cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Արամ Տեր-Ավետիքյան
Տեր-Ավետիքյանի հիվանդանոցը
Բացի Արամ Տեր-Ավետիքյանից (ներքին և նյարդային էլեկտրոթերապիա), այստեղ աշխատում են նաև՝ Խ. Ավետիսյանը (մանկական հիվանդություններ, քիթ, կոկորդ, ականջ), Ա. Տեր-Գրիգորյանցը (կանացի խնդիրներ, մանկաբարձություն և խորհուրդներ երեխաների կերակրման հարցերով), Կ. Տեր-Մարուքյանը (մանկական և ներքին հիվանդություններ), Ա. Մելիքյանը (վեներական և միզասեռական հիվանդություններ), Ի. Տեր-Միքաելյանցը (վիրաբուժության գծով), Ա. Զարեմբան (ակնաբուժական հարցերով), Մ. Մարգարյանը (ատամների և բերանի խոռոչի հիվանդություններ)։ Քաղաքային մասնավոր բժշկական հաստատություններից Արամ Տեր-Ավետիքյանի հիվանդանոցն ամենահայտնիներից էր ։
Երևանի նահանգի հուշագրքում տպագրված գովազդի վրա ներկայացնված է եղել հիվանդանոցի գործառնական մասնագիտացման մանրամասն նկարագրությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ ազնվականներ
Մեծ Իշխանասար
Մեծ Իշխանասար, լեռնագագաթ Սյունիքի բարձրավանդակում ։ Այն Իշխանասար լեռնազանգվածի ամենաբարձր գագաթն է (3549 մ) ։
Մեծ Իշխանասարը գտնվում է Հայաստան Սյունիքի մարզի և Արցախի ադմինիստրատիվ սահմանի վրա։ Կազմված է անթրոպոգենի դացիտային և անդեզիտադացիտային լավաներից։ Գագաթին կա հրաբխային խառնարան։ Արևելյան լանջին է սառցադաշտային ծագման Սև լիճը։
Իշխանասար լեռնազանգվածում կա նաև Փոքր Իշխանասար գագաթը, որը գտնվում է Մեծ Իշխանասարից հյուսիս։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի հրաբուխներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ Կատեգորիա:Հայ-ադրբեջանական շփման գիծ
Ալեքսանդր Սկրիպով
Ալեքսանդր Նիկոլաևիչ Սկրիպով (Александр Николаевич Скрипов, ), ռուս գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ, ուսուցիչ, գավառագետ։
Կենսագրություն
Ծնվել և մեծացել է լուգանսկցի մեքենավար-երկաթուղայինի ընտանիքում։ Մանկությունը անցել է Խոմուտց խուտորում, այնուհետև սովորել է Մեչետինսկի ստանիցայի բարձրագույն տարրական ուսումնարանում։ 1919 թվականին կամավոր մտնում է Կարմիր բանակի շարքերը։ 1921 թվականին ընդունվում է կոմերիտմիության շարքերը, դառնում կոմերիտական բջիջների ակտիվ կազմակերպիչ, պայքարում անապաստան երեխաների իրավունքների համար, եղել է գյուղխորհրդի քարտուղար, խրճիթ-ընթերցարանի վարիչ։ Զորացրվելուց հետո եղել է շրջանային ժողովրդական կրթության բաժնի հրահանգիչ, այնուհետև անցնում ուսուցչական աշխատանքի։ 1928 թվականին հրատարակում է առաջին բանաստեղծական ժողովածուն «Փայլակ» անվանումով։ 1929 թվականին Սկրիպովը ընդունվում է Գյուղացիական գրողների Համառուսական ընկերության անդամ (ԳԳՀԸ), հաճախ տպագրվում էր «Մուրճ», «Բոլշևիկյան հերթափոխ», «Խորհրդային հողագործ», «Կոլտնտեսային պրավդա» և այլ թերթերում։
Հայրենական Մեծ պատերազմի ընթացքում Սկրիպովը Խորհրդային բանակի շարքերում մասնակցել է Ռոստովի, Ուկրաինայի, Վիեննայի ազատագրմանը։ Այդ ժամանակ նա գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ, ակնարկներ, թղթակցություններ, որոնք հրապարակվել են ռազմաճակատային թերթում։
1946 թվականի հունվարից Ալեքսանդր Նիկոլաևիչը նորից աշխատում է պատմության ուսուցիչ և գյուղական դպրոցի տնօրեն, ավարտում է Դոնի Ռոստովի մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը` դառնալով Կալմիցկի և Լուգանսկի գրական հրատարակչության խմբագիր։
Ստեղծագործական ուղի
Սկրիպովը հայտնի է առաջին հերթին «Ասք Իգորի գնդի մասին» թարգմանությամբ, որն առաջին անգամ հրապարակվել է 1939 թվականին «Գրական Ռոստով» ալմանախում։ Հետագայում Սկրիպովը բամիցս վերամշակում է թարգմանությունը։ Սկրիպովը հեղինակ է նաև ռուսական մեկ այլ գրական հուշարձանի «Զադոնշչինայի» բանաստեղծական թարգմանության, պատմա-գավառագիտական «Վայրի դաշտի լայնարձակ տարածքներում» ակնարկների, կալմիկական ժողովրդական հեքիաթների գրական մշակմամբ, Դոնի քաղաքացիական պատերազմի մասին, «Տափաստանային լայնարձակ տարածքներում» վեպի, Կիևյան Ռուսիայի մասին XII դարի «Երգի ծնունդը» վիպակի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ Կատեգորիա:Ռուս գավառագետներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Մայկոն Պերեյրա դե Օլիվեյրա
Մայկոն Պերեյրա դե Օլիվեյրա (պորտ.՝ Maicon Pereira de Oliveira, ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Հանդես է եկել «Վոլինում» և «Շախտյորում»։ Դարձել է Ուկրաինայի լավագույն ռմբարկու։
Կենսագրություն
Մայկոնը ծնվել է 1988 թվականի մայիսի 8-ին Ռիո դե Ժանեյրոյում։ Նա սկսել է ֆուտբոլ խաղալ բակում՝ ընկերների հետ։ Ընդունվել է «Ֆլամենգոյի» ակադեմիա, որտեղ էլ սկսել է իր կարիերան ։
«Վոլին»
2009 թվականին Մայկոնը պայմանագիր է կնքել ուկրաինական «Վոլինի» հետ ։ Իր առաջին մրցաշրջանում նա թիմի կազմում մասնակցել է 18 հանդիպման և դարձել է 13 գոլի հեղինակ :
«Ստյաուա»
2011 թվականի փետրվարի 21-ին Մայկոնը վարձավճարով տեղափոխվել է ռումինական «Ստյաուա» ։
2011 թվականի ապրիլի 13-ին նա ռումինական թիմի կազմում իր երկրորդ խաղում խփել է իր առաջին գոլը՝ «Օտելուլ Գալաթիի» դեմ խաղում։
«Զարյա»
Դոնեցկյան ակումբի կազմում մրցաշրջանի առաջին կեսն անցկացնելուց հետո բրազիլացին տեղափոխվել է «Զարյա» ։ Իր դեբյուտը նշել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ «Դոնեցկի» դեմ խաղում։ «Զարյան» այդ խաղում պարտվել է 3:0 հաշվով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շախտյոր Դոնեցկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Զարյա Լուգանսկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ավտոճանապարհային վթարներից զոհվածներ Կատեգորիա:Վոլինի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մարիուպոլի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆլումինենսեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆլամենգոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կլոդ Ժոզեֆ Ռուժե դը Լիլ
Կլոդ ժոզեֆ Ռուժե դը Լիլ (Claude Joseph Rouget de Lisle ), ֆրանսիացի բանաստեղծ և կոմպոզիտոր, ռազմական ինժեներ։ Հռենոսյան բանակի կապիտան Ռուժե դը Լիլը եղել է Ստրասբուրգում, երբ Ֆրանսիան պատերազմ էր հայտարարել ինտերվենցիայի նախապատրաստվող Ավստրիային։ Հեղափոխական հայրենիքի պաշտպանության համար ոտքի ելած ժողովրդի հայրենասիրությամբ ոգեշնչված՝ նա ստեղծել է «Հռենոսյան բանակի մարտական երգ»-ը։ Երգը տարածվել է Մարսելում և կոչվել է «Մարսելցիների քայլերգ», 1795 թվականին հաստատվել է որպես Ֆրանսիայի պետական հիմն։ ճանաչվել է նաև Ռուժե դը Լիլի «Ռոլանդը Ռոնսևալում» երգը, որից որոշ տողեր նշանաբան են դարձել 1848 թվականի հեղափոխականների համար։ Գրել է նաև «Բանաստեղծության և արձակի փորձեր» գործը, «ժակոն կամ մայրերի դպրոցը» կատակերգական օպերայի լիբրետոն, «Մակբեթ» դրաման, ռոմանսներ։
Ռուժե դը Լիլի «Մարսելիեզը» հայերեն է թարգմանել Հ․ Հակոբյանը 1906 թվականին։
Կենսագրություն
Կլոդ ժոզեֆ Ռուժե դը Լիլ, Կլոդ-Իգնատ Ռուժեի և Ժան-Մադլեն Գայանդի ութ զավակներից ավագը, ծնվել է 1760 թվականի մայիսի 10-ին, Լոն-լե-Սոնիեի Ժուրա դեպարտամենտում։ Նրա ծնողները հարուստ բուրժուաներ էին։
Դեռևս վաղ մանկությունից տարվում է երաժշտությամբ։ Մոնտեգյու գյուղի հրապարակում, որտեղ ապրում էր նրա ընտանիքը, մի խումբ թափառական երաժիշտներ են հայտնվում՝ համերգ տալու նպատակով, և համերգն այնքան տպավորիչ է լինում, որ տղան չի կարողանում կտրվել երաժիշտներից, ու նրանցով տարված՝ սկսում է ուղեկցել նրանց՝ այնքան հեռանալով տնից, որ ծնողները կարծում են, թե նա անհետ կորել է։ Ռուժե դը Լիլի հայրը նախապատրաստում էր նրան ընդունվելու Զինվորական քոլեջ և այդ նպատակով նրան ուղարկում է տեղական քոլեջ։ Ժոզեֆին թույլատրվում էր երաժշտությամբ զբաղվել միայն այնքանով, որքանով այն անհրաժեշտ էր սիրողական մակարդակի ջութակ նվագելու համար, ինչը համահունչ էր ժամանակի նորաձևությանը՝ բնորոշ «լավ ընտանիքներից» սերած երիտասարդներին։
1776 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ և ընդունվել Ռազմական քոլեջ։ Այս նոր կարգավիճակը պահանջում էր ազնվական «դը» մասնիկի հավելում։
Այս մասին է վկայում է 1863 թվականին նրա հետնորդներից մեկի` Ամեդեյ Ռուժե դը Լիլի կողմից արված գրառումը՝ հրապարակված  1863 թվականին. «Մարսելիեզի հեղինակի հորը կոչում էին Կլոդ Ռուժե։ Ավելացված «դը Լիլ» մասնիկը նախնիներից մեկի անունն է։ Այն ավելացվել է, որպեսզի հեշտացվի իմ հայտնի ազգակցի մուտքը Զինվորական քոլեջ, որտեղ այն ժամանակ ընդունվում էին միայն ազնվականները»։
1782 թվականին Զինվորական քոլեջն ավարտելուց հետո Ռուժե դը Լիլը դարձավ ռազմական ինժեներ և ստացավ կապիտանի կոչում։ Երգը՝ Մարսելիեզը, որը անմահացրել էր նրա անունը, գրվել է Ստրասբուրգում։ Երգի առաջին մասը կոչվում էր Chant de Guerre de l'Armée du Rhin («Հռենոսյան բանակի մարտական երգը»), իսկ «Մարսելիեզ» անունը հետագայում տրվեց Մարսելում ծնված քաղաքագետ Չարլզ Ժան-Մարի Բարբարայի շնորհիվ.
Ականավոր սպա Ռուժե դը Լիլը հանրապետական ​​էր։ Յակոբինների իշխանության գալուց հետո նա հրաժարական տվեց, իսկ հետո մեղադրվեց հակահեղափոխական գործունեության մեջ և բանտարկվեց։ Ռուժեին կախաղանից փրկեց Ռոբեսպիեռի ռեժիմի անկումը։ Նա ազատ արձակվեց Տերմիդորյան հեղաշրջումից հետո։
Ռուժե դը Լիլը գրել է նաև մի քանի այլ երգեր՝ Մարսելիեզի ոճով, որոնք 1825 թվականին հրատարակել է «Ֆրանսիական երգեր» ժողովածուում, որտեղ կային նաև տարբեր հեղինակների մոտավորապես 50 ստեղծագործություններ, որոնց երաժշտությունների հեղինակը նորից Ռուժե դը Լիլն է։ Նրա Essais en verset et en prose (Էսսեներ չափածոյում և արձակում), գրված 1797 թվականին, ներառում է.
Ռուժեն ֆրանսերեն թարգմանեց Ի.Ա.Կռիլովի առակները։ Նա Սուրբ Սիմոնիստների շարժման անդամ էր և նրանց համար գրեց «Արդյունաբերական օրհներգը»։ Իսկ կյանքի վերջում քարշ էր տալիս իր աղքատ գոյությունը՝ ապրելով Շուազի-լե-Րուայում, որտեղ և կնքեց իր մահկանացուն։
Նրա աճյունը Շուազի-լե-Ռուայից տեղափոխվեց Փարիզում գտնվող Հաշմանդամների տուն և 1915 թ. հուլիսի 14-ին ամփոփվեց Նապոլեոնի կողքին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Մզիսգուլ
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 578 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Սագարեջոյի շրջան
Քենսեն
Քենսեն (Quinssaines), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Ալյեի գավառի Մոնլյուսոն շրջանում։ Մտնում է Արևմտյան Մոնլյուսոն կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03212։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 1245 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 759 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 560-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 199-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 73,8 %, 1999 թվականին եղել է՝ 70,6 %)։ 560 աշխատունակ բնակիչներից 528-ը աշխատում էին (280 տղամարդ և 248 կին), անաշխատանք էին 32-ը (17 տղամարդ և 15 կին)։ 199 անգործունակ մարդկանցից 30-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 113-ը թոշակառու, 48-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բիզենտի
Բիզենտի  (Bisenti), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Տերամո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2209 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 74 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 30 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 64033, հեռախոսային կոդ՝ 0861: Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Աստվածածինը։
Ենթադրվում է, որ Բիզենտիում է ծնվել Նոր կտակարանից հայտնի Պիղատոս Պոնտացին։ Տեղացիները ցույց են տալիս հինհռոմեական մի կառույցի ավերակները և ասում, որ դա ժամանակին եղել է Պիղատոսի ընտանիքի տունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Օթարաան
Օթարաան (ოთარაანი), գյուղ Վրաստանում: Գտնվում է Կախեթի մարզի Սագարեջոյի շրջանում: Կենտրոնի բարձրությունը 920 մետր է։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 19 մարդ :
Երրորդ համաշխարհային տեսություն
Երրորդ համաշխարհային տեսություն, քաղաքական տեսություն, որ ներկայացվել է Լիբիայի ղեկավար Մուամմար ալ-Կադդաֆիի կողմից՝ 1975 թվականին հրատարակված «Կանաչ գրքում»։ Այնտեղ ներկայացվել է Ջամահիրիա կառավարման ձևը։
«Կանաչ գրքում» Մուամմար ալ-Կադդաֆին փորձում է արդարության հասնել «Երրորդ համաշխարհային տեսության» հիման վրա հետևյալ երեք ճանապարհներով.
Տուխիչայ
Տուխիչայ (Тухичай), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Դաղստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սամուր գետի աջ ափին՝ 201 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է,ավազանի տարածքը 21,3 կմ2 է։
Դոմագոյ Անտոլիչ
Դոմագոյ Անտոլիչ (Domagoj Antolić ), խորվաթ ֆուտբոլիստ, խորվաթական «Դինամո» (Զագրեբ) ակումբի կիսապաշտպան
Տուխիչայ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սամուր գետնի ակունքն է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Դոմագոյ Անտոլիչ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորվաթ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Դինամո Զագրեբի ֆուտբոլիստներ
Արսլանյան վարժարան
Արսլանյան վարժարան, երկսեռ միջնակարգ դպրոց, հիմնվել է 1932 թվականին, Բուենոս Այրեսում (Արգենտինա), ըստ ճարտարապետ Իսրայել Արսլանյանի կտակի։ Արգենտինահայ կրթական գործի հիմնական կենտրոնն է։ Բնական գիտությունների հետ ավանդվում է նաև հայոց լեզու, հայոց պատմություն, կրոն, գեղագիտություն, երգ, Հայաստանի աշխարհագրություն, անգլերեն։ Բնագիտական առարկաներն ավանդվում են իսպաներենով։ Ուսումը վճարովի է։ 1972 թ.-ին սովորում էր ավելի քան 400 աշակերտ։ Տնօրեններ՝ Հրանդ Գլըճյան, Վարդան Գեորգյան, Հարություն Մուշյան։ Օգտագործում է սփյուռքահայ դպրոցների համար Հայաստանում լույս տեսած դասագրքերը և ձեռնարկները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորագույն շրջանի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Արգենտինայի հայկական դպրոցներ
Ալ-Մուշաննաֆի շրջան
Ալ-Մուշաննաֆի շրջան (ناحية المشنف, շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հարավում՝ Ալ-Սուեյդայի մարզում։ Հանդիսանում է Ալ-Սուեյդայի գավառի երեք շրջաններից մեկը։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով շրջանի բնակչությունն կազմում է 17,134 մարդ ։
Վարչական կենտրոնն Ալ-Մուշաննաֆ քաղաքն է։ Գտնվում է մարզի արևելյան մասում։ Սահմանակից է հյուսիս-արևելքում՝ Շահբայի շրջան, հյուսիսում՝ Շակկայի շրջան, հյուսիս-արևելքում՝ Ալ-Սաբաա Բիյարի շրջան, հարավում՝ Մալահի շրջան, արևմուտքում՝ Ալ-Սուեյդայի շրջան։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 1.910.57 քառ.կմ տարածք։
Տյուրկիդագունչայ
Տյուրկիդագունչայ (Тюркидагунчай), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Դաղստանի Հանրապետությունում ։ Գետաբերանը տեղակայված է Մուխուն գետի ձախ ափին՝ 22 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 25 կմ է,ավազանի տարածքը 83,3 կմ2 է ։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սամուր գետնի ակունքն է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Պավել Վեյնբերգ
Պավել Իսաևիչ Վեյնբերգ, ռուս գրող, հումորիստ։
Կենսագրություն
Ծնվել է նոտարի ընտանիքում, ծնողներն էին երկրորդ գիլդիայի վաճառական Իսա Սեմենովիչ (Վոլֆովիչ) Վեյնբերգը (1791-1865) և Ռոզա Աբրամովնա Վեյնբերգը։ Ծնողներն ունենալով հրեական ծագում, 1830 թվականին ընդունել են ուղղափառությունը։ Սովորել է Օդեսայի 2-րդ գիմնազիայում։ Նա ծառայել է երկաթգծի վրա, խաղացել Օդեսայի ռուսական թատրոնում՝ Ն.Կ. Միլոսլավսկու խմբում։ 1860-ական թվականների վերջերին հանդես եկավ հրեական, ռուսական, հայկական կյանքի ընթերցող և պատմող։ Նա թողարկեց մի շարք հավաքածուներ՝ տեսարանների, անեկդոտների, պատմությունների հավաքածուների շարք։ 1880 թվականին ընդունվեց Ալեքսանդրյան թատրոնի խմբում։ Փոքրիկ դերեր խաղալուց հետո, մի քանի տարի անց դուրս եկավ թատրոնից։ Շրջագայեց, հաջողությամբ խաղաց իր տեսարանները։ 1891 թվականին լուրջ հիվանդության պատճառով գամվեց մահճակալին։
Գրական գործունեություն
Իր խաղացանկից տեսարաններ և անեկդոտնոր է տպագրել «Զվարճանք» և այլ հումորային ամսագրերում։ 1870 թվականին նա թողարկեց «Տեսարաններ հրեական կյանքից» առանձին հրատարակությունը։ Չնայած հավաքածուն բացասական քննադատության արժանացավ, սակայն 20-րդ դարի սկզբին հաջողություն ունեցավ և դիմակայեց 8 հրատարակության։ Թողարկեց «Նոր տեսարաններ և անեկդոտներ հրեական, հայկական, հունական, գերմանական և ռուսական կյանքից» (Սանկտ Պետերբուրգ, 1880), «Նոր պատմություններ և տեսարաններ» (Սանկտ Պետերբուրգ, 1886), «Պատմությունների և տեսարանների ամբողջական հավաքածու» (Սանկտ Պետերբուրգ, 1896):
Ընտանիք
Դերասանի հայրը դրամատուրգ և բանաստեղծ գրող Պավել Պավլովիչ Վեյնբերգն է, բանաստեղծ Պետրա Իսաևիչի Վեյնբերգի եղբայրը, կոմպոզիտոր Յակով Վլադիմիրի Վեյնբերգի և ֆիզիկոս Բորիս Պետրովիչ Վեյնբերգի հորեղբայրը։ Պ. Ի. Վեյնբերգի եղբայրը՝ իրավաբան, ուսանողական քարտուղար Յակով Իսաևիչ Վեյնբերգը ամուսնացած էր կոմպոզիտոր Անտոն Գրիգորևիչ Ռուբինշտեյնի քրոջ՝ Լյուբով Գրիգորևնա Վեյնբերգի հետ, նրանց դուստրը՝ Նադեժդա Յակովլևնա Շվեդովան (1852-1892)(մանկագիր եւ մանկավարժ) ամուսնացած էր Նովոռոսիսկի համալսարանի ֆիզիկոս և ռեկտոր Ֆ.Ն. Շվեդովի հետ ։ Մյուս եղբայրը` Սիմոն Իսաևիչ Վեյնբերգը (1835-?) երրորդ գիլդիայի վաճառական էր, նրա թոռն էր բանաստեղծ Գեորգի Ադամովը։ Քույրը՝ Աննա Իսաևնա Վեյնբերգը (1827—?), 1861 թվականին ամուսնացավ Օդեսայի քաղաքային բժիշկ Դմիտրի Միխայլովիչ Լևենսոնի հետ (1830-1883 թթ., Նրա եղբոր` Ս.Մ. Լևենսոնի թոռը` բանաստեղծ Կորնե Չուկովսկին էր ):
Գրականություն
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Պալդո (Դուզագրամա)
Պալդո (პალდო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Սագարեջոյի շրջանում։ Կենտրոնի բարձրությունը 470 մետր է։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 696 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Սագարեջոյի շրջան
Կանադայի ազգային դրոշի օր
Կանադայի ազգային դրոշի օր (Jour du drapeau national du Canada), սովորաբար կարճ անվանում են «Դրոշի օր»։ Նշվում է ամեն տարի փետրվարի 15-ին՝ հիշատակելու Կանադայի դրոշի ստեղծումը 1965 թվականի նույն օրը ։ Օրը նշվում է դրոշի թռիչքով, հանրային միջոցառումներով և դպրոցական կրթական ծրագրերով։ Սա հանրային տոն չէ, թեև դրա շուրջ քննարկումներ են եղել։
Պատմություն
Շատ վիճաբանություններից հետո թխկու տերևով դրոշը փոխարինեց Կանադայի կարմիր դրոշակին, որը հաջորդական փոփոխություններով, 1868 թվականից ի վեր օգտագործվել էր որպես Կանադայի ազգային դրոշ։ Վարչապետ Լեսթերեր Փիրսոնի ղեկավարությամբ 1964 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Համայնքների պալատը և երկու օր անց Կանադայի Սենատը նոր դրոշն առաջարկող բանաձևեր ընդունեց ։
Ջորջ Ստենլիի նախագծած դրոշը Կանադայի թագուհի Եղիսաբեթ II-ի կողմից պաշտոնապես ընդունվել է 1965 թվականի հունվարի 28-ին, ուժի մեջ է մտել «փետրվարի 15-ից հետո» ։
Կանադայի ազգային դրոշի օրը հիմնադրվել է 1996 թվականին Թագուհին խորհրոդում օրենսդրությամբ վարչապետ Ժան Կրիտիենի նախաձեռնությամբ գլխավոր նահանգապետ Ռոմեո ԼեԲլանկի կողմից ։ Դրոշի օրվա առաջին արարողության ժամանակ Քվեբեկի Հալլ շրջանում Կրիտիեն բախվեց ցուցարարներին, որոնք իրենց բողոքն էին արտահայտում գործազրկության ապահովագրության համակարգում առաջարկվող կրճատումների դեմ։ Ամբոխի միջով անցնելիս՝ նա բռնեց իրենց մոտեցող ցուցարարի կոկորդից և մի կողմ քաշեց։ 2010 թվականին՝ դրոշի օրվա 45-ամյակի առթիվ արարողություններ անցկացվեցին Վինիպեգում, Սենտ Ջոնսում, Օտտավայում, Ուիստլերում և Վանկուվերում նշելու Դրոշի օր 2010 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի հետ համատեղ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադայի տոներ Կատեգորիա:Դրոշի օրեր
Որորներ
Որորներ,, քարադրանմանների կարգի թռչունների ընտանիք։
Ընդհանուր բնութագիր
Մարմնի երկարությունը 20 սանտիմետրից (փոքր ծովածիծառ) մինչև 76 սանտիմետր է (բևեռային որոր)։ Որոշ տեսակների կտուցը բարակ, ուղիղ և սրածայր է, մյուսներինը՝ ավելի հզոր, կեռ ծայրով, ելուստավոր ներքնակտցով, հաճախ՝ վառ գունավորված։ Թևերը երկար են, սուր, երկարատև թռիչքների հարմարված, որոշ որորներ ընդունակ են սավառնող թռիչքի։ Ոտքերը համեմատաբար կարճ են, ամբողջական կամ կտրտված լողաթաղանթներով։ Լավ լողում են, որոշ տեսակներ (ծովածիծառներ) նաև սուզվում են։ Փետրածածկը խիտ է և չթրջվող։ Արուները և էգերը միագույն են, բայց խիստ գունափոխվում են ըստ սեզոնի և տարիքի։ Գերակշռում են սպիտակ, մոխրագույն, սև գույները։ Մերձափնյա թռչուններ են։ Բնադրում են, գլխավորապես գաղութներով, ծովերի, լճերի, գետերի առափնյա ծանծաղուտներում, ժայռերում, եղեգնուտներում և այլն։ Մոնոգամ են։ Դնում են 1-4 միագույն կամ բծավոր ձու։ Թխսում և ձագերին խնամում են էգը և արուն։ Տարածված են ամենուրեք։ Կան և՝ չվող, և՝ մշտաբնակ տեսակներ։ Սնվում են ձկներով, ջրային անողնաշարավորներով, լեշով, այլ թռչունների ձվերով ու ձագերով, ինչպես նաև միջատներով, մանր կրծողներով և այլն։
Գլխավորապես օգտակար թռչուններ են։ Հայտնի է որորների 82 տեսակ, ընդգրկված 2 ենթաընտանիքներում՝ բուն որորներ և ծովածիծառներ։ Հայաստանում հանդիպում է որորների 5 տեսակ։ Ամենատարածվածը և բազմաքանակը՝ հայկական արծաթափայլ որորն է ։ Բնադրում են Սևանի ավազանում և Արփա լճում։ Մշտաբնակ են։
Թաֆթանազի շրջան
Թաֆթանազի շրջան (ناحية تفتناز), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում՝ Իդլիբի մարզում։ Հանդիսանում է Իդլիբի գավառի յոթ շրջաններից մեկը։
Որորներ
Ընդհանուր բնութագիր
Գրանցված են «Կարմիր գրքում»։ Արփա լճում բնադրում են նաև չվող լճային որորներ։ Մնացած տեսակները Հայաստանում հանդիպում են միայն չվելիս։
Թաֆթանազի շրջան
Վարչական կենտրոնն Թաֆթանազ քաղաքն է։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 24,145 բնակչություն ։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 98.90 քառ.կմ տարածք։
Որորներ
Ընդհանուր բնութագիր
Կատեգորիա:Քարադրանմաններ Կատեգորիա:Թռչուններն ըստ ընտանիքների Կատեգորիա:Ծովային թռչուններ
Սերգեյ Դուբոենկո
Սերգեյ Դուբոենկո (Сяргей Дубоенка, ), բելառուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։
Թաֆթանազի շրջան
Ունի 5 գյուղ և ավան
Սերգեյ Դուբոենկո
Ակումբային կարիերա
Սերգեյ Դուբոենկոն իր կարիերան սկսել է Մինսկի «Զվեզդա-ԲԳՈՒ» ակումբում, ապա խաղացել է տարբեր ակումբներում հիմնականում Առաջին լիգայում։
Թաֆթանազի շրջան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ Կատեգորիա:Իդլիբի գավառ
Սերգեյ Դուբոենկո
Ակումբային կարիերա
2011 թվականին խաղացել է Մոզիրի «Սլավիա» ակումբում, որին օգնել է անցնել Բարձրագույն լիգա։ 2013 մրցաշրջանում հազվադեպ է հայտնվել մեկնարկային կազմում։ Մրցաշրջանի ավարտին (որի արդյունքում «Սլավիան» կորցրել է իր տեղը Բարձրագույն լիգայում) հեռացել է Մոզիրի ակումբից և ավարտել կարիերան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելառուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Ջոյ Լենսինգ
Ջոյ Լենսինգ (Joi Lansing), Ջոյս Ռենե Բրաուն (Joyce Renee Brown, ), ամերիկյան դերասանուհի, ֆոտոմոդել և երգչուհի։
Վաղ տարիներ
Ծնվել է 1928 թվականի ապրիլի 6-ին Սոլթ Լեյք Սիթիում (Յուտա, ԱՄՆ) կոշիկի վաճառող Ջեք Գլեն Բրաունի և տնային տնտեսուհի Գրեյս Շուպե Բրաունի ընտանիքում։
Կարիերա
Նա կինոյում նկարահանվել է 1940-ականների վերջին։ Ընդհանուր առմամբ, ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում խաղացել է մոտ 70 դեր։
1960-ականների սկզբին նա սկսեց մենակատարի կարիերան։
Կինոարտադրության մեջ ունեցած ավանդի համար դերասանը արժանացել է աստղի Հոլիվուդի Փառքի ծառուղում։
Անձնական կյանք
1950 թվականի մարտ-նոյեմբեր ամիսներին Ջոին ամուսնացել է Ջերոմ Սաֆրոնի հետ։ Նրանց ամուսնությունը չեղյալ է հայտարարվել։
1960 թ. օգոստոսի 5-ից մինչև իր մահը, Ջոյն ամուսնացած է եղել Սթեն Թոդի հետ։
Հիվանդություն և մահ
44-ամյա Ջոյի Լենսինգը կրծքագեղձի քաղցկեղից մահացել է 1972 թվականի օգոստոսի 7-ին Սանտա Մոնիկայի Սուրբ Հովհաննեսի հիվանդանոցում (Կալիֆոռնիայի նահանգ, ԱՄՆ) ։ Դերասանուհին բուժման նպատակով հիվանդանոց էր տեղափոխվել 1972 թվականին։ Կինը պետք է վիրահատության ենթարկվեր ուռուցքի հեռացման համար, սակայն հիվանդությունը ավելի վաղ էր հաղթել։
Արտաքին հղումներ
Ջոի Լենսինգը КиноПоиск կայքում
Ջոի Լենսինգը КиноТеатр կայքում
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Կոտրված ֆայլի հղումով էջեր Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ Կատեգորիա:Կին Կատեգորիա:Կինոդերասաններ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կոլոմբիե (Ալյեի գավառ)
Կոլոմբիե (Colombier), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Ալյեի գավառի Մոնլյուսոն շրջանում։ Մտնում է Կոմանտրի կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03081։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 311 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 202 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 128-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 74-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 63,4 %, 1999 թվականին եղել է՝ 61,8 %)։ 128 աշխատունակ բնակիչներից 123-ը աշխատում էին (68 տղամարդ և 55 կին), անաշխատանք էին 5-ը (2 տղամարդ և 3 կին)։ 74 անգործունակ մարդկանցից 13-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 31-ը թոշակառու, 30-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Ունսատլեն
Ունսատլեն (Унсатлен), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Դաղստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Անդիյսկոյե Կոյսու գետի ձախ ափին՝ 51 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 20 կմ է,ավազանի տարածքը 134 կմ2 է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սուլակ գետնի ակունքն է մինչև Չիրկեյսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Լեյլա Ա. Շարաֆ
'''Լեյլա Ա. Շարաֆ''' (Leila A. Sharaf, ), Հորդանանի Սենատի նախկին անդամ, Հորդանանի մշակույթի և տեղեկատվության նախարար (1984-1985)։
Վաղ կյանք
Շարաֆը ծնվել է 1940 թվականին, Բեյրութում ։ 1959 թվականին բակալավրի աստիճան ստացել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանից, 1965 թվականին նույն համալսարանից՝ Արաբերեն գրականության մագիստրոսի աստիճան ։
Գործունեություն
Շարաֆը Ֆիլադելֆիայի համալսարանի (Հորդանան) և Պաղեստինի միջազգային հաստատության հոգաբարձուների խորհրդի նախագահն է, բացի Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի, Նուր ալ-Հուսեյն հիմնադրամի, Արաբական բաց համալսարանի, Քուվեյթի, Արևելյան հետազոտությունների ամերիկյան կենտրոնի, Հուսեյն թագավորի հիմնադրամի և Արաբական մտածողության ֆորումի հոգաբարձուների խորհրդի կազմում ընդգրկված լինելուց ։ Եղել է նաև Բնապահպանական թագավորական ընկերության նախագահը ։
Հորդանանի թագավոր Հուսեյն I Իբն Թալալի խնդրանքով Շարաֆը կառավարության կազմին միացել է 1984 թվականին որպես Մշակույթի և տեղեկատվության առաջին նախարար։ Նրա օրոք Հորդանանի ԶԼՄ-ների համար որոշակի սահմանափակումներ վերացան։ Տաս ամիս անց նա հրաժարական տվեց, երբ Հուսեյնը լրատվամիջոցներին հանդիմանեց որպես «իրականության, գիտելիքի և պատասխանատվության սահմանները գերազանցող»։ Նրա հրաժարականը համարձակ քայլ էր այն երկրում, որտեղ ուղղակի քաղաքական ընդդիմությունը չէր ընդունվում և նրա մասին մեջբերում էին որպես «միակ մարդը կառավարության կազմում»  ։ 1989 թվականին Շարաֆը դարձել է Սենատի անդամ։ Եղել է նաև Ժամանակակից մտքի արաբական հիմնադրամի փոխնախագահ և օգնել է Հորդանանում հիմնել ուղեղի կաթված ունեցողների հիմնադրամ  ։
Անձնական կյանք
1965 թվականին Լեյլան ամուսնացել է Հաշիմյան դինաստիայի անդամ, Հուսեյն I Իբն Թալալի զարմիկ, դիվանագետ Աբդելհամիդ Շարաֆիի հետ, որը հետագայում դարձել է Հորդանանի վարչապետ։ Աբդելհամիդ Շարաֆը մահացել է սրտի կաթվածից 1980 թվականին։ Նրանք ունեն երկու որդի  ։ Լեյլա Շարաֆը մտերիմ է Նուր ալ-Հուսեյնի հետ ։
Մաստակ
Մաստակ (ծամոն), հրուշակեղենային արտադրանք, պատրաստված անուտելի էլաստիկ հումքից և տարբեր համային և անուշահոտ հավելումներից։ Օգտագործման ընթացքում մաստակը ծավալով գրեթե չի փոքրանում, բայց բոլոր հավելումները աստիճանաբար չքանում են, որից հետո հումքը դառնում է անհամ և այն սովորաբար նետում են։ Մի շարք մաստակներից զվարճանալու համար կարելի է փուչիկներ անել, որն էլ անգլիալեզու երկրներում մաստակին ավելացրել է ևս մեկ անվանում՝ bubble gum (թարգմանաբար նշանակում է «ռետին փուրիկների համար»)։ Ռուսաստանում և ԱՊՀ երկրներում այս անվանումը մարդկանց մեջ մտավ որպես «բուբլ գում», քանի որ այն հենց այդպես էր հնչում «Անառակ թութակի վերադարձը» մուլտիպլիկացիոն ֆիլմում։
Նախապատմություն
Ժամանակակից մաստակի նախատիպերը կարելի էր գտել աշխարհի բոլոր ծայրերում։ Նրանցից հնագույնը գտնվել է Յուլի-Լիում (Ֆինլանդիա), թվագրվում է հինգ հազար տարի հնությամբ (Նեոլիթի դարաշրջան)։
Հայտնի է, որ դեռևս հին հույները շնչառությունը թարմացնելու և սննդի մնացորդներից ատամները մաքրելու համար ծամում էին մաստիկայի ծառի խեժը։ Այս նպատակով օգտագործվում էին նաև մեղրամոմ ։
Սիբիրում օգտագործում էին այսպես կոչված սիբիրյան ձյութը, որով ոչ միայն ատամներն էին մաքրում այլ նաև ամրացնում էին լնդերը, ինչպես նաև բուժում էին տարբեր հիվանդություններ։ Սիբիրում ծամում էին կուենի չորացած խեժը (ուղղակի կոճղերից հավաքում էին կոշտացած մակածորուկը և ծամում, այն ըստ կազմության ուներ մաստակի հատկություններ), որը որոշ վայրերում անվանում էին ձյութ։ Կուենի խեժը կարելի է հալել խարույկի վրա ջրային գոլորշիով, այդ դեպքում կստացվի պատրաստի ապրանք՝ ձյութ։ Կարելի է ծամել սոճու խեժը, երբ այն երկար ժամանակ գտնվում է ջրի մեջ բնափայտի լուղարկման ժամանակ (մակածորուկները, որ մնում են խեժ հավաքելու ժամանակ արված խեժակտրվածքներից, ստանում են պլաստիլինի կազմություն), ծամելու ընթացքում դառնում է սպիտակ, ծամոնի նման զնգված։
Բաշկիրները ևս ունեին իրենց մաստակի տարբերակը, այն հատուկ կերպով պատրաստում էին թեղիից և մերկասերմերի խեժից։ Այն օգտագործվել է որպես ժողովրդական բժշկության միջոց, ատամներն ու լնդերը ամրացնելու համար ։
Եվրոպայում մաստակի օգտագործման առաջին նախադրյալները հայտնվել են 16-րդ դարում, երբ ծովագնացները Վեստ Ինդիայից բերեցին ծխախոտը։ Աստիճանաբար սովորությունը տարածվեց դեպի Միացյալ Նահանգներ։
Սա շարունակվեց երեք հարյուր տարի, քանի որ ծամելու ծխախոտը՝ մոմով, պարաֆինով կամ այլ նյութերով փոխարինելու բոլոր փորձերը պսակվում էին անհաջողությամբ։
Մաստակ արտադրող առաջին գործարանը հիմնադրվել է Բանգոր քաղաքում (ԱՄՆ, Մեն նահանգ)։ Այս պահից սկսած մաստակի պատմությունը զարգացավ շատ արագ։ Մինչ այդ պահը մաստակի արտադրությունը չուներ ինքնուրույն արդյունաբերություն, իսկ մաստակը չէր համարվում առևտրային տարածում ունեցող լայն գործածության ապրանքների մաս։ Շնորհիվ կոնվեյերային արտադրության մաստակը վերածվեց ապրանքի, իսկ ծամելու նորաձևությունը տարածվեց Ամերիկայից ողջ աշխարհով։
Առաջին փորձերը
1850-ական թվականներ։ Արտադրությունը մեծանում է։ Քորտիսին սկսում է օգնել եղբայրը։ Մաստակը սկսում են կտրել բարձիկների տեսքով։ Հայտնվում է առաջին թղթե փաթեթավորումը։ Երկու մասակը վաճառում է մեկ ցենտով։
Եղբայրների կողմից հիմնադրված Curtis Chewing Gum Company ընկերությունը նոր գործարան է կառուցում Փորթլենդում։ արտադրությունում աշխատում էին 200-ից ավել մարդիկ, ավելանում է արտադրանքի տեսականին։ Հայտնվում են «Չորսը ձեռքում», «Ամերիկայի դրոշ», «Սոճիների մայրուղի», «Յանկիների սոճի» և այլ անվանումներով մատակներ։
1860-ական թվականներ։ Քորտիս եղբայրների արտադրությունը այդպես էլ դուրս չեկավ Մեն նահանգի տարածքներից։ Անհրապույր արտաքին տեսքը և վատ մշակումը (մաստակների մեջ հանդիպում էին անգամ սոճու ասեղներ) վխեցնում էին հաճախորդներին։ Իսկ քաղացիական պատերազմի սկզբը ստիպեց դադարեցնել արտադրությունը։
1869 թվական։ Նյու Յորքյան հայտնի նկարիչ Ադամս Թոմը մեքսիկացի գեներալ Անտոնիո դե Սանտա Աննաից գնում է կաուչուկի մեծ խմբաքանակ։ Վուլկանացման անհաջող փորձերից հետո նա տնային պայմաններում արտադրեց մեքսիկական chicle հիշեցնող մաստակ։ Մաստակը փաթեթավորած էր վառ և գույնզգույն թղով և վաճառվում էր մի քանի խանութնորում։
Արտոնագրված մաստակ
Նույն թվականի դեկտեմբերի 28-ին Օհայո նահանիգի ատամնաբուժը մաստակի համար ստանում է առաջին արտոնագիրը
1870-ական թվականներ։ Թոմաս Ադամսը կառուցում է մաստակի արտադրության գործարան։ Վաճառքը մեծանում է հասնելով մեկ տարում մոտ 100 հազարի։ Հայտնվում է Black Jack անունով առաջին քաղցրրմատի համով մաստակը։
1871 թվական։ Թոմաս Ադամսը ստանում է առաջին արտոնագիրը մաստակ արտադրելու գործիքի համար։ «Ադամսի Նյու Յորքյան մաստակը», վաճառվում էր մեկ հատը 5 ցենտով (մի տուփը մեկ դոլար)։ Առաջին խմբաքանակը Ադամսը անվճար բաժանում է դեղատներին, պայմանով որ նրանք կցուցադրեն դրանք ցուցափեղկերում։
1879 թվական։ Լուիսվիլի (ԱՄՆ) դեգաործ Ջոն Կոլգանը, պատվիրված 100 ֆուտ կաուչուկի փոխարեն սխալմամբ ստանում է 1500 ֆուտ (ավելի քան 680 կգ)։ Որպեսիզի կարողանա մշակել տվյալ խմբաքանակը, նա հիմնադրում է մաստակի արտադրության ընկերություն՝ Colgan’s Taffy Tolu Chewing Gum։
1880-ական թվականներ։ Վիլյամ Վեյտը հայտնի նաև Բարնում անունով ( barn նշանակում է հացահատիկի պահեստ) ստեղծում է «Յուկատան» մաստակը, խառնելով կաուչուկ, եգիպտացորենի օշարակ և անանուխ։
Ջոն Կոլգոնը առաջին անգամ մինչև ռետինե մասսային խառնելը, իրար է խառնում բուրահաղորդիչները և շաքարը։ Սա թույլ է տալիս պատրաստի մաստակին ավելի երկար պահել համը և բույրը։ Այս հայտնագործության արտոնագիրը նա վաճառում է Wrigley ընկերության հիմնադիր Վիլյամ Ռիգլին։
Մաստակը աղջիկների շրջանում մասսայականացնելու համար գործարար Ջոնաթան Պրիմլին ստեղծում է Kiss me ապրանքատեսակը։
1888 թվական։ Ադամսի գործարանում արտադրվում է «Տուտտի-Ֆրուտտի» մրգային համով մաստակը, որը լայն տարածում է ստանում Ամերիկայում։ Ադամսի Adams Tutti-Frutti ընկերությունն առաջին անգամ մաստակ վաճառող ավտոմատ խցիկներ է տեղադրում Նյու Յորքի երկաթուղային կայարաններում։
1891 թվական։ Շուկա է գալիս նոր խաղացող՝ Wrigley ընկերությունը, որին շատ կարճ ժամանակահատվախում հաջողվում է նեղել Ադամսի ընկերությանը։ Վիլյամ Ռիգլին արտադրում էր օճառ, բայց տեսնելով որ ցուցափեղկերում հայտնված Lotta և Vassar մաստակներն ավելի լավ են վաճառվում քան իր արտադրանքը, շատ արագ վերափոխում է իր արտադրությունը։
1893 թվական։ Ռիգլիի գործարանում սկսում են արտադրել Spearmint` անանուխի համով և Juicy Fruit` մրգային համով մաստակները։
1898 թվական։ Բժիշկ Էդվարդ Բիմանը մաստակի մեջ ավելացնում է պեպսինի փոշի և այն վաճառում է որպես մարսողական համակարգին նպաստող միջոց։
1899 թվական։ Նյու Յորքյան դեղատներից մեկի մենեջեր Ֆրենկլին Կաննինգը, առաջին անգամ շուկա է հանում հատուկ մաստակ, որն ըստ գովազդի «կանխում է ատամների քայքայումը և թարմացնում է շնչառությունը»։ Այն ստանում է Dentyn անվանումը։ Նրա յուրահատուկ առանձնահատկություն է համարվում հատուկ վարդագույնը։
Adams Gum (Ադամս), Yucatan Gum (Վեյտ), Beeman’s Gum (Բիման), Kiss-Me Gum (Պրիմպի) և S. T. Britten (Բրիտտեն) ընկերությունների միավորման արդյունքում առաջացավ նոր՝ American Chicle ընկերությունը։
1900-ական թվականներ։ Գործընկեր Հենրի Ֆլիերը սկսում է իր սեփական պլանտացիայից կաուչուկ մատակարարել մաստակի շուկա։
1906 թվական։ Հենրի Ֆլիերի եղբայր՝ Ֆրենկ Ֆլիերը արտադրում է Blibber-Blabber մաստակը, այն շատ թեթև էր և օգտագործողների շրջանում մասսայականություն չունեցավ։
Վիլյամ Ռիգլին մաստակի շուկայում դառնում է իսկական նորարար։ Նա փոխում է մաստակի ավանդական տեսքը, քառակողիկները դարձնելով 5 առանձին թերթիկներ։ Թերթիկները փաթաթվում էին մոմած թուղթի մեջ, որպեսիզի դրանք մեկը մյուսին չկպնեին։ Նրա արտադրանքի գովազդը հայտնվում է տրամվայներում և հանրակառքերում։ Ակցիաներ անցկացնեղ աղջիկները դրանք բաժանում էին մեգապոլիսների փողոցներում ։
Սեն Սեմֆորիեն սու Շոմերակ
Սեն Սեմֆորիեն սու Շոմերակ (Saint-Symphorien-sous-Chomérac), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Մաստակ
Արտոնագրված մաստակ
1910 թվական։ Wrigley ընկերությունը գործարան է բացում նահանգների տարածքից դուրս՝ Կանադայում։
1914 թվական։ Wrigley ընկերությունը արտադրում է Wrigley Doublemint ապրանքատեսակը։
Սեն Սեմֆորիեն սու Շոմերակ
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 500 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 120 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 9 կմ արևելք։
Մաստակ
Արտոնագրված մաստակ
American Chicle ընկերությունը գնում է կաուչուկի վերամշակման ընկերություն։
1915 թվական։ Wrigley ընկերությունը գործարան է ստեղծում Ավստրիայում։ Որպեսիզի մաստակը մասայականություն գտնի երեխաների շրջանում արտադրվում է «Սագ մայրիկը» գիրքը, բանաստեղծություններով և գունավոր նկարազարդումներով։ Գովազդային նպատակներով մաստակի թերթիկներ են բաժանվում Նյու Յորքի բոլոր այն բնակիչներին, ում անունը կար քաղաքային հեռախոսային գրքույկում։ Ավելի ուշ մաստակի թերթիկները բաժանում էին բոլոր ներգաղթյալներին, ովքեր Էլլիս Այլենդից անցնելիս մտնում էին ԱՄՆ։ Այսպիսով Վիլյամ Ռիգլիի մաստակը դարձավ ԱՄՆ-ի խորհրդանիշը ։
Սեն Սեմֆորիեն սու Շոմերակ
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Մաստակ
Արտոնագրված մաստակ
1920-ական թվականներ։ Ամերիկայում ընդունվում է էթիլ սպիրտ պարունակող ապրանքների շրջանառությունը արգելող օրենք։ Շատ բառերում ընդհատակյա վաճառում էին հատուկ տիպի «կրկնակի անանուխով» մաստակներ։ Սկսվում է Wrigley ընկերության նոր գործարանի հիմնումը Չիկագոյում։
1923 թվական։ Wrigley ընկերության բաժնետոմսերը հայտնվում են Արևմտյան ֆոնդային բորսաներում։
Սեն Սեմֆորիեն սու Շոմերակ
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Մաստակ
Արտոնագրված մաստակ
1927 թվական։ Շուկա են դուրս գալիս Dulce և P.K ապրանքատեսակները։ Երկուսն էլ մինչև 1975 թվականը գոյություն են ունեցել։
Այս թվականին շուկայում հայտնվեց նաև Dandy ընկերությունը։
Սեն Սեմֆորիեն սու Շոմերակ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 504 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 379-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 125։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,2 %։ 379 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 350 անձ (180 տղամարդ և 170 կին)։ Գործազուրկ են եղել 29 անձ (13 տղամարդ և 16 կին)։ 125 անաշխատունակներից 50-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 48-ը` թոշակառուներ, իսկ 27-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Մաստակ
Արտոնագրված մաստակ
Անգլիայում կառուցվում է Wrigley գործարան։
Գրանցվում է Kent Gida A.S ընկերությունը, որը իր գործունեությունը սկսել է միայն 1960 թվականին։
Սեն Սեմֆորիեն սու Շոմերակ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մաստակ
Ժամանակակից մաստակ
1928 թվական։ Քսանչորսամյա հաշվապահ Վոլտեր Դիմերը դուրս բերեց մաստակի իդեալական ֆորմուլա, որին հետևում են մինչ օրս, 20 % կաուչուկ, 60 % շաքար (կամ փոխանյութ), 19 % եգիպտացորենի օշարակ և 1 % բուրահաղորդիչ ։ Այս մաստակի առանձնահատկությունը առվել մեծ էլաստիկությունն էր։ Իր մաստակը Դիմերը անվանեց Dubble Bubble, քանի որ նրանից կարելի էր փչել պղպջակներ (փուչիկ)։ Փոխվեց մաստակը գույնը, այն դարձավ վարդագույն և սկսեց ավելի շատ գրավել երեխաներին։
1996 թվականի Վոլտեր Դիմերի հարցազրույցից՝
Սա շատ պատահական ստացվեց։ Ես զբաղված էի չգիեմ ինչով, և ավարտեցի զբաղմունքս չգիտեմ ինչով բայց փուչիկներով։
Կոն դ’Ալյե
Կոն դ’Ալյե (Cosne-d'Allier), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Ալյեի գավառի Մոնլյուսոն շրջանում։ Մտնում է Էրիսոն կանտոնի կազմի մեջ։
Բուբանզա շրջան
Բուբանզա շրջանը (Ֆրանսերեն՝ Province de Bubanza) մեկն է Բուրունդիի Հանրապետության 17 շրջաններից մեկն է։ Տարածքը կազմում է մոտ 1,000 քառ. կմ, իսկ բնակչությունը անցնում է 338 հազարից։
Կոն դ’Ալյե
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03084։
Մաստակ
Ժամանակակից մաստակ
Այս նույն թվականին հիմնադրվել է Thomas Brothers Candy Company ընկերությունը, որի առանձնահատկությունն էր իր գտնվելու վայրը՝ Մեմֆիս (Թենեսի) քաղաքի թույների գործարանը։
Բուբանզա շրջան
Համայնքները
Բուբանզա շրջանը բաժանված է հետևյալ համայնքների.
Կոն դ’Ալյե
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 2196 մարդ։
Մաստակ
Ժամանակակից մաստակ
1930-ական թվականներ։ Վիլյամ Ռիգլին մտածում է նոր մարկետինգային քայլ։ Մաստակների մեջ հայտնվում են բեյսբոլի չեմպիոնների և կոմիքսների հերոսների պատկերներով ներդիրներ, սրանք առաջ վաճառում էին ծխախոտի հետ, այժմ սկսեցին վաճառել մաստակի հետ։ Նկարները տպվում էին սահմանափակ քանակով, այդ պատճառով էլ վերածվում էին հավաքածուի իրերի։
Կոլումբիայի համալսարանի պրոֆեսոր Հոլլինգվորտը տպում է նոր աշխատանք «Ծամելու հոգեբանական դինամիկան», որտեղ ապացուցում է, որ ծամելը նպաստում է մկանային ձգվածության թուլացմանը, օգնում է հանգստանալ (թուլանալ), հանել սթրեսը։ Մաստակը ներառվում է զինվորական մթերաբաժին մեջ (ըստ սննդակարգի մեկ օրվա համար նախատեսվում էր մստակի մի թերթիկ)։
1933 թվական։ Մաստակների ներդիրները արտադրվում են վճրովի ստվարաթղթի վրա։
Վաճառքի են հանվում անսավոր «ածուխե մաստակներ», որոնք գովազդվում էին Փիթեր Պոլի ընկերության Mounds և այն կոնֆետնորի փաթեթավորման վրա։
Բուբանզա շրջան
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բուբանզա շրջանի բնակավայրեր
Ռուսիան
Ռուսիան (რუსიანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Սագարեջոյի շրջանում։ Կենտրոնի բարձրությունը 1150 մետր է։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 61 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Սագարեջոյի շրջան
Կոն դ’Ալյե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մաստակ
Ժամանակակից մաստակ
1937 թվական։ Հիմնադրվել է Dubble Bubble ընկերությունը։
1938 թվական։ Հիմնադրվել է The Topps Company Inc ընկերությունը։
Կանադական Hamilton Chewing Gum Ltd ընկերությունը արտադրում է Հոլիվուդի աստղերի պատկերով ներդիրներով մաստակ։
1939 թվական։ Ըստ սննդի, դեղագործություն և կոսմետիկայի հանձնաժողովների մաստակը մտնում է սննդսյին ապրանքների դասակարգման մեջ։ Արտադրողներն ազտվում են փաթեթավորման վրա բաղադրությունն ամբողջությամբ գրելու պարտականությունից։
Wrigley-ն գործարան է բացում Նոր Զելանդիայում։
1941 թվական։ Dubble Bubble ընկերությունը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ սկսում է արտադրել զինվորիների մաստակները։
1944 թվական։ Շուկայում է հայտնվում Wrigley ընկերության Orbit ապրանքատեսակը։ Մաստակն արտադրվում էր հատուկ ամերիկացի զինվորների համար։
Dubble Bubble ընկերությունը երկու նոր՝ խաղողի և խնձորի համերով մաստակ է արտադրում։
1948 թվականի հունվարի 7-ին Իլինոյսում (ԱՄՆ) ատամնաբուժ Բրունո Պետրուլիսը հիմնադրում է Amurol Confections Company ընկերությունը։
Այս նույն թվականին բացվում է նաև Lotte Company ընկերութունը։
Փոքր Ձեուլ
Փոքր Ձեուլ (პატარძეული՝ պատառ-ձեուլի), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Սագարեջոյի շրջանում։ Կենտրոնի բարձրությունը 800 մետր է։
Մաստակ
Ժամանակակից մաստակ
Շուկայում հայտնվու է Super Bubble մաստակը։
1950-ական թվականներ։ Շաքարի փոխարինողների լայն տարածման կապակցությամբ շուկայում հայտնվում է առաջին «առանց շաքարի» մաստակը։ Նրա շրջանառությունը կառուցվում էր ատամների և բերանի խոռոչի համար անվնաս լինելու վրա։
Փոքր Ձեուլ
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2829 մարդ ։
Մաստակ
Ժամանակակից մաստակ
1956 թվական։ Bowman և Topps Chewing Gum ընկերությունները միավորվում են։
Փոքր Ձեուլ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Սագարեջոյի շրջան
Մաստակ
Ժամանակակից մաստակ
1957 թվական։ Բրունո Պետրուլին Amurol Confections Company ընկերությունը վաճառում է Wrigley-ին։
1960-ական թվականներ։ Amurol Confections Company արտադրում է առանց շաքար Blammo փափուկ մաստակը։
Lotte Company ընկերությունը արտադրում է Coolmint Gum, որի փաթեթավորման վրա պատկերված էր պինգվին։
Կոմանտրի
Կոմանտրի (Commentry), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Ալյեի գավառի Մոնլյուսոն շրջանում։ Մտնում է Կոմանտրի կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03082։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 6795 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 4161 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 2781-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 1380-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 66,8 %, 1999 թվականին եղել է՝ 66,6 %)։ 2781 աշխատունակ բնակիչներից 2389-ը աշխատում էին (1346 տղամարդ և 1043 կին), անաշխատանք էին 392-ը (170 տղամարդ և 222 կին)։ 1380 անգործունակ մարդկանցից 336-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 473-ը թոշակառու, 571-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ատրի (Տերամոյի գավառ)
Ատրի (Atri), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Տերամո գավառում։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Րեպարատան և Պաղեստինացի Կեսարը։ Քաղաքի տոնը նշվում է Զատիկից 8 օր հետո։ Հին ժամանակներում քաղաքը հայտնի է եղել Ադրիա, Ատրիա անուններով։
Մաստակ
Ժամանակակից մաստակ
Kent Gida-ն սկսում է մաստակի արտադրություն։
Ատրի (Տերամոյի գավառ)
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մաստակ
Ժամանակակից մաստակ
Wrigley ընկերությունը գործարան է բացում Մանիլաում (Ֆիլիպիններ)։
1967 թվական։ Wrigley ընկերությունը Ֆրանսիայում կառուցում է գործարան։
1969 թվական։ General Mills ձեռք է բերում Donruss Company-ին։
Imperial և Zivilski kombinat ZITO ընկերությունները միավորվում են և սկսում են պատրաստել մաստակ։
Wrigley-ին գործարան է բացում Քենիայում
Cadbury ընկերությունը գնում է Chappies Gum ընկերությունը։
1971 թվական։ Մաստակի արտադրությունում արգելվում է շաքարի փոխանյութ՝ նատրիումի ցիկլամատի օգտագործումը։
1974 թվական։ Մաստակի փաթեթավորման վրա հայտնվում է շտրիխ կոդ, որն արագացնում է վաճառքը կասսայում։
1975 թվական։ Շուկայում հայտնվում է Wrigley ընկերության առաջին բարձիկներով մաստակը՝ Freedent-ը։
Հայտնվում է Bubble Yum մաստակը։ 1975 թվականի մարտին տեղի է ունեցել մաստակի հետ կապված Սոկոլնիկի ստադիոնի ողբերգական իրդարձությունները։ Կանադա - ԲԿՄԱ հանդիպման ժամանակ մոտ երկու տասնյակ մարդ հրմշտկոցից մահացավ, երբ կանադացիները սկսեցին անվճար մաստակ բաժանել։
1976 թվական։ Wrigley ընկերությունը արտադրում է Big Red շականակագույն մաստակը։
1978 թվական։ Շուկայում է հայտնվում դանիական Fertin Pharma ընկերությունը, որը հիմնադրվել է, որպես Dandy Group-ի դուստր կազմակերպություն։ Այն զբաղվում էր մաստակի մշակմաբմ և հետազոտմամբ, որպես դեղանյութերի առաքման համակարգ։
1978 թվական։ Wrigley ընկերությունը գործարան է կառուցում Թայվանում։
Տալլինյան «Կալև» գործարանում բացվում է արտահանման համար նախատեսված մաստակի արտադրության առաջին գիծը։
Lotte Company-ին մասնաճյուղ է բացում ԱՄՆ-ում
1979 թվական։ Wrigley ընկերությունը արտադրում է Hubba Bubba մաստակը։
Հայտնվում է Mork Bubble Gum մաստակը։
Սեուլում Lotte Company-ին կառուցում է Lotte հյուրանոցը, որը գրանցված է Գինեսի ռեկորդների գրքում, որպես Կորեայի ամենամեծ հյուրանոց։
1980-ական թվականներ։ Wrigley ընկերությունը թողարկում է Big League Chew մաստակը։
1983 թվական։ Մաստակի արտադրության մեջ սկսում են օգտագործել ասպարտամ և ացեսուլֆամ։
1984 թվական։ Wrigley ընկերությունը շուկայում ներկայացնում է Extra Sugarfree մաստակը։ Հայտնվում է Wrigley Winterfresh-ը։ Wrigley-ն արտադրում է Կանադայում՝ Arrowmint, Քենիայում՝ Big Gin, իսկ Ֆրանսիայում՝ Big Boy մաստակները։
1985 թվական։ Շուկայում հայտնվում է Concord Confections ընկերությունը։
Warner-Lambert ընկերությունը Nostalgia Gum Program ծրագրի շրջանակներում վերսկսում է Black Jack մաստակի արտադրությունը։
1988 թվական։ Շուկայում է հայտնվում Guandong Fanyu Candy Company ընկերությունը։
1989 թվական։ Lotte ընկերությունը Սաուլում բացում է նույնանուն առևտրի կենտրոն։ Շվեյցարիայում մեկնարկում է «Ատամների համար անվնաս քաղցրավենիքներ» ոչ առևտրային նախագիծը։ Այս կազմակերպության նշանը՝ ատամ անձրևանոցի տակ, հայտնվում է բոլոր այն մթերքների, այդ թվում նաև մաստակների վրա, որոնք ճանչվել են ատամների համար անվնաս։
1991 թվական։ Wrigley ընկերությունը գործարան է բացում Գուանչժոուում (Չինաստան)։
1992 թվական։ Սինգապուրում արգելվում է մաստակի արտադրությունը, ներկրումն ու վածառքը։ Մաքսանենգության դեպքում սպառնում էր մեկ տարի ազատազրկում և տուգանք 5500 դոլարի չափով ։ 1992—1996 թվականներ։ Նախկին ԽՍՀՄ երկրներում առկա ծանր իրավիճակի պատճառով, մաստակի արտադրության բոլոր գործարանները փակվում են մեկը մյուսի հետևից։ Առավել մասսայական են դառնում ներկրվող ապրանքները։
1993 թվական։ Lotte ընկերությունը սկսում է վաճառել Blueberry Sugarless Gum մաստակը։
Այս նույն թվականին Lotte-ն գործարան է բացում ինդոնեզիայում։
1994 թվական։ Wrigley ընկերությունը գործարան է բացում Բանդալորում (Հնդկաստան)։
1996 թվական։ Fertin Pharma-ն սկսում է նիկոտինի մաստակի արտադրությունը։
1996 թվական։ Wrigley ընկերությունը գործարան է բացում Պոլշայում։
1997 թվական։ Թուրքական Baycan ընկերությունը Ուզբեկստանի ներկայացուցիչների միջոցով Ռուսաստանի հետ ստեղծում է առաջին շուկայական հարաբերությունները։ Սսվում է Bombibom և Top Gum մաստակների արտադրությունը, փաթեթավորման վրա ռուսերեն տառերով։