cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Երկրի մանթիա
Տես նաև
Կատեգորիա:Երկրագունդ
Նիկարագուա
Նիկարագուա, Նիկարագուայի Հանրապետություն (República de Nicaragua), պետություն Կենտրոնական Ամերիկայում։ Հարավում սահմանակից է Կոստա Ռիկային, իսկ հյուսիսում՝ Հոնդուրասին։ Մայրաքաղաքն է Մանագուան։
Աշխարհագրություն
Զբաղեցրած տարածքով Նիկարագուան ամենամեծ պետությունն է Կենտրոնական Ամերիկայում, բայց բնակչության թվով նոսրաբնակներից է, այդ ցուցանիշով գերազանցում է միայն Բելիզին։ Պետության ամենամեծ ձգվածությունը արևմուտքից-արևելք կազմում է՝ 540 կիլոմետր։ Արևմուտքից ելք ունի Խաղաղ օվկիանոս (ափագծի երկարությունը մոտ 320 կիլոմետր), իսկ արևելքից Ատլանտյան օվկիանոսի մաս հանդիսացող Կարիբյան ծով (ափագծի երկարությունը մոտ 480 կիլոմետր)։ Ցամաքային ամենաերկար սահմանն ունի հյուսիսում՝ Հոնդուրասի հետ (922 կիլոմետր), իսկ հարավում Կոստա Ռիկայի հետ (309 կիլոմետր)։ Երկրի խոշորագույն քաղաքը մայրաքաղաք Մանագուան է։ Տարածքի մեծ բազմազանությամբ պայմանավորված երկիրը բաժանված է բնական (ֆիզիկաաշխարհագրական) չորս մարզերի։
Կլիմայական պայմաններ
Նիկարագուայում առանձնացնում ենք լավ արտահայտված տարվա երկու սեզոն՝ չոր և տաք ձմեռներ (նոյեմբեր- ապրիլ), տաք և խոնավ ամառներ (մայիս- հոկտեմբեր ), տեղումների քանակը արևելքից- արևմուտք նվազում է։ Արևելքում՝ լեռների հողմակողմ լանջերին տեղումների տարեկան քանակը հասնում է մինչև 5000 միլիմետր։ Արևմուտքում ծովի մակարդակից մինչև 1500 մետր բարձրություններում հունվարյան միջին ջերմաստիճանը կազմում է 16 °C:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կարիբյան ավազանի երկրներ Կատեգորիա:Նիկարագուա Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Հանրապետություններ
Մարդ և հասարակություն
«Մարդ և հասարակություն», գիտամեթոդական ամսագիր։
Պատմություն
Պարբերականը հիմնադրել է ՀՀ ԿԳՆ կրթության ազգային ինստիտուտը ։ Լույս է տեսնում 2008 թվականից Երևանում։ Խմբագիրը Սարիբեկ Հակոբյանն է։
Ամսագրի «Հասարակագիտություն և հանրակրթություն», «Կրթական բարեփոխումներ», «Երեխան և աշխարհը», «Քաղաքակրթությունների ճանապարհին» բաժինների հոդվածներում մեկնաբանվում և վերլուծվում են հասարակագիտական և կրթական հրատապ ու կարևոր հարցեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական պարբերականներ
Ավիավթար Բուրյաթիայում (2019)
Ան֊24-ի ավիավթար Նիժնեանգարսկում, 2019 թվականի հունիսի 27-ին Բուրյաթիայի Հանրապետության Նիժնեանգարսկ քաղաքում տեղի ունեցած ավիավթար ։ Ան֊24 ինքնաթիռը իրականացնում էր չվերթ՝ Ուլան-Ուդե - Նիժնեանգարսկ - Իրկուտսկ ուղղությամբ, սակայն Նիժնեանգարսկում վայրէջք կատարելիս օդանավը դուրս է եկել թռիչքուղուց, ապա հրդեհվել ։ Օդանավում եղել է 47 մարդ, որոնցից 42-ը՝ ուղևոր, 5-ը՝ անձնակազմի անդամներ։ Ավիավթարի հետևանքով զոհվել են ինքնաթիռի 2 օդաչուները ։
Ավիավթար
Ըստ «Արիգ Ուս» լրատվական կայքի՝ օդանավն Ուլան-Ուդեից դեպի Նիժնեանգարսկ չվերթը պետք է իրականացներ դեռևս հունիսի 26-ի երեկոյան, սակայն չվերթը հետաձգվել է մառախուղի ու ցածր տեսանելիության պատճառով ։
2019 թվականի հունիսի 27-ի առավոտյան իրականացվել է նախորդ օրը նախատեսված չվերթը և մոտավորապես ժամը 10:20 ՌԴ Նիժնեանգարսկի օդանավակայանում ուղևորատար Ան֊24 ինքնաթիռն արտակարգ վայրէջք է կատարել։
Ինչպես փոխանցում է РИА Новости-ն ՝ երկու օդաչուները մահացել են, ևս 19 հոգի հոսպիտալացվել է։ Նշվում է, որ ինքնաթիռում 42 ուղևոր է եղել, նրանցից մեկը՝ երեխա։
Ավելի ուշ հայտնի դարձավ, որ ինքնաթիռի անձանակազմը, նկատելով շարժիչներից մեկի խափանումը, որոշում է կայացրել վերադառնալ Նիժնեանգարսկի օդանավակայան ։ Ավիավթարից ժամեր անց ուղևորներից մեկը համացանցում մի տեսանյութ է հրապարակել. նկարահանած կադրերում երևում է, թե ինչպես է օդանավն իջնում, մտնում թռիչքուղի, դուրս գալիս դրա սահմաններից և բախվում շինությանը։
Օդանավ
Ավիավթարի է ենթարկվել Antonov An-24RV ինքնաթիռը՝ գրանցված RA-47366 համարի ներքո, սերիական համարը՝ 77310804: Այն առաջին անգամ օդ է բարձրացել 1977 :
Զոհեր
«Անգարա» ավիաընկերությունից հաղորդեցին, որ Բուրյաթիայի ավիավթարի ժամանակ զոհվել են անձնակազմի եկու անդամները. նրանցից մեկը օդանավի հրամանատարն է եղել, ով փորձառու օդաչու էր և իր մասնագիտական գործունեության ընթացքում ուներ ընդհանուր առմամբ 15,7 հազար թռիչքային ժամ և 34 տարվա աշխատանքային փորձ, իսկ անձնակազմի մյուս անդամը՝ Բորդանովն ուներ ընդհանուր առմամբ 13,7 հազար թռիչքային ժամ և 35 տարվա աշխատանքային փորձ ։
Հետաքննություն
Միջպետական ավիացիոն կոմիտեն (ՄԱԿ) սկսել է ավիավթարի հետաքննություն ։ բացի այդ, նաև քրեական գործ է հարուցվել, և հետաքննություն է սկսվել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավիաաղետներ Ռուսաստանում
Ուդինեզե
Ուդինեզե (Udinese Calcio), իտալական ֆուտբոլային ակումբ Ուդինե քաղաքից։ Ակումբը հիմնադրվել է 1896 թվականին և ներկայումս հանդես է գալիս Սերիա A-ում։ Ուդինեզեն Իտալիայի երկրորդ ամենահին գործող ֆուտբոլային ակումբն է Ջենոայից հետո։
Ուդինեզեի լավագույն արդյունքը Սերիա A-ում եղել է երկրորդ հորիզոնականը 1954-55 մրցաշրջանում։ Բացի այդ, թիմը 1980 թվականին հաղթել է Միտրոպա գավաթը, իսկ 2000 թվականին՝ ՈՒԵՖԱ Ինտերտոտո գավաթը։
Ներկա կազմ
2018 թվականի հունվարի 10-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալական ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:1896 հիմնադրված ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:1896 հիմնադրումներ Իտալիայում
Ջոնսոն շրջան (Կենտուկի)
Ջոնսոն շրջան (Johnson County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 679 կմ² է, բնակչությունը՝ 23.356 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Փեյնտսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1843 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
Գազ Ախունդովի
Գազ Ախունդովի , լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Տարածում
Աճում է Դարեղեգիսի ֆլորիստիկական շրջանում (Արենի և Չիվա գյուղերի շրջակայք), Նախիջևանում, Հարավարևելյան Անատոլիայում և Հյուսիսային Իրանում ։
Էկոլոգիա
Բույսը աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 900-1300 մ բարձրությունների վրա, չոր կավային, խճաքարոտ և քարքարոտ լանջերին, կիսաանապատում։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ մայիս-հունիսին ։
Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլացիա ինտենսիվ տնտեսական գործունեության գոտում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։ Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Արենի գյուղի շրջակայքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ Կատեգորիա:Լոբազգիներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Խիլչիչի (գյուղ, Սերեդինա-Բուդայի շրջան)
Խիլչիչի (Хильчичі), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Խիլչիչի գյուղում բնակվում էր 323 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սոնյա Գանդի
Սոնյա Գանդի (सोनिया गाँधी, ), հնդիկ քաղաքական գործիչ, Հնդկական ազգային կոնգրեսի առաջնորդ, Հնդկաստանի նախկին վարչապետ Ռաջիվ Գանդիի կինը   ։
Կենսագրություն
Ի ծնե տրված անունը՝ Սոնյա Անտոնիա Մանյո (ըստ այլ տվյալների՝ Էդվիգե Անտոնիա Ալբինա Մայնո ): Նրա նախահայրերը ծագել են Տիրոլի Յոթ համայնքների դաշնությունից։ Ծնողներն են Անտոնիո և Պաոլա Մայնոները։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ գերի է եղել Խորհրդային Միությունում, սակայն, ունենալով մեծ հարգանք ռուսական պատմությանը և մշակույթին, իր երեք աղջիկներին անվանել է ռուսական անուններով։
Սոնյան ծնվել է 1946 թվականի դեկտեմբերի 9-ին իտալական Օրբասանո քաղաքում (Թուրինից 20 կմ հեռավորության վրա), հաճախել է կաթոլիկ դպրոց։ Նրա հայրը մահացել է 1983 թվականին, իսկ մայրը երկու աղջիկների հետ մինչև այժմ ապրում է Օրբասանոյի մերձակայքում  ։
1965 թվականին՝ Քեմբրիջ քաղաքում անգլերենի դասընթացն անցնելու ժամանակ, Սոնյան հանդիպել է իր ապագա ամուսնուն՝ Ռաջիվ Գանդիին, որը սովորում էր Քեմբրիջի համալսարանում։ Համեստ ամուսնական արարողությունը տեղի է ունեցել 1968 թվականին Նյու Դելիում, որից հետո Սոնյան տեղափոխվել է ապրելու սկեսուրի՝ Ինդիրա Գանդիի տանը (1966-1977 և 1980-1984 թվականների Հնդկաստանի վարչապետ)  ։
1970 թվականին ծնվել է Սոնյայի որդի Ռահուլ Գանդին, իսկ 1972 թվականին՝ դուստր Պրիանկա Գանդին։ Ինդիրա Գանդին որպես ժառանգ տեսնում էր իր կրտսեր որդի Սանջայ Գանդիին։ Ռաջիվ Գանդին մտնում էր քաղաքական գործերից դուրս՝ «Հնդկական ավիագծերում» օդաչու աշխատելով։ Սակայն 1980 թվականին՝ Սաջայի մահից հետո, Ռաջիվ Գանդին ակտիվորեն սկսել է զբաղվել քաղաքականությամբ։ 1984 թվականին՝ մոր սպանությունից հետո, Ռաջիվ Գանդին գլխավորել է կառավարությունը ։
Տոպորչիկի
2001 թվականի տվյալներով Տոպորչիկի գյուղում բնակվում էր 211 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,871 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 242,25 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Իզյասլավի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Խաղբակյաններ
Խաղբակյաններ, Հադբակյաններ, Պռոշյաններ, իշխանական տոհմ միջնադարյան Հայաստանում։ Սերվել է Արցախի Առանշահիկ նախարարական տնից։ Տոհմի անմիջական նախնի խաղբակ Ա Ներքին Խաչենի տեր Վախթանգյաններից էր, հիշված X դար վավերագրերում։ Խաղբակ Ա-ի, նրա որդի Դլենի, թոռ Խաղբակ Բ-ի և հաջորդների հայրենի տիրույթները (Դեռաքար գյուղը և շրջակաները) Ներքին Խաչենի Մեծառանք գավառում էին գտնվում, սակայն նրանք կալվածքներ ունեին նաև խաչենագետի աջ ափին, Կարկառի միջին ավազանում (մինչև Հարավ գյուղը, այժմ՝ Ստեփանակերտի շրջանում) և նույնիսկ Սյունիքում։ XII դարի վերջին տոհմի ներկայացուցիչները մասնակցել են սելջուկ-թուրքերի դեմ մղված ազատագրական մարտերին։
Մխիթար Այրիվանեցին վկայում է, որ Հայաստանի կենտրոնական մասի քաղաքների ու բերդերի համար մղված ճակատամարտերում աչքի է ընկել խաղբակ Բ-ի որդի Վասակն իր որդիներ Պապաքի, Մկդեմի ու Պռոշի հետ, որի համար Հայաստանի իշխանապետներ Զաքարյաններից 1201 - 1203 թվականներին ժառանգական տիրակալության իրավունքով նոր տիրույթներ է ստացել Գառնիի կողմերում ու Վայոց ձորում և նշանակվել կուսակալ՝ «ի Գառնոյ մինչև ի Բարգուշատ»։ Խաղբակյանները հիշյալ տարածքում բարեշինել և ամրացրել են Սրկղունք (ներկայումս՝ Եղեգնաձորի տարածաշրջանի Վերնաշեն գյուղը) ավանը Բոլորաբերդով և այն դարձրել իշխանանիստ։ Իրենց հոգևոր կենտրոններ են ճանաչել Գեղարդավանքը (Այրիվանք), Կեչառիսը, Գլաձորը, Թանատի (Թանահատ) վանքը, Ոծոպն ու Կուքին, նորոգել հին եկեղեցիները, կառուցել նորերը և զարկ տվել հոգևոր-մշակութային կյանքի զարգացմանը։
Մինչմոնղոլական և մոնղոլական տիրապետության հաստատման շուրջ կեսդարյա ժամանակաշրջանի Հայաստանի քաղաքական ու մշակութային պատմության ուշագրավ երևույթներից է Վասակի կրտսեր որդու՝ Պռոշ–Հասանի գործունեությունը (1223 - 1284)։ 1228 թվականին նա ջարդել է Ջալալ-Էդ-Դինի խորեզմյան հրոսակներին և ազատագրել Դվինը, իսկ մոնղոլների օրոք բազմաթիվ արիություններ է գործել, որի համար գովերգվել է XIII դարի բանաստեղծ Խաչատուր Կեչառեցու տաղերում։ Հատկապես նշանակալից է Պռոշի շինարարական գործունեությունը։ Նա հովանավորել է հայ ճարտարապետության անզուգական կոթողներ Գեղարդավանքի վիմափոր տաճարների ու Վայոց ձորի Թանահատի վանքի կառուցումը։ Պռոշի դերն ու ծառայություններն այնքան մեծ էին ժամանակի հայ իրականության մեջ, առանձնապես Խաղբակյանների իշխանության քաղաքական ու մշակութային կյանքում, որ նրա անունը կպավ հին տոհմանվանը (Խաղբակյան–Պռոշյան)՝ հաճախ նույնիսկ միայնակ փոխարինելով նրան (Պռոշյան)։
Հետագա դարերի պատմությունը ևս հիշում է խաղբակյան-Պռոշյան տոհմի շառավիղների ակնառու ծառայությունները երկրի վարչա-քաղաքական ու մշակութային կյանքում։ Գլաձորի համալսարանի տնօրինությունը, Կեչառույքի ու Գեղարդի վանքերի անխաթար կյանքը տոհմի մշակութային գործունեության լուսավոր էջերից են։ Տոհմի ներկայացուցիչներ Խաչատուր Կեչառեցին, Զաքարիա Գնունյանց եպիսկոպոսը (XVI դար), XV - XVII դդ. Գեղարդավանքի վանահայրերը և ուրիշներ պայծառ հետք են թողել ուշ-միջնադարյան հայ մշակութային կյանքում։ Տոհմի վերջին շառավիղներից է Իսրայել Օրին (1659-1711)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Արցախի պատմություն Կատեգորիա:Եռանշահիկներ Կատեգորիա:Խաղբակյաններ
Ծաղկավոր բույսերի ցեղեր (Q)
Այստեղ ներկայացված են The Plant List տվյալների բազայում 2010 թ. դեկտեմբերի դրությամբ ներառված 904 649 անվանում ծաղկավոր բույսերի 14 038 ցեղերից Q տառով սկսվող 61-ը։
Աղյուսակի առաջին սյունակում տեղակայված են 61 ցեղերի լատիներեն անվանումները (The Plant List տվյալների բազայի վիճակագրության մեջ ասվում է 14 038 ցեղերի մասին) ։
Երկրորդ սյունակում նշված է ընտանիքը, որտեղ ներառված է տվյալ ցեղը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ծաղկավոր բույսեր
Կալոյնա
Կալոյնա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Աքչեաբադի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Քենտոն շրջան (Կենտուկի)
Քենտոն շրջան (Kenton County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 422 կմ² է, բնակչությունը՝ 159.720 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քովինգտոն և Ինդեպենդենս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1840 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
(4341) Պոսեյդոն
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,835284 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 0,5883 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0823 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Պոսեյդոն աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,1942 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 908,14 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,396414 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,85° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ապոլոնի ընտանիքի աստերոիդներ
Պալցևո (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։
Սիրեցի, Կոնո, քո անուշ երգը…
Ստեղծման պատմություն
Վահան Միրաքյանը կարդալու համար իր «Լալվարի որսը» պոեմի նախնական տարբերակը տվեց Թումանյանին։ Պոեմի առաջին էջում գրված է ընդամենը 16 տողանոց մի «Նվեր»՝  «Մեզ սարեր ու ձորեր են բաժանում, մթին ու մռայլ, անդունդներով սև…» և այլն։ Իր այս երկու տողը Թումանյանը գրել է այդ էջի լուսանցքի ձախ երկարությամբ։
Ինքնագիրը պահվում է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Վահան Միրաքյանի ֆոնդի 7-րդ համարում։
Առաջին անգամ հրապարակել է Վահան Միրաքյանը՝ 1929 թվականի հրատարակության «Լալվարի որսի» իր «Երկու խոսքում»։
Հովհաննես Թումանյանի «Երկերի լիակատար ժողովածու»-ի առաջին հատորում տպագրվել է ինքնագրից։
Կոնոն Վահան Միրաքյանի կեղծանունն է՝ Միր-Կոնո։
Ռաֆիկ Հովհաննիսյան (լրագրող)
Ռաֆիկ Սիրեկանի Հովհաննիսյան (դեկտեմբերի 31, 1947, Դիլիջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ լրագրող, հաղորդավար։
Կենսագրություն
Ռաֆիկ Հովհաննիսյանը ծնվել է 1947 թ. դեկտեմբերի 31-ին Դիլիջանում։ 1966-1972 թթ. սովորել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։ 1966-1969 թթ.-ին աշխատել է «Դիլիջան» թերթի գրական բաժնում՝ որպես լրագրող։ 1990-1995 թթ.-ին վարել է «Հայաստան» թերթի հատուկ թղթակցի պաշտոնը, իսկ 1995-1999 թվականներին՝ «Ազգ» շաբաթաթերթի քաղաքական մեկնաբանի պաշտոնը։ 2000 թ.-ից «Արմենիա» հեռուստաընկերության եթերում հանդես է եկել որպես քաղաքական մեկնաբան, վարելով «Շաբաթ» հեղինակային ծրագիրը։ 1994 թ.-ից մտնում է Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամների կազմի մեջ, իսկ 1991 թ.՝ Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության անդամ է ։ 2008 թ. արժանացել է Հայաստանի վաստակավոր լրագրողի կոչման։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Լրագրողներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ Կատեգորիա:Հաղորդավարներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ
Պալցինո (գյուղ, Բոգորոդսկի շրջան)
Պալցինո (Пальцино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բոգորոդսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բոգորոդսկի շրջանի բնակավայրեր
Ժակլին Մարս
Ժակլին Մարս  (Jacqueline Mars, ), ամերիկացի գործարար, Ֆորեսթ Մարսի ավագ դուստրը և Ֆրանկլին Քլարենս Մարսի թոռնուհին, ամերիկյան Mars հրուշակեղենի ընկերության հիմնադիր։ Ընկերության իր բաժնեմասը կազմում է $11 մլրդ։ Ըստ Ֆորբս հանդեսի, Ժակլինը վարկանիշային ցուցակով մոլորակի ամենահարուստ կանանցից չորրորդն է ։ Բացի այդ, 2010 թվականի սկզբին նա հայտնվել է 52-րդ տեղում աշխարհի ամենահարուստ մարդկանց ցանկում և 19-րդ տեղում՝ ԱՄՆ-ի ամենահարուստ մարդկանց շրջանում ։
Ժակլինը եղբայրների՝ Ջոնի և Ֆորեստ կրտսերի հետ մանկությունը անցկացրել է Վիրջինիայի The Plains ծնողների կալվածքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո նա ընդունվել է Բրին Մորի քոլեջը, որտեղ ավարտել է բակալավրիատը, ստանալով որակյալ կրթություն արվեստի և գիտության բնագավառում ։
1961 թվականին Ժակլինը ամուսնացել է Դեվիդ Բաջերի հետ։ Զույգը ունի երեք երեխա, բայց 1984 թվականին նրանք բաժանվեցին։ 1986 թվականին Ժակլինը կրկին ամուսնանում է արդեն Հենք Ֆոգելի հետ։ Այդ ամուսնությունը երկար չտևեց, 90-ականներին նրանք բաժանվեցին ։
Հովհաննես Գ Օձնեցի
Հովհաննես Օձնեցի (հիշատակվում է նաև որպես Հովհան Իմաստասեր, ծննդյան ճիշտ թվականն անհայտ է, գ. Օձուն (Գուգարք նահանգի Տաշիրք գավառ) – 728, գյուղ Արդվի, թաղված է եկեղեցու բակում), Ամենայն հայոց կաթողիկոս 717 թվականից առ 728 թ., աստվածաբան, իմաստասեր, Հայ առաքելական եկեղեցու կողմից դասված է սրբերի շարքին։ Կաթողիկոսական գահին Հովհաննես Գ Օձնեցուն նախորդել է Եղիա Ա Արճիշեցին, հաջորդել՝ Դավիթ Ա Արամոնեցին։ Հովհաննես Գ Օձնեցին եղել է Տաշիրի Օձուն գյուղից։
Ժակլին Մարս
1973 թվականից Ժակլին Մարսը մտնում է «Mars» ընկերության տնօրենների խորհուրդի կազմի մեջ։
Հովհաննես Գ Օձնեցի
Կենսագրություն
Ուսանել է Թեոդորոս Քռթենավորի մոտ (Այրարատի Արագածոտն գավառում), այնուհետև՝ Սյունյաց դպրոցում։ Եպիսկոպոս ձեռնադրվելուց հետո կարգվել է մի տեղեկությամբ՝ Արագածոտն գավառի, իսկ որոշ ուսումնասիրողների կարծիքով՝ Գուգարաց նահանգի թեմերից մեկի առաջնորդ։ Կաթողիկոս ընտրվելուց հետո՝ 719 թվականին, մեկնում է Արաբական խալիֆայության մայրաքաղաք՝ Դամասկոս, Օմար ամիրապետից խնդրում է թեթևացնել Հայ եկեղեցու հարկային լուծը, բռնի կրոնափոխ չանել հայրին և առաքելադավաններին, դադարեցնել հալածանքները։ Ամիրապետը ընդառաջում է Հովհաննես Օձնեցու խնդրանքներին, իսկ կաթողիկոսն իր հերթին երաշխավորում է արաբական լծի նկատմամբ հայերի հնազանդությունը։ Կաթողիկոսին նաև հաջողվում է հասնել արաբական տիրապետության դեմ VIII դ. սկզբում ապստամբած հայ նախարարների համաներմանը։ Արտագաղթած հայ նախարարներին թույլատրվում է վերադառնալ հայրենիք և վերատիրանալ իրենց վիճակներին։ Հովհաննես Օձնեցին կարողանում է ապահովել նաև արաբական իշխանությունների աջակցությունը քաղկեդոնականության, պավլիկյանների դեմ Հայ եկեղեցու պայքարում։
Ժակլին Մարս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Հովհաննես Գ Օձնեցի
Կենսագրություն
Կաթողիկոսը Հայաստան է վերադառնում արաբական զորքի ուղեկցությամբ, նրանց աջակցությամբ ամենուրեք վերականգնում Հայ առաքելական եկեղեցու դիրքերը, մաքրում երկիրը հույն հոգևորականներից և բյուզանդական զորամիավորումներից։ Հովհաննես Օձնեցին բարեփոխել է Հայ եկեղեցու արարողակարգը, ծիսակարգը, պայքարել է հերձվածների ու աղանդների (հատկապես՝ երևութականության և պավլիկյանների) դեմ։ Կաթողիկոսության օրոք հրավիրվել են երկու եկեղեցական ժողովներ՝ 720 թվականին Դվինում, որն ընդունում է 32 կանոն, և 726 թ. Մանազկերտում։ Երկրորդ ժողովի ընթացքում ամրագրվում է Հայ եկեղեցու դիրքորոշումը Քրիստոսի մարմնի անապականության խնդրի վերաբերյալ, ամբողջացվում և վերջնական տեսքի են բերվում Հայ եկեղեցու դավանաբանական սկզբունքները, քրիստոսաբանական համակարգը։
Հովհաննես Օձնեցու ձեռնարկներից է «Կանոնագիրք Հայոց»-ի կազմումը։ Նրան է նաև վերագրվում «Գիրք թղթոց» ժողովածուի խմբագրումը։ Կաթողիկոսի պատվերով է Գրիգորիս Արշարունին գրել իր «Ընթերցուածոց մեկնութիւն»-ը, զբաղվել է նաև թարգմանչական գործունեությամբ, նորոգել Օձունի եկեղեցին։ Հաղորդվում է նրա սրբակյաց վարքի և բազում առաքինությունների մասին։
Կյանքի վերջին տարիներին որպես նստավայր է ընտրել իր հայրենի Օձուն գյուղը, զբաղվել ուսուցչական գործունեությամբ, աղոթել, վարել ճգնակյացի կյանք, ինչի մասին հյուսվել են բազմաթիվ ավանդազրույցներ։ Պատմվում է անգամ նրա հրաշագործությունների մասին։ Մահից հետո նրա գերեզմանը դարձել է սրբատեղի և ուխտագնացության վայր։
Աշխատություններ
Հովհաննես Գ Օձնեցուց մեզ են հասել աստվածաբան-դավանական, ծիսապաշտամունքային բնույթի երկեր, ճառեր, շարականներ ։ Ամենահայտնի գործերն են «Ատենաբանութիւն»-ը, «Ճառ ընդդէմ պաւղիկեանց»-ը և «Ճառ ընդ-դէմ երեւութականաց»-ը։ «Ատենաբանության» նպատակը մինչ այդ Հայ եկեղեցու ժամերգության մեջ առկա խառնաշփոթը վերացնելն ու այն միօրինակության բերելն էր։
«Ընդդէմ պաւղիկեանց» ճառը գրվել է Հայաստանում այդ շրջանում տարածում ստացած պավլիկյան աղանդի դեմ, իսկ «Ճառ ընդդէմ երեւութականաց»-ը (1807, լատ. 1816)՝ երևութականների աղանդի դեմ։
Հովհաննես Գ Օձնեցին հեղինակել է «Յաղագս կարգաց եկեղեցւոյ», «Հատուածք բանից ի Հաւաքմանց յաղագսկարգաց եկեղեցւոյ», «Վասն մեծի աւուր միաշաբթին», «Սակս գիշերային ժամու» և այլ երկեր, ճառեր, թղթեր («Հիմնարկեք եկեղեցւոյ», «Օրհնութիւն նորաշեն եկեղեցւոյ», «Սակս ժողովոցն որ եղևն ի Հայս», «Խոստովանութիւն անշարժ յուսոյ...» և այլն)։
Իր գրվածնքերում դրսևորում է աստվածաբանական փայլուն գիտելիքներ, խոր վերլուծություններ կատարելու կարողություն։
Մեզ հասած Հովհաննես Գ Օձնեցու հեղինակած շարականներին (Դավիթ մարգարեի և Հակոբ առաքյալի կանոնը (ունի 5 շարական. Օրհնություն՝ «Յաղթող գտաւ», Հարց՝ «Մեղաք յամենայնի», Ողորմեա՝ «Անսկիզբն Աստուած», Տեր երկնից՝ «Երդուաւ Տէր», Մանկունք՝ «Օրհնեցէք զՏէր»), Ստեփանոս Նախավկայի կանոնը (7 շարական, որոնցից 2-ը՝ Օրհնություն, մնացածը՝ Հարց, Ողորմեա, Տեր երկնից, Մանկունք, Ճաշու), Պետրոս և Պողոս առաքյալների կանոնը (6 շարական. Օրհնություն՝ «Ցնծայ այսօր եկեղեցի», Հարց՝ «Որ խոստացար տալ», Ողորմեա՝ «Ամոլք հաւատոյ», Տեր երկնից՝ «Երանելի սուրբ առաքեալքն», ստեղի Մանկունք՝ «Որ արփիահրաշ», ստեղի Համբարձի՝ «Որ անպարագիրն է»), Որոտման որդիների կանոնը (5 շարական. Օրհնություն՝ «Որ էն էութեան», Հարց՝ «Որ զամենայնըն յոչընչէ արարեր», Ողորմեա՝ «Որդիքն Որոտման», Տեր երկնից՝ «Հոգի իմ կանխէ առ քեզ, Աստուած», ստեղի Մանկունք՝ «Որ յանստուեր ի լուսոյն») հատուկ է աստվածաբանական և դավանաբանական խորություն, դրանք գրված են գեղեցիկ լեզվով։
Հայ եկեղեցին Հովհաննես Գ Օձնեցու հիշատակը տոնում է Մեծ պահքի չորրորդ կիրակիի նախորդ շաբաթ օրը։
Օձնեցու իրավագիտական գործունեություն
Հովհաննես Օձնեցին հայտնի է նաև որպես իրավագետ։ Նա կարողացավ հավաքել գոյություն ունեցող առանձին-առանձին բազմաթիվ եկեղեցական կանոններ՝ կազմելով «Կանոնագիրք հայոց» անվամբ աշխատությունը, որն ըստ ժամանակակից հայ ուսումնասիրողներից մեկի կարծիքի «հայ ժողովրդի միասնականության, պետության հզորացման, Հայ առաքելական եկեղեցուն անդավաճան մնալու անգնահատելի աշխատություն է» ։ Այդ գործը համընդհանուր ճանաչում է գտել որպես ժամանակի իրավագիտական խոշոր աշխատություն և մինչ օրս գործածվում է Հայոց եկեղեցու կողմից (որոշ լրացումներով հանդերձ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ Կատեգորիա:Օձուն (Լոռու մարզ) գյուղում ծնվածներ
Հակա
Հակա, Նոր Զելանդիայի մաորի ցեղի ծիսական պար, որի ժամանակ դոփում են ոտքերով, ձեռքերով խփում են ազդրերին ու կրծքին և բարձրաձայն ձայնակցում են։ Սա մաորիների երաժշտական արվեստի ամենահայտնի ձևն է։ Նոր Զելանդիայի բնակչության մեծ մասը ծանոթ է հակային շնորհիվ All Blacks նորզելանդական ռեգբիի հավաքականի։
Հակա բառը մաորիների լեզվով նշանակում է «ընդհանրապես պար», նաև «պարով ուղեկցվող երգ»։ Հական չի կարելի բացառապես դասել երգի կամ պարի, ըստ Ալան Արմսթրոնգի՝ հական կոմպոզիցիա է, որտեղ յուրաքանչյուր գործիք՝ ձեռքերը, ոտքերը, մարմինը, լեզուն, թե աչքերը, կատարում՝ սեփական պարտիան։
Հակայի բնորոշ գծերն են՝ պարը կատարում են միաժամանակ բոլոր կատարողները ուղեկցելով դեմքի ծամածություններով։ Ծամածռությունները՝ աչքերի և լեզվի շարժումները շատ կարևոր են։ Դրանցով են որոշում կատարված պարի որակը։ Հակա պարող կանայք լեզուները դուրս չեն հանում։ Ոչ ռազմական հակայի ժամանակ կարող են լինել մատների կամ դաստակների ալիքաձև շարժումներ։ Պարը վարողը (տղամարդ կամ կին) գոչում է տեքստից մեկ կամ երկու տող, որից հետո մնացածները խմբով պատասխանում են կրկներգով։
Պատմություն
Կան մի քանի ավանդություններ, որոնք պատմում են հակայի ստեղծման մասին։ Համաձայն դրանցից մեկի՝ առաջին անգամ պարը կատարել են կանայք, որոնք փնտրում էին ոմն Կազի, որը սպանել էր առաջնորդին պատկանող կետին։ Կանայք չգիտեին, թե Կազը ինչ տեսք ունի, բայց գիտեին, որ ծուռ ատամներով է։ Եվ որպեսզի գտնեն նրան ամբոխի մեջ, նրանք սկսել են ծիծաղելի շարժումներով պար պարել։ Հական դիտելով՝ Կազան ծիծաղում է, և նրան գտնում են ծուռ ատամներով.
Հական սովորաբար կատարում էին երեկոյան, գոյություն ունեին տղամարդկանց, կանանց երեխաների և խառը պարվող հականեր։ Այս պարով նաև ողջունում են հյուրերին։ Սովորաբար դիմավորելու պարերը մարտական են սկսում, քանի որ եկողի մտադրությանը ծանոթ չեն։ Նման պարով են զինված մաորիները դիմավորել Ջեյմս Կուկին 1769 թվականին։
Ժամանակի ընթացքում եվրոպացիների վերաբերմունքը պարերին լավացավ, սկսեցին հական պարբերաբար պարել արքայական ընտանիքի այցելությունների ժամանակ։ 21-րդ դարում հական պարում են Նոր Զելանդիայի ռազմական ուժերում; Տարին երկու անգամ, սկսած 1972 թվականից, անց է կացվում Տե Մատատինի հակայի փառատոն-մրցույթ։ 19-րդ դարի վերջից սկսած ռեգբիի ակումբները մրցումներից առաջ հակա են կատարում, 2000-ականներին «All Blacks»-ի հակա կատարելու շուրջ բազմաթիվ վեճեր և մեղադրանքներ ծագեցին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Նոր Զելանդիայի մշակույթ
Զաիմկա (գյուղ, Դուվանսկի շրջան)
Զաիմկա (Заимка, Заимка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դուվանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 290 մարդ։
Ժողովածու (744)
Բովանդակություն
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Նյուլաչ
Նյուլաչ (Нюлач), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վիմ գետի աջ ափին՝ 257 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 13 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած Սիկտիվկար քաղաքից մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Պոլումյանոե (գյուղ, Վլադիմիր-Վոլինի շրջան)
Պոլումյանոե (Полумяне), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոլումյանոե գյուղում բնակվում էր 87 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բոգատ
Բոգատ (Богать), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Շաբալինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեծ Կունդիշ գետի ձախ ափին՝ 20 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 29 կմ է, ավազանի տարածքը 102 կմ2։
Գետի ակունքը գտնվում է Զատովցա գյուղում, Լենինսկոե գյուղից 17 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Գետը հոսում է հյուսիս-արևելք։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վետլուգա, գետի ենթաավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։ Գետի ավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Աստերոիդների ցանկ (170601-170700)
|}
Աստերոիդների ցանկ (170501-170600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (170701-170800)
Խրախճանք ժանտախտի ժամանակ
«Խրախճանք ժանտախտի ժամանակ» («Пир во время чумы»), Ալեքսանդր Պուշկինի փոքր ողբերգություններից չորրորդը, որ ստեղծվել է Բոլդինյան աշնան ընթացքում։
Ստեղծման պատմություն
«Խրախճանք ժանտախտի ժամանակ» ստեղծագործությունը փոքր պիես է, որ բաղկացած է մեկ տեսարանից և շոտլանդացի բանաստեղծ Ջոն Ուիլսոնի «Ժանտախտի քաղաք» (The city of the plague) պիեսից մի հատվածի թարգմանություն է, որը նվիրված է 1665 թվականի լոնդոնյան համաճարակին։ 1830 թվականին Պուշկինը Բոլդինոյում բախվել է Ռուսաստանի պատմության մեջ տեղի ունեցած խոլերայի առաջին համաճարակին (իր նամակներում այն կոչել է ժանտախտ), որը գրողի ուշադրությունը հրավիրել է այդ թեմայի վրա ։ Վիպակի վրա աշխատանքը Պուշկինն ավարտել է 1830 թվականի նոյեմբերի 6-ին ։ Ողբերգությունն առաջին անգամ հրատարակավել է 1832 թվականին «Альциона» ալմանախում ։ Պուշկինի այլ ստեղծագործությունների («Ժլատ ասպետը», «Մոցարտ և Սալիերի», «Քարե հյուրը») հետ միասին «Խրախճանք ժանտախտի ժամանակ» ողբերգությունը ներառվել է «Փոքրիկ ողբերգությունների» շարքում։
Սյուժե
Քաղաքում տիրում է ժանտախտի համաճարակը։ Մի քանի մարդ սեղան են բացում փողոցում և սկսում քեֆ անել ու տխրալի երգել։ Խրախճանքը գլխավորում է Վալսինգամը (նրան կոչում են Նախագահ)։ Խրախճանքի ժամանակ նրանց մոտ է գալիս քահանան և նրանց մեղադրում սրբապղծության և անաստվածության մեջ։ Նա ասում է, որ դադարեցնեն խրախճանքն ու գնան տուն, սակայն Վալսինգամն ասում է, թե իրենց տները մռայլ են, իսկ երիտասարդությունը սիրում է ուրախություն։ Այդ ժամանակ քահանան նրան հիշեցնում է, որ դեռ երեք շաբաթ առաջ նա լալիս էր իր մոր գերեզմանի վրա և ավելացնում, որ խեղճ կինը հիմա լալիս է երկնքում՝ տեսնելով նրան։ Նախագահը քահանային խնդրում է հեռանալ։ Վերջինս նրան իր կնոջ անունով երդվել է պարտադրում, ինչը վրդովվեցնում է նրան։ Նա ասում է, թե նրա ընկած հոգին երգեք չի հասնի այնտեղ, ուր իր մայրն ու կինն են։ Քահանան հեռանում է, խրախճանքը շարունակվում է, իսկ Վալսինգամը մնում է մտահոգության մեջ։ Նրան անհանգստացնում է սիրելի մոր հոգին։
Գեղարվեստական արժեք
Պուշկինը շատ է զբաղվել դասական երկերի թարգմանությամբ և գրել է ֆանտազիաներ հայտնի ստեղծագործությունների թեմաներով, բայց «Խրախճանք ժանտախտի ժամանակ» երկն իր տեսակի մեջ միակն է Պուշկինի թարգմանությունների շարքում ։ Բանաստեղծը կարողացել է Ուիլսոնի՝ երեք գործողությունից բաղկացած պիեսի ոչ մեծ հատվածից ստեղծել առանձին ստեղծագործություն, որ օժտված է գեղարվեստական միասնականությամբ, ավարտվածությամբ ու գեղարվեստական բարձր արժեքով։ Պուշկինի վարպետության շնորհիվ «Խրախճանք ժանտախտի ժամանակ» ստեղծագործությունը գոյություն ունի Ուիլսոնի պիեսից անկախ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալեքսանդր Պուշկինի ստեղծագործություններ
Ժողովածու (931)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Նոտ շրջան (Կենտուկի)
Նոտ շրջան (Knott County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 912 կմ² է, բնակչությունը՝ 16.346 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հինդման բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1884 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
Կապան (Աքչեաբադի գավառ)
Կապան, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Աքչեաբադի գավառում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Կլետի աստղադիտարան
Կլետի աստղադիտարան (Hvězdárna Kleť, աստղադիտարանի կոդերը` — «246» և «046»), աստղադիտարան է Չեխիայում, պատկանում է Հարավային Բոհեմիայի բնագիտության կենտրոնին Չեխիայի հանրապետությունում։
Աստղադիտարանը տեղակայված է Կլետ (Kleť) լեռնագագաթից հարավ՝ 1070 մ բարձրության վրա, Չեսկե-Բուդեևիցե (České Budějovice) քաղաքից հարավ արևմուտք, այս քաղաքում է տեղակայված աստղադիտարանի արխիվը։ Կլետի աստղադիտարանը հիմնվել է 1957 թվականին։ Պարզ գիշերների քանակը այստեղ զգալիորեն ավելի շատ է քան միջինում Չեխիայի Հանրապետության տարածքում։ Սա դարձել է հնարավոր շնորհիվ այն բանի, որ աստղադիտարանը տեղակայված է բավարար բարձրության վրա, որը ավելի բարձր է շերտավոր ամպերից։
1992 թվականից մինչև օրս աստղադիտարանի տնօրենն է Յանա Տիխան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Չեխիայում
Ազնիվ տիկնայք, ջահել հյուրեր
«Ազնիվ տիկնայք, ջահել հյուրեր», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, գրվել է 1901 թվականի օգոստոսի 6-ին, ՈՒրավելում։
Ստեղծման պատմություն
Գրվել է 1901 թվականի օգոստոսի 6-ին, ՈՒրավելում՝ Հարություն Հարությունյանի տանը, բանաստեղծի պատվին կազմակերպված խնջույքի ժամանակ, Մարիամ Տեր-Հովհաննիսյանի (Հետագայում Տեր-Գրիգորյան) ալբոմում։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1933 թվականին, «Գրական թերթ» ամսագրի 22-րդ համարում՝ խմբագրության հետևյալ ծանոթագրությամբ. «Մեր մեծ այս անտիպ էջը մեզ տրամադրեց ընկեր Ստեփան Կանայանը, որը բնագիրն ստացել է 1928 թվին Կիսլովոդսկում, Մարիամ Տեր-Հովհաննիսյանից (Տեր-Գրիգորյան)։ Բանաստեղծությունը գրված է ՈՒրավել ամառանոցում(Ախալցխայի մոտ), հանպատրաստից, հիշյալ Մ. Տեր-Հովհաննիսյանի ալբոմում»։
Այնուհետև տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի «Երկերի լիակատար ժողովածու»-ի առաջին հատորի 502 էջում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Ջեռե դե Կապրիոլի
Ջեռե դե Կապրիոլի (Gerre de' Caprioli), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 1252 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը 112 մարդ/կմ² է։ Զբաղեցնում է 8 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 26040, հեռախոսային կոդ՝ 0372:
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պալցինո (գյուղ, Վաչսկի շրջան)
Պալցինո (Пальцино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի բնակավայրեր
Անյուտինո (գյուղ, Լետիչևի շրջան)
Անյուտինո (Анютине), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անյուտինո գյուղում բնակվում էր 50 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,434 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 115,21 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ժողովածու (1741)
Ժողովածու 1741, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1741 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1651 թվականին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 18,9×12,6սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 459 թերթից։ Գրված է միասյուն բոլորգիր, նոտրգրով։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ ուղղագիծ երկաթագիր, Մեկնութիւն Սաղմոսաց վրա։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 454ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
(4342) Ֆրեյդ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,763765 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5079 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0196 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1678,22 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,214512 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,08° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զաիմոկ (խուտոր, Օկտյաբրսկի շրջան)
Զաիմոկ (Заимок), խուտոր Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Օկտյաբրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը ըստ վերջին գրանցված տվյալների կազմում էր 250 մարդ։
Նյու Շոր
Նյու Շոր (Нью-Шор), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վիչեգդա գետի աջ ափին՝ 781 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 18 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած Սիկտիվկար քաղաքից մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ստեփան Պալասանյան
Ստեփան Հովհաննեսի Պալասանյան (, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն), արևելյան աշխարհաբարի գիտական քերականության հիմնադիրն է, նշանավոր լեզվաբան, գրականագետ, պատմաբան, հրապարակախոս, սոցիոլոգ և մանկավարժ։
Հոդվածներ և գրախոսություններ
Ստեփան Պալասանյանը հրապարակախոսական հոդվածներ է գրել ազգային ու հանրային խնդիրների վերաբերյալ ժամանակի օրաթերթերին և հանդեսներին։ Վերջինս թղթակցել է «Մշակ», «Կռունկ», «Փորձ», «Մեղու Հայաստանի», «Արձագանք» և այլ պարբերականների։ Պալասանյանը «Մշակի» բանասիրական բաժինը խմբագրել է 1872-1875 թվականներին։ Աբգար Հովհաննիսյան խմբագրած «Փորձ» հանդեսում է լույս տեսնում Ստեփան Պալասանյանի մատենախոսական հոդվածների մեծ մասը, որի փակվելուց հետո Պալասանյանը բավական քիչ էր գրում։ «Վարուժան» և «Արարատ» ամսաթերթերում լույս են տեսնում նրա վերջին հոդվածները։ «Փորձի» գիտական կշիռը բարձրացնելու գործում, այնքան էլ դյուրին չէ գերագնահատել Ստեփան Պալասանյանի հրապարակումների դերը։ Հանձին «Փորձի» հայ առաջին գիտական լավագույն հանդեսի օրինակելի տեսակ են ստեղծել` Ալեքսանդր Երիցյանը, Ստեփան Պալասանյանը, խմբագիր Աբգար Հովհաննիսյանը։ Ստեփան Պալասանյանը «Փորձ» հանդեսի հրատարակության սկզբից մինչև հանդեսի փակվելը «Գրիչ» կեղծանունով գրում էր գրաքննադատական բաժնի և՛ տեսական ծավալուն հոդվածները, և՛ գրախոսությունները։ Պալասանյանն իր ստորագրությամբ հրապարակել է բազում հոդվածներ (բացի կեղծանունով տպագրված գրաքննադատականներից)։
Այդ հոդվածներից հիշատակման արժանի են`
Պատմաքննական նշանակություն ունենալու հետ մեկտեղ, այս հոդվածները առնչվում էի ժամանակի իրադարձություններին, օգնում էին հասկանալու ազգի առջև արդիականության առաջադրած հարցադրումները։ Ստեփանոս Պալասանյանը իր հոդվածներում արծարծել է գրականության զարգացմանն առնչվող, հայ մտավոր կյանքի հիմնահարցեր, առաջարկել պատմագիտության, գրականագիտության զարգացման հեռանկարային լուծումներ։ Պալասանյանը փորձել է հասնել նրան, որ գրական քննադատությունը կարողանա ընթերցողներին բարձրացնել գրական երկերը մինչև վերջ հասկանալու մակարդակին։ Ստեփանոս Պալասանյանը գրելով Մկրտիչ Խրիմյանի «Վանգույժ» և «Դրախտի ընտանիք» բանաստեղծությունների գրախոսությունները` բնագրից կատարված մեջբերումներով թուրքական բռնատիրության դեմ արևմտահայությանը գործուն պայքարի էր մղում։ Ստեփան Պալասանյանին բավական հետաքրքրել են պատմագիտության առաջընթացի հարցերը և նա նշում է, որ գիտական չեն կարող լինել այն պատմությունները, որոնք մոռացության են մատնում ժողովրդի սոցիալ-տնտեսական ու բարոյական կյանքի գործընթացները խոսելով միայն թագավորների գործողությունների և պատերազմների մասին։ Պատմությունը պետք է ցույց տա գալիքի ուրվագծերը և օգնի հասկանալու ազգի անցյալ կյանքի համայանապատկերը։ Այս ամենը ավելի ամբողջական կերպով ներկայացնում է իր «Ազգային պատմության նշանակությունը» հոդվածում։ Այստեղ նշում է, որ պատմագիտության համար անընդունելի է համարում ինչպես ազգային սնապարծությունը, այնպես էլ ողբասացությունը։ Ազգային պատմության ամենաէական կողմը Պալասանյանը համարում է ժողովրդի ապրելու, լավատեսության, ստեղծագործելու կարողությունը։ Հայոց պատմության համար կարևոր է համարում, օրինակ Մեսրոպ Մաշտոցի լուսավորական գործունեության պատմական խոշոր նշանակությունը, ոչ թե թագավորների հաղթական պատերազմները ։
Փիլիսոփայական հայացքներ
Ստեփան Պալասանյանի փիլիսոփայական հայացքներում իմացաբանության հարցերը բավական զգալի տեղ են զբաղեցնում։ Պալասանյան գտնում է, որ մարդու իմացական ունակությունները գտնվում են զարգացման ու շարունակական լինելության պրոցեսում՝ առանձին առարկաների դիտումից դեպի երևույթների պատճառահետևանքային կապերի բացահայտումը, երևույթների ճանաչումից ընթանալով դեպի էությունների ճանաչումը, ռեալ իրականության գոյության պատճառների ըմբռնումը։ Նրա փիլիսոփայական հայացքների ձևավորման ժամանակաշրջանում հիմնականում այսպես են եղել իմացաբանական կոնցեպցիայի բնորոշ առանձնահատկությունները։ Իր փիլիսոփայական հայացքների ձևավորման շրջանում Ստեփան Պալասանյանը, ընդունելով իմացական կարողությունների և հասարակության կյանքի պայմանների զարգացման կապը, բացասական է համարում իմացական կարողությունները, որոնք խանգարում են «ճշմարիտ» իմացության իրականացմանը ։
Լեզվաբանություն
Ըստ Պալասանյանի, նոր լեզուն պիտի ընթանա կենդանի բարբառների, ժողովրդական խոսակցական հարստությունների օգտագործման ճանապարհով։ Պալասանյանը հայերենը դիտել է որպես իրանական ճյուղի լեզու։ Ստեփան Պալասանյանը լեզվաբանության ասպարեզում հանդես է եկել նորարարությամբ՝ հիմք դնելով արևելահայերենի աշխարհաբարի գիտական քերականությանը, նա առաջինն էր, որ հետևեց հայտնի լեզվաբան-հայագետ Արսեն Այտընյանի տեսությանը։ Պալասանյանը հիմք դնելով արևելահայերենի աշխարհաբարի գիտական քերականությանը՝ առաջին անգամ համակարգված ներկայացնում է արևելահայերենի քերականությունը՝ իր երկու բաժիններով (ձևաբանություն և շարահյուսություն)՝ իրենց քերականական կարգերին բնորոշ առանձնահատկություններով, հնչյունական համակարգը և բառակազմությունն ու իմաստաբանությունը։ Ազգային լեզուն համարելով ազգի լուսավորության ու գոյատևման հիմքը (առանց լեզվի ազգ չկա) մեծ ազգասերը դեմ էր օտարաբանություններին։ Նա քննում է աշխարհաբարի խոսքի մասերը լեզվի ձևաբանական մակարդակում և առաջինն է, որ «մասունք բանի»-ի փոխարեն աշխարհաբարում ներմուծում է աշխարհաբարի խոսքի մասեր տերմինը։ Պալասանյանը նախադասություն տերմինը վերցրել է Այտընյանից ու լեզվում ներմուծել է ենթակա և ստորոգյալ տերմինները։ Պալասանյանը աշխարհաբարի ձևաբանական համակարգում ընդունում և քննում է 10 խոսքի մաս, 7 հոլով, 3 հոլովում և բայական 4 լծորդություն։ Առանձին խոսքի մաս է դիտում դերբայը, խոսում է դերբայական դարձվածի մասին որպես բարդ նախադասության կրճատման արդյունք (իհարկե, միշտ այդպես չէ) և շարահյուսական մակարդակում սահմանում է նախադասությունը ։
Աշխատություններ
«Պատմութիւն հայոց գրականութեան» աշխատության մեջ (լույս է տեսնում 1865 թվականին), անդրադարձել է հայ գրականությունը ժողովրդին մատչելի դարձնելու խնդրին, առաջ է քաշել ժողովրդական բանահյուսության ուսումնասիրման անհրաժեշտությունը, գրականության առաջընթացը կասեցնող պատճառներից գլխավոր խնդիրը համարել է գրաբարով գրելու փաստը։ Պալասանյանը արվեստի և գիտության, ինչպես նաև գրականության զարգացումը կապել է կյանքի հետ, պայմանավորել նրա զարգացման ընթացքով ։ «Ֆրանսերէնի այբբենարան եւ սկզբնական ընթերցանութիւն» դասագիրքը (լույս է տեսնում 1865 թվականին) Պալսանյանը գրել է իր սաներին ֆրանսերեն լեզուն լավ սովորեցնելու համար։ Աշակերտները պատմում էին, որ ֆրանսերեն լեզվով իրենք ազատ խոսում, գրում և կարդում էին։ Պալասանյանը հոդվածներից բացի Թիֆլիսում աշխատելու տարիներին հրատարակում է մայրենի լեզվին ու հայոց պատմությանը նվիրված մի քանի արժեքավոր մենագրություններ, որոնք հետագա ուսումնասիրողների համար նույն հարցերով ուղեցույց էին լինելու։ Դրանցից նշանավոր էին՝ «Գործնական քերականութիւն հայերէն լեզուի» (լույս է տեսել 1869 թվականին), «Ընդհանուր տեսութիւն արեւելեան նոր գրաւոր լեզուի հայոց» (լույս է տեսել 1870 թվականին), «Քերականութիւն մայրենի լեզուի հայոց» (լույս է տեսել 1874 թվականին) մենագրությունները ։ «Պատմութիւն հայոց» աշխատությունը հրատարակվել է 1890 թվականին՝ հետմահու, ունեցել է չորս հրատարակություն (1890, 1895, 1911, 1920 թվականներ)։
Հայոց պատմությունը Պալասանյանը բաժանել է վեց շրջանի՝
Ստեփան Պալասանյանը, անդրադառնալով հին շրջանի պատմությանը, Մովսես Խորենացու նման հայ ժողովրդի ծագումնաբանության մեջ մեծ տեղ է հատկացնում առասպելաբանությանը։ Հայ գաղութներում կատարվող տեղաշարժերը և անցուդարձը հյուսում է մայր հայրենիքի պատմությանը զուգահեռ։ Ուշագրավ Է հատկապես Կիլիկյան Հայաստանի պետական կարգի, դատարանների, սոցիալ-տնտեսական կյանքի, մաքսատների, մշակութային և հարկային հարցերին վերաբերող նրա դատողությունները։ Քաջածանոթ լինելով ռուսական և արևմտյան աղբյուրներին և ունենալով հանրագիտական պատրաստություն՝ Պալասանյանը, որպես մտածող, զերծ էր գավառական սահմանափակությունից, կարողանում էր լայնորեն լուսաբանել հարցերը՝ հմտորեն օգտագործելով գիտության իր ժամանակվա նվաճումները և տալիս է փաստական հարուստ նյութ։ Իր շատ ժամանակակիցներից Ստեփան Պալասանյանը տարբերվում էր նրանով, որ ձգտում էր հարցերը դիտարկել տեսականորեն և ընդհանրացումներ անել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ սոցիոլոգներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԵՊՀ ԻՄ հոդվածներ 2023 բարելավում
Բելագուա
Բելագուա (Belágua), համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Շապադինիայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5 409 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 499,427 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 9,9 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Խլեբորոբ (գյուղ, Սերեդինա-Բուդայի շրջան)
Խլեբորոբ (Хлібороб), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նոքս շրջան (Կենտուկի)
Նոքս շրջան (Knox County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.005 կմ² է, բնակչությունը՝ 31.883 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բարբուրվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1799 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
Կապառոն
Կապառոն, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Աքչեաբադի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Պախար (գյուղ, Բելեբեևսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 494 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Զաիտովո (գյուղ, Աուրգազինսկի շրջան)
Զաիտովո (Заитово, Зәйет), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 172 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Չեխոսլովակյան կորպուսի ապստամբություն
Չեխոսլովակյան կորպուսի խռովություն, Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ, Վոլգայի, Սիբիրի և Ուրալի երկրամասերում Չեխոսլովակյան կորպուսի զինված ապստամբությունը բոլշևիկյան ուժերի դեմ՝ 1918 թվականի մայիս-օգոստոս ամիսներին։
Ռուսաստանում Չեխոսլովակիայի զորամասերը կազմավորվել էին առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914—1918) ժամանակ, ավստրո-հունգարական բանակի՝ ազգությամբ չեխ և սլովակ ռազմագերիներից, ինչպես նաև ռուսահպատակ չեխերից և սլովակներից։ 1917 թվականի հունիսին երկու հրաձգային դիվիզիայից կազմվել էր չեխոսլովակիայի կորպուսը, որը տեղադրվել էր Ուկրաինայում։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո, կորպուսի հրամանատարությունը չի սատարում խորհրդային պրոպագանդան և, կորպուսը ֆրանսիական բանակի մաս հայտարարելով, պահանջում է խորհրդային իշխանությունից այն ուղարկել Արևմտյան Եվրոպա։ 1918 թվականի մարտին կորպուսի հիմնական ուժերը հեռանում են Ուկրաինայից։ 1918 թվականի մարտի 26-ին խորհրդային կառավարությունը որոշում է ընդունում Չեխոսլովակիայի կորպուսի էվակուացիայի մասին (Վլադիվոստոկի վրայով), պայմանով, որ զենքի հիմնական մասը հանձնվեր տեղական սովետներին։ Կորպուսի հրամանատարությունը որոշեց չհնազանդվել և կոչ արեց զինվորներին Վլադիվոստոկ հասնել զենքի ուժով։ Մայիսի վերջին Չեխոսլովակիայի զորքերով (շուրջ 45 հազար մարդ) լեցուն էշելոնները ձգվեցին ամբողջ Միբիրյան երկաթուղով՝ մոտ 7000 կմ (Պենզայից՝ Վլադիվոստոկ)։ Մայիսի 25-ին ապստամբությունը բռնկվեց Մարիինսկում, 26-ին՝ Չելյաբինսկում, որից հետո ապստամբները, սպիտակգվարդիականների հետ, գրավեցին Նովոնիկոլաևսկը, Պենզան, Սիզրանը, Տոմսկը, Օմսկը, Սամարան, Կրասնոյարսկը, Ուֆան, Սիմբիրսկը, Եկատերինբուրգը, Կազանը։ 1918 թվականի հուլիսին Պովոլժիեում խորհրդային զորքերը միավորվեցին արևելյան ռազմաճակատի մեջ։ Օգոստոսին կասեցվեց չեխոսլովակիան և սպիտակգվարդիական զորամասերի առաջխաղացումը։ Սեպտեմբերին խորհրդային զորքերն անցան հակահարձակման, վերագրավեցին Կագանը, Սիմբիրսկը, Սամարան, Սիզրանը, Ուֆան, Չելյաբինսկը։ 1918 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբերին չեխոսլովակյան ուժերը հրաժարվեցին կռվել սպիտակգվարդիականների կողմում։ 1919 թվականի 2-րդ կեսին Կոլչակի զորքերի նահանջի հետ չեխոսլովակիայի զորքերը ևս նահանջեցին արևելք։ 1920 թվականի փետրվարի 7-ին կարմիր բանակի չեխոսլովակիայի կորպուսի հրամանատարությունը կնքեցին զինադադար, որը երաշխավորում էր կորպուսի Հեռավոր Արևելք հասնելը և էվակուացիան։ 1920 թվականի գարնանը չեխոսլովակիայի զորքերը կենտրոնացվեցին Վլադիվոստոկում և, այնուհետև, աստիճանաբար էվակուացվեցին Ռուսաստանից։ Չեխոսլովակյան ուժերի դեմ բոլշևիկյան ուժերի կազմում նշանակալի դերակատարում են ունեցել Գայը և Գուրգեն Ոսկանյանը։
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Լորի շրջան (Կենտուկի)
Լորի շրջան (Larue County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 681 կմ² է, բնակչությունը՝ 14.193 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հոջենվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1843 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ