cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բոնիստիկա
Բոնիստիկա ( bonistique), պատմական ուղղություն, որն ուսումնասիրում է գործածությունից դուրս եկած դրամանիշները և բոները որպես պատմական փաստաթղթեր, որոնք արտացոլում են հասարակության տնտեսական և քաղաքական իրավիճակը տվյալ ժամանակահատվածում։ Առաջացել է XX դարի սկզբին և սերտորեն կապված է դրամագիտության հետ։
Հնաոճ թղթադրամների հավաքածուների ստեղծումը ևս անվանում են բոնիստիկա։
Պատմություն
Ենթադրվում է, որ հնաոճ թղթադրամների հավաքածուների ստեղծումն առաջացել է Չինաստանում, արդեն առաջին թղթադրամների հայտնվելուց հետո ։
Սակայն աշխարհում թղթադրամների համակարգված հավաքածուների ստեղծումն սկսվել է 1940-ական թվականներին։ Ընդ որում, հավաքածուների ստեղծման այս ոլորտում շրջադարձային են համարվում 1970-ական թվականները, երբ բոնիստիկան ճանաչվեց հավաքածուների ստեղծման ինքնուրույն ճյուղ։ Միևնույն ժամանակ որոշ զարգացած երկրներում, ինչպիսիք են ԱՄՆ, Գերմանիան, Ֆրանսիան, սկսել են հրատարակվել ազգային կատալոգներ՝ նվիրված թղթադրամներին։
1961 թվականին ձևավորվել է թղթադրամների կոլեկցիոներների միջազգային ասոցիացիան՝ International Bank Note Society (IBNS): Այժմ ասոցիացիան ամբողջ աշխարհում ունի մի քանի հազար անդամ։ Եռամսյակը մեկ անգամ ասոցիացիան թողարկում է ամսագիր, տարբեր դասախոսություններ է կարդում համագումարներում։ IBNS-ի կազմում գործում է Ռուսական բաժանմունք (Russian (IBONS) Chapter) :.
Գլխավոր հիմնադիրներից մեկը Ալբերտ Պիկն էր, որը հին թղթադրամների կատալոգների հեղինակ էր, որոնցում բացատրում էր թղթադրամների հավաքածուների ստեղծման նպատակները և տալիս էր հավաքածուների ստեղծման այս տեսակի սահմանումը։ Ալբերտ Պիկը "«Standard Catalog of World Paper Money» («Աշխարհի թղթադրամների ստանդարտ կատալոգ») կատալոգի հիմնական մասի հեղինակն է, որն այժմ թողարկվում է երեք հատորով։ Կատալոգը կազմված է մի քանի հազար էջից և պարունակում է աշխարհի բոլոր երկրների թղթադրամների գրեթե ամբողջ տեղեկատվությունը։ Կատալոգը ամեն տարի թարմացվում է։
Ռուսաստանում առաջին հավաքածուները հայտնվել են այն բանից հետո, երբ 1769 թվականին հայտնվեցին առաջին ասիգնացիաները։ Սանկտ-Պետերբուրգի առաջին բոնիստներից կարելի է համարել իշխան Գ. Ա. Պոտյոմկինին, որն ուներ Պետրոս III-ի ասիգնացիաների ալբոմը։ Սխալ է այն տեսակետը, որ բոնիստիկան առաջացել է Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո, երբ գնաճի արդյունքում հայտնվել են տեղական դրամների սուռոգատներ (փոխարինողներ)։
Առաջին հրապարակումներից է համարվում Ս. Ի. Չիժովի «Առաջին ռուսական պետական ասիգնացիաներ» գիրքը, սակայն կային նաև այլ, ավելի վաղ հրապարակված «բոն»եր, այդ թվում և Ս. Ի. Չիժովի կողմից։ Չպետք է մոռանալ, որ բոները հազվադեպ են պահպանվում, քան մետաղադրամները, ու հետնորդները նրանց պատշաճ ուշադրության չեն արժանացնում։ Այստեղից էլ բոների հին հավաքածուների բացակայությունը։ Եվ, վերջապես, Էրմիտաժի բոների հավաքածուի հիմք է ծառայում Ք. Ն. Լիխաչովից 1928 թվականին ձեռք բերված հավաքածուն, որը նա գնել էր 1919 թվականին հնավաճառից, և Սանկտ Պետերբուրգի մինչհեղափոխական բոների հայտնի ամենամեծ հավաքածուն էր։
Բոնիստիկան առավել ինտենսիվ սկսել է զարգանալ XX դարի 20-ական թվականներին ԽՍՀՄ-ում։ Հենց այդ շրջանում երկրում շրջանառում էին մեծ քանակությամբ տարբեր տեսակի դրամանիշեր, որոնք ժամանակին թողարկվել էին Ռուսական կայսրության կառավարության, Ժամանակավոր կառավարության, Խորհրդային իշխանության, տարածաշրջանային և տեղական իշխանությունների տարբեր տարածաշրջանների, քաղաքների և, վերջապես, մասնավոր ընկերությունների կողմից։ Ռուսական հայրենական բոնիստիկայի կայացման գործում մեծ դեր է ունեցել Ֆ. Գ. Չուչինը՝ բոների և ֆիլատելիստական նյութի արտաքին առևտրի մենաշնորհի նախագծի հեղինակը։ Հետագայում այս ծրագիրը ձեռք է բերում օրենքի ուժ։ Այդ ժամանակահատվածում սկսում են հրատարակվել «Խորհրդային ֆիլատելիստ» (1924 թվական) և «Խորհրդային կոլեկցիոներ» (1925 թվական) ամսագրերը։ Նաև հարկ է նշել, որ Ֆ. Գ. Չուչինը այն ժամանակվա ամենաամբողջական կատալոգի հեղինակն էր։ XX դարի 20-ական թվականներին Մոսկվայում և մի շարք այլ քաղաքներում բոների հավաքածուները, որոնք կազմված էին Խորհրդային ֆիլատելիստական ասոցիացիայի կողմից, վաճառվում էին մասնագիտացված խանութներում։
1953 թվականին Ն. Կարդակովը հրապարակել է «Ռուսաստանի և բալթյան երկրների դրամանիշների կատալոգ» աշխատանքը, որը հիմք է դարձել հետագա աշխատանքների համար։ Կարդակովը ստեղծել է ռուսական դրամանիշների կատալոգացման համակարգ, որը մինչ օրս բազմաթիվ կոլեկցիոներների կողմից համարվում է լավագույնը։
Ցավոք, XX դարի 30-ական թվականներից բոնիստիկայի նկատմամբ հետաքրքրությունն անկում ապրեց։ Սակայն XX դարի 80-ական թվականներին այս ոլորտում, նկատվում է հետաքրքրության աճ։ Թերթերում և ամսագրերում սկսեցին հրապարակվել տարբեր հոդվածներ, հայտնվում են առաջին ժամանակակից կատալոգները։ XX դարի 90-ական թվականների քաղաքական և տնտեսական ճգնաժամերի արդյունքում հետաքրքրությունը մարեց։ Մեծ քանակությամբ բոն արտահանվեց արտերկիր։ XXI դարի սկզբներից և մինչ օրս նկատվում է իրենց բոնիստներ համարող կոլեկցիոներների կայուն աճ։
Երկաթուղային բոնիստիկա
Երկաթուղային բոնիստիկա, տարբեր արժեքների թղթե դրամանիշների հավաքածուների ստեղծում, որոնք ժամանակավորապես շրջանառության մեջ են մտել որպես փոխանակվող դրամ, որոնց վրա արտացոլված են երկաթուղային թեմաներով պատկերներ։
Այսպես, Ուսսուրական շոգեքարշաշինական գործարանը, Կրասնոյարսկի ԷՎՎԳ տարբեր ժամանակներում թողարկում էին սեփական բոները։
Դրամական սուռոգատների բոնիստիկա
Բոներ, որոնք թողարկվում էին որպես դրամի փոխարինիչներ տարբեր ձեռնարկությունների, ընկերությունների, Արտիկուգոլ տրեստի, Վնեշպոսիլտորգի, Վնեշտորգբանկի և այլոց կողմից ամբողջ աշխարհում։
Երբեք գոյություն չունեցող դրամների բոնիստիկա
Երբեք գոյություն չունեցող պետությունների հուշադրամների թողարկումներ, հումորային դրամներ և այլն։
Բոնի արժեքը
Բոնը տոմս էր, որն իրավունք էր տալիս նրա վրա նշանակված քանակով փող կամ նյութեղեն ստանալու, ինչպես նաև պետական դրամանիշ էր, որ Հոկտեմբերյան մեծ հեղափոխությունից հետո շրջանառության մեջ մտցվեց և հանվեց 1924 թվականին ։
Բոնի հիմնական արժեքը կախված է հետևյալ գործոններից.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Պիևե դի Լեդրո
Պիևե դի Լեդրո (Pieve di Ledro), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 623 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 34 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 18 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0464։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Էդվին Նուրս
Էդվին Գրիսվոլդ Նուրս (Edwin Griswold Nourse, ), ամերիկացի տնտեսագետ, Այովա նահանգի համալսարանի տնտեսագիտության պրոֆեսոր, 1942 թվականին Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի նախագահ, 1946-1949 թվականներին ԱՄՆ տնտեսական խորհրդատուների խորհրդի առաջին նախագահ։
Էլլա Քեմփբել Սքարլետ
Պատվելի Էլլա Քեմփբել Սքարլետ-Սայնջ (Ella Campbell Scarlett, ), անգլիացի բժիշկ, որը դարձել է Հարավային Աֆրիկայի Բլումֆոնտեյն քաղաքում բժշկությամբ զբաղվող առաջին կինը, նաև Կանադայի Արքայական կոլումբիական հիվանդանոցի առաջին կին բժիշկը։
Էդվին Նուրս
Կենսագրություն
Էդվինը ծնվել է 1883 թվականի մայիսի 20-ին Նյու Յորք նահանգի Լոքպորտ քաղաքում, Էդվին Հենրիի և Հարիեթ Օգաստա (Բիմեն) Նուրսի ընտանիքում։ Նրա ավագ քույրը՝ Էլիս Թիսդեյլ Հոբարտը հայտնի գրող է դարձել։ Ընտանիքը չորս ամիս անց տեղափոխվել է Չիկագո ։ Չիկագոյում Էդվինը հաճախել է պետական միջնակարգ դպրոց ։
Էլլա Քեմփբել Սքարլետ
Վաղ կյանք և կրթություն
Ծնվել է Անգլիայի Սարի կոմսությունում գտնվող Աբինջեր Հոլ կալվածքում 1864 թվականի նոյեմբերի 22-ին։ Հայրը Աբինջերի 3-րդ բարոն Ուիլյամ Սքարլետն էր, մայրը՝ Ջոն Բ․ Մագրուդերի զարմուհի Հելեն Մագրուդեր Սքարլետը ։
Էդվին Նուրս
Կենսագրություն
1903-1904 թվականներին սովորել է Լյուիսի ինստիտուտում և ստացել արվեստի ասոցիացիայի աստիճան, 1906 թվականին՝ Քոռնելի համալսարանում արվեստի բակալավրի աստիճան։ 1915 թվականին տնտեսագիտության դոկտորի աստիճան է ստացել Չիկագոյի համալսարանում ։
Էլլա Քեմփբել Սքարլետ
Վաղ կյանք և կրթություն
1897 թվականից հինգ տարվա ընթացքում բժշկություն է ուսանել Լոնդոնի՝ կանանց բժշկության դպրոցում, և որոշ ժամանակ անցկացրել Կորեայում, արքունական պալատում ։
Էդվին Նուրս
Կենսագրություն
1909-1910 թվականներին Ուորտոնի բիզնեսի դպրոցում սկսել է դասախոսական գործունեությունը որպես դասախոս, ապա 1910-1912 թվականներին՝ պրոֆեսոր, Հարավային Դակոտայի համալսարանի տնտեսագիտության և սոցիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ, 1915-1918 թվականներին՝ Արկանզասի համալսարանի տնտեսագիտության և սոցիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ։ Եղել է Գյուղատնտեսության տնտեսագիտության պրոֆեսոր, 1918-1923 թվականներին՝ Այովա նահանգի համալսարանի փորձարարական կայանի գյուղատնտեսական բաժանմունքի ղեկավար։ 1923-1929 թվականներին՝ ամբիոնի վարիչ, 1929-1942 թվականներին՝ Բրուքինգի ինստիտուտի տնօրեն։ 1942-1946 թվականներին եղել է Բրուքինգի ինստիտուտի փոխնախագահ։ 1942-1945 թվականներին ծառայել է որպես սոցիոլոգիական հետազոտությունների խորհրդի նախագահ (ԱՄՆ)։ 1959 թվականին եղել է Փենսիլվանիայի նահանգի համալսարանի հրավիրյալ պրոֆեսոր։
1946-1949 թվականներին էդվին Նուրսը ԱՄՆ նախագահ Հարրի Թրումենի կողմից նշանակվել է ԱՄՆ տնտեսական խորհրդատուների խորհրդի առաջին նախագահ ։
Էլլա Քեմփբել Սքարլետ
Գործունեություն
1907 թվականին հինգ տարով տեղափոխվել է Կանադայի Էդմոնտոն քաղաքը, որից հետո մեկնել Նյու Ուեստմինստեր քաղաք։ 1915 թվականին աշխատել է կանադական Կարմիր խաչում, դասավանդել առաջին բուժօգնություն ու տնային խնամք, ինչպես նաև կազմակերպել Կանադայի «Կանանց կամավորների առաջին պահեստային կորպուսը» և դարձել Արքայական կոլումբիական հիվանդանոցի առաջին կին բժիշկը ։ 1915 թվականի օգոստոսին բժշկական պարագաներ բաժանելու նպատակով ճանապարհորդել է դեպի Սերբիա և այցելել բրիտանական ռազմագերիների ճամբարները Գերմանիայում ։ Վախճանվել է 1937 թվականին Լոնդոնում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի բժշկուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի բժիշկներ Կատեգորիա:Անգլիացի բնագետներ
Իդիոլեկտ
Իդիոլեկտ (Idiolect) կամ անհատական խոսելաոճ, անհատի կողմից լեզվի, այդ թվում խոսքի եզակի և ուրույն օգտագործում։: Իդիոլեկտը ներառում է բառապաշարը, քերականությունը և արտասանության եզակի գործածությունը։ Իդիոլեկտը անհատի համար յուրահատուկ լեզվի բազմազանությունն է։ Ի տարբերություն բարբառի, որ կիսում են որոշակի խմբին պատկանող մարդիկ, այն ուրույն է և պատկանում է միայն տվյալ անհատին։ Տերմինը ստուգաբանորեն ծագում է հունարեն idio- նախածանցից (նշանակում է «սեփական, անձնական, մասնավոր, յուրօրինակ, առանձին, տարբեր») և -lect ձևից, որը վերցված է dialect բառից և, ինչպես նաև հին հունարեն λέγω, légō, «Ես խոսում եմ» ձրից։
Լեզու
Լեզվի կարևոր բաղկացուցիչ միավորներից են նախադասության կառուցվածքները, բառի ընտրությունը և ոճի արտահայտումը։ Իդիոլեկտը անհատի կողմից այս բաղադրիչների անհատական օգտագործումն է։ Յուրաքանչյուր մարդ ունի յուրահատուկ իդիոլեկտ՝ կախված իր լեզվից, սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակից և բնակության վայրից կամ աշխարհագրական դիրքից։ Դատալեզվաբանական փորձագիտությունը զբաղվում է նաև իդիոլեկտների հոգեբանական վերլուծությամբ ։
Էդվին Նուրս
Կենսագրություն
1924 թվականին եղել է Հռոմում գյուղատնտեսության միջազգային ինստիտուտի ԱՄՆ-ի պատվիրակ։ 1935-1937 տվականներին եղել է Ազգերի լիգայի սնունդի կոմիտեի աշխատակից, 1950-1952 թվականներին՝ Գուգենհայմի հիշատակի հիմնադրամի ավագ գիտաշխատող։ Էդվին Նուրսը նաև 1934 թվականից եղել է Ամերիկայի արվեստի և գիտությունների ակադեմիայի անդամ, 1924 թվականին՝ Ամերիկյան գյուղատնտեսության էկոնոմիկայի ասոցիացիայի նախագահ, 1942 թվականին՝ Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի անդամ և նախագահ, Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամ, Տնտեսական կրթության միացյալ խորհրդի փոխնախագահ, Ալֆա Զետա, Պֆի Կապա Պֆի և Պֆի Գամա My ընկերությունների անդամ ։
Էդվին Նուրսը մահացել է 1974 թվականի ապրիլի 7-ին Մերիլենդ նահանգի Բետեսդի մոտակայքում գտնվող հիվանդանոցում ։
Իդիոլեկտ
Լեզու
Գոյություն ունի ոչ-լեզվաբանական տեսակետ, որը հակասում է այս տեսությանը։ Ամերիկայի միացյալ նահանգներում կատարված աշխատանքի հիման վրա Նենսի Նիեդզիելսկին և Դենիս Պրեստոնը նկարագրում են լեզվական գաղափարախոսություն, ըստ որի լեզվում գոյություն ունի քերականակաան և արտասանական կանոններին բավարարող խոսքի մեկ ճիշտ ձև, որն ընկած է անգլերենի և որ լեզվի անհատական օգտագործումը բխում է այս կանոններից և առանձին իդիոլեկտների ուսումնասիրությունը բուն լեզվաբանական տեսանկյունից արդյունավետ և կարևոր չէ ։ Լեզվաբանները, ովքեր լեզուն համարում են իդեոլեկտների բազմության ամբողջություն պետք է, այնուամենայնիվ, հաշվի առնեն այն փաստը, որ ամենաբազմազան խմբերի և համայնքների անդամները, նույնիսկ նույն լեզվի տարբեր բարբառներով խոսող մարդիկ կարող են հասկանալ միմյանց առանց լուրջ դժվարությունների։ Կարծես բոլոր մարդիկ խոսքի ընթացքում լեզուն ըստ էության վերակերտում են նույն ձևով ։ Սա հանգեցրել է համընդհանուր քերականության որոնումներին, ինչպես նաև որոշակի լեզուների բնույթի հետագա սահմանման փորձերին։
Էդվին Նուրս
Ընտանիք
Էդվին Նուրսն ամուսնացել է 1910 թվականի օգոստոսի 17-ին Օգդեն քաղաքից Ռեյ Մարի Թայլերի հետ ։
Իդիոլեկտ
Դատալեզվաբանական փորձագիտություն
Դատալեզվաբանական փորձագիտության նպատակն է պարզել, թե արդյոք անձի խոսքը համապատասխանում է իրականությանը՝ համեմատելով խոսքի ոճը տվյալ անհատի իդիոլեկտի հետ։ Դատալեզվաբանական փորձագետը կարող է եզրակացնել, որ խոսքը համահունչ է անհատի անհատական խոսելաոճին, բացառել անհատի մասնակցությունը տվյալ դատական քննության նյութ հանդիսացող գործին, կամ համեմատությունը համարել ոչ վերջնական ։ 1995 թվականին Մաքս Ափեդոլը՝ հիմնվել է Ռաֆայել Սեբաստիան Գիլեն Վիսենտեի գրելաոճի վերլուծության վրա, ապացուցեց որ նա ենթակոմանդանտ Մարկոսն է, ով Զապատիստական շարժման առաջնորդն էր և ում ինքնությունը մինչ այդ հայտնի չէր։ Թեև Մեքսիկայի կառավարությունը ենթակոմանդանտ Մարկոսին համարում էր վտանգավոր պարտիզան, Ապեդոլը կառավարությանը կարողացավ ապացուցել, որ Գիլենը պացիֆիստ է։ Ափեդոլի վերլուծությունը համարվում է իրավապահ մարմիններում քրեական պրոֆիլավորման մեջ դատալեզվաբանական փորձաքննության հաջողությամբ կիրառված առաջին օրինակներից մեկը ։
Դատալեզվաբանական փորձագիտության հաջորդ հաջող կիրառությունը 1998 թվականին էր, երբ Թեդ Կանչինսկուն նույնականացրեցին որպես այդ պահին հետախուզության մեջ գտնվող «Unabomber»: Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն և գլխավոր դատախազ Ջանեթ Ռենոն հրապարակեցին Կաչինսկու գրած նյութը։ Կաչինսկու եղբայրը՝ կարդալով և ճանաչելով եղբոր իդիոլեկտը, հետաքննությունների դաշնային բյուրոյին տվեց անհրաժեշտ տեղեկությունները նրան ժամանակին ձերբակալելու և հետագա հանցագործությունները կանխելու համար ։ 1978 թվականին չորս տղամարդ մեղադրվեցին և դատապարտվեցին Կառլ Բրիջուոթերի սպանության մեջ։ Նրանց գործի քննության ընթացքում այն ժամանակ ոչ մի դատալեզվաբանական փորձագետ չի ներգրավվել։ Այսօր փորձագետները մատնանշում են, որ տղամարդկանցից մեկի հարցազրույցում օգտագործված իդիոլեկտը շատ նման էր այդ մարդու տված ցուցմունքին։ Քանի որ իդիոլեկտները եզակի են անհատի համար, դատալեզվաբանական փորձաքննությունը ցույց է տալիս, որ շատ հավանանական է, որ այս ֆայլերից մեկը ստեղծվել է մյուսի հիման վրա ։
Էդվին Նուրս
Հիշատակ
1968 թվականին հիմնադրվել է Ամերիկյան կոոպերացիայի ինստիտուտի կողմից Նուրսի մրցանակը՝ ի նշան նրա առաջնորդության ճանաչման ։
Իդիոլեկտ
Տեքստի կորպուսների միջոցով իդեոլեկտի հայտնաբերում
Իդիոլեկտի վերլուծությունը տարբերվում է անհատից անհաը՝ կախված հիմնականում նրանից, թե վերլուծվող տվյալները ամբողջությամբ կազմված են տեքստերի՞ց թե՞ աուդիո ֆայլերից։ Գրավոր աշխատանքը սովորաբար որպես կանոն ավելի մտածված է և ճիշտ ձևակերպումներով, քան անհատի ինքնաբուխ խոսքը ոչ պաշտոնական, առօրյա-խոսակցական համատեքստում ։ Մեծ քանակությամբ տեքստի կորպուսները թույլ են տալիս տարբերակել բառերի հաճախականությանը, առանձնացնել հոմանիշային շարքեր։ Սովորաբար բառագործածության համատեքստը հաշվի առնելով՝ դրանցից ստեղծվում են լավագույն տասը բիգրամները ։
Էդվին Նուրս
Մրցանակներ
Իր ձեռքբերումների համար պարգևատրվել է ՝
Իդիոլեկտ
Տեքստի կորպուսների միջոցով իդեոլեկտի հայտնաբերում
Պարզելու համար թե արդյոք բառը իդիոլեկտի մաս է, վիճակագրական մեթոդներով հաշվարկվում է թե ինչ հաճախականությամբ և ինչ համատեքստում է օգտագործում անհատը տվյալ բառը ։
Էդվին Նուրս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Իդիոլեկտ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեզվաբանություն Կատեգորիա:Խոսք Կատեգորիա:Հոգելեզվաբանություն
Ժայռային ծիծեռնակ
Արտաքին կառուցվածք
Ժայռային ծիծեռնակի գլուխը և մեջքը բաց մոխրագույն են, կոկորդը, կտնառքը և կուրծքը՝ շիկավուն երանգով, պոչի և թևերի ստորին մակերեսը՝ մուգ դարչնագույն, որովայնը՝ մոխրաշիկավուն։ Պոչի սրանկյուն կտրվածքը թույլ է արտահայտված, փետուրների ծայրին կան սպիտակ պտեր։ Քաշը՝ 20-25 գ, թևի երկարությունը՝ 121-134 մմ։
Կենսակերպ
Գարնանը վերադառնում է ապրիլ ամսին, չուի ընթացքում կազմում է փոքր խմբեր կամ չվում զույգերով։ Չնայած փոքր թվաքանակին՝ լայնորոն տարածված թռչուն է, նախապատվությունը տալիս է գետաբերանների, ձորերի, խորխորատների զառիթափ լերկ ժայռերին։
Բազմացում և զարգացում
Բույնը կիսափսեի ձև ունի, ծեփում է կավից՝ ժայռերի վրա։ Մայիս ամսին դնում է 3-4 սպիտակ, բաց շագանակագույն պտերով ձվեր։ Բնադրվում է զույգերով կամ փոքր խմբերով։ Երգը մեղմ ծլվլոցի է նման։ Սնվում է թռիչքի ընթացքում՝ թռչող միջատներով։
Տարածվածություն
Հաճախ կարելի է հանդիպել Երևանի շրջակայքում, Հրազդանի ձորում։ Տարածված է հանրապետության բոլոր լեռնային շրջաններում, ինչպես նաև Եվրոպայում, հյուսիսարևմտյան Աֆրիկայում և Ասիայում ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ծիծեռնակներ Կատեգորիա:Հայաստանի թռչուններ Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ
Արտանիշ
Արտանիշ (Արտավուճ, Արտունջ), գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Սևանա լճի Արտանիշ թերակղզու ափին, մարզկենտրոն Գավառից 72 կմ հյուսիս-արևելք։ Բնակավայրը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1975 մ բարձրության վրա։
Անվանում
Գյուղը նախկինում ունեցել է Ադագոլիա անվանումը և ընդգրկված է եղել Երևանի նահանգի Նոր Բայազետի գավառում ։
1932 թվականին այն կրել է Արտանուշ անվանումը ։
Բնակչություն
Արտանիշի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ, ծխախոտագործությամբ և մեղվաբուծությամբ։
Պատմամշակութային կառույց
Գյուղի արևմտյան եզրին է գտնվում Արտանիշի (մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին հզմ.), իսկ հարավային մասում՝ “Դաշալեռ” (մ.թ.ա. 1-ին հզմ.) հսկա ամրոցները։ Արտանիշից ոչ հեռու կան երեք եկեղեցիներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Սոթք գավառի բնակավայրեր
Բառա գետ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վանա լճի ավազանի գետեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Դեդով Յար
Դեդով Յար (Дідів Яр), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանում։
1982 թվականի տվյալներով Դեդով Յար գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նորվեգիան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Չնայած այս հանգամանքին, 1940 թվականի ապրիլի 9-ին գերմանական ուժերը սկսեցին ռազմախուժել Նորվեգիա՝ իրականացնելով Նորվեգական ռազմագործողությունը։ Նույն թվականի հունիսի 8-ին Նորվեգիան գրեթե ամբողջությամբ գրավված էր գերմանացի նացիստների կողմից։
Նորվեգիայում գերմանական վերահսկողությունը տապալվեց 1945 թվականի մայիսի 8-ին, այն բանից հետո, երբ Երրորդ Ռայխը վերջնականապես կապիտուլյացվեց։
Նախապատմություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Նորվեգիան որդեգրել է չեզոքության քաղաքականություն։ 1933 թվականից հետո Նորվեգիայի սոցիալ-տնտեսական զարգացմանը նպաստում են երեք հիմնական գործոններ.
1930-ական թվականներին Նորվեգիայի ռազմական բյուջեն մեծ քանակությամբ ավելացվեց՝ չնայած պետական պարտքի զգալի քանակության։ Ուղղակիորեն պատերազմ սկսելուց առաջ Դանիան, Շվեդիան և Նորվեգիան անցկացնում էին բարձր մակարդակի հանդիպումներ, որտեղ հիմնականում ընդգծում էին չեզոք մնալու առավելությունները։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի նախօրեին ևս Նորվեգիան և սկանդինավյան երկրները (բացառությամբ Ֆինլանդիայի) ընդունեցին չեզոք կեցվածք։ Սակայն 1939 թվականի մայիսի 31-ին Ֆաշիստական Գերմանիան և Դանիան կնքեցին փոխադարձ չհարձակման պայմանագիր՝ դառնալով գերմանական քարոզարշավի մասնակից (նույն կարգավիճակում էին նաև Ֆինլանդիան, Էստոնիան, Իտալիան և այլն)։
Նորվեգիան և Շվեդիան նույնպես ստացան նման առաջարկներ, որոնք մերժեցին։ Նորվեգիայի պարագայում խնդիրը կայանում էր նրանում, որ Նորվեգիան չէր ցանկանում պատերազմ սկսել Մեծ Բրիտանիայի դեմ, որը հարում էր Անտանտի հակագերմանական դաշինքին ։
1939 թվականին Նորվեգիայի կառավարությունը հայտարարեց, որ Նորվեգիան ոչ միայն պատրաստ է պաշտպանել իր չեզոքությունը, այլև «ազատությունն ու անկախությանը»։ 1939-ից 1940 թվականի ապրիլն ընկած ժամանակահատվածում նորվեգացիների շրջանում ակտիվացվեց մարտական պատրաստվածությունը։
Ներխուժում
Գերմանացիների ռազմական ներխուժումը Նորվեգիա անսպասելի չէր։ Պատերազմական գործողությունների սկսվելուց առաջ Նորվեգիայի կառավարությունը հանդես եկավ հայտարարությամբ, որտեղ նշեց, որ Նորվեգիան սպասում է Գերմանիայի հարձակմանը։
Գերմանական ներխուժումը սկսվեց 1940 թվականի ապրիլի 8-ի գիշերը, լույս 9-ին։ Ներխուժելով Նորվեգիա Գերմանիայի ֆյուրեր Հիտլեր Ադոլֆը ցանկանում էր առաջ բերել Մեծ Բրիտանիայի և Ֆրանսիայի ագրեսիան ։
Նորվեգիան գրավելով Հիտլերը նպատակ ուներ
1940 թվականի ապրիլի 9-ին դիմելով «բլիցկրիգի» կամ ինչպես ընդունված էր համարել կայծակնային պատերազմի, գերմանական օդային և ծովային ուժերը հարձակվեցին Նորվեգիայի վրա։ Ռազմակալելով Օսլոն նրանք սկսեցին իրականացնել նաև ցամաքային հարձակումներ դեպի երկրի տարբեր շրջաններ։
Նորվեգիայի ազգային բանակը հակահարված տվեց թշնամուն, սակայն ապարդյուն։ Չնայած նրան, որ ռազմական դիմադրությունը Նորվեգիայում չուներ մեծ ռազմական հաջողություն, այն ուներ զգալի քաղաքական ազդեցություն, որը թույլ էր տալիս Նորվեգիայի կառավարությանը, այդ թվում թագավորական ընտանիքին, թողնել Նորվեգիան և ձևավորել վտարանդի կառավարություն։
Գերմանացիները Օսլոն օգտագործում էին Նորվեգիայի մյուս քաղաքները ռմբակոծելու համար։ Այն նաև գերմանացիների կարևորագույն հենակետն էր հյուսիսային երկրներում։ Գերմանացիները թագավորի սպանության մի շարք փորձեր կատարեցին, սակայն դրանք չպսակվեցին հաջողությամբ։
Նորվեգիայի ռազմագործողությունը լուրջ վնասներ հասցրեց զարգացող պետությանը։ Մայիսի 2-ին դադարեց ռազմական դիմադրությունը Հարավային Նորվեգիայում։ Երկիրը բոլոր կողմերից շրջափակված էր։
Գերմանական խմբավորումները Նորվեգիայում
Ռազմական գործողությունների ավարտից հետո գրավված տարածքներում ստեղծվեց Նորվեգիայի ռայխկոմիսարիատ անվան տակ ստեղծվեց խամաճիկային կառավարություն։ Այն ստեղծվել է 1940 թվականին՝ նորվեգացի նացիստ Յոզեֆ Տերբովենի գլխավորությամբ։
Նորվեգիայի փլուզված տնտեսության վերակազմավորման նպատակներով կազմավորվեցին ռազմական տնտեսության շտաբը ։
1940 թվականի ամռանը Նորվեգիայում ստեղծվեց գերմանական վերմախտի 7 հետևակային ստորաբաժանումներ։ 1941 թվականի հունիսի 22-ից Նորվեգիայի և Հյուսիսային Ֆինլանդիայի տարածքում գտնվող նավահանգիստներում կայանված նավատորմերը անցան գերմանական նավատորմի վերահսկողության տակ։
Ավելի ուշ՝ 1942 թվականին Նորվեգիայի 2 ստորաբաժանումներ անցան Խորհրդային Միության վերահսկողության տակ։
1943 թվականի նոյեմբերի տվյալներով Նորվեգիայում գտնվող գերմանական զորքերի ընդհանուր թիվը կազմում էր 380 հազար մարդ։
1944 թվականին Նորվեգիայում ռազմական ստաբաժանումների թիվը ավելացել է, հասնելով 13-ի։ 1944 թվականի փետրվարի կեսերին այդ ստարաբաժանումներից մեկն ուղարկվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի արևելյան ճակատ ։
Նորվեգիայի անկախության գործընթացը
Դիմադրությունը կատարվում էր բազմաթիվ ձևերով։ Նորվեգացիների մի մասը մասնակցում էր զինված ապստամբությանը, իսկ մյուսները աջակցում են նրանց քաղաքական մի շարք գործընթացներ իրականացնելով։ Խորհրդային Միությունն ու կոմունիստական կոսակցությունը սատարում էր Նորվեգիային հակագերմանական պայքարում։ Նորվեգիայի կողքին էր նաև վաղեմի դաշնակից Մեծ Բրիտանիան։
1940 թվականին Բերգենում տեղի ունեցավ հակահիտլերյան հանրաքվե։ 1941 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Օսլոյում տեղի ունեցավ մեծ հացադուլ, որին մասնակցեցին 25 հազար մարդ։ Գերմանական զորքերը խախտելով գործադուլը ձերբակալեցին տասնյակ աշխատողների և երկու միութենական ակտիվիստների։
1941 թվականի նոյեմբերին Օսլոյում տեղի ունեցավ նաև դասադուլ։ 1943 թվականի ապրիլին նորվեգացի զինյալները պայթեցրեցին գերմանական զինվորական մի նավ։
Պատերազմի վերջին երկու տարիների ընթացքում նորվեգական վտարանդի կառավարությունը համագործակցելով Շվեդիայում ստեղծված ռազմական կազմակերպության հետ։ Ստեղծվեց միություն, որը բաղկացած էր 12,000 անդամից։ 1945 թվականի մայիսին Գերմանիայն կապիտուլյացվեց, իսկ Նորվեգիան և մի շարք այլ տարածքներ ազատվեցին գերմանական լծից։
Պատերազմի ավարտից հետո խորհրդային զորքերը ևս դուրս բերվեցին Հյուսիսային Նորվեգիայից։ 1945 թվականին հաստատվեց ազատ Նորվեգիայի տարածքային ամբողջականությունը ։
Վերխովինա-Բիստրայա
Վերխովինա-Բիստրայա (Верховина-Бистра), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վելիկոբերեզնյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վերխովինա-Բիստրայա գյուղում բնակվում էր 631 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 24622 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 25,63 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վելիկոբերեզնյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1582 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բոինգ 787
Հատկանիշները
Կախված տարբերակից ուղևորների առավելագույն քանակը 250-ից 330 է։ Մինչև 2005 թ. հունվարի 28-ը մշակվել է 7E7 անունով։
Boeing Sonic Cruiser
1990-ականների վերջում պարզ դարձավ, որ Boeing 767-ն զգալիորեն հնացել է և չի կարողանում մրցակցել Airbus-ի նորաստեղծ այնպիսի նմուշի հետ, ինչպիսին է Airbus A330-ը։ 2001 թ. Boeing-ը հայտարարեց նոր Boeing Sonic Cruiser նախագիծ մշակելու մասին ։ Ասվում էր, որ նոր օդանավը թռչելու է ձայնինի մոտ արագությամբ, ընդ որում, ծախսելով (հաշվի առնելով թռիչքի ժամանակի նվազումը) 767-ից կամ А330-ից ոչ ավել վառելիք։ Սակայն, Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումների և նավթի գների բարձրացման պատճառով պարզ դարձավ, որ ավիաընկերություններն ավելի շատ հետաքրքրված են վառելիքի խնայողությամբ, քան արագությամբ, ինչպես նաև թանկարժեքության և տեխնոլոգիական բարդության պատճառով Sonic Cruiser նախագիծը կասեցվեց։
Տարբերակները
Ներկա պահին Boeing-ն առաջարկում է օդանավի չորս տարբերակ`
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարդատար ինքնաթիռներ Կատեգորիա:Boeing ընկերության ինքնաթիռներ
Կուեստներ
Կուեստներ (cuesta - թեքություն, սարալանջ), անհամաչափ լանջերով թմբաշարեր և սանդղավանդներ ռելիեֆում. առաջացել են միաթեք կառուցվածք ու տարբեր կարծրության ապարներ ունեցող շերտերի փուխր ապարների լվացման հետևանքով։ Մեղմ թեքության լանջը համընկնում է կայուն շերտերի անկման հետ, զառիթափ լանջում մերկանում են շերտերի «գագաթները»։ Կուսետները հայտնի են Ղրիմում, Հյուսիսային Կովկասում, Ֆրանսիայում և այլուր։
Կատեգորիա:Կառուցվածքային երկրաբանություն Կատեգորիա:Գեոմորֆոլոգիա
Ուկրաինական ճգնաժամ (2008-2009)
Ուկրաինան մեծապես տուժել է համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի պատճառով, Համաշխարհային բանկը ակնկալում էր, որ 2009 թվականին Ուկրաինայի տնտեսությունը կկրճատվի 15%-ով, իսկ գնաճը կկազմի 16,4% ։
Ըստ Զբաղվածության պետական կենտրոնի կանխատեսման՝ 2009 թվականին Ուկրաինայում գործազրկությունը ավելանալու է եռակի՝ հասնելով 9%-ի (2008թ. վերջին կար 3% գործազրկություն), ինչը կնշանակի, որ մոտ 3 միլիոն մարդ կդիմի աշխատանքի տեղավորման ծառայությունների ։ 2009 թվականի սեպտեմբերին գործազրկության պաշտոնական մակարդակը կազմել է 1,9%։ Ուկրաինայի բնակչության 95%-ը զգացել է ֆինանսական ճգնաժամի ազդեցությունը։ 2009 թվականի հուլիսին նրանցից 21%-ը հայտարարել է, որ «ճգնաժամը աղետալի ազդեցություն ունի իր և իր ընտանիքի վրա», իսկ 2009 թվականի հոկտեմբերին այդ ցուցանիշը նվազել է մինչև 17 % ։
2009 թվականի հոկտեմբերին Ուկրաինայում փաստացի տարեկան աշխատավարձը նվազել է 10,9%-ով, մինչդեռ 2008 թվականի հոկտեմբերին, ըստ Ուկրաինայի պետական վիճակագրական կոմիտեի տվյալների, տարեկան կտրվածքով այն աճել է 4,8%-ով ։ 2009 թվականին ուկրաինացիների իրական եկամուտները նվազել են 8,5%-ով, իսկ անվանական եկամուտներն աճել են 6,2%-ով ։ 2009 թվականին Ուկրաինայի տնտեսությունը կրճատվել է 15 %-ով ։ 2009 թվականին Տիմոշենկոյի կառավարությունը կանխատեսել էր ՀՆԱ-ի 0,4% աճ և գնաճի դանդաղում մինչև 9,5% (նաև 2009 թվականին), թեև տնտեսագետների ճնշող մեծամասնությունը այս կանխատեսումը չափազանց լավատեսական է համարել ։
Ուկրաինայի տնտեսությունը վերականգնվել է 2010 թվականի առաջին եռամսյակում ։
Ճգնաժամի պատճառներ
Վերլուծաբաններն ասում են, որ ճգնաժամի պատճառներն էին պողպատի գների անկումը, բանկային խնդիրները և 2009 թվականի հունվարին ռուսական գազի մատակարարման կրճատումը։ Այն ստիպել է հիմնական արդյունաբերություններին, ինչպիսիք են մետալուրգիան և մեքենաշինությունը, աշխատանքից ազատել աշխատողներին, իսկ իրական աշխատավարձերը սկսեցին նվազել առաջին տասնամյակի ընթացքում. :
Ըստ Fitch-ի վարկանիշների, Դեյվիդ Հեսլամի կարծիքով «Խնդրի հիմքում ընկած է Ուկրաինայի անհետևողական մակրոտնտեսական քաղաքականության շրջանակը, քանի որ իշխանությունները նպատակ ունեն պաշտպանել փոխարժեքը՝ միաժամանակ խուսափելով հարկաբյուջետային անհրաժեշտ խստացումներից՝ ոչ դրամային ֆինանսավորման համապատասխան աղբյուրների բացակայության դեպքում» ։
2009 թվականի նոյեմբերին Ուկրաինայի էկոնոմիկայի նախարար Բոհդան Դանիլիշինը հայտարարել է, որ իր կարծիքով Ուկրաինայի Ազգային բանկի (NBU) և Նախարարների կաբինետի միջև «մշտական հակամարտությունները» և «փոխըմբռնման բացակայությունը» եղել են երկրի խորը անկման, ՀՆԱ-ի նվազման հիմնական գործոններից մեկը, հակամարտությունները ազդել են նաև Ուկրաինայի հակաճգնաժամային քաղաքականության արդյունավետության վրա։
2009 թվականի օգոստոսին և հոկտեմբերին մասնակցելով «Ո՞վ է ամենաշատ պատասխանատվությունը կրում Ուկրաինայում ստեղծված ծանր սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի համար» հարցմանը, պատասխանող ուկրաինացիների մոտ կեսը (47%) նշել է Ուկրաինայի նախագահ Վիկտոր Յուշչենկոյին, իսկ 22%-ը մեղադրել է Ուկրաինայի վարչապետ Յուլիա Տիմոշենկոյին, մինչդեռ հարցվածների 17%-ը կարծում է, որ Գերագույն Ռադան նույնպես պատասխանատու է տնտեսական խնդիրների լուծման հարցում։
2008
Բանկերի պորտֆելներում խնդրահարույց վարկերի մասնաբաժինը մինչև 2008 թվականի դեկտեմբերի 11-ը աճել է մինչև 10,3 %-ով ։ Բանկերը դադարեցրել են վարկերի տրամադրումը, իսկ հաճախորդները շտապել են հանել ավանդները։ 2008 թվականի հոկտեմբերին Ուկրաինայի Ազգային բանկը ժամանակից շուտ մորատորիում է մտցրել խնդրի կարգավորման համար ։ Արդյունաբերական արտադրանքը 2008 թվականի նոյեմբերին նվազել է 28,6 %-ով՝ 2008 թվականի հոկտեմբերին 19,8 % նվազումից հետո։ Պողպատի արտադրությունը կրճատվել է 48,8 %-ով, նավթավերամշակման և քիմիական արտադրանքի ծավալը նվազել է 35,2 %-ով, իսկ մեքենաշինությունը՝ 38,8 %-ով։ 2008թվականի նոյեմբերին Ուկրաինայի տնտեսությունը տարեկան կտրվածքով կրճատվել է 14,4 %-ով ։ Վիճակագրական տվյալները ցույց են տվել, որ համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) աճը հունվար-նոյեմբերին դանդաղել է մինչև 3,6 %՝ հունվար-հոկտեմբերի 5,8 %-ի դիմաց։ Ուկրաինայի էկոնոմիկայի նախարարությունն ակնկալում է, որ 2008 թվականին տնտեսությունը կաճի 3,5-4,0 %-ով։ Գրիվնան նույնպես կորցրել է արժեքը ։
Համաձայն Հորշենինի անվան կառավարման խնդիրների ինստիտուտի կողմից անցկացված հարցման (անցկացված 2008թ. նոյեմբերի 25-ից դեկտեմբերի 5-ը) հարցվածների մոտ 79%-ը տուժել է գների աճից, մոտ 29%-ը՝ աշխատավարձերի վճարման ուշացումներից ։ 20%-ից ավելին տուժել է աշխատավարձերի կրճատումից։ Մոտ 14,8%-ի ընտանիքներում ինչ-որ մեկը կորցրել է աշխատանքը, իսկ մոտ 6%-ն ասել է, որ իրենց ձեռնարկությունը փակվել է։ Հարցվածների ընդհանուր 90,8%-ը նկարագրել է իրենց ֆինանսական վիճակը որպես «երկու ծայրը ծայրին հասցնող», իսկ 83,1%-ն ասել է, որ սննդի համար փողի պակաս ունի։ Ուկրաինացիների միայն 2,4%-ն է ասել, որ իրենց ընդհանրապես չի տուժել տնտեսական ճգնաժամից ։
2008 թվականի դեկտեմբերի կեսերին Արժույթի միջազգային հիմնադրամը (ԱՄՀ) 2009 թվականին Ուկրաինայի ՀՆԱ-ի կանխատեսումը 2,5% աճի տեմպը կանխատեսել է 5% անկում, նույն օրը Նախարարների կաբինետը 2009 թվականի 6%-ից ՀՆԱ-ի աճը կանխատեսել է մինչև 0,4% ։
2008 թվականի նոյեմբերին ԱՄՀ-ն հավանություն է տվել Ուկրաինային 16,5 միլիարդ դոլարի չափով տրամադրվող վարկային ծրագրին։ Երկրորդը՝ 1,87 միլիարդ դոլար արժողությամբ կարող է տրվել 2009 թվականի փետրվարին ։
2008 թվականի նոյեմբերին գործազրկության պաշտոնական մակարդակն աճել է 0,4 %-ով՝ հասնելով 2,3-ի (նախկինում՝ 1,9 % սեպտեմբերին), պետական վիճակագրական կոմիտեն հայտնել է, որ 2008 թվականի դեկտեմբերի 1-ի դրությամբ գրանցել է 640,000 գործազուրկ ։
2009
Ուկրաինայի բանկային համակարգը ըստ Կենտրոնական բանկի 2009 թվականի ապրիլի 22-ի հաշվետվության՝ 2009 թվականի առաջին եռամսյակում գրանցել է 27 միլիարդի (909 միլիոն դոլար) վնաս՝ մեկ տարի առաջվա նույն ժամանակահատվածի 2,1 միլիարդ շահույթի համեմատ։ 2009 թվականի ապրիլին ԱՄՀ-ն կանխատեսում էր Ուկրաինայի տնտեսության 8.0%-ով կրճատում, իսկ 2010 թվականին՝ 1.0%-ով աճ ։ 2009 թվականի ապրիլի կեսերին Ուկրաինայում ԱՄՀ առաքելության ղեկավար Ջեյլա Փազարբասիօղլուն հայտարարել է, որ կան մի շարք հուսադրող նշաններ, որ Ուկրաինայի տնտեսությունը սկսել է հարմարվել համաշխարհային ճգնաժամին։ Ըստ Dragon Capital-ի վերլուծաբան Օլենա Բելանի, «դա լավ ազդանշան է ներդրողների համար, այն ցույց է տալիս, որ Ուկրաինան հակաճգնաժամային միջոցներ է ձեռնարկում և տնտեսական իրավիճակը վերահսկելի է 2009 թվականի առաջին կիսամյակում ։
2009 թվականի մայիսի 18-ին Ուկրաինայի պետական վիճակագրական կոմիտեն զեկուցել է, որ 2009 թվականի առաջին եռամսյակում Ուկրաինայի արտաքին առևտրի դեֆիցիտը գնահատվել է 419,7 միլիոն դոլար, ինչը 9 անգամ պակաս է նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ ։
2009 թվականի հունիսի սկզբին ուկրաինական պետությունը դարձել է Ukrahzbank-ի (84,21% 3,2 մլրդ UAH ներդրումից հետո), Rodovid Bank-ի (99,97% 2,809 մլրդ ներդրումից հետո) և Bank Kyiv-ի (99,93% 3,563 մլրդ UAH ներդրումից հետո) փաստացի սեփականատերը ։
2009 թվականի հունվար-օգոստոս ամիսներին Ուկրաինայի արդյունաբերական արտադրանքը կրճատվել է 29,6%-ով 2008 թվականի նույն ժամանակահատվածի համեմատ։ 2009 թվականի հուլիսին Ուկրաինայի արդյունաբերական արտադրանքի աճը դանդաղել է մինչև 26,7%՝ 2008 թվականի հուլիսի 27,5% ցուցանիշի համեմատ ։
2009 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Համաշխարհային բանկը հաստատել է Ուկրաինային 400 միլիոն դոլարի վարկի տրամադրման ծրագիրը ։
Ըստ FOM-Ukraine-ի 2009 թվականի սեպտեմբեր և հոկտեմբեր ամիսներին անցկացված հասարակական կարծիքի հարցման՝ հարցվածների 46,2%-ը կարծում է, որ երկրում տնտեսական իրավիճակը կվատթարանա առաջիկա մի քանի ամիսների ընթացքում, մինչդեռ 35%-ը նշել է, որ Ուկրաինայում տնտեսական իրավիճակը կմնա անփոփոխ, իսկ 8%-ը կարծում էր, որ իրավիճակը կբարելավվի ։
2009 թվականի նոյեմբերի 1-ին Արժույթի միջազգային հիմնադրամը նախազգուշացրել է, որ կարող է կրճատել Ուկրաինային տրամադրվող ֆինանսական օգնությունը. ԱՄՀ-ի գործադիր տնօրեն Դոմինիկ Ստրոս-Կանը հայտարարել է, որ «շատ անհանգստացած է» նախագահ Վիկտոր Յուշչենկոյի՝ աշխատավարձերի և կենսաթոշակների բարձրացման մասին օրինագիծ ստորագրելու որոշումից ։
2009 թականի նոյեմբերի վերջին Ուկրաինայի Ազգային բանկի փոխնահանգապետի պաշտոնակատար Վասիլ Պասիչնիկը կանխատեսել է, որ Ուկրաինայի բանկային հատվածում զանգվածային սնանկացումներ չեն լինի ։
2010
Ուկրաինայի ընդհանուր արտաքին պարտքը (պետական և կորպորատիվ) 2010 թվականի մարտին հասել էր 912,563 միլիարդ Գրիվնայի՝ ՀՆԱ-ի 93,5%-ին ։
2010 թվականի մարտի 18-ին Ուկրաինայի Ազգային բանկը հայտարարել է, որ Ուկրաինայի ընդհանուր արտաքին պարտքը 2009 թվականին աճել է 2,3%-ով՝ մինչև 103,973 մլրդ դոլար և իրատեսական համարել ՀՆԱ-ի 4% աճ` 2010 թվականի նույն օրվա համար ։
Ուկրաինայի տնտեսությունը վերականգնվել է 2010 թվականի առաջին եռամսյակում` համաշխարհային տնտեսության սպասվածից ավելի ուժեղ աճի շնորհիվ, որը պայմանավորված է հիմնականում զարգացող Ասիայի և Լատինական Ամերիկայի 2010 թվականի բյուջեի մասին օրենքով հաստատված բնակչությանն ավելի մեծ սոցիալական տրանսֆերտների և ներկրվող ապրանքների ցածր գնի հաշվին ։
Տես նաև
Կատեգորիա:2008 տնտեսությունում Կատեգորիա:Տնտեսական ճգնաժամեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի տնտեսություն
Ամերիկյան սարսափ պատմության դերասանական կազմ
Ամերիկյան սարսափ պատմություն — հեռուստասերիալ է, որը ստեղծվել է Ռայան Մըրֆիի և Բրեդ Ֆալչեքի կողմից ։ Լինելով անթոլոգիա, յուրաքանչյուր եթերաշրջան տարբերվոիմ է նախորդից՝ նոր պատմությամբ, հերոսներով և սեփական սկիզբն ու ավարտով։
Առաջին եթերաշրջանի՝ Մարդասպան Տան, իրադարձությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում, Կալիֆոռնիա, 2011-ին և պատմում են Հարմոն ընտանիքի մասին, ովքեր տեղափոխվում են նոր տուն, որը ահաբեկում են տան մահացած բնակիչները։ Երկրորդ եթերաշրջանի՝ Հոգեբուժարանի գործողությունները տեղի են ունենում Մասաչուսեթսում, 1964-ին Բրեյերքլիֆ ահասարսուր հոգեբուժարանում։ Երրորդ եթերաշրջանը՝ կախարդների գիշերաժողով, տեղի է ունենում Նոր Օրլեանում, Լուիզիանա 2011-ին, որը պատմում է մեր օրերի կախարդների մասին։ Չորրորդ եթերաշրջանը՝ Հրեշների կրկեսը պատմում է 1952-ին Յուպիտեր քաղաքում, Ֆլորիդա,վերացող հրեշների կրկեսի անդամների և նրանց անտանելի կյանքի մսին։ Հինգերորդ եթերաշրջանը՝ Հյուրանոցը  զարգանում է Լոս Անջելեսում, Կալիֆորնիա 2015-ին, և կենտրոնանում է գերբնական հյուրանոցի անձնակազմի և հյուրերի վրա։ Վեցերորդ եթերաշրջանը՝ Ռոանոկ վերնագրով, տեղի է ունենում Հյուսիսային Կարոլինայում, 2014–2016 թվականներին և կենտրոնանում է պարանորմալ իրադարձությունների վրա, որոնք տեղի են ունենում մեկուսացված ֆերմայում, որը ահաբեկվում էր մահացած Ռոանոկ գաղութը։ Յոթերորդ եթեթրաշրջանը՝ Պաշտամունքը տեղի է ունենում Միչիգան ​​նահանգի Բրուքֆիլդ Հեյթս հորինված արվարձանում 2017-ին և պատմում է 2016-ի ԱՄՆ նախագահական ընտրություններից հետո բնակիչներին ահաբեկող պաշտամունքի մասին։ Ապոկալիպսիս՝ Ութերորդ եթերաշրջանը իրենից ներկայացնում է քրոսովեր 1 և 3 եթերաշրջաններ մեջ, պատմում է կախարդների վերադարձը և նրանց  փորձը կանխելու ապոկալիպսիսը՝ պայքարելով Հակաքրիստոսի դեմ՝ Մարդասպան տնից։ Իններորդ եթերաշրջանը՝ 1984, տեղի է ունենում Լոս Անջելեսից դուրս, Կալիֆոռնիա, 1984-ին և կենտրոնանում է ամառային ճամբարի մի խումբ երիտասարդ աշխատակիցների վրա, որոնք պատրաստվում են վերաբացվել՝ կոտորածից հետո ։ Տասներորդ եթերաշրջանը ՝ Երկակի տեսակը, բաժանված է երկու պատմվածքի ՝ մեկը Կարմիր ալիք, իսկ մյուսը ՝ Մահվան հովիտ։ Եթերաշրջանի մի մասը կանցնի  Մասաչուսեթս նահանգի Պրովինսթաուն քաղաքում։
Չնայած, որ սերիալը անթոլոգիա է, կան հերոսներ, որոնք հանդիպում են մի քանի եթերաշրջանում։ Բիլի Դին Հովարդը( Սառա Փոլսոն), Մարսին ( Քրիստին Իսթաբրուկ) և Չարլզ Մանթգոմերին ( Մեթ Ռոսս) հանդիպում են  «Մարդասպան Տուն» և  «Հյուրանոց» եթերաշրջաններում։ Քույր Մարի Յունի Մակքնի (Լիլի Ռեյբ), Փեփփերը (Նաոմի Գրոսման) և երիտասարդ Արթուր Արդենը (Ջոն Քրոմվել) հանդիպում են  «Հոգեբուժարան» և  «Հրեշների կրկեսը» եթերաշրջաններում։ Քուինին (Գաբուրի Սիդիբե) հանդիպում է  «կախարդների գիշերաժողով» և  «Հյուրանոց» եթերաշրջաններում։ Լանա Ուինթերսը ( Սառա Փոլսոն) հանդիպում է  «Հոգեբուժարան»,  «Ռոանոկ» ինչպես նաև հիշատակվում է  «Պաշտամունքում» եթերաշրջաններում։ Փեփփերը (Նաոմի Գրոսման) Ջիմի Դարլինգի ( Էվան Փիթերս ), Միպի (Բեն Վուլֆ) և ծաղրածու Թվիսթիի (Ջոն Քերոլ Լինչ) հետ հանդիպում են  «Հրեշների կրկես» և   «Պաշտամունք»եթերաշրջաններում։
Դերասաններ և հերոսներ
<blockquote class="toccolours" style="text-align:justify;padding: 5px 5px 5px 5px; display:table;">
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:100%; font-size:85%;" ! rowspan="2" scope="col" width="10%" | Դերասաններ ! colspan="12" scope="col" | Հերոսներ ! scope="col" style="width: 9%" |Մարդասպան Տուն ! scope="col" style="width: 9%" |Հոգեբուժարան ! scope="col" style="width: 9%" |Կախարդների Գիշերաժողով ! scope="col" style="width: 9%" |Հրեշների կրկես ! scope="col" style="width: 9%" |Հյուրանոց ! scope="col" style="width: 9%" |Ռոանոկ ! scope="col" style="width: 9%" |Պաշտամունք ! scope="col" style="width: 9%" |Ապոկալիպսիս ! scope="col" style="width: 9%" |1984 ! scope="col" style="width: 9%" | Երկակի Տեսակ ! scope="col" style="width: 9%" | Նյու Յորք ! scope="col" style="width: 9%" | Զգայուն
Գլխավոր Հերոսներ
! scope="row" style="text-align:left" | Քոննի Բրիթոն ! scope="row" style="text-align:left" | Դիլան Մակդերմոտ ! scope="row" style="text-align:left" | Էվան Փիթերս ! scope="row" style="text-align:left" | Տաիսսա Ֆարմիգա ! scope="row" style="text-align:left" | Դենիս Օ'Հեր ! scope="row" style="text-align:left" | Ջեսիկա Լենգ ! scope="row" style="text-align:left" | Զաքարի Քուինտո ! scope="row" style="text-align:left" | Ջոզեֆ Ֆայնս ! scope="row" style="text-align:left" | Սառա Փոլսոն ! scope="row" style="text-align:left" | Լիլի Ռեյբ ! scope="row" style="text-align:left" | Լիզի Բրոշերե ! scope="row" style="text-align:left" | Ջեյմս Քրոմվել ! scope="row" style="text-align:left" | Ֆրենսիս Քոնրոյ ! scope="row" style="text-align:left" | Էմմա Ռոբերթս ! scope="row" style="text-align:left" | Քեթի Բեյթս ! scope="row" style="text-align:left" | Մայքլ Չիկլիս ! scope="row" style="text-align:left" | Ֆին Ուիթրոք ! scope="row" style="text-align:left" | Անջելա Բասեթ ! scope="row" style="text-align:left" | Ուես Բենթլի ! scope="row" style="text-align:left" | Մեթ Բոմեր ! scope="row" style="text-align:left" | Քլոե Սևինի ! scope="row" style="text-align:left" | Շայեն Ջեքսոն ! scope="row" style="text-align:left" | Լեդի Գագա ! scope="row" style="text-align:left" | Կուբա Գուդինգ կրտսեր ! scope="row" style="text-align:left" | Անդրե Հոլանդ ! scope="row" style="text-align:left" | Բիլլի Լուրդ ! scope="row" style="text-align:left" | Էլիսոն Փիլ ! scope="row" style="text-align:left" | Ադինա Փորթեր ! scope="row" style="text-align:left" | Լեսլի Գրոսման ! scope="row" style="text-align:left" | Քոդի Ֆերն ! scope="row" style="text-align:left" | Մեթյու Մորիսոն ! scope="row" style="text-align:left" | Գաս Քենուորթի ! scope="row" style="text-align:left" | Ջոն Քերոլ Լինչ ! scope="row" style="text-align:left" | Անջելիքա Ռոսս ! scope="row" style="text-align:left" | Զաք Վիլլա ! scope="row" style="text-align:left" | Մակոլեյ Կալկին ! scope="row" style="text-align:left" | Ռայան Կիրա Արմսթրոնգ ! scope="row" style="text-align:left" | Նիլ ՄակԴոնաֆ ! scope="row" style="text-align:left" | Կայա Գերբեր ! scope="row" style="text-align:left" | Նիկո Գրեթհեմ ! scope="row" style="text-align:left" | Այզեք Քոլ Փաուել ! scope="row" style="text-align:left" | Ռեյչալ Հիլսոն ! scope="row" style="text-align:left" | Ռեբեկա Դայան ! scope="row" style="text-align:left" | Ռասել Թովի ! scope="row" style="text-align:left" | Ջո Մանտելլո ! scope="row" style="text-align:left" | Չարլի Քարվեր ! scope="row" style="text-align:left" | Սանդրա Բենհարդ ! scope="row" style="text-align:left" | Փեթի Լյուպոն ! scope="row" style="text-align:left" | Քիմ Քարդաշյան ! scope="row" style="text-align:left" | Մեթ Զուքրի ! scope="row" style="text-align:left" | Կարա Դելևին ! scope="row" style="text-align:left" | Էմ Ջեյ Ռոդրիգես ! colspan="13" style="background: LightSteelBlue;" |
Սպասվող դերեր
! scope="row" style="text-align:left" | Անաբել Դեքսթեր-Ջոնս ! scope="row" style="text-align:left" | Օդեսսա Էյ'զիոն ! scope="row" style="text-align:left" | Ջուլի Ուայթ ! scope="row" style="text-align:left" | Դեբրա Մոնկ ! colspan="13" style="background: LightSteelBlue;" |
Հատուկ հրավիրված դերասաններ
! scope="row" style="text-align:left" | Քեյթ Մարա ! scope="row" style="text-align:left" | Էրիկ Սթոնսթրիթ ! scope="row" style="text-align:left" | Յան Մակշեյն ! scope="row" style="text-align:left" | Գաբուրի Սիդիբե ! scope="row" style="text-align:left" | Դենիել Սալլիս ! scope="row" style="text-align:left" | Սթիվի Նիքս ! scope="row" style="text-align:left" | Սելիա Ուեսթոն ! scope="row" style="text-align:left" | Նիլ Պատրիկ Հարիս ! scope="row" style="text-align:left" | Մեր ՈՒինինգեմ ! scope="row" style="text-align:left" | Նաոմի Քեմփբել ! scope="row" style="text-align:left" | Բիլլի Այքներ ! scope="row" style="text-align:left" | Լենա Դանհեմ ! colspan="13" style="background: LightSteelBlue;" |
Շիպի (գյուղ, Խիսլավիչսկի շրջան)
Շիպի (Шипы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։
Հերշել (կղզի)
Հերշել կղզի (Herschel Island), Կանադայի Յուկոն տարածքի ամենահյուսիսային կետը։ Ներկայումս կղզին անմարդաբնակ է (2012)։
Աշխարհագրություն
Կղզին գտնվում է Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսում, Բոֆորտի ծովում, 69-րդ զուգահեռականից մի փոքր հյուսիս, մայրցամաքից երկու կիլոմետր հեռավորության վրա։ Կղզու երկարությունը կազմում է 14,5 կմ, լայնությունը՝ 8 կմ, իսկ բարձրությունը՝ ծովի մակարդակից 183 մետր։ Տեղի բնակիչները կղզին անվանում են kee keek ta ruk կամ Qi kiq daryuk, ինչը նշանակում է՝ «սա կղզի է» ։
Նոյեմբեր–հուլիս ամիսներին կղզին ծածկված է սառույցով։ Կղզուց 90 կմ հեռավորության վրա կա հավերժական սառույց, որը Բոֆորտի ծովում հոսընթացով շարժվում է ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ։ Կղզու հարավարևելյան մասի վրա Պաուլին ծովախորշն է՝ միակ պաշտպանված նավահանգիստը Հյուսիսարևմտյան տարածքներում՝ Ալյասկայից մինչև Մակենզի գետի գետաբերանը։ Ծովախորշը հյուսիսային քամուց և սառցադաշտերից պաշտպանված է և բավականաչափ խորն է, որպեսզի ընդունի ժամանակակից օվկիանոսային նավերին։
Պատմություն
1826 թվականին Ջոն Ֆրանկլինի արշավախումբը հայտնաբերել է կղզին և նրա բնակիչներին։ Ֆրանկլինը կղզին անվանել է ի պատիվ իր ընկեր, հայտնի անգլիացի գիտնական Ջոն Հերշելի։ Կղզու վրա եղել է կետորսության կենտրոն, ոստիկանական բաժին, անգլիական ներկայացուցչություն, սակայն դրանցից ոչ մեկը չի պահպանվել ։
Կղզու վրա կա հնագիտական պեղումների 13 վայր, որոնք իրենցից ներկայացնում են Կանադայի պատմական վկայություններ։ Ներկայումս կղզին Յուկոնի Հերշել-Այլենդ-Կուիկիկտարուկ տարածքային պարկն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադայի կղզիներ Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ
(8087) Կազուտակա
(8087) Կազուտակա (Kazutaka), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի նոյեմբերի 29-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,568093 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1956 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9406 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1503,19 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,23949 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 16,27° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կին Էնդատեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գևորգ Գրիգորյան (խմբագիր)
Գևորգ Գրիգորյան, հայ խմբագիր, հրապարակախոս։
Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսում, որտեղ ստացել է կրթությունը, հմտանալով հատկապես թուրքերենի մեջ։ 1832 թվականին խմբագրել է Կ. Պոլսում լույս տեսած առաջին հայերեն թերթը «Լրոյ գիր մոծի տէրութեանն օսմանեան», որը օսմանյան կառավարության հրատարակած «Թագվիմ վագայի» պաշտոնաթերթի հայերեն տարբերակն է։ Մի տարուց այդ թերթը դադարել է, նրա փոխարեն հրատարակվել «Յայտարագիր լրոյ մեծի տերութեանն օսմանեան», դարձյալ նրա խմբագրությամբ։ 1843-1870 թվականներին եղել է Պոլսի պատրիարքարանի թուրքերեն բաժնի դիվանապետը, մերթընդմերթ աշխատակցելով պարբերական մամուլին ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Ստամբուլ քաղաքում ծնվածներ
Ստավրոպոլի երկրամաս
Ստավրոպոլի երկրամաս (Ставропо́льский край), երկրամաս Ռուսաստանի Դաշնությունում, Ռուսաստանի դաշնային սուբյեկտ։ Վարչական կենտրոնը Ստավրոպոլ քաղաքն է։ Բնակչության թիվը կազմում է 2 802 հազար մարդ։
Բնակչություն
Ստավրոպոլի երկրամասի ազգային կազմը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով ունի հետևյալ տեսքը․
Վարչատարածքային բաժանում
Ստավրոպոլի երկրամասը բաժանվում է 34 մունիցիպալ կազմավորումների՝ 9 քաղաքային օկրուգների և 25 մունիցիպալ շրջանների։
Քաղաքային օկրուգները և դրանց կենտրոնները․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ստավրոպոլի երկրամաս Կատեգորիա:Ռուսաստանի երկրամասեր
Աքսել Հենի
Աքսել Հենի (Aksel Hennie, ), նորվեգացի դերասան, ռեժիսոր։ Ամանդա մրցանակակիր («Միայնակ» ֆիլմի համար)։