cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Շոտլանդիայի անկախության պատերազմներ
Պատերազմի սկզբնական փուլը՝ 1296-1306 թվականներ
Անկախության համար առաջին շոտլանդական պատերազմը պայմանականորեն կարելի է բաժանել չորս փուլի. առաջին անգլիական ներխուժումը և 1296 թվականի հաջողությունները, արշավանքներ Ուիլյամ Ուոլեսի, Էնդրյու Մորեյի և շոտլանդական այլ «Պահապանների» ղեկավարությամբ 1297 թվականից մինչև 1304 թվականի փետրվարին Ջոն Կոմինի՝ համաշոտլանդական կարգավորման շուրջ բանակցությունները, նոր արշավանք՝ Ռոբերտ Բրյուսի գլխավորությամբ, 1306 թվականին վերջինիս կողմից Դամֆրիսում Ջոն Կոմինի սպանությունից հետ, և Բեննոկբերնի ճակատամարտը 1314 թվականին, Շոտլանդիայում, Իռլանդիայում և Հյուսիսային Անգլիայում շոտլանդական դիվանագիտական նախաձեռնությունների և ռազմական արշավանքների եզրափակիչ փուլը 1314 թվականից մինչև 1328 թվականին Էդինբուրգ-Նորթհեմփթոնյան պայմանագրի կնքումը։
Պատերազմն իրականում սկսվեց Բերվիկի վրա Էդուարդ I-ի հարձակումից հետո, որից հետո, ապրիլի 27-ին Դանբարի ճակատամարտում շոտլանդացիները պարտվեցին։ Թագավոր Ջոն I Բալլիոլը հուլիսին հրաժարվեց գահից։ Օգոստոսի ներխուժման ընթացքում անգլիացիները գրավեցին երկրի մեծ մասը, և այն բանից հետո, երբ Սկոնի քարը դուրս բերվեց Սկոնի աբբայությունից և տեղափոխվեց Վեսթմինսթերյան աբբայություն, Էդուարդ I-ը Բերվիկում խորհրդարան հրավիրեց, որտեղ շոտլանդական ազնվականությունը նրան հոմմաժ մատուցեց որպես Անգլիայի թագավոր։ Շոտլանդիան մնաց միասնական, բայց նվաճվեց։
1297 թվականի սկզբին Ուիլյամ Ուոլեսի, Էնդրյու դե Մորեյի և շոտլանդական այլ ազնվականների ղեկավարությամբ սկսված ապստամբությունը ստիպեց Էդուարդ I-ին լրացուցիչ ուժեր ուղարկել Շոտլանդիա, և թեև նրանք կարողացան կապիտուլացնել Իրվինի ազնվականությանը, Ուոլեսը և դե Մորեյը շարունակեցին ապստամբությունը, որը, ի վերջո, հանգեցրեց Սթերլինգյան կամրջի ճակատամարտում շոտլանդական առաջին առանցքային հաղթանակին։ Էնդրյու դե Մորեյը մահացու վիրավորվեց Սթերլինգի մարտում և մահացավ մարտից անմիջապես հետո։ Դրան հաջորդեցին շոտլանդական մարտարշավները դեպի Հյուսիսային Անգլիա և 1298 թվականի մարտին Ուոլեսի նշանակումը որպես «Շոտլանդիայի պահապան»։ Սակայն հուլիսին Էդուարդ I-ը իր բանակի հետ կրկին ներխուժեց Շոտլանդիա՝ մտադիր լինելով ջախջախել Ուոլեսին ու նրա հետևորդներին և շոտլանդացիներին պարտության մատնեց Ֆոլկերկի ճակատամարտում։ Բայց Էդուարդ I-ը չկարողացավ Շոտլանդիան նվաճել ամբողջությամբ՝ նախքան Անգլիա վերադառնալը։
Դրանից հետո, սակայն, ճշգրիտ տվյալներ Ուոլեսի և այն մասին, թե նա ինչ է արել Ֆոլկերկի ճակատամարտից հետո, չկան. առկա են միայն մի քանի վարկածներ։ Ըստ որոշ աղբյուրների, Ուոլեսը մեկնել է Ֆրանսիա՝ շարունակվող պատերազմում ընդդեմ անգլիացիների պայքարելու հանուն Ֆրանսիայի թագավորի, միևնույն ժամանակ Սեն-Էնդրյուսի եպիսկոպոս Վիլյամ դե Լամբերտը, ով մեծ աջակցություն էր ցուցաբերել Շոտլանդիայի վեճի ժամանակ, գնաց Հռոմ՝ Պապի մոտ։
Ուոլեսի գործի շարունակողները դարձան Ռոբերտ Բրյուսը և Ջոն Կոմինը՝ որպես միավորված «Պահապաններ», նրանց հետ էր նաև Վիլյամ դե Լամբերտը՝ Սեն- Էնդրյուսի եպիսկոպոսը, ով 1299 թվականին նշանակվել էր որպես երրորդ՝ չեզոք կողմ, փորձելու ապահովել կարգուկանոնը նրանց միջև։ Այդ տարվա ընթացքում Ֆրանսիայի և Հռոմի կողմից դիվանագիտական ճնշումները համոզեցին Էդուարդ I-ին, Պապի կարգադրությամբ, բանտարկությունից ազատել Ջոն I թագավորին, և Ուոլեսը ուղարկվեց Ֆրանսիա՝ հայցելու Ֆիլիպ IV-ի օգնությունը. հնարավոր է, որ նա նաև Հռոմ է մեկնել։
Էդուարդ I-ի հետագա արշավանքները 1300 և 1301 թվականներին հանգեցրեցին 1302 թվականին շոտլանդացիների և անգլիացիների միջև հրադադարի հաստատմանը։ 1303-1304 թվականների հերթական արշավանքից հետո Սթերլինգը՝ շոտլանդալան վերջին խոշոր ամրոցը, վերցվեց անգլիացիների կողմից, և 1304 թվականի փետրվարին բանակցությունները հանգեցրեցին նրան, որ շոտլանդացի ազնվականների մեծ մասը Էդուարդին հոմմաժ մատուցեցին, և Շոտլանդիան մնաց միասնական, բայց կապիտուլացված։ Այդ ժամանակ Ռոբերտ Բրյուսն ու Վիլյամ դե Լամբերտը, հնարավոր է, դաշինք են կնքել, որի նպատակն այն էր, որ Բրյուսը զբաղեցնի շոտլանդական գահը և շարունակի պայքարը։ Այդուամենայնիվ, դե Լամբերտը սերում էր Բալլիոլ-Կոմին խմբակցության հետ կապված ընտանիքից, ուստի նրա իրական հակումները անհայտ են։
1305 թվականին Ուոլեսի ձերբակալությունից և մահապատժից հետո Շոտլանդիան, թվում էր, վերջնականապես նվաճված է, և ապստամբությունները որոշ ժամանակով դադարեցվեցին։
Պատերազմի ժամանակաշրջանը Ռոբերտ I Բրյուս արքայի օրոք՝ 1306-1328 թվականներ
1306 թվականի փետրվարի 10-ին շոտլանդական գահի երկու առկա հավակնորդներ Ռոբերտ Բրյուսի և Ջոն Կոմինի միջև կայացած հանդիպման ժամանակ Բրյուսը վիճեց Կոմինի հետ և սպանեց նրան Դամֆրիսում՝ Գրեյֆրայերզ Կիրկում։ Այդ պահից շոտլանդական ապստամբությունը կրկին բռնկվեց։
Կոմինը, կարծես, խախտել էր նրանց միջև եղած համաձայնագիրը և թագավոր Էդուարդ I-ին հայտնել էր Շոտլանդիայի թագավոր դառնալու՝ Բրյուսի պլանների մասին։ Համաձայնագրի բովանդակությունն այն էր, որ երկու հավակնորդներից մեկը պետք է հրաժարվեր Շոտլանդիայի գահի հանդեպ իր հավակնություններից, բայց փոխարենը մյուսից ստանար այլ հողեր և ամեն տեսակի աջակցություն։ Կոմինը, հավանաբար, մտածել էր, թե ինչպես ձեռք բերի և՛ հողերը, և՛ գահը, իսկ Բրյուսին մատնի անգլիացիներին։ Կոմինից Էդուարդ I-ին ուղարկված նամակն առգրավվեց Բրյուսի և նրա կողմնակիցների կողմից, և Կոմինի ներգրավվածությունը այս ամենին ակնհայտ է դարձավ։ Բրյուսն այնուհետև իր շուրջը համախմբեց շոտլանդացի պրելատներին ու ազնվականներին և 1306 թվականի մարտի 25-ին, Դամֆրիսի սպանությունից յոթ շաբաթ անց, Սկոնում թագադրվեց Շոտլանդիայի թագավոր։ Այնուհետև Ռոբերտ I-ը նոր արշավանք սկսեց՝ իր թագավորությունը ազատագրելու համար։
Երկրորդ պատերազմը անկախության համար՝ 1332-1357 թվականներ
Ռոբերտ Բրյուսի մահից հետո շոտլանդական թագավոր Դավիթ II-ը դեռ շատ երիտասարդ էր իշխելու համար, ուստի ռեգենտությունը ստանձնեց Թոմաս Ռենդոլֆը՝ կոմս Մորեյը։ Սակայն Էդուարդ III-ը, չնայած նրան, որ իր անունը սերտորեն կապված էր Նորթհեմփթոնի պայմանագրի հետ, վճռական էր վրեժխնդիր լինել շոտլանդացիների կողմից պատճառված նվաստացումների համար, և այդ հարցում նա կարող էր օգնություն ակնկալել Էդուարդ Բալլիոլից՝ Ջոն Բալլիոլի որդու և շոտլանդական գահի հավակնորդի կողմից։
Էդուարդ III-ը աջակցություն ուներ նաև շոտլանդացի ազնվականության կողմից՝ Բալլիոլի և Հենրի Բոմոնտի գլխավորությամբ, ովքեր հայտնի էին որպես «ընչազուրկներ»։ Ազնվականների այդ խումբը հօգուտ անգլիացիների հանդես էր եկել անկախության համար Առաջին պատերազմում, իսկ Բաննոկբերնից հետո Ռոբերտ Բրյուսը նրանց մեկ տարի ժամանակ էր տվել հայրենի երկիր վերադառնալու համար։ Երբ նրանք հրաժարվեցին, նա զրկեց վերջիններիս իրենց տիտղոսներից ու հողերից՝ դրանք բաժանելով իր դաշնակիցներին։ Երբ խաղաղություն կնքվեց, նրանք ռազմական ռեպարացիաներ չստացան։ Այդ «ընչազուրկներ» փափագում էին վերադարձնել իրենց հին հողերը և ցանկանում էին, որ խաղաղությունը խաթարվի։
Կոմս Մորեյը մահացավ 1332 թվականի հուլիսի 20-ին։ Շոտլանդական ազնվականությունը հավաքվեց Պերտում, որտեղ նրանք նոր «Պահապան» ընտրեցին Դումնալ II-ին՝ Մարի կոմսին։ Այդ ժամանակ Բալլիոլի գլխավորությամբ մի փոքր խումբ նավերով մոտեցավ Համբերին։ Բաղկացած լինելով «ընչազուրկ» ազնվականներից ու վարձկաններից՝ այդ խմբի ուժերը, հավանաբար, ավելին չէին, քան մի քանի հարյուր մարդը։
Էդուարդ III-ն այդ պահին պաշտոնապես դեռ հաշտ էր Դավիթ II-ի հետ, ուստի Բալլիոլի հետ նրանց հարաբերությունները միտումնավոր թաքցվում էին։ Նա, իհարկե, հասկանում էր, թե ինչ է տեղի ունենում, և Բալլիոլը, հավանաբար, մինչև մեկնելը նրան գաղտնի հոմմաժ էր մատուցել, բայց Բալլիոլի հուսահատ սխեման, պարզվեց, դատապարտված էր ձախողման։ Էդուարդն այդ պատճառով էլ թույլ չտվեց Բալլիոլին ներխուժել Շոտլանդիա Թվիդ գետից. դա խաղաղության պայմանագրի չափազանց ակնհայտ խախտում կլիներ։ Նա համաձայնեց միայն փակել իր աչքերը ծովից ներխուժման վրա, սակայն հասկացրեց, որ հետևելու է նրանց և կզավթի նրանց բոլոր անգլիական հողերը, եթե Բալլիոլը և նրա ընկերները անհաջողության մատնվեն։
«Ընչազուրկները» ափ դուրս եկան Քինգհորնում, Ֆայֆի մարզում, օգոստոսի 6-ին։ Նրանց ներխուժման մասին լուրերն իրենցիցի շուտ էին հասել, և երբ նրանք շարժվում էին դեպի Պերտ, նրանց ճանապարհը փակեց շոտլանդական մեծ բանակը, որը բաղկացած է հիմնականում հետևակային բանակից՝ նոր «Պահապանի» ղեկավարությամբ։
Դապլին-Մուրի ճակատամարտում Բալլիոլի բանակը՝ Հենրի Բոմոնտի հրամանատարությամբ, հաղթեց նրանց թվով գերազանցող շոտլանդացիներին։ Բոմոնտը օգտագործել էր այն նույն մարտավարությունը, որով անգլիացիները դեռ պետք է աչքի ընկնեին Հարյուրամյա պատերազմի ժամանակ՝ դեպի կենտրոն շտապող ասպետներով և ֆալանգներում տեղաբաշխված աղեղնավորներով։ Աղեղների մահաբեր անձրևի տակ հայտնվելով՝ շոտլանդացիների մեծ մասը չկարողացավ անգամ հասնել հակառակորդի գծին։ Երբ կոտորածը վերջապես ավարտվեց, էրլ Մարը՝ Ռոբերտ Բրյուսը (Ռոբերտ Բրյուս թագավորի ապօրինի որդին), շատ ազնվականներ և մոտ 2000 շոտլանդացիներ սպանված էին։ Էդուարդ Բալլիոլը թագադրվեց Շոտլանդիայի թագավորի կողմից սկզբում Պերտում, իսկ հետո՝ կրկին, արդեն սեպտեմբերին՝ Սկոնի աբբայությունում։ Բալլիոլի հաջողությունը զարմացրեց Էդուարդ III-ին, և վախենալով, որ Բալլիոլի ներխուժումը, ի վերջո, ձախողվելու է, որը կհանգեցնի  շոտլանդացիների ներխուժմանը Անգլիա, նա իր բանակի հետ շարժվեց դեպի հյուսիս։
Հոկտեմբերին սըր Արչիբալդ Դուգլասը, այժմ՝ «Շոտլանդիայի պահապանը», հրադադար կնքեց Բալլիոլի հետ իբրև, որպեսզի Շոտլանդիայի խորհրդարանին թույլ տա հավաքվելու և որոշելու, թե ով է իրենց իսկական թագավորը։ Հրադադարի հիման վրա Բալլիոլը ազատ արձակեց իր անգլիական զորքերի մեծ մասը և տեղափոխվեց Աննան՝ Սոլուեյ-Ֆերտի հյուսիսային ափ։ Նա երկու հրապարակային նամակ հրապարակեց՝ ասելով, որ Անգլիայի օգնությամբ նա վերադարձրեց իր թագավորությունը, և խոստովանում Էր, որ Շոտլանդիան միշտ էլ Անգլիայի ավատն է եղել։ Նա Էդուարդ III-ին հողեր խոստացավ սահմանի վրա, այդ թվում՝ Բերվիկ-ապ-Թվիդը, ինչպես նաև խոստացավ մինչև իր կյանքի վերջը ծառայել նրան։ Սակայն դեկտեմբերին Դուգլասը հարձակվեց Բալլիոլի վրա Աննանում, առավոտվա առաջին ժամերին։ Բալլիոլի մարդկանց մեծ մասը սպանվեց, թեև ինքը կարողացավ փախչել պատի անցքից և մերկ վիճակով, նժույգով ճողոպրեց դեպի Կառլայլ։
1333 թվականի ապրիլին Էդուարդ III-ը և Բալլիոլը անգլիական մեծ բանակով պաշարեցին Բերվիկը։ Արչիբալդ Դուգլասը հուլիսին փորձեց քաղաքը դուրս բերել պաշարումից, սակայն պարտություն կրեց և սպանվեց Հալիդոն Հիլլի ճակատամարտում։ Դավիթ II-ը և թագուհին տեղափոխվեցին ավելի անվտանգ Դամբարթոն ամրոց, Բերվիկը հանձնվեց Էդուարդին։ Այդ ժամանակ Շոտլանդիայի մեծ մասը գտնվում էր անգլիական օկուպացիայի տակ, ընդ որում՝ Միջինշոտլանդական դաշտավայրի ութ շրջանները հանձնվեցին Անգլիային Էդուարդ Բալլիոլի կողմից։
1334 թվականի սկզբին Ֆիլիպ VI Ֆրանսիացին առաջարկեց Ֆրանսիա տեղափոխել Դավիթ II-ին և նրա արքունիքը, որպեսզի նրանք այստեղ ապաստանեն, մայիսին նրանք տեղափոխվեցին Ֆրանսիա, Նորմանդիայի Շատո-Հայար ամրոց՝ դառնալով, այսպես կոչված, «արտաքսված կառավարություն»։ Ֆիլիպը նաև որոշեց խափանել ընթացքի մեջ գտնվող անգլո-ֆրանսիական բանակցությունները (այն ժամանակ Անգլիան և Ֆրանսիան վեճերի մեջ էին, որոնք շուտով հանգեցնելու են Հարյուրամյա պատերազմին)՝ Էդուարդ III-ին հայտարարելով, որ Ֆրանսիայի և Անգլիայի միջև ցանկացած պայմանագիր պետք է ներառի շոտլանդական արտաքսված թագավորի ճակատագրի մասին կետ։
Դավիթի բացակայությամբ շատ «Պահապաններ» շարունակեցին պայքարը։ Նոյեմբերին Էդուարդ III-ը կրկին ներխուժեց Շոտլանդիա, բայց նա շատ քիչ բանի հասավ և 1335 թվականի փետրվարին նահանջեց. դա հիմնականում պայմանավորված էր այն հանգամանքով, որ նա չկարողացավ տեղի շոտլանդացիներին ընդգրկել մարտերում։ Նա և Էդուարդ Բալլիոլը հուլիսին 13000-անոց բանակով կրկին վերադարձան և հարձակումը սկսեցին Շոտլանդիայից՝ սկզբում Գլազգոյի վրա, ապա Պերտի, որտեղ գտնվում էր Էդուարդ III-ը. նրա բանակը ոչնչացնում և թալանում էր շրջակա գյուղերը։ Այդ ժամանակ շոտլանդացիները հետևում էին «մարտերից խույս տալու» ծրագրին՝ սահմանափակվելով միայն ծանր հեծելազորի փոքր հարձակումներով, որն այն ժամանակվա համար սովորական պրակտիկա էր։ Շոտլանդական որոշ առաջնորդներ, այդ թվում՝ էրլ Ատոլլը, ով Էդուարդ Բալլիոլի հետ վերադարձել էր և 1332-1333 թվականներին Շոտլանդիայում էր, միացան Բրյուսի խմբակցությանը։
Էդուարդի՝ Անգլիա վերադառնալուց հետո շոտլանդական դիմադրության մյուս առաջնորդները «Պահապան» ընտրեցին սըր Էնդրյու Մյուրեյին։ Շուտով նա հաշտություն կնքեց Էդուարդի հետ մինչև 1336 թվականի ապրիլը, որի ընթացքում տարբեր ֆրանսիական և պապական էմիսարներ փորձում էին երկու կողմերի միջև խաղաղության շուրջ համաձայնության գալ։ Հունվարին շոտլանդացիները պայմանագրի նախագիծ կազմեցին՝ համաձայնելով թագավոր ճանաչել տարեց և անժառանգ Էդուարդ Բալլիոլին, Դավիթ II-ը կլինի նրա ժառանգորդը և կկարողանա լքել Ֆրանսիան Անգլիայում ապրելու համար։ Այդուամենայնիվ, Դավիթ II-ը մերժեց խաղաղության և հետագա հաշտության առաջարկը։ Մայիսին Շոտլանդիա ներխուժեց անգլիական բանակը՝ Հենրի Գրոսմոնտ Լանկասթերի հրամանատարությամբ, իսկ դրանից հետո՝ հուլիսին, մեկ այլ բանակ՝ Էդուարդ թագավորի հրամանատարությամբ։ Նրանք միասին ամայացրին հյուսիս-արևելքի մեծ մասը, հարձակվեցին Էլգինի և Աբերդինի վրա, իսկ երրորդ բանակը ավերեց հարավ-արևմուտքը և Կլայդի հովիտը։ Այս ներխուժման կապակցությամբ Ֆրանսիայի թագավոր Ֆիլիպ VI-ը հայտարարեց, որ իր պարտքն է համարում իր ենթակայության տակ գտնվող բոլոր ուժերով օգնություն ցուցաբերել Շոտլանդիային, որ նա մեծ նավատորմ ունի և իր բանակը պատրաստվում է ներխուժել Անգլիա։ Էդուարդը շտապ վերադարձավ Անգլիա, իսկ Մյուրեյի հրամանատարությամբ շոտլանդացիները գրավեցին և ավերեցին անգլիական մի շարք ամրոցներ, ավերեցին շրջակայքը՝ դրանք անգլիացիների համար դարձնելով այլևս ոչ պիտանի։
Չնայած Էդուարդ III-ը կրկին ներխուժեց, բայց նրան ավելի շատ անհանգստացնում էր ֆրանսիական հնարավոր ներխուժումը, և 1336 թվականի վերջին շոտլանդացիները կարողացան իրենց վերահսկողության տակ առնել գրեթե ամբողջ Շոտլանդիան, և 1338 թվականին իրավիճակը փոխվեց։ Չնայած «Սև Ագնեսսը»՝ Դանբարի և Մարչի կոմսուհի-կոնսորտը շարունակում էր դիմադրել պաշարված անգլիական Դանբար դղյակում՝ ձանձրացնող կոչեր և վիրավորանքներ «տեղալով» դղյակի պատերից, Շոտլանդիան որոշակի դադար ստացավ, երբ Էդուարդ III-ը իրեն հայտարարեց Ֆրանսիայի թագավոր և իր բանակը տարավ Ֆլանդրիա՝ սկսելով Հարյուրամյա պատերազմը Ֆրանսիայի հետ։
1335 թվականի աշնան վերջին Ստրատբոգին, «ընչազուրկ» էրլ Ատոլլը և Էդուարդ III-ը մտադրվեցին ոչնչացնել շոտլանդական դիմադրությունը՝ շոտլանդացի ազատ գյուղացիներին զրկելով հողերից և սպանելով նրանց։ Դրանից հետո Ստրատբոգին պաշարեց Կիլդամմի ամրոցը, որը պահպանում էր լեդի Քրիստիան Բրյուսը՝ հանգուցյալ Ռոբերտ Բրյուսի քույրը և «պահապան» Էնդրյու դե Մորեյի կինը։ Նրա ամուսինը բանակը տեղափոխեց դեպի իր ամրոցը և արագ հանեց պաշարումը, թեև նրա զինվորների թիվը հակառակորդին զիջում էր հինգ անգամ։ Ճիշտ է, Ստրատբոգի զինվորներից շատերը տպավորված էին շոտլանդացիներից և հավատարիմ չգտնվեցին անգլիացիներին ու ուզուրպատոր Բալլիոլին։ Բլուրից իջնելու ժամանակ թնդանոթների հարձակումներից Ստրատբոգիի բանակը կոտրվեց, իսկ ինքը ՝ Ստրատբոգին հրաժարվեց հանձնվել և սպանվեց։ Կուլբլինի ճակատամարտը Շոտլանդիայի թագավորին տապալելու Բալլիոլի փորձերի վերջնակետն էր։
Այսպիսով, ընդամենը ինը տարվա ընթացքում Ռոբերտ Բրյուսի կողմից այդքան դժվարությամբ պաշտպանված թագավորությունը ոչնչացվեց և կրկին վերածնվեց։ Նրա փորձառու ազնվականներից շատերը մեռած էին, և տնտեսությունը, որը հազիվ էր վերականգնվել նախորդ պատերազմներից, կրկին հայտնվեց ավերակների մեջ։ Երկիրը աղքատ էր և խաղաղության ու լավ կառավարության կարիք ուներ, Դավիթ II-ը վերջապես 1341 թվականի կեսերին վերադարձավ Շոտլանդիա։
Երբ Դավիթը վերադարձավ, նա լի էր վճռականությամբ՝ ապրելու իր ականավոր հոր հիշատակով։ Նա անտեսեց Անգլիայի հետ հաշտությունը, և Հարյուրամյա պատերազմի առաջին տարիներին ցանկանում էր լինել Ֆիլիպ VI-ի դաշնակիցը։ 1341 թվականին նա գլխավորեց Անգլիայի դեմ արշավանքը՝ Էդուարդ III-ին ստիպելով բանակը տանել հյուսիս՝ սահմաններն ամրապնդելու համար։  1346 թվականին շոտլանդական նոր արշավանքներից հետո Ֆիլիպ VI-ը նրան առաջարկեց ներխուժել Անգլիա՝ ֆրանսիացիների համար հեշտացնելու անգլիական Կալեի զավթումը։ Դավիթը ուրախությամբ ընդունեց այդ առաջարկը և անձամբ գլխավորեց շոտլանդական բանակը, որը շարժվում էր հարավ՝ Դարհեմը գրավելու նպատակով։ Ի պատասխան սրա՝ անգլիական բանակը շարժվեց Յորքշիրից հյուսիս՝ շոտլանդացիներին դիմակայելու համար։ Հոկտեմբերի 14-ին Նևիլս-Կրոսսի ճակատամարտում շոտլանդացիները պարտություն կրեցին։ Նրանք ծանր կորուստներ ունեցան, և Դավիթը, մինչ գերի ընկնելը, դեմքից երկու աղեղով վիրավորվեց։ Նա, դրանով հանդերձ, բավականաչափ ուժեղ է եղել՝ կոտրելով իրեն գերեվարողի երկու ատամները։ Առողջության վերականգնման ժամանակահատվածում նա բանտարկված է եղել Թաուերում, ուր գերության մեջ անցկացրել է տասնմեկ տարի, մինչև Շոտլանդիայում իշխանության եկավ իր եղբորորդին՝ Ռոբերտ Ստյուարտը։ Էդուարդ Բալլիոլը դրանից կարճ ժամանակ անց վերադարձավ Շոտլանդիա՝ այստեղ իր իշխանությունը վերականգնելու վերջին փորձն անելու։ Նա միայն հասցրեց վերահսկողություն հաստատել Գալոուեյի որոշ շրջանների նկատմամբ, որտեղ նրա կրճատված ռազմական ուժերը գտնվեցին մինչև 1355 թվականը։ Ի վերջո, նա հրաժարվեց շոտլանդական գահի հավակնություններից 1356 թվականին և մահացավ 1361թվականին։
Վերջապես, 1356 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Դավիթը ազատ արձակվեց բանտից Բերվիկյան պայմանագրի համաձայն, ըստ որի շոտլանդացիները համաձայնել էին նրա համար հսկայական փրկագին՝ 100 հազար մերկ վճարել (1 մերկը այն ժամանակ հավասար էր անգլիական ֆունտի 2/3-ին), որը ենթակա էր վճարման 10 տարվա ընթացքում։ Ծանր հարկեր անհրաժեշտ եղան ապառիկ վճարվող փրկագնի մարման նպատակով միջոցներ ունենալու համար, դա հանգեցրեց Դավիթի օտարացմանը իր հպատակներից, քանի որ նա օգտագործում էր վերջիններիս գումարները իր սեփական նպատակների համար։ Երկիրը գտնվում էր անմխիթար վիճակում. այն ավերվել էր պատերազմից և Սև մահից։ Փրկագնի առաջին մասը վճարվեց ժամանակին, երկրորդն արդեն՝ զգալիորեն ավելի ուշ, իսկ դրանից հետո արդեն վճարելու միջոց այլևս չկար։
1363 թվականին Դավիթը մեկնեց Լոնդոն և համաձայնեց, որ եթե ինքը անժառանգ մահանա, ապա Շոտլանդիայի գահը կփոխանցվի Էդուարդին (իր աներորդուն) կամ վերջինիս որդիներից որևէ մեկին, իսկ Սկուտյան քարը կվերադարձվի Շոտլանդիա՝ նրանց, որպես թագավորներ թագադրելու համար։ Սակայն դա, կարծես թե, փրկագնման կրկնակի բանակցությունների բավականին անազնիվ փորձ էր, քանի որ Դավիթը հիանալի գիտեր, որ խորհրդարանը մերժելու է այդ առաջարկը։ Շոտլանդացիները հրաժարվեցին այդ առաջարկից և շարունակեցին վճարել փրկագինը (մինչ այդ պահը ավելացել էր մինչև 100 հազար ֆունտ)։ 25-ամյա հաշտությունը կնքվեց 1369 թվականին, 1365 թվականի պայմանագիրը չեղյալ հայտարարվեց, փոխարենը կնքվեց նորը՝ հօգուտ շոտլանդացիների՝ հաշվի առնելով Ֆրանսիայի վրա պատերազմի ազդեցությունը։ Նոր պայմանագիրը հաշվի էր առնում արդեն վճարված 44 000 մերկը, որոնք նվազեցվել էին նախնական 100 000-ից, և մնացորդը պետք է վճարվեր 4000-ական մասերով՝ հաջորդող 14 տարիների ընթացքում։
Երբ Էդուարդը 1377 թվականին մահացավ, ևս 24 000 մերկի պարտք կար, որը չէր վճարվել։ Դավիթը կորցրեց իր ժողովրդականությունը և հարգանքը ազնվականների մոտ, երբ իր անգլիացի կնոջ մահից հետո ամուսնացավ աննշան լերդի այրու հետ։ Նա՝ ինքը, մահացավ 1371 թվականի փետրվարին։
Պատերազմաշրջանի ավարտին Շոտլանդիան անկախ էր և այդպիսին մնաց մինչև 1603 թվականին անգլիական և շոտլանդական թագերի միավորումը, երբ Անգլիայի թագավորությունը, արդեն Իռլանդիայի Թագավորության հետ անձնական ունիայով, ժառանգվեց շոտլանդական թագավոր Ջեյմս VI-ին, ապագա Հակոբ I-ին։ Անգլիայի Թագավորության և Շոտլանդիայի Թագավորության ֆորմալ միավորումը, որով ստեղծեց Մեծ Բրիտանիայի միասնական թագավորությունը, ավարտվեց 1707 թվականի Միավորման մասին պայմանագրով։
Հղումներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի ռազմական պատմություն Կատեգորիա:Անկախության պատերազմներ Կատեգորիա:13-րդ դար Կատեգորիա:14-րդ դար
Lord’s Cricket Ground
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոնդոնի մարզադաշտեր
Գրիգորիոս X
Գրիգորիոս X (Gregorius PP. IX, աշխարհիկ անունը՝ Թեոբալդո Վիսկոնտի, Teobaldo Visconti, ), Հռոմի պապ 1271 թվականի սեպտեմբերի 1-ից մինչև 1276 թվականի հունվարի 10-ը։
Առաջին կոնկլավը
Թեոբալդո Վիսկոնտին ծագումով Պիաչենցայից էր։ Իտալացի էր, բայց ավագ սարկավագի պաշտոն էր զբաղեցնում Լիեժում (այժմ՝ Բելգիա)։ Կլիմենտ IV-ի մահից հետո սկսվում է պապական գահի թափուր վիճակի ամենաերկար շրջանը։ Կարդինալները բաժանվել էին երկու խմբի այն հարցի շուրջ, թե ո՞վ պետք է զբաղեցնի այդ աթոռը՝ ֆրանսիացի, թե՞ իտալացի. նրանց միջև բանակցությունները շարունակվեցին երեք տարի։ Այս վիճաբանությունները կապված էին Լուի IX թագավորի կրտսեր եղբոր՝ Կառլ Անժուացու գործողությունների հետ։ Կառլը զավթել էր Սիցիլիայի գահը և մշտապես խառնվում էր Ապենինյան թերակղզու քաղաքական գործերին։ Ելքը գտնվեց այն ժամանակ, երբ Վիտերբոյի բնակիչները հանեցին այն շենքի տանիքը, ուր հավաքվում էին կարդինալները, և արգելափակեցին բոլոր ելքերը՝ նրանց թողնելով միայն հացի ու ջրի հույսին։ Ավելի քան մեկ տարի անց կարդինալները պապ ընտրեցին Թեոբալդո Վիսկոնտիին, ով կարդինալ չէր և այդ ժամանակ խաչակիրների հետ գտնվում էր Պաղեստինում։ Նա թեպետ իտալացի էր, բայց իր կարիերայի մեծ մասն անցկացրել էր Ալպերից հյուսիս և այդ պատճառով ներքաշված չէր եղել իտալական քաղաքական ինտրիգների մեջ։ Թագադրումը տեղի ունեցավ 1273 թվականի մարտի 27-ին։
Լիոնի երկրորդ ժողովը
Գրիգորիոսի ընտրությունը իր համար մեծ անակնկալ էր։ Չցանկանալով թողնել իր առաքելությունը Պաղեստինում՝ պապական պաշտոնը ստանձնելուց հետո նրա առաջին քայլը եղավ խաչակիրներին օգնություն ուղարկելու երդում տալը։ Իտալիա նավարկելուց առաջ Աքքայում իր արտասանած ելույթի վերջում նա հայտարարեց՝ «Երուսաղե՛մ, եթե ես քեզ մոռանամ, թո՛ղ իմ աջ ձեռքը չորանա» (մեջբերում 137-րդ Սաղմոսից)։
Ձախողված խաչակրաց արշավանքի, Արևելքում Լատինական կայսրության դժվար իրադրության, ինչպես նաև Գերմանիայում, Իտալիայում և Սիցիլիայում թագավորող քաոսի առջև կանգնելով՝ Գրիգորիոս X-ը որոշեց եկեղեցիական ժողով հրավիրել Լիոնում (1274 թվական)։ Ըստ պապի, սա պետք է լիներ ամենահրաշալին քրիստոնեական ժողովների մեջ։ Լիոն ժամանեցին մոտ 500 եպիսկոպոսներ Արևմուտքից և Արևելքից, ինչպես նաև բազմաթիվ ներկայացուցիչներ եվրոպական թագավորական պալատներից։ Պապի նախաձեռնությամբ փորձ արվեց միավորել արևելյան և արևմտյան քրիստոնյաներին։ Բյուզանդական կայսրի ճնշման ներքո արևելյան եկեղեցու մի քանի ներկայացուցիչներ համաձայնեցին պապի հետ երգել «Հավատո հանգանակը»։ Սակայն գործը իրական համախմբան չհասավ։ Հռչակված միությունը ձևական բնույթ կրեց և հարուցեց արևելյան քրիստոնյա խոշոր թեմերի բուռն դժգոհությունը։ Ժողովը ամենից առաջ քննարկեց քաղաքական արդի խնդիրներ՝ արքայական և կոմսական թագեր բաժանելով։ Ժողովին ներկա էր թաթարական խանության պատվիրակությունը, որը հակաթուրքական ընդհանուր լիգա ստեղծելու ծրագիր ներկայացրեց, որը, սակայն, կյանքի չկոչվեց, բայց փոխարենը՝ թաթարական դեսպաններից մեկը, ի ուրախություն հավաքված հայրերի, մկրտվեց։
Կոնկլավի կանոնները
Ժողովի կարևորագույն որոշումը վերաբերում էր կոնկլավին. պապի մահից հետո կարդինալները պետք է հավաքվեին կոնկլավի հուղարկավորությունից հետո 10 ժամից ոչ ուշ։ Կոնկլավի աշխատանքների ժամանակ կարդինալները պետք է լիովին մեկուսացած լինեին շրջակա միջավայրից և բացառեին ցանկացած անձնական հարաբերություններ կամ նամակագրություն օտար անձանց հետ։ Եթե երեք օրերի ընթացքում նրանք պապ չընտրեին, նրանց սննդակարգը կրճատվելու էր։ Մեկ շաբաթյա անպտուղ խորհրդակցություններից հետո ընտրողները պետք է բավարարվեին միայն հացով ու ջրով։ Ժողովի այլ որոշումներով սահմանափակվում էին եկեղեցիական պաշտոնների և եկամուտների չափազանց կոնցենտրացիան։ Ժողովը պաշտոնապես գերմանական թագավոր ճանաչեց Ռուդոլֆ Հաբսբուրգին  (1273—1291): Ժողովի աշխատանքներին մասնակցում էր անվանի գիտնական և աստվածաբան, ֆրանցիսկյան միաբանության անդամ Բոնավենտուրան (Ջովանի Ֆիդանցա, 1221—1274), ով ժողովի ավարտի նախօրեին մահացավ։ Նա Գրիգորիոս X-ի կողմից նշանակվել էր Ալբանոյի կարդինալ-եպիսկոպոս։ Թովմա Աքվինացին        (1225—1274), ում ևս հրավիրել էին ժողովին, մահացավ Լիոնի ճանապարհին։ Պապը մահացավ ժողովից անմիջապես հետո, դեպի Արեցո (Իտալիա) գնալիս։ 1713 թվականին նա դասվեց եկեղեցու երանելիների շարքին։
Դիվանագիտական կապեր մոնղոլների հետ
1271 թվականին պապ ընտրվելուց հետո Գրիգորիոսը նամակ է ստանում մոնղոլական խան Խուբիլայից. նամակը նրան էին հասցրել Նիկոլո և Մաթեո Պոլոները՝ Մոնղոլիա կատարած ճամփորդությունից հետո։ Խուբիլայը խնդրում էր հարյուր միսիոներներ և Տիրոջ Գերեզմանի Տաճարից Բարեպարգև կրակից մի մաս ուղարկել։ Պապը կարողացավ միայն երկու վանական և Տաճարի լամպի մի փոքր յուղ ուղարկել։ Վանականները մեկնելուց անմիջապես հետո վերադարձան։ Պոլո եղբայրները (այս անգամ երիտասարդ, այդ ժամանակ դեռևս 17 տարեկան Մարկո Պոլոյի ուղեկցությամբ) Մոնղոլական կայսրություն վերադարձան 1275 թվականին։
Մոնղոլական իլխանության առաջնորդ Աբաղա-խանը ավելի քան 10 մարդուց կազմված դեսպանություն ուղարկեց Լիոն՝ եկեղեցիական ժողովին մասնակցելու համար։ Ժողովից հետո Աբաղան վրացի եղբայրներ Վասալիների գլխավորությամբ մեկ այլ պատվիրակություն ուղարկեց՝ նախատեսվելիք խաչակրաց արշավանքը համակարգելու նպատակով։ Գրիգորիոսը պատասխանեց, որ Աբաղայի հետ միասին իր լեգատները կուղեկցեն Խաչակրաց արշավանքը և պատասխանատվություն կկրեն ռազմական գործողության համակարգման համար։ Սակայն խաչակրաց արշավանքի այս ծրագրերը, ընդհանուր առմամբ, մոռացվեցին Գրիգորիոս X-ի մահվամբ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Հռոմի պապեր Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հոնվարի 10 մահեր Կատեգորիա:1276 մահեր Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Ուկրաինայի Ժողովրդական ճարտարապետության ու կենցաղի թանգարան
Ժողովրդական ճարտարապետության ու կենցաղի կարպատյան թանգարան — Թանգարան բաց երկնքի տակ Ուժգորոդ քաղաքում (Ուկրաինա), բաղկացած հնագույն գյուղական ճարտարապետական ​​հուշարձաններից և  ժողովրդական արվեստի եւ արհեստների հնագույն և ամենատարածված տեսակների նմուշներից։ Հասցեն. ք.Ուժգորոդ, փ. Կալիտուլնայա,  33/ա։
Այն սկսեց ստեղծվել 1965 թվականից, որը այցելուների համար բացվեց 1970 թ. հունիսին, ընդգրկում է 4 հեկտար տարածք, գտնվում է Ուժգորոդի ամրոցի տարածքում։ Թանգարանում ներկայացված են տեղաբնակների կյանքն ու կենցաղն արտացոլող նմուշներ, ինչպես նաև ռումինացիների ու հոլանդացիների կենցաղին ու պատմությանը վերաբերվող նմուշներ։
Բացօթյա թանգարանում գործում են 7 իջևանատուն, 6 բնակելի շենքեր, եկեղեցի, զանգակատուն, դպրոց, խաղատուն, սրճարան, պանդոկ։
(4907) Զոսեր
(4907) Զոսեր (Zoser), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Ուկրաինայի Ժողովրդական ճարտարապետության ու կենցաղի թանգարան
Գրականություն
Կատեգորիա:Ուկրաինայի թանգարաններ Կատեգորիա:1965 հիմնադրումներ
(4907) Զոսեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Իսմաիլովո (գյուղ, Դյուտյուլինսկի շրջան)
Իսմաիլովո (Исмаилово, Исмаил), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2184 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Լանոկ
Լանոկ (Ланок), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լանոկ գյուղում բնակվում էր 105 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,426 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 246,48 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գրիբոյեդով (Արմավիրի մարզ)
Գրիբոյեդով  (նախկին անվանումները` Քյոլանլու, Արալըխ), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզի Վաղարշապատի տարածաշրջանում, Վաղարշապատ քաղաքից մոտ 4 կմ հարավ-արևմուտք, մարզկենտրոն Արմավիրից` մոտ 18 կմ արևելք։ Վերանվանվել է Գրիբոյեդով  1978 թ. հունվարի 25-ին ։
Անվանումներ
Նախկինում ունեցել է Քյոլանլու, Արալըխ, Արալըխ Բաշքյանդ, Արալըխ Քյոլանլու, Արալըկ, Քյոլանի Արալըխ, Վերին Քյոլանլու անվանումները։ Գրիբոյեդով է վերանվանվել 1978 թ.-ին ի պատիվ անվանի ռուս գրող և դիվանագետ Ալեքսանդր Սերգեևիչ Գրիբոյեդովի։
Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղադրված է Միջինարաքսյան հարթավայրում՝ ծովի մակարդակից 840 մ բարձրության վրա։ Կլիման չոր խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -3-ից -5 °C։ Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24-ից 26 °C, իսկ առավելագույնը՝ 42 °C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վեր են ածվել կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։ Հարուստ է արտեզյան ջրերով, որոնք օգտագործվում են որպես խմելու ջուր։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Գրիբոյեդովի մշտական բնակչությունը կազմել է 1845, առկա բնակչությունը` 1754 մարդ ։ Մինչև 1918 թ. եղել է ադրեջանաբնակ ։ Գյուղի բնակչության նախնիների հիմնական մասը տեղափոխվել են Արևմտյան Հայաստանից, իսկ 1950-ական թթ այստեղ են հաստատվել Հայաստանի և Ղարաբաղի տարբեր շրջաններից։
Ըստ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների 2005 թ-ին համայնքն ունեցել է 1904 առկա բնակիչ, որից տղամարդիկ կազմում են 48%, կանայք՝ 52%։ Ըստ տարիքային կազմի բնակչությունը բաշխված է հետևյալ կերպ. մինչաշխատունակներ՝ 26%, աշխատունակներ՝ 59%, հետաշխատունակներ՝ 15%։
Գրիբոյեդովի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Գյուղն ունի 397 առկա տնտեսություն։ Գյուղատնտեսական հողահանդակներում մեծ բաժին ունեն վարելահողերը (237 հա), պտղատու (7 հա) և խաղողի այգիները (50 հա)։ Պետական հողերը գլխավորապես օգտագործվում են որպես վարելահողեր՝ զբաղեցնելով 172 հա։ Գյուղատնտեսական հողահանդակները ոռոգվում են Արմավիրի ջրանցքի ջրերով։ Զբաղվում են պտղաբուծությամբ, բանջարաբուծությամբ, այգեգործությամբ, թռչնաբուծությամբ, խոշոր եղջերավոր անասնապահությամբ։
Հասարակական կառույցներ
Գրիբոյեդովն ունի միջնակարգ դպրոց, մանակապարտեզ, գրադարան, բուժկետ, կապի հանգույց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի գյուղեր
Լոս Սանտոս Նինյոս Խուստո ի Պաստորի տաճար
Լոս Սանտոս Նինյոս Խուստո ի Պաստորի տաճար (Catedral de los Santos Niños Justo y Pastor de Alcalá de Henares), կաթոլիկական տաճար Իսպանիայի Ալկալա դե Էնարես քաղաքում։ 1904 թվականին հայտարարվել է որպես Իսպանիայի պատմամշակութային հուշարձան ։
Սան Պեդրո դե Լովաինայի եկեղեցու (Բելխիկա) հետ միասին համարվում է աշխարհի միակ եկեղեցին, որն ունի գլխավոր եկեղեցու կարգավիճակ։ Դա նշանակում է, որ բոլոր կանոնիկոսները պետք է աստվածաբանության դոկտորներ լինեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի պատմամշակութային հուշարձաններ Կատեգորիա:Իսպանիայի տաճարներ Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Վոլչանիցա
Վոլչանիցա (Волчаница), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վերին Այպա գետի ձախ ափով՝ 87 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 22 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո-Պեչորսկ ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Պյոզա գետն է, գետի ենթաավազանը Մեզեն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Մեզեն գետն է։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Հարի Շենդլինգ
Հարի Էմանուել Շենդլինգ (Garry Emmanuel Shandling, ), ամերիկացի դերասան, կոմիկ, ռեժիսոր, պրոդյուսեր և գրող, նա առավել հայտնի է դարձել «Հարի Շանդլինգի շոուն» և «Լարի Սանդերսի շոուն» սիթքոմների իր դերերով։
Կենսագրություն
Հարի Էմանուել Շանդլինգը ծնվել է Չիկագոյում, ռուսական ծագմամբ հրեական ընտանիքում, 1949 թվականի նոյեմբերի 29-ին ։ Մայրը՝ Մյուրիել Էստել Սինգերը (1922-2011), եղել է կենդանիների խանութի սեփականատեր, հայրը՝ Իրվինգ Շենդլինգը (1919-1985)՝ տպարանի սեփականատեր ։
Սովորել է Պալո Վերդեի ավագ դպրոցում, որն ավարտելուց հետո ընդունվել է Արիզոնայի համալսարան, սկզբում մասնագիտացել էլեկտրատեխնիկայի ոլորտում, հետագայում՝ մարքեթինգի ։
1973 թվականին Շենդլինգը տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որտեղ ժամանակավորապես աշխատանքի է գովազդային գործակալությունում, այնուհետև վաճառքի հանել «Սանֆորդ և որդին» հեռուստասերիալի մի քանի դրվագների սցենարներ։ Բացի այդ, նա գրել է նաև «Welcome Back Cotter» և «Three is Company» սիթքոմների սցենարները ։
1978 թվականին Շենդլինգն իր առաջին բեմադրությունն է կատարել Լոս Անջելեսի «Comedy Store» կատակերգական  ակումբում։
1984 թվականին նա հանդես է եկել «Հարրի Շենդլինգ. միայնակ Վեգասում» առաջին հատուկ ելույթով, որը հեռարձակվել է «Showtime» մալուխային հեռուստաալիքով ։ 1986 թվականին նույն հեռուստաալիքով ցուցադրվել է նրա երկրորդ բեմադրությունը՝ «Հարի Շենդլինգի շոու. 25-րդ հատուկ տարեդարձ»» ։ Երրորդ հատուկ բեմադրությունը թողարկվել է 1991 թվականին և եղել Է «HBO Comedy Hour» կատակերգական շոուի մի մասը ։
Հարի Շենդլինգը մահացել է հիվանդանոցում, 2016 թվականի մարտի 24-ին։ Մահվան պատճառը չի նշվում, հայտնի է, որ դերասանը չի տառապել խրոնիկական հիվանդություններով։
Անձնական կյանք
Հարին զբաղվել է բասկետբոլով և բռնցքամարտով։ Նա ամուսնացած չի եղել և հազվադեպ է խոսել իր անձնական կյանքի մասին։ 1987-1994 թվականներին նա հանդիպել է դերասանուհի և նախկին մոդել Լինդա Դուկետի հետ։ Վերջինս Հարիի հետ նկարանահանվել է «Լարի Սանդերսի շոուն» սիթքոմում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Կատակերգուներ
Վլադիմիր Խրոմիխի փողոց (Ալուշտա)
Վլադիմիր Խրոմիխի փողոց (Улица Владимира Хромых), փողոց Ղրիմի Ալուշտա քաղաքի կենտրոնում։ Անվանվել է Ալուշտայի քաղգործկոմի նախագահ, Ալուշտայի պատվավոր քաղաքացի Վլադիմիր Իվանովիչ Խրոմիխի պատվին։ Սկիզբ է առնում Ապրիլի 15-ի փողոցից և ավարտվում Լենինի փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 570 մետր է։
Նկարագրություն
Ալուշտա քաղաքի Վլադիմիր Խրոմիխի փողոցը սկսվում է Ապրիլի 15-ի փողոցից, հատում Վերխնյայա փողոցը, Կրապիվնու նրբանցքը, Կալյադինի նրբանցքը, Բագլիկովի և Պարտիզանսկայա փողոցների հետ հանգույցում ձևավորված Խորհրդային հրապարակը և ավարտվում Լենինի փողոցի հետ հատումով։ Փողոցում կա համարակալված 40 շինություն։ Երկարությունը 570 մետր է։
Վլադիմիր Խրոմիխի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298500։
Փողոցն անվանվել է Ալուշտայի քաղգործկոմի նախագահ, Ալուշտայի պատվավոր քաղաքացի Վլադիմիր Իվանովիչ Խրոմիխի պատվին։ Նա ծնվել է 1903 թվականին Օդեսայում։ Երբ նա չորս տարեկան էր, մահացել է նրա մայրը, և հայրը որոշել է տեղափոխվել Ալուշտա։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին նա ցուցաբերել է արիություն ու խիզախություն, պարգևատրվել Կարմիր դրոշի, Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի, Կարմիր աստղի (երեք անգամ) շքանշաններով և մեդալներով։ 1949 թվականին ընտրվել է Ալուշտայի քաղգործկոմի նախագահ, իսկ 1950 թվականի վերջին` նախագահի տեղակալ։ Հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում Ալուշտայի առաջին պատվավոր քաղաքացին է (1967 թվական) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալուշտայի փողոցներ
Կրչի Փոքր
Կրչի Փոքր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պոպովկա (գյուղ, Զաինսկի շրջան)
Պոպովկա (Поповка), գյուղ Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Զաինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 79 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Զաինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բանբեր Հայաստանի արխիվների
«Բանբեր Հայաստանի արխիվների», պատմաարխիվային քառամսյա հանդես։ Լույս է տեսնում Երևանում, 1960 թ․-ից։ Հրատարակում է Հայաստանի Հանրապետության Նախարարների խորհրդին առընթեր (այժմ` Հայաստանի տարածքային կառավարման նախարարության) արխիվային գլխավոր վարչությունը։
Գլխավոր խմբագիրներ՝ Վ. Կզարթմյան (1960-1962 թթ․), Ա. Հարությունյան (1963-1986 թթ․), Պ. Սաֆյան (1987-1991 թթ-ի մարտ), Հ. Ֆելեքյան (1991 թ․-ի ապրիլից)։ «Բանբեր Հայաստանի արխիվների»-ն հրապարակում է նորահայտ փաստաթղթեր, արխիվային սկզբնաղբյուրների հիման վրա գրված տեսական հոդվածներ հայ ժողովրդի պատմության նոր և նորագույն շրջանի, հասարակական, քաղաքական ու մշակութային կարևոր անցքերի, նշանավոր գործիչների վերաբերյալ, գրախոսական ու քննադատական նյութեր։
«Բանբեր Հայաստանի արխիվների»-ն իր հրապարակումներում մշտապես լուսաբանում է հայկական հարցը, հայերի ցեղասպանության հիմնահարցերը։ Հրապարակում է սկզբնաղբյուրներ՝ իրենց արխիվային բնագրերի տեսքով կամ թարգմանաբար, գիտական մեկնաբանություններով, արտատպվում են նաև հրապարակումներ հազվագյուտ և օտարալեզու հրատարակություններից։
«Բանբեր Հայաստանի արխիվների»-ն 1965-1990 թթ․-ի համարներում (բացառությամբ աոանձին տարեթվերի) հայկական հարցի, ցեղասպանության վերաբերյալ եղել է 25 անուն հրապարակում, 17 անուն տեսական հոդված։ Շրջանառության մեջ է դրվել 171 նորահայտ փաստաթուղթ։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ հանդեսներ Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Կոկորդ
Կոկորդ(larynx) շնչառական համակարգի հատված, որը կապում է ըմպանը շնչափողի հետ և պարունակում է ձայնային ապարատը։ Կոկորդը գտնվում է IV-VI պարանոցային ողերի մակարդակին և կապաններով կապված է կորճոսկրին։ Պաշտպանում է ստորին շնչուղիները օտար մասնիկների ներթափանցումից։
Աճառային կմախք
Կոկորդի կմախքը (աճառային կմախք) ձևավորվում է մի քանի հիալինային աճառների միացման շնորհիվ։ Աճառները միանում են կապաններով, մկաններով, թաղանթներով և համեմատաբար շարժուն հոդերով։
Կոկորդը բաղկացած է հետևյալ կենտ (մեծ) աճառներից.
ինչպես նաև զույգ (փոքր) աճառներից.
Դրանցից ամենամեծը վահանային կենտ աճառն է, որի մեջ կան երկու քառանկյուն թիթեղներ (ձախ և աջ թիթեղներ)՝ կապված միմյանց հետ գրեթե ուղիղ անկյան տակ (տղամարդկանց մոտ) կամ բութ (կանանց մոտ 120 °): Երկու զույգ եղջյուրներ (վահանաձև գեղձի վերին և ստորին եղջյուրները) հեռանում են թիթեղների հետևի եզրերից։ Կոկորդի հիմքը մատանիաձև աճառն է, բարակ աղեղն ուղղված է դեպի առաջ, իսկ լայն թիթեղը՝ ետ։ Մատանիաշնչափողային կապանը (լատ. Lig. Cricatracheale ) միավորում է աճառի ստորին եզրը շնչափողի առաջին աճառային կիսաօղի հետ։ Մատանիաձև աճառը վահանաճառի և շերեփաձև աճառի հետ կապված է երկու զույգ հոդերի միջոցով, որոնց շնորհիվ հնարավոր են շարժումներ ճակտային և ուղղահայաց առանցքների շուրջ։
Եղջյուրաձև աճառը փոքր կոնաձև գոյացություն է, որի հիմքը գտնվում է շերեփաձև աճառի գագաթին։
Սեպաձև աճառը մեծ է, երկարաձգված, փոփոխական ձևի և չափի, հաճախ՝ ռուդիմենտար։
Վերևում կոկորդը ծածկված է մակկոկորդով, որը կապված է վահանաճառի և կորճոսկրի հետ համապատասխանաբար վահանմակկոկորդային և կորճմակկոկորդային կապաններով։
Կոկորդի հոդեր
Կոկորդի հիմքը հիալինային մատանաիձև աճառն է։ Աճառի շարժունակությունն ապահովում են կապանները և երկու հոդերը.
Ամենակարևորը (ֆունկցիոնալ առումով) կոկորդում շերեփաձև աճառներն են, որոնց հիմքից ձայնային պրոցեսը տարածվում է առաջ, իսկ մկանայինը՝ ետ։
Կոկորդի մկաններ
Ձայնային ճեղքի տարածիչներ.
Ձայնային ճեղքի սեղմիչներ.
Ձայնային ճեղքը ձգող մկաններ.
Ձայնային ապարատ
Ձայնային ծալքերը (հանրաճանաչ պատմական սխալ անվանումը՝ «ձայնալարեր») կցված են շերեփաձև և վահանաճառին։ Կոկորդի ներքին մկանների կծկումով փոխվում է ծալքի լարվածության աստիճանը և ճեղքի ձևը։ Ձայնը ձևավորվում է արտաշնչման ժամանակ՝ ձայնային ծալքերի թրթռման արդյունքում․ այսպես են ստացվում ձայնավոր հնչյունները։ Բաղաձայնների մեծ մասը ձևավորվում է լեզվով, քիմքով և շուրթերով, բայց կոկորդը կարող է նաև լինել բաղաձայն հնչյունների ձևավորման վայրը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Մարդու անատոմիա
Կիբեռնետիկայի և հաշվողական տեխնիկայի մաթեմատիկական հարցեր
Կիբեռնետիկայի և հաշվողական տեխնիկայի մաթեմատիկական հարցեր, ՀՀ ԳԱԱ ԻԱՊԻ աշխատությունների «Կիբերնետիկայի և հաշվողական տեխնիկայի մաթեմատիկական հարցեր» ժողովածուում հրապարակվում են նշված ոլորտին առնչվող գիտական հոդվածները, որոնք պարունակում են նոր չհրապարակված արդյունքները։
Աղբյուր
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ գիտական ամսագրեր Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Բրատոլյուբովկա (այլ կիրառումներ)
Բրատոլյուբովկա, կարող է վերաբերել՝
Բեար Ժեովրեսյա
INSEE կոդը՝ 01170։
Եղանակ
Կլիման ցամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ հազվադեպ են լինում, հիմնականում՝ ամռանը։
Պատմություն
1845 թվականի մարտի 25-ին կոմունան առանձնացվել է Բրիոն քաղաքապետարանից։ 2008 թվականի հոկտեմբերի 6-ին վերանվանվել է Ժեովրեսյա։
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով քաղաքում ապրում է 925 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 617 մարդկանցից 491 (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 126-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 79,6%, 1999 թվականին 78,5% էր)։ 491 ակտիվ բնակիչներից 469-ը (252 տղամարդ և 217 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 22-ը (8 տղամարդ և 14 կին)։ 126 պասիվներից 73-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 28-ը՝ թոշակառուներ, 25-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Լյուբինե (համայնք)
Լյուբինե համայնք (Општина Љубиње), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորման հարավային հատվածում։ Վարչական կենտրոնը համարվում է Լյուբինե քաղաքը։
Բնակչություն
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 7010 մարդ ։
Բնակավայրեր
Համայնքի կազմի մեջ են մտնում 21 բնակավայրեր, որոնց թվում է Լյուբինե քաղաքը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերբական Հանրապետության համայնքներ
Կատենստուտ
Կատենստուտ (Kattenstoet, «Կատուների փառատոն»), տոնական շքերթ է Բելգիայի Իպր քաղաքում` ի պատիվ կատուների։ Այն պարբերաբար անցկացվում է 1955 թվականից, մայիսի երկրորդ կիրակի օրը ։ 44-րդ շքերթը տեղի է ունեցել 2015 թվականի մայիսի 10-ին. 45-րդը տեղի ունեցավ 2018 թվականի մայիսի 13-ին ։ Միջոցառումը հարգանքի տուրք է Իպրի մահուդագործների պալատի զանգակատնից կենդանի կատուներ նետելու միջնադարյան իպրեսյան ավանդույթի հիշատակին, որը տեղի է ունենում դրա ներքևում գտնվող քաղաքի հրապարակում։
Պատմություն
Կան տարբեր լեգենդներ այն մասին, թե ինչպես է առաջացել կատուներ նետելու ավանդույթը։ Հնարավոր բացատրություններից մեկը այս կենդանիներին կախարդության հետ կապելու հավատքն է և բարձրությունից նրանց նետումը, որն անխուսափելիորեն հանգեցնում էր մահվան, խորհրդանշում էր չար ոգիների կործանում ։ Այսպիսի իրադարձության վերջին հիշատակումը 1817 թվականն է ։
Մեկ այլ լեգենդի մեջ ասվում է, որ կատուները բերվել են մահուդագործների պալատ, որպեսզի օգնեն վնասատուների դեմ պայքարելու համար։ Մինչև ջեռուցման ժամանակակից համակարգերի և պահպանման մեթոդների հայտնվելը, երբ ցուրտը սկսվում էր, բուրդ պահվում էր պալատի վերին հարկերում։ Գարնանային տաքացումներից և բուրդի վաճառքից հետո կատուներն իբր ողջ-ողջ նետվել են զանգակատնից ։
Ժամանակակից փառատոն
Որպես այս պրակտիկայի խորհրդանշական վերածնունդ, տոնակատարությունների շքերթի ժամանակ ծաղրական հագուստ հագած տղամարդը Կլոտյեի պալատի զանգակատնից պլյուշ մանկական կատվի խաղալիքը ցած է նետում ամբոխի մեջ, որը սպասում էր գրկաբաց բռնել խաղալիքը։ Զանգակատնից կատուներ նետելը ուղեկցվում է խաղալիք լցոնված կախարդի այրմամբ։ Մասնակիցները հաճախ հագնվում են կատուների, կախարդների, մկների և միջնադարյան քաղաքաբնակների հագուստներով, իսկ փառատոնին մասնակցում են նաև փողային նվագախմբեր և ձիասպորտներ։ 2012 թվականին շքերթին մասնակցում էր շուրջ 2000 մարդ ։
Էդվարդ Ջոն Սմիթ
Էդվարդ Ջոն Սմիթ (Edward John Smith, ), անգլիացի ծովային սպա, հայտնի է որպես « Տիտանիկ » մարդատար նավի կապիտան։
Կենսագրություն
Էդվարդ Ջոն Սմիթը ծնվել է 1850 թվականին Հանլի քաղաքում (Ստոկ օն Տրենտ) կավագործ Էդվարդ Սմիթի (1804—1864) և Քեթրին Հենքոքի (ծնունդով Մարշ) (1808—1893)։ Թողնելով դպրոցը 12 տարեկան հասակում՝ տասներեք տարեկան տղան գնաց Լիվերպուլ՝ ծովային կարիերա սկսելու։ Նա գնաց իր ոչ հարազատ ավագ եղբոր՝ Ջոզեֆ Հենքոքի ճանապարհով։ Էդվարդի ծովային կարիերան սկսվել է «Ա․ Գիբսոն և Կո» շոգենավային ընկերությունում։ 1867 թվականին նա որպես օգնական ընդունվեց «Սենատոր Ուզբեր» (Senator Weber) նավի կազմում։ Առաջին նավը, որ ղեկավարում էր Սմիթը, 1000 տոննայանոց «Լիզզի Ֆեննել» (Lizzie Fennell) նավն էր, որը զբաղվում էր ապրանքների փոխադրմամբ։ Սակայն 1880 թվականից Սմիթը սկսեց աշխատել ուղևորափոխադրող նավերում՝ աշխատանքի տեղավորվելով « Սպիտակ աստղի գիծը » (White Star Line) ընկերությունում։
1887 թվականի հուլիսի 12, նա ամուսնացավ Սառա Էլեոնորա Պեննինգտոնի հետ (1861 հունիսի 17 – 1931 ապրիլի 28)։ 1898 թվականի ապրիլի 2–ին, Լիվերպուլում՝ Վաթերլոյում, նրանք դուստր ունեցան՝ Հելլեն Մելվիլ Սմիթ (1898 թվականի ապրիլի 2 — 1973 թվականի օգոստոս)։ 1912 թվականին Սմիթ ընտանիքն ապրում էր Վինն–Ռոուդի ճանապարհի վրա գտնվող «Վուդ–Հիդ» կարմիր աղյուսե տպավորիչ տանը՝ Սաութհեմփթոն Հայֆիլդ արվարձանում։
1903 թվականին պարգևատրվել է Էդուարդ VII տրանսպորտային մեդալով՝ վաստակի համար։
Կապիտանի կարիերան
Սմիթը ղեկավարել է այնպիսի նավեր, ինչպիսիք են՝ « Ադրիատիկ », «Մեջեստիկ», «Կոպտիկ» և « Օլիմպիկ »։ Չնայած մեծ հարգանք վայելելուն՝ նրա հրամանատարության տակ գտնվող նավերում հաճախ միջադեպեր էին տեղի ունենում։ Այսպես՝ 1889 թվականին նրա հրամանատարությամբ « Ռեպաբլիկը » ծանծաղուտն ընկավ, «Ռեպաբլիկի» ճակատագիրը 1890 թվականին կրկնվեց «Կոպտիկ»–ի հետ, որը ծանծաղուտն ընկավ Ռիո դե Ժանեյրոյի նավահանգստում, 1904 թվականին հրդեհ տեղի ունեցավ նրա «Մաջեստիկ» շոգենավի վրա, 1906 թվականին ևս մեկ հրդեհ տեղի ունեցավ նրա շոգենավի վրա․ Լիվերպուլի նավահանգստում այրվեց « Բալթիկ »–ը, 1909 թվականին ծանծաղուտն ընկավ «Ադրիատիկը», իսկ 1911 թվականին տեղի ունեցավ բախում Սմիթի կողմից կառավարվող « Օլիմպիկ » և բրիտանական « Հոուկ » ռազմական հածանավի միջև։ Այնուամենայնիվ, չնայած նման գրառումների ցանկին՝ Սմիթը մեծ ժողովրդավարություն էր վայելում անձնակազմի անդամների և ուղևորների շրջանում։ Դրա շնորհիվ, ինչպես նաև ոչ պակաս հարուստ փորձի շնորհիվ նրան հանձնարարվեց « Տիտանիկ » ուղևորային նավի հրամանատարությունը կատարել իր առաջին նավարկության ժամանակ, որից հետո նավապետը պետք է թոշակի անցներ։
«Տիտանիկ»
Բախման պահին նավապետը չի եղել կամրջակի վրա, սակայն մեղքը բարդել նրա վրա, չի կարելի։ Նրա բացակայության ժամանակ իրավիճակը հսկում էին նրա երկու օգնական–հմուտ սպաները։
Բախումից անմիջապես հետո նա ժամանել է կամրջակ։ Վնասված մասերի գնահատման աշխատանք է կազմակերպել, ռադիոհաղորդներին կարգադրել է աղետի ազդանշան տալ։ Կարգադրել է իջեցնել փրկարարական մակույկները։ Համոզել է ուղևորներին նստել մակույկներ։
Հայտնի չէ, թե ինչպես է այդ գիշեր մահացել կապիտան Սմիթը։ Միայն Ռոբերտ Բալլարդը իր «Տիտանիկի առեղծվածը» գրքում ենթադրություն է հայտնել, որ գիշերվա 2։10՝ նավի ջրի տակ անցնելուց ընդամենը 10 րոպե առաջ, Սմիթը վերադարձել է կապիտանի կամրջակ, որտեղ էլ սպասել է մահվանը։ Նմանապես բորտուղեկցորդ Էդվարդ Բրաունը վերջին անգամ տեսել է նավապետ Սմիթին, երբ հեռացել է կամրջակից՝ ձեռքում պահելով բարձրախոսը։ Որոշ ժամանակ անց կամրջակ է գնացել լապտերավառ Սամուել Հեմմինգը, բայց նավապետին այնտեղ չի գտել։ Հարոլդ Բրեյդը պնդում էր, որ տեսել է, թե ինչպես է Սմիթը ընկղմվելուց մեկ րոպե առաջ դուրս եկել կամրջակից։ Արդեն այն բանից հետո, երբ «Տիտանիկը» խորտակվեց, հնոցապան Հարրի Սինիորը տեսել է ջրում մի մարդու՝ նման Սմիթին՝ երեխան ձեռքերում։ Մեկ այլ հնոցապան Վոլտեր Խյորստը, փրկվելով պահեստային մակույկով, մինչև իր կյանքի վերջը կարծում էր, որ մակույկի կողքին լողացող մարդը եղել է նավապետ Սմիթը, բայց քանի որ մակույկը շրջվել էր, և այնտեղ արդեն 30 մարդ էր հավաքվել, նա չէր փորձում բարձրանալ կամ նրան թույլ չէին տալիս բարձրանալ այնտեղ։ Իսկ երբ Խյորստը մեկնեց նրան թիակը, նա արդեն մահացած էր։ Էդվարդ Ջոն Սմիթի մարմինը որոնողական գործողությունների ընթացքում այդպես էլ չի հայտնաբերվել։