cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hard Times (երգ, Paramore)
Պատմություն
Երգն արժանացել է դրական գնահատականների երաժշտության քննադատների և առցանց հրատարակությունների կողմից, ինչպիսիք են՝ The New York Times, Pitchfork , Spin , DIY , The Inquirer :
Երաժշտական տեսահոլովակ
Տեսահոլովակը վերբեռնվել է Fueled by Ramen լեյբլի YouTube-յան էջ 2017 թվականի ապրիլի 19-ին ։ Ռեժիսորն Էնդրյու Ջոֆն է, որը տեսահոլովակը նկարահանել է 2017 թվականի մարտին Optimist Studios ստուդիայում երկու օրվա ընթացքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2017 երգեր
Ձեռք, ոտք և բերան հիվանդություն
Ձեռք, ոտք և բերան հիվանդություն (ՁՈԲՀ), ինֆեկցիոն հիվանդություն՝ պայմանավորված վիրուսներով ։ Տիպիկ դեպքերում սկսվում է տենդով և ընդհանուր թուլությամբ ։ Մեկ կամ երկու օր անց ձեռքերի, ոտքերի վրա և բերանի շուրջը ի հայտ են գալիս անգույն, հարթ բծեր և թմբիկներ, որոնք կարող են վերածվել բշտիկների, երբեմն վերջիններս տեղակայվում են հետույքային և աճուկային շրջաններում  ։ Նշաններն ու ախտանիշները սովորաբար հայտնվում են վիրուսի ներգործությունից 3֊ից 6 օր անց ։ Ցանը ինքնուրույն անհետանում է մեկ շաբաթվա ընթացքում ։ Ավելի ուշ հնարավոր է ձեռքերի և ոտքերի եղունգների կորուստ, որոնք ժամանակի ընթացքում կրկին աճում են ։
Վիրուսը, որը պայմանավորում է այս հիվանդությունը, փոխանցվում է անմիջական հպմամբ, օդակաթիլային ճանապարհով և վարակված մարդու կղանքով ։ Վարակված առարկաները միշտ կարող են հիվանդության աղբյուր հանդիսանալ ։ Կոքսակի վիրուս A16֊ը ամենահաճախ հանդիպող պատճառային գործոնն է, իսկ երկրորդ տեղում է էնտերովիրուս 71֊ը ։ Կոքսակի վիրուսի և էնտերովիրուսի այլ սերոտիպեր նույնպես կարող են պատասխանատու լինել հիվանդության համար ։ Որոշ մարդիկ կարող են կրել և փոխանցել վիրուսը՝ չունենալով հիվանդության որևէ կլինիկական դրսևորում ։ Ախտորոշումը սովորաբար հիմնվում է ախտանշանների վրա ։ Երբեմն վերցնում են կոկորդից քսուկ կամ կղանքն են ենթարկում թեստավորման՝ վիրուսը հայտնաբերելու նպատակով ։
Ձեռքերի հաճախակի լվացումը, ինչպես նաև ինֆեկցված անձանց աշխատանքի, դասի չգնալը կանխում է վիրուսի տարածումը ։ Դեռևս չկան հաստատված հակավիրուսային դեղեր կամ պատվաստանյութեր, բայց բուռն աշխատանքներ են տարվում այդ ուղղությամբ ։ Շատ դեպքեր պահանջում են հատուկ բուժական մոտեցում ։ Կարող են կիրառվել ցավազրկողներ, օրինակ իբուպրոֆեն կամ բերանային քսուկներ ։ Երբեմն լինում է անհրաժեշտություն ներերակային հեղուկների ներմուծման, հատկապես այն երեխաների մոտ ովքեր բավարար քանակի հեղուկ չեն կարող ընդունել ։ Հիվանդությունը հազվադեպ կարող է բարդանալ վիրուսային մենինգիտով կամ էնցեֆալիտով ։
ՁՈԲՀ֊ն տարածված է ամբողջ աշխարհով մեկ ։ Հանդիպում է ոչ մեծ օջախների ձևով՝ հիմնականում մանկապարտեզներում ։ Հիվանդության մեծ բնկումներ են եղել Ասիայում սկսած 1997 թվականից ։ Սովորաբար դիտվում է գարնան, ամռան և աշնան ամիսներին ։ Տիպիկ դեպքերում հիվանդանում են մինչև հինգ տարեկան երեխաները, բայց երբեմն հանդիպում է նաև մեծահասակների մոտ ։ ՋՈԲՀ֊ն չպետք է շփոթել ոտք և բերան հիվանդության հետ, որն ավելի շատ ախտահարում է ընտանի կենդանիներին ։
Պատճառագիտություն
Վիրուսները, որոնք պայմանավորում են այս հիվանդությունը, պատկանում են Պիկորնովիրիդե ընտանիքին։ Կոքսակի վիրուս A16֊ը ՁՈԲՀ֊ի ամենահաճախ հանդիպող պատճառն է ։ Էնտերովիրուս 71֊ը (EV-71) որպես պատճառային գործոն երկրորդ տեղում է ։ Կոքսակի և էնտերովիրուսի շատ այլ շճատիպեր նույնպես կարող են պատասխանատու լինել հիվանդության զարգացման համար ։
Փոխանցում
ՁՈԲՀ֊ն ունի բարձր վարակելիություն և այն տարածվում է քթըմպանային արտադրուկների՝ թքի, քթի լորձի միջոցով, անմիջական շփման պարագայում կամ ֆեկալ֊օրալ փոխանցման ճանապարհով։
Երեխաներն ավելի հաճախ վարակվում են մանկական կոլեկտիվներում՝ պայմանավորված խնամքի ոչ լիարժեք հետևողականության հետ, և հաճախ երեխաները ձեռքերը տանում են իրենց բերանը ։ Այն երեխաները, ովքեր չեն հաճախում մանկապարտեզ, առավել խոցելի են ։ ՁՈԲՀ֊ը տարածվում է քիթ֊կոկորդային արտադրուկների, ինպես նաև բշտիկների մեջ պարունակվող հեղուկի և կղանքի միջոցով ։
Ախտորոշում
Հիվանդությունը սովորաբար ախտորոշվում է կլինիկական նշանների և ախտանիշների հիման վրա ։ Եթե հստակ չէ ախտորոշումը, վերցվում է քսուկ կոկորդից կամ կղանքի նմուշ՝ պարզելու համար վիրուսի առկայությունը ։ Հիմնականում հիվանդության գաղտնի շրջանը (ինֆեկցիայի օրգանիզմ թափանցման և առաջին ախտանիշների ի հայտ գալու միջև ընկած ժամանակահատված) տևում է երեքից վեց օր ։ Հիվանդության վաղ հայտնաբերումը կարևոր է մանկահասակ երեխաների մոտ բռնկումները կանխելու տեսանկյունից ։
Կանխարգելում
Կանխարգելիչ միջոցառումներից է հիվանդների հետ անմիջական շփումից խուսափումը՝ մասնավորապես հիվանդ երեխաներին դպրոց չուղարկելը, անձնական օգտագործման իրերի անհատականացումը, ախտահարված մակերեսների վնասազերծումը և ձեռքերի հիգիենայի պահպանումը։ Այս միջոցառումները արդյունավետ են հիվանդության տարածումը նվազեցնելու համար  ։
Կանխարգելմանը նպաստում է ձեռքերը հաճախակի լվանալու սովորույթը և խաղահրապակների պատշաճ վարակազերծումը ։ Կրծքով կերակրումը ևս նվազեցնում է հիվանդության ծանրությունը, թեպետ չի նվազեցնում հիվանդության զարգացման ռիսկը ։
Պատվաստում
2015 թվականի դեկտեմբերից Չինաստանում հիվանդության կանխարգելման նպատակով օգտագործվում է EV71 պատվաստանյութը ։ Այժմ ԱՄՆ֊ում չկա ժամանակակից պատվաստանյութ ։
Բուժում
Այս հիվանդության դեպքում դեղորայքի անհրաժեշտություն, որպես կանոն չի լինում, քանի որ այն ունի վիրուսային ծագում և դիտվում է ինքնուրույն ապաքինում։ Տվյալ հիվանդության համար ներկայումս չկա յուրահատուկ բուժում ։ Բուժումը հիմնականում ախտանշանային է։ Ցավազրկող դեղորայքը օգնում է խոցերով պայմանավորված ցավերի դեպքում։ Երեխաների, դեռահասների և մեծահասակների մոտ բորբոքային պրոցեսը ընթանում է մոտ մեկ շաբաթ, սակայն, երբեմն կարող է ավելի երկար տևել։ Ջերմիջեցնողները և տաք լոգանքները օգնում են իջեցնել մարմնի ջերմաստիճանը։
Հիվանդությամբ տառապողների շատ քիչ մասը կարող է հոսպիտալացվել՝ կապված այնպիսի բարդությունների հետ, ինչպիսիք են ուղեղանյութի, ուղեղի թաղանթների բորբոքումը կամ սուր առաջացող պարալիզները ։ Արտանյարդաբանական բարդություններից կարող են դիտվել հետևյալները՝  սրտի բորբոքում, թոքերում հեղուկի կուտակում կամ թոքային արյունահոսություն ։
Բարդություններ
Բարդություններ, պայմանավորված վիրուսային ախտահարումով, դիտվում են հազվադեպ, բայց դրանց առկայությունը պահանջում է բժշկական օգնության ցուցաբերում։ Էնտերովիրուս 71-ով հարուցված ՁՈԲՀ-ն առավել ծանր է ընթանում, քան Կոքսակի A16 վիրուսով հարուցվածը, և հաճախ ուղեկցվում է սրտային կամ նյարդաբանական բարդություններով, անգամ կարող է ավարտվել մահով ։ Հազվադեպ, այս հիվանդությունը կարող է ուղեկցվել ուղեղաթաղանթների վիրուսային կամ ասեպտիկ բորբոքումով, վերջինս ընթանում է տենդով, գլխացավերով, պարանոցի մկանների կարկամությամբ, մեջքի ցավերով ։ Սովորաբար հիվանդի վիճակը բավարար է և դիտվում է լավացում առանց բուժման, այնուամենայնիվ, երբեմն լինում է կարճ ժամանակով  հոսպիտալացման անհրաժեշտություն։ ՁՈԲՀ-ի ծանր բարդություններից է էնցեֆալիտը, ուղեղի այտուցը կամ հազվադեպ դիտվող թորշոմած պարալիզը  ։
Երեխաների մոտ նկարագրված են ձեռքերի և ոտքերի եղունգների կորուստ հիվանդությունից 4-8 շաբաթ անց ։ ՁՈԲՀ-ի և եղունգների կորստի միջև հստակ հարաբերություն չկա, ամեն դեպքում վերջինս ժամանակավոր է, և եղունգների աճը վերականգնվում է առանց բուժման ։
Պայմանավորված հիմնական ախտանիշներով կարող են դիտվել ոչ մեծ բարդություններ՝ ինչպես օրինակ ջրազրկումը։ Բերանում խոցերի առկայությունը կարող է առաջացնել անհարմարավետություն սննդի և ջրի ընդուման ժամանակ ։
Համաճարակաբանություն
Ձեռք, ոտք և բերան հիվանդությունը ավելի հաճախ դիտվում է 10 տարեկանից ցածր երեխաների մոտ ։ Բռնկումների առաջացումն ունի սեզոնային բնույթ՝ գարնան, ամռան և աշնան ամիսներին ։ Համարվում է, որ տաքությունը և խոնավությունը նպաստում են հիվանդության տարածմանը ։ ՁՈԲՀ-ն առավել տարածված է գյուղական վայրերում, քան քաղաքներում, այնուամենայնիվ պետք է հաշվի առնել, որ սոցիալ-տնտեսական զարգացվածության մակարդակը և հիգիենիկ պայմանները դեր ունեն այս հիվանդության ախտածագման մեջ. ։ Վատ հիգիենիկ պայմանները ռիսկի գործոն են ՁՈԲՀ-ի զարգացման համար ։
Պատմական ակնարկ
ՁՈԲՀ-ն որպես հիվանդություն առաջին անգամ կլինիկորեն նկարագրվել է 1957 թվականին Կանադայում և Նոր Զելանդիայում ։ Հիվանդությունն անվանվել է « Ձեռք, ոտք և բերան հիվանդություն » Թոմաս Հենրի Ֆլեվիտի կողմից՝ 1960 թվականի բռնկումից հետո ։
Հետազոտություններ
ՁՈԲՀ-ի համար պատասխանատու վիրուսների դեմ բուժական նոր հակավիրուսային միջոցները այսօր զարգացման փուլում են։ Նախնական ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ EV-71 վիրուսային կապսիդի արգելակիչները ունեն ուժեղ հակավիրուսային ակտիվություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ
Հանրալեզվաբանություն
Հանրալեզվաբանության կապը մարդաբանության հետ կարող է դիտարկվել այն ուումնասիրություւններում, թե ինչպես են լեզվի տարբերակները տարբերվում սոցիալական փոփոխականներով առանձնացված խմբերում (օրինակ էթնիկ պատկանելություն, դավանանք, կարգավիճակ, սեռ, կրթական մակարդակ, տարիք և այլն) ։ Նմանատիպ ուսումնասիրություններով ցույց են տրվում սոցիալական կամ սոցիալ-տնտեսական դասերը։ Քանի որ լեզվի գործառումը տարբերվում է մի վայրից մեկ այլ վայրում, այն նաև տարբերվում է տարբեր սոցիալական դասերի շրջանակներում և հանրալեզվաբանությունը ուսումնասիրում է այս սոցիոլեկտները։
Լեզվի սոցիալական ասպեկտները առաջին անգամ ուսումնասիրվել են հնդիկ և ճապոնացի լեզվաբանների կողմից 1930-ականներին, ինչպես նաև Լուիս Գաուշատի կողմից Շվեյցարիայում՝ 1900-ականների սկզբին, բայց ոչ ոքի կողմից շատ ուշադրության չի արժանացել Արևմուտքում մինչև շատ ավելի ուշ շրջան։ Լեզվի՝ սոցիալական շարժառիթներով պայմանավորված փոփոխության ուսումնասիրությունը մյուս կողմից իր հիմքը ունի 19-րդ վերջի մոդելի մեջ։ Հանրալեզվաբանություն տերմինի առաջին հաստատված օգտագործումը եղել է Թոմաս Քալլան Հոդսոնի կողմից իր 1939-րդ հոդվածի վերնագրում՝ «Հանրալեզվաբանությունը Հնդկաստանում», որը տպագրվել է հենց Հնդկաստանում ։  Արևմուտքում հանրալեզվաբանությունը առաջին անգամ ի հայտ եկավ 1960-ական թվականներին և զարգացավ այնպիսի լեզվաբանների կողմից ինչպիսիք են Վիլիամ Լաբովը Միացյալ Նահանգներում և Բասիլ Բեռնշտայնը  Մեծ Բրիտանիայում։ 1960-ական թվականներին Վիլիամ Ստյուարտը և Հայնց Քլոսը ներկայացրին բազմակենտրոն լեզուների հանրալեզվաբանական տեսության հիմնական հասկացությունները, որոնք նկարագրում են, թե ինչպես են լեզվի ստանդարտ տարբերակները տարբերվում ազգերի միջև (օրինակ՝ ամերիկյան, բրիտանական, կանադական անգլերեն) ։
Ընդհանուր ակնարկ
Օրինակ հանրալեզվաբանը սոցիալական վերաբերմունքի ուսումնասիրության միջոցով կարող է որոշել, որ որևէ ժողովրդական լեզու չի կարող համարվել համապատասխան լեզու մասնագիտական շրջանակներում կիրառվելու համար։ Հանրալեզվաբանները կարող են նաև ուսումնասիրել քերականությունը, հնչյունաբանությունը, բառապաշարը և սոցիելեկտի այլ ասպեկտներ, ինչպես որ բարբառագետները նույնը կուսումնասիրեն տարածաշրջանային բարբառի համար։ Լեզվի տարբերակների ուսումնասիրությունը կապված է սոցիալական սահմանափակումների հետ, որոնք և որոշում են լեզուն համատեքստի մեջ։ Լեզվական կոդի փոխարկումը տարբեր սոցիալական իրավիճակներում լեզվի տարատեսակների օգտագործմանը տրվող տերմինն է։ Հանրալեզվաբանությունը զարգացել է XX դ. 50-70-ական թվականներին։ Մինչ այդ հանրալեզվաբանության մի շարք խնդիրներով զբաղվել են սովետական լեզվաբաններ Վ. Ժիրմունսկին, Բ. Լարինը, Լ. Ցակուբինսկին, Ե. Պոլիվանովը, Պրագայի գործառական լեզվաբանության դպրոցը, ֆրանսիական սոցիոլոգիական դպրոցը։ Հանրալեզվաբանությունն առավել զարգացման է հասել ԱՄՆ-ում (Գ. Հայմս, Ջ. Գամպերց, Ու. Լաբով, Ու. Բրայթ, Չ. Ֆերգյուսոն, Մ. էրվին֊Թրիւի, Ջ. Ֆիշման, Ռ. Շայ)։ Վիլիամ Լաբովը հաճախ համարվում է որպես հանրալեզվաբանական ուսումնասիրության հիմնադիր։ Նա հատկապես նշանավորվեց լեզվական տարբերությունների քանակական վերլուծությունը ներմուծելու համար՝ դարձնելով սոցիոլոգիան գիտական առարկա ։
Հանրալեզվաբանական հարցազրույց
Հանրալեզվաբանական հարցազրույցը հիմնարար մեթոդ է հանդիսանում հանրալեզվաբանական ուսումնասիրություններից ստացված տվյալների հավաքագրման համար, և այն թույլ է տալիս հետազոտողին հավաքել մեծ քանակությամբ խոսք ուսումնասիրվող լեզվի կամ բարբառի կրողներից։ Հարցազրույցը զարգանում է հետազոտողի և հարցմանը մասնակցողի միջև տեղի ունեցող երկար զրույցով, որտեղ հետազոտողի հիմնական նպատակն է դուրս բերել ժողովրդական խոսքի ոճը, այն հատվածը, որը կապված է ամենօրյա, սովորական զրույցի հետ։ Այս նպատակին հասնելը որոշ չափով բարդանում է դիտորդի պատճառով։ Հետազոտողը փորձում է դուրս բերել խոսքի այն ոճը, որը որ կօգտագործվեր, եթե հարցազրուցավարը ներկա չլիներ։ Երբեմն կիրառվում է նաև «միկրոֆոնի էֆեկտը», որը այս կամ այն կերպ կաշկանդում է հետազոտվող անձանց վարքը։  Այն լիովին վերանում է ձայնագրող սարքի գաղտնի կիրառման ժամանակ, երբ հարցազրույցին մասնակցող անձը անտեղյակ է դրա օգտագործման մասին, այս դեպքում ստացված տվյալները ներկայացնում են լեզվակրի բնական, անբռնազբոսիկ խոսքային վարքը։
Հիմնարար հասկացություններ
Չնայած սոցիալեզվաբանության ուսումնասիրությունը շատ լայն է, կան մի քանի հիմնարար հասկացություններ, որոնցից կախված են բազմաթիվ սոցիալեզվաբանական հետազոտություններ։
Խոսքի համայնք
Հանրալեզվաբանության մեջ խոսքի համայնքը հասկացություն է, որը նկարագրում է մարդկանց հստակ մի խմբի, ովքեր օգտագործում են լեզուն իրենց համար յուրօրինակ և փոխընդունելի ձևով։
Խոսքի համայնքի մաս կազմելու համար յուրաքանչյուրը պետք է ունենա հաղորդակցման կարողություն։ Այսինքն ցանկացածը ունի հնարավորություն օգտագործել լեզուն այնպես, ինչպես որ տեղին է տվյալ իրավիճակում։ Հնարավոր է, որ խոսակիցը տիրապետի մեկից ավելի լեզուների ։
Խոսքային համայնքները կարող են լինել մասնագիտության անդամներ իրենց հատուկ ժարգոնով, տարբեր սոցիալական խմբերով։ Այս համայնքի անդամները հաճախ մշակում են ժարգոն կամ բառապաշար, որպեսզի ծառայի խմբի հատուկ նպատակներին և առաջնահերթություններին։
Պրակտիկան թույլ է տալիս հանրալեզվաբանությանը ուսումնասիրել սոցիալականացումը, իրավասությունը և ինքնության միջև կապը։ Քանի որ ինքնությունը շատ բարդ կառույց է, լեզվի սոցիալականացումը ուսումնասիրելը միջոց է առօրյա գործունեության փոխազդեցության մակարդակը ուսումնասիրելու համար։ Լեզու սովորելը մեծապես կախված է ընտանիքից, այդ գործում իր դերն ունի նաև միջավայրը՝ դպրոցը ։
Սոցիալական ցանց
Հասարակության մեջ լեզուն հասկանալը նշանակում է, որ պետք է նաև հասկանալ սոցիալական ցանցերը, որոնց մեջ լեզուն է ներառված։ Սոցիալական ցանցը որոշակի խոսքի համայնքը նկարագրելու մեկ այլ միջոց է՝ համայնքի առանձին անդամների միջև հարաբերությունների տեսանկյունից։ Օրինակ՝ գրասենյակը կամ գործարանը կարող է համարվել խիտ համայնք, քանի որ բոլոր անդամները այս կամ այն կերպ փոխազդեցության մեջ են միմյանց հետ ։ Մինչդեռ հարյուր և ավելի ուսանողներով դասընթացը ավելի ազատ համայնք է, քանի որ ուսանողները կարող են շփվել միայն դասավանդողի և միգուցե մեկ կամ երկու ուսանողի հետ։
Սոցիալական ցանցը կարող է տարածվել մի երկրի կամ քաղաքի մակրո մակարդակի վրա, բայց նաև հարևանների կամ մեկ ընտանիքի միջանձնային մակարդակի վրա։ Վերջերս սոցիալական ցանցերը ձևավորվել են ինտերնետի միջոցով՝ զրուցարանների, ֆեյսբուքյան խմբերի, և առցանց ծանոթությունների ծառայությունների միջոցով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հանրալեզվաբանություն
Կարմիր վանք (Քեսուն)
Քեսունի Կարմիր վանք, Կիլիկիայի Սև լեռան վրա։ Եղել է հայ իշխան Գող Վասիլի` 1082-1112 թվականներին ստեղծած հայկական իշխանության հոգևոր կենտրոնը, 1105-16 թվականներին` կաթողիկոսանիստ։ Հայաստանից արտագաղթած վանականների ուժերով Քեսունի Կարմիր վանքում գործել է բարձրագույն դպրոց։ Գրիգոր Բ Վկայասեր կաթողիկոսը իշխան Գող Վասիլի և նրա կնոջ հրավերով կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է Քեսունի Կարմիր վանքում, որտեղ էլ 1105 թվականին վախճանվել է ու մեծ շուքով թաղվել։ Նրա հաջորդը՝ Բարսեղ Ա Անեցին, իր աթոռը հաստատել է Քեսունի Կարմիր վանքում՝ 1105 թվականին կաթողիկոսարանը Անիից այստեղ տեղափոխելով։ 1112 թվականին Քեսունի Կարմիր վանքում է թաղվել նաև իշխան Գող Վասիլը։ Բարսեղ Ա կաթողիկոսը Քեսունի Կարմիր վանքում ժողով է գումարել և Քեսունի իշխանությունը հանձնել ծագումով Կամսարական Վասիլ Տղա իշխանին։ 12-րդ դարի առաջին տասնամյակներում Քեսունի Կարմիր վանքը հռչակվել է որպես կրթական բարձրագույն կենտրոն, որտեղ ուսանելու են եկել ողջ Հայաստանից։ Վանքում պատրաստվել են բազմակողմանի կրթված և կրոնական բարձր նկարագիր ունեցող վարդապետներ։ Այստեղ ուսուցանել են Սուրբ Գիրք, կրոնի և եկեղեցու պատմություն, տոմարագիտություն, երաժշտություն, գրչության արվեստ և այլն։ Րաբունապետ Ստեփանոս Մանուկ վարդապետը եղել է 12-րդ դարի Հայաստանի կրթության և եկեղեցական բարեկարգման եռանդուն ու արդյունավետ գործիչ։ Քեսունի Կարմիր վանքի վարդապետարանի ամենանշանավոր սանը եղել է Ներսես Շնորհալին։
1113 թվականին վախճանվել է Բարսեղ Ա Անեցին, և կաթողիկոս է ընտրվել Գրիգոր Գ Պահլավունին։ Այս ընտրությանը հակառակ, Աղթամարի վանքի եպիսկոպոս Դավիթ Ա Արծրունին համախոհների օգնությամբ հռչակվել է կաթողիկոս։ Նույն՝ 1113 թվականին Քեսունի Կարմիր վանքում հրավիրվել է Հայաստանի 2500 եպիսկոպոսների, վարդապետների, վանահայրերի եկեղեցական ժողով, որը բանադրել է Աղթամարի աթոռի ոտնձգությունը։ 1114 թվականին երկրաշարժից Սամոսատի և Մարաշի հետ ավերվել են նաև Սև լեռան վանքերը։
1116 թվականին Եդեսիայի կոմս Բալդուինը զավթել է Քեսունի իշխանությունը, և նույն թվականին Գրիգոր Գ Պահլավունին կաթողիկոսը աթոռը տեղափոխել է ավելի ապահով Ծովք դղյակը։
Քեսունի Կարմիր վանքը անկում է ապրել 16-17-րդ դարերում, բազմիցս կողոպտվել է, իսկ 18-19-րդ դարերում բռնագրավվել են հողերը։ Հովհաննես վարդապետ Գառնեցին 1849 թվականին փորձել է վերակենդանացնել վանքը, սակայն ապարդյուն։ Քեսունի Կարմիր վանքը մնացել է որպես ուխտավայր. Հռոմկլայի սուրբ Ներսես Շնորհալի վանքն ուխտի գնացողները ավանդաբար կանգ են առել լքված Քեսունի Կարմիր վանքում և մատաղ ու Պատարագ մատուցել։
Քեսունի Կարմիր վանքի մեծաքանակ ձեռագիր մատյանները, որոնք պահվել են Քեսուն քաղաքի հայկական եկեղեցում, ոչնչացել են 1915 թվականին։
Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Քեսունի իշխանություն
Հանրապետական օրացույց
Հանրապետական օրացույց (calendrier républicain français), Ֆրանսիայի հեղափոխական օրացույց (calendrier révolutionnaire français), հաստատվել է Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ, Ազգային կոնվենտի 1793 թվականի հոկտեմբերի 5-ի հրամանագրով։ Մշակել է ժողովրդական կրթության կոմիտեն Շառլ-Ժիլբեր Ռոմի ղեկավարությամբ։ Հանրապետական օրացույցը վերացրեց քրիստոնեական թվարկությունը և հաստատեց նորը, որի 1-ին օրը՝ 1792 թվականի սեպտեմբերի 22-ը, Հանրապետության հռչակման օրն էր։
Ըստ Հանրապետական օրացույցի տարին բաժանվում էր 30-օրյա 12 ամիսների, ամիսները՝ 3 տասնօրյակների։ 360 օր հետո՝ 5 (նահանջ տարում՝ 6) «լրացուցիչ» օրերի («սանկյուլոտային»), որոնք, ինչպես նաև տասնօրյակների վերջին օրերը, հանգստյան օրեր էին։ Հաստատվեցին ամիսների նոր անուններ՝ համապատասխան եղանակի առանձնահատկությունների։ Աշնան ամիսներն էին՝ վանդեմիեր, բրյումեր, ֆրիմեր, ձմռան՝ նիվոզ, պլյուվիոզ, վանտոզ, գարնան՝ ժերմինալ, ֆլորեալ, պրերիալ, ամռան՝ մեսսիդոր, տերմիդոր, ֆրյուկտիդոր։ Շաբաթվա օրերին տրվեցին լատինական թվերից ծագող անուններ, պրիմիդի (1-ին օր), դուոդի (2-րդ օր), տրիդի (3-րդ օր) և այլն։
Հանրապետական օրացույցը գործեց մինչև 1806 թ. հունվարի 1-ը, երբ նապոլեոնյան կայսրության օրոք վերականգնվեց նախկին՝ գրիգորյան օրացույցը։ Հանրապետական օրացույցը վերստին գործածության մեջ դրվեց Փարիզի կոմունայի ժամանակ՝ 1871 թ. մարտի 18-ից մայիսի 28-ը։
Կատեգորիա:Օրացույցներ Կատեգորիա:Ֆրանսիական մեծ հեղափոխություն Կատեգորիա:1792 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատմություն
Հմայություն
Հմայություն կախարդություն, դյութություն, մարդկանց, կենդանական ու բուսական աշխարհի, բնության երևույթների, երևակայական ոգիների ու աստվածների վրա գերբնականորեն ազդելու հավատի հետ կապված արարողությունների ամբողջություն։ Առաջացել է, երբ մարդը դեռևս անկարող էր մեկնաբանել բնության երևույթները և պայքարել դրանց դեմ։ Հմայության ծեսերը բազմազան են և տարածված աշխարհի բոլոր ժողովուրդների մեջ։ Հանրահայտ են աղոթած ըմպելիքով «վնասելու» կամ «բուժելու» ծեսերը, ծիսական լվացումները, սրբազան յուղերով օծումները, թալիսմանները ևն։ Հմայական մի շարք գործողություններ կատարվել են բնության երևույթները, անբարենպաստ եղանակը կարգավորելու նպատակով։ Մարդկանց, կենդանիների վրա ազդելու համար hմայության միջոցներ են ծառայել նրանց հետ առնչվող առարկաները (հմայիլ, հագուստի մաս են), նրանց մազերը, եղունգները, թուքը, որոնց միջոցով իբրև թե ներգործելու էր կախարդական ուժը։ Դասակարգային հասարակության մեջ հմայական արարողությունները կրոնի առավել բարդ ձևերի առկայությամբ մղվում են ետին պլան՝ միաժամանակ մնալով դրանց բաղադրիչներ։ Քրիստոնեության մեջ Հմայության կարևոր ծեսերից են օծումը, ուխտագնացությունը ևն; Տարածված են եղել, այսպես կոչված, սև (չար ոգիներին դիմելու) և սպիտակ (սրբերին, հրեշտակներին դիմելու) հմայական ծեսերը։ Աշխարհի կախարդական ընկալումը, մասնավորապես իրերի համընդհանուր նմանության և փոխներգործման վերաբերյալ պատկերացումները ընկած էին հնագույն բնափիլիսոփայական ուսմունքների և անտիկ շրջանի վերջում ու միջին դարերում տարածված «գաղտնի գիտությունների» (ալքիմիա, աստղագուշակություն ևն) հիմքում։ Բնագիտության սաղմերը զարգանում էին՝ զգալիորեն կապված hմայության հետ, որը և արտացոլվել է Վերածնության դարաշրջանի գիտնականների շատ գործերում։ Գիտության հետագա զարգացմամբ նրանից դուրս մղվեցին hմայության տարրերը։
Կատեգորիա:Կրոն
Կոնսո (քաղաք)
Կոնսո (Konso), քաղաք Եթովպիայում, որը տեղակայված է է երկրի հարավարևմտյան հատվածում գտնվող Սագան գետի վրա, համանուն վարեդայի վարչական կենտրոնն է, որտեղ բնակվում է համանուն ազգը, մտնում է Հարավային Եթովպիայի ազգությունների մարզի կազմում։ 2005 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչույթունը կազմել է 4593 մարդ ։
2011 թվականին քաղաքը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում որպես վայր, որի շրջակայքը հարուստ է գոմինիդի մնացորդներով, ինչպես նաև վակա կրոնական նշանակության քանդակների պատրաստման ավանդույթի շնորհիվ ։ Քաղաքի տնտեսությունը հիմնված է գյուղատնտեսության, բամբակագործության և մեղվաբուծության վրա, վերջին տարիներին սկսել է զարգանալ զբոսաշրջությունը։ 2007 թվականին քաղաքում հիմնադրվել է մշտատև գյուղատնտեսության ֆերման ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Եթովպիայում Կատեգորիա:Եթովպիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Եթովպիայի մշակույթ Կատեգորիա:Եթովպիայի աշխարհագրություն
Հերման Հիրտ
Հերման Հիրտ, գերմանացի լեզվաբան։
Սովորել է Լայպցիգի և Ֆրայբուրգի համալսարաններում։ Լայպցիգի (1896 թ.-ից) և Գիսենի (1912-1936 թթ.) համալսարանների պրոֆեսոր։ Հիմնական աշխատությունները վերաբերում են հնդեվրոպական լեզվաբանությանը, մասնավորապես՝ հնդեվրոպական շեշտին, աբլաուտին։ Արժեքավոր է Հիրտի «Հնդգերմանական քերականություն»-ը (1921–1937 թթ.)։ Զբաղվել է հնդեվրոպական ժողովուրդների նախահայրենիքի և մշակույթի խնդիրներով։ Հիրտի աշխատանքները պարունակում են վիճելի գաղափարներ (օրինակ, նրա աբլաուտի տեսությունը, արմատի կառուցվածքը և այլն)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Լայպցիգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հնդեվրոպագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի բանասերներ
Կենի Արկանա
Կենի Արկանա (Keny Arkana, ), ֆրանսիացի ռեփեր արգենտինական ծագումով։
Կենսագրությունն ու կարիերան
Կենի Արկանան ծնվել է 1982 թ․ դեկտեմբերի 20-ին արգենտինական ընտանիքում Ֆրանսիա յի Մարսել քաղաքում։ Սկսել է գրել 12 տարեկան հասակում։ 2 տարի անց սկսել է կարդալ սկզբում ընկերների և հանրակացարանում բնակվող հարևանների համար, իսկ քիչ անց Մարսելի տարբեր բեմերում։ 2005 թվականին լույս է տեսել Կենի Արկանայի առաջին ձայնասկավառակը։ Մեծ ճանաչում Կենի Արկանային բերեց 2006 թվականի "Entre ciment et belle étoile" ձայնասկավառակը։ Իր տեքստերի մեջ Կենի Արկանան Քննադատում է պետության վարած քաղաքականությունը և 2004 թվականին նա հիմնել է La Rage du peuple անունը կրող երաժշտական խումբ, որը թարգմանաբար նշանակում է ժողովրդական զայրույթի շարժում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռեփերներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ռեփերներ
Բորգո Տիչինո
Բորգո Տիչինո (Borgo Ticino), քաղաք Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում ։
Բնակչությունը 4500 մարդ է (2010 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 296 մարդ/կմ² է։ Տարածքը 13 կմ² է։ Փոստային ինդեքսը՝ 28040։ Հեռախոսային կոդը՝ 0321։
Բորգո Տիչինոն սահմանակից է Ագրատե Կոնտուրբիա, Կաստելետո սոպրա Տիչինո, Կոմինյագո, Դիվինյանո, Վարալո Պոմբիա և Վերունո մունիցիպալիտետներին։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Ռոկոն։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դակահլիա (մուհաֆազ)
Դակահլիայի մարզ (الدقهلية‎), Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության 29 մուհաֆազաներից մեկը ։ Դակահլիայի մաուֆազայի վարչական կենտրոնը համարվում է Ալ-Մանսուր քաղաքը, որը հանդիսանում է նաև վարչական միավորի ամենախոշոր բնակավայրը։ Մուհաֆազան դեպի ծով ելք ունի։
Վարչական բաժանում
Մաուֆազան կազմված է 16 վարչական կենտրոններից, ինչպես նաև 3 քաղաքային և 110 գյուղական խորհուրդներից։ Այստեղ կան 336 գյուղեր և 2072 փոքրիկ բնակավայրեր։ Դակահլիայի մարզի կազմի մեջ մտնող շրջաններն են
Բնակչություն
2014 թվականի տվյալներով մաուֆազայի ընդհանուր բնակչությունը կազմում է 4 985 187 մարդ։ Այդ ցուցանիշով այն գրավում է 3-րդ տեղը Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության մարզերի շարքերում։ Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 1409,04 մարդ/կմ²։
Հիմնական բնակիչները արաբներն են, որոնք մեծ մասամբ դավանում են իսլամ։ Մյուս խոշոր ազգային փոքրամասնություններն են բեդվիններն ու նուբիացիները։
Դակահլիայի մուհաֆազայի պաշտոնական լեզուն արաբերեն է, որը աֆրասիական ընտանիքի սեմական լեզվախմբին պատկանող լեզու է։
Նշումներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի մուհաֆազաներ
Բրեգենցի փառատոն
Բրեգենցի փառատոն (Bregenzer Festspiele), արվեստների փառատոն, որ ամեն տարի անցկացվում է Ավստրիայի Բրեգենց քաղաքում։ Փառատոնի առանձնահատկությունը լողացող բեմն է Բոդենի լճում։
Պատմություն
Բոդենի լճի ափին բաց երկնքի տակ թատերական ներկայացումներ են սկսել կազմակերպել դեռևս 1911 թվականին ։ Բրեգենցում առաջին փառատոնային շաբաթի բացումը պաշտոնապես եղել է 1946 թվականին` Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտից մեկ տարի անց։ Լճի վրա լաստերից ստեղծվել է երկու բեմ, որոնցից մեկի վրա ելույթ է ունեցել Վիեննայի սիմֆոնիկ նվագախումբը, իսկ մյուսում տեղադրվել են թատերական դեկորացիաներ։ Առաջին մշտական բեմը լճի վրա ի հայտ է եկել 1950 թվականին, իսկ 1955 թվականին բացվել է թատրոնի առաջին շենքը ։
Միայն մեկ անգամ` 1972 թվականին, լճի վրա բեմադրվել են երաժշտական երկու ներկայացումներ երկու բեմերում։ Մնացած բոլոր տարիներին առանցքային է եղել միշտ մեկ ներկայացում։ 1979 թվականին լճի վրա կառուցվել է նոր բեմ։ 1985 թվականից փառատոնի գլխավոր ներկայացումը կրկնվել է երկու տարի անընդհատ ։
Ի հակակշիռ փառատոնի գլխավոր ներկայացման` 1988 թվականից փառատոնի թատերաբեմում ներկայացվում են հանիրավի մոռացության տրված օպերաներ, որոնց մասնակցելու համար հրավիրվում են լավագույն կատարողներ։ Այդպիսի մոտեցումը ընտրվել է նման ստեղծագործությունները հանրաճանաչ դարձնելու նպատակով, որպեսզի հետագայում դրանց բեմականացմամբ հետաքրքրվեն աշխարհի առաջատար թատրոնները ։
«Նաբուկկո» օպերան, որ ցուցադրվել է 1993 և 1994 թվականներին, հավաքել է ռեկորդային թվով հանդիսատես. մոտ 300.000 մարդ դիտել են հիմնական և լրացուցիչ ներկայացումները ։ 1997 թվականին փառատոնը բացել է նոր ուղղություններ` բեմադրություններ մանուկների համար և կրոս-մշակութային ներկայացումներ։ Վերջինիս համար այն 1998 թվականին արժանացել է Ավստրալիայի պետական մրցանակին միջազգային կապերը զարգացնելու համար ։
2008 թվականին փառատոնի բեմահարթակները դարձել են Ջեյմս Բոնդի մասին սերիալի «Գթասրտության քվանտ» ֆիլմի նկարահանման վայր։ Նկարահանումներն ընթացել են մայիսին` «Տոսկա» օպերայի փորձերի ժամանակ ։
2015 թվականին փառատոնի հանդիսատեսների ընդհանուր թիվը կազմել է 228.000 մարդ, որոնցից հիմնական ներկայացումը` «Տուրանդոտը» դիտել են 171.000-ը, իսկ օպերայի հեռուստատեսային ուղիղ եթերը` ավելի քան 1 միլիոն մարդ ։
2003 թվականի դեկտեմբերից փառատոնի գեղարվեստական գեղակավարը Դևիդ Պաունտնին է (David Pountney), ով այդ պաշտոնում փոխարինել է Ալֆրեդ Վոպմանին (Alfred Wopmann) :
Փառատոնի հարթակները
Փառատոնի շրջանակներում իրենց աշխատանքներն են ներկայացնում տարբեր բեմահարթակներում հանդես եկող երաժշտական ու թատերական բազմաթիվ խմբեր։
Առաջին իսկ տարուց փառատոնը միջազգային կարգավիճակ է ձեռք բերել, քանի որ փառատոնին մասնակցություն են ունեցել Գերմանիայի, Շվեյցարիայի, Ֆրանսիայի ներկայացուցիչներ։
Փառատոնի մշտական և գլխավոր մասնակիցներից մեկը Վիեննայի սիմֆոնիկ թատրոնն է։ Այն հանդես է գալիս իր սեփական հարթակում, ինչպես նաև աջակցում է այլ ներկայացումների։ Ամեն ստեղծագործության ժամանակ նվագախումբը հանդես է գալիս տարբեր դիրիժորների գլխավորությամբ, քանի որ ներկայացումները նաև դիրիժորության մրցույթ են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փառատոներ Կատեգորիա:Փառատոն թատրոններ Կատեգորիա:Ավստրիայի մշակույթ
Բուր Սենտ Անդեոլ
Բուր Սենտ Անդեոլ (Bourg-Saint-Andéol), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 7324 մարդ, բնակչության խտությունը` 167.44 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 43.74 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 520 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 150 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 32 կմ հարավ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 4361 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 3026-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 1335։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,4 %։ 3026 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 2414 անձ (1373 տղամարդ և 1041 կին)։ Գործազուրկ են եղել 612 անձ (280 տղամարդ և 332 կին)։ 1335 անաշխատունակներից 388-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 378-ը` թոշակառուներ, իսկ 569-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Սերգեյ Կուլլե
Սերգեյ Կուլլե (Сергей Леонидович Кулле, ), ռուս բանաստեղծ։
Ծնվել է 1936 թվականին, Լենինգրադում։ Ավարտել է տեղի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Գրեթե ողջ կյանքում աշխատել է Լենինգրադի «Սարքաշինության կադրեր» բազմատպաքանակ թերթում։ Անդամակցել է ոչպաշտոնական «УВЕК» բանաստեղծական խմբին (Ուֆլյանդ, Վինոգրադով, Երյոմին, Կուլլե)։
Կյանքի օրոք չի հրատարակվել։ Կուլլեի առաջին ժողովածուն լույս է տեսել ետմահու՝ 2001 թվականին, ապա բազմաթիվ հրապարակումներ եղան ամենատարբեր պարբերականներում, այդ թվում՝ «Դարի ինքնահրատում»։
Մահացել է 1984 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Ադելաիդա Ավագյան
Ադելաիդա Հովսեփի Ավագյան, հայ հիգիենիստ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1976), պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Ադելաիդա Ավագյանը ծնվել է Երևանում գյուղատնտես Հովսեփ Ավագյանի և մանկավարժ Մայրանուշ Վասիլյանի ընտանիքում։ Եղել է ընտանիքի անդրանիկ զավակը՝ ունեցել է երկու քույր և մեկ եղբայր՝ Դեզդեմոնա, Ռոբերտ, Էսֆիրա։ 6 տարեկան հասակում նվագել է դաշնամուր՝ ցուցաբերելով բարձր կատարողականություն։
1941 թվականին ավարտել է Խաչատուր Աբովյանի անվան դպրոցը, 1946 թվականին՝ Երևանի բժշկական ինստիտուտը, այնուհետև ընդունվել է Մոսկվայի Սննդի հիգենիայի գիտահետազոտական ինստիտուտ և տեղափոխվել է Մոսկվա։ 1956 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն։ Առողջապահական համակարգի ուսումնասիրման նպատակով ընտրվել է որպես դեսպան մեկնելու Ինդոնեզիա, սական հրաժարվել է առաջարկից և իր գործունեությունը շարունակել Հայաստանում։ 1939-1971 թվականներին եղել է Համաճարակաբանության և հիգիենայի, 1971-1997 թվականներին՝ Ընդհանուր հիգիենայի և մասնագիտական հիվանդությունների Գիտահետազոտական ինստիտուտների սննդի հիգիենայի լաբորատորիաների վարիչ
Գիտական գործունեություն
Ավագյանն ավելի քան 120 գիտական աշխատությունների հեղինակ է։ Աշխատանքները վերաբերում են մսամթերքի ջերմամշակման հիգիենային, արագընթաց եղանակներով սննդամթերքի սանբակտերիաբանական գնահատման հարցերին։ Ուսումնասիրել է սելենի և վիտամին A-ի՝ որպես պաշտպանական նյութերի ազդեցությունը քլորոպրենային քրոնիկական թունավորումների ժամանակ, ինչպես նաև հողում վնասակար քիմիական նյութերը՝ կապված մթնոլորտային օդի աղտոտման հետ ։
Ավագյանի շուրջ 100 գիտական հոդվածները տպագրվել են տարբեր միջազգային ամսագրերում։
Ընտանիք
1962 թվականին Ադելաիդա Ավագյանն ամուսնացել է ինժեներ Արտավազդ Ձվակերյանի հետ։ 1963 թվականին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Աննան։ 1998 թվականին Ադելաիդան տեղափոխվել է ԱՄՆ՝ դստեր մոտ։ 2000 թվականին նրա մոտ հայտնաբերվել է քաղցկեղ, որից երեք ամիս հետո մահացել է։ Թաղված է ԱՄՆ Վիրջինիա նահանգի Ուիլյամսբուրգ հիշատակի այգում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժշկուհիներ Կատեգորիա:Հայ հիգենիստներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Continental Airlines
Continental Airlines (Контине́нтэл Эйрлайнз), չորրորդ խոշորագույն ավիաընկերությունն է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։ Ավիաընկերության գրասենյակը գտնվում է Հյուստոն, Տեխասում ։ Continental Airlines-ը պաշտոնապես միավորվեց United Airlines-ի հետ։ 2010 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ավիաընկերությունը սկսեց գործել United Airlines-ի անվան տակ։ Այս նոր ավիաընկերությունը դարձել է խոշորագույն ավիաընկերություններից աշխարհում ։
Continental Airlines-ը իրականացրել է ավելի քան 3 միլիոն չվերթ 1 օրում, ավելի քան 190 ուղղություններով 151 օդանավակայաններում ։ Ավիաընկերության երթուղային ցանցը ներառում է հետևյալ քաղաքները՝ Կանադա, Լատինական Ամերիկա, Եվրոպա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ և ողջ Ասիա-Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանը։
Պավել Տագանրոգցու մատուռ
Պատմություն
Տագանրոգի հին գերեզմանատանը կա տեղ, որտեղ թաղված է Պավել Պավլովիչ Ստոժկովը, որը հայտնի է նաև որպես Պավել Տագանրոգցի։ Նրա հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել 1879 թվականի մարտին, իսկ բուն թաղման տեղը ցանկապատվել է։ Նրա գերեզմանը պաշտպանելու և պահպանելու համար 1905 թվականին որոշվել է այդ տեղում կառուցել փայտե մատուռ։ Այն եղել է 7х10 մետր չափսերի։ Մատուռն ուներ 2 դուռ, 7 պատուհան։ Օվալաձև տանիքին տեղադրել էին խաչ։ Փայտյա մատուռն այրվել է 1912 թվականի հուլիսի 12-ին։
Continental Airlines
2005 թվականի սեպտեմբերին Continental ավիաընկերությունը լիիրավ դաշինքի անդամ դարձավ SkyTeam ավիաընկերության հետ, որն մինչ օրս ունեն ամուր համագործակցություն, այդ դաշինքի ավիաընկերություններից են՝ Northwest Airlines, Delta Air Lines, Air France, KLM, Aeromexico և Alitalia։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավիաընկերություններ
Պավել Տագանրոգցու մատուռ
Պատմություն
Վանաքույր Մարիա Վելիչկոն զբաղվում էր նոր քարե մատուռ կառուցելու հարցով, որը հավանության արժանացավ 1913 թվականին։ Մատուռը կառուցվեց, և այն օծվեց 1914 թվականի հունիսի 29-ին։ Եկեղեցին պսակվեց 5 գմբեթով։ Ներսում գտնվել է հունա-բյուզանդական ոճով պատրաստված մարմարե պատկերակալ։ Մատուռի կառուցման արժեքը 20 հազար ռուբլի էր։ Գումարը հավաքագրվել է կամավոր նվիրատվությունների միջոցով։ 1925 թվականին մատուռն ավերվել է և կրկին կառուցվել է 1995 թվականին, նորից մասնավոր նվիրատվությունների օգնությամբ ։ Հիմա դա ուղղանկյունաձև հատակագծով կառույց է, որն ունի փոքր վրանաձև գմբեթ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի եկեղեցիներ Կատեգորիա:Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր
Կիպրական արաբերեն
Կիպրական արաբերեն Սեմա-քամյան լեզվաընտանիքին պատկանող լեզու։ Կիպրական արաբերեն խոսում են Մարոնիտները՝ Կիպրոսում, նրանց թիվը անցնում է 1000-ից։ Կիպրական արաբերեն մինչ 1974 թվականը տարածված էր միայն Կորմակիտիս գյուղում, սակայն թուրքական ներխուժումների հետևանքով մարոնիտները լքեցին գյուղը և հաստատվեցին քաղաքներում, դրա հետ էլ կիպրական արաբերենը տարածվեց քաղաքներում։ Կիպրական արաբերեն ճանաչված փոքրմասնության լեզու է լեզու է Կիպրոսում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արաբերեն Կատեգորիա:Կիպրոսի լեզուներ Կատեգորիա:Մեռնող լեզուներ
Բան Չաո
Բան Չաո, (班超, Վիետ. Bān Chāo, հասուն տարիքում անվանումը`Չժունշեն 仲升, ), Հան դինաստիայի ժամակաշրջանի չինացի հրամանատար, դիվանագետ։
Պատմաբան Բան Բիաոյի որդին է, ով սկսել է գրել Հան դինաստիայի պատմությունը՝ Հանշուն և Բան Գուի եղբայրը, ով ավարտել է Հանշուն։
Կենսագրություն
Դեռևս երիտասարդ հասակից դրսևորել է արտասովոր տաղանդներ։ Երբ նրա ավագ եղբայր Բան Գուն Լոյանում դարձավ պետական պաշտոնյա՝ Բան Չաոն իր մոր հետ նույնպես տեղափոխվեց մայրաքաղաք։ Քանի որ մայրաքաղաքում կյանքը բավականին թանկ էր, իսկ ընտանիքը կարիքի մեջ էր, Բան Չաոն ընդունվեց աշխատանքի որպես գրագիր։ Լեգենդի համաձայն այս շրջանում նա մի անգամ ասել է․ «Եթե Ֆու Ցզեցզին և Ճան Ցիանը կարողացան ստանալ կոչում, ուրեմն գրագիրն էլ կարող է առաջ գնալ»։ Մին Դի կայսրը նրան տվեց պալատական պատմաբանի պաշտոն։ 73 թվականին Բան Չաոն Դոու Գուի հրամանով ուղևորվեց Չինաստանի արևմտյան մաս որպես դեսպան։ Աչքի ընկնելով Բարկուլ լճի մոտ տեղի ունեցած մարտերում՝ Բան Գուն ստացավ նոր առաջադրանք․ այն է փոքրիկ ջոկատով գնալ Շանշան և այնտեղ կարգ ու կանոն հաստատել։ Բան Չաոն Շանշանում ոչնչացրեց հոնական ներկայացուցիչներին։ Նրա որոշիչ գործողությունների արդյունքում շանշանցիների դիրքորոշումը փոխվեց հոնականից դեպի հանական։ Այնուհետև Բան Չաոն շարժվեց դեպի Հոտան, որտեղ կառավարում էր Գուանդուն, ով վախեցած Շանշայում կատարված սպանդից, սպանեց հոնական բարձրաստիճան սպային՝ անցնելով Հանի կայսրության կողմը։ 74 թվականին Բան Չաոն ժամանեց Կաշգար, հոտանցիների և դժգոհ կաշգարցիների օգնությամբ պաշտոնազրկեց հոնիացիների կողմից դրված ղեկավարին, և նրա փոխարեն նշանակեց մի տեղաբնակի։ 75 թվականին Կուչայի և Ակսուի կառավարիչները շրջապատեցին Բան Չաոյին Կաշգարի մոտ՝ Պանդու ամրոցում։ Երկար պաշտպանությունից հետո Բան Չաոն ստիպված էր Կաշգարը զիջել քուչասներին և վերադառնալ Հոտան։ 76 թվականին նա վերադարձավ Կաշգար և դժվարին պայքարից հետո նորից տիրեց նրան։
Քանի որ մարտական գործողությունները շատ թանկ էին նստում երկրի տնտեսության վրա, 78 թվականին Սյան Դի կայսրը հետ կանչեց զորքերը արևմտյան ծայրամասից։ Բան Չաոն մնաց մեկուսացված, սակայն կարողացավ միավորել համաչինական տարրերը և հավաքելով 10000-ոց զորք, ջախջախեց Գումո և Շաչե իշխանությունները։ Կաշգարում բռնկվեց հակաչինական աբստամբություն, սակայն ծայրահեղ պահին Բան Չաոյին կայսրությունից օգնության եկավ ոչ մեծ զորախումբ և ամբստամբությունը ճնշվեց։
Համախոհներ ձեռք բերելու նպատակով Բան Չաոն կայսրին առաջարկեց վերականգնել կապը ուսունների հետ։ Ուսուն ուղարկվեց պաշտոնական դեսպանություն, սակայն կուչասցիները կտրել էին Ուսուն տանող ճանապարհը։ 83 թվականին արքունիքը Բան Չաոին 800 զինվոր ուղարկեց օգնության և նա հարձակվեց Յարքենդի վրա, բայց միաժամանակ Կաշգարում նոր աբստամբություն էր ծագել։ Կես տարվա մարտական գործողություններից հետո Բան Չաոին հաջողվեց ջախջախել աբստամբներին։
87 թվականին Կաշգարցի աբստամբների ղեկավարը ցանկացավ վերադառնալ հայրենիք և Բան Չաոի հետ մտավ բանակցության մեջ։ Բան Չաոն ընդունեց նրան և անմիջապես գլխատեց, ինչից հետո գլխատեց նաև նրա 700 համախոհներին։ 88 թվականին Բան Չաոն, գլխավորելով հոտանցիների, կաշգարցիների և շանշանցիների զորքը մոտեցավ Յարքեն։ Յարքենդին օգնության հասան Կուչի և Աքսու իշխանները։ Բան Չաոյին հաջողվեց խաբեությամբ դուրս բերել թշնամու զորքը քաղաքից դեպի անապատ, իսկ ինքը գրավեց քաղաքը։ 90 թվականին անհայտ պատճառներով կռվի բռնվեց Քուշանի թագավորության հետ և հաղթեց նրան։ Այն բանից հետո երբ կայսերական զորքերը վռնդեցին հոնիացիներին Համիական օազիսից և դրանով իսկ վերականգնեց կապը երկրի արևմտյան կողմի և հանական կայսրության հետ, Բան Չաոն անցավ հարձակաման և ավարտեց երկրի արևմտյան մասի գրավումը։ 97 թվականին Բան Չաոն 70000-անոց զորքով անցավ Տյան-շանի բարձրավանդակը հասավ մինչև Կասպից ծովի ափերը և սուրհանդակ՝ Գան Ինին ուղարկեց Հռոմեական կայսրություն հետախուզության նպատակով՝ հնարավորության դեպքում դրացիական հարաբերություններ հաստատելու համար։ Վախենալով հայտվել հռոմեացիների և չինացիների միջև՝ պարթևները սխալ տեղեկություն տվեցին դեպի Հռոմ տանող ճանապարհի  մասին, ըստ որի պետք է լողար Պարսից ծոցով և շրջանցեր Արաբական թերակղզին։ Արդյունքում  սուրհանդակը վերադարձավ դատարկաձեռն և ուղիղ կապը Չինաստանի և Հռոմի միջև այդպես էլ չհաստատվեցին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Չինացիներ ըստ ժամանակաշրջանի Կատեգորիա:Չինացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Չինացի ճանապարհորդներ
Արա Գասպարյան
Արա Գասպարյան, հայ պատմաբան։ Պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1970 թվականի նոյեմբերի 26-ին Երևանում։ 1988 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 57 միջնակարգ դպրոցը։ 1988–1993 թթ. ուսանել է Հայկական պետական Մանկավարժական համալսարանում՝ պատմաբան-իրավագետ մասնագիտությամբ, 1993–1996 թթ.` Ռուսաստանի Դաշնություն Մոսկվայի Աշխատանքի և սոցիալական հարաբերությունների ակադեմիայում։ 2002 թվականին ավարտել է Հայաստանի Ամերիկյան Համալսարանը` քաղաքագետ, միջազգայնագետ մասնագիտությամբ։ 2005 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն ,,Սևծովյան նեղուցների հիմնախնդիրը՛՛ թեմայով։ 2003 թվականից դասախոսում է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Համաշխարհային պատմության ամբիոնում։ 2009 թվականից աշխատում է ՀՀ Ազգային Անվտանգության Խորհրդի աշխատակազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Մոսկվայի կառավարություն
Մոսկվայի կառավարություն (Правительство Москвы), լրատվամիջոցներում հիշատակվում է նաև որպես Մոսկվայի քաղաքապետարան (Мэрия Москвы), Մոսկվայի իշխանական համակարգը, գլխավորող պետական իշխանության մարմին, որի մեջ մտնում են գործադիր իշխանության ճյուղային և ֆունկցիոնալ մարմինները (դեպարտամենտները, հանձնաժողովները, գլխավոր վարչությունները, վարչությունները և տեսչությունները), որոնք իրականացնում են գործադիր-կարգադրիչ գործառույթներ քաղաքի կառավարման որոշակի ճյուղերում և բնագավառներում, ինչպես նաև գործադիր իշխանության տարածքային մարմինները տեղերում կառավարման համար, դա վարչական շրջանների և թաղային վարչությունների պրեֆեկտուրաներն են։
Կառավարությունը գլխավորում է քաղաքապետը։ Մոսկվայի կառավարության անդամները նաև հանդիսանում են նրա տեղակալները, քաղաքապետի աշխատակազմի ղեկավարը և Մոսկվայի կառավարության նախարարները և վարչական շրջանների թաղապետերը։
Ստեղծման պատմություն
Ռուսական կայսրությունում, ընդհուպ մինչև 1918 թվականը քաղաքային ինքնակառավարման գործադիր մարմինը եղել է Մոսկվայի քաղաքային վարչությունը քաղաքապետի ղեկավարությամբ։
Խորհրդային ժամանակներում գործադիր մարմինը համարվում է Մոսսովետի գործադիր կոմիտեն, որը փաստորեն կատարում է կուսակցության քաղկոմի որոշումները։
В 1991 թվականին, մինչև ԽՍՀՄ-ի փլուզումը, առաջին անգամ ՌՍՖՍՀ Մոսկվայում ընտրվել են քաղաքապետ և կառավարություն, ինչը սկիզբ հանդիսացավ քաղաքի գործադիր իշխանության մարմինների նոր համակարգի ստեղծմանը ։ Առաջին անգամ Մոսկվայի կառավարությունն ու Մոսկվայի քաղաքային խորհուրդը գոյություն ունեին զուգահեռ, մինչև 1991 թվականի սեպտեմբեր վերջինը չվերացավ վերջնականապես։ Ի սկզբանե քաղաքապետի և կառավարության վարչապետի պաշտոնները բաժանվել էին։ Գավրիլ Պոպովի հրաժարականից հետո այս երկու պաշտոնները երկար ժամանակ համատեղել է Յուրի Լուժկովը։ 2001 թվականի օգոստոսի 20-ին վարչապետի պաշտոնը պաշտոնապես լուծարվեց, կառավարությունը սկսեց գլխավորել քաղաքապետը ։
Մոսկվայի գործադիր իշխանության մարմիններ
Քաղաքային վարչության համալիրները ստեղծվել են Մոսկվայի գործադիր իշխանության գործունեության և կառուցվածքի կատարելագործման համակարգման համար:
Շնաձկների տարափ
Շնաձկների տարափ (Sharknado), հեռուստատեսային աղետ-ֆիլմ` նկարահանված 2013 թվականին «The Asylum» կինոստուդիայի կողմից։ Դերերում են Տարա Ռիդը, Յան Զիրինգը, Ջոն Հյորդը և Կեսի Սերբոն։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2013 թվականի հուլիսի 11-ին Syfy հեռուստաալիքով ։
Սյուժե
Սարսափելի ջրային պտտահողմը օվկիանոսից բարձրացնում է օդ հազարարավոր շնաձկների և նետում նրանց Լոս Անջելես։ Սերֆինգով զբաղվող Ֆին Շեպերդը իր ընկերներ Բազի և Նովայի հետ մեկնում է որոնելու իր կնոջը` Էյպրիլին և դեռահաս աղջկան` Կլաուդիային։
Վարկանիշ
Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2013 թվականի հուլիսի 11-ին՝ հավաքելով 1,4 միլիոն հեռուստադիտողի էկրանների առաջ, ինչը կազմում է Syfy-ի սովորական ֆիլմի հանդիսատեսների չափ` 1,5 միլիոն ։ Ֆիլմը մեծ քննարկումներ է առաջացրել Թվիթերում։ Դրա մասին խոսել են Դեյմոն Լինդելոֆը, Ուիլ Ուիթոնը, Օլիվիա Ուայլդը, Կորի Մոնտեյթը ։ Այդպիսի անսպասելի հեղինակությունից հետո Syfy-ը կրկնել է ֆիլմը մեկ շաբաթ անց` հուլիսի 18-ին։ Այս անգամ ֆիլմը դիտել է 1,89 միլիոն մարդ (38%-ով ավելի շատ, քան առաջին անգամ) ։ Երրորդ ցուցադրությունը հուլիսի 27-ին հավաքել է 2,1 միլիոն հեռուստադիտող ։
Արձագանքներ
Ֆիլմը արժանացել է կինոքննադատների դրական արձագանքին։ Rotten Tomatoes-ում ֆիլմն ունեցել է 82% դրական արձագանք, միջին վարկանիշը կազմում է 6,1` հնարավոր 10 միավորից ։
Շարունակություն
Syfy ընկերությունը պատվիրեց ֆիլմի շարունակությունը, որի իրադարձությունները պետք է տեղի ունենաին Նյու Յորքում։ Ընկերությունը մրցույթ հայտարարեց լավագույն անվանման համար թվիթերում ։ 2013 թվականի օգոստոսի 8-ին հաստատվեց «Շնաձկների տարափ։ Հաշվով երկրորդը» անվանումը։ Պրեմիերան կայացավ 2014 թվականին ։ 2015 թվականի հուլիսի 22-ին Syfy-ով ցուցադրվեց երրորդ ֆիլմը` «Շնաձկների տարափ 3։ Օ, ո՛չ» (Sharknado 3: Oh Hell No!), որի պրեմիերիայից հետո հայտարարվեց հաջորդ մասի նկարահանման մասին, որը պետք է լույս տեսներ 2016 թվականի հուլիսին ։ Այս անգամ երկրպագուները կարող էին քվեարկել թվիթերում և Syfy-ի պաշտոնական կայքում, թե ինչ են ցանկանում տեսնել ֆիլմի 4-րդ մասում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստաֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր շնաձկների մասին Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Վայմու փողոց
Վայմու փողոց (Vaimu tänav, Հոգիների փողոց), Հին Տալլինի (Էստոնիա) կարճ (90 մետր) փողոցներից է, միացնում է Պիկ և Լայ փողոցները։
Պատմություն
XVII դարի գերմանական աղբյուրներում փողոցը նշվում է որպես Spukgasse/Spukstrasse (հոգիների փողոց) ։
Էստլյանդիայի նահանգապետ իշխան Շախովսկու հրամանով առաջարկվել էր ցուցանակներ դնել փողոցներում «տեղական երեք լեզուներով» (էստոներեն, գերմաներեն, ռուսերեն)։ 1872 թվականի փետրվարի 3-ին մագիստրատը հաստատել է գերմաներեն անվանումը։ Շախովսկին առաջարկել էր իր տարբերակը՝ «Անմաքուր փողոց» ։
Այն չգոհացրեց մագիստրատին և տանտերերին, քանի որ նման անվանումը կմեկնաբանվեր որպես կեղտոտ փողոց ։
Խորհրդային տարիներին, 1950 թվականին, փողոցի անվանումը փոխվել է Վանայի։ Վայմա անվանումը ձևավորվել է 1992 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տալլինի փողոցներ
Ֆիլադելֆյան փորձ
Ֆիլադելֆյան փորձ (Philadelphia Experiment) ( հայտնի է նաև որպես «Նախագիծ «Ծիածան»» )       , առասպելական փորձ, որը հավանաբար իրականացրել են ԱՄՆ Ռազմածովային ուժեր ը 1943 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, որի ժամանակ իբրև կորել է, իսկ այնուհետև հեռահաղորդակցվել է տարածաժամանակային կոնտինուումում և Էսկադրային ականակիր «Էլդրիջը» 181 հոգանոց թիմի հետ հայտնվել է մի քանի տասնյակ կիլոմետր այն կողմ։
ԱՄՆ-ի Ռազմածովային ուժերը չեն հաստատել փորձի իրականացումը, բայց նրա մասին լուրերը շատ տարածված են։ Մինչև մեր ժամանակները ողջ մնացած «Էլդրիջի» թիմի նավաստիները ժխտում են այդ փորձը կատարելու փաստը և հայտարարություններն անվանում են սուտ և հորինած ։
Առասպելի հայտնվելու պատմություն
1955 թվականին ԱՄՆ-ում լույս է տեսել ուֆոլոգ Մորրիս Ջեզուպի « Փաստարկներ ի օգուտ ՉԹՕ-ի» գիրքը : Որոշ ժամանակ անց հեղինակը նամակ էր ստացել Կառլոս Միգել Ալգենդե (Carlos Miguel Allende) անունով մի մարդուց։ Նա պնդում էր, որ Էլդրիջը անհետացել է, ապա հեռաhաղորդակցվել է դեպի Նյու Յորք, այնուհետև տեղափոխվել է մի վայր, որտեղ բախվել է այլմոլորակայինների հետ։ Նա նաև ասել է, թե ինքն անձամբ տեղադրել է իր ձեռքը էլեկտրամագնիսական «Կոկոնի» մեջ, որը գտնվում էր «Էլդրիջից» ավելի քան 100 մետրի վրա ։
Առասպելի մանրամասներ
Համաձայն առասպելի՝ առաջացել են հզոր էլեկտրամագնիսական դաշտեր, որոնք ճիշտ կազմաձևման դեպքում պետք է առաջացնեին էսկադրային ականակրի ճկվածքներ լուսա և ռադիո ալիքներով։ Էսկադրային ականակրի անհետացման դեպքում դիտվում էր կանաչավուն մառախուղ։ Ամբողջ 181 հոգանոց անձնակազմից միայն 21-ն անվնաս մնացին, իսկ մյուսներից 27-ը բառացիորեն դարձել են նավի կառուցվածքի մի մասը, 13-ը մահացել են ճառագայթումից, էլեկտրահարվելուց և վախից ։
Հնարավոր իրական պատճառ
Դեմագնիզացման փորձեր
1943 թվականին բոլոր պատերազմող երկրներում գիտնականները փորձեր էին կատարում օգտագործելով նավի դեմագնիզացում (կամ ինչպես ասում են ֆիզիկոսները` դեգաուսսիզացիա), որպես նրան աննկատելի դարձնելու մեթոդ («անտեսանելի»), մինչ այդ ստեղծված տորպեդոների և մագնիսական պայթուցիկ մինաների համար։
Դեմագնիզացման հիմնական ձևը կայանում է փոքրացող ամպլիտուդայով փոփոխական մագնիսական դաշտի միջոցով մագնիսական նյութերի վրա ազդեցության մեջ։ Որպես մագնիսական դաշտի փոփոխական աղբյուր օգտագործվել է էլեկտրոմագնիտային կոճ` փոքրացնելով նրա միջով անցնող հոսանքի ամպլիտուդան ։
Ֆիլմեր
Առասպելի շարժառիթի վրա 1984 թվականին ստեղծվել է ֆիլմ, 1933 թվականին նրա շարունակությունը։ 2012 թվականին Պոլ Զիգեռը նկարահանեց ֆիլմ «Ֆիլադելֆյան փորձը»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քաղաքային լեգենդներ Կատեգորիա:1943 Կատեգորիա:Գիտափորձեր Կատեգորիա:Բաց խնդիրներ Կատեգորիա:Դավադրության տեսություն
Ռեյֆ Ֆայնս
Ռեյֆ Նաթանիել Թուիսլթոն Ուայքհեմ Ֆայնս (Ralph Nathaniel Twisleton-Wykeham-Fiennes, MWCD /RĀF FĪNZ/ , ), բրիտանացի դերասան, ռեժիսոր, ՅՈՒՆԻՍԵՖ–ի բարի կամքի դեսպան։