cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Իսաակ Ալբենիս
Կենսագրություն
Ծնվել է մայիսի 29-ին, Քամպրոդոնում (Կատալոնիա)։ Ալբենիսը նոր ժամանակի իսպանական կոմպոզիտորներից առաջինն էր, որն իր ստեղծագործության հիմքում դրեց իսպանական ժողովրդական երաժշտությունը։
Աշխատություններ
Գրել է օպերաներ, երաժշտական կատակերգություններ, սարսուելաներ (իսպանական օպերայի հինավուրց ժանր), «Կատալոնիա» ռապսոդիան, երգեր և ռոմանսներ։ Առավել նշանավոր են դաշնամուրային ստեղծագործությունները, այդ թվում՝ «Իսպանական սյուիտ» (1886), «Իսպանիա» (1890), «Իսպանական երկու պար», «Իբերիա» (1905 - 1909) ևն։ Ալբենիսի ստեղծագործության վրա որոշակի ազդեցություն է գործել իմպրեսիոնիզմը։ Մահացել է մայիսի 18-ին, Քամբո-լե-Բենում (Ֆրանսիա)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Իսպանացի դաշնակահարներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Իսպանացի դիրիժորներ
Աստերոիդների ցանկ (151301-151400)
Աստերոիդների ցանկ (151201-151300) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (151401-151500)
|}
Յոհանես Շտարկ
Յոհանես Շտարկ (Johannes Stark, ), գերմանացի ֆիզիկոս։
Հիտլերյան ռեժիմի տարիներին եղել է ակտիվ նացիստ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մյունխենի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Գերմանացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Լոֆա երկրամաս
Լոֆա երկրամաս (Lofa County) երկրամասի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր Լիբերիայի Հանրապետության հյուսիսում։ Ունի 9,982 կմ² տարածք և 270,114 բնակչություն (2008 թ.)։
Շրջանները
Երկրամասը ներառւմ է 6 շրջաններ։
Կատեգորիա:Լոֆա երկրամաս Կատեգորիա:Լիբերիայի երկրամասեր
Եղեռնի զոհերի հուշարձան (Բուենոս Այրես, Արգենտինա)
Եղեռնի զոհերի հուշարձան, հուշարձան Արգենտինայի մայրաքաղաք Բուենոս Այրեսում՝ հայկական գերեզմանատան տարածքում։
Պատմություն
Հուշարձանը կառուցվել է ի հիշատակ հայոց ցեղասպանության զոհերի։ Հուշարձանի կառուցումն սկսվել է 1980-ական թվականներին և ավարտվել է 1985 թվականին ։
Տվյալներ
Հուշարձանը մատուռանման կառույց է՝ կոնաձև գմբեթով, աստիճաններով։ Գտնվում է հայկական գերեզմանատան տարածքում (Buenos Aires, Consejo 1414 Argentina)։ Հուշարձանի վրա մակագրված է. «1915-1985 թթ. զոհերին»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգենտինայի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Տափ (Երզնկայի գավառ)
Տափ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում ։ Գտնվում էր Եփրատի ձախ վտակներից մեկի ձախ ափին, Երզնկա քաղաքից 14-15 կմ հարավ-արևմուտք ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ուոլթ Դիսնեյի լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմերի ցանկ
Walt Disney Animation Studios
Ստորև բերվում են այն մուլտֆիլմների ցուցակը, որոնք ստեղծել է Walt Disney Productionsը մինչև 1986 թվականը, կամ Walt Disney Animation Studiosը (որը նախկինում հայտնի էր որպես Walt Disney Feature Animation), 1986 թվականից հետո։
Գովազդային նպատակներով Ուոլթ Դիսնեյ ընկերությունն 1980 թվականի վերջում սկսեց համարակալել մուլտֆիլմները։ Այդ մեթոդի օգնությամբ նրան կարողանում էին հայտարարել, որ հաջորդ մուլտը դա «Դիսնեյի N-րդ անիմացիոն լիամետրաժ ֆիլմն է»։ Մինչ օրս համարակալման մեթոդը պահպանվում է։
Խաղարկային և փաստագրական ֆիլմեր
Ստորև թվարկված են Դիսնեյի խաղարկային և փաստագրական ֆիլմերը, որոնք իրենց մեջ ներառում են անիմացիա։
DisneyToon Studios
Սա DisneyToon Studiosի ֆիլմերի ամբողջական ցուցակն է։
Տիկնիկային ֆիլմեր
Հետևյալ ֆիլմերը ստեղծել են Հենրի Սելիկը և Թիմ Բարթոնը։
ImageMovers Digital
Հետևյալ ֆիլմերն ստեղծել է ImageMovers Digitalը՝ Դիսնեյին միանալուց հետո։ Սակայն Դիսնեյը այս ֆիլմերի համար սեփականության իրավունք չունի։
Դիսնեյի հրատարակած այլ անիմացիոն ֆիլմեր
Սա այն ֆիլմերի ցանկն է, որոնք տարածվել են միայն Դիսնեյի կողմից։
Այլ ֆիլմեր
Ցանկն ամբողջական չէ։
Վիշնյովոե (գյուղ, Կոնոտոպի շրջան)
Վիշնյովոե (Вишневе), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վիշնյովոե գյուղում բնակվում էր 119 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ի՞նչ ես կատաղել անմեղ արարքից...
«Ի՞նչ ես կատաղել անմեղ արարքից...», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1889 թվականին ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1889 թվականին։
Տ․ Փիրումյանը վկայել է, որ Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է՝ ի պաշտոնություն Գ․ Արծրունու, ընդդեմ նրա հակառակորդների, այս դեպքում՝ կոնսիստորականների ։
Թումանյանի ընտանեկան արխիվների պատառիկների մեջ պահպանվում է քառատողի ինքնագիրը։
Առաջին անգամ տպագրվել է Մոսկվայում՝ 1890 թվականին լույս տեսած բանաստեղծությունների ժողովածուի I հատորում (էջ 84)։ Այս նույն գրքից էլ արտատպվել է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
(3569) Կումոն
(3569) Կումոն (Kumon), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1938 թվականի փետրվարի 20-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,592077 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2766 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9075 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1524,3 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,236174 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,03° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1938 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դոլգենկովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Դոլգենկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Довгеньківська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումսկի շրջանում ։
Կարեն Շահգալդյան
Կարեն Շահգալդյան, հայ ջութակահար ։
Դոլգենկովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
2001 թվականի տվյալներով Դոլգենկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 850 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 58.12 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14.62 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Կարեն Շահգալդյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1976 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Մոսկվայում՝ երաժիշտների ընտանիքում ։ 5 տարեկանից զբաղվել է երաժշտությամբ և հանդես եկել տարբեր բեմերում։
Ավարտել է Մոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիան։ 1997 թվականին դարձել է «Դավիդ Օյստրախ», «Յուրի Յանկելևիչ», «Մստիսլավ Ռոստրոպովիչ» հիմնադրամների կրթաթոշակառու։ 1999 թվականին դարձել է Խաչատրյանի անվան եռյակի հիմնադիր-անդամ։ 2003 թվականին ավարտել է կոնսերվատորիայի ջութակի բաժնի ասպիրանտուրան։ Մասնակցել է Եհուդի Մենուհինի, Վլադիմիր Սպիվակովի, Ժիսլինի վարպետության դասերին։
Դոլգենկովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Կարեն Շահգալդյան
Կենսագրություն
1998-2002 թվականներին հանդես է եկել Սպիվակովի ղեկավարած «Մոսկվայի վիրտուոզներ» նվագախմբում։ 2003-2005 թվականներին ելույթներ է ունեցել տարբեր նվագախմբերի հետ Ստրադիվարիուսի ջութակով, որը նրան տրամադրել էր Ռուսաստանի մշակույթի նախարարությունը։ Համերգներով շրջագայել է ավելի քան 200 երկրում՝ ԱՄՆ-ում, Շվեդիայում, Հարավային Կորեայում, Հայաստանում, Ռուսաստանում և այլն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ջութակահարներ
Նիկոլո-Կամիշևատայա
Նիկոլո-Կամիշևատայա (Миколо-Комишувата), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1856 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նիկոլո-Կամիշևատայա գյուղում բնակվում էր 1 191 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3346 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 355,95 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1856 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆոյա շրջան
Ֆոյա, շրջան Լիբերիայի հարավում գտնվող Լոֆա երկրամասի հարավ-արրմուտքում։ Այն Լոֆայի 6 շրջաններից մեկն է։ Բնակչությամբ ամենամեծ շրջանն է Լոֆայում ՝ մոտ 90,000-100,000 մարդ։ Բնակչությունը հիմնականում խոսում է սովորական և լիբերիական անգլերենով։
9K720 Իսկանդեր
Իսկանդեր (Արևմուտքում հայտնի է որպես SS-26 Stone) Ռուսական արտադրության կարճ հեռահարության գերճշգրիտ բալիստիկ հրթիռային համակարգ։
Ընդհանուր բնութագիր
Իսկանդեր օպերատիվ մարտավարական հրթիռային համալիրը նախատեսված է հակառակորդի կենդանի ուժի, ամրաշինական կառույցների և տնտեսական ենթակառուցվածքների ոչնչացման համար։ Իսկանդեր հրթիռային համալիրները ունակ են խոցել նաև շարժվող թիրախներ։ Իսկանդեր համակարգն ունի համալիրի երեք մոդիֆիկացիա՝ Իսկանդեր-Մ, Իսկանդեր-Է և Իսկանդեր-Կ։ Իսկանդեր համալիրը ՕԿԱ (SS-23 Spider) համակարգի ավելի նորացված և հզորացված տարբերակն է, որը դուրս է եկել արտադրությունից և Ռուսաստանի զինված ուժերից։ Իսկանդերի ստեղծման ծրագիրը մեկնարկել է 1996 թվականին, սակայն արտադրության է դրվել 10 տարի անց՝ 2006 թվականին։
Մարտավարական տվյալներ
Իսկանդեր համակարգն ունի կարճ հեռահարության երկու բալիստիկ հրթիռներ (Բացառությամբ Իսկանդեր-Է մոդիֆիկացիայից)։ Իսկանդեր համակարգն ունի մի քանի տարբեր մարտագլխիկներ։ Այն կարող է նաև օգտագործել միջուկային մարտագլխիկներ (Միայն Իսկանդեր-Մ մոդիֆիկացիայում)։ Կրակի նվազագույն հեռավորությունը բոլոր մոդիֆիկացիաներում 50 կմ է, իսկ առավելագույն հեռավորությունը հասնում է մինչև 500 կմ-ի (կախված մոդիֆիկացիայից)։ Իսկանդեր համակարգերը հաղթահարում են հակաօդային պաշտպանության համակարգերը։ Հրթիռները կարող են արձակվել տեղակայվելուց մի քանի րոպեների ընթացքում։ Երկրորդ հրթիռը կարող է արձակվել առաջին հրթիռի արձակումից մեկ րոպե հետո։
Տեխնիկական տվյալներ
Իսկանդեր համակարգը տեղադրված է 20.5 տոննա կշռող 8x8 բարձր շարժունակությամբ MZKT-7930 բեռնատարի շասսի վրա։ Իսկանդերի երկարությունը կազմում է 12.7 մ, լայնությունը 3 մ, իսկ բարձրությունը մոտ 3.5 մ։ Իսկանդեր համակարգի հրթիռի երկարությունը կազմում է 7.2 մ իսկ մարտական քաշը շուրջ 450 կգ։ Իսկանդեր համակարգը սնուցվում է YaMZ-846 դիզելային շարժիչով զարգացնելով 500 ձիաուժ հզորություն։ Իսկանդեր համակարգերի առավելագույն արագությունը կազմում է 70 կմ/ժ։ Իսկանդեր համակարգերի վառելիքի պաշարը կազմում է 1000 կմ։
Իսկանդեր համակարգի կազմ
Իսկանդեր համակարգը բաղկացած է՝
Իսկանդեր-Մ
Իսկանդեր-Մ համակարգը նախատեսված է միայն Ռուսաստանի զինված ուժերի կարիքների համար և չի արտահանվում։ Մինչև 2018 թվականը Ռուսաստանի զինված ուժերը նախատեսում են իրենց բոլոր հրթիռային բրիգադներում Տոչկա և Տոչկա-Ու մարտավարական հրթիռային համալիրները փոխարինել Իսկանդեր-Մ օպերատիվ-մարտավարական հրթիռային համալիրներով։ Իսկանդեր-Մ համակարգն ունի մի քանի տեսակի մարտագլխիկներ` Օդային-ջերմային-վառելանյութային պայթուցիկներ, բեկորներով պայթուցիկներ և մագնիսակական հարվածային մարտագլխիկներ։ Իսկանդեր-Մ հրթիռային համակարգը կարող է նաև արձակել միջուկային մարտագլխիկներ։
Իսկանդեր-Է
Իսկանդեր-Է համակարգը նախատեսված է արտահանման համար և Ռուսաստանի Զինված Ուժերի կողմից չի շահագործվում։ Իսկանդեր-Է համակարգի կրակի առավելագույն հեռավորությունը կազմում է 280 կմ, ինչը չի գերազանցում հրթիռային տեխնոլոգիաների վերահսկման ռեժիմով սահմանված 300 կմ սահմանաչափը։ Իսկանդեր-Է համակարգերի հրթիռի շեղումը կազմում է 30-70 մետր։ 26 հատ Իսկադներ-Է համակարգեր արտահանվել են Սիրիա։
Հայաստանը 2016 թվականին Ռուսաստանի Դաշնությունից 4 «Իսկանդեր» օպերատիվ-տակտիկական հրթիռային համալիր է ներկրել։ Այս մասին ասվում է Ստոկհոլմի խաղաղության միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտի (SIPRI) զեկույցում ։ Անկախության 25-րդ տարեդարձին նվիրված զորահանդեսի ժամանակ, ի թիվս այլ նորությունների, առաջին անգամ ցուցադրվեցին նաև հայկական բանակի «Իսկանդեր-Է» օպերատիվ մարտավարական հրթիռային համակարգերը։ Իսկանդեր-Է ի վիճակի է հակաօդային պաշտպանությունը ճեղքելով` մինչև 300կմ հեռավորության վրա, մինչև մի քանի մետր ճշգրտության հարվածներ հասցնել։ Հակաօդային պաշտպանության ճեղքումն ապահովվում է հրթիռի թռիչքի բարձր տրաեկտորիայով (մինչև 50 կմ), թիրախին մոտենալուց ակտիվ ու անկանխատեսելի մանևրելով։ Իսկ բարձր ճշգրտությունն ապահովվում է դեպի թիրախն ինքնուղղորդվելու հատուկ համակարգերի միջոցով։ Ինչ վերաբերում է գործարքի արժեքին, ապա քիչ թե շատ վստահորեն կարելի է պնդել միայն, որ «Իսկանդերները» ձեռք են բերվել ռուսական 200 մլն. դոլար վարկից դուրս, քանի որ այդ միջոցներով ձեռք բերվելիք սպառազինության փետրվարին հրապարակված ցանկում «Իսկանդերի» մասին ոչինչ չկար ։
Իսկանդեր-Կ
Իսկադներ-Կ համակարգը գրեթե չի տարբերվում Իսկանդեր-Մ համակարգից։ Տարբերությունը միայն նրանում է որ Իսկանդեր-Կ համակարգերը նախատեսված են թևավոր հրթիռների համար։ Իսկանդեր-Կ համակարգի կրակի առավելագույն հեռավորությունը կազմում է 500 կմ, իսկ թևավոր հրթիռների առկայության դեպքում 2000 կմ։
Մարտական գործողություններ
Իսկանդեր-Մ հրթիռային համակարգը փորձարկվել է 2008 թվականին տեղի ունեցած ռուս-վրացական պատերազմի ժամանակ։ Ըստ Ռուսական պաշտոնական տեղեկատվության Իսկանդեր-Մ համակարգի մեկ հրթիռը ոչնչացրել է շուրջ 20 տանկ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հրթիռային տեխնիկա Կատեգորիա:Ռուսաստանի զինված ուժեր
Կրասնոդարի քաղաքային օկրուգ
Քաղաք Կրասնոդար (Муниципальное образование город Краснодар) կամ պարզապես Կրասնոդարի քաղաքային օկրուգ (Городской округ Краснодар), մունիցիպալ կազմավորում Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասում։ Վարչական կենտրոնը Կրասնոդար քաղաքն է։
Բնակավայրեր
Քաղաքայի օկրուգը ներառում է 30 բնակավայր՝ ընդգրկված 4 ներքաղաքային օկրուգներում․
Բնակչություն
2016 թվականի տվյալներով օկրուգում բնակվում է 943 827 մարդ ։ 2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով քաղաքային օկրուգում 832 532 բնակվողներից 808 811-ը նշել են իրենց ազգությունը ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի քաղաքային օկրուգներ
Գրեթե Վայթց
Գրեթե Վայթց (Grete Waitz, ծննդյան անունը՝ Անդերսեն, ), նորվեգացի մարաթոնի վազորդ և աշխարհի նախկին ռեկորդակիր։ 1979 թվականին Վայթցը պատմության մեջ առաջին կինն է դարձել, ով երկուսուկես ժամվա ընթացքում անցել է մարաթոնը։ 1978-1988 թթ. նվաճել է 9 նյույորքյան մարաթոն։ 1984 թվականի Լոս Անջելեսի օլիմպիական խաղերում արժանացել է արծաթե մեդալի և Հելսինկիի 1983 թվականի աշխարհի առաջնությունում՝ ոսկե մեդալի, 1983 և 1986 թվականներին՝ Լոնդոնի մարաթոնի հաղթող։ Վայթցը նաև Աշխարհի դահուկավազքի առաջնության հնգակի հաղթող է։
Կենսագրություն
Գրեթե Անդերսենը ծնվել է 1953 թվականին Օսլոյում ։ Վայթցը տաղանդավոր երիտասարդ վազորդ էր, բայց ծնողները լրջորեն չէին ընդունում նրա պոտենցիալ մասնագիտությունը։ Այնուամենայնիվ, Վայթցը մասնակցեց Մյունխենի 1972 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի 1500 մետր մրցավազքին, և մարզական կարիերան առաջ տանելու համար սովորեց ուսուցիչների քոլեջում։
Կարիերա
Պատանեկության տարիներին Վայթցը Նորվեգիայի ազգային պատանեկան 400 և 800 մետր վազքում նվաճել է պատանեկան կոչումներ։ 17 տարեկանում նա Եվրոպայի պատանեկան ռեկորդ է սահմանել 1500 մ համար 4:17 ժամանակով և 1974 թվականին և այս միջոցառման ժամանակ Եվրոպայի առաջնությունում նվաճել է բրոնզե մեդալ։ 1975 թվականին Վայթցը Օսլոյում նվաճել է 3000 մետր աշխարհի ռեկորդը՝ վազելով 8։ 46.6: Օսլոյում մեկ տարի անց նա իջեցրեց այդ ռեկորդը 8։ 45.4, այնուհետև 1977 թվականին նա տարածության համար արժանացել է ոսկե մեդալի Դյուսելդորֆում անցկացվող ԱՖՄՄ Աշխարհի գավաթի հանդիպման աթլետիկայի մրցաշարում` 8։ 43.50 լավագույն անձնական ցուցանիշով։ Երկու տարի անց Մոնրեալում արժանացել է արծաթե մեդալի, ինչպես նաև Օսլոյում՝ սահմանելով իր լավագույն անձնական ցուցանիշը՝ 8: 31.75: 1978 թվականին Պրահայում 1500 մետր վազքում սահմանել է իր կարիերայի 4։ 00.55 լավագույն ցուցանիշը, որը դեռևս համարվում է Նորվեգիայի ազգային ռեկորդ։ Նրա վերջին մրցավազքը 1982 թվականի հունիսին Օսլոյում 5000 մետր հաղթանակ էր, որի ժամանակ սահմանել է 15։ 08.80-ը՝ աշխարհի ռեկորդից հետ մնալով կես վայրկյան։
Մահ
Վայթցը մահացել է քաղցկեղից 2011 թվականի ապրիլի 9-ին ։ Նորվեգիայի կառավարությունը հայտարարել է, որ Վայթցը կհուղարկավորվի պետական միջոցներով՝ դառնալով Նորվեգիայի պատմության մեջ 6-րդ կինը, ով արժանացել է այդ պատվին ։ Սա համարժեք է պետական հուղարկավորությանը, թեև ընտանիքի հորդորով արարողությունը փակ է եղել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի մարզիկներ Կատեգորիա:Նորվեգացի վազորդներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Ամսաթվի փոփոխման գիծ
Ամսաթվի փոփոխման գիծ, բևեռից բևեռ ձգվող պայմանական գիծ Երկրի մակերևույթի վրա, որի տարբեր կողմերում տեղական ժամանակը տարբերվում է մեկ օրով (կամ համարյա մեկ օրով)։ Այսինքն՝ գծի տարբեր կողմերում ժամացույցները ցույց են տալիս օրվա համարյա նույն ժամը (հնարավոր է մեկից երեք ժամ տարբերություն ժամային գոտիների տեղաշարժի հետևանքով), սակայն գծի արևմտյան կողմում ամսաթիվը տեղաշարժված է մեկ օր առաջ՝ արևելյանի համեմատությամբ։ Դա կարելի է բացատրել հետևալ կերպ․ եթե ամսաթվի փոփոխման գծի վրա տվյալ պահին կեսգիշեր է, ապա նրա հակառակ կողմում՝ Գրինվիչի միջօրեականի վրա այդ պահին կեսօր է, դրա հետ մեկտեղ ամսաթվի փոփոխման գծից արևելք օրերը սկսվում են, իսկ նրանից դեպի արևմուտք այդ նույն օրերն արդեն ավարտվում են։
Առլեն Ավագյան
Առլեն Վաղինակի Ավագյան (Arlene Avakian, ), հայազգի պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (1985), պրոֆեսոր (1993)։
Կենսագրություն
Առլեն Ավագյանը ծնվել է 1939 թվականին։ 1961 թվականին ավարտել է Կոլումբիայի համալսարանի արվեստի պատմության բաժինը, 1975 թվականին՝ Մասսաչուսեթսի Ամհերսթի համալսարանի մագիստրատուրան։ 1993-2001 թվականներին դասավանդել է նույն համալսարանում, 2001 թվականից՝ կանանց սոցիալական հետազոտությունների բաժնի տնօրեն ։
Ամսաթվի փոփոխման գիծ
Ամսաթվի փոփոխման գիծը, բացի Անտարկտիդայից, այլ ցամամքային տարածքներով չի անցնում, չնայած կան դեպքեր, երբ այն ընկած է իրար մոտ գտնվող կղզիների միջև, օրինակ՝ Դիոմիդի կղզիների միջև, որոնք իրարից գտնվում են ընդամենը 4 կմ հեռավորության վրա։ Ամսաթվի փոփոխման գծի հյուսիսային մասն սկսվում է Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսից, արևելքից շրջանցում է Ռուսասատանի Դաշնության արևելյան տարածքները, Բերինգի նեղուցով մտնում է Խաղաղ օվկիանոս, ավելի հարավ անցնում է 180° միջօրեականի արևմտյան կողմը՝ իրենից արևելք թողնելով Ալեուտյան կղզիները, որից հետո նորից անցնում է 180 ° միջօրեականով։ Այնուհետև գիծն անցնում է Խաղաղ օվկիանոսով մինչև Անտարկտիդա՝ մեկ անգամ ևս մեծ շեղում կատարելով Օվկիանիայում՝ դեպի արևելք (Կիրիբաթի և ուրիշներ)։
Առլեն Ավագյան
Կենսագրություն
Աշխատությունները վերաբերում են կանանց հիմնահարցերին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամսաթվի փոփոխման գիծ
Այս տարածքի վերաբերյալ կարելի է նշել, որ Խաղաղ օվկիանոսով նավարկող նավը կարող է անտեսել մոտակա կղզիների տեղական ժամանակը (եթե այն չի մտնում նրանց նավահանգիստ) և ամսաթվի փոփոխություն կատարել 180 ° միջօրեականի վրա։
Ամսաթվի փոփոխման գիծը արևելքից արևմուտք հատելուց հետո պետք է օրացույցի թիվը մեկով ավելավնել, իսկ արևմուտքից արևելք անցնելու դեպքում, ընդհակառակը՝ մեկով պակասեցնել։Ամսաթվի փոփոխությունը պետք է իրականացվի միայն տեղական ժամանակի որևէ ձևի կիրառմամբ։ Այս փաստի չգիտակցումը հանգեցնում է «պարադոքսների»՝ երկիրը բևեռով շրջանցելու և Երկրի ուղեծրով շարժվելու դեպքում։
Գտնված օր
«Աշխարհի շուրջը 80 օրում» վեպում Ֆիլեաս Ֆոգը սկզբում մտածում էր, որ տանուլ է տվել գրավը՝ ժամանելով Լոնդոն ժամկետից մեկ օր ուշ, իսկ իրականում նրա պահուստում կար ևս մեկ օր, քանի որ նա հատել էր ամսաթվի փոփոխման գիծը Ասիայից դեպի Ամերիկա ճանապարհին։
Գծի տեղաշարժ
Այն բանից հետո, երբ 1867 թվականին Ռուսական կայսրությունը վաճառեց Ալյասկան ԱՄՆ֊ին, օրերն այստեղ տեղափոխվեցին մեկ օր առաջ՝ ԱՄՆ֊ի հետ համապատասխանեցնելու նպատակով (նախկինում դրանք համապատասխանում էին ռուսականին)։ Հենց այդ օրը մտցվեց ԱՄՆ֊ում գործող Գրիգորյան օրացույցը, և ժամանակը համապատասխանեցվեց ԱՄՆ֊ի արևմտյան ափերի ժամանակի հետ, արդյունքում ամսաթիվը տեղափոխվեց 11 օր առաջ (+12 օր տարբերությունը Հուլյան և Գրիգորյան օրացույցների միջև 19-րդ դարում, -1 օր՝ կապված ամսաթվի փոփոխման գծից արևելք տարածք մուտք գործելու հետ), և շաբաթը դարձավ ուրբաթ (ամսաթվի փոփոխման գծի տեղափոխման հետ կապված)  ։
1892 թվականին Սամոայի արքայի կողմից ընդունվեց որոշում ամսաթվի փոփոխման գծի նկատմամբ արևելք անցնելու վերաբերյալ, որի արդյունքում տեղի բնակիչները անընդմեջ երկու հուլիսի 4 անցկացրին։ Դա արվեց ԱՄՆ֊ի հետ ծովային առևտրի հարմարության պատճառով.
Գծի մեծ շեղում հասարակածային մասից արևելք կատարվեց 1995 թվականին, երբ Կիրիբատի Հանրապետության կառավարությունը որոշեց Լայն կղզիները առանձնացնել նոր ժամային գոտու մեջ (UTC +14)։ Արդյունքում Լայն կղզիներում նույն ժամային գոտին է, ինչ-որ Հավայիում, բայց մեկ օր առաջ, և այդ կղզիների բնակիչները աշխարհում առաջինն են դիմավորում նոր օրը։ Ամսաթվի փոփոխման գծի հիմնական պատճառը դարձավ այն, որ Կիրիբաթին բաժանված էր երկու ժամային գոտիների, որոնցում օրերի ժամերը հիմնականում չէին համընկնում, օրինակ՝ երկրի արևելյան մասում (UTC +14 ժամային գոտում) մայիսի 9֊ն էր, իսկ արևմտյան մասում (UTC +12)՝ արդեն մայիսի 10֊ը։ Դրա հետ մեկտեղ, Կիրիբաթիի կառավարությունը երկրի նախագահ Տեբուրորո Տիտոյի գլխավորությամբ մեծ հույսեր էր կապել որոշակի օգուտներ քաղել դրանից շատ աղքատ միկրոնեզիական երկրի համար։ Բայց դա մեծ դժգոհություն առաջացրեց Տոնգայի և նորզելանդական Չատեմ կղզիների կողմից, որոնք պնդում էին, որ նոր հազարամյակում առաջինը իրենք պետք է դիմավորեն արևածագը։
2011 թվականին Սամոայի իշխանությունները որոշում ընդունեցին որոշում՝ նորից անցնել ամսաթվի փոփոխման գծի արևմտյան կողմը։ Դրա պատճառը Սամոայի սերտ տնտեսական կապերն էին Ավստրալիայի, Նոր Զելանդիայի և Ասիա֊Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի այլ երկրների հետ, որոնց հետ համեմատած, ժամանակը տարբերվում էր համարյա մեկ օրով։ Անցման համար 2011 թվականի դեկտեմբերի 30֊ը բաց է թողնվել, և դեկտեմբերի 29֊ից հետո անմիջապես դարձել է դեկտեմբերի 31֊ը։ Նմանատիպ անցում կատարվել է նաև Նոր Զելանդիայից կախում ունեցող Տոկելաուում, քանի որ Տոկելաուի վարչական կառույցները տեղակայված են Սամոայի մայրաքաղաք Ապիայում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ժամային գոտիներ
Լուսիտանիա
Լուսիտանիա (Lusitânia, Lusitania) կամ Հիսպանիա Լուսիտանիե եղել է Հռոմեական պրովինցիա, որը ընդգրկում էր ներկայիս Պորտուգալիայի ամբողջ տարածքը և ներկայիս Իսպանիայի Էկստրեմադուրա ինքնավար համայնքը և Սալամանկա պրովինցիայի մի փոքր մասը։ Մայրաքաղաքը եղել է Էմերիթա Աուգուտան (ներկայիս Մերիդա) և սկզբում եղել է Հռոմեական Հանրապետության Իսպանիա Ուլտերիոր պրովինցիայի մեջ, որից հետո դարձել է առանձին պրովինցիա Հռոմեական կայսրության ժամանակ։ Հռոմեացիներն առաջին անգամ եկել են այս տարածք մ.թ.ա. 2-րդ դարի կեսերին ։ լուսիտանյան ցեղերի դեմ պատերազմը տեղի է ունեցել մ.թ.ա. 155-ից 139 թվականներին։ Պրովինցիան հիմնադրվել է մ.թ.ա. 27 թվականին ։
Անվան ծագում
Լուսիտանցիների (ում անունով հռոմեացիները կոչել են պրովինցիան) անվան ծագումը մնում է չբացահայտված։ Որոշ գիտնականներ անվանումը կապում են հռոմեական կիսաստված Լուսուսի հետ, մինչդեռ վաղ ժամանակակից գիտնականները համարում են, որ Լուս տերմինը գալիս է կետլական Լուգուս աստվածի անունից, իսկ *տան- վերջածանցը հնարավոր է նշանակի «ցեղ» ։ Մյուսները կարծում են, որ անվանումը եկել է Լուսիս տերիմինից, որն օգտագործել են հին ժողովուրները մ.թ.ա. 4-րդ դարում և տան վերջածանցից, որը կարող է նշանակել տարածաշրջան կամ ջրերի երկիր  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի պատմություն Կատեգորիա:Պորտուգալիայի պատմություն
Մաքսային ծառայության գեներալ-լեյտենանտ
Կոչումը պատկանում է բարձրագույն հատուկ կոչումների դասին և շնորհվում է ՀՀ Նախագահի կողմից։ ՀՀ մաքսային ծառայությունում այն բարձրագույնն է (բարձր է մաքսային ծառայության գեներալ-մայորի) հատուկ կոչումից։ Սահմանվել է ««Մաքսային ծառայության մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքով, որն ընդունվել է 2009 թվականին։ Մինչ այդ բարձրագույն էր համարվում մաքսային ծառայության գեներալ-մայորի կոչումը։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մաքսային մարմնի ղեկավարի գործառույթները 2014 թ. ապրիլի 26-ից 2016 թ. մարտի 1-ը վերապահված էին ՀՀ ֆինանսների նախարարին, ապա այդ ժամանակահատվածում հատուկ կոչումը փաստացի շնորհվել չէր կարող։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մաքսային ծառայության կոչումներ Կատեգորիա:ՀՀ գեներալներ Կատեգորիա:ՀՀ բարձրագույն դասի կոչումներ
Գորբաչի (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)
Գորբաչի (Горбачи), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Շահումյան (Լոռու մարզ)
Շահումյան, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Վանաձոր համայնքում ։
Աշխարհագրական դիրք
Գյուղը գտնվում է անմիջապես Վանաձոր քաղաքին կից, Վանաձոր-Դիլիջան մայրուղու 1-ին կիլոմետրի աջ և ձախ կողմում։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1700-1800 մ, հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 1 կմ հարավ-արևելք։ Վարչական տարածքում են գտնվում Մայմեխ (3080 մ) և Թեժ լեռ (3100 մ) սարերը։
Պատմություն
1933 թվականին կազմավորվել է հայկական գյուղ «Ղամբարանց թալա» («Ղամբարանց բացատ») կոչվող հանդամասում, իսկ ներկայիս գյուղի տարածքում` Վարդանլու («Վարդանանք») անվամբ։ 1936 թվականին երկու գյուղերը միաձուլվել են՝ դառնալով մեկ գյուղ, որն էլ կոչվել է Թիվ 6 սովխոզ։ Գյուղի բնակիչները հիմնականում զբաղվում են այգեգործությամբ և անասնապահությամբ ։
1936 թվականին այգեգործական բազայի վրա կառուցվել է պահածոների գործարան, և գյուղը վերանվանվել է Շահումյանի անվան սովխոզ գործարան։ Գործարանի շնորհիվ գյուղն իր հրաշալի, արևահամ, անուշահամ, որակյալ պտուղներով և գերազանց որակի պահածոներով մեծ ճանաչում է ձեռք բերել ինչպես մեր հանրապետությունում, այնպես էլ հանրապետության սահմաններից դուրս` նախկին ԽՍՀՄ-ում։ Գործարանը բազմիցս արժանացել է մեդալների։ Գյուղը երկրաշարժից տուժել է մասամբ։ Գյուղից վերև Մայմեխ սարն է իր սառնորակ աղբյուրներով` Տաք աղբյուրներ, Սպիտակ ջուր, Վառված գոմ, Սև ջուր, Հաճարկուտ/Ֆըստխլու/ սարամասերով, Անուշ, Անգլիյսկի ջուր աղբյուրներով և Տանձուտ, Չիչխան գետերով։ Վանաձոր-Դիլիջան տանող մայրուղու 2-րդ կիլոմետրի աջ մասում է գտնվում Թեժ լեռն հանգրվանը` «Ալիք» նշանավոր ճամբարով, որոնք ներկայումս չեն գործում ։
Գյուղի կենտրոնում է գտնվում Ստեփան Շահումյանի արձանը։ Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց (Շահումյանի անվան սովխոզին կից), ինչպես նաև «Զագարագեր» ամառանոցային նախկին այգեգործական թաղամաս, որտեղ իրենց ամառային հանգիստն են անցկացնում 100-200 վանաձորցիներ ։
Բնակչություն
Բնակիչների մեծ մասը կազմում են Բաքվից, Սումգայիթից, Շամքորից, Գանձակից, Մարտակերտից և Արծվաշենից բռնագաղթված հայերը։ Գյուղի բնակիչները հիմնականում զբաղվում են կարտոֆիլի, կաղմաբի և այլ բանջարաբոստանային կուլտուրաների արտադրությամբ ։ Անսասնապահությամբ զբաղվողները արտադրում են կաթ, միս, բուրդ, ձու, մեղր։ Շահումյանի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Կլիմա
Կլիման բարեխառն է, ձմեռը` մեղմ է, ամառը` զով, տեղումների քանակը առատ է մարտ-հուլիս ամիսներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի գյուղեր
Եվգենի Կուշնարյովի սպանություն
Ուկրաինացի քաղաքական և պետական գործիչ Եվգենի Կուշնարյովի սպանությունը տեղի է ունեցել 2007 թվականի հունվարի 16-ին, երբ նա Խարկովի մարզի Իզյումսկի շրջանի Կրասնայա Շախտյոր գյուղի մոտ որսի ժամանակ կրակոցից վիրավորվել էր։ Կուշնարյովը, գիտակցության չգալով, հունվարի 17-ին Իզյում քաղաքի քաղաքային հիվանդանոցում մահացել էր, որտեղ տեղափոխվել էր վիրավորվելուց հետո։
Տարբեր կարծիքների համաձայն, Եվգենի Կուշնարյովի սպանությունը մեծապես ազդել է Ուկրաինայում քաղաքական, հասարակական և տնտեսական իրադարձությունների, Ռեգիոնների կուսակցության և Խարկովի մարզի հետագա զարգացման վրա ։ Սպանությունից հետո հնչել են նրա մահվան տարբեր վարկածներ՝ դժբախտ պատահարից մինչև քաղաքական սպանություն ։
Եվգենի Կուշնարյովի սպանության գործը 2009 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Գերագույն դատարանի կողմից փակվել է ։
Պայքար կյանքի համար
Առողջապահության և սոցիալական հարցերի դեպարտամենտի տնօրեն Իգոր Շուրման հայտարարել էր, որ բժիշկների պայքարը Եվգենի Կուշնարյովի կյանքի համար պրոֆեսիոնալ և օպերատիվ աշխատանք էր ։
Կուշնարյովին վիրահատել են, որի արդյունքում հեռացվել է աղիների մի մասը և մեկ երիկամը։ Բժիշկների կոնսիլիումը Կուշնարյովի վնասվածքը մեկնաբանել է որպես կյանքի հետ անհամատեղելի։
Մահ
Հունվարի 17-ին Եվգենի Կուշնարյովը Իզյումի հիվանդանոցում այդպես էլ գիտակցության չգալով, մահացել է։ Կուշնարյովի մահվան մասին պաշտոնական հայտարարությունը հրապարակել է Ուկրաինայի գլխավոր բժիշկ-անեսթեզիոլոգ Ֆելիքս Գլումչերը։ Հայտարարության մեջ նշվում էր, որ Եվգենի Կուշնարյովը մահացել է Կիևի ժամանակով 13:45-ին՝ սրտի կանգի հետևանքով ։
Հետաքննություն
Սպանությունից անմիջապես հետո հետաքննություն է սկսվել, որի ընթացքը լայնորեն լուսաբանվել է լրատվամիջոցների կողմից։
2007 թվականի դեկտեմբերին Խարկովի մարզի դատախազությունը մեղադրանք էր ներկայացրել ժողովրդական պատգամավոր Դմիտրի Շենցևի օգնական Դմիտրի Զավալնին, որը որսի մասնակից էր, որտեղ մահացու վիրավորվել էր Եվգենի Կուշնարյովը, Ուկրաինայի Քրեական օրենսգրքի 119-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ «անզգուշորեն կատրված սպանություն»։ Քննության վարկածով՝ կարաբինից արձակված փամփուշտը դիպել Է Եվգենի Կուշնարյովին։ Բացի այդ, Զավալնիին մեղադրանք է առաջադրվել 263-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2009 թվականի մայիսի 15-ին Խարկովի մարզի Վերաքննիչ դատարանը բավարարել է Դմիտրի Զավալնիի համաներման միջնորդությունը։ Եվգենյա Կուշնարյովի սպանության գործը Գերագույն դատարանի կողմից փակվել էր 2009 թվականի սեպտեմբերի 9-ին ։
Եվգենյա Քուշնարևի ընտանիքը և հարազատները, ինչպես նաև նրանց փաստաբանը կարծում են, որ Դմիտրի Զավալնին չի կատարել այդ հանցագործությունը ։
Վասիլի Կիսելյովը, Նատալիա Վիտրենկոն և Վիկտոր Յանուկովիչը սպանությունը պատահակաություն չեն անվանել ։
Գնահատականներ «տաք հետքերով»
Եվգենի Կուշնարյովի սպանությունից անմիջապես հետո մի շարք քաղաքագետներ հայտարարել են, որ դա մեծ կորուստ է Ռեգիոնների կուսակցության համար ։ Վիկտոր Յանուկովիչը նաև հաստատել է, որ Կուշնարյովին ոչ ոք չի կարող փոխարինել ։
Գրականության մեջ
2006 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից հետո Կուշնարյովը սկսել է աշխատել «Ընտրություններ և վիլլաներ» գրքի վրա։
2009 թվականին ուկրաինացի գրող Անդրեյ Կոկոտյուխան դետեկտիվ վեպ է գրել Եվգենի Կուշնարյովի սպանության մասին ։ Վեպում գրողը մոդելավորում է իրավիճակներ, որոնք կարող էին նախորդել քաղաքական գործչի մահվանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2007 Ուկրաինայում Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական սկանդալներ Կատեգորիա:Սպանություններ Ուկրաինայում
Հայաստանի զինված ուժեր
Հայաստանի զինված ուժեր, Հայաստանի անվտանգությունը, պաշտպանությունը և տարածքային ամբողջականությունը, նրա սահմանների անձեռնմխելիությունը պաշտպանող պետական ռազմական հաստատություն ։
Պատմություն
Հայաստանի զինված ուժերը կազմավորվել են բավականին բարդ ժամանակաշրջանում, երբ աշխարհաքաղաքական դաշտում Խորհրդային Միությունը ապրում էր իր գոյության վերջին ամիսները՝ փլուզման շրջանը, իսկ տարածաշրջանում սկսվել էր միջէթնիկական, տարածքային պատերազմ հայերի և ադրբեջանցիների միջև։
1990 թվականի սեպտեմբերին կազմավորվեց Երևանի հատուկ գունդը, իսկ Արարատում, Գորիսում, Վարդենիսում, Իջևանում, Մեղրիում ձևավորվեցին հինգ վաշտեր։ 1991 թվականին Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշմամբ ստեղծվեց Նախարարների խորհրդին առընթեր Պաշտպանության պետական կոմիտե։
Զինված ուժերի կառուցվածք
Հայաստանի զինված ուժերը կազմված են Հայաստանի պաշտպանության նախարարությունից, հինգ բանակային կորպուսներից ։ Պաշտպանության նախարարությունը իր հերթին կազմված է վարչական ապարատից, հետախուզության, հրթիռային զորքերի և հրետանու, ավիացիայի, Զորքերի ծառայության և զինվորական ծառայության անվտանգության ապահովման, հակաօդային պաշտպանության զորքերի, ռազմավարական պլանավորման, մարտական պատրաստության, թիկունքի, կապի և ավտոմատ կառավարման համակարգերի, ինժեներական զորքերի, սպառազինության, ռադիացիոն, քիմիական, կենսաբանական պաշտպանության, կազմազորահավաքային, օպերատիվ, անձնակազմի հետ տարվող աշխատանքների, ֆինանսական, կադրերի վարչություններից, ռադիոէլեկտրոնային պայքարի, ռազմական հաղորդակցությունների, ռազմատեղեկագրական, ութերորդ, ստանդարտացման և չափագիտական, ռազմանվագախմբային բաժիններից, Հայաստանի զինվորական կոմիսարիատից և այլ ստորաբաժանումներից, որոնք կատարում են խնդիրների առաջադրման և պլանավորման, դրանց իրականացման, վերահսկողության գործառույթներ ։
Միջազգային խաղաղապահ առաքելություններ
ՀԱՊԿ
Հայաստանի Հանրապետությունը, 1992 թվականի մայիսի 15-ին ստորագրելով Հավաքական անվտանգության մասին պայմանագիրը, դարձել է Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության անդամ։
Ռուսաստանի Դաշնություն
Հայաստանի զինված ուժերի միջազգային համագործակցության դաշտում մեծ տեղ ունի Ռուսաստանի հետ ռազմական համագործակցությունը։
ՆԱՏՕ
Հայաստանի զինված ուժերը որոշակի հարցերում մշտապես համագործակցում են Հյուսիսատլանտյան դաշինքի հետ։
2004 թվականին Հայաստանը մեկ դասակի կազմով հունական խաղաղապահ գումարտակի կազմում միացել է ՆԱՏՕ-ի խաղաղապահ առաքելությանը Կոսովոյում։ Հայ զինծառայողները ծառայության են անցել Կոսովոյի բազմազգ «Արևելք» բրիգադում, որը տեղակայված էր Կոսովոյի և Մակեդոնիայիսահմանային գոտում՝ Ֆերիզաչ քաղաքի մերձակայքում։
Իրաք
2005 թ․–ի հունվարին ՀՀ ԶՈՒ ստորաբաժանումը միացել է Իրաքում իրականացվող բազմազգ խաղաղապահ առաքելությանը՝ հիմնականում մասնակցելով ականազերծման, բեռնափոխադրումների և բժշկական ապահովման աշխատանքներին։ ՀՀ ԶՈՒ ստորաբաժանումը դուրս է բերվել Իրաքից 2009 թ․–ի հոկտեմբերին։
Աֆղանստան
Սկսած 2010 թ․-ի փետրվարից ՀՀ ԶՈՒ ստորաբաժանումը (մեկ դասակ) ընդգրկվել է Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության հրամանատարության տակ գտնվող ՄԱԱՈՒ (Աֆղանստանում միջազգային անվտանգության աջակցման ուժեր) (ISAF) հյուսիսային հրամանատարության կազմում և իրականացնում է Կունդուզ քաղաքի օդանավակայանի անվտանգության ապահովման խնդիրները։ Մինչև Աֆղանստան մեկնելը հայկական զորախումբը 4 շաբաթյա նախատեղակայման վարժանք է անցկացրել Գերմանիայում։ 2011 թ.-ին ավելացվել է Աֆղանստան գործուղված հայ խաղաղապահների թվակազմը՝ հասնելով 121-ի, որոնցից 40 պայմանագրային զինծառայողներ առաքելություն են իրականացնում Կունդուզ քաղաքում, իսկ 81-ը պաշտպանում են Մազարի-Շարիֆի օդանավակայանը և աջակցման ուժերի ռազմակայանը։ Եվս 5 հայ սպաներ վերապատրաստում են անցնում Կունդուզում՝ հետագայում աֆղանական բանակում որպես հրահանգիչներ ծառայելու համար։
Զորակոչ
Հայաստանում զորակոչը նախատեսված է 18-27 տարեկան արական սեռի ներկայացուցիչների համար՝ 2 տարի ժամկետով, որը կարգավորվում է Հայաստանի զինապարտության մասին օրենքով։ 2011 թ.-ին օրենքում լրացում կատարելուց հետո, այն քաղաքացիները, որոնք հիմնական կրթության հիմքի վրա առանց ընդհատման նախնական մասնագիտական (արհեստագործական) կրթական ծրագրերով սովորողներ են համարվում, օրենքը գործում է 19 տարեկանից։ Զորակոչը կատարվում է տարեկան 2 անգամ։
Կորուստներ
«Peace Dialogue NGO» կազմակերպության տվյալներով 1994 թ. մայիսից մինչ 2018 թ. հունվար ամիսը հայկական բանակում գրանցվել է 1025 մահվան դեպք, որից միայն 306-ը՝ հակառակորդի կողմից զինադադարի խախտման արդյունքում ։
Գրականություն և մամուլ
ապր. – Էջ 6։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի Զինված ուժեր Կատեգորիա:Զինված ուժեր այբբենական կարգով
Ուլա
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Օբերեդերն
Օբերեդերն (Oberrœdern), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 486 մարդ, բնակչության խտությունը` 97.00 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 367 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 290-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 77։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 79,0 %։ 290 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 274 անձ (153 տղամարդ և 121 կին)։ Գործազուրկ են եղել 16 անձ (6 տղամարդ և 10 կին)։ 77 անաշխատունակներից 28-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 12-ը` թոշակառուներ, իսկ 37-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Առլենա դի Կաստրո
Առլենա դի Կաստրո (Arlena di Castro), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Վիտերբո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 892 մարդ (ըստ 2008 թվականի), բնակչության խտությունը՝ 40 մարդ/կմ2։ Տարածքը կազմում է 22 կմ2։ Փոստային ինդեքսը՝ 1010, հեռախոսային կոդը՝ 0761։
Քաղաքի հովանավոր սուրբը հանդիսանում է Սան Ռոկկոն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ծովային քարտեզ
== Ծովային քարտեզներ ==
Ծովերը գրավում են երկրագնդի մակերևույթի 71%-ը, որը հենց խոսում է այն մասին, թե ինչպիսի նշանակություն կարող է ունենալ ծովային քարտեզների կազմումը։ Ծովային քարտեզները կազմվում են տարբեր նպատակների համար, սակայն ամենակարևորը նավարկության քարտեզների կազմումն է, որոնք ծառայում են ծովում նավարկելու նպատակին։ Նավարկության քարտեզները պատկերում են բոլոր այն տարրերը, որոնք կարևոր են ժամանակին և անվթար նավարկություն կատարելու համար։
Նավարկության քարտեզները պատկերում են ծովի հատակի ռելիեֆը խորության նիշերով և իզոբատերով, գրունտը, ստորջրյա և վերջրյա վտանգավոր օբյեկտները, ծովային հոսանքները, մագնիսական խոտորումները, նավարկությանն օժանդակող կառուցվածքները /փարոսներ, ձայնային ազդանշաններ, խորաչափեր, ջրանցքներ, խարսխակայաններ և այլն/, ափի բնույթը և մատչելիությունը, ափամերձ հատվածի ռելիեֆը և այլն։
Ծովային քարտեզները բացառապես կազմում են Մերկատորի պրոյեկցիայով։
Ծովային նավարկության քարտեզներն ըստ մասշտաբի բաժանվում են 4 հիմնական խմբի. Նշված այս խմբերից առանձնահատուկ տեղ են գրավում ուղևորության քարտեզները, որոնք սովորաբար պատկերում են ծովային ամբողջական ավազանները։ Ուղևորության քարտեզներ կազմելիս կախված ջրային ավազանից օգտագործում են ընդունված մասշտաբներից տարբեր մասշտաբներ, սակայն ամեն մի ավազանի համար պարտադիր է միևնույն մասշտաբի պահպանումը։ Ուղևորոււթյան քարտեզների առանձին թերթերի բաժանումը և մեծությունը տարբեր է լինում, կախված պատկերվող ավազանի քարտեզների թերթերի ընդգրկման հարմարություններից։ Նավարկության բոլոր քարտեզների շրջանակները և համարները տվյալ ավազանի համար ցույց են տրվում նույն ավազանի համար կազմած առանձին փոքր մասշտաբի քարտեզով, որը կոչվում է հավաքական թերթ։ Վերջինները հեշտացնում են ամեն մի ավազանի սահմաններում պահանջվող թերթերը գտնելը և օգտագործելը։ Ծովային քարտեզների վրա ընդունված է իզոբատեր անցկացնել այն դեպքում, երբ հատակի ռելիեֆն ուսումնասիրված է շատ մանրամասն և հաստատ տվյալներ կան հարևան նիշերի միջև ընկած տարածությունում ռելիեֆի ձևերի մասին, հակառակ դեպքում չի թույլատրվում իզոբատեր անցկացնել, որովհետև անհայտ է մնում հարևան խորության նիշերի միջև ռելիեֆի ձևերի առկայությունը։ Քարտեզագրություն
Կատեգորիա:Ջրագրություն Կատեգորիա:Քարտեզների տեսակներ Կատեգորիա:Նավագնացություն Կատեգորիա:Տվյալների վիզուալացում
Նովոմիխայլովկա (գյուղ, Կրասնոգրադի շրջան)
Նովոմիխայլովկա (Новомихайлівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դուբիչանսկոե
Դուբիչանսկոե (Дубичанське), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1946 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դուբիչանսկոե գյուղում բնակվում էր 89 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,35 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 254,29 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1946 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Armenian Navy Band
Խումբը հիմնել է աշխարհահռչակ երաժիշտ Արտո Թունջբոյաջյանը։ Խմբին առաջինը միացել է ջազային դաշնակահար Վահագն Հայրապետյանը։ Վերջինիս շնորհիվ Արտոն ծանութանում է ևս տասը երաժիշտների հետ, որոնք դառնում են խմբի հիմնական մասնակիցները ։
Խմբի առաջին ալբոմը՝ «Բզդիկ զինվոր», թողարկվեց 1999 թվականին, որից հետո 2000 թ.-ին խումբը մեկնեց շրջագայության Եվրոպական երկրներով, որտեղ մեծ հաջողության հասավ։
2006-ին Armenian Navy Band-ի հետ արժանացել է BBC-ի կողմից անցկացվող միջազգային World Music մրցանակաբաշխության՝ հանդիսատեսի համակրանքի մրցանակի ։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Հայկական ջազ խմբեր Կատեգորիա:1998 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Զավոդսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Զավոդսկի գյուղական խորհուրդ  (Заводська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Զավոդսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1133 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 164.33 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 6.89 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Լուիս Քերոլ
Լուիս Քերոլ (Lewis Carroll, իսկական անունը՝ Չարլզ Լաթուիջ Դաջսոն, Charles Lutwidge Dodgson, ), անգլիացի գրող, մաթեմատիկոս, անգլիկան եկեղեցու սարկավագ, փիլիսոփա և լուսանկարիչ։
Մի առիթով Լուիս Քերոլը իր մասին ասել է. «Ես որոշել էի մաթեմատիկոս դառնալ, սակայն իմ երևակայութունը չբավականացրեց, և ես դարձա ֆանտաստ գրող»։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1832 թվականի հունվարի 27-ին Անգլիայի Չեշիր կոմսության Դարսբերի գյուղում, հոգևորականի ընտանիքում։ Ունեցել է 7 քույր և 3 եղբայր։ Ուսման մեջ առաջին քայլերը արել է դեռ տանը, դրսևորելով իր խելացիությունն ու հմտությունը։ Նա ձախլիկ էր։ Չհաստատված փաստեր կան, ըստ որոնց՝ նրան արգելում էին գրել ձախ ձեռքով, ինչի հետևանքով նրա հոգեբանությունը խախտվել է, ու նա սկսել է  կակազել։
12 տարեկան հասակում ընդունվել է Ռիչմոնդից ոչ հեռու գտնվող մի մասնավոր դպրոց։ Սակայն 1845 թվականին իր կամքին հակառակ ստիպված է լինում տեղափոխվել ուրիշ դպրոց։ 1851 թվականին տեղափոխվում է Օքսֆորդ և ընդունվում այնտեղի ամենաարիստոկրատ համալսարաններից մեկը։ Թեև ընդհանուր առմամբ լավ չէր սովորում, բայց մաթեմատիկական բարձր ունակությունների շնորհիվ ի վերջո ստանում է բակալավրի կոչում և նույնիսկ հաղթում համալսարանում կազմակերպված մաթեմատիկական թելադրության (լեկցիա) մրցույթում։ Իր կյանքի հետագա 26 տարիներին նա մաթեմատիկա էր դասավանդում ու չնայած դրանով էր նաև ապրուստի միջոցներ վաստակում, այնուամենայնիվ դա համարում էր ձանձրալի  զբաղմունք։
Մահացել է 1898 թվականի հունվարի 14-ին Սուրեյ կոմսության Գիլֆորդ քաղաքում։
Գրական գործունեությունը
Գրել սկսել է քոլեջում սովորելու տարիներին։ Այդ ժամանակ հիմնականում գրում էր բանաստեղծություններ և կարճ պատմվածքներ, որոնք տպագրվում էին արդեն Լուիս Քերոլ կեղծանվամբ։ Սկսած 1854 թվականից՝ նրա ստեղծագործությունները լույս էին տեսնում անգլիական հեղինակավոր «Կոմիկ թայմս» (անգլերեն The Comic Times) և «Թրեյն» (անգլերեն The Train) հանդեսներում։ Առավել հայտնի ստեղծագործություններն են՝ «Ալիսը Հրաշքների աշխարհում» (1865, Alice's Adventures in Wonderland), «Ալիսը Հայելու աշխարհում» (1871, Through the Looking-Glass, and What Alice Found There) հեքիաթ-վիպակները, «Սնարկի որսը» հումորիստական պոեմը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Մանկագիրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլիացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Անգլիացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Անգլիացի լուսանկարիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ
Սթիվեն Ֆրայ
Սթիվեն Ջոն Ֆրայ (Stephen John Fry, ), անգլիացի դերասան, գրող և դրամատուրգ, որին ճանաչում են բերել բրիտանական կատակերգական սերիալներում կատարած դերերը (հատկապես «Սև իժը» (1985-1989) և «Ջիվսն ու Վուստերը» (1990-1993)), որոնք Ֆրայի և Հյու Լորի ստեղծագործական համագործակցության արդյունքն են։ 1992-1998 թվականներին եղել է Դանդի համալսարանի ռեկտորը։
Վաղ տարիներ
Սթիվեն Ֆրայը ծնվել է Համփսթեդում, անգլիացի ֆիզիկոս և գյուտարար Ալան Ջոն Ֆրայի և նրա կնոջ Մարիաննա Եվա Ֆրայի (օրիորդական ազգանունը Նոյման) ընտանիքում։ Մայրական կողմը հունգարական հրեաներ էին, որոնց մի մասը զոհվել էր հոլոքոստի ժամանակ։ Սթիվենի մայրը ծնողների հետ Շուրանից (այժմ Սլովակիա) տեղափոխվել են Անգլիա, ինչի շնորհիվ փրկվել էին հոլոքոստից։
Ֆրայի մանկությունը անցել է Նորֆոլկ կոմսության Բուտոն գյուղում, ուր տեղափոխվել էին ընտանիքով Չեշեմից (Բաքինհեմշիր)։
Տարրական դպրոցն ավարտելուց հետո Ֆրայը մեկնում է Ստաութս-Հիլ նախապատրաստական դպրոց, իսկ այդտեղից մասնավոր փակ Ապինհեմ դպրոց, որտեղ նա նշանակվել է սովորելու Ֆարկրոֆտ հաուզում (Fircroft house)։ 14 տարեկանում փող գողանալու համար նրան մեկ եռամսյակ տուն են ուղարկում, իսկ 15 տարեկանում ուշանալու համար (Լոնդոնում 4 օր կինո էր նայում) հեռացնում են Ապինհեմ դպրոցից, իսկ հետո Պաստոն դպրոցից։
Երիտասարդ տարիներ
17 տարեկան Սթիվ Ֆրայը քննություները չի կարողանում հանձնել, փորձում է ինքնասպանություն գործել և հեռանում է «Նորֆոլքի արվեստի և տեխնոլոգիայի քոլեջ» College of West Anglia։ Ֆրայը փախչում է տնից, հետը վերցնելով ընտանիքի բարեկամի կրեդիտ քարտերը։ Նրան ձերբակալում են Սուինդոնում, երեք ամիս նախնական կալանք անցկացնելով Էշֆիլդի բանտում, դատապարտվում է պայմանական երկու տարվա բանտարկության։ Ազատվելուց հետո Ֆրայը շարունակում է ուսումը Նորիջի քաղաքային քոլեջում, որը բարեհաջող ավարտելով ընդունվում է Քեմբրիջի համալսարան և Քուինզ քոլեջ։ Քեմբրիջում Ֆրայը միանում է ուսանողական «Ֆութլայթս» (Footlights) թատրոնին։ Մասնակցում է խաղարկային «Յունիվերսիթի չելենջ» (University Challenge) շոուում ։ Քեմբրիջում Ֆրայը հանդիպում է իր ապագա խաղընկերոջը՝ Հյու Լորիին և նրա հետ միասին ելույթ էր ունենում «Ֆութլայթս» թատրոնում։
Հեռուստատեսություն
Սթիվեն Ֆրայի հեռուստատեսային կարիերան սկսել է 1982 թվականի «The Cellar Tapes» մանրապատումների (ռեբյու) ցուցադրմամբ, որը գրել էին Ֆրայը, Հյու Լորին, Էմմա Թոմփսոնը։ 1981 թվականին ռեվյուն ստացավ «Edinburgh Festival Fringe» փառատոնի ժամանակ Էդինբուրգի կատակերգական մրցանակաբաշխության (Edinburgh Comedy Awards) «Perrier» մրցանակը։
Ռեվյուն գրավեց Գրանադա հեռուստաընկերության (Granada Television) ուշադրությունը, որը փորձելով կրկնել BBC ընկերության «Not the Nine O'Clock News»-ի սկեչ շոուն հրավիրեց Սթիվ Ֆրային, Հյու Լորիին, Էմմա Թոմփսոնին և Բեն Էլթոնին նկարահանվելու «Անհանգստանալու բան չկա» (There's Nothing to Worry About!) սերիալում։
Սերիալի երկրորդ և երրորդ անվանափոխված մասերը՝ արդեն Alfresco անունով, ցուցադրվեցին 1983 և 1984 թվականին։ Այս սերիալում խաղալով Սթիվեն Ֆրայն ու Հյու Լորին կատակերգական զույգի անուն հանեցին։ 1983 թվականին BBC ընկերությունը Ֆրային, Լորիին, Թոմփսոնին առաջարկեց իր «The Crystal Cube» սեփական շոուն, որը գիտական ֆանտաստիկայի և կեղծ վավերագրական ժանրի խառնուրդ էր։ Ֆիլմը առաջին էպիզոդից հետո փակվեց։ Ձախողումից չվհատվելով Ֆրայն ու Լորին 1984 թվականին նկարահանվում են «Երիտասարդները» (The Young Ones) սերիալի մի հատվածում։ Ֆրայը 1985 թվականին հայտնվում է նաև «Ուրախ ընտանիքները» (Happy Families)։ Ֆրայն ու Լորին 1986 թվականին նկարահանվում են (London Weekend Television) հեռուստաալիքի «Saturday Live» շոուում։
Կինո
Ֆրայը Մեծ Բրիտանիայի ամենասիրված և գնահատվող դերասաններից մեկն է, նրա «Օսկար Ուայլդը» համարվում է լավագույն ֆիլմերից մեկը։
Ֆրայը բարձր է գնահատում Պալեմ Վուդհաուզին և Դագլաս Ադամսին։ Նա նկարահանվել է «Ուայլդ» կինոնկարի գլխավոր դերում, խաղացել է Ջիվսի դերը «Ջիվս և Վուսթեր» հեռուստասերիալում, ձայնագրել է «Հարի Փոթեր» (7 մաս) և «Ավտոստոպով գալակտիկայում» աուդիոգրքերը։ Ֆրայը «Ավտոստոպով գալակտիկայում» կինոնկարում խոսում է կադրի ետևից, նաև ձայնավորել է «Հարի Փոթեր» Վիդեոխաղը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ վիպասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի աթեիստներ Կատեգորիա:Անգլիացի հումանիստներ Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Ամալյա Արազյան
Կենսագրություն
1932 թվականին ավարտել է Հայաստանի Առաջին պետթատրոնի ստուդիան ։ 1932–2000 թվականներին եղել է նույն թատրոնի դերասանուհի։ Արազյանն անձնավորել է զգացմունքային, հախուռն հուզականությամբ օժտված կերպարներ՝ Նկարահանվել է նաև կինոյում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Այնրինգ
Այնրինգ  (Ainring), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։