cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Միա Ֆերրոու
Կարիերա
Ֆերրոուն հայտնի է դառնում «Պեյտոն Պլեյս» («Peyton Place», 1964—1966 թվականներ) սերիալում խաղացած դերով։ Ֆերոուն լքում է սերիալը 1966 թվականին, Ֆրենկ Սինատրայի պնդմամբ, ում հետ նա ամուսնանում է 1966 թվականի հուլիսի 19-ին ։ Դերասանական կարիերայից առաջ Ֆերոուն երկար տարիների ընթացքում աշխատում էր որպես նորաձևության մոդել ։ Դերասանուհուն հանրաճանաչությունը գալիս է 1968 թվականին, երբ թողարկվում է նրա մասնակցությամբ առաջին նշանակալից ֆիլմը՝ «Ռոզմարիի երեխան» («Rosemary’s Baby»), ռեժիսոր Ռոման Պոլանսկի, սատանայի տղայի ծննդյան մասին պատմող միստիկական պատմություն, որը անվանակարգվում է «BAFTA» և «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակների՝ «Լավագույն կանացի դերակատարման» համար։ Ֆիլմը մինչ այժմ համարվում է սարսափ ոճի դասական ֆիլմ։ 1968 թվականին Ֆերոուն նկարահանվում է «Գաղտնի արարողություն» («Secret Ceremony») ֆիլմում՝ Էլիզաբեթ Թեյլորի և Ռոբերտ Միտչեմի հետ։ Ֆերրոուն սկսում է ակտիվորեն նկարահանվել կինոյում՝ «Ջոն և Մերի» («John and Mary», 1969 թվական), «Մեծն Գեթսբին» («The Great Gatsby», 1974 թվական), «Հարսանիք» («A Wedding», 1978 թվական), «Մահ Նեղոսի վրա» («Death on the Nile», 1978 թվական) և «Փոթորիկ» («Hurricane», 1979 թվական), զուգահեռաբար աշխատելով Արքայական Շեքսպիրյան ընկերությունում, ելույթ ունենալով Չեխովի, Գորկու, Շեքսպիրի պիեսներում, լինելով առաջին ամերիկացի դերասանուհին։
1982 թվականին Ֆերոուն հանդիպում է Վուդի Ալենի հետ, «Սիրային կատակերգություն ամառային գիշերը» («A Midsummer Night’s Sex Comedy») ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ։ Ի դեմս Ֆիայի, ռեժիսորը հայտնաբերում է նոր ստեղծագործական մուսա, ով ոգեշնչում է նրան «Հաննա և նրա քույրերը» («Hannah and Her Sisters», 1986 թվական), «Սեպտեմբեր» («September», 1987 թվական), «Ուրիշ կին» («Another Woman», 1988 թվական), «Հանցագործություն և զանցանքներ» («Crimes and Misdemeanors», 1989 թվական), «Էլիս» («Alice», 1990 թվական), «Ամուսիններ և կանայք» («Husbands and Wives», 1992 թվական) ֆիլմերի նկարահանումներին։ Սակայն նրանց ստեղծագործական զույգի բարձրագույն նվաճումը դառնում են «Զելիգ» («Zelig», 1983 թվական) վիթխարի կինոմիստիֆակացիան և 1930-ական թվականների «Կահիրեի ծիրանագույն վարդը» («The Purple Rose of Cairo», 1986 թվական) ֆիլմի ծաղրերգությունը։ Այդ միությունը ընդհատվում է 1992 թվականին, այն բանից հետո, երբ Ֆերոուն իմանում է Ալենի սիրային կապի մասին իր որդեգրած դստեր հետ։
Վուդի Ալենի հետ միասին Ֆերոուն, ընդհանուր առմամբ, նկարահանվում է 13 ֆիլմում։
Վերջին տասնամյակում Ֆերոուն հազվադեպ է հայտնվում մեծ էկրանին։ Սակայն 2006 թվականին նրան կարելի է հանդիպել հանրահայտ միստիկ, սարսափ «Օմեն» («The Omen») ֆիլմի հաջողակ ռեմեյկում։ Բացի այդ, 2006 թվականի վերջին թողարկվում է Լյուկ Բեսոնի «Արթուրը և մինիպուտները» («Arthur et les Minimoys / Arthur and the Invisibles / Arthur and the Minimoys») հեքիաթը, որտեղ Միա Ֆերոուն խաղում է գլխավոր դերերից մեկը։
2014 թվականի սեպտեմբերին Ֆերոուն վերադառնում է Բրոդվեյ, «Սիրային նամակներ» ներկայացման մեջ։ Ներկայացումը դրականորեն է ընդունվում քննադատների կողմից ։
Ֆերոուն նկարահանվել է ավելի քան 50 ֆիլմերում և արժանացել բազմաթիվ մրցանակների, այդ թվում «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակի (1965 թվական), այդ նույն մրցանակի յոթ անվանակարգում և երեք անվանակարգում BAFTA մրցանակի, «Լավագույն դերասանուհի» մրցանակի Սան Սեբաստիանի Միջազգային կինոփառատոնում ։
Ամուսնություն Սինատրայի հետ
Նրան առաջին փառքը բերում է ոչ թե դերասանական տաղանդը, այլ ամուսնությունը Ֆրենկ Սինատրայի հետ։
Միան 21 տարեկան էր (1966 թվական), երբ նա ամուսնանում է հիսունամյա երգչի հետ, հազարավոր ամերիկուհիների կուռք Ֆրենկ Սինատրայի հետ։ Նրանց ամուսնությունը փլուզվում է 1968 թվականին։
Քառասուն տարի անց նա հիշում է.
Այցելություն Աշրամ
1968 թվականի փետրվարին Ֆերոուն ճանապարհորդում էր Հնդկաստանում, որտեղ նա տարվա մեծ մասը անց է կացնում աշրամում, Մահարաշի Մահեշ Յոգաում, Ռիշիկեշ, Ուտարակհանդ, ուսումնասիրելով տրանսցենդենտալ մեդիտացիա ։ Նրա այցելությունը ուշադրության է արժանանում միջազգային լրատվամիջոցների կողմից նրանում «Բիթլզ»-ի բոլոր չորս անդամների, Դոնովանի և Մայք Լավի, ինչպես նաև նրա քույր Պրուդենս Ֆերոուի, ով ոգեշնչում է Ջոն Լենոնին, որպեսզի նա գրի «Սիրելի Պրուդենս» երգը, մասնակցությամբ
Ամուսնություն Անդրե Պրևինի հետ
1970 թվականին 25-ամյա Միան ամուսնանում է 41-ամյա երաժիշտ, խմբավար Անդրե Պրևինի հետ, ով ծնվել էր Գերմանիայում, Ռուսաստանից գաղթած հրեաների ընտանիքում։ Այդ ամուսնությունում նա ունենում է երեք որդի՝ Մեթյու և Սաշա զույգերը (1970 թվական փետրվարի 26) և Ֆլեթչեր (1974 թվական մարտի 14)։ Բացի այդ, Միան և Անդրեն որդեգրում են երեք աղջիկ՝ վիետնամուհիներ Լարկ Սոնգին (որդեգրած 1973 թվականին, 1973-2008 թվականներ) և Սամեր Սոնգին (որդեգրած 1976 թվականին, ծնված 1974 թվականի հոկտեմբերի 6-ին) և կորեուհի Սուն Ի-ին (որդեգրած 1978 թվականին, ծնված 1972 թվականի հոկտեմբերի 8-ին)։ 1979 թվականին ամուսնությունը ավարտվում է բաժանումով, որից հետո բոլոր հարազատ և որդեգրած երեխաները մնում են Միայի մոտ։
Ելենկա (Վիտեբիտի վտակ)
Ելենկա (Еленка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալուգայի մարզում։
Միա Ֆերրոու
Ամուսնություն Անդրե Պրևինի հետ
1979 թվականին «Փոթորիկ» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ բուռն սիրավեպ է ծագում Միայի և շվեդացի կինոօպերատոր Սվեն Նյուկվիստի միջև։ Միան լքում է Պրևինին և վեց երեխաների հետ միասին վերադառնում է Ամերիկա։
Ելենկա (Վիտեբիտի վտակ)
Աշխարհագրություն
Գետաբերանը տեղակայված է Վիտեբիտ գետի ձախ ափին 78 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է, ավազանի տարածքը 78,2 կմ2։ Ելենկայի ակունքը գտնվում է Խվաստովիչսկի շրջանում, Կալուգայի մարզում, Ելենսկի գյուղում։ Հոսում է հարավ-արևելքում։
Միա Ֆերրոու
Հարաբերություններ Վուդի Ալենի հետ
1980 թվականին նա սկսում է հանդիպել Վուդի Ալենի հետ, որից 1987 թվականին ունենում է Սաթչել որդուն (հետագայում է փոխում է անունը Ռոնանա)։ Ռոնան Ֆերոուն՝ Միա Ֆերոուի և Վուդի Ալենի միակ ընդհանուր որդին, ընդգրկվել է մինչև 30 տարեկանների աշխարհի ամենահաջողակ մարդկանց ցուցակի մեջ, կազմված «Forbes» ամսագրի կողմից։ Ռոնանը զբաղեցնում է ԱՄՆ պետդեպարտամենտի ղեկավար Հիլարի Քլինթոնի երիտասարդության հարցերով հատուկ խորհրդականի պաշտոնը։ 2011 թվականին նա արժանացել է աշխարհի ամենահեղինակավոր կրթաթոշակներից մեկին՝ Ռոդսի կրթաթոշակին, հանձնվող Օքսֆորդի համալսարանի կողմից ։ 2013 թվականի հոկտեմբերին Միա Ֆերոուն «Vanity Fair» ամսագրին տված հարցազրույցում հայտարարել է, որ Ռոնանը կարող է լինել Ֆրենկ Սինատրայի որդին, ում հետ նա շարունակել էր հանդիպել բաժանումից հետո ։
Ելենկա (Վիտեբիտի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օկա, ենթաավազանը՝ Օկի և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Միա Ֆերրոու
Հարաբերություններ Վուդի Ալենի հետ
Բացի այդ, Միան և Վուդին որդեգրել են կորեացի տղա Մոզեսին (որդեգրած 1980 թվականին, ծնված 1978 թվականի հունվարի 27-ին) և աղջիկ Դիլանին (որդեգրած 1986 թվականին, ծնված 1985 թվականի հուլիսի 11-ին) ։ 1992 թվականին Ֆերոուի և Ալենի հարաբերությունները ավարտվում են սկանդալով, այն բանից հետո, երբ նա հայտնաբերում է Վուդի Ալենի կողմից նկարահանած որդեգիր դուստր Սուն Իի մերկ լուսնկարները։ Բացի այդ, նա մեղադրում է Ալենին իրենց որդեգիր անչափահաս դստեր Դիլանի բռնաբարության մեջ, սակայն դատախազը գործը չի քննարկում, չնայած հետագայում՝ թոշակի անցնելուց հետո հայտարարում է, որ Վուդի Ալենին հարկ էր ուղարկել բանտ։ 1997 թվականին Վուդի Ալենը պաշտոնական ամուսնություն է գրանցում Սուն Ի-ի հետ։ Ֆերոուն մի քանի հարցազրույցներում կատարվածը անվանում է «ողբերգություն», բայց ավելացնում է, որ «հնարավոր է, Սունի՝ որպես կորեուհի աղջկա համար դա պատճառ չէ քննադատված լինելու համար»։
Ելենկա (Վիտեբիտի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Միա Ֆերրոու
Հարաբերություններ Վուդի Ալենի հետ
Ալենի հետ հարաբերությունների խզումից հետո Միա Ֆերոուն, ինքնուրույն, 1992-1995 թվականներին որդեգրում է ևս երեք տղայի՝ Իսայաին (ծնված 1992 թվականին) (ունի աֆրիկական ծագում), Թադեուսին (հինդուս) և Գեբրիելին (1988 թվական) և երեք աղջիկների՝ Տեմ (1981-2000 թվականներ), մահացել է սրտի անբավարարությունից, Կելի Շի և Ֆրենկի Մին (1989 թվական) (վիետնամուհի)։
1997 թվականին դերասանուհին գրում է «Ինչը շրջագայում է» հուշագրությունը, հրատարակված «Random House» հրատարակչության կողմից։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիալիստներ Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բարի կամքի դեսպաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի բարի կամքի դեսպաններ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի իրավապաշտպաններ
Ռեկուլտիվացիա
Ռեկուլտիվացիան աշխատանքների ամբողջություն է, որն իրականացվում է խախտված տարածքների վերականգնման և հողային տարածքների՝ անվնաս վիճակի բերման նպատակով։
Տարածքների խախտում հիմնականում տեղի է ունենում օգտակար հանածոների բաց շահագործման, ինչպես նաև շինարարության հետևանքով։ Խախտված հողերը կորցնում են իրենց առաջնային արժեքը և բացասական են ազդում շրջակա բնական միջավայրի վրա։
Ռեկուլտիվացիայի օբյեկտ են հանդիսանում
Ռեկուլտիվացիան իրականացվում է հաջորդաբար, փուլերով։ Առանձնացնում են տեխնիկական, կենսաբանական և շինարարական ռեկուլտիվացիաներ։
Տեխնիկական ռեկուլտիվացիա նշանակում է խախտված տարածքների նախնական նախապատրաստում տարատեսակ օգտագործման նպատակով։ Աշխատանքի մեջ մտնում են մակերևույթի նախագծում, ռեկուլտիվացվող տարածքների բերրի հողերով պատում, փորվածքներից առաջացած թեքությունների հարթեցում, տարածքների՝ յուրացման համար նախապատրաստում և այլն։
Տեխնիկական ռեկուլտիվացիայի փուլում լցնելով ծածկում են բացահանքերը, շինարարական և այլ փորվածքները, խոր քարհանքերում կազմակերպում են ջրամբարներ, մշակված ստորգետնյա տարածությունները լցնում են ապարներով։ Գործողութոյւնների ավարտից հետո հողի մակերեսը հարթեցնում են։
Կենսաբանական ռեկուլտիվացիա իրականացնում են տեխնիկական ռեկուլտիվացիայից հետո՝ նախապատրաստվող տարածքների վրա բուսածածկույթ ստեղծելու նպատակով։ Այս միջոցով վերականգնում են խախտված հողերի արդյունավետությունը, ձևավորում են բուսական լանդշաֆտ, պայմաններ են ստեղծում կենդանիների, բույսերի, միկրոօրգանիզմների գոյության համար, ամրեցնում են լցված հողերը՝ կանխելով դրանց ջրային և քամու էրոզիան և այլն։ Կենսաբանական ռեկուլտիվացիայի աշխատանքները իրականացնում են սուկցեսիոն գործընթացների զարգացման գիտելիքների հիման վրա։
Բարենպաստ պայմանների դեպքում խախտված հողերի ռեկուլտիվացիան իրականացվում է ոչ բոլոր փուլերով, այլ ընտրվում է այս կամ այն գերադասվող ուղղությունը՝ ջրային տնտեսության, ռեկրեացիոն և այլն (Աղյուսակ 1.)։ Օրինակի համար արդյունաբերական ձեռնարկությունների գազածխային արտանետումներին ենթակա տարածքներում խորհուրդ է տրվում իրականացնել ռեկուլտիվացիայի սանիտարահիգիենիկ ուղղությունը՝ գազակայուն բուսականության օգտագործմամբ։
Շինարարական ռեկուլտիվացիան իրենից ներկայացնում է նախորդ ռեկուլտիվացիոն փուլերի իրականացումից հետո այդ տարածքներում շինությունների և այլ օբյեկտների կառուցում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Շրջակա միջավայրի պաշտպանություն Կատեգորիա:Հողագիտություն
Հորատման տեղակայանք
Հորատման տեղակայանք, սարքավորումների համալիր՝ հորատանցքեր փորելու համար։ Ըստ հորատման եղանակի հորատման տեղակայանքները լինում են պտտական (առավել տարածված), հարվածային, թրթռային, հրաշիթային ևն։ Պտտական հորատման դեպքում հորատման տեղակայանքը հանդերձվում է նաև հորատման պոմպերով և լվացման լուծույթների պատրաստման, մաքրման և վերականգնման սարքավորումով։ Տարբերում են ստացիոնար (նավթի, գազի և երկրաբանահետախուզական խոր հորատանցքեր հորատելու համար), շարժական (առավելապես երկրաբանահետախուզական, շինարարական աշխատանքներ կատարելիս), ինքնագնաց (սարքավորումը մոնտաժվում է թրթուրավոր կամ անվավոր մեքենայի, ավտոմոբիլի, տրակտորի վրա և հիմնականում կիրառվում են պայթեցման հորատանցքեր փորելու համար), փոխադրական (դժվարամատչելի շրջաններում որոնողական հորատանցքեր փորելու համար) հորատման տեղակայանք։ Լեռնային գործում հորատման տեղակայանքը անվանում են հորատման հաստոց։
Կատեգորիա:Սարքեր
All You
«All You», ամերիկյան The Cataracs դուետի երգը, որում իր մասնակցությունն ունի նաև ամերիկացի ռեփեր ռեփեր Վակա Ֆլոկա Ֆլեյմը։ Երգը որպես սինգլ թողարկվել է 2012 թվականի ապրիլի 3-ին և ընդգրկվել է The Cataracs-ի «Gordo Taqueria» անվանումը կրող մինի ալբոմում ։ Ամերիկացի դիջեյ Kaskade-ի անունը նշվել է որպես երգի համահեղինակ և կատարող, քանի որ երգում օգտագործվել է հատվածներ նրա «All You» երգից, որը թողարկվել է 2006 թվականին և ընդգրկվել է նրա «Love Mysterious» ալբոմում ։
Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը ներկայացվել է 2012 թվականի մայիսի 25-ին The Cataracs-ի VEVO ալիքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2012 սինգլներ Կատեգորիա:Վակա Ֆլոկա Ֆլեյմի երգեր Կատեգորիա:2012 երգեր
Ապպի
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09012։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 24 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 15 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 11-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 4-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 73,3 %, 1999 թվականին եղել է՝ 75,0 %)։ 11 աշխատունակ բնակիչներից 10-ը աշխատում էին (6 տղամարդ և 4 կին), անաշխատանք էր 1-ը (տղամարդ)։ 4 անգործունակ մարդկանցից 1-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 3-ը թոշակառու ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մալաք Հիֆնի Նասիֆ
Կենսագրություն
Ծնվել է 1886 թվականին Կահիրեում, Սանիի Աբու ալ-Կարիմ Ջալալի և Խաֆնի-բեյ Նասիֆայի ընտանիքում, որը Մուհամմադ Աբդոյիի գաղաղափարաների համակիրն էր։ Մալաքի հայրը խրախուսում է աղջկա կրթություն ստանալու ցանկությունը։ Մեծանալով՝ Մալաք Նասիֆը հաճախ էր ընթերցում արաբական պոեզիա և ինքն էլ սկսում է գրել ։ Մալաքի հայրը վաղ տարիքից փորձում էր աղջկա մոտ սեր արթնացնել դեպի եգիպտական մշակույթը, նրան սովորեցնում էր  արաբերեն և ծանոթացնում արաբական մշակույթին ։
1901 թվականին Մալաքի առաջիններից մեկն էր, որն ավարտել էր Աբբասի կանանց համար նախատեսված առանձին նախակրթարանը, հետո շարունակել է կրթությունը Սանիայի ուսուցիչների համար նախատեսված լիցեյում, որն ավարտել է 1903 թվականին՝ դառնալով դասարանում լավագույններից մեկը։ Երկու տարի անց դասավանդել է նույն տեղում։ 1907 թվականին Մալաքն ամուսնացել է Աբդ ալ Սատար ալ Բասիլ Պաշուի հետ, ինչից հետո ստիպված է եղել թողնել աշխատանքը, քանի որ այն ժամանակվա օրենքներով ամուսնացած կնոջն արգելվում էր զբաղվել մանկավարժությամբ։ Որոշ ժամանակ անց Մալաքն ամուսնու հետ տեղափոխվում է Էլ Ֆայում քաղաք։ Հետագայում Մալաքն իմանում է, որ ամուսինն ուրիշ կին և երեխա ունի։ Այդ և մյուս կանանց դժվարին վիճակը, որին Մալաքն անձամբ ականատես էր լինում, ստիպեցին նրան գրել Եգիպտոսում կանանց վիճակի մասին։ Նա գրում էր «Բախիտխատ ալ-Բադիյա» կեղծանունով։ Մալաք Հաֆնին ակտիվ նամակագրական կապ էր հաստատել այդ ժամանակվա գրողների, այդ թվում կին գրող՝ Մեյ Զիադեի և և Քասիմ Ամինիի  հետ։ 1918 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Մալաք Հիֆնի Նասիֆ մահացել է հարբուխից։ Նրա հուղարկավորությանը ներկա էին կառավարության մի շարք անդամներ, ինչպես նաև կանանց մեծ իրավունքներ տրամադրելու կողմնակիցները։ Մալաք Նասիֆի մահվան 7-րդ տարելիցին ներկա էին նրա համախոհները, այդ թվում՝ Մայա Զիադեն և Նաբավիիա Մուսան։
Ներդրում
Մալաքն ապրել է այնպիսի ժամանակաշրջանում, երբ Եգիպտոսում ակտիվորեն քննարկվում էին կանանց դերը հասարակության մեջ։ Այդ բանավեճերին ակտիվորեն մասնակցում էին այնպիսի մտածողներ, ինչպիսիք էին՝ Հուդա ՇաարավիՆ, Քասիմ Ամինը, Նաբավիիա Մուսան և այլք։ Մալաքը հոդվածներ է գրել «Ումմա» կուսակցության կողմից հրատարակվող «ալ-Ջարիդա» ամսագրում, ելույթներ է ունեցել համալսարաններում և կուսակցության կենտրոնական գրասենյակում։ 1909 թվականին նա հրատարակել է «ան-Նիսաիիատ» անվանումով սեփական ելույթների հավաքածուն։ Երբ այդ ժամանակվա կանանց իրավունքների ընդլայնման բոլոր կողմնակիցները ելույթ էին ունենում ի պաշտպանություն ակտիվ վեստերնիզացիայի և մերժում էին ավանդապաշտների գաղափարները, Մալաքը կարծում էր, որ միայն ժամանակակից և իսլամական ավանդական գաղափարների համադրությունն է ընդունելի եգիպտական հասարակության համար։ Այդ դիրքորոշումն արտահայտվում էր կրթության, դեմքը շղարշով ծածկելու, ամուսնական իրավունքների նկատմամբ նրա ունեցած հայացքներում։
Դեմքի ծածկոց
20-րդ դարասկզբին շատ կանայք դադարեցին կրել ավանդական դիմածածկոց՝ համարելով դա կանանց իրավունքների ընդլայնման խորհրդանիշ։ Այդ ժամանակվա մի շարք մտածողներ, այդ թվում նաև Քասիմ Ամինը, ենթադրեցին, որ հրաժարվելով դիմածածկոցից, կանայք ցույց էին տալիս իրենց ուժն ու ազատությունը։ Մալաքն իր հերթին կարծում էր, որ հասարակության բարձր խավի կանանց կողմից դիմածածկից հրաժարվելը հանդիսանում է եվրոպական նորաձևության թողտվության, ոչ թե դրանից ընկճվելու հետևանք կամ կանանց կողմից ազատության դրսևորման ցանկություն։ Մալաքը ենթադրում էր նաև, որ եթե դիմածածկի կրելը երկար ժամանակ հանդիսանում էր եգիպտական մշակույթի մաս, ապա այն կրելու արգելքը  կտրուկ փոփոխություն կդառնար շատ կանանց համար և բացասական հետևանքներ կունենար։ Մալաքը կարծում էր, որ պետք է վախենալ այն տղամարդկանցից, որոնք սկզբում կանանց ստիպում են երեսներին շղարշ կրել, իսկ հետո հանկարծակի «ազատագրման»  պատճառաբանությամբ հայտարարում են, որ պետք չէ կրել այն։
Ամուսնական իրավունք
Մալաքի շատ աշխատանքներ շոշափում են ամուսնական իրավունքի խնդիրը։ Մասամբ դա հանդիսանում է իր սեփական ընտանեկան կարգավիճակի հետևանքը։ Քանի որ Մալաքի ամուսինն ունեցել է երկու կին, նա հանդիսացել է բազմակնության ակտիվ հակառակորդ։ Օրինակ իր «Համատեղ ապրող կանայք» հոդվածում Մալաքը բազմակնությունն անվանում է «Կանանց մահացու թշնամի»։ Նա կողմ էր ամուսնական իրավունքների բնագավառում էական փոփոխություններին, նրա կարծիքով պետք է արգելել բազմակնությունը, կանանց և տղամարդկանց տալ ամուսնալուծության իրավունք, իսկ կանանց ամուսնանալու տարիքը բարձրացնել ոչ պակաս, քան 16 տարին։ Մալաքը կարծում էր, որ բոլոր ամուսնությունների հիմքում պետք է լինի սերը, սա նրա կարծիքով հանդիսանում է այն կենտրոնական գաղափարը, որի առանցքի շուրջ պետք է տեղի ունենան ամուսնական իրավունքի ոլորտի բոլոր բարեփոխումները։ Մալաքը մերժում էր այն ամուսնությունները, որոնց դրդապատճառը հանդիսանում էր փողը, բացի այդ, նա քննադատում էր վաղ ամուսնությունները, քանի որ նրա խոսքերով շուտ ամուսնացող կանանց մոտ առաջանում է հիստերիա։
Կրթություն
Մալաքը կրթության բարեփոխումը համարում էր ամենակարևորը։ Իր աշխատանքներում նա հայտարարում է, որ յուրաքանչյուր աղջիկ, ով հնարավորություն չունի դպրոցն ավարտելու, ենթարկվում է անարդարության։ Այդ կարծիքը կիսում էին այն ժամանակվա կանանց իրավունքների ընդլայնման շատ կողմնակիցներ։ Չնայած Մալաքը կարծում էր, որ ոչ բոլոր կրթություններն էին բարիք բերում։ Օրինակ՝ նա դեմ էր արտահայտվում Եգիպտոսում միսսիոներական դպրոցների տարածմանը, քանզի ենթադրում էր, որ մեծամիտ աղջիկները միշտ հանդիսանում են միսսիոներական դպրոցների շրջանավարտներ։ Մալաքը կողմնակից էր նաև եգիպտական կառավարության կողմից կրթական համակարգի նկատմամբ ուժեղ վերահսկողությանը, այդ նպատակով ընդլայնվեցին կանանց դպրոցներում դպրոցական ծրագրերը, օրինակ, Մալաքը կարծում էր, որ այնտեղ անհրաժեշտ է ներառել «Եգիպտոսի պատմություն» առարկան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եգիպտացի գրողներ Կատեգորիա:Արաբ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Արաբ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Իսլամական ֆեմինիզմի հետևորդներ
Խոսե Խերվասիո Արտիգաս
Խոսե Խերվասիո Արտիգաս (José Gervasio Artigas), ), ուրուգվայցի զինվորական և քաղաքական գործիչ  ։ Ձգտել է ԱՄՆ-ի օրինակով Հարավային Ամերիկայում ստեղծել դաշնային պետություն՝ միավորված նահանգների տեսքով  ։ 1811 թվականին ղեկավարել է իսպանական գաղութարարերի դեմ Արևելյան ափի (այժմյան Ուրուգվայ) ժողովրդական ապստամբությունը և հաղթանակ տարել Լաս–Պիեդրասի մոտ։ 1815-ի սկզբին նրա գլխավորած ուրուգվայական հայրենասերների բանակը ջախջախեց Բուենոս Այրեսի կառավարական զորքը, որը ձգտում էր իր իշխանությանը ենթարկել Արևելյան ափը։
1816–1820 թվականներին Արտիգասը ղեկավարել է Բրազիլիայից ներխուժած պորտուգիական և բրազիլիական զորքերի դեմ պայքարը, բայց պարտություն է կրել։ 1820 թվականին անցել է Պարագվայ և մնացել այնտեղ մինչև կյանքի վերջը՝ աղքատության մեջ և գրեթե մոռացված։ Նրա անվան շուրջ նույնիսկ «սև լեգենդ» է հյուսվել։ Հետագայում Արտիգասի նկատմամբ վերաբերմունքը փոխվել է։ 1977 թվականին նրա աճյունը տեղափոխվել է Մոնտեվիդեո, ամփոփվել Անկախության հրապարակի մոտ նրա պատվին կառուցված թանգարանում։
Ուրուգվայական ժողովուրդը Արտիգասին մեծարում է որպես ազգային հերոսի, նրան շնորհել է «հայրենյաց հայր» պատվանունը, նրա պատվին բազմաթիվ հուշարձաններ կանգնեցրել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Անկախության ակտիվիստներ
Արեգ Գալստյան (քաղաքագետ)
Կենսագրություն
Ծնվել է 1989 թվականի օգոստոսի 21-ին Մարտունի քաղաքում, Հայկական ԽՍՀ (այժմ՝ Գեղարքունիքի մարզ, Հայաստան)։
Աշխատանքային գործունեություն
Ամերիկյան քաղաքականությանը, Հայաստանի արդի արտաքին քաղաքականությանը նվիրված դասախոսությունների շարք է կարդացել նաև Մոսկվայի պետական համալսարանում, Երևանի պետական համալսարանում, Ռուս-հայկական սլավոնական համալսարանում։
Ընտանիք
Ամուսնացած է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ամերիկագետներ Կատեգորիա:Հայ վերլուծաբաններ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ քաղաքագետներ Կատեգորիա:Հայ սյունակագիրներ Կատեգորիա:Տոմսկի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուսաստանից Հայաստան արտագաղթածներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ
Ֆալչանո դել Մասիկո
Ֆալչանո դել Մասիկո (Falciano del Massico), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3827 մարդ։ Բնակչության խտություն կազմում է 91 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 42 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81030, հեռախոսային կոդ՝ 0823։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գյոլե Մասիա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լճեր Կատեգորիա:Սղերթի նահանգ
Արաբո (համայնք)
Արաբո (Arabaux), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Ֆուա շրջանի Ֆուա Ռուրալ կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի INSEE կոդ՝ 09013։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 66 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 38 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 32-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 6-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 84,2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 83,9 %)։ 32 աշխատունակ բնակիչներից 26-ը աշխատում էին (12 տղամարդ և 14 կին), անաշխատանք էին 6-ը (2 տղամարդ և 4 կին)։ 6 անգործունակ մարդկանցից 3-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 3-ը թոշակառու ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Անտարկտիկական կլիմա
Անտարկտիկական կլիմա, Հարավային կիսագնդի բևեռային շրջանի կլիման։ Երկրագնդի ամենացուրտ և դաժան կլիման է։
Հիմնական առանձնահատկություններ
Հիմնական առանձնահատկություններն են՝ մշտական սառնամանիքը, կարճ, շատ սառը ամառը երկարատև, դաժան ձմեռը, ուժեղ քամիներն ու փոթորիկները, հաճախակի ձյունը և մառախուղները։
Կատեգորիա:Կլիմա
Սերոտոնինային համախտանիշ (սինդրոմ)
Սերոտոնինային սինդրոմը (ՍՍ) ախտանիշների խումբ է, որոնք առաջանում են սերոտոնիներգիկ դեղամիջոցների օգտագործումից ։ Ախտանիշների արտահայտվածության աստիճանը կարող է տատանվել թեթևից մինչև ծանր։ Թեթև արտահայտվածության ախտանիշներն են արյան բարձր ճնշումը և հաճախասրտությունը, սովորաբար ջերմություն չի գրանցվում։  Միջին ծանրության ախտանշանները ներառում են մարմնի բարձր ջերմաստիճանը, գրգռումը, հիպերռեֆլեքսացիան, ցնցումները, քրտնարտադրությունը, լայնացած բբերը և լուծը ։ Ծանր դեպքերում մարմնի ջերմաստիճանը կարող է բարձրանալ ավելի քան 41.1 C     :  Որպես բարդություն կարող են հանդես գալ էպիլեպտիկ նոպաները և ռաբդոմիոլիզը ։
Սերոտոնինային սինդրոմ, որպես կանոն, առաջանում է երկու կամ ավելի սերոտոներգիկ դեղամիջոցների օգտագործումից ։ Այդ դեղամիջոցներից են Սերոտոնինի հետզավթման ընտրողական ինհիբիտորները, Սերոտոնինի ու նորադրենալինի հետզավթման ինհիբիտորները, ՄԱՕ ինհիբիտորները, Եռցիկլիկ հակադեպրեսանտները, Ամֆետամինները, Tramadol, Dextromethorphan, Կոկաինը ։ ՍՍ-ն   կենտրոնական նյարդային համակարգում սերոտոնինի քանակի ավելացումից առաջացող կանխատեսելի վիճակ է ։ Ախտանշանները սովորաբար ի հայտ են գալիս 1 օրվա ընթացքում։
Ախտորոշում են հիմնվելով հիվանդի ախտանիշների և դեղորայքի օգտագործման պատմության վրա ։ Պետք է բացառվեն այլ ախտաբանական վիճակները, որոնք կարող են առաջացնել նման ախտանիշներ։ Դրանք են նեյրոոլեպտիկ չարորակ համախտանիշը, չարորակ հիպերթերմիան, հակախոլիներգիկներով թունավորումը, արևահարությունը և մենինգիտը ։ Հիվանդությունը լաբորատոր մեթոդներով ախտորոշել հնարավոր չէ։
Սկզբնական բուժումը իր մեջ ներառում է դեղորայքի օգտագործման դադարեցումը ։ Նրանց համար, ովքեր գերդրդված են, օգտագործում են բենզոդիազեպիններ ։ Եթե դա բավարար չէ, կարող են օգտագործվել սերոտոնինի անտագոնիստներ, օրինակ cyproheptadine:  Ջերմություն ունեցող հիվանդների մոտ պետք է իրականացնել ակտիվացված սառեցման միջոցներ։  Չկան կոնկրետ տվյալներ, թե տարեկան սերոտոնինային սինդրոմով հիվանդացության քանի դեպք է գրանցվում ։ Համապատասխան բուժման դեպքում մահվան ելքի հավանականությունը 1 տոկոսից քիչ է ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Ախտանիշները սովորաբար շատ արագ են ի հայտ գալիս, հաճախ սերոտոնինի մակարդակի բարձրացումը տեղի է ունենում րոպեների ընթացքում։ Սերոտոնինային սինդրոմը իր մեջ ներառում է կլինիկական նշանների մեծ քանակություն։ Մեղմ ախտանշաններն են հաճախասրտությունը, ցնցումները, քրտնարտադրությունը, լայնացած բբերը, միոկլոնուսը ։ Սակայն, այս ախտանիշներից շատերը կարող են առաջանալ ոչ թե ինքնին բարձրացած մակարդակով սերոտոնինի պատճառով, այլ հանդիսանան դեղամիջոցի կողմնակի էֆեկտ, որը բերում են սերոտոնինի քանակի մեծացման։ Դեղանյութով չափավոր թունավորումը ներառում է լրացուցիչ ախտանիշներ, ինչպիսիք են գերակտիվ աղիքային հնչյունները, արյան բարձր ճնշումը և հիպերթերմիան՝ ջերմությունը կարող է հասնել մինչև 40 °C:  Հոգեկան փոփոխությունները իրենց մեջ ներառում են գերզգայունությունը, անքնությունը և գերակտիվությունը։  Ծանր ախտանշանները ներառում են սրտի հաճախության և արյան ճնշման կտրուկ աճը, ինչը կարող է հանգեցնել ցնցումների ։ Կյանքի համար վտանգ ներկայացնող դեպքերում ջերմությունը կարող է բարձրանալ 41.1 °C-ից բարձր։ Կարող են նկատվել նորմայից այլ շեղումներ ևս, ինչպիսիք են նյութափոխանակային ացիդոզը, ռաբդոմիոլիզը, էպիլեպտիկ նոպաները, երիկամային անբավարարությունը և  դիսեմինացված ներանոթային մակարդումը։ Այս փոփոխությունները, սովորաբար առաջանում են հիպերթերմիայի հետևանքով ։
Ախտանիշները սովորաբար ի հայտ են գալիս կլինիկական եռյակի տեսքով.
Պատճառ
Մեծ թվով դեղամիջոցներ և թմրանյութեր կարող են առաջացնել սերոտոնինային սինդրոմ, երբ դրանք կիրառվում են բարձր դեղաչափերով կամ այլ սերոտոներգիկ դեղամիջոցների հետ զուգակցված։ Ստորև ներկայացված աղյուսակում նշվում են այդ դեղերից մի քանիսը։
Պաթոֆիզիոլոգիա
Սերոտոնինը նեյրոմիջնորդանյութ է, որը ընկած է բազմաթիվ բարդ կենսաբանական գործընթացների հիմքում, որոնցից ագրեսիան, ցավը, քունը, ախորժակը, անհանգստությունը, դեպրեսիան, գլխացավը և փսխումը ։ Պատմության մեջ առաջին անգամ սերոտոնինի մակարդակի բարձրացում նկատվել է 1960թ.-ին` մոնոամին օքսիդազի արգելակիչներ (ՄԱՕ ինհիբիտոր) և տրիպտոֆան ստացող հիվանդների մոտ ։ Սինդրոմը առաջանում է կենտրոնական նյարդային համակարգում սերոտոնինի բարձրացման հետևանքով ։ Սկզբնական շրջանում կարծում էին, որ սինդրոմի առաջացման համար պատասխանատու են գորշ նյութի կորիզներում և նշաձև կորիզում տեղակայված  5-HT <sub id="mwAc4">1a  ընկալիչների նկատմամբ ագոնիզմը։  Հետագա ուսումնասիրությունը պարզեցին, որ գերազանցապես HT <sub id="mwAdM">2A  ընկալիչների գերդրդումն է զգալիորեն մեծացնում այս սինդրոմի առաջացման հավանականությունը։ Այնուամոնայնիվ 5-HT1A ընկալիչները իրենց ներդրումը կարող են ունենալ այս գործում ֆարմակոդինամիկ փոխազդեցության արդյունքում, որի հետևանքով սերոտոնինի մեծացած քանակները կարող են հագեցնել սերոտոնինային ընկալիչների բոլոր ենթատեսակները։  Բացի այդ, ԿՆԸ-ում նորադրեներգիկ համակարգի գերդրդումը նույնպես կարող է իր դերը ունենալ այս պրոցեսում, քանի որ նորէպինեֆրինի կոնցենտրացիաները  մեծանում են սերոտոնինային սինդրոմի ժամանակ և մակարդակի բարձրացման աստիճանը կապված է լինում կլինիկական արդյունքի հետ։ Այլ նեյրոտրանսմիտորներ նույնպես կարող են իրենց դերն ունենալ այս պրոցեսում. NMDA ընկալիչի անտագոնիստները և ԳԱԿԹ- ն դիտարկվում են որպես նյութեր, որոնք ազդում են համախտանիշի զարգացման վրա։
Ախտորոշում
Չկա որևէ յուրահատուկ թեստ, որով հնարավոր կլինի ախտորոշել սերոտոնինային սինդրոմը։ Ախտորոշումը կատարվում է ախտանիշների և բուժառուի հիվանդության պատմության հիման վրա ։ Առաջարկվել են մի քանի չափանիշ, որոնցով հնարավոր է ախտորոշել հիվանդությունը։ Առաջին չափանիշները ներդրվել են 1991 թ.-ին Հարվին Ստերնբախի կողմից ։ Սակայն 2007 թվականի դրությամբ Ստերնբախի չափանիշները ամենատարածվածն են ։
Սերոտոնինային սինդրոմի ախտորոշման համար ամենակարևոր ախտանիշներն են ՝ դողը, ագրեսիվությունը, ակատիզիան (անընդհատ շարժվելու կամ մարմնի դիրքը փոխելու հիվանդագին ձգտում) ։ ֆիզիկալ քննությունը պետք է ներառի խորը ջլային ռեֆլեքսների և մկանների ռիգիդության, բերանի լորձաթաղանթի չորության, բբերի ռեակտիվության աստիճանի գնահատումը, աղիքների հնչյունների հաճախականության որոշումը, մաշկի գույնի գնահատումը և քրտնարտադրության առկայության կամ բացակայության որոշումը ։ Հիվանդի պատմությունը նույնպես կարևոր դեր է խաղում է ախտորոշման մեջ։ Հիվանդի հետ զրույցի ժամանակ պետք է պարզել դուրս գրված դեղանյութի օգտագործման ձևի և քանակների մասին, թմրանյութերի, անօրինական նյութերի եւ կենսաակտիվ սննդային հավելումների օգտագործման մասին, քանի որ այս բոլոր գործոններն էլ իրենց ազդեցությունը ունեն սերոտոնինային համախտանիշի զարգացման մեջ.
Տարբերակիչ ախտորոշում
Սերոտոնինային թունավորումը ունի շատ բնութագրական պատկեր, այդ պատճառով այն դժվար է շփոթել այլ ախտաբանական վիճակների հետ։ Սակայն որոշ դեպքերում այն կարող է չբացահայտվել, քանի որ սխալմամբ եղել է այլ ախտորոշում, օրինակ՝ վիրուսային հիվանդությունն, տագնապային խանգարումներ, նյարդաբանական խանգարումներ, հակախոլիներգիկ թունավորումներ, սիմպաթոմիմիկ տոքսիկություն կամ որոշ հոգեբուժական վիճակների վատթարացում։ պայմանը ։ Սերոտոնինային համախտանիշը ամենահաճախը շփոթվում է նեյրոլեպտիկ չարորակ համախտանիշի հետ (NMS) : Նեյրոլեպտիկ չարորակ համախտանիշի և սերոտոնինային համախտանիշի կլինիկական դրսևորումները նման են և դա կարող է դժվարացնել համախտանիշների տարբերակումը ։ Երկու դեպքում  էլ զարգանում են աուտոնոմ դիսֆունկցիա և հոգեկան վիճակի փոփոխություններ ։ Այնուամենայնիվ, դրանք իրականում շատ տարբեր համախտանիշներ են, որոնց հիմքում ընկած են միանգամայն տարբեր պաթոլոգիկ վիճակներ (սերոտոնինի ավելցուկ ՍՍ-ի դեպքում և դոպամինի բլոկադա ՉՆՀ-ի դեպքում)։ ԵՎ առաջացման ժամանակը, և կլինիկական հատկությունները տարբերվում են ՉՆՀի դեպքում ։ Սերոտոնինային թունավորումն զարգանում է շատ արագ՝ անմիջապես սերոտոնիներգիկ դեղամիջոցի օգտագործումից հետո և արագ արձագանքում է սերոտոնինի արգելակիևներով բուժմանը, ինչպիսիք են՝  chlorpromazine եւ cyproheptadine : ՉՆՀ-ի ժամանակ, երբ շրջափակվում են դոպամինային ընկալիչները, կլինիկական պատկերը հասունանում է դանդաղ՝ նեյրոլեպտիկի ընդունումից մի քանի օրվա ընթացքում, և պատասխանում է դոպամինի ագոնիստներով բուժմանը, ինչպիսին է բրոմոկրիպտինը ։
Դիֆերենցիալ ախտորոշումը դժվարանում է այն հիվանդների շրջանում, որոնք ընդունել են և սերոտոներգիկ, և նեյրոլեպտիկ դեղամիջոցներ ։
Հատկանշական դեպքեր
Սերոտոնինային համախտանիշի ամենաճանաչված դեպքը 1984թ-ին գրանցված Լիբբի Զայոնի մահն է։ Զայոնը Բենինգթոնի քոլեջի առաջին կուրսի ուսանողուհի էր, երբ մահացավ 1984-ի մարտի 5-ին՝ 18 տարեկան հասակում։ Նա մահացավ Նյու Յորքի Քորնելի բժշկական կենտրոնում շտապ օգնության բաժանմունք ընդունվելուց 8 ժամ անց։ Նա ուներ դեպրեսիա, և 1984-ի մարտի 4-ի երեկոյան այցելել էր Մանհեթենի հիվանդանոց ՝ տենդի, գրգռվածության և «տարօրինակ ցնցող շարժումների» կապակցությամբ։ Նա նաև ժամանակ առ ժամանակ ապակողմնորոշված էր լինում։ Շտապ օգնության բժիշկները չեն կարողացել նրան ճիշտ աղտորոշել և բաշանմունք են ընդունել ջրազրկման համար։ Նրա մահվան պատճառը պետիդինի եւ phenelzineի համադրությունն էր ։ Բուժաշխատողը նրան նշանակել էր պետիդին։  Դեպքը ազդել է նորավարտ բժիշկների և օրդինատորների աշխատանքային ժամերի վրա։ Ինչպես նաև պահանջվել է, որ նրանց աշխատանքը ավելի ուշադիր հսկվի ավագ բժշկական անջնակազմի կողմից ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Համախտանիշներ Կատեգորիա:Category:Նեյրոֆարմակալոգիա Կատեգորիա:Category:Կլինիկական ֆարմակոլոգիա
Գաբրունց Վերին
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի ամառանոցներ
Միխո Բորաշվիլի
Միխո (Ռոլանդ) Բորաշվիլի (მიხო (როლანდ) ბორაშვილი, ), վրացի դերասան և կինոռեժիսոր։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1947 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Կասպի քաղաքում։ 1979 թվականին ավարտել է Լենինգրադի թատրոնի, երաժշտության ու կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտը (Յուլի Կարասիկի արվեստանոց)։
1969-2006 թվականներին աշխատել է «Վրացական հեռուստաֆիլմ» ընկերությունում նախ որպես կինոռեժիսորի օգնական, իսկ հետո որպես ռեժիսոր (1989 թվականից)։ 1996 թվականից նույն ընկերությունում աշխատել է որպես վավերագրական ֆիլմերի բաժնի վարիչ։ 1991 թվականից կինոստուդիայի Գեղարվեստական խորհրդի անդամ է։
Միխո Բորաշվիլին 1995 թվականից Վրաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ է։ 2003 թվականից դասավանդում է Շոթա Ռուսթավելու անվան կինոյի ու թատրոնի համալսարանում։ Վարում է ռեժիսուրայի արվեստանոց, պրոֆեսոր է։
Որպես դերասան՝ Միխո Բորաշվիլին նկարահանվել է մի շարք գեղարվեստական ֆիլմերում՝ «Մագդանայի Լուրջան» (ռեժիսորներ՝ Թենգիզ Աբուլաձե և Ռեզո Չխեիձե, 1955), «Ուրիշի երեխաները» (ռեժիսոր՝ Թենգիզ Աբուլաձե, 1958), «Ես, տատիկը, Իլիկոն և Իլարիոնը» (ռեժիսոր՝ Թենգիզ Աբուլաձե, 1962), «Բելլա» (ռեժիսոր՝ Ստանիսլավ Ռոստոցկի, 1966), «Ինչ երիտասարդություն է» (ռեժիսոր՝ Ռեզո Չխեիձե, 1969)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Վրացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Մանեկեն
Տեսակներ
Մանեկենները պատրաստվում են տարբեր նյութերից՝ փայտից, պապիե-մաշեից, պլաստմասսայից և այլ նյութերից։
Դերձակային
Դերձակային մանեկեններն օգտագործվում են հագուստի նախագծման և կարելու ժամանակ։ Տարբերում են հետևյալ տեսակները ։ Հագուստի ձևավորման գործում գոյություն ունի մանեկենի վրա կտորները քորոցներով ամրացնելու միջոցով հագուստի դետալների ստացման մեթոդ (ձևավորման կաղապարվածքային մեթոդ)։
Ցուցադրական
Նախատեսված են խանութում հագուստի ցուցադրման համար։
Փորձարկային
Մանեկենները օգտագործվում են վթարի փորձարկումներում՝ կրաշ-թեսթ։ Դա արվում է 1950-ական թվականներից սկսած։ Ամենահայտնիներից մեկը պատկանում է Վոլկսվագենին՝ 1967 թվականից արտադրվող ճաղատ մանեկեն նարնջագույն կոմբինեզոնով։ Այժմ վթարային փորձարկումների համար պահանջվում է մանեկենների մի ամբողջ «ընտանիք» («հայր», «մայր», «դեռահաս», «երեխա»)։ Նրանք առավելագույն կերպով են հաշվի առնում մարդու մարմնի կառուցվածքի անատոմիական հատկությունները, ինչը թույլ է տալիս գնահատել վնասվածքների աստիճանը և բնույթը։ Ամենազգայուն փորձարկային մանեկենները պատրաստվում են Ճապոնիայում։ Արժեքը կազմում է 10-15 հազար դոլար։
Վարժանքի համար
Մանեկենները (ֆանտոմները) ծառայում են բժշկական ԲՈՒՀ-երում ուսանողների և առաջին օգնության ցուցաբերման դասընթացների ուսուցման համար։
Գոյություն ունի «Շնչահեղձ լինող Չառլի» անունով մասնագիտացված մանեկեն, (անգլերեն Choking Charlie), որի վրա կիրառվում է Հենրիխի վարժությունը՝ ստոծանու տակ հրումներ շնչառական ուղիներից օտարերկրյա օբյեկտները հեռացնելու համար։ Հնարքի ճիշտ կատարման դեպքում մանեկենը դուրս է թքում արհեստական սննդի կտորները։
Տուժածներին նախնական բժշկական օգնություն ցուցաբերելու մանեկեններ են օգտագործվում Ռուսաստանի դաշնության Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունում։ Նրանց անունները Յաշկա և Գոշա են։ Յաշկային պատրաստում են բամբակից, ռետինից կամ փայտից, նրանք մարդկանց փրկում են շենքերի փլատակների տակից, դուրս են հանում ջրից, տարհանում են հրդեհի ժամանակ։ Գոշան մանեկեն-մարզիչ է, որին ցուցաբերվում է բժշկական առաջին օգնություն՝ սրտի մերսում, արհեստական շնչառություն, վնասված վերջույթների վրա դրվում են բեկակալ և գիպս։ Ուկրաինայում առաջին բժշկական օգնության վարժությունների մշակման համար արտադրվում է «Տարաս» մանեկենային մարզիչը, որը հագեցած է կրծքի վրա գործողությունների ինդիկացիայով և ունի համակարգչին միանալու հնարավորություն։ Արտասահմանյան արտադրության մանեկեններից օգտագործվում է նորվեգական անիմացիոն Աննա մանեկենը, որին կարելի է տարբեր վնասվածքների և վերքերի իմիտացիայով վերջույթներ (բնական չափսի) միացնել։ Առաջին բժշկական օգնություն ցուցաբերելու համար ռոբոտ-մարզիչները (վերակենդանացման մանեկեններ և այլն) ակտիվորեն օգտագործվում են աշխատանքի պաշտպանության ծառայությունների և ձեռնարկությունների ուսումնական կենտրոնների կողմից։ Ձեռնարկության աշխատակիցները մանեկենների վրա սովորում են արտակարգ իրավիճակներում մարդուն փրկելու հմտություններ։
Քրեական, դատական բժշկություն
Մանեկենները լայնորեն օգտագործվում են նաև հետաքննչական, դատաբժշկական և դատաբժշկական փորձաքննությունների ժամանակ, երբ փորձարարական հետազոտությունները չեն պահանջում կենդանի մարդկանց կողմից իրադարձությունների դինամիկայի ցուցադրում, կամ նրանց կյանքի ու առողջության սպառնալիքի դեպքում  .:
Ռազմական գործ
Առաջին համաշխարհային պատերազմի խրամատավորման փուլում բրիտանական զորքերը մանեկեններն օգտագործում էին հակառակորդի դիպուկահարներին հայտնաբերելու և թշնամու հետախուզությանը մոլորեցնելու համար։ Պապիե-մաշեից պատրաստված և զինվորական հանդերձանք հագած զինվորների մանեկենները դուրս էին ցցվում խրամատներից։ Միևնույն ժամանակ, մանեկեններից մի քանիսի բերանում ծխախոտի համար անցք էր արված, որը վառվում էր ռետինե խողովակի միջոցով, որը վերահսկվում էր մանեկենի տակ թաքնված զինվորների կողմից։ Մոլորության մեջ ընկած հակառակորդի դիպուկահարը կրակոց է արձակում, դրանով իսկ բացահայտելով իր դիրքը։
Փոքր ձկնկուլ
Փոքր ձկնկուլ, ձկնկուլների ընտանիքին պատկանող թռչուն։ Տարածված է Ալժիրում, Բալկանյան թերակղզում, Հունգարիայում, Սև և Կասպից ծովերում, Սիրդարիայում, Փոքր Ասիայում և Իրաքում։ Քաշը կազմում է 600-1000 գրամ։ Հայաստանում համարվում է որպես ձմեռող տեսակ (նախկինում՝ բնակվող, չվող)։ Թվաքանակը փոքր է։ Մինչ Սևանա լճի մակարդակի նվազելը նրանք բնադրվում էին Գիլլիի եղեգնուտներում, մեծ ձկնկուլների հետ։ Ձվադրում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, դնում է 5-6 երկնագույն ձու։ Սնվում է մանր ձկներով։ Միսը որպես սնունդ պիտանի չէ։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում ։
Տարածվածություն
Տարածված է Հարավային Եվրոպայում, Առաջավոր և Միջին Ասիայում, Փոքր Ասիայում, Իրաքում և Հարավային Կովկասում։ Հայաստանում չուի ընթացքում հանդիպում է Սևանա լճի ավազանում և հազվադեպ նաև ամռանը։ Տարածված է Արարատյան հարթավայրի ձկնաբուծական լճակներում և Սևջուր գետի եղեգնի բուսուտներում։ Բնադրող զույգերի քանակը տատանվում է 200-400-ի սահմաններում, ներկայումս հիմնականում ապրում և ձվադրում են Արմաշի ձկնաբուծական լճակներում՝ մեծ ձկնկուլի հետ համատեղ ։
Էկոլոգիա
Ապրում են լճերում, ճահճուտներում, գետերում, ձկնաբուծական լճակներում, ճահճային բուսուտներում, Սևջուր գետի համակարգի ջրաճահճային մացառներում և եղեգնուտներում, որտեղ եղեգնուտների այրման հետևանքով ապրելավայրերը խիստ դեգրադացվել են։ 10-20 զույգից կազմված փոքր գաղութներով բնադրվում են Սևջուր գետի համակարգում, հաճախ՝ նաև ջրաճահճային այլ թռչունների հետ։ Նստակյաց են։ Բույնը աղուտային, կոնաձև, եղեգից է, ջրաճահճային բուսուտներում, եղեգնի ջարդված ցողունների վրա։ Ձվերը 42,5-53,5 մմ են, 4-5 հատ, բաց երկնագույն։ Թխսումը մոտ մեկ ամիս է, ձագերը լինում են մերկ և անօգնական, արագորեն աճում են և 2,5 ամսականում կարողանում են թռչել ։
Պահպանություն
Հազվագյուտ, անհետացող տեսակ է, որը գրանցված էր նախկին ԽՍՀՄ Կարմիր գրքում։ ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։ Գրանցված է Բեռնի կոնվենցիայի Հավելված 2-ում։
Չուի և ձմեռման ժամանակ Արարատյան հարթավայրի գերխոնավ տարածքներում հաշվառվում է 1500-3000 առանձնյակ։ Բնադրող և ձմեռող անհատների թվաքանակի աճը նկատվում է տարեցտարի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թռչուններ Կատեգորիա:Անհետացող տեսակներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ Կատեգորիա:Կենտրոնական Ասիայի թռչուններ
Հայկ Թորոյան
Կենսագրություն
Հայկը ծնվել է 1985 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Երևանում, գիտաշխատողների ընտանիքում։ Արմատներով հայրական կողմը Արևմտյան Հայաստանի Թորդան գավառից է, իսկ մայրական կողմը Արցախի Հադրութի շրջանից։ Դեռ մանկուց Հայկը ցուցաբերել է մեծ հետաքրքրություն տանկերի և հրացանների նկատմամբ, որոնք նրա ամենասիրելի խաղալիքներն էին։ Գնալով նրա հետաքրքրությունը մեծանում է այդ ամենի հանդեպ, մանավանդ, երբ մորից լսում է իր պապի զինվորական կյանքի մասին ։ 132 դպրոցի 8-րդ դասարանն ավարտելուց հետո Հայկը վերջնական ընտրում է զինվորական ուղին և ընդունվում Մոնթե Մելքոնյանի անվան ռազմամարզական վարժարան։ Վարժարանը բարձր առաջադիմությամբ ավարտելուց հետո ուսանողների մի խմբի հետ գործուղվում է ՌԴ ք. Պենզա՝ զինվորական բարձրագույն կրթություն ստանալու նպատակով, որտեղ ևս փայլում է իր առաջադիմությամբ։ Ավարտելուց հետո ստանում է «Հրաձգա-հրանոթային, հրետանային զենք» մասնագիտությունը՝ լեյտենանտի կոչումով։ 2007 թ., վերադառնալով հայրենիք, անցել է ծառայության Ստեփանակերտի գլխավոր զինվորական շտաբում։ Այստեղ, ցուցաբերելով հիանալի գիտելիքներ և ծառայության բարձր որակ, հենց նույն թվականին վաղաժամ ստանում է ավագ լեյտենանտի կոչում և տեղափոխվում Մարտակերտի շտաբ։ 2010 թ. Հայկն առաջարկ է ստանում տեղափոխվել Մատաղիսի զորամաս, սահմանային ծառայության որակը բարձրացնելու նպատակով, որին միանգամից համաձայնում է։ Մատաղիսում Հայկը նշանակվում է հրթիռահրետանային սպառազինության ծառայության պետ։ Արդեն 2014 թ-ին՝ 28 տարեկան հասակում, երիտասարդ սպան ուներ մայորի կոչում 2015 թ. նոյեմբեր ամսին զորամասում սկսվում են սպառազինության պլանային ստուգումներ, որտեղ, տեսնելով Հայկի ծառայության անթերի և պատշաճ մակարդակը, ՀՀ վերադասը որոշում է առաջին իսկ հնարավորության դեպքում Հայկին տեղափոխել ՀՀ ՊՆ ավելի պատասխանատու աշխատանքի, որտեղ նա կկարողանա ի նպաստ ՀՀ զինված ուժերի օգտագործել իր բարձր գիտելիքները։ 2016 թ. փետրվարի 2-ին Հայկը հրավիրվում է ՀՀ ՊՆ տեղափոխման գործին ընթացք տալու համար, որը տևելու էր մոտ երկու ամիս, այսինքն՝ մինչ ապրիլի 2-ը։ Մարտի 31-ին թղթաբանական ամբողջ գործընթացը ավարտվում է և արձակվում է տեղափոխման հրամանը, բայց Հայկն այդպես էլ չի կարողանում տեղափոխվել, քանի որ դաժան ճակատագիրը այլ ուղի էր ընտրել հերոսի համար… ։
Քառօրյա պատերազմ
Ապրիլի 2-ի վաղ առավոտյան Հայկն իմանում է, որ 170-րդ մարտական դիրքում թեժ մարտ է ընթանում և զինամթերքը վերջանում է։ Որոշվում է հրատապ զինամթերք հասցնել մարտական դիրք։ Հայկը ստանձնում է այդ պարտավորությունը, թեև իրավունք չի ունենում տվյալ պահին զորամասը լքելու և իր վարորդի՝ Հրանտ Ղարիբյանի հետ միասին ճամփա են ընկնում։ Որոշում են կարճ ճանապարհով զինամթերքն արագ հասցնել սահման, սակայն ճանապարհին թշնամու մեծ դիվերսիոն խմբի կողմից հայտնվում են շրջափակման մեջ և անհավասար մարտում ընկնում հերոսի մահով։ Հրանտ Ղարիբյանը միանգամից մահանում է, իսկ Հայկը, ոտքից վիրավոր, շարունակում է պայքար մղել մինչ նենգ թշնամու ձեռքը կտրում է 30-ամյա հերոս մայորի կյանքի կարճ, բայց հերոսական թելը ։
Պարգևատրումներ
Հետմահու
Հիշատակի հավերժացում
Երևանի թիվ 132 դպրոցը, որտեղ 8 տարի սովորել է Հայկ Թորոյանը, ամեն տարի անց է կացնում նրան նվիրված «Հայկյան խաղեր»։ Դպրոցում կա նաև Հայկ Թորոյանի անունով դասասենյակ ։
2018թ․ լույս է տեսել «Լուսնի Ասպետը» վիպակը (հեղինակ՝ Արմինե Մուրադյան), որը նվիրված է Հայկ Թորոյանին ։
Հայկ Թորոյանը 2016 թվականի ապրիլի 7-ին հուղարկավորվել է «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոնում։
Գրականություն
Կատեգորիա:«Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Եռաբլուր պանթեոնում թաղվածներ Կատեգորիա:Գարեգին Նժդեհ մեդալակիրներ Կատեգորիա:Քառօրյա պատերազմ
Ֆանի Էլսլեր
Ֆանի Էլսլեր (Fanny Elßler, ), ավստրիացի պարուհի, Թերեզա Էլսլերի փոքր քույրը։ 19-րդ դարի հայտնի բալերինաներից մեկն է, որը բեմում մրցել է 1834-1840 թվականների Փարիզի օպերայի պրիմա-բալերինա Մարիա Տալիոնիի հետ։
Կյանք և ստեղծագործություն
1830 թվականին Ֆանի Էլսլերը մեծ հաջողություններ է ունեցել Բեռլինում, Փարիզում և ամրագրված էր նրա հետագա շրջագայությունը Եվրոպայում,Հյուսիսային Ամերիկայում և Կուբայում (1840-1841)։
1834 թվականի սեպտեմբերին Էլսլերը ելույթ է ունեցել Թագավորական երաժշտական ակադեմիայի բալետային խմբի հետ (այժմ հայտնի է որպես Փարիզի օպերային բալետ), որտեղ նա որոշակի կասկածներ է ունեցել այդ շրջանում Մարիա Տալիոնիյի ունեցած գերազանցության հանդեպ։ Այնուամենայնիվ Էլսլերը և Տալիոնին բացառապես տարբեր պարողներ էին և Օպերայի ղեկավարությունը, վարձելով Էլսլերին` դրանում մրցակցությունը բարձրացնելու հնարավորություն է տեսել։ Տալիոնին հայտնի էր որպես բալոնային պարող, որը կարողանում էր հեշտությամբ թռիչքներ կատարել։ Էլսլերը տարբերվում էր իր հստակությամբ, որով նա կատարում էր փոքր, արագ քայլեր։ Էլսլերի պարը հայտնի էր որպես «Տակտիկական պար» (danse tacquetée), սակայն նրա ելույթների արդյունքները ևս մեկ հաղթանակ են դարձել Էլսլերի համար և ժամանակավոր խավարում` Տալիոնիյի համար։ Չնայած Տալիոնին լավագույնն էր արտիստիզմում, սակայն անձնական հմայքը այդ պահին չի կարողացել մրցել Էլսլերի հետ։ Դա երևում է իսպանական Կաչուչայում (Cachucha), որի կատարման ժամանակ Էլսլերը խավարեցրել էր իր բոլոր մրցակիցներին։
1848 թվականի հոկտեմբերի 10-ին առաջնախաղով հանդես է եկել Սանկտ Պետերբուրգի Մեծ թատրոնում` «Ժիզել» բալետում։ Նախ ելույթը հասարակության կողմից ընդունվել էր բավականին զուսպ կերպով։ Ամբողջությամբ Ֆանիի տաղանդը բացահայտվել է հաջորդ` «Նկարչի երազանք» և «Զուր զգուշավորություն» բալետներում։ Սանկտ Պետերբուրգից հետո պարուհին տեղափոխվել է Մոսկվա, քաղաք, որտեղ իր խոսքերով, իրեն ավելի էր դուր գալիս, շարունակել է ելույթ ունենալ մայրաքաղաքային բեմերում մինչև 1850 թվականը ։
Մեծ համբավով օգտագործվում էին իր կատարած ժողովրդական պարերը. կրակովյակ, պոլկա, կաչուչա և այլն։ Հաճախ ելույթ է ունեցել իր քրոջ` Թերեզա Էլսլերի հետ, որը նույնպես պարուհի էր մինչև 1850 թվականը, երբ Թերեզան ամուսնացել է արքայազն Ադալբերտ Պրուսացու հետ ։ 1851 թվականին Ֆ. Էլսլերը գտնվելով իր փառքի գագաթնակետին, հանկարծակի թողել է բեմը և կենտրոնացել է անձնական կյանքի վրա։ Իր վերջին ելույթը կայացել է հայրենի Վիեննայում, որից հետո մինչև 1854 թվականը ապրել է Համբուրգում։ 1854 թվականին բալերինան վերջնականորեն վերադարձել է Վիեննա։ Թաղված է Հիթցինգի գերեզմանատանը։
Խաղացանկ
Լե Պելետյե թատրոն
Լա Սկալա թատրոն 1847 թվականի մարտի 8` Կատարինա, Ժյուլ Պեռոյի «Կատարինա, կամ Կողոպտչի աղջիկը» բալետում։ 1847 թվականի մարտի 16` Օդետա, Ժյուլ Պեռոյի «Օդետա, կամ Կառլ VI-ի խենթությունը» բալետում։ 1848 թվականի փետրվարի 12` Մարգարիտա Ժյուլ Պեռոյի «Ֆաուստ» բալետում (Ժյուլ Պերո` Մեֆիստոֆել)։
Ճանաչում
1894 թվականին Էլսլերի պատվին է անվանվել Վիեննայի փողոցներից մեկը (Elßlergasse)։ Իր անունն են կրում նաև փողոցներ Համբուրգում և Այզենշտադում։
Կերպարն արվեստում
Գեղանկարչության մեջ Ֆանի Էլսլերի դիմանկարը «Կաղ սատանան» բալետի գնչուհու դերում, որը պատկերել է Գուստավ Բուլանժեն, գտնվում է Գրանդ օպերայի Պարային նախասրահում` 17-19 դարերի բալետի այլ հայտնի պարուհիների դիմանկարների հետ։
Էկրանին
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բալետի արտիստներ Կատեգորիա:Ավստրիացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Ավստրիացի դերասաններ Կատեգորիա:19-րդ դարի ավստրիացիներ Կատեգորիա:Ավստրիացի խորեոգրաֆներ
Ձիազգիներ
Ձիազգիներ, ձիեր (Equidae), միասմբակավորների կարգի ընտանիք։
Դասակարգում
Ընդգրկում է 3 ենթաընտանիք, մոտ 20 սեռ, այդ թվում մի շարք անհետացած (հիրակոտերիում, անխիտերիում, մեզոհիպուս, միոհիպուս, մերիկհիպուս, հիպարիոն, պլիոհիպուս) և այժմ գոյություն ունեցող միակ՝ ձիերի սեռը։ Ձիազգիների ընտանիքին են դասվում արտաքին տեսքով ու կառուցվածքով բազմազան կենդանիներ։
Կառուցվածք
Ձիազգիները (բացառությամբ ամենահնագույն ներկայացուցիչների) ունեն թեթև, բարեկազմ կառուցվածք, երկար ոտքեր, խիստ զարգացած է եղջրապատ սմբակով 3-րդ մատը, իսկ 2-րդ և 4-րդ մաաները ռուդիմենտ են կամ անհետացած (իսկական ձիեր)։ Ատամնային համակարգը լավ զարգացած է, որի հետևանքով գանգի դիմային մասը (դունչը) երկարացած է։ Սեղանատամները մեծ են, բարդ ծալքավոր մակերեսով։
Բնակության պայմաններ
Ապրել են բաց տարածությունևերում՝ տափաստաններում, կիսաանապատներում, հարմարվել արագ վազքին և կոշտ կերով սնվելուև։ Լավ զարգացած են լսողության և հոտառության օրգանները։ Ձիազգիների զարգացման պատմությունը մանրամասն ուսումնասիրել է Վ. Կովաչեսկին, և դա կենդանիների մեծ խմբերի էվոլյուցիայի կոնկրետ ուղիները բացահայտող օրինակ է։
Կատեգորիա:Միասմբակավորներ Կատեգորիա:Կաթնասունների ընտանիքներ
Բաշկորտոստանի թանգարաններ
Բաշկորտոստանի թանգարաններ, Բաշկորտոստանի Հանրապետության տարածքում գտնվող դաշնային, տարածաշրջանային, քաղաքային նշանակության թանգարանների հավաքածու։
Պատմություն
Բաշկորտոստանում թանգարանային գործը զարգացավ 1864 թվականին Ուֆայի առաջին գավառական թանգարանի բացումից մինչև Բաշկորտոստանում թանգարանային մեծ ցանցի ստեղծումը։ 1919 թվականին բացվեց Հոկտեմբերյան հեղափոխության՝ Ուֆայի գեղարվեստի պրոլետարյան թանգարանը (այժմ՝ Բաշկիրիայի Մ. Վ. Նեստերովի անվան գեղարվեստի պետական թանգարան անունով), իսկ Ստեռլիտամակում՝ քաղաքային պատմագավառագիտական թանգարանը։
1940 թվականին Ուֆիմսկի շրջանի Կարմիր Յար գյուղում բացվեց 25-րդ Չապաևի դիվիզիայի թանգարանը, իսկ Հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի Սլակբաշ գյուղում` չուվաշցի գրող Կոնստանտին Իվանովի հիշատակի տուն-թանգարանը։ Լենինի տուն-թանգարանը բացվել է 1941 թվականին, Մաժիտ Ղաֆուրիի հիշատակի տուն-թանգարանը՝ 1948 թվականին։
Մինչև 20-րդ դարի 70-ական թվականների վերջը Բաշկիրական ինքնավար խորհրդային սոցիալիստական հանրապետությունն ուներ 5 պետական թանգարան, մոտ 400 հասարակական և դպրոցական թանգարան։ Պետական թանգարանները գտնվում էին ԲԻԽՍՀ-ի Մշակույթի նախարարության ենթակայության տակ։