cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բոգորոդիցկոե (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Բոգորոդիցկոե (Богородицкое), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Դամբարաններ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հնագիտական օբյեկտներ Կատեգորիա:Դամբարաններ Կատեգորիա:Թաղում
Բոգորոդիցկոե (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 276 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1781 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Օմելչենկի (գյուղ, Բելոպոլիեի շրջան)
Օմելչենկի (Омельченки), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օմելչենկի գյուղում բնակվում էր 12 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
22 (երգ, Թեյլոր Սվիֆթ)
22 (անգլերեն՝ Twenty two, հայերեն՝ Քսան երկու), ամերիկացի երգչուհի Թեյլոր Սվիֆթի երգն է իր «Red» կոչվող չորրորդ ստուդիական ալբոմից։ Երգը թողարկվել է 2013 թվականի մարտի 12-ին «Big Machine» և «Republic» լեյբլների կողմից։ Երգի հեղինակներն են՝ Թեյլոր Սվիֆթը, Մաքս Մարտինը և Shellback-ը։
Հավաստագրեր
! scope="col" colspan="3"| Սթրիմինգ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2013 սինգլներ Կատեգորիա:Թեյլոր Սվիֆթի երգեր Կատեգորիա:2012 երգեր
Եջիդ Վա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ալեքս Պետիֆեր
Ալեքսանդր Ռիչարդ «Ալեքս» Պետիֆերը (Alexander Richard «Alex» Pettyfer, ), բրիտանացի դերասան է։ Առավել հայտնի է դարձել խաղալով Սարսափելի գեղեցիկ ֆիլմում։ Իր կարիերան սկսել 8 տարեկանից՝ զբաղվելով մոդելային աշխատանքով։ Սակայն շուտով դադարել է զբաղվել դրանով և Մեծ Բրիտանիայից տեղափոխվել է ԱՄՆ՝ ավելի մոտ գտնվելու Նյու Յորքին և Լոս Անջելեսին։ Նկարահանվել է մի շարք հայտնի ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում (I Am Number Four, Beastly, Magic Mike, The I-Land)։ 2006 թվականին Stormbreaker ֆիլմի գլխավոր հերոսի՝ խոստումնալից թենիսիստ Ալեքս Ռայդերի կերպարը տպավորիչ կերպով մարմնավորելու համար առաջադրվել է Young Artist Award և Empire Award կինոմրցանակների ։
Պետիֆերըը որպես մոդել մասնակցել է Burberry նորաձևության տան գովազդային մի շարք ցուցադրաշարերի ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Կինոգործիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլիացի մոդելներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Գլուշչենկովո
Գլուշչենկովո (Глущенкове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1680 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գլուշչենկովո գյուղում բնակվում էր 36 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,781 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 46,09 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1680 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բեսլանի մայրեր
Բեսլանի մայրեր (Матери Беслана) կամ Բեսլանի մայրերի կոմիտե (Комитет матерей Беслана), ծնողների աջակցության և շահերի խումբ, որոնց երեխաները 2004 թվականի Հյուսիսային Օսիայի Բեսլան քաղաքի դպրոցում տեղի ունեցած ահաբեկչական հարձակման ավելի քան 365 զոհերի թվում էին։ Խումբը ղեկավարում է Սուսաննա Դուդիևան, և 2006 թվականի դրությամբ այն մոտ 200 անդամ ունի։ Մարինա Լիտվինովիչը, որն օգնել է ստեղծել «Մայրերը», վարում է կայքը։
Պատմություն
«Բեսլանի մայրերը» ստեղծվել է 2005 թվականի փետրվարի 25-ին՝ ահաբեկչական հարձակումից հետո, որպես պատասխան այն բանի, ինչը գնահատվել է որպես ոչ կոմպետենտություն և չափազանց ուժ, որն օգտագործվել է հատուկ ծառայությունների կողմից փրկության փորձի ժամանակ։ Նրանք նաև հետաքննում են Հյուսիսային Օսիայի ղեկավարության, մասնավորապես նախկին նախագահ Ալեքսանդր Ձասոխովի անփութությունն ու կոռուպցիան։ Խումբը պահանջում էր նրա հրաժարականը ։
2005 թվականին «Բեսլանի մայրերի» շուրջ 30 անդամներ Էլլա Կեսաևայի գլխավորությամբ լքել են խումբը՝ կազմավորելով մեկ այլ խումբ՝ «Բեսլանի ձայն» ։
2005 թվականի սեպտեմբերին «Բեսլանի մայրերի» որոշ անդամներ, այդ թվում՝ Դուդիևան, ներքաշվել էին ինքնահռչակ բուժող և հրաշագործ Գրիգորի Գրաբովոյի հետ կապված սկանդալի մեջ, որը խոստացել էր խոշոր գումարի դիմաց վերակենդանացնել նրանց սպանված երեխաներին ։ Հետագայում խումբը Գրաբովոյին մեղադրել է խարդախության և խաբեբայության մեջ և հայտարարել, որ իր գործողությունները «Բեսլանի մայրերին» վարկաբեկելու արշավի մի մասն են եղել ։ 2006 թվականի ապրիլին Գրաբովոյը պաշտոնապես մեղադրվել է խարդախության մեջ։ Մի խումբ ծնողներ լքել են կազմակերպությունը, ընդ որում նրանցից ոմանք ձևավորել են «Բեսլանի ձայնը» ։
2007 թվականի հուլիսին Բեսլանի մայրը դիմել էր ԱԴԾ՝ խնդրելով գաղտնազերծել Բեսլանի տեսա և աուդիոարխիվները՝ հայտարարելով, որ հետաքննության մեջ ոչ մի գաղտնիք չպետք է լինի ։ Նրանց խնդրանքն անպատասխան է մնացել ։ Նույն ամսին կազմակերպությունը տեսագրություն է հրապարակել, որն ուղարկվել է նրանց վրա անանուն՝ պնդելով, որ այն ապացուցում է, որ ռուս ուժայիններն են սկսել կոտորածը՝ հրթիռակոծելով պաշարված շենքը ։ Ֆիլմը, որում, ամենայն հավանականությամբ, մեղադրողները և ռազմական փորձագետները քննարկում էին գրոհայինների ռումբերի պայթյունները և Բեսլանի դպրոցում կառուցվածքային վնասվածքները, գաղտնի էր պահվում գրեթե երեք տարի, մինչև պաշտոնապես թողարկվելը 2007 թվականի սեպտեմբերի 4-ին ։
2007 թվականի սեպտեմբերին Թայմուրազ Չեջեմովը, որը ներկայացնում է խմբի շահերը հարձակման համար ռուս պաշտոնյաներին պատասխանատվության ենթարկելու փորձի ժամանակ, հայտարարել է, որ նա դուրս է եկել գործից իր ընտանիքի մահվան սպառնալիքի պատճառով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բեսլանի ահաբեկչական հարձակում Կատեգորիա:Ռուսաստանի հասարակական կազմակերպություններ Կատեգորիա:2005 հիմնադրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:2005 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Ռոմիյի սյուր Սեն 1 (կանտոն)
Ռոմիյի սյուր Սեն 1 (Romilly-sur-Seine-1), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Շամպան-Արդեն շրջանում։ Օբ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Նոժան սյուր Սեն օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 9352 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1020 է։ Կանտոնում կա 12 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Ճապոնիայի պատմա-ազգագրական թանգարան
Ազգային պատմա-ազգագրական թանգարան (国立歴史民俗博物館, こくりつれきしみんぞくはくぶつかん), Ճապոնիայի պետական թանգարան։
Այն պահպանում և ցուցադրում է հնագիտության, պատմության, արվեստի և արհեստների մասին նյութեր։ Գտնվում է Սակուրայի քաղաքի Թիբա վարչական տարածքում։ Կրճատ անվանումն է Պատմության թանգարան։
Բերտրան Կանտա
Բերտրան Կանտա (Bertrand Cantat, ), երաժիշտ, բանաստեղծ, ֆրանսիական Noir Désir ռոք խմբի առաջատարը և մենակատարը։
Ճապոնիայի պատմա-ազգագրական թանգարան
Համառոտ տեղեկություն
Ազգային պատմա-ազգագրական թանգարանը բացվել է 1983 թվականին։ Ստեղծվել է Ճապոնիայի պատմության և մշակութային հետազոտությունների զարգացմանը նպաստելու համար։ Շինությունը գտնվում է նախկին Սակուրայի ամրոցի ավերակների տեղում։
Բերտրան Կանտա
Կենսագրություն
Լինելով Noir Désir խմբի առաջատար` Բերտրան Կանտան դարձել է 1990-ական թվականների ֆրանսիական երաժշտության ամենահայտնի դեմքերից մեկը։
Ճապոնիայի պատմա-ազգագրական թանգարան
Համառոտ տեղեկություն
Թանգարանի նախորդը եղել է Ճապոնիայի մշակույթի նախարարության մշակույթի վարչության ներքո գտնվող ազգային թանգարանը, որը ստեղծվել է 1977 թվականին։ Պատմաբան Ինուուե Միցուսադի ջանքերով հաստատությունը տեղափոխվել է նախարարության գիտական միջազգային դեպարտամենտ և ստացել գիտական ինստիտուտի կարգավիճակ։ 1983 թվականի պաշտոնական բացումից և 2001 թվականի վարչական բարեփոխումներից հետո Ազգային պատմա-ազգագրական թանգարանը գտնվում էր Գիտական աջակցության ներքո։
Բերտրան Կանտա
Կենսագրություն
Հետևելով իր քաղաքական ձախ հայացքներին՝ նա հանդես է եկել ընդդեմ գլոբալիզացիայի, ֆաշիզմի, Բորդոյի տեղանքի անապատացմանը և 2003 թվականին Իրաք ներխուժմանը։
Ամուսնացել է 1997 թվականին Քրիստինա Ռադիի հետ, ունեցել են երկու երեխա՝ որդին՝ Միլոն (ծնված 1997 թվականին) և աղջիկը՝ Ալիսան (ծնված 2002 թվականին)։
Ճապոնիայի պատմա-ազգագրական թանգարան
Համառոտ տեղեկություն
Բացի Ճապոնիայի պատմության, հնագիտության և ազգագրության աղբյուրների պահպանումից և ցուցադրումից, թանգարանը տեղեկատվական աջակցություն է տրամադրում Ճապոնիայում և արտասահմանում աշխատող հումանիտար գիտությունների գիտնականներին։ Թանգարանի նյութերի հասանելիությունը երկրի բուհերի մեծ մասն ունի։
Բերտրան Կանտա
Մարի Տրենտինյանի մահ
2003 թվականի հուլիսի 27-ի գիշերը Վիլնյուսի հյուրանոցում կոնֆլիկտ է տեղի ունեցել կոնֆլիկտ Բերտրան Կանտայի և նրա ուղեկցուհու՝ ֆրանսիացի հայտնի դերասանուհի Մարի Տրենտինյանի (դերասան Ժան Լուի Տրենտինյանի դուստրը) միջև, որի հետ նա մեկ ու կես տարի սիրային հարաբերություններ է ունեցել։ Դաժան ծեծի և դեմքին բազմաթիվ հարվածների հետևանքով Մարին ընկել է կոմայի մեջ և առանց գիտակցության գալու օգոստոսի 1-ին Նյոյի սյուր Սենի ֆրանսիական կլինիկայում մահացել է ուղեղի այտուցվածությունից, որը գլխի ծանր վնասվածքի պատճառով էր ։
Ճապոնիայի պատմա-ազգագրական թանգարան
Համառոտ տեղեկություն
Թանգարանի հիմնական հավաքածուն բաղկացած է 13 թեմատիկ դահլիճներից` նոր քարե դարից մինչև ժամանակակից ճապոնացիների կենցաղը։ Ճապոնիայի շատ արժեքավոր ազգային գանձերը պատկանում են Ազգային պատմա-ազգագրական թանգարանի արժեքավոր ցուցանմուշներին։ Դրանց թվում են Սիմա Ցյանի «Պատմական գրառումներ» և «Խանի գիրքը», որոնք հրապարակվել են Սունի դինաստիայի օրոք, հնագույն ճապոնական քարտեզներ, միջնադարյան էկրաններ «Մայրաքաղաքը եւ շրջակայքը», «Էդո պլան», «Սակայի նախագիծը» և այլն։ Թանգարանը ունի նաև Օկավա Տենկեդոյի մետաղադրամների մեծ հավաքածու և Նոմուրա Սյեձիրոյի հին հագուստի հավաքածու։
Բերտրան Կանտա
Մարի Տրենտինյանի մահ
Հայտնի դերասանուհու մահը Ֆրանսիայում զգացմունքների տարափ առաջացրեց։ Կանտան ձերբակալվեց և տարվեց Լիտվայի բանտային հիվանդանոց։ Մարիի մայրը՝ Նադին Տրենտինյանը, խիստ պատիժ էր պահանջում Բերտրանի համար։ Կանտայի ընկերները պնդում էին, որ նա ոչ գիտակից վիճակում է եղել և դիտավորություն չի ունեցել վնաս պատճառել։ 2004 թվականի մարտին նա դատապարտվել է 8 տարվա ազատազրկման։ Նախ Մարիի ընտանիքի, ապա Բերտրան Կանտայի կողմից բողոքարկում է ստացել, սակայն երկու կողմերն էլ ի վերջո որոշել են հետ վերցնել իրենց բողոքարկումը, այդ իսկ պատճառով 8 տարվա ազատազրկման դատավճիռը դարձել է վերջնական։ Իր փաստաբանների խնդրանքով Կանտան լիտվական բանտից 2004 թվականի սեպտեմբերի 28-ին տեղափոխվել է Մյուրեում (Ֆրանսիա) գտնվող բանտ ։
2003 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Լանդերում գտնվող Կանտայի տանը հրդեհ է բռնկվում։ Շատերը կասկածում էին, որ դա կապված է եղել Մարի Տրենտինյանի մահվան հետ։
2007 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Կանտան ժամկետից շուտ ազատվում է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կիթառահարներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ճապոնիայի պատմա-ազգագրական թանգարան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1981 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Ճապոնիայի թանգարաններ Կատեգորիա:Պատմության թանգարաններ
Բոգորոդսկ (գյուղ, Վոզնեսենսկի շրջան)
Բոգորոդսկ (Богородск), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանի բնակավայրեր
Կրյուկովո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)
Կրյուկովո (Крюково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գոլուբովկա (գյուղ, Բորովի շրջան)
Գոլուբովկա (Голубівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1690 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գոլուբովկա գյուղում բնակվում էր 32 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,489 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 65,44 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1690 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սպիտակ ռնգեղջյուր
Սպիտակ ռնգեղջյուր, ռնգեղջյուրների ընտանիքի խոշոր կաթնասուններ։ : Կենդանատեսակի վերջին արուն մահացել է 2018 թվականի մարտին։ Նման աղետալի վիճակը առաջացել է մարդու բացասական ներգործության, մասնավորապես՝ որսագողության հետևանքով ։
Նկարագրություն
Սպիտակ ռնգեղջյուրները երկրորդ ցամաքային ամենախոշոր կենդանիներն են փղերից հետո։ Նրանք շատ հին կաթնասուններ են, որոնք հայտնի են դեռևս մարդկության պատմության հին շրջանից։ Նրա քաշը հասնում է 4-4,5 տոննա, իսկ երբեմն հասնում է նույնիսկ 5 տոննա։ Մարմնի երկարությունը հասնում է 4,2 մետր։ Ուսերի բարձրությունը 1,5-2 մետր։
Ռնգեղջյուրների այս տեսակների մարմնի ոչ մի մաս սպիտակ չէ։ Սակայն նրա անունը կնքված է ոչ մաշկի գույնի սպիտակության պատճառով։ Նրա մարմինը ունի ավելի շատ մոխրագույն կամ բաց սև գունավորում։ Շատ նման են իրենց տիպի ներկայացուցիչ մյուս ռնգեղջյուրներին։ Ունի երկու եղջյուր։ Փոքր եղջյուրը թույլ է զարգացած։
Տարածվածություն
Ըստ Բնապահպանության միջազգային միության 2010 թվականի տվյալների, երկրագնդի վրա պահպանվել են թվով 20170 սպիտակ ռնգեղջյուրներ ։ Ամենաշատը տարածված են Հարավային Աֆրիկայի երկրներում՝ ՀԱՀ, Նամիբիա, Զիմբաբվե։ Կան նաև որոշ քանակությամբ սպիտակ ռնգեղջյուրներ ԿԴՀ-ում և Հարավային Սուդանում։
Մայքլ Կարտեր-Ուիլյամս
Մայքլ Կարտեր-Ուիլյամս (անգլ.` Michael Carter-Williams, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, խաղարկող։ Հանդես եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում (NBA)։
Ծնվել է Հեմիլթոն բնակավայրում (Մասաչուսեթս նահանգ)։ «Սենթ Էնդրյուզ» ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո ուսանողական առաջնությունում ներկայացրել է Սիրաքյուսի համալսարանը։ ընտրվել է NBA-ի 2013 թվականի դրաֆթի առաջին ռաունդի 11-րդ ընտրությամբ՝ «Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերսի» կողմից ։ 2013-2014 մրցաշրջանն ամփոփելով 16,7 մ/խ, 6,3 փխխ և 6,2 ա/խ միջին ցուցանիշներով, Կարտեր Ուիլյամսն արժանացել է տարվա նորեկի մրցանակին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերսի բասկետբոլիստներ
Վառելանյութի ջերմարար ունակություն
Վառելանյութի ջերմարար ունակություն կամ վառելիքի այրման ջերմունակություն, պինդ, հեղուկ կամ գազային վառելիքի լիայրման ժամանակ անջատվող ջերմության քանակը։ Չափվում է ջոուլով կամ կալով։ Վառելիքի զանգվածի կամ ծավալի միավորին վերագրվող վառելանյութի ջերմարար ունակությունը կոչվում է տեսակարար վառելանյութի ջերմարար ունակություն (կջ/կգ, կկալ/կգ կամ կջ/մ3)։ Վառելանյութի ջերմարար ունակությունը որոշում են կալորաչափության եղանակներով։ Եթե վառելիքի ջրածնի այրումից առաջացող և վառելիքում պարունակվող ջուրը գտնվում է հեղուկ վիճակում, ապա անջատվող ջերմության քանակը կոչվում է բարձրագույն վառելանյութի ջերմարար ունակություն, իսկ եթե ջուրը գտնվում է գոլորշու վիճակում, վառելանյութի ջերմարար ունակությունը կոչվում է ցածրագույն։ Համեմատական հաշվարկների համար օգտագործվում է պայմանական վառելիքը, որի տեսակարար վառելանյութի ջերմարար ունակությունը հավասար է 29308 կջ/կգ-ի (7000 կկալ/կգ)։
Արակա
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(2902) Վեստերլունդ
(2902) Վեստերլունդ (Westerlund), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի մարտի 16-ին Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,202656 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7643 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,641 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1194,04 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,301498 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,37° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դաժան աղջիկները 2
«Դաժան աղջիկները 2» (Mean Girls 2), ռեժիսոր Մելանի Մայրոնի նկարահանած ամերիկյան դրամատիկական կատակերգություն ։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2011 թվականի հունվարի 23-ին ։ Ֆիլմը համարվում է 2004 թվականին լույս տեսած «Դաժան աղջիկները» ֆիլմի շարունակությունը։
Սյուժե
Սյուժեն պատմում է միջնակարգ դպրոցի աշակերտուհի Ջոյի մասին, որը համաձայնվում է օգնել Էբիին՝ նրա հարուստ հոր պնդմամբ, ինչի դիմաց Էբիի հայրը վճարելու է նրա երազանքի քոլեջի ծախսերը։ Ջոն և Էբին միավորվում են «Պլաստիքս»-ի՝ Մենդիի, Հոուփի և Չեսթիթիի դեմ։ Պատմությունը վերածվում է իսկական պատերազմի, երբ Էբին վերջիվերջո իմանում է, որ իր ընկերությունը գնված է եղել։
Արտադրություն
Ֆիլմը նկարահանվել է 2010 թվականի հուլիսին՝ Ջորջիա նահանգի Ատլանտա քաղաքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ատլանտայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԱՄՆ-ում
Կլենովոե (գյուղ, Տուլչինի շրջան)
Կլենովոե (Кленове), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տուլչինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1962 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կլենովոե գյուղում բնակվում էր 100 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,45 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 222,22 մարդ/կմ²։
Վալգոլիո
Բնակչությունը կազմում է 613 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 20 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 31 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0346։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում՝ սուրբ Santa Maria Assunta-ն։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բոլսենայմ
Բոլսենայմ (Bolsenheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 390 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 21 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 285 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 223-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 62։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,2 %։ 223 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 204 անձ (105 տղամարդ և 99 կին)։ Գործազուրկ են եղել 19 անձ (9 տղամարդ և 10 կին)։ 62 անաշխատունակներից 14-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 34-ը` թոշակառուներ, իսկ 14-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Թունատամներ
Թունատամներ, թունավոր մողեսների ընտանիք։ Մարմինր վերևից պատված է թմբիկներով, որոնց միջև գտնվում են ոսկրային վահանիկներ, իսկ ներքևից՝ փոքրիկ թիթեղիկներով։ Թունատամների երկարությունը մինչև 60 սմ է։ Պոչը հաստ է, ատամներն ակոսավոր են։ Թույնը մահացու է մանր կենդանիների համար։ Դնում են 5–13 ձու։ Ձագերը դուրս են գալիս մոտ 1 ամիս հետո։
Տարածված են ԱՄՆ–ի հարավ–արևմուտքից մինչև Հարավային Մեքսիկա, անապատային և նախալեռնային շրջաններում։ Ապրում են մինչև 19 տարի։
Կատեգորիա:Մողեսներ Կատեգորիա:Թունավոր կենդանիներ
Ռոմիյի սյուր Սեն 2 (կանտոն)
Ռոմիյի սյուր Սեն 2 (Romilly-sur-Seine-2), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Շամպան-Արդեն շրջանում։ Օբ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Նոժան սյուր Սեն օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 11118 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1027 է։ Կանտոնում կա 1 կոմունա։
Պրոդյուսեր (հեռուստասերիալ)
Պրոդյուսեր (հանգըլ՝ 프로듀사, տառադարձում՝ Peurodyusa), 2015 թվականի հարավկորեական հեռուստասերիալ, որի գլխավոր դերերում նկարահանվել են Կիմ Սու Հյոնը, Չա Թհէ Հյոնը, Գոն Հյո Ջինը և IU- ը ։ Եթեր է հեռարձակվել 2015 թվականի մայիսի 15-ից մինչև հունիսի 20-ը KBS2 հեռուստաալիքով   ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2015 հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Կորեերեն հեռուստասերիալներ
ՖԱ Սապմի
ՖԱ Սապմի, ֆուտբոլային միություն, որը հանդիսանում է Սապմի ֆուտբոլային թիմի հիմնադիրը և ներկայացնում է բնիկ Սաամայի ժողովրդին։ Այն ոչ թե ՖԻՖԱ-ի կամ ՈՒԵՖԱ-ի անդամ է, այլ Անկախ Ֆուտբոլային ասոցիացիաների կոնֆեդերացիայի (ConIFA) անդամ։ ՖԱ Սապմիի նախագահն է Յոքմուկկից (Շվեդիա) Հական Քուորակը։ ՖԱ Սապմին հիմնադրվել է 2014 թվականի մարտին, որպես 2003 թվականի Սաամի Ֆուտբոլային ասոցիացիայի իրավահաջորդ, որը մի քանի տարի չէր աշխատում և ուներ տարբեր ֆինանսական խնդիրներ ։
2014 թվականին ՖԱ Սապմին հյուրընկալել է ConIFA աշխարհի գավաթի խաղարկությանը ։
Սապմին մասնակցել է ԿՏՖՖ-ի 50-ամյակին Հյուսիսային Կիպրոսում 2005-ին, պարտվելով Հյուսիսային Կիպրոսի և Կոսովոյի դեմ հանդիպումների ընթացքում գրավեց  երրորդ տեղը։
2006 թվականին նոյեմբերին Սապմին մասնակցեց և նվաճեց Օլիմպիական առաջին VIVA Աշխարհի գավաթը, որը կազմակերպեց NF-Board- ը։ Սապմին հաղթել է թե՛ հյուրընկալ երկրին, թե՛ Մոնակոյին։ Երեք խաղերի ընթացքում դարձել են 42 տպավորիչ գոլերի հեղինակ։
2019 թվականին Սապմին մասնակցել է Անկախ Ֆուտբոլային ասոցիացիաների կոնֆեդերացիայի (CONIFA) Sportsbet.io Եվրոպայի գավաթին, որտեղ զբաղեցրել է 7-րդ տեղը, հաղթելով Սեկեյ Լենդին`3:2 հաշվով, որը նրանց առաջին հաղթանակն էր ամբողջ մրցաշարի ընթացքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլը Շվեդիայում Կատեգորիա:Ֆուտբոլը Նորվեգիայում
Բոգորոդսկի (գյուղ, Երմեկեևսկի շրջան)
Բոգորոդսկի (Богородский, Богородский), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Երմեկեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 91 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Երմեկեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Սառցե դարաշրջանի կենտրոն (Էստոնիա)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնիայի թանգարաններ
Աստերոիդների ցանկ (135901-136000)
Աստերոիդների ցանկ (135801-135900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (136001-136100)
|}
Էլֆեր (Միջերկիր)
Էլֆեր (Elves, եզ․ թ․՝ Elf կամ Քվենդի (քուեն․՝ Quendi, այսինքն՝ «Խոսողներ») կամ Էդիլ (սինդար․՝ Edhil, նույն նշանակությամբ)։ Էլֆերը Ջոն Ռոնալդ Ռուել Թոլքինի լեգենդում ազատ ժողովուրդներից մեկն են եղել, որոնք բնակվել են Առդայի հեռավոր անցյալում, Միջերկիր մայրցամաքում։
Էլֆերը մինչ Թոլքինը
Ժամանակակից անգլերեն elf բառը ծագում է հին անգլերեն ælf բառից (որը նույնպես ունի գերմանական բոլոր լեզուներով իր համանմանը)։ Գերմանական դիցաբանության մեջ կան տարբեր տեսակի էլֆեր։ Միևնույն ժամանակ արևմտյան գերմանական հայեցակարգը վաղ Միջնադարում սկսել է տարբերվել սկանդինավյան առասպելներից, իսկ անգլո-սաքսոնականն ավելի հեռացել է՝ հավանաբար կելտերի ազդեցության տակ ։ Իր նամակներից մեկում Թոլքինը հստակ արտահայտվել է այն մասին, որ իր էլֆերը տարբերվում են «ավելի հայտնի գործերի» էլֆերից ՝ նկատի ունենալով սկանդինավյան դիցաբանությունը ։
19-րդ դարի վերջին ուտոպիստների կողմից ակտիվորեն օգտագործվել է փերիների թեման՝ սոցիալական և կրոնական արժեք-ավանդույթները քննադատելու համար, ինչի շարունակմամբ հանդես է եկել Թոլքինը (ճիշտ այնպես, ինչպես Տերենս Ուայթը) ։ Էստելլի Կանցիանիի Վիկտորյական դարաշրջանի «Երազների խողովակը» նկարաշարի վերջին աշխատանքներից մեկը՝ «Նկար փերիների աշխարհից», վաճառվել է 250 000 օրինակով և լայնորեն հայտնի էր Առաջին համաշխարհային պատերազմի խրամատներում. այդ պատերազմին ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Թոլքինը։ Անհայտ բարերարի կողմից զինվորական զորանոցների ինտերերի բարելավման նպատակով ռազմաճակատ են ուղարկվել Ռոբերտ Լուիս Սթիվենսոնի «Նոդերի երկիրը» պոեմի հիման վրա նկարազարդված պաստառներ, իսկ «Կախարդական երկրի» (Faery) կերպարն օգտագործվել է այլ դեպքերում, որպես «հին, բարի Անգլիայի» կերպարը ներկայացնող՝ հայրենասիրական զգացմունքներ սերմանելու համար ։
Մարջորի Բյորնսը գրում է, որ Թոլքինն ի վերջո fairy բառի փոխարեն նախընտրում է օգտագործել elf տերմինը։ Այնուամենայնիվ որոշ ժամանակ Թոլքինն այս թեմայի շուրջ կասկածներ է ունենում։ 1939 թվականին գրված իր «Կախարդական հեքիաթների մասին» շարադրանքում (On Fairy-Stories) Թոլքինը գրել է․
Վաղ շրջանի աշխատություններ
Վիկտորյական դարաշրջանի ավանդական պարող փերիներն ու էլֆերը հայտնի են եղել Թոլքինի վաղ շրջանի բանաստեղծական գործերից շատերում և մեծ ազդեցություն են ունեցել ավելի ուշ շրջանում արված աշխատությունների վրա ։ Թոլքինի աշխատությունների վրա մասամբ ազդեցություն են ունեցել 1910 թվականին Բիրմինգհեմում տպագրված Ջեյմս Մեթյու Բարրիի «Փիթեր Փենի արկածները» հրապարակումը և 1914 թվականին կաթոլիկ պոետ-միստիկ Ֆրենսիս Թոմպսոնի ստեղծագործությունների հետ նրա ծանոթությունը ։
Ես լսում եմ եղջյուրների ձայնը Լեպրեկոնով-թզուկների Եվ լսում եմ բազում թզուկների Եկող ոտնաձայները։
Մոռացված լեգենդների գիրք (1917-27)
«Մոռացված լեգենդների գրքում» Թոլքինը սկսել է զարգացնել այն գաղափարը, որ էլֆերն ու փերիները մի ժամանակ մեծ ու հզոր ազգ են եղել, և երբ մարդիկ սկսել են նվաճել աշխարհը, այդ էլֆերը «պակասել են» ։
Այս գաղափարի վրա հատկապես մեծ ազդեցություն են ունեցել աստվածահաճոները, իսկ Սկանդինավյան դիցաբանությունից մարդասերները՝ «վերին Ալվեսները» (հին սկանդինավյան Ljósálfar), ինչպես նաև այնպիսի միջնադարյան գործեր, ինչպիսիք «Սեր Օրֆեոն»-ն է, ուելսյան «Մաբինոգիոն», Արթուր արքայի ասպետների մասին սիրավեպը և Տուատա դե Դանանի մասին առասպելները ։ Թոլքինի կողմից գրված որոշ ստեղծագործություններ` որպես էլֆերի պատմության մի մաս, ուղղակիորեն իրենց վրա են կրել կելտական դիցաբանության ազդեցությունը ։ Օրինակ՝ «Նոլդոլիի թռիչքը» հիմնված է Տուատ դե Դանանի պատմության և «Լեբոր Գաբալա Էրենի» գրքի վրա , իսկ նրանց` տեղափոխությունների հանդեպ ունեցած հակվածությունը գալիս է վաղ իռլանդական և կելտական պատմությունից ։ Ջոն Գարտը եզրակացրել է նաև, որ մեծ հաշվով Մելքորի կողմից Նոլդոլիի գաղտնի ստրկացման մեջ Թոլքինը հարմարեցրել է Տուատ դե Դանանի մասին իռլանդական առասպելը քրիստոնեական էսխաթոլոգիային ։
Ավագ էլֆին և նրա կլանին Թոլքինը տվել է «Ինգվե» անունը (առաջին լույսընծայմամբ՝ «Ինգ»)։ Այն համընկնում է հին սկանդինավյան դիցաբանական անվան հետ։ Այդպես են անվանել Ինգվի-Ֆրեյհրա Աստծուն (անգլոսաքսոնական հեթանոսությունում՝ Ինգվի-Ֆռեա), որն էլֆերին նվիրել է իրենց Ալֆխհեյմ աշխարհը։ Տերրի Գաննելը նաև հայտարարել է, որ գեղեցիկ նավերի և էլֆերի միջև փոխհարաբերությունները հիշեցնում են Նյորդա և Ֆռեյռա Սկիդբլադնիռե աստվածների նավի մասին ։ Այդ տեքստերում Թոլքինն էլֆերի փոխարեն շարունակել է օգտագործել fairy հասկացությունը՝ փոխառված ֆրանսերենից ։
Թոլքինի էլֆերը կյանքի են կոչվել նաև շնորհիվ նրա անձնական կաթոլիկ աստվածաբանական գաղափարների։ Նրանք ներկայացնում են դրախտում հայտնված այն մարդկանց վիճակը, ովքեր դեռևս մեղք չեն գործել։ Նրանք արտաքնապես նման են ժամանակակից մարդուն, բայց ավելի գեղեցիկ ու իմաստուն են, շատ ավելի հզոր հոգևոր ուժով օժտված և ավելի զգայուն, ընդունակ բնության հետ ներդաշնակ ապրելու։ Թոլքինը գրել է․
«Հզոր էլֆերի» գաղափարին զուգահեռ Թոլքինը մշակել է այն երեխաների մասին գաղափարը, որոնք իրենց երազներում այցելում են Վալինոր՝ էլֆերի կղզյա տուն։ Էլֆերը երեխաներին այցելում են նաև գիշերները և հանգստացնում են, եթե նրանց ծաղրել են, կամ պարզապես նեղված են։ Այնուամենայնիվ, հետագայում Թոլքինը դադարել է այս թեմայով (էլֆերի կապը մանկական երազների և գիշերային ճանապարհորդությունների հետ) աշխատություններ գրել։
Հոբիթ (~1930–37)
Դուգլաս Անդերսոնը ցույց է տալիս, որ ինչպես «Կորած հեքիաթների գրքում», «Հոբիթ կամ գնալն ու գալը» գրքում էլ Թոլքինն օգտագործել է և՛ ավելի լուրջ «միջնադարյան» տիպի էլֆերի (այնպիսիք, ինչպիսիք Էլռոնդը և էլֆերի անտառային թագավորն է), և՛ անխռով, անհոգ էլֆերի (այնպիսիք, ինչպիսիք Ռիվենդելլա էլֆերն են) ։
Սիլմարիլիոն (~1937)
1937 թվականին, երբ Թոլքինի «Սիլմարիլիոն» ձեռագիրը մերժվեց հրատարակչի կողմից, որը քննադատել էր Թոլքինի հերոսների «կատաղի կելտական անունները», Թոլքինը ժխտեց այդ անունների կելտական ծագումը։
Մատանիների տիրակալը (1937–49)
Թերրի Գաննելը նշել է, որ «Մատանիների տիրակալը» գրքում, գերմանական աստվածներ Ֆրեյրայի և Ֆրեյհրի տիտղոսները (հին նորվեգերենից թարգմանաբար՝ «տերը» և «տիրուհին») տրվել են նաև Քելեբորնին և Գալանդրիելին ։
Թոմ Շիպը գրում է, որ էլֆերի նվազման թեման՝ կիսաստվածներից մինչև կարճահասակ հրեշտակներ, նորից գալիս է «Մատանիների տիրակալում» Գալանդրիելի հետ խոսակցությունից․
«Մատանիների տիրակալի» մոտավորապես կեսը վերանայելով՝ 1954 թվականին գրված իր նամակում Թոլքինը հայտարարել է, որ էլֆերի սինդարիլ լեզուն ունի բնավորություն, և այն նման է ուելսյան լեզվին ։ Այդ նույն նամակում Թոլքինը նկատում է, որ իր էլֆերը քիչ ընդհանրություններ ունեն եվրոպական էլֆերի ու փերիների հետ։ Նրանք իրականում ներկայացնում են ստեղծագործական մեծ  ունակություններ, գեղեցկություն և երկարակեցություն ունեցող մարդկանց։ Թոլքինը նաև գրել է, որ էլֆյան ծագումը կարող է լինել «ազնվականության» միակ պահանջը, որը կարող են ակնկալել Միջերկրի ժողովուրդները ։ Բացի դրանից՝ «Մատանիների տիրակալը» գրքում նա նշել է, որ էլֆերը շատ մեղավոր են Միջերկրի դժբախտությունների մեջ, իբրև նրանք անկախորեն ստեղծել են Իշխանության մատանիներ՝ փորձելով կանխել իրենց պետությունների «ոչնչացումը» և անխուսափելի փոփոխությունն ու նոր աճը ։
Ծագումնաբանություն
Պատմության ամենավաղ վարկածի համաձայն՝ առաջին էլֆերն արթնացել են Էրու Իլուվաթարի կողմից Քուիվիենյան ծովածոցում՝ Հնադարի Առաջին Ժամանակաշրջանում։ Նրանք արթնացել են աստղային երկնքի տակ, քանի որ այդ ժամանակ Արևն ու Լուսինը դեռ չէին ստեղծվել։ Առաջինը, որ նրանք տեսել են, աստղերն էին, ուստի ամենաշատն աշխարհում սիրեցին աստղերը։ Երկրորդը, որ տեսել են, իրենց կանայք էին, ու նրանք Արդայի բնակիչներից ամենաշատը սիրել են նրանց։ Առաջին արթնացող էլֆերը երեք զույգ են եղել` Իմինը («Առաջինը») և նրա կին Իմինեն, Թաթան («Երկրորդը») և Թաթինեն, Էնելը («Երրորդը») և Էնելիեն։
Արթնացած էլֆերը հայտնաբերվել են Վալա Օրոմեի կողմից, որը Վալինոր բերեց նրանց հայտնաբերման մասին լուրը։
«Սիլմարիլիոնում» խոսվում է, որ Մելքորը՝ Մութ Տերը, գերել է մի շարք թափառական էլֆերի և ժամանակի ընթացքում խեղաթյուրել և այլասերել է նրանց, դարձրել է արկեր։ Այնուամենայնիվ, Թոլքինին ի վերջո դուր չի եկել էլֆյան ծագումնաբանության մեջ արկերի գաղափարը, և նա մտածել է նրանց հայտնաբերման մասին մի քանի այլընտրանքային տեսություններ։
Էլֆերի տարանջատում
Վալերը որոշում է էլֆերին չթողնել Միջերկրում և կանչել է Վալինորում ապրելու։ Միջերկրում նրանք ենթարկվել են Մելքորից բխող չարությանը։ Այնուամենայնիվ, էլֆերը չափսոսացին Քուիվիենից՝ իրենց ծննդավայրից հեռանալու համար։ Այնուհետև Օրոմը յուրաքանչյուր ցեղից մեկ ներկայացուցչի (վանիարներից՝ Ինգվեին, նոլդորներից՝ Ֆինվեին, թելերներից՝ էլվեին) տարավ Վալինոր, որտեղ նրանք տեսան Անմահների Երկրի ամբողջ շքեղությունն ու բնակիչների երանությունը՝ Վալարը։
Միջերկիր վերադառնալու ժամանակ Ինգվեն, Ֆինվեն և Էլվեն էլֆերի մեծ մասին համոզել են միանալ իրենց և գնալ Վալինոր։ Այնուամենայնիվ, բոլոր էլֆերը չէ, որ հետևել են Վալարի կոչին։ Նրանք, ովքեր մնացել են, հայտնի են դարձել որպես «Ավարներ»՝ «չցանկացողներ»։
Մյուսներին Օրոմեն կոչում է «էլդարներ»՝ «աստղային ժողովուրդ», որոնք Ինգվեին, Ֆինվեին և Էլվեին ընտրում են իրենց առաջնորդներ և համապատասխանաբար կոչվում են վանյարներ, նոլդորներ և թելերներ։ Ճանապարհին թելերների մի մասը վախեցել է Մառախլապատ լեռներից և չի համարձակվել անցնել դրանք։ Նրանք վերադարձել են և բնակվել Անդուինի հովտում՝ կոչվելով «Նանդորներ» կամ «Վերադարձողներ»։ Լենվեն եղել է նրանց առաջնորդը։
Մյուսներին Օրոմեն Մառախլապատ լեռներով և Էրենդ Լինդոնով տեղափոխել է և բերել Բելերիանդ։ Այնտեղ Էլվեն մոլորվել է, և թելերները մնացել են նրան փնտրելու։ Վանիարները և նոլդորները տեղափոխվել են լողացող կղզի, որը Ուլմոին տեղափոխել էր Վալինոր։
Երկար տարիներ անց Օրոմեն վերադարձել է Բելերիանդ, որպեսզի գտնի մնացած թելերներին։ Քանի որ Էլվեն այդպես էլ չի գտնվել, թելերների մեծ մասը նրա եղբորը՝ Օլվեին, ընտրել է իրենց առաջնորդ և տեղափոխել է Վալինոր։ Որոշ թելերներ մնացել են Բելերիանդում և մինչև հիմա փնտրում են Էլվեին, իսկ որոշներն էլ Օսսեի կանչով բնակություն են հաստատել ծովափերին։ Նրանք իրենց առաջնորդ են ընտրել Կիրդանին և դարձել են «Ֆալաթրիմներ»՝ «ծովածոցի ժողովուրդներ»։ Բելերիանդում մնացած բոլոր թելերները հետագայում անվանակոչվել են «Սինդարներ»՝ «մոխրագույն էլֆեր»։
Մեկնաբանություն։ Ինգվեն, Ֆինվեն և Էլվեն Իմեն, Թաթա և Էնել էլֆերը չեն։
Վանյարներ
Վանյարներ (քուեն․՝ Vanyar, այսինքն՝ «Սիրուններ», եզ․ թ․՝ Վանյա)։ Վանյարներն ամբողջ Արդայի էլֆերի ավագ կլանն են, ամենագեղեցիկն ու ազնվականն ամբողջ Էլդարում։ Միակ էլֆերն են, որ մաքուր շիկահերներ են եղել։ Նրանց կլանը Էլդարներում ամենաքիչն է եղել։ Նրանք առաջինն են եղել, որ մեկնել են Մեծ Արշավի Օրոմեի պատից այն կողմ և հասել Ամանին։ Լեգենդի համաձայն` վանյարների կլանի հիմնադիրներն են Իմինը՝ առաջին էլֆը, որն արթնացել է Քուիվիենյենի ջրերում, նրա կին Իմինեն և նրանց 12 ուղեկիցները։ Ինգվեն եղել է վանյարների ներկայացուցիչը, որն Օրոմեի հետ ճանապարհորդել է Վալինոր, իսկ հետագայում դարձել է վանյարների թագավորը։ Այդ ժամանակվանից ի վեր Ինգվեն համարվում է բոլոր էլֆերի գլխավոր թագավորը և հայտնի է որպես Ինգվե Ինգվերոն (քուեն․՝ Ingwë Ingweron), «պետերի ղեկավար»։ Սկզբնապես Ինգվեն և իր ժողովուրդն ապրել են նոլդորների հետ միասին Տիրոն քաղաքում, բայց ի վերջո նրանք բնակություն են հաստատել Տանիկվետիլ լեռան լանջին՝ Մանվեի պալատների մոտակայքում։
Աման ժամանելուց հետո էլֆերը հազվադեպ են տեսել վանյարներին։ Բացի Իմենից, Ինգվեից ու նրա քույր Ինդիսից (կամ, հնարավոր է, զարմուհուց), Ֆինվեի երկրորդ կնոջից, նոլդորների թագավորից` շատ քիչ վանյարներ են անվանակոչվել։ Սակայն Ինդիսը դարձել է Ֆինգոլֆինայի ու Ֆինարֆինայի մայրը։ Վերջինս հիմնել է նոլդոր-էլֆերի միակ տունը, որի ներկայացուցիչներն ունեին վանյարների ոսկե մազերից։ Այս տան ամենահայտնի ներկայացուցիչը Ֆինարֆինայի դուստրն էր՝ Գալադրիելը։
Նոլդորների ելքի ժամանակ վանյարներից ոչ մեկը նրանց հետ չի գնացել։
Վանյարները մեկնելուց հետո այցելել են Միջերկիր միայն մեկ անգամ, երբ Ինգվեի որդի Ինգվիոնը ղեկավարել է վանյարների բանակը Վալինորից, որը կռվել է Ցասման Պատերազմում (ըստ երևույթին, սա նույնպես միակ ժամանակն էր, երբ վանյարներն ու մարդիկ հանդիպել են)։ Այնուհետև նրանք և Էլդարները, որոնց մեծ մասը մինչ այդ՝ Աառաջին Դարաշրջանի վերջում, ապրել է այժմյան քանդված Բելիարիանդայի մեծ մասում, վերադարձել են Աման։ Թեև զտարյուն վանյարներից ոչ մեկը երբևէ ոտք չէր դրել Միջերկրի հողի վրա (բացի նրանցից ովքեր կռվել են Ցասման Պատերազմում), սակայն նոլդորների ժառանգներց ոմանց հաջողվել է ոտք դնել Միջերկրի հողի վրա։ Վանյարցի մի քանի աղջիկներ սիրահարվել են Նոլդորների իշխաններին, բայց նրանցից ոչ մեկը չի հետևել իշխաններին աքսորման ժամանակ։ Նրանցից ամենահարգվածը եղել է Ինդիսը՝ Ֆինվեի այրին, որը Ֆորմենոս Մելքորմի կողմից ամուսնու սպանությունից հետո ավագ դուստր Ֆինդիսի հետ վերադարձել է իր ժողովրդի մոտ։ Տուրգոնի կինը՝ Էլենվեն, որը վանյարական ծագում ուներ, մահացավ Բելերիանդում Ամանից Հելկարակսեի միջոցով Ֆինգոլֆինա անցնելու ընթացքում։ Ամանում նոլդորներից Ֆինրոդը սիրահարվել է Ամարե անունով վանիային, և հենց նա է եղել պատճառը, որ Ֆինրոդը Բելերիանդում երբեք չի ամուսնացել։
Վանյարները խոսել են քվենյանի բարբառով, որը կոչվել է «վանյարին» և հարուստ է վալյարինի բազմաթիվ փոխառություններով։ Վանյար անվանումը (եզակի թվում՝ վանյա) քվենյանում նշանակել է «լույս» և ակնարկել է վանյարների ոսկե մազերը («վանյա» բառը սկզբնապես նշանակել է «բաց գույնի ներկած, գունատ»)։ Այսպիսով նրանց անվանակոչել են նոլդորներ։ Երբեմն նրանք, հատկապես խոսակցական լեզվում, իրենց անվանել են «մինյար» (քուեն․՝ Minyar), առաջինը, ինչը և համարվել է նրանց ինքնանունը։
Վանյարներն առանձնանում են Վալարի հանդեպ իրենց հատուկ սիրով ու հարգանքով։
Նոլդորների ելք
Վալինորում Ֆեանորը՝ Ֆինվեի որդին, ստեղծել է Սիլմարիլներ՝ քարեր, որոնք պարունակել են Վալինորին լուսավորող Երկու Ծառերի լույսի մի մասը։ Միևնույն ժամանակ, Մանդոսի Պալատներում երեքդարյա բանտարկությունից հետո, Մելքորն ազատ է արձակվել։ Վալարին մոլորության մեջ գցելով՝ նա չարություն և տարաձայնություններ է տարածել նոլդորների մեջ, արդյունքում ոչնչացրել է Վալարի Ծառերը, սպանել է Ֆինվե թագավորին և առևանգել Սիլմարիլները։ Դրանից հետո Ֆեոնորն անիծել է նրան և անվանել Մորգոթ (սինդարինում՝ «սև թշնամի») և իր յոթ որդիների հետ միասին երդվել է վերադարձնել Սիլմարիլները։ Չնայած սարսափելի բացթողումներին և նրանց պահելու Վալարի փորձերին՝ Ֆեոնորն իր որդիների և եղբոր՝ Ֆինգոլֆինի հետ միասին ղեկավարել է նոլդորների հսկայական բանակը, որը Բելերիանդից գնացել էր Վալինոր, ուր Վալինորից փախել էր Մորգոթը։
Բելերիանդի պատերազմներ
Որոշ ժամանակ անց տեղի է ունեցել Դագոր Բրագոլլահը՝ Հանկարծակի Բոցերի ճակատամարտը, որի ընթացքում մահացել է Ֆինգոլֆինը՝ աքսորյալ նոլդորների բարձրագույն թագավորը։
Երբ թվացել է, որ էլֆերն այլևս հույս չունեն, Էարենդիլ Մորեխոդը՝ Ֆինվեի Տան կիսաէլֆը, Սիլմարիլների օգնությամբ նավարկել է Վալինոր, որպեսզի Վալարից օգնություն խնդրի։ Վալարը լսել է նրա խնդրանքները և սկսել է Ցասման Պատերազմը, որի արդյունքում Մորգոթը պարտվել է և դուրս գցվել աշխարհի սահմաններից։
Երկրորդ և երրորդ դարաշրջաններ
Երկրորդ և երրորդ դարաշրջանների ընթացքում էլֆերը պահպանել են իրենց պետությունները Իշխանության մատանիների օգնությամբ, բայց Մատանիների Պատերազմից հետո նրանց ուժերը թուլացել են և շատ էլֆեր հեռացել են Միջերկրից՝ նավարկելով դեպի Վալինոր։ Ինչ վերաբերում է Երրորդ դարաշրջանի վերջում Մատանիների Իշխանության ոչնչացումից հետո Միջերկրում մնացած էլֆերի ճակատագրին, ապա Թոլքինի հրատարակած գրությունները տալիս են փոքր-ինչ իրար հակասող ակնարկներ այն մասին, թե ինչպիսին է այն եղել։
Իշխանության մատանիների ոչնչացումից հետո էլֆերի Երեք Մատանիների ուժը նույնպես անհետացել է, և Միջերկրում սկսվել է Մարդկանց Դարաշրջանը։ Էլֆերը, որոնք մնացել են Միջերկրում, դատապարտվել են դանդաղ ոչնչացման մինչև այն պահը, երբ, ըստ Գալադրիելի, նրանք մարել են և դարձել «քարանձավների և հովիտների հասարակ ժողովուրդ»՝ մեծապես թուլանալով իրենց նախկին ուժի և ազնվականության համեմատ։ Մնացած նոլդորների ուժը միանգամից թուլացել է, և բոլոր էլֆիստականների «խեղճացումը» տևել է հարյուրավոր և նույնիսկ հազարավոր տարիներ՝ ընդհուպ մինչև մեր ժամանակները, երբ մանրանկարչության մեջ պարող էլֆերի պատկերների առանձնացված կադրերը սնում են մեր ժողովրդական հեքիաթներն ու երևակայությունները։
Միևնույն ժամանակ «Մատանիների տիրակալում» բազմաթիվ ակնարկներ կան չորրորդ դարաշրջանի առաջին տարիներին Միջերկրում էլֆերի շարունակական գոյության մասին։ Էլրոնդի որդիներ Էլլադան ու Էլրոխինը չեն ուղեկցել իրենց հորը, երբ Սպիտակ Նավը Մատանիների Տիրակալի և նոլդորների բարձրաստիճան պետերի հետ հեռացել է Մոխրագույն Նավահանգստից Վալինոր։ Ասվում է, որ նրանք որոշ ժամանակ մնացել են Ռիվելելեում, գուցե ավելի ուշ, այլ նոլդորների հետ միասին տեղափոխվել են Լինդոն։ Հավելված Ա-ում գրված է, որ Երրորդ Դարաշրջանի վերջում Քելեբորնը հարավային Լիխոլեսյեի մեծ մասը կցել է Լոթլորիեն թագավորությանը, իսկ մի այլ տեղում Թոլքինը գրել է, որ Քելեբորնը մի ժամանակ ապրել է Լինդոնում և Ռիվենդելում, նախքան վերջապես Միջերկրից նավարկվելով հասել է Վալինոր ։
Թոլքինը նաև գրել է, որ էլֆերը տեղափոխվել են Իթիլիեն Արագորն թագավորի օրոք և օգնել են Գոնդորի վերակառուցման գործում։ Նրանք հիմնականում ապրել են Հարավային Իթիլիանում՝ Անդուինի ափերին։ Ենթադրվում է նաև, որ էլֆերը գոնե մի որոշ ժամանակ շարունակել են ապրել Մոխրագույն Նավահանգիստներում։ Թոլքինը նշել է, որ Հոբիթների ավանդույթի համաձայն, Սեմուայզ Գեմջին Էլրոնդի հեռանալուց մի քանի տասնամյակ անց, նավարկել է ծովով մինչև Մոխրագույն Նավահանգիստ, ինչը ենթադրում է, որ այդ ժամանակ այնտեղ դեռ էլֆեր կային։ Լեգոլասը նույնպես ուղևորվել է Վալինոր Էլեսարա թագավորի մահից հետո, բայց «Մատանիների տիրակալում» ուղիղ ասվում է, որ ինքն է իր նավը կառուցել, և որ նա այդ նավով նավարկել է Անդուինի ողջ երկայնքով և դուրս է եկել ծով (ինչպես լորիյան էլֆերը հաճախ են արել Ամրոտի ժամանակ), և հայտնի չէ, թե ինչու է նա նավարկել ոչ նավահանգիստներից։ Միգուցե նրանց անապատացման պատճառով, կամ պարզապես որոշել է Գիմլիի հետ ծովով գնալու փոխարեն ինքն իրեն նավարկել։
Հավելված Ա-ում ընդգրկված «Արագոնայի և Արվենի պատմություն»-ում Թոլքինը նկարագրել է Միջերկիրը, որտեղից արդեն հեռացել է էլֆերի մեծ մասը։ Նրանցից շատերը, ովքեր մնացել էին, ապրում էին Լիխոլեսյեում, իսկ շատ ավելի քչերը՝ Լինդոնում։ Արագորնը խոսել է Ռիվենդելում գտնվող Էլրոնդի դատարկ պարտեզի մասին։ Առավել ցնցող է այն պահը, երբ Էլեսարի ինքնակամ մահից հետո Արվենը եկել է Լորիեն՝ այդ ժամանակ ամբողջովին լքված (Քելեբրոնն իր ժողովրդի հետ արդեն մեկնել էր Ռիվենդել), և հոգին ավանդել է իր երկրի անդորր սահմաններում։
Էլֆերի կյանքի ցիկլ
Ինչպես գրված է «Միջերկրի պատմություն»-ում և Թոլքինի նամակներում, էլֆերի կյանքի ցիկլը տարբերվել է մարդկանցինից։ Ստորև բերված տեղեկությունների մեծ մասը բացառապես վերաբերել է միայն էլդարներին և բերված է «Էլդարների օրենքներն ու սովորույթները» շարադրանքից, որը լույս է տեսել «Մորգոթի մատանիում»։
Ծնունդ և վաղ կյանք
Էլֆերը ծնվում են սաղմնավորումից մոտ մեկ տարի անց, և այդ օրը նշվում է ոչ թե ծննդյան օր, այլ որպես սաղմնավորման օր։ Նրանց միտքը զարգանում է ավելի արագ, քան մարմինը։ Կյանքի առաջին տարում նրանք արդեն գիտեն խոսել, քայլել և նույնիսկ պարել. նրանց ավելի արագ հոգեկան հասունացումը մարդկանց ստիպել է մտածել, որ երիտասարդ էլֆերն ավելի մեծ են, քան նրանք իրականում կան։ Էլֆերի կյանքի մոտավորապես 10-15 տարեկան հասակում տեղի է ունենում ֆիզիկական հասունությունը (50 տարեկանում նրանք հասել են իրենց վերջնական աճին), իսկ ներարգանդային կյանքից հետո՝ 100 տարեկան հասակում, էլֆն արդեն լիովին հասնում է հասուն տարիքի։ Դրանից հետո էլֆերի մարմինները դադարել են ֆիզիկապես հասունանալ և ծերանալ (ի տարբերություն մարդկանց մարմինների) ։
Սեքսուալություն, ամուսնություն և երեխայի ծնունդ
Էլֆերն ամուսնանում են իրենց կյանքի վաղ շրջանում, ազատ են սիրո հարցում և սիրելով են ամուսնանում։ Ամուսնական դավաճանությունները լիովին բացակայում են։ Մեծ մասամբ էլֆերը միայն մեկ անգամ են ամուսնանում. բացառություն է եղել Ֆինվեն՝ նոլդորների առաջին Բարձրագույն թագավորը։ Նա առաջին կնոջ մահից հետո երկրորդ անգամ է ամուսնացել, չնայած այդ ամուսնության հատուկ թույլտվությունը տրվել էր հենց Վալարի կողմից, բայց այն բերել է փորձանքների և ճակատագրական բազում դժբախտ հետևանքների։ Ֆինվեի տան դժբախտությունները և կռիվները հիշվել են երկար ժամանակ, և հետագայում էլֆերը խուսափել են երկրորդ ամուսնությունից ։
Նախապես նշանադրվելով՝ ամուսինները կարող են ընտրել միմյանց նույնիսկ հարսանիքից դեռ շատ առաջ։ Նշանադրությունը պետք է հաստատվի ծնողների կողմից (բացառությամբ այն դեպքերի, երբ մեծահասակ հարսն ու փեսան ծրագրում են շտապ ամուսնանալ) և միայն այսքանից հետո պաշտոնապես հայտարարել են այդ մասին։ Նշանադրության ժամանակ կողմերը փոխանակել են մատանիներ և մնացել են նշանադրված ամենաքիչը մեկ տարի։ Այդ ժամանակաշրջանում նրանք կարող են չեղարկել նշանադրությունը՝ միմյանց վերադարձնելով մատանիները, սակայն դա տեղի է ունեցել շատ հազվադեպ։ Նշանադրության պաշտոնական հաստատումից հետո զույգերը նշանակել են հարսանիքի օրը (առնվազն մեկ տարի անց) ։
Ամուսնության համար պահանջվել է, որ հարսնացուն և փեսան միայն հատուկ բառեր արտասանեն (ներառյալ՝ Էրու Իլուվաթարի անունը կանչելը) և հարաբերություններ ձևավորեն։ Ավելի պաշտոնական Նորապսակների ընտանիքները հարսանիքը ավելի պաշտոնական նշել են՝ տոնի կապակցությամբ կազմակերպելով խնջույք։ Կողմերը փոխանակել են մատանիները և ստացել են այլ մատանիներ, որ կրել են ցուցամատին։ Սովորաբար հարսնացուի մայրը փեսային նվիրել է թանկարժեք քար, որը նա հետո կրել է (Գալադրիելի նվերը Արագորն Էլեսսարին արտացոլում է այս ավանդույթը։ Նա Արագորնի հարսնացու Արվենի տատն էր, իսկ նրա դուստրը՝ Քելեբրիան, հեռացել է Միջերկրից, դրանից շատ ժամանակ առաջ նավարկել է Վալինոր, ծանր հոգեբանական վնասվածք է ստացել իր՝ օրկամների մոտ ընկած գերությունից հետո և Էլլադանի ու Էլրոխիրոմի կողմից ազատագրվել է) ։
Էլֆերը սեռական հարաբերությունները դիտել են որպես առանձնահատուկ և ինտիմ գործողություն, քանի որ դրանք հանգեցրել են երեխաների բեղմնավորման և ծննդյան։ Արտամուսնական և նախաամուսնական սեքսն անընդունելի էր, դավաճանություն չկար, իսկ ամուսինների միջև կար բացարձակ հավատարմություն ու վստահություն։ Հղիության ընթացքում կամ երեխաների ծնվելուց հետո առաջին տարիներին բաժանությունները (օրինակ՝ պատերազմների ժամանակ) զույգին այնպիսի հարված էին, որ նրանք նախընտրել են երեխաներ ունենալ խաղաղ ժամանակներում։ Կենդանի էլֆերին չէր կարելի բռնաբարել կամ ուժով ստիպել ինտիմ հարաբերությունների։ Այս դեպքում նրանք անմիջապես կկորցնեին ապրելու կամքը և կուղևորվեին Մանդոսի Պալատներ ։
Էլֆերը սովորաբար քիչ երեխաներ են ունեցել (բացառություն էին Ֆեանորն ու Ներդանելը, որոնք յոթ որդի ունեին), և մի էլֆի ծննդից մինչև մյուսի ծնունդը զգալի ժամանակ է անցել։ Շուտով կյանքի նկատմամբ նրանց հետաքրքրությունները փոխվել են, նրանց լիբիդոն թուլացել է, և նրանք կենտրոնացել են այլ բանի վրա, օրինակ՝ արվեստի։ Չնայած դրան` նրանք իրենց ամենամեծ երջանկությունը գտել են սիրային միության մեջ և որպես իրենց կյանքի ամենաերջանիկ օրեր վայելել են երեխաներ ունենալու և դաստիարակելու հաճույքը ։
Թոլքինի դիցաբանության մեջ նկարագրված է էլֆերի ամուսնության մեջ լուրջ վեճի միայն մեկ օրինակ` Էոլայի և Արեդելի մոտ, որտեղ կինը լքել է իր ամուսնուն՝ առանց տեղեկացնելու այդ մասին, ինչը, ի վերջո, հանգեցրել է նրա սպանությանը Էոլայի կողմից։ Այնուամենայնիվ, նրանց ամուսնությունը բոլորովին Էլֆերին բնորոշ ամուսնություն չէր։
Առօրյա կյանք
Էլֆերը, հատկապես նոլդորները զբաղվել են տարբեր գործերով՝ դարբնությամբ, քանդակագործությամբ, երաժշտությամբ և այլ արվեստներով, անշուշտ, նաև խոհարարությամբ։ Տղամարդիկ և կանայք կարող էին գրեթե ամեն ինչ անել հավասար հիմունքներով։ Այնուամենայնիվ, կանայք հաճախ մասնագիտացել են բժշկության արվեստում, մինչ տղամարդիկ մասնակցել են պատերազմների։ Սակայն Էլֆերը միշտ չէ, որ մնացել են նույն դերերում։ Անհրաժեշտության դեպքում կանայք կարող էին պատերազմել տղամարդկանց հետ հավասարապես, և շատ տղամարդիկ եղել են հմուտ բժիշկներ (օրինակ՝ Էլրոնդը և նրա որդիները։ Նա էր, որ Արագրոնին բժշկություն է սովորեցրել) ։
Ապագա կյանք
Ժամանակի ընթացքում, եթե էլֆերը չեն մահացել ճակատամարտում կամ այլ պատճառներից, նրանք սկսել են դժվարությունների հանդիպել Միջերկրում և ցանկացել են նավարկել դեպի Վալինոր, որտեղ Վալարը նախապես բնակեցրել էր իրենց ժողովրդին։ Նրանք, ովքեր ցանկացել են նավարկել դեպի Անմահ Հողեր, որտեղ իր ժողովրդի հետ ապրել է Կիրդան Կարաբելը, հաճախ այնտեղ են գնացել՝ Մոխրագույն Նավահանգիստներում նրանց տրամադրված նավերով։
«Կյանքի երրորդ շրջան», ծերացում և դեմքի մազերի աճ
Չնայած «Հոբիթում» Թոլքինի պնդումներին, որ էլֆերը (և հոբիթները) մորուք չունեն, Կիրդանի մոտ, ըստ «Մատանիների տիրակալի», նրանք մորուք ունեն, ինչը կարծես անոմալիա է և պատահական անհամապատասխանություն։ Այնուամենայնիվ, ավելի ուշ՝ 1960 թվականին, Թոլքինը մշակել է էլֆերի մի քանի (առնվազն երեք) «կյանքի ցիկլեր» հասկացությունը։ Կիրդան մորուք ուներ, քանի որ նա կյանքի երրորդ ցիկլի մեջ էր (այնուամենայնիվ, Ֆեյնորի կնոջ՝ Ներդանելիի հայրը՝ Մախթանը, մորուք ուներ կյանքի երկրորդ փուլում, ինչը հազվադեպ երևույթ էր)։ Թե կոնկրետ ինչ են իրենցից ներկայացրել այդ ցիկլերը, անհասկանալի է, քանի որ Թոլքինը ոչ մի գրություն չի թողել, որում մանրամասն նկարագրվեր տրված հայեցակարգը։ Ակնհայտ է, որ էլֆերի ֆիզիկական հասունության միակ նշանները մորուքներն են։
Էլֆերը երբեմն արտաքնապես ծերացել են՝ մեծ սթրեսի ենթարկվելով։ Այսպիսով, ըստ երևույթին, այդպես է ծերացել Կիրդանը, քանի որ նա արտաքնապես նկարագրվել է որպես շատ ծեր (բացառությամբ նրա աչքերում փայլող աստղերի), ինչի պատճառ կարող էին դառնալ բոլոր այն վշտերը, որ նա տեսել և ապրել է Առաջին դարից ի վեր։ Նարգոտրոնդի Գվինդորա ժողովուրդը ևս, Մորգոթի մոտ գերությունից տարիներ անց նրան տեսնելով, հազիվ է ճանաչել։
Մահ
Էլֆերն անմահ էին, և տարիքը որևէ կերպ չէր ազդում նրանց վրա։ Բացի անմահ լինելուց էլֆերի մոտ կարող են վերականգնվել այն վերքերը, որոնք սովորաբար մահացու են լինում մարդու համար։ Այնուամենայնիվ, էլֆերը կարող են սպանվել կամ մահանալ վշտերից և աշխարհից հոգնելուց։
Մահացած էլֆերի հոգիները ուղարկվել են Վալինոր՝ Մանդոսի Պալատներ։ Այնտեղ որոշակի ժամանակից ու հանգստից հետո, որը ծառայում էր որպես «հոգու մաքրում», այս հոգիները կարող էին կրկին մարմին հագնել, որոնք նույնն էին այն մարմինների հետ, որ էլֆերն ունեին մահից առաջ։ Այնուամենայնիվ, հազվագյուտ բացառություններով, վերածնված էլֆերն այլևս երբեք չեն գնացել Միջերկիր, այլ, ընդհակառակը, հավերժ մնացել են Վալինորում։ Բացառություն էր Գլորֆինդելը՝ «Մատանիների տիրակալից»։ Ինչպես ցույց է տրված Թոլքինի հետագա գրություններում, նա եղել է Սիլմարիլիոնի «հարություն առած» հերոսը։ Մանդոսի Պալատներից վերադարձած հազվագյուտ և ավելի անսովոր էլֆի օրինակը կարելի է գտնել Բերենայի և Լյութիենայի պատմության մեջ։ Լյութիենան երկրորդ էլֆն էր, որն ուղարկվել է Միջերկիր, բայց որպես մահկանացու կին։ Մարմնի և հոգու նշանակման համար Թոլքինը գործածել է «ֆեա և քրոա» տերմինները։