cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Թոքի գամարտոմա
Թոքի գամարտոմա (հին հուն.` ἁμάρτημα- սխալ, թերություն և ωμα ὄγκωμα-ից- ուռուցք), թոքերի բնածին ծագման բարորակ ուռուցք, իր մեջ թոքային հյուսվածքի հետ մեկտեղ աճառային, ֆիբրոզ, ճարպային կամ անոթային կառուցվածքներ պարունակող։ Թոքերի գամարտոման, կազմված հենց այն կառույցներից, ինչից և հենց թոքը, տարբերվում է նրա անկանոն դասավոռությամբ և տարբերակման աստիճանով ։ Չնայած տվյալ նոզոլոգիական միավորի կայուն համաճարակաբանական հաճախականությանը, ինչպես և նախկինում, գամարտոմայի ախտորոշումը, տարբերակումը մնացած այլ ծավալային գոյացություններից, առաջին հերթին առաջնային և մետաստատիկ չարորակ պրոցեսներից, մնում է դժվարացած։ Բացի այդ, մեր ժամանակներում շատ հաճախ բժիշկների մոտ թոքի գամարտոմայի մասին պատկերացումներն աղոտ են և ոչ հազվադեպ սխալ ։
Պատմություն
Թոքի աճառային ուռուցքն առաջին անգամ բժշկական գրականության մեջ նկարագրվել է 1845 թվականին գերմանացի բժիշկ Հերման Լեբերտը (Hermann Lebert, 1813—1878) ։ Ավելի ուշ հյուսվածաբանական կառուցվածքը և մակրոսկոպիկ պատկերն ուսումնասիրել են Ռուդոլֆ Վիրխովը(Rudolf Ludwig Karl Virchow, 1863), Հանս Կիարին (Hans Chiari, 1883), Ֆելիքս Վիկտոր Բիրխ-Գիրշֆելդը (Felix Victor Birch-Hirschfeld, 1887), Մորիս Լետյուլը (Maurice Letulle, 1897), Ա. Աբրիկոսովը (1903), Hart (1906), սակայն կյանքի ընթացքում թոքերի աճառային ուռուցքների մասին հաղորդագրություններն ի հայտ եկան միայն 20-րդ դարում, ինչը կապված է ռադիոլոգիայի առաջացման և զարգացման հետ։ Արդեն 1926 թվականին Hickey и Simpson տվյալների համաձայն համաշխարհային գրականության մեջ հաշվվում էր թոքերի աճառային ուռուցքների 40 դեպք։ Հետագայում, կապված կրծքային վիրաբուժության զարգացման հետ, թոքերի գամարտոմայի մասին տեղեկություններն էականորեն հաճախացան Երկար ժամանակ գիտական բժշկական օղակում թոքերի աճառային ուռուցքների առաջացման պատճառների մասին միակարծիքություն չկար։ Բրոնխոէտկազների ֆոնի վրա այդ գոյացությունը հայտնաբերելիս, Հանս Կիարին ենթադրեց, որ աճառային ուռուցքները գոյանում են քրոնիկ բորբոքային ֆոնի վրա։ Նմանատիպ հայացքների կողմնակիցներ էին նաև Ռուդոլֆ Վիրխովը, Յոհաննես Օրթը(Johannes Orth) և որոշ այլ ախտաբաններ։ Will-ը ենդադրություն հայտնեց, որ թոքերի խոնդրոմաներն առաջանում են, այսպես կոչված «բրոնխոգեն հյուսվածքից»– խռիկային կամարների սաղմից; Բոլոր վերը թվարկած գիտնականները գալիս էին նույն կարծիքի, որ գամարտոմաները հանդիսանում են իրական ուռուցքներ։ Սակայն 19-րդ դարի վերջում և 20-րդ դարի սկզբում Ֆելիքս Վիկտոր Բիրխ-Գիրշֆելդը, Մորիս Լյուտենը և Ա. Ի. Աբրիկոսովը ենթադրում էին, ոչ աճառային ուռուցքները գոյանում են էմբրիոնալ շրջանում բրոնխային ծառի էլեմենտներից(Ա. Ի. Աբրիկոսովի կարծիքով, տվյալ տեսակետը հաստատվել է տվյալ գոյացություններում ադենոմատոզ կառույցների առկայությամբ) ։
Չինաստանի պատմություն
Չինաստանը աշխարհի հնագույն քաղաքակրթություններից մեկն է։ Չինական մշակույթի հիմնական կրողները և Չինաստանի հիմնական ժողովուրդը Հան-չինացիներն են։ Չինաստանի ներկայիս տարածքը բնակեցված է եղել վաղնջական ժամանակներից։ Ամենահին գտածոն թվագրում է ՔԱ 600 հազար թվականին։ Ներկայումս հայտնի ամենահին չինական մշակույթը Հեմուդու մշակույթն է, որը գոյատևել է ՔԱ 7000-4000 թթ.
Թոքի գամարտոմա
Պատմություն
«Գամարտոմա» տերմինն առաջին անգամ առաջարկվել է գերմանացի ախտաբան Եվգենի Ալբրեխտի կողմից (Eugen Albrecht, 1872—1908), 1904 թվականին լյարդի դիէմբրիոպլազիան նկարագրելիս  ։ 1922 թվականին Feller-ն առաջին անգամ կիրառեց այդ տերմինը, նշելով թոքերի ուռուցքները, քանի որ համարում էր, որ այդ ժամանակ նկարագրված թոքերի բոլոր բարորակ նորագոյացություննեը կարող էին վերաերվել գամարտոմաներին։ 1930 թվականին ayer -ն օգտագործեց այդ տերմինը թոքերի, նաև այլ հյուսվածքներ էլեմենտներ պարունակող աճառային ուռուցքները նկարագրելու համար ։ 1934 թվականին Goldsworthy-ը կիրառեց «գամարտոմա» տերմինը թոքերի բարորակ նորագոյացությունների մեջ` առավելապես կազմված ճարպային և աճառային հյուսվածքներից
Չինաստանի պատմություն
Նախապատմական Չինաստան
Չինաստանի պատմության ներկայումս հայտնի ամենավաղ շրջանը բաժանվում է չորս մշակութային շրջանների.
Առաջին դինաստիաները (Սիա, Չանգ, Չժու)
Սիա-դիանաստիան (夏朝) Պատմության մեջ հայտնի առաջին դինաստիան է (Ք.Ա. 2205 - 1766)։ Ուղղակի գրավոր աղբյուրներ չեն պահպանվել, ավելի ուշ ժամանակներում հիշատակված դինաստիա է, որը երկար ժամանակ պատմաբանների կողմից կասկածի տակ էր դրվում։ Սակայն հնագիտական պեղումները հաստատում են դինաստիայի գոյությունը։
Թոքի գամարտոմա
Պատմություն
Չնայած նրան, որ գամարտոման չի համարվում օրգանսպեցիֆիկ ախտաբանակ վիճակ, ներկայումս համաշխարհային գրականության մեջ «գամարտոմա» տերմինը, որպես կանոն, վերաբերում է թոքերի նորագոյացություներին ։
Չինաստանի պատմություն
Առաջին դինաստիաները (Սիա, Չանգ, Չժու)
Սիա-դինաստիային հաջորդում է Շանգ-դինաստիան (商朝) (Ք.Ա. մոտ 1570–1066 թթ. այս դինաստան անվանվում էր նաև Յին)։ Այս դինաստիայի գոյատևման դարաշրջանից են հայտնաբերվել առաջին գրավոր վկայությունները, ձեռագրերը և խեցեգրությունները (Խեցիների պատյաններ), որոնք ռադիոկարբո մեթոդով հնարավոր է դարձել թվագրել։ Այդ ժամանակ արդեն բրոնզ էր ձուլվում, հատվում էին դրամներ, կառուցվում էին հսկա պատեր, ինչպես նաև ձիակառքեր։ Շանգ-Դինաստիայում զարգացած էր բյուրոկրատիան։ Իր ամենահզոր շրջանում այս դինաստիան ազդեցություն ուներ Դեղին գետի միջին և ներքին հոսքերի շրջաններից մինչև այժմյան Լիաոնինգ պրովինցիա և Լանգցզեկյանգ գետի միջին շրջաններ։ Ներկայիս Չենդու քաղաքի տարածքի հնագիտական պեղումներից ստացված գտածոները վկայում են, որ այդ ժամանակաշրջանում զուգահեռաբար գոյություն են ունեցել նաև այլ ինքնուրույն մշակույթներ։ (գտնվել են ոսկուց, բրոնզից և նեֆրիտից պատրաստաված առարկաներ)։
Թոքի գամարտոմա
Համաճարակաբնություն
Գամարտոման հանդիսանում է առավել հաճախ հայտնաբերվող թոքի բարորակ ուռուցքը (կազմում է թոքերի պերիֆերիկ բարորակ նորագոյացությունների բոլոր դեպքերի մոտավոր 60-64%, թոքային հյուսվածքի բոլոր բարորակ ուռուցքային և ոչէպիթելիալ ուռուցքանման գոյացությունների 60-69,6% , թոքերի բարորակ ուռուցքների ընդհանուր քանակի 75%-ը և թոքերի ընդհանուր նորագոյացությունների 5-8%-ը։ Տարբեր հեղինակների տվյալներով, գամարտոմաները դիահեձման արդյունքում հայտնաբերվում է 0,025-0,32% հաճախականությամբ ։ Հազվադեպ դիտվում են էնդոբրոնխեալ գամարտոմաներ(1—12 % , 20 % ), ընդ որում դրանք ավելի հազվադեպ են տեղակայվում խոշոր բրոնխներում ։ Մեծ հաճախականությամբ հանդիպում է 25-ից բարձր անձանձ շրջանում(40-70, միջինում- 49 տարեկան) , ընդ որում տղամարդկանց մոտ 2-4 անգամ ավելի հաճախ, քան կանանց մոտ ։ Պերիֆերիկ գամարտոման 3 անգամ ավելի հաճախ տեղակայվում է թոքերի առաջնային, քան հետին սեգմենտներում ։ Աջ թոքն ախտահարվում է 2 անգամ ավելի հաճախ, քան ձախը ։ Հազվադեպ հանդիպում է մեկ կամ երկու թոքերի բազմակի գամարտոմաներ ։ Կանանց մոտ թոքերի բազմակի գամարտոման կարող է Կարնեի եռյակի(Carney triad: ստամոքսի լեոմիոբլաստոմա, թոքի գամարտոմա և էքստրաադրենալ պարագանգլիոմա) , ինչպես նաև Cowden համախտանիշի(մաշկի և լորձաթաղանթների ախտահարում, ներքին օրգանների բազմակի բարորակ ուռուցքներ կաթնագեղձի, վահանաձև գեղձի, միզասեռական համակարգի և ստամոքս-աղիքային ուղղու քաղցկեղի զարգացման բարձր ռիսկ) դրսևորում լինել ։ Բնորոշ է շատ դանդաղ աճը  ։
Չինաստանի պատմություն
Առաջին դինաստիաները (Սիա, Չանգ, Չժու)
Չժու-դինաստիան (周朝, Ք.Ա. 1045–221 թթ.) ժամանակային առումով բաժանված է եղել երկու մասի՝ Արևմտյան Չոու-դինաստիա, որը գոյություն է ունեցել Ք.Ա. 1045-771 թթ, և Արևելյան Չժու-դինաստիա (Ք.Ա. 770-256 թթ.)։ Վերջինս էլ իր հերթին բաժանված է եղել Գարնանային և աշնանային ժամանակաշրջանի և Մարտնչող թագավորությունենրի ժամանակաշրջանի (戰國時代 Zhànguó Shídài)։ Առաջին՝ Արևմտյան Չոու-դինաստիայի ժամանակաշրջանից հայտնի են միայն ավանդություններ, իսկ Արևելյան Չժու-դինաստիայի մասին պապանվել են այդ ժամանակվա բազմաթիվ փաստաթղթեր։ Չժու դինաստիան հավանաբար բազմազան փոքր ցեղերի միավորում էր, որոնք փոքր պետություներ էին կազմում, իսկ բոլորի ղեկավան էր Չժուն։ Արևմտյան Չժու-ժամանակաշրջանում կայսրության ղեկավարները անվանվում էին արքա (Վանգ 王), իսկ այլ կառավարիչները՝ Գոնգ(公 սովորաբար թարգմանվում է «հերցոգ»)։ Միայն Գարնանային և աշնանային ժամանակաշրջանում են սկսում մյուս տիրակալները իրենց Արքա անվանել, ինչը նշանակումն էր, որ Չժու-տիրակալները կորցրել էին իրենց իշխանությունը։
Սկսած Չժու-ժամանակաշրջանից պատմական իրադարձությունները հնարավոր է դառնում թվագրել և դասակարգել։ Չժու-տիրակալների իշխանության կորստի արդյունքում կենտրոնացված իշխանության ուժը թուլանում է։ Սկզբում կային մոտ 170 փոքր թագավորություններ։ Սրանք չնայած թույլ կապերով էին կապված իրար հետ, սակայն իրար համարում էին միևնույն ժողովրդի մաս, մանավանդ հարևանությամբ ապրող բարբարոսների` քոչվոր ցեղերի պայմանում։ Այս թագավորություններում առկա էին խառնամուսնություններ։ Նրանք պատերազմների ժամանակ հանդես էին գալիս մեկ ճակատով։ Մարտնչող թագավորությունենրի ժամանակաշրջանում գոյություն ունեին ընդամենը 7 թագավորություններ։ Այդ ժամանակներում գյուղատնտեսական առաջընթացին զուգընթաց երկրի բնակչությունը սրընթաց աճում է։ Ստեղծվում են պողպատյա զենքեր։ Չժու-ժամանակաշրջանը Չինական մեծ փիլիսոփայության ծաղկման դարաշրջան էր։
Թոքի գամարտոմա
Պատճառ և ախտածագում
Գամարտոման հանդիսանում է էմբրիոնալ շրջանի զարգացման խանգարման հետևանք, պարունակում է տարբեր հյուսվածքների էլեմենտներ։ Դրա զարգացումը կապում են բրոնխեալ կազմավորման խանգարման և բրոնխեալ նեղացած հատվածների հյուսվածքային կոմպոնենտով ուռուցքանման աճի հետ ։ Չնայած նրան, որ այդպիսի ախտաբանական սաղմնային ծիլերի ներդրումը կատարվում է դեռևս էմբրիոնալ շրջանում, սովորաբար գամարտոմաները մինչև անգամ հասուն տարիք չեն ունենում տեսանելի դրսևորումներ ։ Գամարտոման կազմվաժ է նույն կոմպոնենտներից, ինչ և այն օրգանը, որտեղ այն գտնվում է, բայց տարբերվում է դրանց անկանոն դասավորությամբ և տարբերակման աստիճանով։ Դա տարբերում է գամարտոման տերատոմայից` կազմված հիմնականում տվյալ օրգանին ոչ բնորոշ կոմպոնենտներից ։
Չինաստանի պատմություն
Կայսրություններ
Չինական կայսրությունների ավելի քան 2000-ամյա պատմության մեջ եղել են ինչպես կայուն ժամանակներ` զուգորդված քոչվոր ցեղերի հարձակումներով (հիմնականում հյուսիսային շրջաններից), այնպես էլ դինաստիաների միջև բախումներ, որոնց պատճառով առաջացել են երկարամյա պառակտումներ։
Չինական ավանդական պատմագրության մեջ մեծ տեղ է հատկացնում հիմնական (կարևոր) դինաստիաների պատմության նկարագրությանը, իսկ պառակտման ժամանակները ստորադասված են։ Ստորև նկարագրված է բոլոր ժամանակաշրջանների դինաստիաների համռոտ պատմությունը։
Ցին-դինաստիա (ՔԱ 221–207 թթ.)
Ցին կայսրությունը Չժու-դինաստիայի անկման արդյունքում կազմավորված 7 թագարություններից մեկն էր։ Թագավորությունում առկա էր արդյունավետ կառավարման համակարգ և գյուղացիների կյանքը կարգավորող չափազանց խիստ օրենսդրություն։ Քաղաքական գործիչ, փիլիսոփա և գործարար Լյուի Բուվեյը ինտրիգների միջոցով հասնում է այն բանին, որ Չժուանգսիանգ արքայազնը ժառանգում է իշխանական գահը և Բուվեյին նշանակում է կանցլեր։ Արքայզնի մահից հետո թագավոր է դառնում նրա որդին՝ Չժաո Չժենգը, որն առանձնանում էր առանձնակի դաժանությամբ։ Վերջինիս դեմ տեղի են ունենում թագավորի մի քանի անհաջող մահափորձեր։ Չժենգը ռազմական արշավանքներ է կատարում հարևան կայսրությունների դեմ և 221 թ. հասնում է թագավորության միավորմանը։ Նա թագադրվում է, որպես առաջին կայսր և ինքն իրեն կոչում է Քին Շիհուանդի («Քինի առաջին աստվածային կայսր»)։ Այնուհետև միավորված կայսրությւոննում իրականցվում են մի շարք բարեփոխումներ։ Ամբողջ Չինաստանը սկսվում է կառավարել Քինի կայսրության արդյունավետ կառավարման համակարգով։ Դրանից բացի ստանդարտեցվում են Չափի կշռի միավորները, իսկ Լի Սի նախարարը միավորում է գիրը։
Քոչվոր ցեղերից պաշտպանվելու համար երկրի հյուսիսում և արևմուտքում կառուցվում է Չինական Մեծ Պատը (որպես կապ՝ արդեն գոյություն ունեցող յոթ կայսրությունների կառուցած պատին)։ Կառուցվում են առաջին տրանսպորտային ջրանցքները։ ՔԱ 210 թ. Քին Շիհուանդին վախճանվում է և թաղվում է մի մեծ պուրակում։
Հան-դինաստիա (ՔԱ 206- ՔՀ 220)
Հաշվի առնելով երկրում ստեղծված ծանր կացությունը, առաջին Հան-կայսրերը փորձում էին ցածր հարկերի և հողերի լայնամաշտաբ մասնավորեցման շնորհիվ մեղմել իրավիճակը։ Այս միջոցառումները հաջողությամբ են պսակվում և Հան-կայսրությունը դառնում է կայսերական դարաշրջանի ծաղման շրջան։ Ի վերջո Հան-դինաստիայի ռազմական և տնտեսական կարողություններն այնքան են հզորանում, որ այսուհետև չինացի ժողովուրդը նույնացվում է Հան-չինացիների հետ։
Այսպես այդ ժամանակ ներկայիս հարավային չինաստանի ժողովուրդները միանում են Չինաստանին (Կանտոնի (Գուանգչժու) նվաճումը ՔԱ 111 թ.)
Երեք կայսրությունների ժամանակաշրջան (220-280 թթ.)
Կենտրոնացված իշխանություն այլևս գոյություն չուներ, ու առանձին տարածքներում իշխում էին տարածաշրջանային իշխանները, որոնք սկզբում գործում էին մի դաշինքի մեջ, սակայն շատ ցանցած սկսեցին պատերազմել իրար դեմ։
Ջին-դինաստիա (265–420)
220-589 թթ. Չինաստանը ընկնում է ամբողջական քաոսի մեջ։ Կայսրությունը պառակտվում է տարբեր մասերի։ 317 թ. Ջին-դինաստիային հաջողվում է հիմնել միջնանկյալ պետություն՝ Հան-կայսրության մեծ մասի վրա։ Բայց սրա անկումից հետո հսկայական կայրությունը նորից ճաքեր է տալիս։ Այս անգամ այն բաժանվում է երկու մասի։ Առաջանում են 5 միաժամանակյա դինաստիաներ։ 581 թ. Սուիին հաջողվում է վերամիավորել կայսրությունը։ Նրա իշխանությունը տևում է մինչև 618 թ.:
618 թվականին Տան դինաստիան գալիս է իշխանության։ Կայսրության վերամիավորումը շարունակվում է մեծ թափով։ Կանանց նույնպես իրավունքներ են խոստացվում, վերջիններս ամուսնուց բաժանվելու և մարտարվեստներ սովորելու իրավունք են ստանում։ Այս ժամանակ էլ պատմության մեջ առաջին կինն է իշխանության։ 8ր-րդ դարի կեսերին սկսվում են անհանգստություններ, որոնք հետագայում նպաստում են տարածային զինվորական իշխանությունների ուժեղացմանը և կայսրության թուլացմանը։
Այս ամենի արդյունքում 907 թ. Չինական Կայսրությունը փլուզվում է, ստեղծվում է Հյուսիսչինական Մեծ Կայսրությունը, որը ղեկավարվում է իրար հաջորդող դինաստիաների կողմից, իշխանության են գալիս ինչպես Ադելսի, այնպես էլ Հան և Չժու ընտանիքները։ Դրանից բացի կային նաև բազմաթիվ փոքր կայսրություններ հարավում։ Պառակտված Չինաստանում բազմաթիվ դինաստիաներ հաջորդում են իրար, որոնք, սակայն կայսրությունը վերամիավորել չեն կարողանում։
Թոքի գամարտոմա
Ախտաբանական անատոմիա
Միկրոսկոպիկ հայտնաբերվում է հիալինային կամ հազվադեպ ատիպիկ կառուցվածքով էլաստիկ աճառ, որի շուրջ տեղակայվում է ճարպային և թելիկավոր կամ միքսոիդ շարակցական հյուսվածք, երբեմն հիալինիզացված, մանր կլօր կամ օվալ կորիզներով։ Նաև հայտնաբերվում է ոսկրացման կամ կրակալման օջախներ։ Երբեմն հայտնաբերվում է հարթ մկանային թելիկներ, ավշային կուտակումներ ։ Աճառային  թիթեղների միջև ոչ հազվադեպ հանդիպում են ճեղքանման անցուղիներ, որոնք կարող են վերածվել կիստաների։ Այդ անցուղիների և կիստաների մակերեսը պատվածէ գեղձային էպիթելով։ Գամարտոմայի էպիթելային կոմպոնենտը սովորաբար ներկայացված է ոչ մեծ տձև գեղձային և պտկիկային կառույցներով ։
Չինաստանի պատմություն
Սույ-դինաստիա (581-618)
Սակայն Սույ դինաստիայի Յան Դի կայսրին սպանում են և Սույ դինաստիան փոխարինում է Թան դինաստիան (618-907)։
Թոքի գամարտոմա
Կլինիկական պատկեր
Ներթոքային տեղակայման գամարտոմաները, որպես կանոն, ձևավորվում և զարգանում են անախտանիշ։ Գամարտոմայի պրոգրեսիվ աճի դեպքում սուբպլևրալ տեղակայմամբ հիվանդները կրծքավանսդակի համապատասխան կեսում կարող են նկատել անսովոր կամ ցավային զգացումներ ։ Այն դեպքերում, երբ գամարտոման դուրս է գալիս բրոնխի պատի սահմաններից, նրա աճը կարող է ուղեկցվել բրոնխային անցանելիության խանգարմամբ, որի ժամանակ դիտվում է հազ` ոչ մեծ քանակի լորձային կամ լորձաթարախային խորխով, հազվադեպ` արյունախխում , ինչպես նաև թոքերում խզզոցներ և հևոց, ինչը կարող է սխալմամբ ընկալվել որպես բրոնխիալ ասթմա ։
Չինաստանի պատմություն
Թան-դինաստիա (618-907)
Լի դինաստիայի կառավարիչները վերջ տվեցին ազնվականության ելույթներին և իրականացրեցին մի շարք հաջող վերափոխումներ։ Չինաստանը բաժանվեց 10 շրջանի, վերականգնվեց "օդային համակարգը", կատարելագործվելց վարչական օրենսդրությունը, ամրացվեց Իշխանության ուղղահայացը, աշխուժացավ առևտուրն ու քաղաքային կյանքը։ Զգալիորեն ավելացան բազմաթիվ քաղաքների չափերն ու քաղաքային բնակչության թիվը։
Թոքի գամարտոմա
Թոքերի ռենտգենոգրաֆիա
Ռենտգեն պատկերի վրա ներթոքային տեղակայման գամարտոմաներն ունեն եզակի(ավելի հազվադեպ` բազմակի) կլօր ստվերի տեսք(սոլիտար թոքային հանգույց)` հստակ կամ մի թեթև ալիքաձև եզրագծերով ։ Բլթային կառուցվածքով ուռուցքի ժամանակ եզրերը կարող են լինել ալիքաձև։ Բնորոշ են առանձին հատիկների կամ ավելի հազվադեպ կենտրոնական կոնգլոմերատի տեսքով տեղակայված կրային ներառումները։ Հաճախ կենտրոնական տեղակայման ուռուցքի ստվերի ինտենսիվությունը, համեմատ ծայրային հատվածներում տեղակայվածների, էականորեն բարձր  է(գամարտոմայի տարբերակիչ առանձնահատկություն այլ ուռուցքներից)։ Գամարտոմայի շուրջ թոքանկարը, որպես կանոն, փոփոխված չէ ։ Երբեմն լինում է պերիֆերիկ եզրագիծ(ուռուցքի մակերես)։ Բնորոշ է թոքարմատում փոփոխությունների և պլևրալ ռեակցիաների բացակայությունը։ Երկարատև դինամիկ հսկողության ժամանակ գամարտոմային չափսերը շատ դանդաղ են փոփոխվում, բայց հաճախ պրոգրեսիվում է կրային նստվածքների ինտենսիվությունը ։
Չինաստանի պատմություն
Թան-դինաստիա (618-907)
VII-րդ դարի վերջին Թան կայսրության ուժեղացված ռազմական հզորությունը հանգեցնում է Չինաստանի տարածքի ընդլայնմանը Արևելյաթյուրքական և Արևմտաթյուրքական խագանատների հաշվին։ Պետությունները, որոնք գտնվում են Ջունգարիում և Արևելյան Թուրքմենստանում, դառնում են Չինաստանի վասալներ։ Կորեայի Կոգուրե պետությունը նվաճվում է և դառնում Չինաստանի նահանգներից մեկը։ Կրկին բացվեց Մետաքսի մեծ ճանապարհը։
VIII-X դդ. Չինաստանում տարածում են ստանում նոր գյուղատնտեսական մշակույթներ՝ մասնավորապես թեյ, բամբակը։
Թոքի գամարտոմա
Թոքերի ռենտգենոգրաֆիա
Ռենտգեն պատկերների հետ կապված առանձնացնում են գամարտոմաների 4 տարբերակ։
Չինաստանի պատմություն
Թան-դինաստիա (618-907)
VIII դարում Թան կայսրությունը թուլացնում է և թեժանում է շրջակայքում գտնվող ռազմական գավառների միջև հակամարտությունները։ Վերջապես Լյու դինաստիան խարխլում է և Հուան Չաոն պատերազմ է սկսում գահի համար (874-901թթ․)։
Թոքի գամարտոմա
Թոքերի ռենտգենոգրաֆիա
Էնդոբրոնխեալ գամարտոմաներն ի հայտ են գալիս ուղղակի(սֆերիկ ուռուցքանման գոյացություն բրոնխի լուսանցքում` ռենտգեն շերտագրության վրա հարթ և հստակ եզրագծերով) և անուղղակի նշաններով(բրոնխային անցանելիության խանգարման տարբեր ռենտգեն դրսևորումներ)` հիպովենտիլյացիա, ատելեկտազ կամ փքում, միջնորմի ճոճանակաձև տեղաշարժ, երկրորդային բրոնխոէկտազներ) .;
Չինաստանի պատմություն
ՉԺՀ-ի ստեղծումը (1949–1957)
1949 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Պեկինում հիմնադրվել է Չինաստանի ժողովրդական Հանրապետությունը։ Հաջորդ օրը Խորհրդային Միությունը առաջինը ճանաչեց ՉԺՀ-ն և նրա հետ կնքեց դաշինք և փոխօգնության պայմանագիր։ 1950 թվականի հոկտեմբերին չինական զորքերը մտան Տիբեթի տարածք, որն իր անկախությունը հայտարարել էր 1949 թվականի նոյեմբերին։ 1951 թվականի մայիսի 23-ին Տիբեթի և ՉԺՀ-ի կառավարությունները ստորագրեցին համաձայնագիր «Տիբեթի խաղաղ ազատագրմանը ուղղված միջոցառումների մասին»։ Հետևելով խորհրդային մոդելին՝ ՉԺՀ-ն ձեռնամուխ եղավ  երկրի տնտեսության տեղծմանը։ Այնուամենայնիվ, ի տարբերություն ԽՍՀՄ-ի, Չինաստանը չէր շտապում իրականացնել կոշտ ագրարային կոլեկտիվացում և հապճեպ արդյունաբերության զարգացում։ 1957 թվականի փետրվարին, Մաոն որոշեց մեծացնել հրապայնականությունը և քննադատությունը երկրում՝ քաղաքային մտավորականությանը սոցիալիստական շինարարության մեջ ներգրավելու համար, բայց 1957 թվականի հուլիսին  այս ծրագիրը կտրուկ կրճատվեց։ 1958 թվականի մայիսին տեղի ունեցավ Խորհրդի երկրորդ նիստը։
Թոքի գամարտոմա
Կրծքավանդակի օրգանների համակարգչային շերտագրություն
Թոքի գամարտոմա ունեցող հիվանդների շրջանում կրծքավանդակի օրգանների հետազոտության ժամանակ համակարգչային շերտագրության հիմնական առավելությունը ընդլայնված ռենտգենոգրաֆիայի հանդեպ հանդիսանում է ուռուցքի ներքին արքիտեկտոնիկայի առավել մանրազննին գնահատումը` բարակ կտրվածքների ստացման շնորհիվ։ Դրա հետ կապված համակարգչային շերտագրության ժամանակ կալցիումի միացությունները և ճարպը առավել լավ են վիզուալիզացվում, քան ռենտգենոգրաֆիայով ։
Չինաստանի պատմություն
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Չինաստան
Թոքի գամարտոմա
Կրծքավանդակի օրգանների համակարգչային շերտագրություն
Կրծքավանդակի օրգանների համակարգչային շերտագրության ժամանակ բոլոր հյուսվածաբանական տեսակների գամարտոմաները տարբերակվում են որպես տարբեր տրամագիծ ունեցող մեծ, օվալ կազմով և հարթ եզրագծերով ծավալային գոյացություն` տեղակայված անփոփոխ թոքային հյուսվածքում, առանց մոտակա միջբլթային և կողային պլևրալ ռեակցիայի։ Գամարտոմաների դեպքերի մոտ կեսն ունի անհամասեռ կառուցվածք` կամ կրային կուտակումների կենտրոնական տեղակայմամբ(մինչը 15-30% դեպքերում) կամ մինչև −130 HU ցածրացած խտության(ճարպային հյուսվածք, 34-50% դեպքերում) օջախներով պայմանավորված։
Սադկի (Կրասնի Սուլինի շրջան)
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Թոքի գամարտոմա
Կրծքավանդակի օրգանների համակարգչային շերտագրություն
Կոնտրաստ-ուժեղացումով համակարգչային շերտագրության ժամանակ պատկերի մեջ նկատվում է գամարտոմայի խտության աստիճանական ավելացում` կոնտրաստավորման բոլոր փուլերի ընթացքում։ բնորոշ է, որ զարկերակային փուլում հյուսվածքի խտության ավելացումը տեղի է ունենում 57,2%-ով, իսկ երկային փուլում 26.4%-ով ։
Ֆիբրոբրոնխոսկոպիա
Ֆիբրոբրոնխոսկոպիան թույլ է տալիս ախտորոշել գամարտոման այն դեպքերում, երբ այն դուրս է գալիս բրոնխի սահմաններից։ Էնդոբրոնխեալ գամարտոման կարող է տեղակայվել բրոնխների պատում կամ բրոնխեալ «ելուստ»-ի շրջանում, ունի գնդաձև կամ կոնուսաձև տեսք, սպիտակավուն գույն և լայն հիմք։ Գամարտոման ծածկող լորձաթաղանթը փոփոխված չէ։ Գործիքային շոշոփման ժամանակ ունի քարի ամրություն, ինչն առաջ է բերում ուռուցքից բիոպսիայի վերցման ժամանակ էական դժվարությունների
Տրանսբրոնխեալ գերձայնային հետազոտությունը, որն անց է կացվում Ֆիբրոբրոնխոսկոպիայի ժամանակ, թույլ է տալիս անցկացնել գամարտոմայի թիրախային տրանսբրոնխեալ պունկցիոն բիոպսիա, բրոնխի մոտ տեղակայված։ Այդ միջոցով նյութից ստացված բջջաբանական հետազոտությունը հնարավարություն է տալիս ճշտել ախտորոշումը և որոշել բուժման հետագա տակտիկան
Գերձայնային հետազոտության հսկողության տակ անցկացվող տրանսթորակալ պունկցիա
Որպես կանոն, գերձայնային հետազոտությունը(ԳՁՀ) թոքի գամարտոմայի հայտնաբերման համար չի կիրառվում։ Սակայն կրծքավանդակի հարող սուբպլևրալ գամարտոմայի առկայության դեպքում, գերձայնային հետազոտության ժամանակ հնարավոր է դրա տեսանելիությունը` ԳՁՀ-յան հսկողության տակ կրծքավանդակից ուռուցքի թիրարախային պունկցիոն բիոպսիայի անցկացմամբ ։ Տրանսթորակալ պունկցիոն բիոպսիայի կատարումը հնարավոր է նաև համակարգչային շերտագրության հսկողության ներքո ։
Բուժում
Քանի որ ծայրամասային(պարենքիմալ) գամարտոմայի վերջնական ախտորոշումը հնաարավոր է հաստատել միայն հեռացված ուռուցքի հյուսվածաբանական հետազոտությամբ, բուման հիմնական մեթոդը վիրահատականն է Ներկայումս բժշկական գրականության մեջ թոքի գամարտոմայի դեպքում վիրահատական միջամտությունը ցուցումներն են հանդիսանում`
Կախված ուռուցքի չափերից, տեղակայումից և անատոմիական հասանելիությունից, ինչպես նաև կապված առանձնահտկություններից, հնարավոր է ուռուցքի վիրահատական ծավալային էնուկլեացիա, սեպաձև մասնահատում, սեգմենտէկտոմիա, լոբէկտոմիա կամ պնևմէկտոմիա ։ Սուբպլևրալ տեղակայված գամարտոմաները կարող են հեռացվել դրա վրա տեղակայված պլևրայի և թոքի կեղևային շերտի հատումով, իսկ վերջին ժամանակներս այն հանրավոր է դարձել իրականացնել վիդեոթորակոսկոպիկ մեթոդների կիրառմամբ` առանց տրավմատիկ կտրվածքների(թորակոտոմիա) ։
Թոքի պարենքիմալ գամարտոմայի դեպքում լոբէկտոմիայի և պնևմէկտոմիայի ցուցումներն են հանդիսանում`
Էնդոբրոնխեալ տեղակայման ուռուցքի ժամանակ, որոշ դեպքերում հնարավոր ֆիբրոբրոնխոսկոպիայի միջոցով ուռուցքի էքսցիզիա` բարձրէներգետիկ լազերի միջոցով կամ էլէկտրոկոագուլյացիա օղով` առանց ուռուցքի աճի հետագա ռեցիդիվի։ Բժշկական գրականության մեջ կան նաև կրիոթերապիայի(կրիոաբլյացիա) միջոցով էնդոբրոնխեալ գամարտոմաների հեռացման, արգոն-պլազմային կոագուլյացիայի կամ տարբեր մեթոդների համատեղման տվյալներ ։ Որոշ դեպքերում էնդոբրոնխիալ գամարտոմաների ժամանակ կիրառում են բաց բրոնխոպլաստիկ վիրահատություններ
Վիրահատական միջամտության էական հակացուցումների առկայության դեպքում հնարավոր է երկար դիսպանսեր հսկողություն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թոքերի հիվանդություններ Կատեգորիա:Բարորակ նորագոյացություններ
Մ 10 ճանապարհ (Հայաստան)
Մ 10 ճանապարհ (M 10), միջպետական նշանակության ճանապարհը, որը հանդիսանում է Հայաստանի Հանրապետության ավտոմոբիլային ճանապարհային ցանցի կարևորագույն հատվածներից մեկը ։
ՀՀ միջպետական նշանակության ավտոմոբիլային ճանապարհները նրանք են, որոնք կապում են Հայաստանի Հանրապետության ճանապարհային ցանցն այլ պետությունների ավտոմոբիլային ճանապարհների ցանցին և ապահովում են միջազգային տրանսպորտային հաղորդակցությունը ։
Մ 10 ճանապարհը ունի 125.1 կմ երկարություն։ Այն Սևան քաղաքը միացնում է Մարտունի քաղաքին, Վարդենյաց լեռներով անցնելով՝ շարունակվում դեպի Գետափ գյուղ։
Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ
Ծնված լինելով Զալցբուրգում` Մոցարտը երաժշտական արտակարգ ընդունակություններ է դրսևորել վաղ մանկուց։ Բացի ստեղնաշարային գործիքներ ու ջութակ նվագելուց` նա ստեղծագործել է հինգ տարեկանում և ելույթ ունեցել եվրոպական արքայական պալատներում։ 17 տարեկան հասակում Մոցարտը որպես երաժիշտ հանդես է եկել Զալցբուրգի պալատում, որտեղ նրան հաճախ հալածում էին։ 1781 թվականին Վիեննա կատարած այցից հետո նա վտարվել է Զալցբուրգի իր պաշտոնից։ Կոմպոզիտորը հնարավորություն է ստանում մնալու մայրաքաղաքում, որտեղ արժանացել էր փառքի, սակայն նյութական անապահով վիճակում էր գտնվում։ Իր կյանքի` Վիեննայում անցկացրած վերջին տարիներին Մոցարտը ստեղծել է իր ամենահայտնի սիմֆոնիաներից շատերը, «Ռեքվիեմը», որը մինչև 35 տարեկանն անավարտ էր մնացել։ Մոցարտի վաղաժամ մահը շատ լեգենդների առիթ է հանդիսացել։
Մ 10 ճանապարհ (Հայաստան)
Ծանոթագրություններ
10 Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի աշխարհագրություն
Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ
Իր կյանքի ընթացքում գրել է 600-ից ավելի ստեղծագործություն, որոնցից շատերը սիմֆոնիկ, կամերային, օպերային և երգչախմբային երաժշտության գլուխգործոցներ են։ Նա աշխարհի բոլոր ժամանակների ամենանշանավոր եվրոպական երաժիշտներից է, ում ստեղծագործություններն իրենց ազդեցությունն են թողել արևմտյան երաժշտության վրա։ Լյուդվիգ վան Բեթհովենը իր վաղ շրջանի գործերը գրելիս ազդվել է Մոցարտից, իսկ Յոզեֆ Հայդնը գրել է. «Սերունդները 100 տարի այլևս չեն տեսնի նման տաղանդ» ։ Մոցարտի գործերն այսօր լայնորեն կատարվում են դասական երաժշտության համերգների ընթացքում։
Կենսագրություն
Մոցարտը ծնվել է 1756 թվականի հունվարի 27-ին Զալցբուրգում` Գետրայդեգասե 9 (Getreidegasse 9) հասցեում, Լեոպոլդ Մոցարտի (1719-1787) և Աննա Մարիայի (1720-1778) ընտանիքում ։ Զալցբուրգն այն ժամանակ Զլասբուգյան արքեպիսկոպոսության մայրաքաղաքն էր (այժմ այդ քաղաքը Ավստրիայի տարածքում է) ։ Ծննդյան երկրորդ օրը մկրտվել է Զալցբուրգի Ռուպերտի եկեղեցում։ Մկրտության գրքում զետեղված գրությունը տալիս է նրա անունը լատիներեն՝ որպես Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus (Gottlieb) Mozart։ Այդ անուններից առաջին երկուսը տրվել են ի պատիվ սուրբ Հովհան Ոսկեբերանի և չէին օգտագործվում առօրյա կյանքում, չորրորդը Մոցարտի կյանքի ընթացքում փոփոխվում էր լատիներեն՝ Amadeus, գերմաներեն՝ Gottlieb, իտալերեն՝ Amadeo, ինչը նշանակում է «Աստծո սիրեցյալը» ։
Ընտանիք և վաղ մանկություն
Մոցարտը եղել է ընտանիքի 7 երեխաներից ամենակրտսերը, իսկ հինգ երեխաները մահացել են վաղ մանկության տարիքում։ Նրա ավագ քույրը եղել է Մարիա Աննա Մոցարտը (1751-1829), ում Նաներլ անունով էին դիմում։
Հայրը` Լեոպոլդ Մոցարտը, եղել է Գերմանիայի Աուգսբուրգ քաղաքից ։ Նա եղել է փորձառու ուսուցիչ և ոչ առաջնակարգ կոմպոզիտոր։ 1743 թվականին նա նշանակվել է Զալցբուրգի արքեպիսկոպոս կոմս Լեոպոլդ Անտոն ֆոն Ֆիրմյանի երաժշտական հաստատության չորրորդ ջութակահարը ։ Չորս տարի անց նա Զալցբուրգում ամուսնանում է Աննա Մարիայի հետ։ 1763 թվականին Լեոպոլդ Մոցարտը դառնում է եկեղեցական նվագախմբի ղեկավարի տեղակալը, հրատարակում է ջութակի ուսուցման ձեռնարկ, ինչը մեծ հաջողության է արժանանում ։
Մոցարտի երաժշտական ընդունակություններն ի հայտ են եկել շատ վաղ տարիքում, երբ լրացել էր նրա երեք տարեկանը։ Այդ տարիքում նա գտնում էր կլավիսինի բարեհնչյուն ինտերվալներ։ Երբ Նաներլը դառնում է յոթ տարեկան, նա սկսում է դասեր առնել հորից, իսկ նրա երեքամյա եղբայրն ուշադիր հետևում էր նրան։ Տարիներ անց` եղբոր մահից հետո, քույրը հիշել է.
Այս վաղ պիեսները գրառվել են «Նաներլի գրառումներում» (Nannerl Notenbuch): Գիտական մի քանի բանավեճեր կան, թե Մոցարտը իր երաժշտական առաջին կոմպոզիցիաները գրելիս եղել է չորս, թե՞ հինգ տարեկան, չնայած քիչ կասկածներ կան, որ Մոցարտը առաջին երեք երաժշտական ստեղծագործությունները գրել է մեկը մյուսից մի քանի շաբաթ հետո ընդմիջումով` K. 1a, 1b, և 1c:
Վաղ տարիներին հայրը Վոլֆգանգի միակ ուսուցիչն էր։ Հայրն ապագա կոմպոզիտորին սովորեցնում է կլավեսին, ջութակ և երգեհոն նվագելու հիմունքները։ Բացի երաժշտությունից` նա իր երեխաներին սովորեցնում էր նաև լեզուներ, ակադեմիական առարկաներ։ Չնայած հիշատակում են, որ Լեոպոլդը նվիրված ուսուցիչ էր իր երեխաների համար, սակայն Մոցարտը ձգտել է ավելի շատ գիտելիքներ ձեռք բերել ։ Նրա` վաղ շրջանի ջանքերը կատարվել են ինքնուրույն, իր իսկ նախաձեռնությամբ, ինչն անսպասելի է եղել նաև ուսուցիչ հոր համար ։ Նա նույնիսկ դադարել է ստեղծագործելուց, երբ ի հայտ է եկել որդու երաժշտական տաղանդը ։ Ուսուցման նպատակների մեջ էին մտնում նաև եվրոպական մայրաքաղաքներ որդու և դստեր հետ կատարվող ճանապարհորդությունները։ Լոնդոնում փոքր Մոցարտը գիտական հետազոտությունների առարկա էր, իսկ Հոլանդիայում, որտեղ պահքի ժամանակ խստիվ արգելվում էր երաժշտություն կատարել, Մոցարտի համար բացառություն արվեց։
1762 թվականին Մոցարտի հայրը իր որդու և դստեր հետ իրականացրեց ճանապարհորդություն Մյունխեն և Վիեննա, իսկ այնուհետև Գերմանիայի այլ քաղաքներ, ինչպես նաև Փարիզ, Լոնդոն, Հոլանդիա, Շվեյցարիա։
1763 թվականին Փարիզում հրատարակվեցին ջութակի և կլավեսինի համար Մոցարտի առաջին սոնատները։ 1766-1769 թվականներին ապրելով Զալցբուրգում և Վիեննայում՝ Մոցարտն ուսումնասիրում է հռչակավոր երգահաններ Հենդելի, Ստրադելլայի, Կարիսսիմիի, Դուրանտեի ստեղծագործությունները, ապագա կայսր Հովսեփ II-ի պատվերով մի քանի շաբաթվա ընթացքում գրում է «Թվացյալ պարզամիտը» (La Finta semplice), սակայն իտալական թատրոնի անդամները, որոնց փոխանցվեց 12-ամյա կոմպոզիտորի ստեղծագործությունը, չցանկացան կատարել այն, և նրանց ինտրիգներն այնքան ուժեղ էին, որ Մոցարտի հայրը չհամարձակվեց պնդել օպերայի կատարման վրա։
Այս տարիքում Մոցարտն արդեն կրում էր Հրաշամանուկ անվանումը։ Հայրը նաև մեծ ուշադրություն էր դարձնում որդու կրթությանը։ Մոցարտը ուսումնասիրում է իտալերեն, ֆրանսերեն, անգլերենով սովորում մաթեմատիկա։
1762-1773 թվականներ։ Ճանապարհորդություն
Երբ Վոլֆգանգը դեռևս փոքր էր, նրա ընտանիքը մի քանի ուղևորություն է կատարում Եվրոպայում, որի ժամանակ Վոլֆգանգն ու Նաներլը հրաշամանուկների դեր էին կատարում։ Դրանք 1762-ական թվականներն էին։ Նրանք լինում են Մյունխենում` հյուրընկալվելով Բավարիայի արքայազն Մաքսիմիլիան III-ի մոտ, ինչպես նաև Վիեննայում և Պրահայում։ Երկարատև համերգաշրջանը տևում է 3.5 տարի։ Այդ ընթացքում ընտանիքը լինում է Մանհայմում, Փարիզում, Լոնդոնում, Հաագայում, վերադարձին` Ցյուրիխում, Դոնաուեշինգենում և Մյունխենում ։ Այս ճամփորդության ընթացքում Մոցարտը ծանոթանում է տարբեր երաժիշտների հետ, ինչպես նաև նրանց ստեղծագործությունների։ Հատկապես կարևոր է դառնում Յոհան Քրիստիան Բախի ազդեցությունը, ում նա այցելել է Լոնդոնում 1764-1765 թվականներին։ Ընտանիքը Վիեննա է վերադառնում 1767 թվականի վերջին` այնտեղ մնալով մինչև 1768 թվականը։
Մոցարտն իր առաջին սիմֆոնիան գրել է ութ տարեկան հասակում։ Հնարավոր է՝ նրա հայրը գրի է առել ստեղծագործության մեծ մասը ։
Ճագան
Ճագան (ჭაგანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Սամտրեդիայի շրջան‎ում ։
Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ
1762-1773 թվականներ։ Ճանապարհորդություն
Ընտանեկան ճամփորդությունները հաճախ են առնչվել դժվարությունների. ուղևորության պայմանները շատ պարզունակ էին ։ Նրանք հաճախ ստիպված են եղել երկար սպասել` տնից հեռու տառապելով վարակիչ հիվանդություններով. հիվանդացել է նախ Լեոպոլդը, ապա երկու երեխաները (Հաագա, 1765) ։
Ճագան
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 50 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սամտրեդիայից հեռու է 9 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Սամտրեդիայի շրջան‎
Օրանժ (Կալիֆոռնիա)
Օրանժ (Կալիֆոռնիա) քաղաք Կալիֆոռնիայի հարավում, Օրինջ շրջանում։ Քաղաքը մի մաս է կազմում Լոս Անջելեսի մայրաքաղաքային տարածքում։ Օրանժի տարածքը 69.9 կմ² է, որից 60,6 կմ² պատկանում է արվարձաններին։ Բնակչության քանակը կազմում է 141 634 մարդ (2009 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը ՝ 2337 մարդ/կմ²։ Քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 59 մետր բարձրության վրա։
Ժողովրդագրություն
Բնակչությունը 2010 թվականին ԱՄՆ մարդահամարի համաձայն կազմում էր 136 416 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 2086,8 մարդ/կմ²:Ռասայական` 67.1% սպիտակ, 11.3% ասիացի, 1.6% սև, 0.7% բնիկ ամերիկացի, 0.3% հավայի և խաղաղօվկիանոսյան կղզի, 15.1% այլ, 4% երկու սերունդ և ավելի շատ ցեղեր։
Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ
1762-1773 թվականներ։ Ճանապարհորդություն
Զալցբուրգում մնալուց մեկ տարի անց Լեոպոլդը և Վոլֆգանգն ուղևորվել են Իտալիա` Աննա Մարիային ու Նաներլին թողնելով տանը։ Այս ուղևորությունը տևել է 1769 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1771 թվականի մարտը։ Ինչպես և նախորդ ուղևորությունների ժամանակ, Լեոպոլդը ցանկանում էր ցուցադրել որդու` որպես կատարողի և արագ զարգացող կոմպոզիտորի ունակությունները։ Վոլֆգանգը Բոլոնիայում հանդիպում է Յոսեֆ Միսլիվեչեկին և Ջովաննի Բատիստա Մարտինիին` դառնալով Բոլոնիայի նշանավոր ֆիլհարմոնիկ ակադեմիայի անդամ։ Հռոմում նա երկու անգամ լսում է Գրեգորիո Ալլեգրիի «Միստերիան» և հիշողությամբ վերարտադրում է այն` ստեղծելով Վատիկանի կողմից բծախնդրորեն պահպանվող այդ ստեղծագործության առաջին ապօրինի տարբերակը ։
Միլանում Մոցարտը գրում է «Միհրդատ, Պոնտոսի արքա» (Mitridate, Re di Ponto) օպերան (1770),  որը մեծ խանդավառությամբ է ընդունվում հանդիսատեսի կողմից և հաջողությամբ բեմականացվում 20 անգամ։ Դա հանգեցնում է օպերաների շարքի ստեղծմանը։ Նա հոր հետ երկու անգամ վերադառնում է Միլան (1771 թվականի օգոստոս-դեկտեմբեր, 1772 թվականի հոկտեմբեր-1773 թվականի մարտ) «Ասկանիոն Ալբայում» (1771) և «Լուցիո Սուլլա» (1772) օպերաների պրեմիերաներին։ Զալցբուրգի համար Մոցարտը գրում է «Սկիպիոնի քունը» (Il sogno di Scipione) օպերան (1772), Մյունխենի համար՝ «Չքնաղ այգեպանուհին» (La bella finta Giardiniera) օպերան, 2 ժամերգություն, օֆֆերտորիում (1774)։ 17 տարին թևակոխելու պահին նրա ստեղծագործությունների մեջ արդեն հաշվվում էին 4 օպերա, 13 սիմֆոնիա, 24 սոնատ և բազմաթիվ այլ ստեղծագործություններ։ Լեոպոլդը հույս ուներ, որ այս ուղևորությունները կհանգեցնեն որդու մասնագիտական նշանակմանը, և իրոք, կառավարող էրցհերցոգ Ֆերդինանդը մտածում է Մոցարտին վարձելու մասին, սակայն նրա մոր` կայսրուհի Մարիա Թերեզայի անբարեհաճ տրամադրվածության արդյունքում` օգտագործել «անօգուտ մարդկանց», գործն ընթացք չի ստանում, և Լեոպոլդի հույսերն այլևս երբեք չեն իրականանում  ։
Օրանժ (Կալիֆոռնիա)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի քաղաքներ
Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ
1762-1773 թվականներ։ Ճանապարհորդություն
Իտալական ճամփորդության վերջում Մոցարտը գրում է իր առաջին այն գործերը, որոնք մինչ օրս հաջողությամբ ներկայացվում են բեմերում, օրինակ` «Exsultate, jubilate», K. 165 մոտետը։
1773-1777: Զբաղվածություն Զալցբուրգի թատրոնում
Չնայած գեղարվեստական այս հաջողություններին` Մոցարտն ավելի ու ավելի դժգոհ էր մնում Զալցբուրգից։ Դրանցից մեկի պատճառը նրա ցածր աշխատավարձն էր` տարեկան 150 ֆլորին ։ Մոցարտը տենչում էր օպերաներ գրել, սակայն Զալցբուրգը դրա համար հազվագյուտ հնարավորություն էր ընձեռում։ Դրությունը վատանում է 1775 թվականին, երբ թատրոնը փակվում է, իսկ Զալցբուրգը թատերախմբերի այցելության հիմնական վայր էր ։
Մոցարտն ու նրա հայրը երկարատև երկու ուղևորություն են ունենում Վիեննա 1773 թվականի հուլիսի 14-ից սեպտեմբերի 26-ը և Մյունխենից 1774 թվականի դեկտեմբերի 6-ից 1775 թվականի մարտը, սակայն այցելություններից և ոչ մեկը հաջողությամբ չի պսակվում, չնայած մյունխենյան ուղևորությունն առանձնանում է «Չքնաղ այգեպանուհին» օպերայի պրեմիերայով ։
1777-1778: Ուղևորություն Փարիզ
1777 թվականի օգոստոսին Մոցարտը հրաժարվում է զալցբուրգյան իր պաշտոնից և նոր աշխատանքի փնտրտուքներով ուղևորվում է Աուգսբուրգ, Մանհայմ, Փարիզ և Մյունխեն ։
Մոցարտը դառնում է Մանհայմի նշանավոր նվագախմբի անդամ, որն այդ ժամանակ լավագույնն էր Եվրոպայում։ Նա սիրահարվում է Ալոիզիա Վեբերին` երաժշտական ընտանիքի չորս դուստրերից մեկին։ Մանհայմում զբաղված լինելու հեռանկարներ կային, սակայն դրանք ոչնչի չհանգեցրին, և Մոցարտը մեծ դժվարությամբ 1778 թվականի մարտի 14-ին մեկնում է Փարիզ, որպեսզի շարունակի փնտրտուքները ։ Այդ ժամանակ նա արդեն ճանաչված կոմպոզիտոր էր, ուներ ավելի քան 300 ստեղծագործություն տարբեր ժանրերում։ Փարիզից ուղարկված նրա նամակներից մեկը ակնարկում է Վերսալում երգեհոնահարի պաշտոնը ստանձնելու հնարավորության մասին, սակայն Մոցարտը հետաքրքրված չէր այդ առաջարկով ։ Կոմպոզիտորը պարտքերի տակ է ընկնում ։ 1778 թվականի հուլիսի 3-ին հիվանդությունից մահանում է Մոցարտի մայրը. ձգձգվում էր բժիշկ կանչելը, հնարավոր է միջոցների սղության պատճառով ։ Մոցարտը հաստատվում է Մելխիոր Գրիմի մոտ, ով, լինելով Օռլեանի հերցոգի քարտուղարը, ապրում էր սեփական առանձնատանը ։
Մինչ Մոցարտը Փարիզում էր, նրա հայրը աշխատանք էր փնտրում Զալցբուրգում ։ Մոցարտին առաջարկվում է կազմակերպչի ու կոնցերտմայստերի պաշտոն։ Տարեկան աշխատավարձը կազմում էր 450 ֆլորին, սակայն նա չի ցանկանում ստանձնել այդ պաշտոնը ։ Այդ ժամանակ Գրիմի և Մոցարտի հարաբերությունները սառել էին, և Մոցարտը հեռանում է նրա մոտից։ 1778 թվականին նա Փարիզից ուղևորվում է Ստրասբուրգ, այնտեղից էլ` Մանհայմ, ապա Մյունխեն` ամեն դեպքում հուսալով նշանակում ստանալ Զալցբուրգում։ Մյունխենում նա կրկին հանդիպում է Ալոիզիային, ով հաջողակ երգչուհի էր և հետաքրքրություն չի դրսևորում Մոցարտի հանդեպ ։ 1779 թվականի հունվարի 15-ին Մոցարտը վերադառնում է Զալցբուրգ և ստանձնում իր նոր պաշտոնը, սակայն, միևնույն է, նա գոհ չի մնում այդ պաշտոնից ։
1775-1780 թվականներին, չնայած նյութական ապահովություն գտնելու փնտրտուքներին, Մյունխեն, Մանհայմ և Փարիզ կատարած անպտուղ ճանապարհորդությանը և մոր կորստին, Մոցարտը գրում է 6 դաշնամուրային սոնատ, սրինգի և տավիղի համար կոնցերտը, № 31 D-dur «Փարիզյան» մեծ սիմֆոնիան, հոգևոր խմբերգեր, բալետային համարներ ։ 1779 թվականին Մոցարտը ստանում է արքունի երգեհոնահարի տեղը։ Հռոմի պապը նրան շնորհում է ասպետի կոչում։
1781
1781 թվականի հունվարի 26-ին Մյունխենում հաջողությամբ բեմադրվում է Մոցարտի «Իդոմենեոս» օպերան, որը համարվում է իտալական opera-seria ժանրի գլուխգործոցներից և այսօր էլ չի իջնում օպերային թատրոնների բեմերից ։ Հաջորդ մարտին Մոցարտին կանչում են Վիեննա, որտեղ նրան աշխատանք է առաջարկում արքեպիսկոպոս Կոլորեդոն, սակայն Մոցարտը այլ կարիերա էր ծրագրել, չնայած շարունակում էր ծառայել արքեպիսկոպոսին ։ Նա հորը գրել է.
Մոցարտը, իրոք, գալիս է կայսրի մոտ, ով վերջնական արդյունքում պետք է զարգացներ նրա կարիերան ոչ լիարժեք զբաղվածությամբ հանդերձ։ Հորն ուղղված այդ նույն նամակում Մոցարտը գրել է «Երաժիշտների միության» (Tonkünstler-Societät) նշանավոր համերգաշարին որպես մենակատար հանդես գալու իր մտադրության մասին, որը ազդեցիկ ազնվականների միջոցով հաջողեցնում է Կոլորեդոն` իր հակառակորդների մոտ սեփական առավելությունն ընդգծելու համար ։
Կոլորեդոն չէր ցանկանում, որ Մոցարտը ելույթ ունենա իր հաստատությունից դուրս, ինչը կոմպոզիտորի զայրույթն էր հարուցում։ Դրանցից մեկի օրինակ է այն, որ Մոցարտը բաց է թողնում կայսեր առաջ ելույթ ունենալու հնարավորությունը կոմսուհի Տունի տանը։
Արքեպիսկոպոսի հետ վեճը ծանր է անդրադառնում Մոցարտի վրա, քանի որ նրա հայրը հանդես է գալիս որդու դեմ։ Հուսալով, որ որդին հնազանդորեն կհետևի Կոլորեդոյին ու կմեկնի Զալցբուրգ` Մոցարտի հայրը մի քանի նամակ է գրում որդուն` կոչ անելով հաշտվել գործատուի հետ։ Սակայն Մոցարտը պնդում է Վիեննայում անկախ կարիերա զարգացնելու իր մտադրությունը։ Բանավեճն ավարտվում է, երբ Մոցարտը վտարվում է արքեպիսկոպոսի կողմից` ազատելով իրեն թե' գործատուի և թե' հոր հանդիմանություններից ու վերադառնալու պահանջից։ Սողոմոնը Մոցարտի հրաժարականը բնութագրել է որպես «հեղափոխական քայլ», ինչը մեծ փոփոխությունների է հանգեցրել ։
Վաղ տարիներ
Մոցարտի նոր կարիերան Վիեննայում լավ է դասավորվում։ Շուտով Մոցարտը Վիեննայի լավագույն դաշնակահարի համբավ է ձեռք բերում, իսկ 1781 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Մուցիո Կլեմենտիի հետ հանդես է գալիս կայսեր առաջ ։ Նա առաջընթաց է ունենում նաև որպես կոմպոզիտոր։ 1782 թվականին Մոցարտն ավարտում է «Առևանգում հարեմից» (Die Entführung aus dem Serail) օպերան՝ գրված կայսր Յոզեֆ II-ի հանձնարարությամբ, որը լավ ընդունելության է արժանանում Վիեննայում և շուտով մեծ տարածում է գտնում Գերմանիայում։ Դա գերմաներեն ազգային առաջին օպերան էր։ Ստեղծագործությունը շուտով ներկայացվում է «Եվրոպայի ողջ գերմանախոս բնակչությանը»` կրկին վերահաստատելով Մոցարտի` որպես կոմպոզիտորի հեղինակությունը ։ Յուրաքանչյուր նոր օպերայով Մոցարտի ստեղծագործական հանճարն ավելի ու ավելի վառ դրսևորում էր գտնում։
Ամուսնություն և երեխաներ
Ալոիզիա Վեբերը, ով նախկինում մերժել էր Մոցարտի ամուսնության առաջարկը, ամուսնանում է դերասան, նկարիչ Ժոզեֆ Լանգեի հետ։ Մոցարտի հետաքրքրությունը կանգ է առնում Վեբերի երրորդ աղջկա` Կոնստանցա Վեբերի վրա։
Սիրահետումը հարթ չէր ընթանում. պահպանված նամակագրությունից երևում է, որ Մոցարտն ու Կոնստանցան 1782 թվականի ապրիլին բաժանվում են կարճ ժամանակով ։ Մոցարտը ստիպված էր շատ բարդ խնդիր լուծել` ստանալ աղջկա հոր համաձայնությունը ։ Զույգը վերջապես ամուսնանում է 1782 թվականի ապրիլին Սուրբ Ստեփանոսի տաճարում. հայրն իր համաձայնությունը մեկ օր առաջ հաստատել էր փոստով ։
Զույգն ունեցել է վեց երեխա, որոնցից միայն երկուսն են հաղթահարել մանկության տարիքը։
1782-1786
1783 թվականին Մոցարտը և նրա կինը այցելում են Զալցբուրգում գտնվող ընտանիքին։ Նրա հայրն ու քույրը բարեհաճությամբ են ընդունում Կոնստանցային, սակայն այցն ավելի շատ պայմանավորված էր Մոցարտի` հոգևոր բնույթի մեծագույն ստեղծագործություններից մեկի` Դո մինոր մեսսայի ներկայացմամբ։ Չնայած այն նույնիսկ դեռ ավարտված չէր, նրա պրեմիերան կայանում է Զալցբուրգում, իսկ Կոնստանցան կատարում է առանձին մեներգային հատված ։
Մոտավորապես 1784 թվականին Մոցարտը Վիեննայում հանդիպում է Հայդնին, և երկու կոմպոզիտորները մտերմանում են։ Երբ Հայդնն այցելում է Վիեննա, նրանք միասին հանդես են գալիս լարային քառյակի կատարումով։ Մոցարտը 6 կվարտետ նվիրում է Հայդնին` К. 387, К. 421, К. 428, К. 458, К. 464 и К. 465, որոնք գրվել են 1782-1855 թվականներին և համարվում են Հայդնի Opus 33-ի պատասխան ։ Հայդնը 1785 թվականին ասել է Մոցարտի հորը. «Աստծո առաջ որպես ազնիվ մարդ ասում եմ` Ձեր տղան մեծագույն կոմպոզիտոր է. նա կոմպոզիցիայի մեծ վարպետություն ունի» ։
1782-1785 թվականներին Մոցարտը համերգներում հանդես է գալիս որպես մենակատար` ներկայացնելով դաշնամուրի համար գրված 3-4 կոնցերտ ամեն սեզոնին։ Քանի որ ներկայացման վայրերը քիչ էին, նա պատվիրում է ոչ ավանդական տեղեր` Թրաթներհոֆի մեծ սենյակը և Մելգրուբ ռեստորանի պատշգամբը ։ Համերգները մեծ ժողովրդականություն էին վայելում։ Սողոմոնը գրել է, որ այդ շրջանում Մոցարտը «ներդաշնակ կապ է ստեղծել անհամբեր կոմպոզիտոր-կատարողի և նրանով հիացած հանդիսականների միջև, ում հնարավորություն էր ընձեռված երաժշտական հիմնական ժանրի կատարելագործման և տրանսֆորմացիայի վկան լինելու» ։
Համերգներից զգալի եկամուտ ստանալով` Մոցարտն ու նրա կինն անցնում են ավելի շքեղ ապրելակերպի։ Նրանք տեղափոխվում են ավելի թանկ բնակարան` տարեկան 460 ֆլորինով ։ Մոցարտը 900 ֆլորինով գնում է ժամանակի նշանավոր դաշնամուրագործ Անտոն Վալտերի պատրաստած դաշնամուրը և 300 ֆլորինով բիլիարդի սեղան ։ Մոցարտները իրենց վերջին զավակին` Կարլ Թոմասին, ուղարկում են թանկարժեք դպրոց-ինտերնատ, պահում են սպասավորներ ։ Մոցարտը նյութական ոչ մի միջոց չի խնայում իր ֆինանսական հաջողության կարճ ժամանակահատվածում, ինչի կարիքը հետագայում շատ է զգում  ։
1784 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Մոցարտը դառնում է մասոն և ընդգրկվում «Բենեֆիս» (Zur Wohltätigkeit) օթյակում ։ Մասոնությունը նշանակալի դեր է խաղում Մոցարտի հետագա կյանքում. նա այցելում է հավաքների, նրա մի քանի ընկերները մասոններ էին, և տարբեր առիթներով գրում է մասոնական երաժշտություն (օրինակ` Maurerische Trauermusik) :
Վիեննայում Մոցարտը, բացի համերգներով հանդես գալուց, երաժշտության մասնավոր դասեր էր տալիս, ստեղծագործում։
1786-1787: Վերադարձ դեպի օպերա
Չնայած «Առևանգում հարեմից» ստեղծագործության մեծ հաջողությանը` Մոցարտը հետագա չորս տարիներին օպերային գործեր չի ստեղծում` գրելով մի քանի անավարտ գործեր և «Թատրոնի ղեկավարը» մեկ գործողությամբ օպերան։ Նա կենտրոնանում է իր` որպես դաշնամուրային կատարողի և կոնցերտների հեղինակի կարիերայի վրա։ Մոտավորապես 1785 թվականի վերջին Մոցարտը դադարում է ստեղնաշարային գործիքի համար գործեր գրելուց և սկսում է լիբրետո գրող Լորենցո դա Պոնտեի հետ համագործակցությունը ։ 1786 թվականին գրում է «Ֆիգարոյի ամուսնությունը» օպերան, որն ապշեցնում է իր ձևի վարպետությամբ, երաժշտական բնութագրության կատարելությամբ, անսպառ ներշնչմամբ։ Վիեննայում «Ֆիգարոյի ամուսնությունը» գրեթե աննկատ է անցնում, սակայն Պրահայում այն ապշեցուցիչ հաջողություն է ունենում, ինչը ստիպում է թատրոնի տնօրենին Մոցարտին նոր օպերա պատվիրել ։ Դա Պոնտեի համագործակցությամբ հաջորդ տարի (1787) Մոցարտը Պրահայի համար գրում է «Դոն Ժուան» օպերան, որն էլ ավելի ջերմ ընդունելության է արժանանում։ Այս երկու ստեղծագործությունները համարվում են Մոցարտի կարևորագույն աշխատանքներից և ներկայումս էլ կազմում են օպերային խաղացանկի անբաժանելի մաս, չնայած նրանց երաժշտական դժվարությունը բարդություն է առաջացնում թե' ունկնդիրների և թե' կատարողների համար։ Այս իրադարձություններին, սակայն, ականատես չի լինում Մոցարտի հայրը, ով մահացել էր 1787 թվականի մայիսի 28-ին ։
1787 թվականի դեկտեմբերին ազնվականության հովանավորությամբ Մոցարտին վերջապես շնորհվում է արքունի երգահանի պաշտոնը՝ 800 ֆլորին աշխատավարձով։ Կայսր Յոզեֆ II-ը նրան նշանակում է իր «կամերային կոմպոզիտորը», որի պաշտոնը նախորդ ամսվանից թափուր էր մնացել Գլյուկի մահից հետո։ Այս համեստ եկամուտը կարևորվում է, երբ Մոցարտին պատուհասում են դժվարին ժամանակները։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ կայսեր նպատակն էր պատվարժան կոմպոզիտորին պահել Վիեննայում` թույլ չտալով, որ նա ավելի լավ հեռանկարներ որոնի դրսում ։
1787 թվականին երիտասարդ Լյուդվիգ վան Բեթհովենը մի քանի ամիս է անցկացնում Վիեննայում` հույս ունենալով սովորել Մոցարտի հետ, սակայն չեն պահպանվել վստահելի աղբյուրներ, որոնք կհաստատեին երկու կոմպոզիտորների հանդիպումը ։
1788-1790
Տասնամյակի վերջին Մոցարտի պայմանները վատանում են։ Մոտ 1786 թվականին նա հաճախ հանդես չի գալիս հրապարակային համերգներում, և նրա եկամուտը նվազում է ։ Դա երաժիշտների համար բարդ ժամանակաշրջան էր Վիեննայում, քանի որ սկսվել էր ավստրո-թուրքական պատերազմը. նվազել էին ինչպես ընդհանուր բարեկեցությունը, այնպես էլ ազնվականության հնարավորությունները ։
1788 թվականին Մոցարտը գրում է իր երեք ամենահայտնի սիմֆոնիաները՝ № 39 մի բեմոլ մաժոր (KV 543), № 40 սոլ մինոր (KV 550) և № 41 դո մաժոր «Յուպիտեր» (KV 551), որոնց պրեմիերան կայացել է 1790 թվականին։
Մոտավորապես նույն ժամանակ Մոցարտը երկար ուղևորություն է կատարում` հույս ունենալով բարելավել իր դրությունը։ 1789 թվականի գարնանը նա լինում է Բեռլինում, Լայպցիգում, Դրեզդենում, իսկ 1790 թվականին Ֆրանկֆուրտում, Մանհայմում և գերմանական այլ քաղաքներում։ Ուղևորություններն առանձնակի հաջողություններ են ունենում և չեն բարելավում ընտանիքի ֆինանսական դժվարությունները։
1790 թվականին բեմադրվում է «Այդպես են վարվում բոլորը» (Cosi fan tutte):
1791
Կյանքի վերջին տարում, քանի դեռ հիվանդությունը վերջնական հարվածը չէր հասցրել, Մոցարտն աչքի է ընկնում ստեղծագործական բեղմնավոր աշխատանքով ։ Նա գրում է շատ ստեղծագործություններ։ 1791 թվականին Լեոպոլդ 2-րդ կայսեր թագադրության առիթով գրում է «Տիտոսի ողորմածությունը» (La Clemenza di Tito) օպերան, իսկ նույն թվականի վերջերին ջերմ ընդունելության է արժանանում Վիեննայում բեմադրված «Կախարդական սրինգ» օպերան ։ Այս ընթացքում են գրվել նաև դաշնամուրի կոնցերտը (K. 595 in B♭), կլարնետի կոնցերտը K. 622, լարային քառյակների վերջին մեծ շարքը (K. 614 in E♭), Ave verum corpus-ը K. 618 և անավարտ «Ռեքվիեմը» K. 626:
Մոցարտի ֆինանսական վիճակը, որը մտահոգիչ էր 1890 թվականին, վերջապես սկսում է բարելավվել։ Չնայած փաստարկները վերջնական չեն, սակայն հնարավոր է՝ Հունգարիայի և Ամստերդամի հարուստ հովանավորները խոստացել են հովանավորել կոմպոզիտորին` նրանից ակնկալելով նոր ստեղծագործություններ ։ Նա դադարում է Պուհբերգից մեծ գումարներ պարտքով վերցնելուց և սկսում է վճարել պարտքերը ։
Մոցարտը մեծ բավարարվածություն է զգում իր մի քանի գործերի բեմադրումներից, մասնավորապես «Կախարդական սրինգ» և «Փոքր մասոնական կանտատ» (Little Masonic Cantata K. 623) գործերից, որը ներկայացվել է 1791 թվականի նոյեմբերի 17-ին ։
Հիվանդություն և մահ
Հիվանդության մահճում Մոցարտին խնամում էին նրա կինն ու նրա փոքր քույրը` Թոմաս Ֆրանց Կլոսետը։ Մոցարտի միտքը կենտրոնացած էր «Ռեքվիեմն» ավարտելու շուրջ, սակայն չնչին են այն բանի վկայությունները, որ նա հատվածներ է թարգմանել իր աշակերտ Ֆրանց Կսավեր Սուսմայրին։
Մոցարտը մահացել է 1791 թվականի դեկտեմբերի 5-ին` 12:55, 35 տարեկան հասակում ։
1791 թվականի վերջերին մինչև իր մահը Մոցարտն աշխատում է «Ռեքվիեմ»-ի վրա (KV 626), որը, սակայն, չի հասցնում ավարտել։ Այն համարվում է համաշխարհային երաժշտության գլուխգործոցներից։ Պատմում են, որ մի անգամ Մոցարտի մոտ է գալիս մի սևազգեստ անծանոթ և պատվիրում գրել ռեքվիեմ։ Այդ ժամանակ կոմպոզիտորը հիվանդ էր։ Եվ նա հասկանում է, որ այդ ռեքվիեմը գրում է հենց իր համար։ Այդ ստեղծագործությունը խլում է նրա վերջին ուժերը։ Վերջին ավարտուն ստեղծագործությունը եղել է «Կախարդական սրինգ» օպերան։