cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սուբարիներ
Մշակույթ
Ամերիկացի հնագետ Լեոնարդ Վոլլին իր «Carchemish» աշխատության մեջ գրում է․ երբ Միջագետքի խաղաղասեր բնակչությունը նոր քարի դարի ժամանակներում էր ապրում և երբ դեռ նոր էր սկսել պղնձի հետ ծանոթանակ, մի նոր ցեղ գալիս ու հասնում է այնտեղ, որոնք ռազմիկներ էին ու ունեին իրենց հատուկ բարքերն ու բարձր մշակույթը ։ Այս նոր ցեղերը հավանաբար եղել են սուբարիները։ Նրանք հաստատվելով Միջագետքում, իրենց են ենթարկում տեղի բնակչությանը և ստեղծում բարձր քաղաքակրթություն, որը շումերա-աքքադական քաղաքակրթության փոխառությունն էր։ Սուբարիները՝ շումերներից սովորում են բևեռագիր արձանագրությունների գործածությունը և երկար ժամանակ օգտագործում են աքքադերեն (ասորա-բաբելոներեն) լեզուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին Միջագետքի ազգեր Կատեգորիա:Հայկական ցեղեր
Պեթ Մաքգրաթ
Պեթ Մաքգրաթ (Pat McGrath, ), մեծբրիտանացի դիմահարդար։ «Վոգ» ամսագիրը նրան անվանել է աշխարհի ամենահեղինակավոր դիմահարդարներից մեկը։
Կենսագրություն
Մաքգրաթը մեծացել է Նորթհեմփթոնում, Անգլիա, մայրը ճամայկացի ներգաղթյալ Ջին Մաքգրաթն է։ Պեթի անձնական խոստովանությամբ հենց նրան է պարտական նորաձևության և դիմահարդարման արվեստի հանդեպ սիրո համար ։ Մաքգրաթը նորաձևության կամ դիմահարդարման ոլորտում չունի մասնագիտական կրթություն, նա միայն անցել է Նորթհեմփթոնի քոլեջի արվեստի բազային կուրսը ։ Իր գործունեության մասին նա ասել է. «Ես իրոք ուրախ եմ դիմահարդար լինելու համար։ Դա միշտ յուրահատուկ և անկանխատեսելի է, յուրաքանչյուր նկարահանում կամ ցուցադրություն տարբերվում է նախորդներից» ։
Մաքգրաթի գործունեության վերելքը տեղի է ունեցել 1990-ական թվականների սկզբին Էդվարդ Էննինֆուլի հետ աշխատանքների ժամանակ (որն այդ ժամանակ i-D նորաձևության ամսագրի խմբագիրն էր), երբ նրա նորարարական մոտեցումներն օգնել են i-D-ին՝ ձեռք բերելու միջազգային նշանակություն։ 1990-ականների կեսերին Պեթն աշխատել է մինիմալիստ Ջիլ Սանդերի և սյուրռեալիստ Ջոն Գալյանոյի հետ ։
Այդ ժամանակից սկսած Մաքգրաթն աշխատել է տարբեր լուսանկարիչների հետ, ներառյալ Սթիվեն Մայզելի (որն այժմ հազվադեպ է աշխատում առանց նրա), Պաոլո Ռովերսիի, Հելմութ Նյուտոնի և Պիտեր Լինդբերգի։ Բացի i-D-ը, նրա աշխատանքների լուսանկարները հրատարակվել են նորաձևության տարբեր ամսագրերում, մասնավորապես ամերիկյան, անգլիական և ֆրանսիական «Վոգ» ամսագրերում, «W» և «Harper's Bazaar» հանդեսներում։ Նա հանդես է գալիս նորաձևության չորս եղանակների ցուցադրություններում (հաշվի առնելով նաև կուտյուրային), աշխատել է այնպիսի դիզայներների և դիզայներական տների հետ, ինչպիսիք են՝ Պրադա, Miu Miu, Comme des Garçons և Dolce and Gabbana։ Նա 1999 թվականին աշխատել է Արմանիի կոսմետիկ հավաքածուի վրա, իսկ 2004 թվականին նշանակվել է Procter and Gamble-ի կրեատիվ դիզայներ, որտեղ նա պատասխանատու է եղել նաև Max Factor և Cover Girl կոսմետիկայի համար։
Հիմնել է նաև իր սեփական ապրանքանիշը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դիմահարդարներ
Ֆերենց Մորա
Կենսագրություն
Ֆերենց Մորան ծնվել ու մեծացել է գյուղացիական աղքատ ընտանիքում. հայրը գյուղական դերձակ էր, մայրը՝ հացթուխ: Վաղ մանկական հասակից արդեն մտավոր արտակարգ ունակություններ է դրսևորել, բայց ընտանիքի նյութական վատ վիճակի պատճառով դժվարությամբ է դպրոցական կրթություն ստացել:
Այդուհանդերձ՝ կարողացել է դպրոցից հետո էլ ընդունվել Բուդապեշտի համալսարան, որն ավարտել է աշխարհագրության ու պատմության մասնագետի որակավորումով: Մի տարի ուսուցչություն է արել Վաշ գավառի Ֆելշյոլյովյո գյուղի դպրոցում, սկսել է գրքեր գրել, հիմնականում՝ պատանի ընթերցողների համար: 1913-1919 թթ. եղել է Սեգեդում լույս տեսնող «Szegedi Napló» թերթի գլխավոր խմբագիրը, իսկ այնուհետև՝ մինչև իր կյանքի ավարտը՝ մշտական աշխատակիցը (ի դեպ, այդ թերթը Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին զերծ է մնացել շովինիստական քարոզչությունից):
Վարշավայի համալսարանի գլխավոր մասնաշենք (Դոնի Ռոստով)
Դոնի (Վարշավայի) համալսարանի նախկին գլխավոր մասնաշենք (Главный корпус Варшавского университета), շենք Դոնի Ռոստովում, որը կառուցվել է 1912-1914 թվականներին՝ ճարտարապետ Ի. Ե. Չերքեսյանի նախագծով ։ Գտնվում է Բոլշայա Սադովայա փողոցի և Օստրովսկու նրբանցքի անկյունում։ Ներկայումս Հարավային դաշնային համալսարանի մասնաշենքերից մեկն է ։ Շենքը կառուցվել է մոդեռն ոճով և ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ ։
Պատմություն
XX դարի սկզբում Պոչտովի նրբանցքի (այժմ՝ Օստրովսկու նրբանցք) և Բոլշայա Սադովայա փողոցի խաչմերուկում գտնվում էին 1-ին գիլդիայի վաճառական Ի. Չուրիլինի ֆաբրիկայի և գործարանի մասնաշենքերը։ 1912 թվականին քաղաքային դուման որոշեց այստեղ կառուցել եկամտաբեր տուն։ Անցկացվեց մրցույթ, որում առաջին տեղը զբաղեցրեց Քաղաքացիական ինժեներների ինստիտուտի ուսանող Ի. Ե. Չերքեսյանի (Չերքեսովի) նախագիծը։ Երկրորդ և երրորդ տեղերը զբաղեցրել էին, համապատասխանաբար, կիևցի ինժեներ Ի. Գ. Տորովի և ռոստովցի ճարտարապետ Գրիգորի Վասիլևի նախագծերը։ Չերքեսյանի նախագիծը որոշ փոփոխություններով հաստատվեց։ Նույն թվականին սկսվեց շինարարությունը, և 1914 թվականին քաղաքային եկամտաբեր շենքը բացվեց ։
1915 թվականին գերմանական զորքերը մոտենում էին Վարշավային, և որոշվեց Վարշավայի համալսարանը տարհանել Դոնի Ռոստով։ Նախկին քաղաքային եկամտաբեր շենքը դարձավ համալսարանի գլխավոր մասնաշենք։ Այնտեղ տեղավորվեցին պատմա-բանասիրական, ֆիզիկա-մաթեմատիկական, իրավաբանական և բժշկական ֆակուլտետները, տարբեր գիտական ընկերություններ, լաբորատորիաներ և կլինիկաներ։ 1917 թվականին համալսարանը կոչվեց Դոնի։ 1930-ական թվականների կեսերին Ռոստովի համալսարանի գլխավոր մասնաշենքը տեղափոխվեց Կիստովի նախկին եկամտաբեր տուն։ Իսկ նախկին քաղաքային եկամտաբեր տանը տեղավորվեց Ռոստովի մանկավարժական ինստիտուտը։
1993 թվականին Մանկավարժական ինստիտուտը դարձավ համալսարան։ 2006 թվականին այն ընդգրկվեց Հարավային դաշնային համալսարանի կազմում։
Ճարտարապետություն
Շենքը կառուցվել է մոդեռնի ոգով՝ կլասիցիզմի տարրերի կիրառմամբ ։ Հինգհարկանի շենքն ունի բարդ կառուցվածքի հատակագիծ։ Դեպի խաչմերուկ դուրս եկող հարավարևելյան անկյունը կլորացված է։ Գլխավոր ճակատը դուրս է գալիս Բոլշայա Սադովայա փողոց, այն ձևավորված է ծեփակերտ դեկորով զարդարված սվաղով։ Կենտրոնական մասում, գլխավոր մուտքի վերևում, առանձնացված է քառասյուն սյունաշարք, որն ավարտվում է հարթ ծոփորով, քիվով և ատտիկոսով։ Սկզբնապես սյուները տեսողաբար հենվում էին կենտրոնական մուտքի մոտի լայն պատշգամբին (ապամոնտաժվել է 1970-ական թվականներին, տե՛ս բացիկը)։ Գլխավոր մուտքը զարդարված է երեսկալներով և զարդաքիվով։ Երկրորդ հարկում խորշերի մեջ տեղադրված են դեկորատիվ ծաղկամաններ։ Չորրորդ հարկի պատշգամբներն ունեն ցանցկեն կռածո ցանկապատներ։ Դեպի Օստրովսկու նրբանցք դուրս եկող ճակատի կենտրոնում ընդգծվում է երկհարկանի էրկերը։ Շենքն ունի հատակագծման միջանցքային համակարգ։
Պետիկ և Սանոս եղբայրներ
Խոջա Պետիկը Հալեպի ամենահարուստ վաճառականն է եղել, ով մենաշնորհել է այնտեղ մետաքսի առևտուրը։ Եղել է քաղաքային բոլոր քարավանատների և հասարակական բաղնիքների, ինչպես նաև Հալեպի այլ հաստատությունների կառավարիչ, ամբողջ Օսմանյան Սիրիայի, հետագայում՝ Էրզրումի մաքսատների պետ։ Նրա հսկողության տակ է եղել Հնդկաստանից մինչև Ամստերդամ ընդարձակ առևտրային ցանցը։ Խոջա Սանոսը նույնպես եղել է Էրզրումի մաքսատան պետը, իսկ եղբոր մահապատժից հետո և մինչև իր մահապատիժը՝ Հալեպի։ Հետազոտողների միջև տարաձայնություններ կան, թե ինչ հանգամանքներում են եղբայրները ձեռք բերել իրենց մեծ հարստությունը և դրանով իսկ քաղաքում բացառիկ իշխանություն, սակայն նրանք համաձայն են, որ նրանց գործունեությունը ուշագրավ դրական շրջան է եղել Հալեպի հայ համայնքի պատմության մեջ։ Պետիկի և Սանոսի մահապատիժների պատճառները դեռևս բացահայտված չեն։
Անուններ և տիտղոսներ
Աղբյուրներում եղբայրները հիշատակվում են տարբեր կերպ։ Պետիկ անունը Պետրոս անվան փաղաքշական անունն է։ Հաճախ նրա անունը ներկայացվել է որպես Բեդիգ կամ Բեդիկ, որը արևմտահայերեն Բեդրոս և արևելահայերեն Պետրոս անվան փաղաքշական տարբերակն է։ Սանոսի անունը հիշատակվում է նաև Sonos ուղղագրությամբ։
Երկու եղբայրների անունները աղբյուրներում հիշատակվում են Խոջա (անունից առաջ), չելեբի  (սովորաբար անունից հետո) տիտղոսներով, բայց երբեմն նույնիսկ միանգամից երկու տիտղոսով (անունից առաջ Խոջա, հետո՝ Չելեբի)։ Եղբայրների նման կրկնակի տիտղոսավորումը պատմաբան Հակոբ Բարսումյանը բացատրում է նրանով, որ նրանց գործունեությունը համընկել է օսմանյան հայերի շրջանում Խոջա և Չելեբի տիտղոսների միջև սահմանների իմաստային ջնջման ժամանակաշրջանին։ Խոջա տիտղոսի հաճախակի և համատարած օգտագործման հետ կապված՝ Օսմանյան կայսրության հայ վաճառականների շրջանում տեղի ունեցավ դրա արժեզրկում և որոշ ժամանակ նկատվեց երկու տիտղոսների օգտագործում հայ խոջաների կողմից։ Հետագայում օսմանյան խոջաների որդիները զանգվածաբար անցել են Չելեբիի տիտղոսին որպես ամբողջություն, որը նրանք ընկալել են որպես ավելի հեղինակավոր։ Այսպես, օրինակ, Սանոսի որդին կոչվել է Սքանդար Չելեբի։
Երկու եղբայրներն էլ հիշատակվում են Կարագյոզօղլու մականուններով (օսմանագետներ Ալեքսանդր դե Գրոտը, Էլ-Մուդարիսը և Սալմոնը հավատում էին, որ ընտանիքի տոհմական ազգանունը եղել է Ղարագյոզյան )։ Պետիկը հիշատակվում է նաև որպես Բեդրոս ալ-Աջամի (աջամի՝ պարսկահայերի, մասնավորապես ջուլֆացիների անվանումն է)։
Ծագում և այդ տարիների Հալեպը
Նույնիսկ 1605 թվականին քաղաքի լիակատար ավերումից առաջ (տե՛ս «Մեծ Սուրգուն» հոդվածը), տեղի վաճառականներն աստիճանաբար Ջուղայից գաղթել են այլ երկրներ՝ Թուրքիայի և Պարսկաստանի կողմից աճող կողոպուտների և ագրեսիայի պատճառով։ Հալեպում Ջուղայի մասին առաջին հիշատակումը վերաբերում է 15-րդ դարի վերջին քառորդին, տեղաշարժվելով բեռնակիր կենդանիների միջոցով նրանք հիմնականում արհեստական ​​մետաքս ու վուշ են վաճառել ինչպես քաղաքում, այնպես էլ հարակից գյուղերում։ Արդեն 16-րդ դարում հայ վաճառականները սկսել են առանցքային դեր խաղալ քաղաքում։ 16-րդ դարի կեսերին ջուղայեցիները (կամ, ինչպես կոչում էին նրանց «արևելցիները», նրանց այդպես էին կոչում Կիլիկիայի և Արևմտյան Հայաստանի հայերից տարբերելու համար) նշանավոր դիրք են զբաղեցրել տեղի հայ համայնքի կառավարման և քաղաքի միջազգային առևտրի ոլորտում։ Միայն երկու դար անց հայ վաճառականները նահանջել են Անատոլիայի քաղաքներից։ Հայ հեղինակավոր առևտրական մագնատները, հատկապես Պարսկաստանում կոչվում էին խոջաներ։ Վաճառականների և Հալեպի հայ համայնքի աշխարհիկ-եկեղեցական կազմակերպությունները ամենամեծ ծաղկում են ապրել 16-18-րդ դարերում, որը պայմանավորված է եղել այդտեղ ջուղայեցիների ներկայությամբ։ Այդ ընթացքում անգամ Կիլիկիայի կաթողիկոս Ազարիան, ով ինքն էլ ջուղայեցի էր և ընտրվել է ջուղայեցիների աջակցությամբ, իր նստավայրը Սիսից տեղափոխել է Հալեպ, ինչը զգալիորեն մեծացրել է տեղացի հայերի քաղաքացիական հպարտության զգացումը։
Այդ ժամանակաշրջանի Հալեպը Օսմանյան կայսրության մեծությամբ երրորդ քաղաքն էր Ստամբուլից (Կոստանդնուպոլիս) և Կահիրեից հետո ։ Գտնվելով Մետաքսի ճանապարհի վրա և լինելով միջազգային առևտրի կարևորագույն կենտրոններից մեկը՝ քաղաքը դեպի իրեն է գրավել վենետիկցի, հոլանդացի, անգլիացի, ֆրանսիացի, գերմանացի և այլ եվրոպական երկրների առևտրականների, ովքեր հիմնել են իրենց գաղութները։ 16-րդ դարի առաջին կեսին քաղաքը օսմանա-եվրոպական պայմանագրերի շնորհիվ դարձել է իրանական մետաքսի հումքի Եվրոպա արտահանման ամենակարևոր կենտրոնը և այդպես մնացել մինչև 17-րդ դարը։ Քաղաքում առևտրական գործունեության մեծ ծավալների պատճառով անհրաժեշտություն է առաջացել կառուցել բազմաթիվ խաներ (ըստ Սիմեոն Լեհացու՝ քաղաքում գործել են 365 խաներ, չհաշված «ֆրանկական խաները, որտեղ նստել են դեսպանները»), որոնք ծառայել են որպես իջևանատներ, բորսաներ և պահեստներ օտարերկրյա վաճառականների համար։
Մետաքսի առևտրի մենաշնորհ
Խոջա Պետիկն ու Սանոսը համարվել են Ջուղայի ամենանշանավոր մագնատները հալեպահայ համայնքի ծաղկման սկզբում։ Հալեպում Պետիկը հիմնել է մի ձեռնարկություն, որը մետաքսի առևտուր է իրականացրել Եվրոպայի և Օսմանյան կայսրության միջև ։ Ժամանակի ընթացքում նա և Սանոսը մենաշնորհել են մետաքսի մատակարարումը և մոտավորապես 1590-1632 թվականներին Հալեպում վենետիկցի, իսպանացի, ֆրանսիացի, անգլիացի և հոլանդացի վաճառականները այդ ապրանքի առևտուրը իրականացրել են բացառապես իրենց առևտրային ձեռնարկության հետ։ Պետիկի և նրա եղբայրների հսկայական առևտրային ցանցը կազմված է եղել Անատոլիայում, Պարսկաստանում և Հնդկաստանում գտնվող առևտրային հաստատություններից, որոնք նրանց մատակարարել են մետաքսի հումքի պաշարներ և դրա դիմաց տվել Եվրոպայում արտադրված ապրանքներ։ Մետաքսի և տեքստիլի հիմնական շուկաները եղել են Հոլանդիայում և Իտալիայում։ Խոջա Սանոսը եղել է եղբոր օգնականը, երբ նա սկսել է պետությունից շահութաբեր պաշտոններ ձեռք բերել Հալեպում։ Հետագայում Պետիկը զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ և ներգրավված է եղել բազմաթիվ գործնական հարցերում։ Նրա եկամտի աղբյուրներն այնքան բազմազան են եղել, որ նրա հաշվապահական գրքերը պարունակել են միաժամանակ մինչև քսանչորս հոդվածներ, այդ թվում «մաքսատուրքերը, շուկայի ստուգումները, հասարակական կարգը, խաները, հասարակական բաղնիքները» և այլն։
Դառնալով Հալեպի ամենահարուստ վաճառականը՝ Խոջա Պետիկը զգալի եկամուտներ է բերել պետական ​​գանձարանին։ Ջուղայի լայնածավալ ձեռնարկատիրական գործունեությանը մեծապես նպաստել է նրա Հալեպի խաների, բաղնիքների և այլ հաստատությունների կառավարման ծառայությունը և մասնավորապես ողջ Օսմանյան Սիրիայի մաքսատան ղեկավարի պաշտոնը, մասնավորապես նա հանդիսացել է Հալեպի, Ալեքսանդրետայի և Տրիպոլիի գլխավոր մաքսավորը (gümrükemini/emin-i gümrük/emin al-gümrük): Լևանտայի կարևոր նավահանգիստ Տրիպոլիում Պետիկի ընտանիքը տասնամյակներ շարունակ բարձր պաշտոններ է զբաղեցրել։ Որպես Հալեպի բոլոր վաճառականների հետ շփվող գլխավոր անձնավորություն՝ Խոջա Պետիկը սկսել է առանցքային դեր խաղալ քաղաքի՝ Եվրոպայի հետ առևտրի ոլորտում։ Երկու եղբայրները միաժամանակ հարկահավաքներ են եղել։ Հասարակական այդ դիրքով Պետիկը սերտ կապեր է ունեցել նաև Կոստանդնուպոլսում գտնվող Բարձր դռան և սուլթանի պալատի հետ։ Պատմաբան Արտավազդ Սյուրմեյանը և նրանից հետո Քերամ Քևոնյանը Պետիկին անվանել են նաև Հալեպի սուբաշի, սակայն պատմաբան Ավետիս Սանճյանը կարծում է, որ այս «հայտարարությունը կարծես թե հիմնված է ինչ-որ թյուրիմացության վրա», քանի որ այդ պաշտոնը վերապահված էր տեղացի ենիչերիների աղային կամ քետխուդային։ Ըստ պատմաբան Էլիզ Սեմերջյանի՝ եղբայրները մեծ հարստություն են ձեռք բերել միայն քրդերի առաջնորդ Ալի Ջանբուլադի ապստամբությունից հետո քաղաքի մաքսատների վրա վերահսկողություն ձեռք բերելու արդյունքում։ Գրիսվոլդը կարծում է, որ Պետիկի և Ջանբուլադի ընտանիքները ճանաչել են միմյանց։
Խոջա Պետիկի եվրոպական հիմնական առևտրային կապերը հաստատվել են Նիդեռլանդներում և նույնիսկ խոսում էին, որ նա համարվել է նրանց պաշտոնական առևտրական ներկայացուցիչը քաղաքում։ Այդ փաստը բացատրվում է Ամստերդամում ակտիվ հայկական համայնքի առկայությամբ, որոնց մեծամասնությունը նույնպես ջուղայեցիներն են եղել։ Պետիկի և Սանոսի գործարքները հոլանդական ձեռնարկությունների հետ կազմակերպվել են Հալեպում՝ Հոլանդիայի հյուպատոս Կորնելիս Պաուի միջոցով։
Մաքսային հսկողություն
Պետիկը մի քանի անգամ զբաղեցրել է գլխավոր մաքսավորի պաշտոնը։ Սկզբում, ըստ Մաստերսի, նա պայմանագրային հիմունքներով զբաղեցրել է այն 1612 թվականին ինը տարով, բայց անհայտ հանգամանքներում, արդեն 1614 թվականին, նրան կարճ ժամանակով փոխարինել է հրեա Մուսա իբն Իսհակը։ Այդպիսով Պետիկի և Մուսայի միջև մրցակցություն է առաջացել։ Խոջա Պետիկը վերականգնվել է իր պաշտոնում 1616 թվականին, որում, ըստ Մաստերսի, զգալի դեր է խաղացել նրա անմիջական շփումը հոլանդական հյուպատոսի հետ։ Ըստ Սեմերջյանի՝ նա այն զբաղեցրել է մինչև 1627 թվականը (ըստ նրա՝ այդ տարի մահապատժի է ենթարկվել)։ Ըստ Քևոնյանի (և Հակոբ Կարնեցու)՝ 1629 թվականին խոջա Սանոսը ստանձնել է Էրզրումի (Արևմտյան Հայաստանի մայրաքաղաք) մաքսատան ղեկավարությունը։ Ինչպես նկարագրում է Հակոբ Բարսումյանը, Սիրիայում աշխատելուց հետո Պետիկը Մուրադ IV-ի կողմից նշանակվել է Էրզրումի գլխավոր մաքսավոր։ Ըստ նույն պատմաբանի, Պետիկի ծառայության ընթացքում երկու եղբայրները ստրկությունից փրկել են հազարից ավելի հայերի, որոնք որպես ավար գերի են վերցվել «թաթարական բանակ»-ի կողմից, որը 1638 թվականին պարսիկների դեմ պատերազմում կռվել է օսմանցիների կողմից։ Թուրք-պարսկական պատերազմների ժամանակ գերի ընկած հայերին ստրկությունից փրկելու պրակտիկան սովորական երևույթ է եղել հայ խոջաների մոտ՝ որպես սոցիալական դասի։
1616 թվականին Պետիկը սկսել է ուղիղ բանակցություններ վարել Հոլանդիայի հյուպատոսի հետ Հալեպում Հոլանդիայի կողմից վճարվող մաքսատուրքերի չափի վերաբերյալ։ Ինչպես նշում է Մաստերսը, դա Բարձր դռան կողմից Պետիկին վերապահված լիազորությունների ուղղակի խախտում է եղել։ 1613 թվականին Վենետիկի հյուպատոսը բողոքել է Պետիկից, ըստ որի վերջինս պարծեցել է իր իշխանությամբ՝ ասելով. «Ես մաքսավոր եմ։ Ինձ ոչ ոք չի կարող բանտ նստեցնել»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական տոհմեր Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:16-րդ դարի հայեր Կատեգորիա:17-րդ դարի հայեր
Կատուն և խոհարարը
«Կատուն և խոհարարը», Իվան Անդրեևիչ Կռիլովի առակներից մեկը։ Այս առակը ներառված է առակների այն շարքի մեջ, որոնք նվիրված են 1812 թվականի Հայրենական պատերազմին (բացի այս առակից, շարքի մեջ ընդրկված են «Անջատում», «Ագռավն ու հավը», «Գայլը շնանոցում», «Գումակ», «Գայլաձուկը և կատուն» առակները) ։
Սյուժե
Երբ խոհարարը տեսնում է պաշարները, որոնց մի մասը չկար, զայրանում է կատվի վրա։ Ընդ որում՝ խոհարարը չի նկատում, որ քանի դեռ ինքը զայրանում է կատվի վրա, նա արդեն ուտում է սննդամթերքի մնացած մասը ։
Կապը 1812 թվականի հետ
Կիրպիչնիկովի կարծիքով՝ առակն արտացոլում է գրողի դժգոհությունը Միխայիլ Բարկլայ-դը-Տոլիի դանդաղաշարժության հետ։ Գրված է Միխայիլ Կուտուզովին՝ գլխավոր հրամանատար նշանակելու նախօրեին, վերաբերում է 1812 թվականի հայրենական պատերազմի սկզբում տեղի ունեցած իրադարձություններին ։ Միևնույն ժամանակ, խորհրդային գրականագետ Միխայիլ Բրիքսմանը նշել է, որ առակի առաջին ընթերցումը տեղի է ունեցել դեռևս 1812 թվականի մարտին «Ռուսերեն խոսքի սիրահարների զրույց». այդ կերպ հավաստիացնում է, որ այս առակը չի կարող որևէ կապ ունենալ Միխայիլ Բարկլայ-դը-Տոլիի հետ ։
Թևավոր խոսք՝ առակից
Առակից թևավոր խոսք է դարձել այս նախադասությունը. «Իսկ Վասկան լսում և ուտում է»։ Օգտագործվում է այնպիսի իրավիճակներում, երբ որևէ մեկը մյուսին երկար ժամանակ հանդիմանում է ինչ-որ բանի միջև, բայց այն մեկը, միևնույնն է, զբաղվում է իր դատապարտելի գործով ։ Այս թևավոր խոսքից էլ ծագել է «վասկիզմ» հասկացությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առակներ
Շաուլագեր
Պատմություն և նկարագրություն
Շաուլագեր թանգարանը գտնվում է Մյունխենշտայն քաղաքում (Բազել-Լանդի կիսականտոն) և կառավարվում է Լորենց հիմնադրամի (Laurenz-Stiftung) կողմից։ Այն մասնագիտացած է ժամանակակից արվեստի պահպանման, հետազոտման և ներկայացման մեջ։ Ինստիտուտի հիմքում ընկած է ստեղծագործությունները այնպես պահելու գաղափարը, որ դրանք հասանելի մնան հետազոտության համար նույնիսկ այն ժամանակ, երբ հանրային ցուցադրության ներկայացված չեն։
Սովորաբար չցուցադրված արվեստի գործերը փաթեթավորվում են տուփերում կամ արկղերում և պահպանվում պահեստում։ Թանգարանը ձգտում է միավորել ստեղծագործությունների երկու վիճակները՝ «ցուցադրություն» և «պահպանություն», որը սովորաբար չի կիրառվում ավանդական հաստատություններում, ինչի արդյունքում ի հայտ է եկել գերմանական «Schaulager» տերմինը, որը համատեղում է երկու բառերը։ Հայեցակարգը, որը հիմնված է այն գաղափարի վրա, որ բնօրինակն անփոխարինելի է արվեստի գործերի ուսումնասիրության մեջ, մշակվել է շվեյցարացի մեկենաս Մայա Օերիի (Maja Oeri, ծնվ. 1955 թվականին) կողմից հատուկ Էմանուել Հոֆման հիմնադրամի (Emanuel Hoffmann-Stiftung) արվեստի հավաքածուի համար։ «Մատչելի պահոցի» շնորհիվ այսօր արվեստի գործերը ցանկացած ժամանակ կարող են դիտվել, կամ հետազոտվել մասնագետների կողմից (մանկավարժներ, հետազոտողներ, թանգարանների աշխատողներ կամ նկարիչներ)։
Հատուկ ցուցահանդեսներ, շրջագայություններ և այլ միջոցառումներ անցկացնելու հետ մեկտեղ՝ Schaulager-ը բաց է նաև լայն լսարանի համար։ Պահոցի շենքը նախագծվել է Herzog & de Meuron ճարտարապետական բյուրոյի կողմից և կառուցվել է հիմնադրամի ներկայացուցիչների հետ սերտ համագործակցությամբ։ Թանգարանը բացվել է 2003 թվականին և հաճախ բնութագրվում է որպես նոր տիպի գեղարվեստական պահոցի «ճարտարապետական նախատիպ»։ Հանրային ցուցահանդեսների շրջանակներում Շաուլագերը ներկայացրել է այնպիսի հեղինակների գործեր, ինչպիսիք են Վոլֆգանգ Տիլմանսը («HolbeinbisTillmans. Prominente Gästeausdem Kunstmuseum Basel», 2009), Մեթյու Բառնին («Prayer Sheet with the Wound and the Nail», Ֆրենսիս Ալեսը (2011), Սթիվ Մակքուին (2013), Փոլ Չանը (Paul Chan, ծնվ. 1973, Selected Works, 2014) և Բրյուս Նաումանը (հետահայաց, 2018)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի պատկերասրահներ Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ Կատեգորիա:Բազելի թանգարաններ Կատեգորիա:Բազելի շենքեր և կառույցներ
Բալվի
Բալվի (Balvi, Bolvi, Bolwen, Боловск), փոքր քաղաք Լատվիայում, Բալվիի շրջկենտրոն, մինչև 2009 թվականի հուլիսի 1-ը կենտրոնը եղել է Բալվիի մարզի կազմի մեջ։
Առաջին անգամ հիշատակվում է 1224 թվականին, որպես փոքրիկ բնակավայր, իսկ քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1928 թվականին։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Ռիգա մայրաքաղաքից 226 կմ հեռավորության վրա, իսկ Ռուսաստանի Դաշնության սահմանից՝ ընդամենը 25,5 կմ հեռավորության վրա։ Տեղակայված է Լատվիայի Հանրապետության հյուսիս-արևելքում, իսկ հյուսիսում՝ Լատգալիայում։ Մայրուղին անցնում է արևմուտքից արևելք՝ Գլուբենե քաղաքից մինչև Վիլյակա քաղաքը։ Ռելիեֆը ճահճոտ, անտառապատ է, գետի վրա լճեր են և կանգնակներ են տեղադրված։
Բնակչություն
Քաղաքն արագ մեծացել և զարգացել է առաջին հետպատերազմյան տասնամյակների ընթացքում։ 1969 թվականին բնակչությունը կազմել է 4,7 հազար մարդ, իսկ 1990 թվականին առավելագույնը հասել է մոտ 9 հազարի։ Այդ ժամանակից ի վեր բնակչությունը նվազել է, 2000 թվականին մի շարք բնակիչների հետ քաղաքում ապրել է 8.063 մարդ։ 2008 թվականին գնահատման աղյուսակում բնակչության թիվը կազմել է 7.969 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը ` 1.568 մարդ/կմ²։
Ազգային կազմ
Ըստ 2005 թվականի տվյալների Բալվախում բնակվում է 8.109 մարդ։
Պատմություն
Առաջին անգամ քաղաքը հիշատակվում է 1224 թվականին, որպես Ռիգայի եպիսկոպոսության մաս, ստեղծվել է 1204 թվականին Բալթյան հողերի տարածքում, երբ գերմանացի խաչակիրները նվաճել են այդ հողերը։ 1551 թվականին Ռիգայի արքեպիսկոպոս Վիլհեմ Բրանդերբուրգցին Բոլվենա երկրի վարձակալությունը հանձնել է ասպետ Մայսներիին։
1562-1772 թվականներին Բոլվեն քաղաքը Ռեչ Պոսպոլիտայի մի մասն էր կազմում։ Այդ պատճառով լատգալսկի տեղական բնակչությունը չգիտեր Լյութերական բարեփոխման մասին և պահպանել է կաթոլիկությունը։ 1765 թվականին լեհ ազնվական Կոնստանցիի Խիլսենն այդ բնակավայրում կառուցում է փայտե եկեղեցի և կալվածք։ Լեհաստանի առաջին բաժանման ժամանակ, 1772 թվականին` Ռեչ Պոսպոլիտայի առաջին բաժանումից հետո, Բոլվի քաղաքը կցվել է Ռուսական կայսրությանը։ 1802 թվականին քաղաքը մտել է Վիտեբսկի գուբերնիայի Լյուցինսկի ուեզդի կազմի մեջ։ Ռուսական իշխանության տարիներին Եկատերինա կայսրուհին հողերը շնորհել է Ելագինի ընտանիքին։ Գորոժանսկիների ընտանիքը հողերը հետ է գնել 1806 թվականին, իսկ 1876 թվականին Բոլովսկը դարձել է մերձբալթյան գերմանական տոհմի` Տրազեե Ռոզենեկի սեփականությունը։ XIX դարից մինչև XX-րդ դարի վերջը բնակչության մոտ կեսը կազմել են հրեաները ։ 1834 թվականին Բոլովսկում կառուցվել է ուղղափառ եկեղեցի ։
1917 թվականի դեկտեմբերին Լյուցինսկիի վարչական շրջանը ընդգրկվել է Խորհրդային Լատվիայի կազմի մեջ։ Սակայն, 1918 թվականի փետրվարից քաղաքը զբաղված էր գերմանական զորքերի կողմից։ Նոյեմբերյան հեղափոխությունից հետո, Գերմանիայում 1918 թվականին գերմանական զորքերը թողեցին Լյուցինսկիի վարչաշրջանը Կարմիր բանակի օգտին։ Բալվիան Լատվիայի Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետության մեջ հռչակվել է 1918 թվականի դեկտեմբերի 17-ին։ 1919 թվականին քաղաքը զբաղված էր Լատվիայի Հանրապետության զորքերի կողմից։ 1919 թվականի հուլիսի 5-ին քաղաքում ձևավորվել է Լատգալսկիի պարտիզանական գունդը։
1919 թվականին Բալվի գյուղը ստացել է գյուղի կարգավիճակ։ 1925 թվականին բնակավայրը ընդգրկվել է Յաունլատգալսկիի նորակազմ նահանգի մեջ։ 1928 թվականին դարձել է քաղաք։ 1938 թվականին հաստատվել է քաղաքի զինանշանը ։
1941 թվականի հուլիսի 14-ին խորհրդային իշխանությունների կողմից իրականացվել է տեղահանություն «անվստահելի» տարրերի նկատմամբ։ 1941 թվականի հուլիսի 2-ին քաղաքը զբաղված էր Վերմախտա զորքերի կողմից։ Հրեա բնակչությունը գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացվել է Հոլոքոստի ժամանակ։ 1944 թվականին գերմանացի խորհրդային զորքերը հակահարձակման ժամանակ ամբողջությամբ այրել են քաղաքը։ 1944 թվականի հուլիսի 30-ին 321-րդ հրաձգային դիվիզիայի 54-րդ բանակի 3-րդ Պրիբալտիյսկիի ճակատի հրամանատարության գնդապետ Վ. Կ. Չեսնոկովի ներքո քաղաքը ազատվել է ։ 1980-ականների վերջին և 1990-ականների սկզբին քաղաքի կենտրոններից մեկը հայտնի է դարձել, այսպես կոչված, «Երգող հեղափոխություն» անունով։ Բալվի քաղաքը այսօր լատգալսկիի կարևոր պատմամշակութային կենտրոնն է։ 2005 թվականին հաստատվել է քաղաքի դրոշը։
Տնտեսություն
Խորհրդային տարիներին ստեղծվել է զգալի արդյունաբերական ներուժ, որի շնորհիվ կառուցվել է մսամթերքի և կարագի գործարան։
Ավտոճանապարհներ
Բալվի քաղաքի միջով ընթանում է տարածաշրջանային դժվարանցանելի Գլուբենե - Բալվի - Վիլյակա ավտոճանապարհը։ Քաղաքը հարմար է տարածաշրջանային դժվարանցանելի Բալվի - Կապունե ճանապարհի համար։ Տեղական ավտոճանապարհների շրջանում հարկ է նշել Բալվի - Կուպռավա ավտոճանապարհը։
Միջքաղաքային ավտոբուսների գործունեություն
Հիմնական երթուղիներն են` Բալվի - Գլուբենե - Ռիգա, Բալվի - Գլուբենե - Սմիլտենե- Վալմիերա, Բալվի - Գլուբենե - Սմիլտենե - Ցեսիս, Բալվի - Ալուկսնե, Բալվի - Վիլյակա, Բալվի - Լուբանա - Մադոնա, Բալվի - Ռեզեկնե - Դաուգավպիլս, Բալվի - Կարսավա։
Ստեփան Առաքելյան
Կենսագրություն
Ծնվել է ինժեներ-մեխանիկի ընտանիքում։ 1945 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Թբիլիսի, որտեղ 1955 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ Նույն թվականին փորձել է ընդունվել Լենինգրադի նավաշինական ինստիտուտ։
1955 թվականից ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում։ 1958 թվականին ավարտել է Լենինգրադի Ա. Ժդանովի անվան ռազմա-ինժեներական ուսումնարանը։ 1958 թվականի նոյեմբերից ծառայել է Գերմանիայում՝ խորհրդային զորքերի խմբավորման 1-ին գվարդիական ինժեներա-սակրավորական բրիգադի 709-րդ առանձնակի գվարդիական ինժեներա-կամրջաշինական գումարտակում՝ որպես անտառանյութի մթերման վաշտի հրամանատար, 1959 թվականի մարտից՝ ցցակամրջաշինական միջոցների վաշտի հրամանատար, 1962 թվականի մայիսից՝ ինժեներա-կամրջաշինական վաշտի հրամանատար։ 1964 թվականի դեկտեմբերից ծառայել է Մոսկվայի ռազմական օկրուգի (Մուրոմ) 86-րդ առանձնակի պոնտոնա-կամրջային գումարտակում՝ ինժեներա-կամրջաշինական վաշտի հրամանատար, 1966 թվականի նոյեմբերից մինչև 1968 թվականի սեպտեմբերը՝ առանձին պոնտոնա-կամրջային գումարտակի շտաբի պետ ։
1972 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Վ. Կույբիշևի անվան ռազմաինժեներական ակադեմիան։ 1972 թվականի սեպտեմբերից ծառայել է Բալթյան ռազմական օկրուգում, 46-րդ առանձնակի պոնտոնա-կամրջային գնդի հրամանատար, 1975 թվականի ապրիլից՝ նույն օկրուգում (Կալինինգրադ) 11-րդ գվարդիական բանակի ինժեներական զորքերի հրամանատար։
1979 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի Վորոշիլովի անվան ռազմական ակադեմիան։ 1979 թվականի օգոստոսից եղել է Միջինասիական ռազմական օկրուգի ինժեներական զորքերի հրամանատար։ 1981 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1984 թվականի հուլիսը ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի 10-րդ գլխավոր վարչության տրամադրության տակ։ Մասնակցել է աֆղանական պատերազմին, որպես աֆղանական բանակի ինժեներական զորքերի հրամանատարի ռազմական խորհրդական։ 1984 թվականի հուլիսից ծառայել է ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարության ինժեներական զորքերի գլխավոր վարչության վերանորոգման և շահագործման վարչության պետ։ 1985 թվականի դեկտեմբերից եղել է ԽՍՀՄ ՊՆ ինժեներական զորքերի շտաբի պետ, հրամանատարի առաջին տեղակալ։ Մասնակցել է Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարի հետևանքների վերացման աշխատանքներին։ 1988 թվականի փետրվարից եղել է ԽՍՀՄ ՊՆ կենտրոնական ճանապարհաշինական վարչության պետ։ Նրան գեներալ-գնդապետի զինվորական կոչում շնորհվել է 1990 թվականի փետրվարի 17-ին։ 1992 թվականից գտնվել է պահեստազորում, 2006 թվականից՝ պաշտոնաթող զինվորական ։
Բնակվել է Մոսկվայում։ Աշխատել է Ռուսաստանի Հատուկշին վարչությանը կից №1 Ճանապարհաշինարարական վարչության Դաշնային պետական ​​միացյալ ձեռնարկության ներկայացուցիչ։ Կոմերիտմիության անդամ է եղել 1951-1958, ԽՄԿԿ անդամ 1959-1991 թվականներին ։
Մահացել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ին։ Թաղված է Հայրենիքի պաշտպանների պանթեոնում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Հայ գեներալներ Կատեգորիա:Հայ գնդապետներ Կատեգորիա:Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարի լիկվիդատորներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Լյուբկո Պետրովիչ
Լյուբոմիր (Լյուբկո) Պետրովիչ (Љубомир «Љупко» Петровић / Ljubomir "Ljupko" Petrović, ), հարավսլավացի նախկին ֆուտբոլիստ և ֆուտբոլային հայտնի մարզիչ։ Խաղացել է հարձակվողի դիրքում։
Կենսագրություն
Ծնվել է Բոսանսկի Բրոդի մոտ գտնվող Բրուսնիցա Վելիկա գյուղում, Բոսնիայի և Հերցեգովինայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ։ Պետրովիչը հիմնական մասը խաղացել է «Օսիեկ» ֆուտբոլային ակումբում, որը գտնվում էր համանուն քաղաքում։ «Օսիեկում» գործունեությունն ավարտելուց հետո որոշ ժամանակ տեղափոխվել է և խաղացել ԱՄՆ-ի սիրողական ակումբներում։
Մարզչական գործունեություն
Պետրովիչը մարզել է ավելի քան 20 ակումբներ և հավաքականներ։ Դրանց թվում են հետևյալ ակումբները՝ «Օսիեկ», «Ցրվենա Զվևզդա» (այս ակումբi հետ Պետրովիչը նվաճեց Եվրոպական չեմպիոնների 1990-91 գավաթը), Սուբոտնիցայի «Սպարտակ», «Վոյվոդինա», «Կրոացիա», «Լոկոմոտիվ» (վերջին ակումբը, որտեղ աշխատել է Պետրովիչը), Հարավսլավիայի պատանեկան և երիտասարդական հավաքականները, «ՊԱՕԿ ՖԱ», ուրուգվայական «Պենյարոլ», իսպանական «Էսպանյոլ», «Օլիմպիակոս», «Լիտեքս», բուլղարական «Լևսկի», ավստրիական «Գրացեր», «Ալ Ալխի», չինական «Շանհայ Շենհուա» և «Բեյջին Գոան»։ 2011 թվականի դեկտեմբերից եղել է ղազախական «Տարազ» ակումբի գլխավոր մարզիչը։ 2013 թվականի մայիսի 14-ին ֆուտբոլի ֆեդերացիայի և «Տարազ» ակումբի ղեկավարության որոշմամբ Պետրովիչը պաշտոնաթող եղավ ։
Անձնական կյանք
Պետրովիչն ազգությամբ բոսնիայի սերբ է ։ Ամուսնացած է Սնեժանայի հետ, ունեն 2 զավակ՝ որդին՝ Սրջանը, և դուստրը՝ Սվետլանան։ Ունի նաև 2 թոռնիկ՝ Նիկոլան և Անաստասիան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սերբ մարզիչներ Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայում ծնվածներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հարավսլավացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Սերբ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆուտբոլիստներ
Ինճիկյան
Ինճիկյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Նոճի
Նոճի (Cupréssus), սարո, նոճազգիների ընտանիքի ասեղնատերև, մշտադալար ծառերի կամ թփերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 20 տեսակ։ Հայաստանի չոր մերձարևադարձային գոտում աճեցվում են նոճի մշտադալարը (Cupressus sempervirens) և նոճի արիզոնյանը (Cupressus arizonica)։
Մորֆոլոգիական կառուցվածք
Ծառերի սաղարթը բրգաձև է, բարձրությունը՝ մինչև 30 մետր։ Ասեղնատերևները մանր թեփուկանման են՝ խեժային գեղձիկներով։ Կոները գնդաձև են, բազմանիստ, շուտ բացվող։ Սերմերը մանր են, տափակ, կարմրագորշագույն, թևավոր։ Բազմանում է սերմերով, կտրոններով, պատվաստմամբ։ Բնափայտը դեղնավարդագույն է, բնորոշ սուր հոտով, ամուր և թեթև։ Օգտագործվում է կահույքագործության մեջ։ Ապրում է մինչև 2000 տարի։ Ջերմա-լուսասեր է և երաշտադիմացկուն։
Դասակարգում
Նոճիների դասը ըստ Կյու Թագավորական բուսաբանկան այգու տվյալների ունի 19 տեսակ։ :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նոճազգիներ
Արտեսա դե Լեիդա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Արսիերո
Արսիերո  (Arsiero), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վիչենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 3392 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 81 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 41 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս 36011։ Հեռախոսային կոդ՝ 00445։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բրանկա դե Գոնտա Կոլասու
Բրանկա դե Գոնտա Սիդրե Ռիբեյրո Կոլասու (Branca Eva de Gonta Syder Ribeiro Colaço,, առավել հայտնի է որպես Բրանկա դե Գոնտա Կոլասո), պորտուգալացի գրող, գիտնական, տիրապետել է մի շարք լեզուների, լայնորեն հայտնի է եղել նաև որպես բանաստեղծ, դրամատուրգ և հռետոր։ Անգլուհի Էնն Շառլոտ Սայդերի և պորտուգալացի քաղաքական գործիչ Թոմաշ Ռիբեյրոյի դուստրն է։ Ամուսնացել է հայտնի խեցեգործ Ռեյ Ջորջ Կոլասուի հետ և հրապարակել իր առաջին ստեղծագործությունը «Բրանկա դե Գոնգ Կոլասու» անվան տակ։ Համագործակցել է տարբեր թերթերի հետ` The Day (Portugal), The Thalassa (1913–1915), Fireside-ի (1901–1911), Illustração portugueza-ի (1903–1980) and Illustration-ի (1926–1975):
Հրապարակված աշխատանքներ
Բրանկա դե Գոնգա Կոլասուն թողել է գրական մեծ ժառանգություն, որի զգալի մասը տպագրվել է ամսագրերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Պորտուգալացի բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Պորտուգալացի կին գրողներ Կատեգորիա:Պոլիգլոտներ Կատեգորիա:Պորտուգալացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Պորտուգալացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ինճիճյան
Ինճիճյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Բլանժի Տրոնվիլ
Բլանժի Տրոնվիլ (Blangy-Tronville), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 549 մարդ, բնակչության խտությունը` 44.13 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.44 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 115 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 10 կմ արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 393 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 274-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 119։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,7 %։ 274 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 257 անձ (145 տղամարդ և 112 կին)։ Գործազուրկ են եղել 17 անձ (8 տղամարդ և 9 կին)։ 119 անաշխատունակներից 44-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 49-ը` թոշակառուներ, իսկ 26-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Անաիդա Սմբատյան
Անաիդա Ստեփանի Սմբատյան, խորհրդային դաշնակահարուհի և երաժշտական մանկավարժ, ՌԽՖՍՀ դպրոցի վաստակավոր ուսուցչուհի (1966)։
Կենսագրություն
Անաիդա Սմբատյանը ծնվել է 1905 թվականին։ Երկար տարիներ դասավանդել է Մոսկվայի Կենտրոնական երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի դասարանում՝ դառնալով միակ մանկավարժը, որ ուսուցանել է Չայկովսկու անվան միջազգային մրցույթի երկու դափնեկիրների՝ Վլադիմիր Աշքենազին ու Վլադիմիր Կրայնևին ։ Սմբատյանի աշակերտների թվում են եղել Նելլի Հակոբյանը, Նինա Կոգանը, Տիգրան Ալիխանով, Օքսանա Յաբլոնսկայան, Կոնստանտին Օրբելյանը, Իգոր Բեզրոդնին, Սերգեյ Մուսայելյանը, Դմիտրի Ֆեոֆանովը, Մաքսիմ Մոգիլևսկին, Ֆիլիպ Կոլցովը և ուրիշներ։
Սմբատյանը ընկերական հարաբերություններ է ունեցել Սվյատոսլավ Ռիխտերի, Նինա Դորլիակի, Գենրիխ Նեյգաուզի, Դանիիլ Շաֆրանի հետ ։
Անաիդա Սմբատյանը մահացել է 1985 թվականին։
Ըստ Օքսանա Յաբլոնսկայայի հուշերի՝
Իրինա Ֆլիգե
Իրինա Անատոլիի Ֆլիգե (Ирина Анатольевна Флиге, ծննդյան ազգանունը՝ Ֆեոդորովա, 1981-1999 թվականներին՝ Ռեզնիկովա, ), խորհրդային և ռուս իրավապաշտպան, բռնաճնշումների պատմության հետազոտող, Սանկտ Պետերբուրգում «Մեմորիալ» գիտահետազոտական կենտրոնի բազմամյա տնօրեն (2002 թվականից)։
Կենսագրություն
Իրինա Ֆլիգեն ծնվել է 1960 թվականի հունվարի 25-ին Լենինգրադում։ 1977 թվականին դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է ԼՊՀ մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետ, որը թողել է մեկ տարի անց, երբ ընդունվել է նավաշինարարական ինստիտուտ, բայց որտեղ պարապմունքներին չի մասնակցել։ 1976-1979 թվականներին եղել է «ձախ ընդդիմություն» երիտասարդական մարքսիստական խմբի անդամ։ 1978 թվականին Իրինան ծանոթացել է Վենիամին Իոֆեի հետ ։
1978 թվականին ամուսնացել է այլախոհ Անդրեյ Ռեզնիկովի հետ։ 1981 թվականին, լինելով հղի երկրորդ երեխայով, Իրինա Ֆլիգեն ընդունվել է ԼՊՀ աշխարհագրական ֆակուլտետ։ Իրինա Ֆլիգեն համալսարանն ավարտել է 1988 թվականին՝ ստիպված լինելով երկու ակադեմիական արձակուրդ վերցնել, պաշտոնապես իր չորրորդ և հինգերորդ երեխային խնամելու համար, սակայն փաստացիորեն նա ստիպված է եղել արձակուրդ վերցնել աշխատանքի տեղավորման հարցում բազմազավակության պատճառով մերժում ստանալու պատճառով ։
1980-ական թվականներին բռնադատվել են նրա մտերիմներից ու ծանոթներից շատերը՝ նրա ամուսինը, Իրինա Սուրկովան ամուսնու՝ Արկադիի հետ, Վալերի Ռոնկինը, Սերգեյ Խախաևը, Ալեքսանդր Սկոբովը ։
1980-ականների կեսերից Իրինա Ֆլիգեն և Վենիամին Իոֆեն փորձել են գտնել 1937 թվականի վերջին գնդակահարված Սոլովեցկի ճամբարի բանտարկյալների թաղման վայրերը ։
1988 թվականին Իրինա Ֆլիգեն անդամակցել է դեռևս չգրանցված «Մեմորիալ» իրավապաշտպան կազմակերպությանը, իսկ 1991 թվականից դարձել նրա աշխատակցուհին։ 1998 թվականին նա ընտրվել է Սանկտ Պետերբուրգի «Մեմորիալի» վարչության անդամ, իսկ 2002 թվականից՝ տնօրեն։ Նույն թվականին հանդես է եկել Սանկտ Պետերբուրգում Սոլովեցկի քարի տեղադրման նախաձեռնողը ։
1997 թվականին Իրինա Ֆլիգեն և Վենիամին Իոֆեն Յուրի Դմիտրիևի հետ միասին հայտնաբերել են Մեծ ահաբեկչության ժամանակների «Սանդարմոխ» զանգվածային գնդակահարությունների վայրը։ 2019 թվականին լույս է տեսել Իրինա Ֆլիգեի «Սանդորմոխ։ Իմաստների դրամատուրգիան» («Сандормох. Драматургия смыслов»), որը գնդակահարությունների այս վայրի պատմության կարևորագույն աշխատություններից մեկն է ։
2019 թվականին Իրինա Ֆլիգեին հեռացրել են նախագահական աշխատանքային խմբից՝ քաղաքական ռեպրեսիաների զոհերի հիշատակը հավերժացնելու համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուս իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Կին աշխարհագրագետներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային այլախոհներ
Աուրա լեզու
Աուրա լեզու (Aurá, Auré, Aurê), մեռած հնդկացիական լեզու, պատկանում է վայամպի լեզուների խմբի տուպի գուարանի ենթաընտանիքի տուպի լեզվաընտանիքին, այս լեզվով խոսել են 2 հնդկացիական ցեղեր Մարանյան նահանգում։ Երկուսն էլ ապրում էին խաղաղ իրար հետ, բայց տեղափոխվեցին Պարա նահանգ, որը գտնվում էր Բրազիլիայում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդկական լեզուներ Կատեգորիա:Բրազիլիայի լեզուներ Կատեգորիա:Մեռած լեզուներ
Միրանդ
Միրանդ (ֆր․՝ Mirande․ ; Miranda), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայի հարավում՝ Օքսիտանիա երկրամասի Միջին Պիրենեյան մարզի Ժեր դեպարտամենտում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն շրջանի սուպրեֆեկտուրան՝ վարչական կենտրոնն է, ինչպես նաև խոշորագույն բնակավայրը։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 32256։
Աշխարհագրություն
Համայնքն ընկած է Փարիզից մոտավորապես 620 կմ դեպի հարավ, Թուլուզից 85 կմ դեպի արևմուտք, Օշ քաղաքից 21 կմ դեպի հարավ-արևմուտք ։
Նրա տարածքով հոսում են Բաիզ և Լիզետ գետերը։
Կլիմա
Միրանդի համայնքին բնորոշ է չափավոր օվկիանոսային կլիման ։ Ամառները շոգ են և փոքր-ինչ խոնավ, օդի ջերմաստիճանը հաճախ բարձր է լինում 35 °С-ից։ Տեղումների տարեկան միջին քանակությունը՝ 700—900 մմ։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով համայնքի 2158 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 1497-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 661—ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 69,4 %,, ինչը ուղիղ 1 %-ով ցածր է 1999 թվականի ցուցանիշից)։ 1497 ակտիվ բնակիչներից աշխատելիս են եղել 1284-ը (677 տղամարդ և 607 կին), 213-ը (93 տղամարդ և 120 կին) եղել են գործազուրկ։ 661 ոչ ակտիվ բնակիչներից 232-ը եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 234—ը՝ թոշակառու, 195-ը ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Եվրոպայի քաղաքներ Կատեգորիա:Պատմական քաղաքներ
Դելեքլիթաշ
Դելեքլիթաշ, լեռնագագաթ Թուրքիայի Արդվինի մարզում, Պոնտական համակարգի արևելյան մասում, Արտանուջ քաղաքից մոտ 17 կմ հարավ֊արևելք։ Բարձրությունը 2647 մետր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Արդվինի մարզ Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով
Բիրվլիտ
Բիրվլիտ (Biervliet), քաղաք Նիդերլանդերի հարավ-արևմուտքում, Զեյլանդ նահանգում, Զեյլանդական Ֆլանդրիայի կենտրոնում, ներառված Թերնեուզեն համայնքի կազմում։ Նաև տեղակայված է 16 կմ հարավ այլ խոշոր քաղաքից՝ Ֆլիսինգենից։ Քաղաքի բնակչությունը 2011 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ 1633 մարդ է ։
Պատմություն
Նախկինում առաջին ձկնորսական գյուղ Բիրվլիտը քաղաքի կարգավիճակ ստացավ 1183 թվականին։
Մինչև 1970 թվականը մնացել է որպես առանձին համայնք։
Արդյունաբերություն
Քաղաքում տեղակայված են Frans Vervaet BV ճակնդեղահավաք կոմբայններ, բարձր անցունակությամբ ինքնագնաց աղբացիրներ թողարկող ֆիրմայի և մեծ բեռնունակությամբ վերջին մասնագիտացված ամենագնացների բազայում կիսաթրթուրավոր ինքնաթափներ ստեղծող Vervaet Track Trike ֆիրմայի գրասենյակները և արտադրական օբյեկտները ։
Տեսարժան վայրեր
Բիրվլիտի 11 օբյեկտներ գրանցված են պահպանվող հուշարձանների պետական ցուցակում ։
Քաղաքում գտնվում է Հոլանդական բարեփոխումների եկեղեցիների վանքը, որը կառուցվել է 1659-1660 թվականներին, որի վիտրաժները մաքուր են մնացել մինչ այսօր։ Բացի դրանից, նրա մեջ կա Սուրբ  Կույս Մարիամի հռոմեական կաթոլիկ ծխական եկեղեցին՝  լուսավորված 1858 թվականին։ Եկեղեցու շենքը  ընդարձակվել է 1920 թվականին և վերանորոգվել է 1965 թվականին ։
Բիրվլիտում տեղակայված է նաև հողմաղաց, որը 1842 թվականի կառույց է։ Սկզբնապես այն իրենից ներկայացնում էր խնոցի հողմային շարժումներով, իսկ  հողմաղացը վերասարքավորվել է 1885 թվականին։
Հղումներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների քաղաքներ
Իշխանյան
Իշխանյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ
Բուաբերգ
Բուաբերգ (Boisbergues), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 83 մարդ, բնակչության խտությունը` 19.26 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.31 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 29 կմ հյուսիս։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 52 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 34-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 18։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 65,4 %։ 34 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 28 անձ (16 տղամարդ և 12 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (1 տղամարդ և 5 կին)։ 18 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 6-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Բարիում
Բարիում (, βαρύς - ծանր), Ba, տարրերի պարբերական համակարգի 2-րդ խմբի քիմիական տարր։ Հողալկալիական մետաղ։ Կարգահամարը՝ 56, ատոմական զանգվածը՝ 137, 34։
Բնական բարիումը բաղկացած է 130-138 միջակայքում զանգվածի թվեր ունեցող յոթ իզոտոպներից, որոնցից ամենամեծ պարունակությունը 138Ba-ինն է (71, 66 %)։ Արհեստականորեն ստացվել է 15 ռադիոակտիվ իզոտոպ, որոնցից կարևոր են 131Ba (T1/2 = 12 օր), ¹³³Ca (T1/2 =7, 5 տարի) և 140Ba (T1/2 = 12, 8 օր)։ Բարիումը s տարր է, նրա ատոմի էլեկտրոնային թաղանթների կառուցվածքն է 4s²4p64d105s²5p66s2, K-L-M- թաղանթները լրացված են։
Պատմություն
Բարիումը հայտնաբերել է (օքսիդի ձևով) շվեդացի քիմիկոս Կ․ Շելլեն և Յոհան Գանը (1774 թվականին)։ Ամալգամի ձևով այն անջատել է Հ․ Դևին՝ սնդիկի էլեկտրոդի օգնությամբ։ Ազատ բարիումը ստացել է Ա․ Գունադը (1901 թվական)։
Բնության մեջ
Բարիումը կազմում է երկրի կեղևի զանգվածի 0, 05%-ը։ Ազատ վիճակում բնության մեջ չի հայտնաբերված։ Ամենատարածված միներալը բարիտն է՝ BaSO4, հանդիպում է նաև վիտերիտը ВаСО3։ Չնչին քանակներով բարիումը պարունակում են բույսերը և կենդանի օրգանիզմները։
Նրա լուծելի միացությունները թունավոր են։ 0, 8-0, 9 գ բարիումի քլորիդը մահացու է մարդու համար։ Խմելու ջրում բարիումի սահմանային թույլատրելի քանակությունը 4 մգ/լ է։
Քիմիական հատկություններ
Քիմիական հատկություններով նման է ռադիումին, կալցիումին և ստրոնցիումին։ Վերջին երկուսից ակտիվ է։ Օդում արագ օքսիդանում է՝ միանալով ոչ միայն թթվածնին, այլև ազոտին (պահում են վակուումում կամ որևէ կայուն համաձուլվածքի ձևով)։ Միանում է ջրածնին՝ առաջացնելով հիդրիդ՝ ВаН2, որը ջրի ազդմամբ քայքայվում է՝ անջատելով ջրածին։
Բարիումը հեշտությամբ միանում է թթվածնին։ Օդում տաքացնելիս բռնկվում է և այրվում դեղնականաչավուն բոցով։ Բարիումի օքսիդի՝ BaO հետ միաժամանակ առաջանում են պերօքսիդներ և նիտրիդ՝ Ba3N2։ Բարիումի օքսիդը անգույն բյուրեղական նյութ է, միանում է օդի ածխաթթու գազի հետ։
Օդում տաքացնելիս (508 °C) վեր է ածվում գերօքսիդի՝ ВаO2, որը կայուն է մինչև 700°С։ Այն առաջացնում է ВаO2-2Н2O անգույն բյուրեղահիդրատը։ Բարձր ճնշման տակ տաքացնելիս միանում է թթվածնին, ստացվում է բարիումի բարձրագույն գերօքսիդը՝ ВаՕ4 (դեղին գույնի նյութ է, քայքայվում է 50-60 °C -ում)։
Թթուների հետ մտնում է չեզոքացման ռեակցիաների մեջ։ Ջրային լուծույթներից նստում են Ва (OH)2-8Н2O բաղադրությամբ անգույն բյուրեղներ, որոնք 78 °C-ում հեղուկանում են՝ լուծվելով իրենց պարունակած բյուրեղաջրում։ Բարիումը հեշտությամբ միանում է նաև հալոգենների հետ՝ առաջացնելով ջրում լուծելի հալոգենիդներ։ Բարիումի քլորիդը՝ ВаСl2 (հալվում է 900 °C-ում), սովորական պայմաններում գոյություն ունի ВаСl2-2Н2O ձևով, որը 100 °C -ում կորցնում է բյուրեղաջուրը։
Ստացում
Ստացվում է բարիտը ածխածնի և կալցիումի քլորիդի հետ բոցային վառարանում շիկացնելիս։ Բարիումը միանում է ծծմբին՝ առաջացնելով սուլֆիդ՝ BaS և պոլիսուլֆիդներ։ 260-600 °C -ում տաքացնելիս բարիումը միանում է ազոտին, ստացվում է բարիումի նիտրիդը՝ Ba3N2։
Բարիումի ֆոսֆիդը՝ Ba3P2, ստանում են ֆոսֆատը աղեղային վառարանում ածխածնով վերականգնելով։ Բարիումի օքսիդը ածխածնի առկայությամբ տաքացնելիս առաջանում է բարիումի կարբիդը՝ ВаС2։ Եթե միաժամանակ առկա է նաև ազոտ, ապա ստացվում է ցիանիդ՝ Ва (CN)2։
Բարիումը լուծվում է հեղուկ ամոնիակում, առաջացնելով հեքսամին՝ Ва (NH3)6 կոմպլեքսային միացությունը։ Բարիումի կարբոնատը՝ ВаСО3, ջրում վատ լուծվող, անգույն նյութ է։
Բարիումի և նրա միացությունների ստացման հիմնական աղբյուրը բարիտն է։ Բոցային վառարաններում այն վերականգնում են ածխածնով՝
Ստացված BaS-ից ստանում են բարիումի մյուս միացությունները։ Մետաղական բարիումը ստանում են նրա օքսիդի և ալյումինի խառնուրդը վակուումում տաքացնելով (1100-1200 °C)։ Ստացված բարիումը գոլորշիանում է և նստում սարքի սառը մասերի վրա։ Մետաղական բարիումի գործնական կիրառությունը սահմանափակ է։
Կիրառություններ
Բարիումի և նիկելի համաձուլվածքները օգտագործում են ռադիոլամպերում և ներքին այրման շարժիչների բռնկիչ էլեկտրոդներ պատրաստելիս։ Փոքր քանակներով բարիումը օգտագործվում է նաև պղինձը և կապարը ծծմբից և գազերից մաքրելու համար։ 140Ba ռադիոակտիվ ինդիկատոր է։ Մեծ կիրառություն ունեն բարիումի միացությունները։ ВаО3-ը օգտագործում են ջրածնի գերօքսիդ ստանալու, մետաքսը և բուսական թելերը սպիտակեցնելու, ալյումինաթերմիայում՝ հրկիզող խառնուրդներ պատրաստելու համար։ ВаСl2-ը օգտագործվում է որպես միջատասպան, նաև կաշին ծանրացնելու և գունաթափելու համար։
BaS-ը կաշին մազազերծող է։ Ва (ОН)2-ը պոլիմերման հարուցիչ է՝ ռեակտիվ ՏO4−2 և СO3−2 իոնները հայտնաբերելու համար։ ВаСО3-ը բարիումի միացությունների ստացման ելանյութ է, օգտագործվում է նաև կրծողներին ոչնչացնելու, արծններ և ջնարակներ ստանալու համար։ Ва (NO3)2-ը օգտագործվում է պիրոտեխնիկայում։ Բարիումի քրոմատը՝ BaCrO4, և մանգանատը՝ Ba (MnO4)2, պիգմենտներ են։ Բարիումի տիտանատը՝ ВаTiO3, կարևոր սեգնետոէլեկտրիկ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բարիում Կատեգորիա:Բարձրաստիճան վտանգավոր նյութեր Կատեգորիա:1808 Կատեգորիա:Հողալկալիական մետաղներ Կատեգորիա:Թունաբանություն
Հետաքննող լրագրողների միջազգային կոնսորցիում
Հետաքննող լրագրողների միջազգային կոնսորցիում (International Consortium of Investigative Journalists), ավելի քան 100 երկրներից 280 հետաքննող լրագրողներից և գրեթե 100 մեդիա կազմակերպություններից կազմված համաշխարհային անկախ ցանց ։ Գլխամասը գտնվում է Վաշինգտոնում, աշխատակիցներ կան նաև Ավստրալիայում, Ֆրանսիայում, Իսպանիայում, Հունգարիայում, Սերբիայում, Բելգիայում և Իռլանդիայում ։
Հետաքննող լրագրողների միջազգային կոնսորցիումը 1997 թվականին հիմնադրել է ամերիկացի լրագրող Չարլզ Լյուիսը՝ որպես Հանրային ամբողջականության կենտրոն ՀԿ-ի (Center for Public Integrity) նախաձեռնություն ։ Նպատակն էր բացահայտել հանցագործություններն ու կոռուպցիան, որոնք դուրս էին գալիս ազգային սահմանների շրջանակից։ 2017 թվականին ցանցը դարձավ ամբողջովին անկախ կազմակերպություն, որն ավելի ուշ ստացավ հասարակական կազմակերպության կարգավիճակ (501(c)(3))։ Կոնսորցիումը հետաքննում է բազմազան հարցեր՝ կապված միջսահմանային հանցագործությունների, կոռուպցիայի և իշխանությունների հաշվետվողականության հետ ։ Հետաքննող լրագրողների միջազգային կոնսորցիումը բացահայտել է միջազգային ծխախոտագործական ընկերությունների կողմից հարկերից խուսափման և մաքսանենգության դեպք (2000) և հետաքննության նոր հիմք ստեղծել՝ հանրայնացնելով Իրաքի և Աֆղանստանի պատերազմների ռազմական պայմանագրերը ։