cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Շատմանտամակ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միյակինսկի շրջանի բնակավայրեր
Երևանի միջնակարգ մասնագիտական երաժշտական դպրոց
Երևանի միջնակարգ մասնագիտական երաժշտական դպրոց կամ Երևանի Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոց, հիմնադրվել է 1938 թվականին, Երևանի պետական կոնսերվատորիային կից՝ շնորհալի երեխաների խմբի բազայի վրա։
Պատմություն
Պյոտր Չայկովսկու անվամբ է կոչվում 1940 թվականից։ Մինչև 1975 թվականը տվել է 665 շրջանավարտ։ Դպրոցը մասնագիտացված հանրակրթական օջախն է, որտեղ 12-ամյա կրթություն է ստանում 600 աշակերտ, միաժամանակ ստանալով 2 ատեստատ՝ հանրակրթական և մասնագիտական ։
1982 թվականին դպրոցի շենքի ճակատին տեղադրվել է Չայկովսկու բարձրաքանդակը (քանդակագործ՝ Երվանդ Գոջաբաշյան, ճարտարապետ՝ Ջիմ Թորոսյան)։
Դպրոցը հիմնանորոգվել է Հայաստան համահայկական հիմնադրամի ԱՄՆ արևելյան ափի տեղական մարմնի հովանավորությամբ։ Կենտրոնական մասնաշենքն ամբողջությամբ արդիականացվել է և համալրվել ճեմասրահներով, վերակառուցվել է մարզադահլիճը, համերգային դահլիճն ունի բեմահարթակ, հարմարավետ պայմաններ են ստեղծվել թե’ երաժիշտ կատարողների, թե’ հանդիսատեսի համար։ Դպրոցում գործող սիմֆոնիկ, փողային նվագախմբերի, ջութակահարների անսամբլի, երգչախմբի ու ջազ-բենդի համար կառուցվել են մասնագիտական սենյակներ ։
Բաժիններ
Ունի դաշնամուրի, ջութակի, թավջութակի, ալտի, կոնտրաբասի, տավիղի, փողային գործիքների և երաժշտության տեսության, հանրակրթական բաժիններ, մանկական երգչախումբ, սիմֆոնիկ նվագախումբ, ջութակահարների և կամերային անսամբլներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժշտական դպրոցներ Կատեգորիա:Երևանի դպրոցներ
Լյութեֆիսք
Լյութեֆիսք  (lutefisk, lutfisk, lipeäkala, բառացիորեն ձուկը մոխրաջրում),  սկանդինավյան ավանդական ձկնային ուտեստ։ Այն հիմնականում մեծ ժողովրդականություն է վայելում Նորվեգիայում, Շվեդիայում և Ֆինլանդիայի որոշ շրջաններում։
Պատմություն
Լյութեֆիսքի մասին առաջին հիշատակությունները վերաբերում են 1555 թվականին։ Այդ ժամանակ շվեդ գիտնական և դիվանագետ Օլաֆ Մագնուսը իր աշխատություններում մանրամասնորեն նկարագրում է այս ուտեստի պատրաստման ընթացքը։ Պատրաստման մասին լեգենդը վերաբերում է վիկինգներին։ Վերջիններս ծովով նավարկում էին և հանկարծակի կայծակն է հարվածում նավին ու մոխրացնում այն։ Ձձկները, որոնք որ նավի մեջ էին գտնվում, միախառնվում են մոխրի հետ։ Մի որոշ ժամանակ անց վիկինգները տեսնում են այդ ձկները և որոշում փորձել։ Լրացուցիչ կերպով այն լվանում են ջրի մեջ և համտեսում. արդյունքում մնում են զարմացած ուտեստի անսովոր համից։
Սկզբնական շրջանում լյութեֆիսքը պատրաստել են ատլանտյան ձողաձկան մսից։ Իսկ ներկայումս, հատկապես Շվեդիայում, այն պատրաստում են ծովային գայլաձկան մսից։ Սակայն Նորվեգիայում ավանդաբար լյութեֆիսքը շարունակում են պատրաստել ատլանտյան ձողաձկան մսից։
Լյութեֆիսքը ձմեռային ավանդական ուտեստ է համարվում։ Այն Սուրբծննդյան համադամ ուտեստների շարքին է դասվում։ Ու չնայած անսովոր համին, այն խիստ սիրված սննդատեսակ է Սկանդինավյան երկրներում։
Պատրաստում
Լյութեֆիսքի պատրաստման համար նախ և առաջ ձուկը չորացնում են։ Հետո դրանք լցնում են կաուստիկ սոդայի՝ նատրիումի հիդրօքսիդի լուծույթի մեջ։ Ձկները այդ լուծույթի մեջ են մնում առնվազն երեք օր։ Դրանից հետո մի քանի օր շարունակ թողնում են մաքուր ջրի մեջ և անընդհատ լվանում դրանք։
Արդյունքում տեղի է ունենում քիմիական ռեակցիա։ Ձկան մեջ պարունակող սպիտակուցները ռեակցիայի մեջ են մտնում այդ մոխրաջրի հետ և վերածվում դոնդողանման զանգվածի։ Այդ ձկներն աչքի են ընկնում բնորոշ սուր հոտով։ Հետո այդ ձկները ենթարկում են ջերմային մշակման (տապակում են թավայի մեջ, տեղափոխում են ջեռոց, շոգեխաշում են։
Մատուցում
Լյութեֆիսքի ուտեստը հիմնականում հրամցնում են սիսեռի պյուրեով, բեկոնով, շոգեխաշած կարտոֆիլով կամ էլ բրունոստ պանրատեսակների հետ միասին։ Որպես համեմունք անպայման ավելացնում են մանանեխ, սպիտակ մանանեխի սոուս, այծի կաթից պատրաստած պանիր։ Ալկոհոլային ըմպելիքներից հիմնականում լյութեֆիսքի հետ մատուցում են նորվեգական օղի՝ ակվավիտ (ակեվիտ), ինչպես նաև զանազան տեսակների գարեջուր։
Հումորներ լյութեֆիսքի վերաբերյալ
Լյութեֆիսքի սիրահարները սկեպտիկների շրջանում դարձել են բազմաթիվ հումորների և անեկտոդների շարժառիթ։ Սկեպտիկները լյութեֆիսքը համարում են սկսած ռատիցիդից՝ վերջացրած զանգվածային ոչնչացման զենք։ Ամերիկացի խոհարարական քննադատ Ջեֆրի Սթեյնգարթենը, ով հեղինակել է «Մարդը, ով կերել է ամեն ինչ» գիրքը, այս կերպ է արտահայտվել լյութեֆիսքի վերաբերյալ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգական խոհանոց Կատեգորիա:Շվեդական խոհանոց Կատեգորիա:Ֆիննական խոհանոց Կատեգորիա:Ձկնային ուտեստներ Կատեգորիա:Սուրբծննդյան խոհանոց Կատեգորիա:Ծովամթերքով ուտեստներ Կատեգորիա:Դանիական խոհանոց
Արդիականացման տեսություն
Արդիականացման տեսություն, օգտագործվում է հասարակության մեջ արդիականացման գործընթացը բացատրելու համար։ Արդիականացման տեսությունը ծագել է գերմանացի սոցիոլոգ Մաքս Վերբերի (1864-1920 թվականներ) գաղափարներից, որոնք հիմք են հանդիսացել Հարվարդի սոցիոլոգ Թոլկոթ Պարսոնսի (1902-1979 թվական) կողմից մշակված արդիականացման պարադիգմին։ Տեսությունը ուսումնասիրում է երկրի ներքին գործոնները՝ ենթադրելով, որ «ավանդական» երկրներն էլ օգնությամբ կարող են հասնել զարգացման, ինչպես եղել է ավելի զարգացած երկրներում։ Արդիականացման տեսությունը սոցիալական գիտությունների գերիշխող պարադիգմն էր 1950-ական և 1960-ական թվականներին, ապա երկար ժամանակով այն անհետացավ։ Տեսությունը կրկին կիրառվել է 1991 թվականից հետո, սակայն մնացել է որպես վիճելի մոդել ։
Արդիականացման տեսությունը միաժամանակ փորձում է բացահայտել սոցիալական փոփոխությունները, որոնք նպաստում են սոցիալական առաջընթացին և հասարակության զարգացմանը, և ձգտում է բացատրել սոցիալական էվոլյուցիայի գործընթացը։ Արդիականացման տեսությունը քննադատվում է, մասնավորապես, սոցիալիստական գաղափարախոսությունների, ազատ շուկայի գաղափարախոսությունների, աշխարհահամակարգերի տեսաբանների, գլոբալիզացիայի տեսաբանների, և ի թիվս այլոց, կախվածության տեսաբանների կողմից։ Արդիականացման տեսությունը ընդգծում է ոչ միայն փոփոխությունների գործընթացը, այլ նաև այդ փոփոխությունների արձագանքը։ Դրանում նաև դիտարկվում է ներքին դինամիկան՝ նկատի ունենալով սոցիալական և մշակութային կառույցները և նոր տեխնոլոգիաների հարմարեցումը։
Արդիականացումը վերաբերում է «մինչժամանակակից» կամ «ավանդական» հասարակությունից «ժամանակակիցին» անցման մոդելին։ Արդիականացման տեսությունը ենթադրում է, որ ավանդական հասարակությունները կզարգանան այնքանով, որքանով կընտելանան ժամանակակից մեթոդներին։ Արդիականացման տեսության կողմնակիցները պնդում են, որ ժամանակակից պետություններն ավելի հարուստ են և հզոր, և որ իրենց քաղաքացիներն ավելի ազատ են՝ ավելի բարձր կենսամակարդակից օգտվելու համար։ Այնպիսի նվաճումներ, ինչպիսիք են նոր տվյալների փոխանցման տեխնոլոգիաները և տրանսպորտի, կապի և արտադրության ավանդական մեթոդների թարմացման անհրաժեշտությունը, արդիականացումը դարձնում են անհրաժեշտ կամ առնվազն նախընտրելի, համեմատած առկա իրավիճակի հետ։ Կարծիքների հեղինակներին քննադատելը դժվար է, քանի որ դա իրենից ենթադրում է, որ նման զարգացումները վերահսկում են մարդկային փոխգործակցության սահմանները, այլ ոչ թե հակառակը։ Այնուամենայնիվ, որքան էլ պարադոքսալ հնչի, այն իրենից նաև ենթադրում է, որ մարդկային կամքը վերահսկում է արդիականացման արագությունն ու լրջությունը։ Կարելի է եզրակացնել, որ ավանդույթներին ենթարկվելու փոխարեն, հասարակությունը, որն անցնում է արդիականացման պրոցեսով, սովորաբար հանգչում է կառավարման այն ձևերին, որոնք թելադրված են վերացական սկզբունքներով։ Ավանդական կրոնական հավատալիքները և մշակութային առանձնահատկությունները, ըստ տեսության, սովորաբար դառնում են պակաս կարևոր, քանի որ արդիականացում է կատարվում ։
Այսօր արդիականացում հասկացությունն ընկալվում է երեք տարբեր իմաստներով՝ 1) որպես Արևմտյան Եվրոպայի և Հյուսիսային Ամերիկայի ներքին զարգացում, որը վերաբերում է եվրոպական նոր դարաշրջանին, 2) որպես մի գործընթաց, որի միջոցով երկրների առաջին խմբին չպատկանող երկրները ձգտում են հասնել դրանց, 3) որպես առավել արդիականացված հասարակությունների (Արևմտյան Եվրոպա և Հյուսիսային Ամերիկա) էվոլյուցիոն զարգացման գործընթացներ, այսինքն՝ արդիականացումը, որպես բարեփոխումների և նորարարությունների միջոցով իրականացվող մշտական գործընթաց, որն այսօր նշանակում է անցում հետինդուստրիալ հասարակության ։ Պատմաբաններն արդիականացումը կապում են ուրբանիզացիայի և ինդուստրացման գործընթացների, ինչպես նաև կրթության տարածման հետ։ Ինչպես նշում է Քենդալը (2007), «ուրբանիզացիան ուղեկցում էր արդիականացմանն ու ինդուստրացման արագ գործընթացին» ։ Սոցիոլոգիական քննադատական տեսության մեջ արդիականացումը կապված է համապարփակ գործընթացի ռացիոնալացմանը։ Երբ հասարակության մեջ ավելանում է արդիականացումը, անհատն ավելի ու ավելի մեծ նշանակություն է ձեռք բերում, ու ի վերջո փոխարինում է ընտանիքը կամ համայնքը որպես հասարակության հիմնական բջիջ։ Սա նաև առարկա է, որը դասավանդվում է ավանդական համաշխարհային պատմության վերապատրաստման դասընթացների մեջ։
Ծագում
1945 թվականից հետո Փերսոնական տարբերակը սկսեց լայնորեն օգտագործվել սոցիոլոգիայում և այլ սոցիալական գիտություններում։ 1960-ական թվականների վերջին ստեղծվեց ընդդիմությունը, քանի որ տեսությունը շատ ընդհանուր էր և բոլոր հասարակությունների համար չէր կարող հավասարապես սազական լինել ։ Գերմանացի պատմաբան Թոմաս Նիպպերդեյը 1983 թվականին առաջարկել է շատ մանրամասն ձևակերպում, որը ժամանակակից հասարակությունը համեմատում է ավանդականի հետ՝ նկատի ունենալով գերմանական պատմությունը "Ժողովրդագրական հեղափոխություն, մահացության նվազում, ապա ծնելիության նվազում, ինդուստրացում, մեխանիզացիա, առևտրայնացում, աշխատանքի բաժանում, ագրարային հատվածի նահանջում, ուրբանիզացիա, շարժունակության բարձրացում, կայուն աճ, նորարարություն, բնակչության հիմնական զանգվածի եկամուտների և արտադրողականության բարձրացում, գրագիտության բարձրացում, գիտական հայտնագործությունների միջոցով աշխարհի հասկացողության ապահովում, աշխարհընկալում. պետությունը իշխանության անձնական կազմակերպությունից վերածվում է ինստիտուցիոնալ կազմակերպության՝ օրենքների համակարգով և բյուրոկրատիայով, որն իր սուբյեկտների հետ ուղղակի հարաբերությունների մեջ է ընդհանուր զինվորական հնազանդության, հարկման և կրթության արդյունքում ու մշտապես ընդլայնում է իր իրավասությունը (համընդհանուր բարեկեցության պետություն), կենտրոնացված պետությունը, ազգային պետությունը, առանձին սուբյեկտների հաշվին պարտադրում է միասնականության մեծ աստիճան, էլիտաների և պաշտոնատար անձանց հավաքագրումը կատարվում է արժանիքների սկզբունքով, այլ ոչ թե ժառանգականությանը, արտոնություններին, կամ քաղաքական հավասարության բարձրացում, զանգվածների ներգրավումը քաղաքականության մեջ, որպես համաձայնության և լեգիտիմության հասնելու միջոց, լինի դա ժողովրդավարական, կամ տոտալիտար միջոցներ, հանրությունից անցում [Gemeinschaft] դեպի հասարակություն [Gesellschaft], այսինքն՝ պարտիկուլյարիստական, սահմանված, անմիջական, անհատական խմբերից և ասոցիացիաներից Ունիվերսալ, կամավոր, անդեմ, վերացական, օբյեկտիվ, կազմակերպչական կոմբինացիաներ, մասնագիտացումից մասնագիտացում, կայուն բջջային համակարգից, միատարրից դեպի հետերոգեն, պարզից դեպի բարդ, անդեմ, վերացական, օբյեկտիվ, կազմակերպչական կոմբինացիաներ, մասնագիտացումից դեպի մասնագիտացում, կայունից դեպի բջջային համակարգ, միատարրից դեպի հետերոգեն, անհատի կյանքը դադարում է կարգավորվել ավանդույթով, բայց ուղղորդվում է ներսից կամ դրսից. փոխարինելու մի քանի սահմանված դերեր, գալիս են բազմաթիվ ինքնուրույն ընտրված և հակասական դերեր. կյանքի ոճերի բազմազանություն, կենսակերպի անհատական մոդելավորում. արժեքների փոփոխություն. անհատականություն, նվաճումներ, աշխատանք, հաջողություն, սպառում, առաջընթաց և նոու-հաու դինամիզմի և փոփոխությունների հանդեպ հավատը որպես գերազանց լճացում և կայունություն. մտավորականության, ռելատիվիզմի, օտարման զարգացում։"
Արդիականացում և գլոբալիզացիա
Գլոբալիզացիան կարող է սահմանվել որպես տնտեսական, քաղաքական և սոցիալական մշակույթների ինտեգրում։ Նշվում է, որ գլոբալիզացիան կապված է սահմանների միջոցով արդիականացման տարածման հետ։
Համաշխարհային առևտուրը շարունակաբար աճել է, նոր ժամանակների սկզբին եվրոպացիների կողմից նոր մայրցամաքների հայտնաբերման շնորհիվ. այն հատկապես աճել է արդյունաբերական հեղափոխության և 20-րդ դարի կեսերին բեռնարկղերի ներդրման արդյունքում։ Տարեկան միջսահմանային զբոսաշրջային հոսքերը աճել են 456 մլն-ից մինչև 1990 թվականը, և գրեթե եռապատկվել է՝ հասնելով ընդհանուր առմամբ ավելի քան 1,2 մլրդ-ի 2016 թվականին ։ Հաղորդակցությունը ևս մեկ կարևոր տարածք է, որն աճել է արդիականացման շնորհիվ։ Կապի ոլորտները թույլ են տվել, որ կապիտալիզմը տարածվի ամբողջ աշխարհում։ Հեռախոսակապը, հեռուստատեսային հեռարձակումը, լրատվական ծառայությունները և առցանց ծառայությունների մատուցողները գլոբալացման մեջ վճռորոշ դեր են խաղացել։ ԱՄՆ նախկին նախագահ Լինդոն Բ. Ջոնսոնը արդիականացման տեսության կողմնակից էր և կարծում էր, որ հեռուստատեսությունը զարգացման գործընթացում կրթական գործիքներ տրամադրելու ներուժ ունի ։
Գլոբալիզացիայի շատ ակնհայտ դրական հատկանիշների հետ մեկտեղ կան նաև բացասական հետևանքներ։ Գլոբալիզացիայի գերիշխող նեոլիբերալ մոդելը հաճախ մեծացնում է հասարակության հարուստ և աղքատ շերտերի միջև անհավասարությունը : Խոշոր քաղաքներում զարգացող երկրներում կան տարածքներ, որտեղ տեխնոլոգիաները ժամանակակից աշխարհում, Համակարգիչներ, Բջջային հեռախոսներ և արբանյակային հեռուստատեսություն գոյություն ունեն ծայրահեղ աղքատության հետ միասին։ Գլոբալիստները Գլոբալիզացիայի արդիականացման տեսաբաններն են և պնդում են, որ գլոբալիզացիան դրական է բոլորի համար, քանի որ դրա առավելությունները, ի վերջո, պետք է տարածվեն հասարակության բոլոր անդամների վրա, ներառյալ խոցելի խմբերի, ինչպիսիք են կանայք և երեխաները։
Արդիականացում և ժողովրդավարացում
Մոդեռնիզացիայի և ժողովրդավարության միջև փոխհարաբերությունները համեմատական քաղաքականության առավել ուսումնասիրված հետազոտություններից մեկն է։ Գոյություն ունեն բազմաթիվ հետազոտություններ, որոնք ցույց են տալիս, որ արդիականացումը նպաստել է որոշ երկրներում ժողովրդավարության զարգացմանը։ Օրինակ, Սեյմուր Մարտին Լիպսետը պնդում էր, որ արդիականացումը կարող է վերածվել ժողովրդավարության ։ Կան ակադեմիական բանավեճեր շարժիչ ուժերի ժողովրդավարության վերաբերյալ, քանի որ կան տեսություններ, որոնք նպաստում են ինչպես տնտեսական աճին, այնպես էլ ժողովրդավարության ինստիտուտի պատճառը և հետևանքն են. «Լիպսետի դիտարկումն այն մասին, որ ժողովրդավարությունը կապված է տնտեսական զարգացման հետ, որն առաջին անգամ առաջադրվել է 1959 թվականին, առաջ է բերել համեմատական քաղաքականության ցանկացած թեմայի վերաբերյալ հետազոտությունների ամենամեծ ծավալին» ։
Լարրի Դայմոնդը և Խուան Լինցը, որոնք Լիպսետի հետ աշխատել են ժողովրդավարությունը զարգացող երկրներում՝ Լատինական Ամերիկա, պնդում են, որ տնտեսական ցուցանիշները ազդում են ժողովրդավարության զարգացման վրա առնվազն երեք ձևով։ Նախ, նրանք պնդում էին, որ տնտեսական աճն ավելի կարևոր է ժողովրդավարության համար, քան սոցիալ-տնտեսական զարգացման յոթ մակարդակները։ Երկրորդ, սոցիալ-տնտեսական զարգացումը առաջացնում է սոցիալական փոփոխություններ, որոնք կարող են նպաստել ժողովրդավարացմանը։ Երրորդ, սոցիալ-տնտեսական զարգացումը նպաստում է այլ փոփոխություններին, միջին խավի կյանքի կազմակերպմանը, ինչը նպաստում է ժողովրդավարությանը ։
Ինչպես արտահայտվել է Սեյմուր Մարտին Լիպսետը, «տնտեսական զարգացման բոլոր տարբեր ասպեկտները՝ ինդուստրացում, ուրբանիզացիա, հարստություն և կրթություն, այնքան սերտորեն փոխկապակցված են, որ ձևավորում են մի գլխավոր գործոն, որն ունի ժողովրդավարության քաղաքական կորելատիա» ։ Փաստարկը նաև հայտնվում է Վոլթ Վ. Րոսփվի, քաղաքականության և աճի փուլերում (1971); Ա.Ֆ.Կ. Օրգանսկի, քաղաքական զարգացման փուլերում (1965), և Դեյվիդ Էփթերի, արդիականացման քաղաքականությունում (1965)։ 1960-ական թվականներին որոշ քննադատներ պնդում էին, որ մոդեռնիզացիայի և ժողովրդավարության միջև կապը չափազանց ուժեղ էր հիմնված եվրոպական պատմության օրինակի վրա և անտեսում էր Երրորդ Աշխարհը ։
Այս փաստարկի հետ կապված պատմական խնդիրներից մեկը միշտ եղել է Գերմանիան, որի տնտեսական արդիականացումը 19-րդ դարում տեղի է ունեցել 1918 թվականից հետո ժողովրդավարացումից շատ առաջ։ Բերմանը, սակայն, հանգում է այն եզրակացության, որ կայսերական Գերմանիայում ընթացել է ժողովրդավարացման գործընթացը, քանի որ «այս տարիների ընթացքում գերմանացիները մշակել են շատ սովորություններ և բարքեր, որոնք, ինչպես այժմ կարծում են քաղաքագետները, կանխագուշակում են առողջ քաղաքական զարգացում» ։
Ռոնալդ Ինգլխարտը և Քրիստիան Վելցելը պնդում են, որ ժողովրդավարության իրականացումը հիմնված է ոչ միայն կառավարման նման ձևի արտահայտված ձգտման վրա, այլև ժողովրդավարությունները ծնվում են որոշակի սոցիալական և մշակութային գործոնների համադրության արդյունքում։ Նրանք պնդում են, որ ժողովրդավարության ստեղծման համար իդեալական սոցիալական և մշակութային պայմանները զգալի արդիականացման և տնտեսական զարգացման արդյունք են, որոնք հանգեցնում են քաղաքական կյանքում զանգվածային մասնակցության ։
Պիրենբումը հետազոտում է ժողովրդավարության, օրենքի գերակայության և հարստության նկատմամբ նրանց վերաբերմունքի միջև փոխհարաբերությունները, մատնանշելով Ասիայի երկրների օրինակները, ինչպիսիք են Թայվանը և Հարավային Կորեան, որոնք հաջողությամբ ժողովրդավարացվել են միայն այն բանից հետո, երբ Տնտեսական աճը հասել է համեմատաբար բարձր մակարդակի, և Ֆիլիպինների, Բանգլադեշի, Կամբոջայի, Թաիլանդի, Ինդոնեզիայի և Հնդկաստանի օրինակները, որոնք ձգտում էին ժողովրդավարացմանը ցածր բարեկեցության մակարդակով, բայց հաջողության չեն հասել ։
Ադամ Պշևորսկին և մյուսները վիճարկել են Լիպսետի փաստարկները։ Նրանք ասում են, որ քաղաքական ռեժիմները չեն անցնում ժողովրդավարությանը՝ բնակչության մեկ շնչին ընկնող եկամուտների աճի համեմատ։ Ավելի շուտ, Ժողովրդավարական անցումները պատահականորեն տեղի են ունենում, բայց երբ դրանք տեղի են ունենում, մեկ շնչին բաժին ընկնող համախառն ներքին արդյունքի ավելի բարձր մակարդակ ունեցող երկրները մնում են ժողովրդավարական։ Էփստեյնը (2006) կրկին ստուգում է արդիականացման վարկածը, օգտագործելով նոր տվյալներ, նոր մեթոդներ և եռակողմ, այլ ոչ թե դիխոտոմիկ ռեժիմների դասակարգում։ Հակառակ Պրզևորսկու, այս ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ արդիականացման վարկածը լավ հիմնավորված է։ Մասնակի ժողովրդավարությունները համարվում են առավել կաևոր և հասկանալի չեն ռեժիմների տեսակին ։
Լիփսեթի փաստարկման ուսումնասիրության մեջ Խերարդո լ Մանգոյի կողմից կատարված մետա-վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ ուսումնասիրությունների մեծ մասը չի հաստատում այն թեզը, որ տնտեսական զարգացման ավելի բարձր մակարդակը հանգեցնում է ավելի մեծ ժողովրդավարության ։
Շատ հակասական է այն գաղափարը, որ արդիականացումը ենթադրում է ավելի շատ Մարդու իրավունքներ, և Չինաստանը 21-րդ դարում հանդիսանում է հիմնական փորձարարական օրինակը։
Տեխնոլոգիաներ
Նոր տեխնոլոգիաները սոցիալական փոփոխությունների հիմնական աղբյուրն են։ (Սոցիալական փոփոխությունները վերաբերում են ժամանակի ընթացքում ցանկացած նշանակալի փոփոխությունների վարքագծի, մշակութային արժեքների և նորմերի մեջ:) Քանի որ արդիականացումը հանգեցնում է սոցիալական փոխակերպման ագրարային հասարակություններից դեպի ինդուստրիալ, կարևոր է նայել տեխնոլոգիական տեսակետին․ սակայն նոր տեխնոլոգիաներն ինքնին չեն փոխում հասարակությունները։ Ավելի շուտ, տեխնոլոգիայի մասին արձագանքն է, որ առաջացնում է փոփոխություններ։ Հաճախ տեխնոլոգիան ճանաչում է գտնում, բայց չի օգտագործվում շատ երկար ժամանակ, ինչպես, օրինակ, ժայռից մետաղ ստանալու երկար պրոցեսը։ Թեև սկզբում այն չի կիրառվել, հետագայում այն խորը հետևանքներ ունեցավ հասարակության զարգացման ընթացքի վրա։ Տեխնոլոգիաները հնարավոր են դարձնում ավելի նորարարական հասարակությունը և լայն սոցիալական փոփոխությունները։ Սա դարերի ընթացքում դրամատիկ փոփոխություն է, որը զարգացել է սոցիալական, արդյունաբերական և տնտեսական առումով, կարող է ամփոփվել արդիականացման ժամկետով։ Բջջային հեռախոսները, օրինակ, միլիոնավոր մարդկանց կյանքեր են փոխել ամբողջ աշխարհում։ Սա հատկապես ճիշտ է Աֆրիկայում և Մերձավոր Արևելքի այլ մասերում, որտեղ կա էժան կապի ենթակառուցվածք։ Բջջային կապի տեխնոլոգիայի շնորհիվ բնակչության լայն տարածում գտած խմբերը միացված են միմյանց, ինչը հեշտացնում է գործարար շփումը և ապահովում է հեռավոր շրջաններում ինտերնետի հասանելիությունը, որին հաջորդում է գրագիտության մակարդակի բարձրացումը։
Արդիականացում և զարգացում
Զարգացումը, ինչպես և արդիականացումը, դարձել է արդիականության ուղենիշային սկզբունք։ Այն երկրները, որոնք համարվում են ժամանակակից, նույնպես համարվում են զարգացած, ինչը նշանակում է, որ նրանք, որպես կանոն, մեծ հարգանք են վայելում այնպիսի հաստատությունների կողմից, ինչպիսիք են Միավորված ազգերի կազմակերպությունը, և նույնիսկ դիտարկվում են որպես այլ երկրների համար հնարավոր առևտրային գործընկերներ։ Երկրի արդիականացման կամ զարգացման աստիճանը որոշում է դրա հզորությունը և կարևորությունը միջազգային մակարդակով։
Զարգացող երկրների առողջապահության ոլորտի արդիականացումը ընդունում է, որ «ավանդական»-ից «ժամանակակից» անցումը ոչ միայն տեխնոլոգիաների զարգացումն է և արևմտյան պրակտիկաների ներդրումը. ժամանակակից առողջապահության ներդրումը պահանջում է քաղաքական օրակարգի վերակազմավորում և, իր հերթին, հովանավորների և հանրային առողջապահության համար ռեսուրսների ֆինանսավորման ավելացում։ Բացի այդ, բժշկական հաստատությունների վերակողմնորոշման վճռական կողմնակից է եղել Հալֆդան Տ.Մալերը, ով ԱՀԿ-ի գլխավոր տնօրենն է 1973-ից մինչև 1988 թվականը։ Համապատասխան գաղափարները առաջարկվել են Միջազգային կոնֆերանսներում, ինչպիսիք են Ալմա Աթան և «առողջությունը և բնակչությունը զարգացման գործընթացում» կոնֆերանսը, որը կազմակերպել է Իտալիայի Ռոքֆելլերի հիմնադրամը 1979 թվականին, և քննարկվել են ընտրովի առաջնային առողջապահական և Գոբիի (թեև նրանք երկուսն էլ խիստ քննադատության են ենթարկվել համապարփակ առողջապահության կողմնակիցների կողմից)։ Ընդհանուր առմամբ, սակայն, դա չի նշանակում, որ գլոբալ հարավի երկրները կարող են գործել անկախ Արևմտյան պետություններից; զգալի ֆինանսավորումը գալիս է ծրագրերից, հիմնադրամներից և բարեգործական կազմակերպություններից, որոնք ուղղված են ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի, մալարիայի և տուբերկուլյոզի դեմ պայքարին, որոնք զգալիորեն բարելավել են միլիոնավոր մարդկանց կյանքեր ու խոչընդոտում են հետագա զարգացմանը ։
Արդիականացման տեսաբանները հաճախ ավանդույթները դիտարկում էին որպես տնտեսական աճի խոչնդոտ։ Սեյմուր Մարտին Լիպսետի խոսքերով, տնտեսական պայմանները մեծապես որոշվում են տվյալ հասարակության մեջ գոյություն ունեցող մշակութային և սոցիալական արժեքներով ։ Ավելին, թեև արդիականացումը կարող է հանգեցնել ավանդական հասարակություններում բռնի, արմատական փոփոխությունների, ենթադրվում էր, որ այն արժե դրան։ Քննադատները պնդում են, որ ավանդական հասարակությունները հաճախ քանդվել են, այդպես էլ չստանալով խոստացված առավելությունները, եթե, ի թիվս այլ բաների, զարգացած հասարակությունների և նման հասարակությունների միջև տնտեսական անջրպետն իսկապես մեծացել է։ Այսպիսով, ըստ այդ քննադատների, արդիականացման վերջնական արդյունքը որոշ հասարակությունների համար դարձել է ավանդական աղքատության փոխարինումը աղքատության՝ ավելի ժամանակակից տեսքով ։ Մյուսները ցույց են տալիս՝ կենսամակարդակի բարելավումը, ֆիզիկական ենթակառուցվածքների, կրթության և տնտեսական հնարավորությունները հերքում են նման քննադատությունները։
Միացյալ Նահանգների օտարերկրյա օգնությունը 1960-ականներին
Նախագահ Ջոն Ֆ. Քենեդին (1961-1963) ապավինում էր տնտեսագետներ Վ.Վ. Ռոսթոուին իր շտաբից և հետնապահ Ջոն Քենեթ Գելբրեյտին, գաղափարներին, թե ինչպես նպաստել արագ տնտեսական զարգացմանը «Երրորդ աշխարհում», ինչպես այն կոչվեց այդ ժամանակ։ Նրանք խթանել են արդիականացման մոդելները, որպեսզի ամերիկյան օգնությունը վերափոխեն Ասիայի, Աֆրիկայի և Լատինական Ամերիկայի։ Իր «տնտեսական աճի փուլերում» (1960) լճացման տարբերակում առաջընթացը պետք է անցնի հինգ փուլերով, և թերզարգացած աշխարհի համար կրիտիկական փուլեր են եղել երկրորդ փուլը, անցումը, երրորդ փուլը, անցումը ինքնապահպանվող աճին։ Ռոստովը պնդում է, որ Ամերիկյան միջամտությունը կարող էր երկրորդից առաջ մղել երկիրը երրորդ փուլ, Նա ակնկալում էր, որ հասունության հասնելուն պես, այնտեղ կլինի մեծ եռանդուն միջին խավ, որը կհաստատի ժողովրդավարություն և քաղաքացիական ազատություններ և ինստիտուցիոնալացնի մարդու իրավունքները։ Արդյունքը դարձավ համապարփակ տեսությունը, որը կարելի էր օգտագործել մարքսիստական գաղափարախոսություններին մարտահրավեր նետելու և դրանով իսկ կոմունիստական ձեռքբերումները արտացոլելու համար։ Այս մոդելը հիմք է դրել Լատինական Ամերիկայում առաջընթացի դաշինքի, խաղաղության կորպուսի, «պարենամթերք հանուն խաղաղության» կազմակերպության և միջազգային զարգացման գործակալության (AID) համար։ Քենեդին 1960-ականները հռչակել է «զարգացման տասնամյակ» և էապես ավելացրել արտասահմանյան օգնության բյուջեն։ Արդիականացման տեսությունն ապահովել է այդ ծրագրերի մշակումը և հիմնավորումը։ Նպատակները չափազանց հավակնոտ էին, և տնտեսագետները մի քանի տարի անց հրաժարվեցին արդիականացման եվրոպական մոդելից, որպես ոչ համապատասխան մշակույթներ, որոնց վրա նրանք փորձում էին ազդել ։
Քենեդին և նրա գլխավոր խորհրդականները ելնում էին արդիականացման ակնհայտ գաղափարական նախադրյալներից։ Նրանք հաստատապես հավատում էին, որ արդիականությունը ոչ միայն օգտակար է բնակչության թիրախային խմբերի համար, այլև անհրաժեշտ է, որպեսզի խուսափեն կոմունիզմից, մի կողմից, կամ ավանդական գյուղական հասարակության ծայրահեղ վերահսկողությունից, շատ հարուստ հողատերերի կողմից, մյուս կողմից։ Նրանք կարծում էին, որ Ամերիկան, որպես աշխարհի ամենաժամանակակից երկիրը, պարտավոր է տարածել այդ իդեալը երրորդ աշխարհի աղքատ երկրների շարքում։ Նրանք ցանկանում էին, որ ծրագրերը լինեն ալտրուիստական և բարյացակամ, ինչպես նաև կոշտ, եռանդուն և վճռական։ Դա բարյացակամություն էր արտաքին քաղաքական նպատակով։ Մայքլ Լեթեմը սահմանել է, թե ինչպես է այդ գաղափարախոսությունը զարգացել երեք հիմնական ծրագրերում ՝ «Դաշինք հանուն առաջընթացի», «Խաղաղության կորպուս» և «Համլետ» ռազմավարական ծրագիր Հարավային Վիետնամում։ Սակայն Լեթեմը պնդում է, որ գաղափարախոսությունը 19-րդ դարում իմպերիալիստական Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի և եվրոպական այլ երկրների արդիականացման նպատակների ոչ բռնի տարբերակն էր ։
Քննադատություն
1970-ական թվականներից սկսած արդիականացման տեսությունը քննադատության է ենթարկվել բազմաթիվ գիտնականների կողմից, այդ թվում՝ Անդրե Գանդեր Ֆրանկի (1929-2005) կողմից և Իմմանուել Վալերստայնի (1930-2019) կողմից ։ Այս մոդելի մեջ հասարակության արդիականացումը պահանջում էր բնիկ ժողովուրդների մշակույթի ոչնչացում և այն փոխարինել ավելի արևմտյան մշակույթով։ Մեկ սահմանմամբ, ժամանակակիցը պարզապես վերաբերում է ներկային, և, հետևաբար, ցանկացած հասարակություն, որը դեռ գոյություն ունի, ժամանակակից է։ Արդիականացման կողմնակիցները սովորաբար իսկապես ժամանակակից են համարում միայն Արևմտյան հասարակությունը և պնդում են. որ մյուսները նրանց համեմատ պարզունակ են կամ թերզարգացած։ Այս տեսակետը ոչ մոդեռնացված հասարակությունները դիտարկում է որպես ցածր, նույնիսկ եթե նրանք ունեն նույն կենսամակարդակը, ինչ արևմտյան հասարակությունները։ Ընդդիմախոսները պնդում են, որ արդիականացումը կախված չէ մշակույթից և կարող է հարմարեցվել ցանկացած հասարակության։ Երկու կողմերն էլ հանգել են Ճապոնիայի որպես օրինակ։ Ոմանք դրանում ապացույց են տեսնում, որ ոչ արևմտյան հասարակության մեջ կարող է գոյություն ունենալ միանգամայն ժամանակակից Կենսակերպ։ Մյուսները պնդում են, որ Ճապոնիան դարձել է ավելի հստակ՝ արևմտյան իր արդիականացման արդյունքում։
Ինչպես պնդում է Թոփփսը, արդիականացումը միավորելով այլ գործընթացների հետ, որոնք տեսաբաններն օգտագործում են փոխարինելի (ժողովրդավարացում, ազատականացում, զարգացում), տերմինը դառնում է սխալ և, հետևաբար, դժվար է հերքել այն ։
Տեսությունը նույնպես քննադատվել է Եվրակենտրոնացումը, քանի որ արդիականացման տեսաբաններն անտեսում են հասարակություններում փոփոխությունների արտաքին աղբյուրները։ Բինարիզմը ավանդականի և ժամանակակիցի միջև անօգուտ է, քանի որ դրանք կապված են և հաճախ փոխկապակցված են, և «արդիականացումը» մեկ ամբողջություն չէ։
Արդիականացման տեսությունը նաև մեղադրվում էր այն բանի համար, որ այն եվրակենտրոն է, քանի որ արդիականացումը Եվրոպայում սկսվել է Արդյունաբերական հեղափոխությունից, Ֆրանսիական հեղափոխությունից և 1848 թվականի հեղափոխությունից և երկար ժամանակ համարվում էր Եվրոպայի ամենաառաջադեմ փուլը։ Մարդաբանները սովորաբար իրենց քննադատությունը ևս մեկ քայլ առաջ են անում և ասում են, որ այդ տեսակետը էթնոկենտրոն է և յուրահատուկ արևմտյան մշակույթի համար։
Կախվածության տեսություն
Այլընտրանքային մոդելներից մեկը կախվածության տեսությունն է։ Այն հայտնվել է 1950-ական թվականներին և պնդում է, որ երրորդ աշխարհի աղքատ երկրների թերզարգացումը պայմանավորված է հումքի սիստեմատիկ կայսերական և նեոկոլոնիալ շահագործմամբ ։ Նրա կողմնակիցները պնդում են, որ ռեսուրսները, ընդհանուր առմամբ, աղքատ ու թերզարգացած պետությունների «եզրագծից» հոսում են հարուստ պետությունների «միջուկի» մեջ, հարստանալով վերջիններս հաշվին։ Կախվածության տեսաբանների Կենտրոնական պնդումը, ինչպիսիք են Անդրե Գանդեր Ֆրանկը, այն է, որ աղքատ պետությունները աղքատանում են, իսկ Հարուստները հարստանում են այն բանի շնորհիվ, թե ինչպես են աղքատ պետությունները ինտեգրվում «համաշխարհային համակարգին» ։
Կախվածության մոդելներն առաջացել են հարավային կիսագնդի ազգայնականների (Լատինական Ամերիկայից և Աֆրիկայից) և մարքսիստների աճող միավորման արդյունքում ։ Դա նրանց արձագանքն էր արդիականացման տեսության դեմ, որը պնդում էր, որ բոլոր հասարակությունները անցնում են զարգացման նույն փուլերը, որ այսօրվա թերզարգացած տարածքները, այդպիսով, գտնվում են այնպիսի իրավիճակում, որը նման է ժամանակակից զարգացած շրջաններին, իրենց անցյալի ինչ-որ պահին, ու, հետևաբար, խնդիրն է օգնել թերզարգացած շրջաններին դուրս գալ աղքատությունից, արագացնել դրանք այս ենթադրյալ ընդհանուր զարգացման ճանապարհին, տարբեր ձևերով, ինչպիսիք են՝ ներդրումները, տեխնոլոգիաների փոխանցումը և համաշխարհային շուկայում։ Կախվածության տեսությունը մերժեց այս տեսակետը՝ պնդելով, որ թերզարգացած երկրները ոչ միայն զարգացած երկրների պարզունակ վարկածներ են, այլև ունեն իրենց ուրույն առանձնահատկությունները և կառույցները, և, որ կարևոր է, գտնվում են մի իրավիճակում, երբ համաշխարհային շուկայական տնտեսության ավելի թույլ մասնակիցներն են ։
Արթուր Գրիգորյան (բռնցքամարտիկ)
Կենսագրություն
Արթուր Գրիգորյանը ծնվել է 1966 թվականին Լեռնային Ղարաբաղից Տաշքենդում հաստատված հայ ընտանիքում։ 11 տարեկանից զբաղվել է բռնցքամարտով։ 1992 թվականից հանդես է գալիս պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտում (Գերմանիա, Համբուրգի «Ունիվերսամ» ակումբ)։ ԽՍՀՄ չեմպիոն (1992 թ.), ԽՍՀՄ ժողովուրդների սպարտակիադայի (1991 թ.), Բարի կամքի խաղերի (1990 թ.) հաղթող, ԽՍՀՄ գավաթակիր (1991 թ.), աշխարհի առաջնության 7-րդ մրցանակակիր (1991 թ.)։ Պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտի IBF վարկածով աշխարհի տասներկուակի չեմպիոն։ Ուզբեկստանի Ազգային հերոս (2002 թ.)  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանահայ բռնցքամարտիկներ Կատեգորիա:Տաշքենդ քաղաքում ծնվածներ ո Կատեգորիա:Խորհրդահայեր Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Մաթիլդա Սերաո
Մաթիլդա Սերաո (Matilde Serao, ), իտալացի և կիսով չափ հույն գրող ու լրագրող։
Կենսագրություն
Նրա գեղավերստական տաղանդը ի հայտ եկավ «Legende Napoletane» ստեղծագործությունում, որը գրել է 1879-1880 թվականներին։ Ավելի ուշ պարբերաբար հրապարակվող վեպերը փառաբանության հասցրին Սերաոյին Իտալիայի սահմաններից հեռու։ Նրա լավագույն գործերից են համարվում՝ «Cuire infirme», «Piccole anime», «Pagina azzura», «Fantasia», «La virtu di Chichina», «Il ventre di Napoli», «La conquista di Roma», «Il romanzo della Fanciulla», «Racconti napolitani», «Fior di passione», «Vita e aventure di Riccardo Joanna», «Addio Amore», «Naple», «Gli amanti», «Le amante», «All’erta Sentinella», «Castigo», «In paese di Cuccagna», «Storia di una monaca»։ 1880 թվականից 1886 թվականը ապրել է Հռոմում։ Հետևելով հորից ժառանգած լրագրողական հակումներին և ամուսնու՝ հայտնի հրապարակախոս Էպոարդո Սկարֆոլոյի աջակցությամբ, Սերաոն չդադարեց իր աշխատանքները լրագրությունում։ Երկու պարբերագրեր՝ «Corriere di Roma» և «Mattuo» իրենց ի հայտ գալու համար պարտական էին նրան, իսկ ահա «Corriere di Napoli»-ն գտնվում էր Սկարֆոլոյների տիրապետության տակ։ 1891 թվականին նրանց կողմից ստեղծվեց «Il Mattino» թերթը, որն ունեցավ հաջողություններ հատկապես Իտալիայի հարավում։
Թե՛ իր կոլորիտային, և թե՛ լեզվի հզորության շնորհիվ քննադատները Սերաոյի անունը դրեցին իր ժամանակի լավագույն իտալացի գրողների կողքին։ Նրա առանձնահատկությունն այն էր, որ Սերաոն չէր սահմանափակվում կանացի հոգու սիրո դրսևորումներով, նա իր ստեղծագործություններում համադրում էր տղամարդկային էներգիան և տրամաբանությունը, կանացի քնքշության և զգայնության հետ, ամուր կերպով նկարագրելով սոցիալական պատկերները բոլոր զարմանահրաշ ճշմարտություններում (այսպիսի ստեղծագործության օրինակ է համարվում՝ «In paese di Cuccagna» վեպը)։ Սերաոյի շատ գրվածքներ թարգմանվել են ռուսերեն և անգլերեն լեզուներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ Կատեգորիա:Հույն գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Իտալացի լրագրողներ Կատեգորիա:Հույն լրագրողներ Կատեգորիա:Վիպասաններ
Աստերոիդների ցանկ (250401-250500)
Աստերոիդների ցանկ (250301-250400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (250501-250600)
Վազող տող
Վազող տող, էլեկտրական սարքավորում, որը նախատեսված է տեքստային կամ գրաֆիկական տեղեկատվության ներկայացման համար։ Ամենապարզ տարբերակում տեքստը պարզապես «վազում է»` շարժվելով աջից ձախ կամ հակառակը։ Արտացոլվող մատրիցը սովորաբար բաղկացած է լինում լուսային դիոդներից ։ Հաճախ վազող տողը սովորական տեքստից բացի կարող է ներկայացնել պարզ գրաֆիկա և տարբեր էֆեկտներ։
Տեղեկատվության թարմացման եղանակներ
Վազող տողով ներկայացվող տեքստը վաղ թե ուշ կորցնում է իր արդիականությունը, ուստի անհրաժեշտ է այն պարբերաբար թարմացնել։
Թարմացնելու համար հարկավոր է վազող տողը միացնել օգտագործողի անհատական համակարգչին և բեռնել նոր տեղեկատվություն։ Միացումը կարելի է անել տարբեր ինտերֆեյսների օգնությամբ ։ Առավել հայտնի են RS-232-ը (COM-պորտ), Ethernet-ը, USB-ն, ռադիոն, Wi-Fi-ը, GSM-կապը, bluetooth-ը և այլն  ։
Ղեկավարման միջոցներ
Վազող տողի ստանդարտ ղեկավարումը կատարվում է համակարգչային հատուկ ծրագրի օգնությամբ, որի մեջ եղած ինֆորմացիան հատուկ ընտրված ինտերֆեյսի օգնությամբ (ավելի հաճախ USB կամ Ethernet) հաղորդվում է վազող տողին։
Եթե ստանդարտ ղեկավարում անել հնարավոր չէ, ապա կարելի է օգտագործել.
Հարմարում շրջապատող միջավայրին
Սարքն ստեղծելիս միջավայրային բարդ պայմաններից բացի կարևոր է հաշվի առնել նաև արևի ճառագայթները, որոնք լուսավորում են սիմվոլները և իջեցնում պատկերի կոնտրաստը։ Դրանից խուսափելու համար արտադրողներն օգտագործում են ավելի վառ լուսադիոդներ։
Բնութագրեր
Մատրիցների տիպիկ թույլտվությունը ուղղահայաց ձևով կազմում է 8, 16, 24, 32, իսկ հորիզոնական` 32, 64, 96, 128, 160, 192 և այլն։ Եթե վազող տողը շատ մեծ է, մեծացնում են ոչ թե թույլտվությունը, այլ ստեղծում են 4, 7, 9 լուսադիոդից բաղկացած փիքսելներ ։
Մատրիցի վրա տեղակայվող սիմվոլների քանակը կարող է տանտանվել 12-ից մինչև 36։
Հիշողության ճկունությունը տատանվում է մի քանի հազարից մինչև մի քանի հարյուր հազար սիմվոլ։
Կիրառություն
Վազող տողը հիմնականում կիրառվում է գովազդային նպատակներով կամ բոլոր այն գովազդային գործակալությունների, խանութների ցանցերի, բանկերի և այլ հաստատությունների կողմից, որոնք ինչ-որ կերպ գործ ունեն մարդկանց խմբերի հետ։ Կարող է օգտագործվել նաև ոչ առևտրային նպատակներով` բնակչությանը որևէ վտանգի մասին տեղյակ պահելու, նորություններ և կարևոր տեղեկատվություն հաղորդելու, հասարակական տրանսպորտում կանգառները հայտարարելու, ընթացիկ ժամը, ամսաթիվը կամ օդի ջերմաստիճանը ցուցադրելու նպատակով։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գովազդ
Սֆրուց
Սֆրուց  (Sfruz), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 309 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 28 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0463։
Սֆրուցը սահմանակից է Ամբլար, Դոն, Կորեդո, Տրամին ան դեր Վայնշտրասե, Սմարանո և Տրես մունիցիպալիտետներին։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Ագաֆիան։ Տոնը նշվում է փետրվարի 5-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ֆլորենս Օնեբուչի Էմեչետա
Ֆլորենս Օնեբուչի Էմեչետա, Բուչի ( Florence Onyebuchi "Buchi" Emecheta,), նիգերիական ծագումով դրամատուրգ և բանաստեղծուհի, ստեղծագործել է երեխաների համար։ Հեղինակել է ավելի քան 20 գիրք, այդ թվում Ինքնակենսագրություն, Second Class Citizen (1974), The Bride Price (1976), The Slave Girl (1977)  և  The Joys of Motherhood (1979). Նրա վաղ շրջանի վեպերը հրապարակվել են Allison & Busby հրատարակչությունում, որտեղ իր խմբագիրը եղել է Մարգարետ Բեսբին ։
Էմեչետան հանրայնացրել է երեխաների ստրկության, մայրության, կանանց անկախության և ազատության թեմաները, որոնց համար արժանացել է պատվոգրերի և քննադատաների բարձր գնահատականին։ Մի անգամ նա իր պատմությունները անվանել է «աշխարհի պատմություն», որտեղ կանայք բախվում են կեղեքման և աղքատության համընդհանուր խնդիրների։ Որքան երկար են շարունակում այդ խնդիրները գոյություն ունենալ, այնքան ավելի խորն են դառնում դրանք։ Էմեչետան իր  ստեղծագործություններում  ուսումնասիրում է ավանդապաշտության և արդիականության բախման ու հակադրության խնդիրները ։ Էմեչետան հայտնի է որպես « առաջին սևամորթ կին վիպասան, որն ապրել է Մեծ Բրիտանիայում 1984 թվականից հետո» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դրամատուրգներ Կատեգորիա:Բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ
Հունվարի 5
Հունվարի 5, տարվա 5-րդ օրն է։
Էգոցենտրիզմ
Էգոցենտրիզմ ( — ես և centrum — կենտրոն)՝ մտածելակերպ, որն անհատական կողմնորոշումը (այդ թվում նեղ, անձնական շահերը) համարում է համընդհանուր սկզբունք, իսկ «ես»-ը՝ երևույթներն ընկալելու և գնահատելու միակ հնարավոր չափանիշ։ Ծայրահեղ եսապաշտության դրսևորում է։
Կատեգորիա:Հոգեբանական հասկացություններ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տեսություններ Կատեգորիա:Նարցիսիզմ
Շատովկա (գյուղ, Արզամասկի շրջան)
Շատովկա (Шатовка), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Արզամասկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Արզամասկի շրջանի բնակավայրեր
Նավթ (ֆիլմ)
Նավթ (There Will Be Blood, որը բառացիորեն թարգմանվում է «Եվ կլինի արյուն»), 2007 թվականին նկարահանված ամերիկյան ֆիլմը, ռեժիսոր՝ Պոլ Թոմաս Անդերսոն։ 1928 թ. գրված Էպտոն Սինկլեիրի «Նավթ» վեպի էկրանավորումը։
Դեպքերը տեղի են ունենում 1920-ականների Կալիֆորնիայում և պատմում են նավթային մագնատ Պլեյնվյուին (Դանիել Դեյ-Լյուիս) պատկանող ընկերության վերելքի մասին։ Ֆիլմը արժանացել է երկու «Օսկար» մրցանակի։
Սյուժե
Պլեյնվյուն բացում է իր սեփական հանքը և նրանք մեծ հաջողություն են ունենում, սակայն ամեն ինչ սկսում է փոխվել և այնպիսի մարդկային արժեքները, ինչպիսիք են սերը և հավատը, տեղը զիջում են փողին։
Մրցանակներ
Օսկար (2007) Ոսկե Գլոբուս (2007) BAFTA (2007)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր Կատեգորիա:Օսկարակիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոէպոպեաներ Կատեգորիա:2007 թվականի ԱՄՆ ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեստերն ֆիլմեր
Կապենա
Կապենա (Capena) քաղաք Իտալիայում, տեղակայված է Լացիո մարզի Հռոմ գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 6706 մարդ (2004 թվական), խտությունը կազմում է 193մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 29 քառ.կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս — 060, հեռախոսային կոդ — 06։
Աշխարհագրություն
Կապենան գտնվում է Հռոմի հյուսիսում (26,2 կմ) Տիբեր բլրի վրա։
Տրանսպորտ
Ամենամոտ գործնական մայրուղիներով և երկաթուղային կապերով դեպի Հռոմի արևելք կազմում է մոտ 5ից-8 կմ։ Via Provinciale Capena Bivio-ն (SP17a) կապում է E35-A դասի ճանապարհներով դեպի Կապենա։
Սպորտ
Կապենան ունի ֆուտբոլային թիմ։ Նրանք խաղում են պրիմա կատեգորիայում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Վանի թագավորության մշակույթ
Վանի թագավորության մշակույթը ձևավորվել և զարգացել է Հայկական լեռնաշխարհի բրոնզի դարաշրջանի մշակույթի բազմադարյան ավանդների հիմքի վրա՝ կազմելով նրա պատմական բնականոն զարգացման նոր փուլը։ Հզոր պետականության ստեղծումը, սակայն, վարչատնտեսական, ռազմական և գաղափարախոսական նոր և մասշտաբային խնդիրներ է դրել ճարտարապետության, արվեստի և ընդհանրապես, մշակույթի առջև ։
Քաղաքաշինություն
Պետական իշխանության տարածքային ընդարձակմանը զուգահեռ, առանձին ցեղերին պատկանող փոքր ու տրոհված ամրոց-բնակատեղիների (բերդշեների) փոխարեն, հաճախ նույն տեղերում կառուցվել են նոր, առավել հզոր քաղաքներ ու ամրոցներ։ Այս ամրացված բնակավայրերը վարչական առանձին շրջաններում և ողջ երկրի մասշտաբով կազմել են միմյանցով պայմանավորված հենակետերի խիտ ցանց։ Ամրոցներով շրջապատված են եղել Տուշպան (Հայկաբերդ, Խարկում, Արալեզք, Անձավի երկու ամրոցները), Մենուախինիլին, Սարդուրիխուրդան և այն բոլոր մեծ քաղաքները, որտեղ տեղագրական պայմանները հնարավոր և անհրաժեշտ են դարձրել դրանց կառուցումը։
Քաղաքի գերիշխող բարձունքի վրա կառուցվել է միջնաբերդը՝ պալատական, պաշտամունքային, ռազմական և տնտեսական բաժանմունքներով, իսկ լանջերին և ստորոտում տարածվել են բնակելի թաղամասերը, որոնք ևս հաճախ շրջափակվել են պաշտպանական պարսպով։ Մեկից ավելի բարձունքների առկայության դեպքում դրանք ամրացվել են միջնաբերդով կամ պաշտպանական հենակետերով՝ ստեղծելով երկկորիզ կամ բազմակորիզ քաշաքաշինական համակարգ (Արգիշտիխինիլի, Անձավ, Հայկաբերդ, Տուշպա-Ռուսախինիլի)։ Արտաքին լայն օղակով քաղաքը շրջապատել են գյուղատնտեսական հողատարածությունները՝ արհեստական ոռոգման ցանցով։
Ջրանցքներ
Ջրանցքների կառուցումը եղել է Ուրարտուի պետական գործունեության կարևորագույն բնագավառներից մեկը, որն առավելագույն չափերի է հասել Մենուա արքայի օրոք։ Այդ ժամանակին են վերաբերվում Մենուայի, Մանազկերտի, Բերկրիի և Խոտանլուի ջրանցքները։ Անհրաժեշտության դեպքում կառուցվել են ջրանցքներ և թունելներ։ Ջրանցքներից մի քանիսը (Շամիրամի, Կարմիր բլուրի, Դալմայի) գործում են մինչև այսօր։ Արաքս գետից սկիզբ առնող ջրանցքը անցնում է Արգիշտիխինիլի քաղաքի երբեմնի ջրանցքի ուղեգծով։
Պալատական համալիրներ
Ուրարտուի քաղաքաշինությանը բնորոշ է հասարակական տարբեր խավերին պատկանող թաղամասերի տարածքային որոշակի առանձնացումը։ Այս սկզբունքն է ընկած Ուրարտուի միջնաբերդերի պալատական համալիրների հատակագծերի ձևավորման հիմքում։ Արգիշտիխինիլի քաղաքի արևմտյան միջնաբերդի միջուկն է կազմում մոտ 660 մ² մակերեսով սյունազարդ դահլիճը, որը շրջապատում են բնակելի, հանդիսավոր, տնտեսական և այլ բնույթի 21 սենյակներ՝ 3500 մ² ընդհանուր մակերեսով։ Պալատի հատակագիծը և ներքին բաժանումները հարմարեցված են բլրի գագաթի եզրագծին։ Էրեբունիի պալատը, պահպանելով հատակագծային նույն սկզբունքը, ունի առավել բարդ, բազմակենտրոն և բազմաբջիջ հորինվածք։ Բացի կենտրոնական սյունազարդ բակից, այնտեղ կան նաև մի այլ ներքին բակ և դահլիճ, որ ստեղծում են առաջինի նկատմամբ ստորադաս կենտրոններ՝ շրջապատող սենյակներով։ Սյունազարդ բակի հարավարևմտյան մասում կառուցված է պալատական տաճար՝ «Սուսին»։
Պաշտամունքային կառույցներ
Մինչև այժմ բացահայտված տաճարները, ըստ հատակագծային և տարածական ձևերի, դասակարգվում են երեք խմբի։
Քանդակագործություն
Ուրարտուի քանդակագործության՝ մեզ հասած մեծածավալ միակ նմուշն է Վանում գտնված բազալտե արձանը, որի ստորին և վերին մասերը կոտրված են ։ Խաչված ձեռքերում կան մտրակ, նետ և աղեղ, իսկ ուսից կախված է սուր։ Արձանի իրանը մշակված է գծային հարթաքանդակի սկզբունքով, ձևերի ընդհանրացմամբ՝ առանց մանրամասների։ Ենթադրվում է, որ այն վաղ շրջանի արքաներից մեկի քանդակն է։ Նույն ոճով կատարված տուֆե, համեմատաբար փոքր կուռքեր են գտնվել Արգիշտիխինիլիի առանձնատների պեղումների ժամանակ։ Սարդուրի Բ և Արգիշտի Ա արքաներիո բրոնզաձույլ մեծածավալ արձանների վերաբերյալ հիշատակություն կա Սարգոն Բ-ի արձանագրությունում, որտեղ նկարագրվում է Մուսասիրի գրավումը։ Ուրարտուի արվեստի այս բնագավառի վերաբերյալ առավել ամբողջական պատկերացում են տալիս բրոնզե, քարե և փղոսկրե բազմաթիվ փոքր քանդակները, որոնք հայտնաբերվել են Վանում, Թոփրակ-կալեում, Կարմիր բլուրում, Ալիշարում։ Բրոնզե արձանիկներ եղել են գահերի մասեր, ծիսական կաթսաների բռնակներ և պատկերել են երևակայական կենդանիների, առյուծների, ցուլերի վրա կանգնած աստվածություններ, մարդկային դեմքով թևավոր առյուծներ, ցուլեր, թռչուններ։ վերջիններիս գլխամասերը ներդրված են սպիտակ, իսկ իսկ աչքերը և հոնքերը՝ սև քարերով։ Իրանը պատված է ոսկե թերթիկներով։ Բրոնզի քանդակագործության և դրվագման նշանավոր նմուշներ են Կարմիր Բլուրում հայտնաբերված վահանները, կապարճները և սաղավարտները։ Վահանների վրա պատկերված են մի քանի համակենտրոն օղակներ՝ առյուծների և ցուլերի, կրկնվող ֆիգուրներով, կապարճների վրա՝ հեծյալների և մարտակառքերի պատկերներ, իսկ սաղավարտները, որ կրում են Արգիշտի Ա-ի և Սարդուր Բ-ի այձանագրությունները, ճակատի մասում երեք շարքով պատկերում են կենաց ծառի առջև կանգնած քրմեր՝ շրջապատված առյուծագլուխ վիշապներով։ Սաղավարտի ծոծրակի մասում քանդակված են հեծյալներ և մարտակառքեր։ Չնայած փոքր չափսերին, այս արձանիկները և ռելիեֆ պատկերները իրենց կեցվացքով և ոճով ունեն Ուրարտուի ողջ արվեստին բնորոշ վեհությունը և մոնումենտալությունը։
Որմնանկարներ
Միջնաբերդերում սյունազարդ բակերի, դահլիճների, հանդիսավոր սենյակների և տաճարների պատերը ձևավորել են աշխարհիկ և պաշտամունքային բնույթի որմնանկարներով, որոնց հորինվածքային գերիշխող սկզբունքն է եղել պատերի ողջ պարագծով տարված և կրկնվող տարրերով պատկերագոտիները՝ միմյանցից բաժանված զարդաերիզներով։ Սպիտակ հիմնաներկի վրա կիրառվել են կապույտ, կարմիր, դեղին, սև և հազվադեպ կանաչ ներկեր։ Որմնանկարների լավագույն նմուշները պահպանվել են Էրեբունիում, Թեյշեբանիում, Ալթըն-թեփեում ։
Ոսկերչական արվեստ
Պահպանվել են ոսկերչական արվեստի բազմաթիվ նմուշներ, գահին նստած աստվածուհու պատկերով մեդալիոն (Թոփրակ-կալե), արծաթե մեդալիոն և ոսկով դրվագված արծաթե կափարիչ (Կարմիր բլուր), արծաթե և բրոնզե մատանիներ, կոճակներ և այլն ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մշակույթ ըստ պատմական երկրի Կատեգորիա:Վանի թագավորության մշակույթ
ՖԻՖԱ-ի նախագահների ցանկ
Նախագահների ցանկը
Կատեգորիա:ՖԻՖԱ Կատեգորիա:Ցանկեր:Ֆուտբոլ
Կուբայական հեղափոխություն
Կուբայական հեղափոխություն (Revolución cubana), Կուբայի միապետ Ֆուլխենսիո Բատիստայի ավտորիտար կառավարության աջ թևի դեմ ուղղված զինված ապստամբություն Ֆիդել Կաստրոյի ձևավորած «Հուլիսի 26»-ի շարժման և դրա աջակիցների կողմից, որն հանգեցնում է սոցիալիստական առաջին պետության ստեղծմանը Արևմտյան կիսագնդում։
1953 թ.-ի հուլիսի 26-ին մի խումբ երիտասարդ հեղափոխականներ Ֆիդել Կաստրո Ռուսի գլխավորությամբ հարձակվեցին Մոնկադայի (Սանտյագո դե Կուբա քաղաքում) զորանոցի վրա՝ զենք ձեռք բերելու և ժողովրդին զինելու մտադրությամբ, բայց ձախողվեցին։ Կաստրոն ու նրա զինակիցները բանտարկվեցին։ 1956 թ.-ի դեկտեմբերին Կաստրոն (որը 1955 թ.-ին ազատվել էր բանտից և տարագրվել Մեքսիկա) ու մի խումբ Հավանայի բնակիչները ողջունում են Ֆ. Կաստրոյին ն նրա մարտական ընկերներին (1959 թ.-ի հունվար) հեղափոխականներ պայքարը շարունակելու համար ափ իջան Կուբայում, ստեղծեցին պարտիզանական ջոկատ և ամրացան Սիեռա Մաեստրայի լեռներում։ Պարտիզանական ջոկատը աստիճանաբար վերածվեց ապստամբական բանակի, որը շոշափելի հարվածներ էր հասցնում կառավարական զորքերին։ 1959 թ.-ի հունվարի 1-ին Բատիստայի կառավարությունը տապալվեց, իշխանությունն անցավ ժամանակավոր կառավարությանը, որի կազմում սկզբում կային աջ գործիչներ։ 1959 թ.-ի փետրվարին Հեղափոխական կառավարությունը գլխավորեց Ֆ. Կաստրոն, հուլիսից պրեզիդենտ դարձավ Օ. Դորտիկոս Տորրադոն։
Կատեգորիա:Կուբայի հեղափոխություն Կատեգորիա:20-րդ դարի հեղափոխություններ Կատեգորիա:Սառը պատերազմի հակամարտություններ
Չաբանովկա (գյուղ, Ուժգորոդի շրջան)
Չաբանովկա (Чабанівка), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չաբանովկա գյուղում բնակվում էր 442 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,65 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նիքսարի գավառակ
Նիքսար, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթում։ Գտնվում էր Գայլ գետի հովտում։ Կենտրոնը Նիքսար քաղաքն էր։
Տնտեսություն
Բնակչությունը մշակում էր հացահատիկներ (ցորեն, գարի, բրինձ, վարսակ), ձիթենի. թզենի և խաղող։ Զբաղվում էին նաև անասնապահությամբ
Օգտակար հանածոներ
Նիքսարի տարածքում կան պղնձարջասպի հանքեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Բուխալովկա (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Բուխալովկա (Бухалівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բուխալովկա գյուղում բնակվում էր 38 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1139 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 33,36 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դոյչռոք
Գերմանական ռոք կամ դոյչռոք (Deutschrock)՝ տերմին գերմանական երաժշտական մշակույթում, գերմաներեն լեզվով նշանակում է ռոք-երաժշտություն, որպես ինքնուրույն ժանր ծնունդ է առել 1970-ական թվականներին այնպիսի խմբերի ազդեցության տակ, ինչպիսիք են Ihre Kinder-ը և Ton Steine Scherben-ը։ Ժանրը մեյնստրիմի հասել է 1970-ականների կեսերին երգիչ Ուդո Լինդենբերգի շնորհիվ։
Բալամղա
Բալամղա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Տևրիկի գավառակում ։ Գտնվում էր Տևրիկ քաղաքից 7 կմ հեռու, հարթավայրի վրա։