cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Թոքային էմբոլիա
Պատկերում
Վենտիլացիոն/պերֆուզիոն սկանավորում Վենտիլացիոն/պերֆուզիոն սկանավորումը (թոքի սցինտիգրաֆիա կամ V/Q սկանավորում) ցույց է տալիս թոքի որոշ հատվածներ, որոնք վենտիլացվում են (օդափոխվել), բայց պերֆուզիան (արյան հոսքը) խանգարված է (մակարդուկի պատճառով առաջացած խցանում) ։ Այս հետազոտությունը այնքան ճշգրիտ է, որքան բազմորոշիչ ՀՇ-ն, բայց ավելի քիչ է օգտագործվում, քանի որ ՀՇ տեխնոլոգիան ունի մեծ մատչելիություն։ Այն մասնավորապես կիրառվում է այն անձանց շրջանում, ովքեր ունեն ալերգիա` յոդային ցայտներանգային նյութերի նկատմամբ, իջած երիկամային ֆունկցիա, հղիություն (այն ավելի քիչ է ճառագայթում ՀՇ-ի համեմատ) ։ Հետազոտությունը կարող է կատարվել հարթ երկտարածական նկարահանմամբ կամ մեկ ֆոտոն էմիսսիոն շերտագրմամբ (ՄՖԷՇ), որը հնարավորություն է տալիս կատարել եռտարածական նկարահանում ։ Հիբրիդային սարքերը միավորում են ՄՖԷՇ-ն և ՀՇ-ն (ՄՖԷՇ/ՀՇ) և ապագայում հնարավորություն կտան հայտնաբերել անատոմիական բնութագրով ցանկացած խանգարում։
Ցածր հավանականության ախտորոշիչ թեստեր/ոչ ախտորոշիչ թեստեր
Հաճախ կատարվող ԹԷ-ի համար ոչ զգայուն հետազոտություններ, որոնք սակայն կարող են ախտորոշիչ լինել.
Ֆլուորոսկոպիկ թոքային անգիոգրաֆիա Ըստ պատմական տվյալների, ԹԷ-ի ախտորոշման ոսկե ստանդարտն էր ֆլուորոսկոպիայով կատարված թոքային անգիոգրաֆիան, բայց այն դադարեց օգտագործվել, քանի որ բարձրացավ ոչ ինվազիվ տեխնոլոգիաների մատչելիությունը, որոնք առաջարկում են պարզ ախտորոշիչ ճշգրտություն ։
Էլեկտրասրտագրություն
ԷՍԳ-ի կիրառումը առաջին հերթին կապված է կրծքավանդակի ցավի այլ պատճառները բացառելու հետ ։ ԷՍԳ-ը կրծքավանդակի ցավ ունեցող մարդկանց շրջանում առաջնային հետազոտության եղանակն է` սրտամկանի ինֆարկտի արագ ախտորոշման համար, և շատ կարևոր է տարբերակիչ ախտորոշման տեսանկյունից։ Չնայած, ԷՍԳ-ի վրա ԹԷ-ի ժամանակ կարող են փոփոխություններ հայտնաբերվել, այն սպեցիֆիկ կամ զգայուն բավարար ցուցանիշ չէ ԹԷ-ն բացառելու համար ։ ԷՍԳ-ն կարող է ցույց տալ աջ սրտի ծանրաբեռնվածության նշաններ կամ սուր թոքային սիրտ` (cor pulmonale) մեծ թոքային էմբոլների դեպքում։ Դասական նշաններն են․ խորը S ատամիկ` առաջին արտածման մեջ, խորը Q ատամիկ` երրորդ արտածման մեջ, և շրջված T ատամիկը` երրորդ արտածման մեջ (S1Q3T3), որոնք ի հայտ են գալիս ԹԷ ունեցող մարդկանց 12-50%-ի մոտ, մինչդեռ կարող են դիտվել ԹԷ չունեցողների 12%-ի մոտ ։
Սրանք սովորաբար առկա են մարդկանց մինչև 20%-ի մոտ, սակայն կարող են ի հայտ գալ նաև այլ սուր իրավիճակների ժամանակ, և ի վերջո, սահմանափակել ախտորոշման արժեքը։ Ամենաշատ հանդիպող ԷՍԳ նշաններն են սինուսային տախիկարդիան, սրտի առանցքի աջ թեքումը և Հիսի խրձի աջ ոտիկի պաշարումը ։ Սինուսային տախիկարդիան, այնուամենայնիվ, հայտնաբերվում է ԹԷ ունեցող մարդկանց միայն 8-69%-ի մոտ ։
ԹԷ-ի հետ կապված ԷՍԳ տվյալները կարող են վատ կանխատեսում ունենալ, եթե հայտնաբերվեն աջ սրտային ծանրաբեռնվածության մասին խոսող 6 նշաններ (սրտի զարկերի հաճախականությունը > 100 զարկ/րոպեից, S1Q3T3, շրջված T ատամիկ V1-V4 արտածումներում, ST էլևացիա aVR-ում, Հիսի խրձի աջ ոտիկի լրիվ պաշարում և նախասրտերի ֆիբրիլացիա)։ Դրանք կապված են արյան շրջանառության խանգարման (շոկ) և մահվան բարձր ռիսկի հետ ։
Շրջված T ատամիկը V1-V3 արտածումներում կարող է դիտվել ԹԷ-ի կամ սրտամկանի ինֆարկտի դեպքում։ ԹԷ-ի ժամանակ ԷՍԳ պատկերի վրա դիտվում է շրջված T ատամիկ երկրորդ և aVF արտածումներոում, իսկ սրտամկանի ստորին պատի ինֆարկտի դեպքում երկրորդ և aVF արտածումներում շրջված T ատամիկ չի լինում ։
Էխոսրտագրություն
Զանգվածային և ենթազանգվածային ԹԷ-ի դեպքում, սրտի աջ հատվածի դիսֆունկցիան տեսանելի է էխոսրտագրությամբ։ Այն թոքային զարկերակի ծանր խցանման ցուցանիշ է, և աջ փորոքը`ցածր ճնշմամբ պոմպը, ի զորու չէ հաղթահարել այդ ճնշումը։ Որոշ հետազոտություններ (տես ներքևում) ենթադրում են, որ այս հայտնաբերումը կարող է թրոմբալուծման ցուցում լինել։ ԹԷ-ի կասկածով ոչ բոլոր մարդկանց է ցուցված կատարել էխոսրտագրություն, բայց տրոպոնինի և ուղեղային նատրիում ուրետիկ պեպտիդի բարձր մակարդակները կարող են մատնանշել սրտային ծանրաբեռնվածությունը և հիմնավորել էխոսրտագրության անհրաժեշտությունը և կարևոր լինել պրոգնոզի համար ։
Էխոսրտագրությամբ աջ փորոքի հատուկ արտահայտումը ներկայանում է որպես Մաք Քոննելլսի նշան։ Այն իրենից ներկայացնում է միջին աջ փորոքային ազատ պատի ակինեզիա (անշարժություն և գագաթի նորմալ շարժունակություն)։ Այս ֆենոմենն ունի 77% զգայունություն և 94% սպեցիֆիկություն` աջ փորոքային դիսֆունկցիայի հիման վրա ԹԷ-ի ախտորոշման համար ։
Կանխարգելում
ԹԷ-ն կարելի է կանխարգելել նրա ռիսկի գործոնների միջոցով։ Հիվանդանոց ընդունված մարդիկ հնարավոր է բուժում ստացած լինեն, ներառյալ ոչ ֆրակցիոն հեպարին, ցածր մոլեկուլյար զանգվածով հեպարինը (ՑՄԶՀ) կամ ֆոնդապարինուքս և հակաթրոմբոտիկ գուլպաներ` խորանիստ երակների թրոմբոզի ժամանակ թրոբի պոկման և դեպի թոքեր տեղափոխման ռիսկի կրճատման նպատակով։
Նախկինում ԹԷ ունեցողների մոտ, որոնք ավարտել են վարֆարինի ստացումը, ախտադարձերը կանխարգելելու համար օգտագործվում է երկարատև ազդեցության ասպիրինը ։
Բուժում
Հակակոագուլյանտ թերապիան ԹԷ-ի հիմնական բուժումն է։ Սուր դեպքերում կարող է պահանջվել աջակցող բուժում, ինչպես օրինակ՝ թթվածին կամ ցավազրկում։ Մարդիկ հաճախ ընդունվում են հիվանդանոց բուժման սկզբնական փուլերում և հակված են մնալ ստացիոնար պայմաններում այնքան ժամանակ, մինչև պրոթրոմբինային ժամանակը (INR) կհասնի թերապևտիկ մակարդակին։ Այնուամենայնիվ, ցածր ռիսկ ունեցող դեպքերը հսկվում են տանը և ստանում հիմնական բուժում՝ խորանիստ երակների թրոմբոզի համար ։ Մի մոտեցման տարբերությունը մյուսի նկատմամբ թույլ է ուսումնասիրված ։
Հակամակարդիչ բուժում
Սովորաբար, հակամակարդիչ բուժումը հիմնականն է։ Սկզբում ցուցված են ոչ ֆրակցիոն հեպարինը (ՈՖՀ), ցածր մոլեկուլյար զանգվածով հեպարինը (ՑՄԶՀ) կամ ֆոնդապարինուքսը, այնուհետև վարֆարին, ացենոկոումարոլ կամ ֆենպրոկոումոն, որոնք կարելի է ընդունել ծանր սիմտոմներով ընթացող օրերի դեպքում (քանի դեռ պացիենտը գտնվում է հիվանդանոցում)։ Կոչրեյնի Համակցության կողմից կատարված ռանդոմիզացված հսկված տվյալների համաձայն` ՑՄԶՀ-ը կարող է կրճատել ԹԷ-ով մարդկանց մոտ արյունահոսությունը, ի տարբերություն ՈՖՀ-ի ։ Նույն տվյալների համաձայն` ՑՄԶՀ-ն նվազեցնում է հետադարձ թրոմբոտիկ բարդությունների առաջացոման ռիսկը և կրճատում թրոմբի չափերը, ի տարբերություն հեպարինի։ ՑՄԶՀ-ով և ՈՖՀ-ով բուժում ստացած հիվանդների մոտ գրանցված մահվան դեպքերի միջև տարբերություններ չեն եղել։
Վարֆարինային բուժումը հաճախ պահանջում է դեղաչափի հաճախակի ճշգրտում և միջազգային նորմալիզացված միավորի` պրոթրոմբինային ժամանակի (INR) մոնիտորինգ։ ԹԷ-ի դեպքում INR-ի 2.0-ից 3.0 միջակայքում ընկած արժեքները համարվում են իդեալական։ Եթե վարֆարինային բուժման պարագայում առաջանում է ԹԷ-ի սրացում, INR-ը կարող է բարձրացած լինել օրինակ` 2.5-3.5, (եթե կան հակացուցումներ) կամ հակակոագուլյանտը կարող է փոխված լինել մեկ այլով, օրինակ` ՑՄԶՀ-ով։
Այն պացիենտների մոտ, որոնց դեպքում ԹԷ-ի հիմքում ընկած է չարորակ գոյացության առկայությունը, ՑՄԶՀ-ով բուժումը ավելի նախընտրելի է վարֆարինի նկատմամբ։ Այն շարունակվում է 6 ամիս, որից հետո հնարավոր է որոշել, թե համակարադիչներից որն է պահանջվում կիրառել այդ պարագայում ։
Հղիության ընթացքում և ծննդաբերությունից հետո ևս 6 շաբաթ նշանակվում է ՑՄԶՀ, որպեսզի խուսափենք վարֆարինի հայտնի տերատոգեն ազդեցությունից` հատկապես հղիության սկզբնական շրջաններում ։
Թրոմբալուծում
Զանգվածային ԹԷ-ն պատճառ է դառնում հեմոդինամիկ անկայունության (շոկ կամ/և ցածր զարկերակային ճնշում, սահմանվում է որպես սիստոլիկ զարկերակային ճնշման իջեցում 90 մմսս-ից կամ ճնշումը իջնում է 40 մմսս-ով 15 րոպեից ավել, եթե այն չի առաջացել առիթմիայի, հիպովոլեմիայի կամ սեպսիսի հետևանքով), որը թրոմբալուծման ցուցում է։ Այն թրոմբի լուժումն է ֆերմենտային քայքայման միջոցով։ Այս դեպքում այն ամենամատչելի բուժումն է` հակացուցումների բացակայության դեպքում և խորհուրդ է տրվում կլինիկական ուղեցույցների կողմից ։ Սա ցուցված է նաև ախտորոշված ԹԷ-ով հիվանդների մոտ սրտի կանգի պարագայում ։
Կաթետերով ուղղորդված թրոմբալուծումը (CDT) նոր գործիքային հետազոտություն է, որն ավելի անվտանգ և էֆեկտիվ է զանգվածային թոքային էմբոլիաների դեպքում։ Այն ներմուծվում է երակային համակարգ` երակում կաթետր տեղադրելուց հետո և ուղղորդվում երակի միջով մինչև թոքային արյան շրջանառությունում առկա թոքային էմբոլի տեղակայման վայրը`ֆլուորոսկոպիկ պատկերավորման օգնությամբ։ Կաթետերի միջոցով ներմուծվում է արյան մակարդուկը լուծող դեղորայքը, որպեսզի թոքային էմբոլի շրջանում ստեղծվի թրոմբալուծիչի բարձր կոնցենտրացիա։ CDT-ն կատարվում է ինտերվենցիոն ճառագայթաբանների կամ անոթային վիրաբույժների կողմից և CDT-ով ապահովված կենտրոններում։ Այն կարող է առաջարկված լինել որպես առաջին շարքի բուժում ։ Կաթետեր օգտագործող ուլտրաձայնային հետազոտության օգնությամբ կատարվող թրոմբալուծումը գտնվում է ուսումնասիրության փուլում ։
Դեռևս քննարկվում է թրոմբալուծման կիրառումը ոչ զանգվածային թոքային էմբոլիաների պարագայում ։ Որոշ հետազոտողներ գտնում են, որ բուժումը իջեցնում է մահվան ռիսկը և բարձրացնում արյունահոսությունների առաջացման ռիսկը, ներառյալ ներգանգային արյունազեղումները ։ Այլ հետազոտողներ գտնում են, որ բուժումը չի իջեցնում մահվան ռիսկը ։
Ստորին սիներակի ֆիլտր
Կան երկու իրավիճակներ, երբ ստորին սիներակի վրա դրվող ֆիլտրն ունի առավելություններ. այն պացիենտները, որոնց համար հակացուցված է հակամակարդիչ բուժումը (օրինակ` մեծ ծավալով վիրահատությունից կարճ ժամանակ անց) կամ այն պացիենտները, ովքեր չնայած հակամակարդիչ բուժմանն ունեն թոքային էմբոլներ ։ Այս դեպքերում, այն կարող է տեղադրվել, որպեսզի կանխվի առկա կամ նոր առաջացող թրոմբի պոկումը և տեղափոխումը դեպի թոքային զարկերակ և դրա խցանումը ։ Չնայած տեսական առավելություններին` էֆեկտիվության մասին տվյալները շատ քիչ են ։
Ստորին սիներակի ֆիլտրը պետք է հեռացվի այն դեպքում, երբ հիվանդությունը հնարավոր է դառնում հսկել հակամակարդիչ բուժմամբ ։ Չնայած ժամանակակից ֆիլտրների դեպքում հաշվի են առնված հնարավոր բարդությունների կանխումը, սակայն դրանք լիարժեք կարող են կանխվել ֆիլտրի հեռացման պարագայում։ Ֆիլտրի երկարատև տեղադրման մասին տվյալներ հայտնի չեն ։
Վիրահատություն
ԹԷ-ի վիրահատական բուժումը (թրոմբէկտոմիա) տարածված չէ` վատ և ոչ երկարատև ելքերի պատճառով։ Այնուամենայնիվ, վերջերս վերանայվել է վիրահատական բուժման տեխնիկան` ի շահ մի խումբ պացիենտների վիճակի լավացման ։ Քրոնիկ թոքային էմբոլիան հանգեցնում է թոքային հիպերտենզիայի առաջացման (հայտնի որպես խրոնիկ թրոմբոէմբոլիկ հիպերտենզիա), որը բուժվում է վիրահատական միջամտությամբ` հայտնի որպես թոքային թրոմբէնդարտերէկտոմիա։
Համաճարակաբանություն
Թոքային էմբոլիան յուրաքանչյուր տարի ԱՄՆ-ում հանդիպում է ավելի քան 600.000 մարդկանց շրջանում ։ Արդյունքում ԱՄՆ-ում տարվա ընթացքում դիտվում են 50.000-ից 200.000 մահվան դեպքեր ։ Հոսպիտալացված մարդկանց մոտ ռիսկը կազմում է 1% ։ ԱՄՆ-ում վերջին 25 տարվա ընթացքում մահացու թոքային էմբոլիայի դեպքերի թիվը նվազել է` 6%-ից դառնալով 2% ։
Կանխատեսում
Թոքային էմբոլիայի ախտանշանային ձևերի 5-10%-ից քիչ դեպքերը մահացու են ախտանշանների սկսվելուց հետո առաջին 1 ժամվա ընթացքում ։
Ռիսկերի դասակարգման համար օգտագործվում են մի քանի ցուցանիշներ, որոնք նույնպես կախված են անբարենպաստ ելքերի կանխատեսումից։ Դրանք ներառում են զարկերակային ճնշման անկումը, սրտածին շոկը, սինկոպեն, աջ փորոքային դիսֆունկցիայի արտահայտումը և սրտային ֆերմենտների մակարդակների բարձրացումը։ Որոշ ԷՍԳ փոփոխություններ, ներառյալ S1Q3T3, նույնպես կորելացվում են վատ, կարճատև կանխատեսման հետ ։ Կարող են լինել նաև այլ պացիենտ-կապված գործոններ, ինչպես օրինակ, Թոքերի Խրոնիկ Օբստրուկտիվ Հիվանդությունը և խրոնիկ սրտային անբավարարությունը, որոնք նույնպես մեծ դեր ունեն կանխտեսման գործում ։
Կանխատեսումը կախված է ախտահարված թոքի ծավալից և ուղեկցող հիվանդությունների առկայությունից, քրոնիկ էմբոլիզացիան կարող է հանգեցնել թոքային հիպերտենզիայի առաջացման։ Զանգվածային թոքային էմբոլիայից հետո, եթե հաջողվել է փրկել հիվանդի կյանքը, էմբոլիան պետք է տարրալուծել։ Արյան մակարդուկը կարող է լուծվել ֆիբրինոլիզի շնորհիվ կամ այն կարող է ձևավորվել և ռեկանալիզացվել (թրոմբի մեջ նոր անցուղիներ են ձևավորվում)։ ԹԷ-ից հետո առաջին կամ երկրորդ օրվա ընթացքում արյան հոսքը շատ արագ վերականգնվում է ։ Դրանից հետո բարելավումը դանդաղում է և որոշակիորեն մնում անփոփոխ։ Հակասություններ կան այն մասին, թե արդյոք անհրաժեշտ է բուժել ենթասեգմենտային թոքային էմբոլիան և որոշ տվյաներ վկայում են, որ ենթազանգվածային թոքային էմբոլիայով պացիենտները կարող են ունենալ ավելի բարենպաստ կանխատեսում` բուժման բացակայության պարագայում ։
Հակամակարդիչ բուժման դադարեցման դեպքում մահաբեր թոքային էմբոլիայի ռիսկը 1 տարվա ընթացքում կազմում է 0.5% :
Չբուժված ԹԷ-ի դեպքում գնահատվում է մոտ 26% մահացություն։ Այս տվյալը հրապարակվել է Բարրիթի և Ջորդանի կողմից 1960 թվականին կատարված հետազոտության շնորհիվ, որը համեմատում էր ԹԷ-ի հսկումը` հակամակարդիչ և պլացեբո ստացող խմբերում։ Բարրիթն ու Ջորդանը ներկայացրեցին իրենց հետազոտությունը 1957 թվականին՝ Բրիստոլ Արքայական հիվանդանոցում։ Այս հետազոտության արդյունքները այնքան համոզիչ էին, որ էթիկական նորմերից ելնելով, այն այլևս երբեք չկրկնվեց։ Ասվում էր, որ մահացության 26% ցուցանիշը` պլացեբո ստացած խմբում չափազանցված է եղել, քանի որ այդ ժամանակ տեխնիկական չհագեցվածությամբ պայմանավորված կարող էին որոշվել միայն ծանր աստիճանի ԹԷ-ի դեպքերը։
Մահացության կանխատեսում
Թոքային էմբոլիայի մահացության ցուցանիշը (PESI) և Թոքային էմբոլիայի մահացության ցուցանիշի պարզեցված (sPESI) միավորային համակարգերը կարող են գնահատել պացիենտների մահացությունը։ Ջենեվայի կանխատեսման կանոնը և Ուելսի սանդղակը օգտագործվում են նախքան հետազոտությունների կիրառումը` հիվանդների մոտ ԹԷ-ի կանխատեսումը հաշվարկելու նպատակով։ Այս միավորները օգտագործում են կլինիկական ախտանշանների հիման վրա կատարված դատողություններից ելնելով` ախտորոշման տեսակի և բուժման ընտրության հարցերում կողմնորոշվելու համար ։ PESI ալգորիթմը բաղկացած է 11 առանցքային կլինիկական փոփոխականներից ։ Դրանց միջոցով ստացված արդյունքները դասակարգվում են 5 դասերի, ( I-V) 30 օրվա մահացության կանխատեսմամբ` սկսած 1%-ից մինչև 24.5%: Նրանք, ովքեր ընդգրկվում են I և II խմբերում, ունեն ցածր ռիսկ, իսկ III-V խմբերում գտնվող պացիենտները պատկանում են բարձր ռիսկի խմբին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անհետաձգելի բուժօգնություն
Մանիչսկայա
Մանիչսկայա (Манычская), գյուղ (ստանիցա) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բագաևսկի շրջանում։ Մանիչսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։ Հիմնվել է 1576 թ.։ Առաջին անգամ հիշատակվում է 1593 թ.։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բագաևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1576 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վերնաշեն
Վերնաշեն (նախկին անվանումը` Բաշքենդ), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզի Եղեգնաձորի տարածաշրջանում ։ Վերանվանվել է Վերնաշեն 1946 թ. սեպտեմբերի 10-ին ։
Աշխարհագրական դիրք
Հեռավորությունը մարզկենտրոնից 5 կմ է, մայրաքաղաքից՝ 125 կմ։ Սահմանակից է Գլաձոր, Մալիշկա, Գողթանիկ համայնքներին։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից 1450 մ է։ Համայնքի տարածքով անցնում է Սրկղոնք գետը։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Վերնաշենի մշտական բնակչությունը կազմել է 1113, առկա բնակչությունը` 1042 մարդ ։ Վերնաշենի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Տնային տնտեսությունների թիվը՝ 536։ Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, այգեգործությամբ, պտղաբուծությամբ և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։
Համայնքի ընդհանուր տարածքը 5323 հա է։ Համայնքն ունի խաղողի և պտղատու այգիներ։ Բնակելի տների թիվը ՝ 341։
Շինություններ
Համայնքն ունի պատմամշակութային եկեղեցիներ։ Համայնքի հյուսիսային մասում գտնվում է Սպիտակավոր վանքը, Պռոշաբերդը, հյուսիսարևելյան մասում գտնվում է Թանադե վանքը, Արկազի Սուրբ խաչ վանքը, որը եղել է Վայոց ձորի նշանավոր ուխտատեղի։ Համայնքում է գտնվում Գլաձորի համալսարանի թանգարանը։ Համայնքն ունի միջնակարգ դպրոց, մանկապարտեզ, բուժկետ, կուլտուրայի տուն, փոստային բաժանմունք, գյուղապետարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գյուղեր
Օտրադնի (Բագաևսկի շրջան)
Օտրադնի (Отрадный), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բագաևսկի շրջանում։ Մտնում է Կրասնենսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Բագաևսկայա շրջկենտրոնից գտնվում է 40 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բագաևսկի շրջանի բնակավայրեր
Չերկիզովո (գյուղ, Կոլոմենսկի շրջան)
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1789 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի բնակավայրեր
Մոխիր (նկար, Մունկ)
«Մոխիր» (Aske), նորվեգացի նկարիչ, էքսպրեսիոնիզմի ու սիմվոլիզմի կարկառուն ներկայացուցիչ Էդվարդ Մունկի կողմից ստեղծված նկար։ Կտավը հեղինակը վրձնել է 1894 թվականին։ Այն հայտնի «Կյանքի ֆրիզ. պոեմ սիրո, կյանքի և մահվան մասին» ժամանակահատվածի ստեղծագործություններից մեկն է և մաս է կազմում «Սիրո ծաղկում և մայրամուտ» շարքի։ Ինչպես և Մունկի շատ նկարներ, «Մոխիրը» նույնպես բազմաթիվ անգամներ Մունկի կողմից նկարվել ու վերանկարվել են։ Կան բազմաթիվ տարբերակներ, որոնցից մեկը փորագրանկար է։ Այսօր կտավը պահվում և ցուցադրվում է Մունկի թանգարանում։
Նկարագիր
Մռայլ անտառային բնատեսարանի ֆոնին Էդվարդ Մունկը պատկերել է տղամարդու և կնոջ։ Կինը ճերմակաթույր կիսաարձակված հանդերձանքով է պատկերված։ Քակած կոճակների հետևում երևում է վառ կարմիր ցայգազգեստը։ Կինը ձեռքերը դրել է հերարձակ գլխին։ Ըստ երևույթին ծնկաչոք է։ Կինը պատկերված է գրեթե նկարի կենտրոնում։
Տղամարդու կերպարը, ի տարբերություն կնոջ, Մունկը ստեղծագործության ծայրամասում է զետեղել։ Ու համեմատությամբ կնոջ ցայտուն կերպարի, հազիվ նշմարելի է տղամարդը։ Վերջինս նստած է կորամեջք վիճակով։ Տղամարդու գլուխը թեքված է դեպի ահյակ կողմն ու ձեռքի ափով պարփակված է։ Այս կորացած դիրքը հիշեցնում է Էդվարդ Մունկի առավել վաղ նկարված ստեղծագործություններից մեկին, որը կոչվում է «Մելանխոլիա»՝ կտավին հանձնված 1892 թվականին, ու կրկին թախիծ ու հիասթափություն է արտացոլում։
Նկարի ահյակ հատվածում մուգ գույնի շերտ է նկարված, որը ծառի գերանն է ըստ էության ու միաձուլվում է ստորին հատվածում, տղամարդու կերպարի մոտ տարածված ջրերին։ Ուլրիխ Բիշոֆն այն համարում է որպես ծխի սյուն.
«Մոխիր» ստեղծագործությունը տարբերվում է մռայլ ու ցավոտ-տանջալից տրամադրությամբ։ Նկարի սյուժեն դյուրությամբ չի ենթարկվում մեկնության։ Վերոհիշյալ Ուլրիխ Բիշոֆը նկարը համեմատում է Իռլանդացի գրող Սեմյուել Բեքեթի «հարկադրական ծիսակարգի հետ»։
Մուրացանի կիսանդրի (Երևան)
Մուրացանի կիսանդրի, գտնվում է Երևանի Շենգավիթ համայնքում՝ Մուրացանի անվան թիվ 18 դպրոցի առջև։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1955 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում ։
Մուրացանին նվիրված հուշարձան կա նաև Գեղարքունիքի մարզի Ծովագյուղ գյուղում։
Մոխիր (նկար, Մունկ)
Նկարագիր
Ն. Ի. Կրիմովան «Մոխրի» հերոսուհուն հետևյալ խոսքերով է բնորոշում. Մյուս արվեստի քննադատները կնոջը դիտարկում են որպես հաղթանակած կերպար, ով հանդիսավոր կերպով հարդարում է սանրվածքը՝ սիրո բուռն գործողությունից հետո, իսկ միևնույն ժամանակ տղամարդու կերպարն արտահայտում է օգտագործվածություն և լքվածություն ։
Մուրացանի կիսանդրի (Երևան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Արա Հարությունյանի քանդակներ
Մոխիր (նկար, Մունկ)
Նկարագիր
«Մոխիր» ստեղծագործության այս երկակի ըմբռնողականությունը վերաբերում է նաև Մունկի այլ նմարներին, մասնավորապես «Վամպիր. Սեր և ցավ» նկարը։ Մունկի արվեստի հետազոտողներից Սյուր Պրիդոն ենթադրում է, որ «Մոխիրը» արտացոլում է հեղինակի առաջին սիրո ցավոտ հիշողությունները և անմեղության կորուստը. «Նկարում նա պատկերված է ծանր վիրավորված, մինչդեռ Միլլին՝ Մունկի առաջին սերը, փյունիկի նման, կրկին վեր է հառնում նրանց սիրո մոխիրներից» ։
Այս ստեղծագործության գրաֆիկական աշխատանքներից մեկի մասին Էդվարդ Մունկը գրել է. «Ես տեսա մեր սերը, որը պառկած էր գետնին՝ որպես մոխիրների շեղջ» (նորվ. Jeg følte vår kjærlighet ligge på jorden som en askehop)
Նկարի առաջին օրինակը՝ վրձնած 1909 թվականին, այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Արվեստի, ճարտարապետության և դիզայնի ազգային թանգարանում։
Կիդրասովկա
Կիդրասովկա (Кидрасівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1690 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կիդրասովկա գյուղում բնակվում էր 639 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 21,5 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 29,72 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1690 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ծասր
Ծասր (წასრი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Ճիաթուրայի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 720 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ճիաթուրայից հեռու է 7 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 261 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ճիաթուրայի շրջան
Կոստանդնուպոլսի անկում
Կոստանդնուպոլսի անկում (Άλωση της Κωνσταντινούπολης, Alōsē tēs Kōnstantinoupolēs), Բյուզանդական կայսրության մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլսի նվաճումը Օսմանյան բանակի կողմից 1453 թվականի մայիսի 29-ին։ Օսմանյան բանակը ղեկավարում էր 21 ամյա սուլթան Մեհմեդ II-ը, ով պարտության մատնեց Բյուզանդիայի կայսր Կոստանդին XI Պալեոլոգոսի ղեկավարած բանակին և վերահսկողության տակ առավ մայրաքաղաքը 50 օրյա պաշարումից հետո, որն սկսվել էր 1453 թվականի ապրիլի 6-ին։ Քաղաքը նվաճելուց հետո Սուլթան Մեհմեդը Օսմանյան պատմության մայրաքաղաքը Ադրիանապոլիսից տեղափոխեց Կոստանդնուպոլիս և հիմնադրեց իր արքունիքը այնտեղ։
Քաղաքի նվաճմամբ (և երկու մնացած փոքր բյուզանդական տարածքների նվաճմամբ դրանից շատ չանցած) վերջ դրվեց Հռոմեական կայսրությանը, որը ձևավորվել էր մ.թ.ա. 27 թվականին և գոյատևել էր մոտ 1500 տարի ։ Կոստանդնուպոլսի նվաճումից հետո մայրցամաքային Եվրոպան արդեն սկսեց լուրջ մտածել պաշտպանության մասին։
Սա նաև նշանավոր իրադարձություն էր ռազմական պատմության մեջ։ Հնագույն ժամանակներից քաղաքները պաշտպանվելու համար օգտագործում էին պատնեշներ և պարիսպտներ նվաճողներից պաշտպանվելու համար և Կոստանդնուպոլիսը համարվում էր լավագույն պաշտպանված և ամրացված քաղաքը Միջերկրական ծովի ավազանին և Եվրոպայում։ Օսմանցիները պատնեշները ճեղքելու համար օգտագործեցին հրանոթներ ։
Կոստանդնուպոլսի նվաճումը և Բյուզանդական կայսրության անկումը Ուշ միջնադարի գլխավոր իրադարձություններից մեկն է, որով ըստ որոշ պատմաբանների ավարտվում է միջնադարը ։
Բյուզանդական կայսրություն
Նիկեացիները վերանվաճեցին Կոստանդնուպոլիսը Լատինական կայսրությունից 1261 թվականին` վերահիմնադրելով Բյուզանդական կայսրությունը Պալեոլոգոսների հարստության հսկողության տակ։ Դրանից հետո կարճ խաղաղությունից հետո թուլացած կայսրության վրա սկսեցին գրոհել լատինացիները, սերբերը, բուլղարացիները և ամենավտանգավորը` օսմանյան թուրքերը ։ 1346-ից 1349 թվականներին Սև մահը սպանեց Կոստանդնուպոլ բնակչության կեսին ։ Հետագայում քաղաքի բնակչությունը նվազեց կայսրության տնտեսական և տարածքային անկման արդյունքում։
1450 թվականի դրությամբ կայսրությանն էր մնացել մի քանի քառակուսի կիլոմետր տարածք Կոստանդնուպոլսից դուրս, այդ թվում Իշխանաց կղզիները Մարմարիկ ծովում և Պելոպոնեսը Միստրաս մշակութային կենտրոնով։ Տրապիզոնի կայսրությունը, որը ձևավորվել էր չորրորդ խաչակրաց արշավանքի արդյունքում նույնպես կարողացել էր գոյատևել Սև ծովի ափին։
Նախապատրաստում
Երբ սուլթան Մեհմեդ II-ը փոխարինեց իր հորը 1451 թվականին նա ընդամենը 19 տարեկան էր։ Շատ եվրոպացի միապետներ կարծում էին, որ երիտասարդ օսմանցի առաջնորդը չի կարող լուրջ վտանգ հանդիսանալ քրիստոնեական երկրներին Բալկաններում և Էգեյան ծովում ։ Այս հաշվարկների հիման վրա եվրոպացիները ցանկանում էին բարեկամական հարաբերություններ ունենալ Մեհմեդի հետ ։ Բայց Մեհմեդը իր գործողություններով ցույց տվեց, որ բարեկամական հարաբերություններ չի ցանկանում։ 1452 թվականին սկսեց երկրերդ ամրոցի շինարարությունը Բոսֆորի վրա եվրոպական մասում Կոստանդնուպոլսից մի քանի մղոն հյուսիս, ուղիղ ասիական մասում գտնվող մեկ այլ ամրոցի դիմաց, որը կառուցել էր նրա մեծ պապը` Բայազիդ I-ը։ Այս երկու ամրոցները նպատակաուղղված էին վերահսկողություն սահմանել Բոսֆոր նեղուցում և պաշտպանվեց ջենոացի ծովահեններից Սև ծովի հյուսիսից։ (Այս նոր ամրոցը կոչվեց  Boğazkesen, ինչը նշանակում էր 'նեղուց փակող':) 1452 թվականին Մեհմեդը հրամայեց Թուրախան Բեկ մեծ պահակախումբ ուղարկել Պելոպոնես, որպեսզի փակեն Թոմասի և Դեմիտրիոս (գտնվում էին Հունաստանի հարավում) իրենց եղբորը` Կոստանդին XI Պալեոլոգոսին օգնության ճանապարհը Կոնստանդնուպոլսի հնարավոր պաշարման ժամանակ։ Միքայել Կրիտոբուլոսը մեջբերել է Մեհմեդ II-ի ելույթից իր զինվորների առաջ. «Իմ ընկերներ և իմ կայսրության տղամարդիկ։ Դուք բոլորդ գիտեք որ մեր հայրերը պաշտպանել են այս թագավորությունը որը հիմա ենթարկվում է մեծ փորձությունների և շատ վտանգներ ունի և որ այսպես անցել է հորից որդին մինչև բաժին է հասել ինձ։ Ձեզնից ավելի տարեցները ունեն շատ փորձ և տեսել են բազում կռիվներ, իսկ երիտասարդները լսել են այս կռիվների մասին իրենց հայրերից։ Չկան այնպիսի նշանակալի դեպքեր, որոնք չհիշվեն երկար ժամանակ։ Բայց ավելի լավ է ականատես լինել դեպքերին, քան լսել ուրիշներից»։
Քրիստոնեական բաժանման դերը
Կոստանդին XI Պալեոլոգոսը արագորեն հասկացավ Մեհմեդի իրական մտքերը և դիմեց Արևմտյան Եվրոպային օգնության, սակայն այժմ պետք է վճարվեր արևեմտյան և արևելյան եկեղեցիների թշնամության և պատերազմների գինը։ Սկսած 1054 թվականի բաժանումից Հռոմի պապը ձգտում էր վերականգնել իշխանությունը արևելյան եկեղեցու նկատմամբ։ Միավորման համաձայնություն տեղի ունեցավ Բյուզանդիայի կայսր Միքայել VIII Պալեոլոգոսի հետ 1274 թվականին Լիոնի երկրորդ ժողովում և դրանից հետո որոշ Պալեոլոգոս կայսրեր օգնություն էին ստանում լատինական եկեղեցուց։ Կայսր Հովհան VIII Պալեոլոգոս նույնպես քննարկեց միության համաձայնությունը Եվգինեոս IV պապի հետ Ֆլորենցիայի ժողովում 149 թվականին։ Կայսրերի առաջարկները միություն կնքելու վերաբերյալ ուժեղ դիմադրության բերեց Կոստանդնուպոլսում։ Ուղղափառների մոտ սկսվեցին հակամիության ընդվզումներ Կոստնդնուպոլսում։ Բնակչությունը Բյուզանդական եկեղեցու գլխավորությամբ դարձավ մասնատված։ Սկսվեցին էթնիկ բախումներ հույների և իտալացիների միջև, որը բերեց 1182 թվականին Լատինացիների ջարդերին հույների կողմից և Կոստանդնուպոլսի ավերմանը 1204 թվականին լատինացիների կողմից։ Վերջնականորեն միության ջանքերը տապալվեցին հիմնականում Հռոմի պապ Նիկոլաս V-ի և հռոմեական եկեղեցու ջանքերով։
1452 թվականի ամռանը ավարտվեց Ռումելիհիսարի շինարարությունը և նոր պայմանագիրը դարձավ օրհասական։ Կոնստանտնիը գրեց Հռոմի պապին` խոստանալով աջակցել միությանը, որը ուժի մեջ կմտնի 1452 թվականի դեկտեմբերի 12-ին : Չնայած միության խոստումնալիությանը, Հռոմի պապ Նիկոլաս V-ը չուներ այն ազդեցությունը Արևմուտքի թագավորների վրա, ինչպես մտածում էին բյուզանդացիները և այդ թագավորներից շատերը չէին ցանկանում որ պապական իշխանությունը մեծանալ և այսպիսով չէին ցանկանում մաս կազմել այս գործարքին, հատկապես Հարյուրամյա պատերազմից թուլացած Ֆրանսիան, Անգլիան և Իսպանիան, վերջինս նաև ներգրավված էր Ռեկոնկիստայի վերջին փուլին, իսկ Սրբազան Հռոմեական կայսրությունը, Հունգարիան և Լեհաստանը պարտություն էին կրել Վառնայի ճակատամարտում 1444 թվականին։ Չնայած որոշ զինվորներ ժամանեցին Իտալիայի հյուիսի ծովային քաղաք պետություններից, Արևմտյան օգնությունը համարժեք չէր օսմանյան վտանգին։ Այնուամենայնիվ Արևմուտքից օգնության հասան որոշ անձինք իրենց հաշվին։ Հռոմի պապի կողմից ֆինանսավորված կարդինալ Իսիդորը ժամանեց 1452 թվականին 200 նետաձիգների հետ ։ Դրանց թվում էր հմուտ զինվոր Ջենովայից Ջիովաննի Ջիուստինիանին էր, ով ժամանեց 400 զինվորով Ջենովայից և ևս 300 ջենովացի զինվոր անցան կայսրի հրամանատարության տակ 1453 թվականի հունվարին : Որպես քաղաքների հմուտ պաշտպան Ջիուստինիանիին տրվեց ցամաքային պարիսպների պաշտպանության հրամանատար։ Այս ընթացքում վենետիկյան նավերի նավապետները, որոնք գտնվում էին Ոսկեղջյուրում, առաջարկեցին իրենց ծառայությունները կայսրին։
Մինչդեռ Վենետիկում քննարկում էին հանրապետության կողմից աջակցույթան հարցը Կոստանդնուպոլսին։ Սենատը որոշեց նավատորմը ուղարկել 1453 թվականի փետրվարին, սակայն այն պատրաստ էր միայն ապրիլի վերջին և արդեն շատ ուշ էր ճակատամարտում մասնակցելու համար : Հետագայում բյուզանդացիների հոգեվիճակը բարձրացնելու համար յոթ իտալական նավեր 700 անձնակազմով ուղարկվեցին Կոստանդնուպոլիս և Ջիուստինիանին արդեն ժամանել էր։ Այս ընթացքում Կոնստանտինը փորձեց կաշառել սուլթանին նվերներով, ինչը ավարտվեց կայսրի դեսպանների մահապատժով։ Անգամ բյուզանդական դիվանագիտությունը չէր կարող փրկել քաղաքը :
Վախենալով հնարավոր նավատորմային գրոհից Ոսկեղջյուրի վրա, կայսր Կոնստանտին XI-ը հրամայեց տեղադրել պաշտպանիչ շղթա նեղուցի բերանին։ Այս գործողությունը տվեց բյուզանդացիներին հույս, որ կարող են դիմակայել մինչև հնարավոր օտարերկրյա օգնությունը : Այս մարտավարությունը ստիպողական էր, քանի որ 1204 թվականին Չորրորդ խաչակրաց բանակները հաջողությամբ շրջանցեցն Կոստանդնուպոլսի ցամաքային պարիսպները ծովային պարիսպների կողմից։ Բյուզանդացիները նաև վերանորոգեցին ցամաքային պարիսպները (Թեոդոսյան պարիսպները)։ Յասր Կոնստանտինը համարում էր, որ անհրաժեշտ է լավ ամրացնել հյուսիսային մասին պարիսպները, քանի որ հիմնական հարձակումը գալու է այս հատվածով։ Ցամաքային պարիսպները ունեին 18 մետր լայնություն և մեծ հատվածներ ներքին և արտաքին պարիսպների հատվածում, որոնք կտրվում էին ամեն 45-55 մետրը մեկ ։
Ուժեր
Կոստանդնուպոլիսը պաշտպանող բանակը մի քանի անգամ փոքր էր, մոտ 7000 մարդ, որոնցից 2000-ը օտարերկրացիներ։ Պաշարման ժամանակ հավանաբար 50.000-ից քիչ մարդ էր ապրում պարիսպներից ներս, ներառյալ մերձակա տարածքից փախսատականները : Թուրք հրամանատար Դորգանոն նույնպես Կոստանդնուպոլսում էր, ում վարձել էր կայսրը, որին ուղեկցում էին թուրքեր, որոնց նույպես վարձել էին։ Այս թուքերը մնացին հավատարիմ կայսրին և զոհվեցին ճակատամարտի ընթացքում։ Պաշտպանվող բանակից ամնահմուտը և լավ զինվածը ջենովական կորպուսն էր, իսկ մնացած զորքում կային քիչ թվով հմուտ զինվորներ, զինված քաղաքացիներ, նավաստիներ և օտարերկրացի կամավորներ և վերջապես հոգևորականներ։ Պահակախումբը օգտագործում էր փոքր հրանոթներ, որոնք անարդյունավետ էին։ Բնակիչների մյուս մասը վերանորոգում էր պարիսպները, հերթապահում էր դիրքերում, իրականացնում էր սննդի մատակարարումը և հավաքում էր եկեղեցու ոսկյա և արծաթյա իրերը, որոնք վերափոխվում էին մետաղադրամների, որպեսզի վճարեին օտարերկրյա վարձկաններին։
Օսմանցիները ունեին շատ ավելի մեծ բանակ։ Ժամանակակից պատմաբանները, ուսումնասիրելով արխիվները, կարծում են, որ բանակի թիվը 50.000-80.000 էր, ներառյալ 5.000-10.000 Ենիչերիներ, 70 հրանոթներ , որը օսմանյան բանակի էլիտար կորպուսն էր և հազարավոր քրիստոնյա զինվորներ, հիմնականը 1.500 սերբական հեծելազորը, որը սերբ իշխաբ Դուրադ Բրանկովիչը ստիպված էր ուղարկել որպես պարտավորություն սուլթանի առաջ։
Օսմանցիների դիրքավորում և մարտավարություններ
Մեհմեդը կառուցեց նավատորմ, որպեսզի պաշարի քաղաքը ծովից (մասնակիորեն վարձվեցին հույն նավաստիներ Գալիպոլիից) ։ Ըստ տարբեր հաշվարկների օսմանյան նավատորմը բաղկացած էր 110 նավից (Տեդալդի) մինչև 430 նավ (Սֆրանտես)։ Ավելի իրատեսական ժամանակակից հաշվորկներով այն բաղկացած էր 126 նավից, որից 6-ը մեծ առագաստանավ, 10-ը միջին առագաստանավ, 15-ը փոքր առագաստանավ, 75-ը մեծ նավակներ և 20-ը ձիերի տրանսպորտ :
Մինչև քաղաքի պաշարումը հայտնի դարձավ որ օսմանցիները կառուցում են միջին չափի հրանոթներ, սակայն որոշ հրանոթների չափսերը անակնկալի բերեցին պաշտպանվողներին : Օսմանցիների հրանոթների քանակը ըստ տարբեր հաշվարկների տատանվում էր 12-ից 62 հրանոթ։ Հրանթների կառուցման հարցում օգնել են տարբեր օտարերկրացիներ, դրանցից նշանակալին Սերուկան էր։ Հրանոների մեծ մասը կառուցել էին թուրք ինժեներները, ներառյալ Սերուկայի հրանոթը, մինչդեռ հրանոթ էր կառուցել նաև օտարերկրացի Օրբանը, ով նախագծել էր հսկա հրանոթ ։
Օրբանը հունգարացի էր (ըստ որոշ աղբյուրների գերմանացի), և նման էր առասպելական անձնավորության : Նրա հրանոթը անվանվել էր «Բազիլիկա» և ուներ 8,2 մետր երկարություն և ի վիճակի էր նետել 272 կգ երկաթե գնդակը մոտ 1,6 կմ ։ Սկզբում Օրբանը ցանկանում էր իր ծառայություններն առաջարկել բյուզանդացիներին, սակայն վերջիններս բավարար միջոցներ չունեին նրան վարձելու համար։ Օրբանը դրանից հետո լքեց Կոստանդնուպոլիսը և հանդիպեց Մեհմեդ II-ին` պնդելով, որ զենքը կարող է քանդել նաև Բաբելոնը։ Ստանալով բավարար միջոցներ` հունգարացի ինժեները կառուցեց հրանոթը 3 ամսում Ադրիանապոլսում, որտեղից այն տեղափոխվեց վաթսուն ավանակների օգնությամբ դեպի Կոստանդնուպոլիս : Սա միակ հրանոթն էր, որը Օսրբանը կառուցեց օսմանցիների համար ։ Օրբանի հրանոթը ուներ մի շարք թերություններ։ Երկար ժամանակ էր հարկավոր այն վերալիցքավորելու համար, գնդակները չափազանց քիչ էին, հրանոթը ծառայեց միայն վեց շաբաթ։ Հրանոթի պատճառված վնասի չափը քննարկման առարկա է ։
Ուենալով մեծ նորդրում 150 կմ հեռավորության վրա, այժմ Մեհմեդը խնդիր ուներ տեղափոխելու այս հսկայական զանգված դեպի Կոստանդնուպոլիս։ Օրբանի ստեղծած հրանոթի տեղափոխման համար տրամադրվեց 60 ավանակ և 400 անձից բաղկացած անձնակազմ : Կար ևս մեկ մեծ հրանոթ կառուցված Սերուկայի կողմից, որը նույնպես գործածվեց ճակատամարտում ։
Մեհմեդը նախատեսում էր հարձակվել Թեոդեսյան պարիսպների և Կոստանդնուպոլսի մի շարք պարիսպների վրա Արևմուտքից, որը քաղաքի միակ հատվածն էր, որը շրջապատված չէր ջրով։ Նրա բանակը հասավ Կոստանդնուպոլսի պարիսպների մոտ երկուշաբթի Զատիկից հետո 1453 թվականի ապրիլի 2-ին։
Մեծաթիվ օսմանյան բանակը հանգրվանեց Ոսկեղջյուր հարավ։ Կանոնավոր եվորպական զորքերը տեղակայվեցին պարիսպների երկայնքով, որոնց հրամանատարն էր Քարանջա փաշան։ Անատոլիայի զորքերը Իշակ փաշայի հրամանատարությամբ տեղակայվեցին Լիցուսի իջվածքում, Մարմարիկ ծովի մոտ։ Մեհմեդը իր վրանը հրամայեց բարձրացնել կոնտրոնում, որտեղ հրանոթներն էին և էլիտար ստորաբաժանումները։ Բաշիբոզուկները սփռված էին ճակատի երկայքով։ Մյուս զորքը Զագան փաշայի գլխավորությամբ գտնվում էր Ոսկեղջյուրից հյուսիս։ Կապը պահպանվում էր կառուցված ճանապարհով :
Բյուզանդացիների դիրքեր և մարտավարություններ
Քաղաքն ուներ մոտ 20 կմ պարիսպներ (ցամաքային պարիսպներ՝ 5.5 կմ, ծովային պարիսպներ Ոսկեղջյուրի երկայնքով 7 կմ, ծովային պարիսպներ Մարմարիկ ծովի երկայնքով 7.5 կմ), որը գործող ամրոցներից ամենալավ պաշտպանվածն էր։ Պարիսպները վերջերս էին վերանորոգվել և գտնվում էին լավ վիճակում ու հույս էին ներշնչում պաշտպանվողներին, որ կպահեն քաղաքը մինչև Արևմուտքի ժամանումը ։ Բացի այդ պաշտպանվողները վերջերս էին համալրվել 26 նավով՝ 5-ը Ջենովայից, 5-ը՝ Վենետիկից, 3-ը՝ վենետիկյան Կրետեից, 1-ը Անկոնայից, 1-ը Արագոնից, 1-ը Ֆրանսիայից և մոտ 10 նավ կայսրության սեփականությունն էր ։
Ապրիլի 5-ին ժամանեց անձամբ սուլթանը իր վերջին զինվորների հետ և պաշտպանվողները դիրքավորվեցին։ Քանի որ բյուզանդացիների մարդկային ուժը չէր հերիքում բոլոր պարիսպները փակելու համար, որոշվեց դիրքավորվել միայն արտաքին պարիսպների շրջանում։ Կոնտանտինը և նրա հույն զինվորները դիրքավորվեցին ցամաքային պարիսպների միջնամասում, որտեղ անցնում էր Լիկուս գետը։ Այս հատվածում ամենաթույլ պարիսպներն էին և գրոհների մեծ մասը սպասվում էր այստեղ։ Ջիուսինիանին տեղակայվեց կայսրի հյուսիսում, հետագայում տեղափոխվեց կենտրոն և միացավ Կոնստանտինին՝ իր դիրքը թողնելով Բոչիաչդի եղբայրներին։ Մինոտտոն և նրա վենետիկցիները դիրքավորվեցին Բլախերնյան պալատում Թեոդորո Կարիստոյի, Լանգասկո եղբայրների և Արքեպիսկոպոս Լեոնարդո դե Կիոսի հետ միասին ։
Կայսրի ձախում հրամանատարներն էին Կատանեոն, ով ղեկավարում է ջենովացի զինվորներին և Թեոֆիլոս Պալաեոլոգուսը, ով հսկում էր Պեգայի դարպասը հույն զինվորների հետ։ Ցամաքային պարիսպների հատվածը սկսած Պեգայի դարպասից մինչև Ոսկե դարպաս պաշտպանում էր վենետիկցի Ֆիլիպո Կոնտարինին, մինչդեռ Դեմիտրիոս Կանտակուզենուսին վստահված էր Թեոդոսյան պարիսպի ամենահարավային մասը ։
Ծովային պարիսպները Յակոբո Կոնտարինի հետ միասին հսկում էին հույն վանականները մի կողմից և մյուս կողմից արքայազն Օրհանը Ֆեոդոսիայի հրվանդանում։ Պերե Ջուլիան հսկում էր Մեծ պալատը ջենովացի և կատալանցի զինվորների հետ։ Կարդինալ Իսիդոր Կիևցին հսկում էր թերակղզի մի ձոքր հատված։ Վերջապես ծովային պարիսպները Ոսկեղջյուրի հարավային մասում պաշտպանում էին ջենովացի և վենետիկցի նավաստիները Գաբրիելե Տրեվիսանոյի գլխավորությամբ ։
Պաշարում
Չնայած մի քանի գրոհների, օսմանյան նավատորմը Բալտոգլուի գլխավորությամբ չէր կարողանում մտնել Ոսկեղջյուր բյուզանդացիների կառուցած հսկա շղթաների պատկառով։ Չնայած օսմանյան նավատորմի առաջ խնդիր էր դրված չթողնել այլ նավերի մուտքը Ոսկեղջյուր, ապրիլի 20-ին չորս քրիստոնեական նավեր ծանր մարտերի գնով կարողացան անցնել օսմանյան նավատորմի պատնեշը՝ բարձրացնելով պաշտպանվողների մարտական ոգին ։ Բալտողլուն կենդանի մնաց միայն իր ենթակաների խնդրանքով, որոնք պատմեցին Բալտողլուի քաջության մասին։ Շատ հավանական է, որ նա վիրավորվել էր աչքից կռվի ժամանակ։ Մեհմեդը պաշտոնանկ արեց Բալտողլուին, զրկեց նրան հարստությունից և ուեցվածքից և հրամայեց պատժել Բալոգլուին մտրակի 100 հարվածով։
Օսմանյան բանակը մի քանի գրոհ կազմակերպեց ցամաքային պարիսպների ուղղությամբ, սակայն բոլոր դեպքերում ծանր կորուստներով հետ մղվեց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի պատմություն Կատեգորիա:Բյուզանդիայի ճակատամարտեր 1453 Կատեգորիա:Բյուզանդիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պաշարումներ Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս Կատեգորիա:1453 Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:Ստամբուլի պատմություն Կատեգորիա:Թուրքիայի ճակատամարտեր
Վարրի
Վարրի, քաղաք Նիգերիայում, նավթարդյունաբերության հիմնական կենտրոնը Դելտա նահանգում։ Բնակչությունը կազմում է շուրջ 1 մլն մարդ։
Պատմություն
Միջնադարում Վարրին ներառվել է Բենինի, իսկ հետո իստեկիրի թագավորության կազմում։ Քաղաքի դերը զգալիորեն աճել է 15-րդ դարից տրանսատլանտյան առևտրաշրջանի ընթացքում, երբ դրան հասան պորտուգալացի նավաստիները։ Վարին ծառայել է որպես խոշոր նավահանգիստ, որի միջոցով անցնում էր Բենին գետի վրա գտնվող բեռների մեծ մասը։ Այդ ժամանակ պորտուգալացի և հոլանդացի առևտրականների կողմից ձեռք բերված հիմնական ապրանքներից մեկը ստրուկներն էին։ XIX դարի առաջին կեսին ստրուկների վաճառքն արգելելուց հետո Վարրին դարձել է արմավենու յուղի, արաբական խեժի, կակաոյի, ընդեղենի և գործվածքների առևտրի կենտրոն :.
20-րդ դարի սկզբին գաղութային կառավարման հաստատումից հետո Վարրին դարձավ քաղաքական կենտրոն.
1990-ականների վերջին Վարրին և հարակից շրջանները դարձել են էթնիկ բախումների թատերաբեմ իջոյի, իթսեքիրի և Ուրհոբոյի միջև։
Ժողովրդագրություն
Բնակչությունը զգալիորեն աճել է 1960-ականներից սկսած, երբ շրջակայքում հայտնաբերվել է նավթի պաշարներ։
Կլիմա
Վարրին շրջապատված է արևադարձային խոնավ անտառներով և ճահիճներով։ Տարվա մեծ մասը քաղաքում խոնավությունը բարձր է։ Չոր եղանակը շարունակվում է նոյեմբերից – ապրիլ, իսկ տարվա մեծ մասը անձրևոտ եղանակ է։
Ֆրանց Աբթ
Ֆրանց Աբթ (Franz Abt, ), գերմանացի կոմպոզիտոր։
Կենսագրություն
Նրա հայրը եղել է հոգևորական և տաղանդավոր դաշնակահար, և հենց նրանից էլ Աբթը ստացել առաջին դասերը։ 1838 թվականից ուսումնասիրել է աստվածաբանություն Սուրբ Ֆոմի ճեմարանում, որպես երաժշտական ղեկավար 1841 թվականի սկզբին նա մեկնել է Բերնբուրգի պալատական թատրոն, նույն տարվա աշնանը այդ պաշտոնը զբաղեցրել է Ցյուրիխի բաժնետիրական թատրոնում, որը գտնվում էր Շառլոտտա Բիրխ-Պֆեյֆերի վերահսկողության ներքո։ Երաժշտագետների կողմից եղել է գնահատված որպես երգեցողության ուսուցիչ, դիրիժոր և  կոմպոզիտոր։ Աբթը մնացել է Ցյուրիխում մինչև 1852 թվականի աշուն։ Որպես երկրորդ դիրիժոր հրավեր է ստացել Բրաունշվեյգի պալատական թատրոնից։ 1855 թվականի գարնանը Հերցոգ Բրաունշվեյգը նշանակել է նրան առաջին դիրիժոր։
1858-1882 թվականներին նա եղել է Բրաունշվեյգի տղամարդկանց երգչախմբի դիրիժորը, հաջող հյուրախաղեր է ունեցել  խմբի կազմի հետ Մեծ Բրիտանիայում։ 1856 թվականին Անրի Լիտոլֆի և Յուլիուս Մյուլինգի  հետ անց է կացրել Մագդեբուրգ քաղաքի երաժշտական փառատոնը ։
Նրա ամենահայտնի երգերից են`«Wenn die Schwalben heimwärts ziehn» և «Gute Nacht, du mein herziges Kind.» Աբթի աշխատանքի արդյունքներն ապշեցուցիչ էին. մինչև 1881 թվականը նա թողարկել է ավելի քան 580 տետր, որոնցից մի քանիսը պարունակում էին 20-30 համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Գերմանացի դիրիժորներ Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Շվեդիայի երաժշտության թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծներ
Գետահովիտ (գյուղ)
Գետահովիտ, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի Իջևանի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Իջևանից մոտ 1 կմ հյուսիս-արևմուտք, Սառնաջուր գետի ստորին հոսանքում։
Մինչև 1978 թ.-ի հունվարի 25-ի կոչվել է Թալա ։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Շիրակամուտի մշտական բնակչությունը կազմել է 2123, առկա բնակչությունը` 1991 մարդ ։ Բնակիչերը հայեր են, որոնց նախնիների մի մասն այստեղ է փոխադրվել մոտակա Հին Թալա գյուղից և Արցախի Խաչեն ու Ջրաբերդ գավառների գյուղերից։
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, այգեգործությամբ, բանջարեղենի, հացահատիկի և ծխախոտի մշակությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գետահովիտից 1,5 կմ հյուսիս-արևելքում գտնվում է “Մրգաշեն” գյուղատեղին (XII-XIII դարեր), որտեղ նշմարվում են եկեղեցիների և գերեզմանոցի ավերակներ, իսկ 11 կմ արևմուտք՝ “Կըռանա-Տուխտ” գյուղատեղին (XII-XIII դարեր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Գետահովիտ
Դացին
Դացին (չին. պարզ. 大庆, փինյին Dàqìng), քաղաքային շրջան ՉԺՀ-ի Հեյլունցզյան նահանգում։ Դացին անվանումը բառացիորեն թարգմանվում է որպես «մեծ տոնակատարություն» ։
Պատմություն
Ներկայիս քաղաքային շրջանի տարածքում դարերի ընթացքում չկար մշտական բնակչություն, առաջին եկվորները հայտնվեցին միայն XX դարի սկզբին, երբ այստեղ կառուցվեց Չինական արևելյան երկաթուղային կայարանը։ 1913 թվականին հիմնադրվեց Անդա (安达县) գավառը։
1959 թվականից սկսվեց Դացին նավթագազային հանքավայրի շահագործումը և 1960 թվականին Անդա գավառը լուծարվեց, և դրա փոխարեն կազմավորվեց Անդա քաղաքային շրջանը, որը դարձավ երկրի կարևոր նավթաքիմիական բազա։ Հիմնադրման օրվանից ի վեր Դացինը համարվում է օրինակ, որով պետք է առաջնորդվեն բոլոր աշխատող երկրները. Մշակութային հեղափոխության տարիներին Չինաստանում հնչում էր «Արդյունաբերության մեջ սովորել Դացինից» կարգախոսը։
1964 թվականին Անդա քաղաքային շրջանը լուծարվեց և դրա տեղում ստեղծվեց Անդա հատուկ շրջանը (安达特区): 1965 թվականին Անդա հատուկ շրջանի արևելյան մասը նորից վերածվեց Անդա գավառի, իսկ մնացած տարացքից ստեղծվեց Անդա քաղաքը, որն ուղղակիորեն ենթակա էր գավառական կառավարությանը (հենց քաղաքում նրան հաճախ ոչ պաշտոնապես անվանում էին ոչ թե «Անդա», այլ «Դացին»)։ 1979 թվականին Անդա քաղաքը անվանափոխվեց որպես Դացին։
1992 թվականին Ցիցիկար քաղաքային շրջանի կազմից Անդայի շրջանի մեջ անցան Լինդյան գավառը և Դուրբեդ Մոնղոլական ինքնավար գավառը, ինչպես նաև Չժաոչժոու ու Չժաոյուան գավառները Սինհուա գավառի կազմից տեղափոխվեցին Անդա քաղաքային շրջանի կազմ։
Տնտեսություն
Քաղաքի արևելյան մասը արդյունաբերական տարածք է, որտեղ գտնվում է Դացինի քիմիական գործարանը, Լունֆունի էլեկտրակայանը, Դացինի պարարտանյութերի և էթիլենի արտադրության քիմիական գործարանը։ Հյուսիս-արևելքում կա երկու ջրամբար և մշակութային շրջան։ Դացինի արևմուտքում գործում են բուհեր և համալսարաններ։ Հարավ-արևմտյան շրջանում գործում է «Լինյուան» նավթավերամշակման գործարանը, «Սինհուա» էլեկտրամատակարարման ընկերությունը և նավթամթերքի վաճառքի գլխավոր կայանը ։
Վարչատարածքային բաժանում
Դացինը ըստ վարչատարածքային պլանի բաժանվում է 5 քաղաքային շրջանի, 3 գավառի և 1 ինքնավար գավառի.
Ազգաբնակչության կազմը
2000 թվականի մարդահամարի համաձայն, Դացին քաղաքային շրջանի տարածքում ապրել են հետևյալ ազգությունների ներկայացուցիչներ՝
Տրանսպորտ
Դացինով է անցնում Բինչժոուսյան երկաթուղին։ Խողովակաշարային տրանսպորտը ներկայացված է Սկովորոդինո-Դացին խողովակաշարով, որն իր գործունեությունը սկսել է 2011 թվականից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքային շրջաններ Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Նոյդ
Նոյդ (Noid), Domino՛s Pizza գովազդի կերպար, որին հնչյունավորել է Փոնս Մաարը (Pons Maar) : Ստեղծվել է 1980-ական թվականներին ։ Նոյդը կարմիր հագուստով և նապաստակի ականջներով չար կերպար է, որը փորձում էր վնասել Domino՛s Pizza-ին։
Նկարագրություն
Նոյդն ստեղծվել է 1986 թվականին Domino’s Pizza-ի գովազդի համար պատասխանատու Խումբ 243 հատուկ բաժնի կողմից և անիմացվել Ուիլ Վինտոնի ստուդիայում  ։ 243 խումբը բաղկացած էր Էռնի Պերիչից (creative director), Գարի Բաստիենից (art director), Դեյվ Լարսոնից (producer), Մեթյու Թորնթոնից (producer) և Ֆիլ Նիսսիից։
Նոյդի մասնակցությամբ գովազդներում միշտ օգտագործվել է «Զգուշացեք Նոյդից» (Avoid the Noid) կարգախոսը։
Նոյդը փոփ մշակույթում
1989 թվականին թողարկվել է Avoid the Noid համակարգչային խաղը, որի նպատակն է առավելագույնը կես ժամում պիցցա հասցնել մի հյուրանոց, որը լի է Նոյդերով։ 1990 թվականին Capcom-ի թողարկել է Նոյդի մասնակցությամբ ևս մեկ խաղ՝ Yo! Noid խաղը NES հարթակով։
Օվաջիկենի-Գուլան
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(9211) Նիսե
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,252529 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9153 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5897 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1234,82 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,29154 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,4° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սփեյսուոչ ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Աուտոկոիդներ
Աուտոկոիդներ տեղային ազդեցության կենսաբանական ազդանշանային մոլեկուլներ են։ Ի տարբերություն հորմոնների, որոնք օրգանիզմում ունեն համակարգային ազդեցություն, աուտոկոիդները արտադրվում են սահմանափակ հատվածում (բջիջների խմբի, օրգանի կամ հյուսվածքի) և ունի տեղային ազդեցություն։ Շատ արագ քայքայվում են, ինչի պատճառով չեն հասցնում տարածվել օրգանիզմում։ Հորմոններ, աուտոկոիդներ և նեյրոմեդիատորներ (որոնք ազդում են սինապսների սահմանում) բաժանումը պայմանական է, քանզի միևնույն նյութը, օրինակ նորադրենալինը, տարբեր պայմաններում կարող է հանդես գալ տարբեր դերում ։ Աուտոկոիդները կարող են մասնակցել տարբեր կենսաբանական պրոցեսներում, ներառյալ հարթ մկանների, գեղձերի, նյարդերի, թրոմբոցիտների և այլ հյուսավծքների ակտիվության կարգավորմանը։ Որպես տեղային ազդեցության նյութեր, աուտոկոիդները մասնակցում են ազդակների պարակրին փոխանցմանը։ Ամենահայտնի աուտոկոիդներին են դասվում էյկոզանոիդները, անգիոտենզինը, նեյրոտենզինը, ազոտի(II)օքսիդը, կինինները, հիստամինը և այլն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ներզատաբանություն
Սան Ֆեռնանդոյի ամրոց (Բերգա)
Սան Ֆեռնանդոյի ամրոց (Castillo de San Fernando) կամ Սան Ֆեռանի ամրոց (Castell de Sant Ferran), պաշտպանական կառույց Իսպանիայի Կատալոնիա ինքնավար համայնքի Բարսելոնա պրովինցիայի Բերգա քաղաքում՝ Կերալտ լեռան ստորոտին։ Ներառված է Կատալոնիայի ճարտարապետական ժառանգության կադաստրում և պահպանվում է որպես մշակութային հուշարձան, որ արժեքավոր է ազգային տեսակետից ։
Պատմություն
Բերգայի ամրոցը, ամենայն հավանականությամբ, կառուցվել է այն տարածքում, որը մ.թ. 2-րդ դարի հռոմեացի ժամանակագիրները կոչել են castrum vergium. դա իբերների պաշտպանական համակարգ է, ովքեր ապրել են այդ տարածաշրջանում։ Այդ ռազմական կառույցի պաշտպանության ներքո սկսել է տարածվել բնակավայր, որը հետագայում վերածվել է Բերգա քաղաքի, որն էլ իր հերթին նպաստել է ամրոցի ընդարձակմանն ու նրա նշանակության մեծացմանը։ Ամրոցի վերաբերող առաջին փաստաթղթերը վերաբերում են 1095 թվականին։ 1190 թվականին ամրոցը պատկանել է Բերգա քաղաքի սենյորներին (թագավորող իշխան)։ 12-13-րդ դարերում ամրոցը զգալիորեն ընդարձակվում է։ 14-րդ դարում ամրոցի պատերը միանում են քաղաքի պարիսպներին։ Միաժամանակ կառուցվում է գոթական ոճի նոր եկեղեցի, որն ավերվել է 17-րդ դարում։ Նոր ժամանակներում ամրոցը եղել է ընդհարումների ու բախումների թատերաբեմ։ Այդ պատճառով էլ այն ստիպված են եղել վերակառուցել 18-րդ, իսկ հետո նաև 19-րդ դարերում, որովհետև Բերգա քաղաքը մասնակցել է Կառլական պատերազմներին։ Նույն դարի վերջին իսպանական բանակն ամրոցը հանձնել է մունիցիպալիտետին, իսկ վերջինս էլ 1928 թվականին այն փոխանցել է մասնավոր անձանց։ 1940 թվականին ամրոցի տարածքը վերածվել է բնակելի տարածքի։ Ավելի ուշ կառուցվել է հյուրանոց՝ փոփոխելով ամրությունների սկզբնական համակարգը։ 1988 թվականից ամրոցի տարածքը պատկանում է Բերգեդա կոմարկայի խորհրդին։ Ամրոցի ժամանակակից անունը Սան Ֆեռնանդո է ։
Նկարագրություն
Սան Ֆեռնանդոյի ամրոցը միջնադարյան կառույց է, որ տեղակայված է Բերգա քաղաքի հին թաղամասից վերև։ Հյուսիսային կողմից ամրոցը պաշտպանված է գետի զառիթափ ափով, հարավային կողմից՝ բարձր պարսպով։ 1928 թվականին ամրոցը վաճառվել է մասնավոր անձի։ Այդ ժամանակ այն դեռ պահպանում էր իր կառուցվածքն ու հիմնական կառույցները։ 1940 թվականին ամրոցի օրիգինալ ճարտարապետական կառուցվածքի մի մասն ավերվել է այդտեղ զբոսաշրջային կենտրոն ստեղծելու նպատակով։ Ներկայում պահպանվել են պարսպի միայն մի քանի հատվածներ, որոնք ունեն 9 մետր երկարություն, 2 մետր բարձրություն և 0,5 մետր հաստություն։ Այդ վայրը կոչվում է Bonete (ամրաշինության ամենաբարձր մասերից մեկը)։ Պատերը շինված են քիչ մշակված քարերից, բացառությամբ դուրս ցցված հատվածների, որտեղ դեռ պահպանվել են մի շարք մշակված քարեր (sillares): Վերակառուցման ժամանակ այնտեղ աշխատած բանվորները նշել են, թե իրենք տեսել են գերեզմաններ այն վայրում, որտեղ հիմա ջրավազանն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ամրոցներ
Ռահկլա (գյուղ, Լաեկվեռե շրջան)
Ռահկլա (Rahkla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Լաեկվեռե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 118 մարդ։