cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տեյատեյանենգ
Կլիմա
Օդի տարեկան միջին ջերմաստիճանը Տեյատեյանենգում 14,2°С է, տեղումների տարեկան քանակը՝ 692 մմ ։ Դրանք մեծ մասամբ թափվում են դեկտեմբեր-հունվար ամիսներին։ Առավել չոր են հունիս-օգոստոս ամիսները։
Գրականություն
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Աֆրիկայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Լեսոտոյի քաղաքներ Կատեգորիա:Լեսոտոյի բնակավայրեր
Իգերա դե Կալատրավա
Իգերա դե Կալատրավա (Higuera de Calatrava), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Խաեն պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բոլիշոյ Խաեն պրովինցիայում։ Տարածքը կազմում է 39 կմ2։ Բնակչությունը՝ 657 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 48 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խաեն պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Պուշկովո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)
Պուշկովո (Пушково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գրինևա (գյուղ, Վինկովեցկի շրջան)
Գրինևա (Гринева), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Վինկովեցկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գրինևա գյուղում բնակվում էր 127 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,298 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 426,17 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Վինկովեցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Էմիլ Ջենինգս
Էմիլ Ջենինգս (Emil Jannings, ծնված՝ Թեոդոր Ֆրիդրիխ Էմիլ Ջնենզ (Theodor Friedrich Emil Janenz), ) շվեյցարական ծագմամբ գերմանացի դերասան, որը մեծ ճանաչում է ստացել 1920 թվականին Հոլիվուդում։ Նա առաջինն էր, որը «Վերջին հրամանը» (The Last Command) և The Way of All Flesh-ի իր դերերի համար արժանացավ Օսկար լավագույն դերասանի համար մրցանակի։ 2023 թվականի դրությամբ, Ջենինգսը միակ գերմանացին է, որը երբևէ հաղթել է այս կատեգորիայում։
Ջենինգսը հայտնի է նաև Ֆրիդրիխ Վիլհեմ Մուրնաուի և Ջոզեֆ ֆոն Շտեռնբերգի հետ միասին համագործակցություններով, այդ թվում՝ Մառլեն Դիտրիխի հետ՝ 1930 թվականի «Կապույտ հրեշտակը» (The Blue Angel, Der blaue Engel) ֆիլմով։ Ջենինգսի համար «Կապույտ հրեշտակը» միջոց էր ձայնային ֆիլմի նոր միջավայրում իր համար տեղ գտնելու համար, որը, չնայած, գողացավ Դիտրիխը։ Հետագայում Ջենինգսը նկարահանվում է մի շարք նացիստական քարոզչական ֆիլմերում, որի պատճառով, որպես դերասան, գործազուրկ մնաց Նացիստական Գերմանիայի պարտություն կրելուց հետո։
Մանկություն ու պատանեկություն
Ջենինգսը ծնվել է Շվեյցարիայի Ռորշախ շրջանում։ Նա՝ Սենթ Լուիսից ամերիկացի գործարար Էմիլ Ջանեզի և գերմանացի Մարգարեթի որդին է ։ Ջենինգսը ձեռք է բերում Գերմանիայի քաղաքացիություն․ երբ նա երիտասարդ էր, ընտանիքը տեղափոխվում է Գերմանական կայսրության Լայպցիգ քաղաք, իսկ հոր մահից հետո՝ Գյոռլից քաղաք։
Ջենինգսը փախչում է դպրոցից ու գնում ծով։ Երբ վերադառնում է Գյոռլից քաղաք, մայրը վերջապես թույլատրում է նրան սկսել իր պրակտիկան քաղաքի թատրոնում, որտեղից էլ սկսվում է իր բեմի կարիերան։ 1901 թվականից սկսած նա աշխատեց մի շարք թատերական ընկերություններում՝ Բրեմենում, Նյուրնբերգում, Լայպզիգում, Քյոնիգսբերգում և Գլոգոյում, նախքան՝ Բեռլինում ռեժիսոր Մաքս Ռայնհարդի գլխավորած գերմանական թատրոնին միանալը։ Աշխատելով 1915 թվականից սկսած՝ Ջենինգսը հանդիպում է դրամատուրգ Կարլ Վոլմյոլերին, երիտասարդ դերասան Էռնստ Լյուբիչին և լուսանկարիչ Ֆրիդա Գերտրուդ Ռիեսին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո՝ 1920 թվականին Բեռլինում, բոլորը Վայմար մշակույթի կենտրոնում էին։ 1918 թվականին Ջենինգսը արեց իր բեկումնային ելույթը Բեռլինի դրամատիկական թատրոնում Քլայսռի «Կոտրված սափորը» (անգլ․՝ Broken Jug) ֆիլմում՝ մարմնավորելով դատավոր Ադամի դերը։
Կարիերա
Ջենինգսը թատրոնի դերասան էր, որը հետագայում սկսում է նկարահանվել ֆիլմերում, թեպետ նա դժգոհ էր լռակյաց դարաշրջանի սահմանափակ արտահայտչական հնարավորություններից։ UFA պռոդյուսերական ընկերության հետ պայմանագիր կնքելուց հետո, Ջենինգսը Պոլա Նեգրի հետ նկարահանվում է «Մումիայի աչքերը» (անգլ․՝ The Eyes of the Mummy, 1918) և «Մարի Ժաննա Դյուբարի» (անգլ․՝Madame DuBarry, 1919) ֆիլմերի գլխավոր կանացի դերերում։ Նա նաև նկարահանվել է 1922 թվականին «Օթելլո»-ի կինոտարբերակում և 1924 թվականին Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Մուրնաուի «Վերջին ծիծաղը» (անգլ․՝ The Last Laugh) համր ֆիլմում, որպես հյուրանոցի հպարտ, բայց տարեց դռնապան, ում պաշտոնը իջեցրել էին՝ դարձնելով զուգարանի սպասավոր։ Ջենինգսը Մուրնաուի հետ աշխատում էր երկու այլ ֆիլմերի վրա` «Տարտյուֆ կամ խաբեբան» (անգլ․՝ Tartuffe, 1925) կատակերգական պիեսում՝ մարմնավորելով գլխավոր կերպար  և, որպես Մեֆիստոֆելես, «Ֆաուստ» (անգլ․՝ Faust, 1926) դրամայում։
Ամերիկա
Նրա Հոլիվուդյան կարիերան ավարտվեց, երբ, ի հայտ եկան հնչուն ֆիլմերը, քանի որ իր գերմանական առոգանությունը դժվար էր հասկանալ։ Ռեժիսոր Էռնստ Լյուբիչի «Հայրենասերը» (անգլ․՝ The Patriot, 1928) ֆիլմում, ի սկզբանե մեկ այլ դերասան կրկնօրինակում էր Ջենինգսի երկխոսությունը, չնայած, որ նրա ձայնը արդեն վերականգնվել էր։ Վերադառնալով Եվրոպա, նա, Մառլեն Դիտրիխի հետ նկարահանվում է «Կապույտ հրեշտակը» (անգլ․՝ The Blue Angel) ֆիլմում 1930 թվականին, որը միաժամանակ նկարահանվել է անգլերեն (գերմաներեն Der blaue Engel) տարբերակով։
Ըստ «Ռին Տին Տին»-ի (անգլ․՝ Rin Tin Tin) և «Կյանքը ու լեգենդը» (անգլ․՝ The Life and The Legend)՝ հեղինակ Սյուզան Օռլանի, Ջենինգսը իրականում ոչ միայն լավագույն դերասանի առաջին քվեարկության հաղթողն էր, այլ նաև՝ փոխչեմպիոնը։ Իր գիրքը հետազոտելիս, Օռլանը մտածեց, որ հայտնաբերել է, թե իրականում Ռին Տին Տինը գերմանական հովվաշուն է՝ իր ժամանակի ամենամեծ կինոաստղը, որը հաղթեց քվեարկությունը։ Այնուամենայնիվ, ակադեմիական կազմը մտահոգված էր, որ իրենց լուրջ չեն վերաբերի, եթե առաջին կարգի Օսկարը շնորհեն շանը, և նրանք նախընտրում են շնորհեն Օսկարը երկրորդ տեղը զբաղեցրած փոխչեմպիոն անձին ։
Նացիստական Գերմանիա
Նացիստական իշխանության զավթումից հետո՝ 1933 թվականին, Ջենինգսը շարունակեց իր կարիերան նացիստական կինոթատրոնում։ Նացիստական Գերմանիայում նա նկարահանվեց մի շարք ֆիլմերում, որոնք ուղղված էին նացիզմի քարոզչությանը՝ հիմնականում առաջնորդի դերը, որը ներկայացնում էր պատմական անզիջող կերպարներ, ինչպիսիք են՝ «Ծեր և երիտասարդ թագավորը» (գերմ․՝ Der alte und der junge König), ռեժիսոր Վեյտ Հարլանի «Տիրակալը» (գերմ․՝ Der Herrscher ), «Ռոբերտ Կոխը» (անգլ․՝ Robert Koch, 1939), «Օհմ Կրյուգեր» (գերմ․՝ Ohm Krüger) և Die Entlassung-ը ։ Նա նաև հանդես եկավ ռեժիսոր Գուստավ Յուսիկի «Կոտրված սափորը» ֆիլմի հայտնի դերում։ Քարոզչության նախարար Յոզեֆ Գեբելսը անվանեց Ջենինգսին «պետական արտիստ» ։
Իր վերջին՝ «Ո՞վ է պարոն Բելլինգը» (գերմ․՝ Wo ist Herr Belling?) ֆիլմի նկարահանումը ընդհատվեց, երբ դաշնակցային ուժերի զորքերը 1945 թվականի գարնանը ներխուժեցին Գերմանիա։ Ասում են, որ Ջենինգսը իր հետ վերցրել էր «Օսկար»-ի արժանացած իր մրցանակը, որպես ապացույց իր նախկին կապը Հոլիվուդի հետ։ Ինչևէ, իր ակտիվ գործունեությունը նացիստական քարոզչությունում նշանակում էր, որ նա ենթակա էր ապանացիստականացմանը՝ փաստացի ավարտելով իր կարիերան։
Նույն ժամանակաշրջանում Դիտրիխը ստացավ ԱՄՆ-ի քաղաքացիություն և դարձավ հականացիստական ակտիվիստ՝ պատերազմի ընթացքում առաջնագծի զորքերին զվարճացնելով և ռազմավարական ծառայությունների գրասենյակի անունից լուրեր հաղորդելով։ Դիտրիխը հիմնականում ատում էր Ջենինգսին իր նացիստական կապերի համար, իսկ հետագայում իր նախկին գործընկերոջը անվանեց՝ «գող» ։
Մահ
Ջենինգսը թոշակի է անցնում Ավստրիայի Զալցբուրգ նահանգի Ստրոբլ քաղաքապետարանում, և 1950 թվականին դառնում է Ավստրիայի քաղաքացի։ Մահացել է 1950 թվականին, 65 տարեկան հասակում՝ լյարդի քաղցկեղից ։ Թաղվել է Սուրբ Վոլֆգանգ գերեզմանատանը։ Այժմ նրա՝ լավագույն դերասան անվանակարգում արժանացած Օսկար մրցանակը ցուցադրվում է Բեռլին կինոթանգարանում։
Ամուսնություններ
Ջենինգսը ամուսնացել է չորս անգամ։ Իր առաջին երեք ամուսնությունները ավարտվել են ամուսնալուծությամբ, իսկ վերջինը՝ իր մահով։ Իր վերջին երեք ամուսնությունները եղել են գերմանական բեմում՝ ամուսնանալով կինոդերասանուհիներ՝ Հաննա Ռալֆի, Լյուսի Հյոֆլիխի և Գասսի Հոլի հետ ։ Իր առաջին ամուսնությունից՝ Լյուսի Հյոֆլիխի հետ, ունեցել է մեկ դուստր՝ Ռութ-Մարիային (ծնված՝ 1920 թվականին) ։
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="0">
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:Գերմանացի դերասաններ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Նացիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԲՊՀ հոդվածներ 2023
Եվրոպական տնտեսական տարածք (ԵՏԱ)
Եվրոպական տնտեսական տարածք (ԵՏԱ), ստեղծվել է Եվրոպական տնտեսական տարածքի մասին համաձայնագրի միջոցով, որը միջազգային համաձայնագիր է։ Այն հնարավորություն է տալիս Եվրամիության միասնական շուկան ընդլայնել Եվրոպական ազատ առևտրի ասոցիացիայի անդամ երկրներ ։ EEA-ն ԵՄ անդամ երկրներին և EFTA-ի երեք երկրներին (Իսլանդիա, Լիխտենշտեյն և Նորվեգիա) կապում է ներքին շուկայի հետ, որը ղեկավարվում է նույն հիմնական կանոններով։ Այս կանոնները նպատակ ունեն հնարավորություն ընձեռել մարդկանց, ապրանքների, ծառայությունների և կապիտալի ազատ տեղաշարժը Եվրոպական միասնական շուկայում, ներառյալ այս տարածքում գտնվող ցանկացած երկրում բնակության վայր ընտրելու ազատությունը։ ԵՏՄ-ն ստեղծվել է 1994 թվականի հունվարի 1-ին՝ ԵՏՄ համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Պայմանավորվող կողմերն են ԵՄ-ն, նրա անդամ երկրները և Իսլանդիան, Լիխտենշտեյնը և Նորվեգիան ։
Մեխանիկա
Մեխանիկա՝ Սարքաբանություն, սարքագիտություն, սարքաշինություն (μηχανική մեքենաներ կառուցելու արվեստ), ֆիզիկայի բաժին, որն ուսումնասիրում է նյութական մարմինների շարժումը և փոխազդեցությունը, ընդ որում մեխանիկայում շարժում է կոչվում մարմինների փոխադարձ դիրքերի կամ նրանց մասերի փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում տարածության մեջ ։ Մեխանիկայի կողմից ուսումնասիրվող օբյեկտները կոչվում են մեխանիկական համակարգեր։ Մեխանիկան որպես գիտություն սկզբնավորվել է Հին Հունաստանում՝ Արիստոտելի ու Արքիմեդի աշխատություններով  ։ Վաղ մոդեռն դարաշրջանում՝ ուշ միջնադարին հաջորդող ժամանակաշրջանում, Խայամը, Գալիլեյը, Կեպլերը և Նյուտոնը դրեցին դասական մեխանիկայի հիմքերը։ Այն դասական ֆիզիկայի ճյուղ է, որը ուսումնասիրում է լույսի արագությունից էապես փոքր արագություններով շարժվող կամ դադարի վիճակում գտնվող մասնիկները։
Եվրոպական տնտեսական տարածք (ԵՏԱ)
ԵՏՄ պայմանագիրը առևտրային պայմանագիր է և որոշ հիմնական առումներով տարբերվում է ԵՄ պայմանագրերից։ Համաձայն 1-ին հոդվածի, դրա նպատակն է «նպաստել առևտրատնտեսական հարաբերությունների շարունակական և հավասարակշռված ամրապնդմանը»։ EFTA-ի անդամները չեն մասնակցում Ընդհանուր գյուղատնտեսական քաղաքականությանը կամ Ձկնորսության ընդհանուր քաղաքականությանը։
Մեխանիկա
Դասական և քվանտային մեխանիկաներ
Պատմականորեն առաջինը մշակվել է դասական մեխանիկան, մինչդեռ քվանտային մեխանիկան համեմատաբար վերջերս է հայտնագործվել։ Դասական մեխանիկան սկիզբ է առել Նյուտոնի շարժման օրենքներից, որոնք ձևակերպվել են նրա «Բնափիլիսոփայության մաթեմատիկական հիմունքները» աշխատությունում։ Քվանտային մեխանիկան հայտնաբերվել է 20-րդ դարի սկզբին։ Երկուսն էլ ներկայացնում են ֆիզիկայի բնույթի մասին գոյություն ունեցող ամենահավաստի գիտելիքը։ Հատկապես դասական մեխանիկան հաճախ դիտարկվում է որպես այսպես կոչված ճշգրիտ գիտությունների մոդել։ Այս տեսակետից էականը մաթեմատիկայի մշտական կիրառությունն է տեսություններում, ինչպես նաև փորձի վճռական դերը՝ տեսությունները կազմավորելու և ստուգելու համար։
Քվանտային մեխանիկան ավելի լայն ընդգրկում ունի, քանի որ այն ներառում է դասական մեխանիկան որպես ենթագիտակարգ, որը կիրառվում է որաշակի սահմանափակող պայմանների դեպքում։ Համաձայն համապատասխանության սկզբունքի՝ այս երկուսի միջև հակասություն չկա․ պարզապես նրանցից յուրաքանչյուրը վերաբերվում է հատուկ իրավիճակի։ Ըստ համապատասխանության սկզբունքի՝ քվանտային տեսություններով նկարագրվող համակարգի վարքը մեծ քվանտային թվերի սահմաններում տրվում է դասական մեխանիկայով։ Քվանտային մեխանիկան դուրս է մղել դասական մեխանիկան հիմնական մակարդակից և պարտադիր է մոլեկուլային, ատոմական և ներատոմական մակարդակներում ընթացքող պրոցեսների բացատրության համար։ Սակայն մակրոսկոպիկ պրոցեսների դեպքում դասական մեխանիկան ի վիճակի է լուծել այնպիսի խնդիրներ, որոնք անպատկերացնելի դժվար են քվանտային մեխանիկայով և այսպիոսվ մնում է օգտակործելու ու լավ կիրառվող։
Եվրոպական տնտեսական տարածք (ԵՏԱ)
ԵՏՀ անդամ երկրների միջև մարդկանց ազատ տեղաշարժի իրավունքը և պաշտպանական միջոցների վերաբերյալ համապատասխան դրույթները նույնական են ԵՄ անդամների միջև կիրառվող դրույթներին ։ Իրավունքներն ու կանոնները, որոնք կիրառելի են ԵՏՀ անդամ բոլոր երկրներում, ներառյալ ԵՄ անդամ չհանդիսացող երկրներում, նշված են 2004/38/ԵՀ հրահանգում և ԵՏՀ համաձայնագրում ։
ԵՏՄ համաձայնագրում նշվում է, որ անդամակցությունը բաց է ԵՄ անդամ երկրների համար, կամ ԵԱԹԱ-ի։ EFTA-ի երկրները, որոնք ԵՏՄ համաձայնագրի կողմ են, մասնակցում են ԵՄ ներքին շուկայում՝ առանց ԵՄ-ի կամ Եվրամիության Մաքսային միության անդամներ լինելու։ Նրանք ընդունում են միասնական շուկայի վերաբերյալ ԵՄ օրենսդրության մեծ մասը՝ զգալի բացառություններով, ներառյալ Ընդհանուր գյուղատնտեսական քաղաքականության և Ձկնորսության ընդհանուր քաղաքականության վերաբերյալ օրենքները ։ ԵՏՀ-ի «որոշումների ձևավորման» գործընթացները հնարավորություն են տալիս ԵՏՀ EFTA-ի անդամ երկրներին վաղ փուլից ազդել և նպաստել ԵՏՀ նոր քաղաքականության և օրենսդրության վրա։ Երրորդ երկրների ապրանքները բացառված են այս պետությունների համար ծագման կանոնների համաձայն ։
Մեխանիկա
Դասական և քվանտային մեխանիկաներ
Այսպիսի վարքի արդի նկարագրությունները սկսվում են այնպիսի մեծությունների ստույգ սահմանումներով, ինչպիսիք են տեղափոխությունը, ժամանակը, արագությունը, արագացումը, զանգվածը, ուժը։ 400 տարի առաջ, սակայն, շարժումը բացատրվում էր շատ տարբեր տեսանկյունից։ Օրինակ՝ հետևելով հույն փիլիսոփա և գիտնական արիստոտելի գաղափարներին՝ գիտնականները եզրակացնում էին, որ գունքը ներքև է ընկնում, քանի որ դրա բնական դիրքը Երկրի վրա է․ արևը, լուսինը և աստղերը շրջանագծերով պտտվում են երկրի շուրջը, քանի որ երկնային մարմինների բնույթն է շարժվել կատարյալ շրջաններով։
Գալիլեյը, որը հաճախ համարվում է արդի գիտության հայրը, միավորեց իր ժամանակի մյուս մեծ մտածողների գաղափարները և սկսեց շարժումը վերլուծել որոշակի սկզբնական դիրքից անցած հեռավորության և դրա համար ծախսված ժամանակի տերմիններով։ Նա ցույց տվեց, որ ընկնող մարմինների արագությունը կայուն աճում է ընկնելու ժամանակահատվածում։ Այս արագացումը նույնն է թե՛ ծանր, թե՛ թեթև մարմինների համար, պայմանով որ հաշվի չի առնվում շփումը օդի հետ (օդի դիմադրությունը)։ Մաթեմատիկոս և ֆիզիկոս Իսահակ Նյուտոնը բարելավեց այս վերլուծությունը՝ սահմանելով ուժը, զանգվածը և դրանց առնչվող արագացումը։ Լույսի արագությանը մոտ արագությամբ շարժվող մարմինների համար Նյուտոնի օրենքները փոխարինվեցին Ալբերտ Այնշտայնի հարաբերականության տեսությամբ։ Ատոմային և ներատոմային համար Նյուտոնի օրենքները փոխարինվեցին քվանտային տեսությամբ։ Առօրյա իրավիճակներում, սակայն, Նյուտոնի շարժման երեք օրենքները մնում են շարժման պատճառները ուսումնասիրով դինամիկայի անկյունաքարը։
Եվրոպական տնտեսական տարածք (ԵՏԱ)
1994թ.-ին ուժի մեջ մտնելով ԵՏԱ-ի կողմերն էին 17 պետություն և երկու Եվրոպական համայնք՝ Եվրոպական համայնքը, որը հետագայում ներծծվեց ԵՄ-ի ավելի լայն շրջանակում, և այժմ չգործող ածխի և պողպատի եվրոպական համայնքը։ 2020 թվականի դրությամբ անդամակցությունն աճել է մինչև 30 պետություն՝ ԵՄ անդամ 27 երկիր, ինչպես նաև EFTA-ի չորս անդամ երկրներից երեքը (Իսլանդիա, Լիխտենշտեյն և Նորվեգիա) ։ Համաձայնագիրը ժամանակավորապես կիրառվում է Խորվաթիայի նկատմամբ՝ ԵՄ մնացած և ամենավերջին անդամ երկրի նկատմամբ, մինչև այն վավերացվի ԵՏՀ բոլոր կողմերի կողմից ։ EFTA-ի անդամներից մեկը՝ Շվեյցարիան, չի միացել ԵՏԳ-ին, սակայն ունի մի շարք երկկողմ ոլորտային համաձայնագրեր ԵՄ-ի հետ, որոնք թույլ են տալիս մասնակցել ներքին շուկայում։
Մեխանիկա
Ռելյատիվիստական և նյուտոնյան մեխանիկաներ
Քվանտային և դասական մեխանիկաների համանմանությամբ Այնշտայնի հարաբերականության ընդհանուր և հատուկ տեսությունները ընդլայնում են Նյուտոնի և Գալիլեյի մեխանիկաները։ Ռելյատիվիստական և նյուտոնյան մեխանիկաների միջև տարբերություները էական և նույնիսկ գերիշխող են դառնում, երբ զանգված ունեցող մարմնի արագությունը մոտենում է լույսի արագությանը։ Օրինակ, Նյուտոնյան մեխանիկայում Նյուտոնի շարժման օրենքներով սահմանվում է, որ F=ma, մինչդեռ ռելյատիվիստական մեխանիկայում և Լորենցի ձևափոխություններով, որոնք առաջին անգամ հայտնաբերել է Հենդրիկ Լորենցը,  (որտեղ \gamma-ն Լորենցի ֆակտորն է, որը փոքր արագությունների դեպքում հավասար է գրեթե 1-ի)։
Ընդհանուր ռելյատիվիստական և քվանտային մեխանիկաներ
Քվանտային մեխանիկայի համար նույնպես ռելյատիվիստական ուղղումների կարիք կա, չնայած նրանում ռելյատիվիստական տեսությունը ներառված չէ։ Այս երկու տեսությունները մնում են անհամատեղելի․ մի դժվարություն, որն անհրաժեշտ է հաղթահարել՝ ամեն ինչի տեսությունը ստեղծելու համար։
Եվրոպական տնտեսական տարածք (ԵՏԱ)
Ծագումներ
1980-ականների վերջին EFTA-ի անդամ երկրները՝ Շվեդիայի գլխավորությամբ, սկսեցին տարբերակներ փնտրել այն ժամանակ գոյություն ունեցող Եվրոպական տնտեսական համայնքին (ԵՏՀ) միանալու համար, որը Եվրոպական միության (ԵՄ) նախորդն էր։ Սրա բացահայտված պատճառները բազմաբնույթ են. Շատ հեղինակներ որպես առաջնային պատճառ նշում են 1980-ականների սկզբի տնտեսական անկումը և դրան հաջորդած ԵՏՀ-ի կողմից «Եվրոպա 1992» օրակարգի ընդունումը։ Վիճաբանելով լիբերալ միջկառավարական տեսակետից՝ այս հեղինակները պնդում են, որ խոշոր բազմազգ կորպորացիաները EFTA երկրներում, հատկապես Շվեդիայում, ճնշում են գործադրել ԵՏՀ անդամակցության համար՝ իրենց արտադրությունը արտասահման տեղափոխելու սպառնալիքով։ Այլ հեղինակներ մատնանշում են Սառը պատերազմի ավարտը, որը ԵՏՀ-ին միանալը քաղաքականապես պակաս հակասական դարձրեց չեզոք երկրների համար ։
Մեխանիկա
Անտիկ շրջան
Մեխանիկայի հիմնական տեսությունն անտիկ շրջանում Արիստոտելյան մեխանիկան էր ։ Այս ավանդույտի ավելի ուշ շարունակողը Հիպարքոսն էր ։
Միջին դարեր
Միջին դարերում Արիստոտելի տեսությունը քննադատվեց ու ձևափոխվեց մի շարք անձանց կողմից՝ սկսած Հովհաննես Ֆիլոպոնեսից 6-րդ դարում։ Գլխավոր խնդիրը նետված մարմինների շարժումն էր, որը քննարկում էին Հիպարքոսն ու Ֆիլոպոնեսը։ Սա հանգեցրեց իմպետուսի տեսության ստեղծմանը 14-րդ դարի ֆրանսիացի վանական Ժան Բուրիդանի կողմից, այնուհետև այն մշակվեց՝ վերածվելով իներցիայի, արագության, արագացման և իմպուլսի տեսություների։ Այս և մյուս աշխատանքներ 14-րդ դարում ԱՆգլիայում մշակվեցին օքսֆորդցի կալկուլյատորների կողմից, որոնցից էր Թոմաս Բրադվարդինը, ով ուսումնասիրեց և ձևակերպեց ընկնող մարմիններին վերաբերող տարբեր օրենքներ։
Եվրոպական տնտեսական տարածք (ԵՏԱ)
Ծագումներ
Մինչդեռ Ժակ Դելորը, ով այդ ժամանակ Եվրահանձնաժողովի նախագահն էր, դուր չէր գալիս ԵՏՀ-ի ավելի շատ անդամ երկրների հետ ընդլայնման գաղափարը, քանի որ նա մտավախություն ունի, որ դա կխոչընդոտի ներքին շուկայի բարեփոխումներն ավարտին հասցնելու և դրամական միջոցների հաստատման Համայնքի կարողությանը։ միություն։ Նա առաջարկեց Եվրոպական տնտեսական տարածք (EES) 1989 թվականի հունվարին, որը հետագայում վերանվանվեց Եվրոպական տնտեսական տարածք, ինչպես հայտնի է այսօր ։
Մեխանիկա
Միջին դարեր
Մարմնի վրա ազդող հաստատուն ուժի կապակցությամբ 12-րդ դարի հրեա-արաբ գիտնական Հիբատ Ալլահ Աբուլ Բարաքաթ ալ Բաղդադին պնդում էր, որ հաստատուն ուժը առաջ է բերում հաստատուն արագացում, իսկ համասեռ արագացող շարժման հիմնական հատկությունները մշակել են օքսֆորդցի կալկուլյատորները։
Վաղ մոդեռն դարաշրջան
Վաղ մոդեռն դարաշրջանի երկու կենտրոնական կերպարները Գալիլեո Գալիլեյն ու Իսահակ Նյուտոնն են։ Գալիլեյն իր մեխանիկայի վերջնական դրույթները ձևակերպել է իր «Երկու նոր գիտություններ» աշխատությունում (1638)։ Նյուտոնի 1687 թվականի «Բնափիլիսոփայության մաթեմատիկական հիմունքները աշխատությունում» տրվում է մեխանիկայի մանրամասն մաթեմատիկական նկարագրությունը՝ կիրառելով նոր մշակած մաթեմատիկական տեսությունը և դնելով Նյուտոնյան մեխանիկայի հիմքը ։
Եվրոպական տնտեսական տարածք (ԵՏԱ)
Ծագումներ
Մինչև ԵՏԳ-ն ստեղծվեց 1994 թվականին, այնուամենայնիվ, մի քանի զարգացումներ խոչընդոտեցին նրա վստահելիությանը։ Առաջին հերթին, Շվեյցարիան մերժեց ԵՏՄ համաձայնագիրը 1992 թվականի դեկտեմբերի 6-ին տեղի ունեցած համապետական ​​հանրաքվեի ժամանակ՝ խոչընդոտելով ԵՏՄ-ի շրջանակներում ԵՄ-EFTA-ի ամբողջական ինտեգրմանը։ Ավելին, Ավստրիան հայտ էր ներկայացրել ԵՏՀ-ին լիիրավ անդամակցության համար 1989թ.-ին, որին հաջորդեցին Ֆինլանդիան, Նորվեգիան, Շվեդիան և Շվեյցարիան 1991-1992 թվականներին (Նորվեգիայի ԵՄ անդամակցությունը մերժվեց հանրաքվեի արդյունքում, Շվեյցարիան սառեցրեց ԵՄ-ին իր դիմումը ԵՏՄ համաձայնագրի մերժումից հետո։ հանրաքվե)։ Երկաթե վարագույրի անկումը ԵՄ-ին ստիպեց ավելի քիչ տատանվել այս բարձր զարգացած երկրներին որպես անդամ ընդունելու հարցում, քանի որ դա կթեթևացնի ճնշումը ԵՄ բյուջեի վրա, երբ Կենտրոնական Եվրոպայի նախկին սոցիալիստական ​​երկրները պետք է միանան ։
Մեխանիկա
Մոդեռն դարաշրջան
Արդի դարաշրջանում մշակված երկու հիմնական մեխանիկաները Այնշտայնի հարաբերականության ընդհանուր տեսությունն են և քվանտային մեխանիկան, որոնք երկուսն էլ մշակվել են 20-րդ դարում 19-րդ դարի գաղափարների հիման վրա։ Արդի ամբողջական մեխանիկայի ստեղծումը, մասնավորապես առաձգականության, պլաստիկության, հեղուկների դինամիկայի, էլեկտրադինամիկայի և թերմոդինամիկայի բնագավառներում սկսվել է 20-րդ դարի երկրորդ կեսին։
Դասական մեխանիկա
Դասական մեխանիկան ընդգրկում է հետևյալ գիտակարգերը
Քվանտային մեխանիկա
Քվանտային մեխանիկայի ճյուղերն են՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեխանիկա
Եվրոպական տնտեսական տարածք (ԵՏԱ)
Անդամակցություն
ԵՏՄ համաձայնագիրը ստորագրվել է Պորտոյում 1992 թվականի մայիսի 2-ին Եվրոպական ազատ առևտրի ասոցիացիայի (EFTA), Եվրոպական համայնքի (ԵՀ) այն ժամանակվա յոթ պետությունների և նրա այն ժամանակվա 12 անդամ երկրների կողմից։ 1992 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Շվեյցարիայի ընտրողները մերժեցին համաձայնագրի վավերացումը սահմանադրորեն լիազորված հանրաքվեի միջոցով՝ փաստացի սառեցնելով տարվա սկզբին ներկայացված ԵՀ-ին անդամակցության դիմումը ։ Փոխարենը Շվեյցարիան ԵՄ-ի հետ կապված է մի շարք երկկողմ համաձայնագրերով։ 1995 թվականի հունվարի 1-ին EFTA-ի երեք նախկին անդամներ՝ Ավստրիան, Ֆինլանդիան և Շվեդիան, միացան Եվրամիությանը, որը փոխարինեց Եվրոպական համայնքին 1993 թվականի նոյեմբերի 1-ին Մաստրիխտի պայմանագրի ուժի մեջ մտնելուց հետո ։ Լիխտենշտեյնի մասնակցությունը ԵՏԳ-ին էր. հետաձգվել է մինչև 1995 թվականի մայիսի 1-ը ։ Ցանկացած եվրոպական պետություն, որը դառնում է ԵՄ անդամ կամ դառնում է EFTA-ի անդամ, կարող է դիմել ԵՏՄ համաձայնագրի Կողմ դառնալու համար՝ համաձայն համաձայնագրի 128-րդ հոդվածի ։
2020 թվականի դրությամբ ԵՏՄ-ի պայմանագրային կողմերն են ԵԱԹԱ անդամ չորս երկրներից երեքը և ԵՄ անդամ 27 երկրները ։ ԵՄ նոր անդամը՝ Խորվաթիան, ավարտել է ԵՏՄ-ին իրենց անդամակցության շուրջ բանակցությունները 2013 թվականի նոյեմբերին, և 2014 թվականի ապրիլի 12-ից ժամանակավորապես կիրառել է համաձայնագիրը, մինչև այն վավերացվի ԵՏՀ անդամ բոլոր երկրների կողմից ։
Պայմանագրեր
Բացի 1992 թվականի պայմանագրից, ստորագրվել է 1 փոփոխող պայմանագիր, ինչպես նաև 3 պայմանագիր, որոնք թույլ են տալիս միանալ Եվրամիության նոր անդամներին։
ԵՄ վերջին անդամ երկրներ
Երբ պետությունը միանում է ԵՄ-ին, նրանք պարտադիր չէ, որ անմիջապես դառնան ԵՏԳ-ի մաս, այլ պարտավոր են դիմել ։ ԵՄ-ի 2004 թվականի ընդլայնումից հետո, որի արդյունքում Կիպրոսը, Չեխիան, Էստոնիան, Հունգարիան, Լատվիան, Լիտվան, Մալթան, Լեհաստանը, Սլովակիան և Սլովենիան միացան ԵՄ-ին 2004 թվականի մայիսի 1-ին, ԵՏՀ ընդլայնման համաձայնագիրը կիրառվեց ժամանակավոր հիմունքներով։ 2004 թվականի մայիսին՝ ԵՄ-ին միանալու 10 երկրներին ։ Մյուս կողմից, ԵՄ-ի 2007 թվականի ընդլայնումից հետո, որի արդյունքում Բուլղարիան և Ռումինիան միացան ԵՄ-ին 2007 թվականի հունվարի 1-ին, ԵՏՀ ընդլայնման համաձայնագիրը ստորագրվեց մինչև 2007 թվականի հուլիսի 25-ը և միայն ժամանակավոր ուժի մեջ մտավ 2007 թվականի օգոստոսի 1-ին ։ Համաձայնագիրն ամբողջությամբ ուժի մեջ չի մտել մինչև 2011 թվականի նոյեմբերի 9-ը ։
Խորվաթիա
Մինչև 2013 թվականի ԵՄ ընդլայնումը, որի արդյունքում Խորվաթիան միացավ ԵՄ-ին 2013 թվականի հուլիսի 1-ին, ԵՏՄ ընդլայնման համաձայնագիրը չէր ստորագրվել։ Խորվաթիան ստորագրել է ԵՄ-ին միանալու մասին պայմանագիրը 2011թվականի դեկտեմբերի 9-ին և այնուհետև 2012թվականի սեպտեմբերի 13-ին իր դիմումը ներկայացրել է ԵՏՄ ։ Բանակցությունները սկսվել են 2013թ. մարտի 15-ին Բրյուսելում՝ նպատակ ունենալով հասնել ԵՄ-ին և ԵՏԳ-ին միաժամանակ միանալուն ։ Սակայն դա չհաջողվեց   ։
2013 թվականի նոյեմբերի 20-ին հայտարարվեց, որ ձեռք է բերվել ընդլայնման համաձայնագիր։ Տեքստը նախաստորագրվել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, և 2014 թվականի ապրիլին ստորագրվելուց հետո համաձայնագիրը ժամանակավորապես կիրառվում է մինչև Խորվաթիայի, ԵՏՀ բոլոր երկրների և Եվրամիության վավերացումը ։ 2022 թվականի մարտի դրությամբ համաձայնագիրը վավերացվել է 31 կողմերից 23-ի կողմից։
ԵՄ ապագա անդամ երկրներ
ԵՄ անդամակցության հինգ ճանաչված թեկնածու կա, որոնք դեռևս ԵՏՄ անդամ չեն՝ Ալբանիա (կիրառվել է 2009թ., բանակցում է 2020թ. մարտից), Հյուսիսային Մակեդոնիա (կիրառվել է 2004թվականին, բանակցում է 2020թվականի մարտից), Չեռնոգորիա (կիրառվել է 2008թվականին, բանակցում է 2012թվականի հունիսից), Սերբիա։ (կիրառվել է 2009թ., բանակցում է 2014թ. հունվարից) և Թուրքիան (դիմել է 1987թվականին, բանակցում է 2005 թվականի հոկտեմբերից) ։ Բոսնիա և Հերցեգովինան և Կոսովոն համարվում են անդամակցության հավանական թեկնածուներ։ Բոսնիա և Հերցեգովինան ստորագրել է Կայունացման և ասոցացման համաձայնագիրը (SAA), որն ուժի մեջ է մտել 2015 թվականի հունիսին, որը թույլ է տվել անդամակցության հայտ ներկայացնել 2016 թվականի փետրվարին, մինչդեռ Կոսովոն, որի անկախությունը չի ճանաչվել ԵՄ հինգ երկրների կողմից։ անդամ երկրները ավարտել են բանակցությունները SAA-ի վերաբերյալ, որն ուժի մեջ է մտել 2016 թվականի ապրիլին ։
Եվրոպական միկրոպետություններ
2012 թվականի նոյեմբերին, այն բանից հետո, երբ Եվրամիության խորհուրդը կոչ արեց գնահատել ԵՄ հարաբերությունները եվրոպական ինքնիշխան Անդորրայի, Մոնակոյի և Սան Մարինոյի հետ հարաբերությունները, որոնք նրանք որակեցին որպես «հատված», Եվրահանձնաժողովը հրապարակեց զեկույց, որտեղ ուրվագծվում էին դրա տարբերակները։ նրանց հետագա ինտեգրումը ԵՄ-ին ։ Ի տարբերություն Լիխտենշտեյնի, որը ԵՏՄ-ի անդամ է EFTA-ի և Շենգենյան համաձայնագրի միջոցով, այս երեք պետությունների հետ հարաբերությունները հիմնված են կոնկրետ խնդիրներ ընդգրկող համաձայնագրերի հավաքածուի վրա։ Զեկույցն ուսումնասիրել է ներկա իրավիճակի չորս այլընտրանք՝ 1) Ոլորտային մոտեցում՝ առանձին համաձայնագրերով յուրաքանչյուր պետության հետ, որն ընդգրկում է մի ամբողջ քաղաքական ոլորտ, 2) համապարփակ, բազմակողմ շրջանակային ասոցացման համաձայնագիր (FAA) երեք պետությունների հետ, 3) ԵՏՄ անդամակցություն, և 4) ԵՄ անդամակցություն. Հանձնաժողովը պնդում էր, որ ոլորտային մոտեցումը չի անդրադառնում հիմնական խնդիրներին և դեռևս անհարկի բարդ է, մինչդեռ ԵՄ անդամակցությունը մոտ ապագայում մերժվել է, քանի որ «ԵՄ ինստիտուտները ներկայումս հարմարեցված չեն նման փոքր երկրների անդամակցությանը»։ Մնացած տարբերակները՝ ԵՏՀ անդամակցությունը և FAA-ն պետությունների հետ, համարվել են կենսունակ և առաջարկվել են հանձնաժողովի կողմից։
Քանի որ ԵՏՀ-ին անդամակցությունը ներկայումս բաց է միայն EFTA-ի կամ ԵՄ անդամների համար, անհրաժեշտ է EFTA-ի գործող անդամ երկրների համաձայնությունը, որպեսզի միկրոպետությունները միանան ԵՏՄ-ին՝ առանց ԵՄ անդամ դառնալու։ 2011 թվականին Նորվեգիայի այն ժամանակվա արտաքին գործերի նախարար Յոնաս Գահր Ստյորեն, որը EFTA-ի անդամ երկիր է, ասաց, որ EFTA/EEA անդամակցությունը միկրոպետություններին համապատասխան մեխանիզմ չէ ներքին շուկայում նրանց ինտեգրման համար, քանի որ նրանց պահանջները տարբերվում են ավելի մեծ երկրների պահանջներից։ ինչպիսին է Նորվեգիան, և առաջարկեց, որ իրենց համար ավելի հարմար կլինի պարզեցված ասոցիացիան։ Էսպեն Բարթ Էյդեն՝ Ստյորեի իրավահաջորդը, պատասխանել է հանձնաժողովի զեկույցին 2012 թվականի վերջին՝ հարցադրելով, թե արդյոք միկրոպետությունները բավարար վարչական հնարավորություններ ունեն ԵՏՄ անդամակցության պարտավորությունները կատարելու համար ։ Այնուամենայնիվ, նա հայտարարեց, որ Նորվեգիան բաց է միկրոպետությունների համար EFTA-ի անդամակցության հնարավորության համար, եթե նրանք որոշեն հայտ ներկայացնել, և որ երկիրը վերջնական որոշում չի կայացրել այդ հարցում։ ԵՄ-ում Լիխտենշտեյնի առաքելության խորհրդական Պասկալ Շաֆհաուզերը ասել է, որ Լիխտենշտեյնը՝ EFTA-ի մեկ այլ անդամ երկիր, պատրաստ է քննարկել միկրոպետությունների ԵՏԳ անդամակցությունը, պայմանով, որ նրանց միացումը չխանգարի կազմակերպության գործունեությանը ։ Այնուամենայնիվ, նա առաջարկեց, որ պետք է դիտարկել ԵՏՀ-ին ուղղակի անդամակցության տարբերակը միկրոպետությունների համար, որոնք դուրս են և՛ EFTA-ից, և՛ ԵՄ-ից ։
2013 թվականի նոյեմբերի 18-ին ԵՄ հանձնաժողովը եզրակացրեց, որ «փոքր երկրների մասնակցությունը ԵՏԳ-ին ներկայումս չի գնահատվում որպես կենսունակ տարբերակ՝ քաղաքական և ինստիտուցիոնալ պատճառներով», և որ Ասոցացման համաձայնագրերն ավելի իրագործելի մեխանիզմ են։ միկրոպետությունների ինտեգրումը ներքին շուկայում ։
Միացյալ Թագավորության դուրսբերում
Միացյալ Թագավորությունը 2016 թվականի հանրաքվեի ժամանակ քվեարկեց Եվրամիությունից դուրս գալու օգտին։ EEA-ում մնալը, հնարավոր է, ի վերջո որպես EFTA անդամ, առաջարկված տարբերակներից մեկն էր։
2013 թվականին Միացյալ Թագավորության պառլամենտին ներկայացված հետազոտական ​​փաստաթուղթն առաջարկել է ԵՄ անդամակցությանը մի շարք այլընտրանքներ, որոնք կշարունակեն թույլ տալ նրան մուտք գործել ԵՄ ներքին շուկա, ներառյալ ԵՏՀ-ի շարունակական անդամակցությունը որպես EFTA-ի անդամ երկիր կամ շվեյցարական մի շարք մոդելի։ միասնական շուկայի դրույթներն ընդգրկող երկկողմ պայմանագրեր ։ Միացյալ Թագավորությունը EFTA-ի համահիմնադիրն էր 1960թվականին, սակայն Եվրոպական համայնքին միանալուց հետո դադարեց անդամակցել։ Brexit-ի քվեարկությունից հետո առաջին հանդիպման ժամանակ EFTA-ն արձագանքեց՝ ասելով, որ ինքը բաց է Միացյալ Թագավորության վերադարձի համար, և որ շատ խնդիրներ ունի լուծելու, թեև Նորվեգիայի կառավարությունը հետագայում վերապահումներ հայտնեց ։ 2017 թվականի հունվարին Թերեզա Մեյը, որն այն ժամանակ Մեծ Բրիտանիայի վարչապետն էր, հայտարարեց բանակցային նպատակների 12 կետից բաղկացած պլանի մասին և հաստատեց, որ Միացյալ Թագավորության կառավարությունը չի ձգտի շարունակական մշտական ​​անդամակցություն միասնական շուկայում ։ Միացյալ Թագավորությանը կարող են թույլ տալ այլ անդամ պետություններ միանալ ԵՏՄ-ին և EFTA-ին, սակայն ԵՏՀ-ի գործող անդամները, ինչպիսին Նորվեգիան է, մտահոգություն կունենան ԵՄ-ի հետ բարդ բանակցություններ սկսելու ռիսկի առնչությամբ, ինչը կարող է հանգեցնել նրանց կորցնելու իրենց ներկայիս առավելությունները։ Շոտլանդիայի կառավարությունը ուսումնասիրել է EFTA-ին անդամակցությունը՝ EEA մուտքը պահպանելու համար  ։ Այնուամենայնիվ, EFTA-ի մյուս երկրները հայտարարել են, որ անդամակցության իրավունք ունեն միայն ինքնիշխան պետությունները, ուստի այն կարող է միանալ միայն այն դեպքում, եթե անկախանա Միացյալ Թագավորությունից ։
EEA EFTA-ի երկրները (Նորվեգիա, Իսլանդիա, Լիխտենշտեյն) 2020 թվականի հունվարի 28-ին Մեծ Բրիտանիայի հետ ստորագրեցին Անջատման համաձայնագիր, որը, ինչպես ենթադրվում է, արտացոլում է ԵՄ-Մեծ Բրիտանիա դուրս գալու համաձայնագրի ԵՏՄ-ի համապատասխան մասերը ։ Դուրս գալու համաձայնագիրը նախատեսում էր անցումային շրջան՝ 2020 թվականի հունվարի 31-ին Մեծ Բրիտանիայի պաշտոնական դուրս գալուց հետո և ավարտվելով 2020 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, որի ընթացքում և՛ Միացյալ Թագավորությունը, և՛ ԵՏՀ մյուս անդամները պարտավորված մնացին ԵՄ-ի կողմից կնքված միջազգային համաձայնագրերից բխող առկա պարտավորություններով, ներառյալ. ԵՏՀ համաձայնագիրը ։ 2020 թվականի հունվարին և փետրվարին Միացյալ Թագավորության կառավարությունը բացառեց ապագա համապատասխանեցումը ներքին շուկայի կանոններին՝ փաստացի բացառելով ԵՏԳ անդամակցությունը անցումային շրջանի ավարտից հետո՝ 2020 թվականի դեկտեմբերի 31-ին  ։
Իրավունքներ և պարտականություններ
ԵՏԳ-ն հենվում է նույն «չորս ազատությունների» վրա, որոնք հիմնված են Եվրոպական միասնական շուկայի վրա, ինչ և Եվրոպական միությունը՝ ապրանքների, մարդկանց, ծառայությունների և կապիտալի ազատ տեղաշարժը ԵՏՀ երկրների միջև։ Այսպիսով, ԵՏՀ երկրները, որոնք ԵՄ մաս չեն կազմում, օգտվում են Եվրամիության հետ ազատ առևտուրից։ Նաև, «Մարդկանց ազատ տեղաշարժը Եվրոպական տնտեսական տարածքում (ԵՏԳ) երաշխավորված հիմնական իրավունքներից մեկն է, թերևս, անհատների համար ամենակարևոր իրավունքն է, քանի որ այն ԵՏՀ 31 երկրների քաղաքացիներին տալիս է. այս երկրներից որևէ մեկում ապրելու, աշխատելու, բիզնես հիմնելու և սովորելու հնարավորություն» ։
Որպես գործընկեր՝ այս երկրները պետք է ընդունեն Եվրամիության օրենքի մի մասը։ Այնուամենայնիվ, դրանք նաև նպաստում և ազդում են ԵՏԳ նոր համապատասխան քաղաքականության և օրենսդրության ձևավորման վրա վաղ փուլում՝ որպես որոշումների ձևավորման պաշտոնական գործընթացի մաս ։
Գյուղատնտեսությունը և ձկնորսությունը չեն ընդգրկվում ԵՏԳ-ի կողմից։ Ձկնորսության ընդհանուր քաղաքականությամբ չկապված լինելը Նորվեգիան և Իսլանդիան ընկալում են որպես շատ կարևոր և ԵՄ-ին չմիանալու հիմնական պատճառ։ Ձկնորսության միասնական քաղաքականությունը կնշանակի նրանց ջրերում ձկնորսության քվոտաների տրամադրում։
ԵՏՀ երկրները, որոնք ԵՄ մաս չեն կազմում, ֆինանսական ներդրումներ չեն կատարում Միության նպատակներին նույն չափով, ինչ անում են նրա անդամները, թեև նրանք մասնակցում են ԵՏՄ դրամաշնորհների սխեմային՝ «ԵՏՄ-ում սոցիալական և տնտեսական անհավասարությունները նվազեցնելու համար»։ Բացի այդ, ոմանք ընտրում են մասնակցել ԵՄ ծրագրերին, ինչպիսիք են Տրանսեվրոպական ցանցերը և Եվրոպական Տարածաշրջանային Զարգացման Հիմնադրամը։ Նորվեգիան ունի նաև նորվեգական դրամաշնորհների իր ծրագիրը ։ 2004 թվականի ԵՄ/ԵՏՄ ընդլայնումից հետո Տասնապատիկ ավելացել է ԵՏՀ երկրների, մասնավորապես՝ Նորվեգիայի ֆինանսական ներդրումը ներքին շուկայում սոցիալական և տնտեսական համախմբվածության համար (5 տարվա ընթացքում 1167 մլն եվրո)։
Օրենսդրություն
ԵՏՄ-ի ոչ ԵՄ անդամները ներկայացված չեն Եվրամիության կառույցներում, ինչպիսիք են Եվրոպական խորհրդարանը կամ Եվրոպական հանձնաժողովը։ Այս իրավիճակը բնութագրվել է որպես «ֆաքսային ժողովրդավարություն», որտեղ Նորվեգիան սպասում է, որ իրենց վերջին օրենսդրությունը ֆաքսով ուղարկվի հանձնաժողովից ։ Այնուամենայնիվ, ԵՏՀ երկրների հետ խորհրդակցում են ԵՄ նոր օրենսդրական առաջարկների վերաբերյալ և մասնակցում են օրենսդրության ձևավորմանը վաղ փուլում։ ԵՏՄ համաձայնագիրը պարունակում է դրույթներ ԵՏՄ/ԵԱԹԱ երկրների կողմից օրենսդրության ընդունումից առաջ տարբեր փուլերում, ներառյալ ԵՏՀ Համատեղ կոմիտեի համաձայնությունը։ ԵՏՄ-ի Համատեղ կոմիտեում հաստատվելուց հետո այն ԵՏՄ համաձայնագրի մաս է, և ԵՏՄ-ի կազմում գտնվող EFTA պետությունները պետք է այն կիրառեն իրենց ազգային օրենսդրության մեջ ։
Հաստատություններ
ԵՏՀ-ի Համատեղ կոմիտեն բաղկացած է ԵՏՄ-EFTA պետություններից, գումարած Եվրոպական հանձնաժողովը (ԵՄ-ն ներկայացնող) և ունի ԵՏՄ համաձայնագրում փոփոխություններ կատարելու գործառույթ՝ ներառելու ԵՄ համապատասխան օրենսդրությունը։ ԵՏՀ խորհուրդը հանդիպում է տարին երկու անգամ՝ կարգավորելու ԵՏՀ անդամների միջև ընդհանուր հարաբերությունները։
Համա-ԵՏԳ ինստիտուտներ ստեղծելու փոխարեն ԵՏՀ-ի գործունեությունը կարգավորվում է Եվրոպական միության կառույցների, ինչպես նաև ԵԱԹԱ-ի Վերահսկիչ մարմնի և ԵԱՏԱ-ի դատարանի կողմից։ EFTA-ի վերահսկող մարմինը և EFTA-ի դատարանը կարգավորում են EFTA-ի անդամների գործունեությունը Եվրոպական տնտեսական տարածքում (ԵՏԳ) իրենց պարտավորությունների հետ կապված։ EFTA Վերահսկող Մարմինը կատարում է Եվրոպական հանձնաժողովի դերը որպես «պայմանագրերի պահապան» EFTA երկրների համար՝ ապահովելու ԵՏՀ համաձայնագրի պահպանումը։ EFTA-ի դատարանը նման դեր է կատարում Եվրոպական արդարադատության դատարանին, քանի որ լուծում է վեճերը ԵՏՄ համաձայնագրով։
Մինչդեռ ԵԴ-ն և Եվրոպական հանձնաժողովը համապատասխանաբար պատասխանատու են ԵՄ-ում ԵՏՀ համաձայնագրի մեկնաբանման և կիրառման համար (ԵՄ անդամ երկրների և ԵՄ անդամ պետությունների միջև), և EFTA-ի դատարանը և EFTA-ի Վերահսկիչ մարմինը նույնպես համապատասխանաբար պատասխանատու են մեկնաբանության և մոնիտորինգի համար։ ԵՏՄ-EFTA երկրների միջև ԵՏՄ համաձայնագրի կիրառումը (ԵՏՀ-ԵԱԹԱ երկրների և ԵՏՀ-ԵԱԹԱ երկրների միջև), ԵՄ պետության և ԵՏՄ-ԵԱԹԱ պետության միջև վեճերը փոխանցվում են ԵՏՄ-ի Համատեղ կոմիտեին, այլ ոչ թե որևէ դատարան։ Միայն այն դեպքում, եթե Համատեղ կոմիտեն չկարողանա լուծում տալ երեք ամսվա ընթացքում, վիճող կողմերը համատեղ կներկայացնեն ԵԴ-ին (եթե վեճը վերաբերում է ԵՄ օրենսդրությանը նույնական դրույթներին) կամ արբիտրաժին (մյուս բոլոր դեպքերում) ։
ԵՏՄ-ի սկզբնական պլանում բացակայում էր EFTA դատարանը կամ EFTA Վերահսկող մարմինը, որպես «ԵՏՀ դատարան» (որը բաղկացած կլինի Արդարադատության եվրոպական դատարանի հինգ անդամներից և երեք անդամներից EFTA երկրներից և որը գործառութային կերպով ինտեգրված կլինի ԵԴ-ին) ։ Եվ Եվրահանձնաժողովը պետք է իրականացներ այդ դերերը։ Այնուամենայնիվ, ԵՏԳ համաձայնագրի շուրջ բանակցությունների ընթացքում Արդարադատության եվրոպական դատարանը տեղեկացրեց Եվրամիության խորհրդին (կարծիք 1/91), որ նրանք համարում էին, որ ԵՏՀ դատարանին իրավասություն տալը ԵՄ օրենսդրության նկատմամբ, որը կկազմի ԵՏՄ օրենքի մաս., կլիներ պայմանագրերի խախտում, ուստի դրա փոխարեն մշակվեց ներկայիս պայմանավորվածությունը։ Վերահսկող մարմնի հետ բանակցություններ վարելուց հետո ԵԴ-ն հաստատեց դրա օրինականությունը 1/92 կարծիքում։
EFTA-ի քարտուղարության կենտրոնակայանը գտնվում է Շվեյցարիայի Ժնև քաղաքում։ EFTA-ի Վերահսկիչ Մարմինն ունի իր կենտրոնակայանը Բրյուսելում, Բելգիա (նույն տեղը, ինչ Եվրահանձնաժողովի կենտրոնակայանը), մինչդեռ EFTA-ի դատարանն ունի իր կենտրոնակայանը Լյուքսեմբուրգում (նույն տեղում, ինչ Եվրոպական արդարադատության դատարանի կենտրոնակայանը)։
EEA և Նորվեգիայի դրամաշնորհներ
EEA-ի և Նորվեգիայի դրամաշնորհները Իսլանդիայի, Լիխտենշտեյնի և Նորվեգիայի ֆինանսական ներդրումներն են՝ նվազեցնելու սոցիալական և տնտեսական անհավասարությունները Եվրոպայում։ 2004 թվականից մինչև 2009 թվականն ընկած ժամանակահատվածում Կենտրոնական և Հարավային Եվրոպայի 15 շահառու պետություններում ծրագրի ֆինանսավորման համար տրամադրվել է 1,3 միլիարդ եվրոյի ֆինանսավորում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 հիմնադրումներ Եվրոպայում Կատեգորիա:Եվրոպական միության արտաքին հարաբերություններ Կատեգորիա:Իսլանդիայի արտաքին հարաբերություններ Կատեգորիա:Պայմանագրով հիմնադրված միջկառավարական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Եվրոպայի միջազգային կազմակերպություններ Կատեգորիա:Միջազգային հարաբերություններ Կատեգորիա:1994 հիմնադրված կազմակերպություններ
Վիշեգրադ
Վիշեգրադ (Višegrad, Вишеград / Višegrad, Višegrad), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորման արևելյան հատվածում։ Համանուն համայնքի վարչական կենտրոնը։ Այն տեղակայված է Դրինա գետի վրա։ Քաղաքից ոչ հեռու գտնվում է Վարդա լեռը։ Անվանումը ծագում է նախասլավոնական vyše gordъ բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է ամրոց, որը տեղակայված է գետի վրա ։
Բնակչություն
1991 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ Վիշեգրադ համայնքում ապրել է 21199 մարդ, որոնցից՝
1992-1995 թվականների Բոսնիական պատերազմից հետո բնակչության թիվը և Վիշեգրադ համայնքի էթնիկ կազմը զգալի փոփոխվել է։ Համայնքի բնակչության քանակը նվազել է երկու անգամ։ Սերբերը սկսել են կազմել բնակչության մեծամասնությունը, իսկ մուսուլմանները քանակը փոքրացել է մի քանի անգամ։
213 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ Վիշեգրադ համայնքում ապրել են 10668 մարդ, որոնցից՝
Մշակույթ
Քաղաքը գրավում է շատ զբոսաշրջիկների։ Այն հայտնի է Դրինայի իր կամրջով, որը կառուցել է Մեհմեդ փաշան 1571 թվականին։ Կամուրջը ընգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1407 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վելմորդա
Վելմորդա (Вельморда), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեծ Վելմորդա գետի աջ ափին՝ 6 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 46 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Խիղճ
Խիղճ, բարոյագիտության կատեգորիա, իրականացված բարոյագիտակցություն, որ բնորոշում է իր բարոյական սկզբունքներ մշակելու, արարքները հսկելու և արժեքավորելու անհատի ունակությունը։ Անհատի արարքների գնահատականը դրսևորվում է ոչ միայն որպես դրանց բանական գիտակցում, այլև ապրում՝ «խղճի խայթ»։ Իդեալիստական փիլիսոփայությունում խիղճը դիտվում է որպես «ներքին ես»-ի ձայն (Կանտ, Ֆիխտե), մարդուն ի ծնե հատուկ բարոյական հատկություն և այլն։ Մարքս-լենինյան բարոյագիտությունը հիմնավորում է խիղճի հասարակական-պատմական բնույթը, ցույց տալիս, որ այն պայմանավորված է ոչ միայն անհատի ներաշխարհով, այլև հասարակական կեցությամբ՝ «Հանրապետականի խիղճն այլ է, քան ռոյալիստինը, հարուստինը՝ այլ, քան ընչազուրկինը, մտածողինը՝ այլ, քան նրանը, ով անկարող է մտածել»։
Կատեգորիա:Բարոյագիտություն Կատեգորիա:Անձ Կատեգորիա:Բարոյականության հասկացություններ
Իրխիդեյ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Օսինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստաֆիլակոկեր
Ստաֆիլակոկեր, գրամ դրական, գնդաձև (կոկեր), անշարժ, 0․5-1․5 մկմ տրամագծով բակտերիաներ, որոնք չեն առաջացնում սպոր և պատիճ։ Բջիջները խմբավորվում են առաջացնելով խաղողի ողկույզ հիշեցնող փաթեթներ։
Ստաֆիլակոկի տեսակները ֆակուլտատիվ անաէրոբ օրգանիզմներ են (ընդունակ են աճել ինչպես աերոբ, այնպես էլ անաերոբ պայմաններում)։ Ունակ են սինթեզելու կատալազ և օքսիդազ ֆերմենտեր։ Ցուցաբերում են կայունություն որոշ լակտամային շարքի հակաբիոտիկների նկատմամբ շնորհիվ β-լակտամազային ակտիվության։ Ցուցաբերում են կայունություն նաև լիզոցիմի նկատմամբ, սակայն հեշտությամբ լիզիսի են ենթարկվում լիզոստաֆինի ազդեցությամբ։
Staphylococcus անվանումը առաջարկվել է շոտլանդացի վիրաբույժ և բակտերիոլոգ Ալեքսանդր Օգսթոնի կողմից (1844-1929) 1880 թվականինին։ Staphylococcus անվանումը բաղկացած է staphylo- նախածանցից ( σταφυλή  ) և  ժամանակակից coccus ( κόκκος) վերջածանցից ։
Ստաֆիլակոկերը ներկայացված են առնվազն 40 տեսակներով։ Դրանցից 9-ը ունեն երկու ենթատեսակ, մեկը՝ երեք ենթատեսակ, իսկ մեկը` չորս ենթատեսակ ։ Ստաֆիլակոկերի մեծամասնությունը անվտանգ են և տարածված են փոշում, օդում, ջրում, տարբեր սննդամթերքներում, ինչպես նաև, մարդու և կենդանիների մաշկի, լորձաթաղանթների, վերքերի վրա։ Սակայն որոշ տեսակներ կարող են հարուցել հարմարողական (օպորտունիստական) վարակներ։ Ախտածին ստաֆիլակոկերը առաջացնում են էնտերոտոքսիններ, որոնք հարուցում են սննդային թունավորումներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրամ-դրական բակտերիաներ Կատեգորիա:Staphylococcaceae
Դոլսկ (այլ կիրառումներ)
Դոլսկ, կարող է վերաբերել՝
Հառգլա
Հառգլա (Hargla), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Տահևա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 169 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Տահևա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հայերը Սիրիայում
Հայերը Սիրիայի տարածքում բնակվել են վաղնջական ժամանակներից։ Սիրիայի և Հայաստանի միջև կապեր են սկսել զարգանալ Տիգրան Մեծի կողմից Սիրիան գրավելուց և առաջին անգամ արաբներին Սիրիա տեղափոխելուց հետո։ Առաջին տեղեկությունները հայ բնակչության գաղթի մասին դեպի Սիրիա վերաբերում են 6-րդ դարին։ 700-862 թվականներին Հայաստանն ընդգրկվել է Արաբական Խալիֆայության կազմի մեջ, որով նոր էջ է բացվել հայ-սիրիական հետագա կապերի զարգացման պատմության մեջ։ 9-15-րդ դարերում Սիրիայում հայերի թվաքանակը բավականին աճել է՝ հյուսիսային Սիրիա հայերին գաղթեցնելու բյուզանդական քաղաքականության, ինչպես նաև Բագրատունյաց և Կիլիկյան հայկական թագավորությունների անկման և սելջուկ թուրքերի ասպատակությունների հետևանքով։
Սիրիահայ ժամանակակից համայնքը ձևավորվել է հիմնականում 1915-1920 թվականներին` Հայոց Ցեղասպանության արդյունքում սկսված զանգվածային բռնագաղթի հետևանքով։ 1918 թվականին սիրիահայության թիվը եղել է շուրջ 142 հազար, որից 60 հազարը բնակվել է Հալեպում։ Հետագայում հայերն աստիճանաբար արտագաղթել են Լիբանան, Եվրոպական երկրներ, Կանադա, ԱՄՆ և Հայաստան (1946-1948 թվականներ, 1964-1966 թվականներ)։ Սիրիայում բնակվում է շուրջ 150 հազար հայ, մեծ մասը կենտրոնացած է Հալեպում (շուրջ 70 հազար), մնացյալը` Կամիշլիում (շուրջ 10 հազար), Դամասկոսում (շուրջ 8 հազար), Լաթակիայի, Հոմսի, Ռակկայի, Հասաքեի, Դեյր Զորի նահանգներում (ավելի քան 30 հազար)։ Գործում են հայ ավանդական երեք կուսակցությունների՝ ՀՅԴ-ի, ՍԴՀԿ-ի, ՌԱԿ-ի տեղական մարմինները, Համազգային հայ կրթական և մշակութային միության, Հայ երիտասարդաց ընկերակցության, Թեքեյան մշակութային միության, «Նոր սերունդ» մշակութային միության, ՀՄԸՄ-ի, ՀՄՄ-ի մասնաճյուղերը, Կրթասիրաց մշակութային միությունը, Գերմանիկ-Վասպուրական մշակութային միությունը, Ազգային մշակութային միությունը, Ուրֆայի Վերածնունդ մշակութային միությունը, Կիլիկյան մշակութային միությունը և հայրենասիրական ու մշակութային այլ միություններ։ Այս տվյալները վերաբերում են մինչև 2012թվականն ընկած ժամանակահատվածին։
Բարեսիրական շրջանակներում գործում են ՀԲԸՄ-ի, ՀՕՄ-ի (Սիրիայի Հայ օգնության խաչ՝ ՍՕԽ), «Հովարդ Կարագյոզյան» հաստատության, Ջինիշյան հիշատակի ծրագրի տեղական մարմինները, Բերիո թեմի Ընկերային ծառայության խորհուրդը, եկեղեցիների Աղքատախնամ մարմինները, հայկական «Ալթունյան», «Մազլումյան», «Աստուրյան» հիվանդանոցները, «Ջեբեջյան» ակնաբուժարանը և «Կյուլպենկյան» ծննդատունը։
Սիրիայում գործում են՝ Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Սիրիայի թեմը (առաջնորդանիստը՝ Դամասկոսի Սբ. Սարգիս եկեղեցի, առաջնորդը՝ Արմաշ եպս. Նալբանդյան) և Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսության Բերիո թեմը (առաջնորդանիստը՝ Հալեպի Քառասուն Մանկունք եկեղեցի, առաջնորդը՝ Շահան եպս. Սարգիսյան)։ Գործում են նաև Հայ Կաթողիկե և Հայ Ավետարանական եկեղեցիներ։
Հայ Առաքելական, Հայ Կաթողիկե և Հայ Ավետարանական եկեղեցիների, հայկական բարեգործական, կրթական և մշակութային կազմակերպությունների հովանու ներքո գործում են հայկական դպրոցներ, թատերական ու երաժշտական խմբեր, արվեստի «Սարյան ակադեմիա», «Արշիլ Գորկի» (համազգայինի հովանու ներքո) և «Արմիս» դպրոցները։ Սիրիայում Բերիո թեմի առաջնորդարանի հովանավորությամբ գործում է Սիրիահայ գրողների միությունը։
Հալեպում լույս է տեսնում Ազգային առաջնորդարանի «Գանձասար» պաշտոնաթերթը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիրիահայ հասարակություն
Խարբուկ
Խարբուկ, խաբվան, ստնքախոտ, խարշուկ, ղճի, աստղածաղկազգիների (բարդածաղկավորներ) ընտանիքի միամյա, երկամյա և բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։
Տարածվածություն
Տարածված է բոլոր մարզերում։ Աճում ստորինից մինչև վերին լեռների, գոտիների անտառների բացատներում և եզրերին, ենթալպյան մարգագետիններում և այլն։
Կառուցվածք
Ցողունն ուղիղ է, ճյուղավորվող, բարձրությունը՝ 40-100 սմ։ Ցողունի ստորին մասի տերևները քնարաձև-փետրաբաժան են, վերինները՝ գոգավորատամնաեզր։ Զամբյուղները մանր են՝ վահանաձև կամ հուրանաձև ծաղկաբույլերում, ծաղիկները՝ դեղին։ Ծաղկում է մայիս-սեպտեմբերին։ Պտուղը սերմիկ է։
Տեսակներ
Հայտնի է 4 (այլ տվյալներով՝ 100), ՀՀ-ում՝ 1 տեսակ՝ Խարբուկ խոշորածաղիկ (Լ. grandiflora)։
Խարբուկ բժշկության մեջ
Դեղաբույս է. հյութը և կանաչ զանգվածի թուրմն օգտագործվում է մաշկային, հիվանդությունների ժամանակ։ Պարունակում է վիտամին C, կարոտին (A-նախավիտամին) և այլն։
Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ Կատեգորիա:Դեղաբույսեր Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ Կատեգորիա:Ասիայի բուսական աշխարհ
Սմխոր (Շիրվանի գավառ)
Սմխոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շիրվանի գավառակում ։
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 60 տուն հայ և նեստորական ասորի բնակչություն։
Պատմամշակութային կառույցներ
Սմխորն ուներ հայկական եկեղեցի ։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր վարժարան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պուշնոե
Պուշնոե (Пушное), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Բոգրադսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 652 մարդ։
Զիմբաբվեի դրոշ
Զիմբաբվեի դրոշը Զիմբաբվեի Հանրապետության պետական խորհրդանիշերից է։ Այն սահմանված է Զիմբաբվեի Հանրապետության Սահմանադրությամբ և դրոշի մասին օրենքով։ Կազմված է կանաչ, սև, դեղին, սպիտակ և կարմիր գույներից ՝ լայնքի և երկայնքի 1։2 հարաբերակցությամբ։ Ընդունվել է 1980 թվականի ապրիլի 18-ին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Զիմբաբվեի պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ Կատեգորիա:1980 դրոշներ
(5007) Քեյ
(5007) Քեյ (Keay), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,679968 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1812 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1787 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1602,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,224652 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,33° անկյուն։
Անվանում
Աստերոիդն իր անվանումն ստացել է ի պատիվ Քոլին Ստյուարտ Լինդսի Քեյի (Colin Stewart Lindsay Keay), ով Միջազգային աստղագիտական միության 22-րդ հանձնաժողովի նախագահն էր և Միջազգային միության՝ միջմոլորական ախտոտման կանխարգելման աշխատանքային խմբի ղեկավարը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կոպա դել Ռեյ եզրափակիչ 1908
Կոպա դել Ռեյ եզրափակիչ 1908, Կոպա դել Ռեյի 6-րդ խաղարկությունն է, որում հաղթեց «Ռեալ Մադրիդ» ֆուտբոլային ակումբը 2-1 հաշվով՝ «Սպորտինգ Վիգոյին»։ Խաղը կայացել է Մադրիդի Կամպո դե Օ'Դոննելլ մարզադաշտում։
Կատեգորիա:Կոպա դել Ռեյ Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի հանդիպումներ
Տիգրան Բեջանյան
Տիգրան Վանոյի Բեջանյան, հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1942):