cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(2572) Աննշնել
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,390843 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0401 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7416 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1350,28 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,266611 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,14° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1950 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կուշլև
Կուշլև (Кушлев), գյուղ Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզի Աննինսկի շրջանի կազմում։
Գրիգորիոս XI
Գրիգորիոս XI (Gregorius PP. XI, աշխարհիկ՝ Պիեռ Ռոժե դե Բոֆոր, Pierre Roger de Beaufort, ), Հռոմի Պապ 1370 թվականի դեկտեմբերի 30-ից մինչև 1378 թվականի մարտի 27-ը։ Ավինյոնյան գերության ժամանակաշրջանի յոթերորդ և վերջին պապն է։ Եկատերինա Սիենսկայայի ազդեցության տակ պապական աթոռը Ավինյոնից վերադարձրել է Հռոմ՝ դրանով վերջ դնելով պապերի 70-ամյա գերությանը։
Կենսագրություն
Ազգությամբ ֆրանսիացի, աշխարհիկ Պիեռ Ռոժե դե Բոֆորը նշանավոր ընտանիքից էր։ Նրա ծննդյան տարեթիվը հստակ չէ՝ 1329, 1331 կամ 1336 թվական։ Բոֆորի կոմս Գիլիոմ 2-րդի, ով ավինյոնյան հռոմեական պապ Կլիմենտ 6-րդի հարազատ եղբայրն էր, երեխաներից մեկն էր։ Նա ուներ հինգ հարազատ եղբայր, հինգ քույր և երեք խորթ եղբայր ։ Պիեռ Ռոժեի ավագ եղբայրը Գիլիոմ 3-րդն էր՝ վիկոնտ Ռայմոնդ դե Տյուրենի հայրը, Գրիգորիոս XI-ի զորապետը, ապա՝ հրոսակախմբի հրամանատարը։
Սովորել է Էնժերի համալսարանում, իսկ հետո իրավունք է ուսումնասիրել Պերուջայում, Piétro Baldo degli Ubaldi դպրոցում։ Ստացել է կանոնական իրավունքի դոկտորի աստիճան՝ իր գործընկերների շրջանում ձեռք բերելով գիտական աստվածաբանի  համբավ։ Ինչպես գրում է  նրա մասին ժամանակակիցը՝ «Նա բոլորի հարգանքը նվաճեց իր հնազանդությամբ և սրտի մաքրությամբ»։
Հոգևոր աստիճան ստանալով՝ Պիեռ Ռոժեն արագորեն սկսեց բարձրանալ եկեղեցիական աստիճանակարգով։ 1342 թվականին նա Ռուանի տաճարի կանոնիկոսն էր պրեբենդայի իրավունքով, ապա՝ Ռոդեզի տաճարի կանոնիկոսը, հետո՝ փարիզյան տաճարի կանոնիկոսը, այնուհետև՝ ավագ սարկավագը։ Եղել է առաքելական նոտար։ Կլիմենտ 6-րդը իր եղբորորդի Պիեռ Ռոժեին 1348 թվականի մայիսի 28-ին, երբ նա դեռևս 19 տարեկան էր, ի թիվս մյուս եղբորորդիների նշանակել է կարդինալ  (ստացել է Սանտա-Մարիա եկեղեցու կոնսիստորիայի հոգևորական նորաստեղծ կարդինալ-սարկավագի աստիճան)։ Նա 1348 թվականի հունիսի 5-ին դարձել է պապական կուրիայի անդամ Ավինյոնում, նույն թվականի հուլիսի 11-ին՝ Բայեի դեկան։ Նշանակվել է Սանսի տաճարի ավագ սարկավագ և ավագ երեց՝ պապական Լաթերանյան  բազիլիկայում։ Հորեղբոր կողմից ուղարկվել է Պերուջա՝ իրավունք ուսումնասիրելու։ Այնուհետև 1350 թվականին դարձել է Ռուանի տաճարի ավագ սարկավագ։ Մասնակցել է 1352 թվականի կոնկլավին (կարդինալների ժողով), որը Սրբազան Գահին նստեցրեց Ինոկենտիոս 6-րդին, և  1362 թվականի՝ Ուրբանոս 5-րդին ընտրած ։ 1365 թվականի նոյեմբերին նշանակվել է Նեապոլի թագուհի Ջովաննա 1-ինի գործերի՝ պապական կամքի հանձնակատար։ 1365 թվականի մայիսին նա  հիշատակվում է որպես կարդինալ Իլյա դե Սան-Իրյեի կտակի, ինչպես նաև՝  1367 թվականի օգոստոսին  կարդինալ Ժիլ Ալվարես դե Ալբորնոզի վերջին կամքի կտակարար։ 1367 թվականի մայիս-հունիս ամիսներին Իտալիա կատարած ճամփորդության ժամանակ ուղեկցել է Ուրբանոս Պապին։ 1368 թվականի հունիսին նա գլխավորել է կարդինալներ Գիյոմ դե լա Սուդրի և Գիյոմ դը Էգրեֆոյլի համագործակցությունը հանուն Լուիջի դի Տարանտոյի և Անդրիայի դուքս Ֆրանչեսկո դել Բալզոյի միջև հաշտության կայացման։ 1368 թվականից հայրապետական Լիբերյան բազիլիկայի քահանան էր, ընդ որում՝ հռոմեական պապ Ուրբանոս 5-րդը նշանակալի միջոցներ է տրամադրել բազիլիկայի վերականգնման համար։
1368 թվականին Պապը նրան նշանակել է Սան-Պլան դի Կոլոներո բենեդիկտյան մենաստանի միջոցների հետաքննության ղեկավար Մեսինայում, որը ձգտում էր դառնալ աբբայություն։ 1369 թվականին այն նույն երկու կարդինալների հետ զբաղվել է Ֆեդերիկո դի Տրինակրիացու և թագուհի Ջովաննայի միջև հաշտության բանակցություններում։ Երբ Կարլ 4-րդ կայսրը կարդինալ Գի դե Բուլոնին Լուկայում երեք տարով կասրական փոխանորդի տիտղոս շնորհեց, 1369 թվականի հունիսին միապետը պապին կանգնեցրեց ընտրության առաջ՝ կարդինալ դը Էգրեֆոյլի և կարդինալ Պիեռ Ռոժեի՝ որպես Գի դե Բուլոնի իրավահաջորդի (այն դեպքում, երբ վերջինս այդ ժամկետից շուտ մահանար), միջև։ 1369 թվականի նոյեմբերին Պիեռ Ռոժեն հիշատակվում է որպես կարդինալ Նիկոլ դե Բեսի կտակարար։ Կարդինալ-ավագ սարկավագի աստիճան ստացել է 1369 թվականին ։
Պիեռ Ռոժեն բարոյական բարձր արժեքներ կրող խելացի մարդ էր, բայց այդուհանդերձ ֆիզիկապես թույլ կազմվածք ուներ։ Սիրում էր ժամանակն անցկացնել միայնության մեջ գրքեր կարդալով, հազվագյուտ և պատկերազարդ ձեռագրերի սիրահար էր, լավ դաստիարակված անհատ։ Բացի սա, նա դիվանագիտական վիթխարի տաղանդ ուներ, ինչը մեծ հենարան դարձավ նրա ապագայի համար։ 1364 թվականի հունիսի 23-ին իր մեծաթիվ կապերի շնորհիվ Պիեռ Ռոժեն կարողացավ թշնամիներից Բրիուդի ազատագրման համար փրկագին հավաքել։
Ուրբանոս 5-րդ Պապի մահից հետո կարդինալները 1370 թվականի դեկտեմբերի 29-ին հավաքվեցին կոնկլավի Ավինյոնում և հաջորդ առավոտյան՝ դեկտեմբերի 30-ին, միաձայն պապ ընտրեցին քառասունամյա Պիեռ Ռոժեին։ (Հարկ է նշել, որ, այդ տարի կուրիայի 17 կամ 18 կարդինալներից վեցը նրա արյունակից ազգականներն էին) ): 1371 թվականի հունվարի 2-ին նա սրբազան աստիճան ընդունեց, հունվարի 3-ին ձեռնադրվեց եպիսկոպոս, հունվարի 4-ին (կամ 5-ին) թագադրվեց՝ իր համար ընտրելով Գրիգորիոս XI անունը։
Պոնտիֆիկատ
Գրիգորիոս XI-ի պոնտիֆիկատի առաջին տարիներին Ֆլորենցիայի գլխավորությամբ ուժեղացավ իտալական քաղաքների հակաֆրանսիական ընդդիմությունը, որն առաջարկում էր շարունակել իր նախորդի կողմից ձեռնարկած եկեղեցու բարեփոխումները։ Պապը ձգտում էր վերակազմավորել տարբեր վանական միաբանությունները, փորձեց կարգի բերել հիվանդախնամներին և բարեփոխեց դոմինիկյանների ներքին կարգուկանոնը, ճանաչեց հիերոնիմականների միաբանությունը։
Կառավարման ընթացքում եռանդուն միջոցների է դիմել հերետիկոսների դեմ, որոնց շարժումները բռնկվել էին Գերմանիայում, Անգլիայում և Եվրոպայի այլ հատվածներում, այդ թվում՝ Լիոնի աղքատների, փախստականների, գերմանացի ֆլագելյանտների, Ալբերտշտադցի Ալբերտի ֆատալիստների (1372 թվական), Ազատ Հոգու Եղբայրության, ովքեր Փարիզում 1372 թվականին կենդանի այրեցին Ժաննա Դոբենտոնին, շրջաններում։ Ջոն Ուիկլիֆի 19 առաջարկները և Սաքսոնյան հայելու տասներեք հոդվածները  ձևականորեն դատապարտվեցին 1377 թվականին պապական կոնդակով։ 1371 թվականին նրա կարգադրությամբ ինկվիզիտորները դատապարտեցին Պիեռ դե լա Բոնագետի և Ժան Լալոնի ենթադրությունները հաղորդության մեջ Քրիստոսի ներկայության մասին։
1372 թվականի մարտի կեսերին Մոնտֆերատյան մարկիզ Հովհան 2-րդ Պալեոլոգոսի մահից հետո միլանցիները փորձեցին հիշատակված տարածաշրջանում նվաճել իշխանությունը։ Գիտակցելով, որ միլանյան դուքս Բերնաբո Վիսկոնտիի ամբիցիաները սպառնում են ողջ հյուսիսային Իտալիային՝ Գրիգորիոս XI-ը սկսեց լիգա ձևավորել, որի մեջ մտան նաև Օտտոն IV Բրաունշվեյգ-Գրուբենհագենը, Ամադեուս VI Սավոյացին, նրա պատվիրակ Ֆիլիպ Կաբասոլը, կոնդոտիեր Ջոն Հոկվուդը (ով լքեց Վիսկոնտիին) և Նիկոլյա Սպինելին։ Այս միությունը հաջողություն ունեցավ, մասնավորապես՝ նվաճվեց Վերչելին։ 1373 թվականի մայիսին Մոնտիկիարիի մոտ տեղի ունեցավ ճակատամարտ։ Պիեմոնտում ունեցած հաջողությունները դրդեցին Գրիգորիոս XI-ին 1374 թվականի փետրվարին հայտարարելու պապական աթոռը Հռոմ վերադարձնելու իր մտադրության մասին, թեպետ այդ ցանկության իրագործումը նրան այդքան շուտ չհաջողվեց։
Ստարի Ուգրինով
Ստարի Ուգրինով (Старий Угринів), գյուղ Ուկրաինայի Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզի Կալուշի շրջանում։
Գրիգորիոս XI
Պոնտիֆիկատ
Բերնաբո Վիսկոնտիի հետ 1375 թվականի հունիսի 4-ին ստորագրված հաշտությունը վախեցրեց Ֆլորենցիային, որին ձեռնտու չէր պապական աթոռի վերադարձը Հռոմ։ Ֆլորենցիան հմտորեն օգտագործեց ժողովրդի դժգոհությունը պապական վարչակազմից, և քաղաքում ապստամբություն բարձրացավ. եկեղեցու ունեցվածքը առգրավվեց, մի շարք հոգևորականներ սպանվեցին (Ութ սրբերի պատերազմը ընդդեմ եկեղեցու, 1375-1378 թվականներ)։ Պապական պետության քաղաքներն ու բնակչությունը աստիճանաբար միացան ֆլորենցիացիներին։ Այս հակամարտությունը բարդացրեց Գրիգորիոսի վերադարձի նախապատրաստումը։ 1376 թվականի մարտի 31-ին Գրիգորիոսը արգելանք դրեց Ֆլորենցիայի վրա, ողջ բնակչությանը բանադրեց և եվրոպական միապետերին կոչ արեց վտարել ֆլորենցիական առևտրականներին։
Պապական աթոռի վերադարձը Հռոմ
Հետևելով իր նախորդի՝ Ուրբանոս V-ի չիրականացած մտադրությանը՝ Գրիգորիոս XI-ը ավինյոնյան տասնամյա գերությունից հետո որոշեց վերադառնալ Հռոմ, ինչում նրան օգնեց դոմինիկյան միանձնուհի Եկատերինա Սիենսկայան։ Այս հայտնի կինը, ով օժտված էր բարձր ինտելեկտով, որոշեց բոլոր ջանքերը ներդնել Հռոմ վերադարձնելով «իտալական սրբազան հայրիկին», ինչպես նա էր կոչում Գրիգորիոս XI-ին։ Նա վերջինիս ասում էր, որ նրա վերադարձը անհրաժեշտ է, որպեսզի Իտալիայում վերականգնվի խաղաղությունը, քանի որ առանց դրա հնարավոր չէ նոր խաչակրաց արշավանք սկսել, ինչը համարվում էր յուրաքանչյուր պոնտիֆիկի նպատակը։ Գրիգորին համաձայն չէր նրա հետ, գտնում էր, որ չկա այնպիսի զինվորական առաջնորդ, ով կկարողանար ղեկավարել այդ արշավանքը։ Ֆրանսիական կարդինալները՝ Ֆրանսիայի թագավորի հարազատներն ու ընկերները, ովքեր սուրբ կոլեգիայի երկու երրորդն էին կազմում, բոլոր հնարավոր միջոցներով խոչընդոտում էին պոնտիֆիկին, այնպես, ինչպես նաև վերջինիս հարազատ հայրն ու եղբայրները։ Կարլ 5-րդ թագավորի եղբայրը՝ Անժուի դուքսը ժամանեց Ավինյոն՝ կանխելու պապի մեկնումը։ Անժուի դքսի խնդրանքով Եկատերինա Սիենսկայան, ով չէր սիրում ավինյոնյան արքունիքը և նախընտրում էր հանգրվանել ոչ հեռու գտնվող Վիլնյով ամրոցի իր պատվարժան բարեկիրթ տիկնանց մոտ, մեկնեց տեսակցելու իր ամուսնուն։ Կատերինան երեք օր անցկացրեց դղյակում՝ զրուցելով դքսի հետ և արշավանքը ղեկավարելու մեծ ցանկություն ներշնչելով նրան։ Այժմ նա կարող էր Գրիգորիոսին ասել, որ գտնվել է մի զորահրամանատար, առանց որի, ինչպես պապն էր ասում, ոչինչ չի կարելի նախաձեռնել։ Պապը չհամաձայնեց նրա հետ՝ պատասխանելով, որ քանի դեռ քրիստոնյա ազգերի միջև խաղաղություն չկա, խաչակրաց արշավանք պլանավորելը ապարդյուն է։ Մնում էր համոզել Ֆրանսիայի թագավորին, բայց, այդուհանդերձ, Լուի Անժուացու գլխավորությամբ արշավանք չկազմակերպվեց)։ Չնայած կուրիայի դիմադրությանն ու արգելքներին՝ 1376 թվականին Գրիգորիոս XI-ը 15 կարդինալներով վերջնականապես հեռացավ Ավինյոնից։ «Գրիգորիոսը ակնհայտ դիմադրություն ցուցաբերելու համարձակություն չուներ, բայց նա կառչեց բարեպաշտ խաբեության գաղափարից և, մյուսներին ստիպելով ենթադրել, թե Ավինյոնից մեկնելու օրը դեռևս որոշված չէ, գաղտնի արագացրեց իր մեկնման նախապատրաստական աշխատանքները։ Գալերան ուղևորվեց Մարսել, որպեսզի պապը նավ բարձրանա ավելի շուտ, քան կարդինալները կհասկանային, թե ինչ է կատարվում։ Նա հանձնարարեց իր ազգական վիկոնտ դե Տյուրենին ղեկավարել քաղաքն ու Ավինյոնյան մարզը՝ հետևելով այն կարդինալների խորհրդին, ովքեր իր հետ Հռոմ չէին մեկնելու։ Սիցիլիական բարոններին հորդորեց դիմավորել իրեն Օստիայում։ Այժմ դիմադրությունը միայն զայրացնում էր նրան, և երբ մեկնելու օրը վրա հասավ, նա դուրս պրծավ իրեն գրկած լացակումած մոր և քույրերի գրկից, հրաժարվեց լսել նրանց, ովքեր համոզում էին իրեն մտքափոխվել։ Նրան ուղեկցում էր սպիտակ ձիեր հեծնած կարդինալների, կապելլանների, զինված ասպետների շքախումբը՝ պաշտպանելու համար ոչ միայն պապին, այլ նաև  արժեքավոր ունեցվածք տեղափոխող սայլերը» ։ (Որոշ պատմաբաններ, այդուհանդերձ, նշում են, որ Եկատերինա Սիենսկայայի ազդեցությունը հաճախ չափազանցվում է, և նա պարզապես ամրապնդել է պապի՝ արդեն վաղուց ընդունած որոշումը)։
Ստարի Ուգրինով
2001 թվականի տվյալներով Ստարի Ուգրինով գյուղում բնակվում էր 1 010 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7,51 կմ²։
Գրիգորիոս XI
Իտալիայում
Ճամփորդության մանրամասները լավ հայտնի են Սինիգալիայի եպիսկոպոս Պիեռ Ամելյա դե Բրենակի տեքստից, ով ուղեկցել է պապին ուղևորության ժամանակ։ Ավինյոնը լքվել է 1376 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, իսկ Մարսելում նրանք հայտնվել են հոկտեմբերի 2-ին։ Պապական նավատորմը հաճախ կանգ է առել (Սեն-Տրոպե, Անտիբ, Նիցա, Վիլֆրանշ և այլն)`Գենոա (Ջենովա) հասնելով հոկտեմբերի 18-ին։ Պորտոֆինոյում, Լիվոռնոյում և Պիոմբինոյում կանգ առնելուց հետո, 1377 թվականի հունվարի 13-ին ափ իջան Օստիայում։ Հունվարի 17-ին իր նավով Տիբեր գետի վրայով, շրջապատված իր ազգական Ռայմոնդ դե Տյուրենի և նեապոլյան իշխանների զինված ուժերով, պապը մտավ Հռոմ։
Ստարի Ուգրինով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գրիգորիոս XI
Իտալիայում
Գրիգորիոս պապը խորապես վշատացած էր իր վերադարձի կապակցությամբ ոգևորության բացակայությունից, ինչն ակնհայտ հակադրությունն էր այն ժողովրդական ողջյունների, ինչին նա ականատես էր եղել իր նախորդի՝ Ուբանոսի՝ Իտալիա կատարած ուղևորության ժամանակ։ Կորնետոն, Պապական պետության առաջին քաղաքը, որտեղ նա ոտք դրեց Գենոայից հետո, նրան դիմավորեց ձիթենու ճյուղերով, ինչը վերջապես նրան ուրախացրեց։ Կորնետոյում Պապը շքախմբի հետ նշեց Սուրբ Ծնունդը։ Այնուհետև նրանք ուղևորվեցին դեպի Հռոմի ծովային սահմանը՝ Օստիա, իսկ բեռնանավերը Տիբերի երկայնքով՝Հռոմ։ Պապը ափ իջավ Լաթերանյան բազիլիկային որքան հնարավոր է  մոտ գտնվող նավամատույցում, բայց, ամեն դեպքում, գիշերը ստիպված եղավ անցկացնել նավի մեջ, քանի որ  պապական այդ նստավայրը հիմնովին ավերվել էր 1308 թվականին տեղի ունեցած հրդեհից, այնպես որ, անհնար էր ապրել այդտեղ։ Այսպիսով, նա դարձավ պապերից առաջինը, որ հիմնավորվեց Վատիկանում (Մինչ Ավինյոնը պապերը ապրել են Լաթերանյան պալատում)։ Պապի ճամփորդությունը տևեց հինգ ամիս։
Հաջորդ օրը (հունվարի 16-ին կամ 18-ին) նա վերջապես վերջնականապես ափ դուրս եկավ և գնաց Սուրբ Պետրոսի Տաճար՝ Հռոմ մտնելով Սան Պաոլոյի դարպասով, որտեղ նրան տրվեց քաղաքի բանալիները։ Նրան ուղեկցում էր ամբոխը։ Այսպեղ պապը աղոթք կարդաց՝ գոհունակություն հայտնելով Տիրոջը իր երջանիկ վերադարձի համար։ Ավարտվեց նրա վերադարձի առաջին փուլը։ Այն դրոշմված է Սանտա-Ֆրանչեսկա Ռոմանա եկեղեցում գտնվող նրա տապանաքարի բարձրաքանդակներում՝ փորագրված 16-րդ դարում։
Վերադառնալուց հետո Գրիգորիոսն սկսեց աշխատել Ֆլորենցիայի և Պապական պետության միջև վերջնական հաշտության ուղղությամբ։ Նա հանդիպեց իր կողմանակիցների դիմադրությանը և պապական զորքերի անկարգապահությանը։ Այսպես, 1377 թվականի փետրվարի 1-ին Ռիմինիի մոտ Չեզենա քաղաքում կոտորած տեղի ունեցավ. վարձկանները, ովքեր հիմնականում բրետոնական գյուղացիներն էին, ոչնչացրեցին 4 հազար ապստամբների։ Այս ուժերը գլխավորում էր կարդինալ Ռոբերտ Ժենևսկին՝ ապագա հակապապ Կլիմենտ VII-ը։
1378 թվականի գարնանը Սարցանայում տեղի ունեցավ հանդիպում, որտեղ ներկա էին Հռոմի և Ֆլորենցիայի դեսպանները, կայսրի, Ֆրանսիայի, Հունգարիայի, Իսպանիայի և Նեապոլի թագավորների ներկայացուցիչները։ Այս համաժողովի ընթացքում հայտարարվեց, որ պապը մահացավ. դա 1378 թվականի մարտի 26-ի լույս 27-ի գիշերն էր։
Գրիգորիոսի վաղաժամ մահը բառացիորեն նրա՝ Ավինյոնից Հռոմ վերադառնալուց անմիջապես հետո կես տարի անց՝ 1378 թվականի մարտի 27-ին, հանգեցրեց Ուրբանոս VI-ի ընտրությանը, որի օրոք տեղի ունեցավ Արևմտյան Մեծ պառակտումը։
Իր հորեղբոր՝ Կլիմենտ պապի նման նրան ցանկանում էին հուղարկավորել Օվերնում, Շեզ-Դյո աբբայությունում, բայց հռոմեացիները թույլ չտվեցին տանել նրա մարմինը։ Նրա գերեզմանը, որ կառուցվել է 1585 թվականին, գտնվումէ հռոմեական Սանտա-Մարիա Նուովա եկեղեցու, որը 1608 թվականին վերանվանել և նվիրվել է Ֆրանցիսկ Հռոմեացուն, աջ տրանսեպտում։
Օրլինոե (գյուղ, Բալակլավայի շրջան)
Օրլինոե (Орлине, Baydar), գյուղ Ուկրաինայի Սևաստոպոլի Բալակլավայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բայդարի։
2001 թվականի տվյալներով Օրլինոե գյուղում բնակվում էր 1 951 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սևաստոպոլի Բալակլավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հովհաննես Շիրազ
Հովհաննես Շիրազ (Օնիկ Թադևոսի Կարապետյան), հայ մեծանուն բանաստեղծ։ Հայկական ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1975, «Համամարդկային» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար)։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1935):
Կենսագրություն
Ծնվել է 1914 թվականին Ալեքսանդրապոլ քաղաքում (այժմ՝ Գյումրի)։ Շիրազը մեծացել է աղքատության մեջ։ Առաջին գիրքը՝ «Գարնանամուտ» վերնագրով, հրատարակվել է 1935 թվականին։ Նովելագիր Ատրպետը տաղանդավոր պոետին տալիս է «Շիրազ» գրական անունը, որովհետև «Այս երիտասարդի բանաստեղծությունները Շիրազի թարմ և ցողով ծածկված վարդերի բուրմունքն ունեն» (Շիրազը քաղաք է Իրանում, որը հայտնի է իր վարդերով և պոետներով)։ Սովորել է Երևանի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում, այնուհետև՝ Մոսկվայի Մ. Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի գրական բարձրագույն դասընթացներում։ 1958 թվականին հրատարակում է «Քնար Հայաստանի» գրքի առաջին հատորը։ Երկրորդ և երրորդ հատորները հրատարակվում են 1965 թվականին և 1974 թվականին։ Այս ժողովածուները ներառում են Շիրազի պոեզիայի լավագույն նմուշները։ Շիրազի ստեղծագործությունները չափածո են։ Նա հեղինակ է հանրաճանաչ հայրենասիրական և լիրիկական պոեմների ու բանաստեղծությունների, որոնցից են՝ «Անի», «Սիամանթո և Խջեզարե», «Էքսպրոմտ», «Իմ սուրբ Հայրենիք», «Սերս գաղտնի թող մնա», «Հայերի ճակատագիր», «Անդրանիկին» և այլն։ Նա գրել է «Հայոց Դանթեական» մեծածավալ պոեմը, որը Հայոց ցեղասպանության մասին է, թեմա, որն արգելված էր Խորհրդային Միությունում. Գլուխգործոց համարվող այս ստեղծագործության առաջին տարբերակը գրվել է 1941 թ. Շիրազի կենդանության օրոք այդ գործից միայն կարճ հատվածներ հրատարակվեցին Խորհրդային Միությունում և մի քանի գլուխներ Բեյրութում և Թեհրանում։ Պոեմը ամբողջությամբ (ավելի քան 8000 տող) լույս տեսավ Երևանում 1990 թվականին։
Թաղված է Երևանի Կոմիտասի անվան պանթեոնում՝ այլ հանրահայտ հայերի կողքին։
Նրա առաջին կինը հայտնի բանաստեղծուհի Սիլվա Կապուտիկյանն էր։ Նրանց տղան՝ Արա Շիրազը քանդակագործ է։ Շիրազը իր երկրորդ կնոջից՝ Շուշանից յոթ երեխա ունեցավ։ Նրանց որդին՝ Սիփան Շիրազը, պոետ էր։
Հովհաննես Շիրազի անվամբ են կոչվում Երևանի թիվ 169 դպրոցը և Սպահանի մարզի Ջուղայի մի փողոց։ Գյումրիի 19-րդ դարի կառույցում բացվել է Հովհաննես Շիրազի հուշատուն-թանգարանը ։
Անհատականություն
Շիրազը հայտնի էր իր լավ հումորի զգացումով։ 1960-ականների սկզբներին Ջոն Ստեյնբեկը այցելում է Երևանում պոետի բնակարանը, ավելի ուշ Շիրազին ուղղված իր նամակում գրում է՝ ...մարդիկ հարազատ են զգում միասին, երբ նրանք միասին ծիծաղում են։ Եվ ես հիշում եմ, որ Երևանում մենք մի լավ ծիծաղեցինք ։ Եվգենի Եվտուշենկոն և Ալեքսանդր Գիտովիչը պոեմներ են նվիրել Շիրազին։
Շիրազը հանրահայտ և սիրելի պոետ էր Սովետական Հայաստանի ժողովրդի կողմից։ 1974 թվականին, երբ հայտնի քննադատ Սուրեն Աղաբաբյանը Շիրազին հայտնեց նրան Լենինի շքանշանով պարգևատրելու մասին, պատասխանը հետևեց. «Եվ փոխարենը ի՞նչ են նրանք [Սովետական կառավարությունը] ուզում։ Իմ լռությունը գնե՞լ» ։
Պոեզիա
Շիրազը մոտ քառասուն գրքերի հեղինակ է։ Նրա հարուստ բառապաշարը և զգացմունքային ոճը հարստացված ժողովրդական և բարբառային տարրերով, նրա պոեզիան դարձրին Հայ գրականության լավագույն նմուշներից։ Քննադատները նրա շատ գործեր գլուխգործոցներ են համարում։ Ըստ Պարույր Սևակի՝ «Ժամանակակից հայ պոեզիան արթնացավ Շիրազ սարի վրա» ։ «Շիրազը մեծ հանճար է, մենք պետք է հպարտ լինենք, որ պատիվ ունենք անձամբ նրան ճանաչելու»,- գրել է Վիլիամ Սարոյանը։ «Շիրազը իր պոեմները կառուցում է հայկական զգացմունքների տուֆով»,- ավելացնում է Եվգենի Եվտուշենկոն ։
Շիրազի ստեղծագործությունները հայտնի էին ողջ Սովետական Միությունում (նրա գործերը թարգմանել են Արսենի Տարկովսկին և Նիկոլայ Ասեևը) և արտասահմանում։ Նրա գործերը թարգմանվել են աշխարհի ավելի քան 60 լեզուներով։ Ամենից շատ թարգմանվել է բանաստեղծի քնարի անգին գոհարը՝ «Բիբլիական» պոեմը։ Անդրեյ Դեմենտևը գրում է, որ Հովհաննես Շիրազի գործերը շատ դժվար է թարգմանել, քանի որ Սերգեյ Եսենինի նման, նա շատ մետաֆորաներ է օգտագործում ։
Ստեղծագործական աշխատանք
Սկզբում գրողն իր բանաստեղծությունները ստորագրում էր Հովհաննես Շիրակ։ Սակայն Ատրպետը առաջարկում է Շիրակը փոխարինել Շիրազով, որովհետև ինչպես ինքն է նկատում, պատանու բանաստեղծություններն Իրանի վարդաշատ քաղաք Շիրազի վարդերի բուրմունքն ունեն։
1935 թվականին լույս է տեսնում Շիրազի առաջին գիրքը՝ «Գարնանամուտ» վերնագրով, որով էլ տարածվում է բանաստեղծի համբավը։ Անհամար ընթերցողներ դառնում են Շիրազի պոեզիայի սիրահարները։ Ձեռքից ձեռք են անցնում նրա բանաստեղծությունների հրապարակումներն ամսագրերում, լրագրերում։ Շիրազի գրքերը մասունք են դառնում շատերի համար։
Հովհաննես Շիրազի ստեղծագործությունները Հայաստանում լույս են տեսել ավելի քան կես միլիոն տպաքանակով։ Շիրազյան հորդաբուխ ու հայաշեն խոսքը երկար տարիներ հայրենասիրության ու ազգապահպանման պատգամն է վառում աշխարհասփյուռ հայության սրտում։
Հուշեր Շիրազի մասին
Ամբողջ կյանքում նրա համար անմոռաց մնացին գյումրեցի Թադևոսի (հոր) և կարսեցի Աստղիկի (մոր) հետ կապված տպավորությունները։ Թադևոսն Ախուրյանի ափին մի հին ու խարխուլ տնակ ուներ, ուր անց էր կացնում աշխատավոր գյուղացու իր կյանքը՝ գոհություն հայտնելով Աստծուն և՛ տվածի, և՛ չտվածի համար։
Բայց ահա սպանվում է հայրը, իր իսկ խրճիթի շեմին, թուրքական արշավանքի ժամանակ։ Սկսվում է մանուկ Օնիկի տխուր մանկությունը, որն անցնում է գյուղից գյուղ, բանջարանոցից բանջարանոց, մինչև որ ծվարում է Ալեքսանդրապոլի որբանոցում։
«Որբանոցից շատերն էին փախչում,― պատմում է Շիրազն ինքնակենսագրականում,― մեծ մասը դեպի շուկա, իսկ ես՝ դեպի Արփաչայի հովիտները՝ փնտրելու հայրիկիս բոստանը։ Եվ մի վայրկյան ծաղիկների ու կակաչների մեջ մոռանում էի, որ որբ եմ...»։
Անհանգիստ ու կրակոտ խառնվածքը, սակայն, փողոց է նետում նաև Օնիկին, ուր վխտում էին անապաստան երեխաները։ «Ջուր տամ, պաղ ջուր, պուլպուլակի սառը ջուր»,-կանչելով թափառում էր նա, բայց իր իսկ խոստովանությամբ՝ միշտ ձախողակ ու անհաջող։
Բայց ահա այդ ձախողակ օրերի մեջ փայլում է «ճակատագրական մի սուրբ վայրկյան»։ Փողոցով անցնում է սև հացի բոքոնը ձեռքին մի խեղճ կին։ Սոված Օնիկը փորձում է փախցնել հացը, բայց կինը բռնում է նրան ու ... սեղմում կրծքին։ Այդ նրա մայրն էր՝ Աստղիկը, որ վերջապես գտել էր կորած որդուն։ Նա, փաղաքշելով ու «գիժ ջան, գիժ» կրկնելով, տուն է տանում որդուն, որը հին ու կիսափուլ խրճիթ էր։ Մոր խոսքը օրենք էր Օնիկի համար, իսկ նա խորհուրդ է տալիս՝ «Արհեստ սովորիր... արհեստն է մարդուն ոսկե բիլազուկ»։
Արհեստներով հարուստ քաղաք Գյումրիում Շիրազն սկզբում դառնում է կոշկակարի աշակերտ, ապա զբաղվում այլ արհեստներով, բայց ոչ մի զբաղմունք դուր չի գալիս նրան։ Դպրոցում էլ նա լավ սովորողներից չէր։ Միայն հայոց լեզուն էր, որ հարազատ էր նրան։ Այստեղ էլ երևում էր նրա բնածին տաղանդը։ Հասակակիցներից ստանալով «խելառ» մականունը՝ պատանին սկսում է անընդհատ հանգեր հորինել, բառեր կառուցել, բանաստեղծություններ գրել։ Գրում է ձեռքն ընկած պատառոտված թղթերի, ինչ-որ տեղից ճարած թղթե անձեռոցիկների վրա։ Այդ օրերին Գյումրիում իր գրական մայրամուտն էր ապրում Ատրպետը, որին էլ ապագա գրողը ծանոթացնում է իր բանաստեղծական գաղտնիքներին։ Ատրպետը դառնում է Շիրազի առաջին քննադատը և առաջինն էլ կռահում, որ ծնվող բանաստեղծը օժտված է շքեղ տվյալներով։
1930 թվականին պատանի Շիրազի բանաստեղծությունները տպագրվում են տեքստիլ գործարանի թերթում։ Այդ գործարանում նա աշխատում էր որպես ջուլհակ։ Բայց Շիրազի երազանքը «Բանվորի» էջերն էին։ Հեռու չէր նաև այդ օրը։ Իսկ հետո, ժամանակի գրական երիտասարդության հովանավոր Վահրամ Ալազանի շնորհիվ երիտասարդ բանաստեղծի անունը շրջում է Երևանում։
1984 թվականին, երբ այլևս չկար Շիրազը, գրականագետ Սուրեն Աղաբաբյանը գրում է.
«...Ամեն օր, նույն ժամին հայտնվում էր Աբովյան, Ամիրյան, Տերյան փողոցների խաչմերուկներում՝ գլխին հավաքելով իր տաղանդի երկրպագուներին։ Սրանք ասես թե հաղորդակցվում էին Նոյի վաղնջական ժամանակներից, Ավարայրի ռազմադաշտերից, Անիի բերդապարիսպներից, հայոց պատմության քառուղիներից մեր օրերը հասած հրաշագործ առասպելական հերոսի հետ։ Այլևս չի երևալու ազգային ըղձասացի արծվենի կերպարանքը, այլևս բազմությունները չեն լսելու նրա կենդանի, սրամիտ, պատկերավոր խոսքը, այլևս Հովհաննես Շիրազը անցել է հավերժության գիրկը՝ անմահների համար սահմանված հավերժության օրենքով»։
Հովհաննես Շիրազը պաշտում էր երեխաներին։ Նա նրանց համար մինչև ափերը լցված բարության ծով էր։
Մահ
Մահացել է Երևանում 1984 թվականի մարտին, թաղվել է Կոմիտասի անվան պանթեոնում։
Մահվանից 20 տարի անց, համաձայն Շիրազի կտակի (նշված Շիրազի բանաստեղծություններից մեկում), մի քանի հայրենասեր հայերի շնորհիվ նրա սիրտը թաղվել է Արարատ լեռան բարձունքներում՝ սառույցի մեջ ։
Երկերի մատենագրություն
aybuben.com կայքում հասանելի են Հովհաննես Շիրազի որոշ ստեղծագործություններ ։
Սալամաստ
Սալամաստ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում ։ Գտնվում էր Սղերդ քաղաքից 14 կմ հյուսիս-արևելք, գետահովտում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վիլլի (գյուղ, Սուուռե-Յաանի շրջան)
Վիլլի (Võlli), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Սուուռե-Յաանի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 57 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Սուուռե-Յաանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բարկաշնի
Բարկաշնի (Баркашни), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռիչարդ Հարիս
Ռիչարդ Սենտ Ջոն Հարիս (Richard St. John Harris, ), իռլանդացի դերասան, երաժիշտ, գրող և ռեժիսոր։
Հղումներ
Կատեգորիա:Իռլանդացի դերասաններ Կատեգորիա:Իռլանդացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Իռլանդացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Իռլանդացի գրողներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Իռլանդացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Իռլանդացի երգիչներ Կատեգորիա:Իռլանդացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Իռլանդացի փիլիսոփաներ
Սադդամ Հուսեյն
Սադդամը ձևականորեն նախագահ է դարձել 1979 թվականին, թեև նա արդեն դեֆակտո Իրաքի առաջնորդն էր մի քանի տարի։ Բոլոր քաղաքական հակառակորդներին չեզոքանցելուց հետո, ձախակողմյան ուղղվածությանը, կոմունիստներին և ստանալով դիկտատուրա արդյունքով համատեղելով բոլոր բարձրագույն պաշտոնները՝ պատերազմ սկսեց Իրանի հետ, որը շարունակվեց 8 տարի (1980-1988)։ Պատերազմական շրջանում Սադդամ Հուսեյնը կարգադրեց իրականացնել «Անֆալ» գործողությունը ընդդեմ իրաքյան քրդերի, որի արդյունքում իրաքյան զորքերը օգտագործեցին քիմիական զենք, միաժամանակ ճնշում կիրառվեց հակազինվորական ցուցարարների վրա, մեծ մասամբ Շիա իսլամիստ համայնքների վրա։ Պատերազմը խոշոր մարդկային կորուստների պատճառ դարձավ՝ դառնալով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո տեղի ունեցած ամենամեծ կոնֆլիկտը, հանգեցնելով տնտեսության բոլոր ոլորտների անկմանը և երկու երկրներում բնակչության կենսամակարդակի կտրուկ նվազմանը։ Բացի այդ օտարերկրյա վարկավորումները չվճարելու պատճառով Իրաքը հայտնվեց ծանր տնտեսական ճգնաժամի մեջ։ Պատերազմից երկու տարի անց՝ 1990 թվականին, Սադդամի նախաձեռնությամբ տեղի ունեցավ Իրաքի ներխուժումը Քուվեյթ, որը հայտնի է որպես Իրաք-քուվեյթյան պատերազմ, որի արդյունքում իրաքյան զորքերը սկզբում դուրս եկան Քուվեյթի սահմաններից, իսկ հետո ամբողջությամբ ջախջախվեցին Իրաքում։ Երկիրը կրեց ծանր տնտեսական և մարդկային կորուստներ։ Իրաքի պարտության պատճառով 1991 թվականին տեղի ունեցան շիաների և քրդերի կոշտ բռնաճնշումներ, որի արդյունքում մահացավ ավելի քան 100 000 մարդ ։ Իրաքը կորցրեց հսկողությունը մի քանի քրդական շրջանների վրա և օդային տրանսպորտի մեծ մասը։ Բայց հիմնական վնասը հասցվեց տնտեսական պատժամիջոցների միջոցով, գրեթե պարալիզացնելով Իրաքի տնտեսությունը, որը 90-ականներին հիմնված էր էներգակիրների վաճառքի վրա։ Այս պարտությունից հետո Իրաքը կորցրեց ազդեցությունը և տնտեսությունը և այդպես էլ չկարողացավ վերականգնել։
Սադդամը («Սադդամ» նշանակում է «հակադիր») չուներ եվրոպական թարգմանությամբ ազգանուն։
Մանկություն, պատանեկություն, երիտասարդություն
Սադդամ Հուսեյնը ծնվել է Ալ-Աուդջա գյուղում (որը գտնվում է Տիկիրտ քաղաքից 13 կիլոմետր հեռավորության վրա), հողազուրկ քրիստոնիայի ընտանիքում։ Նրա մայրը՝ Սաբհա Թուլֆան ալ-Մուսսալաթը նորածնին անվանեց «Սադդամ»։
Նրա հայրը՝ Հուսեյն Աբն ԱԼ-Մադջիդը, տարբերակներից մեկի համաձայն կորել է նրա ծնվելուց 6 ամիս առաջ, մյուս տարբերակի համաձայն մահացել է, կամ լքել ընտանիքը։ Կան խոսակցություններ, որոնց համաձայն Սադդամը անօրինական ծնունդ է, և հայրը ուղղակի մտացածին է։ Համենայն դեպս Սադդամը 1982 թվականին մահացած մոր համար կառուցեց ահռելի մեծության դամբարան։ Հոր հանդեպ նա այդպիսի վերաբերմունք ցույց չտվեց ։
Իրաքի ապագա ղեկավարի մեծ եղբայրը 12 տարեկանում մահացել է քաղցկեղից։ Ծանր դեպրեսիայի մեջ գտնվող մայրը փորձել է ընդատել հղիությունը և նույնիսկ վերջ տալ կյանքին։ Դեպրեսիան խորացավ այնչափ, որ երբ ծնվեց Սադդամը, նա չցանկացավ տեսնել նորածնին։ Մորեղբայրը՝ Հեյրալլահը, բառացիորեն փրկում է զարմիկի կյանքը՝ վերցնելով նրան մոր ձեռքից, որից հետո երեխան որոշ ժամանակ ապրում է նրա ընտանիքում։ Այն բանից հետո երբ մորեղբայրը ակտիվ մասնակցություն է ունենում հակաբրիտանական աբստամբությանը և նրան բանտ ուղարկեցին, Սադդամը ստիպված եղավ վերադառնալ մոր մոտ։ Հաջորդող տարիներին նա շատ է հարցրել մորը, թե որտեղ է իր մորեղբայրը և ստացել նույն պատասխանը. «Մորեղբայր Հեյրալլահը բանտում է»։ Այդ ժամանակ Սադդամի հորեղբայրը՝ Իբրահիմ Ալ-Հասանը, ամուսնացավ նրա մոր հետ և այս ամուստնությունից ծնվեցին Սադդամի երեք եղբայրները ու երկու քույրերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սպանվածներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Անձինք թղթադրամների վրա Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հետմահու երեխաներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Թոմաս Մյուլեր
Թոմաս Մյուլեր (Thomas Müller, ), գերմանացի ֆուտբոլիստ, «Բավարիա Մյունխեն» ֆուտբոլային ակումբի և Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի խաղացող։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բավարիա Մյունխենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1989 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոններ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012-ի ֆուտբոլիստներ
Կուշլյանշչինա
Կուշլյանշչինա (Кушлянщина), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 29 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Լեշչինցի
Լեշչինցի (Ліщинці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լեշչինցի գյուղում բնակվում էր 431 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,213 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2023,47 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կումարի (Բրազիլիա)
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր
Ծանր ավազ
«Ծանր ավազ» («Тяжёлый песок»), Անատոլի Ռիբակովի վեպը, որն ի սկզբանե տպագրվել է «Հոկտեմբեր» ամսագրում (1978), իսկ հետո լույս է տեսել առանձին գրքով (1979)։ Վեպի սյուժեի հիմքում ընկած է Յակովի և Ռախիլի Իվանովսկիների սերն է և նրանց ընտանիքի պատմությունը, որը շարունակվում է ավելի քան երեք տասնամյակ (1909-1942)։ Իվանովսկիների ընտանիքի հետ միասին ընթերցողը անցնում է Երկու համաշխարհային պատերազմներ, հեղափոխություն Ռուսաստանում, բազմաթիվ ընտանեկան փոփոխություններ, սեր, ժառանգների ծնունդ, և ավարտվում է մահվամբ... Վեպը պատմում է Հոլոքոստի ողբերգության և դիմադրության խիզախության մասին։
Վեպը ժամանակին հրաժարվել են տպագրել և՛ «Новый мир», և՛ «Дружба народов»: Չնայած մեծ դժվարություններին (թեմայի անսովոր լինելու պատճառով), տպագրվելուց հետո այն անմիջապես Ռիբակովին հսկայական ժողովրդականություն բերեց  ։ Խորհրդային ընթերցողի համար վեպի թողարկումը դարձել է գրական սենսացիա, քանի որ 1930-ականներից հետո առաջին անգամ ռուս գրականության մեջ հայտնվել է վեպ, որը նվիրված էր գրեթե բացառապես հրեական կյանքին ։ Հետագայում (արդեն ԽՍՀՄ փլուզումից հետո) վեպի հիման վրա ստեղծվել է բազմասերիանոց ֆիլմ։
Սյուժե
Շվեյցարիայից Սնովսկ քաղաք է ժամանում հայտնի բազելցի բժիշկ Լեոն Իվանովսկին իր Յակով որդու հետ։ Լեոնը ցանկանում է ցույց տալ որդուն այն քաղաք, որտեղ ծնվել է և անցկացրել իր մանկությունը։ Սնովսկում Յակովը ծանոթանում է Ռախիլ Ռախլենկոյի հետ, և երիտասարդները սիրահարվում են միմյանց։ Յակովի հայրը չի աջակցում Ռախիլի հետ ամուսնանալու որդու որոշմանը, քանի որ փոքրիկ քաղաքի հարուստ ընտանիքից մի աղջկա հետ ամուսնությունը կարող է խանգարել հոր ցանկությանը, որ որդին դառնա հայտնի բժիշկ ։
Յակովը շատ է կարոտում իր կնոջը և, արդարացնելով հոր մտավախությունները, զոհաբերում է կարիերան ու գնում է իր կնոջ մոտ՝ Ուկրաինա։ Այստեղ երիտասարդ ընտանիքը դժվար ժամանակներ է ապրում, սակայն, չնայած բոլոր դժվարություններին, նրանք պահպանում են իրենց սերը ։
Ընտանեկան երջանկությունը քանդվում է միանգամից, երբ Ուկրաինան օկուպացնում են գերմանա-ֆաշիստական զորքերը, որոնք սկսում են ոչնչացնել նրա հրեա բնակչությանը։
Վեպի մասին
«Ծանր ավազ» վեպի գլխավոր կերպարների մեծ մասը կրում են աստվածաշնչյան հայտնի հերոսների անուններ՝ Ռախլենկո ընտանիքի ղեկավարը՝ Աբրահամ (Իսահակի որդին), նրա երեխաները՝ Հովսեփն ու Ղազարը, դուստրը՝ Ռաքել, փեսան՝ Յակոբը (Հակոբը), թոռները՝ Դինան, Եֆիմը ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուսերեն վեպեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գրքեր Հոլոքոստի մասին
Սակ (Սղերդի գավառ)
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կոլոմիա
Կոլոմիա (Коломия), քաղաք Ուկրաինայի Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզի Կոլոմիայի շրջանում, մարզային նշանակության քաղաք, շրջկենտրոն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ
Ելենա Լուկշ-Մակովսկայա
Ելենա Լուկշ-Մակովսկայա (Elena Luksch-Makowsky, ), ռուս-գերմանացի նկարիչ, քանդակագործ ։
Կենսագրություն
Ելենան ծնվել է ունևոր պալատական նկարիչ Կոնստանտին Եգորովիչ Մակովսկու և նրա երկրորդ կնոջ` Յուլյա Պավլովայի ընտանիքում, որոնք ունեին ևս երկու որդի։ Ելենայի ավագ եղբայրը Ռուսաստանի արծաթե դարաշրջանի բանաստեղծ Սերգեյ Մակովսկին է։ Ելենան մեծացել է Սանկտ Պետերբուրգում։ Երիտասարդ տարիքում եվրոպական առողջարաններում խնամել է հիվանդ մորը։
Ելենա Մակովսկայան գեղարվեստական կրթություն ստացել է Արվեստը խրախուսող կայսերական ընկերությանը կից գեղարվեստի դպրոցում և Կայսերական գեղարվեստական ակադեմիայում։ 1897 թվականին իր հետագա գործունեության համար կարևոր մի ուղևորություն է մեկնել Վոլգա գետով Ռիբինսկից հասնելով Սամարա, որի ընթացքում ստեղծեց բազմաթիվ էսքիզներ։ Վերադարձի ժամանակ Ելենայի ստեղծագործություններից մեկը ձեռք բերեց եկաթուղային մագնատ և մեկենաս Իվան Ստանիսլավովիչ Բլոխը, որն էլ նրան շնորհեց երկամյա կրթաթոշակ արտերկրում սովորելու համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի կին քանդակագործներ Կատեգորիա:Գերմանացի նկարչուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քանդակագործներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կրասիմիր Ավրամով
Կրասիմիր Ավրամով (բուլղարերեն` Крассимир Аврамов, ), բուլղարացի երգիչ, ով 2009 թվականի մայիսին Illusion երգով ներկայացրել է Բուլղարիան Եվրատեսիլ 2009-ում և մրցույթի կիսաեզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 16-րդ հորիզոնականը, ինչը թույլ չի տվել, որ նա հանդես գա նաև եզրափակիչ փուլում։ Հայրենի Բուլղարիայում Կրասիմիր Ավրամովը հայտնի է «Մարդ-ձայն» պատվանունով (Човекът-Глас) : Համերգներով շրջագայել է Բուլղարիայում և եվրոպական այլ երկրներում։ 2016 թվականին իր առաջին համերգն է տվել նաև մայրաքաղաք Սոֆիայում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մայիսի 11 ծնունդներ Կատեգորիա:1972 ծնունդներ Կատեգորիա:Բուլղարացի երգիչներ
Ֆրանսիսկո Վիլյա
Ֆրանսիսկո Վիլյա (Francisco Villa, ի ծնե՝ Խոսե Դորոթեո Արանգո Արամբուլա (José Doroteo Arango Arámbula)), հայտնի նաև որպես Պանչո Վիլյա (Pancho Villa), ), մեքսիկացի հանցագործ, հետագայում՝ հեղափոխական հրամանատար, Մեքսիկական հեղափոխության (1910—1907 թթ.) ղեկավարներից։
1913 թ. կազմավորել է Հյուսիսային դիվիզիան, որի հսկողության տակ գտնվող տարածքում բռնագրավվել է կալվածատիրական հողը, ինչպես նաև մասնավոր արտադրական ձեռնարկությունները, ծավալել է դպրոցների շինարարություն։ 1914 թ. դեկտեմբերին Վիլյայի զորքերը և Մապատայի գյուղացիական ջոկատների հետ մտել են Մեխիկո, սակայն 1915 թ. հունվարին ստիպված թողել են մայրաքաղաքը։
Քերականական բացատրություններ
Վիլյան կազմել և գործածել է հայերեն բառեր, որոնց մի մասը՝ տնտղել, լպրծուն, զուգակշիռ, ժրաջան, գրավաճառ և այլն, առ այսօր կենսունակ են։ Բառարանին կցված է հայերենի քերականության ուրվագիծ («Հայոց լեզվի ներածություն»), որը պարունակում է տեղեկություններ հայկական այբուբենի տառերի ձևի, դրանց հնչման, անունների հոլովման, հնչյունափոխության, ածականների և սրանց համեմատության աստիճանների, բայական համակարգի և այլ հարցերի մասին։ Առանձին գլխով Վիլյան ներկայացրել է հայ կաթողիկոսների և թագավորների ժամանակագրությունը։ Ետմահու լույս է տեսել նրա հիշատակարանը։ Գրել է նաև կրոնական բնույթի գործեր։
Գրականություն
Կատեգորիա:Մեքսիկական հեղափոխական գործիչներ Կատեգորիա:1877 ծնունդներ Կատեգորիա:1923 մահեր Կատեգորիա:Հրաձգային զենքից մահացածներ Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Քաղաքական կեղծանուններ
Էքսցենտրիսիտետ
Էքսցենտրիսիտետ, Կոնական հատույթի թվային հատկանիշ, որը ցույց է տալիս նրա շեղման աստիճանը շրջանագծից։ Սովորաբար նշանակվում է “e” կամ “ε”:
Ռոնալդ Ռեյգան
Ռոնալդ Ռեյգան (Ronald Reagan, ), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների 40-րդ նախագահն է։ Այս պաշտոնը զբաղեցրել է 1981 թվականի հունվար 20-ից մինչև 1989 թվականի հունվար 20-ը։
Ռոնալդ Ռեյգանը երիտասարդական տարիներին եղել է դերասան և նկարահանվել է մոտ 19 ֆիլմում ։
Պատանեկություն
Ռոնալդ Ռեյգանը ծնվել է 1911 թվականի փետրվարի 6-ին Իլինոյս նահանգի Տամպիկո գյուղում գտնվող բարձրահարկ բնակարանում։ Ավելի ուշ նա նկատել է.
Հայրը եղել է Ջոն Էդվարդ «Ջեք» Ռեյգանը, մայրը՝ Նել Ուիլսոն Ռեյգանը ։ Հայրը իռլանդա-կաթոլիկ ծագում է ունեցել, իսկ մայրը՝ անգլիական և շոտլանդական արմատներ ։ Ռոնալդը ունեցել է նաև ավագ եղբայր՝ Նիլ Ռեյգանը (1908-1996), որը դարձել է գովազդատու ։ Տեսնելով նորածին որդուն՝ Ջեք Ռեյգանը նկատել է.
Ռեյգանի ընտանիքը որոշ ժամանակ տեղափոխվել է Իլինոյսի տարբեր քաղաքներ, այդ թվում՝ Մոնմութ, Գեյլսբերգ և Չիկագո։ 1919 թվականին նրանք վերադարձել են Տամպիկո և ապրել «Փիթնի» ունիվերսալ խանութի վերևի հարկում, որտեղ աշխատել է Ջեքը ։ Դառնալով նախագահ և հաստատվելով Սպիտակ տանը՝ Ռեյգանը կատակել է, որ նա կրկին ապրում է խանութի վերևի հարկում ։ «Փիթնի Սթոր» խանութի փակումից հետո, 1920 թվականին Ռեյգանները տեղափոխվել են Իլինոյս՝ Դիքսոն քաղաք ։ Միջին Արևմուտքի «փոքրիկ տիեզերքը» մեծ տպավորություն է թողել Ռոնալդի հիշողության մեջ ։ Նա հաճախել է Դիքսոնի միջնակարգ դպրոց, որտեղ հետաքրքրություն է ցուցաբերել դերասանական արվեստի և սպորտի նկատմամբ և զարգացրել է պատմիչի հմտությունները։ Տեղից տեղ հաճախակի տեղաշարժերը ստիպել են Ռոնալդին փոխել դպրոցները, և ամեն անգամ նա, որպես նորեկ, ստիպված է եղել հաղթահարել դասընկերների զգուշավոր անվստահությունը։ Գործերը հաշտվել է միայն 1924 թվականին Դիքսոնի ֆուտբոլային թիմում Ռոնալդի հաջող խաղից հետո։ Սակայն, ամենամեծ ճանաչմանը նա հասել է երբ Ռոկ-Ռիվեր գետի «Lowell Park»-ում աշխատում էր իր առաջին աշխատանքում որպես փրկարար։ Սկսած 1926 թվականից՝ 7 եղանակների ընթացքում, նրանք փրկել են 77 խեղդվողների, ինչով Ռեյգանը հպարտացել է իր ողջ կյանքի ընթացքում
1928 թվականին ավարտել է Դիքսոնի միջնակարգ դպրոցը և ընդունվել Յուրիկա քոլեջ (Իլինոյս)՝ տնտեսագիտության և սոցիոլոգիայի ֆակուլտետ։ Ճիշտ է, այնտեղ, ինչպես դպրոցում, նա բնավ չի փայլել գիտություններում։ Միևնույն ժամանակ, նա փորձել է ակտիվորեն մասնակցել հասարակական կյանքին, եղել է «Tau Kappa Epsilon» ուսանողական եղբայրության անդամ և ժամանակի ընթացքում նույնիսկ ղեկավարել է ուսանողական ինքնակառավարման կազմակերպումը։ Այդ պաշտոնում նա գլխավորել է ուսանողական ապստամբությունը քոլեջի նախագահի դեմ, որը որոշել էր կրճատել ֆակուլտետը ։ Նա նաև ակտիվորեն զբաղվել է սպորտով, այդ թվում՝ ամերիկյան ֆուտբոլով ։ Ավելի ուշ նա նշել է.
Ռադիո և կինո
Ռեյգանն իր արտիստական կարիերան սկսել է որպես ռադիոհաղորդավար։ 1932 թվականին քոլեջն ավարտելուց հետո նա տեղափոխվել է Այովա նահանգ, որտեղ աշխատել է շատ փոքր ռադիոկայաններում ։ Այովայի համալսարանը Ռեյգանին վարձել է «Այովա Յանկիզ» ֆուտբոլային թիմի խաղը ռադիոյով լուսաբանելու համար։ Յուրաքանչյուր ռեպորտաժի համար Ռեյգանը ստացել է 10 դոլար ։ Ավելի ուշ Ռոնն ասել է, որ սպորտային մեկնաբան աշխատելու ժամանակը լավագույնն է եղել իր կյանքում ։ Ավելի ուշ նա ստանձնել է Այովայում գտնվող Դավենպորտ քաղաքի «WOC» ռադիոկայանի հաղորդավարի պաշտոնը։ Այս գործի շնորհիվ Ռեյգանը ամսական 100 դոլար է ստացել։ Իր ձայնի շնորհիվ Ռեյգանը հրավիրվել է «WHO», որը գտնվում էր Դե Մոյնում։ Այստեղ ուղիղ եթերով հենց մարզադաշտում մեկնաբանել է «Չիկագոյի Կաբս» բեյսբոլի թիմի խաղերը ։
Քաբսի հետ Կալիֆոռնիայում ճանապարհորդելուց հետո Ռեյգանը 1937 թվականին սկսել է հաճախել կինոփորձերի և յոթ տարվա ժամկետով պայմանագիր է կնքել Ուորներ Բրոս կինոստուդիայի հետ ։ Առաջին անգամ խաղացել է «Սեր ուղիղ եթերի ժամանակ» ֆիլմում (1937 թվական)։ 1938 թվականին դերասանը ընդգրկվել է կինոգիլդիայի արհմիության մեջ։ Մինչև 1939 թվականի վերջը հասցրել է նկարահանվել շուրջ 19 ֆիլմերում, այդ թվում «Հաղթել խավարը» (1940 թվական) ֆիլմում։ Նկարահանվել է «Ճանապարհ դեպի Սանտա Ֆե» հայտնի ֆիլմում, որտեղ մարմնավորել է հայտնի ֆուտբոլիստ Ջորջ Հիպերին «Նյուտ Ռոքնին՝ իսկական ամերիկացին» կենսագրական ժապավենում։ Այդ ժամանակից ի վեր երկար ժամանակ Ռոնալդը հասարակության մեջ հայտնի էր «Հիպեր» մականունով։
Ռեյգանի դերն ավելի տպավորիչ է եղել 1942 թվականի «Քինգզ Ռոու» ֆիլմում։ Ֆիլմը ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի, սակայն Ռոնալդի խաղը հավանության չի արժանացել (տեսաբաններից մեկը նույնիսկ գրել է, որ դերասանը «ուղղակի թեթևամտորեն ծանոթացել է կերպարի հետ»։ Չնայած շատ կինոքննադատներ նշել են, որ դա եղել է Ռեյգանի լավագույն ֆիլմը, The New York Times-ի լրագրող Բոսլի Քրաուզերը՝ ամենահանրաճանաչ կինոքննադատներից մեկը, խստորեն քննադատել է դերասանին ։
Ինքը՝ Ռոնալդ Ռեյգանը նշել է, որ հենց այս ֆիլմը՝ «Քինգզ Ռոու»-ն է իրեն հայտնիություն բերել ։ Սակայն հետագայում հաջողության չի հասել, քանի որ ֆիլմի էկրան բարձրանալուց երկու ամիս անց ապագա նախագահը զորակոչվել է բանակ և վերադառնալուց հետո չի խորացել կինեմատոգրաֆիայի մեջ։
Ծառայությունից վերադառնալուց հետո Ռոնալդ Ռեյգանը նկարահանվել է «Այս բանակը» (1943 թվական), «Բոնզո, քնելու ժամանակն է» (1951 թվական), «Գործընկեր Տենեսիից» (1952 թվական), «Օրենք և կարգուկանոն» (1953 թվական), «Ծովային վհուկներ» (1957 թվական), «Թռչունների թագուհին Մոնտանայից» (1954 թվական) և «Մարդասպանները» (1964 թվական) ֆիլմերում ։
Իր ամբողջ կինոկարիերայի ընթացքում Ռեյգանը նկարահանվել է մոտ 54 գեղարվեստական ֆիլմերում։ Շատ դեպքերում դրանք փոքր լսարանի համար նախատեսված Բ-կարգի ֆիլմեր էին։ Այդ ֆիլմերը այնքան էլ լայն ճանաչում և դրական կարծիքներ չեն ստացել ։ Հետագայում կատակով Ռեյգանն ասել է.
Ռազմական ծառայություն
1937 թվականի ապրիլի 29-ին, 14 հեռակա ռազմական դասընթացներ անցնելուց հետո, Ռեյգանն ընդգրկվել է շարքերում ՝ որպես դե Մոյնի (Այովա) 322-րդ B-դաս հեծելազորային գնդի շարքային։ 1937 թվականի մայիսի 25-ին նրան շնորհվել է հեծելազորային սպայական պահուստային կորպուսի երկրորդ լեյտենանտի կոչում։ Հունիսի 18-ին այն վերագրվել է 323-րդ հեծելազորային գնդին ։ Պաշտոնական համարը եղել է՝ 0 357 403:
1942 թվականի ապրիլի 18-ին նա ստացել է ռազմաճակատ մեկնելու հրաման, սակայն բժշկական հանձնաժողովը կարճատեսության պատճառով նրան դասակարգել է սահմանափակ պիտանի, ինչը բացառել էր արտերկրում ծառայության իրականացումը ։ Նրա առաջին նշանակումը կապի սպայի պաշտոնն էր Սան Ֆրանցիսկոյի բեռնման նավահանգստում, այն իրականացրել է փոխգործակցություն նավահանգստի և տրանսպորտի վարչությունների միջև ։ 1942 թվականի մայիսի 15-ին հեծելազորից տեղափոխվել է նրանց շարքերը և նշանակվել հասարակայնության հետ կապերի ծառայությունում, հետագայում տեղափոխվել է առաջին կինոարտադրության բաժին Քալվեր Սիթիում (Կալիֆոռնիա) ։
1943 թվականի հունվարի 14-ին Ռեյգանն դարձել է առաջին լեյտենանտ և ուղարկվել է ծառայելու Բերբանկ քաղաքի Provisional Task Force Show Unit-ում ։ Այնտեղ ծառայելով՝ նա վերադարձել է առաջին կինոարտադրության բաժին։ 1943 թվականի հուլիսի 22-ին Ռեյգանը ստացել է կապիտանի կոչում ։
1944 թվականի հունվարին կապիտան Ռեյգանը ժամանակավոր ծառայություն անցնելու համար ուղարկվել էր Նյու Յորք, որտեղ նա պետք է մասնակցեր վեցերորդ ռազմական վարկի բացմանը։ 1944 թվականի նոյեմբերի 14-ին այն կրկին ուղարկվել է 18-րդ ռազմաբազա, որտեղ և ծառայել է մինչև պատերազմի ավարտը։ 1945 թվականի փետրվարի 2-ին նրա թեկնածությունը առաջարկվել էր մայորի կոչման համար, սակայն այդ առաջարկությունը մերժվել էր նույն թվականի հուլիսի 17-ին ։ Նա վերադարձել է Կալիֆոռնիայում գտնվող Մակ-Արթուր բերդամաս, որտեղ ծառայությունը ավարտել է 1945 թվականի դեկտեմբերի 9-ին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտին նրա ստորաբաժանումը 400 ուսումնական ֆիլմ է նկարահանել ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի համար ։
Արհմիություն
1941 թվականին առաջին անգամ Ռեյգանը կինոդերասանների գիլդիայի տնօրենների խորհրդի կողմից ընտրվել է որպես պահեստային դերասան։ Նա դեր չի ունեցել գիլդիայի հետ համագործակցության առաջին տարիների ժամանակ։ Նա պարզապես ներկա էր լինում խորհրդի նիստերին և ուշադրություն էր դարձնում այն ամենին, ինչ ասում էին նրան ավելի փորձառու և ազդեցիկ դերասանները, որոնց թվում էին ժամանակի բավականին հայտնի անձինք ։ 1947 թվականին կազմակերպությունում տեղի է ունեցել շահերի և կանոնների բախում, ինչը հանգեցրել է տնօրենների խորհրդի 6 անդամների և գիլդիայի նախագահի հրաժարականին։ Ռեյգանին առաջադրել են «ԳԿԱ»-ի նախագահի թեկնածու արտահերթ ընտրություններում, և նա այդ ընտրություններում հաղթել է ։ Ավելի ուշ նա նախագահ է ընտրվել ևս հինգ տարի անընդմեջ՝ 1947-1952 թվականներին, իսկ վեցերորդ անգամ ընտրվել է 1959 թվականին փոքր ընդմիջումից հետո։ Այդ ընթացքում Ռեյգանը գիլդիան ղեկավարել է շատ բարդ տարիների ժամանակ։ Այդ տարիներն առաջնորդվում էին աշխատանքային վեճերով․ Թաֆտ Հարթլիի օրենքի՝ աշխատանքային հարաբերությունների կարգավորման ակտի վերաբերյալ ։
1940-ական թվականների սկզբին Ռեյգանը համագործակցել է Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի հետ՝ նրանց հայտնելով կինոարդյունաբերության այն աշխատակիցների անունները, որոնց նա կասկածում էր կոմունիզմի մեջ ։
1947 թվականին նույնպես՝ որպես գիլդիայի նախագահ, Ռեյգանը ցուցմունք է տվել կինոարդյունաբերության մեջ կոմունիստների ազդեցության վերաբերյալ ։ Ռեյգանը համոզված էր, որ կոմունիստները փորձում են «սեփականաշնորհել» կինոարդյունաբերությանը, իսկ «Ռուսներն արդեն ուղարկել են իրենց առաջավոր ջոկատը, որպեսզի նվաճեն մեզ»։ Ասել է 1951 թվականին ։
1950-ական թվականների վերջին Ռեյգանը նկարահանվել է մի քանի փոքր ֆիլմերում և որոշել է միանալ մեդիային։ Նա հրավիրվել էր «General Electric Theater»-ի ամենշաբաթյա դրամատիկական սերիալի հաղորդավարի դերի համար։ Պայմանագրի համաձայն՝ նա տարեկան 10 շաբաթ պետք է շրջեր «Ջեներալ էլեկտրիկ»-ի գործարաններում։ Նույնիսկ հաճախ ստիպված է եղել օրական 14 ճառ արտասանել ։ Մեկ տարվա ընթացքում 125 հազար դոլար է ստացել (2008 թվականի տվյալներով՝ այդ չափի գումարը համարժեք է 1 միլիոն դոլարի)։
Նրա վերջին աշխատանքը, որպես պրոֆեսիոնալ դերասան, եղել է 1964-1965 թվականների ընթացքում «Օրեր մահվան հովտում» հեռուստասերիալում հաղորդավարի և գլխավոր դերակատարի դերում ։
Ամուսնություն և երեխաներ
1938 թվականին Ռեյգանը դերասանուհի Ջեյն Ուայմանի հետ նկարահանվել է ֆիլմում (1917-2007)։ Նշանադրությունը տեղի է ունեցել 1940 հունվարի 26-ին Կալիֆորնիայի Wee Kirk o' the Heather եկեղեցում ։ Նրանք ունեցել են երկու երեխա՝ Մորին (1941-2001 թվականներ) և Քրիստինան (ծնվել և մահացել է 1947 թվականին), որդեգրեն են երրորդին՝ Մայքլին (ծնվել է 1945 թվականի մարտի 18-ին) ։ 1948 թվականին Ուայմանը սկսել է ամուսնալուծության գործընթացը՝ պատճառաբանելով կինոդերասանների գիլդիայում ամուսնու զբաղվածության և նրա քաղաքական հավակնությունների մասին ։ 1949 թվականին ամուսիններն ամուսնալուծվել են, և մինչև Դոնալդ Թրամփի ընտրվելը Ռոնալդ Ռեյգանը միակ ամուսնալուծված նախագահն էր ԱՄՆ-ի պատմության մեջ ։
1949 թվականին Ռեյգանին, որպես գիլդիայի նախագահ, դիմել է դերասանուհի Նենսի Դևիսը (1921-2016), նա խնդրել է հանել իր ազգանունը հոլիվուդյան սև ցուցակից։ «Ես չգիտեմ, թե արդյոք դա սեր էր առաջին հայացքից, բայց դա հաճելի մերձեցում էր» ։ Նրանց նշանադրությունը տեղի է ունեցել Լոս Անջելեսի Չեյզեն ռեստորանում, պսակադրվել են 1952 թվականի մարտի 4-ին Սան Ֆերնանդոյի հովտում գտնվող Լիթլ Բրաունի եկեղեցում ։ Նրանք ունեցել են երկու երեխա՝ Փեթին (ծնվել է 1952 թվականի հոկտեմբերի 22-ին) և Ռոնը (ծնվել է 1958 թվականի մայիսի 20-ին)։
Մեկնաբանները նրանց փոխհարաբերությունները նկարագրել են որպես իրապես մտերիմ և ինտիմ ։ Երբ Ռեյգանը նախագահ դարձավ, իսկ նա առաջին տիկին, նրանք հաճախ ցուցադրում էին իրենց սերը միմյանց հանդեպ։ «Նրանց հարաբերությունները երբեք չեն վերաճել ամաչելու, նրանք չեն դադարել միմյանց ուշադրության նշաններ ցույց տալ» ։ Ռոնալդը իր կնոջ մորը անվանել է Ռոնի ։ Մի անգամ նա գրել է. «...Նա այն է, ինչ ես փայփայում և վայելում եմ... ինձ համար ամեն ինչ անտարբեր կլիներ առանց նրա»։ 1981 թվականին նրա դեմ մահափորձի հետևանքով, երբ նախագահը հիվանդանոցում էր հայտնվել, Նենսին քնած էր նրա վերնաշապիկում, քանի որ նրան հանգստացնում էր ամուսնու հոտը .. Ամերիկյան ժողովրդին ուղղված նամակում (1994) Ռեյգանը գրել է. «Վերջերս իմացա, որ դարձել եմ Ալցհեյմերի հիվանդությամբ տառապող միլիոնավոր ամերիկացիներից մեկը... ես ցանկանում եմ միայն, որ Նենսին չկիսի այդ ճակատագիրը» ։ 1998 թվականին Նենսին Vanity Fair ամսագրին հայտարարել է. «Մենք դեռ շատ ենք սիրում միմյանց։ Երբ ես ասում եմ, որ իմ կյանքը սկսվել է Ռոնիով, դա իսկապես այդպես է, ես չեմ կարող պատկերացնել իմ կյանքն առանց նրա»։