cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էթոլոգիա
Անվան ծագում և պատմություն
Էթոլոգիայի հիմունքները առաջին անգամ դրվել է 19-րդ դարում։ Սպոլդինգի առաջին փորձերից հետո Ուիթմենը տարբեր կենդանիների վարքը ուսումնասիրելիս ցույց տվեց, որ բնածին բնազդների մեծ մասը այնքան հաստատուն են, որ դրանք համապատասխան մորֆոլոգիական կառույցների կամ օրգանների մոտ, կարող են ունենալ տակսոնոմիկ նշանակություն։ Այսպես, օրինակ, ծծելու ժամանակ առաջացող շարժումները, որոնք առաջանում են աղավնիների մոտ ջուր խմելու ժամանակ, հանդիսանում են աղավնիների ընտանիքի բնորոշ հատկանիշ։
Էթոլոգիայի զարգացման մեջ մեծ ներդրում են ունեցել Խայնրոտի և Կրեյգի փորձերը (1918)։ Խայնրոտը զարգացրել է բնածին հատկանիշների նշանակության մասի ուսմունքը որևէ տեսակի համար։ Կրեյգը առաջիններից մեկն էր, որ ցույց տվեց, այդ վարքը ձևավորվում է ոչ միայն առանձին գրգռիչների ազդեցության տակ, այլև ձևավորվում է կենդանու ներքին մղումների հետևանքով։ Խայնրոտի և Կրեյգի ուսմունքը հետագայում զարգացրեց Լորենցը (1935, 1966) Գերմանիայում, Տինբերգենը՝ Անգլիայում։ Լորենցի ստեղծած դպրոցի հիմնական հիմնախնդիրներ էր բացատրել կենդանիների վարքը ձեռքբերովի ռեֆլեքսների ազդեցութայ տակ, բացառելով բնածին ռեֆլեքսները։ Նրանց եզրակացությունները սխալ դուրս եկան, սակայն հետագայում իրենց սխալների միջոցով նրանք դուրս եկան ճիշտ ուղու վրա և բացատրեցին վարքի նշանակությունը կենդանիների մոտ։ Այդ նույն ժամանակաշրջանում էթոլոգները նոր էին դուրս գալիս Ի. Պավլովի ուսմունքի ազդեցության տակից՝ պայմանական և ոչ պայմանական ռեֆլեքսների մասին։ Երբ Ի. Պավլովը իր ուշադրությունը կենտրոնացրել էր պայմանական ռեֆլեքսների վրա, էթոլոգները ուսումնասիրում էին կենդանիների վարքը, նրա դերը գոյության կռվում։
Շարժումների ձևավորում
Շարժումների ձևավորմանը մասնակցող արտաքին ու ներքին գործոնները, մանրամասն ուսումնասիրվել է տարբեր տեսակի կենդանիների տարբեր շարժումների միջոցով։ Շատ տեսակների մոտ, հատկապես խմբերում, առաջացող շարժումները դրսևորվում են կոմպլեքս, այսինքն շարժումներ դրսևորում են խմբի բոլոր անդամները։ Նույնիսկ այն դեպքում, եթե որոշ առանձնյակներ մեծացել են անազատության մեջ և այլ տեսակենրի հետ չեն շփվել։ Հատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում բնածին «խառը» շարժումները, որոնք ի հայտ են գալիս կոնֆլիկտային իրավիճակներում /Տինբերգեն/։ Օրինակ՝ եթե տվյալ տեսակը պայքարի մեջ է որևէ բանի համար, և միաժամանակ նա ուզում է վազել, ապա այդ ժամանակ տեսակի մոտ առաջացող ագրեսիան արգելակում է վազքը։ Այս տիպի վարքը դրսևորվում է առանց կյանքի փորձի, այդ իսկ պատճառով էլ այն բնածին է։ Օրինակ՝ կոնֆլիկտային իրավիճակում սպիտակ սագը իրականացնում է լողալու շարժումներ նույնիսկ հողի վրա։ Իսկ մոխրագույն սագը այդ իրավիճակում «քնում» է հենց պայքարի կենտրոնում։ Բնազդային ռեակցիաների իրականացման ժամանակ, կարևոր նշանակություն ունի նաև գրգռիչի սպեցիֆիկան։
Տինբերգենի չորս հարցեր
Ըստ Տինբերգենի բոլոր դեպքրում գրգռիչը համապատասխանում է վարքին, ինչպես «բանալին կողպեքին»։ Օրինակ՝ ոչ մեծ կոլյուշկա ձուկը ագրեսիվ ռեակցիա է ցուցաբերում իր տարածքը պաշտպանելու ժամանակ նույն տեսակին պատկանող արուի նկատմամաբ։ Իսկ բրյուշկայի էգը, որը ունի իրանին կարմիր գունավորում, ուշադրություն չի ցուցաբերում այն բանին, որ իր բնի մոտ հայտնվել է նույն տեսակին պատկանող արուն, որը իր իրանին չունի կարմիր գունավորում։ Եթե Կրեյգը գտնում էր որ վարքի ձևավորման համար անհրաժեշտ են խթանիչներ, ապա Տինբերգենը տվեց հիպոթեզ «բնազդների հիերարխիայի» մասին։ Այս հիպոթեզի էությունը կայանում է հետևյալի մեջ. Կենդանու որոշ վարքեր, որոնք դրսևորվում են նրա կյանքի որոշակի շրջանում, առաջացնում են գլխուղեղի համապատասխան բաժինների գրգռում։ Եթե գլխուղեղի որևէ բաժին գրգռված է որոշակի վարքագծային շարժումներով, ապա հետագայում այն ճնշվում է մեկ այլ վարքագծային շարժման պատճառով։ Օրինակ՝ սոված ճայը սեռական գրգռվածության ժամանակ կարող է մոռանալ զուգընկերոջը և սկսել փնտրել սնունդ։ Եթե որևէ բաժին «շատ գրգռված» է, ապա վարքագծային շարժումները կարող են դրսևորվել ինքնակամ։ Օրինակ՝ Լորենցը փակ սենյակում թռչուններին ուսումնասիրելիս, նկատել է որ նրանք որսում են միջատներ՝ կիրառելով բոլոր վարքագծային շարժումները, նույնիսկ այն դեպքում, երբ միջատները բացակայում են։ Այս տիպի շարժումները ուսումնասիրել են Խոլստը և Սեն-Պոլը։ Նրանք գրգռում էին հավերի գլխուղեղի տարբեր բաժիններ, և բոլոր դեպքերում նրանց մոտ առաջանում էին նույն ինքնական շարժումները։ Հավերի մոտ նրանք գրգռել են մի քանի բաժիններ-սկզբում նրանք նայում էին շրջապատը, իսկ ավելի ուժեղ գրգռելիս դառնում էին ագրեսիվ։ Վարքագծային շարժումների իրականացման գործում զգալի նշանակություն ունեն հորմոնները։
Լի Սոլ Չժու
Լի Սոլ Չժու, Հյուսիսային Կորեայի առաջնորդ Կիմ Ջոնգ Ունի հարսնացուն։ ԿԺԴՀ լրատվամիջոցներն առաջին անգամ նրանց օրինականացված հարաբերությունների մասին հաղորդել են 2012 թվականի հուլիսի 25-ին։ Դրանից մի քանի շաբաթ անց զույգը սկսել է հասարակության առջև հայտնվել։
Կենսագրություն
ԼԻ Սոլ Չժուն Փհենյանի Կիմ Իր Սենի անվան համալսարանի շրջանավարտ է։ Հայրը դասախոս է, իսկ մայրը՝ բժիշկ։
2005 թվականին այցելել է Հարավային Կորեա՝ Ինչոնում կայացած աթլետիկայի ասիական առաջնության ժամանակ Հյուսիսային Կորեայի պատվիրակության աջակցող խմբի կազմում ։
Հասարակական գործունեություն
ԿԺԴՀ լրատվամիջոցներն առաջին անգամ նրա՝ որպես Կիմ Ջոնգ Ունի կնոջ մասին հաղորդել են 2012 թվականի հուլիսի 25-ին, չնայած զույգը հասարակության մեջ սկսել է հայտնվել դրանից մի քանի շաբաթ առաջ ։ Այնուհետև Լի Սոլ Չժուն սկսել է պարբերաբար հիշատակվել Կորեայի աշխատավորական կուսակցության «Նոդոնգ սինմուն» կենտրոնական թերթի նյութերում՝ տարբեր պաշտոնական միջոցառումներին նրա ամուսնու մասնակցությանը նվիրված։ Միևնույն ժամանակ, հոդվածները նկարազարդվել են լուսանկարներով, որոնցում ամուսինները միասին էին  ։ Հարսանիքը կայացել է դրանից մեկ տարի անց։
Կիմ Ջոնգ Ունի վրա ազդեցություն
Ըստ որոշ դիտորդների՝ իր կնոջ ազդեցությամբ Կիմ Չեն Ունը որոշակիորեն թուլացրել է Հյուսիսային Կորեայի կանանց արտաքին տեսքի պահանջները։ Վերացվել է նաև կանանց հեծանվավազքի արգելքը․ նրանց այժմ թույլատրվում է հագնել կոստյումներ և ջինսեր, սև զուգագուլպաներ, կոշիկներ և բարձրակրունկներ ։
Ուզնեզյա
Ուզնեզյա (Узнезя), գյուղ Ռուսաստանի Ալթայի հանրապետության Չեմալսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ալթայի հանրապետության Չեմալսկի շրջանի բնակավայրեր
Մարգանեց (քաղաք, Ուկրաինա)
Մարգանեց (Марганець), քաղաք Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզի Մարգանեցի քաղաքային խորհուրդում, մարզային նշանակության քաղաք։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Գորոդիշչե, Կոմինտերն։ Հիմնադրվել է 1938 թվականին։
2011 թվականի տվյալներով Մարգանեց քաղաքում բնակվում էր 48 739 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 37 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1336,16 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1938 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տրանսպորտի պատմություն (քանդակային կոմպոզիցիա)
«Տրանսպորտի պատմություն» («История транспорта»), երեք մասից բաղկացած մոնումենտալ դեկորատիվ քանդակագործական ստեղծագործություն Տոլյատի քաղաքում։ Կոմպոզիցիան նախագծվել է 1975 թվականին, Տոլյատի քաղաքի Ավտոգործարանային շրջանի կառուցապատման գլխավոր հատակագծի ստեղծման ժամանակ։ Ստեղծագործությոնները տեղադրվել են  1977—1979 թվականներին Հեղափոխության փողոցում։
Կոմպոզիցիան իրենից ներկայացնում է 20-րդ դարի սկզբի տրանսպորտի միջոցների ոճավորված նմուշներ` անվավոր շոգենավ, շոգեքարշ, օդապարիկ։ «Օդապարիկը» հիշեցնում է ֆանտաստիկ թռչող ապարատ, որը իր մեջ միավորում է գունդ, առագաստ, գոնդոլ օդանավորդներով։ 10 մետր բարձրությամբ կոմպոզիցիան ձգվում է դեպի վեր, որը պահում է խարիսխը ձգված ճոպաններով։  Թեթև, ցանցկեն  կառուցվածքը ամրացված է ծանր հիմքի վրա պրիզմայի տեսքով։
«Առաջին շոգենավը» բաղկացած է ջրային տրանսպորտի ճանաչված հանգույցներից` նավի իրանից, կայմից, առագաստափայտից, առագաստից, խարիսխից, դրոշից և այլն։ Շոգեմեքենայի առանձնահատկություններով  շոգեքարշը (թիակաձև անիվներով հաղորդակ, ծխատար խողովակ) ունի նաև առագաստանավի տարրեր ու հանգույցներ։ Խորհրդանշական տախտակամածի վրա գտնվում է ռոմանտիկ զույգը` տղամարդը գլխարկով և կինը հովանոցով։ «Առաջին շոգենավը» էապես տարբերվում է իրականից, այն ունի բազմաթիվ դեկորատիվ և գեղարվեստական տարրեր և հանգույցներ։ Մասնագետների կարծիքով կոմպոզիցիաները հակավանդալային տեսանկյունից լավ նախածված են։ Պատրաստված են սև մետաղից (կռած, ձուլած, զոդած)  տեղադրված են վիթխարի երկաթբետոնե պատվանդանի և կրաքարե սալիկների վրա։  Քանդակի չափերն են` Հեղինակներն են ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ, Պետական մրցանակի դափնեկիր Անդրեյ Վասենցովը և ճարտարապետ Ե. Իոխելեսը։
Տոլյատիի քաղաքապետարանի աշխատակիցների անգործության պատճառով 2011 թվականին  հողատարածքը, որի վրա գտնվում էին քանդակները, անցան մասնավոր անձանց։ Դատական գործի նյութերում ասվում է, որ Տոլյատիի քաղաքապետարանը չկարողացավ ապացուցել, որ «Տրանսպորտի պատմության» քանդակների շարքը համարվում է մշակութային ժառանգության օբեկտ և դրանք  քանդման վտանգի տակ ընկան ։ Ի պատասխան Տոլյատիի քաղաքապետ Անատոլի Պուշկովը հայտարարեց.
2014 թվականին շարունակվեցին քանդակների տեղափոխման վայրի վերաբերյալ քննարկումները, դրանց տեղադրման հնարավոր վայրերից էին համարվում 19-րդ թաղամասի ընտանեկան հանգստի զբոսայգին, գավառագիտական թանգարանի դիմացի տարածքը և Հաղթանակի զբոսայգին ։
2014 թվականի աշնանը Շուսևի անվան ճարտարապետության մոսկովյան թանգարանում Տոլյատիին նվիրված ցուցահանդեսի շրջանակներում ներկայացվեց նաև «Տրանսպորտի պատմության» շարքի շոգենավի փոքրացված չափերով քանդակը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սամարայի մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:1979 հիմնադրումեր Ռուսաստանում
Ռիք Մորանիս
Ֆրեդերիկ Ալան Մորանիս (անգլերեն՝ Frederick Allan Moranis, ), առավել հայտնի որպես Ռիք Մորանիս, ամերիկացի և կանադացի կինոդերասան, կատակերգու և երաժիշտ։
Հանդիսատեսին առավել հայտնի է «Բոբ և Դուգ Մակքենզիների արկածները», «Ուրվականների որսորդները», «Սիրելի՛ս, ես փոքրացրել եմ երեխաներին», «Ֆլինսթոունները», «Փոքրիկ հսկաները» և այլ ֆիլմերում հանդես գալով։
Ծնվել է Տորոնտոյում՝ հրեա ծնողների ընտանիքում։ 1970-ական թվականներին աշխատել է մի քանի ռադիոկայաններում (CFTR, CKFH, CHUM-FM) որպես դիջեյ։ Դերասանական կարիերան սկսել է հեռուստատեսությունում՝ 1977 թվականին։
Մորանիսը 1997 թվականից ի վեր պաշտոնապես թոշակի է անցել դերասանական կարիերայից՝ կնոջ՝ Էնն Բելսկի Մորանիսի վախճանից 6 տարի անց։ Չնայած դրան՝ 2001, 2003 և 2006 թվականներին կատարել է հնչյունավորումներ համապատասխանաբար՝ «Ռուդոլֆ. կարմրաքիթ եղնիկը», «Եղբայր արջ» և «Եղբայր արջ 2» մուլտֆիլմերում։
Իլյուխա (պատմվածք)
Հրապարակումներ
Առաջին անգամ «Իլյուխա» պատմվածքը լույս է տեսել «Երիտասարդ լենինյան» թերթում, թիվ 57 և 58-ում 1925 թվականի մարտի 10-ին և 11-ին։ Պատմվածքն ընդգրկվել է նաև «Երկնագույն տափաստան» հեղինակային ժողովածուում (1926):
Սյուժե
Ստեղծագործության սյուժեի հիմքում ընկած է «Կոստրոմացի» գյուղացի տղայի՝ Իլյուխայի պատմությունը, որը փախուստի է դիմել Մոսկվայում իրեն որպես հարսնացու պարտադրված տեղական խանութպանի դստեր պատճառով։ Երեկոյան աշխատանքից վերադառնալիս, նա փրկում է անծանոթ աղջկան հարբած ավազակից, որի համար վերջինս նրան սովորեցնում է կարդալ և գրել։ Իլյուխան և կոմերիտուհի Աննա Բոդրուխինան ընկերներ են դառնում։ Այնուամենայնիվ, երբ հերոսը հայտնում է իր սերը աղջկա հանդեպ, պարզվում է, որ նա ամուսնացած է և մոտ օրերս ցանկանում է մեկնել իր ամուսնու մոտ` Իվանովո-Վոզնեսենսկ։ Հաղթահարելով «սիրո ցավը»` կոմերիտական Իլյուխան վերադառնում է առօրյա կյանք։ Կրկին հանդիպելով Աննայի հետ` ինքն իրեն խոստովանում է. «... կարմիր թևկապի մտերմությունից գլուխս այլևս չի պտտվում»։
Նախատիպեր
«Իլյուխա» պատմվածքը «մասամբ ինքնակենսագրական է», և Միխայիլ Ալեքսանդրովիչ Շոլոխովն ինքն է դարձել Իլյուխայի նախատիպը։ Մոսկվայում պատմվածքի գործողությունների վայրը ցուցադրում է նրա ինքնակենսագրությանը բնորոշ առանձնահատկությունները։ Հերոսը ապրում է Պլյուշչիխայում, որը Միխայիլ Շոլոխովին հայտնի է 1914 թվականից։ Այստեղ` Գ. Շելապուտինի անվան գիմնազիայի մոտակայքում, Դոլգի նրբանցքում (տուն 20), ապագա գրողը սենյակ էր վարձել նախապատրաստական դասարանների ուսուցիչ Ա. Պ. Երմոլովի բնակարանում Մոսկվայում սովորելու ընթացքում (1914-1916)։ Ա. Պ. Երմոլովի բնակարանում Միխայիլ Շոլոխովը բնակվել է նաև 1922 թվականի աշնանը և 1923 թվականի երկրորդ կեսին ։ Երիտասարդ Միխայիլ Շոլոխովի կյանքում տեղի ունեցած դեպքի մասին, որը նման էր պատմվածքի գործողության սյուժեին, արձակագիր Պ. Ա. Սազին իր հուշերում գրել է.
Էլմա Պարսամյան
Էլմա Սուրենի Պարսամյան, հայ աստղաֆիզիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1984), պրոֆեսոր՝ (1989), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (2000) ։
Իլյուխա (պատմվածք)
Պատմվածքի մասին
Պատմվածքը գրված է «որպես մի յուրատեսակ բողոք ընդդեմ սիրո գռեհիկ ազատության».
Էլմա Պարսամյան
ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ Ալբերտ Պարսամյանի քույրն է։
Իլյուխա (պատմվածք)
Պատմվածքի մասին
Հրապարակված ստեղծագործությունը գրեթե աննկատ մնաց քննադատների կողմից, բայց դրա համատեքստը բավականաչափ լայն էր, ինչը կապված է 1920-ականների գրախոսության և արձակագրության միջոցով ընտանեկան հարցերի և սեռերի փոխհարաբերությունների քննարկման հետ։ Շոլոխովի պատմվածքը, ուրույն ձևով, բացահայտեց բանֆակական և ուսանողական երիտասարդության շրջանում նոր կենցաղի համար պայքարի թեման, որը իր զարգացումը ստացավ այնպիսի ստեղծագործություններում, ինչպիսիք են Պ. Ս. Ռոմանովի «Առանց թխենու», Ս. Ի. Մալաշկինի «Լուսինը աջ կողմում է», Լ. Ի. Գումիլևսկու «Շների նրբանցք» և այլ գործերում։
Էլմա Պարսամյան
Կենսագրություն
1954 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1954 թվականից աշխատում է Բյուրականի աստղադիտարանում, 1986 թվականից՝ առաջատար գիտաշխատող, 2000 թվականից՝ գլխավոր մասնագետ, 1983-1987 թվականներին, միաժամանակ՝ ՀՊՄԻ աստղագիտության և տեսական ֆիզիկայի ամբիոնի վարիչ։ Միջազգային աստղագիտական միության (1976), Եվրոպական աստղագիտական ընկերության (1990), Նյու Յորքի ԳԱ (1995) անդամ։ 2000 թվականից ՀՀ ԳԱԱ Վիկտոր Համբարձումյանի անվան ԲԱ-ի գլխավոր գիտաշխատող, Բյուրականի աստղադիտարանի գիտական աստիճանավորման խորհրդի նախագահ, «Աստղաֆիզիկա» հանդեսի խմբագրական կոլեգիայի անդամ ։
Իլյուխա (պատմվածք)
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Միխայիլ Շոլոխովի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:1925 պատմվածքներ
Էլմա Պարսամյան
Գործունեություն
Կատարել է գազային միգամածություններ սպեկտրային, լուսաչափական, բևեռաչափական հետազոտություններ։ Կազմել է գիսավորաձև միգամածությունների նոր քարտացուցակ։ Մշակել է բռնկվող աստղերի, դրանք պարունակող աստղասփյուռների և աստղակույտերի տարիքը որոշելու եղանակ (առաջին անգամ որոշվել է NGC 7000-ի տարիքը)։ Ստացել է աստղերի բռնկման էներգիայի և պայծառացման արագության կապը։ Առաջին անգամ որոշել է Օրիոնի աստղասփյուռի բռնկվող աստղերի բռնկման հաճախության բաշխման ֆունկցիան, ենթադրել ապա հաստատել է (Գ. Արոյի հետ) բռնկման պարբերությունը։ Պարսամյանը ցույց է տվել (1966), որ Մեծամորում մ. թ. ա. 2600-2500 թվականներին դիտվել է Սիրիուս աստղը։ Առաջին անգամ ենթադրել է Սիսիանի մեգալիթյան հուշարձանի հնարավոր կապը հնագույն աստղագիտության հետ. հուշարձանն անվանել է Քարահունջ ։
Պարսամյանի անունով են կոչվել իր հայտնաբերած գիսավորաձև և մոլորակաձև (Մ. Ա. Ղազարյանի հետ) որոշ միգամածություններ, ինչպես նաև Օձի համաստեղության աստղերից մեկը (1997 թվական, Ցյուրիխ) ։
Ստեֆանի Դել Վալյե
Ստեֆանի Մարի Դել Վալյե Դիաս, , երաժիշտ, մոդել և գեղեցկության թագուհի Պուերտո Ռիկոյից, որպես Միսս Աշխարհ 2016 թագադրվել է Վաշինգտոնում, Միացյալ Նահանգներ։ Միսս Աշխարհ 2015 Միրեյա Լալագունան թագադրեց նրան արարողության ավարտին։ Նա երկրորդ Միսս Աշխարհն է Պուերտո Ռիկոյից։ Ստեֆանի Դել Վալյեն դրանից առաջ հաղթել էր Miss Mundo de Puerto Rico 2016 մրցույթում։
Wannabe
«Wannabe», բրիտանական Spice Girls խմբի երգը։ Թողարկվել է 1996 թվականին որպես խմբի նորամուտային սինգլ։ Ներառվել է Spice Girls խմբի Spice (1996) առաջին ալբոմում։
Ստեֆանի Դել Վալյե
Կարիերա
Դել Վալյեն հաճախել է Նյու Յորքի Փեյս համալսարան, որտեղ ուսումնասիրել է իրավունք և հաղորդակցություն։ Նախքան գեղեցկության մրցույթներին մասնակցելը, Դել Վալյեն Պուերտո Ռիկոյի նորաձևության դիզայներ Կարլոս Ալբերտոյի մուսան էր։ Դել Վալյեն խոսում է երեք լեզունով. իսպաներեն, անգլերեն և ֆրանսերեն ։
Wannabe
Երգը գրել են խմբի մասնակիցները Մեթ Ռոուվի և Ռիչարդ Ստենարդի հետ համահեղինակությամբ երգեր գրելու ամենաառաջին սեսիայում, որը անցրկացրել է խումբը ։ Այդ նպատակով նյութ է նախապատրաստվել առաջին ալբոմի համար, որում էլ ընդգրկվել է այդ երգը։
Ստեֆանի Դել Վալյե
Miss Mundo de Puerto Rico 2016
Դել Վալյեն մասնակցել է Miss Mundo de Puerto Rico 2016 մրցաշարին, որտեղ ներկայացնում էր Տոա Բաջա շրջանը, որտեղ նա մասնակցել էր տաղանդների մրցույթին և նվաճել տիտղոսը ։
Wannabe
Երգը գրվել է շատ արագ (երեսուն րոպեում) և ձայնագրվել նույնպես շատ արագ (մեկ ժամից էլ քիչ ժամանակում) ։ Virgin Records ձայնագրման ընկերության (որի հետ խումբը պայմանագիր է կնքել նույն 1995 թվականի հուլիսին ) ղեկավարությանը արդյունքը թվացել է թույլ, և երգն ուղարկվել է վերամիքսավորման Դեյվ Վեյի կողմից։ Այդ անգամ արդյունքը չի հավանել հենց խումբը , և երգը ևս մեկ անգամ վերամիքավորել է Մայք Ստենտը (Spike Stent) ։
Ստեֆանի Դել Վալյե
Միսս Աշխարհ 2016
Ստեֆանի Դել Վալյեն ներկայացրեց Պուերտո Ռիկոն Միսս Աշխարհ 2016 մրցույթում, որը տեղի է ունեցել Վաշինգտոնում, Միացյալ Նահանգներ, 2016 թվականի դեկտեմբերի 18-ին, որտեղ նա թագադրվեց որպես Միսս Աշխարհ 2016։ Սա երկրորդ անգամն էր, որ Պուերտո Ռիկոն նվաճում է Միսս Աշխարհ թագը։
Wannabe
«Wannabe» արագ և ռիթմիկ երգ է, որը կարելի է վերագրել դանս փոփ և փոփ ռեփ ժանրերին։ Դրանում միախառնված են հիփ-հոփն ու ռեփը։ Տեքստում խոսվում է այն մասին, որ կանանց ընկերությունն ավելի մեծ արժեք ունի, քան տղաների հետ հարաբերությունները։ Այս տեքստը դարձել է կանանց իրավունքների ընդլայնման խորհրդանիշ, իսկ երգը՝ Girl Power փիլիսոփայության խորհրդանական երգը, որին հետևում էր խումբը ։
Ստեֆանի Դել Վալյե
Միսս Աշխարհ 2016
Որպես աշխարհի գեղեցկության թագուհի, նա ճանապարհորդել է դեպի Չինաստան, Միացյալ Թագավորություն, Միացյալ Նահանգներ, Ինդոնեզիա, Հնդկաստան, Հարավային Աֆրիկա, Ֆիլիպիններ և կատարել բազմաթիվ շրջագայություններ Պուերտո Ռիկոյում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միսս Աշխարհ
Wannabe
Չնայած երաժշտական քննադատների արձագանքները եղել են ոչ միանշանակ, 1997 թվականին այն արժանացել է բրիտանական BRIT Award («Լավագույն սինգլ» անվանակարգում ) և Ivor Novello Award («Լավագույն միջազգային հիթ» և «Բրիտանացի հեղինակների լավագույն սինգլ» անվանակարգերում) հեղինակավոր մրցանակների )։
Իլյա Աբաև
«Տորպեդո»
1999-2003 թվականների ընթացքում Աբաևը հանդես է եկել «Տորպեդո»-ի երիտասարդական թիմի կազմում։
Wannabe
Խումբը լայնածավալ աշխատանք է կատարել «Wannabe» երգի գովազդան համար։ Նրա վրա Յուհան Կամիցի նկարահանած տեսահոլովակը մեծ հաջողություն է ունեցել բրիտանական The Box մալուխային ցանցում, ինչը առաջացրել է մամուլի հետաքրքրությունը խմբի նկատմամբ։ Այնուհետև երգն սկսել է շատ ինտենսիվ կերպով հաղորդվել ռադիոյով ամբողջ Մեծ Բրիտանիայում, և խումբն այն ներկայացրել է տարբեր հեռուստատեսային ծրագրերում, սկսել է հարցազրույցներ տալ և մասնակցել լուսանկարչական նկարահանումների դեռահասների ամսագրերի համար։
Իլյա Աբաև
«Տորպեդո»
Հիմնական թիմի կազմում իր դեբյուտն Աբաևը նշել է 2004 թվականի մարտի 13-ին՝ Ռուսաստանի առաջնության շրջանակներում կայացած «Ռոստովի» դեմ խաղում։ Այնուհետև Աբաևը հիմնականում հանդես է եկել Ռուսաստանի գավաթի խաղարկությունում։
Wannabe
Այս երգով սինգլը, որը թողարկվել է Մեծ Բրիտանիայում 1996 թվականի հուլիսին (դարձել է խմբի դեբյուտային սինգլը), գլխավորել է բրիտանական սինգլների հիթ-շքերթ յոթ շաբաթ։ Ֆոնոգրամաների արտադրողների բրիտանական միության (BPI) կողմից այն արժանացել է կրկնակի պլատինե հավաստագրերի։ 1997 թվականի հունվարին սինգլը թողարկվել է նաև ԱՄՆ-ում, որտեղ երգը նույնպես հասել է առաջին հորիզոնականին (Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում) և զբաղեցրել այն չորս շաբաթ։ «Wannabe»-ն այդպես էլ մնացել է ԱՄՆ-ի թիվ մեկ հիթը խմբի կարիերայում։ Մինչև 1996 թվականի վերջ երգը հասցրել է գլխավորել 22 երկրների հիթ-շքերթներ, իսկ մինչև 1997 թվականի մարտ՝ արդեն 37 ։ Այս սինգլը դարձել է կանանց խմբի ամենավաճառվող սինգլը աշխարհում ։ Մեծ Բրիտանիայում վաճառվել է 1 360 000 օրինակ (2015 թվականի տվյալներով) , ԱՄՆ-ում՝ 2 910 000 (2014 թվականի տվյալներով) ։ Արդեն 1997 թվականի վերջին ամբողջ աշխարհում վաճառվել է 7 միլիոն օրինակ  ։
Իլյա Աբաև
«Տորպեդո»
2008 թվականին Իլյա Աբաևը երկարաձգել է իր պայմանագիրը։ Նոր մրցաշրջանի երկրորդ խաղում՝ «Վիտյազի» դեմ Աբաևը երկու 11-մետրանոց հարված է հետ մղել։
«Անժի»
2006 թվականին Իլյա Աբաևը վարձակալական հիմունքներով տեղափոխվել է Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնը ներկայացնող «Անժի»։ Մեկ տարի անց՝ վարձակալության ժամկետի ավարտից հետո Աբաևը վերադարձել է «Տորպեդո», սակայն որոշ ժամանակ անց վերադարձել է «Անժի»՝ խաղաժամանակ չստանալու պատճառով։
2009 թվականի մարտին «Անժին» ֆուտբոլիստի հետ կնքել է 2-ամյա պայմանագիր ։ Մրցաշրջանի արդյունքում դարձել է Ռուսաստանի չեմպիոն՝ մասնակցելով առաջնության բոլոր հանդիպումներին։
Wannabe
Հավաստագրումներ
!scope="col" colspan="3"| Digital
Իլյա Աբաև
«Վոլգա»
2010 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Իլյա Աբաևը տեղափոխվել է «Վոլգա» ։
2013 թվականի հունիսի 25-ին նա երկարաձգել է իր պայմանագիրը ։
«Լոկոմոտիվ»
2013 թվականի հուլիսի 31-ին Իլյա Աբաևը տեղափոխվել է «Լոկոմոտիվ»։ Նա թիմի հետ կնքել է 3-ամյա պայմանագիր։
Միջազգային կարիերա
2011 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Աբաևը իր դեբյուտն է նշել Ռուսաստանի երկրորդ հավաքականի կազմում՝ Բելառուսի օլիմպիական հավաքականի դեմ խաղում ։
Անձնական կյանք
Աբաևն ամուսնացած է Ալեքսանդրիայի հետ։ 2013 թվականին ծնվել է նրանց առաջնեկը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 2 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Անժիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տորպեդո Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռոստովի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
(8226) 1996 TF7
(8226) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Յոշիսադա Սիմիձուի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Նաչի-Կացուուրայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,012918 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,693 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3328 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1910,2 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188462 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,07° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոշիսադա Սիմիձուի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Տակեշի Ուրատայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Երեմիա Չելեպի Քյոմյուրճյան
Երեմիա Չելեպի Քյոմուրճյան, 17-րդ դարի արևմտահայ մշակույթի աչքի ընկնող դեմքերից է, նշանավոր հասարակական-քաղաքական գործիչ, պատմագիտական նշանակություն ունեցող արձակ գրական երկերի ու նամակների հեղինակ, ժամանակի ամենահետաքրքիր բանաստեղծներից մեկը։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1637 թ. մայիսի 13/22-ին Կոստանդնուպոլսում։ Եղբայրն է Կոմիտաս Քյոմուրճյանի։ Եղել է դպիր ու սարկավագ, բայց, հետզհետե հոգևոր կոչումից ճնշվելով և հակառակվելով հորը, հրաժարվում է սքեմից և իր հետագա ողջ կյանքում մնում աշխարհական։ Քյոմուրճյանը տիրապետել է հունարեն, լատիներեն, պարսկերեն, արաբերեն, թուրքերեն, եբրայերեն, ֆրանսերեն և գերմաներեն լեզուներին։ Վարել է պատասխանատու պաշտոններ թուրքական պետական հաստատություններում։ Ճանապարհորդել է Մերձավոր Արևելքի և Արևելյան Եվրոպայի երկրներում, ծանոթացել հայկական գաղթավայրերին, եղել նաև Արևելյան Հայաստանում։ Մերթ Ղրիմեցու, մերթ Այնթափցու հետ մեկնել է Ադրիանապոլիս, Պրուսա և այլուր։ Եղել է Բեյրութում, Անտիոքում, Արմաշում։ Սերտ կապեր է ունեցել եվրոպական դեսպանների հետ և անգամ գրել է նրանց պատվերով։ 1677 թ. ծննդավայրում հիմնել է տպարան՝ տպագրելով երկու փոքրածաւալ գրքույկներ՝ «Տեղեաց տնօրինականաց» և Ներսես Շնորհալու «Հիսուս որդին» ստեղծագործությունը։ Կատարել է թարգմանություններ՝ Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունը» թարգմանելով թուրքերենի, թուրքերեն է թարգմանել նաև Ալեքսանդր Մակեդոնացու պատմությունը, հատվածներ Աստվածաշնչից և այլն։ Հասարակական գործունեությունը սկսվում է 1660-ական թթ.-ից և տևում է մինչև 1680-ական թվականները։ 1691 թ. Պոլսում դեսպան Լուդովիկո Ֆերնանդո Մարսիլիի (1658—1730) պատվերով պատրաստեց առաջինից տասնյոթերորդ դարերն ընդգրկող «Հայ սրբավայրեր, եկեղեցիներ ու վանքեր» մեծամեծաւալ քարտեզը (358 սմ х 120 սմ), որ հայտնաբերվեց հայագետ Գաբրիելլա Ուլուհոջյանի կողմից Բոլոնիայի համալսարանի դիվանում պահվող Մարսիլիի թողոնում և հրատարակվեց 2000 թվականին ։
Գրական ժառանգություն
Երեմիա Քյոմուրճյանի ժառանգությունը բազմաժանր է։ Նա գրել է կրոնական, աշխարհագրական-տոմարական, պատմագիտական երկեր, բազմաթիվ ու բազմապիսի բանաստեղծություններ՝ տաղեր, գանձեր և ողբեր , ձոներ, ուղերձներ , թղթեր եւ նամակներ , ինչպես նաև 1648-1662 թթ. ընդգրկող օրագրություն, որոնք Երուսաղեմի Սրբոց Հակոբյանց վանքի մատենադարանում պահվող հեղինակային ինքնագրից հրատարակվեցին 1939 թ. Մեսրոպ Արքեպիսկոպոս Նշանյանի կողմից։
Պատմութին համառօտ
Քյոմուրճյանի ստեղծագործության մեջ որոշակի արժեք ունեն պատմագիտական աշխատությունները, որոնցից ժամանակագրական առումով առաջինը «Պատմութիւն համառօտ…» երկն է ։ Սա Օսմանյան թագավորության 400 տարվա պատմությունն է՝ սկզբնավորման օրից մինչև Քյոմուրճյանի ապրած ժամանակը, այսինքն՝ Օսման I-ից (1299—1326) մինչև Մեհմեդ IV-ի գահակալությունը (1678)։ Աշխատության մեջ թվարկված են Օսմանյան թագավորները՝ թվով 19, ծավալով ամենաընդարձակը Մուհամեդ IV-ի հատվածն է, իսկ ամենասեղմը՝ Սելիմ II-ինը։ Նշված են նրանց ժամանակ տեղի ունեցած կարևոր իրադարձությունները, Թուրքիայի վարած պատերազմները Բյուզանդիայի, Պարսկաստանի, Եգիպտոսի, արաբների, Հունգարիայի, լեհերի, բուլղարների, Ալբանիայի, Գերմանիայի և այլ ժողովուրդների ու պետությունների դեմ։ Աշխատությունը արժեքավոր նյութ է պարունակում XVI—XVII դարերում Թուրքիայում գոյություն ունեցող պետական կարգի, տիրակալների վարած ներքին ու արտաքին քաղաքականության, Թուրքիայում ապրող ժողովուրդների, այդ թվում հատկապես հայ ժողովրդի արևմտյան հատվածի քաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական վիճակի և այդ ժողովուրդների ազատագրական ընդվզումների մասին։
Ստամպօլոյ պատմութիւն
Պատմական բովանդակություն ունեցող երկերից է չափածո գրված «Ստամպօլոյ պատմութիւն»-ը, որի գիտական հրատարակությունն ու բնագրի փառահեղ ուսումնասիրությունը իրականացրեց Վահրամ Թորգոմյանը ։ Սա XVII դարի ԿՊոլսի գեղարվեստական նկարագրությունն է։ Քյոմուրճյանը նկարագրում է ԿՊոլսի «դարպասները», «դռները» ցամաքի և ծովի կողմից, այդ «դռների» մոտ եղած պալատները, շենքերը, շուկաները, պարտեզները, ինչպես նաև քաղաքի պարիսպներից դուրս տարածվող քաղաքամերձ շրջանները։ Տեղեկություններ է հայտնում արհեստավորների և առևտրականների մասին։ Իրենց արժեքով առանձնանում են արևմտահայերի մասին տրված տեղեկությունները։
Տարեգրական պատմութիւն
«Տարեգրական պատմութիւն»ը պատմական երկ է՝ գրված է 1692—1693 թթ.՝ արձակ ։ Այն բաժանված է 3 մասի։ Առաջինը ԿՊոլսում և գավառներում պատահած հրդեհների մանրամասն պատմությունն է, ինչպես նաև երկրաշարժերի, հեղեղների և համաճարակների նկարագրությունները, երկրորդը՝ XVII դարում Հունգարիայի, Ավստրիայի, Վենետիկի և եվրոպական մյուս պետությունների դեմ Թուրքիայի մղած պատերազմների նկարագրությունները և ժամանակի սուլթանների ու վեզիրների նշանավոր գործերի, ինչպես նաև պալատական երկպառակությունների պատմությունը, երրորդը՝ հայոց կաթողիկոսների, ԿՊոլսի, Երուսաղեմի պատրարքների և Էջմիածնի նվիրականների ներքին պայքարի ու կռիվների մանրամասն շարադրանքն է։
Պատմութիւն հրկիզման Կոստանդնուպօլսոյ
«Պատմութիւն հրկիզման Կոստանդնուպօլսոյ»ը կիսապատմական, կիսագրական բնույթի երկ է ։ Նյութը Կոստանդնուպոլսի 1660 թ. հուլիսի 14-ի հրդեհն է։ Երկում շոշափված են Թուրքիայի ներքին կյանքի ստվերոտ կողմերը։ Երկն արժեքավոր է Օսմանյան կայսրության պատմության ուսումնասիրության համար։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտահայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ
Մարիևկա (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
Մարիևկա (Марївка), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզի Մարգանեցի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Մարիևկա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 361 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ
Ուզունգուլովո
Ուզունգուլովո (Узунгулово, Оҙонгүл), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 237 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Երկիր
Երկիր (Նաև Տեռա, լատ․ Terra - երկիր բառից), Արեգակնային համակարգի մոլորակ, ըստ Արեգակից ունեցած հեռավորության երրորդն է, ըստ մեծության՝ հինգերորդը։ Արեգակից ունեցած հեռավորությունը կազմում է 149,8 միլիոն կմ, տրամագիծը 12.700 կմ։ Երկիր մոլորակն առաջացել է մոտավորապես 4,6 միլիարդ տարի առաջ ։ Երկրի բնական արբանյակ Լուսինը երկրագնդի շուրջը պտտվում է էլիպսային ուղեծրով, երկրից 384400 կմ միջին հեռավորության վրա։
Երկիր մոլորակը մարդկության և միլիոնավոր այլ կենդանատեսակների և բուսատեսակների հայրենիքն է։ Մինչև հիմա մարդկությանը հայտնի միակ տիեզերական մարմինն է, որի վրա բնակվում են կենդանի օրգանիզմներ։ Երկիր մոլորակը երբեմն կոչում են նաև կապույտ մոլորակ։
Երկրի կառուցվածք
Երկիր մոլորակը ձևավորվել է մոտավորապես 4.54 միլիարդ տարի առաջ, իսկ կյանքն առաջացել է նրա առաջին միլիարդ տարիների ընթացքում։ Երկրի կենսոլորտն այնուհետև նշանակալիորեն փոփոխության ենթարկեց նրա մթնոլորտային և այլ հիմնական ֆիզիկական կառուցվածքները։
Երկիրը՝ ընդարձակ Արեգակնային համակարգի փոքր մոլորակներից մեկը, մի շարք առումներով եզակի է։ Նրա վրա կյանք կա, ջուր կա, իսկ մակերևույթը մշտապես նորանում է։
Երկրագունդն, ըստ ներքին կառուցվածքի, բաժանվում է երեք հիմնական մասի։ Կենտրոնում միջուկն է, նրանից վերև՝ միջնապատյանը, ապա՝ երկրակեղևը։ Երկրակեղևը և միջնապատյանի վերին մասը միասին կազմում են քարոլորտը։ Միջուկի կենտրոնում ջերմաստիճանը հասնում է մինչև 6000 ցելսուսի։ Միջուկում նյութերը հրահեղուկ վիճակում են։ Ենթադրվում է, որ այն կազմված է հիմնականում երկաթից և նիկելից։
Միջնապատյանը տարածվում է մինչև 2900 կմ խորությունը։ Միջնապատյանի խորքերում ջերմաստիճանը հասնում է մինչև 2900 աստիճան ցելսուսի։ Թեև միջնապատյանի ջերմաստիճանը բավականին բարձր է, սակայն բարձր ճնշման պատճառով այն հիմնականում պինդ վիճակում է։ Վերին մասում փափկավուն շերտն է, որտեղ նյութերը կիսահալ, հրահեղուկ վիճակում են։
Երկրի ամենակարծր շերտը երկրակեղևն է։ Երկրակեղևի հաստությունը տատանվում է 5-80 կմ-ի սահմաններում։ Այն կազմված է բազմազան ապարներից, որոնք իրարից տարբերվում են կարծրությամբ, գույնով, հալման ջերմաստիճանով և այլ հատկություններով։ Ապարներ են, օրինակ՝ տուֆը, բազալտը, խճաքարը, քարաղը, կավը, ավազը, տորֆը, կավիճը, կրաքարը, քարածուխը և այլն։
Ապարներն ըստ ծագման կարող են լինել հրային (մագմային), նստվածքային և փոխակերպային (ձևափոխված)։ Հրային ապարներն առաջացնում են հրաբխի ժամանակ արտահոսող լավայից, երբ այն սառչում ու կարծրանում է։ Հրային ապարներ են, օրինակ՝ գրանիտը, տուֆը, բազալտը, պեմզան, օբսիդիանը։
Նստվածքային ապարները լինում են օրգանական և անօրգանական։ Օրգանական ծագման ապարները գոյացել են հազարավոր տարիների ընթացքում մահացած օրգանիզմների քայքայումից ու կուտակումից։ Այդ ապարները հիմնականում կուտակվել են ցամաքային գոգավորություններում ու օվկիանոսների հատակում։ Դրանցից են քարածուխը, տորֆը, կավիճը, կրաքարը և այլն։ Անօրգանական ծագման ապարները գոյանում են հրային և փոխակերպային ապարների քայքայումից ու կուտակումից։ Դրանցից են ավազը, կավը, բազալտը, խճաքարը և այլն։
Փոխակերպային ապարներն առաջանում են երկրագնդի խոր շերտերում բարձր ջերմաստիճանի ու մեծ ճնշման պայմաններում նստվածքային կամ հրային ապարների փոխակերպումից։ Օրինակ՝ կրաքարը կարող է վերածվել մարմարի, ավազը՝ ավազաքարի։
Մոլորակը շրջապատված է մագնիսական դաշտով, որը ժամանակի ընթացքում փոփոխվում է և Երկրի մակերևույթը պաշտպանում Արեգակի՝ կյանքի համար կործանարար հզոր ճառագայթումից։ Սիլիկատային ապարներից կազմված երկրակեղևը պատված է ջրի թաղանթով և մթնոլորտային գազերով. վերջիններս գրեթե ամբողջովին նախկին հրաբխային ժայթքումների արգասիքն են։ Երկրակեղևը կազմված է հատվածներից՝ սալերից, որոնք դանդաղ շարժվում են միմյանց նկատմամբ։ Միլիոնավոր տարիների ընթացքում այդ շարժումների և սալերի փոխազդեցություների արդյունքում ձևավորվել են մայրցամաքները։
Երկրագնդի տեսքը արբանյակից
Երկիրը ճշգրիտ գնդաձև չէ։ Այն բևեռներում սեղմված է, իսկ հասարակածի մասում՝ ուռած այնպես, որ նրա շառավիղը բևեռներում 43 կմ-ով փոքր է հասարակածային շառավղից։ Հին հույն փիլիսոփա Պյութագորասը (մ.թ.ա. մոտ 570 - 500) կարծում էր, որ Երկիրը գնդաձև է։ Նա այդ գաղափարը հղացավ՝ դիտելով նավերի հայտնվելը հորիզոնում, նկատեց, որ սկզբից երևում են միայն նավի կայմերը, իսկ նավախելը երևում է, երբ նավն ավելի է մոտենում։
Երկրի ընդերք
Երկրակեղևը Երկրի ընդհանուր չափերի համեմատ ավելի բարակ է, քան այստեղ պատկերված գիծը՝ նկարի մասշտաբում։ Երկրակեղևի հաստությունն օվկիանոսների տակ մոտավորապես 5 կմ է, իսկ մայրցամաքների տակ՝ մոտ 35 կմ։ Կեղևի տակ գտնվող մանթիայի հաստությունը մոտավորապես 3000 կմ է։ Մետաղական միջուկն ունի արտաքին՝ հեղուկ, և ներքին՝ պինդ մասեր։ Միջուկում ճնշումը գրեթե միլիոն անգամ գերազանցում է մթնոլորտային ճնշմանը, իսկ ջերմաստիճանը 4500 °C է։ Լաբորատորիայում այսպիսի պայմաններ անհնար է վերարտադրել, հետևաբար Երկրի միջուկը կազմող մետաղի վիճակի մասին տեղեկությունները հիմնված են սոսկ ենթադրությունների վրա։
Մագնիսական դաշտ
Երկրի հեղուկ մետաղական արտաքին միջուկը հոսում և ալեկոծվում է՝ առաջացնելով մագնիսական դաշտ։ Ժամանակ առ ժամանակ, գուցե հազարավոր կամ տասնյակ հազարավոր տարիների ընթացքում, մագնիսական դաշտի ուղղությունը շրջվում է, որի պատճառը անհայտ է։ Մագնիսական դաշտի ուժագծերը կարելի է մոտավորապես պատկերացնել որպես երկրագունդը պարուրող հսկայական «կանթեր»՝ նրա հյուսիսային և հարավային բևեռների միջև, որոնք վահանի պես պաշտպանում են Երկրի մակերևույթը Արեգակից եկող՝ էլեկտրական լիցք կրող մասնիկների հեղեղից (արեգակնային քամի)։ Այդ վահանը գոյացնում է մի մագնիսական խոռոչ, որը կոչվում է մագնիսոլորտ։ Երբ Երկրի մագնիսական դաշտը հանդիպում է արեգակնային քամուն, ապա դաշտի՝ Արեգակին ուղղված մասը սեղմվում է, իսկ հակառակ կողմում առաջանում է պոչանման եզր։ Լարերից պատրաստված այս մոդելը պատկերում է արեգակնային քամու հետ Երկրի մագնիսական դաշտի փոխազդեցությունը։
Երկրի տարբեր կետերում կողմնացույցի սլաքի որոշակի ուղղությամբ կողմնորոշվելու փաստը հնարավորություն է տալիս կատարելու հետևյալ կարևոր եզրակացությանը։ Առաջին՝ Երկիրը մի հսկայական մագնիս է, որի մագնիսական դաշտի գծերի ուղղությամբ էլ դասավորվում է կողմնացույցի սլաքը տարածության տվյալ կետում։ Երկրորդ՝ Երկրի հյուսիսային աշխարհագրական բևեռի մոտ՝ նրա մագնիսական դաշտի հարավային բևեռն է, իսկ հարավային աշխարհագրական բևեռի մոտ՝ հյուսիսային մագնիսկան բևեռը։ Դա Է պատճառը, որ կողմնացույցի սլաքի հյուսիսային բևեռը, ձգվելով Երկրի մագնիսական հարավային բևեռից, ուղղվում է դեպի հյուսիս։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկրագունդ Կատեգորիա:Երկրային խմբի մոլորակներ Կատեգորիա:Արեգակնային համակարգի մոլորակներ Կատեգորիա:Երկիր Կատեգորիա:Բնություն
Նելսոն Գուդման
Հենրի Նելսոն Գուդման (օգոստոսի 7, 1906- նոյեմբերի 25, 1998) ամերիկացի փիլիսոփա, ով հայտնի էր հակափաստարկների, մերեոլոգիայի, ինդուկցիայի, իռեալիզմի և գեղագիտության խնդիրների վերաբերյալ իր աշխատություններով։
Վաղ տարիներ
Գուդմանը ծնվել է Մասաչուսեթս նահանգի Սոմերվիլ քաղաքում, Սառա Էլիզաբեթի (ծնվ. Վուդբերի) և Հենրի Լյուիս Գուդմանի ընտանիքում։ Նա ծագումով հրեա էր ։ Բակալավրի աստիճանը ստացել է Հարվարդի համալսարանում՝«լատինական պարգևներով»։ 1930-ական թվականներին նա ղեկավարում էր Բոստոնի արվեստի պատկերասրահը, որին զուգահեռ սովորում էր Հարվարդի փիլիսոփայության ասպիրանտուրայում, որն ավարտեց 1941 թվականին ։ Նրա փորձը որպես արվեստի դիլեր օգնում է բացատրել նրա հետագա շրջադարձը դեպի գեղագիտություն, որտեղ նա ավելի հայտնի դարձավ, քան տրամաբանության և վերլուծական փիլիսոփայության մեջ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին որպես հոգեբան ծառայել է ԱՄՆ բանակում։
1946–1964 թթ. դասավանդել է Փենսիլվանիայի համալսարանում, որտեղ նրա ուսանողներն էին Նոամ Չոմսկին, Սիդնեյ Մորգենբեսերը, Սթիվեն Սթիչը և Հիլարի Փաթնամը։ Նա 1962-1963 թվականներին եղել է Հարվարդի ճանաչողական հետազոտությունների կենտրոնի գիտաշխատող, իսկ 1964-1967 թվականներին եղել է Բրանդեյսի համալսարանի պրոֆեսոր՝մինչև 1968 թվականին Հարվարդի փիլիսոփայության պրոֆեսոր նշանակվելը ։
1967 թվականին Հարվարդի կրթության բարձրագույն դպրոցում եղել է Harvard Project Zero-ի՝ գեղարվեստական ​​ճանաչողության և գեղարվեստական ​​կրթության հիմնարար հետազոտական ​​նախագծի հիմնադիր տնօրենը։ Չորս տարի տնօրենի պաշտոնին մնալուց հետո երկար տարիներ ծառայել է որպես ոչ պաշտոնական խորհրդական ։
Գուդմանը մահացել է Մասաչուսեթս նահանգի Նիդհեմ քաղաքում։
Ինդուկցիա և «գրու»
Իր Fact, Fiction, and Forecast գրքում Գուդմանը ներկայացրել է, այսպես կոչված, «ինդուկցիայի նոր հանելուկը», Հյումի՝ ինդուկցիայի դասական խնդրի համեմատությամբ։ Նա ընդունեց Հյումի դիտարկումն այն մասին, որ ինդուկտիվ դատողությունը (այսինքն՝ անցյալի փորձից եզրակացություն անելը ապագայի իրադարձությունների մասին) հիմնված է բացառապես մարդկային սովորությունների և օրինաչափությունների վրա, որոնց մեր ամենօրյա գոյությունն է մեզ սովորեցրել։ Այնուամենայնիվ, Գուդմանը պնդում էր, որ Հյումը անտեսել է այն փաստը, որ որոշ օրինաչափություններ կառուցում են սովորություններ (էլեկտրականություն հաղորդող պղնձի տվյալ կտորը մեծացնում է պնդումների հավաստիությունը, որոնց համաձայն պղնձի մյուս կտորները էլեկտրականություն են փոխանցում), մինչդեռ որոշները դա չեն անում (այն փաստը, որ տվյալ սենյակում գտնվող տղամարդը տան երրորդ որդին է, չի մեծացնում սենյակի մյուս տղամարդկանց տան երրորդ որդի լինելու պնդման արժանահավատությունը։
Ըստ Հեմփելի հաստատման տեսության՝ լուծումը վարկածների տարբերակումն է, որոնք վերաբերում են որոշակի դասի բոլոր իրերին, և ապացուցողական պնդումները, որոնք վերաբերում են միայն մեկ բանին։ Գուդմանի հայտնի հակափաստարկն էր ներմուծել կոպիտ պրեդիկատը, որը վերաբերում է բոլոր բաներին, որոնք ուսումնասիրվել են որոշակի ժամանակից առաջ, միայն այն դեպքում, երբ դրանք կանաչ են, բայց նաև այլ բաների վրա, եթե դրանք կապույտ են և չեն ուսումնասիրվել t ժամանակից առաջ։ Եթե ոսումնասիրենք ​​զմրուխտները t ժամանակից առաջ և պարզենք, որ a-ն կանաչ է, b-ն նույնպես և այդպես շարունակ, ապա յուրաքանչյուրը կհաստատի այն վարկածը, որ բոլոր զմրուխտներն էլ կանաչ են։ Այնուամենայնիվ, զմրուխտներ a, b, c-ն և այլն հաստատում են այն վարկածը, որ բոլոր զմրուխտները կոպիտ են։ Այսպիսով, նախքան t ժամանակը, «Բոլոր զմրուխտները կանաչ են» և «Բոլոր զմրուխտները կոպիտ են» արտահայտությունները հավասարապես հաստատվում են դիտարկումներով,բայց ակնհայտ է, որ «Բոլոր զմրուխտները կոպիտ են» օրենքի նման հայտարարություն չէ։
Գուդմանի օրինակը ցույց տվեց, որ դժվարությունը որոշելու, թե ինչ է իրենից ներկայացնում օրենքի նման հայտարարություններ, շատ ավելի մեծ է, քան նախկինում ենթադրվում էր, և որ ևս մեկ անգամ մենք հայտնվում ենք սկզբնական երկընտրանքի առաջ, որ «ամեն ինչ կարող է հաստատել որևէ բան»։
Նոմինալիզմ և մերեոլոգիա
Գուդմանը Ստանիսլավ Լեսնևսկու հետ միասին նոմինալիզմի ժամանակակից տեսության հիմնադիրն է, որի համաձայն փիլիսոփայությունը, տրամաբանությունը և մաթեմատիկան պետք է հրաժարվեն բազմությունների տեսությունից։ Գուդմանի նոմինալիզմը պայմանավորված էր զուտ գոյաբանական նկատառումներով։ Ու. Վ. Օ. Քուայնի հետ համատեղ 1947-ի երկար ու դժվար աշխատությունից հետո Գուդմանը դադարեց անհանգստանալ մաթեմատիկան վերակառուցելու ճանապարհ գտնելու համար՝ միաժամանակ հրաժարվելով բազմությունների տեսությունից, որը վարկաբեկված էր որպես մաթեմատիկայի միակ հիմքը 1913-ին։
Դեյվիդ Հիլբերտի ծրագիրը՝ այն վերականգնելու տրամաբանական աքսիոմներից, 1931 թվականին Գոդելի կողմից ապացուցվեց, որ ապարդյուն։ Այս և թվացյալ բեղմնավոր հետազոտությունների այլ ձախողումների պատճառով Քուայնը շուտով սկսեց համոզվել, որ նման վերակառուցումն անհնար է, սակայն Գուդմանի Փենի գործընկեր Ռիչարդ Միլթոն Մարտինը հակառակն էր պնդում՝ գրելով մի շարք աշխատություններ, որոնք առաջարկում էին առաջընթացի ուղիներ։
Համաձայն Թոմաս Տիմոչկոյի «Նոր ուղղություններ մաթեմատիկայի փիլիսոփայության մեջ» գրառմանը, Քուայնը կոչ էր արել «հրաժարվել մաթեմատիկան գիտությունից տարբերող ժամանակավոր սարքերից և պարզապես ընդունել արդյունքում ստացված ձուլումը»՝ «հիմնական բեռը դնելով տեսությունների վրա (առաջարկությունների ցանցերի), որոնք էլ մենք ընդունում ենք, ոչ թե առանձին նախադասությունների, որոնց նշանակությունը կարող է կտրուկ փոխվել՝ կախված դրանց տեսական համատեքստից»։ Դրանով, ինչպես պնդում էր Տիմոչկոն, մաթեմատիկայի փիլիսոփայությունը և գիտության փիլիսոփայությունը միաձուլվեցին քվազի-էմպիրիզմի մեջ։
Գրականություն
Source: Complete International Bibliography
Աննվաճ
Աննվաճ, Վիկտորիական շրջանի բանաստեղծություն է՝ գրված անգլիացի բանաստեղծ Վիլյամ Էռնեստ Հենլիի (William Ernest Henley) կողմից 1875 թ. (առաջին անգամ հրատարակվել է 1888 թ.)։
Բնօրինակը վերնագիր չի ունեցել. ներկայումս հայտնի (աննվաճ) վերնագիրը ավելացվել է 1900 թ. «Անգլերեն բանաստեղծությունների Օքսֆորդյան գրքում» ներառվելու ժամանակ՝ Արթուր Քուիլեր-Քոուչի (Arthur Quiller-Couch) կողմից։
Հեղինակը 12 տարեկանում հիվանդացել է ոսկրի տուբերկուլյոզով, որն աստիճանաբար զարգացել է ոտքի ուղղությամբ։
Չնայած ուսմանը խանգարող առողջական վիճակին՝ 1867 թ. Հենլին հաջողությամբ հանձնել է Օքսֆորդյան տեղական քննությունները՝ իբրև ավագ ուսանող։
Այնուհետև հիվանդությունը ավելի է սրվել և նրա կյանքը պահպանելու նպատակով անհրաժեշտություն է առաջացել ծնկից ներքև անդամահատել հիվանդ ոտքը (1865 թ. կամ 1868-1869 թթ. ընթացքում)։ Այնուհետև բժիշկները խորհուրդ են տվել աջ ոտքը ևս անդամահատել, սակայն Հենլին չի համաձայնվել և 3 տարի (1873-1875 թթ.) հիվանդանոցում անցկացնելուց հետո կարողացել է խուսափել վիրահատական միջամտությունից։
«Աննվաճը» գրվել է Հենլիի կողմից 1875 թ.՝ հիվանդանոցում։
Տեքստ
Ցասման, արցունքի վայրից այս հետո սարսափի ստվերը պարզ թող երևա, բայց բոլոր գալիք վտանգների ներքո ես չեմ վախեցել ու չեմ վախենա։
Եվ թող դարպասը նեղ լինի, ու պատիժներ իմ ուղում՝ ես եմ տերը իմ բախտի, նավապետը իմ հոգու։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1875 ստեղծվածներ
Եղեգիս
Եղեգիս, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզի Եղեգնաձորի տարածաշրջանում, մարզկենտրոնից 19 կմ հյուսիս, Եղեգիս գետի միջին հոսանքի աջափնյակում։
Հայաստանի հնագույն գյուղերից է։ Բնակավայրի հին նախնական անվանումը եղել է եղեգիս։ Հելլինիստական շրջանում երբեմն հայտնի էր իր հունական արտասանությամբ՝ Էլեգիա։ Այնուհետև, արաբական տիրապետության օրոք հիշատակվում է որպես Ալգիս, հետո՝ Ալայազ անվանումով եղել է Երևանի նահանգի Շարուր-Դարալագյազի գավառի կազմում ։ Վերանվանվել է նախնական հայկական Եղեգիս անվանումը 1991 թ. ապրիլի 3-ին։
Աշխարհագրական դիրք
Համայնքի վարչական տարածքը կազմում է 1372 հեկտար, որից 157 հեկտարը քաղաքացիների սեփական հողեր են, այդ թվում՝ 62 հեկտար՝ տնամերձ, 95 հեկտար՝ գյուղնշանակության հողեր։
Մնացած հողերը համայնքային են և 36 հեկտարը՝ պետական սեփականության հողեր (արոտավայրեր, խոտհարքեր)։
Գյուղը գտնվում է Վայոց ձորի մարզի Եղեգնաձորի տարածաշրջանում։ Եղեգնաձոր քաղաքից գտնվում է մոտ 18 կմ հեռավարության վրա, Երևանից՝ 135 կմ։ Այն փռված է Եղեգիս գետի ձախ ափի սարալանջին, ծովի մակարդակից բարձրությունը կազմում է 1640 մ։ Եղեգիս գյուղի մոտ կա հրեական գերեզմանատուն։
Կլիմա
Կլիման մերձարևադարձային է, ձմեռը՝ ցուրտ, ամառը՝ շոգ։
Պատմություն
Միջնադարյան Եղեգիսը Հայաստանի ամենահարուստ համայնքներից է եղել։ XIII-XIV դարերում այն եղել է իշխանանիստ ավան՝ Օրբելյանների իշխանական տոհմի նստավայրը։
Գյուղի Սուրբ Աստվածածին մատուռը կառուցվել է 1703 թվականին ավելի հին եկեղեցու ավերակների վրա, իսկ սուրբ Կարապետ, Զորաց եկեղեցիները XIII դարի կառույցներ են։ Հատկանշական է, որ Զորաց եկեղեցում է կատարվել ռազմի դաշտ մեկնող զորքի երդման և օրհնության արարողությունները։
XV դարում Լենկ Թեմուրի և այլ զավթողական արշավանքներից, այնուհետև երկրաշարժի հետևանքով ավերվել է քաղաքը։
1988 թվականին Սումգայիթյան դեպքերից հետո գյուղը վերաբնակեցվել է Ադրբեջանից բռնագաղթված հայ ընտանիքներով։ Վերականգնվել է պատմական Եղեգիս բնակավայրի անվանումը։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Եղեգիսի մշտական բնակչությունը կազմել է 369, առկա բնակչությունը` 346 մարդ ։ 1831 թ. ունեցել է Պարսկահայաստանից գաղթած 66 հայ բնակիչ և Մուղանքից գաղթած 32 թաթար ` մինչև 1989 թ.: Այնուհետ բնակեցվել է Ադրբեջանից բռնագաղթած հայերով։ Եղեգիսի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է ծխախոտագործությամբ, անասնապահությամբ և դաշտավարությամբ։ Գյուղում գործում է քարի մշակման արտադրամաս։
Պատմամշակութային կառույցներ
Եղեգիսի հյուսիսարևմտյան մասում գտնվում են Եղեգիս բերդի ավերակները (Սմբատաբերդ, IX դար), արևելյան մասում՝ Սբ. Ստեփանոս (Զորաց) (XIII դար), արևմտյան մասում՝ Սբ. Աստվածածին (վերանորոգված 1703 թ.), հարավային մասում՝ Սբ. Նշան (Կարապետ) (XI-XIII դարեր) եկեղեցին, XI-XVI դարերի խաչքարեր։
Հասարակական կառույցներ
Գյուղն ունի դպրոց, բուժկետ, գրադարան, մանկապարտեզ։
Տեղադրություն
Միջնադարյան գյուղաքաղաքի ավերակները մեծ մասամբ զբաղեցնում են ներկայիս Եղեգիս գյուղի տարածքը։ Գյուղաքաղաքի արվարձանները տարածվելով հասել են նույնիսկ Շատին գյուղի մոտ գտնվող պատմական Ոստինք (Հոստուն) գյուղատեղիի սահմանները։ Գյուղաքաղաքից արևմուտք բարձրադիր հրվանդանի վրա տեղակայված է Եղեգիսի անառիկ բերդը (Սմբատաբերդ)։ Եղեգիսից հյուսիս-արևելք ձորակի մեջ է Ճգնավորի քար անապատը։ Գյուղաքաղաքի տարբեր հատվածներում են գտնվում Զորաց տաճարը, Ս. Նշան, Ս. Աստվածածին, Կաթողիկե եկեղեցիները, Օրբելյանների պալատը (այժմ չկա), բազմաթիվ մահարձաններ, խաչքարեր ու տոհմական գերեզմանոցներ։ Գյուղի փողոցներում կարելի է տեսնել բազմաթիվ տապանաքարեր, խաչքարեր ։
Շերտագրություն
Եղեգիսը պատմական Սյունիքի Վայոց ձոր գավառի հնագույն ու նշանավոր բնակավայրերից մեկն է։ Եղեգիս գետի կիրճի քարայրներում մարդու բնակեցման հետքերը նկատվում են դեռևս նախապատմական շրջանից։ Եղեգիսն իր երկարատև պատմության ընթացքում ունեցել է երկու ծաղկման շրջան։ X-XI դդ. դառնում է Սյունյաց գահերեց իշխանների վարչաքաղաքական կենտրոնը։ Սելջուկյան արշավանքներից հետո բնակավայրն ավերվում է։ Նոր ծաղկումը համընկնում է XIII-XIV դդ. Օրբելյան իշխանական տան կառավարման շրջանի հետ։ Նրանց օրոք են կառուցվում բնակավայրի հայտնի հուշարձանները՝ Օրբելյանների պալատը, եկեղեցիները, որոնց կից ստեղծվում են գրչության կենտրոններ։ Այս շրջանում Եղեգիսում՝ գետի ձախափնյակում մոտ մեկ դար հաստատվում է հրեական համայնքը։ XV-XVIII դդ. հիշատակությունները Եղեգիսի մասին կցկտուր են։ XVIII-XIX գյուղում հաստատվում է թրքախոս ազգաբնակչություն, որը գյուղն անվանափոխում է Ալայազ։ 1988 թ. Եղեգիսում բնակվում են Սումգայիթի ջարդերից հետո Ադրբեջանից գաղթած հայերը ։
Ճարտարապետություն
Եղեգիսի տարբեր հատվածներում գտնվող պատմաճարտարապետական հուշարձաններից ուշագրավ են.
Գտածոներ
Տարիներ շարունակ Եղեգնաձորի երկրագիտական թանգարանի հավաքածուն համալրվել է հողագործական աշխատանքների արդյունքում պատահականորեն հայտնաբերված XII-XIV դդ. թվագրվող տարաբնույթ գտածոներով (խեցեղեն, մետաղե, ապակե առարկաներ, դրամներ), որոնք հայտնաբերվում են միջնադարյան գյուղաքաղաքի վրա նստած ներկայիս գյուղի և շրջակա տարածքներից։
Նշանակություն
Եղեգիս գյուղաքաղաքը միջնադարյան կարևոր քաղաքատիպ բնակավայրերից մեկն էր, որը եղել է Սյունյաց Վասակյան, ապա Օրբելյան իշխանների նստավայրը և մշակութային կենտրոնը։ Հարուստ է պատմաճարտարապետական հուշարձաններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Վայոց ձոր գավառի բնակավայրեր
(8227) 1996 VD4
(8227) , աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի նոյեմբերի 8-ին Պեկինի Շմիդտ-ԼԿՍ աստերոիդների ծրագրի կողմից Քսիլոնգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,202049 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7771 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,627 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2092,86 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,172013 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,93° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պեկինի Շմիդտ-ԼԿՍ աստերոիդների ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Էդուարդ Վերանյան
Էդուարդ Ֆելիքսի Վերանյան, խորհրդային հայ ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ։
1984 թվականից սկսել է խաղալ Աբովյանի երկրորդ լիգայում հանդես եկող «Կոտայք» թիմում, որի հետ դուրս է եկել առաջին լիգա։ 1985 թվականին սկսել է հանդես գալ բարձրագույն խմբի Երևանի Արարատ թիմում, սակայն չորս հանդիպում անցկացնելուց հետո մայիսին վերադարձել է Կոտայք։ 1986-1989 թվականներին «Արարատի» կազմում անցկացրել է 83 խաղ և դարձել 10 գոլի հեղինակ։ 1990 թվականին հանդես է եկել երկրորդ լիգայում Հոկտեմբերյանի «Արաքսում», 1991 թվականին՝ առաջին լիգայում՝ «Կոտայքի» կազմում։
Հայաստանի առաջնությունում հանդես է եկել Երևանի «Կիլիկիա» (1992), Կապանի «Սյունիք» (1992), Կոտայքի «Բանանց» (1993) ակումբներում։ 1992/93 մրցաշրջանում խաղացել է Վրաստանի առաջնությունում Լանչխուտի «Գուրիա»-ի կազմում։ 1994-1995 մրցաշրջաններում խաղացել է Ռուսաստանի առաջին լիգայի Սանկտ Պետերբուրգի «Սմենա-Սատուրն» / «Սատուրն-1991» թիմում։ Կարիերան ավարտել է Հայաստանում՝ 1996/97 մրցաշրջանում խաղալով «Երևան» և «Կոտայք» թիմերում։
1983 թվականին մասնակցել է ԽՍՀՄ Ժողովուրդների Սպարտակիադայի ֆուտբոլային մրցաշարին։
2000-ականներին մարզել է բակային մրցաշարին մասնակցող «Սպորտ Էքսպրես» - «Արարատ-Մ» (2001-2005) և «Լավանտ + Stern» (2006-2008) թիմերին  ։
Սերում է ֆուտբոլային ընտանիքից․ հայրը՝ Ֆելիքս Վերանյանն է, որդին՝ Խորեն Վերանյանը, ազգականները՝ Արթուր և Արտակ Եդիգարյանները, Գեղամ Եդիգարյանի որդիներն են։