cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նորվեգիայի երաժշտություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի երաժշտություն Կատեգորիա:Նորվեգիա
Լեֆկա
Լեֆկա (Lefke, Λεύκα), փոքր քաղաք և մունիցիպալիտետ Կիպրոսում, որը գտնվում է Մորֆու ծովածոցի մոտ։ Գտնվում է Գյուզելյուրթ շրջանի տարածքում և վերահսկվում է մասամբ ճանաչված Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետություն պետության կողմից։
Պատմություն
XIV դարում քաղաքում հիմնականում բնակվել են հույները։ Այնուհետև Վենետիկյան ժամանակաշրջանում քաղաքը վերածվել է Վենետիկի գաղութ քաղաքի և քաղաքում գերակշռել են իտալական ծագում ունեցող կաթոլիկները։
Այժմ քաղաքից հարավ ձգվում է Կանաչ գիծը, որը կղզին բաժանում է երկու մասի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի քաղաքներ Կատեգորիա:Նիկոսիայի շրջանի բնակավայրեր
Գյուտ Գողթնեցի (վանահայր)
Կենսագրություն
Գյուտ Գողթնեցին մինչ հոգևորական դառնալը կոչվում էր Վասակ։ Նրա պապը՝ Գյուտը 5-րդ դարի սկզբում օժանդակել էր Մեսրոպ Մաշտոցին քարոզության ժամանակ։ Հոր՝ Շաբաթ իշխանի մահից հետո նրա երկու որդիները՝ Վասակը և Շապուհը տոհմական ժառանգության և հատկապես Որդուատ գյուղի համար պատերազմ են սկսում։ Պատերազմի ժամանակ Վասակը մահացու վիրավորում է Շապուհին, բայց զղջում է իր արածի համար ու ուխտում է ճգնավոր դառնալ, եթե եղբայրն առողջանա։ Շապուհն ապաքինվում է, իսկ Վասակը քաշվում է Բաղքի լեռները և իրեն նվիրում ճգնավորության։ 3 և կես տարի անց նա հեռանում է Երասխի ափին գտնվող Քարավազ կոչված վայրը և քարանձավներից մեկում ճգնում։ Ճգնելու շրջանում էլ սկսում է կոչվել Գյուտ։ Շուրջ տասը տարի անց այս վայրերում է հայտնվում մի թագավորազն՝ հետապնդելով մի եղջերվի։ Տեսնելով, թե Գյուտն ինչպես է արջի թաթը խնամում, և ազդվելով մենակյացի սրբությունից՝ թագավորազն իշխանավորը մկրտվում է՝ վերցնելով Քրիստոսասեր անունը։ Վերջինս, անհրաժեշտ դրամ բերելով, Գյուտի հետ մեկտեղ վանք է կառուցում, որը շատ չանցած՝ ավերվում է արքայազնի հոր կողմից, իսկ ճգնավորները փրկվում են՝ մինչ այդ վանքից հեռացած լինելով։ Այս իրադարձություններից հետո արքայազնի հայրը ծանր հիվանդանում է և որդու խորհրդով՝ բուժվելու համար վերականգնում է Քարավազի վանքը (Գյուտա վանք), ուր հավաքվում են 500-ի չափ ճգնավորներ, որոնցից 200-ը հաստատվում են վանքում, իսկ 300-ը՝ շրջակա քարայրներում։ Հետագա հարձակումներից մեկի ժամանակ նահատակվում են 84-ամյա Գյուտը և Քրիստոսասերը, որոնցից առաջինը թաղվում է եկեղեցու գավթում, իսկ երկրորդը՝ եկեղեցում։ Գյուտի աշակերտներից էր Սյունիքի Երիցակ եպիսկոպոսը, որին օգնել էր կառուցել Նոր Երուսաղեմ եկեղեցին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գողթնեցիներ Կատեգորիա:Հայ հոգևորականներ Կատեգորիա:Հայ եպիսկոպոսներ Կատեգորիա:Սյունիքի եպիսկոպոսներ
Տիմգադ
Տիմգադ (հին բերբերերենում կոչվել է Տամուգաս կամ Տամուգադին ), հռոմեա-բերբերական քաղաք Ալժիրի Օրեսի լեռներում։ Հիմնադրվել է 100 թվականին կայսր Տրայանոսի կողմից։ Քաղաքի ամբողջական անվանումը եղել է Կոլոնիա Մարսիանա Ուլպիա Տրայանա Տամուգադի։ Տրայանոսը քաղաքն անվանել է իր մոր Մարսիայի, ավագ քրոջ Ուլպիա Մարսիանայի և հոր Մարկուս Ուլպիուս Տրայանոսի հիշատակին։
Գտնվում է ժամանակակից Ալժիրում, Բաթնա քաղաքից 35 կմ արևելք, ավերակները ուշագրավ են, քանի որ ներկայացնում են ցանցային պլանի լավագույն օրինակներից մեկը, որը օգտագործվել է հռոմեական քաղաքաշինության մեջ։ Տիմգադը 1982 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։
Ստուգաբանություն
Տիմգադի նախկին անունը եղել է Մարսիանա Տրայանա Տամուգադին։ Առաջին մասը՝ Մարսիանա Տրայանան, հռոմեական է և վերաբերում է նրա հիմնադիր, կայսր Տրայանոսին և նրա քրոջը՝ Մարսիանային Անվան երկրորդ մասը` Տամուգադին լատինական ծագում չունի ։ Դա այն տեղանքի բերբերերեն անվանումն է, որտեղ կառուցվել է քաղաքը ։
Պատմություն
Քաղաքը ստեղծվել է որպես զինվորական գաղութ մոտավորապես 100 թվականին Տրայանոս կայսեր կողմից։ Այն նախատեսված էր հիմնականում ծառայել որպես ամրոց բերբերների դեմ։ Սկզբում բնակեցված է եղել հիմնականում Պարթևյան արշավանքերի մասնակից հռոմեացի վետերանների կողմից, ովքեր այդ կերպ պարգևատրվել էին ծառայության համար։
5-րդ դարում քաղաքը թալանվել է վանդալների կողմից, նախքան անկումը։ 535 թվականին բյուզանդացի գեներալ Սողոմոնը, երբ գալիս է քաղաքը պաշարելու, գտնում այն լիովին դատարկ։ Հաջորդ դարում, նախքան բերբերների կողմից թալանվելը, քաղաքը կարճ ժամանակով վերաբնակեցվել է որպես քրիստոնեական քաղաք։ Քրիստոնեության ժամանակ Տիմգադում կար կրոնական թեմ, որը հայտնի դարձավ 4-րդ դարի վերջում, երբ եպիսկոպոս Օփթաթը դարձավ դոնաթիստական շարժման խոսնակ։ Օփտաթից հետո Տամուգադին ուներ երկու եպիսկոպոս Գոդենցիոսը (դոնաթիստ) և Ֆաուստինոսը (կաթոլիկ) ։
Տիմգադը ավերվել է 5-րդ դարի վերջում։ Բյուզանդական վերանվաճման շնորհիվ որոշ գործողություններ են իրականացվել քաղաքում։ 539 թվականին պաշտպանվելով հարավում կառուցված մի ամրոցում՝ նրանք օգտագործել են հռոմեական հուշարձաններից վերցված քարաբեկորները։ Արաբական ներխուժումը հանգեցրեց Տամուգադի վերջնական ավերմանը։ Քաղաքը դադարել էր բնակեցվել 8-րդ դարից հետո ։
Քանի որ 7-րդ դարից հետո այնտեղ ոչ մի նոր բնակավայր չի ստեղծվել, քաղաքը մասամբ պահպանվել է ավազի տակ, մոտավորապես մեկ մետր խորության վրա։ Սահարայի ընդլայնումը ավերակների վրա դարձել է հիմնական պատճառը, որ քաղաքը այնքան լավ պահպանված լիներ։
Նկարագրություն
Քաղաքը գտնվում է վեց ճանապարհների խաչմերուկում։ Եղել է պարսպապատված։ Սկզբում նախատեսված էր շուրջ 15 հազար բնակչության համար, բայց արագորեն ընդարձակվել է։
Հիմնադրման ժամանակ քաղաքը շրջապատող տարածքը գյուղատնտեսական հողատարածք էր, ծովի մակերևույթից մոտ 1000 մետր բարձրության վրա։
Քաղաքի արևմտյան մասի ծայրում բարձրանում է 12 մ բարձրություն ունեցող հաղթակամար, որը կոչվում է Տրայանոսի կամար։ Վերջինս մասնակիորեն վերականգնվել է 1900 թվականին։ Կամարը հիմնականում պատրաստված է ավազաքարից, որի կամարները կառուցված են կորնթոսյան օրդերի ոճով։ Կամարը հայտնի է նաև որպես Տիմգադի կամար։
3500 տեղանոց թատրոնը լավ վիճակում է և օգտագործվում է ժամանակակից արարողությունների համար։ Մյուս հիմնական շենքերն իրենցից ներկայացնում են չորս բաղնիքներ, գրադարան և բազիլիկ։
Կապիտոլին տաճարը նվիրված է Յուպիտերին և մոտավորապես նույն չափսերով է, ինչ Հռոմի Պանթեոնը։ Մոտակայքում գտնվող կառույցը քառակուսի եկեղեցի է, որը թվագրվում է 7-րդ դարին։ Քաղաքի արևելքում է գտնվում խոշոր բյուզանդական միջնաբերդ, որը կառուցվել է քաղաքի վերջին օրերում։
Սանտ Ալեսիո Սիկուլո
Սանտ Ալեսիո Սիկուլո (Sant'Alessio Siculo)՝ կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Մեսինա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1335 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 223 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98030։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 0942։
Աշխարհագրություն
Բնակչության աճ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Նևիսի վարչապետ
Նևիսի վարչապետների ցանկ (1983-ից մինչ օրս)
Կատեգորիա:Սենթ Քիթս և Նևիս
Ոդիսական
Ոդիսական (հին հունարեն՝ Ὀδυσσεία), Հոմերոսին վերագրվող պոեմներից երկրորդը (Իլիականից հետո)։ Ստեղծվել է, հավանաբար, մ.թ.ա. 8-րդ դարում։
Ի տարբերություն «Իլիականի»` «Ոդիսականի» սյուժեն ոչ թե հերոսական է, այլ հեքիաթային, արկածային և կենցաղային։ Պատմում է Իթակե կղզու արքա Ոդիսևսի` Տրոյական պատերազմից հետո տուն վերադառնալու ճանապարհին տասը տարի տևած արկածների, ինչպես նաև Իթակեում Ոդիսևսին սպասող հավատարիմ կնոջը՝ Պենելոպեին բաժին ընկած փորձությունների մասին։
«Ոդիսականը» նույնպես բաժանված է 24 գրքերի կամ երգերի։ Կառուցվածքի առումով «Իլիականի» համեմատ «Ոդիսականն» ավելի բարդ է։ Պոեմն սկսվում է պատմության կեսից, իսկ նախորդող իրադարձությունների մասին տեղեկանում ենք կենտրոնական երգերից։ Գլխավոր հերոսի կերպարն ավելի վառ է արտահայտված։
Հայերեն թարգմանությունները
1848 թվականին Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության հրատարակչությունը գրաբարով լույս է ընծայել «Ոդիսական»-ը՝ Հ. Եղիա Վ. Թոմաճանի թարգմանությամբ ։ Գոյություն ունի «Ոդիսականի» երկու աշխարհաբար թարգմանություն, որոնք կատարել են Սիմոն Կրկյաշարյանը և Համազասպ Համբարձումյանը ։
Համառոտ բովանդակությունը
Տրոյա քաղաք-պետության արքայազն Պարիսը առևանգում է հունական Սպարտա պետության թագավոր Մենելայոսի կնոջը՝ Հեղինեին։ Հեղինեն Զևսի դուստրն էր և ուներ առասպելական գեղեցկություն։ Հեղինեի առևանգումը դառնում է Տրոյական պատերազմի պատճառ։ Պատերազմում հունական զորքերի հրամանատարը Ագամեմնոնն էր։ Հույների կողմից պատերազմին էին մասնակցում Աքիլլեսը, Պարտոկլեսը, հնարամիտ Ոդիսևսը և ուրիշներ։ Ոդիսևսը իր հնարամտությամբ վերջ է դնում տրոյական պատերազմին։ Նրա խորհրդով պատրաստում են փայտե մի մեծ ձի, որի մեջ թաքնվում են հույն զինվորներ։ Տրոյացիները փայտե ձին ներս են տանում։ Զինվորները դուրս են գալիս և կոտորում պահակազորին, բացում դարպասները։ Հեղինեն վերադարձվում է ամուսնուն։
10 տարի Ոդիսևսը մասնակցել է տրոյական պատերազմին։ 10 տարի էլ պահանջվում է որ վերադառնա հայրենիք՝ Իթակե կղզի։
Ոդիսևսի բացակայության ժամանակ ծնվել էր նրա որդին՝ Տելեմաքոսը։ Ոդիսևսի բացակայության ժամանակ 108 փեսացուներ խնդրում էին Պենելոպեի ձեռքը, բայց մերժվում էին։ Եվ որպես որոշման վերջնաժամկետ, Պենելոպեն հայտարարում է, որ երբ վերջացնի իր գոբելենը, ստիպված կլինի իրեն ամուսին ընտրելու։ Սակայն հնարամիտ Պենելոպեն դանդաղ էր գործում, իսկ երբ գործում-վերջացնում էր, գիշերը այն քանդում էր և առավոտյան նորից սկսում գործելը։
Տուն վերադարձած Ոդիսևսի խորհրդով Պենելոպեն մրցույթ է կազմակերպում։ Ոդիսևսի աղեղից նրանք պետք է նետ արձակեին, որը պետք է անցներ 12 օղակների միջով։ Ոչ ոք չի կարողանում անգամ լարել այդ աղեղը։ Այդ բանը կարողանում է անել միայն Ոդիսևսը, որը կերպարանափոխվել էր։ Որդու հետ մեկտեղ նրանք կոտորում են բոլոր ներկա գտնվողներին։ Այնուհետև որդու և կնոջ հետ շարունակում է թագավորել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հին հունական գրականություն Կատեգորիա:Կրոնը Հին Հունաստանում Կատեգորիա:Ոդիսական
Հայաստանի առաջին բաժանում
Հայաստանի առաջին բաժանում կամ Մեծ Հայքի բաժանում, 387 թվականին Սասանյան Պարսկաստանի և Հռոմեական կայսրության միջև տեղի ունեցած միջքաղաքական պայմանավորվածություն, որի արդյունքում Մեծ Հայքի թագավորությունը կիսվեց երկու մասի։ Բաժանման ընթացքում վճռորոշ դեր են խաղացել ժամանակի հայ նախարարները, որոնց մեծ մասը պաշտպանել է պարսիկներին, մյուսները անցել են Հռոմի կողմը ։
Հռոմեա-պարսկական պայքար
226 թվականին Սասանյանները Պարսկաստանում հասնում են արքունի իշխանության և ասպարեզից հեռացնում նախորդ արքայատոհմին՝ Արշակունիներին։ Երկրի ներսում կարճ ժամանակ անց հաստատվում է կենտրոնաձիգ իշխանություն, ինչը հիմք է հանդիսանում նոր տարածքներ նվաճելու քաղաքականությանը։ Այդ հարցում պարսիկների հիմնական ախոյանը Հռոմեական կայսրությունն էր։ Արշակունիների կրտսեր ճյուղերը շարունակում էին իշխել Մեծ Հայքում, Վիրքում ու Աղվանքում։ Սասանյանները որոշում են ասպարեզից հեռացնել նաև նրանց, և հսկողության տակ առնել ամբողջ Միջագետքը, Հայկական լեռնաշխարհն ու Կովկասը։ Հռոմն այստեղ հանդես եկավ վերոնշյալ պետությունների պաշտպանությամբ։
301 թվականին հայոց Արշակունի թագավոր Տրդատ Գ Մեծը (287-330) քրիստոնեությունն ընդունում է որպես հայոց պետության պաշտոնական կրոն, քառորդ դար անց այսպիսի դարակազմիկ իրադարձություն է տեղի ունենում նաև Վրաստանում և Աղվանքում։ Դա վերջնականապես հեռացնում է հայերին և Կովկասի ժողովուրդներին զրադաշտական վրացիներից։ Հռոմի և Պարսկաստանի միջև հերթական խոշոր ռազմական ընդհարման արդյունքում 363 թվականին կնքվում է Մծբինի հաշտության պայմանագիրը ։ Համաձայն դրա՝ Հռոմը հրաժարվում է անդրտիգրիսյան այն երկրներից, որոնք Մծբինի 298 թվականի դաշնագրով անցել էին կայսրությանը՝ Աղձնիք, Մոկք, Կորդուք, Ծավդեք, եւ Ռեհիմենե։ Բացի այդ, Հռոմը պարտավորվում է չօգնել Մեծ Հայքին, եթե Շապուհ II-ը պատերազմ սկսի նրա դեմ ։ Հաջորդ տարի սկսեց հայ-պարսկական քառամյա պատերազմը, որն ավարտվեց Մեծ Հայքի պարտությամբ։ Սկիզբ դրվեց Հայաստանի նվաճմանը ։
Երզնկայի պայմանագիր
Հռոմի վերջին կայսր Թեոդոս I Մեծը (379-392) և պարսից շահ Շապուհ III-ը (384-388), երկու տարի տևած բանակցությունների արդյունքում 387 թվականին կնքեցին Երզնկայի հաշտության պայմանագիրը, որով Մեծ Հայքը բաժանվեց նրանց ազգեցության ոլորտների միջև. արևմտյան (Հռոմեական) մասում գահակալեց Արշակ Գ-ն, իսկ արևելյան (պարսկական) և մեծագույն մասում՝ Խոսրով Դ-ն։
Հռոմին անցավ Մեծ Հայքի միայն արևմտյան փոքր հատվածը՝ Բարձր Հայք, Ծոփք և Աղձնիք նահանգները. Փոքր Հայքն անկախությունը կորցրել էր դեռ Հայ-հռոմեական պատերազմի արդյունքում։ Հռոմը հրաժարվաում էր նաև Վիրքից և Աղվանքից ։ Մեծ Հայքի մնացած 12 նահանգները անցան Պասրկաստանին, սակայն ոչ որպես վարչատարածքային մեկ միավոր. Պարսկահայքը և Փայտակարանն ընդգրկվում են Ատրպատականի սահմաններում։ Դրանք աստիճանաբար զրկվում են հայկական ինքնությունից և այլևս երբեք որևէ հայկական իշխանության կամ թագավորության մեջ չեն մտնում։ Գուգարաց բդեշխութունը, ինչպես նաև Ջավախքը և Կղարջքը միանում են Վիրքին, իսկ Ուտիքը և Արցախը՝ Աղվանքին ։
Արշակունիների թագավորական իշխանությունն Այրարատից բացի տարածվում էր Սյունիք, Վասպուրական, Տուրուբերան, Մոկք, Տայք աշխարհների վրա։ Դրանց առավել ազդեցիկ նախարարները՝ Սյունիները, Արծրունիները, Մամիկոնյանները, Ռշտունիներն ու Բագրատունիները, միշտ չէ, որ համատարած ընդունում էին թագավորի իշխանությունը։ Կենտրոնախույս ձգտումներ ունեին նաև ավելի նվազ իշխանական տները։ Արդյունքում չորս տասնամյակ անց՝ 428 թվականին, հայ նախարարները դիմում են պարսից արքունիքին՝ իրավազրկել հայոց արքային և Հայաստանը վերածել մարզպանության։ Որոշ ընդհատումներով ավելի քան հազար տարի (մ.թ.ա. 612 - մ.թ. 428) գոյատևած հայոց թագավորությունը թուլանում և անկում է ապրում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության պատմություն
Ասավդիբաշ
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 238 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի բնակավայրեր
Արտաշեսյաններ
Ք.ա. 2-րդ դարի սկզբներին Մերձավոր Արևելքում միջազգային հարաբերությունները բավականին սրվել էին։Սելևկյանները լայն ծրագրեր էին մշակել Փոքր Ասիան գրավելու և ապա դեպի Եվրոպա արշավելու ուղղությամբ։Նվաճողական ծրագրեր ուներ նաև Հռոմեական Հանրապետությունը նա իր հերթին ցանկանում էր նվաճել Փոքր Ասիան,ջախջախել Սելևկյաններին և իր տիրապետությունըհաստատել միջերկրածովյան ավազանում։Կողմերի միջև վճռական ճակատամարտը տեղի ունեցավ Ք.ա.190թ. Մագնեսիայի մոտ, որտեղ Սելևկյանները ծանր պարտություն կրեցին։Մեծ Հայքի և Ծոփքի Սելևկյան կառավարիչներ Արտաշեսն ու Զարեհը անմիջապես օգտվեցին Սելևկյանների պարտությունից և Ք.ա. 190թ. իրենց անկախ թագավորներ հռչակեցին։Այս քայլերը միանգամից խրախուսվեց Հռոմեական Հանրապետության կողմից։Այսպիսով Երվանդականների թագավորությունից ընդամենը մեկ տասնամյակ անց սկսվեց նոր արքայատոհմ որի հիմնադիրը դարձավ Արտաշես 1-ը Ք.ա.(189֊1)թթ։
Արտաշեսյանների թագավորություն
Արտաշեսյանների թագավորությունը, մ․թ․ա․ 189- մ․թ․ 1 թվականներին գոյություն ունեցած թագավորություն է, որի հիմնադիրը Արտաշես Ա Բարեպաշտն է։ Թագավորությունն իր հիմնադրման սկզբնական շրջանում ունեցել է նվազագույնը 250 հազար կմ² տարածք, իսկ հզորության գագաթնակետին՝ Տիգրան Մեծի ազդեցության ոլորտը ընդգրկել է 3 մլն կմ² տարածք։
Թագավորության հռչակումը
Ինչպես գիտենք մ.թ.ա. 201 Ա Արտաշես Երվանդունու և նրա եղբայր Զարեհ Երվանդունու օգնությամբ Սելևկյանների զորքերը ներխուժում են Մեծ Հայք, Ծոփք, Կոմմագենե և փոքր Հայք և գրավում։ Դրանից հետո Արտաշեսը` Մեծ Հայքում, իսկ Զարեհը` Ծոփքում դառնում են կառավարիչներ։ Սակայն մ.թ.ա.190թ հռոմեական բանակը Մագնեսիա քաղաքի մոտ պարտության է մատնում Սելևկյան զորքին։ ԵՒ դրա արդյունքում Արտաշեսը` Մեծ Հայքում, իսկ Զարեհը` Ծոփքում դառնում են թագավորներ։ Անկախանում են նաև Փոքր Հայքի և Կոմմագենեի թագավորությունները։
Արտաշես Ա Բարեպաշտ
Արտաշեսը դառնալով արքա կատարում է մի շարք բարեփոխումներ։ Նա կառուցում է Արտաշատ մայրաքաղաքը։ Այդ քաղաքը հատակագծել է Կարթագենցի զորավար Հաննիբալը և հռոմեացիները քաղաքը կոչել են հայկական Կարթագեն։ Արտաշեսը ճշգրտել է տվել օրացույցը։Նա ամուսնացել է ալանաց թագուհի Սաթենիկի հետ։ Արտաշեսը երկիրը բաժանել է 120 գավառների։ Երկրի զորավարությունը Արտաշեսը բաժանել է 4 զորավարության։ Արևելյան զորավարությունը հանձնեց իր ավագ որդի Արտավազդին, Արևմտյանը` իր մյուս որդի Տիգրանին, հյուսիսայինը` իր երրորդ որդի Զարեհին, իսկ Հարավայինը` իր դայակ Սմբատ Բագրատունուն։ Հազարապետության պաշտոնում նշանակվեց արքայորդի Վրույրը։ Մյուս որդուն` Մաժանին, Արտաշեսը դարձրեց քրմապետ։ Արտաշատում Արտաշեսը կառուցում է Անահիտ աստվածուհու մեհյանը։ Մ.թ.ա.165թ հայկական զորքերը կանխում են Սելևկյան զորքի ներխուժումը Մեծ Հայք։ Մ.թ.ա.173-169թթ պատերազմ էր սկսել մերձավոր արևելքի շատ երկրների միջև։ Արտաշեսը կարողանում է մասնակցել բանակցություններին և լուծել այդ երկրների միջև եղած խնդիրները։  Հայաստանում արդեն վեճ էր առաջացել Ագարակատերերի և սովորական հողագործների միջև։ Արգարակատերերը հողագործների հողերից գողանում էին մրգեր։ Արտաշեսը այդ տեղերում քարեր տեղադրեց, որոնց վրա գրված էր, որ ինքը սերում էր Երվանդունիների տոհմից։ Մ.թ.ա.163թ  Արտաշեսը փորձում է Ծոփքը միացնել Մեծ Հայքին, բայց չի ստացվում։ Արտաշեսը կառուցել է Զարիշատ, Զարեհավան քաղաքները, ի պատիվ իր հոր` Զարեհ Երվանդունու պատվին։ Արտաշեսը մահացել է մ.թ.ա.160թ։
Արտավազդ Ա
Արտաշեսին հաջորդում է իր ավագ որդի Արտավազդը (մ.թ.ա.160-115թթ)։ Նրա թագավորության վերջին տարիներին`մ.թ.ա.120-115թթ հարևան Պարթևստանի հետ պատերազմ է սկսվում, որում հայերը պարտվում են և հաշտություն կնքում պարթևներին հետ, որով Արտավազդի եղբորորդի Տիգրանը պատանդ էր հանձնվում պարթևներին։ Արտավազդը մահացել է մ.թ.ա.115թ։
Տիգրան Ա
Արտավազդին հաջորդում է նրա եղբայր Տիգրանը(մ.թ.ա.115-95թթ)։ Նրա օրոք զարգացավ տնտեսությունը։ Մ.թ.ա.110թ Ծոփքի արքա է դառնում նրա հորեղբոր թոռը` Արտանես Երվանդունին։ Մ.թ.ա.112թ Փոքր Հայքի արքա Անտիպատրոսը չունենալով ժառանգ իր հողերը կտակում է Պոնտոսի արքա Միհրդատ Եվպատորին։ Տիգրանը մահացել է մ.թ.ա.95թ։
Արտավազդ Բ
Տիգրանի մահից հետո մ.թ.ա.55թ նրա ավագ որդի Արտավազդը(մ.թ.ա.55-34թթ) Արտաշատում թագադրվում է հայոց թագավոր։ Նրա մանկությունն ու պատանեկությունը անցել է Արտաշատում և նա ստացել է իր ժամանակի ամենալավ հելլենիստական կրթությունը։ Նա գահ բարձրացավ բավականին դժվար ժամանակ։ Այդ ժամանակ և հռոմեական կայսրությունը, և Պարթևստանը փորձում էին հայերի հետ դաշնակցել։ Մ.թ.ա.60թ կնքվել է առաջին եռապետությունը։ Այն կնքվեց Գնեոս Պոմպեոսի, Մարկոս Կրասոսի և Հուլիոս Կեսարի միջև։ Կրասոսին անցան հռոմեական կայսրության արևելյան տարածքները և նա պետք էր պատերազմներ Պարթևների դեմ և հաղթել նրանց։ Շուտով Կրասոսի Արտավազդ Բ-ից զորք է խնդրում, որովհետև Հայաստանը համարվում էր Հռոմի դաշնակիցը։ Սկզբում Արտավազդը  համաձայնվում է։ Նա Կրասոսին  խնդրում է արշավանքը սկսել Հայաստանի հարավային մասով, որովհետև Հայաստանի այդ մասը շրջապատված էր լեռներով և Պարթևները այդ մասում վատ էին կռվում։ Բայց Կրասոսի հրաժարվում է և Արտավազդը նրան զորք չի տրամադրում։ Շուտով Պարթևները  1 զորաջոկատ ուղարկում են հռոմեական բանակի դեմ, որը գլխավորում էր Սուրեն զորավարը, իսկ մյուսը Հայաստան, որը գլխավորում էր Օրոդես Բ թագավորը։ Արտավազդը բանակցում է Օրոդեսի հետ և նրա հետ պայմանագիր կնքում, իսկ Սուրեն զորավարի գլխավորած զորքը Խառան քաղաքի մոտ պարտության մատնում Հռոմեացիներին։ Սպանվում է Կրասոսը և նրա որդին։ Այդ ժամանակ պարթև և հայ արքաները Արտաշատում դիտում էին <ԵՒրիպիդեսի բաքոսուհիներ> թատերագրությունը։ Այդ ժամանակ Կրասոսի գլուխը բերվում է թատրոն և շպրտվում բեմի վրա։ Շուտով Գնեոս Պոմպեոսը մահանում է,  մ.թ.ա.44թ Հուլիոս Կեսարը։ Հայերը ու Պարթևները Արտավազդի քրոջ ամուսնու` պարթևներին թագաժառանգ Բակուրի օգնությամբ մի քանի անգամ արշավում են կայսրություն։ Բայց մարտերից մեկի ժամանակ Օրոդեսը և Բակուրը սպանվում են և գահ է բարձրանում Հրահատ Դ-ն, որը որոշում է ընդհանրապես չօգնել հայերին։ Այդ ժամանակ Հռոմում կնքվում է երկրորդ եռապետությունը։ Այն կնքվեց Մարկոս Էմիլիոսի, Մարկոս Անտոնիոսի և Օկտավիանոսի միջև։ Շուտով Անտոնիոսը  սկսում է արշավանքը դեպի Պարթևստան, Հայաստանի լեռնային մասով։ Բայց երբ հռոմեական զորքերը  ներխուժում են Ատրպատական, նրանք թույլ են տալիս մեծ սխալ, որի միջոցով պարթևները  հաղթում են։ Անտոնիոսը մեղքը ամբողջովին գցում է Արտավազդի վրա։ Մ.թ.ա.34թ նա ներխուժում է Հայաստան, ձերբակալում թագավորական ընտանիքին և գնում իր կնոջ` Եգիպտոսի թագուհու մոտ։ Կլեոպատրան Արտավազդի ընտանիքին հրամայում է խոնարհվել իր առաջ, բայց Արտավազդը հրաժարվում է և Կլեոպատրան Արտավազդին մահապատժի է ենթարկում, իսկ երկու արքայորդիներին ուղարկում Հռոմ։ Մ.թ.ա.31թ Ակտիումի  ճակատամարտում Անտոնիոսը զոհվում է, իսկ հետո Կլեոպատրան։
Արտաշես Բ
Արտավազդի ձերբակալման ժամանակ Արտավազդի հետ էին նրա կինը և 2 որդիները` Արտավազդը և Տիգրանը, բայց Արտավազդի ավագ որդին` Արտաշեսը մ.թ.ա.34 թ ճանաչվեց հայոց թագավոր։ Բայց Հռոմը Հայաստանը ավերում է և Արտաշեսը ստիպված փախչում է Պարթևստան։ Նա մ.թ.ա.30թ Հրահատ Դ-ի տրամադրած զորքով վերադառնում է Հայաստան և մաքրում Հայաստանը Հռոմեացիներից ։  Արտաշեսը կառավարել է մ.թ.ա.30-20թթ։ Նա որոշ ժամանակ անց գրավում է Ատրպատականը։ Նա Օգոստոսին կայսրին խնդրում է Հայաստան վերադարձնել նրա 2 եղբայրներին, բայց կայսրը չի համաձայնվում։ Մ.թ.ա.20թ Օգոստոսը հռոմեական զորքի գլուխ անցած հարձակվում է Հայաստանի վրա և գահընկեց անում Արտաշեսին։
Տիգրան Գ
Տիգրանը Արտավազդ Բ-ի կրտսեր որդին էր։ Երբ Արտավազդը ձերբակալվեց, Տիգրանը իր մոր և միջնեկ եղբոր հետ նույնպես ձերբակալվեց։ Հետո նա և իր եղբայր Արտավազդը  բանտարկվեցին Հռոմում։ Մ.թ.ա.20թ երբ Օգոստոս կայսրը գրավեց Հայաստանը, Տիգրանը դարձավ դրածո թագավոր։ Նա թագավորել է մ.թ.ա.20-8թթ։ Նա շուտով սկսում է վարել հակահռոմեական քաղաքականություն։  Նա մահանում է մ.թ.ա.8թ։
Տիգրան Դ, Էրատո և Արտավազդ Գ
Տիգրան Գ-ի մահից հետո գահ բարձրացավ նրա որդին`Տիգրան Դ-ն(մ.թ.ա.8-5թթ, մ.թ.ա. 2-1թթ) ։ Նա կառավարում էր իր քույր Էրատոյի հետ։ Նա վարում էր հակահռոմեական քաղաքականություն։ Դրա համար հռոմեական զորքերը ներխուժեցին Հայաստան և գահ բարձրացրին Տիգրանի հորեղբորը` Արտավազդ Գ-ին(մ.թ.ա.5-2թթ), ով վարում էր հռոմեական քաղաքականություն։ Դրա համար հայերը նրան սպանում են և նորից գահ են բարձրացնում Տիգրան Դ-ն և Էրատո։ Բայց շուտով Հռոմեական կայսրությունը նվաճում է Հայաստանը։
Արտաշեսյանների արքայացանկ
{| | class="wikitable" ! Անունը ! Տարեթվեր ! Իշխանություն ! Ծագում |- | Արտաշես Ա | մ.թ.ա. 230-մ.թ.ա. 160 | մ.թ.ա. 189-մ.թ.ա. 160 | Զարեհի որդի, Երվանդյան |- | Արտավազդ Ա |մ.թ.ա. ???-մ.թ.ա.115 | մ.թ.ա. 160-մ.թ.ա. 115 | Արտաշես Ա-ի ավագ որդի |- | Տիգրան Ա | մ.թ.ա. -մ.թ.ա. 95 | մ.թ.ա. 115-մ.թ.ա. 95 | Արտաշես Ա-ի կրտսեր որդի |- | Տիգրան Բ Մեծ | մ.թ.ա. 95-մ.թ.ա. 55 | մ.թ.ա. 95-մ.թ.ա. 55 | Տիգրան Ա-ի կրտսեր որդի |- | Արտավազդ Բ | մ.թ.ա. -95մ.թ.ա.- 34 | մ.թ.ա. 55-մ.թ.ա. 34 | Տիգրան Մեծի որդի |- | Արտաշես Բ | մ.թ.ա. -մ.թ.ա. 20 | մ.թ.ա. 30-մ.թ.ա. 20 | Արտավազդ Բ-ի ավագ որդի |- | Տիգրան Գ | մ.թ.ա. -մ.թ.ա. 8 | մ.թ.ա. 20-մ.թ.ա. 8 | Արտավազդ Բ-ի կրտսեր որդի |- | Տիգրան Դ Էրատո | | մ.թ.ա. 8-մ.թ.ա. 5, մ.թ.ա. 2-մ.թ.ա. 1 | Տիգրան Գ որդին և դուստրը |- | Արտավազդ Գ | մ.թ.ա-մ.թ.ա. 2 | մ.թ.ա.5-մ.թ.ա.2 | Արտավազդ Բ-ի միջնեկ որդին |-
Վանաձոր 2022 տարածաշրջանային քոլեջ կուրս`1բ
Կատեգորիա:Հայկական արքայատոհմեր Կատեգորիա:Արտաշեսյաններ
Թիմունը և միաժանին
Թիմունը և միաժանին, 2001 թվականին «Անիմոս» ստուդիայում նկարահանված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որի պատվիրատուն բրիտանական BBC հեռուստաընկերությունն է։ Ռեժիսոր Նատալյա Օռլովան մուլտֆիլմը ստեղծել է «Աշխարհի ժողովուրդների հեքիաթների» շրջանակներում, կանադական էսկիմոսների հեքիաթների մոտիվներով։
Ֆիլմը մասնակցել է Սուզդալ - 2002 փառատոնի մրցութային ծրագրին։
Սյուժե
Կանադայի հյուսիսում ապրում էր էսկիմոսների ընտանիքը՝ ամուսինը, կինը, նրանց կույր որդին՝ Թիմունը, փոքր աղջիկը և կնոջ քույրը՝ մորաքույր Թիմունան։ Ցանկացած եղանակի մորաքույրը թափառում էր ծովափին և ինչ-որ պահ զգում է ծովի կանչը, սուզվում է ծովում և վերածվում միաժանու։ Այդ ժամանակ նա կանչում է Թիմունին, նստեցնում իր մեջքին և միասին լողում են դեպի ծովը։ Մինչ նրանք լողում էին Թիմունի տեսողությունը վերականգնվում է։ Այդ ժամանակ մորաքույրը տղային հետ է վերադարձնում ծնողների մոտ, իսկ ինքը ընդմիշտ հեռանում է ծով։
Ռոմանովկա (գյուղ, Պոպելնյանսկի շրջան)
Ռոմանովկա (Романівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Պոպելնյանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1550 թվականին։
Թիմունը և միաժանին
Տեսահոլովակ
Մուլտֆիլմը թողարկվել է DVD սկավառակով «Ճանապարհորդություն հեքիաթների աշխարհում» մուլտֆիլմների ժողովածուում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2001 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Կարճամետրաժ մուլտֆիլմեր
Ռոմանովկա (գյուղ, Պոպելնյանսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ռոմանովկա գյուղում բնակվում էր 719 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2879 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 249,74 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Պոպելնյանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1550 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Թուկիդիդես
Կենսագրություն
Սերել է ազնվականի ընտանիքից։ Կրել է մատերիալիստ փիլիսոփա Անաքսագորասի և հռետոր Անտիֆոնի ազդեցությունը։ Հարել է Պերիկլեսի՝ չափավոր դեմոկրատական կուսակցությանը։
Տարագրության մեջ գրել է «Պատմություն» աշխատությունը (անավարտ, 8 գրքով), շարադրել Պելոպոնեսյան պատերազմի պատմությունը մինչև մ. թ. ա. 411: Նա առաջին պատմիչն է, որը փորձել է ցույց տալ հասարակության զարգացման աստիճանները, վեր հանել այդ զարգացման շարժիչ ուժերը։ Ձերբազատվելով ժամանակի կրոնական նախապաշարումներից՝ աշխատել է բացահայտել պատմական դեպքերի նյութական հիմքը, երևույթների ներքին օրինաչափությունը, օբյեկտիվ պատճառները (այդ հանգամանքները շեշտել է նաև իր աշխատության ներածության մեջ) ։
Թուկիդիդեսը ատտիկյան գրավոր արձակ խոսքի հիմնադիրն է, ունի շարադրանքի սեղմ ոճ։ Նա օրինակ է եղել Դեմոսթենեսի, Կոռնելիոս Նեպոսի, Կիկերոնի, Տակիտոսի, Սալլուստիոսի, Պրոկոպիոսի և ուրիշների համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հույն պատմիչներ Կատեգորիա:Անտիկ պատմիչներ Կատեգորիա:Քաղաքական ռեալիստներ Կատեգորիա:Մ․թ․ա․ 5-րդ դարի հույներ
Ֆրանսիական վեպ
«Ֆրանսիական վեպ» (Un roman français), ֆրանսիացի հեղինակ Ֆրեդերիկ Բեգբեդերի ինքնակենսագրական վեպը, որը հրատարակվել է 2009 թվականին։ 2009 թվականին վեպը դարձել է Ռենոդո մրցանակի դափնեկիր ։
Ջերմաէլեկտրոնային գեներատոր
Ջերմաէլեկտրոնային գեներատոր, էներգիայի ջերմաէլեկտրոնային փոխակերպիչ (ԷԶՓ), ջերմային էներգիան ուղղակիորեն էլեկտրականի փոխակերպող սարք, որի գործողությունը հիմնված է ջերմաէլեկտրոնային էմիսիայի երևույթների վրա։
Ֆրանսիական վեպ
Բովանդակություն
Ֆրեդերիկ Բեգբերգերին ոստիկանությունը բռնում է հասարակական վայրում կոկաին օգտագործելու համար և նրան տեղավորում Փարիզի 8-րդ շրջանի ժամանակավոր մեկուսաբանտ։ Գիշերը տառապելով բանտախցում, նա խոստանում է գիրք գրել, ինչի համար փորձում է հիշել իր մոռացված մանկությունը։ Չնայած, որ դա անելն այնքան էլ հեշտ չէր, նրան հաջողվում է հիշողության մեջ վերականգնել իր ընտանիքի պատմությունը, ծողների հանդիպումը Գետարիում (Բասկերի երկիր), որտեղից ծագում է նրա տոհմը, ծնողների ապահարզանը, Նեյի սյուր Սենում մի քանի տարվա համատեղ կյանքից հետո, իր կյանքը ավագ եղբայր` Շարլ Բեգբեդերի հետ, ոմ հակադրում է իր հետ, բայց ում սիրում է, մանկության տարիները մոր տանը, որտեղ նա անցկացնում էր ժամանակի մեծ մասը, կամ հոր մոտ, որտեղ ծանոթանում է 1970-ական թվականների փարիզյան բոգեմի հետ։
Ջերմաէլեկտրոնային գեներատոր
Պարզագույն ԷԶՓ բաղկացած է վակուումային միջակայքով բաժանված երկու էլեկտրոդներից՝ դժվարահալ մետաղից (սովորաբար Mo, Re, W) պատրաստված կաթոդից կամ էմիտերից և անոդից կամ կոլեկտորից։
Ֆրանսիական վեպ
Բովանդակություն
Այն բանից հետո, երբ նրա կալանքը դատախազի որոշմամբ երկարացնում են ևս մեկ գիշեր, նրան տեղափոխում են Փարիզի ոստիկանատուն, որտեղ անմարդկային պայմանները առաջացնում են նրա վրդովմունքը, մանաանդ, որ այդ ամենը տեղի է ունենում հենց Փարիզի սրտում, Ֆրանսիայի օրրանում։ Վախի զգացումը խթանում է, որ հերոսը վերիմաստավորում է սեփական կյանքը և բանտից դուրս է գալիս այլ մարդ դարձած, կործրած մանկությունը վերագտած։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2009 վեպեր
Վաիվեռե
Վաիվեռե (Vaivere), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կաառմա շրջանում։
Ջերմաէլեկտրոնային գեներատոր
1 մակերեույթն ունի ավելի բարձր T1, իսկ 2-ը ավելի ցածր՝ T2 ջերմաստիճան, որի պատճառով 1 մակերևույթից էլեկտրոնների էմիսիան ավելի ջերմաէլեկտրոնային գեներատոր ինտենսիվ է, քան 2-ից։
Վաիվեռե
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 102 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կաառմա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ջերմաէլեկտրոնային գեներատոր
Էլեկտրոնների էմիսիայի հետևանքով 1 մակերևույթից (կաթոդից) դեպի 2-ը (անոդը) կգնան ավելի շատ էլեկտրոններ, քան 2-ից 1-ը։
1 և 2 թիթեղների միջե կառաջանա էլեկտրական պոտենցիալների տարբերություն։ Էլեկտրական շղթան փակելով R արտաքին դիմադրությամբ, ստացվում է էլեկտրական հոսանք։ Քանի որ ԷԶՓ իրականում իրենից ներկայացնում է էլեկտրական մեքենա, որի աշխատանքային մարմինը «էլեկտրոնային գազն է», ապա ԷՋՓ-ի օգտակար գործողության գործակիցն չի կարող անցնել Կառնոյի ցիկլի օգտակար գործողության գործակից։ Ըստ ջերմության աղբյուրի տեսակի ԷԶՓ-ները լինում են՝
Թաղ (Խութի գավառ)
Թաղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խութ-Բռնաշենի գավառակում ։ Գտնվում էր սեպաձև անտառապատ բարձունքում։
Ջերմաէլեկտրոնային գեներատոր
Հեռանկարային է ԷՋՓ-ների օգտագործումը որպես բարձրջերմաստիճանային օղակ էներգիայի բազմաստիճան փոխակերպիչներում։
Թաղ (Խութի գավառ)
Թաղն հայնտի էր իր խնձորի, տանձի և ընկույզի ընտիր տեսակներով ։
Ջերմաէլեկտրոնային գեներատոր
Կատեգորիա:Էլեկտրական գեներատորներ
Թաղ (Խութի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (292901-293000)
Աստերոիդների ցանկ (292801-292900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (293001-293100)
Էզեկիաս Պապաիոաննու
Էզեկիաս Պապաիոաննու, կիպրացի կոմունիստ քաղաքական գործիչ։
Ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ Կիպրոսի հանքերում աշխատելու ժամանակ ընդգրկվել է բանվորական շարժման մեջ։ 1930 թվականին մեկնել է Անգլիա։ 1931 թվականին ընդունվել է Անգլիայի կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ 1936 թվականին մասնակցել է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմին։ 1943 թվականին ընտրվել է Լոնդոնի կիպրոսյան կոմիտեի քարտուղար, 1944 թվականին՝ Կիպրոսի աշխատավոր ժողովրդի առաջադիմական կուսակցության (ԱԿԷԼ) Լոնդոնի կազմակերպության քարտուղար։ 1946 թվականից եղել է ԱԿԷԼ-ի կենտրոնական օրգան «Դիմոթվական կրատիս» թերթի գլխավոր խմբագիրը։ 1947 թվականից՝ ԱԿԷԼ-ի ԿԿ անդամ, 1947-1949 թթ.՝ ԿԿ քարտուղար, 1949 թվականի օգոստոսից՝ քաղբյուրոյի անդամ և գլխավորի քարտուղար։ 1955 թվականին ձերբակալվել է, 1956 թվականին՝ փախել բանտից և մինչև 1959 թվականի դեկտեմբերն աշխատել ընդհատակում։ 1960 թվականին ընտրվել է Կիպրոսի Հանրապետության պառլամենտի անդամ։ Գլխավորել է ԱԿԷԼ-ի պատվիրակությունները ԽՄԿԿ 21-26 համագումարներում։ Պարգևատրվել է «Հոկտեմբերյան հեղափոխության» շքանշանով (1978 թվական)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրացի քաղաքական գործիչներ
Կոշելևո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Կոշելևո (Кошелево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 16 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
(2216) Կերչ
(2216) Կերչ (Kerch), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի հունիսի 12-ին Տամարա Սմիռնովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,018876 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7154 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3224 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1915,87 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187904 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,45° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1971 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տամարա Սմիռնովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վիտալի Բամբուրով
Վիտալի Բամբուրով (Виталий Григорьевич Бамбуров, ), ռուս գիտնական, ՌԴ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ, ամենացածր օքսիդացման պայմաններում գտնվող նոր միացությունների և հազվագյուտ տարրերի սինթեզի և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների փորձագետ։
Կենսագրություն
1950 թվականին դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Ուրալի Ս. Կիրովի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ֆիզիկայի և տեխնոլոգիայի բաժինը, որը 1956 թվականին ավարտել է գերազանցությամբ` ստանալով «Հազվագյուտ մետաղների» մասնագիտացմամբ մետաղագործ-ինժեների որակավորում։
1959-1963 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ Ուրալի մասնաճյուղի քիմիայի ինստիտուտի ասպիրանտ։ «Տիտանի և ցիրկոնիումի միացությունների փոխազդեցությունը ալկալային մետաղների ֆտորիդային աղերի հետ» թեմայով գրված թեկնածուական աշխատանքն արժանացել է Դ. Մենդելեևի անվան համամիութենական քիմիական միության մրցանակի և պատվոգրերի։
1964 թվականից սկսած ձևավորվել է Վ. Բամբուրովի հիմնական գիտական ուղղությունը, այն է` հազվագյուտ տարրերի` օքսիդացման նվազագույն վիճակում նոր միացությունների և ֆիզիկաքիմիական հատկությունները։
1998-2003 թվականներին եղել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Ուրալի մասնաճյուղի Պինդ մարմինների քիմիայի ինստիտուտի տնօրեն։
2000 թվականի մայիսի 26-ին ընտրվել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ` անօրգանական նյութերի ֆիզիկաքիմիայի և տեխնոլոգիայի ամբիոնում ։
Գիտական գործունեություն
Վ. Բաբուրովը և նրա ուսանողները նոր տվյալներ են հաստատել մի շարք 3d և 4f անցումային տարրերի օքսիդի և ֆտորիդային միացությունների քիմիայի վերաբերյալ, ստեղծել են խոստումնալից մագնիսական կիսահաղորդիչներ, նոր մագնիսադրական օպտիկապես ակտիվ նյութեր, ֆերոմագնիսական և գերհաղորդիչ էներգետիկ դաշտի սենսորներ, էլեկտրամեկուսիչ պողպատե ծածկույթներ (արծաթե մեդալ ԽՍՀՄ ВДНХ):
Աշակերտներ
Պատրաստել է 20 աշակերտների, որոնք դարձել են թեկնածուներ և գիտությունների դոկտորներ։
Հրապարակումներ
7 մենագրություն, ավելի քան 320 գիտական աշխատանք, հեղինակային իրավունքի 50 վկայագիր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Ռուս քիմիկոսներ Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Ռյուգլանդ
Ռյուգլանդ (Rügland), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Մտնում է Անսբախի վարչական շրջանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Միջին Ֆրանկոնիայի ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 1261 մարդ է (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը 20,89 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 5 71 194։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 9 գյուղական համայնքների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Սանտ Ագատա դի Միլիտելո
Սանտ Ագատա դի Միլիտելո (Sant'Agata di Militello), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Մեսինա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 13060 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 390 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 34 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98076։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 0941։
Աշխարհագրություն
Բնակչության աճ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Երվանդունիներ
Երվանդունիներ՝ թագավորական դինաստիա Հայաստանում մ.թ.ա. 570–մ.թ. 72 թվականներին։ Կոչվում է հիմնադրի՝ Երվանդ Սակավակյացի անունով։ Որպես թագավորներ և սատրապներ Հայաստանում իշխել են մ.թ.ա. 570-201 թվականներին։ Պատմահայր Մովսես Խորենացին տեղեկացնում է, որ մ.թ.ա. 7-րդ դարի առաջին կեսին Հայկական լեռնաշխարհի հարավ-արևմուտքում վերականգնվել էր Հայկազունների տոհմի իշխանությունը՝ Սկայորդու գլխավորությամբ։
Երվանդ Ա-ն հայոց թագավոր Պարույրի ազգականներից էր։ Հայոց նահապետ, Սկայորդու որդի Պարույրը միավորեց Վանա լճից մինչև Եփրատ ընկած ողջ տարածքը և դաշինք կնքեց Մարաստանի ու Բաբելոնի հետ՝ ընդդեմ Ասորեստանի։ Մ.թ.ա. 612 թվականին դաշնակից զորքերը գրավեցին Ասորեստանի մայրաքաղաք Նինվեն, որին մասնակցելու համար Պարույր նահապետը Մարաստանի արքայի կողմից թագադրվեց և ճանաչվեց Հայաստանի թագավոր։
Ծագում
Երվանդունիների մասին պահպանված տեղեկությունները հակասական են։ Այդ պատճառով Երվանդունիների ծագումը, Հայաստանում նրանց միասնաբար և անընդմեջ իշխելու հանգամանքները դեռևս վիճելի են պատմագիտության մեջ։ Ք.ա. 681 թվականին Ասորեստանի Սենեքերիմ արքայի որդիներ Սարասարը և Ադրամելեքը սպանում են իրենց հորը և փախչում Հայաստան։ Ենթադրվում է, որ նրանք հիմնադրել են այս հարստությունը։
Ըստ Մովսես Խորենացու, Հայոց թագավոր Երվանդ Ա Սակավակյացը և նրա գահաժառանգ որդի Տիգրանը Մարաց թագավոր Աժդահակի ժամանակակիցներ էին։ Այս տեղեկությունը հաստատվում է նաև Տիգրանի և նրա հոր մասին Քսենոփոնի հաղորդմամբ։
Ասավկա
Ասավկա (Асавка, Аҫау), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բալտաչևսկի շրջանի կազմում։
Երվանդունիներ
Ծագում
Ըստ Մեհրդադ Իզադիի, որն իր հերթին մեջբերում է Մովսես Խորենացուն, Երվանդունիները սերտ կապեր ունեին Մարաստանի ազնվականության հետ։ Նա հիշատակում է Երվանդ թագավորի (ենթադրաբար Երվանդ Դ Վերջինի) կողմից Մուրացյաններից աջակցություն ստանալու փաստը, նշելով Մուրացյանների  մարական և հայկական ծագումը։ Իր պարտությունից հետո, ըստ Խորենացու, Երվանդը նահանջել էր իր հայրենի երկիր ՝ «Էրուանդավան», որը հանդիսանում է Մարաստանի մեծագույն և սրբագւոյն լեռան՝ Հարավանդ կամ Հալվանդ/Ալվանդ անունի աղավաղված ձևը ։
Ասավկա
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 470 մարդ։
Երվանդունիներ
Ծագում
Պերգամոն քաղաքից 12կմ հեռավորության վրա գտնված մի հունարեն արձանագրության մեջ Հայաստանի սատրապ Երվանդ Բ–ին վերագրված է բակտրիական ծագում։ Իսկ Կոմմագենեի Անտիոքոս Ա Երվանդունի թագավորի նախնիներին նվիրված Նեմրութ լեռան արձանագրության մեջ Երվանդունիները դասված են Դարեհ Աքեմենյան արքայի հաջորդների ցանկում։ Քանի որ Երվանդ Բ Աքեմենյան Արտաքսերքսես II արքայի փեսան էր, ուրեմն նրա սերունդը կարող էր մայրական գծով ճանաչվել Աքեմենյան։ Երվանդունիների Աքեմենյան շառավիղ լինելու հանգամանքը երբեմն ընդգծվել և գերագնահատվել է։ Ստրաբոնը Երվանդ Դ Վերջինին համարում է Դարեհ I–ի զինակից Հիդարնեսի սերունդ։
Ասավկա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բալտաչևսկի շրջանի բնակավայրեր
Երվանդունիներ
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Երվանդունիներ
Թուրքական մաֆիա
Թուրքական մաֆիա (Türk mafyası), ընդհանուր տերմին` նշանակելու Թուրքիայում հիմնված և (կամ) Թուրքիայի նախկին քաղաքացիներից կազմված հանցավոր կազմակերպությունները։ Թուրքական ծագմամբ հանցավոր խմբերը գործում են ամբողջ Արևմտյան Եվրոպայում (որտեղ գոյություն ունի թուրքական ուժեղ ներգաղթյալ համայնքներ) և ավելի քիչ՝ Միջին Արևելքում։ Թուրքական հանցավոր խմբերը մասնակցություն ունեն հանցավոր գործունեության լայն շրջանակներում։ Միջազգայնորեն ամենակարևորը թմրանյութերի ապօրինի շրջանառությունն է, հատկապես հերոինի։ Հերոինի վաճառքի ընթացքում նրանք համագործակցում են բուլղարական մաֆիոզ խմբերի հետ, որոնք հերոինը տեղափոխում են այլ երկրներ, ինչպես օրինակ Իտալիա ։ Հանցավոր գործողությունները, ինչպիսիք են թմրանյութերի այլ տեսակների ապօրինի շրջանառությունը, ապօրինի մոլեխաղերը, թրաֆիքինգը, մարմնավաճառությունը կամ շորթումը կատարվում են ինչպես Թուրքիայում, այնպես էլ եվրոպական երկրներում, որտեղ կան թուրքական մեծ համայնքներ, ինչպիսիք են Գերմանիան, Նիդեռլանդները, Բելգիան, Ալբանիան և Միացյալ Թագավորությունը։
Թուրքական խմբավորումներն ու մաֆիաները համագործակցում են նաև Լազ, Զազա և Քրդական խմբավորումների հետ։ Որոշ թուրքական հանցախմբեր ընդունում են ոչ թուրք անդամների։ Որոշ թուրքական հանցավոր կազմակերպություններ ծագում են երկու տարածաշրջաններում՝ Տրապիզոն նահանգ՝ Թուրքիայի հյուսիս-արևելքում` Սև ծովի ափին և երկրի հարավում գտնվող Արևելյան և Հարավարևելյան Անատոլիայում։
Կապեր խորքային պետության հետ
Թուրքական մաֆիայի որոշ անդամներ կապ ունեն Խորքային պետության հետ, ներառյալ Ազգային հետախուզական կազմակերպությունը (ԱՀԿ), ինչպես նաև «Գորշ գայլերը» ։ Այս կապերը հանրային են դարձել Սուսուրլուկ սկանդալի ժամանակ  ։
Հանցավոր խմբավորումներ
Թուրքերից կազմված հանցավոր խմբերը գործում են ամբողջ երկրում և մեծ թվով էթնիկ թուրք բնակչություն ունեցող համայնքներում։ Որոշ թուրքական հանցավոր խմբավորումներ ամուր կապեր ունեն կոռումպացված քաղաքական գործիչների և տեղի իրավապահ մարմինների կոռումպացված անդամների հետ։ Նրանք ակտիվ են կազմակերպված հանցավորության տարբեր բաժիններում և հաճախ կարող են կապված լինել քաղաքական մոտիվներով խմբերի հետ, ինչպիսիք են «Գորշ գայլերը»։ Հատկապես դա կարող է պատահել ներգաղթյալների թուրքական համայնքների հանցագործների հետ ։ Հզոր և կարևոր թուրքական հանցավոր կազմակերպությունները հիմնականում լինում են Տրապիզոնի մարզում և ընդգրկում են ինչպես թուրք, այնպես էլ լազ բնակչության անդամներ։
Արևելյան սևծովյան հանցավոր խմբավորումներ
Նույնիսկ եթե թուրքերից կազմված հանցավոր խմբերը գալիս են ամբողջ երկրից, նրանց համեմատաբար մեծ քանակությունը ծագում է Թուրքիայի սևծովյան շրջանից։ Թուրքերից և լազերից կազմված այս խմբերը հատկապես ուժեղ են հենց երկրում։ Արևելյան Սևծովյան հանցագործությունների ղեկավարները, ինչպիսիք են Alaattin Çakıcı-ը, հայտնի են նրանով, որ կապ ունեն կամ հանդիսանում են «Գորշ գայլեր» խմբի քաղաքական մոտիվներով անդամներ ։
Կիպրոսի թուրքական հանցավոր խմբավորումներ
Դեպի Լոնդոն Կիպրոսցի թուրքերի էական ներգաղթից հետո կիպրական թուրքերից կազմված հանցավոր խմբավորումներ են ստեղծվել բանվորական թաղամասերում։ Հիմնականում թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության, զինված կողոպուտի, փողերի լվացման մեջ ներգրավված այս կլաններն ավելի շատ ընդհանրություններ են ունեցել ավանդական սպիտակ բրիտանական հանցագործ ընկերությունների հետ, քան թուրքական մաֆիայի։
Քրդական հանցավոր խմբավորումներ
Էթնիկապես քրդական հանցավոր խմբավորումները որոշ ծագում ունեն Թուրքիայի հարավարևելյան Անատոլիայի տարածքում։ Ենթադրվում է, որ այս խմբերը հիմնականում տոհմական հիմքերով են և ենթադրվում է, որ նրանց եկամտի հիմնական աղբյուրը հերոինի և զենքի վաճառքն է։ Այդ առաջնորդների որոշ խմբեր, ինչպիսին էր Հուսեյն Բայբաշինը, ակտիվ գործունեություն են ծավալել Արևմտյան Եվրոպայի երկրներում, հատկապես Մեծ Բրիտանիայում։ Որոշ թուրքական աղբյուրներ նրանց մեղադրում են Քրդական բանվորական կուսակցության հետ կապ ունենալու մեջ, սակայն իշխանությունները երբեք չեն հաստատել ։
Զազայի հանցագործ ընտանիքներ Միացյալ Թագավորությունում
Չնայած էթնիկ զազա խմբերը բուն Թուրքիայում ուշագրավ չեն, այնուամենայնիվ, Մեծ Բրիտանիայում և Գերմանիայում ստեղծվել են Ալևի Զազա ներգաղթյալների մեծ համայնքներ։ Այս համայնքների հանցավոր խմբավորումները կապ ունեն այլ թուրք և քուրդ հանցագործ պետերի հետ և մասնակցում են թմրանյութերի վաճառքին ու պայմանագրային սպանություններին։ Օրինակ` Լոնդոնում դաժան տուրֆ պատերազմը թուրքական հանցախմբերի միջև, ինչպիսիք են, այսպես կոչված, Տոտենհեմի տղաները և Հաքնի թուրքերը։ Տոտենհեմի տղաները և Հաքնի թուրքերը հիմնականում քրդական ավազակախմբեր են, սակայն նրանց մեջ կան նաև որոշ թուրք անդամներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մաֆիա Կատեգորիա:Կազմակերպված հանցագործություն ըստ էթնիկ խմբի Կատեգորիա:Իրադարձություններ Թուրքիայում
Լիլիթ Արզումանյան
Լիլիթ Սևակի Արզումանյան, հայ գրականագետ, արձակագիր, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, Հայաստանի գրողների միության (2001) և Հայաստանի թատերական գործիչների միության (2005) անդամ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1957 թվականի մարտի 5-ին, Երևանում։ Ավարտել է ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետը։ 1979-1990 թվականներին աշխատել է ԵՊՀ հրատարակչությունում, 1991-1993 թվականներին՝ Հայաստանի հանրագիտարանում։ 1990-1992 թվականներին, աշխատանքին զուգահեռ, եղել է հեռուստատեսության Առաջին ալիքի «Թատերական հյուրասենյակ» հաղորդաշարի հեղինակ և վարող, 2002-2009 թվականներին՝ «ԱրմենԱկոբ» հեռուստատեսության «Մեր թատրոնը», ապա՝ «Մշակույթ» հաղորդաշարերի հեղինակ և վարող։ 1988 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Արևելքը հայ արձակում» թեմայով և ստացել գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, 2001 թվականին պաշտպանել է դոկտորական` «Պարույր Սևակի պոեմները» թեմայով և ստացել գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։ 1993 թվականից եղել է Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ, 2013-2018 թվականներին` Հանձնաժողովի նախագահ ։ 2018 թվականին նշանակվել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի ռեկտորի պաշտոնակատար ։
Ստեղծագործություններ
Հեղինակ է 80-ից ավելի գրականագիտական և հրապարակախոսական հոդվածների և 3 ոչ խաղարկային ֆիլմի («Ճանապարհորդություն Արաքսից այն կողմ», «Կիլիկիա», «Ազատ, անկախ…»)։ Հեղինակ է 6 գրքի ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Մեուանոնյոկի
Մեուանոնյոկի (Муаннонйоки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Սուոյարվսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուկսունյոկի գետի ձախ ափին՝ 95 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 21 կմ է, ավազանի տարածքը 153 կմ2։ Գետաբերանից 10 կմ հեռավորության վրա, աջ ափին թափվում է գետ՝ Անոկսենյոկի։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ ջրային ավազանային շրջան, գետի ենթաավազանը՝ Նևա և գետի ավազան Լադոժսկի լիճ։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Հուվերի ամբարտակ
Հուվերի ամբարտակ, Հուվերի պատնեշ (Hoover Dam, ինչպես նաև հայտնի որպես Boulder Dam), հիդրոտեխնիկական յուրահատուկ կառույց ԱՄՆ-ում, 221 մետր բարձրությամբ բետոնային կամարագրավիտացիոն ամբարտակ և ջրաէլեկտրակայան, որը կառուցված է Կոլորադո գետի ներքին հոսանքում։ Գտնվում է Սև կիրճում՝ Նևադա և Արիզոնա նահանգների սահմանին՝ Լաս Վեգասից 48 կմ հարավ-արևելք՝ Բոուլդեր Սիթի քաղաքից մի քանի կիլոմետր հեռու։ Ամբարտակը առաջացնում է Միդ լիճը (ջրամբար)։ Անվանվել է ի պատիվ ԱՄՆ 31-րդ նախագահ Հերբերտ Հուվերի, որը մեծ դերակատարում է ունեցել ամբարտակի կառուցման գործում։ Պատնեշի կառուցման աշխատանքները սկսվել են 1931 թվականին և ավարտվել 1936 թվականին՝ նախատեսվածից երկու տարի շուտ։
Ամբարտակը գտնվում է ԱՄՆ-ի բարելավման գրասենյակի ղեկավարության վերահսկողության տակ, որը ԱՄՆ-ի Ներքին գործերի նախարարության բաժանմունք է։ Հուվերի ամբարտակը համարվում է Լաս Վեգասի շրջակայքի ամենահայտնի տեսարժան վայրերից մեկը։
Կառուցման նախապատմություն
Մինչ ամբարտակի կառուցումը Կոլորադոն հաճախ ցույց էր տալիս բուռն բնավորությունը, քարքարոտ լեռներում ձնհալքերի ժամանակ հաճախ ողողում էր գյուղատնտեսական հողերը, որոնք տեղաբաշխված էին հոսանքն ի վար։ Ամբարտակի նախագծողները նախատեսում էին, որ նրա կառուցումը կօգնի կարգավորել Կոլորադո գետի մակարդակը։ Դրանից բացի սպասվում էր, որ ջրամբարը զարկ կտար ոռոգվող հողագործության զարգացմանը, ինչպես նաև կդառնա Լոս Անջելեսի և Հարավային Կալիֆոռնիայի մնացած շրջանների ջրամատակարարման աղբյուր ։
Այդ նույն ժամանակ նախագծի իրականացման գործում խոչընդոտներից մեկը այն էր, որ Կոլորադո գետի ավազանում գտնվող նահանգները կասկածներ ունեին ջրային պաշարների հավասար օգտագործման հարցում։ Կար վախ, որ Կալիֆոռնիան իր իշխանությամբ, ֆինանսական պաշարներով և անբավարար ջրերով կցանկանա իրավունք ձեռք բերել ջրամբարի մեծ մասի վրա։ Արդյունքում 1922 թվականին ստեղծվեց հանձնաժողով, որի մեջ մտնում էին մեկական ներկայացուցիչ հետաքրքրված նահանգներից և մեկ ներկայացուցիչ ֆեդերատիվ իշխանությունից (Հերբերտ Հուվերը, որն այդ ժամանակ առևտրի նախարարն էր նախագահ Ուորեն Հարդինգի կառավարության կազմում)։ Այդ հանձնաժողովի գործունեության արդյունք դարձավ 1922 թվականի նոյեմբեր 22-ին ստորագրված Կոլորադո գետի կոնվենցիան, որում ամրագրված էր ջրային պաշարների բաժանման մեթոդիկան։ Այդ փաստաթղթի ստորագրումը, որը ստացավ «Հուվերի փոխզիջում» անվանումը, ճանապարհ բացեց ամբարտակի կառուցման իրագործման համար ։
Այդպիսի մեծ մասշտաբի ջրատեխնիկական կառույցը պահանջում էր մեծ միջոցներ պետական բյուջեից։ Ֆինանսավորման հատկացման օրինագիծը միանգամից չստացավ ԱՄՆ-ի սենատի և Սպիտակ տան հավանությունը։ Միայն 1928 թվականի դեկտեմբերի 28-ին նախագահ Քելվին Քուլիջն ստորագրեց փաստաթուղթը, որը թույլատրեց նախագծի իրականացումը։ Նախնական ֆինանսավորումը հատկացվեց միայն 1930 թվականին, երբ նախագահը Հերբերտ Հուվերն էր։
Ի սկզբանե նախատեսվում էր ամբարտակը կառուցել Բոուլդերի կիրճում (Boulder Canyon): Այդ է պատճառը, որ չնայած վերջնական որոշում կայացվեց ամբարտակը կառուցել Սև կիրճում, բայց նախագիծն ստացավ Boulder Canyon Project անվանումը ։
Շինարարություն
Ամբարտակի կառուցման պայմանագիրը ստացել է կոնսորցիում Six Companies, Inc., համատեղ նախաձեռնությամբ Morrison-Knudsen Company (Բոյսե, Այդահոի նահանգ), Utah Construction Company (Օգդեն, Յուտայի նահանգ), Pacific Bridge Company (Պորտլենդ, Օրեգոնի նահանգ), Henry J. Kaiser & W. A. Bechtel Company (Օքլենդ, Կալիֆոռնիայի նահանգ), MacDonald & Kahn Ltd. (Լոս Անջելես) և J. F. Shea Company (Պորտլենդ, Օրեգոնի նահանգ) ։
Շինարարական աշխատանքներին մասնակցել են հազարավոր աշխատողներ (առավելագույն թիվ 5251 աշխատող, որը եղել է 1934 թվականի հուլիսին)։ Պայմանագրի համաձայն շինարարությունում չէր թույլատրվում ընդգրկել չինացի փախստականներին, իսկ սևամորթների քանակը շինարարության ընթացքում չպետք է գերազանցեր 30-ը, որոնք պետք է աշխատեն ամենացածր վարձատրվող աշխատանքներում ։ Նախատեսվում էր, որ աշխատողների համար պետք է կառուցվեր մի ամբողջ քաղաք Բոուլդեր Սիթի, բայց շինարարության գրաֆիկան կազմված էր արագացման և աշխատողների քանակի ավելացման համար (դա արվել էր, որպեսզի կրճատվեր համատարած գործազրկության մեծ թիվը, որը դարձել էր մեծ դեպրեսիայի հիմքը)։ Այդ իսկ պատճառով առաջին աշխատողների գալու ժամանակ քաղաքը դեռ պատրաստ չէր, և առաջին ամառը աշխատողները անցկացրին ժամանակավոր ճամբարում։ Բնակավայրերի հանձնելու ուշացումը և աշխատանքի վտանգավորությունը հանգեցրին գործադուլի, որը տեղի ունեցավ 1931 թվականի օգոստոսի 8-ին։ Աշխատողների ցույցը ցրվեց զենքի և մահակների օգնությամբ, բայց Բոուլդեր Սիթիում աշխատանքների տեմպը արագացվեց, և 1932 թվականի գարնանը աշխատողները տեղափոխվեցին մշտական տներ։ Բոուլդեր Սիթիում շինարարության ժամանակ արգելված էր մարմնավաճառությունը, ազարտային խաղերը և ալկոհոլային խմիչքների վաճառքը։ Ալկոհոլի վաճառքի արգելքը պահպանվեց մինչև 1969 թվականը, իսկ խաղային բիզնեսի արգելքը պահպանվում է մինչ օրս (Նևադա նահանգի այդպիսի միակ քաղաքը)։