Մակեդոնիայի_անվան_վիճարկում
Հակամարտության ակունքներ
Մակեդոնիայի ներկայիս Հանրապետության տարածքում հեռավոր անցյալում գոյություն է ունեցել Պեոնիայի թագավորությունը, որը վասալական կախման մեջ է գտնվել Մակեդոնի հունամակեդոնական տերությունից։ Ալեքսանդր Մակեդոնացու մահից հետո նրա կայսրությունը բռնում է հետադիմության ուղին և ապա անկում ապրում։ Մ․թ․ա․ 168 թվականին հռոմեացիները նվաճում են Հունաստանը և վերջինիս ենթարկում նոր վարչատարածքային բաժանման։ Պատմական Հունաստանի բազմաթիվ հյուսիսային տարածքների հետ միասին Պեոնիան ևս մտում է «Մակեդոնիա» նահանգի կազմի մեջ։ Հատկանշական է այն, որ այս նահանգի մեջ ներառվում են նաև բազմաթիվ հունական տարածքներ, որոնք նախկինում Մակեդոնական թագավորության մաս չեն կազմել։ Նույն վարչատարածքային միավորը Հռոմեական կայսրությունից անցնում է վերջինիս արևելյան իրավահաջորդ Բյուզանդիային։ Բյուզանդական կայսրության կազմում ևս Պեոնիայի երկրամասը համընկնում էր Մակեդոնիայի Հանրապետության ներկայիս տարածքի հետ։ Իրավիճակը կտրուկ փոխվում է այն ժամանակ, երբ Օսմանյան կայսրությունը ապաստակում է հունական աշխարհ և զավթում արևելյան Հռոմեական կայսրության մնացորդները։ Մակեդոնիան շարունակում է մնալ օսմանյան լծի տակ մինչև 1913 թվականը։ 1893 թվականին Մակեդոնիայում սկսվում է հակաթուրքական հեղափոխական շարժում, որը վերաճում է համամակեդոնական ապստամբության։ Այնուամենայնիվ, Իլինդենական ապստամբությունը խեղդվում է արյան մեջ, իսկ Հարավային Եվրոպայի թրքահպատակ տարածքներում՝ Բուլղարիայում, Հունաստանում և Սերբիայում, սկսվում են մոլեգնել ազգային-ազատագրական շարժումները։ Մակեդոնիայի տարածքը ևս դառնում է անկախության համար պայքարի գոտի և վերածվում ռազմական գործողությունների թատերաբեմի։ Մակեդոնիայի համար պայքարը երեք տերությունների միջև սկզբնավորվել է այս ժամանակներից։ Այդ մրցակցությունը 1912 թվականին հանգեցնում է Բալկանյան պատերազմների մեկնարկին, որի արդյունքում էլ Օսմանյան Թուրքիան վերջնականապես զրկվում է Բալկանյան թերակղզու իր տարածքներից (բացառությամբ Արևելյան Թրակիայի)։ Հաջորդ տարի սկսվում է Բալկանյան երկրորդ պատերազմը, որն ուղղված էր տարածաշրջանային ազդեցության բարձրացմանն ու սահմանների վերաձևմանը։ Այդ նպատակով միմյանց դեմ պայքարի էին բռնկվել Հունաստանը, Սերբիան, Բուլղարիան, Ռումինիան և Չեռնոգորիան։ Պատերազմի ավարտին կնքվում է Լոնդոնի պայմանագիրը, որով Չեռնոգորիան անցնում է Սերբիային, իսկ Հոնիական ծովի որոշ կղզիներ՝ Հունաստանին։ Առաջին աշխարհամարտի բռնկումը Բուլղարիային հնարավորություն է ընձեռում զբաղեցնել Արևելյան և Վարդարյան Մակեդոնիան։ Այս գործում բուլղարացիներին աջակցում էր Ավստրո-Հունգարիան, որը ռազմի դաշտում փայլուն հաղթանակ է տանում Սերբիայի նկատմամբ։ Համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Բուլղարիան կապիտուլացվում է, իսկ արևելյան Մակեդոնիան բաժին է հասնում սերբերի, խորվաթների և սլովենների պետությանը։ Միևնույն ժամանակահատվածում Հունաստանի տարածքում ևս ստեղծվում է մակեդոնական պետություն ։ Դաշնային պետությունը 1929 թվականին վերանվանվում է՝ դառնալով Հարավսլավիայի թագավորություն, իսկ մերօրյա Մակեդոնիայի Հանրապետության տարածքը ներառվում է Հարավային Սերբիայի մեջ՝ կոչվելով Վարդար Բանովինա։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի շրջանակներում առանցքի ուժերը բռնազավթում են Հարավսլավիայի տարածքի մեծ մասը։ Առանցքի ուժերի մաս կազմող բուլղարական բանակը նույն տարում ներխուժում է Մակեդոնիայի Հանրապետության տարածք և ապա՝ նաև հունական Մակեդոնիա։ 1941 թվականի հունիսին Մակեդոնիայի Հանրապետության տարածքը բաժանվում է Բուլղարիայի և Իտալական Ալբանիայի միջև։ Հարավսլավիայի ժողովուրդների ազատագրական պատերազմը Մակեդոնիայի Հանրապետության տարածքում պաշտոնապես սկսվում է 1941 թվականին։ Նույն տարում Մակեդոնիայի ժողովրդի ազատագրման հակաֆաշիստական ժողովը Սերբիայում հանդիպում է ունենում Իլինդենական ապստամբության մասնակիցների հետ։ Վերջիններիս օրակարգում քննարկվում է Հարավսլավիայի սահմաններում մակեդոնական կիսանկախ պետության ստեղծանը վերաբերվող հարցեր։ Բանակցությունների արդյունքում Հյուսիսային Մակեդոնիայի 25 հազար կմ² տարածքների վրա ստեղծվում է Մակեդոնիայի սոցիալիստական հանրապետությունը, որն ի սկզբանե անվանվում էր Ժողովրդավարական Մակեդոնիա։ Միևնույն ժամանակ Հարավսլավիայի դաշնային ժողովը համադաշնությունը վերանվանում է Հարավսլավիայի սոցիալիստական դաշնային հանրապետություն։