cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էլեկտրական մեքենայի կոլեկտոր
Էլեկտրական մեքենայի կոլեկտոր (՝ հավաքիչ), հաճախականության մեխանիկական փոխակերպիչ, որը կոնստրուկտիվորեն միացվում է էլեկտրական մեքենայի ռոտորին։ Կոլեկտորը բաղկացած է պղնձե սեղանաձև թիթեղներից, որոնք էլեկտրականապես մեկուսացված են իրարից և ռոտորի իրանից։ Ցուրաքանչյուր թիթեղ միացվում է խարսխի փաթույթի մեկ կամ մի քանի գալարներին։ Խարսխի փաթույթը արտաքին էլեկտրական ցանցին միացվում է ածխե կոնտակտային խոզանակներով, որոնք խարսխի պտտման ժամանակ հերթով շփվում են կոլեկտորի թիթեղներին։ Առավել տարածված են գլանային, սակավ՝ սկավառակային կոլեկտորները։ Էլեկտրաշարժիչներում կոլեկտորի առկայությունը թույլ է տալիս լայն սահմաններում սահուն և խնայողաբար կարգավորել պտտման հաճախականությունը։ Թերություններն են՝ էլեկտրատեխնիկական պղնձի մեծ ծախսը, կայծարձակումը, մաշումը (խոզանակների շփումից)։
Տես նաև
Կատեգորիա:Շարժիչներ
(289) Նենետա
(289) Նենետա (Nenetta), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1890 թվականի մարտի 10-ին Օգյուստ Շարլուայի կողմից Նիցայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,873197 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2831 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4633 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1778,88 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,202375 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,7° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է A դասին ։
Սանտ Անջելո Ռոմանո
Սանտ Անջելո Ռոմանո (Sant'Angelo Romano), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լացիո մարզի Հռոմ գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 4199 մարդ (2008 թվականից), խտությունը կազմում է 196մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 21 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 10, հեռախոսային կոդ - 0774։
Նշված բնակավայրի հովանավոր է համարվում Սուրբ Բարսեղը։
Բրեդա դի Պիավե
Բրեդա դի Պիավե (Breda di Piave), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզի Տրևիզո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 6348 մարդ, խտությունը՝ 254 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 25 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 31030, հեռախոսային կոդ՝ 0422։
Սանտ Անջելո Ռոմանո
Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկա.
Բրեդա դի Պիավե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սանտ Անջելո Ռոմանո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Սյոր-Քավալոյ (Թրոմս)
Սյոր-Քավալոյ (Kvaløya, սաամ.՝ Sállir) նաև Քավալոյ, կղզի Նորվեգիայի հյուսիսում՝ Թրոմս ֆյուլքեի Թրոմսյո կոմունայում ։
Աշխարհագրություն
Կղզու մակերեսը 737 կմ² է, ինչը այն դարձնում է Նորվեգիայի մեծությամբ 5-րդ կղզին։ Թրոմսեա կղզու հետ միացված է Սաննեսուն կամրջով, Ռինգվասեի կղզու հետ՝ Կվալսունի կամրջով և Սոմարեի կղզու հետ՝ Սոմարեի կամրջով։ Կղզու հարավարևմտյան ափերը հանդիսանում են հայտնի հանգստյան գոտիներ ։
Քավալոյը ունի լեռնային ռելիեֆ։ Այստեղ կան 700-ից 1000 մետր բարձրության շուրջ 10 լեռ։ Ամենաբարձր գագաթը Սթուր-Բլումն (Store Blåmann) է, որը նաև կոչվում է «Մեծ մանուշակագույն մարդ»։ Ունի 1044 մետր բարձրություն։ Այստեղ կան նաև մի քանի ոչ մեծ ֆյորդեր։ Կղզու զգալի մասը պատված է սաղարթախիտ անտառներով ։
Բնակչություն
Համաձայն Նորվեգիայի վիճակագրական ծառայության 2008 թվականի տվյալների՝ Սյոր-Քավալոյ կղզին ունի 11300 բնակիչ, որի մեծ մասը բնակվում է կղզում արևելյան մասում։ Սաննեսուն կամրջից ոչ հեռու գտնվում են Սթուրելվա, Կալֆյորդ, Բրենսհոլմեն, Էրսֆյորդսբոթնը բնակավայրերը ։
Մոնղոլական խածկտիկ
Մոնղոլական խածկտիկ, սերինոսազգիների ընտանիքին պատկանող բնադրող-չվող թռչուն։ Մարմնի երկարությունը 13 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 25,5-27,5 սմ։ Ընդհանուր գունավորումը դարչնավուն է, կտուցը՝ հաստ, դեղնավուն։ Հասունի թևերի ծածկողները, թափահարողները և պոչի հիմքը վարդագույն ու սպիտակ հատվածներով են։ Արուի գլուխը, վիզը, մարմնի կողքերը և գոտկատեղը վարդագույն են։ Էգն ավելի խամրած է, վիզը, մարմնի կողքերը և գոտկատեղը՝ սովորաբար առանց վարդագույնի։ Երիտասարդն ավելի դարչնագույն ու ավելի դեղնամոխրագույն, քան էգը, առաջնային փետուրների երիզները՝ դարչնագույն՝ վարդագույն երանգով։ Երկրորդայինները սպիտակավուն հատվածով են։ Կտուցը մոխրավուն-դեղին է։ Բնակվում է նոսր բուսականությամբ, չոր, քարքարոտ լեռնալանջերին։ Սնվում է սերմերով, միջատներով։
Տարածվածություն
Տարածված է Հարավային Թուրքիաում, դեպի արևելք՝ Հարավային Կովկասով, Հյուսիսային Իրանով, Կենտրոնական Ասիայով մինչև Գոբի անապատը։ Հայաստանում բնադրավայրը հայտնաբերված է Արարատի մարզի Վեդի քաղաքի շրջակայքում ։
Էկոլոգիա
Հայաստանում չվող տեսակ է, բնադրավայրում հանդիպում է ապրիլից մինչև սեպտեմբեր։ Բնադրում է Ժայռերի ճեղքերում, մեծ քարերի կույտերում։ Ձվադրում է ապրիլի երկրորդ կեսերին՝ դնելով 3-8, ավելի հաճախ՝ 4-6 ձու։ Զարգացումը տևում է 11-14 օր ։
Պահպանություն
Հայաստանում խիստ սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է, որը ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում։
Խիստ սակավաթիվ գաղութային տեսակ է՝ մասնատված և ոչ ամենամյա բնադրմամբ։
Վտանգման հիմնական գործոններից են փոքր թվաքանակն ու տնտեսական գործունեության արդյունքում ապրելավայրերի փոփոխումը։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թռչուններ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Քորդավորներ Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ Կատեգորիա:Ճնճղուկանմաններ Կատեգորիա:Կենտրոնական Ասիայի թռչուններ
The Next Episode
«The Next Episode», ամերիկացի ռեփեր Dr. Dre-ի սինգլը, որը թողարկվել է 2000 թվականի հուլիսի 4-ին ։ Սա նրա երկրորդ՝ « 2001 » ստուդիական ալբոմի երրորդ սինգլն է։ Ալբոմը թողարկվել է 1999 թվականին։ Երգի ձայնագրությանը մասնակցել են նաև Սնուփ Դոգը, Nate Dogg-ը և Kurupt-ը։ Երբեմն երգը սխալմամբ անվանում են «Smoke Weed Everyday», քանի որ Natte Dogg-ը երգի վերջում ասում է «Smoke Weed Everyday» ։
Billboard Hot 100 շքերթում երգը զբաղեցրել է 23-րդ հորիզոնականը։
Նախապատմություն
Dr.Dre-ի հատվածը գրել է ռեփեր Hittman’-ը։ Երգի ընթացքում մի քանի հղում է տրվում Թուփաք Շակուրի «California Love» երգին ։ Երգի շապիկի վրա սկզբում գրված էր «Tha Next Episode»։ Երգն ուներ նաև ուրիշ բիթ և ուրիշ տեքստ։ Երգի բնօրինակ տարբերակը տևում էր 4:36 րոպե, և այնտեղ հաճախ էր հիշատակվում Dr.Dre-ի «Nuthin’ But a “G” Thang» երգը։ Երգի ռադիո տարբերակը զգալիորեն փոփոխվել է, և երգի շատ տողեր վերաձայնագրվել են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2000 սինգլներ Կատեգորիա:Համացանցային մեմեր Կատեգորիա:Երաժշտական մեմեր Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Բոբրովիե (քարեր)
Բոբրովիե, երկու անմարդաբնակ կղզիների խումբ, Բերինգի ծովում՝ Մեդնի կղզու հյուսիսարևմտյան վերջնամասում՝ Ադմիրալ Կուզնեցովի նեղուցում։ Վարչականորեն պատկանում է Ռուսաստանի Կամչատկայի երկրամասի Ալեուտյան շրջանին։
Որպես տեղանվան անուն գրականության մեջ հանդիպում է նաև Բաբրովիե քարեր։
Կղզիները նեղ բարձր ժայռեր են։ Տեղատվության ժամանակ երկու կղզիները միացել են ափային գծով։ Տեղատվության լայնությունը՝ 0,2 կմ։ Բաբրովիեից հյուսիս-արևմուտք, մոտավորապես 1 կմ հեռավորության վրա, ձգվում է նեղ ժայռոտ առափնյա ծանծաղուտ։ Կղզիների ձգվածությունը ափերի միջև կազմում է 1,3 կմ, լայնությունը 140 մ-ից ոչ ավելի։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կղզիներ
Ցեղասպանությունը վերապրածների ծննդավայրերը Լիբանանի տապանագրերում (գիրք)
«Ցեղասպանությունը վերապրածների ծննդավայրերը Լիբանանի տապանագրերում» (The birthplaces of Genocide survivors in the epitaphs of Libanon, Места рождения переживших Геноцид армян в надгробных надписях Ливана), Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի կողմից 2018 թվականին հրատարակված «ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ» շարքի թվով 18-րդ գիրքը (ԺԸ)։ Այն հեղինակել է Բեյրութ քաղաքում բնակվող Լոռի Թաշճյանը։ Տպագրվել է եռալեզու տարբերակով՝ հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն։ Գիրքը ներկայացնում է Արևմտյան Հայաստանում և Օսմանյան կայսրության այլ վայրերում ծնված, 1914-1923 թվականներին թուրքերի կողմից իրականացրած Հայոց ցեղասպանությունը վերապրած և Լիբանանում հաստատված հայերի տապանաքարերի արձանագրությունները։ Հասցեագրվում է հայ ժողովրդի պատմությամբ հետաքրքրվողներին։ Ներկայացված են նաև պատմական և ժամանակակից լուսանկարներ, ինչպես նաև գծապատկերներ և տապանաքարերի գրությունների արտատպումներ։ Աշխատությունը հրատարակվել է Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի գիտական խորհրդի երաշխավորությամբ։ Գրքի նախահրատարակչական աշխատանքները հովանավորել է Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարությունը, իսկ տպագրությունն իրականացվել է Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի միջոցներով։ Հասցեագրվում է հայ ժողովրդի պատմությամբ հետաքրքրվողներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր Կատեգորիա:Ռուսերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ (գրքաշար) Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի պատմության մասին Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանություն Կատեգորիա:2018 գրքեր
Տրանսպորտը Իրանում
Իրանն ունի զարգացած մայրուղիների ցանց, որը միավորում է երկրի համարյա բոլոր քաղաքները։ 2002 թվականին Իրանում կառուցվել է 178 հազար կիլոմետր երկարությամբ  մայրուղի, որից  117 կիլոմետրը ասֆալտապատ է։ Գործում է 7256 կիլոմետր երկարությամբ երկաթուղի։ Իրանը տարածվում է երկու ծովերի ափերին՝ Կասպից և Արաբական ։ Խոշոր նավահանգիստներն են Բանդար Աբբաս, Խորեմշահր, Բանդարե Անզալի։ Աշխատում է 321 օդանավակայան։ Խոշոր քաղաքներում գործում է զարգացած հասարակական տրանսպորտային ցանց ։ Վեց քաղաքներում կառուցվում է մետրոպոլիտեն։
Երկաթուղի
Իրանում տարածվում է 8300 կմ երկարությամբ երկաթուղի։ Ստանդարտ ուղին 1435 մմ։ 94 կիլոմետրը ճանապարհի ընկած է երկրի արևելքում, Սիստան և ԲելուջիստաՆ նահանգներում և ունի մոտ 1676 միլիմետր՝ համաձայն Պակիստանում ընդունված չափանիշների։ Էլեկտրաֆիկացված է 148 կիլոմետրը՝ Թեհրանում և արվարձաններում, ինչպես նաև Հարավային Ադրբեջանում։
Երկաթուղային կապ ունի հետևյալ պետությունների հետ.
Ընթանում են դեպի Աֆղանստան (Մաշհադ — Հերաթ) տանող երկաթուղու շինարարական աշխատանքները։ Ծրագրվում է ճանապարհի շինարարություն դեպի Իրաք։
Օդային տրանսպորտ
Իրանի տարածքում գործում է 321 քաղաքացիական օդանավակայան (2006)։ Ազգային ավիաընկերություն- Iran Air
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տրանսպորտն Իրանում Կատեգորիա:Իրանի տնտեսություն
(290) Բրունա
(290) Բրունա (Bruna), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1890 թվականի մարտի 20-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Վիեննայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,338108 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7371 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9391 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1305,86 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,275681 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,33° անկյուն։
Բրունա աստերոիդը պատկանում է Ֆոկեայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդների ուղեծրերը ունեն մեծ կիսաառանցքներ, ընկած 2,25-ից մինչև 2,5 ա. մ. միջակայքում և 0,1-ից ոչ մեծ էքսցենտրիսիտետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆոկեայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1890 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զեմո Փրիսի
Զեմո Փրիսի (ზემო ფრისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1000 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 5 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Դանիայի ազգային բանկ
Նկարագրություն
Դանիայի ազգային բանկի՝ որպես անկախ և հեղինակավոր հաստատության նպատակն է ապահովել ազգային արժույթի կայունությունը։ Բանկի Կառավարիչների խորհուրդը ամբողջովին պատասխանատու է դրամավարկային քաղաքականության համար։ Դանիայի ազգային բանկը ստանձնում է Դանիայի պետական ​​պարտքի կառավարման հետ կապված բոլոր գործառույթները։ Պատասխանատվության բաշխումը սահմանվում է ազգային բանկի և ֆինանսների նախարարության միջև կնքված համաձայնագրով։
Բանկը հիմնադրվել է 1818 թվականի օգոստոսի 1-ին Ֆրեդերիկ 6-րդ թագավորի կողմից։ Մասնավոր բանկը ստացել է արտարժույթի գործարքների 90 տարվա մենաշնորհ, որը 1907 թվականին երկարաձգվել է մինչև 1938 թվականը։ 1914 թվականին Ազգային բանկը դարձել է միակը, որը զբաղվում էր պետական ​​գործարքներով։ Ֆինանսական հաստատությունը լիովին անկախացել է կառավարությունից 1936 թվականին։
Բանկի շենքը նախագծել է Առնե Յակոբսենը՝ Հանս Դիսինգի և Օտտո Վետլինգի հետ համատեղ։ Յակոբսենի մահից հետո նրա ընկերությունը, անվանափոխվելով «Dissing + Weitling», ավարտել է շինարարությունը։ Կառուցվել է 1965-1970 թվականներին։
Վերահսկողություն
Բանկի ղեկավար մարմիններն են կառավարիչների խորհուրդը (Repræsentantskabet), տնօրենների խորհուրդը (Bestyrelse) և տնօրինությունը (Direktion):
Տնօրինությունը կազմված է երեք անդամից։ Այն գլխավորում է թագավորի կողմից նշանակված ղեկավարը (direktør): Մյուս երկուսը նշանակվում են տնօրենների խորհրդի կողմից։ Տնօրինությունը պատասխանատու է բանկի ամենօրյա կառավարման համար, բացառիկ պատասխանատվություն է կրում դրամավարկային քաղաքականության մշակման և ընթացիկ ճշգրտման համար ։
Տնօրենների խորհուրդը բաղկացած է 7 հոգուց, որոնցից երկուսը նշանակվում են էկոնոմիկայի նախարարի կողմից, իսկ մյուսներն ընտրվում են կառավարիչների խորհրդի կողմից՝ իրենց կազմից։ Սովորաբար նոր կազմի ընտրությունն իրականացվում է այնպես, որ տնօրենների խորհրդի կազմում ներառվեն ինչպես իշխանության, այնպես էլ ընդդիմության ներկայացուցիչներ։ Տնօրենների խորհրդի անդամներն ընտրվում են մեկ տարի ժամկետով։ Խորհրդի պարտականությունները ներառում են բանկի գործունեության կարևոր ասպեկտների մասին իրազեկումը, աուդիտի պլանավորման վերահսկողությունը, հիմնական ռիսկերի վերլուծությունը, եռամսյակային ստուգումների անցկացումը, տնօրենների խորհրդի առաջարկությունների մշակումը։ Տնօրենների խորհուրդը հավաքվում է տարեկան 10 անգամ ։
Կառավարիչների խորհուրդը բաղկացած է 25 անդամից, որոնցից 8-ը ընտրվում է խորհրդարանի կողմից՝ իր անդամներից, 2-ը նշանակվում է էկոնոմիկայի նախարարի կողմից, մնացած 15-ն ընտրվում են հենց կառավարիչների խորհրդի կողմից՝ հաշվի առնելով թեկնածուների գիտելիքները, ինչպես նաև աշխարհագրական և մասնագիտական ներկայացուցչության ապահովումը։ Կառավարիչների խորհուրդը վերահսկողություն է իրականացնում բանկի կողմից օրենքների և ենթաօրենսդրական ակտերի պահպանման նկատմամբ, հաստատում է տարեկան հաշվետվությունը։ Սովորաբար հավաքվում է եռամսյակը մեկ անգամ ։
Տարբերանշան
19-րդ դարի սկզբից բանկի պաշտոնական տարբերանշանը դանիական զինանշանի տարբերակն է, որը պատկերում է Շլեզվիգ և Հոլշտեյն նահանգները։ Այս երկու մարզերը ոչնչացվել են Շլեզվիգի համար Երկրորդ պատերազմի արդյունքում, և բանկը շարունակում է մնալ միակ պետական հաստատությունը, որը դեռ օգտագործում է այդ նահանգներով տարբերանշանը։ 19-րդ դարի վերջից սկսած՝ բանկի կողմից թողարկված մետաղադրամները պարունակում են դրամահատարանի սրտաձև ֆիրմային նշան։ Մինչ այդ որպես ֆիրմային նշան օգտագործել են արքայական թագը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բանկեր Կատեգորիա:Դանիա Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր Կատեգորիա:Դանիայի տնտեսություն Կատեգորիա:1818 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Բանկեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուդիկ Ղարիբյանի հիշատակին նվիրված հոդվածներ
A State of Trance 2012
A State of Trance 2012, ալբոմ֊կոմպիլյացիա Armin van Buuren, իններորդ հավաքածուն A State of Trance շարքից, թողարկվել է 2012 թվականի մարտի 1֊ին, Armada Music լեյբլով։ Սավառակը զբաղեցրել է 12֊րդ տեղը ամերիկական հիթ֊շքերթում, հրատարակվել է Billboard մասագրում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ Կատեգորիա:2012 ալբոմներ
Սուրբ Օլաֆի և Մարգարե Եղիայի վանք
Սուրբ Օլաֆի և Մարգարե Եղիայի վանք (Klosteret av de heilage Kong Olav og Profet Elias), նորվեգական միակ ուղղափառ միանձնուհիների համայնք՝ հիմնված Նուրդալ կոմունայի վրա։
Պատմություն
Միանձնուհիների առաջին եկեղեցու կառուցման պլանը Նորվեգիայում գտնվող Սյուլտեֆել լեռան (Syltefjellet) սանդղավանդակի վրա ստեղծվել է 1991 թվականին и получил поддержку местных властей : Ժողովրդական ավանդությունը այդ վայրը կապում է Օլաֆ 2-րդ սուրբ թագավորի հետ, որը 1029 թվականին լողալով Սյուլթեից Sylte, Norddal գոտեմարտի է բռնկվել թագավորական նավի վրա հարձակված հսկայական ծովային հրեշի հետ։ Թագավորի կողմից վիրավորված հրեշի կերպարը տպվել է ժայռին՝ կվարցե նստվածքաշերտի տեսքով ։
2013 թվականին Վրաց պատրիարքարանի ենթակայության տակ գտնվող վանքի հիմնադիրը դարձել է նորվեգիական ծագումով Տավորիա մայրապետը, որը Նուրդալ կոմունայում վարձակալել էր նախկին վանականի տունը, որտեղ էլ կառուցել է տնային վանք՝ ի պատիվ Սուրբ Օլաֆի և Մարգարե Եղիայի ։
Բացի մայրապետից վանքում են ապրում ևս երկու միանձնուհիներ։ Ամենօրյա ծառայությունները կատարում է վրաց մայրապետ Դիոնասին ։
Ենթադրվում էր, որ Սյուլտեֆյել լեռան հիմքում դրված վանքի խաչը հիմնադրել է վրաց պատրիարք Իլյա 2-րդը ։
Արտաքին հղումներ
օ
Խորեն Տեր-Հարության
Խորեն Տեր-Հարության, հայազգի աշխարհահռչակ քանդակագործ։ Արարել է ոչ միայն քանդակագործության, այլ նաև գրաֆիկայի և գեղանկարչության ասպարեզներում։ Նրա ստեղծագործության ողջ հյուսվածքի միջով անցնող առանցքային թեմաներ կան. ընտանիք, մայրություն, ոճրագործություն, եղեռն, պատերազմ։
=Կենսագրություն= Ծնվել է 1909 թվականին Արևմտյան Հայաստանի Խարբերդ նահանգի Աշոտավան գյուղում։ 1921 թվականին հաստատվել է ԱՄՆ-ում, Մասաչուսեթս նահանգի Վուսթեր քաղաքում։ Սովորել է տեղի միջնակարգ, նաև Վուսթերի արվեստի թանգարանին կից գեղարվեստի դպրոցներում։ 1930 թվականին մեկնել է Ջամայկա, և մի քանի տարի բնակվել է այնտեղ։ Արևադարձային պերճաշուք գունագեղությունը որոշիչ է դառնում Տեր-Հարությանի արվեստի ձևավորման հարցում։
Նվաճումներ
Խորեն Տեր-Հարությանն ունեցել է բազմաթիվ անհատական ցուցահանդեսներ (ԱՄՆ, Ջամայկա, Անգլիա, Շոտլանդիա, Իտալիա, Ֆրանսիա), սկսած 1929 թվականից մասնակցել է համաշխարհային ճանաչում ունեցող արվեստագետների հետ համատեղ ցուցահանդեսներին (Մայոլ, Դեսպիո, Պիկասո, Գաբո, Լիպշից), արժանացել է տասնյակ մրցանակների։ Նրա արվեստն ըստ արժանվույն գնահատվել է արվեստի քննադատների կողմից, լայն արձագանք է գտել ամերիկյան և այլ երկրների մամուլում։
Գործունեությունը Հայաստանում
Արվեստագետն առաջին անգամ Հայաստան է այցելել 1970 թվականին, Արտասահմանյան երկրների հետ բարեկամության և մշակութային կապերի հայկական ընկերության հրավերով։ Տեր-Հարությանը Երևանի արվեստասեր հասարակայնությանը ներկայացել է 1971 թվականին անհատական ցուցահանդեսով, որը բացվեց Երևանի նկարչի տանը։ 1983 թվականին արվեստագետն իր գործերը տեղափոխում է Հայաստան. թվով 90 քանդակ, 160 գրաֆիկական աշխատանք, 17 գեղանկար։ Նրա անհատական ցուցահանդեսը բացվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահի Էջմիածնի մասնաճյուղում։ Այս բոլոր գործերը նա մեծ սիրով նվիրում է ՀԱՊ-ին, իսկ 1994 թվականին Էջմիածնի մասնաճյուղում բացվում է Խորեն Տեր-Հարությանի ստեղծագործությունների մշտական ցուցադրությունը։
Խորեն Տեր-Հարությանը վախճանվել է 1991 թվականին Նյու Յորքում, դժբախտ պատահարի՝ ավտովթարի հետևանքով։ =Ստեղծագործություններ=
Տեր-Հարությանի ստեղծագործությունները գտնվում են տարբեր թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում, մոնումենտալ աշխատանքները տեղադրված են ԱՄՆ-ի մի քանի քաղաքներում. «Փոքր Մհեր», «Գյուտարար» (Ֆիլադելֆիա), նաև Հայաստանում. «Վերածնված Հայաստան»` Երևան։ Լավագույն գործերից են «Ցեղասպանություն», «Լեդան և կարապը», «Լեռների մայրը», «Պտղաբերություն», «Ծովային թռչունը և ձուկը»։ Քանդակագործի ստեղծագործությունը շատ ինքնատիպ է և անհատական։ Այդ անհատականությունը բխում է նրա արվեստի ազգային էությունից, ինչը չի խանգարում այն բնորոշել որպես համամարդակային նշանակություն ունեցող արվեստ։ Իր շատ ձեռնարկումներում նա ուղղորդվել է համաշխարհային ժառանգության ավանդույթներով և լավագույն աշխատանքները այդ ժառանգության ժամանակակից հայացքով ընկալման արդյունքն է։ Ըմբռնելով հայ քանդակագործության ընդհանուր ոճը, փորձել է ստեղծագործել նոր ժամանակների գաղափարական համատեքստում։
Ցուցադրություն
Տեր-Հարությանի ամբողջական ցուցադրությունը կազմակերպվել է պատկերասրահի Էջմիածնի մասնաճյուղում, որն այն ժամանակ զբաղեցնում էր Գևորգյան ճեմարանի շենքը։ Անկախության տարիներին ճեմարանը եկեղեցուն վերադարձնելուց հետո թանգարանը տեղավորվել է կինոթատրոնի շենք, և այսօր բոլորովին ոչ այդ նպատակի համար նախատեսված սրահում ցուցադրվում է սփյուռքահայ արվեստագետի աշխատանքների, կարելի է ասել, մեկ հինգերորդ մասը։
Տես նաև
=Հղումներ=
Կատեգորիա:Ամերիկահայ քանդակագործներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ գեղանկարիչներ
(8732) Չեմպիոն
(8732) Չեմպիոն (Champion), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,290164 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0777 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5027 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1265,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,284383 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,67° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ցուտոմու Սեկիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գոտֆրիդ Կելլեր
Գոտֆրիդ Կելլեր (Gottfried Keller, ), շվեյցարացի գրող։
1840-1842 թվականներին սովորել է Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայում։ 1855 թվականին տպագրվել է Կելլերի «Կանաչ Հայնրիխ» վեպը, որը գրված է XVIII դարի «դաստիարակչական վեպի» ավանդույթներով։ Այնուհետև հրատարակվել են Կելլերի «Զելդվիլացիք» (հատոր 1-2, 1856-1874 թթ․), «Յոթ լեգենդ» (1872 թ․), «Ցյուրիխյան նովելներ» (1878 թ․), «Ասույթներ» (1881 թ․) ժողովածուները, «Մարտին Զալանդեր» (1886 թ․) վեպը։ Որպես իսկական լուսավորիչ Կելլերը ձգտել է ընթերցողի մեջ դաստիարակել քաղաքացու և հումանիստի գիտակցություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի նկարիչներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գերմանալեզու բանաստեղծներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի արձակագիրներ
Տրոլի լեզու
Տրոլթունգա (Տրոլի լեզու) (Trolltunga, Troll tongue), ժայռային կազմավորում, որը գտնվում է ծովի մակարդակից մոտ 1100 մետր (3600 ոտնաչափ) բարձրության վրա, Նորվեգիայի Վեստլենդ շրջանի Ուլենսվանգ համայնքում։ Ժայռը հորիզոնական դուրս է գալիս լեռից ՝ Ռինգեդալսվատնե լճի հյուսիսային կողմից մոտ 700 մետր (2300 ոտնաչափ) բարձրության վրա ։
Դեպի Տրոլթունգա և բուն ժայռերի ձևավորման ժողովրդականությունը վերջին տարիներին զարգացել է։ Աճող ժողովրդականությունը Տրոլթունգան դարձրեց ազգային պատկերակ և տարածաշրջանի հիմնական զբոսաշրջային գրավչություն։ Մինչև 2010 թվականը տարեկան 800-ից քիչ մարդ արշավում էր դեպի Տրոլթունգա։ 2016 թվականին ավելի քան 80,000 մարդ Սկյեգգեդալ գյուղից 27 կիլոմետր երկարությամբ (17 մղոն) արշավ է կատարել՝ այն դարձնելով Նորվեգիայի ամենահայտնի արշավային վայրերից մեկը ։
Երկրաբանություն
Ժայռը նախաքեմբրյան հիմնաքարի մի մասն է և ձևավորվել է սառցե դարաշրջանում՝ մոտավորապես 10000 տարի առաջ, երբ սառցադաշտի եզրերը հասել են ժայռին։ Սառցադաշտից ջուրը սառել է լեռան ճեղքերում և ի վերջո կոտրել մեծ անկյունային բլոկները, որոնք հետագայում տարվել են սառցադաշտով։ Բուն ժայռի երկայնքով շարունակում են մնալ խորը ճեղքեր։ Տրոլթունգա տանող արահետը նույնպես անցնում է հիմքի ժայռի միջով և հետին պլանում լվացված սայթաքուն սարալանջերով։
Մուտք
Տրոլթունգան գտնվում է Օդդա քաղաքից 17 կիլոմետր (11 մղոն) հեռավորության վրա։ Բերգեն քաղաքը գտնվում է տեղանքից մոտ 190 կմ (120 մղոն) գլխավոր ճանապարհներով։
Ճանապարհը գտնվում է Սկյեգգեդալում զուգարանակոնքով փոքրիկ կայանատեղիի մոտ, Տիսեդալենում գտնվող Նորվեգիայի ազգային ճանապարհից 13 մոտ 7 կիլոմետր հեռավորության վրա, Ringedalsvatnet-ի վերջում գտնվող ամբարտակի մոտ։ Ավտոկայանատեղիի համար կայանման արժեքը օրական մոտ 62 դոլար է կամ 52 եվրո ։
Ավտոկայանատեղիից դեպի Տրոլթունգա և նորից հետ գնալը 27 կիլոմետր (17 մղոն) հետադարձ հեռավորություն է՝ 1100 մետր (3600 ֆտ) բարձրությամբ, և տևում է մոտավորապես 10–12 ժամ՝ ներառյալ ընդմիջումները։
Արշավային արահետ
Սկյեգգեդալի կայանատեղիի մոտ կա ճոպանուղի, որը կոչվում է Mågelibanen (այն չի գործում)։ Տրոլթունգա տանող արահետը սկսվում է այստեղ՝ ճոպանուղու ձախ կողմում։ Այն նշվում է տեղանքում ներկված կարմիր կետերով և նշաններով երթուղու երկայնքով, որոնք նշում են Տրոլթունգա և Սկյեգգեդալից մեկնարկային հեռավորությունը։
Առաջին 1,5 կիլոմետրի (0,93 միլի) ընթացքում մինչև Մագլիթոփ արահետը բարձրանում է մոտ 450 մետր (1480 ֆտ)։ Այստեղից երթուղին մի փոքր դուրս է գալիս, նախքան այն նորից զառիթափ է դառնում՝ բարձրանալով ևս 330 մետրով (1080 ֆտ) Գրիտեսկարետից մինչև Տրոմբասկարետ։ Այս հատվածը այս արշավի ամենազառ հատվածն է։ Սակայն վերջին տարիներին այս հատվածը բարելավվել է նեպալցի շերպաների կողմից՝ հեշտացնելով անցումը։
Ավտոկայանատեղիից 4 կիլոմետր (2,5 մղոն) կտրուկ վերելքից հետո հաջորդ հատվածը թեքվում է դեպի Store Floren: Արահետը շարունակվում է Հեստեֆլեենեի և չորացած Էնդոնո գետի վրայով, նախքան այն ավելի զառիթափ է դառնում մինչև Էնդանուտեն և անցնում չորացած գետով մինչև Տիսեսթրենգեն։ Այստեղից արահետը անցնում է սառցադաշտային փոսերի կողքով, այնուհետև շարունակվում է Տիսշոլի մոտով և վերջապես մոտենում է Տրոլթունգային՝ Սկյեգգեդալից մեկնարկային կետից մոտ 13,5 կմ։
Տեղանք
Դեպի Տրոլթունգա երթուղին անցնում է բարձր լեռնային տեղանքով ՝ առվակներով, գետերով, քարերով, ցեխաջրերով, ճահիճներով և ջրով մի քանի արշավային վայրերում։
Սեպտեմբերի վերջից հունիս ընկած ժամանակահատվածում տեղանքը սովորաբար ծածկված է սառույցով և ձյունով։ Դաժան ձմռանից հետո Տրոլթունգում կարող է ձյուն լինել նույնիսկ ամառային սեզոնին։
Անվտանգություն
Ամռան չորս ամիսների ընթացքում հազարավոր զբոսաշրջիկներ այցելում են Տրոլթունգա, և 2009-ից 2016 թվականներին նրանց թիվը զգալիորեն աճել է տարեկան հասնելով 500-ից մինչև 80,000։ Ժայռի եզրին անվտանգության բազրիք չի կառուցվել, որպեսզի չվնասի ժայռի բնական գեղեցկությունը։ Ժայռի վրա, թեև մի քանի փոքր մետաղական կեռիկներ են տեղադրվել որպես ժայռ իջնելու հենակետեր։
2015 թվականի սեպտեմբերի 5-ին 24-ամյա ավստրալուհին ընկել է Տրոլթունգայի մոտ և մահացել։ Ենթադրվում է, որ դա առաջին գրանցված մահն է այնտեղ ընկնելու հետևանքով ։
Կան լայնորեն հրապարակված լուսանկարներ, որոնցում մարդիկ կախված են ժայռից կամ ձեռքով կանգնում են դրա վրա։ Ամենից հաճախ դրանք շահարկման են ենթարկվում։ Էլիտար ալպինիստ Մագնուս Միդտբոն իրեն կախել է Տրոլթունգայից՝ անվտանգության զրահով, սակայն լրատվամիջոցներում տարածվել է վարկած, որտեղ պարանը ջնջվել է։
Կան լայնորեն հրապարակված լուսանկարներ, որոնցում մարդիկ կախված են ժայռից կամ ձեռքով կանգնում են դրա վրա։ Ամենից հաճախ դրանք շահարկման են ենթարկվում։ Էլիտար ալպինիստ Մագնուս Միդտբոն իրեն կախել է Տրոլթունգայից՝ անվտանգության զրահով, սակայն լրատվամիջոցներում տարածվել է վարկած, որտեղ պարանը ջնջվել է ։
Տրոլթունգային մոտենալը և նահանջելը դժվար քայլարշավ է, և երկկողմանի ուղևորությունը տևում է 10-12 ժամ։ Հետագա տարիներին տարեկան իրականացվել է մինչև 40 փրկարարական գործողություն։ Զարմանալի է, բայց ոչ թե վտանգավոր ժայռի, այլ Տիսսեդալ վերադառնալու դժվարին արշավի պատճառով։ Մարդիկ մոլորվել են մառախուղի մեջ, կամ վիրավորվել են արշավի ժամանակ, կամ նրանք չունեն տոկունություն նման դժվարին արշավի համար ։
Նախատեսվում է Տրոլթունգայի և Տիսեդալի միջև ընկած հատվածում օթյակ կառուցել, որը կացարան կապահովի Տրոլթունգայից երթևեկող արշավականների համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի լեռներ Կատեգորիա:Ժայռապատկեր Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Սվարան
Սվարան, հայաբնակ գյուղ Իրանում, Սպահանի օստանի Փերիա գավառի Վարզաղ գավառակում, Դարանից 13 կմ հարավ-արևմուտք։ Հիմնադրվել է 1836 թվականին։ 20–րդ դարի 60-ական թվականներին ուներ 751 (102 տուն) հայ բնակիչ։ Զբաղվում էին այգեգործությամբ, պարտիզպանությամբ, ցորենի մշակությամբ, անասնապահությամբ։ Սվարանի դաշտերը ոռոգվում են շրջակա գետակների և աղբյուրների ջրերով։ Գյուղի կենտրոնում գտնվող Սվարանի Գևորգ եկեղեցին կառուցվել է 1860-ական թվականներին։ Սվարանն ուներ նաև դպրոց և գրադարան։ Բնակիչները ներգաղթել են Խորհրդային Հայաստան։
Կատեգորիա:Իրանի հայաբնակ գյուղեր
Բինենհոֆ
Բինենհոֆ (Binnenhof, ներքին բակ), Հաագայի կենտրոնում շենքերի համալիր, որտեղ գտնվում է Նիդերլանդների Ազգային ժողովը և վարչապետի նստավայրը։ Բինենհոֆի մոտակայքում են գտնվում բազմաթիվ թանգարաններր և պատմական հուշարձաններ, այդ թվում Մաուրիցհեյս պատկերասրահը։
Պատմություն
Բինենհոֆի պատմությունը սկսում է 1230 թվականից, երբ Հոլանդիայի կոմս Ֆլորիս IV-ը հողատարածք գնեց, որի վրա հետագայում կառուցվեց Հաագա քաղաքը։ Նրա որդի Վիլեմ II-ը 1247 այս տարածքում կառուցել է որսորդական ամրոց, իսկ թոռան Ֆլորիս V-ի օրոք Գերարդ վան Լեյդենի նախագծով կառուցվել է Ռիդերզաալ ամրոցը (Ridderzaal)։
1815 թվականից մեկ շինություն ևս օգտագործվել է ազգային ժողովի համար։ 1992 թվականին ազգային ժողովի ստորին պալատը տեղափոխվել է ժամանակակից շենք, որը նույնպես Բինենհոֆի համալիրի մեջ է։ Աշտարակներից մեկը օգտագործվում է որպես վարչապետի նստավայր։ Պաշտոնական նստավայր է համարվում Կատսհեյս առանձնատունը։
Ռիդերզաալ
Ռիդերզաալը եռանկյունի ճակտոնով և կողքերին երկու աշտարակով գոթական ոճի շենք է։ Մուտքի վերևում մեծ կլոր վարդակ պատուհան է, որը զարդարված է Նիդերլանդները ղեկավարած հարստությունների զինանշաններով։ 16-րդ դարի վերջին Մորից Օրհանացին Ռիդերզաալը վերածում է Նիդերլանդների շտատհալտերների նստավայր։ Այժմ Ռիդերզաալը ծառայում է տոնակատարությունների և պաշտոնական միջոցառումների իրականացմանը։
Արտաքին աղբյուրներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների պալատներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների ճարտարապետություն
Սիգուրդ Օլսոն
Սիգուրդ Ֆերդինանդ Օլսոն (Sigurd Ferdinand Olson, ), ամերիկացի հեղինակ, բնապահպան, վայրի բնության պաշտպանության ջատագով։ Ավելի քան երեսուն տարի ծառայել է որպես վայրի բնության տարածքների գիդ հյուսիսային Մինեսոտայի և հյուսիսարևմտյան Օնտարիոյի Բաունդարի Ուոթերսի լճերում և անտառներում։ Հայտնի է եղել Bourgeois անունով՝ տերմին, որը հին ճանապարհորդներն օգտագործում էին իրենց վստահելի առաջնորդների համար։
Կենսագրություն
Սիգուրդ Օլսոնը ծնվել է Իլինոյս նահանգի Չիկագո քաղաքում, շվեդ-ամերիկացի բապտիստ ծնողների ընտանիքում, մեծացել է Վիսկոնսին նահանգի հյուսիսում, որտեղ էլ զարգացրել է իր հետաքրքրությունները։ Ի սկզբանե ընտանիքը տեղափոխվել է Սիսթեր Բեյ, ապա՝ Պրենտիս, ապա՝ Էշլանդ ։ 1921 թվականի հունիսին Օլսոնը մակույկով կատարել է իր առաջին ճամփորդությունը, որտեղ սիրահարվել է հյուսիսային Մինեսոտայի մակույկային ամայի վայրերին, որոնք հետագայում դարձել են Վայրի բնության սահմանային ջրերի մակույկային տարածք (Boundary Waters Canoe Area Wilderness, վերջինիս օգնությամբ) ։  Մակույկային արշավախմբի մասին Օլսոնի առաջին հոդվածը լույս է տեսել 1921 թվականի հուլիսի 31-ին Milwaukee Journal-ում ։ Նույն տարվա օգոստոսին Օլսոնն ամուսնացել է Լիզաբեթ Դորոթի Ուրհենհոլդի հետ, և նրանք իրենց մեղրամիսն անցկացրել են Բաունդարի Ուոթերսի մակույկային ճանապարհորդություններում։  Ուինթոնի Fall Lake-ում աշխատել է որպես մակույկների գիդ, նախքան 1929 թվականին այդ բիզնեսը գնելը։ Մոտավորապես 1931 թվականին Օլսոնը ղեկավարել է  Border Lakes Outfitters-ը   ։
Ղեկավարել է "Voyageurs" անվամբ հայտնի մակույկավարների արշավախումբը, որի կազմում ընդգրկված են եղել Էրիկ Ու. Մորսը, Դենիս Կուլիկանը, Բլեյր Ֆրեյզերը, Թոնի Լովինկը, Էլիոթ Ռոջերը և Օմոնդ Սոլանդտը ։
Նորթլենդ քոլեջում, Վիսկոնսին-Մեդիսոն համալսարանում և Իլինոյսի համալսարանում գյուղատնտեսություն, բուսաբանություն, երկրաբանություն և էկոլոգիա ուսումնասիրելուց հետո Օլսոնը տեղափոխվել է Մինիսոտա նահանգի Էլի քաղաք՝ տեղի քոլեջում (այժմ՝ Վերմիլիոն համայնքային քոլեջ) կենսաբանություն դասավանդելու։ Հետագայում նա ղեկավարել է գիտական ամբիոնը և եղել դեկան։ 1947 թվականին թողել է ուսուցչի պաշտոնը և իր ժամանակը նվիրել է գրելուն ։   Կյանքի մեծ մասն անց է կացրել Էլի շրջանում, ամռան ամիսներին աշխատել է որպես մակույկավար-գիդ, ուսուցանել և գրել է բնության պատմության, էկոլոգիայի և Բաունդերի Ութերսի շրջակայքում գտնվող դրսի կյանքի մասին։
1971 թվականի օգոստոսի 27-ին՝ Երկրի օրվա առաջին տոնակատարությունից մեկ տարի անց, Նորթլենդ քոլեջում տեղի է ունեցել առաջին բնապահպանական համաժողովը։ Երկօրյա համաժողովին ելույթ ունենալու հրավիրվածների թվում են եղել սենատոր Գայլորդ Նելսոնը և Սիգուրդ Օլսոնը։ Համաժողովը դարձել է «Սիգուրդ Օլսոնի բնապահպանական ինստիտուտի ծագման գործիքը», ինչպես գրել է ինստիտուտի հիմնադիր Ռոբերտ Մաթսոնը։ Նոր և հուզիչ ուղղությամբ շարժվելու եռանդով, ինչպես նաև առաջնորդվելով Սիգուրդ Օլսոնի փիլիսոփայությունով՝ ինստիտուտն իր դռները բացել է 1972 թվականի գարնանը՝ ավելի քան 30 տարի ծառայելով Նորֆլենդ քոլեջին և Lake Superior տարածաշրջանին։
1974 թվականին Օլսոնը ստացել է Ջոն Բերոուզի մեդալ՝ որպես բնության մասին գրելու բարձրագույն պատիվ։
Օլսոնը մահացել է 1982 թվականի հունվարի 13-ին՝ սրտի կաթվածից, իր տան մոտ ձյունակոշիկներով սահելիս ։
Ծննդյան 100-ամյակի առթիվ ԱՄՆ սենատը հարգանքի տուրք է մատուցել Սիգուրդ Օլսոնին ։ Դեյվիդ Բեքսը Օլսոնի կենսագրությունն ամփոփել է A Wilderness Within - The Life of Sigurd F. Olson գրքում, որը հրատարակվել է 1990-ականների վերջում ։
1998 թվականին Էլիում ստեղծվել է The Listening Point Foundation-ը՝ պահպանելու Օլսոնի ժառանգությունը և զարգացնելու վայրի բնության նրա փիլիսոփայությունը։
Պահպանման աշխատանքներ
Օլսոնն առանցքային դերակատարում է ունեցել Բաունդերի Ուաթերսի պաշտպանության գործում և օգնում է մշակել 1964 թվականի «Վայրի բնության մասին» օրենքը։ 1963-1967 թվականներին եղել է The Wilderness Society (Վայրի բնության միություն) փոխնախագահը, 1968-1971 թվականներին՝ նախագահը։ Հյուսիսային Մինեսոտայում օգնել է հիմնադրելու Վոյաջերս ազգային պարկը, Ալյասկայում գտնվող Arctic National Wildlife Refuge-ը և Կալիֆորնիայում գտնվող Point Reyes ազգային ծովափը։ Սիգուրդը նաև եղել է ներքին գործերի քարտուղար Ստյուարտ Ուդալլի վայրի բնության և ազգային պարկի խնդիրների գծով խորհրդականը։
Ավելի քան 50 տարվա քրտնաջան աշխատանքից հետո Սիգուրդը հասել է իր նպատակին։ 1978 թվականին՝ Սիգուրդի մահից 4 տարի առաջ, Ջիմի Քարթերը Boundary Waters Canoe Area Wilderness-ին (Վայրի բնության սահմանային ջրերի մակույկային տարածք) տվել է լիարժեք վայրի բնության կարգավիճակ։ Օլսոնի քրտնաջան աշխատանքը հիշատակվում է տարբեր ձևերով, այդ թվում նրա անունով է կոչվում ԵՄՔԱ Camp Widjiwagan-ի կենտրոնական մասնաշենքը, որը գտնվում է Burntside լճի մոտակայքում։
Օլսոնը եղել է Ազգային պարկերի ասոցիացիայի նախագահ և նրա հոգաբարձուների խորհրդի անդամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իլինոյսի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ոչ գեղարվեստական գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բնապահպաններ
Խոլարղոս
Խոլարղոս (Χολαργός ), քաղաք Հունաստանում` Աթենքի արևելյան արվարձանում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 210 մետր բարձրության վրա, Աթենքի դաշտում, Իմիտոսի լանջին, Աթենքի կենտրոնից՝ Օմոնիայի հրապարակից 7 կիլոմետր արևելք։ Հյուսիսային Աթենք պերիֆերիկ միավորի Ատտիկա պերիֆերիայի Պապագոս-Խոլարղոս համայնքի վարչական կենտրոնն է ։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թիվը կազմել է 30 840 ։ Տարածքը 3,95 քառակուսի կիլոմետր է ։
Քաղաքը սպասարկում է Աթենքի «Խոլարղոս» մետրոյի կայարանը։ Քաղաքի հյուսիս-արևմտյան ծայրամասում անցնում է Մեսոյոն պողոտան, հարավ-արևելյան կողմում՝ 64 ավտոմայրուղին։
Պատմություն
Ներկայիս Խոլարղոսի տարածքում գտնվում էր մեկ այլ դեմ՝ Ֆլիան, որը պատկանում էր Կեկրոպիդա ֆիլիին։ Իմիտոսի ստորոտում գտնվող հնագիտական գտածոները վկայում են վաղ էլլադական, դասական և հելլենիստական ժամանակաշրջանում բնակավայրի գոյության մասին։ Կան գտածոներ, որոնք սկիզբ են առնում հռոմեական, բյուզանդական և ուշ բյուզանդական ժամանակներից։ Օսմանյան իշխանության շրջանում այդ տարածքը բնակեցված չէր։
1933 թվականին ստեղծվել է Խոլարղոսի համակեցությունը, իսկ 1963 թվականին  ստեղծվել է համայնքը ։ Քաղաքն անվանակոչվել է հին դեմ Խոլարղոսի անունով՝ Պերիկլեսի ծննդավայր Ակամանտիդայի ատիկայի ֆիլեում ։
Քաղաքն աճել է 1950-1960-ական թվականներին քաղաքի կենտրոնից աթենացիների զանգվածային շինարարության և վերաբնակեցման, ինչպես նաև հարևան Պապագոս արվարձանի հիմնադրման շնորհիվ՝ Հունաստանի զինված ուժերի սպաներին բնակարաններով ապահովելու համար։ Հետագա աճը կապված է Այիա Պարասկևի և Խալանդրիոն հյուսիսային արվարձանների աճի, ինչպես նաև Հյուսիսային Աթենքի ձևավորման շրջանի հետ։
2004 թվականի հունիսի 17-ին նախագահ Կոնստանտինոս Ստեֆանոպուլոսը բացել է Պերիկլեսի արձանը՝ քանդակագործ Գեորգիոս Կալակալլասի աշխատանքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:1933 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Յակով Սվերդլով
Յակով Միխայլովիչ Սվերդլով (Яков Михайлович Свердлов, կուսակցական ծածկանուն Անդրեյ, Մաքս և այլն, ), բոլշևիկ գործիչ, Կոմունիստական կուսակցության անդամ (1901) թվականից։
Ծնվել է արհեստավոր փորագրիչի ընտանիքում։ Որպես «պրոֆեսիոնալ հեղափոխական» քարոզչական աշխատանքներ է տարել Նիժնի Նովգորոդում, Կոստրոմայում, Յարոսլավլում, Կազանում և այլուր։ 1902-1903 թվականին բազմիցս ձերբակալվել, բանտարկվել և աքսորվել է։ 1904 թվականին ՌՍԴԲԿ Հյուսիսային կոմիտեի որոշմամբ անցել է անլեգալ աշխատանքի, 1905 թվականին ՌՍԴԲԿ ԿԿ-ի որոշմամբ մեկնել է Ուրալ՝ տեղի կուսակցական կազմակերպությունը «ամրապնդելու» համար, 1905 թվականի դեկտեմբերից գլխավորել է ՌՍԴԲԿ Եկատերինբուրգի (1924 թվականից՝ Սվերդլովսկ) կոմիտեն։ 1906 թվականին աշխատանքներ է տարել ոստիկանության կողմից ջախջախված Պերմի կուսակցական կազմակերպության վերականգնման ուղղությամբ, Եկատերինբուրգում ղեկավարել է Ուրալյան մարզային 2-րդ կուսակցական կոնֆերանսը, ընտրվել ՌՍԴԲԿ մարզային կոմիտեի անդամ։ 1906 թվականի հունիսին ձերբակալվել, 1907 թվականին դատապարտվել է 2 տարվա բանտարկության։ 1909 թվականի նոյեմբերին ՌՍԴԲԿ ԿԿ-ի կողմից ուղարկվել է վերականգնելու Մոսկվայի կուսակցական կազմակերպությունը, դեկտեմբերին ձերբակալվել, 1910 թվականին աքսորվել է Նարիմի երկրամաս, որտեղից հուլիսին փախել է։
Նախագահել է ՌՍԴԲ(բ)կ ԿԿ-ի 1917 թվականի հոկտեմբերի 10(23) և 16(29)-ի նիստերում, որտեղ ընդունվել է զինված ապստամբության մասին որոշումը, ընտրվել ապստամբության ղեկավարման ռազմահեղափոխական կենտրոնի անդամ, Խորհուրդների Համառուսաստանյան 2-րդ համագումարի պատգամավոր, համագումարի բոլշևիկյան ֆրակցիայի ղեկավար։ 1917 թվականի նոյեմբերի 8(21)-ին Լենինի առաջարկությամբ ընտրվել է Համառուսաստանյան ԿԴԿ-ի նախագահ, մնալով ՌԽԴԲ(բ) կ ԿԿ-ի քարտուղար։ Եղել է ՌԽՖՍՀ առաշին Սահմանադրությունը կազմող հանձնաժողովի նախագահը։ Կուսակցության 7-րդ համագումարում նորից ընտրվել է ՌԿ(բ) կ ԿԿ-ի անդամ։ Մասնակցել է Կոմինտերնի 1-ին կոնգրեսի նախապատրաստմանը։
Թաղված է Կարմիր հրապարակում, Կրեմլի պատի տակ։
Գյալ Ջարաջուր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով
Աստերոիդների ցանկ (84201-84300)
Աստերոիդների ցանկ (84101-84200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (84301-84400)
Ռինգվասյոյ
Կղզու տարածքը բաժանված է կոմունաների միջև՝ Թրոմսյո և Կարլսյո։ Ամենաբարձր գագաթը Սուլթինան (Soltindan) լեռն է, որն ունի 1051 մ բարձրություն։ Озеро Սքուգսֆյորդվաթենթ (Skogsfjordvatnet) լիճը, որն ունի 10 կիլոմաետր երկարություն և հանդիսանում է նորվեգական կղզիների ամենամեծ լճերից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թրոմսի կղզիներ
Նաննո
Նաննո (Nanno), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 625 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 156 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 4 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 38010 ։ Հեռախոսային կոդ՝ 0463։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Զեմո Քերե
Զեմո Քերե (ზემო ქერე), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
(291) Ալիս
(291) Ալիս (Alice), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1890 թվականի ապրիլի 25-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Վիեննայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,222166 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0179 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4265 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1209,94 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,297536 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,85° անկյուն։
Ալիս աստերոիդը դասվում է Ֆլորայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 7438 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,33։ Այս ընտանիքի աստերոիդների էքսցենտրիսիտետները ընկնում են 0,109-0,168 միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը՝ 2,4°-6,9°։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Գեորգե Բեզվիկոնի
Գեորգե Գավրիլի Բեզվիկոնի (1910– 1966), ռումինացի պատմաբան, մատենագետ։
Զբաղվել է ռուս–մոլդովական, ռուս– ռումինական, հայ–ռումինական և հայ–ռուսական կապերի պատմությամբ։
Արժեքավոր է Բեզվիկոնիի «Ռուս ճանապարհորդները Մոլդովայում և Վալաքիայում» (1947) մենագրությունը։ Ուսումնասիրել է ռումինական հին տոհմերի ճյուղագրության պատմությունը, կազմել ռումինա–ռուսական, ռումինա–սովետական հարաբերությունների մատենագրությունը։ Բեզվիկոնիի «Հայերը Բեսարաբիայում։ Նախիջևանի և Բեսարաբիայի թեմը։ Մանուկ բեյ» մենագրությունը (1934) Բեսարաբիայի հայ գաղթավայրի պատմության ուսումնասիրության առաջին լուրջ փորձն է։
Արտաքին հղումներ
Георгие Безвикони, Манук-Бей
Կատեգորիա:Ռումինացի պատմաբաններ Կատեգորիա:1910 ծնունդներ Կատեգորիա:1966 մահեր
Ալեքսանդր Բեզիմենսկի
Ալեքսանդր Բեզիմենսկի (Алекса́ндр Ильи́ч Безыме́нский; ), ռուս խորհրդային բանաստեղծ։ ԽՄԿԿ անդամ 1916 թվականից։ Տպագրվել է 1918 թվականից։ Եղել է ՌԱՊՊ–ի ակտիվ անդամ։
«Վլադիմիր Իլյիչ Ուլյանով» (1926) և «Ֆելիքս» (1927) պոեմներում ստեղծել է հեղափոխության առաջնորդի և նրա զինակցի կերպարները։ «Ողբերգական գիշեր» պոեմը (հրտ․ 1966) նվիրված է Դնեպրի հիդրոէլեկտրակայանի շինարարությանը։ Երգիծական ստեղծագործություններում խարազանել է բյուրոկրատիզմն ու ստորաքարշությունը, մերկացրել պատերազմի հրձիգներին («Մեր կյանքի օրը», 1928, «Կրակոցը», 1929, «Ցասկոտ տողեր», 1949, «Երգիծանքի գիրքը», 1954)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Սպենսր Լոկ
Օպերային կոմպոզիտորներՍպենսր Լոկ (Spencer Locke, ), ամերիկացի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Սսպենսր Լոկը ծնվել է 1991 թվականի, սեպտեմբերի 20֊ին, Ֆլորիդայում։
Սպենսեր Լոկը սկսել ք իր դերասանական կարիերան «Ապագայի Ֆիլ» սերիալում, որը ցուցադրվել է Disney ալիքով։ Դրանից հետո եղել են մի քանի փոքր դերեր, ապա ստացել է «Չարի կացարան 3» ֆիլմի դեր, 2001 թվականին նկարահանվել է նաև «Պատիժ» ֆիլմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Greatest Hits (ալբոմ, Թուփաք Շակուր)
Greatest Hits, Թուփաք Շակուրի լավագույն երգերի առաջին պաշտոնական հավաքածուն, որը թողարկվել է 1998 թվականին։ Բացի նախկինում թողարկված հիթերից, ալբոմն ունի չորս բոլորովին նոր, նախկինում անհայտ երգեր՝ «God Bless the Dead», «Unconditional Love», «Troublesome '96» և «Changes»։ Մինչև 2011 թվականը Billboard 200 հիթ-շքերթում ալբոմը հասնում էր 3-րդ հորիզոնականին և 9 պլատինե թողարկումների։ 2011 թվականին RIAA-ի վարկանիշում ստացել է վաճառքի ադամանդե կարգավիճակ՝ անցնելով 10 միլիոն օրինակի վաճառքը    ։
«God Bless the Dead» երգը, որը ձայնագրվել է 1994 թվականին Թուփաքի և Սթրեթչի մասնակցությամբ (Live Squad-ից Stretch), նվիրված է Biggy Smallz ռեփերին (չշփոթել The Notorious B.I.G.-ի հետ)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1998 ալբոմներ Կատեգորիա:Հետմահու ալբոմներ
(8733) Օսուգի
(8733) Օսուգի (Ohsugi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,791688 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5741 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0093 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1703,72 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,211302 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,73° անկյուն։
Աբրահամ Ռուսսո
Աբրահամ Ռուսսոն (Авраам Руссо, իրական անունը` Աբրահամ Ժանի Իփջիյան, Абрахам Жанович Ипджян, ), ծագումով հայ, ռուսական փոփ-երգիչ։
Կենսագրություն
Աբրահամ Ռուսսոն ծնվել է 1969 թվականի հուլիսի 21-ին Սիրիայի Հալեպ քաղաքում։ Հայրը՝ Ժանը, Երկրորդ աշխարհամարտի մասնակից էր, Ֆրանսիական լեգեոնի անդամ, մայրը՝ Մարիան, բուժքույր է։ Երբ Աբրահամը 7 տարեկան էր, նրա հայրը մահանում է, և նա մոր և եղբոր հետ տեղափոխվում է Փարիզ։ Ֆրանսիայում նա մասնակցում է տարբեր երաժշտական մրցույթների, հետո մի քանի տարի անցկացնում Լիբանանի փակ վանքում։ 16 տարեկան հասակից սկսում է գումար վաստակել ընտանիքի համար՝ երգելով սրճարաններում և ռեստորաններում։ Համալսարանն ավարտելուց հետո սկսում է երգարվեստ պարապել պրոֆեսիոնալ մակարդակով։ 1999 թվականին՝ սրճարանում երգելու ժամանակ, Աբրահամին նկատում է ռուս գործարար, ռեստորանատեր Թելման Իսմաիլովը և հրավիրում Մոսկվա։ Մոսկվայում ծանոթանում է պրոդյուսեր Իգոր Պրիգոժինի հետ, և սկսվում է երգչի պրոֆեսիոնալ երգչի կարիերան։ 2001 թվականին լույս տեսավ նրա առաջին "Amor" ալբոմը։ Աբրահամը տիրապետում է 11 լեզուների՝ հայերեն, հունարեն, արաբերեն, ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, թուրքերեն և այլն։
2007 թվականին երգչի նկատմամբ մահափորձ է արվում, և Աբրահամը ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Հայաստան, այնտեղից էլ՝ ԱՄՆ։
Սկավառակագրություն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ծագումով հայ երաժիշտներ Կատեգորիա:Սիրիահայ երգիչներ Կատեգորիա:«Ոսկե գրամաֆոն» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռուսահայ երգիչներ Կատեգորիա:Լիբանանահայ երգիչներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
(292) Լյուդովիկա
(292) Լյուդովիկա (Ludovica), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1890 թվականի ապրիլի 25-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Վիեննայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,52927 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4467 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6118 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1469,23 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,245026 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,91° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1890 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մահլուղա Սադիղովա
Մահլուղա Ալեսկեր ղիզի Սադըկովա (Məhluqə Ələsgər qızı Sadıqova, ), ադրբեջանցի թատրոնի դերասանուհի, Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի ժողովրդական արտիստուհի (10.01.1978) ;
Կենսագրություն
Մահլուղա Սադիղովան ծնվել է 1917 թվականի ապրիլի 28-ին Շուշիում։ Նա սովորել է այստեղի թիվ 11 աղջիկների դպրոցում՝ հինգ տարի։ 1930 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Բաքու, և նա ավարտել է իր յոթերորդ դասարանը խորհրդային թիվ 6 դպրոցում։ 1936 թվականին ավարտել է Բաքվի բժշկական քոլեջի ստոմատոլոգիական ֆակուլտետը։ Բժշկական կրթություն ստանալիս գործել է նաև պարային և դրամայի ասոցիացիաներում։ Սադիղովան ընդունվել է Ազգային ակադեմիական դրամատիկական թատրոն 1936 թվականին։ Դերասանուհին աշխատել է այս թատրոնում 54 տարի։ 1992 թվականից հանդես է եկել Բաքվի քաղաքային թատրոնում։ Ավելի քան քառասուն տարի նա եղել է «Բուլագ» ռադիոյի ժողովրդական-ազգագրական ծրագրի հիմնական կատարողներից մեկը ։
Նրան շնորհվել է Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստի պատվավոր կոչում 1949 թվականի հուլիսի 21-ին, իսկ Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստը ՝ 1978 թվականի հունվարի 10-ին։
Դերասանուհին մահացել է 2003 թվականի օգոստոսի 15-ին Բաքվում։
Հարավկորեական վոն
Հարավկորեական վոն (, վոն)` Կորեայի Հանրապետության դրամական միավոր։ Շրջանառության մեջ են 1000, 5000, 10000 և 50000 վոն անվանական գնով թղթադրամները և 1, 5, 10, 50, 100 և 500 վոն անվանական գնով մետաղադրամները։ Քանի որ 1 և 5 վոն արժողությամբ մետաղադրամները հազվադեպ են հանդիպում, հաշվարկը թույլատրվում է կլորացնել մինչև 10 վոն։
Պատմություն
1980 թվականի փետրվարի 27-ից քայլեր ձեռնարկեցին լողացող փոխարժեքի կուրսին անցնելու համար։ Վերջնական անցումը ազատ փոխարժեքին տեղի ունեցավ 1997 թվականի դեկտեմբերի 24-ին, երբ ձեռք էր բերվել համաձայնություն Արժույթի միջազգային հիմնադրամի հետ։ Դրանից որոշ ժամանակ անց, կապված ասիական ֆինանսական ճգնաժամի հետ, վոնը արժեզրկվեց գրեթե երկու անգամ։
Մետաղադրամներ
Մինչև 1966 թվականը շրջանառության մեջ գտնվող միակ մետաղադրամները 10 և 50 խվան անվանական գներոով մետաղադրամներն էին, համապատասխանաբար գործածվում էր  1 և 5 վոն։ Նոր մետաղադրամները, վոն անվանական գնով, Կորեայի Բանկի կողմից թողարկվեց 1966 թվականի օգոստոսի 16-ին։ Դրանք էին`1, 5 և 10 վոն։ Այդ մետաղադրամներում առաջին անգամ  չկիրառվեց կորեական օրացույցը, տարեթվերը  հաշվարկվեցին  մեր թվարկության սկզբից։ 10 և 50 խվան արժողությամբ մետաղադրամները շրջանառությունից հանվել են 1975 թվականի մարտի 22-ին։