cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դաման և Դիու
Աշխարհագրություն
Մակերեսը 112 կմ² է (6-րդ տեղը միացյալ տարածքների շարքում)։ Տարածքը բաղկացած է երկու մասից. առաջին մասը (Դաման քաղաքը հարակից գյուղերով) գտնվում է մայրցամաքում և համարվել է կիսանկլավ Գուջարաթ նահանգի տարածքում, երկրորդը՝ Դիու կղզին է, որը գտնվում է գուջարաթյան Քաթհիյավար թերակղզուց հարավ։
Պատմություն
Մինչև 1961 թվականը, երբ Հնդկաստանը գրավել է այդ հողերը, ինչպես և Գոան, Դամանը և Դիուն պորտուգալական հողեր էին ։ Տարածքի նկատմամբ Հնդկաստանի ինքնիշխանությունը Պորտուգալիայի կողմից ճանաչվել է միայն 1974 թվականին։
Վարչական բաժանում
Վարչական առումով Դամանի և Դիուի միության տարածքը բաժանվում է երկու շրջանների.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Քաղաք-պետություններ Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Ադրբեջանի ազգային կոնսերվատորիա
Ադրբեջանի ազգային կոնսերվատորիա (Azərbaycan Milli Konservatoriyası), Ադրբեջանի Հանրապետության կրթության նախարարության երաժշտական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Բաքվում։ Երաժշտական բարձրագույն դպրոցը ստեղծվել է 2000 թվականի հունիսի 13-ին Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Հեյդար Ալիևի հրամանագրով։ Սիավուշ Քերիմին նշանակվել է Կոնսերվատորիայի ռեկտոր ։
Կոնսերվատորիայի կարևոր առաքելությունն է` պրոֆեսիոնալ կադրերի պատրաստումը հանրապետության երաժշտական կյանքի բազմաճյուղ ոլորտներում` կատարողներ, կոմպոզիտորներ, երաժշտագետներ, երաժշտական խմբերի ղեկավարների, մշակութային կյանքի կազմակերպիչների և այլն։
Գիտական լաբորատորիա
2003 թվականին Ազգային կոնսերվատորիայի կազմում ստեղծվել է գիտահետազոտական լաբորատորիա «Ազգային գործիքների բարելավում»։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Մուղամի միջազգային կենտրոնում տեղի ունեցավ հետազոտական լաբորատորիայի կողմից բարելավված գործիքների ներկայացում ։
Գրադարան
Հետպատերազմյան տարիներին կազմվել է հազվագյուտ լարային նվագարանների հարուստ հավաքածու։
Կոնսերվատորիայի գրադարանն ունի շուրջ 6000 նոտային և գրքային ֆոնդ, մեծ ձայնադարան՝ դասական և ժամանակակից երաժշտության ձայնագրություններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ Կատեգորիա:Բարձրագույն երաժշտական ուսումնական հաստատություններ
Վիճակագրական ռադիոֆիզիկա
Վիճակագրական ռադիոֆիզիկա, ռադիոֆիզիկայի բաժին, որն ուսումնասիրում է ռադիոֆիզիկական պրոցեսներն ուղեկցող պատահական երևույթները։ Լայն առումով Վիճակագրական ռադիոֆիզիկան ընդգրկում է տատանողական և ալիքային պրոցեսների վիճակագրական օրինաչափությունների հետազոտությունները։ Ռադիոչափման և ռադիոընդունման եղանակների ու սարքերի զարգացումը հանգեցրել է զգայունության այնպիսի աստիճանի, երբ սահմանափակող գործոն են դարձել այդ սարքերում առաշացող ֆչուկտուացիաները (աղմուկները)։ Այսպես, հաճախականության չափման ճշգրտությունը պայմանավորված է էլեկտրամագնիսական ազդանշանների գրգռումն ուղեկցող հաճախականության ֆլուկտուացիաներով, այսինքն՝ գրգռվող հաճախականության ոչ մեներանգությամբ։ Մթնոլորտը և իոնոլորտը էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման խնդիրներում հանդես են գալիս որպես պատահական անհամասեռություններով միջավայրեր։ Անհամասեռություններ են պարունակում նաև տարբեր տեսակի փակ ալիքատարները։ էլեկտրամագնիսական ազդանշանների ընդունման և փոխակերպման գործողություններում հույժ կարևոր դեր են կատարում տարբեր ծագում ունեցող արտաքին աղմուկները, ինչպես նաև սարքերի ներքին աղմուկները։ Վիճակագրական ռադիոֆիզիկայի զարգացմանն էապես նպաստել են ռադիոլոկացիան, ռադիոաստղագիտությունը, ռադիոացեկտրոսկուցիան, կապի վիճակագրական տեսությունը, որոնք առանձնացել են իբրև գիտաճյուղեր։ Վիճակագրական ռադիոֆիզիկայի մաթեմատիկական զինանոցը պատահական ֆունկցիաների տեսությունն է, որն իր հերթին հավանականությունների դասական տեսության ընդհանրացումն է։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ֆիզիկա
Թխված Ալյասկա
«Թխված Ալյասկա» (Baked Alaska), աղանդեր, պաղպաղակ բիսկվիթային հիմքի վրա՝ ծածկված հարած ձվի սպիտակուցով. այն կարմրացնում են ջեռոցում։
Ծագում
Ըստ տարածված վարկածի՝ «թխված Ալյասկա» անվանումը հորինել է Նյու Յորքի Delmonico’s ռեստորանի խոհարար Չարլզ Ռանհոֆերը 1867 թվականին՝ ի պատիվ Ռուսական կայսրությունից Ալյասկայի գնման։ Վարկածը չի հաստատվում հավաստի տվյալներով, և ինքը՝ Ռանհոֆերը, 1894 թվականին անվանել է ուտեստը «Ալյասկա, Ֆլորիդա», հավանաբար, նկատի ունենալով սառը և տաք բաղադրիչների միջև հակադրությունը ։ Այլ տեղեկությունների համաձայն՝ աղանդերը հորինել են չինացի խոհարարները, որոնք Փարիզում 1860 թվականին ֆրանսիացի խոհարարների հետ կիսվել են պաղպաղակի թխման գաղտնիքներով։ Ֆրանսիայում աղանդերը մատուցվում է «նորվեգական ձվածեղ» (omelette à la norvégienne) անվանումով  ։
Պատրաստում
Պաղպաղակը տարածում են բիսկվիթի շերտի վրա, տալիս են հարկավոր ձևը և սառեցնում։ Սեղանին մատուցելուց առաջ, ամբողջությամբ ծածկում են շաքարով հարած ձվի սպիտակուցի խիտ փրփուրով և արագ թխում ուժեղ տաքացված ջեռոցում, որպեսզի սպիտակուցը թեթևակի կարմրի։ Աղանդերը անմիջապես մատուցվում են սեղանին, քանի դեռ բեզեն տաք է, իսկ պաղպաղակը չի հալվել ։ Բեզեն արդյունավետ ջերմամեկուսիչ է, որը պաղպաղակը պահպանում է ջեռոցի տաքությունից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան աղանդեր Կատեգորիա:Թխվածքներ Կատեգորիա:Պաղպաղակ Կատեգորիա:Աղանդեր Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց Կատեգորիա:Ֆրանսիական աղանդեր Կատեգորիա:Ուտեստներ հավի ձվից
Անդրանիկ Խաչատրյան (մեքենավար)
Անդրանիկ Միսակի Խաչատրյան, խորհրդային ​​քաղաքական գործիչ, տրանսպորտի ճյուղի աշխատակից, Անդրկովկասյան երկաթուղու Լենինականի դեպոյի շոգեքարշի մեքենավավար։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1911 թվականի նոյեմբերի 23-ին Թուրքիայում, Կարսի գավառի Ամզաքլյարակ գյուղում։ 1916 թվականի ապրիլին թուրքական ջարդերի ժամանակ մահացել է նրա հայրը։ Չորս երեխա ունեցող մայրը, փախչելով թուրքերի ցեղասպանությունից, հասել է Հայաստան և բնակություն հաստատել Ալեքսանդրապոլ քաղաքում։ Անդրանիկը այստեղ է մեծացել, ավարտել դպրոցը և 15 տարեկանից սկսել աշխատել։
Սկզբում աշխատել է Լենինականի լոկոմոտիվային դեպոյում որպես աշակերտ փականագործի աշակերտ, 19 տարեկանում դարձել է տարբեր կարգի լոկոմոտիվների միջին վերանորոգման բրիգադիր։ 1931 թվականին դարձել է մեքենավարի օգնական, բեռնատար գնացքներ է վարել դեպի Երևան։ Խնամքով է սպասարկել լոկոմոտիվը և աստիճանաբար տիրապետել հին մեքենավարների փորձին։ 1932 թվականին գնացք վարելու իրավունք ստանալով՝ Խաչատրյանն առաջիններից էր, ով Անդրկովկասի լեռներում վարել է ծանրաքաշ գնացքներ։
1935 թվականի հուլիսին, երբ երկրում ծավալվել է շոգեքարշների մեքենավարների կրիվոնոսովյան զանգվածային շարժում, Խաչատրյանը դարձել է Լենինականի շոգեքարշային դեպոյի առաջին կրիվոնոսովականներից մեկը և Անդրկովկասյան երկաթուղային մայրուղով գնացքների արագընթաց վարման վարպետ։ Նա բեռներ է տեղափոխել Սևան-Հրազդան կասկադի հիդրոէլեկտրակայանների կառուցման համար, որը նախատեսված էր բարձր լեռնային լճի ջրերն օգտագործելու համար։ Նախապատերազմյան տարիներին վարել է մարդատար գնացքներ և կանխել մի քանի երկաթուղային աղետներ։
Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբում վարել է կամավորներ և նորակոչիկներ ռազմաճակատ տեղափոխող էշելոններ, գնացքներ Ուրալի և Սիբիրյան արդյունաբերության համար կարևոր պաշտպանական բեռներով, տարհանել ունեցվածքը Դոնբասից և Հյուսիսային Կովկասից, սանիտարական գնացքներ վիրավոր զինվորներով Անդրկովկասի առողջարաններում բուժման համար։
Նա իր ունակությունները հատկապես դրսևորել է այն ժամանակահատվածում, երբ թշնամին մոտեցել է Կովկասին և երկաթուղայիններից պահանջվել է լիարժեք նվիրումով ապահովել ռազմական փոխադրումները։ Երբ ծավալվել է Վոլգոգրադի ճակատամարտը, ռազմաճակատային թերթը ռեպորտաժ է պատրաստել մեքենավար Խաչատրյանի բրիգադի գրեթե յուրաքանչյուր արագընթաց ուղերթի մասին։ Այդ օրերին նրանք գնացքները նշանակման վայր են հասցրել սահմանված ռազմական ժամանակացույցից մեկուկես, երբեմն էլ երեք ժամ շուտ։
Պատերազմի մնացած և հետպատերազմյան տարիներին նա շարունակել է աշխատել որպես մեքենավար-հրահանգիչ հայրենի դեպոյում։ Նրա թիվ 5290 լոկոմոտիվն անցել է ավելի քան կես միլիոն կիլոմետր՝ առանց վերանորոգման գրանցման։ 1955 թվականին ընտրվել է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր Լենինականի կայարանամերձ ընտրատարածքից։
Նա բնակվել է Լենինական քաղաքում։ Մահացել է 1959 թվականին, թաղված է Գյումրու քաղաքային գերեզմանատանը։
Պարգևներ
ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1943 թվականի նոյեմբերի 5-ի հրամանագրով «ռազմաճակատի և ժողովրդական տնտեսության համար երկաթուղով բեռների փոխադրման գործում ունեցած առանձնահատուկ վաստակի և պատերազմի դժվարին պայմաններում երկաթուղային տնտեսության վերականգնման գործում ունեցած ակնառու ձեռքբերումների համար», Անդրանիկ Միսակի Խաչատրյանն արժանացել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչման, նրան հանձնվել էր Լենինի շքանշան և «Մուրճ ու մանգաղ» ոսկե մեդալ։
Դեկտեմբերի 21-ին Կրեմլում նրան հանձնվել է Հայրենիքի բարձրագույն պարգևները, իսկ ճյուղի շտաբում՝ «Պատվավոր երկաթուղայինի» կրծքանշանը։ 1944 թվականի նոյեմբերի 14-ին նրան շնորհվել է քարշուժի ինժեներ-լեյտենանտի անհատական կոչում։
Պարգևատրվել է Լենինի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի երկու շքանշաններով, այդ թվում՝ «Աշխատանքային արիության համար» մեդալով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 4-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Մեծ քաղաք (կտավ)
Մեծ քաղաք (Metropolis), գերմանացի նկարիչ Գեորգ Գրոսի նկարը, որը նկարվել է 1916-1917 թվականներին։ Նկարը պահվում է Մադրիդի Տիսեն-Բորնեմեսի թանգարանում ։
Նկարագրություն
Քաղաքների` հսկայական մետրոպոլիսների վերածվելու թեման ամենասիրելիներից մեկն էր 20-րդ դարի նկարիչների համար, որոնց թվին էր պատկանում նաև Գեորգ Գրոսը։ Այդ արագ փոփոխությունները ցույց տալու նպատակով Գրոսը պատկերում է Բեռլինն Առաջին համաշխարհային պատերազմի ամենաբուռն շրջանում` կարմիր գույնի գերակայությամբ, էքսպրեսիոնիզմի ոճով։ Տեսարանի պատկերման համար օգտագործվել են կուբիզմի և ֆուտուրիզմի մեթոդները, այն է` չափազանցրած հեռանկարն ու միմյանց վրա շարված ֆիգուրները, որոնք փոխանցում են քաղաքային կյանքի հիվանդագիր ռիթմը։ Սակայն ի հակադրություն այլ նկարիչների հաղթական աշխարհընկալմանը` հեղինակի` ճակատում ունեցած անձնական փորձը նրա աշխատանքներին ապոկալիպտիկ բնույթ է հաղորդում` ի ցույց դնելով մարդու խելահեղ բնույթն ու ինքնաոչնչացման ձգտումը։
Նացիստների` իշխանության գալուց հետո «Մետրոպոլիս» կտավը ցուցադրվել է «Դեգեներատիվ արվեստ» ցուցահանդեսի ժամանակ ։ Շուտով դրանից հետո կտավը հայտնվել է այն աշխատանքների թվում, որոնք նացիստների կողմից վաճառվել են Լյուցեռնում Ֆիշերի թանգարանին` վերազինման ծրագրին ֆինանսապես աջակցելու համար ։ Այնուհետև այն գնել է գերմանացի միջնորդ Կուրտ Վալենտինը, որն արտագաղթել է Նյու Յորք, որտեղ բացել է Բուխհոլցի պատկերասրահը։ Այսպիսով, «Մեծ քաղաքը» հասել է ԱՄՆ։ ԱՄՆ-ն նաև դարձել է Գրոսի նոր հայրենիքը, որը գնել է այս նշանակալի գործն իր ֆինանսական դրությունը բարելավելուց հետո։ Նկարը որոշ ժամանակ պատկանել է Ռիչարդ Լ. Ֆեյգենին, ինչից հետո հայտնվել է Տիսեն-Բորնեմեսի հավաքածուում ։
Christmas Time
Christmas Time, Քրիստինա Ագիլերայի ամանորյա My Kind of Christmas ալբոմի սինգլերից մեկը։ Billboard Hot 100 վարկանիշային աղյուսակում զբաղեցրեց 24֊-րդ հորիզոնականը։
Տեղեկություններ երգի մասին
Christmas Time֊ը գրել են Չակ Բլեկմոնը և Ռեեմ Չոմը։
Երգը սկսվում է ակապելլա՝ մի քանի կանացի ձայներով։ Ամբողջ երգը հաղորդում է ուրախ և տոնական տրամադրություն, և նույնիսկ ռեփը, որը Քրիստինան ավելացրել է, չի փչացնում այս տրամադրությունը։ Երգի հիմնական գաղափարն այն է, որ «Սուրբ ծնունդը ընտանեկան տոն է, և բոլորը պետք է այցելեն միմյանց» (…There’ll be family and Christmas cheer, Peace and goodwill to all men, Everybody is home for Christmas…Everybody is home for Christmas Time…)։
Սարգիս Խանոյան (այլ կիրառումներ)
Սարգիս Խանոյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Գեղգեղիկներ
Ընդհանուր բնութագիրը
Կենդանի զանգվածը 8-12 գ է։ Փոքրամարմին են, անտառաբնակ, թփուտաբնակ։ Փետրավորումը բաց գորշից մոխրագույն է՝ դեղնավուն երանգով, կտուցը՝ բարակ, կարճ։ Սնվում են միջատներով։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Շահրիկներ
Իմ սերը (մուլտֆիլմ)
«Իմ սերը», ռուսական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ (2006 թվական), որի ռեժիսորն է Ալեքսանդր Պետրովը։ Սցենարը մշակվել է Իվան Շմելյովի «Սիրային պատմություն» վեպի հիման վրա։ Ֆիմն առաջին անգամ ցուցադրվել է Առաջին ալիքով՝ 2008 թվականի փետրվարի վերջերին։
Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է երիտասարդ գիմնազիստ Անտոնի առաջին զգացմուքների, սիրային ապրումների մասին։ Ներկայացվում է 19-րդ դարում վաճառականությամբ զբաղվող Մոսկվան։ Մուլտֆիլմը, զարմալանիորեն նուրբ, հանդիսատեսին է փոխանցում 19-րդ դարի կեսերին տիրող մթնոլորտը՝ տարբեր խավերի փոխհարաբերությունները։ Այստեղ կարծես երկու սիրո թելեր խաչվում են իրար։ Սերաֆիմի՝ գեղեցիկ, նուրբ, բայց անբարո աղջիկը, որը ոգեշնչում է Անտոնին որպես բանաստեղծ, և սպասուհին, չնայած գյուղական ծագմանը, որը գերում է գիմնազիստին իր մաքրությամբ և բնածին ինտելեկտով։ Անտոնը գտնվում է այս երկու սերերի մեջտեղում։ Կարելի է ասել, որ մուլտֆիլմը մեզ պատմում է սիրելիի և սիրո պատասխանատվության մասին։
Հնչյունավորում
Ելենա Ֆրոլովայի և Եվգենյա Սմոլյանինովի կատարամամբ հնչում են «Кого-то нет, кого-то жаль…» и «На заре ты её не буди…» ռոմանսները։
Տեխնիկական մանրամասներ
Մուլտֆիլմը ստեղծվել է ապակու վրա «գեղանկարչություն ապակու վրա» տեխնիկայով։ Հեղինակները մուլտֆիլմի ստեղծման համար աշխատել 3  տարի։ Այստեղ վառ կերպով արտացոլվում է հերոսների բարդ հոգևոր-հուզական ներաշխարհը։ Բնապատկերների մանրամասնությունները, կենցաղային իրերը և քաղաքային փողոցները այնքան բնական են, որ հանդիսատեսին թույլ են տալիս ֆիլմը դիտելու ընթացքում ժամանակավորապես մոռանալ, որ սրանք լոկ իրար հաջորդող նկարներ են։
Ֆիլմի գեղարվեստական լեզվի առանձնահատկություններն ու ժամանակաչափը թելադրում էին ազատ վերաբերմունք գրական սկզբնաղբյուրի լեզվին։ Ֆիլմում բացակայում են սյուժեի շատ դետալներ, նվազագույնի է հասցված հեգնանքը և առավելագույնի՝ պատանեկան, քնարական մոտիվները։
Հրատարակում
Ռուսաստանում ֆիլմը DVD-սկավառակների վրա թողարկվել է 2006 թվականին (Առաջին ալիք) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2006 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ալեքսանդր Պետրովի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Մայիսի 30
Մայիսի 30, տարվա 150-րդ (նահանջ տարիներին՝ 151-րդ) օրն է։
Գեղարքունի
Գեղարքունի, սաղմոնաձկների ընտանիքի ձուկ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։ Համարվում է Սևանի իշխանի 4 ենթատեսակներից մեկը։
Արտաքին կառուցվածք
Համեմատաբար խոշոր ձուկ է։ Մարմինը գլանաձև է, երկարությունը՝ 35-40 (երբեմն մինչև 90) սմ, զանգվածը՝ մինչև 16 կգ։
Էկոլոգիական խմբեր
Տարածված է միայն Սևանա լճում, որտեղ ըստ բազմացման տեղի և աճման արագության՝ առաջացնում է 2 էկոլոգիական խումբ, որոնցից մեկը կոչվում է «յաբանի»։ Վերջինս տարբերվում է ավելի փոքր աչքերով, լայն ճակատով, բարձր մարմնով։ Ճարպային լողակը գտնվում է մեջքային և պոչային լողակների միջև։ Բերանը համեմատաբար մեծ է։ Էգերի ծնոտները հավասար երկարություն ունեն, իսկ արուների ստորին ծնոտը երկար է վերինից։ Բերանը զինված է ծնոտների, քմոսկրերի, խոփոսկրերի և լեզվի վրա գտնվող լավ զարգացած ատամներով։ Թեփուկները մանր են, կողագծում՝ 103-112 հատ։ Մեջքային լողակում ճառագայթները 13-ն են, հետևալողակում՝ 11-12։ Խռիկային առաջին աղեղի վրա գտնվում են 17-22 երկար ու սրածայր առէջներ։
Մարմնի գունավորումն անմիջականորեն կախված է սեռական գեղձերի հասունացումից։ Մանրաձկները մինչև 1 տարեկանը դեղնականաչավուն են՝ ուղղահայաց դարչնագույն շերտերով։ Սեռահասուն առանձնյակները բազմացման շրջանից դուրս արծաթափայլ են՝ երկնագույն, ծիրանագույն, կանաչավուն, երբեմն՝ բաց ոսկեգույն նրբերանգներով։
Մարմինը ի տարբերություն ձմեռային իշխանի՝ պատված է ավելի մեծ տրամագիծ ունեցող սև, կլորավուն բծերով, որից ընդհանուր գունավորումն ավելի մուգ է թվում։ Լողակները մոխրագույն են։
Բազմացում և զարգացում
Էգերը սեռահասուն են դառնում կյանքի երկրորդ տարում։ Բազմանում է գարնանը։ Այդ ընթացքում արուների վրա հայտնվում են խալեր ու մգանում, թեփուկները թաղվում են մաշկի մեջ և գրեթե չեն երևում, արծաթափայլ գունավորումն անհետանում է, ատամները երկարում են, ստորին ծնոտի ծայրին առաջանում է կեռ ելուստ։ Մարմինը ծածկվում է լորձով։ Էգերի մոտ այդ փոփոխությունները շատ ավելի թույլ են արտահայտվում։
Բազմանում է աշնանը՝ լճի մեջ թափվող գետերի (Գավառագետ, Ձկնագետ, Ծակքար, Մաքենիս, Մասրիկ և այլն) գետաբերանից մի քանի կմ հեռավորության վրա։ Գետի խճապատ հատակին «կառուցում» է 40-60 սմ երկարությամբ, 20-30 սմ լայնությամբ և և 5-10 սմ խորությամբ փոսիկներ, որտեղ և կատարվում է ձվադրումը։ Բեղունությունը կարող է հասնել մինչև 3 հազար ձկնկիթի։ Նորածին թրթուրներն առաջին 10-15 օրը սնվում են դեղնուցապարկի պաշարանյութերով, այնուհետև՝ մանր կենդանիներով։ Հասնելով 4-9 սմ երկարության՝ մանրաձկները վերադառնում են լիճ մինչև սեռահասուն դառնալը։
Սննդառություն
Սնվում է ջրային իշուկներով, միջատներով և նրանց թրթուրներով, տզրուկներով, ստորակարգ խեցգետնակերպներով։ Խոշոր առանձնյակները կարող են սնվել նաև մանր ողնաշարավորներով՝ ձկներով, երկկենցաղներով։
Տնտեսական նշանակություն
Մինչև XX դ. 80-ական թվականներին Սևանա լճում ունեցել է արտադրական նշանակություն։ Նրա պաշարները լրացվել են լճի ափերին գտնվող ձկնաբուծարաններում աճեցված թրթուրների և մանրաձկների պարբերաբար բացթողմամբ։
Հատուկ պահպանություն
Բնական միջավայրում գտնվում է ոչնչացման վտանգի տակ։ Կլիմայավարժեցվել է Իսիկ Կուլ (Ղրղզստան) լճում, որտեղ ունի արդյունաբերական նշանակություն։ Ներկայումս Արարատյան դաշտի, Վայոց ձորի մարզի մի շարք ձկնատնտեսություններում արհեստական պայմաններում բազմացնելու և աճեցնելու հաջող փորձեր են կատարվում։
Սպառնացող վտանգներից է ձվադրային գետերի ջրային ռեժիմի փոփոխությունը, աղտոտումը, բնական վերարտադրման պայմանների խախտումը, լճում և ձվադրային գետերում որսագողությունը ։
Մշակված են արհեստական բազմացման մեթոդները։ Ներկայումս հանրապետության ձկնաբուծարաններում տարեկան աճեցվում է մինչև 10-15 տոննա ապրանքային ձուկ։ 1978 թվականից որսը Սևանա լճում արգելված է ։
Պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Սևանի իշխան Կատեգորիա:Ձկներ Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ Կատեգորիա:Քորդավորներ Կատեգորիա:Սաղմոնազգիներ Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Խալիդա Ջարար
Խալիդա Ջարար (خالدة جرار), պաղեստինցի քաղաքական գործիչ, Պաղեստինի ազատագրման ազգային ճակատ ի (ՊԱԱՃ) և Պաղեստինի օրենսդիր խորհրդի (ՊՕԽ) անդամ։ ՊՕԽ-ում ընտրվել է 2006 թվականին՝ լինելով ՊԱԱՃ-ի երեք պատգամավորներից մեկը և այդ օրվանից շարունակել է լինել ընտրված ներկայացուցիչ։ Նա Եվրոպական խորհրդ ում Պաղեստինի ներկայացուցիչն է, ներկայումս՝ ՊՕԽ-ի Բանտարկյալների կոմիտեի ղեկավարը ։ Ջարարը մեծ ներդրում է ունեցել՝ Պաղեստինի Միջազգային քրեական դատարանին անդամակցելու գործընթացում ։ 2015 թվականի ապրիլի 2-ին Իսրայել ի զինվորները ձերբկալել էին Խալիդային և ենթարկել վարչական կալանք ի։ Այնուհետև նրա դեմ մեղադրանքներ են առաջադրվել՝ «ահաբեկչությանը հրահրելու և դրանում ներգրավելու» հիմքով։ Խալիդա Ջարարի դատավարությունը սկսվել է 2015 թվականիի ապրիլի 15-ին։ Իսրայելում ռազմական դատարանի կողմից նա դատապարտվել է 15 ամսվա ազատազրկման և 2015 թվականի դեկտեմբերին ստիպված է եղել վճարել 10,000 շեկել տուգանք (շուրջ 1 228 773,8 ՀՀ դրամ)։ 2016 թվականին հունիսի սկզբին իր համար կազմակերպած միջազգային արշավից հետո նա դուրս է եկել կալանքից։
2017 թվականին նա դարձյալ ձերբակալվել է՝ ստանալով վեցամսյա վարչական կալանք, որը 2017 թվականի դեկտեմբերին երկարաձգվել է ևս վեց ամսով ։ 2018 թվականի հունիսին Խալիդայի կալանքը երկարաձգվել է ևս 4 ամսով, մինչդեռ նրա դեմ առաջադրված մեղադրանքների վերաբերյալ ցանկացած տեղեկատվություն մնում էր գաղտնի ։ Նա կալանավորված էր Դեյմոն բանտ ում ։
Ընտանիք
Ջարարի հայրը Նաբլուս ում ուներ խաղալիքների խանութի բիզնես ։ 1985 թվականին՝ հինգ տարի նշանված լինելուց և Բիր Զեյթ ում իր մագիստրոսի աստիճանն ստանալուց հետո, Ջարարը ամուսնանում է Ղասան Ջարար ի հետ, որն ասպիրանտ էր։ Ղասանը մանկական կահույքի և խաղալիքների արտադրող էր, և իր արտադրանքներն արտահանվում էր Իսրայել ։ Նա նաև նախկին քաղաքական ակտիվիստ է, որը 14 անգամ ձերբակալվել է և 10-11 տարի անցկացրել է իսրայելական բանտերում՝ առանց վարչաիրավական հիմքի կամ մեղադրանքի  ։ Զույգն ունի երկու դուստր՝ Յաֆան, որն Օտտավայի համալսարանում ստացել էր իրավագիտության բակալավրի աստիճան և Սուհան, որը կլիմայական փոխոխությունների գիտության և քաղաքականության մագիստրոս է  ։ Վերջինս մեծացել է մտածելով, որ դռներ թակող զինվորները, ձերբակալությունները և ծնողների ազատազրկումը երեխաների կյանքի բնականոն մասն է ։ Նրանք ապրում են ալ-Բիրեում, Ռամալահ   ։
Գործունեություն
2009 թվականին, երբ նրան արգելեցին Հորդանան գետի արևմտյան ափ ից հեռանալ, Goldstone Report-ը Թափվող արճիճ գործողության վերաբերյալ նրանից հարցազրույց է վերցրել ։
Արտաքսման հրաման
2014 թվականի օգոստոսի 20-ին մոտ 50 իսրայելցի զինվոր շրջապատել էր Ջարարի՝ Ռամալլայում գտնվող բնակարանը։ Այս ժամանակ իսրայելցի մի սպա նրան արտաքսման հրաման է տալիս ասելով, որ նա սպառնալիք է հանդիսանում տարածաշրջանի անվտանգության համար և պետք է լքի իր բնակության վայրը՝ Ռամալլայից տեղափոխվելով Երիքոյի շրջան։ Նա մերժել էր հրամանը՝ նշելով. «Դեռ հարց է, թե ով պետք է հեռանա մեր հայրենիքը» ։ Ռամալան, ըստ Օսլոյի համաձայնությ ան, գտնվում է Արեա Ա-ում՝ պաղեստինյան իրավասարության ներքո ։ Ջարարը մերժել է ստորագրել հրամանը ։ Ջարարը Իսրայելի դատարանում բողոքարկել է կայացրած որոշման դեմ, որով սահմանափակման ժամկետը 6 ամսից կրճատվել է՝ դառնալով 1 ամիս ։ Ընդհանուր առմամբ Ջարարը երբեք չի լքել Ռամալան։ Ըստ իսրայելական «Հաարեց» ձախաթև թերթի մամուլի տեսաբանի՝ Ջաֆարի արտաքսումը մերժելը հանգեցնել էր նրա 2015-ի ապրիլի ձերբակալությանը ։
Վարչական կալանք և դատավարություն
2015 թվականի ապրիլի 2-ին՝ գիշերը 1:15, Ջարարի տուն են մտել իսրայելական զորքը և ձերբակալել են նրան։ Նրա ամուսինն ասում է, որ 50-60 զինվոր հավաքվել էին դարպասի մոտ և կոտրել էին այն, սակայն ընդհանուր առմամբ նրանք բռնի գործողությունների չեն դիմել ։ Նրա ձերբակալությունը, որպես այդպիսին, ոչ մի պատճառ չուներ, չնայած կապիտան Յիհյեն պարզաբանել էր, ասելով, որ նա ծաղրի էր ենթարկել իր տունը լքելու բանակի կողմից ավելի վաղ հնչեցված հրամանը ։ Զինվորները փորձում էին կանխել ամուսինների գրկախառնությունը, սակայն Յիհյեն միջամտել էր և թույլ էր տվել նրանց գրկախառնվել ։ Երբ Խալիդային զինվորները տարան, հայրը իր դստրերից մեկին գտել էր պլասմասե ձեռնաշղթաներ հագած ։ Նրան մեղադրում էին «ահաբեկչությանը հրահրելու և դրանում ներգրավելու» մեջ ։ Նրան կալանավորել էին ՀաՇարոն բանտում ։ Նրա երկու համակարգիչը և հեռախոսը առգրավել էին ։ Վեցամսյա վարչական կալանքը, որը կարող էր անորոշ ժամանակով երկարաձգվել , նրան տրվել է Կենտրոնական հրամանատարության ղեկավար գեներալ Ռոնի Նումայի կողմից և, չնայած միջազգային բողոքի ցույցերի, ապրիլի 8-ին ռազմական դատարանի կողմից այն երկարաձգվել էր ։ Նրա առանց դատավարություն կալանքը դատապարտվել է իսրայելական «Հաարեց» թերթի կողմից, որը պնդում էր, որ Իսրայելի այս ընթացակարգը չափից դուրս է ։ Թեև Միջազգային հումանիտար իրավունքը բացառիկ դեպքերում և միայն որպես վերջին միջոց ընդունում է վարչական կալանքը , իրավապաշտպան խմբերը պնդում են, որ Իսրայելը (որը պնդում է, որ ձերբակալությունները կանխում են զինյալների հարձակումները) անցնում է սահմանները՝ գործնականում կիրառելով լայնածավալ գործողություններ ։
Իսրայելում բնակվող արաբները, ներառյալ Ահմադ Թիբիին, կոչ էին անում անհապաղ ազատ արձակել նրան, և Աիդա Թումա-Սուլեյմանն սա անվանել է «ընտրված պաշտոնյայի հանդեպ քաղաքական կալանք, որը դեմ է օկուպացիային» ։ Պաղեստինցի բանտարկյալների փաստաբանը՝ Կադուրա Ֆարեսը, որը հետևում է պաղեստինցի բանտարկյալների բարօրությանը, ասում էր, որ ձերբակալության ժամկետները հարուցել են կասկածներ, և որ Իսրայելի կողմից այս ամենը կարող է քինախնդրության հետ կապված լինել (հաշվի առնելով նրա դերը Միջազգային քրեական դատարանի (ՄՔԴ) մոնիտորինգում և այն փաստը, որ նրա ձերբակալման հրամանը արձակվել է հենց այն ժամանակ, երբ Պաղեստինի ազգային իշխանությունները ընդունվեցին ՄՔԴ-ի կազմի մեջ, և որ և նրան ձերբակալեցին, երբ Պաղեստինը դարձավ ՄՔԴ-ի անդամ) ։ Նրա ամուսինը նույնպես հավատում էր, որ նրան ձերբակալելը կարող է կապված լինել Միջազգային քրեական դատարանինանդամակցելու հետ ։ Եվրոպական Պառլամենտի 58 անդամ բողոքել էր նրա ձերբակալության դեմ՝ Ֆեդերիկա Մոգերինիին ուղղված բաց նամակում նշելով, որ օկուպացիայի տակ գտնվող անձին հարկադրաբար տեղափոխելու փորձերը, որին նա ենթարկվել էր 2014-ի օգոստոսին, հանդիսանում է Ժնևյան չորրորդ կոնվենցիայի խախտում ։ Ձերբակալման պահին Հաարեցը հայտարարել է․ "Եթե Ջարարը օրենք է խախտել, ապա Իսրայելը պարտավոր է դատավարություն սկսել և ապացուցել կատարված հանցանքը։ Մյուս կողմից, եթե պատճառը վրեժխնդրությունն է, ապա նա պետք է անմիջապես ազատ արձակվի ։"
Վարչական կալանքը հանգեցրել էր պաշտոնական բանտարկության՝ որը դատավարություն էր պահանջում։ Առաջին դատավարությունը տեղի ունեցավ փակ նիստով ապրիլի 15-ին՝ Օֆերի բանտում գտնվող ռազմական քրեական դատարանում, որտեղ Իսրայելի ռազմական դատարանի հայցվորը նրա դեմ 12 մեղադրանք էր առաջադրել՝ հիմնվելով ՊԱԱՃ-ի հետ նրա համագործակցության վրա, ներառյալ կազմակերպության անդամակցությունը, որը Իսրայելը դասակարգում է որպես անօրինական, մասնակցություն ցույցերին և իսրայելցի զինվորներին առևանգելու դրդումները ։ ի քանի սըվերաբերում են նրան, որ նա տվել է հարցազրույցներ, ելույթներ և դասախոսություններ, մասնակցել է երթերին և քաղաքականացված գրքի տոնավաճառների որտեղ անրել զատ արձակել պաղեստինցի բանտարկյալներին և դեմ արտահայտվել իսրայելական օկուպացիային ։ Մեղադրական եզրակացության մեջ խոսվում էր նաև այն կասկածների մասին, որ նա այցելել է բանտարկյալների ընտանիքների տները և մասնակցել է գրքերի տոնավաճառին, որտեղ կոչ է արել Պաղեստինի ազատագրման ժողովրդական ճակատի առաջնորդ Ահմադ Սաադաթին գիրքը հրատարակել ։
Հարեցը դատավարությունները անվանել է «Ռազմական օրենքների կաֆկայական այլասերություն» ։ Ըստ «Addameer»-ի՝ նախագահող դատավորը հաստատել է վարչական կալանքի որոշումը, ինչը նշանակում է, որ նա չի կարող ազատազատ արձակվել գրավի դիմաց ։ Ապրիլի 29-ը նշանակվել էր որպես մեղադրանքը՝ դատական քննության առնելու կապակցությամբ հրավիրված դատական նիստի ամսաթիվ, որտեղ պետք է որոշվեր, թե արդյոք նա պետք է կալանքի տակ պահի մինչև իր դատավարության ավարտ, թե ոչ։ Եթե որոշվի, որ նրան պետք է կալանքի ենթարկել, ապա վարչական կալանքը կչեղարկվի։ Եթե նա չկալանավորվի, ապա վարչական կալանքի հրամանը երկարաձգվելու էր մինչև 2015 թվականի մայիսի 6-ը ։ Ապրիլի 26-ին «Haaretz»-ի խմբագրությունը պնդում էր, որ գլխավոր ռազմական փաստաբանը որոշում էր կայացրել  իր դեմ հարուցել ահաբեկչության մեղադրանքներ միայն այն բանից հետո, երբ նրա կամայական կալանավորումը հրահրել է միջազգային քննադատությանը և կասկած կա, որ դատավարությունը վրեժխնդրության արդյունք էր՝ ՄՔԴ հաջող ելույթ ունենալու պատճառով ։ Խմբագրականը նշել է, որ ամբողջ պաղեստինյան իրավասության ներքո գտնվող տարածքում իսրայելական ուժերի կողմից ժողովրդական խախտմամբ ընտրված պաշտոնյայի ձերբակալությունը ընդհանուր առմամբ անտեսվել էր իսրայելական ԶԼՄ-ների կողմից, կանանց խմբերի կողմից գրեթե ոչ մի բողոք չի հարուցել, և իսրայելական Կնեսեթի իր գործընկերների կողմից ոչ մի էական քայլ չի արվել։ Ջարարը միակ կինն էր, որը կալանավորված էր Իսրայելի վարչական կալանքի քաղաքականության տակ , նրա հետ կար նաև 16 պաղեստինցի օրենսդիր, որոնք առանց դատավարության արդեն իսկ բանտարկված էին՝ նույն վարչական կալանքի տակ ՝ դատական կարգով բանտում պահվող 450 վարչական կալանքի մատված անձանց հետ միասին (որոնցից, ըստ Պաղեստինի բանտարկյալների ուսումնասիրությունների կենտրոնի, 319-ը ստացել են վարչական կալանքի որոշումներ 2015 թվականի առաջին 4 ամիսների ընթացքում, ինչը վեց անգամ ավելի բարձր է, քան նախորդ տարվա ցուցանիշը) ։ 2015 թվականի մայիսի 21-ին դատարանը որոշում է կայացրել, որ Ջարարը պետք է ազատ արձակվի՝ տնային կալանքի տակ մնալու պայմանով։ Նրան նաև տուգանեել են 5,180 դոլարի ։ Որոշումը բողոքարկելու համար մեղադրող կողմին տրվել էր 3 օր ։ Դատախազությունը այնուհետև բողոքարկել է նրան գրավի դիմաց ազատ արձակելու որոշումը, և դատարանը մայիսի 28-ին ուժը կորցրած է ճանաչել վճիռը ՝ հայտարարելով, որ Ջարարը «անվտանգության ռիսկ է»։ Ապա, ըստ Addameer-ի, դատարանը որոշում է կայացրել՝ մինչև նրա դեմ դատավարությունն ավարտը նրան պահել կալանքի տակ ։ Նրա դատը նշանակվել էր հունիսի 22-ին։ Դատապարտվելու դեպքում նրան սպառնում է մինչև 2 տարի ազատազրկում ։
2015 թվականի նոյեմբերին Ջարարը դեռ ձերբակալված էր, որի պատճառով նրա իրավաբանը իրավիճակը նկարագրել էլ, ասելով՝ «կրկես, վանկախաղ»։ Վկաներին տրամադրել էին յոթ նկար և խնդրել էին ճանաչել Ջարարին․ նկարներում իգական սեռի ներկայացուցիչ միայն Ջարարն էր ։
2015 թվականի դեկտեմբերի 6-ին 15-ամսյա ազատազրկման էր դատապարտվել անօրինական կազմակերպությանը անդամակցելու համար։ Նրան տուգանել էին $2,582 դոլարով, և ազատ արձակել 2016 թվականի հունիսի 3-ին ։
2017 թվականի հուլիսի 2-ին Խալիդա Ջարարը Իսրայելի անվտանգության օրգանի իրավարար որոշմամբ մեղադրվել է հանցագործության մեջ՝ ազգային անվտանգությունը վնագելու կանխավարկածից ելնելով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պաղեստինցի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պաղեստինցի իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Պաղեստինցի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Կին իրավագետներ
Մկրտիչ Թարաքջյան
Մկրտիչ Թարաքջյան (Megerditch Tarakdjian, ), կանադահայ բժիշկ, քանդակագործ։
Կենսագրություն
Մկրտիչ Թարաքջյանը ծնվել է Սիրիայի Հալեպ քաղաքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է 1960-1966 թվականներին տեղի հայկազյան Վարժարանում, հետո շարունակել է Քարեն Եփփե Ազգային Ճեմարանում (1966-1972)։ Հաճախել է Հալեպի «Սարյան» արվեստի ակադեմիան։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Հալեպի բժշկական համալսարանում 1972-1978 թվականներին։ Հետո տեղափոխվել է Մոնրեալ, որտեղ (1985-1986 թվականներին շարունակել է բժշկական կրթությունը ՄաքԳիլ համալսարանում (McGill University Medical School) :
Ստեղծագործություններ
Մկրտիչ Թարաքջյանը Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանին է նվիրել մեծ կոմպոզիտորի բրոնզե կիսանդրին, որի բացումը տեղի է ունեցել 2021 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Թելավի շրջան
Թելավի շրջան (თელავის მუნიციპალიტეტი՝ թելավիս մունիցիպալիտետի), 2-րդ մակարդակի վարչական միավոր Վրաստանում։ Գտնվում է Վրաստանի արևելքում, մտնում է Կախեթի պատմական մարզի կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Թելավ քաղաքն է։
Բնակչություն
2014 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ Թելավի շրջանի բնակչությունը կազմել է 58 350 հազար մարդ ։ 2002 թվականի վերջին մարդահամարի տվյալներով շրջանի բնակչությունը կազմել է 70 585 մարդ։ 2008 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ՝ 70,0 հազար մարդ, 2010 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ՝ 70,5 հազար մարդ ։
Բնակավայրերի ցուցակ
Թելավի շրջանի կազմի մեջ մտնում է 30 բնակավայր, այդ թվում 1 քաղաք և 29 գյուղ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թելավի շրջան
Աֆի
Աֆի (Affi), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վերոնա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 1940 մարդ։ Խտությունը կազմում է 216 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 9,85 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 37010։ Հեռախոսային կոդ՝ 00045։
Քաղաքի հովանավոր պաշտպանն է Սան Պիոտրո ին Վինսոն։ Քաղաքի տոնը նշվում է հունիսի 29-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գեոէմիդիդներ
Գեոէմիդիդներ, կրիաների կարգի ընտանիք։ Հայտնի է շուրջ 69, Հայաստանում՝ 1 տեսակ՝ կասպիական կրիան։ Ընտանիքն ընդգրկում է բուսակեր, լեշակեր ու գիշատիչ տեսակներ, որոնք բնակվում են ջրային, ջրամերձ և ցամաքային միջավայրերում։
Կատեգորիա:Կրիաներ
(8831) Բրանդստրյոմ
(8831) Բրանդստրյոմ (Brandstrom), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի փետրվարի 2-ին Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից Տաուտենբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,548288 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2353 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8613 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1485,84 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,242288 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,1° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գեղմնաճանճ
Արտաքին կառուցվածք
Անթև է, հասունը (երկարությունը՝ 4-7 մմ) մուգ դարչնագույն երանգով է։ էգի ձվարաններում ձվից դուրս են գալիս թրթուրներ, որոնք ամրանում են ոչխարների բրդի թելերին, 20-30 օրում դառնում հասուն միջատներ և սնվում ոչխարի արյունով։ էգն ապրում է 7-8 ամիս, այդ ժամանակահատվածում արտազատում է 20-30 թրթուր։
Մելոֆագոզ
Ոչխարների տարածված հիվանդության (մելոֆագոզ) հարուցիչ է։ Բուռն վարակի դեպքում նկատվում են կենդանու հյուծվածություն, բրդաթափություն, սակավարյունություն, մատղաշի աճի դանդաղում, երբեմն՝ անկումներ։ Պայքարի միջոցները, ոչխարների լողացումներ, միջատասպան պատրաստուկների (քլորոֆոս, մակցիդալ, նեոցիդոլ, նատրիումի հիպոքլորիտի 2%-անոց լուծույթ) կիրառում։
Մոնմուրա
Մոնմուրա (Montmurat), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 146 մարդ, բնակչության խտությունը` 28.80 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.07 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 470 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 150 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 38 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 83 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 65-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 18։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,3 %։ 65 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 62 անձ (33 տղամարդ և 29 կին)։ Գործազուրկ են եղել 3 անձ (2 տղամարդ և 1 կին)։ 18 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 5-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Սարգիս Խանոյան (գյուղատնտես)
Սարգիս Մեսրոպի Խանոյան, ՀԽՍՀ Թալինի շրջանի Արագածի այգեգործական սովխոզի տնօրեն, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս։ ԽՄԿԿ անդամ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1921 թվականին Սուսեր գյուղում ծառայողի ընտանիքում։
Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից է։ Զորակոչվել է Հոկտեմբերյանի զինկոմիսարիատի կողմից։ Մասնակցել է մարտական ​​գործողություններին իր գումարտակի հետ, սերժանտ, հրանոթի հրամանատար, հասել է Նովոռոսիյսկ քաղաք և ծանր վիրավորվել ոտքից, որից հետո ամբողջ կյանքում կաղացել է։
76-րդ մարտկոցի հրանոթի հրամանատար, սերժանտ Խանոյանը 1944 թվականին պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով ՝ հակառակորդի կրակակետերը ոչնչացնելու համար, ինչը նպաստել է հետևակի առաջխաղացմանը։ 6 ամիս բուժվել է հոսպիտալում, ազատվել է զինվորական ծառայությունից որպես II խմբի հաշմանդամ։
1946-1981 թվականներին եղել է գյուղատնտեսության աշխատող, ՀԽՍՀ Թալինի շրջանի Արագածի այգեգործական սովխոզի տնօրեն։
ԽՄԿԿ XXV համագումարի պատվիրակ (1976)։
Մահացել է Արագած գյուղում, 2003 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 25-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 27-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Որոտ թագավորը
«Որոտ թագավորը», Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներից ։
Պատմություն
Հեքիաթն առաջին անգամ տպագրվել է 1913 թվականին «Հասկեր» մանկական ամսագրի № 9-ում (էջ 243-246) և № 10-ում (էջ 273-276)՝ «Իտալական հեքիաթ» ենթավերնագրով՝ ռուսերեն թարգմանությամբ ու Հովհաննես Թումանյան ստորագրությամբ, այնուհետև՝ 1916 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի «Օտար հեքիաթներ» գրքում (պրակ 1, էջ 21-31)։ Ապա՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 251-257) ։
Ինքնագիրը չի պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հեքիաթներ
Խավիծ
Խավիծ, ցորենի ալյուրից պատրաստված ուտեստի տեսակ՝ թանձր ու քաղցր շիլա ։ Հաճախ օգտագործում են նոր ծննդաբերած կանանց ուժերի վերականգնման համար։ Ունի ինչպես ռացիոնալ, այնպես էլ սրբազան երևույթի ընկալում, քանի որ հայերի երկրագործական մշակույթի մեջ ավանդաբար պահպանվել է հացահատիկային կուլտուրաների սրբագործ և սերնդաճի ազդեցության նկատմամբ հավատ ։
Պատրաստման եղանակ
Ցորենի ալյուրը բովում են յուղով, մինչև ստանում է բաց դեղնավուն գույն։ Ալյուրին խառնելով ավելացնում են տաք շաքարի օշարակ և շարունակում են խառնել, եփել մինչև թանձրանում է։ Դրանից հետո լցնում են թարմ սերուցք և հասցնում եռման աստիճանի ։ Մատուցելիս երբեմն թեթև դարչին են ցանում շիլայի վրա, նռով և պոպոքով զարդարում են ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական խոհանոց
La Donna della Fiamma
«La Donna della Fiamma», անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի գծանկարը՝ ստեղծված 1870 թվականին։ Ներկայումս նկարը գտնվում է Մանչեստրի պատկերասրահի հավաքածուում ։
Տեղեկություն նկարի մասին
Նկարի համար բնորդուհի է եղել Ջեյն Մորիսը ։ Հերոսուհին պատկերված է ծփացող կարմիր կտորից շրջազգեստով։ Աջ ձեռքի ափից թևավոր հոգու տեսքով բոց է դուրս գալիս, որը մարմնավորում է սերը ։ Ձախ դաստակին նկարված է կլոր տարբերանշան ։ Ստորին աջ անկյունում պատկերված է աճող բաղեղ, իսկ հետևի պլանում գյուղ է ։ «La Donna della Fiamma» նկարը հավանաբար նկարչի մտածած ամբողջական աշխատանքի համար միայն էսքիզ է ծառայել ։
Անուղղակիորեն այդ աշխատանքը վերաբերում է Դանթե Ալիգիերիի թեմատիկային, որը Ռոսսետտիի ստեղծագործության մեջ գլխավոր դերերից է խաղում, քանի որ բոցերի տիրուհին Բեատրիչեի կերպարներից մեկն էր (կերպարն ի հայտ է եկել Դանթեի «Կանայք, որոնք սիրո մեջ բանական են» բանաստեղծության թարգմանության մեջ, որն ստեղծել է Ռոսսետտին, տող 51-52) ։ Բոցի՝ թևավոր էակի տեսքով փոխաբերական կերպարը ևս կարելի է հղում համարել Դանթե Ալիգիերիի ստեղծագործությանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ Կատեգորիա:1870 նկարներ Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Մայիսի 31
Մայիսի 31, տարվա 151-րդ (նահանջ տարիներին՝ 152-րդ) օրն է։
Լեռնահայաստանի հանրապետություն
Լեռնահայաստանի հանրապետություն (առավել հաճախ՝ Լեռնահայաստան), հայկական պետություն Հայկական լեռնաշխարհի հարավ-արևելքում։
Պատմություն
1920 թ.- դեկտեմբերի 25-ին Տաթևի վանքում հրավիրվեց համազանգեզուրյան առաջին համագումարը։ Որոշվեց Զանգեզուրը ժամանակավորապես հռչակել անկախ պետություն, մինչև պարզ կդառնար Հայաստանի Հանրապետությանը միանալու հնարավորությունը։ Նորաստեղծ հանրապետության սպարապետ դարձավ Գարեգին Նժդեհը։ 1921 թ.-ի ապրիլի 27-ին դարձյալ Տաթևի վանքում կայացավ համազանգեզուրյան երկրորդ համագումարը, որը երկրամասը կոչեց Լեռնահայաստան։ Սպարապետ Նժդեհը դարձավ վարչապետ և պարգևատրվեց «Խուստուփյան արծիվ» շքանշանով ։ Համագումարի կազմը (95 մարդ) հայտարարվեց Լեռնահայաստանի պառլամենտ։ Լեռնահայաստանը վերանվանվեց Հայաստանի Հանրապետություն՝ Սիմոն Վրացյանի վարչապետությամբ։ Նման անվանումն ուղղակի հակադրվում էր Խորհրդային Հայաստանին և մարտահրավեր էր նետում նրան։
Նորանոր դիմումներ էին արվում Նժդեհին և շարունակվում բանակցությունները նրա հետ՝ կռվին վերջ տալու պայմանների շուրջը։ Այդ պայմանների բավարարման նպատակ ուներ ՌԿ(բ) կ Կովկասյան բյուրոյի պլենումի 1921 թ. հունիսի 3-ի որոշումը, որով Հայաստանին հանձնարարվում էր հայտարարություն անել այն մասին, որ Արցախը պատկանում էր Խորհրդային Հայաստանին։
Այդ ժամանակ Զանգեզուրի գոյամարտը Խորհրդային Անդրկովկասում «հակահեղափոխական» պայքարի վերջին օջախն էր, որի մարումը կարևոր նշանակություն ուներ Խորհրդային Ռուսաստանի համար՝ Անդրկովկասի վրա իր ազդեցությունը ամրապնդելու տեսակետից։
Հաշտության խաղաղ միջոցներ գտնելու հետ մեկտեղ խորհրդային ուժերը պատրաստվում էին վճռական մարտական գործողությունների։ Այդ ուժերը (Կովկասյան առանձին բանակը արևելքից՝ Ադրբեջանից, և կարմիր բանակի Երևանյան խմբավորումը արևմուտքից) 1921 թվականի հունիս-հուլիսին զարգացրին ռազմական գործողությունները Զանգեզուրի պաշտպանների դեմ։ Հուլիսի կեսերին Գարեգին Նժդեհը փոքրաթիվ մասնակիցներով թողեց Սյունիքի և Հայաստանի սահմանները, հայտարարելով, որ եթե Սյունիքը չմնա Հայաստանին, ինքը կվերադառնա պայքարը շարունակելու համար։
Հայերի համար, Զանգեզուրի գոյամարտը ազգային-ազատագրական պայքարի դրսևորում էր, որը մղվում էր երկրամասը Ադրբեջանի մաս կազմելու վտանգից պաշտպանելու համար։
Վարչական բաժանում
Լեռնահայաստանը բաժանված էր 6 շրջանների ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի պատմություն Կատեգորիա:Հայ ազատագրական շարժում Կատեգորիա:Հայկական հանրապետություններ Կատեգորիա:Նախիջևանի պատմություն Կատեգորիա:1918 կազմալուծված պետություններ և տարածքներ
Լու Հուն
Լու Հուն, (陸渾), նաև հայտնի որպես Լու Հուն Ճիռոնգ (之戎) և Բեն Հուն Ռոնգ (賁渾戎), հին չինական ցեղ, Յուն Չժի Ռոնգ (允之戎) ազգանվան ճյուղ։ Գարնանային և աշնանային ժամանակաշրջանում Լու Հունն ի սկզբանե ակտիվ էր Ցին նահանգում։ Հետագայում այն տեղափոխվեց Հենան (河南) շրջան։ Հեգեմոնիայի համար Ծին-Չու (晉楚) պայքարի ընթացքում այն վերացավ Ծին պետության կողմից, իսկ ցեղի անդամները ցրվեցին Չու (楚) նահանգում և Հենանում (河南), իսկ հետո անհետացան։
Պատմություն
Յուն (允) ազգանունից ծագած Լու Հուն ցեղը բնակություն էր հաստատել Լու Հունում, այստեղից էլ նրա անվանումը։ Գործունեությունը ծավալվել է Ցինի և Ծինի հյուսիս-արևմտյան տարածքում ։
Ք.ա. 672 թվականին Ծինի դուքս Սիանն ամուսնացավ Սյաո Ռոնգծիի (小戎子) հետ, ծնվեց Ծինի ապագա դուքս Հուն (惠) : Սյաո Ռոնգծիի ազգանունը Յուն է, Ցինի դուքս Հուի մայրը կարող է լինել Լու Հունից։ Ծինի դուքս Հուն մի անգամ դուրս եկավ Ցին նահանգից Լի Ծիի ապստամբության պատճառով, Չինաստան վերադառնալուց և գահ բարձրանալուց հետո սկսեց Լուհուն ցեղին տեղափոխել Ծին նահանգ ։
Ք.ա. 638 թվականին Ցինն ու Ծինը նրանց տեղափոխեցին Յիչուան (伊川), Հենան ։ Չժոուի թագավոր Սյանգի օրոք ապստամբություն տեղի ունեցավ արքայազնի դեմ, որին մասնակցեց նաև Լու Հուն ցեղը  ։
Ք.ա. 606 թվականին Չուի թագավոր Չժուանգը (莊) հարձակվեց Լո Հհունի վրա և հասավ Լուոյանգ (洛陽)։ Չժոուի թագավոր Դինգը (定) ուղարկեց Վանգ Սունմանին (王孫滿)` ցավակցություն հայտնելու, իսկ Չուի թագավոր Չժուանգը հարցրեց Ծյուդինգի (九鼎 )կարևորությունը ։
Ք.ա. 587 թվականին Ծինը առաջնորդեց Լու Հունին և մյուսներին` ներխուժելու Սոնգ ։ Ք.ա. 534 թվականին Ծինը առաջնորդեց Յին Ռոնգին՝ հարձակվելու Չժոուի վրա ։
Չժոուի թագավոր Ծինգը ուղարկեց Չժան Հուանբոյին (詹桓伯), որպեսզի հանդիմանի Ծինի դուքս Պինգին (平) և նշի, որ Յին Ռոնգը կենտրոնական հարթավայրեր է ներմուծվել Ծինի դուքս Հուի կողմից ։ Դու Յուն (杜預) կարծում է, որ Յին Ռոնգը Լու Հունն է ։ Ծինի և Չուի հեգեմոնիայի համար մղվող պայքարի ժամանակ Ծին նահանգը կասկածում էր, որ Լու Հունը համաձայնության է եկել Չու նահանգի հետ։ Մ.թ.ա. 525 թվականի օգոստոսին Ծին նահանգի Սյուն Վուն առաջնորդեց իր բանակը` ոչնչացնելու Լու Հունին, նրա միապետը փախավ Չու նահանգ, իսկ նրա ցեղը փախավ Գանլու (甘鹿) (այժմ՝ Սոնգ շրջան, Հենան) ։ Դրանից հետո անհետացել են Լու Հունի մասին գրառումները։ Այն վայրերի անունները, ինչպիսիք են Լու Հուն շրջանը և Հենանում գտնվող Լու Հուն լեռը, առաջացել են այս ցեղից, որը հանդիսանում է Լու (陸 )ազգանվան աղբյուրներից մեկը ։
Գործունեության վայր
Գարնանային և աշնանային ժամանակաշրջանում Լու Հունրոնն ի սկզբանե ապրել է Լու Հունում, այստեղից էլ ստացել է անվանումը։ Այն գտնվում է Ցին և Ծին դինաստիաների հյուսիս-արևմուտքում ։ Հորդանան Հեթաո (河套) շրջանում։ Գու Ծիեն (顧頡剛) ուսումնասիրել է այն Վեյ գետի հարավում՝ Չժոննան (終南) լեռան տարածքում։ Ծինի դուքս Հուն նրանց բերել է Ծին նահանգ։ Ք.ա. 638 թվականին Ցին և Ծին նահանգները Լուհուն ցեղը տեղափոխեցին Յիչուան, Հենան, որը հետագայում վերանվանվեց Լուհուն ։
Ծինի պարտվելուց հետո նրա միապետը փախավ Չու (楚), իսկ մնացածը փախան Գանլու (甘鹿)։ Գու Ցույուի (顧祖禹 «Ֆանգյուի րոպեներ»-ում (方輿紀要) կարծում էին, որ Գանլուն գտնվում է Հենան նահանգի ներկայիս Յիյան շրջանի հարավ-արևելքում։ Ըստ «Շու Ծին Չժուի», Գանշույը գալիս է Լուտի լեռից, հին Լուհուն քաղաքի մոտ, ներկայիս Հենանի Սոնգ շրջանի հյուսիս-արևմուտքում։ Հետևաբար Գանլուն (甘鹿) պետք է վկայակոչի Սոնգ շրջանի շրջան, այսօրվա Յիյան, Հենան ։
Հան դինաստիայի վաղ տարիներին Լու Ցզյա (陸賈), Թանգ Սին (唐司) Սիմա Չժենը մեջբերում էին «Չենլիուի մաքսային կենսագրությունը» և կարծում էր, որ իր նախահայրը կարող է լինել Լու Հունի թագավորը ։
Բնակչություն
Յի Լուո Չժի Ռոնգ և Լու Հուն
Մարխալիսա
Մարխալիսա (Marjaliza) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տոլեդո պրովինցիայի Կաստիլիա Լա Մանչա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մոնտես դե Տոլեդո շրջանում։ Տարածքը կազմում է 66 կմ2, բնակչությունը` 314 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 39 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքի հովանավորն է հանդիսանում սուրբ Կիտերիան։
Լու Հուն
Բնակչություն
Այդ ժամանակ Յիշույում և Լուոշույում բնակվող ցեղերը միասին կոչվում էին Յիլուոչժիրոնգ (伊雒之戎)։ Ըստ պատմական տվյալների՝ Լու Հունը նույնպես նրանցից մեկն է։
Մարխալիսա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Լու Հուն
Բնակչություն
Յին Ռոնգ և Լու Հուն
Դու Յուն կարծում էր, որ Յին Ռոնգը Լու Հունի Ռոնգն է։ Ծին նահանգն այս տարածքն անվանել է Յինդի, ուստի այն գտնվում էր Հենան լեռան հյուսիսում և կոչվում էր Յինդի (陰地): Լու Հունին անվանել են Յինռոնգ, հավանաբար այն պատճառով, որ նա Յիչուան տեղափոխվելուց հետո ապրել է Յինդիում։ Բայց պատմական գրառումներում Յինռոնգը և Լու Հունը միասին են կոչված, ուստի նրանք կարող են տարբեր ցեղեր լինել։ Չեն Պանը (陳槃) կարծում է, որ Լու Հունռոնգի և Յինռոնգի նախնիները նույնն են, բայց նրանք տարբեր անուններ ունեն՝ տարբեր բնակության վայրերի պատճառով ։
Դու Յուն (杜預) կարծում է, որ Ծիուճոուի Ռոնգը Լու Հուն Ռոնգն է, որը Յին Ռոնգն է։ Գիտնականներ Չեն Պանը (陳槃) և Յու Տայշանը (余太山) կարծում էին, որ Լու Հունի կործանումից հետո ցեղի մի մասը ներառվել է Ծիուճոուի Ռոնգի մեջ, ուստի Ծիուճոուի Ռոնգը կոչվում է նաև Լու Հուն։ Չեն Սուանվեյը (陳炫瑋) կարծում է, որ Ծիուճոուի Ռոնգը Լու Հուն Ռոնգ, Յան Ռոնգ, Ջու Ռոնգ, Քուան Ռոնգ, Գաո Ռոնգ, Յիլուո Ռոնգ, Ցզյան Ռոնգ, Մաո Ռոնգ և Յին Ռոնգ է, ինը էթնիկ խմբերի հավաքական անվանումն է ։
Կլանների ծագման հետազոտություն
«Ուշ Հանի գրքում» (後漢書) Լու Հունը նշվում է որպես Արևմտյան Ցիանգներից մեկը ։
Վան Գուովեյը (王國維) կարծում էր, որ Լու Հունը հոներից էր և պատկանում էր Սյոննու (匈奴) ցեղին։ Ըստ Դու Յուի (杜預), Լու Հունը ծագել է Դունհուանգում (敦煌), ապա Լու Հունը կարող է լինել Յուեժիի (月氏) հետնորդը։ Համաձայն Արևելյան Հան դինաստիայի Սյուն Ծիի կողմից վկայակոչված «Հանի գրքի» (漢書) գրառումների, և՛ Սայչժոնգը, և՛ Լու Հունը Յուն ազգանունով Ռոնգի ժառանգներն են ։ Գիտնական Յան Սյանին (楊憲益), Ծաո Ցունգը (饒宗頤) և մյուսները պաշտպանում էին, որ Լու Հունրոնգը նավաստի էր։ Յու Տայշանը (余太山) կարծում էր, որ Ռոնգ Յունը Շաոհաոյի ժառանգն է։ Հետագայում այն շարժվեց դեպի արևմուտք և վերածվեց Սայչժոնգի, որը հիմնեց Յուեժի և Քուշան դինաստիաները։ Որովհետև և՛ սկյութների, և՛ թոչարների ծագումնաբանությունը նախահնդեվրոպականից է ։ Յու Տայշանը հետագայում ենթադրում է, որ ինչպես Ճիրոնգը՝ Յուն ազգանունով, այնպես էլ Դեղին կայսրից ստացված մյուս տոհմերը բոլորը կարող են ունենալ նախահնդեվրոպական ծագում ։
Չինաստանի Հանրապետության գիտնական Լյու Ցզին (劉節) հաստատել է, որ Յունի հնագույն կերպարները նման են Ցյանգի և Ցզյանի կերպարներին, ուստի Յուն ընտանիքի Ռոնգը Ցզյան ընտանիքի Ռոնգ է, որոնք բոլորը ծագել են Ցիան ժողովրդից։ Թեև Լու Հունն ունի երկու տարբեր ասույթներ, որոնք առաջացել են Ցզյան ազգանունից և Յուն ազգանունից, դրանք հակասական չեն ։ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության գիտնական Ռան Գուանգրոնգը (冉光榮 և մյուսները կարծում են, որ Յիլուոյի և Լու Հունի ռոնգները երկուսն էլ ռոնգներ են Ցզյան ազգանունով, և Ռոնգներ Յուն ազգանունով, որոնք երկուսն էլ ծագել են Ցյան ժողովրդից։ Հուանգ Լիեն (黃烈) և մյուսներն աջակցում են այս հայտարարությանը։
Գիտնական Հե Գուանգյուեն (何光岳) պնդում է, որ այնպիսի ցեղեր, ինչպիսին Լու Հունն է, առաջացել են Դոնգիից։ Գիտնական Լին Յունը (林澐) կարծում է, որ Սիրոնգ ժողովուրդը բաժանվել է Հուասիա (華夏) ժողովրդից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցեղեր Կատեգորիա:Չինաստանի բնակչություն
Միքայել Խանոյան
Միքայել Գաբրիելի Խանոյան (Микаэ́л Ханоя́н Габриэ́лович, ), Երևանի կոնյակի գործարանի գլխավոր տնօրենը 1972 թվականից մինչև կյանքի վերջ՝ 1984 թվականը։ Դրանից առաջ ղեկավարել է Հոկտեմբերյանի (այսօր՝ Արմավիր) կոնյակի գործարանը, որը կառուցվել է նրա գլխավորությամբ։
Գործունեություն
Խանոյանի օրոք ստեղծվել են «Անի» (1977), «Վասպուրական» (1980) կոնյակները, ներդրվել են նոր շշեր (0,75 լ) և նոր պիտակներ, կառուցվել է ցայսօր գործող համտեսի սրահը ։
1975 թվականին Խանոյանը ստորագրել է պայմանագիր ամերիկյան «ՊեպսիԿո» ընկերության հետ։ Նպատակը ԱՄՆ-ի շուկայում հայկական կոնյակի ներկայացումն էր, ինչպես նաև պեպսի կոլայի արտադրությունը ԽՍՀՄ տարածքում կազմակերպելու սարքավորումների ձեռքբերումը։ Հատուկ Ամերիկայի շուկայի համար ստեղծվեց «ԱՐԱՐԱՏ վեց աստղ» կոնյակը։
Հիշատակ
Միքայել Խանոյանի հիշատակին Երևանի կոնյակի գործարանի տարածքում տեղադրվել է կիսանդրի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կոնյակագործներ
(401) Օտիլիա
(401) Օտիլիա (Ottilia), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1895 թվականի մարտի 16-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։