cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կյանք
Դասակարգում
1960֊ականներին ծագեց կլադիստիկան, որը տաքսոնները էվոլյուցիոն կամ ֆիլոգենետիկ ծառերի ձևով դասավորեց ըստ կլադների ։
Բիոտա (տաքսոնոմիա)
Գիտական դասակարգման համակարգում բիոտան այն վերնադոմենն է, որը դասակարգում է ամբողջ կյանքը ։ Սրա պատճառով հաճախ քննարկում են, թե ինչպես պետք է կյանքը հետագայում բաժանվի, եթե կյանքի սահմանումը անընդհատ փոփոխվում և հարմարեցվում է։ Բացի այդ, հայտնաբերման դեպքում կյանքը պետք է ներառի նաև այլմոլորակային կյանքը։ Ընդհանուր առմամբ բիոտան ներառում է բջջային կյանքի բոլոր ձևերը։ Երբ նշվում է նաև ոչ բջջային կյանքը, բիոտան բաժանում են ցիտոտայի (Cytota, բջջային կյանք) և ացիտոտայի (Acytota, ոչ բջջային կյանք)։
Բջիջներ
Բջիջը կյանքի բոլոր ձևերի տարրական կառուցվածքային միավորն է, նոր բջիջները առաջանում են այլ բջիջներից՝ կիսման ճանապարհով։ Բջջային տեսությունը ձևակերպել են Հենրի Դյուտրոշեն, Թեոդոր Շվանը, Ռուդոլֆ Վիրխովը և այլք 19-րդ դարի սկզբին, որը հետագայում դարձել է լայնորեն ընդունելի ։ Օրգանիզմի ակտիվությունը պայմանավորված է օրգանիզմի բջիջների ակտիվությամբ և նրանց միջև էներգիայի հոսքով ։ Բջիջները պարունակում են ժառանգական տեղեկատվություն, որը պահպանվում և փոխանցվում է բջիջների բաժանման շնորհիվ ։
Կան բջիջների երկու հիմնական տեսակներ։ Պրոկարիոտ կամ նախակորիզավոր բջիջների մոտ բացակայում է կորիզը, մեմբրանային օրգանոիդները, չնայած որ նրանք ունեն օղակաձև ԴՆԹ և ռիբոսոմներ։ Բակտերիաները և արքեաները պրոկարիոտների երկու խմբերն են։ Մյուս կողմից, էուկարիոտ կամ կորիզավոր բջիջները ունեն մեմբրանային կորիզ և օրգանոիդներ՝ միտոքոնդրիումներ, քլորոպլաստներ, լիզոսոմներ, հատիկավոր և հարթ էնդոպլազմային ցանց, վակուոլներ և այլն։ Ավելին, էուկարիոտները կրում են քրոմոսոմներ, որոնք պահպանում են գենետիկական տեղեկատվությունը։ Բարդ, բազմաբջիջ օրգանիզմների մեծամասնությունը էուկարիոտ են՝ կենդանիները, բույսերը, սնկերը, բայց կան նաև միաբջիջ պարզ օրգանիզմներ՝ պրոտիստները ։ Ամենատարածված տեսակետի համաձայն՝ էուկարիոտները ծագել են պրոկարիոտներից, էուկարիոտների հիմնական օրգանոիդները ձևավորվել են բակտերիաների և էուկարիոտներին նախորդող բջիջների էնդոսիմբիոզի արդյունքում ։
Բջջաբանության մոլեկուլային մեխանիզմները հիմնված են սպիտակուցների վրա։ Սպիտակուցների մեծամասնությունը սինթեզվում են ռիբոսոմների կողմից՝ ֆերմենտների կողմից կատալիզվող սպիտակուցների կենսասինթեզի միջոցով։ Բջջի նուկլեինաթթվի գեների էքսպրեսիայի հիման վրա ամինաթթուները միանում են՝ առաջացնելով համապատասխան սպիտակուցի մոլեկուլը ։ Էուկարիոտ բջիջների մոտ այս սպիտակուցները կարող են տեղափոխվել և անցնել Գոլջիի ապարատով՝ հասնելով համապատասխան վերջնակետին ։
Բջիջները բազմանում են բջիջների բաժանման միջոցով, որի ընթացքում ծնողական բջիջը կիսվում է՝ առաջացնելով երկու դուստր բջիջներ։ Պրոկարոտների մոտ բջիջը բաժանվում է ուղղակի կիսմամբ, որի ժամանակ ԴՆԹ֊ն կրկնապատկվում է, երկու կրկնօրինակները միանում են բջջաթաղանթի համապատասխան տեղամասերին։ Էուկարիոտների մոտ տեղի է ունենում ավելի բարդ գործընթաց՝ միտոզ։ Միտոզից հետո առաջանում են նույնական բջիջների կրկնօրինակներ, որոնք ինտերֆազից հետո նույնպես կարող են կիսվել ։
Բազմաբջիջ օրգանիզմները կարող էին էվոլուցվել բջիջների գաղութներից։ Այս բջիջները ադհեզիայի ճանապարհով կարող են ձևավորել խմբակային օրգանիզմներ։ Գաղութների առանձին անդամները կարող են գոյատևել ինքնուրույն, այն դեպքում, երբ բազմաբջիջ օրգանիզմների բջիջները մասնագիտացած են, որի պատճառով կախված են օրգանիզմի մյուս բջիջներից։ Բազմաբջիջ օրգանիզմները ձևավորվում են կլոնավորման ճանապարհով կամ մեկ գոնոցիտից, որը ընդունակ է ձևավորել հասուն օրգանիզմի բոլոր բջիջները։ Բազմաբջիջ օրգանիզմի մասնագիտացած այս բջիջները թույլ են տալիս ռեսուրսներն օգտագործել ավելի արդյունավետ ։ 2016 թվականի հունվարին գիտնականները ցույց տվեցին, որ մոտ 800 միլիոն տարի առաջ տեղի ունեցած մեկ աննշան մոլեկուլի՝ GK-PID-ի գենետիկական փոփոխության արդյունքում է, որ միաբջիջ օրգանիզմները կարողացել են էվոլուցվել բազմաբջիջների ։
Բջիջները ձևավորել են մի շարք մեխանիզմներ, որով զգում և պատասխանում են միկրոմիջավայրի փոփոխություններին՝ հզորացնելով իրենց հարմարողականությունը։ Բջջում ազդակի փոխանցումը կարգավորում է բջջում տեղի ունեցող գործընթացները և կառավարում բազմաբջիջ օրգանիզմների հիմնական ֆունկցիաները։ Բջիջների միջև ազդակների փոխանցումը կարող է տեղի ունենալ բջիջների ուղղակի կապի միջոցով` ջուքստակրինային ազդանշանման կամ անուղղակի՝ ներզատական համակարգի միջոցով։ Ավելի բարդ օրգանիզմներում կենսագործունեության կոորդինացիան կարող է տեղի ունենալ նյարդային համակարգի միջոցով
Այլմոլորակային կյանք
Չնայած, որ կյանքը հայտնաբերվել է միայն Երկրի վրա, շատերը մտածում են, որ այլմոլորակային կյանքի գոյությունը ոչ միայն քիչ, այլև շատ հավանական է կամ անհերքելի ։ Պարզագույն կյանքի հետքեր գտնելու համար ուսումնասիրվում են Արեգակնային համակարգի մոլորակներն ու արբանյակները և այլ մոլորակային համակարգեր։ SETI֊ի (Արտերկրային բանականության որոնում, անգլերեն՝ Search for extraterrestrial intelligence) նման նախագծերը փորձում են նույնականացնել հնարավոր այլոմոլորակային քաղաքակրթություններից եկող ռադիո ազդանշանները։ Արեգակնային համակարգի մանրէային կյանք պարունակող հնարավոր վայրերից է Մարսի ենթամակերեսը, Վեներայի մթնոլորտի վերին հատվածը և հսկա մոլորակների որոշ արբանյակների ընդհատակյա օվկիանոսները ։ Արեգակնային համակարգից դուրս այլ մոլորակային համակարգերի այն հատվածը, որտեղ կարող են լինել Երկրի կյանքին նմանվող ձևեր հայտնի է «բնակելի գոտի» անվանումով։ Այս շրջանների մեծությունը կախված է աստղի պայծառությունից և ժամանակային միջակայքից։ Արեգակից մեծ աստղեր ունեցող համակարգերը ունեն ավելի լայն բնակելի գոտի, բայց գոտու գոյությունը հնարավոր է շատ կարճ ժամանակահատվածի ընթացքում միայն։ Փոքր կարմիր հսկաների դեպքում խնդիրը լրիվ հակառակն է․ ունեն նեղ բնակելի գոտի, որը սակայն ուժեղ մագնիսական ակտիվության ազդեցությունն է կրում։ Սրա ապատճառով միջին չափի աստղեր ունեցող համակարգերը ավելի հավանական է, որ նպաստեն երկրային կյանքին նմանվող ձևերի զարգացմանը ։ Աստղի գալակտիկական դիրքը նույնպես կարող է ազդել կյանքի ձևավորման վրա։ Մեծ քանակով ծանր տարրերի խտություն ունեցող շրջանները, որոնք հեռու են գերնոր աստղերի առաջացման հատվածներից ավելի մեծ հավանականություն ունեն կյանքի գոյության համար ։ Դրեյքի հավասարման փոփոխականները օգտագործվում են հնարավոր քաղաքակրթություններով մոլորակային համակարգերի պայմանները քննարկելու համար ։ Այս հավասարման կիրառումը այլմոլորակային կյանքը կանխատեսելու համար, սակայն, շատ բարդ է, քանի որ շատ փոփոխականների անհայտ լինելու պայմաններում, այն ավելի շատ արտահայտում է այն, ինչ կիրառողը մտածում է։ Սրա պատճառով, համաձայն Դրեյքի հավասարման՝ գալակտիկայի քաղաքակրթությունների քանակը տատանվում է 9,1 x 10−11֊ից մինչև 156 միլիոնի սահմաններում։
Արհեստական կյանք
Արհեստական կյանքը կյանքի որևէ հատկանիշի վերարտադրումն է համակարգիչների, ռոբոտատեխնիկայի կամ կենսաքիմիայի միջոցով ։ Արհեստական կյանքի ուսումնասիրությունը ներառում է ավանդական կենսաբանության կրկնօրինակումը՝ կենսաբանական տարբեր երևույթների միջոցով։ Գիտնականները կենդանի համակարգերի տրամաբանությունը ուսումնասիրում են ստեղծելով արհեստական պայմաններ, ցանկանալով հասկանալ այս համակարգերին բնորոշ տեղեկատվության վերամշակման բարդ գործընթացը ։ Քանի որ կյանքը կենդանի է, արհեստական կյանքը սովորաբար համարվում է տվյալների ամբողջություն, որը սահմանափակված է թվային միջավայրով և գոյությամբ։
Սինթետիկ կենսաբանությունը կենսատեխնոլոգիայի նոր բաժին է, որը միավորում է գիտությունն ու կենսաբանական ինժեներիան։ Հիմնական նպատակն է մշակել և կառուցել բնության մեջ անհայտ կենսաբանական ֆունկցիաներ և համակարգեր։ Սինթետիկ կենսաբանությունը վերասահմանում է և ընդլայնում կենսատեխնոլոգիան՝ թույլ տալով մշակել և կառուցել կենսաբանական համակարգեր, որոնք տեղեկատվությունը մշակում են, փոփոխում քիմիական միացությունները, սինթեզում նյութեր և կառույցներ, արտադրում էներգիա, ապահովում սնունդ և պահպանում ու բարելավում մարդու առողջությունն ու միջավայրը ։
Մահ
Մահը օրգանիզմի կամ բջջի բոլոր կենսական պրոցեսների ավարտն է ։ Այն կարող է տեղի ունենալ պատահականության, բժշկական պատճառների, կենսաբանական փոխհարաբերության, թերսնուցման, թունավորման, ծերացման կամ ինքնասպանության արդյունքում։ Մահից հետո օրգանիզմի մնացորդները վերստին թափանցում են կենսաերկրաբանական ցիկլի մեջ։ Օրգանիզմները կարող են սնունդ ծառայել գիշատիչների և բուսակերների համար, որոնց մնացորդներն էլ հետագայում քայքայվում են դետրիտոֆագերի միջոցով և վերադառնում միջավայր՝ սննդային շղթա։
Մահը սահմանելու խնդիրներից մեկն այն է, որ այն դժվար է տարբերակել կյանքից։ Մահը կամ վերաբերում է այն պահին, երբ կյանքն ավարտվում է, կամ այն վիճակին, որը հաջորդում է կյանքին ։ Բացի այդ, մահվան վրա հասնելը որոշելը դժվար է, քանի որ կենսական ֆունկցիաները տարբեր օրգան համակարգերում դադարում են ոչ միաժամանակ ։ Սա որոշելու համար անհրաժեշտ է հստակ սահմանազատել կյանքը մահից, որը խնդրահարույց է, քանի որ կախված է կյանքի սահմանումից։ Հազարամյակների ընթացքում մահվան բնույթը եղել է աշխարհի կրոնների և փիլիսոփայությունների կենտրոնում։ Շատ կրոններ հավատում են կամ մահից հետո կյանքին, կամ հոգու ռեինկարնացիային, կամ մարմնի հետագա հարությանը։
Անհետացում
Տեսակների անհետացումը մի գործընթաց է, որի հետևանքով ոչնչանում է որոշակի տաքսոնը կամ տեսակը՝ նվազեցնելով կենսաբազմազանությունը ։ Անհետացման պահը համարվում է այդ տեսակի վերջին առանձնյակների մահը։ Քանի որ տեսակների տարածվածությունը կարող է շատ մեծ լինել, անհետացման պահի որոշումը կարող է դժվար լինել։ Տեսակները ոչնչանում են, երբ այլևս չեն կարողանում դիմակայել միջավայրի փոփոխվող պայմաններին կամ մրցակցությանը։ Երկրի պատմության ընթացքում գոյություն ունեցած տեսակների 99%-ը անհետացել են, բայց զանգվածային ոչնչացումը թույլ է տվել օրգանիզմների նոր խմբերի բազմազանեցմանը ։
Բրածո մնացորդներ
Բրածո մնացորդները կենդանիների, բույսերի կամ այլ օրգանիզմների անցյալից մնացած հետքերն են։ Բրածո մնացորդները պահպանվում են բրածո մնացորդներ պարունակող ապարներում կամ նստվածքային ապարներում։ Նմուշն անվանում են բրածո մնացորդ, եթե այն ունի 10000 տարուց ավելի հնություն ։ Այսպիսով ամենաերիտասարդ բրածո մնացորդը Հոլոցենի դարաշրջանից է, ամենահինը՝ Արքեյան դարաշրջանից (3,4 միլիարդ տարի) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենսաբանություն Կատեգորիա:Կյանք Կատեգորիա:Հիմնական թեմատիկ հոդվածներ
Կոնգոյի Հանրապետության վարչական շրջաններ
Կոնգոյի Հանրապետությունը բաժանված է տասներկու դեպարտամենտների (դեպարտամենտներ, եզակի թիվ՝ դեպարտամենտ)։ 2002 թվականին այդ դեպարտամենտները փոխարինել են նախկին շրջաններին (մարզերին, եզակի թիվ՝ մարզ) ։
Այս մարզերը բաժանված են 86 շրջանների և 7 համայնքների։
Տես նաև
Կոնգոյի Հանրապետություն
= Ծանոթագրություններ =
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ Կատեգորիա:Աֆրիկայի երկրների վարչական բաժանում
Գանթիադի (Ծալկայի շրջան)
Գանթիադի (განთიადი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Ծալկայի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1550 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ծալկայից հեռու է 12 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ծալկայի շրջան
604 (ալբոմ)
604՝ բրիտանական էլէկտրոփոփ՝ Ladytron խմբի ալբոմ, դուրս է եկել 2001 թվականին։
Մասնակիցների ձայնագրություններ
Բոլոր երգերի բառերի և երաժշտության հեղինակը Ladytron-նն է։
2004 թվականի հուլիսի 20-ին ալբոմը կրկին ազատ է արձակվել։ Առաջին երեք ձայնագրությունները կենդանի կատարումներ են, կազմվել Բոիլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2001 ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կազյոննայա Զաիմկա
Կազյոննայա Զաիմկա (Казённая Заимка), գյուղ Ռուսաստանի, Ալթայի երկրամասի Բառնաուլի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 1999 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր ~2000 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Բառնաուլի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Վեդանո ալ Լամբրո
Վեդանո ալ Լամբրո  (Vedano al Lambro), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Մոնցա և Բրիանցա գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 7643 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 3822 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 1.98 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 20057։ Հեռախոսային կոդ՝ 039։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ նահատակ Ստեֆանը։ Տոնը նշվում է հոկտեմբերի առաջին կիրակիին հաջորդող երկուշաբթի օրը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Թորգոմ Բ
Թորգոմ Բ (Թորգոմ Մանուկյան, ), հայ եկեղեցական գործիչ, գրող։ Երուսաղեմի Հայոց Պատրիարք (1990-2012)։
Կենսագրություն
Ամենապատիվ Տ. Թորգոմ արքեպիսկոպոս Մանուկյանը ծնվել է 1919 թ. փետրվարի 16-ին, Բաղդադի հյուսիսում (Իրաք)` Բագուբա քաղաքի մոտ գտնվող փախստականների ճամբարում։ Բաղդադի Սրբոց Թարգմանչաց հայկական դպրոցում նախակրթական ուսումն ավարտելուց հետո ընդունվել է Երուսաղեմի Հայոց Պատրիարքարանի Սրբոց Հակոբյանց ժառանգավորաց վարժարան։ 1936 թ. օգոստոսի 2-ին սարկավագ է ձեռնադրվել ձեռամբ երջանկահիշատակ Պատրիարք Թորգոմ արքեպիսկոպոս Գուշակյանի։ 1939 թ. հուլիսի 23-ին ձեռնադրվել է կուսակրոն քահանա` ստանալով Թորգոմ անունը։ 1939-1946 թթ. Երուսաղեմի Հայոց Պատրիարքարանում տարբեր պաշտոններ է վարել. աշխատել է Պատրիարքարանի «Սիոն» ամսագրի խմբագրությունում, ինչպես նաև եղել է ճեմարանի փոխտեսուչ ։ 1946 թ. հուլիսին մեկնել է ԱՄՆ և նշանակվել Հյուսիսային Ֆիլադելֆիայի (Փենսիլվանիա) Ս. Երրորդություն հայկական եկեղեցու հոգևոր հովիվ։ 1951 թ. Ամերիկայի Արևելյան թեմի առաջնորդի կողմից նշանակվել է թեմի առաջնորդական փոխանորդ։ 1954 թ. Հյուսիսային Ֆիլադելֆիայում մեկ տարով վերսկսելով ծառայությունը՝ Հայր Թորգոմը վերադարձել է Երուսաղեմ և նշանակվել ճեմարանի տեսուչ։ Նա նաև վարել է Պատրիարքարանի դիվանապետի պարտականությունները։ 1960 թ. վերադառնալով ԱՄՆ՝ ուսումը շարունակելու նպատակով ընդունվել է Քեմբրիջի Եպիսկոպոսական Աստվածաբանական Դպրոց (Մասաչուսեթս)։ 1962 թ. ընտրվել է Հայ Եկեղեցու Ամերիկայի Արևմտյան թեմի առաջնորդ։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 14-ին, ձեռամբ երջանկահիշատակ Ամենայն Հայոց Վազգեն Ա Կաթողիկոսի, Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնում ձեռնադրվել է եպիսկոպոս։
1966 թ. ապրիլին, Արևմտյան թեմի առաջնորդի պաշտոնում 4 տարի ծառայելուց հետո Թորգոմ Եպիսկոպոսը ընտրվել է Հայ Եկեղեցու Ամերիկայի Արևելյան թեմի առաջնորդ։ Երկու տարի անց երջանկահիշատակ Վազգեն Ա Կաթողիկոսի կողմից նրան շնորհվել է Արքության պատիվ։ Արևելյան թեմի առաջնորդի պաշտոնում 24 տարի ծառայելուց հետո Թորգոմ Արքեպիսկոպոսը 1990 թ. մարտի 22-ին ընտրվել է Երուսաղեմի 96-րդ Պատրիարք։ 1994 թ. օգոստոսի 19-ին Վազգեն Ա Կաթողիկոսի մահից հետո Ամենապատիվ Սրբազան Հայրը նշանակվել է Կաթողիկոսական Տեղապահ։ Թորգոմ Արքեպիսկոպոս Մանուկյանը ստացել է մի շարք ակադեմիական պարգևներ, արժանացել է Նյու Յորքի Ընդհանուր Աստվածաբանական Ճեմարանի պատվավոր դոկտորի կոչման։ 1986 թ. ստացել է նաև Ամերիկայի երկու գլխավոր պարգևները. «Ազատության Արձան» և «Էլիզ Այլընդ» պատվո շքանշանները։ Թորգոմ Պատրիարքը մեծ ավանդ է ունեցել միջազգային էկումենիկ հարաբերությունների զարգացման գործում։ Նա ծառայել է ԱՄՆ-ում Քրիստոսի Եկեղեցիների Ազգային Ժողովի հանձնաժողովում, նախագահել է «Կրոնն ամերիկյան կյանքում» խորհուրդը։ Եղել է նաև «Խղճմտանքի կոչ» հիմնադրամի տնօրենների խորհրդի անդամ։ Թորգոմ Պատրիարքը հեղինակ է 20 մենագրությունների, որոնց թվում՝ բանաստեղծական երեք ժողովածուներ, հայկական Ս. Պատարագի ուսումնասիրություն, հայոց Մեծ Եղեռնին նվիրված գրքեր և Երուսաղեմի սուրբ վայրերի մանրամասն ուղեցույց ։ Պատրիարք Հայրը ճանաչված կոմիտասագետ էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պատրիարքներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ եկեղեցական գործիչներ
Արցախի Հանրապետության ազգագրություն
Արցախի Հանրապետության ազգաբնակչության (140.000) մեծ մասը հայեր են։ Կան նաև ռուսներ, ուկրաինացիներ, վրացիներ և հույներ։ Պատերազմից հետո երկրում այլևս գրեթե Ադրբեջանցիներ չեն մնացել։ Նույնպես հայեր չեն բնակվում Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած հայկական տարածքներում, գլխավորապես՝ Շահումյանում։
Լեզու
Արցախի Հանրապետության պաշտոնական լեզուն հայոց լեզուն է։ Խոսակցական լեզուն է հայերենի ամենամեծ բարբառներից մեկը՝ Արցախի բարբառը կամ արցախահայերենը։ Այս բարբառով են խոսում Սյունիքի և Տավուշի հայերը, իսկ մինչև 80-ական թթ. վերջերը՝ Գանձակում. Սումգաիթում, Բաքվում բնակվող հայերը։ Այս բարբառի («եզերական լեզու Արցախային») մասին հիշատակում է դեռևս 7-րդ դարի քերականագետ Ստեփանոս Սյունեցին։
Հայերենից բացի երկրորդ կարևոր լեզուն ռուսերենն է։ Դեռևս շատ արցախցիներ կան, որոնք այս լեզուն նույնիսկ ավելի լավ են տիրապետում քան իրենց մայրենի լեզուն. խորհրդային շրջանում շատ հայեր ռուսական կրթություն էին ընտրում՝ որպես Ադրբեջաներեն չսովորելու այլընտրանք։ Այժմ դեռ մեկ ռուսական դպրոց կա Ստեփանակերտում։
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության ազգագրություն
Սուլթան Մուրադ դիվիզիա
Սուլթան Մուրադ դիվիզիա (فرقة السلطان مراد, Sultan Murat Tümeni), Սիրիայի թուրքմենական ինքնության շուրջ ստեղծված զինված ապստամբական խմբավորում Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմում։ Կապված է սիրիական ընդդիմության հետ և ակտիվորեն աջակցվում է Թուրքիայի կողմից, որն ապահովում է հրետանային և օդային աջակցության հետ մեկտեղ ֆինանսավորում և ռազմական պատրաստություն։ Սիրիայի բրիգադներից ամենանշանավոր խումբն է, որին աջակցում է Թուրքիան։
Գաղափարախոսություն և կառուցվածք
Օսմանյան սուլթան Մուրադ 2-րդի պատվին անվանված Սուլթան Մուրադի դիվիզիայի դրոշում մեջբերված է Շահադին` արտահայտելու քաղաքական հավատարմությունը քաղաքական Իսլամին, իսկ կարմիրը խորհրդանշում է Օսմանիզմը։ Խմբի հրամանատարներից են Ահմեդ Օթմանը, Ֆեհիմ Իսան և Ալի Տեյհ Սալիհը որը ազգությամբ արաբ է ։
Սարքավորումներ
Սիրիայի ապստամբ խմբավորումների շարքում, որոնք մասնակցում են Սիրիայում թուրքական ռազմական միջամտությանը, Սուլթան Մուրադ դիվիզիան այն խումբն է, որն ամենամեծ աջակցությունն է ստանում Թուրքիայի զինված ուժերից։ Գործողության ընթացքում դիվիզիան շահագործում է առնվազն 8 FNSS ACV-15 զրահափոխադրիչ։ Խումբը շահագործում է նաև Milkor MGL Նռնականետեր:
Խմբի հիմնական ծանր սպառազինությունը բաղկացած է խոշոր տրամաչափի գնդացիրներով ևավտոպուշկներով զինված տեխնիկական մեքենաներից։ Ավելի վաղ դիվիզիան ստացել է BGM-71 TOW հակատանկային հրթիռներ Միացյալ Նահանգներից ։
Պատմություն
Հունիսի 4-ից 15-ը ընկած ժամանակահատվածում Սալթան Մուրադ դիվիզիայի և Ահրար ալ-Շամի և նրա դաշնակիցների կողմից Ալ-Բաբում և նրա մոտակայքում ծանր մարտեր են սկսվել։ Հունիսի 15-ին պատերազմական գործողությունների ընթացքում սպանվել է 33 մարդ վիրավորվել 55-ը։ Հունիսի 8-ին բախումների ընթացքում 60-ից 70 ՍՆԹ-ի մարտիկներ, այդ թվում` Սուլթան Մուրադ դիվիզիայի մի քանի հրամանատարներ, անցել են Սիրիայի բանակի և Սիրիայի դեմոկրատական ուժեր կողմը ։
Հավար Քիլիս օպերատիվ բաժնի տվյալներով, որի կազմի մեջ է մտնում Սուլթան Մուրադի դիվիզիան, Աբու Ալ-Հեյր Ալ-Մունբաջիի գլխավորած ստորաբաժանումը, որն անցել է կառավարության կողմը, զբաղվել է հանցավոր գործունեությամբ և պետք է ձերբակալվի ։
2019 թվականի նոյեմբերի սկզբին Սուլթան Մուրադի դիվիզիայի Հոմս Ալ Ադիա բրիգադը թուրքական կառավարության կողմից սիրիական բանակի մի քանի ռազմագերիների միակողմանի ազատ արձակումից հետո անցել է Ջեյշ ալ Իզզի կողմը ։
Գերիների խոշտանգում
2016 թվականի սեպտեմբերին ԻԼԻՊ-ից Ջարաբուլուս քաղաքը գրավելուց հետո, Սուլթան Մուրադ դիվիզիայի մարտիկները հրապարակել են իրենց նկարները, որտեղ խոշտանգում էին ԺԻՋ (Ժողովրդական Ինքնապաշտպանության Ջոկատներ )-ի ռազմագերիների չորս անդամների, որոնք գերի էին ընկել ապստամբ խմբավորմանը, մինչդեռ, ըստ ԺԻՋ-ի պնդումների, նրանք փորձել են տարհանել խաղաղ բնակիչներին ։ Ըստ ԺԻՋ-ի, Սուլթան Մուրադ դիվիզիայի մարտիկներից երկուսը, ովքեր ներգրավված էին ռազմագերիների խոշտանգումների մեջ, հետագայում գերևարվել և հարցաքննվել են Հակաահաբեկչական ստորաբաժանումների կողմից ։
Քաղաքացիական տարածքների գնդակոծում
2013 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, Սուլթան Մուրադ դիվիզիան գնդակոծել է Հալեպի վանքը ։
2016 թվականի մայիսին Amnesty International-ի զեկույցի համաձայն՝ իսլամիստական ապստամբ խմբավորումների, այդ թվում Սուլթան Մուրադի դիվիզիայի կողմից 2016 թվականի փետրվարից մինչև ապրիլ ընկած ժամանակահատվածում Շեյխ Մաքսուդի գնդակոծման արդյունքում սպանվել է առնվազն 83 խաղաղ բնակչի, այդ թվում՝ 30 երեխա, և վիրավորվել է ավելի քան 700 խաղաղ բնակիչ ։
People
People (նախկինում People Weekly), ամերիկյան հայտնի ամսագիր, ստեղծվել է Time Inc-ի կողմից։ Առաջին համարը լույս է տեսել 1974 թվականի մարտի 4-ին։ 2006 թվականին ամսագրի շրջանառությունը կազմել է 3.75 միլիոն օրինակ։ People-ը յուրաքանչյուր տարի կազմում է հայտնի մարդկանց վերաբերող ցանկեր, ինչպիսիք են`«Ամենագեղեցիկ մարդիկ», «Ամենալավ և ամենավատ հագնվողներ» և «Ամենասեքսուալ տղամարդ»։
Teen People
1998 թվականին ստեղծվեց ամսագրի երիտասարդական տարբերակը` Teen People-ը։ Այնուամենայնիվ, 2006 թվականի հուլիսի 27-ից դադարեց գոյություն ունենալ։ Փակման պատճառները եղել են ինչպես գովազդային առաջարկությունների բացակայությունը, այնպես էլ շուկայում բարձր մրցակցությունը ։ Վերջին համարը լույս է տեսել 2006 թվականի սեպտեմբերին, իսկ Teen People-ի փոխարեն բաժանորդները տարեվերջին ստացան Seventeen ամսագիրը։
Sexiest Man Alive
Ամեն տարի ամսագիրը ընտրում է Ամենասեքսուալ տղամարդուն։ Այս կոչման կրկնակի կրողներ են եղել Բրեդ Փիթը (1995, 2000), Ջորջ Քլունին (1997, 2006) և Ջոնի Դեփը (2003, 2009)։ Ռիչարդ Գիրը նույնպես ընտրվել է երկու անգամ, սակայն տարբեր անվանակագերում՝ «Sexiest Couple» (1993) և «Sexiest Man» (1999):
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ամսագրեր
ABS Jets
ABS Jets, բաժնետիրական կոմերցիոն ավիաընկերություն, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Պրահայում (Չեխիա), շահագործում է բիզնես դասի ռեակտիվ ինքնաթիռներ։ Մասնագիտացած է չարտերային փոխադրումների մեջ,  կազմակերպման վաճառքի, իրականացնում է օդանավերի սպասարկում և վերանորոգում։
Պատմություն
Ընկերությունը հիմնադրվել է 2004 թվականի հունիսին և սկսել է օպերացիոն գործունեությունը նույն տարվա դեկտեմբերին։ Ի սկզբանե ընկերության կազմը բաղկացած էր երեսուն աշխատակիցներից։
2007 թվականին ABS Jets-ը ձեռք է բերել որպես ծածկ  Պրահայի միջազգային օդանավակայանում, դուրս գալով օդանավերի տեխնիկական սպասարկման և վերանորոգման շուկա, իսկ որոշ ժամանակ անց ստացել է սպասարկման կենտրրոնի կարգավիճակ՝ ինքնաթիռների գործարար ավիացիայի Embraer ավիաշինարարական կորպորացիայում։ Հետագա մի քանի տարիների ընթացքում ընկերությունը ընդլայնել է իր գործունեության ոլորտը, 2009 թվականին դառնալով լիազորված գործակալ՝ ուղևորների սպասարկման համար՝ Պրահայի և Բրատիսլավայի օդանավակայաններում։  2009 թվականի ABS Jets ավիաընկերության աշխատակիցների թվաքանակը հասել է 150 մարդու։
ABS Jets-ը հանդիսանում է լիիրավ անդամ՝ Եվրոպական գործարար ավիացայի ասոցիացիայում (ԵԳԱԱ)։
Նավատորմ
2010 թ. Հունվարի տվյալներով՝ ավիաընկերության նավատորմը կազմել են հետևյալ օդանավերը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավիաընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Չեխական ավիաընկերություններ
Կիննու (գյուղ, Կուուսալու շրջան)
Կիննու (Kõnnu), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 89 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
(5710) Սիլենտիում
(5710) Սիլենտիում (Silentium), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Պաուլ Վիլդի կողմից Ցիմերվալդում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,176561 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8483 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5048 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1172,88 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,306936 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,37° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1977 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պաուլ Վիլդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
12 Play
12 Play, ամերիկյան R&B և R. Kelly ալբոմը, թողարկվել է 1993 թվականի նոյեմբերի 9-ին։ «Bump’n’Grin» սինգլը սահմանել է ռեկորդ՝ զբաղեցնելով առաջին հորիզոնականը։
Ստեղծագործությունների ցանկը
Գրեթե բոլոր երգերը գրել է R. Kelly-ն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Սրբոց Նահատակաց եկեղեցի (Աղավնո)
Սրբոց Նահատակաց եկեղեցի (նաև՝ Սուրբ Նահատակաց եկեղեցի, Նահատակաց Սուրբ եկեղեցի)  , հայկական առաքելական եկեղեցի Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանի Աղավնո գյուղում    ՝ Հայաստան-Արցախ հսկիչ-անցագրային կետի մոտ։
Կրոնական կառույցը բաղկացած է եկեղեցուց և Արցախյան ազատամարտի հուշահամալիրից, որտեղ տեղադրված քարե սալիկների վրա գրված են Բերձորի և հարակից տարածքների ազատագրական և ինքնապաշտպանական մարտերում նահատակված մի շարք ազատամարտիկների անուններ ։
2022 թվականի օգոստոսի 26-ին Աղավնո գյուղը, այդ թվում՝ Սրբոց Նահատակաց եկեղեցին, հանձնվել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո ։
Պատմություն
Սրբոց Նահատակաց եկեղեցու կառուցումը նախաձեռնել է «Ազգային ինքնորոշում միավորում» կուսակցությունը կառույցի անդամների և բարերարների հովանավորությամբ, այդ թվում՝ ամերիկահայ Վահե Կարապետյանի։ Շինարարությունն ավարտվել է 2002 թվականին և նույն թվականի հուլիսին օծվել։ Եկեղեցին նվիրված է Բերձորի և հարակից տարածքների ազատագրական և ինքնապաշտպանական մարտերում զոհված ազատամարտիկների հիշատակին, ինչից էլ ստացել է իր անունը ։
Եկեղեցու ճարտարապետը Բաղդասար Արզումանյանն է։ Շինարարության համար ծախսվել է 80․000 ԱՄՆ դոլար (այդ ժամանակ շուրջ 45 միլիոն դրամ) ։
2020 թվականի նոյեմբերի 9-ին Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը համաձայնել է Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի և Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ միասին ստորագրել եռակողմ համաձայնագիր, որով Աղավնո գյուղը, այն Գորիսին ու Ստեփանակերտին կապող ավտոճանապարհը, այդ թվում՝ Սրբոց Նահատակաց եկեղեցին, անցել է Արցախի Հանրապետությունում տեղակայված Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի խաղաղապահ զորախմբի վերահսկողությանը ։
Կրոնական կարգավիճակ
Սրբոց Նահատակաց եկեղեցին պատկանում է Հայ առաքելական եկեղեցու Արցախի թեմին։ 2021 թվականի նոյեմբերի 15-ի դրությամբ այն գործող է    ։ Եկեղեցում պարբերաբար կազմակերպվում է մկրտության արարողություն։ 2021 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Արցախի թեմի առաջնորդ Տեր Վրթանես եպիսկոպոս Աբրահամյանի, թեմի քահանաների, այդ թվում՝ Տեր Բենիամին քահանա Ծատուրյաին կողմից, Աղավնո համայնքի ղեկավար Անդրանիկ Չավուշյանի կնքահայրությամբ եկեղեցու անցկացվել է համայնքի 60 բնակչի մկրտության արարողություն  ։ 2021 թվականի նոյեմբերի 15-ին Սրբոց Նահատակաց եկեղեցում անցկացվել է Աղավնո համայնքի մի շարք բնակիչների մկրտության արարողությունը ։
Արցախյան ազատամարտի հուշահամալիր
Սրբոց Նահատակաց եկեղեցու կողքին է գտնվում Բերձորի և հարակից տարածքների ազատագրական և ինքնապաշտպանական մարտերի ժամանակ զոհված մի շարք ազատամարտիկների հիշատակին նվիրված հուշահամալիրը, այն կազմված է 4 քարե սալիկներից, որոնց վրա վերին մասում փորագրված է «Նրանք հավերժ մեզ հետ են», իսկ ներքևի մասում նահատակված ազատամարտիկների անունները ։ Հուշատախտակներին գրված են հետևյալ ազատամարտիկների անունները՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Արցախի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Արցախի Հայ Առաքելական գործող եկեղեցիներ և վանքեր
Մաբել Բիանկո
Մաբել Բիանկո (Mabel Bianco, ), արգենտինացի բժիշկ, որն իր գործունեությունը նվիրել է բարելավված առողջապահական ծառայություններին և սեռական կրթությանը կանանց հասանելիությունն ապահովելու համար պայքարելուն։ 1989 թվականին հիմնադրել է «Կանանց ուսումնասիրությունների և հետազոտությունների հիմնադրամը» և շարունակել աշխատել որպես դրա նախագահ։ Հանդես է եկել որպես ակտիվիստ Լատինական Ամերիկայում ու աշխարհում և ՄԱԿ-ում առաջ քաշել կրծքագեղձի քաղցկեղին, ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ին, վերարտադրողական իրավունքներին ու սեռական հավասարությանը վերաբերող քաղաքականություն ։
Վաղ կյանք
Ծնվել է 1941 թվականին Բուենոս Այրեսում, 1958–1964 թվականներին բժշկություն է ուսանել Universidad del Salvador համալսարանում, 1968 թվականին հանրային առողջության մագիստրոսի կոչում է ստացել Կոլումբիայի Universidad del Valle համալսարանում, իսկ 1971–1972 թվականներին մասնագիտացել է համաճարակաբանության և բժշկական վիճակագրության մեջ Լոնդոնի School of Hygiene & Tropical Medicine համալսարանում ։
Գործունեություն
1972–1976 թվականներին Բուենոս Այրեսի համալսարանի հանրային առողջության դպրոցում դասվանդելուց հետո 1981 թվականին Բուենոս Այրեսի Բժշկության ազգային ակադեմիայում ստեղծել է համաճարակաբանական հետազոտությունների կենտրոն ։
1983 թվականից Արգենտինայի առողջապահության նախարարությունում որպես խորհրդատու աշխատելու ընթացքում ծրագիր է ստեղծել «Կանանց, առողջության և զարգացման մասին» և աջակցել «Կանանց նկատմամբ խտրականության բոլոր ձևերի վերացման մասին» կոնվենցիայի վավերացմանը։ Նպաստել է մայրական մահացության վերաբերյալ ուսումնասիրությանը, որը բացահայտել է, որ ընտանիքի պլանավորման բացակայության պայմաններում աղքատ կանայք ենթարկվում են հղիության պատահական արհեստական ընդհատումների վտանգին։ 1989 թվականին կառավարության փոխվելով պայմանավորված՝ հեռացել է առողջապահության նախարարությունից։ Նույն տարում ստեղծել է «Կանանց ուսումնասիրությունների և հետազոտությունների հիմնադրամը» կանանց վերարտադրողական իրավունքների խթանման համար՝ որպես անվտանգ աբորտի մատչելիության բարելավման միջոց։ Չնայած կոնկրետ բարելավումներին, շատ դեպքերում աբորտը շարունակում էր ապօրինի լինել Արգենտինայում ։
Միջազգային հարթակում 1985 թվականին եղել է Նայրոբիի կանանց մասին համաշխարհային գիտաժողովի պատվիրակ, որից հետո ծառայել է որպես խորհրդի անդամ համամերիկյան առողջապահական կազմակերպությունում, Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունում, ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ում, ՄԱԿ-ի կանանց զարգացման հիմնադրամում և ՄԱԿ-ի բնակչության հիմնադրամում ։ Մասնակցել է նաև 1994 թվականին Կահիրեում տեղի ունեցած բնակչության և զարգացման հարցերի վերաբերյալ միջազգային գիտաժողովին, 1992 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյում կայացած ՄԱԿ-ի շրջակա միջավայրի և զարգացման կոնֆերանսին, 1995 թվականին Պեկինում կայացած կանանց մասին համաշխարհային գիտաժողովին ու 1995 թվականին Կոպենհագենում կայացած ՄԱԿ-ի սոցիալական զարգացման հանձնաժողովին։ 1994 թվականին օգնել է ստեղծել ՄԻԱՎ / ՁԻԱՀ-ի ՄԱԿ-ի համատեղ ծրագիր՝ լինելով ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի կանխարգելմանն ուղղված հետազոտությունների առաջատար ։
2001–2002 թվականներին գլխավորել է արգենտինական ՄԻԱՎ / ՁԻԱՀ-ի ծրագիրը և մասնակցել Համաշխարհային բանկի կողմից ֆինանսավորվող ՁԻԱՀ-ի վերահսկման նախագծին ։ 2012 թվականին ստեղծել և նախագահել է Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան տարածաշրջանի կանանց վիճակի վերաբերյալ ՀԿ-ների հանձնաժողովը ։ Նաև ստեղծել և ղեկավարել է մի շարք այլ խմբեր, այդ թվում՝ Արգենտինայի կանանց առողջության ԱՀԻՊ ցանցը (Առողջություն, հզորացում, իրավունքներ և պատասխանատվություն) ։
Պարգևներ
Մաբել Բիանկոյի ստացած պարգևների ու պատվանշանների թվում են ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բժիշկներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:BBC 100 կին Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Արգենտինացի բժիշկներ Կատեգորիա:Արգենտինացի բժշկուհիներ Կատեգորիա:Լոնդոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Ռովնոե (գյուղ, Նովոմիրգորոդի շրջան)
Ռովնոե (Рівне), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոմիրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռովնոե գյուղում բնակվում էր 127 մարդ։
Լոֆոի ջրվեժ
Լոֆոյի ջրվեժ (հայտնի է նաև որպես Չուտես Կալոբա և Չուտես Լոֆոի), Կունդելունգու ազգային պարկում, Կատանգա նահանգ, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն։ Այն իր 340 մետր բարձրությամբ Կենտրոնական Աֆրիկայի ամենամեծ ջրվեժներից մեկն ։ Լոֆոիի ջրերը Լուֆիրա գետի օժանդակ ջրերն են ։ Հունիս-հոկտեմբեր ամիսներին չորային եղանակի պատճառով ջրվեժը կարելի է ասել մասնակիորեն չորանում է, բայց տարվա մնացած ժամանակահատվածում անկումները բավականին կտրուկ են :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ջրվեժներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության ջրվեժներ
Վեդուջո կոն Կոլցանո
Վեդուջո կոն Կոլցանո (Veduggio con Colzano), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Մոնցա և Բրիանցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4368 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 1215, 58 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 3.49 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 20050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0362։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Իմերա
Իմերա (იმერა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Ծալկայի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 317 մարդ ։
Կիննու (գյուղ, Տոռմա շրջան)
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 81 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Տոռմա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կեսգիշերային ճեպընթաց
«Կեսգիշերային ճեպընթաց» (Midnight Express), 1978 թվականին ռեժիսոր Ալան Փարքերի կողմից նկարահանված ֆիլմ։
Սցենարը հիմնված է իրական փաստերի վրա։ Դեպքը տեղի է ունեցել երիտասարդ ամերիկացի Բիլլի Հեյսի հետ 1970-ական թվականներին։ Ֆիլմն արժանացել է 2 Օսկարի։
Սյուժե
Ֆիլմի հերոս Բիլի Հեյսը փորձում է Թուրքիայից տեղափոխել 2 կգ հաշիշ թմրանյութ, որը ամրացրել էր մարմինին։ Սակայն ահաբեկչական գործողության վտանգի հետ կապված՝ ոստիկանությունը օդանավակայանում անցկացնում է ստուգումներ, ինչի արդյունքում նրան ձերբակալում են։ Հեյսը, համագործակցելով ոստիկանների հետ, նրանց ասում է իրական թմրաբարոնի մասին, սակայն դրանից հետո փախուստի փորձ է անում և կրկին ձերբակալվում։
Դատարանը նրան 4 տարի 6 ամսվա ազատազրկման պատիժ է նշանակում...
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Օսկարակիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Թուրքիայում Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ստամբուլում Կատեգորիա:Թուրքիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ստամբուլում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի վրա հիմնված դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Լավագույն երաժշտության համար Օսկարի մրցանակակիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր թմրանյութերի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Թուրքերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական քրեական ֆիլմեր
Նոր Հարավային Ուելս (նահանգ)
Նոր Հարավային Ուելս (New South Wales, NSW), նահանգ Ավստրալիայի հարավ-արևելքում, երկրի ամենահին և ամենախիտ բնակեցված վարչական միավորը։ Բնակչությունը 7 272 800 մարդ (2012 թվականի մարտի վերջի տվյալներով)։ Մայրաքաղաքը և ամենամեծ քաղաքը Սիդնեյն է։ Այլ խոշոր քաղաքներն են Նյուկասլը, Վուլոնգոնգը, Վագա-Վագան, Օլբերին և Թամուորտը։
Պաշտոնական անվանումմներ՝ «Առաջին նահանգ», «Նահանգ-պրեմյեր»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նոր Հարավային Ուելս Կատեգորիա:Ավստրալիայի վարչական կազմ Կատեգորիա:1788 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Արդահանի մարզ
Արդահանի մարզ (Ardahan ili), նահանգ ներկայիս Թուրքիայի Հանրապետության արևելյան մասում, պատմական Արևմտյան Հայաստանի տարածքին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արդահանի մարզ Կատեգորիա:1921 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Show Out
«Show Out», ամերիկացի ռեփեր Ջուսի Ջեյի երգն է, համագործակցությամբ ռեփերներ Բիգ Շոնի և Յանգ Ջիզիի հետ։ Երգը թողարկվել է 2013 թվականի հունվարի 25-ին, որպես Ջուսի Ջեյի «Stay Trippy» կոչվող թվով երրորդ ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Երգը «Բիլբորդ թեժ 100» հիթ շքերթում զբաղեցրել է 75-րդ հորիզոնականը։
Նախապատմություն
Երգի պաշտոնական պրեմիերան կայացել է 2012 թվականի նոյեմբերի 30-ին։ Պաշտոնական ռեմիքս տարբերակը թողարկվել է 2013 թվականի ապրիլի 24-ին ։
Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորներն են Ջուսի Ջեյը և Ֆրանկ Պալադինոն, նկարահանվել է 2013 թվականի հունվարի 25-ին ։ Տեսահոլովակի պրեմիերան կայանում է մարտի 7-ին 106 & Park հեռուստածրագրի եթերում ։
Տեսահոլովակի սկզբում Բիգ Շոնը զանգահարում է Ջուսի Ջեյին, ով այդ ժամանակ գտնվում է Մեմֆիսում, և նրան հրավիրում է Դետրոյթ՝ խնջույքի։ Ջուսի Ջեյը ընդունում է նրա հրավերը և իր սեփական ինքնաթիռով ուղևորվում է Դետրոյթ, որտեղ ակումբում միանում է Բիգ Շոնին և խնջույքի աղջիկներին։ Դետրոյթի խնջույքի ընթացքում Ջուսի Ջեյին զանգահարում է Յանգ Ջիզին և հրավիրում է նրան իր խնջույքին Ատլանտայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2013 սինգլներ Կատեգորիա:Ջուսի Ջեյի երգեր Կատեգորիա:Յանգ Ջիզիի երգեր Կատեգորիա:Բիգ Շոնի երգեր Կատեգորիա:2012 երգեր
Կազյոննո-Կուժորսկի
Կազյոննո-Կուժորսկի (Казённо-Кужорский, Казеннэ-Къужъыор ), խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Ադըղեայի Հանրապետության Կոշեխաբլի շրջանի կազմում։
Բբակչությու
Բնակչությունը թվականի տվյալներով կազմում է  մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ադըղեայի Կոշեխաբլի շրջանի բնակավայրեր
Ռուբանի Մոստ (գյուղ, Նովոմիրգորոդի շրջան)
Ռուբանի Մոստ (Рубаний Міст), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոմիրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռուբանի Մոստ գյուղում բնակվում էր 555 մարդ։
Ռալֆ Բանչ
Ռալֆ Ջոնսոն Բանչ (Ralph Johnson Bunche, ), ամերիկացի դիվանագետ և իրավապաշտպան, Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։ Առաջին աֆրոամերիկացի (և ընդհանրապես՝ սևամորթ) Նոբելյան մրցանակակիրը։
Վաղ տարիներ և կրթություն
Բանչը ծնվել է 1904 թվականին ԱՄՆ-ի Միչիգան նահանգի Դետրոյթ քաղաքում։ Նրա հայրը եղել է վարսավիր, իսկ մայրը՝ երաժիշտ։ Երբ Ռալֆը դեռ երեխա է եղել, նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Ալբուկերկե, Նյու Մեքսիկո։ Սակայն շուտով նրանք մահացել են, և տղան տատիկի հետ հաստատվել է Լոս Անջելեսում։
Սովորում է միջնակարգ դպրոցում։ Բանչը եղել է ոչ միայն որպես ունակ ուսանող, այլև որպես գերազանց խոսնակ և մարզիկ։ Իր մարզական կրթաթոշակի շնորհիվ կարողացել է ընդունվել Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարան՝ 1927 թվականին ավարտելով միջազգային հարաբերությունների բակալավրի կոչումը։ Ուսումը շարունակել է Հարվարդի համալսարանում, որտեղ 1928 թվականին ստացել է մագիստրոսի կոչում, իսկ 1934 թվականին՝ դոկտորի կոչում։ Միևնույն ժամանակ, Բանչը եղել է Վաշինգտոնի Հովարդի համալսարանի քաղաքագիտության պրոֆեսոր։ 1936-1938 թվականներին մարդաբանական հետազոտություններով է զբաղվել Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցում, ինչպես նաև Քեյփթաունի համալսարանում։
Գործունեություն
1928-1950 թվականներին Բանչը գլխավել է Հովարդի համալսարանի Քաղաքագիտության բաժինը։ Եղել է Ամերիկայի ուսուցիչների ֆեդերացիայի անդամ։ 1936 թվականին դարձել է Սվարտմոր քոլեջի ռասայական հարաբերությունների ինստիտուտի համանախագահներից մեկը։ Միևնույն ժամանակ, հրատարակել է «Համաշխարհային ցեղի հետազոտություն» աշխատությունը (A World View of Race), իսկ 1944 թվականին շվեդ սոցիոլոգ Գուննար Մյուրդալի հետ միասին, հրատարակել  «Ամերիկյան երկընտրանք» գիրքը (An American Dilemma): Ֆրանկլին Դ. Ռուզվելտի կառավարման տարիներին Բանչը եղել է այսպես կոչված, «կաբինետի» անդամ, զբաղվել է ռասայական փոքրամասնությունների հարցերով։  Եռանդորեն դեմ է արտահայտվել ցեղային նախապաշարմունքներին և հայտարարել ռասայական տարանջատման և ժողովրդավարության անհամատեղելիության մասին։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Բանչը աշխատել է Ռազմավարական ծառայությունների գրասենյակում՝ որպես գաղութային վերլուծաբան։ 1943 թվականին աշխատանքի է անցել ԱՄՆ Պետական դեպարտամենտում։ 1946 թվականին ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Տրյուգվե Լիի աջակցությամբ նախագահել է ՄԱԿ-ի հոգաբարձության խորհուրդը։
1948-1949 թվականներին Բանչը վճռորոշ դեր է խաղացել արաբա-իսրայելական հակամարտության կարգավորման գործում։ Ի սկզբանե եղել է Բերնադոտի օգնականը, որը ՄԱԿ-ի միջնորդի դեր է կատարել Մերձավոր Արևելքում։ Սակայն 1948 թվականի սեպտեմբերին Բերնադոտի սպանությունից հետո բանակցությունների վարումը հանձնարարվել է Բանչին։ Նրան հաջողվել է հասնել հրադադարի, իսկ հետագայում՝ խաղաղության համաձայնագրի ստորագրման։ 1950 թվականին հակամարտության կարգավորման համար արժանացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի՝ դառնալով նրա առաջին սևամորթ դափնեկիրը ։
Շարունակելով իր աշխատանքը ՄԱԿ-ում` 1954 թվականին դարձել է Հատուկ քաղաքական հանձնարարությունների գծով քարտուղարի տեղակալ, իսկ 1967-1971 թվականներին` որպես գլխավոր քարտուղարի տեղակալ։ Եղել է ՄԱԿ-ի ներկայացուցիչն այնպիսի թեժ կետերում, ինչպիսիք են Կոնգոն, Եմենը, Քաշմիրը և Կիպրոսը։
1963 թվականին պարգևատրվել է նաև «Ազատության» մեդալով։
Բանչը մահացել է 1971 թվականին` 68 տարեկան հասակում։ Թաղված է Բրոնքսում (Նյու Յորք)։
Ճանաչում
Նյու Յորքի ՄԱԿ-ի գլխավոր գրասենյակի դիմացի այգին Ռալֆ Բանչի անունով ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի քաղաքագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակագետներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հովարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Քեյփթաունի համալսարանի շրջանավարտներ
Ավետարան (4831)
Ավետարան (4831), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4831 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1575 թվականին Մարտիրոս սարկավագ գրիչի կողմից Վանում։ Ծաղկող՝ Զաքարիա եպիսկոպոս, կազմողը՝ Փիլիսոփա աբեղա։ Ստացողը եղել է Գուլչիչաքը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 26x18,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 284 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 15, ավետարանիչ 4, նկար ստացողի 1, խորան 10, կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, յուղաներկ։ Աստառը՝ շագանակագույն մետաքս։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 72ա, 281ա, ստացողի՝ 9բ,20բ, 142բ, 224բ, ծաղկողի՝ 94բ, հետագայի՝ պահպանակ 7 (1769 թվական) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Գրադիշկա (Բոսնիա և Հերցեգովինա)
Գրադիշկա (Bosanska Gradiška, Градишка / Gradiška, Bosanska Gradiška), քաղաք Սերբիայի Հանրապետության հյուսիսարևմտյան մասում (Բոսնիա և Հերցեգովինա)։ Նույնանուն միավորման և ենթամարզի կենտրոնն է Բանյա Լուկա մարզի հյուսիսում։
Գրադիշկան գտնվում է ծովի մակերևույթից 92 մետր բարձրության վրա։ Քաղաքում գտնվում է Սերբիայի Հանրապետության ամենակարևոր սահմանային անցումը։ Համայնքն զբաղեցնում է Լիևչի դաշտը և Պոդկոզարյեն 762 կմ2 տարածքով։
Գրադիշկայի դպրոցում է սովորել Լեպա Ռադիչը՝ հարավսլավացի պարտիզանուհի, Հարավսլավիայի ազգային հերոս։
Այս քաղաքում է ծնվել Վասո Չուբրիլովիչը։
Բնակչություն
Ինքնավար շրջանի էթնիկական կազմը հետևյալն է.
Քաղաքի բնակչության թվաքանակը 2013 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմել է 16 106 մարդ, համայնքներում՝ 56 727 մարդ ։
Բինգյոլի մարզ
Բինգյոլի մարզ (Bingöl ili), նահանգ ներկայիս Թուրքիայի Հանրապետության արևելյան մասում, պատմական Արևմտյան Հայաստանի տարածքում։
Գրադիշկա (Բոսնիա և Հերցեգովինա)
Բնակչություն
Ըստ 1991 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը 16 841 մարդ էր, որոնցից 42.68 % բոսնիացի մուսուլմաններ են, 38.60 %՝ սերբեր, 10.61 %՝ հարավսլավացիներ, 4.63 %՝ խորվաթներ։
Բինգյոլի մարզ
Տես նաև
Կատեգորիա:Բինգյոլի մարզ Կատեգորիա:Թուրքական Քուրդիստան
Գրադիշկա (Բոսնիա և Հերցեգովինա)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքներ Կատեգորիա:Սերբիայի Հանրապետության քաղաքներ
Թևան Ստեփանյան
Թևան Ստեփանյան, (1892-1941) հայ պետական, ռազմական գործիչ, ով 1920-1921 թվականներին Ղարաբաղում գլխավորել է բոլշևիկների դեմ ապստամբությունը։
Կենսագրություն
Թևան Ստեփանյանը ծնվել է 1892 թվականին Դիզակի (այժմ՝ Հադրութի) շրջանի Տումի գյուղում։ Մասնակցել է Առաջին աշխարհամարտին։ Պատերազմից վերադառնալով հայրենի գյուղ՝ ջոկատ է կազմակերպել Դիզակի արևելյան գյուղերը թուրք-թաթարների հարձակումներից պաշտպանելու համար։ Իսկ երբ 1920 թվականի ամռանը կարմիր բանակի զորամասերը ներխուժում են Դիզակի գյուղերը և Արցախ ներմուծված խորհրդային մարմինների օգնությամբ իրագործում բռնագրավումների քաղաքականություն, Թևան Ստեփանյանն ըմբոստանում է դրա դեմ, որի համար էլ բանտարկվում է։
Թևանին հաջողվում է փախչել բանտից և պայքար ծավալել տեղական բոլշևիկյան և խորհրդային մարմինների ու կարմիր բանակի զորամասերի դեմ։ Թևանը սերտ կապեր է հաստատում Դրոյի և Գարեգին Նժդեհի հետ և նրանց հանձնարարությամբ զբաղվում Դիզակի հարավային սահմաները ամրապնդելու խնդրով։ Թևանին հաջողվում է ազատագրել Դիզակի և Վարանդայի շրջանները։
1920 թվականի մայիսի կեսերին Թևան Ստեփանյանի գլխավորած հակախորհրդային շարժումը ճնշելու համար Արցախում կենտրոնացված 11-րդ կարմիր բանակի զորամասերը հարձակման են անցնում, բայց պարտության են մատնվում։ Այնուամենայնիվ, 1921 թվականի ապրիլի կեսերին Թևանը անհավասար մարտերում անհաջողության է մատնվում, փոխադրվում Զանգեզուր և միանում Նժդեհի ուժերին։ 1921 թվականի մայիսին տարագրվում է Պարսկաստան։
Ձերբակալություն
1941 թվականի նոյեմբերի սկզբին Պարսկաստանում ձերբակալվում է խորհրդային գործակալների կողմից, բերվում Բաքու։
Հարցաքննություն
ՊԱԿ-ի գնդապետ Էդվարդ Մարտիրոսովը, որը եղել է Թևան Ստեփանյանին ձերբակալող խմբի ղեկավարը, գրում է, որ դատավարության վերջին օրը Թևանը արյունոտված պիջակի գրպանից հանելով մի փոքրիկ քսակ պարզում է դեպի Մարտիրոսովը և ասում. "«Այս քսակի մեջ ես պահում եմ մի բուռ հող, որը վերցրել եմ հայրենի Ղարաբաղից։ Այս բուռ հողը իմ սրտի մեջ պահում եմ քսան տարուց ավելի։ Ես այս հողի համար եմ պայքարել, այս հողը հային պահելու համար են ինձ հետապնդել և օտարել իմ հայրենի Ղարաբաղից։ Այս հողը, իբրև սրբություն, որպես մեր քաջ նախնիների արյամբ ամրացած, կրել եմ մարմնիս վրա և ուժ ու եռանդ ստացել։ Որտեղ էլ որ մեռնեի, իբրև պատգամ պիտի խնդրեի այս մեկ բուռ հողը շաղ տան գերեզմաննիս վրա։ Խնդրում եմ կատարեք իմ այս պատգամը…»"Թևանի դատավճիռն էր՝ գնդակահարություն ։
Ֆիլմ
[https://www.youtube.com/watch?v=SyM9DvImR28#t=245 Թևան. Լեգենդ և իրականություն]
Կիննու (գյուղ, Ռեպինա շրջան)
Կիննու (Kõnnu), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Ռեպինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Ռեպինա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կավթա
Կավթա (კავთა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Ծալկայի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 69 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ծալկայի շրջան
Վերանո Բրիանցա
Վերանո Բրիանցա (Verano Brianza), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Մոնցա և Բրիանցա գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 8859 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ խտությունը կազմում է 2953 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 3.49 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 20050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0362։
Վերանո Բրիանցան սահմանակից է Բրիոսկո, Ջուսանո, Կարատե Բրիանցա մունիցիպալիտետներին։
Բնակավայրի հովանավորն է՝ Սան Պիետրոն։
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Էժենի Գրանդե (ֆիլմ, 1960)
Սյուժե
Ֆիլմի իրադարձությունները ծավալվում են 19-րդ դարի կեսերին ֆրանսիական գավառում։ Բարեկեցիկ ընտանիքի ղեկավար Ֆելիքս Գրանդեն, որը ժլատ և բռնակալ մարդ է, գաղտնի գումար է հավաքում, ոչ ոքի համար չի ծախսում, տնտեսում է ամեն ինչի վրա։ Գրանդեի կինը տառապում է, նա թույլ կին է, չի համարձակվում առարկել իր ամուսնուն։ Գեղեցկուհի դուստրը՝ Էժենի Գրանդեն, ծանոթանում է իր զարմիկ Շառլի հետ, որը ժամանել է Փարիզից։ Նրանց միջև սեր է ծնվում, Շառլը Էժենիին իր կինն է անվանում, բայց ստիպված է մեկնել արտասահման։ Էժենին խոստանում է սպասել նրան։
Տարիներ են անցնում, մահանում է Էժենիի մայրը, ապա հայրը։ Էժենին դառնում է հսկայական ունեցվածքի ժառանգորդը։ Մի օր նա իմանում է, որ Շառլը վերադարձել է Ֆրանսիա, բայց պատրաստվում է ամուսնանալ ուրիշի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1960 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Հրաչյա Բունիաթյան
Հրաչյա Խաչատուրի Բունիաթյան, հայ կենսաքիմիկոս, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1937), պրոֆեսոր (1939), ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1943), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1940) ։ Բիոքիմիկոսների և նեյրոքիմիկոսների հայկական դպրոցի հիմնադիր։
1991 թվականին Հրաչյա Բունիաթյանի՝ Գավառ քաղաքին նվիրաբերած սեփական հավաքածուի հիման վրա ստեղծվել է նրա անունը կրող Գավառի պատկերասրահը։
Կենսագրություն
Ծնվել է Նոր Բայազետում (այժմ՝ Գավառ)։ Ավարտել է տեղի թիվ 1 դպրոցը։ 1930 թվականին ավարտելով ԵՊՀ բժշկական ֆակուլտետը՝ աշխատել է նախ որպես կենսաքիմիայի դասախոս, ապա՝ ղեկավարել Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի, այնուհետև, ավելի քան երկու տասնամյակ, բժշկական ինստիտուտի կենսաքիմիայի ամբիոնը։
1939-1941 թվականներին եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի գիտական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր, 1942-1946 թվականներին՝ ԵՊՀ ռեկտոր ։ Մեծապես աջակցել է Ալիխանյան եղբայրներին՝ 1942 թվականին հիմնելու տիեզերական ճառագայթների հետազոտման լաբորատորիա ԵՊՀ-ում և կայան՝ Արագածում, որոնց հիման վրա 1943 թվականին ստեղծվեց ֆիզիկայի ինստիտուտը։
1943 թվականից ղեկավարել է նաև ՀԽՍՀ ԳԱ Լ. Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի կենսաքիմիայի սեկտորը, իսկ 1961 թվականից մինչև կյանքի վերջը իր հիմնադրած ՀԽՍՀ ԳԱ կենսաքիմիայի ինստիտուտի տնօրենն էր։