cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Արխիվային հետազոտություն
Արխիվային նյութերի խորհրդատվություն
Արխիվային նյութերը սովորաբար պահպանվում են փակ դարակաշարերի մեջ և չեն շրջանառվում ։ Օգտագործողները պահանջում են տեսնել հատուկ նյութեր արխիվներից և կարող են միայն տեղում ստուգել դրանք ։ Համապատասխան արձանագրումը տեղակայելուց հետո՝ օգտագործելով որոնման օժանդակ միջոց կամ այլ հետազոտման գործիք, օգտագործողն այնուհետև կարող է հայցադիմում ներկայացնել, օրինակ՝ հարցման ձև օգտագործելը ։ Եթե արխիվն իր պահեստամասերի մի մասն ունի առանձին կառույցում կամ հաստատությունում տեղակայված, ապա այն օրեր կամ շաբաթներ է պահանջում նյութերը վերականգնելու համար, օգտագործողից պահանջվում է ներկայացնել իր հայցը նախապես խորհրդատվության տեղում ։ Ընթերցասրահը տեղ է, որը սովորաբար գտնվում է արխիվի ներսում, որտեղ օգտվողները կարող են խորհրդակցել արխիվային նյութերի վերաբերյալ աշխատակազմի հսկողության ներքո։ Որոշ նյութերի եզակի, վաղանցիկ, անկայուն բնույթը երբեմն պահանջում է դրանց օգտագործման, և (կամ) կրկնօրինակման որոշակի սահմանափակումներ։ Շատ արխիվներ սահմանափակում են, թե ինչ տեսակի իրեր կարելի է բերել ընթերցասրահ դրսից, ինչպիսիք են մատիտները, նոթատետրերը, պայուսակները, և նույնիսկ հագուստը՝ պաշտպանելու գողության և նյութերը վնաս պատճառելու վտանգից ։ Հետագա սահմանափակումներ կարող են դրվել այն նյութերի քանակի վրա, որոնց վերաբերյալ կարելի է խորհրդակցել ցանկացած պահի, օրինակ՝ օգտվողին մեկ տուփով սահմանափակելը, և պահանջել, որ բոլոր նյութերը ամեն պահի հարթ և տեսանելի դասկարգված լինեն ։ Որոշ արխիվներ պահպանում են հիմնական նյութեր, որոնք ներառում են թղթի կտորներ և մատիտներ, սեպեր՝ անսովոր մեծ նյութերի ապահովության համար ։ Կրկնօրինակման ծառայությունները կարող են հասանելի լինել արխիվում, թեև ապահովագրերը, արժեքների պահանջվող ժամանակը կարող են տարբերվել ։ Ավելի հաճախ, արխիվները նաև թույլ են տալիս օգտվողներին կիրառել իրենց սեփական սարքավորումները, ինչպես օրինակ՝ ձեռքի խցիկները, բջջային հեռախոսները և նույնիսկ սկաներները նյութերը կրկնապատկելու համար ։ Թեև սպիտակ կամ այլ ձեռնոցների օգտագործումը տարածված է հեռուստատեսային ծրագրերում, ամենևին էլ պարտադիր չէ արխիվային փաստաթղթերի հետ աշխատելիս՝ էջերն ու տեքստերը չվնասելու նպատակով ։ Ձեռնոցները կարող են օգտագործվել վատորակ գրքի կազմերի հետ աշխատելիս. եթե էջերը թերթելիս ձեռնոցները չեն օգտագործվում, որպեսզի փոշոտ կամ այլ նյութ չփոխանցվի, ապա չի օգտագործվում նաև լուսանկարների հետ աշխատելիս։ Միշտ պետք է արխիվագետի հետ խորհրդակցել՝ արդյոք ձեռնոցները պահանջվում են, թե ոչ։
Արխիվները հասանելի են նաև միկրոֆիլմերի բովանդակության համար (այդ թվում պատճեն և այլ ձևաչափեր)՝ բնօրինակ արխիվի դյուրաբեկության կամ հանրաճանաչության պատճառով։ Թվային պատճենները հասանելի են նույն պատճառով։ Նախքան բնօրինակ մուտք գործելը, հարկավոր է համոզվել, որ վերամշակված առարկաները համարավետ են օգտագործման համար։ Բնօրինակի բովանդակություն մուտք գործելիս, անհրաժեշտ է դիտել նաև գունավոր պատկերը (ճարտարապետության տեսանկյունից՝ գծագրերը, քարտեզները, հատակագծերը և այլն) կամ հասանելիության պատճառների համար (տեսողական փոքր պատկերը սովորաբար պատճառ չի համարվում բնօրինակ մուտք գործելիս, քանի որ էֆեկտը կարող է փոքրացվել ֆիլմի դանդաղ լինելու հետևանքով)։
Որոշ նյութեր կարող են պարունակել տեղեկություններ, որոնք վերաբերում են կենդանի անձանց գաղտնիությանը, ինչպես օրինակ՝ բժշկական և ուսանողական արձանագրությունները, որոնք պահանջում են հատուկ ուշադրություն։ Այն նյութերը, որոնք կարող են պարունակել անձնական տվյալներ, օրինակ՝ սոցիալական անվտանգության համարները կամ անունները, պետք է պատշաճ ձևով օգտագործվեն, և արխիվը կարող է ապահովել նյութերի կրկնօրինակները կամ ամբողջովին հերքել նյութերի հասանելիությունը՝ գաղտնիության կամ այլ օրենսդրական պատճառներով ։
Օլգա Պոբլետե դե Էսպինոսա
Օլգա Պոբլետե դե Էսպինոսա (Olga Poblete de Espinosa, ), չիլիացի հասարակական գործիչ, պատմաբան, մանկավարժ, ֆեմինիստ, Չիլիի համալսարանի պրոֆեսոր ։
Արխիվային հետազոտություն
Ոչ առցանց և էլեկտրոնային նյութեր
Շատ արխիվային նյութեր թվայնացվում են, ինչը հնարավորություն է տալիս մուտք գործել այլ ոչ առցանց ծառայություններ։ Այն արխիվները, որոնք ունեն հանրությանը մատչելի թվային նյութեր, կարող են իրենց պահեստները կապել ինտերնետ որոնիչներին՝ բաժանելով կամ բացահայտելով դրանց էլեկտրոնային կատալոգները և (կամ) մետատվյալները, օգտագործելով այնպիսի չափորոշիչներ, ինչպիսիք են բաց արխիվների արձանագրությունը՝ մետատվյալների հավաքագրման համար։ Որոշ հաստատություններ ունեն առցանց պորտալներ, որտեղ օգտվողները կարող են ազատորեն մուտք գործել այն թվային նյութեր, որոնք հասանելի են այնպիսի արխիվներում, ինչպիսիք են Նյու Յորքի հանրային գրադարանի արխիվը կամ Սմիթսոնյան ինստիտուտի արխիվները։ Կառավարությունները և նրանց հարակից հաստատությունները կարող են օգտագործել այդ «էլեկտրոնային» կամ «վիրտուալ» ընթերցասրահները՝ հանրության կողմից հայցվող փաստաթղթերն ու նյութերը վերբեռնելու համար, ինչպես օրինակ՝ տեղեկատվական օրենքների ազատության պահանջով կամ բացահայտ արտոնագրերի համապատասխան  ։
Օլգա Պոբլետե դե Էսպինոսա
«ժողովուրդների միջև խաղաղության ամրապնդման համար» միջազգային լենինյան մրցանակի դափնեկիր (1962)։
Արխիվային հետազոտություն
Արտաքին ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արխիվագիտություն Կատեգորիա:Արխիվներ ըստ երկրի Կատեգորիա:Արխիվներ ըստ տեսակի Կատեգորիա:Արխիվներ Կատեգորիա:Հետազոտական մեթոդներ
Օլգա Պոբլետե դե Էսպինոսա
Կենսագրություն
Եղել է միայնակ մոր աղջիկ։ Մինչև 1929 թվականը Չիլիի մանկավարժական համալսարանում ուսումնասիրել է պատմություն, աշխարհագրություն և ազգային կրթություն։ Ուսանողական տարիներին ակտիվ մասնակցություն է ունեցել քաղաքական կյանքին։
1935 թվականից մասնակցել է Չիլիի ժողովրդավարական շարժմանը, հանդիսացել է Չիլիի կանանց ազատագրական շարժման կազմակերպիչներից մեկը (Էլեն Կաֆարենոյի հետ մեկտեղ)  ։
Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ «Օգնություն հեղափոխության մարտիկներին» միջազգային կազմակերպության մասնակից է եղել, իսպանացի փախստականների համար սնունդ և դեղորայք է հասցրել։ Ակտիվորեն աշխատել է Չիլիի ազգային ճակատի հաղթանակի համար (Frente Popular), որն էլ 1938 թվականին ձախակողմյան ուժերից որպես նախագահ իշխանության է բերելՊեդրո Ագիրե Սերդային։
1950 թվականից հանդիսացել է Չիլիի «Խաղաղության կողմնակիցներ» շարժման ակտիվիստներից մեկը՝ նրա հիմնադրման օրվանից։ 1959 թվականին պարգևատրվել է Ժոլիո Կյուրիի անվան ոսկե մեդալով։ 1960 թվականից հանդիսացել է խաղաղության համաշխարհային խորհրդի շարժման նախագահը, 1961 թվականից եղել է Խաղաղության համաշխարհային խորհուրդի քարտուղար, ներկայացնել է Լատինական Ամերիկայի երկրները։
Եղել է 1961 թվականին հրավիրված «Ազգային ինքնիշխանությունը, տնտեսական ազատությունն ու խաղաղությունը» լատինաամերիկյան կոնֆերանսի կազմակերպիչներից, մասնակիցներից մեկն է։
1973 թվականին Չիլիի ռազմական հեղաշրջումից և Ավգուստո Պինոչետի բռնատիրության հաստատումից հետո հետապնդվել է իշխանությունների կողմից, սակայն շարունակել է հասարակական գործունեությունը, կազմակերպել է այսպես կոչված «սննդի զամբյուղ» աշխատողների համար հավաքներ։
Չիլիի մանկավարժության զարգացման գործում մեծ ներդրում է ունեցել։ Եղել է Մանուել դե Սալասայի անվան փորձարարական լիցեյի հիմնադիրն ու ուսուցիչը, որն առաջին կենտրոնն էր երկրում, որ տրամադրում էր միջնակարգ կրթության ուսման և ստեղծագործության ոլորտում։ Հետագայում Չիլիի համալսարանի փիլիսոփայահումանիտար բաժնում աշխատել է որպես Հեռավոր Արևելքի և Աֆրիկայի պատմության պրոֆեսոր, եղել է Լատինական Ամերիկայի համալսարանի առաջին կին պրոֆեսորը։ 1970 թվականից ֆակուլտետի դեկան։
1968-1970 թվականներից հանդիսացել է մանկավարժական համալսարանի տնօրեն։
Համընդհանուր պատմության, չինական մշակույթի և մի շարք կենսագրական գրքերի հեղինակ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չիլիացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Չիլիի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի մանկավարժներ Կատեգորիա:Չիլիացի պացիֆիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Չիլիացի կենսագիրներ Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ Կատեգորիա:Չիլիացի կին պատմաբաններ
Ժևանովկա
2001 թվականի տվյալներով Ժևանովկա գյուղում բնակվում էր 162 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արշարունյաց ընկերություն
Արշարունյաց ընկերություն, գրական, հրատարակչական կազմակերպություն։ Հիմնվել է 1812 թ., Կ. Պոլսում՝ Ղուկաս Ինճիճյանի նախաձեռնությամբ, մեծահարուստ Տյուզյանների նյութական օժանդակությամբ։ Հրատարակել է «Դիտակ Բյուզանդյան» շաբաթաթերթը (1812-1816 թթ.), շարունակել «Եղանակ Բյուզանդյան» տարեգրքի հրատարակումը (1812-1820 թթ.), տպագրել Ղ. Ինճիճրսնի «Ազգասեր» (1815 թ.) գիրքը։ Գործել է մինչև 1820 թ.:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքահայ գրական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Թուրքահայ մշակութային կազմակերպություններ
Բլեյք Գրիֆին
Բլեյք Օսթին Գրիֆին (Blake Austin Griffin, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, ծանր հարձակվող, հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցացիայի (NBA) «Բրուքլին Նեթս» ակումբում։
Ունեցել է հաջող ավագդպրոցյան կարիերա, հանդես գալով Օկլահոմայի Կաթոլիկ դպրոցի հավաքականում, որի մարզիչը հայրն էր՝ Թոմի Գրիֆինը։ Դրանից հետո համալսարանային առաջնությունում ներկայացրել է Օկլահոմայի համալսարանը։
Երկու ուսումնական տարի անց Գրիֆինը հայտարարում է 2009 թվականի NBA դրաֆթում մասնակցելու մասին, որտեղ և նրան ընտրում են «Լոս Անջելես Կլիպերսի» ղեկավարությունը՝ առաջին ռաունդի առաջին համարի ներքո։ Գրիֆինը ոտքի լուրջ վնասվածքի և դրա հետագա ապաքինման պատճառով գրեթե ամբողջովին բաց է թողնում մեկնարկային 2009–10 մրցաշրջանը։ Այնուամենայնիվ, Գրիֆինի մեկնարկը որպես նորեկ տեղի է ունենում հաջորդ մրցաշրջանում, որի ընթացքում ճանաչվում է աստղ, հաղթում է 2011 թվականի «Սլեմ դանկ մրցույթում» (Slam Dunk Contest) և ի վերջո հռչակվում «Տարվա նորեկ» (Rookie of the Year)։
Մանկությունը
Գրիֆինը ծնվել է 1989 թվականի մարտի 16-ին, Օկլահոմա Սիթիում ։ Նրա հայրը եղել է կենտրոնական խաղացող բասկետբոլում ։ Բլեյք Գրիֆինը և նրա մեծ եղբայրը՝ Թեյլոր Գրիֆինը առաջին իսկ դասարանից զբաղվել են ինքնակրթությամբ իրենց մայրիկի օգնությամբ, մինչև Թեյլորը դարձավ 10-րդ դասարան, իսկ Գրիֆինը՝ 8-րդ դասարան     ։ Բլեյք Գրիֆինը և Սեմ Բրեդֆորդը եղել են մանկության ընկերներ, ով խաղում էր Ֆիլադելֆիա Իգլսից. Բրեդֆորդի հայրիկը ուներ մարզասրահ, որտեղ Բլեյք և Թեյլորը մարզվում էին։ Նախքան որոշելը կենտրոնանալ բասկետբոլում, Գրիֆինը նույնպես խաղում էր բեյսբոլ, որպես առաջին բեյսման և ֆուտբոլ ։
Ավագ դպրոց
2003 թվականին Գրիֆինը հետևեց իր եղբորը և գնաց Օկլահոմա Կաթոլիկների անվան դպրոցում, որտեղ նրանք խաղում էին իրենց հայրիկի թիմից (գլխավոր մարզիչ Թոմի Գրիֆին)։ Նրանք միասին խաղում էին մինչև 2003–04 և 2004–05 ավագ դպրոցի մրցաշրջան՝ հաղթելով երկու բասկետբոլային առաջնություն Իր առաջին տարում Օկլահոմա Կաթոլիկների անվան դպրոցի սաները հիանալի են ավարտել մրցաշրջանը, 29 հաղթանակ և ոչ մի պարտություն ու հաղթել են պատանիների 3A կարգի առաջնությունը, եզրափակչում հաղթելով Րիվերսայդ Իդիանայի դպրոցին՝ 55–50 հաշվով, Սթեյթ Ֆեյր Արենայում ։ Երկրորդ տարում սաները կրկին դարձան 3A կարգի առաջնության հաղթողներ պարտության մատնելով Սեքուոյա ավագ դպրոցին՝ 51–34 հաշվով, որտեղ նա վաստակեց 12 Միավոր (բասկետբոլ) ։ Թիմը ավարտեց մրցաշրջանը 24–2 հաշվով, իսկ Գրիֆինի միջինը 13.6 միավոր էր ամեն խաղին։ Թեյլորը դիմում է Օկլահոմայի համալսարան, և սկսում է խաղալ Օկլահոմա Սունես թիմից։ 2005 թվականի ամարվա ընթացքում Բլեյք Գրիֆին դարձավ ատլետների առաջին ՍԱՄ թիմի անդամ, որտեղ նա խաղում էր Քևին Դյուրանտի և Թայ Լոուսոնի ՍԱՄ թիմի՝ DC Բլու Դեվլսների դեմ ։
Գրիֆինի պատանեկան մրցաշրջանի ընթացքում Օկլահոմա Կաթոլիկների բասկետբոլային թիմը տեղափոխվում է 3A կարգի առաջնությունից 2A կարգի առաջնություն։ Երբ Գրիֆինը սկսեց իր երրորդ մրցաշրջանը, նա արագ զարգացավ և նրա օգնությամբ Կաթոլիկներըը երեք անգամ անընդմեջ խաղացին ազգային առաջնության եզրափակիչ խաղը։ Նա վաստակեց 22 միավոր, կատարեց 9 անդրադարձ և 6 բլոք եզրափակիչ խաղին, որտեղ իրենք հաղթեցին Վաշինգտոնի Ավագ դպրոցին 57–40 հաշվով ։ Գրիֆինը անվանվեց ազգային մրցաշարի MVP, և իրենք վերջացրեցին առաջնությունը 27–1 հաշվով, և Գրիֆինի միջինը 21.7 միավոր, 12.5 անդրադարձ, and 4.9 փոխանցում։ Նրա ջանքերի արդյունքում իրեն անվանեցին «Oklahoman» Տարվա խաղացող ։ Գրիֆինի խաղը Օկլահոմայի նոր բասկետբոլի գլխավոր մարզչի՝ Ջեֆ Քեյփելիի, ուշադրության առաջ էր, որի մասին նա առաջին անգամ լսել էր Գրիֆինի եղբոր Թեյլորի կողմից։ Այդ գարնանը Քեյփելը տեսավ նրա խաղը և շատ տպավորվեց։ Քեյթլին դուր եկավ այն փաստը, որ Գրիֆինը դեռ ճանաչված չէր իր մրցակիցների մեջ, և նա ինքն էր, որը հարկավոր էր, որպեսզի վերսկսել «Օկլահոմայի տղամարդկանց բասկետբոլ» ծրագիրը։ Գրիֆինը կանգնած էր ընտրության առաջ հետևայլ թիմերի միջև Դյուք, Կանզաս, Հյուսիսային Կարոլինա և Տեխաս, բայց նրա եղբայրը իրեն վաճառում է Օկլահոմայի հավաքականին, երբ նա մտածում էր Սունրս տեղափողվելու մասին և հնարավորություն ևս մեկ անգամ խաղալ իր նահանգի կողմից ։
Գրիֆինը մինչև ավագ մրցաշրջանը սկսելը հավատարիմ էր Օկլահոմային Նրա միջինը բարձրացավ մինչև 26.8 միավոչ, 15.1 անդրադարձները, 4.9 փոխանցումները և 2.9 բլոքերը ամեն խաղին և իրենց թիմը առաջատարներ 26–3 Հաշվով։ Ընդդեմ Օկլահոմա Սիթի Սաութիսթի Գրիֆինը խաղը վերջացրել է՝ վաստակելով 41 միավոր՝ կատարելով 28 անդրադարձ և 10 փոխանցում ։ Կաթոլիկները փլեյ-օֆֆն անցան, քարորդեզրափակչում հաղթեցին Քրեզնթին, իսկ կիսաեղրափակչում հաղթեցին Ֆոյիլին ։ 2007 թվականի մարտի 10-ին նա խաղաց ավագ դպրոցի եզրափակիչը ընդդեմ Փոնիի Ավագ դպրոցի։ Գրիֆինը վաստակել է 22 միավոր, կատարել է 9 անդրադարձ, 6 փոխանցում և 2 բլոք։ Կաթոլիկները հաղթել են Փոնիին 81–50 հաշվով և վաստակել իրեց չորրորդ անընդմեջ մրցանակը Նա երկրորդ անվանվեց նահանգի 2A Կարգի առաջնության MVP, իսկ առաջնությունում նրա միջինը 26.6 միավոր էր ամեն խաղին։ Գրիֆինի չորրորդ տարվա ընթացքում Օկլահոմա Քրիտիանները ցուցաբերեցին 106–6 ընդհանուր հաշիվ ։
Գրիֆինի ավագ տարևց հետո, նա անվանվեց տարվա լավագույն խաղացող, ինչպես նաև «Oklahoman»: Բացի այդ Գրիֆինը Gatorade Օկլահոմա տարվա լավագույն խաղացող և ընտվել է McDonald's-ի All-America և Ջորդան բրենդ All-America-այի թիմեր ։ Լուիսվիլում տեղի ունեցող McDonald's All-American խաղին, նա հաղթեց Powerade Սլեմ դանկ մրցաշարը ։
Կարիերան Քոլեջում
Գրիֆինը Օկլահոմայի բարձր վարկանիշ ունեցող նորեկներից մեկն է Նա տարին սկսել է վաստակելով 14.7 միավոր և կատարելով՝ 9.1 անդրադարձ ու Սունեսը մրցաշրջանը ավարտում է 23–12 ։ Նա զբաղեցնում է իններորդը միավորներով, չորրորդը անդրադարձներով և երրորդը նետման ընգմելու հավանականությամբ Big 12 Կոնֆերեցիայում Կaնզաս Ջեյհոքսի դեմ խաղին Գրիֆինը վնասում է իր ձախ ծունկը ։ Երկու ամիս անց վնասում է իր աջ ծունկը ։ Այս անգամ պատռվում է նրա աճառը։ Նա բաց է թողնում հաջորդ խաղը, որի ժամանակ իրենք խաղում էին նահանգակիցների դեմ՝ Օկլահոմա Սթեյթ Քովբոյների դեմ, բայց մեկ շաբաթ անց իր վնասվածքից նա վերադառնում է մեծ սպորտ։ Նա եղել է առաջին Սունեսների սանը, ով կատարել է նորեկների թիմի կանֆերենցիա, քանի որ Wayman Tisdale 1983-ին կատարել է Big Eight Կոնֆերենցիան ։ Նա պետք է լիներ 2008 թվականի NBA դրաֆթի վիճակախաղի ընտրություն, բայց Գրիֆինը որոշեց վերադառնալ քոլեջ ու ավելի ուժեղացնել իր խաղը և նաև օգնել Օկլահոմային հաղթել NCAA առաջնությունը ։
Գրիֆինի քոլեջի երկրորդ տարում Սոնեսները սկսում են մրցաշրջանը՝ հաղթելով առաջին 12 խաղերը ։ Մրցաշրջանի երրորդ խաղին ընդդեմ Դեվիդսոն Վայլդքեթսի Գրիֆինը վաստակել է 25 միավոր, կատարել է 21 անդրադարձ ։ Իր հաջորդ խաղին ընդդեմ Գարդեր Վեբի նա ունեցել է 35 միավոր և 21 անդրադարձ ՝ դառնալով Big 12 ի պատմության մեջ առաջին խաղացողը, ով իրար ետևից վաստակել է 20-ից ավելի միավոր և կատարել է 20-ից ավելի անդրադարձ Տեխաս Տեք Ռեդ Ռեյդրսի դեմ խաղին Գրիֆինը սահմանում է իր կարիերայի ռեկորդը վաստակելով 40 միավոր և կատարելով 23 անդրադարձ ՝ դառնալով Big 12-ի պատմության մեջ միակ խաղոցողը և երրորդը Օկլահոմայի համալսարանի պատմությանմեջ, ով մեկ խաղի ընթացքում վաստակել է 40-ից ավելի միավոր ևկատարել է 20-ից ավելի անդրադարձ՝ հավասարվելով Wayman Tisdaleին (61 միավոր և 22 անդրադարձ 1983-ին) ու Alvan Adamsին (43 միավոր և 25 անդրադարձ 1975-ին) ։
Գրիֆինի միջինը մրցաշրջանի ընթացքում 22.7 միավոր, 14.4 անդրադարձ և 2.3 փոխանցում ամեն խաղին՝ գերազանցելով All-American Առաջին թիմ ։ NCAA-ում Գրիֆինը անդրադաձների առաջատարներ։ Գրիֆինը Big 12-ի ռեկորդ սահմանեց 15 անգամ ամենաքիչը վաստակել 20 միավոր և կատարել 15 անդրադարձ Նա նաև սահմանել է դպրոցի և Big 12-ի ռեկորդ մեկ մրցաշրջանի ընթացքում՝ կատարելով ամենաշատ անդրադարձ (504) անդրադարձների միջինը՝ 14.4, double-doubleները (30) իսկ տուգանային նետման քանակը մեկ մրցաշրջանի ընթացքում 324 ։ 30 double-doubleներով մեկ մրցաշրջանի ընթացքում նա դարձավ ամենաարագ ռեկորդ սահմանողներից մեկը NCAAում մինչև այդ Դեվիդ Ռոբինսոն սահմանել է 31 double-double 1986–1987 թվականներին ։ Նրա ընդհանուր անդրադարձների քանակը 504 է դա ամենաշատն է NCAA Առարին Դիվիզիոնում մինչ այդ 1978–79 թվականներին Ինդիանա Սթեյթից Լարի Բըրդը կատարել է 505 անդրադարձ և նրա անդրադարձների միջինը 14.4 է դա այդ ժամանակ ամենաբարձրներ մինչև 1996–97 թվականներին Վեյք Ֆորեսթից Թիմ Դանքանը կատարեց միջինում 14.7 անդրադարձ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1989 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Մարտի 16 ծնունդներ Կատեգորիա:Լոս Անջելես Կլիպերսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Դետրոյթ Փիստոնսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Բրուքլին Նեթսի բասկետբոլիստներ
Մարկլեն Լազարև
Մարկլեն Իվանովիչ (Հովհաննեսի) Լազարև , հայ խորհրդային իրավաբան, իրավաբանական գիտությունների դոկտոր (1961 թվական), պրոֆեսոր (1963 թվական)։
1941-1947 թվականներին պատասխանատու պաշտոններ է վարել ԽՍՀՄ դատախազության, արտաքին առևտրի մինիստրության մարմիններում (մասնավորապես մասնակցել է լենդ-լիզի պայմանագրերի կնքմանը), 1950-1970 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի մինիստրության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցում։ Լազարևը 1970 թվականից ԽՍՀՄ ԳԱ պետության և իրավունքի ինստիտուտի միջազգային ծովային, օդային և տիեզերական իրավունքի սեկտորի վարիչ է։ 1945-1968 թվականներին սովետական պատվիրակության կազմում մասնակցել է ՄԱԿ-ի, միջազգային այլ կոնֆերանսների, կոնգրեսների և կոմիտեների աշխատանքներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրավաբաններ Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի իրավաբաններ
(5651) Տրավերսա
(5651) Տրավերսա (Traversa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի փետրվարի 14-ին Էրիկ Էլստի կողմից Վերին Պրովանսում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,14301 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6484 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6377 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2035,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176883 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,64° անկյուն։
Հայերեն Վիքիպեդիա
Հայերեն Վիքիպեդիա, Վիքիպեդիա բազմալեզու և ազատ հանրագիտարանի հայալեզու տարբերակն է։ Ինչպես և բոլոր վիքիմեդիա-նախագծերը, Հայերեն Վիքիպեդիայի բովանդակությունը ևս գտնվում է ազատ արտոնագրի ներքո, և յուրաքանչյուր ոք կարող է օգտագործել, խմբագրել ու տարածել այդ բովանդակությունը, քանի դեռ հետագա տարբերակները տարածվում են նույն սկզբունքներով և նշվում են հեղինակները։
«Մեկ հայ՝ մեկ հոդված»
2014 թվականի մարտի 24-ին «Վիքիմեդիա Հայաստան» հասարակական կազմակերպության և «Արմենիա» հեռուստաընկերության «Մարդկային գործոն» հեռուստահաղորդման նախաձեռնությամբ մեկնարկեց համահայկական «Մեկ հայ, մեկ հոդված» խորագրով արշավը։ Նախագծի նպատակն է հարստացնել Հայերեն Վիքիպեդիան բարձրակարգ հոդվածներով, Վիքիպեդիայի ստեղծագործ միջավայր ներգրավելով հայ հասարակության հնարավորինս բոլոր անդամներին, ինչպես նաև միասին ստեղծել ժամանակակից տեղեկատվական աշխարհին համահունչ և տեղեկատվական մարտահրավերներին դիմակայող հայկական ժառանգությանը արժանի հայերեն բովանդակություն։
Արշավի ընթացքում կազմակերպվելու են վիքիհանդիպումներ գիտնականների, գրողների, նկարիչների, դերասանների և այլ բնագավառի գործիչների հետ՝ օգնելու նրանց տիրապետելու վիքիմշակույթին և իրենց ներդրումն ունենալու Հայերեն Վիքիպեդիայի հարստացման գործում։ Բացի այդ նախատեսված են հանդիպումներ, սեմինարներ, ուսուցողական և խրախուսական միջոցառումներ, ինչպես նաև կրթական և մշակութային, հաստատությունների և այլ կազմակերպությունների հետ համագործակցություն։
Ծրագրի լուսաբանմանն է առաջին անգամ անդրադարձել «Մարդկային գործոն» հեռուստահաղորդումը իր 2014 թվականի մարտի 24-ի թողարկման ընթացքում, ինչպես նաև բազմաթիվ ԶԼՄ-ներ    ։
2014 թվականի մարտի 27-ին կայացել է մամլո ասուլիս՝ նվիրված «Մեկ հայ՝ մեկ հոդված» նախաձեռնությանը ։
Անվանում
Ստեղծման պահից նախագիծը կրում էր «Վիքիփեդիա» անվանումը (նախագծի բնօրինակի անվան հավայական wiki՝ արագ և անգլերեն encyclopedia՝ հանրագիտարան բառերի միացության հայերեն տառադարձումից)։
Հետաքրքիր փաստեր
Ամենաշատը խմբագրվել է Երևան հոդվածը՝ 1645 խմբագրում։
Ծանոթագրություններ
Հայերեն Կատեգորիա:Հայերեն հանրագիտարաններ Կատեգորիա:2004 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կաբլուկովո (գյուղ, Շչոլկովսկի շրջան)
Կաբլուկովո (Каблуково), գյուղ Ռուսաստանի, Մոսկվայի մարզի Շչոլկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին հայտնի գրանցված տվյալներով կազմում էր 82 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Շչոլկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սամոսկլի
Սամոսկլի (Самоскли), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Դոգվիլ
«Դոգվիլ» (Dogville), 2003 թվականի ռեժիսոր Լարս ֆոն Թրիերի կողմից նկարահանված ֆիլմ։
Ֆիլմը ռեժիսորի կողմից նախապես պլանավորված «ԱՄՆ՝ հնարավորությունների երկիր» եռագրության առաջին մասն է։ Շարունակությունը՝ երկրորդ մասը, 2005 թվականին նկարահանված «Մանդերլեյ» ֆիլմն է։ Երրորդ մասը, որ պետք է կոչվեր «Վաշինգտոն», այդպես էլ չի նկարահանվել ։
Ֆիլմն իր ուրույն տեղն ունի համաշխարհային կինեմատոգրաֆում, թերևս կինոյի պատմության ամենադժվար դիտվող ֆիլմերից է։ Լարս ֆոն Թրիերը այն նկարահանել է իրեն շատ բնորոշ ոճով, որպես հաղթաթուղթ ունենալով հանդիսատեսի վրա թողնված ազդեցությունը, արժանացել է տարբեր կինոփառատոնների գլխավոր մրցանակների, ստացել է 13 մրցանակ և ներկայացվել ևս 19-ի։
Սյուժեն
Ֆիլմն առանձնահատուկ է նրանով, որ այստեղ գրեթե բացակայում են դեկորացիաները, նկարահանման հրապարակը թատրոնի բեմն է, որտեղ տների և սենյակների սահմանները բաժանված են հատակին գծված գծերով։
Ֆիլմի գործողությունները ծավալվում են 1930-ական թվականներին Դոգվիլ հորինված անվանումով ամերիկյան քաղաքում, որը գտնվում է բարձր լեռներում։ Քաղաքում փողոցները նշանակված են միայն փողոց անվանումով, որոնք սահմանազատված են 2 զուգահեռ գծերով, տները՝ միայն դրանց գծագրերով, ծառերը և թփերը գրված են հատակին «ծառ» և «թուփ» անվանումով, նույնիսկ շունը նկարված է։ Իրական են միայն մի քանի կահույք և ավտոմոբիլները։
Քաղաքը ունի ընդամենը 22 բնակիչ՝ 15 մեծահասակ և 7 երեխա։ Քաղաքն ապրում է հանգիստ շնչով, ունի իր տարօրինակ չգրված կանոնները։ Սակայն քաղաքի այսպես կոչված անդորրը խախտվում է, երբ հյուր է գալիս մի խորհրդավոր անծանոթուհի՝ Գրեյս անունով (Նիկոլ Քիդման)։ Շատերը դեմ են լինում Գրեյսի՝ իրենց քաղաքում ապրելուն, սակայն մի մասը կողմ է դրան...
Ֆիլմի դրվագները պատմվում են հեղինակի կողմից։ Բաղկացած է 11 մասից՝ նախաբան, 9 գլուխ և տիտրեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դանիական ֆիլմեր Կատեգորիա:2003 ֆիլմեր Կատեգորիա:Լարս ֆոն Թրիերի ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալական ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Lionsgate ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1930-ականներին Կատեգորիա:Դանիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Հոլանդական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Իտալական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Զանգվածային սպանություններ հորինվածքներում Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Նորվեգական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Շվեդական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամուսնական դավաճանությունը ֆիլմերում Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Լույս (թերթ, Թեհրան)
«Լույս» երկշաբաթաթերթ, Թեհրան «Լույս», մշակութային և հասարակական երկշաբաթաթերթ (հայերեն և պարսկերեն բաժիններով)։ Լույս է տեսնում 2000 թվականի մարտից, Թեհրանում։ Անդրադառնում է իրանահայ գաղութի կյանքի հրատապ հարցերին, Հայաստանի, Արցախի և սփյուռքի իրադարձություններին։ Արտոնատերն ու գլխավոր խմբագիրն է Էդիկ Բաղդասարյանը։
Կատեգորիա:Իրանի հայկական շաբաթաթերթեր Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Կիդու (գյուղ, Կեռու շրջան)
Կիդու (Kõdu), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեռու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեռու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Գորա (Դմանիսի շրջան)
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1330 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դմանիսից հեռու է 25 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դմանիսի շրջան
Էլվիրա Մադիգան
Էլվիրա Մադիգան (Elvira Madigan, իսկական անունը` Հեդվիգա Անտուանետա Իզաբելլա Էլեոնորա Ենսեն, ), կրկեսի դանիացի արտիստ, ակրոբատ։ Նա և իր սիրեցյալը` շվեդ լեյտենանտ, կոմս Սիկստեն Սպարրեն (սեպտեմբերի 27, 1854, Մալմյո- հուլիսի 19, 1889, Նյորրեսկով, Տոսինգե կղզի) Սկանդինավիայում առավելապես հայտնի են որպես ողբերգական սիրո օրինակ։
Կենսագրություն
Էլվիրա Մադիգանը ծնվել է շտալմեյստեր Ֆրեդերիկ Իենսենի և Ֆինլանդիայի բնակչուհի կրկեսային արտիստուհի Էլեոնորա Օլսենի ընտանիքում։ Ասում են, որ Էլվիրա Մադիգանին հաճախ դանիացի են համարում, սակայն նրա քաղաքացիության և հայրենիքի հետ կապված անորոշությունը դեռ գերակշռում է ։ 1870 թվականից ի վեր Էլվիրայի մայրն ապրել է ամերիկացի նժույգավար Ջոն Մադիգանի հետ։ Նրանք միասին հյուրախաղերի էին մեկնում Սկանդինավիայի կրկեսային թատերախմբի կազմում։ Կրկեսում փոքրիկ Էլվիրա Մադիգանի առաջին ելույթը կայացավ 1872 թվականին կոպենհագենյան Տիվոլիում։ Հետագայում նա զույգով հանդես էր գալիս Ջոն Մադիգանի որդեգրված դստեր հետ`որպես «Էլվիրա և Գիզելա Մադիգան քույրեր»։ Աղջիկները բավականին հաջող ելույթներ էին ունենում Դանիայում, 1886 թվականին Կոպենհագենում նրանք Քրիստիան IX-ի կողմից արժանացան «Ոսկե խաչի»։ Նույն թվականին նրանց կրկեսը հյուրախաղերով հաջողությամբ հանդես եկավ Փարիզում, Լոնդոնում, Բեռլինում, Բրյուսելում, Ամստերդամում և Օդեսայում։ 1888 թվականին Քրիստիանստադում կրկեսային ներկայացումների ժամանակ Մադիգանի ելույթը դիտելու էր եկել շվեդական դրագունյան սպա Սիքստեն Սպարրեն, որը սերում էր հին արիստոկրատական ընտանիքից։ Նա սիրահարվեց աղջկան, զույգի միջև նամակագրություն սկսվեց, բայց Էլվիրայի հետ ամուսնությունը Սպարեի համար հնարավոր չէր։ Սիրահարների միջև անհաղթահարելի դասական տարբերություններից բացի, խոչընդոտ էր այն փաստը, որ Սիքստեն Սպարրեն ամուսնացած էր ուներ երկու երեխա, չնայած դժբախտ էր ամուսնության մեջ։ Բացի այդ, «Մադիգան» կրկեսը չցանկացավ կորցնել Էլվիրային, որի կատարումները նրա գլխավոր կրկեսային համարներից էին, բացի այդ ձգտում էին խուսափել նրա շուրջ ստեղծվող ցանկացած սկանդալներից։ Այդ իսկ պատճառով էլ, նամակագրությունը Սպարեի և Էլվիրայի միջև գաղտնի էր իրականացվում։
1889 թվականի մայիսին Շվեդիայում կրկեսային շրջագայության ընթացքում Էլվիրան և Սիքստենն իրականացրեցին իրենց կողմից նամակագրությամբ երկարատև ծրագրված հասարակությունից փախուստը։ Սպարրեի կողմից, որպես սպա, դա նշանակում էր բանակից դասալքություն։ Ստոկհոլմից զույգը մեկնում է Դանիա և բնակություն հաստատում Սվենբորգ քաղաքի փոքրիկ հյուրանոցում։ Այստեղ նրանք ձևացնում էին, թե նորապսակներն են, ովքեր անցկացնում են իրենց մեղրամիսը։ Սակայն շուտով հյուրանոցի տերերը նկատեցին, որ միայն տղամարդն է հարսանեկան մատանի կրում, ինչպես նաև կնոջ ապշեցուցիչ նմանությունը կրկեսային հայտնի դերասանուհուն, որի խորհրդավոր անհետացման մասին վերջերս հաղորդել էին թերթերը։ Իմանալով այս ամենի մասին՝ Էլվիրան և Սիկստենը 1889 թվականի հուլիսի 15-ին մեկնում են Բալթիկ ծովի Թոսինգի փոքրիկ կղզի, որտեղ նրանք տեղավորում են տեղացի ձկնորսից վարձակալված բնակարանում։ 1889 թվականի հուլիսի 18-ին ժամը 10-ի սահմաններում Էլվիրան և Սիկստենը ուրախ, հոյակապ տրամադրությամբ և խնջույքի համար նախատեսված մեծ զամբյուղով, թողնում են իրենց բնակարանը և ուղևորվում կղզու հյուսիսում գտնվող անտառապատ գոտի (Նյորեսկով, Nørreskov՝ Հյուսիսային անտառ)։ Այստեղ Սպարրենն իր ծառայողական ատրճանակով նախ սպանում է իր սիրելիին, այնուհետև ինքն ինքնասպան լինում։
1889 թվականի հուլիսի 27-ին Սպարրեին և Մադիգանին թաղեցին Լանդետ կղզու գերեզմանատանը։ Այս ողբերգական սիրո մասին շատ էր գրվում մամուլում, հատկապես, որ համանման ողբերգություն էր տեղի ունեցել որոշ ժամանակ առաջ, 1889 թվականի հունվարին ավստրո-հունգարական գահաժառանգ Ռուդոլֆը և նրա սիրեցյալը՝ բարոնուհի Մարիա ֆոն Վեչերան, ինքնասպան էին եղել Մայերլինգյան ամրոցում։
Մադիգանի գերեզմանն ուխտագնացության վայր է դարձել զբոսաշրջիկների և սիրահարների համար։ Կղզում ավանդույթ է դարձել այն, որ Լանդետի տեղական եկեղեցում հարսանիքից հետո հարսնացուները այցելում են նրա գերեզմանին՝ հարսանեկան ծաղկեպսակը այնտեղ դնելու համար։
Հետքը գրականության մեջ
Շվեդ բանաստեղծ Յոհան Լինդստրյոմ Սաքսոնը (1859–1935) գրել է «Visan om den sköna konstberiderskan Elvira Madigans kärlek och grymma död» բալլադը («Ի հիշատակ գեղեցկուհի հեծյալ Էլվիրա Մադիգանի սիրո և ողբերգական մահվան») և «Sorgerla hää (Տխուր դեպքեր են պատահում)» վերնագրով։
Ֆիլմագրություն
Էլվիրա Մադիգանի սիրո և ողբերգական մահվան պատմությունը իր արտացոլումն է գտել երեք կինոֆիլմերում`
Գրականություն
Կատեգորիա:Կրկեսի դերասաններ‏ Կատեգորիա:Ակրոբատներ
Էրվին Շրյոդինգեր
Շրյոդինգերին են պատկանում քվանտային տեսության ոլորտում մի շարք հիմնարար արդյունքներ, որոնք հիմք հանդիսացան ալիքային մեխանիկայի համար։ Նա ձևակերպեց ալիքային հավասարումները (ստացիոնար և ժամանակից կախված Շրյոդինգերի հավասարում), ցույց տվեց իր մշակած ֆորմալիզմի նույնականությունը, մշակեց ալիքամեխանիկական խոտորումների տեսությունը, լուծեց մի շարք կոնկրետ խնդիրներ։ Շրյոդինգերն առաջարկեց ալիքային ֆունկցիայի ֆիզիկական իմաստի յուրօրինակ մեկնաբանություն՝ հետագա տարիներին բազմիցս քննադատելով քվանտային մեխանիկայի կոպենհագենյան մեկնաբանությունը («Շրյոդինգերի կատվի» պարադոքս և այլն)։ Բացի այդ, նա ֆիզիկայի տարբեր ոլորտների աշխատությունների հեղինակ է. վիճակագրական մեխանիկա և ջերմադինամիկա, դիէլեկտրիկներ, գույնի, էլեկտրադինամիկայի, հարաբերականության ընդհանուր տեսության, տիեզերագիտության տեսություններ, փորձել է ստեղծել դաշտի միասնական տեսություն։ «Ի՞նչ է կյանքը» գրքում Շրյոդինգերն անդրադարձել է գենետիկայի խնդիրներին՝ կյանքի ֆենոմենը դիտարկելով ֆիզիկայի տեսանկյունից։ Նա մեծ ուշադրություն էր դարձնում գիտության փիլիսոփայական ասպեկտին, դասական և հին արևելյան փիլիսոփայական հայեցակարգերին, կրոնի և բարոյագիտության հարցերին։
Կենսագրություն
Ավարտել է Վիեննայի համալսարանը (1910)։ 1920 թվականից՝ Շտուտգարտի, 1921 թվականից՝ Բրեսլաուի (Վրոցլավ), 1921 - 1927 թվականներին՝ Ցյուրիխի բարձրագույն տեխնիկական դպրոցների, 1927 թվականից՝ Բեռլինի, 1933 - 1935 թվականներին՝ Օքսֆորդի, 1936 - 1938 թվականներին՝ Գրացի, 1938-1939 թվականներին՝ Գենտի համալսարանների պրոֆեսոր։ 1940 թվականից՝ Դուբլինի թագավորական ակադեմիայի պրոֆեսոր, ապա իր հիմնադրած բարձրագույն հետազոտությունների ինստիտուտի տնօրեն։ 1956 թվականից՝ Վիեննայի համալսարանի պրոֆեսոր։
Աշխատանքները վերաբերում են մաթեմատիկական ֆիզիկային, հարաբերականության տեսությանը, ատոմային ֆիզիկային, կենսաֆիզիկային։ Ուսումնասիրել է բյուրեղային ցանցի տեսությունը, ստեղծել (1920) գույնի մաթեմատիկական տեսությունը, որն ընկած է արդի գունաչափության հիմքում։
Շրյոդինգերի կարևորագույն վաստակը քվանտային մեխանիկայի տեսության ստեղծումն է (1925 թվականի վերջ - 1926 թվականի սկիզբ)։ Ելնելով մատերիայի ալիքների մասին Լուի դը Բրոյլի վարկածից, Շրյոդինգերը ցույց է տվել, որ ատոմային համակարգերի ստացիոնար վիճակները կարող են դիտարկվել իբրև տվյալ համակարգին համապատասխանող ալիքային դաշտի սեփական տատանումներ։
Գտել է ոչ ռելյատիվիստական քվանտային մեխանիկայի հիմնական հավասարումը և տվել դրա լուծումը մի շարք մասնավոր խնդիրների համար։ Ապացուցել է ալիքային մեխանիկայի ու Վերներ Հայզենբերգի, Մաքս Բոռնի և Պ. Յորդանի «մատրիցային մեխանիկայի» նույնականությունը։ Շրյոդինգերի զարգացրած մաթեմատիակական ֆորմալիզմը և ներմուծած ψ ալիքային ֆունկցիան քվանտային մեխանիկայի և դրա կիրառությունների առավել ադեկվատ մաթեմատիկական ապարատն են։ ՍՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան անդամ (1934)։
Ծագումը և կրթությունը (1887-1910)
Էրվին Շրյոդինգերը ապահովված և զարգացած ընտանիքի միակ զավակն էր։ Նրա հայրը՝ Ռուդոլֆ Շրյոդինգերը, մոմլաթի և լինոլեումի գործարանի սեփականատեր էր, աչքի էր ընկնում գիտության նկատմամբ հետաքրքրվածությամբ և երկար ժամանակ զբաղեցնում էր Վիեննայի բուսաբանական-կենդանաբանական միության փոխնախագահի պաշտոնը։ Էրվինի մայրը՝ Ջորջինա Էմիլիա Բրենդա, քիմիկոս Ալեքսանդր Բաուերի դուստրն էր, ում դասախոսություններին՝ Վիեննայի տեխնիկական համալսարանում (k. k. Technischen Hochschule) սովորելու տարիներին, մասնակցում էր Ռուդոլֆ Շրյոդինգերը։ Ընտանեկան իրավիճակը, կրթված ծնողների հետ շփումը Էրվինի մոտ նպաստեցին տարբեր հետաքրքրությունների զարգացմանը։ Մինչև 11 տարեկանը կրթություն է ստացել տանը, իսկ 1898 թվականին ընդունվել է հեղինակավոր Ակադեմիական գիմնազիա (Öffentliches Academisches Gymnasium), որտեղ հիմնականում սովորել է հումանիտար առարկաներ։ Շրյոդինգերին կրթությունը տրվում էր հեշտությամբ, յուրաքանչյուր դասարանում նա դառնում էր լավագույն աշակերտ։ Նա շատ ժամանակ էր հատկացնում ընթերցանությանն ու օտար լեզուներ սովորելուն։ Նրա մայրական կողմից տատը անգլիացի էր, այդ պատճառով նա վաղ տարիքից տիրապետում էր այդ լեզվին։ Սիրում էր թատրոն, նրան հատկապես դուր էին գալիս Ֆրանց Գրիլպարցերի պիեսները, որոնք բեմադրվում էին Բուրգ թատրոնում ։
Փայլուն հանձնելով դպրոցի ավարտական քննությունները, Էրվինը 1906 թվականի աշնանը ընդունվեց Վիեննայի համալսարան, որտեղ, ուսումնասիրման համար, ընտրեց մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի դասերը։ Շրյոդինգերի՝ որպես գիտնական ձևավորման գործում, մեծ ազդեցություն է ունեցել Ֆրանց Էքսները, ով դասախոսություններ էր կարդում ֆիզիկայից և մեծ նշանակություն էր տալիս գիտության մեթոդաբանական և փիլիսոփայական հարցերին։ Էրվինի մոտ ֆիզիկայի տեսական խնդիրների նկատմամբ հետաքրքրություն առաջացավ Ֆրիդրիխ Հազենյոռլի հետ ծանոթությունից հետո, ով տեսական ֆիզիկայի ֆակուլտետում Լյուդվիգ Բոլցմանի իրավահաջորդն էր։ Սովորելու ընթացքում Շրյոդինգերը կատարելապես յուրացրեց ֆիզիկայի մաթեմատիկական մեթոդները, սակայն նրա դեսերտացիայի աշխատանքը փորձարարական էր։ Այն նվիրված էր՝ մեկուսիչ էլեկտրատեխնիկական նյութերի վրա օդի հարաբերական խոնավության ազդեցության ուսումնասիրմանը (ապակի, էբոնիտ, սաթ)։ 1910 թվականի մայիսի 20-ին, հաջողությամբ պաշտպանելով դեսերտացիան և հանձնելով բանավոր քննությունները, Շրյոդինգերը ստացավ փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան ։
Գիտական կարիերայի սկիզբ (1911-1921)
1911 թվականին, ավստրիական բանակում մեկ տարի ծառայությունից հետո, Շրյոդինգերը վերադարձավ Վիեննայի համալսարանի երկրորդ ֆիզիկայի ինստիտուտ՝ Էքսների օգնականի կարգավիճակով։ 1913 թվականին Շրյոդինգերը դիմեց մասնավոր-դեցենտի կոչում ստանալու համար և, համապատասխան ընթացակարգերից հետո (գիտական հոդվածի ներկայացում, «փորձնական դասախոսության» ընթերցում և այլն), 1914 թվականի սկզբին նախարարությունը հաստատեց նրա թեկանծությունն այդ պաշտոնում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմը մի քանի տարի հետաձգեց Շրյոդինգերի ակտիվ ուսուցողական գործունեությունը ։ Երիտասարդ ֆիզիկոսը զորակոչվեց բանակ։ Ծառայությունն անցնում էր համեմատաբար հանգիստ տարածքում՝ ավստրիական հարավ-արևմտյան ճակատում։ 1917 թվականին նշանակվում է՝ Վիներ Նոյշտադտի սպայական ուսումնարանի օդերևութաբանության ուսուցիչ։ Ծառայության այդպիսի ռեժիմն ազատ ժամանակի հնարավորություն էր տալիս՝ որպեսզի նա կարողանար ընթերցել հատուկ գրականություն և աշխատել գիտական խնդիրների վրա ։
Ցյուրիխ - Բեռլին (1921-1933)
Շրյոդինգերը 1921 թվականի ամռանը տեղափոխվեց Ցյուրիխ։ Ֆինանսական տեսանկյունից կյանքն այստեղ ավելի կայուն էր։ Գիտնականի համար, ով սիրում էր լեռնագնացություն ու դահուկավազք, հարևան սարերը հանգստի համար լայն հնարավորություններ բացեցին, իսկ հայտնի գործընկերներ՝ Պետեր Դեբայի, Պոլ Շերրերի, Հերման Վեյլի հետ շփումը, ովքեր աշխատում էին Ցյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոցում, ստեղծեց գիտական գործունեության համար անհրաժեշտ մթնոլորտ ։ 1921-1922 թվականներին Շրյոդինգերը ծանր հիվանդացավ, նրա մոտ ախտորոշվեց թոքային տուբերկուլյոզ, այդ պատճառով նա 9 ամիս անցկացրեց Արոսա առողջարանային քաղաքում՝ Շվեյցարական Ալպերում ։ Այստեղ Շրյոդինգերը գրեց քվանտային մեխանիկայից իր դասական աշխատությունները։ Հայտնի է, որ մաթեմատիկական խնդիրները հաղթահարելու համար նրան մեծ աջակցություն է ցուցաբերել Վեյլը ։
Համբավը, որը Շրյոդինգերը ձեռք բերեց իր նորարարական աշխատանքների շնորհիվ, նրան դարձրեց Հումբոլդտի համալսարանում տեսական ֆիզիկայի պրոֆեսորի հեղինակավոր պաշտոնի համար գլխավոր թեկնածուներից մեկը, որն ազատվել էր Մաքս Պլանկի հեռանալուց հետո։ 1927 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Շրյոդինգերն ընդունեց այդ առաջարկը և անցավ իր նոր պարտականությունների կատարմանը։ Բեռլինում ավստրիացի ֆիզիկոսը գտավ ընկերներ և համախոհներ, ովքեր կիսում էին քվանտային մեխանիկայի վերաբերյալ իր պահպանողական տեսակետները, ինչպիսիք էին՝ Մաքս Պլանկը, Ալբերտ Այնշտայնը, Մաքս Լաուեն։ Համալսարանում Շրյոդինգերը դասախոսություններ էր կարդում ֆիզիկայի տարբեր բաժիններից, վարում էր սեմինարներ, մասնակցում էր միջոցառումների կազմակերպմանը։
Օքսֆորդ-Գրաց-Գենտ (1933-1939)
Շրյոդինգերի կողմից՝ Բեռլինում անցկացրած տարիները, բնութագրվում էին որպես. «Հրաշալի տարիներ, երբ ես սովորեցրի և սովորեցի» ։ Այդ ժամանակաշրջանն ավարտվեց 1933 թվականին, երբ իշխանության եկավ Հիտլերը։ Այդ տարվա ամռանը Շրյոդինգերը, չցանկանալով մնալ նոր համակարգի իշխանության տակ, որոշեց ևս մեկ անգամ փոխել իրադրությունը։ Հարկ է նշել, որ չնայած նացիզմի հանդեպ բացասական վերաբերմունքին, նա երբեք բացահայտ չէր արտահայտում իր մտքերը և չէր ցանկանում միջամտել քաղաքականությանը, իսկ այդ ժամանակաշրջանի Գերմանիայում պահպանել սեփական ապաքաղաքական բնույթը գործնականում անհնար էր։ Շրյոդինգերը, բացատրելով իր տեղափոխման պատճառներն, ասում էր. «Ես տանել չեմ կարողանում, երբ ինձ զզվեցնում են քաղաքականությամբ»։ Բրիտանացի ֆիզիկոս Ֆրեդերիկ Լինդմենն, այդ ժամանակ այցելելով Գերմանիա, Շրյոդինգերին հրավիրեց Օքսֆորդի համալսարան։ 1933 թվականին գիտնականն իր կնոջ հետ ժամանեց Օքսֆորդ ։ Շուտով նա իմացավ, որ արժանացել է Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի (Պոլ Դիրակի հետ համատեղ). «Ատոմային տեսության նոր բեղմնավոր ձևերի հայտնաբերման համար» ։ Այս առիթով գրված ինքնակենսագրության մեջ Շրյոդինգերն իր մտածողությանը տվեց հետևյալ գնահատականը.
21.00: Eros Live World Tour 2009/2010
21:00 Eros Live World Tour 2009/2010, իտալացի հայտնի երգիչ և կոմպոզիտոր Էրոս Ռամացոտիի համերգային ալբոմը, որը թողարկվել է 2010 թվականի նոյեմբերի 30-ին։
Էրվին Շրյոդինգեր
Օքսֆորդ-Գրաց-Գենտ (1933-1939)
Օքսֆորդում Շրյոդինգերը դարձավ Մագդալեն քոլեջի անդամ՝ առանց ուսուցման պարտականությունների և այլ միգրանտների հետ միասին, Imperial Chemical Industry ընկերությունից ստանում էր ֆինանսավորում։ Այնուամենայնիվ, նա չկարողացավ հարմարվել Անգլիայի ամենահին համալսարաններից մեկի հատուկ իրավիճակին։ Այդ պատճառներից մեկը հիմնականում՝ ուղղված էր Օքսֆորդում ավանդական մարդասիրական և աստվածաբանական առարկաների դասավանդման, արդի տեսական ֆիզիկայի ցանկացած հետաքրքրության բացակայությանը։ Մյուս կողմից, անհարմարությունը, որը Շրյոդինգերը զգում էր Օքսֆորդի համալսարանում, կապված էր հասարակական կյանքի առանձնահատկությունների հետ՝ լի ձևականություններով, որոնք, ըստ նրա խոստովանության, զրկել էին նրան ազատությունից։ Իրավիճակը բարդացավ նրա անձնական և ընտանեկան կյանքի անսովոր բնույթով, ինչն առաջացրեց իրական սկանդալ Օքսֆորդի հոգևոր շրջանակներում։ Մասնավորապես, Շրյոդինգերը սուր կոնֆլիկտ ունեցավ անգլերեն լեզվի և գրականության պրոֆեսոր Քլայվ Սթեյփլս Լյուիսի հետ։ Բոլոր այդ խնդիրները, նաև 1936 թվականին գիտնական-միգրանտների ֆինանսավորման ծրագրի կասեցումը, Շրյոդինգերին ստիպեցին դիտարկել Օքսֆորդից դուրս աշխատանքի առաջարկությունները։ Էդինբուրգ այցելելուց հետո, 1936 թվականի աշնանը, նա ընդունեց հայրենիք վերադառնալու և Գրացի Կառլի և Ֆրանցի համալսարանում տեսական ֆիզիկայի պրոֆեսորի պաշտոնը ստանձնելու առաջարկը ։
21.00: Eros Live World Tour 2009/2010
Ալբոմ
Էրոս Ռամացոտին ալբոմը ձայնագրել է իր համաշխարհային համերգների ժամանակ, իսկ հետո 2009 թվականի դեկտեմբերի 4-ին և 5-ին Միլանում։
Էրվին Շրյոդինգեր
Օքսֆորդ-Գրաց-Գենտ (1933-1939)
Ավստրիայում Շրյոդինգերի մնալը երկար չտևեց. արդեն 1938 թվականին տեղի ունեցավ երկրի անշլյուսը, որի արդյունքում նա միավորվեց նացիստական Գերմանիայի հետ։ Համալսարանի ռեկտորի խորհրդով գիտնականը նոր ղեկավարությանը գրեց «հաշտության նամակ», որը հրապարակվեց մարտի 30-ին Tagespost թերթում և բացասական արձագանք ստացավ էմիգրանտ կոլեգաների կողմից ։ Այնուամենայնիվ այդ միջոցները չօգնեցին. գիտնականին ազատեցին աշխատանքից քաղաքական անհուսալիության պատճառով։ Պաշտոնական ծանուցումը նա ստացավ 1938 թվականի օգոստոսին։ Հասկանալով, որ երկրից դուրս գալը շուտով կարող է անհնար դառնալ, Շրյոդինգերը շուտափույթ լքեց Ավստրիան և ուղևորվեց՝ Հռոմ (ֆաշիստական Իտալիան այդ ժամանակ միակ երկիրն էր, ուր մուտքի վիզա անհարժեշտ չէր)։ Այդ ժամանակահատվածում նա կապ հաստատեց Իռլանդիայի վարչապետ Իմոն դե Վալերայի հետ, ով կրթությամբ մաթեմատիկոս էր և մտադրված էր Դուբլինում բացել Փրինսթոնյան հեռանկարային հետազոտությունների ինստիտուտի համարժեք տարբերակը։ Դե Վալերան, այդ ժամանակ գտնվելով Ժնևում՝ որպես Ազգերի լիգայի վեհաժողավի նախագահ, Շրյոդինգերի և նրա կնոջ համար ձեռք բերեց Եվրոպա ճանապարհորդելու համար տարանցիկ վիզա։ 1938 թվականի աշնանը, Շվեյցարիայում կարճ դադարից հետո, նրանք ժամանեցին Օքսֆորդ։ Մինչ Դուբլինում ընթանում էր ինստիտուտի կազմավորման գործընթացը, գիտնականը համաձայնեց ժամանակավոր պաշտոն զբաղեցնել բելգիական Գենտում։ Սկսվեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը։ Շնորհիվ դե Վալերայի միջամտության, Շրյոդինգերը, ով անշլյուսից հետո համարվում էր Գերմանիայի քաղաքացի (հետևաբար՝ թշնամի պետության), 1939 թվականին հնարավորություն ստացավ տեղափոխվել Իռլանդիայի մայրաքաղաք ։
21.00: Eros Live World Tour 2009/2010
Ալբոմ
Ալբոմը բաղկացած է առավել հայտնի և լավ ստեղծագործություններից։
Էրվին Շրյոդինգեր
Դուբլին-Վիեննա (1939-1961)
Դուբլինի առաջադեմ հետազոտությունների ինստիտուտի օրենսդրական ակտն իռլանդական խորհրդարանի կողմից ընդունվեց 1940 թվականին։ Շրյոդինգերը դարձավ երկու նախնական մասնաճյուղերի պրոֆեսոր՝ Տեսական ֆիզիկայի մասնաճյուղ (School of Theoretical Physics), նաև նշանակվեց այդ հաստատության առաջին տնօրեն։ Հետագայում ինստիտուտ եկած այլ աշխատակիցներ, ինչպիսիք էին հայտնի գիտնականներ՝ Վալտեր Հեյիտլերը, Լայոս Յանոշին, այնպես էլ շատ երիտասարդ ֆիզիկոսներ հնարավորություն ունեին ամբողջությամբ կենտրոնանալու հետազոտական աշխատանքի վրա։ Շրյոդինգերը կազմակերպում էր մշտական սեմինարներ, Դուբլինի համալսարանում կարդում էր դասախոսություններ, նախաձեռնեց անցկացնել ամենամյա ամառային դպրոցներ՝ ուր այցելում էին Եվրոպայի առաջավոր ֆիզիկոսները։ Իռլանդիայում անցկացրած տարիներին  նրա գիտական հետազոտությունների հիմնական մասն էին կազմում ձգողականության տեսությունը և այն հարցերը, որոնք ընկած էին ֆիզիկայի և կենսաբանության խաչմերուկում ։
21.00: Eros Live World Tour 2009/2010
Ալբոմ
Թողարկվել է նաև ալբոմի DVD տարբերակը։
Էրվին Շրյոդինգեր
Դուբլին-Վիեննա (1939-1961)
Պատերազմի ավարտից հետո Շրյոդինգերն առաջարկ ստացավ տեղափոխվել Ավստրիա կամ Գերմանիա, բայց նա մերժեց այդ առաջարկները՝ չցանկանալով տեղափոխվել այլ վայր։ Միայն Ավստրիայի անկախության հռչակագրի ստորագրումից և դաշնակից ուժերի երկրից դուրս գալուց հետո նա համաձայնեց վերադառնալ հայրենիք։ 1956 թվականի սկզբին Ավստրիայի նախագահը ստորագրել է գիտնականի՝ Վիեննայի համալսարանի տեսական ֆիզիկայի ամբիոնի պրոֆեսորադասախոսական անձնակազմում ընդգրկվելու հրամանագիրը։ Այդ տարվա ապրիլին Շրյոդինգերը վերադարձավ Վիենա և պաշտոնապես անցավ իր պարտականություններին՝ կարդալով դասախոսություններ մի շարք հայտնի մարդկանց ներկայությամբ, այդ թվում նաև երկրի Նախագահի։ Նա երախտապարտ էր ավստրիական իշխանություններին, ովքեր կազմակերպել էին իր վերադարձն այնտեղ, որտեղ սկսել էր իր գործունեությունը։ Մի քանի տարի անց հաճախ հիվանդացող գիտնականը վերջապես լքեց ինստիտուտը։ Կյանքի վերջին տարիները նա հիմնականում անց է կացրել Ալպբախ գյուղում։ Շրյոդինգերը մահացավ 1961 թվականի հունվարի 4-ին տուբերկուլյոզի սրացման պատճառով Վիեննայի հիվանդանոցներից մեկում և թաղվեց Ալպբախում ։
21.00: Eros Live World Tour 2009/2010
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2010 ալբոմներ Կատեգորիա:Համերգային ալբոմներ
Էրվին Շրյոդինգեր
Անձնական կյանք
1920 թվականից Շրյոդինգերն ամուսնացած էր Աննամարի Բերթելի հետ՝ Զալցբուրգից, ում հետ նա ծանոթացել էր 1913 թվականի ամռանը՝ մթնոլորտային էլեկտրաէներգիայի փորձերի ժամանակ։ Չնայած ամուսինների պարբերական սիրավեպերին, այդ ամուսնությունը շարունակվել է մինչև գիտնականի կյանքի վերջ։ Այսպես, Աննամարիի սերեցյալների թվում էին Շրյոդինգերի կոլեգաներ՝ Պաուլ Էվալդը և Հերման Վեյլը։ Շրյոդինգերն իր հերթին բազմաթիվ սիրավեպեր ուներ երիտասարդ կանանց հետ, որոնցից երկուսը անչափահաս էին (նրանցից մեկի հետ 1925 թվականի ձմռանը նա անց է կացրել իր արձակուրդները՝ Արոզայում, որի ընթացքում ինտենսիվ աշխատել է նաև ալիքային մեխանիկայի ստեղծման վրա)։ Չնայած Էրվինն ու Աննամարին երեխաներ չունեին, հայտնի է Շրյոդինգերի մի քանի արտաամուսնական երեխաների մասին։ Նրանցից մեկի մայրը՝ Հիլդե Մարչը՝ Արթուր Մարչի կինը, Շրյոդինգերի համար դարձավ «երկրորդ կին»։ 1933 թվականին Շրյոդինգերը, լքելով Գերմանիան, կարողացավ ֆինանսավորում ստանալ Օքսֆորդում ոչ միայն իր, այլև՝ Մարչի ընտանիքի համար։ 1934 թվականի գարնանը Հիլդեն աղջիկ ունեցավ Շրյոդինգերից (Ռութ Գորինե Մարչ)։ Մյուս տարի Մարչերը վերադարձան Ինսբրուք։ Այդպիսի ազատ կյանքը ցնցեց Օքսֆորդի պուրիտանացի բնակիչներին, ինչն անհարմարության առաջին պատճառներից էր, որն ունեցավ Շրյոդինգերը։ Դուբլինում եղած տարիներին նա ունեցավ ևս երկու արտաամուսնական երեխա։ 1940 թվականների սկզբին Աննամարին պարբերաբար հոսպիտալացվում էր՝ դեպրեսիայի նոպաների պատճառով ։
Կենսագիրներն ու ժամանակակիցները բազմիցս նշել են Շրյոդինգերի բազմաբնույթ հետաքրքրությունների, փլիսոփայությունից և պատմությունից նրա խորը գիտելիքների մասին։ Նա գիտեր 6 օտար լեզուներ (բացի հին հունարենից և լատիներենից, գիտեր անգլերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն, իտալերեն), օրիգինալ տարբերակով կարդում էր դասական ստեղծագործություններ և թարգմանում դրանք, գրում էր բանաստեղծություններ (1949 թվականին հրատարակվել է հավաքածու), հետաքրքրվում էր քանդակագործությամբ ։
Վաղ և փորձարարական աշխատանքներ
Իր գիտական գործունեության սկզբում Շրյոդինգերը շատ էր զբաղվում տեսական և փորձարարական հետազոտություններով, որոնք համընկնում էին իր ուսուցչի՝ Ֆրանց Էքսների հետաքրքրություններին․ էլեկտրատեխնիկա, մթնոլորտային էլեկտրականություն և ռադիոակտիվություն, դիէլեկտրիկների հատկությունների ուսումնասիրություն։ Միաժամանակ, երիտասարդ գիտնականը ակտիվորեն ուսումնասիրում էր դասական մեխանիկայի, տատանումների տեսության, բրոունյան շարժման, մաթեմատիկական վիճակագրության զուտ տեսական հարցերը։ 1912 թվականին, «Էլեկտրաէներգիայի և մագնիսականության վերաբերյալ ձեռնարկը» (Handbuch der Elektrizität und des Magnetismus) կազմողների խնդրանքով, նա գրեց «Դիէլեկտրիկներ» մեծ հոդվածը, ինչի շնորհիվ նրա գիտական աշխատանքները ճանաչում ստացան աշխարհում։ Այդ թվականին Շրյոդինգերը տվեց ռադիոակտիվ նյութերի ըստ բարձրության հավանական բաշխման տեսական գնահատականը, որն անհրաժեշտ էր մթնոլորտում դիտարկված ռադիոակտիվությունը բացատրելու համար, իսկ 1913 թվականի օգոստոսին՝ Զեհամում, անցկացրեց համապատասխան փորձերը` հաստատելով Վիկտոր Հեսսի որոշ ենթադրությունները ։ Այդ աշխատանքի համար 1920 թվականին Շրյոդինգերը Ավստրիայի գիտությունների ակադեմիայում պարգևատրվել է Հաիթինգերի մրցանակով (Haitinger-Preis)։ Մյուս փորձարարական հետազոտությունը, որը 1914 թվականին կատարել է երիտասարդ գիտնականը, եղել է գազային փուչիկներում մազանոթային ճնշման բանաձի ստուգումը և բետա-մասնիկների հատկությունների ուսումնասիրությունը, որոնք առաջանում են մետաղի գամմա ճառագայթման հետևանքով։ 1919 թվականին Շրյոդինգերն կատարեց իր վերջին փորձարարական հետազոտությունը (մեծ անկյան տակ ճառագայթման կոհերենտության ուսումնասիրություն) և հետագայում կենտրոնացավ տեսական հետազոտությունների վրա ։
Գույնի ուսմունք
Էքսների լաբորատորիայում հատուկ ուշադրություն էին դարձնում գույնի մասին ուսմունքին, Թոմաս Յունգի, Ջեյմս Մաքսվելի, Հերման Հելմհոլցի այդ ոլորտում կատարած աշխատանքների շարունակմանն ու զարգացմանը։ Շրյոդինգերը զբաղվում էր հարցի տեսական մասով՝ մեծ ներդրում ունենալով գունաչափության մեջ։ Կատարած աշխատանքի արդյունքում ուրվագծվեց մեծ հոդված, որը հրատարակվեց Annalen der Physik ամսագրում 1920 թվականին։ Որպես հիմք, գիտնականը վերցրեց ոչ թե հարթ գունային եռանկյունը, այլ եռաչափ գունային տարածությունը, որի բազիսային վեկտորներն էին երեք հիմնական գույները։ Մաքուր սպեկտրալ գույները տեղադրված են որոշակի պատկերների արտաքին մասում (գունային կոն), այն դեպքում, երբ նրա ծավալը զբաղեցնում էին խառը գույներ (օրինակ՝ սպիտակ)։ Այդ գունային տարածությունում յուրաքանչյուր գույն ուներ իր հստակ շառավիղ-վեկտորը։ «Բարձրագույն գունաչափությանն» ուղղված հաջորդ քայլը մի շարք քանակական հատկանիշների որոշումն էր (ինչպիսին է՝ պայծառությունը), որպեսզի հնարավորություն տրվի օբյեկտիվորեն համեմատել նրանց հարաբերական մեծությունները տարբեր գույների համար։ Դրա համար Շրյոդինգերը, հետևելով Հելմհոլցին, ռիմանյան երկրաչափության մեջ մտցրեց եռաչափ գունային տարածությունը, ընդ որում այդպիսի տարածությունում երկու հեռավոր կետերի միջև ամենակարճ հեռավորությունը (ըստ՝ գեոդեզիկ գծերի) երկու գույների համար պետք է լինի քանակական մեծություն։ Հետագայում նա առաջարկեց գունային տարածության հստակ տեղաչափություն, որը հնարավորություն էր տալիս հաշվարկել գույների պայծառությունը համաձայն Վեբեր-Ֆեխների օրենքի ։