cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սեբաստացի Մուրադ
Մեկ հայը՝ մեկ ոսկի
Ադանայի ջարդի լուրը Մուրադը համոզում է, որ հարկավոր է նախապատրաստել ժողովրդին ընդդեմ գալիք արհավիրքի։ Նա սկսում է զենք հավաքել։ Սակայն հրապարակվում է Մուրադի ձերբակալման հրամանը մեծ գլխագնով, և նա 1915 թ. մարտ ամսին բարձրանում է սարերը իր մոտիկ ընկերների հետ։ Սկսվում է Սեբաստիայի հայերի տեղահանությունը։ Մուրադը տեսել է իրենց գյուղի կարավանը, կնոջն ու երեխային, որին կնքել էր Գևորգ Չաուշի անունով։ 22 զինակիցներով Մուրադը իջել է Սև ծովի ափերը։ Սամսոնում բռնագրավելով թուրքական մի առագաստանավ, հասնում են Բաթում։ Արդեն ազատագրված Երզնկայում Մուրադը Կայծակ Առաքելի հետ զբաղվել է գերեվարված հայ որբերի ետ գնմամբ։ Նշանաբանը՝ «մեկ հայը՝ մեկ ոսկի»։ Առևտուրը տարվում էր նաև Մշո դաշտի գյուղերում, Սասունի լեռներում ու կիրճերում։ Հավաքելով հարյուրավոր անտուն ու որբ երեխաներ, Մուրադն ու Առաքելը նրանց հասցնում են Արաքսի ափերը և ետ գնում՝ միանալու Անդրանիկին։
Մահը
Ռուսաստանում հեղափոխություն էր եղել։ Կարմիր Բանակը մտնում է Բաքու, կռվելու Նուրի փաշայի զորքերի հետ։ Ի՞նչ է սպասվում այնտեղ ապրող հարյուրավոր հայերին։ Այս էր մտահոգում Մուրադին, և նա իր ջոկատով հասնում է Բաքու։
1918 թ. օգոստոսի 4-ին Սեբաստացի Մուրադը նահատակվեց թուրքերի մի խմբի դեմ կռվի պահին։ Միայն երկու օր հետո Մշեցի Արշակը հեծելախմբով գրոհելով կարողացավ ձեռք բերել մեծ հայդուկի դիակը։ Մարմինը հետագայում ամփոփվել է Թիֆլիսում, Խոջիվանքի գերեզմանոցում։
Հատվածներ Սեբաստացի Մուրադի օրագրից
1915 թ. արյունոտ օրերին Սեբաստացի Մուրադը օրագրի ձևով գրի է առել իր մտածումներն ու զգացումները, հաճախ թուղթը ծնկի վրա դրած կամ լեռների քարերի, անձրևի կամ կիզիչ արևի տակ, բայց միշտ անբաժան իր ընկերակից հրացանից։ 1915 թ., ապրիլի 7 - Ձորին մեջ ենք։ Անձրևը սաստիկ է։ Ուտելիք չկա ոչ մեզ, ոչ կենդանիներին։ Ամենեն լքված, կառավարութենեն հալածված, դավաճաններեն հետապնդված ու ծանոթներեն թաքնված, ճանապարհները հեղեղով անանցանելի…
17 հուլիսի - Անե՛ծք, բյուր անե՛ծք անոր, որ թուրքից վրեժը չի լուծեր յոթը պորտեն անդին։ Եթե իմ աչքովս տեսածները ընթերցողը տեսած ըլլա, կարելի է մեռելներին ալ կտակե, որ վրեժխնդիր ըլլան։ Խնայել պետք չէ։ Հայերի գլխին բերած չարիքներեն քարերն անգամ կը դողան։
16 օգոստոսի - Ընկերներս ազատություն կամ մահ կը խնդրեն։ Ես մահ չեմ ուզեր։ Ազատությունը կուզեմ տեսնել…
Մեջբերումներ Սեբաստացի Մուրադի մասին
«Բրոնզե, ձուլածո կազմվածք… խորը, անհանգիստ, կրակ աչքեր։ Խիտ ու շատ սև մազեր, որ տալիս էին առյուծի տեսք։ Մուրադի հեծած երիվարը ուրիշ ոչ ոք չէր կարող սանձել։ Երբ նա քայլում էր, թվում էր, թե մի աշխարհ է շարժվում…»։
«Արդարև՝ ես չեմ հիշում մեր հեղափոխական մարտիկներից մեկին, որն այնքան խորունկ ու ամբողջական տպավորություն թողած լինի ինձ վրա, որքան Սեբաստացի Մուրադը… Հայ ժողովուրդը իր կորուստների և կսկիծի անսահմանության մեջ հաճախ ժամանակ չունի գլուխը խոնարհելու իր լավագույն զավակների վրա»։
Ավետիս Ահարոնյան, Գարուն, 1989, նո 8, էջ՝ 33։
Ս. Գոլյան, Աղբյուր, 1990, նո 7, էջ՝ 24։
Արտաքին հղումներ
Սեբաստացի Մուրադ Սեբաստացի Մուրադ Սեբաստացի Մուրադ Կատեգորիա:Ֆիդայական կեղծանուններ Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանությունից փրկվածներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ
Սլոբոդա-Շլիշկովեցկայա
Սլոբոդա-Շլիշկովեցկայա (Слобода-Шлишковецька), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1530 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1530 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տրոֆիմենկով (Մորոզովի շրջան)
Տրոֆիմենկով (Трофименков), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանում։ Մտնում է Կոստինո-Բիստրյանսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ 2009 թ. տվյալներով Բնակչությունը կազմում է 298 մարդ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Տուկշա (Վաժինկայի վտակ)
Տուկշա (Тукша), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Պրյաժինսկի շրջանում և Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վաժինկա գետի աջ ափին՝ 86 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 33 կմ է, ավազանի տարածքը 306 կմ2։
Հոսում է Վերին Կոլա մայրուղով։
Վտակներ՝
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սվիր, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր (այդ թվում գետի ավազանում Օնեժի լիճ)։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
(9910) Վոգելվեյդե
(9910) Վոգելվեյդե (Vogelweide), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,870587 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7817 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9595 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1776,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,202651 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,37° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1973 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Չենտուրիպե
Չենտուրիպե (Centuripe), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սիցիլիա մարզում՝ Էննա գավառում։
Կոմունայի հովանավոր սրբերն են համարվում Ռոզալիան, տոնը նշվում է սեպտեմբերի 4-ին, և Պրոսպեր Չենտուրիպեցը, տոնը նշվում է սեպտեմբերի 19-ին։
Նաշե նովոե կինո (հեռուստաալիք)
Նաշե նովոե կինո (Наше новое кино), ռուսական ֆիլմային ուղղվածության շուրջօրյա արբանյակային հեռուստաալիք ՆՏՎ Պլյուս մեդիաընկերության կազմում։ Հեռարձակվում է 2005 թվականի նոյեմբերի 1-ից։
Արտաքին հղումներ
Պաշտոնական կայք
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Ռուսալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Ֆիլմային հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:ՆՏՎ Պլյուս
Վարվարովկա (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)
Վարվարովկա (Варварівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վարվարովկա գյուղում բնակվում էր 285 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1335 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 213,48 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ռաֆայել Սաբատինի
Ռաֆայել Սաբատինի ՝ իտալական ծագմամբ անգլիացի գրող, որը հայտնի է իր արկածային, պատմական վեպերով։ Հատկապես հայտնի են նավապետ Բլադի մասին վեպերը։
Կենսագրություն
Ռաֆայել Սաբատինին ծնվել է Իտալիայի Ջեզի քաղաքում։ Հայրը իտալացի էր, իսկ մայրը՝ անգլիացի։ Երկու ծնողներն էլ օպերայի երգիչներ էին, որոնք հետագայում դարձել էին ուսուցիչներ։
Փոքր տարիքից սկսած Ռաֆայելը սովորել էր տարբեր լեզուներ՝ ապրելով իր պապիկի հետ Անգլիայում, դպրոց գնալով Պորտուգալիայում, և որպես դեռահաս՝ Շվեյցարիայում։ 17 տարեկան հասակում վերադառնալով Անգլիա, նա իր իմացած 5 լեզուներին ավելացրել է ևս մեկը՝ անգլերենը։ Հետագայում որպես իր ստեղծագործությունների լեզու ընտրել է հենց անգլերենը։ Այդ ընտրությունը գիտակցաբար է արել, քանի որ, ինչպես ինքն է նշել. «ամենալավ պատմվածքները գրված են անգլերեն»։
Առաջին գիրքը լույս է տեսել 1904 թվականին։
Ձգողականություն (ֆիլմ)
«Ձգողականություն» («Притяжение»), ռուսական գիտաֆանտաստիկ ֆիլմ, որը 2017 թվականին նկարահանել է կինոռեժիսոր Ֆյոդոր Բոնդարչուկը։ Սոցիալական ֆանտաստիկայի ոգով ներկայացնում է երկրացիների առաջին հաղորդակցությունը այլմոլորակային բանականության հետ, որը տեղի է ունենում Մոսկվայի Չերտանովո շրջանում ։ Ռուսական կառավարությունն անմիջապես ռազմական դրություն է մտցնում, քանի որ տեղացիները չարությամբ են լցվում անկոչ հյուրի նկատմամբ ։ Սցենարի հեղինակները Օլեգ Մալովիչկոն ու Անդրեյ Զոլոտարյովն են, երաժշտության հեղինակը՝ Իվան Բուռլյաևը, գլխավոր օպերատորը՝ Միխայիլ Խասայան։
Հաստաոտիկ էյխորնիա
Հաստաոտիկ էյխորնիա, (լատ․ Eichhórnia crássipes), ջրային բույս, Էյխորնիայի ընտանիքի միաշաքիլավոր բույսերի տեսակ։ Հայրենիքը համարվում է Ամերիկայի արևադարձային շրջանները։ Մոլախոտ է։
Բուսաբանական նկարագիրը
Միամյա լողացող ջրային բույս է, ունի մինչև 2 մ երկարությամբ ընձյուղներ։ Տերևները հավաքվում են վարդազարդի մեջ, տերևի հիմքում կա ուռուցիկ հատված, որի ներսում կա ծակոտկեն հյուսվածք, ինչի շնորհիվ բույսը մնում է ջրի երեսին։
Երկար արմատները (մինչև 0 5 մ ) ամբողջությամբ ընկղմված են ջրի մեջ։
Ձգողականություն (ֆիլմ)
Գլխավոր դերերում
• Իրինա Ստարշենբաում - Յուլյա Լեբեդևայի դերում
Հաստաոտիկ էյխորնիա
Բուսաբանական նկարագիրը
Ծաղիկը ունի հակինթի տեսք և կարող է լինել վարդագույն, կապույտ կամ մանուշակագույն։ Էյխորնիան արագորեն բազմանալով և տարածվելով, ջրամբարների մակերեսը ծածկում է այնպիսի խիտ գորգով, որ դժվարացնում է նավերի տեղաշարժը։ Բացի այդ, էյխորնիայի խիտ շերտի պատճառով ջրամբարի թթվածնային ռեժիմը վատանում է, ինչը հագեցնում է նրա մյուս բնակիչների մահվան։ Բույսի գերաճի դեմ պայքարելու համար օգտագործվում են Neochetina spp-ի երկար կնճիթիկները, որոնք գրեթե բացառապես սնվում են այս բույսով։
Ձգողականություն (ֆիլմ)
Գլխավոր դերերում
• Ալեքսանդր Պետրով - Արտյոմ/Տյոմա Տկաչով
Հաստաոտիկ էյխորնիա
Բուսաբանական նկարագիրը
Առաջին անգամ 1960-ական թվականներին Նյասա լճի մեջ է հանդիպել այս բույսը, և այժմ էլ հանդիպում է ամբողջ լճի ջրի մեջ։ Հանքայնացված ու վատ սնուցում ստացող լճի ջրերում բույսը շատ լավ է աճում, բայց գետի հոսքի հետ լճից դուրս գալով բույսերը մահանում են, սակայն գետի ջրերում հակինթը շատ լավ է բազմանում` նույնիսկ Շերե գետի վրա կառուցված հիդրոէլեկտրակայանների համար առաջացնելով որոշակի խնդիրներ։ Եթե լճում լուծված սննդանյութերի քանակը սկսի աճել, օրինակ՝ գյուղատնտեսության ակտիվացման և լճի ավազանում պարարտանյութերի ավելացում լինի, ջրային հակինթը կդառնա իսկական էկոլոգիական խնդիր։ Սննդանյութերի կոնցենտրացիան և համապատասխանաբար ջրային հակինթի քանակը առավելագույն մակարդակի հասնում է գետափների մոտ, և հենց այստեղ էլ գտնվում է մեծաքանակ ձկների ձվադրման վայրը։ 1995 թվականին Մալավիի կառավարությունը սկսեց Neochetina spp տեսակի երկարակնճիթ բույսի և հակինթի տարածման դեմ պայքար, սակայն վերջնական հաջողության այդ ծրագիրը չհասավ։
Ձգողականություն (ֆիլմ)
Գլխավոր դերերում
• Ռինատ Մուխամետով - Խարիտոն
Հաստաոտիկ էյխորնիա
Գործնական կիրառում
Օգտակար հավելումների շնորհիվ բույսը ի վիճակի է պարունակել ինսեկտիցիդներ, ֆենոլներ, ֆոսֆատներ, ծանր մետաղներ`կադմիում, նիկել արծաթ։ Այս հատկությունների շնորհիվ բույսը հաճախ օգտագործվում է կոյուղիների մաքրման համար։ Կարող է օգտագործվել որպես օրգանական պարարտանյութ, կեսագազի հումք, ընտանի կենդանիների համար կեր  ։ Հաճախ օգտագործվում է ակվարիումներին գեղեցիկ տեսք տալու համար։
Ձգողականություն (ֆիլմ)
Գլխավոր դերերում
• Օլեգ Մենշիկով - Յուլյայի հոր՝ գնդապետ Վալենտին Լեբեդևի դերում
Հաստաոտիկ էյխորնիա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Ձգողականություն (ֆիլմ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Վլադիմիր Հակոբյան (շախմատիստ)
Վլադիմիր Էդուարդի Հակոբյան, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները 2021 թվականից ներկայացնող հայ շախմատիստ։ Միջազգային գրոսմայստեր (1991)։ 2011 թվականի աշխարհի ութերորդ թիմային առաջնության հաղթող և Համաշխարհային Շախմատային Օլիմպիադաների եռակի հաղթող(2006, 2008 և 2012 թթ.) Հայաստանի թիմի կազմում։ ՖԻԴԵ աշխարհի առաջնության ֆինալիստ նոկաուտ համակարգով (1999 թ.)։
Կենսագրություն
Ծնվել է Բաքվում (ադրբեջանական ՍՀՄ, ՍՍՀՄ) 1971 թվականի դեկտեմբերի 7–ին։
Հինգ տարեկանում Վոլոդյային շախմատ խաղալ սովորեցրեց հայրը՝ Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի դասախոս։ Երբ լրացավ տղայի 8 տարին, նա Լիտվայում հաղթեց իր առաջին առաջնությունը, տանելով բոլոր հերթախաղերում։
Հակոբյանը շատ զուգահեռներ ունի Կասպարովի հետ։ Ապրել է Բաքվում, սիրել է հանգստանալ Զագուլբայում և ֆուտբոլ խաղալ, անցել է շախմատային համալսարաններ Բոտվիննիկ – Կասպարովի դպրոցում ։
14 տարեկանում Արգենտինայում հաղթեց կադետների աշխարհի առաջնությունում (մինչև 16 տարեկան երիտասարդների), և իր ուսուցիչներն այսպես էին արտահայտվում Հակոբյանի հնարավորությունների մասին․
Ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը (1992 թ.)։ Աշխարհի՝ մինչև 16 (1986 թ., Արգենտինա), 18 (1989 թ., Պուերտո Ռիկո) և 20 (1991 թ., Ռումինիա) տարեկանների չեմպիոն։ Համամիութենական 5 մրցաշարերի՝ Կեդայնյայ (Լիտվա, 1981 թ.), Բելցի (Մոլդովա, 1982 թ.), Տալլին (1982 թ.), Բաքու (1984 թ.), Սոչի (1986 թ.), միջազգային 3 մրցաշարերի՝ Նիշ (Հարավսլավիա, 1990 թ.), Բուենոս Այրես (1991 թ.), Նիկշիչ (Հարավսլավիա, 1991 թ.) հաղթող։ 1992 թ.-ին համաշխարհային օլիմպիադայում, Հայաստանի հավաքականի կազմում, դարձել է 3-րդ մրցանակակիր, 1995 թ.-ին՝ «Երևան» ակումբի կազմում շախմատի ակումբային թիմերի Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթակիր, 1999 թ.-ին՝ աշխարհի շախմատի առաջնության երկրորդ մրցանակակիր։ 1992, 2002 և 2004 թվականների աշխարհի թիմային առաջնությունների եռակի, 1997, 2001 և 2005 թթ. Եվրոպայի թիմային առաջնության բրոնզե մեդալակիր։
2021 թվականի հունիսից ներկայացնում է ԱՄՆ-ի շախմատի ֆեդերացիան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ շախմատիստներ Կատեգորիա:Հայ գրոսմայստերներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Հայաստան) Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ Կատեգորիա:Շախմատի Հայաստանի չեմպիոններ
Սամվել Շահրամանյան
Սամվել Սերգեյի Շահրամանյան (դեկտեմբերի 1, 1978, ԼՂԻՄ, Ստեփանակերտ), հայ քաղաքական և պետական գործիչ ԱՀ ԱԱԾ նախկին տնօրեն, ԱՀ ռազմահայրենասիրության, երիտասարդության, սպորտի և զբոսաշրջության նախարար, գեներալ-մայոր ։
Այլ տվյալներ
1996-1999 թթ. ծառայել է ԼՂՀ պաշտպանության բանակում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1978 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:ԼՂՀ պետական գործիչներ
969
Մահեր
Կատեգորիա:969 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Տուն (բնակարան)
Տուն  կամ բնակարան, բնակեցման ինքնուրույն միավոր, բնակելի տարածք, որն օգտագործվում է մշտական ​​կամ ոչ մշտական ​​բնակության համար` անհատի, ընտանիքի, տնային տնտեսության կամ մի քանի ընտանիքների համար։ Հաճախ այն մեկհարկանի բնակելի շինություն է, բնակարան որևէ շենքում կամ այլընտրանքային շարժական տուն, տուն-նավակ, տանիքածածկ, յուրդ կամ այլ դյուրակիր ապաստան։ Շատ երկրներում, ըստ սահմանադրական իրավունքի սկզբունքի՝ Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի 12-րդ հոդվածում ամրագրված իրավունքով նշվում է տան անձեռնմխելիությունը՝ որպես անհատի ապաստան և բնակարան։
Տները սովորաբար լինում են տարբեր նշանակության սենյակներով՝ տարածքներ և հարմարություններ քնելու, սնունդ պատրաստելու, ուտելու և հիգիենայի համար։ Մարդկանց ավելի մեծ խմբեր կարող են ապրել բնակարանային կոոպերատիվում, ծերանոցում, մանկատանը, հանգստավայրում կամ նմանատիպ այլ բնակավայրերում ու հաստատություններում։ Տնային տնտեսության մեջ կան նաև գյուղատնտեսական նշանակության հողեր և տնային տնտեսությունների համար հարմարություններ։ Այն դեպքում, երբ բնակելի տները գնային առումով մատչելի չեն, մարդիկ կարող են ապրել ոչ ֆորմալ կիսաքանդ տներում, ապօրինի կառույցնեոում, երբեմն՝ ցեխից ու փայտից պատրաստված քառակուսիներում, որոնք գտնվում են սողանքներում և քաղաքների ոչ հարմարավետ տարածքներում։ Ընդհանուր առմամբ, «տունը» համարվում է աշխարհագրական տարածք, ինչպիսիք են քաղաքը, գյուղը, արվարձանը, մեծ բնակավայրը կամ երկիրը։
Պատմություն
Մարդկանցով բնակեցված ամենավաղ շրջանի տները, բնականաբար` քարանձավներն էին։
Պատմության ընթացքում, ամենավաղ մարդկային բրածոները Հարավային Աֆրիկայի Կրուգերսդորպ և Մոկոպանեի մերձակայքում գտնվող մի շարք քարանձավներում են հայտնաբերվել։ Քարանձավային վայրերից են՝ Ստերկֆոնտեյնը (Sterkfontein), Սվարթկրանսը (Swartkrans), Կրոմդրաայի Բ (Kromdraai B), Դրիմոլենը (Drimolen), Մալափան (Malapa), Քոուպեր Դ (Cooper D)-ն, Գլեդիսվալան (Gladysvale), Գոնդոլինը (Gondolin) և Մակապանսգաթը (Makapansgat), որտեղ հայտնաբերվել են մի շարք վաղ ժամանակաշրջանի մարդկանց բրածոներ, որոնք ապրել են մեզանից մեկ միլիոն տարի առաջ, ինչպես նաև՝ Ավստրալոպիտեուս աֆրիքանուս (Australopithecus africanus), Ավստրալոպիտեուս սեդիբա (7Australopithecus sediba) և Ավստրալոպիտեուս ռոբուստուս (Paranth robustus) ոչնչացած ցեղատեսակներ։
Այնուամենայնիվ, ընդհանուր առմամբ կարծում են, որ վաղ շրջանի այդ մարդիկ ոչ թե ապրել են քարանձավներում, այլ քարանձավներ են բերվել նրանց սպանած մսակերների կողմից։
1924 թվականին Աֆրիկայում հայտնաբերված առաջին վաղեմի հոմինիտը՝ Թաունգ մանուկը, երկար տարիներ պնդում էր, որ ինքը եկել է քարանձավից, որտեղ նրան պահել են արծիվները։ Այնուամենայնիվ, այս հարցը մնչև հիմա քննարկվում է։ Քարանձավները ձևավորվել են Գաափ սարահարթում, ինչպես նաև Ուոնդերվերքի տարածքում՝ վաղ, միջին և ուշ քարե դարաշրջաններում։ Այնուամենայնիվ, ըստ Թաունգ մանուկի ենթադրությունների, քարանձավը, որը ձգվում է գերեզմանոցի երկայնքով, երկրորդական կրաքարային հանքավայրում, կոչվել է՝ տուֆ: Բազմաթիվ ապացույցներ կան աշխարհի առնվազն մեկ միլիոն տարի առաջ քարանձավներում բնակվող մյուս վաղ դարաշրջանի մարդկային ցեղերի մասին, այդ թվում՝ Չինաստանում՝ Հոմո էրեկտուս (Homo erectus)՝ Զոուկուդյան (Zhoukoudian), Հոմո ռհոդեսիենսիս (Homo rhodesiensis), Հարավային Աֆրիկայում՝ Անկյուններ (Hearths) քարանձավում (Մակապանսգատ Makapansgat), Հոմո նիդերտալենսիսում (Homo neandertalensis) և այլն։ Հոմո հեյդելբերգենիսը Եվրոպայում՝ Ատապուերկայի հնագիտական ​​տեղանքում, Ինդոնեզիայում գտնվող Հոմո ֆլորեսիենսիս, և Սիբիրի հարավում գտնվող՝ Դենիսովները։
Հարավային Աֆրիկայում, հին ժամանակներում՝ մեզանից մոտ 1800000 տարի առաջ, երբ մարդիկ առաջին անգամ սովորեցին ծովագնացություն, նրանք պարբերաբար օգտագործեցին ծովային քարանձավները՝ որպես ապաստարան։ Ամենահին հայտնի տարածքներից մեկը՝ PP13B-ն է Փինեքլ Փոյնթում (Pinnacle Point): Հենց սա գուցե և թույլ է տվել մարդկանց արագ ընդլայնել տարածքները՝ Աֆրիկայից դուրս և գաղութացնել այնպիսի տարածքներ, ինչպիսիք են Ավստրալիան, մեզանից 60000-50000 տարի առաջ։ Ամբողջ Հարավային Աֆրիկայում, Ավստրալիայում և Եվրոպայում, ժամանակակից մարդիկ քարանձավներն ու ժայռափոր ապաստարանները օգտագործում են որպես ռոք արվեստի վայրեր, ինչպիսիք է՝ Հսկայի ամրոցը: Ապաստանի համար օգտագործվել են Չինաստանի Յաոդոնգ (Yaodong) քարանձավները, այլ քարանձավներ օգտագործվել են թաղման համար (օրինակ, ժայռաբեկորների դամբարանները), կամ որպես կրոնական վայրեր (օրինակ՝ բուդդայական քարանձավները)։ Հայտնի Սուրբ քարանձավներից են Չինաստանի «Հազար Բուդա» քարանձավը և Կրետեի Սուրբ քարանձավը։
Տեխնոլոգիան զարգանալուն պես մարդիկ և այլ հոմինիդներ սկսեցին կառուցել իրենց տները։ Շինությունները, ինչպիսիք են՝ խրճիթը և երկար տունը օգտագործվել են ապրելու համար վաղ քարի դարից, որն անվանում են նաև՝ «Նոր քարե դար»։
Անհայտ է, թե երբ է կառուցվել առաջին առանձնատունը, քանի որ հաստատ չգիտենք, բայց ենթադրվում է, որ ծագումը որպես պալատական տիպի կառույցի՝ ​​տիպիկ է եղել Միջագետքի ժամանակաշրջանին։
Ասացվածքներ, դարձվածքներ
Հայտնի ասացվածքներ տան մասին.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բնակարան Կատեգորիա:Մարդու ապրելավայրեր
Տյույուցյաե
Տյույուցյաե (Tüütsmäe), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Լասվա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Լասվա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Վիլյամուերա դե լա Կուեսա
Վիլյամուերա դե լա Կուեսա (իսպ․՝ Villamuera de la Cueza), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Պալանսի պրովինցիայի Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տեռռա դե Կամպոս շրջանի կազմում։ Բնակչությունը 57 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
(2040) Շալոնժ
(2040) Շալոնժ (Chalonge), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1974 թվականի ապրիլի 19-ին Պաուլ Վիլդի կողմից Ցիմերվալդում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,11821 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5439 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6925 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2011,21 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178997 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,67° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1974 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պաուլ Վիլդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Օսմանլի
Օսմանլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կոզլովկա (գյուղ, Խիսլավիչսկի շրջան)
Կոզլովկա (Козловка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 149 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1790 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Չապուրա (Մորոզովի շրջան)
Չապուրա (Чапура), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանում։ Մտնում է Վոզնեսենսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ 2009 թ. տվյալներով Բնակչությունը կազմում է 7 մարդ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
970
Մահեր
Կատեգորիա:970 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Պալեն մենակ է աշխարհում
«Պալեն մենակ է աշխարհում» (Palle alene i Verden), դանիացի գրող Ենս Սիգսգորդի (Jens Sigsgaard) նկարազարդ մանկական գիրքը, որ լույս է տեսել 1942 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Առնե Ունգերմանի նկարազարդումներով։ Հեքիաթը պատմում է Պալե անունով տղայի մասին, որը հայտնաբերում է, որ մնացել է բոլորովին մենակ։ Այն արժանացել է մեծ ճանաչման և թարգմանվել բազմաթիվ լեզուներով։ Ստեղծագործության հիման վրա նկարահանվել են մուլտֆիլմեր, ինչպես նաև կարճամետրաժ ֆիլմ, որ արժանացել է Կաննի կինոփառատոնի մրցանակի 1949 թվականին և ընդգրկվել Դանիական մշակութային կանոնում։
Թարգմանություններ
Պալեի մասին պատմող գիրքն արդեն 1940-ական թվականներին թարգմանվել է եվրոպական մի քանի լեզուներով։ Այն թարգմանվել է անգերեն (Paul is alone in the world), գերմաներեն (Paul allein auf der Welt), հոլանդերեն (Paultjie Alleen in die Wêreld), իսլանդերեն (Palli var einn í heiminum), շվեդերեն (Palle är ensam i världen), նորվեգերեն (Lasse alene i verden), ֆիններեն (Ypö yksin maailmassa), հունգարերեն (Palkó egyedül), իտալերեն (Paolo solo al mondo), պորտուգալերեն (Paulinho sòzinho no mundo), լատվիերեն (Palle viens pats pasaulē), խորվաթերեն (Pale sam na svijetu), չեխերեն (Míta sám na svete), ռուսերեն (Палле один на свете) և այլ լեզուներով։
Էկրանավորումներ
1949 թվականին գրքի հիման վրա նկարահանվել է դանիական սև-սպիտակ համանուն ֆիլմը, որը արժանացել է մրցանակի Կաննի կինոփառատոնում որպես լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ։
1958 թվականին Խորհրդային Միությունում թողարկվել է գրքի հիման վրա ստեղծված դիաֆիլմ այլ նկարներով (նկարիչ՝ Ա. Մակարով) ։
1958 թվականին «Տալլինֆիլմ» ստուդիայում Պալեի մասին գրքի հիման վրա նկարահանվել է «Փոքրիկ Պետերի երազը» (ռեժիսոր՝ Էլբերտ Տուգանով) ։ Այն եղել է էստոնական առաջին մուլտֆիլմը։ 2013 թվականին մուլըֆիլմը ցուցադրվել է Մոսկվայի 35-րդ միջազգային կինոփառատոնում՝ «Ի՞նչ գիտեք դուք էստոնական անիմացիայի մասին» հետահայաց ցուցադրության շրջանակներում ։
1981 թվականին գրքի հիման վրա նկարահանվել է համանուն տիկնիկային մուլտֆիլմը (ռեժիսորներ՝ Մայա Բուզինովա, Իոսիֆ Դոուկշա), որի սյուժեն տարբերություններ ունի գրքից։ Այսպես, Պալեն երազում լինում է կրկեսում, որտեղ գտնում է լքված թավշե խաղալիք, իսկ վերջում տիեզերք թռչելու տեսարանը չկա։
Գրքի հիման վրա ներկայացում է բեմադրվել Լատվիական տիկնիկային թատրոնում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1942 գրքեր Կատեգորիա:Նկարազարդ գրքեր
Գոնտարի (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
Գոնտարի (Гонтарі), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
971
Մահեր
Կատեգորիա:971 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ակսյոնովո (գյուղ, Լյամբիրսկի շրջան)
Ակսյոնովո (Аксёново), գյուղ Ռուսաստանի Մորդովիա հանրապետության Լյամբիրսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մորդովիա հանրապետության Լյամբիրսկի շրջանի բնակավայրեր
Չինարեն
Չինարեն (汉语/漢語, 华语/華語, կամ 中文, Փինյին։ Hànyǔ, Huáyǔ, կամ Zhōngwén), Սինատիբեթյան լեզվաընտանիքին կամ Ալտայական լեզվաընտանիքին պատկանող լեզու կամ լեզվախումբ, ալտայական լեզու։ Բաղկացած է փոխըմբռնելիության տարբեր աստիճաններ ունեցող բազմազանություններից ։ Չինարենը ժամանակակից ամենատարածված լեզուն է՝ ընդհանոր 2,3 միլիարդ խոսողներով ։
Չինարենը սինո-տիբեթական ընտանիքի ճյուղերից մեկն է։ Սկզբնական շրջանում այն Չինաստանի հիմնական էթնիկ խմբի՝ խան ազգության լեզուն է։ Իր ստանդարտ ձևով չինարենը ՉԺՀ-ի և Թայվանի պաշտոնական լեզուն, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի վեց պաշտոնական լեզուներից մեկը։
Չինարենն իրենից ներկայացնում է իրարից խիստ տարբերվող բարբառների ամբողջություն, այդ պատճառով էլ լեզվաբանների մեծ մասի կողմից համարվում է ինքնուրույն լեզվաճյուղ, որը կազմված է առանձին, չնայած և միմյանց ազգակից լեզուներից կամ բարբառային խմբերից ։
Չինացիները խոսում են 7 տարբեր բարբառներով, որոնք բոլորն էլ կոչվում են չինարեն։ Բազմավանկ բառերը քիչ են, և համանուն բառերը հասնում են հարյուրների, որոնք մի քանի հնչյունով չեն կարող արտահայտվել։ Չինարենը գրվում է ձախից աջ։
Չինարեն առաջին գիրքը, որ կոչվում է «Շիցզին» («Երգերի գիրք»), գրվել է մ.թ.ա. 11-10-րդ դարերում։
Աստերոիդների ցանկ (114901-115000)
Աստերոիդների ցանկ (114801-114900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (115001-115100)
Չինարեն
Արեալ և լեզվակիրների քանակ
Չինարենը ՉԺՀ-ի, Թայվանի և Սինգապուրի պաշտոնական լեզուն է։ Ամբողջ աշխարհում նրանով խոսում են ավելի քան 1,3 միլիարդ մարդ։
Չինարենը նաև ՄԱԿ-ի աշխատանքային 6 լեզուներից մեկն է։ Պատմականորեն այն խան ժողովրդի լեզուն է, որը գերիշխում է ՉԺՀ-ի ազգային կազմում (երկրի բնակչության ավելի քան 90 %-ը)։ Բացի այդ, իրենց լեզուն պահպանած տասնյակ միլիոն չինացիներ գործնականում բնակվում են Հարավարևելյան Ասիայի բոլոր երկրներում (Սինգապուրում կազմելով բնակչության 75%-ից ավելին), մեծաթիվ չինական սփյուռքը սփռված է ամբողջ աշխարհով։
Նյու Յորք նահանգում ընտրական օրենսդրության մեջ կատարված շտկման համաձայն՝ նահանգի բոլոր միլիոնից ավել բնակչությամբ քաղաքներում ընտրական գործընթացի հետ կապված բոլոր փաստաթղթերը պետք է թարգմանվեն չինարեն լեզվի երեք բարբառներով ։
Բացի չինարենից ցուցակում ներառված են իսպաներեն, կորեերեն, ֆիլիպիներեն և ռուսաց լեզուները։
Խմբի բարբառներ
Չինարենում առանձնանում են 10 խմբի բարբառներ՝ հյուսիսային գերխումբ (北 բեյ, ամենաբազմամարդ խումբը՝ ավելի քան 800 միլիոն խոսող), ցզին (晉/晋), խոյ (徽), ու (吳/吴), սյան (湘), գան (贛/赣), խակկա (客家), յուե (粵/粤), պինխուա (平話/平话) խմբեր և մին գերխումբ (閩/闽)։ Բարբառները տարբերվում են հնչյունակազմությամբ (ինչն էլ դժվարեցնում է միջբարբառային շփումը, չնայած որ դրանք կապված են հնչյունական համապատասխանությամբ), բառապաշարով և որոշ չափով նաև քերականությամբ՝ չնայած դրանց միասնական քերականական հիմքին և բառային կազմին։ Տարբեր բարբառների կրողների շփման միջոց է նորմատիվ չինարենը, որը Չինաստանում կոչվում է պուտուխուա (普通話/普通话), Սինգապուրում խուայույ (華語/华语), Հոնգկոնգում և Թայվանում՝ գոյույ (國語/国语)։ Սրանք ունեն աննշան հնչյունակազմական տարբերություններ. պոտուհուայի և խուայույի գիրը պարզեցված հիերոգլիֆներով է, իսկ գոյույի գիրը՝ ավանդական։
Գրական լեզուն հիմնված է հյուսիսային բարբառների վրա։ Ժամանակակից հնչյունակազմական չափանիշի հիմքը պեկինյան արտասանությունն է։ Սակայն անցյալում գոյություն են ունեցել այլ արտասանական չափանիշեր, երբեմն խստորեն տարբերվող պեկինյանից. օրինակ՝ Տան դինաստիայի դարաշրջանում, երբ ստեղծվել են չինական դասական տեքստերի մեծամասնությունը, չափանիշ էր հարավչինական արտասանությունը, որը մոտ էր ներկայիս բարբառային խակկա խմբի առանձնահատկություններին։
Քննարկումներ
Որոշ արևմտյան լեզվաբանների կարծիքով, չինարենը միասնական լեզու չէ, այլ լեզվաընտանիք։ Իսկ նրանք, որոնց ավանդականներն անվանում են չինարենի բարբառներ, իրականում տարբեր լեզուներ են։
Չինական գիր
[[Պատկեր:New-Map-Sinophone World.PNG|thumb|400px|Չինարեն լեզվի տարածվածությունը աշխարհում։
{{legend|#0E0069|Երկրներ, որտեղ չինարենը հիմնական կամ պաշտոնական լեզու է}} {{legend|#7FABAB|Երկրներ, որտեղ չինարեն խոսողներն ավելի քան 5 միլիոն են}} {{legend|#9fceff|Երկրներ, որտեղ չինարեն խոսողներն ավելի քան 1 միլիոն են}} {{legend|#D5E8FF|Երկրներ, որտեղ չինարեն խոսողներն ավելի քան 0,5 միլիոն են}} {{legend|#F7D5FF|Երկրներ, որտեղ չինարեն խոսողներն ավելի քան 0,1 միլիոն են}} {{legend|#0080ff|Քաղաքներ, որտեղ չինարեն խոսողները զգալի թիվ են կազմում}}]] Չինական գրի մեջ յուրաքանչյուր հիերոգլիֆ նշանակում է առանձին վանկ և առանձին ձևույթ (մորֆեմ)։ Հիերոգլիֆների ընդհանուր թիվն անցնում է 80 հազարից, բայց դրանցից մեծ մասին կարելի է հանդիպել միայն չինական դասական գրականության հուշարձաններում։
Չինական հիերոգլիֆները կազմված են գրույթներից (գրաֆեմաներից), ընդամենը գրաֆեմաների թիվը 316-ն է, իսկ գրաֆեմաներն իրենց հերթին կազմված են 1-24 գծերից։
Ավանդաբար չինացիները գրել են վերևից ներքև, իսկ սյունակները իրար հաջորդում էին աջից ձախ։ Ներկայումս ՉԺՀ-ում առավելապես գրում են հորիզոնական, ձախից աջ՝ եվրոպական լեզուների օրինակով. ուղղահայաց գիրը շարունակում է գործածվել Թայվանում հորիզոնականի հետ միասին։ Սակայն մայրցամաքային Չինաստանում ուղղահայաց գիրը և նախառեֆորմյան հիերոգլիֆիկան մշակույթների պատմության հրատարակություններում, արտ-պարբերական մամուլում և այլուր նախկինի պես գործածվում է որպես իմաստաբանական հղում ավանդական չինական մշակույթին։
2004 թվականի մայիսի սկզբին Թայվանի պառլամենտը գրության մասին նոր օրենք ընդունեց։ Այժմ բոլոր պաշտոնական փաստաթղթերը պետք է գրվեն միայն հորիզոնական տողերով։ Ըստ խոսնակի՝ փոփոխությունը կապված է նրա հետ, որ փաստաթղթերթում գրված թվերն ու անգլերեն բառերը քաոս են առաջացնում։ Նորամուծությունը չի վերաբերում գեղարվեստական գրականությանը։
Թուրքմեներեն
Թուրքմեներեն (Türkmençe, türkmen dili, Түркменче, түркмен дили تۆرکمن ديلی ,تۆرکمنچه) Թուրքմենստանի պաշտոնական լեզուն և Թուրքմենների մայրենի լեզուն:Այն Թյուրքական լեզվախմբի լեզուներից մեկն է, որով խոսում են 5.9 մարդ Թուրքմենստանում, ինչպես նաև մոտավաորապես 719,000 մարդու կողմից Իրանի Հյուսիսարևելյան շրջանում ։ և շուրջ 1.5 միլիոն մարդու կողմից Աֆղանստանի հյուսիս-արևմուտքում։ Իրանի ոչ բոլոր թուրքմեններն են խոսում թուրքմենրենով։ շատերը խոսում են Խորասանի թյուրքերենով
Չինարեն
Պատմություն
Չինարենը հանդիսանում է աշխարհի հնագույն և ներկայումս գոյություն ունեցող լեզուներից։ Այն նաև ներկայումս գործածվողներից հնագույն գիրն ունի։ Չինարեն լեզվի հիերոգլիֆիկան, իր սեփական այբուբենների հետ միասին (կանա, խանգըլ) օգտագործում են ճապոներենը և կորեերենը. վերջինս ներկայումս կիրառվում է միայն Կորեայի Հանրապետությունում։
Թուրքմեներեն
Դասակարգում
Թուրքմեներենը թյուրքական լեզվախմբի արևելյան օղյուզական ենթախմբի լեզու է։ Իրեն մոտ լեզուները Թուրքերենն և Ադրբեջաներենն է, որոնց հետ այն ունի շատ ընդհանրություններ։
Չինարեն
Պատմություն
Չինական լեզվի գոյության մասին վկայող գրավոր փաստաթղթերի հնագույն ժողովածուները զոհաբերված կենդանիների ոսկորների կամ կրիաների պատյանների վրա արված գուշակությունների գրառումներ էին (մ.թ.ա.14-11-րդ դարեր)։ Դրանք վկայում են արդեն Շան-Ինի ժամանակաշրջանում կազմավորված լեզվական համակարգի գոյության մասին։ Սակայն դրանց բացահայտումը վերաբերում է 20-րդ դարի սկզբներին, իսկ ուսումնասիրությունները շարունակվում են մինչ օրս և հեռու են ավարտին հասնելուց։
Չինական լեզվական ավանդույթն ամրապնդող հիմնական բաղադրիչը գրավոր վինյան լեզուն է։ Գերիշխող միասնական գրավոր համակարգը յուրահատուկ երևույթ է, որի շնորհիվ որոշ ժամանակ անկախ պետությունների սահմաններում զարգացող տարատեսակ բարբառներ պահպանեցին իրենց գոյությունը։
Թուրքմեներեն
Դասակարգում
Ներկայումս գրավոր թուրքմեներենը հիմնված է Թեկե բարբառի վրա։ Այլ բարբառներն են Նօհրուլի, Յոմունդ, Յանեվլի, Հասարլի, Ներեզիմ, Գյոկլեն, Սալիր, Սարիկ, Յարսարի և Ջուդուր։ Թուրքմեներենի ռուսականը բարբառը կոչվում է Տրուխմեն։ Տեկե բարբառը երբեմն նշվում է որպես "Չագատայ" լեզվի բարբառ, բայց իրականում թուրքմենական բոլոր բարբառները շատ քիչ ազդեցություն են ունեցել Չագատայ լեզվից։
Չինարեն
Պատմություն
Քաղաքական դրդապատճառներով չինարենում գերիշխող դիրք զբաղեցրին մեծ հարավային բարբառների համեմատությամբ նմանությունների մեծ քանակով առանձնացող հյուսիսային բարբառները։ Դրանց հիմքի վրա ձևավորվեց «աստիճանավորների լեզուն»՝ գուանխուան, որը ձեռք բերեց կայսրության պաշտոնական լեզվի կարգավիճակ։ Նրա հետ մեկտեղ զարգացավ նաև բայխուան՝ հասարակ ասգաբնակչության խոսակցական լեզուն։
Թուրքմեներեն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թյուրքական լեզուներ
Չինարեն
Պատմություն
Չինական մշակույթի պատմության մեջ արմատական շրջադարձ էր խոսակցական լեզվի գրավոր գործածությունը. համարվում է, որ դրանում առաջատարի դերը կատարել է Ցզին Շենտանյուն (ավանդ. չին. 金聖歎, պարզ. 金圣叹, 1610?-1661)։ 20-րդ դարի սկզբի գրագիտության դեմոկրատացման կողմնակից շարժումը նշանավորվեց բայխուայի՝ որպես գրավոր շփման հիմնական լեզվի հեղափոխական անցմամբ և չինական բարբառների միասնականացման սկզբնավորմամբ։
Չինարենի բառաֆոնդը անցել է վերակազմավորման երկու փուլ՝ I դարում բուդդիզմի՝ Չինաստան ներթափանցմամբ պայմանավորված նոր իմաստային շերտի ադապտացիա և Նոր ժամանակաշրջանի համաշխարհային բառաֆոնդի հետ միաձուլում, որի առավել մատչելի կրողը դարձավ ճապոներենը. 20-րդ դարի սկզբից սկսվում է բազմաթիվ արևմտյան հասկացությունների ներթափանցումը, որոնք և ադապտացված են երբեմնի փոխառված հենց չինական հիերոգլիֆների միջոցով, սակայն կազմավորվել են արդեն Ճապոնիայում, և արդյունքում չինարենի համար հանդիսանում են փոխառություններ։
Հնչյունաբանություն և հնչյունագիտություն
Չինարենի բաղաձայններն ու ձայնավորները կազմված են ֆիքսված կազմի սահմանափակ քանակությամբ հնչող վանկերով։ Պուտունխուայում հաշվված է 414 վանկ, հնչող տարբերակների թվով հանդերձ՝ 1332 (պուտունխուայում կան 4 իմաստատարբերիչ ձայնաստիճաններ, յուրաքանչյուր վանկ կարող է ունենալ 1-4 հնչյունային տարբերակ+չեզոք ձայնաստիճան) ։ Վանկատումը կազմաբանորեն ունի իմաստ, այսինքն՝ յուրաքանչյուր վանկ հենց հնչույթի կամ պարզ բառի ձայնային ձևն է։ Ձայնաստիճանային համակարգը ունի ընթերցման կանոններ. ձայնաստիճանները կարող են փոփոխվել կամ չեզոքանալ։
Նամդև
Նամդև, նաև թարգմանվում է որպես Նամ Դայվ, Նամդեո, Նամադեվա,, հնդիկ պոետ և սուրբ Նարսիից, Հինգոլիից, Մահարշտրայից, Հնդկաստանը հինդուիզմի Վարկարի ավանդույթի շրջանակներում։ Նա ապրում էր որպես Պանդհարպուրի Լորդ Վիտտալի (Կրիշնայի) նվիրյալ ։
Չինարեն
Հնչյունաբանություն և հնչյունագիտություն
Ժամանակակաից աղյուսակները, որոնք գործածվում են պետական թեստի եղանակի հետ միասին պուտունհուայի տիրապետման մակարդակով («Պուտունհուա շույպին ցեշի»), ներառում է 400 վանկեր առանց ձայնաստիճանային տարբերությունների հաշվելու։ Աղյուսակների հիմքում ժամանակակից հնչյունաբանական «Սինխուա ցզըդյան» (Պեկին, 1987) բառարանն է, որի վանկերի ցանկից հանված են 18 ձայնարկություններ և հիերոգլիֆների բարբառային կամ հնացած գրքային համարվող հազվադեպ ընթերցումների եղանակներ ։
Ձևաբանություն
Հնչույթը, որպես կանոն միակազմ է։ Հնագույն միակազմ բառերի մի մասը շարահյուսորեն ինքնուրույն չեն, դրանք գործածվում են միայն որպես բարդ և ածանցավոր բառերի բաղադրիչներ։ Գերիշխում են երկկազմ (երկմորֆեմ) բառեր ։
Նամդև
Նամդեվը դավանում էր Վայշնավիզմ և նա հատկապես հայտնի դարձավ Հնդկաստանում իր երգերով, որոք ներառում էին կրոնական երաժշտություններ(bhajan-kirtans): Նրա փիլիսոփայությունն իր մեջ պարունակում էր Բրահման և՛ նիրգունա, և՛ սագունա տարրեր մոնիստական (միաստվածական) թեմաներով։ Նամդեվի ժառանգությունը հիշվում է մեր օրերում՝ հատկապես Վարկարիի և այլ գուրուների ավանդույթներում, ինպես նաև այն պահպանվում է երկու տարին մեկ կազմակերպվող մարդկանց մասսայական ուխտագնացություններով դեպի Մահարաշտրայի հարավում գտնվող Փանդհարփուր։ Նա նաև հիշատակվում է Հյուսիսային Հնդկաստանի Դադու Փանթհիսի, Քաբիր Փանթհիսի և Սիկհերի ավանդույթներում ։
Չինարեն
Ձևաբանություն
Տերմինոլոգիայի զարգացման չափով մեծանում է երկկազմ բառերի թիվը։
Նամդև
Կյանքը
Նամդեվի կյանքի մանրամասներն անորոշ են։ Ենթադրվում է, որ նրա ազգանունը եղել է Ռելեկար, ինչպես որ տարածված էր Բհավսար և Նամդեվ կաստաների շրջանում։ Ավանդաբար ենթադրվում է, որ նա ապրել է 1270-ից 1350 թվականներն ընկած ժամանակաշրջանում, բայց ըստ Քրիստիան Նովեցկի Ս. Բ. Կուլկարնին՝ «Մահարաշտրիան սուրբ անհատների պատմության ամենակարևոր ձայներից մեկը» առաջ է քաշել այն ենթադրությունը որ, Նամդեվն ապրել է 1207-1287-ական թվականներում, ինչը հիմնված է եղել տեքստային վերլուծությունների վրա։ Որոշ գիտնականներ նրան վերագրում են 1425 թվականը, իսկ մեկ այլ գիտնական՝ Ռ. Բհարադվաժն առաջարկում է 1309-1372 տարբերակը։
Չինարեն
Ձևաբանություն
Բառակազմությունն իրականացվում է բառաբարդության եղանակներով, ածանցմամբ և կոնվերսիայով։
Նամդև
Կյանքը
Նրա կատարած հայտնի և առաջին հրաշքը եղել է մանկության տարիներին լորդ Վիթթհալի կուռքին կաթ խմել ստիպելու երևույթը։
Չինարեն
Ձևաբանություն
Ավանդաբար, չինարենը գրեթե չի ունեցել ուղղակի փոխառություններ, սակայն լայնորեն օգտվում էր իմաստաբանական բառապատճեններից. օրինակ՝ 电 - էլեկտրականություն (տառացի՝ կայծակ), 电脑 - համակարգիչ (տառացի՝ էլեկտրական ուղեղ), 笔记本电脑 - դյուրակիր համակարգիչ (տառացի՝ տետր-համակարգիչ)։ Մեր օրերում հնչյունաբանական փոխառություններն ավելի սովորական են դառնում. օրինակ՝ 克隆 (kelong-կլոն)։ Որոշ նոր փոխառություններ սկսում են դուրս մղել գոյություն ունեցող բառապատճեններ. օրինակ՝巴士 (bāshì-ավտոբուս (անգլերեն bus-ից) դուրս է մղում 公共汽车-ին, որը տառացիորեն նշանակում է գազով սայլ։
Նամդև
Կյանքը
Նամդեվը ամուսնացել էր Ռաջայի հետ և ունեցել էր որդի՝ Վիթհային։ Նրա մասին գոյություն ունեն նաև ժամանակակից մեջբերումներ աշակերտների, գուրուների, բրուտների և այլոց կողմից։ Չի գտնվել ոչ մի մեջբերում նրա մասին այդ ժանմանակվա ղեկավար ընտանիքի արձանագրություններում, իսկ առաջին անգամ նրա անունը ոչ Վարկարիական արձանագրության մեջ շոշափվել էր 1278 թվականի Մահանուբհավա սեկտայի Լիլա Չարիտրա կենսագրական արձանագրություններում։ Նաև նրա մասին հիշատակվել է 1310 թվականի Մահանուբհավայի մեկ այլ՝ Սմրիտիշտալա արձանագրությունում, և դրանից հետո մինչև 1538 թվականը այլ տեղեկութուններ չեն արձանագրվել։
Ըստ 18-րդ դարի սրբագետ Մահիպատի, Նամդեվի ծնողները եղել են Դամաշետը և Գոնային, ծեր զույգ առանց երեխաների, ում աղոթքները լսվել էին և նրանք գտնել էին Նմադեվին գետի մեջ խեղդվելիս։ Ինչպես և նրա կյանքի մասին այլ տեղեկություններ, սա ևս կարող է լինել մտածված հակասություններից խուսափելուց համար։ Այս դեպքում պոտենցիալ հակասությունը կաստայի մեջ էր, ավելի կոնկրետ նրա Հինդու վարնա համակարգում ունեցած պաշտոնի մեջ։ Նա ծնվել է հիմնականում Շուդրա անունով հայտնի կաստայում, որը նաև հիշվում է որպես շիմփի մարաթհի լեզվում և չիպպա, չիմպա, չիմբա, շիմփի Հյուսիսային Հնդկաստանում։ Նրա հետնորդները Մահարաշտրայից և հարավային Հնդկաստանից, ովքեր այդ համայնքներից էին, նախընտրում էին իրենց, և հետևաբար նաև Նամդեվի վայրը համարել Կշատրիան։
Չինարեն
Ձևաբանություն
Մեկ մասնիկը կարող է օգտագործվել «խմբային» ձևավորման համար, այսինքն՝ կարող է վերաբերվել մի շարք ինքնուրույն խոսքի մասերի։ Մասնիկները մեծաքանակ չեն, երբեմն կամընտրական, ունեն կցական բնույթ։ Կցականությունը չինարենում բառերի միջև հարաբերություններ չի արտահայտում և լեզվի կառուցվածքը հիմնականում մնում է մեկուսացնող։
Չինական շարահյուսությանը բնորոշ է անվանական կառուցվածքը՝ բառերի համեմատաբար ֆիքսված հերթականությամբ. որոշիչը, ինչով էլ որ արտահայտվի՝ մեկ բառով, թե մինչև մեկ ամբողջ արտահայտությամբ, միշտ նախորդում է որոշյալին։ Մակբայներով արտահայտված պարագաները դրվում են բայից առաջ։ Այսպես կոչված «լրացումները» (ժամանակի, արդյունքի) սովորաբար հաջորդում են բային։
Նամդև
Կյանքը
Նամդեվի և Jñāneśvar-ի՝ յոգեր սուրբի ընկերությունների միջև, բարեկամական կապերը հաստատվել են դեռևս Մ.Թ. 1600 թվականին, երբ սրբագետ Նաբհադասը դրա մասին գրեց իր Բհաքթամալում։ Jñāneśvar-ը, հաճախ հայտնի որպես Դնյանդեվ, երբեք ոչ մի կերպ չի անդրադարձել Նամդեվին իր գրվացքներում դրա համար պատճառ չունենալու հետևանքով։ Նովեցկը սրա մասին ասել է. «Դնյանդեվի երգերը հիմնականում չեն պարունակել որևէ կենսագրական կամ ինքնակենսագրական դրվագներ, նրանց ընկերության պատմական ճշմարտությունը իմ պատկերացումներից դուրս է և այն գրեթե մեկ դար է անորոշ գաղտնիք է Մարաթհի գիտության համար»։
Չինարեն
Ձևաբանություն
Նախադասությունը կարող է ունենալ ակտիվ կամ պասիվ կոնստրուկցիայի ձև. հնարավոր է բառերի տեղաշարժ (որոշակի սահմաններում), որը չի փոխի դրանց շարահյուսական դերը։ Չինարենն ունի շաղկապով և առանց շաղկապի համադասությամբ կամ ստորադասությամբ կազմվող բարդ նախադասությունների զարգացած համակարգ։
Նամդև
Կյանքը
Սիկհերը Նամդեվին համարում են սուրբ մարդ (բհագաթ), որոնցից շատերը եկել են ավելի ցածր կաստաներից և ուշադրություն են գրավել որպես սոցիալական բարեփոխություններ կատարող անձինք։ Այսպիսի մարդիկ, ինչպես հինդուսներն, այնպես էլ մուսուլմանները, գրում էին այնպիսի ոճով, որն ընդունելի էր Սիկհերի հավատքի կողմից։
Չինարեն
Ձևաբանություն
Ինքնուրույն խոսքի մասերը պայմանականորեն բաժանվում են «անունների» և «ստորոգելիների»։ Վերջինների թվին են պատկանում նաև ածականները։ Շատ բառերի համար հնարավոր է բազմաֆունկցիոնալ գործածություն։ Ժամանակակից չինարենում տարբերվում են ներկա-ապագա և անցյալ ժամանակներ, գոյություն ունի կերպային ցուցանիշների ցանկ և մոդալ մասնիկների բարդ համակարգ։
Նամդև
Կյանքը
Ըստ Մահարաշտրայի անադույթի Նամդեվը մահացել է 80 տարեկան հասակում՝ 1350 թվականին։ Ըստ Սիկհերի ավանդույթի նա մահացել է Փունջաբիի գյուղերից մեկում՝ Գհումանում, չնայած այս վարկածն այդքան էլ ընդունված չէ։ Բացի այնտեղ գտնվող սրբավայրից,կան նաև այլ հուշարձաններ Փանդհարփուրում և Նարսի Բահմանիում, որոնք ևս առաջացնում են կասկածներ նրա մահվան վայրի մասին։
Չինարեն
Ձևաբանություն
Չինարենն ունի օժանդակ (սպասարկու) բառերի զարգացած համակարգ։ Դրանցից հիմնական են հանդիսանում՝ նախադրությունները, հետադրությունները, կապերը, մասնիկները, թվական բառերը, նախադասության անդամների ցուցանիշները, ստորոգելիության չեզոքացուցիչները։
Նամդև
Սրբագետների հավաստիությունը
Գիտնականները նշում են, որ Նամդեվի կյանքի և հրաշքների մանրամասները ի հայտ են գալիս նրա մահից դարեր անց։ Նրա գետի մեջ հայտնվելու վարկածն առաջին անգամ հայտնաբերվել է Մահիպատիի Բհակտավիջայում, որը գրվել է 1762 թվականին և ընդհանրապես բացակայում է Նամդեվի ավելի վաղ գրված կենսագրություններում։ Մահիպատիի Նամդեվի կենսագրությունը մեծացրել է նրա կատարած հրաշքների թիվը, ներառելով, օրինակ, Նամդեվին հարգանք ցույց տալու համար շենքերի պտտման և արևածագի արևմուտքից սկսելու երևույթները։
Չինարեն
Ձևաբանություն
Սուբյեկտի և օբյեկտի հարաբերակցության տեսանկյունից չինարենը դասվում է ակտիվ լեզուների շարքին, սակայն ակտիվ և ստատիվ բայերը արտահայտվում են ոչ թե ձևաբանորեն, այլ շարահյուսորեն։
Նամդև
Սրբագետների հավաստիությունը
Մոտավորապես 1600 թվականից Հնդկական և Ռաջասթհանական վաղ պահպանված կենսագրությունները նշում են Նամդեվի կատարած ընդամենը մի քանի հրաշքների մասին ։  1600 թվականից մինչև 20-րդ դարում տպագրված Նամդեվի կենսագրություններում գնալով շատանում են նրա կյանքի և կատարած հրաշքների մասին մանրամասները ։ Վաղ ժամանակների կենսագրություններում չի նշվում Նամդեվի կաստայի մասին, տեղեկություններ ստանում ենք միայն 17-րդ դարի վաղ տարիներին տպագրված Ռավիդասի և Դհանայի աշխատանքներից։  Նովեցկ ավելացնում է, որ Նամդեվի ծննդյան մասին պատմությանը նման պատմություններ կարելի է հանդիպել նաև Հնդկաստանի այլ սուրբերի մոտ։ Նամդեվի կենսագրության մասին միջնադարյան գրվածքներում առաջ են գալիս շատ հակասություններ ինչն էլ կասկածի տակ է դնում իրենց ճշմարիտ լինելու փաստը։
Չինարեն
Անվանագիտություն (անտրոպոնոմիկա)
Սովորաբար չինացիներն ունեն անուններ, որոնք կազմված են մեկ կամ երկու վանկից և գրվում են ազգանուններից հետո։ Գոյություն ունի կանոն, որի համաձայն, չինական անունը պետք է ենթարկվի պունուհուայով թարգմանության։ Այս կանոնի հետ է կապված հայտնի դեպքը, երբ համակարգչամոլ հորը մերժեցին որդու անունը «@» գրանցել ։
Նամդև
Աշխատանքը
Նամդեվի գրական աշխատանքների վրա ազդեցություն են ունեցել Վայշնավական փիլիսոփայությունն ու Վիթհոբա հավատքը։ Նամդեվի գրվացքները, Jñānēśvarī-ի հետ մեկտեղ՝ Jñānēśvar-ի շարժման ուսուցիչ-գրողների սուրբ գործը, ինչպիսիք են Տուկարամը, շարժման գրող ուսուցիչների հետ կազմում են Հինդուիզմի Վարքարի սեկտայի հավատքի հիմքը։ Այսպիսով նա այն մարդկանցից էր, ովքեր պատասխանատու էին Վարքարիի միաստվածական հավատքի տարածման համար, որը ձևավորվել էր 12-րդ դարի կեսերին Կառնատակայում և տարածվում էր Մահարաշտրայի Փանդհարփուրում։
Չինարեն
Անվանագիտություն (անտրոպոնոմիկա)
Հին ժամանակներում չինացիներն իրենց կյանքի ընթացքում մի քանի անուն ունեին՝ մանկության տարիներին՝ «կաթնային» կամ մանկական անուն (սյաո-մին, չին. պարզ. 小名, պինյին՝ xiǎo míng), մեծերն ստանում էին պաշտոնական անուն (մին, չին. պարզ. 名, պինյին՝ míng), ծառայողները հարազատների շրջանում ունեին երկրորդ անուն (ցզը, չին. պարզ. 字, պինյին՝ zì), ոմանք նույնիսկ կեղծանուն էին ընտրում (խաո, չին. պարզ. 号, պինյին՝ hào)։ Սակայն 1980-ականների կեսերին ավագների համար ընդունելի դարձավ մեկ պաշտոնական մին անունը, չնայած «կաթնային» անունները մանկական տարիքում դեռևս տարածված էին ։
Նամդև
Աշխատանքը
Նամդեվը և Jñāneśvar-ը օգտագործել են Մարաթհի լեզուն իրենց հավատքը տարածելու համար։ Նամդեվի ոճն իրենից ներկայացնում էր Վիթհոբայի մեծարումը պարզ խոսքերի և սամկիրտանա անունով երաժշտական գործիքի միջոցով, որոնք հնարավորինս մատչելի էին մարդկանց համար։ Շիմա Իվաոն ասել է, որ «Նա սովորեցրել է, որ բոլորը կարող են փրկվել հավասարապես, առանց կաստայի, Վիտհոբային նվիրվածության (բհակտիի) միջոցով», և նաև, որ նա մեծ ազդեցություն է ունեցել Շուդրայի անդամների և կանանց, անձեռնամխելի համայնքների անդամների վրա, ում արգելված էր ուսումնասիրել վեդաները Բրահմին էլիտի կողմից ։
Չինարեն
Անվանագիտություն (անտրոպոնոմիկա)
Ռուսաց լեզվում չինական ազգանվան և անվան մեջտեղում սովորաբար դրվում է բացատ. Ազգանուն Անուն, ընդ որում անունը գրվում է միացված Հնագույն աղբյուրներում չինական անունները գրվել են գծիկով (Фэн Юй-сян), սակայն ավելի ուշ ընդունելի դարձավ միացված գրելը (ճիշտ է՝ Фэн Юйсян)։ Առավել տարածված չինական ազգանուններն են ԼԻ(չին. պարզ. 李, պինյին՝ Lǐ), Վան(չին. պարզ. 王, պինյին՝ Wáng), Չժան (չին. պարզ. 张, պինյին՝ Zhāng) ։
Նամդև
Աշխատանքը
Նամդեվի աշխատանքերի ամենավաղ անթոլոգիական արձանագրությունը Սիկհերի «Գուրու Գրանթ Սահիբ»-ում է, որը գրվել է 1604 թվականին, չնայած Նովեցկը նշում է, որ թեև Նամդեվի մասին արձանագրությունները հիմնականում 17-18 դարերից են եկել, այնուամենայնիվ 1581 թվականից պահպանվել է Մահարթիով գրված հազվադեպ հանդիպող Նամդեվի Թուրթհավլիի՝ ինքնակենսագրական ստեղծագործության, տարբերակ։ Գուրու Գրանտն ակնհայտ է, որ եղել է Նամդեվի գրվածքի ճշգրիտ վերարտադրում. բանավոր կերպով ստեղծագործության փոխանցումն էր, որ առաջացրել էր ավելացումներ և փոփոխություններ այդ ժամանակ։ Հետագայում ստեղծված բազմաթիվ ձեռագրեր ներառում են տեքստերի և ավելացումների տարբերակներ, որոնք ևս վերագրվում են նրան։ Մոտավորապես 2500 Մարաթհի լեզվով գրված աբհանգներից, որոնք վերագրվում են Նմադեվի անավանը, միայն 600-700-ն են իրական։ Պահպանված ձեռագրերը սփռված են ողջ աշխարհով մեկ և ունեն անորոշ ծագում։
Չինարեն
Անվանագիտություն (անտրոպոնոմիկա)
Չինուհի կանայք ամուսնանալով, որպես կանոն, պահպանում են իրենց օրիորդական ազգանունները և չեն ընդունում ամուսնու ազգանունը (Չինական Ժողովրդական հանրապետությունում գրեթե ամենուր), սակայն երեխաները, որպես կանոն, ժառանգում են հոր ազգանունը։
Նամդև
Բհաջաներ
Ըստ Կալեվարթի և Լաթի Նամդեվի փադաները լոկ միայն պոեմներ չեն։ Բհաքթի շարժման այլ սուրբերի նման, Նամդեվը գրել է բհաջաներ, որոնք երգեր էին ուղեկցված երաժշտությամբ։ Բհաջան բառացիորեն թարգմանելիս ստացվում է “մի բան, որը վայելում կամ կիսում ես”: Նամդեվի երգերը ունեին հոգևոր ուղերձներ։ Դրանք ստեղծվում էին Հնդկական ավանդույթներից մեկի հիման վրա։ Նամդեվի բհաջաներում օգտագործվել են որոշակի Րաագի տեսակներ, Բհանիտա (կամ Չհափ, կոմպոզիտորի անվան կնիք, իր դեպքում Նամա), Թեք( կամ դհրուվա, կրկնվող կրկներգ) և մետր (?) որն օգնում է գրվածքը համապատասխանեցնել երաժշտական գործիքին։
Կոհանեի
Կիյոսե Կիյոսե (小金井市), քաղաք Ճապոնիայում։ Գտնվում է Տոկիոյի պրեֆեկտուրայում։
Բնակչություն
Բնակչությունը կազմում է 120 787 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1), խտություն - 10 660,81 մարդ/կմ²։
Սիմվոլիզմ
Քաղաքի ծառը համարվում է Zelkova serrata ծառը, ծաղիկը՝ սակուռա սասանկվան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր
Չեկալով (Մորոզովսկի շրջան)
Չեկալով (Чекалов), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանում։ Մտնում է Շիրոկո-Ատամանովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Նամդև
Բհաջաներ
Նամդեվի գրվածքների երաժշտական ժանրը Փրաբանդհան էր, որն իրենից ներկայացնում է ահռելի ժանր, ներառյալ  դհրուպադ, թումրի, տապպա, գիթ, բհաջան և այլ տեսակի ստեղծագործություններ։ Հնդկական սուրբ երաժշտության որոշ տեսակներում գերակշռում է երաժշտությունը՝ դուրս մղելով բառեռը։ Մինչ դեռ Նամդեվի մոտ դիտվում է հակառակ երևույթը, նրա երգերի հոգևոր ուղերձը ունկնդրողին են հասցնում բառերը։ Նամդեվի ստեղծագործություններին ուղեկցող երգերն ու երաժշտությունները փոխանցվում էին սերնդեսերունդ՝ guru-sisya-parampara՝ ուսուցիչ-աշակերտ ավանդույթի ձևով, երգող gharanas-ների օգնությամբ (ընտանեկան երգչախմբեր)։
Չեկալով (Մորոզովսկի շրջան)
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանի բնակավայրեր