cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նորթ Պլատ
Սկիզբ է առնում Ժայռոտ լեռներից՝ Կոլորադո նահանգի հյուսիսում, Ջեքսոն օկրուգի տարածքում։ Ջեքսոն օկրուգում հավաքում է բազմաթիվ լեռնային հոսքեր` հիմնականում ձյան սնուցմամբ, և հոսում է դեպի հյուսիս Նորթհեյթ կանյոնի վրայով՝ Մեդիսին Բոու լեռնաշղթայի արևմտյան սահմանով, հատելով Վայոմինգ նահանգի հետ սահմանը։ Վայոմինգ և Կոլորադո նահանգներում գետը բավական բարակ է և ունի արագ հոսք։ Գետի հյուսիսային հոսքի վրա տեղակայված են Սեմինո և Փասֆայնդեր ջրամբարները։ Սեմինո ջրամբարի շրջանում գետը ընդունում է Մեդիսին Բոու վտակը, իսկ Փասֆայնդեր ջրամբարի շրջանում` Սուիթուոթեր մեծ վտակը։ Գետը՝ երկրորդ ամբարտակից հարավ, հոսքի ուղղությունը փոխում է դեպի հյուսիս-արևելք, հոսելով Գրանիտ Մաունթինս (արևմուտքում) և Լարամի (արևելքում) լեռնաշղթաների միջև։ Կասպեր քաղաքից հարավ գետը շրջվում է դեպի արևելք և հոսում Լարամի լեռնաշղթայի հյուսիսային ծայրամասով։ Դուգլաս քաղաքից փոքր ինչ հյուսիս Նորթ Պլատը շրջվում է դեպի հարավ-արևելք։ Այստեղ գետի վրա են տեղակայված Գլենդո և Հերնսի ջրամբարները։ Ընդունում է Լարամի մեծ վտակը և հատում է Նեբրասկա նահանգի հետ սահմանը, հոսելով Սքոթսբլաֆ և Հիրինգ քաղաքների միջև։ Նեբրասկա նահանգի Քեյտ օգրուգում գետի վրա տեղակայված է Մաք Կոնոգի ջրամբարը։ Ջրամբար ձևավորած Քինգսլեյ ամբարտակը կառուցվել է 1935 և 1941 թվականների միջև։ Ամբարտակից հարավ` համարյա զուգահեռ հոսում է Սաութ Պլատը, ընդ որում որոշ հատվածներում նրանց միջև հեռավորությունը կազմում է ընդամենը 8 կմ։ Լինկոլն օկրուգի Նորթ Պլատ քաղաքից արևելք՝ միաձուլվում է Սաութ Պլատ գետի հետ։
Միքայել Մոդրեկիլի
Միքայել Մոդրեկիլի (მიქაელ მოდრეკილი) (ծննդյան և մահվան թվականները՝ անհայտ), 10-րդ դարի Վրաստանի գրական երաժշտական գործիչ, վանական։ Ծագումով Տայքի վրացադավան հայերից։
Աշխատանքներ
Համակարգել է Վրաստանում իր հավաքած եկեղեցական՝ բուն վրացերեն և հունարենից թարգմանված հիմները, ամփոփել մի ժողովածուում, որը արտագրվել է (կողմնակի տվյալների համաձայն) 994-1001 թթ.-ին, Տայքում։ Պահպանվել է միայն մի մասը՝ 272 թերթ (37,5 * 29,5), հրապարակվել երկու հատորով՝ ֆաքսիմիլային և ժամանակակից շրիֆտով արտագրված վիճակում («Հիմներ», հրատարակչություն 1978 թ.)։ Հիմների 2/3-ը պարունակում են նոտագրության նշաններ («նիշանի», նշված են նաև ձայնեղանակները՝ «խմայի»), որոնք արտաքուստ նման են 9-րդ դարի հայկական խազերին, բայց գործածության եղանակով ինքնատիպ են։
Մոդրեկիլիի նոտագրության համակարգը
Չնայած իր համեմատական ընդհանուր պարզությանը, Մոդրեկիլի նոտագրության համակարգը, ինչպես և ժողովածուն, ամբողջապես դեռևս բավարար չափով ուսումնասիրված չեն, բայց ակնհայտ է վրացական միջնադարյան երաժշտական փոքրաքանակ գրչագրերի շարքում այդ ժողովածուի բացառիկ արժեքավորությունը։ Այն էական է նաև ընդհանուր արևելա-քրիստոնեական բանաստեղծական-երաժշտական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Բնագրի տեքստում որոշ հիմների վերջին բառերից հետո կան հայերեն նշումներ, որոնց մեծ մասը այդ բառերի թարգմանությունն է (մի քանիսը Մոդրեկիլի և ժողովածուի գրիչներ Մուսեսի ու Ստեփանի հիշատակագրությունները (Աբուլաձե Ի., «10-րդ դարի վրացերեն մի ձեռագրի հայերեն հիշատակագրությունները և նրանց նշանակությունը հայ բարբառագիտության համար» )
Կատեգորիա:Վրացի երաժիշտներ
Սակավամիզություն
Սակավամիզություն, օրվա ընթացքում արտադրվող մեզի քանակության պակասելը 500 մլ-ից (բնականոնը՝ 1500—500 մլ)։ Առաջանում է նեֆրոնի պատիճում քամվող նախնական մեզի քանակի պակասելուց կամ ետ ներծծվող քանակի ավելացումից՝ երիկամների հիվանդությունների (սուր և քրոնիկական կծիկաերիկամաբորբ, ավազանաերիկամաբորբ) հետևանքով։ Լինում է նաև օրգանիզմի ջրազրկման ժամանակ (ջրային քաղց, առատ քրտնարտադրություն, փսխում, լուծ, այրվածք, արյան կորուստ), ինչպես նաև ալդոստերոնի և հակամիզամուղ հորմոնի գերարտադրության դեպքում։
Կատեգորիա:Միզային համակարգ
Զայչիխա (Բերդի վտակ)
Զայչիխա, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Նովոսիբիրսկի երկրամասում, Ալթայի հանրապետություն։ Գետի ակունքը գտնվում է 229 կմ Բերդ գետի ձախ ափից։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Ջրային գրանցման տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազային շրջանին, գետի ջրային-գյուղական հատվածը Բիյն է, գետային ենթավազանները՝ Բիյն և Կատունն են։ Գետի գետային ավազանը Վերին Օբն է՝ մինչև Իրտիշ թափվելը։
Աշխարհատեղեկատվական համակարգի ՌԴ տարածքի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալներով ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
1911 թվականը գրականության մեջ
Մահեր
Կատեգորիա:1911
Մատվեյ Պլատովի կիսանդրի (Կամենսկ-Շախտինսկի)
Մատվեյ Պլատովի կիսանդրի (памятник-бюст атаману М. И. Платову), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկ-Շախտինսկի քաղաքում։ Նվիրված է Դոնի կազակական զորքի ատաման, հեծելազորի գեներալ, Ռուսական կայսրության XVIII դարի վերջի - XIX դարի սկզբի բոլոր պատերազմների մասնակից Մատվեյ Իվանովիչ Պլատովին (1753-1818)։ Բացվել է 2003 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։
Պատմություն
Ատամանի կիսանդրին տեղադրված է պատվանդանի վրա։ Այն բացվել է 2003 թվականի հոկտեմբերի 14-ին, Դոնի կազակների պաշտելի տոնի` Սուրբ Աստվածածնի օրը։ Հուշարձանը տեղադրվել է Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու մոտ, ատաման Պլատովի անվան հրապարակում։ Պարսպապատված է աղյուսե ցածր սյունակներով ցանցկեն մետաղական ցանկապատով։
1921 թվականին Կամենսկ-Շախտինսկի քաղաքում ստեղծվել է ներկայիս Պլատովի հրապարակը։ Այն գոյացել է Պողոս և Պետրոս առաքյալների տաճարը քանդելուց հետո, որը կառուցվել էր մինչև գմբեթները, սակայն Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառով շինարարությունը դադարեցվել էր։ Հրապարակը ստացել է Պետրոպավլովյան անվանումը։ Ավելի ուշ հրապարակում տեղադրվել է տաչանկայով հուշակոթող։ Խորհրդային իշխանության տարիներին հրապարակը կոչվել է հեղափոխական, խորհրդային ռազմական գործիչ, գեներալ-գնդապետ Եֆիմ Շչադենկոյի անունով, որը ծնվել էր Կամենսկայա գյուղում (ներկայիս Կամենսկ-Շախտինսկի քաղաքը)։ Սկզբնապես հրապարակը հասել է մինչև Ուկրաինական փողոց։
Հրապարակը վերանվանվել է 2010 թվականի սեպտեմբերին ի պատիվ Մատվեյ Իվանովիչ Պլատովի։ Հրապարակում տեղադրվել են Պլատովի կիսանդրին և հուշակոթող։ Հրապարակում տեղադրված է նաև «Պլատովի հրապարակ» մակագրությամբ հուշատախտակ և անվանումը պարզաբանող տախտակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2003 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի հուշարձաններ
Անա Բրնաբիչ
Անա Բրնաբիչ (Ana Brnabić, Ана Брнабић, ), սերբ քաղաքական գործիչ, Սերբիայի վարչապետը 2017 թվականի հունիսի 29-ից ։ Ավելի վաղ՝ 2016 թվականից Ալեքսանդր Վուչիչի կառավարությունում պետական և տեղական ինքնակառավարման նախարար էր, ինչպես նաև մենեջեր և տնտեսագետ։
Կենսագրություն
1994 թվականին ավարտել Է Բելգրադի № 5 միջնակարգ դպրոցը։ Բարձրագույն կրթություն ստացել է արտասահմանում։ Մինչև 1998 թվականը ուսումնասիրել է բիզնեսի կառավարում ԱՄՆ Միչիգան նահանգի Նորթվուդի համալսարանում, որտեղ պաշտպանել է բիզնեսի կառավարման բակալավրի (BBA) աստիճանը։ Ավելի ուշ սովորել է բրիտանական Հալլ համալսարանում, որտեղ ստացել է բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի աստիճան (MBA)։
2001 թվականին վերադարձել է Սերբիա, որտեղ աշխատել է Սերբիայի ագրարային զարգացման ծրագրում (Եվրոպական Միության հովանու ներքո), իսկ հետո՝ խորհրդատվական ոլորտում։ 2002 թվականից մինչև 2011 թվականը՝ ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալությունում։ 2011 թվականից աշխատել է ամերիկյան Continental Wind Serbia ընկերությունում, 2013 թվականի հունվարից նրա տնօրենն է։ 2006 թվականին նա մասնակցել է տեղական տնտեսական զարգացման ազգային դաշինքի (NALED) ստեղծմանը, 2013 թվականից եղել է փոխնախագահ, իսկ 2016 թվականին դարձել է այդ կազմակերպության նախագահը։
2017 թվականի նախագահական ընտրություններից հետո, որոնց ընթացքում հաղթանակ է տարել գործող վարչապետ Ալեքսանդր Վուչիչը, իսկ Բրնաբիչին առաջարկել են Սերբիայի վարչապետի պաշտոնում։ 2017 թվականի հունիսի 15-ին Սերբիայի նախագահ Ալեքսանդր Վուչիչը Բրնաբիչին նշանակել Է Սերբիայի վարչապետ ։
Աննա Բաբիչը երբեք որևէ կուսակցության անդամ չի եղել։ Ընդ որում, նա Բելգրադի «East West Bridge» միավորման (EWB) անդամ է, որը մտնում է եռակողմ հանձնաժողովի մեջ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սերբիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Սերբիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Կառավարության կին ղեկավարներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ անձինք Կատեգորիա:Սերբ կանայք Կատեգորիա:Կին վարչապետներ Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ Կատեգորիա:Լեսբուհի քաղաքական գործիչներ
Երկաթի քլորիդներ (այլ կիրառումներ)
Երկաթի քլորիդներ, երկաթի և քլորի միացությունները, աղաթթվի աղերը՝
Անժակ Շամպայն
Անժակ Շամպայն (Angeac-Champagne), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 510 մարդ, բնակչության խտությունը` 35.74 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 14.27 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 334 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 242-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 92։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,5 %։ 242 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 219 անձ (115 տղամարդ և 104 կին)։ Գործազուրկ են եղել 23 անձ (15 տղամարդ և 8 կին)։ 92 անաշխատունակներից 23-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 36-ը` թոշակառուներ, իսկ 33-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ռեչկի (այլ կիրառումներ)
Ռեչկի, կարող է վերաբերել՝
Centén segoviano (1633)
Centén segoviano (1633), 100 էսկուդոսին համարժեք իսպանական ոսկե մետաղադրամ, որից արտադրվել է 7 կտոր, որոնցից մեկը գտնվում է Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանում 108085 համարի ներքո :
Նկարագրություն
Ոսկին հատվել է 1633 թվականին և համարվում է ամենամեծ ոսկե մետաղադրամը Եվրոպայում և արժեքավորը Իսպանիայում։ Օգտագործվել է որպես խորհրդանիշ։
Պահպանում
Նախկինում սենտենը պատկանել է Դոն Տոմաս Ֆրանցիսկոյի Պրիետոյին, ով 18-րդ դարում համարվել է հայտնի մետաղադրամ փորագրող վարպետ։ Նրա մահից հետո թագավոր Կառլոս III թագավորը ձեռք է բերել նրա ամբողջ հավաքածուն՝ այն Մադրիդի դրամահատարանում օգտագործելու համար, սակայն 1842 նվիրել է Ազգային գրադարանին պատկանող մեդալների թանգարանին, այժմ՝ հնագիտական թանգարան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ
Ռեչնոյ (այլ կիրառումներ)
Ռեչնոյ, կարող է վերաբերել՝
Ռեպինա (այլ կիրառումներ)
Ռեպինա, կարող է վերաբերել՝
Ագնեշկա Հաուպե-Կալկա
Ագնեշկա Հաուպե-Կալկա (Agnieszka Haupe-Kalka, ), լեհ բանաստեղծուհի, գրող և թարգմանչուհի, Զիելոնա Գուրայի քաղաքապետի մրցանակի դափնեկիր (1994)։
Կենսագրություն
Ագնեշկա Հաուպեն ծնվել է 1970 թվականին, Զիելոնա Գուրայում։ Հայրական կողմի պապն ու տատը՝ Վացլավ և Մարիա Հաուպեները, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Լեհաստանում եղել են Դիմադրության շարժման ակտիվ մասնակիցներ և վերապրել են Օսվենցիումի, Բիրկենաու և Բուխենվալդի համակենտրոնացման ճամբարների բանտարկության դաժան տարիները ։
Որպես «Die Hülle» գրական խմբի անդամ՝ Ագնեշկա Հաուպեն եղել է բանաստեղծ և թարգմանիչ Էդվարդ Ստախուրայի մահվան տասներորդ տարեդարձի կապակցությամբ կազմակերպված «Grochowice 93» փառատոնի կազմակերպիչներից մեկը։ 1994 թվականին ստացել է Զիելոնա Գուրայի քաղաքապետի մրցանակ։ 1996 և 1998 թվականներին մասնակցել է գերմանա-լեհական «Գրողների շոգենավ» միջոցառմանը, որտեղ ծանոթացել է գերմանացի Դիտեր Կալկայի հետ և 1998 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Օդերի Ֆրանկֆուրտում ամուսնացել նրա հետ։ Մամուլում նրանց հարսանիքը ստացավ «Պոետների հարսանիք» անվանումը։ 1995 թվականին բանաստեղծներ Իոլանտա Պիտելի, Կատրաժինա Յարոշ-Ռաբեի և Վլադիսլավ Կլենպկոյի հետ միասին դարձել է Զիելոնա Գուրայում «Ներկայումս ստեղծագործող բանաստեղծների ասոցիացիայի» համահիմնադիր, 1995-1998 թվականներին եղել է «Պոեզիայի համալսարանի» կազմակերպիչը, 1997 թվականին Լյուբլինում մասնակցել է գերմանա-լեհական պոեզիայի փառատոնին և աշխատել «Lubliner Lift / Lubelska winda» («Լյուբլինյան վերելակ») անթոլոգիայի հրատարակության վրա։ Դիտեր Կալկայի հետ միասին ստեղծել են «Երեխաները հեքիաթներ են հնարում» ծրագիրը։ Մասնակցել է Ավստրիայի Ռուստ քաղաքում կազմակերպված ռադիո-դրամայի փառատոնին՝ այնտեղ ներկայացնելով իր «Երկու ժողովուրդների հայելային պատկերները» ռադիոպիեսը, որը հետագայում հանրությանը ներկայացվեց Օսվենցիումում կազմակերպված սիմպոզիումի ժամանակ։ Նրա արձակը և պոեզիան գերմաներեն հրապարակվել են «Ostragehege» հրատարակչությունում և «Portalpolen» պորտալում։ Ագնեշկա Հաուպեն զբաղվել է նաև սեղանի խաղերի մշակմամբ և մասնակցել է Գեթինգհենի խաղային տոնավաճառին։ 1996-2005 թվականներին բնակվել է Գերմանիայում և Լեհաստանում, 2005-2006 թվականներին սովորել է Զելենոգուրյան համալսարանում։ 2006 թվականից բնակվում է Իռլանդիայում, զբաղվում է լեհերենից անգլերեն և գերմաներեն թարգմանություններով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Լեհ մանկագիրներ Կատեգորիա:Լեհ գրողներ Կատեգորիա:Լեհ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ռեպիշչե (այլ կիրառումներ)
Ռեպիշչե, կարող է վերաբերել՝
Սածիլ
Սածիլ, Մատղաշ բույսեր, որոնք սովորաբար աճեցնում են ծածկած գրունտում և ապա սածիլում մշտական տեղում։ Օգտագործվում է բանջարաբուծության, պտղաբուծության, ծաղկաբուծության, անտառաբուծության մեջ, ինչպես նաև մի քանի բույսերի մշակման ժամանակ։ Առավել տարածված է բանջարաբուծության մեջ։ Սածիլումը (սածիլման մեթոդ) հնարավորություն է տալիս կրճատել բույսերի վեգետացիայի շրջանը բաց գրունտում, կարճատև ամառ ունեցող գոտիներում աճեցնել երկար վեգետացիայի շրջան ունեցող արժեքավոր կուլտուրաներ և սորտեր, ստանալ բանջարեղենի վաղ բերք, տնտեսել ցանքանյութը (սածիլելիս 3—5 անգամ քիչ սերմ է պահանջվում, քան գրունտում ցանելու դեպքում)։ Բաց գրունտի համար սածիլները աճեցնում են ջերմոցներում, տաքացվող թաղանթապատ ջերմատներում, սածիլանոցներում, թունելային և քանդովի-փոխադրական թաղանթապատ կառույցներում։ Փակ գրունտի համար (ձմեռային և գարնանային ջերմատներում) սածիլները աճեցնում են թաղարներում (10X10 կամ 12x12 սմ), դարակավոր և գրունտային ձմեռային ջերմատներում։ Հունվար-փետրվար ամիսներին ջերմատներում աճեցվող սածիլների համար կիրառվում է լրացուցիչ էլեկտրական ճառագայթում։ Այս դեպքում արագանում է արտադրանքի ստացումը 7—15 օրով, բարձրանում բերքատվությունը՝ վարունգինը՝ 15—20, լոլիկինը՝ 20—30%-ով։ Մարտ-ապրիլ ամիսներին թաղանթապատ և ապակեպատ ջերմատներում տնկելու համար սածիլներն աճեցնում են թաղարներում (8x8 կամ 10Х10 սմ)Հառանց լրացուցիչ ճառագայթման։ Վարունգի, դդմիկի, վաղ սպիտակագլուխ կաղամբի, ծաղկակաղամբի, սմբուկի, տաքդեղի և բոստանային բույսերի սերմերը ցանում են թաղարներում, լոլիկինը և սալպթինը՝ սկզբում ցանքի արկղերում, իսկ առաջին իսկական տերևի փուլում՝ վերատնկում (սածիլում) են թաղարներում։ Միջահաս և ուշահաս կաղամբի սորտերի, նեխուրի, սոխի սածիլները աճեցնում են առանց թաղարների, անմիջապես ջերմոցի, ջերմատների գրունտում։ Բարձրորակ սածիլներ ստանալու համար անհրաժեշտ է բույսին ապահովել սննդարար միջավայրով (հողախառնուրդ, հիդրոպոնիկայում՝ լուծույթ), սերմերը ախտահանել, և կազմակերպել պայքար հիվանդությունների և վնասատուների դեմ։ Սածիլները մինչև բաց գրունտում տնկելը կոփում են ցածր ջերմաստիճանի պայմաններում (գիշերը՝ խոնավ եղանակին մոտ — 14°ցելսիուս), չափավոր ջրում, սնուցում ֆոսֆոր-կալիումական պարարտանյութերով, իսկ ջերմոցներում բարելավում են նաև լույսի ռեժիմը, սածիլումից 5—7 օր առաջ՝ հանելհվ ջերմոցների շրջանակները։
Կատեգորիա:Բուսաբանություն Կատեգորիա:Բույսի բազմացում Կատեգորիա:Բույսերի մորֆոլոգիա
Who You Are (երգ)
«Who You Are», անգլիացի երգչուհի Ջեսսի Ջեյ երգն է։ Այն որպես սինգլ թողարկվել է 2010 թվականի նոյեմբերի 1-ին և ընդգրկվել է նրա դեբյուտային «Who You Are» ալբոմում։
Նախապատմություն
Ջեսսի Ջեյը երգը գրել է 20 տարեկան հասակում, երբ գտնվում էր Լոս Անջելեսում ։ Այնուհետև երգի համար բառեր են գրում նաև Թոբի Գադը և Շելի Փեյկենը ։ Խոսելով երգի մասին, երգչուհին «The Sun» թերթին տված հարցազրույցում նշել է․ «Այս երգը փրկեց իմ կյանքը երաժշտականորեն։ Երգը գրելուց մեկ օր առաջ ես պատրաստ էի թողնել երաժշտությունը։ Դա ապշեցուցիչ է, թե ինչպես երեք ու կես րոպե տևողություն ունեցող մեղեդին և բառերը կարող են փոխել քո կյանքը։ Ես այնքան ուրախ եմ այն ոչ իմ կյանքն է փրկել, այլ նաև ուրիշ մարդկանց» ։
Երգը 2010 թվականի նոյեմբերի 1-ին թողարկվում է iTunes-ում, իսկ 2011 թվականի փետրվարին թողարկվում է «Who You Are» ալբոմը, որում ընդգրկված է այս երգը ։
Երգի մասին
Երգում ասվում է, որ յուրաքանչյուր իրավիճակում պետք է լինել այնպիսին, ինչպիսին որ կաս։ «Who You Are»-ը փոփ-ռոք ժանրի երգ է՝ R&B ժանրի տարրերով։ Ջեսսի Ջեյը ալբոմը նույն պես է անվանել, որովհետև շատ է հպարտանում այդ երգով։ 2011 թվականի նոյեմբերի 2-ի The Sofitel's Stone-ին տված հարցազրույցում Ջեսսին հայտարարել է, որ երգում խոսքը մարդու՝ իր հանդեպ հավատի մասին է ։ The Independent-ի տվյալներով «Who You Are»-ը Ջեսսիի երկրպագուների ամենասիրելի երգն է (տվյալները հիմնված են YouTube-ում դիտումների և Twitter-ում ու Ֆեյսբուքում ունեցած հիշեցումների հիման վրա)։ Սկզբնապես երգը թողարկվել է որպես պրոմոսինգլ։
Քննադատություն
Երգը քննադատների կողմից ստացել է հիմնականում դրական արձագանքներ։ Մայք Դայվերը՝ BBC Music-ից երգը անվանել է ալբոմում նուրբ և վառ կերպով առանձնացող երգ։ Քերոլին Սիլիվանը՝ The Guardian-ից երգի լիրիկան համեմատել է ամերիկյան երգչուհի Լեդի Գագայի Born This Way ստեղծագործության հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2010 սինգլներ Կատեգորիա:Ջեսսի Ջեյի երգեր Կատեգորիա:2010 երգեր
Ռեպյախովկա (այլ կիրառումներ)
Ռեպյախովկա, կարող է վերաբերել՝
Արյան ճնշում
Արյան ճնշումն անոթի պատի տվյալ հատվածի և առջևում առկա արյան բաժնի վրա գործադրած ճնշումն է։ Տարբերում են զարկերակային, մազանոթային և երակային ճնշումներ։ Արյան ճնշումն ապահովում է արյան շարժումն արյունատար համակարգում և նյութափոխանակության իրականացումն օրգանիզմի հյուսվածքներում։
Ամենաբարձր ճնշումն աորտայում է։ Երբ արյունը շարժվում է անոթային համակարգով, ճնշումն աստիճանաբար նվազում է և ամենափոքր մեծության հասնում վերին ու ստորին երակներում։ Դա բացատրվում է նրանով, որ սրտի զարգացրած էներգիան ծախսվում է արյան հոսքի դիմադրությունը հաղթահարելու համար։
Արյունատար համակարգի տարբեր մասերում եղած ճնշումների տարբերությունն ապահովում է արյան անընդհատ հոսքն անոթներով՝ բարձր ճնշումից դեպի ցածր ճնշումը։
Բնականոն պայմաններում շրջանառու արյան քանակն ու ճնշումն աննշան են փոխվում։ Սակայն արյունահոսությունների ժամանակ, երբ քչանում է շրջանառու արյան ծավալը, պակասում է սիրտ ներհոսող և արտամղվող արյան քանակը, զարկերակային ճնշումը նվազում է։ Օրգանիզմը հակազդում է արյան ճնշման իջեցմանը։ Ռեֆլեքսային ճանապարհով սեղմվում են անոթները, շատանում է անոթասեղմիչ նյութերի (ադրենալին) արտազատումը, պահուստային օրգաններում (փայծաղ, լյարդ) կուտակված արյունն անցնում է արյունատար հուն։
Զարկերակային ճնշում
Զարկերակային ճնշման մեծությունը հիմնականում որոշվում է սրտի կծկումների ուժով, յուրաքանչյուր կծկման ժամանակ արտամղվող արյան քանակությամբ, արյունատար անոթների (առանձնապես՝ ծայրամասային) պատերի դիմադրությամբ արյան հոսքին։ Զարկերակային ճնշման մեծության վրա ազդում են նաև շրջանառվող արյան քանակությունը, մածուցիկությունը, որովայնի և կրծքի խոռոչներում ճնշումների տատանումները՝ կապված շնչառական շարժումների հետ և այլ գործոններ։
Զարկերակային ճնշումն առավելագույն մակարդակի է հասնում սրտի ձախ փորոքի կծկման (սիստոլա) ժամանակ, որի դեպքում արտամղվում է 60-70 մլ արյուն։ Վերջինս չի կարող անմիջապես անցնել մանր անոթներով (հատկապես մազանոթներով), ուստի առաձգական աորտան ձգվում է, և ճնշումը բարձրանում է (զարկերակային առավելագույն ճնշում, սիստոլային ճնշում)։ Բնականոն պայմաններում խոշոր զարկերակներում այն հասնում է 100-140 մմ ս.ս.։ Սրտի փորոքների կծկումների դադարի (դիաստոլա) ժամանակ արյունատար անոթների (աորտայի և խոշոր զարկերակների) պատերը, լինելով ձգված, սկսում են կծկվել և արյունը մղել մազանոթների մեջ։ Ճնշումն աստիճանաբար ընկնում է և դիաստոլայի վերջում հասնում է նվազագույն (զարկերակային նվազագույն ճնշում, դիաստոլային ճնշում) մեծության (խոշոր զարկերակներում՝ 70-80 մմ ս.ս.)։ Սիստոլային և դիաստոլային ճնշումների մեծությունների տարբերությունը (այդ մեծությունների տատանումները) ընկալվում է անոթազարկային ալիքի ձևով և կոչվում է անոթազարկ։
Արյունատար անոթներում եղած ճնշումը փոքրանում է սրտից հեռանալուն զուգընթաց։ Այսպես, աորտայում այն կազմում է 140/90 մմ ս.ս. (առաջին թիվը ցույց է տալիս սիստոլային կամ վերին, երկրորդը՝ դիաստոլային կամ ստորին ճնշումը)։ Խոշոր զարկերակներում արյան ճնշումը միջինը 120/75 մմ ս․ս. է։ Ջարկերակիկներում սիստոլային և դիաստոլային ճնշումների մեծությունների տարբերությունը գործնականում բացակայում է, իսկ արյան ճնշումը կազմում է մոտ 40 մմ ս.ս.։ Մազանոթներում նվազում է մինչև 10-15 մմ ս.ս.։ Արյունը երակային հուն անցնելիս ճնշումն ավելի է ընկնում և առավել խոշոր երակներում (վերին և ստորին սիներակներում) կարող է դառնալ բացասական։
Անոթազարկ
Մարմնի այն տեղերում, որտեղ խոշոր զարկերակները գտնվում են մակերեսի մոտ, օրինակ քունքի, դաստակի, պարանոցի վրա, կարելի է շոշափել անոթների պատերի պարբերական տատանումներ։ Դա զարկերակային անոթազարկն է։ Նրա ալիքի տարածման արագությունը 6-10 մ/վրկ է։ Տարիքի մեծացմանը զուգընթաց, անոթների պատերի առաձգականության անկման հետևանքով, անոթազարկի տարածման արագությունը մեծանում է։ Հանգիստ պայմաններում չափահաս մարդու անոթազարկի հաճախականությունը մեկ րոպեում հավասար է 60-80 հարվածի։ Եթե սրտամկանը մարզված է և ուժեղ, ապա անոթազարկի հաճախականությունը կարող է ցածր լինել՝ 50-55 հարված մեկ րոպեում։ Դա բացատրվում է նրանով, որ մարզված մարդու սրտամկանը յուրաքանչյուր մեկ կծկման պահին ավելի շատ արյուն է մղում հյուսվածքներ, քան չմարզվածինը։ Ֆիզիկական աշխատանքի ժամանակ անոթազարկի հաճախականության չափից ավելի մեծացումը կարող է վկայել հիվանդագին վիճակի մասին։
Ձախ փորոքի յուրաքանչյուր կծկման ժամանակ ճնշումն աորտայում բարձրանում է, և նրա պատերի տատանումները տարածվում են մինչև ամենափոքր զարկերակները։ Անոթազարկն անհետանում է մազանոթներում։
Զարկերային անոթազարկը անոթների պատերի պարբերական տատանումներն են, որոնք առաջանում են արյան ճնշման փոփոխությունների հետևանքով, սրտի կծկումների ռիթմին համապատասխան։ Անոթազարկը համապատասխանում է սրտի յուրաքանչյուր կծկմանը։ Ուստի անոթազարկով կարելի է որոշել սրտի կծկումների հաճախությունը և անոթների վիճակը։ Այս մեթոդը լայն կիրառություն ունի բժշկության մեջ և առօրյա կյանքում։
Արյան ճնշման ինքնակարգավորում
Առողջ մարդկանց արյան ճնշումը պահպանվում է համեմատաբար հաստատուն մակարդակի վրա։ Սակայն ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության, լարված իրավիճակների, ուժեղ հուզմունքների դեպքում արյան ճնշումը բարձրանում է։ Արյան ճնշման վերականգնումը ելակետային մակարդակի իրականանում է ինքնակարգավորման մեխանիզմով։ Խոշոր զարկերակների պատերում գտնվող նշանկալիչներից ազդակները հաղորդվում են երկարավուն ուղեղ՝ սրտի և անոթների լուսանցքը կարգավորող նյարդային կենտրոններ։ Դեպի սիրտ եկող նյարդային ազդակները դանդաղեցնում են կծկումների հաճախությունը, իսկ դեպի անոթներ հաղորդող ազդակները լայնացնում են վերջիններին, և ճնշումը նվազում է։ Արյան ճնշման անկման դեպքում ինքնակարգավորող մեխանիզմներն ուժեղացնում են սրտի աշխատանքը և սեղմում անոթները։
Արյան ճնշման կարգավորման մեխանիզմների խանգարումների հետևանքով առաջանում են արյան ճնշման տատանումներ։ Արյան ճնշման բարձրացումը կոչվում է հիպերտոնիա (գերճնշում), իջեցումը՝ հիպոտոնիա։
Թեպետ արյան ճնշման փոփոխությունը հաճախ ունի պաշտպանահարմարվողական նշանակություն, սակայն բնականոն վիճակից դրա շեղման դեպքում (իսկ դա կարող է պատահել յուրաքանչյուրի հետ) պետք է խորհրդակցել բժշկի հետ, քանի որ ճնշման մակարդակի վրա ազդում են բազմաթիվ գործոններ։ Օրինակ՝ թերճնշումն առաջանում է թունավորումների, վարակիչ, սիրտանոթային համակարգի հիվանդությունների, գերճնշումը՝ ներզատիչ խանգարումների, երիկամների ախտահարումների, հիպերտոնիկ հիվանդության և այլ դեպքերում, ինչպես նաև դեռահասների սեռական հասունացման շրջանում (պատանեկան գերճնշում)։
Արյան ճնշման չափում
Երեխաների սիստոլային ճնշման մեծությունը կարելի է մոտավորապես հաշվել 80+2a բանաձևով, որտեղ a-ն երեխայի տարիքն է։
Գրականություն
Կատեգորիա:Սիրտ-անոթային համակարգ
Համացանցը Հայաստանում
Համացանցը Հայաստանում (ինտերնետ) ժամանակակից հաղորդակցության հիմնական միջոցներից է և կարևոր դեր ունի գլոբալ հաղորդակցության, կրթության և միջազգային շուկաներ ելքի հարցում։ Բարձրորակ համացանցը նորագույն ոլորտների (էլեկտրոնային կառավարում, կրթություն, առևտուր, բժշկություն) զարգացման կարևորագույն նախապայման է։
1988 թվականին ԽՍՀՄ կիրառական ավտոմատ համակարգերի ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղում սկսել է գործել համաշխարհային համակարգչային ցանցերին միացնող 2400 բիթ/վ թողունակությամբ Հայաստանում առաջին կապուղին, որը եվրոպական համակարգչային ցանցերին է միացել Մոսկվայի կենտրոնական գրասենյակի միջոցով։
1993 թվականին «Արմինկո» ընկերությունն առաջին անգամ համացանցին միացել է TCP/IP փաթեթով, «Սովամ-Տելեպորտ» ռուսական ընկերության հետ, տեղագրել Հայաստանի առաջին վեբ սերվերը՝ www.arminco.com ։ Նույն թվականին Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտում տեղադրվել է արբանյակային կապուղի, որով ինստիտուտը TCP/IP արձանագրությամբ Մոսկվայի պետական համալսարանի միջոցով Հայաստանը միացել է համացանցին՝ Հայաստանի գիտական հիմնարկների համար ապահովելով համացանցային միացում։
1994 թվականին ստեղծվել է Հայաստանի «Ինտերնետից օգտվողների միությունը», որն IANA-ից (Internet Assigned Numbers Authority) ստացել է *.am դոմենային տիրույթ վարելու իրավունքը։
1994 թվականին .am դոմենային տիրույթի կենտրոնական սերվերը տեղադրվել է Հայաստանում և ստեղծվել է *.am տիրույթի ցանցային տեղեկատվական կենտրոնը (armnic.net), որը մինչև 2010 թվականը վարել է «Արմինկո» ընկերությունը։
2000 թվականին «Ինտերնետից օգտվողների միությունը» (այժմ՝ «Ինտերնետ հանրություն» ՀԿ) դոմենային անունները գրանցելու գործառույթը հանձնել է գրանցող առևտրային կագմակերպություններին։ Ներկայումս գրանցող կազմակերպությունները 12-ն են, գրանցված դոմենային անունները՝ ավելի քան 15 հազար։
Հեռահաղորդակցության միջազգային միության հրապարակած հեռահաղորդակցության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի համաշխարհային ցուցանիշների վերաբերյալ հաշվետվության համաձայն՝ 2007 թվականին համացանցից օգտվել է Հայաստանի բնակչության 6 %-ը, 2010 թվականին՝ 36 %-ը։
Հայաստանում գործում են համացանցի 3 մեծածախ մատակարարներ՝ «ԱրմենՏել», «Յուքոմ» («Ucom CJSC ») «ՋիէնՍի-Ալֆա» («GNC-Alfa») և «Ֆայբեր-Նեթ» («FiberNet») ընկերությունները, որոնք ունեն Վրաստանի և Իրանի տարածքով անցկացված կապի օպտիկաման- րաթելային գծեր։ Համացանցի մանրածախ առաջատար մատակարարներ են «ԱրմենՏել», «ՎիվաՍել-ՄՏՍ», «ԷյԴիՍի» («ADC»), «Արմինկո» ընկերությունները։
Ներկայումս «Յուքոմ» և «ՎիվաՍել-ՄՏՍ» օպերատորները Հայաստանի տարածքի 95 %-ն ապահովում են 3G 4G ծածկույթով, «ՎիվաՍել-ՄՏՍ»-ի GPRS ծածկույթը 99,8 % է։ «ԱրմենՏել» ընկերության շարժական և սևեռված ցանցից կարող է օգտվել Հայաստանի բնակչության 99 %-ը, ընկերության 3G ցանցով ծածկված են Հայաստանի 24 քաղաքներ և տասնյակ գյուղական բնակավայրեր։
Համացանցը երկրի բոլոր անկյունները հասցնելու նպատակով Հայաստանի կառավարությունը նախատեսել է 3 տարում ստեղծել 100 Մբիթ/վ թողունակությամբ լայնաշերտ ազգային համացանց։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համացանց Կատեգորիա:Համացանցը Հայաստանում
Ռետլա (այլ կիրառումներ)
Ռետլա, կարող է վերաբերել՝
Խոտ (գետ)
Խոտ, Խոտագետ, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Որոտան գետի ձախ վտակը։ Սկիզբ է առնում Սյունիքի բարձրավանդակից և Շինուհայր գյուղից 2 կմ հարավ-արևելքում միանում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 5 կմ ։
Հիշատակում է Ստեփանոս Օրբելյանը («Խոտագետ այդի» բառակապակցության մեջ։ Ս. էփրիկյանը, հենվելով այս վկայության վրա, Խոտագետ համարում է գետ, որն այդպես է կոչվել Խոտ գյուղի մոտով անցնելու պատճառով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Որոտան գետի վտակներ
Ռիալտո (այլ կիրառումներ)
Ռիալտո, կարող է վերաբերել՝
Ռժանիցա (այլ կիրառումներ)
Ռժանիցա, կարող է վերաբերել՝
Ասեն Տրայանով
Ասեն Վասիլև Տրայանով (Асен Василев Траянов, 7 օգոստոսի, 1885, Սլիվեն - 2 օգոստոսի, 1940, Սոֆիա), բուլղարացի ռազմական ինժեներ (բուլղարական բանակի մայոր) և քարտեզագիր, ով զբաղվել է Վենեսուելայի քիչ հայտնի ու քիչ ուսումնասիրված լեռնազանգվածների ուսումնասիրությամբ։
Կենսագրություն
Ասեն Տրայանովը ծնվել է 1885 թվականի օգոստոսի 7-ին Բուլղարիայի Սլիվեն քաղաքում՝ դատավորի և ուսուցչուհու ընտանիքում ։ Նրա ծնողները գաղթել էին Վարդարյան Մակեդոնիայից ։ Եղբայրն է բանաստեղծ Թեոդոր Տրայանովը (1882-1945) ։ Ասեն Տրայանովն ավարտել է ռազմական ուսումնարանը, իսկ 1906 թվականի սեպտեմբերի 19ին ստացել է պոդպորուչիկի կոչում։ Ծառայությունն սկսել է առաջին ինժեներական-սակրավորական դրուժինայում ։ 1909 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ստացել է պորուչիկի կոչում։ Որպես ռազմական ինժեներ՝ Ասեն Տրայանովը ռազմական գործողությունների է մասնակցել է Առաջին և Երկրորդ Բալկանյան պատերազմների ժամանակ՝ 1912-1913 թվականներին։ 1913 թվականի նոյեմբերի 1-ին Ասեն Տրայանովն ստացել է կապիտանի զինվորական կոչում։ 1915 թվականից մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ռազական գործողություններին ․ ծառայել է Վերների շրջանում և ընդգրկված է եղել 8-րդ սակրավորական դրուժինայի կազմում։
1917 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Ասեն Տրայանովն ստացել է մայորի զինվորական կոչում, իսկ պատերազմի ավարտից մեկ տարի անց ավարտել է զինվորական ծառայությունը։ Ավելի ուշ նա տեղափոխվել է Վեեսուելա, վերցրել նոր ազգանուն՝ Տրախանես (Trajanes) և ծառայության անցել Վենեսուելայի մաքսային ծառայությունում։ Ասեն Տրայանովին հանձնարարվել է կազմել երկրի հարավ-արևելքի տեղագրական քարտեզը, ինչի կատարման համար նա կազմակերպել է արշավախմբեր և մի քանի անգամ մեկնել Օրինոկո գետի մոտ գտնվող արևադարձային լեռներն ու մասամբ Գվիանական սարահարթ՝ ուսումնասիրելով Ռոռայմա լեռը («դիվական լեռ») ։
1938 թվականին Ասեն Տրայանովը վերադարձել է Սոֆիա՝ Վենեսուելայում թողնելով կնոջը և դստերը՝ Լիդիային ։ Ասեն Տրայանովը ծրագրել էր կրկին մեկնել Վենեսուելա, սակայն չի կարողացել իրականացնել այդ ծրագրերը սկսված Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատճառով։
Ասեն Տրայանովը մահացել է 1940 թվականի օգոստոսի 2-ին Սոֆիայում ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բուլղարացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Բուլղարացի քարտեզագիրներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Ռիբինսկի շրջան (այլ կիրառումներ)
Ռիբինսկի շրջան, կարող է վերաբերել՝
Lragir.am
Lragir.am (Լրագիր.ամ), հայաստանյան տեղեկատվական-վերլուծական առցանց գործակալություն ։ Գործակալության հիմնադիր և գլխավոր խմբագիրն է Հայկազն Ղահրիյանը ։
Հեղինակներ
Գործակալության հեղինակների շարքում են՝ Հայկազն Ղահրիյան (գործակալության տնօրեն ), Հակոբ Բադալյան, Նաիրա Հայրումյան, Իգոր Մուրադյան, Զարուհի Հովհաննիսյան, Անուշ Սեդրակյան, Մանվել Սարգսյան, Վարդան Ջալոյան, Վահրամ Մարտիրոսյան, Հրանուշ Խառատյան, Արա Հարությունյան, Աղասի Ենոքյան, Հայկ Կոնջորյան, Լևոն Մարգարյան, Էդգար Վարդանյան, Սիրանույշ Պապյան։
Քննադատություն
Համաձայն որոշ աղբյուրների, գործակալությունը զբաղեցնում է «արևմտամետ» դիրքորոշում
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի տեղեկատվական-վերլուծական գործակալություններ Կատեգորիա:Հայաստանի լրատվական կայքեր Կատեգորիա:2005 կայքեր Կատեգորիա:ArmNet Awards մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Հայերեն կայքեր Կատեգորիա:Orange-ի հատուկ մրցանակակիրներ
Վիտալի Զակրուտկին
Վիտալի Ալեքսանդրովիչ Զակրուտկին (Вита́лий Алекса́ндрович Закру́ткин, ), ռուս գրող, գրականագետ։ ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի (1982) և Ստալինյան երրորդ աստիճանի մրցանակի (1951) դափնեկիր։
Կենսագրություն
Վիտալի Զակրուտկինը ծնվել է 1908 թվականին Թեոդոսիայում` ժողովրդական ուսուցչի ընտանիքում։ Տաս տարեկանից աշխատել է դաշտում։ 1929 թվականին հայրն ընտանիքին տեղափոխել է Հեռավոր Արևելք` Զավիտայա կայարան ։
1932 թվականին էքստեռն ավարտել է Բլագովեշչենսկի Կալինինի անվան պետական մանկավարժական համալսարանը։ Գրական գործունեությամբ զբաղվել է 1933 թվականից։ 1936 թվականին ավարտել է Գերցենի անվան ռուսական պետական մանկավարժական համալսարանի ասպիրանտուրան։ Նույն թվականին պաշտպանել է ատենախոսություն և Ռոստովի պետական մանկավարժական համալսարանում ստանձնել ռուս գրականության ամբիոնի վարիչի պաշտոնը, որտեղ աշխատել է մինչև   1941 թվականը։ Պատերազմի ժամանակ ծառայել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակում, եղել ռազմական թղթակից, մայոր։ 1946-1950 թվականներին եղել է Ռոստովի պետական և Ռոստովի պետական մանկավարժական համալսարանների դոցենտ։
Զակրուտինը մահացել է 1984 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Կոչետովսկայա կայարանում։ Թաղված է Դոն Կոչետովսկայա կայարանի այն տան բակում, որտեղ ապրել է (այժմ` Զակրուտկինի տուն-թանգարան)։
Ստեղծագործություններ
«Աշխարհի արարումը» վեպը և «Մայր մարդկային» պատմվածքը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։
Զայչիխա (Կատունի վտակ)
Զայչիխա, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի հանրապետություն։ Գետի ակունքը գտնվում է 606 կմ Կատուն աջ ձախ ափից։ Գետի երկարությունը 23 կմ է։
Վիտալի Զակրուտկին
Ընատնիք
Զակրուտկինի ընտանիքը բաղկացած էր 6 անձից։ Ծնողները եղել են ուսուցիչներ և վարել են իրենց տնտեսության գործերը։
Զայչիխա (Կատունի վտակ)
Ջրային գրանցման տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազային շրջանին, գետի ջրային-գյուղական հատվածը Բիյն է, գետային ենթավազանները՝ Բիյն և Կատունն են։ Գետի գետային ավազանը Վերին Օբն է՝ մինչև Իրտիշ թափվելը։
Վիտալի Զակրուտկին
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս գրականագետներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Զայչիխա (Կատունի վտակ)
Ջրային գրանցման տվյալներ
Աշխարհատեղեկատվական համակարգի ՌԴ տարածքի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալներով ՝
Կարմրահողեր
Կարմրահողեր, հողերի տիպ, որն առաջանում է սաղարթավոր անտառների ծածկոցի տակ, խոնավ մերձարևադարձային կլիմայի և մասնակիորեն արևադարձային սավանների պայմաններում։ Կարմրահողերը բնութագրվում են մեկ ու կես օքսիդների բարձր պարունակությամբ (երկաթի և ալյումինի), սիլիկատների և հիմքերի աղքատությամբ։ Տաք և խոնավ կլիման նպաստում է լեռնային ապարների և ալյումինի սիլիկատների ինտենսիվ քայքայմանը կալցիումի և մագնեզիումի հեռացմանը։ Երկաթի օքսիդները կարմրահողերին տալիս են կարմիր կամ նարնջագույն գունավորում։ Թեք լանջերում կարմրահողերը թույլ են զարգացած, հզորությունը ցածր է և սովորաբար ուժեղ լվացված են։ Ռեակցիան թթու է կամ թույլ թթու (pH-ը 5, 0-5, 7)։ Մեխանիկական կազմը ծանր կավավազային կամ կավային է։ Կան մերձարևադարձային անտառների և արևադարձային սավանների կարմրահողեր։ Տարածված են Չինաստանի հարավարևելյան, կենտրոնական շրջաններում, Վիետնամում, Ճապոնիայում, Ավստրալիայում, ԱՄՆ-ի հարավ-արևելքում, Բրազիլիայում, Աֆրիկայում, Ֆրանսիայի հարավում, Իտալիայում, Իսպանիայում և այլուր։ Կարմրահողերում մշակում են թեյ, ծխախոտ, խաղող, ցիտրուսներ և այլ կուլտուրաներ։
Կատեգորիա:Հողի տեսակներ
Սամվել Աբրահամյան (բանասեր)
Սամվել Աբրահամի Աբրահամյան, հայ բանասեր, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։
Կենսագրություն
1961-1971 թվականներին սովորել է Երևանի թիվ 8, այնուհետև թիվ 55 դպրոցներում, 1971-1976 թվականներին՝ Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի օտար լեզուների ֆակուլտետի անգլիական բաժնում։
1980-1991 թվականներին եղել է ՀԿԿ Կենտկոմի հասարակական-քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտի կրտսեր գիտաշխատող, գիտական քարտուղար, 1991-1995 թվականներին՝ Սփյուռքահայության հետ կապերի կոմիտեի գիտական քարտուղար և գլխավոր մասնագետ, 1995-1997 թվականներին՝ Գործնական հոգեբանության և սոցիոլոգիայի համալսարանի անգլերենի դասախոս և արտասահմանյան կապերի գործով պրոռեկտոր։ 1997 թվականից աշխատում է ԵՊՀ անգլերենի թիվ 1 ամբիոնում որպես դասախոս, ապա՝ դոցենտ։ 1998-2009 թվականներին եղել է ռոմանագերմանական բանասիրության ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ։ 2009 թվականին ընտրվել է նույն ֆակուլտետի դեկան։
Հեղինակ է շուրջ 40 գիտական և գիտամեթոդական աշխատությունների՝ նվիրված Անգլիայի երկրագիտության, անգլերենի դասավանդման, ազգային մշակույթի և լեզվագիտակցության հարցերին։ Հեղինակ է նաև «English Customs, Traditions and Festivals» (Yerevan, 2008) ուսումնական ձեռնարկի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:ԵՊԼՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Գրառումներ մեռյալ տնից
«Գրառումներ մեռյալ տնից» («Записки из Мёртвого дома»), ռուս գրող Ֆյոդոր Դոստոևսկու վիպակն է՝ բաղկացած երկմասանոց համանուն պատումից և մի քանի պատմվածքներից (գրվել է 1860-1861 թվականներին)։ Ստեղծվել է 1850-1854 թթ․ գրողի՝ Օմսկի տաժանավայրում անցկացրած տարիների տպավորությունների հիման վրա։
Վիպակը փաստագրական բնույթ ունի և ընթերցողին ծանոթացնում է XIX դարի երկրորդ կեսին Սիբիրում պահվող կալանավորների կենցաղի մասին։ Գրողը գեղարվեստականորեն ներկայացնում է Օմսկի տաժանավայրում անցկացրած չորս տարիների տեսածն ու զգացածը։ Առաջին անգամ հրատարակվել է «Վրեմյա» («Время») ամսագրում։
Հայերեն թարգմանություններ
«Գրառումներ մեռյալ տնից» վիպակը հայերեն թարգմանվել և հրապարակվել է քսաներորդ դարի սկզբներից։ Առաջին հիշատակումը Կ․ Պոլսում հրատարակվող «Հայրենիք» պարբերականում է, որը 1909 թվականի օգոստոսից, թերթոնի տեսքով, հատվածաբար հրապարակել է Երվանդ Օտյանի թարգմանությունը՝ «Մեռելներու տան յիշատակները» վերնագրով ։ Թարգմանությունը, հավանաբար, կատարվել է ֆրանսերենից։
Հաջորդ, ոչ ամբողջական հրատարակությունը եղել է Ս․ Պետերբուրգում հրատարակվող «Արաքս» ամսագրի գրական հավելվածում՝ «Յիշատակարան մեռեալ տանից» վերնագրով, 1892-1894 թթ․ ։ Այս թարգմանության հեղինակն անհայտ է։
«Գրառումներ մեռյալ տնից» վերնագրով վիպակը 1998 թ․ հոկտեմբերից հատվածաբար հրատարակվել է ՀՀ ՆԳՆ ԱԱՆ «02» շաբաթաթերթում՝ Ներսես Աթաբեկյանի թարգմանությամբ ։
Վիպակը 2005 թվականին առանձին գրքով հրատարակել է ՀԳՄ հրատարակչությունը՝ Արմեն Հովհաննիսյանի թարգմանությամբ ։
Այլ
Կատեգորիա:1862 վեպեր Կատեգորիա:Էկրանավորված ռուսական վեպեր
Հելեն Բուսալիս
'''Հելեն Ջ. Բուսալիս''' (Helen G. Boosalis, ), ամերիկացի դեմոկրատ քաղաքական գործիչ, Լինքոլնի առաջին կին քաղաքապետ (1975-1983) և ԱՄՆ քաղաքապետների համաժողովի առաջին կին նախագահ (1981-1982) ։ Նեբրասկայի նահանգապետի թեկնածու (1986) ։
Կրթություն
Ծնվել է 1919 թվականի օգոստոսի 28-ին Մինեապոլիսում (Մինեսոտա, ԱՄՆ)՝ հույն ներգաղթյալների ընտանիքում, որտեղ նա մեծացել է՝ աշխատելով իր հոր ռեստորանում ։
Ավարտել է Մինեսոտայի համալսարանը, որտեղ հանդիպել է իր ապագա ամուսնուն ։
Քաղաքականություն
1959 թվականին ընտրվել է Լինքոլնի քաղաքային խորհրդում։ Դրանից հետո վերընտրվել է երեք անգամ։
1975 թվականին դարձել է Լինքոլնի քաղաքապետ՝ դառնալով այս պաշտոնում առաջին կինը։ Այս պաշտոնը զբաղեցրել էր երկու անընդմեջ ժամկետով՝ մինչև 1983 թվականը։
1981-1982 թվականներին Միացյալ Նահանգների քաղաքապետների համաժողովի առաջին կին նախագահն էր։
1983 թվականին Լինքոլնի քաղաքապետի պաշտոնավարումից անմիջապես հետո նշանակվել է Նեբրասկայի ծերացման հարցերով դեպարտամենտի տնօրեն՝ նախկին այն ժամանակվա նահանգապետ Բոբ Քերիի գրասենյակում։ Նա այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1986 թվականի ընտրությունները, երբ նրան առաջադրել են Նեբրասկայի նահանգապետի պաշտոնում ։
Դեմոկրատական կուսակցության նախնական ընտրություններում ընտրվել է ձայների մեծամասնությամբ (43,8%)։ Ընդհանուր ընտրություններում պարտվելով՝ պարտվել է հանրապետական թեկնածու Քեյ Օրին (52.9%՝ քվեների 47,1%-ի դիմաց)։ Այս ընտրությունները, որոնք գրավել են ամբողջ երկրի ուշադրությունը, ԱՄՆ-ի պատմության մեջ առաջին նահանգապետի ընտրություններն էին, որտեղ ազգային երկու խոշոր կուսակցություններից թեկնածուները կանայք էին ։
Քաղաքականությունից դուրս
Ընտրություններում պարտությունից հետո ակտիվորեն անդամակցել է մի շարք կազմակերպությունների, որոնցից ամենանշանավորը 1996-1998 թվականներին Ամերիկյան կենսաթոշակառուների ասոցիացիայի տնօրենների խորհրդի նախագահի պաշտոնն էր։
Մահացել է 2009 թվականի հունիսի 15-ին Լինքոլնում՝ 89 տարեկան հասակում՝ ուղեղի ուռուցքից։
Անձնական կյանք
1945 թվականին ամուսնացել է Մայքլ Գաս «Մայք» Բուսալիսի հետ, որը Երկրորդ աշխարհամարտի վետերան էր, նույնպես ունի հունական ծագում։ 1948 թվականին զույգն ունեցել է դուստր՝ Մերի-Բեթը։ 1951 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Լինքոլն, որտեղ Մայք Բուսալիսը զբաղվել է գյուղատնտեսական հետազոտություններով և Նեբրասկայի համալսարանում պրոֆեորի կոչմամբ դասավանդել բույսերի կենսաբանություն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Մինեսոտայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Հայրենիքի համար զոհվածներին (հուշակոթող, Ազով)
«Հայրենիքի համար զոհվածներին» (Мемориал «Павшим за Родину»), հուշահամալիր ՌԴ Ռոստովի մարզի Ազով քաղաքում։ Բացվել է 1971 թվականի մայիսի 9-ին։ Կազմված է երկու գրանիտե կոթողից և անմար կրակից։
Պատմություն
1969 թվականին որոշվեց վերակառուցել ընկածների զինվորների հուշարձանը և ստեղծել հուշահամալիր նոր հրապարակում։ «Ռոստովգրաժդանպրոյեկտի» ճարտարագետներ Գ. Իվանովը և Ն. Խազագերովը պատրաստեցին հուշակոթողի նախագիծը։
Դոմկեր
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 30 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Հայրենիքի համար զոհվածներին (հուշակոթող, Ազով)
Պատմություն
Որոշվեց նաև այստեղ տեղափոխել եղբայրական գերեզմանոցի աճյունները, հայտնվեց եղբայրական գերեզման։ Հուշարձանի մեջ խորշեր բացվեցին Հայրենական մեծ պատերազմի մարտադաշտերից վերցված հողով պատիճների համար։ Ազով բերվեց Սևաստոպոլի, Վոլգոգրադի, Նովոռոսիյսկի, Դոնի Ռոստովի, Նովոբատայսկի, Պավլո-Օչակովկայի, Ազովի շրջանի Օբուխովկա գյուղի հողը, հող Հյուսիսային Կովկասից` 403,3 և 429,6 մետր բարձրությունից, որտեղ 1942 թվականին կռվել են ազովցիներ Լ. Կոնդրատևն ու Ա. Կիրիչենկոն։
Դոմկեր
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 172 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 131-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 41։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,2 %։ 131 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 117 անձ (67 տղամարդ և 50 կին)։ Գործազուրկ են եղել 14 անձ (9 տղամարդ և 5 կին)։ 41 անաշխատունակներից 17-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 9-ը` թոշակառուներ, իսկ 15-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Հայրենիքի համար զոհվածներին (հուշակոթող, Ազով)
Պատմություն
«Հայրենիքի համար զոհվածներին» հուշահամալիրը բացվեց 1971 թվականի մայիսի 9-ին` նորաբաց Հաղթանակի հրապարակում։ Այն կազմված է երկու գրանիտե կոթողից, ավելի ուշ չորս կողմից նրանց վրա տեղադրվեցին 1918-1920 և 1941-1945 թվականների մարտիկների բարձրաքանդակներ, մուրճ ու մանգաղով հրացաններ։ Կողքին գտնվում է անմար կրակ։ Ջահի կրակը վառվել է Նովոչերկասկ քաղաքում, այնուհետև այն զրահամեքենայով Ազով է տեղափոխել փոխգնդապետ Գ. Վոլկովը։
Ռիգել (այլ կիրառումներ)
Ռիգել, կարող է վերաբերել՝
Հայրենիքի համար զոհվածներին (հուշակոթող, Ազով)
Պատմություն
1989 թվականին Անմար կրակի մոտ տեղադրվեցին հուշատախտակներ տեքստերով, որոնք պատմում են այն մասին, որ հուշակոթողը տեղադրվել է Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին հայրենիքի համար կյանքը զոհաբերածների, 1943 թվականին Մերձազովիեում զոհված 44-րդ բանակի մարտիկների, 1918-1920 թվականներին Ազովի մահվան ճամբարում խոշտանգված կարմիրբանակայինների և կարմիրգվադիականների, քաղաքի ազատագրման համար 1920 թվականին զոհված 14-րդ Ինզենյան հեղափոխական դիվիզիայի մարտիկների հիշատակին։
Դոմկեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ռիբկի (այլ կիրառումներ)
Ռիբկի, կարող է վերաբերել՝
Հայրենիքի համար զոհվածներին (հուշակոթող, Ազով)
Պատմություն
1983 թվականին անցկացվել է հուշահամալիրի վերակառուցում, որի ընթացքում սպիտակ մարմարը փոխարինվեց կարմրաշագանակագույն գրանիտից սալիկներով, «Անմար կրակի» ջահը փոխարինեցին կանաչ դափնեպսակով աստղով։ Կոթողի վրա փակցվել են գիպսե սպիտակ բարձրաքանդակներ, 1989 թվականին տեղադրվել են հուշատախտակներ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ազովի հուշարձաններ
Սամվել Ավետիսյան (գործարար)
Սամվել Ռաֆիկի Ավետիսյան, հայ մանկավարժ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1960 թ. մարտի 8-ին Երևանում։ 1983 թ. ավարտել է ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը։ 1983-1984 թթ. Վարդենիսի ֆուտբոլի մասնագիտացված դպրոցում աշխատել է մարզիչ, 1984-1991 թթ. Երևանի թիվ 11 միջնակարգ դպրոցում՝ ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչ։ 1991-1999 թթ. եղել է «Ռաֆայել» առևտրաարտադրական կոոպերատիվի նախագահ։
1999 թ. հուլիսի 6-ին ՀՀ Ազգային Ժողովի պատգամավոր է ընտրվել թիվ 15 ընտրատարածքից։ Ազգային Ժողովի գիտության, կրթության, մշակույթի և երիտասարդության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Խմբակցություններում եւ պատգամավորական խմբերում ընդգրկված չի եղել, 2001 թ. ապրիլից՝ «Ժողովրդական պատգամավոր» պատգամավորական խմբի անդամ։ Անկուսակցական։
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա ։
Օգոստոս կայսեր ոսկե մեդալիոն
Օգոստոս կայսեր ոսկե մեդալիոն (Medallón de Oro de Augusto), 4 ոսկեդրամին համարժեք մետաղադրամ, հատվել է Պերգամոնի արհեստանոցներում Հին Հունաստան (այժմ՝ Թուրքիա)՝ խորհրդանշելու Եգիպտոսի նվաճումը հռոմեական կայսեր Օկտավիանոս Օգոստոսի (մ.թ.ա. 63, սեպտեմբերի 23, Հռոմ - մ.թ.ա. 14, օգոստոսի 19, Նոլա) կողմից։
Պատմություն
Համարվում է եզակի նմուշ, քանի որ նման արժեղությամբ հատվել են 2 մետաղադրամներ, որոնք ցուցադրվում են իտալական թանգարաններում։ Գտնվում է Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանում 1921/9/1 համարի ներքո : Կիրառվել է բարձրաստիճան ռազմական պաշտոնյաներին, դիվանագետներին պարգևատրելու համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ
Վասպուրականի լեռնաշղթա
Վասպուրականի լեռներ, Կոտուրի լեռնաշղթա, Հայկական լեռնաշխարհում, Վանա լճից արևելք։ Ձգվում են մերձմիջօրեականի ուղղությամբ Իրանի և Թուրքիայի սահմանում, ջրբաժան են Վանա լճի և Արաքս գետի ավազանների միջև։ Սկսվում են Թոնդրակ հրաբխի նախալեռնային սարավանդի Գառնիձոր (Թափարիզ) լեռնանցքից, ձգվում մինչև Զագրոսի լեռնաշղթան։
Երկարությունը մոտ 120 կմ է, միջին բարձրությունը՝ 2800-2900 մ, առանձին գագաթներ անցնում են 3200 մ-ից (Հաջի բեյ, 3292 մ, Ավրին, 3623 մ)։ Լանջերը խիստ մասնատված են, նշանավոր է Կոտուր գետի միջանցիկ խոր հովիտը, որով անցնում է Վան-Թավրիզ երկաթուղին։ Վասպուրականի լեռները կազմված են կավճի ժամանակաշրջանի կրաքարերի և մերգելների ծալքավոր և խզումներով բեկորազատված շերտախմբերից, որոնց մեջ նեդրված են գերհիմքային ապարների զանգվածներ։ Նախալեռնային գրաբենային իջվածքները (Բերկրիի, Արճիշակի) լցված են նեոգենի ծովային և չորրորդականի լճագետային հզոր նստվածքներով։ Վասպուրականի լեռների տեկտոնական կառուցվածքը պայմանավորում է նրա ասիմետրիկ մորֆոստրուկտուրան՝ արևմուտքում՝ խզումնային զառիթափ աստիճանավոր, արևելքում՝ միաթեք լանջերով։
Կլիման ցամաքային է, ցուրտ ձմեռներով և շոգ ամառներով։ Տարեկան տեղումները՝ 100-500 մմ։ Տեղումների առավելագույնը լինում է գարնանը։ Վասպուրականի լեռներին բնորոշ է լանդշաֆտների բարձունքային գոտիականությունը, տարածված են տափաստանները, մերձալպյան և ալպյան մարգագետինները։ Գետահովիտներում հանդիպում են պուրակային տիպի անտառներ և ֆրիգանա։ Օգտակար հանածոները չեն ուսումնասիրված։
Կատեգորիա:Վասպուրականի լեռնաշղթա
Ֆրանկո Սակետտի
Ֆրանկո Սակետտի, իտալացի գրող։
Պատկանել է պոպոլանիներին՝ առևտրաարհեստավորական խավին։ «Երեք հարյուր նովել» (պահպանվել է 228-ը) ժողովածուի, ինչպես նաև բանաստեղծությունների ու կրոնական քարոզների հեղինակ է։ Սակետտիի նովելները հիմնված են ժողովրդական հավատալիքների, զրույցների և անեկդոտների վրա։ Մոտիկությունը բանահյուսությանը դրսևորվել է դրանց կենդանի խոսակցական լեզվում։ Սակետտին երգիծանքի վարպետ է։ Նրա հակաֆեոդոլական երգիծանքի գլխավոր առարկան հոգևորականներն են, հարուստները։ XVIII դարի կաթոլիկ եկեղեցին նրա նովելները մտցրել է արգելված գրքերի ցուցակի մեջ ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1332 թվականին Դուբրովնիկում՝ Ֆլորենցիայում գտնվող հին առևտրական ընտանիքում։ 1363 թվականից հետո նա բնակություն է հաստատել Ֆլորենցիայում։ 1370 թվականից նա ակտիվ մասնակցություն է ունեցել քաղաքական կյանքում, եղել է Ֆլորենցիայի դեսպան Բոլոնիայում և Միլանում, բարձր պաշտոններ տարբեր քաղաքներում։
Նա մահացել ժանտախտից 1400 թվականին Պիզայի նահանգի Սան Մինատո քաղաքում։
Ստեղծագործություններ
Հեղինակ է մադրիգալների, բալլադների, «Ֆլորենցիայի գեղեցիկ կանանց ճակատամարտը ծեր կանանց հետ» («La battaglia dellie belle donne di Firenze colle vecchie»), կատակերգական քարոզների։ Նա հատկապես հայտնի է իր «Երեք հարյուր նովել» ժողովածուով (պահպանվել է 228), որոնք ավելի պարզությամբ տարբերվում են Բոկաչչոյի նովելներից։ Առաջին անգամ Սակետիի նովելները լույս են տեսել 1724 թվականին երկու հատորով, իսկ երեք տարի անց հրատարակությունը ներառվել է «Արգելված գրքերի ցանկում»։ Բայց ժամանակակիցներն ու իտալացի վիպասանների հետագա սերունդները լավ գիտեին Սակետիի նովելները ձեռագիր ցուցակներից։ Շատ գրողներ հղում էին անում նրան, իսկ ոմանք ուղղակիորեն օգտագործում էին նրա սյուժեները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ Կատեգորիա:Իտալացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Իտալացի վիպասաններ Կատեգորիա:Իտալացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Նոր հորիզոններ (ավտոմատ միջմոլորակային կայան)
«Նոր հորիզոններ»-ը ՆԱՍԱ-ի միջմոլորակային տիեզերական կայան է, որը Տիեզերք է արձակվել «Նոր սահմաններ» (New Frontiers) ծրագրի շրջանակներում և նախատեսված է Պլուտոնի և նրա արբանյակ Քարոնի ուսումնասիրման համար։ Հրթիռն արձակվել է 2006թ-ի հունվարի 19-ին, 2007թ-ին այն անցել է Յուպիտերի ձգողականության դաշտով՝ կատարելով գրավիտացիոն մանևրեր, իսկ 2015թ-ին կատարել է Պլուտոնի ուսումնասիրման ծրագիրը։ 2019թ-ի սկզբին պլանավորված է Կոյպերի գոտու օբյեկտների ուսումնասիրությունը։ «Նոր հորիզոններ» արբանյակի համար նախատեսված է 15-17 տարվա ծրագիր։«Նոր հորիզոններ»-ը Երկրից արձակված ամենաարագ արբանյակն է։ Շարժիչների անջատման պահին դրա արագությունը կազմում էր 16,26 կմ/վ(Երկրի նկատմամբ)։ Հելիոցենտրիկ արագությունը կազմել է 45կմ/վ, ինրը նրան հնարավորություն էր տալիս լքել Արեգակնային համակարգն առանց գրավիտացիոն մանևրերի։ Թեև այն կատարել է գրավիտացիոն մանևրեր Յուպիտերի շուրջը, 2015թ-ին նրա հելիոցենտրիկ արագությունը կազմում էր ընդամենը 14,5կմ/վ, նչն ավելի քիչ էր, քան Վոյաջեր 1 և Վոյաջեր 2 արբանյակներինը, վերջիններից հաջող կատարված հավելյալ մանևրերի շնորհիվ ։