cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հունգարիայի բնակչություն
Հրեական համայնք
Հունգարիայում, տարբեր տվյալներով, ապրում է 54 հազարից մինչև 130 հազար հրեա։ Նրանց մոտ 90 %-ը Բուդապեշտի բնակիչներ են, որտեղ կան բազմաթիվ հրեական կրոնական, կրթական և հասարակական հաստատություններ։
Հունգարական հրեաների ճնշող մեծամասնությունը, սակայն, կամ չեն պահպանում հուդայականության բոլոր պահանջները, կամ իրենց աթեիստ են համարում։ Նրանցից միայն վեց հազարը պաշտոնապես գրանցված հրեական համայնքի անդամներ են, և ևս 20 հազարը տարբեր հրեական կազմակերպությունների անդամներ են։
Գլխավոր քաղաքական հասարակական միավորումը «Նեոլոգ» է, որը նման է ամերիկյան հրեաների պահպանողական շարժմանը։ Շատ փոքր կրոնական համայնքում կան ինչպես ժամանակակից օրթոդոքսներ, այնպես էլ ուլտրա-կրոնական հրեաներ։
Սպորտային ծրագրավորում
Ծրագրավորման օլիմպիադա, ինտելեկտուալ մրցում, որի ընթացքում լուծվում են բազմաթիվ խնդիրներ էլեկտրոնային հաշվիչ համակարգով՝ օգտագործելով տարբեր ծրագրավորման լեզուների ալգորիթմեր կամ ծրագրեր։ Սովորաբար մասնակիցներին բաժանում են խնդիրների կոմպլեկտ։ Խնդիրը համարվում է լուծված միայն այն ժամանակ, երբ ծրագիրը կարողանում է ճիշտ անցնել ժուրիի կազմած թեստը։ Մասնակիցներին թեստի պարունակությունը մնում է անհայտ։
Սպորտային ծրագրավորումը համարվում է գիտելիքի սպորտ, երբ հավաքվում են աշխարհի տարբեր ծայրերից ծրագրավորողները ( կամ ապագա ծրագրավորողները ) և հիմնականում ինտերնետի միջոցով  անց է կացվում տարբեր մրցույթներ, քննարկումներ և գիտելիքի փոխանակումներ։ Սպորտային ծրագրավորումը ընդհանուր ծրագրավորման հիմնական ռեսուրսներից մեկն է, որը տրամադրում է մրցունակ ծրագրավորողներ տարբեր ընկերությունների և ստեղծում ավելի ակտիվ համակարգեր։ Այս ամենը ծագում է այն մտքից, որ սպորտային ծրագրավորումը հնարավորություն է տալիս ստեղծել առողջ մրցակցություն տարբեր կայքերի և մրցույթների միջոցով։
Ծրագրավորման օլիմպիադաները բաժանվում են երկու ձևաչափի։ Առաջին ձևաչափում ընդգրկված են թիմային օլիմպիադաները, այդ օլիմպիադային թիմին տրվում է ընդամենը մեկ համակարգիչ խնդիրները լուծելու համար։ Այդ մրցույթների անցկացման համար օգտագործվում են տարբեր մասնագիտացված ծրագրային համակարգեր։ Սպորտային ծրագրավորման խնդիրները հիմնականում լինում են 3 տեսակի՝ ալգորիթմային, օպտիմալային, հետազոտական․
Ալգորիթմային և հետզոտական խնդիրները շատ նման են իրար, սակայն տարբերվում են գնահատման սիստեմներով։ Խնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ է տիրապետել առնվազն 1 ծրագրավորման լեզվի։ Հիմնական օգտագործվող լեզուներն են՝ C, C++, Java, Python, Pascal, #C։ Այնուամենայնիվ որոշ կայքեր թույլատրում են 20 և ավելի ծրագրավորման լեզուներ։ Համեմատաբար բարդ խնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ է իմանալ նաև դասական ալգորիթմներ և խնդիրների մոտեցումներ։
ACM International Collegiate Programming Contest
Ծրագրավորման միջազգային ուսանողական մրցույթը խոշորագույն միջազգային ուսանողական թիմային ծրագրավորման օլիմպիադա է։
Դպրոցականների միջև
Առաջին օլիմպիադան ԽՍՀՄ-ում (ինֆորմատիկայի օլիմպիադա անվանմամբ) կայացավ դպրոցականների միջև 1998 թվականին Սվերդլովսկում ։ Հետագայում ինֆորմատիկայի օլիմպիադաները դարձան համամիութենական (այնուհետև ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո համառուսաստանյան) առարկայական օլիմպիադա։ Համառուսաստանյան ինֆորմատիկայի օլիմպիադան դպրոցականների միջև անցկացվեց 2011 թվականին Պերմում։
Սովորաբար դպրոցականների անհատական ձևաչափով առաջնությունները անցկացվում են մի քանի փուլերով՝ շրջանային, քաղաքային, տարածաշրջանային և ազգային։ Համառուսաստանյան օլիմպիադան հաղթողները իրավունք են ստանում մասնակցելու միջազգային ինֆորմատիկայի օլիմպիադային։
Բարձր արդյունքներ ցուցաբերելը որոշակի առավելություն կտա տվյալ ուսանողին բուհ ընդունվելուց։
Դպրոցականների թիմային մրցույթ
Նաև անցկացվում են դպրոցականների թիմային առաջնություն, ուսանողների միջազգային օլիմպիադայի նույնատիպ օրենքներով ։
Առավել հայտնի թիմային օլիմպիադան դա Համառուսաստանյան ինֆորմատիկայի թիմային օլիմպիադան է դպրոցականների միջև ։ Այդ օլիմպիադան սովորաբար անցկացվում է դեկտեմբերի սկզբին, Ռուսաստանի տարբեր քաղաքներում։ Այդ օլիմպիադային մասնակցելու համար պետք է ընտրվել շրջանում, Մոսկվայից սովորաբար գալիս են 10-20 թիմ, իսկ Սանկտ-Պետերբուրգից համեմատ քիչ ։
Ուսանողներ
Ինֆորմատիկայի օլիմպիադա ուսանողների միջև ԽՍՀՄ-ում գլոբալ մասշտաբներով չի անցկացվել։ Սկսած 1996 թվականից ռուսական բուհերի ուսանողները սկսեցին մասնակցել մրցույթների, որոնք մտնում էին ուսանողների միջև թիմային ծրագրավորման համակարգի մեջ։
Այլ հայտնի մրցույթներ
Վերջին ժամանակներում օգտագործվում է ավելի ընդհանուր տերմին «սպորտային ծրագրավորում»։ Սպորտային ծրագրավորման մրցույթները կամ առաջնությունները ուղղակիորեն կապված չեն կրթական համակարգի հետ, այսինք այդ մրցումներին կամ առաջնություններին կարող են մասնակցել պրոֆեսիոնալ ծրագրավորողներ։ Սպորտային ծրագրավորման հայտնի մրցույթ է համարվում TopCoder ռեսուրսը, որտեղ պարբերաբար անցկացվում են տուրեր, որոնց շնորհիվ ձևավորվում է մասնակիցների վարկանիշը։ Նաև ամեն տարի անցկացվում է TopCoder Open մրցույթը։ Հետագայում հայտնվել է նաև ռուսական ռեսուրս Codeforces-ը, որը նույնպես անցկացնում է պարբերաբար տուրեր, որի արդյունքների հաշվին նույնպես ձևավորվում է մասնակիցների վարկանիշները։
Խոշորագույն ՏՏ ընկերությունները նույնպես անցկացնում են մրցույթներ ծրագրավորման ոլորտում, դրանց մեջ են մտնում՝ Google Code Jam-ը, Facebook Hacker Cup-ը և Russian Code Cup-ը։
IOI
Ստեղծվեցին մի շարք մրցույթներ, ինչպիսին է IOI – ը (ինֆորմատիկայի միջազգային օլիմպիադա ), որը առաջին անգամ տեղի է ունեցել 1989 թվականին Բուլղարիայում։ IOI – ը  դպրոցական անհատական օլիմպիադա է, որին մասնակցում են յուրաքանչյուր երկրից ամենաշատը 4 մասնակից։ Մրցույթը կազմված է 2 օրից և յուրաքանչյուր օր առաջադրվում է 3-ական խնդիր, որոնք մասնակիցը պետք է լուծի 5 ժամվա ընթացքում։ Յուրաքանչյուր տարի մրցույթը տեղի է ունենում տարբեր երկրներում և հնարավորություն է տալիս տարբերվել նախորդներից։ Խնդիրների բնույթը համեմատաբար տարբերվում է ICM-ICPC –ից իր հետաքրքրությամբ և բարդությամբ։
IOI-ին թույլատրվում է օգտագործել ծրագրավորման լեզուներից միայն C++, C, Pascal և Java: Բայց Pascal-ը կհեռացվի 2019-թվականին։
Հայաստանի մասնակիցների արդյունքներն ԻՄՕ-ում
1996-2017 ժամանակաշրջանում հայաստանյան թիմերը արժանացել են 1 ոսկե, 4 արծաթե և 23 բրոնզե մեդալների։
CodeForces
Այս կայքը ստեղծվել է 2010 թվականին Ռուսաստանում և արդեն դարձել սպորտային ծրագրավորման հետ կապող ամենաէական փաստերից մեկը։ Կայքում անց է կացվում առցանց մրցույթներ և մասնակիցների ռեկորդակիր քանակը եղել է մինչև 9733 օգտատեր։ CodeForces-ը տիպիկ ալգորիթմային խնդիրներով հարուստ մրցույթների կայք է։
Կայքում կար ավելի քան 300000 օգտատեր 2015 թվականի տվյալներով, որոնց թիվը գնալով աճում է մինչև օրս։
Օգտատերերը բաժանված են 10 խմբերի, որոնց համար տեղի է ունենում 3 տարբեր մակարդակների մրցույթներ և մրցակցության հիմնական աղբյուրը, հանդիսանում է իրենց տեղը ընդհանուր օգտատերերի ցուցակում։
TopCoder
Կայքը մեծ ընկերություն է ՝ նախատեսված դիզայներների, մշակողների, տվյալների փորցագետների և սպորտային ծրագրավորողների համար։ Կայքում օգտատերերի թիվը կազմում է մոտավորապես 1 200 000 (2018 - ի տվյալներով), որը ներկայումս համարվում է առաջատարը շուկայում։ Համակարգը ստեղծվել է 2001 թվականին Jack Hughes – ի  կողմից ԱՄՆ-ում   ։
Վարժություններ
Բոլոր լուծումները ստուգվում է ավտոմատացված համակարգի շնորհիվ։ Այդ համակարգը մեկնարկում է տվյալ խնդրի բոլոր լուծումները, որոշ թեստերի լուծման համար։ Թեստերը լուծելուց հետո համակարգը դիտարկում է ելքային տվյալները և համեմատում է արդեն պատրաստի շաբլոնների հետ կամ կատարում է ավելի բարդ գործողություններ։
Օլիմպիադաների առանձնահատկությունը նրանումն է, որ պետք է խնդրին մոտենալ ավելի ստեղծագործ կերպով։ Այսինքն այդ մրցաշարերին հազվադեպ են հանդիպում խնդիրներ, որոնց մեջ պետք է օգտագործել միանման ալգորիթմներ կամ ծրագրեր։ Ավելի հաճախ խնդրի մեջ ներկայացվում է կարճ պատմություն իր սյուժեյով, հերոսներով և իրենց հակամարտությամբ։ Այսպիսով օլիմպիադայի խնդիրը լուծելու համար անհրաժեշտ է նախապես կազմել իրադարձությունների մաթեմատիկական մոդելը և արդեն ըստ դրա կառուցել համապատասխան ալգորիթմը կամ ծրագիրը։ Ալգորիթմը կարող է լինել հայտնի կամ կարող է ստեղծվել լրիվ նորը։ Դասական և շատ պարզ խնդրի օրինակ է A+B-ն։ Այդ խնդիրը սովորաբար տեղադրում են օլիմպիադաների փորձնական փուլում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծրագրավորման մրցույթ
Հոֆ (Զալե)
Հոֆ (Hof), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա հողում։ Գտնվում է Վերին Ֆրանկոնիայի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 46 286 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 58,02 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 4 64 000։
Հոֆ (այլ կիրառումներ)
Հոֆ բառն ունի հետևյալ իմաստները՝
Սամվել Հովսեփյան
Սամվել Սիրեկանի Հովսեփյան (Ադմիրալ Սամո, ), հայ ռազմական գործիչ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից, ՀՀ ԱԱ, ՀՄՍ վարչության պետի առաջին տեղակալ, «Ազատամարտիկների դաշինք»-ի խորհրդի անդամ, գնդապետ ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1958 թվականի նոյեմբերի 28-ին ։
Մարտական ուղի
1989 թվականին մասնակցել է ՀԱԲ-ի մարտական ջոկատների կազմավորմանը, սկզբում եղել է կամավորական ջոկատի հրամանատարի տեղակալ, ապա հրամանատար, իսկ հետագայում՝ «Արծիվ 24» մահապարտների գումարտակի հրամանատար։ Մարտական գործողությունների ժամանակ երկու անգամ ծանր վիրավորվել է։ Ակտիվորեն կազմակերպել և մասնակցել է ՀՀ սահմանամերձ շրջանների ինքնապաշտպանությանը և Արցախի համար մղված ազատագրական մարտական գործողություններին ։
Մահ
Սամվել Հովսեփյանի առողջական վիճակը կտրուկ վատացել է քառօրյա պատերազմի սկսվելու օրերից, մոտ երկու ամիս առաջատար դիրքերում մնալուց հետո։ Պարզվել է, որ նրա թոքերի վրա ուռուցքներ են գոյացել։ Վիրահատության էր ենթարկվել Գերմանիայում ։
Մահացել է 2016 թվականի նոյեմբերի 9-ին, երկարատև ու ծանր հիվանդության պատճառով։ Նոյեմբերի 12-ին հուղարկավորվել է Եռաբլուր պանթեոնում ։
Պարգևներ
Պարգևատրվել էր պետական և կառավարական բարձրագույն պարգևներով, շքանշաններով, մեդալներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Պրալորմո
Պրալորմո (Pralormo), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 1.923 մարդ (2008 թվականի տվյաալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 66 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 29 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10040։ Հեռախոսային կոդը՝ 011։ Քաղաքի հովանավոր սուրբն է հանդիսանում San Donato-ն։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Հենրի VII (Անգլիա)
Հենրի VII (Henry VII, ), թագավոր 1485 թվականից։ Թյուդորների դինաստիայի հիմնադիր։
Գահ է բարձրացել որպես Լանքաստերների թեկնածու, Բոսվորտի մոտ Ռիչարդ I-ին հաղթելուց հետո (որով և ավարտվել է Կարմիր և սպիտակ վարդերի պատերազմը)։ Անց է կացրել ֆեոդալական ազնվականության հզորությունը սահմանափակող մի շարք միջոցառումներ։ Նորածին բուրժուազիայի շահերից ելնելով՝ նպաստել է նավագնացության և արտաքին առևտրի զարգացմանը։ Հենրի VII-ի օրոք դրվեցին բացարձակ միապետության հիմքերը։
Ծագում
Ծնված օրվանից մինչ գահ բարձրանալը ապագա արքան կրում էր Հենրի Թյուդոր անունը։ Հոր կողմից պատկանում էր ուելսական դինաստիային՝ ընդունելով Թյուդոր ազգանուն՝ ի պատիվ Հենրիի նախապապի։ Հենրիի պապաը՝ Օուեն Թյուդոր, ով ի ծառայության էր Հենրի V թագավորի այրուն և Հենրի VI թագավորի մորը՝ ֆրանսիական արքայադուստր Եկատերինա Վալուա (ստույգ հայտնի չէ, արդյոք նրանց բազմամյա կապը օրհնված գաղտնի ամուսնությամբ, որից ծնվել են մի քանի ճանաչված երեխաներ)։ Նրանց որդին՝ Էդմունդ Թյուդորը, Հենրի VI թագավորի համամայր եղբայրը, ևս մեկ անգամ բարեկամացավ Լանկաստերների տոհմի հետ՝ ամուսնանալով Մարգարետ Բոֆորթի հետ։
13-ամյա (մեկ այլ վարկածի 15-ամյա) Մարգարետն ունեցավ միակ երեխային (ապագա Հենրի VII) ամուսնու մահից 2 ամիս անց, ով մահացել էր ժանտախտից 1456թ․-ի նոյեմբերի 3-ին Ուելսի Կարմարթեն ամրոցում։ Այդ ժամանակ արդեն գնում էր Սպիտակ և կարմիր վարդերի պատերազմը, որտեղ Հենրիի պապը՝ Օուեն Թյուդոր, եղել է լանկաստերների հրամանատարներից մեկը։ 1461թ․-ին նա գերի է ընկել իորկիստները մոտ և ենթարկվել մահապատժի։
Դեպի իշխանություն
Որքան անհաստատուն էին Հենրի Թյուդորի իրավունքները (արտաամուսնական հետնորդի որդին) Հենրի V-ի և նրա որդու՝ Էդուարդ Վեսթմինսթերի մահից հետո, 1471 թ․-ին, գալով իր հորեղբոր՝ Ջասփեր Թյուդորի հետ, այն քիչ կենդանի բարեկամների թվում էր, որոնք պատկանում էին Լանկաստերների տոհմին։ 1475 թ․-ին Հենրին ապրում էր Բրետանի դքսությունում Ֆրանցիսկ II դուքսի մոտ՝ գերու իրավունքներով, այնուամենայնիվ օգտվում էր լավ հնարավորություններից։
Էդուարդ IV-ի կանոնավոր թագավորման ժամանակ լանկաստերների հավակնորդները հաջողության շատ քիչ հնարավորութուններ ունեին։ Բայց նրա մահից և նրա որդիների իշխանության հեռացումից հետո (և ինչպես հիմնականում համարվում է սպանություն), Ռիչարդ III-ով (1483) Անգլիայում նորից սկսվեց ընդդիմության զանգվածային խռովությունների և անկարգությունների ժամանակաշրջանը։ «Աստված շատ շուտ թագավոր Ռիչարդին ուղարկեց թշնամի, ով չուներ ոչ մի գրոշ հոգում, և ինչպես թվում էր, ոչ մի իրավունք Անգլիայի թագի համար,- այսպիսով, չկար ոչինչ արժանի, միայն պատվից, բայց նա երկար ժամանակ տանջվեց և կյանքի մեծ մասը անցկացրեց գերությունում․․․․» ։ 1483թ․-ի վերջերին Ռենում իշխանության գրավման դեպքում Հենրին հրապարակ երդվել է ամուսնանալ Էդուարդ IV-ի դստեր՝ Էլիզաբեթ Յորքի հետ, և զինվորների հետ մեկնեց Անգլիա, որտեղ ապստամբություն էր բաձրացրել Հենրի Ստաֆֆորդը։ Նավում իմանալով Ստաֆֆորդի պարտության մասին՝ նա դադարեցրեց այն և վերադարձավ Բրետան։ Ֆրանսիայի հովանավորությամբ 1485թ․-ին Հենրին երկրորդ անգամ հավաքեց զորք և տեղակայվեց Ուելսում և օգտագործելով իր տոհմի վալլիական արմատները՝ հավաքեց ոչ քիչ հետնորդներ։ 1485թ․-ի օգոստոսի 22-ին Բոսվորտի ճակատամարտում Ռիչարդի բանակը ջախջախվել է, իսկ նա մահացել։ Հենրին հռչակվել է թագավոր հենց կռվի դաշտում, որոշ ժամանակ անց հանդես գալով նաև Լոնդոնում, պառլամենտական վճռով հաստատել է գահը իր և առանների համար՝ առանց որևէ հատուկ հիմնավորմամբ։ Այսպիսով նա դարձավ Անգլիայի թագավոր, որպես նվաճող, նման Վիլհելմ I Նվաճողի։ Եթե Հենրին պաշտոնապես հավակներ գահին՝ լանկաստերների տոհմի ժառանգի իրավունքով, ապա գահին պետք է բազմեր նրա մայրը՝ Մարգարետ Բոֆորթ։ Մարգարիտան կոնֆլիկտի մեջ չէր որդու հետ գահի համար, չնայած երբեմն ստորագրում էր «Margaret R» (այսինքն թագուհի)։
Թագավորության սկիզբը
Հենրի VII թագավորության սկիզբը ուղեկցվում էր խորհրդավոր հիվանդության (ենթադրվում է ներմուծված իր ֆրանսիական վարձկանների կողմից) համաճարակի առաջին պայթյունով՝ ունենալով բարձր մահացության մակարդակ կոչված «Անգլիական քրտինք» խորհրդավոր հիվանդություն, որը ընդունվեց ժողովրդի կողմից որպես վատ նախանշան ։
Գահադրումից հետո, իր խոստմանը համապատասխան, Հենրին ամուսնացավ Ռիչարդ III-ի զարմուհու և Էդուարդ IV-ի դստեր՝ Էլիզաբեթ Յորքի հետ՝ հայտարարելով նախկինում թշնամի տոհմերի միավորման մասին։ Մինչ այդ նրան ներկայացրել են որպես կին Ռիչարդ III-ին, սակայն ամուսնությունը չէր գրանցվել։ Ռիչարդը ստիպված էր հրապարակավ ժխտել այն լուրերը, որտեղ ասվում էր իր մասնակցության մասին Աննա Նեվիլ թագուհու սպանության մեջ՝ նպատակ ունենալով ամուսնանալ Էլիզաբեթի հետ։ Չնայած, այդքան մոտ ազգայնական կապի դեպքում դժվար կլիներ ստանալ եկեղեցական թույլտվություն։
Գահ բարձրանալուց անմիջապես հետո Հենրին պառլամենտին ներկայացրեց Ռիչարդի օրոք ընդունված ակտի՝ Titulus Regius չեղարկումը, որով հայտարարավել էին ապօրինի Էդուարդ IV-ի և Էլիզաբեթի երեխաները, նաև՝ Էլիզաբեթը։ Հրամայաված էր․ «Վերցնել ակտը պառլամենտի արխիվներից, այրել և տալ հավերժական մոռացության» (այնուամենայնիվ դրա մի ցանկը պահպանվել է)։
Չնայած Էլիզաբեթի հետ ամուսնությունը պայմանավորվածություն էր Հենրիի հետ պառլամենիտ աջակցությունը ստանալու համար, հայտնի է, որ նա դանդաղեցնում էր այն մինչ 1486 թվականի հունվարը, իսկ կնոջը թագադրեց միայն 1487 թվականի վերջին, երբ նա որդի ունեցավ։ Որպես Թյուդորների տոհմի խորհրդանիշ ընդունվեց միավորված կարմիր և սպիտակ վարդերը (որը մինչ օրս կա բրիտանական դրոշի վրա)։ Անվանել է ավագ որդուն Արթուրի պատիվ Կամելոտի լեգենդար արքա Արթուրի։ Հենրին ընդգծեց ինչպես իր տոհմի ուելսական ծագումը, այնպես էլ ցանկությունը սկսել Անգլիայի հզորացման դարաշրջանը նոր դինաստիայից։
Թյուդորների պայքարի հիմնավորումը այլ թեկանծուների հետ
Այնուհանդերձ կա վարկած, ըստ որի հենց Հենրի VII է, այլ ոչ թե Ռիչարդ III, եղել նախաձեռնող Էդուարդ IV փոքրիկ որդիների սպանության, որոնք իբր թե ապրել են մինչ 1485թ․-ը։ Սպանությունը (մի շարք այլ սպանությունների հետ մեկտեղ) վերագրված է եղել, ըստ այդ տարբերակի, Ռիչարդին Թյուդորների ներբողների կողմից։ Այս տեսակետը պաշտպանում են ինչպես մասնագետները, այնպես էլ սիրողականները։ Ընդունել այս տարբերակը որպես համոզիչ՝ կցված փաստաթղթերով, չի կարելի, քանի որ չկա ուղղակի փաստեր հենց Ռիչարդ III մեղավորության հարցում (դիտավորություն ընդդեմ Ռիչարդի III)։
Դինաստիական միավորումները
Հենրի VII ամրապնդեց Անգլիայի միջազգային դիրքերը՝ ամուսնացնելով իր որդի Արթուրին իսպանական արքայադստեր՝ Եկատերինա Արագոնացի, հետ, իսկ աղջկան՝ Մարգարիտ Թյուդորին՝ Շոտլանդիայի թագավորի հետ։ Վերջին քայլը ուղղված էր չեզոքացնելու թշնամությունը երկու բրիտանական ընտանիքների միջև։ Մեկ դար անց այս դինաստիական միավորումը հնարավորություն տվեց Մարգարիտի ծոռին բազմել անգլիական գահին և բերեց երկու պետությունների միավորմանը։ Արքայազն Արթուրի (1502) վաղաժամ մահից հետո Եկատերինա Արագոնացին մնաց Անգլիայում, իսկ սկեսրոջ մահից հետո ամուսնացավ հանգուցյալ ամուսնու եղբոր հետ՝ Հենրի VIII (այսպիսի ամուսնությունը համարվում էր անօրինական, որի համար հատուկ թույլտվություն էր ստացվել Հռոմի Պապից։ Տվյալ իրավիճակը պատճառ հանդիսացավ Հենրի VIII խայտառակ ամուսնալուծությանը և Անգլիայի ու կաթոլիկական եկեղեցու բաժանմանը։
Բացի դա, Հենրի VII-ի կրտսեր աղջիկը՝ Մարիա Թյուդոր, ամուսնացել է Ֆրանսիայի Լյուդովիկոս XII թագավորի հետ իր եղբոր կառավարման տարիներին։
Այլ իրադարձություններ
Հենրի VII տնտեսող միապետ էր, ով բավականին ամրապնդեց Անգլիայի բյուջեն՝ սնականկացված Հարյուրամյա պատերազմի, Սպիտակ և կարմիր վարդերի պատերազմի տարիներին։ Պալատակաների դեմ դատական պրոցես իրականացնելու համար հիմնվել է հատուկ մարմին՝ Աստղային պալատ, ի սկզբանե բողոքարկման դատարան՝ որը որպես քաղաքական ահաբեկման առարկա դարձավ արդեն հաջորդող թագաժառանգների համար։
Հենրի VII մահացել է թոքախտից, որի սրացման պատճառով տառապեց իր կյանքի վերջին տարիներին։ Նա թաղված է Վեստմինստերյան աբբայությունում, իր կնոջ՝ Էլիզաբեթ Յորքի կողքին, որից հետո նա ապրեց յոթ տարի։ Նրան հաջորդեց որդին՝ Հենրի VIII-ը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Անգլիայի միապետներ Կատեգորիա:16-րդ դարի Եվրոպայի միապետներ Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ Կատեգորիա:Հետմահու երեխաներ
Հերբիցիդներ
Հերբիցիդներ, քիմիական նյութեր, կիրառվում են, անհրաժեշտության դեպքում, բուսականությունը ոչնչացնելու համար։ Լինում են համատարած ազդեցության հերբիցիդներ՝ ոչնչացնում են բույսերի բոլոր տեսակները, ընտրողական ազդեցության հերբիցիդներ՝ ոչնչացնում են միայն որոշակի տեսակի բույսեր։ Առաջիններն օգտագործվում են արդյունաբերական օբյեկտների, անտառահատված տեղամասերի, օդանավակայանների, երկաթուղային և խճուղային ճանապարհների շուրջը, բարձր լարվածության էլեկտրահաղորդականության գծերի տակ, ցամաքաային ջրանցքներում, լճերում, ջրամբարներում եղած բուսականությունը ոչնչացնելու, իսկ երկրորդները՝ գյուղատնտեսական բույսերը մոլախոտերից պաշտպանելու համար։ Այս բաժանումը պայմանական է, քանի որ նույն նյութի տարբեր կոնցենտրացիաները, ծախսի նորմաները և կիրառման պայմանները կարող են փոփոխել ազդեցության բնույթը։ Հերբիցիդների ազդեցության ընտրողականությունը որոշվում է պատրաստուկի քիմիական բաղադրությամբ, ձևով և չափաքանակով, ցանքսերի մշակման մեթոդներով և ժամկետներով, բույսերի աճի փուլերով, նրանց անատոմիական և մորֆոլոգիական կառուցվածքով, հողակլիմայական պայմաններով ևս։ Տարբերվում են հերբիցիդների կենսաքիմիական և տեղագրական ընտրողականություն։ Կենսաքիմիական դեպքում հերբիցիդների ազդեցությունը կախված է բույսերի նյութափոխանակությանը դրանց մասնակցությունից, իսկ տեղագրականը՝ բույսերի անատոմիա-մորֆոլոգիական կառուցվածքների տարբերությունից և հերբիցիդների ներմուծման եղանակից։ Բույսերի մեջ հերբիցիդների տեղաբաշխվելու ունակությանը համապատասխան լինում են կոնտակտ և համակարգային։ Կոնտակտ հերբիցիդներ (հանքայուղեր, ԴՆՕԿ, նիտրաֆեն, ռեգլոն ևն), ընկնելով բույսի վրա, առաջացնում են հյուսվածքի տարբեր մասերի տեղական թունավորում։ Համակարգայինները (դալապոն, 2,4-Դ, սիմազին, ատրազին, մոնուրոն, Տորդոն-22 Կ, Բանվել-Դ ևն) կարող են տեղաշարժվել բույսերի անոթային համակարգով սննդանյութերի և նյութափոխանակության արգասիքների հետ և առաջացնել ընդհանուր թունավորում (ցողունների և տերևների ձևափոխում, աճի աստիճանական ընկճում ևն)։ Հերբիցիդներով կարելի է պատել բույսերի տերևային մակերեսը (տերևայիև հերբիցիդներ) և մտցնել հողի մեջ (հողային հերբիցիդներ)։ Հերբիցիդների հատկությամբ հայտնի է 1000-ից ավելի միացություն, որոնցից մոլախոտերի դեմ պայքարելու համար օգտագործվում է մոտ 140-ը։
Ծոփքի միացումը Մեծ Հայքին
Ծոփքի միացումը Մեծ Հայքին, Մեծ Հայքի Արտաշեսյան թագավորության արքա Տիգրանի կողմից պատմական Հայաստանի մաս կազմող Ծոփք նահանգի միացումը հայոց տիրակալությանը։ Մեծ Հայքում պետականության վերականգնման ժամանակ Արտաշես I-ի միավորիչ գործունեության արդյունքում Ծոփքը չի հայտնվում Մեծ Հայքի թագավորության կազմում և վերջինիս միանում է միայն տասնյակ տարիներ հետո։
Ծոփքը հնուց ի վեր բնակեցված է եղել հայերով՝ հանդիսանալով հայկական քաղաքակրթության օրրաններից մեկը, որը հիշատակված է Անանիա Շիրակացու «Աշխարհացույց»-ում։ Մ․թ․ա․ 95 թվականին երկրի գլուխ անցնելով՝ Տիգրան Բ-ն սկսում է հայոց պետականության կազմից դուրս գտնվող հայկական հողերի միավորման գործընթացը և առաջինը կանգ է առնում Ծոփքի վրա։ Մ․թ․ա․ 110 թվականից ի վեր Ծոփքի թագավորությունում իշխում էր Արտանես արքան, որի օրոք սկսել էր թագավորության լճացումը։ Մ․թ․ա․ 94 թվականին հայկական զորքերը մտնում են Ծոփք և գահընկեց անում իշխող Երվանդականներին։
Այսպիսով՝ մ․թ․ա․ 94 թվականին Տիգրան Մեծը գրավում է Ծոփքը և միացնում Մեծ Հայքի թագավորությանը։ Վարչական բարեփոխումների արդյունքում մեկ տարի անց՝ մ․թ․ա․ 93 թվականին, Տիգրանը Ծոփք նահանգին է միացնում նաև Մելիտենեի (ներկայումս հայտնի է որպես Մալաթիա) շրջանը կամ գավառը։
Ծոփքը նախքան Մեծ Հայքին միացումը
Ծոփքը, կամ ինչպես ընդունված էր անվանել Չորրորդ Հայքը, գտնվում էր Արևմտյան Տիգրիսի վերին և Արածանու ստորին հոսանքի շրջանում։ Հյուսիսից սահմանակից էր Բարձր Հայք, հարավից՝ Աղձնիք, արևելքից՝ Տուրուբերան նա­հանգներին, արևմուտքից՝ Փոքր Հայքին ։ Ծոփքը հնուց ի վեր եղել է հայկական պետականությունների անբաժանելի մասնիկը՝ ունենալով ռազմավարական կարևորագույն նշանակություն։ Ծոփքը Մեծ Հայքի 15 նահանգներից երկրորդն է։ Մ.թ.ա. 9-րդ դարի վերջին քարորդից Ծոփքն ընդգրկելով Վանի թագավորության կազմում և նոր վերելք ապրել։ Հետագա հարյուրամյակներում այստեղ իշխել են համահայկական առաջին պետականության կերտողները՝ Երվանդունիները։
Ծոփքում պետականությունը կրկին վերելք է ապրում մ․թ․ա․ 189 թվականին ։ Դա պայմանավորված էր Մագնեսիայի ճակատամարտում Սելևկյան տերության կրած խայտառակ պարտությամբ, որից հետո երկիրը այլևս չէր կարող ոտքի կանգնել։ Աշխարհաքաղաքական խառնակ իրավիճակից օգտվում են Մեծ Հայքի կառավարիչ Արտաշեսն ու Ծոփքի կառավարիչ Զարեհը, ովքեր իրենց հռչակում են անկախ երկրների թագավորներ։ Զարեհը մասամբ իր թագավորությանն է միավորել Սելևկյանների միջամտությամբ տրոհված հայկական մերձեփրատյան հողերը։ Իր կառավարման ժամանակահատվածում՝ մ․թ․ա․ 189-160 թվականներին, Արտաշես Բարեպաշտը հայոց վերահսկողության սահմաններում է համախմբում հայկական բոլոր հողերը, բացառությամբ՝ Ծոփքի, Կոմմագենեի և Փոքր Հայքի։ Վերջինս չի կարողանում գրավել Ծոփքը հաշվի առնելով Զարեհի հետ ունեցած ընկերական հարաբերություններն ու վերջինիս պայմանական բնույթը։
Ծոփքի միացում
Մ․թ․ա․ 95 թվականին Մեծ Հայքում թագավոր է կարգվում Տիրանի որդի Տիգրանը, ով պարթևական պատանդությունից վերադառնալով բազմում է հայոց գահին։ րա առաջնահերթ խնդիրը հայկական բոլոր տարածքները մեկ ընդհանուր պետության մեջ միավորելն էր։ Արտաշես Ա-ն հիմնականում լուծել էր այդ կարևոր խնդիրը՝ բացառությամբ Ծոփքի և Փոքր Հայքի թագավորությունների։ Այժմ Տիգրան Բ-ն եռանդուն գործունեություն ծավալեց շարունակելու իր պապի միավորիչ քաղաքականությունը։ Մ․թ․ա․ 94 թվականին Տիգրան Մեծի բանակը անցնում է Արածանին և ներխուժում Ծոփք։
Համազոր ուժ
Համազոր ուժ, տրված ուժային համակարգին համարժեք և այդ ուժերի R = 2Fk երկրաչափական գումարին հավասար ուժ։ Մի կետում կիրառված ուժային համակարգը միշտ ունի համազոր ուժը, եթե R = 2Fk։ Մարմնին կիրառված ցանկացած ուժային համակարգ, որի համար R=0, ունի համազոր ուժ, եթե այդ համակարգի գլխավոր մոմենտը հավասար է զրոյի կամ ուղղահայաց է R-ին։ Այս դեպքում ուժային համակարգը համազոր ուժով փոխարինելը թույլատրելի է, երբ մարմինը կարելի է դիտարկել որպես բացարձակ պինդ, և անթույլատրելի է, օրինակ, մարմնի ներքին ճիգերը որոշելիս կամ դեֆորմացիաները հաշվի առնող այլ խնդիրներ լուծելիս։ Համազոր ուժը չունեցող ուժային համակարգի օրինակ են ուժազույգը կամ մի հարթության մեջ չգտնվող երկու ուժերը։
Կատեգորիա:Մեխանիկա Կատեգորիա:Ուժ
Էնն Այնեզ Մաքքեֆրի
Էնն Այնեզ Մաքքեֆրի (Anne Inez McCaffrey, ), ամերիկացի ֆանտաստ գրող, «Հյուգո» և «Նեբյուլա» մրցանակների դափնեկիր։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1926 թվականի ապրիլի 1-ին՝ Մասաչուսեթս նահանգի Քեմբրիջ քաղաքում։ Ավարտել է Վիրջինիա նահանգի Սթաունթոն քաղաքի Ստյուարտ Հոլլ դպրոցը, Մոնտկլեյրովյան բարձրագույն դպրոցը (Նյու Ջերսի նահանգ), Ռեդկլիֆի քոլեջը (Քեմբրիջ)։ 1947 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան՝ գերազանցությամբ ավարտելով սլավոնական լեզուներ և գրականություն բաժինը։ Դուբլին քաղաքի համալսարանում ուսանել է օդերևութաբանություն։ Երաժշտական խանութում աշխատել է դիզայներ և գրագիր, խորապես զբաղվել է երաժշտությամբ (երգել է օպերային դերերգեր, նվագախմբի ղեկավար է եղել)։
1953 թվականին հրատարակել է իր առաջին գործը՝ «Մրցելու ազատությունը»։ 1954 թվականին դարձել է պրոֆեսիոնալ գրող։ 1968-1970-ական թվականներին եղել է Ամերիկայի ֆանտաստ գրողների ասոցացիայի քարտուղար և գանձապահ։ 1950 թվականին ամուսնացել է և ունեցել երեք երեխա (Ալեկ Էնտոնի (1952), Թոդ Մաքքեֆրի (1956) և Ժորժան (1959))։ 1970 թվականին Էննը ամուսնալուծվել է և արտագաղթել Իռլանդիա։ Մաքքեֆրու վաղ շրջանի ստեղծագործությունների մեջ առանձնում է 1967 թվականին գրված դեբյուտային «Վերականգնվածը» (Restoree) վեպը, որի հերոսուհին անաբիոզից հետո կյանք է վերադառնում, ինչպես նաև ուղեղով աստղաթիռ կառավարող կիբօրգ կնոջ մասին պատմվածքների շարքը, որն ամփոփված է «Նավը, որը երգում էր» (The Ship Who Sang), «Նավ-գործընկեր» (PartnerShip)  «Նավը, որը փնտրում էր» (The Ship Who Searched) ժողովածուներում. վերջին երկուսը համահեղինակել է համապատասխանաբար Մարգարետ Բոլլի և Մերսեդես Լեկի հետ։
1968 թվականին հրատարակվել է «Պերնի հեծյալները» (Dragonriders of Pern) շարքի առաջին ստեղծագործությունը՝ «Վեյրի որոնում» (Weyr Search) պատմվածքը, որը «Լավագույն նովել» անվանակարգում արժանացել է «Հյուգո» մրցանակի։ Ամբողջ շարքը գրվել է երեք տասնամյակում։
2005 թվականին Ամերիկայի ֆանտաստ գրողների ասոցացիան՝ «Նեբյուլա» մրցանակաբաշխության ժամանակ Մաքքեֆրուն ճանաչել է 22-րդ Մեծ Վարպետ (Grand Master): 2006 թվականին նա ներառվել է գիտական ֆանտաստիկայի Փառքի սրահում։ Կյանքի վերջին տարիներին Մաքքեֆրին ապրել է Իռլանդիայի Ուիկլոու կոմսությունում՝ սեփական դիզայնով տան մեջ, որն անվանել է «Վիշապի ամրոց» (Dragonhold-Underhill):
Մահ
Էնն Մաքքեֆրին մահացել է ինսուլտից՝ 2011 թվականի նոյեմբերի 21-ին՝ ժամը 17-ի սահմաններում, Իռլանդիայի իր տանը՝ 86 տարեկան հասակում ։
«Պերնի հեծյալները» շարք
Էնն Մաքքեֆրի ամենահայտնի աշխատանքները «Պերնի հեծյալները» շարքի գրքերն են։ Չնայած որ շարքի առաջին վեպերը նման են դասական ֆենտեզի ժանրի (վիշապներ և Արևմտյան Եվրոպայի միջնադարյան հասարակությանը համարժեք հասարակություն), Էնն այն անվանել է գիտական ֆանտաստիկայի ժանրի գործ ։ Գործողությունները կատարվում են Պերն մոլորակում, որը գաղութացրել էին Երկրից եկած ներգաղթյալները։ Նրանք չգիտեին, որ այդ համակարգի թափառող մոլորակը անեծք է կրում՝ Նիթին, որը ոչնչացնում է իր ճանապարհին ամեն բան։ Նրան կարող է կանգնեցնել միայն քարը, երկաթը, ջուրը և կրակը։ Իրենց կյանքը պաշտպանելով՝ մարդիկ գենետիկորեն մոդիֆիկացնում են տեղի կենսաձևը՝ փոքրիկ հրաշունչ վիշապիկներին դարձնելով վիթխարի վիշապներ, որոնք ծնվելու ժամանակ տելեպատիկ կերպով միանում են մարդկանց։ Դարեր շարունակ Ալ Աստղը անողոքաբար վերադառնում է յուրաքանչյուր 200 տարին մեկ, և հաջորդ 50 տարիների ընթացքում հեծյալներն, իրենց կյանքը վտանգելով, պայքարում են մոլորակը պաշտպանելու համար։ Էնն Մաքքեֆրին Պերնի մասին գրել է 15 վեպ։ Այդ մոլորակի վերաբերյալ 8 վեպ է գրել նաև նրա որդին՝ Թոդը, որոնցից հինգը համահեղինակել է մոր հետ։ Հետաքրքրասեր ընթերցողների համար Էննը գրել է ևս մի քանի կարճ պատմվածք Պերնի մասին։ Էննը խորհուրդ է տվել շարքը կարդալ հետևյալ հաջորդականությամբ.
'''Ստեղծագործությունների ստեղծման ժամանակագրություն
Էնն Մաքքեֆրին ծրագրել էր գրել «Անկումից հետո» (After the Fall) վեպը, որի գործողությունները կատարվում են «Պերնի երկինքները» վեպի գործողություններից հետո։ Սակայն առողջական խնդիրների պատճառով վեպը անավարտ է թողել ։
«Առասպել կենդանի նավերի մասին» շարք
1960-ական թվականներին ստեղծվել է Հելի մասին նովելների սկզբնական շարքը, որը դարձել է Х-834 տիեզերանավի «ուղեղը».
Հետագայում Էնն Մաքքեֆրին Հելվի մասին ևս երկու նովել է գրել.
1990-ական թվականներին Մաքքեֆրին գրել է չորս վեպեր՝ հետևյալ հեղինակների հետ. Մարգարետ Բոլլ, Մերսեդես Լեկի, Ջոջի Լինն Նայ և Սթիվեն Մայքլ Ստիռլինգ։ Հրատարակվել է ևս երկու գիրք. Ջոջի Լինն Նայն ու Սթիռլինգը տպագրել են սեփական վեպերը.
Համահեղինակած վեպեր
Առանց Էննի մասնակցության.
«Դինոզավրերի մոլորակը» ենթաշարք
Իրետան մոլորակ է՝ մթնոլորտով, բուսականությամբ և կենդանական աշխարհով, որը հայտնաբերվել է ուսումնասիրված տիեզերքի սահմանում։ Բայց մոլորակի վրա ուսումնասիրություններ կատարող գիտնականների խմբի կատարած ամեն նոր հայտնագործությամբ նորանոր հարցեր են ծագում։
«Տիեզերական ծովահենները» ենթաշարք
Էնն Մաքքեֆրին Էլիզաբեթ Մունի և Ջոջի Լինն Նայի հետ համահեղինակել է երեք վեպ, որոնք ավելի մանրամասնորեն են ներկայացնում «Դինոզավրերի մոլորակում» հիշատակված Երկրների Դաշնությունը։
«Բյուրեղների երգիչները» շարք
Այս շարքը եռագրություն է Կիլաշանդրա անունով մի աղջկա մասին, որը դարձել է Բյուրեղի Երգչուհի։ Երգիչները յուրահատուկ բյուրեղների հավաքմամբ են զբաղվում, որոնք տիեզերական Դաշնությունում միջաստղային հաղորդակցման գլխավոր տարրերն են։ Բայց Բյուրեղային Երգեցողությունը բացի շահավետ լինելուց նաև շատ վտանգավոր զբաղմունք է։
«The Coelura» շարք
Եվս մեկ երկերգություն, որի գործողությունները կատարվում են Մոլորակների տիեզերական դաշնությունում։
«Տաղանդները» շարք
Անոմալ հոգեբանական ունակությունները, որոնց գոյությանը երկար ժամանակ ոչ ոք չէր հավատում, վերջապես ճանաչվում են և արժանի գնահատական ստանում։ Դրանք սոփեստությունից անցնում են գիտական ոլորտ։ Տաղանդավոր մարդիկ դառնում են նոր աշխարհի կարևոր և անքակտելի մասը։
«Ազատություն» շարք
Երկիրը նվաճել են ագրեսիվ այլմոլորակայինները։ Նոր իշխանությանը չհպատակվողներին ուղարկում են գաղութացված մոլորակներ, որտեղ մարդիկ և այլ ռասայի ներկայացուցիչներ, որոնց աշխարհները նույնպես գրավվել են չար էոսների կողմից, պետք է կա՛մ գոյատևեն, կա՛մ մահանան։ Ընդդիմացողներին մնում է երկու ելք՝ կա՛մ մահ, կա՛մ ազատություն։
«Ակորնա» շարք
Աստերոիդների գոտուց գտնված ազատարար դեղապատիճը բազմաթիվ մարդկանց կյանքեր և ճակատագրեր է փոխում։ Քանզի նրա մեջ միաեղջյուրների լեգենդար ռասայի յուրահատուկ ունակություններով երեխան է, որն, ըստ ավանդության, երջանկություն և հարստություն է բերում նրան, ում ընկերանում է։
«Դյունա» շարք
Տիեզերական զավթողագործության պատմության մեջ եղել է մի ողբերգական դրվագ, որն ավարտվել է այլ բանական ռասայի ոչնչացմամբ։ Այդ դեպքից հետո գաղութացման համար նախատեսված յուրաքանչյուր մոլորակում մանրակրկիտ ստուգվում է բանական էակների առկայությունը։ Որքա՜ն մեծ է լինում Երկրից Դյունա մոլորակ եկած գաղութարարների զարմանքը, երբ նրանք այստեղ բանական էակներ են գտնում։
Խաղեր
Մաքքեֆրու գրքերի մոտիվներով ստեղծվել է երեք խաղ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԱՄՆ գրականություն Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Իռլանդացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ գրականություն Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Պրարոստինո
Պրարոստինո (Prarostino), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 1.223 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 122 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 10 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10060։ Հեռախոսային կոդը՝ 0121։
Բնակավայրի հովանավորն է Բարդուղիմեոս առաքյալը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Հոֆ (Վեստերվալդ)
Հոֆ (Hof), կոմունա Գերմանիայի Ռայնլանդ Պֆալց հողում։ Գտնվում է Վեստերվալդ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1178 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 8,09 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 07 1 43 243։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Հոֆ Վիմ
Հոֆ Վիմ (Wim Hof, ), հայտնի հոլանդացի։ Կարողանում է դիմանալ չափազանց սառը ջերմաստիճանի պայմաններում։ Հայտնի է «Սառցե մարդ» մականունով։ Սահմանել է համաշխարհային 9 ռեկորդ։
73 րոպե շարունակ մնացել է սառը ջրով և սառույցով լցված թափանցիկ խողովակում։ Կիսավարտիքով բարձրացել է Մոնբլան լեռը (Ֆրանսիայի կողմից)։ Գրեթե մեկ րոպե սուզված է մնացել սառցեպատ ծովում։
Հոֆ Վիմն իր կարողությունն առաջին անգամ նկատել է 17 տարեկանում։ Փորձագետների կարծիքով Հոֆը արտասովոր մարդ է։ Դրա հետ հոլանդացին երբեմն չի համաձայնվում։ Նրա կարծիքով ամբողջի էությունը կայանում է ամենօրյա մշտական մարզումներում։ Նրա գերմարդկային ունակությունները երկար մարզումների արդյունք են։ Ներկայումս Հոֆ Վիմը շարունակում է մարզվել՝ նոր ռեկորդներ սահմանելու և ինքնակատարելագործվելու համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ Կատեգորիա:Հոլանդացիներ Կատեգորիա:Գերմանացի մարզիկներ
Սուսաննա Բաղդասարյան
Սուսաննա Բաղդասարյան, խորհրդային և հայկական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ։
Կենսագրություն
Սուսաննա Բաղդասարյանը ծնվել է 1944 թվականի հոկտեմբերի 24-ին։ Աշխատում է Գյումրիի Աճեմյանի անվան դրամատիկական թատրոնում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Գրիգորի Բաղդասարյան
Գրիգորի Ստեփանի Բաղդասարյան, խորհրդային և հայկական թատրոնի ու կինոյի դերասան, բարդ։ Ավելի քան 50 երգերի հեղինակ ։
Կենսագրություն
Գրիգորի Բաղդասարյանը ծնվել է 1963 թվականի փետրվարի 20-ին Երևան քաղաքում։ 1990 թվականին ավարտել է Երևանի պետական թատերական ինստիտուտը ։
Հայաստանի թատերական գործիչների միության անդամ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի հայ դերասաններ
Արմեն Գրիգորյան (մարզական գործիչ)
Արմեն Լևոնի Գրիգորյան (01 փետրվար 1961, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Հայաստանի պետական և մարզական գործիչ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մարզական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարներ Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՊԿԱ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Մանկավարժական գիտությունների թեկնածուներ
Վարոշլիգեթ
Վարոշլիգեթ (Városliget, բառացի՝ քաղաքային այգի, քաղաքային մարգագետին), զբոսայգի Բուդապեշտում՝ հերոսների հրապարակի հարևանությամբ։ Բուդապեշտցիների և Հունգարիայի մայրաքաղաքի հյուրերի զբոսավայրն է։
Պատմություն
Վարոշլիգեթի տեղում նախկինում եղել է Մատյաշ Հունյադի արքայի որսավայրը, որը դժվարանցանելի, աղքատիկ բուսականությամբ ճահճային տեղանք էր Դանուբի ափին։ Լեոպոլդ I-ի օրոք տարածքը դարձել է արոտավայր։ 1799 թվականին Մարիա Թերեզան հրամայել է չորացնել ճահիճները և ծառեր տնկել։ Անցկացվել է նաև ջրանցքների ցանց։ Ներկայումս Վորոշլիգեթ այգում, որի մակերեսը 1,2 կմ² է, աճում է մոտ 7,000 ծառ, այդ թվում՝ նաև հազվագյուտ տեսակներ ու շատ հին ծառեր ։
Վորոշլիգեթ այգին ունի մի քանի արհեստական լճակներ, որոնցից մեկի մոտ հառնում է Վայդահունյադ ամրոցը։ Ամրոցը կառուցվել է 1896 թվականին հունգարացիների հայրենիքի հիմնադրման 1,000-ամյակի առիթով։ Ամրոցը նախագծել է ճարտարապետ Իգնաց Ալպարը։ Սկզբնական շրջանում այն եղել է փայտյա դեկորացիա ներկայացումների համար, իսկ 1904 թվականին կառուցվել է քարե շինություն։ Ամրոցի նախագծում Ալմարը ներառել է Հունգարիայի 21 հայտնի կառույցների տարրեր, այդ թվում՝ Տրանսիլվանիայի Վայդահունյադ ամրոցի, Շեգեշվարի ամրոցի, Կատալինայի ամրոցի Բրաշով աշտարակի, Յակայի եկեղեցու և մի շարք այլ եկեղեցիների ու աշտարակների։ Իգնաց Ալպարի արձանը կանգնեցված է Վայդահունյադ ամրոցի մուտքի մոտ։ Արդյունքում ամրոցը ներառել է ճարտարապետական տարբեր ոճեր՝ ռոմանական, գոթական, վերածննդի, բարոկկոյի։ Վայդահունյադի թևերից մեկում տեղավորված է աշխահում առաջին Գյուղատնտեսական թանգարանը։
Վարոշլիգեթ այգում են տեղակայված Սեչենյիի ջրավազանը, մայրաքաղաքային կրկեսը, կենդանաբանական այգին, Տրանսպորտի թանգարանը, ինչպես նաև Բուդապեշտի հայտնի «Հունդել» ռեստորանը, որն արդեն 150 տարեկան է։
Այգու նախագիծ
Զբոսայգում ընդգրկված են հետևյալ օբյեկտները  ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զբոսայգիներ Կատեգորիա:Բուդապեշտի տեսարժան վայրեր
Հերերոների և հոտենտոտների ապստամբություն
Հերերոների և Հոտենտոտների ապստամբություն, 1904-1907 թվականներին, Հարավ-Արևմտյան Աֆրիկայի (Նամիբիա) բնիկների ապստամբությունը գերմանական տիրապետության դեմ։ Ծագել է գաղութային դաժան շահագործման և աֆրիկացիների հողազրկման պատճառով։ Ապստամբությունը սկսել են հերերոները, 1904 թվականի հունվարի 12-ին, ազատագրել երկրի կենտրոնական մասը։ Գերմանական գաղութարարները ապրիլին պարտության են մատնել նրանց։ Հերերոների մի մասը կոտորվել է ճակատամարտում, մի մասը՝ անապատում, ուր նահանջել էր։ Շատերին բռնի փոխադրել են գերմանական գաղութաբնակների ֆերմաները։ 1904 թվականի հոկտեմբերի 3-ին ապստամբել են հոտենտոտները, որոնք իրենց առաջնորդի մահից (1905 թվականին) հետո բաժանվել են մանր խմբերի և շարունակել պայքարը մինչև 1907 թվականը։ Գերմանական գաղութարարները, ստանալով սահմանամերձ Կապ (Քեյփ) գաղութի զորքերի օգնությունը, կոտորել են հոտենտոտների զգալի մասին, մնացածներին բնակեցրել չոր, անբերրի շրջաններում։ 1907 թվականին գաղութարարները բռնագրավել են հերերոների հողերը, վերացրել նրանց համայնական, ցեղային կազմակերպությունը։
Հեռագրություն
Հեռագրություն, գիտության և տեխնիկայի բնագավառ, ընդգրկում է հեռագրակառուցման սկզբունքների ուսումնասիրումը, հեռագրաազդանշանների հաղորդման եղանակների և այդ եղանակներն իրականացնող սարքավորման մշակումը, ինչպես նաև հեռագրական ինֆորմացիայի հաղորդման որակի գնահատումը։ Հեռագրությունը, իբրև գիտատեխնիկական առարկա, կազմված է հետևյալ բաժիններից՝ հեռագրական կոդեր, ծայրային հեռագրական սարքավորում, հեռագրական կապուղիներ, հեռագրական ցանցեր։ Հաղորդման բարձր որակ ապահովելու նպատակով հեռագրությունը ուսումնասիրում է հեռագրաազդանշանների աղավաղումները, դրանց պատճառներն ու օրինաչափությունները, ինֆորմացիայի հաղորդման ժամանակ ծագող սխալները և դրանց վերացման եղանակները։ Հեռագրությունն, ի տարբերություն կապի մյուս տեսակների, գործ ունի ընդհատ հաղորդագրությունների հետ, որոնք կազմված են վերջավոր թվով սիմվոլներից՝ տառերից, թվերից և կետադրական նշաններից։ Այդ հաղորդագրությունները հաղորդող ազդանշանները նույնպես ընդհատ են։ Հեռագրության տեսական հիմքը կապի ընդհանուր տեսությունն է և ինֆորմացիայի (տես Ինֆորմացիայի տեսություն) ու պոտենցիալ խանգարումակայունության տեսությունները։ Հեռագրության մեջ կիրառվում են նաև հավանականությունների տեսությունը և բուլյան հանրահաշիվը։ Պատմականորեն հեռագրության բնագավառը մտած առանձնահատուկ ուղղություն է նաև լուսահեռագրությունը, որի ուսումնասիրության առարկան ֆաքսիմիլային կապի սկզբունքներն են։
Հերերոների և հոտենտոտների ապստամբություն
Կատեգորիա:Նամիբիա
Հեռագրություն
Կատեգորիա:Հեռագրակապ
Պշիխաշխա
Պշիխաշխա (Пшихашха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պշեխա գետի աջ ափին՝ 130 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է, ավազանի տարածքը 54,5 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Բելայա, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Պրասկորսանո
Պրասկորսանո (Prascorsano), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 755 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 126 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 6 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10080։ Հեռախոսային կոդը՝ 0124։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ստարի Լաբյոնոկ
Ստարի Լաբյոնոկ (Старый Лабёнок), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լաբյոնոկ գետի աջ ափին՝ 27 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 23 կմ է, ավազանի տարածքը 92,6 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Լաբա, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Համախառն շրջանառություն
Համախառն շրջանառություն, համախառն արտադրական շրջանառություն, որոշակի ժամանակահատվածում անձի կամ ձեռնարկության բոլոր աշխատավարձերի, շահույթների, տոկոսավճարների, վարձավճարների և եկամտի այլ ձևերի հանրագումար՝ նախքան որևէ տեսակի պահումները կամ հարկերը։ Բնութագրում է ձեռնարկության արտադրական գործունեության ծավալը։ Համախառն շրջանառությունը ներարտադրական (ներգործարանային) շրջանառության մեծության չափով (այն արտադրանքների գումարային արժեքով, որոնք հետագա մշակման են անցել նույն ձեռնարկությունում) գերազանցում է գործարանային մե թոդով հաշվարկված համախառն արտադրանքը, այսինքն՝ Համախառն շրջանառությունը պարունակում է կրկնակի հաշվարկ։ Գործնականում Համախառն շրջանառության ցուցանիշն առանձին չի հաշվարկվում։
Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն
Սուխայա Ցեցե
Սուխայա Ցեցե (Сухая Цеце), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ցեցե գետի ձախ ափին՝ 27 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 9,8 կմ է, ավազանի տարածքը 16 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պշիշ, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Տիեզերագնացների ծով
Անվանվել է ի պատիվ առաջին սովետական տիեզերագնացների ։
Ցամաքային ծանծաղուտի նեղ գոտին ձգվում է դեպի հյուսիս և հասնում է մինչև 4798 մետր խորության։ Տիեզերագնացների ծովի պայմանական սահմանը կարելի է համարել Աֆրիկա-անտարիկտիկական գոգահովիտը։ Ռիսեր-Լարենսի թերակղզուց և ծովից արևելք ձգվում են այնպիսի ծովափնյա տարածքներ, ինչպիսիք են Արքայազն Ուլաֆի ափը, Արքայազն Հերալդի ափը, Էնդերբիի երկիրը, Միձուխո տարածքը։ Սառույցների և այսբերգների մեջ առանձնանում է Լյուտց-Հոլմբուգտա նեղուցը, որտեղ տարվա ամենատաք եղանակին Մոդ թագուհու երկրից հոսում է սառույցով ջուր` ինքնատիպ արկտիկական գետ։
Անտարկտիդայի ափը Տիեզերագնացների ծովի շրջանում առատ է սառույցներով, այսբերգներով, իսկ ձմռանը ծովի մակերևույթը սառչում է։ Այս ծովով, ինչպես այլ արկտիկական ծովերով,  նավարկելը ծայրահեղ դժվար է և շատ վտանգավոր։ Օդի ջերմաստիճանը հազվադեպ է բարձր լինում զրոյից։
Տիեզերագնացների ծովի ջուրը հարուստ է միկրոօրգանիզմներով, որը հրապուրում է ձկների վտառներին, չվող թռչուններին, պինգվիններին։ Այստեղ կան նաև փոկեր, ծովառյուծներ, կետեր։
Ծովն իր անվանումը ստացել է Սովետական անտակտիկական էքսպեդիցիայի կողմից 1962 թվականին` ի պատիվ տիեզերագնացների։ Այդ նույն թվականին բացվել է նաև «Երիտասարդական» գիտական կայանը, որն այժմ է գործում է որպես սեզոնային բազա։ Սակայն Տիեզերագնացների ծովի ափերին առաջինը եղել են ճապոնացիները։ Նրանց օդերևութաբանական կայանը կառուցվել է 1957 թվականին։ Այն միայն 1966 թվականից է աշխատում շուրջօրյա։ 2008 թվականին «Երիտասարդականից» ոչ հեռու բացվել է բելառուսական կայան, որը սերտ համագործակցում է ռուսական կայանի հետ։ Բելառուսները հետազոտում են կլիման և զբաղվում են տարածաշրջանում հանքանյութերի որոնումներով։
Ափին աշխատում են հետևյալ գիտական կայանները.
Օկտյաբրսկի (Տուապսեի շրջան)
Օկտյաբրսկի (ռուս.` Октябрьский), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Տուապսեի շրջանում, Փշիշ գետի ափին։ Գտնվում է Տուապսեից 47 կմ հյուսիս-արևելք, ծովի մակարդակից 267 մ բարձրության վրա։
Բնակչությունը
Ներկայումս Օկտյաբրսկի ավանում բնակվում են ռուսներ, հայեր, հույներ և այլ ազգերի ներկայացուցիչներ։ 1972 թվականին այնտեղ կար 509 տուն։
Բնակիչներն զբաղվում են թեյի մշակությամբ և այգեգործությամբ։ Ավանն ունի միջնակարգ դպրոց, գրադարան, ակումբ և բուժկայան։
Պատմությունը
Հիմնադրվել է 1909-1915 թվականներին` Փշիշ անունով, Հյուսիս-Կովկասյան երկաթուղու «Արմավիր-Տուապսե» երկաթգծի կառուցման ժամանակ։
Հայերը եկել են Սամսունի շրջակայքի գյուղերից` 1918 թվականին։
Փղոսկր
Օգտագործման սահմանափակում
Երկար ժամանակ փղոսկր հիմնականում արտահանել են Աֆրիկայից (Կոտ դ'Իվուար), Հնդկաստանից, Չինաստանից։
Փղերի քանակի արագ կրճատումից ելնելով՝ շատ երկրներում փղոսկրի արտահանման և առևտրի ամբողջական կամ մասնակի արգելք է սահմանվել։ Փղերի գլխաքանակը հատկապես կրճատվել է որսագողերի կողմից մինչև 1980-ական թվականները։ 1989 թվականին ՄԱԿ-ը փղոսկրի առևտրի 9-ամյա արգելք է սահմանել, որի հետևանքով փղերի քանակը աճել է, սակայն նորից անկում է ունեցել, երբ արգելքը հանվել է փղերի մեծ գլխաքանակ ունեցող աղքատ երկրներում։ Աֆրիկյան շատ երկրներ, այդ թվում՝ Զիմբաբվեն, Զամբիան, Նամիբիան և Բոտսվանան, պնդում են, որ փղոսկրի առևտուրը անհրաժեշտ է ինչպես տնտեսության զարգացման, այնպես էլ իբր շրջակայքին շատ վնասներ հասցնող փղերի մեծ թիվը կրճատելու տեսանկյունից։
Կենդանիների պաշտպանության միջազգային ֆոնդի (IFAW) ճնշմամբ՝ 2007 թվականին ԻբԷյ-ը իր կայքում արգելել է փղոսկրից պատրաստված ապրանքների վաճառքը։ Որոշումն ընդունվել է աֆրիկյան փղերի զանգվածային սպանությունից հետո, որոնցից ամենամեծ աղմուկ բարձրացրածը 2006 թվականին Չադում՝ Զակոումայում, կազմակերպված ոչնչացումն էր (սպանվել էր ավելի քան 100 փիղ)։ 2008 թվականի ապրիլին ԻբԷյ-ը ընդլայնում է պաշտպանիչ միջոցառումները, այդ թվում ներպետական մակարդակով։ Վեց տարի անց ՄԱԿ-ի՝ վայրի բնության մեռնող տեսակների միջազգային առևտրի մասին կոնվենցիան Չինաստանին և Ճապոնիային թույլ է տալիս աֆրիկյան պետություններից աճուրդով փղոսկր գնել. գնվում է 44տ փղոսկր Բոտսվանայից, 9տ՝ Նամիբիայից, 51տ՝ ՀԱՀ-ից, 4տ՝ Զիմբաբվեից ։
Քենիան այսպիսի միանգամյա վաճառքի գլխավոր քննադատն էր. երկրում փղերի գլխաքանակը կտրուկ անկում էր ապրել մինչ 1989 թվականի արգելքը։ Քենիան հայտարարեց, որ փղոսկրի վաճառքի օրինականացումը Աֆրիկայի ցանկացած վայրում կհանգեցնի փղերի գլխաքանակի նվազմանը ողջ Աֆրիկայում։ 2010 թվականին Դոհայի զարգացմանը նվիրված հատուկ խորհրդաժողովում Քենիան և նրան պաշտպանող 22 երկրներ որոշեցին մտցնել փղոսկրի առևտրի 20-ամյա արգելք ։
Վերջերս, կապված փղերի քանակի աճի հետ, նկատվում է փղոսկրի վաճառքի կայուն աճ։ Կազմակերպությունները, որոնք զբաղվում են փղերի պաշտպանությամբ, գտնում են, որ փղերի աճը պայմանավորված է որսագողության դեպքերի նվազման և փղոսկրի առևտրի արգելքների հետ։ Սակայն երկրներից շատերում, որտեղ կան փղեր, շարունակվում է դրանց քանակի անկումը. Կենտրոնական և Արևմտյան Աֆրիկայի փղերը գրեթե ամբողջապես ոչնչացվել են որսագողերի կողմից։
Պրատիլիոնե
Պրատիլիոնե (Pratiglione), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 601 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 75 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 8 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10080։ Հեռախոսային կոդը՝ 0124։
Փղոսկր
Փղոսկրի հատկություններ
Փղոսկրի ամենալավ տեսակները թարմ վիճակում կիսաթափանցիկ են, կարծր, ժամանակի ընթացքում ավելի ուշ են դեղնում։ Պակաս թափանցիկ, ավելի մուգ, ճաքեր ունեցող փղոսկրը ավելի քիչ է գնահատվում։
Տատարկա (Կալալիի վտակ)
Տատարկա (Татарка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կալալի գետի ձախ ափին՝ 15 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 31 կմ է, ավազանի տարածքը 169 կմ2։
Փղոսկր
Փղոսկրի հատկություններ
Փղի ժանիքները ունենում են 2.5մ երկարություն և 90կգ քաշ, չնայած հանդիպում են նաև 10կգ քաշ ունեցողներ։ Փղոսկրը, ինչպես ոսկորի այլտեսակներ, պարունակում է կալցիումի ֆոսֆատ, բայց ավելի քիչ քանակությամբ (56-59%)։
Տատարկա (Կալալիի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Եգորլիկ, ենթաավազանը՝ Դոնա ավազանից մինչև Հյուսիսային Դոնցա։ Գետի գետային ավազանը՝ Դոն։
Փղոսկր
Փղոսկրի հատկություններ
Թթուներում փղոսկրը փափկում է և դառնում կիսաթափանցիկ։ Այդ վիճակում այն կարելի է ճկել, ձևավորել։ Այնուհետև, տաք ջրում լվանալով, այն վերստանում է նախկին կարծրությունը, սակայն փոքր-ինչ փոխում է տեսքը։