cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հինգ սանտիմետր վայրկյանում
Սյուժե
Անիմեն բաղկացած է երեք մասից (երեք պատմություն սիրո, ժամանակի և տարածության մասին)` Սակուրայի ծաղկումը (桜花抄), Տիեզերագնացը (コスモナウト), և Հինգ սանտիմետր վայրկյանում (秒速５センチメートル)։
Ֆիլմում մի շարք բնանկարներ և ընտանեկան տեսարաններ ստեղծվել են Ճապոնիայում գտնվող իրական վայրերի լուսանկարներով ։
Պատմություն առաջին. Սակուրայի ծաղկումը
Երբ Ակարի Շինոհարան տեղափոխվում է նոր տարրական դպրոց, այնտեղ նա միանգամից ընկերանում է Տակակի Տոնոյի հետ, որովհետև նրանք միևնույն հետաքրքրություններն ու բնավորությունն ունեին։ Oրինակ` նրանք արձակուրդներին տանն էին մնում, որովհետև երկուսն էլ սեզոնային ալերգիաներ ունեին։ Այսպիսով, նրանք դառնում են մոտ ընկերներ. նրանք միմյանց դիմում էին իրենց անուններով` առանց ավելորդ քաղաքավարության, ինչը Ճապոնիայում ընդունված է ընտանիքի անդամների և ընկերների շրջանում։
Սակայն տարրական դպրոցն ավարտելուն պես մտերիմ ընկերները ստիպված են լինում բաժանվել. ծնողների աշխատանքի պատճառով Ակարին տեղափոխվում է Տոչիգի նահանգի միջնակարգ դպրոցներից մեկը, իսկ Տակակին շարունակում է սովորել Տոկիոյում։ Նրանք նամակագրական կապ են պահպանում և շարունակում մեկը մյուսի հետ կիսել իրենց զգացմունքները։ Բայց շուտով այնպես է ստացվում, որ այս անգամ էլ Տակակիի ընտանիքն է ստիպված լինում տեղափոխվել Կագոշիմա նահանգ։ Այդ պատճառով Տակակին որոշում է հանդիպել Ակարիին. չէ՞ որ շուտով նրանց հեռավորությունն ավելի է մեծանալու, և միգուցե այլևս հնարավոր չլինի նամակներ ուղարկել մեկմեկու։ Տակակին մի նամակ է գրում, որում պատմում է ընկերուհուն իր զգացմունքերի մասին։ Ինչևէ, ճանապարհի կեսին նա կորցնում է այն, իսկ ահագնացող ձնաբուքն ավելի ու ավելի է հետաձգում նրա գնացքի ժամանումը։
Մի քանի ժամ ուշացումով գնացքը վերջապես հասնում է նշանակված կանգառին. Տակակին և Ակարին հանդիպում են իրար, և ամոթխած համբույրից հետո Տակակին հասկանում է, որ դա նրանց առաջին և վերջին համբույրն է լինելու։
Դատարկ կանգառում մի քիչ զրուցելուց հետո նրանք քնում են։ Հաջորդ առավոտյան Տակակին հեռանում է` խոստանալով, որ իրենք կշարունակեն նամակներ գրել իրար։ Երբ գնացքը սկսում է շարժվել, Տակակին մտածում է, որ համբույրից հետո իր կորցրած նամակն արդեն նշանակություն չունի, մինչդեռ Ակարին լուռ նայում է իր սեփական նամակին։
Պատմություն երկրորդ։ Տիեզերագնացը
Տակակին ընդունվում է Տանեհաշիմա կղզու վրա գտնվող միջնակարգ դպրոց, որտեղ գտնվում է Տանեհաշիմայի տիեզերական կենտրոնը։ Առաջին իսկ օրվանից Կանաե Սումիդան սիրահարվում է Տոկիոյից տեղափոխված իր համադասարանցուն։ Նա սկսում է զգալ, որ անընդհատ Տակակիի հետ հանդիպումներ է փնտրում, աչքերով նրա ստվերն է որոնում, ցանկանում է միշտ նրա կողքին լինել, սակայն քաջություն չի գտնում իր մեջ` խոստովանելու իր զգացմունքների մասին։ Տարեց տարի նրա սերն ավելի է ուժգնանում, մինչդեռ Տակակիի համար նա պարզապես լավ ընկեր էր։ Կանաեն նկատում է, որ Տակակին անընդհատ ինչ-որ մեկին հաղորդագրություններ է ուղարկում կամ էլ աչքերը հառում է հեռու ճանապարհներին` կարծես այնտեղից ինչ-որ մեկին սպասելով։ Հետագայում պարզ է դառնում, որ Տակակին այդ հաղորդագրությունները ոչ ոքի էլ չէր ուղարկում, այլ միայն շարունակում էր երազել Ակարիի մասին։
1999 թվական։ Կանաեյի զգացմունքները Տակակիի հանդեպ ավելի են ուժեղանում, և երբ դասերի ավարտին մնում է վեց ամիս, նա որոշում է հաջորդ հանդիպման ժամանակ նրան խոստովանել իր զգացմունքների մասին։
Իր սիրո մասին խոստովանելու անհաջող փորձից հետո Կանաեն հասկանում է, որ իրականում Տակակին փնտրում է լրիվ ուրիշ բան, քան այն, ինչ կարող է նրան տալ ինքը, և որոշում է այլևս չփորձել` հոգու խորքում հասկանալով, որ միշտ կսիրի նրան։
Այս մասը, ըստ Շինկայի, իր ամենասիրելին է ։
Պատմություն երրորդ։ Հինգ սանտիմետր վայրկյանում
2008 թվականն է։ Տակակի Տոնոն Տոկիոյում ծրագրավորող է աշխատում։ Նա այնքան է զբաղված աշխատանքով, որ չի նկատում, թե ինչքան արագ է անցնում ժամանակը, քանի որ արդեն մի քանի տարի անցել է համալսարանն ավարտելուց հետո։ Տակակին շարունակում է հիշել ու կարոտել իր մանկության ընկերոջը՝ Ակարիին։ Ակարիի հանդեպ տանջող զգացմունքների պատճառով նա հեռանում է իր ընկերուհուց, որի հետ երեք տարի ընկերություն էր արել, և 2008 թվականի գարնան սկզբին թողնում է աշխատանքը։
Միաժամանկ Ակարի Շինոհարան պատրաստվում է ամուսնանալ։ Իր հին իրերը փորփրելիս Ակարին գտնում է Տակակիին գրած նամակը։ Ընկնելով հիշողությունների գիրկը` նրանք երկուսն էլ վերապրում են իրենց վերջին ձնախառը հանդիպումը` հույս ունենալով կրկին միասին հետևել բալենու ծաղկմանը։
Տակակիին թվում է, որ իր՝ աշխատանքից հեռանալու համար կան մի շարք պատճառներ, բայց նա «հայտնվել է անդունդի եզրին»։ Միաժամանակ, որ չկա ոչ մեկը, ով կհամոզեր նրան մինչև վերջ։ Մի աշխատանքային օր նա քայլում է փողոցով և հասնում է գրեթե երկաթգծի մոտ, որտեղ վաղ ժամանակներում զբոսնել է Ակարիի հետ և հիացել մոտակայքում գտնվող ծաղկող սակուրայով։ Տակակիին ընդառաջ մի աղջիկ է քայլում։ Նրա կողքով անցնելիս Տակակին հանկարծ հասկանում է, որ դա Ակարին է, և որ եթե ինքն այժմ շրջվի, նա նույնպես կանի դա։
Շրջվելով՝ Տակակին տեսնում է, որ Ակարին նույնպես շրջվեց, բայց նրանց հայացքների ճանապարհին է հայտնվում գնացքը, իսկ վերջինիս հեռանալուց հետո Ակարին այլևս այնտեղ չի լինում։ Մի պահ հետո Տակակին ինքն իրեն ժպտում է և շարունակում իր ճանապարհը։
Տակակի Տոնո
Տակակի Տոնո (遠野 貴樹) ֆիլմի գլխավոր հերոսն է։ Ծնողների աշխատանքի պատճառով հաճախ ստիպված է եղել մի քաղաքից մյուսը տեղափոխվել, ինչի պատճառով դժվարությամբ է ընկերներ ձեռք բերում։
Փոքր տարիքում ընկերություն է արել Ակարի Շինոհարայի հետ, ում հանդեպ ջերմ զգացմունքներ էր տածում։ Սակայն վերջինիս մեկնելուց հետո, ինչպես նաև՝ Տակակիի Տանեհաշիմա տեղափոխվելուց հետո, այլևս չէր կարողանում նրան հանդիպել։
Տանեհաշիմայի դպրոցում սովորելու տարիներին զբաղվում էր աղեղնաձգությամբ։ Պարապմունքներից հետո դասընկերուհիներից մեկին` Կանաե Սումիդուին տուն էր ուղեկցում։ Նա շատ լավ էր վերաբերվում Կանաեին և շատ բարի էր նրա նկատմամբ։ Դա պատճառ դարձավ, որ համադասարանցիները սկսեն փսփսալ նրանց ռոմանտիկ հարաբերությունների մասին։ Այնուամենայնիվ, Տակակին Կանաեին զուտ ընկերական էր վերաբերվում և չէր համարում նրան իր ընկերուհին։ Դպրոցն ավարտելուց հետո Տակակին ընդունվում է Տոկիոյի համալսարան, որից հետո էլ անցնում է աշխատանքի որպես ինֆորմացիոն համակարգերի մշակող Коллекционное двухдисковое издание «Пять сантиметров в секунду». Буклет к DVD, стр.7. — Реанимедиа, 2008 :Նրան այդպես էլ չի հաջողվում մոռանալ Ակարիին։
Սեյուն է Կենջի Միձուհաշին։ Ռուսերեն հնչյունավորողն է Բորիս Ալեքսեևը ։
Ակարի Շինոհարա
Ակարի Շինոհարա (篠原 明里) տարրական դպրոցում Տակակիի համադասարանցին է եղել։ Ընթերցասեր է։ Դպրոցի գրադարանում բավականին շատ ժամանակ է անցկացնում Տակակիի հետ` գրքեր կարդալով։ Շուտով նրանք ընկերանում են։ Նրանց ընկերությունը հաճախ է դառնում հասակակիցների ծաղրի առարկան, սակայն ժամանակի ընթացքում դա բոլորի համար սովորական է դառնում։
Տարրական դպրոցն ավարտելուն պես նա ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Տոչիգի նահանգնի փոքրիկ Իվաֆունե քաղաքը։ Աղջիկն անմիջապես խնդրում է ծնողներին թույլ տալ իրեն ապրել Տոկիոյի իր մորաքրոջ տանը, որպեսզի ավելի մոտ լինի Տակակիին, սակայն ծնողները մերժում են։ Ակարին սկսում է Տակակիի հետ նամակագրվել։ Նա նույնպես անտարբեր չէր ընկերոջ հանդեպ։ Որոշ ժամանակ անց նամակագրությունը դադարում է` թողնելով միայն ջերմ հիշողություններ։ Ֆիլմի երրորդ մասում մեծացած Ակարին պարտրաստվում է ամուսնանալ ուրիշ տղամարդու հետ։ Նա թողնում է ծնողներին և տեղափոխվում է Տոկիո` իր ապագա ամուսնու մոտ։ Իր մեկնումի օրը նա հիշում է Տակակիի հետ անցկացրած օրերը։
Սեյուն է Յոշիմի Կոնդոն։ Ռուսերեն հնչյունավորողն է Ելենա Սիմանովիչը ։
Կանաե Սումիդա
Կանաե Սումիդա (澄田 花苗) Տակակիի համադասարանցին է, երբ վերջինս սովորում էր Տանեհաշիմա կղզում։ Ավագ քրոջ կամքով, ով դպրոցում ուսուցչուհի է, զբաղվում է սերֆինգով։ Դպրոց գնում է մոպեդով։ Չգիտի, թե ինչ է անելու ապագայում։ Երազում է ընդունվել նույն ավագ դպրոցը, ինչ որ Տակակին, դրա համար էլ ուժ ու եռանդ չի խնայում և վերջիվերջո հանձնում է քննությունները։ Սիրահարված է Տակակիին, բայց այդպես էլ որոշում է չխոստովանել` հասկանալով, որ իր սերը չի կարող փոխադարձ լինել, քանի որ Տակակին սիրում է մեկ ուրիշին, և ինքը երբեք ավելին չի լինի, քան ընկերը։
Կանաեն Կաբու անունով շուն ունի։
Մանգայում նա աշխատում է բուժքույր ֆիլմի դեպքերից հետո։ Նա որոշում է գտնել Տակակիին, ժամանում է Տոկիո և երկար ժամանակ անհույս թափառելով` վերջապես հայթայթում է նրա հեռախոսահամարը։ Հենց Կանաեն որոշում է նրա հետ չհանդիպել և հետ գնալ, հանկարծ այգում նրա առաջ է դուրս գալիս Տակակին, և նրանք երկուսով տեսնում են իրար։
Սեյուն Սատոմի Հանամուրան է։ Ռուսերեն հնչունավորողն է Յուլիա Լիհոբաբինա ։
Կանաեի քույրը
Կանամեի քույրը ավագ դպրոցում ուսուցչուհի է։ Նա անհանգստանում է իր քրոջ համար և այդ պատճառով ամեն կերպ փորձում է նրան ոգևորել։ Համարում է, որ քրոջ մոտ ամեն ինչ ժամանակի հետ կընկնի իր տեղը, որովհետև ինքն էլ մի ժամանակ քրոջ նման է եղել։
Հնչյունավորել է Րիսա Միձունոն։ Ռուսերեն հնչյունավորողն է Նատալիա Պտաշնիկովան։
Ստեղծումը
Անիմեի ստեղծման ժամանակ Մակոտո Շինկայը նշել էր, որ այս գործը, ի տարբերություն իր նախկին աշխատանքներին, չի պարունակելու ֆանտազիայի կամ գիտաֆանտաստիկ տարրեր։ Դրա փոխարեն այն նպատակ է ունենալու ներկայացնել իրական աշխարհն այլ տեսանկյունից։ Մակոտոյի ֆիլմը տալիս է ժամանակի, տարածության, մարդկանց ու սիրո դեմ մղվող պայքարի իրատեսական պատկերը, այն պայքարի, որ շատերը ստիպված են լինում մղել։ Վերնագիրը` 5 սանտիմետր վայրկյանում, ցույց է տալիս այն արագությունը, որով ցած են թափվում բալենու ծաղկի թերթերը, իսկ թերթերը խորհրդանշում են մարդկանց` հիշեցնելով կյանքի դանդաղ ընթացքի մասին և նրա մասին, թե ինչպես են հաճախ մարդիկ սկսում միասին, բայց ժամանակի ընթացքում ամեն մեկն իր ուղով գնում։
Այս ֆիլմը նշանավորվում է նրանով, որ Շինկայն առաջին անգամ էր անիմատորների և դերասանների լիարժեք թիմի հետ աշխատում։ Թիմի կազմը հետևյալն է`
Նովելը
Անիմեի նովել-տարբերակը, որ լիցենզավորվել է Media Factory-ի կողմից, թողարկվել է Ճապոնիայում 2007 թվականի նոյեմբերի 16-ին։ Դա Մակոտո Շինկայի առաջին նովելն է։ Դրա նկարները նույնպես արվել են հեղինակի կողմից։ Նովելի մյուս տարբերակը թողարկվել է 2011 թվականի մայիսի 20-ին և կոչվել «Մեկ այլ կողմ»։ Հեղինակը Շինտա Կանոուն է, որը նովելներ է գրել նաև Շինկայի մյուս` «Հեռավոր աստղի ձայնը» և «Մեր պատանեկության տարիների խոստացված վայրը» անիմեների համար։
Մանգան
Ֆիլմի մանգա-ադապտացիան սկսել է թողարկվել 2010 թվականի հուլիսից Kodansha-ի Afternoon ամսագրում։ Նկարիչն է Յուկիկո Սեյկեն։ Այն հրատարակվելու է նաև անգլերեն տարբերակով։
Արձագանքը
Ֆիլմը Իտալիայի Բոլոնյա քաղաքում անցկացվող the Future Film Festival-ի ժամանակ արժանացել է Lancia Platinum Grand մրցանակին` որպես լավագույն ֆիլմ կամ անիմացիոն ֆիլմ` հատուկ էֆֆեկտների օգտագործմամբ ։ 2007 թվականին այն արժանացել է նաև Asia Pacific Screen Awards մրցանակաբաշխության «Լավագույն լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմ» մրցանակին։ Մրցանակը ստացել է ֆիլմի պրոդյուսեր Նորիտակա Կավագուչին ։ 2008 թվականին ֆիլմը Ճապոնիայի 4-րդ ամենահայտնի Blu-ray ֆիլմն է ճանաչվել։
Ինչպես նշել է Ռուննի Սքեյբը Variety ամսագրից` «Շինկայը հռչակվել է հաջորդ Միյաձակին, իսկ նրա երազկոտ մտքի թռիչքները հաճախ համարժեք են կամ գերազանցում են անիմեի մաեստրոյին մանրուքների ընդգրկունությամբ և հույզերի խորությամբ։ Շինկայը մեծացնում է անիմեի տված հնարավորությունները` կրկին դիմելով էֆֆեկտների առատ կիրառման, հետնանկարների արտահայված մասնիկների և երբեմն էլ գերզգայուն կերպարներ ստեղծելու իր սկզբունքին, որով փորձում է արտացոլել կերպարների ներքին աշխարհը իրենց շրջապատող աշխարհի յուրաքանչյուր նրբերանգով»։
Թերոն Մարտինը Anime News Network-ի իր քննադատական հոդվածում գրել է. «արտադրանքն աչքի է ընկնում ձայնային էֆֆեկտների օգտագործումով` հատկապես երկրորդ մասում։ Առանձին վերցրած` ամեն մի մասը կարծես մի փոքրիկ սիրուն դրվագազարդ լինի, բայց ընդհանուր առմամբ դրանք ավելի ընդարձակ մի պատկեր են նկարում կյանքի և սիրո զարգացման մասին։ Վերջաբանը, ինչով այս գործը տարբերվում է Շինկայի նախորդ գործերի մեծ մասից, անկասկած վիճելի է և որոշ երկրպագուների մոտ դժգոհություն է առաջացրել` բազմաթիվ մեկնաբանությունների տեղիք տալով։ Ոմանք կարող են կարծել, թե ֆիլմը պարզապես ավարտվում է` առանց հանգուցալուծման, բայց եթե մենք ուշադրություն դարձնենք երկրորդ մասում Տակակիի որոշ խոսքերին, այդ մասի ավարտին, և թե ինչպես է ամեն ինչ իրար համապատասխանում, պարզ կդառնա, որ իրականում նպատակն ամենևին էլ հանգուցալուծման հասնելը չէր։ Եթե Հեռավոր աստղի ձայնը իրար հետ կապը չկորցնելու մասին էր, իսկ Ամպերից այն կողմը` դրա վերահաստատման, ապա 5 սանտիմետր վայրկյանում անիմեն անցյալի կապերից ազատվելու, այլևս անցյալով չապրելու, ժամանակին կորցրածի համար տառապելու փոխարեն ներկայումս երջանիկ ապրելու համար ուղիներ գտնելու մասին է։ Այդ առումով այս անիմեն Շինկայի դեռևս կերտած ամենահասուն և ամենաբարդ գործն է»։
Վիճաբանություններ
Հանրահայտ չինական Xin Ling Zhi Chuang անիմացիոն սերիալը մեղադրվել է Շինկայի անիմեի մի քանի հետնանկարներ գողանալու և աննշան ձևափոխություններով օգտագործելու համար։ Ծրագրի ներածության մեջ այն նկարագրվում է իբրև «Չինաստանի երիտասարդության համար ստեղծված ծրագիր, որ կոչված է զարգացնելու նրանց միտքը և սովորեցնելու ազնիվ կյանք»։
DVD թողարկում
2007 թվականի նոյեմբերի 12-ին Reanimedia ընկերությունը տեղայնացրել է ֆիլմը Ռուսաստանի տարածքում։ Աշխատանքները սկավառակի վրա ավարտվել են դեկտեմբերի 26-ին և արդեն 2008 թվականի հունվարին պաշտոնապես թողարկվել է երկու DVD սկավառակների վրա և հայտնվել վաճառքում։
Երկու սկավառակից բաղկացած հրատարակությունը ներառում է.
տուփի մեջ`
առաջին սկավառակ`
երկրորդ սկավառակ (լրացուցիչ նյութեր)`
2009 թվականի մարտի 29-ին հայտարարվեց, որ անիմեն կթողարկվի նաև Ավստրալիայում։
Սաունդթրեկ
Երաժշտությունը գրել է Թեմմոնը։ Նա նաև աշխատել է Մակոտո Շինկայի այլ գործերի երաժշտությունների վրա։
«Եվս մեկ անգամ, ևս մեկ հնարավորություն» երգի ընտրումը Մասայոշի Յամաձակիի կատարմամբ ֆիլմի գլխավոր ստեղծագործությունն է։ Ռեժիսորը բացատրում է նրանով, որ այն ծանոթ է բոլոր ճապոնացիներին, իսկ օտար ընկերությունները կարող են փոխանցել չասվածը խոսքերը և ստեղծել ամբողջական տպավորություն ֆիլմի մասին.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր
Սեդիլյո դել Կոնդադո
Սեդիլյո դել Կոնդադո (Cedillo del Condado), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Տոլեդո նահանգում (Կաստիլիյա-Լա-Մանչա ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա-Սագրա շրջանում։ Տարածքը 26 կմ² է։ Բնակչությունը 3097 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից հեռու է 36 կմ։
Ծիթելուբանի (Գորիի շրջան)
Ծիթելուբանի (წითელუბანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 720 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 15 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 454 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Նովոալեքսանդրովսկ
Նովոալեքսանդրովսկ (Новоалександровск), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնության Ստավրոպոլի երկրամասի Նովոալեքսանդրովսկի շրջանի կազմում, հանդիսանում է մունիցիպալ շրջանի վարչական կենտրոնը։
Կազմավորում է «Քաղաք Նովոալեքսանդրովսկ» քաղաքային համայնքը (Город Новоалександровск)։
Տեղակայված է Ռասշևատկա գետի վրա վրա՝ Ստավրոպոլից 77 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչությունը 2016 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 27 067 մարդ ։ Նովոալեքսանդրովսկում բնակվող հիմնական ազգություններն են․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ստավրոպոլի երկրամասի քաղաքային բնակավայրեր Կատեգորիա:Ստավրոպոլի երկրամասի Նովոալեքսանդրովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1804 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շառլ Շտուրմ
Ժակ Շառլ Ֆրանսուա Շտուրմ (Jacques Charles François Sturm, ), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս, Փարիզի Գիտությունների Ակադեմիայի անդամ (1836), Փարիզի պոլիտեխնիկական դպրոցի պրոֆեսոր (1840)։ Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են մաթեմատիկական ֆիզիկայի դիֆերենցիալ հավասարումների եզրային խնդիրների լուծմանը և, դրա հետ կապված, սովորական դիֆերենցիալ հավասարումների սեփական արժեքները և սեփակաև ֆունկցիաները գտնելու խնդրին։ Գտել է տրված հատվածում հանրահաշվական հավասարման արմատների թիվը որոշելու ընդհանուր մեթոդ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Ռուբեն Հարությունյան
Ռուբեն Միքայելի Հարությունյան, հայ գենետիկ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1982), պրոֆեսոր (1991), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (2006): ՀՀ ԲԳԱ անդամ (1997)։
Կենսագրություն
Ռուբեն Հարությունյանը ծնվել է 1946 թվականին Երևանում։ 1969 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետը ։ 1972 թվականից դասավանդում է Երևանի պետական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետի գենետիկայի և բջջաբանության ամբիոնում, 1991 թվականից՝ ԵՊՀ-ի կենսաբանության ֆակուլտետի գենետիկայի և բջջաբանության ամբիոնի վարիչ, 1982 թվականից՝ ՀՀ Գենետիկների և ընտրասերումնաբանների միության նախագահ, 1988 թվականից ԵՊՀ-ի կենսաբանության ֆակուլտետի գենետիկայի և բջջաբանության ամբիոնի պրոֆեսոր, 2006-2016 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱԱ բնական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար, 2016 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ նախագահության անդամ։ Դասախոսություններով հանդես է եկել ԱՄՆ-ում, Պաուլ Վալերի համալսարանում, Մոնպելիե, Ֆրանսիա (1987), Մեքսիկայի համալսարանում (1992), Մեքսիկա, Բոլոնիայի համալսարանում, Իտալիա (1994)։
Աշխատանքները վերաբերում են մարդու բջիջներում քիմիական մուտագենեզի և հակամուտագենեզի ուսումնասիրություններին։ Նախաձեռնել է հայերի մարդաբանության, էկոլոգիական և թունաբանական գենետիկայի ուսումնասիրությունները։ Հեղինակ է ավելի քան 150 գիտական աշխատանքների, 2 մենագրությունների և 2 ուսումնական ձեռնարկների ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գենետիկներ Կատեգորիա:ԵՊՀ կենսաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Աքեր մարզադաշտ
«Աքեր» (Aker), ֆուտբոլային մարզադաշտ Նորվեգիայի Մյորե օգ Ռոմսդալ ֆյուլքեի Մոլդե քաղաքում։ Բացումը տեղի է ունեցել 1998 թվականի ապրիլի 18-ին։ Ունի 11800 հանդիսականի տարողունակություն։ Խաղադաշտի չափերը համապատասխանում են ֆուտբոլի եվրոպական չափանիշներին և կազմում է 105×68 մետր։ Հանդիսանում է Մոլդեֆուտբոլային ակումբի մարզադաշտը ։
1998 թվականին տեղի ունեցած Նորվեգիայի ֆուտբոլի առաջնության «Մոլդե» - «Ռուսենբորգ» հանդիպումը մարզադաշտում դիտում էին շուրջ 13308 հանդիսական, ինչը համարվում է Աքերի համար ռեկորդ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի մարզադաշտեր Կատեգորիա:Մոլդեի շենքեր և կառույցներ
Պֆալցյան ծրագիր
Հայաստանի ազատագրության Պֆալցյան ծրագիր, ստեղծվել է 1699 թվականին Իսրայել Օրու կողմից։ Վերադառնալով Հայաստանից՝ Իսրայել Օրին նախագծում է Պֆալցյան ծրագիրը, ըստ որի Արևելյան Հայաստանը պետք է ազատագրվեր եվրոպական մի քանի երկրների և բուն հայկական զորքի կողմից։ Ծրագրվում էր ապստամբությանը մասնակից դարձնել ոչ միայն Արևելյան Հայաստանի, այլ նաև Արևմտյան Հայաստանի ուժեր։ Ըստ այդ ծրագրի ազատագրված Հայաստանի թագավոր էր հռչակվելու Հովհան Վիլհելմը։
Հովհան Վիլհելմը հավանություն է տալիս Իսրայել Օրու ծրագրին և նրան ուղարկում Ֆլորենցիա և Վիեննա, որպեսզի հայ բանագնացը բանակցի նաև այս երկրներից օգնական ուժ ստանալու վերաբերյալ։ Ֆլորենցիայի դուքսը համաձայնվում է օգնել, իսկ Վիեննան՝ ոչ, քանի որ 1699 թվականին արդեն պայմանագիր էր կնքել Օսմանյան կայսրության հետ և չէր ցանկանում փչացնել հարաբերությունները նոր դաշնակցի հետ։
Ի վերջո Իսրայել Օրին հասկանում է, որ Պֆալցյան ծրագիրը այլևս օրակարգային չէ և 1701 թվականին մեկնում է Ռուսաստան՝ ստեղծելով Մոսկովյան ծրագիրը ։
Էջմիածնի ժողով
1677 թվականին Հակոբ Ջուղայեցու կողմից հրավիրվում է Էջմիածնի գաղտնի ժողովը, որի արդյունքում որոշվում է կազմել պատվիրակություն և մեկնել Եվրոպա, որպեսզի եվրոպական երկրների հետ բանակցեն Արևելյան Հայաստանի ազատագրության հետ կապված հարցրի շուրջ։ 1678 թվականին կազմավորված պատվիրակությոնը մեկնում է Կոստանդնուպոլիս, որպեսզի այնտեղից անցնի Եվրոպա։ Այստեղ 1679 թվականին բանակցություններ են սկսվում Հակոբ Ջուղայեցու և Ռեչ Պոսպոլիտայի թագավոր Յան Սոբեսկու միջև։ Սակայն 1680 թվականին մահանում է հայոց կաթողիկոս Հակոբ Ջուղայեցին և հայկական պատվիրակությունը վերադառնում է Հայաստան ։
Օրու շրջագայություն
Իսրայել Օրին Կոստանդնուպոլիս մեկնած պատվիրակության անդամներից էր, որը, սակայն, չվերադարձավ Հայաստան, այլ Օսմանյան կայսրության մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլսից անցնում է Վենետիկ, 1683 թվականին՝ Փարիզ, իսկ 1690-ական թվականներին՝ Դյուսելդորֆ։ Այստեղ Իսրայել Օրին հաստատվում է Պֆալց եկրամասում, այս երկրամասի անունից էլ հետագայում Հայաստանի ազատագրման նախագիծը ստացավ «Պֆալցյան» անվանումը։ Իսրայել Օրին Դյուսելդորֆում հանդիպում և բանակցում է կայսերընտիր իշխան Հովհան Վիլհելմի հետ, ներկայացնում նրան Հայատանի իրավիճակը։ Պֆալցի իշխանը նրան առաջարկում է վերադառնալ Հայաստան, որպեսզի ծանոթանա այնտեղ տիրող իրավիճակին, քանի որ Իսրայել Օրին այնտեղից վաղուց էր հեռացել, և դրությունը կարող էր շրջադարձային փոխված լինել ։
Անգեղակոթի ժողով
Ի վերջո Իսրայել Օրին 1699 թվականին մեկնում է Հայաստան և հայ իշխանների մասնակցությամբ ապրիլի 9-ին Անգեղակոթում գաղտնի ժողով գումարում։ Ժողովում հայ մելիքները հավանություն են տալիս Իսրայել Օրու ծրագրին, ըստ որի պետք գաղտնի զորք հավաքագրվել, որն անցնելու էր Ռուսաստանի տարածքով և ազատագրեր Հայաստանի երկու հատվածները՝ Արևմտյան և Արևելյան։ Այս ամենից հետո Հայաստանը պետք է հռչակեր իր անկախությունը, իսկ հայոց թագավոր պետք է հռչակվեր Հովհան Վիլհելմը։ Հայ մելիքները իրենց ստորագրությամբ և կնիքներով հաստատել են իրենց համաձայնությունը Իսրայել Օրու ծրագրին և նամակներ գրել Հռոմի պապին, Ռուսաստանի ցարին և Հովնան Վիլհեմին։
Իսրայել Օրուն վերադարձի ճանապարհին ուղեցկում էր Մինաս վարդապետ Տիգրանյանը ։
Հետագա իրադարձություններ
1699 թվականի սեպտեմբերին Իսրայել Օրին և նրան ուղեկցող Մինաս վարդապետ Տիգրանյանը մեկնեցին Դյուսելդորֆ։ Սակայն հայ բանագնացի ընդունելությունը անմիջապես տեղի չունեցավ, քանի որ իշխան Վիլհելմը հիվանդացել էր։ Այս անգործության ժամանակամիջոցը Իսրայել Օրին օգտագործեց իր ծրագիրը ավելի կատարելագործելու և վերջնական տեսքի բերելու համար, ինչը նա մեծ հմտությամբ գլուխ բերեց, քանի որ ծանոթ էր ժամանակի աշխարքաղաքական դրությանը։ Պֆալցյան նախագիծը առաջինն էր հայոց պատմության մեջ, որը Հայաստանի ազատագրությունը դրեց գործնական հողի վրա ։
Ծրագրի բովանդակություն
Պֆալցյան ծրագրը իր մեջ ներառում էր 36 կետ։ Ծրագրի իրականացմանը մասնակցելու էին մի շարք եվրոպական երկրներ, որոնցից հիմնականներն էին Ավստրիան, Տոսկանան և Պֆալցը, որոնք կազմելու էին Եռյակ դաշինք, իսկ այս երկրներին աջակցելու էր Հռոմի պապը։ Արշավանքը իրականացվելու էր Լեհաստանի և Ռուսաստանի համաձայնությամբ, քանի որ հավաքված զորքը անցնելու էր հենց նրանց տարածքներով։ Ենթադրվում էր՝ նրանք կհամաձայնվեին նախագծին, քանի որ վարում էին շեշտված հակաթուրքական քաղաքականություն ։
Կամամբեր
Կամամբեր՝ (ֆր.՝ Camembert) փափուկ, յուղոտ պանիրի տեսակ, պատրաստված կովի կաթից։ Ունի սպիտակ կամ բաց սերուցքի գույն և նուրբ ու մի քիչ սնկային համ։ Արտաքինից կամամբերը պատված է չոր հացակեղևով՝ մշակված Geotrichum candidum-ով, որի վրա աճում է սպիտակ բորբոս Penicillium camemberti:
Պֆալցյան ծրագիր
Ծրագրի բովանդակություն
Նախատեսվում էր Արևելյան Հայաստանը ազատագրել ընդամնեը 20-25 օրում, քանի որ պարսկական զորքը չուներ անհրաժեշտ սպառազինություն և ուժ։ Նախատեսվում էր պատերազմի մեջ ներգրավել նաև Ռուսաստանին, որը, սակայն, ոչ թե պետք է օգներ ազատագրել Հայաստանը, այլ Վրաստանը։ Ռուսները պետք է 30 հազարանոց բանակով Հյուսիսային Կովկասից ներխուժեին Վրաստան և օգնեին վրացիներին ազատագրվել։ Մարտական դրոշների վրա պատկերված էին լինելու Քրիստոսի խաչելության և Գրիգոր Լուսավորչի պատկերնեը։ Անմիջապես վերականգնվելու էր Հայաստանի անկախությունը, որի թագավոր էր հռչակվելու Հովհան Վիլհելմը։ Հայաստանի սահմանների մեջ էին մտնելու Լոռին, Գանձակը, Գեղարքունիքը, Արցախը, Սյունիքը, Նախիջևանը, Արարատյան դաշտը, Շիրակը, իսկ մայրաքաղաք հռչակվելու էր Երևանը։ Օսմանյան կայսրության հնարավոր ներխուժման դեպքում ռազմական գործողություններ էին սկսվելու նաև նրա դեմ ։
Կամամբեր
Ֆրանսիացի պոետ և արձակագիր Լեոն-Պոլ Ֆարգը կամամբերի համը բնութագրում է ինչպես՝ «Աստծո ոտքի հոտ» () ։
Պֆալցյան ծրագիր
Բանակցություններ
Ծրագիրը Հովհան Վիլհելմին ներկայացվեց 1699 թվականի հոկտեմբերին։ Ծանոթանալով ծրագրին՝ նա հավանություն տվեց և Իսրայել Օրուն ուղարկեց մնացած երկրների հետ բանակցելու, որոնց թվում էին Տոսկանան, Ավստրիան, Ռուսաստանը։ 1700 թվականին Իսրայել Օրին մեկնեց Ֆլորենցիա, որի դուքսը՝ Կոդմաս III Մեդիչին, ընդունում է հայ բանագնացին և խոստանում օգնություն ցուցաբերել։ 1700 թվականի հունիսին Օրին հանդիպում է Հռոմի պապի հետ, որը խոստանում է հնարավոր բոլոր միջոցներով օժանդակել սպասվող արշավանքին ։
Կամամբեր
Պատրաստում
Կամամբերը պատրաստվում է կովի կաթից, որի մեջ երբեմն ավելացնում են քիչ քանակությամբ յուղազուրկ կաթ։ Կամամբերի չափերը. հաստությունը՝ 3,1 սմ, տրամագիծը՝ 11,3 սմ, քաշը՝ 340 գրամ։ 25 լիտր կաթից կարելի է ստանալ այդպիսի 12 պանիր։
Պֆալցյան ծրագիր
Բանակցություններ
1700 թվականի վերջին Իսրայել Օրին մեկնում է Վիեննա, որտեղ նրան դիմավորում է Լեապոլդ I կայսրը։ Քանի որ ծրագիրը կազմելուց արդեն 1 տարի էր անցել, այն որոշ չափով հնացել էր և չէր կարողանում համապատասխանել ներկայիս ռազմաքաղաքական դրությունը։ 1699 թվականին Վիեննայի և Օսմանյան կայսրության միջև կնքվել էր բարեկամության պայմանագիր, ինչը խոչընդոտ հանդիսացավ ծրքագրի իրագործման համար։ Բացի այդ, Ավստրիան խնդիրների էր բախվել նաև Իսպանիայում, որտեղ Բուրբոնները սկսել էին ծավալապաշտական քաղաքականություն վարել, ինչն էլ հանդիսացել էր Ավստրիայի և Ֆրանսիայի հարաբերությունների սրման պատճառ։ Սակայն Լեապոլդ I-ը որոշ չափով նաև օգնեց Իսրայել Օրուն՝ հուշելով նրան, որ Հայաստանի ազատագրման հարցում Հայաստանին կարող է օգնել գերազանապես միայն Ռուսաստանը։ Կայսրը խոստացավ անձամբ բարեխոսել ռուսական ցարի առջև, որպեսզի Օրին ներկայանա նրան ։
Կամամբեր
Պատրաստում
Շոգ եղանակին կամամբեր արտադրելու դժվարություններ են առաջանում,այդ իսկ պատճառով սովորաբար այն արտադրում են սեպտեմբերից մայիս ընկած ժամանակահատվածում։ Ամենալավ պանիրը ստացվում է երկու բաղադրատոմսով՝ թանձրուկի կեսը երեկոյան տեղափոխում են ֆորմայի մեջ, մնացածը ավելացնում են հաջորդ առավոտյան։ 27 °C-ով 4.5 լ կաթին ավելացնում են 0,5 մլ շրդանային մակարդակ (րեննինա)։ Մերվելը սկսվում է երկու ժամից, այնուհետեև պետք է աստիճանաբար կաթը խառնել, բաց չթողնելով մնացած սերուցքը։ Քանի որ գործարանում հնարավոր է կամամբերին բնորոշ բորբոս չառաջանա, բորբոսի կուլտուրան կարելի է պատրաստել կամամբերի լավ կտորից, որը պետք է գցել կաթի մեջ մինչ շրդանային մակարդակ ավելացնելը։
Պֆալցյան ծրագիր
Բանակցություններ
Ավստրիայի հրաժարումով խափանվեց Պֆալցյան ծրագիրը և չկազմվեց Եռյակ դաշինք։ Օրին ինքը հասկացավ, որ ծրագիրը այլևս չի համապատասխանում ժամանակակից քաղաքական իրադրությանը և հրաժարվեց դրանից։ Ապա 1701 թվականի ամռանը անցավ Ռուսաստան և սկսեց բանակցել ռուսական ցարի հետ։ Նա հետագայում կազմեց նաև Հայաստանի ազատագրության Մոսկովյան ծրագիրը ։
Կամամբեր
Պատրաստում
Թանձրուկը լցնում են մետաղական ֆորմայի մեջ, որոնք դրված են ծղոտե ծածկերի վրա։ Պանիրը թողնում են մնա ամբողջ գիշեր, առավոտից այն կրճատոում է իր իրական չափի մոտավորապես 2/3-ը։ Առավոտյան նորից կրկնվում է ամբողջ գործընթացը, սակայն ֆորմայի մեջ մինչև նոր թանձրուկ ավելացնելը հին թանձրուկի մակերեսը զգուշությամբ խառնում են։ Նոր թանձրուկ ավելացնելուց մեկ օր հետո պանիրը պետք է լինի բավականին պինդ, որպեսզի այն կարողանան շրջել։ Այս գործողությունը պահանջում է մեծ հմտություն։
Պֆալցյան ծրագիր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատագրական շարժում Կատեգորիա:Հայ ազատագրական միտք
Կամամբեր
Պատրաստում
Երբ թանձրուկը հավաքվում է ֆորմայի պատերին, աղ են ցանում։ Այնուհետև պանիրը դնում են դարակների վրա և օրվա ընթացքում երկու անգամ շրջում։ Երբ արդեն պարզ տեսանելի է լինում սպիտակ բորբոսը պանիրը տեղափոխում են չոր տեղ, որտեղ հնարավոր կլինի հետևել ջերմաստիճանին ու խոնավությանը։ Ամենաբարենպաստը՝ 13 °C է, իսկ օդը պետք է լինի թույլ խոնավ։ Հետևյալ պայմանների շնորհիվ բորբոսի առաջացումը կատարվում է արագ, և շուտով սպիտակ բորբոսը դառնում է կապույտ, այդպես պանիրն ունենում է կապտա-մոխրագույն երանգ։ Բորբոսը կարող է ունենա նաև մուգ կանաչ կամ սև գույն, եթե օդը չոր է։ Պանիրն այնուհետև տեղափոխում են 10 °C և բարձր խոնավություն ունեցող մեկ այլ նկուղային տարածք։ Այս պայմաններում բորբոսի առաջացումը զգալիորեն դանդաղում է, իսկ այն ձեռք է բերում կարմրա-շագանակագույն երանգ։ Այսպես պանիրը դառնում է կպչուն և հասուն։
Կտրելու ժամանակ պանիրը պետք է լինի պինդ։ Պանրի պինդ և կիսաջրիկ զանգվածը ցույց է տալիս, որ այն վատ է պատրաստված։ Կամամբերի ճիշտ հասունացումը ստուգվում է նրա մակերևույթի վրա բորբոսի տարբեր երանգների առաջացման հաջորդականությամբ։ Ինչպես արդեն նշեցինք, սպիտակ բորբոսը վերափոխվում է կապտա-մոխրագույնի, իսկ հետո կարմրա-շագանակագույնի։ Եթե հաջորդականությունը այլ է, ուրեմն պանիրը առաջնակարգ չի լինի։
Մթերքը տեղափոխվում է փայտե տուփերով կամ փաթեթավորվում է ծղոտով։ Կամամբերը պետք է արագ վաճառել, քանի որ դժվար է այն պահպանելը։
Պատմություն
Պանիրը, որին անվանում են կամամբեր, ի հայտ եկավ 19-րդ դարում։ 1890 թվականին ինժեներ Մ. Րիդելը հորինեց փայտե տուփ, որը օգտագործվեց այդ պանրի տեղափոխման համար և թույլ տվեց այն արտահանել՝ հատկապես ԱՄՆ, որտեղ այն հայտնի դարձավ։ Այդ տուփերը օգտագործվում են մինչև հիմա։
Կամամբերը ճանաչում ունեցավ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Պատերազմի ընթացքում զորքի համար գնում էին կանտալ (канталь) և գրյուեր (грюйер), որը չէր բավականացնում։ Նորմանդական պանրի արտադրողները սկսեցին զորքին մատակարարել մեծ քանակությամբ կամամբեր։
Լեգենդ
Համարվում է, որ առաջին կամամբերը պատրաստվել է 1791 թվականին նորմանդացի գեղջկուհի Մարի Արելի (Marie Harel) կողմից։ Լեգենդի համաձայն՝ Մարի Արելը Ֆրանսական մեծ հեղափոխության ժամանակ մահից փրկել է մի վանականի, որը որպես շնորհակալություն նրան է տվել այդ պանրի պատրաստման բաղադրատոմսը։
Պանրի առաջացման այս լեգենդը առաջին անգամ մարդկանց ներկայացվեց ֆրանսիական փոքրիկ քաղաք՝ Վիումտեում։ Ամեն ինչ սկսվեց նրանից, որ 20-րդ դարի սկզբին իր հիվանդներին բուժելու համար մի բժիշկ օգտագործեց նորմանդական պանիրը։ Հիվանդները բժշկին երխտապարտ լինլու համար նրա պատվին Կամամբեր գյուղից ոչ հեռու փոքր արձան կանգնեցրին։ Այդպես, մարդիկ նկատեցին, որ 18-րդ դարի վերջին Կամամբեր գյուղում ապրում էր Մարի Արել անունով մեկը, ով շուկայում վաճառում էր արտասովոր համ և տեսք ունեցող պանիր։ 1928 թվականին Վիումտեի հրապարակում հանդիսավոր կերպով տեղի ունեցավ աղջկա և պանրի պատվին կանգնեցրած հուշարձանի բացումը։
Սեպտեմբերի 10
Սեպտեմբերի 10, տարվա 253-րդ (նահանջ տարիներին՝ 254-րդ) օրն է։
Անյա
Անյա (Agna), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Պադովա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 3157 մարդ, իսկ բնակչության միջին խտությունը կազմում է 175 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 18 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 35021։ Հեռախոսային կոդ՝ 00049։
Քաղաքի հովանավոր պաշտպանը Սան Լորենցոն է (San Lorenzo)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Աժդար Իբրահիմով
Աժդար Մութալլիմ օղլի Իբրահիմով (Əjdər Mütəllim oğlu İbrahimov, ), ադրբեջանցի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան և մանկավարժ; Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1967), Ադրբեջանական ԽՍՀ և Թուրքմենստանի ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1991), Աշխատանքային Կարմիր դրոշի, ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի և «Պատվո» շքանշանի դափնեկիր ;
Կենսագրություն
Աժդար Իբրահիմովը ծնվել է 1919 թվականի ապրիլի 29-ին Աշխաբադում։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է այստեղ։ 1940 թվականին ավարտել է Աշխաբադի թատերական դպրոցը։ 1952 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտի կինոռեժիսորական ֆակուլտետը ՝Սերգեյ Յուտկևիչի և Միխայիլ Ռոմի դասարանը։ Նա Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից էր։ 1952 թվականին վերադարձել է Աշխաբադ `«Թուրքմենֆիլմ»։ 1954-1959 թվականներին աշխատել է Բաքվի կինոստուդիայում։ Աշխատել է 1954 թվականին Լյաթիֆ Սաֆարովի «Բախտիյար» և 1955 թվականին Թոֆիկ Թաղըզադեյի «Հանդիպում» ֆիլմերում որվես երկրորդ ռեժիսոր։ Նա իրականացել է իր առաջին գլխավոր աշխատանքը որպես ռեժիսոր 1957 թվականին Բաքվի կինոստուդիայում։ 1958 թվականին նկարահանել է «Նրա մեծ սիրտը» ֆիլմը։ Այս ֆիլմի սցենարը գրել է գրող Իմրան Կասումովը։ Իբրահիմովը շարունակել է կարիերան որպես ռեժիսոր «Մոսֆիլմ» կինոստուտիայում ։
Նրան շնորհվել է Ադրբեջանի ժողովրդական աթեիստի պատվավոր կոչում և պետական մրցանակ։
Աժդար Իբրահիմովը մահացել է 1993 թվականի սեպտեմբերի 20-ին, Մոսկվայում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դերասաններ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի սցենարիստներ Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի արձակագիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Սալֆիթ
Սալֆիթ (سلفيت), քաղաք Հորդանան գետի արևմտյան ափին։ Սալֆիտը գտնվում է Երուսաղեմից 62 կմ հեռավորության վրա, ունի 23062 կմ2 տարածք։ Ըստ Պաղեստինի վիճակագրության կենտրոնական բյուրոյի (PCBS)՝ Սալֆիտը 2017 թվականին ունեցել է 10 911 բնակիչ։ Այն կառավարվում է Պաղեստինի ինքնավարության կողմից 1995 թվականի հոկտեմբերին Օսլոյում կնքված համաձայնագրի համաձայն, հանդիսանում է Սալֆիթ մարզի վարչական կենտրոնը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պաղեստինի քաղաքներ
Պանիր
Պանիրը կաթից ստացվող կաթնամթերք է, որը արտադրվում է համային տեսականիներով, հյուսվածքներով և ձևերով` կաթնային սպիտակուցային պրազեինների կոագուլյացիայի միջոցով։ Այն պարունակում է սպիտակուցներ և ճարպեր, սովորաբար պատրաստվում է կովերի, գոմեշների, այծերի կամ ոչխարների կաթից։ Արտադրության ընթացքում կաթը սովորաբար թթվեցնում են, և հավելում ֆերմենտային շիճուկով, վերջինս էլ առաջացնում է կոագուլյացիա։ Պինդ նյութերը բաժանվում և սեղմվում են ընդունելով վերջնական տեսք ։ Որոշ պանիրներ ունեն բորբոսային շեր կեղևի, արտաքին շերտի կամ ամբողջ հատվածներում։ Պանիրների մեծ մասը հալվում են ճաշ պատրաստելու ջերմաստիճանում։ Ավելի քան հազար տեսակի պանիր գոյություն ունի և ներկայումս էլ արտադրվում է տարբեր երկրներում։ Դրանց ոճերը, հյուսվածքները և բույրերը կախված են կաթի ծագումից (ներառյալ կենդանու սննդակարգը), պաստորիզացումից, յուղայնության պարունակությունից, բակտերիաներից և բորբոսից, և թե ինչքան ժամանակ է վերամշակման փուլում գտնվել։ Խոտաբույսերը, համեմունքները կամ փայտի ծուխը կարող են օգտագործվել որպես բուրավետիչ նյութեր։ Բազմաթիվ պանիրներում դեղին-կարմիր գույնը կապված է աննատոյի առկայությունից։ Այլ բաղադրիչները կարող են ավելացվել որոշ պանիրների մեջ, ինչպիսիք են սև պղպեղը, սխտորը։ Պանիրի մասնագետ վաճառողները կամ հենց պատրաստողները փորձ ունենան պանիրները ընտրելու, դրանք ձեռք բերելու, ստանալու, պահելու և հասունացնելու մեջ։
Սևերեկի գավառակ
Սևերեկ, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթում։ Վարչական կենտրոնը Սևերեկ քաղաքն է։
Պանիր
Մի քանի տեսակի պանիրների համերը փոփոխելու համար կաթին կաթնաշոռով ավելացնում են թթուներ, ինչպիսիք են քացախը կամ կիտրոնի հյութը։ Պանիրների մեծ մասը ավելի քիչ թթվայնացվում է մանրէներով, որոնք կաթնային շաքարները վերածում են կաթնաթթվի, այնուհետև` շիճուկի։ Պանրագործարանի շրջակայքում ապրողները կարող են օգտվել ավելի թարմ, ցածր գներով կաթից և առաքման ցածր գներից։
Սևերեկի գավառակ
Գավառակն այնքան լեռնոտ էր, որ ամենահարմար փոխադրման միջողը ավանակն ու ջորին էր։
Պանիր
Պանիրը գնահատվում է իր առաձգականությամբ, դիմացկունությամբ և ճարպի, սպիտակուցների, կալցիումի և ֆոսֆորի բարձր պարունակությամբ։ Պանիրը ավելի կոմպակտ է և ունի ավելի երկար պահպանման ժամկետ, քան կաթը, չնայած որ պահպանման ժամկետը կախված է պանրի տեսակից ։ Կոշտ պանիրները, օրինակ՝ պարմեզանը, ավելի երկար են պահվում, քան փափուկ պանիրները, ինչպիսիք են Բրիին կամ այծի կաթնաշոռը։ Որոշ պանիրների երկար պահպանման ժամկետները, հատկապես այն դեպքում, երբ դրանք պաշտպանիչ տարաների մեջ, թույլ է տրվում վաճառել բարենպաստ շուկաներում։ 21-րդ դարում պանիրների պահեստավորման և զանգվածային բաշխման համար օգտագործվում են բլոկի ձևավորված պանիրների վակուումային փաթեթավորում և պլաստիկ տոպրակների գազային լվացում՝ ածխաթթու գազի և ազոտի խառնուրդներով։
Սևերեկի գավառակ
Անվան ստուգաբանություն
Բնակավայրը տարածվում էր Եփրատի գետի ձախանյա շրջանում, որը խիստ լեռնային էր։ Հողը և լճերի ջրերը սևավուն էին, որից էլ ըստ Ղ. Ինճիճյանի առաջացել է Սևերեկ անվանումը։
Պանիր
Էթմոլոգիա
Պանիր բառը ծագել է լատիներեն caseus բառից, որից բխում է նաև ժամանակակից կազեին բառը։ Ամենավաղ աղբյուրը պրոտո-հնդեվրոպական արմատից *կվատ-ն է, որը նշանակում է «խմորում, թթվայնացում»։ Պանիր բառը գալիս է chese (միջին անգլերեն) և cīese-ից կամ cēse-ից (հին անգլերենով)։ Նմանատիպ բառեր կան նաև արևմտա-գերմանական այլ լեզուներում՝ արևմտյան ֆրիզերեն tsiis, հոլանդերեն kaas, գերմաներեն Käse, հին գերմանական chāsi— բոլորը՝ վերակառուցված արևմտա-գերմանական ձևից *kāsī, որն էլ իր հերթին լատիներենից վաղ ժամանակվա փոխառություն է։
Առցանց ստուգաբանական բառարաններում ասվում է, որ «պանիր»-բառը գալիս է «Հին անգլերեն cyse (Արևմտյան Սաքսոն), cese (Անգլիա)... Արևմտյան գերմաներենից kasjus ( Հին սաքսոներեն kasi, հին գերմաներեն chasi, գերմաներեն Käse, հոլանդերոն kaas), լատիներեն Caseus-ից [համար] «պանիր» (իտալական cacio-ի աղբյուր, իսպանական հարցաթերթ, իռլանդական կիզեա, ուելսյան caws)» ։ Առցանց ստուգաբանական բառարաններում նշվում է, որ խոսքը «անհայտ ծագման մասին է. գուցե PIE արմատից *kwat՝ «խմորում, թթվասեր դառնալ»։ Հին Նորվեգիայի ostr, դանիերեն ost, շվեդական ost կապված են լատինական ius-ի «արգանակ, սոուս, հյութ»-ի հետ ։
Սևերեկի գավառակ
Պատմություն
Մինչև XIX դարը մտնում էր Խարբերիդ նահանգի մեջ։ 1915 թ.-ի Մեծ եղեռնի ժամանակ հայերը տարագրվեցին։ Զոհ են գնացել ավելին քան 6235 հայեր։
Պանիր
Էթմոլոգիա
Երբ հռոմեացիները սկսեցին կոշտ պանիր պատրաստել իրենց լեգեոներներ մատակարարելու համար, նոր բառ սկսեց գործածվել՝ formaticum, caseus formatus կամ «ձուլված պանիր» (ինչպես «ձևավորված», ոչ թե «բորբոսած»)։ Այս բառից է, բխել ֆրանսերեն fromage-ը, իտալերեն formaggio-ն, կատալոներեն formatge-ը, բրետոներեն fourmaj-ը և օքսիտաներեն fromatge-ը (կամ formatge)։ Ռոմանտիկ լեզուներից իսպաներեն, պորտուգալերեն, ռումիներեն, տուսկան և հարավ իտալերեն բարբառներում օգտագործում են caseus-ից առաջացած բառեր (օրինակ՝ queso, queijo, caș և caso)։ Պանիր բառը ինքնին ժամանակ առ ժամանակ սկսեց օգտագործվել «ձուլված» կամ «ձևավորված» իմաստով։ «Պանիր» տերմինը օգտագործվում է նաև որպես գոյական, բայ և ածական մի շարք փոխաբերական արտահայտություններում (օրինակ՝ «մեծ պանիր», «պանիրից դուրս գալու» և «գորշ բառեր»)։
Սևերեկի գավառակ
Բնակչություն
1890-ական թվականներին մտնում էր հայերի թիվը կազմում էր 7250 անձ, իսկ 1914 թվականին առանց Սևերեկ քաղաքի գավառակում ապրում էր 14500 հայեր։
493
Մահեր
Կատեգորիա:493 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Պանիր
Ծագումը
Պանիրը հին ժամանակներից եկած սնունդ է։ Ոչ մի հիմնավոր ապացույց չկա, որտեղ նշվում է, թե որտեղից է ծագել պանիրի ստեղծումը, Եվրոպայում, Կենտրոնական Ասիայում, թե Մերձավոր Արևելքում, բայց պրակտիկան ցույց տվեց, որ տարածված է եղել Եվրոպայում մինչ հռոմեական ժամանակները, և, ըստ Պլինիոս Ավագի, Հռոմեական ժամանակներում, այն դարձել է բարդ աշխատանք ։
Սևերեկի գավառակ
Բնակչություն
Ըստ Գարեգին Սրվանձյանի 57 գյուղերից 40-ը եղել է հայաբնակ։
Պանիր
Ծագումը
Պանրի արտադրության ծագման ամենավաղ առաջարկները արվել են մ.թ.ա. մոտ 8000 թվականից, երբ ոչխարներն առաջին անգամ պահվում էին տնային պայմաններում։ Քանի որ կենդանիների կաշիները և ուռած ներքին օրգանները հին ժամանակներում օգտագործվում էին մի շարք սննդամթերքների պատրաստման մեջ պահեստային անոթներ, հավանական է, որ պանրի պատրաստման գործընթացը պատահաբար հայտնաբերվել է կենդանու ստամոքսից պատրաստված տարաներում, կաթը պահելու միջոցով, որի արդյունքում կաթը կաթնաշոռով և շիճուկով վերածվում է ստամոքսից ստացված զանգվածի ։ Սա արաբ վաճառականի կողմից պանրի հայտնաբերման մի լեգենդ է, որով ցույց է տալիս կաթը պահելու իր եղանակը ։
Սևերեկի գավառակ
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը հացահատիկների մշակությունն ու անասնապահությունն էր։ Հայերը զբաղվում էին նաև առևտրով ։
Պանիր
Ծագումը
Պանրագործությունը, հնարավոր է, որ սկսվել է այս ամենից անկախ` կաթնաշոռով կաթը սեղմելով և աղելով` այն պահպանելու համար։ Դիտարկումը, որ կենդանիների ստամոքսում պանիր պատրաստելու ազդեցությունը ավելի ամուր և ավելի լավ հյուսված կաթնաշոռ է առաջացրել, կարող է հանգեցնել կաթնային զանգվածի դիտավորյալ ավելացման։ Եգիպտոսի պանրի սկզբնական հնագիտական ապացույցները հայտնաբերվել են եգիպտական դամբարանների որմնանկարներում՝ մ.թ.ա. 2000 թվականից ։
Սևերեկի գավառակ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Պանիր
Ծագումը
Ամենավաղ պանիրները, հավանաբար, բավականին թթու և աղ էին, հյուսվածքներով առկա պարզ կաթնաշոռի կամ ֆետայի պատճառով, դրանք փխրուն, անուշահոտ հունական պանիրներն են։ Եվրոպայում արտադրված պանիրը, որտեղ կլիմայական պայմանները ավելի զով են, քան Մերձավոր Արևելքում, պահպանման համար ավելի քիչ աղ էր պահանջվում։ Ավելի քիչ աղ և թթվայնություն ունենալու դեպքում՝ պանիրը դառնում է լավ «վայր» օգտակար մանրէների և բորբոսների առաջացման համար։ Երբևէ հայտնաբերված պահածոյացված պանիրը հայտնաբերվել է Չինաստանի Սինծիան քաղաքում գտնվող Թակլամականի անապատում մոտ մ.թ.ա. 1615 թվականից ։
Analytical Chemistry ամսագրում 2018 թվականին տպագրված հոդվածում ասվում է, որ աշխարհի ամենահին պանիրը, որը թվագրվում է մոտավորապես 3200 տարի առաջ, գտնվել է հին եգիպտական դամբարաններում ։
Հին Հունաստան և Հռոմ
Մենք շուտով հասանք քարանձավ, և վերցրինք այն ամենը, ինչ տեսնում էինք։ Կային ամաններ պանիրներով լցված, և ավելի շատ գառներ և երեխաներ կարող էինք պահել, քան գրիչներ ... Ամեն ինչ անելուց հետո նա սկսեց կթել էշերին ու այծերին։ Նա կաթնաշոռի կեսը պատրաստեց և մի կողմ դրեց հյուսված քամիչներով
Հռոմեական ժամանակաշրջանում պանիրը ամենօրյա սնունդ էր և պանիր պատրաստելը համարվում էի արվեստ։ Columella-ի De Re Rustica-ն (մ.թ. 65 թ.) մանրամասն ներկայացնում է պանրի պատրաստման գործընթացը, որը ներառում է ցորենի կոագուլյացիա, կաթնաշոռի սեղմում, աղեր և հասունացում։ Պլինիոս Ավագի Բնական Պատմությունը գրքի (մ.թ.ա. 77) մի գլխում (XI, 97) ներկայացվում է այն պանրի տեսակը, որը վայելել է եղել միայն վաղ կայսրության հռոմեացի ներկայացուցիչներին։ Նա հայտարարեց, որ լավագույն պանիրները ստանում էին Նիմեսի մերձակայքում գտնվող գյուղերից, բայց երկար չէր պահվում և ստիպված էին թարմ ուտել։ Ալպերի և Ապենինյան լեռների պանիրները ինչպես նախկինում այնպես էլ հիմա հայտնի էեն իրենց բազմազանությամբ։ Լիգուրները հիմնականում պանիրը պատրաստում էին ոչխարի կաթից, իսկ մոտակայքում արտադրված որոշ պանիրների կիլոգրամը արժեր հազար ֆունտ։ Արտերկրի պանիրներից Պլինիոսը նախընտրում էր Փոքր Ասիայում գտնվող Բյութանիայի պանիրները։
Հետհռոմեական Եվրոպա
Քանի որ Հռոմի բնակչությունը շրջապատված էր անծանոթ նորաբնակ հարևաններով՝ իրենց հետ բերելով պանրի պատրաստման սեփական ավանդույթները, նախընտրած պանիրի տեսականին։ Եվրոպայում պանիրների տեսականին ավելի բազմազան են, ընդ որում՝ տարբեր տեղամասեր ունեն իրենց առանձնահատուկ ավանդույթներն ու արտադրանքները։ Քանի որ միջքաղաքային առևտուրը փլուզվեց, միայն ճանապարհորդներն են կարողանում արտերկիրների պանիրները համտեսել. Կառլոս Մեծն է առաջին անգամ փորձել սպիտակ պանիրը, որի նույնիսկ կեղևն էր ուտելի։
Բրիտանիայում շուրջ 700 տարբեր տեսակի տեղական պանիրներ գոյություն ունի. Ֆրանսիան և Իտալիան ունեն 400-ականը։ (Ըստ ֆրանսիական մի ասացվածքի, տարվա յուրաքանչյուր օրվա համար համապատասխանում է պանիրի մեկ տեսակ, և այդ առիթով Շառլ դը Գոլը մի անգամ մտածեց. «Ինչպե՞ս կարող ես կառավարել մի երկիր, որտեղ 246 տեսակի պանիր կա») ։ Այդուհանդերձ, Եվրոպայում պանիրի արվեստի առաջխաղացումը տեղի ունեցավ Հռոմի անկումից դարեր հետո։ Շատ պանիրների տեսակներ առաջին անգամ հայտնաբերվել են ուշ միջնադարում կամ դրանից հետո, ինչպիսիք են Չեդերը 1500-ականներ, Պարմեզան՝ 1597 թվական, 1697 թվականին՝ Գաուդա, իսկ 1791 թվականին՝ Կամամբեր։
1546 թվականին Ջոն Հեյվուդը ասել է. «լուսինը պատրաստված է կանաչ պանիրով»։ (Այստեղ ի նկատի ունի ոչ թե գույնը, ինչպես հիմա կարծում են շատերը, այլ նոր կամ անօգուտ լինել) ։ Այս գաղափարները երկար ժամանակ կրկնվեցին, և NASA-ն այս առասպելը 2006 թվականին օգտագործվեց ծիծաղի օրվա հայտարարության մեջ։
Ժամանակակից դարաշրջան
Մինչև պանիրի ժամանակակից տարածումը եվրոպական մշակույթի մեջ, այն գրեթե աննկատ էր Արևելյան Ասիայի և Աֆրիկայի մշակույթներում, Ամերիկայում ուներ սահմանափակ օգտագործում, հիմնականում տարածված էր միայն Եվրոպայում, Մերձավոր Արևելքում։ Բայց տարածման հետ մեկտեղ, նախ և առաջ եվրոպական իմպերիալիզմի, հետագայում նաև եվրոամերիկյան մշակույթի շնորհիվ պանիրը աստիճանաբար հայտնի դարձավ ամբողջ աշխարհում։
Պանրի արդյունաբերական արտադրության առաջին գործարանը բացվել է Շվեյցարիայում 1815 թվականին, բայց լայնածավալ արտադրությունն առաջին անգամ իրական հաջողության հասավ Միացյալ Նահանգներում։ Հավաքագրված գումարները սովորաբար անցնում էին կաթնամթերքի արդյունաբերությամբ զբաղվող Ջեսս Ուլիյամսին Նյու Յորքից ու Հռոմից, ով 1851 թվականին սկսեց ընդլայնել արտադրությունը օգտագործելով հարևան ֆերմաների տնտեսությունների կաթը։ Տասնամյակների ընթացքում գոյություն ունեին այդպիսի կաթնամթերքի արտադրության հարյուրավոր միավորումներ ։
Տորեցկ
Տորեցկ (Торецьк), քաղաք Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզում, մարզային նշանակության քաղաք։ Բնակավայրը, որը հիմնադրվել է 1806 թվականին, մինչև 1938 թվականը կոչվել է Շչերբինովկա։ 1938-2016 թվականներին քաղաքը կոչվել է Ձերժինսկ։
2012 թվականի տվյալներով քաղաքում բնակվում էր 35 899 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22,6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1919 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ձեռժինսկի քաղաքային խորհուրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1806 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պանիր
Ժամանակակից դարաշրջան
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի շրջանում շատ են կառուցվել պանիրի գործարաններ, որոնք մինչև օրս էլ գործում են Ամերիկայում և Եվրոպայում։
Արտադրություն
2014 թվականին, կովի կաթից պանրի համաշխարհային արտադրությունը ամբողջությամբ կազմել է 18,7 միլիոն տոննա, ԱՄՆ-ին բաժին է ընկնում ընդհանուրից 29%-ը (5,4 միլիոն տոննա), որին հաջորդում են Գերմանիան, Ֆրանսիան և Իտալիան՝ որպես հիմնական արտադրողներ (աղյուսակ) ։
2014 թվականից պանիրի արտադրության ընդհանրություններն են.
2015 թվականի ընթացքում Գերմանիան, Ֆրանսիան, Նիդեռլանդները և Իտալիան արտահանեցին իրենց արտադրած պանրի 10-14%-ը ։ Միացյալ Նահանգները ոչ այնքան արտահանող երկիր է (կովի կաթի արտադրության ընդհանուր 5,3%), քանի որ դրա արդյունքի մեծ մասը ներքին շուկայի համար էր ։
Սպառում
2014 թվականին Ֆրանսիան, Իսլանդիան, Ֆինլանդիան, Դանիան և Գերմանիան պանրի ամենաբարձր սպառողներն էին՝ միջին հաշվով 25 կգ (55 լբ) մեկ անձի համար ։
Կաթնաշոռ
Պանրի պատրաստման համար անհրաժեշտ քայլ է կաթը բաժանել պինդ կաթնաշոռի և հեղուկ շիճուկի։ Սովորաբար դա կատարվում է թթվայնացնելով (կաթնաթթելով) կաթը և ավելացնելով շիճուկը։ Թթվայնացումը կարող է իրականացվել ուղղակի թթվի ավելացմամբ, օրինակ՝ քացախ։ Դրա փոխարեն ավելի հաճախ օգտագործվում են նախնական մանրէներ, որոնք կաթնային շաքարները վերածում են կաթնաթթվի։ Նույն բակտերիաները (և դրանց արտադրած ֆերմենտները) նույնպես մեծ դեր են խաղում հին պանիրներում առկա հոտի մեջ։ Պանիրների մեծ մասը պատրաստվում են նախնական մանրէներով՝ Լակտոկներ, Լակտոբացիլներ կամ Ստրեպտոկոկներ։ Շվեյցարական նախուտեստների բաղադրության մեջ կա նաև Propionibacter shermani-ն, որը հասունացման ժամանակ արտադրում է ածխաթթու գազի պղպջակներ՝ շվեյցարական պանիրին տալով անցքեր (կոչվում են «աչքեր»)։
Շիճուկը պանիրը վերածում է պինդ և ռետինե գելի՝ համեմատած միայն թթվային կոագուլյացիայի արտադրած փխրուն կաթնաշոռի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, ավելի մեղմ, թարմ պանիրներում առկա է ավելի մեծ քանակությամբ թթվու, քան ավելի երկար տարիք ունեցող տեսակներ։
Չնայած նրան, որ ամենօրյա օգտագործվող պանիրները արտադրվում են սպանդի ենթարկված երիտասարդ հորթերի ստամոքսի լորձաթաղանթի միջոցով, բայց այսօր նորածինների կաթերը նույնպես օգտագործվում են վերամշակված տարբերակով ։ Կիրառված քիմոսինի մեծ մասը պահպանվում է շիճուկի մեջ, և կարող է առկա լինել նաև պանրի մեջ։ Հասած պանրի մեջ արտադրության մեջ օգտագործված քիմոսինի առկայությունը հնարավոր չէ որոշել ։
Կաթնաշոռի վերամշակում
Այժմ փափուկ պանիրների որոշ տեսակներ չեն պարունակում թաց մաս՝ լրիվ չորացրած, աղած և փաթեթավորված են։ Մնացած կաթնաշոռը կտրվում է ավելի փոքր խորանարդների։ Սրա միջոցով քամում են առանձին կտորիների ջուրը։
Որոշ կոշտ պանիրներ այնուհետև ջեռուցվում են մինչև 35 – ջերմաստիճանում (95–131 °F): Սա ստիպում է ավելի շատ շիճուկ քամել կաթնաշոռից։ Այն նաև փոխում է պատրաստի պանրի համը՝ ազդելով ինչպես մանրէների, այնպես էլ կաթի քիմիական կազմի վրա։ Պանիրները, որոնք ջեռուցվում են ավելի բարձր ջերմաստիճանում, սովորաբար պատրաստվում են ջերմաֆիլային ստարտեր մանրէներով, որոնք գոյատևում են սահմանված ջերմաստիճանին, օրինակ՝ կամ Լակտոբացիլները կամ Ստրեպտոկոկներ։