cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռեյ Դոլբի
Ռեյ Միլթոն Դոլբի (Ray Milton Dolby; ), ամերիկացի ճարտարագետ և գյուտարար։ Պատմության մեջ է մտել, որպես իր անունը կրող աղմուկի իջեցման համակարգի մշակող։ Dolby-ի պատկերանիշը ներկայացված է աշխարհում մի քանի տասնամյակի ընթացքում արտադրված միլիոնավոր կտոր ձայնագրող սարքավորումների և աուդիո ձայներիզների վրա։
Միխայիլ Մոլկոչանով
Միխայիլ Վասիլևիչ Մոլկոչանով (Михаил Васильевич Молкочанов, ), խորհրդային ռազմական գործիչ, Հայկական ԽՍՀ զորքերի հրամանատար (1921), Հայաստանում Փետրվարյան ապստամբության ճնշողներից։
Ռեյ Դոլբի
16 տարեկանում նա սկսեց աշխատել Ampex-ում (մագնիսական ժապավենի ձայնագրման ռահվիրա), որտեղ նա գտնվում էր ճարտարագետների մի խմբում, որոնք 1956 թվականին նախագծեցին առաջին տեսամագնիտոֆոնը։ 1957 թվականին Սթենֆորդի համալսարանն ավարտելուց հետո նա ստացել է Մարշալի կրթաթոշակ՝ Քեմբրիջի համալսարանում ստաժավորման համար, որտեղ աշխատել է 6 տարի՝ զբաղվելով երկար ալիքի երկարությամբ ռենտգենյան ճառագայթներով և 1961 թվականին պաշտպանել է դոկտորի թեզ (Ph.D.) ֆիզիկայի գծով։ 1963-1965 թվականներին եղել է Հնդկաստանում ՄԱԿ-ի գիտական ​​խորհրդատու։ 1965 թվականին հիմնադրել է Dolby Laboratories ֆիրման ։
Միխայիլ Մոլկոչանով
Կենսագրություն
Սովորել է Կիևի ռազմական ուսումնարանում, ապա կայսերական ռազմական ակադեմիայի դասընթացներում։ Մասնակցել է ռուս-ճապոնական (1904-1905) և Առաջին համաշխարհային (1914-1918) պատերազմներին։ Հոկտեմբերյան հեղափոխության օրերին հարել է հեղափոխական զինվորներին, ծառայության է մտել կարմիր բանակում։ Եղել է դիվիզիայի պետ, 1919-1920 թվականներիին՝ բանակի (8-րդ, ապա 14-րդ) հրամանատար։ 1921 թվականին Հայաստանում ղեկավարել է Փետրվարյան ապստամբության բռնի ճնշումը։ Մասնակցել է ՀԽՍՀ կարմիր բանակի վերակառուցմանը։ 1924 թվականից ԲԴԿԲ-ում կատարել է Գլխավոր շտաբի հատուկ հանձնարարություններ։ Պարգևատրվել է ՀԽՍՀ Կարմիր դրոշի շքանշանով։
Կատեգորիա:Խորհրդային ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:1877 ծնունդներ Կատեգորիա:1937 մահեր Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Էսկի-Ղազի
Էսկի-Ղազի, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում ։
Ռեյ Դոլբի
Հայտնի է, որպես NR Dolby-A/B/C/SR/S, Dolby HX, Dolby’s surround, Dolby 3D, Dolby Atmos հիմնադիր և Dolby HX Pro համահիմնադիր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունվարի 18 ծնունդներ Կատեգորիա:1933 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 12 մահեր Կատեգորիա:2013 մահեր Կատեգորիա:Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Լեյկոզից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Էսկի-Ղազի
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Թանիանթկարի
Թանիանթկարի (თანიანთკარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1000 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 3 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 134 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դուշեթի շրջան
Flashlight (երգ, Ջեսսի Ջեյ)
«Flashlight», բրիտանացի երգչուհի Ջեսսի Ջեյի երգը, որը հանդիսանում է «Կատարյալ ձայն 2» ֆիլմի սաունդթրեքը։ Երգը գրվել է Սիա Ֆուրլերի, Քրիստիան Գուզմանի, Ջեյսոն Մուրի և Սեմ Սմիթի կողմից։ ԱՄՆ-ում այն թողարկվել է 2015 թվականի ապրիլի 23-ին, իսկ Մեծ Բրիտանիայում՝ 2015 թվականի մայիսի 11-ին։ Երգը Ավստրալիայում գրավել է երկրորդ հորիզոնականը, իսկ Նոր Զելանդիայում՝ 7-րդ հորիզոնականը։
Տեսահոլովակը
Տեսահոլովակը Յություբում տեղադրվել է 2015 թվականի ապրիլի 23-ին ։ Տեսահոլովակում Ջեսսի Ջեյը ղեկավարում է Barden-ի համալսարանը, որտեղ նա ուսանողների շրջանում կատարում է բալլադը։
Արայիկ Մանուկյան
Կենսագրություն
Արայիկ Մանուկյանը ծնվել է 1964 թվականի մարտի 31-ին, Երևանում։ Լրագրողական առաջին քայլերն արել է 80-ական թվականների սկզբներին՝ թղթակցելով hայկական ռադիոյի մանկապատանեկան և երիտասարդական հաղորդումների խմբագրություններին։ Առաջին հոդվածները հրապարակվել են «Գյուղատնտես» բազմատպաքանակ և «Ավանգարդ» երիտասարդական թերթերում։ Աշխատանքային գործունեությունը սկսել է «Երեկոյան Երևան» թերթի մշակույթի բաժնում։ «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթի հիմնադիրներից է, եղել է թերթի ինֆորմացիայի բաժնի վարիչը, Հայաստանի հեռուստատեսության և ռադիոհաղորդումների պետական վարչության կոլեգիայի անդամ, հեռուստատեսության լրատվական ծառայության և «Լրաբեր» լրատվական ծրագրի տնօրենը, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության փոխտնօրենը, «Հայք» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագրի տեղակալը, ՀՀ կառավարությանն առընթեր տեղեկատվության և գրահրատարակչության վարչության պետի տեղակալը, «90 րոպե» և «Կապիտալ» բիզնես շաբաթաթերթերի հիմնադիրներից, միացյալ խմբագրական խորհրդի գլխավոր խմբագիրը։
Flashlight (երգ, Ջեսսի Ջեյ)
Հիթ շքերթներ
Երգը Billboard Hot 100-ում հայտնվել է 2015 թվականի մայիսի 28-ին և գրավել է 68-րդ հորիզոնականը ։ Իսկ UK Singles Chart-ում հայտնվել է 2015 թվականի մայիսի 24-ին և գրավել է 62-րդ հորիզոնականը (այժմ 13-րդ հորիզոնականում է)։ "Flashlight" ARIA Charts-ում հայտնվել է 2015 թվականի մայիսի 18-ին, սկզբում եղել է 15-րդ հորիզոնականում, իսկ 2015 թվականի հունիսի 8-ին՝ 2-րդ հորիզոնականում։
Արայիկ Մանուկյան
Կենսագրություն
2016 թվականից իր կողմից հիմնադրված «Հայեր» համահայկական մեդիահարթակի՝ thearmenians.am-ի գլխավոր խմբագիրն է։
Flashlight (երգ, Ջեսսի Ջեյ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2015 սինգլներ Կատեգորիա:Ջեսսի Ջեյի երգեր Կատեգորիա:2015 երգեր
Արայիկ Մանուկյան
Կենսագրություն
2017 թվականի նոյեմբերից համատեղությամբ Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության նախագահի գլխավոր խորհրդականն է, 2020 թվականի հունվարից՝ Երևանի «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի համակարգող տնօրենը։
2019 թվականին որպես «Կինոյի զարգացման «Ոսկե ծիրան» հիմնադրամի» խորհրդատու և փորձագետ մասնակցել է «Կինոարվեստի մասին» ՀՀ օրենքի նախագծի մշակմանը՝ լինելով Եվրոպական միության աջակցությամբ «Կինոյի զարգացման «Ոսկե ծիրան» հիմնադրամի» կողմից օրենքի նախագծի մշակման փորձագիտական խմբի համակարգողը։ Հիմնադրել է առաջին հայկական մշակութային youtube-յան webtv.am հեռուստաալիքը, Երևանի «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի հետ հիմնադրել է «Web Ծիրան» առաջին համահայկական առցանց կինոփառատոնը ։
Կրթություն
Սովորել է Երևանի Կռիլովի անվան թիվ 17 միջնակարգ դպրոցում (այսօր՝ Վրեժ Համբարձումյանի անվան հիմնական դպրոց), Հայաստանի ժուռնալիստների միության Ֆուչիկի անվան ժուռնալիստի դպրոցում, Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան ռուսաց և օտար լեզուների պետական մանկավարժական ինստիտուտում՝ (այժմ՝ Վ. Բրյուսովի անվան լեզվաբանական համալսարան), ստանալով ֆրանսերեն և անգլերեն լեզուների մասնագետի որակավորում։
Աշխատանքային գործունեություն
1990 թվականի հոկտեմբերին նշանակվել է նորանկախ Հայաստանի Գերագույն Խորհրդի պաշտոնաթերթ «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթի ինֆորմացիայի բաժնի ղեկավար։ Զբաղվել է քաղաքական լրագրությամբ։ Արտաքին և ներքին քաղաքական խնդիրների մասին ունի մի քանի տասնյակ հրապարակումներ։ 1992-1995 թվականներին նշանակվել է ՀՀ Հեռուստատեսության և ռադիոհաղորդումների պետական վարչության հեռուստատեսային լրատվական ծառայության և «Լրաբեր» լրատվական ծրագրի տնօրեն՝ ընդգրկվելով ՀՀ հեռուստառադիոպետվարչության կոլեգիայի կազմում։
1995-1998 թվականներին եղել է «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության փոխտնօրենը`ղեկավարելով գործակալության բոլոր բաժինների և թղթակցական ցանցի աշխատանքը տեղեկատվության հավաքման, մշակման և թողարկման ուղղությամբ։
1998 թվականի մարտից մինչև սեպտեմբեր եղել է «Հայք» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագրի տեղակալը։
2000 թվականի հունվարին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր տեղեկատվության և գրահրատարակչության վարչության պետի տեղակալ։ Այդ պաշտոնում համակարգել է Հայաստանի Ազգային հեռուստատեսության, Հայաստանի Ազգային ռադիոյի, «Արմենպրես» պետական լրատվական գործակալության, հեռուստաֆիլմերի «Երևան» ստուդիայի, «Հայմամուլ» գործակալության աշխատանքները, ի պաշտոնե լինելով այդ ընկերությունների խորհուրդների նախագահը։
Թարո Ասո
Թարո Ասո ( ճապոներեն` 麻生 太郎, սեպտեմբերի 20, 1940)` ճապոնացի քաղաքական գործիչ, 2008 թվականի սեպտեմբերի ընտրությունների արդյունքում դարձել է Ճապոնիայի 92-րդ վարչապետը, պաշտոնավարել է մինչև 2009 թ. սեպտեմբեր ամիսը։
Արայիկ Մանուկյան
Հանրային կապերի ոլորտում գործունեություն
2001 թվականին թողնելով ժուռնալիստական գործունեությունը, շարունակել է աշխատանքը հանրային կապերի (PR), մարքետինգի, թվային մարքետինգի ոլորտներում, ծրագրել և իրագործել է հասարակական, քաղաքական, սոցիալական, տնտեսական նախագծեր։
Եղել է «Հայէկոնոմբանկի» վարչության նախագահի խորհրդականը հանրային կապերի և գովազդի գծով՝ մշակել և իրականացրել է «Սիլ» կոնցեռնի ընկերությունների գովազդային քաղաքականությունը։
Թարո Ասո
2012 թ. ընտրություններում Ճապոնիայի լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցության տարած հաղթանակից հետո նշանակվել է Շինզո Աբեի աշխատակազմի Արտաքին գործերի նախարար, մնացել է այդ պաշտոնում մինչև 2012 թ. դեկտեմբերը։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1940 թվականին Իիզուքայում։ Հայրը՝ Թաքաքիշի Ասոն եղել է ցեմենտ արտադրող ընկերության նախագահ և սերտ կապեր է ունեցել վարչապետ Քաքուեյ Թանաքայի հետ։ Մայրը՝ Քազուքո Ասոն եղել է վարչապետ Շիգերու Յոշիդայի դուստրը։
Արայիկ Մանուկյան
Հանրային կապերի ոլորտում գործունեություն
2004-2007 թվականներին հրավիրվել է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիա՝ նշանակվելով մամուլի քարտուղարի պաշտոնում, ոլորտը ընդունելով որպես նոր մարտահրավեր, հիմնադրել է ֆուտբոլի ֆեդերացիայի մամուլի քարտուղարությունը, հանրային կապերի և մարքետինգի համակարգը։
Թարո Ասո
Կենսագրություն
Գաքուշուինի համալսարանում քաղաքատնտեսության աստիճանի հասնելուց հետո ուսանել է Միացյալ Նահանգների Սթենֆորդի համալսարանում, սակայն, ուսումը թողել է կիսատ։ Նավով տուն վերադառնալիս մնացել է Լոնդոնում և ուսանել է այնտեղի տնտեսագիական դպրոցում։
Արայիկ Մանուկյան
Հանրային կապերի ոլորտում գործունեություն
2007 թվականին հանրային կապերի գծով խորհրդականի պաշտոն է զբաղեցրել «Օքսֆամ Մեծ Բրիտանիա» ընկերության հայաստանյան գրասենյակում՝ նախագծելով և իրականացնելով մի շարք սոցիալական, առողջապահական քարոզարշավներ։
Թարո Ասո
Գործունեություն
Երկու տարի աշխատել է Սյերա Լեոնեի ադամանդի հանքերում, մինչև քաղաքացիական պատերազմի պատճառով հայրենիք վերադառնալը։ Ապա՝ 1966 թվականին, սկսել է աշխատակցել իր հոր ընկերությանը և 1973-1979 թվականներին եղել է ընկերության նախագահը։ Ընկերության համար աշխատելով, 1960-ականներին ապրել է Բրազիլիայում և այնտեղ սկսել է տիրապետել պորտուգալերենին ։
Արայիկ Մանուկյան
Հանրային կապերի ոլորտում գործունեություն
2007-2010 թվականներին նշանակվել է «Արարատբանկի» վարչության նախագահի և գործադիր տնօրենի խորհրդական՝ հանրային կապերի գծով։ Նախագծել և իրականացրել է բանկի ռեսթայլինգի ծրագիրը, գովազդային, մարքետինգային քաղաքականությունը։
2007 թվականին մասնակցել է ԱՄՆ ՄԶԳ (USAID) կողմից անցկացվող «Բանկային հանրային կապեր» և «Ճգնաժամային հաղորդակցության» ծրագրերով վերապատրաստումներին։
Թարո Ասո
Քաղաքական գործունեություն
Ներկայացուցիչների պալատի անդամ է ընտրվել 1979 թվականին և վերընտրվել է ութ անգամ։ 1988 թվականին դարձել է խորհրդարանի կրթության փոխնախարար։
Արայիկ Մանուկյան
Հանրային կապերի ոլորտում գործունեություն
2010-2013 թվականներին հիմնադրել է «Էյ.Էմ. մեդիա պրոդակշըն» ընկերությունը՝ թվային մարքետինգի ոլորտում, հիմնադրելով առաջին հայկական մշակութային webtv.am յութուբյան ալիքը։
Թարո Ասո
Քաղաքական գործունեություն
2007 թվականի սեպտեմբերին Աբեի հրաժարականից կարճ ժամանակ անց Ասոն հայտարարել է վարչապետի պաշտոնում նրան փոխարինելու իր մտադրության մասին, սակայն, նրանից առաջ անցավ Յասուո Ֆուքուդան։
2007 թվականին Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցության նախագահի ընտրություններում Ֆուքուդան հաղթեց Ասոյին՝ նրա 197 ձայների դիմաց ստանալով 330 ձայն։
Արայիկ Մանուկյան
Հանրային կապերի ոլորտում գործունեություն
2011-2016 թվականներին կրկին հրավիրվել է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիա և որպես նախագահի խորհրդական հանրային կապերի և մարքետինգի գծով, համակարգել է մամուլի քարտուղարության աշխատանքը։ Ծրագրել և իրականացրել է ֆեդերացիայի նոր պաշտոնական մուլտիմեդիոն կայքի և ՀՖՖ TV-ի նախագիծը։ 2012 թ. նախագծել և իրականացրել է մարքետինգային նախագիծ, որն արժանացել է ՈւԵՖԱ-ի «Կրեատիվ և ինովացիոն մարքետինգի» առաջին մրցանակին 35 երկրների շարքում։ 2012 թվականին մասնակցել է ՈւԵՖԱ-ի «Մարքետինգի և գովազդային քաղաքականության» ծրագիր և ՈւԵՖԱ-ի «Մարքետինգի և հանրային կապերի» ծրագիր վերապատրաստումներին։
Նույն թվականներին եղել է նաև «Զարգացման հայկական բանկի» վարչության նախագահի և գործադիր տնօրենի խորհրդականը հանրային կապերի և մարքետինգի գծով։
Թարո Ասո
Քաղաքական գործունեություն
2008 թվականի օգոստոսի 1-ին Ֆուքուդան Ասոյին նշանակում է ԼԴԿ գլխավոր քարտուղար։
Արայիկ Մանուկյան
Հեռուստատեսային գործունեություն
1992-1995 թվականներին Հայաստանի պետական հեռուստատեսությունում ստեղծել և վարել է «Կիրակնօրյա Լրաբեր» լրատվական-վերլուծական հաղորդաշարը, «Այցեքարտ», «Անկեղծության պահ» հասարակական-քաղաքական հաղորդաշարերը, լուսաբանել է Հայաստանի Հանրապետության նախագահի պետական, պաշտոնական, աշխատանքային այցերը, վարել է մի շարք հարցազրույցներ։ 2010 թվականին «Հայ TV» հեռուստաընկերությունում հիմնել և վարել է «Ինչպես եղել է. Պատմություններ Արայիկ Մանուկյանի հետ» հաղորդաշարը՝ ստեղծելով հեռուստատեսային տեսաֆիլմերի 10 մասանոց շարք՝ անցյալում տեղի ունեցած հասարակական-քաղաքական, մշակութային այնպիսի իրադարձությունների մասին, որոնք անհայտ են եղել հասարակության մեծ մասին։ webtv.am առաջին հայկական մշակութային յութուբյան հեռուստաալիքում ստեղծել է հասարակական, մշակութային ուղղվածության մի շարք հեռուստատեսային շարքեր՝ մասնավորապես «40 տարի Վազգեն Վեհափառի հետ»», «Հովհաննես Թումանյան. «Լայն նայեք կյանքին»» եռամաս շարքերը և այլն։ Որպես հեղինակ, գաղափարի և սցենարի հեղինակ ստեղծել է ավելի քան տասը հեռուստատեսային ֆիլմեր։
Վերադարձ ժուռնալիստիկային
Թողնելով հանրային կապերի (PR) ոլորտը, վերադառնում է ակտիվ ժուռնալիստական գործունեությանը, թեպետ այն միշտ շաղկապված է եղել կենսագրական բոլոր հանգրվաններին։ 2013-2015 թվականներին նախաձեռնել և «Առավոտ» օրաթերթում հրապարակել է հրապարակախոսական հոդվածների շարք։ Հոդվածներ է հրապարակել նաև մի շարք այլ առաջատար մեդիաներում։ 2014 թվականին կազմել և իր առաջաբանով հրատարակել է «Կար չկար մի Փարաջանով» գիրքը։ Թեպետ այն Սերգեյ Փարաջանովի ֆիլմերի հնչյունային ռեժիսոր Գարրի Կունցևի հուշերն է, սակայն գիրքը հարստացվել է բացառիկ լուսանկարների շարքով և մի հետաքրքրական նովելով, որի հեղինակն է ուկրաինացի հանրահայտ կինոօպերատոր, Փարաջանովի բացառիկ լուսանկարների հեղինակ Յուրի Գարմաշը։ Ակտիվ հրապարակախոսական գործունեություն է ծավալել նաև facebook սոցիալական ցանցում։ 2016 թվականի նոյեմբերին առաջին անգամ Հայաստանում հանրային դրամահավաքով հիմնադրել է «Հայեր» համահայկական մեդիահարթակը՝ thearmenians.am-ը, որտեղ էլ շարունակել է ժուռնալիստական գործունեությունը։
Թարո Ասո
Քաղաքական գործունեություն
Անսպասելիորեն, 2008 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Յասուո Ֆուքուդան հայտարարում է վարչապետի պաշտոնից հրաժարականի մասին։ Սեպտեմբերի 22-ին Ասոն ընտրվում է ԼԴԿ նախագահ ։ Երկու օր անց Կայսեր կողմից պաշտոնապես նշանակվում է վարչապետ։
Արայիկ Մանուկյան
Ներկայում
«Հայեր» համահայկական մեդիահարթակի՝ thearmenians.am-ի գլխավոր խմբագիրն է, Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության նախագահի գլխավոր խորհրդականը, Երևանի «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի համակարգող տնօրենը։
Թարո Ասո
Դավանանք
Թարո Ասոն կաթոլիկ քրիստոնյա է։
Արայիկ Մանուկյան
Արտաքին հղումներ
Հրապարակումները thearmenians.am «Հայեր» մեդիահարթակում
Թարո Ասո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ճապոնիայի արտաքին գործերի նախարարներ Կատեգորիա:Ճապոնացի գործարարներ Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ճապոնացի հակակոմունիստներ
Արայիկ Մանուկյան
Վերջին տարիների հրապարակումներից
«Առավոտ» օրաթերթի հրապարակախոսական հոդվածաշարից
Հրապարակային գործունեությունից
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:ԵՊԼՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ հեռուստամեկնաբաններ
Գուգարքի շրջան
Գուգարքի շրջան (մինչև 3.1.1935 թվականը՝ Ղարաքիլիսայի, 1935-1964 թվականներին՝ Կիրովականի շրջան), Հայկական ԽՍՀ, ապա՝ Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային միավոր այժմյան Լոռու մարզի հարավում։ Գտնվում էր ՀԽՍՀ հյուսային մասում։ Կազմավորվել է 1930 թվականի սեպտեմբերի 30-ին։ Տարածությունը 770,4 կմ² է, բնակչություն՝ 31 000 (1987), խտությունը՝ 40,2 մարդ։
Պատմություն
Գուգարքի շրջանի տարածքը եղել է Հայաստանի կազմում՝ Երվանդունիների (մ.թ.ա. 570-201) և Արտաշեսյանների (մ.թ.ա. 189-1) թագավորության ժամանակ։ Ավելի ուշ Սպիտակի շրջանի տարածքը կազմել է Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի Տաշիր գավառի հարավային մասը, իսկ 9-րդ դարի վերջից մտել է Բագրատունյաց թագավորության, 972-1113 թվականը՝ Կյուրիկյան թագավորության, ապա՝ Զաքարյան իշխանապետության մեջ։ 14-16-րդ դարերում այն մտել է մոնղոլական, ապա՝ կարակոյունլու և ակկոյունլու թուրքմենական պետությունների մեջ։
Պարսկական տիրապետության ժամանակ Գուգարքի շրջանը Վրացական թագավորության կազմում էր, իսկ 1801 թվականից Վրաստանի և Հայաստանի հյուսիսարևելյան մի քանի գավառների հետ միացվել է Ռուսական կայսրությանը։ Սպիտակի շրջանի տարածքը կազմել է Թիֆլիսի նահանգի Բորչալու գավառի մասը։ 1870-ական թվականներից դրանից առանձնացավ Լոռի-Փամբակ գավառը, որը Հայաստանում խորհրդային կարգեր հաստատվելուց հետո կազմեց Լոռի-Փամբակի գավառը։
Պատմական հուշարձաններից են 7-14-րդ դարերում կառուցված եկեղեցիները և ամրոցների ավերակները։ 1930 թվականին ստեղծված շրջանային կուսակցակցական կազմակերպությունը 1987 թվականին ուներ 78 սկզբնական կուսակցական, 87 կոմերիտական կազմակերպություն։ Լույս էր տեսնում «Գուգարք» շրջանային թերթը։
Ռելիեֆ և կլիմա
Գուգարքի շրջանի տարածքը զբաղեցնում է Փամբակ գետի միջին ու ստորին և Աղստև գետի վերին հոսանքների ավազանները։ Ունի լեռնային մակերևույթ։ Հյուսիսում ձգվում է Բազումի լեռնաշղթայի արևելյան, հարավում՝ Փամբակի լեռնաշղթայի միջին, բարձրադիր մասը (3101 մ, Թեժ լեռ)։ Տարածքի միջին և հյուսիսարևելյան մասն զբաղեցնում է Փամբակի հովիտը՝ շրջանի ցածրադիր մասը։ Բարձունքային գոտիականությունն արտահայտված է լեռնատափաստանային, լեռնաանտառային և լեռնամարգագետնային լանդշաֆտներով։ Կան պղնձի, շինանյութերի (բազալտ, սև տուֆ, գրանիտ) հանքավայրեր։ Բազումի և Բովաքարի լեռնաշղթաները կառուցվածքային միասնություն են կազմում (կամարահորսաային բարձրացում են), իսկ լեռնագրորեն իրարից բաժանված են Գայլաձոր անտեցեդենա կիրճով։ Գուգարքի շրջանի ցածրադիր մասը Փամբակի գոգհովիտն է՝ միջլեռնային, նեղ երկարավուն գրաբենսինկլինալային իջվածքը, որոնք տեղ-տեղ առաջացնում են դարավանդներ և խոշոր արտածման կոներ։ Լեռները հիմնականում կազմված են էոցենի հրաբխածին նստվածքային շերտախմբերից, գրանիտոիդային խոշոր ներժայթուկներով։
Կլիման բարեխառն է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը՝ -6 °C-ից մինչև - 12 °C, հուլիսինը՝ 10-18 °C, տարեկան տեղումները՝ 550-700 մմ, վեգետացիայի շրջանը 60-160 օր է։ Խոշոր գետը Փամբակն է։ Շրջանի տարածքից է սկիզբ առնում Աղստևը, Ձորագյուղից հյուսիս, Փամբակ և Ձորագետ գետերի միախառնումից կազմվում է Դեբեդը։ Գործում են 6 ջրանցք (Գուգարքի, Լեռնապատի վերին, Լեռնապատի ներքին, Բազումի վերին, Բազումի ներքին, Դարպասի), 7 ջրհան կայան։
Հողաբուսական ծածկույթը համընկնում է ուղղաձիգ գոտիականությանը։ Մինչն 1600 մ բարձրությունները գերակշռում են լեռնատափաստանային սնահողերն ու սևահողանման հողերը՝ տարախոտային բուսականությամբ, 1600-2100 մ բարձրություններում և հյուսիսային դիրքադրման թույլ թեքության լանջերում գորշ լեռնաանտառային հողերն են՝ հաճարենու, կաղնու, լորենու, հացենու սաղարթավոր անտառներով, ավելի վեր (մինչն 3000 մ և ավելի)՝ ալպյան մարգագետնային և լեռնամարգագետնային հողերն ու բուսականությունը։ Փշատերն ծառատեսակներից հանդիպում է սովորական սոճին։ Անտառները հարուստ են վայրի պտղատու ծառերով (տանձենի, խնձորենի, սալորենի, տխլենի, հոնենի)։ Կենդանական աշխարհին բնորոշ են այծյամը, նապաստակը, գորշուկը, կզաքիսը։ Հանդիպում են արջ, գայլ, աղվես, անտառակատու։ Թռչուններից կան շիկահավեր, սև երաշտահավեր, կեռնեխներ, փայտփորներ, անտառակտցարներ են։
Տնտեսություն
Տնտեսության առաջատար ճյուղերն են թեթև, սննդի և շինանյութերի արդյունաբերությունը։ Գործում են 9 արդյունաբերական ձեռնարկություն, 6 շինարարական կազմակերպություն։ Առավել աչքի են ընկնում Ձորագետի հէկը, Կիրովականում գործող երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների, փայտամշակման կոմբինատները, կաթի գործարանը, Գուգարքի կարի արտադրական միավորումը՝ 12 մասնաճյուղով։ Գյուղատնտեսության առաջատար ճյուղը կաթնամսատու անասնապահությունն է։ Կար 21 խորհրդային և 1 ջերմոցային տնտեսություն։ Մարգահովտում գործում է խոշոր եղջերավոր անասունների բուծման համալիրը։ Զբաղվում են նաև պտղաբուծությամբ, հատապտուղների, կարտոֆիլի, հացահատիկի, բանջարանոցային և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։ Գազանաբուծական սովետական տնտեսությունում բուծում են սև աղվես, կզաքիս, նապաստակ։
Շրջանի տարածքով էր անցնում Երևան-Թբիլիսի երկաթուղու 35 կմ հատվածը։ Ավտոխճուղիների երկարությունը 156 կմ է։ Գործում են Երևան-Աղստաֆա երկաթուղու Մարգահովիտ-Մեղրաձոր 8,5 կմ երկարությամբ թունելը և Բազում գյուղի մոտից սկսվող Պուշկինի լեռնանցքի տակով անցնող 1830 մ երկարությամբ ավտոխճուղային թունելը։ Կար 17 կապի բաժանմունք։
1986-87 ուսումնական տարում կար 15 միջնակարգ, 6 ութամյա, 1 հեռակա միջնակարգ, 2 երաժշտական (2 մասնաճյուղով), 1 մարզական դպրոց, 1 գյուղատնտեսական տեխնիկում, 19 մսուր-մանկապարտեզ։ 1987 թվականին գործում էր 29 գրադարան, 28 ակումբային հիմնարկ, 10 մշակույթի տուն, 12 ստացիոնար կինո, 4 տեղամասային հիվանդանոց, 1 ծննդատուն, 3 բժշկական ամբուլատորիա, 4 առկայան, «Լոռի» և «Ֆիոլետովո» հանգստյան տները, Զորագետի զբոսաշրջիկների հանգրվանը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Գուգարքի շրջան
Չառլզ Լ. Քեմփբել
'''Չառլզ Լ. Քեմփբել''' (Charles L. Campbell, ), ամերիկացի հնչյունային օպերատոր, որը երեք անգամ «Օսկար» մրցանակի է արժանացել «Լավագույն ձայնային մոնտաժ» անվանակարգում։ Նա նաև եղել է Կինոարվեստի և գիտության ակադեմիայի (AMPAS) կառավարիչ 1984-1987 թվականներին ։
Կենսագրություն
Քեմփբելը ծնվել է Միչիգան նահանգի Դետրոյթ քաղաքում, սակայն իր ընտանիքի հետ Արևմուտք է տեղափոխվել, երբ դեռևս փոքր էր ։ Նա ընդունվել է Հոլիվուդի մասնագիտական դպրոց և Լոս Անջելես քաղաքի քոլեջ՝ նախքան կսկսեր Warner Bros. ստուդիայի ֆիլմերի արտադրության մեջ իր գործունեությունը ։
Գործունեություն և մրցանակներ
Քեմփբելը երեք անգամ «Օսկար» մրցանակի է արժանացել «Լավագույն ձայնային մոնտաժ» անվանակարգում հետևյալ ֆիլմերի համար.
Նա «Լավագույն ձայնային մոնտաժ» անվանակարգում «Օսկարի» է առաջադրվել նաև 1990 թվականին «Կոմայի մեջ ընկածները» ֆիլմի համար ։
2001 թվականին Քեմփբելը «Կինոարվեստի ձայնային մոնտաժողների» (Motion Picture Sound Editors) կողմից ստացել է «Գործունեության մեջ նվաճումների համար» մրցանակ ։ 2014 թվականի փետրվարի 16-ին Սթիվեն Սփիլբերգը պարգևատրել է Քեմփբելին «Կինոարվեստի ձայնային մոնտաժողների» 61-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Դետրոյթ քաղաքում ծնվածներ
Սլյաբինգ
Սլյաբինգ, (անգլ.՝ slabbing, slab - բառացի սալբ, թիթեղ)։ Պողպատե խոշոր ձուլուկները սլյաբի (մետալուրգիական արտադրության) կիսաֆաբրիկատ վերամշակող շրջասեղմիչ գլոցման հաստոն։ Սլյաբինդի հիմնական կոնստրուկտիվ առանձնահատկությունը բլյումինգի համեմատությամբ հորիզոնականներից բացի, նաև ուղղաձիգ գրտնակների առկայությունն է (ձուլուկի կողմնային եզրաշերտերի շրջասեղմման համար)։
Կատեգորիա:Մետալուրգիա
Տելյաբուկինո
Տելյաբուկինո (Телябукино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի բնակավայրեր
(6440) Ռանսոմ
(6440) Ռանսոմ (Ransome), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,454347 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9873 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9214 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1404,44 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,25633 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,51° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նկարագրական քերականություն
Նկարագրական քերականություն, լեզվաբանական գիտակարգ, քերականագիտության ճյուղերից մեկը, որը լեզուն դիտարկում է ստատիկ կտրվածքով, նկարագրում է տվյալ փուլին, լեզվավիճակիին բնորոշ երևույթները, բացահայտում նրա հորինվածքի ներքին համակարգային կապերն ու փոխհարաբերությունները։ Ըստ նյութի քննության եղանակների, հետապնդած նպատակների՝ զանազանվում է պատմական և համեմատական եղանակները։ Հայերենը ներկայանում է հինգ հիմնական լեզվավիճակներով՝ գրաբար, միջին գրական հայերեն, բարբառներ, արևմտահայ գրական լեզու, արևելահայ գրական լեզու։
Յոհան Գալլե
Յոհան Գոտֆրիդ Գալլե (Johann Gottfried Galle, ), գերմանացի աստղագետ։
Նկարագրական քերականություն
Գրաբարի կամ հին հայերենի նկարագրական քերականություն
Ստեղծվել է միջնադարում, նրա առանձին իրողությունների նկարագրությունը նախապես տրվել է մեկնիչ–քերականների կողմից։ Լատինական քերականները ավելի ուշ շրջանում են կարևոր ներդրում ունեցել։ Նրանք լատիներենի հետևողությամբ գրաբարի նկարագրության մեջ ներմուծում են հայերենին խորթ երևույթներ։ Դրանց ուժեղ հարված են հասցնում Մխիթարյանները (Ա․Բագրատունի, Մ․ Չամչյանցի, Վ․Չալխյանի և այլ հայրենագետների քերականությունները)։
Յոհան Գալլե
Կենսագրություն
Ավարտել է Գումբոլդտի անվան Բեռլինի համալսարանը, և 1835 սկսել է աշխատել որպես Յոհան Էնկեի օգնականը Բեռլինի աստղադիտարանում։ 1851 թվականից մինչև 1897 եղել է այդ աստղադիտարանի տնօրենը և Բրեսլաուի համալսարանի դասախոս։
1872 թվականին նա առաջին անգամ առաջարկեց որոշել Արեգակի պարալակսը դիտարկելով փոքր մոլորակների շարժումը նրանց առերեսումների ժամանակ։ Նույն թվականին դիտարկելով (25) Ֆոկեա աստերոիդը հաշվարկեց Արեգակի պարալակսը 8, 87″։
Նկարագրական քերականություն
Միջին գրական հայերենի նկարագրական քերականություն
Քերականության այս շրջանը հանգամանորեն չի մշակված, թեև նրա կառուցվածքը ուշադրությամբ դիտարկված է մեծ մասամբ պատմական մեկնաբանություններով։ Խորհրդային շրջանում սրանով զբաղվել են Ս․Ղազարյանը, Հ․Մուրադյանը և լեզվի ինստիտուտի մի քանի գիտաշխատողներ։ Այս շրջանի վերաբերյալ արժեքավոր ուսումնասիրություններ ունեն նաև արևմտահայ հայրենագետները։
Սուրբծննդյան տաճար
Աշխարհի ամենահին, ցայսօր էլ անընդմեջ գործող եկեղեցիներից է։ Առաջին եկեղեցին կառուցվել է Ծննդյան քարանձավում, 330-ական թվականներին Կոստանդիանոս Ա Մեծ կայսեր կողմից։ Օծվել է 339 թվականի մայիսի 31-ին և առանց ընդմիջումների գործում է մինչև մեր օրերը։ Ժամանակակից 6-7-րդ դարերի բազիլիկան միակն է ողջ Պաղեստինում, որ ամբողջությամբ կանգուն է մնացել մինչմահմեդական ժամանակներից։
Նկարագրական քերականություն
Հայերենի նկարագրական բարբառագիտություն
Այս բաժինը մեծ նվաճումներ ունի։ Պատմական բարբառագիտությունը էական առաջընթաց չունի, որովհետև մեր բարբառները անհրաժեշտ նյութ չեն տալիս դրա համար։
Ժամանակակից արևելահայ գրական լեզվի նկարագրական քերականություն
Սկիզբ է առնում Ստ․ Պալասանյանի գրքերով։ Հիմնական բաժիններն են հնչյունաբանությունը, գրաբանությունը, ուղղագրությունը, ուղղախոսությունը, բառագիտությունը, բառարանագրությունը, ձևաբանությունը, շարահյուսությունը, ոճագիտությունը։
Արևմտահայերենի նկարագրական քերականություն
Չնայած ակնհայտ առաջընթացին՝ դեռևս մնում է ավանդական քերականության սահմանագծերում։ Արժեքավոր գործն այս բնագավառում առայժմ մնում է Այտընյանի քերականությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բառարաններ
Յոհան Գալլե
Կենսագրություն
Կյանքի ընթացքում հետազոտել է գիսաստղեր, և 1894 թվականին (իր որդի Անդրեաս Գալլեի օգնությամբ) հրատարակեց 178 գիսաստղերի համար ուղեծրերի պարամետրերի աղյուսակ։ Գալլեն ինքնուրույն կարճ ժամանակահատվածում, 1839 թվականի դեկտեմբերի 2-ից մինչև 1840 մարտի 6-ը, հայտնաբերել է երեք գիսաստղ։ 1872 թվականին պարզեց, որ Անդրոմեդաներ ասուպային հոսքը կապված է կործանված Բիելայի գիսաստղի հետ։ 1843 թվականին հայտնաբերել է Սատուրնի ներքին օղակը։
1846 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Ուրբեն Լե Վերյեից ստացավ նամակ, խնդրանքով փնտրել Ուրանից դուրս գտնվող մոլորակը իր կողմից հաշվարկված կոորդինատներով։ Նույն երեկո, Գալլեն գտավ նոր մոլորակը, որը հետագայում անվանվեց Նեպտուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:19-րդ դարի աստղագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ Կատեգորիա:Նեպտուն Կատեգորիա:Բրեսլաուի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Սուրբծննդյան տաճար
2012 թվականի հունիսի 29-ին Սանկտ Պետերբուրգում կայացած ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 36-րդ նստաշրջանում բազիլիկան հայտարարվել է համամարդկային մշակութային ժառանգություն ։
Սուրբծննդյան քարանձավ
Տաճարի խորանի տակ գտնվում է աշխարհի քրիստոնեական սրբագույն վայրերից մեկը՝ Սուրբծննդյան քարանձավը։ Քրիստոսի լույս աշխարհ գալու վայրը քարանձավի արևելյան մասում է և նշված է արծաթյա աստղով։ Պահպանված ձեռագիր հիշատակարաններում առաջին անգամ քարանձավը հիշատակվել է 150-ական թվականներին։ Ստորգետնյա տաճարը այստեղ գործել է դեռևս սուրբ Հեղինեի ժամանակներից։
Բյուզանդական ժամանակաշրջան
Եկեղեցին հիմնադրվել է սրբուհի կայսրուհի Հեղինեի կողմից 330-ական թվականներին, երբ նա այստեղ ուխտագնացության էր եկել։ Դրա մասին հայտնում է Եվսեբիոս Կեսարացին.
Վայրը, որտեղ ընտրեց Հեղինեն, Ավետարաններում ստույգ նշված չէ. սակայն որոշակի տեղեկություն տալիս է Հակոբոս Ավետարանիչը։ Առաջին անգամ քարանձավի մասին գրել է Օրիգենը մոտ 247 թվականին, որը փաստում է Քրիստոսի Բեթղեհեմում ծնվելը։ Իսկ օրինակ փիլիսոփա Հուստինիանոսը քարանձավը նշել է որպես Բեթղեհեմից դուրս գտնվող վայր, կամ Երուսաղեմի ճանապարհին ինչ-որ տեղ ։
Մի շարք եկեղեցիների հետ միասին այս եկեղեցին էլ հիմնադրվել է կայսր Կոստանդիանոսի կողմից Սուրբ Երկրում։ Ի վկայություն Եվսեբիոս Կեսարացու և Կյուրեղ Սկիֆոպոլեսցու դրանք նախատեսնված էին ոչ եկեղեցական ծառայության նպատակով, այլ նրա համար, որպեսզի ցանկացողները կարողանան տեսնել Ավետարանիչների կողմից գրված վայրերը։
Կոստանդիանոսի բազիլիկան ավերվել է 529 թվականի հրդեհից, որը վրա է հասել Սամարիայի ապստամբության շրջանում։ Դրա մասին վկայում են հնէաբանական ուսումնասիրությունների արդյունքում հայտնաբերված գտածոները 1934-1936 թվականներին ։ Հիմնականում բեթղեհեմյան բազիլիկան ընդհանուր հատկանիշներով նման է Սուրբ Գերեզմանի եկեղեցուն։ Ժամանակակից շինության մեջ ամենալավը պահպանվել է հատակը։
Կայսր Հուստինիանոսին Սավվա Օծյալը խնդրագիր է ներկայացնում վերականգնելու եկեղեցին։ Եկեղեցին կառուցվեց և կանգուն մնաց նույնիսկ պարսկական զորքերի հարձակումների ժամանակ (612-629 թվականներ)։ Սրա մասին պահպանվել է 9-րդ դարի լեգենդը.
Խաչակրաց արշավանքների ժամանակաշրջան
Բյուզանդական ժամանականշրջանում տաճարն իրենից ներկայացնում էր եկեղեցի-մարտիրիում և չուներ եպիսկոպոսական աթոռ։ Երուսաղեմի թագավորության օրոք, տաճարը վերածվեց Բեթղեհեմի և Ասկալոնի կաթոլիկ եպիսկոպոսի նստավայրը։ Այստեղ թագադրվեցին մի շարք խաչակրաց արքաներ, շրջապատվեց մի շարք վանական համալիրներով և ուղղանկյուն աշտարակներով պաշտպանական պատով։ Այս ժամանակաշրջանում տաճարը բազմաթիվ անգամ նկարագրվել է ուխտավորների կողմից։
Սալահ ադ Դինի արշավանքներից հետո 1187 թվականին եկեղեցուց վտարվեցին եպիսկոպոսն ու հոգևոր դասը։ Հինգ տարի անց կրկին վերադառնալու հնարավորություն ունեցան երկու կաթոլիկ հոգևորական և մեկ սարկավագ, սակայն մուսուլմանները տաճարը հանձնեցին Ասորական ուղղափառ եկեղեցուն։
1229 թվականին Բեթղեհեմը կրկին անցավ Խաչակիր ֆրանկների հսկողության տակ։ 1244 թվականին տեղի ունեցող անընդմեջ պատերազմների հետևանքով եկեղեցին պղծվեց թյուրք-խորեզմաական զորքի կողմից իսկ 1263 թվականին նույնիսկ ավերեց հարակից վանքերից մեկը։ 1266 թվականին մամլուքների սուլթան Բեյբարս Առաջինը Կահիրե է բերել եկեղեցու մարմարը և սյուները։ 1271 թվականից սկսած եկեղեցի սկսեցին կրկին այցելել կաթոլիկ ուխտավորները իսկ 1277 թվականից թույլատրեցին կատարել հոգևոր ծառայություն։ Հունաց եկեղեցին 1244 թվականից տնօրինում է եկեղեցու գլխավոր խորանը և հարավային պատի մոտ գտնվող տղամարդկանց մենաստանը։
Օսմանյան ժամանակաշրջան
Երբ Պաղեստինը նվաճվեց Օսմանյան կայսրության կողմից քրիստոնյաների իրավունքները տաճարի նկատմամբ պահպանվեցին։ Իշխանությունների թույլտվությամբ եկեղեցին բազմիցս վերանորոգվել է։ 1479 թվականին տեղադրվեց կապարե նոր տանիքը, որի ծախսերը հովանավորում էր Անգլիայի թագավոր Էդուարդ IV-ը։ 1670-1671 թվականներին տանիքը վերանորոգել են հույները և տեղադրել նոր իկոնոստաս (εἰκονοστάσιον) (սրբապատկերներով միջնորմ)։
1834 թվականի երկրաշարժը և 1869 թվականի հրդեհը խաթարեցին եկեղեցու ներքին տեսքը և կարիք եղավ կրկին վերականգնել այն։ Ռուս ցարեր Ալեքսանդր III-ը և Նիկոլայ II-ը բազմիցս նվիրատվություններ են կատարել (զանգըեր, ջահեր)։
Ճարտարապետական առանձնահատկություններ
Ծննդյան եկեղեցին բաղկացած է հինգ նավերից։ Հուստինիանոս կայսեր վերակառուցումից հետո բազիլիկայի չափերը հասան 53,2-ը 26,8-ի (մ.)։ Հենց այդ ժամանակ էլ եկեղեցու արևելյան խորանի մասը ընդարձակվեց։
Եկեղեցին կառուցված է սրբատաշ քարից։ Առաստաղը փայտամած է։ Նավերը միմյանցից բաժանված են սյունաշարերով, որոնցում կան 10 սյուներ։ Սյուները պսակված են կորնթոսյան ոճով։ Պատերը և հատակը մարմարապատ են։ Պատերի վերին մասում կան խճանկարներ, որոնք պահպանվել են որոշ հատվածներով։ Ներքին միջավայրը ի սկզբանե լուսավորվում էր 22 պատուհաններով, որոնք, սակայն, այսօր փակված են։
Վարչակարգ
Եկեղեցին համատեղության կարգով պատկանում է Երուսաղեմի ուղղափառ, Հայ առաքելական և Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցիներին։ Բոլոր երեք քրիստոնեկան եկեղեցիներն էլ ունեն իրենց վանական համայնքներն ու սահմանված վայրերը եկեղեցու մեջ։ Ուղղափառ եկեղեցուն է պատկանում հարավարևելյան մասը, Հայ առաքելական եկեղեցին զբաղեցնում է հարավարևմտյան մասը իսկ կաթոլիկ եկեղեցին, ովքեր ներկայացված են ֆրանցիսկյանների միաբանությամբ` հյուսիսարևմտյան ։
Ծանոթագրություններ
ծ ծ ծ Կատեգորիա:4-րդ դարի հիմնադրումներ Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Կամիլ Գլիկ
Կամիլ Յացեկ Գլիկ (Kamil Jacek Glik, ), լեհ ֆուտբոլիստ, կենտրոնական պաշտպան։ Ունի գերմանական անձնագիր, որի մեջ գրված է Կամիլ Գլյուկ (Kamil Glück) : «Մոնակո» ակումբի խաղացող։ Լեհաստանի ազգային հավաքականում խաղում է 2010 թվականից։
Կարիերա
Կամիլ Գլիկը պատանեկության տարիներին հանդես է եկել մի քանի լեհական ակումբներում։ 2005 թվականին տեղափոխվել է Իսպանիա, միանալով «Օրադադա» ակումբին։ Երկու տարուց ֆուտբոլիստը տեղափոխվեց Մադրիդի «Ռեալ», որտեղ խաղաց երրորդ ակումբում, անցկացնելով 18 խաղ։ 2008 թվականի օգոստոսի 6-ին Գլիկը վերադարձավ Լեհաստան, «Պյաստ» ակումբի հետ կնքելով քառամյա պայմանագիր ։ Օգոստոսի 30-ին նա դեբյուտեց թիմի կազմում, մտնելով փոխարինման։ Հաջորդ խաղից Կամիլը դարձավ «Պյաստի» հիմնական կազմի խաղացող, որտեղ անցկացրեց 2 մրցաշրջան, ավելի լավ խաղալով երկրորդ տարում ։
2010 թվականի հուլիսի 7-ին Գլիկը տեղափոխվեց իտալական «Պալերմո», կնքելով հնգամյա պայմանագիր ։ Օգոստոսի 19-ին Կամիլը ակումբի կազմում, Եվրոպայի Լիգայի շրջանակներում, «Մարիբոր» ակումբի դեմ խաղում դեբյուտն անցկացրեց թիմում, որն ավարտվեց «ռոսաներոյի» հաղթանակով՝ 3-0 : Ակումբում խաղացողը անցկացրեց 4 խաղ։
2010 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Գլիկը վարձակալության հանձնվեց «Բարի» ակումբում ։ 2011 թվականի հուլիսին ֆուտբոլիստի իրավունքների համատեղության հարցով «Պալերմոն» «Տորինոյի» հետ համաձայնության եկավ, այդ պատճառով հուլիսի 12-ից սկսեց խաղալ թուրինյան ակումբում։
2016 թվականի հուլիսի 4-ին «Մոնակոն» 11 միլիոն եվրոյի դիմաց, գումարած 4 միլիոն եվրո բոնուս, ֆուտբոլիստի հետ կնքեց քառամյա պայմանագիր ։
Միջազգային կարիերա
Միջազգային կարիերան Կամիլը սկսել է Լեհաստանի մինչև 17 տարեկանների հավաքականում։ Հետո խաղացել է երկրի երիտասարդական հավաքականում։ 2010 թվականի հունվարի 20-ին, Թայլանդի դեմ խաղում Կամիլը նորամուտը նշել է Լեհաստանի ազգային հավաքականում, նույն խաղում խփել է առաջին գոլը հավաքականում, իսկ իր թիմը 3-1 հաշվով հաղթել է։ Առաջին պաշտոնական խաղը որում խաղացել է Գլիկը, եղել է մարտի 3-ին՝ Բուլղարիայի դեմ։ Լեհաստանը 2-0 հաշվով հաղթել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Լեհ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լեհաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պյաստ Գլիվիցեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պալերմոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բարիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տորինոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մոնակոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կանայք Հունգարիայում
Հունգարիայի կանանց դերը էապես փոխվել է հատկապես վերջին 200 տարում։ Այսօրվա Հունգարիայի տարածքում կանանց դերի, իրավունքների և քաղաքականության մեջ մուտք գործելու մասին դիսկուրսները, ֆեմինիստական շարժման հետ մեկտեղ, պատմականորեն ընթացել են խիստ ավանդական գենդերային դերերի համատեքստում, որոնք գտնվել են Հռոմեական կաթոլիկության, Լյութերական և Կալվինական ակզբունքների ազդեցության ներքո։ Մինչև բոլորովին վերջերս հասարակության մեջ կնոջ դերի մասին կոմունիստական դոկտրինը նույնպես նշանակալից ազդեցություն է ունեցել։ Հետկոմունիստական դարաշրջանում Հունգարիայում ստեղծվել են մի շարք կազմակերպություններ երկրի կանանց կարիքների բավարարման և կին-ընտրողներին մոբիլիզացնելու համար, և մի քանի համալսարաններ այժմ ունեն գենդերային հետազոտությունների ծրագրեր։ 21-րդ դարում Եվրոպական Միության հետ անդամակցությունը հանգեցրել է ավելի «արևմտամետ» մշակույթի ձևավորմանը։
Մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմ
1790 թվականին Պետեր Բարանի անունով մի մարդ միջնորդությամբ դիմել է «Հունգարիայի ազնվականների Ազգային վեհաժողովին»` կին ազնվականներին հավաքի աշխատանքներին հետևելու իրավունք ապահովելու համար։ Նա պնդում էր, որ այդ կանայք ավելի լավ պատրաստված կլինեն քաղաքականապես ակտիվ, հայրենասեր որդիներ մեծացնելու համար, բայց վեհաժողովը չի ընդունել նրա այդ միջնորդությունը ։ Կանանց առաջին կազմակերպությունը Հունգարիայում դարձել  է «Պեշտի կանանց բարեգործական ընկերությունը», որը հիմնադրվել է 1817 թվականին։ XIX դարի վերջին, ամբողջ թագավորությունում կային մի քանի հարյուր նմանատիպ կազմակերպություններ, չնայած, մեծ մասամբ, նրանք քաղաքականության մեջ քիչ էին ներգրավված։ Երբ XIX դարի կեսերին կանանց թույլատրվեց միջնակարգ կրթություն ստանալ, մեծաթիվ ակտիվ կանանց խմբերը օգնեցին ուսանողներին առավել ակադեմիական ուսումնական ծրագիր ստանալ, այլ ոչ թե այն, որ կենտրոնացած էր կնոջ և մոր դերի վրա։ 1895 թվականին կանանց առաջին անգամ թույլատրվել է ուսումնասիրել փիլիսոփայություն, բժշկություն և դեղագործություն համալսարանական մակարդակով։
Ի լրումն կանանց խմբերի տեղեկատվական-քարոզչական գործունեության, այդ հաջողությունները պայմանավորված էին, մասնավորապես նրանով, որ Հունգարիան ձգտում էր բարձրացնել Ավստրո-Հունգարական կայսրությունում իր իշխանության կարգավիճակը և իրեն ներկայացնել որպես ավելի արդիականացված տարածաշրջան։
1904 թվականին, խաղաղության և կանանց իրավունքների պաշտպան Ռոզիկա Բեդի Շվիմերը (Ռոզիկա Շվիմեր) ստեղծել է «Ֆեմինիստների ասոցիացիա»։ Խումբը պայքարում էր կանանց ընտրական իրավունքների պաշտպանության համար և օգնեց այդ հարցը խորհրդարանական քվեարկության դնել երեք առանձին դեպքերում, չնայած բոլոր փորձերն էլ հաջողությամբ չպսակվեցին։ «Կանանց ընտրական իրավունքի տղամարդկանց լիգան» հիմնադրվել է 1910 թվականին, իսկ 1913 թվականին Բուդապեշտում կայացել է Կանանց միջազգային միության 7-րդ կոնգրեսը։ Ֆեմինիստների ասոցիացիան սերտորեն համագործակցել է Բուդապեշտի քաղաքային խորհրդի հետ, ստեղծել կանանց օգնության գրասենյակ և մանկական խնամքի կենտրոններ։ Նրանք նաև հրապարակեցին մի ամսագիր կանանց հարցերի շուրջ, որոնք նպաստեցին կանանց մտահոգությունների վերաբերյալ հանրային իրազեկության բարձրացմանը։ 20-րդ դարի սկզբին գործող այլ խմբավորումներում ընդգրկված էին Սոցիալ-դեմոկրատների անդամ-կանայք և Ծառայող կանանց ազգային ֆեդերացիան, որը ձգտում էր բարելավել կին-մասնագետների իրավունքները։
Միջպատերազմական շրջան
1919 թվականին կոմունիստ Բելա Կունի կողմից իշխանությունը կարճատև զավթելուց հետո ֆեմինիստական խմբերը և այլ կազմակերպությունները, որոնք համարվում էր հեղափոխական, դարձան ավելի պակաս գաղտնի և ավելի ազդեցիկ։ Նման հանգամանքներում հայտնվելով` որոշ ֆեմինիստուհիներ, կոմունիստներ և այլ արմատականներ ձևավորվեցին աշխատանքային հարաբերություններ։ Հունգարացի կանայք ստացան մասնակի ընտրական իրավունք և խորհրդարանում հանդես գալու իրավունք, իսկ իշխանության կուսակցական համակարգի առաջացումը կանանց համար բացեց ճանաչման համար նոր, սոցիալապես ընդունելի ճանապարհ և մասնակցություն։ Հատկապես ակտիվ էին «Ազգային միասնություն կուսակցություն» և «Քրիստոնյա կանանց ճամբար» կուսակցությունների կանայք։ Իրենց քաղաքական հնարավորությունների ընդլայնմանը զուգընթաց միաժամանակ ավելանում էր հունգարացի կանանց նկատմամբ ուշադրությունը և աջակցությունը իրենց խիստ ավանդական` որպես մայր և ազգի երեխաների խնամքով զբաղվող դերում։ 1941 թվականից սկսած կանանց խմբերը հետագայում սկսեցին ընդլայնել իրենց գործունեությունը, հիմնականում պայմանավորված դեպի Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ տանող քաղաքական իրադարձություններով։
Ընտրական իրավունք և քաղաքականություն
Կանայք սահմանափակ ընտրական իրավունք ստացան 1918 թվականին (առաջին անգամ քվեարկել են 1922 թվականին), իսկ ամբողջական ընտրական իրավունք ստացան 1945 թվականին, սակայն, ինչպես մյուս կոմունիստական պետություններում, ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց քաղաքացիական իրավունքները խորհրդանշական բնույթ էին կրում, քանի որ համակարգը ավտորիտար էր։ Կոմունիստական դարաշրջանում կանայք խորհրդարանի անդամներ էին (նրանք 1949 թվականին կազմում էին անդամների 18%-ը և 1980 թվականին` 30%-ը), բայց դա ընդամենը ձևական էր, քանի որ գործնականում քիչ իշխանություն ունեին, իսկ քաղաքականության մեջ առանցքային խնդիրներ լուծողները տղամարդիկ էին։ Կոմունիզմի անկումից հետո Հունգարիայում անցկացվեցին առաջին ազատ ընտրությունները, և 1990 թվականին ընտրված պատգամավորների միայն 7% - ն էին կանայք։ 2014 թվականի դրությամբ կանայք կազմում էին խորհրդարանի 10,1%-ը ։
Կոմունիստական դարաշրջան
Կանայք համարվում էին պետության արտադրողականության կենսական մասը, ինչպես որպես տղամարդկանց մայրեր և կանայք, այնպես էլ որպես աշխատողներ։ Թեև կանայք կոմունիստական իշխանության ներքո աշխատուժի մեջ հավասար ընդգրկվածություն ունեին, սակայն նրանք, ընդհանուր առմամբ, ավելի մեծ պետական հսկողության տակ էին գտնվում իրենց անձնական ազատություններում, հատկապես վերարտադրողականության իրավունքների հարցում, սեռականության և ընտանեկան կյանքում ։ Չնայած հավասարության պաշտոնական դիսկուրսին, Կոմունիստական վարչակարգն իրականում չէր ձգտում անդրադառնալ գենդերային ստորադասման խորքային սոցիալական կառուցվածքի իրական լուծման։ Այնուամենայնիվ, կանայք կոմունիզմի օրոք ունեցան որոշակի հաջողություններ, չնայած շարունակում էին մնալ տղամարդկանց ենթակայության ներքո. նրանք միջնակարգ և համալսարանական կրթության մեջ ավելի մեծ հնարավորություն ստացան, հատկապես տեխնիկական ոլորտներում ։
Հետկոմունիստական դարաշրջան
1989 թվականից սկսած, կանանց և ֆեմինիստների խմբերը ստեղծեցին ուժեղ կազմակերպություններ, որոնք աշխատում էին հունգարացի կանանց կարիքները բավարարելու համար։ Հետկոմունիստական տնտեսությունը հատկապես դժվար էր կապույտ օձիքավոր կանանց համար, ովքեր ծանր ֆիզիկական աշխատանքից բացի պատասխանատվություն էին կրում տան և ընտանիքի մասին հոգալու համար։ 1990-ական թվականների սկզբին կանանց համար մեկ այլ կարևոր խնդիր էր պահպանողական քաղաքական կուսակցությունների կողմից աբորտի իրավունքի սահմանափակումը։ Ֆեմինիստական ցանցը (Feminist Network), որը ստեղծվել էր 1990 թվականի մայիսին, առաջատարն էր կանանց իրավահավասարության շարժման մեջ, և «Երիտասարդ դեմոկրատների ֆեդերացիան» կարևոր քաղաքական կուսակցություն էր կին երիտասարդների և կանանց շարժումների համար ։ Վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում ընտանեկան բռնության հարցը նույնպես հանրության ուշադրության կենտրոնում հայտնվեց։ Կարևոր փոփոխություն եղավ 1997 թվականին բռնաբարության օրենքում ամուսնական ազատությունից զրկելը չեղյալ հայտարարելը ։
Հունգարիա 2013 թվականին վավերացրել է նաև «Մարդու թրաֆիկինգի դեմ պայքարի մասին Եվրոպայի խորհրդի կոնվենցիան» ։
Ընտանեկան կյանք, ծնելիություն և վերարտադրողական առողջություն
Ինչպես և շատ այլ երկրներում, 21-րդ դարում, ընտանիքի դինամիկան դարձել է ավելի լիբերալ, որը պայմանավորված է կենակցության ժողովրդականության աճի և պտղաբերության և ամուսնության միջև կապի նվազմամբ։ 2015 թվականին ծնելիության 47.9%-ը բաժին է ընկել չամուսնացած կանանց ։ Հունգարիայում ունի պտղաբերության ենթափոխարինման ցուցանիշ. 2015 թվականին ծնելիության գումարայի գործակիցը (total fertility rate - TFR) կազմել է 1,43 երեխա/կին ։ Մայրական մահացության ցուցանիշը Հունգարիայում կազմում է 21 մահ/100 000 կենդանի ծնունդներ (ըստ 2010 թվականի) ։
Սուլտանայ (գյուղ, Ասկինսկի շրջան)
Սուլտանայ (Султанай, Солтанай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ասկինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1435 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ասկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կոորդինատների արեգակնակենտրոն համակարգ
Կոորդինատների արեգակնակենտրոն համակարգ, աստղագիտական կոորդինատների համակարգ։ Կոորդինատների արեգակնակենտրոն համակարգում որոշվում է երկնային մարմինների դիրքը Արեգակի կենտրոնի նկատմամբ։ Գոյություն ունեն արևակենտրոն ուղղանկյուն և ոլորտային կոորդինատների համակարգեր։ Կոորդինատների արեգակնակենտրոն համակարգում որպես հիմնական հարթություն ընդունվում է խավարածրի հարթությունը։
Կատեգորիա:Աստղագիտություն Կատեգորիա:Կոորդինատային համակարգեր
Մազանկա (գյուղ, Սիմֆերոպոլի շրջան)
Մազանկա (Мазанка, Mazanka), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Մազանկի։
2001 թվականի տվյալներով Մազանկա գյուղում բնակվում էր 2 617 մարդ։
Օսթերցել
Օսթերցել (Osterzell), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Արևելյան Ալգոյ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 644 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 10,82 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 77 157։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Նեեմիսկյուլա
Նեեմիսկյուլա (Neemisküla), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Ռաննու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 74 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Ռաննու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կուզիգա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Թաշնիկ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Իրանական ճարտարապետություն
Իրանական ճարտարապետություն, Իրանի հարավում մ.թ.ա․ III-I հազարամյակում Էլամ պետությունում զարգացած մշակույթի մաս, որը մոտ է եղել Բաբելա-ասուրականին։ Մեդական թագավորության ժամանակաշրջանում (մ. թ. ա. առաջին հազարամյակի առաջին կես) կառուցվել են մայրաքաղաք Էքբատանի (ժամանակակից Համադան) հզոր ամրոցները (երկսյունազարդ ճակատային խորշով վիմափոր դամբարաններ)։ Պալատական ճարտարապետությունը մեծ թափ է ստացել Աքեմենյան ժամանակաշրջանում։ Պալատների բաղկացուցիչ մասերից էր ապադանը։ Հիմնական շինարարական նյութը հում աղյուսն էր, փայտը, քարը։ Պաշտամունքային կառույցներից էին քառամույթ քառակուսի հատակագծով զրադաշտական սրբարանները։ Աքեմենյան թագավորական գերեզմանատները վիմափոր դամբարաններ էին։ Ձևով առանձնանում էր Կյուրոս Մեծի դամբարանը Պասարգադում։ Սելևկյանների ժամանակաշրջանում գերակշռում էին հելլենիստական նմուշները, պարթևական ժամանակաշրջանում կազմավորվել է դեպի ներքին բակը բացվող այվանի տիպը։ Քաղաքաշինությունը ինտենսիվ զարգացել է Սասանյան ժամանակաշրջանում։ Քաղաքները կառուցապատվել են բոլորաձև կամ ուղղանկյուն պարիսպների ներքո (Գուր, այժմ՝ Փիրուզաբադ հաճախ կանոնավոր հատակագծով Նիշապուրը շախմատաձև է)։ Շինությունները քարից էին կամ թրծված հում աղյուսից՝ պարաբոլաձև թաղերով։ Կիրառվել է նաև ապոմպային փոխանցմամբ գմբեթ։ Հսկայական չափերով պալատներին  բնորոշ էր մեծ թաղածածկ «այվան»՝ ընդունելության դահլիճը՝ լրացված գմբեթավոր կառույցով, և բոլորաձև կտրվածքի հզոր սյուն` կոնտրֆորսները Փիրուզաբադում (3-րդ դար), Սարվեստանում (5-րդ դար)։