cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ
Կրթություն
Եկամուտը որոշելու հարցում մեծ դեր է խաղում նաև կրթությունը։ Միջին եկամուտներն աճում են կրթության յուրաքանչյուր մակարդակի հետ։ Ամենաբարձր՝ մասնագիտական ​​և դոկտորական աստիճանները ստանում են ամենաբարձր շաբաթական եկամուտը, մինչդեռ ավագ դպրոցի դիպլոմ չունեցողներն ավելի քիչ են վաստակում։ Կրթության բարձր մակարդակները կապված են ավելի լավ տնտեսական և հոգեբանական արդյունքների հետ (այսինքն՝ ավելի շատ եկամուտ, ավելի շատ վերահսկողություն և ավելի մեծ սոցիալական աջակցություն և ցանցային կապ) ։
Կրթությունն առանցքային դեր է խաղում աշխատատեղեր ձեռք բերելու հմտությունների, ինչպես նաև հատուկ որակների մեջ, որոնք շերտավորում են ավելի բարձր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող մարդկանց ցածրից։ Անետ Լարոն խոսում է համաձայնեցված մշակության գաղափարի մասին, որտեղ միջին խավի ծնողները ակտիվ դեր են խաղում իրենց երեխաների կրթության և զարգացման գործում՝ օգտագործելով վերահսկվող կազմակերպված գործողություններ և խթանելով իրավունքի զգացումը խրախուսելով քննարկումները։ Լորոն պնդում է, որ ավելի ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքները չեն մասնակցում այս շարժմանը, ինչը նրանց երեխաների մոտ կաշկանդվածության զգացում է առաջացնում։ Հետաքրքիր դիտարկումը, որը նկատել են ուսումնասիրությունները, այն է, որ սոցիալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակ ունեցող տնային տնտեսությունների ծնողներն ավելի հավանական է, որ իրենց երեխաներին հրամայեն իրենց փոխհարաբերությունների ժամանակ, մինչդեռ ավելի բարձր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող ծնողներն ավելի հավանական է շփվեն և խաղան իրենց երեխաների հետ։ Այսպիսով, կրթության մակարդակի բաժանումը ծնվում է երեխաների դաստիարակության այս երկու տարբերություններից։ Հետազոտությունը ցույց է տվել, թե ինչպես են երեխաները, որոնք ծնվել են ցածր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող տնային տնտեսություններում, ավելի թույլ լեզվական հմտություններ ձևավորում՝ համեմատած բարձր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող տնային տնտեսություններում մեծացած երեխաների հետ։ Այս լեզվական հմտությունները ազդում են նրանց սովորելու կարողությունների վրա և, հետևաբար, խորացնում են ցածր և բարձր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող թաղամասերի միջև կրթական անհամամասնության խնդիրը։ Ավելի ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքները կարող են ունենալ երեխաներ, որոնք չեն հասնում միջին եկամուտ ունեցող երեխաների մակարդակին, որոնք կարող են ավելի մեծ իրավունքի զգացում ունենալ, ավելի վիճաբանել կամ ավելի լավ պատրաստված լինել մեծահասակների կյանքին ։
Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ցածր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող ուսանողներն դրսևորում են ցածր և դանդաղ ակադեմիական առաջադիմություն՝ համեմատած բարձր մյուս ուսանողների հետ ։ Երբ ուսուցիչները դատողություններ են անում ուսանողների մասին՝ հիմնվելով իրենց դասի և սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակի վրա, նրանք առաջին քայլն են անում՝ թույլ չտալով ուսանողներին ունենալ ակադեմիական նվաճումների հավասար հնարավորություն։ Մանկավարժները պետք է օգնեն հաղթահարել աղքատության խարանը։ Ցածր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ և ցածր ինքնագնահատական ունեցող ուսանողը չպետք է ամրապնդվի մանկավարժների կողմից։ Ուսուցիչները պետք է ուսանողներին դիտարկեն որպես անհատներ և ոչ թե որպես սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող խմբի անդամներ։ Ուսուցիչները կարող են օգնել ուսանողներին չունենալ նախապաշարմունքներ որոշակի սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող խմբերի ներկայացուցիչների նկատմամբ ։ Ուսուցման մակարդակի բարձրացումը կարող է նպաստել ուսանողների առաջադիմության հավասարության ձևավորմանը ։ Ուսուցիչները, որոնք ուսուցանվող բովանդակությունը կապում են ուսանողների նախնական գիտելիքների հետ և ​​իրական աշխարհի փորձի հետ, կարող են բարելավել ձեռքբերումները ։ Մանկավարժները նույնպես պետք է բաց լինեն և քննարկեն դասարանի և սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակի տարբերությունները։ Կարևոր է, որ բոլորը կրթված լինեն, հասկանան և կարողանան բաց խոսել սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակի մասին ։
Զբաղմունք
Մասնագիտական հեղինակությունը, որպես սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակի բաղադրիչ, ներառում է և՛ եկամուտը, և՛ կրթական մակարդակը։ Մասնագիտական կարգավիճակը արտացոլում է կրթական մակարդակը, որն անհրաժեշտ է աշխատանք ստանալու համար և եկամտի մակարդակները, որոնք տարբերվում են տարբեր աշխատատեղերից և զբաղմունքների շարքերից։ Բացի այդ, այն ցույց է տալիս աշխատանքի համար անհրաժեշտ հմտությունների ձեռքբերումը։ Մասնագիտական կարգավիճակը չափում է սոցիալական դիրքը՝ նկարագրելով աշխատանքի առանձնահատկությունները, որոշումներ կայացնելու ունակությունը և վերահսկողությունը, ինչպես նաև աշխատանքի հոգեբանական պահանջները։
Զբաղմունքները դասակարգվում են մարդահամարի կողմից (ի թիվս այլ կազմակերպությունների), և հարցումներ են անցկացվում ընդհանուր բնակչության շրջանում։ Ամենահեղինակավոր մասնագիտություններից են բժիշկներն ու վիրաբույժները, իրավաբանները, քիմիական և կենսաբժշկական ինժեներները, համալսարանի դասախոսները և հաղորդակցության վերլուծաբանները։ Այս աշխատանքները, որոնք համարվում են սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակի բարձր դասակարգման մեջ խմբավորված, ապահովում են ավելի դժվար աշխատանք և աշխատանքային պայմանների նկատմամբ ավելի մեծ վերահսկողություն, սակայն պահանջում են ավելի մեծ կարողություն։ Ավելի ցածր վարկանիշ ունեցող աշխատատեղերը ներառում են սննդի պատրաստման աշխատողներ, վաճառասեղաններ, բարմեններ և օգնականներ, աման լվացողներ, դռնապաններ, սպասուհիներ և տնային տնտեսուհիներ, մեքենաների մաքրողներ և ավտոկայանատեղի սպասավորներ։ Այն աշխատատեղերը, որոնք ավելի քիչ են գնահատվում, առաջարկում են նաև զգալիորեն ցածր աշխատավարձ, և հաճախ ավելի աշխատատար են, շատ վտանգավոր և ապահովում են ավելի քիչ ինքնավարություն ։
Զբաղմունքը չափելու ամենադժվար գործոնն է, քանի որ կան շատերը, և կան շատ մրցակցող կշեռքներ։ Շատ սանդղակներ դասակարգում են զբաղմունքները՝ հիմնվելով ներգրավված հմտության մակարդակի վրա՝ ոչ հմուտ, հմուտ ձեռքի աշխատանքից մինչև պրոֆեսիոնալ, կամ օգտագործում են համակցված չափումներ՝ օգտագործելով անհրաժեշտ կրթության մակարդակը և եկամուտը։
Ընդհանուր առմամբ, հետազոտողների մեծամասնությունը համաձայն է, որ եկամուտը, կրթությունը և զբաղմունքը միասին լավագույնս ներկայացնում են սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակը, մինչդեռ ոմանք կարծում են, որ պետք է հաշվի առնել նաև ընտանիքի կառուցվածքի փոփոխությունները ։ Սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակն ազդում է ուսանողների ճանաչողական կարողությունների և ակադեմիական հաջողությունների վրա ։ Մի քանի հետազոտողներ պարզել են, որ սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակն ազդում է ուսանողների կարողությունների վրա ։
Հարստություն
«Հարստություն», տնտեսական պաշարների կամ ակտիվների մի շարք, որ ներկայացնում է անվտանգության աղբյուր և չափում է տնային տնտեսության կարողությունը արտակարգ իրավիճակներին դիմակայելու, տնտեսական ցնցումները կլանելու և հարմարավետ ապրելու միջոցներ ապահովելու համար։ Հարստությունն արտացոլում է սերունդների միջև անցումները, ինչպես նաև եկամուտների և խնայողությունների կուտակումը
Եկամուտը, տարիքը, ամուսնական կարգավիճակը, ընտանիքի մեծությունը, կրոնը, զբաղմունքը և կրթությունը հարստության ձեռքբերման կանխատեսումների աղբյուրներ են։
Հարստության բացը, ինչպես եկամուտների անհավասարությունը, շատ մեծ է Միացյալ Նահանգներում։ Գոյություն ունի ռասայական հարստության ճեղքվածք, որը մասամբ պայմանավորված է եկամուտների անհավասարությամբ և ինստիտուցիոնալ խտրականության հետևանքով առաջացած ձեռքբերումների տարբերություններով։ Ըստ Թոմաս Շապիրոյի, խնայողությունների տարբերությունները (եկամուտների տարբեր տեմպերի պատճառով), ժառանգական գործոնները և բնակարանային շուկայում խտրականությունը հանգեցնում են ռասայական հարստության բացմանը։ Շապիրոն պնդում է, որ խնայողությունները աճում են եկամուտների ավելացման հետ, բայց աֆրոամերիկացիները չեն կարող մասնակցել դրան, քանի որ նրանք զգալիորեն ավելի քիչ են վաստակում, քան եվրոպական ծագում ունեցող ամերիկացիները (սպիտակները)։ Բացի այդ, ժառանգության մակարդակը կտրուկ տարբերվում է աֆրոամերիկացիների և եվրոպական ծագում ունեցող ամերիկացիների միջև։ Այն գումարը, որը մարդը ժառանգում է կյանքի ընթացքում կամ մահից հետո, կարող է տարբեր ելակետեր ստեղծել երկու տարբեր անհատների կամ ընտանիքների միջև։ Այս տարբեր ելակետերը նաև ազդում են բնակարանային, կրթության և աշխատանքի խտրականության վրա։ Երրորդ պատճառը, որ Շապիրոն առաջադրում է ռասայական հարստության բացը, նրանք են, որոնց պետք է բախվեն աֆրոամերիկացիները՝ կարմիր գծերը և բնակարանների շուկայում բարձր տոկոսադրույքները ։
Առողջություն
Վերջերս աճում է համաճարակաբանների հետաքրքրությունը տնտեսական անհավասարության և բնակչության առողջության հետ դրա առնչության վերաբերյալ։ Սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակը վաղուց կապված է առողջության հետ, սոցիալական հիերարխիայում բարձր գտնվողները սովորաբար ավելի լավ առողջություն են ունենում, քան ստորև գտնվողները ։ Սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակը առողջապահական անհավասարության կարևոր աղբյուր է, քանի որ սոցիալ-տնտեսական վիճակի և առողջության միջև կա շատ ամուր դրական հարաբերակցություն։ Այս հարաբերակցությունը ենթադրում է, որ ոչ միայն աղքատներն են հակված հիվանդանալու, երբ բոլորն առողջ են, այլև կա շարունակական գրադիենտ՝ սոցիալ-տնտեսական սանդուղքի վերևից մինչև ներքև, որը կապում է կարգավիճակի և առողջության հետ։ Ցածր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող ծնողները չեն կարող իրենց թույլ տալ առողջապահական ռեսուրսներից շատերը, ինչը պատճառ է դառնում, որ նրանց երեխաները ավելի խորացած հիվանդություն ունենան բուժման բացակայության պատճառով : Այս երևույթը հաճախ անվանում են «Սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակի գրադիենտ» կամ ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության՝ «Հասարակական գրադիենտ»։ Սոցիալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակը կապված է քրոնիկական սթրեսի, սրտի հիվանդությունների, խոցերի, 2-րդ տիպի շաքարախտի, ռևմատոիդ արթրիտի, քաղցկեղի որոշ տեսակների և վաղաժամ ծերացման հետ։
Սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակի գրադիենտի պատճառի վերաբերյալ բանավեճ կա։ Հետազոտողները որոշակի կապ են տեսնում տնտեսական կարգավիճակի և մահացության միջև՝ կապված հարուստների՝ ավելի մեծ տնտեսական ռեսուրսների հետ։ Սակայն նրանք քիչ հարաբերակցություն են գտնում սոցիալական կարգավիճակի տարբերությունների պատճառով ։
Այլ հետազոտողներ, ինչպիսիք են Ռիչարդ Գ. Ուիլկինսոնը, Ջ. Լինչը և Գ.Ա. Կապլանը պարզել է, որ սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակը մեծապես ազդում է առողջության վրա, նույնիսկ երբ վերահսկվում են տնտեսական ռեսուրսները և առողջապահական խնամքի հասանելիությունը ։ Սոցիալական կարգավիճակը առողջության հետ կապելու համար առավել հայտնի են Ուայթհոլի ուսումնասիրությունները, որոնք անցկացվել են Լոնդոնում քաղաքացիական ծառայողների հետ։ Դրանք ցույց են տվել, որ չնայած Անգլիայի բոլոր պետական ​​ծառայողներին առողջապահական խնամքի հասանելիությունը միևնույն է, սոցիալական կարգավիճակի և առողջության միջև ամուր կապ կա։ Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ այս հարաբերությունները ամուր են մնացել նույնիսկ այն ժամանակ, երբ վերահսկվել են առողջության վրա ազդող սովորությունները, ինչպիսիք են ֆիզիկական վարժությունները, ծխելը և խմելը։ Ավելին, նշվել է, որ ոչ մի բժշկական օգնություն չի օգնի նվազեցնել 2-րդ տիպի շաքարախտով կամ ռևմատոիդ արթրիտով հիվանդանալու հավանականությունը, սակայն երկուսն էլ ավելի տարածված են ցածր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող բնակչության շրջանում։
Քաղաքական մասնակցություն
Քաղաքագետները հետևողական հարաբերություններ են հաստատել սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական մասնակցության միջև։
Տնային միջավայր
Ցածր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող երեխաների միջավայրը բնութագրվում է ծնողների կողմից ավելի քիչ երկխոսությամբ, գրքերի ընթերցման ցածր հաճախականությամբ և ուշադրության քիչ դեպքերով։ Սոցիալ-տնտեսական բարձր կարգավիճակ ունեցող ընտանիքների նորածիններին ավելի հաճախ են դիմում ծնողները խոսքերով, քան սոցիալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակ ունեցող ընտանիքների ծնողները․ վերջիններս 10 ամսականում միջինում 400-ով ավելի քիչ բառ են լսում, քան իրենց մյուս հասակակիցները ։
Լեզվական կարողությունները կտրուկ տարբերվում են՝ կախված սոցիալակ-տնտեսական կարգավիճակից։ Օրինակ՝ մասնագիտական ​​ընտանիքների 3-ամյա երեխաների միջին բառապաշարի չափը ավելի քան երկու անգամ ավելի մեծ է լինում, քան սոցիալապես անապահով վիճակում գտնվող երեխաներինը ։
Ավելի ցածր եկամուտ ունեցող տնային տնտեսությունների երեխաներն իրենց ննջասենյակներում լրատվամիջոցների ավելի մեծ հասանելիություն են ունենում, բայց շարժական խաղային սարքավորումների ավելի քիչ հասանելիություն՝ համեմատած ավելի բարձր եկամուտ ունեցող ընտանիքների երեխաների : Սա, ի վերջո, հանգեցնում է նրան, որ ցածր սոցիալ-տնտեսական ծագում ունեցող երեխաները գտնվում են անբարենպաստ վիճակում, երբ համեմատում են նրանց իրենց գործընկերների հետ ֆիզիկական գործունեության հասանելիության տեսանկյունից։
Ծնողական փոխազդեցություններ
Ի լրումն ծնողների կողմից լեզվական միջոցների կիրառման քանակի, սոցիալ տնտեսական կարգավիճակը մեծապես ազդում է ընտանիքի կողմից ընտրված դաստիարակության ոճի վրա։ Դաստիարակության ոճերի տարբերությունը ձևավորում է ծնողի և երեխայի միջև բանավոր փոխազդեցության տոնն ու նպատակը։ Օրինակ՝ բարձր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող ծնողները հակված են ավելի հեղինակավոր կամ թույլատրող դաստիարակության ոճերին ։ Այս ծնողները ավելի բաց հարցեր են տալիս իրենց երեխաներին՝ խրախուսելու վերջիններիս խոսքի աճը ։ Ի հակադրություն՝ ցածր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող ընտանիքներում ծնողները հակված են ավելի ավտորիտար ոճերի։ Նրանց զրույցներն իրենց երեխաների հետ պարունակում է ավելի շատ հրամայական տոն և փակ հարցեր, ինչը խանգարում է երեխաների արձագանքներին և խոսքի զարգացմանը ։
Երեխաներին դիմելու հարցում ծնողների տարբերությունները կարող են պայմանավորված լինել հասարակության մեջ նրանց համապատասխան խմբերի դիրքորոշմամբ։ Աշխատավոր դասակարգի անհատները հաճախ զբաղեցնում են ցածր իշխանության, ստորադաս պաշտոններ օկուպացիոն աշխարհում։ Այս դիրքը սոցիալական հիերարխիայում պահանջում է անհատականություն և փոխազդեցության ոճ, որը հարաբերական է և կարող է հարմարվել հանգամանքներին ։ Ավտորիտար ոճը երեխաներին նախապատրաստում է այս տեսակի դերերի համար, որոնք պահանջում են ավելի հարմարվող և հնազանդ անձնավորություն լինել։ Հետևաբար ցածր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող ծնողները ընտանիքը տեսնում են որպես ավելի հիերարխիկ համակարգ, որտեղ ծնողները գտնվում են իշխանության կառուցվածքի վերևում, ինչը ձևավորում է բանավոր փոխազդեցությունը ։ Ուժերի այս դիֆերենցիալը ընդօրինակում է բանվոր դասակարգի աշխարհի հանգամանքները, որտեղ անհատները դասվում են և հուսահատվում են կասկածի տակ դնել հեղինակությունը։
Սոցիալ-տնտեսական բարձր մակարդակ ունեցող անձինք, հակառակը, զբաղեցնում են բարձր հզորության դիրքեր, որոնք պահանջում են ավելի մեծ արտահայտչականություն։ Սոցիալ-տնտեսական բարձր կարգավիճակ ունեցող ծնողները խրախուսում են իրենց երեխաներին հարցականի տակ դնել իրենց շրջապատող աշխարհը ։ Բացի իրենց երեխաներին ավելի շատ հարցեր տալուց այս ծնողները նաև դրդում են երեխաներին ինքնուրույն հարցեր ստեղծել ։ Ի տարբերություն սոցիալապաես անապահով ընտանիքների ծնողների, այս անհատները հաճախ համարում են ծնողի և երեխայի միջև իշխանության անհավասարությունը որպես ընտանիքի համար վնասակար։ Երեխաներին հավասարի պես վերաբերվելու փոխարեն՝ նրանց խոսակցությունները բնութագրվում են ծնողի և երեխայի միջև տալով և վերցնելով ։ Այս փոխազդեցությունները օգնում են երեխաներին պատրաստել այնպիսի զբաղմունքների, որոնք պահանջում են ավելի մեծ արտահայտչականություն։
Լեզվի յուրացման անհավասարություն
Ցածր և բարձր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող երեխաների լեզվական միջավայրը էապես տարբերվում է, ինչը ազդում է լեզվի և գրագիտության զարգացման բազմաթիվ ասպեկտների վրա, ինչպիսիք են իմաստաբանությունը, շարահյուսությունը, ձևաբանությունը և հնչյունաբանությունը։
Իմաստաբանություն
Իմաստաբանությունը բառերի և արտահայտությունների իմաստի ուսումնասիրությունն է։ Իմաստաբանությունը ներառում է բառապաշար, որի վրա ազդում է սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակը։ Սոցիալ-տնտեսական բարձր կարգավիճակ ունեցող երեխաները մինչև 24 ամսական ավելի մեծ արտահայտչական բառապաշար ունեն՝ ծանոթ բառերի ավելի արդյունավետ մշակման շնորհիվ։ 3 տարեկանում զգալի տարբերություններ կան ցածր և բարձր պայմաններում ապրող երեխաների միջև երկխոսության և բառապաշարի աճի քանակի առումով ։ Սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակի ազդեցությունը բառապաշարի վրա տարածվում է մանկությունից մինչև պատանեկություն և նույնիսկ մինչև վաղ հասուն տարիք՝ համաձայն մեծ սոցիալ-տնտեսական բազմազան ուսումնասիրության ։ Երեխաների համատեղ ուշադրության պակասը ազդում է բառապաշարի աճի վրա։ Ուշադրությունը և գիրք կարդալը կարևոր գործոններ են, որոնք ազդում են երեխաների բառապաշարի աճի վրա ։ Երեխան և մեծահասակը կարող են կենտրոնանալ նույն առարկայի վրա, որը կօգնի երեխային գծագրել բառերը։ Օրինակ՝ երեխան տեսնում է, որ մի կենդանի վազում է դրսում, և մայրը ցույց է տալիս նրան և ասում. «Տես, շուն»։ Երեխան իր ուշադրությունը կկենտրոնացնի այն կողմի վրա, թե ուր է ցույց տալիս իր մայրը և մատնանշում շուն բառը մատնանշված կենդանու վրա։ Համատեղ ուշադրությունը, այսպիսով, հեշտացնում է երեխաների համար բառերի ուսուցումը։
Շարահյուսություն
Շարահյուսությունը վերաբերում է բառերի և արտահայտությունների դասավորությանը` նախադասություններ կազմելու համար։ Սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակն ազդում է նախադասության կառուցելու գործընթացի վրա։ Թեև 22-ից 44 ամսական երեխաների կողմից պարզ նախադասության կառուցվածքների ձևավորումը չի տարբերվում սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակով, ցածր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակը նպաստում է նախադասության բարդ կառուցվածքների հետ կապված դժվարություններ ունենալուն։ Բարդ նախադասություններ ասելով՝ հասկանում ենք մեկից ավելի բայական արտահայտություն ունեցողները։ Բարդ նախադասության օրինակ է հետևյալը․ «Ես ուզում եմ, որ դու այնտեղ նստես» ։ Պարզ նախադասության կառուցվածքների առաջացումը դիտվում է որպես առօրյա խոսքում պարտադիր կառույց։ Բարդ նախադասությունների կառուցվածքները կամընտիր են և կարող են յուրացվել միայն այն դեպքում, եթե շրջակա միջավայրը նպաստի դրա զարգացմանը ։
Սոցիալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակ ունեցող երեխաների նախադասությունների ձևավորման կարողությունների այս ուշացումը կարող է պայմանավորված լինել այն փաստով, որ նրանց ծնողների խոսքում հազվադեպ են հանդիպում բարդ շարահյուսությամբ նախադասություններ։ Նրանք սովորաբար ավելի քիչ պատասխաններ պահանջող հարցեր են տալիս երեխաներին, ինչը սահմանափակում է այս երեխաների հնարավորությունները՝ կիրառելու ավելի բարդ խոսքի օրինաչափություններ : Փոխարենը այս ծնողներն իրենց երեխաներին տալիս են ավելի անմիջական հրահանգներ, ինչը, պարզվել է, բացասաբար է ազդում ավելի բարդ գոյականական և բայական արտահայտությունների ձեռքբերման վրա ։ Ի հակադրություն, սոցիալ-տնտեսական բարձր կարգավիճակ ունեցող տնային տնտեսություններն իրենց երեխաներին լայն հարցեր են տալիս խոսքի զարգացումը ապահովելու համար։ Ավելի շատ հարցեր տալը դրականորեն է ազդում րեխաների բառապաշարի աճի և բարդ գոյական արտահայտությունների կառուցման վրա ։
Հնչյունաբանություն
Հնչյունաբանական իրազեկությունը՝ բառերի՝ տարբեր ձայնային միավորներից կազմված լինելը ճանաչելու կարողությունը նույնպես ազդեցություն է կրում սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակից։ Հայտնաբերվել է, որ երկրորդ և վեցերորդ դասարանների ցածր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող երեխաները հնչյունային քիչ տեղեկացվածություն ունեն։ Հնչյունաբանական իրազեկվածության բացը մեծանում է ըստ դասարանների ։ Այն ավելի խնդրահարույց է, եթե սոցիալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակ ունեցող երեխաները ծնվել են հնչյունաբանական իրազեկության ցածր մակարդակով, իսկ նրանց միջավայրը չի նպաստում դրա աճին։ Երեխաները, որոնք ունեն բարձր հնչյունային իրազեկվածություն վաղ տարիքից, այյլ ազդեցություն չեն կրում ։
Ցածր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակի դրական արդյունքները
Հաշվի առնելով սոցիալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակ ունեցող երեխաների անհաջողությունների վերաբերյալ հետազոտությունների մեծ ծավալը՝ երեխաների զարգացման հետազոտողները տանում են հետազոտությունը դեպի ավելի դրական կողմ։ Դրա նպատակն է ընդգծել այն ուժեղ կողմերը, որոնք ունեն ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքները երեխաներ մեծացնելու գործում։ Օրինակ՝ աֆրոամերիկացի նախադպրոցականները դրսևորում են ուժեղ կողմեր բանավոր խոսքում, ինչը կարող է նպաստել հետագա հաջողություններին ընթերցանության մեջ։ Այս երեխաներն ավելի լավ են պատկերացնում պատմողական տեքստերը, երբ համեմատվում են սոիցալ-տնտեսական բարձր կարգավիճակ ունեցող մյուս հասակակիցների հետ ։ 2012թ.-ից ի վեր եղել են նաև որոշ հետազոտություններ Shift-and-persist մոդելի վերաբերյալ, որը փորձում է հաշվի առնել առողջական հակաինտուիտիվ դրական արդյունքները, որոնք կարող են առաջանալ այն անհատների մոտ, որոնք մեծանում են սոցիալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակ ունեցող ընտանիքներում ։
Գրագիտության զարգացում
Սոցիալ-տնտեսական բարձր և ցածր կարգավիճակ ունեցող ընտանիքների երեխաների միջև առկա է ընթերցանության աճի բացը, որը մեծանում է, երբ երեխաները անցնում են բարձր դասարաններ։ Ընթերցանության գնահատականները, որոնք ստուգում են ընթերցանության աճը, ներառում են հիմնական ընթերցանության հմտությունները (գրագիտություն, տառաճանաչություն, հնչյունների ու բառերի ճանաչում և տարբերակում), բառապաշար (ընկալող բառապաշար) և ընթերցանության ըմբռնման հմտություններ (լսել և ըմբռնել բառերը համատեքստում) ։ Ընթերցանության աճի տարբերությունը ակնհայտ է մանկապարտեզի գարնան և առաջին դասարանի գարնան միջև, այն ժամանակ, երբ երեխաները ավելի շատ են կապված դպրոցին, քան իրենց ծնողներին։ Սկզբում սոցիալ-տնտեսական բարձր կարգավիճակ ունեցող երեխաները սկսում են որպես ավելի լավ ընթերցողներ, քան իրենց մյուս հասակակիցները։ Երբ երեխաները մեծանում են, այս երեխաներն ավելի արագ են առաջադիմում ընթերցանության աճի տեմպերով, քան մյուսները։ Վաղ ընթերցանության արդյունքներն ազդում են հետագա ակադեմիական հաջողությունների վրա։ Որքան երեխաները շատ են ետ մնում, այնքան ավելի դժվար է լինում նրանց հասնելը, և ավելի հավանական է, որ մյուսները սկսում են հետ մնալ նրանցից։ Այն պահին, երբ ուսանողները ընդունվում են միջնակարգ դպրոց Միացյալ Նահանգներում, սոցիալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակ ունեցող երեխաները զգալիորեն զիջում են իրենց մյուս հասակակիցներին ընթերցանության աճով ։
Տան միջավայր
Տան միջավայրը երեխայի բարեկեցության առաջատար գործոններից է։ Անբավարար կենսապայմաններով աղքատ տանը ապրող երեխաները ավելի հավանական է, որ կրեն հիվանդությունների և ստանան վնասվածքներ ։ Սոցիալ-տնտեսական բարձր և ցածր կարգավիճակ ունեցող երեխաների փորձի տարբերությունները տան միջավայրում ազդում են ընթերցանության արդյունքների վրա։ Տան միջավայրը համարվում է ընթերցման արդյունքների հիմնական ներդրող գործոններից մեկը ։ Սոցիալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակ ունեցող երեխաներին ավելի քիչ են կարդում և ավելի քիչ գրքեր ունեն տանը, քան սոցիալ-տնտեսական բարձր կարգավիճակ ունեցող հասակակիցները, ինչից պարզ է դառնում, որ սոիցալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակ ունեցող երեխաները մանկապարտեզ մտնելիս նախնական ընթերցանության ցածր միավորներ ունեն ։ Սոցիալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակ ունեցող ծնողները ավելի քիչ են ներգրավված իրենց երեխաների ուսման գործում : Այն փաստը, որ շատ աշակերտներ գնում են դպրոց իրենց տնից դուրս սովորելու, չի նշանակում, որ դա նրանց գրագիտության աճի միակ չափանիշն է։ Տան դաստիարակությունը մեծ դեր է խաղում զգացմունքային, ֆիզիկական և մտավոր առողջության ձևավորման գործում։ Այն չափազանց կարևոր է դասարանում կրթական հաջողության համար և պետք է ընդունվի մանկավարժների կողմից ։
Տան միջավայրը ամենամեծ ներդրումն է ունենում մանկապարտեզի ընթերցանության սկզբնական անհամամասնությունների կանխատեսման գործում։ Տնային միջավայրի առանձնահատկությունները ներառում են տնային գրագիտության միջավայրը և ծնողների ներգրավվածությունը դպրոցում։ Տնային գրագիտության միջավայրը բնութագրվում է ծնողների՝ երեխայի հետ համատեղ գրքի ընթերցումը դպրոցից դուրս և գրադարան այցելությունները։ Դպրոցում ծնողների ներգրավվածությունը բնութագրվում է ծնող-ուսուցիչ հարաբերություններ ստեղծելով, հանդիպումներ ունենալով, բաց դռների օր կազմակերպելով, կամավորությամբ, դրամահավաքներին և դպրոցական միջոցառումներին մասնակցելով։ Ընտանիքի հետ կապված ռեսուրսները, փորձառությունները և փոխհարաբերությունները առավել սերտորեն կապված են ընթերցանության բացերի հետ, երբ աշակերտների ընթերցանության մակարդակն առաջին անգամ գնահատվում է մանկապարտեզում։ Ընտանեկան գործոնների ազդեցությունը սկզբնական ընթերցանության մակարդակի վրա կարող է պայմանավորված լինել այն բանով, որ երեխաները դեռևս մանկապարտեզից առաջ քիչ են սովորել. նրանք հիմնականում ունեն իրենց ընտանիքները, որոնց վրա պետք է ապավինեն իրենց ընթերցանության աճը ։
Սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակը կարևոր դեր է խաղում որոշ ծնողների ներգրավվածության մեջ մյուսներ գործոնների նկատմամբ։ Այն ազդում է ծնողական պրակտիկայի վրա և, որպես հետեւանք, ապացուցում է, որ հանդիսանում է երեխաների ձեռքբերումների ուժեղ կանխատեսող տնային տնտեսությունները համեմատելիս ։ Ծնողների ներգրավվածությունը երեխայի ընթերցանության առաջընթացի մեջ հաճախ հաղթահարվում է ժողովրդագրական գործոններով, ինչպիսիք են աղքատությունը, ռասայական և էթնիկական ինքնությունը, ընտանեկան և ծնողական սթրեսը և ծնողի կրթական մակարդակը ։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ երբ ծնողները դպրոցից դուրս իրենց երեխաների հետ ներգրավվում են ընթերցանության մեջ, երեխաների գրագիտությանը, ընթերցանության հանդեպ սերը և լեզվական հմտությունները բարելավվում են : Ծնողների ներգրավվածությունը երեխաների կրթության մեջ մեծ գործոն է գրաճանաչության հասնելու համար, սակայն ծնող լինելու ձևը ևս մեծ ազդեցություն ունի երեխայի ընդհանուր զարգացման վրա։ Այս տեսակի ներգրավվածությունները հաճախ որոշվում են արտոնություններով և սթրեսի մակարդակով, որին պետք է դիմանա ծնողը, հատկապես սոցիալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակի դեպքում։ Ընթերցանության և գրագիտության բացն ավելի է բացահայտվում արդեն գոյություն ունեցող այս անհավասարությունների ընդլայնմամբ։ Ուսումնասիրությունները պարզել են անմիջական կապ ընտանեկան գործընթացների (ներառյալ ծնողական սթրեսը և կարգապահության պրակտիկան), սոցիալ-էմոցիոնալ պատրաստակամության (ներառյալ ուսման և ինքնատիրապետման մոտեցումները) և ընթերցանության գրագիտության մեջ ։ Այն ձևը, որով ծնողը շփվում է իր երեխայի հետ տանը, հիմք է ստեղծում այն ​​բանի համար, թե որքանով նա կկարողանա բարելավել իր կարդալու ունակությունը դպրոցում։
Ձեռքբերման բացթողումներն ավելի են բացահայտվել ուսանողների և երեխաների մոտ, քանի որ ուսանողները ստիպված էին եղել անցնել հեռավար ուսուցման համաճարակի պատճառով ։ Դպրոցական ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիությունը կտրուկ ազդում է երեխայի գրագիտության մակարդակի վրա, առավել ևս առցանց ուսուցման անցնելու ժամանակ՝ հաշվի առնելով ծնողների ներգրավվածության նվազման և բացօթյա խաղերի հասանելիության պակասը։ Ցածր և միջին խավի տնային տնտեսություններն ունեցել են համաճարակի ընթացքում զբաղվածության փոփոխության ամենաբարձր ցուցանիշը, որը ներառում է աշխատանքի կորուստ, կրճատված ժամեր և/կամ նվազեցված աշխատավարձ ։ Նման խոշոր պատմական իրադարձությունները միայն մեղմացրել և բացահայտել են արդեն գոյություն ունեցող անհավասարությունները և իրենց հերթին բացասաբար են ազդել այս ժողովրդագրության։ ԱՄՆ-ում Աշխատանքի նախարարությունը պարզել է, որ աշխատանքից ազատումները, որոնք տեղի են ունեցել COVID 19 համավարակի ժամանակ, ամենամեծ ազդեցությունն են ունեցել պատմական փոքրամասնությունների խմբերի վրա, որոնք ներառում են սևամորթ, լատինաամերիկացի, ցածր եկամուտ ունեցողների և կանանց ։ Սա նշանակում է, որ նույն աշխատող մեծահասակների երեխաները նույնպես անհավասարություններ են ունեցել։ ԱՄՆ Առևտրի նախարարության՝ 2013թ. զեկույցում պարզվել է, որ աֆրոամերիկացիների միայն 55%-ը և գյուղական տնային տնտեսությունների 58%-ն ուներ ինտերնետ հասանելիություն իրենց տանը ։ Սա կարելի է համեմատել սպիտակամորթների 74%-ի և ասիական ամերիկյան ընտանիքների 81%-ի հետ, որոնք ունեին հասանելի ինտերնետ ։ Համեմատելով այս զեկույցը 2020թ.-ի դեպքերի հետ՝ այնքան էլ տարբերություն չի զգացվում՝ հաշվի առնելով, որ ուսանողների մեծ մասը դեռ զգում է այս «թվային բացը» և ինտերնետին և/կամ անհրաժեշտ տեխնոլոգիական սարքավորումներին հասանելիության անհամաչափությունը ։ Առանց համապատասխան ռեսուրսների, ներառյալ գրքերի և թվային գործիքների, ուսանողները չեն կարող հասնել գրագիտության մեջ այնքան լավ արդյունքների, որքան իրենց ավելի արտոնյալ դասընկերները։
Հարևանների ազդեցություն
Հարևան միջավայրը, որտեղ երեխաները մեծանում են, նպաստում է ցածր և բարձր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող երեխաների միջև ընթերցանության տարբերությունների ձևավորմանն ու խորացնաը։ Այս հատկանիշները ներառում են, բայց չեն սահմանափակվում փողոցի աղբով, փողոցում թմրանյութ վաճառող կամ օգտագործող անհատներով, տարածքում գողության կամ կողոպուտի դեպքերով, տարածքում բռնի հանցագործություններով, դատարկ տներով և այլն։ Սոցիալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակ ունեցող երեխաներն ավելի հավանական է, որ մեծանան նման հարևանության պայմաններում, քան մյուսները։ Ֆիզիկական վատ պայմանները նույնպես կապված են երեխաների ընթերցանության հետ։ Հարևանության գործոններն օգնում են բացատրել ընթերցանության միավորների տարբերությունը դպրոց ընդունվելիս, և հատկապես, երբ երեխաները անցնում են բարձր դասարաններ։ Քանի որ աղքատ թաղամասերում գտնվող երեխաները մեծանում են սոցիալ-տնտեսական ցածր պայմաններում, նրանք ավելի են զիջում իրենց մյուս հասակակիցներին ընթերցանության աճով և, հետևաբար, ավելի շատ դժվարություն են ունենում կարդալու հմտությունները զարգացնելու հարցում ։
Մ. Քիլսի կատարած ուսումնասիրության մեջ պարզվել է, որ երբ ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքները տեղափոխվում են աղքատ թաղամասերից ծայրամասային թաղամասեր, երեխաների մոտ նվազում է հանցագործությունը ։ Ընտանիքների տարբեր սոցիալական կարգավիճակները համեմատելիս պարզվում է, որ թաղամասի միջավայրը երեխայի աճին նպաստող հիմնական գործոնն է։
Դպրոցի ազդեցություն
Դպրոցական բնութագրերը, ներառյալ հասակակիցների և ուսուցիչների բնութագրերը, նպաստում են ցածր և բարձր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող երեխաների միջև ընթերցանության անհավասարությանը։ Օրինակ՝ հասակակիցները դեր են խաղում վաղ ընթերցանության վրա ազդելու գործում։ Սոցիալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակ ունեցող դպրոցներում կան ավելի քիչ հմուտ և փոքրամասնություն ունեցող հասակակիցների ավելի մեծ կոնցենտրացիաներ, որոնք ավելի քիչ ձեռքբերումներ ունեն ընթերցանության մեջ։ Դասարանում վատ ընթերցող երեխաների թիվը և ցածր եկամուտ ունեցող հասակակիցների առկայությունը հետևողականորեն կապված էին նախնական նվաճումների և աճի տեմպերի հետ։ Սոցիալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակ ունեցող հասակակիցները հակված են սահմանափակ հմտություններ և ավելի քիչ տնտեսական ռեսուրսներ ունենալուն, ինչը դժվարացնում է երեխաների կարդալու ունակության աճը։ Ընթերցանության ամենաարագ աճը տեղի է ունենում մանկապարտեզի և առաջին դասարանի գարնան միջև ընկած ժամանակահատվածում։
Սոցիալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակ ունեցող ուսանողներն ավելի հավանական է, որ ունենան ավելի քիչ որակավորում ունեցող ուսուցիչներ, ինչը կապված է նրանց ընթերցանության աճի տեմպի հետ, ինչը զգալիորեն ցածր է, քան սոցիալ-տնտեսական բարձր ակրգավիճակ ունեցող իրենց հասակակիցներինը ։
Ազդեցություններ ոչ բանավոր վարքի վրա
Մայքլ Քրաուսը և Դաչեր Քելթները իրենց ուսումնասիրության մեջ, որոնք հրապարակվել են Psychological Science-ի 2008 թվականի դեկտեմբերի համարում, պարզել են, որ սոցիալ-տնտեսական բարձր կարգավիճակ ունեցող ծնողների երեխաները հակված են արտահայտելու ավելի շատ անջատված վարքագիծ, քան սոցիալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակ ունեցող իրենց հասակակիցները։ Այս համատեքստում անջատման վարքագիծը ներառում էր ինքնազննումը, մոտակայքում գտնվող առարկաների հետ անհանգստանալը և խզբզելը։ Ի հակադրություն, ներգրավվածության վարքագիծը ներառում էր գլխի շարժումները, հոնքերը բարձրացնելը, ծիծաղը և հայացքը զուգընկերոջը։ Այս նշանները ցույց էին տալիս զուգընկերոջ նկատմամբ հետաքրքրությունը և հարաբերությունները խորացնելու և ընդլայնելու ցանկությունը։ Սոցիալ-տնտեսական ցածր կարգավիճակ ունեցող մասնակիցները հակված էին ավելի շատ ներգրավվածության վարքագիծ արտահայտել իրենց խոսակցական գործընկերների նկատմամբ։ Այս ամենից հեղինակները ենթադրեցին, որ սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակին աճին զուգահեռ մեծանում է նաև սեփական կարիքները բավարարելու կարողությունը։ Սա կարող է հանգեցնել անկախության ավելի մեծ զգացումների, ինչը թույլ կտար սոցիալ-տնտեսական բարձր կարգավիճակ ունեցող անհատներին ավելի քիչ հակված լինել զրուցակիցների հետ հարաբերություններ ձեռք բերելու համար, քանի որ նրանք ավելի քիչ հավանական է, որ ապագայում նրանց օգնության կարիքը ունենան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաղաքական տնտեսագիտություն Կատեգորիա:Սոցիալական կարգավիճակ
Սարգիս Գարուկյան
Սարգիս Հայորդու Գարուկյան, հայ նկարիչ։
Նկարչուհի Մարիամ Համբարյանի ամուսինն է, նկարիչ Հենրի Գարուկյանի եղբայրը։
Կենսագրություն
1978-1983 թվականներին սովորել է Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի նկարչա-գծագրական բաժնում։ 1989 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության, 1997 թվականից՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «International Association of Art» կազմակերպության անդամ, 2005 թվականից՝ «Կերպար» նկարիչների ասոցիացիայի անդամ։
Մեջբերումներ Սարգիս Գարուկյանից
Քանի դեռ կա վրձնի և կտավի ազնվությունը, քանի նկարը կյանքի կոչողը մարդն է, վրձինը կիրառությունից դուրս չի գա։ Տեխնիկան, տեխնոլոգիաները հոգի չունեն, իսկ վրձինն ու նկարիչը հոգու թելադրանքով են գործում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Պիրենեյան լեռնային շուն
Պիրենեյան լեռնային շուն (Chien de montagne des Pyrénées), այս շների ցեղատեսակը կոչվում է մեծ պիրենեյ։
Ծագումը
«Պիրենեյան լեռնային շուն» ցեղատեսակը ստացվել է բերվել Ֆրանսիայում ։ Նրա նախնիները եղել են մեծ շներ, որոնք ապրել են Ասիայում։ Այս ցեղատեսակը գոյություն ունի արդեն երկար դարեր և ճշգրիտ սահմանել, թե երբ է նա առաջացել, չի հաջողվել, սակայն հայտնի է, որ դեռևս հին ժամանակներում այս ցեղատեսակի ներկայացուցիչները պահպանում էին մեծ հոտեր, իսկ ավելի ուշ ֆրանսիական արիստոկրատիան սկսեց այդ ցեղատեսակն օգտագործել որպես պալատների պահապաններ։ Ներկա պահին ցեղատեսակը բավականին հայտնի է Եվրոպայում, Ամերիկայում և Ճապոնիայում։ Ռուսաստանում այդ շները դեռևս հազվադեպ հանդիպող են։
Արտաքին տեսքը
Պիրենեյան լեռնային շները հանդիսանում են իրենց ցեղատեսակի խոշոր ներկայացուցիչներ. նրանց հասակը էգերի մոտ հասնում է 75 սմ-ի, իսկ արուների մոտ` 80 սմ-ի։ Միջինում մարմնի քաշը կազմում է 55 կգ։ Նա մեծ և ներդաշնակորեն բարդ և պնդակազմ շուն է։ Արտաքնապես թողնում է հզոր և միաժամանակ էներգիայով լի տպավորություն։ Բուրդը երկար է ու հաստ, գույնը մաքուր սպիտակ է կամ սպիտակ` մոխրագույնի երանգով կամ դեղնավուն։ Գլուխը հեզաճկուն է, սեպաձև առանց կոպիտ հատկությունների և խոնավության։ Աչքերը մուգ-շագանակագույն են, նշաձև, հատուկ-փափուկ, խելացի և խոհուն արտահայտությամբ (այսպես կոչված «Պիրենեյան հայացք»)։
Բնութագիրը
Պիրենեյան լեռնային շները տարբերվում են խելքով և խելամտությամբ, գերազանց վարժեցվում են, բայց պահանջում են որոշակի հաստատակամություն դաստիարակության ժամանակ։ Բանն այն է, սրանք մտածող, նախաձեռնող շներ են, որոնք նախատեսված են եղել ինքնուրույն աշխատանքի և ինքնուրույն որոշում կայացնելու համար։ Պիրենեյան լեռնային շներին հարկավոր է ուշադրություն, քաղաքում նրանց ապրելը ցանկալի չէ ։ Այս ցեղատեսակի ներկայացուցիչները բարյացակամ են վերաբերվում երեխաներին և ընտանի կենդանիներին, նվիրված են ընտանիքին, որի հետ ապրում են, ունեն սեփական տարածքի սուր զգացողություն և շատ լավ զարգացած պահակային հատկանիշներ։ Սրանք խիստ, բայց ոչ չար շներ են։ Ավելորդ ագրեսիվությունը համարվում է արատ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Շներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Լուկոմորիե։ Դայակը
«Լոկոմորիե։ Դայակը» («Лукоморье. Няня»), 2000 թվականի ռուսական մուլտֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Սերգեյ Սերյոգինը։ «Мастер-фильм» կինոընկերությունը մուլտֆիլմը թողարկել է ի պատիվ Ալեքսանդր Պուշկինի ծննդյան 200-ամյակի։
Սյուժե
Դայակ Արինա Ռոդիոնովնան փոքրիկ Սաշա Պուշկինին շատ հրաշալի հեքիաթներ է պատմել։ Երբ նա մեծացել էր, գալիս է դայակին տեսակցելու։ Պուշկինը շրջում է հայրենի վայրերում և պատկերացնում, որ դա Լուկոմորիեն է, և այստեղ ջրից դուրս են գալիս 33 դյուցազուններ, ջրահարսն ընկղմվում է անմիջապես կաղնու ճյուղերի մեջ, կախարդված գեղեցկուհին քնած է բյուրեղապակյա դագաղում, և դայակի մոտ ապրող կատուն քայլում է կաղնու ճյուղերի վրայով և կարդում է Պուշկինի տետրից։
Քննադատների արձագանք
Ստեղծվել է Սերգեյ Սերյոգինի յուրօրինակ բանաստեղծական հեղինակային էսսեն՝ «Լուկոմորիե։ Դայակը», նրբությամբ և հումորով ստեղծված պոեմ Բանաստեղծի ու նրա «մուսա»-դայակի փոխհարաբերությունների մասին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:2000 մուլտֆիլմեր
(1631) Կոպֆ
(1631) Կոպֆ (Kopff), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1936 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Իրյո Վյայսյալյայի կողմից Տուրկուում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,235638 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7597 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7116 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1220,96 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,29485 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,49° անկյուն։
Մենք Միլլերներն ենք
«Մենք Միլլերներն ենք» («We're the Millers»), 2013 թվականի ամերիկյան կատակերգություն, որի ռեժիսորն է Ռոուսոն Մարշալ Թորբերը։ Գլխավոր դերերում են Ջենիֆեր Էնիսթոնը, Ջեյսոն Սուդեյկիսը, Էմմա Ռոբերթսը և Ուիլ Պոուլտեր։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2013 թվականի օգոստոսի 7-ին։
Սյուժե
Դեյվիդ Բերկը զբաղվում է թմրանյութերի մանրածախ վաճառքով։ Նրա հաճախորդների թվում են խոհարարներ և տնային տնտեսուհիներ։ Երեխաներին նա թմրանյութ չի վաճարում՝ իրեն համարելով սկզբունքային մարդ։ Դեյվիդն իրոք բավական լավ է վերաբերվում երեխաներին, բայց դա չի մնում անպատիժ. նա փորձում է օգնել դեռահաս տղային, ով փորձանքի մեջ էր ընկել, բայց նրա վրա հարձակվում են և խլում թմրանյութը և փողերը։ Դեյվիդը անելանելի իրավիճակի մեջ է, քանի որ չի կարող հատուցել իր մատակարար Բրեդին։ Միակ ելքը թմրանյութերի մեծ քանակություն անցկացնելն է Մեքսիկա-ԱՄՆ սահմանով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Նյու Լայն Սինեմայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Ֆիլմեր թմրանյութերի մասին
Yeezy
Yeezy, հագուստի և կոշիկի ապրանքանիշ, որը ստեղծել է ամերիկացի դիզայներ, ռեփեր և ձեռնարկատեր Քանյե Ուեսթը։
Yeezy-ի հիմնական արտադրանքը թողարկվում էր գերմանական Ադիդաս ընկերության (արտադրում է սպորտային հագուստ) հետ կոլաբորացիայի շրջանակներում։ Համագործակցությունը հայտնի է դարձել բարձրակարգ Yeezy Boost սպորտային կոշիկների սահմանափակ շարքի շնորհիվ։ Համագործակցության շրջանակներում թողարկվել են նաև մարզաշապիկներ, բաճկոններ, սպորտային տաբատներ, գուլպաներ, հողաթափեր, կանացի կոշիկներ։ Կոշիկի առաջին մոդելը (Yeezy Boost 750) թողարկվել է 2015 թվականի փետրվարին ։
Պատմություն
Նորաձևության ոլորտում իր ուղին Քանյե Ուեսթը սկսել է 2005 թվականին՝ Վիրջիլ Աբլոյի «Pastelle» ապրանքանիշի աջակցությամբ։ Քանյեն սեփական արտադրության մոդելները օգտագործել է երաժշտական արարողությունների և նորաձևության ցուցադրությունների ժամանակ, սակայն ապրանքանիշի գոյության չորս տարիների ընթացքում ամբողջական հավաքածուի թողարկումը այդպես էլ չի կայացել։ 2009 թվականին ապրանքանիշը փակվել է ։ 2006 թվականին Քանյեն կոշիկ է մշակել Ադիդասի համար, բայց այն չի թողարկվել ։ Քայնե Ուեսթի հետ պաշտոնապես համագործակցող առաջին ապրանքանիշը դարձել է ճապոնական A Bathing Ape-ը։ Նրանք համատեղ թողարկել են մի քանի սպորտային կոշիկ, որոնք այժմ բավականին հազվադեպ են և ունեն բարձր վերավաճառքի գին ։ Նա նաև կոշիկներ է ստեղծել Լուի Վիտոնի, Giuseppe Zanotti-ի և Նայքի համար ։
Nike (2007-2013)
Ուեսթի համագործակցությունը Նայքի հետ սկսվել է 2007 թվականին և տևել է վեց տարի, ինչը հանգեցրել է մարզակոշիկների ընդհանուր երեք մոդելների թողարկմանը։ 2009 թվականին թողարկվել է Air Yeezy մարզակոշիկները, որոնց անվանումը հղվել է ռեփերի մականունին, որը նրան տվել է Jay-Z-ը։ 2012 թվականին նա ներկայացրել է Air Yeezy-ի նոր գույները, իսկ 2014-ին՝ Air Yeezy 2 Red October մոդելը, որը վերջինն է դարձել Նայքի հետ համագործակցության շրջանակներում ։
Թեև Ուեսթը այդ բացը անվանել է «սրտաճմլիկ», նա պնդում է, որ Նայքը չի վճարում կոշիկի դիզայնի համար վճարները՝ փոխարենը առաջարկելով եկամուտների մի մասը փոխանցել Ուեսթի ընտրությամբ բարեգործական կազմակերպության։ Դա, ի վերջո, ստիպել է Ուեսթին դիմել Ադիդասին ։
Նայքի հետ Ուեսթի կոլաբորացիայից մարզակոշիկները մեծ արժեք ունեն, քանի որ 2021 թվականին Սոթբիս աճուրդում վաճառվել են Nike Air Yeezy 1 մարզակոշիկները, որոնք Քանյե Ուեսթը կրել էր 2008 թվականին «Գրեմմի» մրցանակաբաշխության ժամանակ։ Զույգը գնահատվում էր 1 մլն դոլար, սակայն արդյունքում վաճառվել է գրեթե կրկնակի մեծ գումարով՝ 1,8 մլն դոլարով՝ դառնալով պատմության ամենաթանկ մարզակոշիկների զույգը ։
2013 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Ադիդաս ընկերությունը հաստատել էր Ուեսթի հետ համագործակցության գործարքը։ Ադիդասը համաձայնել է Քանյե Ուեսթին վճարել 15% ռոյալթի՝ առանց հաշվի առնելու մարքեթինգային վճարը ։ Ուեսթը Ադիդասի գլխավոր տնօրենին նկարագրել է «որպես մարդ, որը նրան թույլ է տվել ստեղծել»։ Ադիդասի հետ գործընկերության շրջանակներում Ուեսթը պահպանում է իր ապրանքանիշի 100 տոկոսանոց սեփականությունը՝ ունենալով թողարկվող արտադրանքի նկատմամբ ստեղծագործական լիակատար վերահսկողություն ։
Adidas Yeezy միացյալ ապրանքանիշի մարզակոշիկների առաջին զույգերը Քանյե Ուեսթի կողմից ցուցադրվել են 2015 թվականին Նյու Յորքի նորաձևության շաբաթում։ Adidas Yeezy Boost 750-ի նախնական թողարկումը սահմանափակվել է 9000 զույգով և վաճառվել է 10 րոպեում։ 2015 թվականի փետրվարի 21-ից 28-ը Yeezy Boost 750-ը լայն տեսականիով հասանելի էր մանրածախ խանութներում և բուտիկներում ։ 2015 թվականի հունիսի 27-ին կոլոբրացիայից երկրորդ մարզակոշիկները՝ Yeezy Boost 350-ը, վաճառքի են հանվել ողջ աշխարհում ։
Ադիդաս (2013-ից մեր օրեր)
Adidas Yeezy մարզակոշիկները դարձել են չափազանց սիրված և ցանկալի, շատ մոդելներ վաճառվում են մեկ րոպեում ։ Մարզակոշիկների մեծ մասում օգտագործվում է Boost նյութը՝ Ադիդասից ։
«Yeezy-ի առաջին սեզոնը» թողարկվել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 29-ին և դարձել է հագուստի առաջին հավաքածուն՝ թողարկված այդ համագործակցության շրջանակներում ։ «Yeezy-ի առաջին սեզոնը»-ի ցուցադրության ժամանակ ներկա էին այնպիսի հայտնիներ, ինչպիսիք են Ռիհաննան, Շոն Քոմսը, Ուեթսի կինը՝ Քիմ Քարդաշյանը։ Այդ հավաքածուն մատնանշվել է իր ազատ, առօրյա ոճով, որտեղ կիրառվել է ռազմական թեման և մարմնական գույները ։ Տաբատների գները տատանվում են 600 դոլարից մինչև 3000 դոլար։ Կոշիկները արագ են վաճառվում, հագուստի հավաքածուն՝ ոչ։ 2018 թվականին տված հարցազրույցում Քանյե Ուեսթը պատմել է, որ Լուի Վիտոնի հետ բանակցություններ է վարել 30 մլն դոլարի հագուստի թողարկման գործարքի շուրջ։ Գործարքը չի հաստատվել LVMH-ի տնօրենների խորհրդի կողմից, և Վեսթը մնացել է առանց հագուստի արտադրության գործընկերների։ «Yeezy-ի առաջին սեզոնի» ցուցադրությունից հետո Ադիդաս ընկերությունը հայտարարել է, որ այլևս չի մասնակցի Yeezy-ի հագուստի թողարկմանը՝ փոխարենը կենտրոնանալով Ուեսթի հետ կոշիկների հավաքածուի վրա։ «Yeezy երկրորդ սեզոնը» և «Yeezy-ի երրորդ սեզոնը» նույնպես թողարկումից հետո ունեցել են զգալի հաջողություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հագուստի և կոշիկի արտադրողներ
Մաթևոս Մուրադյան
Մաթևոս Հովհաննեսի Մուրադյան, ստորագրել է նաև Ավրորա, հայ երաժշտագետ, բանաստեղծ, արվեստագիտության դոկտոր (1972), ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1967), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Վանի վիլայեթի Շատախի գավառի Տղասպար գյուղում։ Խորհրդային Հայաստան ներգաղթել է 1921 թվականին։ Մեծացել է մանկատներում։ 1930 թվականին ավարտել է Ստեփանավանի մանկավարժական տեխնիկումը։ 1930 թվականից որպես գրաշար աշխատել է Պետհրատի թիվ 1 տպարանում։ 1936 թվականին ավարտել է ՀԳՄ երկամյա գրական համալսարանը, 1937 թվականին՝ Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանը, 1948 թվականին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիան։
1940 թվականին կոնսերվատորիայի 3-րդ կուրսից Մուրադյանը զորակոչվել է բանակ, ծառայել Անդրկովկասյան զինօկրուգի 415-րդ գնդում որպես քաղղեկի տեղակալ։ 1942 թվականի օգոստոսին որպես 127-րդ առանձին զենիթահրետանային մարտկոցի կոմիսար մարտնչել է Հյուսիսային Կովկասում։ Հարավային և Ուկրաինական № 1 և № 2 ռազմաճակատներում ցուցաբերած սխրանքի համար արժանացել է «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալի և բազմաթիվ շքանշանների։ Կապիտան Մուրադյանը խիզախաբար է իրեն դրսևորել Ուկրաինայի, Լեհաստանի, Չեխոսլովակիայի համար ծավալված մարտերի ժամանակ։ Մեծ հաղթանակը դիմավորել է Չեխոսլովակիայի Կոշիցե քաղաքում ։
1946-1958 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ երաժշտության պատմության և պատմության սեկտորում որպես գիտաշխատող, 1958-1967 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտում որպես երաժշտության բաժնի վարիչ, 1967 թվականից նույն ինստիտուտի երաժշտական բաժնի վարիչն է եղել։ 1972 թվականին «Հայ երաժշտությունը 19-րդ դարում և 20-րդ դարասկզբում» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել արվեստագիտության դոկտորի աստիճան։
Գրական անունը
Ավրորա գրական անունն ընդունել է 1930 թվականի հունիսին Լենինգրադում առաջին անգամ «Ավրորա» զրահանավը տեսնելուց հետո։ Այդ ստորագրությամբ է լույս տեսել նրա «Շտուրմային օրեր» բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն։ Սակայն մի քանի տարի հետո նա թողել է գրական ասպարեզը և իրեն ամբողջովին նվիրել երաժշտագիտությանը և արվեստագիտության բնագավառում ճանաչում ստացավ իր իսկական ազգանունով՝ Մաթևոս Մուրադյան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:1911 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռոմանոս Մելիքյանի անվան պետական երաժշտական քոլեջի շրջանավարտներ
Rai 2
Rai 2 - Իտալիայի հանրային RAI պետական մեդիակորպորացիայի երկրորդ համազգային հեռուստաալիքն է։ Հեռարձակումը սկսել է 1961 թվականի նոյեմբերի 4-ին։ 1977 թվականի փետրվարի 1-ից, Rai 1 հեռուստաալիքի հետ միասին, լիովին անցել է գունավոր հեռարձակման։ Հեռուստաալիքը մեծ մասամբ ուղղված է երիտասարդ հեռուստադիտողների համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Իտալալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:RAI
Քեշլիք
Քեշլիք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սաունյա (գյուղ, Կուուսալու շրջան)
Սաունյա (Saunja), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կատմիշ (գյուղ, Մամադիշսկի շրջան)
Կատմիշ (Катмыш), գյուղ Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Մամադիշսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 500 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1680 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Մամադիշսկի շրջանի բնակավայրեր
Պետրովկա (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)
Պետրովկա (Петрівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պետրովկա գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Love Unlimited
«Love Unlimited» (Անսահման սեր), Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթում Բուլղարիան ներկայացրած, գնչուական ծագումով բուլղարացի երգչուհի Սոֆի Մարինովայի կատարած երգը, որի հեղինակներն են Յասեն Կոզևը, Կրում Գեորգիևը, Ռոսկոն և Դոնի Վասիլևան։ Տեքստում «Ես սիրում եմ քեզ» նախադասությունը գործածված է տասը լեզվով։ Երգը կատարվել է մրցույթի երկրորդ կիսաեզրափակիչում, բավարար միավորներ չի ստացել և եզրափակիչ փուլ չի անցել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթ Կատեգորիա:2012 սինգլներ
Անատոլի Ռոմանովիչ
Անատոլի Վլադիմիրովիչ Ռոմանովիչ, ռուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան ։ Ռուսաստանի սպորտի վարպետ։
Կարիերա
Ռոմանովիչը ծնունդով Բելառուսական ԽՍՀ-ի Մինսկի մարզի Սոլիգորսկ քաղաքից է, սակայն ծնողների խորհրդով 15 տարեկանում տեղափոխվել է Նովգորոդ՝ տատիկի մոտ։ Ընդունվել է էլեկտրո-մեխանիկական քոլեջ, միաժամանակ սկսել է զբաղվել ֆուտբոլով։ Նրա առաջին մարզիչը եղել է Վալերի Չուգունովը։ Մեծ ֆուտբոլում դեբյուտը կայացել է 1997 թվականին Սիրողական թիմերի հյուսիսարևմտյան լիգայում ՍԴՅՈՒՍՇՈՐ-2 (Նովգորոդ) թիմի կազմում, որից հետո տեղափոխվել է «Օազիս»։ 2000 թվականի աշնանը ակումբը հաջողությամբ հանդես է եկել Ռուսաստանի Գավաթի խաղարկությանը, հասել է մինչև 1/16 եզրափակիչ, ուր, միայն լրացուցիչ տրված ժամանակում, 1:2 հաշվով զիջել է «Անժի»-ին, որից հետո Ռոմանովիչը տեղափոխվել է մեկ այլ մախաչկալյան ակումբ՝ «Դինամո»։ 2005 թվականին խաղացել է Նալչիկի «Սպարտակ»-ում։ 2006 թվականին տեղափոխվել է «Շինիկ»։ 2007 թվականի կեսերին համալրել է «Թերեք»-ի կազմը ։ 2009 թվականին վարձակալական իրավունքով խաղացել է «Ռուսաստանի ՆԳՆ» ակումբում։ Այն բանից հետո, երբ մայրաքաղաքային ակումբը դուրս է եկել մրցությունից, տեղափոխվել է «Կրասնոդար» ։ 2010 թվականից հանդես է եկել «Բալթիկա»-ի կազմում։ 2012 թվականից Հեռավոր Արևելքում խաղացել է «ՍԿԱ-Էներգիա» և «Լուչ-Էներգիա» ակումբների կազմում, վերջինում եղել է թիմի կապիտանը։ 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին դարձել է ՏՍԿ-ի մարզիկ։ 2015 թվականին հանդես է եկել «Դոմոդեդովո»-ի կազմում, ձմռանն ավարտել է իր կարիերան ։
Անձնական կյանք
Ալյոնայի՝ ապագա կնոջ հետ ծանոթացել է Նովգորոդում։ 2008 թվականի սեպտեմբերի 8-ին նրանք որդի են ունեցել։
Քեմալլի
Քեմալլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։