cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Քիթ-կոկորդ-ականջաբանություն
Քիթ-կոկորդ-ականջաբանություն, լարինգոօտորինոլոգիա (ԼՕՐ), բժշկական կլինիկական դիսցիպլին, ուսումնասիրում է քթի, կոկորդի (ըմպան, շնչափող), ականջի և դրանց հարակից շրջանների հիվանդությունների առաջացման պատճառները, կանխարգելումն ու բուժումը։ Ընդհանուր քիթ-կոկորդ-ականջաբանությունից, որպես ինքնուրույն մասնագիտություններ, առանձնացվել են աուդիոլոգիան՝ ուսմունք լսողության մասին, ուսումնասիրում է խլության և թույլ լսողության պատճառները, կանխարգելումը, բուժումը, շտկումն ու փոխհատուցումը։ Ֆոնիատրիան զբաղվում է ձայնառաջացման ֆիզիոլոգիայի և ախտաբանության, ինչպես նաև ձայնի խանգարումների կանխարգելման ու բուժման հարցերով։ Օտիատրիան ուսումնասիրում է ականջի հիվանդությունները, դրանց կանխարգելումն ու բուժումը։ Քիթ-կոկորդ-ականջաբանությունը ընդհանուր վիրաբուժությունից առանձնացել և որպես ինքնուրույն դիսցիպլին ձևավորվել է 20-րդ դարի կեսին, չնայած քիթ-կոկորդ-ականջաբանության առանձին հարցեր մշակվել են դեռևս հին Հնդկաստանում, Հին Հունաստանում։ Միջնադարի հայ խոշորագույն բժիշկ Ամիրդովլաթ Ամասիացու աշխատություններում 15 գլուխ նվիրված է քիթ–կոկորդ–ականջի հիվանդություններին։ Քիթ-կոկորդ-ականջաբանության զարգացման համար կարևոր դեր է ունեցել ականջի բժիշկների Վիեննայի դպրոցը (հիմնադրել և ղեկավարել է Ա․ Պուիցերը)։ 19-րդ դարում լույս տեսան քիթ-կոկորդ-ականջաբանությանը վերաբերող առաջին աշխատությունները։ Ռուսաստանում ականջի, քթի և կոկորդի անատոմիայի և դրանց վնասվածքաբանության հարցերը մշակել են Պ․ Զագորսկին, Ե․ Մուխինը և Ն․ Պիրոգովը, իսկ քիթ-կոկորդ-ականջաբանության ձևավորմանը նպաստել են Դ․ Կոշլակովի, Ի․ Նասիլովի և այլոց աշխատանքները։ 1893 թվականին քիթ-կոկորդ-ականջաբանության դպրոցի հիմնադիր Ն․ Սիմանովսկին Պետերբուրգի ռազմաբժշկական ակադեմիային կից հիմնել է քիթ-կոկորդ-ականջաբանության ամբիոն և կլինիկա։ ԽՍՀՄ բժշկական բուհերում 1922 թվականից քիթ-կոկորդ-ականջաբանությունը դարձել է պարտադիր դասավանդման առարկա։ Ձևավորվեցին քիթ-կոկորդ-ականջաբանության խոշոր դպրոցներ (Լենինգրադում, Մոսկվայում, Կիևում և այլն)։ Ժամանակակից քիթ-կոկորդ-ականջաբանության խնդիրներն են քթի, կոկորդի և ականջի պրոֆեսիոնալ, ուռուցքային հիվանդությունների ուսումնասիրությունը, պայքարը ականջի հիվանդությունների բարդությունների (թույլ լսողություն, խլություն, խուլհամրություն) դեմ։ Կատարելագործվել են վիրաբուժական բազմաթիվ մեթոդներ։ Օտոսկլերոզի վիրահատական բուժման մեթոդի մշակման համար լենինյան մրցանակի են արժանացել (1964 թվականին) Ա․ Կոլոմիյչենկոն, Ն․ Պրեոբրաժենսկին, Կ․ Իփլովը, Ա․ Խեչինաշվիլին և Ֆ․ Նիկիտինան։ Քիթ-կոկորդ-ականջաբանության հարցերը լուսաբանվում են «Վեստնիկ օտորինոլարինգոլոգիի» («Вестник оториноларинго-логии», 1936 թվականից), «Ժուռնալ ուշնիխ, նոսովիխ ի գոռլովիխ բուեզնեյ» («Журнал ушных, носовых и горловых болезней», 1924 թվականից) և արտասահմանյան «Ակտա օտոլարինգոլոգիա» («Acta otolaryngolo-gica», Stockholm, 1918 թվականից), և այլ ամսագրերում։ Քիթ-կոկորդ-ականջաբանությունը Հայաստանում ձևավորվել է սովետական կարգերի հաստատումից հետո, երբ Հ․ Հարությունյանի նախաձեռնությամբ Երևանի բժշկական ինստիտուտում կազմակերպվեց քիթ-կոկորդ-ականջաբանության ամբիոն (1962 թվականից ամբիոնը ղեկավարում է Կ․ Շուքուրյանը)։ Հետագայում նման ամբիոն կազմակերպվեց նաև բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտում։ Գործում է նաև մանկական հիվանդությունների ամբիոնին կից քիթ-կոկորդ-ականջի հիվանդությունների մասնաճյուղ (վարիչ՝ Ի․ Ազիզյան)։
Կազմակերպվել է քիթ-կոկորդ-ականջաբանության գիտական ընկերություն։ Քիթ-կոկորդ-ականջաբանության զարգացմանը նպաստել են Վ․ Արծրունու, Ա․ Վիրաբովի, Ւ․ Մելիք-Փարսադանյանի, Ն․ Նաջարյանի, Հ․ Հովհաննիսյանի, Կ․ Շուքուրյանի, Զ․ Նարիմանովի, Ի․ Ազիզյանի, Մ․ Ավագյանի, Ա․ Գյուլխասյանի, Բ․ Դունայվիցերի, Գ, Բաբայանի, Ա․ Վարդանյանի և այլոց աշխատանքները։
Կատեգորիա:Հիվանդություններ ըստ օրգան համակարգերի
Mercedes-Benz EQS
Mercedes-Benz EQS (V297), գերմանական Mercedes-Benz ապրանքանիշի ժամանակակից լիֆբեք էլեկտրոմոբիլ, որն արտադրվում է 2021 թվականի մարտի 12-ից Սինդելֆինգենում ։
Պատմություն
Mercedes-Benz EQS կոնցեպտ մեքենան ներկայացվել է 2019 թվականին Mercedes-Benz Vision EQS անունով։ Առաջին արտադրական տարբերակը ներկայացվել է 2021 թվականի ապրիլի 15-ին ։ Դրա հիմքը Mercedes-Benz W223 ավտոմեքենան էր  ։
Հասանելի են նաև Mercedes-Benz EQS SUV քրոսովերները ։
Դուբովկա (գյուղ, Չեմերովեցի շրջան)
Դուբովկա (Дубівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դուբովկա գյուղում բնակվում էր 213 մարդ։
Վիկտորյա Գաբոր
Վիկտորյա Գաբոր (Wiktoria Gabor, ), լեհ երգչուհի։ Հայտնի է որպես Վիկի Գաբոր։ Վիկտորյան իր կարիերան սկսել է 2019 թվականին։ Մասնակցել է «Լեհաստանի ձայնը» մանկական երգի մրցույթին և հայտնվել եզրափակիչ փուլում։ Ճանաչվել է մանկական եվրատեսիլ 2019 երգի մրցույթի հաղթող, որտեղ ներկայացել է «Superhero» երգով։ Նա երկրորդ լեհ մասնակիցն է, որ հաղթել է մրցույթում։ Առաջին անգամ Լեհաստանը հաղթել է մրցույթում երկու անգամ անընդմեջ։
Կենսագրություն
Վիկտորյա Գաբորը ծնվել է Գերմանիայի Համբուրգ քաղաքում ։ Աղջկա ծնվելուց հետո ընտանիքը վերադառնում է Լեհաստան, իսկ ավելի ուշ՝ տեղափոխվում Միացյալ Թագավորություն։ Վիկտորյան 7 տարեկան էր, երբ ընտանիքը վերջնականապես տեղափոխվում է Կրակով ։ Գաբորն ունի մեծ քույր՝ Մելիսան։ Վերջինս երգահան է ։
2019–ներկա։ Լեհաստանի ձայնը մանկական երգի մրցույթ, մանկական եվրատեսիլ երգի մրցույթ
2018 թվականի վերջին Գաբորը մասնակցել է «Լեհաստանի ձայնը» մանկական երգի մրցույթի երկրորդ սեզոնի լսումներին։ Նա միացել է Tomson & Baron թիմին և ի վերջո հասնել մինչև եզրափակիչ փուլ։ Հենց այս ժամանակ էլ լույս է տեսել իր առաջին դեբյուտային սինգլը՝ «Time»-ը  ։
Լեհաստանի ձայնը երգի մրցույթից հետո Գաբորը մասնակցել է Լեհաստանում կայացող Sopot International Song Festival-ին և ներկայանում «Time» երգով ։ Դրանից հետո նա ընտրվել է մրցելու Szansa na sukces կոչվող մրցույթում, որն անցկացվել է «մանկական եվրատեսիլ 2019» մրցույթի լեհ ներկայացուցիչին ընտրելու նպատակով։ Զբաղեցնելով բարձր հորիզոնականներ՝ Գաբորը ճանաչվել է մրցույթի հաղթող իր Superhero երգով ։ 2019 թվականի նոյեմբերի 24-ին Լեհաստանի Գլիվիցե քաղաքում անցկացվել է մանկական ևրատեսիլ 2019 երգի մրցույթը։ Գաբորը ելույթ է ունեցել 11 համարի ներքո և ճանաչվել է հաղթող՝ զբաղեցնելով երկրորդ տեղը ժյուրիի քվեարկության համափայն և ամենաբարձրը՝ հեռուստադիտողների և երկրպագուների առցանց քվեարկությամբ։ Սա Լեհաստանի համար երկրորդ հաղթանակն էր մանկական եվրատեսիլ երգի մրցույթում, որով Լեհաստանը դարձավ երկու անգամ անընդմեջ հաղթանակ տանող առաջին երկիրը   ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեհ երգչուհիներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մանկական Եվրատեսիլի մասնակիցներ Կատեգորիա:Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթի հաղթողներ
Էվան Փիթերս
Սկզբնական տարիներ
Փիթերսը ծնվել է ԱՄՆ-ի Միսսուրի նահանգի Սենթ Լյուիս քաղաքում, Ջուլի և Ֆիլ Փիթերսների ընտանիքում Իր նախնական կրթությունը ստանում է Հռոմեական կաթոլիկ տարրական դպրոցում ։ Նա ունի եղբայր՝ Էնդրյու և քույր՝ Միշել 2001 թվականին Փիթերսների ընտանիքը տեղափոխվում է Գրանդ Բլանկ, Միչիգան, որտեղ նա հաճախում է մոդելավորման և դերասանական արվեստի դասընթացների խմբակներ ։ Նա սովորում է Գրանդ Բլանկ ավագ դպրոցում մինչև 15 տարեկանը, որից հետո իր մոր հետ տեղափոխվում է Լոս Անջելես, որպեսզի զարգացնի դերասանական վարպետությունը ։ նա ընդունվում է Բըրբանքի ավագ դպրոց որպես երկրորդ կուրսի աշակերտ, այնուհտեև անցնում է տնային դասավանդման ։
2004-2011․ վաղ կարիերա
Իր երկրորդ լսումների ժամանակ Փիթերսին ընտրում է պրոդյուսեր Փիչիոտինոն, Ադամ Շեփարդի դերի համար՝ «Փրկելով Ադամին» ֆիլմում, որի համար նա ստացավ «Լավագույն առաջընթաց» մրցանակը Phoenix Film Festival-ում։ Նա խաղում է շատ հեռուստատեսային գովազդներում, մի շարք ընկերությունների համար՝ Sony PlayStation, Progressive Insurance, Moviefone, Sour Patch Kids, Papa John's Pizza և Kellogg։ 2004 թվականին, նա հայտնվում է Metro-Goldwyn-Mayer-ի Sleepover ֆիլմում որպես Ռասել «Սպանչբոբ» Հեյս և հայտնվում է ABC-ի «Օրերը» հեռուստասերիալում։ 2004-2005 թվականներից նա խաղում է Սեթ Ուոսմերի դերը Disney Channel-ի «Ֆիլը ապագայից» հեռուստասերիալի առաջին եթերաշրջանում։ 2005-2006 թվականներին նա մարմնավորել է Ջե Վերոնի դերը ABC-ի «Ներխուժում» գիտաֆանտաստիկ-թրիլեր սերիալում։
Այնուհետև Փիթերս ունենում է երկրորդական դերեր «Ամերիկյան հարցագործություն» (2007), «Գիշերային այգիներ» (2008), «Երբեք մի հանձնվիր» (2008) և «Երբեք մի հանձնվիր 2» (2011)։ Նա նաև խաղում է թատրոնում, «Օլիվեր Թվիստի» պիեսի բեմադրմանը մամնավորելով Ֆագինին։
2011-այժմ․ Առաջընթաց «Ամերիկյան սարսափ պատմություն»-ով
Իր ամենահայտնի դերը, դա FX-ի «Ամերիկյան սարափ պատմության» առաջին եթերաշրջանում մարմնավորած դեռահաս խելագար-մարդասպանի՝ Թեյտ Լենգդոնի դերն է ։ Երկրորդ եթերաշրջանում, որը կոչվում է «Ամերիկյան սարսափ պատմություն․ Հոգեբուժարան» նա խաղում է Կիտ Ուոքերի դերը, մի մարդու ով սխալմամբ մեղադրվում է իր կնոջ սպանության մեջ։ Այս դերով նա առաջադրվում է Satellite մրցանակաբաշխության «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան կինոյում/սերիալում» ։ Երրորդ եթերաշրջանում, որտեղ նա մարմնավորում է Քայլ Սփենսերի դերը, ով սպանվել է և վերադարձվել է կյանք Ֆրանկենշտեյն հրեշի նման։ Հեռուստասերիալի չորրորդ եթերաշրջանում, որը կոչվում է «Ամերիկյան սարսափ պատմություն»․ Հրեշների կրկես», նա խաղում է Ջիմի Դարլինգի դերը, կրկեսի արտիստ՝ դեֆորմացված ձեռքերով ։
2014 թվականին, Փիթերսը նկարահանվում է «Մեծահասակների աշխարհ» կինոկատակերգությունում Էմմա Ռոբերթսի և Ջոն Քյուսաքի հետ ։ 2013 թվականի մայիսին ռեժիսոր Բրայան Սինգերը հայտարարում է, որ Փիթերսը կխաղա Իքս-մարդիկ։ Անցած ապագայի օրերը ֆիլմի Սնդիկ-մուտանտի դերը ։ Այդ նույն դերով նա կվերադառնա «Իքս Մարդիկ։ Ապոկալիպսիս» ։ 2015 թվականին նա խաղացել է «Լազարի Էֆեկտ» սարսափ ֆիլմում։
Անձնական կյանք
2012 թվականին «Մեծահասակների աշխարհ» ֆիլմում միասին նկարահանվելուց հետո, Փիթերսը և Էմմա Ռոբերթսը սկսում են հանդիպել ։ 2013 թվականի հուլիսին, երբ նրանք միասին մնում են Մոնրեալ, Կանադայի հյուրանոցներից մեկում, ինչ-որ մեկը լսելով բարձր բղավոցների ձայներ, ոստիկանություն է կանչում, ըստ ներկաների, նրանք սկսել են հարվածել միմյանց ։ Երբ գալիս է ոստիկանությունը, Ռոբերթսը ձերբակալվում է։ Փիթերսը չի ձերբակալվում, քանի որ Էմման չուներ ոչ մի տեսանելի վնասվածք ։ Փիթերսը հրաժարվում է մեղադրանք ներկայացնել, և Ռոբերթսը բաց է թողնվում մի քանի ժամ անց ։ Համատեղ հայտարարության մեջ, զույգն ասում է որ այդ ամենը «դժբախտ միջադեպ է և թյուրիմացություն», և որ նրանք «կհարթեն անցյալի սխալները» Փիթերսն ու Ռոբերթսը նշանվում են 2013 թվականի դեկտեմբերին ,։ սակայն 2015 թվականի հունիսին ասվեց, որ զույգը դադարել է իրենց հարաբերությունները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Դմիտրի Աբակումով
Դմիտրի Նիկոլաևիչ Աբակումով, ռուս ֆուտբոլիստ, «Օրենբուրգ» ակումբի դարպասապահ։
Ակումբային
Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել իր հայրենի Վորոնեժում, «Ֆակել» ակումբում։ 2007 թվականի ձմռանը տեղափոխվել է մոսկովյան ԲԿՄԱ, որի երիտասարդական թիմում խաղացել է երկու տարի։ 2009, 2010 և 2011-2012 մրցաշրջանները անցկացրել է չելնական ԿԱՄԱԶ ակումբում, որը հանդես էր գալիս առաջին դիվիզիոնում։ Նրա կազմում խաղացել է 35 պաշտոնական խաղ, որոնցում բաց է թողել 37 գոլ ։ 2012 թվականի հունիսի 28-ին Դմիտրին պաշտոնապես դարձավ «Մորդովիայի» խաղացողը, որի հետ կնքեց երկամյա պայմանագիր ։ Սեպտեմբերի 17-ին սամարյան «Կռիլյա Սովետովի» դեմ խաղում (2-3), նա դեբյուտեց ազգային առաջնությունում.
Միջազգային
2011 թվականի նոյեմբերին հրավիրվել է ՖՆԼ հավաքական՝ խաղալու իտալական Սերիա Բ-ի հավաքականի հետ (1-2) ։ 2012 թվականի օգոստոսի 1-ին Դմիտրին հրավիրվել է Ռուսաստանի երկրորդ հավաքական՝ խաղալու Բելգիայի պատանեկան հավաքականի դեմ ընկերական խաղում (4-0), բայց չմասնակցեց դրան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ԲԿՄԱ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վարպետներ Կատեգորիա:Արարատ-Արմենիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Մորդովիա Սարանսկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Պոդերնի
Պոդերնի (Подерни), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալմուտ Շուլտ
Ալմուտ Շուլտ (Almuth Schult, ), գերմանացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ, «Վոլֆսբուրգ» կանանց ֆուտբոլային ակումբի և Գերմանիայի կանանց ֆուտբոլի ազգային հավաքականի խաղացող, Եվրոպայի չեմպիոն (2013) ։
Ակումբային
Ալմուտ Շուլտը սկսել է ֆուտբոլ խաղալ հինգ տարեկանից «ՍԳ Գարտով» թիմում ։ 2007-2008 թվականներին հանդես է եկել «Համբուրգ» թիմում, բայց թիմի հիմնական կազմում ոչ մի խաղ չի անցկացրել։ 2008 թվականին տեղափոխվել է «Մագդեբուրգ», որտեղ անցկացրել է 44 խաղ։ 2011 թվականի ամռանը տեղափոխվել է Առաջին Բունդեսլիգայի «Բադ-Նոյենար» ակումբ ։ 2013 թվականի ապրիլի կեսերին Ալմուտ Շուլտը հայտարարեց, որ պայմանագիր է կնքել «Վոլսբուրգ» ԿՖԱ-ի հհետ մինչև 2014 թվականի վերջը ։
Հավաքականի կազմում
2008-2011 թվականներին Շուլտը հանդես է եկել Գերմանիայի երիտասարդական հավաքականում։ Այդ ընթացքում նա նվաճել է մինչև 20 տարեկանների աշխարհի չեմպիոնի կոչումը (2010) և դարձել մինչև 17 տարեկանների աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր (2008): Ազգային հավաքականի հիմնական կազմում առաջին խաղը անցկացրել է 2012 թվականի փետրվարի 15-ին Թուրքիայի դեմ ։ 2013 թվականի Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ մրցաշարում մնացել է պահեստայինների նստարանին՝ զիջելով ավելի փորձառու Նադին Անգերերին։ Ազգային հավաքականի կազմում նվաճել է Եվրոպայի չեմպիոնի, Օլիմպիական խաղերի չեմպիոնի (Ռիո-դե-Ժանեյրո, 2016) կոչումները և դարձել Ալգարվեի գավաթի հաղթող ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կին ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2019 ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի գավաթի խաղարկության մասնակիցներ Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Ճահուկ (գետ)
Ճահուկ, Ճաղրու գետ, Ջագրի, Ջահրի, Ջահրու, գետ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում և Ադրբեջանի Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Բաբեկի շրջանում։ Նախիջևան գետի աջ օժանդակն է։ Սկիզզբ է առնում Վայքի լեռների հարավային լանջերից և Նախիջևանի գետի մեջ թափվում Վերին Ուզունոբա գյուղի մոտ։ Երկարություն մոտ 42 կմ։ Ստորին հոսանքը կոչվում է Ջահրի։ Հնում ավելի հայտնի էր Ճահուկ գավառի անանով։ Վերին հոսանքն արագահոս է ու փրփրալից, ստորինք՝ դանդաղահոս։ Ամառվա կեսին ջուրը օգտագործվում է ոոոգման համար և մայր գետին գռերե չի հասնում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Նախիջևան գետի վտակներ Կատեգորիա:Բաբեկի շրջան
Երուսաղեմի ասիզներ
«Երուսաղեմի ասիզներ», Երուսաղեմի թագավորության օրենքների ժողովածու։
Բաղկացած է երկու մասից․ Վերին և Ստորին Ատյանի ասիզներ։ Մեզ է հասել XIII դ․ Կիպրոսում կազմված օրինակը՝ օրենսդիրներ Ֆիլիպ Նավարացու և Ժան դ’Իբելենի խմբագրությամբ։ «Երուսաղեմի ասիզները» փորձի հիման վրա նշված իրավական նորմեր են, այսինքն՝ դատավորների արձանագրած դեպքեր ու դեպքերի մշակումներ՝ պատճառաբանված փաստարկներով և վկայակոչումներով։ Դրանք կարգավորել են թագավորի և նրա վասալների փոխհարաբերությունները՝ կապված ավատի և դրա դիմաց կատարվող զինվորական ծառայության հետ։ «Երուսաղեմի ասիզներ»-ում ավելի շատ թագավորի պարտականություններն են նշված, քան իրավունքները։
«Երուսաղեմի ասիզները» օգտագործվել եև նաև Կիլիկիայի հայկական պետությունում՝ կարգավորելու համար ֆեոդալական հողատիրական հարաբերությունները։
Տես նաև
Կատեգորիա:Երուսաղեմի թագավորություն Կատեգորիա:Միջնադարյան իրավունք
Աիամաա
Աիամաա (Aiamaa), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Նիո շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 79 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Նիո շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Քրմեզի
Քրմեզի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սալոն դը Պրովանս
Սալոն դը Պրովանս (Salon-de-Provence), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում ։
Բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում է 43771 մարդ, բնակչության խտությունը` 622.63 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 70.3 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 620 կմ հարավ, Մարսել քաղաքից` 45 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 27822 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 19771-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 8051։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,1 %։ 19771 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 17086 անձ (9177 տղամարդ և 7909 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2685 անձ (1195 տղամարդ և 1490 կին)։ 8051 անաշխատունակներից 2495-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 2066-ը` թոշակառուներ, իսկ 3490-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վիշապագլուխ Ռուշի
Վիշապագլուխ Ռուշի , շրթնազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Վտանգման սպառնացող վիճակին մոտ գտնվող տեսակ է, որը Հայաստանում հանդիպում է հինգ ֆլորիստիկական շրջաններում։ Տեսակի գոյության համար ուղղակի սպառնալիքը բացակայում է։ Նրա բնակության շրջանի մակերեսը կարող է կրճատվել, քանի որ այն աճում է գյուղատնտեսական հանդակների համար ինտենսիվ յուրացվող տարածքներում։ Տեսակի տարածման հիմնական արեալը գտնվում է Հայաստանի սահմաններից դուրս, այդ պատճառով էլ սպառնալիքի կատեգորիան իջեցվել է։ Ընդգրկված չէ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիայի հավելվածներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Շրթնազգիներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Պրեգնին
Պրեգնին, հորմոնային պատրաստուկների խմբի սինթետիկ դեղամիջոց։
Օգտագործվում է հաբերում՝ ձվարանների ֆունկցիայի խանգարման դեպքում, ունի դեղին մարմնի բնական հորմոններին բնորոշ կենսաբանական և անականբուժիչ հատկություներ։
Կատեգորիա:Պատրաստուկներ Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ
Օբերբերգկիրխեն
Օբերբերգկիրխեն  (Oberbergkirchen), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Իզբիշչի (գյուղ, Գուս-Խրուստալնի շրջան)
Իզբիշչի (Изби́щи), գյուղ Ռուսաստանի, Վլադիմիրի մարզի Գուս-Խրուստալնի շրջանի կազմում։
Օբերբերգկիրխեն
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա երկրամասին։ Գտնվում է Իննեի Մյուլդորֆ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 2757 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով ։ Տարածքը 27,54 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝  09 1 83 132.։
Իզբիշչի (գյուղ, Գուս-Խրուստալնի շրջան)
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 15 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1790 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Գուս-Խրուստալնի շրջանի բնակավայրեր
Օբերբերգկիրխեն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Մեսրոպավան (գետ)
Մեսրոպավան, գետ Գողթն գավառում։ Սկզբնավորվում է Նավասար լեռան 2800-3100 մ բարձրության վրա գտնվող ձորակներից, Մեսրոպավանի արևելյան և արևմտյան կողմերից հոսող Ալանգեազ ու Զառնապետի գետակ վտակներից։ Գիրան գետի ձախակողմյան վտակներից է և ունի 12 կմ երկարություն։ Այն Բիստ գյուղից ներքև միախառնվում է Ողոհի գետակին, իսկ հետո՝ Գիրան գետին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ողոհի գետի վտակներ Կատեգորիա:Օրդուբադի շրջան
Թիֆլիսի հայ դրամա
Թիֆլիսի հայ դրաման ստեղծվել է 1921 թվականին։ Թատրոնի դերասանական և ռեժիսորական կազմը անընդհատ փոխվում էր, այդ իսկ պատճառով ներկայացումները զգալիորեն տարբերվում էին մեկը մյուսից, որն էլ խանգարում էր միասնական ոճի ներկայացումներ ստեղծելուն։ 1930-ական թվականներին թատրոնը գտնվում էր դժվար վիճակում, քանի որ թույլ ներկայացումները վանում էին հանդիսատեսին։ 1932-1933 թվականներին թատերաշրջանում վերականգնվում են Արշակ Բուրջալյանի բեմադրություններից մի քանիսը՝ «Դատավճիռ», «Արյունոտ անապատ», «Անմեղ մեղավորները»։ Նոր բեմադրություններ են պատրաստում նաև Ստեփան Քափանակյանը և Ալեքսանդր Աբարյանը, սակայն թատրոնի կյանքում ոչինչ չէր փոխվում։
Թերզլեր
Թերզլեր, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Դրագանովկա (գյուղ, Չեմերովեցի շրջան)
Դրագանովկա (Драганівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում։
Թերզլեր
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Թիֆլիսի հայ դրամա
1936 թվականի մարտի 29-ին «Շահնամե» ներկայացումով բացվում է Թիֆլիսի հայ դրամայի նոր շենքը Հավլաբար թաղամասում։ Նոր բեմադրությունները զգալիորեն բարձրացրեցին թատրոնի հեղինակությունը։ Այդ գործում մեծ էր Ալեքսանդր Աբարյանի դերը։ 1937-1940 թվականներին նա բեմադրում է մի շարք պիեսներ՝ «Քանդած օջախ», «Թոնդրակեցիներ», «Թշնամիներ»։ Բազմաթիվ հաջող բեմադրություններով հանդես եկավ նաև Ֆերդինանդ Բժիկյանը։ Թատրոն է հրավիրվում նաև Լևոն Քալանթարը ։
Դրագանովկա (գյուղ, Չեմերովեցի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Դրագանովկա գյուղում բնակվում էր 812 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2211 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 367,25 մարդ/կմ²։
Թերզլեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Թիֆլիսի հայ դրամա
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Թատրոններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թբիլիսիի թատրոններ Կատեգորիա:Վրաստանի հայկական թատրոններ
Դրագանովկա (գյուղ, Չեմերովեցի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ֆումարիլացետոացետատ հիդրոլազ
Ֆումարիլացետոացետատ հիդրոլազ, ֆերմենտ, որը մարդկանց մոտ կոդավորված է FAH գենով  ։ Ֆումարիլացետոացետատ հիդրոլազը կատալիզում է հետևյալ քիմիական ռեակցիան
Այս գենը կոդավորում է թիրոզինի կատաբոլիզմի վերջին ֆերմենտը։ FAH-ի պակասը կապված է լինում 1-ին տիպի ժառանգական թիրոզեմիայի հետ ։ FAH գենում մուտացիաները առաջացնում են տիպ I թիրոզեմիա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՖՀ 3.7.1
Ալուստոն (ամրոց)
Ալուստոն ամրոց (Крепость Алустон), բյուզանդական (ավելի ուշ՝ ջենովական) ամրոց Ղրիմում, ճարտարապետական հուշարձան, որն այժմ գտնվում է Ալուշտա քաղաքի կենտրոնում։ Ամրոցի ավերակները դարձել են քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկը։ Ռուսաստանի Դաշնությունում, որը վերահսկում է Ղրիմի վիճելի տարածքը, ամրոցը մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է, իսկ Ուկրաինայում՝ ազգային նշանակության մշակութային ժառանգության հուշարձան։
Պատմություն
Ալուստոն ամրոցը կառուցվել է 6-րդ դարում, Հուստինիանոս I-ի հրամանով։ Նրա մասին հիշատակում է Հուստինիանոսի ժամանակաշրջանի բյուզանդացի պատմաբան Պրոկոպիոս Կեսարացին «Կառուցումների մասին» հայտնի աշխատությունում։ Ինչպես վկայում է պատմաբանը, Ալուստոնում տեղակայված էր բյուզանդական կայսեր մոտ ծառայություն իրականացնող օստգոթ ֆեդերատների կայազորը։ Զինվորները վերահսկում էին ծովային նավերի ափամերձ նավարկությունը և հետևում էին շրջակայքի կարգուկանոնին։
Թեև բյուզանդական ժամանակահատվածում ամրոցը զբաղեցնում էր ընդամենը 0,25 հա, այն համարվում է Հյուսիսային Սևծովյան տարածաշրջանի բյուզանդական ամենահզոր ամրացված կառույցներից մեկը։ Ալուստոնի պատերի հաստությունը հասնում էր 2-3 մետրի, իսկ բարձրությունը՝ 9,5 մետրի։ Քարերի շարվածքն ուշադիր դիտելիս նրանում կարելի է նկատել դատարկություններ։ Դրանցում եղել են փայտե գերաններ, որոնք կատարել են ոչ միայն կապող գործառույթ, այլև ծառայել են որպես յուրատեսակ մեղմիչ երկրաշարժերի ժամանակ։
7-րդ դարի վերջին բյուզանդացիները լքել են Ալուստոնը։ Բյուզանդիայի համար այդ ծանր տարիները, որոնք լի էին տնտեսական և քաղաքական դժբախտություններով (ժանտախտի համաճարակ, պարսիկների և արաբների հետ երկարատև պատերազմ), հանգեցրին կայսրության մարդկային պաշարների կորստի։ Բացի այդ, 7-րդ դարի կեսին Արևելյան Ղրիմի մի մասն ընկավ Խազարական խաքանության իշխանության ներքո։ Սկսվեց Ալուստոնի պատմության մեջ նոր՝ «խազարական» փուլը։ 10-րդ դարի երկրորդ կեսին ամրոցի տարածքը կրկնապատկվել է և կազմել 0,5 հա։ Ալուստոնի բնակչությունը քրիստոնյա էր, ինչի մասին վկայում է միջնաբերդի տարածքում 8-րդ դարում կառուցված քրիստոնեական եկեղեցու առկայությունը։
10-րդ դարում, Խազարական խաքանության անկումից հետո, Ալուստոնն ավերվել է, հավանաբար, պեչենեգների կողմից։ Սկսվել է անկումը։ Սակայն 12-րդ դարից, թերակղզում իրավիճակի կայունացումից հետո, Ալուստոնն ապրել է նոր ծաղկում։ Բնակավայրի ընդհանուր տարածքը մեծացել է մինչև 3 հա, երկհարկանի տները ստեղծել են քաղաքային թաղամասերի սերտ ցանց։
1381-1382 թվականներին ջենովացիները Ղրիմի խանից գնեցին ծովափի Սուդակից Բալակլավա ընկած հատվածը, այդ թվում՝ Ալուստոնը (Լուստան)։ Ամրոցի պատմության մեջ սկսվեց նոր փուլ։ Ալուշտան դարձավ «Գոտիա կապիտանություն» առևտրավան, բնակչությունն աճեց մինչև 1-1,5 հազար մարդ։ 15-րդ դարի երկրորդ կեսին Ալուստոնի շուրջ կառուցվեց պաշտպանության նոր գիծ հյուսիսային և արևելյան թևերում գտնվող 3 աշտարակներով։
1475 թվականի հունիսին Ղրիմի իտալական կալվածքները հարձակման ենթարկվեցին թուրքական նավատորմի կողմից։ Ալուստոնը ևս ենթարկվեց հարձակման։ Հնագիտական ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ քաղաքը ոչնչացել է հրդեհից, որից հետո Ալուստոն ամրոցն այլևս չի վերականգնվել։
19-րդ դարի վերջին ամրոցը վերակառուցվել է բարերար Ն. Դ. Ստախեևի կողմից, քանի որ ստորին աշտարակը փլուզման վտանգի տակ էր։
2015 թվականի հոկտեմբերից «Ալուստոն» հնագիտական համալիրը Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալուշտայի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ Կատեգորիա:6-րդ դարի հիմնադրումներ
Լուսինե Կիրակոսյան
Լուսինե Պարույրի Կիրակոսյան (Լուսիկ Կիրակոսյան, ), հայ դերասանուհի, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2008)։
Կենսագրություն
Ծնվել է դեկտեմբերի 4-ին, Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի)։ Դպրոցում սովորելուն զուգահեռ աշխատել է Գյումրու դրամատիկական թատրոնում։ Լուսինե Կիրակոսյանի տաղանդը ի հայտ է եկել դեռ մանուկ հասակից, երբ 1-ին դասարանից սկսած բեմադրություններ է արել բակի երեխաների հետ։ 1969 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտը՝ Վարդան Աճեմյանի արվեստանոցը։ Նույն թվականից Հրաչյա Ղափլանյանի հրավերով աշխատել է Երևանի դրամատիկական թատրոնում՝ որպես դերասանուհի։
Խաղացած ներկայացումներից են՝ Երվանդ Օտյանի «Սեր և ծիծաղ» (Նվարդ), Ս. Ստրատիևի «Ավտոբուս» (Կին), Ժորա Հարությունյանի «Քո վերջին հանգրվանը» (Սիրարփի), Բ. Շոուի «Շոկոլադ ուտող զինվորը» (Լուկա), Գ. Արշակյանի «Այս աշխարհի փոքրերը» (Անահիտ), Մ. Մնացականյանի «Թաղի զավակը» (Սաթիկ), Պերճ Զեյթունցյանի «Կանգ առ երկրագունդ» (Սիրուշ), Ա. Մակայոնոկի «Հալածված առաքյալը» (Մայր), Խ. Միլիանի «Ցիանակալիում… կաթով կամ առանց կաթի» (Վեներանդա) և այլն։ Նկարահանվել է «Հեծյալը, որին սպասում էին» (1984), «Ավտոբուս» (1988), «Լաբիրինթ» (1994), «Մեր բակը 1» (1996) ֆիլմերում։ Հեռուստադիտողի հիշողության մեջ միշտ մնացել և մնում է Լուսինե Կիրակոսյանի մարմնավորած Ռոզ-ի կերպարը «Վերվարածները ընտանիքում» առաջին հայկական հեռուստասերիալից։ 2007 թվականին արժանացել է Հայաստանի վաստակավոր արտիստ ի կոչման, 2010 թվականին՝ ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակի՝ կնոջ երկրորդ պլանի լավագույն դերակատարման համար (Ցիանակալիում․․․ կաթով կամ առանց կաթի) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր արտիստներ
Պոդզ
Պոդզ (Подзь), գյուղ Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Կոյգորոդսկի շրջանի կազմում։
Յանիս Ակուրատերս
Յանիս Ակուրատերս (ռուսական տպագիր մամուլում հայտնի է որպես Ի. Ակուրատեր) (Jānis Akuraters, ), լատվիացի գրող, Լատվիայի ազգային թատրոնի ստեղծման կազմակերպիչներից։
Կենսագրություն
Յանիս Ակուրատերսը ծնվել է 1876 թվականի հունվարի 13-ին Դիգնայսկայա վոլոստի Եկաբպիլսկի ուեզդում, Յուրիս Ակուրատերի և Դարտա Ակուրատերի ընտանիքում։ Ավարտել է Բիրսկի տարրական և Եկապբիլսկի քաղաքային դպրոցները (1894)։ Սովորել է նաև Տուլայի մարզի մասնագիտացված անտառային ուսումնական հաստատությունում։
Տպագրվել է 1895 թվականից, երբ «Austrums» ամսագրում հայտնվել է նրա «Ձմեռ» բանաստեղծությունը։ Ուսուցչական քննություն հանձնելուց հետո (1889) աշխատել է դպրոցում։ Որոշ ժամանակ ապրել է Մոսկվայում, եղել է Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի ունկնդիր (1903)։
1905 թվականի առաջին ռուսական հեղափոխության ընթացքում Ակուրատերսի բանաստեղծություններն ու թարգմանությունները շատ տարածված էին։ Այդ շրջանում տարվել է ազգային գաղափարի խանդավառությամբ։
1905 թվականի հունվարյան իրադարձություններից հետո Ակուրատերսը ձերբակալվել է։ 1907 թվականին աքսորվել է Պսկովի մարզ, որտեղից փախել է Ֆինլանդիա, այնուհետև արտագաղթել է Շվեդիա, սակայն որոշ ժամանակ անց տեղափոխվել է Նորվեգիա։ Քրիստիանիայում ծանոթացել է Նորվեգիայի ազգային թատրոնի գործունեությանը և տարվել է Լատվիայում նմանատիպ թատրոնի ստեղծման գաղափարով, որը, ըստ նրա, ազգային մշակույթի հիմնախնդիրների շարքում հասարակության հետաքրքրության համար կատալիզատոր պետք է դառնար։
1908 թվականին վերադարձել է հայրենիք և բնակվել Լատվիայում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է լատվիական հետևակային զորքերից մեկում, մասնակցել Սուրբծննդյան օրերին մղվող մարտերին։
1918 թվականին եղել է ժամանակավոր Ազգային Խորհրդի անդամ (հետագայում՝ Լատվիայի ազգային խորհուրդ), մասնակցել է Ազգային թատրոնի ստեղծմանը։ 1919 թվականի նոյեմբերի 30-ին Ռիգայի Ազգային թատրոնի բացման արարողությանը հանդես է եկել բացման խոսքով։ Նոր թատրոնի բեմում հաջողությամբ ներկայացվել են Յանսիս Ակուրատերսի ստեղծագործությունները։ Եղել է Լիտվայի գեղարվեստի բաժնի ու լատվիական ռադիոֆոնի ղեկավարը, գրել է ժամանակակից լատվիական հասարակության քաղաքական և մշակութային կյանքի մասին լրագրողական աշխատանքները, գրել է առաջին լատվիական պատմական ֆիլմի՝ «Ժամանակի հողմապտույտ» (1921) սցենարը։ 1927 թվականին Ռիգայում տպագրվել է նրա աշխատանքների տասնմեկ հատորից բաղկացած հավաքածուն ։
Պարգևատրվել է Երեք աստղերի շքանշանով (1926), գլխավորել է PEN միջազգային կազմակերպության լատվիական գործունեությունը (1932-1937): Լատվիայի առաջին գրողներից է, որ 1937 թվականին արժանացել է Ազգային մրցանակի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատիշ գրողներ Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լատիշ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Լատիշ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Գուրգեն Ներսիսյան
Գուրգեն Գառնիկի Ներսիյան, հայ քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետության 2021-2023 թվականների գլխավոր դատախազ , 2023 թվականի փետրվարի 23-ին Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանը առաջարկել է ստանձնել Արցախի Հանրապետության Պետական նախարար պաշտոնը ։
Կենսագրություն
Գուրգեն Ներսիսյանը ծնվել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 14-ին, Ստեփանակերտ քաղաքում։ Ստեփանակերտի՝ Ավետիք Իսահակյանի անվան թիվ 10 դպրոցն ավարտել է 2002 թվականին, իսկ 2007 թվականին իրավագետի որակավորմամբ ավարտել է Արցախի պետական համալսարանի տնտեսաիրավաբանական ֆակուլտետը։ 2007 թվականից աշխատել է Արցախի Հանրապետության դատախազության համակարգում և նշանակվել Մարտակերտի շրջանի դատախազի օգնական-ստաժոր։ 2008-2009 թվականներին զբաղեցրել է Մարտակերտի շրջանի դատախազի օգնականի և նույն դատախազության դատախազի պաշտոնը։ 2009-2011 թվականներին աշխատել է Ստեփանակերտ քաղաքի դատախազության դատախազի պաշտոնում։ 2011-2015 թվականներին զբաղեցրել է գլխավոր դատախազության կոռուպցիոն, սեփականության և տնտեսական գործունեության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով բաժնի դատախազի, իսկ մինչև 2019 թվականը՝ ավագ դատախազի պաշտոնը։ 2019-2020 թվականներին. աշխատել է գլխավոր դատախազության ավագ դատախազի պաշտոնում։ 2020 թվականի հուլիս ամսից զբաղվել է իրավապաշտպան գործունեությամբ ։
2021 թվականի փետրվարի 11-ին Գուրգեն Ներսիսյանը Արցախի Հանրապետության Ազգային Ժողովի որոշմամբ ընտրվել Արցախի Հանրապետության գլխավոր դատախազի պաշտոնում։ 2023 թվականի փետրվարի 23-ին Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյան առաջարկել է ստանձնել Արցախի Հանրապետության Պետական նախարար պաշտոնը ։
Գուրգեն Ներսիսյանը 2014 թվականից զբաղվում է գիտամանկավարժական գործունեությամբ։ Հեղինակ է հինգ գիտական հոդվածի և մեկ տասնյակից ավելի հրապարակումների։
Վրթանես Չալըխյան
Վրթանես Չալըխյան, հայ լեզվաբան, Վիեննայի Մխիթարյան միաբանության անդամ ։
Կենսագրություն
Վրթանես Չալըխյանը ծնվել է 1803 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Կ․ Պոլսում։
1827 թվականին լույս է տեսել Չալըխյանի «Քերականութիւն հայկազեան լեզուի» դասագիրքը, 1829 թվականին՝ «Կրթութիւն գործնական հայկական գրոց բարբառոյ, ըստ իւրաքանչիւր կանոնաց նորոգ քերականութեան» աշխատությունը։ Չալըխյանի դասագրքերը տպագրվել են Վիեննայի Մխիթարյան տպարանում և ունեցել են մի քանի հրատարակություն ։
Արսեն Այտընյանը համալրել և ընդլայնել է Չալըխյանի «Քերականութիւնը...», որը հետագայում դարձել է դասական գրաբարի ուսումնասիրության լավագույն աղբյուր։
Վրթանես Չալըխյանը մահացել է 1834 թվականին Վիեննայում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Վիեննայի Մխիթարյան միաբանություն
Թերզյան
Թերզյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Աստերոիդների ցանկ (701-800)
Աստերոիդների ցանկ (601-700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (801-900)
(4753) Ֆիդիաս
(4753) Ֆիդիաս (Phidias), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,546099 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3704 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7218 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1483,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,2426 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,31° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1977 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ամազոններ
Ամազոններ թութակների ցեղ է։
Արտաքին տեսքը
Սրանք բավականին մեծ թութակներ են։ Մարմնի երկարությունը կազմում է 25-40 սմ։ Փետուրների գունավորումը կանաչ է, որոշների մոտ առկա են կարմիր բծեր մարմնի տարբեր մասերում։ Այս տեսակի առանձնահատկությունն է մեծ և հզոր կտուցը։ Թևերը միջին չափի են, մինչև պոչի ծայրը չեն հասնում։
Տարածվածություն
Բնակվում են Կենտրոնական Ամերիկայում, Հարավային Ամերիկայում և Անտլանտյան կղզիներում։
Կենսակերպը
Բնակեցնում են Ամազոնի ավազանի անտառները։
Պահպանությունը
Որոշ ենթատեսակներ ներառված են միջազգային Կարմիր գրքում։
Անազատության մեջ պահելու պայմանները
Անազատության մեջ, ինչպես մնացած մեծ թութակները շատ խստապահանջ են։ Ապրում են մոտ 70 տարի։ Որոշ տեսակներ ենթարկվում են վարժեցման և կարող են արտասանել մի քանի տասնյակ բառեր։
Դասակարգում
Ցեղը ներառում է 32 տեսակ, որոնցից երկուսը վերացած են ՝
Դասկարգման աղյուսակից կախված՝ ենթատեսակների թիվը տատանվում է 26-32 միջակայքում։
Ներկայումս ցեղի մեջ մտնում է նաև՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ընտանի կենդանիներ Կատեգորիա:Խոսող թռչուններ Կատեգորիա:Թռչունների ցեղեր Կատեգորիա:Ամազոններ
Էբոլա
Վիրուս Էբոլա կամ պարզապես Էբոլա , Ebolavirus ցեղի ընդհանուր անվանումն է, որը պատկանում է ֆիլովիրուսների ընտանիքին և բարձրագույն պրիմատների մոտ առաջացնում է Էբոլայի հեմոռագիկ տենդ հիվանդությունը։ Էբոլայի ձևաբանական հատկանիշները նման են մարբուրգյան վիրուսին, որը նույնպես պատկանում է ֆիլովիրուսների ընտանիքին և առաջացնում է նման հիվանդություն։ 1976 թվականին նկարագրվելուց ի վեր էբոլա վիրուսը պատճառ է դարձել մի քանի հայտնի խոշոր համաճարակների։ Վիրուսը առանձնացվել է Զաիրի Էբոլա գետի տարածքում որից էլ վիրուսը ստացել էր իր անվանումը։ Հիվանդության մահացության աստիճանը վիրուսի առկայության պատճառով չափազանց բարձր է, որոշ բռնկումների ժամանակ այն հասել է 90%-ի ։
Էթիոլոգիա
Ըստ իր մորֆոլոգիական հատկությունների վիրուսը շատ նման է մարբուրգյան վիրուսին (Marburgvirus), բայց տարբերվում է վերջինից հակագեննային (antigenically) հարաբերակցությամբ։ Այդ երկու վիրուսներն էլ պատկանում են ֆիլովիրուսների ընտանիքին (Filoviridae)։ Էբոլա վիրուսը բաժանված է հինգ տեսակի՝ Zaire ebolavirus, Sudan ebolavirus, Reston ebolavirus, Tai Forest ebolavirus և Bundibugyo ebolavirus։ Սակայն մարդը վարագվում է միայն այս 4 տեսակի վիրուսներից։ Reston ebolavirus –ի ախտահարման / վարակման ժամանակ, բնորոշ է առանց սիմպտոմների ախտանիշներ։ Ենթադրվում է, որ վիրուսի բնական ռեզերվուարները գտնվում են հասարակածային անտառներում։
Տեսակներ
Ebolavirus-ի դասը բաժանված է հինգ տեսակի ՝
Zaire ebolavirus
Zaire ebolavirus (EBOV) տեսակը առաջին անգամ արձանագրվել է Զաիրի էբոլա գետի տարածքում (այժմ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն), ինչի համար և ստացել է իր անունը։ Զաիրյան էբոլավիրուսը համարվում է դասի տիպիկ и вызвал наибольшее количество вспышек заболевания տեսակ, և առաջացրել է ամենամեծ թվով հիվանդության բռնկումներ։ Ունի մահացության ամենաբարձր տոկոսը, հասնելով 90%։ Մահացության միջին գործակիցը մոտ 83% է։ 1976 թվականի համաճարակի ընթացքում մահացությունը հասնում էր 88%, իսկ 1994 թվականին՝ 60, 1995 թվականին՝ 81%, 1996 թվականին՝ 73%, 2001-2002 թվականներին 80%, 2003 թվականին՝ 90% ։ Առաջին բռնկումը գրանցվել է օգոստոսի 26-ին, 1976 թվականին փոքրիկ Յամբուկու քաղաքում։ Առաջին հիվանդ էր դարձել 44 - ամյա դպրոցի ուսուցիչ։ Ախտանշանները նման են մալարիայի ախտանիշներին։ Ենթադրվում է, որ վիրուսի նախնական տարածմամը նպաստել էր կրկնակի օգտագործման ներարկման ասեղներ առանց մանրէազերծմանը։
Sudan ebolavirus
Sudan ebolavirus (SUDV) տեսակը արձանագրվել է Զաիրյան էբոլավիրուսի հետ գրեթե միաժամանակ։ Ենթադրվում է, որ առաջին բռնկումը տեղի է ունեցել գործարանի աշխատողների շրջանում, Սուդանի փոքր Նզարա քաղաքում։ Վիրուսակիրը չի հայտնաբերվել, չնայած այն հանգամանքին, որ բռնկումից անմիջապես հետո գիտնականները փորձարկել էին վիրուսի առկայությունը տարբեր կենդանիների և միջատների մոտ, որոնք ապրում էին այս քաղաքի հարևանությամբ։ Վերջին բռնկումը արձանագրվել է 2012 թվականի նոյեմբերին – 2013 թվականի հունվարին Ուգանդայում։ Միջին մահացությանը եղել է 54% 1976 թվականին։ 68% 1979 թվականին և 53% 2000 և 2001 թվականներին։ Օգոստոսին 2014 թվականին վիրուսի բռնկումը Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում խլել է 31 մարդու կյանք ։
Reston ebolavirus
Reston ebolavirus (RESTV) տեսակը դասակարգվում է, որպես Էբոլա վիրուսի տեսակ։ Ի տարբերություն մյուս Էբոլայի տեսակների, այս տեսակը ասիական ծագում ունի. իր ծննդավայրը և սկզբնակետը համարվում է Ֆիլիպիններ։ Վիրուսը հայտնաբերվել է հեմոռագիկ տենդի բռնկման ժամանակ կապիկների (SHFV) մոտ 1989 թվականին։ Հաստատվել է, որ վիրուսի աղբյուրն էին հանդիսացել Macaca fascicularis տեսակի կապիկները, որոնք տեղափոխված էին եղել Ֆիլիպիններից դեպի Ռեստոն, Վիրջինիա, ԱՄՆ-ի գիտահետազոտական լաբորատորիաներից մեկը։ Դրանից հետո բռնկումները արձանագրվում էին Ֆիլիպիններում, Իտալիայում և Միացյալ Նահանգներում ։ Ռեստոնյան էբոլավիրուսը չի համարվում պաթոգենիկ մարդու համար, բայց լուրջ վտանգավոր է կապիկների և խոզերի համար ։
Tai Forest ebolavirus
Tai Forest ebolavirus վիրուսը (TAFV, նախկինում Cоte d’Ivoire ebolavirus, CIEBOV) առաջին անգամ հայտնաբերվել էր շիմպանզեների մոտ Աֆրիկայում, Կոտ դ'Իվուարի, Թայ անտառում։ Նոյեմբեր 1, 1994 թվականին հայտնաբերել էր երկու շիմպանզեների անշունչ մարմինները։ Դիահերձման ժամանակ բացահայտել է արյան ներկայությունը որոշ օրգանների խոռոչների մեջ։ Շիմպանզեների հյուսվածքների փորձաքննությունը տվել նույն արդյունքներ, ինչը որ 1976 թվականին Զաիրի և Սուդանի էբոլա վիրուսով վարագված մարդկանց մոտ։ Ավելի ուշ, 1994 թվականին, հայտնաբերվել էր այլ շիմպանզեների մարմինները, որոնց մոտ հայտնաբերվել էր էբոլա վիրուսի նույն ենթատեսակը։ Գիտնականներից մեկը, ով իրականացնում էր մահացած կապիկների դիահերձումը, հիվանդացել էր էբոլայի տենդով։ Հիվանդության ախտանշանները ի հայտ էին եկել մի շաբաթ անց մահացած կապիկների դիահերձումից հետո։ Անմիջապես հետո, հիվանդը տեղափոխվել էր Շվեյցարիա բուժման նպատակով, վեց շաբաթ անց վարակումից հետո հիվանդը լիովին ապաքինվել էր ։
Bundibugyo ebolavirus
Նոյեմբեր 24, 2007 թվականին Ուգանդայի առողջություն նախարարությունը հայտարարել էր էբոլայի բռնկումը Բունդիբուգիոյում (Bundibugyo)։ Վիրուսի մեկուսացումից և նրա անալիզից հետո ԱՄՆ-ում, Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպությունը հաստատել էր նոր Էբոլա վիրուսի տեսակի առկայությանը - Bundibugyo ebolavirus (BDBV)։ Փետրվարի 20-ի 2008 թվականին, Ուգանդայի առողջապահության նախարարությունը պաշտոնապես հայտարարել էր Բունդիբուգիոյում համաճարակի ավարտի մասին։ Ընդհանուր առմամբ, եղել են 149 արձանագրված վարակման դեպքեր այս նոր Էբոլա տեսակից, 37ը՝ ճակատագրական։ Վերջին բռնկումը եղել էր 2012 թ. Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում, մահացությունը կազմել էր 36% ։
Ախտանշանները
Էբոլա տենդի ժամանակ բնորոշ է հանկարծակի մարմնի ջերմություն, արտահայտված ծանր թուլություն, մկանային ցավ, գլխացավ և կոկորդի ցավ։ Հաճախակի ուղեկցվում է փսխումով, փորլուծությամբ, ցանով,, երիկամների և լյարդի գործառույթների խախտմամբ, իսկ որոշ դեպքերում, ներքին և արտաքին արյունահոսությամբ ։ Լաբորատոր հետազոտությունները ցույց էին տվել արյան սպիտակ բջիջների և թրոմբոցիտների ցածր մակարդակը, իրենց հետ մեկտեղ ավելացրած էր լյարդի էնզիմների պարունակությունը։
Ինֆեկցիայի փոխանցումը
Էբոլա վիրուսը փոխանցվում է անմիջական շփման միջոցով վարակակիր անձի արյան, արտադրությունների, օրգանների և այլ մարմնի հեղուկների հետ։ Հուղարկավորության ժամանակ, որտեղ սգավորները ունենում են անմիջական շփում հանգուցյալի մարմնին, կարող են խաղալ էական դեր էբոլա վիրուսի փոխանցման մեջ։ Կարևոր դեր են խաղում վարակի տարածման մեջ կրծողները, հենց նրանց պոպուլյացիաներում է շրջանառվում վիրուսը, միայն երբեմն է փոխանցվում մարդուն զոոնոզի արդյունքում։ Վիրուսի բարձր մահացությունը թույլ չի տալիս վարակին ստանալ համաճարակի հատկանիշներ։ Կոտ դ 'Իվուարում, Կոնգոյի Հանրապետություն և Գաբոնում փաստագրված էին մարդկանց Էբոլա վիրուսով վարակման դեպքեր։ Վարակը փոխանցվել էր մարդուն վարակված շիմպանզեների, գորիլաների և անտառային այծքաղների հետ, թե կենդանի, թե սատկած, շփման արդյունքում։ Ստացվել է նաև զեկույցներ Restonskogo ebolavirusa փոխանցման վերաբերյալ մարդուն Macaca fascicularis (макака-крабоед) տեսակի կապիկների միջոցով։ Առողջապահության ոլորտի աշխատակիցները հաճախ են վարակվում էբոլա վիրուսով հիվանդների հետ շփման ընթացքում, առանց համապատասխան միջոցներ կիրառելով վիրուսի փոխանցման դեմ և համապատասխան խնամքի բացակայությամբ։
Ինկուբացիոն շրջանը տևում է 2 - ից մինչև 21 օր։
Թերապիա և պատվաստանյութեր
Ծանր դեպքերում պահանջում է ինտենսիվ խնամք, քանի որ հիվանդները հաճախ տառապում են ջրազրկումից և կարիք են ունենում ներերակային ներարկումների կամ պերորալ ռեհիդրատացիայի, էլեկտրոլիտներ պարունակող լուծույթների օգնությամբ։
Էբոլա հեմոռագիկ տենդի հատուկ բուժումը կամ նրա դեմ վակցինա դեռևս գոյություն չունի։ Ոչ մի մեծ դեղագործական ընկերություն չի կատարել ներդրվումներ Էբոլա վիրուսի դեմ պատբաստանյութ ստեղծելու համար, քանի որ նման պատվաստանյութը պոտենցիալ ունի շատ սահմանափակ շուկա և չի խոստանում մեծ շահույթ ։ Պատվաստանյութը մշակող հետազոտությունները ֆինանսավորվում էին հիմնականում Միացյալ Նահանգների, Պաշտպանության նախարարության և Առողջապահության Ազգային ինստիտուտների կողմից։ Նրանք վախենում էին, որ վիրուսը կարող է օգտագործվել որպես կենսաբանական զենք։ Շնորհիվ նրանց ֆինանսավորմանը ստեղծվել էր պատվաստանյութի մի քանի նախատիպեր, որոնք հաջողությամբ փորձարկվել էին կենդանիների վրա։ Երկու ընկերությունները՝ Sarepta և Tekmira, արդեն սկսել էին փորձարկել պատվաստանյութի նախատիպերը մարդկանց վրա ։
2012, Ջին Օլինգեր (Gene Olinger)՝ ԱՄՆ-ի բանակի վարակիչ հիվանդությունների ինստիտուտի վարակագետը (USAMRIID), հաղորդել էր, որ եթե ֆինանսավորումը կատարվի նույն այս տեմպերով, ապա պատվաստանյութը կարող է ստեղծվել 5-7 տարվա ընթացքում։ Սակայն, 2012 թվականի օգոստոսին, ԱՄՆ-ի Պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել էր, որ դադարեցնում է հետագա պատվաստանյութի մշակման ֆինանսավորումը, «ֆինանսական դժվարությունների» պատճառով։ Վերջնական որոշումը այդ ուսումնասիրությունների ֆինանսավորումը երկարաձգելը կամ ամբողջական դադարեցնելը պետք է կատարվեր 2012 թ ։ Գիտնականները, որոնք ստեղծում էին պատվաստանյութը, հայտնել էին BBC-ին, որ եթե ձախողվի ԱՄՆ-ի Պաշտպանության նախարարության կողմից Էբոլա վիրուսի դեմ վակցինայի ստեղծման համար ֆինանսավորումը, ապա այն կարող է երբեք էլ չ ստեղծվել ։ Փորձագետները հայտարարում են, որ այս պահին Էբոլա հիվանդության տարածման իրավիճակը Աֆրիկայի մասերում աղետալի է։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Վիրուսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Էբոլա
Ցուկարշեն
Ցուկարշեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Զալեսիե (գյուղ, Չեմերովեցի շրջան)
Զալեսիե (Залісся), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զալեսիե գյուղում բնակվում էր 260 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,686 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 379,01 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1493 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էիամաա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Տյուռի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Նորս (գետ)
Նորս, գետ Շահապոնք գավառամասում, Նախիջևան գետը սնող ձախակողմյան գետակներից։ Սկզբնավորվում է Նորս գյուղից հյուսիս և արևելք գտնվող Զանգեզուրի լեռնաշղթայի փեշերից։ Ունի 10-12 կմ երկարություն և Բաբոնք գյուղից 1-1,5 կմ վերև միախառնվում է Նախիջևան գետին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ադրբեջանի գետեր Կատեգորիա:Նախիջևան գետի վտակներ Կատեգորիա:Շահբուզի շրջան
Լարային տիպով պարզ անտենաներ
Լարային տիպով պարզ անտենաներ
Որպես ամենահասարակ անտենա համարվում է կիսաալիքային վիբրատորը, որը սնվում է երկլարային գծով։ Վիբրատորին երկլարային գիծը միացնելու ժամանակ նրա վազող ալիքի գործակիցը համարվում է հավասար 0.15: Ավելի հարմար է համարվում կիսաալիքային վիբրատորը շունտային սնուցումով։ Այս սխեմայի հարմարավետությունը նաև նրանում է, որ վիբրատորի կետում տեղադրվում է լարման աղբյուր, և դա հնարավորություն է տալիս ամրացնել վիբրատորը հիմքում՝ առանց մեկուսիչի։
Մուտքի դիմադրության բարձրացման համար կիսաալիքային վիբրատորը կարող է դառնալ հանգուցային։ Հանգուցային վիբրատորի մուտքային դիմադրությունը կարող է հաշվարկվել, ելնելով հզորության բալանսից։
Հանգուցային վիբրատորը հարմար է նաև նրանով, որ հիմքին կարող է ամրացվել առանց մեկուսիչների, քանի որ նրա էլեմենտներից մեկի կենտրոնում տեղադրվում է լարման աղբյուր։ Հանգուցային վիբրատորը սովորաբար օգտագործվում է որպես հեռուստատեսային ընդունիչ անտենաների հաղորդիչ պարամետր։ Վերը դիտարկված վիբրատորները համարվում են ոչ դիապազոնային։ Այս վիբրատորներից ցանկացածի մուտքային դիմադրությունը կտրուկ փոխվում է ալիքի երկարության փոփոխման հետ, որի հետևանքով խախտվում են սնուցման գծի հետ վիբրատորի համաձայնեցումը և ֆիդերում վազող ալիքի գործակցի արժեքը ընկնում է։ Ամենալավ դիապազոնային հատկություններ ունի դիապազոնային շունտային վիբրատորը, որը առաջարկվել է Գ. Զ. Այզենբերգի կողմից։ Կիսաալիքային վիբրատորը ինչպես սովորական, այնպես էլ հանգուցայինը, կարող է սնվել ինչպես նաև ամուր կոաքսիալ կաբելով կամ կոշտ կոաքսիալ լարով։
Սիմետրիկ վիբրատոր
Սիմետրիկ վիբրատորի ուսումնասիրումը մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում, քանի որ՝ 1)վիբրատորը օգտագործվում է որպես ինքնուրույն անտենա, 2)այն մի շարք անտենաների բաղադրիչ տարր է։
Ամփոփում
Մենք դիտեցինք պարզ վիբրատորի մի շարք սնուցման սխեմաներ։ Գոյություն ունեն շատ այլ սնուցման սխեմաներ, սակայն վերը բերված սխեմաները լայնորեն օգտագործվողներն են։
Գրականություն
Կատեգորիա:Անտենաներ
Նախիջևան գետ
Գրականություն
Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Արաքս գետի վտակներ
Չեսանիտի
Չեսանիտ (Cessaniti) կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Վիբո Վալենտիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3360 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 215 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 17 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 89816։ Հեռախոսային կոդը՝ 0963։
Իզբրովե
Իզբրովե (Избровье), գյուղ Ռուսաստանի, Լենինգրադի մարզի Սլանցևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 16 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Սլանցևսկի շրջանի բնակավայրեր
Թեփելուղ (Տրապիզոնի գավառ)
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Քրիստիան Սամուել Վայս
Քրիստիան Սամուել Վայս (Christian Samuel Weiss, ), գերմանացի հանքաբան և բյուրեղագետ։
Կենսագրություն
Ուայսը սովորել է Լայպցիգում, Բեռլինում և Ֆրայբերգում։ 1803 թվականին Լայպցիգում պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիան և 1808 թվականին այնտեղ ստացել է ֆիզիկայի ամբիոնը։
1810 թվականին Ուայսը հրավիրվել է Բեռլինի համալսարան, որտեղ դարձել է հանքարդյունագիտության պրոֆեսոր։ Բնական ձևով զարգացրել է հանքագիտության մաթեմատիկայի ճյուղը և այն հիմք է դարձրել բյուրեղների կառուցման համար։ Բացի այդ, նա հայտնաբերել է բյուրեղաքիմիական համակարգերը։ Այս ուղղությամբ առաջին աշխատանքը տպագրվել է 1813 թվականին և կոչվել է «Über die natürlichen Abteilungen der Krystallisationssysteme»:
1853 թվականին պարգևատրվել է «Pour le Mérite գիտության և արվեստի համար» շքանշանով։