cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մարկ Տվեն
Թոմ Սոյեր և Հեքլբերի Ֆինն
«Արքայազնը և աղքատը» վեպն այնքան էլ լավ ընդունելություն չի գտել, չնայած սյուժեն ներկայում տարածված է կինոյում ու գրականության բնագավառում։ Գրքում պատմվում է երկու տղաների մասին, որոնք ծնվել են նույն օրը և ֆիզիկապես նման են, սակայն պատկանում են սոցիալական տարբեր շերտերի։ Հանգամանքների բերումով նրանք տեղերով փոխվում են։ Մարկ Տվենն սկսել է գրել «Հեքլբերի Ֆիննի արկածները» վեպը (որի ավարտելու հետ կապված մշտական խնդիրներ են եղել) և ավարտին է հասցրել «Թափառաշրջիկն արտասահմանում» («A Tramp Abroad») գիրքը, որում ներկայացրել է իր ճանապարհորդությունները Կենտրոնական և Հարավային Եվրոպայում։
«Հեքլբերիի Ֆիննի արկածները» վեպի հրատարակությամբ հաստատվել է Մարկ Տվենի՝ որպես ամերիկյան նշանավոր գրողի ունեցած համբավը։ Ոմանք այն կոչել են առաջին ամերիկյան մեծ վեպ, և գիրքն ընդգրկվել է պարտադիր ընթերցանության ցանկում Միացյալ Նահանգների շատ դպրոցներում։ «Հեքլբերի Ֆիննի արկածները» վեպը «Թոմ Սոյերի արկածները» վեպի շարունակությունն է, սակայն գրված է ավելի լուրջ տոնով, քան իր նախորդը։ Վեպի չորս հարյուր ձեռագիր էջերը գրվել են 1876 թվականի կեսերին՝ Թոմ Սոյերի մասին վեպի հրատարակումից անմիջապես հետո։ Հեքլբերի Ֆիննի մասին պատմող վեպի վերջին՝ հինգերորդ մասը վեճերի տեղիք է տվել։ Էռնեստ Հեմինգուեյը վեպի մասին ասել է.
Եթե դուք կարդում եք այդ, դուք պետք է կանգ առնեք այնտեղ, որտեղ նեգր Ջիմին գողանում են տղաներից։ Դա իրական ավարտն է։ Մնացածը միայն սուտ է։
Նույն էսսեում Հեմինգուեյը գրել է.
Ողջ ամերիկյան ժամանակակից գրականությունը ծագում է Մարկ Տվենի մեկ գրքից, որ կոչվում է «Հեքլբերի Ֆինն»։
«Հեքլբերի Ֆիննի արկածները» վեպն ավարտելիս Մարկ Տվենը գրել է «Կյանքը Միսիսիպիի վրա» ստեղծագործությունը, որն, ինչպես նշվում է, խիստ ազդել է վեպի վրա ։ Ճանապարհորդական երկում հեղինակը ներկայացնում է Միսիսիպի գետով նավարկելու վերաբերյալ իր հուշերն ու 22 տարվա ընդմիջումից հետո ձեռք բերած նոր տպավորությունները։ Այդ երկում էլ նա պատմում է, որ «Մարկ Տվեն» գոռում էին այն ժամանակ, երբ նավն ապահով ջրում էր, որի խորությունը կազմում էր երկու սաժեն (12 ֆուտ կամ 3,7 մետր)։
Ուշ շրջանի ստեղծագործություններ
Մարկ Տվենը տպագրել է նախագահ Ուլիսես Ս. Գրանթի հուշերն իր նորաստեղծ տպագրատանը՝ Charles L. Webster & Company, որի համասեփականատերն էր Չարլզ Լ. Վեբստերը ։
Այդ ժամանակ նա գրել է «Անհաջողություն կրած արշավի գաղտնի պատմությունը» («The Private History of a Campaign That Failed») The Century Magazine-ի համար։ Այն պատմում է Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Կոնֆեդերացիայի ոստիկանությունում Մարկ Տվենի անցկացրած երկու շաբաթվա մասին։ Հաջորդ ստեղծագործությունը՝ «Կոնեկտիկուտցի Յանկին Արթուր թագավորի արքունիքում» («A Connecticut Yankee in King Arthur's Court»), գրված է պատմական արձակի նույն ոճով, ինչ «Արքայազնը և աղքատը» երկը։ «Կոնեկտիկուտցի Յանկին Արթուր թագավորի արքունիքում» ստեղծագործությունը ցույց է տալիս քաղաքական ու սոցիալական նորմերի անհեթեթ լինելը՝ դրանք ներկայացնելով Արթուր թագավորի արքունիքում։ Գիրքը Մարկ Տվենն սկսել է գրել 1885 թվականի դեկտեմբերին, ապա մի քանի ամսվա ընդմիջում է կատարել մինչև 1887 թվականի ամառ և ավարտել է 1889 թվականի գարնանը։
Մարկ Տվենի հաջորդ մեծամասշտագ ստեղծագործությունը «Անխելք Վիլսոնը» («Pudd'nhead Wilson») երկն է, որ նա գրել է շտապելով, քանի որ փորձում էր կանխել սնանկությունը։ 60,000 բառից կազմված այդ վեպը Մարկ Տվենը գրել է 1893 թվականի նոյեմբերի 12-ից մինչև դեկտեմբերի 14-ը ։ Քննադատները հեղինակի շտապողականությանն են վերագրել վեպի վատ կառուցված լինելն ու սյուժեի մշտական խզումները։ Այս ստեղծագործության մեջ նույնպես պատմվում է նույն օրը ծնված երկու տղաների մասին, որոնք փոխվում են իրենց տեղերով, ինչպես «Արքայազնը և աղքատը» վեպում։ Այն առաջին անգամ տպագրվել է Century Magazine ամսագրում։ Առանձին գրքով հրատարակվելիս վերնագրվել է «Անխելք Վիլսոնը», իսկ լրիվ վերնագիրն է՝ «Անխելք Վիլսոնի ողբերգությունն ու արտասովոր երկվորյակների կատակերգությունը» («The Tragedy of Pudd'nhead Wilson and the Comedy of The Extraordinary Twins») ։
Գրողի հաջորդ ստեղծագործությունը, որ կոչվել է «Անձնական հուշեր Ժաննա դ'Արկի մասին» («Personal Recollections of Joan of Arc»), նվիրված է հեղինակի կնոջը։ Նա ասել է, որ այդ ստեղծագործությամբ ինքն ամենաշատն է հպարտանում, չնայած այն քննադատնություններին, որ ստացել է դրա համար։ Այդ գիրքը գրելը եղել է նրա մանկության երազանքը, և նա պնդել է, թե ինքը դեռահասության տարիներին գտել է ձեռագիր, որում մանրամասն ներկայացված էր Ժաննա դ'Արկի կյանքը ։ Այս գիրքը ևս ստեղծվել է հեղինակի տպագրական բիզնեսը փրկելու նպատակով, և չնայած նրա ֆինանսական խորհրդատու Հենրի Հաթլիստոն Ռոջերսը մերժել է այդ գաղափարը, գիրքն այնուամենայնիվ տպագրվել է։
Հաշիվները վճարելու և բիզնես նախագծերը շարունակելու նպատակով Մարկ Տվենն սկսել է գրել հոդվածներ և մեկնաբանություններ, սակայն դա բավական չի եղել։ Նա սնանկության մասին հայտարարություն է տվել 1894 թվականին։ Այդ ֆինանսական դժվարությունների ընթացքում նա թերթերում տպագրել է գրախոսություններ, որպեսզի կարողանա ծայրը ծայրին հասցնել։ Նա ծաղրել է Ֆենիմոր Կուպերին իր հոդվածում, որ վերնագրել է «Ֆենիմոր Կուպերի գրական հանցանքները» («Fenimore Cooper's Literary Offenses»)։ Նա սկսել է չափազանց բացահայտ քննադատել այլ գրողների ու քննադատների՝ առաջարկելով, որ Կուպերի աշխատանքները գովելուց առաջ Թոմաս Լոունսբերին, Բրանդեր Մեթյուզն ու Ուիլկի Քոլինզը գոնե կարդան դրանցից մի քանիսը ։
Ջորջ Էլիոթը, Ջեյն Օսթինը և Ռոբերտ Լուիս Սթիվենսոնը նույնպես քննադատվել են Մարկ Տվենի կողմից՝ սկսած մոտ 1890 թվականից մինչև նրա մահը ։ Նա մի շարք նամակներում ու էսսեներում նշել է, թե ինչն է ինքը համարում «որակյալ ստեղծագործություն»։ Նա շեշտը դնում է սեղմության, բառընտրության արդյունավետության և ռեալիզմի վրա. նա բողոքում է, օրինակ, որ Կուպերի «Գազանորսը» վեպը ռեալիստական է, սակայն ունի որոշակի թերություններ։ Այնուամենայնիվ, հենց Մարկ Տվենի ստեղծագործությունները հետագայում քննադատվել են անընդհատության («Հեքլբերի Ֆիննի արկածները») և կազմակերպվածության («Անխելք Վիլսոնը») բացակայության համար։
Մարկ Տվենի կինը մահացել է 1904 թվականին, երբ զույգն ապրում էր Ֆլորենցիայում՝ Villa di Quarto-ում։ Որոշ ժամանակ անց նա հրատարակել է մի քանի ստեղծագործություններ, որոնք ստուգել էր իր կինը, որ ամուսնական ողջ կյանքի ընթացքում եղել է նրա դե ֆակտո խմբագիրն ու քննադատը։ «Խորհրդավոր անծանոթը» ստեղծագործությունը հավանաբար ամենահայտնի երկն է, որ պատկերում է սատանայի այցը երկիր։ Այդ ստեղծագործությունը չի տպագրվել հեղինակի կենդանության օրոք։ Այն ունեցել է ձեռագիր երեք տարբերակ, որ ստեղծվել են 1897 և 1905 թվականների միջև և հայտնի են որպես Հանիբալի, Էսելդորֆի ու Տպագրական խանութի տարբերակներ։ Սկզբում տպագրվել է դրանց խառը տարբերակը, և միայն վերջերս են հասանելի դարձել Մարկ Տվենի ստեղծած օրիգինալ տարբերակները
Մարկ Տվենի վերջին ստեղծագործությունն իր ինքնակենսագրությունն է, որ գրի է առնվել նրա թելադրելով։ Առաջին հատորը, որ ներառել է ավելի քան 736 էջ, տպագրվել է Կալիֆոռնիայի համալսարանի կողմից 2010 թվականի նոյեմբերին՝ հեղինակի մահվանից հարյուր տարի անց, ինչպես ինքն է ցանկացել  ։ Շուտով այն անսպասելիորեն դարձել է բեսթսելլեր, ինչի շնորհիվ Մարկ Տվենը դարձել է այն քիչ հեղինակներից մեկը, որի նոր բեսթսելլերները հրատարակվել են 19-րդ, 20-րդ և 21-րդ դարերում։
Գրաքննություն
Մարկ Տվենի ստեղծագործությունները ենթարկվել են նաև գրաքննության։ Ըստ Ստյուարտի՝ նրա ստեղծագործությունները արգելել են հիմնականում կրոնական կազմակերպություններ։ 1905 թվականին Բրուքլինի հանրային գրադարանն արգելել է Մարկ Տվենի «Հեքլբերի Ֆիննի արկածները» և «Թոմ Սոյերի արկածները» ստեղծագործությունները ներկայացնել մանկական բաժնում դրանց լեզվի պատճառով ։
Հայացքներ
Հասակ առնելուն զուգահեռ Մարկ Տվենի հայացքները դարձել են ավելի ծայրահեղական։ Իր ընկերոջը՝ գրող Ուիլյամ Դին Հոուելսին ուղղված նամակում 1887 թվականին նա խոստովանել է, որ իր հայացքները փոխվել ու զարգացել են կյանքի ընթացքում՝ հղում կատարելով իր ամենասիրելի ստեղծագործություններից մեկին. "Երբ ես ավարտեցի Քարլայլի «Ֆրանսիական հեղափոխությունը» 1871 թվականին, ես ժիրոնդիստ էի, ամեն անգամ, երբ ես կարդում եմ այն դրանից հետո, ես կարդում եմ տարբեր կերպ, ազդվելով ու փոխվելով քիչ առ քիչ կյանքի ու միջավայրի կողմից... և հիմա ես ևս մեկ անգամ վայր եմ դնում գիրքը և խոստովանում, որ ես Սանկյուլոտ եմ։ Եվ ոչ թե անգույն, թույլ Սանկյուլոտ, այլ Մարատը։"
Հակաիմպերիալիստ
Նախքան 1899 թվականը Մարկ Տվենը եղել է մոլի իմպերիալիստ։ 1860-ական թվականների վերջին և 1870-ական թվականների սկզբին նա հանդես է եկել հօգուտ ամերիկյան հետաքրքրությունների Հավայան կղզիներում ։ Նա ասել է, թե Իսպանիայի դեմ 1898 թվականի պատերազմը եղել է «ամենաարժանի» պատերազմը, որ երբևէ մղվել է ։ 1899 թվականին, սակայն, նա փոխել է իր հայացքները։ 1900 թվականի հոկտեմբերի 16-ին նա New York Herald թերթում նա Ֆիլիպինա-ամերիկյան պատերազմին վերաբերող համատեքստում նկարագրել է իր հայացքների փոփոխությունը որպես անցում հակաիմպերիալիզմի։
Բռնցքամարտիկի ապստամբության ժամանակ Մարկ Տվենն ասել է, թե «Բռնցքամարտիկը հայրենասեր է, նա սիրում է իր երկիրն ավելի շատ, քան այլ մարդկանց երկրները։ Ես նրան հաջողություն եմ մաղթում» ։
Մարկ Տվենը քննադատաբար է վերաբերվել նաև այլ երկրներում տիրող իմպերիլիզմին։ Following the Equator-ում Մարկ Տվենն ատելություն է արտահայտում բոլոր շերտերի իմպերիալիզմի նկատմամբ և դատապարտում այն ։ Նա խիստ քննադատել է եվրոպական իմպերիալիստներին, մասնավորապես Սեսիլ Ռոուդին, որ էականորեն ընդլայնել էր Բրիտանական կայսրությունը, և Բելգիայի թագավոր Լեոպոլդ II-ին ։ «Լեոպոլդ թագավորի մենախոսությունը» («King Leopold's Soliloquy») խայթող քաղաքական սատիրա է նրա գաղութի՝ Կոնգոյի ազատ պետության մասին։ Վրդովվեցուցիչ շահագործումների ու գրոտեսկային չարաշահումների մասին հաղորդումները հանգեցրել են միջազգային լայնամասշտաբ բողոքների 1900-ական թվականների սկզբին, որը հավանաբար եղել է առաջին խոշորամասշտաբ շարժումը հանուն մարդու իրավունքների պաշտպանության։ Լեոպոլդի ռետին հավաքողները ենթարկվում էին տանջանքների, խեղվում ու սպանվում, քանի դեռ շարժումը Բրյուսելին չէր ստիպել դադարեցնել դա ։
Ֆիլիպինա-ամերիկյան պատերազմի ժամանակ Մարկ Տվենը գրել է «Պատերազմի աղոթք» («The War Prayer») պացիֆիստական կարճ պատմվածքը, որում ասվում է, թե հումանիզմն ու քրիստոնեության քարոզած սերը համատեղելի չեն պատերազմի հետ։ Այն տպագրության է ներկայացվել Harper's Bazaar ամսագրում, սակայն վերջինս 1905 թվականի մարտի 22-ին մերժել է պատմվածքը որպես «ոչ այնքան հարմար կանանց ամսագրի համար»։ Ութ օր անց Մարկ Տվենն գրել է իր ընկերոջը՝ Դենիել Քարտեր Բիրդին, որի համար կարդացել էր պատմվածքը. «Չեմ կարծում, թե աղոթքը կտպագրվի իմ ժամանակներում։ Մեռածներից բացի ոչ ոքի թույլ տրված չէ ասել ճշմարտությունը» («I don't think the prayer will be published in my time. None but the dead are permitted to tell the truth»)։ Քանի որ գրողը հատուկ պայմանագիր ուներ Harper & Brothers-ի հետ, նա չէր կարող այդ ստեղծագործությունը տպագրել այլ պարբերականում, և այն մնացել է անտիպ մինչև 1923 թվականը։ Այն հրատարակվել է որպես Վիետնամի պատերազմի դեմ բողոքողների նյութ ։
Մարկ Տվենը խոստովանել է, որ սկզբում ինքը համակրել է Ֆրանսիական հեղափոխության առավել չափավոր ժիրոնդիստներին, ապա ավելի ծայրահեղական Սանկյուլոտներին՝ իրեն նմանեցնելով Մարատին։ Նա սատարել է ռուս հեղափոխականներին ընդդեմ ռեֆորմիստների՝ պնդելով, որ ցարից պետք է ազատվել բռնի ուժով, որովհետև խաղաղ միջոցները չեն գործի ։ Հեղափոխության վերաբերյալ իր հայացքները նա արտահայտել է հետևյալ կերպ. "Ես, ինչպես ասում են, հեղափոխական եմ իմ համակրանքներով, ի ծնե, ըստ դաստիարակության ու սկզբունքորեն։ Ես միշտ հեղափոխականների կողմից եմ, որովհետև երբեք հեղափոխություն չէր լինի, եթե չլինեին ճնշող ու անտանելի պայմանները, որոնց դեմ պետք է ապստամբել։"
Քաղաքացիական իրավունքներ
Մարկ Տվենը եղել է ստրկատիրության վերացման ու ստրուկներին ազատություն շնորհելու աներեր կողմնակից և նույնիսկ ասել է. «Լինքոլնի հայտարարությունը... ոչ միայն ազատութուն տվեց սևամորթ ստրուկներին, այլև ազատեց սպիտակամորթներին նույնպես» ։ Նա պնդում էր, որ ոչ սպիտակամորթները արդարադատության չեն արժանանում Միացյալ Նահանգներում և ասել է. «Ես տեսել եմ, թե ինչպես է ճնշվում ու դաժան վերաբերմունքի ենթարկվում չինացին... բայց երբեք չեմ տեսել, որ չինացին դատարանում պաշտպանվի այն անարդարություններից, որ արվել են նրա հանդեպ» ։ Գրողը վճարել է առնվազն մեկ սևամորթի ուսման վարձը Եյլի իրավունքի դպրոցում սովորելու համար, ինչպես նաև մեկ այլ սևամորթի համար, որը պետք է հաճախեր հարավային համալսարան ու դառնար նախարար ։
Մարկ Տվենի՝ տարբեր ռասաների նկատմամբ համակրանքն իր արտահայտությունը չի գտել ամերիկյան հնդկացիների մասին նրա վաղ ստեղծագործություններում։ 1870 թվականին նա գրել է. "Նրա սիրտը ստի, դավաճանության ու ստորության և դիվական բնազդների աղբահոր է։ Նրա համար երախտագիտությունն անհայտ զգացմունք է, և երբ մեկը նրան բարություն է անում, անվտանգ կլինի դեմքով շրջվել դեպի նա, որպեսզի վարձատրությունը չլինի մեջքը խրված նետը։ Նրանից լավություն ընդունելը նշանակում է պարտք վերցնել, որ դու երբեք չես կարողանալու փոխհատուցել, մինչև չսնանկանաս։ Հասարակության տականքներ։"
«Ֆենիմոր Կուպերի գրական հանցանքները» էսսեում Մարկ Տվենը գրել է. «Ոչ, մյուս հնդկացիները չեն նկատի սա, սակայն Կուպերի հնդկացիները չեն նկատում ոչինչ։ Կուպերը կարծում է, թե նրանք հրաշալի արարածներ են ուշադրության արժանացնելու համար, սակայն նա գրեթե միշտ սխալվում է իր հնդկացիների վերաբերյալ։ Նրանց մեծ միայն մի հազվադեպ ողջամիտ մարդ կա («No, other Indians would have noticed these things, but Cooper's Indians never notice anything. Cooper thinks they are marvelous creatures for noticing, but he was almost always in error about his Indians. There was seldom a sane one among them») ։ Հետագայում «Հետևելով հասարակածին» («Following the Equator», 1897) ուղեգրությունում Մարկ Տվենը նշում է, որ ամբողջ աշխարհում գաղութացված երկրներում «վայրենիները» սպիտակամորթների կողմից արժանացել են ամենադաժան վերաբերմունքի, ինչպիսիք են «թալանը, ստորացումը և դանդաղ, դանդաղ սպանելն աղքատության ու սպիտակ մարդու վիսկիի միջոցով»։ Նա եզրակացնում է, թե այս աշխարհում շատ զավեշտներ կան, և դրանցից մեկն էլ այն է, որ «սպիտակ մարդը մտածում է, թե ինքը պակաս վայրենի է, քան մյուս վայրենիները» ։ Արևմտյան Հնդկաստանին նվիրված խոսքում Մարկ Տվենը նշել է. «Որքանով ես կարող եմ դատել, ոչինչ չի խնայվել մարդու կամ բնության կողմից Հնդկաստանը ամենաարտասովոր երկիրը դարձնելու համար, որ արևն այցելում է իր պտույտների ընթացքում։ Որտեղ ամեն մի տեսարան հաճույք է պատճառում, և միայն մարդն է նողկալի» ։
Մարկ Տվենը նաև կանանց իրավունքների նվիրված պաշտպան է ու կանանց ընտրական իրավունքի համար պայքարի ակտիվ մասնակից։ Մարկ Տվենի «Votes for Women» ելույթը, որում նա պնդում է, որ ընտրական իրավունք տրվի կանանց, համարվում է ամենահայտնիներից մեկը պատմության մեջ ։
Հելեն Քելլերը Մարկ Տվենի աջակցության շնորհիվ շարունակել է սովորել քոլեջում և հրատարակել իր գործերը՝ չնայած հաշմանդամությանն ու ֆինանսական դժվարություններին։
Աշխատանք
Մարկ Տվենը հիացմունքով է խոսել գետերով նավարկման արդյունաբերության ոլորտում գործող միությունների մասին «Կյանքը Միսիսիպիի վրա» երկում, որը տասնամյակներ անց կարդացվել է միության սրահներում ։ Նա սատարել է աշխատանքային շարժումների, մասնավորապես ամենակարևոր միություններից մեկին՝ Աշխատանքի ասպետներին ։ Իր ելույթում Մարկ Տվենն ասել է. "Ովքե՞ր են հարստահարողները։ Քչերը. թագավորը, կապիտալիստները և մի բուռ այլ կեղեքիչներ ու ղեկավարներ։ Ովքե՞ր են հարստահարվողները։ Շատերը. աշխարհի ժողովուրդները, կարևոր մարդիկ, բանվորները, նրանք, որոնք ստեղծում են հացը, որ ուտում են թույլերն ու ծույլերը։"
Կրոն
Մարկ Տվենը պրեսբիտերական էր ։ Նա քննադատել է կազմակերպված կրոններն ու Քրիստոնեության որոշ տարրեր իր կյանքի վերջում։ Նա, օրինակ, գրել է. «Եթե Քրիստոսն այստեղ եղած լիներ, ապա հիմա միակը, որ մենք չէին լինի, քրիստոնյան է» («If Christ were here now there is one thing he would not be – a Christian») ։ 19-րդ դարում Ամերիկայում տիրող հակակաթոլիկական տրամադրվածության պայմաններում Մարկ Տվենը գրել է, թե ինքը «դաստիարակվել է որպես թշնամի այն ամենին, ինչը կաթոլիկական է» ։ Հասուն տարիքում գրողը մասնակցել է կրոնական բանավեճերի ու ներկա գտնվել պատարագների, կրոնի վերաբերյալ նրա հայացքները փոխվել են իր սիրելի մարդկանց մահվան ու իր մահկանացու լինելու գիտակցման ազդեցությամբ ։
Մարկ Տվենը սովորաբար խուսափել է հրատարակել իր ամենավիճարկելի կարծիքները կրոնի վերաբերյալ իր կենդանության օրոք, և դրանք հայտնի են դարձել ավելի ուշ տպագրված էսսեներից ու պատմվածքներից։ 1880-ական թվականներին «Ութսունականների երեք հայտարարություններ» («Three Statements of the Eighties») էսսեում Մարկ Տվենը գրում է, թե ինքը հավատում է ամենակարող Աստծուն, բայց ոչ այնպես, ինչպես ներկայացված է Աստվածաշնչում։ Նա պնդում էր, որ «Աստծո բարությունը, արդարությունն ու գթասրտությունն արտացոլված են Իր գործերում», բայց և «տիեզերքը կառավարում են խիստ ու անխախտ օրենքները», որոնք որոշում են «մանր հարցեր», օրինակ՝ թե ով կմահանա համաճարակից ։
Այլ դեպքերում նա խոսել կամ գրել է դեիստների խիստ հայացքներին հակառակ, օրինակ՝ բացահայտորեն հայտարարելով, որ հավատում է Նախախնամությանը ։ 1890-ական թվականներին գրված ավելի ուշ ստեղծագործություններում նա պակաս լավատես է Աստծո բարության վերաբերյալ՝ պնդելով, թե եթե «մեր Արարիչը նույնքան ամենակարող է բարու ու չարի համար, Նա ողջամիտ չէ»։ Այլ դեպքերում նա ենթադրել է, թե Աստված աշխարհն իր բոլոր տանջանքներով ստեղծել է ինչ-որ հատուկ նպատակի համար, սակայն մյուս կողմից նա անտարբեր է մարդկության նկատմամբ, որոնք չափազանց մանր ու աննշան են Նրա ուշադրությանն արժանանալու համար ։
1901 թվականին Մարկ Տվենը քննադատել է միսիոներ Վիլյամ Սքոթ Ամենտի (1851-1909) գործողությունները, որովհետև նա ու այլ միսիոներներ գումար էին հավաքել Չինաստանի հպատակներից 1900 թվականին Բռնցքամարտիկի ապստամբությունից հետո։ Մարկ Տվենի պատասխանը տպագրվել է North American Review պարբերականում 1901 թվականի փետրվարին. այն վերնագրված է «Խավարում նստած մարդուն» («To the Person Sitting in Darkness») և վերաբերում է իմպերիալիզմի օրինակներին Չինաստանում, Հարավային Աֆրիկայում ու Միացյալ Նահանգների կողմից Ֆիլիպինների օկուպացմանը ։ Հաջորդ հոդվածը՝ «Իմ միսիոներ քննադատներին» («To My Missionary Critics») տպագրվել է The North American Review-ում 1901 թվականի ապրիլին։ Դրանում նա աներեր կերպով շարունակում է իր քննադատությունը, սակայն Ամենտի փոխարեն այն արդեն ուղղված է նրա միսիոներական ղեկավարությանը՝ Օտարերկրյա առաքելությունների գծով լիազորների ամերիկյան խորհրդին (American Board of Commissioners for Foreign Missions) ։
Մարկ Տվենի մահվանից հետո նրա ընտանիքը թաքցրել է մի շարք գործեր, որոնցում հատկապես արտահայտված էր անհարգալից վերաբերմունք ավանդական կրոնի նկատմամբ։ Դրանցից է «Նամակներ Երկրից» («Letters from the Earth») երկը, որ հրատարակվել է 1962 թվականին ։ Հակակրոնական «Խորհրդավոր անծանոթը» («The Mysterious Stranger») երկը հրատարակվել է 1916 թվականին, իսկ քրիստոնեությունը ծաղրող «Փոքրիկ Բեսին» («Little Bessie») պատմվածքն առաջին անգամ հրատարակվել է 1972 թվականին Mark Twain's Fables of Man ժողովածուում ։
Մարկ Տվենը փող է հանգանակել Նևադայում 1864 թվականին պրեսբիտերական եկեղեցի կառուցելու համար ։
Մարկ Տվենն ստեղծել է Ժաննա դ'Արկի ակնածալից կերպարը, որով տարված էր քառասուն տարի և որն ուսումնասիրել է տասներկու տարի, իսկ գրելու վրա ծախսել է երկու տարի ։ 1900, ինչպես նաև 1908 թվականներին նա պնդել է. «Ես սիրում եմ «Ժաննա դ'Արկն» իմ գրքերից ամենաշատը, այն լավագույնն է» ։
Նրանք, ովքեր լավ են ճանաչել Մարկ Տվենին իր կյանքի վերջում, պատմել են, որ նա շատ էր հետաքրքրվում հանդերձյալ կյանքով։ Նրա դուստրը՝ Կլարան, ասում է. «Երբեմն նա հավատում էր, որ մահը վերջ է դնում ամեն ինչին, սակայն ավելի հաճախ հավատացած էր, որ հետո էլ կյանք կա» («Sometimes he believed death ended everything, but most of the time he felt sure of a life beyond») ։
Մարկ Տվենը երկու օրով այցելել է Սոլթ Լեյք Սիթի, որտեղ հանդիպել է Հիսուս Քրիստոսի վերջին օրերի սրբերի եկեղեցու անդամներին։ Նրանք գրողին տվել են Մորմոնի գիրքը ։ Մարկ Տվենը հետագայում Roughing It երկում այդ գրքի մասին գրել է, թե այն ձանձրալի երևակայական պատմություն է Հին և Նոր Կտակարանների օրինակով ։
Կենդանահերձություն
Մարկ Տվենը դեմ է եղել իր ժամանակներում կատարկող կենդանահերձությանը։ Նրա բողոքն ունեցել է ոչ թե գիտական, այլ էթնիկական հիմքեր։ Մասնավորապես իր դեմ լինելու պատճառ նա համարել է ցավը, որ պատճառում են կենդանիներին. Ինձ հետաքրքիր չէ իմանալ, թե արդյոք կենդանահերձությունը տալիս է մարդկային ցեղի համար օգտակար արդյունքներ, թե ոչ․․․ Ցավը, որ այն պատճառում է կենդանիներին առանց նրանց համաձայնության, դրա նկատմամբ իմ թշնամության հիմքն է և ինձ համար թշնամության արդարացման հիմնավոր պատճառ՝ առանց հաշվի առնելու ավելին։
Գրական կեղծանուններ
Նա գրել է, որ իր հիմնական գրական կեղծանունը գալիս է այն տարիներից, երբ նա աշխատում էր Միսիսիպիի վրա նավարկող նավի վրա, որտեղ երկու սաժենը ջրի այն խորությունն էր, որտեղ նավը կարող է անվտանգ նավարկել։ «Twain» բառը երկու բառի արխայիկ ձևն է. նավաստիները գոռում էին «մարկ տվեն» (mark twain, հայերեն՝ նշում երկու)։
Իր գրական կեղծանվան մասին Մարկ Տվենը գրել է «Կյանքը Միսիսիպիի վրա» ստեղծագործությունում։ Սակայն այդ հիմնավորումը կասկածի տակ է դրվել մի շարք ուսումնասիրողների կողմից ։ Սեմյուել Քլեմենսն ինքը գրել է, թե Մարկ Տվենը ոմն կապիտան Իսայա Սելերսի գրական կեղծանունն էր, որը գետին վերաբերող լուրեր էր տպագրում New Orleans Picayune-ում։ 1869 թվականին նա մահացել է, և ինքը վերցրել է նրա կեղծանունը՝ առանց թույլտվություն հարցնելու ։
Սպիտակ կոստյում
Թեև Մարկ Տվենը հաճախ պատկերվում է սպիտակ կոստյումով, սակայն ժամանակակից պատկերացումներն այն մասին, թե նա սպիտակ կոստյում է հագել իր ողջ կյանքի ընթացքում, հիմնավորված չեն։ Փաստերը վկայում են, որ նա սկսել է սպիտակ կոստյումներ հագնել դասախոսությունների ժամանակ իր կնոջ՝ Օլիվիայի մահվանից հետո 1904 թվականին։ Սակայն կան նաև փաստեր, որոնք վկայում են, որ նա սպիտակ կոստյում հագել է նաև 1904 թվականից առաջ։ 1882 թվականին նա իր լուսանկարը, որում ինքը սպիտակ կոստյումով է և որն իր ձեռքով էր մակագրել, ուղարկել է տասնութամյա Էդվարդ Բոկին, որ հետագայում դարձել է Ladies Home Journal-ի հրատարակիչ։ Ի վերջո այն դարձել է գրողի այցեքարտը, որի մասին տարածվել են տարբեր պատմություններ (օրինակ՝ երբ նա սպիտակ ամառային կոստյում է հագել Կոնգրեսի լսումների ժամանակ, որ եղել են ձմռանը) ։ «Մարկ Տվենի հանրագիտարանում» («The Mark Twain Encyclopedia») նշված է, որ Մարկ Տվենը սպիտակ կոստյում չի հագել իր կյանքի վերջին երեք տարիների ընթացքում, բացառությամբ մի ճաշկերույթի, որի ժամանակ ինքը ելույթ է ունեցել ։
Գրականություն
<!-- * Lucius Beebe. Comstock Commotion: The Story of the Territorial Enterprise and Virginia City News, Stanford University Press, 1954 ISBN 1-122-18798-X
-->
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Մանկագիրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հրատարակիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիծաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:19-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի պատվավոր դոկտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ոչ գեղարվեստական գրողներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Արամյան դպրոց
Արամյան դպրոց, երկսեռ, ութամյա դպրոց։ Հիմնվել է 1851 թվականի փետրվարի 19-ին, Թավրիզի Ղալա թաղամասի եկեղեցու բակում՝ Սահակ եպսիսկոպոս Սաթունյանի նախաձեռնությամբ։ Մինչև 1875 թվականը կոչվել է Ներսիսյան (ի պատիվ Ներսես Շնորհալիի), հետագայում՝ իրանահայ բարերար Արամյանի անունով։
Սկզբում արական դպրոց էր, 1887 թվականին տեղափոխվելով Թումանյանցների միջոցներով կառուցված Աննայան դպրոցի շենքը և միանալով օրիորդաց դպրոցին՝ դարձել է երկսեռ և կոչվել Արամյան-Աննայան ազգային դպրոց։ 1852 թվականին ունեցել է 60 աշակերտ, հաջորդ տարի՝ 100։ Հետագայում աշակերտների թիվը հասել է 240-260-ի։
Դասավանդվել են հայերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, պարսկերեն և այլ առարկաներ։ Ուսուցումը հայերեն էր։ Դպրոցի առաջին տեսուչը Տեր Հովսեփ քահանան էր։ Գործել է մինչև 1936 թվականը։ 1851-1875 թվականներին կոչվել է Ներսիսյան (Ներսես Շնորհալու անունով), այնուհետև՝ Արամյան դպրոց։
1909 թվականին, թեմական–կենտրոնական միջնակարգ դպրոցի հիմնադրումից հետո, Արամյան դպրոց դարձավ նրա նախապատրաստականներից մեկը։ Արամյան դպրոց մեծ գործ է կատարել պարսկահայերի լուսավորության ասպարեզում։ Սինչև 1936 վարժարանը տվել է շուրջ 1300 ընթացավարտ։ Ավարտողները հնարավորություն են ունեցել ուսումը շարունակել Թավրիզի թեմական–կենտրոնական միջնակարգ դպրոցում։ Արամյան դպրոցում դասավանդել են Րաֆֆին և Հրաչյա Աճառյանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իրանի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Նոր շրջանի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:1851 հիմնադրումներ Կատեգորիա:1936 կազմալուծումներ Կատեգորիա:Թավրիզի շենքեր և կառույցներ
Սիոնի (Դաբա)
Սիոնի (სიონი), քաղաքատիպ ավան Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Թիանեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1000 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Թիանեթից հեռու է 32 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, ավանի բնակչությունը կազմում է 371 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թիանեթի շրջան
Ադամ Մալդիս
Ադամ Իոսիֆովիչ Մալդիս (Адам Іосіфавіч Мальдзіс, )), բելառուս գրականագետ, գրաքննադատ, հրապարակախոս, արձակագիր, թարգմանիչ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1987), պրոֆեսոր (1990)։ ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ (1965)։
Կենսագրություն
Ադամ Մալդիսը ծնվել է 1932 թվականի օգոստոսի 7-ին Վիլենի վոևոդության Ռոսոլի գյուղում (ներկայում՝ Օստրովեցի շրջան, Գրոդնոյի մարզ, Բելառուս)։ 1956 թ. ավարտել է Բելառուսի պետական համալսարանի լրագրության ֆակուլտետը, որից հետո Ռադոշկովիչիի «Сцяг Ільіча» («Իլյիչի դրոշը») շրջանային թերթում աշխատել է որպես քարտուղար։ 1959 թվականին ընդունվել է Բելառուսական ԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի Յանկա Կուպալայի անվան գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրա, որն ավարտելուց հետո՝ 1962 թվականին, նույն ինստիտուտում եղել է գիտաշխատող։ 1963 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Բելառուսա-լեհական գրական կապերը XIX դարի երկրորդ կեսին»։
1981 թվականից Գրականության ինստիտուտի մինչհոկտեմբերյան բելառուսական գրականության բաժնի վարիչն է։ 1986 թ. պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Անցումային շրջանի բելառուսական գրականության զարգացման օրինաչափությունները (XVII դարի երկրորդ կես—XVIII դար)» թեմայով։ 1987 թվականից Բելառուսի մշակույթի «Վյարտաննե» («Վերադարձածները») հիմնադրամի հանձնաժողովի նախագահն է։ 1990 թ. Բելառուսական ԽՍՀ պատվիրակության կազմում մասնակցել է ՄԱԿ-ի 45-րդ նստաշրջանի աշխատանքներին։
1990 թ. ստացել է բանասիրական գիտությունների պրոֆեսորի կոչում։ 1991-1998 թթ. աշխատել է որպես Ֆրանցիսկ Սկորինայի անվան ազգային գիտական-լուսավորական կենտրոնի տնօրեն։ 1991 թ. ընտրվել է բելառուսիստների միջազգային միության նախագահ։ 1996 թվականից Եվրասիայի Գիտությունների միջազգային ակադեմիայի մշակութաբանության բաժնի վարիչն է։
Ադամ Մալդիսի գիտական հոդվածները սկսել են տպագրվել 1954 թ., երբ նա դեռ սովորում էր համալսարանում։ ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ է 1965 թվականից։ 1966 թ. լույս է տեսել Ադամ Մալդիսի «Творчае пабрацімства» («Ստեղծագործական եղբայրացում») աշխատությունը բելլառուսական ու լեհական գրականությունների կապի մասին։ 1969 թվականին հրատարակության է նախապատրաստել Ադամ Միցկևիչի «Зямля навагрудская, краю мой родны» («Հող նովոգրուդոկյան, երկիր իմ հայրենի»), 1981 թ.՝ «Творы Я. Дылы» («Յազեպ Դիլայի ստեղծագործությունները») աշխատությունը։ Նույն թվականին հրատարակության է նախապատրաստել Ադամ Միցկևիչի «Պան Տադեուշ» ստեղծագործությունը, որ բելառուսերեն էր թարգմանվել Բրոնիսլավ Տարաշկևիչի կողմից։ Ադամ Մալդիսը հանդիսանում է «Բելառուսական մինչհոկտեմբերյան գրականության պատմություն» ու «Խորհրդային շրջանի բելառուսական գրականության պատմություն» ուսումնասիրությունների համահեղինակներից մեկը։ Նախաձեռնել ու հրատարակել է «Беларускія пісьменнікі» 6 հատորանոց կենսագրական բառարանը։ Թարգմանություններ է կատարել լեհերենից ու բուլղարերենից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելառուս գրականագետներ Կատեգորիա:Բելառուս գրաքննադատներ Կատեգորիա:Բելառուս գրողներ Կատեգորիա:Բելառուս թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Մկրտիչ Պեշիկթաշլյան
Մկրտիչ Պեշիկթաշլյան, արևմտահայ բանաստեղծ, դրամատուրգ։
Կենսագրություն
1834-1839 թթ. սովորել է Բերայի Մխիթարյան դպրոցում, 1839-1845 թթ.՝ Իտալիայի Պադուա քաղաքի Մուրադյան վարժարանում, որտեղ աշակերտել է դրամատուրգ Պետրոս Մինասյանին, Արսեն Բագրատունին։
1845 թ. վերադարձել է Կ.Պոլիս, ծավալել մանկավարժական-հասարակական լայն գործունեություն։ Եղել է ժամանակի նշանավոր մանկավարժներից մեկը։ Հայոց լեզու և գրականություն, ֆրանսերեն է դասավանդել Թարգմանչաց, Լուսավորչյան և Հռիփսիմյանց վարժարաններում։ Մեծ դեր է խաղացել օտարախոս հայ մանուկներին մայրենի լեզու ուսուցանելու գործում։ Մկրտիչ Պեշիկթաշլյանի ջանքերով է հայերեն սովորել ապագա վիպասանուհի Սրբուհի Տյուսաբը։ 1846 թ. Պեշիկթաշլյանի նախաձեռնությամբ հիմնադրվել է Համազգյաց ընկերությունը, որի գաղափարական ղեկավարն է եղել։ Եղել է հայ նոր քնարերգության և արևմտահայ կանոնավոր մշտական թատրոնի հիմնադիրը։
1856 թ. Օրթագյուղի Լուսավորչական վարժարանի սրահում տրվել են նրա կազմակերպած թատերախմբի առաջին ներկայացումները՝ Պեշիկթաշլյան՝ «Կոռնակ», Մետաստազիո՝ «Թեմիստոկլես», Պետրոս Մինասյան՝ «Խոսրով Մեծ»։
Ստեղծագործություններ
Պատմական ողբերգություններ
Թարգմանական պիեսներ
Երաժշտական կատակերգություններ
Բանաստեղծություններ
Զեյթունյան երգաշար
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արևմտահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված անձինք Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության գրողներ Կատեգորիա:Արևմտահայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Heal (ալբոմ, Լորին)
Heal, շվեդ երգչուհի Լորինի դեբյուտային ստուդիական ալբոմն է, որը թողարկվել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։ Ալբոմը ներառում 12 երգ, այդ թվում նաև Euphoria երգը, որը հաղթեց Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթում` ստանալով 372 միավոր։
Յուոզաս Կազիցկաս
Յուոզաս Կազիցկաս, ամերիկյան լիտվացի գործարար։ Միլիարդատեր է, Լիտվայի ամենահարուստ մարդկանցից մեկը, բարեգործ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1863 թվականի ապստամբության ժամանակ արտաքսված մասնակիցների ժառանգների ընտանիքում։ 1922 թվականին ծնողների հետ վերադարձել է Լիտվա։ 1937-1940 թվականներին սովորել է Վիտովտ Մեծի և Վիլնյուսի համալսարանում։ 1944 թվականին գաղթել է Գերմանիա, երեք տարի անց տեղափոխվել ԱՄՆ։
Իր կապիտալի հիմնական մասը կուտակել է ԱՄՆ-ում։
Գործունեություն
Օգտվելով ԱՄՆ բարձրագույն քաղաքական շրջանակներում իր ազդեցությունից՝ նա ժամանակին ֆինանսավորել է լիտվական «Սայուդիսը» և կարևոր դեր է խաղացել 90-ականներին Լիտվայի միջազգային ճանաչման գործընթացում։
1990-ականների սկզբին վերադարձել է Լիտվա և հիմնել Լիտվայում առաջին մասնավոր հեռահաղորդակցային «Litcom» ընկերությունը (այժմ «Omnitel»` Լիտվայում բջջային կապի առաջատար օպերատոր)։
Յուոզասը Լիտվա է բերել «Մոտորոլա», «Կոկա-Կոլա», «Ֆիլիպ Մորիս» ընկերությունները, նպաստել «Williams International» նավթային ընկերության մուտքին, «Orlen Lietuva» ամերիկյան ընկերության սեփականաշնորհման շուրջ բանակցություններում հանդիսացել է ակնհայտ և ակտիվ միջնորդ (Կազիցկասը Լիտվայի նախագահ Վ. Ադամկուսի և «Վիլյամս Ինթերնեշնլ» ընկերության նախագահ Ջ. Բումգարների վաղեմի ընկերն է)։
Օգտվելով իր կապերից՝ Կազիցկասը կազմակերպել է նախկին վարչապետ Կ. Պրունսկենի ոչ պաշտոնական հանդիպումը ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Բուշի հետ, եվրոպական խոշոր պետությունների ղեկավարների՝ Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Միտտերանի և Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Մարգարետ Թետչերի հետ։
Կազիցկասը 2004 թվականի սեպտեմբերին ձեռք է բերել «Baltnetos komunikacijos»-ի բաժնետոմսերի 100%-ը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուդիկ Ղարիբյանի հիշատակին նվիրված հոդվածներ
Ռիկարդո Ֆրեդա
Ռիկարդո Ֆրեդա (Riccardo Freda, ), իտալացի ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր և դերասան։ Հայտնի է սարսափ ֆիլմերով, բայց նաև աշխատել է արկածային, դետեկտիվ, թրիլեր, վեսթերն ֆիլմերի ժանրերում։ Ստեղծել է շատ սարսափ ֆիլմեր, իսկ ավելի վաղ ֆիլմերը իտալական սարսափ ֆիլմերի սիրահարների կողմից բնորոշվում է, որպես այս ժանրում ռեժիսորի ունեցած հաջողությունների լավագույն օրինակներ ։
Կենսագրություն
Ռիկարդո Ֆրեդան ծնվել է 1909 թվականի փետրվարի 24-ին Ալեքսանդրիայում։ Շատ փոքր տարիքից նրան գրավել է կինոարվեստը ։
1935 թվականին Ֆրեդան տեղափոխվում է Հռոմ և սկսում է այցելել Չինեչիտայի կինոմատոգրաֆիստների նորաբաց ստուդիա։
1935 թվականին նա նկարահանում է իր դեբյուտային ֆիլմը՝ «Դոն Սեզար դե Բեզան» (1942), որի սցենարը հենց ինքն էր գրել։
Միևնույն ժամանակ Ֆրեդան շարունակում է իր գործունեությունը Չինեչիտայում՝ ավարտին հասցնելով «Սպարտակ», «Թեոդոր», «Բիզանցիո կայսրուհին», «Դահիճը դժոխքից» ֆիլմերը։ 1957 թվականին թողարկվում է նրա առաջին սարսափ ֆիլմը, որը կոչվում է «Վամպիրները»։ Ֆիլմը նկարահանվել է 12 օրում Չինեչիտա ստուդիայում։ Այն Իտանլաիայում միանգամից մեծ ճանաչման չարժանացավ, ինչը չի կարելի ասել Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի մասին ։ Ֆիլմի նկարահանումներին մասնակցել է հայտնի կինոռեժիսոր Մարիո Բավան՝ որպես օպերատոր և հատուկ էֆեկտների մասնագետ։
1959 թվականին Մարիո Բավայի հետ համատեղ նկարահանվում է «Կալտիկի, անմահ հրեշները» ֆիլմը։ Նույն տարում նկարահանվեց արկածայաին ֆիլմ «Խաջի Մուրադ՝ սպիտակ դևը» ֆիլմը։ Գլխավոր դերում հանդես եկավ Սթիվ Ռիվզը։ Ֆիլմը ամբողջովին հագեցած է գործողություններով և տարատեսակ կոստյումներով։ 1961 թվականին նկարահանվեց «Մացիստը դժոխքում» ֆիլմը, որը առասպելական մեկնաբանություններով և գոթական սարսափով է հագեցած։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Իտալացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Իտալացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Իտալացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Իտալացի դերասաններ
Կորվու Վերին
Կորվու Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում։
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վարակազերծում
Վարակազերծում, դեզինֆեկցիա, արտաքին միջավայրում վարակիչ հիվանդությունների հարուցիչների, դրանց փոխանցողների, ինչպես նաև կրծողների ոչնչացումը ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական մեթոդներով։ Ֆիզիկական մեթոդի դեպքում օգտագործում են լույսը, ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները, բարձր ջերմաստիճանը, չորացումը, եռացումը, արդուկումը, այրումը, օդափոխությունը, խոնավ մաքրումը, փոշեծծիչներով մաքրումը և այլն։ Ցուրահատուկ տեղ են գրավում վարակազերծման խցիկները, ուր ազդող գործոններ են չոր, տաք օդը, ջրի տաք գոլորշիները (սովորական, բարձր և ցածր ճնշման պայմաններում), ինչպես նաև դրանց զուգակցումը քիմիական նյութերի (օրինակ, ֆորմալինի) հետ։ Քիմիական միջոցներից են քլորակիրը, քլորամինը, դիքլորամինը, լիզոլը, ֆենոլը, ֆորմալինը, նատրիումի մետասիլիկատը և այլն, որոնք օգտագործվում են գազային, հեղուկ կամ պինդ վիճակում։ Գործնականում առավել հաճախ կիրառվում է խոնավ մաքրման եղանակը։ Վարակազերծման կենսաբանական մեթոդն առայժմ լայն կիրառություն չունի և օգտագործվում է միայն կենդանի փոխանցողների ու կրծողների դեմ պայքարելիս։ Տարբերում են կանխարգելիչ, ընթացիկ և եզրափակիչ վարակազերծում․։ Կանխարգելիչ վարակազերծումը անցկացվում է անկախ վարակիչ հիվանդությունների առկայությունից և նպատակն է արտաքին միջավայրում հարուցիչների և դրանց փոխանցողների ոչնչացումը։ Հիմնականում կիրառվում է բուժական, նախադպրոցական և դպրոցական հիմնարկներում, սննդարդյունաբերության ձեռնարկություններում, հասարակական սննդի օբյեկտներում, կոմունալ տնտեսության հիմնարկներում (վարսավիրանոց, հյուրանոց և այլն), երկաթուղային, ջրային և օդային տրանսպորտում։ Կանխարգելիչ վարակազերծման խմբին են դասվում նաև կենտրոնական ջրամատակարարման ջրի ախտահանումը, տնտեսական թափոնների, աղբի ժամանակին հավաքումը, տեղափոխումը և վնասազերծումը, արյունածուծ երկթևանիների դեմ պայքարը։ Օգտագործում են 0,5-1,0%-անոց քլորակրի, 0,2—1,0%-անոց քլորամինի լուծույթներ, գազային քլոր, խոնավ մաքրում, եռացում, ստերիլացում՝ բարձր ճնշման տակ։ Ընթացիկ վարակազերծումը պարբերաբար անցկացվում է հիվանդի շուրջը (տանը կամ ստացիոնարում), նրա վարակելիության ողջ շրջանում։ Կախված վարակի բնույթից՝ ախտահանում են օդը, սպիտակեղենը, անկողնային պարագաները, ամանեղենը, սննդի մնացորդները և այլն։ Եզրափակիչ վարակազերծում կատարվում է հիվանդին (բացիլակրին) տվյալ շինությունից տեղափոխելուց անմիջապես հետո։ Վարակազերծման համար օգտագործում են տարբեր կառուցվածքի փոշեցրիչ և հեղուկացրիչ գործիքներ։
Կատեգորիա:Բժշկական մանրէաբանություն Կատեգորիա:Հիգիենա Կատեգորիա:Համաճարակաբանություն Կատեգորիա:Քաղաքացիական պաշտպանություն
Սետիմե
Սետիմե (իտալ.՝ Settime), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Աստի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է՝ 572 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 86 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 7 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 14020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0141։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Վերխնիե Ուսլի
Վերխնիե Ուսլի (Верхние Услы, Үрге Уҫылы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 785 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստեփան Ծաղիկյան
Ստեփան Ծաղիկյան (1886-193?), Նեմեսիս գործողության շրջանակում Թուրքիայի ռազմածովային ուժերի նախկին նախարար Ջեմալի մահապատժի մասնակից։
Կենսագրություն
Ստեփան Ծաղիկյանը ծնվել է 1886 թվականին Խոտորջուրի Մոխրկուտ գյուղում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Տրապիզոնում։ 1908 թվականին մտել է Հայ Հեղափոխական Դաշնակցության շարքերը։ 1914 թվականին, որպես կամավորական առաջին ջոկատի մարտիկ, Սեպուհիի վաշտում, մասնակցել է Թուրքիայի դեմ մղվող ռազմական գործողություններին։ Կազմակերպել է խոտորջուրցիներին տեղահանողների և կոտորողների մահապատիժը։ 1918-1920 թվականներին ծառայել է Հայաստանի առաջին հանրապետության բանակում։ 1922 թվականի հուլիսի 21-ին ժամը 22:00-ի մոտ Թիֆլիսում Ստեփան Ծաղիկյանը, Պետրոս Տեր-Պողոսյանը, Արտաշես Գևորգյանը և Զարեհ Մելիք-Շահնազարյանցը սպանել են Թուրքիայի ռազմածովային ուժերի նախկին նախարար Ջեմալ փաշային, որին դաժանության համար «մսագործ» էին անվանում ։ Հետագայում՝ Ստալինյան բռնաճնշումների տարիներին` 1936 կամ 1937 թվականին Արտաշես Գևորգյանի կրտսեր եղբոր` Թորգոմ Գևորգյանի (Ազվին) մատնությամբ Պետական անվտանգության կոմիտե ի աշխատակիցների կողմից ձերբակալվել և աքսորվել է Սիբիր, որտեղ և կնքել է իր մահկանացուն։ Մահվան տարեթիվը անհայտ է ։
Կունինգա (գյուղ, Հալինգա շրջան)
Կունինգա (Kuninga), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Հալինգա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Հալինգա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
(5833) Պետերսոն
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,498559 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,3931 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,604 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2390,19 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,150616 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 19,31° անկյուն։
Ջոն Կարմակ
Ջոն Դ․ Կարմակ II (John D. Carmack II, ), համակարգչային խաղերի ամերիկացի ծրագրավորող, ինժեներ ինֆորմատիկայի, աերոտիեզերական տեխնիկայի և վիրտուալ իրականության ոլորտներում, ձեռնարկատեր, «id Software» և «Armadillo Aerospace» ընկերությունների համահիմնադիր և համասեփականատեր ։ 1991 թվականին Կարմակը դարձել է «id Software» ընկերության հիմնադիրներից մեկը, որը հռչակվել է FPS - Wolfenstein 3D, Doom, Quake ժանրի հիմնարար խաղերի մշակմամբ, որոնց առաջատար ծրագրավորողը Կարմակն էր։ Նրա հեղափոխական ծրագրավորման մեթոդները և Ջոն Ռոմերոյի եզակի դիզայներական լուծումները նպաստեցին 1990-ական թվականներին այս ժանրի ժողովրդականությանը։
Ջոն Կարմակը «id Software»-ի համահիմնադիրներից մեկի՝ Էդրիան Կարմակի ազգականը չէ։
Կենսագրություն
Տեղական նորությունների հաղորդավար Ստեն Կարմակի որդի Ջոն Կարմակը մեծացել է Կանզաս նահանգում և վաղ տարիքից հետաքրքրվել համակարգչային տեխնոլոգիաներով։ Դեյվիդ Կաշների «Masters of Doom» գրքում նկարագրված է հետևյալը․ «14 տարեկանում Կարմակն օգնեց մի խումբ երեխաների սովորական դասաժամերից դուրս ներխուժել դպրոց «Apple II» համակարգիչներ գողանալու նպատակով, սակայն ներխուժման ժամանակ աշխատեց անձայն ազդանշանը։ Ջոնը ձերբակալվել է և ուղարկվել հոգեբանական խորհրդատվության (բժշկի զեկույցը եզրակացրել է Ջոնի մոտ այլ մարդկանց հանդեպ կարեկցանքի բացակայությունը) և դատապարտվել 1 տարով մնալու այսպես կոչված «բարդ» երեխաների համար տանը»։ Այն հարցին, «Եթե քեզ այդ ժամանակ բռնած չլինեին, դու կանեի՞ր դա ևս մեկ անգամ», Ջոնը պատասխանել է․ «Այո, հնարավոր է․․․»։ Սակայն բժշկական եզրակացության տրամադրման ժամանակ թերապևտը որոշել է բաց թողնել «Եթե քեզ այդ ժամանակ բռնած չլինեին» բառերն իր գրության մեջ։ Երկու կիսամյակի ընթացքում սովորել է Միսսուրիի համալսարանում (Կանզաս Սիթի), որից հետո սկսել է ծրագրավորողի գործունեությունը։
2000 թվականին Կարմակը հիմնադրել է «Armadillo Aerospace» ընկերությունը, որը նախատեսված է տիեզերական ապարատների ստեղծման համար ։
2003 թվականին Ջոն Կարմակը մասնակցել է id Software-ի ժամանակագրության և դրա մասնակիցների «Masters of Doom» գրքի ստեղծմանը։
2005 թվականին, Northrop Grumman Lunar Lander Challenge-ում՝ մասնավոր ընկերության կողմից ստեղծվող տիեզերանավի լավագույն նախագծի մրցույթում Կարմակի թիմը պարտություն է կրել, որից հետո Կարմակն սկսել է աշխատել id Software -ում id Tech 5 նոր շարժիչի վրա, ապագա Rage և Doom 4 խաղերի համար։
2013 թվականի օգոստոսին Ջոն Կարմակը միացել է Oculus Rift-ի ստեղծողների թիմին, որպես տեխնիկական տնօրեն ։ 2013 թվականի նոյեմբերին Ջոն Կարմակը լքել է id Software-ը։ Այդ տեղեկությունը հայտնել է ստուդիայի տնօրեն Թիմ Վիլիթսը, ինչպես նաև ինքը՝ Ջոնը Թվիթերի իր էջում ։
2016 թվականի մարտին Ջոն Կարմակը ներկայացվել է BAFTA Fellowship-ի հատուկ մրցանակի՝ խաղային ինդուստրիայում ունեցած ներդրման համար ։
2019 թվականի նոյեմբերի 13-ին Ջոն Կարմակը հայտարարեց «Oculus Rift» նախագծից հեռանալու մասին, որպեսզի կենտրոնանա սեփական նախագծի՝ ուժեղ արհեստական ինտելեկտի ստեղծման վրա ։
Տեխնոլոգիաներ
Ալգորիթմների հայտնի իրացումներ․
Խաղային նախագծեր
Ներկայացված է ժամանակագրական կարգով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ծրագրավորողներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկյան տեխնոլոգիական ընկերության հիմնադիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի համակարգչային գիտնականներ
Ջեֆրի Ջեյքոբ Աբրամս
Ամուսնացած է Քեթի Մաքգրետի հետ, ունի 3 երեխա։
Կենսագրություն
Աբրամսին համաշխարհային ճանաչում բերեցին «ABC Entertainment»-ի բավականին հաջողված հեռուստատեսային նախագծերը՝ «Լրտեսուհին» և «Կորուսյալները»։ Երկու սերիալներն էլ կարճ ժամանակահատվածում հեռուստադիտողների շրջանում պաշտամունքային կարգավիճակ ստացան։
«Լրտեսուհին» հեռուստասերիալի առաջին և երկրորդ եթերաշրջաններն «Էմմի» մրցանակաբաշխության 11 անվանակարգերում մրցանակների արժանացան։
«Կորուսյալները» հեռուստասերիալն արժանացավ «Ոսկե գլոբուս» մրցանակին, ինչպես նաև «Էմմի»-ի՝ որպես լավագույն դրամա։
Սեդյակբաշ
Սեդյակբաշ (Седякбаш, Сиҙәкбаш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիժբուլյակսկի շրջանի կազմում։
Ջեֆրի Ջեյքոբ Աբրամս
Կենսագրություն
Աբրամսը ֆիլմերի հանդեպ սեր ուներ դեռ մանկուց։ Այդ սերն ավելի ուժեղացավ «Universal» ստուդիա էքսկուրսիայից հետո, երբ նա 8 տարեկան էր։
Սեդյակբաշ
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 457 մարդ։
Սուրբ Սարգիս մատուռ (Շահապոնք)
Սուրբ Սարգիս մատուռ, Հայ առաքելական եկեղեցու վանքային համալիր պատմական Մեծ Հայքի Ճահուկ գավառում, ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Շահբուզի շրջանի Շահապոնք 1-5 կմ հյուսիս-արևմուտք ։
Իվանովկա (գյուղ, Սվետլովոդսկի շրջան)
Իվանովկա (Іванівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Սվետլովոդսկի շրջանում։
Սեդյակբաշ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիժբուլյակսկի շրջանի բնակավայրեր
Իվանովկա (գյուղ, Սվետլովոդսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Սվետլովոդսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սուրբ Սարգիս մատուռ (Շահապոնք)
Հորինվածքը միանավ է, փայտածածկ դահլիճով։ Կառուցված է կիսամշակ քարից։ Վերանորոգվել է 17-րդ դարում։ Մուտքը արևմուտքից է։ Աբսիդը ուղղանկյուն է։ Շրջակայքում կան 17-րդ դարի մի քանի փոքրիկ խաչքարեր։ 1980-ականների դրությամբ գտնվում էր ավերված վիճակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շահբուզի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ ս Կատեգորիա:Ադրբեջանի նախկին շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Ջեֆրի Ջեյքոբ Աբրամս
Կենսագրություն
Դեռ երիտասարդ տարիներին Աբրամսը ֆիլմեր էր նկարահանում և ներկայացնում էր դրանք տարբեր կինոփառատոններում, որտեղ, մրցանակից զատ, ձեռք էր բերում նոր ծանոթություններ, համահեղինակներ և, իհարկե, իր հետագա նախագծերի իրականացման համար այլ մարդկանց վստահությունը։
Հեռուստատեսության մեջ Աբրամսի առաջին աշխատանքն էր «Երջանկություն» հեռուստասերիալը։ Աբրամսը սերիալի գլխավոր պրոդյուսերն էր, մտքի հեղինակը և որոշ սերիաների ռեժիսորը։ Դերերի այսպիսի համադրությունն հատուկ է Աբրամսին։ Նրան իր գործընկերներն հաճախ անվանում են «բազմախնդիր աշխատավոր»։
Ուսանողության տարիներին Աբրամսը իր ընկերոջ հետ գեղարվեստական ֆիլմի սցենար է գրում։ Այն գնվում է «Touchstone Pictures» ստուդիայի կողմից, որի հիման վրա նկարահանվում է «Ինչպես հասցնել գործերում» ֆիլմը։ Դրան հաջորդում են «Ինչ-որ բան Հենրիի մասին» ֆիլմը Ֆորդ Հարիսթոնի մասնակցությամբ, ինչպես նաև «Ընդմիշտ երիտասարդ» ֆիլմը, որի գլխավոր դերում էր Մել Գիբսոնը։
Աբրամսի կարիերայի հաջորդ նշանակալի փուլն էր պրոդյուսեր Ջերի Բրյուկհայմերի և ռեժիսոր Մայքլ Բեյի հետ համատեղ աշխատանքը «Արմագեդոն» ֆիլմի վրա։
Այնուհետև Աբրամսը որպես պրոդյուսեր է հանդես գալիս մի շարք ֆիլմերում, իսկ որպես սցենարի համահեղինակ՝ «Առաքելությունն անիրագործելի է III» ֆիլմում (Թոմ Քրուզի մասնակցությամբ), որտեղ նա նաև կատարում է ռեժիսորական աշխատանքներ։
Աբրամսը ժամանակ առ ժամանակ որպես կոմպոզիտոր է հանդես գալիս իր ֆիմերի համար։ Մասնավորապես, «Լրտեսուհին» սերիալի հիմնական երաժշտական տրամադրությունը իր կողմից է գրված։
2007 թվականին մարտին ելույթ է ունեցել TED կոնֆերենցիայում՝ «Հանելուկային արկղ» (The Mystery Box) պատմությամբ ։
Սիրած դերասանները
Որոշ դերասանների Աբրամսը հրավիրել է իր միանգամից մի քանի նախագծերի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սատուրն» մրցանակաբաշխության դափնեկիր Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Կորուսյալները Կատեգորիա:1966 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 27 ծնունդներ Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կորվու Ստորին
Կորվու Ստորին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում։
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կոսպեիտո
Կոսպեիտո (Cospeito), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լուգո պրովինցիայում (Գալիսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տեռա Չա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 144,9 կմ² Բնակչությունը՝ 5170 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Օտո ան Օժ
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 300 մարդ, բնակչության խտությունը` 12.47 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 24.05 կմ² տարածք:
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 180 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 23 կմ արևելք:
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 197 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 146-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 51: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,1 %: 146 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 140 անձ (79 տղամարդ և 61 կին): Գործազուրկ են եղել 6 անձ (3 տղամարդ և 3 կին): 51 անաշխատունակներից 18-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 23-ը` թոշակառուներ, իսկ 10-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ալաճանի
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1140 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Թիանեթից հեռու է 6 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 51 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թիանեթի շրջան
Կունինգա (գյուղ, Կիպու շրջան)
Կունինգա (Kuninga), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Կիպու շրջանում։