cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սեն Մորիս (Շվեյցարիա)
Սեն Մորիսի ներկայիս տարածքում են գտնվել հին հռոմեական Ագաունում ռազմական ճամբարը, միջնադարում՝ Սեն Մորիսի աբբայությունը, որտեղ գործել է Շվեյցարիայում հռչակված բարձրագույն դպրոց՝ Collège de Saint-Maurice-ը։
Սեն Մորիսն ընկած է դեպի Ռոնի գետահովտի վերին հատվածը տանող լեռնանցքի սկզբնամասում, և նրա ռազմավարական կարևոր դիրքը նկատի առնելով՝ դեռևս 15-րդ դարում այստեղ ամրոց է կառուցվել, իսկ 1880 թվականից մերձակա սարալանջին սկսվել է նաև բերդի շինարարությունը ։
Պատմություն
Պատմական փաստաթղթերում Սեն Մորիսն առաջին անգամ հիշատակվել է 200 թվականին՝ որպես Acaun[ensis] [quadragesimae] Gal[liarum]; Միջին դարերում՝ 1003 թվականին, ի պատիվ կաթոլիկ եկեղեցու սուրբ Մորիսի, բնակավայրի անվանման մեջ Acaunum-ը (Agaune) փոխարինվել է Saint-Maurice-ով ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Սեն Մորիսի մի շարք պատմամշակութային հուշարձաններ ընդգրկված են Շվեյցարիայի համազգային նշանակության պատմամշակութային ժառանգության ցանկում, այդ թվում՝ St. Maurice Agaunum աբբայությունը, ամրոցը՝ կանտոնային ռազմական թանգարանով հանդերձ, Պիեռի տունը (Maison de la Pierre) և Ռոնի վրա գցված միջնադարյան կամուրջը։ Սեն Մորիսի հին քաղաքամասն ամբողջությամբ ներառված է նաև Շվեյցարական ժառանգության գույքացանկում ։
Ժողովրդագրություն
2017 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով Սեն Մորիսն ուներ 4,595 բնակիչ, որոնց մոտավորապես 26%-ը օտարերկրացիներ էին ։ Քաղաքի բնակչության թվաքանակը պատմական ժամանակի ընթացքում կրել է հետևյալ փոփոխությունները
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Շվեյցարիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վալե կանտոնի բնակավայրեր
Բազալիևսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Բազալիևսկի գյուղական խորհուրդ  (Базаліївська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգունևսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Բազալիևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 682 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 47.7 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14.3 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1928 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բրետյակ (գյուղ, Բուրզյանսկի շրջան)
Բրետյակ (Бретяк, Берәтәк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրզյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 458 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրզյանսկի շրջանի բնակավայրեր
(3364) Զդենկա
(3364) Զդենկա (Zdenka), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի ապրիլի 5-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,198886 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9696 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4281 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1190,97 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,302273 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,55° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լիարդ
Լիարդ (Liard River), գետ Կանադայում, Մակենզի գետի ձախ վտակը։ Սկիզբ է առնում Փելլի լեռներից (Ժայռոտ լեռների համակարգ)։ Երկարությունը 1215 կմ է։ Նավարկելի է Ֆորտ Լիարդ քաղաքից սկսած։ Գետաբերանում է Ֆորտ Սիմպսոն քաղաքը։
Անվանում
Անվանման անգլերեն գրությունը Liard է․ արտասանվում է Լայարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադայի գետեր
Գալաևեց
Գալաևեց (Галаєвець), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գալաևեց գյուղում բնակվում էր 122 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Live in Anaheim
Live in Anaheim - Յան Գիլլանի կրկնակի ալբոմն է։ Թողարկվել է 2008 թվականին. կենդանի ձայնագրություն է՝ արված 2006 թ. սեպտեմբերին՝ Անահեյմում, Կալիֆոռնիա։ Թողարկվել է նաև DVD տարբերակով։
Երգեր
Դիսկ 1
Դիսկ 2
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2008 ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Քաջերի կյանքից
«Քաջերի կյանքից», Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից ։
Պատմություն
Այս ստեղծագործության գրման տարեթիվն անհայտ է։
Առաջին անգամ տպագրվել է Թիֆլիսում՝ 1894 թվականին լույս տեսած «Հորիզոն» գրական հանդեսի առաջին գրքում (էջ 87-96), այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 25-34) ։
Ինքնագիրը չի պահպանվել։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Հորիզոն» գրական հանդեսի առաջին գրքից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներ
Կզըլքիլիսա (Սպերի գավառ)
Կզըլքիլիսա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում ։ Գտնվում էր Շինեք գյուղից 5-6 կմ հարավ-արևմուտք, գետակի ափին ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Կուտուզովկա (ավան, Խարկովի շրջան)
Կուտուզովկա (Кутузівка), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1839 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կուտուզովկա ավանում բնակվում էր 1 184 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,46 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2573,91 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ Կատեգորիա:1839 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Նյու Յորք)
Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Museum of Modern Art, կրճատ` MoMA), ժամանակակից արվեստի առաջին թանգարաններից մեկը։ Ունենալով ընդգրկուն հավաքածու` նմանատիպ շատ թանգարանների համար չափանիշ է հանդիսանում ։ ԱՄՆ-ի` այցելուների թվով երրորդ թանգարանն է, մտնում է աշխարհի ամենաբարձր հաճախելիություն ունեցող թանգարանների 20-յակի մեջ ։ 2013 թվականին թանգարան է այցելել 3.066.337 մարդ ։ Նյու Յորքի տեսարժան վայրերից է։
Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1928 թվականին Մանհեթենի գրասենյակային տարածքների վեց սրահներում Ռոքֆելլերների ընտանիքի աջակցությամբ։ Թանգարանի առաջին տնօրենը եղել է արվեստագետ Ալֆրեդ Բարրը։
Թանգարանի ներկայիս շենքի շինարարությունը սկսվել է 1939 թվականին։ 1950-ական թվականներին այն ինտերնացիոնալ ոճով վերակառուցել է Ֆիլիպ Ջոնսոնը։ 1980-ական և 2000-ական թվականների վերանորոգումների արդյունքում թանգարանի մակերեսը մեծացել է մի քանի անգամ։
1947 թվականին թանգարանը պայմանագիր է կնքել Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանի հետ, որի համաձայն` արվեստի գործերը, որոնք ժամանակակից արվեստից անցնում են դասականի մեջ, անցնում են Մետրոպոլիտեն թանգարանին։ Եթե վեց տարի հետո պայմանագիրը չչեղարկվեր, ապա Ժամանակակից արվեստի թանգարանը կկորցներ իր հավաքածուի բազմաթիվ գործեր, որոնք վերածված կլինեին ժամանակակից արվեստի դասական գործերի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի թանգարաններ Կատեգորիա:Նյու Յորքի պատկերասրահներ Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կիլիկիայի բարբառ
Կիլիկիայի բարբառ, այսպես է կոչվել Զեյթունի, Մարաշի, Հաճնի, Քիլիսի, Փայասի, Ալեքսանդրետի, Անթաքիայի և շրջակա հայաբնակ գյուղերի հայերենը։
Ընդհանուր հատկանիշներ
Ընդհանուր հատկանիշներից են՝ մասնիկով բայի սահմանական ներկայի կազմությունը (գօ ձախին, գաշտօմ),
Շեշտված վանկում՝ Անձնական դերանունների հարցականը գրաբարատիպ է (ըզքիզ, ըգձիզ), բացառականը կազմվում է տրական կամ սեռական հիմքով և էց վերջավորությամբ (քիննէց), գործիականը՝ Գերակատար դերբայն ունի իր, աձ, մօն վերջավորություններ (վերջինս կրավորական բայերի համար)։ Սահմանական ներկան ու անկատարը կազմվում են գօ մասնիկով (գօ ձախիմ՝ ծախում եմ), իսկ սրանց շարունակականը՝ նույն մասնիկի կրկնությամբ (գօ գուզիմ)։ Զեյթունի բարբառն ունի մեկ ենթաբարբառ, որի առավել տարբերակիչ հատկանիշներից է
Կատեգորիա:Գա ճյուղի բարբառներ
Մելնիկովո (գյուղ, Պրիոզյորսկի շրջան)
Մելնիկովո (Мельниково, Räisälä), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Պրիոզյորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1665 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Պրիոզյորսկի շրջանի բնակավայրեր
Բանտային աշտարակ
Բանտային աշտարակ (der Fangelturm), ամրոց պաշտպանական աշտարակ։ Քաղաքի պարսպի և քաղաքային դարպասների հետ մտնում է Նոյբրանդենբուրգ ամրոցի մեջ։ Նաև հայտնի է որպես վանական Աշտարակ (der Mönchenturm):
Աշտարակը գտնվում է քաղաքի կենտրոնական մասում ՝ Դարենշտրասսում։ Մոտակայքում է գտնվում Ֆրանցիսկյան վանքը, որի պատվին աշտարակն անվանում են վանական։ XIV-XV դարում կառուցվել է որպես բարձր պաշտպանական կառույց։ Ժամանակի ընթացքում աշտարակը կորցրել է իր պաշտպանական համակարգը և մինչև 19-րդ դարը աշտարակն օգտագործվել է որպես քաղաքային բանտ ։
Աշտարակը, ներառյալ քարե ծիլերը, ունի 25 մետր բարձրություն, 6,5 մետր տրամագիծ, 2,30 մետր ստորոտում պատի հաստությունը։ Ներկայիս հասանելիությունը և անցումը մոտ աշտարակի կառուցվել են միայն XIX դարում։ Ծիլերը և ատամնավոր պատերը նույնպես կառուցվել են 19-րդ դարի վերակառուցումից հետո։
Նախկին մուտքի ետևում գտնվող գմբեթավոր պահոցում, 6 մետր բարձրության վրա, կա կլոր անցք, այսպես կոչված, «վախի անցք»։ «Վախի անցքի» միջոցով դատապարտյալները ապահովվում էին սնունդով, լույսով և օդով ։
Ներկայումս աշտարակը բաց է այցելուների համար ։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Բոլորակ աշտարակներ Կատեգորիա:Աշտարակներ Գերմանիայում
Գոլուբի (գյուղ, Լիպովա Դոլինայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Գոլուբի գյուղում բնակվում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Blackpink խմբի սկավառակագրություն
Հարավկորեական Blackpink գըրլ բենդի սկավառակագրությունն իր մեջ ներառում է՝ մեկ կորեերեն և մեկ ճապոներեն ստուդիական ալբոմ, մեկ կորեերեն վերահրատարակում, երկու մինի ալբոմ, երկու սինգլային ալբոմ և տաս սինգլ։ Խումբն իր դեբյուտը կատարել է 2016 թվականի օգոստոսի 8-ին՝ «Square One» սինգլային ալբոմով։
2017 թվականի հունիսի 27-ին խումբը, թվային տարբերակով, թողարկել է «As If It’s Your Last» սինգլը։ Այն համարվում է խմբի երկրորդ սինգլը, որը, Հարավային Կորեայում, հասել է 2,500,000 հավաստագրային ներբեռնման։ 2017 թվականի օգոստոսի 30-ին, Blackpink-ը դեբյուտ է կատարել Ճապոնիայում, թողարկելով «Blackpink» մինի ալբոմը, որը իր մեջ ներառում է խմբի, այդ ժամանակվա երգերի ճապոներեն տարբերակները։ Ալբոմը շահույթապես հաջողված էր։ Այն դեբյուտ է կատարել Oricon չարթի բարձրագույն հորիզոնականում և, երկրի ներսում, վաճառվել է ավելի քան 80 000 օրինակով ։
2018 թվականի հունիսի 15-ին խումբը թողարկել է իր առաջին կորեերեն մինի ալբոմը՝ «Square Up»-ը, որը դեբյուտ է կատարել Gaon հարավկորեական չարթի բարձրագույն հորիզոնականում։ «Square Up»-ը, Billboard 200 չարթում, հասել է 40-րդ հորիզոնական, իսկ «Ddu-Du Ddu-Du» հիթ սինգլը, Gaon չարթի բարձրագույն հորիզոնականում, երեք շաբաթ է անցկացրել։ «Ddu-Du Ddu-Du»-ն նաև խմբի առաջին սինգլն է, որը ընդգրկվել է Billboard Hot 100 չարթում և դեբյուտ է կատարել՝ 55-րդ հորիզոնականի հասնելով։ 2019 թվականի ապրիլի դրությամբ, սինգլը, Հարավային Կորեյաում, սթրիմինգների և ներբեռնումների համար պլատինե հավաստագրման է արժանացել։ 2018 թվականի հոկտեմբերի 19-ին խումբը համագործակցել է բրիտանացի երգչուհի Դուա Լիպայի հետ, թողարկելով «Kiss and Make Up» երգը , որը, ամբողջ աշխարհում, առևտրային հաջողությունների է հասել։ 2018 թվականի դեկտեմբերի 5-ին խումբը թողարկել է իր առաջին ճապոներեն ստուդիական` «Blackpink In Your Area» ալբոմը, որը իր մեջ ներառում է «Blackpink» ճապոներեն ալբոմի բոլոր երգերը, ինչպես նաև երգեր «Square Up» ալբոմից՝ ճապոներեն տարբերակով։
Կորեերեն երկրորդ՝ «Kill This Love» մինի ալբոմը՝ թվային տարբերակով, թողարկվել է 2019 թվականի ապրիլի 5-ին, իսկ ֆիզիկապես՝ 2019 թվականի ապրիլի 23-ին։ Ալբոմը դրական գնահատականների է արժանացել և առևտրային հաջողության է հասել։ Թողարկման առաջին շաբաթվա ընթացքում, «Kill This Love»-ը Չինաստանում վաճառվել է ավելի քան 350 000 օրինակով, իսկ Հարավային Կորեայում առաջին ութ օրվա ընթացքում վաճառվել է մոտավորապես 250 000 ֆիզիկական օրինակ։ «Kill This Love»-ը Billboard 200 ալբոմների չարթում հասել է 24-րդ հորիզոնական։ «Kill This Love» նույնանուն սինգլը՝ Billboard Hot 100 չարթում, հասել է 41-րդ հորիզոնականի, դառնալով խմբի երրորդ սինգլը չարթում և խմբի՝ այդ չարթում ամենաերկար ժամանակ անցկացրած սինգլը։ Սա նաև խմբի երրորդ համար 1 սինգլն է Billboard World Digital Songs չարթում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սկավառակագրություններ Կատեգորիա:Blackpink
One Number Away
«One Number Away», ամերիկացի քանթրի երգիչ Լյուկ Քոմբսի երգը, որը թողարկվել է որպես առաջնաելույթային ստուդիական «This One’s For You» (2017) ալբոմի 3-րդ սինգլ։ Սինգլը հասել է Country Airplay հիթ-շքերթի առաջին և Hot Country Songs հիթ-շքերթի երրորդ հորիզոնականին՝ ԱՄՆ-ում Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի (RIAA) կողմից ստանալով ոսկե հավաստագիր։
Պատմություն
Rolling Stone ամսագրի տեսաբանը այս երգի երաժշտական տեսահոլովակը նկարագրում է որպես «ուշադրությունը կենտրոնացրած բաժանվող զույգի վրա, որը թվում է գտնվում է վերամիավորման եզրին, այն դեպքում, երբ բայց չարագույժ ամպը կարծես թե կախված է երկուսի վրա էլ ։ Քոմբսն ասել է, որ ցանկանում է, որ տեսանյութը լինի նույնքան «հզոր», որքան երգը ։
2018 թվականի հունիսի 9-ին սինգլը հասել է Billboard's Country Airplay քանթրի հիթ-շքերթի առաջին հորիզոնականին՝ դառնալով Քոմբսի համար երրորդ առաջատար հիթ–թոփը ։ 2018 թվականի սեպտեմբերին ԱՄՆ-ում տպաքանակը կազմել է 273,000 օրինակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2018 սինգլներ
Սեսիլյա Յարլսկուգ
Սեսիլիա Յարլսկուգ (Cecilia Jarlskog, ), տարրական մասնիկների ֆիզիկայի ոլորտում գործունեություն ծավալող շվեդ տեսաբան, ֆիզիկոս։
Կենսագրություն
Սեսիլիա Յարլսկուգը ֆիզիկայի դոկտորի աստիճան է ստացել 1970 թվականին Լունդի համալսարանում տարրական մասնիկների վերաբերյալ ատենախոսության համար (ատենախոսության թեման՝ Leptonic weak interactions and effects of the electromagnetic interactions on decay processes): 1976-1985 թվականներին պրոֆեսոր է եղել Բերգենում (Նորվեգիա), 1985-1994 թվականներին՝ Շվեդիայում։ 1994 թվականից Լունդի համալսարանի պրոֆեսոր է։
Սեսիլիա Յարլսկուգն առավել հայտնի է տարրական մասնիկների ոլորտում իր հետազոտություններով, նրա հետաքրքրությունների շրջանակը ներառում է CP ինվարիանտության խախտումները, գերհամաչափությունը և Մեծ միավորման տեսությունները։ Հայտնաբերել է ինվարիանտային մեծությունների նոր դաս CP-խախտումների սուպերսիմետրիկ մոդելներում, որոնք կոչվում են Յարլսկուգ ինվարիանտներ։ Ավելի քան 150 գիտական հոդվածների հեղինակ և համահեղինակ է, դրանց թվում՝ Invariations of Lepton Mass Matrices and CP and T violation in Neutrino Oscillations, On the Wings of Physics, Ambiguities Pertaining to Quark-Lepton Complementarity։  Սեսիլիան եղել է մի քանի գիտական գրքերի խմբագիր, ինչպես նաև «Գունար Կելլենի դիմանկարը. ֆիզիկայի ընկնող աստղ և վաղ քվանտային դաշտի տեսության բանաստեղծ» իր գիտական ղեկավար Գունար Կելլենի կենսագրության և քվանտային ֆիզիկայի բնագավառում նվաճումների մասին գրքի հեղինակը (Portrait of Gunnar Källén: A Physics Shooting Star and Poet of Early Quantum Field Theory) ։
1970-1972 թվականներին Սեսիլիա Յարլսկուգն աշխատել է ՑԵՌՆ-ում, 1982-1986 թվականներին՝ ՑԵՌՆ-ի գիտական քաղաքականության կոմիտեում, 1998-2004 թվականներին՝ ՑԵՌՆ-ի գլխավոր տնօրենի խորհրդական։ 1984 թվականից Սեսիլիա Յարլսկուգը եղել է Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի, 1997 թվականից՝ Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիայի, իսկ 2005 թվականից՝ Եվրոպական ակադեմիայի անդամ։ 1996 թվականից Նոբելյան կոմիտեի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ է։ 1989-2000 թվականներին եղել է ֆիզիկայի գծով Շվեդիայի Նոբելյան կոմիտեի անդամներից մեկը։
Յարլսկուգը համարվում է Նորվեգիայի տեսական ֆիզիկայի ինստիտուտի տնօրենների խորհրդի նախագահը և Տեսական ու կիրառական ֆիզիկայի միջազգային միության նախագահը ։
Սեսիլիա Յարլսկուգը տիրապետում է գեղարվեստական երևակայության՝ համեմատելով նեյտրինոն վամպիրների հետ, քանի որ դրանք արտացոլում չունեն և սիրում է նկարել՝ տարբեր եղանակներով նկարներ պատկերելով թղթի վրա, փոխելով դրանց չափը, ձևն ու գույնը։ Սա հոբբի է, որը նա երկար ժամանակ պահպանում է և ասում է, որ գույնի հանդեպ իսկական կիրք է զգում․ «Ես սիրում եմ նկարել… և իմ դասախոսությունների ժամանակ հաճախ եմ գունավորում պրեզենտացիաների տեքստը» ։
Սեսիլիա Յարլսկուգի մասին «Լունդյան ֆիզիկոսների կիրքը նեյտրինոների նկատմամբ» (Lundafysiker med passion för neutriner) յուրահատուկ վերնագրով հրապարակումներից մեկում ներկայացվում են նրա խոսքերը․ «Ամենագեղեցիկ բանը, որ ես արել եմ դա մաթեմատիկական բանաձևն է, որը պարունակում է 14 անդամ մեկ հավասարման մեջ։ Ես կուզենայի, որ այն լիներ իմ շիրմաքարի վրա»։ Հակառակ տարածված կարծիքի, ենթադրվում է, որ գիտության բնագավառում բավական է գտնել մի բան, որը նախկինում դեռևս չի հայտնաբերվել, օրինակ՝ մասնիկների նոր տեսակներ, կամ դրանք գտնելու նոր մեթոդ, և դրա համար բացառապես բարձր IQ պետք չէ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լունդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Շվեդ ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Տեսական ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Եվրոպական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Շվեդ կին ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Բաբա Թահեր Օրյան
Բաբա Թահեր Օրյան կամ Բաբա Թահիր Ուրիանի( կամ (, պարսիկ բանաստեղծ։ Լուրի բարբառով գրած ռուբայիներում (քառյակներում), որ աչքի են ընկնում պարզությամբ և թարմությամբ, գովերգել է սերը, շոշափել հասարակական խնդիրներ, պատկերել տիրող անարդարությունները։ Գրել է մետաֆիզիկական աշխատություններ և սուֆիականների շրջանում տարածում գտած «Փոքրիկ զրույցներ» ժողովածուն։
Կենսագրություն
Բաբա Թահերն ապրել է, ենթադրաբար, Համադանում՝ 1000 և 1055 թվականներին ։ Այլ տեղեկություններով՝ նա մահացել է 1019 թվականին։ Նրան նկարագրում են որպես շատ դյուրահավատ և համեստ մարդ, ով, սակայն, հաճախ է հայտնվել համաքաղաքացիների կողմից կատակների առարկա։ Լեգենդներից մեկն ասում է, որ ձմռանը մարդիկ նրան խորհուրդ են տվել լողանալ քաղաքային շատրվանի սառնամանիքին՝ բանաստեղծ դառնալու համար։ Հավատալով նրանց՝ նա առանձնացավ և մտավ ջրի մեջ։ Տեսնելով, որ մարդիկ ծիծաղում են իր վրա, նա հիասթափվում է և դուրս գալիս շատրվանից։ Սակայն դրանից հետո նա իրականում դարձավ բանաստեղծ։
Բաբա Թահերը գրել է «Լորի» (հայտնի է նաև որպես լուրսկի բարբառ) լեզվով։ Նրա «դուբեյթի» քառյակներն արտացոլում են Աստծուն որպես վերջնական ճշմարտություն (փաստ) ընկալելու հիացմունքը և դատապարտում է այս աշխարհի անիրավությունն ու անարդարությունը։ Բաբա Թահեր Օրյանի պոեզիայում գեղարվեստական ​​միջոցների պարզությունն ու բնականությունը նրան ավելի է մոտեցնում ֆոլկլորին։ Բաբա Թահերի բանաստեղծությունները երկար ժամանակ փոխանցվել են բերնեբերան և գրվել XVII դարից ոչ շուտ։ Նա նաև արաբերեն լեզվով գրել է աստվածաբանական տրակտատներ (գիտական շարադրություն) ։
Իր իմաստության շնորհիվ Համադանում նրա գերեզմանը դարձել է ուղտատեղի
Անվան ստուգաբանություն
Ըստ պատմիչ Կլեման Հիվարի, «Ուրիան» - մերկ, մականունը ստացել է, քանի որ գրեթե մերկ է շրջել, ինչպես այն ժամանակվա ժողովրդական երգիչներից շատերը։ Նաև, «ինչպես առհասարակ բոլոր երգիչներն Արևելքի մեջ», «խենթի» հռչակ է ունեցել, թեև հարգված բանաստեղծ էր ։
Ռուբայիներ
Ահա թե ինչպես եմ ստեղծված ես` ուրախ և տխուր,
Եվ այնուամենայնիվ, ես չեմ կարող համարվել բացառիկ։
Եվ կյանքս, ավաղ, խեղդվում է դժբախտության ավազների մեջ։
Չնայած գիտեմ, որ համբերությունն է ինձ թաղում ։
Գերեզմանի կողքով անցա այգաբացին,
Ես լսեցի հողաթմբին գանգն ասաց`
Աշխարհն այս, չի արժենա մի հարդ չնչին։
Նա, ով սեր չունի իր սառած սրտում, մեռած է վաղուց,
Դեռ այգալույսին ձայնում էր վարդին սոխակը փոքրիկ.
-Նա ով սեր չունի, չունի սրտակից, մեռած է վաղուց։
Մի սիրտ ունեմ թևակոտոր հավքի նման,
Ծովի ափին լքված-ընկած նավի նման,
Ինձ ասում են թառ նվագիր հե՜յ Թահեր,
Ո՞նց կհնչի ջարդված թառը սրտիս նման։
Հիշողության իմ մեծ ցանքսում թախծից բացի ուրիշ ոչինչ չի ծաղկում,
Իմ ճոխ այգում, հիմա միայն սգո ծաղիկ, ուրիշ ոչինչ չի ծաղկում,
Իմ տոչորված, սառն ու անշունչ, սրտիս դաշտի լայն տարածքում
Մահախորշակ, թույն ու թախիծ, անհուսության, բույսն անգամ չի ծաղկում։
Թախծի ծառը արմատ ձգեց իմ հոգու մեջ մեղավոր,
Աստծո շեմին պաղատեցի ես օրն իբուն, սգավոր,
Սիրելիներ, գնահատեք դուք մեկմեկու արժեքը.
Մահը քար է, ադամորդին` մի ապակի լուսավոր։
Վա՜յ այն օրը, երբ մեր Աստված մեզ կդատի իր շեմին,
Ինչ արկածներ, որ չտեսանք արդարության կամրջին,
Հերթով եկան, հերթով կերթան` ահել — ջահել անխտիր,
Վա՜յ այն պահին, երբ մի օր էլ մեզ կկցեն այդ հերթին։
Սրտիս հառաչին տեր եղիր, իմ Տեր,
Անտերի տերը միայն դու ես, Տեր,
Բոլորն ասում են` Թահերն անտեր է.
Աստվածն է տերս, չունեմ ուրիշ տեր։
Սիրտ իմ, ո՞նց ես, սիրտ իմ, ո՞նց ես, սիրտ իմ` ա՜խ,
Արյան մեջ ես, արյան մեջ ես. արյան մեջ ես, ա՜խ,
Լեյլիի սիրուց դռնեդուռ ընկած հեգ տանջահար ես
Մեջնուն ես դարձել, Մեջնուն ես դարձել, Մեջնուն ես ա՜խ։
Դու ասացիր, որ նավաստի ես մնամ,
Աչքի ջրով նավս վարեմ ու գնամ
Վախենում եմ, որ նավակս խորտակվի,
Անծայրածիր այս ծովի մեջ ես մնամ։
Հմայված եմ քո վարսերի բույրից չքնաղ, ով իմ վարդ,
Անհամբեր եմ ես քո սիուց, ես սիրահար աննկուն,
Դու Լեյլու պես, ես խելագար Մեջնունի պես, ով իմ վարդ։
Առանց տունուտեղ, անտեր, անընկեր ինձ արարեցին,
Մտամոլոր եմ, ինձ մտամոլոր աշխարհ բերեցին,
Ննջում են հիմա հողաթմբի տակ մոլորյալները.
Իմ կավը նրանց հողից հունցեցին ու արարեցին։
Ինչու՞ ես տրտում, ասա, սիրտ իմ սիրտ,
Գուցե մուրազդ կատարվի, իմ սիրտ։
Գանգատ ունեմ այս գլխիվայր պտույտից,
Հազար ցավ ու հառաչ ունեմ իմ բախտից,
Սրտակիցս տատասկին է խոնարհվել
Ես իմ միտքը ինչպե՞ս դարձնեմ հրճվալից։
Ես չգիտեմ իմ գաղտնիքը ում բացեմ,
Սրտիս ցավը ու կսկիծը ում ասեմ,
Ինչը բացեմ, երբ կնայեն բացահայտ.
Էլ գաղտնիքս ու՞մ հետ ասա, ես կիսեմ։
Հոգիս տրտում ու թախծոտ է, ո՞նց դիմանամ,
Թևակոտոր, անփետուր եմ, ո՞նց դիմանամ,
Ինձ ասում են ամեն կողմից` քիչ հառաչիր.
Իմ մտքի մեջ դու ես գալիս, ո՞նց դիմանամ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պարսիկ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Պարսկերեն գրականություն Կատեգորիա:Միջնադարյան գրականություն Կատեգորիա:Իրանցի գրողներ
(3365) Ռեկոն
(3365) Ռեկոն (Recogne), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի փետրվարի 13-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,711323 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2333 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1893 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1630,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,220766 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,79° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բրիգադնոե (գյուղ, Պրիոզյորսկի շրջան)
Բրիգադնոե (Бригадное), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Պրիոզյորսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Պրիոզյորսկի շրջանի բնակավայրեր
Օքսիհեմոգլոբին
Օքսիհեմոգլոբին (HbO2), հեմոգլոբինի և թթվածնի միացություն։ Խիստ անկայուն է, հեշտությամբ առաջանում է և տրոհվում։ Հանդիսանում է օրգանիզմում թթվածնի տեղափոխման հիմնական միացությունը։
Առաջացման պայմաններ
Օքսիհեմոգլոբինի առաջացումը կատարվում է թոքերում, որտեղ կան դրան նպաստող պայմաններ։ Մասնավորապես՝ թթվածնի բարձր մասնական ճնշում, համեմատաբար ցածր ջերմաստիճան, ածխաթթու գազի ցածր քանակություն, քիչ 2,3-դիֆոսֆոգլիցերատ, համեմատաբար բարձր թթվահիմնային ռեակցիա (pH՝ 7,4)։
Հատկություններ
Օքսիհեմոգլոբինը արյանը տալիս է վառ կարմիր գույն, որով էլ պայմանավորված է զարկերակային արյան ալ կարմիր գույնը։ Թթվածնի 98-99 %-ից ավելին թոքերից տեղափոխվում է այս միացության ձևով, իսկ մնացածը՝ արյան պլազմայում լուծված վիճակով։ Օժտված լինելով թեթև թթվային հատկություններով, թոքերում օքսիհեմոգլոբինը միացնում է նաև կալիում։
Առաջացման մեխանիզմ
Թթվածինը միանում է հեմոգլոբինի հեմի կենտրոնում տեղակայված երկաթին ։ Այդ ժամանակ երկաթի արժեքականությունը (վալենտականություն) չի փոխվում և երկաթը պահպանում է իր երկարժեքությունը։ Այդ պատճառով այս գործընթացը կոչվում է ոչ թե օքսիդացում, այլ օքսիգենացում։ Հեմում երկաթը չորս դոնոր-ակցեպտորային կապերով կապված է հեմի չորս ազոտներին, և երկու կապերով՝ գլոբինի հիստիդինային երկու ազոտներին։ Վերջին երկու կապերի ուղղությունը ուղղահայաց է առաջին չորս կապերի հարթության նկատմամբ։ Թթվածնի միացումը կատարվում է հիստիդինային կապերից երկրորդի մոտ՝ երկաթի և ազոտի միջև։ Շնորհիվ դոնոր-ակցեպտորային կապի, թթվածնի միացումը լինում է անկայուն և դարձելի։
Թթվածնի միացման դեպքում տվյալ երկաթը փոխում է իր դիրքը՝ հրվում է հեմի պորֆիրինի օղակի կենտրոն, առաջ բերելով գլոբինի ձևափոխում։ Նման փոփոխությունը հեշտացնում է թթվածնի հաջորդ մոլեկուլի միացումը մյուս հեմի երկաթին ։
Հեմոգլոբինի յուրաքանչյուր մոլեկու ունի չորս հեմ, նշանակում է հեմոգլոբինի յուրաքանչյուր մոլեկուլ կարող է առավելագույնս փոխադրել չորս թթվածնի մոլեկուլ։ Ամեն էրիթրոցիտ պարունակում է մոտավորապես 280.000.000 հեմոգլոբինի մոլեկուլ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արյան սպիտակուցներ Կատեգորիա:Քրոմոպրոտեիդներ
Hemoglobin
Վելիկոբաբչանսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Վելիկոբաբչանսկի գյուղական խորհուրդ  (Великобабчанська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգունևսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկոբաբչանսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 779 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 91.23 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 8.54 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Աստերոիդների ցանկ (146801-146900)
Աստերոիդների ցանկ (146701-146800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (146901-147000)
|}
リ
Հիրագանայում՝ り, կատականայում՝ リ, ճապոներենի վանկային այբուբենի վանկ։ Օգտագործվում է մեկ մորայի գրելաձևի համար։ Համապատասխանում է հայերեն «րի» տառակապակցությանը և Միջազգային հնչյունական այբուբենի /ri/ ձայնին։
Ժամանակակից ճապոներենի վանկային աղյուսակում գտնվում է հիրագանայի ら(րա) և る(րու) կանաների միջև։ Իսկ կատականայում՝ ラ(րա) և ル(րու) տառերի միջև։
Յունիկոդ
Կատեգորիա:Կանա
Կիսմիձոր
Կիսմիձոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում ։ Գտնվում էր Եփրատ գետի աջ կողմում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սենք ա սեթ
Սենք ա սեթ (Cinq à sept, հնչում է "sank-ah-set", բառացի հինգից յոթը), Քվեբեքում օգտագործվող ֆրանսերեն արտահայտություն է, որը նշանակում է աշխատանքից հետո, մոտավորապես երեկոյան ժամը 5-ից մինչև 7-ը տեղի ունեցող հավաք։ Նմանատիպ հավաքները կազմակերպում են ընկերներ կամ գործընկերներ, որևէ առիթով, ինչպիսին են նկարի կամ գրքի ներկայացումը։ Սովորաբար մատուցվում են գինի, գարեջուր, կոկտեյլներ և խորտիկներ։ Նմանատիպ հավաքը կարող է նաև այլ անուն կրել կախված հավաքի ժամից, օրինակ՝ «վեցից ութը» (six à huit)։
«Սանկ ահ սետ»-ը անց է կացվում հասարակական վայրերում՝ պատկերասրահներում, համալսարանական կամ աշխատանքային դահլիճներում կամ բարերում։ Նպատակը հիմնականում մեկենասներին ներգրավելն է ։ Նմանատիպ հավաքների անգլիական տարբերակը կրում է «գինի և պանիր» (wine and cheese), կամ ոչ ֆորմալ «ուրախ ժամ» (happy hour) անունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի մշակույթ Կատեգորիա:Կանադական մշակույթ
Սաբհա
Սաբհա կամ Սեբհա (سبها, Sabhā)՝ քաղաք Լիբիայի հարավ-արևմուտքում ՝ Տրիպոլիից մոտ 640 կիլոմետր (400 մղոն) հարավ ։ Այն պատմականորեն եղել է Ֆեցցան շրջանի և Ֆեցցան-Գադամես ռազմական տարածքի մայրաքաղաքը, իսկ այժմ Սաբհա շրջանի մայրաքաղաքն է ։ Սաբհայի ավիաբազան, որը գտնվում է քաղաքից հարավ, Լիբիական ռազմաօդային ուժերի բազա է, որտեղ տեղակայված են բազմաթիվ ՄԻԳ-25 ինքնաթիռներ ։
Սաբհայում է մեծացել և միջնակարգ կրթություն ստացել Լիբիայի նախկին ղեկավար Մուամմար Կադդաֆին, որտեղ էլ հետագայում ներգրավվել է քաղաքական գործունեության մեջ ։ Լիբիայի քաղաքացիական պատերազմից և դրա արդյունքում երկրում տիրող անկայունությունից հետո, ըստ տեղեկությունների, Սաբհան, որպես ստրուկներ վաճառող քաղաք, ավելի մեծ նշանակություն ձեռք բերեց ։ Սակայն Լիբիայում մարդու իրավունքների ազգային հանձնաժողովի կողմից անցկացված հետաքննությունը պարզել է, որ չնայած անօրինական ստրկություն է եղել, տեղեկությունները, սակայն, չափազանցված են եղել, քանի որ այստեղ ստրուկների աճուրդներ հազվադեպ են եղել և բացի այդ, դրանք չեն հրապարակվել ։ Ավելի ուշ, 2019 թվականի հունվարին քաղաքը գրավվել է Լիբիայի ազգային բանակի հավատարիմ ուժերի և նրանց առաջնորդ Խալիֆա Խաֆթարի կողմից, սակայն, 2020 թվականի մայիսին, տեղի որոշ քաղաքական գործիչներ իրենց հավատարմությունը տվեցին ազգային համաձայնության կառավարությանը ։
Պատմություն
Պատմական ժամանակներում Սաբհան եղել է լիբիական քարավանների առևտրի գլխավոր կենտրոնը ։ Սաբհայից ոչ հեռու գտնվող Սաբհա Օազիսը OTRAG հրթիռների փորձարկման վայր էր այն բանից հետո, երբ դրանց գործարկումն արդեն անհնար էր Զաիրի Հյուսիսային Շաբում (այժմ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն)։ 1981 թվականի մարտի 1-ին գործարկվեց OTRAG հրթիռ, որի առավելագույն բարձրությունը 50 կմ էր կազմում (31 մղոն)։ Այն նաև, Սովետական տիեզերական ծրագրի համար 1984-1991 թվականներին եղել է հեռավոր փորձադաշտ ։
2017 թվականիի ապրիլին BBC-ն հայտնել էր, որ Սաբհայում աֆրիկացի գաղթականներից կազմված ստրուկների շուկա կար ։
2019 թվականի հունվարին քաղաքի վերահսկողությունը փոխանցվեց Լիբիայի ազգային բանակի հավատարիմ ուժերին, որի առաջնորդը Խալիֆա Խաֆթարն էր ։
Կլիմա
Սաբհան ունի անապատային տաք կլիմա։
Ուղենիշ
Սաբհան հայտնի է Ֆորտ Ելենա ամրոցով, որը Լիբիայի տաս դինար թղթադրամի ետնամասում պատկերված ամրոցն է։ Ֆորտ Ելենան նախկինում հայտնի էր որպես Ֆորտեցա Մարգարիտա, որը կառուցվել է Իտալիայի գաղութային ժամանակաշրջանում։ Ներկայումս բերդը ռազմական հաստատություն է ։ Հենց քաղաքում է գտնվում Սաբհա համալսարանը, որը զբաղվել է անապատային դաշտերի ուսումնասիրություններով ։ Կան բազմաթիվ ոռոգման ջրանցքներ, որոնք օգտագործվում են աճող մշակաբույսերին քաղցրահամ ջրով ապահովելու համար ։
Տրանսպորտ
Քաղաքը սպասարկում է Սաբհա օդանավակայանը, որն ընդլայնվել է 1970-ականների վերջին ։ Սաբհայից դեպի Միսրատա նավահանգիստ երկաթի հանքաքար տեղափոխելու համար առաջարկվել է 800 կմ (500 մղոն) երկարությամբ երկաթգիծ կառուցել ։
Զեկույցներ ստրուկների աճուրդների մասին
2017 թվականին ՄԱԿ-ի միգրացիոն գործակալությունը հաղորդեց, որ Սաբհան վերածվել է ստրուկների աճուրդով զբաղվող ժամանակակից քաղաքի։ Յուրաքանչյուր ստրուկ (հիմնականում գաղթականներ Լիբիայի հարավային երկրներից, հատկապես Նիգերիայից) վաճառվում էր մոտ 325 ԱՄՆ դոլարով՝ ամեն ամիս գրանցելով մինչև 1000 նման վաճառք ։ Գաղթականների մեծ մասն այստեղ է եկել՝ փրկվելով Բուրկինա Ֆասոյի, Նիգերիայի և հարևան Աֆրիկյան այլ երկրների ողբերգական պայմաններից ։ Այնուամենայնիվ, Լիբիայում մարդու իրավունքների ազգային հանձնաժողովը պարզել է, որ, համաձայն CNN-ի, ստրկության վերաբերյալ լրատվամիջոցները չափազանցված են եղել, ինչպես նաև դրա հետ կապված դեպքերը հրապարակային չեն եղել ։
Խաֆթարն իշխանության գլուխ է անցնում
2019 թվականի հունվարին Լիբիայի ազգային բանակի առաջնորդ Խալիֆա Խաֆթարի հավատարիմ ուժերը սկսել են Սաբհան իրենց վերահսկողության տակ վերցնելու գործընթացը և ամսվա վերջին նրանց հաջողվել է քաղաք մտնել ։ 2019 թվականի հունվարի 29-ին հայտարարվեց, որ Խաֆթարը հաջողությամբ գրավել է Սաբհան ։ Մինչև 2020 թվականի մայիսի 2-ը Տրիպոլիում գործող կառավարության հավատարիմ քաղաքական գործիչներն ու ակտիվիստները հայտարարել էին, որ աջակցում են Ազգային համաձայնության կառավարությանը (ԱՀԿ), որը ներկայումս գտնվում է ԱՀԿ-ի կողմնակից քաղաքային կառավարությունների վերահսկողության ներքո։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիբիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Աֆրիկայի բնակավայրեր ըստ երկրի
Ելենա Իսինբաևա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ‎ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Էդուարդ Շևարդնաձե
Էդուարդ Ամբրոսիս ձե Շևարդնաձե․ (ედუარდ ამბროსის ძე შევარდნაძე, ), վրացի քաղաքական գործիչ, Վրաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտկոմի առաջին քարտուղար (1972-1985), ԽՍՀՄ արտաքին գործերի մինիստր (1985-1990), Վրաստանի 2-րդ նախագահ (1995-2003)։
Պավլոս Պրոսալենտիս Ավագ
Պավլոս Պրոսալենտիս (Παύλος Προσαλέντης, ), հույն քանդակագործ և նկարիչ։ Արվեստաբանների կողմից բնութագրվում է որպես առաջին պրոֆեսիոնալ քանդակագործ ժամանակակից Հունաստանում ։
Էդուարդ Շևարդնաձե
Ծնվել է 1928 թվականին, Խորհրդային Վրաստանի (ԱԽՖՍՀ) Մամաթ գյուղում։ 1946 թվականին թվականներին դարձել է Վրաստանի կոմերիտմիության (ԼԿԵՄ) անդամ։ 1951 թվականին ավարտել է Վրաստանի կոմունիստական կուսակցության Կենտկոմին կից կուսակցական դպրոցը, 1960 թվականին՝ Քութայիսի մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։ 1956 թվականից եղել է Վրաստանի ԼԿԵՄ Կենտկոմի 2-րդ, 1957 թվականից՝ առաջին քարտուղար։ 1961 թվականին նշանակվել է Վրաստանի կոմկուսի Մցխեթի շրջկոմի, 1963 թվականին Թբիլիսիի Պերվոմայսկի շրջկոմի առաջին քարտուղար։ 1964 թվականին նշանակվել է ՎԽՍՀ հասարակական կարգի պահպանության նախարարի առաջին տեղակալ, 1965 թվականից՝ նախարար։ 1976 թվականին դարձել է ԽՄԿԿ Կենտկոմի անդամ, 1978 թվականին՝ ԽՄԿԿ Կենկոմի քաղբյուրոյի անդամության թեկնածու։
Պավլոս Պրոսալենտիս Ավագ
Կենսագրություն
Պավլոս Պրոսալենտիսը ծնվել է 1784 թ.-ի Հունվարի 28-ին Աթենքում։ Նա սերում է բուզանդական ազնվական ընտանիքից, որը իր ապաստանն էր գտել վենետիկյան հսկողության կղզիներում, Կոնստանտինոպոլի անկումից հետո։
Նրա ուսուցիչներն են եղել Աթենքում Լյուդովիկո Բոսսին, իսկ ավելի ուշ 1805 թ.-ին Հռոմում հայտնի իտալացի քանդակագործ Կանովա Անտոնիո ։ Նրա հետ միասին, Կանովայի մոտ, «Սուրբ Լիկիի ակադեմիայում» սովորում էր նաև նրա հայրենակից և ընկեր Տրիվոլիս-Պերիս Դմիտրիսը։
Էդուարդ Շևարդնաձե
Խորհրդային Միության կազմալուծումից (1991) և Վրաստանի Հանրապետության 1-ին նախագահ Զվիադ Գամսախուրդիայի հրաժարականից հետո Շևարդնաձեն դառնում է երկրի նախագահը։ Պաշտոնապես ընրվել է 1995 թվականին։ Շևարնաձեի նախագահական տարիներն ուղեկցվել են կոռուպցիայի ահռելի աճով և հովանավորչությամբ։ 2003 թվականի ընտրությունների ժամանակ ընտրակեղծիքների մեղադրանքները և համընդանուր դժգոհությունները հանգեցրեցին Վրաստանում լայնամսշտաբ բողոքի ցույցերի (Վարդերի հեղափոխություն)։ Ի վերջո, Շևարդնաձեն հրաժարական տվեց։ Մահացել է 2014 թվականին։
Պավլոս Պրոսալենտիս Ավագ
Արվեստի դպրոցը Աթենքում
1806 թ.-ին Պրոսալենտիսը վերադարձավ Աթենք և սկսեց իր գեղարվեստական կարիերան։ 1811 թ.ին նա ստեղծեց առաջին «Նկարչական դպրոցը» հունական հողի վրա։ Երբ Պրոսալենտիսը հիմնում էր իր Նկարչական դպրոցը Օսմանների կողմից շրջափակված հունական հողերի վրա, սահմանափակվում էր ավանդական փորագրությամբ մարմարի վրա ։ Բրիտանական նահանգապետ Տոմաս Մետլանդ Thomas Maitland (British Army office, անմիջապես իր նշանակումց հետո Իոնիան կղզիների վրա, 1815 թ.-ին փոխակերպեց Պրոսալենտիսի մասնավոր Արվեստի դպրոցը Հիանալի արվեստի հանրային ակադեմիայի։ 1819 թ.-ին ակադեմիայում սովորում էին 80 աշակերտ։
Էդուարդ Շևարդնաձե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Վրաստանի նախագահներ Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 9-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 11-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից Կատեգորիա:21-րդ դարի վրացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Վրաստանի պետական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 27-րդ համագումարի պատվիրակներ
Պավլոս Պրոսալենտիս Ավագ
Քանդակագործ
1806-1808 թթ.-ներին Պրոսալենտիսը աշխատում էր միասին Տրիվոլիս-Պերիս Դմիտրիսի հետ։ Նրանց հիմնական աշխատանքները կիսանդրիներ էիրն դիցաբանական թեմաներով, որոնք արտահայտել են նրանց դասական կրթությունը։ Ընկերոջ մահից հետո Պրոսալենտիսը աշախատել է միայնակ՝ ստեղծելով իր հիմնական աշխատանքները 1815-ից մինչ իր մահը ընկած ժամանակահատվածում։ Նրա աշխատանքների մեծ մասը ավերվել են կամ կորել։ Մյուսները տեղափոխվել են Անգլիա։ Ավելի քիչ աշխատանքները մնացել են Իոնյան կղզիներում։
Սաբիոտեի ամրոց
Սաբիոտե ամրոց (Castillo de Sabiote), գտնվում է Լիեիդա (Իսպանիա) նահանգում, կառուցվել է XIII դարում, ունեցել է պաշտպանական դիրք։ Զբաղեցնում է Լա Լոմա բլուրը (La Loma): Ամրոցը վերագրավվել է Խուան դե Զունիգայի կողմից տասներեքերորդ դարում։ Այն այժմ ամուր պատերով և էլեգանտ տեսքով բաստիոն է, և պահպանված ներկա մասնաբաժինները եղել են ոչ թե սկզբնավորման ժամանակներից, այլ Ֆրանսիսկոս դե Լոս Կոբոսի` Կառլոս I Իսպանացու (Կառլոս V) քարտուղարի հրամանով 16-րդ դարում կառուցված։ Կառուցվել է որպես բնակելի պալատ` ազնվազարմ մարդկանց համար։ Պատասխանատուն էր Պեդրո դե Վանդելվիրան, որի հետ ամրոցի տերը հանդիպել էր Իտալիայում։ Կառուցումը իրականացվել էր` ոգեշնչված իտալական Վերածննդի ճարտարապետությամբ։ Ամրոցը կրում էր Լա Լոմոյի ամենակարող տիրոջ ճանապարհորդության ազդեցությունը։ Այս ամրոցը պահպանվել է մի քանի տասնամյակ։
Ցավոք, ամրոց թալանվել է և պայթեցվել է Նապոլեոնի զորքերի օկուպացիայի ընթացքում։ Այնպես որ պահպանվել է միայն արվեստի աչքի ընկնող ստեղծագործության ուրվագիծը։ Քաղաքապետարանը պատասխանատու է ներկայիս կառույցի պահպանության և վերականգնման համար։
1931 թվականին հունիսի 3-ին Իսպանիայի մշակույթի նախարարության կողմից Սաբիոտեի ամրոցն ընդգրկվել է Իսպանիայի պատմական արժեք ունեցող հուշարձանների ցանկի մեջ՝ RI-51-0000659 գրանցման համարի տակ ։
Տես նաեւ
= Արտաքին հղումներ =
Կատեգորիա:Իսպանիայի ամրոցներ
Մելնիկովո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)
Մելնիկովո (Мельниково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Կրասնոե (գյուղ, Խարկովի շրջան)
Կրասնոե (Красне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1920 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կրասնոե գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 100 մարդ/կմ²։
Լորենցեն
Լորենցեն (Lorentzen), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 215 մարդ, բնակչության խտությունը` 27.39 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.85 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 360 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 60 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 138 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 102-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 36։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,9 %։ 102 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 87 անձ (52 տղամարդ և 35 կին)։ Գործազուրկ են եղել 15 անձ (4 տղամարդ և 11 կին)։ 36 անաշխատունակներից 1-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 20-ը` թոշակառուներ, իսկ 15-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բրիլևո (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Բրիլևո (Брылево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։
Ջորջ Վաշինգտոն
Ջորջ Վաշինգտոն (George Washington, ), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների առաջին նախագահ (ապրիլի 30, 1789 - մարտի 4, 1797)։
Կենսագրություն
Ջորջ Վաշինգտոնն անկախության համար պատերազմի ժամանակ Մայրցամաքային բանակի հրամանատարն էր, եղել է ԱՄՆ հիմնադիր հայրերից մեկը։ Նախագահել է երկու ժամկետ և նախագահությունը փոխանցել Ջոն Ադամսին։ Երկու ժամկետից ավելի չառաջադրվելու անվանդույթը պահպանվել է մինչև Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտի նախագահություն, ով ընտրվել է 3 անգամ։
Ծնվել է ագարակատիրոջ ընտանիքում։ Կրթությունն ստացել է տանը, սիրել է կարդալ։ 11 տարեկանում կորցրել է հորը։ Աշխատել է որպես հողաչափ, մասնակցել է լորդ Ֆերֆաքսի արշավներին։ 1752 թվականին ժառանգել է Մաունթ Վեռնոնի կալվածքը, նույն թվականին կամավորագրվել է աշխարհազորին, մասնակցել ֆրանսիացիների ու հնդկացիների դեմ մարտական գործողություններին, եղել է գերության մեջ։ 1758 թվականին պատշոնաթող է եղել գնդապետի աստիճանով։ 1759 թվականին Վաշինգտոնը ամուսնացել է Մարթա Դենդրիջ Քաստիսի հետ, մեծ եռանդով զբաղվել իր կալվածքի բարեկարգման գործով,  դարձել Վիրջինիայի ամենահարուստ հողատերերից մեկը։ 1758-1774 թվականներին նա ընտրվել է Վիրջինիայի Սահմանադիր ժողովի անդամ, որտեղ պայքարել է գաղութատեր երկրի դեմ՝ գաղութների իրավունքների համար՝ բոլոր դեպքերում դատապարտելով  բռնի գործողությունները։ Եղել է առաջին Սահմանադիր կոնգրեսի պատվիրակ։ Մեծ Բրիտանիայի հետ զինված բախումներից հետո հրաժարվել է հաշտեցման փորձերից, կապել զենքն ու զրահը,  միաձայն ընտրվել Մայրցամաքային /աշխարհազորային/ բանակի  գլխավոր հրամանատար։ Վերակազմավորելով, վերադասավորելով զորքերը՝ նա ղեկավարել  է դրանց գործողությունները՝ Բոստոնի պաշարումից սկսած (1776) մինչև անգլիական զորքերի անձնատուր լինելը Յորքթաունի մոտ (1781)։ 1783 թվականի նոյեմբերին՝ Փարիզի  հաշտության պայմանագրի կնքումից հետո,  վայր է  դրել իր հրամանատարական լիազորությունները և վերադարձել Մաունթ Վեռնոն։
Թողնելով նախագահի աթոռը՝ Վաշինգտոնը հաստատվել է Մաունթ Վեռնոնում, հաճախ այցելել կառուցվող մայրաքաղաքը։ Կոնգրեսը Վաշինգտոնին շնորհել է Հայրենյաց Հիմնադիր Հոր տիտղոսը։ Ֆրանսիայի հետ հարաբերությունների սրման ժամանակ՝ 1798 թվականի ամռանը խորհրդանշական կերպով նշանակվել է բանակի գլխավոր հրամանատար։ 1799 թվականի դեկտեմբերի 14-ի լույս 15-ի գիշերը Վաշինգտոնը մահացել է։ Նրան թաղել են դեկտեմբերի 18-ին Մաունթ Վեռոնում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անձինք թղթադրամների վրա Կատեգորիա:Անձինք մետաղադրամների վրա Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հիմնադիր հայրեր Կատեգորիա:Արյան հիվանդություններից մահացածներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Քարտեզագիրներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Բորկի (գյուղ, Լյուբոմլի շրջան)
Բորկի (Бі́рки), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1799 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1799 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սանտա Կատերինա Վիլարմոզա
Սանտա Կատերինա Վիլարմոզա (Santa Caterina Villarmosa) համայնք է Իտալիայում։ Գտնվում է Սիցիլիա մարզում՝ Կալտանիսետա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 6084 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 81 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 75 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 93018։ Հեռախոսային կոդ՝ 0934։
Բնակչության հովանավոր սուրբ համարվում է Եկատերինան։ Տոնը ամեն տարի տոնվում է նոյեմբերի 25-ին։
Վոլոխովո-Յարսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Վոլոխովո-Յարսկի գյուղական խորհուրդ  (Волохово-Ярська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգունևսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Վոլոխովո-Յարսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1473 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 77.4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 19.03 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1700 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սվետլանա Տիխանովսկայա
Վաղ տարիներ
2000 թվականին Սվետլանա Փիլիպչուկը ոսկե մեդալով ավարտել է Միկաշևիչի քաղաքի թիվ 2 միջնակարգ դպրոցը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո սովորել է Մոզիրի պետական մանկավարժական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում (Գոմելի մարզի Մոզիր քաղաք), որն ավարտել է «Օտար լեզուներ (անգլերեն, գերմաներեն)» մասնագիտությամբ։
Աշխատանքային գործունեություն
Համալսարանն ավարտելուց հետո ապրել է Գոմել քաղաքում։ Աշխատել է որպես անգլերենի թարգմանիչ տարբեր կազմակերպություններում, այդ թվում՝ Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարից տուժածներին օգնելու նպատակող հիմնադրված՝ «Chernobyl Life Line» բարեգործական կազմակերպությունում։
Քաղաքական գործունեություն
2020 թվականի մայիսի 15-ին, Սերգեյ Տիխանովսկու նախաձեռնող խմբի գրանցման ԿԸՀ-ի մերժումից հետո, Սվետլանա Տիխանովսկայան ԿԸՀ է ներկայացրել իրեն որպես նախագահի թեկնածու առաջադրելու նախաձեռնող խմբի գրանցման փաստաթղթերը ։
Սվետլանա Տիխանովսկայի համար ստորագրահավաքի հետագա պիկետները հերթեր էին հավաքում Մինսկում և Բելառուսի այլ քաղաքներում ։ Տիխանովսկայի նախաձեռնող խմբի անդամների վրա ճնշում է գործադրվել, համակարգողներին և ակտիվիստներին ձերբակալել են ողջ Բելառուսում, իսկ 2020 թվականի մայիսի 15-ին ձերբակալվել է նախաձեռնող խմբի մամուլի քարտուղար Ալեքսանդր Կաբանովը ։ Նախաձեռնող խմբի անդամների հետ միասին ձերբակալվել են նաև հավաքված ստորագրությունները ։ 2020 թվականի հունիսի 11-ին Սվետլանա Տիխանովսկայան տեսաուղերձ է հրապարակել, որտեղ հայտնել է, որ հունիսի 12-ին, 13-ին և 14-ին Մինսկում և մարզային քաղաքներում ստորագրահավաքի պիկետները չեղյալ է հայտարարում այն մտավախությամբ, որ այնտեղ կարող են սադրանքներ տեղի ունենալ իր նախաձեռնող խմբի անդամների նկատմամբ ։ Պիկետների արդյունքում ավելի քան 100 հազար ստորագրություն է հավաքվել՝ ի աջակցություն Սվետլանա Տիխանովսկայի ։
2020 թվականի հունիսի 16-ին, տարածաշրջանային հանձնաժողովներում ստորագրաթերթերը հանձնելու համար Բելառուսի տարածքով ուղևորության ժամանակ, Սվետլանա Տիխանովսկայան հեռախոսազանգ է ստացել, որտեղ անհայտ անձը խնդրել է նրան չշարունակել մասնակցությունը նախագահական քարոզարշավին՝ սպառնալով Սվետլանային և նրա երեխաներին ։ Ավելի ուշնա հայտարարել է, որ մտադիր է շարունակել մասնակցությունը ընտրություններին ։ Հունիսի 30-ին Տիխանովսկայան փաստաթղթեր է ներկայացրել ԿԸՀ նախագահի թեկնածու գրանցվելու համար ։
2020 թվականի հուլիսի 14-ին տեղի է ունեցել նախագահի թեկնածուների գրանցման ԿԸՀ նիստը, որի արդյունքում Սվետլանա Տիխանովսկային գրանցել են։ Չնայած հարկային հայտարարագրում թերություններին՝ Սվետլանան չի նշել, որ իր ամուսնու սեփականության ներքո տուն կա Գոմելի մարզում, ԿԸՀ նիստի անդամները միաձայն քվեարկել են Սվետլանա Տիխանովսկայի՝ որպես նախագահի թեկնածու գրանցելու օգտին  ։
2020 թվականի հուլիսի 16-ին տեղի է ունեցել Սվետլանա Տիխանովսկայայի, Վիկտոր Բաբարիկոյի և Վալերի Ցեպկալոյի շտաբերի ներկայացուցիչների հանդիպումը։ Հանդիպման արդյունքում շտաբերը պայմանավորվել են միավորվելու մասին և ընդհանուր նպատակներ են ներկայացրել, որոնց թվում են օգոստոսի 9-ի քվեարկությանը մասնակցելու կոչը, ընտրություններին մասնակցությունը, քաղաքական և տնտեսական բանտարկյալների ազատ արձակումը։ Բացի այդ՝ միավորման կարևոր շարժառիթ է համարվել կրկնակի ընտրությունների անցկացումը, որին կարող են մասնակցել այս պահին մեկուսարանում գտնվող այլընտրանքային թեկնածուները ։
2020 թվականի հուլիսի 19-ին Մինսկում կայացել է առաջին հանդիպումը Բանգալորի հրապարակում, որտեղ հավաքվել է մոտ 7-10 հազար մարդ ։
2020 թվականի հուլիսի 20-ին Տիխանովսկայան առաջին անգամ ելույթ է ունեցել պետական ռադիոյի եթերում, որտեղ ելույթի սկզբում կարճ պատմել է իր կենսագրության մասին, ինչպես նաև հայտնել է, որ նախագահական ընտրություններին մասնակցելու մոտիվացիաներից մեկը եղել է նրա ամուսնու՝ Սերգեյ Տիխանովսկու ձերբակալությունը, որը հանդես էր գալիս «Страна для жизни» (Երկիր կյանքի համար) նախագծի շրջանակներում ։
2020 թվականի հուլիսի 21-ին և 28-ին նա ելույթ է ունեցել «Բելառուս 1» ազգային հեռուստաալիքով, որտեղ դիմել է երկրի բոլոր քաղաքացիներին ։
2020 թվականի հուլիսի 30-ին Մինսկի Ժողովուրդների բարեկամության այգում տեղի է ունեցել Բելառուսի Հանրապետության նախագահի թեկնածու Սվետլանա Տիխանովսկայի պաշտոնական պիկետը, որին մասնակցել է շուրջ 63 հազար մարդ, ինչը 1991 թվականից ի վեր դարձել է երկրում տեղի ունեցած ամենազանգվածային հանրահավաքը ։