cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սոբաչյա (Կատունի վտակ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Սալյուտ (հյուրանոց, Մոսկվա)
«Սալյուտ» հյուրանոց (Гостиница «Салют»), չորսաստղանի հյուրանոց Մոսկվայի հարավ-արևմուտքում, որը գտնվում է Տրոպարյովո-Նիկուլինո շրջանի տարածքում։
Պատմություն
«Սալյուտ» հյուրանոցը կառուցվել է 1977-1980 թվականներին` Համամիութենական արհմիությունների խորհրդի կենտրոնական խորհրդի (ՀԱՄԿԽ) և Զբոսաշրջության և էքսկուրսիաների կենտրոնական խորհրդի (ԶՔԿԽ) պատվերով` Մոսկովյան օլիմպիադայի օտարերկրյա հյուրերին ընդունելու համար։ 24-հարկանի հյուրանոցային շենքը նախագծվել և կառուցվել է միջազգային պահանջներին համապատասխան։ Նման հարկայնություն ունեցող հյուրանոցային շենքն առաջին անգամ կառուցվել է խոշորպանելային կոնստրուկցիաներով ։
Հյուրանոցի շենքը կառուցված է օլիմպիական ճարտարապետության ոգով և 1980-ական թվականների սոցռեալիզմի խորհրդանիշներից է ։
Շենքի ճարտարապետությունն ու դիզայնը կատարվել է ճարտարապետներ Ա. Բ. Սամսոնովի, Ա. Բ. Բերգելսոնի, Ա. Պ. Զոբնինի նախագծով ։
Պաշտոնապես հյուրանոցը բացվել է 1980 թվականի մարտի 6-ին։ Օլիմպիական խաղերի ավարտից հետո «Սալյուտ» հյուրանոցը պատկանել է և օգտագործվել է Մոսկվայի «Ինտուրբյուրո» կազմակերպության կողմից` օտարերկրյա զբոսաշրջիկներին տեղակայելու համար։ 1985 թվականին «Սալյուտ» հյուրանոցն ընդունել է Երիտասարդության և ուսանողների XII համաշխարհային փառատոնի պատվիրակներին։ 2015 թվականի դեկտեմբերին «Սալյուտ» հյուրանոցին շնորհվել է «4 աստղ» կարգավիճակ ։
Վերակառուցում
2003 թվականին վերանորոգվել և վերակահավորվել է հյուրանոցի համարների զգալի մասը, 2014-ից 2016 թվականն ընկած ժամանակահատվածում հյուրանոցի վերակառուցումը շարունակվել է ։
10 Summers
«Beach House EP», ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսեր DJ Mustard-ի դեբյուտային ստուդիական ալբոմն է։ Այն թողարկվել է 2014 թվականի օգոստոսի 11-ին Pu$haz Ink, Roc Nation և Republic Records լեյբլների կողմից։
Մորոցո
Մուրացանո  (իտալ․՝ Morozzo), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
10 Summers
Նախապատմություն և թողարկում
2014 թվականի հուլիսի 22-ին հրապարակվում է ալբոմի ամբողջական երգացանկն ու շապիկի պատկերը ։ Օգոստոսի 11-ին ալբոմը առաջինը թողարկվում է Google Play-ում և առաջին շաբաթում հասանելի է լինում անվճար ներբեռնման համար ։ Ալբոմը որպես CD վաճառքի է դուրս գալիս օգոստոսի 26-ին ։
Մորոցո
Բնակչությունը կազմում է 2034 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 97 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 21 ։ Փոստային ինդեքս՝ 12040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0171։
10 Summers
Սինգլներ
«Down on Me» երգը, 2014 թվականի մայիսի 13-ին թողարկվել է որպես ալբոմի գլխավոր սինգլ ։ Երգում իրենց մասնակցությունն ունեն ամերիկացի հիփ հոփ երգիչ Ty Dolla Sign-ը և ռեփեր Թու Չեյնսը։
Մորոցո
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
10 Summers
Սինգլներ
Երգը ստացել է դրական արձագանքներ երաժշտական քննադատների կողմից։ Billboard ամսագիրը այն անվանել է ալբոմի լավագույն երգերից մեկը, իսկ իրենց կազմած 2014-ի DJ Mustard-ի կողմից ստեղծված 63 լավագույն բիթերի ցանկում «Down on Me» երգը զբաղեցրել է 22-րդ հորիզոնականը ։
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Մեթ Սուինսկին, նկարահանվել է Ատլանտայում ։ Պրեմիերան կայացել է 2014 թվականի հուլիսի 29-ին DJ Mustard-ի VEVO ալիքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2014 ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Դշխո (անձնանուն)
Դշխո, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն դշխո՝ «թագուհի» բառից։ Հոմանիշ անձնանուններ են Թագուհի, Սուլթան, Մլքե, Վասիլիկ։ Ամենահին հիշատակությունը 628 թվականին է։ Գործածական է նաև Դշխուն, Դշխու, Դժխոյ, Դժխու, Դշխուն, Դշխոն, Դշխոյն, Դշխուհի, Դշխոյմելիք, Դշխուխաթուն ձևերով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Նիդերլանդա-բելգիական հարաբերություններ
Նիդերլանդա-բելգիական հարաբերությունները երկկողմանի հարաբերություններն են Բելգիայի ու Նիդերլանդների միջև։ Այս երկու երկրների դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1839 թվականին։ Երկրների պետական սահմանի երկարությունը կազմում է 478 կմ ։
Պատմություն
1815 թվականից մինչև 1830 թվականը Վիեննայի վեհաժողովի համաձայն Բելգիան Նիդերլանդների մաս է կազմել։ 1830 թվականի սեպտեմբերի 23-ին տեղի ունեցավ բելգիական հեղափոխությունը և այդ թվականին էլ, անկախություն ստանալով, Բելգիան դուրս եկավ Նիդերլանդների թագավորության կազմից։ Ներկա պահին Նիդերլանդները և Բելգիան պահպանում են ընկերական հարաբերություններ։ Երկու երկրներն էլ ՆԱՏՈ-ի, Եվրախորհուրդի և Բենիլյուքսի մաս են կազմում ։
Դանիել Գայբակյան
Դանիել Սեդրակի Գայբակյան, քիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1989), պրոֆեսոր (1990)։
Նիդերլանդա-բելգիական հարաբերություններ
Առևտուր
Նիդերլանդները տեխնիկա, սարքավորումներ, քիմիկատներ, վառելիք և պարենամթերք են արտահանում Բելգիա։ Նիդերլանդների արտահանության 11.1% բաժին է հասնում Բելգիային։ Ապրանքների ներկրման առումով Բելգիան համարվում է Նիդերլանդների երրորդ մեծ առևտրական գործընկերը (8.2 %): Բելգիայի համար Նիդերլանդները ամենախոշոր գործընկերն է համարվում ապրանքների ներկրման հարցում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելգիայի երկկողմ հարաբերություններ Կատեգորիա:Նիդերլանդների երկկողմ հարաբերություններ
Դանիել Գայբակյան
Կենսագրություն
1953 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1958-1960 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ գյուղատնտեսության նախարարության Հողագիտության և ագրոքիմիայի գիտահետազոտական ինստիտուտում, 1961-2004 թվականներին եղել է ԵՊՀ վերլուծական քիմիայի ամբիոնի աշխատակից, 1991 թվականից՝ «Զեյթուն» հայրենակցական, բարեգործական, մշակութային միության հիմնադիր-նախագահ։
Աշխատանքները վերաբերում են ՀՀ հողերում շարժուն ալյումինի քանակի և աղուտներում ստիբիումական էլեկտրոդով pH-ի որոշման հարցերին։ Զբաղվել է հազվագյուտ տարրերի քրոմատոգրաֆիական ուսումնասիրություններով՝ կիրառելով քրոմատոգրաֆիական իոնափոխանակային, նրբաշերտ, թղթե և էլեկտրաքրոմատոգրաֆական եղանակները։ Ուսումնասիրել է նշված հազվագյուտ տարրերի քրոմատոգրաֆիան և դրա պատրաստուկային տարբերակները՝ կիրառելով ՀՀ-ում ոչ մետաղային հանքերի փոշիները՝ որպես սորբենտ կրող։ Հեղինակ է նաև գրական ստեղծագործությունների ։ Օգտագործել է Դանիել Զեյթունց գրչանունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կորդովայի ամիրայություն
Կորդովայի ամիրայություն (إمارة قرطبة՝ իմարաթ կուրտուբա) միջնադարյան պետություն Պիրենեյան թերակղզու տարածքում 756-929 թվականներին ։ Հիմնադրել է Օմայան վերջին արքայազն Աբդ ալ-Ռահման I-ը՝ Արաբական խալիֆայությունում դինաստիական փոփոխությունից հետո։ Երկիրը կառավարել է Մուհամմադ մարգարեի տոհմին ազգակից Օմայան դինաստիան։ Տարածքը կազմել է առավելագույնը 500 000 քառ. կմ։
9-10-րդ դարում Կորդովայի ամիրայությունը մի քանի անգամ ենթարկվել է Ֆրանկական կայսրության, ինչպես նաև Պիրենեյան թերակղզու միակ քրիստոնեադավան պետության՝ Աստուրիայի թագավորության ասպատակումներին, որի արդյունքում կորցրել է տարածքի մի մասը։ 929 թվականին իշխող արքայատոհմը կարողանում է երկիրը վերջնականապես դարձնել ինքնիշխան խալիֆայություն։
Պատմություն
Մուհամմադ մարգարեի կողմից իսլամի հիմնադրումից հետո Արաբական թերակղզում անկանոն և իրարից անկախ ապրող ցեղերը միավորվեցին մեկ դրոշի ներքո և ստեղծեցին համաարաբական առաջին պետությունը՝ Արաբական խալիֆայությունը։ Կարճ ժամանակում այն նվաճեց հարևան ու հեռավոր մի քանի երկրներ և սպառնալիք դարձավ ժամանակի խոշոր տերությունների՝ Բյուզանդական կայսրության և Սասանյան Պարսկաստանի համար։ Կռվելով երկու ճակատներով՝ երեք տասնամյակի ընթացքում արաբները կարողացան գրավել բյուզանդահպատակ բոլոր երկրները՝ կայսրությանը թողնելով միայն Փոքր Ասիա և Բալկանյան թերակղզիները, և ամբողջությամբ նվաճել Իրանական բարձրավանդակն ու Միջին Ասիան։ Արաբները կարողանում են հպատակեցնել նաև Հնդկաստանի արևմտյան նահանգները՝ հասնելով Գանգես գետի հովիտ ու Հիմալայներ, Մեծ Հայքը և Կովկասը, Հյուսիսային Աֆրիկան ու Միջերկրական ծովի մի քանի կղզիներ։ Հյուսիսային Աֆրիկան գրավելուց հետո արաբա-բերբերական զորքերը Տարիկ իբն Զիադի ղեկավարությամբ 711 թվականին անցնում են Եվրոպական աշխարհամաս։
Պիրենեյան թերակղզին այդ ժամանակ գտնվում էր վեստգոթերի տիրապետության տակ։ Միջերկրական ծովի ամբողջ ավազանը ժամանակին գտնվում էր Հռոմեական կայսրության հսկողության տակ, որը 395 թվականին բաժանվեց արևմտյան ու արևելյան հատվածների։ Արևմտյան Հռոմեական կայսրության տարածքը արագորեն գրավվում է գոթերի, վանդալների, ալանների, հոների, լանգոբարդների և այլ ցեղերի կողմից, որոնք 476 թվականին կործանեցին կայսրությունը։ Գոթերը մինչ այդ ապրում էին արևելաեվրոպական հարթավայրի կենտրոնական հատվածում։ Հարթավայրի արևելյան մասում՝ Դոնից Դնեպր գետերի տարածքում ապրող գոթերը հայտնի էին «արևելյան գոթեր» (օստգոթեր) անունով, իսկ արևմտյան մասում՝ Դնեպրից Դնեստր գետերի միջև ապրող ցեղերը՝ «արևմտյան գոթեր» (վեստգոթեր) անունով։ Հետագայում օստգոթերը հաստատվում են ժամանակակից Իտալիայի, իսկ վեստգոթերը՝ Իսպանիայի տարածքում։ 414 թվականից Իսպանիայի տարածքում հաստատված հեթանոս վեստգոթերը որոշ ժամանակ անց՝ 589 թվականին, ընդունում են կաթոլիկություն։ Աստիճանաբար տեղաբնիկ հռոմեական իսպանացիներից ու վեստգոթերից ձևավորվեց տեղի արիստոկրատիան, որը կապ հաստատեց Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու հետ։ Կրոնաքաղաքական վերնախավը իսպանաբնակ հրեաներին 693 թվականին պաշտոնապես արգելեց զբաղվել վաճառականությամբ։ Հաջորդ տարի բոլոր ոչ քրիստոնյաները հայտարարվեցին ստրուկներ՝ մեկ քայլ ցածր հասարակության բոլոր շերտերից։ Տեղացի քրիստոնյա բնակչությունը, սակայն, նույնպես գոհ չէր օտարածին վետսգոթերի կառավարումից։ Այսպիսի պայմաններում արաբաբերբերական զորքերը հայտնվեցին Իսպանիայում։
711-718 թվականներին Իբերիական թերակղզու նվաճումից հետո իր իշխանությունն այնտեղ հաստատում է Օմայյան խալիֆայությունը (661-750)։ Ստեղծվում է վարչաքաղաքական միավոր՝ ալ-Անդալուսի նահանգ-ամիրայություն, որի ղեկավարի նստավայրն է դառնում Կորդովա քաղաքը։ Սկզբում նրան նշանակում էր Աֆրիկայի կուսակալը, որը ենթարկվում էր խալիֆին։ Շարունակելով հարձակումը՝ արաբները հասնում են ժամանակակից Ֆրանսիայի կենտրոնական հատվածում գտնվող Պուատիե քաղաքը, որտեղ Շառլ Մարտել (718-741) արքայի զորքերը նրանց պարտության են մատնում։ Արաբների առաջխաղացումը դեպի Եվրոպա կասեցվում է, և նրանք հետ են վերադառնում Պիրենեյան թերակղզի։ Իբերիայի մուսուլմանները բաժանվում էին քաղաքաբնակ արաբների, գյուղաբնակ բերբերների և զինվորական սիրիացիների։
8-րդ դարի կեսին Արաբական խալիֆայության կենտրոնական նահանգներում՝ Սիրիայում, Միջագետքում ու Արաբական թերակղզում, ուժեղանում է պայքարը կենտրոնական իշխանության հաամար։ Օմայանները, ովքեր իշխում էին 661 թվականից, թուլացել էին։ Օգտվելով դրանից՝ արաբական վերնախավը որոշում է օժանդակել Աբբասյաններին, ովքեր Մուհամմադ մարգարեի առավել մերձավոր ազգականներն էին։ Նրանց անունը ծագել է տոհմի հիմնադիր մարգարեի հորեղբայր Աբբասից։ Գահակալական կռիվների գլուխ կանգնեց Աբու ալ-Աբբասը, ով հետագայում խալիֆ դարձավ։ Խալիֆայության թուլացումից օգտվելով՝ ապստամբել էին հպատակ ժողովուրդները, այդ թվում՝ հայերը։ Արմինիա կուսակալության տարածքում հակաարաբական ապստամբության ղեկավարներն էին հայոց իշխաններ Աշոտ Բագրատունին (732-748) և Գրիգոր (745-746) ու Մուշեղ Մամիկոնյանները (748-753)։
750 թվականին Օմայանները գահընկեց են արվում, և Արաբական խալիֆայության ղեկավարումը անցնում է Աբբասյաններին (750-1258)։ Սիրիայում Օմայանների բոլոր ներկայացուցիչները՝ բացի Աբդ ալ-Ռահմանից, սպանվում են։ Նրան հաջողվում է փախչել Եգիպտոս, ապա՝ Հյուսիսային Աֆրիկա (Մաղրիբ)։ Այս տարածքներում, սակայն, նա չի կարողանում հաստատվել, և 755 թվականին հեռանում է ալ-Անդալուս։ Իշխանը գրավում է Կորդովան և իրեն ամիրա հռչակում։ Սկզբնական շրջանում նա ձևականորեն ընդունում էր Աբբասյանների գերիշխանությունը, սակայն Աբու ալ-Աբբասին (750-754) հաջորդած երկրորդ խալիֆի՝ Աբու Ջաֆար ալ-Մանսուրի (754-775) ժամանակ՝ 765 թվականին, ալ-Անդալուսն ապստամբում է կենտրոնական իշխանության դեմ և դառնում ինքնուրույն։
768 թվականին Ֆրանկական թագավորությունում գահ էր բարձրացել Կառլոս Մեծը։ Ընդհանուր առմամբ նա կազմակերպել էր 50 արշավանք, որոնցից 30-ը անձամբ էր գլխավորել։ Արշավանքների արդյունքում նա կարողացել էր գրավել մեծ տարածքներ ժամանակակից Բելգիայի, Հոլանդիայի, Գերմանիայի, Շվեյցարիայի և Իտալիայի տարածքում։ Ֆրանկները արշավում են նաև Կորդովայի ամիրայություն՝ մեծ հաջողություններ ունենալով Արագոնի և Բասկոնիայի տարածքում։ 777 թվականին Կառլոս Մեծին օգնության խնդրանքով դիմել էր Սարագոսայի արաբ իշխանը՝ Աբդ ալ-Ռահմանի դեմ պատերազմի նպատակով։ 778 թվականին նա մեծաքանակ բանակով անցնում է Պիրենեյան լեռնաշղթան։ Մի քանի տարի տևած արշավանքի ընթացքում կրելով անհաջողություններ՝ Կառլոսը 793 թվականին հետ է վերադառնում Փարիզ։ Այս իրադարձությունները տեղ են գտել եվրոպական միջնադարյան բանահյուսության մեջ (Երգ Ռոլանդի մասին)։ Կորդովայի ամիրայությունը լիակատար ինքնիշխան պետություն դարձավ Աբդ ալ-Ռահման II-ի իշխանության տարիներին (822-852)։ Նա կարողանում է իր գերիշխանությունը հաստատել ամբողջ Պիրենեյան թերակղզու տարածքում։ Ամիրայի գերիշխանությունն ընդունում են տեղական մուսուլման կառավարիչները, ովքեր նպաստում են ժողովրդի շրջանում իսլամի տարածմանը և քրիստոնեադավան Աստուրիայի թագավորության ազդեցության նվազմանը։ Երկրում կառուցվում են բերդեր ու ամրություններ, ստեղծվում է կայուն բանակ։ Ավելի կանոնակարգվում է վարչաքաղաքական ապարատը, զորավարները և իշխանները հաստատվում են պետության տարբեր գավառներում։
Աբդ ալ-Ռահման II-ի մահից հետո՝ հատկապես Աբդալլահ ամիրայի կառավարման տարիներին (888-912), արաբների ու բերբերների միջև բախումները նոր թափ են ստանում։ Դա առիթ է հանդիսանում քրիստոնյաների համար, ովքեր ստեղծում են նոր պետություններ (Գալիսիայի անկախության վերականգնում, Բարսելոնի կոմսություն, Նավառայի թագավորություն)։ Դրան զուգահեռ ուժեղանում են մուսուլման իշխանների կենտրոնախույս ձգտումերը և ժողովրդական ապստամբությունները, որոնք երբեմն կրում են տարերային բնույթ։ Ամիրայության վրա ուժեղանում են հարձակումները ոչ միայն հարևան քրիստոնեադավան երկրների, այլև Հյուսիսային Աֆրիկայի արաբական պետությունների կողմից։
912 թվականին Կորդովայում գահ է բարձրանում քսանմեկամյա Աբդ ալ-Ռահման III-ը։ Նա ոչ միայն ճնշում է ապստամբությունները, այլև հարձակումներ գործում քրիստոնեադավան երկրների վրա։ Մեկ տասնամյակի ընթացքում նա կարողանում է վերականգնել ամիրայության նախկին հզորությունը։ Այդ ժամանակաշրջանում Հյուսիսային Աֆրիկայի կենտրոնական հատվածներում իրեն խալիֆ էր հռչակել շիադավան Ուբեյդալլահը, ով սերում էր Ալի իբն Աբի Տալիբ խալիֆից (656-661) և Մուհամմադ մարգարեի դստեր Ֆատիմայից։ Նորաստեղծ պետությունը կարճ ժամանակում միավորում է ողջ Հյուսիսային Աֆրիկան՝ մեկը մյուսի հետևից նվաճելով Իդրիսիների (Մարոկկո), Ռուստամիների (Ալժիր) և Աղլաբիների (Թունիս և Սիցիլիա) ամիրայությունները, ավելի ուշ՝ Թուլունիների պետությունը (Եգիպտոս) և հիմնադրում Կահիրե մայրաքաղաքը։ Փաստորեն՝ կենտրոնական Աբբասյան խալիֆայությունից բացի, որի մայրաքաղաքը Բաղդադն էր, ստեղծվում է մեկ այլ կրոնաքաղաքական միավոր՝ Ֆաթիմյան խալիֆայությունը, որը, ի տարբերություն մյուսի, շիադավան էր։ Օգտվելով քաղաքական այս խառնաշփոթից՝ Պիրենեյան թերակղզու մեծ մասը միավորած Աբդ ալ-Ռահմանը 929 թվականին իրեն խալիֆ է հռչակում ։ Կորդովայի ամիրայությունը վերածվում է խալիֆայության։
Պետական կարգ
Անդալուսի (Կորդովայի) ամիրայությունը իրենից ներկայացնում էր ավտոկրատիա։ Իշխանությունը գտնվում էր ամիրայի (ավելի ուշ՝ խալիֆի) ձեռքում։ Նա զորքերի գերագույն հրամանատարն էր, պետության առաջին դեմքը՝ ներքին և արտաքին բոլոր հարցերում։ Ղեկավարն անսահմանափակ իրավունքներ ուներ երկրի բնակչության հանդեպ՝ ընդհուպ մինչև տեղացիների կյանքի ու մահվան հարցի տնօրինում։ Նրան էին ենթարկվում պետական գանձարանը, բոլոր դատարանները ու մզկիթները։ Մինչև 929 թվականը (խալիֆայության հռչակումը), ուրբաթօրյա աղոթքի ժամանակ տրվում էր Բաղդադի խալիֆի անունը։ Ամիրային երկրի կառավարման հարցում օգնում էր հաջիբը, ով ուներ նույն դերակատարումը, ինչ արևելքում՝ վեզիրը։ Նրա պաշտոնը նշանակովի էր, ամիրան հաջիբ էր ընտրում ազդեցիկ ու հզոր իշխաններից։ Անդալուսը բաղկացած էր 21 նահանգներից, որոնցից յուրաքանչյուրում գործում էր կենտրոնական վարչական համակարգի տեղական տարբերակը՝ բաղկացած իշխանից, նրա օգնականներից ու զորքից։ Երկիրն ուներ մշտական բանակ, որից բացի, ռազմական արտակարգ դրության պայմաններում, հավաքվում էր նաև աշխարհազոր։
Օրենսդրության գլխավոր օրգանը շարիաթն էր։ Այն գործում էր միայն հասարակ բնակչության համար. շարիաթով սահմանված օրենքներն ու պարտականությունները չէին վերաբերում իշխող վերնախավին։
Մուսուլմանական Իսպանիայում հողը պատկանում էր պետությանը։ Հողի հիմնական մասը (մեծ մասամբ՝ 4/б) տրվում էր զինվորներին, իսկ մնացածը, որ կոչվում էր «խումս», գտնվում էր պետության անմիջական տնօրինության տակ։ Արաբները գլխավորապես ապրում էին քաղաքներում ու զբաղվում էին արհեստագործությամբ ու առևտրով, իսկ բերբերները` անասնապահությամբ ու երկրագործությամբ։
Բերդերում ու մայրաքաղաքում զարգացած էր զինագործությունը։ Քաղաքային տնտեսության մեջ կարևոր տեղ էր զբաղեցնում արհեստագործությունը` մետաղի մշակումը, թղթի, կավե ու ապակյա իրերի արտադրությունը, մետաքսագործությունը, ոսկերչությունը, թեթև և սննդի արդյունաբերությունը։ Գյուղի և քաղաքի միջև գոյություն ուներ աշխույժ առևտուր, որը կատարվում էր ոսկե դինարի ու արծաթե դիրհամի միջոցով։ Գլխավոր շուկաները սովորաբար գտնվում էին խոշոր մզկիթների մոտ։ Տնտեսական զարգացմանը զուգընթաց աճում է հարկահավաքությունը. ամիրայության հիմնադրման ժամանակ 300 հազար դիրհամից երկու դար անց հասնելով 5,4 միլիոնի։
Բնակչություն
8-րդ դարի կեսերից սկսած իսպանաբնակ հռոմեացիների ու գոթերի մի մասը իսլամ է ընդունում, ինչի արդյունքում Պիրենեյան թերակղզու մուսուլման բնակչության թվաքանակը մեծանում է։ Քրիստոնյաների մեծ խմբեր տեղափոխվում են Աստուրիայի և Նավառայի թագավորություններ։ Իսլամացած քրիստոնյաները կոչվում էին մուվալադներ։ Ձևականորեն նրանք ունեին նույն իրավունքները, ինչ մուսուլման արաբները և բերբերները։ Ղուրանի և Շարիաթի օրենքների համաձայն՝ նրանք ազատվում էին գլխահարկից (ջիզիա)։ Զորքում նրանք ծառայում էին արաբներից առանձին ջոկատներում։ Աղոթքի համար նրանք կառուցում էին առանձին մզկիթներ։ Իսպանաբնակ քրիստոնյաները, ովքեր երկարադարյա շփման արդյունքում ընդունում են արաբների սովորույթներն ու կենցաղը, կոչվում էին «մոսարաբներ» (مستعرب` մարդիկ, ովքեր ցանկանում են դառնալ արաբ)։ Նրանք վճարում էին խարաջ և ջիզիա, ապրում առանձին համայնքներով` գյուղերում ու քաղաքներում։ Հատկապես հայտնի էին Տոլեդո, Կորդովա, Սևիլյա և Մերիդա քաղաքների քրիստոնեական թաղամասերը։ Նրանք պահպանում են իրենց եկեղեցին։ Կորդովայի ամիրայությունում աշխույժ դերակատարում ունեին հրեաները։ Վեստոգոթական իշխանություններից բազմիցս հալածվելով՝ նրանք բարեկամաբար են տրամադրվում արաբների հանդեպ։ Նրանք նույնպես ստեղծում են իրենց համայնքները, զբաղվում քաղաքային տնտեսությամբ, մասնակցում երկրի մշակութային ու վարչաքաղաքական կյանքին։
Իսպանիայի բնակչությունը շարունակում էր մնալ եռաշերտ՝ արիստոկրատիա, միջին խավ և ստրուկներ։ Վերջինիս շարքերը համալրում էին մի քանի սլավոնական ցեղեր, որոնք Իսպանիա էին տեղափոխվել դեռևս վաղ միջնադարում՝ գոթերի հետ միասին։ Նրանց անվանումը՝ սլավոն (slave), ինքնին «ստրուկ» էր նշանակում։ Անդալուսում նրանք հայտնի էին որպես սակալիբա (գերմաներեն Sklave բառից՝ سقالبة)։ Նրանց էին դասվում նաև ֆրանկները և Աֆրիկայից տեղափոխված սևամորթերը։ Այլ կերպ ասած՝ այդ խմբում էին ոչ տեղաբնիկ, ոչ էլ իշխող վերնախավի ներկայացուցիչ նորաբնակները։
Տնտեսության զարգացումը խթանում է քաղաքների մարդաշատ դառնալը և բարգավաճումը։ Եթե ժամանակի եվրոպական խոշորագույն կենտրններն ունեին 8-10 հազար բնակիչ, ապա միայն Կորդովան ուներ 250 000-ից ոչ պակաս (որոշ տվյալներով՝ 500 000 կամ 1 միլիոն), Տոլեդոն՝ 37 000, իսկ Ալմերիան՝ 27 000 բնակիչ։
Մշակույթ և գիտություն
Պիրենեյան թերակղզին դարեր շարունակ եղել է հռոմեացիներին ենթակա տարածք։ Այն մասնակիորեն նվաճվել էր Պունիկյան II պատերազմի ընթացքում (մ.թ.ա. 218-201)՝ Հռոմեական Հանրապետության կողմից, ապա՝ ժառանգվել Հռոմեական կայսրությանը։ 7 դար անց, երբ կործանվում է Արևմտյան Հռոմեական կայսրությունը (476), թերակղզին նվաճվում է Հարավային Եվրոպա ներխուժած վեստգոթերի կողմից, ովքեր ստեղծում են իրենց թագավորությունը։ Այն ընդունում է կաթոլիկություն։ Կարճ ժամանակում թագավորությունն իր մեջ միավորում է ողջ թերակղզին՝ ժամանակակից Իսպանիան և Պորտուգալիան, ինչպես նաև Ֆրանսիայի հարավային որոշ գավառներ։ Երկու դար անց թերակղզում հայտնվում են իսլամադավան արաբներն ու բերբերները։
Քրիստոնեության և իսլամի զուգադրմամբ ալ-Անդալուսում ստեղծվում է հարուստ մշակույթ, որը պայմանավորվում է նաև գիտության զարգացմամբ։ Թերակղզում դեռևս մեր թվարկության առաջին դարերին բնակություն էին հաստատել նաև մեծաքանակ հրեաներ։ 8-րդ դարի կեսերից Կորդովայի ամիրաները սատարում էին արաբական գրականության ծաղկմանը։ Արաբ նվաճողների համար գրվել են ոչ մեծ ձոն-կասիդաներ, որոնցով սկզբնավորվում է Անդալուսյան պոեզիան։ Բանաստեղծություններ է գրել նաև ամիրա Աբդ ալ-Ռահման I-ը։ Անդալուսյան գրականության արվեստի զարգացման մեջ մեծ ավանդ ունի Բաղդադից Կորդովա տեղափոխված երաժիշտ, երգիչ, դերասան պարսիկ Զիրյաբը, որի միջոցով Իսպանիայում տարածվեց բանաստեղծությունները երաժշտության ուղեկցությամբ կատարելու արվեստը։ 9-րդ դարի վերջին Անդալուսում առաջանում է տնային պոեզիան՝ մուվաշշահը։ Աբդ առ-Ռահման III-ը հովանավորում էր գիտությունն ու մշակույթը, կառուցում բազմաթիվ դպրոցներ։ Սկիզբ է դրվում անդալուսյան ճարտարապետությանը։ Կառուցվում են բազմաթիվ մզկիթներ ու մեդրեսեներ, բերդեր ու ամրություններ։ Հիմնադրվող քաղաքներում և բերդերի շուրջ ընդլայնվող բնակավայրերում ապրելու էին գալիս ոչ միայն արաբներ ու բերբերներ, այլև քրիստոնեադավան և հուդայադավան իսպանացիներ, ովքեր հայտնի էին «մոսարաբ» անվանումով։ Նշանավոր քաղաքներից էին Մալագան (مالقة), Խաենը (خاين), Տոլեդոն (طليطلة), Սևիլյան (إشبيلية) և այլն։
Գրականության մեջ հայտնի դարձան Կորդովայի համալսարանն ու խալիֆի գրադարանը։ Այս շրջանի գրականության ամենանշանավոր դեմքն է համարվում Իբն աբդ-Ռաբբիհին, նաև ալ-Մութանաբբիի հետ համեմատվող Իբն Խանին։ Հնարավորություններ ստեղծվում մաթեմատիկայի, քիմիայի, աստղագիտության, ինչպես նաև պատմագրության և մուսուլմանական իրավագիտության զարգացման համար։ Անդալուսցի արաբների շնորհիվ Եվրոպայում ծանոթանում են թվաբանության համար առավել հեշտ արաբական թվերին, որոնք կիրառությունից դուրս են մղում հռոմեական թվերը։ Միջերկրական ծովի երկրների միջև աշխուժանում է առևտուրը, որի գլխավոր վաճառականներն են դառնում արաբները։
Կորդովայի ամիրաների ցանկ (756-929)
Ստորև ներկայացվում է Կորդովայի Օմայան ամիրաների ցանկը՝ հիմնադրումից մինչև խալիֆայության հռչակում։
929 թվականին Աբդ ալ-Ռահման III-ն ընդունում է խալիֆի տիտղոս և իշխում մինչև 961 թվականը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կորդովայի ամիրայություն
Ելենա Վոդորեզովա
Ելենա Վոդորեզովա (Еле́на Ге́рмановна Водоре́зова), (ամուսնականը՝ Բույանովա). խորհրդային գեղասահորդուհի, գեղասահքի մարզիչ։ Խորհրդային պատմության մեջ Աշխարհի և Եվրոպայի կանանց մենասահքի մրցանակակիր, ԽՍՀՄ կրկնակի չեմպիոնուհի։ Խորհրդային սպորտի ողջ պատմության ընթացքում օլիմպիական խաղերին մասնակցած ամենաերիտասարդ խորհրդային մարզիկը (1976 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերին մասնակցության պահին նա 12 տարեկան էր) ։ ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետ։ Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ։
Ծնվել է մարզական ընտանիքում, մայրը զբաղվել է մարմնամարզությամբ, հայրը` բասկետբոլով։ Գեղասահքով սկսել է զբաղվել չորս տարեկանից։ Առաջին մարզիչը Գալինա Բորիսովնա Վասիլկևիչն էր։ Սովորել է N 704 դպրոցում։ 1969 թվականից սովորել է ԲԿՄԱ գեղասահքի մասնագիտացված դպրոցում։ 1973 թվականին նա հաղթել է իր առաջին մրցույթում։ 1974 թվականից սկսել է մարզվել Ստանիսլավ Ժուկի ղեկավարությամբ։ Առաջին տարում ոչ մի տեղ հանդես չի եկել`անցկացնելով ուժեղացված մարզումներ։ Ծանրաբեռնվածությունը հաղթահարելուն օգնել է գեղասահքի նկատմամբ ունեցած մեծ սերն ու հետաքրքրությունը ։
1975 թվականի վերջին նա նվաճեց ԽՍՀՄ առաջնությունը պատանիների կարգում և «Московские новости» թերթի մրցանակի մրցաշարում`առաջ անցնելով խորհրդային ​​մյուս մարզիկներից, ինչպես նաև ամերիկացի Ուենդի Բերջին, ով 1975 թվականին չորրորդն էր Աշխարհի գավաթի առաջնությանը։ Սա դրդեց, որ ֆեդերացիան ԽՍՀՄ ազգային հավաքականում նրան հատկացրեց միակ մենասահորդի տեղը։ 1976 թվականի Եվրոպայի առաջնության կարճ ծրագրում կասկադի պարտադիր թռիչք էր կրկնակի ֆլիպը։ Այս ցատկման տեխնիկայի համաձայն այն կարող էր դրվել միայն կասկադի առաջին երկու ցատկերի ժամանակ։ Առաջնության բոլոր մասնակիցները, համապատասխանաբար, կատարեցին նայն այլ երկու ցատկերի հետ միասին։ 12-ամյա Վոդորեզովան զարմացրեց դատավորներին և մասնագետներին, քանի որ նա միակն էր, ով այդ թռիչքը կատարեց եռակի թռիչք կասկադում (տուլուպ)`դառնալով կրկանկի ֆլիպ կասկադի առաջին կատարողը ոչ միայն կանանց շրջանում, այլ նաև տղամարդկանց։
Ազատ ծրագրում կանանց մենասահքում Ելենան առաջին անգամ կատարեց երեք եռակի ցատկ։ Դրանից հետո նա մեծ ուշադրության արժանացավ։ 1976 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ նա կրկին եռակի թռիչք կատարեց։ Հիացած ու զարմացած դատավորները տեխնիկան գնահատեցին 5.9, իչը ահմարվում է պատմության ամենահիշարժան դեպքը։ Միայն ֆիգուրներց հետ մնալը (18-րդ տեղ) հնարավորություն չտվեցին բարձրանալու։ ABC ամերիկյան հեռուստատեսությունը, որը հեռարձակում էր կանանց մրցույթները, ընդգրկել էր ընդամենը 4-5 մասնակից կանանց ելույթ, սակայն Վոդորեզովայի երկու ներկայացումներն էլ անուշադրության չմատնվեցին։ Մեծ ուշադրության արժանացրին նաև այլ երկրների հեռուստալրագրողներ։ Մասնավորապես, ճապոնական հեռուստատեսությունը եկավ Ելենային նկարահանելու իր մոսկովյան կոմունալ բնակարանում (նմանատիպ իրադարձություններից հետո խորհրդային ղեկավարությունը Վոդորեզովայի ընտանիքին տրամադրեց  առանձին բնակարան) ։ 1976 թվականի ապրիլին նա հաղթեց ԽՍՀՄ առաջնությունում, այնուհետև դարձավ ԽՍՀՄ 5-ակի չեմպիոն 1976–77, 1980, 1982–83:`
Բացառիկ դեպք տեղի ունեցավ Ելենայի հետ 1977 թվականի Տոկիոյում կայացած աշխարհի գավաթի առաջնությունում։ Ֆիգուրներում 13-րդ և կարճ ծրագրում 5-րդ տեղեր զբաղեցնելուց հետո բոլոր մասնակիցներից միակն էր, ով ազատ ծրագրում կատարեց երեք եռակի թռիչք (երկու տուլուպ և սալխ)։ Ելենան ստացավ առավելագույն գնահատական և հաղթեց ազատ ծրագիրը։ 1978 թվականին խորհրդային մենասահորդուհիներից առաջինն էր, ով Եվրոպայի առաջնությանը բրոնզ նվաճեց։ Առանց պարգըատրմանը սպասելու Ելենան շարժվեց դեպի ավտոբուսը`միայն այնտեղ իմանալով պարգևատրման արարողության մասին ։ Աշխարհի առաջնությունում կատարում է եռակի ռիտտբերգեր և թռիչքի կասկադ` կրկնակի ակսել-օյլեր-եռակի սալխ։
1979 թվականին Զապորոժյեում կայացած ԽՍՀՄ առաջնությունում հանդես եկավ միայն պարտադիր ֆիգուրներով, ինչից հետո մրցույթից դուրս մնաց։ Այնուհետև 1979-1981թթ. հիվանդության պատճառով հիմնականում հանդես չի եկել (ռևմատոիդ արթրիտ, քրոնիկ հիվանդություն ), սակայն երկարատև բուժումից հետո նա վերադարձավ սպորտ (Ս. Ժուկը մարզումները կառուցեց աճող գրաֆիկով)։ 1982 թվականի Եվրոպայի առաւնությանը նա կրկին զբաղեցրեց երրորդ հորիզոնականը, իսկ 1983 թվականին երկրորդն էր Եվրոպայի և երրորդը Աշխարհի առաջնություններում։ Ելենան սկսեց ավելի մեծ ուշադրություն դարձնել պարտադիր ֆիգուրներին`ազատ ծրագրում կատարելով միայն մեկ եռակի թռիչք, իսկ 1981/1982 թվականների մրցաշրջանում սկսեց կատարել «բիլման» պիրուետը (նա աշխարհում առաջինն էր այն 4-5 մենասահորդուհիներից, ով կատարեց այս էլեմենտը)։
1984 թվականին Զապորոժյեում կայացած Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ Ելենա որոշեց, որ դա իր կարիերայի վերջին մրցույթն է։ Ֆեդերացիան նրան կարողացավ հանդես գալ ։ Չնայած փոքր չափերի, սակայն գերազանց կատարվեցին պարտադիր ֆիգուրները։ Դրանք ծայրաստիճան ճշգրիտ և բարձր արագությամբ էին։ Կատարելով երեք ֆիգուրներից երկուսը` մասնակից մենասահորդուհիներից միակն էր, ով ստացավ 4 միավորից բարձր միավորներ։ Սակայն երբ ամփոփվեցին գնահատականները, պարզվեց, որ մեկ դատավորական ձայնի պատճառով հաղթել է ամերիկուհի Սամներսը։ Ելենան երկրորդն էր։ Ընդ որում չորս դատավորներ Ելենային տվել էին առաջին հորիզոնականը, չորսը` երկրորդը, միայն բելգիացի դատավորն էր նրան տվել 12-րդ տեղը։ Սա սկանդալ առաջացրեց, ինչը տարածվեց մամուլում`անգամ New York Times-ում ։ Ռեֆերի Ս. Բյանկետտին նկատողություն արեց դատավորին, իսկ օլիմպիադայի ավարտից հետո նրան զրկեցին մրցավարությունից։ Ինքը՝ Ելենան, «Ժամանակ» հեռուստաալիքի «Մենախոսություն» հաղորդաշարի ժամանակ ասաց, որ պարտադիր ֆիգուրների համար ստացել է փոքրիկ ոսկե մեդալ (նա իսկապես ստացել է այս մեդալը, բայց 1984 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում ): Կարճ ծրագրում մարզիկն ինքն իրեն ապահովագրեց` փոխարինելով կասկադում իր համար պրոբլեմատիկ եռակի տուլուպը կրկնակի ակսելով։ Սակայն չկարողացավ կանխել պտույտը։ Ստիպված էր կատարել ավելորդ օլլեր, իսկ հետո նոր միայն մեկ ռիտբերգեր` պարտադիր կրկնակիի փոխարեն։ Մնալով առանց էլեմենտների`դատավորները կտրուկ իջեցրին իրենց գնահատականները`թողնելով նրան ութերորդ տեղում։ Ազատ ծրագրում Ելենան չկարողացավ կատարել անգամ մեկ եռակի թռիչք և դա այն դեպքում, երբ առաջատարները կատարում էին երեք-չորսը։ Դատավորները տվեցին նրան միայն 11-րդ տեղը։ 1984 թվականին մարզիկը թողեց սիրողական կարիերան`կուտակված հոգնածության պատճառով ։
Վոդորեովան գեղասահքում առաջին կինն էր, ով կատարեց.
Մարզչական կարիերա
1984 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի ինստիտուտը։
Անձնական կյանք
1984 թվականին ծանոթանում է չմշկասահորդ Սերգեյ Բույանովի հետ (այժմ աշխատում է կինոարտադրության ոլորտում)։ Նրանք ամուսնացան, իսկ 1987 թվականին ծնվեց նրանց որդին` Իվանը։
2008 թվականին «Ռոսիա» հեռուստաալիքում թողարկվեց «Երկու քույրեր» հեռուստասերիալը, որը հեռուստատեսությամբ դիտվեց որպես Ելենա Վոդորեզովայի պատմություն։ Վոդորեզովան նկարահանվել է մարզչի էպիզոդիկ դերում և եղել է ֆիլմի խորհրդատու ։ Միևնույն ժամանակ ֆիլմի սցենարի հեղինակը հերքում է այն տեղեկությունը, որ սյուժեն հիմնված է Վոդորեզովայի ճակատագրի վրա ։
Հեռուստատեսությունում
Ելենա Վոդորեզովան` Իրինա Ռոդնինայի՝ Ռուսաստանի ռադիոյով հեռարձակվող «Стадион» ծրագրի հյուր` 2015 թվականի մարտին Կատեգորիա:Գեղասահորդներ ըստ ազգության Կատեգորիա:ԽՍՀՄ չեմպիոններ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Սև թիթեռնիկներ
«Սև թիթեռնիկներ» (Black Butterflies), հոլանդացի ռեժիսոր Պաուլա վան դեր Ուստի կողմից 2011 թվականին նկարահանված ֆիլմ, որի հիմքում ընկած է բուրական ծագմամբ հարավաֆրիկացի բանաստեղծուհի Ինգրիդ Յոնկերի կյանքի իրական պատմությունը։
Սյուժե
1960 թվական, Քեյփթաուն, սկսնակ բանաստեղծուհի Ինգրիդը հեռանում է ամուսնուց և ծովափին պատահական ծանոթանում է բանաստեղծ և ապարտհեյդի դեմ պայքարող Ջեքսոն Կոուպի հետ, որը նրանից բավականին տարիքով էր։ Նրանց միջև սկսվում է բուռն և բարդ հարաբերություններ, որից չափազանց դժգոհ էր Ինգրիդի հայրը, որը համարվում էր իշխող Ազգային կուսակցության ակտիվիստներից մեկը։ Երեք ամսվա ուղևորությունների ընթացքում Կոուպ Ինգրիդը հանդիպում է գրող Յուջին Մարիտցի հետ, որն էլ հանգեցնում է Ջեքի հետ կապերի խզման։ Աղջիկը ապրում է անկայուն աշխատավարձով, շատ է խմում, հոր հետ վիճաբանում է քաղաքական և ընտանեկան շարժառիթներով և այդ ամենի հետ մեկտեղ ակտիվորեն շարունակում է բանաստեղծություններ գրել։
Անսպասելիորեն նա նամակ է ստանում իր ընկեր Նկոսիից, որը խնդրում է լուրը փոխանցել եղբորը։ Ջեքը համաձայնվում է Ինգրիդին տեղափոխել ռեզերվացիա, որտեղ նրանք ականատես են լինում սպիտակ ոստիկանի կողմից սևամորթ երեխայի սպանությանը։ Մինչև հոգու խորքը ցնցված բանաստեղծուհին գրում է իր ամենանշանավոր ստեղծագործությունը՝ «Երեխան չի մահացել»։ Սակայն Ինգրիդի նյութական վիճակը ավելի է վատթարանում, նրան վտարում են տանից, սիրահարները չեն ուզում շփվել նրա հետ և բանաստեղծուհին ստիպված վերադառնում է հոր մոտ։ Սակայն վերջինիս վրդովեցնում են աղջկա բանաստեղծությունները։
Կոուպի օգնությամբ Ինգրիդը փախչում է հոր տանից և հանգրվանում էժան հյուրանոցում։ Այստեղ նա հոգեկան խանգարում է ստանում, որից հետո բանաստեղծուհուն տեղափոխում են հոգեբուժարան։ Աղջկան այցելում է Ջեքը, որին նա խոստովանում է, որ ինքը գաղտնի աբորտ է արել իրենց ընդհանուր երեխայից ձերբազատվելու համար։ Կոուպը ցնցված է, բայց իր մեջ ուժ է գտնում ընթերցելու Ինգրիդի գրառումները։ Այդ ոչ ամբողջական տեքստերից Կոուպը և Էյս Կրիգեն կազմում են «Ծուխ և օխրա» ժողովածուն, որի համար Յոնկերը ստանում է գրական մրցանակ, ինչը հնարավորություն է տալիս նրան մեկնել Եվրոպա։ Սակայն Ամստերդամ և Փարիզ այցելությունը բացասական ազդեցություն է թողնում Ինգրիդի ընդհանուր վիճակի վրա, և նրան կրկին տեղափոխում են հոգեբուժարան։ Հայրենիք վերադառնալով՝ սկզբում բանաստեղծուհուն թվում է, թե ամեն ինչ կարգավորվում է, բայց իրականությունն այնքան էլ վարդագույն չէ։ Մի անձրևոտ գիշեր նա Ջեքին է հանձնում իր գրական մրցանակը և հեռանում։ Հաջորդ օրը նրա մարմինը հանում են ծովից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հոլանդական կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Հոլանդական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր
Պոլովեց (Ստրելնայի վտակ)
Պոլովեց (Половец), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ստրելնա գետի աջ ափում՝ 74 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 29 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Մորետա
Մորետա  (իտալ․՝ Moretta), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը 4246 մարդ է (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 176 մարդ/կմ² է։ Տարածքը՝ 24 ։ Փոստային ինդեքս՝ 12033։ Հեռախոսային կոդ՝ 0172։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Նոննա Կրաստատելը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության գրաֆիկը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Նադտերեչնի շրջան
Ստեղծվել է 1926 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Զնամենսկոե ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1105 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 58341 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 52,8 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեչենական հանրապետություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Լեոնիդ Վարպախովսկի
Լեոնիդ Վիկտորովիչ Վարպախովսկի (Леонид Викторович Варпаховский, ), թատերական ռեժիսոր, սցենարիստ, կինոռեժիսոր, կինոգետ, սիրողական նկարիչ։ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1966)։
Կենսագրություն
Լեոնիդ Վարպախովսկին ծնվել է 1908 թվականի մարտի 29-ին Մոսկվայում երդվյալ հավատարմատար Վիկտոր Վարպախովսկու (1873֊1917) ընտանիքում։ Մայրն ավարտել է Թիֆլիսի օրիորդաց ինստիտուտը, աշխատում էր մանկական սիրողական թատրոնում որպես ռեժիսոր-մանկավարժ։
1923 թվականին Լեոնիդ Վարպախովսկին ընդունվել է կոնսերվատորիա։ 1925 թվականին կոնսերվատորիայի ուսանողներից և դասավանդողներից ձևավորել է «Առաջին կամերային փորձարարական սինթետիկ անսամբլը»՝ «դեռ ոչ ջազ, սակայն փորձ դեպի ջազ ճանապարհին», երկրորդ նմանատիպ կոլեկտիվն էր երկրում (Վալենտին Պառնախի էքսցենտրիկ նվագախմբից հետո), որտեղ և՛ դիրիժորն էր, և՛ կատարողը։ 1928 թվականին սովորել է Մոսկվայի պետական համալսարանի գրականագիտության ֆակուլտետի արվեստաբանության բաժնում, որն ավարտել է 1931 թվականին։ Աշխատել է Մոսկվայի աշխատավոր երիտասարդների թատրոնում որպես նկարիչ և ռեժիսորի օգնական։
1933-1935 թվականներին եղել է Մեյերխոլդի անվան թատրոնի գիտական աշխատակիցը։ Տարակարծիք լինելով Վսևոլոդ Մեյերխոլդի հետ՝ հեռացել է թատրոնից։
1936 թվականի փետրվարի 22-ին ձերբակալվել է այն բանի համար, որ 1920-ական թվականների վերջին ներկա է գտնվել իր փեսայի և կնոջ քեռու խոսակցությանը, որը եղել է տրոցկիստ։ ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի հատուկ խորհրդակցության դատավճիռն էր 3 տարվա աքսոր Ղազախստան՝ «տրոցկիզմին աջակցելու համար» (Փեսան՝ Սոլոմոն Միլիկովսկին, ուղարկվում է Կոլիմա, որտեղ 1938 թվականի մարտի 8-ին գնդակահարվում է, արդարացվում է 1956 թվականի հունիսի 6-ին։)։
1936-1937 թվականներին աշխատել է Ալմաթիի Լերմոնտովի անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնում։ 1937 թվականի նոյեմբերի 1-ին կրկին ձերբակալվել է։ Հարցաքննվել է, կտտանքների ենթարկվել, սակայն հրաժարվել է ընդունել «մեղավորությունը»։ ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի Ալմաթիի եռյակի դատավճիռն էր՝ 10 տարվա ազատազրկում ճամբարներնում (հոդված՝ 58-10)՝ «հակահեղափոխական քարոզի համար»։ 1938 թվականի մարտի 22-ին ձերբակալվել է կինը՝ Ադա Մելիկովսկայան։ 1938 թվականի մայիսի 9-ին ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի կոմիտեն և ԽՍՀՄ դատախազությունը լրտեսության մեղադրանքով՝ հօգուտ Ճապոնիայի, նշանակել է պատժի առավելագույն չափ՝ գնդակահարություն։ Գնդակահարվել է 1938 թվականի հունիսի 16-ին։ Արդարացվել է 1956 թվականի հուլիսի 18-ին։
1943 թվականի աշնանից մինչև 1947 թվականը եղել է Մագադանի մշակութային բրիգադի գեղարվեստական ղեկավարը։ Այստեղ ծանոթացել է Իդա Զիսկինայի հետ, որի հետ հետագայում ամուսնացել է։ Բեմադրել է «Փոթորկում է Դնեպրը» պիեսը, «Ելենայի առևանգումը» կատակերգությունը, «Տրավիատա» օպերան և շատ այլ ներկայացումներ։ «Տրավիատա»-ն բեմադրելու համար պատիժը կրճատվել է 6 ամսով։ 1947 թվականի մայիսի 17-ին ազատ է արձակվել։ Ազատ վարձու կարգավիճակով շարունակել է զբաղվել ռեժիսորական աշխատանքով։ Պայմանական-վաղաժամկետ ազատ արձակվելուց հետո աշխատել է Ուստ Օմչուգում․ այս երկրամասում ընդհանուր առմամբ բեմադրել է 23 ներկայացում։
1947 թվականի հոկտեմբերից 1948 թվականի մայիսը կրկին ձերբակալվել է մատնությամբ։ 8 ամիս անց է կացրել մեկուսի բանտարկության մեջ։ Տեղի է ունեցել դատավարություն, մեղսագրվել է՝ մասնավորապես պարտիզանի մահապատժի տեսարանում Մոցարտի Ռեքվիեմի երաժշտությունն օգտագործելու համար, ինքն իրեն պաշտպանել է դատարանում։ Արդարացվել է, որը հաստատել է Խաբարովսկի բարձրագույն մարմինը։ Վերջնականապես ազատ արձակվելով՝ մեկնել է Թբիլսի։ 1953-1955 թվականներին եղել է Թբիլիսիի Գրիբոյեդովի անվան թատրոնի ռեժիսորը։ 1956 թվականին վերադարձել է Մոսկվա։ 1957 թվականին պաշտոնապես արդարացվել է, դարձել Երմոլովայի անվան թատրոնի գլխավոր ռեժիսորը։ 1960 թվականին նշանակվել է Մոսկվայի պետական համալսարանի «Լենինյան սարեր» թատերական ստուդիայի ռեժիսորը։ 1962 թվականին՝ Մոսկվայի Փոքր թատրոնի ռեժիսոր։ 1970 թվականին՝ Վախթանգովի անվան թատրոնի ռեժիսոր։
Կյանքի վերջին 3 տարիներին Վարպախովսկին խորն ընկճախտ ուներ, գործնականորեն չի աշխատել։
Ընտանիք
Առաջին կինը դաշնակահարուհի Ադա Միլիկովսկայան էր (1911-հունիսի 16, 1938, գնդակահարվել է), Խարբին քաղաքի բնակիչ։ Վերջինիս հետ ծանոթացել է 1928 թվականին։ Ադան եկել էր Մոսկվա՝ Գենրիխ Նեյգաուզի մոտ սովորելու։ Ունեցել են որդի՝ Ֆեոդորը (ծն․ 1935)։
Երկրորդ կինը՝ երգչուհի Իդա Զիսկինան էր (1911֊1976)։ Ունեցել են դուստր՝ Աննան (ծն․ 1949)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուս թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ղազախստանի թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:Վրաստանի թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնի անձինք Կատեգորիա:Բռնաճնշվածներ ԽՍՀՄ-ում Կատեգորիա:Գուլագի կալանավորներ Կատեգորիա:Վարպախովսկիներ Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային թատերական մանկավարժներ
Մենիլ Լեպենուա
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 106 մարդ, բնակչության խտությունը` 5.89 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 18.01 կմ² տարածք։
Աջ Սուչենգա
Աջ Սուչենգա (Правая Сученьга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սուխոնա գետի աջ ափում՝ 110 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 34 կմ է։
Մենիլ Լեպենուա
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 155 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 50 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 55 կմ հարավ-արևմուտք։
Աջ Սուչենգա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Մենիլ Լեպենուա
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աջ Սուչենգա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Մենիլ Լեպենուա
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Աջ Սուչենգա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Մենիլ Լեպենուա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Սաբինա Էդելսբախեր
Սաբինա Էդելսբախեր (Sabine Edelsbacher, ), ավստրիացի ռոք-երգիչ, Edenbridge սիմֆոնիկ մետալ խմբի մեներգչուհին։
Վաղ տարիներ
Սաբինա Էդելսբախերը ծնվել է 1973 թվականին, ավստրիական Լինց քաղաքում։ Վաղ մանկությունից սիրել է երգելը։ Նրա մայրը հաճախ երգում էր իր հետ երեկոները։ Դեռևս փոքր տարիքից Սաբինա Էդելսբախերը երգել է երգչախմբերում, իսկ ավելի ուշ սկսել է դասեր պարապել մասնավոր ուսուցիչների մոտ։ Նա մշտապես ձգտել է կատարելագործել իր ձայնն ու զարգացրել է անհատական կարողությունները։ Մի հարցազրույցի ժամանակ Սաբինան ասել է.
Մինչև Edenbridge-ի մեներգչուհին դառնալը Սաբինա Էդելբախերն աշխատել է որպես բուժքույր քիթ-կոկորդի բաժնում, դրանից հետո խնամել է հիվանդների։ Հանդիսատեսի առաջ ելույթի առաջին փորձը եղել է 1994 թվականին, երբ տեղական կանացի խմբում ելույթ է ունեցել բարերում` նվագելով ակուստիկ կիթառ և երգելով որպես բեք-վոկալիստ : 1996 թվականին երաժիշտներ Արնե Սթոկհամերն (հայտնի է Լանվալ անունով) ու Կուրտ Բեդնարսկին ստեղծել են "Cascade" երաժշտական նախագիծը, որտեղ որպես երգչուհի հրավիրել են Սաբինա Էդելսբախերին։ 1998 թվականին նրանց խմբին միացել է նաև հարվածային գործիքներ նվագող Ռոլանդ Նավրատիլը, և երաժիշտներն սկսել են նյութեր պատրաստել իրենց առաջին ալբոմի համար։
2000-2003
2000 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Ededenbridge խումբը թողարկել է իր առաջին, "Sunrise in Eden" ալբոմը, որը երաժշտական քննադատների կողմից դրական արձագանքի է արժանացել ու լավ է ընդունվել հանդիսատեսի կողմից։ Լանվալի վիրտոուզ կիթառի բարձրորակ հնչողությունը և Սաբինա Էդելսբախերի վառ ու հետաքրքիր վոկալի համադրությունը Ededenbridge խումբը ճանաչելի են դարձրել եվրոպական սիմֆո-փաուեր-մեթալ բեմերում։ Վոկալիստ Սաբինա Էդելսբախերն ըստ երաժշտական քննադատների ցուցադրում է իր ձայնի լայն դիապազոնն ու լավ է երգում բարձր նոտաներով։ Քննադատները նրա ձայնն անվանել են բյուրեղյա մաքրության, и «ангельским» : Երկրորդ, "Arcana" ալբոմի հետ 2001 թվականին պարզ է դարձել, որ խմբի երաժշտական ոճը գնալով կատարելագործվում է. հայտնվել են երաժշտական գործիքների բարդ ցուցադրումներ, ուժեղ հարվածային գործիքներ ու հզոր խմբային բեք-վոկալ։ Ալբոմի ընդհանրական գաղափարը կապված է մարդու` դեպի աստղերը ձգտման ու նոր աշխարհներ բացահայտելու ցանկության հետ։ Երգչուհու ձայնը համահունչ է ալբոմի ընդհանուր տրամադրությանը, փոխանցում էր զգացմունքների հարուստ երանգները։ Երաժշտական քննադատ Ռոբերտո Մարտինելին համարում է, որ հենց Սաբինա Էդելսբախերի ձայնն է ալբոմին կոմերցիոն հաջողություն բերել. 2002 թվականին թողարկվում է խմբի երրորդ` "Aphellion" ալբոմը, որը հնչողությամբ ավելի փափուկ էր, տեխնիկապես հագեցած, բայց միևնույն ժամանակ` զուրկ էր նախկին զգացմունքայնությունից։ Ակնհայտ էր, որ այս անգամ Edenbridge-ի մասնակիցները զգուշությամբ էին մոտեցել ժանրային փորձերին։ Մշակված էին ֆոլկ մոտիվները։ Ալբոմի ուշագրավ դետալներից էր Սաբինա Էդելսբախերի դուետը "Royal Hunt" ծանր մեթալ խմբի մեներգիչ Դի Դի Կուպերի հետ։ Նրանց համատեղ ռոք օպերայի ոճով գրված "Red Ball in Blue Sky" երգը եզրափակում է "Aphellion" ալբոմը։
2004-2008
2004 թվականին լույս է ընծայվում թե՛ կոմերցիոն, թե՛ գեղրավեստական առումով առավել հաջողված "Shine" ալբոմը, որտեղ ներկայացվում էր հիանալիորեն ներդաշնակված երաժշտական նյութ։ Ալբոմը բարձր վարկանիշ է ստացել երաժշտական քննադատների կողմից, ովքեր նշում էին երգերի ուժեղ էներգետիկան ու մեղադայնությունը։ Shine ալբոմը Գերմանիայում նկարագրվել է որպես առավել հասուն և ավարտուն աշխատանք, որը Edenbridge-ի վերաբերյալ առավել ճշգրիտ պատկերացումն է տալիս ։ Երկու տարի անց, 2006 թվականին թողարկված The Grand Design ալբոմը քննադատների կողմից տարբեր գնահատականների է արժանացել։ Metal Hammer և Rock Hard գերմանական պարբերականները գրել են, որ երգերը տարբերվում են մեղեդային մեթալից մինչև անճաշակ երաժշտություն։ Metal Hammer-ի սյունակագիրը նշել է, որ Սաբինա Էդելսբախերը իր ձայնի տեմբրով կարող է մրցել Տարյա Տուրունենի հետ ։ 2008 թվականին թողարկվել է MyEarthDream ալբոմը, որը ձայնագրվել է Չեխական սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ։
Բեմական կերպար
Edenbridge խմբի շատ անդամների ստեղծագործական ու բեմական կերպարները կարելի է համեմատել Nightwish, Within Temptation և Epica խմբերի հետ։ Խմբերի նմանությունը կայանում է օպերային կանացի վոկալի և ծանր մեթալին բնորոշ ուժգին կիթառային հարվածների համադրության մեջ։ Սաբինա Էդելսբախերը հաճախ փորձարկումներ է անում իր բեմական կերպարով` նախընտրությունը տալով գոթական կամ ֆոլկ տարրերին։ Հարցազրույցներից մեկում նա խոստովանել է.
Համագործակցություն
2001 թվականին Սաբինա Էդելսբախերը Տարյա Տուրուրենի և Քենդիս Նայթի հետ համատեղ ձայնագրել է "Wizard", "The Laws of the Future", "Promises Under the Rain" երգերը` արգենտինական մեթալ Beto Vázquez Infinity խմբի դեբյուտային ալբոմի համար։ 2002 թվականին Սաբինա Էդելսբախերը մասնակցել է գերմանական պրոգրեսիվ մեթալ խմբերի Missa Mercuria նախագծին։ Նա ձայնագրել է "Whisper Of The Soul (Watergoddess)" երգը Vanden Plas- կիթառահարի` Ստեֆան Լիլլի հետ։ 2003 թվականին երգչուհին Magnum լեգենդար խմբի մեներգչի` Բոբ Քեթլիի հետ կատարել է "Believe Enough To Fight" երգը "Once And Future King - Part II" ալբոմի համար։ Նույն թվականին երգչուհին Power Quest խմբի մեներգիչ Կոլին Կալանանի հետ ձայնագրել է When I'm Gone երգը NeverWorld ալբոմի համար։ Սաբինա Էդելսբախերի ձայնը կարելի է լսել Angra բրազիլական ռոք խմբի "Temple of Shadows" ալբոմում, որտեղ նա կատարում է "Spread of Fire" և "No Pain For the Dead" երգերը։ 2014 թվականին երգչուհին ձայնագրել է Сhild of Storms երգը ռուսական Catharsis փաուր-մեթալ խմբի համանուն ալբոմի համար։
Հետաքրքրություններ
Ազատ ժամանակ Edenbridge-ի մեներգչուհին զբաղվում է յոգայով, լուսանկարչությամբ, նկարչությամբ և պատրաստում է կոլաժներ : Սաբինա Էդելսբախերը սիրում է լսել դասական երաժշտություն, ինչպես նաև` մյուզիքլներ։ Երաժշտական նախընտրած խմբերն են Queen, Royal Hunt, Sonata Arctica, Fair Warning, Dare Survivor խմբերը, անհատ կատարողներից` Սելին Դիոնը, Սարա Բրայթմանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրիացի երգիչներ Կատեգորիա:Ավստրիացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ավստրիացի երգչուհիներ
Ֆեներբահչե (կանանց բասկետբոլային ակումբ)
«Ֆեներբահչե» (Fenerbahçe kadın basketbol takımı), կանանց թուրքական բասկետբոլային ակումբ, որը գործում է Ստամբուլում։ Հիմնադրվել է 1954 թվականին։ Ակումբը 11 անգամ դարձել է Թուրքիայի չեմպիոն, թուրքական ակումբների շրջանում ունի լավագույն ցուցանիշը՝ ՖԻԲԱ-ի Եվրոլիգայի մրցաշարում։ Ակումբը 2012-2013 թվականների մրցաշարում զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը։
Պատմություն
1954 թվականին Ստամբուլի «Ֆեներբահչե» սպորտային ակումբի կազմում ձևավորվել է կանանց բասկետբոլային ակումբ, որը մինչև 1969 թվականը հանդես էր գալիս Ստամբուլի կանանց բասկետբոլային լիգայույմ։ Մոռացության 10 տարիներից հետո՝ ակումբը 1978 թվականին նորից հայտ է ներկայացրել՝ հանդես գալու ակումբում։ Ակումբը Թուրքիայում իր առաջին հաջողությունը գրանցել է 1998/99 թվականներին՝ դառնալով առաջնության չեմպիոն։
Եվրոպական առաջնությունները թուրքական ակումբի վիճակագրությունը գնալով աճում է։ Երկու մրցաշրջան անընդմեջ դուրս է եկել ՖԻԲԱ-ի Եվրալիգայի չորսի կիսաեզրափակիչ և եթե 2004 թվականին բասկետբոլիստները զբաղեցրել էին 4-րդ հորիզոնական, ապա 2005 թվականին նրանք հանդես են եկել եզրափակչում, որի ժամանակ 45։53 հաշվով պարտվել են դաշտի տերերին՝ իտալական «Ֆարդ Նապոլի» ակումբին։ 2005/06 մրցաշրջանից մինչև 2010/11 մրցաշրջանը «Ֆեներբահչեն» մշտապես հանդես է եկել Եվրալիգայի չորսի կիսաեզրափակչում՝ հիմնականում պարտվելով ռուսական «ՈՒԳՄԿ» և «Սպարտա էնդ Կ» բասկետբոլային ակումբներին։ Սակայն արդեն 2011/12 մրցաշրջանի ժամանակ ակումբը վստահորեն հասել է Եվրալիգայի ութի առաջնությունը, որտեղ երրորդ տեղի համար պայքարում զիջել է Եկատերինբուրգի «ՈՒԳՄԿ» ակումբին։ Մեկ տարի անց՝ 2012/12 մրցաշրջանի ժամանակ ճակատագիրը դարձյալ կապել է այս երկու ակումբներին, սակայն արդեն Եվրալիգայի եզրափակիչ հանդիպման ժամանակ թուրքական ակումբը դարձյալ պարտվել է։ Մինչև «Ֆեներբահչեն» թուրքական ոչ մի ակումբ չի կարողացել այդքան բարձր հորիզոնական զբաղեցնել՝ կանանց բասկետբոլի եվրոպական առաջնությունում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքական բասկետբոլային ակումբներ
Յանուշ Կուսոչինսկի
Յանուշ Կուսոչինսկի (Janusz Tadeusz Kusociński, ), լեհ մարզիկ, թեթև աթլետ, 1932 թվականին դարձել է Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն 10000 մետր վազքատարածությունում, 1934 թվականին Եվրոպայի առաջին առաջնությունում արժանացել է արծաթե մեդալի (վազք 5000 մ), աշխարհի ռեկորդակիր 3000 մ (19 հունիսի, 1932, 8.18,8) և 4 մղոն (30 հունիսի, 1932, 19.02,6) վազքատարածություններում, Լեհաստանի տասնակի չեմպիոն։ Դիմադրության շարժման մասնակից է։
Կենսագրություն
Յանուշ Կուսոչինսկին ծնվել է 1907 թվականի հունվարի 15-ին Վարշավայում։ Դպրոցում սովորելու տարիներին խաղացել է ֆուտբոլ Վարշավայի տարբեր ակումբներում։ Թեթև աթլետիկայով սկսել է զբաղվել 1928 թվականին, երբ միացել է «Սարմատա» մարզական ակումբին, որտեղ նրա մարզիչն էր լեհ հայտնի տասնամարտիկ Ալեքսանդր Կլումբերգը։
Առաջին անգամ մասնակցելով Լեհաստանի առաջնությանը՝ Յանուշ Կուսոչինսկին հաղթել է 5000 մ վազքատարածությունում։ Հաջորդ տարի նա չի մասնակցել մրցությունների բանակում ծառայելու պատճառով, սակայն զորացրվելուց հետո 1930 և 1931 թվականների Լեհաստանի առաջնություններում հաղթել է 1500 մ և 5000 մ մրցատարածություններում, իսկ 1932 թվականին՝ 800 մ վազքատարածությունում։