cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջին Քելլի
1958–1996: Մետրո-Գոլդուին-Մայերից հետո
1966 թվականին Քելին նկարահանվել է շուրջ մեկ ժամ տևողությամբ երաժշտական հեռուստատեսությունում, որը հատուկ է Կոլումբիայի հեռարձակման համակարգի համար, որը կոչվում է Ջեն Քելլին Նյու Յորքում ։ Հատուկ ուշադրության կենտրոնում է Ջեն Քելլին Մանհեթենի շրջակայքում գտնվող երաժշտական շրջագայության ժամանակ՝ պարելով այնպիսի վայրերից, ինչպիսիք են Ռոքֆելլեր կենտրոնը, Պլազա հյուրանոցը և ժամանակակից արվեստի թանգարանը , որոնք հիմք են հանդիսանում ցուցադրության զվարճալի արտադրության համարների համար ։  Հյուրերի աստղերն էին՝ պարուսույց Գոուեր Չեմպիոնը, բրիտանական երաժշտական կատակերգության աստղ Թոմի Սթիլը և երգչուհին Դամիտա Ջոն Դե Բլանկ ։
1970 թվականին նա ստեղծեց ևս մեկ հեռուստատեսություն հատուկ՝ Ջեն Քելլին և 50 աղջիկներ, և նրան հրավիրեցին շոուն բերել Լաս Վեգաս, Նևադա, որը Քելլին արեց ութ շաբաթ տևողությամբ այն պայմանով, որ նրան վճարելու են ավելի շատ գումար, քան երբևէ վճարել են որևէ նկարչի ։ Քելլին ուղղորդեց վետերան դերասաններ Ջեյմս Ստյուարտին և Հենրի Ֆոնդային «Վեստերն Շիենն» սոցիալական ակումբում (1970 թվական) կատակերգության մեջ, որը վատ հանդես եկավ տոմսարկղերում։ 1973 թվականին նա կրկին աշխատել է Ֆրենկ Սինատրայի հետ` որպես Սինատրայի Էմմի-ի կողմից նշանակված հեռուստատեսային հատուկ ծրագրի, «Մագնավոքսը ներկայացնում է Ֆրենկ Սինատրան»։ Նա հայտնվեց որպես անակնկալ հիթում հայտնված շատ հատուկ պատմողներից մեկը «Դա զվարճալի է» (1974 թվական)։ Այնուհետև Քելլին ռեժիսոր և համերգային դեր խաղաց իր ընկեր Ֆրեդ Աստերիայի հետ «Դա զվարճալի է, մաս 2» (1976 թվական) շարքում։ Դա նրա համոզման իրավունքի չափանիշն էր, որ Քելլին կարողացավ ստիպել 77-ամյա Աստաիրին, ով պնդում էր, որ իր պայմանագրով բացառվում է ցանկացած պար, վաղուց թոշակի անցնելուց հետո, կատարելով մի շարք երգի-պարի դուետներ, ամերիկյան երաժշտական ֆիլմի փառահեղ օրերի համար հրաշալի նոստալգիա հրահրելով։
Քելլին նկարահանվել է վատ ստացվող գործողությունների ֆիլմում` «Վիվա Քնիվել» (1977 թվական), այն ժամանակ բարձր մակարդակի չարագործի՝ Էվել Քնիվելի հետ։ Քելլին շարունակում էր հաճախակի հանդես գալ հեռուստատեսային ներկայացումներում։ Նրա վերջնական ֆիլմը «Քանադուն» (1980 թվական) էր ։ Քելլիի կարծիքով. «Հայեցակարգը հիասքանչ էր, բայց դա պարզապես չիրականացավ» ։ Նույն թվականին, նա հրավիրվեց Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպոլայի կողմից ամերիկյան Զոեթրոփի արտադրական անձնակազմ հավաքելու համար։ «Մեկը սրտից» (1982 թվական), չնայած նրան, որ Կոպոլայի նկրտումն էր նրա համար ստեղծել Մետրո-Գոլդուին-Մայերի Ազատության բաժինը մրցակցելու համար արտադրական ստորաբաժանման հետ, այնուամենայնիվ ֆիլմի ձախողումը վերջ տվեց այս գաղափարին ։ Քելլին ծառայում էր որպես «Դա է Պարը» գործադիր պրոդյուսեր և համահիմնադիր (1985 թվական), պարային պատմության տոնակատարություն ամերիկյան մյուզիքլում։ Նրա վերջին կինոնախագիծն էր՝ «Կատուների մի պար» անիմացիոն ֆիլմը, որը չի թողարկվել մինչև 1997 թվականը, որի վրա Քելլին հանդես էր գալիս որպես անգիտակցական խորեոգրաֆիկ խորհրդատու։ Այն նվիրված էր նրա հիշատակին։
Աշխատանքային մեթոդներն ու ազդեցությունը նկարահանված պարի վրա
Երբ Քելլին սկսեց իր համատեղ կինոնկարը, նրա գործում ազդեցություն ունեցան Ռոբերտ Ալթոնը և Ջոհն Մուրեյ Անդերսոնը՝ փորձելով տրամադրությունների և կերպարների պատկերացում կազմել իր պարերի հետ։  Նա բեմադրել է իր սեփական խորեոգրաֆիան, ինչպես նաև համույթի՝ Ժաննա Կոյնի, Սթենլի Դոնենի, Քերոլ Հանիի և Ալեքս Ռոմերոյի աջակցությամբ ։ Քելլին փորձարկում էր լուսավորության, ֆոտոխցիկի տեխնիկայի և հատուկ էֆեկտների միջոցով կինոյի միջոցով հասնել պարի իրական ինտեգրմանը և առաջիններից էր, ով օգտագործեց պառակտված էկրաններ, կրկնակի պատկերներ և կենդանի գործողություն անիմացիայի միջոցով, և գնահատվում էր որպես այն մարդը, ով բալետի ձևը առևտրային առումով ընդունելի դարձավ կինոսրահի հանդիսատեսի համար ։
Քելլիի զարգացման առաջընթացն ակնհայտ էր՝  սկսած խիտ թեքումից և երաժշտական կատակերգության ոճից մինչև բալետային և ժամանակակից պարային ձևեր օգտագործող ավելի բարդությունների  Քելլին ինքը հրաժարվեց դասակարգել իր ոճը. «Ես անուն չունեմ պարելու իմ ոճին ... Դա, իհարկե, հիբրիդ է ... Ես վերցրել եմ ժամանակակից պարից, դասականից և, իհարկե, Ամերիկյան ժողովրդական պարերից ... Բայց ես փորձել եմ մշակել այնպիսի ոճ, որը բնիկ է այն միջավայրին, որտեղ ես դաստիարակվել եմ » ։ Նա հատկապես խոստովանեց Ջորջ Մ. Կոհանի ազդեցությունը. «Ես իմ մեջ Կոհանի շատ ունեմ։ Դա իռլանդական որակ է, ծնոտ-կծկող, ոտքի վրա եղած կոկիկություն, ինչը լավ որակ է տղամարդ պարող ունենալու համար » ։ Նրա վրա մեծապես ազդել է՝ աֆրոամերիկացի պարուհի Ռոբերտ Դոտսոնը, ում հետ նա ելույթ է ունեցել Լոուի Փենի թատրոնում 1929 թվականի շրջակայքում։ Նա կարճ ժամանակով ուսուցանում էր Նյու Յորքի աֆրոամերիկացի ծովային մասնագետ Ֆրենկ Հարրինգթոնի մոտ ։ Սակայն, նրա հիմնական հետաքրքրությունը բալետն էր, որը նա սովորել էր Կոչերովսկին  վաղ 1930-ականներին։ Ինչպես կենսագրագետ Քլիվ Հիրշհորնը բացատրում է. «Երեխա ժամանակ նա մղոններ էր վազում այգիներից, փողոցներից և անտառներից։ Ցանկացած վայրում, այնքան ժամանակ, որքանով որ նա կարող էր զգալ քամին իր մարմնի և մազերի միջով։ Բալետը նրան տալիս էր նույն զգացումը հուզմունք, և 1933 թվականին նա համոզված էր, որ դա ինքնադրսևորման առավել գոհացուցիչ ձև է» ։ Նա նաև սովորել է իսպանական պարը՝ Ռիտա Հայվորթի քեռու՝  Էնջլ Քանսինոյի մոտ ։ Ընդհանուր առմամբ, նա հակված է օգտագործել Չեչնիայի և այլ հայտնի պարային արտահայտություններ, արտահայտելու համար՝ ուրախություն և մեծամտություն, ինչպես, օրինակ, «Անձրևի» համար «Սինգին» երգի վերնագրում կամ «Ես Ունեմ Ռիթմը»-ում։ Մինչդեռ ողբալի կամ ռոմանտիկ զգացմունքները, ավելի հաճախ արտահայտվում էին բալետի կամ ժամանակակից պարերի միջոցով, ինչպես Բրիգադունի «Հեդեր բլրի վրա»-ում կամ Փարիզի «Մեր սերը այստեղ է մնալու համար» ֆիլմում ։
Ըստ Դելամատերի, Քելիի աշխատանքը «Կարծես ներկայացնում է պար-կինոնկարի ինտեգրումը 1940-50-ականներին»։ Մինչ Ֆրեդ Աստերը հեղափոխություն էր կատարել պարի նկարահանումներում 1930-ական թվականներին՝ պնդելով պարողների լիարժեք նկարահանումների մասին, միաժամանակ թույլ տալով միայն ֆոտոխցիկի համեստ աստիճանի շարժում, Քելլին ազատեց տեսախցիկը՝ ավելի մեծ տարածություն օգտագործելով՝ ֆոտոխցիկի շարժումը, խցիկի անկյունները և այլն, և խմբագրում՝ ստեղծելով համագործակցություն պարային շարժման և խցիկի շարժման միջև՝ առանց զոհաբերելու լիարժեք գործվածքների ձևավորում։ Քելլիի պատճառաբանությունն այն էր, որ նա զգում էր, որ կենդանի պարի կինետիկ ուժը հաճախ գոլորշիանում է, երբ նրան բերում են կինոնկար, և նա փորձում էր մասամբ հաղթահարել դա` խցիկը ներգրավելով շարժման մեջ և պարուհուն տալով ավելի մեծ թվով ուղղություններ, որոնցով պետք է շարժվել։ Քելիի այս առատության օրինակները՝ գործը և լավ պատկերված է «Նախապատմական մարդ» հաջորդականությունից Քաղաքում և «Իմ գլխարկը, որը հայրս հագնում էր Սանկտ Պատրիկի օրը» ֆիլմից, «Հանի՛ր ինձ դեպի Խաղ» ։ 1951 թվականին Քելլին իր տեսլականը եզրափակեց հետևյալում. «Եթե տեսախցիկը պետք է ընդհանրապես ներդրում ունենա պարելու համար, ապա դա պետք է լինի նրա ներդրման առանցքային կետը» ։
Քելլիի աթլետիզմը իր շարժումներին տվեց տարբերակիչ լայն, մկանային որակ, և դա իր կողմից շատ դիտավորյալ ընտրություն էր, քանի որ նա բացատրեց. «Սպորտի և պարի միջև կա ուժեղ կապ, և իմ պարային աղբյուրները սկսվում են իմ առաջին օրերից։ Մարզիկ ... Կարծում եմ` պարելը տղամարդու խաղ է, և եթե նա լավ է դա անում, ապա դա անում է ավելի լավ, քան կինը ։ Պարում են գրավել արտագաղթած երիտասարդներին։ Ես նրանց չեմ առարկում, քանի դեռ նրանք արդյունավետորեն չեն պարում։ Ես պարզապես ասում եմ, որ եթե տղամարդը պարում է արդյունավետորեն, ապա նա պարում է վատ, այնպես, կարծես կինը դուրս է գալիս բեմ և սկսում է երգել բաս։ Դժբախտաբար, մարդիկ շփոթում են նրբանկատությունը մեղմության հետ։ ։ Մեր խնդիրներն այն է, որ այնքան շատ պարեր են սովորեցվում կանանց կողմից։ Կարող եք տարբերակել այնպիսի արական պարողներ, ովքեր այս ուսումը անցնում են իրենց բազկաթոռներով։ Նրանք փափուկ, կոպիտ և կանացի են» ։ Քելլին խոստովանեց, որ չնայած իր ջանքերին — այնպիսի հեռուստածրագրերում, ինչպիսիք են «ՍպորտՊարը Տղամարդու խաղ է» (1958 թվական),  իրավիճակը տարիների ընթացքում փոքր-ինչ փոխվեց ։
Քելլին ձգտում էր կոտրվել 1930-ականների և 40-ականների սկզբի դասական գիտակցություններից, երբ սովորական էին՝ պարելով պատահական կամ ամենօրյա աշխատանքային հագուստով, որպեսզի նրա պարը ավելի արդիական դառնար կինոյին։  Ինչպես բացատրել է Քելլիի առաջին կինը, դերասանուհի և պարուհի Բեթսի Բլերը. «Մի նավաստիու կոստյումը կամ նրա սպիտակ գուլպաներն ու բամբակյա շապիկները կամ վերնաշապիկները բոլորին տալիս էին այն զգացողությունը, որ նա սովորական տղա է, և գուցե նրանք նույնպես։ Կարող էր սերն ու ուրախությունը հայտնել փողոցում պարելու  միջոցով ... նա ժողովրդավարացրեց պարերը ֆիլմերում » ։ Մասնավորապես, Քելլին ցանկանում էր միանգամայն այլ կերպար ստեղծել, քան Ֆրեդ Աստերիայի հետ կապվածը, հատկապես այն պատճառով, որ նա հավատում էր, որ իր մարմնին չի համապատասխանում այդ նրբագեղ պարերը. «Ես նախանձում էի նրա զով, արիստոկրատական ոճը» ։
1989 թվականին Քելլին Դիսնեյի Հոլիվուդյան ստուդիաներում մեծ կինոդիտման մասին բարձրաձայնեց Դոն Լոքվուդի մուլտիպլիկատորը։
Ամուսնություններ
Քելլին ամուսնացել է երեք անգամ։ Նրա առաջին ամուսնությունը եղել է դերասանուհի Բեթսի Բլերի հետ 1941 թվականին։ Նրանք ունեցել են մեկ երեխա՝ Քերին (ծնվ. 1942 թվական), և ամուսնալուծվել է 1957 թվականի ապրիլին ։ 1960 թվականին Քելլին ամուսնացավ իր խորեոգրաֆիկ օգնական Ժաննա Կոյնի հետ, ով նախկինում ամուսնացած էր Ստենլի Դոնենի հետ 1948-ից մինչև 1951 թվականը։ Քելլին և Կոյն ունեին երկու երեխա՝ Թիմոթին (ծնվ. 1962 թվական) և Բրիջեթը (ծնվ. 1964 թվական)։ Այս ամուսնությունը տևեց մինչև Քոյնի մահը 1973 թվական։
Իսկ հետո Քելլին ամուսնացավ Պատրիսիա Ուորդի հետ 1990 թվականին (երբ նա 77 տարեկան էր, իսկ Պատրիսիան 30 տարեկան էր) ։ Նրանց ամուսնությունը տևեց մինչև նրա մահը` վեց տար ։
Քաղաքական և կրոնական հայացքներ
Քելլին Դեմոկրատական կուսակցության ցմահ կողմնակիցն էր։ Նրա մեծ նշանակության ժամանակահատվածը համընկավ ԱՄՆ-ում Մաքքարթիի դարաշրջանի հետ։ 1947 թվականին նա մաս կազմեց «Առաջին փոփոխություն» կոմիտեի՝ Հոլիվուդյան պատվիրակությանը, որը մեկնել է Վաշինգտոն՝ բողոքելու ոչ ամերիկյան գործունեության պալատի հանձնաժողովի առաջին պաշտոնական լսումների ժամանակ։ Նրա առաջին կինը՝  Բեթսի Բլերը, կասկածվում էր կոմունիստական համակիր լինելու մեջ, և երբ Միացյալ Արվեստագետները, որոնք Բլերին մաս էին առաջարկում Մարտին (1955 թվական), մտածում էին նրան դուրս բերել ամերիկյան լեգեոնի ճնշման տակ,  Քելլին հաջողությամբ սպառնացել է Մետրո-Գոլդուին-Մայերի ազդեցությունը Յունայթեդի վրա ։ Նա իր դիրքը օգտագործեց Ամերիկայի Արևմուտքի Գրողների գիլդիայի տնօրենների խորհրդի վրա` մի շարք առիթներով, որպեսզի միջնորդի վեճերը արհմիությունների և հոլիվուդյան ստուդիաների միջև։
Նա մեծացել է որպես հռոմեական կաթոլիկ, և եղել է Կալիֆոռնիայի Բեվերլի Հիլզ քաղաքում «Բարի հովիվ ծխական» և «Կաթոլիկ շարժում» նկարների գիլդիայի անդամ ։ Սակայն, այն բանից հետո, երբ Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցու կողմից Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյին սատարեց Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում Երկրորդ հանրապետության դեմ Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյին ցուցաբերվող աջակցությունը, նա պաշտոնապես խզեց կապերը եկեղեցու հետ 1939 թվականի սեպտեմբերին։ Քելլին ուղևորվեց Մեքսիկա, որտեղ նա համոզվեց, որ եկեղեցին չի կարողացել օգնել այդ երկրում գտնվող աղքատներին ։ Կաթոլիկ եկեղեցուց հեռանալուց հետո Քելլին դարձավ ագնոստիկ, ինչպես նախկինում էր նկարագրել իրեն։
Նա պահպանեց ցմահ կրքերը սպորտի հանդեպ և հանգստացրեց մրցակցությունը։ «20 բան, որ դուք հավանաբար չգիտեիք Գեն Քելիի մասին»:
Նրա թերթերը տեղակայված են Բոստոնի համալսարանի Հովարդ Գոտլիբի արխիվային հետազոտությունների կենտրոնում։
Ուշ կյանքի ընթացքում Քելլին օտարերկրյա ծննդյան ծրագրով շնորհվեց Իռլանդիայի քաղաքացիության։ Դիմումը նրա անունից նախաձեռնել է նրա կինը՝ Պատրիսիա Ուորդ Քելլին ։
Նյութական կորուստ
2019 թվականի հունիսի 25-ին Նյու Յորք Թայմս ամսագիրը Քելլիին թվարկեց հարյուրավոր նկարիչների շարքում, որոնց նյութը, ըստ ամենայնի, ոչնչացվել է 2008 թվականի Ունիվերսալ Ստուդիաների հրդեհից ։
Հիվանդություն և մահ
1980-ականների վերջին Քելլիի առողջությունը կայուն անկում ունեցավ։ 1994 թվականի հուլիսին նա ինսուլտ է ստացել և յոթ շաբաթ մնացել է հիվանդանոցում։ 1995 թվականի սկզբին նա ևս մեկ կաթված ունեցավ Բևեռլի Հիլզում։ Քելլին մահացավ 1996 թվականի փետրվարի 2-ին, 83 տարեկան հասակում։ Նրա մարմինը դիակիզվել էր՝ առանց թաղման և հիշատակի արարողության ։
Վիճակի դիագրամ
Վիճակի դիագրամ, ֆազային հավասարակշռության դիագրամ, թերմոդինամիկական համակարգի բոլոր հնարավոր ֆազային վիճակների գրաֆիկական պատկերումը վիճակի հիմնական պարամետրերի (ջերմաստիճան, ճնշում, բաղադրություն ևն) տարածության մեջ։ Վիճակի դիագրամում համակարգի յուրաքանչյուր իրական վիճակին համապատասխանում է որոշակի կետ (ֆիգուրատիվ կետ), Վիճակի դիագրամ բնորոշում է համակարգի ֆազային հավասարակշռությունը։ Վիճակի դիագրամների կառուցման և մեկնաբանման համար որպես տեսական հիմք ծառայում են ֆազերի կանոնը և ֆազային հավասարակշռության ընդհանուր պայմանը (բաղադրիչներից յուրաքանչյուրի քիմիական պոտենցիալի հաստատուն արժեքը ողջ համակարգում)։ Վիճակի դիագրամի ճշգրիտ կառուցումը տեսականորեն դժվար է, այդ պատճառով օգտագործվում են փորձնական արդյունքներ։ Պարզագույն դեպքում, երբ համակարգը միաբաղադրիչ է, Վիճակի դիագրամ սովորաբար կառուցում են ջերմաստիճան-ճնշում հարթության վրա։ Ֆազերից յուրաքանչյուրին համապատասխանում է որոշակի դաշտ (I, II, III, երկվարիանտ հավասարակշռություն), որը սահմանափակված է երկու ֆազերի համատեղ գոյության վիճակի կորերով (1, 2, 3, 4, միավարիանտ հավասարակշռություն)։ Կորերը հատվում են եռակի կետում (ազատության աստիճանը 0 է), որը համապատասխանում է երեք ֆազերի համատեղ հավասարակշռային գոյության վիճակին։ Գոլորշիացման կորը ավարտվում է կրիտիկական կետում (Կ), որտեղ վերանում է հեղուկի և գոլորշու հատկությունների տարբերությունը։ Եթե նյութը պինդ վիճակում առաջացնում է պոլիմորֆ ձևափոխություններ, ապա նրանցից յուրաքանչյուրին համապատասխանում է որոշակի դաշտ։ Երկբաղադրիչ և եռբաղադրիչ համակարգերի Վիճակի դիագրամներն արտահայտում են առանձին ֆազերի և նրանց համատեղ գոյության մարզերը համակարգում։ Վիճակի դիագրամի լրիվ պատկերը պահանջում է բազմաչափ տարածության օգտագործում; Պարզության համար վիճակի դիագրամ կառուցում են եռաչափ կամ ավելի հաճախ երկչափ տարածության մեջ (մյուս պարամետրերի հաստատուն արժեքների համար)։ Երկբաղադրիչ կոնդենսված համակարգի համար սովորաբար կառուցում են բաղադրություն-ջերմաստիճան (հազվադեպ՝ ճնշում) Վիճակի դիագրամ, որը եռաչափ Վիճակի դիագրամ հատում է որոշակի ճնշման (և այլ պարամետրերի) համապատասխանող հարթությամբ։ Հաճախ կառուցում են նաև հատկություն-բաղադրություն իզոթերմերը։ Բյուրեղացման սկզբին համապատասխանող ջերմաստիճանների կորը կոչվում էլիկվիդուսի կոր, բյուրեղացման ավարտին համապատասխանողը՝ սոլիդուսի կոր։ Լիկվիդուսի կորերի վրա ջերմաստիճանի նվազագույն արժեքը (Е) համապատասխանում է էվաեկաիկային։ Եթե բաղադրիչներն իրար մեջ լուծվում են պինդ վիճակում, ապա առաջացնում են պինդ լուծույթներ, եթե առաջացնում են քիմիական միացություն, լիկվիդուսի կորը անցնում է լավ արտահայտված մաքսիմումով։ Վիճակի դիագրամները լայնորեն կիրառվում են տեխնոլոգիական պրոցեսների, հատկապես քիմիական, մետալուրգիական, հաշվարկների և կառավարման համար։
Ջին Քելլի
Երաժշտական ֆիլմեր
Երաժշտական ֆիլմերում Քելլին հայտնվեց որպես դերասան և պարող։ Նա միշտ նկարագրում էր իր և հաճախ ուրիշների պարային ռեժիմները։ Ինչպես այն ժամանակվա պրակտիկայում, նա հազվադեպ էր պաշտոնապես ճանաչվում կինոնկարի վերնագրերում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի խորեոգրաֆներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Փիթսբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:Եվրոպական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Վիճակի դիագրամ
Տես նաև
Ֆիզիկաքիմիական վերլուծություն
Սարիկայա
Սարիկայա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Շարակնոց (5123)
Շարակնոց (5123), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5123 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 15-16-րդ դարում (1636 թ.) Վարդան սարկավագ գրիչի կողմից Կոստանդուպոլսում։ Ստացողը եղել է Վարդան սարկավագը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15X10 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 390 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով և նոտրգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 79բ, 244ա (1636 թ.), հետագայի՝ 244բ (1689 թ.), 390ա (1782 թ.), 33բ (1904 թ.) :
Ջեյմս Բլիշ
Ջեյմս Բենջամին Բլիչ (James Benjamin Blish, ), ամերիկացի ֆանտաստ գրող։ Գրական քննադատությունը գրել է Վիլյամ Ատելինգ կրտսեր կեղծանունով։
Կենսագրությունը
Ջեյմս Բլիշը ծնվել է 1921 թվականի մայիսի 23-ին Իստ Օրինջում (Նյու Ջերսի) ։ Ավագ դպրոցում սովորելու տարիներին հրատարակել է The Planeteer ամսագիր՝ օգտագործելով հեկտոգրաֆը ։
Բլիչը սովորել է որպես կենսաբան Ռատջերսի համալսարանում (Rutgers University) և ծառայել է ԱՄՆ բանակում 1942-1944 թվականներին։ Պատերազմից հետո սովորել է Կոլումբիայի համալսարանի ասպիրանտուրայում։ Իր ստեղծագործություններն սկսել է հրատարակել 1940 թվականին։
1947-1963 թվականներին ամուսնացած է եղել Վիրջինիա Քիդդի հետ։ 1968 թվականից հետո գրողն ապրել է Մեծ Բրիտանիայում՝ Օքսֆորդում, որտեղ մահացել է թոքերի քաղցկեղից։ Նա եղել է բրիտանական Գիտական ​​ֆանտաստիկայի ​​հիմնադրամի (Science Fiction Foundation) ստեղծողների թվում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռատգերսի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Հերպանգինա
Հերպանգինա (վեզիկուլյար ֆարինգիտ, աֆթոզ ֆարինգիտ, Զագորսկու հիվանդություն), ցավոտ ինֆեկցիոն հիվանդություն է,որը հարուցվում է Կոկսակի վիրուսներով։ Սովորաբար հերպանգինան առաջացնում է Կոկսակի Ա վիրուսը ,բայց կարող է նաև առաջանալ Կոկսակի Բ վիրուսով ։ Հիմնականւմ դիտվում է ամռան ամիսներին, մեծամասամբ երխաների շրջանում։ Նաև կարող է հանդիպել դեռահասների և մեծահասակների մոտ։ Առաջին անգամ նկրագրվել է 1920թ-ին.
Ախտանշաններ
Ախտանշանները ներառում են բարձր ջերմություն,որն ուղեկցվում է կոկորդի ցավով,գլխացավով, ախորժակի կորուստով և պարանոցի ցավով։ Մեկ երկու օրվա ընթացքում ի հայտ են գալիս միջինում 4-5(երբեմն մինչև քսան) 1-2մմ տրամագծով գորշ բշտիկներ, որոնք հետագայում վերածվում են վեզիկուլների, որոնց շուրջ նկատվում է կարմրություն։ Հաջորդ 24 ժամվա ընթացքում դրանք վեր են ածվում մակերեսային խոցերի՝ հազվադեպ 5մմ-ից ավել, որոնք լավնում են 1-7 օրվա ընթացքում։ Ախտահարումները հիմնականում դիտվում են նշիկային աղեղների շրջանում, ինչպես նաև փափուկ քիմքի, նշիկների,լեզվակի և լեզվի շրջանում ։
Քիչ թվով ախտահարումներ (սովորաբար 2-ից 6) ձևավորվում են բերանի հետին հատվածում մասնավորապես փափուկ քիմքի կամ նշիկների շրջանում։ Ախտահարումները ձևափոխվում են բշտերը վերածվում են փոքրիկ էրոզիաների,որոնք կարող են ունենալ 2-4մմ տրամագիծ ։
Պատճառ
Սովորաբար տարածվում է կոնտակտային և օդակաթիլային ճանապարհով ։
Ախտորոշում
Ախտորոշումն իրականացվում է կլինիկակն նշանների և ախտանշանների հիման վրա։ Իրականացվում է սիմպտոմատիկ բուժում ։ Պետք է տարբերակել հերպետիկ գինգիվոստոմատիտից բշտերի տեղակայմամբ պայմանավորված։ Հերպանգինայի դեպքում դրանք սովորաբար տեղակայվում են բերանի խոռոչի հետին հատվածում, բերանըմպանային հատվածում ի տարբերութուն գինգիվոստոմատիտների,որոնք սովորաբար հանդիպում են բերանի խոռոչի առաջային հատվածում ։
Բուժում
Բուժումը սովորաբար ախտանշանային է, քանի որ հիվանդությունը տարածման հակում չունի և ապաքինումը տեղի է ունենում մեկ շաբաթվա ընթացքում ,։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Virus-related cutaneous conditions Կատեգորիա:Enterovirus-associated diseases Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ Կատեգորիա:Բերանի խոռոչի հիվանդություններ
Կասկովո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Կասկովո (Каськово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Վելիկայա Վոլիցա
Վելիկայա Վոլիցա (Велика Волиця), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1593 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկայա Վոլիցա գյուղում բնակվում էր 919 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 20,71 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 44,37 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1593 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (278401-278500)
Աստերոիդների ցանկ (278301-278400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (278501-278600)
Վոլոշկովոե (գյուղ, Իլինեցկոեի շրջան)
Վոլոշկովոե (Волошкове), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Իլինեցկոեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1989 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վոլոշկովոե գյուղում բնակվում էր 138 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,19 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 726,32 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Իլինեցկոեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1989 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սապի (գյուղ, Միսսո շրջան)
Սապի (Sapi), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Միսսո շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Միսսո շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
(1606) Ժեխովսկի
(1606) Ժեխովսկի (Jekhovsky), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1950 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Լուի Բոյերի կողմից Ալժիրում ։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1950 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լուի Բոյերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նյորմուշա (Ռույգի)
Նյորմուշա (Нёрмуша), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ռույգի գետի ձախ ափին՝ 13 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 40 կմ է, ավազանի տարածքը 193 կմ2։
Քերթի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Մարտունու շրջան)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջանի Քերթ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը հուշարձան։
Նյորմուշա (Ռույգի)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օնեժի ծովախորշ, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Քերթի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Մարտունու շրջան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարտունու շրջանի հուշարձանների ցանկեր
Նյորմուշա (Ռույգի)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
(9470) Ժուսյո
(9470) Ժուսյո (Jussieu), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1998 թվականի հուլիսի 26-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,148738 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5758 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7217 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2040,81 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,1764 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,04° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լաուրա Մամյան
Լաուրա Գուրգենի Մամյան, հայ երգչուհի, խմբավար։ Կլառնետահար, մանկավարժ Հրաչիկ Նազարյանի կինն է։
Կենսագրություն
1984 թվականին Լաուրա Մամյանը դարձել է Հայաստանի գուսանական և ժողովրդական երգի անսամբլի մեներգչուհի, խմբավար։ Հայտնի է հայ ժողովրդական և գուսանական երգերի ինքնատիպ կատարումներով. առավել տարածված են նրա «Քանի վուր ջանիմ» (Սայաթ-Նովա), «Յարը մարդուն յարա կուտա» (Հավասի), «Ով դու գուսան» (Գուսան Աշոտ), «Դարդս տվի հովերին» (երաժշտ.՝ Գևորգ Մանասյանի) և այլ երգերի ատարումներով։ Հեղինակ է «Իմ եղբայրը», «Գարնան օրեր», «Չեմ լռելու» և այլ երգերի (նաև տեքստի)։
Համերգներով հանդես է եկել մի շարք երկրներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ խմբավարներ
Ժուան Ուբալդու Ռիբեյրու
Ժուան Ուբալդու Ռիբեյրու (João Ubaldo Osório Pimentel Ribeiro, ), բրազիլացի գրող, սցենարիստ, մանկական գրքերի հեղինակ, համալսարանի դասախոս։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1941 թվականի հունվարի 23-ին Իտապարիկա քաղաքում, խոշոր փաստաբան, իրավունքի համալսարանական պրոֆեսոր Մանուել Ռիբեյրուի և նրա կնոջ՝ Մարիա Ֆելիպա Օզորիու Պիմենտելի ընտանիքում (երեք երեխաներից ավագը)։ Որդու ծնվելուց երկու ամիս անց ընտանիքը փոքր քաղաքից տեղափոխվել է Արակաժու (նահանգի կենտրոն) խոշոր քաղաք, որտեղ անցել է ապագա գրողի մանկությունը։ 1955 թվականին Ժուանն ընդունվել է Բահիա նահանգի վարչական կենտրոնի՝ Սալվադորեի քոլեջ։ Նրա համախոհն է եղել ապագա հայտնի կինոռեժիսոր Գլաուբեր Ռոշան։ 1957 թվականին սկսել է զբաղվել լրագրությամբ։ 1958 թվականին ընդունվել է Բահիայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Սկսել է արձակ գործեր հրապարակել մամուլում։ 1963 թվականին գրել է առաջին վեպը (հրատարակվել է 1968 թվականին)։ 1964 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ, Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում աշխատել է մագիստրոսական ատենախոսության վրա։ 1965 թվականին վերադառնալով հայրենիք՝ վեց տարի քաղաքագիտություն է դասավանդել Բահիայի համալսարանում։ Այնուհետև վերադարձել է լրագրությանն ու գրական ստեղծագործությանը։ 1981 թվականից ապրել և աշխատել է Պորտուգալիայում, 1990-1991 թվականներին եղել է DAAD-ի կրթաթոշակառու Գերմանիայում, 1996 թվականին գլխավորել է Թյուբինհենի համալսարանի պոզիայի ամբիոնը ։
Մահացել է 2014 թվականի հուլիսի 18-ին՝ Ռիո դե Ժանեյրոյում՝ թոքային էմբոլիայից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բրազիլացի սցենարիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բրազիլացի վիպասաններ
Գուլաբ ջամուն
Գուլաբ ջամուն (गुलाब जामुन, گلاب جامن, गुलाबजाम, ಜಾಮೂನು), հնդկական խոհանոցի ավանդական ուտեստ։ Մի պտղունց ալյուրով, գհիի յուղի մեջ տապակած և շաքարի օշարակով մատուցվող քաղցր գնդիկներ։ Հայտնի աղանդեր Հնդկական թերակղզու երկրներում (Հնդկաստան, Պակիստան, Շրի Լանկա, Նեպալ և Բանգլադեշ)։ Գոյություն ունեն ուտեստի մի քանի տարատեսակներ, որոնք Մեծ մողոլների կայսրության ժամանակաշրջանից հայտնի են դարձել Հնդկական թերակղզում։
«Գուլաբ» բառը պարսկերենից թարգմանաբար նշանակում է «վարդաջուր»։ Հինդիերենով և ուրդուերենով ջամուն են անվանում ջամբոլան միրգը, որը ձևով նման է ուտեստին։ Համարվում է, որ աղանդերը փոխ է առնված Պարսկաստանից, բայց Հնդկաստանում բաղադրատոմսը շատ է փոփոխվել ․ սովորական խմորի փոխարեն սկսել են գործածել չոր կաթ (պարսկական պաղպաղակ ֆալուդեյի և հնդկական ֆալուդա խմիչքի վերափոխման պատմությունները նման են)։ Կա վարկած, որ գուլաբ ջամունի հնդկական տարբերակի բաղադրատոմսը մշակել է հանրահայտ Թաջ Մահալը կառուցած Շահ Ջահանի խոհարարը ։
Գուլաբ ջամունը Հնդկաստանում ընդունված է մատուցել կրոնական տոնակատարությունների ժամանակ, ինչպես հինդուիստական, այնպես էլ մուսուլմանների շրջանում։ Հինդուիստները գուլաբ ջամունը հատկապես շատ են մատուցում Դիվալիի տոնակատարության ժամանակ։ Բանգլադեշում նմանատիպ աղանդերն անվանում են պանտուա։
Կա նաև գուլաբ ջամունի մեկ այլ հայտնի տարբերակ, որտեղ չոր կաթի փոխարեն օգտագործում են փափուկ կաթնաշոռային պանիր։ Այս տարբերակը կոչվում է Լեդիկենի (աղավաղված Լեդի Քանինգ), որովհետև առաջին անգամ այն պատրաստվել է 19-րդ դարի կեսերին Կալկաթայում, Բհիմ Չանդրա Նագոմի խոհարարի կողմից Շարլոտա Քանինգի՝ Հնդկաստանի բրիտանացի գեներալ-նահանգապետ Չարլզ Քանինգի կնոջ համար ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Պակիստանական խոհանոց Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց Կատեգորիա:Աղանդեր
Ալիզարին
Ալիզարին, 1,2-դիօքսիանտրաքինոն, C14H8O4, օրգանական միացություն, բնական ներկանյութ։
Պատմություն
Իբրև այդպիսին օգտագործվել է դեռևս հին դարերում, (նաև՝ Հայաստանում)։ Առաջին ներկանյութն է, որ սինթեզվել է արհեստական ճանապարհով (Կ. Գրեբե և Կ. Լիբերման, 1869)։
Հատկություններ
Նարնջագույն բյուրեղներ են, հալման ջերմաստիճանը՝ 290 °C, եռմանը՝ 430 °C։ Վատ է լուծվում ջրում, լավ՝ քացախաթթվում, բենզոլում և ալկալիների լուծույթներում։
Ալիզարինի խիտ լուծույթը կարմիր է, նոսրը՝ կապտամանուշակագույն։
Տորոն
Տորոնի մշակումը Եվրոպայում սկսվել է 18-դ դարերի կեսերին, երբ Հ. Ալթունյանը (Ալթըն ժան) նրա սերմերը Անատոլիայից տարել է Ֆրանսիա։ Ալիզարին և այլ բազմաօքսիանտրաքինոններ հայտնի են ալիզարինային ներկանյութեր անունով։ Մի շարք մետաղների հետ ալիզարինի միացությունները վառ գունավորված, կայուն, անլուծելի լաքեր են։
Կիրառություն
Տարածված է վառ կարմիր ալյումինական լաքը, որից պատրաստում են բարձրորակ և կայուն գեղարվեստական ներկեր։ Ալիզարինային ներկանյութերը, որոնք կայուն են օճառի, շփման, լույսի նկատմամբ, օգտագործում են բամբակը, վուշը, բուրդը, մետաքսը ներկելու համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ներկանյութեր Կատեգորիա:Գունանյութեր
Վելիկիե Դերևիչի
Վելիկիե Դերևիչի (Великі Деревичі), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկիե Դերևիչի գյուղում բնակվում էր 865 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 35935 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 24,07 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սարսի
Սարսի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մարենիչի (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)
Մարենիչի (Мареничі), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մարենիչի գյուղում բնակվում էր 224 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Քամինգ աութ
Քամինգ աութ (coming out, հայերեն՝ ինքնաբացահայտում), անձի կողմից իր սեռական ուղղվածության (կողմնորոշման) կամ գենդերային ինքնության (ՍՈւԳԻ կամ ՍԿԳԻ) բացահայտման գործընթաց  ։ «Քամինգ աութ» արտահայտությունը հիմնականում կիրառվում է լեսբուհիների, գեյերի, բիսեքսուալների, տրանս և այլ ՍՈւԳԻ ունեցող անձանց վերաբերյալ, բայց ոչ ցիսգենդեր հետերոսեքսուալ անձանց, որոնք իրենց սեռական ուղղվածությունը կամ գենդերային ինքնությունը դադարում են թաքցնել այլ անձնանցից ։ «Քամինգ աութ» արտահայտությունը ուղիղ կերպով փոխառված է անգլալեզու "coming out" արտահայտությունից։ Չնայած հիմնականում կիրառվում է հենց «Քամինգ աութ» եզրույթը, սակայն կիրառելի են նաև «ինքնաբացահայտում», «ազնվանալ» տերմինները ևս։
Աութինգը, որն առանց անձի համաձայնության իր ՍՈւԳԻ մասին բացահայտումն է, չի համարվում քամինգ աութ։ Եթե քամինգ աութն արվում է իր իսկ անձի կողմից, ապա աութինգն արվում է երկրորդ անձի կողմից, և, որպես կանոն, չունի բարի նպատակներ։ Աութինգի դեպքում բացակայում է տվյալ անձի կամավոր ցանկությունը։ Հիմնականում անձանց աութինգ են անումթիրախավորելու կամ ատելություն սերմանելու համար, որը հիմնված է լինում անձանց ՍՈւԳԻ վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սեռական կողմնորոշում և հասարակություն Կատեգորիա:Փոխաբերություններ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ տերմինաբանություն Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբանություն
Մարոնիա
Մարոնիա (Μαρώνεια), գյուղական համայնք ժամանակակից Հունաստանում։ Գտնվում է Մակեդոնիայից արևելք, հունական Թրակիայի տարածքում, Կոմոտինի քաղաքից 34 կմ դեպի հարավ-արևելք, և մտնում է Ռոդոպի նոմոսի կազմի մեջ։ Ժամանակակից Մարոնիայի տարածքում գտնվում էր համանուն խոշոր հին հունական բնակավայր, որը հայտնի է մ.թ.ա. 5-րդ դարից։
Պատմություն
Հռոմեական Հանրապետությունը արդյունքում հաղթելով դաժան և ուխտադրուժ Ֆիլիպ թագավորին, Մարոնիային շնորհել է ազատ քաղաքի կարգավիճակ ։
Հին ժամանակներից ի վեր Մարոնիայի բնակիչների հիմնական զբաղմունքը գինեգործությունն էր։ Հռոմեական տիրապետության ժամանակաշրջանում Մարոնիայի գինիները հայտնի էին ամբողջ կայսրությունում։ Ըստ որոշ տարեգիրների, դրանք օժտված էին յուրահատուկ համով և քաղցր բույրով ։ Մետաղադրամները, որոնք հայտնաբերվել են հին բնակավայրի տարածքում հնագիտական պեղումների ժամանակ, հաստատում են պատմաբանների հաղորդագրությունները՝ մետաղադրամների վրա պատկերված են խաղողի ողկույզներ և, ըստ երևույթին, Դիոնիսոսը, որին պաշտում էին Մարոնիայի բնակիչները։
Հնագիտական պեղումներ Մարոնիայի տարածքում
50 տարիների ընթացքում ժամանակակից Մարոնիայի տարածքում անցկացվում են մասշտաբային հնագիտական պեղումներ, որոնք լույս են սփռում ոչ միայն բնակավայրի պատմության, այլ նաև ամբողջ տարածաշրջանի պատմության վրա։ Ավելի ուշ, հնագիտական պեղումները հանգեցրեցին մի ամբողջ հնագիտական արգելոցի ստեղծմանը, որտեղ հայտնաբերվել են հնադարյան բնակավայրի պատերը, անտիկ թատրոն, Դիոնիսոսի պաշտամունքի սրբատեղի, խճանկարի բեկորներ, ինչպես նաև հռոմեական կայսր Հադրիանոսի ժամանակաշրջանի հաղթակամար և բյուզանդական տաճարների մնացորդներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի բնակավայրեր
(1607) Մեվիս
(1607) Մեվիս (Mavis), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1950 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Էռնեստ Ջոնսոնի կողմից Յոհանեսբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,549231 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7705 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3279 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1486,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,242153 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,58° անկյուն։
Մեվիս աստերոիդը պատկանում է Ալինդայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 2,5 ա. մ. մեծ կիսաառանցքով և ունեն 0,4 - 0,65 էքսցենտրիսիտետ։ Այս աստերոիդները գտնվում են Յուպիտերի հետ ուժեղ 3:1 ուղեծրային ռեզոնանսի մեջ, ինչպես նաև ունեն ևս մեկ ուժեղ ռեզոնանս, այս անգամ արդեն Երկրի հետ՝ 1։4։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալինդայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1950 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էռնեստ Ջոնսոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ակամյատ
Ակամյատ, ավերակ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում։ Գտնվում էր Կուր գետի աջ ափին, Արտանուջից 36 կմ հարավ-արևելք, Շեդևան գյուղից 2-3 կմ հարավ-արևելք։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ակամյատի ավերակներից հարավ կա ավերակ եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ֆելոգեն
Ֆելոգեն ( - խցան), խցանային կամբիում, բույսերի երկրորդային գոյացնող հյուսվածք, բաղկացած է վակուոլային, բարակ պատերով պարենքիմային բջիջներից։
Ալխեսիրասի կոնֆերանս
Ալխեսիրասի կոնֆերանս 1906, տեղի է ունեցել հունվարի 15-ից մինչև ապրիլի 7-ը, Ալխեսիրասում (Իսպանիա), Գերմանիայի նախաձեռնությամբ՝ Մարոկկոյի նկատմամբ ֆրանսիական պրոտեկտորատի հաստատումը կանխելու նպատակով։ Մասնակցում էին Գերմանիան, Ֆրանսիան, Անգլիան, Ավստրո–Հունգարիան, Ռուսաստանը, Իտալիան, Իսպանիան, Բելգիան, Հոլանդիան, Պորտուգալիան, Շվեդիան, ինչպես նաև Մարոկկոն ու ԱՄՆ–ը։ Կոնֆերանսում միայնակ մնալով՝ Գերմանիան տեղի տվեց։ Ձևականորեն հոչակվեց Մարոկկոյի սուլթանի անկախությունը։ Ոստիկանության կազմակերպումն ու ղեկավարումը հանձնարարվեց Ֆրանսիային ու Իսպանիային։ Ալխեսիրասի կոնֆերանսի որոշումները Ֆրանսիայի համար Մարոկկոն վերջնականապես նվաճելու ուղի հարթեցին և նպաստեցին անգլո–ֆրանսիական դաշինքի ամրապնդմանը։
Ֆելոգեն
Բաժանվելով տանգենցիալ (օրգանի մակերևույթին զուգահեռ) միջնորմներով՝ ֆելոգենի բջիջները դեպի դուրս առաջացնում են խցանի, իսկ ներս՝ ֆելոդերմի բջիջներ։ Ֆելոգենը և նրա ածանցյալներն առաջացնում են պերիդերմը։ Ընձյուղներում ֆելոգենը կուտակվում է էպիդերմիսում (ուռենի, խնձորենի), ենթաէպիդերմային շերտում (հացենի, թանթրվենի), առաջնային կեղևում (հաղարջ, կվենի), կենտրոնական գլանում (խաղող), փշատերև և երկշաքիլ բույսերի արմատներում՝ փոխադրող հյուսվածքների շուրջ դասավորված պերիցիկլում։
Ալխեսիրասի կոնֆերանս
Կատեգորիա:Կոնֆերանսներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վաղ ժամանակակից պատմություն
Ֆելոգեն
Ծառերի կեղևի առաջացումը պայմանավորված է ֆելոգենի խորը տեղադրությամբ և ներքին պերիդերմի զարգացմամբ։
Կատեգորիա:Հյուսվածքներ
Սեպինա
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռսկա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ալկման
Ալկման (հին հունարեն՝ Ἀλκμάν, մ.թ.ա. VII դարի երկրորդ կես), հին հույն բանաստեղծ։
Խմբական երգերի ներկայացուցիչն է Ալկմանը, որ ծնվել է մոտավորապես մ. թ. ա. VII դարի սկզբին, եղել է, ըստ տեղեկությունների, ծագումով ստրուկ։ Երկար ժամանակ ապրել է Սպարտայում, եղել է երգի ուսուցիչ և խմբավար։
Ալկմանն իր երգերը հորինել է դորիական բարբառով և զարկ է տվել խմբական երգերի զարգացմանը, որոնք հարգի էին Սպարտայում։ Նա հեղինակել է այսպես կոչված պարթենոնները, որոնք քնարական պոեմներ են, որոնք երգել են աղջիկների խումբը։ Այս երգի մեջ նա մտցնում է ստրոֆներ և անտիստրոֆներ։ Ստրոֆները կուպլետներ էին, որոնք երգելու ժամանակ խումբը շարժումներ էր կատարում դեպի աջ, իսկ անտիստրոֆները երգելիս նույն խումբտ շարժումներ էր կատարում դեպի ձախ։
Ալկմանին են վերագրվում քնքուշ սիրային երգեր՝ նվիրված պատանի տղաներին ու աղջիկներին, սակայն նրա ստեղծագործությունների մեջ առաջնակարգ տեղ են գրավում պարթեոներները, որոնց առաջին հեղինակը որպես մշակող և ձևակերպող ինքն է հանդիսացել ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հին հույն բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հին հույն երաժիշտներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
(9471) Օստենդ
(9471) Օստենդ (Ostend), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1998 թվականի հուլիսի 26-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,789386 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5539 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0249 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1701,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,211564 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,44° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Օդավա
Օդավա (Одава), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Բելոմորսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Օխտա գետի աջ ափին՝ 88 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունքն է մինչև Կիրվոպորոժսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Արցախում հրադադարի մասին հայտարարություն (2020)
Նախապատմություն
Արցախում ադրբեջանցիների և հայերի միջև մեկդարյա ազգաքաղաքական հակամարտությունը նոր սրություն է ձեռք բերել ԽՍՀՄ վերակառուցման տարիներին (1987-1988)՝ Հայաստանում և Ադրբեջանում ազգային շարժումների կտրուկ բարձրացման ֆոնին։ Մինչև 1988 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսները հակամարտությունը դուրս է եկել Արցախի տեղային խնդրի շրջանակներից՝ վերածվելով «բաց ազգամիջյան առճակատման» ։
1991-1994 թվականներին այդ առճակատումը հանգեցրել է լայնածավալ ռազմական գործողությունների Արցախի Հանրապետության տարածքի նկատմամբ վերահսկողության համար։ 1994 թվականի մայիսի 5-ին ստորագրվել է զինադադարի և կրակի դադարեցման մասին Բիշքեկյան արձանագրությունը Հայաստանի և մի կողմից՝ չճանաչված Արցախի Հանրապետության, մյուս կողմից՝ Ադրբեջանի միջև։ Այդ ժամանակ էլ 1994 թվականի մայիսի 12-ից հրադադարի մասին համաձայնագիր է ստորագրվել։ Պատերազմի արդյունքներով ԼՂՀ վերահսկողության տակ են հայտնվել Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի նախկին Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի մեծ մասը և հարակից շրջանները (որոնք Արցախի Հանրապետության տարածքն են կազմում), այդ թվում և Արցախի կապը Հայաստանի հետ ապահովողները։
2020 թվականի սեպտեմբերին Ղարաբաղում վերսկսվել են լայնածավալ ռազմական գործողությունները, որոնց ընթացքում Ադրբեջանը վերականգնել է վերահսկողությունը հայկական կողմից վերահսկվող տարածքների զգալի մասի նկատմամբ՝ Իրանի հետ սահմանի ողջ երկայնքով։ Նոյեմբերի 8-ին հայտարարվել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության տակ գտնվող ռազմավարական Շուշի քաղաքի անցնելու մասին, ինչը փաստացի նշանակում էր ԼՂՀ-ի և Հայաստանի միջև կապի միակ ճանապարհի փակում։
Հայտարարության բովանդակություն
[[File:2020 Artsakh ceasefire map.svg|thumb|Հայտարարության հետևանքով ստեղծվող իրավիճակը քարտեզի վրա՝
{{legend|#B0EBA1|Ադրբեջանի ոչ վիճելի տարածքներ}} {{legend|#FFB380|Հայաստան}} {{legend|#37C871|Մինչև նոյեմբերի 10-ը Ադրբեջանի կողմից գրավված տարածքներ}} {{legend|#87DECD|Քարվաճառի շրջանը, որը պետք է Ադրբեջանին փոխանցվի մինչև նոյեմբերի 25-ը}} {{legend|#AFE9DD|Ակնայի շրջանը, որը պետք է Ադրբեջանին փոխանցվի մինչև նոյեմբերի 20-ը}} {{legend|#D7F4EE|Քաշաթաղի շրջանը, որը պետք է Ադրբեջանին փոխանցվի մինչև դեկտեմբերի 1-ը}} {{legend|#FFCCAA|Արցախի Հանրապետությանը մնացող տարածք}} {{legend|#BA8895|Բերձորի միջանցքը, որը պահվելու է ռուս խաղաղապահների կողմից}}
2020 թվականի նոյեմբերի 10-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի և Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ հայտարարություն է ստորագրել Արցախում ընթացող պատերազմը ժամը 01։00-ից դադարեցնելու մասին ։
Հայտարարության բովանդակությունը հրապարակվել է Կրեմլի պաշտոնական կայքում ։ Դրա համաձայն՝
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պայմանագրեր Կատեգորիա:2020 Հայաստանում Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմ Կատեգորիա:Ադրբեջանի պայմանագրեր Կատեգորիա:Հայաստանի պայմանագրեր Կատեգորիա:2020 քաղաքականությունում Կատեգորիա:2020 Ադրբեջանում Կատեգորիա:Հայ-ադրբեջանական հարաբերություններ Կատեգորիա:44-օրյա պատերազմ
Ափիոնային առաջին պատերազմ
Ափիոնային առաջին պատերազմ (1840-1842, չինարեն՝ 第一次鸦片战争, փինյին՝ Dìyícì Yāpiàn Zhànzhēng, պալլ․՝ Диицы япянь чжаньчжэн), Մեծ Բրիտանիայի պատերազմը Ցին դինաստիայի դեմ։ Անգլիական զորքերի նպատակն էր Չինաստանում բրիտանական առևտրային հետաքրքրությունների պաշտպանությունը, առևտրի ընդլայնումը, առաջին հերթին՝ ափիոնի (այստեղից՝ անվանումը), որին խոչընդոտում էր Ցին կայսրության կողմից ծովային առևտրի արգելքը։
Նախապատմություն
Եվրոպայի և Չինաստանի միջև ծովային ուղղակի առևտուրը սկսվել է 1557 թվականին, երբ պորտուգալացիները վարձակալեցին Մակաոյի առաջատար ուղեկալը։ Եվրոպայի մյուս ազգերը ևս հետևեցին Պորտուգալիայի օրինակին և արաբական, չինական, հնդկական ու ճապոնական առևտրականների հետ ներտարածաշրջանային առևտուրը զարգացնելու նպատակով ներխուժեցին ասիական ծովային առևտրային ցանց ։
Իսպանիայի կողմից Ֆիլիպինների ձեռքբերումից հետո ապրանքների փոխանակումը Չինաստանի և արևմտյան Եվրոպայի միջև կտրուկ աճեց։ 1565 թվականից Հարավային Ամերիկայի արծաթի իսպանական հանքերից տարեկան մեծ քանակությամբ արծաթ էր հոսում դեպի ասիական առևտրային ցանց, մասնավորապես, Չինաստան։ Եվրոպայում չինական ապրանքների նկատմամբ պահանջարկի աճին զուգընթաց դրանց դիմաց վճարումը կատարվում էր ձուլակտորների ուղղակի արտահանման միջոցով ։
Բրիտանական նավերը սկսեցին հայտնվել Չինաստանի ափերի մոտ 1635 թվականից։ Առանց որևէ պաշտոնական հարաբերություններ սկսելու բրիտանական վաճառականներն իրավունք ունեին Գուանչժոուից բացի առևտուր անել նաև Չժոուշանում և Սյամինում ։
Մեծ Բրիտանիայի և Չինաստանի միջև առևտրային հարաբերությունների սկզբում առևտրային հաշվեկշիռը զգալիորեն ուղղված էր դեպի չինական արտահանում։ Մինչ Եվրոպայում չինական ապրանքները համարվում էին էկզոտիկա և շքեղության նշան, Ցին դինաստիայի կայսրերի քաղաքականությունն ուղղված էր երկրի մեկուսացմանը, օտարերկրյա ազդեցության բացառմանը։ Այսպես, օտարերկրյա առևտրային նավերի համար բաց էր միայն մեկ նավահանգիստ, իսկ առևտրականներին արգելված էր ոչ միայն լքել նավահանգիստի տարածքը, այլև չինարեն սովորեցնել։ Չինաստանի կողմից առևտուր թույլատրվում էր միայն 12 առևտրականների համքարությանը։
Նմանատիպ պայմաններում եվրոպացի առևտրականները գրեթե հնարավորություն չունեին վաճառեու իրենց ապրանքները Չինաստանում, պահանջարկ ունեին միայն ռուսական մորթիները և իտալական ապակին։ Դա հարկադրում էր Անգլիային չինական ապրանքների անընդհատ աճող գնումների դիմաց վճարել թանկարժեք մետաղներով։ Փորձելով հավասարակշռություն հաստատել՝ անգլիական իշխանությունները չինացի կայսրերի մոտ առևտրային պատվիրակություններ էին ուղարկում, սակայն բանակցությունները երբեք հաջողությամբ չէին պսակվում։ Իրավիճակը լավ ներկայացնում են Ցյանլուն կայսեր խոսքերն ուղղված Գեորգ 3-րդի դեսպան լորդ Մաքքարթնիին (1793)․
19-րդ դարում, այնուամենայնիվ, ապրանքը, որը հետաքրքրեց Չինաստանին, գտնված էր․ դա ափիոնն էր։
Չնայած Չինաստանում ափիոնի առևտրի և գործածման բացարձակ արգելքին (1729 և 1799 թվականների կայսերական հրամանագրեր)՝ սկսած 1773 թվականից Բրիտանական Օստ-Հնդկական ընկերությունը ստանում է բենգալյան ափիոնի գնման մենաշնորհ։ 1775 թվականին այն անօրինական կերպով, սակայն իր համար շատ շահավետ, Չինաստանում վաճառում է 1.4 տոննա ափիոն։ 1830 թվականին ափիոնի վաճառքի ծավալը կազմեց 1500 տոննա։ Չնայած այդ առևտրի բացարձակ անօրինականությանը՝ այն ստանում է բրիտանական իշխանությունների անվիճելի աջակցությունը, ինչի նպատակը Չինաստանի հետ դրական առևտրային հաշվեկշռի ապահովում էր։ Դա տեղի ունեցավ 1833 թվականին։
1834 թվականին բրիտանական առևտրականների ճնշման տակ Օստ-Հնդկական ընկերությունից խլվեց Չինաստանի հետ առևտրի մենաշնորհը, ինչն էլ հանգեցրեց ափիոնի վաճառքի նոր վերելքի, և 1835 թվականին ափիոնը կազմեց Չինաստանի ամբողջ ներմուծման շուրջ 3/4-ը․ ներկրված ափիոն էին ծխում ավելի քան 2 միլիոն մարդ։ 1838 թվականին ափիոնի վաճառքի ծավալը կազմեց 2000 տոննա․ տարբեր շերտերի և դասերի պատկանող միլիոնավոր չինացիներ գործածում էին այս թմրամիջոցը։ Ժամանակակիցների գնահատականներով թմրամոլներ էին դարձել քաղաքային պաշտոնյաների 10-20%-ը և շրջանների պաշտոնյաների 20-30%֊ը․ առանձին հաստատություններում դրա մեջ էր ներգրավված պաշտոնատար անձանց 50-60%֊ը։ Զինվորների և սպաների շրջանում ափիոն ծխելը դարձել էր կործանարար։ Չին ժողովուրդը գրեթե ամբողջությամբ բարոյազրկված էր։
Օստ-Հնդկական ընկերության մենաշնորհի կասեցումից հետո Գուանչժոուի վաճառականները միավորվելով ստեղծեցին իրենց առևտրային պալատը ափիոնի առևտրով զբաղվող Ջ․ Մետիսոնի գլխավորությամբ։ Վերջինս անմիջապես մեկնեց Լոնդոն, որպեսզի հասնի չինական շուկայի խնդրի լուծմանն ուժի միջոցով։ Չինաստանում անգլիական առևտրային կապիտալի ակտիվությունը կտուկ ուժեղացավ։ Անգլիական բուժուազիան պահանջում էր, որպեսզի կառավարությունը միջոցներ ձեռնարկի Չինաստանի «մեկուսացումը» կոտրելու նպատակով։ Դրա համար առաջարկվում էր գրավել որևէ առափնյա կղզի, օրինակ՝ Թայվանը։
1834 թվականի ամռանը Գուանչժոուի մոտ գտնվող բրիտանական գործարանի տարածք ժամանեց լորդ Ուիլյամ Նեպիրը, ով նշանակվել էր Չինաստանում անգլիական առրևտրի տեսուչ։ Նեպիրը մի կողմից պետք է ուսումնասիրեր Չինաստանում անգլիական առևտրի հեռանկարները և աստիճանաբար դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատեր Պեկինի հետ, իսկ մյուս կողմից՝ շարունակեր ափի ուսումնասիրությունը պատերազմի դեպքի համար՝ չխառնվելով ափիոնային մաքսանենգության գործերին։