cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էրիկ Ցան
Ընտանիք
Ցանի հայրը՝ Ցան Կայ-վինգը 1940-1972 թվականներին ծառայել է Հոնկոնգի արքայական ոստիկանությունում։ Այնուհետև նա փախել է Թայվան, որպեսզի խուսափի Կոռուպցիայի դեմ պայքարի անկախ կազմակերպության հայցից։ 1976 թ.-ին Կայ-վինգը կոռուպցիայի համար դատապարտվում է 3 տարի ազատազրկման։ Բայց Կայ-վինգն իրավունք ուներ իր գործը վերքաննարկման դնել։ 2001 թ.-ին դատարանի որոշմամբ Կայ-վինգի Լա Սալլե Ռոադի տունը աճուրդի հանվեց ու վաճառվեց 4.35 միլիոն հոնկոնգյան դոլարով։ 10 տարվա երկարատև դատավարությունից հետո Կայ-վինգը մահացավ 2001 թ.-ին՝ իր որդի՝ Էրիկ Ցանի և մյուս հարազատների խնամքի ներքո ։
Անձնական կյանքը
Ցանը հանդիսանում է մոլեռանդ բուդդիստ։ Նա ոչ միայն ինքն է գումար տրամադրում բուդդիստական տաճարներին ու նրա արարողություններին, այլև ուրիշ դերասանների էլ է ներքաշում այդ գործի մեջ ։
Ցանի լագագույն ընկերներն են հանդիսանում Նատալիս Չանը և Ալան Տամը, ովքեր նույնպես ճանաչված երգիչներ են և հոնկոնգյան դերասաններ։ Ցանն ամուսնացել է երեք անգամ։ Նա դուստրը առաջին ամուսնությունից՝ Բովի Ցանը Mandopop-ի երգչուհի է, իսկ երկրորդ ամուսնությունից ունեցած որդին՝ Դերեկ Ցանը գրող է և դերասան։ Ցան ւ Տամը ընկերներ էին դեռևս մանուկ ժամանակվանից։ Նրանց հայրերը աշխատում էին նույն ոստիկանական բաժանմունքում և ընտանիքներով ընկերություն էին անում։ Տղաները միմյանց հետ ֆուտբոլ էին Խաղում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոնկոնգցի դերասաններ Կատեգորիա:1953 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոնկոնգցի կինոդերասաններ
Իրվին Դևիդ Յալոմ
Իրվին Դեվիդ Յալոմ (Irvin David Yalom, ), ամերիկացի հոգեբան և հոգեթերապևտ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, Սթենֆորդյան համալսարանի հոգեբուժության պորֆեսոր։ Հեղինակել է մի քանի վեպ հոգեթերապևտների մասնագիտական գործունեության և հոգեթերապիայի պատմության մասին։ Էքզիստենցիալ հոգեբանության ներկայացուցիչ է։
Կենսագրություն
Ծնվել է Վաշինգտոնում 1931 թվականի հուլիսի 13-ին՝ շուրջ 50 տարի առաջ Ռուսաստանից գաղթած հրեաների ընտանիքում։ Յալոմը իր մանկության մեծ մասն անցկացրել է գրքեր կարդալով՝ իր ընտանիքին պատկանող նպարեղենի կրպակին կից տանը և մասնավոր գրադարանում։ Բարձր դպրոցն ավարտելուց հետո հաճախել է Ջորջ Վաշինգթոնի անվան համալսարանը, ապա Բոստոնի Բժշկական Համալսարանը։
1956 թվականին Բժշկության դոկտորի կոչում ստանալով՝ նա իր կրթությունը շարունակում է Նյու Յորքի Մաունթ Սինալ Հոսպիտալում, ապա Ջոն Հոփկինսի Հոսպիտալում և ուսումն ավարտում է 1960 թվականին։ Երկու տարի Հոնոլուլուի Թրիփլեր Ջեներալ Հոսպիտալում բանակային բժիշկ ծառայելուց հետո Յալոմը սկսում է իր ակադեմիական կարիերան Սթենֆորդի համալսարանում։ Այնտեղ նա դասավանդում է խմբային հոգեթերապիա և զարգացնում էքզիստենցիալ հոգեթերապիայի իր մոդելը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Հոգեթերապևտներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Ջորջ Վաշինգտոն համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբույժներ Կատեգորիա:Հրեա գիտնականներ Կատեգորիա:Հրեա հոգեբույժներ
Օսիրիս
Օսիրիս (Ὄσῑρις - Ուսիր եգիպտական անվան հունականացված ձև), վերածննդի, բնության արտադրող ուժը մարմնավորող եգիպտական աստված, անդրշիրիմյան աշխարհի արքա, ըստ եգիպտական առասպելաբանության՝ եգիպտացիների նահապետը և առաջին թագավորը։ Օսիրիս աստծուն Հին Եգիպտոսում տվել են բազմաթիվ ֆունկցիաներ, նա համարվում էր ամենաժողովրդական աստվածներից մեկը։ Նրան էին վերագրվում նաև այլ աստվածների հատկանիշներ։ Օսիրիսի մահվան և հարության տոնակատարության ժամանակ պարզորոշ երևում է նրա որպես հացի աստծո մասին պատկերացումը Այդ տոնը ավելի շատ հողագործության տոնն էր այդ ժամանակ հողագործները թաղում էին հացի աստծո կավից և հացահատիկից պատրաստված պատկերը։ Այս ծեսը կախարդանք էր, որի նպատակն էր մոգության միջոցով ապահովել ցանքսերի աճը ։ Երկրի վրա թագավորելու ժամանակ մարդկանց սովորեցրել է հողագործություն և արհեստներ։
Համաձայն առասպելի նրա դեմ է ընդվզել նրա կրտսեր երկվորյակ եղբայր Սեթը, որը խնջույքի ժամանակ նենգաբար հրապուրելով Օսիրիսին, արգելափակել է նրան սարկոֆագի մեջ, իսկ այնուհետև հրամայել անդամահատել Օսիրիսին 14 մասերի և ցրել դրանք Եգիպտոսի տարբեր շրջաններոում։ Օսիրիսի քույր Իսիսը, որը միաժամանակ նրա կինն էր, երկար որոնումներից հետո գտնում է ամուսնու մարմնի հատվածները և, հավաքելով դրանք, հրաշագործորեն հանում Օսիրիսի մարմնում ամփոփված կենսական ուժը, որից էլ հղիանում է։
Թաղելով ամուսնու միակցված և զմռսված մարմինը, Իսիսը հեռանում է Նեղոսի գետաբերանի ճահճուտները, որտեղ ծնում է Օսիրիսի որդի Հորուսին։ Սեթին չի հաջողվում գտնել և սպանել Հորուսին, քանի որ նրան խնամում են տարբեր սրբազնային արարածներ։ Հորուսը մեծանում է, զորեղանում և չափահաս դառնալով՝ անցնում փորձությունների միջով, որից հետո մարտահրավեր է նետում իր հորեղբորը։ Սեթի հետ առաջին մենամարտում Հորուսը պարտվում է և կորցնում աչքը։ Սակայն երկրորդ ճակատամարտի ժամանակ, նոր գիտելիքներով զինված, նա հաղթում է Սեթին, ետ ստանում աչքը և դրա միջոցով վերակենդանացնում հորը՝ Օսիրիսին։ Սակայն վերջինս հրաժարվում է իր գահից՝ հօգուտ որդու, և թողնելով լույս աշխարհը, վերադառնում Ստորերկրայք, դառնում մեռյալների թագավորության տիրակալ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եգիպտական աստվածներ Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով
Ձմեռային պալատ
Պատմություն
1711-1764 թվականների ընթացքում քաղաքում կառուցվեց 5 ձմեռային պալատ։ Սկզբնական շրջանում Պետրոս I հաստատվեց 1703 թվականին Պետրոպավլովյան ամրոցից ոչ հեռու գտնվող մեկ հարկանի տանը ։
Առաջին ձմեռային պալատը՝ Պետրոս I հարսանեկան պալատները Պետրոս Մեծը ղեկավարում էր Նևայի և Միլիոնատերերի փողոցի տարածքը։ 1708 թվականին այս տարածքում կառուցվում է փայտե «Ձմեռային տունը»` փոքր երկհարականի տուն, որը ուներ բարձր պատշգամբ և կղմինդրե տանիք ։ 1712 թվականին կառուցվեցին Պետրոս I քարե հարսանեկան պալատները։ Այս պալատը դարձավ Սանկտ Պետերբուրգի մարզպետ Ալեքսանդր Մենշիկովի նվերը Պետրոս I և Եկատերինա Ալեքսեյևնայի համար հարսանեկան նվեր։
Երկրորդ Ձմեռային պալատը` Պետրոս I պալատը ձմեռային ջրանցքի մոտ 1716 թվականին ճարտարապետ Գեորգ Մատարնովին թագավորի հրամանով կառուցեց նոր Ձմեռային պալատ Նևայի և Ձմեռային ջրանցքի անկյունում։ 1720 թվականին Պետրոս I իր ընտանիքի հետ ամառային նստավայրից տեղափոխվում է ձմեռային։ 1725 թվականին այս պալատում Պետրոսը վախճանվում է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգ Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատկերասրահներ Կատեգորիա:Պալատներ
Գևորգ Նախշքարյան
Գևորգ Սարիբեկի Նախշքարյան, հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1941)։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Կենսագրություն
Գևորգ Նախշքարյանը ծնվել է 1917 թվականին, Անիի շրջանի Գուսանագյուղ գյուղում։ Ավարտել է Լենինականի մանկավարժական տեխնիկումը և Անիպեմզայի և Մարալիկի դպրոցներում դասավանդել հայոց լեզու և գրականություն, միաժամանակ սովորել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետում ։
1941 թվականին, երբ սկսվել է Հայրենական մեծ պատերազմը, Գևորգ Նախշքարյանը եղել է Ձորակապի դպրոցի ուսմասվարը։ 1941 թվականին ընդունվել է ԽՄԿԿ շարքերը, կամավոր մեկնել է բանակ։ Ավարտել է քաղաքական աշխատողների կարճատև դասընթացները և լեյտենանտի կոչումով մեկնել է Հյուսիսարևմտյան ռազմաճակատ՝ 200-րդ գունդը։ Կռվել է Ստարայա Ռուսիայի ուղղությամբ, Դեմյանսկի պլացդարմում։ 1943 թվականի հունվարին 76 մմ. հրանոթների մարտկոցով ոչնչացրել է թշնամու կենդանի ուժն ու տեխնիկան։ Բրյանսկի ռազմաճակատում ցուցաբերած խիզախության համար Նախշքարյանը պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով, Կարմիր աստղի, Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշաններով և մի շարք մեդալներով ։
1946 թվականին Նախշքարյանը զորացրվել է և զբաղվել մանկավարժական աշխատանքով։ Ընտրվել է ՀԿԿ Անիի շրջկոմի քարտուղար, 1952 թվականին՝ Անիի շրջխորհրդի գործկոմի նախագահ, ապա՝ ՀԿԿ Անիի շրջկոմի առաջին քարտուղարը։ 1958-1961 թվականներին եղել է Նոյեմբերյանի շրջխորհրդի գործկոմի նախագահը, 1961-1980 թվականներին՝ ՀԿԿ Նոյեմբերյանի շրջկոմի առաջին քարտուղարը։ Պարգևատրվել է Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Աշխատանքային կարմիր դրոշի, «Պատվո նշան» շքանշաններով, ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգրով ։
1980-1984 թվականներին Նախշքարյանը եղել է ՀԽՍՀ գյուղատնտեսական նախարարի տեղակալ, ՀԽՍՀ 4-րդ, 6-10-րդ գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, ՀԿԿ Կենտկոմի անդամ։ Եղել է Հայաստանի որսորդների միության նախագահը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Եկատերինա Մալխասյան
Կետտի (Եկատիրինա) Աշոտի Մալխասյան, հայ դաշնակահար, մանկավարժ։ Պրոֆեսոր (1968)։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1967)։
Կենսագրություն
1941 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան։ 1942-1947 թթ. եղել է Թբիլիսիի երաժշտական ուսումնարանի դասատու և վրացական ֆիլհարմոնիայի մենակատար։ 1947 թվականից բնակվել է Երևանում, դասավանդել Երևանի պետական կոնսերվատորիայում։
Հանդես է եկել որպես մենակատար, նաև՝ Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի և Կոմիտասի անվան պետական լարային քառյակի հետ ։ Համերգացանկում տեղ են գտել Շոպենի, Սկրյաբինի, Բեթհովենի, Շումանի և հայ կոմպոզիտորների դաշնամուրային երկերը։
Ընտանիք
Դաշնակահարուհի Նինա Սարապյանի տատիկն է ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարուհիներ
Բիլ Կոնդոն
Ուիլյամ «Բիլ» Կոնդոն (William «Bill» Condon, ), ամերիկացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր։ «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր (1999) «Աստվածներ և դևեր» ֆիլմի համար ադապտացված լավագույն սցենարի համար։
Կենսագրություն
Բիլ Կոնդոնը ծնվել է 1956 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Նյու Յորքում ։ Կոլումբիայի համալսարանի Կոլումբիայի քոլեջում սովորել է փիլիսոփայություն։
Բիլ Կոնդոնն սցենարիստի իր կարիերան սկսել է փոքրաբյուջետ ֆիլմերի սցենարներ գրելով, ինչպիսիք են «Տարօրինակ վարք» (1981) և «Տարօրինակ եկվորներ» (1983) կինոնկարները։ Որպես ռեժիսոր նրա նկարահանած առաջին ֆիլմը եղել է «Քույր, քույր» գոթական միստերիան, որում խաղացել են Էրիկ Շտոլցը և Ջենիֆեր Ջեյսոն Լին։ Դրանից հետո նա նկարահանել է մի քանի թրիլլերներ հեռուստատեսության համար, որոնցից է «Սպանություն 101» (1990) ֆիլմը, որում նկարահանվել է Փիրս Բրոսնանը։ Այդ ժամանակաշրջանում նա նաև գրել է «F/X2» (1991) թրիլլերի սցենարը, որի ռեժիսորն էր Ռիչարդ Ֆրանկլինը։
2005 թվականին Բիլ Կոնդոնն արժանացել է GLAAD կազմակերպության Սթիվեն Ֆ. Կոլզակի անվան մրցանակի, որ շնորհվում է այն համասեռամոլներին կամ բիսեքսուալներին, որոնք մեդիա ոլորտում պայքարում են հոմոֆոբիայի դեմ ։
2005 թվականին Բիլ Կոնդոնը հայտարարել է, որ նախատեսում է գրել սցենար և նկարահանել ֆիլմ, որը կդառնա The Supremes երաժշտական խմբի կարիերայի մասին պատմող բրոդվեյական «Dreamgirls» հայտնի մյուզիքլի էկրանավորումը։ Դա երկրորդ մյուզիքլն էր, որ էկրանավորում էր Բիլ Կոնդոնը։ Ֆիլմը, որում նկարահանվել են Ջեյմի Ֆոքսը, Էդի Մերֆին, Ջենիֆեր Հադսոնը, Անիկա Նոնի Ռոուզն ու Դենի Գլովերը, վարձույթի է տրվել 2006 թվականի դեկտեմբերին։ Այն հաջողության է ունեցել քննադատների ու կինոդիտողների շրջանում և արժանացել է երկու «Օսկարի», «Գրեմմիի», ԱՄՆ-ի կինոդերասանների գիլդիայի երկու մրցանակի և երեք «Ոսկե գլոբուսի», այդ թվում նաև «Տարվա լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում։ Բիլ Կոնդոնը Քլինթ Իսթվուդի հետ միասին արժանացել է «Արբանյակ» մրցանակի որպես «Լավագույն ռեժիսոր» անվանակարգում։
2009-2010 թվականներին Բիլ Կոնդոնն աշխատել է հեռուստանախագծերի վրա. նա եղել է «Օսկարի» 81-րդ մրցանակաբաշխության արարողության սցենարի հեղինակն ու «Այդ սարսափելի «Ք» տառը» սերիալի էպիզոդներից մեկի ռեժիսորը։ Դրանից հետ նա հրավիրվել է նկարահանելու «Մթնշաղ» կինոսագայի վերջին երկու մասերը, որոնցից առաջինը թողարկվել է 2011, երկրորդը՝ 2012 թվականներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Ռիբիցի
Ռիբիցի (Рыбицы), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կահուցի
Կահուցի (Kahutsi), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պյոիդե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 29 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պյոիդե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Աֆրիկյան հեքիաթ (մուլտֆիլմ)
Աֆրիկյան հեքիաթ (Африканская сказка), խորհրդային մուլտֆիլմ «քաղաքակրթված» կենդանիների կողմից սևամորթ մարդու ստրկացման մասին ։
Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ըստ Ջոմո Քենիաթայի` Քենիայի ազգայնական շարժման առաջնորդի, հեքիաթի մոտիվների։ Այլաբանական պատմությունը պատմում է գաղութարարների դեմ աֆրիկյան ժողովուրդների պայքարի մասին։ Մուլտֆիլմը թողարկվել է 1963 թվականին, Մեծ Բրիտանիայից Քենիայի անկախություն ձեռք բերելու և Ջոմո Քենիաթայի նախագահ ընտրվելու տարին։
Սյուժե
Բայց մի անգամ այդ երկրում հայտնվում է Սպիտակ Փիղը` ասելով` «որքան հարուստ է այս երկիրը, իմ բախտը շատ է բերել, որ ես այստեղ կենդանիներից առաջինն եմ» խոսքերով։
Փիղը հյուրասիրում է մարդուն ծխախոտով, տալիս է նրան փայլփլուն ամսագրեր` շապիկների վրա գեղեցկուհիներով և վառ գովազդով։
Երբ Մարդը ամսագիրը թերթելով հաղորդակից է դառնում «բարձր քաղաքակրթությանը», պարոն Փիղն անքաղաքավարի կերպով խժռում է այն, ինչ կարողանում է և գրավում է տիրոջ տունը։ Ցանկանալով հյուրին դուրս հրավիրել` Մարդը դիմում է «Պարոն կենդանիների» դատարան, որտեղ Փիղը հայտարարում է, որ քաղաքակրթության շռայլ պարգևների (ծխախոտ և ամսագիր) փոխարեն Մարդը ստիպված է տալ նրան ամեն ինչ և «բողոքներով խռովություն չառաջացնել», իսկ դատարանի նախագահ Առյուծը Մարդուն մեղադրում է «իր լավագույն ընկերոջը` Փղին» զրպարտելու համար։ Դատարանը Մարդուն մեղավոր է ճանաչում, սակայն նրա` ներողամտության արժանի «հետամնացության և վայրենության համար» նրան թույլատրում են նոր տուն կառուցել։
Սակայն ամեն անգամ, երբ մարդը նոր տուն էր կառուցում, այն գրավում էր գազաններից որևէ մեկը. կարդինալ ռնգեղջյուրը, դատախազ բորենին, փաստաբան կոկորդիլոսը։
Այդ ժամանակ Մարդը կառուցում է մի մեծ հյուղ։ Դրան տիրանալու համար կենդանիները սկսում են իրար հետ կռվել։ Երբ նրանք բոլորով մտնում են շինության մեջ, Մարդն այրում է այն, և կենդանիները խուճապահար փախչում են։
Առանձնահատկություններ
Կենդանիների դատարանի մեղադրանքը պարունակում է «Ad perpetuam rei memoriam» (Հավերժ հիշատակ իրադարձություններին) գրությունը։
Հավելյալ փաստեր
Մուլտֆիլմը թողարկվել է «Սև մարդը և Սպիտակ փիղը» անվանումով ։ Տարբերակներից մեկում լուսագրերում նշվել է «Ջունգլիների օրենքով» գրությունը ։
Փառատոններ
2008 թվականին մուլտֆիլմը ցուցադրվել է Մուլտֆիլմերի մեծ փառատոնում, անիմացիայի պատմաբան Գեորգի Բորոդինի «Արխիվ. 1940-60-ականների խորհրդային հակաիմպերիալիստական մուլտֆիլմերը» ծրագրի շրջանակներում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Մանժուրկա
Մանժուրկա (Манжурка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գոլովանևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մանժուրկա գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,433 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 78,52 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գոլովանևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1908 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աստերոիդների դաս B
Աստերոիդների դաս B, համեմատաբար հազվագյուտ աստերոիդների դաս է, որը մտնում է ածխածնային աստերոիդների խմբի մեջ։ Հիմնական աստերոիդների գոտու աստերոիդների բազմության մեջ B դասի մարմինները հիմնականում գտնվում են գոտու արտաքին մասերում, բացի այդ այս խմբում գերակշռում են ուղեծրի թեքումով աստերոիդները, օրինակ Պալասի ընտանիքի աստերոիդները, որոնց մեջ է մտնում մեծությամբ երկրորդ (2) Պալաս աստերոիդը։ Այս աստերոիդները կազմված են արեգակնային համակարգի կառուցման սկզբնական նյութից։
Վերին Կորտկան
Կորտկան Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Բերկրիի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ավատար (անձնանուն)
Ավատար, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն գավառական հավատար՝ «ընկեր, հավատարիմ բարեկամ, պաշտպան» բառից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Գոմ
Գոմ, փարախ, անասուններ պահելու գետնափոր, կիսագետնափոր, վերգետնյա, ժայռափոր, քարե, փայտե կառույց։ Կառուցվում են անասունի տեսակներին և հասակային խմբերին, կապովի կամ անկապ պահելուն, ինչպես նաև տեղական բնակլիմայական պայմաններին, տնտեսության ձևին ու շինարարական ավանդներին համապատասխան։ Գոմերը տարբերվում էին հատակագծով և ներքին կառուցվածքով։ Կապվող անասուն (խոշոր եղջերավոր և գրաստ) պահելու գոմ 3-4 շարք սյուներով, պատերի երկայնքով դրված մսուրքներով, կիսագոգավոր տանիքով, երդիկավոր ուղղանկյուն կառույց էր։ Անասունը կապում էին մարդկանից (մսուրքի եզրափայտից) կամ սյուներից, անկյունում, փայտե հանովի միջնորմով, անջատում էին մատղաշի տեղը։ Նման գոմը սալահատակվում էր, միջնամասում լինում էր գոմաղբը հավաքելու փոսորակ (թրքանոց, կվանոց), մուտքի մոտ՝ ջրհոր, կողքին՝ անասունը ջրելու քարե մեծ գառ (ջրաման)։ Անասունը խնամող անձանց գոմի միջնամասում հատկացվում էր հողե, փայտե խանդակ կամ անկյունում կիսամիջնորմով անջատված առանձին սենյակ (օդա, սաքու, միանա)։ Բարձր Տայքի՝ առավել կատարելագործված գոմի օդաներն ունեին երկկողմանի փայտե լայն թախտեր, բուխարի, փորագրություններով զարդարված առաստաղ, երդիկ և ծառայում էին որպես տղամարդկանց հավաքատեղի, ննջարան, հյուրասենյակ։ Չկապվող անասուն (մանր եղջերավոր և խոզ) պահելու գոմը 1-2 շարք, մատղաշի համար միջևորմներով առանձնացված բաժանմունքներով, առանց ներքին կահավորանքի ցածր կառույց էր։ Քիչ անասուն ունենալու դեպքում այն պահում էին մեկ ընդհանուր գոմում, որն, ըստ անասունի տեսակների և հասակային խմբերի, կահավորվում էր մսուրքներով և հանովի միջնորմներով անջատված բաժանմունքներով (հորթանոց, գառնանոց)։ Շիրակում, Բարձր Տայքում, Գեղարքունիքում և այլուր գոմերը կառուցվում էին բնակելի տանը կից՝ հաճախ ընդհանուր մուտքով, Լոռիում, Արցախում, Սյունիքում, Վայոց ձորում՝ առանձին, երբեմն՝ 3-10 կիլոմետր հեռու՝ ձմեռանոցներում, որը պայմանավորված էր արտագնաց անասնապահությամբ։ Ներկայումս կոլտնտեսությունները և պետակաև տնտեսությունները բնակավայրի ծայրամասում, ձմեռանոցներում և ամառանոցներում կառուցում են տիպային գեմեր։
Կատեգորիա:Անասնաբուծություն
Նիկոլայ Մուրաշկո
Նիկոլայ Իվանովիչ Մուրաշկո (Микола Іванович Мурашко, ), ուկրաինացի նկարիչ։
Կենսագրություն
1863-1868 թվականներին սովորել է Պետերբուրգի Գեղարվեստի ակադեմիայում։ 1875-1901 թվականներին ղեկավարել է Կիևի՝ իր հիմնադրած նկարչական դպրոցը, աշակերտներին կողմնորոշելով դեպի պերեդվիժնիկների ստեղծագործական սկզբունքները, որոնց արվեստին մոտ էին նաև քնարականությամբ տոգորված Մուրաշկոյի բնանկարները («Դնեպրի վրա», 1880-1890-ական թվականներ, Ուկրաինական կերպարվեստի թանգարան, Կիև)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի նկարիչներ Կատեգորիա:Բնանկարիչներ
Ջովանի Բատիստա Մորոնի
Ջովանի Բատիստա Մորոնի, ինչպես նաև Ջամբատիստա Մորոնի (Giovanni Battista Moroni, ), իտալացի նկարիչ, 16-րդ դարի ամենամեծ դիմանկարիչներից մեկը։
Կենսագրություն
Ճարտարապետի որդի է։ Սովորել է Ալեսանդրո Բոնվիչինոյի մոտ (Մորետտո) Բրեշիայում։ Աշխատել է Տրենտոյում, Բերգամո (1540-ական թվականների վերջին), Ալբինոյում, Վերոնայում, Միլանում։ Մորոնիի երկու կարճատև այցերը Տրենտո համընկավ Տրիդենտի խորհրդի երկու նիստերի հետ (1546-1548 և 1551-1553)։ Նկարչի այս շրջանին պատկանող աշխատանքները գտնվում են Բերգամոյի Սանտա Մարիա Մաջորե տաճարում։ Այդ ժամանակ Ջովանին ծանոթանում է Տիցիանի հետ (Տիցիանի մոտ աշակերտելու մասին 19-րդ դարի լեգենդը ներկայումս հաստատված չէ)։ Նրա վրա ազդեցություն են ունեցել Լորենցո Լոտտոն և Ջիրոլամո Սավոլդոն։ Նա Բերգամոյում մեծ պահանջարկ ունեցող դիմանկարիչ էր։ Դիմանկարներում նա ձգտում էր ֆիքսել կյանքի շարժը մարդկանց կենդանի հայացքի և իր մոդելների ժեստերի միջոցով, որոնք հետագայում կօգտագործվեն 17-րդ դարի եվրոպական դիմանկարային արվեստում։
Աշակերտներ և ազդեցություն
Նրա աշակերտներից է Ջովանի Պաոլո Կավանան, նա ազդեցություն է ունեցել է Վիտտորե Գիսլանդիի և Պիետրո Լոնգիի վրա։
Ժառանգություն
Մորոնիի գործերի լավագույն հավաքածուն գտնվում է Լոնդոնի ազգային պատկերասրահում և Ուֆֆիցի պատկերասրահում, նրա իրերը պահվում են աշխարհի բազմաթիվ այլ թանգարաններում։
Կտավներ
«Մարդու դիմանկարը», 1550-ական թվականների սկիզբ, Էրմիտաժ, Սանկտ Պետերբուրգ
«Քանդակագործ Ալեսանդրո Վիտորիա», 1552-1553 թվականներ, Արվեստի պատմության թանգարան, Վիեննա
«Գրաֆ Սեկո-Սուարդի», 1563 թվական, Ուֆֆիցի պատկերասրահ, Ֆլորենցիա
«Սևազգեստ մարդը», 1576 թվական, թանգարան, Ի. Գարդներ, Բոստոն
«Մարդու դիմանկարը», մոտ 1558 թվական, Ազգային պատկերասրահ, Լոնդոն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Նովոդանիլովկա (այլ կիրառումներ)
Նովոդանիլովկա, կարող է վերաբերել՝
Աստերոիդների ցանկ (12801-12900)
Աստերոիդների ցանկ (12701-12800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (12901-13000)
Ավգեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Լոմի (գյուղ, Տյոմկինսկի շրջան)
Լոմի (Ломы), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռիբկի (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)
Ռիբկի (Рыбки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 865 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սալսեդիլյո (քաղաք)
Սալսեդիլյո (Salcedillo), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Տերուել պրովինցիայի կազմում (Արագոն)։
Համայնքը գտնվում է Կուենկաս-Միներաս գավառի կազմում։ Բնակչությունը՝ 8 մարդ (ըստ 2007 թվականի մարդահամարի)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Գրյազնուխա (Կամենկայի վտակ)
Գրյազնուխա  գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում, Ալթայի շրջանում։ Գետի գետաբերանը գտնվում է Կամենկա գետի աջ ափից 29 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կիլոմետր է։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազան շրջանին, գետի ջրերի կառավարման գլխավոր կենտրոնը՝ Կատունը։ Գետի գետային ենթաավազանը՝ Բիա և Կատուն։ Գետի գետային ավազանն է (Վերին) Օբը մինչև Իրտիշի թափվելը։
Տիգրան Գամաղելյան
Տիգրան Միհրանի Գամաղելյան, հայ բանաստեղծ, լրագրող։ Հայաստանի ժուռնալիստների և գրողների միության անդամ (1989):
Կենսագրություն
Տիգրան Գամաղելյանը ծնվել է 1944 թվականին Երևանում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է Հայկական հանրագիտարանում, «Լույս» հրատարակչությունում, Մամուլի պետական կոմիտեում։ 1993-1999 թվականներին եղել է Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցության քաղաքական վերլուծաբանը։ Մամուլում հրապարակել է ավելի քան 500 հոդված, որից 100-ը` քաղաքական։ Դասախոսել է «Մշակույթի համալսարանում» ։
Կազմել և հրատարակել է հայ դասական գրողների ժողովածուները։ Նրա բանաստեղծությունները պարբերաբար տպագրվել են մամուլում։ Լույս են տեսել նրա «Երգեհոն» (1980), «Ստեղնաշար» (1985), «Ժպիտներ» (մանկական, 1986), «Երազող հեծյալներ» (արձակ, 1987), «Առագաստն իմ մեջ» (1988), «Երկունք լույսի» (1990), «Խոյակներ ինձնից» (2015) գրքերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ
Մեսինա
Մեսինա կամ Մեսսինա (Messina, Missina, Messana, Μεσσήνη ), քաղաք և նավահանգիստ Իտալիայի Սիցիլիա մարզում. համանուն նահանգի ադմինիստրատիվ կենտրոն։ Մեծությամբ Սիցիլիայի երկրորդ քաղաքն է՝ Պալերմոյից հետո։
1548 թվականին բացվել է Մեսինայի համալսարանը։ Քաղաքում կան կենսաբանական, ծովային ինստիտուտներ, բուսաբանական այգի։ Հաճախակի են երկրաշարժերը։ Պահպանվել են 12-16-րդ դարերի ճարտարապետական հուշարձաններ։ Հիմնադրվել է մ․թ․ա․ մոտ 730 թվականին։
Քաղաքի պահապան սուրբն է Madonna della Lettera-ը։ Քաղաքի տոնը նշվում է հունիսի 3-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Սիցիլիա Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի համալսարանական քաղաքներ Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի նավահանգիստներ
Սուր լյարդային անբավարարություն
Սուր լյարդային անբավարարությունը լյարդի հիվանդությունների առաջին նշաններից հետո (օրինակ՝ դեղնուկ) ծանր բարդությունների ի հայտ գալն է և ցույց է տալիս, որ լյարդը լուրջ վնասվել է (կոցրել է լյարդի բջիջների ֆուկցիաների 80-90%-ը)։ Բարդություններն են լյարդային էնցեֆալոպաթիան և սպիտակուցների կենսասինթեզի խանգարումները (որոնք չափվում են արյան մեջ շիճուկային ալբումինի և պրոթրոմբինային ժամանակի մակարդակներով)։ 1993 թվականի դասակարգմամբ տարբերակվում են գերսուր (1 շաբաթ), սուր (8-28 օր) և ենթասուր (4-12 շաբաթ)․ և՛ հիվանդության զարգանալու արագությունը, և՛ դրա հիմքում ընկած պատճառը մեծապես ազդում են ելքի վրա ։
Ախտանշաններ
Սուր լյարդային անբավարարության հիմնական ախտանշաններն են արագ զարգացող դեղնուկը, թուլությունը և, ի վերջո, մտավոր կարգավիճակի փոփոխությունները, որոնք կարող են սկսվել որպես թեթև շփոթություն, բայց զարգանալ և հասնել կոմայի։
Էնցեֆալոպաթիա և գլխուղեղային այտուց
ՍԼԱ-ի ժամանակ լյարդային էնցեֆալոպաթիան հանգեցնում է գլխուղեղային այտուցի, կոմայի, և վերջում՝ մահվան։ Էնցեֆալոպաթիայի հայտնաբերումը առանցքային է ՍԼԱ-ի ախտորոշման համար։ Սուր և գերսուր լյարդի անբավարարություն ունեցող հիվանդները ուղեղային այտուցի և IV աստիճանի էնցեֆալոպաթիայի զարգացման ավելի մեծ վտանգի տակ են։ Ախտածնությունը մնում է անհասկանալի, բայց, ամենայն հավանականությամբ, մի քանի երևույթների հետևանք է։ Ուղեղում կուտակվում են այնպիսի թունավոր նյութեր, ինչպիսիք են ամոնիակը, մերկապտանը, սերոտոնինը և տրիպտոֆանը։ Սա ազդում նեյրոմեդիատորների մակարդակի և նեյրոընկալիչների ակտիվացման վրա։ Ուղեղի արյան հոսքի ինքնակարգավորումը խանգարված է, ինչը կապված է անաէրոբ գլիկոլիզի և օքսիդատիվ սթրեսի հետ։ Նյարդային բջիջների աստրոցիտները ենթարկվում են այս փոփոխություններին, ինչի արդյունքում ուռչում են և ներգանգային ճնշումը մեծանում է։ Կարևոր դեր են խաղում նաև բորբոքային միջնորդանյութերը ։
Պարտադիր կրթություն
Պարտադիր կրթություն, կրթության այն ժամանակահատվածը, որը պարտադիր է բոլոր մարդկանց համար և հաստաստված է կառավարությանկողմից։ Կրթությունը կարող է անց կացվել դպրոցներում կամ այլ ուսումնական վայրերում։
Սուր լյարդային անբավարարություն
Էնցեֆալոպաթիա և գլխուղեղային այտուց
Ցավոք սրտի, ներգանգային ճնշման բարձրացման նշանները, ինչպիսիք են օպտիկական սկավառակի այտուցը և բբային ռեֆլեքսների կորուստը, հուսալի չեն և առաջանում են հիվանդության ուշ փուլում։ Գլխուղեղի ՀՇ պատկերում նույնպես անօգուտ է վաղ ուղեղային այտուցի հայտնաբերումը, սակայն հաճախ իրականացվում է, որպեսզի բացառվի ներուղեղային արյունազեղումը։ Հաճախ առաջարկվում է ինվազիվ ներգանգային ճնշման մոնիտորինգ սուբդուրալ ճանապարհով։ Այնուամենայնիվ, բարդությունների ռիսկը պետք է կշռվի հնարավոր օգուտի հետ (1% մահացու արյունահոսություն) ։ Նպատակն է, որ ներգանգային ճնշումը պահպանվի 25 մմ ս․ս․-ից ցածր, իսկ գլխուղեղային պերֆուզիոն ճնշումը 50 մմ ս․ս․-ից բարձր ։
Կոագուլոպաթիա
Կոագուլոպաթիան ՍԼԱ-ի մեկ այլ առանցքային ախտանշան է։ Լյարդը կենտրոնական դեր ունի կոագուլյացիայի գրեթե բոլոր գործոնների և կոագուլյացիայի ու ֆիբրինոլիզի որոշ արգելակիչների սինթեզում։ Լյարդաբջջային նեկրոզը հանգեցնում է կոագուլյացիայի բազմաթիվ գործոնների և դրանց արգելակիչների սինթեզի խանգարմանը։ Առաջինը առաջացնում է պրոթրոմբինային ժամանակի երկարացում, որը լայնորեն օգտագործվում է լյարդի վնասվածքի ծանրությունը վերահսկելու համար։ Լինում է թրոմբոցիտների զգալի դիսֆունկցիա (թրոմբոցիտների քանակական և որակական արատներով)։ Պրոգրեսիվ թրոմբոցիտոպենիան ավելի մեծ և ակտիվ թրոմբոցիտների կորստով գրեթե համընդհանուր է։ Թրոմբոցիտոպենիան ԴՆՄ-ով կամ առանց դրա մեծացնում է ներուղեղային արյունահոսության ռիսկը ։
Պարտադիր կրթություն
Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային oրենքների մասին միջազգային դաշնագիրը բոլորի համար ապահովում է անվճար կրթություն որոշակի տարիների ընթացքում ։ Բոլոր երկրները, բացի Բութանից, Օմանից, Պապուա Նոր Գվինեայից, Սողոմոնյան Կղզիներից և Վատիկանից ունեն պարտադիր կրթության մասին օրենք։
Սուր լյարդային անբավարարություն
Երիկամային անբավարարություն
Երիկամային անբավարարությունը տարածված ախտանշանն է․ ՍԼԱ-ով հիվանդների 50 %-ից ավելի հիվանդների մոտ կա։ Մեզի ցածր արտադրության պատճառով՝ միզանյութի քանակությունը արյան մեջ ցույց չի տալիս երիկամի վնասվածքի աստիճանը։
Բորբոքում և վարակ
Բոլոր ՍԼԱ-ով հիվանդների մոտ 60%-ը համապատասխանում է համակարգային բորբոքային համախտանիշի չափանիշներին՝ անկախ վարակի առկայությունից կամ բացակայությունից ։ Սա հաճախ նպաստում է բազմաօրգանային անբավարարությանը։ Հիվանդի պաշտպանական մեխանիզմի խանգարումները, օպսոնիզացիայի և քեմոտաքսիսի խանգարման պատճառով, էապես մեծացնում են սեպսիսի ռիսկը։ Բակտերիալ սեպսիսը հիմնականում պայմանավորված է գրամ-դրական օրգանիզմներով և սնկային սեպսիսը նկատվում է համապատասխանաբար մինչև 80% և 30% հիվանդների մոտ ։
Պարտադիր կրթություն
Նպատակ
20-րդ դարի սկզբին պարտադիր կրթությունը նախատեսված էր ֆիզիկական հմտությունները բարելավելու համար։ Այն դեռահասների մոտ զարգացնում է նաև մարդկանց հետ հաղորդակցվելու հմտությունները և ծանոթացնում է էթիկայի կանոններին, ներգաղթյալներին թույլ է տալիս հեշտությամբ ներգրավվել նոր երկրի անծանոթ հասարկությունում ։ Ներկայումս, բազմաթիվ երկրներ ընդունում են, որ յուրաքանչյուր մարդ իրավունք ունի կրթություն ստանալու։
Ֆեգյուրոլ սյուր Սոլ
Ֆեգյուրոլ սյուր Սոլ (Feuguerolles-sur-Seulles), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում :
Պարտադիր կրթություն
Նպատակ
Այն օգնում է բարելավել քաղաքացիների կրթության մակարդակը, կրճատել ընտանիքի ֆինանսականի պատճառով դպրոց չհաճախող աշակերտների թիվը և նվազագույնի հասցնել գյուղական և քաղաքային բնկավայրերի կրթության որակի տարբերությունը։
Սուր լյարդային անբավարարություն
Նյութափոխանակության խանգարումներ
Հիպոնատրեմիան գրեթե բոլորի մոտ հայտնաբերվում է ջրի պահպանման և նատրիումի ներբջջային տրանսպորտի փոփոխության պատճառով Na/K ATPase-ի արգելակման պատճառով։ Հիպոգլիկեմիան (լյարդային գլիկոգենի քիչ պահեստավորվելու և հիպերինսուլինեմիայի պատճառով), հիպոկալեմիան, հիպոֆոսֆատեմիան և մետաբոլիկ ալկալոզը հաճախ են հանդիպում։ Կաթնաթթվային ացիդոզը առաջանում է հիմնականում պարացետոմոլի (նաև հայտնի է որպես ացետամինոֆեն) չափից մեծ դոզայի դեպքում։
Ֆեգյուրոլ սյուր Սոլ
Բնակչությունը 2013 թվականի դրությամբ կազմում է 169 մարդ:
Սուր լյարդային անբավարարություն
Հեմոդինամիկ և սիրտ-շնչառական խանգարումներ
Հիպերդինամիկ արյունաշրջանառությունը, ինչպես նաև ծայրամասային անոթների լայնացումը, հանգեցնում է հիպոտոնիայի։ Մակերիկամային անբավարարությունը եղել է ՍԼԱ-ի դեպքերի 60%-ում և, ամենայն հավանականությամբ, նպաստում է հեմոդինամիկ խանգարմանը ։ Լինում է նաև թթվածնի աննորմալ տեղափոխում և օգտագործում։ Թեև հյուսվածքներին թթվածնի մատակարարումը բավարար է, սակայն կա հյուսվածքային թթվածնի կլանման նվազում, ինչը հանգեցնում է հյուսվածքների հիպօքսիայի և կաթնաթթվային ացիդոզի ։
Պարտադիր կրթություն
Նպատակ
Երկրում կրթության մատչելիության և աշակերտների հմտությունների միջև ընդհանուր հարաբերակցությունը ցածր է։ Կրթության հասանեելիության և դրա որակի միջև անդունդը կարող էր առաջանալ կրթության ոլորտում թույլ քաղաքականության կամ այդ քաղաքականությունն իրականացնողների տեղեկատվացության պակասի պատճառով, քանի որ նրանք չգիտեն՝ ինչպես ոգեշնչել աշակերտին սովորել։ Որոշ պարագաներում կառավարությունները կարող են շահագրգռված լինել տրամադրել կրթություն, սակայն նրանց նպատակը կարող է ամենևին էլ չլինել քաղաքացիների գիտելիքի և հմտությունների բարելավումը ։ Մյուղ կողմից էլ հանրապետական կառավարման ձև ունեցող երկներում քաղաքացիների համար անհրաժեշտ և կարևոր է կրթված լինելը ։
Սուր լյարդային անբավարարություն
Հեմոդինամիկ և սիրտ-շնչառական խանգարումներ
Թոքային բարդություններ առաջանում են հիվանդների մինչև 50%-ի մոտ ։ Թոքերի ծանր վնասվածքը և հիպօքսեմիան հանգեցնում են բարձր մահացության։ Թոքերի ծանր վնասվածքի դեպքերի մեծ մասը պայմանավորված է ՍՇԴՀ-ով` պայմանավորված սեպսիսով կամ առանց դրա։ Թոքային արյունահոսությունը, թոքամզային արտաքիրտը և ատելեկտազը նույնպես նպաստում են շնչառական դժվարություններին։
Ֆեգյուրոլ սյուր Սոլ
2013 թվականի հունվարից հանդիսանում է Օրսել համայնքի մաս:
Սուր լյարդային անբավարարություն
Հղիություն
Հղիության վերջում լյարդի ֆունկցիան զգալիորեն նվազում է, ինչը հեշտությամբ կարելի է վերահսկել արյան թեստերի միջոցով։ Հղիության վերջում ՍԼԱ-ի վաղ կլինիկական դրսևորումները ներառում են հիպոդինամիա, ախորժակի նվազում, մուգ սաթի գույնի մեզի, արտահայտված դեղնություն, սրտխառնոց, փսխում և որովայնի փքվածություն ։ Այն հիվանդների շրջանում, որոնց մահը վերագրվել է ՍԼԱ-ին հղիության վերջինում, մեծամասնությունը ունեցել է հեշտոցային ծննդաբերություն ։
Պատճառագիտություն
Լյարդի սուր անբավարարության ընդհանուր պատճառներն են պարացետամոլի (ացետամինոֆենի) չափից մեծ դոզան, իդիոսինկրատիկ ռեակցիան դեղորայքի նկատմամբ (օրինակ՝ տետրացիկլին, տրոգիտազոն), ալկոհոլի չափից ավելի օգտագործումը (սուր ալկոհոլային հեպատիտ), վիրուսային հեպատիտը (հեպատիտ A կամ B, հազվադեպ՝ հեպատիտ C)։ Ռեյի համախտանիշը լյարդի սուր անբավարարություն է վիրուսային վարակ ունեցող երեխայի մոտ (օրինակ՝ ջրծաղիկ)․ թվում է, որ ասպիրինի օգտագործումը կարող է էական դեր խաղալ։ Վիլսոնի հիվանդությունը (ժառանգական պղնձի կուտակում) կարող է հազվադեպ դրսևորվել լյարդի սուր անբավարարությամբ։ Սուր լյարդային անբավարարության նաև հանգեցնում է գլխարկավոր սնկերով թունավորվելը (դժգույն գարշասունկ), Bacillus cereus-ի որոշ շտամներ, որը սննդային թունավորման տարածված պատճառ է։ Թեև B. cereus վարակի դեպքերի մեծ մասը լուծվում է մարմնի իմունային համակարգի միջոցով և չի ազդում լյարդի վրա, լյարդի վնասվածքի հետևանքով առաջացած ծանր դեպքերը կարող են մահացու լինել՝    առանց անհապաղ բուժման կամ լյարդի փոխպատվաստում։
Ֆեգյուրոլ սյուր Սոլ
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Պարտադիր կրթություն
Անտիկ ժամանակաշրջանից մինչև միջնդար
Պարտադիր կրթության մասին իմացել են դեռ անտիկ շրջանում։ Սակայն այն հիմնականում վերաբերում էր թագավորական, կրոնական և զինվորական կազմակերպություններին, որը էությամբ տարբերվում է ժամանակակից պարտադիր կրթությունից։
Սուր լյարդային անբավարարություն
Ախտաֆիզիոլոգիա
I գոտու (պերիպորտալ) ախտահարում տեղի է ունենում ֆոսֆորի թունավորման կամ էկլամպսիայի ժամանակ։ II գոտու (միջին գոտի) ախտահարումը, թեև հազվադեպ է, բայց նկատվում է դեղին տենդի դեպքում։ III գոտին (ցենտրիլոբուլյար) ախտահարվում է իշեմիկ վնասվածքի, թունավորումների, ածխածնի տետրաքլորիդի կամ քլորոֆորմի թունավորմամբ։ Ացետամինոֆենի չափից մեծ դոզայի դեպքում տեղի է ունենում թունավորում, հիմնականում III գոտում, որն ունի P450 միկրոֆերմենտների ամենաբարձր մակարդակը։ Այդ փաստը III գոտու թթվածնի մակարդակի նվազման հետ մեկտեղ օգնում է բացատրել, թե ինչու է այն վնասվածքները սկսվում հենց այդ հատվածից։
Ախտորոշում
Միջին և ծանր ծանրության սուր հեպատիտի կլինիկական կամ լաբորատոր ապացույցներով բոլոր հիվանդների մոտ պետք է անհապաղ չափեն պրոթրոմբինային ժամանակը և ուշադիր գնահատեն հոգեկան վիճակը։ Եթե պրոթրոմբինային ժամանակը երկարաձգվում է ≈ 4-6 վայրկյանով կամ ավելի (INR ≥ 1,5), և առկա է փոփոխված զգայականության որևէ ապացույց, ՍԼԱ-ի ախտորոշումը պետք է խիստ կասկածվի, և հիվանդանոց ընդունվելը պարտադիր է ։ Նախնական լաբորատոր հետազոտությունը պետք է լինի ընդարձակ՝ և՛ պատճառաբանությունը, և՛ ծանրությունը գնահատելու համար։
Անամնեզի ընդունումը պետք է ներառի վիրուսային վարակի և դեղամիջոցների կամ այլ թունավոր նյութերի հնարավոր ազդեցության մանրակրկիտ ուսումնասիրություն։ Անամնեզից և կլինիկական հետազոտությունից պետք է բացառվի հիմքում ընկած քրոնիկական հիվանդության հավանականությունը, քանի որ այն կարող է պահանջել տարբեր բուժում։
Լյարդի բիոպսիա, որն արվում է տրանսգուլյար ճանապարհով, կոագուլոպաթիայի պատճառով, սովորաբար անհրաժեշտ չէ, բացառությամբ որոշ չարորակ նորագոյացությունների։ Մինչ գնահատումը շարունակվում է, մի քանի կարևոր որոշումներ պետք է կայացվեն. օրինակ՝ պացիենտին ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունք ընդունե՞լ, թե՞ հիվանդին տեղափոխել փոխպատվաստման հաստատություն։ Փոխպատվաստման կենտրոնի հետ հնարավորինս շուտ խորհրդակցելը կարևոր է ՍԼԱ-ի արագ զարգացման հնարավորության պատճառով։
Սահմանում
Լյարդի սուր անբավարարությունը սահմանվում է որպես «հեպատոցելուլյար դիսֆունկցիայի արագ զարգացում, մասնավորապես կոագուլոպաթիա և մտավոր կարգավիճակի փոփոխություններ (էնցեֆալոպաթիա) առանց լյարդի նախկինում հայտնի հիվանդության» ։
Լյարդի սուր անբավարարության ախտորոշումը հիմնված է ֆիզիկական հետազոտության, լաբորատոր արդյունքների, հիվանդի պատմության և անցյալի բժշկական պատմության վրա՝ համապատասխանաբար հաստատելու մտավոր կարգավիճակի փոփոխությունները, կոագուլոպաթիան, հիվանդության զարգացման արագությունը և լյարդի նախկինում հայտնի հիվանդության բացակայությունը ։
Ընդհանուր մտահոգություններ
Քանի որ ՍԼԱ-ն հաճախ ներառում է հոգեկան վիճակի արագ վատթարացում և բազմօրգանական անբավարարության հավանականություն, հիվանդներին պետք է ընդունենինտեսիվ թերապիայի բաժանմունքում ։ Հիվանդների համար, ովքեր չեն գտնվում փոխպատվաստման կենտրոնում, ՍԼԱ-ի արագ առաջընթացի հնարավորությունը կարևոր է դարձնում փոխպատվաստման հաստատության հետ վաղաժամ խորհրդակցությունը։ Համապատասխանաբար, փոխպատվաստման կենտրոն տեղափոխելու ծրագրերը պետք է սկսվեն ցանկացած աննորմալ մենթացիա ունեցող հիվանդների մոտ։ Հակաթույնի կամ հատուկ թերապիայի վաղ հաստատումը կարող է կանխել լյարդի փոխպատվաստման անհրաժեշտությունը և նվազեցնել վատ արդյունքի հավանականությունը ։
Նյարդաբանական բարդություններ
I-II աստիճանի էնցեֆալոպաթիա ունեցող հիվանդները պետք է տեղափոխվեն լյարդի փոխպատվաստման հաստատություն և ցուցակագրվեն փոխպատվաստման համար։ Պետք է գլխուղեղի համակարգչային տոմոգրաֆիա (CT) կատարել՝ բացառելու մտավոր վիճակի փոփոխության կամ խանգարման այլ պատճառները։ Անկառավարելի գրգռվածությունը կարող է բուժվել փոքր չափաբաժիններով կարճ գործող բենզոդիազեպիններով։ Այս փուլում կարելի է դիտարկել լակտուլոզա։ Հիվանդների համար, ովքեր ունեն III-IV աստիճանի էնցեֆալոպաթիա, ընդհանուր առմամբ անհրաժեշտ է ինտուբացիա՝ շնչուղիների պաշտպանության համար։ Շատ կենտրոններ օգտագործում են պրոպոֆոլը՝ որպես հանգստացնող միջոց, քանի որ այն կարող է նվազեցնել գլխուղեղային արյան հոսքը։ Մահճակալի գլուխը պետք է բարձրացվի մինչև 30 աստիճան, և հաճախակի վերահսկվի էլեկտրոլիտները, արյան գազերը, գլյուկոզան և նյարդաբանական վիճակը ։
Սրտանոթային բարդություններ
Սրտի արտանետման բարձրացումը և ցածր համակարգային անոթային դիմադրությունը բնորոշ են ՍԼԱ-ին։ Պետք է հաշվի առնել թոքային զարկերակի կատետերիզացումը։ Հիպոտենզիան պետք է նախընտրելիորեն բուժվի հեղուկներով, սակայն համակարգային վազոպրեսորային աջակցություն այնպիսի միջոցներով, ինչպիսիք են էպինեֆրինը, նորէպինեֆրինը կամ դոֆամինը, պետք է օգտագործվի, եթե հեղուկի փոխարինումը չի կարողանում պահպանել միջին զարկերակային ճնշումը 50-60 մմ/ս.ս.։ Պետք է խուսափել վազոկոնստրիգիկ միջոցներից (հատկապես վազոպրեսինից) ։
Թոքային բարդություններ
Թոքային այտուցը և թոքային վարակները սովորաբար նկատվում են ՍԼԱ-ով հիվանդների մոտ։ Կարող է պահանջվել մեխանիկական օդափոխություն ։
Կոագուլոպաթիա և ստամոքս-աղիքային արյունահոսություն
ՍԼԱ-ին բնորոշ են լյարդում մակարդման գործոնների սինթեզի խանգարումը, ցածր աստիճանի ֆիբրինոլիզը և ներանոթային կոագուլյացիան։ Թրոմբոցիտոպենիան տարածված է և կարող է նաև դիսֆունկցիոնալ լինել։ Փոխարինող թերապիան խորհուրդ է տրվում միայն արյունահոսության դեպքում կամ ինվազիվ ընթացակարգից առաջ։ Վիտամին K-ն կարող է տրվել պրոթրոմբինային աննորմալ ժամանակի բուժման համար՝ անկախ նրանից, թե արդյոք սննդային վատ կարգավիճակ կա։ VIIa ռեկոմբինանտ գործոնի ընդունումը խոստումնալից է. այնուամենայնիվ, բուժման այս մոտեցումը պահանջում է հետագա ուսումնասիրություն։ Խորհուրդ է տրվում օգտագործել ստամոքս-աղիքային արյունահոսության պրոֆիլակտիկա՝ հիստամին-2 (H2) արտագոնիստով, պրոտոնային պոմպի ինհաբիտորներով կամ սուկրալֆատով ։
Սնուցում, էլեկտրոլիտներ և նյութափոխանակության խանգարումներ
I կամ II աստիճանի էնցեֆալոպաթիա ունեցող հիվանդների դեպքում էնտերալ կերակրումը պետք է սկսել վաղ։ Պարենտերալ սնուցումը պետք է օգտագործվի միայն այն դեպքում, եթե էնտերալ կերակրումը հակացուցված է, քանի որ այն մեծացնում է վարակի վտանգը։ Սպիտակուցի խիստ սահմանափակումը ձեռնտու չէ. 60 գ/օր սպիտակուցը ընդհանուր առմամբ ողջամիտ է։ Հեղուկի փոխարինումը կոլոիդով (օրինակ՝ ալբումին) ավելի նախընտրելի է, քան բյուրեղային լուծույթով (օր.՝ ֆիզիոլոգիական լուծույթ)․ բոլոր լուծույթները պետք է պարունակեն դեքստրոզ՝ էվգլիկեմիան պահպանելու համար։ Բազմաթիվ էլեկտրոլիտային անոմալիաները տարածված են ՍԼԱ-ի ժամանակ։ Հիպոկալեմիայի շտկումը կարևոր է, քանի որ հիպոկալեմիան մեծացնում է երիկամներում ամոնիակի արտադրությունը՝ պոտենցիալ սրելով էնցեֆալոպաթիան։ Հիպոֆոսֆատեմիան հատկապես հաճախ հանդիպում է ացետամինոֆենով պայմանավորված ՍԼԱ-ի դեպքում։ Հիպոգլիկեմիան առաջանում է ՍԼԱ-ով շատ հիվանդների մոտ և հաճախ պայմանավորված է լյարդի գլիկոգենի պաշարների սպառման և գլյուկոնեոգենեզի խանգարմամբ։ Պլազմայում գլյուկոզայի կոնցենտրացիայի մոնիտորինգ պետք է իրականացվի և անհրաժեշտության դեպքում օգտագործվի հիպերտոնիկ գլյուկոզա ։
Պարտադիր կրթություն
Անտիկ ժամանակաշրջանից մինչև միջնդար
Պարտադիր կրթություն հասկացությունը Արևմուտքում հայնտի է դարձել Պլատոնի « Հանրապետության » շնորհիվ (մ․թ․ա․ 424-348)։ Պլատոնը այն շատ պարզ ձևով էր ներկայացնում։ Կատարյալ քաղաքը պահանջում է կատարյալ քաղաքացիներ, իսկ կատարյալ քաղաքացիները՝ կատարյալ կրթություն։ Պլատոնի արտահայտած մտքերը արդիական դարձան Ռենեսասնի ժամանակաշրջանում, իսկ Մարսիլիո Ֆիչինոյի (1434–1499) Պլատոնի աշխատությունների թարգմանությունները եղան Լուսավորության ժամանակաշրջանի գագաթնակետը։ Լուսավորության ժամանակաշրջանի փիլիսոփա Ժան-Ժակ Ռուսոն, որ հայնտի է կրթության վերաբերյալ իր աշխատանքներով («Էմիլ կամ դաստիրակաության մասին» տրակտատ-վեպ), ասել է․ «Հանրային կրթության մասին լավ պատկերացում ունենլաու համար կարդացեք Պլատոնի «Հանրապետությունը»։ Այն միայն քաղաքական տրակտակ չէ, ինչպես որ մտածում են գիրքը միայն վերնագրով դատողները, այն ամենագեղեցիկ և հրաշալի աշխատանքներից է, որ երբևէ գրվել է դաստիարակության մասին ։
Սուր լյարդային անբավարարություն
Ինֆեկցիա
Բակտերիալ և սնկային ինֆեկցիաները տարածված են ՍԼԱ-ի ժամանակ։ Բջջային և հումորալ իմունիտետի, ինչպես նաև մշտական կաթետերի, կոմայի, լայն սպեկտրի հակաբիոտիկների և իմունիտետը ճնշող դեղամիջոցների առկայությունը բարձրացնում են վարակի ռիսկը։ Ինֆեկցիայի տեղայնացման ախտանիշները, ինչպիսիք են տենդը և խորխի արտադրությունը, հաճախ բացակայում են, և հիմքում ընկած վարակիչ գործընթացի միակ նշանները կարող են լինել էնցեֆալոպաթիայի կամ երիկամների ֆունկցիայի վատթարացումը։ Մաշկի միջով ներթափանցող բակտերիաները, ինչպիսիք են ստրեպտոկոկերը և ստաֆիլոկոկերը, հակված են գերակշռել։ Ագրեսիվ հսկողությունը կարևոր է, քանի որ պրոֆիլակտիկ հակաբիոտիկները քիչ օգուտ են տվել։ Սնկային վարակները, հատկապես լայն սպեկտրի հակաբիոտիկների դեպքում, նույնպես տարածված են, և տարածված ֆունգեմիան վատ կանխատեսող նշան է ։
Ացետիլցիստեին
Բացահայտվել է, որ ներերակային N-ացետիլցիստեինը օգտակար է ացետամինոֆենով թունավորման և ացետամինոֆենի հետ չկապված սուր լյարդային անբավարարության ժամանակ ։
Պարտադիր կրթություն
Անտիկ ժամանակաշրջանից մինչև միջնդար
Սպարտայում 6-7 տարեկան տղաներին ուղարկում էին զինվորական պատրաստության դպրոցներ։ Դասընթացները շատ դաժան էին և ստացել էին «կոփման ծանր շրջան» անվանում։ 18-20 տարեկանում սպարտացի տղամարդիկ պետք է անցնեին թեստ, որը կազմված էր ֆիզիկական պատրաստվածությունից, ռազմական կարողություններից և առաջնորդելու հմտություններից։ Թեստը ձախողելու դեպքում նրանք զրկվում էին քաղաքացիությունից և քաղաքացիական իրավունքից։ Հաջողությամբ հանձնելու դեպքում համարվում էին արժանի տղամարդ և քաղաքացի, շարունակում էին ծառայել բանակում մինչ 60 տարեկան, որից հետո անցնում էին թոշակի ։
Սուր լյարդային անբավարարություն
Կանխատեսում
Պատմականորեն մահացելիությունը բարձր է եղել՝ լինելով 80%-ից ավել։ Վերջին տարիներին լյարդի փոխպատվաստումը և բազմամասնագիտական ինտեսիվ թերապիոն աջակցությունը զգալիորեն բարձրարել են ողջ մնալու հավանականությունը։ Ներկայումս փոխպատվաստումից հետո ողջ մնալու հավանականությունը ավելի քան 65% է։
Ֆեգյուրոլ սյուր Սոլ
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Պարտադիր կրթություն
Անտիկ ժամանակաշրջանից մինչև միջնդար
Հրեաստանում դեռ վաղ ժամանակներում յուրաքանչյուր ծնող պարտավորված էր, թեկուզ ոչ ֆորմալ կերպով, կրթել իր երեխային։ Դարերի ընթացքում քաղաքների և գյուղերի զարգացման հետևանքով ի հայտ եկան Ռաբիս կոչված ուսուցիչները։ Ըստ « Թալմուդի » («Բավա Բաթրա 21ա» տրակտատ), որտեղ փառաբանվում է իմաստուն Ջոշուա բեն Գամլան մ․թ․ 1-ին դարում հրեական կրթության հաստատություն հիմադրելու համար, Բեն Գամլան հիմնում էր դպրոցներ բոլոր քաղաքներում և սահմանել էր օրենք, ըստ որի 6-8 տարեկան երեխաները պարտադիր պետք է ստանան կրթություն ։
Ացտեկների կայսրությունը, որը կառավարվել է 1428-1521 թվականներին (ներկայիս Մեքսիկայի կենտրոնական մասը), առաջինն էր, որ ստեղծեց պարտադիր կրթության համընդհանուր համակարգ ։
Վաղ ժամանակակից դարաշրջան
Ռեֆորմացիայից հետո հաստատվեց պարտադիր կրթության օրենք տղաների և աղջիկների համար՝ սկզբում այն մարզերում, որոնք հիմա Գերմանիայի կազմի մեջ են, հետագայում Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում։
Մարթին Լյութերը իր An die Ratsherren aller Städte deutschen Landes (Գերմանիայի բոլոր քաղաքների խորհրդականներին, 1524) ճառով կոչ էր անում հաստատել պարտադիր կրթության օրենքը, որպեսզի բոլորը կարողանային կարդալ Աստվածաշունչը ։ Այդ օրինակին սկսում է հետևել նաև Հռոմեական կայսրությւան բողաքական հարավ-որևմտյան ժողովուրդը։ 1559 թվականին Գերմանիայի Վյուրթեմբերգ դքսությունը օրենք սահմանեց տղաների պարտադիր կրթության վերաբերյալ ։ 1592 թվականին գերմանական Ցվայբրյուկեն դքսությունը դարձավ առաջինը, ոթր պարտադիր կրթություն սահամնեց և՛ տղաների, և՛ աղջիկների համար, դրան հետևեց Ստրասբուրգը՝ 1598 թվականին, ապա Սուրբ Հռոմեական կայսրությունը, որը ներկայիս Ֆրանսիայի տարածքում է։
Միացյալ նահանգներում, հետևելով Լյութերի և մնացած հեղափոխականների կոչերին, 1620 թվականին Պլիմութ գաղութը հիմնող սեպարտիստ- կոնգրեգացիոնալիստները պարտադրում էին ծնողներին, որ իրենց երեխաներին գրել և կարդալ սովորեցնեն ։ Մասաչուսեթսի դպրոցի օրենքները՝ 3 օրենսդրական ակտերը, որոնք ընդունվել են Մասաչուսեթսի ծովածոցում 1642, 1647 և 1648 թվականներին, համարվում են ԱՄՆ-ում պարտադիր կրթության սահմանման առաջին քայլերը։ Ըստ 1647 թվականի ընդունված օրենքի քաղաքները, որտեղ ապրում էին 50 և ավել ընտանիք, պարտավորվում էին վարձել ուսուցիչ, իսկ քաղաքը, որտեղ կար 100 և ավել ընտանիք, պետք է հիմներ դպրոց ։
Պրուսիա ն 1763 թվականին ներդրել է ժամանակակից պարտադիր կրթական համակարգ ։ Generallandschulreglement-ը (Դպրոցական գլխավոր կանոնակարգ), գորշի է դրվել Ֆրիդրիխ Մեծի հրամանագրով 1763-հ թվականներին ։ The Generallandschulreglement-ը, որը հեղինակել է Յոհան Ջուլիոս Հեքերը, պահանջում էր, որպեսզի բոլոր երիտասարդ քաղաքացիները՝ և՛ տղաները, և՛ աղջիկները, 5տարեկանից մինչև 13-14 տարեկան պարտադիր ստանային կրթություն և պետության կողմից տրամադրված դասագրքերի շնորհիվ որոշ պատկերացումներ կազմեին (Քրիոստոնեությունը) կրոնի, երգի, գրել- կարդալու մասին։
Ավստրիայում, Հունգարիայում և Չեխիայում նախադպրոցական պարտադիր կրթության մասին օրենքը սահմանել է կայսրուհի Մարիա Թերեզան 1774 թվականին ։
Ուշ ժամանակակից դարաշրջան
Պարտադիր դպրոց հաճախելու Պրուսիայի մոդելին աստիճանաբար սկսեցին հետևե նաև մյուս երկրները։ Այն ընդունվեց Դանիա- Նորվեգիայի և Շվեդիայի, Ֆինլանդիայի, Էստոնիայի, Լատվիայի, հետագայում նաև Անգլիայի և Ֆրանսիայի կառավարությունների կողմից ։
Ըստ բնակչության աճի և պարտադիր կրթության տարածման տվյալների, 2006 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕՆ հաշվարկել էր, որ հետագա 30 տարիների ընթացքում ավելի շատ մարդ կստանա պետական կրթություն, քան մարդկության ողջ պատմության ընթացքում ։
Ֆրանսիա
Ֆրանսիան չէր շտապում պարտադիր կրթություն մտցնելու հարցում՝ այս անգամ աշխարհիկ պետության և կաթոլիկ եկղեցու միջև եղած տարաձայնությունների պատճառով։ Բազմիցս առաջարկվել էին պարտադիր կրթության մասին տարբերակներ և 1833 թվականին ընդունվեց Գիզոտի օրենքը։ Գիզոտի օրենքը բոլոր համայնքներին պարտադրում էր տղա երեխաներին ապահովել կրթությամբ և դպրոցական դասագրքերը կենտրոնացած լինեին նրանց կրոնական և բարոյական դաստիարակության վրա։ Ժյուլ Ֆերիի 1881 թվականին ընդունած օրենքների փունջը ընդլայնեց կենտրոնական կառավորւթյան դերը կրթության մեջ և բոլոր աղջիկների և տղաների համար կրթությունը դարձրեց անվճար։ 1882 թվականին Ժյուլ ֆերիի օրենքների երկրորդ փունջը տղաների և աղջիկների կրթությունը պարտադիր դարձրեց մինչև 13 տարեկան ։ 1936 թվականին առավելագույն տարիքը դարձավ 14 տարեկանը։ Իսկ 1959 թվականին այն հասավ 16 տարեկանի ։
Միացյալ Նահանգներ
1852 թվականին Մասաչուսեթսը դարձավ առաջինն էր ԱՄՆ-ի նահանգներից, որ օրենք ընդունեց պարտադիր կրթության վերաբերյալ։ մասաչուսեթսի Ըդհանուր դատարանը պարտադրեց, որ ամեն քաղաք հիմնի գիմնազիա։ Այն ծնողները, որ իրենց երեխաներին չէին ուղարկում դպրոց, տուգանվում էին, և կառավարությունը իրավունք ուներ երեխաներին կտրել իրենց ծնողներից և տալ սովորելու, եթե կառավարությունը ճանաչեր նրանց անկարող երեխային պատշաճ կրթություն տալու ։ 1918 թվականին Միսսիսիպին եղավ վերջին նահանգը, որ պարտադիր կրթության մասին օրենք սահմենց ։