cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հայաստանի Հանրապետության ջրագրություն
Լճերը
Հայաստանի տարածքում կան ավելի քան 100 լճեր, որոնց մի մասը չորանում է ամռանը։ Մեծության և տնտեսական առումով առավել մեծ նշանակություն ունեն Արփի և Սևանա լճերը։ Մնացած լճերը ունեն տեղային նշանակություն։ Հայաստանի ամենամեծ լիճը հանդիսանում է Սևանը, հետո՝ Արփի լիճը, Սև լիճը և Ակնա լիճը։ Հայաստանի լճերի ընդհանուր ջրային պաշարները գնահատվում են 39,8 միլիոն մ3։
Հետևյալ աղյուսակում նշված են Հայաստանի համեմատաբար մեծ լճերը.
Ջրամբարներ
Հայաստանում կա 74 ջրամբար՝ 988 միլիոն մ3 ընդհանուր ծավալով։ Կառուցվում են ևս 13-ը։ Հայաստանի տարածքում ամենամեծ ջրամբարը Ախուրյանի ջրամբարն է՝ 525 միլիոն մ3 մակերեսով։ Այս ջրամբարները օգտագործվում են ոռոգման, էներգետիկայի, ձկնաբուծական և բուժական նշանակություններով ։
Ստորգետնյա ջրերը
Հայաստանի ստորգետնյա ջրերի պաշարները գնահատվում են 4.017 միլիարդ մ3 և բաշխված են անհամաչափ։ Մոտ 70%-ը հոսում է դեպի Արարատյան դաշտ, որի ջրային պաշարները գտնվում են 40-300 մ խորության վրա։ Հայաստանում ստորգետնյա ջրերը մեծ նշանակություն ունեն ջրային հավասարակշռության մեջ։ Խմելու ջրի 96%-ը օգտագործվում է ստորգետնյա ջրերից։ Տարեկան օգտագործվում են մոտ 3 միլիարդ մ2 ստորգետնյա ջուր, որից 1,6 միլիարդ մ2-ը աղբյուրների, 1,4 միլիարդ մ2-ը՝ գետերի և լճերի կողմից։
Աղբյուրները
Հայաստանի տարածքում կան մոտ 8000 աղբյուրներ ։
Ջրվեժները
Հետևյալ աղյուսակում նշված են Հայաստանի մեծ ջրվեժները և դրանց բարձրությունները.
Ճահիճները
Արաքս գետի հովտում կան մեծ քանակությամբ ճահճային գոյացումներ։ Հայկական կողմում հայտնի է Խոր Վիրապի ճահիճը, որը գտնվում է Արաքս գետի հին հունի տեղում, ինչպես նաև Մեծամոր ճահճային գոյացությոնների համակարգը, որի մեջ մտնում են Այղր լիճը, Սևջուր գետը և մոտակա ճահիճները ։
Հայաստանի տարածքում ճահիճներ հանդիպում են նաև Մասրիկի հովտում, Սևանի թերակղզու մոտ, և Խոր Վիրապի մոտակայքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության ջրագրություն
Եփրեմ Սարգսյան
Եփրեմ Մահետիսի Սարգսյան ( 1885(6),10 ապրիլի, Ռուսական կայսրություն, Երևանի մարզ, գ․ Ճաթղռան ներկայիս ՀՀ Կոտայքի մարզ, Գեղաշեն՝ Մուղսոնց Տուն, կինը՝ Սիրանուշ Սարգսյան, որդին՝ Հրանտը ծնվել է Երևանում 1919, դուստրը՝ Հասմիկը ծնվել է Ռումինիայում 1923/24, Էմման 1938/39՝ Ռումինիայում։ Մահվան վայրը Լոս Անջելես , ԱՄՆ 1970)։ Հայ քաղաքական գործիչ։ Եղել է Հայաստանի առաջին հանրապետության՝ 1918-1921, Ազգային Ժողովի պատգամավոր, ՀՅԴ ։ 1918-1921, Ազգային Ժողովի կրտսեր քարտուղար։ 1921 թվականի փետրվարի 18-ին՝ Հայաստանում հակախորհրդային ապստամբության և Հայրենիքի փրկության կոմիտեի համահիմնադիր  անդամ ։
Եփրեմ Սարգսյանն ավարտել է Երևանի թեմական դպրոցը, Գևորգյան հոգևոր ճեմարանը, 1913/14 թվականներին, ընդունվել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի արևելագիտության բաժինը, կրթությունը շարունակել է 1915 թվականին Դորպատի համալսարանում, 1917 թվականին ավարտել է Դորպատի համալսարանը։ Վերադարձել է Հայաստան, 1917 թվականին աշխատել է որպես ուսուցիչ Դավալուի դպրոցում՝ հիմնադրված 1887 թվականին, այսօր Արարատ գյուղի N3 միջնակարգ դպրոց ։ 1918 թվականին Գեղաշենցիներից և հարևան Զառ գյուղի կամավորականներից կազմված ջոկատով, Երևանի կամավորականների գնդի կազմում մասնակցել է Սարդարապատի հերոսամարտին։ 1921 թվականին Հայրենիքի փրկության կոմիտեի խորհուրդը գաղտի նիստ է անցկացնում Ճաթղռան գյուղում տեր հայր Գարեգին Սարգսյանի տանը ։
Կոմիտեի հաջորդ գաղտնի ժողով է անցկացնում Զառ գյուղում, այնուհետև հաստատվում է Երևանում։ 1921 թվականի փետրվարի 18-ին՝ Հայաստանում հակախորհրդային ապստամբությունը կազմակերպած Հայրենիքի փրկության կոմիտեն գլխավորել է Հայաստանի Հանրապետության վերջին վարչապետ Սիմոն Վրացյանը, անդամներն էին՝ Ա. Հովհաննիսյանը, Կ. Սասանինը, Հ. Տերտերյանը, Հ. Տեր-Հակոբյանը, Ս. Եղիազարյանը, Հ․ Սարգսյանը, Եփրեմ Սարգսյանը, Ս. Թարխանյանը (Կուռո) ։
1921 թվականի ապրիլի 2-ին բոլշևիկները գրավում են Երևանը։ Հայրենիքի փրկության կոմիտեի զորամասերը մարտերով նահանջում են Եղեգնաձոր (Դարալագյազ)։
Մայիսի սկզբներին Եփրեմ Սարգսյանը կարողանում է գաղտնի մտնել հայրենի գյուղ վերջին անգամ տեսակցելու իր հարազատների հետ։ Այդ այցի մասին միշտ պատմել է Եփրեմի հորեղբոր աղջիկը, գինոսենց Հունանի կինը՝ Արփենիկ (Արփո) Սարգսյանը։ Եփրեմ Սարգսյանն առավոտ շուտ սպիտակ ձիու վրա նստած, զինված, մտնում է գյուղ։ Տեսնում է բոլոր հարազատներին և ասում է, որ ինքը իր ընտանիքի հետ գնում է  Զանգեզուր, այս պատմությունը պատմել է Արփենիկ (Արփո) Սարգսյանը։
1921 թվականի մայիսին Սյունիքը և Զանգեզուրը՝ Լեռնահայաստանը Գարեգին Նժդեհի առաջնորդությամբ հայտարարվեց Հայաստանի Հանրապետություն իրավահաջորդ։ Լեռնահայաստանի կառավարության մեջ մտան նաև Հայրենիքի փրկության կոմիտեի անդամները, կառավարության նախագահ հաստատվեց Սիմոն Վրացյանը։
1921 թվականի հուլիսին կարմիր բանակը մտավ Զանգեզուր, Լեռնահայաստանի կառավարությունը, Հայրենիքի փրկության կոմիտեի անդամները և Եփրեմ Սարգսյանը իր ընտանիքով անցան Պարսկաստան։ Անձնական բնույթի լուրջ հակասություն է ունեցել Գ․ Նժդեհի հետ, դատական գործի նյութերը պահվում են դաշնակցության Բոստոնի արխիվում  ։
Եվգենի Լեոնովի հուշարձան (Մոսկվա)
Եվգենի Լեոնովի հուշարձան (Памятник Евгению Леонову), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ԽՍՀՄ և ՌԴ թատրոնի և կինոյի դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, Եվգենի Պավլովիչ Լեոնովին։ Բացումը տեղի է ունեցել 2001 թվականին։ Քանդակագործն է Եկատերինա Չեռնիշովան ։
Հուշարձանը տեղադրված է Կինոաստղերի ծառուղում, որը գտնվում է Մոսֆիլմովսկայա փողոցում։ Քանդակը Եվգենի Լեոնովին ներկայացնում է «Դոցենտի» կերպարով՝ «Հաջողության ջենթլմենները» ֆիլմում։ Հետաքրքիր է, որ հուշարձանի կերպարի ձեռքերին կարելի է տեսնել տարբեր դաջվածքներ։
Եփրեմ Սարգսյան
1921 թվականին Պարսկաստանից տեղաթոխվել է Ռունինիա, 1923 թվականին դասավանդել է  Միսաքյան-Քեսիմյան ազգային վարժարանում,  1927 թվականին տեղափոխվել է  Լեհաստան, 1930- ականներին վերադարձել է Ռումինիա, դասավանդել է հայերն։  1939 թվականին տեղափոխվել է Գերմանիա և բնակվել Շտուտգարտում մինչև 1945 թվականը։ 1945/46 թվականներին ամերիկյան զորքերի հետ տեղափոխվել է ԱՄՆ և բնակություն հաստատել Լոս Անջելեսում, ԱՄՆ։ Լոս Անջելեսում դասավանդել է հայոց լեզու, գրականություն և պատմություն, տիրապետել է հայերենին, ռուսերենին, գերմաներենին, անգլերենին։ Զբաղվել է միայն կրթական  խնդիրներով։
=Ծանոթագրություններ=
Եվգենի Լեոնովի հուշարձան (Մոսկվա)
Նկարագրություն
Եվգենի Լեոնովի հուշարձանը չունի պատվանդան և վերարտադրում է «Հաջողության ջենթլմենները» ֆիլմի հայտնի տեսարանը, երբ հերոսը ցուցամատն ու միջնամատը պարզած սպառնում է. «Пасть порву! Моргала выколю!» («Երախդ կպատռեմ։ Աչքերդ կհանեմ»)։ Թվում է, թե «Դոցենտը» ուղղակիորեն շարժվում է դեպի դիտողը ։
Քանդակի վրա պատկերված են նույն դաջվածքները, որոնք երևում են ֆիլմի հերոսի մարմնին՝ ոսկորներով գանգ և լամպ ձախ ձեռքին, կատու և մերկ կին՝ աջ ձեռքին, երկու խարիսխ՝ կրծքին, ինչպես նաև մի քանի արտահայտություններ ։
Պատմություն
Հուշարձանի հեղինակն է Եկատերինա Չեռնիշովան։ Նա խոստովանել է, որ երկար է փնտրել դերասանին պատկերելու կերպարը, նույնիսկ խորհրդակցել է նրա որդու և այրուն հետ։ Ընտանիքի անդամները ցանկացել են դերասանին տեսնել ավելի քնարական կերպարով, օրինակ, «Աշնանային մարաթոն» ֆիլմի հերոսի, բայց երբ Չեռնիշովան ցույց է տվել «Դոցենտին», նրանք համաձայնել են քանդակագործի մտահղացմանը։ Լեոնովն ունեցել է շատ դերեր, բայց հենց «Դոցենտն» է, որ անմահացրել է նրան ։
Լեոնովի հուշարձանի հարևանությամբ տեղադրվել է նաև երեք կինոխցիկների հուշարձանը ։
Հուշարձանի գողություն
2015 թվականի հոկտեմբերի 16-ի գիշերը հուշարձանը գողացել են։ Գողերն այն տեղավորել են «Գազել» ավտոմեքենան ու դիմել փախուստի ։ Հոկտեմբերի 17-ին հուշարձանը հայտնաբերվել է գունավոր մետաղների ընդունման կետում՝ կտորների սղոցած։ Հուշարձանի գողության գործով ձերբակալվել է 7 մարդ ։ 2016 թվականի մայիսին կողոպտիչներին դատապարտեցին 2,5 տարվա ազատազրկման ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2001 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Տափերական
Տափերական (նախկինում՝ Կիրովի անվան սովխոզ, N2 սովխոզ կամ Կիրովի սովխոզ), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզի Արարատի տարածաշրջանում, Արտաշատ քաղաքից 5-6 կմ հարավ-արևելք։ Վերանվանվել է Տափերական 1991 թ. ապրիլի 3-ին ։ Անվանումը կապված է պատմական աղբյուրներում հիշատակվող Արաքս գետի Տափերական կամրջի հետ, որը գտնվել է Արտաշատ մայրաքաղաքի մոտ;
Պատմություն
Հիմնադրվել է 1930-ական թ.։ Գյուղի տարածքը պատկանել է (Յուվա) Շահումյան գյուղին։ Սովետական Հայաստանի երկրորդ սովխոզը հիմնադրվել է այստեղ, հետո Շահումյանի կոլտնտեսությունը «Կիրովի» անվամբ կոչելուց հետո, N2 սովխոզը 1939 թ.ին վերանվանվում է Կիրովի սովխոզ և հանդես է գալիս որպես առանձին սովետական տնտեսություն, որն էլ 1968թ.ին շրջանների վերաձևավորումից հետո մտնում է Արարատի շրջանի կազմի մեջ։ 1946 թ. գյուղում հաստատվեցին Պարսկաստանից հայրենադարձվածները։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Տափերականի մշտական բնակչությունը կազմել է 3128, առկա բնակչությունը` 2927 մարդ, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
1970 թ-ին գյուղն ունեցել է 600 տնտեսություն։ Համայնքի տնտեսության մասնագիտացման ճյուղը գյուղատնտեսությունն է, համախառն բերքի մեծ մասը տալիս է բուսաբուծությունը։ Համայնքի հողերի հիմնական մասն օգտագործվում են որպես վարելահողեր, պտղատու և խաղողի այգիներ։ Զբաղվում են այգեգործությամբ, խաղողագործությամբ, դաշտավարությամբ, բանջարաբուծությամբ։ Մշակում են ջերմասեր բանջարաբոստանային կուլտուրաներ, ինչպես նաև հացահատիկ։ Զբաղվում են կաթնամսատու անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ։
Համայնքի հիմնախնդիրների մեջ կարևորվում է ոռոգման ջրի հիմնախնդիրը, գյուղամիջյան ճանապարհների վերանորոգումը, մանկապարտեզի վերանորոգումը։
2015 թ-ին գյուղն ունի 660 տնտեսություն
Հասարակական կառույցներ
Գործում է դպրոց, մանկապարտեզ, բուժկետ, կապի հանգույց։ Համայնքում կան 3 խաղողի վերամշակման ձեռնարկություններ, ալրաղաց, հացի թխման 3 ձեռնարկություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1932 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հյուսիսային Մակեդոնիայի նախագահական ընտրություններ (2019)
Հյուսիսային Մակեդոնիայում նախագահական ընտրությունները տեղի են ունեցել 2019 թվականի ապրիլի 21-ին։ Այդ քվեարկությունը 1991 թվականից ի վեր անկախ հանրապետության պատմության մեջ վեցերորդ նախագահական ընտրություններն էին։ 2009 և 2014 թվականների ընտրություններում հաղթել է Գեորգե Իվանովը, որն իրավունք չունի իր թեկնածությունն առաջադրել երրորդ ժամկետով ։
Առաջին փուլում աննշան առավելությամբ հաղթեց Պենդարովսկին ։ Քանի որ թեկնածուներից ոչ մեկը չի անցել 50 %-ի շեմը, Հյուսիսային Մակեդոնիայում 2019 թվականի մայիսի 5-ին կկազմակերպվի ընտրությունների երկրորդ փուլ ։
Նախապատմություն
Հյուսիսային Մակեդոնիայի գործող նախագահ Գեորգե Իվանովն առաջին անգամ ընտրվել է 2009 թվականին՝ աջակցելով այն ժամանակ իշխող Ներքին մակեդոնական հեղափոխական կազմակերպություն-Մակեդոնական ազգային միասնության դեմոկրատական կուսակցություն։ Գեորգի Իվանովը վերընտրվել է 2014 թվականին՝ երկրորդ փուլում հաղթելով Մակեդոնիայի սոցիալ-դեմոկրատական միության թեկնածու Սթևո Պենդարովսկուն ։
2015 և 2016 թվականներին լայնածավալ քաղաքական ճգնաժամը և զանգվածային բողոքները հանգեցրել են 2016 թվականի արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների։ Չնայած նրան, որ իշխող Ներքին մակեդոնական հեղափոխական կազմակերպություն-Մակեդոնական ազգային միասնության դեմոկրատական կուսակցությունն առաջինն է դարձել խորհրդարանում ձայների և ստացած տեղերի թվով (51 մանդատ 120-ից), կառավարության ստեղծման նախաձեռնությունը գրավել է Մակեդոնիայի ընդդիմադիր Սոցիալ-դեմոկրատական միությունը։ Նոր իշխող կոալիցիայի մեջ են մտել Մակեդոնիայի սոցիալ-դեմոկրատական միությունը (49 մանդատ) և ալբանական փոքրամասնությունը ներկայացնող կուսակցությունները՝ հանուն ինտեգրման ժողովրդավարական միությունը (10 մանդատ), ալբանացիների դեմոկրատական կուսակցությունը (2 մանդատ), Բեսա շարժում խմբակցության մի մասը (5 պատգամավորից 3-ը) ։ Վարչապետ նշանակվեց Զորան Զաևը։
2019 թվականի ընտրություններն անցկացվում են տարածաշրջանային կազմակերպություններին, մասնավորապես Հյուսիսատլանտյան պայմանագրի կազմակերպությանը և Եվրամիությանը Հյուսիսային Մակեդոնիայի ինտեգրման գործընթացի ակտիվացման ֆոնին, որոնց միանալու շուրջ բանակցությունները երկար ժամանակ սառեցվել էին երկիրը անվանելու չլուծված հարցի պատճառով։ 2018 թվականի սեպտեմբերի 30-ին երկրում հանրաքվե Է անցկացվել, որը վերաբերում էր Հունաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման մասին պայմանագրի (Պրեսպանյան համաձայնագիր) հավանությանը։ Համաձայնագրին աջակցել է ընտրողների 91,5 %-ը, որոնք քվեարկությանը մասնակցել են 36,9 %-ով։ 2019 թվականի հունվարի 11-ին Հյուսիսային Մակեդոնիայի խորհրդարանն ընդունեց Պրեսպանյան համաձայնագրով նախատեսված սահմանադրական փոփոխությունները, ինչն ապաշրջափակեց տարածաշրջանային կազմակերպություններին Հանրապետության միանալու շուրջ բանակցությունների գործընթացը։ Համաձայնագրի ակտիվ կողմնակիցներ են եղել իշխող կոալիցիայի մաս կազմող կուսակցությունները ։
Ծանոթագրություններ
Հյուսիսային Մակեդոնիա Նախագահական ընտրություններ Կատեգորիա:2019 ապրիլի իրադարձություններ Եվրոպայում Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի նախագահական ընտրություններ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Արդյունքների համալրման կարիք ունեցող ընտրությունների և հանրաքվեների մասին հոդվածներ Կատեգորիա:2019 ընտրություններ
Տելեժենկա (գյուղ, Լիպեցկի շրջան)
Տելեժենկա (Тележенка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 607 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի բնակավայրեր
Սուզուն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1764 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզի Սուզունսկի շրջանի բնակավայրեր
Հովհաննես Խալֆայան
Հովհաննես քահանա Խալֆայան, հայ հոգևորական, պատմիչ ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Վանում։ Մահացել է 1840 թվականին և թաղվել է Արարուց Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հոգևորականներ Կատեգորիա:Հայ պատմիչներ
Կոնստանտին Ստանիսլավսկի
Կոնստանտին Սերգեևիչ Ստանիսլավսկի (իրական անունը՝ Կոնստանտին Սերգեյի Ալեքսեև) (ռուսերեն՝ Константин Сергеевич Станиславский, ), ռուս դերասան, ռեժիսոր, թատրոնի ռեֆորմիստ։ Ռեալիզմի ներկայացուցիչ։
Կյանքը և ստեղծագործությունը
Կոնստանտին Սերգեյի Ստանիսլավսկին ծնվել է հարուստ ռուսական ընտանիքում։ Ընդունել է Ստանիսլավսկի կեղծանունը, որպեսզի վտանգի տակ չդնի ընտանիքի հեղինակությունը։
Կոնստանտին Ստանիսլավսկին (իսկական ազգանունը՝ Ալեքսեև) բեմական առաջին փորձերն արել է 1877 թվականից՝ ընտանեկան «Ալեքսեևյան խմբակում»։ 1878-1881 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում։ 1888 թվականին հիմնադրել է (Ալեքսանդր Ֆեդոտովի և Ֆեոդոր Կոմիսարժևսկու հետ) Արվեստի և գրականության ընկերությունը, որտեղ խաղացել է Բարոն (Ալեքսանդր Պուշկինի «Ժլատ ասպետը»), Ֆերդինանդ (Ֆրիդրիխ Շիլլերի «Սեր և խարդավանք»), Օթելլո (Վիլյամ Շեքսպիրի «Օթելլո») և այլ դերեր։ Օժտված լինելով բնածին տաղանդով, վառ երևակայությամբ և բացառիկ հմայքով՝ Ստանիսլավսկին վաստակել է ականավոր դերասանի փառք։ Ռեժիսորական աշխատանքներում ձգտել է գտնել գեղարվեստական ճշմարտությունն արտահայտող ավելի նուրբ արտահայտչամիջոցներ (Լև Տոլստոյի «Լուսավորության պտուղները», Գերհարդ Հաուպտմանի «Ջրասույզ զանգը» և այլն)։
Նաուցե
Նաուցե (Nautse), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուհու շրջանում։
Կոնստանտին Ստանիսլավսկի
Կյանքը և ստեղծագործությունը
Ստանիսլավսկին 1898 թվականին հիմնադրել (Վլադիմիր Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի հետ) և ղեկավարել է Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնը, բեմադրել առաջին ներկայացումը՝ Ալեքսեյ Տոլստոյի «Ֆեոդոր Իոհանովիչ արքան»։ Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի իսկական ծնունդն ու համաշխարհային բեմարվեստի նոր ուղղությունը պայմանավորված է Անտոն Չեխովի «Ճայը» ներկայացումով (Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի հետ)։ Այնուհետև բեմադրել են Չեխովի «Քեռի Վանյա», «Երեք քույր», «Բալի այգին» պիեսները։ Խորապես ընկալելով Չեխովի դրամատուրգիայի բուն էությունը, կենսական ճշմարտությունը և բանաստեղծականությունը՝ Ստանիսլավսկին և Նեմիրովիչ-Դանչենկոն գտել են այն ներկայացնելու հատուկ եղանակ, նոր հնարանքներ՝ բացահայտելու մարդու ներաշխարհը։
Նաուցե
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 23 մարդ։
Կոնստանտին Ստանիսլավսկի
Կյանքը և ստեղծագործությունը
Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի նորարարական բեմադրություններից են նաև Մաքսիմ Գորկու «Քաղքենիները», «Հատակումը», Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի «Խելքից պատուհասը», «Ստեպանչիկովո գյուղը» (ըստ Ֆեոդոր Դոստոևսկու), Մորիս Մետեռլինկի «Կապույտ թռչունը» (Լեոպոլդ Սուլերժիցկու և Իվան Մոսկվինի հետ)։ Ստանիսլավսկու՝ Դոկտոր Շտոկմանի (Հենրիկ Իբսենի «Ժողովրդի թշնամին») դերակատարումը թատերարվեստում գեղարվեստական մեծ երևույթ էր։ Սատինի (Գորկու «Հատակում») դերը խաղացել է հեղինակին հարազատ ռոմանտիզմով և հզոր շնչով։
Ստանիսլավսկու երգիծական ձիրքը դրսևորվել է Ֆամուսովի (Ա. Գրիբոյեդովի «Խելքից պատուհաս»), Արգանի (Ժան-Բատիստ Մոլիերի «Երևակայական հիվանդ»), Կավալեր Ռիպաֆրատտայի (Կառլո Գոլդոնիի «Հյուրանոցի տիրուհին») և այլ անձնավորումներում։ 1910-ական թվականներից Ստանիսլավսկին սկսել է մշակել ստուդիական աշխատանքի եղանակ, որի ընթացքում ձևավորվել է նրա համակարգը՝ դերասանի հոգեբանական վարքագծի, պիեսի և դերի ըմբռնման մասին։ Ստանիսլավսկու համակարգը բեմարվեստում հոգեբանական ռեալիզմի այն ուղղության տեսական արտահայտությունն է, որ ինքն անվանել է վերապրումի արվեստ. այն դերասանից պահանջում է յուրաքանչյուր ներկայացման ժամանակ ոչ թե նմանակել, այլ գրական կերպարի հույզերն ու ապրումները սեփականի նման զգալու և հոգեբանորեն ստույգ վերարտադրելու կարողություն։
Նաուցե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուհու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կոնստանտին Ստանիսլավսկի
Կյանքը և ստեղծագործությունը
1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո սկսվել է Ստանիսլավսկու ստեղծագործության նոր փուլը. բեմադրել է Նիկոլայ Գոգոլի «Ռևիզորը», Ալեքսանդր Օստրովսկու «Ջերմ սիրտը», Պիեռ Օգյուստեն Բոմարշեի «Խելահեղ օր կամ Ֆիգարոյի ամուսնությունը» և այլ պիեսներ։ Ստանիսլավսկին ձգտել է բարեփոխումներ անել նաև երաժշտական թատրոնում։ 1918 թվականին ղեկավարել է Մեծ թատրոնի օպերային ստուդիան, 1935 թվականին ստեղծել է օպերային-դրամատիկական ստուդիա։
Ստանիսլավսկու և հայ թատրոնի մերձեցմանը նպաստել է Եվգենի Վախթանգովը։ Մոսկվայի օպերային թատրոնում, Մարտիրոս Սարյանի ձևավորմամբ, Ստանիսլավսկին բեմադրել է Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովի «Ոսկե աքլորիկ» օպերան, իսկ Ժորժ Բիզեի «Կարմեն» օպերայի բեմադրության ձևավորման աշխատանքը մնացել է անավարտ։ Հայերեն թարգմանվել են Ստանիսլավսկու «Իմ կյանքն արվեստում» (1954 թվական) ու «Դերասանի և ռեժիսորի արվեստը» (1981 թվական) գրքերը
Ստանիսլավսկին ԽՍՀՄ ԳԱ պատվավոր ակադեմիկոս էր (1925 թվական)։ 1948 թվականին Մոսկվայի նրա տունը վերածվել է թանգարանի, գործում են Ստանիսլավսկու անվան դրամատիկական, Ստանիսլավսկու և Վ. Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան երաժշտական թատրոնները, Ստանիսլավսկու անվան միջազգային հասարակական բարեգործական հիմնադրամը և այլն։ Նրա անունով կոչվել են փողոցներ ՌԴ-ում, Ուկրաինայում, Երևանում՝ ռուսական դրամատիկական թատրոնը։ Կարագանդայում (Ղազախստան) տեղադրվել է նրա հուշարձանը (2010 թվական)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ Կատեգորիա:Ռուս ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուս կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային թատերական մանկավարժներ Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային ռեժիսորներ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ Կատեգորիա:Ռուս արվեստագետներ Կատեգորիա:Ռուս հուշավիպագիրներ Կատեգորիա:Ստեղծագործական կեղծանուններ
Զեիստեչո
Զեիստեչո (ზეისტეჩო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 2000 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 75 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դուշեթի շրջան
Աշոտ Օսիպով
Աշոտ Ավանեսի Օսիպով, հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Խորհրդա-գերմանական ճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։
Կենսագրություն
Աշոտ Օսիպովը ծնվել է 1916 թվականին, Լեռնային Ղարաբաղի Մարտակերտի շրջանի Կուսապատ գյուղում, ուսուցչի ընտանիքում։ Ութ տարեկանում կորցրել է հորը և ընտանիքին օգնելու համար յոթերորդ դասարանն ավարտելուց հետո կիսատ թողնելով ուսումը, անցել է աշխատանքի հայրենի գյուղի տարրական դպրոցում։ Հետագա երկու տարիներին էքստեռն քննություններ է հանձնել և ստացել միջնակարգ կրթություն։ 1936 թվականին Օսիպովն ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանը, որն ավարտել է պատերազմի նախօրյակին։ Ուսանողական տարիներին ուսմանը զուգահեռ Երևանի տարբեր դպրոցներում դասավանդել է աշխարհագրություն և պատմություն ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Խորհրդա-գերմանական ճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) առաջին օրերին Օսիպյանը զորակոչվել է կարմիր բանակի շարքերը և զինվորական դասընթացներն ավարտելուց հետո, լեյտենանտի կոչումով մասնակցել պատերազմին։ Անցել է մարտական երկար ուղի՝ Կովկասյան լեռներից մինչև Ավստրիա։ Նրա գլխավորած ստորաբաժանումները մասնակցել են Հյուսիսային Կովկասի, Ուկրաինայի, Մոլդավիայի ազատագրման թեժ մարտերին, գրոհել են թշնամու պաշտպանական դիրքերը Բուլղարիայում, Ռումինիայում, Հունգարիայում։ Առանձնապես աչքի է ընկել Հունգարիայում, Բալատոն լճի, Սեկիրեխերվարի ամրացված դիրքերի գրավման համար մղված մարտերում։ Արիության համար պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի, Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշաններով, «Արիության համար», «Մարտական ծառայությունների համար» և մի շարք այլ մեդալներով ։
Պատերազմի ավարտից հետո Օսիպովը վերադարձել է Հայաստան և աշխատանքի անցել Պետական անվտանգության օրգաններում՝ սկզբից կենտրոնական ապարատում, այնուհետև շուրջ 25 տարի անընդմեջ գլխավորել է ՊԱԿ Հոկտեմբերյանի շրջանի բաժինը։
Պարգևատրվել է պատվավոր չեկիստի և այլ կրծքանշաններով։
Օսիպյանը մասնակցել է շրջանի կուսակցական, հասարակական աշխատանքներին, բազմիցս ընտրվել է ժողովրդական պատգամավորների շրջանային խորհրդի պատգամավոր, ՀԿԿ Հոհտեմբերյանի շրջանային կոմիտեի բյուրոյի անդամ ։
Գնդապետ Օսիպովը 1979 թվականին հանկարծամահ է եղել մարտական պոստում, պաշտոնական պարտականությունները կատարելիս ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Իտամբակուրի
Իտամբակուրի (Itambacuri), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 23 757 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 418,619 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 16,7 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1873 թվականի ապրիլի 13-ին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Մունդին Ջոյ
Ջոզեֆ Բոլիտո Ջոնս (Joseph Bolitho Johns), առավել հայտնի է որպես Մունդին Ջոյ, բրիտանացի հանցագործ, դատապարտվել է Ավստրալիայի բանտերում և դարձել Արևմտյան Ավստրալիայի ամենահայտնի բուշրեյնջերներից (Ավստրալիայում այդպես էին կոչում այն ավազակներին, ովքեր կողոպուտով էին ապրուստ վաստակում և փախչում օրինապահներից՝ անգլիացիներով նոր գաղութացման ժամանակ) մեկը։ Դրանից հետո մի քանի անգամ դատապարտվել է ազատազրկման և փախել բանտից։ Մունդին Ջոյի պատմությունը դարձել է Ավստրալիայի բանահյուսության մի մասը և արտացոլվում է արվեստի տարբեր գործերում։
Մանկություն
Ջոզեֆ Ջոնսը ծնվել է Կոռնուոլում մոտ 1826 թվականին (ծննդյան ամսաթիվը չի որոշվել)՝ կաթոլիկ դարբին Թոմաս Ջոնսի և նրա կնոջ՝ Մերի Բոլիտոյի ընտանիքում և եղել է վեց երեխաներից երրորդը։ Ջոնսը մեծացել է մի բարձրահասակ տղամարդու մոտ, որը ունեցել է սև մազեր ու շագանակագույն աչքեր, ավելի ուշ աղբյուրները նշում են, որ նրա դեմքը եղել է կնճռոտված (հավանաբար մանկության տարիներին տուժած ջրծաղիկի պատճառով)։ Նրա հայրը մահացել է 1832-1841 թվականներին, ինչի արդյունքում Ջոնսը և նրա երեք եղբայրները ստիպված են եղել աշխատել որպես լեռնագործներ տեղի պղնձի հանքավայրում։ 1841 թվականին ընտանիքը բնակվել է Քորնուոլ նահանգի Իլոգան քաղաքում։ 1848 թվականին Ջոնսը աշխատել է Ուելսում երկաթի հանքավայրում, հնարավոր է՝ Կլադահի հանքավայրում։
Հանցավոր գործունեության սկիզբ
1848 թվականի նոյեմբերի 15-ին Ջոնսը և նրա գործընկեր Ուիլյամ Կրոսը ձերբակալվել են Չեփստոյի մոտակայքում «Ռիչարդ Փրայսի երեք հացը, խոզապուխտի կտորները, մի քանի գլուխ պանիր և այլ ապրանքներ գողանալու համար»։
Հայնց Գուդերյան
Հայնց Վիլհելմ Գուդերյան (Heinz Wilhelm Guderian, ), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Նացիստական Գերմանիայի բանակի գեներալ-գնդապետ (1940 թվական), ռազմական տեսաբան։
Մունդին Ջոյ
Հանցավոր գործունեության սկիզբ
Բրեկոնի շրջանային դատարանում գողություն կատարելու մեջ մեղադրանք առաջադրվելուց հետո հանցագործներն իրենց մեղավոր չեն ճանաչել։ Մարտի 23-ին nրանց գործով լսումն անցկացվել է հայտնի դատավոր պարոն Ուիլյամ Էրլի ղեկավարությամբ։ Դատավարությանը նվիրված թերթերում նշվել է ամբաստանյալների ակտիվ պաշտպանությունը, ընդ որում Ջոնսը իրեն ագրեսիվ է պահել և ամեն կերպ խանգարել նիստի բնականոն ընթացքին։ Արդյունքում, հանցագործները դատապարտվեցին տասը տարվա քրտնաջան աշխատանքի։ Նույն դատավորի կողմից նույն օրը դատված մի քանի նմանատիպ գործերում մեղավոր ճանաչված ամբաստանյալներն ուղարկվել են սովորական բանտ ընդամենը երեք շաբաթից երեք ամիս ժամկետով ։
Հայնց Գուդերյան
1914-1918 թվականների Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ վարել է շտաբային պաշտոններ։ 1939-1940 թվականներին եղել է տանկային կորպուսի, 1940 թվականի՝ 2-րդ տանկային խմբի (1941 թվականի հոկտեմբերից՝ 2-րդ տանկային բանակի) հրամանատար։ 1941 թվականի դեկտեմբերին Մոսկվայի մոտ կրած պարտությունից հետո հեռացվել է պաշտոնից։
Մունդին Ջոյ
Հանցավոր գործունեության սկիզբ
Դատապարտվելուց յոթ ամիս հետո Ջոնսը և Ուիլյամսը բանտարկվել են հարկադիր աշխատանքի իրենց համայնքում՝ նախքան տեղափոխվելը Միլբենքի բանտ։ 1850 թվականի հունվարի 1-ին նրանց տեղափոխել են Պենտոնվիլ բանտ, որտեղ նրանք պետք է վեց ամիս մնային պարտադիր մեկուսի բանտարկության մեջ։ 1851 թվականի հոկտեմբերի 21-ին երկու հանցագործներն էլ տեղափոխվել են Դարտմուրի բանտ։ Դրանից կարճ ժամանակ անց Ջոնսը տեղափոխվել է Վուլիջայի Justitia բանտային նավ, հնարավոր է՝ որպես պատիժ՝ բանտային կարգապահությունը խախտելու համար։ Այս նավի կործանումից հետո Ջոնսը հայտնվել է մեկ այլ նմանատիպ նավի վրա՝ Defence: Մոտ մեկ տարի անց տեղափոխվել է Pyrenees բանտային նավ և դատապարտվել աքսորի՝ Արևմտյան Ավստրալիայում գտնվող բրիտանական քրեակատարողական գաղութում, որտեղ պետք է կրեր իր պատժի մնացած մասը ։ Ուիլյամսը 1852 թվականի մարտին աքսորվել է Տասմանիայի քրեակատարողական գաղութ։
Հայնց Գուդերյան
1943 թվականի մարտին նշանակվել է տանկային զորքերի գլխավոր տեսուչ, 1944 թվականի հուլիսից 1945 թվականի մարտը՝ ցամաքային զորքերի Գլխավոր շտաբի պետ։ Գրել է տեսական աշխատություններ և հուշեր․ «Ուշադրություն, տանկեր են», 1937, «Զինվորի հիշողություններ», 1951՝ «Տանկեր՝ առաջ», 1957։
Պատերազմից հետո զբաղվել է հուշագրագետի աշխատանքով։
Մունդին Ջոյ
Արտաքսում և բանտարկություն Ավստրալիայում
1861 թվականի օգոստոսին Ջոնը բռնում է մի հովատակ առանց տիրոջ դրոշմի ու ինքնուրույն բրենդավորում, որը, այն ժամանակվա օրենքների համաձայն, համարվում էր ձիերի գողություն։ Ոստիկանությունը, իմանալով այդ մասին, առաջին իսկ հնարավորության դեպքում ձերբակալել է նրան։ Դատավարության ժամանակ ձին ներկայացվել է որպես ապացույց, և ի վերջո Ջոնսը բանտարկվեԼ Է Թուդեյում։ Մի գիշեր կարողացԵԼ Է փախչել և կրկին գողացավ նույն ձին՝ գողանալով նաև տեղական դատավորին պատկանող նոր թամբ ու սանձ։ Հաջորդ օրը նրան կարողացել են բռնել, բայց Ջոնսը կարողացել է սպանել ձիուն և մաշկից կտրել իր դրոշմը՝ այդպիսով ոչնչացնելով ապացույցները, որոնք կարող էին ապացուցել գողությունը։ Այս պատճառով դատապարտվել է ընդամենը երեք տարվա ազատազրկման ։
Հայնց Գուդերյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի գեներալներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի ռազմական գործիչներ
Մունդին Ջոյ
Արտաքսում և բանտարկություն Ավստրալիայում
Մինչ Ջոնսը պատիժը կրում էր բանտում, հաճախ են տեղի ունեցել խռովություններ և փախուստի փորձեր, բայց նա չի մասնակցել դրանց, և արդյունքում արդեն 1864 թվականի փետրվարին, ստանալով «անվճար տոմս» և պայմանական ներում՝ օրինակելի վարքի համար, ազատ է արձակվել։ Դրանից հետո աշխատանք է գտել Հենրի Մարտինի ֆերմայում՝ Կելմսկոտում։ 1865 թվականի հունվարին սպանվել է Բրայթ անունով ցուլը, որը պատկանել է Ուիլյամ Ուոլեսին, իսկ Ջոնսը մեղադրվել է նրա սպանության մեջ։ Ձերբակալվել է մարտի 29-ին, մեղավոր ճանաչվել հուլիսի 5-ին և դատապարտվել է տաս տարվա ծանր աշխատանքի ։ Հետագայում Ջոնսը մինչև իր կյանքի վերջը պնդել է իր անմեղությունը այդ հանցագործության մեջ, ուստի նոյեմբերին մեկ այլ դատապարտյալի հետ միասին փախել է  դատապարտյալների դաշտային ճամբարից։ Նրանք փախուստի մեջ են եղել գրեթե մեկ ամիս և այդ ընթացքում մի քանի փոքր կողոպուտ են կատարել, հենց այդ ժամանակ Ջոնսը ստացել է «Մունդին Ջոյ» մականունը։ Հանցագործները գտնվել են Յորքից 37 կմ դեպի արևելք, երբ բռնվել են ոստիկանության ջոկատի կողմից։ Փախուստի և հրազենի ապօրինի տիրապետման համար Մունդին Ջոյը պատիժ է ստացել 12-ամսյա ազատազրկման և տեղափոխվել Ֆրիմանտլյան բանտ ։
Փախուստ
1866 թվականի ապրիլին Մունդին Ջոյը ներում է խնդրել Արևմտյան Ավստրալիայի գլխավոր դատավորիվ, ինչի հետևանքով նրա բանտարկության ընդհանուր ժամկետը կրճատվել է չորս տարով։ Սակայն, ըստ ամենայնի, Ջոնսը գոհ չի եղել ձեռք բերված արդյունքից, քանի որ հուլիսին դատապարտվել է ևս վեց ամիս ազատազրկման՝ իր խցի դռան փականը կոտրելու փորձի համար։ Օգոստոսի սկզբին, սակայն, կարողացել է փախչել։ Ազատվելով ոտքի երկաթե շղթաներից, շուտով հանդիպել է երեք այլ փախած դատապարտյալների, որոնց հետ մեկնել է Պերթ։ Նրանք մի շարք կողոպուտներ են կատարել և մի քանի անգամ գրեթե հրաշքով խուսափել ձերբակալությունից, սակայն օգոստոսի վերջին չորս փախստականներից մեկն, այնուամենայնիվ, ընկել է ոստիկանության ձեռքը։ Գիտակցելով, որ նրանք ընդմիշտ չեն կարողանա խուսափել գերությունից, Մունդին Ջոյը մշակել է այդ գաղութից Հարավային Ավստրալիա փախչելու ծրագիր։ Նման երկար ու ծանր ճանապարհորդության համար պահանջվում էր լավ հանդերձանք, որպեսզի գոյատևման ինչ-որ հնարավորություն ունենան։ Սեպտեմբերի 5-ին Մունդին Ջոյը գողացել է իր հին թշնամի Ջեյմս Էվերեթի խանութից անհրաժեշտ մթերքներն ու իրերը։ Այնուհետև ավազակախումբը ուղևորվել է արևելք ճանապարհորդ Չարլզ Հանտի կողմից ուսումնասիրված արահետով։ Սեպտեմբերի 26-ին ոստիկանությունը գտել է իրենց հետքերը Յորքից 160 կմ արևելք։ Ոստիկանները հետապնդել են հանցագործներին և բռնել նրանց 1866 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Բուդալին-Սոկում, Ժամանակակից Ուեստոնիա քաղաքից մոտ 6 կմ հյուսիս-արևմուտք և Պերթից մոտ 300 կմ հյուսիս-արևելք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կալանավորներ և ձերբակալվածներ Կատեգորիա:Բրիտանացի հանցագործներ
Գյոլբաշի
Գյոլբաշի, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Գյումրու պետական մանկավարժական ինստիտուտ
Գյումրու պետական մանկավարժական ինստիտուտ Միքայել Նալբանդյանի անվան, Հայաստանի լուսավորության մինիստրության մանկավարժական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն։
Պատմություն
Գյումրու պետական մանկավարժական ինստիտուտը հիմնվել է 1934 թվականին, որպես երեկոյան քառամյա մանկավարժական ինստիտուտ, 1935 թվականից՝ Հայկական մանկավարժական ինստիտուտի մասնաճյուղը։
Առաջին ուսումնական տարում ունեցել է հայոց լեզվի և գրականության, ֆիզմաթ և պատմության բաժիններ (100 ուսանող), 1941 թվականին վերածվել է երկամյա ուսուցչական, 1945 թվականին՝ նորից քառամյա մանկավարժական ինստիտուտի, որին զուգընթաց մինչև 1950 թ.-ը գործել է երկամյա ուսուցչական ինստիտուտը։ 1947 թվականին Գյումրու մանկավարժական ինստիտուտ կոչվել է Միքայել Նալբանդյանի անվամբ։ 1960 թվականին վերստին դարձել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի մասնաճյուղը, 1966 թվականից՝ ինքնուրույն բուհ։ 1964 - 1975 թթ.-ը գործել է երեկոյան բաժինը։
1976 - 1977 ուս. տարում ունեցել է ֆիզմաթ, բանասիրական, կուլտուրայի ֆակուլտետներ, ռուս-անգլերեն բաժին, 14 ամբիոն, փորձարարական ֆիզիկայի լաբորատորիա, գրադարան (մոա 110 հզ. կաոր գիրք), ուսանողական գիաական ընկերություն (ՈԻԳԸ), մարզական համալիր։ 1975 - 1976 ուս. տարում տվել է 364 շրջանավարտ՝ 6 մասնագիտությամբ։ 1980 թվականի դրությամբ ուներ շուրջ 1500 ուսանող, 150 դասախոս։ Տարբեր ժամանակներում Գյումրու մանկավարժական ինստիտուտում դասավանդել են Ա. Ղարիբյանը, Ա. Առաքելյանը, Գ. Սևակը, Ա. Տեր-Մկրտչյանը, Մ. Մազմանյանը, Մ. Փիրումյանը, Մ. Սողոմոնյանը, Ա. Շահինյանը, Լ. Սիմոնովը, Ա. Շավարշյանը, է. Աղայանը, Ն. Դաբաղյանը, Խ. Դուլանյանը և ուրիշներ։
Ֆակուլտետներ
Ներկայումս Գյումրու պետական մանկավարժական ինստիտուտում գործում են 6 ֆակուլտետներ։
Պատմաբանասիրական
Պատմաբանասիրական ֆակուլտետն առաջիններից է ինստիտուտում, այն ստեղծվել է 1935 թվականին։ Ֆակուլտետի առաջին վարիչը արձակագիր Անդրանիկ Հովսեփյանն էր (1935-38 թթ.)։ Տարբեր տարիներ իբրև դեկան ֆակուլտետում պաշտոնավարել են դոցենտներ Սաքո Սարգսյանը, Հայկազ Գյուրջյանը, Զարիկ Շահնազարյանը, պրոֆեսորներ Սենեքերիմ Մելքոնյանը, Սևակ Արզումանյանը, Էմմա Հովհաննիսյանը, դոցենտ Ռուդոլֆ Սիմոնյանը, պատմ. գիտ. դոկտոր Սարգիս Պետրոսյանը, 2007-ից ֆակուլտետը ղեկավարում է բան. գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր Սերգո Հայրապետյանը։ Ֆակուլտետը կոչվել է լեզվագիտական, ավելի ուշ՝ բանասիրական, ներկայումս՝ պատմաբանասիրական՝ իր 4 բաժիններով՝ հայոց լեզվի և գրականության, լրագրության, պատմության և իրավագիտության։ Պատմաբանասիրական Ֆակուլտետի հիմքի վրա են կազմվել ներկայումս ինքնուրույն ինքնուրույն գործող մանկավարժության և օտար լեզուների ֆակուլտետները։
Օտար լեզուներ
Օտար լեզուների ֆակուլտետը ձևավորվել է 1993 թ. բանասիրական ֆակուլտետում 1970-ական թվականների կեսերից գործող ռուսաց լեզվի և գրականության, ինչպես նաև 80-ականների սկզբին բացված անգլերենի բաժինների հիմքի վրա։ Ֆակուլտետի առաջին դեկանը դոցենտ Յուրի Սաֆյանն էր, որի գործը շարունակել է բան. գիտ. թեկնածու, դոցենտ Սահականուշ Գրիգորյանը։ 2013 թվականից ֆակուլտետի դեկանի պարտականությունները ստանձնել է բանասիրական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Թ. Մելիքյանը։ Ֆակուլտետն համագործակցում է Երևանի պետական, Վ.Բրյուսովի անվան լեզվաբանական, Հայաստանի ամերիկյան, սլավոնական, ֆրանսիական և Ստեփանակերտի համալսարանների, միջազգային տարբեր կրթամշակութային հիմնադրամների ու կազմակերպությունների (DAAD, British Council, Peace Corps, IREX, ACCELS, Erasmus Mundus և այլն) նաև ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի և ՌԴ դեսպանատների հետ։ Ներկայումս ֆակուլտետում անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն լեզուներ, ռուսաց լեզու և գրականություն, թարգմանչական գործ մասնագիտություններով սովորում են ավելի քան 800 ուսանողներ։
Բնագիտաաշխարհագրական
Բնագիտաաշխարհագրական ֆակուլտետը ինստիտուտի ամենաերիտասարդ ուսումնական ստորաբաժանումն է, հիմնադրվել է 1993 թ.։ Ֆակուլտետի հիմնադիր դեկանն է պրոֆեսոր Սամվել Ալեքսանյանը, 1995-2008 թթ. ֆակուլտետը ղեկավարել է դոցենտ Սամվել Սիմոնյանը, 2008-ից ֆակուլտետի դեկանն է դոցենտ Անահիտ Գրիգորյանը։ Ֆակուլտետն համագործակցում է հանրապետության և արտերկրի մի շարք գիտական և ուսումնական կենտրոնների, Ազգային սեյսմիկ ծառայության հյուսիսային բաժանմունքի հետ։
Մանկավարժություն
Մանկավարժության ֆակուլտետը ստեղծվել է 1980-ին՝ կուլտուրայի ֆակուլտետից առանձնացած երաժշտության և մանկավարժության բաժնի հիման վրա։ Ֆակուլտետի առաջին դեկանը դոցենտ Վարդգես Մուրադյանն էր։ Հաջորդաբար դեկաններ են եղել դոցենտներ Հակոբ Մեղրիկյանը, Հովիկ Մելքոնյանը, Աննա Առաքելյանը, Արտաշես Մկոյանը։ Այժմ այն ղեկավարում է մանկ.գիտ.դոկտոր Ռուզաննա Մարդոյանը։
Ֆիզիկական դաստիարակության և նախնական զինվորական պատրաստականության (ՆԶՊ)
1971 թ.-ին ինստիտուտում ստեղծվում է ֆիզիկական դաստիարակության բաժինը, իսկ 1975-ին ձևավորվում է նաև կուլտուրայի ֆակուլտետը, որի հիմնադիր-դեկանն էր ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ, դոցենտ Հովհաննես Առաքելյանը։ 1989 թ.-ից նոր մասնագիտությունների ի հայտ գալով ֆակուլտետը սկսում է կոչվել ֆիզիկական դաստիարակության և զինվորական պատրաստականության, իսկ ներկայումս՝ ֆիզդաստիարակության և զինվորական պատրաստության ֆակուլտետ։ Տարբեր ժամանակահատվածներում ֆակուլտետը ղեկավարել են դոցենտ Հակոբ Մեղրիկյանը, պրոֆեսորներ Վարդևան Գրիգորյանը, Ռուդիկ Մանուկյանը։ Ֆակուլտետի գործող դեկանն է պրոֆեսոր Ազատ Մաթևոսյանը։ Այսօր ֆակուլտետում մասնագետ կադրեր են պատրաստում 2 մասնագիտությունների՝ ֆիզիկական կուլտուրա և սպորտ, նախազորակոչային և ֆիզիկական պատրաստության գծով։ Ֆակուլտետի շրջանավարտներից 46-ը՝ Օլիմպիական խաղերի մասնակիցներ, որոնցից 10-ը հաղթողներ (Յու. Վարդանյանը և Ի. Միլիտոսյանը` ծանրամարտ, Լ. Ջուլֆալակյանը և Մ. Իսկանդարյանը`ըմբշամարտ) և մրցանակակիրներ են (Վ. Միլիտոսյան, Գ. Դավթյան, Տ.Վ. Մարտիրոսյան, Տ. Գ. Մարտիրոսյան՝ ծանրամարտ, Ա. Ալեքսանյան)։ Շուրջ երեք տասնյակ շրջանավարտներ և սովորողներ աշխարհի (Յու. Վարդանյան, Գ. Թութխալյան, Լ. Ջուլֆալակյան, Ա. Մանուկյան, Ի. Միլիտոսյան, Մ. Իսկանդարյան Ն. Ավդալյան) և Եվրոպայի (Մ. Ղազարյան, Խ. Քափանակցյան, Գ. Դավթյան, Ռ. Էմմիյան, Մ. Դալուզյան, Ն. Ավդալյան, Հ. Դավթյան, Ա. Ալեքսանյան և ուրիշներ) չեմպիոններ են, 60-ը՝ մրցանակակիրներ։ Ֆակուլտետի ուսանողների ջանքերով սահմանվել են շուրջ 80 համաշխարհային ու եվրոպական ռեկորդներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գյումրու համալսարաններ
Էմերիկո Ամարի
Էմերիկո Ամարի (Emerico Amari, ), հայտնի իտալացի քաղաքական գործիչ, տնտեսագետ, վիճակագիր, հրապարակախոս, իրավաբան, հրատարակիչ և 19-րդ դարի մանկավարժ։ Իտալական Ռիսորջիմենտոյի ժամանակների լիբերալ քաղաքական շարժման կարկառուն գործիչներից մեկը։
Կենսագրություն
Ծնվել է ազնվական ընտանիքում։ Հայրը՝ Կոմս Ս. Ադրիանո Մարիանո Սալվատորե Ամարին (Conte di S. Adriano Mariano Salvatore Amari) 1812 թվականին եղել է Սիցիլիայի խորհրդարանի պատգամավոր, իսկ մայրը՝ Ռոզալիա Բայարդը (Rosalia Baiardi, Marchesi di S. Carlo) պատկանում է Ս. Կառլո մարկիզների ընտանիքին ։
1842 թվականին Ամարին նշանակվել է Պալերմիտանի բանտի տնօրենի պաշտոնում, սակայն 1847 և 1848 թվականներին հանրապետական շարժումներին մասնակցելու համար ձերբակալվել է։
Պալերմոյի հեղափոխության ժամանակ ընտրվել է խորհրդարան, որտեղ զբաղեցրել է փոխնախագահի պաշտոնը։ Երբ 1849 թվականին Բուրբոնների զորքերը կրկին գրավել են Պալերմոն և վերականգնել միապետությունը, Էմերիկո Ամարին սկզբում փախել է Մալթա, իսկ հետո՝ Գենուա (Սարդինյան թագավորություն), որտեղ ապրել է 12 տարի։
1861 թվականին Էմերիկո Ամարին ընտրվել է Իտալիայի թագավորության առաջին խորհրդարանի պատգամավոր։ Մեկ տարի անց, Էնրիկոն որդու մահացու հիվանդության պատճառով, փորձել է հրաժարական տալ, սակայն նրա ներկայացրած խնդրագիրը մերժվել է։ 1867 թվականին կրկին ընտրվել է Իտալիայի խորհրդարան, բայց արդեն մեկ տարի անց վերջնականապես հեռացել է խորհրդարանական կյանքից։ Փոխարենը, 1868 թվականին նա ընտրվել է Պալերմոյի քաղաքային խորհրդի անդամ, որի անդամ է մնացել մինչև իր մահը, որը տեղի է ունեցել անհայտ հիվանդության պատճառով 1870 թվականի սեպտեմբերի 20-ին, նույն օրը, երբ իտալական զորքերը մտան Հռոմ, դրանով իսկ ավարտելով Ռիսորջիմենտոյի գործընթացը։
Ամարիի մահից հետո նրա հայրենի քաղաքում կանգնեցվել է արձանը, իսկ Պալերմոյի կենտրոնական փողոցներից մեկը անվանակոչվել է նրա պատվին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իտալացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Իտալացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Իտալացի իրավաբաններ
Զդենեկ Կեպակ
Զդենեկ Կեպակ (Zdeněk Kepák, ), չեխոսլովակ հոկեյիստ, կենտրոնական հարձակվող, Չեխոսլովակիայի հնգակի չեմպիոն, Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթի եռակի հաղթող, աշխարհի առաջնության կրկնակի արծաթե մեդալակիր։
Կենսագրություն
Զդենեկ Կեպակն իր խաղային կարիերան սկսել է 1955 թվականին «Սպարտակ Կռալովո պոլե» ակումբում։ «ԶԿԼ Բռնո» ակումբում տաս տարի խաղալուց հետո նա հայտնիություն է ձեռք բերել։ Այդ ընթացքում նա դարձել է Չեխոսլովակիայի հնգակի չեմպիոն, Չեխոսլովակիայի լիգայի եռակի արծաթե և կրկնակի բրոնզե մեդալակիր, ինչպես նաև երեք անգամ նվաճել է Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթը։ Հոկեիստն իր կարիերան ավարտել է 1972 թվականին, վերջին մրցաշրջանը խաղացել է «Զլին» ակումբում։
1961-1965 թվականներին հանդես է եկել Չեխոսլովակիայի ազգային հավաքականում, որտեղ 1961 և 1965 թվականներին դարձել է աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր։
Իր խաղային կարիերայի ավարտից հետո զբաղվել է մարզչական աշխատանքավ․ 1972-1993 թվականներին նա մարզել է «Մորավիա Օլոմոուց», «ՏԵ Գոթվալդով», «Զեթոր Բռնո», «Գոդոնին» ակումբները։
Նվաճումներ
1961 և 1965 թվականների աշխարհի առաջնությունների արծաթե մեդալակիր
1961 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն
1965 թվականի Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր
Ջեյմս Էլմոր
Էլմոր Ջեյմս (անգլ. Elmore James, )՝ ամերիկացի բլյուզ կիթառահար, երգիչ, երգերի հեղինակ։ Էլեկտրոկիթառը սլայդերով նվագելու տեխնիկայի հայտնագործողը, չիկագոյան բլյուզի ծաղկման ժամանակաշրջանի լավագույն երաժիշտներից մեկը, ում հայտագործություններն ու նորամուծությունները մեծ ազդեցություն են թողել բլյուզի և ռոք-երշտության հետագա զարգացման վրա ։
Զդենեկ Կեպակ
Նվաճումներ
1966—1968 թվականների Չեխոսլովակիայի լիգայի եռակի արծաթե մեդալակիր 1968, 1969 և 1971 թվականների Չեխոսլովակիայի առաջնությունների եռաակի արծաթե մեդալակիր
Ջեյմս Էլմոր
1980 թվականին նրա անունը (առաջին նոմինանտների ցանկում) ներառվեց Բլյուզի փառքի սրահ, իսկ 1992 թվականին Ռոք'ն'ռոլլի փառքի սրահ։
Զդենեկ Կեպակ
Նվաճումներ
1967 և 1970 թվականների Չեխոսլովակիայի առաջնության կրկնակի բրոնզե մեդալակիր
Ջեյմս Էլմոր
Կենսագրություն
Ծնվել է Ռիչլենդ համայնքում, Հոլմս շրջան, Միսսիսիպի նահանգ։ Էլմորը սկսել է նվագել 12 տարեկանից։ Երաժշտական կարիերան սկսվել է Cleanhead և Joe Willie James պարային խմբերից ։
Էլմոր Ջեյմսին բախտ է վիճակվել ելույթ ունենալ այնպիսի երաժիշտների հետ, ինչպիսիք են Սոննի Բոյ Ուիլյամսոնը և Ռոբերտ Ջոնսոնը ։ Ջոնսոնի հետ նա ծանոթացել է մոտավորապես 1937 թվականին։ Նրանից վերցրել է բլյուզ նվագելու որոշ նրբություններ, այդ թվում սլայդերով նվագելու հետ կապված։ Էլմոր Ջեյմսի վրա ազդեցություն են թողել նաև Կոկոմո Առնոլդը և Թամպա Ռեդը (Թամպա Ռեդի երգերից մի քանիսը ձայնագրվել են Էլմոր Ջեյմսի մասնկաությամբ)։ Մորտավորապես նույն ժամանակաշրջնում Էլմորը ծանոթացել է նաև Ռայս Միլլերի հետ, ով վերջում դառնում է Սոննի Բոյ Ուիլյամսոն II: Նրանք հաճախ ելույթ էին ունենում դուետովП : Նրա առողջությունը լուրջ վնասված էր ոչ առողջ ապրելակերպի պատճառով։ Նա հատկապես չարաշահում էր ալկոհոլը։
1951 թվականին նա սկսում է ձայնագրվել Trumpet Records փոքրիկ լեյբլում, սկզբում որպես Սոննի Բոյ Ուիլիամսոնի և Վիլլի Լվի կողմից հրավիրված երգիչ, իսկ հետագայում արդեն որպես անհատ կատարող՝ «Dust My Broom» սինգլը։ Ձայնագրությունն իրենից ներկայացնում է Ռոբերտ Ջոնսոնիբլյուզի ավտորիզացված տարբերակը ։ Սինգլը հրապարակվեց 1952 թվականին և դարձավ ռիթմ-ն-բլյուզային երգերից ամենավաճառվողը այդ թվականին։ Այդ ժամանակ ավելի հայտնի ձայնագրման ընկերություններ նրան հրավիրում են ձայնագրման։
Էլմոր Ջեյմսը չեղյալ է համարում Trumpet-ի հետ գործարքն ու նորն է կնքում Bihari Brothers-ի հետ։ «I Believe» երգը հայտնի է դառնում հաջորդ տարի։ 1950-ականներին Էլմոր Ջեյմսը համագործակցում էր Flair Records և Meteor Records, Modern Records, Chess Records, Chief Records լեյբլերի հետ։
1959 թվականիննա սկսում է համագործակցել Fire Records լեյբլի հետ, որտեղ ստեղծում է իր լավագույն ձայնագրությունները՝ «The Sky Is Crying», «My Bleeding Heart», «Stranger Blues», «Look On Yonder Wall», «Done Somebody Wrong», «Shake Your Moneymaker»:
Մահը
Էլմոր Ջեյմսի առողջությունը խստորեն վտանգված էր ոչ առողջ ապրելակերպի, հատկապես ալկոհոլի չարաշահման պատճառով։ 1963 թվականին Էլմորի առողջական վիճակը կտրուկ վատացավ, ինչի պատճառով նա հրաժարվեց պլանավորված հյուրախաղերից։ 1963 թվականի մայիսի 24-ին Ջեյմսը, ով այդ ժամանակ գտնվում էր Չիկագոյում, սրտի կաթված ստացավ Եվրոպայում Ամերիկյան ֆոլկ-բլյուզ փառատոնից առաջ։ Երաժիշտը մահացավ 46 տարեկան հասակում։ Հուղարկավորման ծախսերն իր վրա վերցրեց Չիկագոյան դի-ջեյ Բիգ Բիլլ Հիլլը։
Երաժշտին հուղարկավորեցին Նյուպորտի բապտիստական եկեղեցու գերեզմանատանը, Միսսիսիպի նահանգ, Հոլմսի շրջան։ Գերեզմանաքարը տեղադրվել է 1992 թվականի դեկտեմբերի 10-ին, Capricorn Records-ի սեփականատեր Ֆիլ Վոլդենի միջոցներով։ Սև գրանիտի դիմային մասում Ջեյմսի բրոնզե քանդակն է, կիթառը ձեռքին։ Նեքևում գրված է. «The King of the Slide Guitar» (Սլայդ-կիթառի արքա)։ Հակառակ կողմում մի տող է մեջբերված «The Sky Is Crying» երգից. «The Sky Is Cryin'… Look at the Tears Roll Down the Street» (Լալիս են երկինքները… Տես ինչպես են արցունքները հոսում փողոցով)։
Պրոդյուսեր Բոբի Ռոբինսոնը հետագայում հիշում էր այդ օրը.
Էլմորի զարմիկը՝ Հոումսիկ Ջեյմսը, ով նրա հետ էր ապրում, պատմում էր.
Ջեյմսի մահից հետո Ռոբինսոը հիմնադրեց «Enjoy Records» ձայնագրման ստուդիան և թողարկեց երգչի հին նյութերը, որոնք ձայնարվել էին տարբեր լեյբլերում։ 1965 թվականի գարնանը «It Hurts Me Too» (Enjoy 2015) կոմպոզիցիան Billboard թոփ-ցանկում զբաղեցրեց 15-րդ հորիզոնականը ։
Խորանարդ
Խորանարդ, կանոնավոր վեցանիստ է, բոլոր նիստերը քառակուսիներ են։ Ունի 12 կող, 8 գագաթ, ամեն գագաթում միանում են փոխուղղահայաց 3 կողեր։
Խորանարդը զուգահեռանիստի մասնավոր ձև է։
Տես նաև
Կատեգորիա:Երկրաչափական մարմիններ
Ֆաթավու Սաֆիու
Ֆաթավու Սաֆիու, գանացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, որը որպես հարձակվող խաղում է շվեդական «Թրոլհեթան» ՖԱ-ում։
Վաղ կարիերա
Սաֆիուն իր կարիերան սկսել է «Լիբերթի Պրոֆեշիոնալս» ՖԱ-ում, մինչ «Ինտերնեշնալ» ՖԱ տեղափոխվելը։ 2013 թվականին վարձավճարով հանդես է եկել շվեդական «Վիմմերբի» ՖԱ-ում, իսկ 2015 թվականին՝ Ամերիկյան Միացյալ ֆուտբոլային լիգայի «Պորտլենդ Թիմբերս 2» ՖԱ-ում, իսկ 2016 թվականին՝ «Ուայթքեփս 2» ՖԱ-ում ։
«Ինտեր Ալլիես»
2014 թվականին «Վիմմերբի» ՖԱ-ի վարձակալությունից վերադառնալուց հետո նա խաղացել է Գանայի ֆուտբոլի առաջնության 2013-2014 մրցաշրջանում ։ Սաֆիուն անցկացրել է 14 հանդիպում, որոնց ընթացքում դարձել է 7 գոլի և 4 գոլային փոխանցման հեղինակ՝ այդպիսով ակումբին օգնելով խուսափել մրցաշրջանից դուրս մնալուց և զբաղեցնել 6-րդ հորիզոնականը ։ Նա խմբին առաջնորդել է նաև առաջին անգամ մասնակցելու Գանայի ֆուտբոլի գավաթի եզրափակիչ փուլին՝ կիսաեզրափակչում «Feyenoord»-ի դեմ խաղում դառնալով միակ գոլի հեղինակը  ։ Այնուամենայնիվ խումբը եզրափակչում պարտվել է «Kumasi Asante Kotoko» ՖԱ-ին ։
«Շիրակ ՖԱ»
2017 թվականի փետրվարին Սաֆիուն « Շիրակ » ՖԱ-ի հետ վեցամսյա վարձակալման պայմանագիր է կնքել, ըստ որի 2017 թվականի հունիսի 9-ին հեռացել է ակումբից։ Կարճ վարձակալության ընթացքում նա նվաճել է իր առաջին պրոֆեսիոնալ գավաթը այն բանից հետո, երբ « Շիրակ »-ը եզրափակչում 3:0 հաշվով հաղթել է « Փյունիկ »-ին և նվաճել Հայաստանի ֆուտբոլի 2016-2017 մրցաշրջանի գավաթը ։
«Իլեվեն Վոնդր»
2018 թվականի ապրիլին Սաֆիուն միացել է իր ծննդավայրի ֆուտբոլային ակումբին՝ «Իլեվեն Վոնդրս»-ին՝ որպես ազատ գործակալ Գանայի ֆուտբոլի առաջնության առաջին արշավից հետո ։ Նա պայամանագիր է կնքել նորաբաց ակումբի հետ ։ 2018 թվականի մայիսի 6-ին Սաֆիուն նշել է իր նորամուտը «Cape Coast Ebusua Dwarfs» ՖԱ-ի դեմ խաղում, որի ընթացքում դարձել է մեկ գոլի հեղինակ և կատարել է մեկ գոլային փոխանցում վետերան հարձակվող Ալեքս Ասամոային, ինչը նրանց 2։ 0 հաշվով հաղթանակ է բերել  ։ Ակումբում անցկացրած կարճ ժամանակահատվածում Սաֆիուն մասնակցել է 4 հանդիպման և դարձել 2 գոլի հեղինակ, երկրորդ գոլը գրանցել է 2018 թվականի մայիսի 30-ին «Բերեկում Չելսիի» դեմ խաղում, որում հաղթանակ են տարել 2:0 հաշվով  ։
«Թրելեբորգ» ՖԱ
2019 թվականի օգոստոսի 13-ին շվեդական «Թրելեբորգ» ՖԱ-ն հայտարարել է մինչև 2019 թվականի մրցաշրջանի ավարտը Սաֆիուին մշտական հիմունքներով ձեռք բերելու և պայմանագիրը երկու տարով երկարաձգելու հնարավորության մասին ։ Նախքան «Թրելեբորգ» ՖԱ-ի հետ պայմանագիր կնքելը, նա երկշաբաթյա փորձաշրջան է անցել շվեդական « Հելսինգբորգ » ՖԱ-ում, սակայն գործարքը չի կայացել այն բանից հետո, երբ երկու կողմերը չեն կարողացել համաձայնության գալ տրանսֆերային գնի շուրջ ։ 2020 թվականի հուլիսի 26-ին Սաֆիուն կատարել է իր կարիերայի առաջին հեթ-տրիկը՝ երեք անգամ գրավելով «Դալկուրդ» ՖԱ-ի դարպասը, որը Սուպերէթթանի մրցաշրջանում ջախջախվել է 4:1 հաշվով ։ Նա առաջին գոլը գրանցել է 12-րդ րոպեին և երկու արագ գոլի հեղինակ է դարձել 41-րդ և 43-րդ րոպեներին՝ առաջին խաղակեսում հեթ-տրիկ ձևակերպելով։ Այս գոլերի շնորհիվ Սաֆիուն ընդհատել է իր ութամսյա գոլային երաշտը՝ 2019 թվականի նոյեմբերի 3-ին «Յոչեպինգս Սյոդրա» ՖԱ-ի դեմ խաղում գրավելով վերջինիս դարպասը ։
«Թրոլհեթան»
2021 թվականի օգոստոսի 11-ին Սաֆիուն շվեդական երրորդ մակարդակի «Էթթան»-ից տեղափոխվել է «Թրոլհթան» ։
Միջազգային կարիերա
2019 թվականի հունիսին Սաֆիուն Գանայի ֆուտբոլի ազգային հավքականին միանալու առաջարկ է ստացել Քվեսի Ջեյմսի կողմից՝ Աֆրիկայի ազգերի գավաթի մրցությունում Նամիբիայի դեմ ընկերական խաղին ընդառաջ։ 2019 թվականի հունիսի 10-ին նշել է նորամուտը այն բանից հետո, երբ ընդգրկվել է խաղի մեկնարկային կազմում, որն ավարտվել է 1։ 0 հաշվով՝ հօգուտ նամիբացի գործընկերների ։
Անձնական կյանք
2019 թվականի հունվարի 5-ին Սաֆիուն իսլամական արարողակարգին համապատասխան ամուսնացել է ընկերուհու՝ Ադիրա Յաֆարի հետ, իր հայրենի Թեքիման քաղաքի «Encom» հյուրանոցում  ։