cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մոհամեդու Ուլդ Սլախի
Կյանք
Ամերիկյան հատուկ ծառայությունների կողմից սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումներից հետո Մավրիտանիայում Ուլդ Սլախին ձերբակալվում է։ Նա պնդում է, որ մինչ Գուանատանամոյի բանտ տեղափոխելը նրան հարցաքննել են Հորդանանում և Աֆղանստանում։ Սլախին Գուանատանամոյի բանտում է գտնվել 2002 թվականի օգոստոսից, բայց նրան որևէ մեղադրանք չի ներկայացվել։ Ըստ փաստաբան Նենսի Հոլանդերի խոսքերի` ԱՄՆ-ի պաշտպանության նախարարը հրամայել է Մոհամեդուի հարցում օգտագործել «հարցաքննման հատուկ մեթոդներ» ։ Մոհամեդուն Գուանտանամոյի բանտից ազատվել է միայն 2016 թվականի հոկտեմբերի 17-ին, բանտարկումից ավելի քան 14 տարի հետո։ Ազատվելուց հետո նա վերադարձել է Մավրիտնիա։
2021 թվականի հունվարի 29-ին «New York Review of Books» ամսագրում լույս է տեսնում Սլախիի և Գուաանտանտամոյի վեց նախկին բանտարկյալների բաց նամակը, կոչ անելով ԱՄՆ-ի նոր նախագահ Ջո Բայդենին փակել ճամբարը։
Գուանտանամոյի օրագիր
Մոհամեդուն անգլերեն է սովորել բանտում և ձեռագիր գրել է իր օրագրի 466 էջ ։ Իր փաստաբանը ձեռագիրը հանձնել է լրագրող Լարի Սիմսունին, որը խմբագրել է գիրքը։ Գրքի ամեն էջը պետք է ներկայացվեր զինվորական գրաքննիչին։ Մի քանի տարի շարունակ գրքի հրապարակումն արգելվում էր ամերիկյան պաշտոնատար անձանց կողմից։ Հուշագրությունները հրապարակվել են 2015 թվականին, երբ Սլախին դեռ առանց որևէ մեղադրանքի ձերբակալված էր ։
«Մավրիտանցի» ֆիլմ
Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2021 թվականի փետրվարի 12-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալ-Կաիդայի անդամներ Կատեգորիա:Մավրիտանիայի գրողներ Կատեգորիա:Մավրիտանիայի ինժեներներ
Սքոթ Շեփարդ
Սքոթ Շեփարդ (Scott S. Sheppard, ), ամերիկացի աստղագետ։ Աշխատում է Կարնեգիի ինստիտուտի երկրային մագնետիզմի բաժնում։
Ուսանել է Հավայան համալսարանում, որտեղ 2004 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի կոչում աստղագիտության բնագավառում։
2000 թվականից սկսած՝ իր գործընկերների հետ հայտնաբերել է հսկա մոլորակների բազմաթիվ արբանյակներ՝ 50-ը՝ Յուպիտերի մոտ (ներառյալ Ֆեմիստո, որը հայտնաբերվել էր 1975 թվականին Չառլզ Կովալի կողմից, սակայն հետագայում այն կորսվել էր), 25-ը՝ Սատուրնի մոտ, և մեկական՝ Ուրանի և Նեպտունի մոտ։
Շեփարդը հայտնաբերել է նաև ընդհանուր առմամբ 16 աստերոիդ, որոնցից ընդամենը մեկը՝ միանձնյա ։ Դրանց մեջ հայտնաբերվել են թվով երկրորդ Նեպտունի տրոյացի աստերոիդը՝, ինչպես նաև մի քանի Կոյպերի գոտու մարմիններ, կենտավրոսներ և Երկրին մոտեցող աստերոիդներ։
Նրա պատվին է անվանվել (17898) Սքոթշեփարդ աստերոիդը
2014 թվականի մարտին Շեփարդը և Չեդվիկ Տրուխիլիոն հայտարարեցին նոր գաճաճ մոլորակի հայտնաբերման մասին 2012 VP113, որը ամենահեռուն է պտտվում Արեգակից՝ մնացած բոլոր գաճաճ մոլորակների համեմատ ։
2018 թվականի նոյեմբերին Սքոթ Շեփարդի, Դևիդ Թոլենի և Չեդվիկ Տրուխիլյոյի կողմից հայտնաբերվեց 2018 VG18 տրանսնեպտունային մարմինը, որը դարձավ Արեգակնային համակարգի՝ երբևէ ուսումնասիրված ամենահեռու օբյեկտը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Քիլեյիկ
Քիլեյիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (65001-65100)
Աստերոիդների ցանկ (64901-65000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (65101-65200)
Յուրի Ռոդիչևի փողոց (Վոլգոդոնսկ)
Յուրի Ռոդիչևի փողոց (Улица Юрия Родичева), փողոց Ռուսաստանի Վոլգոդոնսկ քաղաքում։ Անվանվել է ռուս խորհրդային բանաստեղծ, սցենարիստ և ռեժիսոր Յուրի Պետրովիչ Ռոդիչևի (1922-2004) անունով։ Գտնվում է իրեն զուգահեռ Գենադի Կոտովի և Կերչենսկայա փողոցների միջև։
Պատմություն և նկարագրություն
Վոլգոդոնսկ քաղաքի Յուրի Ռոդիչևի փողոցը գտնվում է իրեն զուգահեռ Գենադի Կոտովի և Կերչենսկայա փողոցների միջև։
Յուրի Ռոդիչևի փողոցյի փոստային դասիչն է՝ 347399։
Անվանվել է ռուս խորհրդային բանաստեղծ, սցենարիստ և ռեժիսոր, մշակույթի վաստակավոր աշխատակից, Ռուսաստանի պրոֆեսիոնալ գրողների միության անդամ, ժուռնալիստների միության անդամ Յուրի Պետրովիչ Ռոդիչևի (1922-2004) անունով։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին, եղել է հրետանու գվարդիայի կապիտան։ Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի երեք շքանշանով, Հայրենական պատերազմի շքանշանով, «Բեռլինի գրավման համար», «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» ու ևս 10 մեդալներով ։ 1979 թվականին տեղափոխվել է Ռոստովի մարզի Վոլգոդոնսկ քաղաք՝ մասնակցելու «Ատոմմաշ» գործարանի շինարարությանը։ Այստեղ սեփական սցենարներով նա նկարահանել է 23 ֆիլմ։ Ռոդիչևը ստեղծել է «Ատոմմաշ» հսկա գործարանի, Վոլգոդոնսկ քաղաքի և ատոմակայանի կառուցման կինոժամանակագրությունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վոլգոդոնսկի փողոցներ
Լարս Սոբի Քրիստենսեն
Լարս Սոբի Քրիստենսեն (Lars Saabye Christensen, ), նորվեգացի գրող։
Կենսագրություն
Սոբի Քրիստենսենը ծնվել է 1953 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Օսլոյում։ Նա հասակ է առել Օսլոյի Սկիլեբեկ թաղամասում, սակայն հետագայում երկար տարիներ ապրել է Հյուսիսային Նորվեգիայի Սորտլան քաղաքում։ Այդ վայրերը մեծ ազդեցություն են ունեցել նրա արվեստի վրա և հանդիպում են նրա գրեթե բոլոր ստեղծագործություններում։ Հետագայում նա վերադարձել է Օսլո՝ հաստատվելով քաղաքի Բլինդերն արվարձանում։ Սոբի Քրիստենսենը կիսով դանիացի է, ունի Դանիայի քաղաքացիություն (ոչ թե Նորվեգիայի), զինվորական ծառայությունն անցկացրել է Դանիայում, սակայն ստեղծագործում է նորվեգերենով։ Սոբի Քրիստենսենը սովորել է գրականություն, նորվեգերեն, արվեստի պատմություն և գաղափարների պատմություն։ 1976 թվականին լույս տեսած «Գլուի պատմությունը» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար նա արժանացել է Տարեյ Վեսոսի մրցանակի լավագույն դեբյուտի համար, սակայն նրա առաջին գիրքը եղել է «Grønt lys» («Կանաչ լույս») բանաստեղծությունների ժողովածուն, որ նա ինքնուրույն հրատարակել էր 19 տարեկան հասակում։
Սոբի Քրիստենսենը հեղինակել է բանաստեղծությունների ժողովածուներ և պիեսներ, ինչպես նաև մի շարք ֆիլմերի սցենարներ։ Սակայն առաջին հերթին նա հայտնի է որպես պատմվածքների ու վեպերի հեղինակ։ Իր առաջին վեպը՝ «Amatøren», նա գրել է իր գրական դեբյուտից մեկ տարի անց, սակայն իսկական փառքի (նաև Նորվեգիայի սահմաններից դուրս) արժանացել է միայն 1984 թվականին «Բիթլզ» վեպի հրատարակումից հետո։ Այդ գրքի համար Սոբի Քրիստենսենն ստացել է «Կապելեն» հրատարակչության մրցանակ։ Մի քանի տարի անց լույս է տեսել «Գերման» վեպը, որն արժանացել է Նորվեգացի քննադատների միության մրցանակի։
2001 թվականին (երբ լրացել է Սոբի Քրիստենսենի գրական գործունեության 25-ամյակը) հրատարակվել է «Կիսաեղբայր» վեպը։ Մի շարք մրցանակներից բացի վեպի համար հեղինակն արժանացել է նաև Բրագի մրցանակի (Brageprisen) և Հյուսիսային խորհրդի գրական մրցանակի։ «Կիսաեղբայր» վեպը հրատարակվել է ավելի քան 200 000 օրինակով և վաճառվել աշխարհի 22 երկրներում։
Լինելով «Կապելեն» հրատարակչության կողմից լույս ընծայվող «Signaler» դեբյուտային ստեղծագործությունների ժողովածուի ներքին գրախոս ու խմբագիր՝ Սոբի Քրիստենսենը շատ է օգնել սկսնակ գրական գործիչներին։
2006 թվականին նա դարձել է Սուրբ Օլաֆի շքանշանի թեկնածու, 2008 թվականին՝ ֆրանսիական Արվեստի ու գրականության շքանշանի ասպետ ։ 2010 թվականին Սոբի Քրիստենսենի «Chet spiller ikke her» պիեսը, որ բեմադրվել է Նորվեգիայի ազգային թատրոնում, ներկայացվել է Իբսենի մրցանակի ։
Norsk Utflukt
1993 թվականից Սոբի Քրիստենսենը Norsk Utflukt խմբի անդամ է, որի ելույթների ժամանակ ընթերցում է իր բանաստեղծությունները։ Norsk Utflukt թողարկել է մի շարք ալբոմներ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ Կատեգորիա:Նորվեգացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Նորվեգացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Օստրովերխովկա (գյուղ, Գադյաչի շրջան)
Օստրովերխովկա (Островерхівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1870 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օստրովերխովկա գյուղում բնակվում էր 164 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1106 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 148,28 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1870 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական (A Selecção Nacional de Futebol de Portugal/Clube de Portugal), ներկայացնում է Պորտուգալիան ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Պորտուգալիայի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչը Ֆերնանդու Սանտուշ է։ 1966 թվականին, երբ նրանք առաջին անգամ մասնակցեցին Անգլիայում տեղի ունեցող 1966 թվականի աշխարհի առաջնությանը, 1/2 եզրափակչում պարտվեցին Անգլիայի հավաքականին, որը կարողացավ դառնալ այդ աշխարհի առաջնության հաղթողը։ Պորտուգալիան երրորդ տեղի համար խաղում կարողացավ 2-1 հաշվով պարտության մատնել ԽՍՀՄ-ի հավաքականին և գրավել երրորդ հորիզոնականը։ 2003 թվականին Պորտուգալիյաի գլխավոր մարզիչ նշանակվեց Լուիս Ֆելիպե Սկոլարին, ով կարողացավ թիմին Եվրո 2004-ում հասցնել մինչև եզրափակիչ, որտեղ հավաքականը ցավալիորեն պարտվեց Հունաստանի ազգային հավաքականին և բավարարվեց միայն երկրորդ տեղով։ 2006 թվականի աշխարհի առաջնությանը Պորտուգալիան Սկոլարիի գլխավորությամբ հասավ մինչև 1/2 եզրափակիչ, սակայն ստիպված էր Գերմանիայից հեռանալ միայն չորրորդ տեղով։ Սլոլարին Եվրո 2008-ից հետո իր տեղը զիջեց Կառլուշ Կեյրուշին, ով գլխավորել էր հավաքականը նաև 1991-1993 թվականներին։ 2010 թվականին, ոչ լավ արդյունք գրանցելու համար Կեյրուշը հեռացվեց գլխավոր մարզչի պաշտոնից։ Հավաքական կանչվեց նախկին պորտուգալացի ֆուտբոլիստ Պաուլո Բենտուն, ով Եվրո 2012-ի ժամանակ իր թիմին հասցրեց մինչև 1/2 եզրափակիչ, որտեղ թիմը հիմնական ժամանակում խաղը 0-0 ավարտելուց հետո 11 մետրանոց հարվածաշարով պարտվեց Իսպանիայի հավաքականին, որը հետագայում 4-0 հաշվով Իտալիային ջախջախելուց հետո դարձավ մրցաշարի հաղթող։
ՈՒԵՖԱ Ազգերի Լիգա 2018-19-ի եզրափակիչը կայացավ 2019 թվականի հունիսի 9-ին Պորտուգալիայի համանուն քաղաքի Դրագաու մարզադաշտում, որտեղ հանդիպեցին Պորտուգալիայի և Հոլանդիայի ազգային հավաքականները։ Պորտուգալիայի հավաքականը Հոլանդիայի հավաքականին հաղթեց 1:0 հաշվով ։ Եզրափակիչ խաղի միակ գոլի հեղինակը դարձավ Գոնսալու Գեդեշը՝ խաղի 60-րդ րոպեին գրավելով հոլանդացիների դարպասը։ Դառնալով ՈՒԵՖԱ Ազգերի լիգայի հաղթողը՝ Պորտուգալիայի հավաքականն ապահովեց իր տեղը ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ում։ Բերնարդու Սիլվան ճանաչվեց այդ մրցաշարի «Լավագույն ֆուտբոլիստ»։
Վաղ տարիներ
Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ֆեդրացիան ստեղծվել է 1914 թվականին։ Նախատեսված էր, որ հենց հաջորդ տարի նրանք կարող են ընկերական հանդիպումներ անցկացնել տարբեր հավաքականների հետ, սակայն Համաշխարհային առաջին պատերազմի պատճառով, պորտուգալացիները ստիպված էին սպասել 7 տարի։ Առաջին խաղը կայացավ 1921 թվականին՝ Իսպանիայի դեմ, որը կրում էր ընկերական բնույթ և Պորտուգալիան պարտվեց 3-1 հաշվով։
1928 թվականի Օլիմպիական խաղեր
Բավականին շատ ընկերական հանդիպումներ անցկացնելուց հետո, Պորտուգալիան հրավիրվեց մասնակցելու Ամառային 1928 թ Օլիմպիական խաղերին, որը ամենահեղինակավոր մրցաշարն էր 1930 թ կայանալիք Աշխարհի առաջին առաջնությունից առաջ։ Առաջին խաղում՝ Չիլիի դեմ, Պորտուգալիան առաջինն իր դարպասն երկու գոլ ընդունելով չընկճվեց և մրցակցին պատասխանելով 4 գոլով հաղթեց այդ խաղում։ Հաջորդը Յուգոսլավիան էր, որտեղ թիմը հաղթեց 2-1 հաշվով՝ 90-րդ րոպեին խփած գոլի շնորհիվ։ Քառորդ եզրափակչում Պորտուգալիան պարտվեց Եգիպտոսի հավաքականին և լքեց պայքարը։ Եգիպտոսը իր հերթին կիսաեզրափակչում պարտվեց Արգենտինային՝ 6-0 հաշվվ, իսկ երրորդ տեղի համար խաղում Իտալիային՝ 11-3 հաշվով։ Այնուամենայնիվ, սա հիանալի մեկնարկ էր միջազգային մրցաշարերում Պորտուգալիայի ազգային հավաքականի համար։
Աշխարհի վաղ առաջնություններ
Պորտուգալիան չհրավիրվեց 1930 թվականի աշխարհի առաջնությանը, բայց կանչվեց 1934 թվականին, որտեղ իրենց տեղը զիջեցին Իսպանացիներին՝ պարտվելով նրանց 11-0 և 2-1 հաշիվներով։
1950-1960 թվականներ
1954 թվականի աշխարհի առաջնության որակավորման փուլում նրանք հանդիպելու էին Իսպանիայի հավաքականին։ Առաջին խաղում պարտվեցին 5-1 հաշվով, իսկ երկրորդ խաղն ավարտվեց ոչ-ոքի՝ 2-2 հաշվով։ 1954 թվականի աշխարհի առաջնության որակավորման փուլում նրանք հանդիպեցին Ավստրիայի հավաքականին և առաջին խաղում պարտվեցին 9-1 հաշվով, իսկ երկրորդ՝ Լիսաբոնում կայացած խաղում նրանք արեցին լավագույնը՝ պահպանելով 0-0 հաշիվը։ 1958 թվականի աշխարհի առաջնության որակավորման փուլում Պորտուգալացիները տարան իրենց առաջին հաղթանակը Իտալիայի նկատմամբ 3-0 հաշվով, սակայն խմբում զբաղեցնելով վերջին տեղը կրկին չկարողացան մասնակցել աշխարհի առաջնությանը։ 1962 թվականի աշխարհի առաջնության որակավորման փուլում նրանք խմբում զբաղեցրեցին երկրորդ տեղը՝ առաջինը զիջելով Անգլիային և կրկն չկարողացան մասնակցել եզրափակիչ փուլին։ 1964 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում Պորտուգալացիներին կրկին բախտը չժպտաց. նրանք իրենց տեղը զիջեցին Բուլղարիային՝ Սոֆիայում պարտվելով, Լիասբոնում հաղթելով ընդհանուր հաշիվը 4-4 էր։ Վերախաղարկումից հետո Պորտուգալիան պարտվեց։
1970-1990 թվականներ
1970-1990 թվականները ևս հաջող չէին Պորտուգալիայի համար։ Նրանց չէր հաջողվում մասնակցել Եվրոպայի և աշխարհի առաջնություննեչի եզրափակիչ փուլերին։
Ոսկե ժամանակաշրջան
Եվրոպայի 2004 թվականի առաջնությունը տեղի էր ունենում Պորտուգալիայում։ Պորտուգալիան համարվում էր գլխավոր Ֆավորիտներից մեկը Ֆելիպե Սկոլարիի գլխավորությամբ։ Մեկնարկային խաղւմ՝ Ռուսաստանի դեմ, թիմը հաղթեց 2-0 հաշվով, այնուհետև 1-0 հաշվով հաղթեց Իսպանիային։ Անգլիայի հետ հիմնական ժամանակում 0-0 խաղալուց հետո, Պորտուգալիան հաղթանակ տարավ 11 մետրանոց հարվածաշարով։ Կիսաեզրափակչում հաղթեց Հոլանդիայի հավաքականին 2-1 հաշվով։ Իսկ արդեն եզրափակչում ցավալի պարտություն կրեց զարմանալիորեն եզրափակչում հայտնված Հունաստանից։ 2006 թվականի աշխարհի առաջնությանը Պորտուգալիան առաջին տեղը զբաղեցրեց D խմբում՝ հաղթելով Անգոլայի, Իրանի, Մեքսիկայի հավաքականներին։ Հետո հաղթեց Հոլանդիայի հավաքականին 1-0 հաշվով գերլարված խաղում, որտեղ գրանցվեց 16 դեղին քարտ և 4 կարմիև քարտ։ Այնուհետև կարողացավ հաղթահարել Անգլիայի արգելքը 11 մետրանոցների շնորհիվ։ Պորտուգալիան այդ առաջնությունում արժանավավ Ամենահետաքրքիր թիմ մրցանակին։ 2008 թվականի Եվրոպայի առաջնությունը հեշտ չէր Պորտուգալիայի համար։ Մրցաշարից հետո իր զբաղեցրած պաշտոնը թողեց Լուիս Ֆելիպե Սկոլարին։ 2010 թվականին Մունդիալում Պորտուգալիան հասավ մինչև կիսաեզրափակիչ և այնտեղ պարտվեց Իսպանիայ հավաքականին։ Իսկ երրորդ տեղի խաղում պարտվեց Գերմանիային։ 2012 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը ևս թիմը հասավ կիսաեզրափակիչ և 11 մետրանոց հարվածաշարով պարտվեց Իսպանիային։ 2014 թվականի Աշխարհի առաջնությունը հաջող չդասավորվեց Պորտուգալացիների համար։ Նրանք չկարողացան հաղթահարել խմբային փուլի արգելքը։
Ներկա կազմ
Խաղերի և գոլերի քանակը ըստ 2019 թվականի նոյեմբերի 17-ի, Լյուքսեմբուրգի դեմ խաղից հետո.
Քինգ-Քոնգ (ֆիլմ, 1933)
Քինգ-Քոնգ (King Kong), 1933 թ. նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ, հանրահայտ Քինգ-Քոնգի մասին առաջին ֆիլմը։
Սկզբում ֆիլմը կոչվում էր «Գազանը» («The Beast»), այնուհետև «Կապիկների արքան» («King Ape»), «Աշխարհի 8-րդ հրաշալիքը» («The Eighth Wonder of the World»), այնուհետև «Քոնգ» («Kong»), իսկ ֆիլմի պրեմիերայից ընդամենը մի քանի օր առաջ կոչվեց «Քինգ-Քոնգ»։
Սյուժե
Կինեմատոգրաֆիստ Կառլ Դենհեմը պատրաստվում է մեկնել նկարահանումների արևադարձային կղզիներից մեկը։ Վերջին պահին նա մնում է առանց գլխավոր դերակատարուհու։ Անսպասելի նա ծանոթանում է աշխատանք փնտրող գեղեցկուհի Էնն Դերրոուի հետ, ով համաձայնվում է իր հետ մեկնել նկարահանումների։ Նավի վրա Էննը հանդիպում է նավապետի օգնական Ջեք Դրիսկոլլի հետ և նրանք սիրահարվում են։
Կղզի իջնելուց հետո նավի անձնակազմը այնտեղ հանդիպում է տարօրինակ բնիկների, ովքեր ապրում են կիկլոպյան ահռելի դարպասներով պաշտպանված մի տեղանքում։ Նրանք գողանում են Էննին և փախցնում անհայտ ուղղությամբ։ Գրեթե բոլորը մեկնում են փնտրելու և գտնում նրան կապված երկու վիթխարի սյուներին։
Նրանք չեն հասցնում կտրել կապանքները երբ անտառից դուրս է գալիս գերհսկա չափերի մի գորիլլա, որին տեղացիները անվանում են Քոնգ և տանում է Էննին իր հետ ...
Վարկանիշային ցանկեր
Ֆիլմը Ամերիկյան կինոակադեմիայի կողմից կազմված տարբեր ցուցակներում գտնվում է հետևյալ տեղերում.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:1933 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր դինոզավրերի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Նյու Ջերսիում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆիլմերի ազգային գրանցամատյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոէպոպեաներ Կատեգորիա:Ֆիլմեր Քինգ-Քոնգի մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր հրեշների մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր կապիկների մասին Կատեգորիա:Տիկնիկային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր կենդանիների մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1930-ականներին Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
(7837) Մացումի
(7837) Մացումի (Mutsumi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Հիրոշի Աբեի և Սեյդաի Միասակայի կողմից Յացուկայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,614977 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8359 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3941 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1544,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,233079 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,57° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հիրոշի Աբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Սեյդաի Միասակայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սան Բլաս (Մադրիդ)
Սան Բլաս, թաղամաս Մադրիդի արևելյան հատվածում։ Տարածքը 22,36 կմ² ։ Բնակչությունը 157.367 և բնակչության խտությունը՝ 70/կմ²։
Կատեգորիա:Մադրիդի թաղամասեր
Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկ (Է)
Այստեղ ներկայացված են Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկի Է տառով սկսվող ազգանունները։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկեր
Նարուտո մանգա
Նարուտո (ナルト), Մասաշի Քիշիմոտոյի ավարտված մանգան է, որի հիման վրա նկարահանվել է նաև համանուն անիմե։ Այն պատմում է դեռահաս նինջայի՝ Նարուտո Ուզումակիի պատմությունը, որը ձգտում է, որ շրջապատը ճանաչի ու ընդունի իրեն։ Նարուտոյի երազանքը Հոկագե դառնալն է՝ մարդ, որին ամբողջ գյուղն ընդունում է որպես առաջնորդ ու ուժեղագույն նինջա։
Շարքը հիմնված է 1997 թվականի օգոստոսին Akamaru Jump-ում Քիշիմոտոյի հրատարակած մանգայի վրա։
Մանգան առաջին անգամ հրատարակվել է Japan's Weekly Shōnen Jump ամսագրում 1999 թվականին, և ավարտվել է 2014 թվականի նոյեմբերի 6-ին (ըստ պաշտոնական տեղեկությունների՝ նոյեմբերի 10-ին)։ Հետագայում Pierrot ու Aniplex ստուդիաները նկարեցին համանուն անիմեն։ Անիմեն հայտնվեց Ճապոնիայի հեռուստատեսությունում 2002 թվականի հոկտեմբերի 3-ին։ Առաջին սերիաները շարունակվում էին մինչև 220-րդ էպիզոդը, հետո կարճ դադար տրվեց, մինչև 2007 թվականի փետրվարի 15-ին էկրաններին հայտնվեց Նարուտո։ Շիպպուուդենը։ Անիմե-սերիաներից բացի Pierrot ստուդիան ստեղծեց նաև 8 ֆիլմեր ու մի քանի օրիգինալ վիդեո անիմացիաներ (ՕՎԱ)։ Ապագայում սպասվում է նաև Նարուտոյի վերջին ֆիլմը, որն ավարտելու է գլխավոր պատմությունը և պատմելու է հերոսների մասին պատերազմից որոշ ժամանակ անց։ Այլ արտադրանքների թվում են տարբեր կազմակերպությունների կողմից արտադրվող նովելները, վիդեո խաղերը ու առևտրային քարտերը։
Միացյալ Նահանգներում ու Կանադայում անիմեն սկսել է ցուցադրվել 2005 թվականին, ավելի ուշ՝ Միացյալ Թագավորությունում ու Ավստրալիայում, համապատասխանաբար 2006 ու 2007 թվականներին։ ՕՎԱ-ների պրեմիերաներն իրականացվեցին կինոթատրոններում։
Նարուտո։ Շիպպուդենն առաջին անգամ հայտնվեց Հյուսիսային Ամերիկայում, 2009 թվականի սեպտեմբերի 29-ին ու նույն թվականի հոկտեմբերին սկսեց հեռարձակվել Դիսնեյ հեռուսատաալիքով։
«Նարուտո»-ն բոլոր ժամանակների ամենալավ վաճառվող մանգաներից մեկն է։ Միայն Ճապոնիայում վաճառվել է մոտ 126.5 միլիոն օրինակ։
Նախապատմություն
Առաջին սերիային նախորդող իրադարձությունները հետևյալն են. Տոբին (Օբիտո) Նարուտոյի ծնվելու օրը հարձակվում է Նարուտոյի մոր՝ Ուզումակի Կուշինայի վրա, նրա մեջ կնքված Կյուբիին՝ Ինը պոչանի Բիջույին դուրս բերելու, ղեկավարելու ու նրանով Նարուտոյի գյուղը՝ Կոնոհան ոչնչացնելու հեռու գնացող նպատակով։
Սակայն մանգայի 646-րդ գլխում, Չորրորդ Համաշխարհային Պատերազմի ընթացքում, Ուչիհա Մադարան ներկայացնում է առհասարակ նինջաների հայտնվելու պատմությունը։
Օսոյ (գյուղ, Իրշավայի շրջան)
Օսոյ (Осій), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Իրշավայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Արդանհազա։
Նարուտո մանգա
Նախապատմություն
Անհիշելի ժամանակներում, ներկայիս Ճապոնիայի հետ բացարձակ ոչ մի կապ չունեցող տարածքում, մարդիկ էին ապրում։ Ու անընդհատ պատերազմում։
Օսոյ (գյուղ, Իրշավայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Օսոյ գյուղում բնակվում էր 3 555 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4088 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 86,96 մարդ/կմ²։
Նարուտո մանգա
Նախապատմություն
Արքայադուստր Օօցուցուկի Կագույան, ցանկանալով պատերազմներին վերջ դնել, համարձակությունը հավաքեց բռունցքի մեջ ու պոկեց արգելված պտուղը։ Պտուղը հասունանում էր հազար տարին մեկ, սուրբ համարվող ծառի վրա ու նրան ձեռք տալն արգելվում էր։ Այդ ժամանակ մարդիկ համարում էին, որ ծառն իրենց աստվածությունն է ու ձեռք չէին տալիս նրան։ Պտուղն ուտելով արքայադուստրն առաջին մարդը դարձավ, որ չակրային էր տիրապետում ու նրա շնորհիվ կռիվները դադարեցին։ Շուտով ծնվեցին նրա որդիները՝ Հագորոմոն և Համուրան, ովքեր չակրայով ծնված առաջին մարդիկ էին։ Միաժամանակ վերը հիշատակված ծառը՝ Շինջուուն, վերածվել էր Տասպոչանի հրեշի՝ Ջուուբիի, ու տարածաշրջանի մարդկանց էր ահաբեկում։
Օսոյ (գյուղ, Իրշավայի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Իրշավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1600 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նարուտո մանգա
Նախապատմություն
Հագորոմոն կռվեց հրեշի հետ ու կնքեց նրան իր մարմնում, դառնալով առաջին ջինչուուրիքին։ Նա ստացավ «Շինոբի նո կամի (忍の神)»՝ «Շինոբիների աստված» ու «Րիկուդո Սեննին (六道仙人)»՝ «Վեց ճանապարհների Իմաստուն» տիտղոսները։ Նա երկու որդի ունեցավ, որոնցից յուրաքանչյուրը հետագայում իր տոհմը կհիմնի, որոնք հայտնի կդառանան ամբողջ աշխարհով մեկ որպես ուժեղագույն նինջաական տոհմեր՝ Ուչիհա ու Սենջու։ Կյանքի վերջին տարիներին, երբ Ջուուբիին պահող կնիքը թուլանում էր, Հագորոմոն բաժանեց նրան ինը Բիջուների՝ պոչանի հրեշների, որոնց պոչերի թիվն աճում էր հանրահաշվական պրոգրեսսիայով, իսկ տասներորդին կնքեց Լուսնի վրա՝թողնելով եղբորը՝ Համուրային այնտեղ՝որպես պահապան։ Հագորոմոն Բիջուներից յուրաքանչյուրին անուն տվեց ու կանխագուշակեց, որ կգա մեկը, ով կփոխի աշխարհը։ Թե՛ մանգայում, թե՛ անիմեում պարզորոշ ակնարկներ կան, որ այդ մեկը գլխավոր հերոսն է՝ Նարուտո Ուզումակին։
Բնութագիր
Շատ տարիներ առաջ, երբ Նարուտոն նոր էր ծնվել Կոնոհա գյուղի վրա է հարձակվում 9 պոչանի աղվեսը.շատերը մահանում են այդ ժամանակ, իսկ Նարուտոի մեջ բանտարկում են հենց այդ աղվեսին։ Այդ դեպքից մահանում են նաև Նարուտոի ծնողները. նա ստիպված է լինում մեծանալ մենակության մեջ. բոլորը նրանից վախենում էին և Նարուտոն չէր հասկանում՝ ինչու։ Նա ընդունվում է նինջաների ակադեմիա՝ շինոբի դառնալու համար։ Նարուտոյի երազանքը Հոկագե դառնալն է՝ մարդ, ում ամբողջ գյուղն ընդունում է որպես առաջնորդ և ուժեղագույն նինջա։ Ակադեմիայում աշակերտները բաժանվում են խմբերի. Նարուտոն դառնում է 7-րդ խմբի անդամ Սասկե Ուչիհայի հետ, ով իր տոհմում միակ ողջ մնացածն էր, քանի որ նրա ավագ եղբայրը՝ Իտաչի Ուչիհան, սպանելով իր տոհմի բոլոր անդամներին, հեռացել էր գյուղից՝դառնալով դասալիք նինջա։ Սասկեյի նպատակն էր դառնալ ավելի ուժեղ քան իր եղբայրը և սպանել նրան։ Եվ խմբի 3-րդ անդամը Սակուրա Հարունոն է, ով ամբողջ սրտով սիրում էր Սասկեին։ Խմբի ղեկավար է նշանակվում Կակաշի Հատակեն, ով համարվում էր գյուղի լավագույն նինջաներից մեկը։ Սասկեն և Նարուտոն տանել չեն կարողանում միմյանց, Նարուտոն ակադեմիայում միշտ աչքի է ընկել իր վատ վարքով, քանի որ նրան ոչ ոք չէր նկատում, նա բախվում էր միշտ դասարանի ամենաուժեղ աշակերտի՝ Սասկեի հետ։ Սասկեին սիրում էին բոլորը, նաև Սակուրան ում սիրում էր Նարուտոն։ Եվ երբ նրանք հայտնվեցին նույն խմբում երկար ժամանակ հետո կարողացան լեզու գտնել և դառնալ լավագույն ընկերներ։ Սակայն որոշ ժամանակ անց Սասկեն հասկանում է, որ Նարուտոն շատ է ուժեղացել, իսկ գյուղում նա չէր կարող ավելի ուժեղ դառնալ և նա որոշում է հեռանալ մի չար նինջայի մոտ ում անունը Օրոչիմարու էր, նա փախչում է։ Նրան վերադարձնելու համար կազմվում է հատուկ ջոկատ, որի մեջ ընդգրկված էր նաև Նարուտոն։ Նա խոսք է տալիս Սակուրային, որ անպայման կվերադարձնի Սասկեին։ Հասնելով Սասկեին Նարուտոն մենամարտում է նրա հետ և Սասկեն մեծ դժվարությամբ հաղթում է։ Իմանալով կատարվածի մասին Կակաշին հետևում է նրանց,այն հույսով որ կվերադարձնի Սասկեյին, բայց երբ տեղ հասավ արդեն ամեն ինչ ավարտվել էր և Սասկեն հեռացել էր, Նարուտոին գտնում է անգիտակից վիճակում և տեղափոխում Կոնոհայի հիվանդանոց։ Այնտեղ նա Սակուրային հավատացնում է, որ նա կդառնա ավելի ուժեղ և անպայման կվերադարձնի Սասկեին։ Նա իր ուսուսցչի հետ մեկնում է ճամփորդության նոր բազմապիսի տեխնիկաներ սովորելու համար։
Աշխարհ
«Նարուտո» աշխարհի բոլոր գործողությունները տեղի են ունենում հորինված աշխարհում, որը սոցիալ-քաղաքական կառուցվածքով հիշեցնում է ֆեոդալական Ճապոնիային։ Պետությունները զարգանում են որպես ինքնուրույն միավորներ, ու ղեկավարվում են ֆեոդալ-Դայմյոների կողմից։ Յուրաքանչյուրում կան տարբեր տեղերում թաքնված գյուղեր (隠れ里, Կակուրեզաթո)՝ նինջաների բնակավայրեր, որոնք արդեն ղեկավարում են անկախ Քագեները (影 — ստվեր)։ Անիմեում Կրակի երկրի Դայմյոն ու Քագեն դիտարկվում էին որպես երկու թագավորներ, ովքեր խանգարում են միմյանց։ Սակայն վերջում հերոսները եկան այն եզրակացություն, որ իրական թագավորը դեռ չծնված երեխաներն են ։
Սյուժեում առանցքային դեր ունեն «Շինոբի Գոդայգոքոքու» (忍び五大国)՝ «Շինոբիների Հինգ Մեծ Երկրները»։ Դրանք են. «Հի նո Քունի (火の国)»՝ Կրակի, «Քազե նո Քունի (風の国)»՝ Քամու, «Ցուչի նո Քունի (土の国)»՝ Հողի, «Միզու նո քունի (水の国)»՝ Ջրի ու «Քամինարի նո Քունի (雷の国)»՝ Կայծակի, համապատասխանաբար «Քոնոհագաքուրե (木ノ隠れ)»՝ «Տերևներում թաքնված» գյուղ, «Սունագաքուրե (砂隠れ)»՝ «Ավազներում թաքնված» գյուղ, «Իվագաքուրե (岩隠れ)»՝ «Ժայռերում թաքնված» գյուղ, «Քիրիգաքուրե (霧隠れ)»՝ «Մառախուղում թաքնված» գյուղ ու «Քումոգաքուրե (雲隠れ)»՝ «Ամպերում թաքնված» գյուղ, կենտրոններով։
Նինջաներն ինչպես ռազմական ուժ են հանդիսանում, այնպես էլ մասնակցում են այլ ոլորտներին, մասնավորապես՝ էկոնոմիկայի։ Մի շարք վարձատրվող առաջադրանքներ կատարելով․ սկսած այգիների ոռոգումից, վերջացրած թշնամական տարածք ներխուժումով, շինոբիները ապահովում են ինչպես հարկատուների անվտանգությունը, այնպես էլ ֆինանսավորում իրենց գյուղը։
Տեխնոլոգիայի զարգացման մակարդակը «Նարուտո»-ում շատ հակասական է․ մի կողմից, հերոսների տրամադրության տակ կան ժամանակակից տեսահսկման խցիկներ, մյուս կողմից՝ առաջընթացն ձեռք չի տվել ռազմական ոլորտը՝ իսպառ բացակայում են հրազենն ու ռազմական մեքենաները։ Սա հեղինակը միտումնավոր է արել, քանի որ նման պայմաններում հերոսները ստիպված են հույսները դնել հասանելի զենքի՝ շուրիքենների, քունայների, թրերի, չակրայի՝ (Քի էներգիայի համարժեքին) ու դրա ղեկավարման հատուկ ձեռքի նշանների՝ կնիքների վրա։ Սա Կիշիմոտոն մտցրել է նրա համար, որ հեշտ բացատրի սյուժեի անսպասելի շրջադարձերը։ Նա նաև մտավախություն է հայտնել, որ չինական մշակույթից փոխառված չակրան ու կնիքները մանգան չափից շատ ճապոնական են դարձնում, բայց ինքն անձամբ գոհ է։
Արտադրությունը
Մասաշի Քիշիմոտոն հրատարակել է «Նարուտո»-ի առաջին գլուխը 1997 թվականի օգոստոսին Akamaru Jump-ում։ Չնայած մեծ հաջողությանն ու ընթերցողների դրական արձագանքին, Քիշիմոտոն մտածեց, որ «Նարուտո»-ում «արվեստը հոտած է, իսկ սյուժեն՝ չկարգավորված»։ Քիշիմոտոն այդ ժամանակ աշխատում էր Քարաքուրի մանգայի վրա, որ մասնակցի Hop Step Award-ին, բայց, չբավարարվելով առկա էսքիզներով, նա սկսում է նոր ծրագիր, որը հետագայում դառնում է «Նարուտո»-ն։ Քիշիմոտոն մտավախություն էր հայտնել, որ չակրան ու ձեռքի նշանները մանգան չափազանց ճապոնական են դարձնում, բայց հույս ուներ, որ այն հեշտ ու հաճելի կընթերցվի։
Երբ թողարկվում էր դեռ առաջին մասը, Քիշիմոտոյին հարցրել են, որն է «Նարուտո»-ի գլխավոր ասելքիը՝ հեղինակը պատասխանել է. «այն է, թե ինչպես են մարդիկ իրար ընդունում։ Ու Նարուտոյի զարգացումը սերիաների ընթացքում»։ Քիշիմոտոն ասել է, որ առաջին մասում չէր կարող կենտրոնանալ սյուժեի սիրային կողմի վրա, բայց հույս ուներ անդրադառնալ ռոմանտիկային երկրորդ մասում, չնայած չէր կարծում, որ դա հեշտ է լինելու։
«Նարուտո»-ն ստեղծելուց Քիշիմոտոն շատ շոնեն մանգաներ էր կարդում՝ ոգեշնչման աղբյուր փնտրելով, բայց միաժամանակ աշխատում էր հերոսներին հնարավորինս յուրահատուկ ու անկրկնելի ստեղծել։ Որպես հիմք վերցնելով ճապոնական մշակույթը, Քիշիմոտոն նաև բաժանեց հերոսներին տարբեր խմբերի՝ ուղղակի իմաստով, որ յուրաքանրյուրին հատուկ համ ու հոտ տա։ Քիշիմոտոն ուզում էր, որ ամեն հերոս ունենա իր թույլ ու ուժեղ կողմերը։ Գյուղացիները մանգայում դեր ստացան, որպեսզի նրանց միջոցով կայանան ու բացահայտվեն գլխավոր հերոսների հոգևոր արժեքները։ Քիշիմոտոն ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ հերոսների անձնական էվոլյուցիան մանգայի առանցքն է։
Հերոսներին նկարելիս Քիշիմոտոն նրանց անցկացնում է հինգ «փորձության» միջով․ կոնցեպցիա, սևագրում, թանաքավորում, ուրվագրում ու ներկում։ Նա այսպես է վարվում նաև, երբ գունավոր մանգա, ամսագրերի կամ տանքոբոնների շապիկներ կամ որևէ այլ մեդիա է նկարում։ Երկրորդ մասի համար Քիշիմոտոն որոշել է, որ այլևս ավանդական մանգա ոճով չի նկարելու, որպեսզի ընթերցողներին հեշտ լինի հետևել սյուժեին։ Ըստ հեղինակի, նրա նկարելու ոճը «դասական մանգայից աճել է մինչև ավելի ռեալիստիկ գրաֆիկա»։
Քիշիմոտոն հավելել է, որ քանի որ Նարուտոն զարգանում է «ճապոնական ֆենտզի աշխարհում», պետ է ներմուծել որոշակի կանոններ, որպեսզի հեշտությամբ «կառուցի պատմությունը»։ Կենդանակերպի նշանների անվանումներով ձեռքի նշանները սկիզբ են առել Չինական հորոսկոպից, որը երկար ժամանակ է, ինչ շրջանառվում է Ճապոնիայում։
Խոսելով սերիաների տևողության մասին, Քիշիմոտոն զարմանք է հայտնել, որ անիմեն բավական սիրված է ու բավական երկար տևողություն ունի։ Նա նաև նշել է, որ վերջին սերիայի համար մտքեր ունի, որ տեքստ ու պատմություն կներառեին, բայց դա հավանաբար շատ ժամանակ կխլեր։ Ամեն դեպքում, դեռ շատ բաներ կան, որ պիտի լուծում ստանան։
Մանգա
Նարուտոն առաջին անգամ հրատարակվել Շուէյշաայի յուրաքանչյուր շաբաթ լույս տեսնող Shōnen Jump ամսագրում 1999 թվականին։ Առաջին 238 գլուխները հայտնի են որպես մանգայի առաջին մաս ու իրոք կազմում են պատմության առաջին մասը։ 239-ից 244 գլուխները գայդեն են, ու պատմում են գլխավոր հերոսներից մեկի՝ Կակաշի Հատակեի երիտասարդ տարիների մասին։ Հետագա գլուխները արդեն պատկանում են երկրորդ մասին, ու շարունակում են առաջին մասի սյուժեն՝ երեք տարի ընդմիջումով։ Հիմնական մանգայից անկախ 2010 թվականի դեկտեմբերից նույն Շուէյշայի Super Strong Jump ամսագրում հրատարակվեցին Ռոք Լիին նվիրված գլուխներ։ 2011 թվականի նոյեմբերին Շուէյշան Ճապոնիայում հրատարակեց 65 տանքոբոններ, որոնցից 27-ը վերաբերում էին առաջին մասին, մնացածը՝ երկրորդ մասին։ Առաջին տանքոբոնը հրատարակվել է 2000 թվականի մարտի 3-ին։ Որպես լրացում, նույն հրատարակիչը լույս ընծայեց նաև «Նարուտո»-ի ֆիլմերի մանգաները։ Հրատարակչի կայքում կա նաև մանգայի ճապոներեն տարբերակը՝ հեռախոսների համար։ 2014 թվականին Կիշիմոտոն պաշտոնապես հայտարարեց, որ մանգան մոտենում է ավարտին։ Իսկ 2014 թվականի նոյեմբերի վեցին հայտնվեց Նարուտոյի վերջին՝700-րդ գլուխը, որը կոչվեց այնպես ինչպես և առաջինը՝«Նարուտո Ուզումակի»։
Մանգայի անգլերեն ադապտացիան լույս է տեսել Հյուսիսային Ամերիկայում, 2003 թվականի օգոստոսի 16-ին։
Անիմե
«Նարուտո»-ի հիման վրա ստեղծվել են 9 ֆիլմեր ու անիմե սերիալ։ Անիմեի առաջին մասը վերնագրված էր «Նարուտո», ներառում էր առաջին մասն ու 220 էպիզոդ։ Երկրորդ մասը՝ «Նարուտո։ Շիպպուդեն» ( ナルト 疾風伝, գր․ «Նարուտո։ Փոթորկային Ժամանակագրություն») ներառում է երկրորդ մասը ու դեռ չի ավարտվել։ 2008 թվականի նոյեմբերի 7-ից 2009 թվականի ապրիլի 10-ը Շուէյշան հրատարակեց ութ-մասանի «Նարուտո Սոշուէն։ Ուզումաքի Դայքանը» ( ＮＡＲＵＴＯ―ナルト―総集編　うずまき大巻)։ Ամբողջ անիմեն թողարկել են Studio Pierrot-ն ու TV Tokyo-ն։ 2011 թվականի նոյեմբերին Շուէյշան Ճապոնիայում հրատարակեց 65 տանքոբոններ, որոնցից 27-ը վերաբերում էին առաջին մասին, մնացածը՝ երկրորդ մասին։ Առաջին տանքոբոնը հրատարակվել է 2000 թվականի մարտի 3-ին։ Որպես լրացում, նույն հրատարակիչը լույս ընծայեց նաև «Նարուտո»-ի ֆիլմերի մանգաները։ Հրատարակչի կայքում կա նաև մանգայի ճապոներեն տարբերակը՝ հեռախոսների համար։
Գրականություն
Կատեգորիա:Մանգաներ Կատեգորիա:Նարուտո
Սիչուանի գոգավորություն
Սիչուանի գոգավորություն, (九寨沟风景名胜区՝ Կարմիր ավազան), միջլեռնային իջվածք Չինաստանում, Յանցզի գետի միջին հոսանքի և նրա վտակներ Մինցզյանի ու Ցզյալինցզյանի ավազանում։ Շրջապատված է Սինո-Տիբեթական լեռներով, Ցինլին և Դաբաշան լեռնաշղթաներով ու Գույչժոու սարահարթով։ Տարածությունը 200 հազար քառ. կմ է։ Կազմված է կարմրավուն (այստեղից էլ՝ Կարմիր ավազան անունը) ավազաքարերից։ Ունի դեպի հարավ ուղղված ամֆիթատրոնի ձև։ Բարձրությունը 400–500 մ է, ծայրամասերում՝ մինչև 1000 մ։ Տիրապետում են բլուրները (50-100 մ բարձրությամբ)։ Տարածված են արհեստական սարավանդները։ Կլիման մերձարևադարձային է, մուսսոնային։ Տարեկան տեղումները 800-1750 մմ են, վեգետացիոն շրջանը՝ գրեթե շուրջ տարի։
Գետերը օգտագործվում են ոռոգման համար։ Լեռների ստորին գոտում կաղնուտներ են, 2000 մ-ից բարձր՝ ասեղնատերև լայնատերև և եղևինների անտառներ։
Կատեգորիա:Չինաստանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Չինաստանի գոգավորություններ
Էլբա (կղզի)
Էլբա (Elba, Ilva), կղզի Տիրենյան ծովի հյուսիսում։ Մտնում է Իտալիայի կազմի մեջ։ Ապենինյան թերակղզուց անջատված է Պիոմբինոյի նեղուցով (լայնությունը 12 կմ)։ Տարածությունը 223 կմ2 է, բարձրությունը՝ մինչև 1019 մ։ Հիմնական նավահանգիստն է Պորտֆերայոն։ 1814 թվականին Էլբա կղզի է աքսորվել Նապոլեոն Բոնապարտը, սակայն 9 ամիս և 21 օր կղզում մնալուց հետո նա փախել է այնտեղից և վերադարձել Ֆրանսիա։
Անվանում
Հին հունական անվանումը եղել է Athalia՝ «պայծառ, փայլուն»։ Լատիներեն կոչվել է Իլվա, այստեղից էլ՝ Էլբա ։
Օմզա
Օմզա  (Омза), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սուլա գետի ձախ ափին՝ 73 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 64 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Քիլիսաքյոյ
Քիլիսաքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Պարբերական աղյուսակ
Պարբերական աղյուսակ, հայտնի է նաև որպես քիմիական տարրերի պարբերական աղյուսակ, քիմիական տարրերի աղյուսակային արտապատկերը, որտեղ դրանք դասավորված են ըստ ատոմական համարների, էլեկտրոնային կոնֆիգուրացիայի և կրկնվող քիմիական հատկությունների։ Աղյուսակի կառուցվածքը հիմնված է պարբերական օրենքի վրա։ Աղյուսակի յոթ տողերը, որոնց անվանում են պարբերություններ, սովորաբար ձախից պարունակում են մետաղներ, աջից՝ ոչ մետաղներ։ Խմբեր կոչվող սյուները պարունակում են իրար նման քիմիական վարքագիծ ունեցող տարրեր։ Վեց խմբերն ունեն իրենց անուններն ու համարները, օրինակ՝ 17 խմբի տարրերը հալոգեններն են, իսկ 18-ը՝ ազնիվ գազերը։ Երևում են նաև չորս պարզ ուղղանկյուն տարածքներ, որտեղ նշված է ատոմային օրբիտալների լրացման կարգը։
Պարբերական աղյուսակի օգնությամբ կարելի է գտնել տարբեր տարրերի հատկությունների փոխադարձ կապը, ինչպես նաև կանխորոշել դեռևս չհայտնաբերված, կամ սինթեզվող տարրերի քիմիական հատկությունները և վարքագիծը։ Ռուս քիմիկոս Դմիտրի Մենդելեևը 1869 թվականին հրապարակեց առաջին ճանաչված պարբերական աղյուսակը, որը մշակվել էր գլխավորապես այն ժամանակ արդեն հայտնի տարրերի պարբերականությունը ցույց տալու համար։ Նա կանխագուշակեց նաև մի քանի չհայտնաբերված տարրերի որոշ հատկություններ, որոնք պետք է լրացնեին աղյուսակի դատարկ վանդակները։ Նրա կանխագուշակումների մեծ մասը ճիշտ դուրս եկան։ Նոր տարրերի հայտնագործմանն ու սինթեզին զուգընթաց Մենդելեևի գաղափարը աստիճանաբար ընդլայնվեց և դարձավ լիակատար։ Ժամանակակից պարբերական աղյուսակը ներկայումս ապահովում է քիմիական ռեակցիաների անալիզի համար անհրաժեշտ օգտակար հիմքը և շարունակվում է լայնորեն օգտագործվել քիմիայում, միջուկային ֆիզիկայում և ուրիշ այլ գիտություններում։
Մեկից մինչև 118 կարգաթվերով ատոմները հայտնագործվել կամ սինթեզվել են՝ պարբերական աղյուսակում լրացնելով յոթ ամբողջությամբ լրացված շարքեր ։ Առաջին 94 տարրերը հանդիպում են բնության մեջ, չնայած մի քանիսը հանդիպում են միայն աննշան քանակներով, իսկ որոշներն էլ բնության մեջ հայտնագործվել են միայն սինթեզելուց հետո: 95-ից մինչև 118 կարգաթիվն ունեցող տարրերը սինթեզվել են միայն լաբորատորիաներում և միջուկային ռեակտորներում ։ Ներկայումս փորձեր են արվում ավելի մեծ ատոմային զանգված ունեցող տարրեր սինթեզելու ուղղությամբ։ Այդ տարրերով սկսվում է աղյուսակի ութերորդ շարքը։ Սկզբում արվում է տեսական աշխատանք, որպեսզի առաջարկվի հնարավոր թեկնածուն նոր սինթեզի համար։ Բնական տարրերի բազմաթիվ սինթետիկ ռադիոնուկլիդներ ևս արտադրվում են լաբորատորիաներում։
Ակնարկ
Յուրաքանչյուր քիմիական տարր ունի կարգաթիվ (Z), որը ցույց է տալիս ատոմի միջուկում պրոտոնների քանակը: Մեծ քանակով տարրեր պրոտոնների միևնույն քանակի պայմաններում պարունակում են նեյտրոնների տարբեր քանակներ, այդ ատոմներին անվանում են իզոտոպներ։ Օրինակ՝ ածխածինն ունի երեք բնական իզոտոպներ, նրա բոլոր ատոմներն ունեն վեց պրոտոն և մեծամասնությունը՝ նաև վեց նեյտրոն, բայց մոտավորապես մեկ տոկոսն ունեն յոթ նեյտրոն, իսկ շատ քիչ քանակով հանդիպում են նաև ութ նեյտրոնով ածխածնի ատոմներ։ Պարբերական աղյուսակում իզոտոպները երբեք չեն բաժանվում, նրանք խմբավորված են մեկ տարրի անվան տակ։ Կան տարրեր, որոնց իզոտոպներն անկայուն են, և աղյուսակում՝ փակագծերի մեջ նշված են ավելի կայուն իզոտոպների զանգվածները ։
Ստանդարտ պարբերական աղյուսակում տարրերը դասավորված են ատոմական կարգաթվի՝ ատոմի միջուկում պրոտոնների քանակի աճման կարգով։ Նոր շարքը (պարբերություն) սկսվում է նոր էլեկտրոնային շերտի առաջին էլեկտրոնով։ Սյունակներում (խմբեր) գտնվում են այն տարրերը, որոնց ատոմների կոնկրետ ենթաշերտերը պարունակում են էլեկտրոնների նույն քանակությունը, օրինակ՝ թթվածինը և սելենը գտնվում են միևնույն սյունակում, քանի որ երկուսն էլ արտաքին էլեկտրոնային մակարդակի p ենթաշերտում ունեն չորսական էլեկտրոն։ Սովորաբար համանման քիմիական հատկություններ ունեցող տարրերը գտնվում են պարբերական աղյուսակի միևնույն խմբերում, չնայած f և որոշ դեպքերում նաև d տարրերը պարբերություններում, որպես կանոն, ունեն նման հատկություններ։ Այսպիսով, ավելի հեշտությամբ կարելի է կանխորոշել տարրի քիմիական հատկությունները, եթե հայտնի լինի նրան շրջապատող տարրերի հատկությունները ։
2016 թվականից պարբերական աղյուսակը պարունակում է 118 հաստատված տարրեր սկսած թիվ 1-ից (ջրածին), վերջացրած թիվ 118-ով (օգանեսոն)։ 113, 115, 117 և 118 կարգաթիվն ունեցող տարրերը ամենավերջին հայտնագործություններն են, որոնք պաշտոնապես հաստատվել են տեսական և կիրառական քիմիայի Միջազգային միության (IUPAC) կողմից 2015 թվականի դեկտեմբերին։ Այդ տարրերի համար 2016 թվականի հունիսին առաջարկվել էին նիոնիում (Nh), մոսկովիում (Mc), թենեսին (Ts) և օգանեսոն (Og) անվանումները, որը և 2016 թվականի նոյեմբերին հրապարակվեց IUPAC-ի կողմից    ։
Առաջին 94 տարրերը բնության մեջ հանդիպում են, մնացած 24-ը՝ ամերիցիումից մինչև օգանեսոն (95–118), ստացվում են միայն լաբորատորիաներում։ Բնության մեջ հանդիպող 94 տարրերից 83-ը հանդիսանում են առաջնային, իսկ 11-ը հանդիպում են միայն առաջնային տարրերի ատոմների ճեղքման արդյունքում ։ Էյնշտեյնիումից ավելի ծանր տարրերը երբեք չեն հանդիպել մակրոսկոպիկ քանակներով մաքուր վիճակում, ինչպես նաև աստատը (85) և ֆրանսիումը (87), որոնք լուսանկարվել են միայն լուսարձակման ժամանակ միկրոսկոպիկ քանակներով (300.000 ատոմ) ։
Խմբեր
Պարբերական աղյուսակում խմբերը կամ ընտանիքներն իրենցից ներկայացնում են ուղղահայաց սյունակներ։ Խմբերը սովորաբար ավելի նշանակալի պարբերականություն ունեն, քան շարքերը (պարբերությունները) և բլոկները, ինչպես նկարագրված է ներքևում։ Ժամանակակից քվանտային մեխանիկայի տեսությունը խմբերի պարբերականությունը բացատրում է այն հանգամանքով, որ միևնույն խմբում գտնվող տարրերը իրենց արտաքին էլեկտրոնային շերտերում (վալենտային շերտ) սովորաբար ունեն միևնույն էլեկտրոնային կոնֆիգուրացիան ։ Հետևաբար միևնույն խմբում գտնվող տարրերը, որպես կանոն, ունեն ընդհանուր քիմիա և ատոմի կարգաթվի աճմանը  զուգընթաց իրենց հատկություններում ակնհայտորեն ցուցաբերում են ընդհանուր ուղղություն ։ Պարբերական աղյուսակի որոշ մասերում, ինչպիսիք են d և f բլոկները, հորիզոնական նմանությունները կարող են լինել նույնքան կարևոր, որքան ուղղահայաց նմանությունները   ։
Անվանակարգման միջազգային համաձայնագրի համաձայն՝ խմբերը համարակալվել են 1-ից մինչև 18, ամենաձախ սյունակից՝ ալկալիական մետաղներից մինչև ամենաաջակողմյան սյունակը՝ ազնիվ գազերը ։ Նախկինում ընդունված էր խմբերը անվանել հռոմեական թվանշաններով, որոնց կողքին գրվում էր կամ «А»՝ եթե խումբը գտնվում էր s կամ p բլոկում, կամ «В»՝ եթե գտնվում էր d բլոկում։ Օգտագործվող հռոմեական թվանշանները համապատասխանում են ներկայիս անվանակարգման վերջին նիշերին, օրինակ՝ 4-րդ խմբի տարրերը նախկինում IVB խմբի տարրերն էին, իսկ 14-րդ խմբի տարրերը՝ IVA: Եվրոպայում նշանակումները նույնն էին, բացառությամբ այն բանի, որ «А» օգտագործվում էր 1-ից մինչև 9 խմբերի համար, իսկ «B»՝ 10-18 խմբերի համար։ Բացի դրանից 8, 9 և 10 խմբերը դիտարկվում էին որպես մեկ ամբողջական խումբ (VIII խումբ), որն ունի երեք սյունակ։ 1988 թվականին գործողության մեջ շրջանառվեց IUPAC-ի կողմից հաստատված անվանակարգման նոր համակարգ, քանի որ խմբերի հին անունները արժեզրկվել էին ։
Ինչպես երևում է ներքոբերյալ աղյուսակից, այդ խմբերից մի քանիսն ունեն տրիվիալ (ոչ համակարգային) անուններ, չնայած նրանց մի մասը հազվադեպ է օգտագործվում։ 3-10 խմբերը տրիվիալ անվանումներ չունեն, անվանվում են ուղղակի համարներով, կամ տվյալ խմբի առաջին անդամների անուններով, քանի որ տարրերի նմանությունը ակնհայտ չէ, ուղղահայաց սյունակներում արտահայտված նմանություն չկա, օրինակ՝ սկանդիումի խումբ կամ 3-րդ խումբ ։
Նույն խմբում գտնվող տարրերի ատոմները ցուցաբերում են ատոմական շառավղի, իոնացման էներգիայի և էլեկտրաբացասականության փոփոխության օրինաչափություններ։ Խմբերում վերից վար տարրերի ատոմների շառավիղները մեծանում են։ Քանի որ կարգաթվի աճման հետ խմբերում աճում է նաև էլեկտրոնային շերտերի քանակը, հետևաբար վալենտային էլեկտրոններն ավելի հեռու են գտնվում միջուկից։ Աղյուսակի վերևից սկսած ամեն հաջորդ տարր ունի ավելի փոքր իոնացման էներգիա, քանի որ շառավղի մեծացման հետ ավելի հեշտ է ընթանում էլեկտրոն պոկելու գործընթացը՝ միջուկից հեռու լինելու պատճառով։
Նույն կերպ խմբերում՝ վերևից ներքև նկատվում է էլեկտրաբացասականության նվազում, պատճառը նույնն է՝ վալենտային էլեկտրոնների և միջուկի միջև հեռավորության մեծացումը ։ Այս դեպքում կան բացառություններ, օրինակ՝ 11 խմբում կարգաթվի աճին զուգընթաց (դեպի ներքև) էլեկտրաբացասականությունը ընդհակառակը՝ աճում է ։
Պարբերություններ
Մենդելեևի աղյուսակում պարբերություններն իրենցից ներկայացնում են հորիզոնական շարքեր։ Չնայած խմբերում պարբերականությունն ավելի նշանակալի է, բայց կան հորիզոնական շարքեր, որտեղ պարբերականությունն ավելի նշանակալի է, քան ուղղահայաց խմբերում, օրինակ՝ f բլոկը, որտեղ լանթանիդներն ու ակտինիդները դասավորված են երկու էական նշանակություն ունեցող հորիզոնական շարքերում ։
Նույն պարբերության տարրերը ցուցաբերում են ատոմի շառավղի, իոնացման էներգիայի, էլեկտրաբացասականության և էլեկտրոնի նկատմամբ խնամակցության ընդհանուր ուղղություն։ Պարբերական աղյուսակում ձախից դեպի աջ սովորաբար ատոմների շառավիղները փոքրանում են։ Դրա պատճառն այն է, որ ամեն հաջորդ տարր ունի մեկով ավելի պրոտոն և մեկով ավելի էլեկտրոն, որը հանգեցնում է էլեկտրաստատիկ ուժի մեծացման, արդյունքում էլեկտրոնը պրոտոնի կողմից ձգվում է՝ ավելի մոտ տեղակայվելով միջուկի նկատմամբ ։ Այսպիսով՝ պարբերական աղյուսակում ձախից դեպի աջ ընթանալիս ատոմական շառավիղները փոքրանում են, որը հանգեցնում է իոնացման էներգիայի մեծացման։ Ինչքան ավելի սերտորեն է միջուկի և էլեկտրոնների կապը, այնքան ավելի շատ էներգիա է հարկավոր տարրից էլեկտրոն պոկելու համար։ Էլեկտրաբացասականությունը նույնպես աճում է, ինչպես և իոնացման էներգիան՝ միջուկի և էլեկտրոնների ձգողության մեծացման պատճառով ։ Պարբերություններում էլեկտրոնի նկատմամբ խնամակցությունը ևս ցուցաբերում է որոշ պարբերականություն։ Մետաղները, որոնք գտնվում են պարբերական աղյուսակի ձախ մասում, սովորաբար էլեկտրոնի նկատմամբ ունեն ավելի փոքր խնամակցություն, քան աղյուսակի ձախ մասում գտնվող ոչ մետաղները, բացառությամբ ազնիվ գազերի ։
Բլոկներ
Պարբերական աղյուսակի որոշակի մասերը երբեմն անվանում են բլոկներ։ Ամեն բլոկ անվանվում է ենթաշերտի համապատասխան, որտեղ գտնվում է ենթադրյալ «վերջին» էլեկտրոնը : s բլոկում ներառվում են առաջին երկու խմբերը՝ ալկալիական և հողալկալիական մետաղները, ինչպես նաև ջրածինը և հելիումը։ p բլոկը կազմում են վերջին վեց խմբերը՝ ըստ IUPAC-ի 13-ից մինչև 18-րդ խմբերը պարունակում են ոչմետաղներ և մետաղանմաններ։ d բլոկը կազմում են 3-րդից մինչև 12-րդ խմբերը և պարունակում են բոլոր անցումային մետաղները։ f բլոկը, որը հաճախ առանձնացված է լինում պարբերական աղյուսակի ներքևի մասում, խմբի համար չունի և պարունակությունն են լանթանիդներն ու ակտինիդները ։
Մետաղներ, մետաղանմաններ, ոչ մետաղներ
[[File:Periodic table (metals–metalloids–nonmetals, 32 columns).png|thumb Ըստ տարրերի ընդհանուր ֆիզիկական և քիմիական հատկությունների դրանք կարելի է դասակարգել երեք հիմնական կատեգորիաներով՝
Մետաղներն ու ոչ մետաղներն այնուհետև կարող են դասակարգվել ենթակատեգորիաներում, աղյուսակի շարքերում՝ ձախից աջ ընթանալիս տեղի է ունենում մետաղական հատկությունների անցում ոչ մետաղականին։ Մետաղները կարող են ենթադասվել ալկալիական (ուժեղ ռեակցիոնունակությամբ), հողալկալիական մետաղների (ավելի փոքր ռեակցիոնունակությամբ), լանթանիդների և ակտինիդների, անցումային մետաղների, վերջացրած՝ քիմիապես թույլ հետանցումային մետաղներով։ Ոչ մետաղները կարող են ուղղակի բաժանվել.
Տարրերի դասակարգումը կատեգորիաներում և ենթակատեգորիաներում՝ հիմնվելով միայն նրանց հատկությունների վրա, կատարյալ լինել չի կարող։ Գոյություն ունեն հատկությունների անհամապատասխանություններ դասակարգման սխեմաների մեծամասնության դեպքում է ։ Օրինակ՝ բերիլիումը դասակարգվում է որպես հողալկալիական մետաղ, չնայած նա ունի երկդիմի (ամֆոտեր) քիմիական հատկություններ և հակված է առաջացնել հիմնականում կովալենտային կապեր։ Այս երկու հատկանիշները քիմիապես թույլ, հետանցումային մետաղների հատկանիշներ են։ Կամ՝ ռադոնը դասակարգվում է որպես ոչմետաղային ազնիվ գազ, բայց ցուցաբերում է մետաղներին բնորոշ որոշ կատիոնային քիմիա։ Հնարավոր են դասակարգման այլ սխեմաներ, որտեղ տարրերը բնութագրվում են ըստ միներալոգիական երևույթների, կամ բյուրեղային կառուցվածքի։ Այսպիսի դասակարգման փորձեր եղել են 1869 թվականին, երբ Հինրիքսը գրեց, որ պարզ պարբերական շարքերում պետք է տեղադրել այն տարրերը, որոնք ունեն նման հատկություններ՝ մետաղներ, ոչ մետաղներ և գազային տարրեր։
Էլեկտրոնների կոնֆիգուրացիա
Նեյտրալ ատոմներում միջուկի շուրջը պտտվող էլեկտրոնների դասավորությունը (կոնֆիգուրացիան) ևս ունի կրկնվելու հատկություն, պարբերականություն։ Էլեկտրոնները զբաղեցնում են էլեկտրոնային շերտերը, որոնք պայմանականորեն համարակալված են՝ 1, 2 և այլն։ Ամեն շերտ բաղկացած է մեկ կամ մի քանի ենթաշերտերից՝ s, p, d, f և g: Ատոմի կարգաթվի աճմանը զուգընթաց էլեկտրոնները աստիճանաբար լրացնում են այդ շերտերն ու ենթաշերտերը՝ քիչ թե շատ համապատասխանելով Մադելունգի, կամ էներգիայի կանոնավորման կանոնին, ինչպես ցուցադրված է դիագրամում։ Այսպիսով նեոնի էլեկտրոնային կոնֆիգուրացիան արտահայտվում է այսպես՝ 1s 2 2s 2 2p 6: Տաս կարգաթվով նեոնի ատոմն ունի համապատասխանաբար տաս էլեկտրոն, որից երկու էլեկտրոնը՝ առաջին և ութը՝ երկրորդ շերտում են, որն էլ իր հերթին ունի երկու ենթաշերտ՝ s և p, ութ էլեկտրոններից երկուսը գտնվում են s ենթաշերտում, իսկ վեցը՝ p ենթաշերտում։
Քանի որ տարրի հատկությունները հիմնականում որոշվում են նրա էլեկտրոնային կոնֆիգուրացիայով, հետևաբար տարրի հատկությունները ևս ցուցաբերում են պարբերական օրինաչափություն։ Մի քանի տարրերի ատոմային շառավիղների, իոնացման էներգիայի և էլեկտրոնի նկատմամբ խնամակցության տվյալները ցուցադրված են ներքևի դիագրամում։ Հատկությունների պարբերաբար կրկնվելու այդ հատկությունը վաղուց էր նկատվել գիտնականների կողմից, որը հետագայում հանգեցրեց պարբերական օրենքի հայտնագործմանը և առաջին պարբերական աղյուսակների ձևավորմանը ։