cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ծնկան հոդի էնդոպրոթեզավորում
Հետվիրահատական ռեաբիլիտացիա
Համաձայն գիտական տվյալների՝ ծնկան հոդի էնդոպրոթեզավորումից հետո ո՛չ գաբապենտինի, ո՛չ պրեգաբալինի արդյունավետությունը նշանակալի չէ ։ Կոքրեյնյան մի հետազոտության արդյունքները փաստում են, որ վաղ ռեաբիլիտացիայի ծրագրերը, որոնցում ներգրավված է լինում բժշկական տարբեր ոլորտների մասնագետների թիմ, ավելի լավ արդյունքներ են ապահովում հիվանդի վերականգնողական թերապիայի գործում ։
Հանդիպման հաճախականություն
718,000 հոսպիտալիզացման դեպքերի պայմաններում, ծնկան հոդի էնդոպրոթեզավորումը կազմել է 2012թ. ԱՄՆ բոլոր վիրահատական միջամտությունների 4.6%-ը՝ դառնալով հոսպիտալիզացման ընթացքում ամենից հաճախ կատարվող միջամտություններից մեկը ։ ԱՄՆ-ում 2001-2011 թվականների ընթացքում ծնկան հոդի էնդոպրոթեզավորման միջամտությունների քանակը մեծացել է 93%-ով ։
Կանխատեսվում է, որ 2030 թվականին մոտ, ծնկան հոդի տոտալ էնդոպրոթեզավորման առաջնային իրականացման պահանջարկը կմեծանա, և ԱՄՆ-ում տարեկան կկատարվի մոտ 3.48 միլիոն վիրահատություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օրթոպեդիա Կատեգորիա:Վնասվածքաբանություն Կատեգորիա:Օրթոպեդիկ վիրահատություններ Կատեգորիա:Բժշկություն
Արտաշես Բ
Արտաշես Բ (ծն.թ. անհայտ մ.թ.ա. 60ական.– մ.թ.ա. 20), Հայոց թագավոր մ.թ.ա. 30–ից։ Արտաշեսյան հարստությունից, Արտավազդ Բ–ի որդին։ Հոր և եղբայրների գերեվարությունից հետո Արտաշեսը ռազմական դաշինք է կնքել Պարթևաց Հրահատ IV թագավորի հետ և օկուպացված Հայաստանից արքունի զորագնդով քաշվել Պարթևաստան։ Օգտվելով հռոմեական զորավարներ Օկտավիանոսի և Անտոնիոսի միջև մ.թ.ա. 31-ին ծագած պատերազմական իրադրությունից՝ Արտաշեսը հայկական ուժերով նախ հարձակվել է Անտոնիոսի դաշնակցի՝ Ատրպատականի թագավոր Արտավազդ Մեդացու վրա։ Վերջինս պարտվել է և փախել Օկտավիանոսի մոտ։ Այնուհետև Արտաշես Բ մտել է Հայաստան, պարտության մատնել այնտեղ գտնվող հռոմեացիներին և հաստատվել հայրենական գահին։ Նա Հայաստանին է միացրել նաև Ատրպատակարանը։ Մ.թ.ա. 29-ին Արտաշեսը դեսպանություն է ուղարկել Հռոմ և պահանջել ազատել եղբայրներին՝ Տիգրանին ու Արտավազդին, որոնք Ակտիումի ճակատամարտից հետո Եգիպտոսից Հռոմ էին տարվել։ Արտաշեսը չի ցանկացել, որ հայ արքայազունները հռոմեական դաստիարակություն ստանան և դիվանագիտական զենք դառնան թշնամու ձեռքին։ Քանի որ Արտաշեսը ժառանգորդ չի ունեցել, ապա եղբայրներին գերությունից ազատելու փորձը եղել է նաև Արտաշեսյան գահի պահպանման մտահոգություն։ Օկտավիանոսը մերժել է Արտաշեսի պահանջը՝ պատճառաբանելով, որ նա կոտորել է հռոմեացիներին։ Մերժողական պատասխանը եղել է անկախ Հայաստանի նկատմամբ Հռոմի թշնամական վերաբերմունքի արտահայտություն։ Սակայն Օկտավիանոսը չի համարձակվել պատերազմել հայ–պարթևական միացյալ ուժերի դեմ՝ հաշվի առնելով հռոմեական նախկին զորավարներ Կրասոսի և Անտոնիոսի պատմությունների փորձը։ Հռոմը սկսել է վարել Հայաստանը Պարթևաստանից մեկուսացնելու, այն ներսից պառակտելու և թշնամի դրացիներով օղակելու դիվանագիտություն։ Նա Փոքր Հայքի թագավոր է կարգել Արտաշեսի թշնամի՝ Ատրպատակարանի նախկին թագավոր Արտավազդ Մեդացուն։ Դավերի, կաշառքի ու զանազան խոստումների միջոցով Հռոմը Հայաստանի դեմ է գրգռել Կապադովկիային, Պոնտոսին, Իբերիական ու աղվանական ցեղերին։ Մ.թ.ա. 20-ին Օկտավիանոս Օգոստոս կայսրը մեծաթիվ բանակով բանակով մտել է Ասորիք։ Արտաշեսի դաշնակից Հրահատ IV, պարթևական թագավորության անկայուն վիճակից դրդված, անջատ հաշտություն է կնքել Օգոստոսի հետ, որից հետո հռոմեական լեգեոները ներխուժել են Հայաստան՝ Արտաշեսին տապալելու, հայկական գահին Արտաշեսի գերյալ եղբորը՝ Հռոմի կամակատար Տրգրանին նստեցնելու և Հայաստանը հռոմեական նահանգ դարձնելու նպատակով։ Հայաստանի մեկուսի և վտանգավոր կացությունը խուճապ է առաջացրել հայ ավագանու շրջանում։ Պատերազմից խույս տալու և երկրի անկախությունն իսպառ չկորցնելու հույսերով նրանք դավադրաբար սպանել են Արտաշես Բ–ին և պատգամավորություն ուղարկել Օգոստոսի մոտ՝ խնդրելով Տիգրանին տալ Հայաստանի գահը։ Հռոմեական թագավորը մտել է Հայաստան, Տիգրան Գ–ին թագավոր հռչակել՝ այնտեղ հաստատելով Հռոմի գերիշխանությունը։ Հայաստանից անջատել է Ատրպատակարանը։ Արտաշես Բ եղել է Արտաշեսյան հարստության վերջին հզոր ներկայացուցիչը, որից հետո սկսվել է այդ հարստության անկման ժամանակաշրջանը։
Կենսագրություն և գործունեություն
Արտաշես Բ-ն հոր՝ Արտավազդ Բ-ի գերեվարումից հետո զինված հարձակմամբ փորձում է ազատել հորը, ինչը ձախողվում է։ Դրանից հետո Արտաշեսի գլխավորությամբ հայ ժողովուրդը Հայաստանի տարբեր հատվածներում սկսում է զինված ընդվզումներ, որոնք հռոմեական արյունարբու բանակի կողմից ճնշվում են։ Արտաշեսը ստիպված հեռանում է Պարթևստան, որտեղ նրան իր օգնությունն է առաջարկում Հրահատ Դ-ն, ով մինչև այդ խզել էր բարեկամական հարաբերությունները Արտավազդ Բ-ի հետ։ Արտաշեսը ամուսնանում է Հրահատ Դ-ի դստեր հետ և օգտվելով Հռոմում տիրող խառը իրավիճակից՝ հայ-պարթևական զորքերով անցնում է Հայաստան և ազատագրում այն։ Մ. թ. ա. 30 թվականին Արտաշատում Արտաշեսը թագադրվում է և ճանաչվում հայոց թագավոր։ Նա հատում է իր պատկերով մետաղադրամներ «Արքայից արքա» մակագրությամբ։ Նա անմիջապես ձեռնարկում է Հռոմին դաշնակից Ատրպատականի նվաճումը։ Նրա գլխավորած զորքերը գրավում են Ատրպատականը, տեղի թագավորին սպանում և Ատրպատականը միավորում Մեծ Հայքին։ Շուտով, երբ Արտաշեսը իմանում է իր ծնողների նահատակության լուրը, նա հրամայում է կոտորել Հայքում եղած բոլոր հռոմեացիներին։ Շուտով Օկտավիանոսին հաջողվում է հաղթահարել ներքաղաքական ճգնաժամը և նա նորից իր ուշադրությունը սևեռում է Արևելքի վրա։ Նա որոշում է Մեծ Հայքի թագավոր դարձնել Արտաշեսի եղբորը՝ Տիգրանին, ով երկար տարիներ մնացել էր հռոմում, և ըստ Օկտավիանոսի՝ հռոմվեացել։ Մ. թ. ա. 20 թվականին Արտաշեսը Արտաշատի պալատում դավադրաբար սպանվում է։ Հենց այդ ժամանակ հռոմեական լեգեոնները մտնելով Հայաստան՝ Արտաշատի մոտ գտնվող իրենց բանակատեղիում Տիգրանին թագադրում են որպես հայոց թագավոր, Արիոբարզանեսին՝ Ատրպատականի :։
Մայրենա դել Ալկոր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սևիլյա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Զոտովսկայա
Բնակչությունը վերջին հայտնի գրանցված տվյալներով կազմում էր 100 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ստանիցաներ Կատեգորիա:1682 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ալեկսեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Ժիտեյսկոե (գյուղ, Սումիի քաղաքային խորհուրդ)
Ժիտեյսկոե (Житейське), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի քաղաքային խորհուրդում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գոնչարովի նրբանցք (Կրասնի Սուլին)
Գոնչարովի նրբանցք (Переулок Гончарова), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Անվանվել է ռուս գրող Իվան Ալեքսանդրվիչ Գոնչարովի (1812-1891) պատվին։ Սկիզբ է առնում Բելինսկու փողոցից և ավարտվում թիվ 11 և 12 տների միջև։ Երկարությունը 100 մետր է։
Նկարագրություն
Կրասնի Սուլին քաղաքի Գոնչարովի նրբանցքը սկսվում է Բելինսկու փողոցից և ավարտվում թիվ 11 և 12 տների միջև։ Շատ կարճ նրբանցք է. երկարությունն ընդամենը 100 մետր է։ Նրբանցքում կա համարակալված 10 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)` 5 շինություն, աջ կողմում (զույգ համարներ)` նույնպես 5։
Նրբանցքն անվանվել է ռուս գրող Իվան Ալեքսանդրվիչ Գոնչարովի (1812-1891) պատվին։ Գրել է «Օբլոմով» և «Զառիթափ» վեպերը, որոնցով մտել է ռուս և համաշխարհայիև գրականություն՝ որպես քննադատական ռեալիզմի ականավոր ներկայացուցիչ։ Պրոբլեմատիկայով միմյանց հետ սերտ կապված այս վեպերը կարելի է դիտել որպես եռերգություն։ Գոնչարովի վեպերն աչքի են ընկնում վիպագրական վարպետությամբ, կենցաղի ռեալ պատկերումով։ Կերպարների ընդհանրացման ուժը հասնում է այն աստիճանի, որ «Օբլոմով» անունը դարձել է մի ամբողջ հասարակական երևույթի հոմանիշ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի փողոցներ
Սրտաբանությունը Հայաստանում
Սրտաբանություն՝ սրտաբանության բնագավառի գիտական հետազոտություններն սկսվել են 1940-1950-ական թվականներից ուսումնասիրվել են սրտի աղմուկների ծագման (Լ. Հովհաննիսյան), սիրտանոթային համակարգի գործիքային հետազոտման (Վ. Աղեկյան, Ա. Սիմոնյան, Ա. Ֆարմանյան, Ա. Քաթանյան), սրտամկանի ինֆարկտի, հիպերտոնիկ հիվանդության (Վ. Ավագյան) հարցերը։ Այնուհետև նախադրյալներ են ստեղծվել էլեկտրասրտագրության զարգացման համար (Ռ. Ստամբոլցյան, Զ. Դոլաբչյան)։ Առաջարկվել է էլեկտրասրտագրության քանակ, վերլուծության մակերեսաչափական եղանակ (Ռաֆայել Ստամբոլցյան, Լ. Միխայելյանց, «էլեկտրասրտագրի քանակական վերլուծության մակերեսաչափական մեթոդը», ռուսումնական, 1981), մշակվել է սրտամկանի ինֆարկտի նոր օջախների առաջացման տեսություն։ Ներդրվել է նաև դինամիկ էլեկտրասրտագրության եղանակը, որի կատարելագործման հարցերով զբաղվում է Երևանի տեխնոլոգ, միկրոէլեկտրոնիկայի ինստիտուտի բժշկական էլեկտրոնիկայի բաժինը, որտեղ մշակվել և ստեղծվել են սրտի գործունեությանը հետևող նոր սարքեր ու համակարգեր։ Դրանով դրվել սրտաբանության նոր ուղղության՝ մոնիտորահամակարգչային դինամիկ էլեկտրասրտագրության զարգացման հիմքը (Ռաֆայել Ստամբոլցյան, «Կլինիկական էլեկտրասրտագրություն», 1978, ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ՝1980)։ Հետազոտվել են սիրտանոթային համակարգի բնականոն և ախտաբան, ֆիզիոլոգիայի (Ս. Բադալյան, Ա. Ալեքսանյան, Ա. Ալավերդյան և ուրիշներ), դեղաբանության (Ս. Միրզոյան) հարցեր։ Գ. Բադալյանի ղեկավարությամբ զբաղվել են սրտային գլիկոզիդների ազդեցության ուսումնասիրությամբ՝ սրտային անբավարարության ժամանակ։ Պարզվել է, որ սրտի ձախ փորոքային անբավարարության դեպքում տեղի են ունենում բրոնխային անցանելիության խանգարումներ, բարդանում է արյան փոքր շրջանառությունը, առաջարկվել են բուժման նոր եղանակներ։ Մշակվել են սրտային հեղձուկի բուժման, սրտի իշեմիկ հիվանդության առաջացման և զարգացման ընթացքում ժառանգականության դերի, արևի ակտիվության ու սրտամկանի ինֆարկտի առաջացման միջև կապի հարցերը, արտաքին շնչառության մեկ ցուցանիշ հայտնի է որպես «Բադալյանի ցուցանիշ» (Գ. Բադալյան, «Սրտային ասթմա», 1978, «Բրոնխիալ անցանելիությունը սրտային անբավարարության դեպքում», ռուսումնական, 1981)։ Կիրառվել են սիրտանոթային համակարգի ռենտգենաբան, հետազոտման եղանակներ (Բ. Ֆանարջյան, Տ. Գրիգորյան, Կ. Տիխոնով, Կ. Քյանդարյան, Ա. ճաղարյան), զբաղվել ճառագայթային հիվանդության ժամանակ սրտի փոփոխությունների հարցերով (Կ. Քյանդարյան, Ս. Պապոյան)։ Սրտաբանության բնագավառի գիտական աշխատանքների հետագա զարգացումը պայմանավորված է 1961 թվականին Լ. Հովհաննիսյանի նախաձեռնությամբ Սրտաբանության ԳՀհ-ի հիմնադրմամբ։ Ուսումնասիրվել են սրտամկանի անբավարարության և դրա հետզարգացման շարժընթացները՝ սրտի իշեմիկ հիվանդության (Կ. Ադամյան, Անդրանիկ Ճաղարյան 1916-1985 թվականներ, Ռաֆայել Ստամբոլցյան 1922-2012 թվականներ, Գուրգեն Բադալյան 1923-1990 թվականներ։
Կատեգորիա:Բժշկություն
Վիլհելմ Լաունդհարթ
Կենսագրություն
Վիլհելմ Լաունդհարթը ծնվել է 1832 թվականի ապրիլի 7-ին Հանովերում։ 1848 թվականին նա ընդունվել է Հանովերի բարձրագույն տեխնիկական (այժմ՝ Հանվերի համալսարան), որտեղ եղել է վոկալային ակումբի անդամ, 1859 թվականին հանձնել է ճարտարագետ-շինարարի մասնագիտությամբ քննություն։ 1854 թվականից մինչև 1869 թվականը աշխատել է Հանովերի թագավորության Պետական շինարարական վարչությունում, որտեղ 1866 թվականին եղել է Գեեշթեմյունդի ճանապարհային տեսչության անդամ, իսկ 1867 թվականին դարձել է ուղիների ճարտարագետ, 1869 թվականի գարնանից աշխատել է Վենլո-Համբուրգյան երկաթգծի շինարարության վրա։ 1869 թվականի հոկտեմբերից սկսել է դասավանդել մեքենաների և երկաթգծերի կամուրջների շինարարություն Հանովերի բարձրագույն տեխնիկական դպրոցում։ 1871 թվականին Լաունդհարթը ստացել է պրոֆեսորի կոչում։ 1872 թվականին ըստ իր նախագծի կառուցվել է Գյոթե կամուրջը։ 1875 թվականին դարձել է Հանովերի տեխնիկական դպրոցի տնօրեն, իսկ 1880 թվականից մինչև 1889 թվականի հունիսի 30-ը՝ նա առաջին ռեկտոր։ 1880 թվականին դարձել է Բեռլինի Շինարարության ակադեմիայի ասոցիատիվ անդամ։ 1889 թվականին Հանովերի՝ Պրուսիային միանալուց հետո դարձել է Պրուսական լորդերի պալատի անդամ, ստացել է Դրեզդենի տեխնիկական համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում։ 1918 թվականի մայիսի 14-ին Վիլհելմ Լաունդհարթը մահացել է ։
Գիտության մեջ հիմնական գաղափարներ
Լաունդհարթը գերմանական դասական քաղաքական տնտեսագիտության ներկայացուցիչ է, առաջին աշխատաnքներից մեկում օգտագործում է մաթեմատիկական գործիք, իսկ 1885 թվականին տպագրում է «Տնտեսագիտության մաթեմատիկական հիմունքներ» գիրքը, հանդիսանում է բարեկեցության տնտեսագիտության տեսության մշակողներից մեկը։ Լաունդհարթն առաջիններից մեկն է առաջարկել, որ երկաթուղիներում գնի ձևավորումը տեղի ունենա սահմանային ծախսերի հիմքի վրա։ Սպառողների բարեկեցության մաքսիմիզացիան տեղի կունենա այն դեպքում, եթե երկաթուղիների սակագներից ստացվող լրացուցիչ եկամտի աճը հավասար լինի փոխադրումների լրացուցիչ ծախսերին, ինչն էլ նշանակում է, որ երկաթուղիների մշտական ծախսերը պետք է ֆինանսավորվեն հարկային մուտքերից։ Մասնավոր մրցակցությունը չի ապահովում մեկ միավորի համար որոշակի ծավալի թողարկման ամենացածր միջին ծախսումների առավելագույն արդյունավետություն, որը գերազանցում է ամբողջական շուկայական պահանջարկը։ Եթե երկաթուղիները մնան մասնավոր կազմակերպությունների ձեռքերում, ապա մրցակցությունը կնվազի, և երկաթուղային փոխադրումների դիմաց վճարը չի կարողանա առավելագույնի հասցնել տնտեսական բարեկեցությունը։ Ինչն էլ բերում է նրան, որ երկաթուղիները պետք է սուբսիդավորվեն և կարգավորվեն պետության կողմից կամ պետք է պատկանեն նրան։ Լաունդհարթն առաջիններից է, որ ճանաչել է, որ կոմունալ տնտեսության ծառայությունները պահանջում են պետական սուբսիդիաներ, եթե առավելագույն հասցվի սպառողների բարեկեցությունը ։
Թյունենի մոդելի դիագրամ
Լրացնելով Թյունենի՝ հումքի և էներգառեսուրսների աղբյուրների մոդելը դարձել է Արտադրության բաշխման տեսության հիմնադիրներից մեկը ։ Ցույց է տալիս, որ շուտ փչացող, ծանր կամ մեծ ծավալով ապրանքների արտադրությունը տեղաբաշխվում է քաղաքին մոտ, իսկ անասնապահությունը, ինչի համար տրանսպորտային ծախսերի միավորը՝ արտադրության համար հողի ծախսերի միավորի համեմատ մեծ չեն, տեղաբաշխվում է շրջանի սահմանին։ Հողատարածքները բաժանվում են շրջանների, որոնք արտադրում են մասնագիտացված արտադրանք, որտեղ ստեղծվում է այն ապրանքը, որը առավելագույն մաքուր շահույթ է բերում հողի միավորի համար՝ ձևավորելով հողօգտագործման մոդել՝ առավելագույն հողային ռենտայի հետ միասին։
Ռենտայի վրա չեն ազդում արտադրության և տրանսպորտային ծախսերը, որոնք փոփոխվում են կենտրոնից հեռանալու աստիճանին համապատասխան, աբսցիսը ռենտայի զրոյական նշանակությունների և սահմանային ծախսումների գիծն է, իսկ մասնաճյուղի գոտու սահմանը,որտեղ ռենտան առավելագույնն է, գտնվում է այն հեռավորության վրա որտեղ սահմանայի ռենտան հավասար է արտադրության սահմանային ծախսերին Ձևավորում է «Թյունենի մոդելի դիագրամը», որը ցույց է տալիս ռենտային գործառույթը։
որտեղ R-ը 1 հեկտար հողի ռենտան է, е-ն՝ ապրանքի գինը, a-ն՝ ապրանքի արտադրության ծախսերը, f-ը՝ 1 կիլոմետրի համար տրանսպորտային սակագինը, k-ն՝ մինչև շուկա հեռավորությունը ։ Ուղղահայացի վրա ներկայացվում է հողի արժեքը հողաբաժնի ամեն տեսակի համար արժեքային արտահայտությամբ, իսկ հորիզոնականի վրա՝ հեռավորությունը կիլոմետրերով։ Դիագրամի ստորին հատվածը ձևավորում է Թյունենի օղակները, որտեղ տեղակայվում են արտադրությունները, իսկ վերին հատվածում ներկայացվում են այն ապրանքները, որոնք ստեղծվում են այդ արտադրությունների կողմից։ Օղակների միջև հեռավորությունը ձևավորում է Թյունենի օղակները, որոնցում տեղակայվում են արտադրությունները, իսկ վերին հատվածում ցույց են տրվում ապրանքները, որոնք արտադրում են այդ արտադրությունները։ Օղակների միջև հեռավորությունը.
,
որտեղ m1 և m2՝ ապրանքի մեկ միավորի համար գյուղատնտեսական մշակաբույսերի եկամտաբերություն, v1 և v2՝ մշակաբույսերի արտադրույան ծավալներ, t՝ 1 տոննակիլոմետրի համար տրանսպորտային սակագին, r՝ հեռավորությունը կենտրոնից ։
Թյունենի մոդելի դիագրամը օգտագործվում է Թյունենրի մշակաբույսերի ընտրության տեսության ձևավորման համար հետևյալ դեպքերում.
Հետևյալ կետերից մեկի խախտման դեպքում տեղի է ունենում ռենտային գործոնների հատում, ինչն էլ նշանակում է, որ մշակաբույսերի արտադրությունը հնարավոր է մի քանի օղակներում ։
Լաունդհարթի վաճառքի շրջան
Լաունդհարթը որոշում է հավասարապես բաշխված գոտու մեկ կետում գտնվող և սպառողներին սպասարկող միմյանց միջև մրցակցող արտադրողների վաճառքների շրջանը։ Որոշում է սպառողներին ապրանք հասցնելու գինը. ֆիքսված գնի ֆունկցիան իր արտադրության և տրանսպորտային ծախսերի տեղում, որոնք ուղղակիորեն համամսնական են մինչև շուկա ընկած հեռավորությանը։ Պահանջարկը գծորեն կախված է մատակարարման տեղական գնից. մեկ արտադրողի վաճառված ապրանքների քանակը ուղիղ համեմատական է գործարանից մինչև շուկայում գտնվող գոտու սահման և հակառակ տրանսպորտային ծախսերի խորանարդին ։
Վաճառքների շրջանի դիագրամում ցույց է տվել, որ А-ն և В-ն երկու արտադրողների տեղաբաշխման կետերն են. օվալը В արտադրողի վաճառքների շրջանն է, ում արտադրանքը վատագույնն է, այսինքն՝ ավելի ծանր է մեկ միավոր ապրանքի արժողության համար, ում տրանսպորտային ծախսերի ֆունկցիայի կորության անկյունը մեծ է, х-ը և у-ը երկու արտադրողների հեռավորությունն է Е կետից, որտեղ երկու ապրանքների համար գները հավասար են։
Եթե արտադրության ապրանքների ծախսերը հավասար են, ապա օվալը կունենա շրջանի տեսք։ Եթե երկու ապրանքների տրանսպորտային ծախսերը հավասար են, ապա օվալը կդառնա հիպերբոլ՝ ուղղված արտադրության ավելի մեծ ծախսեր կատարած արտադրողի կողմը։ Եթե հավասար են թե՛ արտադրական, թե՛ տրանսպորտային ծախսերը, ապա սահմանը դառնում է ուղղահայաց, որ կիսում է արտադրողների տեղակայման երկու կետերը։ Եթե ապրանքները երկուսից ավելին են, ապա վաճառքների շրջանը փոխակերպվում է ուղիղ կողմերով n-անկյան ։
Լաունդհարթի լոկացիոն եռանկյուն
Վիլհելմ Լունդհարթն իր մոդելը ներկայացրել է 1862 թվականից մինչև 1882 թվականը «Կազմակերպությունների տեղաբաշխման արդյունավետ պրակտիկա» աշխատության մեջ որպես արտադրության տեղաբաշխման առաջադրանք (երեք կետերի խնդիր), որտեղ արտադրվում է արտադրության մի տեսակը, սահմանային ծախսերը մշտական են, գոյություն ունի մեկ շուկա,հումքի աղբյուր և նյութերի աղբյուր։ Տեղաբաշխան օպտիմալ վայրը կլինի այն, որտեղ միավոր ապրանքի համար տրանսպորտային ծախսերը նվազագույնը կլինեն. Նվազագույն հումքի մատակարարման համար և իրագործման կետի համար։ Կազմակերպության օպտիմալ տեղաբաշխման կետը գտնվում է՝ կախված հեռավորությունների և տեղափոխվող բեռների զանգվածային հարաբերությունից։ Առաջադրանքը լուծվում է Լոկացիոն եռանկյունու օգնությամբ, որն ուnի տեղաբաշխման կետը գտնելու երկրաչափական մոտեցում՝ նման զանգվածայինին։ Ապա այդկերպ կառուցված եռանկյունների շրջանում ավելացվում են շրջակայքերը,որոնց հատման կետը և համարվում է տրանսպորտային ծախսերի նվազագույնի կետը ։
→ min,
Որտեղ T՝ փոխադրման արժեք, Х ևY՝ վերջնական արտադրանք պատրաստելու համար վերջնական արտադրանքի նյութերի և հումքի զանգվածներ, Z՝ վերջնական արտադրանքի զանգված, AM, BM, CM՝ ներքին M կետից հեռավորություն (գործարանի տեղակայման վայր) դեպի եռանկյունու գագաթներ ։
Մատենագրություն
Կատեգորիա:Գերմանացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հաննովերի համալսարանի շրջանավարտներ
Արշակ Ա
Արշակ Ա, Հայոց թագավոր 34 թվականից։
Պարթևաց թագավոր Արտավան Գ–ի որդին։
Հաջորդել է Զենոն-Արտաշեսին՝ հայկական ավագանու համաձայնությամբ։ Հայաստանում Հռոմի հեղինակությունը պահպանելու և պարթևական վտանգը կանխելու համար Տիբերիոս կայսրը 35 թ–ին մեծաթիվ ուժեր է ուղարկել Արևելք, միաժամանակ իբերական, աղվանական և սարմատական ցեղերին հրահրել Հայաստանի ու Պարթևստանի դեմ։ Իբերիայի թագավոր Փարսմանի եղբայր Միհրդատը, Հռոմի դրդմամբ, դավով սպանել է Արշակին և նստել Հայոց գահին։
Ըստ հույն պատմիչ Փիլոստրատոսի հայոց Արշակ I արքայի օրոք կիրառվել է հայալեզու և հայտագիր դպրություն։
Աղլաջ
Աղլաջ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Ֆոնվիեյ (Բուշ դյու Ռոնի գավառ)
Ֆոնվիեյ (Fontvieille), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում :
Բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում է 3653 մարդ, բնակչության խտությունը` 90.92 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 40.18 կմ² տարածք:
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 2192 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1541-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 651: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,3 %: 1541 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 1368 անձ (721 տղամարդ և 647 կին): Գործազուրկ են եղել 173 անձ (70 տղամարդ և 103 կին): 651 անաշխատունակներից 155-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 287-ը` թոշակառուներ, իսկ 209-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով :
Տուն (շինություն)
Տուն, շինություն, վայր, որտեղ բնակվում են մարդիկ և (ընտանի) կենդանիները։ Տուն են համարվում տարբեր կառույցներ՝ սկսած քոչվորական պարզունակ շինություններից մինչև փայտե, աղյուսե, երկաթբետոնե կամ քարաշեն բարդ ճարտարապետական կառույցները՝ համալրված կոյուղով, ջրմուղով, էլեկտրականությամբ և օդափոխության համակարգով ։ Սովորաբար տունը ծառայում է որպես պատսպարան վատ եղանակից, քնի, սերնդի խնամքի և հանգստի համար։ Տները բաղկացած են տարբեր տանիքային համակարգերից՝ որոնք պաշտպանում են բնակելի տարածքը տեղումներից։ Տները կարող են ունենալ դռներ, այդ թվում՝ գաղտնի, որոնք պաշտպանում են տան բնակիչներին և ունեցվածքը կողոպտիչներից կամ այլ անցանկալի մարդկանցից։ Արևմտյան մշակույթում սովորական տների մեծամասնությունը բաղկացած է մեկ կամ ավելի ննջասենյակներից և լոգարաններից, խոհանոցից և հյուրասենյակից։ Տունը կարող է ունենալ նաև առանձին ճաշասենյակ, իսկ Հյուսիսային Ամերիկայի որոշ մեծ տներ ունեն նաև ժամանցի ու հանգստի սենյակ։ Ավանդական գյուղատնտեսական ուղղվածություն ունեցող տներում ընտանի կենդանիներն ու թռչունները կիսում էին բնակելի տարածքը մարդկանց հետ։ Տանը բնակվող հասարակական միավորման ձև է ընտանիքը։ Տանը կարող են բնակվել նաև այլ միավորումներ կամ իրար հետ կապ չունեցող անհատներ։ Որոշ տներ նախատեսված են միայն մեկ ընտանիքի բնակության համար, մինչդեռ բազմաբնակարան տները՝ քաղաքային բնակավայրերում նախատեսված են բազմաթիվ ընտանիքների բնակության համար։ Տները կարող են ունենալ կից կամ օժանդակ շինություններ՝ ավտոտնակ, մառան, խորդանոց, որտեղ պահվում են այգեգործության պարագաներ և գործիքներ, ինչպես նաև ետնաբակ և պարտեզ, որոնք նախատեսված են ընտանիքի հանգստի և ժամանցի համար։
Կառուցվածք
Ընդհանրապես տուն նախագծող ճարտարապետները սենյակները նախագծում են ըստ այն մարդկանց պահանջմունքների, որոնք բնակվելու են այդ տանը։ Այդպիսի նախագծերը, որոնք հայտնի են որպես «ինտերիերի դիզայն», դարձել են բուհերում ուսումնասիրվող հիմնական նախագծեր։ Միացյալ Նահանգներում տան քառակուսաձև հատակագիծն ընդգրկում է բնակել տարածք և դուրս է թողնում ավտոտնակը և այլ ոչ-բնակելի հատվածներ, մինչդեռ Եվրոպական քառակուսաձև հատակագիծն ընդգրկում է նաև ավտոտնակը և մնացած ոչ-բնակելի տարածքները ։ Հարկերի թիվը կարող է ազդել տան քառակուսաձև հատակագծի վրա։
Մասեր
Շատ տներ ունեն մի քանի հատուկ գործառույթներով ընդարձակ սենյակներ և մի քանի փոքր սենյակներ զանազան այլ նպատակների համար։ Սրանք կարող են ներառել բնակելի, սնվելու, քնելու տարածքներ և (եթե առկա են համապատասխան հարմարություններ և ծառայություններ) առանձին կամ ընդհանուր լոգարան և սանիտարական հանգույց։ Որոշ մեծ առանձնատներ ունենում են նաև այնպիսի տարածքներ, ինչպիսիք են սպա-լոգարանը, ներսի լողավազանը, բասկետբոլի խաղադաշտը և ուրիշ «ոչ կենսական» հարմարություններ։ Ավանդական գյուղատնտեսական ուղղություն ունեցող տները կարող են ունենալ ընտանի կենդանիների համար հատկացվող տարածքներ. այսպիսի տներում ընտանի կենդանիներն ու թռչունները բնակելի տարածքը կիսում են մարդկանց հետ։ Սովորական բնակելի տների մեծամասնությունը առնվազն բաղկացած է հյուրասենյակից, ննջասենյակից, լոգարանից և խոհանոցից կամ սննդի պատրաստման համար նախատեսված այլ տարածքից։ Ամերիկյան տիպիկ քառակողմ տունը (ինչպես պատկերված է նկարում) բնորոշ է Միացյալ Նահանգների վաղ պատմական ժամանակաշրջանին։ Տունը հիմնականում կառուցվում էր կենտրոնական մասում սանդուղքով, շուրջը չորս սենյակ, որոնք կապված էին տան մնացած հատվածների հետ, իսկ ավելի ուշ շրջանի նախագծերում՝ նաև ավտոտնակի հետ։
Ինտերիերի պատմություն
Վաղնջական ժամանակաշրջանների տան և նրանց ներքին հրդարանքի մասին շատ բան հայտնի չէ, այնուամենայնիվ դա կարելի է համարել պարզագույն կացարանների ձև։ Հին հռոմեացի ճարտարապետ Վիտրուվիոսի տեսությունների համաձայն վաղ ճարտարապետական ձևը որպես փայտե շրջանակներով եզրավորված և ցեխե վերջավորություն կամ «տանիք» ունեցող խրճիթ ։ Ֆիլիպ Թաբորը հետագայում նշում է 17-րդ դարի հոլանդական տների ավանդը այսօրվա տների հիմնադրման մեջ։ «Ինչ վերաբերվում է տան գաղափարին, ապա տուն էր կոչվում հենց նիդեռլանդականը։  Այս գաղափարի բյուրեղացումը թվագրվում է հավանաբար 17-րդ դարի առաջին երեք քարորդներին, երբ հոլանդական Նիդեռլանդները կուտակել էր կապիտալի աննախադեպ և անզուգական քանակ, որն էլ դատարկվեց սեփական «տնային» տարածքում »։
Համակցված սենյակներ
15-րդ և 16-րդ դարերում իտալական վերածննդի դարաշրջանի պալացոները բաղկացած էին բազմաթիվ իրար հետ կապված սենյակներից։ Ի տարբերություն գյուղական կալվածատիրական տների, պալացոները ունեին որևէ նպատակ չունեցող, սակայն շատ դռներից բաղկացած սենյակներ։ Այս դռները միավորում էին սենյակներ, որոնք, ըստ Ռոբին էվանսի, անջատ, բայց ամբողջովին համակցված բաժանմունքներով կառույցներ էին ։ Այսպիսի նախագիծը թույլ էր տալիս պալացոների բնակիչներին ազատ երթևեկել տնով մեկ՝ խախտելով անձնականի և անձեռնմխելիության սահմանները։ «Ներս մտնելով այդպիսի տներ, անհրաժեշտ է մի սենյակից մյուսն անցնել, ապա մյուսը, որպեսզի հասնես քեզ անհրաժեշտ սենյակը։ Այնտեղ, որտեղ օգտագործվում էին միջանցքներն ու սանդուղքները, իսկ դրանք անխուսափելիորեն գործածվում էին, դրանք գրեթե միշտ միացնում էին մեկ տարածքը մյուսին և երբեք չէին ծառայում որպես շարժման ընդհանուր բաշխիչներ։ Այսպիսով, չնայած ճարտարապետության ճշգրիտ պահպանմանը, որը դրսևորվում էր սենյակում սենյակի ավելացմամբ, առանձնատունը կամ պալացոն, զբաղեցվածության տեսանկյունից բաց նախագիծ էր՝ տան բազմաթիվ անդամների համար հազիվ տանելի բնակելի պայմաններով» ։ Այնուամենայնիվ, չնայած համընդհանուր լինելուն, տների այսպիսի բաց նախագծերը նպաստում էին բոլոր բնակիչների սերտ շփմանը և կապին ։
Միջանցք
Սենյակների տարանջատման և մասնավոր տարածքների հետագա բարելավման վաղ օրինակ կարելի է համարել Չելսիի Բիֆորտ Հաուզում։ Այն նախագծել է անգլիացի ճարտարապետ Ջոն Թորպը, որն իր նախագիծը կոչել է. «Մի երկար անցուղի բոլորի համար» ։ Սենյակի և անցուղու տարանջատումը առաջ բերեց միջանցքի գործառույթ։ Այս նոր ճարտարապետական ընդլայնումն այդ ժամանակների համար հեղափոխություն էր և այն թույլ էր տալիս յուրաքանչյուր սենյակի ունենալ դուռ՝ որոնք էլ կապված էին միևնույն միջանքի հետ։ Անգլիացի ճարտարապետ Սըր Ռոջեր Պրատը նշում է. «Ամբողջ տան երկայնքով մեկ ընդհանուր անցուղի ունենալը հնարավորություն է տալիս քեզ պետք եղած սենյակը հասնելու համար չանցնել մի քանի այլ սենյակների միջով» ։ 17-րդ դարում բարձր են գնահատվել հասարակական ստրատիֆիկացումները, քանի որ ճարտարապետությունն ի զորու էր կրճատել սպասավորների թիվը։ Միջանցքները տան բնակչին առաջարկում էին մասնավոր՝ անձնական տարածքի առավել մեծ անձեռնմխելիություն և ինչպես հետագայում ավելացրել է Պրատը. «Սովորական սպասավորները անցուդարձ անելիս հնարավոր է, որ երբեք չերևային հյուրերի կամ տան բնակիչների աչքին» ։ Միջանցքների շնորհիվ հնարավոր դարձած այս սոցիալական տարանջատումը հասարակության հարուստ և աղքատ խավերի միջև բարձրացրեց միջանցքների դերը և ընդգրկումը 19-րդ դարի տների շինարարության մեջ։ Սոցիոլոգ ճարտարապետ Վիտոլդ Ռիբզիցկին գրում է. «Սկսվել էր տների ստորաբաժանումը ցերեկային և գիշերային, ինչպես նաև պաշտոնական և ոչ պաշտոնական գործածության տարածքների միջև» ։ Ընդհանուր գործածության սենյակները վերածվում էին մասնավորների՝ քանի որ դրանց միակ մուտքը ծառայում էր միայն կոնկրետ նպատակով սենյակ մտնելու համար ։
Առանց ծառայողների տուն
Համեմատած Անգլիայի և Վերածննդի դարաշրջանի ընդարձակ տների, 17-րդ դարի հոլանդական տները ավելի փոքր էին և այնտեղ բնակվում էին ընտանիքի ամենաշատը չորս կամ հինգ անդամ ։ Սա հնարավոր էր այն բանի շնորհիվ, որ հոլանդական տների բնակիչները իրենք էին պատասխանատվություն կրում տան և տնտեսության գործերի համար, ի հակադրություն սպասավորներից կախվածության և ըստ այդմ, այսպիսի տներում կենսակերպը կենտրոնացված էր ընտանիքում։ Հոլանդացիների համար կարևոր էր աշխատանքը տարանջատել տնային տնտեսությունից, քանի որ տունը դարձել էր շրջապատից մեկուսանալու և հարմարավետության վայր։ Այս կենսակերպը և տունը շատ ընդհանուր գծեր ունեն ժամանակակից տան և նրա բնակիչների կենսակերպի հետ։ Տների հատակագծերում սկսեցին ներառվել միջանցքներ, որպես անձնական տարածքը ընդհանուրից առանձնացնող կարևոր բաժիններ։ Մինչև 17-րդ դարի վերջը տների հատակագծերը նախագծվում էին արդեն առանց ծառայողական հարկաբաժինների՝ կիրառելով այդ գաղափարները ապագայի համար։ Սա նպաստավոր էր արդյունաբերական հեղափոխության համար՝ ավելացնելով գործարանային լայնածավալ արտադրությունը և բանվորների թիվը ։ Հոլանդական տան նախագիծը և դրա գործառույթները դեռ կիրառվում են այսօր։ Տան տարբեր բաժինների անուններ հաճախ կրկնում են այլ շինությունների բաժինների անուններ, սակայն դրանք հիմնականում հետևյալն են.
Տեխնոլոգիա և գաղտնիություն
Տան ներսում տեխնոլոգիաների և էլեկտրականության ներմուծումը հարցականի տակ է դրել տան անձեռնմխելիության, մասնավոր տարածքի տպավորությունը, ինչպես նաև տան և աշխատավայրի տարանջատումը։ Տեսանկարահանող սարքերի և հաղորդակցության միջոցների տեխնոլոգիական առաջընթացը թույլ է տալիս հասկանալ անձնական սովորություններն ու մասնավոր կյանքը ։ Արդյունքում. «անձնականը դառնում է ավելի հանրային և աճում է փափագը պաշտպանված տնային կյանքի նկատմամբ, որը քայքայվում է լրատվամիջոցների անընդհատ ներկայությունից»,- գրում է ճարտարապետ Ջոնաթան Հիլը ։ Հաղորդակցության զարգացման արդյունքում փոխվել է նաև աշխատանքը։ «Տեղեկատվության հեղեղը» արտահայտվում է աշխատանքի մեջ, երբ տանը հարմարավետորեն կարողանում ես ձեռք բերել տեղեկատվական ցանկացած հասանելիություն։ Չնայած կրճատվում է իրական շփումը, աշխատանքը կենսակերպից տարանջատելու ցանկությունն անփոփոխ է մնում ։ Ջոնաթան Հիլի «Անչափահաս ճարտարապետը» գրքում հեղինակը դեպի մասնավոր կյանք այս նոր ներխուժումը բնորոշում է որպես «էլեկրամագնիսական եղանակ»։ Բնական թե արհեստական, այս եղանակը մրցակից է մնում թե՛ տան ներսում, թե՛ տնից դուրս, մինչդեռ էլեկտրամագնիսական եղանակը ի վիճակի է ջերմացնել երկու դեպքում էլ ։ Մյուս կողմից, որոշ ճարտարապետներ տները նախագծում են այնպես, որ համատեղվի ուտելը, աշխատելն ու ապրելը։
Շինարարություն
Միացյալ Նահանգներում տների շինարարության ժամանակակից տեխնոլոգիաները ներառում են թեթև կարկասային կոնստրուկցիա (այնպիսի տարածքներում, որտեղ հասանելի են փայտանյութի պաշարներ), հում աղյուս, կամ երբեմն կավ (այնպիսի չորային շրջաններում, որտեղ քիչ են փայտանյութի պաշարները)։ Որոշ շրջաններում գրեթե բացառապես օգտագործվում է աղյուս և քարհանքի ապար։ Ալյումինը և պողպատը որոշ չափով փոխարինել են ավանդական շինարարական նյութերին։ Գնալով առավել նախընտրելի շինարարական նյութերը սկսում են ներառել երկաթբետոն, փրփրային շերտատախտակ և թեթև կամ ծանր երկաթե տախտակներ։ Ամենից հաճախ մարդիկ տներ կառուցում են մոտակա ամենահասանելի շինարարական նյութից և հաճախ ավանդույթներն ու մշակույթն են կառավարում այդ նյութերի ընտրությունը, այնպես որ ամբողջ բնակավայրեր, քաղաքներ, շրջաններ և նույնիսկ երկրներ կարող են կառուցված լինել միևնույն հիմնական շինարարական նյութից։ Օրինակ, ամերիկյան տների մեծամասնությունը կառուցված է փայտից, բրիտանական կամ եվրոպական շատ տներ՝ քարից կամ աղյուսից, հայկական տների մեծամասնությունը՝ տուֆից և այլն։ 1900-ական թվականներից սկսած տուն նախագծողներից որոշներն սկսեցին օգտագործել կիսաֆաբրիկատ շինանյութեր, որոնք հատկապես մեծ տարածում ստացան Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմից հետո։ Նախ ներքին փոքր սենյակներն էին կառուցվում, ապա ամբողջական հիմնական պատերը և հետո տեղափոխվում էին շինարարական հրապարակ։ Կիսաֆաբրիկատների օգտագործումը կապված էր անբարենպաստ եղանակի դեպքում աշխատուժը ծածկի տակ օգտագործելու հետ։ Վերջերս շինարարներն սկսել են համագործակցել շինարար-ճարտարագետների հետ, որոնք օգտագործում են համակարգչային գրաֆիկա՝ պողպատե կոնստրուկցիաներ նախագծելու համար, որոնք կայուն են ուժեղ քամիների և երկրաշարժերի նկատմամբ։ Այս նորագույն շինարարական նյութերն ապահովում են աշխատուժի խնայողություն, ավելի հետևողական որակ և հնարավոր արագացված շինարարական գործընթաց։ Վերջին տարիներին առավել քիչ գործածվող շինարարական մեթոդները մեծ ժողովրդականություն են ձեռք բերում։ Թեպետ լայնորեն չկիրառվելուն, այս մեթոդները հաճախ են գրավում տուն կառուցողներին և ակտիվորեն մասնակցում տան շինարարության գործընթացին։ Դրանք ներառում են.
Էներգաարդյունավետություն
Ժամանակակից աշխարհում տների նախագծման մեջ կարևորվում է էներգախնայողությունը։ Տները ստեղծում են ածխածնի արտանետումների զգալի մասը (ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ Միացյալ Թագավորությունում ածխածնի արտանետումների շուրջ 30 %-ը ստեղծում են տները) ։ Ներկայումս շարունակվում է էներգախնայող տների տեսակների և տեխնիկաների մշակումը։ Դրանք ներառում են «զրո- էներգիա ծախսող», «պասիվ-արևային», «ավտոնոմ» և «պասիվհաուզ» տների տեսակները։
Թափոնային շինանյութեր
Աշխարհի շատ երկրներում տները կառուցվում են թափոնային շինանյութերից։ Մանիլայի Պայատաս թաղամասում ետնախորշերի տների համար շինանյութ է ծառայում մոտակա աղբանոցի թափոնները ։ Դակարում աղբի և ավազի խառնուրդից բաղկացած հիմքի վրա կառուցված տները սովորական երևույթ են։ Աղբի և ավազի այդպիսի խառնուրդից կառուցված հիմքերը նաև օգնում են տները ջրհեղեղներից պաշտպանելու համար ։
Իրավական արտոնագրեր
Պատմական կարևորություն ունեցող շենքերը կարող են ստանալ պետական, իրավական արտոնագրեր, կամ նրանց վրա կարող են տարածվել իրավական սահմանափակումներ։
Ազգային տներ
Երկրագնդի տարբեր անկյուններում տեղական բնակչությունը ձևավորել է ազգային բնակարանների իրենց տեսակները։ Քոչվոր ազգերի մոտ դրանք, որպես կանոն, յուրդեր են, չադրներ կամ վիգվամներ, մինչդեռ լեռնային շրջաններում կառուցվում են տրուլլիներ, շալեներ կամ պալյասոներ։
Կենդանիների տներ
Մարդիկ հաճախ են տներ կամ բներ կառուցում ընտանի և վայրի կենդանիների համար և դրանք հաճախ լինում են բնակելի տների ավելի փոքր պատճեններ։ Ընտանի կենդանիների համար կառուցվող տներն ընդգրկում են թռչնանոցները, հավանոցները, շների բները, մինչդեռ գյուղական ագարակներում մարդիկ տներից ոչ հեռու կառուցում են գոմեր, փարախներ և ախոռներ։
Տները և խորհրդապաշտությունը
Տները կարող են արտահայտել իրենց կառուցողների կամ բնակիչների կարծիքները, խոհերը, կամ այն հանգամանքները, որոնցում կառուցվել են դրանք։ Այսպես, ընդարձակ և մանրակրկիտ նախագծված տունը կարող է ծառայել որպես ակնհայտ հարստության նշան, մինչդեռ, համեստ և աչքի չընկնող տունը, կառուցված վերամշակված շինանյութերից, կարող է արտահայտել էներգախնայողության կարևորումը։ Պատմական առանձնահատուկ կարևորություն ունեցող տները (որոնց բնակիչները եղել են նշանավոր մարդիկ, կամ ուղղակի շատ հին տները), կարող են ստանալ պետական պահպանման արտոնագիր՝ որպես մշակութային ժառանգության օջախներ։ Այդպիսի տների պատերին տեղադրվում են հուշատախտակներ։ Մշակութային կարևորություն ունեցող տան օրինակ է Ալեքսանդր Շամշինի տունը Մոսկվայում։ Տան սեփականատիրությունը տնտեսագիտության մեջ արտահայտում է հարստության և բարեկեցության ընդհանուր չափանիշ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կառույցներ ըստ նշանակության
Ժողովածու (1950)
Ժողովածու (1950), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1950 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 16-րդ դարում Գրիգոր գրիչի կողմից։Ստացողը եղել է Սարգիս վարդապետը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25x18,8 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 217 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ լուսանցազարդ, աստառը՝ կանաչ մետաքս։ Հիշատակարաններ գրչի` 205բ, հետագայի 211ա (1763 թվական), 1ա (1764 թվական) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Շչիբորովկա
2001 թվականի տվյալներով Շչիբորովկա գյուղում բնակվում էր 729 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,845 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 862,72 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ջորջ Ուոլես (ֆիլմ)
«Ջորջ Ուոլես» (George Wallace), 1997 թվականին նկարահանված ամերիկյան կենսագրական դրամատիկական հեռուստաֆիլմ (մինի սերիալ) Ալաբամա նահանգի նահանգապետ Ջորջ Ուոլեսի մասին։ Ֆիլմը նկարահանվել է ըստ «Wallace: The Classic Portrait of Alabama Governor George Wallace» կենսագրության, որը մեկ տարի առաջ գրել էր Մարշալ Ֆրեդին։
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է ամերիկացի հայտնի քաղաքական գործիչ Ջորջ Ուոլեսի (1919-1998) մասին։ Ֆիլմն ընդգրկում է նրա կյանքը սկսած 1950-ականների սկզբից մինչև 1960-ականների վերջ։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է նրա ռասիստական հայացքների վրա, որոնք այդ ընթացքում Ալաբամայում սպիտակ ամերիկացիների սրտով էին, սև ուսանողների՝ Ալաբամայի համալսարանում ուսում ստանալն արգելելու նրա փորձը (այսպես կոչված՝ Stand in the Schoolhouse Door), 1968 թվականին նրա թեկնածության առաջադրումը որպես նախագահ (3-րդ տեղ, 13, 5 % ձայն)։
Մրցանակներ և անվանակարգեր
1997֊1998 թվականներին ֆիլմն ստացել է 17 կինոմրցանակ (այդ թվում նաև 2 «Ոսկե գլոբուս») և ներկայացվել է 20-ի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:1990-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Պերվոմայսկի (գյուղ, Բլագովարսկի շրջան)
Պերվոմայսկի (Первомайский, Первомайск), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովարսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 988 մարդ։
Ատրոպե (նկար, Գոյա)
«Ատրոպե» կամ «Մոյրաներ» (Atropos o Las Parcas),  իսպանացի նկարիչ Ֆրանցիսկո Գոյայի նկարը՝ վրձնած 1819 և 1823 թվականների միջակայքում նրա «Խուլի Տան» պատին։ 14 նմանատիպ պատկերներից մեկն է, որը հետագայում տեղափոխվել է կտավի վրա և այժմ պահվում է Պրադո թանգարանում։
Համաձայն Գոյայի ընկեր Անտոնիո Բրուգադի՝ 1828-1830 թվականներին արած գույքագրման՝ կոմպոզիցիան նախապես գտնվում էր «Խուլի Տան» վերնահարկի պաննոների մեջ։ Այլ Մռայլ նկարների թվում ֆրանսիացի բանկիր Ֆրեդերիկ Էմիլ դը Էրլանգերի խնդրանքով նկարիչ Սալվադոր Մարտինես Կուբելսն այն տեղափոխել է կտավի վրա՝ 1878 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսում ներկայացնելու համար։ Աշխատանքը գնորդներին չի հետաքրքրել, այդ իսկ պատճառով 1881 թվականին նվիրվել է Պրադոյի թանգարանին։
Նկարի սյուժե
Նկարի սյուժեն հին հունական ճակատագրի աստվածների՝ Մոյրաների կերպարների կամ Հոմերոսի, Հեսիոդոսի, Վերգիլիոսի և այլ անտիկ հեղինակների ճակատագրերի մեկնաբանությունն է։ Մահվան անխիղճ աստվածուհի Ատրոպեի գլխավորությամբ, որը բռնել էր մկրատը, որպեսզի կտրի կյանքի թելերը, պատկերված են «գիշերվա դուստրերը» ՝ Կլոտոն իր ճախարակով (որը Գոյան պատկերել է տիկնիկի կամ նորածին երեխայի կերպարանքով, ավելի շուտ հայտնվում է կյանքի այլաբանության տեսքով) և ինչ-որ օբյեկտիվով կամ ժամանակի հայելիով նայող Լախեսիսը, որը չափում է կյանքի թելի կամ մազի երկարությունը։ Այդ երեք պատկերներին հակառակ, որ տարված են իրենց գործով, կա չորրորդը՝ նկարի ակնդիրներին դիմող։ Այդ մարդկային պատկերի ձեռքերը կապված են մեջքին, որ հավանաբար խորհրդանշում է նրա անօգնականությունը՝ վճռելու սեփական ճակատագիրը, ինչով զբաղված են աստվածները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պրադո թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Ֆրանցիսկո Գոյայի նկարներ
Ֆաուլբախ
Ֆաուլբախ (Faulbach), կոմունա Գերմանիայում։ Գտնվում է Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ներքին Ֆրակոնիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Միլտենբերգ շրջանի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2693 մարդ (2010 թվական, դեկտեմբերի 10) ։ Զբաղեցնում է 10, 97 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդն է 09 6 76 124։
Կոմունան բաժանվում է 4 գյուղական շրջանի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Խայտաբղետ նրբագեղիկ
Խայտաբղետ նրբագեղիկ, նրբագեղիկների ընտանիքի թռչուն։ Հայաստանում բնադրող-չվող է, քիչ տարածված։
Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի երկարությունը 15,5 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 22-23 սմ։ Գլուխը ցայտուն նախշերով է, հասունի հոնքը՝ լայն, սպիտակ, ունկընկալը և գագաթը՝ դարչնագույն-սև։ Կուրծքը, մարմնի կողքերը բաց նարնջագույն են՝ թույլ խայտերով։ Երիտասարդի փետրավորումն ավելի խամրած է, մարմինը ներքևից՝ բաց դարչնագույն՝ բազմաթիվ խայտերով։ Թաքնված թռչուն է, երգում է գլաքարերին նստած։ Կերակրվում է ցածր զառիթափերի, քարերի, թփուտների մոտ։
Սննդառություն
Սնվում է անողնաշարավորներով, սերմերով։
Բազմացում և զարգացում
Գրանցված է ՀՀ բարձրադիր լեռնազանգվածների 15 կետում (2280-3200 մ բարձրություններում)։ Բույնը գավաթաձև է՝ խոտաբույսերից և փետուրներից։ Բնադրում է թփուտներում, գերադասում է գիհու փռված խիտ, լավ քողարկված ճյուղերը։ Առաջին ձվերը բներում հայտնվում են մայիսի սկզբից մինչև հունիս։
Կարիք ունի պահպանության միջոցների խստացման և ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցման։
Կատեգորիա:Նրբագեղիկներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Վալենտին Կիրեև
Վալենտին Ալեքսանդրովիչ Կիրեև, սովետական քիմիկոս, ԽՍՀՄ ԳԱ Հեռավոր արևելյան մասնաճյուղի քիմիայի ինստիտուտի (Վլադիվոստոկ) (1935-1937), Մոսկվայի ինժեներաշինարարական ինստիտուտի (1937-1973) տնօրեն, ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր։
Զբաղվել է քիմիական թերմոդինամիկայի ոլորտի հետազոտություններով։ Մեծ ներդրում է ունեցել քիմիական ռեակցիաների և ֆազային անցումների թերմոդինամիկական պարամետրերի, ինչպես նաև առանձին նյութերի թերմոդինամիկական հատկությունների հաշվարկման մեթոդների մշակման գործում։
Կենսագրություն
Վալենտին Կիրեևը ծնվել է 1899 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Պերմում։ 1924 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը, որից հետո 1927-1933 թվականներին աշխատել է Ֆիզիկաքիմիայի ինստիտուտում (մինչև 1931 թվականը՝ Կարպովի անվան քիմիայի ինստիտուտ)։
Կիրեևի հիմնական գիտական գործունեությունը նվիրված է քիմիական թերմոդինամիկայի ուսումնասիրությանը։ 1931-1940 թվականներին նա ստեղծել է էլեկտրոլիտների լուծույթների և դրանցում ֆազային հավասարակշռության ուսումնասիրման մեթոդների մի ամբողջ շարք։ Այնուհետև 1953-1965 թվականներին զարգացրել է առանձին նյութերի թերմոդինամիկական հատկությունների հաշվարկման մեթոդները։ Նրա աշխատանքների արդյունքները ներկայացվել են «Քիմիական ռեակցիաների գործնական հաշվարկների մեթոդները թերմոդինամիկայում» (1970, 2-րդ հր. 1975) մենագրության մեջ։
«Քիմիայի կարճ դասընթաց» (1959, 5-րդ հր. 1978), «Ֆիզիկական քիմիայի դասընթաց» (1955, 3-րդ հր. 1975) և «Քիմիական ռեակցիաների գործնական հաշվարկների մեթոդները թերմոդինամիկայում» դասագրքերի հեղինակն է։
Քիմիական թերմոդինամիկայի բնագավառում իր գիտական գործունեության համար արժանացել է ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի (1969)։
Աճյունասափորը պահվում է Դոնսկոե գերեզմանատանը (Մոսկվա)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային քիմիկոսներ Կատեգորիա:Ռուս քիմիկոսներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Սան Ժոզե դուս Կուատրու Մարկուս
Սան Ժոզե դուս Կուատրու Մարկուս (São José dos Quatro Marcos), համայնք Բրազիլիայի Կենտրոնաարևմտյան տարածաշրջանում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Մատու Գրոսու նահանգի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 17 980 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 280,846 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 2,9 մարդ/կմ2։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու նահանգի բնակավայրեր
Նոր աշխարհ (երկշաբաթաթերթ)
Պատմություն
Բուլղարիայի կոմկուսի հրատարակություն։
Լույս է տեսել 1922–1923 թվականներին Ֆիլիպեում (Պլովդիվ)։ Խմբագիր՝ Ստեփան Շահբազյան։
Կարևորել է Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը, մեծ տեղ հատկացրել ԽՍՀՄ կազմավորման քաղաքական-պատմական նշանակությանը, Խորհրդային Ռուսաստանի ներքին ու արտաքին քաղաքականությանը, քննադատել արևմտյան դիվանագիտության գործողությունները ԽՍՀՄ-ի դեմ։
Լուսաբանել է Բուլղարիայի քաղաքական կացությունը, հայ աշխատավորությանը ծանոթացրել երկրում տեղի ունեցող դասակարգային պայքարին, անդրադարձել է Հայաստանի ձեռքբերումներին։
Կիրիյակովշչինա (գյուղ, Սումիի քաղաքային խորհուրդ)
Կիրիյակովշչինա (Кирияківщина), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Կիրիյակովշչինա գյուղում բնակվում էր 15 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վիկտոր Ենգիբարյան
Վիկտոր Ենգիբարյան, հայ քաղաքական գործիչ, եվրոպագետ, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր ։ 2018 թվականի մայիսի 24-ին «Ելք» կուսակցությունների դաշինքից դարձել է Երևանի ավագանու անդամ։ Գերմանիայում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
Կրթություն
Սովորել է Երևանի պետական համալսարանի սոցիոլոգիայի ֆակուլտետում։ Ուսումը շարունակել է Բոխումի Համալսարանի հասարակագիտության ֆակուլտետում։ Վիկտոր Ենգիբարյանը 2003 թվականին անցել է Հագենի հեռակա համալսարանի, ապա 2011 թվականին Լոնդոնի Պառլամենտական միջազգային կենտրոնի վերապատրաստման ծրագիրը։ 2018 թվականին սովորել է Ֆլետչերի իրավունքի և դիվանագիտության դպրոցում (ԱՄՆ)։
Աշխատանքային գործունեություն
2004-2005 թվականներին եղել է ՀՀ պաշտպանության նախարարության և ՄԱԿ-ի համատեղ ծրագրի ականադաշտերի քարտեզագրող։ Նա 2005-2018 թթ․-ին եղել է Միջազգային եվրոպական շարժման հայաստանյան խորհրդի հիմնադիր նախագահ։ 2002-2004թթ․-ին հանդիսացել է Հայ ակադեմիականների միություն 1860 կազմակերպության (Գերմանիա) վարչության անդամ։
2011 թվականից Եվրոպական միության արտաքին հարաբերությունների ամսագրի խմբագրական անդամ է։ 2011-2013թթ․-ին աշխատել է Միջազգային համագործակցության գերմանական ընկերությունում (GIZ) որպես միջազգային համագործակցության հարցերով խորհրդատու։
Կուսակցական գործունեություն
Վիկտոր Ենգիբարյանը եղել է Գագիկ Ծառուկյանի խորհրդականը և Բարգավաճ Հայաստան կուսակցության անդամ ։
Մինչև 2018 թվականի հոկտեմբերը հանդիսացել է Լուսավոր Հայաստան կուսակցության անդամ ։
2018 թվականի մայիսի 24-ին «Ելք» կուսակցությունների դաշինքից դարձել է Երևանի ավագանու անդամ՝ փոխարինելով Էդուարդ Աղաջանյանին ։
2018 թվականի դեկտեմբերից «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի անդամ էր։
2018 թվականից Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամ։
Ազգային ժողովի պատգամավոր
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին կայացած Ազգային Ժողովի ընտրություններում պատգամավոր է ընտրվել «Իմ քայլը» դաշինքի համապետական ցուցակով ։ Ազգային ժողովում ղեկավարել է Հայաստան-Ավստրիա բարեկամական խումբը, 2019-ից ղեկավարել է Եվրոնեսթ ԽՎ հայաստանյան պատվիրակությունը, անդամակցել է ՆԱՏՕ ԽՎ ասոցացված պատվիրակությանը և ՀՀ-ԵՄ համագործակցության և գործընկերության հանձնաժողովին։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լուսավոր Հայաստան կուսակցության նախկին անդամներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ԲՀԿ նախկին անդամներ
Ազատության հրապարակ (Տալլին)
Ազատության հրապարակ (Vabaduse väljak, նախկինում՝ Հաղթանակի, Պետրովյան), քաղաքային հրապարակ Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլինի կենտրոնում։
Հրապարակի հիմնական այցեքարտը հանդիսանում է Էստոնիայի անկախության հաղթանակի սյունը, որը տեղադրվել է 2009 թ.-ին ի հիշատակ 1918—1920 թթ.-ի Էստոնիայի անկախության պատերազմի զոհերի։
Տես նաև
Կատեգորիա:Տալլինի հրապարակներ Կատեգորիա:Էստոնիայի պատմություն
Ժողովածու (1667)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ուլյանովկա (գյուղ, Կրասիլովի շրջան)
Ուլյանովկա (Улянівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ուլյանովկա գյուղում բնակվում էր 137 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1141 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 120,07 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Զորկալցևո
Զորկալցևո (Зоркальцево), գյուղ Ռուսաստանի, Տոմսկի մարզի Տոմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1236 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1734 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տոմսկի մարզի Տոմսկի շրջանի բնակավայրեր
Աղջագյունեյ
Աղջագյունեյ, Աղջա-Գյունեյ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում, անտառապատ, լեռնային վայրում։
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
25 (թիվ)
25 (քսանհինգ), բնական թիվ է։
Նիկոլաս Գիլյեն
Նիկոլաս Գիլյեն (Գիլյեն Բատիստա, Guillen Batista, ), կուբացի բանաստեղծ։
Սկսել է տպագրվել 1919 թվականից։ Որպես բանաստեղծ հայտնի դարձավ «Սոնի մոտիվները» (1930) և «Սոնգորո Կոսոնգո» (1931) բանաստեղծական շարքերով։ «Վեստ-Ինդյան կոմպանիա» (1934) ժողովածուում հիմնականը համանուն պոեմն է։ 1937 թ. մասնակցել է Իսպանական հանրապետությունում ֆաշիզմի դեմ պայքարին։․ Այստեղ էլ գրել է «Իսպանիա․ Պոեմ չորս տխրությամբ և մեկ հույսով» գործը։ 1961 թ. ընտրվել է Կուբայի գրողների և նկարիչների միության նախագահ։ 1964 թ. լույս տեսած «Բոլորն իմն է» ժողովածուն նոր հայրենիքի գովքն է։ 1969 թ. այցելել է Խորհրդային Հայաստան, մասնակցել Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 100-ամյակի հանդիսություններին։ 1950 թվականին դարձել է Խաղաղության համաշխարհային խորհրդի անդամ։ 1954 թ. արժանացել է «ժողովուրդների միջև խաղաղության ամրապնդման համար» միջազգային լենինյան դափնեկրի կոչման։