cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Փարիզը քնեց (ֆիլմ, 1923)
«Փարիզը քնեց» (Paris qui dort, բառացի՝ «Փարիզը, որը քնած է», 1923), Ռենե Կլերի ֆրանսիական կարճամետրաժ համր գեղարվեստական ֆիլմը, որը նկարահանվել է 1923 թվականին։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1925 թվականի փետրվարի 6-ին ։
Բնօրինակ ֆիլմի ոչ մի նմուշ չի մնացել, բայց կատարվել են մի քանի վերականգնումներ՝ փորձելով ավելի մոտենալ բնօրինակին։
Սյուժե
Մի առավոտ արթնանալով՝ Էյֆելյան աշտարակի պահակը՝ Ալբերտը, հայտնաբերում է, որ ամբողջ հսկայական քաղաքը բառացիորեն անշարժացել է. կանգ են առել մեքենաները, մարդիկ աշխատելիս պատահական դիրքերում սառած են մնացել։ Նա փորձում է պարզել նման տարօրինակ միջադեպի պատճառը։ Նրա որոնումներին միանում է այն ինքնաթիռի պատահական ուղևորների այլակազմ ընկերությունը (շրջիկ գործակալ, փողոցային գող և այլք), որը վայրէջք է կատարել նույն առավոտյան Փարիզում։
Սկզբում վայելելով ընդհանուր քնածությունը, որը թույլ է տալիս նրանց գնալ Մոնմարտրում կաբարե երեկույթի, շրջել քաղաքում, փող կամ մանր բաներ վերցնել քնած մարդկանցից կամ գողանալ այն ամենը, ինչ ցանկանում են, ներառյալ Մոնա Լիզան, նրանք ձանձրանում են, իսկ հետո վիճում։ Տղամարդկանց միջև քաշքշուկ է առաջանում իրենց խմբի միակ կնոջ պատճառով։ Չորս օր հետո նրանք հանկարծ հաղորդագրություն են լսում ռադիոյով այն մասին, որ չքնածներին խնդրվում է մոտենալ ինչ-որ հասցեով։ Գալով նշված վայր՝ խումբը հանդիպում է մի աղջկա, որը տեղեկացնում է՝ քնեցման մեղավորը եղել է իր գիտնական քեռին, որը քաղաք է ուղարկել իր հայտնագործած հատուկ ճառագայթները, որոնք չեն հասել մինչև աշտարակի գագաթ և մինչև թռչող ինքնաթիռ։ Խումբը գիտնականին խնդրում է մարդկանց դուրս բերել քնից, և նա որոշ ժամանակ անց մտածում է, թե ինչպես դա անել։
Գեղարվեստական առանձնահատկություններ
Ֆիլմը ստեղծվել է մի խումբ էնտուզիաստների կողմից գրեթե առանց փողի։ Այն հետաքրքիր է «stop-տեսախցիկ»-ի ներդրմամբ՝ բնութագրելու համար «քնեցնող ճառագայթների մեքենայի» գործողությունները՝ կադրի բազմացման օրիգինալ օգտագործման եղանակով քնած քաղաքի տպավորություն ստեղծելու համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռենե Կլերի ֆիլմեր Կատեգորիա:1923 ֆիլմեր Կատեգորիա:Համր ֆիլմեր Կատեգորիա:Կարճամետրաժ ֆիլմեր Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Պուիատու (գյուղ, Իմավեռե շրջան)
Պուիատու (Puiatu), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Իմավեռե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 29 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Իմավեռե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Չալգիստագ
Չալգիստագ (Чалгыстаг), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Շիրինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 38 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Շիրինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մեխանիզմների սինթեզ
Մեխանիզմների սինթեզ, մեքենաների և մեխանիզմների տեսության բաժին․ ուսումնասիրում է տրված կինեմատիկական և դինամիկական հատկություններով մեխանիզմների կինեմատիկական սխեմաների նախագծման եղանակները։ Առավել լրիվ են մշակված արված կինեմատիկական հատկություններով մեխանիզմների սինթեզի եղանակները։ Պարզագույնը բռնցքավոր մեխանիզմների կինեմատիկական սինթեզն է․ հայտնի համարելով մեխանիզմի տիպը՝ որոշում են օղակների այն չափերը, որոնց դեպքում ապահովվում է առանձին օղակների տրված շարժման օրենքը։ Ավելի բարդ է լծակային մեխանիզմների սինթեզը, որը կարող է կատարվել միայն մոտավոր կերպով։ Հոդակապավոր մեխանիզմների սինթեզի եղանակները հիմնված են ֆունկցիաների մոտարկումների տեսության կիրառման վրա։ Այս եղանակներն առաջարկել է Պ․ Լ․ Չեբիշեը, 1853 թվականին։ Մեխանիզմների սինթեզի եղանակների ընդհանուր թերությունն այն է, որ դրանք հնարավորություն չեն տալիս ընտրելու մեխանիզմի սխեման, իսկ օղակների չափերը հաճախ ստացվում են կոնստրուկտիվորեն ոչ պիտանի։ Նշված թերությունները զգալի չափով կարող են վերացվել էլեկտրոնային հաշվողական մեքենաների կիրառմամբ։
MindArk
MindArk, շվեդական մասնավոր ընկերություն, որը զբաղվում է համակարգչային խաղերի մշակմամբ ։ Գլխավոր գրասենյակը տեղակայված է Գյոթեբորգ քաղաքում ։ Ընկերության գլխավոր տնօրեն և բաժնետերն է Յան Վալտեր Թիմկրանսը։
Մեխանիզմների սինթեզ
Կատեգորիա:Մեխանիզմներ
MindArk
MindArk ընկերության ամենահայտի և գլխավոր խաղը «Entropia Universe» կրակոցին է, որը սկզբնական շրջանում կրել է «Project Entropia» անունը։ Խաղն իրենից ներկայացնում է կրակոցու և MMORPG-ի խառնուրդ, որը թողարկվել է 2003 թվականին։
Պատմություն
1995 թվականին Յան Վալտեր Թիմկրանսը իր խմբի հետ սկսեց մշակել եռաչափ աշխարհի պլատֆորմ, որը նախատեսված էր առցանց խաղերի համար։ Պլատֆորմը հասավ հաջողության, և նրա աջակցման համար 1999 թվականին ստղծվեց MindArk ընկերությունը։ Սկզբնական շրջանում նախագիծը կրել է «Project Entropia» անվանումը ։
2003 թվականի ապրիլին թողարկվեց խաղի վճարովի տարբերակը։ 2004 թվականից մինչև 2007 թվականը խաղը ներբեռնեցին ավելի քան 615 հազար մարդ։ 2004 թվականից MindArk-ը զբաղվում է երեկք նախագծերի մշակմամբ և աջակցմամբ՝ «Planet Calypso», «Entropia Universe» և «Entropia Universe Platform»։
2007 թվականի հուլիսի 25-ին ընկերությունը գնեց CryEngine 2 խաղային շարժիչի լիցենզիան, ինչը թույլ էր տալիս օգտագործել այն «Entropia Universe» խաղում ։ Հայտարարվեց, որ հին՝ Gamebryo խաղային շարժիչից անցումը նոր շարժիչին կկայանա 2008 թվականի ամռանը, սակայն փաստացի անցում կատարվեց 2009 թվականի օգոստոսի 17-ին ։
2007 թվականի հոկտեմբերի 18-ից 21-ը ընկած ժամանակահատվածում ընկերության աշխատակիցները մասնակցեցին Լոս Անջելեսում տեղի ունեցած «E for All» համակարգչային խաղերի ցուցահանդեսին։ Այս ցուցահանդեսի ժամանակ ամերիկյան GamePro պարբերականը խաղին շնորհեց «Best Original Game» մրցանակը ։
2007 թվականին «Entropia Universe» ապահովեց 400 միլլիոն դոլարի շրջանառություն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ընկերություններ Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր Կատեգորիա:Ստուդիաներ
Ալամեք (այլ կիրառումներ)
Ալամեք, կարող է վերաբերել՝
Միջիններ
Միջիններ, ֆունկցիայի միջին արժեք, անվանում են ցանկացած թիվ, որը ընկած է ֆունկցիայի մեծագույն և փոքրագույն արժեքների միջև։ Երկու՝ а և b դրական թվերի երկրաչափական միջինը՝ \sqrt{ab} -ն, անվանում են նաև այդ թվերի միջին համեմատական, քանի որ այն մի այնպիսի X թիվ է, որը բավարարում է a։x= x։b հավասարմանը։
Պատրիարք
Հայ եկեղեցում կաթողիկոսը համարվում է Ծայրագույն Հայոց Պատրիարք։ Պատրիարք են Կոստանդնուպոլսի և Երուսաղեմի հոգևոր առաջնորդները, որոնք եպիսկոպոսներից տարբերվում են նախաթոռությամբ (նրանց տիտղոսը պահպանվում է նաև պաշտոնից հրաժարվելուց հետո)։
Կատեգորիա:Հոգևոր կոչումներ Կատեգորիա:Քրիստոնեության պատմություն Կատեգորիա:Ուղղափառություն Կատեգորիա:Կաթոլիկություն
Ծղուկք
Ծղուկք (անվանվել է նաև Սյունիք և Սիսական), Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի գավառներից։
Համապատասխանում է ՀԽՍՀ նախկին Սիսիանի շրջանին և Գորիսի շրջանի արևմտյան մասին ։
Ծղուկ գավառը սահմանափակված էր արևելքից՝ Աղահեջքով և Հաբանդով, արևմուտքից ՝ Ճահուկով և Վայոց ձորով, որոնց հետ ունեցած սահմանն անցնում է Սյունյաց լեռների ջրբաժան գծով, հարավից՝ Բաղք, Ձորք, Գողթն ու Երնջակ գավառներով, որոնց հետ բնական սահման է ծառայում Բարկուշատի լեռները։ Հյուսիսում Ծղուկքի հարևանը Արցախի Ծար գավառն է։
Ծղուկ անունը հավանաբար էթնիկական ծագում ունի ։
Սյունյաց իշխանների ոստանն այստեղ գտնվելու պատճառով, այս գավառը հաճախ կոչվում էր նաև Սյունիք կամ Սիսական։ 10-11րդ դարի մեր պատմիչների մոտ վերջին ավելի հաճախ են հիշատակվում, քան Ծղուկը։ XIII դարից ի վեր Ծղուկ գավառը կոչվել է նաև Որոտան։
Ծղուկի պատմական վայրերից նշանավոր են Շաղատ գյուղաքաղաքը, Որոտն գյուղը, Որոտնաբերդը և Որոտնավանքը, Տաթևի վանքը, Թանահատի վանքը, Սիսիան քաղաքի Սյունի վանքն ու Սյունի բերդը ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Սյունիք նահանգի գավառներ‎ Կատեգորիա:Ծղուկք գավառ
Թագավորական Մղոն
Թագավորական Մղոն (The Royal Mile), փողոցների շարան Էդինբուրգի (Շոտլանդիա) կենտրոնում, քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկը։ Երկարությունը կազմում է մեկ շոտլանդական մղոն, որը երկար է բրիտանականից մոտ 200 մ (մոտ 1.8 կմ)։ Այն սկսվում է Էդինբուրգի ամրոցի մոտից և իջնում է ներքև` դեպի Հոլիռուդյան պալատ։
Պատմություն
Թագավորական Մղոնի պատմությունը սկիզբ է առնում 12-րդ դարի առաջին կեսին, երբ Շոտլանդիայի թագավոր Դավիթ I-ը հիմնավորվեց ամրոցում՝ Ամրոցային ժայռի վրա, որը նա հրահանգել է վերակառուցել Էդինբուրգի ամրոցի։ Թագավորը ամրոցի ստորոտի բնակչությանը իրավունք է տվել զբաղվել առևտրով, և Լոնմարկետում տարածվում է բաց շուկան։ Ապա Դավիթ կարգադրել է Հայսթրիթի կառուցման վերաբերյալ, որն այն ժամանակներում կոչվում էր Via Regis (բառացի՝ «Արքայական ճանապարհ»), որից ենթադրվում է, որ առաջացել է անվանումը՝ «Թագավորական Մղոն»։
Թագավորական Մղոնի երկայնքով փայտե տները սովորաբար կոչվում էին ի պատիվ սեփականատերերի, և այս ավանդույթը պահպանվել է և ավելի ուշ շինություններում։ Տների միջև ձևավորվում էին փակուղիներ և ներքին բակեր, որտեղ նաև պահում էին տնային անասուններին։ 16-րդ դարի կեսերին միջնադարյան շինություններն այրվել են անգլիացիների կողմից անգլո-շոտլանդական հակամարտության ժամանակ։ Անգլիական թագավոր Հենրիխ VIII-ը հրամայել է վերականգնել տները, քանի որ նա ցանկանում է հասնել նրան, որ շոտլանդացիների թույլ տան իր որդուն ամուսնանալ Մարի Ստյուարտի հետ։ Մոտավորապես 1591 թվականին կառուցված նոր շենքեր գլխավորապես քարից էին, բայց դրանց մեջ դեռևս եղել են սանիտարական վատ պայմաններ` չնայած այն հանգամանքին, որ Քենոնգեյթի գեղեցիկ այգիներով շքեղ առանձնատներում հաստատվում է բարձրաշխարհիկ հասարակությունը։
17-րդ դարի կեսերին բնակարանային պայմանները դարձել են ծայրահեղ վատ. Հին քաղաքը լեփ-լեցուն էր, Թագավորական Մղոնում բնակվում էր շուրջ 70 հազար մարդ։ Որոշ շենքեր հասնում էին 14 հարկի, մեկ հատվածում կարող էին ապրել մինչև 300 մարդ՝ երբեմն կիսելով մեկ սենյակը 10 մասի։ Էդինբուրգի ընդլայնումով և Նոր քաղաքի կառուցումով 18-րդ դարում այդ խնդիրը կարողացան լուծել։ 1865 թվականից կատարվել են մի շարք բարեփոխումներ նաև Թագավորական Մղոնում. լորդ-պրովոստ Ուիլյամ Չամբերսը նոր ընդարձակ տներ կառուցեց Բլեքֆրայարս սթրիթում և Սենթ Մարիս սթրիթում։ Օլդ Ուեսթ Բոուին քանդվեց, իսկ Քոքբեռն սթրիթի միջոցով մուտք «փորեցին» դեպի Ուեվերլի կայարան։ Աշխատանքները շարունակվեցին 1880-ական թվականներին քաղաքային շինարար և կենսաբան Պատրիկ Գեդդեսի կողմից, որը վերակառուցեց Քենոնգեյթ շրջանն ու Մաունդ արհեստական բլուրը։ Նա նախագծեց ներքին բակեր ու այգիներ այն ծրագրերով, որոնք հիշեցնում էին 500 տարի առաջվա Թագավորական Մղոնի մասին։
Տեսարժան վայրեր
Բուն Թագավորական Մղոնը բաղկացած է չորս իրար հաջորդող փողոցներից (արևմուտքից արևելք)՝ Քասլհիլլ, Լոնմարկետ, Հայսթրիթ և Քենոնգեյթ, ընդ որում դրանք աստիճանաբար իջնում են ներքև։ Նման ձկան ողնաշարին՝ այդ փողոցներից անջատվում են փոքր փողոցներ և փակուղիներ, որոնք նույնպես պատկանում են Մղոնին։
Քասլհիլլ
Թագավորական Մղոնը սկսվում է էսպլանդայով (Castle Esplanade) Էդինբուրգի ամրոցի մոտ, որը կտրել են 19-րդ դարում այստեղ ռազմական շքերթներ անցկացնելու համար։ Այստեղ ամեն տարի անցկացվում է Ռազմական նվագախմբերի թագավորական էդինբուրգյան շքերթը։
Փոքրիկ Քասլհիլլում տեղավորված է պատրանքների Օբսքուրա կամերա թանգարանը և Վիսկիի ժառանգության շոտլանդական կենտրոնը։ Փողոցի աջ մասում գերիշխում է Հաբը՝ նախկինում Սուրբ Ջոնի եկեղեցին, այժմ էդինբուրգյան փառատոններից մեծամասնության անցկացման վայրը։
Լոնմարկետ
Լոնմարկետը նախկինում շուկա էր, որտեղ զբաղվում էին կտորի առևտրով։ Հիմա դրսում հաստատվել զբոսաշրջային ուղղվածություն ունեցող փոքր խանութներ՝ հուշանվերային արտադրանքով, որտեղ առաջին հերթին վաճառում են քիլթեր և շոտլանդական բրդից այլ իրեր։ Ձախ կողմում է գտնվում Գլեդսոնս Լենդ պատմական շենքը (Gladstone's Land)։ Փողոցն ավարտվում է Բենք փողոցի հատման հետ կետում, որը բացում է ձախից գեղեցիկ տեսարան է բացում դեպի Շոտլանդիայի բանկը և աջից կամուրջ Գեորգ IV կամուրջը, որը տանում է դեպի Մաունդ և Նոր քաղաք։
Հայսթրիթ
Բազմաթիվ էդինբուրգյան փառատոների անցկացման ժամանակ փողոցը դառնում է քաղաքի հասարակական կյանքի կենտրոն, ուր հավաքվում են զբոսաշրջիկներ, փողոցային երաժիշտներ, մասնակիցներն ու փառատոնների այցելուները։ Ձախ կողմում է գտնվում Գերագույն դատարանի շենքը, աջ կողմում՝ Խորհրդարանական հրապարակում, տեղակայված է Շոտլանդիայի Խորհրդարանի հին շենքը, որն իր գործառույթները կատարեց մինչ Միավորման ակտի ընդունումը։ Այժմ այնտեղ տեղակայված է գերագույն քաղաքացիական դատարանը։ Խորհրդարանական հրապարակում է նաև Սենթ Ջայլսի տաճարը՝ շոտլանդական պրեսբերիտականության կենտրոնը։
Սուրբ Ջայլսի տաճարի արևմտյան մուտքի գտնվում է «Միդլոտիանի սիրտը»՝ սալարկվածմոզաիկան՝ պատրաստված նույն տեղում, որտեղ նախկինում եղել է Թոլբութի բանտը։ Եկեղեցու մյուս կողմում կարելի է տեսնել մերկաթ-քրոսը, որի վրայից կարդում էին թագավորական հրամանագրերը և հրապարակել են ընտրությունների արդյունքները։
Հայսթրիթում են գտնվում նաև կրոնական բարեփոխիչ Ջոն Նոքսի տուն-թանգարանը և Մանկության թանգարանը։ Փողոցի վերջում գտնվում է «Աշխարհի ծայր» պանդոկը (World's End Pub) և համանուն փակուղին. ավելի վաղ այստեղ կանգնած էին քաղաքի Նեդերբոու դարպասները, և քաղաքային պատերից ներս կարող էին մտնել միայն ունևոր քաղաքացիները՝ վճարելով մուտքի համար ։
Քենոնգեյթ
Քենոնգեյթ անվանումն առաջացել է canon's gait արտահայտությունից («միաբանական փողոց»)՝ ի պատիվ Հոլիռուդյան աբբայության ։ Այս փողոցում է գտնվում Մորեյ Հաուսը՝ Էդինբուրգի համալսարանի մանկավարժական ֆակուլտետը, նախկին բանտ և դատարան Canongate Tolbooth-ը, այժմ՝ Էդինբուրգի Ժողովրդական պատմության թանգարանը, Էդինբուրգի թանգարանը։ Շոտլանդիայի եկեղեցու շինության համար անսովոր տեսք ունի Քենոնգեյթյան եկեղեցին, որը կառուցվել է նիդերլանդական գաղութային ոճով։ Եկեղեցական գերեզմանոցում գտնվում են բազմաթիվ հայտնի շոտլանդացիների, այդ թվում ՝ Ադամ Սմիթի, Դավիթ Ռիչչոյի եւ բանաստեղծ Ռոբերտ Ֆերգյուսոնի շիրիմները, որի բրոնզե արձանը կանգնած է եկեղեցու մուտքի առջև։
Քենոնգեյթն ավարտվում է Շոտլանդական խորհրդարանի մոտ, իսկ փոքրիկ Էբբի Սթրենդ փողոցը Թագավորական Մղոնից տանում է դեպի Հոլիռուդյան պալատ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էդինբուրգի փողոցներ
Վահագն
Հին հայերի պատկերացմամբ երկինքը նման էր ծովի։ Կարծում էին, թե ամպրոպի ժամանակ փոթորկալից ամպերով ծածկված ու մթամած երկինքը միախառնվում է երկրին, և նրանք բռնվում են երկունքի ցավերով։ Եվ երբ ամպերը որոտում են, լուսավորվում կայծակից ու փայլակից, երկնային ծիրանագույն ծովի մեջ, իբր, կարմիր եղեգ է վառվում, որի բոցերի ու ծխի միջից ծնվում է խարտիշահեր, բոցամորուս և Արեգակի նման փայլող աչքերով մի պատանեկիկ։ Այդ պատանին հին հայերի ամպրոպի և կայծակի աստված Վահագն էր, որին կոչում էին նաև Վիշապաքաղ մականունով։
Իր հերոսական արարքների շնորհիվ Վահագնը հին հայերի համար քաջության և հաղթական կռիվների խորհրդանիշ էր դարձել։ Հայ թագավորները նրանից էին քաջություն և հաղթանակ աղերսում։
Վահագնը հին հայերի ամենասիրված աստվածներից էր։ Նա հայոց գերագույն աստված Արամազդի և Անահիտի հետ հայ դիցարանում կազմում էր  սրբազան երրորդություն։ Վահագնի տաճարը գտնվում էր Տարոն գավառի Աշտիշատ քաղաքավանում։ Նրա հարսնացուն համարվել է Աստղիկ դիցուհին։ Վահագնի պաշտամունքը կատարվում էր ծիսական մեծ հանդիսություններով։
Ամենամանրամասն նկարագրությունը տվել է Մովսես Խորենացին «Հայոց պատմություն» աշխատության մեջ։ Խորենացին Վահագնին համարել է Տիգրան Երվանդյանի որդին։ Խորենացու շնորհիվ է նաև, որ պահպանվել է Վահագնի դյուցազներգության մի հատվածը՝ «Վահագնի ծնունդը», որտեղ նկարագրվում է Վահագնը և նրա ծնունդը։
Ըստ ավանդության՝ Վահագնը ծնվել է տիեզերքի բուռն երկունքի ժամանակ, երբ նրա երեք բաղկացուցիչ մասերը՝ երկինքը, երկիրն ու ծովը բռնվում էին երկունքի ցավերով։ Երկունքից շառագունած ծիրանի ծովի մեջ վառվող եղեգնի ծխից ու բոց արձակող փողից վազելով ելել է պատանի Վահագնը։ Նա ուներ ծովում բռնկված եղեգնի բոցերից ելնող  հրեղեն մորուք ու մազեր, արեգակունք աչքեր։ Վահագնը ծնվելուն պես կռվի է բռնվում սև ու ամեհի վիշապների դեմ, սպանում նրանց, ազատում տիեզերքը կործանման սպառնալիքից։
Վահագնի անվան հետ է կապվում Հարդագողի ճանապարհ անվանումը։ Ըստ ավանդության ասորիների աստվածային նախնի Բարշամից Վահագնը հարդ է գողանում, որի հետքը մնում է երկնքում և գոյացնում Հարդագողի ճանապարհը՝ Ծիր Կաթինը։ Հելլենիստական ժամանակաշրջանում Վահագնը նույնացվել է Հերակլեսի հետ և ստացել նոր հատկանիշներ։
Վահագնի գլխավոր մեհյանը գտնվել է Տարոնի Աշտիշատ ավանում։ Մեհյաններ են եղել նաև Հայաստանի այլ վայրերում։ Հայոց տոմարում Վահագնի անունով է կոչվել ամսվա 27-րդ օրը։ Վահագնի պաշտամունքը այժմ տարածված է հայկական նեոհեթանոսության մեջ ։
Անվան ծագումնաբանություն
Ըստ Աճառյանի՝ անունը ծագում է արշակունյան պահլավերեն Varhraγn անունից, որը նույնն էր, ինչ զանդերեն Vərəυraγna֊ը (վեդերեն՝ Vṛtrahan), որը նշանակում է «Vṛtra-յի սպանողը» և ծագում է Vərəυra «արգելակիչ, խափանարար» բառից։ Հայերենի հնագույն ձևը պետք է լինի Վարհագն ։ Վահագնի ընդհանուր հնդեվրոպական բնույթի ազդեցությամբ՝ որոշ հետազոտողներ ենթադրել են, որ «Վահագն» անունն առաջացել է սանսկրիտ՝ «վահ» (բերող) կամ «վհա»(բոց, աստղ) և «ագնի» (կրակ) բառերից կամ հնդիրանական Վերեթրագնա, Վայու, Վաե վեհ աստվածությունների անուններից։
Հիմնավոր պատճառներ կան ենթադրելու, որ «Վահագն» անունն առաջացել է հին հնդեվրոպական «Բահագին» (աստված) գաղափարանուններից՝ «բ» հնչյունը «վ»–ի փոխվելու սովորական օրինաչափությամբ։ Քանի որ Վահագնն անձնավորել է դիցաբանական հար և նույն գաղափարը, փառաբանվել նույն մակդիրներով, ինչ Հայկ բահագինը, հետևաբար վերջինիս հեթանոս հայերն անվանել են Բահագին կամ Վահագին՝ նրա գաղափարանունը վերածելով հատուկ անուն։ Պատահական չէ, որ Անանիա Շիրակացու գրի առած մի հինավուրց ավանդազրույցում Հայկի փոխարեն հայոց նախնի և սեմական Բել աստծու հակառակորդ է հիշատակվում Վահագնը։ Վահագն կրակի աստվածն էր ։
Հայոց տոմարում Վահագնի անունով է կոչվել ամսվա 27-րդ օրը ։ Իբրև ռազմի աստված՝ Վահագնը նույնացվել է այդ գաղափարը խորհրդանշող Հրահատ (Մարս) մոլորակին, որին հին հայերը տվել են Ատրահեր մականունները ։ Պահպանվել է նաև Ծիր կաթին համաստեղությունը Հարդագողի ճանապարհ անվանելը, որ կոչվել է նաև Հեծանոց, իբրև թե հեծանոց փայտով էր հարդը շալակել։ Ըստ Ալիշանի՝ այս առասպելի՝ օտար ազգերի և անգամ թուրքերի մեջ մտած լինելը փաստ է։ Վերջինները ևս այդ համաստեղությունը կոչում են նույն կերպ՝ Սաման յոլու ։
Բնութագիր
Ըստ ավանդության՝ Վահագնը ծնվել է տիեզերքի բուռն երկունքի ժամանակ, երբ նրա երեք բաղկացուցիչ մասերը՝ երկինքը, երկիրն ու ծովը բռնվում էին երկունքի ցավերով։ Երկունքից շառագունած ծիրանի ծովի մեջ վառվող եղեգնի ծխից ու բոց արձակող փողից վազելով ելնում է պատանի Վահագնը։ Նա ուներ ծովում բռնկված եղեգնի բոցերից ելնող  հրեղեն մորուք ու մազեր, արեգակնակերպ աչքեր։ Վահագնը ծնվելուն պես կռվի է բռնվում սև ու ամեհի վիշապների դեմ, սպանում նրանց, ազատում տիեզերքը կործանման սպառնալիքից ։
Անանիան Շիրակացին գրել է, թե Վահագնը կռվել է նաև երկնքում Ասորոց Բարշամի հետ։ Ասորիների աստվածային նախնի Բարշամից Վահագնը հարդ է գողանում, որի հետքը մնում է երկնքում և գոյացնում Հարդագողի ճանապարհը՝ Ծիր կաթինը ։ Այսպիսի առասպել գոյություն ունի նաև հնդիկների մեջ։ Պոնիս կամ Վալա անունով մի ասորի գողանում է հնդիկների աստվածների նախիրը և փակում մի քարայրի մեջ։ Ինդոս աստվածը մրրիկների օգնությամբ և Սարամա եղնիկի առաջնորդությամբ բաց է անում քարայրը և արձակում նախիրը ։ Ըստ Անանիա Շիրակացու, ավանդաբար Վահագնի անունը կապվող Հարդագողի ճանապարհը անվանել են նաև «Արեգական հին ճանապարհ»։
Ըստ Վասպուրականի հայոց մեջ տարածված ավանդազրույցի, Արեգակը գիշերը ծովում լողանալուց հետո, առավոտյան երկինք է բարձրանում Վարագի (Վահագն) գագաթից, իսկ նրան հարատև ուղեկցում են 12 ոսկե գավազանակիրներ ։
Հայկական դիցաբանության մեջ Վահագնը քաջության աստվածն է։ Նա ռազմի և հաղթանակի աստվածն է։ Որոշ աղբյուրներում ու առասպելազրույցներում նաև վկայվում է որպես արեգակնային աստված։ Հայկական մատենագրության մեջ Վահագնը հանդես է գալիս որպես քաջություն պարգևող․ այդպես է Վահագնին ներկայացնում Ագաթանգեղոսը։ Տրդատ թագավորը իր հպատակներին ուղղված հրովարդակի մեջ մաղթում է քաջություն քաջ Վահագնից ։
Մանուկ Աբեղյանը Վահագնին անվանել է ոչ թե քաջության, այլ ամպրոպային աստված՝ ընդունելով, որ Վահագնը հավասար է դասվել Հերակլեսին ։ Աբեղյանը Վահագնի պաշտամունքը համարում է փոխառություն իրանականից՝ նույնացնելով իրանական հաղթության աստված Վերեթրագնի անունները։ Իրանական Վերեթրագնայի անունն իր հերթին հնդկական ամպրոպային աստված Ինդրայի մակդիրն է՝ Վրտրագան, որը նշանակում է Վրտսասպան, Վիշապասպան։ Ինչպես նշում է Աբեղյանը, նախ Վերեթրագնա աստծու անունը հին շրջանում հայերը թարգմանել են «Վիշապաքաղ» և ապա, ավելի ուշ անվան փոխառված ձևը՝ Վահագն, դարձել է աստծու հատուկ անունը։ Քանի որ Վահագնի պաշտամունքը իրանացիներից է անցել հայերին, հետևաբար և անցել է ամպրոպայնության հատկությունը ։
Աբեղյանի այս ենթադրությունը որոշ հետազոտողներ համարել են անհնարին՝ Վահագնին չեն համարում փոխառություն իրանականից ։ Ըստ նրանց այս առասպելն ըստ երևույթին ստեղծվել է Արևելքում, գոյություն ունեցել՝ Չինաստանում, Հնդկաստանում, Իրանում, Վրաստանում և ապա անցել Հունաստան (Հերակլես)։ Համանման գծերը վկայում են միայն, որ սկզբնական շրջանում այս ժողովուրդները ունեցել են ընդհանուր լեզու և դիցաբանություն, որից հետագայում ձևավորվել են նման հավատալիքներ։ Այս տեսակետին է եղել նաև Ղևոնդ Ալիշանը՝ Վահագնի պաշտամունքը կապելով հնդկական արևի պաշտամունքի հետ։ Հնդկական Ակնին Ալիշանը կապում է Վահագնի հետ, որը գրվել է Վահակն, այսինքն Վահու֊Ակնի ։ Ալիշանը գրել է, որ Արեգակը կամ արևը նույնպես պաշտվել է Հայաստոնւմ և նրա մասին վիպասանները երգել են Վահագնի ծնունդը նկարագրող երգը՝ «Երկնէր երկին»֊ը ։
Գրիգոր Ղափանցյանը ենթադրում է, որ Վահագնը կարող է կրել տարբեր հերոսների վիշապների դեմ ունեցած պայքարի ավանդույթները, նաև առաջ քաշելով այն հարցը, որ Սասունցի Դավիթը կարող է լինել Վահագնի փոխակերպությունը ։
Պաշտամունքային վայրեր
Վահագնի գլխավոր մեհյանը՝ Վագ(հ)եվանյանը, գտնվում էր Տարոնի Աշտիշատ քաղաքում, Քարքե լեռան լանջին, Ոսկեմայր Ոսկեծին Անահիտ և Աստղիկ դիցուհիների մեհյանների կողքին։ Այդ մեհյանը հայկական ութերորդ հռչակավոր պաշտամունքատեղին էր և Մեծ Հայքի զորավարների հիմնական զոհատեղին։ Վահագնի տաճարն Ագաթանգեղոսն անվանում է «մեծագանձ՝ լի ոսկով ու արծաթով»։ Մեհյանի մոտակայքում էին գտնվում Օձ և Վիշապ քաղաքները, որտեղ ենթադրաբար կատարվել են նոր տարվա վիշապամարտի ծիսական արարողություններ ։
Վահագնի հարսնացուն համարվել է Աստղիկը, որի սրահը կոչվել է «սենյակ Վահագնի»։ Ըստ ավանդության՝ քրիստոնեական դարձի ժամանակ 301 թվականին Գրիգոր Լուսավորչին ուղեկցող զորքերը համառ կռիվներից հետո կործանել են Վահագնի գլխավոր տաճարը։ Երբ Գիրգոր Լուսավորիչը կործանում է Աշտիշատի մեհյանները այստեղ կառուցում է վանք, որտեղ ամփոփում է Հովհաննես Կարապետի մասունքը և այն կոչում՝ Սուրբ Կարապետ ։ Դրանից հետո ժողովրդի մեջ շարունակվում է պահպանվել քաջության աստծո ավանդությունը։ Հայ լարախաղացները գնում էին սուրբ Կարապետ վանքը, այստեղ զոհ մատուցում ու ստանում կարողություն իրենց խաղի մեջ։ Խաղից առաջ նրանք դիմում էին սուրբ Կարապետին և անվանում նրան «Մշոյ սուլթան սուրբ Կարապետ»։
Թովմա Արծրունին Վահագնին նվիրված տաճարներից մեկը հիշատակվում է Փոքր Աղբակ գավառում, մյուսը՝ Տոսպում ։ Հայոց բարձր լեռները դիտվել են իբրև Վահագնի երկրային սրբազան կայաններ։ Տոսպի Ահևական գյուղի տաճարը ենթադրաբար ունեցել է Վահեվահյան անունը, ինչպես հիշատակում է Թովմա Արծրունին՝ «Քանզի էր և տեղին այն յառաջագոյն տեղի մեհենից Վահեվահեանի»։ Այս պատմիչը հիշատակում է նաև Հերակլեսի՝ Արտաշես Բ֊ի կողմից Փոքր Աղբակ գավառում կանգնեցված մի մեհյանի մասին, որը կարող է համարվել Վահագնինը ։ Հերակլեսի դիք Տրդատի օրերում հիշվում է նաև Դերջան գավառում՝ Սալահունիքում, Ասկեպիոս դիքի հետ, որի մեծահանդես տոները կատարվում էին այնտեղ։ Բայց սրանք թերևս բուն հունական դիքեր էին ։
Վահագնի պաշտամունքը գոյություն է ունեցել նաև վրաց ժողովրդի մեջ, որի մասին հիշատակել է Մովսես Խորենացին ։
Այլ դիցաբանություններ
Հելլենիստական ժամանակաշրջանում հայկական դիցարանի և պաշտամունքների վրա ավելանում է նոր կրոնամշակութային շերտ, որի արդյունքում հայկական աստվածներն սկսում են համադրվել հունական աստվածություննների հետ։ Վահագնը այս շրջանում համադրվում է Հերակլեսի հետ և հարստանում նոր գործառույթներով ու հատկանիշներով՝ պահպանելով իրենց ավանդական նկարագիրը ։ Օօ
Վահագնի երգը
Մովսես Խորենացին վկայում է, որ հինգերորդ դարում ժողովրդի մեջ պահպանվում էր Վահագնի դյուցազներգությունը. փանդիռների նվագակցությամբ գուսանները երգում էին նրա դիցաբանական ձոնը, պատմում նրա բազում սխրագործությունների մասին։ Այս ձոնից մի հատված գրառել և ավանդել է Մովսես Խորենացին, որը պատմում է Վահագնի ծննդի մասին։ Այն բաղկացած է երեք եռատող տնից․ առաջինում դրսևորվում է հին հայերի վաղնջական պատկերացումը աշխարհի ուղղահայաց եռամաս կառուցվածքի մասին (երկինք, երկիր, ծով). երկրորդ տան մեջ ներկայացված է տիեզերական այդ կառույցում երիտասարդ աստծու ծնունդը՝ երկնքի (հայր) և երկրի (մայր) երկունքից։ Երրորդում նկարագրվում է  նորածին աստծու արտաքինը։ Ըստ Մովսես Խորենացու՝ երգը նվիրված է եղել Տիգրանի երրորդ որդուն՝ աստվածացված Վահագնին ։
«Վահագնի երգը» հնեվրոպական առասպելաբանաստեղծական համակարգում դիցածնման վաղնջագույն հիմներգ է, որն իր մեջ պահպանել է թե հնդեվրոպացիների առասպելաբանական պատկերացումները, թե նրանց նախնական բանաստեղծության հատկանիշները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական աստվածներ Կատեգորիա:Արևի աստվածներ Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պատերազմի աստվածներ
Որոտան (այլ կիրառումներ)
Որոտան կարող է վերաբերել՝
(9136) Լալանդ
(9136) Լալանդ (Lalande), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի մայիսի 13-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,434445 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0712 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7977 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1387,39 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,25948 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,69° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1971 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ալայա (այլ կիրառումներ)
Ալայա, կարող է վերաբերել՝
Հայաստանի գրողների միության հինգերորդ համագումար
Հայաստանի գրողների միության հինգերորդ համագումարը տեղի է ունեցել 1966-ի նոյեմբերի 17-19-ը, Երևանում։
ՀԳՄ վարչության պլենումը
1966-ի նոյեմբերի 21-ին տեղի ունեցավ ՀԳՄ նորընտիր վարչության պլենումը։ Միության վարչության առաջին քարտուղար ընտրվեց Էդուարդ Թոփչյանը, քարտուղարներ՝ Պարույր Սևակը, Հրաչյա Հովհաննիսյանը և Ստեփան Ալաջաջյանը։ Վարչության առաջին քարտուղարի տեղակալ ընտրվեց Միքայել Շաթիրյանը։
Նորընտիր վերաստուգիչ հանձնաժողովի նիստը
Տեղի ունեցավ ՀԳՄ նորընտիր վերաստուգիչ հանձնաժողովի նիստը։ Վերաստուգիչ հանձնաժողովի նախագահ ընտրվեց Արշավիր Դարբնին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության համագումարներ
Չախմախ (Սեբաստիայի գավառ)
Չախմախ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լորենցո
Լորենցո (իտալերեն` Lorenzo)` լատինական ծագումով Լավրենտ, Լավրենտիոս անվան իտալական տարբերակն է։
Աուվաննա
Աուվաննա (ஔவன்னா)՝ թամիլական այբուբենի տասներկուերորդ տառն է։ Համարվում է կրկնատառ, թամիլերեն՝ Անային։ Նշանակում է «ԱՈՒ» երկրաբարբառը (դիֆտոնգը)։
Կատեգորիա:Թամիլերեն
Ալայան (այլ կիրառումներ)
Ալայան, կարող է վերաբերել՝
Բինտուրոնգ
Հատկանիշներ
Բինտուրոնգը փոքր-ինչ անճոռնի և կարճոտնյա կենդանի է։ Նրա մորթին կոշտ և երկար է, հատկապես պոչի վրա։ Որպես կանոն, նա ներկված է մուգ մոխրագույն կամ սև գույնով, իսկ գլուխը հաճախ լինում է ավելի պայծառ երանգների։ Ուշագրավ է ամենից առավել իր երկար և սպիտակ բեղերով և երկար ծոպիկ ականջներով։ Միակ ընկերքավորների կենդանին է Հին աշխարհից, որը կարող է վերցնել առարկան պոչով։ Բինտուրոնգների երկարությունը հասնում է 61 մինչև 96 սմ, իսկ իրենց պոչը հասնում է գրեթե այդքան։ Քաշը տատանվում է 9 մինչև 14 կգ, որոշ դեպքերում մինչև 20 կգ։
Տարածություն
Բինտուրոնգը տարածված է Հարավարևելյան Ասիայում, իր արեալը տարածվում է Հնդկաստանից մինչև Ինդոնեզիա Սումատրա կղզին, Ճավա, Կալիմանտան և Ֆիլիպինների Փալավան կղզին։ Նրանք ապրում է խիտ, տրոպիկական անտառներում.
Պահելաձև
Բինտուրոնգները ակտիվ են գիշերները և հիմնականում ապրում են ծառերի վրա։ Նրանց քայլվածքը դանդաղ է և զգույշ, նրանք չեն ցատկում, սակայն իրենց պոչով կարողանում են լավ բարձրանալ։ Նաև նրանք լավ լողորդներ ու սուզորդներ են։ Գտնվելով գետնի վրա բինտուրոնգը ասես արջ լինի, քայլում է ամբողջ թաթով, որը ի տարբերություն իր ցեղի մնացած ներկայացուցիչների շատ անսովոր է։ Բինտուրոնգները ապրում են առանձին կամ ոչ մեծ խմբերով, որը բաղկացած է մի զույգից և ժառանգից։ Իգական սեռի կարևորությունը այդպիսի խմբերում ավելի մեծ է։
Սնուցումը
Բինտուրոնգի գլխավոր սնունդը դա միրգ ն է։ Բուսական սննդի մասնաբաժինը զգալիորեն ավելի բարձր է քան մնացած ցեղի ներկայացուցիչներինը։ Բացի այդ նրանք սնվում են փոքրիկ թռչուններով։ Նրանց սննդի մի բաժին են կազմում ձկները։ Մուտք գործելով բնակելի տներ փնտրելով ավար, մարդկանց վրա չեն հարձակվում։
Բազմացում
Էգը ծնում է ժառանգի երկու տարին մեկ, նրա հղիությունը կազմում է 90 օր։ Առաջին անգամ լույս աշխարհ է բերում մեկից վեց երեխա։ Ծննդաբերությունից հետո էգը թույլատրում է արուին մնալ իր հետ, որը համեմատ իր ցեղի ներկայացուցիչների անսովոր է։ Ծնվելուց վեց- յոթ շաբաթ հետո երեխաները հրաժարվում են կաթից, իսկ սեռական հասունությանը հասնում է երկուսից երկուսուկես տարեկանում։ Ամենահայտնի կյանքի տևողությունը բինտուրոնգների մոտ 25 տարի է։
Ենթատեսակ
Առանձնացնում են բինտուրոնգների 6 տեսակ (Arctictis binturong) ։
Բինտուրոնգները և մարդիկ
Որոշ վայրերում բինտուրոնգներին պահում են որպես ընտանի կենդանի, լինելով հեշտ վարժեցվող և հավատարիմ կենդանի։ Բայց որոշ տարածքներում նրանք չեն ստացել ընտանի կենդանու անվանումը չվերահսկվող միզարձակման պատճառով։ Նրանց միսը որոշ տարածքներում համարվում է դելիկատես, իսկ մարմնի որոշ հատվածներ կիրառվում են ավանդական բժշկության մեջ։ Շնորհիվ իր արեալի երկարության բինտուրոնգները չեն վերաբերում կենդանիներին, գտնվում են ոչնչացման եզրին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գիշատիչներ
Վատտ-ժամ
Վատտ-ժամ, էներգիայի կամ աշխատանքի արտահամակարգային միավոր։ Հավասար է այն աշխատանքին, որ կատարվում է 1 ժամվա ընթացքում՝ 1 վտ հզորության դեպքում։ Նշանակվում է վտ-ժ (միջազգային նշանակումը՝ W-h)։ 1 վտ-ժ= 3600 վտ-վայրկյան։ Գործնականում կիրառվում են վատտ-ժամի բազմապատիկ միավորները՝ հեկտովատտ-ժամ (1 հվտ-ժ= 100 վտժ), կիլովատտ-ժամ և մեգավատտ-ժամ (1 Մվտժ= 1000 000 վտժ)։
Կատեգորիա:Չափման միավորներ
Չալմալի
Չալմալի (Чалмалы, Салмалы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 589 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի բնակավայրեր
Վլադիմիր Սարգսյան
Վլադիմիր Սարգսի Սարգսյան, խորհրդային հայ գիտնական մեխանիկայի բնագավառում։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1973), պրոֆեսոր (1974), ՀՀ Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս (1996) ։
Ալան (այլ կիրառումներ)
Ալան, կարող է վերաբերել՝
Վլադիմիր Սարգսյան
Կենսագրություն
Պրոֆեսոր Սարգսյանի գիտական ձեռքբերումներն ու ստացած հիմնարար արդյունքներն ամփոփված են գիտական հասարակայնության բարձր գնահատականին արժանացած նրա 7 մենագրություններում («Անիզոտրոպ մարմնի առաձգականության մաթեմատիկական տեսության մի քանի խնդիրներ», «Կոնտակտային խնդիրներ առաձգական վերադիրներով կիսահարթությունների և շերտերի համար», «Հոծ միջավայրի մեխանիկայի խնդիրների լուծման մոտավոր մեթոդներ» և այլն), 12 ուսումնական, մեթոդական ձեռնարկներում ու դասագրքերում («Հոծ միջավայրի մեխանիկա», «Հոծ միջավայրի մեխանիկայի խնդիրների լուծման մոտավոր մեթոդներ», «Ասիմպտոտիկ մեթոդները պինդ մարմնի մեխանիկայում», «Կառուցվաքների օպտիմալ նախագծում», «Տեսական մեխանիկայի խնդիրների լուծման ուղեցույց» և այլն), ինչպես նաև շուրջ 320 գիտական հոդվածներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Աստերոիդների ցանկ (97701-97800)
Աստերոիդների ցանկ (97601-97700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (97801-97900)
Երեք օր անմահությունից հետո
«Երեք օր անմահությունից հետո» («Трое суток после бессмертия»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վլադիմիր Դովգան 1963 թվականին Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայում ։
Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1963 թվականի դեկտեմբերի 21-ին։
Սյուժե
Մարտիկները մտադիր են դուրս գալ շրջապատումից և մարտերով հասնել ծովին։ Սակայն զինվորները դեռ չեն կասկածում, թե ինչ գին պետք է վճարեն այս հերոսական բեկման համար։ Ռադիոհաղուրդումից մարտիկներն իմանում են, որ խորհրդային զորքերը թողել են քաղաքը, և Սևաստոպոլում ոչ ոք չի մնացել։ Զինվորները հասկանում են, որ հիմա իրենք մնացել են բոլորովին միայնակ, հակառակորդի մի ամբողջ բանակի դեմ։
Սիվա (օազիս)
Սիվա (օազիս) (سيوة, Ղպտի.՝ ⲥⲓⲟⲩⲁϩ, Սիհուա, Բերբերական՝ ⵉⵙⵉⵡⴰⵏ, Իսիուան), օազիս Եգիպտոսում, գտնվում է Մատրուհ նահանգում, Լիբիայի հետ սահմանից 50 կմ հեռավորության վրա։ Օազիսը գտնվում է Միջերկրական ծովի ափից մոտ 300 կմ հարավ-արևմուտք, Քաթարա իջվածքի մեջ, ծովի մակարդակից 18 մետր ցածր։ Օազիսի չափսերն են 50 x 20 կմ։
Երեք օր անմահությունից հետո
Դերերում
Ֆիլմը դարձել է խորհրդային վարձույթի առաջատարը։ Մեկ տարվա ընթացքում այն դիտել է 24 700 000 հանդիսատես։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1963 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Սիվա (օազիս)
Բնակչություն
Ամբողջ Սիվա օազիսի բնակչությունը 2007 թվականի դրությամբ կազմում էր 23 հազար մարդ ։ Օազիսի կենտրոնում է գտնվում մոտ 7000 բնակչություն ունեցող քաղաք։ Տեղացիների մեծ մասը էթնիկ բերբեր են, նրանք խոսում են սիուայի բերբերյան բարբառով։
Պատմություն
Չնայած հայտնի է, որ օազիսը բնակեցված է եղել հնագույն ժամանակներից, Սիվայի մասին առաջին հիշատակումները վերաբերում են փարավոնների XXVI դինաստիայի ժամանակներին, երբ կառուցվել էր նեկրոպոլը։ Սիվայի հին եգիպտական ​​անունը Սեհտ-ամու է, այսինքն`«Ծառերի դաշտ»։
Օազիսում էր գտնվում Ամոն աստծո ամենահայտնի տաճարներից մեկը, ուստի նրա հնագույն անունը Ամմոն է (Ամմոնի օազիս)։
Հույն գաղութարարները Կիրենայկայից կապեր ունեին Սիվայի հետ մոտավորապես մ.թ.ա. VII դարից, և Հերոդոտոսի ժամանակներում Ամոնի հռոմեական տաճարը արդեն հայտնի էր (հունական Զևս-Ամմոն)։ Մ.թ.ա. 525 թվականին պարսկական թագավոր Կամբյուսես II-ը, Եգիպտոսը նվաճելուց հետո, ուղարկեց 50 հազար զինվոր՝ Սիվա գրավելու համար, բայց նրանք անհետացան անապատում (հավանաբար ավազե փոթորկի ժամանակ)։ Մ.թ.ա IV դարի կեսերին տեղի լիբիացի արքայազն Ուն-Ամունը ճանաչեց Եգիպտոսի թագավոր Նեկթանեբ II-ի իշխանությունը։ Ի պատիվ Ամոնի, Ուն-Ամունը օազիսում կառուցեց եգիպտական ​​տաճար, որում նա իրեն պատկերեց որպես եգիպտական ​​փարավոնի հպատակ։
Ըստ բազմաթիվ հնագույն հեղինակների (օրինակ՝ Արրիանոսի )՝ Ալեքսանդր Մակեդոնացին Պարսկաստանի նվաճումից առաջ այցելել է Սիվա, այստեղ տեղակայված Ամոնի հայտնի մարգարեն նրան հայտնել է իր աստվածային էության մասին և նրան անվանել Եգիպտոսի օրինական փարավոն։ Ըստ վարկածներից մեկի, օազիսը համարվում է նրա թաղման հնարավոր վայրը։ Օազիսում անցկացված հնագիտական ​​արշավախմբերը բազմիցս հայտարարել են, որ Ալեքսանդր Մակեդոնացու գերեզմանը հայտնաբերվել է, սակայն ամեն անգամ այդ պնդումները հերքվում էին փորձագետների կողմից։ Հետագայում հռոմեացիները օազիսն օգտագործեցին որպես աքսորավայր։
Քրիստոնեության մասին տեղեկությունները Սիվայում կասկածելի են։ Այնուամենայնիվ, 708 թվականին Սվայի բնակչությունը դիմադրեց իսլամական բանակին և, ամենայն հավանականությամբ, իսլամ չընդունեց մինչև 12-րդ դար։ Տեղական ձեռագրում, որը թվագրվում է 1203 թ․, նշվում է, որ օազիսում ապրում էր ընդամենը 40 հոգուց բաղկացած յոթ ընտանիք։
Մուհամմադ Ալի փաշան 1819 թվականին Սիվան միացրեց Եգիպտոսին, սակայն նրա իշխանությունը փխրուն էր, և այդ ժամանակ մի քանի ապստամբություն տեղի ունեցավ։ Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների ընթացքում Սիվայում տեղի ունեցան մի քանի ճակատամարտեր։ 2007 թվականին Սիվայում եգիպտացի հնագետները հայտնաբերեցին մարդու ոտքի նմանվող քարացած ոտնահետքեր, որոնք, նրանց կարծիքով, կարող են լինել մարդկության պատմության ամենահին հետքերը ։ Ըստ ռադիոածխածնային թեստերի, ոտնահետքերի տարիքը գնահատվում է 3,6 միլիոն տարի : Եգիպտոսի հնությունների գերագույն խորհրդի գլխավոր քարտուղար Զահի Հավասի խոսքով՝ սա կարող է լինել ամենակարևոր հայտնագործությունը Եգիպտոսում։
Գյուղատնտեսություն
Սիվայում աճեցնում են արմավենի ու ձիթապտուղ։ Ձիթապտղի յուղը արտահանվում է Եվրոպա (տեսակը՝ Extra virgin olive oil). Բացի այդ, Սիվան հայտնի է իր ջուտով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի բնակավայրեր Կատեգորիա:Աֆրիկայի բնակավայրեր
Պուիատու (գյուղ, Պաիդե շրջան)
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 24 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Պաիդե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ալանգյազ (այլ կիրառումներ)
Ալանգյազ, կարող է վերաբերել՝
Շևչենկովո (գյուղ, Կոտելվայի շրջան)
Շևչենկովո (Шевченкове), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելվայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շևչենկովո գյուղում բնակվում էր 138 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելվայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լեռնային Ղարաբաղ
Արցախ (Լեռնային Ղարաբաղ), պատմական տարածաշրջան Հարավային Կովկասում, որն ընկած է Դաշտային Արցախի և Սյունիքի միջև և զբաղեցնում է Փոքր Կովկասի հարավարևելյան լեռնաշղթան։ Տարածաշրջանը հիմնականում անտառածածկ է և լեռնային։ Տարածաշրջանի մեծ մասն զբաղեցնում է փաստացի անկախ Արցախի Հանրապետությունը։
Անվան ստուգաբանություն
Հաճախ Լեռնային Ղարաբաղ տերմինն օգտագործվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը (Արցախի Հանրապետությունը) նշելու համար, թեև նրա տարածքը աշխարհագրորեն միայն մասամբ է համընկնում Լեռնային Ղարաբաղի հետ։
Բնակչություն
1989 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի, այսինքն ԼՂԻՄ և Շահումյանի շրջանի բնակչությունը կազմում էր 192 հազար մարդ, որոնցից 76% հայեր, 23% ադրբեջանցիներ, մնացած մասը կազմում էին ռուսները և քրդերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կովկաս Կատեգորիա:Արցախ Կատեգորիա:Պատմական մարզեր Կատեգորիա:Չճանաչված կամ մասամբ ճանաչված պետություններ Կատեգորիա:Բաժանված տարածաշրջաններ
Ծամնդավ
Ծամնդավ, բերդաքաղաք Փոքր Հայքում, համանուն գավառի կենտրոնը։ Միջին դարերում հսկում էր Կեսարիայից Մելիտենե տանող տարանցիկ մայրուղին։
Պատմություն
11-րդ դարում Ծամնդավը մտել է Վասպուրականի թագավոր Սենեքերիմի որդի Դավիթ Արծրունու (1025-1035) և Վանանդի թագավոր Գագիկ Աբասյանի (1065-1080) տիրույթների մեջ։ 1066-1072-ին Ծամնդավը Գրիգոր Վկայասերի կաթողիկոսանիստն էր։ 1080-ից բերդաքաղաքը հայ իշխաններից խլել են սելջուկ ամիրաները։ Վերջիններիս տիրապետության ժամանակ բերդը վերածվել էր արքունի բանտի, ուր բանտարկում էին ապստամբ ավագանուն։
Կատեգորիա:Փոքր Հայքի բնակավայրեր Կատեգորիա:Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Թուրքիա)
Մեծ համամ
Մեծ համամ ( Mpougioúk Chamám), թուրքական բաղնիք Նիկոսիայի հյուսիսում գտնվող Իփլիկ բազար-Քորքութ էֆենդի թաղամասում։ Այն գտնվում է Իփլիկ բազարի մզկիթի մոտակայքում։ Ժամանակի ընթացքում բաղնիքի շուրջ գտնվող հողի շերտի բարձրացման պատճառով դուռն այժմ գտնվում է հողի մակերևույթից 2 մետր ներքև, իսկ բաղնիքի սենյակները՝ 3 մետր ներքև ։
Պատմություն
Բաղնիքի տարածքում 1306-1309 թվականներին կառուցված է եղել Լուսինյանների Սուրբ Գևորգ եկեղեցին, որի բացումն իրականացվել է մեծ շուքով ։ 14-րդ դարում երկու կարևոր իրադարձություններ տեղի են ունեցել հենց այս եկեղեցում։ 1330 թվականի նոյեմբերի 10-ին Պեդիեոս գետը հեղեղել է Նիկոսիան՝ անցնելով քաղաքի պարիսպներից ներս։ Ջրհեղեղի արդյունքում զոհվել է 3000 հոգի, իսկ այն տեղը, մինչև ուր հասել է ջուրը, նշված է լուսինյան շրջանի մեխով։ 1369 թվականի հունվարի 17-ին եկեղեցին եղել է դավադրության վայր, որտեղ որոշ ասպետներ ծրագրել են Կիպրոսի Պետրոս I թագավորի սպանությունը։ Ըստ Գևորգ Քեշիշյանի՝ եկեղեցին արքունական պալատի մոտակայքում է գտնվել, ուստի ունեցել է կարևոր նշանակություն․ ծխի անդամները կոչվել են «խառնածիններ», քանի որ նրանք լատինների և սիրիացիների միջև խառնամուսնությունների ծնունդ են եղել ։
Ըստ Ջորջ Ջեֆրիի՝ չնայած որոշ մարդիկ նշում են, որ այս շինությունը 14-րդ դարի Սուրբ Գևորգ եկեղեցին է, որևէ ապացույց չկա այս պնդումը հաստատելու համար։ Այս տեսությունն անտեսում է այն փաստը, որ չնայած շինությունը արտաքնապես նման է միջնադարյան եկեղեցու, այն չի համապատասխանում նմանատիպ շենքերի պլանավորմանը։ Արևելքից արևմուտք կառուցվելու փոխարեն՝ այն կառուցված է հյուսիսից հարավ այնպես, որը գրեթե անհնար կլիներ մինչև վենետիկյան տիրապետության շրջանը ։
Շենքը՝ որպես թուրքական բաղնիք, վերակառուցվել է 1571-1590 թվականների ընթացքում՝ կղզում օսմանյան տիրապետության առաջին տարիներին ։ Այն պատկանել է Մուսթաֆա փաշայի վակֆին, և անհատները վարձակալել են այն՝ կառավարելու նպատակով։ Օրինակ՝ ենիչերի Հաջի Մեհմեդ Ռաջիլը 1593 թվականից 16 տարով նշված է որպես բաղնիքի վարձակալ ։ Օսմանյան ժամանակաշրջանում այն հանրաճանաչ կենտրոն է եղել, որտեղ կանայք շփվել են, նորություններ են փոխանակել և սնվել ։ 1891 թվականին, երբ «sıcaklık» (տաք տեղ) հատվածի մարմարե սալիկները ապամոնտաժվել են, պարզվել է, որ դրանցից մեկը միջնադարյան գերեզմանաքար է, որն էլ տեղափոխել են թանգարան ։ Բաղնիքի եռարանը քարից է եղել, սակայն երբ կառավարիչը դժգոհել է, որ չափազանց շատ փայտ է պահանջվում տաքացնելու համար, և դա նվազեցնում է եկամուտները, քարը փոխարինվել է պղնձով ։
Բաղնիքը վերանորոգվել է 2007 և 2008 թվականներին ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի և ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության օգնությամբ՝ օգտագործելով տեխնիկա, որն ընդգծում է բաղնիքի բնօրինակ առանձնահատկությունները ։
Ճարտարապետություն
Բաղնիքը կազմված է երեք մասից՝ «soyunmalık» (հանդերձարան), որտեղ հաճախորդները փոխում են իրենց հագուստները, «ılıklık», որը նշանակում է «տաք տեղ», և «sıcaklık», որը նշանակում է «շոգ տեղ»։ Ըստ Հաշմեթ Մուզաֆեր Գյուրքանի՝ «հանդերձարանի» հատվածը լատինական եկեղեցու մնացորդներից է կազմված ։ «Շոգ տեղում», որը բաղնիքի հիմնական հատվածն է համարվում, կա մի մեծ գմբեթ և կենտրոնական մերսման հարթակ։ Աշլար շենքը միհարկանի է։ Մուտքի կամարն ունի գոթական ռելիեֆ և դեկորատիվ տարրեր, քանի որ այն, ինչպես նաև «հանդերձարանի» հատվածի պատուհանագոգերը, լատինական եկեղեցու մնացորդներ են ։
Ներկայիս կիրառություն
Շինությունը պատկանում է Էվքաֆ ադմինիստրացիային, որը ոչ առևտրային կազմակերպություն է, ավելի կոնկրետ՝ «Լալա Մուսթաֆա փաշա վաքֆին»։ Այն Կիպրոսի հյուսիսային հատվածում գործող միակ ինքնատիպ թուրքական բաղնիքն է ։ Այն կարևոր զբոսաշրջային վայր է, որտեղ կարելի է ծանոթանալ ավանդական թուրքական բաղնիքին։ Մեծ համամն առաջարկում է ավանդական մեթոդներով մերսում անուշաբույր յուղերով և փրփուրով։
Որոշ ժամեր նախատեսված են տեղացիների համար, իսկ որոշ ժամեր էլ՝ զբոսաշրջիկների։ Տեղացիների համար նախատեսված ժամերն առանձնացված են ըստ սեռերի. որոշ օրեր նախատեսված են կանանց համար, այլ օրեր՝ տղամարդկանց։ Իսկ զբոսաշրջիկների դեպքում նման տարանջատում չկա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան ճարտարապետություն Կատեգորիա:Կիպրոսի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Բաղնիք
Բայան-Չագան
Բայան-Չագան (Баян-Чаган), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չագան-Բուրգազի գետի ձախ ափով՝ 44 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 17 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.
Չախրաղ
Չախրաղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Իվան Մարտոս
Իվան Պետրովիչ Մարտոս (Иван Петрович Мартос, ), ռուս քանդակագործ։
Կենսագրություն
1764-1773 թվականներին սովորել է Պետերբուրգի Գեղարվեստի ակադեմիայում, 1773-1779 թվականներին՝ Հռոմի Գեղարվեստի ակադեմիայի թոշակառու։
Ռուսաստան է վերադարձել որպես կլասիցիզմի համոզված հետևորդ։ Իր ստեղծագործություններում քաղաքացիական պաթոսը զուգորդել է կերպարների վեհության, կոմպոզիցիայի խստության, քանդակաձևերի պլաստիկության հետ։ Մարտոսի մահարձանները աչքի են ընկնում խոր քնարականությամբ, պլաստիկական լուծումների նրբագեղությամբ (Ս. Ս. Վոլկոնսկայայի մահարձանը, մարմար, 1782, Տրետյակովյան պատկերասրահ)։
Մարտոսը մոնումենտալ-դեկորատիվ քանդակի նշանավոր ռուս վարպետ է («Ակտեոն» արձանը, բրոնզ, 1801, ստեղծվել է Պետերգոֆի Մեծ կասկադի համար)։ 1804 թվականից աշխատել է իր հանրահայտ ստեղծագործության՝ Կուզմա Մինինի և Դմիտրի Պոժարսկու հուշարձանի վրա (Մոսկվայի Կարմիր հրապարակ, բրոնզ, գրանիտ, բացումը կատարվել է 1818 թվականին). կերպարներն օժտված են քաղաքացիական պաթոսով, հայրենիքի հանդեպ պարտքի մեծ զգացողությամբ։ Մարտոսը նաև ստեղծել է հերցոգ Էմանուել դը Ռիշելյոյի (1823-1828, բրոնզ, գրանիտ, Օդեսա) և այլ հուշարձաններ։
Ալանիա (այլ կիրառումներ)
Ալանիա, կարող է վերաբերել՝
Բոսնիա և Հերցեգովինայի գետերի ցանկ
Բոսնիա և Հերցեգովինայի գետերի ցանկը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Բոսնիա և Հերցեգովինա Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի գետեր
Վանատուր
Վանատուր, հյուրընկալության աստվածն է հայ հին դիցաբանության մեջ։ Համարվել է պանդուխտների, օտար ճամփորդների հովանավորը, նրանց ապաստան, օթևան տվողը։ Վանատուրի տոնը նշվել է հին հայոց տարեգլխի՝ Ամանորի առաջին օրը, որի համար հաճախ նրան անվանել են Ամանորյա դից։ Նավասարդ ամսվա մեկին, երբ հասունացել են պտուղները, ժողովուրդը հավաքվել է Բագրևանդ գավառում՝ Նպատ լեռան ստորոտին գտնվող Բագավանի տաճարում ու Վանատուրին նվիրված շրջակա օթևաններում և մեծ շուքով նշել են Վանատուրի տոնախմբությունը։
Վան նշանակում է բնակ, բնօրրան, տուն-տեղ և տուր/տալ բառերից և նշանակում է բնակ (բնօրրան, տուն-տեղ) տվող-պարգևող։
Հայկական դիցաբանությունում Վանատուր Աստվածը երբեմն ընկալվում է որպես Հյուրընկալության Աստված։ Բանն այն է, որ Բնական Տեսակները միմյանցից անկախ չեն, այլ բնական ամբողջության մաս են կազմում, ըստ այդմ, պատասխանատու են միմյանց նկատմամբ, անընդհատ միմյանց սնելու, մեկը մյուսին պահել-պահպանել նորոգելու, այլ Տեսակի հիվանդության դեպքում՝ նրան բուժելու, տկարության դեպքում՝ նրա մեջ ուժ ներարկելու, վհատության դեպքում՝ կենաց ջերմությամբ սնելու, տիեզերական ու երկրային գործընթացների բերումով վերանալու վտանգի դեպքում՝ նրան փրկելու և այդպես անվերջ Արարչական համակարգության բացարձակությունը պահպանելու պարտականությունն ունեն։
Վանատուրը
Եթե Ամանորը խորհրդանշում էր նոր տարին ու նրա բերած նոր պտուղները, ապա Վանատուրը, որ բառացի նշանակում է օթևան տվող, հյուրընկալ, խորհրդանշում էր Նավասարդին և այլ օրերի՝ Բագավան այցելած բազմահազար հյուրերին և ուխտավորներին հյուրընկալելու, տեղ ու օթևան տալու իրողությունը։ Հայոց Տիգրան Վերջին թագավորը Բագավանում իր եղբոր՝ Մաժան քրմապետի գարեզմանի վրա սրբավայր է շինում, որ բոլոր անցորդները վայելեն այդտեղ զոհաբերվող կենդանիների միսն ու խմիչքը, միաժամանակ նույն տեղում գիշերեն ու հյուրընկալվեն։ Վանատուր՝ հյուրընկալության աստվածությունը հայ հին դիցաբանության մեջ։ Համարվել է պանդուխտների, օտար ճամփորդների հովանավորը, նրանց ապաստան, օթևան տվողը։ Վանատուրի տոնը նշվել է հին հայոց տարեգլխի՝ Ամանորի առաջին օրը, որի համար հաճախ նրան անվանել են Ամանորյա դից։ Նավասարդ ամսվա մեկին, երբ հասունացել են պտուղները, ժողովուրդը հավաքվել է Բագրևանդ գավառում՝ Նպատ լեռան ստորոտին գտնվող Բագավանի տաճարում ու Վանատուրին նվիրված շրջակա օթևաններում և մեծ շուքով նշել են Վանատուրի տոնախմբությունը։ Քրիստոնեությունը պետական կրոն հռչակելուց հետո, Գրիգոր Լուսավորիչն այն փոխեց Ս.Կարապետի և Աթենոգինեա հիշատակի տոնով։
Այլ մեկնաբանություն
Կարծիքներ կան, թե՝ Վանատուրը ու Ամանորը մեկ աստված են, Վանատուրը Ամանոր աստծու մակդիրներն է և նշանակում է օթևան տվող, հյուրընկալ Ամանոր։ Կամ էլ, կարծում են՝ Վանատուրը հյուրընկալ Արամազդ աստծու մակդիրն է։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայկական աստվածներ
Տաթևի մատենադարան
Տաթևի մատենադարան, ստեղծվել է 10-րդ դարում, Տաթևի վանքին կից։ Սելջուկների արշավանքի ժամանակ, 1169 թվականին ինչպես Տաթևի, այնպես էլ շրջակա վանքերի ձեռագրերի ապահովության համար փոխադրվել են Բաղաբերդ (ըստ Ս․ Օրբելյանի՝ շուրջ 10 հազար մատյան)։ Տաթևի վարդապետարանի գոյության տարիներին մատենադարանը հարստացել է, իսկ Տաթևի հասաչսարանի շրջանում՝ առավել ճոխության հասել։ 1435 թվականին մատենադարանը կողոպտվել է օտար նվաճողների կողմից։ Տաթևի մատենադարանը գոյատևել է մինչև 1911-1912 թվականները։ Այնուհետև 140 ձեռագիր մատյան փոխադրվել է Էջմիածին, որոնք այժմ պահվում են Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում։
Կատեգորիա:Մատենադարան մ
Ալանոս (այլ կիրառումներ)
Ալանոս, կարող է վերաբերել՝
Բրաբանտ (նահանգ)
Բրաբանտ, ներկայումս լուծարված նահանգ Բելգիայի Թագավորության աշխարհագրական կենտրոնում։