cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Շիբենիկի տաճար
Պատմություն
1441 թվականին քաղաքային խորհուրդը հանձնարարեց Յուրայ Դալմաթացուն շարունակել տաճարի շինարարական աշխատանքները։ Հատուկ շինարարության համար Դալմաթացին ստեղծեց քարե սալիկների շարման հատուկ մեխանիզմ, որը հնարավորություն էր տալիս նրան տաճարի Նավերը և աբսիդները կառուցել քարից՝ չօգտագործելով աղյուս կամ փայտե գերան։ Տաճարի զարդարման համար վարպետը ստեղծել է 74 արձան, որոնք պատկերում են Դալմաթացու ժամանակակիցներին։ Դալմաթացին տաճարի շինարարության վրա աշխատել է մինչ իր մահը՝ 1475 թվականը, չհասցնելով ավարտել տաճարի գմբեթի շինարարությունը։
Կատեգորիա:Խորվաթիայի տաճարներ Կատեգորիա:Խորվաթիայի տեսարժան վայրեր
Գառնակերյան
Գառնակերյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Տեղանվանական հիմքով ազգանուններ
Դպրոցական անտառ արգելոց
«Դպրոցական անտառ» արգելոց (Училищна гора), արգելոց, որը գտնվում է Բոժենիցա գյուղի տարածքում, Բոտևգրադ համայնք։ Արգելոցի մոտակա բնակավայրերն են` Բոժենիցան (2.3 կմ), Լիպնիցան (4.3 կմ) և Սկրավենան (5 կմ)։ Լանդշաֆտային արգելոցի տարածքը կազմում է 1346,842 ար, (333 ակր)։ 1999 թվականի հոկտեմբերի 15-ին։ Շրջակա միջավայրի և ջրային ռեսուրսների նախարարությունը սահմանել է Շկոլնայա գորայի արգելոցի կարգավիճակ, որպես բնապահպանական արգելավայր, նպատակ ունենալով օժանդակել և պահպանել 200 տարեկան 30 մետրից ավելի բարձրությամբ ծառերով կաղնե անտառը.
Ռելիեֆ
Ռելիեֆը ցածր լեռնային է, ծալքավորված ցայտուն արտահայտված լեռնաշղթաներով և ձորակներով։ Ծովի մակարդակից առավելագույն բարձրությունը կազմում է 820 մ, իսկ ամենափոքրը` 425 մ։ Տարբերությունը մոտ 395 մ է, որը նշանակում է, որ արգելոցի մեծ մասն ունի ուղղաձիգ տեղանք։
Կլիմա
Ձմռանը ամենացուրտ ամիսը հունվարն է, օդի միջին ջերմաստիճանը -1.9 °C է։ Գարունը համեմատաբար տաք է։ Հուլիսին և օգոստոսին միջին ջերմաստիճանը շատ բարձր չէ` մոտ 20.8 °C: Աշնանը ջերմ է, միջին ջերմաստիճանը` 11.0 °C: Տարեկան ջերմաստիճանի տատանումը կազմում է մոտ 11.2 °C:
Տարվա մեծ մասը արգելոցի տարածքում փչում են ուժեղ քամիներ, ավելի քան 7 մ/վրկ միջին արագությամբ։ Ամենից շատ քամոտ են ձմեռային ամիսները, իսկ քամու ամենափոքր արագությունը նկատվում է օգոստոսին։ Գերակշռում են հարավ-արևմտյան և արևմտյան քամիները։
Հողեր
Հողը դասվում է անտառանման (Luvisols) հողերի տիպին։ Հողի այս տեսակը բնութագրվում է կավի կուտակման հետևանքով ձևավորված հողային կավե հորիզոնով և վերևի հորիզոնից մեխանիկական բաժանման շնորհիվ ձևավորված տիղմով։
Կենսաբազմազանություն
«Դպրոցական անտառ» արգելավայրի տարածքում հայտնաբերվել են մամուռների 39 տեսակներ, քարաքոսերի 20 տեսակներ, սնկերի 41 տեսակներ, բարձրահասակ բույսերի 207 տեսակներ և դեղաբույսերի 73 տեսակ։ Հանդիպում են անողնաշարավոր կենդանիների մոտ 100 տեսակ, ձկների համար պայմաններ չկան, երկկենցաղների և սողունների 21 տեսակներ, թռչունների 62 տեսակներ, կաթնասունների 19 տեսակներ և չղջիկների 20 տեսակ։
Սնկեր
Այս շրջանում գրանցվել և հայտնաբերվել են սնկերի 41 տեսակներ. 12 տեսակը Ascomycota բաժնից են, իսկ 29 տեսակը` Basidiomycota բաժնից (բազիդիալ սնկեր)։ Տեսակների քանակով գերակշռում են Polyporaceae և Xylariaceae ընտանիքները` 6 տեսակ։
Գրանցված են մակրոմիցետների պահպանման նշանակության երկու տեսակներ, որոնք նշված են Բուլղարիայի սնկերի կարմիր ցուցակում (Hericium cirrhatum)` խոցելի տեսակ և Lenzites warnieri - գրեթե մեռնող տեսակ։
Մամուռներ
«Դպրոցական անտառ» արգելոցի տարածքում հայտնաբերվել են մամուռի 39 տեսակներ, որոնցից 6-ը` լյարդամամուռներ, Marchantiophyta բաժին և 33-ը` Bryophyta: Նրանք պատկանում են 26 ընտանիքների։ Արգելոցի տարածքում հանդիպում են 5 տեսակներ, որոնք ներառված են Բուլղարիայի մամուռների Կարմիր ցուցակում։ Դրանցից երկուսը գտնվում են անհետացման վտանգի տակ, մեկը գրեթե անհետացել է, իսկ երկու տեսակի մասին տվյալները բավարար չեն։ Արգելոցում մամուռի տարածումը համեմատաբար բազմազան է և գտնվում է լավ վիճակում։ Բնական բնույթի հիմնական բացասական գործոնները կապված են գլոբալ և տեղական երաշտների հետ, ինչը հանգեցնում է տեսակների քանակի կրճատմանը, ինչպես նաև հողմաբեկերը, որոնց միջոցով խախտվում է միկրոկլիման և համապատասխան ենթատեսակներ մի շարք մամուռների տեսակներ ոչնչանում են։
Բարձրահասակ բույսեր
Ընդհանուր առմամբ, հաշվվում է 185 դասի և 60 ընտանիքի բարձր բույսերի 207 տեսակ։ «Դպրոցական անտառ» արգելոցում բուսականության տեսակը որոշվում է խառնածածկ տերևավոր անտառներով, հարուստ տեսքային կազմով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի ազգային պարկեր Կատեգորիա:Բուլղարիայի աշխարհագրական օբյեկտներ
Հայերը Կուբայում
Հայերը Կուբայում բնակություն են հաստատել Առաջին համաշխարհային պատերազմից (1914-18 թթ.) հետո։ Նրանք Արևմտյան Հայաստանի գավառներից և Կ. Պոլսից տեղափոխված գաղթականներ են եղել, ովքեր փորձել են անցնել ԱՄՆ, սակայն առաջացած դժվարությունների պատճառով հարկադրված հաստատվել են Կուբայում մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վերջը։ 1945-47 թթ., երբ Կուբայի հայերին ներգաղթի իրավունք է տրվել, շատերը մեկնել են ԱՄՆ, գաղութը կազմալուծվել է։ 1920-40-ական թվականներին Կուբայում բնակվել է շուրջ 500 հայ, ովքեր կենտրոնացած էին Հավաննայում, Լաս Տունաս, Վիլա Հոլգին քաղաքներում։ Կուբայում կազմակերպված հայ համայնք չկա. 100 հայ ապրում է Հավաննա, Լաս Տունաս քաղաքներում։
Կատեգորիա:Կուբայի ազգեր կ կ
(7619) 1997 AP21
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,221342 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0121 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4306 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1209,27 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,297701 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,04° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1997 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոշիսադա Սիմիձուի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Տակեշի Ուրատայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սառնի
Սառնի (Altınkuşak), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում ։ Գտնվում էր Խարբերդ քաղաքից 22 կմ հյուսիս, Արածանի գետի ստորին հոսանքում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բադեն
Բադեն (Baden), տարածաշրջան Գերմանիայի հարավ-արևմուտքում՝ Բադեն-Վյուրտեմբերգ երկրամասում։ Վարչական կենտրոնը Կառլսռուե քաղաքն է։ Միջնադարում՝ 11-րդ դարից Բադենի պատմական մարզը ստացել է մարկգրաֆության կարգավիճակ՝ Բադեն–Բադեն աթոռանիստով։ Մարկգրաֆները Ցերինգենների ազնվականական տոհմի ներկայացուցիչներ էին ։ 1535 թվականին բաժանվեց Բադեն–Բադենի (կաթոլիկական) և Բադեն–Դուրլախի (1556 թվականց) բողոքական)։ 1771 թվականին, Կառլ Ֆրիդրիխի ժամանակ, դրանք միավորվեցին (Կահե աթոռանիստով)։ 1806 թվականին Բադեն, որի տարածքը բավականին ընդլայնվեց Նապոլեոն I-ի հովանավորության շնորհիվ, վերածվեց Մեծ հերցոգության։ 1848–1849 թվականների գերմանական հեղափոխության ժամանակաշրջանում Բադենում բռնկվեց ապստամբություն, որը ճնշվեց կառավարական զորքերի կողմից։ 1871 թվականին Բադենը մտավ Գերմանական կայսրության կազմի մեջ ։ 1918 թվականի նոյեմբերյան հեղափոխության ժամանակ այնտեղ հռչակվեց հանրապետություն։ 1919–1933 թվականին Բադենը Վայմարյան Հանրապետության կազմում էր, 1933–1945 թվականին՝ վարչական օկրուգ։ Գերմանական ֆաշիզմի ջախջախումից հետո (1945) Բադենի հարավի մասը մտավ ֆրանսիական, հյուսիսինը՝ ամերիկյան օկուպացիոն գոտու մեջ։ 1949 թվականից ԳՖՀ–ի կազմում Բադեն-Վյուրթեմբերգի մի մասն էր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրոպայի նախկին միապետություններ Կատեգորիա:Բադեն-Վյուրթեմբերգի պատմություն Կատեգորիա:1918 կազմալուծված պետություններ և տարածքներ
Նովոե Մարտյանովո
Նովոե Մարտյանովո (Новое Мартьяново), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 28 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գյումրիի տպագրություն
Գյումրիի տպագրություն, տպագրական գործի զարգացման պատմությունը Գյումրիում։
Պատմություն
Գյումրիի տպագրության պատմությունը, պայմանավորված քաղաքի անվանափոխությամբ, ունի 3 փուլ՝
Տպագրությունն Ալեքսանդրապոլում
Ալեքսանդրապոլում անդրանիկ տպարանը հիմ­նադրել է Գևորգ Սանոյանը 1876 թվականին, որտեղ առաջինը լույս է ընծայել Ադոլֆ Դիստերվեգի «Սկզբունք երկրաչափութեան» (թարգմ.՝ Մակար Տեր-Սարգսյանի) և «Հիմ­նական դիդակտիքական կանոններ» (1880, թարգմ.՝ Հայրապետ Ղուկասյանի) դասագրքերը։ Մինչև դարավերջ տպագրել է ևս 48 անուն գիրք, հիմ­նականում՝ գեղարվեստական երկեր՝ Ջիվանու ստեղծագործություններից («Աշըգ Ջիվանու երգերը» (1882, 1886), «Աշըղ Ղարիբի հեքեաթը» (1887), «Քեարամի եւ Ասլիի հէքեաթը» (1888), Ա. Խնկոյանի «Բանաստեղծական փորձեր» (1890) գրքույկը, Արշարունու «Սիրոյ ճարակք» (1891) ժողովածուն, աշուղ Ֆիզահու երգերը (1892), Չ. Դիքենսի «Օլիվէր Տվիստ» (1894) վեպը, «Ծոցի ռուսերէնից–հայերէն բառարան»-ը (1895), Ա. Իսահակ­յանի «Երգեր ու վէրքեր» (1897) բանաստեղծությունների անդրանիկ ժողովածուն, ինչպես նաև օրացույցներ, դասագրքեր, բառարան և այլն։ 1900-ական թվականներին տպարանն անցել է Գ. Սանոյանի որդուն՝ Հովհաննեսին. գործել է մինչև 1918 թվականը։
Երկրորդ տպարանը՝ «Այգը», հիմ­նադրել է Աբրահամ Մալխասյանը 1892 թվականին, որտեղ տպագրվել են աշուղ Ջամալու երգերը («Երգիչ Ջամալու քնարական երգերը», 1892), պատմական երկեր՝ Արիստակես Լաստիվերցու «Պատմութիւնը...» (1893), Ղազար Փարպեցու «Հայոց պատմութիւն եւ Վահան Մամիկոնեանին գրած թուղթը» (1895, աշխարհաբարի փոխադրությունը՝ Մ. Տեր-Պետրոսյանի), դասագրքեր («Քերական կամ այբբենարան», 1894), Գ. Լևոնյանի «Հայոց պարբերական մամուլը. 1794–1894» աշխատությունը, Ջիվանու «Աշըղ Ղարիբի հեքեաթը», «Շահ Իսմայէլի հեքեաթը», «Քեարամի եւ Ասլիի հեքեաթը» սիրավեպերը՝ առանձին գրքերով, Ա. Բրուտյանի կազմած «Ռամական մրմունջներ» երգարանը (բոլորը՝ 1895), գեղարվեստական այլ գործեր, պարբերականներ և այլն։ Գործել է մինչև 1919 թվականը։
XX դարի սկզբին բացվել են Հակոբ Ղասաբյանի, Հովհաննես Ափինյանի և «Շիրակ» տպարանները (1904-1920 թվականներին տպագրվել է ավելի քան 65 անուն գիրք)։ 1900-1914 թվականներին Ալեքսանդրապոլում տարեկան լույս են տեսել շուրջ 20, իսկ 1876-1920 թվականներին՝ ընդամենը 320 անուն գրքեր։ Հիշարժան են Գ. Լևոնյանի «Հայ աշուղներ» (1892), Ա. Մխիթարյանի «Փշրանք Շիրակի ամբարներից» (1901, երկուսն էլ՝ Գ. Սանոյանի տպարան) ժողովածուները, Հ. Պարոնյանի «Երգիծաբանական հատուածներ» (1904, «Շիրակ» տպարան) գիրքը, Լ. Մանվել­յանի, Ատրպետի մի շարք երկեր, Կ. Ափինյանի կազմած պատի և սեղանի «Շիրակ» օրացույցները (1899–1921, Գ. Սանոյանի տպարան), հայ կանանց հեղինակած և հրատարակած «Ոստիկ» (1904, Հ. Ափինյանի տպարան) հատորը և «Ախուրեան» (հրտ.՝ 1902, Ա. Մալխասյանի տպարան) օրացույցը, Մ. Գևորգյանի «Համառօտ տեղագրութիւն հնութեանց մեծին Շիրակայ մայրաքաղաքին Անւոյ» (1903) երկը, Ա. Ղլտճյանի «Միջազգային իրաւունք» (1904) ձեռնարկը, Ա. Արամյանի կազմած «Աշխարհի ամենագեղեցիկ գիրքը» (1906, Եվրոպայի և Ասիայի ամենահայտնի մատենագիրների երկերի հավաքածու), Լ. Մանվել­յանի «Ռուսահայ գրականութեան պատմութիւնը» (4 պր., 1909–10), Գրիգոր Մագիստրոսի «Թղթերը» (1910, առաջին անգամ), Ա. Տերտերյանի «Միքայել Նալբանդեան, ազգութեան հրապարակախօսը» (1910), Թ. Թորամանյանի «Ո՛րն է իսկական Հոռոմոսի վանքը» (1911), Բ. Ղարիբջանյանի՝ պատերազմի և հեղափոխության խնդիրներին նվիրված «Քաղաքական այբբենարան» (1918) աշխատությունները, «Ասպարեզ» (1912), «Երիտասարդ» (1912-1913), «Նոր ուղի» (1913–16) գրական ժողովածուները, բանաստեղծությունների 3 ժողովածու (ռուս., 1917). առաջին գիրքը՝ «Հեղափոխական երգեր» (կազմել և բանաստեղծությունների մի մասը թարգմանել են Գ. Հանեսօղլյանը և Կ. Տեր-Սարգսյանը) խորագրով, երկրորդում ամփոփված են Վ. Տերյանի, երրորդում՝ Ա. Իսահակ­յանի, Դ. Դեմիրճյանի և Գ. Աֆրիկ­յանի բանաստեղծություններից (թարգմ.՝ Ս. Փիրվերդյանի) և այլն։
Ալեքսանդրապոլի առաջին պարբերականը՝ «Ալեքսանդրոպոլսկիե օբյավլենիյա» (ռուս.) շաբաթաթերթը, լույս է տեսել 1902-1907 թվականին, խմբագիրհրատարակիչ՝ Կարապետ Ափինյան։ Մինչև 1920 թվականն Ալեքսանդրապոլում հրատարակվել է մոտ 30 պարբերական, այդ թվում՝ Կ. Ափինյանի «Ախուրյան»՝ քաղաքի հայերեն առաջին օրաթերթը, «Գաւառի ձայն» (1913-1916), «Ժայռ» (1917–18), «Մարդկայնութիւն» (1918-1919), «Յոյս» (1919) և այլն։
1920-ական թվականներին այստեղ գործել է Գ. Հանեսօղլյանի անվան տպարանը. տպագրվել են հիմ­նականում գեղարվեստական գործեր, նաև «Բանվոր» օրաթերթը։
Տպագրությունը Լենինականում
Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո տպարանները պետականացվել են և անցել Ալեքսանդրապոլի շրջանային հեղկոմի լուսբաժնի տնօրինության տակ։ Այդ շրջանում հրատարակած գրքերից են՝ «Ազգային հարցը եւ կոմունիզմը», «Բնագիտութիւնը աշխատանքի միասնական դպրոցում», «Դպրոցը եւ կոմունիզմը», «Կրօնը եւ կոմունիզմը» (բոլորը՝ 1921) և այլն։ 1923 թվականին «Կոոպերացիա» հոդվածների ժողովածուն տպագրվել է Ալեքսանդրապոլի կոմունալ տնտեսության տպարանում, որը 1924 թվականին կոչվել է Ալգավքաղգործկոմի, 1925 թվականից՝ Լենինականի տեղեկատվական տնտեսական բաժնի տպարան. այնտեղ «Գյուղացու գրադարան» մատենաշարով տպագրվել է Խ. Ավդալբեկ­յանի կազմած «Հողային օրենսգիրքը բացատրական հարց ու պատասխանով» (մաս Ա, 1925) գիրքը և այլն։
1926 թվականին ՀԽՍՀ տպարանները միավորվել են նորաստեղծ Հայպետհրատում, իսկ Լենինականի տպարանը կոչվել է Պետհրատի 4-րդ տպարան, որտեղ առաջինը լույս է տեսել Մկրտիչ Արմենի «Շիրկանալ» (1926) չափածո ժողովածուն։
1927 թվականից քաղաքում գործել են նաև «Առարդի», «Պոլիգոն», «Լենտեղարդի» և այլ տպարաններ։ 1921 թվականին լույս է տեսել Ալեքսանդրապոլի բանվորական ակումբի «Բանւորի խօսք» շաբաթաթերթը (խմբագիր՝ Վահան Տեր-Աբրահամյան, Մալխասյանի տպարան), 1921-1922 թվականներին՝ ՀԿ(կ)Կ Ալեքսանդրապոլի գավկոմի և գավհեղկոմի «Կարմիր Շիրակ» պաշտոնաթերթը, որին հաջորդել է «Շիրակի ռանչպար» (1922-1923), 1923 թվականից՝ «Բանվոր» օրաթերթը (խմբագիր՝ Վահան Ծով­յան)։
Տպագրությունն անկախության տարիներին
Անկախացումից հետո Գյումրիում շարունակել է տպագրվել «Կումայրի» («Բանվորի» շարունակությունն է) պարբերականը։ 1991 թվականից անկանոն պարբերականությամբ լույս է տեսնում ՀԳՄ Շիրակի մարզային մասնաճյուղի «Եղեգան փող» պաշտոնաթերթը (խմբագիր՝ Ռոզա Հովհաննիսյան), 1997 թվականից՝ «Հինգշաբթի» ՍՊԸ-ի համանուն տեղեկատվաժամանցային թերթը (հիմ­նադիր-տնօրեն՝ Արմեն Մարտիրոսյան), որը 2008 թվականից հրատարակում է նաև «Հինգշաբթի» ժամանցային թերթը (խմբագիր՝ Տիգրան Ավետիսյան, տպագրում է նաև ռուսերեն հոդվածներ)։ 1992 թվականից գործում է «Դպիր» հրատարակչությունը (հիմ­նադիր-տնօրեն՝ Հովիկ Կարապետյան), տպագրում է գեղարվեստական, գիտական, գիտահանրամատչելի, մանկական, երաժշտական, տեղեկատվական, հոգևոր և այլ բնույթի գրքեր (ցայսօր՝ շուրջ 130 անուն), 1997 թվականից՝ «Էլդորադո» հրատարակչությունը (հիմ­նադիր-տնօրեն՝ Համազասպ Պիճիկ­յան), տպագրում է պատմական, կրոնական, գիտական, գեղարվեստական գրքեր, ալբոմ­ներ և այլն։
1998 թվականից վերսկսվել է Ախուրյանի «Շիրակ» շրջանային երկշաբաթաթերթի (հիմն.՝ 1930, խմբագիր՝ Սամվել Մարտիրոսյան) տպագրությունը (ընդհատվել էր 1991 թվականին)։ 2004 թվականից հրատարակվում է նաև «Շրջապատ» շաբաթաթերթը (2011 թվականից՝ գունավոր), 2011 թվականից՝ «Գյումրի-Ասպարեզ» թերթը։ Գյումրիում լույս տեսնող թերթերի մեծ մասը տպագրվում է «Հինգշաբթի» ընկերության տպարանում։
Արման Ադիկյան
Արման Ադիկյան, հունահռոմեական ոճի հայ ըմբշամարտիկ ։
2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում հանդես է եկել տղամարդկանց հունահռոմեական մինչև 66 կգ քաշային կարգում ։
Արման Ադիկյանը հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի Հայաստանի հավաքականի անդամ է եղել 2010 թվականի ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությունում, որտեղ Հայաստանի հավաքականը գրավել է երրորդ տեղը, իսկ Ադիկյանն անձամբ է նվաճել արծաթե մեդալ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ
Համադամասեր
Համադամասեր (gourmand )՝ նրբահամ և ախորժալի ուտեստների, ինչպես նաև խմիչքների գիտակ, այդ թվում նաև գինիների՝ էնոֆիլ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարդ
Խարիլաոս Տրիկուպիս
Խարիլաոս Տրիկուպիս (Χαρίλαος Τρικούπης, ), հույն քաղաքական և պետական գործիչ, Հունաստանի թագավորության վարչապետ։
Հունաստանի թագավորության առաջին վարչապետ Սպիրիդոն Տրիկուպիսի և Ելենա Տրիկուպիսի որդին է ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1832 թվականին Հունաստանի նորանկախ թագավորության Նաֆպլիոն քաղաքում։ Մայրաքաղաք Աթենքում և Ֆրանսիայի Փարիզ քաղաքում ուսումնասիրել է իրավունք և ստացել է բարձրագույն կրթություն։
1852 թվականին ծառայել է Լոնդոնի դեսպանատանը։ Նա նաև բանակցություններ է վարել Միացյալ Թագավորության կառավարության հետ՝ Հոնիական կղզիները Հունաստանին հանձնելու վերաբերյալ։
1867 թվականին շարունակելով հոր գործը ունտրվել է Հունաստանի արտաքին գործերի նախարար ։
Մինչ 1875 թվականը զբաղվել է այդ գործով, սակայն նույն թվականին դարձել է Հունաստանի նորանկախ պետության երկրորդ վարչապետը, դառնալով Հունաստանի օրենսդիր իշխանության ղեկավարը ։
1895 թվականին զրկվել է աշխատանքից և 1896 թվականին մահացել :
Մեր հայրենիք
Օրհներգի բառերը
Օրհներգի խոսքերը գրվել են «Իտալացի աղջկա երգը» բանաստեղծության 1, 3, 4 և 7 տների հիման վրա։
Պատմություն
Գոյություն ունեն պետական, հեղափոխական, զինվորական, կրոնական, որևէ նշանավոր անձի կամ դեպքի պատվին գրված օրհներգեր։ Հին և միջնադարյան Հայաստանում կրոնական բնույթի օրհներգեր են եղել շարականները։
«Մեր հայրենիքի» խոսքերը հիմնված են Միքայել Նալբանդյանի 1861 թվականին գրած բանաստեղծության՝ «Իտալացի աղջկա երգը» վրա, որը ավելի հայտնի է իր առաջին բառերով՝ «Մեր հայրենիք» ։ Երաժշտությունը մշակել է Բարսեղ Կանաչյանը 20-րդ դարի սկզբին , որից հետո 1918-1920 թվականներին այն հռչակվել է որպես Հայաստանի առաջին հանրապետության օրհներգ ։
Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո բոլշևիկները փոխել են օրհներգը ։ Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության օրհներգը ստեղծվել է 1944 թվականին՝ կոմպոզիտոր Արամ Խաչատրյանի երաժշտության և բանաստեղծ Սարմենի խոսքերի հիման վրա  ։ Այն որպես օրհներգ հնչեց մինչև 1991 թվականը, որից հետո՝  1991 թվականի հուլիսի մեկին, Հայաստանի երրորդ հանրապետության Գերագույն խորհուրդը Հայաստանի պետական օրհներգ հաստատեց «Մեր հայրենիքը»՝ հիմք ընդունելով Հայաստանի առաջին հանրապետության (1918-1920 թթ.) օրհներգը։ Այս տեքստը նույնական չէ 1918 թվականի տարբերակի հետ, բանաստեղծական տեքստում կատարվել են որոշ փոփոխություններ ։
Արտաքին հղումներ
Մեր հայրենիք Օրհներգ
Զագրեբի բանասիրական դպրոց
Զագրեբի բանասիրական դպրոց, 19-րդ դարում խորվաթական Զագրեբ քաղաքում գործած բանասիրական գիտական դպրոց, որը խորվաթական գրական լեզվի կարգաբերման, ստանդարտացման առնչությամբ առաջ է քաշել մի ամբողջ շարք լուծումներ։ Այն ղեկավարվել է Ադոլֆո Վեբեր Տկալչևիչի կողմից։ 1860-ական թվականներին դպրոցը գերիշխող դիրք էր գրավում խորվաթական մշակութային կյանքում, և նրա առաջարկած լեզվաբանական ու գաղափարական դրույթները արժանացել են իլլիրիական շարժման անդամների հավանությանն ու պաշտպանությանը։
Զագրեբի բանասիրական դպրոցի կողմից առաջարկված լուծումները ավանդական ուղղագրության գործածության մեծ փորձի և բարբառային ու մտահղացումային տարրերի համադրություն էին և կոչված էին բավարարելու խորվաթերենն իրենց մայրենի լեզուն համարողների բացարձակ մեծամասնության պահանջները։ Զագրեբի բանասիրական դպրոցի ամենանշանավոր գիտնական ներկայացուցիչներն էին Վյեկոսլավ Բաբուկիչը, Անտուն Մաժուրանիչը և Ադոլֆո Վեբեր Տկալչևիչը։ Ծնունդով սլովակ, բայց իրեն խորվաթ համարող Բոգոսլավ Շուլեկը աչքի է ընկել բառապաշարի բնագավառում իր առաջ քաշած առաջարկություններով։ Մասնավորապես՝ նա, լեզվի մաքրության շահերից ելնելով, առաջարկում էր օտար, ոչ սլավոնական լեզուներից փոխառված բառերը փոխարինել լայնորեն գործածվելու համար հանրության հավանությանն արժանացած նորաբանություններով կամ սլավոնական այլ լեզուներում գործածվող դրանց համարժեք բառերով։ Երիտասարդ լեզվաբան Վատրոսլավ Յագիչը նույնպես Զագրեբի դպրոցի առաջ քաշած գաղափարները ջերմորեն պաշտպանողներից էր, բայց վերջում հեռացավ դրանցից։ Զագրեբի բանասիրական դպրոցը, իր հավատարիմ հետևորդների մասնագիտական մեծ կարողությունների շնորհիվ, գերիշխող դիրք ուներ իր մրցակից Ռիյեկայի և Զադարի համանման և համանուն դպրոցների նկատմամբ և միայն խորվաթ վուկովյանների ղեկավարման տարիներին սկսեց զիջել դիրքերը
Սարա
Սարա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում ։
Պատմություն
Գյուղն ավերվել, իսկ բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Մեծ մասը զոհվել է գաղթի ճանապարհին։ Սակավաթիվ փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։
Զագրեբի բանասիրական դպրոց
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Խորվաթերեն
Սարա
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ մոտ 20 տուն՝ 150 հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Զբաղվում էին հացահատիկի տարբեր տեսակների մշակությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ, արհեստներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Արևշատ Ավագյան (այլ կիրառումներ)
Արևշատ Ավագյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Նովոե Մեստո
Նովոե Մեստո (Новое Место), գյուղ Ռուսաստանի Բրյանսկի մարզի Նովոզիբկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 437 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բրյանսկի մարզի Նովոզիբկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Անի Խաչիկյան (դերասան)
Անի Խաչիկյան, հայ դերասանուհի։ Հայտնի է «Սուպեր մամա» և «Սուպեր մամա 2» ֆիլմերում Սոնայի դերով։
Կենսագրություն
Անի Խաչիկյանը ծնվել է 1993 թվականի հունիսի 4-ին, սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի կինոգիտության բաժնում։ Փոքր տարիքից նկարահանվել է գովազդային հոլովակներում, ապա ճանաչման է հասել դեբյուտային «Հրեշտակների դպրոցը» հեռուստասերիալում ունեցած դերով։ Դրան հաջորդել են դերերը «Տիգրանի մոլորակը», «Բախտաբեր», «Հատուկ բաժին» հեռուստասերիալներում և «Սուպեր մամա», «Սուպեր մամա 2» հումորային ֆիլմերում, Արցախյան պատերազմին նվիրված «Կյանք ու կռիվ» դրամատիկ ֆիլմում։ 2019 թվականի սեպտեմբերի 5-ին թողարկվելու է նաև իտալական «Իդեալական անծանոթներ» ֆիլմի հայկական ռիմեյքը՝ Անիի մասնակցությամբ, որն ունի «Անհայտ բաժանորդ» անվանումը ։
Ամուսնացել է Հայկ Բարսեղյանի հետ, 2018 թվականին ծնվել է նրանց որդին՝ Տեսլան։ 2020 թվականի ապրիլին Անին հայտնել է բաժանվելու մասին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Ռոմանկովցի
Ռոմանկովցի (Романківці), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Սոկիրյանիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոմանկովցի գյուղում բնակվում էր 5 066 մարդ։
Եռակցում
Եռակցում, տեղային հալման կամ համատեղ դեֆորմացման ճանապարհով կարծր մարմինների չերկատվող միացման տեխնոլոգիական պրոցես։ Եռակցման հետևանքով միացվող մարմինների ատոմների (մոլեկուլների) միջև առաջանում են ամուր կապեր։ Սովորաբար եռակցմամբ միացնում են մետաղները, սակավ՝ ապակին, պլաստմասսաները և այլ նյութևր։ Եռակցումը կատարվում է 2 եղանակով՝
Բացի այդ, մետաղների եռակցումը կատարվում է ըստ հալման համար անհրաժեշտ էներգիայի տեսակի (էլեկտրական, գազային, ատոմաջրածնային, թերմիտային), պաշտպանական և լեգիրման մետալուրգիական միջոցներով (պաշտպանական գազերում ֆլյուսի տակ, կայունացնող ու գազախարամ առաջացնող և լեգիրող պատվածքներով էլեկտրոդներով), աղեղային եռակցման համար օգտագործվող էլեկտրոդներով՝ հալվող և չհալվող (ածխե, վոլֆրամե), ըստ կիրառվող գազերի (ացետիլենաթթվածնային, ջրածնաթթվածնային և այլն)։
Եռակցման միացումներից առավել տարածված են կցվանքային միացումը (Եռակցման շինվածքների ճակատամասերով), եզրածածկով միացումը (եռակցվող մակերևույթները մի փոքր իրար ծածկում են), ծայրեծայր միացումը (մի մասի ճակատամասը եռակցվում է մյուսի կողմնային մակերևույթին), անկյունային միացումը (շինվածքների մասերը միմյանց նկատմամբ դրվում են անկյան տակ) ևն։ Ստեղծվում են եռակցման նոր ձևեր՝ եռակցում շփմամբ, հելիոեռակցում պայթյունով, վակուումում ճնշմամբ և էլեկտրոնային ճառագայթով։
Կատեգորիա:Եռակցում Կատեգորիա:Ֆիզիկական էֆեկտներ և երևույթներ Կատեգորիա:Մետաղագործություն Կատեգորիա:Մեքենաշինություն
Ստեպան Ռազին
Ծնվել է Դոնի ունևոր կազակի ընտանիքում։ 1661 թվականին Ստեպան Ռազինն ատաման Ֆ․ Բուդանի հետ, Դոնի կազակների անունից բանակցություններ է վարել կալմիկների հետ՝ հաշտություն կնքելու և թաթարների դեմ համատեղ գործողություններ սկսելու վերաբերյալ։ 1662-1663 թվականներին, որպես Դոնի կազակների ատաման, արշավել է Ղրիմի թաթարների և թուրքերի դեմ։ Ռուսաստանում ֆեոդալա-ճորտատիրական կարգերի դեմ ապստամբելու գաղափարը հղացել է Դոնի կազակների ազատությունների վրա ինքնակալության հարձակումների և, մասնավորապես, եղբոր՝ Իվանի նկատմամբ իշխան Դոլգորուկովի դաժան հաշվեհարդարի կապակցությամբ։ 1667 թվականի գարնանը Ստեպան Ռազինը կազմակերպել է կազակական չքավորության արշավանք դեպի Վոլգա և Կասպից ծով։ 1670 թվականի արշավանքը Վոլգա վերածվել է հզոր գյուղացիական պատերազմի, որն ընդգրկել է Պովոլժիեն և երկրի մի շարք այլ շրջաններ։ Սիմբիրսկի մոտ պարտվելուց հետո (1670 թվականի հոկտեմբերի 4) Ստեպան Ռազինը գնացել է Դոն և սկսել է ուժեր հավաքել նոր արշավանքի համար։ Սակայն 1671 թվականի ապրիլին կազակ, ավագանին Ստեպան Ռազինին մատնել է ցարական իշխանություններին։ Գերված Ստեպան Ռազինին տեղափոխել են Չերկասկ, ապա՝ Մոսկվա, որտեղ և մահապատժի է ենթարկվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կազակներ
Արևշատ Ավագյան (քանդակագործ)
Կենսագրություն
Արևշատ Արամի Ավագյանը ծնվել է Հոկտեմբերյան քաղաքում 1945 թվականին։ Եղել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։ Ստեղծագործել է հաստոցային և մոնումենտալ քանդակագործության բնագավառում։ Հեղինակ է հուշարձանների, դեկորատիվ աշխատանքների, դիմաքանդակների։ Աշխատանքները գտնվում են արտասահմանյան մի շարք երկրների թանգարաններում և պատկերասրահներում, Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում ։ 1987 թվականին ստեղծել է Նորայր Սիսակյանի հուշարձանը Աշտարակ քաղաքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Վեինտիսինկո դե Ագոստո
Վեինտիսինկո դե Ագոստո (Veinticinco de Agosto, իսպաներենից թարգմանած՝ նշանակում է «Օգոստոսի քսանհինգ»), փոքր քաղաք Ուրուգվայի կենտրոնական մասի հարավում՝ Ֆլորիդա դեպարտամենտում։ Ընկած է դեպարտամենտի վարչական կենտրոնից՝ Ֆլորիդա քաղաքից 54, երկրի մայրաքաղաք Մոնտեվիդեոյից մոտավորապես 80 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակերևույթից 19 մետր է ։
Պատմություն
Բնակավայրը հիմնադրվել է 1875 թվականի սեպտեմբերի 1-ին։ 1956 թվականի հուլիսի 5-ին ստացել է Villa-ի (փոքր քաղաքի) կարգավիճակ ։
Բնակչություն
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով Վեինտիսինկո դե Ագոստոյում ապրում էր 1.849 մարդ ։
Աղբյուրը՝ Instituto Nacional de Estadística de Uruguay :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ուրուգվայի բնակավայրեր
Գառնիկյան
Գառնիկյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Լանջիկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Լանջիկ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 12 հուշարձան (17 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Ոչ օտար
«Ոչ օտար» («Не чужие»), 2018 թվականի ռուսական դրամատիկական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վերա Գլագոլևան (նրա վերջին ռեժիսորական աշխատանքը) Օլգա Պոգոդինա-Կուզմինայի «Կավե փոս» պիեսի հիման վրա»     ։  Ֆիլմի արտադրությունը ավարտվել է Վերա Գլագոլևայի (31 հունվարի, 1956 - 16 օգոստոսի, 2017) մահից հետո ։
Ֆիլմի պրեմիերան Ռուսաստանում տեղի է ունեցել 2018 թվականի նոյեմբերի 15-ին ։
Սյուժե
Ռուսաստանի խուլ բնակավայրում կյանքը կարծես սառեցվել է 1990-ական թվականներին։ Այստեղ կարելի է թաքնվել մեծ աշխարհի տագնապներից, բուժել հոգեկան վերքերը։ Այդպես է մտածում Միլան՝ որոշելով վերադառնալ մոր տուն «Մոսկվան նվաճելու» անհաջող փորձից հետո։ Մինչդեռ նրա քույրը՝ Գալյան, ամուսնանում է Միջին Ասիայից գեղեցկադեմ երիտասարդի՝ Ռուստամի հետ։ Նա պատճառ է դառնում քույրերի միջև լուրջ բախումների։ Այս ընտանեկան դրամայի մասնակիցներին սարսափելի բացահայտում է սպասվում։
Հայաստանի Հանրապետության խորհրդանիշներ
Հայաստանի Հանրապետության խորհրդանիշներ, հայ ժողովրդի ազգային խորհրդանիշներ, որոնք ընդգրկված են պետական ավանդություններում։ Հայաստանի գլխավոր խորհրդանիշը Արարատ լեռն է, որի շուրջը դարեր շարունակ բնակություն են հաստատել հայերը ։
Մարգարիտա Նիկոլյան
Մարգարիտա Նիկոլյան, հայ դահուկորդ, 2002 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի մասնակից չորս կատեգորիաներում ։
Կենսագրություն
Մարգարիտա Նիկոլյանը ծնվել է 1974 թվականի մայիսի 27-ին Լենինական քաղաքում (այժմ՝ Գյումրի)։
Գյումրու մանկապատանեկան մարզադպրոցի կողմից մասնակցել է դահուկավազքի մրցումների ։
2002 թվականին Հայաստանի հավաքականի կազմում մասնակցել է Սոլթ Լեյք Սիթիի Ձմեռային օլիմպիական խաղերին։ Հանդես է եկել դահուկավազքում, մասնակցել է չորս կատեգորիաներում ։
1,48 կմ սպրինտում որակավորման փուլում զբաղեցրել է վերջին՝ 58-րդ տեղը՝ 4 րոպե 13,55 վայրկյան արդյունքով՝ 54,77 վայրկյան զիջելով քառորդ եզրափակիչ դուրս եկած ամենավերջին մարզիկին՝ Ճապոնիայի ներկայացուցիչ Մադոկե Նացումիին ։
Դասական ընթացքով 10 կմ մրցատարածությունում զբաղեցրել է նախավերջին՝ 56-րդ հորիզոնականը՝ 46.46,0 արդյունքով՝ 18 րոպե 19,6 վայրկյանով զիջելով հաղթող նորվեգացի Բենտե Սկարիին ։
Հետապնդման մրցավազքում 5+5 կմ նախնական փուլում զբաղեցրել է 69-րդ տեղը՝ 17.23,6 արդյունքով և չի հայտնվել եզրափակչի 50 մասնակիցների թվում՝ 2 րոպե 6,4 վայրկյան զիջելով որակավորվածներից վերջինին՝ շվեյցարացի Բրիգիտ Ալբրեխտ-Լորետանին ։
Զանգվածային մեկնարկով 15 կմ ազատ ընթացքով մրցատարածությունը չի կարողացել ավարտել․ գնալով վերջին տեղում՝ մրցավազքից դուրս է եկել վերջին քառորդում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դահուկորդներ
Ակվաֆինա
Նորա Լամ (Nora Lum, ), ամերիկացի երգչուհի և դերասանուհի, առավել հայտնի է Awkwafina անվամբ։ Նրա մասնակցությամբ նկարահանվել են «Օուշենի ութ ընկերուհիները» (2018), «Խենթ հարուստ ասիացիներ» (2018) և «Հրաժեշտ» (2019) ֆիլմերը։
Ակվաֆինան թողարկել է 2 ալբոմ՝ «Yellow Ranger» (2014) և «In Fina We Trust» (2018)։ Բացի այդ, մասնակցել է հեռուստատեսային նախագծերի, այդ թվում`«Աղջկա կոդը», «Ապագայի մարդը» և «Saturday Night Live»:
Վաղ կյանք
Նորա Լամը ծնվել է 1988 թվականին Նյու Յորքում՝ չինական ծագմամբ ամերիկացի Ուոլիի և Հարավային Կորեայից ներգաղթած նկարչուհու ընտանիքում։ Մեծացել է Նյու Յորքում։ Նրա նախապապը չինացի ներգաղթյալ էր 1940-ական թվականներին, որը Քվինսում բացել էր «Լումս Կանտոնյան» ռեստորանը։ Մայրը՝ Լամը, մահացել է, երբ Նորան եղել է չորս տարեկան, և նրան մեծացրել է տատիկը ։
Նրա խոսքով՝ իր վրա, որպես անհատ, ազդել են Չարլզ Բուկովսկին, Անաիս Նինին, Ջոան Դիդիոնին, Թոմ Ուեյթինը և Չեթ Բեյքերին ։
Երաժշտություն
Լամը սկսել է ռեփ կարդալ 13 տարեկանում։ 2012 թվականին այն ճանաչելի դարձավ «My Vag» երգի շնորհիվ։ Տեսանյութը YouTube-ում ավելի քան երկու միլիոն դիտում է հավաքել։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 25-ին հանդիսանում էր Tenacious D's Supreme փառատոնի անդամ ։ 2016 թվականին երգչուհին աշխատել է երգի վրա, որը ծաղրել է ասիական կարծրատիպերը՝ կատակերգուն Մարգարեթ Չոյի հետ միասին ։
Գեղարվեստական ֆիլմեր
2016 թվականին Լամը խաղացել է «Հարևաններ, Պատերազմի արահետում 2» ֆիլմում, իսկ 2018 թվականին թողարկվել է «Ընկեր» կատակերգությունը դերասանուհու մասնակցությամբ  ։ Բացի այդ, խաղացել է «Արագիլ» անիմացիոն կատակերգության կերպարներից մեկը։
2017 թվականի ապրիլին հայտնի դարձավ, որ դերասանուհին մասնակցելու է Ուորներ Բրոսի «Խենթ հարուստ ասիացիներ» ֆիլմի նկարահանումներին։ Ստացավ Փեյք Լինի դերը՝ Ռեյչել Չուի քոլեջի ընկերուհին (այդ դերը կատարում էր Կոնստենս Ուուը) ։ Նորան նաև նկարահանվել է «Օուշենի ութ ընկերուհիները» ֆիլմում։
2018 թվականի ապրիլին Լամը դեր է ստացել ռեժիսոր Ալիսա Ուոդինգթոնի «Դրախտային բլուրներ» ֆանտաստիկ մելոդրամում՝ Էմմա Ռոբերթսի, Միլա Յովովիչի և Ջերեմի Իրվինի մասնակցությամբ։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է «Սանդենս» կինոփառատոնում 2019 թվականի հունվարին։
Հեռուստատեսային նախագծեր
2014 թվականին Լամը միացավ «Աղջիկների կոդ» սերիալի երրորդ սեզոնի դերասանական կազմին ։ Լամը նկարահանվել է «Ապագայի մարդը» հեռուստասերիալում, որը թողարկվել է 2017 թվականի նոյեմբերին ։ Լամը դարձավ արևելյան Ասիայի արմատներով երկրորդ ամերիկացին ( Լյուսի Լիույից հետո), ով մասնակցեց «Saturday Night Live» շոուի նկարահանումներին ։
Ակտիվիզմ
Լամը սատարում է սեռական ոտնձգությունների դեմ հոլիվուդյան շարժմանը, ինչպես նաև քարոզում է լրատվամիջոցներում ավելի կին ռեժիսորներ ներգրավելու անհրաժեշտությանը և ասիացիների վերաբերյալ կարծրատիպերի դեմ ։
2017 թվականի դեկտեմբերին Լամին շնորհվեց «Տարվա առաջընթաց» տիտղոսը ։
2015 թվականին Լամը թողարկեց իր սեփական Նյու Յորքի ուղեցույցը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի ռեփերներ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Բան Ելաչիչի հրապարակ
Բան Յոսիպ Ելաչիչի հրապարակ (Trg bana Josipa Jelačića), կարճ՝ Բան Ելաչիչի հրապարակ (Trg bana Jelačića), Ելաչիչի հրապարակ (Jelačićev trg); տեղի բնակիչների կողմից անվանվում է նաև ՝ Ելաչիչ Պլաց (Jelačić-plac) կամ ուղղակի Հրապարակ (Trg); նախկին անվանումը՝ Հանրապետության հրապարակ (Trg Republike) և Հարմիցա (Harmica)), Զագրեբի կենտրոնական հրապարակը։ Կրում է կոմս Յոսիպ Ելաչիչի անունը, ով 1848- 1859 թվականներին եղել է Խորվաթիայի իշխանը։
Հրապարակը գտնվում է Զագրեբի պատմական շրջաններ Գրադեցայից և Կապտոլայից հարավ։ Այն գտնվում է Դոլաց շուկայից հարավ, Իլիցա փողոցից արևմուտք, Պավել Ռադիչի փողոցից՝ հյուսիս- արևմուտք, Սպլավնիցայից և Հարմիցայից հյուսիս, Բակաչևայից՝ հյուսիս- արևելք, Նիկոլե Յուրիշիչայի փողոցից՝ արևելք, Պրաշկայից ՝ հարավ- արևելք։ Համարվում է Դոնի Գրադե հետիոտնային տարածքի կենտրոնը։
Բան Ելաչիչի հրապարակը Զագրեբի բնակչության հանդիպումների հիմնական վայրն է։ Ամբողջովին նախատեսված է հետիոտների համար։ Ավտոմեքենաների մուտքը արգելված է, սակայն հրապարակով անցնում են Զագրեբի տրամվայի մի շարք գծեր։ Ցերեկը հրապարակով են անցնում № 1, 6, 11, 12, 13, 14 և 17, իսկ գիշերը՝ № 31, 32 և 34 համարի տրամվայները։
Հրապարակի հարավարևմտյան մասում գտնվում է Նեբոդերը՝ Զագրեբի առաջին բարձրահարկ շենքը, որը կառուցվել է 1959 թվականին։ Դեպի արևելք գտնվում է Մանդուշեվաց շատրվանը։ Էլ ավելի արևելք Խորվաթիայի ամենախոշոր Զագրեբի բանկն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Զագրեբ
Լելե Թեփեի օպերացիա
Լելե Թեփեի օպերացիա (կամ Ջաբրայիլի օպերացիա), ռազմագործողություն, որը ամենայն հավանականությամբ տեղի է ունեցել 2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի ընթացքում Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Վարազաթումբ (Լելթ Թեփե) բլրի ուղղությամբ ։ Ըստ մի շարք պնդումների՝ այս օպերացիան արցախյան երկրորդ պատերազմի ընթացքում հայկական կողմի ամենից շատ զոհեր տված ռազմագործողությունն է։ Տարբեր աղբյուրների համաձայն՝ հայկական կողմից եղել է ավելի քան 700 զոհ, մարտի դաշտում է թողնվել 44 տանկից 42-ը ։ Ռազմական փորձագետների կարծիքով՝ Լելե-Թեփեի օպերացիայի տապալումը կործանարար է դարձել Արցախի Պաշտպանության բանակի համար՝ կոտրելով հայկական պաշտպանական ուժերի ողնաշարը ։
Ըստ գեներալ-լեյտենանտ Սամվել Բաբայանի՝ «Լելե Թեփեի օպերացիա» ընդհանրապես չի եղել, իսկ ասոցացվող Քյանդ Հորադիս օպերացիայի ժամանակ եղել է ընդամենը 2 զոհ ։
Նախապատմություն
Վարազաթումբը, կամ առավել հայտնի Լելե Թեփե բարձունքը Արցախի Հանրապետության վերահսկողության տակ է եղել 1994 թվականի փետրվարի 12-ից ։ 2016 թվականի ապրիլին արցախաադրբեջանական քառօրյա պատերազմի ընթացքում բլուրը օկուպացվել է Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից ։
Գործողություն
Պատերազմի առաջին օրերին, սկսած հոկտեմբերի 3-ից, թուրք-ադրբեջանական ուժերը Լելե Թեփեի ուղղությամբ 6-8 կիլոմետրանոց հատվածում ճեղքել են հայկական կողմի պաշտպանությունը և առաջխաղացում ունեցել դեպի Ջաբրայիլ։ Քննարկման արդյունքում գեներալ-լեյտենանտ Սամվել Բաբայանը գործողությունների պլան է առաջարկել, որի նպատակն էր գրոհել Լելե Թեփեի ուղղությամբ՝ նպատակ ունենալով գրավել բլուրը և փակել դեպի Ջաբրայիլ ադրբեջանական զորքի ճանապարհը։ Հայկական ուժերը հոկտեմբերի 7-ին անցել են գրոհի, իսկ գործողությունները ղեկավարել է գեներալ-լեյտենտանտ Ջալալ Հարությունյանը։
Գործողությունը սկսելուց մի քանի ժամ հետո մի քանի հարյուր մարդկային կորուստներ տալով հայկական կողմը 44 տանկից 42-ը թողել է ռազմի դաշտում և հեռացել։ Ըստ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ գործողությունը առաջարկել է գեներալ, իսկ ինքը պարզապես մոդերացիա է արել և որևէ պատասխանատվություն չի կրում որոշման համար։ Հավանաբական է համարվում, որ այդ գեներալը Սամվել Բաբայանն է ։
Հայկական ուժերի հակահարձակման գործողությունների մասին գործողություններից առաջ կամ, ենթադրաբար դրա ընթացքում, ռուսական «РБК» ալիքին տված հարցազրույցի ժամանակ հայտնել է Նիկոլ Փաշինյանը։ ՀՀ վարչապետը հայտնել է, որ արցախցի զորահրամանատարները հարավում իրագործել են մի մտահղացում, որի արդյունքում միջանցք են թողել և այնտեղ ծուղակի մեջ գցել Ադրբեջանի ռազմական կորպուսը։ Գործողությունների ընթացքում Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ բառացիորեն այդ վայրկյաններին ադրբեջանական կորպուսը ստանում է ջախջախիչ հարվածներ և, ըստ նրա՝ այդ պահին դրվում է ղարաբաղյան բանակի վերջնական հաղթանակի իրական հիմքը ։
Գործողությունների մասին ՊՆ ներկայացուցիչ Արծրուն Հովհաննիսյանը Ֆեյսբուքի իր էջում գրել է.
Քննադատություններ
Գործողության իրականացման հավանական պատճառներից նշվում է Նիկոլ Փաշինյանի անձնական ամբիցիաները՝ քաղաքական նպատակներով հետ բերել մի բլուր, որն Արցախը կորցրել է Սերժ Սարգսյանի կառավարման շրջանում ։ Այս քննադատությանը ԱԺ ամբիոնից անդրադարձել է Նիկոլ Փաշինյանը՝ նշելով, որ դա չի համապատասխանում իրականությանը ։
Նիկոլ Փաշինյանը Ազգային Ժողովում ասել է.
Ըստ ՀՀ ԶՈՒ գեներալ-գնդապետ Սեյրան Օհանյանի՝ ռազմական ոլորտում չկա «մոդերացիա» հասկացությունը։ Կա հրամանատարական կազմ, որն առաջարկություն է անում՝ որոշում ընդունելու համար, իսկ գերագույն գլխավոր հրամանատարը կայացնում է վերջնական որոշումը։
Քրեական գործ
2022 թվականի սեպտեմբերի 2-ին մեղադրանք է առաջադրվել Արցախի պաշտպանության նախկին նախարար Ջալալ Հարությունյանին։ Գեներալ-լեյտենանտը մեղադրվում է ծառայողական պարտականությունների նկատմամբ անփույթ վերաբերմունք դրսևորելու համար, որոնք առաջացրել են ծանր հետևանքներ։ Երկու մեղադրանքներից առաջինով Ջալալ Հարությունյանը 2020 թվականի հոկտեմբերի 7-ին ղեկավարել է հայկական կողմի ձեռնարկած հակահարվածի գործողությունը, երբ հայկական կողմը 1։5 հարաբերակցությամբ զիջել է հակառակորդին, մինչդեռ նման հարձակողական գործողության համար անհրաժեշտ էր հակառակորդին գերազանցել 1:3 հարաբերակցությամբ։ Հակահարված իրականացնող ստորաբաժանումների միջև բացակայել է փոխգործակցությունը։ Ըստ իրավապահների՝ Ջալալ Հարությունյանի գործողությունների հետևանքով հայկական ստորաբաժանումները կրել են մեծաքանակ մարդկային ուժի և զինտեխնիկայի կորուստներ, պահեստային ստորաբաժանումները դարձել են անմարտունակ, զբաղեցրած կրակային դիրքերն անցել են հակառակորդի հսկողության տակ։
Ավելի ուշ Հարությունյանը ձևավորել է նոր զրահախումբ և նրանց առջև դրել նույն մարտական խնդիրը, այն դեպքում, որ այս նոր զրախումբը էապես զիջել է հոկտեմբերի 7-ին հակահարձակման օպերացիայում ընդգրկված ուժերն ու միջոցները։ Հոկտեմբերի 8-ի այդ մարտական առաջադրանքը ևս ձախողվել է, առաջացնելով ծանր հետևանքներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:44-օրյա պատերազմ
Բույսերի էկոլոգիա
Բույսերի էկոլոգիան, էկոլոգիայի մի բաժին է, որն ուսումնասիրում է բուսական օրգանիզմների, ինչպես նաև բույսերի և շրջակա միջավայրի փոխադարձ կապը և փոխգործակցությունը։
Բնական միջավայր
Հաշվի առնելով բուսական օրգանիզմների կյանքի առանձնահատկությունները բույսերի էկոլոգիայում շեշտը դրվում է շրջակա միջավայրի այնպիսի էկոլոգիական գործոնների վրա, ինչպիսիք են ջուրը, լույսը, ջերմությունը, քամին, հողի քիմիական բաղադրությունը, ռելիեֆը։
Խոնավություն
Բարձրագույն երկրային բույսերը, որոնք կցված են հաստատուն սուբստրատին, ավելի մեծ չափով, քան կենդանիները, կախված են շրջակա միջավայրի խոնավության մակարդակից։ Կախված խոնավությանը և որևէ ջրային ռեժիմին հարմարվելու մեթոդներից, առանձնացվում են բույսերի հետևյալ հիմնական խմբերը, որոնք զգալիորեն տարբերվում են ինչպես արտաքնապես, այնպես էլ ներքին կառուցվածքով.
Լուսավորություն
Այն բույսերի համար, որոնց կենսագործունեության հիմքը ֆոտոսինթեզն է, լուսավորության մակարդակը զարգացման էական գործոն է։ Կախված լիարժեք զարգացման համար անհրաժեշտ լույսի քանակից, տարբերվում են բուսական օրգանիզմների հետևյալ բնապահպանական խմբերը.
Ֆոտոպերիոդիզմ
Օրվա լույս և մութ ժամանակների հարաբերակցությունը մեծապես ազդում է բույսերի աճի, զարգացման և վերարտադրության վրա։ Ըստ ֆոտոպերիոդիկ ռեակցիայի տեսակի առանձնացնում են հետևյալ խմբերը՝
(7620) Վիլլաերտ
(7620) Վիլլաերտ (Willaert), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Տիգրան Գասապյան (այլ կիրառումներ)
Տիգրան Գասապյան անուն ազգանունը կարող է վերաբերել՝
Գասապյան
Գասապյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Սարբըլի
Սարբըլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում ։
Մինչև 1915 թվականի Մեծ եղեռնը մեծամասնությունը հայեր էին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վալենտինա Սաֆրազբեկյան
Վալենտինա Միքայելի Սաֆրազբեկյան, հայ անասնաբույժ-դեղաբան, անասնաբուժական գիտությունների դոկտոր (2004), պրոֆեսոր (1999)։
Կենսագրություն
Վալենտինա Սաֆրազբեկյանը ծնվել է 1925 թվականի օգոստոսի 10-ին Կիրովականում (այժմ՝ Վանաձոր)։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1994-2006 թվականներին աշխատել է ՀՊԱՀ-ի (այժմ՝ ՀԱԱՀ) թերապիայի և վիրաբուժության ամբիոնում։
Աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսական կենդանիների ստամոքսաղիքային համակարգի գործունեության վրա սուլֆանիլամիդային պատրաստուկների ազդեցության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։
Կատեգորիա:Հայ անասնաբույժներ Կատեգորիա:Հայ դեղաբաններ Կատեգորիա:Անասնաբուժական գիտությունների դոկտորներ
Ինդեփենդենս
Ինդեփենդենս (Independence, անգլերենից թարգմանած՝ նշանակում է Անկախություն), քաղաք ԱՄՆ-ի Միսսուրի նահանգում. Ջեքսոն շրջանի վարչական կենտրոնն ու ամենամեծ բնակավայրը (նահանգում մեծությամբ հինգերորդն է)։ 2010 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 116.830 : Այս քաղաքում է կյանքի մեծ մասն անցկացրել, մահացել, թաղվել ԱՄՆ 33-րդ նախագահ Հարրի Թրումենը։ Ինդեփենդենսում են գտնվում նրա տուն-թանգարանը, նախագահական գրադարանը։ Այս բնակավայրը սրբության պսակ է կրում «Վերջին օրերի սրբեր» շարժման բազմաթիվ անդամների (մորմոնների) համար, քանի որ այստեղ են գտնվում այդ շարժման հիմնադիր-առաջնորդներից մեկի՝ Ջոզեֆ Սմիթի՝ 1831 թվականին կառուցած Լոթ տաճարն ու շարժման բաժանմունքներից մի քանիսի գլխավոր գրասենյակները։
Աշխարհագրություն
Ինդեփենդենսը Միսսուրի նահանգի խոշորագույն բնակավայր Կանզաս Սիթիի արբանյակ քաղաքն է ու նրա շուրջը ձևավորված մետրոպոլիսային տարածքի (Kansas City metropolitan area) բաղկացուցի մասը։ Ընկած է նահանգի արևմտյան մասում, Միսսուրի գետի ափին։ Դեռ 19-րդ դարի կեսերից նրան տրվել է «Ճանապարհների թագուհի քաղաք» մականունը ("Queen City of the Trails"), քանի որ այստեղով են անցնում Կալիֆոռնիա, Օրեգոն, Սանտա Ֆե տանող ճանապարհները։
Պատմություն
Ինդեփենդենսի ներկայիս տարածքում ու շրջակայքում հնուց ապրել են հնդկացիական սիու ցեղախմբի ներկայացուցիչներ, մասնավորապես՝ օսեյջի ցեղի մարդիկ։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1827 թվականի մարտի 29-ին և կարճ ժամանակում դարձել սահմանային կարևոր բնակավայր։ 1831 թվականին այստեղ սկիզբ է առել «Վերջին օրերի սրբեր» շարժումը, դրա առաջնորդ Ջոզեֆ Սմիթը հիմնադրել է Լոթ եկեղեցին (Temple Lot): Տեղի բնակիչների հետ տարաձայնություններ ունենալու պատճառով շարժումը 1833 թվականին հեռացել է քաղաքից, բայց տարաձայնությունները, բախումները շարունակվել են և, ի վերջո, 1838 թվականին վերածվել «մորմոնական պատերազմի»։ 1867 թվականին շարժման որոշ բաժանմունքներ (Church of Christ, Restoration Branches) վերադարձել են ու հիմնավորվել քաղաքում։
ԱՄՆ-ի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Ինդեփենդենսում երկու խոշոր ճակատամարտ է տեղի ունեցել (First Battle of Independence, Second Battle of Independence):
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (242401-242500)
Աստերոիդների ցանկ (242301-242400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (242501-242600)
Սուրբ Թադևոս-Բարդուղիմեոս եկեղեցի
Սուրբ Թադևոս-Բարդուղիմեոս եկեղեցի, հայ առաքելական եկեղեցի Իրանի մայրաքաղաք Թեհրանում։ Պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Թեհրանի թեմին։ Գտնվում է Հազրաթի շուկայի տարածքում՝ Մոլավի պողոտայի խաչմերուկում ։
Պատմություն
Թեհրանում հայերը հաստատվում են Ղաջարիների իշխանության գալուց հետո, երբ այն դառնում է Իրանի մայրաքաղաքը։ Ի սկզբանե հայերի մի խումբ բռնագաղթվում և այստեղ է բնակեցվում Արցախից, ապա նաև՝ Սպահանից, Ֆերեյդանից, Փերիայից։ 18-րդ դարի վերջին հայերն այստեղ կառուցում են առաջին մատուռը՝ սուրբ Գևորգ, որը 1871 թվականին ձևափոխվում է եկեղեցու ։
Ռուս-պարսկական պատերազմի տարիներին՝ 1808 թվականին, կառուցվել է երկրորդ հոգևոր կառույցը, որը կոչվում է Հայաստանում քրիստոնություն քարոզած երկու առաքյալների՝ սուրբ Թադևոսի և սուրբ Բարդուղիմեոսի անունով։ Նրա հիմնադրիները Ֆաթհ-Ալի շահի հրամանով եկել էին Նոր Ջուղայից՝ Թեհրանի Գոլեսթանի պալատի ապակիների հետ կապված աշխատանքների համար։ Տեղի ծխական դպրոցում ուսանել են նշանավոր իրանահայեր, օրինակ՝ Հովհաննես Մասեհյանը։
Ճարտարապետություն
Սուրբ Թադևոս-Բարդուղիմեոս եկեղեցու հատակագծի մակերեսը մոտ 220 մ2 է, բակի և սենյակների հետ միասին կազմում է 350 մ2։ Նախքան սուրբ Գևորգի՝ եկեղեցի դառնալը, այս եկեղեցու բակը եղել է Թեհրանի քրիստոնեաների առաջին և միակ գերեզմանոցը։ Եկեղեցու բակում ամփոփվել են հայ, ռուս և անգլիացի անվանի քաղաքական գործիչների, ինչպես նաև Ալեքսանդր Բագրատիոնի, Վալտեր Սքոթի երկրորդ որդու՝ Չարլզի, զինվորական բժիշկ Դավուդ-Խանի, Իրանում Անգլիայի դեսպան Չարլզ Անիսթոնի և այլոց շիրիմներ ։
Հիմնադրումից ավելի քանի մեկուկես դար անց, երբ Թեհրանում կառուցվում էին նոր եկեղեցիներ, այստեղ անցկացվել են նորոգման աշխատանքներ։ Դրանց ժամանակ, պատերի գաջի տակ բացվել են մի քանի որմնանկարներ։ Դրանք ներկայացնում են ծաղկով լեցուն ծաղկաման և թութականման թռչուններ ։
Արտաքին հղումներ
թ թ թ
Եյլի համալսարան
Եյլի համալսարան (Yale University), ամերիկյան մասնավոր գիտահետազոտական ինստիտուտ, որը գտնվում է Կոնեկտիկուտ նահանգի Նյու Հեյվեն քաղաքում։ Համալսարանն իր գոյությամբ ԱՄՆ-ի 3-րդ ամենահին բուհերից է։ Եյլը Հարվարդի և Փրիսթոնի հետ կազմում է ամերիկյան համալսարանների այսպես կոչված «մեծ եռյակը» ։
Եյլը հիմնադրվել է 1701 թվականին և կոչվել բրիտանացի առևտրական ու բարեգործ Էլի Եյլի պատվին, ով Կոնեկտիկուտ նահանգի Հանրագիտարանային դպրոցի հովանավորն էր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան համալսարանների ասոցիացիա
Սելիշչե (գյուղ, Սոկիրյանիի շրջան)
Սելիշչե (Селище), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Սոկիրյանիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սելիշչե գյուղում բնակվում էր 1 560 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Սոկիրյանիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լեռնագյուղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Լեռնագյուղ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 3 հուշարձան (4 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի հուշարձանների ցանկեր
(7621) Սվիլինկ
(7621) Սվիլինկ (Sweelinck), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,137544 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5489 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7261 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2029,94 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177345 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,31° անկյուն։