cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նորակերտ (Արմավիրի մարզ)
Աշխարհագրություն
Հեռավորությունը մարզկենտրոնից 38 կմ։ Հիմնադրվել է 1946 թվականին որպես ավան ամայի տարածքում՝ ղռերում, որից էլ ստացել է իր անվանումը։ 1995 թվականի վարչատարածքային ռեֆորմից հետո այն դասվում է գյուղական բնակավայրերի շարքը։ Գյուղը տեղադրված է Միջինարաքսյան հարթավայրում, ծովի մակարդակից ունի 940 մ բարձրություն։ Կլիման չոր խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -3-ից -5 °C։ Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24 °C-ից 26 °C, իսկ առավելագույնը՝ 42 °C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որwնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վեր են ածվել կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Նորակերտի մշտական բնակչությունը կազմել է 2739, առկա բնակչությունը` 2690 մարդ ։ Գյուղի բնակիչները Վաղարշապատի և ՀՀ այլ շրջաններից տեղափոխված հայեր են, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև. Ըստ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների 2005 թվականին համայնքն ունեցել է 3136 առկա բնակիչ։ Սեռային կազմում տղամարդիկ և կանայք ունեն նույն համամասնությունը՝ 50-ական տոկոս։ Ըստ տարիքային կազմի բնակչությունը բաշխված է հետևյալ կերպ. մինչաշխատունակներ՝ 26%, աշխատունակներ՝ 61%, հետաշխատունակներ՝ 13%։ Գյուղն ունի 578 առկա տնտեսություն։ Ունի դպրոց, գրադարան, բուժկետ, կապի հանգույց։
Տնտեսություն
Գյուղատնտեսական հողահանդակներում մեծ բաժին ունեն վարելահողերը (404 հա), կան պտղատու (40 հա) և խաղողի այգիները (62 հա)։ Պետական հողերը գլխավորապես օգտագործվում են որպես վարելահողեր, արոտավայրեր, կազմելով համապատասխանաբար 145 և 306 հեկտար։ Զբաղվում են պտղաբուծությամբ, դաշտավարությամբ, հարավային բանջարաբոստանային կուլտուրաների (լոլիկ, սմբուկ, վարունգ) մշակությամբ, անասնապահությամբ։
Համայնքի հիմանխնդիրներ
Համայնքի հիմնախնդիրների մեջ գլխավորը ոռոգման ջրի հարցն է և ոռոգման, խմելու ջրի ջրագծերի, գյուղամիջյան ճանապարհների վերանորոգումը, դպրոցաշինության հարցը։ Կարևորվում է նաև գյուղտտնտեսական մթերքների իրացումը,ինչպես նաև էլէշեկտրալարերի խնդիրը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի բնակավայրեր
Ալավերդու վանք
Ալավերդու վանք (ალავერდის მონასტერი), վանքային համալիր Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Ախմետայի շրջանում։ Թվագրվում է 11-րդ դարի առաջին քառորդին։ Տաճարի բարձրությունը կազմում է մոտ 50 մետր, իսկ ներքին տարածության բարձրությունը՝ 42։ Մինչև Թբիլիսիի Ծմինդա Սամեբա տաճարի կառուցումը Ալավերդին Վրաստանի բարձրագույն եկեղեցական կառույցն էր։ Այստեղ պահպանվել են 15-րդ դարի ձեռագրեր։
Ալավերդի վանքը ներկայացված է ընդգրկման ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկի մեջ ։
Սաիտկուլովո (գյուղ, Իլիշևսկի շրջան)
Սաիտկուլովո (Саиткулово, Сәйетҡол), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 202 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Տակուրու
Տակուրու (Tacuru), համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի հյուսիսարևելյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 11.674 մարդ՝ 2020 թվականի տվյալներով ։ Գրավում է 1 785,315 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է 5,5 մարդ/կմ2։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի բնակավայրեր
Տրավնևոե (այլ կիրառումներ)
Տրավնևոե, կարող է վերաբերել՝
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Մոլիթ)
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Բորժոմի շրջանում, Բորժոմի քաղաքից 64 կմ հարավ, Թրիալեթի լեռնաշղթայի հարավային լանջի, Մոլիթն հայաբնակ գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։
Ըստ Վրաստանի Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու և Իմերեթի թեմի կոնսիստորիայի ֆոնդի արխիվներում պահպանված տեղեկությունների, Մոլիթի Սուրբ Գևորգ եկեղեցին հիմնադրվել է 19-րդ դարի 60-ականներին։ Եկեղեցին իսկզբանե եղել է քարաշեն կառույց։ Եկեղեցին բավականին տուժել է 1899 թվականի դեկտեմբերի 19-ի երկրաշարժի ժամանակ։
Սուրբ Գևորգ եկեղեցին եղել է միանավ բազիլիկ կառույց, կառուցված է սրպատաշ տուֆից։ Եկեղեցու արտաքին չափերն էն (14.2 x 9.38) մետր, ունի մեկ մուտք արևմտյան կողմից, իսկ հյուսիսաին և հարավային պատերին ունի երկու կիսաշրջաձև պատուհաններ։
Եկեղեցին ունեցել է 368 ծխական։ Եկեղեցին այժմ կանգուն վիճակում է։
19-րդ դարի 60-70-ական թվականները եկեղեցու հոգևոր կազմը եղել է, քահանաներ՝ Ալեքսանդր քհն. Սիմոնյանցը և ալուստ քհն. Տեր-Գալուստյանցը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ Կատեգորիա:Վանքեր Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի Կատեգորիա:Վրաստանի հայոց թեմ Կատեգորիա:Բորժոմի շրջան
Գլխադասային գրասենյակ
Շտաբակայան, ռազմական իմաստով, շտաբի տեղարգման վայրն է, իսկ փոխաբերական իմաաստով դա որևէ կազմակերպության կամ ձեռնարկության գլխավոր օֆիսը կամ գրասենյակը, այլ դեպքերում կենտրոնական ապարատի գտնվելու վայրը։
Կատեգորիա:Ռազմարվեստ Կատեգորիա:Բիզնես
Երիտասարդ վարպետը
«Երիտասարդ վարպետը» (師弟出馬 (Shi di chu ma)), ռեժիսոր Ջեքի Չանի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջեքի Չանը, Յուեն Բյաոն, Վեյ Պայը, Լիլի Լայը, Քեն Շին, Վան Վենգը, Հակ-Օն Ֆանգը, Հոյ Սան Լին, Ֆենգ Տիենը, Ֆենգ Ֆենգը։
Սյուժե
Զանցանքի համար երիտասարդ վարպետին դուրս են թողնում կունգ ֆուի դպրոցից։ Նա ընկնում է չարագործների ցանցը, որոնք հանցավոր նպատակներով լիովին օգտագործում են նորեկի հմտությունները։ Երիտասարդ վարպետի հետքի վրա են ընկնում և՛ ոստիկանությունը, և՛ նրա լավագույն ընկերը։ Մնում է տեսնել, թե կհաջողվի ընկերոջը երիտասարդ վարպետին դուրս բերել չարագործների որջից և նրան ծառայեցնել բարի նպատակների համար, թե ո'չ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր Կատեգորիա:1980 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ջեքի Չանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Մարտաֆիլմեր‎ Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ‎
Ալեքսանդր Օբլով
Ալեքսանդր Օբլով (Александр Степанович Облов, ), ռուս դիվանագետ։
Կենսագրություն
1961 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը և 1974 թվականին ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը։ Տիրապետել է պարսկերենին և անգլերենին։
1961 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։
1958-1964 թվականներին՝ Աֆղանստանի ռազմական մասնագետների խմբի կազմում ռեֆերենտ թարգմանիչ։
1964-1968 թվականներին՝ ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության արտաքին հարաբերությունների վարչության Ասիայի և Աֆրիկայի բաժանմունքի ռեֆերենտ, պետ։
1968 թվականից Աֆղանստանի ԽՍՀՄ դեսպանատան Խորհրդային ընկերությունների բարեկամության միության նախագահ։
1974-1979 թվականներին՝ Աֆղանստանի ԽՍՀՄ դեսպանատան առաջին քարտուղար։
1979-1981 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Միջին Արևելքի երկրների բաժնի առաջին քարտուղար։
1985-1990 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Միջին Արևելքի երկրների բաժնի փորձագետ, վարիչ։
1990-1992 թվականներին՝ Աֆղանստանի ԽՍՀՄ դեսպանատան խորհրդական-դեսպանորդ։
1992-1993 թվականներին՝ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության Արևմտյան և Հարավային Ասիայի դեպարտամենտի ավագ խորհրդական։
1993-1999 թվականներին՝ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության հատուկ հանձնարարականների դեսպան։
2001 թվականի նոյեմբերից Աֆղանստանում հանդիսանում է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարի հատուկ ներկայացուցիչ, հատուկ հանձնարարականների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Մանրահատակ (երկրաչափություն)
Մանրատախտակ, հարթության սալիկապատումը միատեսակ բազմանկյուններով՝ առանց բացերի, որտեղ ցանկացած երկու բազմանկյուններ ունեն կամ ընդհանուր կողմ, կամ միայն ընդհանուր գագաթ, կամ ընդհանրապես չունեն ընդհանուր կետեր։ Բացի էվկլիդյան հարթության վրա մանրատախտակից, մաթեմատիկայում ուսումնասիրվում են մանրատախտակներ սֆերայի վրա՝ եռաչափ և բազմաչափ տարածությունում
Կանոնավոր մանրատախտակ
Միատեսակ կանոնավոր բազմանկյուներից բաղկացած մանրատախտակները կոչվում են կանոնավոր մանրատախտակներ (regular tilings). Գոյություն ունեն հարթության երեք կանոնավոր սալիկապատումներ. եռանկյուն մանրատախտակ, քառակուսի մանրատախտակ և վեցանկյուն մանրատախտակ։
Կանոնավոր մանրատախտակները կոչվում են նաև պլատոնյան մանրատախտակներ։
Ոչ համասեռ մանրատախտակ
Գոյություն ունեն կանոնավոր բազմանկյուններից բաղկացած անվերջ թվով ոչ համասեռ (non-uniform) մանրահատակներ։
Կոնսել
Կոնսել (Consell),բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում,գտնվում է Բալեարյան կղզիներ պրովինցիայում, Մալյորկա կղզու վրա։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Ռայգեր շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը կազմում է 13,70 կմ2։ Բնակչությունը 3677 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Հայաստանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչների ցանկ
Ստորև ներկայացված է Հայաստանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչների ցանկը։ Ներկայացված են միայն այն անձինք, ում պատվավոր կոչումը շնորհվել է Հայաստանի Նախագահ Սերժ Սարգսյանի կողմից (2008 թ. ապրիլի 9-ից առ այսօր)։ Մինչ այդ կոչումը ստացածների ցանկը կտեղադրվի տվյալների ձեռքբերումից հետո։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ պատվավոր կոչումներ Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան
Ծաղկասար (Ախուրյանի շրջան)
Ծաղկասար, գյուղ Հայկական ԽՍՀի Ախուրյանի շրջանում, շրջանի արևելյան մասում, Փամբակի լեռնաշղթայի արևմտյան մասի հարավային լանջին։
Ունի առողջարար կլիմա և խմելու սառնորակ ջուր։
Խանվալի անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառում։
Պատմություն
1946 թվականի ապրիլի 4-ին վարանվանվել է Ծաղկասար։ 1960-ական թվականներին գյուղերի խոշորացման կապակցությամբ ապաբնակեցվել է։ Ներկայումս գյուղի ավերակները գտնվում են Ախուրյանի Ջրառատ գյուղից 5 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Ծաղկասարի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Կիկաոյա
Կիկաոյա (Kikkaoja), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Անցլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Անցլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Տրոիցկոե (այլ կիրառումներ)
Տրոիցկոե, կարող է վերաբերել՝
Հունաստանի հայկական տպագրություն
Հունաստանի հայկական տպագրություն, հայկական տպագրություն։
Պատմություն
Աթենքում 1890-ական թվականների վերջերից գործել է «Հայկական ազատ» տպարանը, որտեղ տպագրվել են Ավետիս Նազարբեկի (Լեռենց) «Փախստականը» (1891 թվական), «Աւազակը» (1892 թվական), «Մարտում» (1893 թվական) պոեմները, Ակնյանցի «Հայերն Ամերիկայում» (1893 թվական), Լյուիս Ֆերդինանդի «Սահմանադրութեան էութեան մասին» (1893 թվական), «Բռնութեան դէմ, Գաղատիայի դատավարութիւնը» (1894 թվական) և այլ երկեր։ «Միություն» տպարանում լույս են ընծայվել «Նուագներ» (1898 թվական) չափածո ժողովածուները։
Հունաստանում առաջին հայկական պարբերականը՝ «Ասպարէզը», լույս է տեսել 1890 թվականին Աթենքում։ Ցայսօր Հունաստանում հրատարակվել են շուրջ 67 անուն հայկական օրաթերթեր և ամսագրեր, որոնց զգալի մասը կարճատև կյանք է ունեցել։ Կարևոր պարբերականներից են Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության «Դրօշակ» պաշտոնաթերթը (1891 թվականին և 1969-1985 թվականներին՝ Աթենքում), ռամկավարների «Նոր ալիք» (1924–1928 թվականներ), «Արեւելք» (1939-1936 թվականներ, երկուսն էլ՝ Սալոնիկում), «Արամազդ» (1934-1936 թվականներ), «Երկիր» (1957-1968 թվականներ), հնչակյանների «Հնչակ» (1891-1894 թվականներ), «Երկունք» (1922-1923 թվականներ, չորսն էլ՝ Աթենքում), կոմունիստների «Աշխատանք» (1926-1927 թվականներին՝ Սալոնիկում), «Ժողովուրդի ձայն» (1930-1931 թվականներ), «Նոր շարժում» (1931-1934 թվականներ, երկուսն էլ՝ Աթենքում) թերթերը, ինչպես նաև գրական և մշակութային «Արեւագալ» (1937-1939 թվականներ), «Հայ գիր» (1946 թվական) պարբերաթերթերը, մարզական «Նոր սերունդ» (1926-1929 թվականներ), բժշկաառողջապահական և գրական «Օլիմպոս» (1926-1928 թվականներ, բոլորը՝ Աթենքում) հանդեսները և այլն։
Ներկայում լույս են տեսնում Ռամկավար ազատական կուսակցության շրջանային վարչության պաշտոնական «Նոր աշխարհ» շաբաթաթերթը (1968 թվականից, Աթենք), Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության պատասխանատու մարմնի պաշտոնական «Ազատ օր» օրաթերթը (1945 թվականից, Աթենք)՝ «Արմենիկա խրոնիկա» հունական հավելվածով, կրոնական «Շողակաթ» (1990 թվականից) և ուսանողական «Երիտասարդական կանչ» (1995 թվականից, երկուսն էլ՝ Կոմոտինի) պարբերաթերթերը, «Հայաստան» ամսաթերթը (2001 թվականից, Աթենք), «Էլլինո Արմենիկա» եռամսյա հանդեսը (1991 թվականից, Աթենք, հունական) և այլն։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայկական տպագրություն
Փառքի բլուր (Յալթա)
«Փառքի բլուր» (Холм Славы), հուշահամալիր Ղրիմի Յալթա քաղաքում, որը կառուցվել է Ռուսաստանի քաղաքացիական և Հայրենական մեծ պատերազմների ժամանակ ընկած հերոսների պատվին։ Հավերժական կրակը վառվել է 1967 թվականի նոյեմբերի 6-ին Սևաստոպոլի Մալախով կուրգանի Հավերժական կրակի բոցից ։
Նկարագրություն
Դարսան բլրի մոտ, որտեղ «Յալթա - Գորկա» ճոպանուղով կարելի է հասնել Յալթայի առափնյա փողոցից, վեր է խոյանում Փառքի բլուրը, որի գագաթին 1967 թվականին, Հոկտեմբերյան հեղափոխության 50-ամյակի առթիվ, ստեղծվել է հուշահամալիր։ Այն անմահացրել է քաղաքացիական և Հայրենական մեծ պատերազմների այն հերոսների խիզախությունը, որոնց անուններն անքակտելիորեն կապված են Յալթայի պատմության հետ։ Հուշահամալիրը երկաթբետոնե մեծ օղակ է, որը երեսպատված է ինկերմանյան քարով։ Օղակի ներքին կողմում փորագրված են խորհրդային բանակի զինվորների, Սևծովյան նավատորմի նավաստիների, պարտիզանների և ընդհատակյա գործիչների ռելիեֆային պատկերները։ Կենտրոնում վառվում է Հավերժական կրակը։ Հուշարձանի հեղինակներն են ճարտարապետներ Վ. Ա. Պետերբուրժցևը, Ա. Վ. Ստեպանովը, Ա. Ա. Պոպովը ։
1973 թվականին բլրի գագաթին տանող աստիճանների հիմքի մոտ տեղադրվել է գրանիտով երեսպատված ստելա, որը դարձել է հուշահամալիրի բաղկացուցիչ մասը (հեղինակն է Պ. Ա. Ստարիկովը)։ Ստելայի վրա փորագրված են այն մարդկանց անունները, որոնք քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում պայքարել են Ղրիմում խորհրդային իշխանության հաստատման համար և մարտերում պաշտպանել են հեղափոխության ձեռքբերումները։ Նրանցից են Դ. Ի. Ուլյանովը, Մ. Վ. Ֆրունզեն, Վ. Կ. Բլյուխերը, 1917 թվականին Յալթայի բոլշևիկյան կազմակերպության ղեկավար Յ. Տարվացկին, հեղինակավոր բոլշևիկ, 1918 թվականին Գուրզուֆի հեղափոխական կոմիտեի առաջին նախագահ Ի. Ի. Պոդվոյսկին։ Այստեղ հավերժացված են 1920 թվականին սպիտակգվարդիականների կողմից տանջամահ արված ընդհատակյա գործիչներ Յ. Ա. Դրաժինսկու և Յ. Օ. Բրոնշտեյնի, 1919 թվականին Յալթայի հեղափոխական կոմիտեն գլխավորած քաղտաժանակիր Ն. Մ. Սոսնովսկու և ՌԿԿ(բ) Յալթայի ընդհատակյա կոմիտեի նախագահ, 1919-1920 թվականներին գործած պարտիզանական ջոկատի կազմակերպիչ Պ. Մ. Օսլովսկու անունները ։
Հուշահամալիրի օղակի ներսի կողմում, ռելիեֆային պատկերների կողքին, փորագրված են «Խորհրդային բանակի մարտիկներին», «Սևծովային նավաստիներին», «Պարտիզաններին և ընդհատակյա գործիչներին» գրությունները, որոնք հիշեցնում են Հայրենական մեծ պատերազմի հերոսների հաստատակամությունը և քաջությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Յալթայի հուշարձաններ Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
(5596) Մորբիդելի
(5596) Մորբիդելի (Morbidelli), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի օգոստոսի 7-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում ։
Տրոյանի (այլ կիրառումներ)
Տրոյանի, կարող է վերաբերել՝
Բարակ աղիք
Բարակ աղիք կամ նրբաղիք (intestinum tenue) սկսվում է ստամոքսաելքից և, իր ճանապարհին մի շարք օղակաձև գալաներ առաջացնելով, վերջանում է հաստ աղիքի սկզբին։ Ամբողջ նրբաղիքի երկարությունը տղամարդկանց դիակների վրա մոտավորապես 7 մ է, իսկ կանանց դիակների վրա՝ 6.5մ, ընդ որում գերազանցում է մարմնի երկարությանը 4.3 անգամ։ Դիակների վրա, մկանների թուլացման պատճառով, նրբաղիքի երկարությունը միշտ ավելի մեծ է, քան կենդանի մարդկանցը։
Աղիքի տրամագիծը վերևից ներքև փոքրանում է։ Տասներկումատնյա աղիքն ունի մոտ 48 մմ տրամագիծ, այնինչ նրբաղիքը հաստ աղիքի մեջ բացվելու տեղում ունի միայն 27 մմ տրամագիծ։ Նրբաղիքի օղակաձև գալարները տեղավորված են լյարդից ու ստամոքսից անմիջապես ցած։
Բաժինները
Բարակ աղիքը բաժանվում է երեք մասի՝
Կառուցվածք
Տասներկումատնյա աղին (duodenum), ստամոքսին ամենամոտ մասն է, ունի 25-30 սմ երկարություն, այն պայտի ձևով գրկում է ենթաստամոքսային գեղձի գլխիկը։ Նրա մեջ տարբերում են երեք գլխավոր մասեր.
Ձևերը և դիրքը
Կենդանի մարդու տասներկումատնյա աղիքի ձևը և դիրքը շատ փոփոխական են։ Գոյություն ունի նրա ձևի և դիրքի 3 հիմնական տարբերակ։
Աղիճ աղի և զստաղի
Աղիճ աղիք՝(jejunum), կազմում է բարակ աղիքների 2/5-ը՝ հանած տասներկումատնյա աղիքի երկարությունը, զստաղիքը(ileum), մնացած 3/5-ն է։ Այս բաժանումը պայմանական է, որովհետև հատվածների միջև որոշակի անատոմիական սահման չկա։
Աղիճ աղիքը և զստաղիքը միասին կոչվում են միջընդերքի բարակ աղիներ, նրանք լրիվ ծածկված է շճամզով և միջընդերքի միջոցով կպչում է որովայնի խոռոչի հետին պատին։ Թեև ցայտուն կերպով արտահայտված սահման չկա աղիճ աղիքի (intenstinum jejunum) (այս անունը ծագում է այն հանգամանքից, որ այս հատվածը դիակի վրա սովորաբար դատարկ է լինում) և զստաղիքի( intestinum ileum) միջև, այնուամենայնիվ, այս երկու բաժինների տիպիկ մասերը(jejunum-ի և ileum-ի ստորին մասերը ) ունեն ակնհայտ տարբերություններ. jejunum-ի տրամագիծը մեծ է, պատերը հաստ են, ավելի հարուստ է անոթներով։ Տարբերությունները աստիճանաբար մեղմանում են մի հատվածից մյուսը անցնելիս։
Կազմությունը
Բարակ աղիքի լորձաթաղանթը բազմաթիվ աղիքային թավիկներով(villi intestinales) ծածկված լինելու հետևանքով ունի թավշի տեսք։ Թավիկները մոտ 1 մմ բարձրությամբ լորձաթաղանթային ելուններ են՝ ծածկված, ինչպես և ինքը՝ լորձաթաղանթը, գլանաձև էպիթելով և կենտրոնում ունեն ավշային ծոց(sinus) ու արյան անոթներ։ Թավիկների ֆունկցիան սննդանյութերի ներծծումն է, ընդ որում սպիտակուցները և ածխաջրերը ներծծվում են երակային անոթներով և դռներակի համակարգով անցնում են լյարդի ֆիլտրը, իսկ ճարպերը, անցնելով ավշային անոթներով, թափվում են երակային արյան մեջ։ Բարակ աղիքի լորձաթաղանթի ներծծող մակերեսը բավականին մեծանում է նրա վրա գտնվող լայնական ծալքերի շնորհիվ, որոնք կոչվում են շրջանաձև ծալքեր(plicare circulares Kerkringi)։ Այդ ծալքերը բաղկացած են միայն լորձային և ենթալորձային թաղանթներից (tunica muscularis-ը նրանց կազմությանը չի մասնակցում), մնայուն են և չեն անհետանում նույնիսկ աղիքային խողովակի լայնացման ժամանակ։
Բարակ աղիքի բոլոր բաժիններում չէ, որ շրջանաձև ծալքերը միևնույն բնույթ ունեն տասներկումատնյա աղիքի սկզբնական մասում, ստամոքսաելքի մոտ ծալքեր չկան, իսկ մնացած բաժիններում և աղիճ աղիքի վերին կեսում նրանք բարձր են և խիտ դասավորություն ունե, ավելի ներքև նրանք ցածրանում են ու նոսրանում, իսկ աղիճ աղիքի վերջում անհետանում են։ Բացի շրջանաձև ծալքերից, տասներկումատնյա աղիքի լորձաթաղանթի վրա կա նաև մի երկայնաձիգ ծալք (pilca longitudjnalis duodeni), որը տեղավորված է վայրէջ հատվածի միջային պատի վրա ու բաժանվում է վերին ու ստորին հատվածների, վերինը թմբի տեսք ունի (torus) և վերջանում է պտկիկով (papilia duodeni major), ստորինը կոչվում է սանձիկ (frenulum)։ Պտկիկի վրա մի ընդհանուր բացվածքով բացվում են լեղածորանր և ենթաստամոքսային գեղձի արտազատիչ ծորանը։ Այս ընդհանուր ծորանը, նախքան տասներկումատնյա աղիքի մեջ բացվելը, լայնանում է։ Մեծ պտկիկին մոտ գտնվում է մի ավելի փոքր պտկիկ՝(papilia minor), որի վրա բացվում է ենթաստամոքսային գեղձի լրացուցիչ ծորանը։
Բարակ աղիքի, նաև հաստ աղիքի ամբողջ երկարությամբ, լորձաթաղանթում դասավորված են բազմաթիվ մանր պարզ խողովակավոր գեղձեր, որոնք կոչվում են աղիքային գեղձեր՝ glandulae intestinales (Liberkuhni)։ Սրանք չեն խրվում ենթալորձային շերտի մեջ, յուրաքանչյուրի երկարությունը 0.3-0.4 մմ է, արտազատում են աղիքային հյութ՝ succus entericus։ 12-մատնյա աղիքում, մասնավորապես նրա վերին կեսում կան այլ տեսակի գեղձեր՝ gl. duodenales (Brunnert), որոնք ի տարբերություն աղիքային գեղձերի տեղակալվում են ենթալորձային շերտում։ Իրենց կառուցվածքով նման են ստամոքսաելքային հատվածի գեղձերի։
Վնասակար նյութերը և միկրոօրգանիզմները վնասազերծելու համար լորձաթաղանթում կան հատուկ ավշային կառույցներ, որոնք հանդես է գալիս կամ մենավոր ավշային հանգույցների ձևով կամ կույտերով(պեերյան բծեր)։ Կորեկի մեծության մենավոր ավշապատճուկները (noduli lymphatici solitarii) ցրված են բարակ աղիքների ամբողջ երկարությամբ՝ սպիտակավուն բարձրիկների ձևով։ ileum-ի մեջ, բացի մենավոր հանգույցներից, գտնվում են նաև հանգույցների կուտակումներ, որոնք գոյացնում են 2-10 սմ երկարության և 0.12-1.2 սմ լայնության հասնող երկարավուն թիթեղներ, որոնք կոչվում են բազմակույտ ավշապատճուկներ կամ պևերյան բծեր (noduli lymphatici aggregati (Peyeri))։ Նրանց երկայնաձիգ տրամագիծը համընկնում է աղիքի երկայնաձիգ առանցքին։ Գտնելու համար պետք է ճեղքել աղիքը միջընդերքի եզրի երկարությամբ, որովհետև կուտակումները գտնվում են այդ եզրի հակառակ կողմում; Պևերյան կուտակումների մակերեսին չենք գտնում ոչ թավիկներ, ոչ գեղձեր։ Նրանց ընդհանուր թիվը 20-30 է։
Մկանային պատյանը (tunica muscularis) խողովակին ձևին համապատասխան բաղկացած է արտաքին երկայնաձիգ ու ներքին շրջանաձև հարթ մկանաթելերի շերտերից. շրջանաձև շերտը ավելի է զարգացած քան երկայնաձիգը, մկանային պատյանը աղիքների ստորին հատվածում գնալով բարակում է։ Մկանային թելերի կծկումներն ունեն գալարակծկանքային բնույթ։ Կծկումները աղիքների նման հաջորդաբար տարածվում են դեպի ստորին ծայրը։ Այս պրոցեսում օղաձև մկանաթելերը կծկվելիս նեղացնում են աղիքի լուսանցքը, իսկ երկայնաձիգ թելերը նպաստում են նրա լայնանալուն։
Շճային պատյանը (tunica serosa) ամեն կողմից ընդգրկում է նրբաղիքը, հետին կողմից ազատ թողնելով միայն միջընդերքի երկու շճային թերթիկների արանքում մի նեղ տարածություն։ Այդ տարածությունը լցված է ճարպանյութով, որի միջով աղիքին են մոտենում նյարդեր, արյան ու ավշային անոթներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարսողական համակարգ Կատեգորիա:Օրգաններ Կատեգորիա:Որովայնի խոռոչ
Թփեր
Թփեր, ծառանման բույսերի տեսակներից մեկը։ Ցածրահասակ (ոչ ավելի, քան մի քանի տասնյակ սանտիմետր բարձրությամբ), գլխավոր բուն չունեցող բազմամյա բույս է` խիստ ճյուղավորված փայտացած ծիլերով։
Ի տարբերություն թփուտների, որոնք, ըստ Ռաունկիերի, ֆաներոֆիտ են, թփերի կենսաձևը քամեֆիտն է։
Սովորաբար թփերը փռված և բարձրանման բույսեր են։
Ծիլի կյանքի տևողությունը ոչ ավելին է, քան 5-12 տարի, բայց կոճղարմատները կարող են շատ ավելի երկար ապրել (սովորական հապալասենին՝ մինչև երկու հարյուր տարի)։ Իր չափերով կոճղարմատը կարող է գերազանցել վերերկրյա մասը, օրինակ՝ հապալասի մրտենականի մոտ հասնում է երեք մետրի։
Թփերի ծիլերի վրա լավ նկատելի է տարեկան աճի սահմանը՝ ընկած երիկամային թեփուկները սպիանում են (հապալասենի սովորական, հապալասի մրտենական, լոռամրգի)։
Թփերը տարածված են տունդրայում, ճահիճների վրա, փշատերև անտառներում, բարձր լեռներում։
Տեսակներ
Վարդերի շատ տեսակներ աճում են` ձողերին փաթաթվելով, իսկ որոշները կարող են ձևավորվել մասրենուց և աճել հողում առանց որևէ օգնության։ Գոյություն ունեն նաև, այսպես կոչված, «գորգ վարդեր», որոնք աճում են հողածածկույթի վրա ։ Ցածրաաճ գիհին սովորաբար հանդիպում է որպես մշտադալար բույսեր ։ Չմենու մի շարք տեսակներ տարածվող դեկորատիվ բույսեր են ։
Արտաքին հղումներ
Кустарничек — статья на сайте «Экосистема»
Կատեգորիա:Թփեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կիկսովա
Կիկսովա (Kiksova), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Մեռեմյաե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 8 մարդ։
Թեյարան
Թեյարան (հիմնականում Ասիայում ), հաստատություն, որը հիմնականում մատուցում է թեյ և այլ թեթև ըմպելիքներ։ Թեյարանը կարող է լինել հյուրանոցում առանձնացված մի սենյակ, նախատեսված հատկապես ցերեկային թեյ կամ միայն սերուցքային թեյ (Դևոնշիր թեյ կամ Կորնիշ թեյ) մատուցելու համար։ Թեյարանի գործառույթը կարող է տարբվել՝ կախված հանգամանքներից կամ երկրից։ Թեյարանները սրճարանների նման հաճախ ծառայում են որպես սոցիալական փոխազդեցության կենտրոններ: Տարբեր մշակույթներ ունեն տարբեր տեսակի թեյի կենտրոնացված հաստատություններ՝ կախված թեյախմության ազգային մշակույթից։ Օրինակ, բրիտանական կամ ամերիկյան թեյարանները մատուցում են ցերեկային թեյ տարբեր փոքր նախուտեստներով։
Ասիա
Չինաստանում, Ճապոնիայում և Նեպալում թեյարանը (չինարեն՝ 茶館, cháguăn կամ 茶屋, cháwū, ճապոներեն՝ 茶屋 chaya, նեպալերեն՝ चिया घर) ավանդաբար թեյ է առաջարկում իր հաճախորդներին։ Մարդիկ հավաքվում են թեյարաններում՝ զրուցելու, շփվելու և թեյ խմելու համար, իսկ երիտասարդները հաճախ ժամադրվում են այնտեղ։ Գուանդունի (կանտոնյան) ոճի թեյարանները հայտնի են Չինաստանից դուրս, հատկապես Նեպալի Հիմալայներում։ Այս թեյարանները, որոնք չինարեն կոչվում են չալոու (茶樓, chálou, թարգմանաբար՝ թեյարան, թեյատուն), թեյի հետ մատուցում են թեթև ուտեստներ (չինարեն՝ 點心, dim sum):
Նախքան թեյի հասարակական ըմպելիք դառնալը, բուդդայական վանականները խմում էին այն իրենց մեդիտացիայի անցկացման համար ։ Մինչև բուդդայականության չինական ադապտացիան մեր թվարկության 200-850 թվականներին, թեյը հանդիսանում էր որպես բուժական դեղաբույս։ Այնուհետև այն սկսեցին օգտագործել բուդդայական վանականները մեդիտացիայի ժամանակ՝ ապահովելու արթուն մնալու համար անհրաժեշտ էներգիան (հավանաբար կոֆեինի՝ ուղեղի վրա խթանիչի ազդեցության միջոցով)։ Դրանից անմիջապես հետո թեյը տարածվեց որպես սովորական ըմպելիք՝ փոխարինելով նախկինում օգտագործված կաթի և ջրի հիմքով ըմպելիքներին, իսկ չինական թեյարանները 8-9-րդ դարերում նոր տեսակի սոցիալական կյանք տվեցին չինացիներին ։
Ճապոնական ավանդույթի համաձայն, թեյարանը սովորաբար առանձին կառույց է, որը նախատեսված է ճապոնական թեյի արարողություններ անցկացնելու համար։ Այդ կառույցը և, մասնավորապես, այն սենյակը, որտեղ տեղի է ունենում թեյի արարողությունը, կոչվում է չաշիցու (ճապոներեն՝ 茶室, chashitsu, բառացիորեն «թեյի սենյակ»)։ Չաշիցու կոչվող ճարտարապետական կառույցը ստեղծվել է գեղագիտական և ինտելեկտուալ կատարման համար։ Ճապոնիայում Էդոյի ժամանակաշրջանում «թեյարան» տերմինը վերաբերում էր այն վայրին, որտեղ գեյշաները հյուրասիրում էին իրենց հաճախորդներին կամ ուր այցելում էին գաղտնիություն փնտրող զույգերը: Այդ դեպքում հաստատությունը կոչվում էր օչայա (ճապ՝ お茶や, ochaya, բառացիորեն «թեյարան»)։ Այնուամենայնիվ, թեյի մատուցումը այս հաստատություններում միայն պատահականություն էր։ Թեև ժամանակակից իմաստով թեյարանների համար չայա տերմինի օգտագործումը համարվում է արխայիկ, իսկ ժամանակակից թեյարանները կոչվում են կիսսատեն (ճապ՝ 喫茶店, kissaten, բառացիորեն «սուրճի խանութ»), որտեղ մատուցում են թեյ և սուրճ, բայց օչայա տերմինը դեռ օգտագործվում է Կիոտոյում՝ նշելու այն հաստատությունները, որտեղ գեյշաները հանդես են գալիս և զվարճացնում հաճախորդներին ։
Մյանմաում թեյարանները, որոնք հայտնի են որպես laphet yay saing, նախկինում՝ որպես kaka saing, ամբողջ երկրի քաղաքային կենտրոնների հիմնական մասն են։ Այդ թեյարանները, որոնք առաջին անգամ բացվել են բրիտանական գաղութատիրության ժամանակաշրջանում, մատուցում են կաթով թեյ և տարատեսակ կերակուրներ՝ սկսած տեղական ուտեստներից, ինչպիսիք են մոհինգան մինչև հնդկական տապակած ուտեստներ (օրինակ՝ պարաթա և պուրի) կամ չինական խմորեղեն (օրինակ՝ բաոծն և յուտյաոն) ։ Թեյի խանութները ավանդաբար ծառայել են որպես զրույցի համար նախատեսված սրահների նման վայրեր ։
Կենտրոնական Ասիայում «թեյարան» տերմինը վերաբերում է տարբեր երկրներում գործող թեյարանների մի քանի տարբերակներին։ Դրանք են շայխանան (shayhana) Ղազախստանում, չայխանան (chaykhana) Ղրղզստանում և չոյխանան (choyxona) Ուզբեկստանում, որոնք բոլորն էլ թարգմանվում են որպես «թեյի սենյակ կամ թեյարան»։ Տաջիկստանում ամենամեծ թեյարաններն են Իսֆարա քաղաքի «Օրիենթ թեյարան»-ը, «Չինական թեյարան»-ը և «Օրոմ թեյարան»-ը։ Տաջիկստանի անկախության 15-րդ տարեդարձին Իսֆարայի բնակիչները 2006 թվականի սեպտեմբերին Կուլյաբ քաղաքին նվիրեցին Իսֆարա թեյարանը քաղաքի 2700-ամյակի կապակցությամբ: Թեյարաններ կան Կենտրոնական Ասիայի այլ մասերում, հատկապես Իրանում և Թուրքիայում։ Նման թեյարանները պարսկերենում կարելի է անվանել չայ-խանի (chay-khaneh), իսկ թուրքերեն՝ չայհանե (çayhane), որոնք բառացիորեն նշանակում են «թեյատուն»։ Այս թեյարանները սովորաբար թեյից բացի մի քանի այլ ըմպելիքներ են մատուցում:Արաբական երկրներում, ինչպիսին Եգիպտոսն է, հաստատությունները, որտեղ մատուցում են թեյ, սուրճ և բուսական թեյեր, օրինակ՝ հիբիսկուսի թեյը, կոչվում են ահվա (ahwa) կամ մաքհա (maqha, مقهى) և ավելի հաճախ թարգմանվում են որպես «սրճարան» ։
Պակիստանում հայտնի է Pak Tea House-ը ինտելեկտուալ թեյ-սրճարանը, որը գտնվում է Լահորում և հայտնի է որպես Առաջադեմ գրողների շարժման կենտրոն։
Մեծ Բրիտանիա
Թեյախմությունը անգլիացիների հետ սերտորեն կապված ժամանց է ։ Լոնդոնի «Aerated Bread Company»-ի մի կին մենեջերի է վերագրվում 1864 թվականին առաջին հանրային հացաբուլկեղեն-թեյարանի ստեղծումը, ինչը հետագայում մեծ տարածում է գտնում ։ Թեյարանները Վիկտորյական դարաշրջանում կանանց համար աճող հնարավորությունների մի մասն էին դարձել։
Մեր օրերում Մեծ Բրիտանիայում թեյարանները փոքր սենյակներ կամ ռեստորաններ են, որտեղ մատուցվում են խմիչքներ և թեթև կերակուրներ։ Այդ հաստատությունները հաճախ ունենում են հանգստացնող կամ զսպված մթնոլորտ։ Մատուցվող սնունդը կարող է տարբերվել սերուցքային թեյից (նաև հայտնի որպես Դևոնշիր թեյ), այսինքն կարող է լինել ջեմով և սերուցքով հաց, ցերեկային թեյի ժամանակ սենդվիչներ և փոքրիկ թխվածքներ, իսկ մեծ թեյախմության ժամանակ կարող է լինել ախորժակ գրգռող նախուտեստ։ Շոտլանդիայում թեյը սովորաբար մատուցում են տարատեսակ թխվածքներով, նրբաբլիթներով, քրամպետներով և այլ թխվածքներով։ Լոնդոնի հյուրանոցներում երկարատև ավանդույթ է թեյարաններ ունենալը, օրինակ՝ Ալբեմարլ փողոցի 33 հասցեում գտնվող «Brown's Hotel»-ը իր թեյարանում թեյ է մատուցում ավելի քան 170 տարի ։ Թեյախմության հմայքի մի մասը աչք շոյող թեյի մատուցարանն է, որը հաճախ պատրաստված է լինում ճենապակուց։
Այլ կերպ օգտագործման դեպքում թեյարանը կարող է լինել աշխատավայրում առանձնացված մի սենյակ, որտեղ կարելի է ընդմիջումների ժամանակ հանգստանալ և ուտել։
Այլուր
Ֆրանսիայում թեյարանները կոչվում են Salon de thé, և թեյի հետ մատուցում են խմորեղեն և տորթեր։ Առանձին թեյարան ունենալը կարծես եվրոպական շատ երկրներում ավանդույթ էր։
Կոսովոյում կան թեյարաններ, որոնք հայտնի են որպես չայտորե (çajtore) :
19-րդ դարի «Զսպվածության» շարժման ազդեցությունը
Թեյարանները Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում մեծ տարածում գտան որպես այլընտրանք պանդոկներ 1830-ական թվականներին «Զսպվածության» շարժման ժամանակ։ Զարգացումը տեղի ունեցավ 19-րդ դարի վերջին, երբ Քեթրին Քրենսթոնը բացեց Շոտլանդիայի Գլազգո քաղաքի առաջին թեյարանը, որը կոչվում էր «Միսս Քրենսթոնի թեյարան», և նմանատիպ հաստատությունները հայտնի դարձան ամբողջ Շոտլանդիայում։ 1880-ական թվականներին և՛ Միացյալ Նահանգների, և՛ Անգլիայի հյուրանոցները սկսեցին թեյի սպասարկում առաջարկել թեյարաններում, իսկ 1910 թվականին նրանք սկսեցին կեսօրյան թեյի ժամանակ պարեր կազմակերպել, քանի որ պարային մոլուցքը տիրում էր ինչպես ԱՄՆ-ում, այնպես էլ Մեծ Բրիտանիայում։ 1950-ական թվականներին Բրիտանիայում լայնորեն տարածված էին բոլոր տեսակի թեյարանները։ Հետագա տասնամյակներում թեյարանները իրենց տեղը զիջեցին սրճարաններին։
Այլ իմաստներ և հարակից բառեր
«Թեյի խանութ» տերմինը կարող է նաև վերաբերել չոր թեյ վաճառող մանրածախ խանութին։ Չոր թեյը (նախ՝ չփաթեթավորված տերևների տեսքով, այնուհետև թեյի պարկերով) վաճառվում էր մթերային խանութներում, իսկ այժմ՝ հիմնականում սուպերմարկետներում։ Ամենահին խանութներից մեկը, որը դեռևս զբաղվում է տանը օգտագործման համար թեյ վաճառելով, «Twinings»-ն է, որը 1706 թվականին բացվելուց հետո մինչ այժմ գործում է Լոնդոնի կենտրոնական նույն տարածքում։ Հարավաֆրիկյան անգլերենում «tearoom» տերմինը սրճարանի կամ տեղական փոքր մթերային խանութի հոմանիշն է ։
Աշխատավայրում թեյարան տերմինը (Հյուսիսային Ամերիկայում «ընդմիջման սենյակ») սենյակ է, որը նախատեսված է աշխատողների հանգստի համար, մասնավորապես՝ աշխատանքային ընդմիջման ժամանակ։ Ավանդաբար, գործարանում կամ գրասենյակում տաք ըմպելիքներ և խորտիկներ մատուցող անձնակազմի անդամը կոչվում էր «թեյի տիկին», թեև այս պաշտոնն այժմ գրեթե չի գործում։
Թեյը բրիտանական մշակույթի և հասարակության նշանավոր հատկանիշն է ։ Դարեր շարունակ Բրիտանիան եղել է աշխարհի ամենամեծ թեյ սպառողներից մեկը, և այժմ մեկ հոգին միջինը տարեկան սպառում է 1,9 կգ թեյ ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Թեյ Կատեգորիա:Ռեստորաններ ըստ տեսակի Կատեգորիա:Ռեստորանների տեսակներ Կատեգորիա:Ազատ ժամանց Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԲՊՀ հոդվածներ 2023
Խոտուլևկա
Խոտուլևկա (Хотулевка), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։
Լենինա (գյուղ, Մալովիսկայի շրջան)
Լենինա (Леніна), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Մալովիսկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լենինա գյուղում բնակվում էր 289 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Մալովիսկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Back Chat
«Back Chat», բրիտանական Քուին ռոք խմբի երգը «Hot Space» ալբոմից։ Խոսքերի հեղինակը Ջոն Դիքոնն է։ Երգը թողարկվել է որպես սինգլ «Staying Power» երգի հետ միասին «Բ» կողմում։ Այն UK Singles Chart չարթում հասել է 40-րդ հորիզոնական, Հարավային Աֆրիկայի չարթերում 18-րդ, իսկ Իռլանիդայի չարթերում 19-րդ։
Երգ
Համեմատած ալբոմի այլ երգերին, այս երգում զգացվում է աֆրոամերիկյան երաժշտության ազդեցությունը։ Ի սկզբանե երգը հենց այդպես էլ մտածված էր, սակայն խումբը որոշեց, որ երգում պետք է կիթառային սոլո լինի։ Երգի համերգային տարբերակը ավելի էր հեռվանում կոմպոզիցիայի պարային ավանդույթներից։ Համերգների ժամանակ երգը կատարվում էր ավելի արագ տեմպով և երկար կիթառային պարտիայով։
Ստուդիական ձայնագրության ժամանակ Դիքոնը նվագում է սինթեզատոր, էլեկտրակիթառ և բաս կիթառ, Բրայան Մեյը կիթառային սոլոն, Ռոջեր Թեյլորը հարվածային գործիքները, իսկ Ֆրեդի Մերկուրին երգում էր վոկալային մասը։
Տեսահոլովակ
Երաժշտական տեսահոլովակը նկարահանել է ռեժիսոր Բրայան Գրանտը։ Նկարահանումները տեղի են ունեցել 1982 թվականի հուլիսին։ Տեսահոլովակի համար օգտագործվել է սինգլային տարբերակը։
Տեսահոլովակը նկարահանվել է երգի սովորական կատարման տեսքով։ Տեսահոլովակի դեկորացիան արվել է «տեխնո» ոճով։ Տեսահոլովակի սկզբում Մերկուրին հայտնվում է վերելակում և, ամբողջ տեսահոլովակի ընթացքում, նա միայն երգում, շարժվում և պարում է երգի ներքո։ Մեյը նվագում է ոչ թե իր՝ Red Special կիթառով, այլ Fender Telecaster-ով։
Այս տեսահոլովակի կադրերը օգտագործվել են «Radio Ga Ga»  և «The Show Must Go On» երգերի տեսահոլովակներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:1982 երգեր Կատեգորիա:Քուին խմբի երգեր Կատեգորիա:Բրիտանական երգեր
Բրոկ
Բրոկ, «Պոկեմոն» անիմե սերիալի, խաղերի շարքի և մանգայի կերպարներից մեկը։ Pokémon խաղերի շարքում և մանգայում նա Կանտո շրջանի մարզադաշտերի գլխավորներից մեկն է և մասնագիտացված է քարե պոկեմոններով։ Ըստ The Electric Tale of Pikachu խաղերի և մանգայի եղանակի՝ Բրոկը անիմե սերիալում Էշ Կետչումի ուղեկիցներից մեկն է։ «Սև և Սպինակ» սերիալի նկարահանման ընթացքում Բրոկը Էշի հետ չէր ճանապարհորդում, այլ Պյուտերում բժիշկ էր սովորում։
Խաղ
Խաղերում Բրոկը համարվում է որպես մարզադաշտի գլխավոր, որը մասնագիտացված էր քարե պոկեմոններով։ Այդ ու հանդերձ Բրոկը սյուժեում շատ մեծ դեր չի զբաղեցնում : Սկզբից Բրոկը հայտնվում է Pokémon Red և Blue խաղերի մեջ, իսկ հետագայում նաև Yellow խաղում ։ Արդյունքում նա հայտնվում է Red, Blue և Yellow, Pokémon Gold, Silver և Crystal  սիկվելներում, ինչպես նաև Red  և Blue, Pokémon FireRed և LeafGreen  ռեմեյկներում ՝ Gold  և Silver, Pokémon HeartGold  և SoulSilver  ռեմեյկներում նույնպես ։ Բացի դրանից նա հայտնվում է Pokémon Stadium, Pokémon Stadium 2  և Pokémon Puzzle League  խաղերում ։
Կերպարի ստեղծման պատմություն
Բրոկը սկզբում հայտնվել է Pokémon Red և Blue խաղերում, որտեղ նրա ոճաբանությամբ է զբաղվել Կեն Սուգիմորին։ Անիմեում նրան ձայնվորել է Յուձի Ուեդան։ Հեղինակները Բրոկին հեռացրել են սերիալի երկրորդ հատորից, մտածելով, որ նրան չի հավանում հյուսիսային լսարանը, բայց արդյունքում նրան վերադարձնում են երրորդ հատորում ։
Տրոյանկա (այլ կիրառումներ)
Տրոյանկա, կարող է վերաբերել՝
Սաիտկուլովո (գյուղ, Կուգարչինսկի շրջան)
Սաիտկուլովո (Саиткулово, Сәйетҡол), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Անվախ բորենի
«Անվախ բորենի» (笑拳怪招 (Xiao quan guai zhao)), ռեժիսորներ Ջեքի Չանի և Քենետ Ցանի համատեղ ֆիլմը, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջեքի Չանը, Ջեյմս Տենը, Դին Շեկը, Հուի Լու Չենը, Շի-Կվան Յենը, Կուին Լին, Տին-չի Չենգը, Չի-պինգ Չանգը, Չու Սիու Վան, Իգլ Հան Յինգը։
Սյուժե
Երիտասարդ Լանգի աչքերի առաջ դաժան կերպով հաշվեհարդար են լինում նրա սիրելի պապի հետ, որն անցյալում ուժեղ մարտիկ է եղել։ Ծեր ուսուցչի մոտ Լանգը մարտարվեստ է սովորում, որպեսզի վրեժխնդիր լինի ավազակներից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հարավկորեական մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Հարավկորեական կինոկատակերգություններ
Ջենոա
Ջենոան 9 անգամ հաղթել է Իտալիայի առաջնությունը և 1 անգամ Իտալիայի գավաթը։ Սերիա A-ի տիտղոսների քանակով այն միայն զիջում է Յուվենտուսին, Միլանին և Ինտերին։
Աստերոիդների ցանկ (197901-198000)
Աստերոիդների ցանկ (197801-197900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (198001-198100)
Ջենոա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալական ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:1897 հիմնադրված ֆուտբոլային ակումբներ
Լորա Բուշ
Լորա Լեյն Ուելչ Բուշ (Laura Lane Welch Bush, ), ԱՄՆ 43-րդ նախագահ Ջորջ Ու. Բուշի կինը։
Կենսագրություն
Ստացել է մանկավարժական կրթություն Դալասի Հարավային մեթոդական համալսարանում։ Այնուհետ ընդունվել է Օսթինի Տեխասի համալսարան, որտեղ սովորել է գրադարանային գործ մասնագիտությամբ։ 1977 թվականի նոյեմբերի 7-ին ամուսնացել է Ջորջ Ու. Բուշի հետ։ Նախկին նախագահը հարցազրույցներից մեկում նշել է, որ ի շնորհիվ կնոջ, դադարել է ալկոհոլ օգտագործել։ Նրանք ունեն դուստր երկվորյակներ՝ Բարբարան և Ջենան։
Լորա Բուշը ակտիվորեն զբաղվել է հասարակական գործունեությամբ և բարեգործությամբ։ 1990-ական թվականներին, երբ Ջորջ Բուշը Տեխասի նահանգապետն էր, Լորայի նախաձեռնությամբ կազմակերպվել է Տեխասի գրական փառատոնը, ինչպես նաև «Պատրաստ եմ կարդալ, պատրաստ եմ սովորել» ծրագիրը, որը օգնում էր ծնողներին՝ նախապատրաստելու իրենց երեխաներին դպրոցական կյանքին։ Դրանից հետո Լորա Բուշը հիմնել է հրատարակիչների օգնության ֆոնդ, ովքեր տպագրում են գրքեր՝ նախատեսված ընտանեկան ընթերցանության համար։ Դառնալով ԱՄՆ առաջին տիկին, նա շարունակել է օժանդակել այս ծրագրերին։ Տեխասի գրական փառատոնի օրինակով՝ Լորա Բուշը ստեղծել է ազգային գրական փառատոնը։ Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումներից հետո, Լորա Բուշը ղեկավարում է կամավորների ջոկատներից մեկը, ովքեր պայքար են ծավալում՝ կանխելու ահաբեկչական տրամադրությունները հասարակության շրջանում։
Քերթիս Սիթթենֆիլդի բեսթսելլեր «American Wife»-ը հիմնված է Լորա Բուշի կենսագրության վրա։
Վնասակար հատկանիշներ
Քիթի Քելին իր «Ընտանիք. Բուշերի դինաստիայի կեղծ պատմությունը» աշխատության մեջ վկայում է, որ Լորան թմրանյութ է օգտագործել երիտասարդ տարիքում։ Միևնույն ժամանակ, անդադար ծխախոտ է ծխել։
Միխայլո Լոմոնոսով (ֆիլմ, 1986)
«Միխայլո Լոմոնոսով» («Михайло Ломоносов»), բազմասերիանոց ֆիլմ XVIII դարի Ռուսաստանի պատմության մասին (1725 թվականից մինչև 1765 թվական), որը ներկայացվում է ականավոր ռուս գիտնական և գրող Միխայիլ Վասիլևիչ Լոմոնոսովի կյանքի և գործունեության միջոցով։ Ֆիլմը բաղկացած է երեք մասից՝ «Յուր ընդերքից» («От недр своих»), «Գիտության դարպասներ» («Врата учёности») և «Ի փառս Հայրենիքի» («Во славу Отечества»), որոնցից յուրաքանչյուրում 3-ական սերիա է։
Սյուժե
Ֆիլմում պատմվում է Լոմոնոսովի մանկության և պատանեկան տարիների մասին, որն անցկացրել է Արխանգելսկի նահանգում՝ հայրական տանը։ Այդ ժամանակի ամենատպավորիչ իրադարձություններից մեկն այցելությունն է Սոլովեցի վանք և հանդիպումը հնադավան Մոշկարի հետ։ Պատանի Միխայլո Լոմոնոսովի անսովոր միտքն ու գիտելիքի ձգտումը նրան դրդում են լքել հարազատ վայրերը։ Նա տեղափոխվում է Մոսկվա և հայտնվում է Մոսկվայի Սլավոնա-հունա-լատինական ակադեմիայում։ Սկսվում է նոր կյանք…
Միխայլո Լոմոնոսովը կրթությունը շարունակում է Սանկտ Պետերբուրգում, ապա Գերմանիայում։ Վերադառնալով հայրենիք՝ դառնում է Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիային ադյունկտ ֆիզիկական դասարանում։ Նա պայքարում է հայրենական գիտության կայացման և զարգացման համար։ Լոմոնոսովը հասնում է ժամանակի համար ֆանտաստիկ արդյունքների և ստանում պրոֆեսորի կոչում։ Նրա աջակցությամբ 1755 թվականին հանդիսավոր կերպով բացվում է Մոսկվայի համալսարանը։
Ելիզավետա կայսրուհու թագավորության տարիները Միխայիլ Վասիլևիչ Լոմոնոսովի գործունեության ծաղկման ժամանակն է։ Գիտության, լուսավորության, պոեզիայի մեջ սկսվում է Լոմոնոսովի դարաշրջանը։ Նրա նախաձեռնությամբ կառուցվում են նավաշինարաններն ու գործարանները։ Այն ճանաչվել է ոչ միայն հայրենիքում, այլև հայտնի է դառնում Եվրոպայում։ 1762 թվականին ռուսական գահին բազմած կայսրուհի Եկատերինայի հետ մեծ գիտնականի փոխհարաբերությունները հեշտ չէին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1986 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Տերենուս
Տերենուս (Terenos), համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի հյուսիսարևելյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 22.269 մարդ՝ 2020 թվականի տվյալներով ։ Գրավում է 2 841,240 կմ2 տարածք։ Բնակչության միջին խտությունը կազմում է՝ 7,5 մարդ/կմ2։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի բնակավայրեր
Աբանիլյա
Աբանիլյա (Abanilla), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Մուրսիա նահանգի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամարկա Օրենտալ շրջանում։ Բնակչությունը 6585 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Տարածքը 236,6 կմ² է։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 28 կմ։
Անվան առաջացումը
Անունը գալիս է արաբերեն al-Bayada–«սպիտակ քաղաք» անվանումից։ 13–րդ դարում հայտնի է եղել Ֆավալենա անունով։ Քաղաքը կոչվում է Մուրսիական Պաղեստին, որովհետև մոտ է քաղաքային պուրակներին, ունի ամնավարար հողի խոնավություն, քաղաքում աճում են պալմաներ և քաղաքում կան փոքրիկ օազիսներ։
Կլիմա
Եղանակը ամռանը տաք է, ձմռանը մեղմ, ինչպես նաև լինում են անկայուն տեղատարափ անձրևներ (300 մմ մեկ տարվա ընթացքում)։ Աճեցվում են նուշ, ձիթապտուղ, խաղող, ծիրանի, դեղձ և լիմոն։
Տեսարժան վայրեր
Տեսարժան վայրերի թվում մեծ դեր է խաղում Սան Խոսե եկեղեցին (18–րդ դար), «Հիսուսի սիրտը» հուշարձանը, որը քանդվել է գոթական ցեղերի կոցմիղ Սան Բենտինո եկեղեցու հետ միասին։
Փառատոններ
Ամեն տարի տոնվում է բանահյուսական միջազգային փառատոնը։
Ժողովրդագրություն
Ամենամեծ թվով բնակիչներ արձանագրվել են 1970 թվականին՝ 8675 մարդ։ Ներկայումս 9%-ը, բնակչության հիմնական մասը բրիտանացիներ և մարրոկացիներ են։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Մուրսիա մարզի քաղաքներ
Մոնտալդեո
Մոնտալդեո (Montaldeo), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 306 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 59 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 5 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0143։
Մոնլեալեն սահմանակից է Բերցանո դի Տորտոնաին, Մոնտեդժոկոին, Մոնտեմարցինոին, Սարեցանոին, Վոլպեդոին և Բոլպելիոնոին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Էլեկտրակայան
Էլեկտրակայան, արդյունաբերական ձեռնարկություն, որն արտադրում է էլեկտրաէներգիա՝ էներգիայի այլ տեսակները էլեկտրականի փոխակերպելու միջոցով։ Նայած փոխակերպվող էներգիայի տեսակին, էլեկտրակայանները լինում են՝
Ջերմային էլեկտրակայաններում էլեկտրաէներգիայի է փոխակերպվում տարբեր վառելանյութերի (քարածուխ, նավթ, գազ, տորֆ) ջերմային էներգիան, հիդրոէլեկտրակայանում՝ շրային հոսքի էներգիան, ատոմային էլեկտրակայանում՝ միջուկային էներգիան, հողմաէլեկտրակայանում՝ օդային հոսքի էներգիան, գազատուրբինային էլեկտրակայաններն ունեն գազատուրբինային շարժիչ, որի այրման խցում այրվում է վառելանյութ։ Ջերմաէլեկտրակենտրոնում կատարվում է էլեկտրաէներգիայի և ջերմության զուգակցված արտադրություն։
Ներկայումս Հայաստանում գործում են 1 ատոմային, 3 ջերմային, 188 ջրային, 4 հողմային, 20 արևային էլեկտրակայաններ, ինչպես նաև կենսազանգվածից էլեկտրաէներգիա արտադրող մեկ կայան ։
Կատեգորիա:Էլեկտրակայաններ
Էռնեստ Օբմինսկի
Էռնեստ Օբմինսկի (Эрне́ст Евге́ньевич Обминский, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։
Կենսագրություն
1953 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը ։
1953 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Տրոյանովկա (այլ կիրառումներ)
Տրոյանովկա, կարող է վերաբերել՝
Բեթհովեն 2
«Բեթհովեն 2» (Beethoven's 2nd), 1993 թվականի ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմ, ռեժիսոր՝ Ռոդ Դանիել, գլխավոր դերերում՝ Չարլզ Գրոդին, Բոնի Հանտ և Դեբի Մեյզար, «Բեթհովեն» ֆիլմաշարի ութ մասերից երկրորդը։ Սկզբում ոչ մի շարունակություն չի նախատեսվել, սակայն առաջին ֆիլմի անսպասելի ֆինանսական հաջողությունից հետո այն թողարկվել է։ Այն եղել է ֆրանչայզի վերջին ֆիլմը, որը թողարկվել է թատերականորեն, ինչպես նաև վերջինը, որին մասնակցել է բուն դերասանական կազմը։
Սյուժե
Նյուտոնների ընտանեկան տանը Ջորջը, Ալիսը, Ռայսը, Թեդը, Էմիլին և Բեթհովենը հարմարվել են միասին ապրելուն։ Բեթհովենը սողոսկելով դուրս է գալիս և հանդիպում է Միսիին՝ էգ սենբեռնարին և նրա տեր Բրիլոյին։ Ռեգինան, Բրիլոյի ապագա նախկին կինը, իր ընկերոջ` Ֆլոյդի հետ գալիս, վերցնում է Միսիին և, որպես ալիմենտ 50.000 դոլար է պահանջում։ Նա զբաղվում է Միսիի լիարժեք խնամակալությամբ և միայն ամուսնալուծության գործընթացն ավարտելուց հետո է մտադիր լինում նրան հանձնել Բրիլոյին։
Բեթհովենի օգնությամբ Միսին փախչում է Ռեգինայի մոտից, և նրանք սիրահարվում են։ Միևնույն ժամանակ, Ռայսը ուժեղ զգացմունքներ է տածում իր դասընկերոջ՝ Թեյլոր Դևերյուի նկատմամբ, մինչև տղան համբուրում է նրան։ Թեդը և Էմիլին իմանում են, որ Բեթհովենն անընդհատ փախչում է տնից և հետևում են նրան, որտեղ նրանք հայտնաբերում են, որ նա և Միսին շենքի նկուղում ունեցել են չորս ձագեր։ Պահակը նույնպես գտնում է նրանց և հայտնում Ռեգինային։ Նա հետ է կանչում Միսիին և նախատեսում է ազատվել ձագերից, նույնիսկ եթե դա նշանակում է նրանց սպանել, բայց դռնապանը նրա հետ խոսում է՝ ասելով, որ մաքուր ցեղական ձագերը շատ փող արժեն և առաջարկում է, որ նա վաճառի դրանք կենդանիների խանութում և կարողություն ձեռք բերի։
Մտածելով, որ Ռեգինան նախատեսում է խեղդել ձագերին, Թեդն ու Էմիլին ձագերի հետ սողոսկելով դուրս են գալիս շենքից և նրանց տանում տուն։ Նրանք ձագերին պահում են նկուղում, որպեսզի հայրը չտեսնի։ Հասկանալով, որ շներին տարել են, Ռեգինան որոշում է վրեժ լուծել։ Ռայսը, Թեդն ու Էմիլին իրենց վրա են վերցնում կերակրելն ու խնամելը։ Ի վերջո, Ջորջը հայտնաբերում է ձագերին և դժկամորեն համաձայնվում է պահել նրանց մինչև հասունանան։
Նյուտոններին առաջարկում են անվճար մնալ լճի ափին գտնվող տանը՝ Ջորջի բիզնես գործընկերներից մեկին պատկանող սարերում։ Այնտեղ Թեյլորը Ռայսին հրավիրում է ընկերների հետ երեկույթի, որտեղ նա խմում է և սեռական ոտնձգությունների է ենթարկվում։ Բեթհովենը քանդում է տան ներքնահարկի տախտակը՝ հեռացնելով նրան հավանական վտանգից։ Ռեգինան և Ֆլոյդը բնակվում են Բրիլոյին անհայտ վայրում՝ զուգադիպությամբ Նյուտոնների հանգստյան տան մոտ։ Նրանք շների հետ գնում են տոնավաճառ, իսկ երեխաները համոզում են Ջորջին՝ Բեթհովենի հետ բուրգեր ուտելու մրցույթ մտնել, որը նրանք շահում են։ Ռեգինան և Ֆլոյդը նույնպես լինում են տոնավաճառում, բայց իրենց մեքենայով թողնում են Միսիին։
Հինգ ամիս անց Բրիլոն Միսիի հետ այցելում է Նյուտոնների տուն` բացահայտելով, որ ամուսնալուծության դատավորը իրեն լիարժեք խնամակալություն է տրամադրել և մերժել Ռեգինայի հայցը։ Ավելի մեծ ձագերը վազում են ներքև՝ տեսնելու Միսիին։
Դերաբաշխում
Ֆիլմն էկրանավորել է Դենի Մաստերսոնը ։ Նրա կրտսեր եղբայրը՝ Քրիստոֆեր Մաստերսոնը, նույնպես փոքր դեր է ունեցել, բայց երբ ռեժիսորները նկատել են նմանություն, նրան հեռացրել են ։
Թողարկում
Ֆիլմը նկարահանվել է Կալիֆոռնիայում, սակայն այգու տեսարանները նկարահանվել են Մոնտանայում՝ Գլեսիերի ազգային պարկում ։ Որպես Նյուտոնների ընտանիքի տուն եղել է տուն Հարավային Փասադենայում՝ Միլանի պողոտայում ։
Թողարկման համար պահանջվել է ավելի քան հարյուր հարթ և անհարթ ծածկույթով տարբեր տարիքի սենբեռնարի ձագեր՝ սկսած յոթ շաբաթականից, որոնք այնուհետև վերադարձվել են բուծողներին։ Միսիին մարմնավորել են երեք չափահաս կարճահասակ շներ, իսկ Բեթհովենին` երկու երկար մազերով շներ, չնայած հաշվում են միայն առաջին ֆիլմում դեր ստեղծած շանը։ Օգտագործվել է նաև մեխանիկական շուն, շան գլուխ՝ դեմքի հատուկ արտահայտությունների համար և շան կոստյում հագած տղամարդ ։
Ընդունում
Ֆիլմը համաշխարհային դրամարկղերում հավաքել է ավելի քան 118 միլիոն դոլար ։
Քննադատական արձագանք
Rotten Tomatoes-ում ֆիլմն ունեցել է 23% գնահատական՝ հիմնված 13 քննադատների գնահատականների վրա, միջին գնահատականը՝ 4,55/10 : CinemaScore-ի կողմից հարցված հանդիսատեսները նրան տվել են A մակարդակ ։