cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մագնեզիումի սուլֆատ (բժշկական կիրառում)
Հանքային վաննաներ
Մագնեզիումի սուլֆատը կիրառվում է հանքային վաննաներում, մասնավորապես ֆլոտացիոն թերապիայում, որտեղ վերջինիս բարձր կոնցնենտրացիաները մեծացնում է վաննայի ջրի սպեցիֆիկ ձգողականությունը, արդյունավետ կերպով մարմինը դարձնելով ավելի կենսունակ։ Ըստ ավանդույթի, այն կիրառվում է նաև ոտքերի վաննաներում, քանի որ այն փափկեցնում է ոտքի կոշտուկները։ Այս աղի կիրառումը վաննաներում միայն կոսմետիկ նկատառումներով չէ․ իոնական ուժի մեծացումը կանխում է մաշկի ժամանակավոր կնճռոտումը (մասնակի մացերացիա), որն առաջանում է մաքուր ջրի մեջ վերջույթները երկար ժամանակ պահելուց։ Մագնեզիում և սուլֆատ իոնները առկա են որոշ բնական հանքային ջրերում ։ Էպսոնի աղի վաննաների արդյունավետության մասին հստակ ապացույցներ չկան ։
Մածուկ
Մագնեզիումի սուլֆատի մածուկը հասանելի է վաճառքի համար և, երբեմն կիրառվում է փոքր պզուկների կամ տեղային վարակների ժամանակ ։ Ստանդարտ Բրիտանական ֆարմակոպեայում ներկայացված դեղախառնուրդը ներառում է՝ չորացրած մագնեզիումի սուլֆատ 47․76%, ֆենոլ 0․49% և գլիցերոլ (E422) :
Հետազոտություններ
Մագնեզիումի սուլֆատը կիրառվել է որպես փորձարարական բուժում Իրուկանջի համախտանիշի ժամանակ, որն առաջանում է Իրուկանջի մեդուզայի թույնով թունավորումից, բայց վերջինիս արդյունավետությունը հաստատված չէ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր Կատեգորիա:Մագնեզիում
Դմիտրովկա (գյուղ, Սլավյանսկի շրջան)
Դմիտրովկա (Дмитрівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սլավյանսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Դմիտրովկա գյուղում բնակվում էր 962 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սլավյանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(706) Հիրունդո
(706) Հիրունդո (Hirundo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1910 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Ջոզեֆ Հելֆրիչի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,728534 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1967 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2604 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1646,24 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,21868 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,47° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1910 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ջոզեֆ Հելֆրիչի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ստուդիա (այլ կիրառումներ)
Ստուդիա ( — ուսումնասիրումն, պարապմունքների սենյակ),
Էգեոն (արբանյակ)
Էգեոն (Αἰγαίων), Սատուրնի արբանյակն է, հայտնաբերվել է հայտնաբերվել է «Կասինի» ԱՄԿ-ի լուսանկարների վրա 2004 թվականին։
Կատեգորիա:Սատուրնի արբանյակներ
Արտաշես Գմբեթյան
Կենսագրություն
Արտաշես Գմբեթյանը ծնվել է 1900 թվականին Արևմտյան Հայաստանի Սեբաստիայի նահանգի Սեբաստիա քաղաքում։ Բեմական գործունեությունն սկսել է Պոլսի հայ դրամատիկական խմբում։ 1923 թվականից հաստատվել է Փարիզում, խաղացել Փարիզի հայկական դրամատիկական խմբում։ Դերերից են՝ Իշխան (Շանթի «Հին աստվածներ», 1924), Ռուստամ, Սաղաթել (Շիրվանզադեի «Նամուս», 1924, «Պատվի համար», 1930), Քիլոն (Սենկնիչի «Յո՛ երթաս», 1925), Յագո (Շեքսպիրի «Օթելլո», 1932), Պաղտասար աղբար (Պարոնյանի «Պաղտասար աղբար»)։ Որպես ասմունքող հանդես է եկել Ալիշանի, Թումանյանի, Իսահակյանի, Չարենցի, Վարուժանի բանաստեղծությունների արտասանությամբ։ Նկարահանվել է ֆրանսիական կինոյում։
Մահացել է 1969 թվականին Փարիզում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կոտու դի Մագալյաինս
Կոտու դի Մագալյաինս (Couto de Magalhães), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևմտյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Միրասեմա դու Տոկանտինսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3892 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 585,773 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 2,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տոկանտինս նահանգի բնակավայրեր
Արմեն Պետրոսյան (կասկադյոր)
Արմեն Ալեքսանդրի Պետրոսյան (Ռեմբո, ), հայ կասկադյոր, դերասան, հնարքների բեմադրող։
Կենսագրություն
1975-1985 թվականներին սովորել է Երևանի թիվ 166 միջնակարգ դպրոցում։ 1985 թվականին մեկնում է Ռիգայի կինոստուդիա կասկադյորական գիլդիա կասկադյորական հմտությունների ուսումնառության։ 1985 թվականին վերադառնալով ընդունվում է Թամանյանի անվան շինարարական տեխնիկում։ 1986-1988 թվականներին զորակոչվում է Խորհրդային զինված ուժեր ծառայության` հատուկ նշանակության զորքերում։ 1988-1990 թվականներին սովորում և ավարտում է շինարարական տեխնիկումը։ 1994-1999 թվականներին սովորել և ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը։ 1994 թվականին Հայ կինոյի պատմության մեջ, առաջին անգամ հիմնել է կասկադյորական արվեստը և Հայաստանի կասկադյորների ազգային ասոցիացիան։ 2015-2016 թվականներին դասավանդել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում, որպես Կասկադյորական արվեստի և բեմական մարտերի դասախոս։ 2014 թվականից Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ է ։ 2018 թվականին հիմնել է Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության կասկադյորական գիլդիան և հանդիսանում գիլդիայի նախագահը  ։
Ընտանիք
Ամուսնացած է և ունի 2 որդի։
Մրցանակներ
2010 Հայաստանի մշակույթի նախարարության Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնի կողմից, ՀԱՅ ԿԻՆՈ մեդալ Հայաստանում կասկադյորական արվեստի հիմնադրման և բարդագույն հնարքների բեմադրման համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ կասկադյորներ Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Դոլինա (գյուղ, Սլավյանսկի շրջան)
Դոլինա (Долина), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սլավյանսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Դոլինա գյուղում բնակվում էր 557 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սլավյանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Իսկրա (պարբերաթերթ)
խմբագրավայրը՝ Մյունխեն (1900-1902), Լոնդոն (1902), ժնև (1903—1905)։ Տպագրվել է Լայպցիգում։ Սկզբում եղել է ամսաթերթ, 1902 թվականից՝ երկշաբաթաթերթ։
Խմբագրության կազմում էին Վլադիմիր Լենինը, Գեորգի Պլեխանովը, Յուլի Մարտովը, Պավել Աքսելրոդը, Վերա Զասուլիչը և Ալեքսանդր Պոտրեսովը։ Սկզբնապես թերթի մշակումը կատարում էր Լենինը։ «Իսկրա»-ի հրատարակմանն աջակցել են Կլարա Ցետկինը, Ա. Բրաունը, Յուրի Մարխլեսկին, Կ. Կվելչը։ խմբագրությունը հրատարակել է նաև «Զարյա» ամսագիրը, ագիտացիոն գրքեր, բրոշյուրներ, թռուցիկներ։ Որպես բնաբան վերցված էր դեկաբրիստների «Կայծից բոց կբռնկվի» (Из искры восгорится пламя) ասույթը։ 1903 թվականի նոյեմբերի 1-ին Լենինը դուրս եկավ «Իսկրայի» խմբագրությունից, թերթը անցավ Պլեխանովի և նրա գործընկերների ղեկավարությանը։ Թերթն անցավ մենշևիկների վերահսկողության տակ և մինչև 1905 թվականը տպագրվում էր Պլեխանովի կողմից։ Միջին տպաքանակը կազմում էր 8000։
1902-ին Սամարայում հիմնադրվում է «Իսկրայի» ռուսական կազմակերպության բյուրոն՝ ռուս, մարքսիստների գաղափարական և կազմակերպչական կենտրոնը, ստեղծվում են թերթի գործակալական ցանց և իսկրայական խմբեր, որոնք հետագայում դարձան բոլշևիկյան կուսակցության միջուկը։ Թերթի հրատարակումը դադարեց 1905-ին, 112-րդ համարից։
Լենինյան «Իսկրան» խորհրդային գաղափարախոսությամբ լայնորեն լուսաբանել է Անդրկովկասի (մասնավորապես Հաղպատի) հեղափոխական իրադարձությունները, մեծ տեղ հատկացրել ծավալվող բանվորական շարժումներին։ Լենինը «Իսկրայի» 33-րդ համարում անդրադարձել է «Պրոլետար» թերթում տպագրված «Հայ սոցիալդեմոկրատների միության» մանիֆեստին։
Լենինյան «Իսկրայի» գործունեությանն ակտիվ մասնակցել են Բոգդան Կնունյանցը և Ստեփան Շահումյանը։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի շաբաթաթերթեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի ամսագրեր Կատեգորիա:Ռուսական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Ռուսական հասարակական պարբերականներ
Ստոպին
Ստոպին (իտալ․ stoppino, stoppa — խծուծ), կրակահաղորդ քուղ, արագ այրվող քուղ, որն օգտագործվում է պիրոտեխնիկական և այլ ռազմամթերքները պայթեցնելու, հրավառվող խառնուրդներն այրելու և այլ նպատակներով։ Սև ստոպինը պատրաստվում է արտաքինից վառոդային մածուկով սոսնձված և կալիումի նիտրատով ներծծված բամբակե թելերից։ Ստոպինի 1 մ օղում այրվում է 15— 20 վայրկյանում։ Հազվադեպ օգտագործվում է նաև սպիտակ Ստոպին, որում որպես սոսընձող նյութ օգտագործում են գումիարաբիկ» իդիտոլ։ Սպիտակ Ստոպինի 1 մ այրման տևողությունը 45—50 վրկ է։
Կատեգորիա:Քիմիա
Երկաթի դար
Երկաթի դար, մարդկության պատմության ժամանակաշրջան, որ բնորոշվում է երկաթի օգտագործմամբ, երկաթե գործիքների գործածությամբ։ Բացի դրանից տեղի ունեցան նաև մի շարք այլ փոփոխություններ, որոնցով էլ սկիզբ առավ Երկաթի դարը։ Հայկական լեռնաշխարհում հնուց եղել են բազմաթիվ երկաթի հանքավայրեր, որի պատճառով էլ առաջին երկրներից մեկը, որում սկսել են օգտագործել երկաթ, եղել է Ուրարտուն։
Երկաթի դարը համընկնում է վաղ դասակարգային հարաբերությունների ծագմանը։ Հաջորդում է բրոնզի դարին։ «Երկաթե դար» տերմինը գիտության մեջ մտցրել է դանիացի հնագետ Կ․ Յու․ Թոմսենը 19-րդ դարի կեսին։ Տարբեր ժամանակներում երկաթի արտադրության նախնական շրջան են ունեցել բոլոր ժողովուրդները, սակայն «Երկաթե դար» տերմինը սովորաբար վերաբերում է միայն էնեոլիթում և բրոնզի դարում առաջացած քաղաքակիրթ ստրկատիրական պետությունների (Եգիպտոս, Հունաստան, Հնդկաստան, Չինաստան և այլն) տարածքից դուրս բնակվող նախնադարյան ցեղերին։ Քանի որ երկաթն այժմ էլ շատ օգտագործվող մետաղ է, հնագիտության մեջ ընդունված է նաև վաղ Ե․ դ․ արտահայտություևը։ Երկաթե դարը նախնադարյան հասարակության կյանքի նախորդ փուլերի՝ քարի դարի և բրոնզի դարի համեմատ, խիստ կարճ է տևել․ հիմնական ժամանակագրական սահմանները մ․ թ․ ա․ 9-7-րդ դարերն են, երբ Եվրոպայի և Ասիայի նախնադարյան շատ ցեղեր արդեն ունեցել են երկաթի սեփական արտադրություն, և հիմք է դրվել դասակարգային հասարակությանն ու պետությանը։
Որոշ Գիտնականներ երկաթե դարի վերջը Արևմտյան Եվրոպայում համարում են մ․թ․ա․ 1-ին դարը, երբ երևան են եկել հռոմեական գրավոր հուշարձանները, որոնք տեղեկություններ են հաղորդում արևմտաեվրոպակաև ցեղերի մասին։ Առաջին երկաթե առարկաների հումք է ծառայել երկնաքարային երկաթը, որից պատրաստված զարդարանքներ են գտնվել մ․թ․ա․ 3-րդ հազարամյակի եգիպտական դամբարաններում։ Ըստ առավել հավանական ենթադրություններից մեկի՝ հանքային երկաթն առաջին անգամ օգտագործվել է Հայկական լեռնաշխարհում (Անտիտավրոսում) մ․թ․ա․ 15-րդ դարում։ Մ․թ․ա․ 11-րդ դարից Փոքր Ասիայում, Հարավային Կովկասում, Հնդկաստանում և այլուր լայնորեն տարածվում են երկաթե գործիքներն ու զենքերը Հարավային Եվրոպայում, Արևելյան Եվրոպայում, Միջագետքում երկաթի արտադրությամբ զբաղվել են մ․թ.ա․ 8-7-րդ դարերում, Ամերիկայում, Ավստրալիայում և Խաղաղ օվկիանոսի շատ կղզիներում՝ միայն 16-17-րդ դարերում, եվրոպացիների միջոցով։
Երկաթե գործիքները բնության դեմ պայքարելու, արտադրողական ուժերի և արտադրական հարաբերությունների զարգացման լայն հնարավորություններ ընձեռեցին։ Երկաթը մեծ դեր ունեցավ նաև ռազմական գործում, քարե և բրոնզե զենքերը հետզհետե դուրս եկան ասպարեզից։ Աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման շնորհիվ ավելացավ մթերքների արտադրությունը, որն իր հերթին նախադրյալներ ստեղծեց մարդու կողմից մարդու շահագործման համար։ Աստիճանաբար վերացան ցեղային միությունները, ուժեղացավ դասակարգային շերտավորումը, արտադրության միջոցները դարձան մասնավոր սեփականություն, անջատվեց ցեղային ավագանին, միջցեղային կռիվներն անխուսափելի դարձան։
Գրականություն
Կատեգորիա:Երկաթի դար
Տարկեկ (արբանյակ)
Տարկեկ, Սատուրնի արբանյակն է, հայտնաբերվել է Սքոթ Շեփարդի կողմից 2007 թվականին։
Կատեգորիա:Սատուրնի արբանյակներ
Մեղրիի ճակատամարտ
Նախապատմություն
Կապանի հայկական իշխանությունը թուրքական գլխավոր ուժերի ներխուժման նախօրյակին հայտնվել էր հակասական իրավիճակում։ 1724 թվականի մարտի 29-ին Որոտնաբերդի ազատագրումով իշխանության տարածքը բավական չափով ամբողջական էր դարձել և լիովին վերահսկվում էր հայկական զինական ուժի կողմից։
Դա մարտահրավեր էր պարսիկ Թահմազ Բ-ին։ Գանձակին սպառնացող թուրքական վտանգին դիմակայելու անկարողությունը վերջինիս հարկադրել էր Արցախի սղնախների հրամանատարությանը սիրաշահելու քաղաքականություն վարել, սակայն Սյունիքի զինական ուժի հանդեպ նրա վերաբերմունքը բացասական էր։ Շահը Դավիթ Բեկի ստեղծած իշխանության գոյությունն ընկալում էր որպես Երևանի խանի զորքի թիկունքի միասնականությունը խախտող գործոն, մինչդեռ պարսկական բանակի գլխավոր հաղորդակցային ուղուց (Թավրիզ-Նախիջևան-Երևան) հեռու գտնվող իշխանությունը չէր կարող անմիջական վտանգ հանդիսանալ Արարատյան դաշտավայրի պաշտպանության համակարգի համար։ Կենտրոնական իշխանությունների կողմից խրախուսվող Բարգուշատի, Որդվատի (Օրդուբադ), Նախիջևանի և մյուս խաները չէին դադարեցնում իրենց ոտնձգությունները։ Այդ քաղաքականությունը տալիս է սպասված «արդյունքը». վճռական պահին պարզվում է, որ նրանք ի վիճակի չեն էապես խոչընդոտելու թուրքերի առաջխաղացմանը։ 1724 թվականի օգոստոսին թուրքերը գրավում են նրանց տիրույթների մեծ մասը, այդ թվում Նախիջևանն ու Որդվատը։ Թուրքական բանակի դեմ պայքարում Կապանի ու Արցախի հայությունը միայնակ է մնում։
1724 թվականի աշնանը թուրքական բանակի հրամանատարությունը մարտական գործողությունները տեղափոխում է Գողթնի տարածք։ Նրանց առաջխաղացմանը նպաստում էր խաների հակահայկական դիրքորոշումը։ Այս ամենում իր մեծ դերակատարումն ուներ Լևազի խան Սեֆիկուլին։ 1724 թվականի ամռանը չավնդուրցիների հրամանատար Թորոսից մի քանի ամոթալի պարտություններ կրած խանը նահանջել էր Որդվատ։ 1725 թվականին Սեֆիկուլիին հաջողվում է ուժերը միավորել Որդվատի ղազու և շեյխ-ուլ-Իսլամի որդիների զորամասերի հետ ու 8000-անոց զորքով արշավել դեպի Մեղրի։ Ճանապարհին 4000-անոց զորագնդով նրանց վրա է գրոհում Դավիթ Բեկը։ Նա գալիս է Կալեր, որտեղ առավոտյան հարձակվում է թուրքերի վրա։ Թուրքերը, տեսնելով Դավիթ Բեկի զորքին, փորձում են նրան խոչընդոտել անցնել Մեղրի գետը ։ Ճակատամարտը տևել է մի ամբողջ օր։ Թուրքերը, մեծաթիվ զոհեր կրելով, քաշվում են դեպի ելման բնագծերը։ Մտածելով, թե նրա առաջխաղացումն այլևս անհնար է՝ Դավիթ Բեկը զորքը տանում է Հալիձորի ամրոց։ Հայկական գլխավոր ուժերի հեռանալուց ընդամենը մեկ օր անց թուրքերի սպասված օգնությունը տեղ է հասնում։ Թավրիզից ու Ղարադաղից ժամանած 12000-անոց ուժերի հետ միասին թուրքերի զորքի քանակը հասնում է 18000-ի։ Արաքսի աջ ափին մարտական գործողություններ էին վարում թուրքական մի քանի այլ զորամասեր, սակայն Սեֆիկուլին չի դիմում նրանց օգնությանը։ Ճանապարհի հայկական գյուղերն ավերելով` թուրքերը շարժվում են դեպի Մեղրի։ Թուրքերն ուժերը կենտրոնացնելով Մեղրու մոտ՝ փակում են պաշարված ավանից մեղրեցիների նահանջի ուղիները։
Մեղրին Սյունիքի իշխանության կարևոր սահմանամերձ ամրություններից էր և ուներ 400 հոգանոց կայազոր։ Մեղրեցիների հրամանատարներից հայտնի են Կոստանդինի, Հովհաննեսի, Սարիի և Առաքելի անունները։ Կայազորի հրամանատարությունը որոշում է ընդունում զինել բոլոր մեղրեցիներին և ավանում ապաստանած փոքարաթիվ գյուղացիներին՝ ներառյալ նաև կանանց։
Գրոհ
Գյուղաքաղաքի պաշտպանները բաժանվում են երեք մասի ու դիրք գրավում երեք թաղամասերում։ Առաջին գրոհներին հաջողությամբ Մեղրու պաշտպանները ճիշտ ընտրված մարտավարությանբ կարողանում են հետ մղել, բայց միայնակ երկար չէին կարող դիմադրել և օգնության համար դիմում են Կալերի ու Չավնդուրի հայերին։
Պաշարման հինգերորդ օրը՝ առավոտյան, թուրքերը կուտակում են իրենց բոլոր ուժերը և, հաշվի առնելով նախորդ ձախողումները, պատրաստվում են վերջնական գրոհին։ Թուրքերին հաջողվում է օրվա երկրորդ կեսին գրավել Մեղրու Փոքր թաղը։
Գետը կամրջով ու ծանծաղուտներով անցնելու ժամանակ սկսվում է նոր մարտ, որը շարունակվում է մինչև ուշ երեկո։
Գիշերային արտագրոհ
Ծանրագույն մարտից հետո երկու կողմերն էլ անցնում են ուժերի վերականգնման, քանի որ ամբողջ օրը տևած մարտում առանց փոխարինման մարտնչելուց հետո հոգնել էին։ Վճռական գրոհի կասեցումից հետո զինվորները գիշերային արտագրոհի են նախապատրաստվում։ Միևնույն ժամանակ ամրոցի պաշտպանները գիտակցում էին, որ արտագրոհը կարող էր սպասված արդյունքը չտալ։
Անսպասելի գրոհը տալիս է արդյունքներ։ Գետի հակառակ ափն անցած ստորաբաժանումները զգալի կորուստներ են պատճառում ու փախուստի են մատնում թուրքերին։ Մեղրեցիները երկար չեն հետապնդում փախուստի մատնված թուրքերին։ Առաջադրանքը հաջողությամբ ավարտելով` մեղրեցիները լուսադեմին վերադառնում են ելման դիրքերը։ Գիշերվա ընթացքում ստորաբաժանումների անկանոն նահանջի ու տված մեծաթիվ զոհերի պատճառով թուրքերը չէին կարողանում վերականգնել խախտված մարտակարգը, և, կրկնվող անհաջողություններից դժգոհելով, միավորված զորքի ճամբարը լքում է Շեյխ-ուլ-Իսլամի որդին` իր 2 հազարանոց զորամասով հեռանալով դեպի Որդվատ։
Օգնություն
Մինչ Մեղրիում մարտեր էին ընթանում` սուրհանդակի Կալեր հասնելուց անմիջապես հետո օգնելու նպատակով նախապատրաստական միջոցառումներ են սկսվում։ Քանի որ Կալերում ուժերն անբավարար էին, որոշվում է ներգրավել նաև Չավնդուրի ստորաբաժանումներին։ Հավաքվում է մոտ 2 հազար հոգանոց զորամաս, որը Բայինդուր զորապետի գլխավորությամբ շարժվում է դեպի Մեղրի։ Արագ իրականացված զորահավաքը և ռազմերթի ընթացքում տեղաշարժի համար անհրաժեշտ բոլոր միջոցառումների պահպանումը Կապանի նորաստեղծ իշխանության ներքին կազմակերպվածության և զորահավաքային բարձր հնարավորությունների վկայությունն են։ Բայինդուրը զորամասը երթի է հանում զորահավաքից անմիջապես հետո, ինչը հնարավորություն է տալիս երեկոյան անցնել ճանապարհի մեծ մասը, հասնել Մազրան ավանն ու այնտեղ գիշերել։ Բայինդուրն իմացել էր Արաքսի հակառակ ափին գործող թուրքական զորամասերի մասին։ Կարճատև դադարից հետո` կեսգիշերն անց, Բայինդուրը ոտքի է հանում զորամասը, երբ գիշերային իրարանցումից հետո թուրքերի զինվորները քնած էին, և հասնում Մեղրու Մեծ թաղ։
Ավարտ
Բայինդուրը Մեղրի ավանի պաշտպանական ուժերին հայտնում է Արաքսի մյուս ափին տեղաբաշխված զորամասերի մասին իրեն հայտնի հետախուզական տեղեկությունը։ Թուրքերի ուժերի միավորումը կանխելու համար հայերը որոշում են նոր արտագրոհ իրականացնել։ Զորապետը ներգրավում է նաև նախորդ ամբողջ օրը մարտերի մեջ եղած ու գիշերային արտագրոհին մասնակցած մեղրեցիների բոլոր ուժերը։ Հայ զորապետը՝ Բայինդուրը, իր 2000-անոց զորքով Մեղրի հասնելն իրականացրել էր լիակատար գաղտնիության պայմաններում` շրջանցելով թուրքերի բոլոր դիտակետերը։ Թուրքերն ամրոցի պատերին սկսված իրարանցումին ի պատասխան Բայինդուրը կանխարգելիչ միջոցառումներ չի ձեռնարկում։ Արտագրոհների հնարավորությունը բացառելով` առավոտյան զինվորներին թույլատրվում է քնել։
Իրավիճակը հայերի համար նպաստավոր էր։ Զորավար Բայինդուրը որոշում է ընդունում ուժերը բաժանել երեք հավասար մասի` «յուրաքանչյուր գունդը ութ հարյուր վաթսուն սպառազեն մարդով»։ Հայոց զորապետը զորամասերը գրոհի է ուղարկում սանդղաձև մարտակարգովմ որի նպատակն էր ճակատամարտի ընթացքում մեծաթիվ թուրքերի կրակային խոցման համար այնպիսի պայմաններ ստեղծել, որոնց արդյունքում հնարավոր լիներ հաղթել նրանց։ Փոքրաթիվ ուժերի առաջին հարվածի հզորությունը մեծացնելու համար պահեստազոր չի առանձնացվում։ Ռազմարվեստի տեսանկյունից բացառիկ է, որ գրոհը պետք է սկսեին ոչ թե առաջ ընկած թևերը, այլ հետ մնացող կենտրոնը։
Հայերի այդ մտահղացումը հնարավորություն էր տալիս.
Հայերի գրոհը սկսվում է կեսօրին։ Թուրքերի մեծ մասը քնած էր։ Առավոտյան արթնացողների մի մասը չէր զինվել ու հանդերձավորվել։ Մարտը սկսում է կենտրոնի զորամասը, որն իր քանակով գրեթե հավասար էր գիշերը մեղրեցիների արտագրոհին մասնակցած ուժերին։ Ամրոցի պաշտպաններին օգնության հասած ուժերի մասին թուրքերը տեղյակ չէին։ Թուրքերը տագնապով զորքը ոտքի են հանում՝ առանց մարտակարգ ձևավորելու, որից հետո հակագրոհ իրականացնում։ Մարտադաշտ են հասնում զորաթևերի ստորաբաժանումները և գրոհում կենտրոնի զորաթևի դեմ հավաքված թուրքերի թևերը։
Երկրորդ հարվածն էլ ավելի անսպասելի էր դեռ մարտակարգ չձևավորած թուրքերի համար, որի ստորաբաժանումները շտապում են շրջվել դեպի աջ ու ձախ։ Ուժեղ խաչաձև (թևային) կրակի տակ ընկած թուրքերը փորձում են նահանջել` թևային հարվածների տակից դուրս գալու համար։ Թուրքերը երկու կողմից խաչաձև կրակի տակով փորձում են դուրս գալ մնացած միջանցքով։
Թուրքերի կենտրոնը սկսում է նահանջել դեպի հետ, իսկ թևերը` իրենց առջև մարտակարգով շարված հայկական զորամասերի հակառակ ուղղությամբ՝ փակելով կենտրոնի ուժերի նահանջի ճանապարհը։ Թուրքերի մոտ առաջացած խուճապից օգտվելով՝ հայկական զորամասերը կենտրոնում սկսում են առաջ շարժվել և ձեռնամարտի բռնվել թուրքերի հետ, որոնք պահպանում էին քանակական գերազանցությունը, որի շնորհիվ նրանց հաջողվում է դանդաղեցնել հայկական կենտրոնի առաջխաղացումը։ Թուրքերի թևերի նահանջից հետո համեմատաբար ազատված հայոց թևերն առաջ են անցնում ու սկսում շրջապատել մարտադաշտում մնացածներին։ Վերջիններս նահանջի մի քանի անհաջող փորձերից հետո դադարեցնում են դիմադրության փորձերը և գերի հանձնվում։ Հայերի կողմից գերի է վերցվում նաև թուրքերի զորամասի հրամանատարը։
Մարտադաշտից ոչ մեծ հեռավորության վրա` Երասխի մյուս ափին կենտրոնացած թուրքական զորամասերը չեն անցնում գետն ու հետ են քաշվում։ Դա հայկական զորամասերին ազատում է թևային հարվածի սպառնալիքից։ Հայոց զորքերը հետապնդում են նահանջողներին մինչև Որդվատ։
(707) Ստեյնա
(707) Ստեյնա (Steina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1910 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Մեղրիի ճակատամարտ
Ավարտ
Մեղրու ճակատամարտը 1720-ական թվականների հայոց ազատագրական շարժման կարևոր հաղթանակներից է։
(707) Ստեյնա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,180437 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9452 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4157 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1176,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,306118 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,27° անկյուն։
Մեղրիի ճակատամարտ
Արդյունք
Սյունիքում և Արցախում կազմակերպված ազատագրական շարժումը հանգեցնում է հայկական ինքնավար իշխանապետությունների ստեղծմանը։ Այդ իրողության հետ հաշվի էին նստում նաև հարևան երկրները։ Դրա վկայությունն է պարսկական արքունիքի կողմից Դավիթ Բեկի և նրան հաջորդած Մխիթար Սպարապետի իշխանության ճանաչումը։ Հաշվի առնելով թուրքական սպառնալիքը` Թահմազ Բ շահն առաջարկում է Դավիթ Բեկին դաշնակցել թուրքական հորդաների դեմ պայքարում։ Ձևավորվող հայ-իրանական ռազմաքաղաքական միության ամրապնդման հաջորդ քայլն է դառնում շահի կողմից Դավիթ Բեկին սեփական դրամ հատելու իրավունք շնորհելը։ Պատմական այդ ժամանակաշրջանում դա նշանակում էր փաստացի ճանաչել Սյունիքի հայկական իշխանապետության անկախությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճակատամարտեր Հայաստանում Կատեգորիա:Հայ ազատագրական շարժում Կատեգորիա:Սյունիքի ազատագրական պայքար (1722-1730) Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ճակատամարտեր
Արմելլա Շաքարյան
Արմելլա Ռուբենի Շաքարյան, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (27.01.2021):
Կենսագրություն
Արմելլա Շաքարյանը ծնվել է 1972 թվականի մայիսի 10-ին, Երևանում։ 1990-1996 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի ռոմանագերմանական բանասիրության ֆակուլտետում, 2000 թվականին ուսանել է Ֆլեթչերի իրավունքի և դիվանագիտության դպրոցում (Բոստոն, ԱՄՆ), 2005 թվականին՝ Դիվանագիտական ուսումնասիրությունների ինստիտուտում (Կահիրե, Եգիպտոս) ։
Տիրապետում է ռուսերեն, անգլերեն լեզուներին։
Ունի երեք երեխա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Կին դեսպաններ
Պոբջոյի բրիտանական դրամահատարան
Պոբջոյի բրիտանական դրամահատարան, մասնավոր դրամահատական ընկերություն, որի մի հատվածը գտնվում է Անգլիայի Սուրեյ քաղաքում, այն արտադրում է հուշադրամներ, մեդալներ, տոկեններ և ձուլակտորներ ։ Դրամահատարանն արտադրում է նաև շրջանառության արժույթներ Բրիտանիայի Անդրծովյան տարածքների որոշ մասի և ինքնիշխան երկրների համար, ներառյալ Սիերա Լեոնեն և Վանուատուն։
Պատմություն
Դրամահատարանը հիմնադրվել է 1965 թվականին Դերեկ Պոբջոյի կողմից, որն իր հոր` Էռնեստ Պոբջոյի կողմից ոսկերչության և շինարարության բիզնեսը թողնելուց հետո ձեռք բերեց մետաղադրամի մամլիչ` դրամահատարան կառուցելու նպատակով ։ Ուինսթոն Չերչիլի մահվան կապակցությամբ նույն տարում փոքր դրամահատարանն արտադրեց հիշատակի ոսկե մեդալների շարք։
1974 թվականից սկսած դրամահատարանը ներգրավված է նոր թողարկվող փոստային նամականիշերի արտադրության և միջազգային վաճառքի մեջ և ներկայումս բացառիկ կերպով համակարգում է յոթ երկրների մետաղադրամների և դրամահատման ծրագրերը Համբարձման կղզիներ, Բահամներ, Բրիտանական Անտարկտիկական տարածքներ, Բրիտանական Վիրջինյան կղզիներ, Ֆոլկլենդյան կղզիներ, Հարավային Ջորջիա և Հարավային Սանդվիչյան կղզիներ և Տրիստան դա Կունյա).
Որպես ոսկե շղթաներ, ոսկեզօծ և էմալապատ նշաններ և զինանշանի խորհրդանիշեր, բոլոր տեսակի թագավորական խորհրդանիշեր և շքանշաններ արտադրող` Պոբջոյի դրամահատարանը հանդիսանում է բրիտանական թագավորական գործակալների և Լոնդոնի տարբեր ոսկերիչների կապալառու, որոնց համար իրականացնում է ամեն տեսակի թանկարժեք մետաղներ և թանկարժեք քարեր պարունակկող պատվերներ ։
Դրամագիտական զարգացումներ
1970-ական թվականներին ընկերությունը մշակել է նոր մետաղական համաձուլվածք` նման Վիրենիում (Virenium) անունով հայտնի գերմանական արծաթին (նեյզիլբեր), որը պարունակում է 81% պղինձ, 10% ցինկ և 9% նիկել ։ Այս համաձուլվածքը 1978 թվականից ի վեր օգտագործվել է չշրջանառվող հիշատակի մետաղադրամներում։
Ընկերությունը ստեղծել է նաև Մենս Նոբլ ձուլակտորային մետաղադրամը, որը պարունակում է պլատինի մեկ տրոյական ունցիա։ Դրամահատարանի ոսկե հրեշտակ մետաղադրամը ամեն օր մեջբերվում է Financial Times-ի և Ռոյթերսի կողմից։ 1999 թվականին Պոբջոյի դրամահատարանը թողարկեց աշխարհի առաջին տիտանի մետաղադրամը, 1999 թվականին, Ջիբրալթարի Հազարամյակի 5 ֆունտ ստերլինգ մետաղադրամը ։
Երկրներ և կառավարություններ
Պոբջոյի դրամահատարանը հատում է չշրջանառվող (հիշատակի), շրջանառության և նմուշային մետաղադրամներ աշխարհի կառավարությունների և կենտրոնական բանկերի մոտ 20 %-ի համար, ինչպես նաև որոշ ազգային դրամահատարանների համար իրականացնում է ենթակառուցվածքային աշխատանքներ։ Մեդալիոնների շատ թողարկումներ արտադրել են, մասնավորապես Հոնկոնգի, Մալազիայի և արաբական երկրների համար։ Դրամահատարանն արտադրել է ութսուն տարբեր մեդալիոններ` Բնության համաշխարհային հիմնադրամի հավաքածուի համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դրամահատարաններ Կատեգորիա:1965 հիմնադրված ընկերություններ
Համիլթոն - Հայթս
Համիլթոն-Հայթս (Hamilton Heights, ), թաղամաս Նյու Յորքի Մանհաթան բորոյի հյուսիս-արևմուտքում ։
Համիլթոն-Հայթսը սահմանափակվում է 135-րդ և 155-րդ փողոցներով, արևելքում գտնվող Էդջքոմբ պողոտայով և արևմուտքում գտնվող Հուդզոն գետով։ Համիլթոն-Հայթսը հարավում սահմանակից է Մորնինգսայդ-Հայթս թաղամասին, հյուսիսում՝ Վաշինգտոն-Հայթսին։ Համիլթոն-Հայթսը գտնվում է Մանհեթենի 9-րդ Հանրային խորհրդի իրավասության ներքո ։
Պատմություն
Իր անունը թաղամասը ստացել է 1802 թվականին կառուցված շինության՝ Ալեքսանդր Համիլթոնի նստավայրի պատվին ։ Համիլթոն-Հայթս բնակավայրի հիմնական մասը կառուցվել է էստակադայի երկաթուղու և մետրոպոլիտենի գծերի երկարացումից հետո՝ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին։ 1930-1940-ական թվականներին թաղամասը զգացել է սևամորթ բնակչության ներհոսք, ինչն իր գրավչության առումով բացասական ազդեցություն է ունեցել սպիտակ բնակչության վրա։ Այնուամենայնիվ, արդեն 1960-1970-ական թվականներին սևամորթ բնակչության շրջանում, որը բնակվում էր աղյուսե ժապավենաձև կառույցներում, ձևավորվեց միջին դաս։ 1980-ական թվականներին թաղամասում սկսել են զանգվածաբար բնակվել լատինամերիկացիները, որոնց հիմնական ներկայացուցիչները եղել են Դոմինիկյան Հանրապետությունից։ 2005 թվականից իրականացվող ջենտրիֆիկացիայի շնորհիվ թաղամասի սպիտակ բնակչությունը մի փոքր աճել է։
Մշակութային հաստատություններ և տեսարժան վայրեր
Թաղամասում է գտնվում է Սիթի քոլեջը, և ։ Համիլթոն-Հայթսում տեղակայված են բազմաթիվ զբոսայգիներ, որոնց թվում են Ռիվերսայդ-պարկի մաս կազմող Ռիվերսայդ-պարկ զբոսայգին և Երրորդության եկեղեցու գերեզմանոցը (Trinity Church Cemetery)։
Բնակչությունը
Ըստ 2009 թվականի մարդահամարի տվյալների թաղամասի բնակչության թիվը կազմել է 36 733 բնակիչ։ Բնակչության միջին խտությունը կազմել է շուրջ 25 939 մարդ/կմ2, գերազանցելով Նյու Յորքի բնակչության միջին խտությունը ավելի քան 2,5 անգամ։ Ռասայական հարաբերակցությամբ մեծամասնությունը ներկայացված էր լատինո և աֆրոամերիկացիներով, մինչդեռ սպիտակամորթների և այլ ցեղերի ներկայացուցիչների մասնաբաժինը աննշան էր։ Տնային տնտեսության միջին եկամուտը գրեթե 2 անգամ ցածր էր քաղաքի միջին ցուցանիշից՝ $30 302 ։
Հասարակական տրանսպորտ
Համիլթոն-Հայթսը սպասարկվում է 137th Street – City College և 145th Street Line IRT Broadway – Seventh Avenue Line և 145th Street և Նյու Յորքի Մետրոպոլիտենի 155th Street Line IND Concourse Line կայաններում ։ 2012 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ տարածքում գործում էին՝ M2, M3, M4, M5, M6, M10 M11, M19, M100 և M101 ավտոբուսային երթուղիները ։
Ստուգարք
Ստուգարք, բուհերի և միջնակարգ մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների ուսանողների լաբորատոր և հաշվարկագծագրային աշխատանքների, կուրսային նախագծերի (աշխատանքների), ինչպես նաև սեմինար պարապմունքների և արտադրական պրակտիկայի ժամանակ ձեռք բերած գիտելիքների և հմտությունների ստուգման ձև։ Տվյալ կիսամյակում ուսումնական ծրագրով նախատեսված բոլոր ստուգարքների հանձնումը ուսանողին (սովորողին) քննական սեսիայի թույլ տալու պարտադիր պայման է։
Ստուգարք նշանակվում է այն առարկաների, նախագծերի (աշխատանքներ) համար, որոնց ցանկը սահմանվում է բուհի (ֆակուլտետի), հատուկ միջնակարգ ուսումնական հաստատության մանկավարժական խորհուրդների որոշմամբ։
Կատեգորիա:Ուսուցում
Եվգենյա Ռադանովա
Եվգենյա Նիկոլովա Ռադանովա (Евгения Николова Раданова, ), բուլղարացի մարզիկ, որը հանդես է եկել և՛ ձմեռային, և՛ ամառային Օլիմպիական խաղերում, աշխարհի նախկին ռեկորդակիր և ձմեռային օլիմպիական խաղերի շորթ թրեկի մրցանակակիր։
Կենսագրություն
Ծնվել է Սոֆիայում, զբաղվել է գեղասահքով։ Բուլղարիայում առաջիններից մեկն էր, որ սկսել է զբաղվել շորթ թրեկով։ Հենց սկզբից մինչ այժմ նաև Իվան Պանդովի մարզիչն է։ Ավարտել է Մարզական ազգային ակադեմիան։
Ռադանովային երկար ժամանակ պատկանել է շորթ թրեկի 500 մ տարածության համաշխարհային ռեկորդը (43,671 վայրկյան), որը սահմանել է 2001 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Կալգարիում։ 2002 թվականի Օլիմպիական խաղերում, նաև 2006 թվականի խաղերում նա կանանց շորթ թրեկի անհատական մրցախաղերում դարձել է միակ եվրոպացի մրցանակակիրը (2006 թվականին մրցախաղում երրորդ տեղն զբաղեցրել է Իտալիայի հավաքականը, իսկ 2002 թվականին Եվրոպայից այլ դափնեկիր ընդհանրապես չի եղել)։ Եվրոպայի բազմակի չեմպիոն է (ոսկե մեդալների և բոլոր մեդալների գումարային քանակով ռեկորդակիր է), աշխարհի կրկնակի չեմպիոն, Ունեվերսիադայի քառակի դափնեկիր է։ Աշխարհի գավաթի 2000/2001 մրցաշրջանում եղել է առաջինը 500 մ տարածության արդյունքներով։
2008 թվականի աշխարհի առաջնությանը չի հասել եզրափակիչ։
Պասաժեն Ֆրանկա
Պասաժեն Ֆրանկա (Passagem Franca), համայնք Բրազիլիայի Հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Մարանիան նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Շապադաս դու Ալտու Իտապեկուրու գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 15 744 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 358,302 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 11,57 մարդ/կմ²։
Եվգենյա Ռադանովա
Կենսագրություն
2004 թվականի Աթենքի ամառային Օլիմպիական խաղերում ներառվել է բուլղարացիների հեծանվորդների հավաքականում, սակայն չի կարողացել մեդալ նվաճել։
Պասաժեն Ֆրանկա
Քաղաքի տոնը նշվում է մայիսի 8-ին։
Եվգենյա Ռադանովա
Կենսագրություն
Ռադանովան ապրում և մարզվում է Իտալիայում, թեպետ պաշտոնական փաստաթղթերում բնակության վայրը նշված է Սոֆիան։
Պասաժեն Ֆրանկա
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1835 թվականի մայիսի 8-ին։
Եվգենյա Ռադանովա
Կենսագրություն
2010 թվականին մասնակցել է Համաշխարհային ռազմամարզական ձմեռային խաղերի շորթ թրեկի մրցախաղերին, որտեղ հաղթել է 1500 մետրի մրցավազքում։
Պասաժեն Ֆրանկա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Եվգենյա Ռադանովա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի մարզիկներ Կատեգորիա:Բուլղարիայի նախարարներ
Ոտաբոբիկ կոմսուհին
Սյուժե
Այդ պահից սկսվում է դերասանուհու փայլուն կարիերան։ Առաջնաելույթային պատկերը բանածին տաղանդի և PR մասնագետ Օսկար Մադլենի շնորհիվ բերում է հիանալի հավաքներ։ Աղջիկը դուրս է գալիս բարձր հասարակություն և շրջագայում է ողջ աշխարհում։ Նա ծանոթանում է անհավասարակշիռ լատինոամերիկյան հարուստի և փլեյբոյի՝ Ալբերտո Բրավանոյի հետ։ Մի անգամ կազինոյում խաղի ժամանակ նա վիճում է Մարիայի հետ՝ համարելով որ այդ պատճառով է հաջողությունը երես թեքել իրենից։ Սկանդալից աղջկան փրկում է կոմս Վինչեցո Տարալտո Փավրինին։ Ինտելիգենտ և բարեկիրթ արիստոկրատը Մարիամին առաջարկում է հովանավորություն, որը վերածվում է սիրավեպի և հարսանիքի։ Սակայն նրանք մերձություն չեն ունենում մինչև ամուսնական առաջին գիշերը։ Այստեղ պարզվում է, որ կոմսը վերջին պատերազմում վիրավորվելուց հետո տառապում է իմպոտենտենցիայով։ Այս դժվարությունների ողջ ընթացքում Դոուսը մնում է Մարիայի ընկերը, որին նա վստահում է ամենանվիրականը։
Որոշ ժամանակ անց Դոուսը և Մարիան հանդիպում են, և աղջիկը պատմում է, որ դժբախտ է ամուսնության մեջ։ Մարիան արտամուսնական կապից երեխայի է սպասում։ Նա պատրաստվում է ամուսնուն պատմել հղիության մասին, բայց Վինչենցոն կանխում է վարույթը և առաջինն է սկսում խոսակցությունը։ Կնոջը մեղադրելով անհավատարմության մեջ՝ նա ափերից դուրս է գալիս և կրակում Մարիային։ Նա չի հասցնում ասել ապագա երեխայի մասին։ Մարիա Վարգասի թաղման տեսարանը բերում է պատկերի գործողությունների սկզբին։
Ստեղծում
1950-ական թվականների Ջոզեֆ Մանկևիչը Հոլիվուդի ամենից շատ պահանջված ռեժիսորը և սցենարիստը։ 1950 և 1951 թվականներին Մանկևիչի ֆիլմերը՝ «Նամակ երեք կանանց» և «Ամեն ինչ Եվայի մասին» լավագույն ռեժիսուրայի համար ստացել են «Օսկար»։ 1952 թվականին, լինելով Նյու Յորքում, Ջոզեֆը գրում է նոր պատկերի սցենարը։ Այն պետք է դառնար Մանկևիչի առաջին պատկերը որպես անհայտ գործակալ՝ պրոդյուսեր և ռեժիսոր իր սեփական Figaro Inc ընկերության։ Ջոզեֆը մտածում է դրամա, այսպես ասած Մոխրոտիկը հեքիաթի պարաֆրազ, բայց բացասական հանգուցալուծմամբ և ֆիլմի ստվերային կողմին հղմամբ։
Ջոզեֆ Ջոն Թոմսոն
Ջոզեֆ Ջոն Թոմսոն (Joseph John "J. J." Thomson, ), մեծ բրիտանացի ֆիզիկոս, կաթոդային ճառագայթների հետազոտության հիման վրա 1897 թ. հայտնագործել է էլեկտրոնը, իսկ 1898 թ. որոշել է դրա լիցքը։ 1911 թ. մշակել է իոններն ըստ զանգվածների բաժանելու եղանակը։ Մետաղների էլեկտրոնային տեսության հիմնադիրներից է։ Ֆիզիկայի բնագավառում ստացել է Նոբելյան մրցանակ (1906)։
Ոտաբոբիկ կոմսուհին
Ստեղծում
Որոշ չափով սցենարի մշակման մեջ օգտագործվել են փաստեր Ռիտա Հեյվորդի իրական կենսագրությունից։ Հայտնի պարուհի, 1940-ականների մյուզիքլների աստղի գործընկերը, ծագումով Իսպանիայից, ֆլամենկո կատարողների աղքատ ընտանիքից է։ Ֆիլմի հերոս Քըրք Էդվարդսը շատ ընդհանրություններ ունի Հովարդ Հյուզի կերպարի հետ։ Մանկևիչը պատերազմից առաջ բավականին մոտիկից ծանոթ էր էքսցենտրիկ միլիոնատիրոջ հետ։ Հյուզի և Ավա Գարդների ողբերգական սիրավեպը նույնպես մեծապես ազդել է սցենարիստի մտահղացման վրա։ Հայտնի է, որ Հյուզը և Մանկևիչը քննարկել են սցենարը և Հովարդը հավանություն է տվել դրան
Ես ուզում էի ստեղծել Մոխրոտիկի դառը պատմությունը։ Արքայազնը պետք է պարզվեր համասեռական․ չնայած ես չէի կարող գնալ այդքան հեռու։ Որոշները, այնուամենայնիվ, մտածում են՝ գնացել եմ ավելի հեռու։
Թիմի ընտրություն
Արծաթե էկրանի աստղերը փորձում էին ստանալ խոստումնալից նախագծի կանացի գլխավոր դերը։ Էլիզաբեթ Թեյլորը, որն իրեն այդ ժամանակ համարում էր թերագնահատված, փնտրում էր իրեն։ Նա հաղորդագրություն է ուղարկում Մանկևիչին, որում խնդրում էր Մանկևիչին վերցնել իրեն Մարի Վարգասի դերի համար։ Լինդա Դառնելը կարծում էր, որ դերը իրեն շատ է հարմար։ Արդյունքում նա ծանր էր տանում այն, որ իրեն այդպես էլ չի հաջողվել նկարահանվել ֆիլմում և դա վերագրում էր Մանիկևիչի հետ ունեցած անձնական հաշիվներին։
Սկզբում Մանիկևիչը գլխավոր կանացի դերի համար ուզում էր ընտրել պարզունակ և ոչ հայտնի դերասանուհու, որը կհամապատասխաներ կերպարին։ Նա դիտում էր Ջոան Քոլինզի և Ռոսանա Պոդեստի թեկնածությունները։ Ավա Գարները 1940-ական թվականների մասնագիտացված նուար ֆիլմերում հաստատակամ դերասանուհու հեղինակություն ուներ։ Այնուամենայնիվ Ավիի, որը աղքատ ընտանիքից էր և կյանքում ամեն ինչի հասել էր ինքնուրույն, կենսագրությունը, ինչպես ներկայացնում է ռեժիսորը, կարողացել է օգնել դերասանուհուն մտնել կերպարի մեջ։ Գարները այդ շրջանում անձնական կյանքում պրոբլեմներ ուներ, նա վերջերս էր բաժանվել Ֆրենկ Դինատրայից։ 1952 թվականի հոկտեմբերին դերասանուհին խնդրում է MGM ընկերությանը, որի հետ պայմանագիր ուներ, ժամանակավորապես դադարեցնել Մանևիչի նկարահանումներին մասնակցել կարողանալու համար։ Ստուդիան մեծ դժկամությամբ բաց է թողնում Գարներին, որի հետ ուներ իր պլանները։ Figaro Inc-ի հետ երկարատև բանակցություններից հետո վճարել է 200 000 դոլար հրաժարագին։ Ավա Գարները համաձայնում է նկարահանվել 60 000 դոլար հոնորարով, ինչ ավելի ցածր էր նրա սովորական պահանջներից, սակայն հետաքրքիր սցենարը և հնարավորությունը նկարահանվել լավ դերասանական կազմի հետ ավելի կարևոր էր։
Էդմոնդ Օ’Բրայենը Մանկևիչի հետ ծանոթ էր «Հուլիոս Կեսար» ֆիլմի վրա աշխատանքներից։ Ջոզեֆը գնահատում էր այս դերասանին պրոֆեսիոնալիզմի և նկարահանումների ժամանակ ուրախ միջավայր ստեղծել կարողանալու համար։ Մանկևիչին դուր էր գալիս նաև օպերատոր Ջեկ Քարդիֆի՝ Technicolor-ում գործելաոճը և թե ինչպես է նա կադրում ներկայացնում Ավի Գարներին։
Գրականություն
Կատեգորիա:1954 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ջոզեֆ Մանկևիչի ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում Կատեգորիա:United Artists ֆիլմեր
Ստորջրյա հանույթ
Ստորջրյա հանույթ, օգտակար հանածոների արդյունահանումը համաշխարհային օվկիանոսի ընդերքի հանքավայրերից։ Մայրցամաքային ծանծաղուտի (շելֆի) և օվկիանոսի տաշտակի մակերևույթին հանքավայրերի մշակումը կատարվում է բաց եղանակով, ջրային շերտի միջով։ Շելֆի (ցամաքի մակերեսի 19%-ը) և օվկիանոսի տաշտակի (Երկրի մակերեսի 50%ը) մակերևույթին կենտրոնացած են միներալային վիթխարի ռեսուրսներ։ Միայն Խաղաղ օվկիանոսի հատակի նստվածքների երկաթ-մանգանային կոնկրեցիաներում մանգանի պաշարները կանխագուշակվում են 2,4-1011 տ, կոբալտինը՝ 2, 8-109 տ, նիկելինը՝ 9,4-109 տ, պղնձինը՝ 5, 3, 109 տ։ Շելֆում են գտնվում ծանր միներալների և մետաղների ցրոնային հանքավայրեր։ Շելֆի յուրացման առաջին փորձերն արվել են տակավին մ․ թ․ ա․ XI դարում, երբ փյունիկեցիները ծովային խեցիների նստվածքներից հումք էին ստանում ծիրանագույն ներկի արտադրության համար։ Ավելի ուշ (մ․ թ․ ա․ VI դարում․) Պոլինեզյան կղզիներում կորալային խութերը մշակվում էին շինանյութեր ստանալու նպատակով։ Մ․ թ․ ա․ III դարում․ Բոսֆորի նեղուցում, Խալկա կղզու մոտակայքում, 4 մ խորությունից սուզակներն արդյունահանում էին պղնձի հանքաքար։ XIX դարի․ վերջին սկսվում է ոսկու, այնուհետև իլմենիտի, ռուտիլի, ցիրկոնի, մոնացիտի ցրոնների յուրացումը Ավստրալիայի առափնյա մասերում (1870), Բրազիլիայում (1884), Հնդկաստանում (1909)։ 1920-ական թվականներին սկսվում է անագի հանույթը Ինդոնեզիայի ծովային ցրոններից, 1963 թվականին ալմաստինը՝ Հարավ-Արևմտյան Աֆրիկայի շելֆում։
Սեկրետարիատ (ձի)
Սեկրետարիատ՝, հայտնի է նաև որպես «Բիգ Ռեդ», ամերիկյան զտարյուն ձիերի մրցավազքի չեմպիոն, որը ամերիկյան «Եռակի թագ»-ի իններորդ մրցանակակիրն է՝ սահմանելով և մինչ այժմ պահպանելով ամենաարագ ժամանակի ռեկորդը բոլոր երեք մրցավազքերում:Նա լայնորեն համարվում է բոլոր ժամանակների մեծագույն ձիերից մեկը։ 25 տարվա ընթացքում նա դարձավ առաջին «Եռակի թագ»-ի հաղթողը, և նրա ռեկորդային հաղթանակը Բելմոնտ Ստեյքսում, որը նա հաղթեց 31 երկարությամբ, լայնորեն համարվում է պատմության մեծագույն մրցավազքերից մեկը։ Իր մրցարշավային կարիերայի ընթացքում նա արժանացել է «Eclipse Award»-ի հինգ մրցանակների, այդ թվում՝ «Տարվա ձի» մրցանակին՝ երկու և երեք տարեկանում։ Նա 1974 թվականին առաջադրվել է մրցարշավների և փառքի սրահի ազգային թանգարանում։ 20-րդ դարի ԱՄՆ-ի 100 լավագույն ձիարշավների ցանկում Սեկրետարիատը զիջում է միայն Մեն օ Վար-ին։
Ստորջրյա հանույթ
Շելֆում տարվող հանքային աշխատանքները դժվարացվում են ջրի մակերևույթի ալեկոծությամբ, ծովի հատակի փորվածքների ջրածածկ լինելու հնարավորությամբ, հանքամշակումից գոյացած թափոնակույտերի ողողմամբ, ինչպես նաև ափագծերի կայունության պահպանման անհրաժեշտությամբ։ Համաշխարհային օվկիանոսի ընդերքի հանքավայրերի մշակումն իրականացվում է ստորերկրյա հանքափորվածքներով և հորատանցքներով։
Սեկրետարիատ (ձի)
Երկու տարեկանում Սեկրետարիատը զբաղեցրեց չորրորդ տեղը 1972 թվականի իր դեբյուտային առաջին մրցավազքում, բայց հետո հաղթեց իր մնացած ութ մեկնարկներից յոթը, ներառյալ հինգ խաղադրույքների հաղթանակները։ Այս ժամանակահատվածում նրա միակ պարտությունը եղել է «Champagne Stakes»-ը, որտեղ նա զբաղեցրել է առաջին տեղը,սակայն միջամտության պատճառով հայտնվել է երկրորդ տեղում։ Նա ստացավ «Eclipse Award»-ի մրցանակը երկու տարեկան արու քուռակների համար նախատեսված մրցույթում, ինչպես նաև ճանաչվեց 1972 թվականի տարվա ձին, որը հազվագյուտ պատիվ էր այդքան երիտասարդ ձիու համար։
Ստորջրյա հանույթ
Ըստ օգտակար հանածոների արդյունահանման մեթոդների՝ արմատական հանքավայրերի сտորջրյա հանույթը գրեթե չի տարբերվում ցամաքում կատարվող հանույթից։ Ստորջրյա հանքահորերի մեծ մասի հանքափողերը փորվում են ցամաքից, որի հետևանքով հանքահանման փորվածքներն ունենում են մի քանի կմ երկարություն։ Կիրառվում է նաև հանքահորային դաշտերի բացումը հանքափողերով արհեստական կղզիներից (օրինակ՝ «Սայկե» հանքահորը ճապոնիայում)։ Ծովի հատակում հանքափորվածքների տեղադրման խորությունը, որով դրանք ապահովվում են ջրածածկ լինելուց, կախված է վերը գտնվող ապարների հատկություններից և սովորաբար 65—80 մ է։ Հանքավայրի հանույթը կատարվում է մշակված տարածության ամրացմանը զուգընթաց, ծովային հանքահորերի օդափոխումը իրականացվում է մեկ հանքափողի միջոցով՝ խողովակներով։
Սեկրետարիատ (ձի)
Երեք տարեկանում Սեկրետարիատը ոչ միայն հաղթեց Եռակի թագը մրցույթում, այլ նաև արագության ռեկորդներ սահմանեց բոլոր երեք մրցարշավներում։ Նրա ժամանակը Կենտուկի Դերբիում շարունակում է մնալ որպես Չերչիլ Դաունսի ռեկորդ՝ 1+1⁄4 մղոն, իսկ «Belmont Stakes»-ում անցկացրած ժամանակը՝ որպես ամերիկյան ռեկորդ՝ 1+1⁄2 մղոն հողի վրա։ 2012 թվականին նրա վիճելի ժամանակը «Preakness Stakes»-ում ի վերջո ճանաչվեց որպես խաղագումարի ռեկորդ։ Սեկրետարիատը հաղթանակը «Gotham Stakes»-ում հավասարեցրեց վազքի ռեկորդը 1 մղոն, նա սահմանեց համաշխարհային ռեկորդ «Marlboro Cup»-ում 1+1⁄8 մղոն և հետագայում ապացուցեց իր բազմակողմանիությունը ՝ մրցավազքում հաղթելով երկու խոշոր խաղադրույքները խոտածածկ ձիարշավարանում։ Այդ տարի նա երեք անգամ պարտվեց՝ «Wood Memorial», «Whitney», և «Woodward Stakes»-ում, բայց իր ինը հաղթանակների փայլը նրան դարձրեց ամերիկյան պատկեր(խորհրդանիշ)։ Նա շահեց իր երկրորդ «Տարվա ձի»-ն տիտղոսը, ինչպես նաև «Eclipse Award»-ի մրցանակներ երեք տարեկան քուռակի և չեմպիոն ձիու համար։
Իր երեք տարվա սկզբին Սեկրետարիատը սինդիկացվեց ռեկորդային 6,08 միլիոն դոլարի համար (համարժեք է 35,4 միլիոն դոլարին 2020 թվականին),պայմանով, որ նա մինչև տարեվերջ դուրս կգա մրցարշավներից։ Չնայած նրան, որ նա մի քանի հաջողակ ձիեր էր սիրում, նա, ի վերջո, ամենաազդեցիկն էր իր դուստրերի սերունդների միջոցով՝ դառնալով 1992 թվականին Հյուսիսային Ամերիկայի առաջատար ցեղատեսակի հայրը։ Նրա դուստրերը ստեղծել են մի քանի նշանավոր հայրեր, այդ թվում՝ «Storm Cat»,«A.P. Indy»,«Gone West», «Dehere» և «Chief's Crown», և նրանց միջոցով Սեկրետարիատը հայտնվում է շատ ժամանակակից չեմպիոնների տոհմում։ Սեկրետարիատը մահացել է 1989 թվականին լամինիտի պատճառով 19 տարեկանում։
Ստորջրյա հանույթ
Կատեգորիա:Հանույթներ
Սեկրետարիատ (ձի)
Նախապատմություն
Սեկրետարիատը պաշտոնապես մեծացել է Քրիստոֆեր Չեներիի «Մարգագետնում» աշխատավայրի կողմից, սակայն բազմացնումը իրականում կազմակերպել է Փեննի Չեներին (այն ժամանակ հայտնի էր որպես Պենի Թվիդի), ով ստանձնել էր ախոռի կառավարումը 1968 թվականին, երբ նրա հայրը հիվանդացավ ։ Սեկրետարիատը ղեկավարում էր Բոլդ Ռուլեռը, և նրա ամբարտակը Պրինսկվիլիի դուստրն էր՝ Սոմետինգրոյալը։ Բոլդ Ռուլեռը Հյուսիսային Ամերիկայի առաջատար հայրն էր 1963-1969 թվականներին և կրկին 1973 թվականին : Ֆիփսների ընտանիքին պատկանող Բոլդ Ռուլեռն ուներ և՛ արագություն, և՛ տոկունություն՝ 1957 թվականին շահելով «Preakness Stakes» և «Տարվա ձի» մրցանակները, իսկ 1958 թվականին Ամերիկայի չեմպիոն «Sprint Horse» պարգևները ։ Բոլդ Ռուլեռը թոշակի անցավ Քլեյբորն ֆերմայում սովորելու համար, բայց Ֆիպսներին պատկանում էին զամբիկների մեծ մասը,որոնց բուծում էին Բոլդ Ռուլեռը, և նրա սերունդներից քչերը վաճառվեցին հանրային աճուրդում ։
Իրենց բուծման ծրագրի մեջ նոր արյուն մտցնելու համար Ֆիպսները երբեմն բանակցում էին ձիերի այլ տերերի հետ քուռակներին բաժանելու մասին համաձայնագրի շուրջ ։ Բոլդ Ռուլեռի համար գամասեղի վճար գանձելու փոխարեն նրանք կազմակերպում էին մի քանի զուգավորում Բոլդ Ռուլեռի հետ՝ կա՛մ մեկ տարվա ընթացքում երկու զամբիկով, կա՛մ երկու տարվա ընթացքում մեկ զամբիկով։ Ենթադրելով, որ երկու քուռակներ են արտադրվել, Ֆիփսների ընտանիքը կպահեր մեկը, իսկ զամբիկը կպահեր մյուսը՝ մետաղադրամը նետելով՝ որոշելով, թե ով է ստացել առաջին քուռակը ։
Նման պայմանավորվածության համաձայն՝ Չեներին 1968 թվականին Բոլդ Ռուլեռին բուծելու համար ուղարկեց երկու զամբիկ՝ Հեսթի Մատելդային և Սոմետինգրոյալին։ Այնուհետև նա ուղարկեց Ցիկադաին և Սոմետինգրոյալին 1969 թվականին:Քուռակի բաժանման համաձայնագրում ասվում էր, որ մետաղադրամի նետման հաղթողը կստանար 1969 թվականին արտադրված քուռակներից առաջինը, մինչդեռ նետում կորցրածը կստանար 1970 թվականին նախատեսված քուռակների առաջին ընտրությունը։ 1969-ի գարնանը արտադրվել է քուռակ և զամբիկ։ 1969 թվականի բազմացման սեզոնում Ցիկադան չէր հղիանում՝ թողնելով միայն մեկ քուռակ 1970 թվականի գարնանը։ Այսպիսով, մետաղադրամի նետման հաղթողը կստանար միայն մեկ քուռակ (առաջին քուռակը 1969 թվականից), իսկ պարտվողը կստանար երկու (երկրորդ ընտրությունը 1969 թվականից և միակ քուռակը 1970 թվականից)։
Ավելի ուշ Չեներին ասաց, որ երկու սեփականատերերն էլ հույս ունեին, որ կկորցնեն մետաղադրամի նետումը, որը տեղի ունեցավ 1969 թվականի աշնանը Նյու Յորքի մրցարշավների ասոցիացիայի նախագահ Ալֆրեդ Գ. Վանդերբիլտ II-ի գրասենյակում, իսկ Արթուր բուլ Հենքոքը Քլեյբորն ֆերմայից, որպես վկա։ Օգդեն Ֆիփսը հաղթեց գոտեմարտում և դուրս բերեց 1969թվականի զամբիկին ։ Այն կոչվեց«The Bride» և երբեք չհաղթեց մրցավազքում, թեև նա հետագայում դարձավ խաղադրույքների պրոդյուսեր ։ 1969-ին Չեներին ստացավ Հեսթի Մատելդա քուռակը և Սոմետինգրոյալի դեռևս չծնված 1970թվականի քուռակը, որը պարզվեց Սեկրետարիատն էր ։
Վաղ տարիներին
1970թվականի մարտի 30-ին,առավոտյան ժամը 12:10-ին Վիրջինիա նահանգի Քերոլայն շրջանի Մեդոու Սթադում, Սոմետինգրոյալը ծնեց վառ կարմիր շագանակագույն քուռակ՝ երեք ոտքերին և աչքերի մեջտեղում սպիտակ նեղ նշաններով։ Քուռակը կանգնեց,երբ իր ծնվելուց ընդամենը 45 րոպե էր անցել, իսկ 30 րոպե անց արդեն կերակրվում էր։ Հովարդ Ջենտրին՝ «Meadow Stud»-ի մենեջերը,ով ընդունել է քուռակի ծնունդը ավելի ուշ ասաց,որ նա շատ լավ պատրաստված և կատարյալ քուռակ էր, որին նա երբևէ ազատել էր ։ Քուռակը շուտով առանձնացրեց իրեն մյուսներից։ «Նա միշտ ամբոխի առաջատարն էր»,- ասում է Ջենտրիի եղբոր որդին՝ Ռոբերտը, ով նույնպես աշխատում էր ֆերմայում։ «Մեզ համար նա Բիգ Ռեդն էր և անհատականություն ուներ։ Նա ծաղրածու էր և կտրում էր, միշտ ինչ-որ սատանա» ։ Որոշ ժամանակ անց Չեներին առաջին հայացքը գցեց քուռակին և մեկ բառով գրառում կատարեց իր նոթատետրում. «Օ՜,հիասքանչ է» ։
Արտաքին տեսք և կառուցվածք
Սեկրետարիատը վերածվեց հսկայական հզոր ձիու, որն ասում էր, որ նման է իր հոր մայրական պապիկին՝ Դիսքավրին։ Նա կանգնած էր 16,2 ձեռքով (66 դյույմ, 168 սմ),երբ լիովին մեծացավ ։ Նա աչքի էր ընկնում բացառիկ հավասարակշռվածությամբ, բնութագրվում էր որպես «գրեթե կատարյալ» կառուցվածքի և քայլքի բիոմեխանիկայի տեր ձի ։ Նրա կուրծքն այնքան մեծ էր, որ հատուկ թամբ էր պահանջվում, և նա աչքի էր ընկնում իր մեծ, հզոր, լավ մկանային հետնամասով։ Ավստրիալացի մարզիչներից մեկը նրա մասին ասել է. «Նա անհավանական է, բացարձակապես կատարյալ ձի է։ Ես երբեք նրա նմանը չեմ տեսել» ։ Կարևոր էր Սեկրետարիատի՝ համապատասխանության հիմնական թերությունների բացակայությունը, քանի որ լավ պատրաստված վերջույթներով և ոտքերով ձիերն ավելի քիչ հավանական է, որ վիրավորվեն ։ Սեկրետարիատի հետևակները նրա զորության հիմնական աղբյուրներն էին՝ թեքված ետնամասով, որը երկարացնում էր նրա ազդրոսկրի երկարությունը ։ Երբ քայլում էր, նրա հետևի ոտքերը կարող էին հասնել շատ հեռու՝ մեծացնելով նրա մղումը:Նրա լայն որովայնը, երկար մեջքը և լավ պատրաստված պարանոցը նպաստում էին նրա սիրտ-թոքերի արդյունավետությանը ։
Սեկրետարիատի մարմնի մասերի միաձուլման ձևը որոշեց նրա քայլի արդյունավետությունը, որն ազդեց նրա արագացման և տոկունության վրա։ Նույնիսկ ոսկորների երկարության և անկյունների շատ փոքր տարբերությունները կարող են մեծ ազդեցություն ունենալ կատարման վրա ։ Սեկրետարիատը լավ էր կազմավորվել նույնիսկ երկու տարեկանում, և երբ նա երեք տարեկան էր, նա ավելի հասունացել էր մարմնով և հարթել էր իր քայլվածքը։ Նյու Յորքի անասնաբույժ,մրցարշավների ասոցիացիայի դոկտոր Մ. Ա. Գիլմանը, ով կանոնավոր կերպով չափում էր առաջատար մաքուր ցեղատեսակի ձիերին՝ նպատակ ունենալով կիրառել գիտություն՝ ստեղծելու ավելի լավ ուղիներ ձիաբուծության և գնահատման համար,չափեց Սեկրետարիատի զարգացումը երկու-երեքից հետևյալ կերպ ։