cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ճարապլուս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Բաբայկովո (գյուղ, Կառլովկայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բաբայկովո գյուղում բնակվում էր 154 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կառլովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նիկոլա Լանկրե
Նիկոլա Լանկրե (Nicolas Lancret, ), ֆրանսիացի նկարիչ և գծագրիչ, արվեստի կոլեկցիոներ, ակադեմիկոս (1719 թվականից) և Փարիզի գեղանկարչության և քանդակագործության թագավորական ակադեմիայի խորհրդական (1735 թվականից), ռոկոկո ոճի ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը, շուրջ 700 կտավների, գալանտային տեսարանների, դիմանկարների, ժանրային տեսարանների (այդ թվում՝ գրական և թատերական թեմաներով) հեղինակ ։
Կենսագրություն
Նիկոլան սկզբում աշակերտել է Դուլենի, մոտ 1712 թվականից՝ Կլոդ Ժիլոյի, իսկ ավելի ուշ՝ Անտուան Վատտոյի մոտ։ 1719 թվականից եղել է Գեղանկարչության և քանդակագործության թագավորական ակադեմիայի անդամ, 1735 թվականից՝ վերջինիս խորհրդական։ Աշխատել է դուքս դ’Անտենի (duc d’Antin), Անտուան Կրոզայի, Պրուսիայի թագավոր Ֆրիդրիխ II-ի, Ֆոնտենբլոյի, Լա Մյուետի և Վերսալի պալատի համար։
Ստեղծագործական կյանք
Նիկոլա Լանկրեն մի շարք կտավներ է նկարել Անտուան Վատտոյի «գալանտ տեսարանների» ոգով․ նրա նկարներում արտացոլված են կերպարներ իտալական Կոմեդիա դել'արտե կատակերգությունից, ինչպես նաև գյուղական զբոսանքներ և զվարճանքներ, հովիվներ, դիմակահանդեսներ։ Հմուտ փորագրիչները, այն ժամանակվա սովորության համաձայն, նրա նկարները վերարտադրել են փորագրանկարների միջոցով։ Պակաս հաջողակ են նրա դիմանկարներն ու պատմական թեմաներով նկարները։ Լանկրեն պատկերել է շիրմաներ, բուխարի էկրաններ, պատգարակներ և հովհարներ։ Լանկրենի գեղանկարչական ստեղծագործությունների հիման վրա Անտուան Կուապելը որդու՝ Չարլզ Անտուանի հետ միասին Գոբելենների թագավորական արտադրության համար պատրաստել է շպալերներ։
18-րդ դարի երկրորդ կեսին կլասիցիզմի և մասամբ՝ դարավերջի ռոմանտիզմի ժամանակաշրջանում, արվեստագետներն ու կոլեկցիոներները արհամարհանքով էին վերաբերվում Լանկրետի գործերին։ 20-րդ դարի սկզբին կապված պասեիզմի միտումների և 18-րդ դարի արվեստի նկատմամբ աճող հետաքրքրության հետ, օրինակ, «Արվեստի աշխարհ» ասոցիացիայի ռուս նկարիչների ստեղծագործության մեջ, Նիկոլա Լանկրետի ինքնատիպ արվեստը սկսեց նորից գրավել արվեստագետների, կոլեկցիոներների և արվեստի պատմաբանների ուշադրությունը։
{|
Տես նաև
Ռոկոկո
Գրականություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Ճիպին
Ճիպին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ունոմեր
Ունոմեր (Уномерь), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Բատեցկի շրջանի կազմում։
Կորչմիշչե
Կորչմիշչե (Корчмище), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կորչմիշչե գյուղում բնակվում էր 215 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16,74 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12,84 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արա Մալիքյան
Արա Մալիքյան (արևմտահայերեն՝ Արա Մալիքեան, ), լիբանանահայ երաժիշտ ջութակահար, այժմ բնակվում է Մադրիդում ։
Կենսագրություն
Արա Մալիքյանը ծնվել է 1968 թվականին հայկական ընտանիքում։ Հայրը ջութակ նվագել է սովորեցրել դեռ վաղ հասակից։ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի տարիներին, երբ նրանք ստիպված էին երկար ժամանակ ապրել ապաստարաններում, չխանգարեցին նրան սովորել և իր տաղանդը ի ցույց դնել։
Իր առաջին մեծ համերգը կայացել է 12 տարեկան հասակում, իսկ 14 տարեկանում դիրիժոր Հանս Հերբերտ Յորիսի միջնորդությամբ գերմանական կառավարության կողմից կրթաթոշակ ստացավ, որպեսզի սովորի Հանովերի երաժշտության և թատրոնի բարձրագույն դպրոցում։ 15 տարեկանում նա ամենաերիտասարդ ուսանողն էր, որն ընդունվել էր այս հաստատություն։ Հետագայում նա շարունակեց իր կրթությունը Լոնդոնի Գիլդհոլի երաժշտության և դրամայի դպրոցում, զուգահեռաբար սովորելով այնպիսի աշխարհահռչակ պրոֆեսորների մոտ, ինչպիսիք են Ֆրանկո Գուլին, Ռուջերո Ռիչին, Իվրի Գիտլիսը, Հերման Կրեբերսը և Ալբանա Բերգի քառյակի անդամները։
Նա հաղթել է բազմաթիվ միջազգային հեղինակություն ունեցող մրցույթներում, այդ թվում  առաջին մրցանակ Ֆելիքս Մենդելսոնի (Բեռլին, 1987 թվական)  Պաբլո Սարասատեի (Պամպլոնա, ​​1995 թվական)։ Մրցանակներ է ստացել նաև  Նիկոլո Պագանինիի (Ջենովա), Զինո Ֆրանչեսկատիի (Մարսել), Ռոդոլֆո Լիպեզեր (Գորիցիա), ինչպես նաև Բելգրադի, Լե Մանի, Նյու Յորքի և Ճապոնիայի միջազգային երաժշտական ​​մրցույթներում։ 1993 թվականին Գերմանիայի  մշակույթի նախարարության կողմից մրցանակ  է ստացել նվիրվածության և լավագույն գեղարվեստական ​​կատարման համար։
Նա նվագել է հինգ մայրցամաքների ավելի քան քառասուն երկրների լավագույն համերգասրահներում՝ Նյու Յորքում (Carnegie Hall), Փարիզում (Salle Pleyel),  Վիեննայում (Musikverein), Տորոնտոյում (Ford Center ), Կալաոռայում (Ideal Theatre),  Մադրիդում ( Royal ), ինչպես նաև  Ցյուրիխի, Լոնդոն, Կադիսի, Պուերտոլյանոի, Տոկիոյի, Ստամբուլի, Բեռլինի, Աթենքի, Վենետիկի, Լոս Անջելեսի, Հոնկոնգի, Կուալա Լումպուրի, Կուբայի, Բոգոտայի, Մյունխենի, Բարսելոնայի և այլն համերգասրահներում։
Ուսանել է Հաննովերում և Լոնդոնում։ Թողարկել է տասնյակ ձայնապնակներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ ջութակահարներ Կատեգորիա:1968 ծնունդներ Կատեգորիա:Լիբանանցիներ հայկական սերմամբ Կատեգորիա:Լիբանանահայ երաժիշտներ
Magical Mystery Tour
Magical Mystery Tour, The Beatles խմբի իններորդ ալբոմը։ Ձայնագրվել է Abbey Road Studios և Olympic Sound ստուդիաներում 1967 թվականի ապրիլի 25-ից նոյեմբերի 7-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Ալբոմը իրոք կյարելի է համարել The Beatles-ի ստեղծագործության գագաթնակետը։
Ալբոմի ձայնագրությունը
Երգերը, որոնք տեղ են գտել ալբոմի բրիտանական տարբերակում, հնչում են «Կախարդական խորհրդավոր ճանապարհորդություն» ֆիլմում։ Երկրորդ մասում երգերը ձայնագրվել են խմբի կողմից 1967 թվականին, և ֆիլմի համար չեն օգտագործբել։ Բացառությամբ «Hello, Goodbye» երգի, որը ներառվել է միայն ֆիլմի վերջում և հնչում էր միայն կրկներգը։
Ստեղծագործությունների ցանկ
Մեծ Բրիտանիայում ալբոմը լույս է տեսել երկուական մինի-ալբոմի տեսքով, որը բաղկացած էր վեց տրեկից։ Իսկ ամերիկյան տարբերակը բաղկացած էր տասնմեկ ստեղծագործությունից և իրենից ներկայացնում էր LP սկավառակ։ Մեծ Բրիտանիայում նման ալբոմ լույս տեսավ միայն 1976 թվականին։ Նույն սկավառակը լույս տեսավ ժամանակակից CD տարբերակով։
«Magical Mystery Tour»
Երգի բառերը արտացոլում են համանուն ֆիլմի բովանդակությունը։ Երբ Բիթլերը նոր էին սկսել ելույթ ունենալ, «խորհրդավոր ճանապարհորդությունները» Մեծ Բրիտանիայում շատ տարածված էին։ Լենոնն ու Մաքարթնին դարձրին այդպիսի ճանապարհորդությունները կախարդական, որպեսզի երգը և ֆիլմը լինեին մի փոքր ավելի սյուրեալիստական, քան իրականությունը։
«I Am the Walrus»
Լեննոնը ստեղծեց մի երգ, որը նա ստացավ իր գրած երեք երգերի միախառնումից։ Երբ նա իմացավ, որ իր դպրոցի մանկավարժներից մեկը ստիպում է աշակերտներին վերլուծել The Beatles-ի քնարական երգերը, նա ավելացրեց անիմաստության տողը։ Ծովացուլ կերպարը վերցված է Լյուիս Քերոլի «Ծովացուլը և Ատաղձագործը» բանաստեղծությունից, որը հատված է «Ալիսան հրաշքների աշխարհում գրքից»։
«The Fool on the Hill»
Ըստ Մաքարթնիի, երգի գլխավոր հերոսը Մախարիշի Մախեշ Յոգի նախատիպն էր։
«Flying»
Երգը համարվում է խմբի երկրորդ բացառիկ գործիքային ստեղծագործությունը(«12-Bar Original»-ից հետո, 1965 թվական) և երգի հեղինակները միառժամանակ խմբի բոլոր անդամներն են (ինչպես «Harrison/Lennon-McCartney/Starkey» երգը, ըստ Մաքարթնիի խոսքերի)
«Blue Jay Way»
Երգի անունը Հոլիվուդյան Բլուրներ շրջանի փողոցներից մեկի անվանումն է։ Փողոցը այնքան բարձր է, որ այդտեղից բացվում է տեսարան դեպի Լոս Անջելես և Հոլիվուդ։
Քեչեյուրդ (Քոչկիրի գավառ)
Քեչեյուրդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Քոչկիրի գավառակում ։ Գտնվում էր Չարդակ լեռան ստորոտին։
Պատմություն
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Բնակչություն
XIX դարի կեսերին ուներ 60 տուն՝ 544 հայ բնակչով, իսկ 1915 թվականի նախօրեին՝ 300 տուն՝ 2500 հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը հացահատիկի մշակություն, այգեգործություն, արհեստներն ու առևտուրն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Քեչեյուրդն ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի։
Կրթություն
Գյուղն ուներ հայկական վարժարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կուբիզմ
Կուբիզմ (cubisme), մոդեռնիստական հոսանք կերպարվեստում, որ սկիզբ է առել 20-րդ դարի սկզբում Ֆրանսիայում։
Այս գեղարվեստական հոսանքը սկիզբ է առել Պոլ Սեզանի այն մտքից, որ նկարիչը աշխարհին պետք է նայի գնդի կամ քառակուսու միջով։ Կուբիստական նկարչությունը 1905 թվականին արդեն գերակշռող երևույթ էր եվրոպական արվեստում։ Առաջին կուբիստական նկարը երևույթ դարձավ փարիզյան սալոնում. նրա հեղինակը Ժորժ Բրաքն էր։ Ավելի ուշ Ժորժ Բրաքի և Պաբլո Պիկասոյի օրինակին են հետևել Ջին Մեցինգերը, Ալբերտ Գլեյզեսը, Ռոբեր Դելոնե, Հենրի Լե Ֆաուկոնիերը, Ֆերնարդ Լեգերը և Ժուան Գրիսը։ Կուբիզմը լայնորեն տարածում ստացավ Պոլ Սեզանի եռաչափ աշխատանքների միջոցով։
Կուբիստական նկարներում առարկաները տարալուծված են, բաժանված մասերի և վերադասավորված աբստրակտ ձևով։ Այստեղ հեղինակը առարկան ներկայացնում է մի քանի կողմից։
Ֆրանսիայում կուբիզմից են առաջացել օրֆիզմը, աբստրակցիոնիզմը, պուրիզմը (Purism)։ Այլ երկրներում՝ ֆուտուրիզմը, սուպրեմատիզմը, Դադաիզմը, կոնստրուկտիվիզմը և Դե ստիջլը։
Կուբիզմի պատմական փուլեր
Կուբիստական ուղղությունը սկիզբ է առել 1907-1911 թվականներին։ Պիկասոյի 1907 թվականի Les Demoiselles d'Avignon նկարը համարվում է կուբիզմի նախատիպը։ 1911 թվականին Պիկասոն ճանաչվեց կուբիստական ոճի հիմնադիր։ Սակայն, Բրաքի կարևորությունն ու ունեցած ներդրումը հետագայում քննարկումների առիթ հանդիսացավ։
Պատմաբանները կուբիզմի պատմությունը բաժանում են փուլերի։ Առաջին փուլը ընդգրկում է 1910-1912 թվականները և կոչվում է Անալիտիկ կուբիզմ։ Երկրորդ փուլը Սինթետիկ կուբիզմն է, որն էլ տևել է մինչև 1919 թվականը։ Մեկ այլ մոտեցմամբ անգլիացի գիտնական Դուգլաս Կուպերը իր «Կուբիզմի դարաշրջանը» (The Cubist Epoch) գրքում այն բաժանել է երեք փուլերի՝ վաղ կուբիզմ, բարձրագույն կուբիզմ և ուշ կուբիզմ։ Վաղ կուբիզմը ներառում էր 1906-1908 թվականները և արտացոլում էր Պիկասոյի և Բրաքի աշխատանքները։ Երկրորդ փուլը՝ բարձրագույն կուբիզմը, ընդգրկում էր 1909-1914 թվականները որի կարկառուն ներկայացուցիչն էր Ժուան Գրիսը։ Եվ վերջապես երրորդ՝ ուշ կուբիզմի փուլը արտահայտում էր 1914-1921 թվականները։ Այս փուլն էլ հենց ավանգարդ շարժման ժամանակաշրջանը դարձավ։
Կատեգորիա:Կուբիզմ Կատեգորիա:Մոդեռնիզմի արվեստ
Պեռասե
Պեռասե (Pärase), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուհու շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուհու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
(8937) Գասսան
(8937) Գասսան (Gassan), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի հունվարի 13-ին Տոմիմարու Օկունիի կողմից Նանյոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,287043 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9225 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6516 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1263,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,284966 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,23° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1997 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տոմիմարու Օկունիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(1059) Մուսորգսկիա
(1059) Մուսորգսկիա (Mussorgskia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1925 թվականի հուլիսի 19-ին Վլադիմիր Ալբիցկու կողմից Սիմեիզում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,645672 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,156 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1353 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1571,82 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,229034 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,1° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1925 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Վլադիմիր Ալբիցկու կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բելուխովկա (գյուղ, Կառլովկայի շրջան)
Բելուխովկա (Білухівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կառլովկայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Օրչիկ։ Հիմնադրվել է 1859 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բելուխովկա գյուղում բնակվում էր 993 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3668 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 270,72 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կառլովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1859 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դանիելի
Դանիելի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Կյուրինի գավառակում ։
Հակոբ Դ Ջուղայեցի
Հակոբ Դ Ջուղայեցի, հայ հոգևորական, ամենայն հայոց կաթողիկոս 1655-1680 թվականներին։ Հաջորդել է Փիլիպոս Ա Աղբակեցի կաթողիկոսին։
Դանիելի
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Հակոբ Դ Ջուղայեցի
Կենսագրություն
Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Հակոբ Դ Ջուղայեցին ծնվել է 1598 թվականին, Հին Ջուղայում։ 1604 թվականին շահ Աբաս Մեծի կողմից կազմակերպված բռնագաղթի հետևանքով Ջուղայեցու ընտանիքը նույնպես տեղափոխվել է Իրանի մայրաքաղաք Սպահանի մոտ հաստատված Նոր Ջուղա գյուղաքաղաքը։ Այստեղ Հակոբ Ջուղայեցին ստացել է իր սկզբնական կրթությունը՝ աշակերտելով Նոր Ջուղայի դպրոցի և հայկական տպարանի հիմնադիր, Նոր Ջուղայի հոգևոր թեմի առաջնորդ Խաչատուր Կեսարացու մոտ. «Եւ ուսաւ ի նմանէ զամենայն վարս առաքինութեան և զամենայն գիտութիւն աստուածային գրոց և եղև կուսակրօն քահանայ»,- գրում է Զաքարիա պատմիչը։ Այնուհետև ուսումը շարունակել է Ս. Էջմիածնում։ Այստեղ էլ կաթողիկոս Փիլիպոս Ա Աղբակեցին նրան վարդապետական իշխանության գավազան տալով՝ «Առաքեաց աշխարհ յունաց ի նուիրակութիւն»։ Փիլիպոս Ա Աղբակեցու կաթողիկոսության վերջին տարիներին Հակոբ Դ Ջուղայեցին եղել է տեղապահ և հենց այս ժամանակ էլ ծավալել շինարարական բեղուն գործունեություն։
Դանիելի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հակոբ Դ Ջուղայեցի
Կենսագրություն
Այս տեսակետից հիշատակելի են Ս. Գայանեի և Ս. Հռիփսիմեի վկայարանների նորոգումը, և հատկապես Դարաշամբի Ս. Ստեփանոս Նախավկայի վանական համալիրի հիմնովին վերաշինությունը, որը դարի մեծագույն պատմագիր Առաքել Դավրիժեցին նկարագրում է անթաքույց հիացմունքով։
1655 թվականի ապրիլի 8-ին օծվելով Ամենայն Հայոց կաթողիկոս՝ Հակոբ Դ Ջուղայեցին կարճ ժամանակ անց այցելել է Սպահան՝ նպատակ ունենալով հանդիպելու այդ ժամանակ Մայր Հայրենիքի հասարակական-քաղաքական, գիտամշակութային ու գաղափարական-եկեղեցական կյանքին տոն ու ընթացք տվող Ջուղայի հայության հետ, ինչպես նաև տեսակցել պարսից շահի հետ։ Արժանանալով պարսից շահի ընդունելությանն ու բարյացակամ վերաբերմունքին՝ Հակոբ Դ Ջուղայեցին կարողացել է կարգավորել Մայր Աթոռի առջև ծառացած խնդիրները և իրավունք ստացել ծավալելու տնտեսական-բարենորոգչական, շինարարական ու լուսավորական գործունեություն։ Այդ տեսակետից նրա առաջին ձեռնարկումը եղավ Մայր Տաճարի զանգակատան ընդհատված շինարարության վերսկսումն ու ավարտումը, որի օծումը տեղի ունեցավ 1658 թվականի սեպտեմբերին, Խաչվերացի օրը։ Հակոբ Դ Ջուղայեցին, ձեռնամուխ լինելով Մայր Աթոռի տնտեսության բարեկարգմանը, ձեռք է բերում վանքապատկան նոր գյուղեր ու կալվածքներ, կառուցում ջրանցքներ, ջրամբարներ, ջրաղացներ և համանման այլ շինություններ։ Շարունակելով Փիլիպոս Ա Աղբակեցու կրթական ու լուսավորական գործունեությունը՝ Հակոբ Դ Ջուղայեցին զարկ է տալիս Մայր Աթոռի մշակութային ու մատենագրական կյանքին, մասնավորապես ավարտին է հասցվում Փիլիպոս Ա Աղբակեցու մահից հետո ընդհատված «Գիրք պատմութեանց» կոթողային երկը, իսկ տպագրական գործունեության նպատակով Եվրոպա է գործուղել նախ Մատթեոս Ծարեցուն, ապա Կարապետ Ադրիանացուն, իսկ 1662 թվին՝ Ոսկան Երևանցուն, որը հսկայական ջանքերի գնով կատարել է գիտահրատարակչական իսկական սխրանք. 1666 թվին սկսեց և 1668 թվին ավարտին հասցրեց Աստվածաշնչի հայերեն առաջին հրատարակությունը։ Ոսկան Երևանցին 1669 թվականին տպագրեց Առաքել Դավրիժեցու «Գիրք պատմութեանց» երկը։ Հակոբ Դ Ջուղայեցու անմիջական հովանավորությամբ Մայր Աթոռում գիտամշակութային կյանքի աննախադեպ զարգացման լավագույն վկայություններից է նաև Ստեփանոս Լեհացու ծավալած թարգմանչական արգասավոր գործունեությունը։
Բնական է, որ Հակոբ Դ Ջուղայեցին բարենորոգչական դպրոցի աշակերտ լինելով՝ պետք է կարողանար այդ դպրոցից ելած նշանավոր անձանց գնահատել և ասպարեզ տալ։ Սյունյաց անապատը այդ ժամանակ երկրաշարժից ավերվել էր և կաթողիկոսը նրա միաբաններին համախմբեց Տաթևում, և այս նոր դպրոցն էլ ստացավ «Մեծ անապատ» անունը, իսկ նախկինը՝«Հարանց անապատ»։
Հակոբ Դ Ջուղայեցու կաթողիկոսության տարիներին փաստորեն մեծ վերելք ու ծաղկում էր ապրում Էջմիածնի միաբանությունը, որը կազմված էր գիտնական անդամներից։ Ջուղայեցու ջանքերով շահը հրաման է ստորագրում, որով Վաղարշապատ գյուղը պատկանում էր էջմիածնին
Հակոբ Դ Ջուղայեցին Մայր Աթոռին վերաբերող բազմաթիվ հոգսերի մեջ չէր մոռանում սակայն, որ ինքը մի վանքի վանահայր չէ, այլ մի ազգի հայրապետ, ուրեմն և նրա պարտականությունն էր աչալրջորեն բարեկարգել նաև մյուս վանքերը։ Արդարև նա իր այս պարտականությունը ևս սրբությամբ կատարել է։ Հայտնի է, որ այս ժամանակ կառուցվում կամ նորոգվում են բազմաթիվ վանքեր, օրինակ Մուղնին նրա նյութական և բարոյական օժանդակությամբ է կառուցվում, Հովհանավանքը ավելի է շքեղանում և ծաղկում։
Փաստորեն Հակոբ Դ կաթողիկոսը մեծամեծ գործերով և արժանի հովվապետության շնորհիվ ժամանակակիցների հիացմունքին ու գովասանքին է արժանացել և ունեցել է մեծ հեղինակություն։ Նույնիսկ նրա հեղինակությունը ճանաչում էր Աղվանից եկեղեցին։ Հայրապետի իշխանությունը տարածվում էր նաև թուրք իշխանների և Երևանի խաների վրա։
Հակոբ Դ Ջուղայեցին 17-րդ դարի 60-ական թվականներին մեծ ջանքեր է գործադրել նաև եկեղեցական կյանքի կարգավորման ուղղությամբ. հիշարժան է հատկապես Աղթամարի, Սսի, Կ. Պոլսի և Երուսաղեմի հոգևոր կենտրոնների միջև ծագած տարաձայնությունների ու հակասությունների լուծումը։ Հակոբ Դ Ջուղայեցուց մեծ ջանքեր պահանջվեցին ի չիք դարձնելու Օսմանյան Թուրքիայի տիրապետության տակ գտնվող Արևմտյան Հայաստանում հակաթոռ կաթողիկոսություն ստեղծելու Երուսաղեմի Հայոց պատրիարք Եղիազար Այնթափցու գործնական ձեռնարկումները։ 1665-1667 թթ. Հակոբ Դ Ջուղայեցին այդ նպատակով ստիպված այցելեց Զմյուռնիա, Երուսաղեմ, Կ. Պոլիս, իսկ Ադրիանապոլսում ընդունելության է արժանանում սուլթան Մեհմեդ IV-ի կողմից։ Հակոբ Դ Ջուղայեցու կենսագրության փայլուն էջերից են 1668 թվականին, Երևանի Սաֆի խանի կամքին հակառակ, գաղտնի մեկնումը Սպահան, Սուլեյման շահին այցելությունը և Սաֆի խանի պաշտոնանկությունը։ 1670 թվականի սկզբին վերադառնալով Ս. Էջմիածին՝ Հակոբ Դ Ջուղայեցին կարգավորեց եկեղեցական գործերը և դրեց խաղաղ ընթացքի մեջ։
Հակոբ Դ Ջուղայեցին մտածում էր արևմտյան տերությունների օգնությամբ Հայաստանն ազատագրել օտարի տիրապետությունից։ Եվ ահա հայ ազատագրական շարժման արևմտաեվրոպական դեգերումների հերթական դրվագն առնչվում է Հակոբ Դ Ջուղայեցու անվան հետ։ Հույս ունենալով, որ այդ հարցում կարող է համագործակցել Հռոմի պապի հետ, նամակներ է հղել Ալեքսանդր Է և Կղեմես Ժ պապերին, ինչպես նաև կապեր հաստատել ֆրանսիական միսիոներների հետ՝ ակնկալելով նրանց միջնորդությամբ ստանալ Լյուդովիկոս XIV թագավորի հովանավորությունը։ Չբավարարվելով նման ձեռնարկումներով՝ Հակոբ Դ Ջուղայեցին որոշում է անձամբ մեկնել Եվրոպա՝ հայրենիքի ազատագրության գործը իրական հիմքերի վրա դնելու համար։ Քաջ հասկանալով, որ եվրոպական տերությունները ակնկալված օգնության դիմաց կարող են մեծ գին պահանջել, այսինքն առաջարկել Հայոց եկեղեցին ենթարկել Հռոմի գերիշխանությանը, Հակոբ Դ Ջուղայեցին որոշում է անելիքը հստակեցնելու նպատակով հրավիրել խորհրդաժողովներ և քննարկել իր ծրագրերը։ Թեև հայագետներից ոմանք գտնում են, որ 1670 թվականին Սպահանից Էջմիածին վերադառնալուց հետո «այնտեղ դադարեցաւ մինչև 1678 տարին», բայց ձեռագիր սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությունից պարզվում է, որ 1673-1674 թթ. նա նորից եղել է Նոր Ջուղայում և տեղի հոգևոր, հավանաբար նաև աշխարհիկ ավագանու հետ քննարկել իր անելիքները։ Այդ մասին հետաքրքիր տեղեկություններ է հայտնում հոգևորականների խորհրդաժողովի մասնակից Հովհաննես Մրքուզ Ջուղայեցին։
Ահա այսպիսի պայմաններում 1677 թվականին Ս. Էջմիածնում Հակոբ Դ-ն հրավիրում է գաղտնի ժողով, որին մասնակցում էին ինչպես Արցախի և Սյունիքի մելիքների ներկայացուցիչները, այնպես էլ բարձրաստիճան հոգևորականներ, մեծատուններ, թվով 12 մարդ։ Քննարկման ներկայացված հիմնական հարցերը Հայաստանի ազատագրության, հայ և կաթոլիկ եկեղեցիների փոխհարաբերություններն էին։ Ժողովը որոշում է օգնության խնդրանքով դիմել Հռոմի պապին և հնազանդություն հայտնելով՝ նրա միջնորդությամբ բանակցություններ վարել Արևմուտքի հզոր տերությունների հետ։
Նորություն այն էր, որ հատուկ քննարկվում էր Վրաստանի հետ համագործակցության հարցը։ Հենց խորհրդաժողովում էլ որոշվում է Հակոբ Դ Ջուղայեցու գլխավորությամբ հոգևոր և աշխարհիկ գործիչներից բաղկացած հատուկ պատվիրակություն ուղարկել Եվրոպա։ Կաթողիկոսական տեղապահ նշանակելով դարի ականավոր մտավորական Ստեփանոս Լեհացուն՝ Հակոբ Դ Ջուղայեցին պատվիրակության գլուխ կանգնած մեկնում է Եվրոպա, սակայն ճանապարհին լինում է Վրաստանում։ Թիֆլիսում Քարթլիի թագավոր Գեորգի XI-ի և վրաց պատրիարքի հետ քննարկում է հայ-վրացական համատեղ պայքարին վերաբերող հարցեր։ 1679 թվականի դեկտեմբերին պատվիրակությունը հասնում է Կ. Պոլիս, որտեղ Հակոբ Դ Ջուղայեցին նախ կարգավորում է Երուսաղեմի և Կ. Պոլսի Հայոց պատրիարքությունների միջև ծագած հակասությունները, ինչպես նաև կանխում հակաթոռ կաթողիկոսություն ստեղծելու ուղղությամբ Եղիազար Այնթափցու վերսկսած գործողությունները։ Նշելի է, որ Հակոբ Դ Ջուղայեցին հատուկ ուղերձ է հղել Ռուսաստանի ցար Ալեքսեյ Միխայիլովիչին և հայ ազատագրական շարժման պատմության մեջ առաջին անգամ օգնություն ակնկալել Ռուսաստանից։ Վատիկանի հետ ապագա բանակցությունները նախապատրաստելու համար կաթողիկոսը պատվիրակության անդամներից մեկին՝ Առաքել Բոկոտն վարդապետին, 1679 թվականին ուղարկում է Հռոմ, իսկ ինքը, հայ նշանավոր մտավորական Երեմիա Քեոմուրճյանի խորհրդով թղթակցում է Ռեչ-Պոսպոլիտայի թագավոր Յան Սոբեսկու հետ։ Վերջինս, որ Եվրոպայի հեղինակավոր միապետերից էր, հայկական որոշ շրջանակներում դիտվում էր որպես Հայաստանի ազատագրմանը սատարող ամենահավանական եվրոպական քաղաքական գործիչներից մեկը։ Հետաքրքիր է, որ ինքը՝ Սոբեսկին, կաթողիկոսին ուղղված պատասխան նամակում որոշակի օգնություն էր խոստանում՝ վերականգնելու Հայաստանի քաղաքական անկախությունը։
Իր ապագա ուղևորության հետ կապված հարցերի քննարկուների ընթացքում համոզվելով, որ եվրոպական տերություններից ակնկալվող օգնության դիմաց կարող է վտանգվել Հայ եկեղեցու ինքնուրույնությունը, ըստ էության հրաժարվում է Եվրոպա մեկնելու մտադրությունից։ Մայիս ամսից սկսում է վատանալ Ամենայն Հայոց հայրապետի առողջական վիճակը։ Հակոբ Դ Ջուղայեցին վախճանվում է 1680 թվականի օգոստոսի 1-ին և հաջորդ օրը աճյունը հողին է հանձնվում Կ. Պոլսի Ղալաթիա թաղամասի գերեզմանատանը։ Հակոբ Դ Ջուղայեցու շիրիմը դարեր շարունակ եղել է ուխտատեղի՝ Հոգևոր տեր անունով։ Հակոբ Դ Ջուղայեցու մահից հետո պատվիրակության անդամներից Իսրայել Օրին ուղևորվեց Եվրոպա, իսկ մյուսները վերադարձան հայրենիք։
Այսպիսով, Հակոբ Դ Ջուղայեցին ժամանակի ամենակրթված ու եռանդուն հայ հոգևորականներից էր, ով ծավալել է կրթական, մշակութային, շինարարական, բարենորոգչական ու լուսավորական մեծ գործունեություն, նպաստել Մայր Աթոռի մշակութային ու մատենագրական կյանքի վերելքին։ Ջուղայեցին մեծ ջանքեր է գործադրել նաև կաթողիկոսության միասնությունն ու դիրքը ամրապնդելու համար և նախանձախնդիր էր նրա հեղինակությունը բարձրացնելուն։ Արժանահիշատակ են նաև տպագրության գործը խթանելու ուղղությամբ նրա ձեռնարկած քայլերը։ Շատ կարևոր էր հատկապես Հայաստանի ազատագրության հարցի շուրջ Հակոբ Դ Ջուղայեցու ծավալած գործունեությունը, Հռոմի պապին, եվրոպական միապետերին ուղարկված դիմում-նամակները։ Երկրի ազատագրության խնդիրը, անշուշտ, հոգևորականության գործառույթը չէ, սակայն պետք է նշեմ, որ 17-18-րդ դարերում, ազատագրական պայքարի կազմակերպողի, ոգեշնչողի ու ղեկավարի դերում մենք կարող ենք տեսնել հայ հոգևորականությանը, ընդ որում նրա բարձրախավին՝ կաթողիկոսներ, եպիսկոպոսներ, որոնք էլ գլխավորում էին այդ պայքարը։
Այսպիսով, հայ եկեղեցին և հայ հոգևորականությունը միշտ էլ վճռական դեր են կատարել մեր ժողովրդի պատմության բախտորոշ շրջափուլերում։ Եկեղեցին ոչ միայ եղել է հոգևոր տուն, այլ երկար դարեր կրթության ու լուսավորության կաճառ։ Եկեղեցին ու հոգևորականությունը միշտ եղել են իրենց ժողովրդի կողքին նաև պատերազմական իրավիճակներում՝ սկսած Ավարայրից մինչև Արցախյան ազատագրական պատերազմ։
Եկեղեցու դերը հատկապես մեծ է եղել պետականության բացակայության պայմաններում, երբ այն իր վրա է վերցրել ազգային ինքնության պահպանման դժվարին ու սրբազան գործը։ Պետք է նշեմ, որ այսօր էլ նա անձնվեր կատարում է իր այդ առաքելությունը։
Ժամանակակիցները Ջուղայեցուն բնորոշել են որպես նվիրված ու առաքինի, խելամիտ ու իմաստուն անձնավորության։ Նա իր բարձրագույն ուսումն ստացել է Էջմիածնում՝ աշակերտելով Մելիքսեթ Վժանեցուն և Սիմեոն Ջուղայեցուն։ Դեռ Փիլիպոս Ա Աղբակեցի կաթողիկոսի ժամանակներից աչքի է ընկել իր աշխատասիրությամբ, ճարպկությամբ, վարել է Մայր Աթոռի գործերը, իսկ կաթողիկոսական տարիներից արդեն ձեռնամուխ է լինում բազմաթիվ շինարարական աշխատանքների։
Իր հայրապետության տարիներին Հակոբ Դ Ջուղայեցի կաթողիկոսը նախ ավարտին է հասցնում Փիլիպոս կաթողիկոսի սկսած Սբ. Էջմիածնի զանգակատան կառուցումն ու քանդակազարդումը, ինչպես նաև վերաշինում Դարաշամբի Ս. Ստեփանոս Նախավկա վանքը, նորոգում է Սբ. Հռիփսիմեի, Սբ. Գայանեի վանքերը։
1665-67 թթ. այցելել է Զմյուռնիա, Երուսաղեմ, Կ. Պոլիս՝ կարգավորելով Աղթամարի կաթողիկոսության, Կ. Պոլսի, Երուսաղեմի պատրիարքությունների միջև ծագած պառակտությունները։
Հակոբ Դ Ջուղայեցի կաթողիկոսն ունեցել է Հայաստանը պարսկական լծից ազատելու ծրագիր։ 1677 թ. Էջմիածնում, Ղարաբաղի մելիքների և հոգևորականների մասնակցությամբ գումարել է խորհրդակցություն, որտեղից էլ սկսվել է Արևելյան Հայաստանի ազատագրության համար Իսրայել Օրու հայրենանվեր գործունեությունը։ Ջուղայեցին մշտապես կողմնակից է եղել Արևմուտքի հետ համագործակցությանը և բազմաթիվ նամակներ է հղել ռուսական ցար Ալեքսեյ Միխայլովիչին՝ ակնկալելով Ռուսաստանի օգնությունը ։ Լինելով սիրված Շահ Աբասի կողմից, Հակոբ Դ Ջուղայեցուն հաջողվում է Վաղարշապատ գյուղի վեց դանկ մուլքը վերստին ետ առնել և վերադարձնել Մայր Աթոռ։ Գնում է նաև այլ գյուղերի մուլքերը և ավելացնում Մայր Աթոռի եկամուտը կայուն կալվածագրերով։
Գետնի տակից հանում է նաև երկու քանքան՝ մեկը Վաղարշապատ գյուղի ներքևի կողմում, մյուսը՝ Սուրբ Աթոռի տարածքում, որի վրա կառուցում է նաև մի ջրաղաց, որն էլ երբեք չի դադարում աշխատելուց։
Հակոբ Դ Ջուղայեցի կաթողիկոսի դեմ էր ուղղված Ոնոփրիոսի գործած նենգությունները, երբ վերջինս փորձում էր կոթողիկոսական Աթոռին նստեցնել Երուսաղեմի պատրիարք Եղիազար վարդապետ Հռոմկլայեցուն / հետագայում կաթողիկոս՝ Եղիազար Ա Այնթափցի/, սակայն ոչինչ էլ չի ստացվում և Էջմիածնի առաջնորդների ու իշխանների ջանքերով Հակոբ Դ Ջուղայեցին փառավոր կերպով կրկին վերադառնում է Սուրբ Աթոռ։
Հակոբ Դ Ջուղայեցի կաթողիկոսը վախճանվում է 1680 թ. Կ. Պոլսում և թաղվում Ղալաթիայի Սբ. Լուսավորիչ եկեղեցու բակում։ Նրա գերեզմանը դարձել է մի ուխտատեղի։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ Կատեգորիա:Հայ հոգևորականներ
Սուխոնա
Սուխոնա, ամենաերկար ու խոշոր գետը ՌԴ Վոլոգդայի մարզում։ Հյուսիսային Դվինայի ձախ կազմարարը։ Երկարությունը 558 կմ է, ավազանը՝ 50,3 հզ. կմ2։ Սկիզբ է առնում Կուբենսկոյե լճից։ Սնումը առավելապես ձնային է։ Հորդանում է ապրիլից հուլիս, սառցապատվում՝ հոկտեմբերից մայիս։ Գետաբերանից 39 կմ հեռու ջրի միջին ծախսը 456 մ3/վրկ Էհ Շեկսնա գետով Հյուսիս-Դվինյան համակարգով միանում է Վոլգային։ Նավարկելի է։ Կա լաստառաքում։ Սուխոնայի ափերին են Մոկոլ, Տոտմա, Վելիկի Ուստյուգ քաղաքները։ Զարգացած է տուրիզմը։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Մազարիշեյխհասան
Մազարիշեյխհասան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ունոշկովիչի
Ունոշկովիչի (Уношковичи), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Բատեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Բատեցկի շրջանի բնակավայրեր
Պառասմաա
Պառասմաա (Parasmaa), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Կոոնգա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Կոոնգա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Գոլոբորոդկովսկոե (ավան, Կառլովկայի շրջան)
Գոլոբորոդկովսկոե (Голобородьківське), ավան Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կառլովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գոլոբորոդկովսկոե ավանում բնակվում էր 654 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կառլովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
(8938) 1997 AF21
(8938) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի հունվարի 9-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,143982 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7065 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5815 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1146,65 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,313958 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,48° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1997 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լեզվի կենսունակության աստիճան
Վտանգի աստիճան
Ինչպես տեսնում եք, լեզուն կրողների թիվն այդքան էլ էական դեր չի կատարում, օրինակ՝ Փիթքերն կղզում տեղական կրեոլական լեզվի 100-ից քիչ կրողները դասակարգվում են խոցելի լեզուների շարքին, մինչ այդ դուրուա լեզուն, որը Հնդկաստանում ունի ավելի քան 50.000 կրող, դասակարգվում է վերացման սահմանին գտնվողների շարքում։ Առավել կարևոր է՝ որքան լավ է լեզուն փոխանցվում հաջորդ սերունդներին, որը տեսանելի է դրանով խոսող երեխաների քանակից, ինչպես նաև միջին և նվազագույն տարիքի խոսողներից։
Անհետացման եզրին գտնվող աշխարհի լեզուների ատլաս
« Անհետացման եզրին գտնվող աշխարհի լեզուների ատլաս »` հրատարակված 2010 թվականին, ներառում է շուրջ 2500 լեզու։ Այժմ մոլորակի կենդանի լեզուների ավելի քան մեկ երրորդ մասը կարող է դասվել մահացած լեզուների կարգավիճակին։ Օրինակ՝ էյակերենը դարձել է մահացած լեզու անմիջապես իր վերջին  կրողի՝ Մերի Սմիթ Ջոնս-ի (Ալյասկա), մահից հետո։ Նաև մոլորակի 1492 լեզուներով խոսում են առավել քան երկու հազար մարդ ։
Լեզուների պահպանման կարևորությունը
Բոլոր, ինչպես նաև հազվագյուտ լեզունեի պահպանումը, մի տեսանկյունից շատ կարևոր է ինչպես մարդկանց մշակույթների բազմազանության, այնպես էլ գիտության տեսանկյունից. դեռ կան վերացող լեզուներ, որոնք վատ են նկարագրված լեզվաբանների կողմից (հաճախ նաև ընդհանրապես նկարագրված չեն) և մեծ հետաքրքրություն են առաջացնում պատմահամեմատական լեզվաբանության, ազգագրության և ազգաբանության, մշակութային մարդաբանության համար ։
Այսպիսի լեզվի օրինակ է ծառայում մահացած, բայց վերակենդանացած էյակերենը. լեզվաբան Մայքլ Կռաուսի կողմից նրա հնչյունաբանության ուսումնասիրությունը հանգեցրեց նա-դենե վարկածային լեզվական ընտանիքի առաջացմանը։
2012 թվականի հունիսի 21-ին Google Inc. կազմակերպությունը տեղեկացրեց մահացող լեզուների պահպանման ծրագրի մասին (Վտանգված լեզուների նախագիծ) ։ Ծրագրի էությունը այն է, որ ստեղծվի կայք, որտեղ կենրոնականորեն ներկայացված են  ոչնչացման եզրին գտնվող լեզուների մասին տեղեկություններ։ Ընդհանուր առմամբ, կայքի տվյալների բազայում 2012թ. հունիսի 21-ի դրությամբ կար 3054 լեզու ։ Լեզուն կրողների աշխարհագրական դիրքը կարելի է դիտել հատուկ ինտերակտիվ քարտեզի վրա։
Աշխատելով մահացած աքքադերենի վերականգնման վրա՝ 2018թ. Քեմբրիջի համալսարանի լեզվաբանները նկարահանել են կարճամետրաժ ֆիլմ՝ «Աղքատ մարդը Նիպպուրից», որի հերոսները բացառապես խոսում են աքքադերեն՝ վաղ տարածված Միջագետքի երկրներում։ Աշխատելով ծրագրի վրա՝ համալսարանի գիտնականները վերականգնեցին լեզուն՝ ներառյալ դրա որոշ հնչյունների արտասանության առանձնահատկությունները ։
Աշխարհի լեզուները պահպանելու կարևորության մասին է վկայում նաև այն փաստը, որ 2019 թվականը հայտարարվել է բնիկ ժողովուրդների լեզուների միջազգային տարի ։
Քևին Ջ. Օ’Կոնոր
Քևին Ջեյմս Օ’Քոնոր (Kevin James O'Connor, ), ամերիկացի դերասան, հայտնի է «Մումիա», «Պատրանքների տիրակալ», «Վան Հելսինգ» ֆիլմերում խաղացած 2-րդ պլանի դերերով ։
Գործունեություն
1990-ական թվականներին Օ’Քոնորը ստացել է 2-րդ պլանի դերեր, այդ թվում՝ նաև լայն ճանաչում և դրամարկղային հաջողություն ունեցող ֆիլմերում («Հերոս», «Աստվածները և հրեշները», «Մումիա»), խաղացել է հեռուստասերիալներում։ 2000-ական թվականների վերջում նկարահանվել է «Նավթ» (2007) և «Կոբրայի թռիչքը (2009) բլոկբաստերներում, ինչպես նաև Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի գործակալների կյանքի մասին պատմող «Կենդանի» հեռուստասերիալում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ
Ելքեն
Ելքեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Կյուրինի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դիֆֆի-Հելլմանի բանալու փոխանակում
Դիֆֆի-Հելլմանի բանալին բանալիներ փոխանակելու յուրահատուկ մեթոդ է։ Այն բանալիների փոխանակման ամենավաղ գործնական օրինակներից մեկն է, որն իրականացվում է գաղտնագրության դաշտում։ Դիֆֆի-Հելլմանի բանալու փոխանակման մեթոդը ենթադրում է երկու կողմ, որոնք նախապես պայմանավորված տեղեկություններ չունեն միմյանց մասին՝ անապահով հաղորդակցության կանալով ընդհանուր գաղտնիք սահմանելու համար։ Այդ բանալին հետագայում կարող է օգտագործվել հետագա հաղորդագրությունները ծածկագրելու համար՝ օգտագործելով սիմետրիկ բանալիով շիֆր։ Սխեման առաջին անգամ 1976 թվականին հրատարակել են Ուիթֆիլդ Դիֆֆին և Մարթին Հելլմանը, չնայած հետագայում պարզվեց, որ այն մի քանի տարի առաջ հորինվել է GCHQ-ի շրջանակներում, բրիտանացիների ազդանշանների հետախուզական գործակալությունում Մալքոլմ Ուիլյամսոնի կողմից։ 2002 թվականին Հելլմանն առաջարկեց հանրահաշիվն անվանել Դիֆֆիի-Հելմանի-Մերքլի բանալու փոխանակում՝ ի ճանաչումն Ռալֆ Մերքլի լումայի հանրային բանալիով գաղտնագրի գյուտի (Հելլման 2002)։
Կանոնակարգի պատմություն
Դիֆֆի-Հելլմանի բանալու համաձայնեցումը հնարվել է 1976 թվականին Ուիթֆիլդ Դիֆֆիի և Մարթին Հելլմանի միջև եղած աշխատակցման հետևանքով և առաջին գործնական մեթոդն էր հիմնելու ընդհանուր գաղտնիք չպաշտպանված հաղորդակցական կանալների համար։ Ռալֆ Մերքլի աշխատանքը հանրային բանալու բաշխման վրա մեծ ազդեցություն ուներ։ Ջոն Գիլլն առաջարկեց ընդհատ լոգարիթմի դիմման պրոբլեմը։ Այն մի քանի տարի առաջ Միացյալ Թագավորությունում հայտնագործել է Մալքոլմ Ուիլամսոնը GCHQ-ից, բայց GCHQ-ն նախընտրեց հրապարակավ չհայտնել դա մինչև 1997 թվականը, մինչ այդ այն չէր ազդում ակադեմիայի ուսումնասիրությունների վրա։ Հետո այս մեթոդին հաջորդեց RSA-ն՝ հանրային բանալու մեկ այլ իրագործում՝ օգտագործելով ասիմետրիկ ալգորիթմներ։
2002 թվականին Մարթին Հելլմանը գրել է. "«Համակարգը հայտնի է Դիֆֆի-Հելլմանի բանալու փոխանակում անվամբ։ Երբ այդ համակարգն առաջին անգամ թերթում իմ և Դիֆֆի կողմից տպագրվեց, այն հանրային բանալու բաժանման համակարգ էր, մի հասկացություն` զարգացրած Մերքլի կողմից և, հետևաբար, պետք է անվանվեր Դիֆֆիի-Հելլմանի-Մերքլի բանալու փոխանակում, եթե անհրաժեշտ է անունները դրա հետ մեկտեղ կապակցել։ Կարծում եմ, այս փոքրիկ քարոզը կօգնի ճանաչելու Մերքլի լուման բանալու գաղտնագրի գյուտի մեջ»։" U.S. Patent 4,200,770-ը այժմ Դիֆֆիին, Հելլմանին և Մերքլին ճանաչում է որպես ալգորիթմի գյուտարարների։
Նկարագրություն
Հիմա տանք կանոնակարգի ավելի ընդհանուր նկարագրությունը.
Այժմ թե' Ալիսին, թե' Բոբին պատկանող gab խմբային տարրը կարող է ծառայել որպես ընդհանուր գաղտնի բանալի։ Հանրահաշվից մեզ հայտնի է, որ (gb)a-ը և (ga)b-ը իրար հավասար են։
երբ Ալիսը Բոբին է ուղարկում գաղտնագրված հաղորդագրությունը՝ mgab, Բոբը պատասխանում է (gab)-1 և վերականգնում mgab(gab)-1 = m(1) = m:
Դիագրամ
Ահա մի աղյուսակ, որը կօգնի պարզեցնել ով ինչ գիտի։ (Եվան կողմնակի անձ է և տեսնում է, թե ինչ է փոխանակվել Ալիսի և Բոբի միջև, բայց նա չի վերափոխում նրանց հաղորդակցության պարունակությունը)։
Որպես կանոն Ալիսի համար պետք է որ դժվար լինի վերլուծել Բոբի մասնավոր բանալին կամ հակառակը։ Եթե Ալիսի համար դժվար չէ վերլուծել Բոբի մասնավոր բանալին, Եվան կարող է պարզապես փոխարինել իր սեփական մասնավոր/հայտնի բանալիների զույգը, Բոբի հայտնի բանալին օգտագործել իր մասնավոր բանալու մեջ, ստանալ կեղծ ընդհանուր գաղտնի բանալի և ստանալ Բոբի մասնավոր գաղտնի բանալին։
Անվտանգություն
Կանոնակարգն ապահով է համարվում այն դեպքում, եթե G-ն և g-ն ճիշտ են ընտրված։ gab-ն ստանալու համար կողմնակի անձը պետք է լուծի Դիֆֆի-Հելլմանի խնդիրը։ Դա ներկայումս բավականին բարդ է։ Դիսկրետ լոգարիթմային խնդիրն էֆեկտիվ լուծող ալգորիթմը կհեշտացնի հաշվարկել a-ն կամ b-ն և լուծել Դիֆֆի-Հելլմանի խնդիրը՝ այս և այլ հանրային բանալիով կրիպտոհամակարգերը դարձնելով անապահով։
Եթե Ալիսը և Բոբը օգտագործեն պատահական թվերի գեներատորներ, որոնց ելքերը ոչ ամբողջությամբ պատահական մեծություններ են և կարող են որոշ չափով կանխատեսվել, ապա Եվայի գործը զգալիորեն կհեշտանա։ Գաղտնի a և b ամբողջ թվերը սեսիայի ավարտիվ հետո հեռացվում են, որպեսզի ապահովվի լիարժեք գաղտնիություն։ Իր հիմնական իմաստով այս ալգորիթմը չի ապահովում կողմերի հեղինակայնությունը, որի հետևայքով կարող է որոշ թերությունների հանգեցնել։ Հաղորդակցվող կողմերի միջև գտնվող անձը կաևող է և' Ալիսի, և' Բոբի հետ բանալիներ փոխանակել և մոտենալ գաղտնի բանալու հայտնաբերմանը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Գաղտնագրություն
Աղավնաձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Վայոց ձորի մարզի Աղավնաձոր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 24 հուշարձան (9 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Էնթոնի Բյորջեսս
Էնթոնի Բյորջեսս (Anthony Burgess, ամբողջական անունը՝ Ջոն Էնթոնի Բյորջեսս Ուիլսոն, John Anthony Burgess Wilson, հայտնի է նաև որպես Ջոզեֆ Քել, ), անգլիացի գրող և գրականագետ, զբաղվել է գրական հետազոտություններով (հատկապես Շեքսպիրի և Ջոյսի ստեղծագործությունների), գրել է երաժշտություն (սիմֆոնիա, բալետ և օպերա), զբաղվել գրականության թարգմանությամբ և լրագրությամբ ։ Բյորջեսսի առավել հայտնի ստեղծագործություններից է «Լարովի նարինջ» («A Clockwork Orange») երգիծական հակաուտոպիան ։
Կենսագրություն
Էնթոնի Բյորջեսսը ծնվել է 1917 թվականի փետրվարի 25-ին Մանչեսթերում՝ կաթոլիկական ընտանիքում ։ Հայրը հաշվապահ էր, իսկ երեկոյան՝ փաբում դաշնամուր էր նվագում։ Բյորջեսսը երկու տարեկան էր, երբ մայրը մահացավ իսպանական գրիպի համաճարակից։ Մոր մահից հետո՝ 1922 թվականին, հայրն ամուսնացավ փաբի տիրուհու հետ և սկսեց զբաղվել ծխախոտային արտադրանքի վաճառքով։ Տղայի դաստիարակությամբ զբաղվում էր մորաքույրը, իսկ հետո՝ խորթ մայրը ։ 1938 թվականին 55 տարեկան հասակում մահացավ նաև հայրը՝ առանց ժառանգություն թողնելու ։ Հասակակիցների հետ հարաբերությունները Բյորջեսսը հիշում է հետևյալ կերպ․ Շուտով Բյորջեսսին ուղարկում են Մանչեսթերի կաթոլիկական սկզբնական դպրոց ։ Գրողն ավելի ուշ հիշում է․ Մանուկ հասակում նա այնքան էլ չէր սիրում երաժշտությունը, մինչև որ ռադիոյով լսեց «անհավատալի մեներգը ֆլեյտայով» և հմայվեց։ Մի քանի րոպե անց հաղորդավարը հայտարարեց, որ հնչում էր Կլոդ Դեբյուսիի «Ֆավնի հետկեսօրյա հանգիստը» նախերգանքը։
Բյորջեսսը կրթություն է ստացել Քսավերիան քոլեջում և Մանչեսթերի համալսարանում, որն ավարտել է 1940 թվականին։ Հենց այնտեղ էլ սկսել է դասախոսություններ կարդալ անգլերեն լեզվի պատմության և գրականության մասին ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում ծառայել է ցամաքային զորքերում ։ 1942 թվականին Բյորջեսսն ամուսնացել է Լուել Իշերվուդ Ջոնսի հետ, որը մահացել է 1968 թվականին լյարդի ցիռոզի պատճառով ։ Բյորջեսսի կենսագիրը՝ Էնդրյու Բիզվելը, իր «Էնթոնի Բյորջեսսի իրական կյանքը» գրքում պատմել է, որ լուսաքողարկման ժամանակ ամերիկացի չորս դասալիք սևամորթ բռնաբարել և ծեծել է Լուելին։ 1946-1950 թվականներին Բյորջեսսը դասավանդել է Բիրմինգհեմի համալսարանում, աշխատել կրթության նախարարությունում և Բենբարի դպրոցում ։
1968 թվականին Բյորջեսսն ամուսնացել է իտալացի իշխանադստեր հետ։
Բյորջեսսը տիրապետում էր մի շարք լեզուների՝ ռուսերեն, գերմաներեն, իսպաներեն, իտալերեն, ուելսերեն, ճապոներեն, անգլերեն։ Այդ գիտելիքները նրան օգտակար եղան արհեստական լեզու՝ նադսաթ ստեղծելիս, որից օգտվում էին նրա գրքի հերոսները։
Գործունեություն
1959 թվականին, երբ Բյորջեսսը դեռ ուսուցիչ էր, դասի ժամանակ ուշագնաց եղավ։ Դրանից հետո նրա մոտ հայտնաբերվեց ուղեղի քաղցկեղ, և բժշկի կարծիքով նրան մնացել էր ապրելու մեկ տարուց ոչ ավելի ։ Այս իրադարձությունը Բյորջեսսի համար խթան հանդիսացավ՝ սկսելու ստեղծագործական գործունեությունը։ Այդ ժամանակից սկսած՝ նա ավելի քան 50 գիրք է հրատարակել, այդ թվում՝ առավել հայտնիներից «Էնդերբիի քառահատորը» և «Լարովի նարինջ»-ը ։
Բյորջեսսը ստեղծագործել է ոչ միայն իր անվան, այլ նաև տարբեր կեղծանունների ներքո, որոնք նրան առաջարկում էր կինը։ Մի անգամ Բյորջեսսը խմբագրի ցանկությամբ գրախոսական է գրել «Յորքշիր Փոսթ» թերթում իր իսկ՝ «Պարոն Էներբին ներքուստ» (1963) վեպի համար։ Վեպը գրվել է Ջոզեֆ Քելլ կեղծանվամբ, ինչի մասին գլխավոր խմբագիրը չի իմացել։ Բյորջեսսը նաև նամակներ էր ուղարկում «Daily Mail»-ին «Մուհամեդ Ալի» ստորագրությամբ ։
1960-1964 թվականներին Բյորջեսսը գրել է 11 վեպ։ Գրողի ստեղծագործական աշխատանքի վրա էական ազդեցություն են գործել Ջեյմս Ջոյսի ստեղծագործությունները, ինչպես նաև որոշ չափով իր կաթոլիկ հավատքը։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը՝ «Լարովի նարինջ»-ը, որը հիմնականում հայտնի դարձավ Սթենլի Կուբրիկի էկրանավորումից հետո, շոշափում է այնպիսի թեմաներ, ինչպիսիք են բռնությունը, ազատությունը, բարոյականությունը։
1970-1971 թվականներին Բյորջեսսը դասավանդել է Փրինսթոնի համալսարանում, դարձել Նյու Յորքի քաղաքային քոլեջի պատվավոր պրոֆեսոր (1972)։ 1972 թվականին եղել է Մինեապոլիսի Գատրի թատրոնի գրական առաջատար մասնիկը։ 1976 թվականին դասավանդել է Բուֆֆալոյի համալսարանում։
Բյորջեսսն իր ամբողջ կյանքի ընթացքում նաև երաժշտություն է հորինել, ըստ հետազոտող Փոլ Ֆիլիպսի՝ նրան է պատկանում շուրջ 175 ստեղծագործություն, որոնց թվում կան ինչպես բավականին պարզ մեղեդիներ, այնպես էլ բարդ ստեղծագործություններ՝ համատեղելով անգլիական կոմպոզիտորական դպրոցի ավանդույթները (Էլգար, Հոլսթ, Ուոլթոն, Ռալֆ Վոան Ուիլյամս) Կլոդ Դեբյուսիի և Իգոր Ստրավինսկու ազդեցության հետ ։ Բյորջեսսի երրորդ սիմֆոնիան գրվել է Այովայի համալսարանի սիմֆոնիկ նվագախմբի պատվերով և առաջին անգամ կատարվել է այդ նվագախմբի կողմից՝ Ջեյմս Դիքսոնի ղեկավարությամբ (հոկտեմբերի 22, 1975)։ Ջոյսի «Ուլիսես» վեպի մոտիվներով գրված «Դուբլինի ծաղկումը» («Blooms of Dublin») օպերետը կատարվել է «BBC» ռադիոյով 1982 թվականին՝ Ջոյսի հարյուրամյակի կապակցությամբ։ Բյորջեսսի ստեղծագործություններից որոշները հիմնված են մալայական երաժշտության տպավորությունների վրա։ Նրան է պատկանում նաև «Տրոցկին Նյու Յորքում» (1980) օպերան, «Հռոմը անձրևի ժամանակ» ֆանտազիան դաշնամուրի և նվագախմբի համար և այլն։ Բյորջեսսը նաև կատարել է Ժորժ Բիզեի «Կարմեն» օպերայի անգլերենից նոր թարգմանություն և գրել նոր լիբրետո Վեբերի «Օբերոն» օպերայի համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բրիտանացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Պոլիգլոտներ Կատեգորիա:Մանչեսթերի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի գրականագետներ Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Անգլիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի մանկագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
(1060) Մագնոլիա
(1060) Մագնոլիա (Magnolia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1925 թվականի օգոստոսի 13-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,237699 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7874 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,688 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1222,65 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294443 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,92° անկյուն։
Մագնոլիա աստերոիդը դասվում է Ֆլորայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 7438 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,33։ Այս ընտանիքի աստերոիդների էքսցենտրիսիտետները ընկնում են 0,109-0,168 միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը՝ 2,4°-6,9°։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆլորայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1925 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մազար-Մահմեդ
Մազար-Մահմեդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դավիդովկա (գյուղ, Կառլովկայի շրջան)
Դավիդովկա (Давидівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կառլովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դավիդովկա գյուղում բնակվում էր 59 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կառլովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արծվի ձագը
«Արծվի ձագը», 1968 թվականի խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը ստեղծվել է ռեժիսոր Վիտոլդ Բորդզիլովսկու կողմից ։
Ստեղծվել է կոմպոզիտոր Վիկտոր Բելիի «Արծվի ձագը» խորհրդային երգի մոտիվներով, խոսքերի հեղինակը Յակով Շվեդովն է։ Երգը պատմում է Քաղաքացիական պատերազմի երիտասարդ կոմերիտական-հերոսի մասին։
Վերաթողարկում
1990-ական թվականներին Ռուսաստանում VHS ձևաչափով թողարկվել է «Սոյուզ Վիդեո» ընկերության կողմից` խորհրդային լավագույն մուլտֆիլմերի հավաքածուում։ 2000-ականներին VHS ձևաչափով հրատարակվել է նույն ստուդիայյի կողմից` «Պիոներների երկիր» հավաքածուում` Կարմիր փողկապների արկածները», «Հեքիաթ Մալչիշ-Կիբալչիշի մասին», «Պիոների ջութակը», «Երգ երիտասարդ թմբուկահարի մասին» և «Ավրորա» մուլտֆիլմերի հետ։
Գրականություն
Содержание: Ливанов В. «Самый, самый, самый, самый», Витензон, «Орлёнок», Бенашвили Н. «Три соседа», Яковлев Ю. «Умка», Сутеев В. «Мы ищем кляксу», Кумма А. Рунге С. «Шайбу! Шайбу!», Хайдаров А. «Почему у ласточки хвост рожками», Эрдман Н. «Самый главный», Куповых В. «Никита Кожемяка», Куценко С. «Про полосатого слонёнка», Дриз О. «Почему у петуха короткие штаны», Хитрук Ф. «Каникулы Бонифация», Капнинский В. «Лиса, медведь и мотоцикл с коляской», Вольпин М. «Капризная принцесса»
Վեստգոթեր
Վեստգոթեր, վիզիգոթեր, տերվինգներ, գերմանական հնագույն ցեղ, գոթերի արևմտյան ճյուղը։ 3-4-րդ դարերում բնակվել են Դնեստր գետից հյուսիս։ 370-ական թվականներից մասնակցել են ժողովուրդների մեծ գաղթին։ 418 թվականին Հարավային Գալլիայում հիմնել են առաջին բարբարոսական թագավորությունը Արևմտյան Հռոմեական կայսրության տարածքում՝ Թուլուզ կենտրոնով։ 5-րդ դարի 2-րդ կեսին նվաճել են Իսպանիայի մեծ մասը, որը Հարավային Գալլիայի կորստից (507) հետո դարձել է վեստգոթերի թագավորության հիմնական տարածքը (6-րդ դարի կեսից կենտրոնն էր Տոլեդո քաղաքը)։ Վեստգոթերը տեղական հողատերերի մի մասից բռնագրավել են վարելահողերի 2/3-ը։ Հռոմեական կարգերի հեա սերա շփումը նպասաել է վեստգոթերի անցմանը տոհմացեղային կարգից վաղ ֆեոդալականին։ Աստիճանաբար խաոնվելով տեղի իսպանա-հոոմեական բնակչությանը՝ վեստգեթերը ձուլվել են նրանց։ 711-718 թվականներին վեստգոթերի թագավորությունը նվաճել են արաբները։
Կատեգորիա:Ցեղեր Կատեգորիա:Գերմանական ցեղեր
Ունուր
Ունուր (Унур, Унур), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Պառասմյաե
Պառասմյաե (Parasmäe), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Յիելեհտմե շրջանում։