cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դեյվ Գրոլ
Foo Fighters (1994 թվականից-մինչև հիմա)
2009 թվականի սեպտեմբերի 25-ին թողարկվել է Foo Fighters -ի վեցերորդ «Echoes, Silence, Patience & Grace» ալբոմը։ 2009 թվականի նոյեմբերի 2-ին Foo Fighters-ը թողարկեց իր առաջին Greatest Hits ձայնասկավառակը, որ կազմված էր 16 թրեքից, առաջ չթողարկված «Everlong» երգի ակուստիկ տարբերակից և «Wheels» & «Word Forward» նոր երգերից։ Նրանց պրոդյուսերը Բուչ Վիգն էր։ Հետո Դեյվն ասաց որ դեռ իրենց ամենալավ հիթը դեռ չի թողարկվել ։
Այլ նախագծեր
Բացի իր հիմնական խմբերից, Գրոլն զբաղվում էր նաև այլ խմբերով։ 1992 թվականին նա նվագում էր հարվածային գործիքների վրա, King Buzzo-ի Օսբորնի սոլո-նախագծի փոքր ալբոմի համար։ Այնտեղ նա ներկայացել է որպես Դեյլ Նիկսոն, այդ անվանումն օգտագործել է նաև Գրեգ Ջինը, Black Flag «My War» խմբի ալբոմի համար։ Հետո Գրոլը Simple Machines լեյբլում թողարկեց Pocketwatch ալբոմը։
1993 թվականին Գրոլին կանչեցին օգնության, որպեսզի Backbeat ֆիլմի համար վերաստեղծի The Beatles-ի հին երգը։ Գրոլը նվագում էր թմբուկ այլ աստղերի հետ, որոնցից էին Afghan Whigs-ի Գրեգ Դուլլին, անկախ պրոդյուսեր Դոն Ֆլեմմինգը, R.E.M.-ի Մայք Միլզը, Sonic Youth-ի Թերսթեն Մուռը և Soul Asylum-ի Դեյվ Պիրները։ Երաժշտական տեսահոլովակը նկարահանվել էր «Money (That’s What I Want)» երգի վրա, այն ժամանակ երբը Գրոլը Նիրվանայի հետ Եվրոպական շրջագայության մեջ էր, նրա մասնակցությամբ տեսարանները նկարահանվեցին ավելի ուշ։
Ավելի ուշ, 1994 թվականին Գրոլը 2 թրեքով նվագում էր հարվածային գործիքներ վրա, Մայք Վատտի Ball-Hog or Tugboat ալբոմի համար։ 1995 թվականի սկզբներին Գրոլը և Foo Fighters-ը նվագեցին իրենց առաջին շրջագայության ժամանակ ԱՄՆ-ում՝ ելույթ ունենալով Վատտի համերգի սկզբում և հանդես գալով որպես աջակից խումբ։
2000 թվականի սկզբներին Գրոլը իր նկուղային ստուդիայում ձայնագրեց մի քանի երգ, որպես «մետալ» նախագիծ։ Մի քանի տարի անց նա գրավեց իր սիրելի մետալ-վոկալիստներին, 1980 թվականին կայանալիք վոկալային մասի համար ՝ Motorhead-ի Լեմմիին, Venom-ի Կոնրադա «Կրոնոս» Լենտային, ինչպես նաև Sepultura-ի Սքոթ Վեյնրիխին և Մաքս Կավալերին։ Նախագիծը հրատարակվեց 2004 թվականին Probot կեղծանվամբ ։
2003 թվականին Գրոլը կարգավորման գործը իր վրա վերցրեց, որպեսզի նվագի Killing Joke փոստ-փանք անգլիական խմբի երկրորդ ալբոմի համար։ Այդ հանդիպում զարմացրեց Նիրվանայի երկրպագուներին՝ խնդիրը նրանում է, որ Նիրվանան մեղադրում էր նրան, որ նա կրկնօրինակում է գլխավոր ծանոթագրությունը Come As You Are-ի Killing Jokes «Eighties»(1984 թվական)երգից։ Այդ ամենի պատճառով նրանք չկարողացան համագործակցել խմբերի հետ։ 1990 թվականի վերջերին Foo Fighters -ը վերակատարեց Killing Joke «Requiem» երգը և նույնիսկ 2003 թվականին Նոր Զելանդիայում խումբ հրավիրեցին երգիչ Ջազ Կոլումանին կատարվող երգը երգելու։
2004 թվականին Գրոլը մի քանի թրեքներով նվագել է թմբուկ Nine Inch Nails խմբի 2005 թվականի «With Teeth» ալբոմի համար։ Նա նույնպես նվագել է Garbage խմբի 2005 թվականի «Bleed Like me» ալբոմի «Bad Boyfriend» երգում։
2008 թվականի հուլիսին Anfield լիվերպուլյան ստադիոնի համերգում Գրոլը եղավ Փոլ Մաքարթնիի հատուկ հյուրը։ Գրոլը մասնակցեց Մաքարթնիի խմբի վոկալին և նվագեց կիթառ «Band on the Run» երգում, ինչպես նաև թմբուկ «Back in the U.S.S.R.» և «I Saw Her Standing There» երգերում ։
Գրոլը նվագել է թմբուկ 2009 թվականի Invaders Must Die ալբոմի «Prodigy», «Run With The Wolves» և «Stand Up» երգերում։
Անձնական կյանքը
Գրոլը ամուսնացել է երկու անգամ։ Առաջին անգամ ամուսնացել է նկարիչ Ջենիֆեր Յանգբլադի հետ, 1993-1997 թվականներին ։ Բաժանումից հետո Գրոլը հարաբերություններ է ունեցել Veruca Salt խմբի Լուիս Փոստի հետ, Hole խմբի բաս նվագող Մելիսա Աուֆ Դեռ Մաուերի և պրոֆեսիոնալ սքեյբորդեր Թինա Բասիչի հետ։
2003 թվականի օգոստոսին նա Լոս-Անջելեսի իր տանը երկրորդ անգամ ամուսնացել է Ջորդին Բլյումի հետ։ Հաջորդ հրավերները եղել են պրոդյուսեր Կլիվ Դեյվիսը, դերասան Ջեք Բլեքը և Նիրվանայի վոկալիստ Կրիս Նովոսելիչը։
2005 թվականի ապրիլի 15-ին նրանց ընտանիքում ծնվեց առաջին երեխան՝ Վայոլետ Մեյը։ Վայոլետ անուն ուներ նաև Դեյվի տատիկը։ Այդ տարի Foo Fighters-ի մասնակից Թեյլոր Հոկինսը հարցազրույցում ասել է․ «Մենք պատրաստվում ենք հունվարին ու փետրվարին սկսել շրջագայություն Եվրոպայով, բայց մենք պետք է վերադառնանք տուն մարտին, որովհետև Դեյվն ու իր կինը երեխա պետք է ունենան» «Բայց թվում է, թե պետք չէր ասել այդ ամենը»․ ավելացրել է նա։ 2009 թվականի ապրիլին նրանք ունեցան երկրորդ աղջիկ երեխան՝ Հարփեր Ուիլլոուն և 2014 թվականին երորրդը՝ Օֆելիան .:
2006 թվականի մայիսին Գրոլը օգնության նամակ ուղարկեց Ավստրալիայի 2 հանքագործներին, հանքի փլուզումից հետո։ Վթարից մի քանի օր հետո նրանցից մեկը խնդրեց իր մոտ իջեցնել Foo Fighters-ի «In Your Honor» ալբոմի երգերով ձայնագրված այփոդ։ Նամակում Գրոլը գրել է․«չնայած նրան, որ մեզ բաժանում է կես աշխարհ, իմ սիրտը ձեր երկուսի հետ է, երբ որ դուք ընտրվեք, ձեզ միշտ կսպասեն Foo Fighters-ի համերգի 2 տոմսերը, որտեղ որ հարմար լինի և 2 բաժակ սառը գարեջուր համերգից հետո» ։ 2006 թվականի հոկտեմբերին հանքագործներից մեկն ընդունեց Գրոլի հրավերը և նրանք Սիդնեյի օպերայում տեղի ունեցող ակուստիկ համերգիս հետո գնացին գարեջուր խմելու ։
2009 թվականի օգոստոսին Գրոլին տվեցին Ուորեն քաղաքից Օգայո քաղաք ընկած հեռավորության բանալիները։ Այդ քաղաքի փողոցներից մեկն ստացավ Գրոլի անվանումը ։
Օրենքի հետ խնդիրներ
2000 թվականի հունվարի 23-ին, Ավստրալիայով Foo Fighters-ի համերգային շրջագայության ժամանակ, Գոլդ Կոստ քաղաքից հեռանալիս Գրոլը ձերբակալվել էր։ Գրոլին ազատ արձակեցին և ստուգեցին թեստերի միջոցով։ Նա տուգանվել էր $400 և զրկված էր 3 ամիս Ավստրալիա գնալու հնարավորությունից։ Այդ դեպքերից հետո նա ասել է ․«Այնպես որ, ժողովուրդ, ես մտածում եմ, եթե այս պատմությունը որևէ մեկին ինչ-որ բան կսովորեցնի՝ մի գնա մի քանի բաժակ գարեջրով, նույնիսկ եթե դու նորման վիճակում ես, այնպես ինչպես ինձ մոտ էր» ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկայի ռոք երաժիշտներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք կիթառահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգիչներ Կատեգորիա:NME Awards մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Nirvana Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգահաններ Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
(8372) 1991 VC2
(8372) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի նոյեմբերի 9-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,982526 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7152 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2498 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1881,37 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,19135 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,25° անկյուն։
Կաստելսերա
Կաստելսերա  (Castellserà), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնցում է Լյեյդա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։ Տարածքը կազմում է 15,8 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1114 մարդ (ըստ 2010 թվականի տվյալների)։
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Նորատուսի թերակղզի
Նորատուսի թերակղզի, Նորադուզի թերակղզի, թերակղզի Սևանա լճի արևմտյան ափին՝ ելուստը Գավառագետի ստորին հոսանքի և Լճափ գյուղի միջև ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սևանի թերակղզիներ
Արտյուշ Սանոսյան
Արտյուշ Սպիրիդոնի Սանոսյան (ծնվ․ փետրվարի 13, 1937 թ․, Սաթխա գյուղ, Բոգդանովկայի շրջան, Վրացական ԽՍՀ), հայ պատմաբան, պատմական գիտությունների թեկնածու (1996)։
Կենսագրություն
Ծնվել և նախնական կրթությունը ստացել է Վրացական ԽՍՀ Բոգդանովկայի շրջանի Սաթխա գյուղում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտել է 1955 թվականին։ 1961 թցվականին ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պատմալեզվագրական ֆակուլտետը։
1961 թվականից սկսած 28 տարի Ջավախքում կատարել է մանկավարժականն աշխատանք։ Սաթխա գյուղի միջնակարգ դպրոցում աշխատել է պատմության դասատու, կազմակերպիչ, ուսմասվար և տնօրեն (Սաթխայի և Օրոջալարի միջնակարգ դպրոցներ)։
Մանկավարժական աշխատանքի հետ մեկտեղ զբաղվել է պատմագրությամբ, հնագիտությամբ ։ Բազմաթիվ հոդվածների հեղինակ է։ 1996 թվականի հոկտեմբերի 25-ին պաշտպանել է ատենախոսություն «Ախալցխայի և Ախալքալաքի գավառների 1918-ի ինքնապաշտպանությունը» թեմայով և ստացել պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1937 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Ֆիբրին
Ֆիբրին ( - թել), անլուծելի, բարձրամոլեկուլային սպիտակուց։
Առաջանում է արյան մակարդման պրոցեսում՝ պլազմայի ֆիբրինոգենից։ Վերջինս կազմում է արյան պլազմայի 0, 3—0, 4%-ը և արտադրվում է լյարդի պարենքիմային բջիջներից։ Ֆիբրինոգենը ֆիբրինի է վերածվում թրոմբին ֆերմենտի ազդեցությամբ։ Ֆիբրինի թելիկները պոլիմերվում են և կազմում թրոմբի հիմքը, որը և դադարեցնում է արյունահոսությունը։
Ֆիբրինը ստանում են արյան մակարդուկը լվանալով և չորացնելով։ Օգտագործվում է վիրահատությունների, հեմոֆիլիայի ժամանակ, մանկաբարձագինեկոլոգիական պրակտիկայում՝ մանր անոթների արյունահոսությունը դադարեցնելու համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արյան սպիտակուցներ
Լեդի Լևեր պատկերասրահ
Լեդի Լևեր պատկերասրահ (Lady Lever Art Gallery), թանգարանը հիմնադրել և կառուցել է գործարար և բարերար Լևերհյուլմի 1-ին վիկոնտ Ուիլյամ Լևերը։ Թանգարանը բացվել է 1922 թվականին։ Թանգարանը ուշ Վիկտորիական և Էդվարդյան դարաշրջանի գոյություն ունեցող կարևոր կառույց է։ Պատկերասրահը գտնվում է Լիվերպուլի մոտ՝ Պորտ Սանլայթ համայնքում։ Հավաքածուն ներառում է Լորդ Լևերհյուլմի անձնական ճաշակի և հետաքրքրությունների գեղագիտական և դեկորատիվ արվեստի նմուշներ, այդ թվում 19-րդ դարի բրիտանական կտավներ, քանդակներ, 18-րդ դարի վերջի, վաղ 20-րդ դարի աշխատանքներ, ինչպես նաև  անգլիական կահույքի (Ուեջվուդ), չինական կերամիկայի, փոքրածավալ առարկաների, օրինակ հին հունական ծաղկամանների, հռոմեական քանդակների նմուշներ։ Նմուշների մեծ մասը բնօրինակ նվիրատվություններ են, սակայն հավաքածուն շարունակում է ընդլայնվել ժամանակակից տեմպերով։
Հատուկ պատմական և մշակութային հետաքրքրությունների շարքում ընդգրկված այս պատկերասրահը Լիվերպուլի ազգային թանգարանների մաս է կազմում ։ 2015 թվականին պատկերասրահի մի մասը փակվել է շինարարական աշխատանքների համար։ Շրջիկ ցուցահանդեսով նմուշները ներկայացվել են Ճապոնիայում և այլուր։ Պատկերասրահի վերակառուցված հատվածը բացվել է 2016 թվականի գարնանը ։
Թանգարանում նկարները, քանդակներն ու կահույքը ցուցադրվում են միասին։ Պատկերասրահն ունի հինգ «ժամանակաշրջանների սենյակներ»՝ ստեղծված ժամանակաշրջանին բնորոշ ներքին հարդարանքներով։
Հավաքածու
Պատկերասրահում ներկայացված են վիկտորիական գեղանկարչության տարբեր տենդենցներ, ներառյալ պրեռաֆայելիտների գործեր և՛ Պրեռաֆայելիտների եղբայրության, և՛ իրենց հետագա կարիերայի աշխատանքներով։ Ներկայացված են նաև սոցիալական պայմաններին առնչվող գործեր, դասական ռեվիվալիզմ, պատմական նկարչություն։ Ներկայացված են Ջոն Էվերետ Միլեի, Ֆորդ Մեդոկս Բրաունի, Ուիլյամ Հոլման Հանտի, Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի, Բյորնս Ջոնս բարոնետի, Ֆրեդերիկ Լեյտոնի և այլոց կարևոր աշխատանքներ։ Պատկերասրահն ունի Ուիլյամ Էտտի ստեղծագործությունների մեծ հավաքածու։
Ուեջվուդ հավաքածուի հիմնական մասը Թվիդմաուֆի 1-ին բարոն Դուդլի Մերջորիբանկի 1905 թվականին գնված հավաքածուից են, որն էլ իր հերթին ձևավորվել էր Ջոսայա Ուեջվուդի ծոռ Չարլզ Դարվինի հավաքածուից։ Այն աշխարհի լավագույն jasperware հավաքածուն է ։
Հավաքածուում ներկայացված կտավներից են՝ «Նոր քանդակներ» նմուշներից ներկայացված են հետևյալ արվեստագետների գործերը՝
Շենք
1913 թվականին ճարտարապետներ Ուիլյամ և Սոգար Օվենները գեղարվեստական ճարտարապետական ոճով նախագծել են Լեդի Լևեր պատկերասրահի շենքը ։ Շենքի բացումը տեղի է ունեցել 1922 թվականին Վիկտորիայի կրտսեր դստեր արքայադուստր Բեատրիսի կողմից։
Էնցո Ֆերրարի
Էնցո Անսելմո Ֆերրարի, (Enzo Anselmo Ferrari, ), իտալացի մրցարշավորդ, ձեռնարկատեր, Ֆերրարի մրցարշավային ավտոմեքենայի մակնիշի հեղինակ։ Կյանքի վերջին տարիներին նա հանրությանը առավելապես հայտնի էր «ինժեներ» (l'Ingegnere), կամ «հոյակապ ծերուկ» կեղծանուններով։
Մրցարշավորդի կարիերա
Ընտանեկան բիզնեսի քայքայումից հետո, Էնցո Ֆերրարին սկսում է աշխատանք փնտրել ավտոմեքենաների արդյունաբերությունում։ Նա առանց որևէ էական հաջողությունների կամավոր կերպով իր ծառայություններն է առաջարկում Թուրինի Ֆիաթ ընկերությանը և ի վերջո, որպես փորձարկող վարորդ, աշխատանքի է տեղավորվում Միլանի մի ավտոձեռնարկատիրոջ մոտ, որը զբաղվում էր օգտագործված բեռնատարների խցիկները փոխակերպելով և դարձնելով փոքր ուղևորատար ավտոմեքենաներ։ Հետագայում նա առաջ է քաշվում և դառնում է ավտոմրցարշավորդ, իսկ իր առաջին ելույթը տեղի է ունենում 1919 թվականին Պոջիո դի Բերսետոյի լեռնային մրցարշավում, որտեղ նա գրավում է չորրորդ տեղը՝ 3 լ անվանակարգում։ Նույն թվականի նոյեմբերի 23-ին նա մասնակցում է Տարգո Ֆլորիոյի մրցարշավին, սակայն ստիպված էր կեսից դուրս գալ պայքարից, երբ նրա մեքենայի վառելիքի բաքից վառելիքի արտահոսք է տեղի ունենում ։ 1920 թվականին Էնցոն ընդունվում է աշխատանքի Ալֆա Ռոմեո ընկերությունում՝ որպես վարորդ։ 1924 թվականին Ֆերրարին շահում է Պեսկարայի Կոպա Ասերբոյի մրցարշավում, հաջողություն, որը Ալֆա Ռոմեո ընկերությանը այնքան է ոգևորում, որ նրան հնարավորություն է ընձեռնվում  ավելի հեղինակավոր մրցույթների մասնակցել ։ 1925 թվականին, խորապես ցնցված Անտոնիո Ասկարիի մահվան լուրից, Ֆերրարին շարունակում է սիրտը կոտրված մասնակցել մրցարշավին։ 1932 թվականին, որդու՝ Դինոյի ծնունդից հետո Էնցո Ֆերրարին որոշում է թողնել մրցարշավորդի կարիերան և փոխարենը զբաղվել Ալֆա մեքենաների ստեղծմամբ և կատարելագործմամբ։ Միաժամանակ նա զբաղվում է մրցարշավորդների նոր սերնդի կրթությամբ, որի արդյունքում կազմավորվում է 40 վարորդներից բաղկացած մրցարշավային թիմը, որի կազմում էին Ջուզեպե Կամպարին և Տացիո Նուվոլարին։ Այս թիմը կոչվում էր Սկուդերիա Ֆերրարի և մասնակցում էր մրցարշավներին Ալֆա Ռոմեո ընկերության անունից։ Թիմը բազմաթիվ հաջողություններ է ունեցել շնորհիվ դրա շնորհալի վարորդների։ Այս ընթացքում Ֆերրարիի մեքենաների վրա սկսում են հայտնվել ծառս եղած ձիու պատկերանիշը։ Պատկերանիշը ստեղծել էր իտալացի ռազմական օդաչու Ֆրանչեսկո Բարական։ Առաջին համաշխարհայինի տարիներին Բարական Ֆերրարիին մի մանյակ էր նվիրել նրա առաջին մարտական թռիչքի կապակցությամբ, որի վրա դրոշմված էր ծառս եղած ձիու պատկեր։ 1918 թվականին Բարական զոհվում է ավստրիական օդուժի հարձակման ժամանակ ։ Ի հիշատակ ընկերոջ, Ֆերրարին իր մեքենաների համար օգտագործում է հենց այդ նույն պատկերանիշը, որը դառնում է Ֆերրարիի այցեքարտը ողջ աշխարհում։ Սկզբում Ալֆա Ռոմեոյի մեքենաների վրա օգտագործվելուց հետո 1947 թվականին պատկերանիշը առաջին անգամ դրոշմվում է Ֆերրարիի ավտոմեքենաների վրա։
Անձնական կյանք
Էնցո Ֆերրարին ինքնամփոփ կյանք է վարել և քիչ հարցազրույցներ է տվել։ Նա հազվադեպ էր հեռանում Մոդենայից և Մարանելոյից, բացի Միլանում կազմակերպվող ազգային ամենամյա Մոնցա մրցարշավին մասնակցելուց, կամ երբ 1982 թվականին Փարիզ էր մեկնում գործնական նպատակներով։ Նա ամուսնացած էր Լաուրա Դոմինիկա Գարելոյի հետ (1900-1978) 1923 թվականի ապրիլի28-ից ի վեր և նրանք ամուսնացած են մնում մինչև կնոջ մահը։ Նրանք ունեին մեկ որդի՝ Ալֆրեդոն (Դինո), ով ծնվել էր 1932 թվականին և պետք է դառնար Ֆերրարիի ժառանգը, սակայն նա ծնվել էր առողջական խնդրով և ի վերջո, 1956 թվականին մահանում է մկանային դիստրոֆիայից ։ Էնցոն ուներ երկրորդ որդի ևս՝ Պիեռո, իր սիրուհուց՝ Լինա Լարդիից, որը ծնվել էր 1945 թվականին։ Քանի որ ամուսնալուծությունները Իտալիայում անօրինական էին, մինչև կնոջ՝ Լաուրայի մահը, 1978 թվականը, Էնցոն չէր կարող ճանաչել Պիեռոյի հայրությունը։ Պիեռո Ֆերրարին ներկայումս Ֆերրարի ընկերության փոխտնօրենն է՝ բաժնետոմսերի 10 % փաթեթով ։
Մահ
Էնցո Ֆերրարին մահացել է 1988 թվականի օգոստոսի 14-ին, 90 տարեկան հասակում։ Նրա մահը հանրությանը հայտնի դարձավ միայն երկու օր անց, ըստ Էնցոյի խնդրանքի, որպեսզի փոխհատուցվի ծննդյան օրվա երկու օր ուշ գրանցելու փաստը։ Նա ականատես եղավ «Ֆերրարի 40»-ի գործարկմանը, որն այդ ժամանակների ամենահոյակապ ավտոմեքենաներից մեկն էր։ 2002 թվականին թողարկվեց Էնցո Ֆերրարիի անունը կրող առաջին մեքենան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի գործարարներ Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Իտալացի ավտոարշավորդներ Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Քևին Կորդես
Քևին   Կորդես (Kevin Cordes, ), ամերիկացի լողորդ, որը մասնագիտացված է բրաս ոճում։ 2015 թվականի աշխարհի չեմպիոն, աշխարհի առաջնության մրցանակակիր, կարճ մրցատարածությունում լողի աշխարհի չեմպիոն։
Կենսագրություն
Քևին   Կորդեսը ծնվել է 1993 թվականի օգոստոսի 13-ին։ 2011 թվականից սովորել է Արիզոնայի համալսարանի ֆիզոլոգիայի ֆակուլտետում և հաջող ելույթ է ունեցել «Arizona Wildcats» թիմում՝ հինգ ոսկե մեդալ նվաճելով Ուսանողական սպորտաձևերի ազգային ասոցիացիա յի 2012-2014 թվականների ազգային առաջնությունում։ 2013 թվականին ճանաչվել է ասոցացիայի տարվա լավագույն լողորդ ։
2012 թվականին Ամառային օլիմպիական խաղերի ազգային ընտրական փուլում Քևինը դարձել  է երրորդը հարյուր մետրանոց բրասում և տասներկուերորդը՝ 200 մետր մրցատարածությունում և չի հայտնվել օլիմպիական թիմում։ Նույն թվականի դեկտեմբերին համակցված էստաֆետայի կարճ մրցատարածությունում դարձել է աշխարհի չեմպիոն, նաև նվաճել է բրոնզե մեդալ 100 մետրանոց  բրասում ։
2013 թվականին ընտրվել է Ամառային օլիմպիական խաղերին մասնակցելու համար, որտեղ հանդես է եկել չորս մրցաձևերում։ Սկզբում բրասի հարյուր մետրանոց մրցատարածությունում Քևինը դարձել է յոթերորդը ։ Երկու անգամ կարճ մրցատարածությունում ամերիկացի լողորդը չի անցել կիսաեզրափակիչ՝ դառնալով 21-րդը մրցումների նախնական փուլում ։ Ապա 200 մետրանոց մրցատարածությունում անցել է եզրափակիչ՝ ցույց տալով 9-րդ ժամանակը կիսաեզրափակչում ։ Քևինը ելույթ է ունեցել եզրափակիչ լողում՝ համակցված լողամրցումում, որտեղ ամերիկյան թիմը ցույց է տվել լավագույն արդյունք, բայց որակազրկվել է լողամրցումը    Կորդեսին փոխանցելու փուլում ֆալստարտի պատճառով ։
2015 թվականին Քևինը հաջող ելույթ է ունեցել Աշխարհի առաջնությունում, որտեղ նվաճել է 4 մեդալ։ Բրասի 50 մետր մրցատարածությունում Քևինը նվաճել է բրոնզե մեդալ ։ Ապա համակցված էստաֆետայում նվաճել է «արծաթ» ։ Բրասի 200 մետր մրցատարածությունում նվաճել է «արծաթ»՝ առաջին տեղի համար պայքարում 0,29 վայրկյանով պարտվելով գերմանացի Մարկո Կոխին ։  Քևին    Կորդեսը հանդես է եկել համակցված լողամրցումում, որտեղ համառ պայքարում հաղթել է ԱՄՆ-ի թիմը՝ այդպիսով դառնալով աշխարհի չեմպիոն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:Ամերիկացի լողորդներ Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Ֆրանսուա Էնգլեր
Ֆրանսուա Էնգլեր (François Englert, ), բելգիացի տեսական ֆիզիկոս, որը մասնագիտանում է վիճակագրական ֆիզիկայի, Դաշտի քվանտային տեսության, տիեզերագիտության, լարային տեսության և տիեզերական գերձգողության մեջ։ 2013 թվականին  Պիտեր Հիգսի հետ  իրենց աշխատությունների և կանխատեսումների համար արժանացել են  Նոբելյան մրցանակի՝  հիգսի բոզոնի հայտնաբերման համար։
Կենսագրություն
Ֆրանսուա Էնգլերը ծնվել է 1932 թվականին Էտերբեեկում (Բրյուսելի թաղամասերից մեկը) հրեական ընտանիքում։ Բելգիայի նացիստական ​​օկուպացիայի ընթացքում թաքցնել է իր հրեական ծագումը, Ֆրանսուա Էնգլերը ծնվել է 1932թ. Բելգիայի նացիստական օկուպացիայի ժամանակ նա, թաքցնելով իր հրեական ծագումը, ապրել է բելգիական Դինան, Լյուստրեն, Ստումոն քաղաքների տարբեր որբանոցներում և մանկատներում և, վերջապես, Անվուա-Ռուիյոնում, որտեղ ազատ է արձակվել ամերիկյան զորքերի կողմից ։
1955 թվականին Էնգլերն ավարտել է Բրյուսելի ազատ համալսարանը էլեկտրամեխանիկայի ինժեներ-ճարտարագետի մասնագիտությամբ։ Նույն համալսարանում 1959 թվականին ստացել է դոկտորի կոչում ֆիզիկայի բնագավառում
1959-1961 թվականներին աշխատել է Կոռնելի համալսարանում, նախ` որպես Ռոբերտ Բրուտի օգնական, իսկ հետո` որպես դոցենտ։ Այնուհետև Էնգլերը վերադարձել Է Բրյուսելի համալսարան, որտեղ ստացել է պրոֆեսորադասախոսական պաշտոն։ 1980 թվականին նա Ռոբերտ Բրաութի հետ համատեղ հետազոտական խումբ է ձևավորել։ 1998 թվականին Էնգլերը ստացել է պատվավոր պրոֆեսորի կոչում։
Մրցանակներ և անվանակարգեր
1982 թվականին Էնգլերն արժանացել է Ֆրանկիի մրցանակի, 1997 թվականին՝ ֆիզիկայի բնագավառում մրցանակի (Բրաուտ և Հիգս համատեղ) 2004 թվականին՝ ֆիզիկայի գծով Վոլֆի մրցանակ (Բրաուտ և Հիգսի հետ համատեղ), 2010 թվականին՝ «Ֆուկսի» մրցանակ, 2013 թվականին նա Աստուրիայի արքայադստեր մրցանակ է ստացել տեխնիկական և գիտական հետազոտությունների բնագավառում՝ Փիթեր Հիգսի և CERN ինստիտուտի հետ համատեղ։
2013 թվականի հուլիսին նրան շնորհվել է Բարոնյան կոչում Բելգիայի Թագավոր Ալբերտ II-ի կողմից ։
Ընտանիք
Կինը Միրա Էնգլերն է, ունեն 5 երեխա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելգիացի ֆիզիկոսներ
Մեդնայա Ռուդա (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)
Մեդնայա Ռուդա (Мідна Руда), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Մեդնայա Ռուդա գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վալանսիեն
Վալանսիեն (, also, ; Valencijn; Valincyinne; Valentianae), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայի հյուսիսում՝ Նոր (Nord) դեպարտամենտում։ Ընկած է Շելդա (Scheldt, (Escaut) գետի ափին, Օ դը Ֆրանս երկրամասի վարչական կենտրոնից՝ Լիլ քաղաքից 52 կիլոմետր դեպի հարավ-արևելք, երկրի մայրաքաղաք Փարիզից շուրջ 200 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևելք։ 2017 թվականի տվյալներով Վալանսիենի բնակչության թվաքանակը եղել է 43 336։
Պատմություն
Վալանսիենն առաջին անգամ հիշատակվել է 693 թվականին, ֆրանկների արքա Հոլդվիգ II-ի (Clovis II, 633 կամ 634 — 657)) փաստաթղթերից մեկում։ 1677 թվականին Լյուդովիկոս Տասնչորսերորդին՝ Լուի Արև արքային հաջողվել է նվաճել քաղաքը և ներառել Ֆրանսիայի կազմի մեջ։ Ժամանակի ընթացքում այն դարձել է կարևորագույն բերդաքաղաքներից մեկը Ֆրանսիայի հյուսիս-արևելքում։
1890 թվականին Վալանսիենը զրկվել է բերդաքաղաքի կարգավիճակից, նրա հզոր պարիսպներն ավերվել են։ 1900 թվականին քաղաքը պարգևատրվել է Պատվո լեգեոնի շքանշանով։
Տնտեսություն
Հնուց ի վեր Վալանսիենը հռչակվել է ժանեկագործությամբ։ Արդյունաբերական հեղափոխության ժամանակ նրա տնտեսությունը կապվել է մերձակա ածխահանքի օգտագործման հետ, որն այն ժամանակներում միակն էր Ֆրանսիայում։ XX դարի վերջերից հիմնական ուշադրությունը դարձվել է ավտոմեքենաշինությանը։ 1968 թվականին բացվել է Վալանսիենի համալսարանը։
Քույր քաղաքներ
Վալանսիենը բարեկամական ու գործընկերային հարաբերություններ է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.
Անվանի անձինք
Վալանսիենում են ծնվել ֆրանսիացի գրող, նկարիչ Լուի Կատիոն (Louis Cattiaux, 1904 – 1953), նշանավոր նկարիչ Ժան-Անտուան Վատոն (Jean-Antoine Watteau, (1684-1721):
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Աստերոիդների ցանկ (76801-76900)
Աստերոիդների ցանկ (76701-76800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (76901-77000)
Սովրամոնտե
Սովրամոնտե (Sovramonte), կոմունա Իտալիայում։ Տեղակայված է Վենետո մարզում, Բելունո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1696 մարդ (2007), բնակչության խտություն՝ 34 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 50 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 32030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0439։
Ֆեոդոր Սավոստյանով
Ֆեոդոր Վասիլևիչ Սավոստյանով (Фёдор Васильевич Савостьянов, ), ռուս խորհրդային գեղանկարիչ, Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարիչ, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ (մինչև 1992 թվականը՝ ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադյան կազմակերպություն) ։
Կենսագրություն
Ֆյոդոր Վասիլևիչ Սավոստյանովը ծնվել է 1924 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Բրյանսկի մարզում։ Սովորել է Օդեսայի գեղարվեստի ուսումնարանում՝ Կրայնևի, Բուկովեցկու մոտ։ 17 տարեկանում կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ։ Կռվել է Ստալինգրադի, Հարավային, 4-րդ Ուկրաինական և 2-րդ Ուկրաինական ճակատներում։ Երեք անգամ վիրավորվել է, պարգևատրվել Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանով, «Արիության համար», «Բուդապեշտը գրավելու համար», «Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալներով ։
Զորացրվելուց հետո ավարտել է ուսումնարանը և 1948 թվականին ընդունվել Լենինգրադի Ի. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտ, սովորել Լեոնիդ Օվսյաննիկովի, Բորիս Ֆոգելի, Ալեքսանդր Զայցևի մոտ։ 1954 թվականին ավարտել է ինստիտուտը Բորիս Իոգանսոնի արվեստանոցում՝ ստանալով գեղանկարչի որակավորում։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Կոլտնտեսային մեղվանոցում» («На колхозной пасеке») ժանրային նկարը ։
Ցուցահանդեսների մասնակցել է 1954 թվականից։ Ստեղծել է դիմանկարներ, լանդշաֆտներ, ժանրային և մարտական նկարներ։ 1954 թվականին ընդունվել է Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։ Ստացել է Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարչի կոչում։ Նրա ստեղծագործությունների են՝ «Զինվորի հոգին» (1960), «Հաղթանակի համար. Ամանորյա գիշեր», «Ընդունում կոմերիտմիություն» (երկուսն էլ 1961), «Անձրևից առաջ. Արևածաղիկներ», «Դեպի հետախուզություն» , «В восходящем потоке» (բոլորը 1964), «Հանուն կյանքի» (1973), «Բուժսանգումարտակ չեն հասել» (1977) , «Գարնանային հոսք», «Ամոռուկներ», «Ազատագրում» (բոլորը 1975), «Քույր» (1980), «Հետախույզներ» (2000), «Հին բաղնիք» (2008) և այլն։
Սավոստյանովի ստեղծագործությունները գտնվում են Ռուսական թանգարանում, Տրետյակովյան պատկերասրահում, Ռուսաստանի, Ճապոնիայի, Իսպանիայի, Ուկրաինայի, Ֆրանսիայի և այլ երկրների թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում ։
Մոլյո (Իսպանիա)
Մոլյո (կատ․՝Molló), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ժիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ռիպոլիես շրջանում։ Տարածքը կազմում է 43․1 կմ2։ Բնակչությունը՝ 354 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Մարիո Ռոբերտո Մարտինես
Մարիո Ռոբերտո Մարտինես Էռնանդես (Mario Roberto Martínez Hernández, ), հոնդուրասցի ֆուտբոլիստ,  եգիպտական «ENPPI Club» ակումբի  և Հոնդուրասի ազգային հավաքականի  կիսապաշտպան։
Ակումբային կարիերա
2006 թվականից հանդես է եկել  Ռեալ  Էսպանյոլ  ակումբում։ Մի քանի անգամ հեռացել է վարձակալությամբ։ 2009 թվականին երկու խաղ անցկացրել է նորվեգական «Ոլերենգում» ։ 2010 թվականին Մարիոն վարձակալվել էր «Անդերլեխտ»-ում,  բայց այնպես, որ ոչ մի անգամ դուրս չի եկել խաղադաշտ։ 2012-2013 թվականներին հանդես էր գալիս ամերիկյան «Սիեթլ Սաունդերսում» ։
Կարիերան հավաքականում
Հոնդուրասի  ազգային  հավաքականում Մարիոն իր նորամուտն է նշել 2010 թվականի սեպտեմբերի 4-ին՝ Կանադայի հավաքականի դեմ խաղում ։
Ձեռքբերումները
Ռեալ Էսպանյոլ Անդերլեխտ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Մինկովկա (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)
Մինկովկա (Міньківка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Մինկովկա գյուղում բնակվում էր 800 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բվեր
Բվեր, բվանմանների կարգի գիշատիչ թռչունների գիշերային տեսակների ընտանիք։
Հայտնի է 123, Հայաստանում՝ 7 տեսակ՝ եվրոպական բվիկ, հարավային բվեճ, տնային բվիկ, անտառաբու, ականջավոր բու, ճահճային բու, թավշաոտ բվիկ։
Արտաքին կառուցվածք
Փետրածածկը խիտ է, փափուկ, փխրուն, գունավորումը՝ միատարր, գորշ դարչնագույն, սպիտակ՝ տարբեր պտերով ու խայտերով։ Գլուխը մեծ է, պարանոցը՝ կարճ, ականջներին հաճախ կան փետրափնջեր, աչքերը մեծ են, դեղնանարնջագույն։ Վերին կտուցը կարճ է՝ ներքև կեռված, եզրերը՝ սուր, ծայրը՝ սրված։ Վերնակտուցի հիմքում մոմաքթարմատը դեղին է՝ առաջ ուղղված մազանման փետուրներով։ Ոտքերը կարճ են, մագիլները՝ լավ զարգացած։ Գիշերային թռչուններ են, սակայն լավ տեսնում են նաև ցերեկը։
Կատեգորիա:Բվանմաններ
Թեոֆիլ Աբեգա
Թեոֆիլ Աբեգա Մ’Բիդա (Theophile Abega Mbida, ), կամերունցի ֆուտբոլիստ և քաղաքական գործիչ։
Ակումբային կարիերա
Աբեգան իր պրոֆիսոնալ կարիերան սկսել է 1974 թվականին Կամերունի «Կանոն Յաունդե» ակումբում, որի հետ հաղթել է բազմաթիվ մրցաշարերում։ 1984 թվականին տեղափոխվել է Ֆրանսիա, որտեղ խաղացել է «Թուլուզ» ակումբի կազմում։ «Թուլուզ» ակումբում Թեոֆիլը անցկացրել է 20 մրցախաղ և խփել՝ 3 գոլ։ Կարիերան ավարտել է Շվեյցարիայի «Վեվեյ Սպորտ» ակումբում, որի կազմում խաղացել է 1985-1987 թվականներին ։
Ելույթներ հավաքականի կազմում
Հավաքականի կազմում ընդհանուր առմամբ անցկացրել է 51 խաղ և խփել՝ 9 գոլ։ 1982 թվականի Աֆրիկայի ազգերի գավաթի, 1984 թվականի Աֆրիկայի ազգերի գավաթի (եղել է հավաքականի կապիտանը և եզրափակչում խփել է գոլ), 1986 թվականի Աֆրիկայի ազգերի գավաթի և 1984 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի մասնակից է։ Զամբիայի հավաքականի դարպասապահ Դեյվիդ Չաբալոյի հետ ընդհարվելուց հետո 1986 թվականի Աֆրիկյան ազգերի գավաթում ավարտել է իր կարիերան ։ Ապա մտել է քաղաքականություն՝ դառնալով  Յաունդեում վեց արոնդիսմանների քաղաքապետ ։
2006 թվականին ներառվել է ԱՖԿ-ի 200 աֆրիկացի ֆուտբոլիստների ցուցակում՝ 50 տարի պաշտոնավարելու համար ։
Մահ
Աբեգան մահացել է 2012 թվականի նոյեմբերի 15-ին Յաունդեում սրտի կանգից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կամերունցի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Թուլուզի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կամերունի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Ստվերների թատրոն
Ստվերների թատրոն, տեսողական արվեստի ձև, որ ձևավորվել է Չինաստանում մոտ 1.700 տարի առաջ։ Արվեստն ավանդաբար դրսևորվել է Ինդոնեզիայում, Մալայզիայում, Թայլանդում և Կամբոջայում, հետագայում տարածվել է նաև Եգիպտոսում, Հայաստանում, Հունաստանում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում և ԱՄՆ-ում  ։
Ստվերների թատրոնում կիրառվում են կիսաթափանց մեծ էկրաններ և ծաղկե հարթ մարիոնետներ, որոնք կառավարվում են բարակ փայտիկներով։ Մարիոնետները հետևի կողմից հպում են էկրանին` դրանով դառնալով տեսանելի։
Թատրոնի առանձնահատկությունները, գեղագիտությունն ու թեման տարբերվում են` կախված ավանդույթներից։
Մարիոնետները սովորաբար պատրաստվել են բարակ, թափանցիկ կաշվից (օրինակ` այծի կամ ուղտի), թղթից կամ ստվարաթղթից։ Կարող են լինել ինչպես ամուր և ամբողջական, այնպես էլ ճկվող և առանձին մասերից բաղկացած։ Խամաճիկները կառավարվել են բամբուկե, փայտե կամ մետաղական ձողերով։
Երկրորդ հազարամյակում ստվերների թատրոնը մեծ տարածում է ունեցել Չինաստանում և Հնդկաստանում։ Չինգիզ խանի զորքերի հետ այն տարածվել է ասիական այլ շրջաններում։ Թուրքիայում ծաղկման շրջանին է հասել 16-րդ դարում, տարածված է եղել նաև Օսմանյան կայսրությունում։ 1767 թվականին ստվերների թատրոնի չինական տեխնիկան ֆրանսիացի միսիոներ Ժյուլ Ալոդը ներմուծում է իր հայրենիք։ 1776 թվականին այն հայտնի է դառնում Մեծ Բրիտանիայում։ Գերմանացի բաաստեղծ Գյոթեն հետաքրքրություն է դրսևորել արվեստի այս տեսակի հանդեպ, իսկ 1774 թվականին անձամբ է կազմակերպել նման ներկայացում։ Չինաստանում ամենաազդեցիկ թատրոններից մեկը 21-րդ դարում մնում է Տանշանի ստվերների թատրոնը, իսկ Չենդուում գործում է ստվերների թատրոնի թանգարան (成都中国皮影博物馆):
Ներկայումս հավաքորդների շրջանում գնահատվում են կաշվե ժանեկագործ մարիոնետները, իսկ ստվերների թատրոնի գոյությունը իր դասական դրսևորմամբ վտանգված է։
2000-ական թվականներին ծնվել է ստվերների թատրոնի նոր ուղղություն, որտեղ մարիոնետների փոխարեն հանդես են գալիս պարողներ և օգտագործելով իրենց մարմնի ճկունությունն ու պլաստիկան` բեմադրում են ներկայացումներ։ Վերջին տասնամյակներում այն մեծ ճանաչում է ձեռք բերել. աշխարհի շատ անկյուններում ստեղծվում են ստվերների թատրոններ։ Նման թատրոններից ամենահանրաճանաչը Pilobolus թատրոնն է ԱՄՆ-ում։ Հայտնի են նաև Attraction, El Gamma Penumbra, Delight, Fireflies, Verba, Три Крыла, SHADOW LAB թատրոնները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թատերական ժանրեր Կատեգորիա:Չինաստանի արվեստ
Օթարյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Քրիստափոր Կոլումբոս
Քրիստափոր Կոլումբոս իտալացի ճանապարհորդ, հայտնագործող և գաղութարար, ով իրականացրել է չորս ճանապարհորդություն, կտրելով Ատլանտյան օվկիանոսը Իսպանիայի Կաթոլիկ միապետների հովանու ներքո։ Նա առաջինն էր Եվրոպայից, ով ճանապարհորդեց դեպի Կարիբյան ավազան, Կենտրոնական Ամերիկա և Հարավային Ամերիկա` սկիզբ դնելով Ամերիկայի գաղութացմանը։ Կոլումբոսը հայտնագործեց ծովային ճանապարհ դեպի Ամերիկա, մայրցամաք, որը մինչ այդ անհայտ էր Հին աշխարհին։ Չնայած նա կարծում էր, որ հայտնագործել է ճանապարհ դեպի Հեռավոր Արևելք, նրա հայտնագործությունը հիմք հանդիսացավ Ամերիկայի նվաճմանը և բնակեցմանը եվրոպացիների կողմից։
Կոլումբոսի կյանքի վաղ տարիների մասին ոչինչ հայտնի չէ, սակայն գիտնականները կարծում են, որ նա ծնվել է Ջենովայի հանրապետությունում և խոսել է լիգուրերենով որպես մայրենի լեզու։ Նա մեկնել է ծով երիտասարդ տարիքում և շատ է ճանապարհորդել ինչպես հյուսիս դեպի Բրիտանական կղզիներ, այնպես էլ հարավ մինչև այժմյան Գանա։ Նա ամուսնացել է պորտուգալացի ազնվականուհի Ֆիլիպա Մոնիս Պերեստրելոյի հետ և մի քանի տարի ապրել է Լիսաբոնում, սակայն ավելի ուշ ամուսնացել է իսպանուհու հետ և ուներ մեկական որդի ամեն կնոջից։ Չնայած նա հիմնական ինքնուս էր, Կոլումբոսը շատ է կարդացել աշխարհագրության, աստղագիտության և պատմության մասին։ Նա ձևավորեց նախագիծ որոնելու արևմտյան ծովով ճանապարհ դեպի Օստ Ինդիա` հույս ունենալով շահույթ ստանալ համեմունքների առևտրից։
Երկար տարիներ համոզելուց հետո Կաթոլիկ միապետները համաձայնվեցին հովանավորել ճանապարհորդությունը դեպի արևմուտք Կաստիլիայի թագի անունից։ Կոլումբոսը դուրս եկավ Իսպանիայից 1492 թվականի օգոստոսին և կանգ առնելով Կանարյան կղզիներում, հասավ Ամերիկա հոկտեմբերի 12-ին (ներկայումս տոնվում է որպես Կոլումբոսի օր)։ Նա առաջինը իջևանեց Բահամյան Կղզիներից մեկում, որի բնիկ ժողովուրդը հայտնի է որպես Գուանահանի։ Կղզու հստակ վայրը հայտնի չէ։ Դրանից հետո Կոլումբոսը այցելեց Կուբա և Իսպանյոլա` հիմնադրելով գաղութ, որը ներկայումս հատնի է Հայիթի անվամբ, ինչը առաջին եվրոպական բնակավայրն էր մոտ 500 տարի առաջ հիմնադրված նորվեգական գաղութներից հետո։ Կոլումբոսը վերադարձավ Իսպանիա 1493 թվականի սկզբին իր հետ բերելով մեծ թվով բնիկներ։ Իր հայտնագործությունների մասին լուրը շուտով սփռվեց ամբողջ Եվրոպայում։
Կոլումբոսը իրագործեց ևս երեք ճամփորդություն դեպի Նոր աշխարհ` հայտնագործելով Փոքր Անտիլյան կղզիները 1493 թվականին, Տրինիդադը ու Հարավային Ամերիկայի հյուսիսային ափը 1498 թվականին և Կենտրոնական Ամերիկայի արևելյան ափը` 1502 թվականին։ Շատ կղզիներին տրված աշխարհագրական անվանումները մինչ օրս գործում են։ Նա շարունակեց ճանապարհ որոնել դեպի Օստ Ինդիա և պատկերացում չուներ, որ հայտնաբերել է նոր մայրցամաք։ Նա տեղաբնիկներին կոչեց indios («հնդկացիներ»)։ Կոլումբոսի հարաբերությունները Իսպանիայի թագի հետ սրվեց և Ամերիկայում նրա կողմից նշանակված կառավարիչները ձերբակալվեցին և վտարվեցին Իսպանյոլայից 1500 թվականին և հետագայում երկարատև դատական գործ սկսվեց Կոլումբոսի հետևորդների կողմից ընդդեմ Իսպանիայի թագի, քանի որ նրանք ցանկանում էին վերականգնել Կոլումբոսի և նրա հետևորդների ժառանգական իրավունքները հայտնագործված տարածքների նկատմամբ։
Կոլումբոսի ճանապարհորդությամբ սկիզբ դրվեց դարեր տևած գաղութացմանը և նվաճումներին` օգնելով ձևավորել ժամանակակից Արևմտյան աշխարհը։ Նոր և Հին աշխարհների միջև փոխարկումը ընդունված է անվանել Կոլումբոսյան փոխարկում։ Կոլումբոսի ներդրումը շարունակում է քննարկման առարկա դառնալ։ Նրան շատ են մեծարում նրա մահվանից դարեր անց, սակայն գիտնականները ուշադրություն են հրավիրում նրա բացասական կողմերի վրա, ինչպիսիք են նրա դերը Տաինո ժողովրդի վերացման գործում, նրա ստրկատիրական մղումները և այլն։ Արևմտյան կիսագնդի շատ աշխարհագրական օբյեկտներ կրում են նրա անունը, ներառյալ Կոլումբիա պետությունը։
Վաղ կյանք
Կոլումբոսը երբեք չի գրել իր մայրենի լեզվով, որը համարվում էր լիգուրերենը։ Նրա անունը 16-րդ դարում ջենովերեն պետք է լիներ Քրիստոֆա Կորոմբո  ։ Իր գրվածներից մեկում նա ասել է որ ցանկանում էր ծովում ճանապարհորդեր 10 տարեկանից։ 1470 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվեց Սավոնա, որտեղ նրա հայրը բացեց առևտրի կետ։ Նույն տարում Քրիստափորին վարձեց մի ջենովական նավ Ռենե Բարիի մոտ։ Ժամանակակից որոշ պատմաբաններ կարծում են, որ Կոլումբոսը Ջենովայից չի եղել, այլ եղել է Արագոնի տարածաշրջանից կամ Պորտուգալիայից ։ Այս վարկածները հիմնականում մերժվում են գիտնականների մեծամասնության կողմից։
1473 թվականին Կոլումբոսը սկսեց ուսանել որպես Ջենովայի կարևորագույն ընտանիքներ Սենտուրիոնե, Դի Նեգրո և Սպինոլա ընտանիքների բիզնես գործակալ։ Հետագայում նա ճամփորդեց դեպի Քիոս, որը կղզի էր Էգեյան ծովում, որը պատկանում էր Ջենովային ։ 1476 թվականի մայիսին նա զինված կոնվոյով Ջենովայի կողմից մասնակցեց Եվրոպայի հյուսիսում թանկարժեք բեռնատար նավի պաշտպանությանը։ Նա եղավ Անգլիայի Բրիստոլ քաղաքում և Իռլանդիայի Գոլուէյ քաղաքում։ 1477 թվականին հնարավոր է, նա ժամանած լինի Իսլանդիա։ 1477 թվականի ամռանը նա պորտուգալական նավով Գոլուէյից նավարկեց Լիսաբոն, որտեղ գտավ իր եղբայր Բարտոլոմեոյին և նրանք շարունակեցին առևտրով զբաղվել Սենտուրիոնե ընտանիքի համար։ Կոլումբոսը մնաց Լիսաբոնում 1477-ից 1485 թվականներին։ Նա ամուսնացավ Ֆիլիպա Մոնիս Պերեստրելոյի հետ, ով Պորտո Սանտոյի նահանգապետի աղջիկն էր ։
1479 կամ 1480 թվականին ծնվեց նրանց որդի Դիեգո Կոլումբոսը։ 1482-ից 1485 թվականներին Կոլումբոսը առևտրով էր զբաղվում Արևմտյան Աֆրիկայի ափերով` հասնելով Էլմինա (ժամանակակից Գանա) ։ Ըստ որոշ աղբյուրների Ֆիլիպան մահացել է 1485 թվականին, մինչդեռ Կոլումբոսը գտնվում էր Կաստիլիայում։ Նա վերադարձավ Պորտուգալիա կնոջ հուղարկավորությանը մասնակցելու և վերցնելու իր որդուն` Դիեգոյին ։ Նա լքեց Պորտուգալիան 1485 թվականին և տեղափոխվեց Կաստիլիա, որտեղ նա գտավ նոր սիրուհու, 20 ամյա Բեատրս Էնրիկես դե Արենային ։ Հնարավոր է, որ Բերատրիսը և Կոլումբոսը հանդիպել են Կորդովայում, որտեղ ժամանակավոր հանգրվանել էին Կաթոլիկ միապետները։ Բեատրիսը, ով դեռ չէր ամուսնացել այդ ժամանակ, Կոլումբոսին նվիրեց արտամուսնական որդի 1488 թվականի հուլիսին, ում անվանեցին Ֆերնանդո Կուլումբոս ի պատիվ Արագոնի միապետի։ Կոլումբոսը ճանաչեց որդուն որպես իր օրինական ։
Կոլումբոսը նաև ուսանեց լատիներեն պորտուգալերեն և կաստիլիերեն։ Նա շատ էր կարդում աստղագիտության, աշխարհագրության և պատմության վերաբերյալ, ներառյալ Կլավդիոս Պտղոմեոսի աշխատությունները, կարդինալ Պյոտր դ'Ալիի Imago Mundi-ին, Մարկո Պոլոյի ճանապարհորդությունները, Պլինիոս Ավագի Բնության պատմություն-ը, և այլն։
Նախաբան
Մոնղալական կայսրության օրոք եվրոպացիները երկար ժամանակ վայելում էին ապահով ցամաքային ճանապարհը, Մետաքսի ճանապարհը դեպի Օստ Ինդիա (այդ ժամանակ համարվում էր ամբողջ հարավային և արևելյան Ասիան) և Չինաստան, որոնք հարուստ էին տարբեր ապրանքներով, հատկապես համեմունքներով և մետաքսով։ 1453 թվականին Կոստանդնուպոլսի անկմամբ Օսմանյան թուրքերին, ցամաքային ճանապարհը դեպի Ասիա դարձավ ավելի վտանգավոր։ Պորտուգալացի ծովագնացները փորձեցին գտնել ծովային ճանապարհ դեպի Ասիա։
1470 թվականին ֆլորենցիացի աստղագետ Պաոլո Տոսկանելլին առաջարկեց Պորտուգալիայի թագավոր Աֆոնսու V-ին նավարկել Ատլանտյան օվկիանոսով, հասնել Մոլուքյան կղզիներին, Կաթայ և Ճապոնիա, որից հետո Աֆրիկան շրջանցելով վերադառնալ, սակայն Աֆունսուն նրան մերժեց ։ 1474 թվականին Տոսկանելլին Կոլումբոսին ուղարկեց իր պատկերացրեծ քարտեզը, որտեղ նկարագրված էր ճանապարհը դեպի Ասիա ։ 1480-ական թվականներին Կոլումբոս եղբայրները ծրագրեցին պլան հասնել Օսթ Ինդիա նավարկելով Ատլանտյան Օվկիանոսուվ։ Սակայն նրանց նախագիծը դժվարացվեց դեպի Ասիա Աֆրիկան շրջանցելով նոր ճանապարհի բացմամբ Բարդուղիմեոս Դիաշի կողմից 1488 թվականին, երբ նա հասավ Բարեհուսո հրվանդան (ներկայիս Հարավաֆրիկյան հանրապետություն) ։
Աշխարհագրական մտորումներ
1828 թվականին Վաշինգտոն Իրվինգը Կոլումբոսի կենսագրությունում հանրայնացրեց գաղափար, որ Կոլումբոսը դժվարություններ է ունեցել աջակցություն ստանալիս, քանի որ շատ կաթոլիկ աստվածաբաններ կարծում էին, որ Երկիրը հարթ է ։ Փաստացի բոլոր կրթված մարդիկ հասկանում էին, նվազագույնը Արստոտելի ժամանակներից, որ Երկիրը կլոր է ։ Երկրի կլորության մասին նաև խոսել է Կլավդիոս Պտղոմեոսը, ում աշխատությունների վրա էր հիմնված միջնադարյան աստղագիտությունը։ Նաև քրիստոնյա որոշ գրողներ էին կարծում, որ Երկիրը կլոր է, ներառյալ սուրբ Բեդա Պատվելին իր 723 թվականի աշխատության մեջ։ Կոլումբոսի ժամանակ աստղագիտական կողմնացույցի տեխնոլոգինա, որն օգտագործում էր երկնքում արևի և աստղերի դիրքերը, հասկանալով երկրի կլորություն, երկար ժամանակ օգտագործվում էր աստղագետների կողմից և սկսվել էր գործածվել ծովագնացության մեջ ։
Դեռ վաղ անցյալում մ.թ.ա. 3-րդ դարում Էրատոսթենես Կիրենացին հստակորեն բացատրել էր Երկրի շրջապտույտը հասարակ երկաչափության միջոցով
Պյոտր դ'Ալիի Իմաջո Մունդի աշխատությունից Կոլումբոսը սովորեց Ալ-Ֆերգանիի հաշվարկով աշխարհագրական լայնությունը ձգվում է 56 արաբական մղոն, սակայն չէր հասկացել Արաբական մղոնը կարճ է, թե երկար Հռոմեական մղոնից, որի հետ ինքը ծանոթ էր ։ Այդ իսկ պատճառով նա հաշվարկել էր, որ Երկրի առանցքի երկարությունը մոտ 30.200 կմ է էկվատորում և 26.200 կմ 30 աստիճան հյուսիսում (մոտավոր որտեղ նա պետք է նավարկեր), սակայն իրական երկարությունը 40.075 կմ էր էկվատորում և 34.735 կմ 30 աստիճան հյուսիսում։
Շատ գիտնականներ համաձայն էին Պտղոմեոսի հետ, որ Եվրասիան ձգվում է 180° լայնության, սակայն ընդունված էր 130° (մինչև Չինաստան) կամ 150° (Ճապոնիայից Իսպանիա)։ Կոլումբոսը հավատում էր անգամ ավելի բարձր թվերի` թողնելով քիչ տոկոս ջրային հատվածին։ Որոշ մարդիկ կարծում էին, որ Կոլումբոսը հավատում է Մարինուս Տիրացու հաշվարկներին, ով Եվրասիայի լայնությունը համարում էր 225°: Մյուսները կարծում էին, որ նա հավատում է Էզդրային, ով գտնում էր, որ երկրագնդի յոթ մասից վեցը ցամաք է, մեկը` ջուր ։ Նա նաև հավատում էր, որ Ճապոնիան (որը կոչում էր Չիպանգու համաձայն Մարկո Պոլոյի) ավելի երկար էր և ձգվում էր Չինաստանից մինչև հասարակ, քան իրականում էր և կային բնակեցված կղզիներ Ճապոնիայի արևելք, ներառյալ առասպելական Անտիլիան, որը կարող է գտնվել Ազորյան կղզիներից ոչ շատ հեռու։ Այս գաղափարների համար նրա վրա ազդեցություն է գործել Տոսկանելլին ։
Այսպիսով կոլումբոսի հաշվարկով Կանարյան կղզիներից մինչև Ճապոնիայի արևմուտք մոտ 9800 կմ է կամ 3700 կմ, կախված ինչքան է Եվրասիայի լայնությունը։ Իրականում հեռավորությունը շատ ավելի մեծ էր, մոտ 20.000 կմ: 15-րդ դարում էչ մի նավ չէր կարող նման քանակությամբ սնունդ և ջուր բարձել, որպեսզի կարողանար այսպիսի ճանապարհ հաղթահարեր, չհաշված կողնորոշման խնդիրները և ալեկոծման խնդիրները։ Այնուամենայնիվ Կաթոլիկ միապետները ավարտելով թանկարժեք պատերազմը Պիրենեյան թերակղզում, շատ էին ցանկանում Օստ-Ինդիայի հետ առևտրի մրցավազքում առաջինը լինել Եվրոպայում։ Կոլումբոսի նախագիծը, չնայած դժվար իրագործելի էր, խոստանում էր այսպիսի հնարավորություն։
Ծովագնացության մտորումներ
Չնայած Կոլումբոսը սխալվում էր աշխարհագրական լայնության ստաճանների վերաբերյալ, որը առանձնացնում էր Եվրոպան հեռավոր արևելքից և յուրաքանչյուր միջօրեականի հեռավորության մասին, նա բավականին գիտելիքներ ուներ պասսատների մասին, որոնք Ատլանտյան օվկիանոսում ճամփորդելիս կարող էին վճռորոշ դեր ունենալ։ 1492 թվականի առաջին ճանապարհորդության ժամանակ արևելքից փչող պասսատները կարճացրեցին նրա ճամփորդությունը հինգ շաբաթով Կանարյան կղզիներից Բահամյան Կղզիներ։ Իսպանիա վերադատնալիս այս քամիների դեմ կպահանջեր հավելյալ մի քանի ամիս, որի արդյունքում սնունդը և ջուրը հավանաբար կվերջանար։
Սակայն Կոլումբոսը վերադարձավ հյուսիս արևմուտքից փչող պասսատների ուղեկցությամբ Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսում ։
Անհայտ է, որտեղից է Կոլումբոսն ուսանել քամիների մասին, այն կամ սեփական փորձից է կամ լսել է ուրիշներից։ Ատլանտյան օվկիանոսում նմանատիպ արդյունավետ տեխնիկա առաջինը գործածել են պորտուգալացիները, որոնք այն կոչել են Volta do mar («ծովի ուղղություն»)։ Սակայն Կոլումբոսի գիտելիքները Ատլանտյան քամիների մասին կատարյալ չէին առաջին ճամփորդության ժամանակ։ Ճանապարհորդելով Կանարյան կղզիներից արևմուտք փոթորիկների սեզոնին` Կոլումբոսը կարող էր ընկնել արևադարձային ցիկլոնի մեջ, սակայն նա խուսափեց դրանից ։
Ֆինանսական աջակցության հարցեր
1485 թվականին Կոլումբոսը իր պլանները ներկայացրեց Պորտուգալիայի թագավոր Ժուան II-ին։ Նա ակնկալում էր, որ թագավորը կտրամադրի երեք անհրաժեշտ նավ և մեկ տարի կտա Կոլումբոսին, որպեսզի կտրի Ատլանտյան օվկիանոսը և ճանապարհ գտնի դեպի Արևելք և կվերադառնա։ Կոլումբոսը նաև ակնկալում էր, որ ինքը կդառնա «Օվկիանոսի մեծ ադմիրալ», կնշանակվի նահանգապետ բոլոր հայտնագործված տարածքներում և նրան կտրամադրվի այս հողերից հասույթի տասներորդ մասը։ Թագավորը ներկայացրեց կոլումբոսի առաջարկը իր մասնագետներին, որոնք մերժեցին այն։ Նրանց կարծիքով Կոլումբոսի ճանապարհորդության երկարությունը չափազանց շատ է ։
1488 թվականին Կոլումբոսը նորից դիմեց Պորտուգալիայի արքունիքում, արդյունքում Ժուան II-ը նորից կանչեց նրանց հանդիպման։ Հանդիպումը անհաջող ելք ունեցավ, քանի որ դրանցի շատ չանցած վերադարձավ Բարդուղիմեոս Դիաշը նորությամբ, որ ինքը հաջողությամբ շրջանցել է Աֆրիկայի հարավային մասը (Բարեհուսո հրվանդանի մոտ)։ Ունենալով դեպի արևելք ծովային ճանապարհ, Ժուան թագավորին այլևս չէր հետքրքրում Կոլումբոսի ռիսկային նախագիծը։
Կոլումբոսը Պորտուգալիայի ճանապարհորդեց Ջենովա, այնուհետև Վենետիկ, սակայն երկու հանարապետություններն էլ մերժեցին։ Նա նաև ուղարկեց իր եղբայր Բարտոլոմեոյին Անգլիայի թագավոր Հենրի VII-ի մոտ իր ճանապարհորդությունը ֆինանսավորելու հայցով, սակայն անարդյունք։
Կոլումբոսը հանդիպում խնդրեց Արագոնի թագավոր Ֆերդինանդ II-ից և Կաստիլիայի թագուհի Իզաբելլա I, որոնք միավորել էին Պիրենեյան թերակղզու մի քանի թագավորություններ` ամուսնանալով և կառավարելով միասին։ 1486 թվականի մայիսի 1-ին Իզաբելլան համաձայնվեց ընդունել Կոլումբոսին և վերջինս ներկայացրեց իր պլանները, Իզաբելլան խոստացավ դրանք ներկայացնել հանձնաժողովին։ Երկար քննարկումներից հետո իսպանացի մասնագետները իրենց պորտուգալացի գործընկերների նման պատասխանեցին, որ Կոլումբոսը լավ չի պատկերացնում Եվրոպայից Ասիա հեռավորությունը։ Նրանք գաղափարը համարեցին ոչ պրակտիկ և խորհուրդ տվեցին միապետերին հրաժարվել այս ծրագրից։
Այնուամենայնիվ, որպեսզի Կոլումբոսին պահեն այս գաղափարները այլ տեղեր չհրապարակելուց, Կաթոլիկ միապետերը նրան տարեկան վարձատրություն սահմանեցին 12,000 մարավեդի և 1489 թվականին հրամայեցին Իսպանիայի բոլոր քաղաքներին նրա համար սնունդից և գիշերակացից գումար չվերցնել ։
Համաձայնություն Իսպանիայի հետ
Շարունակական համառ պայքարից և երկու տարի քննարկումներից հետո Իսպանիայի միապետների հետ, Կոլուբոսը վերջապես հաջողություն ունեցավ 1492 թվականի հունվարին։ Ֆերդինանդը և Իզաբելլան նոր էին նվաճել Գրանադան, վերջին իսլամական հանգրվանը Պիրենեյա թերակղզում և Կոլումբոսին ընդունեցին Կորդովայի, Ալկասար ամրոցում։ Իզաբելլան դուրս հրավիրեց նրան խորհրդականի խորհրդով։ Կոլումբոսը արդեն լքում էր քաղաքը, երբ Ֆերդինանդը մտափոխվեց։ Իզաբելլան արքայական պահակախմբին ուղարկեց նրան վերադարձնել։
1492 թվականի ապրիլին «Սանտե Ֆեի կապիտուլացիա»-յով Ֆերդինանդ թագավորը և Իզաբելլա թագուհին խոստացան, որ հաջողության դեպքում Կոլումբոսին կտրվի Օվկիանոսի Ադմիրալ կոչումը և կնշանակվի բոլոր հայտնագործված տարածների նահանգապետ։ Նա իրավունք կունենար ներկայացնել երեք անձանց, որոնցից միապետները կընտրեին մեիկն նոր հողերի ցանկացած պաշտոնի համար։ Կոլումբոսին կվճարվի նաև նոր հողերից հասույթի տասը տոկոսը։ Բացի այդ նա կունենա հնարավորություն գնել նոր հայտնագործված հողերից ութերորդ մասը և ստանա շահույթի ութերորդ մասը ։
1500 թվականին Կոլումբոսը ձերբակալվեց և պաշտոնանկ արվեց իր պաշտոններից։ Նա և իր որդիներ Դիեգոն և Ֆերնանդոն ձեռնարկեցին երկարատև դատական գործընթացներ ընդդեմ Կաստիլիայի թագի, հայտնի որպես pleitos colombinos` պնդելով, որ թագը անօրինական կերպով զրկել է իրենց իրավունքներից նոր հողերի հանդեպ։ Կոլումբոսի ընտանիքը որոշ հաջողություն ունեցել է սկզբում, քանի որ 1511 թվականին դատարանը հաստատել է Դիեգոյի պաշտոնը որպես փոխնահանգապետ, սակայն զրկել իշխանությունից։ Դիեգոն բողոքարկեց դատավճիռը 1512 թվականին, որը տևեց մինչև 1536 թվականը և հետագայում ժառանգները շարունակեցին մինչև 1790 թվականը ։
Ճանապարհորդություններ
1492-ից 1503 թվականների ընթացքում Կոլումբոսն իրականացրեց չորս ճանապարհորդություն Իսպանիայից Ամերիկը, յորաքանչյուրը ֆինանսավորեց Կաստիլիայի թագավորությունը։ Իրա առաջին ճանապարհորդության ժամանակ նա ինքնուրույն հայնագործեց Ամերիկան և մագնիսական խոնարհումը Այս ճանապարհորդություններով սկիզբ առավ եվրոպացիների կողմից Ամերիկայի բնակեցումը և գաղութականությունը, ինչը հսկայական ազդեցություն ունեցավ Արևտմուքի պատմության վրա ։
Կոլումբոսը միշտ նոր հող ոտք դնելիս ենթադրել է, որ այն Ասիայի մասն է, որը արդեն հայտնագործել էին Մարկո Պոլոն և այլ եվրոպացի ճանապարհորդներ ։ Պատճառը, որ նոր հողերը անվանվեցին Ամերիգո Վեսպուչիի անունով և ոչ Կոլումբոսի ենթադրվում է, որ Կոլումբոսի հրաժարումն էր ընդունել, որ նոր հողերը պատկանում են նոր մայրցամաքի, այլ ոչ Ասիային ։
Առաջին ճանապարհորդություն
Կոլումբոսն առաջինը նավարկեց դեպի Կանարյան կղզիներ, որոնք պատկանում էին Կաստիլիային։ Կոլումբոսը համալրեց պաշարները և վերանորոգում իրականացրեց Գրան Կանարիայում, որից հետո սեպտեմբերի 6-ին տեղափոխվեց Սան Սեբաստիան դե Լա Գոմերա, որտեղից սկսեց հինգշաբաթյա ճանապարհորդությունը օվկիանոսով։ Հոկտեմբերի 12-ի առավոտյան 2:00-ին Պինտայի դիտաշտարակից Ռոդրիգո դե Տրիանան տեսավ ցամաքը և անմիջապես ահազանգեց անձնակազմի մյուս անդամներին բղավոցով։ Դրանից հետո Պինտայի նավապետ Մարտին Ալոնսո Փինսոնը հաստատեց տեսածը և տեղեկացրեց Կոլումբոսին` կրակելով լոմբարդից ։ Կոլումբոսը ավելի ուշ տեղեկացրեց, որ ինքն ավելի շուտ էր տեսել լույսը ցամաքում, այդպիսով վերցրեց իրենց Ֆերդինանդի և Իզաբելլայի խոստացված նվերը ցամաքն առաջինը տեսնողին ։