միաժամանակ նվազեցնելով անհրաժեշտ ճարպի քանակը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուտեստների պատրաստման տեխնոլոգիա Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
(8665) Դուն-Էյֆել
(8665) Դուն-Էյֆել (Daun-Eifel), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի ապրիլի 8-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,356522 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1648 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5482 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1321,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,272456 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,57° անկյուն։
Յան Կում
Յան Կում , ամերիկացի գործարար և ծրագրավորող, WhatsApp մեսենջերի համահիմնադիր և գլխավոր գործադիր տնօրեն ։
Էռնեստ Հենրի Ստարլինգ
Ավարտել է Լոնդոնի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը (1886 թվականին)։ Աշխատել է Բրեսլավլում, Փարիզում։ 1899-1923 թվականներին եղել է Լոնդոնի համալսարանի պրոֆեսոր։ Աշխատանքները վերաբերում են արյան շրջանառության, ավշագոյացման, երիկամների ֆունկցիաների, ենթաստամոքսային գեղձի հյութազատության հարցերին։ 1902 թվականին Բեյլիսի հետ հայտնաբերել է սեկրետինը և 1905 թվականին մուծել «հորմոն» հասկացությունը։ Առաջարկել է (Ի․ Պավչովից և Ն․ Չիստովիչից անկախ) սիրտ-թոքային պատրաստուկի լայն տարածում գտած ձևափոխություն, որը նրան հնարավորություն է տվել պարզել մեկուսացած սրտի գործունեության մի շարք օրինաչափություններ։ Հաստատել է սրտի մկանաթելերի երկարության և կծկման էներգիայի կապը (Ստերլինգի օրենք)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆիզիոլոգներ Կատեգորիա:1866 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 17 ծնունդներ Կատեգորիա:1927 մահեր Կատեգորիա:Մայիսի 2 մահեր Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Անգլիացի բժիշկներ
Յան Կում
Կենսագրություն
Գաղթել է ԱՄՆ 1992 թվականին մոր՝ Ֆաինա Սեմյոնովա Կումի (1941-2000) և Ռահիլյա Մունբլաթի (1921-2002) տատիկի հետ, ապրել է Մաունթին Վյուում ։ Հայրը՝ Բորիս Յակովլևիչ Կումը (1927-1997), Ֆաստովում ПМК-20 շարժական մեքենայացված շարասյան տնօրենը, մահացել է 1997 թվականին Ուկրաինայում, մայրը՝ 2000 թվականին ԱՄՆ-ում ։ Թողնելով համալսարանը՝ Կումն աշխատանքի է ընդունվել Yahoo-ում, որտեղ ծանոթացել է Բրայան Էկթոնի հետ և աշխատել մինչև 2007 թվականը ։
2014 թվականի նոյեմբերին Յանը մեկ միլիոն դոլար է նվիրաբերել FreeBSD նախագծին, ինչը դարձել է FreeBSD նախագծի պատմության մեջ խոշորագույն նվիրատվությունը, որի չափը գերազանցել է FreeBSD Foundation-ի տարեկան բյուջեն, նույն թվականին շուրջ 556 միլիոն դոլար է նվիրաբերել Սիլիկոնային հովտի հասարակական հիմնադրամին։ Յան Կումը FreeBSD-ն օգտագործում է արդեն ավելի քան տասը տարի, այդ թվում Yahoo! WhatsApp ծառայության սերվերային ենթակառուցվածքներում ։
2018 թվականի ապրիլին հայտարարել էր Facebook-ից հեռանալու մասին, որտեղ ընկերության տնօրենների խորհրդի անդամ էր Whatsapp-ի բաժնետոմսերի վաճառքի գործարքի արդյունքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆեյսբուք Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր Կատեգորիա:Ամերիկացի ծրագրավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կուզիկ ձիուկը
«Կուզիկ ձիուկը», (Конёк-Горбуно́) ռուսական գրական չափածո հեքիաթ, որը գրել է Պյոտր Երշովը 1830-ականներին։ Գլխավոր հերոսներն են գյուղացի որդի Իվանուշկա Հիմարը և կախարդական կուզաձին։
Ռուսական մանկական գրականության այս դասական ստեղծագործությունը չափածո թեթևությունը, բազում նպատակային արտահայտությունները, կատաղի սոցիալական երգիծանքի տարրերը պայմանավորեցին այս հեքիաթային բանաստեղծության հանրաճանաչությունը նաև մեծերի շրջանում ։ Խորհրդային տարիներին «Կուզիկ ձիուկը» թարգմանվել է ԽՍՀՄ-ում բնակվող ժողովուրդների 27 լեզուներով և տպագրվել յոթ միլիոն օրինակով ընդհանուր տպաքանակով ։ Իշիմի թանգարանային համալիրում։ Պ. Պ. Էրշովը հավաքեց «Կուզիկ ձիուկը» հրատարակությունների հավաքածուն, ներառյալ թարգմանությունները մնացած աշխարհի որոշ լեզուներով (ներառյալ անգլերեն, ֆրանսերեն, ճապոներեն) ։ Մինչև 1917 թվականը հեքիաթը վերահրատարակվել է 26 անգամ, ԽՍՀՄ-ում ունեցել է ավելի քան 130 հրատարակություն ։
Ստեղծման պատմությունը
Երշովն իր հեքիաթը գրել է այն ժամանակ է, երբ կարդացել է Պուշկինի հրատարակված հեքիաթները։ Պավել Աննենկովն իր «Նյութեր Պուշկինի կենսագրության համար» (1855) գրքում պատմում է Ալեքսանդր Սմիրդինի վկայությունն այն մասին, որ «իր փառքի գագաթնակետին Պուշկինի աշխույժ հավանությանն է արժանացել պարոն Երշովի հայտնի ռուսական հեքիաթը՝ «Կուզիկ ձիուկը», այժմ մոռացված այս հեքիաթի առաջին չորս ոտանավորները պատկանում են Պուշկինին, որն այն հորինել է մանրակրկիտ վերանայմամբ։ Սիվկա-Բուրկայի մասին ժողովրդական հեքիաթի հետ մի շարք զուգահեռներ կան։
1910-1930-ական թվականներին «Փոքրիկ կուզաձիու» առաջին չորս տողերը ներառվել են Ալեքսանդր Պուշկինի հավաքած ստեղծագործություններում, սակայն հետագայում որոշել են դրանք չհրատարակել Պուշկինի գործերի հետ, քանի որ Սմիրդինի վկայությունից կարելի է հասկանալ, որ Պուշկինը, ավելի շուտ, միայն խմբագրել է այդ հատվածները։ Բացի այդ, Ալեքսանդր Սերգեևիչի մահից հետո Պյոտր Երշովը «Ոչ դրախտում՝ երկրի վրա» տողը փոխարինեց «Երկնքի դեմ՝ երկրի վրա» տողով։
«Կուզիկ ձիուկը» ստեղծագործությունը ժողովրդական է, գրեթե բառ առ բառ, ըստ հենց հեղինակի, վերցված այն հեքիաթասացների շուրթերից, որոնցից ինքը լսել է։ Երշովը դրան միայն ավելի կոկիկ տեսքի է բերել ու տեղ-տեղ լրացրել։ 1834 թվականին «գրադարան ընթերցանության համար» ամսագրում հայտնվեց մի հատված «Կուզիկ ձին» գրքից։ Նույն թվականին հեքիաթը լույս է տեսել որպես առանձին հրատարակություն, սակայն գրաքննության պահանջով փոփոխություններով։
Ալեքսանդր Պուշկինը գովել է «Կուզիկ ձին» ։ 1843 թվականին «Կուզիկ ձիուկի» երրորդ հրատարակությունից հետո այն ամբողջությամբ արգելվեց գրաքննության կողմից և 13 տարի չվերատպվեց։ Ըստ Պավել Աննենկովի (տես վերևում), 1850-ականների կեսերին հեքիաթը մոռացվեց։
1856 և 1861 թվականներին Երշովը պատրաստեց հեքիաթի նոր հրատարակություններ՝ վերականգնելով գրաքննության բացթողումները և զգալիորեն վերամշակելով տեքստը։ Յուրօրինակ ոճը, ժողովրդական հումորը, հաջողակ և գեղարվեստական ​​նկարները (ներառյալ ձիերի շուկան, Զեմստվոյի դատարանը ձկան մոտ և քաղաքապետը) այս հեքիաթին լայն ճանաչում բերեցին և այն սիրվեց մարդկանց կողմից։ 19-րդ դարի վերջում «Փոքրիկ կուզ ձին» արդեն դարձել էր մանկական ընթերցանության դասական՝ անընդհատ վերահրատարակվելով և նկարազարդվելով։ Նկարազարդումների ամենահայտնի նախահեղափոխական տարբերակը նկարիչ Աֆանասև Ալեքսեյ Ֆեդորովիչի շարքն է, նրանց հետ հեքիաթն առաջին անգամ տպագրվել է «Shut» ամսագրում 1897-1898 թվականներին (այս շարքը տպագրվել է նաև նախահեղափոխական բացիկների վրա)։
Մաս առաջին
Գյուղերից մեկում ապրում է Պետեր անունով մի գյուղացի։ Նա երեք որդի ունի. ավագը՝ Դանիլոն, խելացի է, միջնեկը՝ Գավրիլոն «այսպես-այնպես» է, իսկ կրտսեր Իվանը՝ հիմար։ Եղբայրները ցորեն են աճեցնում, տանում են մայրաքաղաք վաճառքի։ Բայց մի դժբախտություն է պատահում. ինչ-որ մեկը գիշերը սկսում է ոտնատակ տալ բերքը։ Եղբայրները որոշում են հերթով հերթապահել դաշտում՝ վնասատուին բռնելու համար։ Ավագ և միջնեկ եղբայրները, համապատասխանաբար, վախենալով վատ եղանակից և ցրտից, առանց որևէ բան պարզելու, թողնում են իրենց պարտականությունները։ Կրտսեր եղբայրը կեսգիշերին տեսնում է երկար ոսկեգույն բաշով սպիտակ ձի։ Իվանին հաջողվում է ցատկել զամբիկի մեջքի վրա, և նա սկսում է վազվզել։ Չկարողանալով շպրտել Իվանին, զամբիկը խնդրում է նրան բաց թողնել՝ խոստանալով նրա համար ծնել երեք ձի. երկուսը գեղեցիկ, որոնք Իվանը, եթե ցանկանա, կարող է վաճառել, իսկ երրորդը՝ ձի «ընդամենը երեք մատնաչափ բարձրությամբ, նրա մեջքը երկու կուզով և արշինաչափ ականջներով», որը ոչ մեկին չի կարելի տալ ոչ մի գանձի դիմաց, քանի որ նա կլինի Իվանի լավագույն ընկերը, օգնականն ու պաշտպանը։ Իվանը համաձայնվում է և ձիուն տանում է հովվի կրպակը, որտեղ երեք օր անց վերջինս ծնում է խոստացված երեք ձիերը։
Որոշ ժամանակ անց Դանիլոն, պատահաբար մտնելով կրպակ, այնտեղ տեսնում է երկու գեղեցիկ ոսկեգույն ձի։ Դանիլոն և Գավրիլոն, Իվանից թաքուն, ձիերը տանում են մայրաքաղաք՝ վաճառելու։ Նույն օրը երեկոյան Իվանը, գալով կրպակ, հայտնաբերում է կորուստը և խիստ վշտանում։ Կուզիկ ձին Իվանին բացատրում է կատարվածը և առաջարկում է հասնել եղբայրների ետևից։ Իվանը նստում է չմուշկների վրա, և նրանք անմիջապես շրջանցում են նրանց։ Եղբայրները, արդարանալով, իրենց արարքը բացատրում են աղքատությամբ։
Իվանը համաձայնում է վաճառել ձիերը, և նրանք միասին գնում են մայրաքաղաք։ Գիշերվա համար դաշտում կանգ առնելով՝ եղբայրները հանկարծ հեռվում լույս են նկատում։ Դանիլոն Իվանին ուղարկում է կայծ բերելու, որ «խարույկ վառեն», չնայած եղբայրները թաքուն հույս ունեին, որ Իվանը հետ չի գա։ Վերջինս նորից նստում է ձիու վրա, քշում է կրակի մոտ և տեսնում ինչ-որ տարօրինակ բան. «հրաշալի լույս է հոսում շուրջը, բայց չի տաքանում, չի ծխում»։ Ձին բացատրում է Իվանին, որ սա Հրեղեն թռչնի փետուրն է, և խորհուրդ է տալիս չվերցնել այն, քանի որ դա նրան (այսինքն՝ Իվանին) շատ դժվարություններ կբերի։ Վերջինս խորհուրդը չի լսում, վերցնում է գրիչը, դնում գլխարկի մեջ և, վերադառնալով եղբայրների մոտ, լռում է իր գտածոյի մասին։
Առավոտյան ժամանելով մայրաքաղաք՝ եղբայրները ձիերը վաճառքի են հանում ձիերի շարքում։ Քաղաքապետը տեսնում է ձիերին և անմիջապես զեկուցումով գնում թագավորի մոտ։ Քաղաքապետն այնքան է գովում սքանչելի ձիերին, որ արքան անմիջապես մեկնում է շուկա և գնում դրանք եղբայրներից։ Արքայի ախոռապանները տանում են ձիերին, բայց նրանք տապալում են նրանց և վերադառնում Իվանի մոտ։ Տեսնելով դա՝ արքան Իվանին ծառայություն է առաջարկում պալատում՝ նրան նշանակում է արքայական ախոռի պետ։ Վերջինս համաձայնում է ու գնում պալատ։ Նրա եղբայրները, գումարը ստանալով և հավասար բաժանելով, գնում են տուն, երկուսն էլ ամուսնանում են և խաղաղ ապրում ՝ հիշելով Իվանին։
Մաս երկրորդ
Իվանը ծառայում է թագավորական ախոռում։ Սակայն որոշ ժամանակ անց թագավորական սենեկապետը՝ բոյարը, որը մինչ Իվանի պալատում հայտնվելը ախոռի պետն էր և այժմ որոշել էր նրան ամեն գնով դուրս քշել պալատից, նկատում է, որ Իվանը չի մաքրում և խնամում ձիերին, բայց այնուամենայնիվ. դրանք միշտ կուշտ են, ջրված ու մաքուր։ Որոշելով պարզել, թե ինչ է պատահել, բոյարը գիշերը գաղտագողի ներս է մտնում ախոռը և թաքնվում մսուրում։
Կեսգիշերին Իվանը մտնում է ախոռ, գլխարկից հանում է Հրեղեն թռչնի փետուրը՝ երեք լաթի մեջ փաթաթված, և նրա լույսով սկսում է մաքրել ու լվանալ ձիերին։ Աշխատանքն ավարտելով, կերակրելով և ջրելով նրանց՝ Իվանը հենց այնտեղ էլ ախոռում քնում է։ Բոյարը, դուրս գալով թաքստոցից և մոտենալով Իվանին, գողանում է Հրեղեն թռչնի փետուրը, գնում թագավորի մոտ և հայտնում նրան, որ Իվանը ոչ միայն թաքցնում է իրենից թանկարժեք փետուրը, այլև ենթադրաբար պարծենում է, որ ինքը կարող է ձեռք բերել Հրեղեն թռչունին։.
Թագավորն անմիջապես կանչում է Իվանին և պահանջում, որ վերջինս իրեն բերի Հրեղեն թռչունը։ Իվանը պնդում է, որ ինքը նման բան չի էլ լսել, սակայն, տեսնելով թագավորի զայրույթը, գնում է կուզիկ ձիու մոտ և պատմում իր վշտի մասին։ Ձիուկը խոստանում է օգնել Իվանին։
Հաջորդ օրը, կուզիկ ձիուկի խորհրդով, ցարից ստանալով «Երկու կոտ բելոյարի կորեկ և արտերկրյա գինի», Իվանը հեծնում է ձին և ճամփա ընկնում գտնելու Հրեղեն թռչունը։ Նրանք մի ամբողջ շաբաթ քշում են ու վերջապես հասնում խիտ անտառ։ Անտառի մեջտեղում բացատ է, իսկ բացատում՝ մաքուր արծաթից մի լեռ։ Ձին բացատրում է Իվանին, որ Հրեղեն թռչունը գիշերը թռչում է այստեղ՝ առվակից ջուր խմելու։ Նա ասում է նրան, որ կորեկը լցնի մի տաշտի մեջ և վրան գինի լցնի, իսկ ինքը թաքնվի մեկ այլ տաշտի տակ, և երբ թռչուններըը ներս թռչեն և սկսեն գինով կորեկը կտցել, բռնի նրանցից մեկին։ Իվանը հնազանդորեն անում է ամեն ինչ, և նրան հաջողվում է բռնել հրե թռչունին։ Նա այն բերում է ցարին, որն ուրախությունից պարգևատրում է նրան մի նոր պաշտոնով։
Բոյարին չի լքում Իվանից ազատվելու միտքը։ Թագավորական խոհանոցում 3 շաբաթ մնալուց հետո ծառաներից մեկը պատմում է մյուսներին օվկիանոսում ապրող գեղեցկուհի իշխանուհու մասին, որը նստում է ոսկե նավակ, երգեր է երգում և տավիղ նվագում։ Բոյարն անմիջապես գնում է ցարի մոտ և հայտնում նրան, որ իբր լսել է Իվանի պարծենալը, որ կարող է ձեռք բերել գեղեցկուհուն։ Թագավորը, որը դեմ չէ ամուսնանալ վերոհիշյալի հետ, Իվանին ուղարկում է նրա հետևից։ Իվանը նորից դիմում է ձիուկին և նա նորից խոստանում է օգնել։ Դրա համար հարկավոր է թագավորից խնդրել  ոսկեթել ասեղնագործված երկու սրբիչ, ափսեներ և քաղցրավենիք։
Հաջորդ առավոտ, ստանալով այն ամենը, ինչ անհրաժեշտ է, Իվանը ձի է հեծնում և ճամփա ընկնում դեպի Գեղեցկուհին։ Նրանք ճանապարհորդում են մի ամբողջ շաբաթ և վերջապես հասնում են օվկիանոս։ Ձին Իվանին ասում է, որ խփի վրանը, ընթրիքը դնի սրբիչի վրա, քաղցրավենիք դնի և ինքը թաքնվի վրանի հետևում և, սպասելով, որ գեղեցկուհին վրան մտնի, ուտի, խմի և սկսի տավիղ նվագել, վազի և բռնի նրան։
Երբ Իվանը գեղեցկուհուն բերում է պալատ, թագավորը նրան ամուսնության առաջարկ է անում։ Սակայն աղջիկը պահանջում է, որ իր մատանին բերեն օվկիանոսի հատակից։ Թագավորն անմիջապես ուղարկում է Իվանին բերելու մատանին և նրան ընդամենը երեք օր ժամանակ է տալիս, իսկ աղջիկը խնդրում է նրան կանգ առնել ճանապարհին՝ խոնարհվելու մոր՝ Լուսնի և եղբոր՝ Արևի առաջ։
Մաս երրորդ
Հաջորդ օրը Իվանը կուզիկ ձիով նորից ճանապարհ ընկավ։ Մոտենալով օվկիանոսին՝ տեսնում են, որ նրա վրա մի հսկայական կետ է ընկած և տանջվում է մեջքին մի ամբողջ գյուղ կրելու ցավից։ Իմանալով, որ ճամփորդները տեսնելու են Արևին, կետը խնդրում է նրանց պարզել, թե ինչ մեղքերի համար է այդքան չարչարվում։ Իվանը խոստանում է նրան և շարունակում ճանապարհը:Շուտով նրանք բարձրանում են Գեղեցկուհու աշտարակը, որտեղ գիշերը քնում է Արևը, իսկ ցերեկը՝ Լուսինը։ Իվանը մտնում է աշտարակ և օրիորդից ողջույններ է փոխանցում Լուսնին։ Լուսինը շատ է ուրախանում կորած դստեր մասին լուր ստանալու համար, բայց երբ իմանում է, որ թագավորը պատրաստվում է ամուսնանալ նրա հետ, բարկանում է և խնդրում Իվանին փոխանցել իր խոսքերը՝ ոչ թե ծեր, այլ գեղեցիկ երիտասարդ թող դառնա նրա ամուսինը։ Կետի ճակատագրի մասին Իվանի հարցին Լուսինը պատասխանում է, որ տասը տարի առաջ այս կետը երեք տասնյակ նավ է կուլ տվել, և եթե նա ազատի դրանք, նրան կներեն և բաց կթողնեն ծովը։
Իվանը հեծնում է ձիուկին, վերադարձին կետին է փոխանցում Լուսնի խոսքերը։ Գյուղացիները, որոնք տեղավորվել էին կետի մեջքին, շտապ հեռանում են գյուղից, իսկ կետը բաց է թողնում նավերը։ Այստեղ նա վերջապես ազատ է և Իվանին հարցնում է, թե ինչպես կարող է իրեն ծառայել։ Իվանը խնդրում է նրան օվկիանոսի հատակից վերցնել Գեղեցկուհու մատանին։ Կետն ուղարկում է թառափներին՝ փնտրելու բոլոր ծովերում և գտնելու մատանին։
Վերջապես երկար փնտրտուքներից հետո մատանիով սնդուկը գտնվում է, բայց պարզվում է, որ այն այնքան ծանր է, որ Իվանը չի կարողանում բարձրացնել այն։ Ձիուկը հեշտությամբ բարձրացնում է սնդուկը, և նրանք վերադառնում են մայրաքաղաք։ Թագավորը մատանին բերում է օրիորդին, բայց նա կրկին հրաժարվում է ամուսնանալ նրա հետ՝ ասելով, որ նա շատ ծեր է իր համար և առաջարկում է նրան միջոց, որով նա կկարողանա երիտասարդանալ. անհրաժեշտ է տեղադրել երեք մեծ կաթսա, մեկը սառը ջրով, մյուսը՝ տաք, իսկ երրորդը՝ եռացող կաթով և հերթով լոգանք ընդունել բոլոր երեք կաթսաներում՝ սկսելով վերջինից։
Թագավորն անմիջապես կանչում է Իվանին և պահանջում, որ նա առաջինն անի այս ամենը։ Իվանը դիմադրում է, բայց ցարը սպառնում է նրան տանջանքներով, եթե նա չհնազանդվի։ Կուզիկ ձին խոստովանում է, որ սա ամենադժվար փորձությունն է, բայց նույնիսկ այստեղ նա Իվանին խոստանում է իր օգնությունը՝ նա պոչը կթափահարի, դնչիկը կփչի կաթսաների մեջ, երկու անգամ կցատկի Իվանի վրա, բարձր կսուլի, և դրանից հետո Իվանը կարող է ապահով ցատկել նախ կաթի մեջ, ապա եռման ջրի և սառը ջրի մեջ։ Հենց այդպես էլ լինում է և արդյունքում Իվանը դառնում է գրավիչ գեղեցիկ տղամարդ։ Սա տեսնելով՝ թագավորը նույնպես ցատկում է եռացող կաթի մեջ, բայց այլ արդյունքով։ Ժողովուրդը Գեղեցկուհուն ճանաչում է որպես իր թագուհի, և կերպարանափոխված Իվանն ամուսնանում է նրա հետ։ Բոլորը ողջունում են թագավորին ու թագուհուն, իսկ պալատում թնդում է հարսանեկան խնջույքը։
Աղբյուրները
Կուզիկ ձիու կերպարը մի շարք հեքիաթների ադապտացիա է, որոնցից մի քանիսը հավանաբար լսել են Սիբիրում ։ Երշովն իր ստեղծագործության մեջ օգտագործել է բազմաթիվ ժողովրդական հեքիաթներ («Իվան հիմարի հեքիաթը», «Սիվկա-Բուրկա», «Հրեղեն թռչուն», «Վասիլիսա Ցարևնա» և այլն) ։
Գոյություն ունի մի հայտնի նորվեգական ժողովրդական հեքիաթ՝ գրեթե նույն սյուժեով։ Հեքիաթը կոչվում է «Յոթ քուռակներ» (Nor. De syv folene): Նորվեգական հեքիաթը պատմում է երեք տղաների մասին, ովքեր պետք է խնամեին թագավորի կախարդական ձիերին։ Առաջադրանքը կատարելու համար պարգևը գեղեցիկ արքայադուստրն է։ Այս առաջադրանքում կրտսեր որդուն օգնում է մի կախարդական քուռակ, որը խոսում է մարդկային լեզվով։ Նմանատիպ պատմություններ կան սլովակյան, բելառուսական, ուկրաինական (մասնավորապես՝ Անդրկարպատյան) բանահյուսության մեջ։
Հեքիաթի սյուժեն սովորական է այլ մշակույթներում, և արմատները գնում են դեպի արևելյան հեքիաթներ։ Ամենահին տարբերակները հանդիպում են Ստրապարոլայի «Հաճելի գիշերներում» և Բասիլի «Պենտամերոնում»։ Հին եգիպտական ​​«Դատապարտված իշխանը» հեքիաթում կա նաև հերոսի՝ բարձր աշտարակում արքայադստեր մոտ «ցատկելու» դրվագ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալեքսանդր Պուշկին Կատեգորիա:Դիցաբանական ձիեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր ձիերի մասին Կատեգորիա:Ձիեր մշակույթում Կատեգորիա:Գրական հեքիաթներ Կատեգորիա:Հորինված խոսող կենդանիներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Մապուտու
Մապուտու (Maputo, մինչ 1975 թվականը կոչվում էր Լորենսու Մարկիշ, Lourenço Marques), Մոզամբիկի մայրաքաղաքը և խոշորագույն քաղաքը, գտնվում է երկրի հարավում։ Խոշոր նավահանգիստ է Հնդկական օվկիանոսի ափին, տնտեսական կյանքը կենտրոնացված է նավահանգստի շրջանում։ Բնակչությունը՝, սակայն իրականում այն գերազանցում է նշված թիվը բազմաթիվ քաղաքային ետնավայրերի և այլ ապօրինի կառույցների պատճառով :
Աշխարհագրություն
Մապուտուն գտնվում է համանուն ծոցի արևելյան ափին, Թեմբ գետաբերանում։ Մուպուտու գետը թափվում է ծոցի հարավային հատվածը։
Վարչատարածքային բաժանում
Մապուտու քաղաքը բաժանվում է 7 մունիցիպալիտետների.
Տնտեսություն
Արտահանվող հիմնական ապրանքներն են հանդիսանում ածուխը, բամբակը, շաքարը, քրոմիտները, կոպրան և փայտը։ Քաղաքում արտադրվում է ցեմենտ, կահույք, կոշիկ, կերամիկական սպասք և կաուչուկ։
Տրանսպորտ
Մապուտուի միջազգային օդանավակայանը Մոզամբիկի գլխավոր միջազգային օդանավակայանն է։ Քաղաքի հասարակական տրանսպորտը հիմնականում ներկայացված է միկրոավտոբուսներով, որոնք փոխադրում են քաղաքացիների մեծ մասը։ Բացի այդ գործում է պետական ավտոբուսային ընկերություն։ Միկրոավտոբուսները հիմնականում ներկրվում են Ճապոնիայից (Toyota Hiace)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Մոզամբիկի քաղաքներ Կատեգորիա:1781 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կրասնայա Բիրյուկսա
Կրասնայա Բիրյուկսա, գետ Ռուսաստանի շրջանում։ Հոսում է Ալթայի հանրապետությունում։ Ալթայի երկրամաս։ Գետաբերանը գտնվում է Բիրյուսկա գետից 28 կմ ձախ։ Գետի երկարրությունը կազմում է 14 կմ։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Թագավորություններ Ա և Բ
Ա և Բ Թագավորություններ (Sefer Sh'muel ספר שמואל), Աստվածաշունչ մատյանի Հին Կտակարանի կանոնի գրքեր։ Դասվում են «պատմական» գրքերի շարքին։ «Թագավորություններ»-ի չորս գրքերը հրեական կանոնում ընդգրկված են երկու գրքերի մեջ։ Առաջինը (սրա մեջ էին մտնում «Ա և Բ Թագավորություններ»-ի գրքերը) կոչվում էին «Շեֆեր Շեմուել», այսինքն՝ «Սամուելի գիրք»։ Հին ռաբունական ավանդության համաձայն «Ա և Բ Թագավորություններ» գրքերի հեղինակը Սամուել մարգարեն է։ «Ա և Բ Թագավորություններ» գրքում պատմվում է Սամուել մարգարեի և իր իսկ կողմից Իսրայելի թագավոր օծված Սավուղի և Դավթի մասին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հին Կտակարանի գրքեր
Սպիրիֆերիդներ
Սպիրիֆերիդներ, փականքավոր ուսոտանիների անհետացած խումբ, ապրել են օրդովիկից մինչև միջին յուրա։ Խեցին կազմված է փորի և մեջքի, հիմնականում լայնակի ձգված ուռուցիկ փեղկերից։ Սպիրիֆերիդներ ունեցել են մերձհատակային ապրելակերպ, ամրանալով սուբստրատին խեցու հատուկ անցքից դուրս եկող մարմնի ելուստի՝ «ուոիկի» օգնությամբ։ Սպիրիֆերիդներ մեծ նշանակություն ունեն պալեոզոյան նստվածքների շերտագրության համար։ ՀԽՍՀ-ում սպիրիֆերիդներ մեծ տարածում ունեն դևոնի և ստորին կարբոնի նստվածքներում։
Կատեգորիա:Կենդանիներ Կատեգորիա:Ուսոտանիներ
Կուրտիկիոսներ
Կուրտիկիոսներ, հայկական ազնվական տոհմ, Բյուզանդիայում Վասիլ I-ի օրոք։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կուրտիկիոսներ
Տուրովեց (գետ)
Տուրովեց (Туровец), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Նովինսկի Պոլոյ գետի ձախ ափին՝4 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Կոնստանտին Վնուկով
Կոնստանտին Վնուկով (Константи́н Васи́льевич Вну́ков, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ, Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2011)։
Կենսագրություն
1973 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի միջազգային լրագրության ֆակուլտետը, պատմական գիտությունների թեկնածու։ Տիրապետում է չինարեն և անգլերեն լեզուներին։
1973 թվականից տարբեր պաշտոններում աշխատել է ԽՍՀՄ և Ռուսաստանի ԱԳՆ կենտրոնական ապարատում և արտասահմանում դիվանագիտական ներկայացուցչություններում։
2014 թվականի դեկտեմբերի 26-ից՝ Վիետնամում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Լը Կլո
Լը Կլո (Le Claux), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 217 մարդ, բնակչության խտությունը` 7.73 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 28.07 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 420 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 80 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 34 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 134 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 93-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 41։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,4 %։ 93 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 86 անձ (50 տղամարդ և 36 կին)։ Գործազուրկ են եղել 7 անձ (4 տղամարդ և 3 կին)։ 41 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 21-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մոնտե Չերիոնե
Մոնտե Չերիոնե  (Monte Cerignone), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 676 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 37 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 18 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 61010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0541։
Հովհաննես Քաթանյան
Հովհաննես Բաբայի Քաթանյան, հայ գրաֆիկ։
Մոնտե Չերիոնե
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Վլաս։ Տոնակատարությունը փետրվարի 3-ին է։
Հովհաննես Քաթանյան
Կենսագրություն
Ավարտել է Ներսիսյան դպրոցը։ 1848-1855 թվականներին սովորել է Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում, որտեղ արժանացել է ոսկե մեդալի։ Նկարչություն է դասավանդել Թիֆլիսի առաջին և երկրորդ գիմնազիաներում, իսկ 1859 թվականին՝ Ստավրոպոլի գիմնազիայում։ Մի քանի տարի վարել է Ներսիսյան դպրոցի ավագ վերատեսչի պաշտոնը և անվճար նկարչություն է դասավանդել Թիֆլիսի Գայանյան և Մարիամյան օրիորդաց դպրոցներում։ Թիֆլիսում ղեկավարել է թատրոնի գեղարվեստական ձևավորման գործերը ։ Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։
Մոնտե Չերիոնե
Պատվավոր քաղաքացիներ
Կոմունայի պատվավոր քաղաքացին է գրող Ումբերտո Էկոն։
Հովհաննես Քաթանյան
Մատենագրություն
Նկարիչ Հովհաննես Քաթանյան, «Հանդես ամսօրյա», 1937, № 6-8
Մոնտե Չերիոնե
Ժողովրդագրություն
Բնակչության գրաֆիկը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Հովհաննես Քաթանյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ գրաֆիկներ
Ալիֆ Հաջիև
Ալիֆ Լաթիֆ օկլի Հաջիև (Əlif Lətif oğlu Hacıyev, ), Ադրբեջանի զինված ուժերի մայոր, Ադրբեջանի Հանրապետության ազգային հերոս  ։
Կենսագրություն
Ալիֆ Հաջիևը ծնվել է 1953 թվականի հունիսի 24-ին Խոջալու քաղաքում։ Նա ընտանիքի երրորդ երեխան էր։ 1971 թվականին զորակոչվել է բանակ։ Նա ծառայել է Մինսկում։ 1973 թվականին բանակից զորացրվելուց հետո նա աշխատել է որպես վարորդ՛ Ավտոմոբիլային տրանսպորտի ձեռնարկությունում։
1974-1984 թվականներին նա տարբեր պաշտոններ է զբաղեցրել Բելառուսի ներքին գործերի նախարարությունում և Ադրբեջանական ԽՍՀ Լեռնային Ղարաբաղի ներքին գործերի նախարարությունում։
1976 թվականին ընդունվել է ԽՍՀՄ ՆԳՆ Ֆրունզեի անվան հատուկ երկրորդական միլիցիայի դպրոց։ 1979 թվականին ավարտել է այդ դպրոցը, իսկ 1981 թվականին ուսումը շարունակել է ԽՍՀՄ ՆԳՆ ակադեմիայում։
1990 թվականին Հաջիևը վերադարձել է Խոջալու և սկսել աշխատել Լեռնային Ղարաբաղի հարցերով կազմկոմիտեում։ 1990 թվականի դեկտեմբերին նա սկսել է աշխատել ներքին գործերի նախարարությունում։ Նշանակ ել է Խոջալու օդանավակայանի ներքին գործերի վարչության պետ։
Նա զոհվել է 1992-ի փետրվարի 25-ին ՝ Ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ։ Թաղված է Բաքվի Շեհիդների պուրակում  :
Մայոր Ալիֆ Լաթիֆ օկլի Հաջիևը հետմահու շնորհվել է «Ադրբեջանի ազգային հերոսի» կոչում ՝ Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի 1992 թվականի հունիսի 6-ի թիվ 831 հրամանագրով։
Նրա անունն է կրում Բաքվի Նիզամի թաղամասի փողոցներից մեկը։
(209) Դիդո
(209) Դիդո (Dido), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1879 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Քրիստիան Պետերսի կողմից Քլինտոնում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,145265 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9543 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3362 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Դիդո աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,9521 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2037,44 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176693 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,17° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Գամամ-Չայ
Գամամ-Չայ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 501 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ռոկա Պրիորա
Ռոկա Պրիորա (Rocca Priora), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լացիո մարզի Հռոմ գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 9563 մարդ, խտությունը կազմում է 342 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 28 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 040, հեռախոսային կոդ - 06։
Կոմունայի հովանավոր է համարվում Սան Սեբաստիանը։ Տոնը նշվում է հունվարի 20-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Արմինիոս
Արմինիոս, Արմին կամ Հերման (Arminius, )՝ Հերուսկների գերմանական ցեղի առաջնորդ, ով պարտության է մատնել հռոմեացիներին մ.թ. 9 թվականին Տևտոբուրգյան անտառի ճակատամարտում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացիների ղեկավարներ Կատեգորիա:Գերմանական հեթանոսություն Կատեգորիա:Սպանված քաղաքական գործիչներ
Մոռացված բառեր որսացողները
«Մոռացված բառեր որսացողները» (ճապ․՝ 星を追う子ども, Հոսի օ Օու Կոդոմո, բառացի. «Աստղեր որսացող երեխաները», անգլ․՝ «Children Who Chase Lost Voices from Deep Below»), լիամետրաժ անիմե ֆիլմ, որի հեղինակն է Մակոտո Շինկայը։ Այս աշխատանքը, մյուս ֆիլմերի համեմատ, ռեժիսորի համար ավելի երկարատև է եղել խրոնոմետրաժով։ Hoshi o Ou Kodomo բնութագրվում է, որպես «կենդանի» անիմացիոն ֆիլմ, արկածներով և ռոմանտիկայով, կենտրոնացված ուրախ և առույգ աղջկա ճամփորդության շուրջ։ Պրեմերիան կայացել է 2011 թվականի մայիսի 7- ին  ։
Ռուսական թողարկումը եղել է 2012 թվականի մարտի 25- ին ։
Սյուժե
Ասունան դպրոցական է, ով շատ վաղ հասակում կորցրել է հորը և հիմա ապրում է իր մայրիկի հետ։ Տանը իր ժամանակի մեծ մասը նա անցկացնում է միայնակ, քանի որ մայրն աշխատում է հիվանդանոցում, գիշերային հերթափոխով։ Դպրոցում նա ունի գերազանց առաջադիմություն, բայց ընկերներ ոչ այդքան շատ։ Երեկոները նա անցկացնում է բլրի ստորոտում, լսելով հին ռադիո, բյուրեղի օգնությամբ, որը նրան է մնացել իր հայրիկից։ Մի անգամ բլրի ճանապարհին, նրա վրա հարձակվում է մի հսկա արարած, որից նրան փրկում է մի երիտասարդ, Սյուն անունով։ Հաջորդ օրը Ասունան իմանում է, որ Սյուն մահացել է, և գնացել է իր աշխարհ Ագարտի, որպեսզի կրկին հանդիպի իր ընկերոջ հետ :
Ստեղծման պատմություն
«Հինգ սանտիմետր վայրկյանում» ֆիլմի վրա աշխատանքներն ավարտելուց հետո Շինկայը հայտնել է, որ իր նախկին աշխատանքներից շատերը պատմել են մարդկանց մասին, ովքեր ստիպված են եղել բաժանվել նրանիցի, ով իրենց համար թանկ է եղել, և նա ցանկացել է այս թեման մշակել նաև հետագայում և ստեղծել աշխատանք այն մասին, թե ինչպես հաղթահարել այդ կորուստը ։
2010 թվականի նոյեմբերին հայտնի է դարձել անունը, մի քանի տեղեկություններ սյուժեի և ֆիլմի թողարկման մասին, բացի այդ թողարկվել է թրիլերը։ Կերպարների դիզայներն է եղել Տակայո Նիսիմուրան, իսկ երգերի հեղինակը, Թեմմոնը ։
Մրցանակներ և անվանակարգեր
2011 թվականի հոկտեմբերին ևս չորս ֆիլմերի հետ միասին առաջադրվել է Asia Pacific Screen Awards մրցանակաբաշխության «Լավագույն անիմացիոն ֆիլմ» անվանակարգում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անիմե Կատեգորիա:Ճապոներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր
(8666) Ռեյտեր
(8666) Ռեյտեր (Reuter), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի ապրիլի 9-ին Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից Տաուտենբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,279901 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9531 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6067 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1257,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,286306 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,03° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արխիպ Յոլ
Արխիպ Յոլ (Архип-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Իլիչ գետի աջ ափին՝ 38 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչորսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ֆրեգոնա
Ֆրեգոնա  (Fregona), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզի Տրևիզո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2927 մարդ, խտությունը՝ 70 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 42 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 31010, հեռախոսային կոդ՝ 0438։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Խոսե
Խոսե (իսպաներեն` José)` հրեական ծագումով իսպանական անուն, համապատասխանում է հայկական Հովսեփ անվանը։ Նույն ձևով է գրվում նաև անվան պորտուգալական Ժոզե ձևը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եբրայական անձնանուններ
Ջուլ (Նախիջևան)
Ջուլ, նախկին հայկական գյուղ Երևանի նահանգի Նախիջևանի գավառում։ Տեղակայված է եղել Նախիջևան քաղաքից հյուսիս-արևելք։ Համաձայն 1865 թվականին հրատարակված «Ռուսասկան կայսրության աշխարհագրական-վիճակագրական բառարանի»՝ գյուղում եղել է հայկական կիսաավերված եկեղեցի, որը կառուցված է եղել շուրջ 200 կիսավեր տների միջև ։ 1833 թվականին հրատարակված «Նախիջևանի գավառի վիճակագրական նկարագրի» համաձայն՝ գյուղի մոտ եղել է կաղնու պուրակ ։ Համաձայն 1908 թվականին հրատարակված «Կովկասյան օրացույցի»՝ գյուղում ապրել են 1222 թաթարներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախիջևանի պատմություն
Արզնիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Կոտայքի մարզի Արզնի գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 42 հուշարձան (17 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Աստերոիդների ցանկ (82701-82800)
Աստերոիդների ցանկ (82601-82700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (82801-82900)
Գամանլի
Գամանլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 102 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Համադարման
Համադարման, համապարփակ միջոց բոլոր հիվանդությունները բուժելու համար։ Հայերեն «համադարման» բառի լատինական հոմանիշն է «պանացեա» եզրը, որը ծագում է հունական դիցարանի բժշկության աստված Ասկլեպիոսի դուստր Պանակեա աստվածուհու անունից, ով կարող էր բուժել բոլոր հիվանդությունները։ Միջնադարում ալքիմիկոսները կյանքի էլիքսիրի և փիլիսոփայական քարի հետ միասին փորձում էին նաև համադարման գտնել
Այժմ համադարման եզրը հիմնականում օգտագործվում է փոխաբերական իմաստով, նշանակելով մի ենթադրվող միջոց, որը կարող է լուծել (ոչ միայն բժշկան բնույթ ունեցող) բոլոր խնդիրները։
Համաձայն առասպելի, Կալիֆոռնիայի Կոլորադոյի անապատում բնակվող Կահուիլյա հնդկացիական ցեղը օգտագործում էր Փղի ծառի կարմիր հյութը որպես բժշկության համար դարման։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ալքիմիա Կատեգորիա:Բուժում
Արաքս Սվաճյան-Գարագաշյան
Արաքս Հակոբի Սվաճյան-Գարագաշյան, հայ երգչուհի (քնարական սոպրանո)։
Կենսագրություն
Մինչև 1925 թվականը ապրել է Կոստանդնուպոլսում, այնուհետև՝ Բուխարեստում, 1937 թվականին ավարտել տեղի կոնսերվատորիան, հրավիրվել օպերային թատրոն։ Դերերգերից են՝ Մարգարիտ (Շառլ Գունոյի «Ֆաուստ»), Սյուզան, Կոնստանցա (Մոցարտի «Ֆիգարոյի ամուսնությունը», «Առևանգում հարեմից»), Սոֆիա, Մանոն (Ժյուլ Մասնեի «Վերթեր», «Մանոն Լեսկո»), Վիոլետա (Վերդիի «Տրավիատա»), Չիո-Չիո-Սան (Պուչչինիի «Մադամ Բատերֆլայ») և այլն։ Սվաճյանը հավասարապես կամերային երգչուհի է (Շուբերտ, Շուման, Բրամս, Լիստ)։ Բուխարեստի «Կոմիտաս» երգչախմբում իբրև մեներգչուհի կատարել է Տիգրանյանի, Կոմիտասի, Բարսեղ Կանաչյանի, Հարո Ստեփանյանի, Ալեքսանդր Դոլուխանյանի և այլոց ստեղծագործությունները։ Ռումինական երգարվեստի նմուշների լավագույն մեկնաբաններից է։ 1957 թվականին մենահամերգով հանդես է եկել Երևանում։ 1964 թվականից բնակվել է ԱՄՆ-ում։
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:Հայ սոպրանոներ Կատեգորիա:Պլովդիվ քաղաքում ծնվածներ
(210) Իզաբելլա
(210) Իզաբելլա (Isabella), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1879 թվականի նոյեմբերի 12-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Պուլայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,723245 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3931 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0534 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Իզաբելլա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,4027 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1641,45 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,219318 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,26° անկյուն։
Իզաբելլա աստերոիդը պատկանում է Նեմեզիսի աստերոիդների ընտանիքին, որը տեղաբաշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:Նեմեզիսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1879 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(8667) Ֆոնտան
(8667) Ֆոնտան (Fontane), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի ապրիլի 9-ին Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից Տաուտենբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,415963 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1659 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,666 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1371,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,262463 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,83° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ