cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դեսպանորդ
Հեղափոխական Ռուսաստանում
Հեղափոխական Ռուսաստանում դեսպանորդը համարվում էր արտասահմանում դիվանագիտական ներկայացուցչյան գլխավոր անձը, 2-րդ աստիճանի դիվանագիտական գործակալ և 3-րդ դասի աստիճանի պաշտոնյա։ Արտակարգ դեսպանորդները և լիազոր նախարարները լիազորվագրվում էին իրենց պետության ղեկավարի կողմից, ստանալով հավատարմագրերը հանդիսավոր արարողությամբ, ոչ պակաս քան առաջին դասի դիվանագետը։
ԽՍՀՄ-ում
ԽՍՀՄ-ում դիվանագիտական ներկայացուցչյան գլխավոր անձ է համարվել լիազոր ներկայացուցիչը, ընդհուպ մինչև 1941 թվականը։ Դեսպանորդը նշանակվում էր ԽՍՀՄ-ի Գերագույն Խորհրդի Նախարարության կողմից 1941 թվականի մայիսի 9-ից, «Արտակարգ և Լիազոր դեսպանորդ»։ Արդեն 1948 թվականից ԽՍՀՄ-ում դեսպանորդներն համարվում էին 1 և 2-րդ դասի պաշտոնյա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարարի դիվանագիտական աստիճան ունեցող անձինք Կատեգորիա:Դիվանագիտական աստիճաններ Կատեգորիա:Դիվանագիտություն
Օձի խազինա
Օձի խազինա, բլուր և ուխտատեղի Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի Վարաժնունիք գավառում (օսմանյան բաժանմամբ՝ Խնուսի գավառում)։ Ըստ ավանդության, ամեն տարի Համբարձման տոնի օրը այստեղ շատ օձեր էին հավաքվում, իսկ գիշերը՝ անհետանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական գոյություն չունեցող վանքեր և եկեղեցիներ (Թուրքիա)
Վաշինգտոն շրջան (Միսսիսիպի)
Վաշինգտոն շրջան (Washington County), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.875 կմ² է, բնակչությունը՝ 51.137 մարդ (2010 թ. տվյալներով) ։ Շրջկենտրոնն է Գրինվիլ բնակավայրը ։ Կազմավորվել է 1827 թ.։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Արտեմյան
Արտեմյան, հայկական ազգանուն ։
Յասի
Յասի (Iaşi ), քաղաք Ռումինիայի հյուսիսային մասում, Մոլդովայի սահմանի մոտ։ 2016 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 362 142 մարդ, և այդ ցուցանիշով քաղաքն զբաղեցրել է երկրորդ տեղը Ռումինիայում՝ մայրաքաղաք Բուխարեստից հետո։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքներ
Հագնված մախա (նկար, Գոյա)
«Հագնված մախա» (La maja vestida), իսպանացի նկարիչ Ֆրանցիսկո Գոյայի նկարն է, վրձնել է 1800-1805 թվականներին։ Համարվում է «Մերկ մախա» նկարի զույգ նկարը։ Երկու նկարները պատկանել են Իսպանիայի առաջին նախարար, հայտնի կնամոլ Մանուել Գոդոյին, հանդիսացել են նրա մերկ բնորդներով նկարների հավաքածուի մի մասը, ընդ որում, «Մերկ մախա» նկարը ծածկված է եղել «Հագնված մախա» նկարով, այնպես, որ ցանկացած պահի հնարավոր լինել հանդիսատեսին ներկայացնել հատուկ տեխնիկայի օգնությամբ։ Իսպանական ինկվիզիցիայի կողմից Գոդոյի հավաքածուն բռնագրավելուց հետո երկու նկարները պահպանվել են Սան Ֆերնանդոյի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, իսկ 1901 թվականից կողք կողքի ցուցադրվում են Պրադո թանգարանում ։
NTV (Թուրքիա)
NTV ալիքի հաղորդումների ցանկ
Հագնված մախա (նկար, Գոյա)
Մախա անվանել են 18-19-րդ դարերի ցածր խավի իսպանացի քաղաքաբնակ կանանց, որոնք հայտնի էին իրենց պճնամոլությամբ և ուրախ բնավորությամբ, սակայն սկզբում նկարներն անվանվել են «Գնչուհիները», դա երևում է Գոդոյի գույքի 1808 թվականի գույքացուցակից ։ Ավելի վաղ համարվել է, որ նկարներում պատկերված է Մարիա Կաետանա Դե Սիլվան, 13-րդ դքսուհի Ալբան, սակայն հիմա արվեստաբաններն ավելի հավանական են համարում, որ որպես մոդել է հանդես եկել Պեպիտա Տուդոն՝ Գոդոյի սիրուհին, որը հետո դարձել է նրա կինը ։
(21408) Լիրահաաս
(21408) Լիրահաաս , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 20-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Հագնված մախա (նկար, Գոյա)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանցիսկո Գոյայի նկարներ Կատեգորիա:1805 նկարներ Կատեգորիա:Պրադո թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
NTV (Թուրքիա)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Լրատվական հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Թուրքալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի շուրջօրյա լրատվական հեռուստաընկերություններ
(21408) Լիրահաաս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
(5095) Էսկալանտե
(5095) Էսկալանտե (Escalante), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի հուլիսի 10-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Լունկա (այլ կիրառումներ)
Լունկա, կարող է վերաբերել՝
Պրիդնեպրովե (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)
Պրիդնեպրովե (Приднепровье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ֆյուրսթենֆելդբրուք
Ֆյուրսթենֆելդբրուք (Fürstenfeldbruck), քաղաք, Գերմանիայի Բավարիա երկրամասի Ֆյուրսթենֆելդբրուք շրջանի շրջկենտրոն, գտնվում է Մյունխեն քաղաքից 25 կմ հյուսիս–արևմուտք հեռավորության վրա (FFB)։
Աշխարհագրական դիրք
Ֆյուրսթենֆելդբրուքը գտնվում է Մյունխենից մոտավորապես 25 կմ դեպի արևմուտք Ամպեր գետի ափին (Մյունխենի և Աուգսբուրգի կիսաճանապարհին)։
Քաղաքային բաժանումը
Ֆյուրսթենֆելդբրուքը բաղկացած է հետևյալ համայնքներից․
Պատմություն
«Ֆյուրսթենֆելդբրուք» անվանումը կազմված է «Fürstenfeld» (իշխանի դաշտ) և «Bruck» (կամուրջ)։ «Ֆյուրսթենֆելդբրուք» վանական համալիրը հիմնվել է 1263 թվականին։ Բռուկ շուկան ձևավորվել է Ամպեր գետի վրայով անցնող կամրջից ոչ հեռու։ Այստեղով անցել է կարևոր առևտրական ճանապարհ։
1803 թվականը որոշվում էր վանական համալիրի ճակատագիրը։ Դրանից հետո Ֆյուրսթենֆելդբրուքի զարգացման համար նախադրյալներ ստեղծվեցին։ Սակայն միայն 1935 թվականին այն պաշտոնապես քաղաք դարձավ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո կարևոր նշանակություն ունեցավ դեպի Մյունխեն քաղաքային էլեկտրագնացքի կայարանի բացումը։
Այսօր Ֆյուրսթենֆելդբրուքը ժամանակակից քաղաք է՝ լավ ենթակառուցվածքներով և արտադրական տարբեր ոլորտներով։
Կառույցներ
Բառոկո ոճի վանական համալիր «Ֆյուրսթենֆելդ» (Fürstenfeld), հեղինակ՝ Անտոնիո Վիսկարդի (Antonio Viscardi)։
Ճանապարհային հաղորդակցություն
Մայրուղի Մյունխեն–Շտուտգարտ (A 8) և մայրուղի Մյունխեն–Լինդաու (A 96)
Դաշնային ճանապարհ B 2 և դաշնային ճանապարհ B 471
Պետական ճանապարհ Staatsstraße 2054
Ֆյուրսթենֆելդբրուքը շրջագծող ճանապարհ Kreisstraße 17
Մյունխենի քաղաքային էլեկտրագնացքի S4 ուղի
Առևտային ձեռնարկություններ
National Semiconductor եվրոպական կենտրոն (կիսահաղորդիչների արտադրություն)
Կոկա–կոլա ընկերություն՝ Coca-Cola Erfrischungsgetränke AG König Ludwig Schloßbrauerei Kaltenberg (Կալթենբերգ ամրոցում գտնվող Արքա Լյուդվիգի անվան գարեջրի գործարան)
Schleifring GmbH Schleifring (բարձրորակ էլեկտրոնային / էլեկտրոմեխանիկական փոխանցման տուփերի արտադրություն)
Պետական ձեռնարկություններ
Ֆյուրսթենֆելդբրուքի ավիաբազա (մականունը՝ Fursty է այնտեղ գտնվող ռազմական ուսումնարանի հետ կապված՝ որպես ռազմական ավիացիայի օրրան) Բավարիայի կառավարման և արդարադատության հատուկ բարձրագույն ուսումնական հաստատություն – Ֆյուրսթենֆելդբրուքի կոմիսարների դպրոց պետական հաստատություն
Սատկղեբուչավո
Սատկղեբուչավո (სატყებუჩავო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Սենակի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 170 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սենակից հեռու է 22 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 264 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Սենակի շրջան‎‎‎
Լյուտարովկա
Լյուտարովկա (Лютарівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լյուտարովկա գյուղում բնակվում էր 421 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1413 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 297,95 մարդ/կմ²։
Լուչ (այլ կիրառումներ)
Լուչ, կարող է վերաբերել՝
Ափոյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Լելյավինո (գյուղ, Դորոգոբուժսկի շրջան)
Լելյավինո (Лелявино), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի բնակավայրեր
Լուչկա (այլ կիրառումներ)
Լուչկա, կարող է վերաբերել՝
(21409) Ֆորբս
(21409) Ֆորբս, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 20-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Հյուուռու
Հյուուռու (Hüüru), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Սաուե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 511 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Սաուե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ստեփան Շահումյանի հուշարձան (Ստեփանավան)
Ստեփան Շահումյանի հուշարձան, գտնվում է Լոռու մարզի Ստեփանավան քաղաքի կենտրոնում։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1982 թվականին ։ Ընդգրկված է Ստեփանավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:Արա Հարությունյանի քանդակներ Կատեգորիա:Ստեփանավանի շենքեր և կառույցներ
Աստերոիդների ցանկ (7201-7300)
Աստերոիդների ցանկ (7101-7200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (7301-7400)
Արկադի Վոլսկի
Ավարտել է Մոսկվայի պողպատի և ձուլվածքների ինստիտուտը (1955)։ 1980-88-ին տարբեր պաշտոններ է վարել ԽՄԿԿ Կենտկոմի ապարատում. եղել է ԽՄԿԿ Կենտկոմի գլխավոր քարտուղարի օգնական՝ տնտեսական հարցերի գծով։ 1988-89-ին՝ ԽՄԿԿ Կենտկոմի և ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի Նախագահության ներկայացուցիչը ԼՂԻՄ-ում, 1989-ի հունվարից՝ ԼՂԻՄ Հատուկ կառավարման կոմիտեի նախագահ։ Վոլսկին հայանպաստ քաղաքականություն է վարել ԼՂԻՄ-ում, նպաստել մարզի տնտեսության զարգացմանը։
Եղել է ԽՍՀՄ ժողպատգամավոր (1989-91, Ստեփանակերտի ընտրատարածքից), միաժամանակ ԽՍՀՄ ԳԽ պաշտպանության և պետական անվտանգության հարցերով հանձնաժողովի անդամ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 27-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 11-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Լեյկոզից մահացածներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Բելառուս)
Լուի Պիեռ Անրիկել-Դյուպոն
Լուի Պիեռ Անրիկել-Դյուպոն, կամ Լուի Պիեռ Հենրիկել-Դյուպոն (Louis-Pierre Henriquel-Dupont; ), ֆրանսիացի փորագրող, XIX դարի հայտնի ֆրանսիացի քանդակագործներից մեկը։ Ֆրանսիայի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամ էր (1849 թվականից)։
Կենսագրություն
Լուի Պիեռ Անրիկել-Դյուպոնը մինչև 17 տարեկանը սովորել է Ֆրանսիայի ազգային բարձրակարգ գեղարվեստի դպրոցում՝ Պ․ Գերենի մոտ, մտադրվելով նվիրվել նկարչությանը, բայց հետո նա անցում կատարեց քանդակագործությանը, որտեղ իր ուսուցիչն էր հռչակավոր Շառլ Բերվիկան։
1816 և 1818 թվականներին իր քանդակներով կրկնակի անգամ զբաղեցրեց առաջին հորիզոնականը, որը հնարավորություն տվեց բացել իր սեփական արվեստանոցը և ուսումնասիրել փորագրության գրաֆիկայի նոր ոճեր։
1818 թվականից նա աշխատել է հիմնականում նկարազարդ գրքերի հրատարակիչների համար, իսկ լուրջ աշխատանքով հանրությանը ներկայացել է միայն 1822 թվականին, հատկապես Անտոնիս վան Դեյքի դիմանկարի փորագրությունից հետո։ Հենց այդ էստամպին հետևեց երկար մի ուրիշ շարքեր, որոնք կատարվում էին հիմնականում գծային ձևով և առանձնանում բնօրինակների փոխանցման հավատարմությամբ, փորիչի մաքրությամբ ու փափկությամբ, և ընդհանրապես կատարման ձևով։ Ժ․ Օդրանի ազդեցության տակ նա ձգտում էր դեպի «Կենդանի, պարզ և սրամիտ ուղղին»։
1871 թվականին ընտրվեց Ֆրանսիայի գեղարվեստի ակադեմիայի նախագահ։
Նկարչի հազարավոր ստեղծագործություններից հատկապես նշանավոր են։
Նրա փորագրած դիմանկարներից շատերը նույնպես հրաշալի են ։
Դյուպոնը թաղված է Ֆարիզի Մոնպառնասի գերեզմանատանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փորագրիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիմանկարիչներ Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաֆիկներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ
Ափուջանյան
Ափուջանյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արաբերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
(5096) Լուզին
(5096) Լուզին (Luzin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,351224 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7024 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1316,86 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,273378 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,25° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ջրհեղեղներ Սուդանում (2020)
Ջրհեղեղներ Սուդանում, Սուդանում առատ և շարունակական անձրևները, որոնք առնվազն 16 Սուդանի նահանգներում ավերիչ ջրհեղեղներ են առաջացրել։ Ջրհեղեղներն ազդել են ավելի քան 500 հազար մարդու վրա, ավերել են ավելի քան 100 հազար տուն և այսօրվա դրությամբ 102 մարդու կյանք են խլել ։
Ջրհեղեղ
2020 թվականին Սուդանում Նիլ գետի ջրի մակարդակը բարձրացել և հասել Է ռեկորդային մակարդակի, ինչը հանգեցրել է շուրջ 60 հազար տների հեղեղման և ավերման և տասնյակ մարդկանց մահվան ։ Կապույտ Նեղոսի մակարդակը հասել է ավելի քան 17 մետրի՝ գերազանցելով բոլոր ռեկորդները։ Իսկ տեղատարափ մուսոնային անձրևների հետևանքով առաջացած ջրհեղեղները, հիմնականում երկրի սահմաններից դուրս, հարևան Եթովպիայում, օգոստոսի վերջին 17,5 մետրով բարձրացրել են Նիլ գետի մակարդակը, ինչը ամենաբարձր մակարդակն է, որին այն հասել է գրեթե մեկ դար առաջ, Սուդանի ոռոգման նախարարության տվյալներով ։ ։ Պատմության մեջ առաջին անգամ Մերոեի բուրգերին ջրհեղեղ է սպառնում ։
Ջրհեղեղների և անձրևների մասշտաբները գերազանցել են 1946 և 1988 թվականներին սահմանված ռեկորդները ։ Որոշ փորձագետներ, ինչպիսիք են «International Rivers»-ը, ակնկալում են, որ կլիմայի փոփոխությունն ապագայում կհանգեցնի ինչպես երաշտի, այնպես էլ Սուդանի ջրհեղեղների պարբերական նոպաների ։
Արձագանք
Սուդանի կառավարությունը ղեկավարել և համակարգել է ջրհեղեղի հետևանքների վերացման գործողությունները ։ Մարդասիրական օգնության կոմիտեի ջրհեղեղների դեմ պայքարի առաքելության ազգային ուժերը սկսել են աշխատանքը, իսկ Սուդանի վարչապետ Աբդալա Համդոկը հաստատել է, որ Նեղոսի և նրա վտակների մակարդակն այս տարի, ոռոգման և ջրային ռեսուրսների նախարարության տվյալներով, աննախադեպ է 1912 թվականից ի վեր։ Նա նաև նշել է, որ այս տարի ջրհեղեղները հանգեցրել են ողբերգական և ցավալի մարդկային զոհերի և նյութական կորուստների։
Արտակարգ իրավիճակ
Սուդանի անվտանգության և պաշտպանության խորհուրդը երեք ամիս ժամկետով արտակարգ դրություն Է հայտարարել երկրի ամբողջ տարածքում և երկիրը սահմանել է տարերային աղետի գոտի և ձևավորել հորդառատ անձրևների և ջրհեղեղների հետևանքների կանխարգելման և վերացման բարձրագույն կոմիտե, որի արդյունքում հուլիսի վերջից զոհվել է մոտ 100 մարդ և ջրածածկվել ավելի քան 100 հազար տուն։
Ջրհեղեղի ջրերը կարող են հեղեղել երկրի հնագույն հնագիտական պեղումները։ Շինարարները ավազի պարկերով պատեր են կառուցել և ջուրը դուրս են բերել այդ շրջանից, որպեսզի չվնասեն Մերոիթների երկհազարամյա կայսրության և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտի՝ Մերոիթների նախկին հինավուրց քաղաքի ավերակները։ Նախորդ ջրհեղեղները երբեք չեն ազդել այդ օբյեկտի վրա ։
Ներկայում հեղեղումներն ազդել են ավելի քան կես միլիոն մարդու վրա և վնասել են ավելի քան 100 հազար տուն՝ ամբողջ երկրի առնվազն 16 նահանգներում։ Արդյունքում հազարավոր մարդիկ անօթևան են մնացել ։ Սուդանի մայրաքաղաք Խարթումում տեղահանված անձանց տեղավորման համար վրաններ են տեղադրվել ։
GoldLink
Դենթոնի Կարլոս (D’Anthony Carlos, ), ամերիկացի ռեփեր, ով ավելի հայտնի է GoldLink բեմական անվամբ։
Կարիերա
2014 թվականի ապրիլին թողարկել է իր առաջին՝ «The God Complex» միքսթեյպը, որի երգացանկում ընդգրկված է նաև «Sober Thoughts» սինգլը։ Որոշ հրատարակչություններ, որոնցից են՝ «Spin»-ը, «Clash»-ը և «Complex»-ը, այն անվանել են 2014 թվականի ընթացքում թողարկված լավագույն միքսթեյպներից մեկը  ։
2015 թվականի հունիսին ամերիկյան «XXL» ամսագիրը GoldLink-ին ընդգրկեց իր ամենամյա «Freshman» ցանկում, որում ընդգրկվում են լավագույն նորեկ ռեփերները ։ Նույն տարվա նոյեմբերին թողարկվեց նրա «And After That, We Didn't Talk» միքսթեյպը, որում ընդգրկված են «Dance on Me» և «Spectrum» սինգլները ։
2017 թվականի մարտին թողարկվեց ռեփերի «At What Cost» անվանումը կրող երրորդ միքսթեյպը, որը Billboard 200 հիթ շքերթում զբաղեցրեց 145-րդ հորիզոնականը ։ Միքսթեյպի «Crew» սինգլը (համագործակցությամբ Շայ Գլիզիի և Բրենթ Ֆայազի հետ) Billboard Hot 100 հիթ շքերթում զբաղեցրել է 45-րդ հորիզոնականը և առաջադրվել է Գրեմմիի` «Լավագույն ռեփ/երգող կատարում» անվանակարգում ։
2019 թվականի հունիսին GoldLink-ը թողարկեց «Diaspora» կոչվող իր առաջին ստուդիական ալբոմը ։
Արուճի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արագածոտնի մարզի Արուճ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 36 հուշարձան (22 միավոր)։
|}
Պրիդնեպրովսկայա (կայարան, Կարդիմովսկի շրջան)
Պրիդնեպրովսկայա (Приднепровская), կայարան Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կայարաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի բնակավայրեր
Հանցավոր արարք
Հանցավոր արարք (Actus reus), քրեական օրենսդրությամբ արգելված գործողություն, հանցագործության երկու տարրերից մեկը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Քրեական իրավունք Կատեգորիա:Հանցագործության տարրեր Կատեգորիա:Իրավաբանական հոգեբանություն
Լուչկի (այլ կիրառումներ)
Լուչկի, կարող է վերաբերել՝
Կարաբիևկա
Կարաբիևկա (Карабіївка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կարաբիևկա գյուղում բնակվում էր 385 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,93 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 413,98 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1605 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Անհայտ խռովարարը
Անհայտ խռովարարը (նաև Tank Man), պայմանական անվանում, որով հայտնի է այն մարդը, որ կես ժամվա ընթացքում միայնակ փակել է տանկերի շարասյունը 1989 թվականի հունիսին Պեկինի Տյանանմեն հրապարակում տեղի ունեցած խռովությունների ժամանակ ։ Միջազգային մակարդակում այն համարվում է բոլոր ժամանակների ամենանշանակալի նկարներից մեկը   ։ Չինաստանում նկարը և նրա հետ կապված դեպքերը ենթարկվում են գրաքննության ։
Լուսանկար
Անհայտ խռովարարի ամենահայտնի լուսանկարն արվել է Associated Press-ի թղթակից Ջեֆ Ուայդեների (Jeff Widener) կողմից. նա լուսանկարել է «Պեկին» հյուրանոցի վեցերորդ հարկից։ Լուսանկարում պատկերված է մի մարդ, որ միայնակ կանգնած է Տիպ 59 տեսակի տանկերի շարասյան դիմաց։ Դրանից առաջ Ստյուարտ Ֆրանկլինն արել էր համայնապատկերային լուսանկար, որում երևում է 19 տանկ։
Տանկերի շարասյունը միայնակ կանգնեցրած Չինաստանի հասարակ քաղաքացուն պատկերող լուսանկարները արագորեն տարածվում են ողջ աշխարհում՝ դառնալով այն դեպքերի խորհրդանիշը, որ կոչվել են «բողոք տոտալիտար պետության բռնապետության դեմ»։ Լուսանկարը տպագրվել է հարյուրավոր թերթերում ու ամսագրերում, ցուցադրվել է հեռուստատեսային լուրերի թողարկումների ընթացքում։ 1998 թվականի ապրիլին ամերիկյան «Time» ամսագիրը «Անհայտ խռովարարին» ընդգրկել է 20-րդ դարի 100 ամենաազդեցիկ մարդկանց ցանկում։
Լրագրող-միջազգայնագետ Վսևոլոդ Օվչիննիկովը, ով այդ ժամանակ գտնվում էր Չինաստանում, լուսանկարի մասին ասել է, թե այն «թերևս միակ իրական կադրն է», որ արվել է այդ դեպքերի ընթացքում, և այն հակադրել է բռնության տեսարաններ պատկերող այն լուսանկարներին, որ ամբողջ աշխարհում տարածվել են որպես Տյանանմեն հրապարակում տեղի ունեցած ջարդը պատկերող կադրեր, սակայն իրականում հեռուստամոնտաժի արդյունք են ։
Խռովարարը
Գոյություն ունի չհաստատված վարկած, թե «խռովարարը» եղել է Պեկինի համալսարաններից մեկի 19-ամյա (այն ժամանակ) ուսանող Վան Վեյլինը (王维林) ։
Փաստեր
2020 թվականի օգոստոսի 20-ին Call of Duty: Black Ops Cold War թրեյլերում ցուցադրվել են Խռովարար մարդուն ցուցադրող նկարի կադրերը։ Չինաստանում տեսահարթակների վրա, ինչպիսիք են Bilibili-ը, թրեյլերի տվյալ հատվածը փոխարինվել է սև էկրանով։ Հաջորդ օրը Activision Blizzard-ը ամբողջ աշխարհում թողարկել է թրեյլերի կրճատ տարբերակը, որում նկարի տեսարանները չեն եղել ։
2021 թվականի հունիսի 4-ին՝ «Տյանանմենի կոտորածի 32-րդ տարելիցի օրը, Խռովարար մարդու նկարի և տեսանյութի որոնումը ենթարկվել է գրաքննության Microsoft Bing որոնման համակարգի կողմից ամբողջ աշխարհում։ Մի քանի ժամ անց Microsoft-ը լուծել է խնդիրը, որոնումը վերադարձրել է միայն տանկերի լուսանկարները աշխարհի այլ մասերում։ Microsoft-ը հայտարարել է, որ խնդիրը ծագել է «մարդկային պատահական սխալի պատճառով»    ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայտնի լուսանկարներ Կատեգորիա:Չնույնականացված մարդիկ Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ
Արիստակյան
Արիստակյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Բեթելշաբաբ
Բեթելշաբաբ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Բեթելշաբաբի գավառակում ։ Մտնում էր Գյաուդան կամ Արտոշի աշիրեթի մեջ։
Բնակչություն
XIX դարի վերջին ուներ 30 տուն քուրդ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր
(21410) Կահիլ
(21410) Կահիլ, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 20-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Սաշուրղաիո
Սաշուրղաիո (საშურღაიო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Սենակի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 160 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սենակից հեռու է 14 կմ։
Աքմաքչյան
Աքմաքչյան, հայկական ազգանուն ։
Սաշուրղաիո
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 199 մարդ ։
Աքմաքչյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Խարիտոնովկա (այլ կիրառումներ)
Խարիտոնովկա, կարող է վերաբերել՝
Իբաստե
Իբաստե (Ibaste), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Ահյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 41 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Ահյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
(5097) Էքսֆորդ
(5097) Էքսֆորդ (Axford), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,597369 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0088 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,186 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1528,97 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,235453 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,89° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
STS-29
Անձնակազմ
STS-29 ի անձնակազմը լրիվ համընկնում էր 61-H արշավախմբի կազմին, բայց 1988 թ. մարտի 17-ին, Երբ ՆԱՍԱ-ն հայտարարեց անձնակազմի անդամներին, Աննա Ֆիշերի փոխարեն թռիչքի ծրագրի №1 մասնագետ նշանակվեց Ջեյմս Բաղյանը ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Թռիչքներ «Սփեյս Շաթլ» ծրագրով
Խարկովցի (այլ կիրառումներ)
Խարկովցի, կարող է վերաբերել՝
Լեխմինո
Լեխմինո (Лехмино), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 180 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (187401-187500)
Աստերոիդների ցանկ (187301-187400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (187501-187600)
|} Աստերոիդների ցանկ (187301-187400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (187501-187600)
Խարչենկի (այլ կիրառումներ)
Խարչենկի, կարող է վերաբերել՝
Ոստեղավանք
Ոստեղավանք (Սուրբ Լուսավորիչ վանք), վանք Մեծ Հայքի Բարձր Հայք նահանգի Սպեր գավառի Օձտեղ (Օստեղ) գյուղում, քարաժայռի վրա ։
Վանքի եկեղեցու և քարաժայռի վրա 19-րդ դարի առաջին կեսերին պահպանվում էին իրար փաթաթված օձերի քանդակներ։ Ըստ ավանության այստեղ շատ օձեր են եկել, որոնք մի ճգնավորի սուրբ աղոթքով քարացել են, որից էլ առաջացել են գյուղի և վանքի անունները։ Գրիգոր Դարանաղցին (17-րդ դար) հիշատակում է Ոստեղավանք ձևով։ Ղևոնդ Ալիշանը սխալմամբ Օձտեղ և Վահանաշեն գյուղերը նույնացնելով նրան՝ դարձյալ սխալմամբ նույնացվել են նաև այս և Վահանաշենի Սուրբ Ստեփանոս վանքերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական գոյություն չունեցող վանքեր և եկեղեցիներ (Թուրքիա)
Փիթեր Մանիգո
Փիթեր Մանիգո (անգլ. ՝ Peter Manigault, ), Հարավային Կարոլինա նահանգի Չարլսթոնի փաստաբան, պլանտացիայի սեփականատեր, ստրկատեր և գաղութային օրենսդիր։ Կյանքի վերջում նա Հյուսիսային Ամերիկայի բրիտանական գաղութների ամենահարուստ մարդն է եղել  և ունեցել է հարյուրավոր ստրուկներ։ Նա 1730-ական թվականներին եղել է Հյուսիսային Ամերիկայի խոշորագույն ստրկավաճառ Ջոզեֆ Ռեգգի փեսան։
Վաղ կյանք
Մանիգոն (արտասանվում է MAN-eh-go) ծնվել է Չարլսթոնում 1731 թվականի հոկտեմբերի 10-ին և եղել է ֆրանսիացի հարուստ Հուգենոտ ընտանիքի ներգաղթյալների մի մասը ։ Մանիգոն Գաբրիել Մանիգաուլի (1704-1781) և Էն (ծն. Էշբի) Մանիգոյի (1705-1782) որդին էր ։
Նա մասնավոր կրթություն է ստացել Հարավային Կարոլինայի նահանգում և Անգլիայում, հաճախ շրջագայել է Եվրոպայում, իրավագիտություն է սովորել Լոնդոնի Ներքին տաճարում և 1752 թվականին կանչվել է բրիտանական բար ։
Կարիերա
Նա 1754 թվականին վերադարձել է Հարավային Կարոլինա, որտեղ զբաղվել է փաստաբանությամբ, դարձել հաջողակ վաճառական և բանկիր և ղեկավարել իր ընտանիքի ընդարձակ պլանտացիոն տարածքները, որոնք ներառում էին հարյուրավոր ստրուկներ։ Մինչև 1774 թվականը Մանիգոն եղել է բրիտանական հյուսիսամերիկյան գաղութների ամենահարուստ մարդը։ 1770 թվականին նրա մաքուր ունեցվածքը կազմել է մոտավորապես 33 000 ֆունտ ստեռլինգ, որը 2016 թվականին հավասար էր մոտ 4 մլն դոլարի ։
Մանիգոն Հարավային Կարոլինայի Համայնքների պալատում ծառայել է 1755 թվականին, իսկ հետո՝ 1766-1773 թվականներին ։ 1765-1772 թվականներին եղել է պալատի խոսնակը ։ Նա ակտիվորեն հանդես է եկել 1765 թվականի բրիտանական նամականիշների մասին օրենքի դեմ և հայտնի  դարձել որպես հայրենասերների գործ ։
Նամակ
Լոնդոնում Մանիգոյի ուսման և Եվրոպայում ճամփորդությունների ժամանակ նա հաճախ նամակներ է փոխանակել իր ծնողների հետ։ Այս նամակագրությունը մի քանի տարիների ընթացքում հրապարակվել է «Հարավային Կարոլինայի Պատմա-ծագումնաբանական ամսագիր» ամսագրում ։
Անձնական կյանք
1755 թվականին Մանիգոն ամուսնացել է Էլիզաբեթ Վրագի (1736-1773) հետ ։ Նա Ջուդիթ (ծնունդով Դուբոսե) Վրագի և անգլոամերիկացի Ջոզեֆ Վրագի դուստրն է, ով իր կենդանության օրոք եղել է Հյուսիսային Ամերիկայի Բրիտանիայի ստրուկների խոշոր վաճառականներից մեկը ։ Նրանց երեխաներն են ՝
1773 թվականին Մանիգոյի առողջությունը վատթարացել է, և նա Հարավային Կարոլինայից մեկնել է Անգլիա՝ փորձելով գտնել բուժում ։ Նրա կինը մահացել է 1773 թվականի փետրվարի 19-ին։ Մանիգոյի առողջությունը չէր բարելավվել, և նա մահացել է Լոնդոնում 1773 թվականի նոյեմբերի 12-ին ։  Նրան հուղարկավորել են Չարլսթոնի Ֆրանսիական բողոքական Հուգենոտ եկեղեցու գերեզմանատանը ։
Սերունդներ
Փիթեր Մանիգոն եղել է Էլիզաբեթ Մանիգո Մորիսի (1785-1822) պապը, ով ամուսնացել է գնդապետ Լյուիս Մորիսի հետ (Լուիս Մորիսի թոռը՝ Անկախության հռչակագրի ստորագրող), և եղել են Դաշնային պետությունների ռազմածովային ուժերի կապիտան Չարլզ Մանիգո Մորիսի, Գաբրիել Հենրի Մանիգոյի (1788-1834) և Չարլզ Իզարդ Մանիգոյի (1795-1874) ծնողները ։
Մանիգոների ընտանիքը շարունակում է մնալ հայտնի Չարլսթոնում, որպես սեփականատեր քաղաքի ամենօրյա թերթի՝ «Post and Courier», որն առաջին անգամ գնել է Փիթեր Մանիգոյի ծոռ Արթուրը` 1896 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պատմություն Կատեգորիա:Խորհրդարանի նախագահներ
Խիժինցի (այլ կիրառումներ)
Խիժինցի, կարող է վերաբերել՝
Աքրըյան
Աքրըյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Կարաինա
Կարաինա (Караїна), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կարաինա գյուղում բնակվում էր 138 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,315 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 438,1 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1750 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բաց նախնական ընտրություն
Գրականություն
Կատեգորիա:Ընտրական համակարգեր
Պրիդորոժնայա (Կրասնոդարի երկրամաս)
Պրիդորոժնայա (Придорожная), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Կանևսկայայի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ստանիցաներ Կատեգորիա:1885 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Կանևսկայայի շրջանի բնակավայրեր
Աֆեյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Արդարազ
Արդարազ, ավերակ գյուղ ՀՍՍՀ Եղեգնաձորի շրջանում` Ելփին գետից մոտ 5 կմ արևմուտք բարձրադիր, անտառազուրկ վայրում։ Այժմ գյուղատեղին և նրա շրջակայքը ծառայում են որպես Ելփինի ոչխարաբուծական ֆերմայի ձմեռանոց։ 1831 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն` գյուղն ունեցել է 30, 1873 թվականին` 219, 1916 թվականին` 507, 1951 թվականին` 151 բնակիչ։ Ղ. Ալիշանը անվան նմանությունը և տառադարձությունը նկատի ունենալով` այս գյուղը ենթադրաբար նույնացնում է Սյունիքի Վայոց ձորի գավառի հին Աղոպեն գավառի հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Եղեգնաձորի շրջանի գյուղեր
Սնկեր
Սնկեր, ստորակարգ կորիզավոր (էուկարիոտ) օրգանիզմների առանձին թագավորություն։ Սնկերը համարվում են ամենահին օրգանիզմներից մեկը երկիր մոլորակի վրա։  Գիտնականների զգալի մասը կարծում են, որ կյանքի ի հայտ գալուց անմիջապես հետո սկսվել է դրա տարանջատումը երեք հիմնական թագավորության՝
° Կենդանական
° Բուսական
° Սնկերի
Այստեղ պետք է նշել, որ սնկերը իրենց կենսաբանական հատկանիշներով ավելի մոտ են գտնվում կենդական աշխարհին՝ քան բուսական։ Գիտնականները հակված են նաև այն հանգամանքին, որ սնկերը, բույսերը և կենդանիները զարգացում են  ապրել զատ ՝ առանձին առանձին, միմյանցից անկախ։ Սնկերի ամենահին գտածոներից պարզվում է նրանց հավանական տարիքը՝ մոտ  900 մլն տարեկան։ Գիտնականները հակված են այն հանգամանքին, որ սնկերը միակորիզավորների թագավորության ամենահին ներկայացուցիչներն են և միգուցե երկիր մոլորակի ամենահին միակորիզավոր բնակիչները։
Դեռ Ք.ա.3-րդ դարում  Թեոֆաստը, ով հետագայում համարվելու է կենսաբանության հիմնադիրը, սնկերը համարում է բույսերի հետ մեկ ամբողջություն և ներառում է բույսերի թագավորության մեջ։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Կառլ Լիննեյը սնկերը համարեց կենդանական թագավորության մի մասը, սակայն սնկերը շարունակեցին   մնալ բույսերի թագավորության մեջ։  Սնկերի առաջացումը կապվում է նաև  ջրիմուռների հետ, որոնց հետ նրանք ունեն բազմաթիվ նմանություններ։ Կենսաբանների պնդմամբ նմանությունները պայմանավորված են ընդհանուր ծագման աղբյուրով՝ այսինքն նրանք առաջացել են միևնույն օրգանիզմից։ Հետագայում՝ կատարվելով խորը ուսումնասիրություններ սնկերի մասին, 1970 թ. եկան այն համոզմանը, որ սնկերը տարբերվում են և բույսերի և կենդանիների թագավություններից և ձևավորվեց առանձին սնկերի  թագավորություն։
Գրեթե վստահ կարող են նշել, որ սնկերը մետ 300 մլն տարի առաջ՝ պոլեոզոյան դարաշրջանում  ունեցել  են մեծ զարգացում և էականորեն տարբերվում են իրենց նախնական վիճակից և տարածված են եղել ամբողջ աշխարհով։ Այս շրջանում սնկերի բազմացումը կատարվել է սեռական եղանակով, ինչը արդյունք է 1.5 մլրդ տարի առաջ կլիմայական բարենպաստ պայմանների ձևավորմամբ
Քարածխի դարաշրջանի ավարտին  սնկերը հասել են այմնպիսի զարգացվածության մակարդակի, որ կլիմայի փոփոխությունները նշված ժամանակաշրջանում, էական փոփոխությունների չեն ենթարկել  սնկերի աշխարհը։
Սնկերի և բույսերի նմանությունը՝
• Վառ արտահայտված բջջաթաղանթ
• Վիտամիններ սինթեզելու հնարավորություն
• Սնկերի՝ ինչպես բույսերի  մոտ աճման գործընթացը տեղի է ունենում օգտակար նյութերի ներծծման միջոցով(ադսորբցիա), իսկ վեգետատիվ շրջանում նրանք անշարժ են։
Սնկերի ևկենդանիների նմանությունը՝
• Սպիտակուցների պահուստավորում
• Արտազատուկների դուրս բերում, որպես վերջնական արդյունք
• Ֆոտոսինթեզ կատարող պիգմենտների և քլորոպլաստի բացակայություն
• Խիտինի առկայություն, օրինակ՝ խեցգտիններ, միջատներ։
Բազմազանություն
Տարբերում են սնկերի 3 բաժին՝ իսկական սնկեր, օոմիցետներ և լորձնասնկեր, իսկական սնկերի 5 դաս՝ խիտրիդիոմիցետներ, էնտոմիցետներ, ասկոմիցետներ, բազիդիոմիցետներ և անկատար սնկեր։ Հայտնի է սնկերի ավելի քան 100 հզ. տեսակ՝ տարածված առավելապես Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում, Հայաստանում՝ մոտ 4200 տեսակ։ Ըստ վեգետատիվ մարմնի կառուցվածքի՝ տարբերում են ստորակարգ (մերկ պլազմային զանգվածի՝ ռիզոմիցելիումի ոչ բջջային կառուցվածք ունեցող սնկամարմնի ձևով) և բարձրակարգ (բջջային միցելիում) սնկեր։ Տարբերում են վայրի սնկերի 3 խումբ՝ խողովակավոր (սպիտակ սունկ, կեչասունկ, կաղամախասունկ, յուղասունկ, մամռասունկ), թիթեղավոր (շեկլիկ, աղվեսասունկ, խոնավասունկ, կոճղասունկ, շամպինյոն, ալիքասունկ, կաթնասունկ, ցլասունկ), պարկավոր (մորխ, ոլորքագլուխ, գետնասունկ)։
Ընդհանուր բնութագիր
Կենսագործունեության ընթացքում սնկամարմինն ընդունակ է ձևափոխվելով առաջացնել տարբեր գործառույթներ (փոխադրող, անբարենպաստ պայմաններում գոյատևմանը նպաստող) կատարող գոյացություններ (քլամիդոսպորներ, միցելիումային ձգաններ, ռիզոմորֆներ, սկլերոցիումներ)։
Բազմացում
Սնկերը բազմանում են վեգետատիվ, անսեռ և սեռական ճանապարհով։ Վեգետատիվ բազմացումը կատարվում է սնկամարմնի կտորների կամ սնկամարմնից առաջացած գոյացությունների առանձին բջիջների՝ սպորների, և բողբոջման (օրինակ՝ խմորասնկերի) միջոցով։ Անսեռ բազմացումը տեղի է ունենում սնկամարմնի առանձնացած հատուկ ճյուղերի (սպորանգիակիրների և կոնիդիակիրների) վրա՝ անսեռ ճանապարհով առաջացող սպորներով։ Սեռական բազմացումն իրականանում է արական ու իգական սեռական բջիջների միաձուլման շնորհիվ առաջացող սպորների միջոցով և տարբեր կարգաբանական խմբերում տեղի է ունենում տարբեր եղանակներով։
Յաննիցա
Աշխարհագրություն
Յաննիցան Հունաստանի հյուսիսային քաղաքներից է։ Այս փոքրիկ քաղաքի տարածքը մեծ մասամբ լեռնային է։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 42 մետր բացարձակ բարձրության վրա։
Սնկեր
Սնկերի սննդառություն
Օրինակ տրյուֆել տեսակի սունկը, որի 1 կգ արժե մոտ 5000 ԱՄՆ դոլար, աճում է տարբեր բույսերի արմատների միջև։ Տրյուֆելի համաշխարհային համբավը կարելի է բացատրել երկու հանգամանքով. Նախ, որ այն հազվագյուտ է հանդիպում և երկրորդ, մի անգամ տրյուֆել փորձող ողջ կյանքում կհիշի այդ սնկի զարմանալի համը։ Սպիտակ տրյուֆելները ի տարբերություն սևերի, ավելի թանկ են, որովհետև առայժմ հնարավոր չէ աճեցնել այդ սունկն արհեստականորեն։ Սպիտակ տրյուֆելներ աճում են սահմանափակ տարածքներում և սահմանափակ քանակներում։ Որպեսզի այս սունկը բարեհաջող աճի անհրաժեշտ է երեք պայման՝
Յաննիցա
Աշխարհագրություն
Յաննիցան գտնվում է հունական Մակեդոնիայի երկրամասի վարչական կենտրոն Սալոնիկից 40 կմ դեպի արևմուտք՝ Մակեդոնիայի Հանրապետության հետ ցամաքային սահմանի մոտ։
Սնկեր
Սնկերի սննդառություն
• Հող( պետք է լինի փխրուն, հանքանյութերով հարուստ, հատկապես կալցիումով)
Յաննիցա
Բնակչություն
Ըստ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Յաննիցա քաղաքի բնակչությունը կազմում է 29 364 մարդ ։ Քաղաքի հիմնական բնակիչները հույներն են։
Քաղաքի բնակիչ հույները խոսում են հունարեն լեզվով և դավանում Քրիստոնեության առանձին ճյուղ հանդիսացող հունական ուղղափառություն։
Սնկեր
Սնկերի սննդառություն
• Ծառատեսակ (կաղնի, բարդի, բալենի, տխլենի, լորենի, ուռի)
Յաննիցա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Սնկեր
Սնկերի սննդառություն
Նմանատիպ օրինակ է նաև քարաքոսը, որի մարմնում սունկը և կապտականաչ ջրիմուռը համատեղ ապրում են որպես մեկ օրգանիզմ։
Սապրոֆիտներ
Այս սնկերը սնվում են մահացած օրգանական նյութերով նպաստելով բնության մեջ նյութերի շրջապտույտին։ Քայքայելով մահացած օրգանիզմները, սնկերը, հող հարստացնում են բույսերի համար անհրաժեշտ հանքանյութերով։ Սապրոֆիտներ են գլխարկավոր սնկերի մեծ մասը, բորբոսասնկերը և խմորասնկերը։
Բորբոսասնկերը հիմնականում տարածվում են տաք խոնավ վայրերում, որտեղ կա նրանց տարածման համար սննդարար միջավայր։ Որոշ բորբոսասնկեր կարող են առաջացնել մարդու և կենդանիների մոտ զանազան հիվանդություններ։ Կան տեսակներ, որոնք տարածվելով գյուղատնտեսական կուլտուրաների վրա նվազեցնում են բերքատվությունը։ Հատկապես վտանգավոր են, երբ բորբոսասնկերը ախտահարում են փայտե կոնստրուկցիաները, առաջացնելով՝ բիոդեգրադացիա։
Խմորասնկեր
Խմորասնկերն ապրում են շաքար պարոնակող հեղուկներում։ Դրանք միաբջիջ, ձվաձև սնկեր են, պատված թաղանթով, որի ներսում գտնվում են ցիտոպլազման, կորիզը, վակուոլները և ճարպի կաթիլներ։ Խմորասնկերը շաքարը վերածում են սպիրտի և ածխաթթու գազի, որի ընթացքում անջատվող էներգիան օգտագործում են իրենց կենսագործունեության համար։  Խմորկասնկերը բազմանում են բողբոջման եղանակով։ Մայրական բջիջի վրա առաջանում է արտափքում, որից  հետո բջիջի կորիզը կիսվում է և դուստր կորիզներից մեկն անցնում է առաջացած արտափքման մեջ։ Արտափքումը մեծանում է և հասնելով մայրական բջջի չափերին՝ անջատվում նրանից, հանդես գալով  որպես առանձին բջիջ։
Մակաբույծ սնկեր
Մակաբույծ սնկերն ուրիշ օրգանիզմների հաշվին սնվող և նրանց վնասող օրգանիզմներ են։ Դրանք վնասում են կենդանիների և մարդու մաշկը, մազերը, թոքերը։ Մրիկ, Ժանգասուկը, Հաբեթասունկ վնասում են ծառերն ու հացահատիկը՝ հասցնել ոչնչացման։ Արտաքինով դրանք տարբերվում են, սակայն ներքին կառուցվածքը շատ նման է։ Դրանք կազմված են հիֆերից (տես նկ. 8):
Հիֆեր
• Ունեն գագաթնային աճ
• Դրանք աճելիս կարող են ճյուղավորվել
• Զարգացման ընթացքում հասնում են մի քանի մմ-ից մինչև մի քանի մետրի
Սնկերն ըստ իրենց որակական հատկանիշների լինում են ՝
1ˌ Դեյտերոմիցիտներից կամ ոչ ամբողջական սնկերից ներկայումս հայտի է մոտավորապես 20000 հազար տարատեսակ։ Դեյտոմիցիտների ընդհանուր բնութագիրը՝
• Բազմաբջիջ միցելային համակարգ
• Բազմացումը կատարվում է անսեռ եղանակով
• Համարվում են մակաբույծներ
• Սրանցից հնարավոր է պատրաստել տարբեր օրգանական լուծույթներ և հակաբորբոքիչներ
2.Բազիդոմիցիտներ ՝
• Ունեն հատուկ բազմացման օրգանիզմ՝ բազիդոմիտ
Այս տեսակը առավել ուսումնասիրված է և մեզ ծանոթ ուտելի սնկերի գրեթե բոլոր տեսակները պատկանում են այս դասին։
3.Ասկոմիցետներ կամ պարկավոր սնկեր՝
• Ունեն բազմաբջիջ միցելիներ
• Բազմանում են սպորներով, որոնք պահված են հատուկ պարկում
• Մակաբույծ են, զարգանում են բույսերի և կենդանիների մոտ, ջրիմուռների հետ առաջացնում են սիմբիոզ։
Այս դասի սնկերը նպաստում են կենդանական և բուսական մնացորդների քայքայմանը։
4.Խիտրմիցիտներ՝ հայտնաբերվել է մոտ 500 տեսակ
• Միաբջիջ օրգանիզմներ են
• Մակաբույծներ են
Սա ամենահին տեսակն է համարվում, զարգանում է ջրային պայմաններում։
5. Զիգոնիցիտներ
• Բազմանում են սեռական եղանակով
• Սնվում են բուսական մնացորդներով, շատ լավ են զարգանում խմորի վրա
Տարածվածություն
Սնկերն օդակյաց են, աճման լավագույն ջերմաստիճանը 20–25օC է։ Սնկերը տարածված են հողում, ջրավազաններում, բուսական ու կենդանական ծագում ունեցող մնացորդների, սննդամթերքի, արդյունաբերական հումքի և արտադրանքի վրա։ Ըստ բնական միջավայրի ու բնակեցման հիմնանյութի՝ տարբերում են սնկերի հետևյալ էկոլոգիական խմբերը՝ հողային (մասնակցում են օրգանական մնացորդների քայքայման, հումուսի առաջացման շարժընթացներին), ջրային, օդային, ֆիտոպաթոգեն, գիշատիչ, արդյունաբերական ապրանքները փչացնող, կենդանիների և մարդու զանազան հիվանդություններ (գոնջ, խուզող որքին, տարբեր սնկախտեր) հարուցողներ և այլն։
Թունավոր սնկեր
Սրանք թունավոր նյութեր պարունակող և մարդու թունավորումներ առաջացնող սնկերն են։ Սակայն դրանց մեջ կան պայմանական ուտելի սնկեր (օրինակ՝ մորխերը, կաթնասնկերը), որոնց թունավոր հատկությունները համապատասխան մշակումից հետո վերանում են։ Կենցաղում սնկերի թունավորությունը որոշելու գրեթե բոլոր նշաններն ու եղանակները (կտրելիս սպիտակ կամ կաթնանման հյութի առկայությունը, երկնագույն գունավորումը, կծու կամ տհաճ համը, սնկի եփուկում արծաթի գդալի կամ գլուխ սոխի, սխտորի սևանալը) հուսալի չեն։ Միակ հուսալի միջոցը ուտելի և թունավոր սնկերի հատկությունները ճիշտ իմանալն է։ Սնկերով թունավորման ախտանշաններ (որովայնի շրջանում հանկարծակի ցավեր, սրտխառնոց, փսխում, ուժեղ լուծ, ընդհանուր թուլություն, մարմնի ջերմաստիճանի նվազում) ի հայտ գալիս տուժածին պետք է փսխեցնել (շատ հեղուկներ խմեցնել), տալ լուծողական և անմիջապես դիմել բժշկական օգնության։
Սնկերի սննդարար հատկությունները, դրանց կիրառումը կենցաղում և արտադրությունում
Սնկերի մեծ մասն ուտելի է, կան նաև ոչ ուտելի սնկեր։ Դրանցից են կեղծ անձրևասունկը և լեղասունկը, որոնք թունավոր չեն, սակայն ունեն տհաճ համ ու հոտ, որոնք պահպանվում են նույնիսկ երկարատև մշակումից հետո։ Բարձրակարգ սնկերը սննդում լայնորեն օգտագործվող բնական բարձրորակ սննդամթերք են։ Բազմաթիվ վայրի և մշակովի սնկերի պտղամարմինն օգտագործվում է սննդի մեջ։ Սնկերի սննդարար արժեքը պայմանավորված է նրանց ինքնատիպ քիմիական բաղադրությամբ. պարունակում են բուսական և կենդանական մթերքներին բնորոշ հատկություններով նյութեր։ Սնկերի պտղամարմիններում շատ են սպիտակուցները (հատկապես՝ գետնասնկում և սպիտակ սնկում, ավելի քիչ՝ կեչասնկում ու կաղամախասնկում), ճարպերը և ածխաջրերը, նաև՝ կենսաբանորեն կարևոր այլ նյութեր (ազատ ամինաթթուներ, ֆունգին և այլն), որոնք ստամոքսահյութի արտադրման ակտիվ խթանիչներ են։ Սննդային արժեքայնությամբ տարբերում են սնկերի 4 խումբ. 1-ին խմբում ամենաարժեքավոր տեսակներն են սպիտակ սունկը, կաթնասունկը, կոճղասունկը, շեկլիկը, 2-րդում՝ միջին որակի սնկերը՝ կեչասունկը, կաղամախասունկը, յուղասունկը, աղվեսասունկը, շամպինյոնը, ալիքասունկը, 3-րդում՝ մամռասունկը, սև կաթնասունկը, ցլասունկը, խոնավասունկը, 4-րդում՝ քիչ արժեքավոր սնկերը՝ ճռճռուկը, գոմաղբասունկը, կծվասունկը և այլն։ Սննդարարության հետ միասին, ուտելի սնկերն արագ են աճում, հաճախ՝ մեծ քանակությամբ, դրանցից պատրաստված պահածոները երկար են պահպանվում։ Սակայն հարկավոր է զգույշ լինել, քանի որ սնկերում պարունակվող մեծ քանակությամբ թաղանթանյութը ոչ միայն դժվար է յուրացվում, այլև նվազեցնում է մյուս սննդանյութերի յուրացումը։ Հայաստանում տարածված ուտելի սնկերից սննդում քիչ տեսակներ են օգտագործում, ինչը բացատրվում է հիմնականում ժողովրդական սովորություններով։ Ընդ որում՝ յուրաքանչյուր բնակավայրում հավաքում են սնկի խիստ որոշակի տեսակներ։ Կա նաև տներում աճեցվող թեյի սունկ (ճապոնական, հնդկական և այլն), որից ստացված թթվահամ ու թույլ գազով ըմպելիքը հագեցնում է ծարավը և բարելավում մարսողությունը։
Սնկերի սննդարար արժեքը պայմանավորված է նրանց ինքնատիպ քիմիական բաղադրությամբ. պարունակում են բուսական և կենդանական մթերքներին բնորոշ հատկություններով նյութեր։ Սնկերի պտղամարմիններում շատ են սպիտակուցները (հատկապես՝ գետնասնկում և սպիտակ սնկում, ավելի քիչ՝ կեչասնկում ու կաղամախասնկում), ճարպերը և ածխաջրերը, նաև` կենսաբանորեն կարևոր այլ նյութեր (ազատ ամինաթթուներ, ֆունգին և այլն), որոնք ստամոքսահյութի արտադրման ակտիվ խթանիչներ են։
Սննդային արժեքայնությամբ տարբերում են սնկերի 4 խումբ. 1-ին խմբում ամենաարժեքավոր տեսակներն են սպիտակ սունկը, կաթնասունկը, կոճղասունկը, շեկլիկը, 2-րդում՝ միջին որակի սնկերը՝ կեչասունկը, կաղամախասունկը, յուղասունկը, աղվեսասունկը, շամպինիոնը, ալիքասունկը, 3-րդում՝ մամռասունկը, սև կաթնասունկը, ցլասունկը, խոնավասունկը, 4-րդում՝ քիչ արժեքավոր սնկերը՝ ճռճռուկը, գոմաղբասունկը, կծվասունկը և այլն։
Սպիտակուցների պարունակությամբ շամպինիոնը համարժեք է կովի կաթին։ Սպիտակուցը պարունակում է 18 տեսակի ամինաթթուններ, որոնցից 8-ը չեն սինթեզվում մարդու օրգանիզմում։ Հատկապես բարձր է լիզին և արգինին ամինաթթուների պարունակությունը, որոնք նպաստում են հիշողության և մտավոր կարողությունների պահպանմանը։ Սունկը հարուստ է լեցիտինով, որն անհրաժեշտ է նյարդային համակարգի լիարժեք աշխատանքին և խթանում է գլխուղեղի գործունեությունը։ Ի տարբերություն կանաչ բույսերի, շամպինիոնը հարուստ է D վիտամինով, B1 և B2 վիտամինների պարունակությամբ գերազանցում է թարմ բանջարեղենին, պարունակում է նաև նիկոտինաթթու, պանտոտենաթթու և A, C վիտամիններ։
Պարունակվող ֆոսֆորի քանակությամբ չի զիջում ձկնեղենին և ծովամթերքներին։ Կալիումի քանակությամբ համատեղելի է ցանկացած տեսակի միրգ-բանջարեղենի հետ։ Հարուստ է կալցիումով, երկաթով, պղնձով, պարունակում է նաև սելեն, մարգանեց և ցինկ։
Օգտակար նյութերն ավելի շատ են երիտասարդ՝ թարմ սնկերի գլխարկներում։ Թարմ շամպինիոնների 100 գրամի էներգետիկ արժեքը 27 կկալ է, և շատ ցածր է նատրիումի պարունակությունը, ինչի շնորհիվ խորհուրդ է տրվում` որպես դիետիկ ուտեստ։ Չորացրած սնկի կալորիականությունը 7-10 անգամ բարձր է։
Սնկերի ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ դրանցում օրգանիզմի համար շատ օգտակար նյութեր կան։ 100 գ սնկի մեջ պարունակվում է ավելի շատ ֆոսֆոր, քան նույնքան ծովամթերքում։ Ամենատարածված պատճառը, թե ինչու են մարդիկ սիրում սունկը, դրա ցածր կալորիականությունն է, ինչն էլ նշանակում է, որ սունկը քաշ չի ավելացնում։ Սնկերն օգնում են կանխարգելել անեմիան, քանի որ դրանք պարունակում են այնպիսի հանքանյութեր, ինչպիսիք են՝ երկաթն ու պղինձը, որոնք անհրաժեշտ են արյան կարմիր բջիջներ ստեղծելու համար։ Հանքանյութերը նաև կանխարգելում են օստեոպորոզն ու արթրիտը։ Կալիումն օգնում է իջեցնել արյան ճնշումը, մինչդեռ սելենիումը պաշտպանում է մազերը, եղունգները, ատամները, բացի այդ, սունկն ունի հրաշալի հակաօքսիդանտ հատկանիշներ։ Շամպինիոն սնկերը շատ ամինաթթուներ են պարունակում (լիզին, արգինին), որոնք նպաստում են հիշողության, սեռական ֆունկցիայի բարելավմանը, խոլեսթերինի մակարդակի նվազեցմանը և կանխում աթերոսկլերոզի և դրա հետ կապված սրտային և ուղեղի մի շարք հիվանդություններ։ Բացի այդ, սունկը ածխաջրածնի ամենացածր պարունակությամբ սննդամթերքներից է. դա կարող են օգտագործել նաև շաքարախտով հիվանդ մարդիկ։ Սնկերի բաղադրության մեջ կա B վիտամին, որն օգնում է պաշտպանել կենտրոնական և ծայրամասային նյարդային համակարգի բջիջները։ Եվ իզուր չէ, որ ավելի քան 2000 տարի առաջ Չինաստանում և Ճապոնիայում սնկաբուժությունը զարգացել է՝ որպես բժշկության ինքնուրույն ճյուղ։ §Shinnoh Honsohkyo¦  գրքում ճապոնացի իմաստասերներն առավելագույն կարևոր դեղամիջոցների ցանկի առաջին տողի վրա նշել են ծառերի վրա աճող §ռեյշի¦ սունկը։ Նման սնկերը հազվադեպ են հանդիպում, իսկ գտնողը պարտավոր էր հանձնել կայսեր գանձարան։ Իսկ ճապոնացի բժիշկ Գոռո Չիխարան 20-րդ դարի կեսերին առանձնացրել է շիիտակե սնկից գերհզոր հակաուռուցքային ազդեցություն ունեցող լենտինան նյութը։
Իսկ սնկերի (крестовик зелёный) հակաբիոտիկ հատկությունն առաջին անգամ նկատել է ռուս բժիշկ Պոլոտեբնովը, նա սնկի բորբոսով թրջոց է դրել թարախային վերքերի վրա։ Անգլիացի գիտնական Ֆլեմինգը շատ ավելի հետևողական գտնվեց ու կարողացավ ապացուցել, որ այդ սնկի բորբոսը պարունակում է լայն հակամիկրոբային ազդեցություն ունեցող նյութ, որն անվանվեց §Պենիցիլին¦: Ըստ այլ վարկածի՝ Ֆլեմինգը մոռանում է, թե որտեղ է դրել ստաֆիլոկոկ պարունակող սրվակը, երբ գտնում է այն, ապա նկատում է, որ սրվակում առաջացած սնկի բորբոսը վերացրել է բակտերիաների զգալի մասը։ Կարճ ժամանակ անց պարզվեց, որ բոլոր տեսակի ՝միկրոսկոպիկ չափեր ունեցող բորբոսը կամ մեզ ծանոթ գլխարկավոր սնկերը պարունակում են հակաբիոտիկ նյութեր, որոնք տարբերվում են իրենց հատկություններով ու կարող են օգտագործվել տարբեր հիվանդությունների բուժման համար։ Մոտ 2000 տեսակ սունկ ունի բուժիչ հատկություններ։ Բժշկական մի ուսումնասիրության համաձայն՝ սնկերի մզվածքը ունի ավելի քան 100 կիրառություն, այդ թվում նաև քաղցկեղի, հեպատիտի, ՁԻԱՀ-ի, Ալցհեյմերի հիվանդության և բարձր խոլեստերինի դեպքում։
Հայաստանում տարածված ուտելի սնկերից սննդում քիչ տեսակներ են օգտագործում, ինչը բացատրվում է հիմնականում ժողովրդական սովորություններով։ Ընդ որում՝ յուրաքանչյուր բնակավայրում հավաքում են սնկի խիստ որոշակի տեսակներ։ Կա նաև տներում աճեցվող թեյի սունկ (ճապոնական, հնդկական և այլն), որից ստացված թթվահամ ու թույլ գազով ըմպելիքը հագեցնում է ծարավը և բարելավում մարսողությունը։
Օգտակար խորհուրդների սնկերի մասին
Կատեգորիա:Սնկեր
(5098) Թոմսոլոմոն
(5098) Թոմսոլոմոն (Tomsolomon), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի փետրվարի 14-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։