cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տնային տեսախաղերի վահանակ
Ընդհանուր ակնարկ
Ավելի վաղ տնային կոնսուլները սովորաբար կառուցվում էին ստանդարտ և խիստ հարմարեցված ինտեգրված համակարգչային չիպերի ընտրանիից՝ փաթեթավորված տպատախտակների և պատյանների վրա։ Ժամանակի ընթացքում տնային կոնսոլների դիզայնը որոշակիորեն սերտաճել է անհատական համակարգիչներին՝ օգտագործելով համանման բաղադրիչ և համակարգի ձևավորում, ներառյալ ստանդարտացումը համակարգչային հիմնական չիպերի ճարտարապետությամբ։ Վահանակները մնում են որպես ֆիքսված համակարգեր՝ չունեն անհատական համակարգչի բաղադրիչների հարմարեցման ընտրանքները, և կոնսուլների մեծ մասը ներառում է հարմարեցված բաղադրիչներ՝ առավելագույնի հասցնելու տարածքը և նվազեցնել էներգիայի սպառումը, որպեսզի ապահովեն խաղի լավագույն կատարումը, միաժամանակ նվազեցնելով ծախսերը՝ կրճատված պահեստավորման և հիշողության կոնֆիգուրացիաների դեպքում ։
Տնային վիդեո խաղերի կոնսուլները սովորաբար կարող են խաղալ բազմաթիվ խաղեր, որոնք առաջարկվում են կամ որպես խաղային քարթրիջներ (կամ ROM փամփուշտներ), օպտիկական կրիչներով, ինչպիսիք են CD-ROM-ը կամ DVD-ն, կամ ստացվում են թվային բաշխման միջոցով։ Վաղ կոնսուլները, որոնք նույնպես համարվում էին հատուկ կոնսուլներ, ունեին խաղեր, որոնք ամրագրված էին սարքավորման էլեկտրոնային սխեմաներում։ Որոշ երևույթներ կարող են կառավարվել վահանակի արտաքին կառավարումը փոխելու միջոցով, սակայն խաղերն իրենք չեն կարող փոփոխվել։
Տնային կոնսուլներից շատերը պահանջում են առանձին խաղային կարգավորիչ և կարող են աջակցել մի քանի կարգավորիչներ բազմախաղացող խաղերի համար։ Վահանակի որոշ խաղեր կարելի է խաղալ միայն հատուկ, ոչ սովորական խաղերի կարգավորիչներով, ինչպիսիք են թեթև ատրճանակները երկաթուղային հրաձիգների համար և կիթառի կարգավորիչները երաժշտական խաղերի համար։ Որոշ կոնսուլներ նաև օժտված են որոշակի ձեռքի խաղային համակարգի հետ կապվելու և ինտերֆեյսով, որը որոշ խաղեր կարող են օգտագործել՝ ապահովելու այլընտրանքային կառավարման սխեմաներ, երկրորդ էկրանի խաղային տարրեր, բացառիկ բացվող բովանդակություն կամ որոշակի խաղի տվյալներ փոխանցելու հնարավորություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Տեխնիկա Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ
Եվրոպական գավաթ 1961–62
Եվրոպական գավաթ 1961–62 Եվրոպական գավաթի յոթերորդ մրցաշրջանն էր, որում հաղթեց Բենֆիկան՝ եզրափակչում պարտության մատնելով Ռեալ Մադրիդին 5–3 հաշվով ։ Եզրափակիչը կայացավ Ամստերդամի Օլիմպիական մարզադաշտում 1962 թվականի մայիսի 2-ին։
Այս մրցաշաարում առաջին անգամ մասնակցում էր Մալթայի չեմպիոն ակումբը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցաշրջաններ Կատեգորիա:1962 ֆուտբոլում Կատեգորիա:1961 ֆուտբոլում
Ֆանտաստիկ գազաններ ու որտեղ գտնել դրանց (ֆիլմ)
Ցնորական գազաններ ու որտեղ գտնել դրանք (Fantastic Beasts and Where to Find Them), ռեժիսոր Դեյվիդ Եթսի ֆիլմը՝ հիմնված Ջոան Ռոուլինգի համանուն վեպի վրա։ Ֆիլմը համարվում է Հարի Փոթերի վիպաշարի նախապատմությունը, որտեղ իրադարձությունները տեղի են ունենում հիմնական իրադարձություններից 65 տարի առաջ ։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2016 թվականի նոյեմբերի 11-ին Իտալիայում, իսկ ԱՄՆ-ում՝ նոյեմբերի 18 ։
Սյուժե
Դա սպառնում է նաև Նյու Յորքի կախարդների և մագլների (հասարակ քաղաքացիներ) հարաբերություններին։ Բայց այդ քաղաքը այնքան էլ անվտանգ չէ կապված «Նոր Սալեմ» արմատական կազմակերպության հետ, որի անդամները միտված են ոչնչացնելու աշխարհի բոլոր կախարդներին։
Ստեղծման պատմություն
2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Ջոան Ռոուլինգ Facebook-ի իր պաշտոնական էջում գրեց, որ կգրի <<Ֆանտաստիկ գազաններ ու որտեղ գտնել դրանք>> ֆիլմի սցենարը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ջոան Ռոուլինգի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Դեյվիդ Եյթսի ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1920-ականներին
(3359) Պուրկարի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,256575 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9813 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5319 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1238,15 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,290756 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,74° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Թիկնոցակիր մողես
Իր անվանումը ստացել է պարանոցի մասում լայն ատամնաեզր օձիքի (թիկնոցի) առկայության պատճառով, որն ընդգրկում է ամբողջ պարանոցը, ընդհատվում է ծոծրակի և կոկորդի հատվածում ։
Տարածվածություն
Տարածված է միայն Օվկիանիա աշխարհամասում։ Տարածվածության արեալը ներառում է Ավստրալիայի հյուսիսարևմտյան մասը և Պապուա Նոր Գվինեայի հարավը։
Ապրում են չոր անտառներում և անտառային տափաստաններում։
Նկարագրություն
Թիկնոցակիր մողեսի երկարությունը հասնում է 80 սմ-ի։ Ունի վարդագույն կամ մուգ գորշ գունավորում։ Արուի թիկնոցն ունի խայտաբղետ գեղեցիկ գունավորում։
Ապրում է ծառերի վրա, բայց իջնում է գետին և սնվում միջատներով ու մանր կենդանիներով՝ այլ մողեսներով և մկներով։
Նման ձևով վախեցնում է նույնիսկ օձերին և շներին։ Այդ վիճակը նախազգուշացնող է և նա կարող է հարձակվել և կծել։ Նա կարող է նաև վազել հետևի վերջույթների վրա՝ մարմինը պահելով ուղղաձիգ դիրքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի կենդանական աշխարհ Կատեգորիա:Ագամաներ
Ուբլի
Ուբլի, գյուղ Կիլիկիայում, Ադանայի նահանգի Ադանա գավառում, Ջահան գետի ձախ ափին, Խառնի բերդաքաղաքի մոտակայքում։ Հիշատակվում է Անտիոքի իշխանի 1149 և 1169 թթ. պարգևագրերում ։
Աստերոիդների ցանկ (146701-146800)
Աստերոիդների ցանկ (146601-146700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (146801-146900)
|}
Մելիխովո (գյուղ, Ելնինսկի շրջան)
Մելիխովո (Мелихово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Անդրես Լուրե
Անդրես Լուրե, էստոնացի փիլիսոփա, թարգմանիչ, հետազոտող։
Կենսագրություն
1983 թվականին Անդրես Լուրեն ավարտել է Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը, մաթեմատիկոսի մասնագիտությամբ։ 2006 թվականին նա հաջողությամբ պաշտպանել է թեկնածուական թեզը Տարտուի համալսարանում։
Ճանաչում
2008 թվականին Լուրեն Վիքիպեդիայում կատարած իր խմբագրումների շնորհիվ ճանաչվել է տարվա կամավոր ։ 2013 թվականին Հայ-Էստոնական վիքի համագործակցության միամսյակի հաղթող է ճանաչվել։ Լուրեն Հայաստանի մասին էստոներենով բազմաթիվ հոդվածներ է գրել և շարունակում է գրել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Էստոնացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Էստոնացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Մարսել Մարսո
Մարսել Մարսո (Marcel Marceau, իսկական անուն ազգանունը՝ Մարսել Մանժել (Marcel Mangel),, Թաղված է Փարիզի Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը), ֆրանսիացի դերասան և մնջախաղաց, համարվում է փարիզյան մնջախաղացների դպրոցի հիմնադիր։
Կենսագրություն
Մարսել Մարսոն ծնվել է 1923 թ, մարտի 22-ին, հույների ընտանիքում։ Դերասանական արվեստի նկատմամբ հետաքրքրությունը նրա մեջ ծագել է Չարլի Չապլինի ֆիլմերին ծանոթանալիս։ Լիմոժում հաճախել է դեկորատիվ արվեստի դպրոց, հետո սովորել է Փարիզի Սառա Բերնարի թատրոնում՝ ռեժիսոր Շառլ Դյուլլենի և դերասան Էթյեն Դեկրյուի մոտ։ Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին մահացել են նրա հարազատները, այդ թվում նաև ծնողները։ Մարսել Մարսոն հիմնւմ է իր Փարիզյան Միջազգային Մնջախաղի դպրոցը։ 1966 թ. հյուրախաղեր է ունեցել Երևանում։
Նրա դպրոցում կրթվել են այժմեան լավագույն մնջախաղացները, այդ թվում ֆրանսիացի ժամանակակից մնջախաղաց պարող ռեժիսոր և խորեգրաֆ Վահրամ Զարյանը` ծագումով հայ։ Նա Մարսել Մարսոյի վերջին աշակերտն է նրա արվեստի արժանի ժառանգորդն ու նորովի շարունակողը։ Մարսել Մարսոի ստեղծած "Բիպ" կերպարը Ունենում է համաշխարհային հաջողություն։ Հենց այս կերպարով է, որ Մարսոն Ճանաչվում է ամբողջ աշխարհւմ։
Հնդկացորեն
Քիմիական կազմը
Սերմը պարունակում է մոտ 14 տոկոս սպիտակուց, որի մեջ կան արժեքավոր լիզին և տրիպտոֆան ամինաթթուները, 70 տոկոս օսլա, 3 տոկոս ճարպ, 0,5 տոկոս շաքարներ, 1 տոկոս բջջանյութ, օրգանական թթուներ (թրթնջուկի, կիտրոնի, խնձորի)։ Հարյուր գրամ հումքի մեջ կան վիտամիններ՝ E-6,65 մգ, B1-0,43, B2-0,2, B6-04, B9-32 մկգ, PP-4,19 մգ, բետա կարոտին-0,006 մգ, յոդ-4 մկգ, կոբալտ 3,1 մկգ, պղինձ-0,64 մգ, ցինկ, բոր, երկաթ և այլն։
Բավարարին մոտ է կալցիումի (55 մգ), ֆոսֆորի (298), մագնիումի (78), կալիումի (380) փոխհարաբերակցությունը։ Դրական է համարվում, որ չի պարունակում գլյուտեն, չի կլանում նիտրատներ։
Բուժիչ նշանակությունը
Բուժիչ նպատակներով մթերում են բույսի ցողունի գագաթային մասը՝ ծաղկման շրջանում։ Պարունակում է մեծ քանակությամբ ռուտին, թթուներ (գալլի, սուրճի, քլորոգենի), կատեխինային նյութեր, ֆագոպիրին։ Պարունակվող միկրոտարրերի բազմազանության շնորհիվ հնդկացորենն օգտակար է շաքարային դիաբետի, պանկրեատիտի, խպիպի դեպքում։ Լեցիտինը նպաստում է խոլեստերինի մակարդակի կարգավորմանը։
Ի տարբերություն հացահատիկային բույսերի` չի պարունակում սնձան, սակայն գերազանցում է դրանց սպիտակուցների սննդարարությամբ, հատկություններով մոտ է լոբազգիներին։ Հնդկացորենը դյուրամարս է։ Կալորիականությամբ (333-348 կկալ) չի զիջում հացահատիկային և լոբազգի (բացառությամբ արախիսի) բույսերին։ Պահպանման ժամկետն ավելի մեծ է, քանի որ ճարպը կենտրոնացած է սերմի ներքին մասում։ Հնդկացորենի բուժիչ արժեքը բարձրացնում է նիացինը (PP), այս հատկանիշով բուսական ծագում ունեցող մթերքներից զիջում է միայն արախիսին, հավասար է ծիրանաչրին։
Թունավոր հատկություններ
Բույսի կանաչ մասը ուտելի չէ, պարունակում է թունավոր նյութեր։ Սերմը բարձրացնում է արյան մակարդելիությունը, ավելացնում մաղձը, լորձը, առաջացնում է գազեր։ Ահա սա էր պատճառը, որ հազարամյակներ շարունակ ազնվական դասը չէր ուտում այն, այնինչ 20-րդ դարում հնդկացորենը ստացավ «Ձավարեղենի թագուհի» մակդիրը։ Որպես դիետիկ սնունդ՝ խորհուրդ է տրվում ուտել շաբաթական 150-250 գրամ։
Արտադրական նշանակություն
Անցյալ դարի վերջին տասնամյակներում բույսի արտադրական համաշխարհային ծավալը հետզհետե աճել է, սակայն 2005 թվականին այն նվազել է 1,82 անգամ, իսկ 2010 թվականին այդ բացասական ցուցանիշը հասել է 2,49-ի։ Զուգահեռաբար աճել են այս հրաշալի դիետիկ սննդամթերքի գները։
Պատմական ակնարկ
Զարմանալի պատմական անցյալ և ճակատագիր ունի այդ բույսը։ Հայրենիքը Հիմալայան լեռների արևմտյան հարթավայրերն են, մշակվում է ավելի քան չորս հազարամյակ, Պատմական Հայաստանի տարածքում՝ մոտ կես հազարամյակ ավելի ուշ։ Այն հնում համարել են ունդ և անվանել են «սև բրինձ»։ Արաբները բերել են այն Պիրենեյան թերակղզի, որտեղից տարածվել է դեպի իսպանական գաղութ հանդիսացող Ֆլանդրիա (Բելգիա, Հոլանդիա), որտեղ մշակվում և նույնիսկ արտահանվում է նորագույն ժամանակաշրջանում։ Հետաքրքիր է, որ ռուսներն անվանում են բույսը «գրեչիխա» (հունական) այնինչ հույները և իտալացիները այն անվանում են «թաթարական», իսկ բուլղարացիները՝ «ելդա»։
Ունդի կարգավիճակում բույսը մնացել է այնքան ժամանակ, մինչև Կարլ Լինեյը ելնելով հնդկացորենի սերմի և հաճարենու (Fagos) ընկուզիկի արտաքին նմանությունից, անվանել է այն Fagopyrum, գերմաներեն հնչում է այլ ձևով՝ Buchweizen, սակայն կրում է նույն իմաստը՝ «հաճարանման ընկույզ»։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հնդկացորենազգիներ
Ակրիդին
Ակրիդին, դիբենզոպիրիդին, C13H9N, օրգանական նյութ, հետերոցիկլիկ միացություն։
Գրիշա Առուշանյան
Գրիշա Թավադի Առուշանյան, հայ մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։
Կենսագրություն
Գրիշա Առուշանյանը ծնվել է 1912 թվականին Խնձորեսկ գյուղում։ 1936 թվականին Գրիշան ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը։ Աշխատել է Գորիսի մանկավարժական ուսումնարանում ։
Ակրիդին
Հատկություններ
Ակրիդինը քիմիապես կայուն, շատ թույլ հիմնային նյութ է, հեշտությամբ մտնում է միացման, դժվարությամբ՝ տեղակալման ռեակցիաների մեջ։
Գրիշա Առուշանյան
Կենսագրություն
1941 թվականին Առուշանյանը զորակոչվել է ռազմաճակատ և ծառայել է 89-րդ հայկական հրաձգային Թամանյան դիվիզիայում։ Մասնակցել է ֆաշիստական զավթիչների դեմ մղված այրունահեղ մարտերին և ցուցաբերած արիության ու խիզախության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով ։
Ակրիդին
Ստացում
Ստացվում է դիֆենիլամինից։ Մետաղների կոռոզիայի ինհիբիտոր Է։ Ակրիդինի որոշ ածանցյալներ կարևոր դեղանյութեր են (ակրիխին, ռիվանոլ) և արժեքավոր ներկանյութեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ակրիդիններ
Գրիշա Առուշանյան
Կենսագրություն
Հայրենիք վերադառնալուց հետո շարունակել է մանկավարժական աշխատանքը Գորիս քաղաքի դպրոցներում։ Մատաղ սերնդի ուսուցման ու դաստիարակության գործում ցուցաբերած նվիրվածության համար պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։ 25 տարի եղել է Գորիս քաղաքի Ակսել Բակունցի անվան և № 3 միջնակարգ դպրոցների սկզբնական կուսկազմակերպության քարտուղար։ Երկու անգամ պարգևատրվել է ՀԼԿԵՄ Կենտկոմի պատվոգրով ։
Վաստակաշատ ուսուցիչը կենսաթոշակի անցնելուց հետո դպրոցից չի կտրվել, շարունակել է օգնել սկսնակ ուսուցիչներին, նրանց է հաղորդել իր հարուստ փորձն ու գիտելիքները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Հռադամիզդի վտարումը Հայաստանից
Հռադամիզդի վտարումը Հայաստանից, արդի պատմագիտության մեջ առավել հայտնի է որպես Հայ-իբերական պատերազմ, շարունակական հակամարտություն Մեծ Հայքի և Վիրքի, ինչպես նաև վերջիններիս օժանդակող Պարթևստանի Արշակունյաց թագավորության և Հռոմեական կայսրության միջև։ Հակամարտությունը համարվում է Հայաստանի դրածոների ժամանակաշրջանին բնորոշ խառնակ իրադարձություններից մեկը, որը սկզբնավորվում է 50 թվականին, երբ Մեծ Հայքի գահին տիրանալու համար Հռադամիզդ Իբերացին սպանում է Հռոմի գործող դրածո Միհրդատին ։
51 թվականին Տրդատ Արշակունին՝ պարսից զորքերի գլուխ անցած ներխուժում է Հայաստան, որի արդյունքում Հռադամիզդը փախուստի է դիմում։ Հերթական բախումը տեղի է ունենում 53 թվականին, երբ վերջինս ձգտում է վերստին իշխանության գլուխ անցնել Հայաստանում։ Դժնդակ վրացի իշխանավորը սակայն կրկին պարտություն է կրում և ապա սպանվում սեփական հոր կողմից։
Նախապատմություն
Արտաշեսյան թագավորության անկումից հետո Հայաստանում ստեղծվում է անորոշ քաղաքական իրավիճակ, որի պայմաններում երկրում գահ են բարձրանում դրածո արքաներ։ 5-րդ դարի վերջին հակասություններ է ծագում նաև Հայաստանում գահակալող դրածո արքաների շրջանում։ Տակիտոս պատմիչը վկայում է, որ Մեծ Հայքի դաժան գահակալ Միհրդատ Իբերացին, որ Հռոմի կամակատարն էր, հայոց մեջ հենարան չգտնելով, 51 թվականին ապավինում է Գառնիում և այլ բերդերում տեղակայված հռոմեական զորքերի ուժին։
Ռազմական առճակատումներ
Նման դաժան իրականության պայմաններում հայերը հնարավոր դաշնակցության այլընտրանիքի հնարավորություն էին որոնում հարևան երկրների շրջանում և այդ ընտրությունը կանգ է առնում օրեցօր հզորացող Պարթևստանի վրա։ Հայաստանում առավել ընդգրկուն ազդեցության համար Հռոմի և Պարթևստանի մրցակցությունը անորոշ քաղաքական իրադարություն էր ստեղծել երկրում, իսկ հայոց գահին հաստատվելու և լեգիտիմություն վայելելու Հռադամիզդի փորձերը պսակվում էին անհաջողությամբ։
51 թվականին Պարթևստանում գահ է բարձրանում Վաղարշ Ա Արշակունին, ով լինելով հեռատես քաղաքական գործիչ որոշում է ունենալ գահակալության համար ամուր հիմքեր և կայուն երաշխիքներ։ Այսպիսով, գահակալական կռիվներին վերջ տալու համար նա իր եղբայրներին որոշում է բազմեցնել հարևան երկրների՝ Հայոց թագավորության և Ատրպատականի գահերին, այդպիսով իսկ միևնույն ժամանակ ձեռք բերելով մեծ հռչակ։ Վաղարշի այս պատրաստակամությունը միանշանակ կերպով ընդունվում է հայ ավագանու շրջանում, քանի որ վերջիններս ցանկանում էին ամեն կերպ խափանել Վիրքի և Հայաստանի միավորման հրեշավոր ծրագիրը։
Արդյունք
Փախչելով Հայաստանից՝ Հռադամիզդը ապաստանում է Վիրքում։ Հռոմի կամակատար հանդիսացող այս երկրում իշխանության գլուխ էր անցել Հռադամիզդի հայրը՝ իշխանատենց և եսասեր Փարսման I արքան, որը Ներոն կայսերն իր հավատարմությունը ցույց տալու համար սպանում է որդուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեծ Հայքի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Վրաստանի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Հայ-վրացական հարաբերություններ
Լոբսան
Լոբսան (Lobsann), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 590 մարդ, բնակչության խտությունը` 216.12 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.73 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 434 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 319-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 115։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,5 %։ 319 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 282 անձ (165 տղամարդ և 117 կին)։ Գործազուրկ են եղել 37 անձ (22 տղամարդ և 15 կին)։ 115 անաշխատունակներից 20-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 48-ը` թոշակառուներ, իսկ 47-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Շարիաթ
Շարիաթ, շարիաթական օրենք, իսլամական օրենք (شريعة‎‎, շարիա - ճշմարիտ ուղի, գործելակերպ), իսլամի կրոնական և իրավական օրենքների ժողովածու, որը մշակվել է Արաբական խալիֆայությունում՝ 7-12-րդ դարերում։ Կազմում է իսլամական ավանդույթի մասը ։
Կարակալա (Բաբերդի գավառ)
Կարակալա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում ։ Գտնվում էր Բաբերդ քաղաքից 60 կմ արևելք։
Լենինի պիկ
Լենինի պիկ, Անդրալայան լեռնաշղթայի ամենաբարձր (7134 մ) գագաթը նրա կենտրոնական մասում, Ղրղզստանի և Տաջիկստանի սահմանագլխին։
Կարակալա (Բաբերդի գավառ)
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Շարիաթ
Մուսուլմանների կրոնական հիմնական պարտավորությունների մասին պատվիրաններից բացի, ընդգրկում է սեփականության, պետականության, պարտավորական, ժառանգական, քրեական, քաղաքացիական, ընտանեկան, դատավարական և իրավունքի այլ նորմեր։ Շարիաթի աղբյուր են՝ Ղուրանը, Հադիսը, սուննան, իջման (իսլամի քարոզիչների ասույթներ) և ղիյասը (Ղուրանի և սուննայի մեկնաբանություն)։
Շարիաթը քարոզում է հնազանդություն տերերին, համբերություն, հավատարմություն, մարդու կողմից մարդու շահագործում, այլակրոն ազգերի և ժողովուրդների նկատմամբ կրոնական ու ազգային թշնամանք, կնոջը՝ անվերապահ հնազանդություն տղամարդուն։ Արաբ, թուրք, և պարսիկ նվաճողները շարիաթը օգտագործում էին իրենց տիրապետության տակ գտնվող ժողովուրդների (սլավոններ, հունգարացիներ, հույներ, հայեր, վրացիներ և այլն) անօրինակ հարստահարումը, նրանց նկատմամբ ազգային անհանդուրժողականությունը հիմնավորելու նպատակով։
Իսլամադավան երկրների մեծ մասում (Սաուդյան Արաբիա, Պակիստան, Հյուսիսային Աֆրիկայի երկրներ և այլն) շարիաթի նորմերը ներառված են աշխարհիկ օրենսդրության մեջ։ Շարիաթը պահպանվում է որպես իրավունքի աղբյուր և իսլամի գաղափարախոսության հիմքերից է։
Շարիաթի կիրառումը ներկայումս ամենաթեժ քննարկվող թեմաներից է աշխարհում։ Նիգերիայում շարիաթը ոչ մուսուլմաններին պարտադրելու հետևանքով բռնկվել են միջհամայնքային ընդհարումներ ։ Ենթադրաբար Սուդանի բաժանումը պայմանավորված է եղել նաև երկրում շարիաթ մտցնելու հետևանքով։ Որոշ երկրներ, որոնք բնակեցված են իսլամադավան փոքրամասնություններով, թույլ են տալիս տվյալ համայնքներում գործադրել շարիաթի հիման վրա գործող ընտանեկան օրենքներ։ Շարունակաբար բանավաճեր են ընթանում այն մասին, թե արդյոք շարիաթը համատեղելի է աշխարհիկ պետական կարգերի, մարդու իրավունքների, մտքի ազատության և կանանց իրավունքների հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շարիաթ Կատեգորիա:Իսլամ Կատեգորիա:Կրոնական իրավունք
Բրատկովայա
Բրատկովայա (Братковая), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 201 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Լենինի պիկ
Անվանում
Հայտնագործել է ռուս բնախույզ, ճանապարհորդ Ա. Պ. Ֆեդչենկոն 1871 թվականին։ Մինչև 1928 թվականը կոչվել է Կաուֆմանի պիկ (Տաշքենդի գեներալ֊նահանգապետի անունով)։
1928 թվականին ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի Տաջիկա֊Պամիրյան բարձրալեռնային արշավախումբն այն անվանել է ի հիշատակ Վլադիմիր Լենինի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ղրղզստանի լեռներ Կատեգորիա:Տաջիկստանի լեռներ
Կոմմունիստ (ավան, Խարկովի շրջան)
Կոմմունիստ (Комуніст), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1944 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոմմունիստ ավանում բնակվում էր 7 251 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,69 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ Կատեգորիա:1944 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Փափուռի (պար)
Փափուռի պարը չարխափան պար է։ Պարվել է չար ու բացասական ուժերին վանելու նպատակով։
Ստուգաբանություն
Փափառա բառը կարող է ստուգաբանվել որպես ծեծ, մանրում, փշրում, խիստ պատժում, հարված ֆիզիկական և բարոյական առումով կամ աղետ, պատուհաս ։
Խորհուրդը
Փափուռի պարի մեջ առկա են այնպիսի շարժումներ, ինչպիսիք են ծափը, ոտքով հարվածելը և «չաթմա» զարկելը։ Ըստ ավանդույթի՝ ծափերի միջոցով վախեցվում էին չար ուժերը, իսկ կրունկով կամ թաթով հարվածելով գետնին՝ ժողովուրդը հարվածում էր նրանց գլխին ու աչքերին։ Չաթման նույն ծնկածալն է։ Հայերենում օգտագործվում է «զարկել» բայի հետ՝ չաթմա զարկել, և փոխարինում է ավելի հասկանալի «պպզել» բային։ Բառը հավանաբար գալիս է քրդերենից։ Չատմե – քրդերեն եզների լծի հարելաձողն է և շարժումը այդպես է կոչվում հավանաբար այն պատճառով, որ ծնկածալող մարդու ոտքերը նման են հարելաձողի ։
Պարային քայլեր
Պարն ունի երկու հատված՝ դանդաղ և արագ։ Արագ և դանդաղ մասերի շարժումները, որպես կանոն, չեն տարբերվում։ Դանդաղ մասի ժամանակ զսպանակային են շարժումները, իսկ արագ մասի ժամանակ արդեն դրանք վերածվում են թռիչքների։
Մալինովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Մալինովսկի գյուղական խորհուրդ  (Малинівська селищна рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգունևսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Մալինովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 7725 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 75.41 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 102.44 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1938 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կառլեն Թոփչյան
Կառլեն Խաչատուրի Թոփչյան, դաշնակահար, մանկավարժ։ ՀՀ վաստակավոր արտիստ (1977), պրոֆեսոր (2002)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1937 թվականին Գյումրիում։
1978–1981 թվականներին ապրել է Եգիպտոսում։
Կազմել և հրատարակել է դաշնամուրի ձեռնարկներ («Երաժշտական երկերի քրեստոմատիա», 1998, համահեղինակ՝ Հ. Իսպիրյան, «Հայկական մեղեդիների մշակումներ և փոխադրումներ դաշնամուրի համար», 2008, «Դաշնամուրի ձեռնարկ երաժշտական դպրոցների I–VII դասարանների համար», 1998)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Ադաջիո
Ադաջիո (անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և իտալերեն՝ adagio), տեմպի միավոր դասական երաժշտության մեջ։
Այն գտնվում է լենտոյի և անդանտեի մեջտեղում։ Մետրոնոմի վրա այն ունի 57-76 հարված րոպեում։ Եթե այն օգտագործվում է սոնատայի, կոնցերտի կամ այլ նման ստեղծագործության մեջ, ապա այն հնչում է երկրորդ մասում։ Կան կոմպոզիտորներ որոնք ադաջիոն օգտագործում են 3-րդ մասում։ Ադաջիոն կարող է նաև օգտագործվել որպես առանձին ստեղծագործություն։ Որպես առանձին մաս ադաջիոյի կառուցվածքն է A B A, բայց նաև կարող են լինել ավելի բարդ կառուցվածք ունեցող ադաջիոներ, ինչպիսին է Բեթհովենի իններորդ սիմֆոնիայի ադաջիոն։
Երաժշտության մեջ՝ 1-ին դանդաղ տեմպ, 2-րդ նույն տեմպով կատարվող երաժշտական պիես կամ սիմֆոնիայի, կվարտետի, սոնատի միջին մասերից մեկը։
Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Բելիչի (գյուղ, Լյուբոմլի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բելիչի գյուղում բնակվում էր 246 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,59 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 416,95 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1547 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1926-1927
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1924-1925, Լյուքսեմբուրգի 17-րդ ֆուտբոլի առաջնությունը։ Մրցաշարի չեմպիոն է դարձել «Ունիոն Լյուքսեմբուրգը»։ Մրցաշարին մասնակցել է 8 թիմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 1998
1998 թ. փետրվարի 1-ից մինչև 15-ը ԱՄՆ-ում 14-րդ անգամ անցկացվեց ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի` հյուսիսամերիկյան, կենտրոնամերիկյան և կարիբյան ֆուտբոլային հավաքականների մայրցամաքային առաջնությունը. սա չորրորդ մրցաշարն էր ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ անվան տակ։ Հանդիպումները տեղի ունեցան Լոս Անջելես, Օքլենդ և Մայամի քաղաքներում։ Մրցաշարի ձևաչափը փոփոխություն կրեց` դառնալով որոշակիորեն անհամաչափ։ Այժմ երեքական թիմերից կազմված երկու խմբերի հաղթողները և չորս թիմերից կազմված խմբի հաղթողն ու երկրորդ տեղը զբաղեցրած հավաքականը պայքարը շարունակում էին կիսաեզրափակչում, որի արդյունքում էլ որոշվում էին երրորդ տեղի համար հանդիպման և եզրափակչի մասնակիցները։ Մրցաշարի հաղթողն ստանում էր 1999 թ. կոնֆեդերացիաների գավաթին մասնակցելու իրավունք։ Կրկին մրցաշարին հրավիրվեց հյուր-թիմ, որը կրկին հանդիսացավ ն։
Խմբային փուլ
Չորս մասնակիցներից բաղկացած A խմբում ֆավորիտ էր համարվում մրցաշարին հրավիրված յի հավաքականը։ Սակայն բրազիլացիները չկարողացան հաղթել խմբում և զբաղեցրեցին ընդամենը երկրորդ անցումային տեղը։ Առաջին տեղը գրավեց ն, որը բրազիլացիների հետ խաղացած գոլազուրկ ոչ ոքիից հետո կարողացավ երկու օրվա ընթացքում երկու հաղթանակ տանել՝ նախ յի նկատմամբ 3։2 հաշվով, ապա հետաձգված խաղում ի նկատմամբ 2։0 հաշվով։
B խմբում վստահորեն հաղթեց ու փլեյ-օֆֆի ուղեգիր ձեռք բերեց յի ազգային թիմը։ Այս խմբում ընդգրկված յի ու ի հավաքականները դուրս մնացին հետագա պայքարից։
Խմբային փուլում գլխավոր անհաջողակի դերը կատարեց C խմբում ընդգրկված ն։ Առաջին խաղում ջախջախիչ պարտության մատնելով յին 7։2 հաշվով՝ կոստառիկացիներին ի հետ խաղում բավարար էր ոչ ոքի խաղալ, որովհետև ամերիկացիները կուբացիների նկատմամբ առավելության էին հասել փոքր-ինչ համեստ՝ 3։0 հաշվով։ Սակայն վճռորոշ խաղում Կոստա Ռիկան պարտվեց 1։2 հաշվով՝ Միացյալ Նահանգներին թողնելով փլեյ-օֆֆի ուղեգիրը։
Փլեյ-օֆֆ
Կիսաեզրափակչի առաջին զույգը, ինչպես ոսկե գավաթի նախորդ խաղարկությունում, կազմեցին յի և ի հավաքականները։ Ամերիկացիները կարողացան ռևանշի հասնել և նվազագույն՝ 1։0 հաշվով կարողացավ առավելության հասնել։ Կիսաեզրափակչի մյուս զույգում յի հավաքականը հավաքականը միայն լրացուցիչ ժամանակում խփած ոսկե գոլի շնորհիվ կարողացան առավելության հասնել յի նկատմամբ։ Կիսաեզրափակչում պարտված Բրազիլիայի և Ճամայկայի ազգային թիմերը մրցաշարի շրջանակներում երկրորդ անգամ հանդիպեցին երրորդ տեղի համար մրցապայքարում. բրազիլացիները հաղթեցին 1։0 հաշվով և նվաճեցին բրոնզե մեդալներ։
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի խաղարկություններում երկրորդ անգամ եզրափակչում հանդիպեցին յի և ի հավաքականները։ Հանդիպումն անցկացավ լարված պայքարում և ավարտվեց մեքսիկացիների նվազագույն՝ 1։0 հաշվով հաղթանակով, որը Մեքսիկային բերեց Հյուսիսային ու Կենտրոնական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի մայրցամաքային չեմպիոնի վեցերորդ տիտղոսը և մեքսիկական ֆուտբոլի պատմության մեջ երրորդ անընդմեջ «ոսկե գավաթը»։ Քանի որ Մեքսիկան մասնակցելու էր 1999 թ. կոնֆեդերացիաների գավաթին որպես կազմակերպիչ երկիր, այդ մրցաշարին հրավեր ստացավ նաև փոխչեմպիոնը՝ Միացյալ Նահանգների ազգային թիմը։
Խումբ A
Հանդիպումների արդյունքները
Խումբ B
Հանդիպումների արդյունքները
Խումբ C
Հանդիպումների արդյունքները
Գոլերի հեղինակները
4 գոլ`
3 գոլ`
Ռոմարիո
2 գոլ`
Պրեկի
Ջերեն Նիքսոն
1 գոլ`
Էդվին Վեստֆալ Օստին Բերի      Ալան Օվյեդո  Լուիս Մարտեն
Էդուրդո Սեբրանգո
Քլինթ Մարսել
Մրցանակներ և նվաճումներ
Մրցաշարի լավագույն ֆուտբոլիստ ճանաչվեց և ստացավ «ամենաարժեքավոր խաղացող» կոչվող մրցանակը դարպասապահ Քեյսի Կելերը։ Մրցաշարի լավագույն ռմբարկուին տրվող «ոսկե խաղակոշիկ» մրցանակը հանձնվեց  Լուիս Էռնանդեսին։
Հղումներ
Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ Կատեգորիա:1998 ֆուտբոլում
Տարբեր ճակատագրեր
«Տարբեր ճակատագրեր» («Разные судьбы»), խորհրդային գեղարվեստական լիամետրաժ գունավոր ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Լեոնիդ Լուկովը  1956 թվականին Մ. Գորկու անվան կինոստուդիայում։
Սյուժե
Երիտասարդ լենինգրադցիներ՝ նախկին դպրոցականները, մտնում են հասուն կյանք։ Սոնյան սիրում է Ստյոպային, բայց նա սիրահարված է Տանյային, իսկ Տանյան նախապատվությունը տալիս է Ֆեդյային։ Մերժված Ստյոպան մեկնում է հեռավոր սիբիրյան քաղաք, այնտեղ ընդունվում գործարան և երեկոյան ինստիտուտ։ Սոնյան գնում է նրա հետևից։
Բայց Լենինգրադում Ֆեդյայի և Տանյայի միջև հարաբերությունները չեն ստացվում։ Գեղեցիկ և եսասեր Տանյան, ցանկանալով ավելի հարմար տեղ գտնել կյանքում, սիրավեպ է սկսում հայտնի կոմպոզիտոր Ռոշչինի հետ, բայց Ռոշչինի առաջին իսկ ձախողումից հետո լքում է նրան։
Ստյոպան, վերջապես գնահատելով Սոնյայի նվիրվածությունը, ամուսնանում է նրա հետ։ Մտածելով, թե ինչպես կարելի է գումար փոխանցել ծանր հիվանդ Ֆեդյային բուժման համար, Ստյոպան և Սոնյան այդ խնդրանքով դիմում են Վերային, որը մեկնում է Լենինգրադ։ Վերայի և Ֆեդյայի միջև համակրանք է առաջանում, և երբ Ֆեդյան մեկնում է Սիբիր՝ ընկերների մոտ, Վերան նրան ուղեկցում է կայարան։ Այնտեղ նրանք հանդիպում են Տանյայի հետ։ Նա լսում է բացատրությունը երիտասարդների միջև և հասկանում է, որ Ֆեդյան սիրահարվել է Վերային։ Տանյան մնում է մենակ։
Եվրոպական գավաթ 1962–63
Եվրոպական գավաթ 1962–63 Եվրոպական գավաթի ութերորդ մրցաշրջանն էր, որում հաղթեց Միլանը՝ եզրափակչում պարտության մատնելով Բենֆիկային 2–1 հաշվով ։ Եզրափակիչը կայացավ Լոնդոնի Ուեմբլի մարզադաշտում 1963 թվականի մայիսի 22-ին։ Միլանը իտալական առաջին ակումբն էր, որ հասավ մրցաշարի եզրափակիչ և հաղթեց այն։
Այս մրցաշաարում առաջին անգամ մասնակցում էր Ալբանիայի չեմպիոն ակումբը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցաշրջաններ Կատեգորիա:1962 ֆուտբոլում Կատեգորիա:1963 ֆուտբոլում
Ղարաչինար (գյուղատեղի)
Ղարաչինար կամ Կարաչինար , գյուղատեղին գտնվում է շրջկենտրոն Շահումյան ավանից 6,3 կմ հյուսիս-արևելք՝ Սևջուր գետի աջ ափին` ծովի մակերևույթից 695-725 մետր բարձրության վրա։ Գյուղի միջով անցնում է Ղարաչայ գետը, բացի այդ գետից կան նաև այլ աղբյուրներ։
Անվանում
Գյուղի պատմական անունը հայտնի չէ, բայց վկայվել է որ Աղջաղալա, Զեյվա և Կարաչիներ է եղել, ներկայիս անունը, որը Ղարաչինար է, թարգմանաբար նշանակում է «սև սոսի», ինչից հասկանալի է, որ գյուղ եղել է խանական տիրապետության տակ։
Վալենսուելա դե Կալատրավա (քաղաք)
Վալենսուելա դե Կալատրավա (Valenzuela de Calatrava), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Սյուդադ Ռեալ պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Կաստիլիա-Լա Մանչա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Կամպո դե Կալատրավա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 44 կմ²։ Բնակչությունը՝ 782 (2010 թվականին)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ղարաչինար (գյուղատեղի)
Պատմություն
1905 թվականին ազգադավ վարքագծի համար սպանվում է նաև մեկ այլ տանուտեր։ Համազասպ Սրվանձտյանը մարդ է ուղարկում, որ գումար հավաքեն գյուղի տանուտերերից, որ այդ գումարով զինեն ժողովրդին, բայց գյուղի ունևորներից մեկը մերժում է և չի աջակցում, ինչից հետո  Համազասպը ուղարկում է ղազախեցի Կարոյին, որը խմբի լավագույն մարտիկներից մեկն էր՝ Բաքվի դաշնակցության շարքերում թրծված, գրաճանանչ և գիտակից երիտասարդ, բայց այդ տանուտերը սպանում է նրան։
Նույն թվականի սեպտեմբերի 28-ին, թղթակցության համաձայն, Մռավ սարի լանջերին արոտավայրերից անհայտ մարդիկ գողանում են ոչխարներ և 2 հովիվ, ոչխարները պատկանում էին Ահմադբէգուլ գյուղի թուրքերին։
Ամսի 26-ին սրանք հավաքում են մի քանի հարյուր ձիավոր և գնում են դեպի Զեյվա թուրքական գյուղ, որտեղ սպառնում են մոտակա հայաբնակ Կարաչինար գյուղի բնակիչներին, և պնդում են թե իրենց ոչխարները Հայերն են գողացել։ Երկու օր անց Կարաչինար է գալիս Գանձակի գավառապետ Րէուտը, սակայն նա ոչ մի ազդեցություն չի կարողանում ունենալ թուրքերի վրա, թուրքերը շարունակում են հավաքվել Զեյվայում, նրանց թիվը հասնում է մոտ 1500 հոգի, և այստեղ սպանվում է 3 հայ։
Համաձայն նույն օրվա Ս․ Տեր-Ավետիքյանի թղթակցության՝ Ղարաչինար գյուղի պաշտարման ժամանակ սպանվել է 3 սարովեցի հայեր, նրանք 4 հոգով գնացել են օգնության պաշարված Ղարաչինարին և ընկել են շրջապատման մեջ, 4 հոգով կռիվ են 400 հոգանոց զինված թուրքերի դեմ, 3 հոգին սպանվել են 1 հոգին ազատվել է։ Այս օրինակ հայերի հեշտ կուլ չգնալու հետևանքով պաշարումը դադարում է։ 1905 թվականի հեկտեմբերի 9-ին հաղորդվում են՝ թուրքերը հետ քաշվեցին։
Սակայն թուրքերը հետ են քաշվում ժամանակավորապես, և ահա հոկտեմբերի 18-ին նրանք կրկին հարձակվում են։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 23-ին թուրքերը Դոզիլար գյուղի մոտ սպանում են ղարաչինարցիներ 35-ամյա Սարգիս Ղարայանը, 30-ամյա Դուխան Գզիրյանը, 25-ամյա Հովհաննես Մարինյանը, 20-ամյա Ֆրիդոն Բաղիյանը և 18-ամյա Ջավադ Շիրինյանը։
1906 թվականի հունվարի 1-ին Զեյվայի թուրքերը կրակ են բացում անցորդ աղջաղալեցի հայերի վրա, ինչը հանգեցրեց նոր ընդհարման։ Այդ ընդհարման ժամանակ սպանվեց 20-ամյա երիտասարդ Միրզա Բաղմանյանը, իսկ թուրքերի կողմից սպանվեց մի քանի հոգի։ Այդ դեպքը թուրքերը, շատ ծանր տանելով, հունվարի 4-ին՝ առավոտյան ժամը 5-ին, մեծ ուժերով հարձակվեցին Աղջաղալի վրա, որի հետևանքով սպանվեց Սարովի գյուղացի 40-ամյա Միքայել Ազիզյանը, և 3 հոգի էլ վիրավորվեց, իսկ թուրքերը, թողնելով 4 դիակ, դիմեցին փախուստի։ 1906 թվականի փետրվարի 3-ին թղթակցությունը հայտնում է որ Ղարաչինարում թուրքերը 2 հովիվ են գերեվարել։ Նույն թվականի փետրվարի 13-ին Աղջաղալայի վրա մի նոր հարձակում է տեղի ունենում։
Մօլլա-Վալադ գյուղի կողմից, բայց թուրքեր տեսնելով հայերի անկոտրուն կամք ու թե ինչպես են հայերը դիմակայում նրանց, անգամ մինչև հետապնդումը նրանց, նրանք խուճապահար լինելով վերցրեցին իրենց ընտանիքները և փախուստի դիմեցին գյուղից։ 1914 թվականի մայիսի սկզբին սպանվում է տանուտեր Շ․ Աղաջանյանը։ 1916 թվականին սեպտեմբերի 10-ին Ղարաչինարում, իսկ հոկտեմբերի 1-ին Աննենոյում բացվում են Կովկասյան ճակատի գաղթականների պարենավորման բաժին։ Նույն թվականի դրությամբ արդեն իսկ Ղարաչինարի պարենավորման բաժինը հոգում էր 1014 գաղթականների պարենի հարցը։ Նոյեմբերի 11-ին, մեկ վագոն ցորեն և 63 պ․ 30 ֆ․ սիսեռ է ուղարկվում Ղարաչինար։ 1020 թվականին գյուղը ամբողջությամբ ավերվում է թաթարների ձեռքով, իսկ բնակիչները փախուստի դիմելով փրկվում են։ Շուրջ 7 տարի հարաբերական խաղաղությունից հետո, Արցախյան ազատամարտի օրերին՝1992 թվականի հունիսի 13-ին ադրբեջանցի ելուզակները գյուղը գրավում են։
Բնակչություն
Համաձայն 1831-1832 թվականների կազմված շնչագրական տեղեկագրի՝
Տեղաբնակներից զատ 1920 թվականի դրությամբ Ղարաչինարում բնակվում էին նաև Մեծ եղեռնը վերապրած 203 հայ գաղթականներ, որոնք զբաղեցնում էին 52 տուն՝ 28 տուն Հայոց ձոր գավառում, 7 տուն Խոշաբի Հյուրթակում, 2 տուն Քռելում, 5 տուն Վան-Տոսպ գավառի ավերակներում, 5 տուն Լեզքում և 5 տուն Գայավշի Նարեկ գյուղում։
Կառուցապատում
Դժվար է ասել, թե ինչ տեսք ուներ Ղարաչինարը 18-րդ դարի վերջին, բայց արդեն 19-րդ դարի 2-րդ կեսին այն ունեցել է կանոնավոր հատակագիծ։
1874 թվականին մի նկարագրությունից երևում է, որ արդեն այդ ժամանակ գյուղի հին գլխատները փոխված էին այսպես կոչված եվրոպական տիպի տներով։
Կար աչքի ընկնող տներ, որոնցից մեկը կալվածատիրոջ տունն էր, որտեղ 1881 թվականին այցելել է Րաֆֆին։
Տնտեսություն
Գյուղացիների հիմնական զբաղմունքներից էին հողագործությունը, այգեգործությունն ու անասնապահությունը։ 1910 թվականին Բալաբեկ Զաքարյանցը նշել է, որ Ղարաչինարը սակավահող է, բայց ունի շատ պտղաբեր այգիներ։ 1912 թվականին գյուղացիները ունեին 14 ձի, 254 խոշոր և 200 մանր եղջերավոր անասուն, 40 խոզ։ 1920 թվականի դրությամբ Ղարաչինարը հայաբնակ մեծ գյուղ էր։
Աղբյուրներ
Ղարաչինարը բավականին հարուստ էր աղբյուրներով, յուրաքանչյուր աղբյուրը ուներ իր հատուկ անունը՝ Պրմբատի, Անուշ, Չինարի, Մռավանց, Քերծին տակի և Ջալոց։
Դպրոց
Ղարաչինարը գավառի առաջին գյուղերից էր, որը ուներ եկեղեցական ծխական դպրոց։ 1871 թվականին գյուղաբնակները դիմել էին Գևորգ Դ կաթողիկոսին, որ գյուղում կենտրոնական դպրոց բացի։
1874 թվականին դպրոցը բացվում է։ Ըստ մի տեղեկագրի՝ դպրոցը ուներ 45, իսկ մեկ այլ վկայությամբ 60 աշակերտ, և մեկ ուսուցիչ՝ Հակոբ Խաչատրյանը։
1881 թվականին դպրոցը ուներ 25 աշակերտ։
1907 թվականի հոկտեմբերի 10-ին թղթակցությամբ Ստեփան Տեր-Ավետիքյանը նշում է․ «Ցանկալի է որ մյուս աչքի ընկնող գյուղերը (Չարդախլու, Բարսում, Ջագիր, Փիբ, Խաչակապ, Գետաշէն, Ղարաչինար) ևս կազմակերպեն առաջիկա (1908-1909) ուսումնական տարվա համար իգական սեռի կրթությունը»։
1908 թվականին գյուղում գործում էր միադասյա արական դպրոց՝ 70 աշակերտներով։
1930 թվականին գործում էր 7-ամյա կոլերիտ դպրոց։
1960 թվականին կրթօջախում ուսանում էր 156 աշակերտ։
1970 թվականին միջնակարգ դպրոցն ուներ հայկական և ռուսական բաժիններ։
1977 թվակակնին ուներ 1 միջնակարգ, 1 ութամյա, 1 տարրական դասարան։ Իսկ այդ ընթացքում կառուցվում էր երկհարկանի դպրոց որը նախատեսված էր՝ 624 աշակերտների համար։
1980 թվականին կրթօջախն ուներ 560․ իսկ 1989 թվականին 545 սան։
Գյուղը ուներ նաև գրադարան, այն ուներ հարուստ գրքի ֆոնդ, 700 ընթերցող։ ի դեպ 1975 թվականից գրադարանավարուհի էր Ասյա Հախյանը։
Գաղթականական դպրոց
1916 թվականի դեկտեմբերի 27-ին թղթակցությունը պարզում է, որ գյուղում գաղթականների թիվ արդեն իսկ հասնում է 200 հոգու, որից հետ շատ արագ բացվում է գաղթականների դպրոց։ Այդ դպրոցում նաև սկսեցին հաճախել մոտակա գյուղերից։
Միքայել Օսեփյանի ջանքերով դպրոցը կարողացավ ստանալ նստարաններ և գրասեղաններ։
Արքունի (պետական, ռուսական, կառավարչական) դպրոց
Դպրոցը հիմնվել է 1885 թվականին, ապա դպրոց գործել է նախ Ղազարանց և հետո Մրյանանց տանը, դպրոցի տեսուչը եղել է՝ Ղազար Ղազարյանը։
1895 թվականին դպրոց ուներ մոտ 60 աշակերտ, իսկ 1898-ին 70 աշակերտ։
1899-1900 ուստարում 75 աշակերտ էր։
Հիվանդանոց
19-րդ դարավերջին գյուղում կառուցվում էր հիվանդանոց,որը պետք է ունենար 30 մահճակալ, ունենալու էր նաև մեկական բժիշկ, մանկաբարձուհի և երկու ֆելդշեր։
Եկեղեցի
Գյուղ ուներ նաև եկեղեցի Սուրբ Հովհաննես կամ (Սուրբ Աստվածածին), որը գտնվում էր գյուղամիջում, կառուցվել էր 1880 թվականին։
Եկեղեցին եռանավ բազիլիկ հորինվածքով շինություն էր, նրա չափերը եղել են՝ (22,87x12,76 մ), ունեցել է գմբեթ, գմբեթի ներսից կախված զույգ զանգերով, որի թոկերը կախված էին եկեղեցու արևտյան մուտքի առաջ։
1928 թվականին եկեղեցին փակվում է։
Գերեզմանոց
Տարածքում կար նաև գերեզմանոց, որը գտնվում էր գյուղի հյուսիսաին կողմում։ 1987 թվականի դրությամբ կար արդեն 200 տապանաքար, տապանաքարերից ամենա հինը 1816 թվականից էր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գյուղատեղիներ Կատեգորիա:Արցախ Կատեգորիա:Շահումյանի շրջան Կատեգորիա:Գերեզմանատներ Կատեգորիա:Հայաստան
Բրատսկի (գյուղ, Իգլինսկի շրջան)
Բրատսկի (Братский, Братский), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Տարոն (գավառ)
Տարոն, հին ուղղագրությամբ՝ Տարօն, գավառ Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի կազմում ։
Աշխարհագրություն
Տարոնը տարածվում էր Արածանի գետի միջին հոսանքի և նրա ձախակողմյան Մեղրագետ վտակի հովիտներում։ Գավառի հարավային կողմում ձգվում է Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգը, հյուսիսում՝ Բյուրակնյան լեռնաշղթաները, արևելքում՝ Նեմրութ և Գրգուռ լեռնազանգվածները։ Հյուսիսից սահմանակից է Արշամունիք և Հարք, հարավից՝ Ասպակունիք, Խութ, արևելքից՝ Բզնունիք, արևմուտքից՝ Հաշտյանք, հարավ-արևմուտքից՝ Սասուն գավառներին։ Գավառի կենտրոնը և գլխավոր քաղաքը Մուշն էր։
Լեռնային այս երկրամասի համար տնտեսական կարևոր նշանակություն են ունեցել Արածանիի, Մեղրագետի, սրանց վտակների և օժանդակների ջրառատ ու արգավանդ հովիտները։ Ունի հարուստ, բազմազան կենդանական և բուսական աշխարհ, գետերում ու գետակներում աճում են ձկան ամենատարբեր տեսակներ, ունի անտառային զանգվածներ և օգտակար հանածոների պաշարներ։ Տարոնի նկարագրությունը տրված է «Պատմություն Տարոնո» երկում (4-7-րդ դարեր)․ «Երկիրն այս բարեբեր է, օդն անուշաբույր, ջրերը առատահոս, դաշտավայրը ընդարձակ և շուրջ բոլորը լեռներով պարսպված, ամրոցներ բազում, երկիր՝ հոտավետ և մայրաբուխ։ Ինչպես որ մանանան, որին մենք գազպա ենք կոչում, երկնքից էր [երկրի] վրա իջնում, այստեղ էլ անտառների վրա է իջնում։ Քանզի ձեր երկիրը խորշակահար է ու հացապակաս, իսկ սա ամենայն բարությամբ լցված, առողջարար [երկիր է]․․․»։
Հնում Տարոնն ունեցել է երկրագործական բարձր կուլտուրա․ հատկապես տարածված էին հացահատիկի, պտուղ-բանջարեղենի մշակությունը, այգեգործությունը, պտղաբուծությունը և անասնապահությունն ու արհեստները։
Պատմություն
Մ.թ.ա. IX-VI դդ. Տարոնը եղել է Հայկական լեռնաշխարհում կազմավորված առաջին միասնական պետության՝ Ուրարտուի կարևոր ազգագավառներից մեկը, առաջնակարգ դեր խաղացել նրա տնտեսական, քաղաքական և հատկապես կրոնամշակութային կյանքում։ Կրոնական ավանդույթի ուժով, 301 թվականին քրիստոնեությունը պետական կրոն ճանաչած հայ ժողովուրդը մկրտվել է Տարոնի հնամենի սրբատեղիներում։ Տրդատ Գ թագավորի զորքերը տևական մարտերում ընկճել են Տարոնի ընդդիմադիր ուժերին, կործանել հեթանոսական սրբարանները և դրանց տեղում հիմնել եկեղեցիներ։ Արքունի հրովարտակով Վահունի քրմապետական տան տիրույթները տրվել են Գրիգոր Լուսավորչին հայրապետ տոհմին, իսկ Սլկունյաց տիրությունները՝ Մամիկոնյանների տոհմի սպարապետական ճյուղին։ V-VI դդ Տարոնը եղել է Սասանյան Պարսկաստանի դեմ հայ ազատագրական շարժման հզոր կենտրոն։ Այդ պայքարում Մամիկոնյան իշխանները հաճախ սատարել են Բյուզանդական կայսրությանը, և Տարոնը արյունալի պատերազմաբեմ է եղել։ VI-VIII դդ Մամիկոնյանները Տարոնին են միացրել մերձակա Խույթը, Սասունը և այլ գավառներ։ Հայաստանի 591 թվականի բաժանմամբ Տարոնը անցել է բյուզանդական գերիշխանության ներքո։ 639 թվականից վերամիավորվել է արաբական արշավանքների հետևանքով առժամանակ անկախությունը վերականգնված Հայաստանին։ 774-775 թվականներին արաբական զորաբանակների դեմ ազատագրական մարտերում ծանր պարտություն կրելուց հետո, ուժասպառ Մամիկոնյանները Տարոնից գաղթել են Բյուզանդիա, մասամբ՝ Տայք։ Տարոնը այնուհետև անցել է արաբական խալիֆայության հետ ճկուն դիվանագիտություն վարող Բագրատունիներին։ XIII-XVI դդ Տարոնը ընկել է թաթար–մոնղոլական և թուրքմենական հրոսակ ցեղերի տիրապետության ներքո։ 1535 թվականին և 1639 թվականին կնքված թուրք–պարսկական պայմանագրերով Տարոնը զավթել է օսմանյան սուլթանությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տարոն Կատեգորիա:Ճամբարի ժամանակավոր
Կովալենկի (ավան, Խարկովի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կովալենկի ավանում բնակվում էր 1 577 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,58 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 998,1 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ Կատեգորիա:1938 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ստեփան Հարությունյան (այլ կիրառումներ)
Ստեփան Հարությունյան անուն-ազգանունով հայտնի են հետևյալ անձինք.
Աղջիկն ու արջը
Սյուժե
Մուլտիպլիկացիոն կինոնկարը պատմում է այն մասին, թե ինչպես Մաշան կարողացավ գտնել բարի սկիզբ նույնիսկ կոպիտ և դաժան Արջի մեջ։
Հետաքրքիր Փաստեր
1960 թվականին է նկարահանվել առաջին «Մաշենկան ու արջը»։ 1992 թվականին նկարահանվել է երրորդ տարբերակը՝ «Մաշենկան» ։ 2009 թվականին լույս է տեսել հայտնի մուլտսերիալ «Մաշան ու Արջը»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1980 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր արջերի մասին Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Մելիխովո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Մելիխովո (Мелихово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 1 մարդ։
Մելիխովոն գտնվում է շրջանի արևելյան մասում՝ Վյազմա քաղաքից 17 կմ հարավ-արևելք, P132 ավտոճանապարհից՝ Վյազմա - Կալուգա - Տուլա - Ռյազան, 12 կմ արևելք։ Լոսմինո երկաթուղային կայարանը գտնվում է գյուղից 14 կմ դեպի արևմուտք՝ Վյազմա-Զանոզնայա գծի վրա։
Պատմություն
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի հոկտեմբերին, գյուղը գրավել են նացիստական զորքերը, ազատագրվել է 1943 թվականի մարտին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Նավաստի Ջերրի
Նավաստի Ջերրի, իսկական անունը Նորման  Քեյմ  Քոլլինս, դաջվածքների  հայտնի վարպետ։ Մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի դաջվածքի արվեստը զարգացնելու գործում, համարվում է «օլդ սքուլ»  ոճի հիմնադիր հայրը  ոչ մեծ չափերի դաջվածքներ խոշոր եզրագծերով և մի քանի պարզ ծաղիկներով, որը կարելի է անել  բավականին կարճ ժամանակում։
Կենսագրություն և ստեղծագործություն
Ծնվել է 1911 թվականին։ 19 տարեկան հասակում հայտնվել է նավատորմում և շրջել աշխարհի կեսը։ Նրա վրա հատկապես մեծ ազդեցություն է ունեցել Հարավարևելյան Ասիայի դաջվածքների արվեստը, և թոշակի անցնելով Մարյակ Ջերրին բացել է իր առաջին դաջվածքի սրահը Հոնոլուլու ի չայնա թաունում, որտեղ նրա հաճախորդներն էին զինվորներն ու նավաստիներն էին։ Բացի այդ, ենթադրվում է, որ վարպետը ակտիվորեն դաջվածքներ է արել նավատորմում իր ծառայության ընթացքում, տարբեր նավահանգիստներում որտեղ նա ստիպված ափ է իջել։
1930-40 ական թվականներին Մարյակ Ջերրի կողմից ստեղծված դաջվածքների տեսակը և սյուժեների հավաքածուն արագ ժողովրդականություն է ձեռք բերել և նրան տարել նոր մակարդակ, դարձնելով  նոր ոճի հիմնադիր։ Պատկերները ներառում էին պիրսրնգով սրտեր, թևավոր դաշույններ, խարիսխներ, ծիծեռնակներ, ջրահարսեր, խոշոր կրծքերով աղջիկներ և այլն  ընդհանրացված ուրվագծերով և վառ գույներով։ Մինրև իր կյանքի վերջը աշխատելով Հոնոլուլույում  Մարյակ Ջերին դարձավ հանգույց, յուրատեսակ խորհրդանիշ իր ժամանակի և ամերիկյան ժողովրդական արվեստի զարգացման նոր ժամանակաշրջանի համար,  իր աշխատանքներով զարդարելով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ ի ընթացքում Հավայան կղզիներ այցելած հազարավոր ամերիկացի նավաստիների։ Դաջվածքները, որոնք ստեղծվել են Մարյակ Ջերրիի կողմից, բնութագրվում են որպես ծովային կոպիտ բծերի և Հեռավորարևելյան մարմնի արվեստի բևեռային տեխնիկայի միասնություն։ Ավելին, ենթադրվում է, որ նա առաջինն էր, ով  ամերիկյան դաջվածք անողներին ծանոթացրեց ճապոնական վարպետների արհեստագործական գաղտնիքներին ։       Նկարչի ցանկությունը «յապոշեկին սեփական զենքով խփելն էր», այսինքն ՝ Ճապոնական վարպետության զինանոցը օգտագործել զուտ ամերիկյան թեմաներ պատկերելու համար։ "Լավ դաջվածքները էժան չեն, իսկ էժանագին դաջվածքները լավը չեն։ (Մարյակ Ջերրիի կարգախոսը)"
Վարպետն ընդլայնել էր գույների գունապնակը, որը հասանելի էր դաջվածքագործներին՝ ստեղծելով մի քանի սեփական անվտանգ գունանյութեր։ Նա ստեղծեց ասեղ, որը մաշկը գունանյութ էր ներարկում շատ ավելի քիչ վնասվածքներ պատճառելով։ Բացի այդ նա առաջիններից էր ով սկսեց օգտագործել միանգամյա օգտագործման ասեղներ և գործիքների բժշկական մակարդակի հականեխում ։