cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ահռելի ռադիոն (պատմվածք)
Սյուժե
Իռենը լիովին ներգրավվում է ռադիոյով հեռարձակվող կյանքի մեջ և դառնում է ընկճված։ Նա բավականին հասարակ կնոջից վերածվում է այն կնոջը, որը կասկածում է, թե ով է ինքը և կասկածում է իր ամուսնու՝ Ջիմի հետ հարաբերություններին։ Ջիմը ևս մի անգամ նորոգման է տանում ռադիոն, և այս անգամ նույնպես նորոգում են այն։ Վերանորոգումը թանկ է և շատ ավելին է քան Ջիմը կարող է իրեն թույլ տալ։ Այն ամենն ինչ նա ուզում էր, այն էր, որ Իռենը ռադիոյից որոշակի հաճույք ստանար։ Փոխարենը ռադիոն վերջ է դնում Ուեսթքոթների խաղաղ կյանքին։
Վերլուծություն
Համաձայն Էլն Լլոյդ Սմիթի, կենցաղային գարշահոտության գաղափարը այն գաղափարներից մեկն է, որը «խաթարում է ինքնությունը, կարգը և կանոնը»։ Սա հենց այն է, ինչ անում է նոր ռադիոն Ուեսթքոթների կենցաղային կյանքի հետ։ Երբ միսիս Ուեսթքոտը տեսնում է նոր ռադիոն՝ այդ մեծ, խիժենուց պատրաստված արկղը, նրան դուր չի գալիս դրա ահռելիությունը։ Խիժենուց պատրաստված այդ արկղը «գորշ» է և չի համապատասխանում հյուրասենյակի կահույքի և գույների հետ, որոնք Իռենն անձամբ էր ընտրել։ Այս արկղը գորշ ու տգեղ է և խավար է բերում հյուրասենյակում և նրանց կյանքում։ Ի վերջո, Իռենը իրեն նույնացնում է ռադիոյի հետ։
Էլն Լլոյդ Սմիթը նաև նույնացնում է ընտանեկան վայրագությունը որը, միանգամից կապված է տան, սեռի և ընտանիքի գաղափարի հետ որը փոխաբերության միջոցով դառնում է գեղարվեստական կերպարների ներքին կյանքը արտաքինացնելու ձև։
Ադապտացիան հեռուստատեսությունում
«Ահռելի ռադիո»-ն ադապտացվեց հեռուստատեսությունում 1987 թվականին, «Պատմություններ մութ անկյուններից»-ի հեռուստասերիալի մի շարք դրվագներից։ Այն ղեկավարել էր Բիլ Թրեվիսը և հեռարձակվել է 1987 թվականի մայիսի 17-ին։
Ադապտացիան ռադիոյում
Պատմվածքը բեմականացրել է Գրեգորի Էվանսը BBC-ի համաշխարհային ծառայության City Plays շարքում, որը արտադրել և ղեկավարել է Գորդոն Հաուսը։ Այն հեռարձակվեց 1991 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1947 գրքեր
Պուշկովո (այլ կիրառումներ)
Պուշկովո, կարող է վերաբերել՝
Նրբաբլիթ
Նրբաբլիթ, տարբեր ժողովուրդների խոհանոցին բնորոշ ուտեստ՝ պատրաստված շիկացած թավայի մեջ ջրիկ խմորի լցման միջոցով եփման (երբեմն տապակման) եղանակով։ Սովորաբար կլոր ձև են ունենում, մատուցվում են տարբեր ակրատների հետ, երբեմն դրանց մեջ միջուկ է դրվում և փաթաթվում։ Հավանական է, որ նրբաբլիթներն հնդկացորենի ալյուրից պատրաստված առաջին ուտեստներ էին և արմատներով հասնում են նախնադարյան ժամանակներ։ Նրբաբլիթների տարբեր տեսակներ, որոնք պատրաստվում են ալյուրից, առկա են տարբեր ազգերի մոտ. ռուսական նրբաբլիթներ, ֆրանսիական բարակ նրբաբլիթներ (crêpes), մոնղոլական գամբիրներ, չինական պալանչիկներ, հնդկական դոսա և այլն։
Պատմություն
Հին հույները պատրաստում էին նրբաբլիթներ, որոնք կոչվում էին τηγανίτης (tēganitēs), ταγηνίτης (tagēnitēs) կամ ταγηνίας (tagēnias). բոլոր այդ բառերը ծագում են τάγηνον (tagēnon)՝ «տապակ» բառից ։ Tagēnias-ի մասին ամենավաղ հիշատակումները մ.թ.ա. 5-րդ դարի բանաստեղծներ Կրատինուսի և Մագնեսի աշխատություններում են։ Tagēnias-ները պատրաստվում էին ցորենի ալյուրով, ձիթապտղի յուղով, մեղրով և կաթնաշոռով և մատուցվում էին նախաճաշին  ։ Նրբաբլիթի մեկ այլ տեսակ էր σταιτίτης-ը (staititēs), σταίτινος-ը (staitinos)՝ «ալյուրից կամ խմորից պատրաստված խմորից», ստացված σταῖς-ից (stais)՝ «հաճարի ալյուրից» ։ Աթենաոսն իր Deipnosophistae-ում նշում է մեղրով, քունջութով և պանրով ծածկված staititas-ը   ։
Հին հռոմեացիներն իրենց տապակած եփուկներն անվանում էին alia dulcia, լատիներեն՝ «այլ քաղցրավենիք»։ Սրանք շատ տարբեր էին այն ամենից, ինչ այսօր հայտնի է որպես նրբաբլիթ ։
Ռուսական նրբաբլիթներ
Ըստ խորհրդային պատմաբան-սկանդինավագետ և գերբագետ Վիլյամ Պոխլյոբկինի՝ ռուսական ավանդական նրբաբլիթները  միշտ պատրաստվել են թթխմորով։
Գոյություն ունեն նրբաբլիթների պատրաստման շատ բաղադրատոմսեր։ Պատրաստման հիմնական սկզբունքն այն է, որ ջրիկ խմորը սահեցվում է կարագով կամ ճարպով յուղված թավայի վրայով՝ դառնալով բարակ շերտ, որը հետո շրջվում և տապակվում է մյուս երեսով։ Նրբաբլիթները սովորաբար կլոր ձև են ունենում։ Կան նաև քառակուսի նրբաբլիթներ, որոնց պատրաստման համար անհրաժեշտ է քառակուսաձև թավա։ Նրբաբլիթների պատրաստման համար անհրաժեշտ է խոհարարական արվեստին բնորոշ հատուկ վարպետություն։ Պետք է իմանալ, թե ինչ քանակությամբ խմոր պետք է լցնել թավայի մեջ և երբ շրջել նրբաբլիթը, որպեսզի նրա երկրորդ երեսը նույնպես եփվի։ Նրբաբլիթները պետք է վարդագույն լինեն, բայց միևնույն ժամանակ՝ չայրվեն։ Հմուտ խոհարարը կարճ ժամանակում կարող է պատրաստել շատ քանակությամբ նրբաբլիթներ։
Մասլենիցայի նրբաբլիթներ
Նրբաբլիթները Մասլենիցայի  գլխավոր ծիսական ուտեստն են։ Հարուստները նրբաբլիթները սկսել են պատրաստել երկուշաբթի օրը, աղքատները՝ հինգշաբթի կամ ուրբաթ։ Նրբաբլիթների թթխմորը խոհարարուհիները պատրաստել են հատուկ ծիսակարգով։ Որոշները թթխմորը պատրաստել են դրսում, ձյունից, ամիսը դուրս գալուն պես՝ ասելով. «Ամիս, ամիս, ոսկե եղջյուրիկները, քո եղջյուրիկները, նայիր պատուհանից, գնում եմ թթխմորի հետևից»։ Համարվում էր, որ դրանից նրբաբլիթներն ավելի սպիտակ և փխրուն էին դառնում։ Մյուսները՝ երեկոյան, երբ հայտնվում էին աստղերը, դուրս էին գալիս գետի, ջրհորի կամ լճի մոտ՝ թթխմորը պատրաստելու։ Առաջին թթխմորի պատրաստումը բոլոր տնեցիներից և կողմնակի անձանցից գաղտնի է պահվել։ Խոհարարուհու ամենաչնչին անփութությունը  ողջ Մասլենիցայի ընթացքում տխրեցրել է տիրուհուն։ Մասլենիցայի շաբաթվա օրերի առանձնահատկությունը կապված է նրբաբլիթների հետ.
Երկուշաբթի
Սկսել են թխել առաջին նրբաբլիթները։ Այն դրել են ձեղնապատուհանի վրա՝ «ծնողների հոգու համար» կամ տվել են աղքատներին, որպեսզի նրանք հիշեն հանգուցյալներին։ «Առաջին նրբաբլիթը՝ հոգու հանգստության համար»։
Երեքշաբթի
Երեքշաբթին հարսնացուների տեսակցության օրն էր. երիտասարդներին հրավիրում էին նրբաբլիթներ համտեսելու, հրավիրվում էին սլավոնական տարազով. «Խնդրեմ համեցեք, մեր ձյունապատ սարերը պատրաստ են, մեր նրբաբլիթները թխված են»։
Այդ օրը փեսան եկել է զոքանչի մոտ՝ նրա պատրաստած նրբաբլիթները համտեսելու։
Հինգշաբթի
Հինգշաբթի սկսվել է գինարբուքը։ Զուգված-զարդարված երեխաները տնից տուն են գնացել՝ երգելով. «Տրինցի-բրինցի, թխեցեք նրբաբլիթներ»։
Ուրբաթ
Այդ օրը զոքանչը պատասխան այց է կատարել փեսայի տուն. այդ օրը նրբաբլիթները նրա աղջիկը՝ փեսայի կինն է պատրաստել։
Շաբաթ
Այդ օրը տուն են եկել ամուսնու քույրերը՝ տալերը, որի կապակցությամբ օրն անվանվել է «տալերի հավաքույթ»։
Կիրակի
Նանկրա
Նանկրա (Nancras), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտի գավառի Սենտի շրջանում։ Մտնում է Սոժոն կանտոնի կազմի մեջ։
Նրբաբլիթ
Մասլենիցայի նրբաբլիթներ
Այդ օրը բոլորն իրենց մտերիմներից ներողություն են խնդրել ամեն վատ բանի համար։ Բացի այդ, հենց Մասլենիցայի շաբաթվա վերջին օրն են այրել Մասլենիցայի խրտվիլակը, որը խորհրդանշել է ձմռան ավարտը։
Նանկրա
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17255։
Նրբաբլիթ
Մասլենիցայի նրբաբլիթներ
Անգլիայում նշում են Յուղոտ երեքշաբթի (Նրբաբլիթներ օր)՝ Մոխրոտ չորեքշաբթվա նախօրյակին, որը նշանավորում է Մեծ պասի սկիզբը։ Ավանդույթի համաձայն՝ այդ օրն անգլիացի շատ տանտիրուհիներ իրար հետ մրցում են մասնակցելու համար «նրբաբլիթների մրցավազքին». սա 400 մետր մրցավազք է կանանց համար, որոնց ձեռքին կա տաք թավայով նրբաբլիթ, որը վազելու ընթացքում առնվազն երկու անգամ պետք է վերև նետել։ Մրցավազքն սկսում է առավոտյան ժամը 11-ին, երբ հնչում են եկեղեցու զանգերը։ Հաղթում է այն մասնակիցը, որը կարողանում է ավելի շատ վերև նետել և շուռ տալ նրբաբլիթը։ Համարվում է, որ այս ավանդույթը ծագել է Բակինգեմշիրի փոքրիկ՝ Օլին քաղաքում, երբ 1445 թվականին մի կին այնպես է տարվել նրբաբլիթների պատրաստմամբ, որ երբ հնչել է եկեղեցու զանգը՝ ազդարարելով եկեղեցական արարողակարգի սկիզբը, նա թավայով վազել է եկեղեցի՝ այդ ընթացքում վերև նետելով նրբաբլիթը, որպեսզի այն չայրվի ։
Նանկրա
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 678 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Հաղորդիչ հեռուստատեսային խողովակ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսություն
Կաշին-Բեկի հիվանդություն
Կաշին-Բեկի հիվանդություն, տեղաճարակային (էնդեմիկ) հիվանդության է, որի ժամանակ զարգանում են բազամապիսի այլանդակող օստեոխոնդրոպաթիաներ։ «Ուրովյան հիվանդություն» անվանումը կապված է Ամուր գետի վտակ Ուրովի հետ, որի ավազանում XIX դարի կեսերին այն հայտնաբերվել և նկարագրվել է։ Հիվանդությունը բավականին տարածված է եղել Անդրբայկալում և Արևելյան Սիբիրում։
Հիվանդությանը բնորոշ են ոսկրացման պրոցեսների խորը խանգարումները և ոսկրահոդային համակարգի «վաղաժամ մաշվածությունը»։ Պրոցեսը կրում է համակարգածին, շատ թե քիչ զուգաչափ բնույթ և արդեն պատանեկան տարիներին կարոդ է հասցնել տարածված ապաձևող արթրոզի։
Առաջացման պատճառը և ախտածագում
Լիովին պարզաբանված չեն։ Հիվանդության սահմանափակ տարածվածությունը թույլ է տալիս նրա պատճառը փնտրել տեղական բնապայմանների առանձնահատկություններում։
Ախտաբանական անատոմիան
Պրոցեսն սկսվում է հոդաճառներից։ Տեղի է ունենում նրանց պղտորում, թելավորում, ոսկրային հյուսվածքի կղզիանման մերկացումներ։ Զննման ժամանակ հոդային մակերեսին կարելի է հայտնաբերել անկանոն կերպով հերթագայող աճաոաոսկրային հյուսվածքի շերտամասեր։ Ծանր դեպքերում աճառային ծածկույթը ամբողջովին չքանում և փոխարինվում է ոսկրային հյուսվածքով։ Զարգանում են հոդային շարժունակության ծանր խանգարումներ։
Կլինիկան
Կաշին-Բեկի հիվանդությունը սկսվում է մանկապատանեկան տարիքում, հազվադեպ 20 տարեկանից հետո։ Տղաները հիվանդանում են ավելի հաճախ, քան՝ աղջիկները։ Պրոցեսը սկսվում է դանդաղ (2—3 տարում)՝ աստիճանաբար սաստկանալով։ Հիվանդները դիմում են բժշկական օգնության անսովոր, անհարմար շարժումների և հոդերում ճարճատյուն ի հայտ գալու պատճառով։ Հոդերում և մկաններում նկատվում են թույլ, մորմոքուն ցավեր ֆիզիկական լարվածությունից հետո («ճմլկոտման» հիվանդություն)։
Հիվանդության հիմնական ախտանիշը վերին և ստորին վերջույթների հոդերի զուգաչափ հաստացումն ու ապաձևումն է՝ շարժունակության սահմանափակմամբ և տարբեր ուժգնության ճարճատյունով։
Տարբերում են Կաշին-Բեկի հիվանդության արտահայտվածության 3 աստիճան։
Հայտնաբերվում են նաև փոփոխություններ ներքին օրգաններում (բրոնքիտներ, թոքերի էմֆիզեմա, ախիլիկ գաստրիտ, կոլիտ, միոկարդիոդիստրոֆիա)։ Աշխորոշումը դժվար չէ հիվանդության տեղաճարակային բնույթի և կլինիկական ախտանիշների առանձնահատկությունների պատճառով։
Կրքեր ըստ Չապաևի
«Կրքեր ըստ Չապաևի», ուկրաինա-ռուսական հեռուստասերիալ։ Ռեժիսոր՝ Սերգեյ Շերբինա։ Սերիալը պատմում է Վասիլի Չապաևի կյանքի մասին։
Սերիալի պրեմիերան կայացել է 2013 թվականի փետրվարի 13-ին։
Սյուժե
Հեռուստասերիալում ներկայացվում է Վասիլի Չապաևի կյանքը՝ սկսած 18 տարեկանից, երբ նա մեկնել է տնից առաջին համաշխարհային և քաղաքացիական պատերազմներին մասնակցելու նպատակով, մինչ մահը՝ 1919 թվականը։
Գինու ազգային օր
Գինու ազգային օր (Ziua Naţională a Vinului), տոն Մոլդովայում՝ նվիրված գինուն ու գինեգործությանը։ Ավանդաբար կազմակերպվում է Քիշնևի Ազգային մեծ հավաքի հրապարակում, ինչպես նաև հանրապետական գինեգործարաններում հոկտեմբերի առաջին շաբաթվա հանգստյան օրերին, երբ ավարտվում է խաղողի բերքահավաքը։
Կրքեր ըստ Չապաևի
Սյուժե
Ֆիլմը հանդիսանում է Էդուարդ Վոլոդարսկու «Կրքեր ըստ Չապաևի» գրքի էկրանավորված տարբերակը ։
Գինու ազգային օր
Հիմնական տեղեկություններ
Գինու ազգային օրը Մոլդովայում առաջին անգամ նշվել է 2002 թվականին հանրապետության կառավարության՝ ապրիլի 19-ի 1005-XV որոշումով։ Տոնը նախատեսված է եղել հանրապետական մակարդակով գինեգործական արտադրանքը խրախուսելու, այդ ոլորտի ավանդույթները ամրապնդելու, երկրի՝ որպես գինեգործության կենտրոնի համբավի տարածման, գինու օգտագործման մշակույթ դաստիարակելու և զբոսաշրջիկներին գրավելու համար։
2003 թվականի սեպտեմբերի 25-ին խորհրդարանն օրենք է ընդունել, որով հաստատել է օտարերկրյա քաղաքացիների համար վիզային արտոնյալ ռեժիմ՝ անվճար վիզա տրամադրելով 15-օրյա ժամկետով (7 օր տոնից առաջ, 7 օր տոնից հետո)։
Տոնի ընթացքում ներկայացվում են գինեգործության ասպարեզի ձեռքբերումները, ներկայացվում է Մոլդովայի գինեգործական տարբեր ընկերությունների արտադրանքը։ Սովորաբար ցուցահանդեսն ուղեկցվում է մրցակցային ծրագրով։
Օտարերկրյա քաղաքացիներին, որոնք ցանկանում են երկիր այցելել տոնի ժամանակ, տրամադրվում է անվճար վիզա, եթե այն անհրաժեշտ է ։
2005 թվական
2005 թվականին տոնի շրջանակներում կազմակերպվել է գինեգործների թատերականացված ներկայացում, որի ընթացքում Քիշնևի գլխավոր փողոցով շքերթով անցել են երկրի շատ շրջանների գինեգործներ։ Կազմակերպվել են ժողովրդական խմբերի համերգներ, ժողովրդական ստեղծագործության իրերի տոնավաճառ, ելույթ է ունեցել «Zdob şi Zdub» խումբը։
2006 թվական
Գինու ազգային տոնը նշվել է հոկտեմբերի 7-8-ին։ Հոկտեմբերի 7-ին կայացել է տոնակատարության հանդիսավոր բացումը, կազակերպվել են համերգներ և գինեգործների շքերթ։ Նույն օրը տարբեր մրցույթների հաղթողներին հանձնվել են մրցանակներ, կազմակերպվել են բաց և փակ համտեսներ։ Սրան զուգահեռ՝ էքսկուրսիաներ են կազմակերպվել «Գինու ուղով», որի շրջանակներում այցելություններ են կազմակերպվել Մոլդովայի տեսարժան վայրեր, գինու գործարաններ։ Հոկտեմբերի 8-ին կազմակերպվել է մի շարք մրցույթների հաղթողների պարգևատրում, միջոցառման հանդիսավոր փակումը և տոնական հրավառություն։
2017 թվական
2017 թվականին Գինու ազգային տոնը Մոլդովայում կազմակերպվել է հոկտեմբերի առաջին շաբաթվա վերջում։ Այս տարվա տոնը նշանավորվել է բնապահպանական պատասխանատվությամբ ։ Այդ պատճառով տոնակատարության հյուրերին կոչ են արել հարգալից վերաբերվել շրջակա միջավայրին և գինու չափաբաժնին, որը հարկավոր է օգտագործել գիտակցաբար և չափավոր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տոներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մոլդովայի մշակույթ
Տատիկը մի այծ ուներ
Թողարկում DVD ֆորմատով
«Գնդիկ Բոքոնիկ» (1956), «Երեք պարկ խորամանկություն» (1954), «Երեք փայտահատներ» (1959), «Երեք արջեր» (1958), «Ու՞մ կոներն են անտառում» (1965), «Տարբեր անիվներ» (1960), «Մաշենկան և արջը» (1960), «Տատիկը մի այծ ուներ» (1983), «Քաղցրաբլիթ» (1993) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1983 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Մարտիկ Առուշանյան
Կենսագրություն
Մարտիկ Առուշանյանը ծնվել է 1972 թ. դեկտեմբերի 1-ին Մարտակերտի շրջանի Առաջաձոր գյուղում։ Ավարտել է գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ Ստեփանակերտում ստացել է վարորդի մասնագիտություն։ Մասնակցել է մի շարք գյուղերի համար մղված պաշտպանական ու ազատագրական մարտերին։ Զոհվել է 1993 թ. հունվարի 25-ին Կիչան գյուղի ազատագրական մարտում։ Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Արիության համար» և «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» մեդալներով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է գյուղի գերեզմանատանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:1972 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունվարի 25 մահեր Կատեգորիա:1993 մահեր Կատեգորիա:Առաջաձոր (Արցախ) գյուղում ծնվածներ
Մյուրոն
Մյուրոն (Muron), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտի գավառի Ռոշֆորի շրջանում։ Մտնում է Տոննե Շարանտ կանտոնի կազմի մեջ։
Չեռնոգորիայի խորհրդարան
Չեռնոգորիայի խորհրդարան, Մոնտենեգրոյի ունիտար օրենսդիր մարմինը։ Բաղկացած է 81 անդամներից, որոնք ընտրվում են 4 տարի ժամկետով։ Խոսնակն է Ռանկո Կրիվոկապիչը։ 2006 թվականի հունիսի 3-ին Մոնտենեգրոյի խորհրդարանը հռչակեց Մոնտենեգրոյի անկախությունը՝ հիմնվելով անկախության հանրաքվեի վրա։
Մյուրոն
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17253։
Չեռնոգորիայի խորհրդարան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեռնոգորիա օրենսդիր իշխանություն Կատեգորիա:Խորհրդարաններ ըստ երկրի
Մյուրոն
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 1235 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Մուենգ
Մուենգ (Moings), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Ժոնզակ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ժոնզակ շրջանը։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 170 մարդ։
Քարոզգիրք (3164)
Քարոզգիրք (3164), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3164 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1838 թվականին մահտեսի Սիմեօն Շաքեցի գրիչի կողմից [ենթադրաբար] Սևանում։ Ստացողները եղել են Տեր Սարգիսն, Տեր Հարություն, Տեր Հովհաննեսյան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20,8X17,3 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 164 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 1ա, 163բ, հետագայի՝ կազմ Բ (1876թ․) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Վլադիմիր Պեկար
Վլադիմիր Պեկար (Владимир Израилевич Пекарь, ), խորհրդային ռեժիսոր և մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերի նկարիչ։ ՌՍԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1987 թվական), ԱՍԻՖԱ-յի անդամ, նկարիչ-մուլտիպլիկատորների ծրագրի ուսուցման հեղինակ։ Համագործակցել է Վլադիմիր Պոպովի և Տատյանա Կոլյուշևայի հետ։
Կենսագրություն
1942 թվականից եղել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիային կից մուլտիպլիկացիայի ուսանող։
Աշխատել է Հայֆիլմ ստուդիայում (1943-1947 թվականներ)։
1947 թվականին սկսել է աշխատել «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում` որպես մուլտիպլիկատոր։
Նիկոլայ Ֆյոդորովի ղեկավարությամբ աշխատել է համակցված նկարահանումներ անող խմբի կազմում։
1960 թվականին ստեղծել է «Մուլտիպլիկացիոն Կոկորդիլոս» կինոամսագիրը և նկարահանել է առաջին թողարկումը, որը նրա դեբյուտն էր որպես ռեժիսոր։ Սկզբից աշխատել է Վլադիմիր Պոպովի հետ։ Նրանց համատեղ աշխատանքը շարունակվել է գրեթե 15 տարի։ Այս տարիների ընթացքում, բացի հավաքածուների համար բազմաթիվ սյուժեները, նրանք նկարահանել են նաև մի քանի մուլտֆիլմեր, որոնք մինչև օրս չեն իջնում հեռուստաէկրաններից։ Դրանց թվում են «Առաջին անգամ արենայում» (1961 թվական), Ումկա արջուկի մասին երկգրությունը (1969-1970 թվական) և «Վերադարձրեք Ռեքսին» (1975 թվական) մուլտֆիլմերը։ Դրանից հետո ռեժիսորներից յուրաքանչյուրը գնում է իր ճանապարհով ։
1976 թվականին ինքնուրույն նկարահանել է «Փոստային ձուկը» մուլտիֆլմը։
Հաճախ դասավանդել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի, «Էկրան» ստեղծագործական միության նկարիչ-մուլտիպլիկատորների դասընթացներին, ինչպես նաև` դասախոսություններ է կարդացել Սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացների շրջանակներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նոր Դոնսկի գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
Կրոնը Կանարյան կղզիներում
Ինչպես Իսպանիայի մյուս տարածքներում, այնպես էլ Կանարյան կղզիներում բնակչության մեծամասնությունը դավանում է կաթոլիկ քրիստոնեություն ։ Կաթոլիկությունը Կանարյան կղզիներում տարածվել է 15-րդ դարում՝ իսպանացի կոնկիստադորների կողմից վերջինիս նվաճումից հետո։ Կանարյան կղզիների զավթումից հետո իսպանական իշխանություններն արգելել են բնիկ ժողովուրդների դավանանքը։ 2015 թվականի հարցման տվյալներով Կանարյան կղզիների բնակչության 84.9%-ը դավանում է կաթոլիկ քրիստոնեություն ։
Կանարյան կղզիներում կան նաև այլ կրոնական փոքրամասնություններ, ինչպիսիք են մուսուլմանները, ավետարանչականները, հինդուիստները, աֆրոամերիկյան կրոնի հետևորդները, բուդդայականները, հուդայականները և այլն։ Կանարյան կղզիները ներկայումս Իսպանիայի և ամբողջ Եվրոպայի ամենամեծ կրոնական բազմազանությունը ունեցող տարածաշրջաններից մեկն է։
Կրոնական բաշխվածություն
2011 թվականի սոցհարցումների արդյունքում պարզ է դառնում Կանարյան կղզիների կրոնական կազմը ․
Ըստ Կանարյան կղզիների ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների՝ բնակչության կրոնական կազմը հետևյալն է ․
Հավատացյալների միայն 38.7%-ն է հաճախում կրոնական հաստատություններ։
Կանարյան կղզիների տեղական հավատալիքներ
Նախքան 15-րդ դարում իսպանացի կոնկիստադորների ի հայտ գալը Կանարյան կղզիների բնակչության շրջանում տարածված է եղել տեղական հավատալիքները։ Դրանք եղել են անիմիստական և պոլիթեիստական տեսակի՝ աստրալային պաշտամունքի ուժեղ ազդեցությամբ։ Մերօրյա իրականությունում տեղական հավատալիքները տարածված են բացառապես Կանարյան կղզիների լեռնային շրջաններում, մասնավորապես՝ Տեյդե և Տեներիֆե լեռների հարակից տարածքներում։ Բնիկների կրոնում իր մեծ ազդեցությունն ունի ծառերի պաշտամունքը։ Օրինակ՝ վերջիններս սրբացնում են սոճին և վիշապածառը, այն համարելով կենսական աղբյուր։ Վերջիններիս շրջանում մեծ զանգվածներ է ընդունել նաև մահացածների պաշտամունքն ու դիակների մումիացիան։ Այս երևույթն առավել հայտն է Տեներիֆե կղզում ։ Կրոնական ծիսակատարությունների և արարողությունների ժամանակ հավատացյալներն օգտագործում են նաև կավե կամ քարե կուռքեր։
Կաթոլիկություն
Հետագայում կղզում հաստատվում են նորման նվաճողներ Ժան դե Բետանկուրը և Գեդիդեր դե Լա Սալը ։ Լանսարոտե կղզու նվաճումից հետո զավթիչներն այստեղ հիմնում են փոքրիկ եկեղեցի, որը հետագայում վերածվում է խոշոր տաճարի՝ ստանալով Սուրբ Մատիալի անունը։ Հետագայում կղզում իշխում են նորման առաջնորդների իրավահաջորդները։ 1424 թվականին Հռոմի պապ Մարտին V-ը Բետանկուրիայում ստեղծում է կաթոլիկ եկեղեցու թեմ, որը ներառում է բոլոր Կանարյան կղզիները, բացառությամբ Լանսարոտեի։ Վերջինս թեմի կազմի մեջ է մտնում միայն 1431 թվականին ։ Կանարյան կղզիների բնակչության քրիստոնեացման գործընթացը ինտենսիվ կերպով սկսվում է իսպանացի կոնկիստադորների արշավանքներին զուգընթաց։ Մինչև 15-րդ դարի վերջ իսպանացիներն ամբողջությամբ գրավում են Կանարյան կղզիները և արգելում տեղական խավատալիքները։ Բնակչության մի մասն ընդունունում է քրիստոնեությունը, կղզիներում կառուցվում են կաթոլիկ խաչագմբեթ եկեղեցիներ։ 1819 թվականին ստեղծվում է նոր եպիսկոպոսություն, որն արդեն ներառում է բոլոր Կանարյան կղզիները ։
Ամբողջ արշիպելագի գլխավոր կաթոլիկ սրբավայրը Կանարյան կղզիների հովանավոր սուրբ Վիրջեն դե լա Կանդելարիայի բազիլիկան է ։
Այլ կրոններ
Կանարյան կղզիները հատուղի է Եվրոպայի, Աֆրիկայի և Ամերիկայի միջև և այդ իսկ պատճառով պատմական տարբեր ժամանակաշրջանում այստեղ հաստատվել են տարբեր ազգությունների առևտրականներ, այդ թվում՝ հրեաներ և բողոքականներ։ Արդյունքում՝ ձևավորվել է Կանարյան կղզիների բազմազան կրոնական կազմը ։
Քրիստոնեության այլ ուղղություններ
Ավետարանչական համայնքը Կանարյան կղզիներում հաստատվել է 16-րդ դարի վերջին, թեպետ իր գործունեությունը սկսել է ծավալել միայն 19-րդ դարից սկսած։ Ավետարանչական առաջին համայնքները հաստատվում են Պուերտո դե լա Կրուս, Սանտա Կրուս դե Տեներիֆե, Լաս Պալմաս դե Գրան Կանարիա քաղաքներում, ինչպես նաև ավելի փոքր ծավալներով մայրաքաղաք Սանտա Կրուս դե լա Պալմայում ։ 19-րդ դարում Տեներիֆեի հյուսիսում գտնվող Պուերտո դե լա Կրուս քաղաքում կառուցվում է առաջին ավետարանչական տաճարը՝ Բոլոր սրբերի եկեղեցին, որը դառնում է կղզիների ավետարանչական համայնքի կենտրոնատեղին։ Բացի այդ, նույն քաղաքում է գտնվում նաև Կանարյան կղզիների ամենահին գերեզմանատունը։ Ավելի ուշ Կանարյան կղզիներում կառուցվում են նաև նմանօրինակ այլ եկեղեցիներ՝ Լաս Պալմաս դե Գրան Կանարիայի ավետարանչական մատոռն ու Սան Խորխե Սանտա Կրուս դե Տեներիֆեի եկեղեցին (ներկայումս ծառայում է որպես կաթոլիկ տաճար)։
Իսլամ
Իսլամը համարվում է Կանարյան կղզիների երկրորդ ամենահայտնի կրոնը՝ կաթոլիկ քրիստոնեությունից հետո ։
Կանարյան կղզիների իսլամադավան համայնքը ձևավորվել է դեռևս 19-րդ դարում Տեներիֆեում, իսկ 20-րդ դարում՝ Գրան Կանարիայում։ Ավելի ուշ նմանօրինակ համայնքներ ստեղծվել են նաև Ֆուերտեվենտուրայում և Լանզարոտեում, իսկ վերջերս նաև Լա Պալմայում ։
Ներկայումս, Կանարյան կղզիներում գործում է իսլամական ֆեդերացիա, որն իրենից ներկայացնում է կղզիախմբում բնակվող շուրջ 70 հազար մուսուլամանների հոգևոր կարիքները հոգացող կրոնական կազմակերպություն ։ Վերջինիս ջանքերով Կանարյան կղզիներում գործում են 40 մզկիթներ ։
Հուդայականություն
Հուդայականությունը Կանարյան կղզիներում տարածվել է 15-րդ դարում՝ հրեաների գաղթին զուգընթաց։ Վերջիններս Կանարյան կղզիներ են տեղափոխվել մայրցամաքային Իսպանիայից և սկսել գաղտնի կերպով քարոզել եբրայական կրոնը։ Ի սկզբանե Կանարյան կղզիների հրեաները բնակվել են կղզիներում՝ Տեներիֆեում և Լա Պալմայում ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում հրեաները, կոմունիստների հետ մեկտեղ, ենթարկվել են հետապնդումների։ Թեպետ այդ հալածանքները ավելի մեղմ էին, քան Պիրենեյան թերակղզում։ 20-րդ դարի կեսերին Կանարյան կղզիներում ձերբակալվել են բազում հրեաներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրոնը Կանարյան կղզիներում
Մոեզ
Մոեզ (Moëze), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտի գավառի Ռոշֆորի շրջանում։ Մտնում է Սենտ Անյան կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17237։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մելանի Բրաուն
Մելանի Ջանին Բրաուն Բենթոն (Melanie Janine Brown Benton,  ),  բրիտանացի երգչուհի, երգերի հեղինակ, դերասանուհի և հեռուստահաղորդավարուհի։ Ավելի հայտնի է «Spice Girls» փոփ համույթում Մել Բի բեմական անվամբ հանդես գալով։
1975—1993. Մանկություն և երիտասարդություն
Փոքր տարիքում հաղթել է «Կարիբյան արևի միսս» մրցույթում։
10 տարեկանում սկսել է նվագել հարվածային գործիքներ և 15 տարեկանում ստացել է կրթաթոշակ երաժշտական դպրոցում, որը ավարտել է որպես հարվածային գործիքներ նվագող և պարի ուսուցչուհի։
1993-2000. Scary Spice
1993 թվականին դարձել է «Spice Girls» խմբի անդամ, Մելանի Սիի և Վիկտորիա Ադամսի հետ, արձագանքելով թերթի հայտարարությանը։ Էմմա Բանթոնին առաջարկել է նրա երգի ուսուցչուհին, Ջերի Հոլլիուելը խմբում հայտնվել է պատահաբար։
Խմբում աղջիկները հայտնի էին որպես «Սքերի Սփայս», որը անգլերենից թարգմանաբար նշանակում է «Սարսափելի համեմունք»։ Տվյալ կեղծանունը Մելանին ստացել է գրագետ ակցենտի և շքեղ աֆրիկյան սանրվածքների պատճառով, ինչպես նաև հագնվելու տարօրինակ ոճի պատճառով։
1998-2001 թվականներ
1998 թվականին Մել Բին սկսել է զբաղվել միանձնյա կարիերայով, և դրա հետ համադրելով նաև աշխատանքը «Spice Girls» խմբում։ Նրա առաջին սինգլն է դարձել է համատեղ աշխատանք Միսի Էլիոթի հետ «I Want You Back» անվանումով, որը թողարկվել է 1998 թվականի սեպտեմբերի 14-ին։ Շնորհիվ նրա, որ սինգլի պրոդյուսերն էր եղել Միսի Էլիոթին, այն զբաղեցրել էր առաջին հորիզոնականը UK Single Charts հիթ-շարքում։
1999 թվականի հունիսին թողարկվել է երգչուհու երկրորդ «Word Up» (Cameo խմբի քավր տարբերակը) սինգլը, այս անգամ Մելանին համագործակցել է Թիմբալենդի հետ։ Սինգլը զբաղեցրել է 14-րդ հորիզոնականը հիթ-շարքերում, ինչպես նաև դարձել է «Օսթին Փաուերս. Միջազգային մարդ հանելուկ» ֆիլմի սաունդթրեկը։
2000 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Մելանի Բրաունը թողարկել է ամբողջական միանձնյա «Tell Me» սինգլը, որը Մեծ Բրիտանիայի հիթ-շարքերում զբաղեցրել է 4-րդ հորիզոնականը։
2001 թվականի փետրվարի 19-ին տեղի է ունեցել իր առաջնաելույթային ալբոմի երրորդ «Feels So Good» սինգլը, որը Միացյալ Թագավորության հիթ-շարքերում զբաղեցրել է 5-րդ հորիզոնականը։
2001 թվականի հունիսի 4-ին թողարկվել է Hot ալբոմի չորրորդ և վերջին «Lullaby» սինգլը։ Տվյալ երգը Մելանին նվիրել է իր աղջկան՝ Ֆենիքս Չի Գյուզարի, որը իր մայրիկի հետ նկարահանվել է այդ երգի տեսահոլովակում։ Այս անգամ սինգլը զբաղեցրել է 14-րդ հորիզոնականը UK Single Charts հիթ-շքերթում։ Այդ պատճառով Virgin Records լեյբլը խզարել է Բրաունի հետ ունեցած պայմանագիրը։
Ծրագրավորվել էր հինգերորդ «Hotter» սինգլի թողարկումը, միայն թե, թողարկումը հետաձգվել է «Lullaby» ալբոմի վատ վաճառքի պատճառով։
2002-2007 թվականներ
2003 թվականին Մելանին Բրիտանիայից արտագաղթել է ԱՄՆ։ Ներկա պահին նա ապրում է ամուսնու և երեք աղջիկների հետ Լոս Անջելեսում, Կալիֆոռնիա նահանգ։
Մելանին աջակցում էր Spice Girls խմբի վերամիավորման մտքին և նրանց հետ գնում է շրջագայության։
2007 թվականին Բրաունը զբաղեցրել է երկրորդ տեղը «Պարեր աստղերի հետ» (Dancing with the Stars) շոուում, որտեղ նրա զույգընկերն է եղել Մաքսիմ Չմերկովսկին ։
2010- մեր օրեր
2011 թվականին Բրաունը դարձել է X-Factor հաղորդման ավստրիալական տարբերակի ժյուրի, իսկ 2012 թվականին եղել է հրավիրված ժյուրի բրիտանական X-Factor հաղորդումում։ 2013 թվականին Մելանին հայտարարել է այն մասին, որ վերադառնում է միանձնյա կարիերային և սկսում է իր երրորդ միանձնյա ալբոմի ձայնագրությունը։
2013 թվականի սեպտեմբերի 19-ին կայացել է երգչուհու նոր «For Once In My Life» սինգլի թողարկումը, որը զբաղեցրել է 30-րդ հորիզոնականը բրիտանական հիթ-շարքերում։
Անձնական կյանք
1998-2001 թվականներին Մելանին ամուսնացած է եղել պարող Ջիմի Գյուլզարոմի հետ ։ Այդ ամուսնությունում Բրաունը ունեցեծ է իր առաջին աղջկան՝ Ֆենիքս Չի Գյուլզարին (19 փետրվարի 1999 թվական) ։
2006 թվականին Մելանին հանդիպել է դերասան Էդի Մերֆիի հետ, ումից (բաժանումից հետո) ունեցել է երկրորդ աղջկան՝ Էնջել Այրիս Մերֆի Բրաունին (03 ապրիլի 2007 թվական) ։
2007 թվականի հունիսի 6-ին ամուսնացել է պրոդյուսեր Ստեֆան Բելաֆոնթի հետ ։ Այդ ամուսնության ընթացքում նա ունեցել է իր երրորդ աղջկան՝ Մեդիսոն Բրաուն Բելաֆոնթին (01 սեպտեմբերի 2011 թվական) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բրիտանացի երգիչներ Կատեգորիա:Անգլիացի ռեփերներ Կատեգորիա:Անգլիացի հաղորդավարներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ֆեմինիստ երաժիշտներ Կատեգորիա:Բրիտանացի մոդելներ Կատեգորիա:Բրիտանացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Բրիտանացի հաղորդավարներ Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Կին ինքնակենսագիրներ
Արտեմ Մեջինյան
Արտեմ Մարգարի Մեջինյան, հայ քամանչահար, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1961), ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1986)։
Կենսագրություն
Արտեմ Մեջինյանը ծնվել է Նոյեմբերյանի շրջանի Կոթի գյուղում։ 1932 թվականին ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը, 1932 - 1935 թվականներին սովորել է Իջևանի գյուղ-տեխնիկումում։ Իջևանում ուսանելու տարիներին որպես քյամանի նվագող, ելույթներ է ունեցել տեղի ռադիո հանգույցում։ 1934 թվականին Թբիլիսիում մասնակցել է Անդրկովկասյան ժողովրդական գործիքների օլիմպիադային, նվագել «Էշխեմեդ», «Լոռվա հովվականը» երաժշտական համարները և արժանացել ժյուրիի նախագահ, կոմպոզիտոր Ռոմանոս Մելիքյանի ուշադրությանը։ 1935 թվականին տեղափոխվել է Երևան, ընդունվել Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի ջութակի բաժին։ Նույն թվականին որպես քյամանչահար և շվի նվագող ընդունվել է ֆիլհարմոնիայի ժողովրդական գործիքների նվագախումբ։ 1941 թվականին ավարտել է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանը։ 1939 թվականին մասնակցել է Երևանում տեղի ունեցած ժողովրդական գործիքների մրցույթին։ Նույն թվականին նվագախմբի հետ մասնակցել է Մոսկվայում կայացած հայկական արվեստի և գրականության տասնամյակին՝ արժանանալով մեդալի։ 1946 թվականին ընդունվել է ՀԽՍՀ Ռադիոյի ժողովրդական գործիքների համույթ՝ որպես կոնցերտմեյստեր և մենակատար։ Աշխատանքին զուգահեռ դասավանդել է Ռ. Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում։ 1956 թվականին կրկին մասնակցել է Մոսկվայի հայկական արվեստի և գրականության տասնօրյակին։ Համերգներով հանդես է եկել Շարա Տալյանի, Շողիկ Մկրտչյանի, Արաքսյա Գյուլզադյանի, Վաղարշակ Սահակյանի և այլոց հետ։ Գրել է նաև երգեր հայ գրողների տեքստերի հիման վրա՝ «Ինչ իմանայի» երգը ,«Երգ-պար», «Արփենիկ», «Գայանե» պարերը   ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քամանչահարներ Կատեգորիա:Կոթի գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Ռոմանոս Մելիքյանի անվան պետական երաժշտական քոլեջի շրջանավարտներ
Յաննա Բաուկ
Յաննա Մարիա Շառլոտա Բաուկ (շվեդերեն՝ Jeanna Maria Charlotta Bauck, ), ազգությամբ շվեդ նկարչուհի, որ իր գիտակցական կյանքի հիմնական մասն անց է կացրել Գերմանիայի Մյունխեն քաղաքում։ Համբավվել է հատկապես իր բնանկարներով, որոնց զգալի մասն ստեղծել է Եվրոպայում կատարած ճամփորդությունների ժամանակ։
Կենսագրություն
Յաննան, որ կոմպոզիտոր Վիլհելմ Բաուկի դուստրն էր, նկարչության իր առաջին դասերն առել է Ստոկհոլմում՝ դանիացի երիտասարդ դիմանկարչուհի Բերտա Վեգմանից, որը ժամանակի ընթացքում դարձել է նրա մտերիմ ընկերուհին։ 1863 թվականին ճամփորդել է Գերմանիայում, հետագայում գրեթե յուրաքանչյուր տարի այցելել է շվեյցարական Տիրոլ երկրամաս և Իտալիայի Վենետիկ քաղաքն ու շրջական։ Նկարչության մեջ հմտացել է ճանաչված նկարիչներ՝ դրեզդենցի Ադոլֆ Էրհարդի, դյուսելդորֆցի Ալբերտ Ֆլամի և մյունխենցի Յոզեֆ Բրանդի օգնությամբ ու ղեկավարությամբ ։ 1880–81 թվականներին Բերտա Վեգմանի հետ բնակվել է Փարիզում, որտեղ նրանց հաջողվել է իրենց մի շարք աշխատանքներ ցուցադրման ներկայացնել փարիզյան սալոնում։ 1882 թվականին Բաուկը վերադարձել է Մյունխեն, նկարչական դպրոց բացել շնորհալի աղջիկների ու կանանց համար ։ Բաուկի լավագույն բնանկարները ցուցադրված են ճանաչված մի շարք պատկերասրահներում ու թանգարաններում, այդ թվում՝ նաև Ստոկհոլմի ազգային թանգարանում (Stockholm Nationalmuseum) :
Գրականություն
Կատեգորիա:Շվեդիայի արվեստ Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:19-րդ դարի կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Բնանկարիչներ Կատեգորիա:Շվեդ մանկավարժներ
Ալվիրան
Ալվիրան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում։ Գտնվում էր Մարզվանի գավառակում՝ Չորում քաղաքի արևելյան կողմում, լեռան ստորոտում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Մորտիե (Ծովափնյա Շարանտի գավառ)
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17249։
Պանդոստո
Պանդոստո՝ Ժամանակի հաղթանակը  (Pandosto: The Triumph of Time) արձակ ռոմանս է գրված անգլիացի հեղինակ Ռոբերտ Գրինի կողմից (XVI դար), առաջին անգամ հրատարակվել է 1588 թվականին ։ Ավելի ուշ՝ 1607 թվականին վերահրատարակվում է «Դորաստուս և Ֆավնիա» վերնագրով։ Այն շատ հայտնի էր Ուիլյամ Շեքսպիրի ժամանակաշրջանում, դրա սյուժեն ոգեշնչման աղբյուր է հանդիսացել Շեքսպիրի «Ձմեռային հեքիաթ» պիեսի համար։ Գրինի ստեղծագործության հիմքում հավանաբար Ջեֆրի Չոսերի «Քենթերբերյան պատմվածքներ» գրքի «Գործակատարի պատմվածքը» ստեղծագործությունն է ։ Էդուարդ Չեյնին պնդում է, որ հավանաբար, Ռոբերտ Գրինը՝ «Պանդոստո»-ն գրելիս մտքում ունեցել է Օքսֆորդի կոմսի կասկածները իր դստեր (լորդ Բըրլիի թոռնիկը) հայրության վերաբերյալ, երբ նա վերդարձել է 1576 թվականին իր՝ Եվրոպա կատարած ճանապարհորդությունիցև գուցե նաև եղել էր Սիցիլիան ։ Գրինի պատմությունը պարունակում է մռայլ տարրեր, որոնք Շեքսպիրը մեղմել է՝ կատակերգական նպատակներով։
Գրինի ստեղծագործության մեջ Պանդոստոն՝ Բոհեմիայի արքան մեղադրում է իր կնոջը՝ Բելլարիային մանկության ընկերոջ՝ Սիցիլիայի արքայի հետ իրեն դավաճանելու համար։ Նրա անհիմն հալածանքները հասնում են այն բանին, որ վերջինս հրամայում է իր նորածին դստերը նետել ծովը և դառնում է որդու ու կնոջ մահվան պատճառը։ Պանդոստոյի դուստրը՝ Ֆավնիան, հայտնվում է Սիցիլիայում, նրան փրկում և մեծացնում է մի հովիվ։ Դորաստուսը՝ Սիցիլիայի արքայազնը սիրահարվում է Ֆավնիային՝ անտեղյակ, որ նա արքայադուստր է և նրանք փախչում են, որպեսզի ամուսնանան։ Նրանք գնում են Բոհեմիա, որտեղ Պանդոստոն ակամա սիրահարվում է իր իսկ դստերը՝ Ֆավնիային։
Պատմության վերջում, Ֆավնիայի անձը բացահայտվելուց հետո, Պանդոստոն ինքնասպանություն է գործում՝ այն վշտից թե որքան չարիք է պատճառել իր ընտանիքին։ Շեքսպիրը շրջել է Սիցիլիայի և Բոհեմիան իրադարձություններն ու ավելացրել մի քանի այլ հերոսների, ինչպիսիք են ՝ Պաուլինան և Անտիգոնուսը կամ Ավտոլիկոսը և Ծաղրածուն։ Նա հանել է նաև ինքնասպանությունը և ավելացրել հարության տեսարանը, թագուհուն վերադարձնելով կյանք՝ գործածելով կամ հրաշք, կամ մահվան հնարք՝ կախված ընկալումից։
Շեքսպիրի պիեսը «Պանդոստո»-յի միակ վերապատումը չէ։ Ֆրանսիացի դրամատուրգ Ալեքսանդր Հարդին թողարկել է իր տարբերակը, որն անվանել է «Պանդոստ» (Pandoste), մոտ 1625 թվականին։ Հարդիի պիեսը չի պահպանվել, չնայած դրա որոշ հատվածներ՝ վերականգնված Լորան Մալոյի կողմից, դեռևս գոյություն ունեն։ Մալոյի բեմի ձևավորումը հարում է «"multiple setting, "» սկզբունքին կամ այլ կերպ ասած décor simultané (միաժամանակյա դեկոր), Միջնադարում պիեսի հատվածները ներկայացվում էին միաժամանակ և միևնույն տեղում, այդ պատճառով բեմի մեկ «հավաքածուն» ծառայում էր պիեսի բոլոր տեսարանների համար ։ Պոետ Ֆրենսիս Սաբին վերաձևակերպել ստեղծագործությունը՝ երկու մասից բաղկացած պոեմի համար և հրատարակման իրավունքը տվել է Ռոբերտ Ջոնսին։ Բնօրինակ վերնագրերն, տարբերվում էին 1607 թվականի հրատարակությունից։ Դրանք են՝ Ձկնորսի պատմությունը՝ կազմաված հետևյալ գործողություննեից՝ Կասանդրի կյանքն ու սերը և Հույն ասպետը, գրված՝ 1595 թվական և Ֆլորայի Ճակատագիրը, որով ավարտվում է Ձկնորսի պատմությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Մորտիե (Ծովափնյա Շարանտի գավառ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Պանդոստո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1588 գրքեր Կատեգորիա:Գրքեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Ալուարցա
Ալուարցա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Գտնվում էր Արածանիի հովտում։ Տեղագրություն անորոշ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պանամերիկյան ֆուտբոլային խաղեր 1951
Պանամերիկյան ֆուտբոլային խաղեր 1951, առաջին Պանամերիկյան ֆուտբոլային մրցաշարը, որը տեղի է ունեցել Բուենոս Այրեսում` 1951 թվականի փետրվարի 25-ից մարտի 8-ը։ Մրցաշարին մասնակցում էին 5 երկրներ, որոնք պայքարում էին հաղողի տիտղոսի համար։ Այդ թիմերն էին` Արգենտինայի, Կոստա Ռիկայի, Չիլիի, Վենեսուելայի և Պարագվայի հավաքականները։ Ըստ կանոնակարգի այն թիմերը, որոնք կհաղթահարեին խմբային մրցաշարը կմասնակցեին փլեյ-օֆֆ փուլին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուտբոլային մրցաշարեր Կատեգորիա:1951 ֆուտբոլում
Կառուցվածքային նախագծման ձևանմուշներ
Կառուցվածքային նախագծման ձևանմուշներ, նախագծման ձևանմուշներ, որոնցում դիտարկվում է թե ինչպես դասերից և օբյեկտներից ձևավորել ավելի մեծ ստրուկտուրաներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծրագրավորում
Ջանիկ Առուշանյան
Ջանիկ Առուշանյան (8 հոկտեմբերի, 1974, Քարին տակ, Շուշիի շրջան - 12 հունվարի, 1994, Մարտակերտ), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Կենսագրություն
Ջանիկ Առուշանյանը ծնվել է 1974 թ. հոկտեմբերի 8-ին Շուշիի շրջանի Քարինտակ գյուղում։1991 թ. ավարտել է գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ Անձնագրային ռեժիմի ստուգման ժամանակ օմոնականները նրան կալանավորել ու Շուշիի բանտ են տեղափոխել, ազատ է արձակվել ազգությամբ ռուս մոր միջամտությամբ։ 1992 թ. մասնակցել է գյուղի պաշտպանության համար մղված մարտերին։ 1992 թ. ծառայել է Ստեփանակերտի վաշտում, 1993 թ. ծառայել է Շուշիի վաշտում։ Մասնակցել է Քելբաջարի, Հորադիզի, Մարտակերտի մարտական գործողություններին։ Զոհվել է 1994 թ. հունվարի 12-ին Մարտակերտի պաշտպանության համար մղված մարտում։ Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Արիության համար» և «Մայրական երախտագիտություն` Արցախի քաջորդիներին» մեդալներով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է հայրենի գյուղի գերեզմանատանը ։
Մորտան սյուր Ժիրոնդ
Մորտան սյուր Ժիրոնդ (Mortagne-sur-Gironde), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտի գավառի Սենտի շրջանում։ Մտնում է Կոզ կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17248։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 1023 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Այրում (երևույթ)
Այրում, բարդ ֆիզիկաքիմիական պրոցես սկզբնական նյութերի վերափոխում։ Երբեմն այրումը որոշվում է որպես օքսիդանտի և վառելիքի միջև եղած ռեակցիա։
Սակայն, այրման գործընթացները ներառում են, օրինակ, մոնոմոլեկուլային վառելիքի այրումը և օզոնի տարրալուծումը, երբ քիմիական էներգիան պահեստավորվում է մեկ նյութի քիմիական կապերով։ Այրման մուտքում եղած նյութերում տեղի են ունենում էկզոթերմիկ ռեակցիաներ, որն ընթանում է ջերմության ինտենսիվ արտադրությամբ։ Քիմիական էներգիան, որը պահեստավորված է ընթացիկ խառնուրդում, կարող է առանձնանալ որպես Ջերմային ճառագայթում և լույս։ Լուսավոր շերտը կոչվում է կրակի ճակատ կամ ուղղակի կրակ։
Կրակի տիրապետումը հին մարդկանց կողմից խաղաց առանցքային դեր մարդկային քաղաքակրթության զարգացման գործում։ Կրակը մարդկանց տվեց հնարավորություն սնունդ պատրաստելու և կացարանները տաքացնելու համար, իսկ արդյունքում-զարգացում՝ մետալուրգիա, Էներգետիկա և նոր, ավելի կատարելագործված գործիքների և տեխնոլոգիաների ստեղծում։ Այրման գործընթացի կառավարումը ընկած է ավտոմեքենաների, նավերի և հրթիռների շարժիչների ստեղծման հիմքում։
Մինչ հիմա այրումը մնում է էներգիայի հիմնական աղբյուրը ողջ աշխարհում և կմնա մոտակա տեսանելի ժամանակահատվածում։ 2010 թվին Երկիր մոլորակի վրա ստեղծված ամբողջ էներգիայի մոտ 90%-ը ձեռք է բերվել բրածո վառելիքի կամ կենսավառելիքի այրումով, և, ըստ նախագուշակման , այս ձեռքբերումը մինչ 2040 թիվը չի իջնի 80 %-ից, երբ էներգիայի օգտագործումը աճի 56 %-ով 2010 թվից մինչև 2040 թիվը ։ Սրանց հետ կապված են ժամանակակից քաղաքակրթության համընդհանուր խնդիրները, ինչպես չվերականգնվող ռեսուրսների սպառումը, շրջակա միջավայրի աղտոտումը և համընդհանուր տաքացումը։
Այրման քիմիական ռեակցիաները, որպես կանոն, ընթանում են ճյուղավորված-շղթայական մեխանիզմով առաջընթաց ինքնաարագացմամբ ի հաշիվ անջատված էներգիայի։ Այրման յուրահատկությունները, որը տարբերում է նրան այլ ֆիզիկոքիմիական պրոցեսներից, որոնք ընթանում են օքսիդավերականգնման ռեակցիաներով մեծ ջերմային էֆեկտն է քիմիական ռեակցիայում և մեծ ակտիվության էներգիան, որը բերում է ռեակցիայի արագության ուժեղ կախվածություն ջերմաստիճանից։ Սրա արդյունքում այրվող խառնուրդը, որը կարող է անսահման երկար պահպանվել սենյակային ջերմաստիճանում կարող է բռնկվել կամ պայթել, երբ ջերմաստիճանը հասնի կրիտիկականի կամ ներքին էներգիայով պայմանավորված էներգիայի աղբյուրի հաշվին (հարկադրական բռնկում, կամ այրում)։
Եթե երևույթի արգասիքները, որոնք առաջացել են փոքր ծավալով սկզբնական խառնուրդի այրումից կարճ ժամանակահատվածում, կատարում են նշանակալից մեխանիկական աշխատանք և բերում են հարվածային և ջերմային ազդեցություն շրջապատի առարկաներին, ապա այն կոչվում է պայթյուն։ Այրման և պայթյունի պրոցեսները հիմքն են կազմում հրաձգային զենքերի, պայթուցիկ նյութերի, ռազմամթերքների և տարբեր տեսակի սովորական զենքերի ստեղծման։ Այրման հատուկ տեսակ է հանդիսանում անդրպայթյունը։
Պատմական ակնարկ
1770-ական թվականներին՝ մինչ թթվածնի հայտնաբերումը ըստ Կառլ Շեելի և Պրիստլի համարվում էր, որ բոլոր մարմինները, որոնք կարող են այրվել, պարունակում են հատուկ ջերմածին սկիզբ, որը այրման ընթացքում դուրս է գալիս մարմնից ՝թողնելով հավասարաչափ բաշխված նյութ։ 1775 թվականին Լավուազեն ցույց տվեց, որ ընդհակառակը՝ այրվող նյութերի այրման ընթացքում միանում է օդում եղած թթվածինը, իսկ 1783 թվին Լավուազեն և Լապլասը հայտնաբերեցին, որ ջրածնի այրման արգասիքը մաքուր ջուրն է։ Այս հայտնագործությունները դրեցին այրման բնույթի ժամանակակից գիտական հայացքների հիմքը։ Այրման տեսության զարգացման հիմքում հաջորդ քայլը կապված է Մալլերի, Լե Շատելի և Միխելսոնի, աշխատանքներով, որոնք կատարված են 1880-ական թվականներին։ 1890 թվականին Միխելսոնը հրապարակեց աշխատանք ՝ խողովակներում բոցի տարածման մասին և շարունակեց Բունզենի այրիչի տեսությունը։
1928 թվին Բուրկեն և Շումանը վերանայեցին դիֆուզ բոցի մասին խնդիրը և ցույց տվեցին, որ երբ քիմիական ռեակցիաներում հակազդակների այրման արագությունը մեծ է դիֆուզիայի արդյունքում հակազդակների մոտեցման արագությունից, ռեակցիայի գոտին կարելի է համարել անվերջ բարակ, դրա հետ միասին նրանում ավտոմատացված տեղադրվում է վառելիքի և թթվեցուցիչի ստեխոմետրիկ հարաբերակցությունը, իսկ ռեակցիայի գոտում առավելագույն ջերմաստիճանը մոտ է այրման ադիաբատ ջերմաստիճանին։
Այրման ժամանակակից տեսությունը բխում է Ն․ Սեմյոնովի Ջերմային պայթյուն աշխատանքից, կատարված 1920-ական թվականներին։ Նիկոլայ Սեմյոնովի կողմից 1931 թվականին հիմնադրված Նիկոլայ Սեմյոնովի անվան քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտը ԳՌԱ դարձավ քիմիական ֆիզիկայի և այրման առաջատար գիտական կենտրոն։ ՞թվականին Ֆրանկ-Կամենեցկին զարգացրեց ջերմային պայթյունի տեսությունը , և, Զելդովիչի հետ միասին-նախօրոք միախառնված լամինար կրակի տարածման տեսությունը.
Նույն 1938 թվականին Ա.Ֆ.Բելաևի փորձերում ցույց տրվեց, որ թռչող պայթուցիկ տարրերի այրումը տեղի է ունենում գազային փուլում ։ Այսպիսով, այդպիսի տարրերի այրման արագության հարցը վերափոխվեց գազային փուլում ունեցած արագության հարցին, 1942 թվականին Յուրի Զելդովիչը զարգացրեց խտացված տարրերի այրման տեսությունը՝ հիմնված գազերում կրակի տարածման տեսության վրա ։
1940-ական թվականներին Յուրի Զելդովիչը զարգացնում է անդրպայթյունի/դետոնացիայի տեսությունը, որը կոչվեց ZND-ի մոդել պատիվ Զելդովիչի, Նեյմանի և Դյորինգի, քանի որ անկախ դրանից նման արդյունքի հանգեցին Նեյմանը և Դյուրինգը. Բոլոր այս աշխատանքները դարձան դասական՝ այրման տեսության համար։
Բոց
Բոցը-լույս արձակող շերտ է, որը ձևավորվում է այրման ընթացքում։ Բոցի ջերմաստիճանը կախված է ելակետային խառնուրդի կազմից և այն պայմաններից,որոնց դեպքում ընթանում է այրումը։ Բնական գազի այրման ժամանակ օդում տաք շերտի ջերմաստիճանը կարող է գերազանցել 2000 Կ-ը, իսկ ջրածնի մեջ ացետիլենի այրման ժամանակ գազային եռակցում-3000 Կ։
Բոցի գույնը
Այրման գոտում կարող է առաջանալ ազատ ռադիկալներ և մոլեկուլներ, որոնք գտնվում են էլեկտրոնա-գրգռված և տատանողա-գրգռված վիճակներում։ Եթե ճառագայթման ինտենսիվությունը բավականին մեծ է, ապա այն կարելի է ընկալել անզեն աչքով։ Բոցի գույնը որոշվում է նրանով, թե ինչ հաճախությամբ են գալիս քվանտային անցումները, որոնք կրում են սպեկտրի տեսանելի տիրույթի ճառագայթման հիմնական ներդրումը։ Ճառագայթման նշանակալից մասը, հատկապես պինդ փուլի առկայության դեպքում, բոցի մրուրի փոշեհատիկները և մասնիկները, անցնում են ինֆրակարմիր տիրույթ, որը սուբեկտիվորեն ընկալվում է ինչպես կրակի հուրը։ Ինֆրակարմիր ճառագայթման մեջ իրենց ներդրումն ունեն տատանողա-գրգռված մոլեկուլները՝ CO,CO2 և H2:
Մաքուր օդում ջրածնի այրման ժամանակ բոցը համարյա անգույն է։ Այն ունի շատ աննկատ երկնագույն երանգ, որը պայմանավորված է 306-308 նմ երկարությամբ ալիքների օպտիկական տիրույթում OH ռադիկալների ճառագայթմամբ։ Այնուամենայնիվ սովորական ջրածնային բոցը օդում ուժեղ լուսարձակում է փոշեհատիկների և օրգանական միկրոխարնուրդների շնորհիվ։ Ածխաջրածնային վառելիքի այրման բոցը Բունզենի այրիչում, այնպիսիք ինչպիսիք պրոպանն է կամ բութանը, կարող է ունենալ տարբեր գույներ կապված վառելիքի և օդի հարաբերակցությունից։ Դիֆուզ ռեժիմում այրման ընթացքում, առանց օդի ներհոսքի, այրիչի մեջ բոցը ունենում է դեղին կամ կարմրավուն գույն՝ պայմանավորված մրուրի շիկացած միկրոմասնիկների ճառագայթմամբ։ Այրիչի ելքում փոքր-ինչ քանակով օդի խառնումը առաջացնում է բոցի ոչ պայծառ կապույտ կոն։ Օդի ներհոսքի հետագա աճը հանգեցնում է բոցի երկու կոնի առաջացնանը՝ ներքին կապտա-կանաչավուն և արտաքին կապտա-մանուշակագույն՝ ավելի քիչ ինտենսիվ։
Բոցի տարբեր գույների ներկումը խարնուրդների կողմից կիրառվում է անալիտիկ քիմիայում հրաքիմիական անալիզի համար և հրատեխնիկայում հրթիռների, հրավառության և ձայնային հրթիռների համար։
Բոցի էլեկտրական հատկությունները
Ածխաջրածնային վառելիքի բոցը կարող է փոխներգործել էլեկտրամագնիսական դաշտի հետ, այսինքն նրա մեջ կան լիցքավորված մասնիկներ։ Փորձնականապես հայտնաբերվել է, որ բոցի իոնների կոնցենտրացիան կարող է 4-6 կարգով ավելացնել այն կոնցենտրացիան, որը կդիտվեր իոնացման ջերմային կառուցվածքում, և փաստորեն բոցը կարող է իրեն պահել ինչպես թույլ իոնացված պլազմա։ Այնուամենայնիվ բոցի ջեմաստիճանը բավարար չէ, որպեսզի խառնուրդի բաղադրիչները կարողանան իոնանալ մոլեկուլների իրար հետ բախման արդյունքում, և 1950-ական թվականներին պարզվեց, որ իոնների արտադրման հիմնական մեխանիզմը խեմոիոնացումն է։
Համարվում է, որ խեմոիոնացումը հիմնականում ընթանում է CHO+ իոնի առաջացմամբ, չնայած բոցում նկատվում են նաև այլ իոններ ։ Ջրածնի բացակայության դեպքում CHO+ իոն չի ձևավորվում, այդ իսկ պատճառով բոցի մեջ մաքուր ջրածնի իոնների կոնցենտրացիան մաքուր թթվածնում շատ քիչ է։ Իոնների կոնցենտրացիան էապես կավելանա , եթե գազում լինեն օրգանական նյութերի նույնիսկ փոքր քանակություն, այդ դեպքում բոցի հաղորդականությունը մեծապես աճում է։ Այս երևույթը կիրառում են կրակա-իոնային դետեկտորներում, գազային խրոմոտոգրաֆիայում։
Բոցի փոխազդեցությունը էլեկտրամագնիսական դաշտի հետ տալիս է հնարավորություն այրման գործընթացը կառավարելու և առաջատար տեխնոլոգիաների ստեղծման համար՝ հիմնված ։
Այրման տեսություն
Չնայած պրակտիկայում ունեցած մեծ փորձի, այրման գործընթացները գիտության բնագավառում հանդիսանում են ամենաբարդերից մեկը։ Այրման մասին գիտությունը հանդիսանում է բարձր աստիճանի միջգիտական, որն ընկած է այնպիսի գիտությունների սահմանագծում, ինչպիսիք են գազադինամիկան, քիմիական թերմոդինամիկան, քիմիական կինետիկան, մոլեկուլային և քիմիական ֆիզիկան, ջերմանյութափոխանակությունը, քվանտային քիմիան և ֆիզիկան, նյութագիտությունը և համակարգչային մոդելավորումը։