cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կոսովոյի խոհանոց
Աղցաններ
Կոսովոյի խոհանոցին բնորոշ աղցանները հիմնականում պարզ են ու արագ պատրաստվող։ Աղցանի հիմնական բաղադրիչներից են՝ լոլիկ, սոխ, սխտոր, պղպեղ, վարունգ, կարտոֆիլ, կաղամբ, հազար, գազար և լոբի։ Աղցանների տեսակներից են.
Ձկնեղեն
Ամենաշատը տարածված է տապակած ձուկը։ Հատկապես հարգի են ծածանն ու շիղաձուկը։ Խավարտը բաղկացած է սխտորից, դափնու տերևից, լոլիկից և մաղադանոսից։ Ծածանի գլուխը հիմնականում հրամցնում են գլխավոր հյուրին ։
Աղանդեր
Ավանդական աղանդերի տեսակները շատ հաճախ պատրաստում են շաքարաջրով՝ շաքար, կիտրոնի հյութ և վանիլինի բուրմունք ։ Կոսովոյի խոհանոցի հայտնի աղանդերներից են.
Ըմպելիքներ
Կոսովոյում խիստ մեծ ճանաչում ունի ածիկային քաղցր ըմպելիքը՝ պատրաստված ցորենից և եգիպտացորենով։ Հայտնի է նաև խաղողի ռաքըն։ Տարածված խմիչքներից են.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոսովոյի Հանրապետություն Կատեգորիա:Ազգային խոհանոցներ Կատեգորիա:Բալկանյան խոհանոց
Բաուրու
Բաուրու (Bauru), հայտնի բրազիլական սենդվիչ, որը ստեղծել է բրազիլիացի ապագա ռադիոհաղորդավար Կազիմիրո Պինտու Նետոն։ 1937 թվականին Ponto Chic ռեստորանում (որը գտնվում է Լարդի-դու-Պայսանդու տարածաշրջանում, Սան-Պաուլո քաղաքում) առաջին անգամ ստեղծվել է սենդվիչը, որը հետագայում դարձել է հայտնի և կոչվել ի պատիվ իր ստեղծողի, որն իր մականունը ստացել էր իր հայրենի քաղաքի՝ Բաուրու անունից ։
Բաուրու մականունով Կազիմիրոն, որը իրավաբանական ֆակուլտետի ուսանող էր և հաճախ է այցելել համալսարանական երիտասարդության շրջանում հայտնի Ponto Chic ռեստորան , 1937 թվականին մի օր երեկոյան խնդրել է խոհարարին պատրաստել սենդվիչ իր բաղադրատոմսով ։ «Բաուրու սենդվիչը» միանգամից  ձեռք է բերել հայտնիություն և այդ շրջանում դարձել է ամենավաճառվող ուտեստը ։
Ավանդական բաղադրատոմսը կազմված է պանրից (հիմնականում մոցարելա), որը հալեցված է շոգու վրա, ռոստիբիֆի կտորներով, լոլիկով և մարնացված վարունգով ֆրանսիական բուլկու մեջ առանց միջուկի ։
Սակայն այլ խորտկարաններ առաջարկում են բաուրու կոչվող սենդվիչը բաղադրամասերի տարբեր համադրությամբ, օրինակ, կտրատած խոզապուխտ ռոստբիֆի փոխարեն կամ կտրատած հաց՝ ֆրանսիական հացի փոխարեն։
Բաուրու քաղաքը արդյունքում ավանդական բաուրուն համարել է քաղաքի պաշտոնական սենդվիչ, բաղադրատոմսը պաշտպանելով քաղաքայն օրենքով և հաստատելով հավաստագրման պաշտոնական ծրագիր ։
2018 թվականի դեկտեմբեին սենդվիչը ավելացվել է Սան-Պաուլու շրջանի ոչ նյութական ժառանգության ցանկում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլական խոհանոց Կատեգորիա:Արագ սնունդ
Շրեկ 4-D
Շրեկ 4-D (Shrek 4-D)՝ «Dreamworks Pictures» կինոստուդիայի կարճամետրաժ համակարգչային անիմացիոն ֆիլմը, որը համարվում է «Շրեկ» մուլտֆիլմի շարունակությունը։ Պրեմիերան կայացել է 2003 թվականի մայիսի 23-ին։
Սյուժե
Վիշապը կերել էր Լորդ Ֆարքուադին, բայց նրա հոգին դեռ ապրում է և նույն չարացածն է։ Նա իր՝ դեռ կենդանի օգնող ընկերոջ օգնությամբ առևանգում է Ֆիոնայի։ Շրեկը և Ավանակը գնում են ճամփորդության, որպեսզի փրկեն արքայադստերը։
Հնչյունավորում
Կատեգորիա:2003 ֆիլմեր Կատեգորիա:Շրեկ Կատեգորիա:DreamWorks Pictures ընկերության ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Կատակերգական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ընտանեկան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:3D մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Եվրոպական երիտասարդական պառլամենտ
Եվրոպական երիտասարդական պառլամենտ, քաղաքական շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն, որը խրախուսում է եվրոպացի երիտասարդներին ակտիվորեն զբաղվել քաղաքացիության և մշակութային հասկացողության ըմբռնմամբ։ Այն ընդգրկում է 40,000 երիտասարդներ ողջ Եվրոպայից և ունի շուրջ 5,000 ակտիվ մասնակից տարբեր երկրներում։ Հիմնադրվել է 1987 թվականին Ֆրանսիայի Ֆոնտենբլո քաղաքում։
Պատմություն
Եվրոպական երիտասարդական պառլամենտը հիմնադրել է Բեթինա Քար-Ալինսոնը, ի սկզբանե որպես դպրոցական ծրագիր, Ֆոնտենբլոյի Լիսե Ֆրանսուա-լեղում՝ Ֆրանսիայի հարավում։ Հենց այնտեղ են կայացել առաջին չորս միջազգային նիստերից երեքը։
Հետագայում այն շարունակեց կայուն զարգացում ապրել և 1991 թվականին տեղափոխվեց Ուիթնի, Օքսֆորդշիր՝ ճանաչվելով «Եվրոպական երիտասարդական պառլամենտ միջազգային ՍՊԸ»։ Կազմակերպությունը տևական աճ գրանցեց հետագա տասը տարիների ընթացքում, նրա ցանցում հաշվվում էին մեծ թվով ազգային հանձնաժողովներ և գործունեությունը հետզհետե ծավալվում էր։
2001-ից 2004 թվականներին Եվրոպական երիտասարդական պառլամենտը բախվեց ֆինանսական մի շարք խնդիրների։ Այնուամենայնիվ, 2004 թվականի նոյեմբերի 4-ին կազմակերպությունը վերածնվեց շնորհիվ ԵԵՊ-ի ազգային հանձանժողովների խորհրդի, շրջանավարտների և Հայն-Շվարցկոպֆ hիմնադրամի միջև կայացած փոխադարձ համաձայնությունների։ Դրանից հետո ԵԵՊ-ն հաստատվեց Գերմանիայի մայրաքաղաք Բեռլինում։
ԵԵՊ-ի փաստացի գործողությունները այս ժամանակահատվածում երբեք չեն խաթարվել։
2004 թվականին ԵԵՊ-ն մի շարք բարեփոխումներ ներկայացրեց՝ իր գործունեությունն ընդլայնելու համար։
Կառավարում
Միջազգային մակարդակով ԵԵՊ-ն կառավարվում է միջազգային կառավարման մարմնի կողմից։ Կառավարման մարմինն ունի վեց անդամ՝ ընտրված ազգային հանձնաժողովների և նախորդ նիստերի շրջանավարտների կողմից։ Հայն-Շվարցկոպֆ հիմնադրամի ներկայացուցիչը նույնպես անդամ է։ Կառավարման մարմինը պատասխանատու է միջազգային նիստերի որակի ապահովման, ինչպես նաև ԵԵՊ-ի ընդհանուր կառավարման, երկարաժամկետ կայունության և պաշտպանության համար։ Կազմակերպության գործավարությունն իրականացնում են վարձու կառավարիչները։ Ֆիլիպ Սքարֆը կառավարել է 2004-ից 2008 թվականներին, Ժան Ֆիլիպ Բեքը՝ 2008-ից 2011 թվականներին, Վիլ Վասարամակին՝ 2011-ից 2013-ին։ Քրիսթա Սիմբերգը ԵԵՊ֊ի գործադիր տնօրենն է 2013 թվականից առ այսօր։
Ազգային հանձնաժողովներն ըստ ազգային մակարդակի ունեն ազատություն ընտրելու իրենց կառավարիչներին, սակայն կառավարման ձևը պետք է համապատասխանի հիմնական ժողովրդավարական սկզբունքներին։ Ազգային հանձնաժողովների պարտականությունների մեջ է մտնում կազմակերպել իրենց սեփական ազգային նիստերը։ Միջազգային նիստերի ժամանակ ԵԵ-֊ն միջազգային մակարդակով կարող է որոշակի գումար փոխանցել։ Նիստերը հիմնականում հովանավորվում են տարբեր կազմակերպությունների և կորպորացիաների կողմից։ Յուրաքանչյուր նիստ պետք է կայանա տնտեսապես անկախ պայմաններում։
Նիստեր
ԵԵՊ-ն յուրաքանչյուր տարի կազմակերպում է միջազգային իննօրյա երեք նիստեր։ Դրանք կայանում են տարբեր երկրներում և հրավիրված են լինում ոչ միայն Եվրոպական Միության երկրները, այլ նաև մյուս բոլոր եվրոպական երկրները։ Յուրաքանչյուր երկրի ազգային հանձնաժողովն ընտրում է մեկական պատվիրակություն՝ յուրաքանչյուր նիստին մասնակցելու համար։ Պատվիրակության անդամների քանակը կախված է այն հանգամանքից, թե ինչքան ժամանակ է այդ երկրի ազգային հանձնաժողովն ԵԵՊ-ի անդամ։ Այնուհետև պատվիրակությունները խառնվում են և կազմվում են առանձին հանձնաժողովներ, որոնցից յուրաքանչյուրին տրվում է մեկական թեմա։ Սա ապահովում է մշակութային բազմազանություն և հանդիսանում է մեծ շարժառիթ նոր ընկերներ ձեռք բերելու և հաղորդակցվելու մյուս հանձնաժողովների անդամների հետ։
Այնուհետև 4-5 օր ընթանում են հանձնաժողովային աշխատանքները։ Այս ընթացքում պատվիրակները քննարկում են իրենց տրված խնդրահարույց թեմաները և ապա փորձում ներկայացնել հստակ բանաձև, ըստ որի կարելի է տվյալ խնդրին լուծում տալ։ Եվրոպական պառլամենտի անդամներից որևէ մեկը մի անգամ այցելում է հանձանոժովներին, որպեսզի պատասխանի նրանց հարցերին և փոքրիկ քննարկում անցկացնի նրանց հետ։
Նիստերն ավարտվում են գլխավոր ժողովով, որի ժամանակ ներկայացվում են հանձնաժողովների կողմից կայացված որոշումները, փոփոխվում են և հաստատվում (կարող են նաև չհաստատվել)։ Եթե որոշումն ընդունվում է, ապա այն անցնում է Եվրոպական պառլամենտ, որպեսզի քննարկվի Եվրախորհրդարանում։ Գլխավոր ժողովը հիմնականում անցկացվում է որևէ պատվավոր վայրում, ինչպես օրինակ՝ խորհրդարանական տներում կամ քաղաքային խորհրդարանի դահլիճներում։
Բացի դրանից ԵԵՊ ազգային հանձնաժողովները կազմակերպում են տարբեր ազգային և մարզային նիստեր։ Ազգային նիստերը կազմակերպվում են, որպեսզի ընտրվի մեկ պատվիրակություն միջազգային նիստի համար։ Այսպիսի նիստերը ավելի կարճ են տևում՝ հիմնականում երեք օր։ Մարզային նիստերը տևում են 3-ից 7 կամ 8 օր։ Սակայն սրանց համար ներդրվում է ավելի քիչ բյուջե և սրանք ավելի ոչ պաշտոնական են, քան միջազգայինները։ Ե՛վ ազգային, և՛ մարզային նիստերի ժամանակ կայացված որոշումները չեն ներկայացվում Եվրոպական պառլամենտին։
2014 թվականի հաշվարկով արդեն կայացել են 75 միջազգային նիստեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երիտասարդական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Քաղաքական կազմակերպություններ
Թաքնալի
Թաքնալի, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ռոբերտ Մուգաբե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Զիմբաբվեի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Զիմբաբվեցի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
Իլտոզա
Իլտոզա (ილტოზა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 850 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 22 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 114 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դուշեթի շրջան
Ստեֆանո Պատուանելլի
Ստեֆանո Պատուանելլի (Stefano Patuanelli, ), իտալացի քաղաքական գործիչ, Իտալիայի Սենատում հինգ աստղերի շարժման խմբակցության ղեկավար (2018-2019), տնտեսական զարգացման նախարար (2019-2021)։ Գյուղատնտեսության նախարար (2021 թվականից)։
Կենսագրություն
Բարձրագույն կրթություն ստացել է «ինժեներ-շինարար» մասնագիտությամբ, մինչև 2004 թվականը զբաղվել է իր մասնագիտությամբ։ 2005 թվականին դարձել է Բեպպե Գրիլլոյի աջակցության խմբի համահիմնադիրը Տրիեստում, 2011-2016 թվականներին կոմունալ խորհրդում ներկայացրել է Տրիեստայի հինգ աստղերի շարժումը ։
2009-2011 թվականներին եղել է Տրիեստ նահանգի ինժեներների շքանշանի խորհրդի անդամ և գանձապետ ։
2018 թվականի հունիսի 5-ին Սենատում ընտրվել է հինգ աստղերի խմբակցության նախագահ՝ փոխարինելով Դանիլո Տոնինելիին, ով հունիսի 6-ին ստանձնել է Կոնտեի կառավարությունում ենթակառուցվածքի և տրանսպորտի նախարարի պաշտոնը։
Ալեքսան Հովսեփյան
Ալեքսան Արմենակի Հովսեփյան, հայ հյուսվածաբան։ Անասնաբուժական գիտությունների դոկտոր (1973), պրոֆեսոր (1975)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը (1952)։ 1954 թվականից աշխատել է նույն ինստիտուտում, 1989-1994 թվականներին՝ նույն ինստիտուտի հյուսվածաբանության, նորմալ և ախտաբաական, կազմաբանության ամբիոնի վարիչ, 1994 թվականից՝ ՀԳԱ գյուղատնտեսական կենդանիների ձևաբանության, կազմաբանության և ախտաբանական կազմաբանության ամբիոնի պրոֆեսոր։ Աշխատանքները վերաբերում են կենդանիների օրգանների և հյուսվածքների հետվնասվածքային վերականգնման խթանման և այլ հարցերի։
Ստեֆանո Պատուանելլի
Կենսագրություն
2021 թվականի փետրվարի 13-ին երդում է տվել Դրագայի կառավարությունը, որտեղ Պատուանելին ստացել է գյուղատնտեսության նախարարի պաշտոնը ։
Ալեքսան Հովսեփյան
Կենսագրություն
Կատեգորիա:Հայ հյուսվածաբաններ Կատեգորիա:Հուլիսի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:1927 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Անասնաբուժական գիտությունների դոկտորներ
Ստեֆանո Պատուանելլի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իտալիայի Հանրապետության սենատորներ
Նենու (գյուղ, Պյոիդե շրջան)
Նենու (Nenu), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պյոիդե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պյոիդե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Վիոլետ Գրիգորյան
Վիոլետ Խաչատուրի Գրիգորյան (դեկտեմբերի 23, 1963, Թեհրան, Իրան), հայ բանաստեղծ, էսսեիստ, «Ինքնագիր» գրական հանդեսի խմբագիր, «Ինքնագիր» գրական ակումբի և Հայաստանի գրողների միության անդամ։
Կենսագրություն
Վիոլետ Գրիգորյանը ծնվել է 1963 թ. դեկտեմբերի 23-ին Թեհրանում բանվորի ընտանիքում։ 1975 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել է Խորհրդային Հայաստան և բնակություն հաստատել Աբովյան քաղաքում։ 1982-1987 թթ. սովորել և ավարտել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտը (այժմ Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարան) ։ Համախոհների հետ 2001 թ. հիմնադրել է «Բնագիր» գրական հանդեսը ու եղել նրա համախմբագիրը։ Ինը համար հրատարակվելուց հետո «Բնագիրը» փակվել է։ 2005 թ. հիմնադրել է «Ինքնագիր» գրական հանդեսը, որի խմբագիրն է այժմ։ 2001 թ.-ին համախոհների հետ ստեղծել է գրական ակումբ, իսկ 2007 թ.-ին այն ներառվել է «Ինքնագիր գրական ակումբ» հասարակական կազմակերպության մեջ։
Բանաստեղծությունները և էսսեները հրապարակվել են Երևանում «Գարուն», «Բնագիր», «Ինքնագիր» ամսագրերում, «Գրական թերթ», «Ժամանակ-Երևան» , «Անկախ», «Հայկական ժամանակ», tert.am , Թեհրանի «Ալիք» թերթերում։ Վիոլետ Գրիգորյանի գործերը անգլերեն հրատարակվել են Նյու Յորքի Ararat թերթում, "makukachu: Anthology of Contemporary Armenian Literature", inknagir literary club,Yerevan, 2016,   "Deviation. Anthology of Contemporary Armenian Literature" inknagir literary club, Yerevan, 2008, ISBN 978-99941-2-188-5 Էմիլի Արթինյանի հրատարակած "From Ararat to Angeltown" գրքում (Լոնդոն, 2005 թ.), ֆրանսերեն՝ "Arménie(s)։ texts et images" գրքում (paris 2006 թ.), "Avis de recherché" Anthology of contemporary Armenian poetry" (Parentheses, Marselle, 2006, ISBN 2-86364-167-0/972-2-86364-167-5)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թեհրան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1963 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 23 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Սուլտիևո
Սուլտիևո (Султыево, Султый), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի բնակավայրեր
Մրամորնոե (գյուղ, Սիմֆերոպոլի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Մրամորնոե գյուղում բնակվում էր 88 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լե Մոն դ'Օնե
Լե Մոն դ'Օնե (Les Monts d'Aunay), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 4782 մարդ, բնակչության խտությունը` 68.88 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 69.43 կմ² տարածք։
Բնակավայրը ստեղծվել է 2016 թվականի հունվարին` Օնե սյուր Օդոն, Բոքե, Կամպադրե Վալկոնգրեն, Դավնու լա Ֆերիեռ, Օնդֆոնտեն, Լը Պլեսի Գրիմուլ և Ռուկան համայնքների միավորման արդյունքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:2017 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մինաքարի
Մինաքարի (‎, Mina-kari ‎‎‎‎, Mina-sazi), մետաղը էմալապատելու հնագույն արվեստ։ Իրանում մետաղյա իրերի էմալապատման ավանդույթն ունի մի քանի հազար տարվա պատմություն։ Որոշ աղբյուրներ նշում են մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակը։ Բարդ երկրաչափական նախշը, որն արվում է մինաքարիի ժամանակ, խորհրդանշում է կրոնական ուղղվածության տարբեր էլեմենտներ, որոնք պահպանվել են դեռևս միտրաիզմի ժամանակաշրջանից ։
Տեխնիկա
Այսօր մինաքարիի տեխնիկան նույնն է, ինչ հնագույն ժամանակներում։ Այս արհեստի կենտրոնը համարվում է Իրանի Սպահան քաղաքը։ Եվ այստեղ պատրաստված նմուշները համարվում են Իրանի այցեքարտերից մեկը, խաթամքարիի և իրանական գորգի հետ միասին։ Մինաքարին արվում է հիմնականում պղնձի վրա, սական որոշ դեպքերում արվում է նաև ոսկու և արծաթի վրա։  Մինան ստեղծվում է մետաղների օքսիդներից ու մի քանի տեսակի աղերից` բարձր 750-850 աստիճանի տակ մշակելիս։ Այդ ընթացքում ստեղծվում են գույներ, որոնք տարբեր են կախված ջերմաստիճանից։ Մինայի մասին խոսելիս այն նշում են որպես գեղանկարչություն մետաղի վրա` հատուկ փայլուն գույներով, որոնք բարձր ջերմաստիճանում մշակվելուց հետո այլևս դուրս չեն գալիս մետաղի վրայից։ Մինաքարին արվում է և զարդերի և սպասքի վրա։ Այն հողի ու կրակի խառնուրդ է, որը միացել է գեղանկարչությանը և արդյունքում ստեղծվել են գեղեցիկ նախշեր  ։
Պատմություն
Փորձագետները նշում են, որ մինաքարին ձևավորվել է Իրանում և այստեղից տարածվել աշխարհի տարբեր երկրներում։ Մինաքարիի լավագույն նմուշներից են Աքեմենյան շրջանի ոսկե թևնոցները, որոնք այսօր գտնվում են Լոնդոնի Վիկտորիա և Ալբերթ թանգարանում։
Մինաքարին մեծ զարգացում ապրեց սելջուկների ժամանակ։ Այդ ժամանակ մինայի արվեստն այնքան էր զարգացել, որ մինաքարիով արված գործերն արտահանում էին այլ երկրներ։ Ալփարսալանի սկուտեղն այդ ժամանակաշրջանում արծաթի վրա արված լավագույն նմուշներից է։ Սասանյանների ժամանակաշրջանի ափսեները, որոնք հայտնագործվել են Հայաստանում և պահվում են Բեռլինի Իսլամական և Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում, իրանական մինաքարիի լավագույն նմուշներից են։ Էրմիտաժում, ինչպես նաև Բրիտանիայի ու Ֆրանսիայի թանգարաններում նույնպես առկա են իրանական մինաքարիի բազմաթիվ նմուշներ։
Ամերիկացի արևելագետ Արթուր Փոփն Իրանի այս արվեստի մասին ասում է. "Մինայի աշխատանքը կրակի ու հողի համադրություն է, որն առաջացել է Հիսուսի ծնունդից առաջ 5000 տարի առաջ": Մինաքարին Սեֆյանների ժամանակաշրջանում նույնպես ծաղկում է ապրում։ Ֆրանսիացի զբոսաշրջիկ Ժան Շարդենը գրել է.
Էրվին Մերգոլիսը և Լեո Փրոնսթինը հնէաբաններ են։ Նրանք նշում են, որ մինաքարին վերադառնում է Արշակունիների և Սասանյանների ժամանակաշրջանին։ Մոնղոլների ժամանակաշրջանում Մինաքարին որոշակի փոփոխության ենթարկվեց։ Առաջացավ նոր ոճ. մինաքարիի աշպխատանքներում իրանցի պալատականների փոխարեն սկսցին պատկերվել արաբներ։ Սեֆյանների ժամանակաշրջանում ավելի շատ նկատելի են ձիավարության, որսի և ճոխ հյուրասիրությունների պատկերներ։ Այս շրջանոմ մինան հիմնականում արվում էր արծաթի վրա։ Այս ժամանակաշրջանում կարմիր գույնը սկսեցին ավելի շատ օգտագործել մինայի մեջ։ Մինաքարիով արված հնագույն նմուշները, որոնք պահվում են տարբեր երկրների թանգարաններում, վկայում են, որ իրանցի վարպետներն օգտվում էին նման տեխնիկայից դեռևս Աքեմենյանների ու Սասանյանների ժամանակաշրջաններում։ Սակայն մեզ հասած էմալապատ սպասքի մեծ մասը պատկանում է Ղաջարների ժամանակաշրջանին և վերաբերում է 1810-1890թթ։ Այդ ժամանակաշրջանի  մինաքարիով արված գործերից պահպանվել են նաև ականջօղեր, թևնոցներ,. զարդատուփեր, սկահակներ ու ոսկե սկուտեղներ` կապտա-կանաչավուն երանգներով։ Բյուզանդական և իրանական մինաքարիի նմուշների համեմատության ժամանակ փորձագետները եկան այն եզրակացության, որ այս արվեստը ծնվել է Իրանում և հետո  տարածվել տարբեր երկրներ։ Որպես օրինակ, Կիպրոսում գտնվել են 6 ոսկե օղեր` որոնք թվագրված են մ.թ.ա. XIII դարով։ Իրանի Համադան նահանգում իրականացված պեղումների արդյունքում գտնվել են ոսկե ականջօղեր, որոնք թվագրված են մ.թ. VII-VIII դարերով։ Եվս մեկ օրինակ կարելի է համարել Աքեմենյանների ժամանակաշրջանից պահպանված ոսկե թևնոցը, որը պահվում է Բրիտանիայի թագարանում։ Մոնղոլների ժամանակաշրջանում մինքարիի և մետաղի էմալապատման արվեստը փոփոխություններ կրեցին։  Թիմուրիդների ժամանակաշրջանում մետաղի զարդարումը ստացավ ավելի վառ արտահայտված արևելյան  հատկանիշներ։ Սեֆյանների դինաստիայի օրոք մինաքարին արվում էր արծաթի վրա, իսկ ամենատարածված սյուժեներն էին  խնջույքների, որսի և ձիավարության տեսարանները։ Բացի այդ, պատկերվում էին նաև արաբեսկներ և օգտագործվում էր հիմնականում կարմիր գույնը։
Նոր ժամանակաշրջան
Ղաջարիների դինաստիայի ժամանակաշրջանի ավարտից հետո և Իրանում սոցիալական հեղափոխությունների մեկնարկից սկսած, մինաքարին սկսեց անկում ապրել։ XX դարի 40-ական թվականներին Սպահանի հայտնի նկարիչ Շոքրոլլա Սանիզադեն բացեց դպրոց-արվեստանոց, փորձելով ուշադրություն գրավել այս արվեստի վրա և վերակենդանացնել այն։ Ներկայումս Իրանում աշխատող մինայի վարպետները կիրառում են հիմնականում ոսկով և Ղաջարական ժամանակաշրջանի դպրոցի հիմունքներով։ Մինաքարիով արված զարդերի համար հիմնականում օգտագործվում էր ոսկին, քանի որ այն ավելի լավ է պահում էմալը և նրան տալիս է ավելի շատ փայլ։ Արծաթը սկսեցին օգտագործել ավելի ուշ, և հիմնականում այնպիսի իրերի համար, ինչպես` զարդատուփեր, գդալներ և այլն։ Արհեստների մեծ մասի հիմնական հումքը պղինձն էր, որը նույնպես սկվեց օգտագործվել մինաքարիի մեջ, իջեցնելով ապրանքի գինքը։ 1990-ականներին հաջողվեց վերականգնել մինաքարիի նախկին փառքը։ Սանիզադեի գործերից մեկը դարձավ 2008-2009թթ Իրանի ազգային արհեստների փառատոնի խորհրդանիշը:Իրանում մինաքարիի, ինչպես նաև մյուս արհեստների  կենտրոնը Սպահան քաղաքն է։ Այս ապրանքներն ունեն մեծ պահանջարկ իրենց գեղարվեստական արժեքի և համեմատաբար ցածր գնի պատճառով։ Միևնույն ժամանակ, շատ քիչ արհեստավորներ են օգտվում իսկապես էքսկլյուզիվ էմալից, որի արժեքը հասնում է մի քանի հազար դոլարի։
Պատրաստման եղանակ
Յուրաքանչյուր նմուշի պատրաստման ընթացքը բավականին աշխատատար է և պահանջում է միանգամից մի քանի արհեստավորի ներգրավվածություն։ Այս աշխատանքը բաժանվում է մի քանի փուլերի
Առաջին փուլ
Պատրաստվում է նկարազարդման համար նախատեսված հիմքը. սկահակ, ափսե, սափոր և այլն։ Որպես հումք օգտագործվում է կարմիր պղինձը, իսկ հատկապես թանկարժեք նմուշները պատրասվում են ոսկուց, որը հետագայում ամբողջությամբ չի պատվում էմալով։ Ոսկին համարվում է հիմնական մետաղը, որը հալեցնելիս էմալը չի օքսիդանում և այդ պատճառով էմալի վրայի նախշը ստացվում է ավելի դետալային, քան պղնձի ու արծաթի վրա։
Երկրորդ փուլ
Պատրաստի կաղապարը պատում են կաոլինով (հատուկ սպիտակ կավ)։ Այս պրոցեսը կրկնում են երեք անգամ և յուրաքանչյուր անգամ օգտագործվում է ավելի լավ տեսակի կավ։ Վերջում սպիտակ ջնարակը պետք է հարթ շերտով պատի ամբողջ անոթը։
Երրորդ փուլ
Անոթների նկարազարդման համար նախկինում օգտագործվում էին բուսական ու միներալ հիմքով ներկեր։ Այսօր օգտագործվում են քիմիական ներկեր։ Ոսկու օքսիդը տալիս է կարմիր երանգ, պղնձինը` կապույտ ու կանաչ և այլն։ "Էսլիմի" ոճի ավանդական կապույտ և կանաչ նախշերը օգտագործվում են արդեն մի քանի հազար տարի։ Իսկ Աբբասյանների ժամանակաշրջանում հայտնվեց համեմատաբար նոր ոճ`"Հոթայի", երբ նկարվում են բույսեր ու թռչուններ։ Այս տեխնիկայի ժամանակ օգտագործվում են վառ կարմիր, դեղին և սրճագույն նախշեր։ Բացի այդ, անոթների վրա նկարվում է պարսկական մանրանկարչություն։
Կուզմինսկայա (գետ)
Կուզմինսկայա  (Кузьминская), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յոժուգա գետի աջ ափին՝ 30 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 23 կմ է։
Մինաքարի
Ավարտական փուլ.
Մինաքարին արվում է երկու ձևով` խանեբանդի և գեղանկարչություն։ Խանեբանդին ամենահին մեթդն է, որը կոչում ե նաև լարային մինա։ Այս մեթոդի ժամանակ օգտագործվում են շատ բարակ լարերը։ Արվեստագետն այդ լարերը ձևափոխում է  ըստ իր ցանկության, այնուհետև սոսնձով միացնում իրար։ Այնուհետև դրանց վրա ամրացվում է  փայլուն ապակի և տեղադրվում մինչև 1000 աստիճան քուրայի մեջ։ Տաքության արդյունքում լարեը միանում են իրար։ Երկրորդ փուլում լարերի վրա լցվում են մինայի գունավոր փոշիները։ Եվ երբ արդեն աշխատանքն ավարտված է, նմուշը կրկին տեղադրում են քուրայի մեջ, այս անգամ արդեն 3000 աստիճանում։ Կարերը սևանում են և վերադառնում իրենց նախկին գույնին։ Այս մեթոդը տարածված է  եղել հիմնականում Սպահանում։ Սակայն այսօր այն շատ քիչ է կիրառվում։ Մինայի մյուս տեսակներից է սև մինան, որն արվում է  Իրանի Ահվազ քաղաքում։ Ներկայումս մինաքարիի մեջ օգտագործվում են հիմնականում քիմիկան գույներ, սակայն նախկինում գույները միայն բնական էին։
Կուզմինսկայա (գետ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Տելյուկինո
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 24 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Դեմպինգ
Դեմպինգ (dumping դամփինգ), մեկ երկրից մյուսը ապրանքի արտահանումը ավելի ցածր գներով, քան երկրի ներսում կամ համաշխարհային շուկայում։ Որոշ դեպքերում այդ գները կարող են լինել արտադրության ծախսերից էլ ցածր։
Դեմպինգին դիմում են խոշոր մոնոպոլիաները մրցակիցներին հեռացնելու և արտաքին շուկաներ գրավելու համար։ Վնասը հատուցվում է երկրի ներսում բարձր մենաշնորհային գներ հաստատելու հաշվին, իսկ հետագայում՝ շուկան գրավված լինելու պարագայում, արտահանման գների բարձրացման միջոցով։ Դրա տարատեսակներից է արժութային (վալյուտային) դեմպինգը՝ իջեցված գներով արժեքազրկված տարադրամով երկրից ապրանքների արտահանումը ավելի կայուն արժույթ ունեցող երկիր։
Դեմպինգի դեմ պայքարելու համար մտցվում են հատուկ մաքսային տուրքեր՝ հակադեմպինգային տուրքեր։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Միջազգային առևտուր Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Եֆիմիա Կրիվոշեևա
Եֆիմիա Պետրովնա Կրիվոշեևա, ազգությամբ էրզիացի ժողովրդական հեքիաթասաց, մորդովական հեքիաթասացության արվեստի հիմնադիրներից։
Կենսագրություն
Եֆիմիա Կրիվոշեևան ծնվել է 1867 թվականի հունիսի 1-ին, Տարասովկա գյուղում (այժմ՝ Պենզայի մարզի Կամեշկիրսկի շրջանի կազմում), Պյոտր Ֆեոդորովիչ Ադամովի բազմանդամ ընտանիքում։ Կրթություն չի ստացել։ Աշխատել է ըստ վարձակալության, կատարել է ցանկացած դժվարին աշխատանք։ Կրիվոշեևների բազմանդամ ընտանիքն աղքատ է ապրել։ Որպեսզի ինչ-որ կերպ հանգստացնի հոգին, Եֆիմիա Պետրովնան երգեր է ընտրել, որոնք կատարել է ընկերների և հարազատների շրջանում։ Պատանեկան տարիքում եղել է լավ երգահան, հասուն տարիքում ունեցել է սգացող կնոջ, հմուտ կատարողի և ծիսական ու ոչ ծիսական բանահյուսության գիտակի հեղինակություն ։
Եֆիմիա Պետրովնայի ստեղծագործական տաղանդը բացահայտել է որդին՝ Իլյա Պետրովիչ Կրիվոշեևը, որը 1922 թվականին ձայնագրել է մոր կատարումը ։ Կրիվոշեևայի անունը լայն ճանաչում է ստացել 1936 թվականին, երբ «Պրավդա» թերթում հրապարակվել է նրա «Եղերերգ Կիրովի մասին» («Лайшема Кировдо») ստեղծագործությունը ։ Լայն ճանաչում են գտել Կրիվոշեևայի քաղաքացիական հեքիաթները, բանաստեղծությունները՝ «Одов чачсь, миресь - масторось» և «Эсь эрямодон»:
Կորցրել է յոթ երեխաների և վիշտը խեղդել է լացի մեջ։
Մահացել է 1936 թվականի հունիսի 24-ին, Սարանսկում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հեքիաթասացներ
Ֆադի Մաալուֆ
Ֆադի Մաալուֆ (արաբերեն՝ فادي معلوف լատիներեն՝ Fady Maalouf, ), լիբանանցի գերմանացի երգիչ։ Սկսել է երգարուեստը Բեյրութում Ալեքս անունով։ Մեծ համբավ է ունեցել գերման Deutschland sucht den Superstar (DSDS) երգի մրցույթում 2008 թ. և եզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը Blessed երգով։ Երգում է անգլերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն և արաբերեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիբանանցի երգիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի երգիչներ Կատեգորիա:1979 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 20 ծնունդներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Թելիկ (Կարսի գավառ)
Թելիկ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Սուխայա Լուբնա
Սուխայա Լուբնա (Сухая Лубна), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի բնակավայրեր
(6445) Բելլմոր
(6445) Բելլմոր (Bellmore), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի մարտի 23-ին Էլեանոր Հելինի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,627668 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3278 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9276 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1555,8 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,231392 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,96° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ալեքսանդր Ռանով
Ալեքսանդր Իսահակովիչ Ռանով (Александр Исаакович Ранов, ), ռուս բանաստեղծ, «Նիչևոկի» գրական խմբի անդամ (կեղծանունը՝ Աեցի Ռանով)։ Եղել է համաճարակաբանության ոլորտի մասնագետ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1899 թվականի դեկտեմբերի 7-ին, Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում։
Ավարտել է Մոսկվայի առաջին պետական բժշկական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը ։
1920 թվականի հուլիսին Աեցի Ռանովը, Ռյուրիկ Ռոկը և Լազար Սուխարեբսկին Մոսկվայում հրատարակել են նիչևոկ բանաստեղծների «Ձեզ» բանաստեղծական ժողովածուն ։
1922-1926 թվականներին Ռանովն աշխատել է Ուրալի մարզում նախ որպես օրդինատոր, ապա՝ շրջանային բժիշկ։
Ծառայությունից հեռացել է 1979 թվականին՝ տեղափոխվելով որդու մոտ՝ Դուշանբե, որտեղ էլ ողբերգաբար զոհվել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Վիքիտվյալների արժեքների վերաձևակերպմամբ հոդվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս համաճարակաբաններ Կատեգորիա:Կեղծանուններ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Նեպստե
Նեպստե (Nepste), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Հյաադեմեեստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 37 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Հյաադեմեեստե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ինո
Ինո (ინო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դուշեթի շրջան
Նիժնեկուրգանոե
2001 թվականի տվյալներով Նիժնեկուրգանոե գյուղում բնակվում էր 70 մարդ։
Յակիսոբա
Սոսու-յակիսոբա (ճապ. ソース焼きそば со:су յակիսոբա) կամ յակիսոբա (ճապ. 焼きそば) «տապակած արիշտա սոուսի մեջ», ճապոնական խոհանոցի ուտեստ, Չինաստանից փոխառվել է XX դարի սկզբին ։ Յակիսոբայի նախատիպը հանդիսանում է չաոմյանը։
Չնայած սոբան հնդկաձավարով արիշտա է, յակիսոբուն պատրաստում են ձվով և ցորենի արիշտայով՝ տյուկա-սոբա (ճապ. 中華そば, չինական արիշտա, տես՝ ռամեն) ։ Նրա վրա լցնում են ճապոնական վուստերական սոուս։
Յակիսոբի պատրաստելու համար արիշտան տապակում են սոուսի մեջ խոզի, հավի կամ տավարի մսի մանր կտորների, չինական կաղամբի և (կամ) գազարի հետ։ Մատուցում են բենի-սյոգայի, կացուոբուսի, աոնորիի կամ մայոնեզի հետ։
Այս ուտեստը կարող է լինել ինչպես հիմնական, այնպես էլ հանդիսանալ որպես խավարտ, ինչպես նաև կարող է լինել սենդվիչների միջուկ։ Յակիսոբուն կարելի է գնել խանութներում, այն մատուցում են մացուրիի՝ ճապոնական սինտոիզմ կրոնական ծեսի ժամանակ։
Երբեմն որպես արիշտա օգտագործում են ուդոն (արիշտայի տեսակ), այդ դեպքում ուտեստը կոչվում է «յակիուդոն»։ Այս տեսակի արիշտան հայտնագործվել է Կիտակյուսյուում։
Օկինավայում յակիսոբույի մեջ ավելացնում են նրբերշիկներ, խոզապուխտ, հավի կամ խոզի միս։ Հիրոսիմայում յակիսոբուն տապակում են օկոնոմիյակիի մեջ ։
Արագ պատրաստվող յակիսոբա
Արագ պատրաստման յակիսոբան վաճառում են սուպերմարկետներում, ուտելուց առաջ նրա վրա պարզապես պետք է լցնել եռացրած ջուր։
Sapporo Ichiban կազմակերպությունն արտադրում է արագ պատրաստող յակիսոբիի տարատեսակներ, որոնք պարունակում են նաև չորացրած ջրիմուռներ և սոուսով փաթեթ։ Արիշտայի վրա լցնում են եռացրած ջուր, տապակում են սոուսով, կաղամբով և մսով, դրանից հետո մատուցում են վրան ջրիմուռներ ավելացված տեսքով։ Maruchan ընկերության արտադրության մեկ այլ տարատեսակում, բացի արիշտայից կա նաև երգիպտացորեն, սոխ և կաղամբ։
Գերմանիայի Nissin Foods կազմակերպությունում յակիսոբուն վաճառում են «Yakisoba Deluxe» ապրանքանիշով։ Պատրաստվում է նաև թավայի մեջ ջուր ավելացնելու միջոցով, որտեղ տապակվում է արիշտան, իսկ հետո վրան լցնում են չորացրած բանջարեղեններ, ավելացնում են սոուս ու շոգեխաշում։
«UFO» արիշտան (ճապ. 日清焼そ (ばU.F.O. նիսսին յակիսոբա UFO)) պատրաստվում է այլ կերպ. անհրաժեշտ է տարայի մեջ անմիջապես ջուր լցնել, փաթեթավորման փականը բացել այն կողմից, որտեղ գտնվում են բանջարաղենհը և սոուսը, իսկ պատրաստելուց հետո ժապավենը բացում են մյուս կողմից, որի տակ գտնվում է ծակոտկեն թուղթ, որը թույլ է տալիս ջրին ցամաքել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոնական խոհանոց Կատեգորիա:Ճապոնական արիշտա
Սև գեղեցկություն
«Սև գեղեցկություն», գիրք է, գրված 1877 թվականին անգլիացի գրող Աննա Սյուելի կողմից։ Այն կապված է իր կյանքի վերջին տարիների հետ, երբ նա իր տանն ապրում էր որոշակի հաշմանդամություններով։ Նովելը դարձավ միջին լավ վաճառվող, սակայն Սյուելը մահացավ գրքի հրատարակչությունից հինգ ամիս անց և երկար չտեսավ իր գրքի գրանցած հաջողությունները։ 50 միլիոն օրինակ վաճառքով «Սև գեղեցկությունը» բոլոր ժամանակների ամենալավ վաճառվող ստեղծագործություններից մեկն է։ Մինչ կենդանու կյանքի մասին պատմելը, այն նաև սովորեցնում է ինչպես մարդկանց վերաբերվել փոխհատուցել բարությամբ, նրբանկատութամբ և հարգանքով։ 2003 թվականին նովելը 58-րդն էր BBC-ի «Մեծ ընթերցանություն» (The Big Read) հարցման մեջ։
Կենսագրություն
Աննա Սյուելը ծնվել էր Գրեյթ Յարմունթում՝ Անգլիա և նա եղբայր ուներ Ֆիլիպ անունով, ով ինժեներ էր Եվրոպայում։ 14 տարեկան հասակում, մի անձրևոտ օր՝ դպրոցից տուն ճանապարհին Աննան ընկել էր և վնասել երկու ոտնաթաթերը։ Վնասվածքների հետևանքով նա չկարողացավ քայլել և կանգնել մինչև իր կյանքի վերջ։ Հիվանդության և անշարժության հետևանքով նա սկսեց ուսումնասիրել ձիերին, երբ իր հոր հետ ձիարշավում էին դեպի հոր աշխատավայր։ Սյուելի գրելու ցանկությունը առաջացավ այն ժամանակ, երբ նա օգնում էր բարելավել իր մայրիկի (Mary Wright Sewell) կրոնական և այլ բնույթով աշխատանքները։ Աննա Սյուելը աշխարհը ներկայացնելով ձիու աչքերով նոր հեղաշրջում մտցրեց գրականության մեջ։
Նա երբեք չամուսնացավ և երեխաներ չունեցավ։ Եվրոպա այցելության ժամանակ նա հանդիպեց բազմաթիվ գրողների, արտիստների, փիլիսոփաների։ Նրա միակ գիրքը «Սև գեղեցկություն»-ն էր, գրված 1871 և 1877 թվականիններին իր Օլդ Քաթթոն (Old Catton) տանը։ Այդ ժամանակաշրջանում նրա առողջությունը կտրուկ վատացել էր և նրա ծեր մայրը դարձել էր հիվանդախնամ։ Նա իր գիրքը վաճառեց տեղային հրատարակչությանը՝ «Ջարոլդ և Տղաներ» անվանումով։ Որոշ ժամանակ անց գիրքը ցնցեց՝ վեցերորդ հորիզոնականը գրավելով լավագույն անգլերեն վաճառվող գրքերի ցանկում։
Սյուելը մահացավ տուբերկուլյոզից կամ հեպատիտից՝ 1878 թվականի ապրիլի 25-ին։ Նա թաղվել է նույն թվականի ապրիլի 30-ին Քուորքել գերեզմանատանը։ Իսկ նրա ծննդյավայրը՝ Փլեին եկեղեցում՝ Գրեյթ Յորթմունթում դարձել է իր թանգարանը։
Սյուելի այս գրքի գրման նպատակը երեխաներին ընթերցելը չէ, այլ բարության, հարգանքի կարևորության տարածումն է։
Գրքի կրճատ ներկայացում
Պատմությունը սկսվում է սիվոլիստական կերպար ձիու՝ սև գեղեցկուհու կյանքի դրվագներով։ Նա զամբիկ էր, իսկ նրա մայրը ազնվական գեղեցիկ ձի։ Հաջորդ գլուխներում պատմվում են փոքրիկ պատմություններ դժվարությունների, դաժանությունների և բարության մասին։
Վերլուծություն
Գիքրը ներկայացնում է ձիերի մասին պատմություններ, որտեղ այդ կենդանինները գոյատևում են, ոչ թե ապրում մարդկանց կողքին։ Նկարագրվում է ցավի մասին, երբ ձիերին պայտում են, կամ նրանց վրա սանձեր ձգում։ Նկարագրվում են զգացմունքներ, ինչպիսիք են՝ հավատարմություն, սեր, հիասթափություն, անկարողություն՝ սրանք բոլորն էլ մարդկայն զգացմունքների հոմոլագներն են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հեռուստաշոուների հիմք ծառայած վեպեր Կատեգորիա:Էկրանավորված բրիտանական վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Մոլիբդենային հանքանյութեր
Մոլիբդենային հանքանյութեր, մոլիբդենի բնական միացություններ, որոնցից տնտեսապես շահավետ է մետաղի կորզումը։ Գլխավոր միներալը մոլիբդենիան է, մոլիբդեն պարունակող մյուս միներալները (վուլֆենիտ, պովելիտ և մոլիբդենիտ) արդյունաբերական հանքավայրեր չեն առաջացնում։ Մոլիբդենային հանքանյութերը երկրակեղևում ծագումով կապված են գրանիտոիդային ինտրուզիաների հետ։ Արդյունաբերական հանքավայրերին են դասվում ՝
Հիմնականում մշակում են երակիկացանավոր հանքանյութերը մոլիբդենի 0.05-0.08% պարունակությամբ, որոնց բաժին է ընկնում մոլիբդենային հարստանյութերի համաշխարհային արտադրանքի 90%-ից ավելին։ Մոլիբդենային հանքանյութերի խոշոր հանքավայրեր կան Հայաստանում (Քաջարան, Ագարակ, Դաստակերտ, Հանքավան), Հյուսիսային Կովկասում, Ուզբեկաոանում, Ղազախստանում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Մեքսիկայում, Չինաստանում, Ավստրալիայում։
Կատեգորիա:Մոլիբդենի միացություններ Կատեգորիա:Հանքանյութեր
Տելյուկովկա
Տելյուկովկա (Телюковка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Երշիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 31 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Երշիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Մարզաշապիկ
Մարզաշապիկ- երկու սեռերի համար նախատեսված հագուստ, սովորաբար կոճակներ, օձիք և գրպաններ չունեցող, կարճ կամ երկար թևքերով, որոնք ծածկում են իրանը, ձեռքերի մի մասը և թևի վերին հատվածը, հագնում են գլխի կողմից։ Հանդիսանում է հագուստի ամենազանգվածային տեսակներից մեկը։ Շապիկները բաժանվում են երկու տեսակի, կախված նրանից, թե ինչ տեսակի կտորի են նրանք պատկանում, - ստորին (օգտագործվում են հագուստի տակից` որպես պահպանող շերտ) և վերին (կարող են ցուցադրվել, այսինքն, չեն ծածկվում որևէ հագուստով)։ Առաջինները կոչվում են նաև ներքին վերնաշապիկներ, նրանք կարող են հագնել վերնաշապիկի (վերին վերնաշապիկ) կամ ուսի հագուստի տակից (սվիտերներ, ջեմպերներ, պուլովերներ, բաճկոններ, վերնաշապիկներ)։ Նրանցից առաջացել են ժամանակակից վերին շապիկները, հագած չթաքցնող այլ հագուստով, կամ ինչ-որ բանի հետ միասին։ Նման վերնաշապիկների վրա կարող են տեղադրվել գրառումներ, նախշեր, պատկերներ։
Պատմություն
Մարզաշապիկ-զգեստապահարանի իր, որը ի սկզբանե նախատեսված է եղել որպես ներքնազգեստ և կրել են վերնաշապիկի տակից։ Հագուստի այդ տեսակը կոչվում է ներքին վերնաշապիկ կամ ֆուֆայկա և շարունակում է արտադրվել մինչ ներկա ժամանակները։ Հաճախ ներքնազգեստի համար օգտագործվում է մի փոքր շերտավոր գործվածք և մանյակի եռանկյունաձեւ հատված, որպեսզի ներքնազգեստը տեսանելի չլինի վերնաշապիկի վրա` վերին 1 կամ 2 կոճակներ տեղադրելիս։ Տվյալ դեպքում կտորը բամբակյա է կամ 5% էլաստանի հետ։ XIX դարում և XX դարի սկզբին, որպես կանոն, օձիքի մոտ ունեին 2-3 կոճակ։ Դա հիմնավորվել է նրանով, որ հյուսվածքները առաձգական չեն եղել,և կոճակն օգնել է դրանք ձգել։ Իր անգլիական անվանումը («t-shirt», այսինքն տ-ձևի վերնաշապիկ) մարզաշապիկը ձեռք է բերել Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, երբ կիրառվել է որպես ներքնազգեստ արևմտյան բանակի համար։ Այն հնարավոր է ունենար երկար կամ կարճ թևքեր, որոնք նախատեսված էին տաք և ցուրտ եղանակներին համապատասխան։ Ավանդական ռուսալեզու անվանումը հնչում էր որպես ստորին վերնաշապիկ, որը հետագայում փոխարինվեց "վերնաշապիկ" բառով, քանի որ նման վերնաշապիկը դարձավ ֆուտբոլային համազգեստի տարր (մեկ տարբերությամբ ' ֆուտբոլիստի վերնաշապիկը այն ժամանակ մանյակ էր և չէր հանդիսանում ստորին ներքնազգեստ)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մարզաշապիկն օգտագործվել է արևմտյան բանակներում, կրկին որպես ներքնազգեստ։ Նրանով քաղաքային հանրության առաջ ներկայանալը դեռևս համարվում էր հավասարազոր առանց հագուստի ման գալուն։ Կարծրատիպի կոտրումը տեղի է ունեցել 1951 թվականին ՝ "Տրամվայ "Ցանկություն" հայտնի կինոդրամայի էկրան բարձրանալով, որտեղ գլխավոր հերոսը Մարլոն Բրանդոյի կատարմամբ սպիտակ մարզաշապիկով հայտնվում է գրեթե յուրաքանչյուր կադրում ։ Սակայն հիսունականներին անթաքույց մարզաշապիկի մեջ ընդօրինակվեց բունտարական և ոչ զանգվածային քայլը։ 1960-ական թվականներին հայտնվել են տպիչներով վերին մարզաշապիկներ, դրանք կրել են ոչ ֆորմալ երիտասարդներ, երաժշտական խմբերի երկրպագուներ, հիպիներ։ 1980-ականներին մեկ մարզաշապիկով քայլելն արդեն նորմալ երեւույթ էր ։ Մարզաշապիկի էվոլյուցիան ցույց է տալիս մի դրվագ «Վերադառնալ դեպի ապագա» (Մաս 1) ֆանտաստիկ կատակերգության մեջ։ Գլխավոր հերոսը, որը 1985-ից հայտնվել է 1955-ին, հագած է ալ կարմիր մարզաշապիկ։ Այդ դարաշրջանի "բնիկ" աղջիկը, տեսնելով դա, բացականչում է. "Կյանքում առաջին անգամ տեսնում եմ գունավոր ներքնազգեստ»։
Նյութեր
Մարզաշապիկների պատրաստման համար կիրառվում են թեթև տրիկոտաժի տարբեր տեսակներ (զուտ բամբակյա, խառը բամբակ (էլաստանով, պոլիեսթեր), վիսկոզա, էլաստանով վիսկոզա, մաքուր պոլիեսթեր)։ Հյուսվածքների խտությունը տատանվում է 130-ից մինչեւ 260 գ/մ2:Մարզաշապիկները կարվում են բոլոր տեսակի թեթև տրիկոտաժի գործվածքներից։
Կարի տեխնոլոգիա
Մարզաշապիկների կարի տեխնոլոգիայի մեջ հիմնական դեր է խաղում տրիկոտաժի կտավի հետ աշխատելու ունակությունը. ճիշտ ներկել արտադրանքը (երկայնական), թևքերը ձգել ՝ հետևելով բացվածքի վրա ծալքերի բացակայությանը, օգտագործել թելերը, որոնք թույլ են տալիս արտադրատեսակին ձգվել։ Մարզաշապիկի կարի համար օգտագործվում են 3 տեսակի կարի մեքենաներ։ ձևավորող (թրջող ուսի եւ կողային կարերի), հարթ մեքենա (կցամասերի և կոկորդի կարգավորման) և միաաասեղ մեքենա (փոքր կոկորդի մշակման համար)։
Պատկերների կիրառման եղանակները
Մարզաշապիկի վրա դիզայնի կիրառման ամենատարածված ձևը մետաքսե պատկերն է տարբեր տեսակի գույների (ջրային և պլաստիզոլային տարբեր ազդեցություններով)։ Դեռևս քիչ թե շատ հայտնի է մնում կարի մեքենայի կարը (վիսկոզային և պոլիեսթեր թելերով), ինչպես նաև տարբեր գործվածքների կտորների վրա ապլիկացիան։ Պոլիեսթերե մարզաշապիկի վրա պատկերի տպման համար իդեալական համընկնում է սուբլիմացիան։ Բացի վերը նշված տեխնոլոգիաներից, կա նաև ջերմատպում, որը հարմար է գրվածքների եւ ոչ մեծ միագույն նմուշների փոքր տպաքանակով կիրառման համար։ Տարբեր լոգոներով և դիզայնով պատրաստված արտադրանքի վերնաշապիկներ ստանալու համար արդյունաբերության մեջ օգտագործվում են հետևյալ տեսակները. Վերը նշված տպագրության մեթոդներից յուրաքանչյուրն ունի ինչպես իր առավելությունները, այնպես էլ թերությունները։ Տպագրության կոնկրետ մեթոդի ընտրությունը կատարվում է հետևյալ գործոններով.
Մարզաշապիկները մարքեթինգում
Իր տարածվածության պատճառով մարզաշապիկները հաճախ օգտագործվում են մարքեթինգային նպատակներով։ Նրանք լավ են տպագրական պատկերների վրա, մասնավորապես ընկերությունների լոգոները, կարգախոսները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սպորտային հագուստ Կատեգորիա:Ներքնազգեստ
Մոլեկուլային ֆիզիկա
Մոլեկուլային ֆիզիկա, ֆիզիկայի բաժին, որը մարմինների մոլեկուլային կառուցվածքի դիտարկման հիման վրա ուսումնասիրում է դրանց ֆիզիկական հատկությունները տարբեր ագրեգատային վիճակներում։ Մոլեկուլային ֆիզիկայի խնդիրները, որոնք կապված են ֆիզիկական մարմինները կազմող մասնիկների (ատոմների, իոնների, մոլեկուլների) շարժման և փոխազդեցության ուսումնասիրման հետ, լուծվում են վիճակագրական ֆիզիկայի, թերմոդինամիկայի և ֆիզիկական կինետիկայի մեթոդներով։ Մոլեկուլային ֆիզիկայի առաջին ավարտուն բաժինը գազերի կինետիկ տեսությունն է։ Այդ տեսությունը զարգացնող աշխատությունների շնորհիվ ստեղծվեց դասական վիճակագրական ֆիզիկան(Ջ․ Մաքսվել, Է․ Բոլցման, Ջ․ Գիբս)։ Մոլեկուլային ուժերի (մոլեկուլային փոխազդեցության) մասին քանակական պատկերացումներն սկսեցին զարգանալ մազական երևույթների տեսության մեջ։ Այս բնագավառում կատարված հիմնարար աշխատանքներով սկիզբ դրվեց մակերևութային երևույթների տեսությանը։ Միջմոլեկուլային փոխազդեցությունները հաշվի առնվեցին նաև իրական գազերի և հեղուկների ֆիզիկական հատկությունները բացատրելիս (Յա․ վան դեր Վալս)։ XX դարի սկզբին մոլեկուլային ֆիզիկան թևակոխեց զարգացման նոր շրջան, որը բնորոշվում է մարմինների իրական մոլեկուլային կառուցվածքի ապացույցներով։ Այս շրջանում կատարված աշխատանքները վերաբերում են միկրոմասնիկների բրոունյան շարժմանը (Ժ․ Պերեն, Թ․ Սվեդբերգ, Մ․ Սմոլուխովսկի, Ա․ Էյնշտեյն)։ Նյութերի մոլեկուլային կառուցվածքի հետազոտման նպատակով ռենտգենյան ճառագայթների դիֆրակցիայի, հետագայում նաև էլեկտրոնների և նեյտրոնների դիֆրակցիայի կիրառությունը հնարավորություն տվեց ճշգրիտ տվյալներ ստանալու բյուրեղական պինդ մարմինների և հեղուկների կառուցվածքի մասին (Մ․ Լաուե, Ու․ Հ․Բրեգ, Ու․ Լ․ Բրեգ, Դ․ Վուլֆ, Ա․ Ֆ․ Իոֆֆե, Վ․ Ստյուարդ, Զ․ Բեռնալ, Վ․ Ի․ Դանիլով և ուրիշներ)։
Կատեգորիա:Մոլեկուլային ֆիզիկա
Սեիլդա Բայշակով
Սեիլդա Իկրամովիչ Բայշակով (, խորհրդային ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Նա իր կարիերայի մեծ մասը՝ մոտ 300 հանդիպում, անցկացրել է Ղազախստանի «Կայրաթ» թիմում։ Սեիլդա Բայշակովը համարվել է ղազախական ֆուտբոլի հպարտությունը։
Կենսագրություն
Սեիլդա Բայշակովը ծնվել է 1950 թվականի օգոստոսի 28-ին, Ժամբիլ քաղաքում։
Սեիլդան 1968 թվականին դարձել է «Թարազ» ակումբի ֆուտբոլիստ։ 1969 թվականի ապրիլի 28-ին նա առաջին անգամ խաղացել է Ղազախստանի ԽՍՀ առաջնությունում՝ «Տրակտորի» դեմ հանդիպմանը։
1971 թվականին տեղափոխվել է «Կայրաթ»։ Մարտի 27-ին ԽՍՀՄ գավաթի խաղարկությունում խփել է իր առաջին գոլը «Զարյայի» (Վորոշիլով) դարպասը, իսկ 12 օր անց առաջին անգամ ելույթ ունեցել ԽՍՀՄ առաջնության բարձրագույն լիգայում՝ «Զենիթի» դեմ խաղում։ Մինչև մրցաշրջանի ավարտը նա մասնակցել է 29 հանդիպման։ Նա իր առաջին գոլը խփել է 1972 թվականի օգոստոսի 2-ին։ Սեիլդան նշանակվել է ակումբի ավագ և այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև իր կարիերայի ավարտը։
1977 թվականին ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում երկու հանդիպման է մասնակցել։ Առաջին խաղը նա անցկացրել է ապրիլի 30-ին Հունգարիայի դեմ, որում ԽՍՀՄ-ը պարտվել է 1:2 հաշվով։ Այդ հանդիպումը ֆուտբոլիստն այսպես է հիշում՝
Մայիսի 10-ին ԽՍՀՄ-ի հավաքականը Հունաստանի հավաքականի դեմ խաղում պարտվել է 0:1 հաշվով։ Այդ երկու խաղերն էլ 1978 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի խաղերն էին։ Երկու խաղերում էլ նա անցկացրել է ամբողջ 90 րոպե։ Դրանից հետո նա այլևս չի հրավիրվել հավաքական։
«Կայրաթի» կազմում նա իր վերջին խաղն անցկացրել է 1981 թվականի ապրիլի 4-ին՝ «Տավրիայի» դեմ, որում հաշիվը չի բացվել։ Նա իր վերջին գոլը խփել է նույն թվականի մարտի 26-ին Մոսկվայի «Տորպեդո»-ի դարպասին, դա նրա 11-րդ գոլն էր ԽՍՀՄ առաջնություններում։
Ֆուտբոլին հրաժեշտ տալուց հետո հաջորդ տարի նշանակվել է «Կայրաթի» գլխավոր մարզիչ Բեցա Յոժեֆի օգնական։ Նա այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1988 թվականը։ 2007 թվականի օգոստոսից աշխատել է որպես Ղազախստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի փոխնախագահ, 2016 թվականի նոյեմբերի 27-ից՝ Ղազախստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ ։
Եղել է ԽՄԿԿ անդամ։
Սեիլդա Բայշակովը մահացել է 2023 թվականի հուլիսի 12-ին։
Կուկշա Մոկսա
Կուկշա Մոկսա (Кукша-Мокса), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Արխանգելսկի մարզում։ Թափվում է Պուլ լիճ Սումա։ Գետի երկարությունը 23 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կեֆիր
Կեֆիր, (кефир), ֆերմենտացված կաթնախառնուրդ, որը ստացվել է կովի կաթից կամ յուղազերծված կաթնաթթվային և սպիրտային խմորումից` կեֆիրային սնկերի օգտագործմամբ։
Բաղկացած է կաթնաթթվային ստրեպտոկոկներից և ձողիկներից, կաթնաթթվային բակտերիաներից և դրոժից (ընդամենը մոտ երկու տասնյակ) ։ Մի շարք դեպքերում նկատվում է ածխաթթու գազի սպիտակ համասեռ, փոքր չափաբաժնով արտանետում։
Կեֆիրի հայրենիքը, որտեղից այն տարածվել է Ռուսաստանում, Եվրոպայում և այլ երկրներում, Կարաչայ Բալկարիան է։ Մասնավորապես, Էլբրուսի շրջանը, որն էլ համարվում է կեֆիրային սնկերի նախնիների բնօրրանը ։
Բառի ստուգաբանություն
Մի քանի տեսակի միկրոօրգանիզմների սիմբիոզից՝ (մոտ երկու տասնյակ) ստեղծված «Կեֆիր» բառը թյուրքական ծագում ունի։ Ըմպելիքի անունը գալիս է թուրքերեն (/kəˈfɪər/ KE-feer) բառից, որը թարգմանվում է որպես «առողջություն», մեկ այլ տարբերակի համաձայն՝ դա մեգրելյան անուն է, որը նշանակում է մորթու մեջ պատրաստած կաթնաշոռ։
Լեգենդների համաձայն՝ «կեֆիր» բառը առաջին անգամ արտասանել է Ոսկե հորդայի խաներից մեկը, երբ նա համտեսեց անհայտ ըմպելիքը բուլղարներից։ Խանը չասաց «կեֆիր», այլ ասաց «քեյֆ», որը իր լեզվով նշանակում էր «համեղ»։
Եթե մածունը բառացիորեն «պարզապես թթու» կաթ է, ապա կեֆիրը «բարդ թթու» կաթ է։ Ի տարբերություն մածունի, կեֆիրի արտադրությունը պահանջում է ոչ թե մեկ, այլ երկու խմորման գործընթաց։ Երկրորդ գործընթացը ալկոհոլային խմորումն է։
«Կեֆիր» բառ գոյություն ունի կովկասյան տարբեր լեզուներում, օրինակ՝ մեգրելերենում (Վրաստանում ապրող ժողովուրդներից մեկը, ովքեր ունեն «կիպուրի» բառը` մորթով մածուն), օսերեն և այլն ): Առկա են բառի այլ տարբերակներ ևս՝ kafar, kapir, kafir, caps, gypyo:
Ինչ բառից է ծագել մեր «կեֆիրը», դժվար է հասկանալ։ Այնուամենայնիվ, գիտնականները, ովքեր առաջինն էին նկարագրում ըմպելիքի օգտակար հատկությունները, պնդում էին, որ լեռնականներն իրենք են ստեղծել այս բառը։
Կեֆիրի պատմություն
Կովկասի ժողովուրդները վաղուց գիտեին, որ կեֆիրը առողջության և եռանդի ըմպելիք է, և այն համարում էին «երկնային նվեր»։ Նրանք, ովքեր ապրում էին Կովկասյան լեռնաշղթայի հյուսիսային լանջին, կարծում էին, որ կեֆիրի սնկերը, որոնցից պատրաստվում է կեֆիրը, սուրբ նվեր են հենց Ալլահի կողմից։ Բարձր էին գնահատում այս սնկերը և ոչ ոքի այն չէին տալիս որևէ գումարի դիմաց, քանի որ հավատում էին, որ Ալլահը սնկերից կվերցնի նրանց բուժիչ ուժը։
XIX-րդ դարում Կովկասյան լեռնաշխարհում կեֆիր պատրաստվում էր հետևյալ կերպ. կաթը լցնում էին գինու համար նախատեսված կաշվե անոթների՝ բուրդյուկների մեջ, որտեղ զարգանում էին կեֆիրի սնկերը, ապա այդ անոթները կապվում և տեղադրվում էին տների բակում՝ արևի տակ։ ։ Կեֆիրով գինու անոթին ոտքով հարվածելը անցորդների կողմից դիտվում էր տան սեփականատիրոջ նկատմամբ հարգանք արտահայտելու միջոց, քանի որ գինու անոթի անընդհատ ցնցումները խմորման գործընթացն ավելի ինտենսիվ են դարձնում։
Ենթադրվում էր, որ այս երկնային պարգևը՝ դեղնավուն ոլոռի տեսքով, որը կոչվում է «Մարգարեի կորեկ» կամ «Մոհամմեդի հատիկներ», բերել է Մուհամեդ մարգարեն, որը լեռնագնացներին սովորեցրել է մածուն պատրաստել։ Ըմպելիքը մարդուն դարձնում էր կենսուրախ և առողջ, այդ իսկ պատճառով Կարաչայները, որոնք միշտ հայտնի էին իրենց երկարակեցությամբ, խնամքով թաքցնում էին դրա արտադրության գաղտնիքն այլ ժողովուրդներից։