cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աղջան
Պատմություն
Աղջանը Մուշ քաղաքից հյուսիս գտնվող հայկական գյուղ էր։ Առաջնորդարանի տվյալներով 1890 թվականին ուներ 110 տուն հայ և 8 տուն քուրդ։ Մայևսկին ևս մեկ անգամ սխալմամբ նշում է, որ գյուղը ամբողջությամբ քրդական է և 90 ծուխ։ 1902-ին Տէր Կարապետեանը նշում է, որ 95 ծուխի մէջ 780 հայ բնակիչ կար։ Հայ տների թիվը 1910-ին, ըստ Առաջնորդարանի 100 ծուխ էր, նաև 9 քրդական տուն։ Մինչդեռ Մարտիրոսեանը 120 հայ ծուխ է նշում։ Եղեռնի նախօրեին ուներ 1522 հայ բնակիչ և 127 ծուխ։ Մեկ ծուխի բնակչությունը բարձր է թվում՝ 12։ Մարտիրոսեանի թարմացված տվյալներով 1914 թվականին կար 1860 հայ բնակիչ՝ 220 ծուխ։ Թեև մեկ տնային տնտեսության բնակչությունն ավելի խելամիտ էր՝ 8.5, տնային տնտեսությունների թիվը զգալիորեն ավելի մեծ էր, քան գրանցված էր այլ աղբյուրներում։ Գյուղը, ըստ երևույթին, աճել է այնպիսի տեմպերով, որոնք վկայում են նոր ժամանողների մասին:Աղջանն ավերվել ու ամայացել է առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Բնակչության մեծ մասը զոհվել է։ Փոքր մասին հաջողվել է տեղափոխվել Արևելյան Հայաստան։ Աղջանցիների մի մասը հաստատվել է ՀԽՍՀ Թալինի շրջանում։
Բնակչություն
XIX դարի 80-ականներին ուներ 150 տուն՝ 1200 հայ բնակչով։ XX դարի սկզբներին ուներ 129 տուն՝ 1000 հայ բնակիչ։
Ինցու
Ինցու (Intsu), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Պաիստու շրջանում։
Աղջան
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում էր երկրագործությամբ, այգեգործությամբ, բանջարաբուծությամբ և անասնապահությամբ։ Հատկապես հայտնի է եղել իր խնձորի այգիներով։
Ինցու
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 128 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Պաիստու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Աղջան
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղում կար եկեղեցի և դպրոց ։
Լինկոլն շրջան (Միսսուրի)
Լինկոլն շրջան (Lincoln County), ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.632 կմ² է, բնակչությունը՝ 52.566 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Թրոյ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1818 թ.։
Աղջան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լինկոլն շրջան (Միսսուրի)
Կատեգորիա:Միսսուրիի շրջաններ
Կոմսոմոլսկոե (այլ կիրառումներ)
Կոմսոմոլսկոե, կարող է վերաբերել՝
Լեն-Ստան
Լեն-Ստան (Лен-Стан), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 17 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Համզա Չաուդրի
Համզա Դյուան Չաուդրի (Hamza Dewan Choudhury, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, « Լեսթեր Սիթիի» կիսապաշտպան։
Ակումբային կարրիերա
Չաուդրին 16 տարեկանից մարզվել է «Լեսթեր Սիթիի» ֆուտբոլային ակադեմիայում ։ 2016 թվականի փետրվարին վարձավճարով տեղափոխվել է «Բերտոն Ալբիոն» ակումբ։ 2016 թվականի փետրվարի 27-ին նշել է նորամուտը թիմի կազմում՝ փոխարինման դուրս գալով Լիգայի 1-ի՝ «Ուոլսոլի» դեմ խաղում ։ 2016/17 մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ դարձյալ վարձավճարով տեղափոխվել է  «Բերտոն Ալբիոն» ։ 2016 թվականի օգոստոսի 6-ին Չեմպիոնշիփում նորամուտը նշել է «Նոթինգհեմ Ֆորեստի» դեմ խաղում՝ այդ խաղում գոլային փոխանցում կատարելով խաղընկերոջը.
2017 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Համզան նորամուտը նշել է «Լեսթեր Սիթիի» հիմնական կազմում՝ փոխարինելով Վիլֆրիդ Նդիդիին «Լիվերպուլի» դեմ խաղում, որն անցկացվել է Անգլիական լիգայի գավաթի խաղարկության երրորդ փուլի շրջանակներում ։ 2017 թվականի նոյեմբերի 28-ին Չաուդրին նորամուտը նշել է Պրեմիեր լիգայում՝ փոխարինելով Շինջի Օկազակիին «Տոտենհեմի» դեմ խաղում ։ 2018 թվականի ապրիլի 14-ին առաջին անգամ խաղադաշտ է դուրս եկել «Լեսթերի» մեկնարկային կազմում Պրեմիեր լիգայի՝ «Բարնլիի» դեմ խաղում ։
Կարիերան հավաքականում
2018 թվականի մայիսի 26-ին Համզա Չաուդրին նորամուտը նշել է Անգլիայի մինչև 21 տարեկանների հավաքականում՝ փոխարինման դուրս գալով Չինաստանի հավաքականի դեմ Տուլոնի մրցաշարի շրջանակներում կայացած խաղում ։ Մրցաշարում անցկացրել է չորս հանդիպում, այդ թվում մասնակցելով Մեքսիկայի դեմ հաղթական եզրափակչին ։
Կանգե
Կանգե, քաղաք Չագանդո մարզում, Հյուսիսային Կորեայում։
Համզա Չաուդրի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բարտոն Ալբիոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կանգե
Պատմություն
Քաղաքը հայտնի է եղել դեռևս Չոսոն դինաստիայի ժամանակվանից (1392-1910), ինչպես զինվորական կենտրոն, XX դարի սկզբին այստեղ տեղակայված էր խեցեգործարան և փայտամշակման կենտրոն ։
1945 թվականին Տոկնոգան գետի վրա հիդրոէլեկտրակայանի կառուցումից հետո այստեղ տեղի ունեցավ արդյունաբերության զարգացում ։
Կորեական պատերազմի տարիներին քաղաքը տուժել է ԱՄՆ-ի կողմից ռմբակոծությունների պատճառով։ 1953 թվականին քաղաքի բնկաչությունը կազմում էր 20 հազար մարդ, հիմնականում զարգացած էր մետաղաձուլությունը և լեռնահանքային արդյունաբերությունը (քաղաքի շրջակայքում արտահանում էին պղինձ, կապար, գրաֆիտ և այլ հանածոներ) ։
1962 թվականին քաղաքի բնակչությունը հասավ 130 հազար մարդ, 1970-ական թվականներին տնտեսությունը հիմնված էր անտառապատման, փայտամշակման, հանքարդյունաբերության և մեքենաշինության վրա ։
Տրանսպորտ
Կանգեն կարևոր ճանապարհային և երկաթուղային տրանսպորտային հանգույց է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հյուսիսային Կորեայի քաղաքներ
Ձերժինսկու հուշարձան (Վոլգոգրադ)
Ձերժինսկու հուշարձան  (Памятник Дзержинскому), Ֆելիքս Ձերժինսկու հուշարձանը Վոլգոգրադի Տրակտորոզավոդսկի շրջանի համանուն հրապարակում։
Պատմություն
1926 թվականին հիմնադրվել է Ստալինգրադի տրակտորի գործարանը։ Նույն տարում մահացել է Ֆելիքս Ձերժինսկին և շինարարության փուլում գտնվող գործարանին տրվել է նրա անունը։ Գործարանի կենտրոնական մուտքի մոտ 1932 թվականին տեղադրվել է Ձերժինսկու հուշարձանի ժամանակավոր մոդելը, իսկ 1935 թվականի հունիսի 17-ին ՝ բրոնզե հուշարձանը,  քանդակագործ՝ Սերգեյ Մերկուրով։
Ստալինգրադի ճակատամարտից հետո քաղաքում կանգուն մնացած 4 հուշարձաններից մեկն է. մյուս հուշարձաններն են Գոգոլի (1910 թ., Վոլգոգրադի ամենահին հուշարձանը) և Հերմանի (1925 թ.) հուշարձանը Կոմսոմոլյան այգում, Հոլզունովի (1940 թ.) հուշարձանը Կենտրոնական 62-րդ առափնյայում։ Պատերազմի օրերին ոչնչացվել է հուշարձանի ձախ ձեռքը, որը վերականգնվել է պատերազմից հետո Ռակովի տրակտորի գործարանի գեղարվեստի արտադրամասի քանդակագործի կողմից։ 1960 թվականին պատվանդանը երեսապատվել է գրանիտով։ 2015 թվականին հուշարձանի պատվանդանը հիմնովին վերանորոգվել է։
Տեխնիկական տվյալներ
Բրոնզե քանդակի բարձրությունը 4,3 մետր է, պատվանդանի բարձրությունը՝ 6,48 մետր։
Գոնգեղ
Գոնգեղ, խաչածաղկավորների ընտանիքի երկամյա բույս։ Պտուղը բազմասերմ պատիճ Է։ Արմատապտուղները սպիտակ են, դեղին, կլոր, ձվաձև կամ տափակ։ Տերևներն արժեքավոր կեր են, օգտագործվում են թարմ ու սիլոսացված վիճակում։ 100 կգ արմատապտուղը պարունակում է 13 կերային միավոր, 0,9 կգ մարսելի պրոտեին, 60 գ կալցիում, 50 գ ֆոսֆոր, 40 գ նատրիում։ Հարուստ է C, Bi և B2 վիտամիններով։ ԽՍՀՄ-ում մշակվում էին եվրոպական մասի ոչ սնահողային գոտում, Հայաստանում՝ բարձր լեռնային շրջաններում։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խաչածաղկավորներ Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր Կատեգորիա:Արմատապտուղներ
Կոմպոզիցիա (մաթեմատիկա)
Կոմպոզիցիա, մաթեմատիկայում այնպիսի գործողության ընդհանուր անվանումը, որը a և b տարրերից կազմում է երրորդ տարրը՝ c=a*b։ Օրինակ, f(x) և g(x) ֆունկցիաների կոմպոզիցիա են անվանում ֆունկցիան։ Մաթեմատիկական անալիզում և հավանականությունների տեսության մեջ կոմպոզիցիա են անվանում f(x) և g(x) ֆունկցիաներից երրորդը կազմելու որոշ այլ եղանակներ, օրինակ,, որտեղ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկա
Կոցյուբինսկոե
Կոցյուբինսկոե (Коцюбинське), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Կիևի մարզի Կիև-Սվյատոշինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1941 թվականին։
Չճշտված տվյալներով Կոցյուբինսկոե քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 13 934 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,87 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 16016 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1941 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պրիրեչնի (գյուղ, Պեչենեգսկի շրջան)
Պրիրեչնի (Приречный), գյուղ Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Պեչենեգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 45 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Պեչենեգսկի շրջանի բնակավայրեր
Զելյոնի Գայ (գյուղ, Դոմանյովկայի շրջան)
Զելյոնի Գայ (Зелений Гай), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Դոմանյովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զելյոնի Գայ գյուղում բնակվում էր 305 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,898 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Դոմանյովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լին շրջան (Միսսուրի)
Լին շրջան (Linn County), ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.606 կմ² է, բնակչությունը՝ 12.761 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լինեուս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1837 թ.։
Կատեգորիա:Միսսուրիի շրջաններ
Իռասե
Իռասե (Irase), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կաառմա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 54 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կաառմա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
(5145) Ֆոլուս
(5145) Ֆոլուս (Pholus), աստերոիդ կենտավրոսների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի հունվարի 9-ին Սփեյսուոչ ծրագրի կողմից Կիթ Պիկում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 20,287231 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 8,6473 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 31,9272 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ֆոլուս աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 7,6655 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 33375,87 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,010786 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 24,72° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է Z դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս Z Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սփեյսուոչ ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կենտավրոսների խմբի աստերոիդներ
Կոմպրադոր
Կոմպրադոր (comprador - գնորդ), ըստ Օքսֆորդի անգլերեն բառարանի, անձ, որը «որպես գործակալ է հանդես գալիս ներդրումների, առևտրի կամ տնտեսական կամ քաղաքական շահագործմամբ զբաղվող օտարերկրյա կազմակերպությունների համար» ։
Հանկա Օրդոնուվնա
Կենսագրություն
Մարիա Աննա Պետրուշինսկայան (իսկական անունը՝ Հանկա Օրդոնուվնա) ծնվել է 1902 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Վարշավայում (Լեհաստան, Ռուսական կայսրություն)։ Մանուկ հասակում նա հաճախել է Վարշավայի Մեծ թատրոնի բալետի դպրոցը, իսկ 16 տարեկանում իր դեբյուտը կատարել է փոքրիկ «Սֆինքս» թատրոնում ։ Այնուհետև նա ելույթ է ունեցել Լյուբլինի «Wesoły Ul» թատրոնում, որտեղ հայտնի դարձավ որպես զինվորական երգերի կատարող։ Թատրոնի փակումից հետո վերադարձել է Վարշավա և ելույթ ունեցել «Mirage» and «Qui Pro Quo» կաբարեում։
Կոմպրադոր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բիզնես Կատեգորիա:Գաղութատիրություն Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Հանկա Օրդոնուվնա
Կենսագրություն
Ֆրիդերիկ Յարոսին մեծ դեր է խաղացել նրա՝ որպես նկարչի զարգացման գործում։ Նրա ղեկավարությամբ Գանկան ձեռք բերեց իր յուրահատուկ ոճը։ Նրան մեծ ճանաչում է բերել «Սերը քեզ ամեն ինչ կների» (Miłość ci wszystko wybaczy) երգը «Լրտեսը դիմակով» (1933) ֆիլմից։ Այս երգը դարձել է Հանկայի այցեքարտը։ Նա շատ է շրջագայել արտասահմանում՝ Փարիզում, Բեռլինում և Վիեննայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ երգչուհիներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ Կատեգորիա:Լեհ դերասաններ
Լիվինգստոն շրջան (Միսսուրի)
Լիվինգստոն շրջան (Livingston County), ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.386 կմ² է, բնակչությունը՝ 15.195 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Չիլիկոթ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1837 թ.։
Կատեգորիա:Միսսուրիի շրջաններ
Նովոսյոլկի (գյուղ, Կիև-Սվյատոշինի շրջան)
Նովոսյոլկի (Новосілки), գյուղ Ուկրաինայի Կիևի մարզի Կիև-Սվյատոշինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1950 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովոսյոլկի գյուղում բնակվում էր 3 761 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 13,5 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 278,59 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1950 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բարբարա Նեսիմ
Բարբարա Նեսիմ (Barbara Nessim, ), ամերիկացի արվեստագետ, ծաղկող և մանկավարժ։
Վաղ կյանք
Բարբարա Նեսիմը ծնվել է 1939 թվականին Նյու Յորքում ։ Մանուկ հասակից արվեստով հետաքրքրված լինելով՝ 1956 - 1960 թվականներին կրթություն է ստացել Պրատտի ինստիտուտում։ Իր ժամանակակից Ջեքի Մորգանի նման Պրատտն ավարտելուց հետո կարճ ժամանակ աշխատել է գործվածքների դիզայնի վրա, որից հետո որոշել կենտորնանալ պատկերազարդման աշխատանքի վրա։ 1960 թվականին «Մարդը և մեքենան» նորարարական մոնոտիպային փորագրությունների շարքի համար Ծաղկողների ընկերակցության 2-րդ ամենամյա մրցույթում արժանացել է «Հատուկ հիշատակություն» անվանակարգի։ Աշխատանքը հայտնվել է «Communication Arts Magazine» ամսագրի 2-րդ համարի տիտղոսաթերթին, որից հետո սկսել է պատվերներ ստանալ այնպիսի ամսագրերից, ինչպիսիիք են՝ «Harper's Bazaar» և «Esquire», միևնույն ժամանակ շարունակելով աշխատել որպես ստուդիական նկարիչ ու ինքն իր համար աշխատանքներ ստեղծել։ Նեսիմի մանկության երազանքը նկարիչ դառնալն է եղել,բայց միայն Ռոբերտ Վիվերի հետ ընկերնալուց ու Նյու Յորքի ծաղկողների ընկերակցության ցուցահանդեսին միանալու առաջարկն ընդունելւց հետո է դարձել պրոֆեսիոնալ նկարիչ 1960 թվականին ։
Գործունեություն
1960-ական թվականներին ԱՄՆ-ում ամբողջական դրույքով աշխատող շատ քիչ թվով պրոֆեսիոնալ կին նկարազարդողներից մեկն էր, մյուսների թվում էին՝ 1967 թվականին ծաղկողի կարիերան սկսած Ջեքի Մորգանը և Չառլզ Կուպերի արվեստանոցում 1950-ական թվականներին աշխատած Լորիան Ֆոքսը։ Սակայն նա կարողացել է գրաֆիկական դիզայնի մրցակցային ոլորտում իր աշխատանքով անուն ստեղծել, պատկերազարդելով ձայնագրությունների ալբոմների շապիկներ, օրացույցներ և ամսագրերի շապիկներ այնպիսի խոշոր հրատարակությունների համար, ինչպիսիք են՝ « Rolling Stone », « Թայմ », « Նյու Յորք », «Շոու» և այլն ։ 1980 թվականին հիմնադրել է «Nessim and Associates» կոչվող իր սեփական գրաֆիկական դիզայնի ընկերությունը՝ կորպորատիվ նախագծերի վրա իր ծաղկող այլ ընկերների հետ աշխատելու համար ։
Նեսիմը շատ աշխատանքներ է ստեղծել թանաքով և ջրաներկով, հետագայում օգտագործել համակարգչային գրաֆիկա, իսկ 1980 թվականից դասավանդում է համակարգչային արվեստ։ Դասավանդել է Մանհեթենի Գեղարվեստի դպրոցում, Նորաձևության տեխնոլոգիական ինստիտուտում և Պրատտի ինստիտուտում։
Աշխատանքները ցուցադրվել են ամբողջ աշխարհում, այդ թվում՝ Բազելի գեղարվեստի թանգարանում և Լուվրում։ Շվեդիայի Ժամանակակից արվեստի թանգարանը, Վաշինգտոնի Սմիթսոնյան ինստիտուտը, Լոնդոնի Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարանը, Բուդապեշտի Հունգարիայի ազգային պատկերասրահը նրա աշխատանքներն ընդգրկել են իրենց մշտական հավաքածուներում։
Թվային արվեստի ռահվիրա
Բարբարա Նեսիմն առաջին նկարիչներից մեկն էր, ով լրջորեն զբաղվել է թվային արվեստով և նկարազարդմամբ։ 1980 թվականին նրան հրավիրել են մասնակցելու Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում կազմակերպված Տեսանելի լեզվի աշխատարանին (VLW)՝ առաջադեմ գրաֆիկական հետազոտությունների փորձեր իրականացնելու համար նախատեսված ծրագրին։ Նեսիմը չի կարողացել մասնակցել աշխատարանին, բայց ինստիտուտի անձնակազմի հետ համակարգչաստեղծ գեղարվեստի հնարավորությունների մասին նրա զրույցը հետաքրքրել է իրեն, որի արդյունքում սկսել է համակարգիչ փնտրել դրանով աշխատելու համար։ Նա հովանավոր է գտել Time Incorporated's Time Video Information Services (TVIS) ընկերությունում, որտեղ համակարգիչներ կային ու նրան «թույլատրվել է դրանց վրա աշխատել երեկոյան ժամը 5-ից մինչև առավոտյան ժամը 9-ը, ու նա դա արել է երկու տարվա ընթացքում մինչև 1983 թվականը» ։ Ձեռնարկների միջոցով ինքնուրույն բարդ ծրագրերն օգտագործել սովորելով՝ նա հմտացել է համակարգչային արվեստ ստեղծելու գործում և հավաքել տպավորիչ քանակով թվային աշխատանքների շարք։ Այդ ժամանակից ի վեր որպես նկարիչ, նկարազարդող, ուսուցիչ և նորարար աշխատելու ընթացքում օգտագործել է համակարգիչը։ Թվային տեխնոլոգիան նոր եղանակներ է ստեղծել նրա աշխատանքը ստեղծելու և ցուցադրելու համար ։ Թեև Նեսիմը հափշտակված է թվային տեխնոլոգիաներով, նա չի դադարել ձեռքով նկարել։ Աշխատանքներն ստեղծելու համար օգտագործում է և՛ ավանդական, և՛ թվային մեթոդները․ «Ես սիրում եմ ձեռքով աշխատել և սիրում եմ աշխատել համակարգչի հետ։ Դրանք երկու շատ տարբեր բաներ են։ Ամեն ինչ կախված է այն մոտեցումից, որը ես ուզում էմ կիրառել իմ ստեղծած յուրաքանչյուր արվեստի գործի համար» ։ 2003 թվականի մի հարցազրույցում նշել է այն դժվարությունների մասին, որոնց հանդիպում են ծաղկողները տեխնոլոգիային հարմարվելու հարցում․ «Դժվար է անընդհատ նոր բան սովորել։ Դա անհատակ փոս է։ Բայց նշեմ, որ նոր կտրող գործիքներ և լրատվամիջոցներ օգտագործելը նոր հնարավորությունների համար ստեղծագործական գործընթաց է ստեղծում, որոնց դուք չեք կարող հասնել ավանդական մեթոդների կիրառմամբ» ։
2013 թվականի սկզբին Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարանը «Բարբարա Նեսիմ․ արվեստով լի կյանք» վերնագրով լայն հետահայաց ցուցահանդես է բացել, որն ընդգրկել է նրա՝ 1960 - 2000 թվականների ընթացքում ստեղծած բոլոր աշխատանքները, ինչպես նաև հարցազրույց նկարչուհու հետ ։ Ցուցադրված բոլոր հարյուր արվեստի գործերը դարձել են թանգարանի մշտական հավաքածուի մաս ։ 2013 թվականի փետրվարին նույն վերնագրով գիրք է հրատարակվել ։ Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարանի ցուցահանդեսը 2014 թվականի սեպտեմբերի 15-ից մինչև 2015 թվականի հունվարի 11-ը ցուցադրվել է Նյու Յորքի Bard Graduate Center պատկերասրահում՝ զբաղեցնելով դրա երեք հարկերը։ Ցուցահանդեսի բազմաթիվ աշխատանքների վերաբերյալ Նեսիմը մեկնաբանություններ է ձայնագրել, որոնք հասանելի են դարձել առցանց տարբերակով ։
Հրատարակություններ
Նեսիմի աշխատանքը հրատարակվել է մի քանի գրքերով, այդ թվում՝
Լենտևո (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)
Լենտևո (Лентево), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Runnin' (Lose It All)
"Runnin' (Lose It All)", Naughty Boy-ի, Բեյոնսեի և Արոու Բենջամինի համատեղ երգը։ Առաջին անգամ թողարկվել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, որպես Naughty Boy խմբի երկրորդ ստուդիական ալբոմի առաջին երգ։ Թողարկումից անմիջապես հետո երգն ստացել է դրական արձագանքներ Բեյոնսեի վոկալի և երգի գործիքավորման շնորհիվ։ Տեսահոլովակի ռեժիսորը Չարլի Ռոբինսն է, որում կինն ու տղամարդն իրար են հետապնդում ջրի մեջ։
Ստեղծման պատմությունը
2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Naughty Boy-ը հայտարարեց, որ Բեյոնսեի և Արոու Բենջամինի հետ ցանկանում է թողարկել "Runnin' (Lose It All)" անունով երգ։ Որոշ ժամանակ անց, մինչև երգի պաշտոնական ներկայացումը, նա իր Ինստագրամի էջում տարածեց երգի բառերը և տեսահոլովակից 15 վայրկյանանոց հատված ։ Տեսահոլովակում կային երկու մարդկանցից, որոնք սուզված էին ջրի մեջ ։ Սեպտեմբերի 17-ին տեղի ունեցավ երգի օնլայն պրեմիերան, իսկ հաջորդ օրը թողարկվեց նաև iTunes Store-ում։ Digital Spy-ի պնդմամբ երգը միայն Բեյոնսեի կատարմամբ թողարկվել է ավելի շուտ՝ 2015 թվականի օգոստոսին ։
Կարծիքներ
Էլի Հանթը «Runnin'»-ը համարել է վերջին 20 տարիների ամենափայլուն ակումբային երաժշտություններից մեկը, իսկ CBS News-ի լրագրող Անդրեա Պարկը Բեյոնսեի վոկալը համարում էր «անսխալական» ։ Ալեքս Հուդսոնը երգչուհու ձայնը համարում էր «հզոր» ։ Slate magazine-ից Լաուրա Բրեդլին գրում էր, որ Բեյոնսեն սկում է երգը այլ երգիչներից ավելի վստահ և կայուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բիյոնսեի երգեր Կատեգորիա:2015 երգեր
Կապնդեղ
Կապնդեղ, նեխուրազգիների (հովանոցավորներ (Apiaceae)) ընտանիքի բազմամյա, հազվադեպ՝ երկամյա խոտաբույսերի ցեղ։
Տարածում
Տարածված է Արագածոնի, Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի մարզերում։ Աճում է թփուտներում, անտառի բացատներում, չոր, քարքարոտ, կրային լանջերին։
Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը ճյուղավորվող է, բարձրանում է՝ մինչև 1 մ։ Տերևները կրկնակի-եռակի փետրաձև հատված են։ Ծաղկաբույլը հովանոց է, ծաղիկները՝ սպիտակ, մանուշակագույն, հազվադեպ՝ դեղնավուն։ Ծաղկում է հունիս-հուլիսին։ Պտուղը ձվաձև կամ երկարավուն ձվաձև, մեջքի կողմից սեղմված, մերկ կամ մազածածկ սերմնապտուղ է։
Նշանակություն և կիրառում
Դեղաբույս է. պարունակում է եթերայուղեր, կումարին, ածխաջրեր, թթուներ։ Օգտագործում են շնչարգելության, կծկանքի, նևրոզների և սրտային այլ հիվանդությունների ժամանակ, նաև որպես հակաքաղցկեղային միջոց։ Մեծաջրանցքիկ կապնդեղ (հանդիպում է միայն Արագած լեռան վրա) և նրբաճյուղ կապնդեղ (բնաշխարհիկ է, հանդիպում է Վայոց ձորի մարզում) տեսակները գրանցված են ՀՀ Կարմիր գրքում։
Որոշ տեսակներ
Հայտնի է 48, ՀՀ-ում՝ 3 տեսակ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հովանոցավորներ Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ այբբենական կարգով
Փոխարկելի մարկ
Փոխարկելի մարկ (, конвертибилна марка) (ISO 4217 կոդը՝ «BAM»), Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային արժույթն է։ 1 փոխարկելի մարկը հավասար է 100 ֆենինգի (, фенинга):
Բոլոր անունները ծագում են գերմանական մարկից և պֆենիգից համապատասխանաբար, որոնց հետ սկզբնապես այս արժույթը փոխկապակցված է եղել 1։1 հարաբերակցությամբ։ Գերմանական մարկը եվրոյով փոխարինելուց հետո փոխարկելի մարկը փոխկապակցվել է եվրոյին՝ 1,95583 մարկ = 1 եվրո հարաբերակցությամբ։
Ներդրվել է 1998 թվականին՝ 1995 թվականի Դեյտոնյան համաձայնագրի հիման վրա, որը վերջ դրեց Բոսնիայի քաղաքացիական պատերազմին։
Երկրի երկու մասերում (Բոսնիայի և Հերցոգովինայի Դաշնություն, և Սերբական Հանրապետություն) գործածվում են տարբեր թղթադրամներ (բացառություն է կազմում 200 մարկ թղթադրամը), որոնք նույն ոճի մեջ են մշակված, բայց տարբեր դիզայն ունեն։
Մետաղադրամներ
Շրջանառության մեջ են գտնվում 5, 10, 20, 50 ֆենինգ, ինչպես նաև 1, 2 և 5 մարկ անվանական արժեքով մետաղադրամներ։ Ֆենինգով մետաղադրամները շրջանառության մեջ են ներդրվել 1998 թվականի դեկտեմբերի 9-ից, բացառությամբ 5 ֆենինգի, որը թողարկվել է 2006 թվականի հունվարի 5-ին։
Արժույթային փոխարժեքի ռեժիմ
Մարկի փոխարժեքի պահպանման համար Բոսնիան և Հերցոգովինան օգտագործում է Արժույթային խորհրդի ռեժիմը, որի ժամանակ մարկի փոխարժեքը կապվում է եվրոյի հետ (կոդ ISO 4217 — EUR)՝ 1,95583։1 հարաբերակցությամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի տնտեսություն Կատեգորիա:Մարկ Կատեգորիա:Դրամական միավորներ Կատեգորիա:Դրամագիտություն Կատեգորիա:Տարադրամներ Կատեգորիա:Թղթադրամներ Կատեգորիա:Եվրոպական արժույթներ
Դեյվիդ Ջեյմս Թաուլես
Դեյվիդ Ջեյմս Թաուլես (David James Thouless, ), բրիտանացի խտացված նյութերով զբաղվող ֆիզիկոս ։ Ստացել է Վոլֆի մրցանակ 1990 թվականին և Նոբելյան մրցանակ 2016 թվականին համատեղ Դունքան Հալդեյնի և Ջոն Մայքլ Քոսթերլիցի հետ տոպոլոգիական փուլային անցումների և նյութի տոպոլոգիական փուլերի ասպարեզում տեսական հայտնագործությունների համար ։ 2016 թվականին պարզվեց, որ Թաուլեսը տառապում է մարազմյով ։
Կրթություն
Թաուլեսը ավարտել է Վինչեստեր քոլեջը և ստացել է բակալավրի աստիճան Քեմբրիջի համալսարանում։ Դոկտորական աստիճանը նա ստացել է Կոռնելի համալսարանում, որտեղ դասավանդում էր Հանս Բետեն ։
Պարգևներ
1979 թվականին Թաուլեսը ընտրվել է Թագավորական միության անդամ, նա նաև հանդիսանում է Ամերիկյան ֆիզիկական միության, Ամերիկյան արվեստի և գիտությունների ակադեմիայի անդամ, ինչպես նաև ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1995) ։
Թաուլեսին շնորհվել են Վոլֆի մրցանակ 1990 թվականին, Ֆիզիկայի ինստիտուտի Դիրաքի մրցանակ 1993 թվականին, Լարս Օնսագերի մրցանակ Ամերիկյան ֆիզիկական միությունից 2000 թվականին և Նոբելյան մրցանակ 2016 թվականին ։
Magic Kaito
Magic Kaito (, Մաձիկու Կաիտո, «Հրաշագործ Կաիտո»), մանգա, որի հեղինակը հանդիսանում է Գոսյո Աոյաման։ Առաջին անգամ հրատարակվել է Shogakukan հրատարակչության կողմից Weekly Shonen Sunday ամսագրի կողմից 1987 թվականին։ Աոյաման ավարտել է մանգայի վրա աշխատանքները այն բանի պատճառով, որ նրա նոր աշխատանքը` Detective Conan-ը շատ հայտնի դարձավ։ Այս պահին լույս են տեսել մանգայի 4 մասեր։
Մանգայի սյուժեի հիման վրա TMS Entertainment ստուդիայի կողմից լույս է տեսել 12 սերիայից բաղկացած սերիալ, որը ցուցադրվում էր NNS ալիքի կողմից 2012 թվականի ապրիլի 24-ից։ 2014 թվականի աշնանը թողարկվել է մանգայի նոր ադապտացիան A-1 Pictures ընկերության կողմից ։
Սյուժե
Կաիտո Կուրոբան սովորական դեռահաս է, ավագ դպրոցի աշակերտ, ում հայրը մահացել է հանելուկային պայմաններում 8 տարի առաջ։ Կաիտոն իմանում է, որ նրա հայրը հայտնի էր որպես միջազգային հանցագործ և որ նրա հորը սպանել է մի գաղտնի կազմակերպություն այն բանից հետո, երբ նա հրաժարվել է նրանց տալ Պանդորայի քարը։ Պանդորայի քարը կախարդական քար է, որը արտասվում է գիսաստղերի առաջանալու ժամանակ, ինչի արդյունքում քարի տերը անմահություն է ստանում։ Կաիտոն երդվում է, որ պետք է հետ վերադարձնի քարը, որպեսզի կազմակերպությունը անմահ չդառնա, և իր հոր անվան տակ սկսում է քարի որոնումները։
Կերպարների ցուցակ
Կաիտո Կուրոբա, պատմության գլխավոր հերոսը։ Խելացի, խորամանկ և մի քիչ ամբարտավան տղա։ Նա ոստիկանների համար հանելուկ է թողնում, թե որտեղ և ինչ է նա պատրաստվում գողանալ, սակայն, որպես կանոն, հետ է վերադարձնում գողացվածը։
Սագուրու Հակուբա, ավագ դպրոցի հայտնի խուզարկու և Կաիտոյի մրցակիցը։ Լինելով ոստիկանության բարձրաստիճան պաշտոնյա` նա շատ շանսեր ուներ Կաիտո Կիդային բռնելու համար։ Նա ենթադրում է, որ գողացողը Կաիտո Կուրոբան, սակայն նրան չեն բավարարում փաստերը։
Ակակո Կոիձումի, նա վհուկ է, որ սև կախարդանքի է տիրապետում։ Գիտի, որ Կաիտո Կուրոբան հանդիսանում է Կաիտո Կիդան և երկար ժամանակ փորձել է հրապուրել նրան և դարձնել իր ծառան։ Սկզբում շատ էր բարկանում նրա վրա, սակայն հետո իսկապես սիրահարվեց։
Գինձո Նակամորի, քննիչ, ով, ինչ էլ լինի, փորձում է բռնել Կաիտո Կիդային
Տոյտի Կուրոբա, Կայտոյի հայրը։ Մի ժամանակ փոքրիկ Կաիտոյին կախարդանք է սովորեցրել։ Հանդիպել է կազմակերպության, որը նրան հորդորել է նրան գտնել Պանդորայի քարը։ Սակայն ավելի ուշ նա հրաժարվել է հանձնարարությունից և որոշել ինքն իրենով գտնել քարը, ինչի համար էլ սպանվել է։
Անիմե
Մանգայի սյուժեի հիման վրա TMS Entertainment ստուդիայի կողմից թողարկվել է սերիալ, որը հեռարձակվել է NNS հեռուստաալիքով ապրիլի 24-ից ։ Անիմեի ռեժիսորը Տոսիկի Հիրանոն է։ Տվյալ պահին թողարկվել են անիմեի 12 սերիաներ։
Կոմպոզիցիա (մշակույթ)
Կոմպոզիցիա (-կազմում, հորինում), հորինվածք, կառուցվածք։
Գեղարվեստական ստեղծագործությունում
Գեղարվեստական ստեղծագործության կառուցվածքը, որը պայմանավորված է նրա բովանդակությամբ, ինչպես և բնույթով ու նշանակությամբ։ Կոմպոզիցիան գեղարվեստական ձևի կարևորագույն, կազմակերպող բաղադրիչն է, ստեղծագործությանը հաղորդում է միասնություն և ամբողջականություն, նրա տարրերը համաստորադասում միմյանց և ամբողջին։ Գեղարվեստական պրակտիկայի, իրականության գեղագիտական իմացության ընթացքում կազմավորված կոմպոզիցիայի օրենքները այս կամ այն չափով իրական աշխարհի երևույթների օբյեկտիվ օրինաչափությունների ու փոխկապակցությունների գեղարվեստորեն մարմնավորված արտացոլումն ու ընդհանրացումն են՝ կապված արվեստի տեսակի, ստեղծագործության գաղափարի ու նյութի և այլ բաների հետ։
Գրականության մեջ
Գրականության մեջ կոմպոզիցիան գրական ստեղծագործությունների բոլոր բաղադրամասերի կառուցվածքը, խմբավորումը, դասավորությունն ու փոխադարձ կապն է։  Գրական ստեղծագործության կառուցվածքը պայմանավորված է նրա թեմայով և գաղափարով։ Փոքր ծավալի երկերում կոմպոզիցիան ավելի պարզ է, ծավալուն երկերում՝ բարդ։ Կառուցվածքային ձևերից են պատումի շարադրանքը հեղինակի, ականատեսի, գլխավոր հերոսի կողմից, նամականին, օրագրությունը։ Գրական երկի կառուցման միջոցներից են կերպարների ընդհանրացված գնահատականը, նրանց դիմանկարը, ապրումների և հոգեկան վիճակների, կենցաղային միջավայրի և իրերի նկարագրությունը, բնության տեսարանները, հերոսների ուղղակի խոսքը, հեղինակային շեղումները։ Պատմողական և դրամատիկական ստեղծագործություններում կոմպոզիցիայի կարևորագույն բաղադրամասերից է նաև գործողությունների և դեպքերի ընթացքը՝ սյուժեն։
Գրականագիտության մեջ
Բարդացված կոմպոզիցիայի դեպքում դարձյալ իրադարձությունների կենտրոնում գլխավոր հերոսն է, բայց այս դեպքում տեսնում ենք նրան այլ կերպարների հետ շփման մեջ։ Առաջ են գալիս բազմատեսակ կոնֆլիկտներ և սյուժետային գծեր։  Որպես բարդացված կոմպոզիցիայի օրինակ հայ գրականությունից կարելի է բերել Ռ. Պատկանյանի «Փառասեր» վեպը, որտեղ երկրորդական կերպարների միակ գործառույթը գլխավոր հերոսի բացահայտումն է. վերջիններս ծառայում են սոսկ այդ նպատակին։ Բարդ կոմպոզիցիան բնորոշ է վեպ-էպոպեաներին։ Այդտեղ էական են բազմասյուժետայնությունը, պատկերավորությունը և կյանքի առավել մեծ ընդգրկումը։ Հնարավոր են մի քանի գլխավոր սյուժետային գծեր, որոնք կարող են և՛ զարգանալ իրար զուգահեռ, և՛ հաջորդաբար՝ մեկը մյուսին հյուսվելով։ Օրինակ՝ Լ. Տոլստոյի «Պատերազմ և խաղաղություն» վեպը։ Գեղարվեստական ստեղծագործության կոմպոզիցիոն առանձնահատկությունները կապված են նաև գրական երեք սեռերին։ Բարդ կառուցվածքային համակարգ ունեն էպիկական ստեղծագործությունները, քանի որ այնտեղ հանդես են գալիս մեկից ավելի սյուժետային գծեր։ Կառուցվածքային առումով քնարական սեռի երկերը ձգտում են փոքր ծավալի. պետք է խտանա ապրումը, ստեղծվի հուզական նրբերանգ։ Խոսելով գրական տարբեր սեռերի պատումներին բնորոշ կոմպոզիցիոն առանձնահատկությունների մասին՝ պետք է նշել, որ դրանք անջրպետված չեն և կարող են լինել փոխներթափանցումներ։ Օրինակ, խոսելով մենախոսությունների և երկխոսությունների մասին` պետք է հիշել, որ դրանք միայն դրամատիկական սեռին չեն բնորոշ։ Դրանցով են կառուցվում էպիկական սեռի, երբեմն նաև քնարական սեռի գործերը։
Տարածական արվեստներում
Տարածական արվեստներում կոմպոզիցիան միավորում է գեղարվեստական ձևի կառուցման միջոցները (տարածության և ծավալի իրական կամ պատրանքային ձևակազմում, սիմետրիա և ասիմետրիա, մասշտաբ, ռիթմ և համաչափություն, նրբերանգ և հակադրություն, հեռանկար, խմբավորում, գունային լուծում և այլն)։ Կոմպոզիցիան կազմակերպում է ստեղծագործության ինչպես ներքին կառուցվածքը, այնպես էլ նրա հարաբերակցությունը շրջապատող միջավայրի ու դիտողի հետ։
Ճարտարապետության մեջ
Ճարտարապետության մեջ կոմպոզիցիայի հիմքում ընկած է կառույցի, կոմպլեքսի, քաղաքի գեղարվեստա-գաղափարական ֆունկցիոնալ, կառուցվածքային սկզբունքների, արտահայտչամիջոցների ներդաշնակ համադրումը։ Դարերով մշակված ճարտարապետության գիտական վերլուծումով բացահայտվել են մի շարք օրինաչափություններ, որոնց բնորոշումն ու դասակարգումը կազմում են «ճարտարապետական կոմպոզիցիա» առարկայի հիմունքները։ Ճարտարապետական կոմպոզիցիոն միջոցներից են մասշտաբը, համաչափությունները, սիմետրիան, ասիմետրիան, գույնը, ստվերը, ռիթմը, մետրական կարգը, արվեստների համադրումը և այլն, որոնց ճիշտ ընտրության և համադրման շնորհիվ է նախագծողը հասնում իր առջև դրված գաղափարա-գեղարվեստական խնդիրների յուրօրինակ ստեղծագործական լուծումներին։ Կոմպոզիցիայով է պայմանավորված ճարտարապետական ձևի արխիտեկտոնիկ կերպարը։ Հաճախ կոմպոզիցիա են անվանում նաև ամբողջական ձևերի համադրվածքը կամ առանձին կառույցի տիպը։ Կերպարվեստում կոմպոզիցիան ստեղծագործության գաղափարական և սյուժետա-թեմատիկ հիմքի կոնկրետ մշակումն է՝ տարածության մեջ առարկաների ու մարմինների տեղադրումով, ծավալների, լույսի ու ստվերի, գունաբծերի և այլ հարաբերակցության հաստատումով։ Կոմպոզիցիայի տիպերն են՝ «կայուն» (ուր կոմպոզիցիոն հիմնական առանցքները ուղիղ անկյան տակ փոխհատվում են ստեղծագործության երկրաչափական կենտրոնում) և «դինամիկ» (ուր հիմնական առանցքները փոխհատվում են սուր անկյան տակ, գերիշխում են անկյունագծերը, շրջագծերն ու ձվածիրները), «բաց» (ուր գերակշռում են տարուղղված կենտրոնախույս ուժերը, իսկ պատկերը ըստ ամենայնի բացվում է դիտողին) և «փակ» (ուր գերիշխում են կենտրոնաձիգ ուժերը՝ պատկերը ձգելով ստեղծագործության կենտրոն)։ Կոմպոզիցիայի «կայուն» և «փակ» տիպերը գերակշռում են, օրինակ, Վերածննդի արվեստում, «դինամիկ» և «բաց» կոմպոզիցիաները՝ բարոկկոյի շրջանում։ Արվեստի պատմության մեջ մեծ դեր են խաղացել ինչպես ընդհանուր կոմպոզիցիոն կանոնները (օրինակ, հին արևելյան, վաղ միջնադարյան, Բարձր Վերածննդի, կլասիցիզմի արվեստներում), այնպես էլ ավանդական խիստ կանոնական սխեմաներից անցումը ազատ կոմպոզիցիոն միջոցների, այսպես՝ XIX -XX դարերում արվեստում մեծ դեր է խաղացել արվեստագետների անհատական ձգտումը դեպի ազատ կոմպոզիցիա։
Երաժշտության մեջ
Երաժշտական կոմպոզիցիայի, այսինքն՝ երաժշտական երկի կառուցվածքի մասին։
Կատեգորիա:Երաժշտություն Կատեգորիա:Գրականություն Կատեգորիա:Ճարտարապետություն Կատեգորիա:Արվեստ
Աճալ
Աճալ, ժիրակենի, կակժիրակենի, բակլազգիների (թիթեռնածաղկավորներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի, մշտադալար կամ տերևաթափ ծառերի և թփերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 450-500 (այլ տվյալներով՝ 600) տեսակ։
Արտաքին կառուցվածք
Տերևները զույզփետրաձև են։ Ծաղկաբույլը ողկույզ է, ծաղիկները՝ դեղին։ Ծաղկում է ամռանից մինչև ուշ աշուն։ Պտուղը կաշեկերպ, լայնակի միջնապատերով ունդ է։ Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են։
Տարածվածությունը Հայաստանում
Կատեգորիա:Թիթեռնածաղկավորներ
Սիրվարդ Կալպակյան Կարամանուկ
Սիրվարդ Կալպակյան Կարամանուկ (Սիրվարդ Գարամանուկյան, ), հայ կոմպոզիտոր, դաշնակահար և ուսուցիչ, խմբավար, հասարակական գործիչ, որը բնակվել է Ստամբուլում։
Վաղ կյանք
Կարամանուկը ծնվել է Օսմանյան կայսրությունում, Կոստանդնուպոլիսի Սկյուտար շրջանում։ Հինգ տարեկանից սկսել է հաճախել դաշնամուրի դասընթացների Ստեփան Պապելյանի մոտ (Sտամբուլի Տատյան և Եսայան վարժարաններ), 1939 թվականին ավարտել է Ստամբուլի քաղաքային կոնսերվատորիան, այժմ՝ Ստամբուլի համալսարանի պետական կոնսերվատորիա, որտեղ նրա գլխավոր ուսուցիչն եղել է Ֆերդի Ստատցերը, Ս. Բաբելյանը։ Նա նաև դասեր է վերցրել Ջեմալ Ռեսիտ Ռեյից, Ահմեդ Ադնան Սայգունից և Լիկո Ամարից երաժշտության տեսության, պատմության և կամերային երաժշտության վերաբերյալ:Դրանից հետո Կարամանուկը կարճ ժամանակահատված դաշնամուրի մասնավոր դասեր է ստացել նաև Լազարե Լևիից ։
Կարիերա
Կալպակյանը բազմաթիվ երգերի, երգչախմբային ստեղծագործությունների, երգչախմբի և նվագախմբի համար ծավալուն շարադրությունների, մանկական օպերետի, մանկական երգերի, դաշնամուրային ստեղծագործությունների, ժամերգությունների կազմակերպման հեղինակ է։ Գրել է երկեր՝ դաշնամուրի, լարային քառյակի համար, մեներգեր, խմբերգեր, ռոմանսներ, վոկալ մանրապատումներ, «Վաղվա արվեստագետները» օպերետը, «Դժվար տարի», «Ախթամար» (ըստ Հովհաննես Թումանյանի), «Երգ Պետրոս Դուրյանի» պոեմները՝ երգչախմբի և նվագախմբի համար, և այլ գործեր։ Նրա աշխատանքները կատարվել են մի քանի երկրներում և ձայնագրվել են ականավոր մենակատարների և համույթների կողմից։ Նրա ստեղծագործություններին ամբողջովին նվիրված համերգները կազմակերպվել են Երևանի Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանում և Արամ Խաչատրյանի անվան համերգասրահում։ Արժեքավոր են «Ընտիր երգեր», «Մանկական երգեր» պրակները։ «Ախթամար» վոկալ-սիմֆոնիկ գործի հիման վրա նկարահանվել է կինոնկար։ 2004 թվականին Երևանի «Մոսկվա կինոթատրոնում» տեղի է ունեցել Ախթամար ֆիլմի շնորհանդեսը, որը հիմնված է եղել Կարամանուկի համանուն սիմֆոնիկ պոեմի վրա։
Նրա ստեղծագործությունները տպագրվել են Ամերիկայի Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության, Ստամբուլի թուրքահայ ուսուցիչների ասոցիացիայի և Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի կողմից, որտեղ վերագրվում են նրա ձեռագրերը ։
Ստեղծագործություններում համադրելով արլևելյան, հայկական, նաև միջնադարյան երաժշտության տարրեր՝ հասել է վառ պատկերավորության։ 1992 թվականին՝ Նյու Յորքում, 1999 և 2000 թվականներին Երևանում տեղի են ունեցել Գարամանուկյանի հեղինակային համերգները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Թուրքահայ դաշնակահարներ‎ Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ Կատեգորիա:Կին կոմպոզիտորներ
Կաստել դի Տորա
Կաստել դի Տորա (Castel di Tora), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լազիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։ Բնակությունը կազմում է 296 մարդ (2008 թվականին), խտություննը կազմում է 19 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 16 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 2020։ Հեռախոսսյին կոդ՝ 0765։ Քաղաքի հովանավոր սուրբը Սուրբ Անատոլիան է (Santa Anatolia)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Իռավեռե
Իռավեռե (Iravere), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Տոռմա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Տոռմա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Առաղ (Մշո գավառ, Վանա լճի մոտ)
Առաղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում է Վանա լճի հյուսիսարևմտյան ափին, Մուշ-Բիթլիս ճանապարհի աջ կողմում։ Հիշատակվում է V–VII դարերից։
Առաղն 1909 թվականին ուներ 70 տուն հայ բնակիչ, որոնք զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ, մասամբ՝ ձկնորսությամբ ու մեղվաբուծությամբ։ Գյուղում կար եկեղեցի և վարժարան։ Առաղի մոտ է գտնվում հռչակավոր Առաքելոց վանքը։ Գյուղն ավերվել է առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Զելյոնի Գայ (գյուղ, Ժովտնևի շրջան)
Զելյոնի Գայ (Зелений Гай), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1963 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զելյոնի Գայ գյուղում բնակվում էր 1128 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1963 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շահումյանի շրջան (Ադրբեջանի ԽՍՀ)
Շահումյանի շրջան (Шаумяновский район, Şaumyan rayonu), վարչական միավոր Խորհրդային Միության կազմում գտնվող Խորհրդային Ադրբեջանում ։
Սուրբ Աստվածամայր եկեղեցի (Ծինուբան)
Սուրբ Աստվածամայր եկեղեցի, Հայ Կաթողիկե եկեղեցուն պատկանող եկեղեցի Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի մարզի Ախալցխայի շրջանի Ծինուբան գյուղում ։
Շահումյանի շրջան (Ադրբեջանի ԽՍՀ)
Հին դարերից մինչև 1900-ականների սկիզբ
Շահումյանի շրջանի տարածքն ունի հնագույն և հարուստ պատմություն։ Այն բնակեցված է եղել դեռևս վաղնջական ժամանակներից, ինչի մասին են վկայում տարածքում հայտնաբերված հնագույն հուշարձանները։ Մ.թ.ա. 9-ից 6-րդ դարերում շրջանի տարածքն ընդգրկված է եղել Վանի թագավորության կազմում ։ Մ․թ․ա․ 4-ից մ․թ․ 5-րդ դարերու՝ Մեծ Հայքի ժամանակաշրջանում այն ներառված է եղել Ուտիք նահանգի Ուտի Առանձնակ և Արցախ նահանգի Մեծ Կուանք գավառների տարածքներում   ։
Միջնադարում շրջանի տարածքը կամ դրա մի մասը՝ առավելապես Պարտավ քաղաքի շրջակայքը, հայտնի է եղել Հերգ անունով։ Այդ մասին են առաջին հայտնի գրավոր հիշատակությունը հանդիպում է Կիրակոս Գանձակեցու «Պատմություն Հայոց» աշխատությունում 1200-ական թվականներին ։ Այդ անունով է կոչվել առնվազն մինչև 1400-ական թվականները ։
Սուրբ Աստվածամայր եկեղեցի (Ծինուբան)
Պատմություն
Սուրբ Աստվածամայր եկեղեցու կառուցման և անվանակոչման մասին հայտնի է. «...յանուն Աստուածամօր, քարաշէն, 1869 թ....» : Ըստ մեկ այլ վկայության՝ եկեղեցին կառուցվել է 1879 թվականին. «...ժողովրդապետական քարաշէն եկեղեցի, յանուն ս. Աստուածածնին, 1879 ամի, ծախիւք ծխականաց, վերանորոգ. յամի 1908» ։ Բայց, հաջորդ տարի՝ 1909 թվականին շարունակված դրամահավաքը փաստում է, որ շինարարական աշխատանքները դեռ չէին ավարտվել. «Թիֆլիսի նահանգի Ախալքալաք գաւառի Ծինուբան գիւղում հայ կաթոլիկ համայնքի նորակառոյց եկեղեցու համար ժողովարարութիւն անելու համար Թիֆլիզ է եկել նոյն գիւղի հայ կաթոլիկ համայնքի ծխատէր արժ. Յակոբ քահ. Սահարեանը» ։ Եկեղեցին գործել է մինչև 1936 թվականը։ 1937 թվականին վերածվել է հացահատիկի պահեստի, սակայն մի քանի օր անց կրկին շարունակել է օգտագործվել իր նախնական նշանակությամբ։ Գյուղացիները կոտրել են եկեղեցու դուռը և ողջ հացահատիկը տեղափոխել Պողոս Գրիգորյանի տան վերնահարկը՝ այն դարձնելով որպես հացահատիկի պահեստ ։ 1969 թվականին վերանորոգվել է եկեղեցու տանիքը, գմբեթի խաչն էլ վերազոդել է Խաչատուր Գրիգորյանը ։ Ըստ ծինուբանցի Խաչատուր Սերոբյանի` եկեղեցու առաջին զանգը, որը 1908 թվականին նվիրել են Տեփանանց տոհմի ներկայացուցիչները, բերվել է Կարսից ։
Շահումյանի շրջան (Ադրբեջանի ԽՍՀ)
Հին դարերից մինչև 1900-ականների սկիզբ
Հետագա դարերում մինչև 20-րդ դարի վերջերը շրջանի ներկայիս տարածքը բնակեցված է եղել հայերով՝ չնայած մերթ ընդ մերթ նվաճվել է օտարազգիների կողմից ։
Բարասինգա
Արտաքին տեսքը
Բարասինգան հնդկական եղջերուից համեմատաբար փոքր է։ Հասուն արուի մարմնի երկարությունը 135 սմ է, քաշը 170-180 կգ։ Եղջյուրների երկարությունը 75 սմ է, բարասինգների ամենաերկար եղջյուրը հասել է 140 սմ-ի։ Այս եղջերուները ունեն ոչ այնքան փարթամ, բաց շագանակագույն մորթի։ Արուն սովորաբար ավելի մուգ գույնի մորթի ունի, քան էգը։ Ամռանը բարասինգներն ավելի բաց գույն ունեն, քան ձմռանը։ Որոշները իրենց մարմնի վրա ունեն տարբերվող գունավորում ստացած հատվածներ։
Սուրբ Աստվածամայր եկեղեցի (Ծինուբան)
Ճարտարապետություն
Եկեղեցին ուղղանկյուն հատակագծով, խորանից հյուսիս և հարավ զույգ ավանդատներով, երկթեք տանիքի տակ առնված փայտամած տանիքով, սրբատաշ և կիսամշակ քարով, կրաշաղախով կառույց է։ Ներքուստ արևմտյան կողմում փայտաշեն կրկնահարկ կանանց դասն է` կանգնած նույնպես փայտե 4 զույգ սյուների վրա։ Մուտքերը երկուսն են` բացված հյուսիսային և արևմտյան ճակատներից։ Վերջինիս առջև կից է եռահարկ զանգակատունը, որի առաջին երկու հարկերը քառասյուն են, իսկ երրորդը կազմված է սրածայր վեղարով ավարտվող վեց բոլորաձև սյուներից։ Արտաքին հարդարանքում աչքի է ընկնում եկեղեցու երեք ճակատներով ձգվող (բացառությամբ արևելյանի) ընդհանուր շարվածքից սրբատաշ քարով առանձնացած որմնակամարաշարը։ Արտաքին չափերն են` 16,63 x 10,18 մ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Հայ կաթողիկե վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Սամցխե-Ջավախքի մարզի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Բարասինգա
Ապրելակերպը
Բարասինգաները միշտ բնակվում են ճահճային տարածքներում և մարգագետիններում։ Նրա սմբակները հնարավորություն են տալիս նրան տեղաարժվել ճահճային տարածքներուվ։ Բարասինգան սկսում է արածել առավոտյան և երեկոյան, ցերեկը և գիշերը նա հանգստանում է՝ ուշադիր հետևելով շրջապատին։ Բարասինգաների լսողությունը այնքան էլ լավը չէ, փոխարենը օժտված են յուրահատուկ հոտառությամբ։ Զգալով վտանգը բարասինգները անսովոր ձևով բարձր ձայն են հանում՝ շեղելով մյուս եղջերուների ուշադրությունը և սկսում են վազել։
Բարասինգները սնվում են խոտով։
Բազմացումը
Բարասինգաները շատ արագ են բազմանում։ Զարգացման գործընթացը արուների մոտ սկսվում է դեկտեմբերի վերջին, երբ եղջյուրները լրիվ աճած են լինում։ Լուսաբացին և մթնշաղին արուները սկսում են շարժվել և բարձր ձայներ արձակել՝ գրավելով էգերի ուշադրությունը և վախեցնելով մյուս արուներին։
Սովորաբար արուները եղջյուրները ցցում են խոտերով, որպեսզի ավելի մեծ ուշադրություն գրավեն։ Որքան շատ է լինում «հարդարանքը», այքան ավելի շատ ուշադրություն են գրավում։ Մինչ ձագի ծնունդը էգը հեռանում է խմբից և գնում այնտեղ, ուր կան ավելի բարձր խոտեր։ Ծննդաբերությունից հետո էգերը մնում են ձագերի կողքին այնքան, քանի դեռ նրանք չեն ուժեղացել։ Ձագերը հավաքվում են խմբերով, որոնք կոչվում են «դպրոցներ»։ Յուրաքանչյուր այդպիսի խմբում հանդիպում են 40-50 ձագ։
Թշնամիները
Բարասինգաների միակ և ամենավտանավոր թշնամին վագրերն են։
Բարասինգան և մարդը
Նախկինում բարասինգաները Հնդկաստանում հանդիպում էին մեծ թվով։ 1955 թվականին Կորբետ ազգային այգում նրանց թվաքանակը հասնում էր 5000-ի։ Բայց մոտակա ժամանակներում տեղի ունեցան ճահիճների վերացում, որի հետևանքով կենդանիների թիվը կրճատվեց։ Բացի դրանից պարզվեց, որ բարասինգաների միսը բավական համեղ է, եղջյուրներից կարելի է պատրաստել ալյուր, որը հնդկական ավանդույթների բուժումների համաձայն կրծքավանդակի հիվանդության բուժման համար մեծ դեր ունի։ Հաջորդ առիթը դա ևս ճահճային տարածքների վերացումն էր, այս անգամ տարածքը հասնում էր 12 կմ²-ու։
Մինչ 1965 թվականը այստեղ հնարավոր էր հանդիպել 700-800 բարասինգա, սակայն այստեղ նույնպես տեղի ունեցան տարածքային փոփոխություններ։ Հետագայում բարասինգաները փախան Դուդհավի անտառային տարածք, որը փրկեց նրանց լիովին վերացումից։ 1969 թվականին այստեղ նրանց թվաքանակը հասավ 500-ի։ 1981 թվականին բարասինգաների թվաքանակը աճեց և հասավ 2000-ի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օրվա հոդված Կատեգորիա:Կաթնասուններ
Շահումյանի շրջան (Ադրբեջանի ԽՍՀ)
Հին դարերից մինչև 1900-ականների սկիզբ
1000-ից 1261 թվականներին շրջանի տարածքն ընդգրկված է եղել Արցախի թագավորության մեջ և պարբերաբար ենթարկվել օտար նվաճողների հարձակումների ։
1211 թվականին կարճ ժամանակով Զաքարյան իշխանական տոհմի իշխաններն ազատագրում են Հերք (Հերգ) ամրոցն ու համանուն գավառը ։ Ըստ որոշ աղբյուրների՝ 1227-1228 թվականներին գավառի տարածքը անցնում է Գանձակ քաղաքում նստող Ջալալ ադ-Դինի կողմից նշանակված կառավարիչի տիրապետությանը ։ Կարճ ժամանակ անց գավառին կրկին տիրում են հայ իշխանները՝ Վարհամշահ և Իվանե ամիրաները, ովքեր ամենայն հավանականությամբ եղել են Վահրամյան իշխանական տան կամ Խաչենի իշխանական տան ներկայացուցիչներ։ Այդ մասին առաջին հայտնի հիշատակությունը թվագրվում է 1252 թվականով ։
13-ից 16-րդ դարերում Հայաստանի տարածքի մեծ մասի պես Հերգը ենթարկվել է տարբեր օտար նվաճողների, այդ թվում՝ մոնղոլական, թյուրքական, թյուրքմենական և իրանական հարձակման։ Օտար նվաճողները պայքարում էին բնիկ հայերի դեմ, երբեմն էլ միմյանց դեմ։ Այս հարձակումների հետևանքով շրջանի բազմաթիվ բնակավայրեր ամայացել էին, ավերվել բազմաթիվ վանքեր և եկեղեցիներ, սոցիալ-տնտեսական կյանքն էական անկում էր արձանագրել։ Չնայած անկումային ժամանակաշրջանի՝ տեղաբնիկ հայ բնակչությունը կարողանում է պահպանել և զարգացնել սեփական գիրն ու գրականությունը, մշակույթը։ 14-րդ դարում հիշատակվում են Պարիս և Գյուլիստան գյուղերը որպես կարևոր կրթօջախներ ։
16-րդ դարում շրջանը հայտնվում է այդ ժամանակ երկու մեծ տերությունների՝ Օսմանյան կայսրության և Սեֆյան Պարսկաստանի միջև միմյանց դեմ պատերազմների թատերաբեմում։ Հին հայկական իշխանական տներից սերող հայ կառավարիչները թուրքերի դեմ առավել արդյունավետ պայքարելու համար, ստեղծված աշխարհաքաղաքական իրավիճակից ելնելով, նախընտրում են դաշնակցել պարսիկների հետ։ Դրա արդյունքում պարսկական տերությունը շահական հրովարտակներով վերահաստատում է հայ մելիքների (իշխանների) իրավունքները իրենց շրջաններում։ Այդպիսով, 17-րդ դարի սկզբում ի հայտ են գալիս հայկական կիսանկախ իշխանություններ (մելիքություններ)։ Այդ իշխանություններից առավել ազդեցիկ հինգը միավորվում են և կազմում Արցախի մելիքությունները ։ Արցախի մելիքության մեջ էին միավորվել Ջրաբերդի, Խաչենի, Վարանդայի, Դիզակի և Գյուլիստանի մելիքությունները, որոնց տիրույթները տարածվում էին Գանձակի գավառի սահմաններից մինչև Արաքս գետի ափերը, այսինքն՝ ընդգրկում էր նախկին Խաչենի իշխանության տարածքը՝ առանց Ծար և Սոթք գավառների  ։
Գյուլիստանի մելիքությունը, որի տարածքում է եղել ներկայիս շրջանը, տարածվում էր Գանձակի սահմաններից մինչև Թարթառ գետը ։ Գյուլիստանի մելիքությունը հիմնադրել է հայկական իշխանական Մելիք-Բեգլարյաններ տոհմի ներկայացուցիչ Սև Աբովը ։ Մելիքության կենտրոն է դառնում Գյուլիստան գյուղը Գյուլիստանի բերդով և Թալիշ գյուղը  ։ Մելիքության տիտղոսը փոխանցվում էր ժառանգաբար  ։
Գյուլիստանի հայկական մելիքության հիմնադրումով վերստին սկսվում է շրջանի բնակչության լուսավորչական, ստեղծագործական և շինարարական վերելքը։ Այդ մասին են նաև վկայում տվյալ ժամանակաշրջանով թվագրվող նյութական մշակույթի մեծ թվով հուշարձանների առկայությունը ։
1710-ական թվականներից առավել հաճախակի են դառնում շրջան ներխուժող լեզգիների ու վրացիների թալանչիական արշավանքները։ Այդպիսի դեպքերից մեկը տեղի է ունեցել 1722 թվականին, երբ Գյուլիստան հասած վրացական զորքերը սկսում են կողոպտել հայկական բնակավայրերը ։
1724 թվականին շրջանում դժվարին իրադրությունը ավելի է սրվում, երբ Օսմանյան կայսրության բանակը ներխուժում է տարածաշրջան։ Օսմանական զորքերի ներխուժմամբ սկսվում է հայ մելիքների տևական և կենաց մահու պայքարը տարածաշրջան ներխուժած օսմանական բանակի ու թյուրքական ցեղերի դեմ և սկսվեց հայ ազգային-ազատագրական պայքար ։ Այդ ժամանակաշրջանում ձևավորվեցին Արցախի սղնախները, որոնք իրենցից ներկայացնում էին ամրացված զորակայաններ։ 1729-1731 թվականներին թուրքերի դեմ պայքարում հայկական մելիքների գլխավոր հենակետերից մեկն էր դարձել Գյուլիստանի սղնախը, որի առաջնորդն էր Աբրահամ սպարապետը ։
1740-ական թվականներին Պարսկաստանում քաղաքական իրավիճակը լարվում է, ինչը էլ ավելի է բարդացնում հայկական մելիքությունների առանց այդ էլ բարդ կացությունը։ Օգտվելով ստեղծված իրավիճակից՝ տեղի մահմեդականությունը ազդարարում են մի շարք խանությունների ծնունդը։ Դրանք իրենցից ներկայացնում էին կիսանկախ իշխանություններ։ Այդպիսի խանություններից էր Գանձակի խանությունը, Ղարաբաղի խանությունը (ստեղծված 1748 թվականին) և այլն։ Ղարաբաղի խանության ձևավորումը մեծ դժգոհություն էր առաջացրել հայ մելիքների մոտ, քանի որ, ըստ էության, այն հռչակվել էր հայկական մելիքությունների տարածքի վրա։ Շուշիում հաստատված Փանահ Ալի-խանը, ով Վարանդայի իշխան Մելիք-Շահնազար Բ-ի դավաճանության հետևանքով տիրացել էր բնակավայրին, 1754 թվականին հարձակվում է մելիքանիստ Գյուլիստանի վրա։ Օգոստոսի 26-ին տեղի ունեցած ճակատամարտում հայերի շուրջ 1500 զինված գունդը Մելիք Ուսուփի և մելիք Աթամի ղեկավարությամբ հետ են շպրտում Փանահ Ալի խանի հարձակումը՝ վերջինին պատճառելով 300 սպանված ։
Խորհրդային շրջան
1988 թվականի մարտի 17-ին, այն բանից հետո, երբ Շահումյանի շրջանի խորհրդային (սովետական) իշխանությունները և Գետաշենի ենթաշրջանի իշխանությունները խնդրանքով դիմել են ԼՂԻՄ-ին, ԼՂԻՄ-ի ժողովրդական պատգամավորների արտահերթ նստաշրջանից հետո դիմել է Հայաստանի ԽՍՀ Գերագույն խորհրդին, Ադրբեջանի ԽՍՀ և ԽՍՀՄ-ին վերանայել և դրական լուծում տալ ԼՂԻՄ-ը Ադրբեջանից Հայաստան տեղափոխելու հարցը ։
1991 թվականի փետրվարի 12 Ադրբեջանի ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի որոշմամբ շրջանը լուծարվեց և մտավ Գորանբոյի շրջանի մեջ ։