Հարավային_Սուդան
Պատմություն
Հարավային Սուդանում եվրոպական երկրների կողմից Աֆրիկայի գաղութացման ժամանակ ժամանակակից իմաստով պետական ​​կառույցներ չկային։ Արաբները նույնպես չեն կարողացել ինտեգրել այս տարածաշրջանը դարերի ընթացքում։ Որոշակի առաջընթաց գրանցվեց Օսմանյան տիրապետության ներքո, երբ 1820-1821 թվականներին Մուհամմադ Ալիի եգիպտական ​​ռեժիմը, որը կախված էր Պորտից, սկսեց տարածաշրջանի ակտիվ գաղութացումը:Անգլո-եգիպտական ​​Սուդանի գոյության ընթացքում (1898-1955թթ.) Մեծ Բրիտանիան փորձեց սահմանափակել իսլամական և արաբական ազդեցությունը Հարավային Սուդանի վրա՝ համապատասխանաբար Սուդանի հյուսիսի և հարավի առանձին վարչակազմ մտցնելով, իսկ 1922թ.-ին նույնիսկ ակտ ընդունելով. Սուդանի բնակչության համար երկու շրջանների միջև տեղաշարժվելու համար վիզաների ներդրման վերաբերյալ։ Միաժամանակ իրականացվեց Հարավային Սուդանի քրիստոնեացումը։ 1956-ին հռչակվեց Սուդանի միասնական պետության ստեղծումը Խարտում մայրաքաղաքով, և երկրի կառավարությունում ամրապնդվեց հյուսիսից եկած քաղաքական գործիչների գերիշխանությունը, որոնք փորձում էին արաբացնել և իսլամացնել հարավը։1972 թվականին Ադիս Աբեբայի համաձայնագրի ստորագրմամբ ավարտվեց 17-ամյա Առաջին քաղաքացիական պատերազմը (1955–1972) արաբական հյուսիսի և նեգր հարավի միջև և հարավին շնորհեց ներքին ինքնակառավարման չափ։Մոտ մեկ տասնամյակ հանգստությունից հետո 1969 թվականին ռազմական հեղաշրջման արդյունքում իշխանությունը զավթած Ջաֆար Նիմեյրին վերսկսեց իսլամացման քաղաքականությունը։ Երկրի քրեական օրենսդրության մեջ մտցվեցին այնպիսի պատիժներ, ինչպիսիք են քարկոծումը, հրապարակային մտրակումը և ձեռքերի անդամահատումը, որից հետո Սուդանի ժողովրդական ազատագրական բանակը վերսկսեց զինված հակամարտությունը։Ըստ ամերիկյան գնահատականների՝ Սուդանի հարավում զինված հակամարտությունների վերսկսումից հետո երկու տասնամյակների ընթացքում կառավարական ուժերը սպանել են մոտ 2 միլիոն խաղաղ բնակիչների։ Պարբերական երաշտի, սովի, վառելիքի բացակայության, զինված առճակատման ընդլայնման, մարդու իրավունքների խախտումների հետևանքով ավելի քան 4 միլիոն հարավային բնակիչներ ստիպված են եղել լքել իրենց տները և փախչել քաղաքներ կամ հարևան երկրներ՝ Եթովպիա, Քենիա, Ուգանդա և Կենտրոնական Աֆրիկա։ Հանրապետությանը, ինչպես նաև Եգիպտոսին և Իսրայելին։Հարավային Սուդանի փախստականները զրկված են հողն աշխատելու կամ այլ կերպ ապրուստ վաստակելու հնարավորությունից, տառապում են թերսնումից և թերսնուցումից և չունեն կրթություն և առողջապահություն։ Տարիների պատերազմը հանգեցրել է հումանիտար աղետի։ 2003-2004 թվականներին ապստամբների և կառավարության միջև բանակցությունները պաշտոնապես ավարտեցին 22-ամյա երկրորդ քաղաքացիական պատերազմը, թեև ավելի ուշ տեղի ունեցան առանձին զինված բախումներ հարավային մի շարք շրջաններում։ 2005 թվականի հունվարի 9-ին Քենիայում ստորագրվեց Նաիվաշայի համաձայնագիրը, որով տարածաշրջանին տրվեց ինքնավարություն, իսկ հարավի առաջնորդ Ջոն Գարանգը դարձավ Սուդանի փոխնախագահ։ Հարավային Սուդանը 6 տարվա ինքնավարությունից հետո անկախության հանրաքվե անցկացնելու իրավունք ստացավ։Այս ժամանակահատվածում նավթի արդյունահանումից ստացված եկամուտները, համաձայնագրի համաձայն, պետք է հավասարապես բաշխվեին կենտրոնական կառավարության և հարավային ինքնավարության ղեկավարության միջև։ Սա որոշակիորեն թուլացրեց լարվածությունը։ Սակայն 2005 թվականի հուլիսի 30-ին Գարանգը մահացավ ուղղաթիռի վթարի հետևանքով, և իրավիճակը նորից սկսեց թեժանալ։ 2007 թվականի սեպտեմբերին հակամարտությունը լուծելու համար ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Բան Կի Մունն այցելեց Հարավային Սուդան։Միջազգային հանրությունը հակամարտության գոտի է մտցրել խաղաղապահ և մարդասիրական ուժեր։ 6 տարվա ընթացքում հարավային իշխանությունները Հարավային Սուդանի ներկայիս կառավարության կողմից կազմակերպեցին իրենց տարածքի բավականին ամբողջական և արդյունավետ հսկողություն բոլոր նախարարություններով, ներառյալ զինված ուժերը և իրավապահ մարմինները։ Ըստ բոլոր գնահատականների, ոչ արաբական տարածաշրջանի անկախ ապրելու կարողությունն ու ցանկությունը կասկածի տակ չէր։2010 թվականի հունիսին ԱՄՆ-ը հայտարարեց, որ կողջունի նոր պետության ի հայտ գալը հանրաքվեի դրական արդյունքի դեպքում։ Հանրաքվեի նախօրեին՝ 2011 թվականի հունվարի 4-ին, Սուդանի նախագահ Օմար ալ-Բաշիրը Հարավային Սուդանի մայրաքաղաք Ջուբա կատարած այցի ժամանակ խոստացավ ճանաչել պլեբիսցիտի ցանկացած արդյունք և նույնիսկ պատրաստակամություն հայտնեց մասնակցել պաշտոնական կայքէջին։ տոնակատարություններ նոր պետության կազմավորման կապակցությամբ, եթե հարավայինները հանրաքվեով քվեարկեն անկախության օգտին։Բացի այդ, նա խոստացավ ազատ տեղաշարժվել երկու երկրների միջև, առաջարկեց օգնել հարավայիններին ստեղծել անվտանգ և կայուն պետություն, ինչպես նաև կազմակերպել երկու պետությունների հավասար միություն, ինչպիսին Եվրամիությունն է, եթե Հարավը անկախություն ձեռք բերի ։ Հանրաքվեի դրական արդյունքի արդյունքում նոր պետությունը հռչակվեց 2011 թվականի հուլիսի 9-ին։