cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մալինա Վայսման
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Յակուշև (գյուղ, Ռատնովի շրջան)
Յակուշև (Якушів), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Յակուշև գյուղում բնակվում էր 531 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,65 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 321,82 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նեկրասովի փողոց (Կրասնի Սուլին)
Նեկրասովի փողոց (Улица Некрасова), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Անվանվել է ռուս բանաստեղծ, գրական-հասարակական գործիչ Նիկոլայ Ալեքսեևիչ Նեկրասովի (1821-1878) պատվին։ Սկիզբ է առնում Լունաչարսկու փողոցից և ավարտվում Օստրովսկու փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 250 մետր է։
Նկարագրություն
Կրասնի Սուլին քաղաքի Նեկրասովի փողոցը սկսվում է Լունաչարսկու փողոցից, հատում Գոգոլի և Բելինսկու փողոցները և ավարտվում Օստրովսկու փողոցի հետ հատումով։ Կարճ փողոց է. երկարությունն ընդամենը 250 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 12 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)` 6 շինություն, աջ կողմում (զույգ համարներ)` նույնպես 6։
Նեկրասովի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346352։
Փողոցն անվանվել է ռուս բանաստեղծ, գրական-հասարակական գործիչ Նիկոլայ Ալեքսեևիչ Նեկրասովի (1821-1878) պատվին։ Նեկրասովի ստեղծագործության գլուխգործոցը «Ո՞վ է Ռուսիայում լավ ապրում» (1866-1876) պոեմն է, որը 19-րդ դարի կեսերի ժողովրդական կյանքի իսկական բանաստեղծական հանրագիտարան է։ Նեկրասովը մեծ ազդեցություն է գործել ոչ միայն իր ժամանակի դեմոկրատական ուղղության բանաստեղծների, այլև ընդհանրապես ռուս պոեզիայի հետագա զարգացման, ինչպես նաև ԽՍՀՄ ժողովուրդների գրականությունների վրա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի փողոցներ
Մաքրավան
Մաքրավանում է գտնվում 10-ից 13-րդ դարերի Մաքրավանք վանքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի բնակավայրեր Կատեգորիա:Հրազդան (քաղաք)
Բառգիրք (531)
Բառգիրք (531), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 531 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է XVIII դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 17,5×11 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 137 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` ստվարաթուղթ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կորիտնոե (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Կորիտնոե (Коритне), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում։
All I Want (երգ)
"All I Want", երգ, որը ձայնագրվել է Իռլանդական Kodaline խմբի կողմից և դարձել նրանց In a Perfect World ալբոմի երգերից մեկը։ All I Want-ը ալբոմի չորրորդ սինգլն էր, որը իռլանդական չարթերում կարողացել է զբաղեցնել 15-րդ հորզոնականը։ Այն նաև մեծ հաջողություններ է գրանցել Մեծ Բրիտանիայում՝ չարթերում զբաղեցնելով 67-րդ հորիզոնականը։
Կորիտնոե (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1793 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
All I Want (երգ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2012 սինգլներ Կատեգորիա:Ռոք երգեր Կատեգորիա:2013 երգեր
Լիվենսկի գյուղական խորհուրդ (Նովոսանժարսկի շրջան)
Լիվենսկի գյուղական խորհուրդ  (Лівенська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովոսանժարսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Լիվենսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 639 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 65,18 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 9,80 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1924 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սոբիբոր
Սոբիբոր (Sobibór, SS-Sonderkommando Sobibor), մահվան ճամբար՝ կազմակերպված նացիստների կողմից Լեհաստանում։ Գործել է 1942 թվականի մայիսի 15-ից մինչև 1943 թվականի հոկտեմբերի 15-ը։ Ճամբարում սպանվել են շուրջ 250 հազար հրեաներ ։ 1943 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Սոբիբորում է տեղի ունեցել նացիստական մահվան ճամբարներում կազմակերպված խոշոր ապստամբություններից միակը, որ ավարտվել է հաջողությամբ։ Այն ղեկավարել է խորհրդային սպա Ալեքսանդր Պեչերսկին։
Ճամբարի պատմություն
Սոբիբոր ճամբարը տեղակայված է եղել Լեհաստանի հարավ-արևելքում՝ Սոբիբոր գյուղի մոտ (ներկայում՝ Լյուբլինի վոեվոդություն)։ Այն ստեղծվել է «Ռեյնհարդ գործողության» շրջանակներում, որի նպատակն էր, այսպես կոչված, «գեներալ-նահանգապետության» (Լեհաստանի՝ Գերմանիայի կողմից գրավված տարածքները) հրեա բնակչության զանգվածային ոչնչացումը։ Հետագայում ճամբար են բերել հրեաներ օկուպացված մյուս երկրներից՝ Լիտվայից, Նիդերլանդներից, Ֆրանսիայից, Չեխոսլովակիայից և ԽՍՀՄ-ից ։
1942 թվականի ապրիլից ճամբարի պարետը եղել է ՍՍ օբերշտուրմֆյուրեր Ֆրանց Շտանգլը, իսկ նրա շտաբը կազմված էր շուրջ 30 ՍՍ ենթասպաներից, որոնցից շատերն ունեին էվթանազիայի գործողությանը մասնակցելու փորձ։ Ճամբարի շուրջը պահակություն անելու համար հավաքվել են կոլաբորացիոնիստներ՝ նախկին ռազմագերիներ Կարմիր բանակից, որոնց մեծ մասը (90-120 մարդ) ուկրաինացիներ էին , այսպես կոչված «տրավնիկներ», քանի որ նրանց մեծ մասը ուսուցում էին անցել «Տրավնիկի» համակենտրոնացման ճամբարում ։ Շարքային պահակներ են հավաքվել նաև քաղաքացիական անձանցից։
Ճամբարը տեղակայված էր անտառում՝ Սոբիբոր կիսակայարանի մոտ։ Երկաթուղին մտնում էր փակուղի, ինչը պետք է նպաստեր գաղտնիքի պահպանմանը։ Ճամբարը շրջապատված էր չորս շարք փշալարերով, որոնց բարձրությունը կազմում էր երեք մետր։ Փշալարերի երրորդ և չորրորդ շարքերի միջև ընկած տարածությունն ականապատված էր։ Առաջինի ու երկրորդի միջև քայլում էին պարեկները։ Գիշերն ու ցերեկը դիտանոցների վրա, որտեղից երևում էր արգելափակոցների ողջ համակարգը, հերթապահում էին ժամապահները։
Ճամբարը բաժանվում էր երեք հիմնական մասերի՝ «ենթաճամբարների», որոնցից յուրաքանչյուրն ուներ իր հստակ սահմանված նշանակությունը։ Առաջինում տեղակայված էր աշխատանքային ճամբարը (արհեստանոցներ և բնակելի բարաքներ), երկրորդում՝ որպես վարսավիրանոց ծառայող բարաքն ու պահեստները, որտեղ պահվում և տեսակավորվում էին սպանվածների իրերը։ Երրորդում գտնվում էին գազի խցիկները, որտեղ սպանվում էին մարդիկ։ Այդ նպատակով գազի խցիկին կից կառույցում տեղադրված էին տանկերի հին շարժիչներ, որոնք աշխատելիս արտադրում էին շմոլ գազ, որը խողովակներով անցնում էր գազի խցիկ ։
Ճամբար բերված կալանավորների մեծ մասը գազի խցիկ էին ուղարկվում նույն օրը։ Միայն մի չնչին մասն էր կենդանի մնում և օգտագործվում ճամբարում զանազան աշխատանքներ կատարելու համար ։
Ճամբարի գոյության մեկուկես տարվա ընթացքում այնտեղ սպանվել է շուրջ 250 000 հրեա։
Կալանավորների ոչնչացում
Վենիամին Կավերինի և Պավել Անտոկոլսկու «Ապստամբություն Սոբիբորում» («Восстание в Собибуре», «Знамя» ամսագիր, N 4, 1945) ակնարկում ներկայացվում են նախկին կալանավոր Դով Ֆայնբերգի վկայությունները, որ նա տվել է 1944 թվականի օգոստոսի 10-ին ։ Ֆայնբերգի խոսքերով՝ կալանավորները սպանվում էին աղյուսե շենքում, որ կոչվում էր «բաղնիք» և տեղավորում էր շուրջ 800 մարդ ․ Երբ ութ հարյուր մարդուց բաղկացած հերթական խմբաքանակը մտնում էր «բաղնիք», դուռն ամուր փակվում էր։ Կցակառույցում աշխատում էր մեքենան, որ արտադրում էր խեղդող գազ։ Արտադրված գազը լցվում էր բալոնները, որոնցից խողովակներով անցնում էր շենք։ Սովորաբար տասնհինգ րոպե անց խցիկում բոլոր գտնվողները խեղդված էին լինում։ Շենքում պատուհաններ չկային։ Միայն վերևից կար ապակե պատուհան, և գերմանացին, որին ճամբարում կոչում էին «բաղնեպան», հետևում էր դրանով՝ ավարտված է արդյոք սպանման գործընթացը։ Նրա ազդանշանով գազի հաղորդումը դադարեցվում էր, հատակը մեխանիկորեն շարժվում էր, և դիակներն ընկնում էին ցած։ Նկուղում գտնվում էին վագոնիկներ, և դատապարտյալների խումբը դրանց վրա դասավորում էր դիակները։ Վագոնիկները նկուղից գնում էին անտառ։ Այնտեղ փորված էր հսկայական փոս, որի մեջ էին նետվում դիակները։ Մարդիկ, որ զբաղվում էին դիակների դասավորմամբ ու տեղափոխմամբ, պարբերաբար գնդակահարվում էին։ Հետագայում այս ակնարկն ընդգրկվել է Կարմիր բանակի ռազմական թղթակիցներ Իլյա Էրենբուրգի և Վասիլի Գրոսմանի «Սև գրքում» («Чёрная книга»)։
Դիմադրության դեպքեր
Մի կալանավորի հաջողվել է փախչել № 1 գոտուց։ Նա թաքնվել է բեռնատար վագոնում՝ սպանվածներին պատկանած հագուստների կույտի ներքո, որը Սոբիբորից ուղարկվում էր Գերմանիա։ Նա կարողացել է հասնել մինչև Խելմ, և ամենայն հավանականությամբ նրանից են Խելմում իմացել Սոբիբորում կատարվողի մասին։ Երբ 1943 թվականի փետրվարին այդ քաղաքից հրեաների վերջին խմբաքանակը ուղարկվել է Սոբիբոր, եղել են էշելոնից փախչելու մի քանի փորձեր։ Վլոդավայի հրեաները, 1943 թվականի ապրիլի 30-ին հասնելով Սոբիբոր, հրաժարվել են կամավոր դուրս գալ վագոնից։
1943 թվականի հուլիսի 5-ին Հայնրիխ Հիմլերը հրաման է տվել Սոբիբորը դարձնել համակենտրոնացման ճամբար, որը կալանավորները պիտի զբաղվեն խորհրդային ռազմաավարային զինամթերքի վերասարքավորմամբ։ Դրա հետ կապված ճամբարի հյուսիսային մասում (գոտի № 4) սկսվել են շինարարական աշխատանքներ։ 40 լկալանավորներից (կեսը՝ լեհեր, կեսը՝ հոլանդացի հրեաներ) կազմված բրիգադը, որ կոչվում էր «անտառային թիմ», սկսել է փայտանյութի նախապատրաստում, որ պահանջվում էր անտառում՝ Սոբիբորից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա շինարարություն կատարելու համար։ Որպես պահակ նշանակվել են հինգ ուկրաինացիներ ու երկու էսէսականներ ։
Մի անգամ այդ բրիգադի երկու կալանավորներ (Շլոմո Պոդխլեբնիկը և Իոսեֆ Կուրցը, երկուսն էլ Լեհաստանի հրեաներ) ուկրաինացի պահակի հետ ուղարկվել են ջուր բերելու հարևան գյուղից։ Ճանապարհին այդ կալանավորները պսանել են ուղեկցող պահակին, վերցրել նրա զենքն ու փախել։ Դեպքի հայտնի դառնալուց անմիջապես հետո «անտառային թիմի» աշխատանքը դադարեցվել է, և կալանավորներն ուղևորվել են ճամբար։ Սակայն ճանապարհին պայմանական ազդանշանով «անտառային թիմի» կազմում եղած Լեհաստանի հրեաները սկսել են փախչել։ Հոլանդացի հրեաները որոշել են չմասնակցել փախչելու փորձին, քանի որ չգիտեին լեհերեն և ծանոթ չէին տեղանքին, ինչի պատճառով նրանց համար դժվար կլիներ ապաստան գտնելը ։
Ապստամբություն
Ճամբարում գործել է ընդհատակ, որ պլանավորել է կալանավորների փախուստը ճամբարից։
1943 թվականի հուլիսին և օգոստոսին ճամբարում կազմակերպվել է ընդհատակյա խումբ լեհաստանցի ռաբբի Լեոն Ֆելդխենդլերի որդու գլխավորությամբ, որ նախկինում եղել է գլխավոր յուդենրատ Զոլկիևում։ Այդ խմբի ծրագիրն էր կազմակերպել ապստամբություն և զանգվածային փախուստ Սոբիբորից։ 1943 թվականի սեպտեմբերի վերջին Մինսկից Սոբիբորի ճամբար են բերվել խորհրդային ռազմագերի հրեաներ։ Նորեկների շարքում էր լեյտենանտ Ալեքսանդր Պեչերսկին, ով դարձել է ընդհատակյա խմբի անդամ և գլխավորել այն, իսկ Լեոն Ֆելդխենդլերը դարձել է նրա տեղակալը ։
1943 թվականի հոկտեմբերին մահվան ճամբարի կալանավորները Պեչերսկու և Ֆելդխենդլերի գլխավորությամբ ապստամբություն են բարձրացրել։ Պեչերսկու պլանի համաձայն՝ կալանավորները պետք է մեկ-մեկ գաղտնի լիկվիդացնեին ճամբարի էսէսական անձնակազմին, ապա վերցնելով ճամբարի պահեստում եղած զենքերը, սպանեին պահակներին։ Պլանը հաջողվել է կատարել մասամբ. ապստամբները կարողացել են սպանել 11 (այլ տվյալներով՝ 12) էսէսականի ճամբարի պահակներից և մի քանի ուկրաինացու, սակայն զենքի պահեստի տիրանալ նրանց չի հաջողվել։ Պահակները կրակ են բացել կալանավորների վրա, և վերջիններս ստիպված են եղել ճամբարից փախչել ականապատված դաշտի միջով։ Ապստամբներին հաջողվել է փախչել անտառ։
Աշխատանքային ճամբարի գրեթե 550 կալանավորներից 130-ը չեն մասնակցել ապստամբությանը (մնացել են ճամբարում), շուրջ 80-ը զոհվել են փախուստի ժամանակ։ Մյուսներին հաջողվել է փախչել։ Ճամբարումն մնացած բոլոր կալանավորները հաջորդ օրը սպանվել են գերմանացիների կողմից։
Ուսանողությունը և Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմը
1988 թվականին ՀԽՍՀ-ում և ԼՂԻՄ-ում գործող (համապատասխանաբար 13 և 1) բուհերում սովորել են 63 հազար, իսկ միջնակարգ մասնագիտական ուսումնական հաստատություններում՝ 72 000 ուսանող։
Սոբիբոր
Ապստամբություն
Փախուստին հաջորդած երկու շաբաթների ընթացքում գերմանացիներն իսկական որս են կազմկերպես փախստականների նկատմամբ, որին մասնակցել են գերմանական ռազմական ոստիկանությունն ու ճամբարի պահակախումբը։ Որոնումների արդյունքում գտնվել են 170 փախստականներ, որոնք անմիջապես գնդակահարվել են։ 1943 թվականի նոյեմբերի սկզբին գերմանացիները դադարեցրել են ակտիվ որոնումները։
Ուսանողությունը և Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմը
Սկսած 1988 թվականից ուսանողությունը Հայաստանում և Արցախում ակտիվորեն մասնակցել է հանրահավաքների, թերի և ցույցերի։ Պատերազմական գործողությունների ծավալման թելադրանքով բուրհերում կազմակերպվել են Արցախին օգնության կոմիտեներ, շտաբներ, իսկ Երևանի պետական համալսարանում՝ նաև «Նքւկոլ Աղբալյան» ուսանողական միությունը, Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում՝ «Արցախ 1-8», Ստեփանակերտի մանկավարժական ինստիտուտում՝ «Ցեղական», «Արցախի ուսանող-եփտասարդական միություն» և այլ կամավորական ջոկատներ։ Պատերազմի ընթացքում ուսանողները կամավոր ներգրավվել են ՀՀ, ԼՂ կամավորական ջոկատների և ՊԲ ստորաբաժանումների կազմերում ու մասնակցել ՀՀ Արարատի (Երասխ), Գուիսի (Կոռնիձու, Տեղ), Կապանի (Գավիթ Բեկ), Նոյեմբերյանի, Տավուշի և ԼՂՀ Շահումյանի, Ասկերանի, Հադրութի, Մարտակերտի, Մարտունու, ինչպես նաև Ֆիզուլու, Կուբաթլուի, Զանգելանի, Քելբաջարի և այլ շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։
Սոբիբոր
Ապստամբություն
1943 թվականի նոյեմբերից մինչև Լեհաստանի ազատագրումը շուրջ 90 նախկին կալանավորներ, որոնց չէր հաջողվել բռնել գերմանացիներին, նրանց են հանձնվել տեղիբնակիչների կողմից կամ սպանվել են կոլլաբորացիոնիստների կողմից։ Մինչև պատերազմի ավարտը կենդանի են մնացել ապստամբության 53 մասնակիցներ (այլ տվյալներով՝ 47) ):
Սոբիբորում կատարված ապստամբությունը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում տեղի ունեցած միայն ճամբարային ապստամբությունն է, որ ավարտվել է հաջողությամբ։ Կալանավորների փախչելուց անմիջապես հետո ճամբարը փակվել է և մաքրվել երկրի երեսից։ Նրա տեղում գերմանացիները հողը վարել են և ցանել կաղամբ ու կարտոֆիլ ։
Ուսանողությունը և Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմը
Կատեգորիա:Արցախյան հակամարտություն Կատեգորիա:Հայ-ռուսական հարաբերություններ
Սոբիբոր
Պատերազմից հետո
Ճամբարի տեղում Լեհաստանի կառավարությունը բացել է հուշարձան։ Ապստամբության 50-ամյակին նվիրված միջոցառման ժամանակ Լեհաստանի նախագահ Լեխ Վալենսան ներկաներին հղել է հետևյալ ուղերձը ․
Լեհական հողի վրա կան վայրեր, որոնք խորհրդանիշ են տառապանքի ու ստորության, հերսության ու դաժանության։ Դրանք մահվան ճամբարներն են։ Հիտլերյան ինժեներների կողմից կառուցված, նացիստական «պրոֆեսիոնալների» կողմից ղեկավարվող ճամբարները ծառայել են մեկ նպատակի՝ հրեական ժողովրդի լիակատար ոչնչացում։ Այդպիսի ճամբարներից մեկն է եղել Սոբիբորը։ Դժոխք՝ ստեղծված մարդկային ձեռքերով․․․ Կալանավորները գրեթե չեն ունեցել հաջողության շանս, սակայն նրանք չեն կորցրել հույսը։ Կյանքի փրկությունը չի եղել հերոսական ապստամբության նպատակը, պայքար է մղվել արժանապատիվ ահվան համար։ Պաշտպանելով 250 հազար զոհերի արժանապատվությունը, որոնց մեծ մասը եղել են Լեհաստանի քաղաքացիներ, հրեաները տարել են բարոյական հաղթանակ։ Նրանք փրկել են իրենց արժանապատվությունն ու պատիվը, նրանք պաշտպանել են մարդկության արժանապատվությունը։ Նրանց արածը չի կարելի մոռանալ, մանավանդ այսօր, երբ աշխարհի շատ հատվածներ նորից կլանված են ֆանատիզմով, ռասիզմով, անհանդուրժողականությամբ, երբ նորից իրականացվում է ցեղասպանություն։ Սոբիբորը մնում է հիշցում և նախազգուշացում։ Սակայն Սոբիբորի պատմությունը նաև մարդասիրության ու արժանապատվության պատգամ է, մարդկայնության հաղթանակ։ Հիշողության տուրք եմ մատուցում Լեհաստանի ու Եվրոպայի մյուս երկրների հրեաներին, որոնք տանջվել ու սպանվել են այստեղ՝ այս հողում։
1962-1965 թվականներին Կիևում ու Կրասնոդարում անցկացվել են դատական գործընթացներ ճամբարի նախկին պահակների նկատմամբ։ Նրանցից 13-ը դատապարտվել են մահապատժի ։
2011 թվականի մայիսի 12-ին Մյունխենի դատարանը հինգ տարվա ազատազրկման է դատապարտել Սոբիբորի նախկին պահակ Իվան Նիկոլաևիչ Դեմյանյուկին ։
2016 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով՝ կենդանի էին Սոբիբորի ապստամբության չորս մասնակիցներ՝ ռուսներ Արկադի Վայսպապիրն ու Սեմյոն Ռոզենֆելդը, լեհ Մեյեր Զիսն ո հոլանդուհի Սելմա Էնգել Վեյնբերխը։ Ապստամբության մասնակիցներից մեկը՝ Ալեքսեյ Վայցենը, մահացել է 2015 թվականի հունվարի 14-ին ։
Մուրմանեթի
Մուրմանեթի (მურმანეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Խելվաչաուրի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 350 մետր բարձրության վրա։ Բաթումից 81 կմ հեռավորության վրա։
Սոբիբոր
Սոբիբորը կինոյում
2001 թվականին ֆրանսիացի ռեժիսոր-վավերագիր Կլոդ Լանցմանի կողմից նկարահանվել է «Սոբիբոր, 1943 թվականի հոկտեմբերի 14, 16 ժամ»» ։
Մուրմանեթի
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 189 մարդ ։
Սոբիբոր
Սոբիբորը կինոյում
2018 թվականին թողարկվել է «Սոբիբոր» ֆիլմը, որի ռեժիսորն ու գլխավոր դերակատարը Կոնստանտին Խաբենսկին է ։
Մուրմանեթի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խելվաչաուրի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Սոբիբոր
Ականատեսների վկայություններ
Կատեգորիա:Երրորդ ռայխի մահվան ճամբարներ Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի համակենտրոնացման ճամբարներ
Աբրա (Բուլանըխի գավառ)
Աբրա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բուլանըխի գավառակում։ Գտնվում էր արգավանդ դաշտավայրում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Անիի ազատագրում (1124)
Անիի ազատագրում, Միջնադարյան Հայաստանի մայրաքաղաք Անիի ազատագրումը հայկական և վրացական միացյալ ուժերի կողմից։
Այս դարակազմիկ իրադարձությունը տեղի է ունեցել 1124 թվականին, որի արդյունքում Վրաստանի թագավոր Դավիթ Շինարարի գլխավորած դաշնային աշխարհազորն ազատագրեց Հայոց հինավուրց մայրաքաղաք Անին, որը Բագրատունիների թագավորության անկումից հետո հայտնվել էր սելջուկ-թուրքերի պետության տիրապետության տակ ։
Նախապատմություն
Անին 885 թվականին ստեղծված Բագրատունիների հայոց թագավորության մայրաքաղաքն ու տնտեսական կենտրոնն էր ։ Բյուզանդիայի կայսրությունը Հայաստանի նկատմամբ վարում էր անհեռատեսության քաղաքականություն՝ ցականալով ամեն կերպ հնազանդեցնել Հայոց թագավորներին։
Բյուզանդիայի կայսր Կոստանդին Մոնոմախը 1045 թվականին հիմնվելով Վասիլ Բուլղարասպան կայսեր և Հայոց արքա Հովհաննես-Սմբատի միջև կնքված Տրապիզոնի պայմանագրի հիման վրա, կայսրությանը բռնակցեց Բագրատունիների թագավորությունը՝ նախօրոք, իբր թե բանակցությունների հրավիրելով Հայոց արքա Գագիկին և արգելելով նրան վերադառնալ Անի։ Հայկական լեռնաշխարհի տարածքում համահայկական պետականության կորուստը նոր ճանապարհ հարթեց հարևան Վրաց թագավորության համար, որը բռնել էր զարգացման ինտենսիվ ուղին։ Հայաստանի հաշվին նոր տարածքային ընդլայնումը պարզապես կայսրության սահմանները մոտեցնում է նոր թշնամիների։
Սելջուկյան 100-հազարանոց զորքը երկրորդ անգամ Հայաստան ներխուժեց 1048 թվականին Գթլմուշի և Իբրահիմ Յանալի գլխավորությամբ։ Ատրպատականի վրայով սելջուկները հարձակվեցին Հայաստանի վրա։ 1049 թվականին բյուզանդական զորքերը մի քանի հայ իշխանների հետ որոշեցին ճակատամարտ տալ։ Ճակատամարտը տեղի ունեցավ Բասենի դաշտում, որի արդյունքում հայ-բյուզանդական զորքերը պարտություն կրեցին։ 1054 թվականին սելջուկները երրորդ անգամ արշավանք կազմակերպեցին Հայաստան, այն անձամբ գլխավորում էր առաջնորդ Տուղրիլ բեկը։
Կռվելով հայերի կողքին բյուզանդական կայսերական բանակը ձեռք բերեց նոր հզոր թշնամի, որը Հայաստանի տարածքի զավթումից հետո ուղղություն բռնեց դեպի Բյուզանդիա։ 1070 թվականի սելջուկները ևս մեկ անգամ ներխուժեցին Հայաստան և գրավեցին Բագրևանդը, շարժվելով հարավ գրավեցի Վասպուրականը, և ապա պաշարեցին Մանազկերտը և հիմնահատակ ավերեցին։ 1071 թվականին բյուզանդական կայսր Ռոմանոս Դեոգենես կայսեր գլխավորությամբ հայ-բյուզանդական ուժերը սելջուկներին հանդիպեցին Մանազկերտի դաշտում։
Օգոստոսի 26-ին Մանազկերտի ճակատամարտում բյուզանդացիները ջախջախեցին բյուզանդական դաշնային բանակին։ Հայազգի զորավար Վասիլակը գերեվարվեց։ Մանազկերտում կրած պարտությունը հիմնահատակ թուլացրեց ամբողջ բազմադարյա կյանք ունեցող կայսրությունը։ Բյուզանդիան հասավ անկախ պետականության կորստի շեմին։
Պատերազմի սկիզբ և ընթացք
1065 թվականին Կարսի թագավոր Գագիկ Աբասյանը Բյուզանդիային հանձնեց իր տիրույթները և կալվածքներ ստացավ Փոքր Ասիայի Կեսարիա քաղաքի շրջակայքում։ Հայկական լեռնաշխարհի տարածքում գոյատևած մյուս երկու իշխանությունները՝ Սյունիքն ու Տաշիր-Ձորագետը, դիմացան սելջուկյան արհավիրքներին և գոյատևեցին ևս մի որոշ ժամանակ։
12-րդ դարի երկրորդ կեսին քայքայվող սելջուկյան տիրակալության դեմ Վրաստանում և Հայաստանում ծավալված հուժկու ազատագրական պայքարը գլխավորել են վրաց Բագրատունիների շուրջ համախմբված Մամիկոնյանների շառավիղները՝ Օրբեթցիները (Օրբեթ բերդի անվանումով) կամ Օրբելյանները, ապա և Զաքարյանները։
Վրաստանի օժանդակությամբ Հայաստանի ինքնակալ կառավարիչ Զաքարե ամիրսպասալար Զաքարյանի ղեկավարած բանակին հաջողվեց սելջուկներին վտարել երկրից։ Ազատագրվեց նախկին Հռոմեական Հայաստանի տարածքի մի մասը։ Անին ազատագրվեց։
Վրաստանի մղած մարտերին (դրանք մղվում էին Վրաստանի տարածքային ամբողջության համար և ուղղված էին ընդդեմ Վրաց թագավորության տարածքում ապրող անհնազանդ ժողովուրդներին՝ աբխազներին, սվաններին և այլոց)։ Ստանալով վրացական լիակատար օժանդակությունը հայերը կարողացան սելջուկներից ազատագրել Հայաստանի հյուսիսարևելյան հողերը՝ Արցախը, Գուգարքը, Ուտիքը, Սյունիքը, Այրարատը և Բագրևանդը։ Այս տարածքներում ձևավորվեց Զաքարյան Հայաստանի իշխանապետությունը, որը անմիջականորեն կապված էր Վրաց երկրից։ Սրանից հետո հայերի մոտ արթնանում է ազգային-ազատագրության և բարգավաճման միտքը։
Հայկական իշխանապետության տարածքում կառուցվեցին մի շարք շինություններ։ Բարգավաճում էր եկեղեցաշինական արվեստը։ Հայաստանի տարածքում նշանավորվում էին այնպիսի քաղաքներ, ինչպիսիք էին Դվինը, Կարսը, Նախիջևանը, ինչպես նաև Անին, որը նախորդ դարում անկում ապրած Բագրատունիների թագավորության մայրաքաղաքն էր։ Անին ստացավ «Հազար ու մի եկեղեցիների քաղաք» անվանումը։ Սրա հետ մեկտեղ 1198 թվականին Կիլիկիայում ստեղծվեց համահայկական պետականություն։ 1236 թվականներին Հայաստան ներխուժած զավթիչները հերթական անգամ գրավեցին հայերի հնագույն քաղաք Անին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Վրաստանի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Զաքարյան իշխանապետություն
Դուխնովո
Դուխնովո (Духново), գյուղ Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Օպոչեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 250 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Օպոչեցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1582 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հարավսլավիա
Հարավսլավիա, երբեմնի պետություն Բալկանյան թերակղզու հյուսիսարևմտյան մասում՝ 1918 թվականից մինչև 2003 թվականը (ընդմիջումներով)։ Անցել է երեք պատմական փուլ՝
Սան Լուիս ալ Մեդիո
Սան Լուիս ալ Մեդիո (San Luis al Medio), բնակավայր Ուրուգվայի հարավարևելյան մասում, Ռոչա դեպարտամենտում։
Հարավսլավիա
Հարաբերությունները Խորհրդային Միության հետ
Հարավսլավիայի և Խորհրդային Միության միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1940 թվականի հունիսին։ Նացիստական Գերմանիայի և Իտալիայի ազդեցության դեմ, 1941 թվականի ապրիլին կնքվել է բարեկամության և չհարձակման պայմանագիր։ Հարավսլավիայի 1941-1945 թվականների պատերազմի ընթացքում ստեղծվեց Հարավսլավիայի ազատագրության ազգային կոմիտեն, որին աջակցություն ցույց տվեց Խորհրդական Միությունը։ Ժամանակավոր կառավարություն ստեղծվելուց հետո կնքվեց «բարեկամության, փոխօգնության և ետպատերազմյան համագործակցության» պայմանագիր (1945 թվականի ապրիլ)։ Ստորագրվեցին տնտեսական համագործակցության, փոխադարձ ապրանքամատակարարման (1946) են համաձայնագրեր։ Խորհրդա-հարավսլավական հարաբերությունների խափանման (1949 թվականի սեպտեմբեր) հետևանքով 1945 թվականի պայմանագիրը կորցրեց իր ուժը։ 1950-ական թվականներին կեսին կնքվեցին առևտրային և վճարային, օդային հաղորդակցության, գիտատեխնիկական համագործակցության համաձայնագրեր (1955-1956)։ 1960-ական թվականներին ստորագրվեցին արդյունաբերական, էներգետիկ օբյեկտների շինարարության, փոխադարձ ապրանքամատակարարման և տնտեսական մի շարք համաձայնագրեր։ 1970-ական թվականներին կնքվեցին մշակութային, գիտական և կրթական համագործակցության (1974), ատոմային էներգիայի խաղաղ օգտագործման, 1976-1980 թվականներին փոխադարձաբար նավային սարքավորումներ մատակարարելու, մարդատար ավտոմեքենաների արտադրության և մատակարարման երկարաժամկետ համագործակցության համաձայնագրեր (1975)։ Ստորագրվել են 1981-1990 թվականներինի տնտեսական և գիտատեխնիկական համագործակցության ծրագիր (1980), 1981-1985 թվականների փոխադարձ ապրանքամատակարարումների, նույն ժամանակաշրջանի տնտեսական և գիտատեխնիկական համագործակցության համաձայնագրեր (1981)։
Սան Լուիս ալ Մեդիո
Բնակչություն
Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է՝ 598 մարդ.
Հարավսլավիա
Գրականություն
Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմական երկրներ Կատեգորիա:Հարավսլավիա Կատեգորիա:Պատմական սլավոնական երկրներ
Սան Լուիս ալ Մեդիո
Բնակչություն
Աղբյուր։ Instituto Nacional de Estadística de Uruguay ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայի բնակավայրեր
Նեմա (քաղաքատիպ ավան, Նեմսկի շրջան)
Նեմա (Нема), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Նեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3728 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1710 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Նեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն 1962-1963
Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն 1962-1963, Հունաստանի 27-րդ ֆուտբոլի առաջնությունը։ Մրցաշարի չեմպիոն է դարձել «ԱԵԿ Աֆինին»։ Մրցաշարին մասնակցել է 16 թիմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն
Գեզնակ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կնորրի ռեակցիաներ
Կնորրի ռեակցիաներ, ազոտ պարունակող հետերոցիկլային միացությունների սինթեզի եղանակներ.
Ռեակցիաները մշակել է գերմանացի քիմիկոս Լ. Կնորրը (L. Knorr) 1884 թվականին։
Կատեգորիա:Անվանական ռեակցիաներ օրգանական քիմիայում
Ոսկերչություն
Ոսկերչություն, արհեստի և արվեստի տեսակ, գեղարվեստական կերտվածքների պատրաստում թանկարժեք (ոսկի, արծաթ, պլատին), ինչպես և որոշ գունավոր մետաղներից՝ հաճախ դրանք զուգակցելով մարգարտի, փիրուզի, ալմաստի, սաթի, ադամանդի, նռնաքարի, մարջանի և այլնի հետ։ Ոսկերչության մեջ կիրառվում են ձուլման, կռման, փորագրման, հատիկազարդման, մանրարուրք, արծնապատման, ցանցկեն, դրվագման, խածատման, դրոշմման, սևադման, ընդելուզման և այլ եղանակներ։
Ոսկերչության պատմությունը
Հելլենիզմի և Հին Հռոմի ոսկերչության մեջ կրկին ի հայտ է եկել հնչուն բազմագունությունը։ Հելլենիզմի ժամանակաշրջանում ոսկերչության մեջ լայն կիրառություն են ստացել արծաթյա գեղարվեստական առարկաները։ 3-4-րդ դարերում Սասանյան Իրանի եսկերչության մեջ տարածվել են դրվագված, ձուլված, Փորագրված պատկերներով ոսկյա և արծաթյա առարկաները։ Վաղ իսլամական մշակույթում պերճանքի առարկաների նկատմամբ զուսպ վերաբերմունքը սկզբնական շրջանում արգելք է հանդիսացել ոսկերչության զարգացմանը։ Սակայն հետզհետե Հին Իրանի և հելլենիստական մշակույթի ավանդական նմանակմամբ այն հասել է զարգացման բարձր աստիճանի։
Միջին դարերում մանրարուրք, ընդելուզման, սեվադման եղանակներով թանկարժեք մետաղների և քարերի մշակման փորձը շարունակվել է Մերձավոր և Միջին Արևելքում, Հյուսիսային Աֆրիկայում։ Առանձնապես ճոխ ոսկերչական կերտվածքները բնորոշ են միջնադարյան Հնդկաստանի դեկորատիվ-կիրառական արվեստին, ուր շատ վաղ տարածվել է ալմաստի նիստավորման արվեստը։ Չինաստանի միջին դարերի վարպետները բացի թանկարժեք մետաղներից մշակել են տարբեր նյութեր (մարջան, նեֆրիտ, սաթ)՝ աշխատելով ընդգծել ոչ այնքան լույսի արտացոլումը, որքան այս կամ այն քարի գույնը կամ ֆակտուրան։ Ոսկերչության առարկաներ են հայտնաբերվել Ամերիկայի հին մշակույթի պեղումներից։ Դրանք պատրաստված են ձուլման և դրվագման եղանակներով՝ զարդարված փիրուզյա, քվարցի, ագատի և այլ քարերով։ Բյուզանդական ոսկերչության մեջ գերակշռել է ձևերի պատրանքային ապա- նյութականացման միտումը։ Ռոմանական և գոթական ոսկերչության մեջ (ուր օգտագործվել են նաև փայտի հազվագյուտ տեսակներ և վանակն) շքեղ գունահարաբերումները զուգորդվել են կոմպոզիցիայի զուսպ կառուցիկությանը՝ որոշ դեպքերում կրկնելով եկեղեցական ճարտ․ ձևերը։ Վերածննդի և մաներիզմի իտալացի վարպետները՝ Պ․ Լեոնին, Բ․ Չելլինին և ուրիշներ, ստեղծել են ռելիեֆ պատկերներով արծաթյա անոթներ, որոնցում թանկարժեք նյութերի նախնական հատկությունների փոխարեն ընդգծվել է մշակման նրբագեղությունը։
17-18-րդ դարեր
17-18-րդ դարերում աճել է գեղանկարչական էֆեկտներ, արծնի, ոսկու և թանկարժեք քարերի գունային բարդ զուգորդումներ ստեղծելու ձգտումը։ 15—18-րդ դարերում եվրոպայի ոսկերչության գլուխգործոցների մեջ առանձնանում են գերմանացի վարպետներ Ցամնիցեր ընտանիքի արծաթյա գեղարվեստական աշխատանքները և Ի․ Մ․ Դինգլինգերի արծնապատ գործերը, անգլիական գեղարվեստական արծաթագործությունը։ 17-րդ դարում ֆրանսիայի ոսկերչությունը Եվրոպայում առաջնակարգ տեղ է գրավել։ 19-րդ դարի կեսին ոսկերչական առարկաների մասսայական արտադրությունը մեքենայացվել է։ Գործածության մեջ են մտել պակաս արժեքավոր նյութեր, իսկ թանկարժեք քարերի փոխարեն օգտագործվել են վանակն, դահանակ (մալաքիտ), գունավոր ապակի, արհեստական ադամանդ։ 20-րդ դարի ոսկերչությանը, որը յուրացրել է նոր նյութեր (պլատին, պալադիում, ալյումին են), բնորոշ է ստեղծագործական ուղղությունների արտասովոր բազմազանությունը։ Զարդանախշից զուրկ «դիզայներական» ձևերին ձգտելը (որը հատուկ էր 1920-ական թվականներին) գոյակցել է «մոդեռնի» արտահայտչամիջոցները կամ ժողովրդական ու միջնադարյան ավանդույթները վերածնելու միտումների հետ։ Պատմական տարբեր ոճերի նմանակող զարդանախշերին զուգընթաց 20-րդ դարի կեսերին ի հայտ են եկել արդի մշակույթին հարող կերպարային լուծումներ (օրինակ՝ տիեզերական թեմաներով ոսկերչական կոմպոզիցիաներ)։
Ոսկերչությունը Հայաստանում
Հայկական բարձրավանդակում ոսկերչությունը զարգացած է եղել հնագույն ժամանակներից։ Հնագիտական պեղումներից հայտնաբերված նյութական մշակույթի նմուշները վկայում են, որ դեռևս մ․ թ․ ա․ 2-րդ հազարամյակում պատրաստվել են ոսկյա, արծաթյա բարձրարվեստ զարդեր ու կենցաղային առարկաներ։ Հայկական բարձրավանդակի վարպետները տիրապետել են դրվագման, ձուլման, հյուսման, մանրարուրք, փորագրման, արծնապատման, ընդելուզման, հատիկազարդման եղանակներին։ Կիրովականի պեղումներից հայտնաբերված ոսկյա թասը ունի դրվագման եղանակով կատարված կենդանիների պատկերներ։ Լճաշենի պեղումնավայրից մեզ է հասել գորտի ոսկյա փոքրիկ արձանիկը, որը պատրաստվել է ձուլման և հատիկազարդման եղանակներով։ Այն առնչվում է ջրի պաշտամունքի հետ։
Հայ արծաթագործների մեծ վարպետությունն են հավաստում կանացի գլխարկի զարդի, ինչպես նաև գոտու, մասնատուփի, ապարանջանի բազմազան տեսակները, սևադման և փորագրման եղանակներով ստեղծված ծխախոտատուփի տարբերակները։ Սովետական Հայաստանում Վասպուրականի ոսկերչության ավանդույթները շարունակել է Վ․ Հացագործյանը, որի աշխատանքները մանրարուրք եղանակի բացառիկ նմուշներ են։ Նրա ստեղծագործական փորձն ու հմտությունը շարունակում է որդին՝ Գ․ Հացագործյանը, որը ստեղծում է արծաթյա՝ ցանցկեն-հյուսածո աշխատանքներ (մրգի սկահակ «Վասպուրական», կանացի զարդերի համալիր «Հասմիկ»)։ Ոսկերիչ-արծաթագործ Ն․ Դույումջյանը թանկարժեք քարերի կիրառմամբ և տարբեր եղանակների զուգորդումով հասել է մեծ ինքնատիպության, որը հայտնի է «գույումջյանական ոճ» անունով։ Հայկական ոսկերչության արվեստի ավանդույթների կիրառման փայլուն օրինակ է ժ․ Չուլոյանի էջմիածնի վանքի Վեհարանում գտնվող ոսկյա մեծաչափ խաչը (1970-ական թվականներին), որը զարդարված է թանկարժեք քարերով ու ամրացված է մարմարյա տախտակի վրա։ Այն մանրարուրք եղանակով ներկայացնում է հայկական խաչքարերի զարդանկարային ոճը։ 19-20-րդ դարերում հայ արծաթագործների ոճով զարդեր և կենցաղային այլ առարկաներ է պատրաստել անվանի վարպետ Ա․ Բերբերյանը։ Ազգային ավանդույթների հնարամիտ կիրառմամբ Հ․ Փիլիպոսյանը հասնում է մեծ արտահայտչականության։
Երևանի ոսկերչական գործարանը արտադրում է թանկարժեք և հասարակ քարերով զարդարված ոսկե մատանու, ականջօղի, ապարանջանի, վզնոցի բազմազան տեսակներ։ Սփյուռքահայ գաղթավայրերում ներդրում ունեն ոսկերչության ասպարեզում։
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Orfebrería Злотніцтва Златарство Orfebreria Orfebrería Orfèvrerie Ourivaría Oreficeria Złotnictwo Ourivesaria
Կաքավաձոր (Կոտայք)
Կաքավաձոր, թաղամաս Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքում, որը նախկինում եղել է գյուղ։ Պետության տարածքային փոփոխությունների մասին ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի 1963 թվականի հունվարի 12-ի որոշմամբ Հրազդան քաղաքի կազմում միավորվել են Աթարբեկյան, Կաքավաձոր, Ջրառատ և Մաքրավան գյուղերը ։
Կաքավաձորից հյուսիս գտնվում են Սուրբ Աստվածածնի ավերակները, Վերին Վանքի մատուռը և բլրի վրա գտնվող գերեզմանատանը (հյուսիս-արևմուտք) մատուռը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի բնակավայրեր
Ձվելի Քանդա
Ձվելի Քանդա (Հին Քանդա, վրաց.` ძველი ქანდა - Ձվելի Քանդա), գյուղ Վրաստանի Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Մցխեթի շրջանում, Քսանի գետի ձախ ափին, ծովի մակարդակից 520 մ բարձրության վրա։
Բնակչությունը
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 1109 բնակիչ, հիմնականում ասորիներ, նաև վրացիներ և հայեր։ 2014 թվականին գյուղում ապրում էր 1106 մարդ։
Պատմություն
Միջնադարում Քանդան հայտնի էր իբրև արքունի որսորդների կացարան, ոռոգելի բերրի հողեր ունեցող բնակավայր։ 15-րդ դարում այստեղ հաստատվել է հայ վերաբնակիչների նշանակալի զանգված, որի ներկայացուցիչները 1471 թվականին կառուցել են զույգ ավանդատներով թաղածածկ դահլիճի հորինվածքով «Սուրբ Աստվածածին» եկեղեցին։ Շինարարության արձանագրությունն ագուցված է հյուսիսային պատի մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Վրաստանի հայաբնակ գյուղեր Կատեգորիա:Մցխեթի շրջան
Նառվայի ջրամբար
Նառվայի ջրամբար (Narva veehoidla, Нарвское водохранилище), լճային տիպի ջրամբար Նառվա գետի ստորին հոսքում։ Տեղակայված է Էստոնիայի (Իդա-Վիրումաա նահանգ) և Ռուսաստանի (Լենինգրադի մարզ) պետական սահմանում։
Կառուցվել է ԽՍՀՄ տարիներին՝ 1955-1956 թվականներին։ Ջրամբարի պատվարի երկարությունը կազմում է 206 մետր։ Ջրամբարից ջուր է տրամադրվում հիդրոհանգույցի մաս կազմող Նառվայի ՀԷԿ-ին (125 ՄՎտ հզորությամբ), որը գտնվում է ռուսական մասում, ինչպես նաև հովացման ջուր է բաց թողնվում Էստոնիայի «Նառվա» էլեկտրակայանների համար։
Ջրամբարի մակերեսը կազմում է 191 կմ2, որից 40 կմ2-ն պատկանում է Էստոնիային, և մոտ 150 կմ2-ը՝ Ռուսաստանին։ Ջրամբարի ընդհանուր ծավալը կազմում է 0, 365 կմ3 (365 միլիոն մ3), որից օգտակար ծավալը՝ 91 միլիոն մ3։ Կառուցման համար օգտագործումից հանվել է 4030 հա մշակահող և հեռացվել 742 շինություն։ Ջրհավաք ավազանը կազմում է 55848 կմ2։
Ջրամբարի թասի ձախափնյա (արևմտյան) հատվածը գտնվում է Էստոնիայի տարածքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնիայի ջրամբարներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ջրամբարներ
Դուխո
Դուխո (Духо), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն 1963-1964
Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն 1963-1964, Հունաստանի 28-րդ ֆուտբոլի առաջնությունը։ Մրցաշարի չեմպիոն է դարձել «Պանաթինաիկոսը»։ Մրցաշարին մասնակցել է 16 թիմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն
Ռոտովկա (գյուղ, Պուտիվիլի շրջան)
Ռոտովկա (Ротівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոտովկա գյուղում բնակվում էր 177 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մալոկոբելյաչկովսկի գյուղական խորհուրդ (Նովոսանժարսկի շրջան)
Մալոկոբելյաչկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Малокобелячківська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովոսանժարսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Մալոկոբելյաչկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1301 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 50,36 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 25,83 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1926 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Չերիալե
Չերիալե (Ceriale), կոմունա Իտալիայում, Լիգուրիա մարզում՝ Սավոնա գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 5878 մարդ, խտությունը՝ 524 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 17023։ Հեռախոսային կոդ՝ 0182։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Սիմպաթոադրենալային համակարգ
Սիմպաթոադրենալային համակարգ, օրգանիզմի տարբեր հատվածներում քրոմաֆինային բջիջների ամբողջություն, որոնք արտադրում են ադրենալին, նորադրենալին և դոֆամին։ Քրոմաֆինային բջիջները այդ անունը ստացել են քրոմի միացություններով շագանակագույն գույնով ներկվելու պատճառով։ Քրոմաֆինային բջիջներ կան մակերիկամների միջուկում, սրտում, երիկամներում, աորտայում, քնային զարկերակների ճյուղավորման շրջանում և սիմպաթիկ հանգույցներում։ Խոշոր առումով այն ներառում է սիմպաթիկ նյարդային համակարգն ու մակերիկամների միջուկային մասը։
Օրգանիզմի տարբեր հատվածներում քրոմաֆինային բջիջների առկայությամբ է բացատրվում այն, որ մակերիկամների միջուկային մասի հեռացման դեպքում կենդանին չի մահանում, քանի որ նրա բացակայությունը փոխհատուցվում է արտամակերիկամային քրոմաֆինային հյուսվածքի գործունեությամբ։
Նշանակություն
Սիմպաթոադրենալային համակարգի հիմնական հորմոններն են՝ դոֆամինը, ադրենալինը, նորադրենալինը։ Դրանք սինթեզվում են թիրոզին ամինաթթվից և կոչվում են կատեխոլամիններ, քանի որ իրենց կառուցվածքում պարունակում են կատեխոլի (պիրոկատեխինի) կորիզ։ Դրանց առաջացումն ընթանում է հետևյալ փուլերով՝ թիրոզին, դիօքսիֆենիլալանին, ԴՕՖԱ, դոֆամին, նորադրենալին, ադրենալին։ Kատեխոլամինները միաժամանակ նեյրոմիջնորդանյութեր են։ Միջուկային մասում արտադրվող հիմնական կատեխոլամինը ադրենալինն է (շուրջ 80 %-ը), իսկ արտամիջուկային բջիջներում՝ նորադրենալինը։ Ադրենալինն ու նորադրենալինն ավելի հաճախ անվանվում են համապատասխանաբար՝ էպինեֆրին և նորէպինեֆրին։ Կատեխոլամինները հանդիպում են ողնաշարավոր և անողնաշարավոր կենդանիների մեծամասնության և, նույնիսկ, պարզագույնների մոտ։
Մակերիկամների միջուկում և սիմպաթիկ նյարդային վերջույթներում արտադրվող ադրենալինն ու նորադրենալինը վատ են թափանցում արյունաուղեղային պատնեշով։ Սակայն հսկայական քանակով կատեխոլամիններ արտադրվում են նաև ուղեղում, որոնք համակարգային արյան հուն չեն անցնում վերը նշված պատճառով։ Արյան մեջ անցած կատեխոլամինների կիսատրոհման պարբերությունը 2 րոպե է։ Դրանք քայքայվում են մոնոամինոօքսիդազով և կատեխոլ-Օ-մեթիլտրանսֆերազով, իսկ քայքայման արգասիքները հեռացվում են մեզով։ Երկրորդ ֆերմենտը հիմնականում արտադրվում է սինապսները շրջապատող նեյրոգլիայի բջիջների կողմից։ Բացի վերոհիշյալ կատեխոլամիններից մակերիկամների միջուկում սինթեզվում են նաև կենտրոնական նյարդային համակարգի և ստամոքսաաղիքային ուղու վրա ազդող այլ պեպտիդներ ևս. β-էնկեֆալին, P-նյութ, անոթաակտիվ աղիքային պեպտիդ, սոմատոստատին և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հորմոններ Կատեգորիա:Միջնորդանյութեր Կատեգորիա:Մեդիատորներ Կատեգորիա:Մակերիկամի ֆունկցիայի բնածին խանգարում
Սալարես
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մալագա պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Թյուրքական լեզվախումբ
Ոչ միատարր, ընդհանուր ծագում ունեցող լեզվաճյուղ ալթայան լեզվաընտանիքում։
Բաժանվում է մի շարք խմբերի։ Թյուրքական լեզվաճյուղի կենդանի լեզուներով խոսողների ընդհանուր թվաքանակն է 250 միլիոն մարդ։
Թյուրքական լեզվախմբին պատկանող մեռյալ լեզուներից են՝
Դասակարգում
Թյուրքական լեզվախմբի դասակարգումը տարակարծիքների առարկա է լեզվաբանությունում։ Ամենաընդունված և ավանդական դասակարգումն է թյուրքական և մոնղոլական լեզվախմբերի միավորումը մեկ ընդհանուր լեզվաընտանիքի մեջ (ալթայան լեզվաընտանիք)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեզուներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թյուրքական լեզուներ Կատեգորիա:Ալթայան լեզուներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեզուներ
Նեմերզ (գյուղ, Դորոգոբուժսկի շրջան)
Նեմերզ (Немерзь), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի բնակավայրեր
(4094) Աոշիմա
(4094) Աոշիմա (Aoshima), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի օգոստոսի 26-ին Մինորու Կիձավայի և Վատարի Կակեիի կողմից Շիզուոկայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,879497 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9185 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,8405 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1784,73 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,201711 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,05° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մինորու Կիձավայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Վատարի Կակեիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Եկատերինա Վիլկովա
Եկատերինա Նիկոլաևնա Վիլկովա (Екатерина Николаевна Вилкова, ), կինոյի և թատրոնի ռուս դերասանուհի։
Կենսագրություն
Եկատերինա Վիլկովան ծնվել է 1984 թվականի հուլիսի 11-ին Գորկիում։
2003 թվականին ավարտել է Նիժնի Նովգորոդի թատերական ուսումնարանը (Վ. Բոգոմազովի արվեստանոց)։
2006 թվականին ավարտել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դպրոց-ստուդիան (Իգոր Զոլոտովիցկու և Սերգեյ Զեմցովի կուրս) ։
Գեղարվեստական մարմնամարզության սպորտի վարպետի թեկնածու է։
Անձնական կյանք
Եկատերինա Վիլկովան ամուսնացած է Իլյա Լյուբիմովի հետ։ Հարսանիքը կայացել է 2011 թվականի մայիսի 1-ին ։ Նրանք ունեն մեկ դուստր՝ Պավլա (ծնվել է 2012 թվականի փետրվարի 11-ին) և մեկ որդի՝ Պյոտր (ծնվել է 2014 թվականի ապրիլի 6-ին) ։
Հեռուստատեսություն
2010-2011 թվականներին Եկատերինա Վիլկովան մասնակցել է Ռուսաստանի Առաջին ալիքի «Սառույց և կրակ» («Лёд и пламень») հեռուստանախագծին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:ՄԳԱԹ դպրոց-ստուդիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուս հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կոնի համախտանիշ
Կոնի համախտանիշ (ալդոստերոմա, առաջնային հիպերալդոստերոնիզմ, Conn's Syndrome) – առաջնային հիպերալդոստերոնիզմ հավաքական հասկացությունը միավորում է կլինիկական և կենսաքիմիական նշաններով իրար մոտ, բայց տարբեր ախտածագում ունեցող հիվանդություններ, որոնց հիմքում ընկած է մակերիկամների կեղևի կողմից ալդոստերոնի գերարտազատումը ։ Հիվանդության առաջացումը պայմանավորված է մակերիկամների կեղևի կծիկային շերտի ուռուցքով կամ հիպերպլազիայով։ Զարկերակային ճնշման կայուն բարձրացման հետ մեկտեղ, այս համախտանիշի ժամանակ դիտվում է պլազմայում կալիումի պարունակության իջեցում (հիպոկալեմիա), պլազմայում ռենինի ակտիվության իջեցում, պլազմայում նատրիումի պարունակության բաձրացում, նատրիում–կալիում գործակցի մեծացում։
Աբրաղալի
Աբրաղալի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Մոկսի գավառակում։
Կոնի համախտանիշ
Պատմություն
Առաջնային հիպերալդոստերոնիզմ համախտանիշը նկարագրվել է Ջերոմ Կոնի կողմից (1955) ինչպես մակերիկամների կեղևի ալդոստերոն արտադրող ադենոմա(ալդոստերոմա), որի հեռացումը հանգեցրել է հիվանդի լիարժեք առողջացման ։
Աբրաղալի
XX դարի սկզբին ուներ 25 տուն հայ բնակիչ։ Բնակիչների հիմնական զբաղվածությունը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։
Կոնի համախտանիշ
Պատճառ և ախտածագում
Ալդոստերոման մակերիկամների կեղևի ալդոստերոն արտադրող ադենոմա է։ Ալդոստերոնի՝ մակերիկամների կեղևի կծիկային շերտի մինորալոկորտիկոիդային ակտիվությամբ հորմոնի գերարտազատումը ընթանում է ինքնուրույն, միչդեռ երկրորդային հիպերալդոստերոնիզմի դեպքում ալդոստերոնի գերարտազատումը պայմանավորված է արտամակերիկամային գործոններով (պլազմայում ռենինի ակտիվության բարձրացում և այլն) ։
Աբրաղալի
Գյուղն ավերվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Բնակչության մի մասը զոհ է գնացել 1915 թվականի Մեծ եղեռնին։ Մյուս մասն էլ Վան նահանգի 1000-ավոր բնակիչների հետ միասին գաղթել են Արևելյան Հայաստան ։
Կոնի համախտանիշ
Պատճառ և ախտածագում
Ռենինի ցածր մակարդակի դեպքում հիպերալդոստերոնիզմի մորֆոլոգիկ փոփոխությունների տեսակներից են ՝
Աբրաղալի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կոնի համախտանիշ
Պատճառ և ախտածագում
Ալդոստերոնի բարձրացած արտադրությունը հանգեցնում է երիկամների խողովակներում նատրիումի հետներծծման ուժեղացման և մեզի հետ կալիումի և ջրածնային իոնների դուրս բերման մեծացման։ Օրգանիզմում կալիումային աղքատացումը հանդիսանում է մկանային թուլության, պարէսթեզիաների, անցողիկ մկանային լուծանքի, ինչպես նաև երիկամային նշանների (պոլիուրիա, պոլիդիպսիա, նիկտուրիա և այլն) պատճառ։
Համաճարակաբանություն
Առաջնային հիպերալդոստրոնիզմի՝ մակերիկամաների կողմից ալդոստերոնի ինքնուրույն գերարտազատման հայտնի տեսակներ ․
Կլինիկական պատկեր
Ալդոստերոման ոչ մեծ ուռուցք է (սովորաբար 1 սմ)։ Ձախ մակերիկամում այն հանդիպում է 2 անգամ ավելի հաճախ, քան աջ մակերիկամում ։
Դիտվում է մեզով ջրի և կալիումի բարձրացած էքսկրեցիա, պոլիուրիա՝ մեզի ցածր հարաբերական խտությամբ։ Ալդակտոնով դրական փորձը թույլ է տալիս կասկածել առաջնային հիպերալդոստերոնիզմի առկայությունը։ Էլեկտրոլիտային փոփոխության ֆոնին (հիպոկալեմիա, հիպերքլորեմիկ ալկալոզ) հիվանդների մոտ նկատվում են նյարդամկանային խանգարումներ (հարաճող մկանային թուլություն, միոպլեգիա, երբեմն ցնցումների, Տրուսոյի և Խվոստեկի դրական նշաններ, պարէսթեզիաներ), զարգանում է կալիում–աղքատ նեֆրոպաթիա։ Այտուցները տվյալ հիվանդությանը բնորոշ չեն։
Ախտորոշում
Տարբերում են ՝
Հիվանդության ճանաչմանն օգնում է նաև օքսիուպրառենոգրաֆիան, շերտագրությունը, սկանավորումը և այլ ախտորոշիչ մեթոդներ, որոնք թույլ են տալիս պարզել մակերիկամների ուռուցքի տեղակայումը և մեծությունը։
Զուգակցված խանգարումներ
Արյունազեղմամբ ռետինոպաթիան, ցանցաթաղանթի դեգեներատիվ փոփոխությունները և այտուցը, տեսողական նյարդի պտկիկի այտուցը կարող են հանգեցնել տեսողության լրիվ կորստի։ Վերջինս դիտվում է զարկերակային ճնշման կայուն բարձրացման դեպքում ։
Էկտոպիա
Ալդոստերոնի էկտոպիկ արտադրությունը կապված է կլինիկական համախտանիշներով, պայմանավորված ուռուցքային պրոցեսի տեղակայմամբ ։
Տարբերակիչ ախտորոշում
Ալդոստերոմայի և իդիոպաթիկ առաջնային հիպերալդոստերոնիզմի տարբերակիչ ախտորոշումն անցկացվում է բուժման տակտիկայից առաջ հիպերալդոստերոնիզմի պատճառի հայտնաբերման համար։ Ալդոստերոմայի հիմնական բուժումը հանդիսանում է վիրաբուժական միջամտությունը։ Հակառակ դրան, իդիոպաթիկ առաջնային հիպերալդոստերոնիզմով հիվանդների մեծամասնությանը ցուցված է դեղորայքային բուժում (պահպանողական թերապիա), այս դեպքում հիվանդները վատ են տանում վիրաբուժական միջամտությունը ։
Բուժում
Բուժման լավագույն մեթոդը հանդիսանում է ախտահարված մակերիկամի հեռացումը։ Վիրաբուժական միջամտությունից առաջ օրգանիզմում կարգավորվում է կալիումի քանակը՝ սննդի մեջ կալիումի ավելացմամբ կամ միներալոկորտիկոիդային ընկալիչների մրցակցային արգելակիչներով՝ սպիրոնոլակտոնով (վերոշպիրոն) 2–3 շաբաթ բուժման կուրսի անցկացմամբ ։
Կանխատեսում
Ժամանակին ախտորոշման և գրագետ բուման դեպքում կանխատեսումը բարենպաստ է ։
Կորնիցա (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Կորնիցա (Корниця), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում։
Գելեյե
Գելեյե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում ։
Կորնիցա (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կորնիցա գյուղում բնակվում էր 498 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,165 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3018,18 մարդ/կմ²։
Գելեյե
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Կորնիցա (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1450 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Քեյթլին Օսմոնդ
Քեյթլին Օսմոնդ (Kaetlyn Osmond, ), կանադացի գեղասահորդուհի, օլիմպիական չեմպիոն (2018), 2014 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր, Օլիմպիական խաղերի (2018) անհատական առաջնության բրոնզե մեդալակիր, 2017 թվականի աշխարհի փոխչեմպիոնուհի, Skate Canada 2012, Nebelhorn Trophy 2012 և 2015 մրցաշարերի հաղթող, Կանադայի եռակի չեմպիոն (2013, 2014 և 2017)։
2018 թվականի մարտի 3-ի դրությամբ Չմշկավազքի միջազգային միության վարկանիշով զբաղեցնում է 2-րդ հորիզոնականը ։
Համառոտ կենսագրություն և վաղ տարիներ
Քեյթլին Օսմոնդը ծնվել է Մերիսթաունում (Նյուֆաունդլենդ և Լաբրադոր նահանգ)։ Ունի ավագ քույր՝ Նատաշան և 1 եղբայր՝ Գերին ։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է Ալբերտա նահանգը, որտեղ ապրում է այժմ ։ Հայրենի քաղաքում գեղասահորդուհու պատվին անվանվել է սահադաշտ ։
2011-2013 թվականներ
2011/2012 մրցաշրջանում Օսմոնդն առաջին անգամ ելույթ է ունեցել մեծահասակների մակարդակով՝ մասնակցելով Կանադայի առաջնությանը, որտեղ նվաճել է բրոնզե մեդալ։ Հաջորդ մրցաշրջանի սկզբում նա հաղթել է Գերմանիայի Nebelhorn Trophy մրցախաղում։ Մեկ ամիս անց Կանադայի գրան պրիիում արժանացել է ոսկե մեդալի՝ ընդհանուր առմամբ հավաքելով 176,45 միավոր, այդպիսով սահմանելով անձնական լավագույն արդյունք։ 2013 թվականի հունվարին Քեյթլինը դարձել է Կանադայի մեծահասակների չեմպիոն։ Ընդ որում այս հաղթանակն առաջին է եղել ոչ Քվեբեկի ներկայացուցիչների մեջ ։ Չորս մայրցամաքների առաջնությունում, որը տեղի է ունեցել փետրվարին, Օսմոնդն զբաղեցրել է 7-րդ տեղը, իսկ մեկ ամիս անց աշխարհի առաջնությունում եղել է 8-րդը։