cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
SSL
Տագնապային արձանագրություն (Alert Protocol)
Տագնապային արձանագրությունը SSL գրանցման արձանագրության մեջ ստուգման տիպերից մեկն է։ Տագնապի հաղորդագրությունը փոխանցում է հաղորդագրության մեջ առաջացած դժվարությունները և տագնապի նկարագրությունը։ Տագնապի հաղորդագրությունը կրիտիկական մակարդակով անմիջապես ընդհատում է միացումը։ Այդ դեպքում համապատասխան սեսիայի մյուս միացումները կարող են շարունակվել, բայց սեսիայի ID-ն պետք է անվավեր ճանաչվի։ Ինչպես և մյուս հաղորդագրությունները, ընթացիկ միացման կարգավիճակը իմանալուն պես, տագնապային հաղորդագրությունը գաղտնագրված է և սեղմված։
Ծրագրային արձանագրություն (Application Data Protocol)
Ծրագրային տվյալների հաղորդագրությունը աշխատում է գրման մակարդակում։ Այն ֆրագմենտացվում, սեղմվում և կոդավորվում է ընթացիկ միացման վիճակի հիմքում։ Գրման մակարդակի համար հաղորդագրությունները ամարվում են թափանցիկ։
SSL արձանագրության սխալները
SSL արձանագրության մեջ սխալների մշակումը շատ դյուրին է։ Երբ սխալը գտնվում է, սխալը գտնողը ուղարկում է իր ընկերոջը սխալի մասին հաղորդագրություն։ Չլուծվող սխալները պահանջում են օգտագործողից և սերվերից միացման խզում։ SSL արձանագրությունը որոշում է հետևյալ սխալները. 1.Unsupported_Certificate_Type_Error։ Այսպիսի սխալ առաջանում է, երբ սերվերը կամ օգտագործողը ստանում են հավաստագրի տիպը, որը այլևս չի ապահովվում։ Սխալը վերականգնելի է միայն օգտագործողի աուտենտիֆիկացիա լինելով։
2.No_Cipher_Error։ Սխալը առաջանում է, երբ սերվերը չի կարողանում գտնել բանալու չափսը կամ կոդը, որը ապահովվում է նաև օգտագործողի մոտ։ Սխալը անվերականգնելի է։
3.Bad_Certificate_Error։ Այսպիսի սխալ առաջանում է, երբ ընդունող կողմը համարում է հավաստագիրը վատ։ Դա նշանակում է, որ հավաստագրի ստորագրությունը ստույգ չէ։ Սխալը վերականգնելի է միայն օգտագործողի աուտենտիֆիկացիա լինելով։
4.No_Certificate_Error։ Եթե ուղարկված է Request_Certificate հաղորդագրությունը, ապա այդ սխալը կարող է լինել օգտագործողի մոտ հավաստագրի բացակայության հետևանք։ Սխալը վերականգնելի է։
Հարձակումներ
Նկարագրենք հարձակումերի մի քանի տեսակ, որոնք կարող են կիրառվել SSL արձանագրության դեմ։ Սակայն, SSL-ը կայուն է այդպիսի հարձակումների դիմաց։
Գաղտնագրի բացում
Ինչպես հայտնի է, SSL-ը կախված է տարբեր գաղտնագրային պարամետրերից։ Բաց Բանալիով գաղտնագրությունը RSA անհրաժեշտ է բանալիների փոխանակման և սերվեր-օգտագործող աուտենտիֆիկացիայի համար։ Սակայն, գաղտնագրի փոխարեն օգտագործվում են տարբեր գաղտնագրային ալգորիթմներ։ Այսպիսով եթե իրականացնել հաջողված ահրձակում այդ ալգորիթմների վրա, ապա SSL-ը արդեն չի կարող համարվել անվտանգ։ Որոշված կոմունիկացիոն սեսիաների վրա հարձակումը կատարվում են սեսիայի գրանցումով, այնուհետև երկար ժամանակի ընթացքում վերցվում է սեսիայի կամ RSA բանալին։ SSL-ը դարձնում է այդպիսի հարձակումը անօգուտ, քանի որ ծախսվում է մեծ քանակությամբ ժամանակ և ֆինանսներ։
Չարամիտը մեջտեղում
Հայտնի է ինչպես MitM (Man-in-the-Middle) հարձակում։ Ենթադրում է երեք կողմերի մասնակցություն՝ սերվեր, օգտագործող և չարամիտ, որը գտնվում է նրանց մեջտեղում։ Այս իրադրությունում չարամիտը կարող է ստանալ բոլոր հաղորդագրությունները, որոնք գնում են երկու կողմերից և փոխել դրանք։ Չարամիտ ներկայանում է սերվերի համար օգտագործող և սերվեր՝ օգտագործողի համար։ Դիֆֆի-Հելմանի ալգորիթմի միջոցով բանալիների փոխանակման դեպքում, այդ մեթոդը էֆեկտիվ է, քանի որ ընդունված տեղեկատվության ամբողջականությունը և նրա աղբյուրի ստուգումը անհնար է։ Սակայն այդպիսի հարձակումը անհնար է SSL արձանագրության օգտագործման ընթացքում, քանի որ աղբյուրի ստուգման (սերվեր) համար օգտագործվում են հավաստագրեր, որոնք վավերացվել են հավաստագրերի կենտրոնի կողմից։ Հարձակումը կլինի արդյունավետ, եթե Նշում։ HTTPS-ֆիլտրի աշխատանքը (որը հաստատում է թունել երկու կողմերի համար և տալիս է իր հավաստագիրը օգտագործողին) MS Forefront TGM-ում, հարձակում չէ, այլ կառավարման և պաշտպանման միջոց։
Արձագանքման հարձակում
Չարամիտը գրանցում է հաղորդակցության սեսիան սերվերի և օգտագործողի միջև։ Ավելի ուշ նա փորձում է հաստատել կապ սերվերի հետ, ներկայացնելով օգտագործողից գրանցված հաղորդագրությունները։ Բայց SSL-ը չեղարկում է հարձակումը միացման եզակի իդենտիֆիկատորի օգնությամբ։ Իհարկե, թեորիապես երրորդ կողմը ի զորու չէ գուշակել իդենտիֆիկատորը, քանի որ այն հիմնված է պատահական իրադարձության հավաքման վրա։ Այնուամենայնիվ, մեծ ռեսուրսների տեր չարագործը կարող է գրանցել մեծ քանակությամբ սեսիաներ և փորձել ընտրել «իրական» սեսիան, որը հիմնված է nonce կոդի վրա, որն էլ իր հերթին ուղարկել է սերվերը Server_Hello հաղորդագրության մեջ։ Բայց nonce SSL կոդերը ունեն ամենաքիչը 128 բիթ երկարություն, դա նշանակում է, որ չարամտին անհրաժեշտ է գրանցել 264 nonce կոդ, որպեսզի ստանա գուշակելու 50% հավանականություն։ Սակայն 264-ը շատ մեծ թիվ է, որ դարձնի այդ հարձակումները անիմաստ։
Հարձակում ձեռքսեղման արձանագրության դեմ
Չարագործը կարող է փորձել ազդել ձեռքսեղմման փոխանակման վրա այն պատճառով, որ կողմերը ընտրեն կոդավորման տարբեր ալգորիթմներ և ոչ այն, ինչ նրանք ընտրում են սովորաբար։ Քանի որ շատ իրականացումներ ապահովում են 40 բիթային գաղտնագրություն իսկ որոշնրը նույնիսկ 0-գաղտնագրություն կամ MAC-ալգորիթմ, այդ հարձակումները ներկայացնում են մեծ հետաքրքրություն։ Այդպիսի հարձակման համար չարամտին անհրաժեշտ է շատ արագ փոխել մեկ կամ մի քանի ձեռքսեղմման հաղորդագրություններ։ Եթե դա տեղի է ունենում, ապա սերվերը և օգտագործողը կհաշվեն հեշ հաղորդագրությունների տարբեր արժեքներ։ Արդյունքում կողմերը չեն ընդունի միմյանց Finished հաղորդագրությունը։ Առանց գաղտնիքի իմացության, չարամիտը չի կարող ճշտել Finished հաղորդագրությունը, այդ պատճառով հարձակումը կարող է հայտնաբերվել։
Դիտարկիչներ, որոնք ունեն SSL աջակցություն
2013 թվականի դրությամբ դիտարկիչների ցուցակը, որոնք ունեն SSL/TLS աջակցում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գաղտնագրություն Կատեգորիա:Ինֆորմատիկա
Շեզի ան Օրքսուա
Շեզի ան Օրքսուա (Chézy-en-Orxois), կոմունա Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում։ Կոմունայի դեպարտամենտը՝ Էնան է։ Մտնում է Վիլեր Կոտրե կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Շատո Տերրին է։
Կոմունայի INSEE կոդը՝ 02185:
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը 360 մարդ էր։
Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 218 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 160-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 58-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 73,4 %, 1999 թվականին եղել է 67,9%)։ 160 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 146-ը (77 տղամարդ և 69 կին), գործազուրկ էին 14 մարդ (7 տղամարդ և 7 կին)։ 58 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 14-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 23-ը՝ թոշակառուներ, 21-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Միխայիլ Սուսլով
Միխայիլ Անդրեևիչ Սուսլով  (Михаил Андреевич Суслов, ), խորհրդային քաղաքական գործիչ, ԽՄԿԿ անդամ (1921), սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս (1962, 1972), ։
Կենսագրություն
Ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ 1918-1920 թվականներին աշխատել է չքավորական կոմիտեում, ավարտել է Պլեխանովի անվան ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը, սովորել Կարմիր պրոֆեսուրայի տնտեսագիտական ինստիտուտում, դասախոսել Մոսկվայի համալսարանում, այնուհետև ակադեմիայում։ Մասնակցել է տրոցկիստական զինվորական բլոկի և ՀԱՄԿ-ում աջ թեքման դեմ պայքարին։ 1931-1934 թվականներին աշխատել է ՀԱՄԿ ԿՎՀ-ի ապարատում և Բանվորագյուղացիական տեսչության ժողկոմատում, ապա մինչև 1936 թվականը՝ ԽՍՀՄ ԺԿԽ-ին կից Սովետական վերահսկողության հանձնաժողովում։ 1937-1939 թվականներին՝ ՀԱՄԿ Ռոստովի մարզկոմի բաժնի վարիչ, քարտուղար։ 1939-1944 թվականներին ՀԿ Ստավրոպոլի երկըրկոմի առաջին քարտուղար։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Անդրկովկասյան ռազմաճակատի ՀՍ զորախմբի ռազմական խորհրդի անդամ և պարտիզանական ջոկատների Ստավրոպոլյան երկրամասային շտաբի պետ։ 1944 թվականի վերջից եղել է կուսակցության ԿԿ Լիտվական ԽՍՀ բյուրոյի նախագահը։ 1946 թվականի մարտից աշխատել է կուսակցության ԿԿ ապարատում, 1947 թվականից ԿԿ քարտուղար, միաժամանակ, 1949-1950 թվականներին՝ «Պրավդա» թերթի գլխավոր խմբագիր։ Կուսակցության 18 համագումարում 1939 թվականին ընտրվել է ՀԱՄԿ ԿՎՀ-ի անդամ, ՀԱՄԿ 18-րդ համամիութենական կոնֆերանսում, ԽՄԿԿ 1919-1920, 1922-1926 համագումարներում՝ ԽՄԿԿ ԿԿ, 1955 թվականի հուլիսից՝ ԿԿ նախագահության, 1966 թվականի ապրիլից՝ քաղբյուրոյի անդամ։ ԽՍՀՄ 1-10 գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ Պարգևատրվել է Լենինի 5, «Հոկտեմբերյան հեղափոխության», «Հայրենական պատերազմի» 1 աստիճանի շքանշաններով, մի շարք սոցիալիստական երկրների պարգևներով։ Թաղված է Կարմիր հրապարակում, Կրեմլի պատի տակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 5-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 6-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 7-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 8-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 9-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս աթեիստներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային տնտեսագետներ
Գալար (գետ)
Գալար, գետ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, Հրազդանի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Ծաղկունյաց լեռնաշղթայի Արքայից լեռ գագաթից՝ 2400 մ բարձրությունից։ Երկարությունը 14 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 87 կմ2։ Լեռնային է՝ քարքարոտ, սահանքներով և ջրվեժներով։ Գետահովիտը V-աձև է, կիրճանման, ստորին հոսանքում ցածրանում և լայնանում է։ Սնումը հիմնականում հալոցքային (48%) և ստորերկրյա (38%) է, վարարումը՝ ապրիլ-հունիսին, որի ընթացքում ձևավորվում է տարեկան հոսքի 67%-ը։
Տարեկան միջին ծախսը 0,98 մ3/վ է, առավելագույնը՝ 30,9 մ3/վ։ Գետահովիտն ունի ռեկրեացիոն նշանակություն, կան բազմաթիվ հանգստյան տներ, հանքային ջրերի ելքեր։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։
Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայանի դիմաքանդակ
Նկարագրություն
Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայանի դիմաքանդակը կոմպոզիտոր Նիկողայոս Տիգրանյանի դիմաքանդակի հետ կարևորագույն տեղ է զբաղեցում Արա Սարգսյանի ստեղծագործության մեջ ։
Ի տարբերություն վիեննական շրջանի երաժիշտների, որոնց մեջ Արա Սարգսյանը փնտրում էր խաղաղություն և ռոմանտիզմ՝ այս քանդակում քանդակագործի համար առաջնային էր Մելիք-Փաշայանի նվագավարական թռիչքը։ Դա արտահայտելու նպատակով դիրիժորի գլուխն ու պարանոցը վեր են խոյանում պատվանդանից՝ կարծես ձգտելով պոկվել սեփական մարմնից։ Քթից դեպի աչքերը տանող կտրուկ անցումը մեղմացնելու և երաժշտականության տպավորությունն ուժեղացնելու նպատակով քանդակագործն օգտագործել է ակնոց, որի շրջանակը թանձրացնում է դիրիժորի ակնախոռոչների ստվերները։ Դիմաքանդակը լի է շարժմամբ, հարուստ ներքին կյանքով ։
Դուրի՝ առաջին հայացքից անփույթ թվացող, բայց իրականում հատուկ ընտրված հետքերը քանդակի մակերևույթի վրա ստեղծում են լույսի ու ստվերի յուրահատուկ խաղ՝ կերպարին հաղորդելով անհանգստություն։
Քանդակագործը չի սահմանափակվել ստեղծագործության երաժշտականությամբ։ Միաժամանակ ներկայացրել է նաև Մելիք-Փաշայանի անհատականությունը՝ ստեղծելով ռեալիստական աշխատանք և պահպանելով քանդակի նյութականությունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արա Սարգսյանի դիմաքանդակներ
Bailamos
«Bailamos» (թարգմ․՝ «Մենք պարում ենք»), իսպանացի փոփ երգիչ Էնրիկե Իգլեսիասի դեբյուտային սինգլը «Enrique» ալբոմից, որը թողարկվել է Interscope Records լեյբլում 1999 թվականի օգոստոսին։ «Bailamos»-ը Իգլեսիասի առաջին երգն է, որը ձայնագրվել է սպանգլիշով (անգլերենի և իսպաներենի խառնուրդ)։
Ընդհանուր տեղեկություններ
ԱՄՆ-ում սինգլն ասոցացվել է «լատինաամերիկյան ալիքի», որը սկսվել է Ռիկի Մարտինի «Livin` La Vida Loca» և Մարկ Էնթոնիի «I Need To Know» սինգլների թողարկումից հետո։ «Bailamos» սինգլի հաջողությունից հետո պայմանագիր է կնքվել «Interscope Records» լեյբլի հետ և որոշվել է թողարկել անգլիալեզու «Enrique» ալբոմը։
Գոյություն ունի երգի երկու տարբերակ․
Երգացանկ
European CD single
UK CD1
UK CD2
UK cassette single
US maxi-CD single
US 12-inch single
Australasian CD single
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:Իսպաներեն երգեր Կատեգորիա:Էնրիկե Իգլեսիասի երգեր
Վարդան Պետրոսյան (ֆուտբոլիստ)
Վարդան Արթուրի Պետրոսյան , հայ ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ «Ալաշկերտ» ակումբի կազմում հանդես է գալիս Առաջին լիգայում։
Ակումբային կարիերա
Վարդան Պետրոսյանը «Փյունիկի» սան է։ 2007 թվականին խաղացել է հիմնական կազմում՝ երկրորդ թիմի կազմում պարբերաբար խաղալով Առաջին լիգայում։ «Կապույտների» կազմում անցկացրած 2 մրցաշրջանի ընթացքում, մասնակցել է 34 խաղի՝ 17 հանդիպում յուրաքանչյուր մրցաշրջանում։ 2008 թվականի մրցաշրջանի սկզբում եղել է հիմնական կազմի խաղացող, բայց հետագայում կորցրել է իր տեղը և առաջնության խաղերին միայն դուրս է եկել փոխարինման։ Մրցաշրջանի ավարտից հետո Պետրոսյանը հեռացել է ակումբից ։
Որոշ ժամանակ խաղալով «Արարատի» կազմում՝ Պետրոսյանը 2009 թվականի տեղափոխվել է վերակազմավորված «Իմպուլս» ակումբ։ Նույնիսկ մի ամբողջ մրցաշրջան չխաղալով ակումբում՝ հեռացել է թիմից։ Դրա պատճառը եղելէ հակառակորդի հետ խաղում թիմին օգնելու ունակությունների բացակայությունում։
2011 թվականի մրցաշրջանի ավարտին Հայաստանում հիմնադրվել է երկու ակումբ՝ «Ալաշկերտը» և «Կինգ Դելյուքսը»։ Պետրոսյանը պայմանագիր է կնքել Աբովյան քաղաքի ակումբի հետ։ Առաջնությունն սկսվել է հաջողությամբ, և թիմը հավակնել է զբաղեցնել 1-ին հորիզոնականը ու անցնել ավելի բարձր դիվիզիոն։ Թիմը որոշ ժամանակ պահպանել է առաջին հորիզոնականը և ունեցել փոքր առավելություն։ Սակայն մի քանի խաղից հետո նրան հասել են մրցակիցները, որոնցից գլխավորը եղել է «Ալաշկերտը»։ 17-րդ տուրում կայացել է որոշիչ հանդիպում մրցաշարային աղուսյակում առաջատարի տեղի համար, որտեղ «Կինգ Դելյուքսը» պարտություն է կրել։ 18-րդ տուրում թիմը ոչ-ոքի է խաղացել առաջնության վերջին տեղն զբաղեցրած թիմի հետ, իսկ մի քանի օր հետո ակումբի ղեկավարությունը հայտարարել է առաջնությունից ակումբի դուրս գալու և կազմալուծման մասին։ Պետրոսյանը պայմանագիր է կնքել «Ալաշկերտի» հետ, որը դարձել է ավելի բարձր դիվիզիոն անցնելու միակ թեկնածուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Ֆրանսահայ երաժշտություն
Ֆրանսիան սփյուռքահայ երաժշտության արվեստի զարգացման գլխավոր կենտրոններից է։ Ելնելով տեղի ազգային կյանքի առանձնահատկություններից՝ այս գաղթավայրում մասնավորապես կոմպոզիտորները միաժամանակ ծավալել են և՛ խմբավար-կատարողները, և՛ երաժշտագիտական, և՛ գրական-հասարակական գործունեություն։
Հայկական արվեստի զարգացումը Ֆրանսիայում
Դաշնակահար Վահրամ Սվաճյանը գրել է դաշնամուրային պրելյուդներ, նոկտյուրններ, բազմաթիվ ռոմանսներ և այլ գործեր։Կոմպոզիտոր և ջութակահար Օննիկ Պերպերյանը հայտնի է հատկապես սիմֆոնիկ երաժշտության ոլորտում («Հայկական սիմֆոնիա», «Հայկական պատարագ», «Նարեկ», «Հայրենիք» և այլն)։ Վարդան Սարգսյանը Մարսելում կազմակերպել է Հայ երաժշտական միությունը, Փարիզում ղեկավարել «Սիփան-Կոմիտաս» երգչախումբը, գրել է «Արևագալի երգեր» շարքը, «Հայաստան», «Վարդան», «Ով մեծասքանչ դու հայ լեզու» և այլ հայրենասիրական երգեր։ Կոմպոզիտոր Գուրգեն Ալեմշահի ինքնատիպ ստեղծագործությունն աչքի է ընկնում բացառիկ երգայնությամբ, նրա մեղեդիներին բնորոշ արևելյան երանգն ու իմպրովիզացիան համադրված են հայկական հոգևոր և բուն ժողովրդական երաժշտության տարրերի հետ։ Արա Դարբինյանի գործերից ուշագրավ են «Նոր երգեր» շարքը (շուրջ 30 մեներգ և 20-ից ավելի խմբերգեր)՝ գրված Ավետիք Իսահակյանի, Վահան Տերյանի, Պետրոս Դուրյանի բանաստեղծությունների հիման վրա։ Սիմֆոնիկ երկերից են՝ «Կովկասյան սիմֆոնիան», «Գեղջկական համերգը» և այլն։ Կոմպոզիտոր և երգեհոնահար Րաֆֆի Ուռկանճյանը գրել է 3 պիես շեփորի և թավջութակի համար, «Մահվան երգը» (ըստ Ֆերման Գառնիեի պոեմի)՝ ֆլեյտայի, ալտի և տամտամի, «Վարիացիաներ»՝ երգեհոնի համար, և այլն։ Ավետիս Մեսումենցին ստեղծել է 4 սիմֆոնիան, 3 օպերան, 1 բալետը, 3 օպերետը, բազմաթիվ կամերային երկեր, մեներգեր ու խմբերգեր։ Ժորժ (Տիրան) Կառվարենցը գրել է երգեր (հիմնականում՝ Շառլ Ազնավուրի խոսքերով՝ «Փարիզի կամուրջները», «Սերը», «Լույսը» և այլն) և կինոերաժշտություն («Երկնային ամպրոպ», 1965, «Սամարղանդ», «Թեհրան-43», 1981, և այլ ֆիլմերի համար)։ Ֆրանսահայ կատարողների արվեստը բազմազան է ժանրերով, կատարման եղանակներով, ազգային ու օտար երկացանկով։ Գաղթավայրի երաժշտական կյանքում առանձնանում է Արմենակ Շահմուրադյանի արվեստը Կոմիտասի ազգային երգարվեստի սկզբունքները նա ամրապնդել է նաև ֆրանսահայ երաժշտության մեջ։
Ծավալուն աշխատանքները
Հիշարժան է Մարգարիտա և Շուշանիկ Բաբայանների գործունեությունը։ Մարգարիտը ոչ միայն ճանաչված երգչուհի էր, այլև լավագույն մանկավարժներից։ Շուշանիկը մշտապես մասնակցել է Կոմիտասի կազմակերպած համերգներին՝ մասնավորապես մեկնաբանելով նրա դաշնամուրային պարերը։ Ֆրանսիայի օպերային թատրոններում են երգել Անտոն Գավուքչյանը, Թամարա Թումանովան, Հայկանուշ Թորոսյանը։ ժիրայր Սերգոյանը մոտ 30 տարի երգել է Փարիզի Գրանդ օպերայում։ Սոնա Նիկողոսյանը կատարել է 20- ից ավելի օպերային դերերգեր, համերգային ծրագրերում ընդգրկել է նաև հայկական ճանաչված երգչուհիներ Ծովինար Տեր-Պետրոսյանը, Ալիս Շահմիրյանը, Լին Դուրյանը, դաշնակահարներ Րաֆֆի Պետրոսյանը, Մարգարիտ Միրիմանովան, Անի Կասեր-Ղազարյանը, էժենի Ալեսյանը, Անի Աճեմյանը, դիրիժորներ և խմբավարներ Ալեքսանդր Սիրանոսյանը, Կարապետ Ափրիկյանը, Գևորգ Յամբեկյանը, թավջութակահար Նահապետ Ալալեմճյանը, ջութակահարներ ժան Տեր-Մերկերյանը, Իոլանտա Միրիմանովան և ուրիշներ։
Համաշխարհային ճանաչում ունեցող կոմպոզիտորները
Էստրադայում համաշխարհային ճանաչում ունի Շառլ Ազնավուրը, օգտվելով ֆրանսիական շանսոնիեի արտահայտչամիջոցներից՝ իր արվեստում ներդրել է նաև տարրեր հայ միջնադարյան տաղերից և Սայաթ-Նովայի ասերգային ոճից։ Հայտնի են նաև Աիդա Ազնավուրյանը, Սիլվի Վարդանը, Մարթեն Յորգանցը, Ռոգի Արմենը, Ժակ Դուվալյանը, Լիզ Սարյանը, Ագնես Սարգիսը, Գիլա Գնթունին և ուրիշներ։ Ֆրանսիական ջազում ճանաչված են Գրեգորին (Քելեկյան), Մալումյանը, Անդրե Էքյանը, ռոքնռոլում՝ Դանիել Ժերարը։ Ֆրանսիայում գործում են «Սիփան-Կոմիտաս», «Կոմիտաս», «Սահակ-Մեսրոպ», «Սայաթ-Նովա», «Ակն», «Գարուն» (մանկական) և այլ երգչախմբեր, նաև «Քատրա»-ն (Հայ արվեստի զարգացման միություն), Արամ Խաչատրյանի երաժշտության հիմնադրամը։ Պարախմբերից հայտնի են «Կալինկան», «Հայկական կովկասյան պարախումբը», «Նավասարդը», պարողներից՝ Վարգասը, Թարոնը, Մոմճյանը, Ավետիսյանը, Բոլիկյանը և ուրիշներ։ Կոստանդնուպոլիսը հայկական ազգային երաժշտարվեստի զարգացման, միջնադարյան նշանակալի ձեռքբերումների վերածնման և պահպանման ինքնատիպ կենտրոններից էր։ 1850-1860-ական թվականներին հայկական երաժշտության առաջընթացին նպաստել են «Քնար արևելյան» և «Քնար հայկական» (1862) երաժշտական ընկերությունները։ Կոմպոզիտոր և դիրիժոր Տիգրան Չուխաճյանը հայ դասական երաժշտարվեստի ամենախոշոր ներկայացուցիչներից է, հայ օպերային արվեստի հիմնադիրը. գրել է «Արշակ Բ» (հայկական առաջին օպերան), «Զեմիրե», «Ինդիանա» օպերաները, «Արիֆի խարդախությունը», «Քեոսե Քեհյա», «Լեբլեբիջի Հոր-հոր աղա» և այլ օպերետներ։ Սինանյանների տոհմը նշանակալի ավանդ ունի սփյուռքահայ երաժշտության մեջ, իսկ տոհմի նահապետը՝ Գրիգոր Սինանյանը, արևմտահայ երաժշտության մշակույթի հիմնադիրներից է։ Կոմպոզիտոր էդգար Մանասի ստեղծագործության մեջ առանձնանում է «Պատարագը», հեղինակ է նաև սիմֆոնիայի, օրատորիայի, դաշնամուրային պիեսների և այլ գործերի։ Պոլսահայ երաժշտական մշակույթի երևելի դեմքերից էր կոմպոզիտոր և դաշնակահար Գոհարիկ Ղազարոսյանը. ստեղծել է մեներգեր, խմբերգեր, դաշնամուրային պրելյուդներ և պիեսներ, բալետ և այլն։
Երաժշտության զարգացումը հիմնականում Կոստանդնուպոլսում
Սիրվարդ Գարամանուկյանի արժեքավոր գործերից են «Ընտիր երգերը» և «Մանկական Երգերը»։ Հայկ Կյուտենյանի ստեղծագործության մեջ ուշագրավ են ջութակի, ալտի, ձայնի, դաշնամուրի և սիմֆոնիկ նվագախմբի համար գրված երկերը, նա նաև վիրտոտզ ջութակահար էր։ Հայտնի են նաև կոմպոզիտորներ Հարությունը, Տիրան Ալեքսանյանը, Արա Բոյաջյանը և ուրիշներ։ Հովհաննես Աճեմյանը Կոստանդնուպոլսի առաջին պրոֆեսիոնալ երգիչներից էր. երգել է հիմնականում Չուխաճյանի օպերետներում։ Երգչուհի Մարի Լուիզ Գարագաշը հանդես է եկել նաև Միլանի «Լա Սկալա» և Փարիզի օպերային թատրոններում։ Պոլսի պետական օպերային թատրոնի մեներգչուհի Ալիս Քիթապճյանը բազմաթիվ ելույթներ է ունեցել նաև Վիեննայում, Ցյուրիխում, Փարիզում, Երուսաղեմում և այլուր։ Հայտնի են դաշնակահարներ Վալանթին Մազլումյանը, Մարի Ոսկանը, Աշխեն Գավաֆյանը, երգեհոնահար Արշամ Գավաֆյանը, ջութակահարներ Հարություն Հանեսյանը, Բարսեղ Աթմաճյանը, Պերճ Սինանյանը և ուրիշներ։ Պոլսի երգչախմբերից են «Կոմիտասը», «Նարեկացին», «Լուսավորիչը», «Դուրյանը», «Սայաթ-Նովան» և այլն։
Պարային արվեստը
Թուրքիայում, մինչև դասական բալետի մուտքը, արևելյան պարերով հանդես են եկել հայ կատարողները. 1890-ական թվականներին հայտնի էր Շամիրամ համույթը։ Թուրքական և հայկական ներկայացումներում պարել է Զիպան (Վիկտորիա Խաչիկյան)։ 1950-ական թվականներին արևելյան պարերով հանդես է եկել Ներգիզ Մոնղոլը (Անահիտ Սիմոնյան)։ Թուրքիայում բալետի սկզբնավորումը կապվում է պարուսույց Լիդիա Արզումանյանի անվան հետ։ ճանաչված են բալետի պարողներ Եվգենյա Նանասովան, Անուշ Գևորգյանը, Նազարեթ Պալը, Օննիկ Կառվարյանը, Թոթոն (Իրմա Ֆելեքյան), Սերժ Լիրը (Քնարյան), Հանրիետ Շահինյանը, Դալար Ասլանյանը, բալետմայստերներ Միհրան էպեյանը, Գաբրիել Շապճևը (Շապճյան) և ուրիշներ։
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ երաժշտություն
Կոռնիձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Կոռնիձոր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 8 հուշարձան (4 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Օսկար Մելբարդիս
Օսկար Մելբարդիս (Oskars Melbārdis, ), լատիշ բոբսլեյիստ, 2006 թվականից խաղացել է Լատվիայի հավաքականի կազմում: 2014 թվականի օլիմպիական խաղերի չեմպիոն և 2018 թվականի օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր, կրկնակի չեմպիոն, Եվրոպայի առաջնության արծաթե և բրոնզե մեդալակիր, աշխարհի առաջնության չեմպիոն և եռակի մրցանակակիր, Աշխարհի քառակի գավաթակիր (2014/15-ի երկու և չորս տարբերակներում, ինչպես նաև 2012/13-ի և 2014/15-ի համադրությամբ), ազգային առաջնությունների, աշխարհի և Եվրոպայի գավաթի տարբեր փուլերի բազմակի հաղթող և մրցանակակիր: Մինչ 2010/11 մրցաշրջանը նա պիլոտ Ջանիս Մինինի մոտ արագություն տվող էր, ապա նա ինքը որակավորվեց որպես պիլոտ:
Կենսագրություն
Օսկար Մելբարդիսը ծնվել է 1988 թվականի փետրվարի 16-ին Վալմիերայում, Լատվիա: Արդեն մանկությունից նա հետաքրքրված էր սպորտով, սովորել է մարզական գիմնազիայում, իսկ 2006 թվականին որոշել է իրեն փորձել բոբսլեյում: Երկու տարվա ընթացքում Օսկարը հանդես է եկել հիմնականում երկրորդ կարգի պակաս կարևոր մրցույթներում, մինչև 2008 թվականին նա միացավ Յանիս Մինինի քառատեղ անձնակազմին, միասին նրանք մի քանի մեդալ նվաճեցին աշխարհի գավաթի փուլերում, այդ թվում՝ երկու ոսկե մեդալ, ինչպես նաև հաղթել են իտալական Չեզանա քաղաքում անցկացված Եվրոպայի առաջնությունում: Ամերիկյան Լեյք Պլեսիդայում 2009 թվականին անցկացված աշխարհի առաջնությունում ​​երրորդն են հասել վերջնագիծ չորս տեղանոցների մեջ՝ արժանանալով բրոնզե պարգևների: Լինելով Լատվիայի ամենաուժեղ անձնակազմը, նրանք պետք է մասնակցեին Վանկուվերի 2010 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերին, սակայն Մինինը վիճաբանություն էր ունեցել գլխավոր մարզչի հետ, որի արդյունքում պիլոտը ստիպված էր ավարտել իր կարիերան, իսկ Օլիմպիական խաղերին մասնակցել էր Էդգար Մասկալանսի անձնակազմը:
Այս սկանդալից հետո Մելբարդիսը անտարբեր վիճակում էր և մտածում էր բոբսեյից դուրս գալու մասին, բայց իրեն հաջողությամբ դրսևորել է որպես պիլոտ, և ազգային ֆեդերացիայի նախագահ Զինտիս Էկմանիսի աջակցությունը ստանալով, որոշել է շարունակել ելույթը : 2011/12 մրցաշրջանում, որպես պիլոտ, աշխարհի գավաթի առանձին ​​փուլերում նա երեք բրոնզե մեդալ է նվաճել և չորս անգամ վերջնագծին է հասել չորրորդը: Նա մասնակցել է Ավստրիայի Իգլս քաղաքում կայացած աշխարհի առաջնության երիտասարդական մրցաշարերին, որտեղ նա հաղթել է երկու մրցակարգերում՝ ինչպես երկուսով, այնպես էլ չորսով, ինչպես նաև Լեյք Պլեսիդայի մեծահասակների աշխարհի առաջնությունում երկուական տեղով ութերորդ տեղը գրավեց: Մասկալանսի կարիերայի ավարտից հետո Օսկար Մելբարդիսը դարձել է Լատվիայի ազգային հավաքականի առաջատար պիլոտը և 2014 թվականի օլիմպիական խաղերին մասնակցելու գլխավոր թեկնածուն :
Միջազգային Օլիմպիական կոմիտեի կողմից հակադոպինգային կանոնների խախտման համար Ալեքսանդր Զուբկովի և մի շարք ռուս բոբսլեյիստների որակազրկումից հետո 2014 թվականի օլիմպիական խաղերում ներկայացված արդյունքները չեղյալ էին հայտարարվել : 2019 թվականին մեդալների վերաբաշխում տեղի ունեցավ, որտեղ լատվիական բոբսեյի քառյակը դարձան խաղերի չեմպիոն :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատիշ մարզիկներ
Ռոբերտ Աբրահամյան
Ռոբերտ Աբրահամյան (25 հոկտեմբերի, 1961, Ստեփանակերտ - 16 սեպտեմբերի, 1992, Ստեփանակերտ), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Կենսագրություն
Ռոբերտ Աբրահամյան ծնվել է 1961 թ. հոկտեմբերի 25-ին Ստեփանակերտ քաղաքում։ Թիվ 7 միջնակարգ դպրոցի 8-րդ դասարանն ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է երեկոյան դպրոցում, ապա աշխատանքի անցել գազամատակարարման վարչությունում։ Ստեփանակերտի թիվ 21 միջնակարգ պրոֆտեխուսումնարանում ավարտել է առևտրի բաժինը։ Բնակություն է հաստատել Դոնի Ռոստով քաղաքում, բայց 1989 թ. վերադարձել է Ստեփանակերտ, այնուհետև կամավորագրվել ջոկատներից մեկի կազմում, մասնակցել մարտերին։ Մահացել է 1992 թ. սեպտեմբերի 16-ին Ստեփանակերտում, ավտովթարի հետևանքով։ Հետմահու պարգևատրվել է ՀՀ «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած էր, ունի մեկ տղա։ Հանգչում է Ստեփանակերտի քաղաքային գերեզմանատանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ
(961) Գունի
(961) Գունի (Gunnie), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1921 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,693282 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4427 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9438 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1614,44 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,222988 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,99° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1921 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կոծիծավոր խոզ
Կոծիծավոր խոզ, աֆրիկյան կոծիծավոր խոզ , կամ եթովպիական կոծիծավոր խոզ (Phacochoerus africanus)՝ պատկանում է խոզերի ընտանիքին (Suidae): Մեծ մասամբ ապրում են Աֆրիկայում։
Տեսք
Կոծիծավոր խոզը հիշեցնում է վարազին, շատ մեծ գլխով։ Ամենից շատ աչքի է ընկնում 6 սալային շերտերով, որոնք նման են գորտնուկների ։
Կաշին սովորաբար մոխրագույն է Աֆրիկայի տաք կլիմայի պատճառով ավելի բարակ է քան եվրոպականներինը։ Կոծիծավոր խոզը ծոծրակին և մեջքին ունի բաշ։ Պոչի ծայրը ունի յուրահատուկ հաստություն։ Վտանգի կամ փախուստի ժամանակ կոծիծավոր խոզը բարձրացնում է պոչը, որի պատճառով նրան կատակով անվանում են «Աֆրիկայի ռադիո»։ Հասուն կոծիծավոր խոզերի էգերի քաշը հասնում է 70 կգ, իսկ արուների քաշը 100 կգ, վզակոթի երկարությունը հասնում է 65 սմ։
Ապրելակերպ
Կոծիծավոր խոզերը նստակյաց են, ոչ մի անգամ սեզոնային տեղաշարժի չեն դիմում, ապրում են խմբերով, սովորաբար յուրաքանչյուր խմբում 4-ից 16 խոզ։ Ակտիվ կյանք են դրսևորում օրվա ընթացքում, արևի ժամանակ սիրում են հանգստանալ թփերի կամ ծառերի ստվերում, գիշերները թաքնվում են ժայռերի ճեղքերում կամ տերմիտների հին բներում, մրջնակերի բներում, որոնք գիշերը դուրս են գալիս որսի։ Հաճախ չեն քմահաճում և փորում են մացառախոզերի կամ հենց իրենց բները։ Այդ ձևով կոծիծավորներին հաջողվում է փախչել իրենց գլխավոր թշնամուց՝ առյուծներից։
Աֆրիկյան կոծիծավորները հաճախ կանգնում կամ պարկում են անշարժ, գծավոր մանգուստներին թույլ տալով, որ ուտեն իրենց մորթու վրայի մակաբույծներին ։
Տարածվածություն և ենթատեսակներ
Կոծիծավոր խոզը տարածված է Սահարայի ամբողջ հարավային մասում։ Ունեն 4 ենթատեսակ, որոնցից 3-ը ամենատարածվածներն են։ Ենթադրվում է որ միայն Էրիթրեական (Phacochoerus africanus aeliani) կոծիծավոր խոզն է գտնվում վերացման եզրին։
Սնունդ
Կոծիծավոր խոզերն ամենակեր են։ Խոտ ուտելու ժամանակ նրանք թեքում են իրենց առջևի թաթերը մեջքին և հենվում են «ճանկերի» վրա, այդ դիրքով շարժվելով դեպի առաջ։ Իրենց դնչով փորում են հողը՝ փնտրելով իրենց համար արմատներ։
Բուծում
Ինչպես կանոն, հղիությունը տևում է 5 կամ 6 ամիս։ Սովորաբար ծնվում է 2-ից 4 ձագ, հաճախ նրանց թիվը կարող է հասնել 8-ի։ Խոզուկները մոր կաթից կտրվում են 3 ամսվա ընթացքում, տեսողությունն ամբողջությամբ զարգանում է 1.5-2 տարեկանում։
Վայրի կոծիծավոր խոզերը կարող են ապրել 15 տարի։ Անազատության մեջ կարող են ապրել 18 տարի։
Կոծիծավոր խոզ և մարդ
Մի կողմից կոծիծավոր խոզերը համարվում են վտանգավոր և նրանց որսում են շատ երկրներում, քանի որ նրանք ոչնչացնում են դաշտերը։ Մյուս կողմից նրանց որսում են մսի համար։ Տեսակը դեռ ոչնչացման եզրին չէ, սակայն շատ վայրերում գնալով պակասում է։ Միայն մեկ ենթատեսակ՝ էրիթրեական կոծիծավորները, որոնք ապրում են Էրիթրեայում և Ջիբութիում գտնվում են ոչնչացման եզրին։
Տեղաշարժ
Սովորական արագությւոնը 5-8 կմ/ժ է, իսկ վազքի առավելգույն արագությունը հասնում է 50 կմ/ժ-ի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չվտանգված տեսակներ Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խոզեր
Եղեգիս (այլ կիրառումներ)
Եղեգիս անվանումը կարող է վերաբերել.
Պերպերյան
Պերպերյան, հայկական ազգանուն ։
Սուգ
Սուգ, զգացմունքի արտաքին դրսևորում տխուր իրադարձության կամ դրա հետ կապված հիշողության առթիվ։ Դեռևս նախնադարում գոյություն են ունեցել հանգուցյալին սգալու ծիսակարգեր, որոնք կապված են եղել հիմնականում կրոնական պատկերացումներին (անդրաշխարհ, հանդերձյալ կյանք և այլն)։ Հին ժողովուրդների սովորույթների համաձայն՝ սուգը հանգուցյալի մարմնի մոտ արտահայտվել է տխուր երգերով, լացով, որոնք քրիստոնեական եկեղեցին փոխարինել է հոգեհանգստով ու մահերգերով։ Զարգացած շատ ժողովուրդների մոտ սուգը արտահայտվում է սևազգեցությամբ, ի նշան այն բանի, որ հանգուցյալին սգացողները որոշակի սահմանված ժամանակամիջոցում հրաժարվում են ուրախությունից և կենսական վայելքներից։ Հին Ատտիկայում անձնական սուգը տևել է 30 օր, իսկ Սպարտայում ավարտվել է 12-րդ օրը՝ Դեմետրին մատուցված զոհով։ Հին Հունաստանում և Արևելքի մի շարք երկրներում, իբրև սգո նշան, սափրել են գլխի մազերն ու մորուքը, Հին Հռոմում, հակառակը, թողել են երկար մորուք ու մազեր, մի շարք ժողովուրդներ էլ գլուխներին մոխիր են շաղ տվել, խոշտանգել իրենց մարմինը և այլն։ Հին Արևելքի մի շարք երկրներում սուգն ընթացել է հատուկ վարձվող լալկան կանանց ձայնակցությամբ։ Հին հույներն ու հռոմեացիները սգո նշան են համարել սև և մուգ գույները, եգիպտացիները՝ դեղինը, չինացիները՝ սպիտակը, կապույտը կամ գորշը։ Նախաքրիստոնեական Հայաստանում նույնպես հուղարկավորություններն ընթացել են սուգի ընդգծված դրսևորումներով, եղերամայրեր (եդանակամայրեր) կոչվող ողբասաց կանայք կատարել են եղերերգեր, իսկ նրանց ձայնակցել է ձայնարկու կամ լալկան կանանց խումբը՝ ողբերգական նվագի ու պարերի ուղեկցությամբ։ Հայ հին գրականության մեջ հիշատակված են սգո ծիսակարգի բազմաթիվ տարրեր (լաց, կոծ, աղաղակ, կուրծք ծեծել կամ ծվատել, հանդերձանքը պատառոտել, մերկամարմին պարել, եղերամոր գլխավորությամբ անպարկեշտ ցույցեր սարքել, մազերը փետել, մարմինը խոշտանգել և այլն)։ Հնում սգո արտառոց արտահայտություններից է եղել հատուկ սրվակներում արցունք հավաքելու և հանգուցյալի գերեզմանում զետեղելու սովորույթը։ Քրիստոնեության ընդունումից ( Ք.ա.301 թվականին) հետո եկեղեցին հատուկ կանոններով արգելել է հեթանոսական այդ սովորույթները։ Սգո շատ սովորույթներ, ենթարկվելով ընթացիկ մի շարք ձևափոխությունների, պահպանվում են նաև մեր օրերում՝ համեմատաբար զուսպ ձևերով։ Ցեղասպանությունների, արհավիրքների, աղետների, ազգ․ խոշոր գործիչների մահվան առթիվ սուգը հաճախ կրում է համաժողովրդական բնույթ, սահմանվում են սգո տարեդարձի օրեր։
Կատեգորիա:Զգացմունքներ
Եղեգիս (գետ)
Եղեգիս, Ալագյազ, Ալագյոզ, Ալաղըզ, Ալայազ, Աղքիս, Գետափ, Եղեգիք, Եղեգյաց գետ, էլեգիս, էրտագին, Ղոյթուլ, Ղոյթուր, Ջանիչայ, Ջանլի, Քոյթուլ, գետ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Արփայի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Վարդենիս լեռան հարավային լանջերից՝ 3200 մ բարձրություն։ Երկարությունը 47 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 516 կմ2։
Գետահովիտը հիմնականում կիրճանման է։ Արագահոս է՝ բազմաթիվ սահանքներով և ջրվեժներով։ Վտակներն են Սուլեման, Արտաբունը, Վարդաձորը։ Սնումը հիմնականում հալոցքային (49%) և ստորերկրյա (39%) է, վարարումը՝ մարտ-հունիսին։ Տարեկան միջին ծախսը 8, 2 մ3/վ է։
Եղեգիսի ջրերի մի մասը տեղափոխվում է Որոտան-Արփա-Սևան ջրատար։ Կառուցված է Եղեգնաձորի ջրէկը ։
Թուրքերը կոչում են Աղքիս ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գետեր Կատեգորիա:Արփա գետի վտակներ
Կոտալազյան
Կոտալազյան, հայկական ազգանուն ։
Լիդինո (գյուղ, Վոլնովախսկի շրջան)
Լիդինո (Лідине), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լիդինո գյուղում բնակվում էր 79 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սուպիլուլիումա
Սուպիլուլիումա, թագավորներ խեթական պետությունում։
Սուպիլուլիումա I, թագավոր մ․ թ․ ա․ մոտ 1397-1348 թվականներին։ Նրա օրոք խեթական պետությունը հասել է իր հզորության գագաթնակետին։ Իրեն է ենթարկել Հյուսիսային Ասորիքը, Արևմտյան Փոքր Ասիան և այլ երկրներ, Հայասայից նվաճել մի քանի գավառ։ Հայասայի Խուկկաննա (Հուկկաննա) թագավորի հետ կնքել է դաշինք և ձեռք բերել հզոր դաշնակից։ Եգիպտոսի հետ պահպանել է բարեկամական հարաբերություններ, սակայն գահակալման վերջին պատերազմ է ծագել երկու երկրների միջև, որում հաղթել Է Սուպիլուլիումա 1-ինը։ Սուպիլուլիումա 1-ինի գահակալման վերջին շրջանում Խեթական պետությունում բռնկած համաճարակը վատթարացրել է երկրի վիճակը։
Սուպիլուլիումա II-ը, գահակալել է մ․ թ․ ա․ 12-րդ դարի 1-ին քառորդին։ Նրա օրոք թրակափռյուգիական ցեղերը Բալկանյան թերակղզուց ներխուժել են Փոքր Ասիա և կործանել Խեթական պետությունը։
Դե, սպասիր (թողարկում 1)
«Դե, սպասի՛ր» (թողարկում 1), «Դե, սպասիր» շարքի առաջին մուլտֆիլմը։ Նկարահանվել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում ռեժիսոր Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինի կողմից ։ Պրեմիերան կայացել է 1969 թվականի հունվարի 1-ին։ Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում քաղաքում և լողափում։
Սյուժե
Գայլը խուլիգանություն է անում փողոցում և հանկարծ նկատում է նապաստակին, որը պատշգամբում ծաղիկներն էր ջրում։ Գայլը նապաստակին պատկերացնում է տապակած և ցանկություն է առաջանում ուտել նրան։ Նայելով շուրջբոլորը՝ գայլը նկատում է պարան, որի վրա կախված էր սպիտակեղեն։ Պարանն ամրացնելով ալեհավաքից՝ գայլը բարձրանում է վեր։ Նապաստակը, չհասկանալով, թե որտեղից է պատշգամբի մոտ հայտնվել պարանը, կտրում է այն, և գայլն ընկնում է ուղիղ ոստիկան արջի մոտոցիկլետի մոտ՝ ասելով՝ «Դե, սպասի՛ր»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1969 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր գայլերի մասին Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր նապաստակների մասին Կատեգորիա:Դե, սպասիր
Գոմիկ (Ալաշկերտի գավառ)
Բնակչություն
1878 թվականին ուներ 8 տուն բնակիչ ։
Քլիֆ Յանգ
12Վերջին մեկնարկներ Ալբերտ Էռնեստ Քլիֆորդ «Քլիֆ» Յանգ (Albert Ernest Clifford "Cliff" Young, ), ավստրալիացի ֆերմեր և ուլտրամարաթոնի վազորդ։ Նա հայտնի է դարձել Սիդնեյ-Մելբուռն ուլտրամարաթոնում հաղթելուց հետո 61 տարեկան հասակում ։
Կենսագրություն
Քլիֆորդը՝ Մերի և Ալբերտ Էռնեստ Յանգերի ավագ որդին, ծնվել է 1922 թվականի փետրվարի 8-ին։ Նա իր մանկությունն անցկացրել է 8,1 կմ² տարածքով ընտանեկան ֆերմայում, որը գտնվում է հարավ-արևմտյան Վիկտորիայում։ Քլիֆորդը սկսել է զբաղվել վազքով 57 տարեկանում։
Սիդնեյ-Մելբուռն ուլտրամարաթոն
1983 թվականին 61-ամյա ֆերմերը հաղթել է առաջին Ուեսթֆիլդի ուլտրամարաթոնում (864 կմ) Ջո Ռեկորդի հետ վազքին նախապատրաստվելիս։ նրանք առաջին շաբաթը վազել են օրական 20 մղոն, երկրորդում՝ 30 մղոն, իսկ երրորդում՝ 50 մղոն։ Ուլտրամարաթոնի մեկնակետը և ավարտը գտնվել են Ավստրալիայի այն ժամանակվա ամենամեծ առևտրի կենտրոններում՝ Սիդնեյի Westfield Parramatta-ում և Մելբուրնի Westfield Doncaster-ում ։ Քլիֆը վազել է դանդաղ տեմպերով և տարածության սկզբում ետ է մնացել մրցման առաջատարներից։ Բայց քանի որ նա ամեն գիշեր վեց ժամ քնի ընդմիջում չի արել, աստիճանաբար հասել է առաջատարներին և ի վերջո հաղթել է մեծ տարբերությամբ ։
Լեգենդ
Ըստ տարածված լեգենդի մինչ մրցավազքի մեկնարկը նա մամուլին հայտարարել է, որ նախկինում երբեմն երկու-երեք օր անընդմեջ աշխատել է անընդհատ՝ ոչխարներ քշելով։ Այնուհետև նա պնդել է, որ մրցույթի ժամանակ պատկերացրել է, որ ինքը ոչխարներ է հավաքում՝ փորձելով դա անել մինչև փոթորիկը սկսվելը։
Մրցույթներ
Քլիֆորդը հաղթել է մրցույթը 5 օր, 15 ժամ և 4 րոպե արդյունքով՝ գրեթե երկու օրով բարելավելով Սիդնեյի և Մելբուռնի միջև անցկացված մյուս մրցումների նախորդ նվաճումները ։ Մրցույթն ավարտած բոլոր վեց մասնակիցները գերազանցել են նախորդ ռեկորդը ։
Քլիֆ Յանգը մրցանակ է հիմնել լավագույն ավստրալացի վազորդի համար։
Սպորտից հետո
Քլիֆ Յանգը 1973 թվականից մինչև իր մահը իրեն համարել էր բուսակեր ։ Սակայն բուսակերության նորմերին համապատասխան 1980-ականների սկզբին Քլիֆ Յանգը սննդում օգտագործել է կաթ, պանիր, ինչի մասին պատմել է իր հարցազրույցում ։ Նա ապրել է էր մոր և եղբոր՝ Սիդի հետ։ Ուլտրամարաթոնում հաղթելուց հետո 62-ամյա Քլիֆն ամուսնացել է 23-ամյա Մերի Հաուելի հետ։ Հարսանիքի ծախսերը վճարել է նույն խանութների ցանցը, որը հովանավորել է մարաթոնը։ Նրանք ամուսնալուծվել են հինգ տարի անց ։
Հինգ տարվա հիվանդությունից հետո նա մահացել է քաղցկեղից 2003 թվականի նոյեմբերի 2-ին ժամը 17:21-ին 81 տարեկան հասակում ։
Անժեյ Չոլոկյան
Անժեյ Չոլոկյան, խորհրդային բռնցքամարտիկ, ծանր քաշային կարգի ներկայացուցիչ։ 1980-ականների ողջ ընթացքում հանդես է եկել համամիութենական մակարդակով, մի շարք խոշոր միջազգային մրցաշարերի հաղթող և մրցանակակիր, ԽՍՀՄ առաջնության բրոնզե մեդալակիր, զինծառայողների շրջանում աշխարհի չեմպիոն, ԽՍՀՄ սպորտի միջազգային կարգի վարպետ։ Նաև հայտնի է որպես բռնցքամարտի մարզիչ։
Կենսագրություն
Անժեյ Չոլոկյանը ծնվել է 1967 թվականի ապրիլի 15-ին ՀԽՍՀ-ում, սակայն դեռևս մանուկ հասակում, ընտանեկան հանգամանքներով, մշտական բնակության է տեղափոխվել Ադիգեյի ինքնավար մարզի Մայկոպ քաղաք։ 1980-1984 թվականներին սովորել է Մայկոպի թիվ 8 միջնակարգ դպրոցում, 1985-1988 թվականներին ծառայել ԽՍՀՄ զինված ուժերում, գտնվելով Դոնի Ռոստովի 85-րդ սպորտային վաշտի դիրքում։
Ակտիվորեն զբաղվել բռնցքամարտով սկսել է վաղ մանկությունից, վերապատրաստվել է Մայկոպի թիվ 2 մանկապատանեկան մարզադպրոցում՝ վաստակավոր մարզիչ Վլադիմիր Նիկոլաևիչ Օվչիննիկովի ղեկավարությամբ։ Եղել է Ադիգեյի «Սպարտակ» կամավոր մարզական ընկերության խորհրդի և Ռոստովի բանակի մարզական ակումբի կազմում ։
Առաջին անգամ իր մասին հայտարարել է 1983 թվականին՝ հաղթելով Ուլյանովսկում կայացած ԽՍՀՄ պատանիների առաջնությունում։ Մեկ տարի անց հաղթանակ տարավ Տաշքենդում ԽՍՀՄ դպրոցականների ամառային սպարտակիադայում, ևս մեկ տարի անց լավագույնը դարձավ Պենզայում կայացած ԽՍՀՄ պատանեկան առաջնությունում, նվաճեց Մոնղոլիայի «Բարեկամություն» միջազգային մրցաշարը, հանդես եկավ Ռումինիայում կայացած պատանեկան աշխարհի առաջնությունում, որտեղ ծանր քաշային կարգում կարողացավ հասնել քառորդ եզրափակիչ՝ պարտվելով միայն ապագա եռակի օլիմպիական չեմպիոնին տիտղոսակիր կուբացի բռնցքամարտիկ Ֆելիքս Սավոնին։
1986 թվականին Չոլոկյանը ոսկե մեդալներ է նվաճել Նովոռոսիյսկում ԽՍՀՄ երիտասարդական առաջնությունում և Չելյաբինսկում ՌՍՖՍՀ ժողովուրդների ամառային սպարտակիադայում։ Հաջորդ մրցաշրջանում Կաունասում կայացած ԽՍՀՄ առաջնությունում գրավել է երրորդ տեղը՝ կիսաեզրափակիչում զիջելով չեչեն բռնցքամարտիկ Ռամզան Սեբիևին։ Ընդգրկվել է խորհրդային ազգային հավաքականի կազմում և ելույթ է ունեցել Թաիլանդի թագավորի Գավաթում, կարողացել է դուրս գալ եզրափակիչ և ստացել արծաթե արժանապատվության պարգև, վճռորոշ մենամարտում պարտություն է կրել հոլանդացի Առնոլդ Վանդերլիդեից։ Բացի այդ, հաղթանակ է տարել աշխարհի առաջնությունում Դոնի Ռոստովի բարեկամ բանակների շարքում ։
Մարզական կարիերան ավարտելուց հետո 1989 թվականից Մայկոպում զբաղվել է բիզնեսով և մարզչական գործունեությամբ։
1999 թվականին վերադարձել է մարզումների և Ռուսաստանի Պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտի ֆեդերացիայի աջակցությամբ ցանկացել է մենամարտել ամերիկացի հայտնի ծանրորդ Մայք Թայսոնի հետ։ Բանակցություններ էին ընթանում, տասը ռաունդանոց մենամարտը պետք է տեղի ունենար Լոս Անջելեսում շուրջ երեք միլիոն դոլար մրցանակային ֆոնդի հետ. այդ գումարները հավաքվում էին Չոլոկյանի հովանավորների և գործընկերների կողմից։ Սակայն արդյունքում մարտն այդպես էլ չկայացավ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ
Amazon Appstore
Amazon Appstore, առցանց խանութ, որը նախատեսված է Android և Windows 11 օպերացիոն համակարգերի համար, մշակված է Amazon ընկերության կողմից։
Պատմություն
Խանութը բացվել է 2011 թվականի մարտի 22-ին և հասանելի է գրեթե 200 երկրերում ։ Մշակողները վճարվում են հավելվածների վաճառքի 70% տոկոսի չափով ։
2011 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Amazon ընկերությունը թողարկում է Kindle Fire պլանշետը, որում հավելվածներ ներբեռնելու համար նախատեսված էր Amazon Appstore, Google Play-ի փոխարեն ։
2019 թվականի հոկտեմբերի 9-ին խանութում հասանելի էր ավելի քան 487 083 հավելված ։
2021 թվականի հուլիսի 25-ին Microsoft ընկերությունը կոնֆերանսի ժամանակ ներկայացրեց Windows 11 օպերացիոն համակարգը, որի վրա հասանելի էին Android հավելվածները, իսկ որպես հիմնական խանութ այդ հավելվածների ներբեռնման համար ծառայում էր Amazon Appstore-ը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անդրոիդի ծրագրային ապահովում
Յափուճյան
Յափուճյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Ֆաբիո Բորինի
Ֆաբիո Բորինի (Fabio Borini, ), իտալացի ֆուտբոլիստ, անգլիական Լիվերպուլի հարձակվող։ 2020 թվականի դեկտեմբերին պայմանագիր է ստորագրել թուրքական «Ֆաթիհ Կարագյումրյուկ» թիմի հետ ։ 2012 թվականի փետրվարի 27-ին առաջին անգամ հրավիրվել է Իտալիայի ազգային հավաքական՝ Մարիո Բալոտելլիի փոխարեն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1991 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 29 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լիվերպուլի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սուոնսի Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Տատյանա Կարա-Վասիլևա
Տատյանա Կարա-Վասիլևա (Тетяна Валеріївна Кара-Васильєва, ), խորհրդային և ուկրաինացի արվեստաբան, արվեստագիտության դոկտոր, Ուկրաինայի արվեստի ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս, Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արվեստագիտության, ազգագրության և բանահյուսության ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող։ Ուկրաինայի արվեստի վաստակավոր գործիչ։ Ուկրաինայի նկարիչների ազգային միության և Ուկրաինայի ժողովրդական արվեստի ազգային միության անդամ։
Կենսագրություն
Տատյանա Կարա-Վասիլևան ավարտել է Կիևի Գեղարվեստի և ճարտարապետության ազգային ակադեմիան «Արվեստի պատմություն և տեսություն» մասնագիտացմամբ (դասախոսներ՝ Լ. Միլյաևա, Օ. Տիշչենկո, Պ. Բելեցկի)։
1965-1967 թվականներին եղել է Հախճապակե և ճենապակե իրերի հանրապետական ցուցահանդեսի խորհրդատու, 1967-1973 թվականներին՝ Ուկրաինայի հուշարձանների պահպանության բաժնի ավագ ճարտարապետ, ավագ գիտաշխատող, 1973-1976 թվականներին դասավանդել է Կիևի Ա. Կոռնեյչուկի անվան մշակույթի և արվեստի ազգային համալսարանում։ 1976 թվականից եղել է Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Մ. Ռիլսկու անվան արվեստագիտության, ազգագրության և բանահյուսության ինստիտուտի գիտաշխատող, 1990 թվականից գլխավորել է ժողովրդական արվեստի բաժինը, իսկ 2000 թվականից ավագ գիտաշխատող է։
Ամուսնացած է եղել հնագետ Պյոտր Տոլոչկոյի հետ, որդին պատմաբան Օլեքսի Տոլոչկոն է (1963)։ Այնուհետև ամուսնացել է գրող Յու. Յարմիշի հետ, որդին տնտեսագետ Ա. Յարմիշն է։
Գիտական գործունեություն
Տատյանա Կարա-Վասիլևան ժողովրդական արվեստի ուսումնական ծրագրերի և մի շարք գիտամեթոդական ձեռնարկների հեղինակ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի նկարիչների ազգային միության անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային արվեստաբաններ Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ
Իմպհալ
Իմպհալ (Imphal ), հնդկական Մանիպուր նահանգի մայրաքաղաք։ Գտնվում է հովիտում, որը շրջափակված է բլուրներով, որոնցից հոսում են մի քանի ոչ մեծ գետեր։
Քաղաքի կենտրոնում են գտնվում Կանգլա հին ամրոցի փլատակները, որոնք մինչև 2009 թվականը զբաղեցված էին հնդկական զորքերի զինված ստորբաժանումներով։
Իմպհալում է գտնվում պոլո խաղի համար նախատեսված աշխարհի ամենահին խաղադաշտը։ «Իմպհալ» անվանումը առաջացել է մանիպուրսկերեն «Յումպհալ» բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է «տների հավաքածու» ։
Պատմություն
Մանիպուրի հովտի դժվարամատչելությամբ և աշխարհագրական մեկուսացվածությամբ է պայմանավորված Մանիպուրի և նրա մայրաքաղաք Իմպհալի անկախ զարգացումը։ 1891 թվականին, օգտվելով իշխող դինաստիայի ներքին տարաձայնություններից, հովիտ են ներխուժել անգլիացիները։ Անգլիացիների ներխուժումը առաջացնում է տեղացիների զայրույթը, որը հանգեցնում է ապստամբության և առաջին անգլո-մանիպուրյան պատերազմին, որի ընթացքում շատ են վնասվել 17-րդ դարում Կհագեմբա թագավորի և նրա որդի Կհունջաբայի կողմից կառուցված Կանգլայի պալատը։ 1891 թվականից մինչև Հնդկաստանի անկախացումը Իմպհալը գտնվել է բրիտանացիների տիրապետության ներքո ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Իմպհալում են տեղավորվել բրիտանական զորքերը։ 1944 թվականին այստեղ տեղի է ունեցել Իմպհալի հայտնի ճակատամարտը՝ Բուրմայից եկած ճապոնական և այդտեղ տեղավորված բրիտանական զորքերի միջև ։ Իմպհալի ճակատամարտում ճապոնացիներն առաջին անգամ պատերազմում կորցրեցին իրենց ստրատեգիական նախաձեռնությունը։
1972 թվականից Մանիպուր նահանգի մայրաքաղաքն է։
Ֆիզիկաաշխարհագրական բնութագիր
Իմպհալի կլիման մերձարևադարձային մուսսոնային է (Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում Cwa) ՝ մեղմ, չոր ձմեռներով և մուսսոնային շոգ եղանակով։ Հուլիս ամսվա միջին ջերմաստիճանը 32 °C է։ Ամենացուրտ ամսվա՝ հունվարի միջին նվազագույն ջերմաստիճանը 4 °C է։ Տարեկան տեղումների քանակը 1320 մմ է։ Ամենաշատ տեղումները նկատվում են հունիսին։
Բնակչություն
Ըստ Հնդկաստանի 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 264 986 մարդ (128 931 տղամարդ և 136 055 կին)։ Գրագիտության մակարդակը 91,7% է․ ավելի բարձր, քան ազգային միջին մակարդակը։ Տղամարդկանց գրագիտությունը միջինում կազմում է 95,87%, կանանց շրջանում` 87,80%։ Բնակչության 9,77%-ը մինչև 6 տարեկան երեխաներն են։
Տեսարժան վայրեր
Ռազմական գերեզմանատուն
Ռազմական գերեզմանատանն են գտնվում Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ զոհված բրիտանացի և հնդիկ զինվորների գերեզմանոցները։
Կանացի շուկան քաղաքի գլխավոր առևտրային կենտրոնն է։ Շուկան բաժանված է երկու հիմնական մասի՝ մթերային և մանածագործական։ Մթերային մասում վաճառվում են բանջարեղեն, մրգեր և խմիչքներ, մանածագործական մասում՝ գործվածքներ և հագուստ՝ պատրաստված ձեռքի ջուլհակային հաստոցներով։
Շուկայի առանձնահատկությունն այն է, որ այնտեղ գրեթե 3000 կին վաճառում է իր ապրանքները։
Մանիպուրի կենդանաբանական այգի
Թանգարանում պահվում է հնագիտական գտածոների հավաքածու, տարբեր ժամանակաշրջանների շարքային մարդկանց և զինվորականների հագուստ, փաստաթղթեր և զենքեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքներ
Իրանի նահանգներ
Իրանի նահանգներ, երկրի վարչատարածքային բաժանման խոշորագույն և առաջին կարգի միավորներ։ Իրանը բաժանված է երեսունմեկ նահանգների ( օսթան՝ «ոստան», օսթանհա)։ Դրանցից յուրաքանչյուրը կառավարվում է կենտրոնից (, կենտրոն), որը սովորաբար ամենախոշոր քաղաքն է։ Իշխանությունը գլխավորում է նահանգապետը ( օսթանդար), որը նշանակվում է ներքին գործերի նախարարի կողմից` ենթակա կառավարության հաստատմանը։
2017 թվականի դրությամբ Իրանի նահանգներն ունեցել են հետևյլա տեսքը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի նահանգներ Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Ավետիս Սափսզյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1965 թվականին Բեյրութում։ Նախնական կրթությունը ստցել է «Թռչնոց բույն» գիշերօթիկ վարժարանում, այնուհետև Մելքոնյան կրթական հաստատության մեջ։ 1988 թվականին ավարտել է ԵՊՀ բանասիրության ֆակուլտետը։ 1988-1989 թվականներին եղել է «Շիրակ» ամսագրի և «Զարթոնք» օրաթերթի աշխատակից։ Պաշտոնավարել է Մելքոնյան կրթական հաստատության մեջ։ 1990 թվականին կատարել է «Արև» պարբերականի խմբագրի պարտականությունները։ Այնուհետև ուսուցչական աշխատանքի է նվիրվել ԱՄՆ-ում և Կանադայում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Վագների նվագախումբ
Վագների նվագախումբ, իրենից ներկայացնում է 19-րդ դարի երաժշտական արվեստի խոշորագույն նվաճումներից մեկը։ Լինելով բնածին սիմֆոնիստ՝ Ռիխարդ Վագները չափազանց ընդարձակեց և հարստացրեց նվագախմբի արտահայտչական և պատկերավորման հնարավորությունները։ Նվագախումբի հնչողությունն աչքի է ընկնում տեմբրային բազմազանությամբ և թավշյա մեղմությամբ, մինչև իսկ ամենախլացուցիչ fortissimo-ներում։
Վագների երաժշտական դրամաներում նվագախումբն անհամեմատ գերազանցում է այն ժամանակի սովորական օպերային նվագախմբի կազմը՝ պղնձյա փողայինների խմբի մեծացման հաշվին։ Նվագախմբի ամենամեծ կազմը «Նիբելունգի մատանին» օպերայում է, որը համապատասխանում է քառերգության վիթխարի մտահաղացմանը։ Վագներն այստեղ օգտագործում է նվագախմբի քառապատիկ կազմը՝ մտցնում է հատկապաես շինված տուբաների կվարտետ, որոնք ստացել են «վագներյան տուբաների» անունը, բասի տրուբա, կոնտրաբասի տրոմբոն, ութ վալտորնա, վեց տավիղ, համապատասխանաբար մեծացնում է լարային խումբը։
Օպերայում նվագախումբը բաղկացած է մի քանի խմբերից՝ ընդարձակ ձայնածավալով և հարուստ արտահայտչական հնարավորություններով, որոնցից լայնորեն և վարպետորեն օգտվում է Վագները։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Երաժշտություն