Խորհրդահայ_երաժշտություն
20-րդ դարի երկրորդ կես
Աշխարհի շատ երկրներում ունկնդիրների ճանաչմանն է արժանացել Կոմիտասի անվան կվարտետի արվեստը։ Միևնույն ժամանակ ստեղծվել են կատարողական մի շարք նոր կոլեկտիվներ․ Հեռուստատեսության և ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախումբը (1966, 1972–86 թվականներին՝ գեղարվեստական ղեկավար Ռ․ Մանգասարյան), Հայաստանի երգչախմբային ընկերության Ա․ Տեր–Հովհաննիսյանի անվան երգչախումբը (1966, 1969 թվականից՝ գեղարվեստական ղեկավար Է․ Ծատուրյան), որոնք նշանակալից չափով ընդլայնել են հայկ, սիմֆոնիկ և խմբերգային երաժշտության պրոպագանդման հնարավորությունները։ Կազմակերպվել են Հայֆիլհարմոնիայի կամերային անսամբլը (1964, առաջին գեղարվեստակաան ղեկավար Զ․ Սահակյանց, 1983 թվականիից՝ Ռ․ Ահարոնյան), Երևանի կամերային նվագախումբը (1979, գեղարվեստական ղեկավար Զ․ Վարդանյան)։ Դրանց ծնունդը համընկավ ժամանակին բնորոշ միտումներից մեկի՝ հնագույն (նախադասական և վաղ դասական) երաժշտության նկատմամբ կենդանի հետաքրքրության առաջացման հետ, ինչպես և խթանեց հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործությունը նոր՝ կամերային նվագախմբի համար գրվող երաժշտության բնագավառում։ ճանաչման է արժանացել Հեռուստատեսության և ռադիոյի ջութակահարների անսամբլը (1970, գեղարվեստական ղեկավար Դ․ Աճեմյան)։ Շարունակվել է ժողովրդական արվեստը պրոպագանդող կոլեկտիվների գործունեությունը։ Թաթուլ Ալթունյանի ղեկավարությամբ Հայկական երգի–պարի անսամբլը (1974 թվականից՝ Թ․ Ալթունյանի անվան) հասել է գեղարվեստական բարձր մակարդակի, մշակել կատարողական ուրույն ոճ, որն աչքի է ընկնում պարզությամբ, բնականությամբ, ժողովրդական արվեստի ոգուն հարազատությամբ։ Վերակառուցման է ենթարկվել Հեռուստատեսության և ռադիոյի ժողովրդական գործիքների անսամբլը (1967 թվականից Արամ Մերանգուլյանի անվան), որտեղ ընդունվել է կատարողականության բազմաձայն սկզբունքը։ Նորաստեղծ կոլեկտիվներից առանձնակի նշանակություն ունեցավ Հայաստանի պարի պետական անսամբլը (1958, գեղարվեստական ղեկավար՝ Է․ Մանուկյան, 1968 թվականից՝ Վանուշ Խանամիրյան)։ Ժողովրդական երաժշտության ճանաչված կատարողներից են երգիչ–երգչուհիներ Արաքսի Գյուլզադյանը, Շ․ Մկրտչյանը, Օֆելյա Համբարձումյանը, Արև Բաղդասարյանը, Ա․ Տեր–Աբրահամյանը, Հ․ Բադալյանը, Ռուբեն Մաթևոսյանը, ինչպես նաև դուդուկահարներ Մ․ Մարգարյանը, Լևոն Մադոյանը, Վաչե Հովսեփյանը, Ջիվան Գասպարյանը, թառահար Ս․ Սեյրանյանը, քամանչահարներ Լ․ Կարախանը, Գ․ Միրզոյանը, քանոնահարներ Խ. Ավետիսյանը, Անժելա Աթաբեկյանը, որոնք շարունակեցին վարպետ–կատարողներ Ս․ Օգանեզաշվիլու (Օհանյան), Բալա Մելիքյանի ավանդույթները։ Սովետական իշխանության տարիներին հաջողությամբ զարգացել է գուսանների արվեստը։ Լայն տարածում են գտել Շերամի, Հավասու, Շահենի, Աշոտի և այլոց երգերը։ Նշանակալի առաջընթաց է ապրել էստրադային երաժշտությունը։ Հայաստանի էստրադային նվագախմբում (1956 2vakanից՝ գեղարվեստական ղեկավար Կոնստանտին Օրբելյան) շարունակվում են ժամանակակից ջազի, էստրադային երաժշտության և ազգային երաժշտական նյութի օրգանական միաձուլման որոնումները։ Կազմակերպվել է նաև Հեռուստատեսության և ռադիոյի էստրադային նվագախումբը (1966, գեղարվեստական ղեկավար Մարտին Վարդազարյան, 1972-ից՝ էստրադային–սիմֆոնիկ, գեղարվեստական ղեկավար Մելիք Մավիսակալյան, 1986 թվականից՝ Երվանդ Երզնկյան)։ Հայկական էստրադային երաժշտության նոր ոճի հաստատման մեջ վճռական նշանակություն են ունեցել Ա․ Բաբաջանյանի, Կոնստանտին Օրբելյանի, Ռոբերտ Ամիրխանյանի, Է․ Բաղդասարյանի, Ա․ Աճեմյանի, Մարտին Վարդազարյանի, Մելիք Մավիսակալյանի, Մ․ Շաքարյանի, Արամ Սաթյանի, Ռ․ Գալստյանի և այլոց երգերն ու գործիքային պիեսները։