cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բռնապետության բնույթը և ստրկացման վերացումը (Աբդ ալ-Ռահման ալ-Քաուաքիբի)
Հարկ է նշել, որ ալ-Քաուաքիբին խոսելով բռնապետության մասին նկատի չունի միայն բռնապետությունը, որը տիրում է կոնկրետ երկրի ներսում, նա բռնապետություն ասելով հասկանում է նաև գաղութատիրական ռեժիմը՝ այն նույնպես համարելով կործանարար ազգի համար։ Ալ-Քաուաքիբիի այս երկու հրապարակախոսական աշխատությունները՝ «Ումմ ալ-կուրան» և «Բռնապետության բնույթը» համեմատելիս երևում է, որ նրանցում միայն քննադատություն առկա չէ, այն պարունակում է նաև դրական մասեր։ Օրինակ՝ ալ-Քաուաքիբին նշում է, բռնապետության դեմ պայքարի ուղիները, շարադրում է իր սեփական պատկերացումները հասարակության և պետության մասին։ Իր հրապարակախոսական աշխատությունների մեջ ալ-Քաուաքիբին անդրադարձ է կատարում նաև Եգիպտոսում իրականացվելիք ռեֆորմներին, որոնք նրա կարծիքով անհրաժեշտ են։
Արտաքին հղումներ
Աբդ ալ-Ռահման ալ-Քաուաքիբի, Բռնապետության բնույթը և ստրկացման վերացումը, անգլերեն
Կատեգորիա:Արաբական գրականություն
Ստամբուլի պատմական շրջաններ
Ստամբուլի պատմական շրջաններ, շրջաններ Ստամբուլ քաղաքում, Թուրքիա։ Այս շրջանները 1985 թվականին գրանցվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ։
Այս տարածքում Համաշխարհային ժառանգությունը ներառում է այնպիսի կառույցներ, ինչպիսիք են Սարայբուրնուն, Թոփքափը ամրոցը, Սուրբ Սոֆիայի տաճարը, Կապույտ մզկիթը, Սուրբ Իրինայի եկեղեցին, Սուլեյմանիե մզկիթը, Սուրբ Սերգեյի և Վակհայի եկեղեցին և Կոստանդնուպոլսի պարիսպները։
Գոտիներ
Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտը ընդգրկում է չորս գոտի, որոնք ցույց են տալիս քաղաքի պատմության հիմնական փուլերը, օգտագործելով առավել հեղինակավոր հուշարձաններ.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ստամբուլի պատմություն Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում
Բոյուք Գերդիկ
Բոյուք Գերդիկ, լեռ Փոքր Կովկասում, Ելիզավետպոլի նահանգի Ղազախի գավառում։ Բարձրությունը 1038 մետր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ
Կապույտ ծովում, սպիտակ փրփուրի մեջ...
«Կապույտ ծովում, սպիտակ փրփուրի մեջ...» («В синем море, в белой пене…»), 1984 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի կողմից նկարահանված հայկական մուլտֆիլմ ։
Սյուժե
Տղան իր պապիկի հետ ծովում ձուկ է բռնում, և հանկարծ նրանց ձկնորսական ցանցում հայտնվում է մի կուժ։ Տղան բացում է կուժի բերանը, և այնտեղից դուրս է գալիս ծովերի տիրակալը։ Նա ստիպողաբար տղային տանում է իր ստորջրյա թագավորությունը, որպեսզի նրան իր աշակերտը և ժառանգորդը դարձնի՝ ամուսնացնելով իր միակ դստեր հետ։ Բայց տղան չի ուզում, որ իր ամբողջ կյանքում խորտակի նավեր մարդկանց հետ, նույնիսկ հարստություն ձեռք բերելու համար, սակայն ձևացնում է, որ ինքը համաձայն է ծովի տիրակալի առաջարկին, և խորամանկությամբ նրան ստիպում է ետ մտնել կուժի մեջ, որից հետո ինքն անմիջապես հայտնվում է իրենց նավակի մեջ՝ պապիկի կողքին, իսկ կուժը նետում է ծով։
Աղբյուրներ
Հայկական կինո, լիակատար կատալոգ, 1924-1999 թթ., Հայաստանի կինոգետների և կինոլրագրողների ասոցիացիա, 2000 թ.։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ռոբերտ Սահակյանցի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Շթաթշթայնախ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Ճանապարհորդություն երեք ծովերից այն կողմ
Ճանապարհորդություն երեք ծովերից այն կողմ (Хождение за три моря, հինդի՝ परदेसी (Pardesi), այլ անվանումներ՝ «Աֆանասի Նիկիտին», «Օտարականը»), խորհրդային և հնդկական համատեղ արտադրության պատմական գեղարվեստական կինոնկար, որը նկարահանվել է 1958 թվականին ։ Այն պատմում է տվերցի վաճառական Աֆանասի Նիկիտինի ճամփորդության մասին՝ համաձայն նրա համանուն նոթերի։ Կինոնկարը առաջին խորհրդա-հնդկական համատեղ աշխատանքն է կինոարվեստի բնագավառում։
Սյուժեն
1468 թվականին տվերցի վաճառական Աֆանասի Նիկիտինը հասնում է Հնդկաստանի ափերին։ Նրա ճանապարհը երկար էր ու վտանգավոր։ Վոլգայի վրա նրան թալանում են, որի պատճառով նա կորցնում է իր ընկերներին ու բոլոր միջոցները, իսկ մյուս համերկրացիները մահանում են օտարության մեջ։
Հնդկաստանում նա ձեռք է բերում հավատարիմ ընկերներ և սիրահարվում Չամպա անունով աղջկան, սակայն հանգամանքներից ելնելով նա ստիպված էր բաժանվել Չամպայից։ Երկար դեգերումներից հետո նա վերջապես վերադառնում է հայրենիք՝ տպավորված այդ հեռավոր ու հանելուկային երկրից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1958 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Հնդկական ֆիլմեր
Կառլ Էբերտ
Կառլ Էբերտ (Karl Joseph Eberth, ), գերմանացի մարդաբան, հյուսվածաբան և մանրէաբան։
Կենսագրություն
Կառլ Էբերտը բժշկություն է սովորել Վյուրցբուրգի համալսարանում ։
1859 թվականին դարձել է բժշկական գիտությունների դոկտոր, իսկ 1865 թվականին հրավիրվել է Ցյուրիխ` որպես պաթոլոգիական անատոմիայի պրոֆեսոր, որտեղ 1874 թվականից անասնաբուժական ուսումնարանում դասախոսել է պաթոլոգիա, հյուսվածաբանություն և սաղմնաբանություն ։
1881 թվականին տեղափոխվել է Հալլե-Վիտենբերգյան համալսարան` որպես համեմատական հյուսվածաբանության և անատոմիայի պրոֆեսոր, որտեղ 1895 թվականից դասախոսել է պաթոլոգիական անատոմիա և պաթոլոգիա և եղել է Պաթոլոգիական ինստիտուտի տնօրենը ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գերմանացի մարդաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ Կատեգորիա:Գերմանացի բժիշկներ
Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարան (1918-1920)
Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարան, Հայաստանի առաջին հանրապետության (1918-1920) օրենսդիր մարմին։
Անվանում
Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պառլամենտը կոչվել է նախ Խորհուրդ, ապա՝ Խորհրդարան ։
Պատմություն
Հայաստանի առաջին Հանրապետությունը ծնունդ առավ այնպիսի ժամանակներում, երբ ժողովրդին համախմբելու, կազմակերպելու հրատապ խնդիր կար, և պետական հիմքը ճիշտ հաշվարկների վրա կառուցելու մեծ պատասխանատվություն էր ենթադրում։ Այս պայմաններում առանձնահատուկ էր երկրի օրենսդրական մարմնի՝ Հայաստանի առաջին Խորհրդարանի առաքելությունը, որը ստանձնեց 543 տարի առաջ՝ 1375 թվականին Կիլիկյան պետության անկումից ի վեր պետականություն չունեցած ժողովրդի ներկայացուցչության դերն այդ ժողովրդի պատմության բարդագույն ժամանակահատվածում։ Առաջին աշխարհամարտն ու 1917 թվականին տեղի ունեցած ռուսաստանյան հեղափոխություններն արմատական տեղաշարժեր ու փոփոխություններ առաջացրին ինչպես ամբողջ Ռուսական կայսրության, այնպես էլ Անդրկովկասի ու Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքում։ Հենց այս գործոններն էլ եղան այն առաջին քայլերը, որով սկսվեց երկրի ժողովրդավարացումը։ Զարթոնք ապրեց ազգային կյանքը, աճեց ազգային ինքնագիտակցությունը։ 1917 թվականի սեպտեմբերի վերջին – հոկտեմբերի սկզբներին Թիֆլիսում գումարվեց արևելահայերի համագումարը, որին մասնակցում էին 203 պատգամավորներ, որոնք ընտրվել էին քառանդամ համակարգով՝ ռուսահայերի կողմից։ Համագումարի աշխատանքների վերջնափուլում բազմակուսակցական հիմքի վրա ընտրվեց 15 հոգւց բաղկացած գործադիր մարմին՝ Հայոց ազգային խորհուրդ (ՀԱԽ)։ ՀՀ Խորհրդում ներկայացված էին հետևյալ քաղաքական ուժերը՝ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն՝ 6, Հայ ժողովրդական կուսակցություն (ռամկավարներ)՝ 2, Սոցիալ դեմոկրատներ՝ 2 և Սոցիալիստ հեղափոխականներ՝ 2 պատգամավորներով։ Հայոց ազգային խորհուրդը՝ որպես գործադիր մարմին, փաստորեն, ստանձնեց արևելահայ հատվածի քաղաքական կյանքի ղեկավարությունը։
Հայաստանի Հանրապետության խորհրդարանը, որը կրում էր Խորհուրդ անունը, ձևավորվեց Հայոց Ազգային խորհրդի անդամների եռապատկումով, ինչպես նաև 6 անդրկովկասյան թուրքերի ու մեկական ռուս և եզդի ներկայացուցիչներով. ընդամենը 46 պատգամավոր, որից 38-ը՝ հայեր ։
1918
ՀՀ Ազգային ժողովի առաջին նիստը գումարվել է 1918 թվականի օգոստոսի 1-ին։ Մինչ այդ հանրապետության տարածքի մեծ մասը գտնվում էր թուրքական բանակի օկուպացիայի ներքո, առկա էր շուրջ 400 000 փախստականների խնդիր ու համազգային ընտրություններ անցկացնելը հնարավոր չէր։
Առաջին գումարման առաջին նիստը նախագահում էր Ավետիք Սահակյանը։ Բացմանը ներկա էին ականավոր կրոնական ու ռազմական գործիչներ, մուսուլմանական ու ռուսական համայնքների ներկայացուցիչներ, պաշտոնյաներ Օսմանյան Կայսրությունից, Պարսկաստանից, Ուկրաինայից, Ավստրո-Հունգարիայից ու Գերմանիայից։
Առաջին գումարման խորհրդարանի կազմի մեջ էին մտնում.
1919
1919 թվականի հունիսի 4-ին արդեն իսկ համընդհանուր ընտրությունների հիման վրա գումարվում է խորհրդարանի երկրորդ կազմը, որի մեջ էին մտնում 80 պատգամավորներ, այդ թվում 12-ը Արևմտյան Հայաստանից, ինչպես նաև պատգամավորներ Դոնի Ռոստովից, Թիֆլիսից, Բաքվից ու Պոլսից։
Խորհրդարանական այս ընտրություններում, որոնք առաջինն էին հայ ժողովրդի պատմության մեջ, խորհրդարանի 80 տեղերից 72-ը զբաղեցնում էին օրվա իշխող ուժի՝ ՀՅԴ-ի ներկայացուցիչները։
Հայ կանանց ընտրական իրավունք
1919 թվականից հայ կանայք ևս ստացան ընտրելու և ընտրվելու իրավունք։ 1919 թվականին մարտ ամսին կայացած խորհրդարանական առաջին ընտրություններում ընտրվեցին երեք կին պատգամավորներ՝ երեքն էլ ՀՅԴ-ից՝ Կատարինե Զալյան-Մանուկյան (Արամ Մանուկյանի կինը), Պերճուհի Պարտիզպանյան-Բարսեղյան և Վարվառե Սահակյան (Վարյա, Ավետիք Սահակյանի կինը) ։
1919 թվականի օգոստոսի 1-ին խորհրդարանի նախագահ է ընտրվում Ավետիս Ահարոնյանը։
1920
Խորհրդարանի գործունեությունը դադարեցվում է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկման և խորհրդայնացման հետևանքով՝ 1920-ի դեկտեմբերի 2-ին։
Գելդաղ
Գելդաղ, լեռ Պոնտական լեռնահամակարգի արևելյան հատվածում, Ճորոխ գետի ստորին հոսանքի շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ
Գալանիմադերե
Գալանիմադերե, գետ Սև ծովի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Պոնտական լեռների հյուսիսային լանջերից, հոսելով Տրապիզոնի նահանգի Տրապիզոնի գավառով, ծովն է թափվում Տրապիզոնից արևմուտք։ Ավազանը գրեթե ամբողջությամբ անտառապատ է ։
Բաղաղացվոց Կապան
Բաղաղացվոց Կապան, լեռնանցք Հայկական Տավրոսում։ Ըստ վկայության Մորիկ կայսեր իշխանության վերջին տարիներին Գևորգ Կիպրացի անունով մեկը տեղադրական իր քննության մեջ Տավրոսը և Բաղաղացվոց Կապանը համարվում է հռոմեական տիրապետության հյուսիսային սահման։ Արաբներն անվանել են Դարբ Բաղլիս ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնանցքներ Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Ուշպա
Ուշպա  (Ушпа), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բիա գետի ձախ ափով՝ 190 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 24 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Աղեկտիկին
Աղեկտիկին, հայկական իգական անուն։ Կազմված է հայերեն աղեկ և տիկին բառերից։ Գործածվել է 14-րդ դարում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Օտտո Վալբուրգ
Օտտո Վալբուրգ (իրական անունը և ազգանունը — Օտտո Մաքսիմիլիան Վասսերցուգ) (Otto Wallburg; ), հրեական ծագմամբ գերմանացի դերասան, հոլոքոստի զոհերից մեկը։
Կենսագրություն
Ծնվել է հրեական ընտանիքում։ Բանկիրի որդի է։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին, ստացել վիրավորում արևելյան ռազմաճակատում։ Պարգևատրվել է «Երկաթե խաչով»։
1926 թվականից աշխատել է գերմանական կինոարդյունաբերությունում, այդ թվում նաև, UFA-ի տարբեր կառույցներում։
1933 թվականին նացիստների իշխանության գալուց հետո լքել է Գերմանիան և տեղափոխվել Ավստրիա, որտեղ շարունակել է աշխատել կինոյում։ Ավելի ուշ արտագաղթել է Ֆրանսիա, այնտեղից էլ՝ Նիդերլանդներ։
Նիդերլանդներ գերմանացիների ներխուժումից հետո՝ 1940 թվականին ձերբակալվել է։ Որոշ ժամանակ գտնվել է Վեստերբորկ համակենտրոնացման ճամբարում, որտեղից էլ տեղափոխվել է Տերեզիենշտադ, այնտեղից էլ Օսվենցիմ։ Սպանվել է 1944 թվականին Օսվենցիմում։
Արվեստ
Օտտոն համր կինոյի և ձայնային ֆիլմերի վաղ շրջանի հայտնի դերասան է։ Հանդես է եկել նաև կաբարեում։
Որպես դերասան իր առաջնախաղն ունեցել է 1909 թվականին։
Կինոյում նկարահանվում է 1926 թվականից։ Կերտել է ավելի քան 86 դերեր։
Արժան Միներվուա
Արժան Միներվուա (Argens-Minervois), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2009 թվականի դրությամբ կազմում է 376 մարդ, բնակչության խտությունը` 81.92 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.59 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 630 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 100 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 34 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 243 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 153-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 90։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 63,0 %։ 153 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 135 անձ (81 տղամարդ և 54 կին)։ Գործազուրկ են եղել 18 անձ (9 տղամարդ և 9 կին)։ 90 անաշխատունակներից 22-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 39-ը` թոշակառուներ, իսկ 29-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Նեոռենեսանս
Նեոռենեսանս (Neo-Renaissance), 19-րդ դարում տարածում գտած նոր ոճի պայմանական անվանում։ Ոճի հիմքը կազմում է իտալական Վերածննդի ճարտարապետությունը. այստեղից էլ ծագել է անվանումը ։ Ի տարբերություն 16-րդ դարի հռոմեական կլասիցիզմի՝ 17-րդ դարի կլասիցիզմը և 18-րդ դարի նեոկլասիցիզմը շինությունների կոմպոզիցիայում, ինտերիերի, կահույքի ձևավորման մեջ, դեկորատիվ-կիրառական արվեստում էկլեկտիկայի միջոցով միավորում էր Հյուսիսային Վերածննդի արվեստի (Ֆլանդրիա, Նիդերլանդներ, Գերմանիա, Անգլիա) գոթական մոտիվները, ֆրանսիական Վերածննդի և գերմանական բարոկկոյի ձևերը ։
Արևմտյան Եվրոպայում նեոռենեսանսի ճարտարապետական ոճը տարբեր ձևեր է ստացել՝ կախված միջնադարյան ու Վերածննդի արվեստի տեղական ավանդույթներից։ Սովորաբար առանձնացնում են երկու ուղղություն, որոնք պայմանակնորեն կոչվում են իտալական և գերմանական։ Առաջինին առավել բնորոշ են համաչափությունը, ռացիոնալ համամասնությունները, որմնասյուներով օրդերները,, կամարակապ և վենետիկյան պատուհանները։ Գերմանական ուղղությանը բնորոշ են ուղղահայացությունը (ի տարբերություն իտալական հորիզոնականության), աշտարակները, շինությունների անկյունաձև ելուստները, ունելիքի տեսքով բարձր տանիքները, էրկերները։ Գունային երանգավորումը բնորոշվում է կարմիր աղյուսի և սպիտակ քարի համադրմամբ, որը հաճախ սպիտակ գծեր է առաջացրել. այն կոչվել է «որձաքարի շերտ» (speklagen):
Նախահիմք և ոճի զարգացում
Նեոռենեսանս ուղղությունը հիմնադրվել է Ֆրանսիայում։ Այն կապում են ռոմանտիզմի գաղափարախոսության, մասնավորապես Վիկտոր Հյուգոյի «Փարիզի Աստվածամոր տաճարը» (1831) գրքի հետ, որը մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել այսպես կոչված «տրուբադուրների ոճի» նկատմամբ։ Այս ոճով ձևավորված ինտերիերի ոճը սկսել են անվանել ֆրանսիական նեոռենեսանս։ Այդպիսի ինտերիերում նեոգոթական կահույքը տեղադրել են Հենրի IV-ի և Լյուդովիկոս ХIII-ի ռենեսանսային ոճի աշխատասենյակներում։ Գերմանիայում այս ոճը սկսել են անվանել հին գերմանական (Altdeutsch) :
Անգլիայում Վերածննդի ազատ վերահառնումը (Free Renaissance revivals) անվանել են վիկտորյանական ոճի զարգացման վերջին փուլ (1870-1900)։ Ավստրիայում նեոբարոկկո ոճի ծանր ու կոպիտ կահույքն անվանել են «վիեննական վերածննդի» ոճի։ Արդյունաբերական տեխնոլոգիաների զարգացումը 19-րդ դարի կեսերին թույլ է տվել մեծացնել դեկորատիվ-կիրառական արվեստի ամենատարբեր ոճերի գործերի քանակը՝ օգտագործելով տարբեր նյութեր և մշակման եղանակներ։ Այդպիսի գործերը հաճախ անվանել են նեոռենեսանս ոճի։ Եթե նեոկլասիցիզմի ճարտարապետության մեջ 18-րդ դարի երկրորդ կեսի վարպետները վերցնում էին այս կամ այն ճարտարապետի նշանավոր գործ, օրինակ՝ Պալադիոն, ապա 19-րդ դարի երկրորդ կեսին ստեղծվում էր Վերածննդի ճարտարապետության ընդհանրացված կերպար, ինչը հանգեցնում էր ոճերի միախառնման։
Իտալական Վերածննդի ճարտարապետության վերաիմաստավորումը Գերմանիայում առաջին հերթին կապվում է Գոդֆրիդ Զեմպերի գործունեության հետ։ Գերմանական նեոռենեսանսի դասական օրինակ է Դրեզդենի պատկերասրահի շենքը՝ իտալական չիկվեչենտո ոճով։ Այն կառուցվել է Զեմպերի նախագծով 1847-1855 թվականներին։ Նրա գլխավոր ստեղծագործությունը Դրեզդենի պետական օպերայի շենքն է (1834-1838), որն աղավաղվել է նեբարոկկո ոճի ավելի ուշ շրջանի շինության կառուցումով (1871-1838), որի հեղինակը եղել է ճարտարապետի որդին։ Նեոռենեսանսի գլուխգործոցներից են (հատկապես ինտերիերի ձևավորման հարցում) Վիեննայի կենտրոնում՝ Մարիա-Թերեզայի հրապարակում գտնվող ընդդիմակաց երկու շենքերը, Արվեստի պատմության թանգարանը և Բնագիտության թանգարանը (Գոդֆրիդ Զեմպեր, 1872-1881)։
«Զեմպերի ոճը» մեծ տարածում է գտել Ավստրո-Հունգարական միապետության քաղաքներում։ Վիեննայում և Բուդապեշտում նեոռենեսանսի ոճով կառուցվել են ամբողջական թաղամասեր։ Ամենից հաճախ այն նախընտրել են թանգարանների, գրադարանների կառուցման մեջ, քանի որ այդ շինությունները խորհրդանշել են «խորասուզում» մշակույթի պատմության մեջ։
Նեոռենեսանսի տարրեր են առկա Ֆրանսիայի Գրանդ օպերայի շենքի ճարտարապետության մեջ (Շառլ Գարնիե, 1860-1875)։
Նեոռենեսանսի ճարտարապետության քաղաք կարելի է համարել Մյունխենը։ Բավարիայի պետական գրադարանի շենքը (Ֆ. ֆոն Գերտներ, 1832-1842) կրկօրինակում է Ֆլորենցիայի Պիտի պալացցոն (1458-1464)։ Թանգարանների ու ճարտարապետության այդ ինքնատիպ քաղաքում է աշխատել ճարտարապետ Լեո ֆոն Կլենցեն։ Նա նախագծել ու կառուցել է տարբեր ոճերի շենքեր՝ նեոհունական, էտրուսկյան կամ մյունխենյան հելլենիզմի։ Հին պինակոտեկի շենքը (1826-1836) Կլենցեն կառուցել է նեոռենեսանսի ոճով։ Թագավորական նստավայրը (Քյոնիգսբաու) Մաքս Յոզեֆ Պլատցի հրապարակում նույնպես վերարտադրում է Վերածննդի շրջանի իտալական պալացցոյի բնորոշ գծերը։ Առավելլ համեստ՝ առանց կամարակապ պատուհանների է ձևավորվել հերցոգ Լեյտենբերգի պալատը Օդեոնսպլացում (1817-1821)։
Նեոռենեսանսի, նեոբարոկկոյի և նեոգոթիկայի տարրերն են միավորում Բրյուսելի Արդարադատության պալատը (Ժոզեֆ Պուլարտ, 1866-1888), Բեռլինի Ռայխստագի շենքը (Վ. Պալլո, 1884-1890)։ Երկաթուղային կայարանների շենքերը, որոնք կոչված էին ներկայացնելու պետությունների հեղինակությունը և միաժամանակ ճամփորդությունների ռոմանտիկան, նույնպես 19-րդ դարում կառուցվել են նեռենեսանսի ոճով։ Դրանցից են, օրինակ, Շտետինի և Սիլեզիայի կայարանները Բեռլինում, Ամստերդամի և Անտվերպենի կենտրոնական կայարանները։
Նեոռենեսանսը տարածում է գտել Եվրոպայի և Հյուսիսային Ամերիկայի սահմաններից դուրս։ Մասնավորապես, այս ոճի օրինակներ են հանդիպում 19-րդ դարավերջի և 20-րդ դարասկզբի Ճապոնիայում։ Դրա օրինակ են Տոկիոյի Կենտրոնական կայարանը և Իոկագամայի նավահանգստի բացման հուշասրահը։
Բոզար
Նեոռենեսանսի ոճը մեծ տարածում է գտել ճարտարապետության և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի մեջ 1870-1890 թվականներին, երբ նրա հիմնական մրցակիցը Եվրոպայում նեոբարոկկոն է եղել։ Երկրորդ կայսրության ժամանակաշրջանում ձևավորվել է այս երկու նոր ոճերի յուրօրինակ միաձուլում, որ ստացել է բոզար անվանումը։ Այս երևույթն արացոլում է ճարտարապետական մտածողության էկլեկտիկ մեթոդը, որի դեպքում ֆրանսիական Վերածննդի կիսագոթական ձևերը ազատ համադրվում են բարոկկոյի և պալադյան ճարտարապետության տարրերին։ Նեոռենեսանսի դեկորը 19-րդ դարի երկրորդ կեսին համատեղ օգտագործվել է հասարակական ու կոմերցիոն շենքերի նախագծերում ոչ միայն Եվրոպայում, այլև ԱՄՆ-ում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճարտարապետական ​​ոճեր Կատեգորիա:Արվեստի ոճեր Կատեգորիա:20-րդ դարի ճարտարապետական ոճեր Կատեգորիա:19-րդ դարի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Ճարտարապետության պատմություն Կատեգորիա:19-րդ դարի ճարտարապետական ոճեր Կատեգորիա:Մոդեռնիստ ճարտարապետություն Կատեգորիա:Նեոռենեսանս ճարտարապետություն
Գարամբա ազգային պարկ
Գարամբա ազգային պարկ (Parc national de la Garamba), ազգային պարկ, որը գտնվում է Կոնգոյի Դեմոկրատական հանրապետության  հյուսիս-արևելքում։ Այն Աֆրիկայի ամենահին ազգային պարկերից մեկն է։ Զբաղեցնում է 4480 կմ² տարածք։
Առաջին հերթին ազգային պարկը հայտնի է նրանով, որ այստեղ բնակվում են սպիտակ ռնգեղջյուրի հազվագյուտ տեսակ՝ հյուսիսային սպիտակ ռնգեղջյուր ։
Աշխարհագրություն
Հյուսիսում բնապահպանական տարածքում գերակշռում են խոնավ սավաննաները և բարձրախոտ մարգագետինները։ Դեպի հարավ շարժվելիս նրանք վերափոխվում են սակավատերևների, որն այնուհետև դառնում է ընդարձակ անտառ։ Պարկի հարավային կեսը առավելապես զբաղեցված է խոնավ աևադարձային անտառներով.
Պատմություն
Ազգային պարկը հիմնադրվել է 1938 թվականին։ 1960 թվականին այստեղ կար  մոտ 1000 հյուսիսային սպիտակ ռնգեղջյուր։ Սակայն 1980 թվականին, Կոնգոյի քսանամյա պատերազմից հետո, նրանց թվաքանակը կրճատվել է մինչ 12 տեսակի։
1980 թվականին տեղի ունեցավ Գարամբայի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում գրանցվելու գործընթացը ։ Չորս տարի անց ազգային պարկը ընդգրկվել է Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում, որոնք գտնվում են ոչնչացման վտանգի եզրին։ Դա ստիպել է Բնության պահպանության միջազգային միությանը, Վայրի բնության համաշխարհային հիմնադրամին և Ֆրանֆուրտյան կենդանաբանական հանրությանը գործարկել ծրագիր, որով հնարավոր էր վերականգնել այգու դաունան՝ համագործակցելով զաիրսկի կառավարության հետ։ Դրական արդյունքները հանգեցրել են այն բանին, որ 1992 թվականին Գարամբան ջնջվել է օբյեկտների ցանկից, որոնք գտնվում են ոչնչացման վտանգի տակ։
Սակայն 1996 թվականին պարկի տարածքը կրկին մտցվեց այդ ցուցակի մեջ, երբ զինվորականները կենդանիների սպանդ իրականացրին։ Սակայն այն արդյունավետ չէ հյուսիսային սպիտակ ռնգեղջյուրի համար, որը վերացման եզրին է։ 2005 թվականին հետազոտողները միայն 4 կենդանի ցուցակագրեցին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Մերի Օնահան Գալերի
Կենսագրություն
Մերի ("Մոլլի") Ջոզեֆին Օնահան ծնվել է ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի Չիկագո քաղաքում 1866 թվականի հուլիսի 22-ին՝ Ուիլյամ Ջ. Օնահանի և Մարգարեթ (Դաֆֆի) Օնահանի ընտանիքում։ Մերիից վաղ ծնված հինգ քույր-եղբայրները մահացել են մանուկ հասակում։
Մերի Օնահան սովորել է Sacred Heart ակադեմիայում և վաղ տարիքում ավարտել այն։ Նրա հորաքույրը եղել է կարգի պատվելի և կիրթ անդամներից։ Մերին կրթությունը շարունակել է Սենտ Լուիզում և հայրական տանը, որը ձեղնահարկից նկուղ լի էր գրքերով, և որի գրադարանում կարելի էր գտնել ժամանակի պատմությունը կերտողների գործերը։
Գործունեություն
1898 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Մերի Օնահան ամուսնացել է Դանիել Ջ. և Մերի (Դոլի) Գալերիների որդու՝ իրավաբան Դանիել Վինսենթ Գալերիի հետ (ծնված՝ Չիկագո, 1865)։ Նրանց երեխաներն էին՝ Դանիել Վ. Գալերին, Ջոն Այրլենդը, Ուիլյամ Օ. Գալերին, Մաերի Մարգարեթը, Ֆիլիպ Դ. Գալերին և Մարթա Նենսին։
Գալերին աշխատակցել է Չիկագոյի բոլոր թերթերին, և Նյու Յորքի թերթերը պատճենել են նրա մի շարք հոդվածներ։ Նա հավատում էր, որ ամերիկյան կաթոլիկների կարևոր պարտականություններից մեկն էր ամենօրյա մամուլի սյունակներում տեսնել, որ եկեղեցին գործում է արդար։
Նա նաև կանոնավոր խմբագրական աշխատանք է կատարել կաթոլիկ թերթերի համար, և նրա գրվածքները հայտնվել են մի շարք ամսագրերում։ Այս հոդվածներն ընդգրկում էին մի շարք թեմաներ՝ գրականություն, երաժշտություն, բարեգործություն, սակայն նա առանձնահատուկ հետաքրքրություն էր ցուցաբերում աշխարհի գործնական բարօրության համար գործադրվող ջանքերին։ Նրա աշխատանքն ավելի արդյունավետ էր, քանի որ այն լիովին ազատ էր հակասական կրոնականությունից և հակասական առաջնությունից։ Նա պայծառ կին էր, որի կապույտ գուլպայականությունը նրա բնույթի մի կողմն էր։
Գալերին գրել է նաև բանաստեղծություններ, թեև հազվադեպ է տիրապետել դրան։ Representative Women's և Catholic Congress կարդում։ Նրա ոճի մասին Վալտեր Լեքկին ասել է. «Չնայած Չիկագոյի գրական շրջանակն ամենափոքրն է, նա օժտված գրող է։ Նրա գրվածքներում կա նրբագեղ խառնաշփոթ ուժ և նրբություն, եթե նա համբերատար լինի սովորելու օգտագործել կարթ, նրա ապագան ապահովված է»։
Գալերին մահացել է Միլուոքիում, Վիսկոնսին, 1941 թվականի հունվարի 12-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի խմբագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի քննադատներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Աղթամար (անձնանուն)
Աղթամար, հայկական արական անուն։ Առաջացել է նույնանուն կղզու և վանքի անունից, որի ծագումն անհայտ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Ֆելիչե Վարինի
Ֆելիչե Վարինի (Felice Varini, ), Փարիզում բնակվող շվեյցարացի նկարիչ։ 2000/2001 թվականներին առաջադրվել է Մարսել Դյուշանի անվան մրցանակի համար։ Հիմնականում հայտնի է սենյակներում և այլ տարածքներում իր երկրաչափական հեռանկարային-տեղայնացված նկարներով՝ օգտագործելով պրոյեկտոր-տրաֆարետային տեխնիկա։ Ըստ մաթեմատիկայի պրոֆեսոր և արվեստի քննադատ Ջոել Կոսկասի՝ «Վարինիի աշխատանքը հակա-Մոնա Լիզական է»։
Վարազ-Գնել Գնունի
Վարազ-Գնել Գնունի, հայ զորավար Բյուզանդական կայսրությունում՝ Հերակլ Ա կայսեր կառավարման ժամանակ (610-641) ։ Մժեժ Գնունու ազգականը և գործակիցը, Գնունիների նախարարական տոհմից ։
Ֆելիչե Վարինի
Ֆելիչեն նկարում է ճարտարապետական և քաղաքային տարածություններում, ինչպիսիք են շենքեր, պատեր և փողոցներ։ Նկարները բնութագրվում են մեկ դիտանկյունից, որտեղից դիտողը կարող է տեսնել ամբողջական նկարը (սովորաբար պարզ երկրաչափական ձևեր, օրինակ՝ շրջանակ, քառակուսի, տող), իսկ մյուս դիտանկյունից դիտորդը կտեսնի «կոտրված» մասնատված ձևեր։ Վարինի պնդում է, որ աշխատանքը գոյություն ունի ամբողջությամբ` իր ամբողջական ձևով, ինչպես նաև մասնիկները։ «Իմ մտահոգությունն է, - ասում է նա, - թե ինչ է տեղի ունենում դիտանկյունից դուրս» ։
Նադեժդա Ռումյանցևա
Նադեժդա Վասիլևնա Ռումյանցևա (ռուս.` Надежда Васильевна Румянцева, ), խորհրդային և ռուսական թատրոնի և կինոյի` ազգությամբ ռուս, կատակերգական ժանրի դերասանուհի։ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1991) :
Կենսագրություն
Նադեժդա Ռումյանցևան ծնվել է Սմոլենսկի մարզի Գագարինի շրջանի Պոտապովո գյուղում, երկաթուղային ուղեկցորդի ընտանիքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո սովորել է Մոսկվայի Կենտրոնական մանկական թատրոնին (ներկայիս Ռուսական ակադեմիական երիտասարդական թատրոն) կից դասընթացներում ։ Այնուհետև ընդունվել է Թատերական արվեստի պետական ինստիտուտ (ГИТИС): Դերասանուհի և մանկավարժ Օլգա Պիժովան, Նադեժդայի հետ մեծ հույսեր կապելով, օգնել է, որպեսզի նա ընդունվի Կինեմատոգրաֆիայի համամիութենական պետական ինստիտուտ (ВГИК), որտեղ ժամանակի ընթացքում նա սկսել է աշխատել։
Ավարտելով ուսումը, նա արդեն իսկ կայացած դերասանուհի էր և հիմնականում հանդես էր գալիս տրավեստի ամպլուայով։ Հատկապես շատ էր խաղում Կենտրոնական մանկական թատրոնի բեմում և նկարահանվել էր նաև «Կյանքին ընդառաջ» (1952 թ.) և «Ալյոշա Պտիցինը կոփում է բնավորությունը» (1953 թ.) կինոնկարներում։
1955 թվականին Նադեժդան աշխատանքի է անցել Կինոդերասանի թատրոն-ստուդիայում։ 1961 թվականին նկարահանվել է «Աղջիկները» կինոնկարում, որի շնորհիվ արժանացել է համընդհանուր ճանաչման ։ Նշված դերակատարման համար Նադեժդա Ռումյանցևան Մար դել Պլատայում կայացած միջազգային կինոփառատոնում ստացել է մրցանակ` կանացի լավագույն դերակատարման համար։ Արտասահմանյան ամսագրերը նրան անվանում էին «կիսաշրջազգեստով Չարլի Չապլին», իսկ իտալացիները` «ռուսական Ջուլիետա Մազինա» ։ 1962 թվականին Նադեժդան նկարահանվել է «Բենզալցակայանի թագուհին» կինոնկարում, որը դիտել են շուրջ 53 միլիոն հանդիսատեսներ ։
Կինոյում խաղացած դերերին զուգահեռ, Նադեժդա Ռումյանցևան հադես էր գալիս նաև ֆիլմերի կրկնօրինակման աշխատանքով։ Նրա ձայնը հնչում էր խորհրդային և արտասահմանյան բազմաթիվ կինոնկարներում, ինչպես նաև բազում մուլտֆիլմերում։ Նադեժդա Ռումյանցևան հաջողությամբ հանդես է եկել նաև հեռուստատեսությունում։ Երկար տարիներ նա Կենտրոնական հեռուստատեսությամբ վարում էր «Զարթուցիչ» («Будильник») մանկական հաղորդումը։
Անձնական կյանք
Նադեժդա Ռումյանցևան ամուսնացած էր ԽՍՀՄ արտաքին առևտրի նախարարության աշխատակից, ազգությամբ հայ Վիլլի Խշտոյանի հետ։ Ամուսնու հետ երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում (Մալայզիա, Եգիպտոս), քանի որ ամուսինը, որպես ԽՍՀՄ առևտրային ներկայացուցիչ, հաճախ էր գործուղվում արտասահման։ Նադեժդան նվիրված էր ընտանիքին (ամուսնուն և նրա դստերը` Կարինեին), որով էլ բացատրվում էր հաճախ կինոնկարահանումներից հրաժարվելը։ Անձամբ նա երեխաներ չի ունեցել ։
Նադեժդա Ռումյանցևան մահացել է 2008 թվականի ապրիլի 8-ին` գլխուղեղի ուռուցքից։ Թաղված է Մոսկվայի հայկական գերեզմանոցում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 9 ծնունդներ Կատեգորիա:1930 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 8 մահեր Կատեգորիա:2008 մահեր Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Մոսկվայի հայկական գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Ֆելիչե Վարինի
2017 թվականի սեպտեմբերին Ֆելիչե Վարինին ժամանակակից արվեստի տրիենալեի երկրորդ փուլի շրջանակներում իր «Վեցանկյուններ, շրջաններ և սեղաններ» աշխատանքը ցուցադրել է Երևանի երկաթուղային կայարանի շենքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի նկարիչներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի լուսանկարիչներ
Ուլյուտա (Կատունի վտակ)
Ուլյուտա  (Улюта), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կատուն գետի ձախ ափով՝ 265 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Վարազ-Գնել Գնունի
Կենսագրություն
635 թվականին, Հերակլ Ա-ի դեմ կազմակերպված ապստամբությանը մասնակցած Հայաստանի բյուզանդական մասի կառավարիչ Դավիթ Սահառունուն կալանավորում է Մժեժ Գնունին և առաքում կայսերական պալատ։ Ճանապարհին իր կապանքները կտրելով՝ Դավիթ Սահառունին սպանում է այն մարդկանց, որոնք տանում էին իրեն։ Այնտեղից վերադառնալով՝ իր շուրջն է միաբանում հայոց զորքերը, հարձակվում զորավար Մժեժ Գնունու վրա և նրա զորքը իր կողմը գրավելով՝ պարտության մատնում, ապա սպանում Մժեժին ու նրա գործակից Վարազ-Գնել Գնունուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գնունիներ Կատեգորիա:7-րդ դարի հայեր Կատեգորիա:Հերակլի զորավարներ Կատեգորիա:Հայերը Բյուզանդական կայսրությունում
Ալեքսանդր Ակիմով (Խորհրդային Միության հերոս)
Ալեքսանդր Վասիլևիչ Ակիմով (Александр Васильевич Акимов, ), խորհրդային սպա, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։ Պատերազմի ընթացքում եղել է 6-րդ գվարդիական հրաձգային դիվիզիայի 4-րդ գվարդիական հրաձգային գնդի հրաձգային դասակի հրամանատար, Խորհրդային Միության հերոս (1945 թվական), ավագ լեյտենանտ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1924 թվականի օգոստոսի 5-ին, ռուս աշխատավորի ընտանիքում, Ելշանկա գյուղում (այժմ՝ Ուլյանովսկի մարզի Նիկոլաևսկի շրջան)։ Ավելի ուշ ընտանիքը տեղափոխվել է Վ. Լենինի անվան աշխատանքային ավան։ Այնտեղ էլ սովորել է միջնակարգ դպրոցում, որն ավարտել է ութերորդ դասարանով։ 1939 թվականին ընդունվել է Ֆաբրիկագործարանային ուսուցման դպրոց։ Ավարտելուց հետո ստացել է փականագործի մասնագիտություն։
1942 թվականի օգոստոսի 17-ին Ժադովսկու շրջանային զինկոմիսարիատի կողմից զորակոչվել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակ։ Տամբովի մարզի Մորշանսկ քաղաքում անցել է կրտսեր լեյտենանտի դասընթաց։ 1943 թվականի օգոստոսի 26-ից եղել է Արևելյան ռազմաճակատում։ Մասնակցել է Ուկրաինայի 1-ին և 2-րդ ճակատային մարտերին։ Պատերազմի ժամանակ երկու անգամ վիրավորվել է։
1945 թվականի հունվարի 12-ին, 4-րդ գվարդիական հրաձգային գնդի (6-րդ գվարդիական հրաձգային դիվիզիոն, 13-րդ բանակ, 1-ին ուկրաինական ռազմաճակատ) հրաձգային դասակի հրամանատար, կրտսեր լեյտենանտ Ալեքսանդր Ակիմովը առանձնահատուկ կերպով առանձնացել է Կելցե քաղաքի հարավարևելյան հատվածում, որի ընթացքում նա ներխուժել է խրամատ և ոչնչացրել է թշնամու երկու կրակակետ և հակառակորդի մոտ երեսուն զինվոր և սպա։
Հունվարի 14-ին Չարնա-Նիդա գետերի մերձակայքում թշնամու դիրքերի համար մղվող մարտերի ժամանակ կրտսեր լեյտենանտ Ակիմովն անձամբ է հարվածել հրետանային զենքը և իր զինվորների հետ ոչնչացրել է հակառակորդի զինվորներին և սպաներին։ Հունվարի 26-ի գիշերը լույս 27-ին Օդեր գետի հատման ժամանակ նա առաջիններից մեկն էր, ով անցել է գետը Շտեյնաու քաղաքի (այժմ՝ Սցինավա, Լեհաստան) մոտ և մասնակցել է պլացդարմի գրավման և ընդլայնման մարտերին։
1945 թվականի ապրիլի 10-ին ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանագրով գերմանացի-ֆաշիտների դեմ մարտերում մարտական առաջադրանքների օրինակելի կատարման և ցուցաբերած քաջության և հերոսության համար կրտսեր լեյտենանտ Ալեքսանդր Ակիմովին շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում և նրան հանձնվել է Լենինի շքանշան (№ 56171) և Ոսկե աստղ (№ 8147):
Պատերազմից հետո Ալեքսանդր Ակիմովն աշխատել է Ուլյանովսկի մարզի Բարիշսկի շրջանի Լենինի անվան ավանի գործարանում։ Մահացել է 1966 թվականի մարտի 12-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Քաղաքների մայրը (Աբդ ալ-Ռահման ալ-Քաուաքիբի)
Քաղաքների մայր 19-րդ դարի արաբ գրող և հրապարակախոս Աբդ ալ-Ռահման ալ-Քաուաքիբիի ամենահայտնի ստեղծագործություններից։ Տպագրվել է 1902 թվականին։
«Ումմ ալ-կուրա» հրապարակախոսական աշխատությունն իրենից ներկայացնում է ուտոպիա մուսուլմանական մոդեռնիզմի ոգով։ Նրանում պատկերված է 1899 թ գաղտնի համաժողովը Մեքքայում հաջջի ժամանակ։ Համաժողովի 12 նիստերում մասնակցում էին ոչ միայն արաբ 22 մուսուլմաններ տարբեր երկրներից։ Այս համաժողովի հռչակագրերը կազմում են «Ումմ ալ-կուրա» գրքի մասը։ Այս հռչակագրերը ներկայացված են այնքան իրական, որ շփոթության մեջ են գցել որոշ եվրոպացի արևելագետների, հավատացած լինելով, որ այդ հավաքն իրականում տեղի է ունեցել։ Համաժողովի ժամանակ ակտիվ քննարկում է տեղի ունենում, առաջ են գալիս վեճեր, տարբեր կարծիքներ են բախվում։ Համաժողովի նպատակն է բացահայտել և քննարկել մուսուլմանական աշխարհի անկնման պատճառները և նրա վերածնման համար փնտրել առավել գործուն միջոցներ։ Ալ-Քաուաքիբին այդ պատճառներից առանձնացնում է կրոնականը, քաղաքականը և բարոյականը, որոնք սերտորեն կապված են իրար հետ։ Կրոնական պատճառների շարքում, նա որպես մուսուլմանական ռեֆորմացիայի իսկական կողմնակից դասում է առաջին հերթին աղավաղված պատկերացումները իսլամի մասին, որը մեծ մասամբ մուսուլման աստվածաբանների պատճառով էր տեղի ունենում։ Կապելով մուսուլմանական աշխարհի անկման կրոնական պատճառը քաղաքականի հետ՝ ալ-Քաուաքիբին զայրույթով է այն մուսուլման իմամների մասին, որոնք հանդիսանում էին սուլթանի տոտալիտար ռեժիմի հենարանը։
Ընդհանրապես ազատության և հավասարության գաղափարները Քաուաքիբիի հրապարակախոսության առանձնահատկություններից մեկն են և այս գաղափարները մեծ տարածում են գտել նաև «Ումմ ալ-կուրա»-ում։ Խոսում է նաև մուսուլմանական համայնքի անկման բարոյական պատճառներից, որտեղ առաջին տեղը դրվում է տգիտությունը և նրա հետ սերտորեն կապված կրթության և կրոնական ու բարոյական դաստիարակության փչացումը։ Ալ-Քաուաքիբին այստեղ ընդգծում է նաև կնոջ կրթության անտարբերության հարցը, ինչը և վատ ազդեցություն է ունենում ընտանիքում երեխաների դաստիարակության վրա։ Ալ-Քաուաքիբին բարոյական պատճառներից առանձնացնում է նաև Արևելքի ժողովրդի պասիվությունը, որ ոչնչով չեն աջակցում առաջընթացին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արաբական գրականություն
Մատեյ Ղիկա
Մատեյ Ղիկա (Matei Ghica, ), մոլդովացի պետական գործիչ, ֆանարիոտ Ղիկաների իշխանական ընտանիքից, ով 1753-1756 թվականներին ղեկավարել է Մոլդովական իշխանությունը։
Կենսագրություն
Մատեյ Ղիկան ծնվել է 1728 թվականին։ 1752 թվականի սեպտեմբերի 11-ին դարձել է Վալախիայի իշխան։ Այս պաշտոնում է մնացել ընդամենը մեկ տարի և 1753 թվականի հունիսի 22-ին դարձել է Մոլդովայի իշխան։ Հայտնի է նաև այն փաստը, որ 1755 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Մատեյի հրամանով բռնագանձվել են եկեղեցու կալվածքների մեծ մասը՝ այդ թվում և Սուրբ Սավայի վանքի հողերը։
Նրա թագավորանիստը՝ Կալարաշովկան, ներկայումս շարքային գյուղ է Մոլդովայի Հանրապետությունում՝ Մերձնեստրի սահմանի մոտ։ 1622 թվականին ստեղծել է կալարաշների գործակալությունը, որի կրողները Մոլդովայի իշխանությունում ունեին որոշակի արտոնություններ, այդ թվում՝ հարկային արտոնություններ։
1755 թվականին Մատեյ Ղիկան հրաժարվել է Քիշինևի Սուրբ ուրբաթավանքի իր կալվածքներից և այն հանձնել վանական Գալաթին։ Հանձման նամակում նա գրել է այսպես․ «Քիշինևի շուկա, տուն, խանութ, նկուղ…»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոլդովացի պետական գործիչներ
Զախար Պրիլեպին
Զախար Պրիլեպին (Заха́р Приле́пин, իսկական անունը՝ Եվգենի Նիկոլաևիչ Պրիլեպին, Евге́ний Никола́евич Приле́пин, ծնվ. հունիսի 7, 1975, գյուղ Իլինկա, Սկոպինսկի շրջան, Ռյազանի մարզ, ՌՍՖՍՀ), ռուս գրող, հրապարակախոս։
Քաղաքական հայացքներ
Զախար Պրիլեպինը 1996 թվականից հանդիսանում է Ազգային Բոլշևիկյան կուսակցության անդամ, որի գործունեությունն արգելված է Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում ։ Բազմիցս հանդես է եկել Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հանդեպ սուր քննադատություններով ։
2020 թ. հուլիսին միացել է Մարգարիտա_Սիմոնյանի՝ ՀՀ իշխանություններին ուղղված նամակին։
Իսրայելը Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում
Իսրայելը մասնակցել է Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթին, որն անցկացվել է Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում։ Իսրայելը ներկայացրել է Նադավ Գուեդժը «Golden Boy» երգով։ Կիսաեզրափակչում Իսրայելին հաջողվեց գրավեց 3-րդ տեղը։ Իսկ եզրափակչում գրավեց 9-րդ տեղը։
Իսրայելը կիսաեզրափակչում հավաքեց 151, իսկ եզրափակչում 97 միավոր։
Արտիստի ընտրություն
Իսրայելում պետք է ընտրվեր արտիստ, որը կներկայացներ Իսրայելը Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում։ Դա կատարվելու էր մրցակցության միջոցով։ Իսրայելի լավագույն արտիստների միջև մրցակցությունը սկսվել էր 2015 թվականի փետրվարի 17-ին։ Գնահատողների կազմում էին Ասսաֆ Էտեդգին, Մուկին, Կարեն Փելեսը և Հարել Սքաթը։ Փետրվարի 17-ին պարզ դառավ հաղթողի անունը, և ձայների մեծամասնությամբբ հաղթող ճանաչվեց Նադավ Գուեդժը։
Երգի ընտրություն
Փորձագետների հանձնաժողովը Իսրայելը Եվրատեսիլ 2015-ում ներկայացնելու համար ընտրեց «Golden Boy» երգը։ Այս որոշումը կայացվել է 2015 թվականի մարտի 5-ին։ Միաժամանակ երգի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականի մարտի 12-ին։ Այս երգը նաև Իսրայելի Եվրատեսիլյան պատմության մեջ առանձնանում էր նրանով, որ այս երգի բառերը ամբողջությամբ անգլերեն էին, իսկ Իսրայելը մինչ այս երբևէ չէր ներկայացել միայն անգլերեն լեզվով կատարմամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսրայելը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթ
Seven & I Holdings
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի հոլդինգային ընկերություններ Կատեգորիա:Ճապոնական ապրանքանիշեր
KBS2
KBS2, KBS-ից հետո հարավկորեական երկրորդ հեռուստաընկերությունը։ 1980 թվականին հայտնվել է որպես հետևանք KBS կորպորացիա ТВС (Tongyang Broadcasting Corporation)։ Մասնագիտացած ինչպես ժամանցային, հիմնականում ցույց է տալիս հաղորդումներ և սերիալներ, ինչպես նաև նորություններ։ Ինչ վերաբերում է 1992 թվականին, այն մեկն է հարավկորեական հիմնական երեք հեռուստաընկերություններից (KBS1 և MBC հետ միասին)։ Ալքը իրականացում է լիցենզիայի վճարների և գովազդի ֆինանսավորում։
Տիգրան Նալբանդյան (այլ կիրառումներ)
Տիգրան Նալբանդյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Չեչատվայամ
Չեչատվայամ (Чечатваям), գետ Ռուսաստանում,Կամչատկայի երկրամասի հյուսիս-արևմտյան մասում։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։ Հոսում է Պենժինսկի շրջանում և Կամչատկայի երկրամասում ։ Թափվում է Օխոտի ծով։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Շամմիյաթ (ալ-Մութանաբբի)
Շամմիյաթ, (شاميات) խոշորագույն արաբ բանաստեղծ ալ-Մութանաբբիի պոեզիայի 4 շրջաններից մեկը։
Ալ–Մութանաբբիի բանաստեղծությունները սկզբնական շրջանում էական ու զգալի չէին տարբերվում ժանրային բազմազանության տեսանկյունից։ Սովորաբար նրա ձոն-կասիդաները (արաբերեն՝ قصيدة) իրենցից քնարական մեծամասնություն են ներկայացնում։ Նախերգանքը (نسب՝ նասբ) երբեմն բավականին կրճատված է կամ ընդհանրապես մի կողմ է նետվում։ Բայց փոխարենը մտցվում են փիլիսոփայական խոհեր՝ ընդհանուր թեմաներով։ Զոհված կամ մահացած մարդկանց մեծարման բանաստեղծությունները՝ եղերերգությունը կամ էլեգիան (رثاء՝ ռիսա), նույնպես ավանդական ձևով են կառուցվում. դրանք գրեթե չեն տարբերվում նախկին դարերի գրողների ռիսաներից։ Սակայն նրան արդեն իսկ հատուկ է կոմպոզիցիոն կանոնակարգվածությունը, որը դարձել է պարտադիր այդ ժանրի ստեղծագործությունների համար։ Կենտրոնական տեղը երիտասարդ ալ-Մութանաբբիի ստեղծագործություններում զբաղեցնում է ձոնը(مدح՝ մադհ)։ Գովերգվողը հանդես է գալիս որպես խիզախ զինվոր կամ մեծ խավի տեր մարդ։ Ալ-Մութանաբբիի տարբեր ձոներոմ կասիդայի առանձին մասերը միավորելու համար նա դիմում է տարբեր ոճային հնարքների։ Նրա քնարական մուտքը հորինված է նախաիսլամական ավանդական ոգով, լքված սիրեցյալը չի տարբերվում բոդվինական գեղեցկուհիներից։ Այստեղ նաև առկա են նրա ճանապարհորդությունները անապատով, ձիու նկարագրությունները (وصف՝ ուասֆ)։ Նրա ձոներում առկա է նաև նրա պոեզիայի կենտրոնական գաղափարներից մեկը՝ արաբական գերազանցության գաղափարը։ Բոլորովին այլ կերպ են հնչում ստեղծագործությունները, որոնք գրվել են բանտում, այստեղ բացակայում է ինքնագովերգումը և ընդհակառակը, այստեղ նա զղջում է իր արարքների համար և ներում է խնդրում։ Այս շրջանի ստեղծագործություններում նա պահպանել է ավանդական կասիդայի կառուցվածքը, սակայն փորձել է որոշակի նորություն մտցնել։
Այս փուլը տևում է 13 տարի՝ 935-948 թվականներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արաբական գրականություն Կատեգորիա:Ալ-Մութանաբբի
Արմիսան
Արմիսան (Armissan), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2009 թվականի դրությամբ կազմում է 1547 մարդ, բնակչության խտությունը` 123.66 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.51 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 640 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 80 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 65 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 989 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 687-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 302։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,5 %։ 687 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 616 անձ (321 տղամարդ և 295 կին)։ Գործազուրկ են եղել 71 անձ (30 տղամարդ և 41 կին)։ 302 անաշխատունակներից 50-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 146-ը` թոշակառուներ, իսկ 106-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վրաց իշխանություն
Վրաց իշխանություն (ქართლის საერისმთავრო` քարթլիս սաէրիսմթավրո), միջնադարյան պետություն Կովկասում 580-1008 թվականներին։ Հիմնադրել է վրաց իշխաններից Գուարամ I-ը 580 թվականին։ Երկիրը կառավարել են զանազան վրացական տոհմեր, 813 թվականին վերջնականապես հաստատվել են հայ Բագրատունիներից և վրաց Գուարամիներից սերող Բագրատիոնիները։
Դեռ 428 թվականից Սասանյան արքունիքը Վիրքի թագավորությունը վերածել էր պարսկական նահանգի՝ մարզպանության։ Պարսկա-բյուզանդական հերթական պատերազմի ընթացքում վրացիներն անցնում են քրիստոնյա Բյուզանդիայի կողմը։ Արդյունքում 580 թվականից, երբ մահանում է Վիրքի արքա Բակուր III-ը, պարսից Որմիզդ Դ շահը (578-590) վերացնում է Վիրքի թագավորությունը, և մարզպանին տալիս է կառավարման լիակատար իրավունքներ ։ 591 թվականի Հայաստանի երկրորդ բաժանումումից հետո նախկին մարզպանության տարածքի հիմնական մասը անցնում է Բյուզանդական կայսրությանը, և մարզպանի իշխանությունը սահմանափակվում է Տփղիսի շրջակայքով ։ Վրաց ազնվականությունը թագավորի գահին է բարձրացնում Վրաց իշխանին, ով պետք է կառավարեր երկիրը մարզպանի հետ այնպես, ինչպես Հայոց իշխանը Մեծ Հայքում։
7-րդ դարի առաջին կեսին սկսում են արաբական արշավանքները։ 642 թվականին Նեհավենդի ճակատամարտում արաբական զորքերը պարտության են մատնում պարսիկներին, և Սասանյան Պարսկաստանը կործանվում է, իսկ Վրաստանը հայտնվում է Բյուզանդիայի վերահսկողության ներքո։ Արաբական տիրապետությունը Վրաստանում հանգեցնում է նրա արևելյան գավառների միացմանը Արմինիա կուսակալությանը, որի արդյունքում ստեղծվում է Տփղիսի ամիրայությունը՝ Արմինիա կուսակալության կազմում ։
Վրաց իշխանի պաշտոնում 813 թվականին հաստատվում են Տայքի կյուրոպաղատ Բագրատիոնիները, ովքեր 888 թվականից կրում էին «գահերեց իշխան», երբեմն՝ «վրաց արքա» տիտղոսը։ 10-րդ դարում ընդարձակելով իշխանության սահմանները՝ Բագրատիոնիները կարողանում են վերականգնել Վրաց թագավորությունը։
Հիմնադրում
Վրաց իշխանությունը հիմնադրվել էր 6-րդ դարում՝ կապող օղակ հանդիսանալով հելլենիստական ու վաղմիջնադարյան Վիրքի ու զարգացած միջնադարի Վրաց թագավորության միջև։ Երկիրը բազմիցս ենթարկվել է ոչ միայն բյուզանդացիների ու պարսիկների, այլև խազարների ու կովկասյան զանազան ցեղերի ասպատակություններին։ Այդուհանդերձ, այս դարաշրջանում է ձևավորվում վրացական բանահյուսությունը՝ հիմնված մայրենի վրացերենի վրա, զարգացավ երկրի տնտեսությունը, մասնավորապես՝ առևտուրը։ Քաղաքական ասպարեզ իջավ Բագրատիոնիների թագավորական տոհմը՝ Գուարամիների ու հայ Բագրատունիների ամուսնությամբ։ Նրանք էլ հետագայում վերականգնում են անկախ պետականությունը։
Պատմություն
Վիրքի թագավորության կործանումից հետո Խոսրովիանիների թագավորական ընտանիքը ապաստան է գտնում լեռնային բերդերում։ Կախեթում հիմվում է նրանց ավագ ճյուղը, որն ավելի ուշ հիմնում է սեփական թագավորությունը։ Կղարջքում (Կլարջեթ) և Ջավախքում (Ջավախեթ) հաստատվում է կրտսեր ճյուղը՝ Գուարամիները։ Տոհմի հիմնադիր Գուարամ I-ը ճանաչվում է որպես վրաց իշխան («կյուրոպաղատ»)։ Վրաց իշխանները կարգվում էին Կոստանդնուպոլսում։ Վրաց պատմագիտության մեջ նրանք հայտնի էին որպես «էրիսթավի» (իշխան), «էրիսթավթ-մթավարի», «էրիս-մթավարի», «էրիսթավթ-էրիսթավի» տիտղոսներով։ Հաճախ վրաց իշխանները ինքնուրույն էին երկրի ներքին գործերում ։ 591 թվականի Հայաստանի երկրորդ բաժանումից հետո մայրաքաղաք Թբիլիսին ու նրա շրջակայքը մնացել էին Սասանյան Պարսկաստանի կազմում։ Գուարամի հաջորդ Ստեփան I-ը Բյուզանդիայի կայսր Հերակլ II-ին դիմում է վրացական պետության երկու հատվածները միավորելու խնդրանքով։ Կայսրը 626 թվականին արշավում է Թբիլիսի և ժամանակավորապես միավորում վրացական իշխանությունը։ Սակայն մի քանի տարի անց սկսում են արաբական արշավանքները, և Վրաստանի կենտրոնական ու արևելյան հատվածները անցնում են արաբական տիրապետության տակ։
Վրացական հողերի մեծ մասը միավորվում է Տփղիսի ամիրայության մեջ՝ Արմինիա կուսակալության կազմում։ Վրաց իշխանի պաշտոնում Գուարամիներին ու Խոսրովիաներին փոխարինելու են գալիս Ներսիանիները։ Չհաշտվելով այս իրադրության հետ՝ Կախեթում հաստատված Խոսրովիանիները 647 թվականին հիմնադրում են Կախեթի թագավորությունը։
813 թվականին Տայքի կյուրոպաղատ Աշոտ I Բագրատիոնին դառնում է վրաց իշխան։ Միևնույն ժամանակ Հայաստանում ազդեցիկ դիրք էր ձեռք բերել Բագրատունիների տոհմը. Հայոց իշխան Աշոտ Մսակեր Բագրատունին կարողացել էր իր ձեռքում կենտրոնացնել հայկական հողերի մեծ մասը, ինչպես նաև ամուսնական կապեր հաստատել Սյունիների, Արծրունիների ու Արցախի իշխանների հետ։ Աշոտ Բագրատիոնին նույնպես ընդունում էր նրա գերագահությունը։ 885 թվականին վերականգնվում է հայոց պետականությունը, որից երեք տարի անց՝ 888 թվականին, Տայքի իշխանները իրենց հռչակում են թագավորներ ։
Իշխանների ցանկ
888 թվականին վրաց իշխանի պաշտոնը վերացվում է, և Վիրքի մեծ մասն անցնում է Տայքի Բագրատիոնիների վերահսկողության տակ։ Վերջին 5 իշխանները հայտնի էին որպես «գահերեց իշխաններ» կամ «վրաց թագավորներ»։ Վրացական միասնական թագավորության հիմնադրումը, սակայն, վերագրվում է Բագրատ III-ին, ով ժառանգություն էր ստացել ոչ միայն վրացական հողերը, այլև Աբխազիայի թագավորությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաց իշխանություն
Պերիպտեր
Պերիպտեր, ճիշտը՝ պերիպտերոս ( περίπτερος — սյուներով շրջափակված, պերի․․․ և πτερόυ— կողմից սյունաշարով), հին հունական տաճարի տիպ։ Պերիպտերը ուղղանկյուն հատակագծով, չորս կողմից սյունաշարով շրջափակված կառույց է։ Ներսում պերիպտերը բաղկացած էր պրոնաոսից (մուտքի մասը), նաոսից՝ լատիներեն ցելլայից (գլխավոր սենյակը, որտեղ դրված էր պաշտամունքային արձանը) և օպիսթոդոմոսից (նաոսի ետևի սենյակը)։ Պերիպտերը կազմավորվել է մ․ թ․ ա․ 7-րդ դ. և լայն տարածում գտել արխայիկ (օրինակ, Դեմետրայի տաճարը Պոսեյդոնիայում, մ․ թ․ ա․ 6-րդ դ. կես) և դասական (օր․, Պարթենոնը) դարաշրջաններում։ Պերիպտեր է Գառնիի հեթանոսական տաճարը (1-ին դար)։
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Հին Հռոմի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ