cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վերածննդի դարաշրջանի իտալական կերպարվեստ
Բարձր Վերածննդի հայտնի այլ նկարիչներ
Լորենցո Լոտտոն (1480-1556), Բարձր Վերածննդի դարաշրջանի Վենետիկի ամենակարևոր նկարիչներից մեկը ։Եղել է նաև Հյուսիսային Իտալիայի այլ տարածքներում, գուցե դրա շնորհիվ ավելի շատ կենտրոնացել է իրատեսական մանրամասների և գծերի վրա, ի տարբերություն Վենետիկյան դպրոց գույների։ Վենետիկում նրան շատ չէին գնահատում ։ Լոտտոն նաև հիանալի դիմանկարիչ էր, ով ուներ իր սուբյեկտների հոգին տեսնելու և նկարում զգացմունքների խորությունը պատկերելու գերազանց ունակություն ։ Դիմանկարի ֆոնին կամ առաջին պլանում նա սովորաբար ընդգրկում էր այլ առարկաներ` սուբյեկտի կերպարը պատկերելու համար ։
Նկարիչներ
Կատեգորիա:Արվեստի պատմություն Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:Վերածննդի կերպարվեստ Կատեգորիա:Վերածննդի նկարիչներ Կատեգորիա:Վերածննդի արվեստ
Թուրսարգսյան
Թուրսարգսյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Հալդոր Բյորվե
Հալդոր Լարսեն Բյորվե (Haldor Larsen Børve, ), նորվեգացի ճարտարապետ և վերականգնիչ, գերադասել է աշխատել հյուսիսային մոդերն և դրագիստել ոճերում։ Աշխատանքները հիմնականում գտնվում են Տելեմարկի գավառում, առավել հայտնի են նրա Դալեն հյուրանոցի և Պրոսգրունի քաղաքապետարանի աշխատանքները։
Կենսագրություն
Հալդոր Լարսեն Բյորվեն ծնվել է Լարս Յորգերսեն Բյորվ ագարակատիրոջ և նրա կնոջ` Աննայի հասարակ ընտանիքում։ 1977-1880 թվականներին Հալդոր Բյորվեն սովորել է Տրոնհեյմի Տեխնիկական ուսումնարանում։ Այն ավարտելուց հետո նա աշխատել է Քրիստիան Քրիստի հայտնի ճարտարապետի մոտ, որտեղ 1883-1886 թվականներին զբաղվել է Ուլենսվանգի քարե եկեղեցու վերականգման գործընթացին։ 1887-1889 թվականներին նա ընդունվել է Պոլիտեխնիկական ինստիտուտ։ Նա եղել է վեջին նորվեգական ճարտարապետներից, ովքեր սովորել են այդ հաստատությունում, որը ունեցել է մեծ նշանակություն նորվեգական XIX երկրորդ կեսի ճարտարապետության վրա։ 1889 թվականի վերադառնալով Գերմանիայից նա ստեղծել է իր սեփական արհեստանոցը` Պորսգրունում։
1894 թվականին Հալդոր Լարսեն Բյորվեի ծրագրով ավարտվել է Դալեն հյուրանոցի շինարարությունը։ Շինությունը համարվում է դրագեստիլի միակ օրինակներից մեկը։ Դա Նորվեգիայի ամենամեծ փայտե շինություններից մեկն է, նրա տարածքը կազմում է 4500մ 2, նրանում հաշվվում են 38 բնակելի համարներ։ Միտքը ծագել է Տելեմարկ հեռուստաալիքի լայնացման հետ միասին, ինչպես նաև Հոլմենքոլնի լեռնադահուկային առողջարանի ծաղկման հետևանքով։ Դալեն հյուրանոցը կառուցվել է XIX վերջի և XX սկզբի եվրոպական ազնվականության ճաշակով։ Այնտեղ բնակվող մարկանցից են եղել Շվեյցարիայի և Նորվեգիայի թագավոր Օսկար II-ը, Պրուսիայի Վիլգելմ II կայսրը, Բելգիայի թագավոր Լեոպոլդ II-ը, Նորվեգիայի թագավոր և թագուհի Հոկոն VII-ը և Մոդ Մեծ Բրիտանականը։ ХХ հարյուրամյակի միջին տարիներին Դալեն հյուրանոցը ապրել է չքավորության տարիներ, բայց 1980-ական թվականներին նրա գործերը սկսեցին լավանալ։
Հենց այդ՝ 1894 թվականին, կառուցվել է «Վիլա Նովա»-ն՝ Սանեֆորդ քաղաքում։ «Վիլա Նովա»-ն նորվեգական նավատիրոջ՝ Յուհան Բրյուդեի նստավայրն է։ Բրյուդեն մահացել է 1925 թվականին, ժառանգները վաճառել են շքեղ ամառանոցը, հաջորդող մի քանի տասնյակ տարիներին այն եղել է սեփական ծննդատուն։ Շինությունը քանդվել է 1961 թվականին ։
Հալդոր Բյորվեն եղել է ոչ միայն միջնադարյան եկեղեցիների ռեստրավատոր, այլ նաև մի շարք նորերի հեղինակ, որոնք կառուցվել են այդ շրջանում։ Դրանցից մեկը՝ Աստվածածին եկեղեցին, գտնվում է Պորսգրունում։ Եկեղեցին կառուցվել է դրագեստիլ ոճում և ունի անմիջական նմանություն միջնադարյան կառույցների հետ, որոնց ճարտարապետությունը, իրենց հերթին, դարձել է XIX դարի «վիշապի ոճի» առաջացման կառույցներից մեկը։ Եկեղեցին անսովոր է ոչ միայն իր ճարտարապետությամբ, այլ նաև իր պատմությամբ։ Շինությունը կառուցվել է 1899 թվականին, այն տարածքում, որը գնվել էր Նիդերլանդացիների կողմից նորվեգական կաթոլիկ եկեղեցու համար։ Այդ տարիներին երկրի տարածքում հաշվվում էին շատ քիչ թվով կաթոլիկ կրոնին հետևող մարդիկ։ Ճենապակյա գործարանը, որը գտնվում էր Պորսգունում, աշխատանքով ապահովեց Բոմեգիայից, Ավստրիայից և Գերմանիայից եկվորներին, ընդհանուր 70 վարպետ, ինչպես նաև նրանց ընտանիքները բնականաբար կաթոլիկ էին։ Դրա արդյունքում քաղաքում ձևավորվեց կաթոլիկ համայնք, որը տարբերվում էր ուրիշ շրջաններից։ Բյորվեին է դիմել առաքելական փոխանորդ Յոհաննես Օլավ Ֆալիզեն, հենց ինքը լինելով Լյուքսեմբուրգից եկվոր, պնդում էր, որ եկեղեցին լինի ավանդական ազգային Նորվեգիային բնորոշ գծերին համապատասխան ։
1899-1990 թվականներին Հալդոր Բյորվեին համապատասխան կառուցվել է եկեղեցի՝ Սկոտֆոսում, այն գտնվում է Նոշո լճի ափին և կառուցված է Մոդերն և նեոբարոկո ոճերին համապատասխան ։ Եկեղեցու շինարարությունը սկսվել է թղթե գործարանի քաղաքում գտնվող ընկերության ներկայացումից հետո։ Գործարանի սեփականատերերը շինարարության զոհաբերություն են արել, բայց միջոցների մեծ մասը բերել են գործարանի մեծավաճառ հաճախորդները։ Շինարարության և առանձին աշխատանքներում մեծ մասնակցություն են ունեցել նաև գործարանի աշխատողները։
Պորսգունի քաղաքապետարանը եղել է Հալդոր Բյորվեի ամենաճաաչված աշխատանքներից մեկը։ Այն կառուցվել է հենց այն տեղում, որտեղ գտնվել է հին քաղաքապետարանը։ Հին քաղաքապետարանը այրվել է 1901 թվականին։ Իսկ նորի աշխատանքները ընթացել են 1904-1905 թվականներին, պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 1905 թվականի հունիսի 20-ին։ Քաղաքապետարանը կառուցված է նեորենեսանս ոճի մեջ, բայց մոդերնի նշանակալից տարրերով ։
Հալդոր Բյորվեն մեծ ներդրում է ունեցել Տելեմարկ գավառի ճարտարապետության մեջ, նրա ծրագրերով են կառուցվել մի շարք եկեղեցիներ, սեփական տներ, ինչպես նաև շատ մունիցիպալ կառույցներ, որոնց շարքերում են դպրեցները, բանկերը, հանրային գրադարանը՝ Քվիտեսեյդում, Պորսգրունի մաքսատան շենքը և այլն։ Բյորվեն 1920-ական թվականներին ակտիվ զբաղվել է ճարտարապետական-շինարարական գործունեությամբ։ Հետո նա սկսեց մասնագիտանալ դասավանդման գործերում՝ Պորսգունում։ 1933 թվականին՝ նրա մահից հետո իր ճարտարապետական գիտությունները ժառանգել է իր դուստր Ալֆիդ Բյորվեն, ով ստացել է ճարտարապետի դիպլոմավորում։ Մեկ տարի անց աղձկան է միացել ճարտարապետ Յոհաննես Բորքսենիուսը, ով դարձել է համասեփականատեր,և դրանից հետո արհեստանոցի անվանումը փոխվել է Børve & Borchsenius։ Բորքսենիուսը կառավարել է ձեռնարկությունը 70 տարի շարունակ՝ մինչև իր մահը՝ 2003 թվական։ Այդ ընթացքում ձեռնարկությունը իրականացրել է մի շարք ծրագրեր, բայց ավելի քիչ հայտնի քան Բյորվեինը։ Ձեռնարկությունը գոյություն ունի նաև մեր օրերում և համարվում է Նորվեգիայի ամենահին արհեստանոցներից մեկը ։
Տես նաև
՛
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի ճարտարապետներ
Արա Ավետիսյան (ֆիզիկոս)
Արա Կարապետի Ավետիսյան, հայ ֆիզիկոս, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1994), պրոֆեսոր (2005)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1950 թվականի մայիսի 27-ին Երևանում։ 1967 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 10 դպրոցը, 1972 թվականին՝ ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետը և նույն թվականին աշխատանքի անցել տեսական ֆիզիկայի ամբիոնում որպես ասիստենտ։ 1979 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական, 1994 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսություն։ 1980 թվականին նրան շնորհվել է դոցենտի, 2005 թվականին պրոֆեսորի կոչում։
2001-2006 թվականներին եղել է ԵՊՀ պրոռեկտոր, 2006-2007 թվականներին՝ ԵՊՀ Վիկտոր Համբարձումյանի անվան աստղաֆիզիկայի ամբիոնի վարիչ։ 2008 թվականից եղել է ԵՊՀ Վ. Համբարձումյանի անվան աստղադիտարանի տնօրենն է և ԵՊՀ աստղաֆիզիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր։
Գիտական գործունեություն
Հետազոտել է նեյտրոնային աստղերի ընդերքում ջերմաստիճանի բաշխման, դրանց շուրջ մագնիսոլորտի գոյացման և կայունության հարցերը, բաբախիչների կոհերենտ ռադիոճառագայթման ֆիզիկական մեխանիզմները, էլեկտրոն-պոզիտրոնային զույգերի ծնման մի շարք գործընթացներ՝ մատնանշելով դրանց հնարավոր աստղաֆիզիկական կիրառությունները։ Ստացված արդյունքներն ամփոփված են վեց տասնյակ աշխատանքներում։
Հեդինակ է նաև «Դասական մեխանիկա» (Ե., 2004) բուհական դասագրքի, բուհերում և միջնակարգ դպրոցներում ֆիզիկայի դասավանդման մեթոդներին, արդիական ծրագրերին և դասագրքերի ստեղծմանն առնչվող 30 գիտամեթոդական աշխատանքների, ինչպես նաև ՀՀ կրթական համակարգի բարեփոխումների հարցերին և դրանց ծրագրային նորարարությանը նվիրված հոդվածների։ Միջազգային կրթական ծրագրերի փոխանակման շրջանակում նա 4-ամսյա հետազոտական և դասախոսական գործունեություն է ծափալել Վիրջինիայի և Կալիֆորնիայի համալսարաններում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Հայ աստղաֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Յոգայի միջազգային օր
Յոգայի միջազգային օր, ամենամյա տոն, նշվում է 2015 թվականից սկսած՝ հունիսի 21-ին։ Ընդունվել է ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեայի կողմից 2014 թվականին։
Պատմություն
Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդին դիմել է ՄԱԿ-ին՝ առաջարկելով հունիսի 21-ին նշել Յոգայի միջազգային օրը, քանի որ այն Հյուսիսային կիսագնդում տարվա ամենաերկար օրն է (ամառային արևադարձ) և առանձնահատուկ նշանակություն ունի աշխարհի շատ մասերում։
2014 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան հունիսի 21-ը հռչակել է Յոգայի միջազգային օր։ Հնդկաստանի բանաձևը պաշտպանել են Գլխավոր ասամբլեայում ներկայացված բոլոր 175 պետությունները ։
2015 թվականի հունիսի 21-ին յոգայի սիրահարների և մասնագետների համաշխարհային հանրությունը նշել է Յոգայի առաջին միջազգային օրը։ Մոսկվայում կենտրոնական միջոցառումը տեղի է ունեցել Սոկոլնիկի զբոսայգու փառատոնային հրապարակում։ Կազմակերպիչը Մոսկվայում Հնդկաստանի դեսպան Ջավախարլալ Ներուի անվան մշակույթի կենտրոնն էր։
2016 թվականին Յոգայի 2-րդ միջազգային օրը նշվել է ՌԴ ավելի քան 50 տարածաշրջանում ։
Տոնը նշվում է աշխարհի ավելի քան 190 երկրում, այդ թվում՝ նաև Հայաստանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Յոգա Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր Կատեգորիա:Տոն օրեր Կատեգորիա:Պարսկական մշակույթ
Ռոզա Հովհաննիսյան
Ռոզա Հովհաննիսյան, հայ բանաստեղծ, գիտաշխատող, ՀԳՄ անդամ 2007 թվականից ։
Կյանք
Ռոզա Հովհաննիսյանը ծնվել է 1961 թվականի ապրիլի 2-ին, Լենինական (Գյումրի) քաղաքում։ 1978 թվականին ավարտել է Լենինականի N 35 միջն. դպրոցը։ 1980-1985 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։ 1983-1985 թվականներին ուսանել է Երևանի պետական համալսարանի հասարակական մասնագիտությունների ֆակուլտետի արվեստագիտության բաժնում։
Պարգևներ
«Արգելակման ճառագայթում» գրքի համար։
Գիտական հրապարակումներ
1 բարբառագիտական մենագրություն՝ Ա․Սարգսյան, «Տղա Դավթի և Խանդութ խանումի հեքիաթը». էպոսի միաճյուղ պատումը Վանա բարբառից Կարնո բարբառի Գյումրու խոսվածքի փոխադրումը և գրչագրումը Ռոզա Հովհաննիսյանի, Եր., «Պրինտինֆո» տպագրատուն, 2012 ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծուհիներ
Վլադիմիր Ռուշայլո
Կենսագրություն
Վլադիմիր Բորիսի Ռուշայլոն ծնվել է 1953 թվականի հուլիսի 28-ին Տամբովի մարզում Ռադիոտեխնիկական զորքերի հրահանգչի ընտանիքում։
1970 թվականին ավարտել է մոսկովյան միջնակարգ դպրոցներից մեկը և ընդունվել Մոսկվայի պետական ​​տեխնոլոգիական համալսարանը, սակայն 1971 թվականին կիսատ է թողել ուսումը և աշխատանքի անցել Մոսկվայի գիտահետազոտական համալսարանում որպես լաբարանտ ։ Սկսած 1972 թվականից աշխատանքի է անցել ներքին գործերի մարմիններում։
1976 թվականին ավարտել է Օմսկի ՆԳՆ ակադեմիան և ստացել իրավագետի մասնագիտություն։ 1976 թվականից Ռուշայլոն տարբեր պաշտոններ է զբաղեցրել Մոսկվայի քրեական հետախության ստորաբաժանուներում։ Կարիերան սկսել է բնակարանային գողությունների բացահայտման բաժնում, 1981 թվականին տեղափոխվել է սպանությունների բացահայտման բաժնում, 1986 թվականին նշանակվել է 6-րդ ավազակության և կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի վարչության պետի տեղակալ, այնուհետև վաչության պետ։
1992 թվականի մարտին Վլադիմիր Ռուշայլոն նշանակվել է ՆԳՆ գլխավոր վարչության Մոկվա քաղաքի կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի վարչության պետի, հետագայում Ռուսաստանի ՆԳՆ կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչության պետի տեղակալի պաշտոններում։
1996 թվականի հոկտեմբերին Ռուշայլոն նշանակվել է Ռուսաստանի ՆԳՆ Գլխավոր վարչության պետի տեղակալ, որից հետո նույն թվականի հոկտեմբերի 22-ին նա մամլո ասուլիսի ժամանակ հայտարարեց, որ «Լավ հարբերություններ չի ունեցել» ՌԴ ՆԳ նախարարի առաջին տեղակալ Վալերի Պետրովի հետ, որին Ռուշայլոն անվանեց անազնիվ մարդ։ Այս դեպքից հետո Ռուշայլոն ՆԳ նախարար բանակի գեներալ Անատոլի Կուլիկովի հրամանով ազատվեց զբաղեցրած պաշտոնից և ընդգրկվեց ՆԳՆ ռեզերվում։ Հետագայում Ռուշայլոն նշանակվեց Դաշնության ժողովի Դաշնային խորհրդի անդամ Եգոր Ստորևի խորհրդական։
ՌԴ նախագահի 1998 թվականի մայիսի 9-ի հրամանով Ռուշայլոն նշանակվել է Ռուսաստանի ՆԳ նախարարի տեղակալ։
ՌԴ նախագահի 1999 թվականի մայիսի 21-ի հրամանով Վլադիմիր Ռուշայլոն նշանակվել է Ռուսաստանի ՆԳ նախարար, իսկ 1999 թվականի հունիսին դարձել է Ռուսաստանի Դաշնության անվտանգության խորհրդի անդամ։
1999 թվականի օգոստոսին որպես հրամանատար մասնակցել է Դաղստանի և Չեչնիայի տարածքում զինված խմբերի դեմ սկսված ռազմական գործողություններին։
ՌԴ նախագահի «Փակ» հրամանով 1999 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Ռուշայլոյին հատուկ առաջադրանք կատարելու և դրսևորած առանձնակի հերոսության համար շնորհվել է Ռուսաստանի ազգային հերոսի կոչում։
Նրան ազգային հերոսի կոչումի շնորհման մասին առաջին անգամ խոսվել է 2003 թվականին, իսկ պաշտոնապես հայտարարվել է միայն 2008 թվականին ։ Հասանելի տեղեկությունները վերլուծելով որոշ վերլուծաբաններ ենթադրում են, որ հրամանը ստրոագրվել է 1999 թվականի հոկտեմբերի 27-ին նախագահ Բորիս Ելցինի կողմից ։
2001 թվականի մարտի 28-ին ՌԴ Նախագահի հրամանով Ռուշայլոն ազատվեց ՆԳ նախարարի պաշտոնից և նշանակվեց Ռուսաստանի անվտանգության խորհրդի քարտուղար։
2002 թվականի սեպտեմբերի 9-ին ավտովթարի ենթարկվեց, որի հետևանքով 5 մարդ մահացավ, որոնց թվում էին բարձրաստիճան պաշտոնյաներ և Ռուսաստանի պետանվտանգության ծառայության աշխատակիցներ ։
2008 թվականի օգոստոսի 22-ին Ռուշայլոն ընտրվել է Տնտեսության և միջազգային իրավունքի համալսարանի նախագահ, իսկ 2010 թվականի մայիսի 13-ին նշանակվել է Ղրղզստանի հետ ՌԴ-ի հարաբերությունների զարգացման հանձնակատար ։ 2013 թվականի հոկտեմբերի 30-ին նշանակվել է «Транснефть» ընկերության փոխնախագահ ։
2014 թվականի օգոստոսի 6-ին ՌԴ նախագահի հրամանագրով ազատվել է զիվորական ծառայությունից ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա ։
Կոչում
Մոսկվայի անգլիական ակումբի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի 850-ամյակի հուշամեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության հերոսներ Կատեգորիա:Ռուս պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գեներալ-գնդապետներ Կատեգորիա:Ռուս զինվորականներ
Պաստրենգո
Պաստրենգո (Pastrengo), կոմունա Իտալիայում՝ Վենետո մարզի Վերոնա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 2362 մարդ։ Խտությունը կազմում է 295 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 8,96 կմ² տարածք։ Սահմանակից է Բարդոլինո, Բուսոլենգո, Կավայոն Վերոնեզե, Լաձիզե, Պեսկանտինա, Սանտ'Ամբրոջո դի Վալպոլիչելա համայնքներին ։ Փոստային ինդեքս՝ 37010։ Հեռախոսային կոդ՝ 045։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Սան Գաետանո դի Թիենը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 7-ին։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Պատմություն
1848 թվականի ապրիլի 30-ին Պաստրենգոյի մատույցներում տեղի է ունեցել Իտալիայի անկախության առաջին պատերազմի ճակատամարտերից մեկը (ավստրիացիների և պիեմոնտցիների զորքերի միջև), որը ռազմի պատմության մեջ է մտել «Պաստրենգոյի ճակատամարտ» անվանումով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Շապոկլյակ (այլ կիրառումներ)
Շապոկլյակ, կարող է վերաբերել՝
(742) Էդիսոնա
(742) Էդիսոնա (Edisona), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1913 թվականի փետրվարի 23-ին Ֆրանց Կայզերի կողմից Հայդելբերգում ։
Ուղեծրի հարթությունը խավարածրի հարթության հետ կազմում են 11.22° անկյուն։
Դասակարգում
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Անուն
Անունն ստացել է Ամերիկացի գիտնական, խոշորագույն գյուտարար Թոմաս Էդիսոնի (1847-1931) պատվին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Էոսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1913 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ֆրանց Կայզերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զիյե Բաստիդա
Վաղ կյանք ու կրթություն
Բաստիդան ծնվել է Մեքսիկայի Ատլակոմուլկո քաղաքում՝ բնապահպանների ընտանիքում ու հասակ առել Լեռմայի Սան Պեդրո Տուլտեպեկ ավանում ։ Հայրական կողմից սերում է բնիկ մեքսիկական Օտոմի- Տոլտեկների ց ու Ացտեկներից, իսկ մայրական կողմից՝ կելտական ծագմամբ եվրոպացի-չիլիացիներից  ։ Ներկայումս ունի Մեքսիկայի և Չիլիի երկքաղաքացիություն ։ 2015 թվականին հայրենի Սան Պեդրո Տուլտեպեկ ավանի ուժեղ ջրհեղեղից ու դրան հաջորդած երաշտի երեք տարիներից հետո ընտանիքը տեղափոխվել է Նյու Յորք ։
Հաճախել է Բիքոն ավագ դպրոցն ու 2020 թվականին ընդունվել Փենսիլվանիայի համալսարան ։
Ակտիվիզմ
ՄԱԿ-ի 9-րդ Համաշխարհային քաղաքային ֆորումում ելույթ է ունեցել բնիկ տիեզերաբանության վերաբերյալ ու արժանացել 2018 թվականի «Spirit of the UN» մրցանակին ։
Նրա առաջնորդությամբ Բիքոն ավագ դպրոցը մասնակցել է Նյու Յորքում 2019 թվականի մարտի 15-ին անցկացված կլիմայի վերաբերյալ առաջին խոշոր գործադուլին ։ Ալեքսանդրիա Վիլասենյորի հետ պաշտոնապես դիմավորել է Թունբերգին, երբ վերջինս 2019 թվականի սեպտեմբերին Եվրոպայից նավով ժամանում էր ՄԱԿ-ի Կլիմայի գագաթնաժողովին մասնակցելու ։ Զիյեին անվանել են «Ամերիկայի Գրետա Թունբերգ», սակայն նա գտնում է, որ «Երիտասարդ ակտիվիստներին իրենց երկրի «Գրետա Թյունբերգ» անվանելը նսեմացնում է Գրետայի անձնական փորձը և անհատական պայքարը»  ։
Ամերիկյան առցանց Teen Vogue հրատարակությունը 2019 թվականի դեկտեմբերին Բաստիդայի մասին թողարկել է «We Rise» վավերագրական ֆիլմը ։ Համագործակցել է նաև 2020 թվականին նկարահանված «Imagine the Future» վերնագրով կինոնկարի հետ, որում ուսումնասիրվում է, թե ինչպիսի տեսք կարող են ունենալ ապագայում լանդշաֆտներն ու քաղաքային բնապատկերները։
Մասնակցել է All We Can Save անթոլոգիայի ստեղծմանը, որտեղ կանայք գրել են կլիմայի փոփոխության մասին ։ Վերջերս հանդես է եկել Բայդենի վարչակազմի կողմից կազմակերպված Կլիմայի վերաբերյալ Առաջնորդության գագաթնաժողովում ու ելույթ ունեցել՝ կոչ անելով համաշխարհային առաջնորդներին ավելի շատ մասնակցել կլիմայական ակտիվությանը ։
Ամերիկայի քաղաքացի չլինելու պատճառով անկարող լինելով քվեարկել ԱՄՆ-ում, 2020 թվականի ԱՄՆ նախագահական ընտրություններում աջակցել է Մասաչուսեթսի սենատոր Էլիզաբեթ Ուորենին, չնայած շեշտելով կլիմայի շարժման երկկուսակցականությունը ։
Խաբարովկա (Կուրյայի վտակ)
Խաբարովկա (Хабаровка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կրըխլը (Ելիզավետպոլի գավառ, այլ գյուղ)
Կրըխլը, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։ Գտնվում էր Կովլար երկաթուղուց 12 կմ հյուսիս-արևելք, Կուրի աջ կողմում, համանանուն Կրըխլը գյուղից հյուսիս ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Շապոկլյակ
Շապոկլյակ (chapeau claque) (chapeau [շապո]՝ գլխարկ և claque [կլակ] (կարդացվում է՝ կլյակ)՝ շրպպոցով հարված, ափով հարված), տղամարդու գլխարկ, ցիլինդրի տեսակ, նրա յուրահատկությունը ծալվելու մեջ է։
Ծալվող, հավաքվող գլխարկ է, որը նաև կոչվում էր մեխանիկական գլխարկ։ 1825 թվականին գլխարկագործ Ժիբյուն ստեղծում է գլխարկի այս ձևը, որ սկզբնական շրջանում կոչվում էր ստեղծողի անունով։ Որոշ ժամանակ անց սկսեցին կոչել «շապոկլյակ»։ Ծալելու համար հարկավոր էր միայն հարվածել վերևից։ Շենքերում գլխարկը ծալում և դնում էին թևի տակ։ Մինչև 1914 թվականը այս գլխարկը պարահանդեսային հանդերձանքի մաս էր։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո գլխարկը դուրս եկավ օգտագործումից։
Քվեբեկի ֆրանսերենի բարբառով chapeau-claque եզրը մինչև այժմ օգտագործվում է chou-claque եզրի հետ համատեղ։
Հետաքրքիր
Էդուարդ Ուսպենսկու գրքի հերոսուհին կրում է Շապոկլյակ անունը իր կրած գլխարկի պատճառով։ Շապոկլյակը նաև Էդուարդ Ուսպենսկու ստեղծագործությունների հիման վրա նկարված «Կոկորդիլոս Գենա», «Երկնագույն վագոն» և «Շապոկլյակ» մուլտֆիլմերի հերոսներից է։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Գլխարկներ
Ալեքսանդր III-ի կամուրջ
Կամուրջ Ալեքսանդր III (Pont Alexandre III) - կամարային կամուրջ Սեն գետի վրա Փարիզում։ Միացնում է Փարիզի Հաշմանդամների տունը և Ելիսեյան դաշտեր կամ Շանզ Էլիզե Փարիզի կենտրոնական փողոցը։ Երկարությունը 160 մետր է, Ելիսեյան դաշտերի տեսարանը չփակելու համար կառույցի բարձրությունը չի գերազանցում 6 մետրը ինչն իր ստեղծման ժամանակահատվածի համար համարվում էր մեծ ձեռքբերում։
Կառույցն արված է արտ-նովո ոճով՝ զարդարված քերովբեների, թևավոր ձիերի, հրեշտակների ու նիմփաների արձաններով, ողջ երկայնքով շրջապատված է մոդեռն ոճի լամպերով։
Պատմություն
Շինարարությունը սկսվել է 1896 թվականի հոկտեմբերին և ավարտվել 1900 թվականին։ Կոչվել է ռուս կայսր Ալեքսանդր III-ի անունով` ֆրանս-ռուսական դաշինքի պատվին։ 1975 թվականից կամուրջը պահպանվում է պետության կողմից որպես պատմամշակութային հուշարձան։ Համարվում է Փարիզի ամենանրբագեղ կամուրջներից մեկը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փարիզի կամուրջներ
Դորոն Էրել
Դորոն Էրել (דורון אראל, ]), իսրայելցի լեռնագնաց, այդ երկրի առաջին ներկայացուցիչը, ով նվաճել է Էվերեստը (1992) և Դենալի լեռան գագաթը (1987), իսկ 2000 թվականին ավարտին է հասցրել Յոթ գագաթների նվաճումը։
Կենսագրություն
Դորոն Էրելը ծնվել է 1959 թվականին Գիվատաիմում ՝ ավելի ուշ տեղափոխվելով Հայֆայից հարավ գտնվող Գիվատ-Նիլիի մոշավ։ Մանկության տարիներից ի վեր հետաքրքրված է եղել մարզական զբոսաշրջությամբ, այդ թվում՝ Նեգև անապատի և Գալիլեայի քայլարշավային տուրիզմով, ինչպես նաև ռուֆինգով։ 1978 թվականին՝ նախքան բանակ զորակոչվելը, եղել է Նեպալում, որտեղ առաջին անգամ տեսել է Ջոմոլունգման ։
Զինվորական ծառայությունն անցել է ԻՊԲ-ի գենշտաբի հատուկ նշանակության մասերում ։ Ծառայությունն ավարտելով՝ մարզվում է շվեյցարական լեռնագնացության դպրոցում և ավարտել է Թել Ավիվի համալսարանը՝ ստանալով երկրաբանի մասնագիտացում։ Ուսման ընթացքում և դրանից հետո մշտապես շարունակել է զբաղվել մարզական զբոսաշրջությամբ և 1986 թվականին գլխավորել է իսրայելական առաջին գիտարշավը, որը նվաճեց Հիմալայները։ Հաջորդ տարում նա դարձել է առաջին իսրայելցին, որը նվաճել է Հյուսիսային Ամերիկայի ամենաբարձր գագաթը՝ Դենալին։ 1989 թվականին ղեկավարել է իսրայելական առաջին արշավախումբը, որն իր առաքելությունն իրականացնում էր ԽՍՀՄ-ում՝ նպատակ ունենալով Կորժենևյան գագաթը, իսկ մեկ տարի անց ընդգրկվել է որոնողափրկարարական խմբի կազմում, որը որոնողափրկարարական աշխատանքներ էր իրականացնում՝ Լենինի պիկում զոհված լեռնագնացներին գտնելու նպատակով․ նրանց կազմում է եղել նաև Էրելի ընկերը ։
1992 թվականին Էրելը բարձրացավ Էվերեստ՝ դառնալով առաջին իսրայելցին, ով նվաճել է երկրագնդի ամենաբարձր գագաթը ։ 1998 թվականի դեկտեմբերին նա բարձրացել է Անտարկտիկայի ամենաբարձր լեռը, իսկ երկու ամիս անց բարձրացել է Աֆրիկայի ամենաբարձր կետը՝ Կիլիմանջարոն։ Այնուհետև նվաճել է Եվրոպայի ամենաբարձր գագաթը՝ Էլբրուսը, և 2000 թվականի հունիսին իրականացրել է բոլոր մայրցամաքների ամենաբարձր լեռան՝ Յոթ գագաթների նվաճումը՝ Եվրոպան և ասիան առանձին ընդունելով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թել Ավիվի համալսարանի շրջանավարտներ
Ժամբլու
Ժամբլու (Gembloux. ; Djiblou; Gembloers, . 1975-1979 թվականներին կոչվել է Ժամբլու սյուր Օռնյո/Gembloux-sur-Orneau, , ), քաղաք և համայնք Բելգիայում՝ Վալոնիա երկրամասի Նամյուր մարզում ։ Զբաղեցնում է 5,86 կմ² տարածք։ 2006 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 21.964։
Քաղաքը լայն ճանաչում է ձեռք բերել նրանում գործող գյուղատնտեսական գիտությունների համալսարանի շնորհիվ, որը տեղավորված է 10-րդ դարի կառույց համարվող բենեդիկտյան աբբայության պատմական շինություններում։
Ժամբլուի զանգակատունը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում՝ նկատի առնելով դրա ճարտարապետական արժանիքները, ինչպես նաև քաղաքային ինքնավարության զարգացման գործում խաղացած դերը ։
Պատմություն
Քաղաքը ձևավորվել է 10-րդ դարում հիմնված բենեդիկտյան աբբայության շուրջ, որն աչքի է ընկել 11-րդ դարի հարուստ գրադարանով ։ 14-րդ դարում Ժամբլուն ընկել է Բրաբանտի տիրապետության տակ ։ Բնակավայրի մերձակայքում 1578 թվականին տեղի է ունեցել Ութսունամյա պատերազմի ճակատամարտերից մեկը ։ Այդ վայրում 1940 թվականի մայիսին տեղի է ունեցել ևս երկու ճակատամարտ՝ Աննյուի (մայիսի 12-16) և Ժամբլուի (մայիսի 10)։
Քույր քաղաքներ
Ժամբլուի քույր քաղաքներն են՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելգիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Բելգիայի բնակավայրեր
Դելֆին Կասկարինո
Դելֆին Կասկարինո, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ Սեն Պրիեստից, Ռոն։ Նա ներկայումս խաղում է Օլիմպիկ Լիոն կանանց ֆուտբոլային ակումբում և Ֆրանսիայի կանանց ֆուտբոլի ազգային հավաքականում որպես կիսապաշտպան։
Կարիերա
Կասկարինոն սկսել է ֆուտբոլ խաղալ տեղական երտասարդական A.S. St. Priest և A.S. A.S. Manissieux St Priest թիմերում, մինչև 2009 թվականին Օլիմպիկ Լիոնին միանալը ։ Նա ավագների հավաքականում իր առաջնախաղն ունեցել է Կանանց դիվիզիոն 1-ի 2014-2015 թվականների առաջնության մրցաշրջանում ։ Նա իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը կնքել է 2015 թվականին ։ 2017 թվականի հունվարին նրա մրցաշրջանը շուտ ավարտվեց ծնկի վնասվածքի պատճառով ։ 2018 թվականի դրությամբ նա Օլիմպիկ Լիոնի հետ նվաճել է ՈՒԵՖԱ-ի կանանց չեմպիոնների լիգայի երեք և Կանանց դիվիզիոն 1-ի երեք տիտղոսները ։
Միջազգային կարիերա
2012 թվականին Կասկարինոն ընտրվել է Ֆրանսիայի կանանց ֆուտբոլի Մ-17 ազգային հավաքականում խաղալու համար, որտեղ նա մասնակցել է ՖԻՖԱ-ի 2012 թվականի կանանց աշխարհի գավաթի հաղթարշավին ։ Նրա ավագ Սենդի Տոլետին Կասկարինոյի մասին ասել է. «Հրաշալի հայտնագործություն է՝ իմանալով, որ նա Եվրոպայի վերջին առաջնության մաս չէր։ Նա, չնայած իր երիտասարդ տարիքին, արդեն հիանալի խաղացող է» ։ 2016 թվականին Կասկարինոն Ֆրանսիայի ավագների հավաքականում իր առաջին խաղն ունեցել է Անգլիայի կանանց ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հետ խաղում ։
Անձնական կյանք
Կասկարինոն Էստել Կասկարինոյի զույգ քույրն է, նույնպես ֆուտբոլիստ, որը խաղում էր իր քրոջ հետ Լիոնի կանանց ֆուտբոլային ակումբում մինչ 2016 թվականին Փարիզի ՖԱ տեղափոխվելը Նրանք առնչություն չունեն Թոնի Կասկարինոյի հետ, չնայած հաճախ հարցնում են այդ մասին ։
Միխայիլ Իսակովսկի
Միխայիլ Վասիլևիչ Իսակովսկի, ռուս խորհրդային բանաստեղծ, սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1970)։
Լույս են տեսել Իսակովսկու «Լարեր ծղոտի մեջ» (1927), «Գավառ» (1930), «Չորս ցանկություն» (1936) և այլ ժողովածուներ։ Հայտնի են նրա տեքստերով շատ երգեր («խոսք Ռուսաստանի մասին», «Կատյուշա», «Եվ ո՝վ է նրան ճանաչում», «Թռչում են չվող թռչունները»)։ Արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի (1943, 1949)։ Պարգևատրվել է Լենինի 4 շքանշանով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Հովհաննես Գրիգորյան (ֆուտբոլիստ)
Հովհաննես Ռազմիկի Գրիգորյան, հայ ֆուտբոլիստ, պաշտպան։
Ակումբային կարիերա
2003 թվականին Հովհաննես Գրիգորյանը Կապանի «Լեռնագործի» կազմում նշել է իր նորամուտը Հայաստանի Պրեմիեր լիգայում։ Հաջորդ տարի «Լեռնագործը» կազմալուծվել է, և նրա տեղում ձևավորվել է նրա ավանդույթների շարունակող «Գանձասարը», որի կազմում էլ իր ելույթները շարունակել է Գրիգորյանը։ Կապանում երկու մրցաշրջան ծաղալուց հետո տեղափոխվել է «Բանանց»։ 2009 թվականի դեկտեմբերին՝ Երևանի «Բանանցի» հետ կնքված պայմանագրի ժամկետի ավարտից կես տարի առաջ, Գրիգորյանը երկկողմանի համաձայնությամբ խզել է պայմանագիրը և ազատ գործակալի իրավունքներով տեղափոխվել «Գանձասար» ։ Տեղափոխվելու որոշումը կապված էր «Բանանցի» կազմում չընդգրկվելու հետ։ 2010 թվականի առաջնության ավարտից հետո հայտնի է դարձել, որ ֆուտբոլիստով հետաքրքրվում է Կազանի «Ռուբինը»։ Կուրբան Բերդիևը դիտել է Հովհաննես Գրիգորյանի մասնակցությամբ խաղի տեսագրությունը և որոշել դիտարկել նրա թեկնածությունը ։
Մրցաշրջանի ավարտից հետո Գրիգորյանով հետաքրքրվել են «Բանանցն» ու Կազանի «Ռուբինը», իսկ հետո տեղեկություն է տարածվել, որ նա կարող է տեղափոխվել Երևանի «Արարատ»։ Ավելի ուշ լուր է տարածվել, որ «Ուլիս» տեղափոխվելու վերաբերյալ ։ 2011 թվականի հունվարի վերջին հայտնի է դարձել, որ Հովհաննես Գրիգորյանը պայմանագիր է կնքել «Շիրակի» հետ։ Ակումբում նկատվել են դրական փոփոխություններ, ինչից առաջ նա գտնվում էր ճգնաժամային դրության մեջ ։
Ամառային տրանսֆերային պատուհանի ժամանակ ֆուտբոլիստն ակումբի հետ միասին որոշել է խզել պայմանագիրը երկկողմանի համաձայնությամբ։ Գրիգորյանն այդ որոշումը կայացրել է ընտանեկան հանգամանքներից ելնելով։ Ֆուտբոլիստը տեղափոխվել է Երևան, որտեղ պայմանագիր է կնքել «Միկայի» հետ ։ Առաջնության ավարտին պայմանագրի ժամկետն ակումբը չի երկարացրել, և Գրիգորյանը դարձել է ազատ գործակալ։ Նա հայտարարել է, որ ունի մի քանի առաջարկներ և շուտով որոշում կկայացնի իր հետագա կարիերայի վերաբերյալ։ Նշվել է «Շիրակ» վերադառնալու հնարավորությունը, որտեղից նա տեղափոխվել էր «Միկա» ։ Մեկ շաբաթ անց Գրիգորյանը պայմանագիր է կնքել «Շիրակի» հետ երկուսուկես տարով։ 2012 թվականի հունվարի 8-ին Գրիգորյանը միացել է թիմին ։ Ակումբի կազմում առաջնության մեկ երրորդն անցկացնելուց հետո Գրիգորյանը հեռացել է թիմից՝ միանալով Երևանի «Ուլիսին» ։
Ելույթների վիճակագրություն
2012 թվականի հուլիսի 12-ի տվյալներով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գանձասարի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ուրարտուի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Շիրակի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ուլիսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ալաշկերտի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ
Լարի Նիվեն
Ամերիկացի գիտաֆանտաստիկ գրող
Առավել հայտնի է որպես «Աշխարհը օղակ է» (1970) վեպի հեղինակ, որն արժանացել է «Հյուգո», «Լոկուս», «Դիտմար» և «Նեբյուլա» մրցանակների և «Հայտնի տիեզերք» գրքի։ Նրա ստեղծագործությունը բնագիտական գեղարվեստական գրականություն է, որը համատեղում է լուրջ գիտության և տեսական շահարկումների սկզբունքները։ Նրա ստեղծագործություններում կան նաև դետեկտիվ և արկածային տարրեր։
Բերեստովոե (գյուղ, Ստարոբեշևսկի շրջան)
Բերեստովոե (Берестове), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ստարոբեշևսկի շրջանում։
Լարի Նիվեն
Կենսագրություն
Լարի Նիվենը ծնվել է Կալիֆորնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում ։ Որոշ ժամանակ հաճախել է Կալիֆորնիայի համալսարանի Փասադենայի տեխնոլոգիական ինստիտուտ, Կալիֆորնիայի համալսարան Լոս Անջելեսում, 1962 թվականին ավարտել է Կանզասի Թոփեկա նահանգի Ուաշբերնի համալսարանը՝ ստանալով մաթեմատիկական գիտությունների բակալավրի աստիճան ։ Ուսումնասիրել է հոգեբանություն։ Պրոֆեսիոնալ գրողն ապրել է  Լոս Անջելեսի արվարձաններում, ներառյալ Չաթսվորթը և Տարզանան։ Մեծ գումար է ժառանգել իր պապից՝ Էդվարդ Դոհենից։
Բերեստովոե (գյուղ, Ստարոբեշևսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բերեստովոե գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։
Լարի Նիվեն
Կարիերա
Նիվենը բազմաթիվ գիտաֆանտաստիկ վեպերի և կարճ պատմվածքների հեղինակ է։ Առաջին ստեղծագործությունը 1964 թվականին լույս տեսած «Ամենացուրտ տեղը» պատմվածքն է։ Նիվենը «Հյուգո» մրցանակի հնգակի դափնեկիր է։ Նրա մյուս մրցանակների թվում են «Նեբյուլա», «Դիտմար» մրցանակները և «Լոկուս» ամսագրի մրցանակը։
Բերեստովոե (գյուղ, Ստարոբեշևսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ստարոբեշևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լարի Նիվեն
Կարիերա
1967 թվականին Նիվենը ստացել է «Հյուգո» մրցանակ «լավագույն կարճ պատմվածք» անվանակարգում «Նեյտրոնային աստղ» պատմվածքի համար։ Նույն մրցանակը նա ստացել է 1972 թվականին «Անկայուն Լուսին» և 1975 թվականին «Սև խոռոչի մարդը» պատմվածքների համար։ 1976 թվականին արժանացել է «Հյուգո» մրցանակի «լավագույն վիպակ» անվանակարգում «Արևի սահմանամերձ գոտին» վիպակի համար ։
Նիվենը նաև գրում է սցենարներ տարբեր գիտաֆանտաստիկ շոուների, այդ թվում «Կորած Երկիր» և «Աստղային ճանապարհ» անիմացիոն սերյալների համար։ Իր կարճ պատմվածքներից մեկը՝ «Անկայուն Լուսինը» նա հարմարեցրել է «Հնարավորից այն կողմ» հեռուստասերիալի մի դրվագի։
Վերջին տարիներին նա հաճախ է գրում Ջերի Պուրնելի կամ Սթիվ Բարնսի համահեղինակությամբ։
Նիվենի վեպերի և պատմվածքների զգալի մասը ներառված է «Հայտնի տիեզերք» շարքում (Հիմնական տիեզերք  англ. Known Space) Ի թիվս այլ պատմությունների, կարելի է առանձնացնել «Սվետց», «Լեշեգոյի շրջանը», «Պանդոկ "վիշապի մոտ»,  «Մոգություն» շարքերը, ինչպես նաև զուգահեռ աշխարհների և հասարակության վրա հեռազգացողության ազդեցության մասին պատմությունները (վերջիններիս թվում պետք է հատկապես նշել  «Ամբոխի բռնկում» (Flash Crowd) պատմությունը(1973), որը նկարագրում է մի երևույթ, որն այժմ կոչվում է «ֆլեշ-մոբ»)։
Իր վեպերում և պատմվածքներում Նիվենին հաջողվում է ստեղծել այլմոլորակային արարածների հազվագյուտ համոզիչ և հիշարժան պատկերներ։ Նրանց թվում ամենամեծ համբավը ձեռք են բերել վագրանման հսկայական բանական արարածները, որոնք առանձնանում են բացառիկ ռազմատենչությամբ։ Նրանց հետ մարդկանց զինված բախումները մեծ դեր են խաղում «Հայտնի տիեզերք» շարքի հետագա պատմության մեջ։
Աշխարհ–օղակ
Հայտնի տիեզերիք պատմությունը։ Լարի Նիվենի տիեզերքը ժողովածու(1975)
Արթուր Սարգսյան (ռազմական գործիչ)
Արթուր Սարգսի Սարգսյան, ռազմական գործիչ, գնդապետ, Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության Բանակի զինված ուժերի նախարարի տեղակալ։ Զոհվել է 2020 թվականին տեղի ունեցած Հայ-ադրբեջանական պատերազմի մարտական գործողությունների ժամանակ ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1975 թվականի ապրիլի 21-ին ՀՀ Արմավիրի մարզի Էջմիածին քաղաքում։ 1997 թվականին գերազանցության դիպլոմով ավարտել է ՀՀ գյուղատնտեական ակադեմիան և այդ նույն թվականին ուսումը շարունակել է նույն բուհի զինվորական ամբիոնում՝ ուսանելուց հետո ուսումը շարունակել է որպես սպա ։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 16֊ից ծառայության անցել ՀՀ ԶՈՒ֊ում որպես N զորամասի զենիթահրթիռային հրետանային մարտկոցի դասակի հրամանատար։
1998 թվականին վերապատրասվել է ՀՀ ՊՆ սպայական կադրերի որակավորման բարձրացման կենտրոնում։ Մինչև 2000 թվականի մարտի 1֊ը ծառայել է նույն զորամասում որպես զորահավաքային, շարային համալրման բաժանմունքի ավագ սպա։
2000 թվականի մարտի 1֊ին նշանակվել է ՀՀ ՊՆ N զորամասի հրաձգային գումարտակի հրամանատարի պաշտոնին, ուր ծառայել է մինչև 2003 թվականի օգոստոսի 5֊ը։
2003֊2005 թվականներին ուսանել է Ռուսաստանի Դաշնության Պաշտպանության Նախարարության համազորային ակադեմիայում և գերազանցության դիպլոմով ավարտելուց հետո նշանակվել ՀՀ ՊՆ N -ին զորամասում որպես շտաբի պետ֊հրամանատարի տեղակալ, իսկ 2009 թվականին փետրվարի 23֊ից նույն զորամասի հրամանատար։ 2012 թվականի հունիսի   18-ին ծառայության մեջ առաջխաղացման կարգով նշանակվել է ՊՆ 3֊րդ ԲԿ֊ի հրամանատարի մարտական հերթապահության գծով տեղակալ, 2013 թվականի  փետրվար ամսից ՊՆ 2֊րդ ԲԿ֊ի շտաբի պետ֊հրամանատարի տեղակալի պաշտոնին, իսկ 2014 թվականի դեկտեմբերի 29֊ից ՀՀ ԶՈՒ ԱՀՏԱ վարչության պետի տեղակալի պաշտոնը։
Ծառայության 23 տարիների ընթացքում զբաղեցրել է հրամանատարական տարբեր պաշտոններ՝ դասակի հրամանատարից մինչև զորամիավորման հրամանատարի տեղակալ, վարչության պետի տեղակալ, իսկ 2020 թվականի հունիսից զբաղեցրել է՝ Արցախի պաշտպանության նախարարի տեղակալի պաշտոնը։ Պարգևատրվել է գերատեսչական բազմաթիվ պարգևներով։ Եղել է Սիսական գնդի հրամանատարը ։
Զոհվել է հոկտեմբերի 25֊ին Մարտունի քաղաքի հրամանատարական կետում 2020 թվականին տեղի ունեցած Հայ-ադրբեջանական պատերազմի ռազմական գործողությունների ժամանակ, հուղարկավորվել է Եռաբլուր պանթեոնում ։
Հայրենիքի պաշտպանության գործում ցուցաբերած նշանակալի ծառայությունների համար ՀՀ նախագահի հրամանագրով գնդապետ Արթուր Սարգսյանը հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» 1֊ին աստիճանի շքանշանով, իսկ Արցախի Հանրապետության նախագահի հրամանագրով՝ «Արցախի Մարտական խաչ» 1֊ին աստիճանի շքանշանով։
Ընտանիք
Արթուր Սարգսյանը ամուսնացած էր, ունի երկու որդի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկեր Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ գնդապետներ
Կրըխլը (Ելիզավետպոլի գավառ, Դյուզկըրըխլը)
Բնակչության մասին տեղեկություններ հայտնի չեն։
Ժամագործյան
Ժամագործյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ
Հայկական փողոց (Կիև)
Հայկական փողոց (Вірме́нська ву́лиця), փողոց Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիևի Դարնիցկի շրջանում՝ Խարկովի մասսիվի Կրասնի Խուտոր տեղանքում։ Ձգվում է Միկոլա Բաժանի պողոտայից մինչև Յոլոչնի փողոց։
Հայկական փողոցը հարում են Դնեպրոդերժինսկի, Գորլովսկայա փողոցները, Խարկովի մայրուղին, Տաշքենդի և Բորովայա փողոցները։
Պատմություն
Փողոցը ձևավորվել է 1950-ական թվականներին 240-րդ նոր անվանումով։ Ժամանակակից անվանումը կրում է 1953 թվականից ։
Տրանսպորտ
Հասարակական տրանսպորտի երթուղի փողոցով չի անցնում, քանի որ այն քաղաքային գլխավոր գիծ չէ և շատ նեղ է։ Հնարավոր է հասարակական տրանսպորտ նստել Խարկովսկի մայրուղու, ինչպես նաև օգտվել № 29 տրամվայից Տաշքենդի փողոցում։ Սակայն փողոցի տրանսպորտային ապահովման գլխավոր դերը կատարում է «Վիրլիցա» մետրոյի կայարանը, ինչպես նաև ոչ հեռու գտնվող Խարկովի հրապարակում մետրոյի «Բորիսպոլսկայա» կայարանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիևի փողոցներ
Խաբուխա
Խաբուխա (Хабуха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տյադեմա գետի աջ ափին՝5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 22 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
(743) Էվգենիսիս
(743) Էվգենիսիս (Eugenisis), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1913 թվականի փետրվարի 25-ին Ֆրանց Կայզերի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,793895 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6348 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,953 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Էվգենիսիս աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,6458 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1705,74 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,211052 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,83° անկյուն։
Էվգենիսիս աստերոիդը պատկանում է Լիդիայի աստերոիդների ընտանիքին, որը տեղաբշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիդիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1913 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ֆրանց Կայզերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բարտոլոմեո Քրիստոֆորի
Բարտոլոմեո Քրիստոֆորի ( Bartolomeo Cristofori; ), իտալացի վարպետ գործիքավորող։
Համարվում է դաշնամուրի ստեղծողը ։
Կենսագրություն
Քրիստոֆորին մեծ համբավ ձեռք բերեց որպես կլավորդի և սպինետի պատրաստման վարպետ։ Մինչև 1690 թվականը աշխատել է Պադուայում, այնուհետև Ֆլորենցիայում, արքայազն Ֆերդինանդո Մեդիչիի արքունիքում, 1716 թվականից նա դարձել է դուքս Մեդիչի Կոզիմո III-ի երաժշտական գործիքների հավաքածուի համադրող։ 1700 թվականից ոչ ուշ նա հնարել է գործիք հարվածային տեխնիկայով, որը անվանել է «gravicembalo col piano e forte» «խոշոր կլավեսին, որն ունի լուռ ու բարձր ձայն» ։ Քրիստոֆորի նորամուծության նկարագրությունը հրատարակվել է 1711 թվականին Շպիոնե Մաֆֆեի «Giornale dei litterati d’Italia»-ում։ Օրգանների գերմանացի վարպետ Ի. Գ. Զիլբերման 1726 թվականին կատարելագործել է Քրիստոֆորի դաշնամուրի մեխանիկան, որի շնորհիվ նա ավելի լայն գործնական կիրառություն է ստացել։
Վարպետը մահացել է 1731 թվականի հունվարի 27-ին։ Քանի որ նա չուներ իր ընտանիքը, նա իր ողջ ունեցվածքը կտակել է իր հովանավորներին։ Այսօրվա օրոք պահպանվել է նրա պատրաստած 3 դաշնամուր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Երաժշտական գործիքների վարպետներ Կատեգորիա:Իտալացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Իտալացի գյուտարարներ
Արշակ Ղալումյան
Արշակ Ղալումյան, բալետի արտիստ։
Կենսագրություն
Արշակ Ղալումյանը ծնվել է Երևանում ։ 1993-2002 թվականներին սովորել է Երևանի պարարվեստի պետական ուսումնարանում, 2002-04 թվականներին՝ Գերմանիայի Համբուրգ քաղաքի Բալետի դպրոցում։ 2004 թվականներից աշխատում է Վ. Մալախովի ղեկավարած Բեռլինի թատրոնում, որտեղ 2006 թվականներից հանդես է գալիս որպես մենակատար։ 2010 թվականին Ստամբուլում մասնակցել է պարային մրցույթի և արժանացել հաղթողի դիպլոմի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բալետի արտիստներ
Արամազդ Ստեփանյան
Արամազդ Ստեփանայն, հայ դերասան, պրոդյուսեր, ռեժիսոր և դրամատուրգ ։
Վաղ կյանք և կարիերա
Ծնվել է Իրանի Աբադան քաղաքում ։ Ստեփանյանը Luna Playhouse դրամատիկական թատրոնի սեփականատերն է, որտեղ նաև աշխատում է որպես գեղարվեստական ղեկավար և պրդյուսեր ։ Նա եղել է Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելեսի Քաղաքային խորհրդի նախկին թեկնածու է եղել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էթնիկ հայ դերասաններ Կատեգորիա:Դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Իրանահայ արվեստագետներ Կատեգորիա:Հայ պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ արվեստագետներ Կատեգորիա:Հայեր ըստ ծագման էթնոսի կամ երկրի
Ժամկոչյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ
Գերմանական շպից
Գերմանական շպից (Deutscher Spitz), գերմանական ցեղատեսակի շուն։ Ենթադրվում է, որ սա այն եզակի ցեղատեսակն է, որն ունի 5 տեսակ՝ տարբեր չափերի և գույների․ կիշոնդ, հսկա շպից, միջին շպից, փոքրամարմին շպից և պոմերանյան։
Պատմություն
Ենթադրվում է, որ գերմանական շպիցը առաջացել է սկանդինավյան շպից տեսակի հովիվ շներից, որոնց ընդհանուր ցեղատեսակներից են սամոյեդը, ֆիննական շպիցը և շվեդական լաֆունդը։ Ենթադրվում է, որ այս սկանդինավյան շները միջնադարում տարածվել են ամբողջ Հյուսիսային Եվրոպայում և նույնիսկ մինչև Բրիտանիա։ Գերմանական գրականության մեջ պոմերանյան շների մասին ամենավաղ հիշատակումները թվագրվում են մ.թ. 1450 թվականին։ 1750 թվականին Կոմս Օբերհանդ ցու Սայրե Բուֆոնը իր «Չորքոտանիների ազգային պատմություն» գրքում գրել է, որ շպիցները գերմանական բոլոր ցեղատեսակների նախնիներն են։ Գերմանական շպիցերը պահվում էին ֆերմաներում տարբեր նշանակությունների համար, որպես հովիվ շներ և պահապաններ։ Դարերի ընթացքում բուծվելով՝ նրանք ավելի փոքր չափեր են ձեռք բերել և, ի վերջո, վերածվել են փոքրամարմին շների։
Նկարագրություն
Գերմանական շպիցը երկար մազերով, հաստ մորթիով շների ցեղատեսակ է։ Ցեղատեսակի նկարագրություններում նշվում է, որ բոլոր տեսակները ունեն խիտ մազածածկույթ, երկար, ուղիղ մորթի։
Կիշոնդ (գայլաշպից)
Կիշոնդը գերմանական Շպիցի ամենամեծ տեսակն է։ Մորթին արծաթափայլ մոխրագույն է՝ սև երանգով։ Որոշ անգլախոս երկրներում, ներառյալ Կանադայում, Միացյալ Թագավորությունում և Միացյալ Նահանգներում, կիշոնդըը և գերմանական գայլաշպիցը դասակարգվում են որպես երկու առանձին ցեղատեսակներ. գայլաշպիցի քաշը կարող է լինել 27-32կգ, իսկ կիշոնդինը՝ 25-30կգ։
Հսկա շպից
Հսկա շպիցը միջին չափի շուն է։ Այն սովորաբար կշռում է 17-18կգ17 to 18 kg։ Մորթին կարող է լինել սպիտակ, սև կամ շագանակագույն՝ սպիտակ բծեր կրծքավանդակի, ոտքերի և պոչի ծայրի վրա։
Միջին շպից
Այս տեսակի շպիցը միջին չափի է։ Սովորոբար կշռում է 10․5-11․5կգ, հասակը՝ 30-40սմ, մորթին կարող է լինել սպիտակ, սև, շագանակագույն, մեղրագույն, մոխրագույն կամ այլ երանգներով։
Փոքրամարմին շպից
Այս տեսակի շունը փոքր չափի է։ Այն սովորոբար կշռում է 3-5կգ, հասակը՝ 24-30սմ։ Մորթին կարող է լինել սպիտակ, սև, շագանակագույն, մեղրագույն, մոխրագույն կամ այլ երանգներով։
Պոմերանյան
Պոմերանյանը փոքր չափի շուն է։ Այն սովորաբար կշռում է 1․4-3կգ, հասակը՝ 18-24սմ։ Մորթին կարող է լինել սպիտակ, սև, շագանակագույն, մեղրագույն, մոխրագույն կամ այլ երանգներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շներ Կատեգորիա:Ընտանի կենդանիներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Խավիեր Մարիսկալ
Խավիեր Մարիսկալ (Javier Mariscal) ծնվել է 1950 թ-ին Վալենսիայում և աշխատում է, որպես գրաֆիկական դիզայներ և կոմիքսների նկարիչ։ Նրա պատմությունների հաճախ հումորային սյուժեն գովաբանում է նրա աշխատանքները, որը սովորաբար հանպատրաստից հորինված է, այլ ոչ թե նախօրոք մտածված։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանացի դիզայներներ Կատեգորիա:Իսպանացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Իսպանացի սցենարիստներ
Բուրնոե (ավան, Ստարոբեշևսկի շրջան)
Բուրնոե (Бурне), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ստարոբեշևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բուրնոե ավանում բնակվում էր 31 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ստարոբեշևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Հայաստանը Մանկական Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում
Հայաստանը կմասնակցի Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում կայանալիք Մանկական Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթին։ Հունիսի 11-ին հայտարարվեց, որ այս տարի կլինի ներքին ընտրություն և ահա հուլիսի 14-ին Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերությունը հայտարարեց, որ մրցույթում Հայաստանը կներկայացնի 12-ամյա Միքայել Վարոսյանը։
Ներքին ընտրություն
Հունիսի 11-ին հայկական հանրային հեռարձակող Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերությունը հայտարարեց Մանկական Եվրատեսիլ 2015 թվականի իր մասնակցության պայմանները, որը կկայանա Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում։ Սկզբում հայտարարվեց, որ մասնակցի անունը կհայտարարվի հուլիսի 1-ին, սակայն պլանները փոխվեցին և հուլիսի 14-ին հայտարարեցին, որ երկիրը կներկայացնի Միկան՝ Միքայել Վարոսյանը։
Հայաստանի տված միավորները
Հայաստանի տված միավորները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:2015 Հայաստանում
Իորայի սարահարթ
Իորայի սարահարթ (ივრის ზეგანი), Կուր և Ալազան գետերի միջև, Վրաստանում և Ադրբեջանում։ Ձգվում է արևմուտքից և հյուսիս-արևմուտքից արևելյան, հարավ-արևելք։ Երկայնակի կտրված է Իորի գետի հովտով։ Բարձրությունը 200-ից 900 մ է։ Կազմված է ավազակավային ապարներից, որոնք առաջացնում են ծալքավոր ստրուկտուրաներ։ Ոչ բարձր լեռնաշարերը հերթագայվում են տափարակ հարթավայրերով և գոգավորություններով։ Տարածված են սևահողերը, շագանակագույն և դարչնագույն հողերը։ Տիրապետող է տափաստանային բուսականությունը, ավելի քիչ՝ նոսր անտառներն ու ժայռային քսերոֆիտները։ Զգալի տարածություններ հերկված են։ Իորայի սարահարթի արևելյան մասը կոչվում է Շիրակի տափաստան։
Կատեգորիա:Վրաստանի հարթավայրեր Կատեգորիա:Ադրբեջանի աշխարհագրություն