cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆրանսերեն
Պատմություն
842 թվականի «Ստրասբուրգի երդում»-ի (Շառլ II-ի և Լյուդովիկոս II-ի միջև կնքված ռազմական դաշինք՝ ընդդեմ իրենց ավագ եղբայր Լոթար I-ի) ռոմանական տարբերակը առաջին գրավոր տեքստն է օիլի լեզվով, որը, սերելով ուշ շրջանի լատիներենից, հետագայում փոփոխությունների է ենթարկվել Գալլիայի հյուսիսում հաստատված գերմանական ժողովուրդների՝ մասնավորապես ֆրանկների կողմից (որոնց անունից էլ ծագում է français՝ «ֆրանսերեն» անվանումը)։ Ռոմանական լեզվի գոյության մասին առաջին անգամ հիշատակվել է 813 թվականին Տուրի Կոնսիլիումի (կամ սինոդ) ժամանակ, որտեղ այն անվանվել է lingua romana rustica, langue romane rustique ՝ «գյուղական ռոմանական լեզու»։ Առաջին գրավոր տեքստը 880 թվականի Séquence (Cantilène) de sainte Eulalie ՝ «Սուրբ Էուլալիի կանտիլենա »-ն է (ագիոգրաֆիկ (սրբերի կյանքն ուսումնասիրող աստվածաբանության ուղղություն) երկ)։ Այնուամենայնիվ, այդ տեքստի լեզուն ավելի շատ պիկարդերեն էր, քան հենց ֆրանսերեն։ Ֆրանսերենը, որն անվանվում էր franceis / françoys / françois, միջնադարի բազմաթիվ բարբառներից մեկն էր։ Փարիզն ու իր շրջանը այդ franceis՝ նախաֆրանսերենի պատմական բնօրրանն էր։ Այն շատ արագ զարգացել է նորմանդերենի, պիկարդերենի և օիլի այլ բարբառների հիման վրա, քանի որ Փարիզը գնալով կարևոր տեղ էր զբաղեցնում երկրի քաղաքական կյանքում և երկրի տարբեր շրջաններից մարդիկ գալիս էին բնակվելու այնտեղ՝ իրենց հետ բերելով նաև իրենց լեզուն։
Համաստեղություններ
Համաստեղությունների ցանկ
Միջազգային աստղագիտական միության կողմից պաշտոնապես ընդունվել են 88 համաստեղություն։ Աղյուսակում նշված է նաև լատիներեն անվանումը, հապավումը, մակերեսը քառակուսի աստիճաններով և 6,0m և ավելի պայծառությամբ աստղերի քանակը։
Ֆրանսերեն
Պատմություն
Միջնադարում Ֆրանսիան լեզվաբանական միավոր չուներ, քանի որ իններորդ դարի սկզբին լատիներենը գիտական և եկեղեցական միակ լեզուն էր, և երկրի շրջաններում կիրառվել են Ֆրանսիայի տարածաշրջանային տարբեր լեզուներ, որոնք հիմնականում պատկանել են հետևյալ խմբերին՝
Իմ երեխաները (վեպ)
Էկրանարկում
2018 թվականին` վեպի լույս տեսնելուց հետո, Յախինան պայմանագիր է ստորագրել վեպի մոտիվներով լիամետրաժ ֆիլմի ստեղծման վերաբերյալ։ Էկրանավորման ռեժիսոր պետք է դառնար Ալեքսեյ Ուչիտելը ։
(1964) Լույտեն
(1964) Լույտեն (Luyten), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Շուա Գորա
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 160 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Վանից հեռու է 16 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 898 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Վանի շրջան‎‎
Իմ երեխաները (վեպ)
Սյուժե
Վեպի գործողությունները տեղի են ունենում ԽՍՀՄ-ում` 1920—1930-ական թվականներին ։ Վեպի պրոտագոնիստը գյուղական ուսուցիչ պովոլժիեի գերմանացի Յակոբ Բախն է, ով մեկուսացված խուտորում բնակվում է իր աղջկա հետ և գրում է հեքիաթներ ։ Մի անգամ նրա մոտ է գալիս անծանոթ Գրիմմը` առաջարկելով դառնալ իր աղջկա` Կլարայի դասուսույցը։ Սկզբում Բախին դուր չի գալիս Վոլգայի մյուս ափի մռայլ խորհրդավոր միջավայրը, որտեղ գտնվում էր Կլարայի տունը, բայց ի վերջո նա շարունակում է բնակվել նրա հետ և պաշտպանել նրան ։ Այստեղ ժամանակի ընթացքում նրա շուրջը տեղի են ունենում Պովոլժիեյի այդ ժամանակվա պատմական իրադարձությունները` Քաղաքացիական պատերազմը, 1932-1933 թվականների սովը, կոլեկտիվացումը ։
Գեղարվեստական առանձնահատկություններ
«Իմ երեխաները» լի է գերմանական դասական հեքիաթներին կատարված բազմաթիվ հղումներով, քննադատները այդտեղ գտել են նաև հղումներ ֆենտեզի–գրականությանը, մասնավորապես Ջոն Թոլքինի ստեղծագործություններին ։ Ինքը Յախինան պատմում է, որ իր համար դա «գիտակցության առասպելաբանության» մասին պատմություն է, պրոտագոնիստը, ռուս գերմանացին իր հետ կատարվող իրադարձություններում գտնում է հեքիաթներում և առասպելներում իրեն  ծանոթ գծեր ։
Ի տարբերություն Յախինայի «Զուլեյխան բացում է աչքերը» նախորդ վեպի, «Իմ երեխաները» չի ներկայացվում որպես պատմավեպ ։ Յախինան պատմում է, որ վեպը գրելիս ուսումնասիրել է այդ ժամանակաշրջանի պովոլժիեյի գերմանացիների վերաբերյալ բազմաթիվ փաստաթղթեր, վեպում ի հայտ են գալիս ԽՍՀՄ-ում 1920-1930-ական թվականներին պովոլժիեյի գերմանացիների մշակութի ամբողջական իրական տարրեր  ։  Նրա խոսքերով, գլխավոր գործող անձիք` Յակոբ Բախը, իր դուստրը և անապաստան Վասկան ամբողջությամբ մտացածին են, իսկ երկրորդական հերոսները ոգեշնչվել են 1928 թվականի «Մարտին Վագներ» ֆիլմի կերպարներից և գործող անձանցից, որտեղ պատմվում է պովոլժիեյի գերմանացիների կոլեկտիվացման մասին։ Սկզբում Յախինան ցանկանում էր գլխավոր սյուժե դարձնել պովոլժիեի գերմանացիների արտաքսումը, սակայն գրքի վերջնական տարբերակում արտաքսումը հիշատակվում է միայն վերջաբանում, վեպի գործողությունները տեղի են ունենում մինչև տեղահանության սկսվելը։ Նա պատմում է նաև, որ «Իմ երեխաներ»-ում փորձել է խորությամբ բացահայտել «Զուլեյխա»-ում բարձրացվող թեմաները` մարդու փոխհարաբերությունները պետության հետ, «փոքր մարդու» տեղը մեծ պատմության մեջ, մարդու ներքին և արտաքին ազատությունը, հայրերի և որդիների հարաբերությունները։
Յախինայի խոսքերով գրքի չորս գլուխները նվիրված են Իոսիֆ Ստալինին և գրվել է նրա տեսանկյունից։ Այդ գլուխներից նա սկսել է գրել վեպը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսերեն վեպեր Կատեգորիա:2018 գրքեր
(1964) Լույտեն
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,46552 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9849 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9461 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1414,04 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,25459 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,38° անկյուն։
Համաստեղություններ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստղագիտություն
(1964) Լույտեն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ֆրանսերեն
Պատմություն
Տասնմեկերորդ դարի վերջից մինչև տասնչորսերոդ դարի սկիզբը միջնադարյան ֆրանսերենի (հին ֆրանսերեն) տարածման ժամանակաշրջանն էր։ Ֆրանսերենն այդ ժամանակաշրջանում դարձել էր միջազգային լեզու, որով խոսում էին եվրոպական բոլոր արքունիքներում։ Այդ կերպ այն իր ազդեցությունն է թողել բոլոր եվրոպական լեզուների վրա։ Այն դարձել էր «lingua franca»՝ «լինգվա ֆրանկա», բոլոր օրենքները շարադրվում էին ֆրանսերենով, դիվանագիտության լեզուն ֆրանսերենն էր։
Օիլի լեզուններից նորմանդերենը 1066 թվականին Վիլհելմ I Նվաճողի կողմից Անգլիան գրավելու հետևանքով տարածվել է այնտեղ, և ֆրանսերենի գործածությունն այնտեղ տևել է ավելի քան երեք հարյուր տարի։ Անգլերենի բառապաշարը ժառանգել է շատ բառեր։ Անգլերենի բառապաշարի 70-72%-ը ծագում է ինչպես նորմանդերենից, այնպես էլ՝ ֆրանսերենից ։ Ասում են նաև, որ այդ ժամանակաշրջանում Անգլիայում ֆրանսերենն ավելի շատ է գործածվել, քան Ֆրանսիայում, : Տասներկուերորդ դարից սկսած՝ ֆրանսերենը (օիլի լեզու) ազդեցություն է թողել միջնադարյան իտալական գրականության վրա։
Տասներեքերորդ դարի վերջին վենետիկցի ժամանակագիր Մարտինո դը Կանալեն օիլի լեզվով շարադրել է իր «Վենետիկյան տարեգրություն»-ը (Chronique des Vénitiens ) և հաստատել, որ «ֆրանսերեն լեզուն տարածվում է աշխարհում» ։
Մոտ 1256 թվականին Ֆլորենիցիայից կանցլեր և հայտնի փիլիսոփա Բրունետտո Լատինին (1220-1294) օիլի լեզվով գրել է իր «Գանձարանի գիրք»-ը (Livre du Trésor ) և այնտեղ արձանագրել, որ այն «բոլոր մարդկանց հայտնի և հաճելի խոսվածք է» ։
Տասներեքերորդ դարում էր, որ հայտնվել են ֆրանսերենով գեղարվեստական ստեղծագործություններ։ 1296 կամ 1298 թվականներին Ջենովայի բանտում Մարկո Պոլոն իր ճամփորդական պատմվածքները շարադրել է ֆրանսերեն, :
Միջնադարում արքայական նշանաբանները մեծ մասամբ ֆրանսերեն էին, օրինակ բրիտանական ասպետական շքանշանի նշանաբանը՝ «Honi soit qui mal y pense» («Ամոթ նրան, ով այդ մասին վատը կմտածի։»), ինչպես նաև բրիտանական միապետության նշանաբանը՝ «Dieu et mon droit» («Աստված և իմ իրավունքը»)։ Նիդերլանդների նշանաբանը նույնպես ֆրանսերեն է «Je maintiendrai» («Ես կպահպանեմ»)։
1346 թվականին Հարյուրամյա պատերազմի ընթացքում՝ Կրեսիի ճակատամարտում, Անգլիայի Էդուարդ III արքան իմացել է միայն մեկ լեզու՝ ֆրանսերեն, ինչպես իր հակառակորդ Ֆրանսիայի արքան ։ 1362 թվականին անգլերենը փոխարինել է Law French-ին (Le Français du loi՝ Անգլիայում իրավագիտության լեզու՝ հին նորմանդերենի անգլոնորմանդական տարբերակը, որը մեծ ազդեցություն է կրել փարիզյան ֆրանսերենից, իսկ հետո նաև անգլերենից) և 1362 թվականի «Անգլիայի դատարանների մասին ակտ»-ով հռչակվել է դատարանների պաշտոնական լեզու ։ 1385 թվականին Անգլիայի քերականական դպրոցներում (grammar schools) անգլերենը փոխարինել է ֆրանսերենին ։ Այդպես Անգլիայում ֆրանսերենն իր տեղը զիջել է անգլերենին։
«Catholicon»՝ «Կաթոլիկոն»-ը (հունարեն Καθολικόν՝ համընդհանուր բառից) առաջին եռալեզու բառարանն է բրետոներեն, ֆրանսերեն և լատիներեն լեզուներով։ Այն նաև բրետոներեն և ֆրանսերեն առաջին բառարաններից է ։
1539 թվականին է, որ պաշտոնապես մեկնարկել է Ֆրանսիայի ֆրանսիականացումը Ֆրանսուա I արքայի կողմից ստորագրված «Վիլլեր-Կոտրեյի հրամանագիր»-ով (Օrdonnance de Villers-Cotterêts): Այն պարտադրում է լատիներենի փոխարեն ֆրանսերենի կիրառումը՝ որպես իրավագիտության և վարչական լեզու։ Այնուամենայնիվ, պետք չէ եզրակացնել, որ այդ ժամանակ բոլոր ֆրանսիացիները խոսել են ֆրանսերեն։ Ըստ պատմաբանների՝ XVI դարում արքաների լեզվով խոսել է բնակչության 10-20 %-ը ։ Չնայած հրամանագիրը ունեցել է 192 հոդված ՝ դրանցից միայն 110-րդ և 111-րդ հոդվածներն են վերաբերել լեզվին։ Բնօրինակ տեքստ
XVII դարում ֆրանսերենը դարձել է գիտության և կրթության լեզու։ 1606 թվականին տպագրվել է Ժան Նիկոյի հեղինակած և մտավոր սեփականության իրավունքով պաշտպանաված (post mortem) «Որքան հին, այնքան էլ նոր ֆրանսերեն լեզվի գանձարան» բառարանը։ Ռենե Դեկարտի «Դատողություն մեթոդի մասին» (1637 թվական) փիլիսոփայական տրակտատը կարևոր շրջափուլ էր, քանի որ ազդարարվել էր ֆրանսերեն լեզվով փիլիսոփայական էսսեների ստեղծումը՝ ի տարբերություն «Մտորումներ առաջին փիլիսոփայության մասին» («Մետաֆիզիկական դատողություններ») աշխատության, որը լատիներեն էր։ Իրականում Ռենե Դեկարտը քննադատության է ենթարկվել «Մետաֆիզիկական դատողություններ» աշխատության համար և ստիպված է եղել վերաշարադրել և հրատարակել այն ֆրանսերեն լեզվով՝ «Դատողություն մեթոդի մասին» վերնագրով՝ իմանալով, որ հասարակության սերուցքը չէր կարդալու այն տեղական խոսվածքով, մինչդեռ այդ դեպքում նրանք, ովքեր ընդունում էին իր փիլիսոփայական հայացքները, կկարողանային այն կարդալ՝ առանց վախենալու գրաքննությունից։
Սանկտ Պետերբուրգում Ռուսաստանի կայսրուհի Եկատերինա II-ը (1762-1796) ռուսական ակադեմիայի զեկուցագրերը շարադրել է ֆրանսերենով ։
Պրուսիայի թագավոր Ֆրիդրիխ II-ը ֆրանսերենի մեծ սիրահար է եղել, Վոլտերի հետ նամակագրություն է վարել և իր ինքնակենսագրությունը շարադրել է ֆրանսերենով, հասել է նաև նրան, որ Բեռլինի ակադեմիայում լատիներենը փոխարինվել է ֆրանսերենով ։
1777 թվականին մարքիզ Կարաչիոլին հրատարակել է մի գիրք՝ «Ֆրանսիական Եվրոպա կամ Փարիզ։ Օտարերկրյա ազգերի մոդելը» վերնագրով։ 1783 թվականին Բեռլինի ակադեմիան առաջարկել է «Ի՞նչն է ֆրանսերենը դարձրել միջազգային լեզու» վերնագիրը՝ որպես գրողների միջև անցկացվող մրցույթի թեմա, :
1892 թվականին Ավստրալիայում հայտնաբերված առաջին համայնքային թերթը կոչվել է Le Courrier australien՝ «Ավստրալիական սուրհանդակ» ։
1911 թվականին Յակով Նովիկովը գրել է մի հոդված՝ «Ֆրանսերեն՝ Եվրոպայի օժանդակ լեզու» վերնագրով, որտեղ բացատրել է, թե ինչու է ֆրանսերենը դարձել Եվրոպայի համընդհանուր լեզու ։
Ֆրանսերենի պահպանմանը հետևում են Ֆրանսիական ակադեմիան, Ֆրանսերենի և Ֆրանսիայի լեզուների գլխավոր պատվիրակությունը (Délégation générale à la langue française et aux langues de France (DGLFLF)), Բելգիայում Ֆրանսերեն լեզվի ծառայությունը (Service de la langue française (Belgique)), Քվեբեկի ֆրանսերեն լեզվի գործակալությունը (l'Office québécois de la langue française (OQLF)), Ֆրանսիայի, Բելգիայի, Քվեբեկի Ֆրանսերեն լեզվի գերագույն խորհուրդները (les Conseils supérieurs de la langue française de France, de Belgique et du Québec):
1985 թվականին հիմնադրվել է TV5 Monde ֆրանկոֆոն միջազգային հեռուստաալիքը։ Չնայած համեստ մեկնարկին՝ այն արագորեն զարգացել է և 2000-ական թվականներին դարձել է հեռուստատեսային երեք ամենամեծ ցանցերից մեկը MTV-ի և CNN-ի հետ միասին ։ 2010 թվականին այն անվանվել է «ֆրանսերենի ամենամեծ դասարանն աշխարհում» :
Աշխարհագրական տարածում
Ֆրանսերենը պաշտոնական լեզու է համարվում հետևյալ երկրներում.
Ստորև ներկայացված երկրներում ֆրանսերենը համարվում է երկու պաշտոնական լեզուներից մեկը.
Ստորև ներկայացված երկրներում ֆրանսերենը համարվում է երեք պաշտոնական լեզուներից մեկը.
Ստորև ներկայացված երկրում համարվում է չորս պաշտոնական լեզուներից մեկը.
Բացի վերոնշյալ երկրներից՝ ֆրանսերենը լայնորեն տարածված է նաև ֆրանսիական և բելգիական նախկին գաղութներում, այդ թվում՝
Ֆրանկոֆոնների քանակը տարբեր մեծ քաղաքներում
Ֆրանկոֆոն քաղաքներում ֆրանսերեն գրել, կարդալ և խոսել կարողացող մարդկանց քանակը՝ տոկոսային արտահայտությամբ՝
Պետական կարգավիճակ
Պետական կարգավիճակը Ֆրանսիայում
Ֆրանսերենը Ֆրանսիայի ինքնիշխանության բաղկացուցիչ մասն է 1992 թվականից ի վեր։ Ըստ Ֆրանսիայի 5-րդ հանրապետության սահմանադրության 2-րդ հոդվածի՝ «Հանրապետության լեզուն ֆրանսերենն է»։ Բոլոր պաշտոնական փաստաթղթերը և համաձայնագրերը պետք է կազմվեն ֆրանսերենով։
Պետական կարգավիճակը Կանադայում
Հանդիսանում է Քվեբեկ պրովինցիայի պաշտոնական լեզուն և ամբողջ Կանադայի ու Նյու Բրանսուիկ գավառի (ֆրանսերեն՝ Le Nouveau-Brunswick) երկու պաշտոնական լեզուներից մեկը։ Քվեբեկում ֆրանսերենի մասին օրենքը պահանջում է, որ պետական դպրոցներում բոլոր աշակերտների (բացի անգլախոս կանադացի քաղաքացիների երեխաները) ուսուցումը կատարվի ֆրանսերենով։
Ֆրանսերենի միջազգային նշանակություն
Ներկայումս նկատվում է ֆրանսերենի՝ միջազգային կառույցներում գործածման կտրուկ անկում։ Չնայած ֆրանսերենը պահպանում է աշխարհում իր դրական «պատկերը», այնուամենայնիվ այն ավելի ու ավելի քիչ է գործածվում։ 1995 թվականից Ֆրանկոֆոնիայի գործակալությունը ՄԱԿ-ում ունի դիտորդի դեր։ Այդուհանդերձ անգլերենը, որպես աշխատանքային լեզու, ունի գերիշխող դիրք, չնայած ՄԱԿ-ի անդամ 185 երկրներից 56-ը Ֆրակոֆոնիայի անդամ են, և նրանց մեծ մասը խնդրում է ՄԱԿ-ի քարտուղարությանը իրենց հետ շփումն իրականացնել ֆրանսերենով։ Ֆրանսերենի նվազ գործածությունը մեծ մասամբ պայմանավորված է անձնակազմի համալրման պայմաններով (ֆրանսերենի իմացությունը պարտադիր պայման չէ), անգլախոս շրջապատի գերակայությամբ և բյուջետային կրճատումներով։
Եվրոպական Միությունում (ԵՄ) ֆրանսերենը հանդիսանում է պաշտոնական լեզու։ Այս լեզվի ապագան կախված է նրանից, թե ինչպիսի դիրք այն կգրավի փոփոխվող Եվրամիությունում։ Այստեղ Ֆինլանդիայի, Ավստրիայի, Շվեդիայի անդամագրումը զգալիորեն նվազեցրեց ֆրանսերենի դիրքերը, քանի որ վերոնշյալ երկրները որպես հաղորդակցման լեզու օգտագործում են անգլերենը։ Եվրամիության ընդլայնումն աստիճանաբար հանգեցնում է Հռոմեական համաձայնագրի դրույթների իրագործման անհնարինությանը։ Ըստ այս համաձայնագրի՝ բոլոր անդամ-երկրների լեզուները համարվում են Եվրամիության պաշտոնական լեզուներ։
Ֆրանսիացի հայտնի լեզվաբան Ռ. Շոդանսոնը առաջ քաշեց կտրուկ առաջարկություն. պահպանել երեք պաշտոնական լեզու՝ անգլերեն, ֆրանսերեն և գերմաներեն։ Ֆրանսիայի նախկին վարչապետ Լ. Ժոսպենի կարծիքով՝ Եվրամիությունում լեզվական բազմազանությունը կարևորագույն խնդիրներից մեկն է։ Հենց Եվրամիությունում ֆրանսերենի զբաղեցրած դիրքից է կախված՝ որքանով այս լեզուն կպահպանի աշխարհում իր առաջատար դիրքերը։ Բայց Եվրամիության կառույցներում մեկ լեզուն չի կարող կատարել միակ հաղորդակցման լեզվի գործառույթներ։ Հենց այդ պատճառով էլ Ֆրանսիայում աշխատանքներ են տարվում ՝ ուղղված ֆրանսերենի՝ որպես աշխատանքային լեզվի գործառույթի ուժեղացմանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռոմանական լեզվախումբ Կատեգորիա:Ֆրանսերեն Կատեգորիա:Ֆրանսիայի լեզուներ Կատեգորիա:Ալժիրի լեզուներ Կատեգորիա:Բելգիայի լեզուներ Կատեգորիա:Բենինի լեզուներ Կատեգորիա:Բուրկինա Ֆասոյի լեզուներ Կատեգորիա:Բուրունդիի լեզուներ Կատեգորիա:Կամբոջայի լեզուներ Կատեգորիա:Կամերունի լեզուներ Կատեգորիա:Կանադայի լեզուներ Կատեգորիա:Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետության լեզուներ Կատեգորիա:Չադի լեզուներ Կատեգորիա:Կոմորյան կղզիների լեզուներ Կատեգորիա:Կոնգոյի Հանրապետության լեզուներ Կատեգորիա:Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության լեզուներ Կատեգորիա:Ջիբութիի լեզուներ Կատեգորիա:Ֆրանսիական Գվիանայի լեզուներ Կատեգորիա:Ֆրանսիական Պոլինեզիայի լեզուներ Կատեգորիա:Գաբոնի լեզուներ Կատեգորիա:Գվինեայի լեզուներ Կատեգորիա:Հայիթիի լեզուներ Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարի լեզուներ Կատեգորիա:Լաոսի լեզուներ Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի լեզուներ Կատեգորիա:Մադագասկարի լեզուներ Կատեգորիա:Մալիի լեզուներ Կատեգորիա:Մավրիտանիայի լեզուներ Կատեգորիա:Մավրիկիոսի լեզուներ Կատեգորիա:Մոնակոյի լեզուներ Կատեգորիա:Մարոկկոյի լեզուներ Կատեգորիա:Նոր Կալեդոնիայի լեզուներ Կատեգորիա:Նիգերի լեզուներ Կատեգորիա:Ռեյունյոնի լեզուներ Կատեգորիա:Ռուանդայի լեզուներ Կատեգորիա:Սեն Մարտենի լեզուներ Կատեգորիա:Սենեգալի լեզուներ Կատեգորիա:Սեյշելյան կղզիների լեզուներ Կատեգորիա:Շվեյցարիայի լեզուներ Կատեգորիա:Տոգոյի լեզուներ Կատեգորիա:Թունիսի լեզուներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի լեզուներ Կատեգորիա:Վանուատուի լեզուներ Կատեգորիա:Վիետնամի լեզուներ Կատեգորիա:Ուոլիս և Ֆուտունայի լեզուներ
Թուղթ ընդհանրական (գրություն)
Թուղթ ընդհանրական, Ներսես Շնորհալու հորդորական գրությունը՝ ուղղված բոլոր հայերին։ Արտացոլում է 12-րդ դարի սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների, հասարակական ներհակությունների բնույթը Հայաստանում։ Այն նաև ամուսնաընտանեկան, քրեա-իրավական նորմերի հուշարձան է։ «Թուղթ ընդհանրական»-ն ուղղվել է աշխարհիկ և հոգևոր բոլոր խավերին, բացահայտել հոգևորականության այլասերումն ու հեղինակության անկումը, եկեղեցու հետ ազգային ինքնուրույնության պահպանման հարցում։ Ներսես Շնորհալին հոգևորականներին խրատել է՝ ագահության, հարստություն կուտակելու, անձնական տնտեսություններն ընդլայնելու տենչով մտահոգվելու փոխարեն նվիրվել ժողովրդի հոգևոր դաստիարակության գործին, լինել առաքինի, պարկեշտ, զերծ մնալ կաշառակերությունից։ Աշխատավորներին նվիրված բաժնում կամայականությունների, անօրինական հարկերի, ծայրահեղ շահագործման ենթակա ժողողովուրդների զանգվածների վիճակը թեթևացնելու նպատակով ֆեոդալներին հորդորել է լինել չափավոր, շինականին անտեղի չհարկել, չպատժել, չկողոպտել, մահվան չդատապարտել։ Նրանց հորդորել է նվիրվածություն հոգևոր կյանքին, հնազանդություն ֆեոդալներին։ «Թուղթ ընդհանրական»-ում հեղինակը սահմանել է ամուսնական տարիքը (տղաների համար՝ 15, աղջիկների համար՝ 12), կարևոր համարել ամուսնության կամավորությունը։ Խրատներում հատուկ տեղ է հատկացվել կանանց։ Գիտակցելով կենցաղ մուտք գործող ծայրահեղ նորաձևությունների վտանգավորությունը՝ կանանց խրատել է պճնամոլությամբ զբաղվելու, անձը ոսկով ու արծաթով զարդարելու փոխարեն լինել պարկեշտ, հոգեպես գեղեցիկ, զերծ մնալ աղանդներից, կավատությունից, անբարոյականությունից։ «Թուղթ ընդհանրական»-ը գրվել է հոգևորականության դերի բարձրացման, հերձվածողների դեմ պայքարն ուժեղացնելու նպատակով, արտացոլել է դասակարգային հակասությունների սրման, սոցիալական, իրավական անարդարությունների խորացման էությունը։ Այնտեղ հայ իրականության մեջ առաջին անգամ արծարծվում է աշխատավոր ժողովրդին կամայականություններից պաշտպանելու անհրաժեշտությունը։ «Թուղթ ընդհանրական» առաջին անգամ հրատարակվել է 1788 թվականին, Պետերբուրգում։ 1829 թվականին Վենետիկում հրատարակվել է լատինական, 1841 թվականին Պետերբուրգում՝ ռուսերեն մասնակի թարգմանությամբ։
Չաղըրբեկ
Չաղըրբեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում ։ Գտնվում է Արճեշ քաղաքից 16 կմ հյուսիս֊արևելք, փոքրիկ գետակի ձախափնյա հարթավայրում։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 15 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Շարդեն (այլ կիրառումներ)
Շարդեն ազգանունն են կրում՝
Ալֆերևո (գյուղ, Պերեսլավսկի շրջան)
Ալֆերևո (Алферьево), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1628 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի բնակավայրեր
Տոովեռե
Տոովեռե (Toovere), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պալամուսե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 42 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պալամուսե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կլյուչևկա (գյուղ, Ֆյոդորովսկի շրջան)
Կլյուչևկա (Ключевка, Ключевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆեոդորովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 303 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆյոդորովսկի շրջանի բնակավայրեր
Binance
«Binance», կրիպտոարժույթի փոխանակման հարթակ։ Կրիպտոարժույթի օրական առևտրի ծավալներով առաջինն է աշխարհում
Հիմնադրվել է 2017 թվականին, գործարար Չենպեն Չժաոյի կողմից։ Սկզբնապես գրանցված է եղել Չինաստանում, սակայն կրիպտոարժույթի՝ խստացված կանոնակարգում մտցենելու պատճառով գլխամասային գրասենյակը դուրս է բերվել երկրից։ Գրանցված է Կայմանյան կղզիներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տեխնոլոգիական ընկերություններ
Բրուքբերգ (Ներքին Բավարիա)
Բրուքբերգ (Bruckberg), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա համայնքում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Լանդսհութ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 5021 մարդ (2010 թվականի համաձայն), տարածքը՝ 51,11կմ² (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 2 74 194։
Բորիսովկա (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)
Բորիսովկա (Борисівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բորիսովկա գյուղում բնակվում էր 421 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1307 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 322,11 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հարություն Պզտիկյան
Հարություն Պզտիկյան, աստվածաբան, փիլիսոփայության և արվեստի դոկտոր, արվեստաբան, գեղանկարիչ ։
Կենսագրություն
Հոգևոր և ստեղծագործական աշխատանքներին զուգահեռ կատարել է նաև խմբագրական գործեր, եղել է Հալեպի Մխիթարյան վարժարանի տնօրեն, դասավանդել է հայկական կրթօջախներում։ Հեղինակել է բազմաթիվ գրքեր հայերեն և օտար լեզուներով։ Դասավանդել է Փարիզի Սամուել-Մուրատ վարժարանում։ Եղել է Մխիթարյան միաբանության պաշտոնական ամսագրի` «Բազմավէպ»-ի խմբագրապետ ։
Հեղինակ է գրականագիտական, հայագիտական, արվեստին ու մանկավարժությանը վերաբերող հայերեն և օտար լեզուներով բազմաթիվ աշխատությունների ։
2018 թվականին Ֆրանկոֆոնիայի 17-րդ գագաթնաժողովի շրջանակներում Երևանի Նարեկացի արվեստի միությունում հանդես է եկել «Նապոլեոն Բոնապարտի կապը Մխիթարյան միաբանության հետ» թեմայով դասախոսությամբ ։
Որպես նկարիչ
Գեղանկարների առաջին ցուցահանդեսով առաջին անգամ ներկայացել է 1962 թվականին Վենետիկում, այնուհետև աշխատանքները ներկայացրել է տարբեր երկրներում՝ արժանանալով մրցանակների։
2002 թվականի նոյեմբերի 8-28-ը Հայաստանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի Ալբերտ և Թովէ Բոյաջյան ցուցասրահում կազմակերպվել է Հարություն Պզտիկյանի «Կինը հոգևորում» կոլաժների ցուցահանդեսը։ Աշխատանքները ներկայացվել են լուսանկարչության և գեղանկարչության համադրման միջոցով ։
2016 թվականի նոյեմբերին Երևանի Ավետիք Իսահակյանի անվան կենտրոնական գրադարանում կազմակերպվել է Պզտիկյանի «Գրասեղանային էսքիզներ» խորագրով ցուցահանդեսը ։
Թուղթք Առաքելոց
Թուղթ Առաքելոց, վաղ քրիստոնեական շրջանի նամակագրական բնույթի գրական տեսակ։ Գրվել են 1-ին դարի վերջերից մինչև 2-րդ դարի կեսերը։ Կանոնականացված և Նոր կտակարանում ընդգրկված են 21 Թուղթ Առաքելոց, որոնցից 14-ը վերագրված են Պողոս, 3-ը՝ Հովհաննես, 2-ը՝ Պետրոս, մեկական՝ Հակոբոս և Հուդա առաքյալներին։ Թուղթ Առքելոցն ուղղված են քրիստոնեական նորակազմ տարբեր համայնքներին, եկեղեցիներին, առանձին անձանց և դավանափոխ հրեաներին։ Թուղթ Առաքելոցը պատկերացում է տալիս քրիստոնեության տարածման, վաղ շրջանի համայնքային-եկեղեցական կյանքի ու գաղափարախոսության մասին։
Հարություն Պզտիկյան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մխիթարյան միաբանության անդամներ Կատեգորիա:Հայ աստվածաբաններ Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ Կատեգորիա:Հայ արվեստաբաններ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ արվեստագետներ
Թուղթք Առաքելոց
Կատեգորիա:Հայ եկեղեցու պատմություն Կատեգորիա:Նոր Կտակարանի գրքեր
Զարինջայի Սուրբ Խաչ եկեղեցի
Զարինջայի Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Կարմիր վանք), 635 թվականին կառուցված հայ առաքելական եկեղեցի Արագածոտնի մարզի Զարինջա գյուղում ։
Եկեղեցու թմբուկը արտաքուստ ձևավորված է ոլորուն որմնասյուներով և պայտաձև կամարներով՝ եզերված քանդակազարդ քիվով ։ Եկեղեցին կանգուն է եղել ավերիչ երկրաշարժից հետո, միայն գմբեթի տարբեր մասերում որոշ նախշազարդեր են ավերվել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետություն
Ես լրտես եմ
Ես լրտես եմ (I Spy), 2002 թվականին կատակերգական ժանրի լրտեսական սյուժեով նկարահանված ամերիկյան ֆիլմ, գլխավոր դերում հանդես են գալիս կատակերգակ դերասաններ Էդի Մերֆին և Օուեն Ուիլսոնը։
Սյուժե
Հատուկ գործակալ Ալեքս Սքոթը (Օուեն Ուիլսոն) հայտնվում է Ուզբեկստանում։ Այստեղ նա պետք է հանդիպի ամերիկացի օդաչուի հետ, ով գողացել է ամերիկյան նորագույն գաղտնի անտեսանելի ինքնաթիռը։ Օդաչուն արդեն ինքնաթիռը վաճառել է զենքի և թմրանյութերի վաճառքով զբաղվող Առնոլդ Գունդարսին (Մալքհոլմ Մաքդաուել)։ Սակայն օդաչուն զոհվում է և չի հաջողվում նոր ինֆորմացիա գտնել ինքնաթիռի մասին։
Այդ ժամանակ բռնցքամարտի աշխարհի չեմպիոն Կելլի Ռոբինսոնը (Էդի Մերֆի) հաջողությամբ պաշտպանում է իր տիտղոսը Լաս Վեգասում, նոկաուտի ենթարկելով իր հակառակորդին ընդամենը մի քանի վայրկյանի ընթացքում։ Մենամարտից հետո նրա հետ հեռախոսով կապվում է ԱՄՆ-ի նախագահը և խնդրում ազգային անվտանգության շահերից ելնելով երկրին մատուցել ծառայություններ Բուդապեշտում կայանալիք հաջորդ մրցամարտի ժամանակ։
Պարզվում է որ Ալեքս Սքոթը դրանով փորձում է ծուղակը գցել Առնոլդ Գունդարսին, ով բռնցքամարտի մեծ սիրահար է, սակայն Գունդարսը պատկերացում չունի, որ Կելլին բացի բռնցքամարտից Բուդապեշտ է եկել նաև ինքնաթիռը գտնելու համար։
Մրցանակներ
2002 թվականին ֆիլմը ներկայացվել է «Ոսկե Ազնվամորի» մրցանակին (որպես վատագույն ֆիլմ) վատագույն դուետ և վատագույն ռիմեյք անվանակարգերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2002 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռիմեյք ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան բադի մուվի կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սպորտային ֆիլմեր
Ժան Կազանջյան
Կենսագրություն և ստեղծագործական ուղի
Ժան Կազանջյանը ծնվել է 1938 թվականին Բեյրութում։ Ընտանիքը 1915 թվականին Մեծ Եղեռնի տարիներին Թուրքիայից հեռացել ու հաստավել է Եթովպիայում, իսկ 1933 թվականից՝ Լիբանանում։ Ժանը ընտանիքի հինգ երեխաներից երրորդն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1938 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:Բեյրութ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Աստերոիդների ցանկ (286901-287000)
Աստերոիդների ցանկ (286801-286900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (287001-287100)
Կոս է Դիեժ
Կոս է Դիեժ (Causse-et-Diège), համայնք Ֆրանսիայի Օքսիտանիա երկրամասի Ավերոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 711 մարդ, բնակչության խտությունը` 23.82 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 29.85 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 490 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 115 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 50 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 436 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 324-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 112։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,3 %։ 324 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 310 անձ (170 տղամարդ և 140 կին)։ Գործազուրկ են եղել 14 անձ (4 տղամարդ և 10 կին)։ 112 անաշխատունակներից 20-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 51-ը` թոշակառուներ, իսկ 41-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Զմեինի (կղզի)
Կղզու վրա գտնվող բնակավայրը ունի ավանի պաշտոնական կարգավիճակ (Բելոե ավան)։ Ավանում գործում են փոստ, թանգարան, բանկի բաժանմունք։ Ապագայում նախատեսվում է ուղղափառ վանքի կառուցում ։
Զմեինի կղզու կարգավիճակը ուներ կարևորագույն նշանակություն ՄԱԿ-ի Միջազգային Դատարանում Ուկրաինայի և Ռումինիայի միջև տարածքային վեճի, մայրցամաքային շելֆի տարանջատման և նավթով ու բնական գազով հարուստ առանձին տնտեսական գոտու խնդիրների դիտարկման ժամանակ։ 2009 թվականի փետրվարի 3-ին կայացվեց որոշում, ըստ որի Զմեինին ճանաչվեց կղզի, այլ որ ժայռ, ինչը փորձում էր ապացուցել Ռումինիան ։
Զմեինի կղզին տեղաբաշխված է մոտ 35 կիլոմետր արևելք Դանուբի դելտայի լայնության վրա գտնվող ափեզրից։ Կղզին ունի խաչաձև ձև, մակերեսը կազմում է 20,5 հեկտար, իսկ ծայրագույն կետերի հեռավորությունը կազմում է 615 և 560 մետր ։ Ամենամոտ բնակավայրը ռումինական ափեզրին գտնվող Սուլինա քաղաքն է։ Ամենամոտ ուկրաինական բնակավայրն է Վիլկովո քաղաքը։
Կղզու կլիման չափավոր է, տափաստանային։ Հաճախակի քամիներով, եղանակի փոփոխություններով և բարձր խոնավությամբ։ Միջին ջերմաստիճանը ձմռանը տատանվում է 0 - 2 ° С, ամռանը՝ 19 - 24 ° С։ Ջերմաստիճանի բացարձակ մաքսիմումը գրանցվել է +40 ° С, մինիմումը՝ −30 ° С։ Միջին տարեկան տեղումների քանակը կազմում է մոտ 300 մմ։
Համեմատաբար փոքր հողի շերտի վրա աճում են տափաստանային բույսեր, ծառերը բացակայում են, չնայած տարվում են աշխատանքներ դրանց աճեցման ուղղությամբ։
Վալերի Խաիտ
Վալերի Խաիտ (Хаит, Валерий Исаакович, ), խորհրդային և ուկրաինացի արձակագիր, բանաստեղծ, երգիծաբան, դրամատուրգ, խմբագիր, հեռուստահաղորդավար և լրագրող, 60-ականներին եղել է Օդեսայի հայտնի ՈւՀԱյի թիմի ավագը։ Երկու որդիների հայր է։ Որդիներից Ռոստիսլավը դերասան է, սցենարիստ և «Քառյակ I» ​​թատրոնի ստեղծողը, Եվգենին «Ջենթլմենների շոուի» գեղարվեստական ​​ղեկավարն է եղել 1991 թվականից 1999 թվականը։
Զմեինի (կղզի)
Չվող թռչյունները օգտագործում են կղզին սեզոնային միգրացիաների ժամանակ որպես հանգստի վայր։ Գարնանային ժամանակ Զմեինիի վրա հանդիպում են մինչև 234 տեսակի թռչյուններ։ Դանուբի հոսանքով, որի գետաբերանի դիմաց գտնվում է կղզին, երբեմն այստեղ են քշվում լորտու օձեր, այստեղից էլ տրվել է կղզու անունը։ Կղզուն հարող ջրերում բնակվում են 49 տեսակի ձկներ և 6 տեսակի ծովախեցգետիններ, որոնցից համապատասխանաբար 3 և 4 տեսակները ներառված են Ուկրաինայի կարմիր գրքում։ 1998 թվականի դեկտեմբերի 9-ից Ուկրաինայի Նախագահի հրամանով կղզու տարածքում ստեղծվել է «Զմեինի կղզի» համապետական նշանակության որսարգելոց, որի կազմի մեջ է մտնում կզղու բնապահպանական թանկարժեք նշանակություն ունեցող մասը և 500 մ նրան հարող Սև ծովի ջրային տարածքը։ Որսարգելոցի ընդհանուր տարածքը կազմում է 232 հա։
Վալերի Խաիտ
Կենսագրություն
1946-1956 թվականներին սովորել է Օդեսայի մարզի Բելգորոդ-Դնեստրովսկի քաղաքի ավագ դպրոցում։ Ավարտել է Օդեսայի ինժիներա-շինարարական համալսարանը (1971 թվական)։
Զմեինի (կղզի)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սև ծովի կղզիներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի կղզիներ
Վալերի Խաիտ
Կենսագրություն
1986-1990 թվականներին եղել է «Ջենթլմենների շոու» կատակերգական հեռուստածրագրի գեղարվեստական ​​ղեկավարը։ 1988 թվականին հիմնել է Օդեսայի ջենթլմենների ակումբը։ Օդեսայի քաղաքացիների համաշխարհային ակումբի փոխնախագահ, «Ֆոնտան» ամսագրի խմբագիր ։ «Ոսկե Օստապ» մրցանակի դափնեկիր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Պերուական երաժշտություն
Պերուական երաժշտություն, Հին ինկերը ունեցել են բարձր զարգացած երաժշտություն, մշակույթ։ Երաժշտությունը հիմնված էր պենտատոն հնչյունաշարերի վրա, հստակ բաժանված (պաշտամունքային, զինվորական, պալատական, ժողովրդական) և խիստ տարբերակված ըստ ժանրերի՝ սրբազան հիմներ (խայլյի), պատմական երգասքեր (տակի), եղերերգական (ուանկա) և քնարական (արավի) երգեր, պարեր (ուայնո, կաշուա, կարույո)։ Երաժշտական գործիքարանը կազմված էր հարվածային (ուանկար, տինյա թմբուկներ) և բազմաթիվ փողային նվագարաններից՝ Պանի ֆլեյտա (սիկու կամ անտարա), երկայնակի ֆլեյտաներ (կենա, պինկոլյո, տարկա, անատա), փողեր (էրկե, այկորի) և այլն։ Երաժշտական այս մշակույթը համարյա ամբողջությամբ ժառանգել են կեչուա և այմարա հնդկացիները։ Իսպանական տիրապետության օրոք ստեղծվել և հնդկացիների երաժշտությանը գոյակցել է հիբրիդային («մետիսական») երաժշտությունը (տեղական լադերի, մետրառիթմիկայի վրա իսպանիայի ազդեցությամբ)։ Պերուի կրեոլական ժողովը երաժշտության մեջ նկատելի է 16-18-րդ դարերի իսպանական երաժշտության փոխառությունը։ Պարերգային հիմնական ժանրերից են՝ յարավի, տրիստե, սամակուեկա, մարիներա, տոնդերո, սախուրիանա, ռեֆալոսա, նվագարաններից՝ կիթառը և նրա տեղական տարատեսակը՝ չարանգո, տավիղ։
Կատեգորիա:Պերուի երաժշտություն
Ալֆերկովո
Ալֆերկովո (Алферково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Չայիր
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գևորգ Կոստանյան
Քրեական հետապնդում
2019 թվականի նոյեմբերին, Մարտի 1-ի քրական գործի շրջանակներում Գևորգ Կոստանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրա նկատմամբ հետախուզում է հայտարարվել ։ Մասնավորապես Կոստանյանը մեղադրվում է ՀՀ ՔՕ 314-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 38-308-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 38-314-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 38-334-րդ հոդվածի 1-ին մասի և 38-349-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի մասով, այն է՝ պաշտոնեական կեղծիք կատարելը, պաշտոնեական դիրքի չարաշահումը, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ, պաշտոնեական կեղծիք կատարելուն դրդելը, ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործությունը պարտակելուն դրդելը, ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության վերաբերյալ քրեական գործով ապացույց կեղծելուն դրդելը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1977 ծնունդներ Կատեգորիա:ՀՀ զինվորական դատախազներ Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Արդարադատության երկրորդ դասի պետական խորհրդականներ Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կլյուչևոե (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)
Կլյուչևոե (Ключевое), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 79 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի բնակավայրեր
Անդրիյաշևկա (գյուղ, Կռիժոպոլի շրջան)
Անդրիյաշևկա (Андріяшівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կռիժոպոլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1889 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Անդրիյաշևկա գյուղում բնակվում էր 105 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,871 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 120,55 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կռիժոպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1889 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գրյունենբախ
Գրյունենբախ (Grünenbach), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա համայնքում։
Գտնվում է Շվաբիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Լինդաու շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1445 մարդ, տարածքը՝ 25,12 կմ² (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 7 76 112։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Տիռավեռե
Տիռավեռե (Tõravere), գյուղական ավան Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Նիո շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 282 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Նիո շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղական ավաններ
Շուամթա (Վանի շրջան)
Շուամթա (შუამთა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Վանի շրջան‎‎ում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 70 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Վանից հեռու է 6 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1307 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Վանի շրջան‎‎
Բուդիշչա (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)
Բուդիշչա (Будища), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1592 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բուդիշչա գյուղում բնակվում էր 176 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,726 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 242,42 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1592 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Չաչուր
Չաչուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Արտաշես Պողոսյան (այլ կիրառումներ)
Արտաշես Պողոսյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
(9845) Օկամուրաոսամու
(9845) Օկամուրաոսամու (Okamuraosamu), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի մարտի 27-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,79821 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3506 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2458 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1709,7 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,210564 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,19° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կին Էնդատեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռուրի ապստամբություն
Ռուրի ապստամբություն (Ruhraufstand) կամ Մարտի ապստամբություն (Märzaufstand), 1920 թվականի մարտին Գերմանիայի արդյունաբերական կենտրոն Ռուրի մարզի ձախաթևյան աշխատավորների զինված ելույթ։ Աջ թևը ներկայացնող Վ․ Կապպի և այլոց ղեկավարած ապստամբությունը ճնշելու ընթացքում Ռուրում ստեղծվեցին միասնական բանվորական ճակատի մարմիններ կուկոլսի և ձախ անկախականների ղեկավարությամբ։ Մարտի 15-ին ստեղծվեց կարմիր բանակ, որը մարտի 18—20-ին գրավեց մարզի խոշորագույն քաղաքներ Դորտմունդը, Դյուսելդորֆը, Դոլյսբուրգը, էսսենը՝ մաքրելով ամբողջ մարզը ապստամբներից։ Կառավարությունը, որում գլխավոր դեր էին խաղում սոցիալ–դեմոկրատները, վախեցած հեղափոխական շարժման թափից, որպես կոմիսար Ռուր ուղարկեց Հռենոս–Վեստֆալյան մարզի ռայխսկոմիսար, սոցիալ-դեմոկրատ Կ․ Զեերինգին։ Մարտի 24-ին համաձայնություն կնքվեց ապստամբների հետ զինված պայքարը դադարեցնելու վերաբերյալ, պայմանով, որ կառավարությունը զորքեր չմտցնի Ռուր։ Մակայն, ապրիլի սկզբին սոցիալ-դեմոկրատական կառավարությունը զորքեր ուղարկեց Ռուր և ճնշեց ապստամբությունը։
Կատեգորիա:Գերմանիայի պատմություն Կատեգորիա:20-րդ դարի հեղափոխություններ Կատեգորիա:Վայմարյան հանրապետություն Կատեգորիա:Ռուր Կատեգորիա:1920 իրադարձություններ Կատեգորիա:1920 քաղաքականությունում Կատեգորիա:20-րդ դարը Գերմանիայում Կատեգորիա:Պրուսիայի պատմություն Կատեգորիա:Բանվորական շարժում Կատեգորիա:20-րդ դարի ապստամբություններ Կատեգորիա:1920 Գերմանիայում
(1965) վան դե Կամպ
(1965) վան դե Կամպ (van de Kamp), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,569155 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2982 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8401 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1504,13 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,239342 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,22° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ադալարայի ժայռեր (Ղրիմ)
Ադալարներ, կամ Ադալարայի ժայռեր (Адалари, Adalar; երբեմն օգտագործվում է նաև «Սպիտակ ժայռեր» և «Երկվորյակ ժայռեր», ղրիմի թաթարերեն անվանումը բառացիորեն նշանակում է «կղզիներ»), երկու ոչ մեծ ժայռոտ կղզի Սև ծովում Գուրզուֆի մոտ։ Կղզիները գտնվում են ափից մոտ 250 մետր հեռավորության վրա, ամեն մեկը տրամագծում ունի 20 - 30 մետր։ Բարձրությունները կազմում են 35 և 48 մետր, նրանց միջև հեռավորությունը կազմում է մոտ 40 մ։ Ծովի խորությունը այս կղզիների հիմքի մոտ տատանվում է 14-ից 38 մետր։
Անցյալում Ադալարները միացված են եղել ափի հետ, աստիճանաբար ծովը քանդել է այդ միացումը, և այժմ ջրի տակ երևում են կրաքարային շղթայի մնացորդները։ 19-րդ դարի սկզբում կղզիներից մեկի վրա կառուցվել էր ռեստորան, գոյություն են ունեցել պլաններ ստեղծելու կախովի ճոպանուղի ափից դեպի կղզի։
Ադալարները հանդիսանում են Գուրզուֆի և Ղրիմի ամբողջ հարավային ափեզրի խորհրդանիշերից մեկը։
Հետաքրքիր փաստեր
«Ադալար» բառը ղրիմի թաթարերենում և թուրքերենում ինքը արդեն հանդիսանում է «ադա» («կղզի») բառի հոգնակի ձևը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի կղզիներ Կատեգորիա:Սև ծովի կղզիներ Կատեգորիա:Ղրիմի կղզիներ Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ
Նիկոլաս Սթերն
Նիկոլաս Հերբերտ Սթերն, բարոն Սթերն Բրենտֆորդացի ( Nicholas Herbert Stern, Baron Stern of Brentford, ծնվել է`), բրիտանացի գիտնական-տնտեսագետ, տնտեսության զարգացման մասնագետ՝ հատկապես կլիմայի փոփոխության հետ կապված։ 2004 թվականին ստացել է ասպետի կոչում, իսկ 2007 թվականին նրան շնորհվել է պերի ցմահ կոչում։ Բրիտանական ակադեմիայի անդամ է 1993 թվականից և նրա նախագահը 2013-2017 թվականներին, Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (2014) և Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության արտասահմանյան անդամ (2015) ։
Նա ղեկավարում է Լոնդոնի Տնտեսագիտության դպրոցի Կլիմայի փոփոխության և շրջակա միջավայրի Գրանտհամ հետազոտական ինստիտուտը։ Վերջինիս պրոֆեսոր է (2000 թ.-ից և 1986-1997թվականներին)։
Նախկինում Համաշխարհային բանկի (2000-2003) և ՎԶԵԲ-ի (1994-1999) գլխավոր տնտեսագետը, եղել է բրիտանական կառավարության գլխավոր տնտեսական խորհրդական։
Կապույտ մորոլորակ (Blue Planet Award) (2009) և BBVA հիմնադրամի Գիտելիքի սահմաններ (2010) և այլ մրցանակների դափնեկիր, կլիմայի փոփոխության տնտեսագիտության մասին «Ստերնի ակնարկի» (Stern Review, 2006) հեղինակ ։
Կենսագրություն
Սթերնը 1986 - 1993 թվականներին դասավանդել է Լոնդոնի տնտեսագիտության դպրոցում՝ ունենալով տնտեսագիտության անվանական ամբիոն։ Նաև աշխատել է Օքսֆորդում, Մասաչուսեթսի տեխնլոգիական համալսարանւմ (MIT), Հնդկական վիճակագրական ինստիտուտում, Փարիզի պոլիտեխնիկական դպրոցում (Ecole Polytechnique), Ֆրանսիայի քոլեջում, Չինաստանի ազգային համալսարանում (Պեկին) և այլն։
Սթերնը 1994-1999 թվականներին Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի գլխավոր տնտեսագետն է. 2000-2003 թվականներին գլխավոր տնտեսագետ է (Ջոզեֆ Ստիգլիցի իրավահաջորդը) և Համաշխարհային բանկի ավագ փոխնախագահ ։
2003-2005 թվականներին Նորին Մեծության Գանձապետարանի երկրորդ մշտական քարտուղարն է։ 2003-2007 թվականներին Կառավարության տնտեսական ծառայության ղեկավարն է։ 2007 թվսկանից նա Լոնդոնի Տնտեսագիտության դպրոցի անվանական պրոֆեսոր (IG Patel Professor) է և ղեկավարում է Գրանթհեմի Կլիմայի փոփոխության և շրջակա միջավայրի հետազոտական ինստիտուտը, դրա հիմնադրման օրվանից՝ 2008 թվականից, ինչպես նաև Լոնդոնի տնտեսագիտության դպրոցին առընթեր «Հնդկաստանի աստղադիտարանի» տնօրեն։
Եվրոպական տնտեսական ասոցիացիայի (2009) և թագավորական տնտեսական ընկերության (2018-2019) նախագահն է։
2012-2016 թթ Բրիտանական թանգարանի հոգաբարձուների փոխնախագահ. Օքսֆորդի Սուրբ Քեթրին քոլեջի պատվավոր անդամ և այլք, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի օտարերկրյա պատվավոր անդամ (1998), Էկոնոմետրիկ ընկերության անդամ ։
«Սթերնի ակնարկի» (2006) հեղինակն է։ Ինչպես նշվում է. «Չնայած մինչև Սթերնի զեկույցը կլիմայի փոփոխության տնտեսագիտության վերաբերյալ բազմաթիվ գիտական աշխատություններ կային, դրանցից ոչ մեկն այդքան հիմնարար չէր և նման հնչեղություն չէր առաջացրել։ Կարելի է ասել, որ հենց Սթերնի զեկույցն է ձևավորել կլիմայի փոփոխության տնտեսագիտությունը՝ որպես հասուն ակադեմիական գիտակարգ» ։
Հեղինակ է 21 գրքի և ավելի քան 100 հոդվածի։ Առաջին գրքերը վերաբերում են Քենիայի թեյին և Հնդկաստանում Կանաչ հեղափոխությանը։
Պարգևներ
Պարգևատրվել է 13 պատվավոր կոչումներով, այդ թվում՝ Գենտի համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում ։ Ի թիվս այլ պարգևների՝ Պատվո ասպետների շքանշանն է (2017, դարձավ պարգևատրված չորրորդ տնտեսագետը), Ացտեկների արծվի մեքսիկական շքանշան (2012)։
Հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական գործիչներ
Ջինիի գործակից
Ջինիի գործակիցը, կամ Ջինիի ինդեքսը վիճակագրական ցուցանիշ է, որը վկայում է տվյալ պետության կամ երկրամասի հասարակության շերտավորման աստիճանի մասին վերաբերյալ այլ ուսումնասիրվող հատկանիշի, օրինակ՝ ամենահաճախը տարեկան եկամուտի աստիճանը որոշելու համար, որը հիմնականում օգտագործում են ժամանակակից տնտեսական հաշվավորումների համար ։
Հարցի պատմությունը
Այս վիճակագրական մոդելը առաջարվել և մշակվել է իտալացի վիճակագիր և ժողովրդագիր Կորադո Ջինիի կողմից (Corrado Gini, 1884—1965) և հրապարակվել է 1912 թվականին իր «Գործոնի փոփոխականությունը և փոփոխելիությունը» աշխատության մեջ («Փոփոխականությունը և անհաստատունությունը»)։
Հաշվարկը
Գործակիցը կարելի է հաշվել որպես Լորենցի կորի և հավասարակշռության կորի հատումից առաջացած մարմնի մակերեսի հարաբերությունը այն եռանկյան մակերեսին, որը առաջացել է հավասարության և անհավասարության կորերի հատումից։ Այլ կեսպ ասած՝ հարկավոր է գտնել առաջին մարմնի մակերեսը և բաժանել երկրորդի մակերեսի վրա։ Լիովին հավասարության դեպքում գործակիցը հավասար կլինի 0–ի, իսկ լիովին անհավասարության դեպքում՝ 1–ի։
Ջոնիի գործակիցը կարելի է հաշվարկել Բրաունի բանաձևի միջոցով․
,
կամ Ջինիի բանաձևի միջոցով․
որտեղ G՝ Ջինիի գործակից, X_k՝ կուտակված բնակչության թիվ (բնակչությունը բաժանվում է ըստ եկամտի աճի), Y_k՝ եկամտի չափը, որը ամբողջությամբ ստանում է X_k, n՝ տնային տնտեսությունների թիվը, y_k՝ տնային տնտեսությունների բաժին ընդհանուր եկամտի մեջ, \bar{y}՝ տնային տնտեսւոթյւոննեի եկամուտների միջին թվաբանականը ։
Սովորաբար շուկայական տնտեսությանն անցնող երկրներում ռեսուրսների և եկամուտների բաշխումն ուղեկցվում է բնակչության եկամուտների մեծ դիֆերենցումով, իսկ դա ենթադրում է, Ջինի բարձր գործակից, որը պայմանավորված է նաև այդ երկրներում նոր ձևավորվող հարկային համակարգի անկատարությամբ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Տնտեսություն
Գոլուբեչե
Գոլուբեչե (Голубече), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կռիժոպոլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1701 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գոլուբեչե գյուղում բնակվում էր 1 434 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2765 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կռիժոպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1701 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մաթեմատիկոսի արդարացում
Մաթեմատիկոսի արդարացումը բրիտանացի մաթեմատիկոս Գոդֆրի Հարոլդ Հարդիի 1940 թվականի շարադրությունն է, որում փորձ է արվում պաշտպանել մաթեմատիկոսի աշխատանքը։ Հարդիի «արդարացումը»՝ պաշտոնական հիմնավորման կամ պաշտպանության իմաստով (ինչպես Պլատոնի Սոկրատեսի պաշտպանականը), փաստարկ է, որ մաթեմատիկան ունի արժեք՝ անկախ դրա հնարավոր կիրառություններից։ Հարդին այս արժեքը գտնում էր մաթեմատիկայի գեղեցկության մեջ և առաջարկում մաթեմատիկական գեղեցկության որոշ օրինակներ ու չափանիշներ։ Գիրքը ներառում է նաև համառոտ ինքնակենսագրություն և մաթեմատիկայում չմասնագիտացողներին հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել աշխատող մաթեմատիկոսի մտքի մասին։