cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սեբաստիայի վիլայեթ
Բուսական և կենդանական աշխարհ
Սեբաստիայի հյուսիսային մասն անտառապատ է։ Լադիկի շրջակայքում, Թավշանդաղի, Ակդաղի, Զեյթունդաղի բարձունքներին հանդիպում են փշատերև ծառերի գրեթե բոլոր տեսակները։ Եվդոկիայի գավառակի ցածրադիր վայրերում գերակշռում են բալենիները, խնձորենիները, տանձենիները, ընկուզենիները, շագանակենիները, սոսիներն ու նոճիները։ Կենտրոնական և հարավային շրջաններում անտառները սակավ են։
Անտառաշատ վայրերում վայրի կենդանիներից տարածված են արջը, գայլը, աղվեսը, լուսանը, վարազը, կզաքիսը, սամույրը, նապաստակը, սկյուռը, եղջերուն, թռչուններից՝ կաքավը, լորը, փասիանը, կտցարը, մեծ արոսը, բադը, սագը, սարյակը, կեռնեխը, արտույտը, կաչաղակը, ագռավը, արծիվը, բազեն, ուրուրը։ Ձկնառատ են գետերն ու լճերը (սռավել տարածված են ծածանազգիները)։
Օգտակար հանածոներ
Սեբաստիայի վիլայեթի տարածքը հարուստ է հանածոներով (պղինձ, քարածուխ, մարմար, սպիտակ ճենակավ, կապարարծաթ, պաղլեղ, քարաղ և այլն)։ Կան հանքային զանազան աղբյուրներ (կոչվում են «ջերմուկներ»), որոնցից հայտնի են Սեբաստիայից ոչ հեռու գտնվող Սառնաղբյուրը, Ջերմաղբյուրը (բաղադրությամբ և հատկություններով նման է ֆրանսիական Վիշիի ջրերին), և Խավսայի ջերմուկը (45 °C)։
Պատմություն
Սեբաստիայի վիլայեթի տարածքը հնագույն ժամանակներից եղել է հայկական ցեղերի բնօրրան։ Մ․ թ․ ա․ VI—V դարերում հյուսիսից մուտք են գործել հույները, որոնց թիվն ավելացել է հելլենիստական դարաշրջանում (մ․ թ․ ա․ IV—II դդ․)։ Մ․ թ․ ա․ I դ․, երբ Հռոմը զավթեց Սեբաստիայի վիլայեթի տարածքը, դրա արևմտյան մասում գերակշռում էր հունալեզու բնակչությունը, իսկ արևելյան մասում՝ հայերը (ազգացեղային սահմանն անցնում էր մոտավորապես Սեբաստիայով)։ XI դարում հայերը, խուսափելով թուրքերի ներխուժումներից, Մեծ Հայքի գավառներից զանգվածաբար տեղափոխվել են Փոքր Հայք։ Ամենամեծ գաղթը տեղի է ունեցել 1021 թվականին, երբ Վասպուրականի Սենեքերիմ-Հովհաննես թագավորը՝ իր մերձավորներով, նախարարներով, ոստանիկներով և «բազմութեամբ ժողովըրդեան» տեղափոխվել է Սեբաստիա։
XI դարի վերջից այնտեղ հաստատվել են նաև աննշան թվով թուրքական ցեղեր։
1877—1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի և Հայկական հարցի արծարծման կապակցությամբ, նպատակ ունենալով եվրոպական տերություններին «ապացուցել» մուսուլմանական տարրի գերակշռությունը օսմանյան տիրապետության արևելյան նահանգներում, Աբդուլ Հալքիդ II սուլթանը վարչական փոփոխությունների ենթարկեց Արևմտյան Հայաստանի ողջ տարածքը՝ Սեբաստիայի վիլայեթից անջատելով Ջանիկի (սևծովյան ափամերձ շրջանները), Բոզոքի, Չորումի և Արաբկիրի գավառները։
Սեբաստիա քաղաքում նստող թուրք նահանգապետին (վալի) ենթարկվում էին գավառների ներքին գործերը վարող մյութեսերիֆները։ Գավառակները կառավարում էին կայմակամները, իսկ նահիեները՝ մյուդիրները։ Սեբաստիայի վիլայեթում գործող և պահեստային զորքերը մտնում էին թուրքական IV զորաբանակի մեջ, որի գլխավոր զորակայանը Երզնկայում էր։ Պատերազմի ժամանակ ամեն կազա պետք է հանդերձավորեր 4 գումարտակ, ամբողջ նահանգը՝ մոտ 100 000 զինվոր։
1915 թվականին՝ Մեծ եղեռնի ժամանակ Սեբաստիայի վիլայեթի հայ բնակիչները բռնությամբ տեղահանվեցին։ Մեծ մասը զոհվեց գաղթի ճանապարհին։ Սակավաթիվ փրկվածներն ապաստանեցին տարբեր երկրներում։ Նահանգում մնացած հայերը (հիմնականում կանայք և երեխաներ) բռնությամբ թուրքացվեցին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո որոշ թվով հայեր վերադարձան նախկին բնակավայրերը։ 1985 թվականի տվյալներով հայեր կան Սեբաստիա, Եվդոկիա, Ամասիա քաղաքներում, Մարգվանում, Կեմերեկում, Նոր Խանում, Ուլաշում, Զարայում, Գյումուշ-Հաջի քյոյում։
Գյուղատնտեսություն և արդյունաբերություն
Գյուղերում բնակվող հայերը զբաղվում էին հացահատիկի, բրնձի, ոսպի, սիսեռի, ծխախոտի մշակությամբ, այգեգործությամբ, մեղվաբուծությամբ, գինեգործությամբ, անասնապահությամբ, արհեստներով։
Արդյունաբերությունը Սեբաստիայի վիլայեթ մուտք գործեց XIX դարի վերջից։ Ստեղծվեցին գործվածքեղենի, լուցկու, կաշվի, երկաթեղենի, գինու գործարաններ, պղնձի ձուլարաններ, ներկատներ։ Ներմուծում էին պղինձ, անագ, անիլինի ներկեր, սուրճ, կաշի, կոնյակ (Ֆրանսիայից), երկաթ, մահուդ, չիթ, նավթ, տավար (Ռուսաստանից), արտահանում՝ հացահատիկ, ալյուր, կանեփ, թարմ մրգեր, չամիչ, բանջարեղեն, մանր եղջերավոր անասուններ, բուրդ, փայտանյութ, գորգեր, մորթիներ և այլն։ Հաղորդակցության ուղիները բարձիթողի վիճակում էին։ Հիմնական փոխադրամիջոց էին ուղտը, ձին, եզը, ջորին, ավանակը։ Արդյունաբերությունը, արհեստները և առևտուրը հիմնականում կենտրոնացված էին հայերի ձեռքում։
Հայկական ճարտարապետական հուշարձաններ
Սեբաստիայի վիլայեթում կային բազմաթիվ հայկական ճարտարապետական հուշարձաններ (բերդեր, վանքեր, եկեղեցիներ և այլն)։ Նվաճողները մի շարք եկեղեցիներ վերածել էին մզկիթի (օրինակ Սեբաստիայի Ուլու-ջամի մզկիթը նախկինում եղել է հայկական եկեղեցի՝ Ս․ Երանոս անվամբ)։ XIX դարի կեսից ստեղծված մշակութային ընկերությունների (Սենեքերիմյան, Անձնվեր, Լուսաբեր և այլն) ջանքերով նկատելիորեն աշխուժացավ հայերի կրթա-հասարակական և քաղաքական կյանքը։
Վարչական բաժանում
Սեբաստիայի վիլայեթը բաժանված էր չորս գավառի ՝
Գավառներն իրենց հերթին բաժանված էին 28 գավառակի (թուրքերեն կազա) և 257 գյուղախմբի (նահիե)։ Սեբաստիայի վիլայեթում կար 4761 գյուղ։
Ամասիայի սանջակ
Ամասիայի գավառը բաժանված էր 8 գավառակի՝
Թոկատի սանջակ
Թոկատի (Եվդոկիայի) գավառը բաժանված էր 4 գավառակի՝
Յոզղաթի սանջակ
Յոզղաթի գավառը բաժանված էր 5 գավառակի։ Որոնցից էին.
Շապին Գարահիսարի սանջակ
Շապին Գարահիսարի գավառը բաժանված էր 5 գավառակի՝
Սեբաստիայի սանջակ
Սեբաստիայի գավառը բաժանված էր 11 գավառակի՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության վիլայեթներ Կատեգորիա:1867 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Օսմանյան Հայաստան
Կարապետ Նկարող
Կարապետ, 15-րդ դարի երկրորդ կեսի հայ մանրանկարիչ, Զաքարիա նկարչի տոհմից։ Սովորել է Մինաս նկարչի մոտ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Մարեկ Համշիկ
Մարեկ Համշիկ (Marek Hamšík, ), սլովակ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Իտալական «Նապոլիի» և Սլովակիայի ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստ։ Չնայած իր երիտասարդ տարիքին՝ նա իր ազգային թիմի ավագն է։
Վաղ կյանք
Մարեկ Համշիկը ծնվել է 1987 թվականի հուլիսի 27-ին չեխոսլովական Բանսկա Բիստրիցա քաղաքում՝ Ռիխարդ և Ռենատի Համշիկների ընտանիքում։ Երբ ծնվել է Մարեկը նրա ծնողները եղել են 18 տարեկան։ Ռիխարդ Համշիկը եղել է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ և հանդես է եկել տեղի «Դուկլու» ակումբում, իսկ մայրը՝ Ռենատան, եղել է հանդբոլիստուհի և հանդես է եկել Չեխոսլովակիայի հավաքականում ։ Մարեկին ունի փոքր քույր՝ Միխաելան, ով նույնպես հանդբոլիստուհի է և կարիերան ավարտել է սրտի հետ խնդրիներ ունենալու պատճառով ։
Մարեկի ծննդյան օրը հայրը նվիրել է խաղակոշիկներ ։ Երբ լրացավ նրա 4 տարին, հայրը նրան տարավ «Յուպի Պոդլավիցե» ակումբ։ 5 տարեկանում Համշիկը դարձավ մանկական առաջնության լավագույն խաղացողը։ Հաճախ Մարեկը գնում էր խաղերի իրենից մեծ խաղացողների հետ, սակայն այդտեղ էլ էր նա աչքի ընկնում։ Նա ճանաչվում էր լավագույն խաղացող։ 1997 թվականին Մարեկը իր ակումբի հետ միասին հաղթել է Գերմանիայի մանկական առաջնությունը։ Նրա ակումբը 18 գոլ է խփել և ոչ մի գոլ բաց չի թողել, բացի այդ այդ գոլերից 6-ը հեղինակել է Համշիկը, ով դարձավ առաջնության լավագույն ռմբարկուն։ 1998 թվականին «Յուպի» ակումբը Գենուե առաջնությունում զբաղեցրել է 3-րդ հորիզոնականը։ Այդ աշնանը Համշիկը Բանսկոբիտրիցկովյան շրջանի «Դոլնա Ստրեխովա» ակումբին խփել է 16 գոլ, և այդ ռեկորդը մինչև այժմ չի գերազանցվել ։ 1998-99 մրցաշրջանում Մարեկը 38 խաղում 111 գոլ է խփել ։
Լավ արդյունքներ ունենալով Մարեկով հետաքրքրվում էր պրահայի «Սպարտա» ակումբ։ 14 տարեկանում Մարեկը թեստավորում անցավ։ Տեղափոխությունը կկայանար այն դեպքում, երբ Մարեկի ծնողներից գոնե մեկը աշխատեր պրահայում, սակայն աշխատանքի չտեղավորելու պատճառով այդ տրանսֆերը չիրականացավ ։ Մի քանի շաբաթ անց Մարեկը փոխեց ակումբային գրանցումը և տեղափոխվեց բրատիսլավայի «Սլովան» ակումբը ։
«Բրեշիա»
2002 թվականի Մարեկը պայմանագիր է ստորագրել «Սլովան» ակումբի (Բրատիսլավա) հետ, բայց խաղացել է ընդամենը մեկ խաղ առաջին թիմի կազմում և 2004 թվականին, 17 տարեկան հասակում, տեղափոխվել է իտալական «Բրեշիա»։ Տրանսֆերը գնահատվել է 500 000 եվրո։ Նա իր նորամուտը «Բրեշիայի» կազմում նշեց «Կիևոյի» դեմ խաղում, 2005 թվականի մարտին։ «Բրեշիայի» կազմում անցկացրած 3 մրցաշրջանում, նա մասնակցել է 65 խաղի և խփել է 10 գոլ։
«Նապոլի»
Հաջորդ մրցաշրջանի սկզբում Մարեկը իր նորամուտը նշեց եվրոգավաթում։ Դա տեղի ունեցավ 2008 թվականի հուլիսի 20-ին Ինտերտոտո գավաթի 3-րդ շրջափուլի առաջին խաղում։ Նրանք խաղում էին հունական «Պանիոնոս» ակումբի հետ, որը ավարտվեց իտալական ակումբի նվազագույն հաշվով հաղթանակով։ Իսկ արդեն պատասխան խաղում Մարեկը եվրոպական մրցաշարերում իր առաջին գոլը խփեց, որը միակն էր խաղում ։ Հունական ակումբին հաղթելուց հետո «Նապոլիին» հայտնվեց ՈՒԵՖԱ Գավաթում։ Օգոստոսի 14-ին ալբանական «Վլազնիյա» ակումբի դեմ արտագնա խաղում, որը ավարտվեց նեապոլիտանցիների հաղթանակով (3:0)։ Համշիկը իր «նորամուտը» նշեց եվրոպական ակումբային առաջնությունում ։ Երկու շաբաթ անց կայացած պատասխան խաղում, որը կրկին ավարտվեց «Նապոլիի» հաղթանակով (5:0), Մարեկը իր առաջին գոլը խփեց ՈՒԵՖԱ գավաթում ։ Այդ հաղթանակը լավագույնն էր ակումբի համար եվրոպական մրցաշարերում ։ Բայց արդեն հաջորդ փուլի երկու խաղերի արդյունքում հաղթեց լիսաբոնի «Բենֆիկան», և «Նապոլին» դուրս մնաց գավաթի խաղարկությունից։ Սերիա A-ի 7-րդ տուրի շրջանակներում կայացած «Յուվենտուսի» դեմ տնային խաղի առաջին խաղակեսում «Նապոլին» պարտվում էի նվազագույն հաշվով, սակայն երկրորդ խաղակեսում Համշիկի և Էզեկիել Լավեսիի գոլերի շնորհիվ տարավ կամային հաղթանակ ։ Դրանից հետո «Նապոլին» ժամանակավոր գլխավորեց մրցաշարային աղյուսակը, երբ ակումբին էր միացել Դիեգո Մարադոնան ։ 2009 թվականի հունվարին լուրեր էին պտտվում, որ միլանի «Ինտերը» պատրաստ է սլովակի համար վճարել 40 միլիոն եվրո, կամ էլ նրան փոխանակել Էստեբանա Կամբյասսոյի և Խուլիո Ռիկարդո Կրուսայի հետ։ Սակայն այդպես էլ պաշտոնական հայտարարություն չեղավ ։ Այդ տարի Համշիկը ճանաչվեց Իտալիայի լավագույն երիտասարդ խաղացողը։ Քվեարկության արդյունքում նա առաջ անցավ Մարիո Բալոտելլիից և Սեբաստիան Ջովինկոյից ։ Մարեկը դարձավ առաջին արտասահմանցին, ով հասել է այդ արդյունքին ։ 19-րդ տուրի շրջանակներում կայացած «Կևո» ակումբի դեմ խաղում Մարեկը 55-րդ րոպեին կարմիր քարտ ստացավ մրցավարի հետ վիճաբանելու համար ։ Այդ հեռացումից հետո Իտալիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիան նրան որակազարկեց 2 խաղով և տուգանեց 13 հազար եվրոյով ։ Հաջորդ ամիս Մարեկը 2008 թվականի Սկովակիայի լավագույն ֆուտբոլիստ կոչման պայքարում զբաղեցրեց 2-րդ հորիզոնականը, զիջելով միայն Մարտին Շկրտելուին ։ Շուտով մյունխենյան «Բավարիան» սկսեց հետաքրքրվել Մարեկով և նրա թիմակից Էսեկիել Լավեսիով, սակայն «Նապոլիի» ղեկավարությունը հայտարարեց, որ չի պատրաստվում վաճառել իր ֆուտբոոլիստներին ։ Ամռանը կրկին լուրեր տարածվեցին այն մասին, որ «Ինտերը» պատրաստ է վճարել 12 միլիոն ֆունտ ստերլինգ և հոնդուրասցի հարձակվող Դավիդ Սուասոյին, բայց տրանսֆերը այդպես էլ տեղի չունեցավ ։ Այդպիսի առաջարկներ եվրոպական գրանդ ակումբներից Համշիկը ստանում էր Սերիա A-ում լավ հանդես գալու համար։ Չնայած նրան, որ նրա ակումբը առաջնությունում զբաղեցրեց 12-րդ հորիզոնականը, ինքը՝ Համշիկը անցկացրեց 32 խաղ և խփեց 9 գոլ, կրկին դառնալով ակումբի լավագույն ռմբարկուն։
Հաջորդ մրցաշրջանում Համշիկի թիմը չխաղաց ոչ մի եվրոգավաթում, որով նրանք կարողանում էին լավ կենտրոնանալ Իտալիայի առաջնությունում։ Չնայած դրան, «Նապոլին» առաջնությունը այդքան էլ հաջող չսկսեց, առաջին 10 խաղերում վաստակելով 15 միավոր, բայց արդեն 11-րդ տուրի շրջանակներում կայացած «Յուվենտուսի» դեմ խաղում 3:2 հաշվով կարողացան կարևոր հաղթանակ տոնել։ Առաջին խաղակեսում նեապոլիտանցիները պարտվում էին 2:0 հաշվով, սակայն երկրորդ խաղակեսում խփեցին 3 գոլ, և վաստակեցին 3 միավոր։ Սլովակ կիսապաշտպանի հաշվին 2 գոլ գրանցվեց ։ Խաղից հետո Համշիկը ասաց.
Խաղից անմիջապես հետո լուրեր պտտվեցին, որ կիսապաշտպանի մոտ ժամանակներս կհամալրի թուրինյան ակումբի կազմը։ Սակայն ինքը՝ Համշիկը հայտարարեց, որ ցանկանում է հանդես գալ «Նապոլիի» կազմում և ունենա մեծ հաջողություններ ։ Այդ ժամանակ «Չելսին» պատրաստ էր սլովակի համար վճարել 18 միլիոն ֆունտ, բայց իտալական ակումբի ղեկավարությունը կտրուկ մերժեց այդ առաջարկը ։ Դեկտեմբերին Մարեկը մտավ ՈՒԵՖԱ-ի տարվա լավագույն հավաքականի մեջ։ Նա այնտեղ հայտնվեց որպես աջ կիսապաշտպան այնպիսի ֆուտբոլիստների հետ, ինչպիսիք են՝ Կրիշտիանու Ռոնալդուն, Դեյան Ստանկովիչը, Միլոշ Կրասիչը և Խեսուս Նավասը ։ «France Football»-ի վարկածով նա նույնպես մտել է աշխարհի ամենահեռանկարային ֆուտբոլիստների ցանկի մեջ։ Նրանով սկսեցին հետաքրքրվել իսպանական 2 գրանդները՝ մադրիդյան «Ռեալը» , կատալոնական «Բարսելոնան» , և «Մանչեսթեր Սիթին», որի գլխավոր մարզիչն էր Ռոբերտո Մանչինին, ով դեռ «Ինտերում» եղած ժամանակ ցանկանում էր գնել Համշիկին ։ Շուտով Մարեկով կրկին հետաքրքրվեց «Ինտերը» ։ «Նապոլիի» տնօրեն Աուրելիո դե Լաուրենտիսը ասաց, որ նա պատրաստ է վաճառել, եթե «Ինտերը» սլովակ ֆուտբոլիստի համար վճարի 40 միլիոն եվրո ։ Մարտի սկզբին Համշիկը ճանաչվեց Սլովակիայի լավագույն ֆուտբոլիստ , իսկ մարտի 13-ին «Ֆիորենտինայի» դեմ խաղում խաղադաշտ դուրս եկավ ավագի թևկապով, և դարձավ «Նապոլիի» պատմության ամենաերիտասարդ ավագը ։ Ավագի թևկապով նորամուտը նրա համար լավ չստացվեց. «Նապոլին» պարտվեց 1:3 հաշվով ։ Մարտի 25-ին «Նապոլին» 3:1 հաշվով առաջնության ընթացքում երկրորդ անգամ հաղթեց «Յուվենտուսին» ։ Այդ խաղում Համշիկը խփեց թիմի առաջին գոլը, նա նաև իր 100-րդ խաղը անցկացրեց Սերիա A-ում, իսկ արդեն 3 օր անց «Կատանիեյի» դեմ խաղը նրա համար 100-րդ խաղն էր «Նապոլիի» համազգեստով։ Այդ մրցաշրջանում նեապոլիտենական ակումբը առաջնությունում զբաղեցրեց 6-րդ հորիզոնականը, և վաստակեց Եվրոպա Լիգայի նախընտրական փուլի ուղեգիր։ Մարեկը անցկացրեց 37 հանդիպում և խփեց 12 գոլ, երրորդ անգամ անընդմեջ դառնալով ակումբի լավագույն ռմբարկուն։
Ամռանը Մարեկով լրջորեն հետաքրքրված էր «Միլանը», նրան գնահատելով 30 միլիոն եվրո ։ Ինքը՝ Մարեկը խոստովանեց, որ ցանկանում է իր ուժերը փորձել այդպիսի մեծագույն ակումբում, սակայն չի էլ ուզում հեռանալ «Նապոլիից» ։ Նրա տեղափոխության մասին լուրերը անհանգստացրեցին «Նապոլիի» հավատարիմ երկրպագուներին, սակայն շուտով Սլիլվիո Բեռլուսկոնին գնաց ղեկավարության հետ զրույցի, և ասաց, որ «Ռոսսոները» չեն գնի Համշիկին ։ Որոշ ժամանակ անց «Նապոլիի» տնօրենը իր հարցազրույցի ժամանակ ասաց, որ չի պատրաստվում հրաժեշտ տալ ֆուտբոլիստին, և Մարեկին կվաճառի միայն 100 միլիոն եվրոյի դիմաց ։
Օստրա (կոմունա)
Օստրա (Ostra), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե մարզի Անկոնա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 6532 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 135 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 47 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 60010։ Հեռախոսային կոդ՝ 071։
Մարեկ Համշիկ
«Նապոլի»
2011 թվականի սեպտեմբերի 14-ին կայացած «Մանչեսթեր Սիթիի» դեմ խաղը ավարտվեց ոչ ոքի 1:1 հաշվով։ Այդ խաղում Մարեկը նշեց իր նորամուտը Չեմպիոնների Լիգայում ։ Շուտով խաղից հետո լուրեր շրջանառվեցին, որի համաձայն սլովակը տեղափոխվում է մանչեսթերյան ակումբ, որպեսզի փոխարինի Կառլոս Տևեսին ։ Իսկ արդեն խմբային փուլի հաջորդ խաղում՝ «Վիլյառեալի» դեմ խաղում Մարեկը բացեց խաղի հաշիվը, գոլ խփելով եվրոպական հեղինակավոր ակումբներից մեկին ։ Խմբային փուլի վերջին տուրում Համշիկը մեկ գոլ խփեց և ճանաչվեց իսպանական ակումբի դեմ խաղի լավագույն ֆուտբոլիստ։ «Նապոլին» ընդհանուր հաշվով (2:0) հաղթեց և իր պատմության մեջ առաջին անգամ դուրս եկավ Չեմպիոնների Լիգայի փլեյ-օֆֆ փուլ ։ 2011 թվականի մրցաշրջանից հետո Մարեկը մտավ Սերիա A-ի խորհրդանշական հավաքականի կազմի մեջ և եղավ թեկնածու ՈՒԵՖԱ-ի տարվա թիմի հավաքականի համար, իսկ Սլովակիայի լավագույն ֆուտբոլիստի կոչման համար պայքարում զբաղեցրեց 2-րդ հորիզոնականը, զիջելով միայն Մարտին Շկրտելուին, «Լիվերպուլի» պաշտպանից հետ մնալով ընդամենը 3 միավոր ։ ՉԼ-ի 1/8-րդ փուլում «Նապոլին» հանդիպեց «Չելսիի» հետ և երկու խաղերի արդյունքում պարտվեց, սակայն շատ մոտ էր հաջողության հասնելուն։ Լիգայի գավաթում հաջող ելույթներով բոլոր խաղերի հաղթեցին, և մայիսի 20-ին իրենց գլխավերևում պահեցին Իտալիայի գավաթը, եզրափակչում 2:0 հաշվով հաղթելով «Յուվենտուսին», ընդ որում գոլերից մեկը խփեց Համշիկը ։ Ընդհանուր «Նապոլին» մրցաշրջանը լավ անցկացրեց, միայն թե Սերիա A-ում զբաղեցրեց 5-րդ հորիզոնականը։ Մարտին Մարեկը կրկին երկարաձգեց պայմանագիրը ակումբի հետ, այս անգամ արդեն մինչև 2016 թվականը ։
2012-13 մրցաշրջանը Մարեկի համար լավ չստացվեք. Եվրոպայի Լիգայի առաջին խաղում կարմիր քարտ ստացավ։ Դա խանգարեց «Նապոլիին» հաղթել ԱԻԿ-ում ։ Սերիա A-ում կիսապաշտպանը ավելի լավ սկսեց մրցաշրջանը, և առաջին շրջանը Մարեկի համար կարիերայի լավագույն շրջանն էր ։ Նրա հաշվին կար 7 գոլ և 8 արդյունավետ փոխանցում։ 2-րդ շրջանում Համշիկը այդքան էլ լավ չխաղաց, սակայն 14 գոլային փոխանցմամբ Սերիա A-ում գլխավորեց ամենաշատ գոլային փոխանցումներ կատարած ֆուտբոլիստների ցանկը։ «Նապոլին» զբաղեցրեց 2-րդ հորիզոնականը և վաստակեց մյուս մրցաշրջանում Չեմպիոնների Լիգայում հանդես գալու ուղեգիր։ Մայիսին ֆուտբոլիստը կրկին ասաց, որ չի պատրաստվում լքել ակումբը։ Նաև հիշեց, որ մի քանի տարի առաջ շատ մոտ էր «Միլան» տեղափոխվելուն, բայց Դե Լաուրենտիսը և Մացցարին հետ պահեցին այդ քայլից ։
2013 թվականի մայիսին «Նապոլին» ակտիվ էր տրանսֆերային պատուհանի ժամանակ, իսկ գլխավոր մարզչի պաշտոնը զբաղեցրեց Ռաֆայել Բենիտեսը։ Իսպանացին գովանսանքով խոսեց Մարեկի մասին, իսկ ֆուտբոլիստը պայմանագիրը երկարաձգեց մինչև 2018 թվականը ։ Պաոլի Կաննավարոյի հեռանալուց հետո ստացավ ավագի թևկապը ։ Բենիտեսը Մարեկի համար խաղադաշտում նոր տեղ գտավ՝ հարձակվող ։ Այդ որոշումը քննադատությունների արժանացավ։ Ջինո Կորիոնին՝ «Բրեշիայի» տնօրենը, որտեղ կիսապաշտպանը սկսել էր կարիյի իտալիական փուլը, ասաց, որ Բենիտեսը «սահմանափակում է Համշիկի տաղանդը» ։ Խնդիրը սրվեց վնասվածքից հետո, որի պատճառով սլովակը բաց թողեց 2013 թվականի վերջը։ Նրա բացակայության ժամանակ խաղաժամանակ ստացավ Մերտենսը և Պանդևը։ Համշիկի տեղը հիմանական կազմում անցյալ տարիներին ոչ ոք չէր կարողանում զբաղեցնել։ Նա մրցաշրջանն ավարտեց 7 գոլ և 6 գոլային փոխանցմամգ, ակնհայտորեն զիջելով անցյալ տարիների արդյունքներին ։ «Նապոլիին» չհաջողվեց հասնել նոր մակարդակի։ Չնայած Իտալիայի գավաթը հաղթելուն, թիմը ոչ միայն չկարողացավ սանձել «Յուվենտուսին» չեմպիոնության համար սպասված մենամարտում, այլ չգրավեց 2-րդ տեղը՝ առաջ թողնելով «Ռոմային»։ Իսկ Չեմպիոնների լիգայում դուրս չեկավ խմբային փուլից։ Այդ ժամանակ Մարեկի՝ «Նապոլիից» հեռանալու շշուկների նոր ալիք բարձրացավ. նույնիսկ նշվեց կոնկրետ գումարի չափը (40 միլիոն դոլար), ինչի համար նեապոլիտանցիները պատրաստ էին վաճառել խաղացողին (Դե Լաուրենտիսը հերքեց այդ տեղեկությունը) ։ Կիսապաշտպանը կրկին մամուլին հայտարարեց, որ ինքը հավատարիմ է «Նապոլիին» ։
Հավաքականի կարիերա
2003 թվականին Մարեկ Համշիկը հրավիրվեց Սլովակիայի երիտասարդական հավաքական՝ մասնակցելու Եվրոպայի 2004 թվականի առաջնության ընտրական մրցարշավին։ Որակավորման առաջին փուլի այն բոլոր խաղերում, որոնք անցել էին Սլովակիայում, Համշիկը և իր ընկերները Հունաստանից հետո խմբում զբաղեցրեցին 2-րդ տեղը՝ առաջ անցնելով Լատվիայից և Ֆարերյան կղզիներից։ Համշիկը 1 գոլ խփեց Ֆարերյան կղզիների դեմ խաղում, 2 գոլ էլ՝ Լատվիայի դեմ խաղում։ Որակավորման 2-րդ փուլում, որն անցկացվեց 2004 թվականի մարտին, սլովակները գերմանացիների, դանիացիների և ուկրաինացիների հետ հայտնվեցին մի խմբում։ Այդ փուլի բոլոր խաղերը տեղի ունեցան Գերմանիայում։ Առաջին 2 խաղերում զիջելով գերմանացիներին և դանիացիներին՝ սլովակները հաղթեցին վերջին՝ ուկրաինացիների դեմ խաղը, ովքեր զբաղեցրել էին առաջին տեղը, սակայն նույնիսկ այդ հաղթանակը չօգնեց սլովակներին, ովքեր իրենց խմբում զբաղեցրեցին վերջին տեղը և չհայտնվեցին Ֆրանսիայում կայանալիք եզրափակիչ փուլում ։ Սլովակիայի հավաքականի կազմում (մինչև 17 տարեկան) Համշիկի հաշվին կար 6 խաղ և 3 խփած գնդակ։
Հաջորդ տարի 17-ամյա Համշիկը հրավիրվեց Սլովակիայի երիտասարդական հավաքական (մինչև 19 տարեկան)։ Սլովակները կրկին մասնակցեցին Եվրոպայի 2005 թվականի առաջնության ընտրական փուլին։ Անցնելով որակավորման առաջին փուլը՝ նրանք կրկին չկարողացան հաղթահարել 2-րդը և չհայտնվեցին եվրոպական առաջնությունում ։ 2006 թվականի կեսերին Եվրոպայի 2007 թվականի առաջնության ընտրական փուլի շրջանակներում Մարեկը Սլովակիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում 2 խաղ խաղաց։ Դրանից հետո նա այլևս չհրավիրվեց «երիտասարդական»։
2007 թվականի սկզբին Սլովակիայի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ Յան Կոցյանը, գտնվելով Մարեկի՝ «Բրեշիայի» կազմում ելույթների ազդեցության տակ, նրան հրավիրեց երկրի գլխավոր թիմի կազմ։ 2007 թվականի փետրվարի 7-ին իսպանական Խերես դե լա Ֆրոնտերա քաղաքում Լեհաստանի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում տեղի ունեցավ Մարեկ Համշիկի նորամուտը։ Նա խաղադաշտ դուրս եկավ 81-րդ րոպեին՝ 2:2 հաշվի ժամանակ, որը և գրանցվեց ցուցատախտակին եզրափակիչ սուլիչից հետո ։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 13-ին Մարեկն իր հաշվին գրանցեց հավաքականի կազմում իր առաջին գոլը և դա տեղի ունեցավ Եվրոպայի 2008 թվականի առաջնության ընտրական փուլի Սան Մարինոյի հավաքականի դեմ խաղում։ Մարեկը բացեց խաղի հաշիվը, որը արդյունքում ավարտվեց 7:0 հաշվով ։ Այդ ընտրական փուլը, որում Մարեկը անցկացրեց 6 խաղ և խփեց 2 գոլ, սլովակների համար չդարձավ ամենահաջողը և նրանք D խմբում զբաղեցրին միայն 4-րդ տեղը։ Վերջինս նրանց թույլ չտվեց դուրս գալ Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ փուլ։
2008 թվականին սկսեց 2010 թվականի աշխարհի առաջնության նախընտրական փուլը։ Առաջին իսկ խաղում՝ Հյուսիսային Իռալնդիայի դեմ խաղում Համշիկը գոլ խփեց, որն էլ սլովակներին հաղթանակ բերեց ։ 2009 թվականի սկզբին Սլովակիայի հավաքականը մեկնեց մասնակցելու հերթական առաջնությանը՝ Կիպրոսի ֆուտբոլի ասսոցացիայի գավաթին։ Առաջին խաղում պարտվեց Ուկրաինայի հավաքականին, իսկ երրորդ տեղի համար պետք է խաղաին տուրնիրի կազմակերպիչների հետ։ Այդ խաղում ուժեղ գտնվեցին կիպրոսները։ Մարեկ Համշիկը կիպրոսների դեմ խաղում առաջին անգամ կապեց ավագի թևկապը ։ Ամբողջ տարվա ընթացքում սլովակները վստահորեն հանդես եկան աշխարհի առաջնությունում, վերջին տուրում էլ հաղթեցին լեհերին ։ Խմբում զբաղեցրին 3-րդ հորիզոնականը և պատմության մեջ առաջին անգամ հասան «մունդիալի» եզրափակչային փուլ։ Լեհերի հետ խաղից հետո, Մարեկը դարձավ հավաքականի նոր ավագը։
Վլադմիրի Վայսը Համշիկին նույնպես ներառեց այն ցանկի մեջ, ովքեր պետք է մասնակցեին աշխարհի առաջնությանը, իսկ հունիսի 1-ին Մարեկը մտավ վերջնական հայտացուցակի մեջ ։ Վիճակահանության արդյունքում հավաքականը տեղ գտավ F խմբում աշխարհի գործող չեմպիոն Իտալիայի, Պարագվայի և Նոր Զելանդացիների հետ։ Նոր Զոլանդացիցների դեմ առաջին խաղում Համշիկը հավաքականի կազմում դաշտ դուրս եկավ ավագի թևկապով։ Սլովակները 50-րդ րոպեին Ռոբերտա Վիտեկի խփած գոլի շնորհիվ հաղթում էին, սակայն ավելացված ժամանակի երրորդ րոպեին Ուինսթոն Ռիդը հավասարեցրեց հաշիվը ։ Այդ պահին Մարեկը 22 տարեկան 323 օրական էր, և այդ ցուցանիշով զբաղեցրեց 4-րդ հորիզոնականը երիտասարդ ավագների ցանկում, ովքեր խաղացել են աշխարհի առաջնությունում ։ Պարագվայի դեմ խաղում սլովակները տանուլ տվեց 0:2 հաշվով ։ Այդ խաղից հետո նրանք 1 միավորով զբաղեցրին վերջին հորիզոնականը խմբում, սակայն խմբային փուլի վերջին խաղում անսպասելիորեն հաղթեցին գործող չեմպիոն Իտալիային 3:2 հաշվով ։ Այդ հաղթանակը Սլովակիային թույլ տվեց խմբում զբաղեցնել 2-րդ հորիզոնականը և դուրս գալ առաջնության 1/8-րդ փուլ, որտեղ հանդիպեցին Նիդրելանդների հավաքականին։ Անցած խաղի հաջողությունը կրկնել չհաջողվեց, և նրանք «մունդիալի» ապագա եզրափակչի մասնակցին զիջեցին 1:2 հաշվով, որից հետո էլ դուրս մնացին ֆուտբոլային գլխավոր առաջնությունից ։
Աշխարհի առաջնության ավարտից հետո սկսվեց 2012 թվականի Եվրոպայի առաջնության նախընտրական փուլը։ Առաջնությունն սկսեցին մակեդոնացիներին հաղթելով, իսկ երկրորդ խաղում սլովակների Մոսկվայում 1:0 հաշվով պարտություն կրեցին Ռուսաստանի հավաքականից ։ Սակայն հաջորդող բոլոր խաղերում կարողացան միայն մեկ հաղթանակ տոնել, հաղթելով Անդորային. կամ խաղում էին ոչ ոքի կամ էլ պարտվում էին։ Արդյունքում հավաքեցին 15 միավոր և խմբում զբաղեցրին 4-րդ հորիզոնականը, և շանս ունեցան անցնելու հաջորդ փուլ անցումային խաղի շնորհիվ։ Ինքը՝ Մարեկը անցկացրեց բոլոր 10 խաղերը առանց փոփոխության։
Խաղային որակներ
Վերջին տարիների Համշիկը համարվում է Սլովակիայի ամենատաղանդավոր ֆուտբոլիստը ։ Նա խաղում ձախ կիսապաշտպանի դիրքում, հաճախ էլ կենտրոնում։ Ռաֆայել Բենիտեսի «Նապոլի» տեղափոխությունից հետո հաճախ խաղում էր նաև հարձակվողությունում։ «Նապոլիի» մեծագույն մարզիչ Էդի Ռեյան նրան անվանել է «Ջերարդի և Լեմպարդի խառնուրդ» ։ Մարեկը կատարում է հիանալի փոխանցումներ, վերահսկում է գնդակին և ցանկացած պահի կարող է իր ձեռքը վերցնել նախաձեռնությունը ։
Համշիկին դուր է գալիս կիսապաշտպանի խաղը, որը խփում է շատ գոլեր (այդպիսին են եղել Ջերարդը, Լեմպարդը և Զիդանը)։ Բայց Մարեկի համար իսկական օրինակ է եղել Պավել Նեդվեդը ։ Պավելը նույնպես չի թաքցնում, որ իրեն դուր է գալիս սլովակի խաղը, և հարցազրույցներից մեկի ժամանակ հայտարարեց.
Չնայած իր լավ ելույթներին, Համշիկը խոստովանեց, որ իրեն չի համարում համաշխարհային մակարդակի ֆուտբոլիստ, բայց ցանկանում է դառնալ այդպիսին.
Անձնական կյանք
Մարեկի կնոջ անունը Մարտինա Ֆրանովա է։ Նրա հետ ծանոթացել է, երբ եղելե են 13 տարեկան։ Մարեկան հանդբոլ էր խաղում Մարեկի քրոջ հետ։ 15 տարեկան Մարեկը տեղափոխվեց Բրաստլավա, իսկ հետո մեկնեց Իտալիա, և նրանք երկար ժամանակ չհանդիպեցին, սակայն մի քանի տարի անց Մարտինան նույնպես տեղափոխվում է Իտալիա ։
2010 թվականի հունվարի 15-ին կեսարյան հատման օգնությամբ ծնվեց նրանց երեխան՝ 3340 գ և 50 սմ, ում էլ անվանեցին Քրիստիան ։ 2012 թվականի հունվարին Մարեկը և Մարտինան երկրորդ երեխան ունեցան, որին էլ անվանեցին Լուկաս ։
Մարեկի քույրը 2010 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ամուսնացել է եղբոր ակումբակից Վալտեր Գրագանոյի հետ ։ Զույգին ունի երեխա, ով ծնվել է ամուսնությունից կես տարի անց ։
Իր կնոջ հետ Մարեկը ապրում է Կաստել Վոլտուրնոյում գտնվող 4 սենյականոց բնակարանում, Նապոլիից 30 կմ դեպի հյուսիս։ Նրան ունի սկուտեր՝ Aprilia-ն, որը գունավորված է «Նապոլիի» գույներով ։ 2008 թվականի դեկտեմբերին նա իր համար BMW X6 գնեց, իսկ ծնողներին նոր տուն ։ Այդ ժամանակ հանցագործները Համշիկից գողացան ժամացույցը, որը արժեր 25 հազար ֆունտ ։ Ժամացույցը հետո հայտնվեց Մարեկի երկրպագուների մոտ, ովքեր էլ վերադարձրեցին նրան։ Իսկ մի քանի ամիս անց երկու անհայտներ մտել էին Մարեկի հայրիկի տուն, սակայն չարագործներին արագ ձերբակալել էին ։
2010 թվականին մամաուլում նկարներ հայտնվեցին Մարեկի և ոստիկանությունից թաքնվող մաֆիայի անդամ Դոմենիկ Պագանոյից։ Շուտով ֆուտբոլիստի հայրը հայտարարեց, որ իր տղան կապ չունի իտալական մաֆիայի հետ ։ Ինչպես շատ ֆուտբոլիստներին անյպես էլ Մարեկին ունի դաջվածքներ. նրա տղայի՝ Քրիստիանի անունը և ծննդյան ամսաթիվը՝ «14 հոկտեմբերի 2009 թվական», և ամսաթիվ, երբ Սլովակիայի հավաքականը պարտվեց աշխարհի առաջնությունում ։
Մարեկը համարվում է Սլովակիայում Nike-ը ներկայացնող գլխավոր դեմքը ։
Ակումբային
2015-2016 մրցաշրջանի վերջի տվյալներով
Միջազգային
2015 թվական թվականի սեպտեմբերի 8-ի տվյալներով
Արդյունքում։ 75 հանդիպում / 14 գոլ; 27 հաղթանակ, 16 ոչ ոքի, 32 պարտություն
Թիմային
«Նապոլի»
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սլովակ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նապոլիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1987 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 27 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Սլովակիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Նիտինո
Նիտինո (Нитине), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1647 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նիտինո գյուղում բնակվում էր 131 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,534 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 245,32 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1647 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հայրապետյան
Հայրապետյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ
Բրոնզ
Բրոնզ, պղնձի համաձուլվածք է տարբեր քիմիական տարրերի, գլխավորապես մետաղների հետ (անագ, ալյումին, բերիլիում, կապար, կադմիում, քրոմ և այլ)։ Համապատասխանաբար բրոնզն անվանում են անագե, ալյումինե և այլն։ Բացառություն է կազմում ցինկի համաձուլվածքը, որն անվանում են արույր (դասական հայերեն՝ գրաբար՝ «արոյր», օրիխալկում, la:orichalcum, բրաս, en:brass, լատուն, ru:латунь), և նիկելինը՝ մելքիոր (պղնձի և նիկելի համաձուլվածք)։
Մեզ հասած հայ գրականության մեջ արույրն առաջին անգամ հիշատակված է հայերեն թարգմանված Աստվածաշնչում ։
Պղնձի մեջ տարբեր տարրեր մտցնելուց (լեգիրել, որակավորել), մտցվող նյութի ատոմները մեծացնում են դեֆորմացիան և ատոմների բյուրեղացանցի դեֆեկտների քանակությունը։ Բացի այդ, խառնուրդի ատոմները փոխազդում են տեղաշարժվող մասնիկների հետ և դժվարացնում դրանց շարժողականությունը՝ կարծրացնելով պղինձը։ Այդ պատճառով բրոնզների տեսակարար դիմադրությունն ավելի մեծ է, քան մաքուր պղնձինը։ Մեծ է նաև պայթյունի նկատմամբ պնդության սահմանը և կարծրությունը, փոքր է պայթյունից առաջ հարաբերական երկարացումը։ Բրոնզներն ավելի լավ են ձևափոխվում մետաղահատ հաստոցներով և ունեն ավելի լավ ձուլման հատկություններ, քան պղինձը։
Անագե բրոնզը մարդու պատրաստած հնագույն համաձուլվածքներից է։ Ըստ որոշ կարծիքների՝ բրոնզն առաջինը հայտնաբերել են հին եգիպտացիները, որոնք նաև որոշ ժամանակ անց հայտնաբերել են երկաթը, ոսկին և այլն ։
Պատմություն
Անագային բրոնզը մարդու ստացած հնագույն համաձուլվածքն է (տե՛ս Բրոնզի դար)։ Առաջին բրոնզե առարկաները ստացել են մ․ թ․ ա․ 3-րդ հազարամյակից առաջ պղնձի ու անագի հանքաքարի և փայտածխի խառնուրդի վերականգնիչ հալման միջոցով։ Հետագայում բրոնզ սկսեցին ստանալ պղնձին անագ և այլ մետաղներ ավելացնելով ։
Բրոնզ բառի ստուգաբանություն
Բրոնզ բառը Եվրոպայի երկրների մեծ մասում, այդ թվում Գերմանիայում և Մեծ Բրիտանիայում առավել տարածվում է 1730–40 թվականներին և փոխառվել է ֆրանսերեն bronze բառից, որն առաջին անգամ հիշատակվում է 1511 թվականին։ Վերջինս էլ իր հերթին փոխ է առել իտալերեն bronzo «բրոնզո»՝ "զանգի մետաղ, արույր" բառից, որը ծագել է 13-րդ դարում։ Իտալերեն բառն ինքը փոխ է առնված միջնադարյան լատիներեն bronzium բառից։ Այս վերջինը կարող է ունել երկակի ծագում։
Բաղադրություն
Անագային բրոնզի բաղադրության մեջ մտնում են մինչև 12% անագ, որպես հավելանյութեր՝ ցինկ, կապար, ֆոսֆոր, նիկել։ Ունի մեծ ամրություն և կոռոզիակայունություն։ Զարգացած արդյունաբերական երկրներում մշակվել են մեքենայական բրոնզի բազմաթիվ տեսակներ։ Կան նաև անանագ (հատուկ) բրոնզներ (պղնձի ու ալյումինի, նիկելի, սիլիցիումի, մանգանի և այլ մետաղների համաձուլվածքներ), որոնք օժտված են բարձր մեխանիկական, հակակոռոզիոն և հակաշփական հատկություններով ։
Արդյունաբերական կիրառում
Բրոնզն օգտագործվում է մեքենաշինության մեջ, ավիացիայում, հրթիռային տեխնիկայում, նավաշինության մեջ և այլուր։ Մետաղական մակերևույթները պաշտպանական նպատակներով բրոնզապատվում են, իսկ ոչ մետաղական մակերևույթներին մետաղական փայլ տալու համար՝ օգտագործում բրոնզափոշի ։
Բրոնզի կիրառում Հայքում
Հայերը բրոնզը ստացել են դեռ վաղ ժամանակներից։ Էջմիածնի շրջակայքում գտնված բրոնզե առաջին առարկաները վերաբերում են մ․ թ․ ա․ IV հազարամյակին։ Մինչև III հազարամյակի վերջը զենքերը, զարդերը, գործիքները պատրաստվել են միայն արսենային բրոնզից, հետագայում՝ բարձրորակ անագապղնձից։ Բրոնզը հաճախ ստացվել է պղնձի, արսենի, անագի, կապարի, երբեմն էլ ծարիրի համաձուլվածքից։ Մ․ թ․ ա․ II հազարամյակին վերաբերող ցուլերի, այծերի և այլ կենդանիների ու թռչունների բրոնզաձույլ արձանիկներ, ռազմակառքերի մոդելներ, դրվագումով և փորագիր գոտիներ են հայտնաբերվել Լճաշենում, Արթիկում և այլն։ Վանի կամ Արարատյան (Ուրարտական) թագավորության ժամանակաշրջանում (մ․ թ․ ա․ IX–VI դդ․) բրոնզից ձուլել են արձաններ և արձանիկներ, կահույքի մասեր, դրվագումով և փորագրությամբ, բարձր արվեստով հարդարել են զենքեր (վահաններ, սաղավարտներ, կապարճներ), այլ առարկաներ։ Վանի թագավորության անկումից հետո՝ հին հայկական Երվանդունիների թագավորության ժամանակաշրջանում նույնպես բրոնզից պատրաստել են արձաններ, և արձանիկներ, պաշտամունքային և կենցաղային իրեր։ Գիսանե և Դեմետրա աստվածուհիների բրոնզաձույլ արձանները, ըստ Տարոնի Հովհան Մամիկոնյան պատմիչի, ունեցել են 12–15 կանգուն բարձրություն։ Միջին դարերում պատրաստվել են գեղարվեստորեն ձևավորված հավանգներ, կանթեղներ, բուրվառներ։ Մեծարժեք շինվածք է Հաղարծնի վանքի բրոնզե մեծ կաթսան՝ հայերեն արձանագրությամբ (1232, քաշը՝ 350 կգ, Հայաստանի պատմության պետ․ թանգարան)։ Խորհրդային կարգերի օրոք բրոնզը Հայաստանում լայն կիրառություն է ստացել մոնումենտալ և կիրառական արվեստում։ Երևանում կանգնեցվել են Հ․ Թումանյանի (քանդակագործ՝ Արա Սարգսյան, 1957), Ա․ Սպենդիարյանի (քանդակագործներ՝ Արա Սարգսյան և Ղ․ Չուբարյան, 1957), Ա․ Իսահակյանի (քանդակագործ՝ Ս․ Բաղդասարյան, 1965), Մ․ Նալբանդյանի (քանդակագործ՝ Ն․ Նիկողոսյան, 1966) բրոնզաձույլ արձանները ։
Բրոնզի կիրառում արվեստում
Բրոնզն արվեստում, դեկորատիվ կիրառական արվեստում և արձանագործության մեջ լայնորեն օգտագործվող մի նյութ է, որը հայտնի է եղել հնագույն ժամանակներից։ Լինելով դյուրահալ և հեշտ մշակվող, ամուր, աչքի ընկնելով հաճելի երանգով ու փայլով՝ այն հնագույն ժամանակներից օգտագործվել է ինչպես գործիքների ու զենքերի, այնպես էլ իրերի և զարդերի պատրաստման ժամանակ։ Բրոնզի փոշին և նուրբ թերթիկները ծառայում են փայտը, ոսկորը, սև մետաղները և գիպսը բրոնզապատելու համար։ Բրոնզի հատկությունները (ճկունություն, կպչունություն, պլաստիկություն) հնարավորություն են ընձեռում արձանի ամենամանր մասերը վերարտադրել, առանց հավելյալ նեցուկի ստեղծել ծավալային կոմպոզիցիաներ, ստանալ սնամեջ, համեմատաբար թեթև ձուլվածքներ։ Բրոնզն օքսիդանալով ձեռք է բերում կայուն երանգներ (բնական բրոնզափայլ), լավ է ենթարկվում ոսկեզօծման, դրվագման, փորագրման, որոնք բազմազան են դարձնում առարկայի գույնն ու ֆակտուրան։ Մ․ թ․ ա․ III հազարամյակում Միջագետքում և 2-րդ հազարամյակում Եգիպտոսում բաց կաղապարներով ձուլումը փոխարինվել է կավե երկփեղկ փակ կաղապարներով ձուլմամբ։ Միջին Արևելքում I հազարամյակի վերջին բրոնզյա իրերը դրվագազարդվել են պղնձով, արծաթով, երբեմն՝ նաև ոսկով։ Չինաստանում, ուր բրոնզը հայտնի էր մ․ թ․ ա․ 2-րդ հազարամյակից, կիրառվել է, այսպես կոչված, մոմե ձուլման եղանակը։ Հունաստանում մ․ թ․ ա․ V–IV դդ․ բրոնզե մեծ արձաններ ձուլելիս կիրառել են «մոմե մոդելը կորուցելու» եղանակը, որը մինչև օրս էլ կիրառվում է մոնումենտալ քանդակագործության բնագավառում։ Հին Հռոմում հուշարձանները (Մարկոս Ավրելիուսի հեծյալ արձանը Հռոմի Կապիտոլիումում, մ․ թ․ II դ․), կիսանդրիները, կանթեղները ձուլում էին մեծ հատվածներով։ Միջին դարերում բրոնզից ձուլել են եկեղեցական և պալատական սպասք, կահույքի մասեր, տաճարների քանդակազարդ դռներ, կաթսաներ, կենցաղային առարկաներ։ Վերածնության դարաշրջանում «մոմե մոդելը կորուցելու» եղանակով են ձուլվել Լ․ Գիբերտիի Ֆլորենցիայի Բապտիստերիումի դռները (հյուսիսայինը՝ 1404–24թթ., արևելյանը՝ 1425–52թթ.), Դոնատելլոյի (1447–53, Պադուա) և Ա․ Վեռոկքիոյի (1479–90, Վենետիկ) հեծյալ արձանները։ XVI դ․ Ռուսաստանում բրոնզի ձուլումը բարձր մակարդակի հասավ XIX դ․ 2-րդ կեսից գեղարվեստական իրերը էժանացնելու նպատակով բրոնզի ձուլումը խիստ նվազել է։ XIX դ․ վերջին և XX դ․ սկզբին մի շարք իմպրեսիոնիստների (Օ․ Ռոդեն, Ա․ Բուրդել, Շ․ Դեսպիո, Զ․ Մանցու) գործերում բրոնզը գեղարվեստական նոր հատկանիշներ է ձեռք բերել։ ԽՍՀՄ արձանագործության մեջ բրոնզը լայն և բազմազան կիրառություն է գտել Վ․ Ի․ Մուխինայի, Ս․ Դ․ Լեբեդևայի, Ա․ Տ․ Մատվեևի գործերում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրոնզ Կատեգորիա:Պղնձի համաձուլվածքներ Կատեգորիա:Անագի համաձուլվածքներ Կատեգորիա:Ցինկի համաձուլվածքներ Կատեգորիա:Մետաղներ Կատեգորիա:Մետաղաձուլում Կատեգորիա:Ֆիզիկա Կատեգորիա:Քիմիա
Ռիումա (գյուղ, Տառվաստու շրջան)
Ռիումա (Riuma), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Տառվաստու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 38 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Տառվաստու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սպամ
Փոստաղբ կամ սպամ (անգլերեն՝ spam)՝ առևտրական, քաղաքական և այլ ձև գովազդի առաքում կամ այլ տեսակի հաղորդագրությունների առաքում դեպի նրանց, ովքեր չեն ցանկանում ստանալ այն։ Մի որոշ տեսակի հաղորդագրությունների զանգվածային առաքման օրինականությունը, որոնց համար չի պահանջվում ստացողների համաձայնությունը, կարող է հաստատված լինել օրենսդրությամբ։ Օրինակ՝ հաղորդագրություններ տարերային աղետների մերձեցման մասին, քաղաքացիների զանգվածային զորահավաքի մասին և այլն։ «Լցոն» տերմինի ընդունված իմաստը գործածվում է էլեկտրոնային նամակների առաքման նկատմամբ։
Տերմինի ստուգաբանությունը
Սկզբնապես «SPAM» բառը հայտնվեց 1936 թ.։ Այն վերծանվում էր որպես SPiced hAM (Համեմած խոզապուխտ ) և հանդիսանում էր Hormel Foods ընկերության ապրանքանիշը - կծու աղացած խոզի միս։ «SPAM» բառը ձանձրացնող գովազդի իմաստ ստացավ համանուն անվանմամբ ծիծաղաշարժի պատճառով՝ Մոնթի Փայթոն ծաղրախմբի «Մոնթի Փայթոնի թռչող կրկեսը» հեռուստաշարից (1969)։ Ծիծաղաշարժի իմաստը վերածվում է նրան, որ մի սրճարանում բոլոր ճաշատեսակները պարունակում են «լցոն» («spam»)։ Երբ ծաղրաշարժի գլխավոր հերոսը, որն եկել է սրճարան իր կնոջ հետ, խնդրում է մատուցել իրենց կերակուր առանց «լցոնի»՝ մատուցողը բերում է կերակուր «լցոնիի չնչին պարունակությամբ»։ Այցելուն զայրանում է, և վիկինգների երգչախումբը, որոնք նստած են հարևվան սեղանների շուրջ, սկսում է երգել փառաբանական երգ «լցոնի» մասին, ինչից հետո սկսվում է թոհուբոհը։ Ծիծաղաշարժի վերջում՝ հերոսի կինը բացականչում է՝ «Ես չե՛մ սիրում լցոն»։ (անգլերեն՝ «I don’t like spam!»)։ Ծիծաղաշարժի գործող անձերի դերերում նաև նշված էր «լցոն» բառը։ Ի մի գումարյալ այդ բառն օգտագործվում է ծիծաղաշարժում ավելի քան հարյուր անգամ ։
Այլ բացատրությամբ, երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո մնացել էր տվյալ պահածոների մեծ քանակի պաշար, որը մատակարարում էին Ամերիկայի զինվորների համար։ Որպեսզի վաճառել իրենց ոչ առաջին թարմության արտադրանքը, Hormel Foods ընկերությունը կատարեց, առաջին իր տեսակի մեջ, գովազդային արարողություն։ «Լցոն» բառն աչքի էր ընկնում ամեն անկյունում, բոլոր էժանագին խանութների ցուցափեղկերից, գրված էր ավտոբուսների և տրամվայների վրա։ Այդ բառը կարելի էր կարդալ թերթերում և շենքերի ճակատների վրա։ «SPAM» պահածոների գովազդն անընդհատորեն փոխհաղորդվում էր ռադիոյով։ 1986 թ. Usenet֊ի համաժողովներում հայտնվեցին բազում միատեսակ հաղորդագրություններ ոմն Դեյվ Ռոդեսի կողմից, որը գովազդում էր նոր ֆինանսական բուրգ։ Վերնագիրն ասում եր՝ «Վաստակի՛ր կույթ փող», իսկ նամակներում գրված էր հրահանգը, թե ինչպես անել այն։ Հեղինակը նախանձելի համառությամբ շարունակում էր կրկնօրինակել իր գրվածքները, և նրանք այնքան զզվեցրեցին բաժանորդներին, որ նրանց սկսեցին համեմատել ծիծաղաշարժում գովազդվող պահածոների հետ։
Այսպիսով, «լցոն» բառը ստացավ նոր իմաստ, որը հետո մտավ համակարգչային տերմինաբանության մեջ՝ զզվեցնող գովազդային առաքումների անվանման համար։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ցանցային վարվելակարգ
Նարիմանով (Զիմովնիկի շրջան)
Նարիմանով (Нариманов), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանում։ Մտնում է Լենինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանի բնակավայրեր
(1475) Յալթա
(1475) Յալթա (Yalta), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1935 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Պելագեյա Շայնի կողմից Սիմեիզում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,348749 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9539 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7436 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1314,78 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,27381 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,5° անկյուն։
(9334) Մոեստա
(9334) Մոեստա (Moesta), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,635127 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1821 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0882 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1562,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,23041 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,88° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Աբդալ (Եվդոկիայի գավառ)
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կուբայի օրհներգ
«La Bayamesa» («Հայրենիք կամ մահ»), Կուբայի պետական օրհներգ։
Պատմություն
«Բայամես երթի» երաժշտությունը գրվել է Պեդրո (Պերուչո) Ֆիգերեդոյի կողմից ՝ 1867 թվականի օգոստոսին, մեղեդու վրա ազդեցություն է թողել «Մարսելյեզը» 1868 թվականին գրված երթի բառերը նվիրված են Կարլոս Մանուել դե Սեսպեդեսի բանակի կողմից Բայամոյի գրավմանը։  Իր ձիու թամբի վրա Ֆիգերեդոն գրել է օրհներգի բառերը, որոնք ավելի երկար էին, քան ներկայիս պաշտոնական վարկածը։ Ֆիգերեդոն բռնվել է իսպանացիների կողմից և երկու տարի անց  մահապատժի ենթարկվել։ Երգի առաջին կատարումը տեղի է ունեցել եկեղեցական ծեսի ժամանակ՝ կրոնական օրհներգի ներքո։
Օրհներգի բառերն իսպաներեն
¡Al combate corred Bayameses, que la patria os contempla orgullosa; no temáis una muerte gloriosa, que morir por la patria es vivir!
En cadenas vivir es vivir en afrenta y oprobio sumido. Del clarín escuchad el sonido; ¡a las armas, valientes, corred!
No temáis; los feroces Iberos son cobardes cual todo tirano no resisten al brazo Cubano; para siempre su imperio cayó.
¡Cuba libre! Ya España murió, su poder y su orgullo ¿do es ido? ¡Del clarín escuchad el sonido ¡¡a las armas!!, valientes, corred!
Կորոստովցի
Կորոստովցի (Коростівці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Ժմերինկայի շրջանում։
Կուբայի օրհներգ
Օրհներգի բառերն իսպաներեն
Contemplad nuestras huestes triunfantes contempladlos a ellos caídos, por cobardes huyen vencidos: por valientes, supimos triunfar!
¡Cuba libre! podemos gritar del cañón al terrible estampido. ¡Del clarín escuchad el sonido, ¡¡a las armas!!, valientes, corred!
Կորոստովցի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Ժմերինկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կուբայի օրհներգ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր Կատեգորիա:Կուբայի պետական խորհրդանիշներ
Բիզերտե
Բիզերտե (Բիզերտա) (արաբ․՝ بنزرت), քաղաք Թունիսում։ Բնակչություն՝ 114 հազար (2004 թ.)։ Նավահանգիստ Միջերկրական ծովում։ Գտնվում է Բլանկո հրվանդանի մոտ։ Ամենահյուսիսային քաղաքը Թունիսում, ինչպես նաև ամբողջ Աֆրիկայում։ Այն ծովափնյա հանգստավայր է եվրոպական դասի հյուրանոցներով, որոնք գտնվում են ափի երկայնքով։ Հիմնական տեսարժան վայրերն են հին նավահանգիստը, արաբական քաղաքը, 19-րդ դարի վերջի - 20-րդ դարի սկզբի պահպանված ֆրանսիական շինություններով ափը, ինչպես նաև երկու հին ամրոցներ, որոնք բաց են զբոսաշրջիկների համար։ Հին նավահանգիստը Բիզերտեի ամենահմայիչ վայրն է՝ սպիտակ տներով, սրճարաններով և վառ գույներով մեծ նավակներով ։
Պատմություն
Սիդոնի փյունիկեցիները հիմնել են Բիզերտեն՝ Թունիսի հնագույն քաղաքներից մեկը, մ.թ.ա. մոտ 1100 թվականին ։ Բիզերտե նավահանգիստը պատմության մեջ կարևոր դեր է խաղացել իր յուրահատուկ աշխարհագրական դիրքի շնորհիվ։
Արկադի Կարախանյան
Արկադի Ստեփանի Կարախանյան (Arkady Karakhanyan; ), հայ երկրաբան և սեյսմոլոգ։ 1995 թվականին ստացել է երկրաբանամիներալոգիական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։ 1998 թվականին հիմնել և ղեկավարել է «ԳԵՈՌԻՍԿ» գիտական ընկերությունը։ 2006- 2017 թվականներին եղել է ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի տնօրեն։
Բիզերտե
Պատմություն
XVI դ. Բիզերտեն դարձավ Միջերկրական ծովի ծովահենների բազան։
Արկադի Կարախանյան
Համարվում է ակտիվ տեկտոնիկայի, պալեո և արխեոսեյսմոլոգիայի հայկական դպրոցի հիմնադիրը։ Նրա ղեկավարությամբ ստեղծվել է սեյսմոտեկտոնական նոր մոդել, որը ներառում էր ակտիվ բեկվածքների սեգմենտների ռիսկերի գնահատականները։ Մոդելը հանդիսացել է քարտեզ՝ Հայաստանի Հանրապետությունում նոր շենքերի կառուցման սեյսմիկ հավասարակշռության ապահովման համար ։
Բիզերտե
Պատմություն
1881 թվականին Ֆրանսիան գրավեց Թունիսը և վերահսկողություն ձեռք բերեց Բիզերտեյի վրա, քաղաքում կառուցեց ծովային մեծ նավահանգիստ։ 1891 թվականից մինչև 1895 թվականը ջրանցք է փորվել՝ ուղղակիորեն կապելով Միջերկրական ծովը Բիզերտե լճի հետ։ Ձևավորված թմբի վրա կառուցվել է ժամանակակից քաղաք։ 1895 թվականին նավահանգիստը բացվեց միջազգային առևտրի համար։
Արկադի Կարախանյան
Կենսագրություն
Արկադի Կարախանյանը ծնվել է 1951 թվականի մարտի 19-ին Երևանում, զինվորականի ընտանիքում ։
Բիզերտե
Պատմություն
1961 թվականին Ֆրանսիայի և Թունիսի միջև զինված հակամարտություն սկսվեց Բիզերտեյի ծովային ռազմաբազայի շուրջ, որը հայտնի է որպես Բիզերտեի ճգնաժամ։ 1961 թվականի հուլիսին երեք օրվա ընթացքում զոհվեց 700 թունիսցի (1200 վիրավոր), ֆրանսիացիները կորցրեցին 24 մարդ (100-ը վիրավորվեցին) ։
Արկադի Կարախանյան
Կենսագրություն
1973 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի երկրաբանության ֆակուլտետը։
Գիտական գործունեությունը սկսել է ՀՀ ԳԱԱ Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտում։
Բիզերտե
Տնտեսություն
Բիզերտեի տնտեսությունը շատ բազմազան է։ Կան մի քանի ռազմակայաններ և շուրջօրյա զբոսաշրջություն։ Որպես զբոսաշրջային կենտրոն, տարածաշրջանը, սակայն, այնքան հայտնի չէ, որքան Թունիսի արևելյան ափը։ Կա արտադրություն (տեքստիլ, ավտոպահեստամասեր, խոհարարական սպասք), ձկնորսություն, մրգեր և բանջարեղեն, ցորեն։
Արկադի Կարախանյան
Կենսագրություն
1983 թվականին Մոսկվայի պետական համալսարանի երկրաբանության ֆակուլտետում պաշտպանել է ատենախոսություն և ստացել երկրաբանամիներալոգիական գիտությունների թեկնածուի կոչում։ Ատենախոսության թեման եղել է «Անատոլիա-կովկասա-իրանական շրջանի կառուցվածքի շերտային համակարգի վերլուծությունը» ։
Բիզերտե
Ժողովրդագրություն
2020 թվականին Բիզերտեի մոտավոր բնակչությունը կազմում է 182,662 մարդ՝ 392,4/կմ² խտությամբ. ։ 2014 թվականին արական սեռի ներկայացուցիչները կազմում են բնակչության 50,3%-ը, իսկ կանայք՝ 49,7%-ը ։ Մինչև 60 և ավելի տարեկան բնակչության թիվը հասել է 12,4%-ի, իսկ քաղաքային բնակչությունը կազմում է բնակչության 60,4%-ը ։
Արկադի Կարախանյան
Կենսագրություն
Ուսումնասիրել է 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժը և դրա հետևանքները։
Բիզերտե
Կլիմա
Բիզերտեն վայելում է շոգ ամառային միջերկրածովյան կլիման՝ մեղմ, անձրևոտ ձմեռներով և տաք, չոր ամառներով։ Միջերկրական ծովի քամին ամառներն ավելի զով և խոնավ է դարձնում, քան Թունիսի ներքին տարածքներում:
Գրականություն
Կատեգորիա:Թունիսի քաղաքներ Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ
Արկադի Կարախանյան
Կենսագրություն
1995 թվականին Մոսկվայում պաշտպանել է ատենախոսություն՝ երկրաբանամիներալոգիական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճանի համար։ Ատենախոսության թեման եղել է «Անատոլիա-փոքրասիական օրեգոնի ակտիվ բեկվածքները և ուժեղ երկրաշարժները» ։
1998 թվականին հիմնել է և ղեկավարել է «ԳԵՈՌԻՍԿ» գիտական ընկերությունը, որը զբաղվում է սեյսմիկ ռիսկերի ուսումնասիրություններով և գնահատումներով ։ Աշխատել է Հայաստանում, Իրանում, Վրաստանում, Սիրիայում, Ռուսաստանում, Կիպրոսում, Թուրքիայում, Եգիպտոսում և Ղազախստանում։
2006- 2017 թվականներին եղել է ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի տնօրեն։
Եղել է Երևանում «ԻՆԻԳԵՈ»-ի հոբելյանական 42-րդ միջազգային սիմպոզիումի կազմակերպիչներից մեկը ։ 2017 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Սպիտակի շրջանում գիտական էքսկուրսիա է կազմակերպել սիմպոզիումի մասնակիցների համար։
Արկադի Կարախանյանը մահացել է 2017 թվականի նոյեմբերի 13-ին Երևանում ։ Թաղված է Երևանի կենտրոնական գերեզմանատանը։
Գրականություն
Գիտական մենագրություններ՝
Հիմնական գիտական հոդվածներ՝
Статьи в журнале Известия АН Арм. ССР / НАН РА. Серия Науки о Земле :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ երկրաբաններ Կատեգորիա:Թոխմախի գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Հայ սեյսմոլոգներ Կատեգորիա:Երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ
Սուրինամի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Սուրինամի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը ներկայացնում է Սուրինամը ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։
Նիժնեժիրովսկի (Զիմովնիկի շրջան)
Նիժնեժիրովսկի (Нижнежировский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանում։ Մտնում է Վերխնեսերեբրյակովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանի բնակավայրեր
Ռիմեսա
Ռիմեսա (Rimessa բառացի տեղափոխված, փոխանցված, հանձնված), միջազգային հաշվարկների և արտարժույթով միջազգային դրամական փոխանցումների վճարման փաստաթուղթ՝ չեկ, մուրհակ և այլն։ Վերջին ժամանակներում այն ավելի լայնորեն օգտագործվում է տարբեր կատեգորիաների աշխատանքային և տնտեսական միգրանտների կողմից իրականացվող միջազգային դրամական հոսքերի հետ կապված, երբ նրանք իրենց վաստակած գումարի մի մասը  պարբերաբար ուղարկում են տուն։ Համաշխարհային բանկի գնահատմամբ 2006 թվականին նման ռիմեսաները կազմել են 250-300 միլիարդ ԱՄՆ դոլար` աճելով վերջին 10 տարիների ընթացքում տարեկան մոտ 30%-ով։ Միջազգային դրամական փոխանցումները` կապված դրանց աճող կարևորության և որոշ զարգացող երկրների ՀՆԱ-ում կարևոր ներդրման հետ, որպես կանոն, առանձնանում են դրամական փոխանցումների առանձին ֆինանսատնտեսական ենթակատեգորիայում։ Դրամական փոխանցումները գնալով ավելի մեծ դեր են խաղում շատ երկրների տնտեսություններում։
Փոխանցման գործընթացին մասնակցում են ուղարկողը, ստացողը, որոշակի գումարի փոխանցման մուրհակը, ինչպես նաև միջնորդները, որոնք դրա համար գանձում են որոշակի միջնորդավճար (տարիֆ)։
Նշանակություն
Այս տերմինը այլ իմաստներ ունի։ Ռիմեսան այլ համատեքստերում վերաբերում է պարտապանի կողմից ձեռք բերված մուրհակ և հաստատված նրա կողմից՝ իր պարտատիրոջ պատվերով։