cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հոլոքոստը Լատվիայում
Կոլաբորացիոնիստների դերը
Լատվիացի պատմաբանները նշում են նաև, որ գոյություն ունի Հոլոքոստը ՍՍ լատվիական լեգեոնի հետ կապելու միտում։ Սակայն, ինչպես գրում է Ֆելդմանիսը, լեգեոնն ստեղծվել է 1943 թվականին՝ մեկ տարի անց նրանից հետո, երբ արդեն ոչնչացված էին Լատվիայի գրեթե բոլոր հրեաները։ Լեգեոնը ցեղասպանությանը չի մասնակցել, թեև նրա կազմում ներառվել է նաև նրանց մի մասը, որոնք նախկինում զբաղվել են հրեաների ոչնչացմամբ ։
Օգնություն հրեաներին
Ըստ տարբեր տվյալների՝ նացիստական օկուպացիայից Լատվիայի ազատագրման ժամանակ նրա տարածքում կենդանի էր մնացել 300-ից մինչև 1000 հրեա։ Նրանցից շատերը փրկվել էին Լատվիայի այլ բնակիչների օգնության շնորհիվ։ 2016 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով՝ Իսրայելի Աղետի և հերոսականության Յադ Վաշեմ ինստիտուտի կողմից աշխարհի արդարակյացի կոչման է արժանացել Լատվիայի 135 բնակիչ։ Դրանք այն ոչ հրեաներն են, որոնք Հոլոքոստի ժամանակ փրկել են հրեաներին՝ վտանգի ենթարկելով իրենց ու իրենց հարազատների կյանքը ։ Աշխարհի արդարակյացի կոչման արժանացած ամենահայտնի լատվիացին Ժանիս Լիպկեն է, որ իր կնոջ՝ Իոհաննայի հետ միասին փրկել է 56 հրեայի։
Հայտնի մարդկանցից հրեաների փրկությանը մասնակցել է դերասան Յանիս Օսիսը, որ իր բնակարանում թաքցրել է գիտնական, բժիշկ Վ. Գոլդբերգին, ինչպես նաև ճարտարապետության պրոֆեսոր (օկուպացիայի ժամանակ եղել է Լատվիական համալսարանի ճարտարապետության ֆակուլտետի դեկանը) Արթուր Կրումինշը, որի ընտանիքը Ռիգայի կենտրոնում գտնվող իր բնակարանում 1941 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1944 թվականի հոկտեմբեր թաքցրել է հայր և որդի Պրեսներին ։
Պատերազմից հետո
1946 թվականի հունվարի 26-ից Ռիգայում անցկացվել է դատավարություն գերմանացի մի շարք ռազմական ու ստիկանական ղեկավարների նկատմամբ, որոնք մեղադրվում էին ԽՍՀՄ խաղաղ բնակչության զանգվածային սպանություններ կատարելու մեջ։ Գերմանացի յոթ նախկին գեներալներ ու սպաներ՝ Ֆրիդրիխ Եկելնը, Զիգֆրիդ Ռուֆը, Ալբրեխտ Դիժոն ֆոն Մոտետոնը, Ֆրիդրիխ Վերթերը, Բրունո Պավելը, Հանս Կյուպելը և Ալեքսանդր Բեկինգը, դատապարտվել են մահապատժի և հրապարակայնորեն կախաղան են հանվել 1946 թվականի փետրվարի 3-ին ։
Մեկ այլ դատավարություն տեղի է ունեցել Ռիգայում 1961 թվականին։ Այդ ժամանակ դատարանի առաջ կանգնել են 18-րդ ոստիկանական գումարտակի ինը անդամներ, որոնք մասնակցել էին զանգվածային սպանությունների Լատվիայի, Բելառուսիայի ու Լեհաստանի տարածքներում։ Նրանցից հինգը դատապարտվել է գնդակահարության։
Հոլոքոստի ուսումնասիրում
Հոլոքոստի մասին առաջին հոդվածը Լատվիայում գրվել է լատվիացի գրող Աննա Սաքսեի կողմից 1944 թվականի դեկտեմբերին՝ դեռ պատերազմի ժամանակ։ Խորհրդային Միությունում այդ թեմային նվիրված առաջին ուսումնասիրության հրատարակությունը՝ պատմաբան Էդգար Բլյումֆելդի՝ 1966 թվականին տպագրած Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատմությանը նվիրված գրքի «Հիտլերյան օկուպացիոն ռեժիմը Լատվիայում» գլուխն է։ 1980-ական թվականների վերջին հրատարակվել է լատիշական ծագմամբ ամերիկացի պատմաբան Անդրիևս Էզերգայլիսի գիրքը։ Վերջինս ժխտում է հրեաների՝ բոլշևիկների հետ համագործակցության մասին միֆը՝ դա համարելով նացիստական քարոզչության արդյունք, որոնք ձգտում էին խորհրդային ռեժիմի դաժանությունը ներկայացնել որպես Հոլոքոստում լատվիացիների մասնակցության արդարացում ։
Հոլոքոստի թեմայով իրական գիտական ուսումնասիրությունները Լատվիայում սկսվել են 1998 թվականից հետո Լատվիայի Հանրապետության նախագահին կից պատմաբանների հանձնաժողովի կողմից, որի անդամ է եղել Ռիգայի գետտոյի նախկին կալանավոր Մարգերս Վեստերմանիսը։
Հոլոքոստից փրկված լատվիացի մի շարք հրեաներ տպագրել են իրենց հուշերն այդ դեպքերի վերաբերյալ։ Նրանցից առավել հայտնի են Մաքս Կաուֆմանը, Ֆրիդա Միխելսոնը , Ալտեր Ռիտովը, Էլմար Ռիվոշը, Էլլա Մեդալիեն և Մեիր Լևենշտեյնը։
Ժամանակակից Լատվիայում
Ի տարբերություն այլ երկրների, որտեղ Հոլոքոստի զոհերի հիշատակի միջազգային օրը նշվում է հունվարի 27-ին, Լատվիայում Հրեա ժողովրդի ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրը նշվում է հուլիսի 4-ին, քանի որ 1941 թվականի այդ օրը Լատվիայում տեղի են ունեցել զանգվածային կոտորածներ։ Այդ օրը սովորաբար իջեցվում են պետական դրոշները, իսկ երկրի նախագահը մասնակցում է զանգվածային սպանությունների վայրերում անցկացվող միջոցառումներին ։
2004 թվականին Լատվիան դարձել է Լիտվայից հետո երկրորդ երկիրը նախկին Խորհրդային Միության երկրների շարքում, որ անդամակցել է Հոլոքոստի հիշատակի հավերժացման ու ուսումնասիրման ոլորտում համագործակցության միջազգային կազմակերպությանը (ITF) ։
2005 թվականին Լատվիան պաշտոնապես ներողություն է խնդրել Հոլոքոստի զոհերից։ Ելույթ ունենալով Օսվենցիմի ազատագրման 60-ամյկին նվիրված միջոցառման ժամանակ՝ արտաքին գործերի նախարար Արտիս Պաբրիկսը ցավակցություն է հայտնել այն բանի կապակցությամբ, որ «Լատվիան չի կարողացել պաշտպանել այն մարդկանց, որոնք զոհվել են այդ հողում Հոլոքոստի ժամանակ» ։ 2007 թվականի հունվարին Պաբրիկսը սատարել է ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի՝ Հոլոքոստի ժխտումը դատապարտելու վերաբերյալ բանաձևը ։ Հոլոքոստի ժխտման համար քրեական պատժի նախատեսման և խորհրդային օկուպացիայի վերաբերյալ հարցերի քննարկման ժամանակ Պաբրիկսն ասել է, որ Հոլոքոստւ ժխտել կարող է միայն հիմարը, սակայն դեմ է հանդես եկել մարդկանց իրենց հայացքների համար պատժելուն ։
Ժամանակակից Լատվիայում դիտարկվում է պատերազմի տարիներին հրեական համայնքի կորցրած և մինչև 2011 թվականի սկիզբը պետությանը կամ տեղական ինքնավարություններին պատկանած ունեցվածքի վերադարձնելու կամ դրամական փոխհատուցում տալու հարցերը ։
Այնուամենայնիվ, Հոլոքոստի թեման ժամանակակից Լատվիայում մնում է բանավեճերերի առարկա։ Հիմնական խնդիրը լատիշների մասնակցությունն է հրեաների ցեղասպանությանը։ Թեև այդ փաստը ստույգությունը ոչ ոք կասկածը չի ենթարկում, սակայն քննարկվում են լատիշների մասնակցության բնույթի ու մասշտաբների հարցերը, այսինքն՝ թե արդյոք դա եղել է կամավոր ու տարերային, թե լատիշները գործել են գերմանացիների ազդեցությամբ ու վերահսկողությամբ, ինչպես նաև այն, թե քանի լատիշ է մասնակցել Հոլոքոստի իրականացմանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստն ըստ երկրի Կատեգորիա:Լատվիայի պատմություն
Ձևայնացված լեզու
Ծագում
Այս իմաստով հաճախ օգտագործվում են «մաթեմատիկայի ձևայնացված լեզու», «քիմիայի ձևայնացված լեզու ևն։ Սակայն այս առումով ձևայնացված լեզվի տարբերությունը «բովանդակայինից» խիստ հարաբերական է, հաճախ պայմանավորված միևնույն «լեզվական նյութը» տարբեր ձևերով արտահայտելու փաստով [օրինակ, «երկու թվերի գումարի քառակուսի» և (a+b)2 արտահայտությունները մաթեմատիկայում։
Կատեգորիա:Նշաններ
Լազարուս Չակվերա
Լազարուս Մակարտի Չակվերա (Lazarus McCarthy Chakwera, ), Մալավիի պետական գործիչ և կրոնական առաջնորդ։ Մալավիի Կոնգրեսի կուսակցության ղեկավար։ Մալավիի նախագահ 2020 թվականի հունիսի 28-ից։ Երկար ժամանակ երկրում ղեկավարում էր Աստծո հոգեգալստականների ժողովը։
Կենսագրություն
Լազարուս Չակվերան ծնվել է Մալավիի ներկայիս մայրաքաղաք Լիլոնգվեում` 1955 թվականի ապրիլի 5-ին, երբ երկիրը դեռ գտնվում էր բրիտանական գաղութատիրության տիրապետության տակ ։ Նրա ծնողներըը քաղաքի ծայրամասում ապրող ֆերմերներ էին ։ Նրանից առաջ ծնված եղբայրներից երկուսը մահացել են փոքր տարիքում և նրա հայրը հավատալով, որ նա կապրի նրան տվել է Lազար անունը`մահացածներից հարություն առած աստվածաշնչային կերպար ։ Նա ամուսնացած է Մոնիկայի հետ և միասին նրանք ունեն չորս երեխա և թոռ ։
1989 թվականից մինչև 2013 թվականի մայիսի 14-ը` Մալավիում Աստծո ժողովի նախագահ։
Մալավիի Կոնգրեսի կուսակցության ղեկավար։ 2014 թվականին առաջադրվել է Մալավիի նախագահի պաշտոնում, զիջել Մուտարիկային և խորհրդարանում ղեկավարել ընդդիմությունը ։
2020 թվականի հունիսի 28-ին երդում է տվել որպես Մալավիի նախագահ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Դյուրբան սյուր Արիզ
Դյուրբան սյուր Արիզ (Durban-sur-Arize), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Լա Բաստիդ դե Սերու կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ֆուա շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09108։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 152 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 97 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 62-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 35-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 63,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 65,6 %)։ 62 աշխատունակ բնակիչներից 59-ը աշխատում էին (34 տղամարդ և 25 կին), անաշխատանք էին 3-ը (1 տղամարդ և 2 կին)։ 35 անգործունակ մարդկանցից 10-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 13-ը թոշակառու, 12-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մացակ Պապյան
Մացակ Պետրոսի Պապյան, Խորհրդային պետական, կուսակցական գործիչ, Խորհրդային Միության (ԽՍՀՄ) Կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական գործադիր կոմիտեի անդամ, Խորհրդային Հայաստանի (ՀԽՍՀ) Կենտրոնական Գործադիր կոմիտեի նախագահ, ՀԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի նախագահության նախագահ։
Կենսագրություն
Մացակ Պետրոսի Պապյանը ծնվել է 1901 թվականին Լոռու Ջալալօղլի գյուղում (այժմ՝ քաղաք Ստեփանավան) գյուղացու ընտանիքում։ 1921-1924 թվականներին ծառայել է Խորհրդային կարմիր բանակում։ 1924-1936 թվականներին ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Ստեփանավանի հասարակական – քաղաքական կյանքին, ընտրվել է գյուղխորհրդի, ապա՝ տեղի կոլտնտեսության վարչության նախագահ։
1929 թվականից Մացակ Պապյանը հանդիսացել է Համամիութենական Կոմունիստական (բոլշևիկյան) կուսակցության անդամ։ 1935-1936 թվականներին եղել է Անդրֆեդերացիայի կենտրոնական գործադիր կոմիտեի անդամ։ 1937 թվականին ավարտել է Երևանի բարձրագույն կոմունիստական գյուղատնտեսական դպրոցը։ 1937-1954 թվականներին եղել է Հայկական ԽՍՀ Կոմունիստական (բոլշևիկյան) կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի բյուրոյի անդամ, 1937-1958 թվականներին՝ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի առաջինից չորրորդ գումարումների պատգամավոր, 1938-1955 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի առաջինից երրորդ գումարումների պատգամավոր։
Ավրորա (մրցանակ)
«Ավրորա» (Aurora Prize for Awakening Humanity), համաշխարհային մարդասիրական մրցանակի նպատակն է արժանին մատուցել մեր օրերի հերոսներին և գնահատել այն բացառիկ ազդեցությունը, որ նրանց գործունեությունն ունեցել է մարդկային կյանքի պահպանման և մարդասիրական գործն առաջ մղելու գործում։ «Ավրորա» մրցանակը շնորհվելու է ամեն տարի, Հայոց ցեղասպանությունը վերապրողների անունից՝ ի երախտագիտություն նրանց փրկողների ։
«Ավրորա» մրցանակի դափնեկրին շնորհվում է 1.000.000 ԱՄՆ դոլար պարգեւ, որն էլ բացառիկ հնարավորություն է ընձեռում նրան շարունակելու նվիրատվության շղթան եւ աջակցելու այն կազմակերպություններին, որոնք օգնում են կարիքի մեջ գտնվողներին։
Մացակ Պապյան
Կենսագրություն
1937 թվականից մինչև 1938 թվականի հուլիսի 12-ը Մացակ Պապյանը միաժամանակ հանդիսացել է Հայկական ԽՍՀ Կենտրոնական գործադիր կոմիտեի նախագահը։ 1938 թվականի հուլիսի 12-ին ընտրվել է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի Նախագահության նախագահ և այդ պաշտոնը ստանձնել մինչև 1954 թվականը։ Մացակ Պապյանը միաժամանակ հանդիսացել է ԽՍՀՄ Կենտրոնական գործադիր կոմիտեի, 1938 թվականից՝ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի Նախագահության նախագահի տեղակալը։ 1954 թվականին նա ազատվել է իր զբաղեցրած բոլոր պաշտոններից և որպես անհատական թոշակառու ուղարկվել թոշակի, քանի որ համարվում էր Խորհրդային Հայաստանի Կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար Գրիգոր Հարությունյանի գործակիցը, իսկ 1954 թվականից ԽՍՀՄ Կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար Նիկիտա Խրուշչովն իր անձնական հաշիվներն ուներ Գրիգոր Հարությունյանի հետ։ Դեռևս 1953 թվականին պաշտոնից ազատվել և անհատական թոշակի էր ուղարկվել Գրիգոր Հարությունյանը։
Մացակ Պապյանն իր մահկանացուն կնքել է 1962 թվականին Երևանում 61 տարեկան հասակում։
Ավրորա (մրցանակ)
Նախապատմություն
«Ավրորա» համաշխարհային մարդասիրական մրցանակը «Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնության նախագծերից մեկն է ։ Այն պաշտոնապես մեկնարկել է 2015 թ. մարտի 10-ին Նյու Յորքում։ «Ավրորա» մրցանակի հիմքում Հայոց ցեղասպանության տարիների խիզախության ու գոյապայքարի ոգեշնչող պատմություններն են։
Մրցանակը անվանվել է Արշալույս Մարտիկյանի անունով, որը դառնալով Հայոց ցեղասպանության ականատեսը, փրկվելով ստրկությունից, երկրից երկիր տեղափոխվելով՝ ի վերջո հասել է Միացյալ Նահանգներ։ Նա վերցրել է Ավրորա Մարդիգանյան անունը և գրել է «Հոշոտված Հայաստան» գիրքը, որը պատմում է նրա վերապրած սարսափելի իրադարձությունների մասին։ Այս գիրքը հետագայում հիմք ծառայեց մի ֆիլմի համար, որի գլխավոր դերակատարն Ավրորան է։ Տարիներ շարունակ այս ֆիլմը մեծ ճանաչում գտավ Միացյալ Նահանգներում և հսկայական դեր խաղաց Հայոց ցեղասպանության մասին իրազեկման գործում։ Հռոմեական դիցարանի արշալույսի աստվածուհին՝ Ավրորան ևս ծառայել է մրցանակի անվանման ներշնչանքի աղբյուր. մրցանակը նպատակ ունի լույս սփռելու այն հերոսական ջանքերին, որոնք թեպետ հաճախ մնում են աննկատ, բայց ավելի լուսավոր են դարձնում դժվարության մեջ գտնվողների կյանքը ։
Մացակ Պապյան
Պարգևներ
Մացակ Պապյանը պարգևատրվել է Լենինի 2, աշխատանքային կարմիր դրոշի, Հայրենական պատերազմի առաջին աստիճանի շքանշաններով։
Գրականություն
Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:1901 ծնունդներ Կատեգորիա:1962 մահեր Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Ավրորա (մրցանակ)
Երախտագիտությունն՝ ի գործ
Երախտագիտությունը գործով արտահայտելու գաղափարը «Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնության շարժիչ ուժն է։ Աշխարհով մեկ սփռված այն անհամար փրկվածները, որոնք վերապրելու հնարավորություն են ստացել շնորհիվ ուրիշների մեծահոգության, կարող են լավագույնս արտահայտել իրենց րախտագիտությունը՝ համարժեք քայլ կատարելով։ Սա է գործով արտահայտված երախտագիտությունը։ «Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնության համահիմնադիրներն «Ավրորան» ստեղծել են որպես երախտագիտությունը գործով արտահայտելու միջոց։ Նրանք ցանկանում են ոգեշնչել նրանց, ովքեր օգնություն են ստացել վտանգի պահերին, որպեսզի վերջիններս արտահայտեն իրենց երախտագիտությունն այլոց օգնելու միջոցով։ Ներգրավելով «Ավրորայի» աջակիցներին աշխարհով մեկ` նախաձեռնությունը կվերածվի համաշխարհային շարժման և «ձնագնդի» ազդեցությամբ կընդլայնի փրկողների շրջանակը, և ամենակարևորը՝ կմեծանա փրկվածների թիվը։
Ավյավայամ
Ավյավայամ (Авьяваям), գետ Կամչատկա թերակղզու հյուսիսարևելյան մասում։ Գետի երկարությունը 155 կմ է, ավազանի տարածքը 1330 կմ2։ Հոսում է Օլյուտորսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում ։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ավրորա (մրցանակ)
Հիմնադիրներ
«Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռության համահիմնադիր եւ «Ավրորա» մրցանակի Ընտրող հանձնաժողովի անդամ, ամերիկահայ ականավոր մարդասեր, գիտնական, հեղինակ, մանկավարժ եւ խորհրդատու Վարդան Գրեգորյանը կյանքից հեռացավ 2021 թ. ապրիլին։
Ավյավայամ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ավրորա (մրցանակ)
Առաջադրում
Ամեն տարի «Ավրորա» մրցանակը դիմում է մարդասիրական կազմակերպություններին և հանրությանը՝ կոչ անելով առաջադրել այնպիսի անհատների, որոնք, արտաքին մեծ վտանգներ հաղթահարելու գնով, բացառիկ ազդեցություն են ունեցել մարդկային կյանքի փրկության և մարդասիրությունն առաջ մղելու գործում ։
«Ավրորա» մրցանակի կարող է առաջադրվել յուրաքանչյուր անհատ կամ խումբ, որն աչքի է ընկել մարդասիրական բացառիկ արարքով։ Ինքնառաջադրումներ չեն թույլատրվում ։
Ընտրություն
Առաջադրված թեկնածություններն ուսումնասիրվում են և դիտարկվում խիստ ընթացակարգով։ Անկախ փորձագետների խորհուրդը, որում ներգրավված են մարդասիրական ոլորտի մասնագետներ և մարդասիրական կազմակերպությունների առաջնորդներ, ուսումնասիրում է մրցանակին առաջադրված բոլոր թեկնածությունները և ընտրում 20-25 թեկնածուների, որոնք ներկայացվում են Ընտրող հանձնաժողովի ուշադրությանը։ Վերջնական ընտրությունը կատարում է անկախ Ընտրող հանձնաժողովը, որի որոշումը հիմնվում է թեկնածուի ցուցաբերած հետևյալ հատկանիշների վրա.
Ընտրող հանձնաժողով
Մրցանակի հանձման անդրանիկ տարում Ընտրող հանձնաժողովի համանախագահներն էին Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, լուսահոգի Էլի Վիզելը և օսկարակիր դերասան և մարդասեր Ջորջ Քլունին։ Հանձնաժողովի անդամներն էին Կոստա Ռիկայի նախկին նախագահ Օսկար Արյասը, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, մարդու իրավունքների գծով իրավաբան, Իրանի առաջին կին դատավոր Շիրին Էբադին, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, Կանանց խաղության և անվտանգության ցանցի (WIPSEN-Africa) գործադիր տնօրեն Լեյմա Գբովին, Իռլանդիայի նախկին նախագահ Մերի Ռոբինսոնը, մարդու իրավունքների ակտիվիստ Հինա Ջիլանին, Ավստրալիայի նախկին արտգործնախարար և Միջազգային ճգնաժամային խմբի նախկին ղեկավար Գարեթ Էվանսը, Նյու Յորքի Կարնեգի կորպորացիայի նախագահ Վարդան Գրեգորյանը ։
Թեկնածությունների առաջադրում
2016 թվականի «Ավրորա» մրցանակի թեկնածությունների առաջադրումն սկսվել է 2015 թվականի հուլիսի 1-ին և ավարտվել՝ հոկտեմբերի 1-ին։ Ներկայացված 186 առաջադրումները ներառել են 113 թեկնածուներ՝ 27 երկրից։
Մրցանակաբաշխություն
«Ավրորա» անդրանիկ մրցանակաբաշխությունը տեղի ունեցավ 2016 թ. ապրիլի 24-ին՝ Հայոց ցեղասպանության նահատակների հիշատակի օրը, Երևանի Կարեն Դեմիրճյանի անվան մարզահամերգային համալիրում ։
Հանդիսավարներ
Մրցանակաբաշխությունը վարում էին Դևվիդ Իգնաթիուսը՝ Washington Post («Վաշինգտոն փոստ») թերթի սյունակագիր, և հայտնի օպերային երգչուհի Հասմիկ Պապյանը։
Ֆիլմեր
Մրցանակաբաշխությունը մեկնարկեց «Ավրորա» անիմացիոն ֆիլմով, որի ռեժիսորը Էրիկ Նազարյանն է։ Ֆիլմում հնչում է Սերժ Թանկյանի «Ավրորայի երազանքը» երգը ։
Հավակնորդներից յուրաքանչյուրը ներկայացվել է Անդրեյ Լոշակի հեղինակած ֆիլմերով ։
Ելույթները
Մրցանակաբաշխության արարողության ժամանակ կենդանի երաժշտությունը հնչում էր Հայաստանի պետական երիտասարդական նվագախմբի կատարմամբ՝ Սերգեյ Սմբատյանի դիրիժորությամբ։ Արարողության ֆանֆարների հեղինակը Ստեփան Շաքարյանն է։ Մանվել Մաթևոսյանի կերտած արձանիկը ներկայացվեց «Զույգ արևներ» բալետի հատվածի ուղեկցությամբ՝ «Բալետ 2021 հիմնադրամ» պարային խմբի կատարմամբ (պարուսույց Ռուդոլֆ Խառատյան)՝ զուգորդված Ավետ Տերտերյանի և Առնո Բաբաջանյանի երաժշտությամբ։ Հայաստանի պետական երիտասարդական նվագախումբը կատարեց հատված Արամ Խաչատրյանի «Զանգերի սիմֆոնիայից»։ Սոպրանո Հասմիկ Պապյանը կատարեց Բարսեղ Կանաչյանի «Օրորը»։ Արարողությունն ավարտվեց «Քեզ համար, Հայաստա՛ն» երգով՝ Գևորգ Հակոբյանի և Հայաստանի պետական երիտասարդական նվագախմբի կատարմամբ ։
Դափնեկիր
«Ավրորա» անդրանիկ մրցանակը շնորհվել է Բուրունդիի «Խաղաղության տուն» (Maison Shalom) խնամքի տան և REMA հիվանդանոցի հիմնադիր Մարգարիտ Բարանկիցեին՝ երկրում բռնկված քաղաքացիական պատերազմի տարիներին որբերին ու փախստականներին խնամելու և հազարավոր կյանքերի փրկության գործում ունեցած անգնահատելի ազդեցության համար։
Բարանկիցեն իր կյանքը նվիրաբերել է դաժանությունից և բռնությունից փրկվել փորձող երեխաներին ապահով ապաստան ու կրթություն տրամադրելուն։ Պատերազմի սկզբում ազգությամբ թութսի Բարանկիցեն հետապնդումից փրկելու նպատակով փորձել է թաքցնել ազգությամբ հութու 72 ամենամոտ հարևաններին։ Սակայն նրանց բոլորին գտել են և տեղում սպանել՝ Մարգարիտին էլ հարկադրելով այդ ոճիրի ականատեսը լինել։
Այս սոսկալի փորձառությունից հետո, որն իսկական քննություն էր մարդկայնության հանդեպ նրա հավատի համար, Մարգարիտ Բարանկիցեն սկսում է փախստականներին և երեխաներին փրկելու ու խնամելու իր գործունեությունը։ Հաջորդած 20 տարիներին նրան հաջողվում է փրկել ընդհանուր առմամբ 30 հազար երեխայի, իսկ 2008 թվականին բացում է հիվանդանոց, որում մինչ օրս բժշկական օգնություն է ստացել 80 հազար մարդ   ։
Կազմակերպություններ
2016 թ. «Ավրորա» մրցանակի դափնեկիր Մարգարիտ Բարանկիցեն 1 միլիոն դոլարի մրցանակն ուղղել է իրեն ոգեշնչած հետևյալ կազմակերպություններին՝ Ժան-Ֆրանսուա Պետերբրոկ հիմնադրամ (Fondation Jean-Francois Peterbroeck), Գրանդ-Դուքս և Գրանդ-Դքսուհի հիմնադրամ (Fondation du Grand-Duc et de la Grande-Duchesse), «Բրիդերլեխ Դիլեն» հիմնադրամ (Bridderlech Deelen) :
Շնորհվող գումար
Որպես դափնեկիր՝ Մարգարիտ Բարանկիցեին շնորհվեց 100 հազար դոլարի պարգև։ 1 միլիոն դոլարի մրցանակն էլ տրամադրվեց նրա առաջադրած կազմակերպություններին փախստական երեխաների և որբերի վերականգնմանը նպաստելու, նրանց ցուցաբերվող օգնությունը խթանելու, ինչպես նաև մանկական աղքատության դեմ պայքարին օժանդակելու նպատակով ։
Արձանիկ
Ավրորա մարդասիրական մրցանակի արձանիկը կերտել է Մանվել Մաթևոսյանը և կոչվում է «Դեպի հավերժություն» ։
Ընտրող հանձնաժողով
Ընտրող հանձնաժողովը նախագահում է դերասան և բարերար Ջորջ Քլունին։ Հանձնաժողովի կազմում ընդգրկված են Օսկար Արյասը, Շիրին Էբադին և Լեյմա Գբովեն, Մերի Ռոբինսոնը, Գարեթ Էվանսը, Վարդան Գրեգորյանը, Հինա Ջիլանին, Էռնեստո Սեդիլյոն ։
Առաջադրում
2016 թվականի հունիսի 1-ից մինչև սեպտեմբերի 9-ը` առաջադրումների փուլի ընթացքում, ստացվել է 558 հայտ 13 լեզուներով, որոնցից 254-ը՝ չկրկնվող թեկնածություններ։ Առաջադրումներ կատարվել են 66 երկրներից։ 2017թ. «Ավրորա» մրցանակի հավակնորդների անունները հանրությանը հայտնի կդառնան 2017 թ. փետրվարին ։
Հերոսներ
2017 թվականի «Ավրորա» մրցանակի հավակնորդներն են
Դափնեկիր
2017 թվականին «Ավրորա» մրցանակը շնորհվել է «Գթության Մայր» հիվանդանոցի բժիշկ Թոմ Քաթինային, ում տեղացիները բժիշկ Թոմ են ասում։ Բժիշկը հասանելի է օրը 24 ժամ, շաբաթը՝ յոթ օր՝ հոգ տանելով Նուբայի ավելի քան 750,000 բնակիչների համար՝ Սուդանի կառավարության և Սուդանի ազգային ազատագրական շարժման միջև տևական քաղաքացիական պատերազմի պայմաններում։ Օգնություն ստանալու համար մարդիկ երբեմն մի ամբողջ շաբաթ քայլում են և սովորաբար հիվանդանոց են այցելում ռմբակոծություններից ստացած վնասվածքներով և բազում այլ հիվանդություններով՝ ոսկորների կոտրվածքներից մինչև մալարիա ու թերսնում։ Ընդհանուր առմամբ՝ բժիշկ Քաթինան խնամում է օրական 500 հիվանդի և տարեկան ավելի քան հազար վիրահատություն է իրականացնում ։
2017 թվականին «Ավրորա» մրցանակի դափնեկիր բժիշկ Թոմ Քաթինան 1 միլիոն դոլարի մրցանակն ուղղել է երեք կազմակերպություններին ՝
Ընտրող հանձնաժողով
Ընտրող հանձնաժողովը նախագահում է դերասան և բարերար Ջորջ Քլունին։ Հանձնաժողովի կազմում ընդգրկված են Օսկար Արյասը, Շիրին Էբադին և Լեյմա Գբովեն, Մերի Ռոբինսոնը, Գարեթ Էվանսը, Վարդան Գրեգորյանը, Հինա Ջիլանին, Էռնեստո Սեդիլյոն, Լորդ Արա Դարզին, Բերնարդ Քուշները և Սամանտա Փաուերը ։
Առաջադրում
2018 թ. «Ավրորա» մարդասիրական մրցանակի համար կատարվել է 750 առաջադրում, որոնցից 509-ը՝ չկրկնվող թեկնածություններ։ Առաջադրման փուլի ընթացքում (2017 թ. մայիսի 29-ից  սեպտեմբերի 8-ը)  հայտեր են ուղարկվել 12 լեզվով՝ 115 երկրից, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ից, Ռուսաստանից, Եգիպտոսից, Հայաստանից, Հնդկաստանից, Գերմանիայից, Միացյալ Թագավորությունից, Պակիստանից, Ուկրաինայից և Քենյայից։ Առաջադրված թեկնածուների թիվն աճել է 100 տոկոսով նախորդ տարվա համեմատությամբ, երբ առաջադրվել էին 254 թեկնածու՝ 13 լեզվով, 66 երկրից։
Հերոսներ
2018 թ. «Ավրորա» մրցանակի հավակնորդների անունները հրապարակվեցին 2018 թ. ապրիլի 24-ին՝ Հայոց ցեղասպանության նահատակների հիշատակի օրը։ Յուրաքանչյուր անհատ ընտրվել է այն բացառիկ խիզախության, շարունակական ազդեցության եւ անսպառ նվիրումի համար, որ ցուցաբերել է հանուն մարդկային կյանքի փրկության եւ աղետի պայմաններում մարդասիրական օգնության գործի առաջմղման։ «Ավրորա» մրցանակը, որը «Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնությունը շնորհում է Հայոց ցեղասպանությունը վերապրածների անունից՝ ի երախտագիտություն նրանց փրկողների, ներկայացնում է այս տարվա երեք հերոսներին.
Դափնեկիր
1 միլիոն դոլարի «Ավրորա» մրցանակը, որն ստեղծվել է Հայոց ցեղասպանությունը վերապրողների անունից՝ ի երախտագիտություն նրանց փրկողների, երրորդ անգամ շնորհվեց 2018 թ. հունիսի 10-ին։ «Ավրորա» մրցանակի երրորդ դափնեկիր է ճանաչվել իրավաբան եւ ակտիվիստ Չո Լա Աունը՝ մեծարանքի արժանանալով այն նվիրումի համար, որով նա, չնայած բոլոր բռնաճնշումներին, հետապնդումներին եւ հալածանքներին, պայքարել է մյանմացի ռոհինջա ժողովրդի հավասարության, կրթության եւ մարդու իրավունքների համար։ Նրա անունը՝ որպես դափնեկիր, հայտարարվել է Հայաստանում՝ արեւածագին Արարատ լեռան ստվերի ներքո տեղի ունեցած միջոցառման ընթացքում։
Ընտրող հանձնաժողով
Ընտրող հանձնաժողովը նախագահում է Լորդ Արա Դարզին, պատվավոր համանախագահներն են խաղաղության և մարդու իրավունքների հայտնի պաշտպան Բենջամին Ֆերենցը (1920-2023 թթ.) և դերասան ու բարերար Ջորջ Քլունին։ Հանձնաժողովի կազմում ընդգրկված են Օսկար Արյասը, Շիրին Էբադին և Լեյմա Գբովեն, Մերի Ռոբինսոնը, Գարեթ Էվանսը, Վարդան Գրեգորյանը, Հինա Ջիլանին, Էռնեստո Սեդիլյոն, Բերնարդ Քուշները և Սամանտա Փաուերը, Ջոն Փրենդերգասթը, Վալերի Գերգիևը ։
Առաջադրում
2019 թվականի «Ավրորա» մարդասիրական մրցանակի համար ստացվել է 719 առաջադրում, որոնք ներկայացրել են աննախադեպ՝ 523 չկրկնվող թեկնածուների։ Չորրորդ մրցանակի առաջադրումները կատարվել են վեց մայրցամաքներից եւ 72 երկրներից՝ ներառյալ Միացյալ Նահանգները, Ռուսաստանը, Գերմանիան, Իսպանիան, Սիրիան, Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունը, Հայաստանը և Սինգապուրը։
Հերոսներ
2019 թվականի «Ավրորա» մրցանակի հավակնորդների անունները հրապարակվեցին 2019 թվականի ապրիլի 24-ին՝ Հայոց ցեղասպանության նահատակների հիշատակի օրը։ Այդ բացառիկ հերոսներն ընտրվել են դրսեւորած եզակի խիզախության, նվիրվածության եւ ազդեցության համար։ «Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնությունը շնորհում է «Ավրորա» մրցանակը Հայոց ցեղասպանությունը վերապրածների անունից՝ ի երախտագիտություն նրանց փրկողների։ Այս տարվա երեք հերոսներն են.
2019 թվականի «Ավրորա» մրցանակի դափնեկրի անունը հայտնի կդառնա հոկտեմբերի 19-ին՝ Հայաստանում։ Մրցանակի շնորհման արարողությունը տեղի կունենա առաջին «Ավրորա» ֆորումի ժամանակ, որը կանցկացվի Հայաստանում 2019 թվականի հոկտեմբերի 14-21-ը։
Դափնեկիր
2019 թվականի հոկտեմբերի 19-ին «Ավրորա» մրցանակի դափնեկիր է դարձել Միրզա Դինային ։
Ընտրող հանձնաժողով
Ընտրող հանձնաժողովը նախագահում է Լորդ Արա Դարզին, պատվավոր համանախագահներն են խաղաղության և մարդու իրավունքների հայտնի պաշտպան Բենջամին Ֆերենցը (1920-2023 թթ.) և դերասան ու բարերար Ջորջ Քլունին։ Հանձնաժողովի կազմում ընդգրկված են նաեւ Շիրին Էբադին և Լեյմա Գբովեն, Մերի Ռոբինսոնը, Վարդան Գրեգորյանը, Հինա Ջիլանին, Էռնեստո Սեդիլյոն, Բերնարդ Քուշները և Սամանտա Փաուերը, Ջոն Փրենդերգասթը, Փոլ Փոլմանը։
Հերոսներ
Ապրիլի 24-ին «Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնությունն անցկացեց «ԱՎՐՈՐԱՆ՝ աշխարհին դաշնակից» առցանց հատուկ քննարկում՝ հարգանքի տուրք մատուցելու մեկ դար առաջ նահատակվածների հիշատակին եւ մեծարելու մերօրյա հերոսներին, այդ թվում եւ նրանց, ովքեր այսօր պայքարում են կորոնավիրուսի համավարակի բռնկման դեմ։ Հայոց ցեղասպանության հիշատակի ոգեկոչման օրն անցկացվող քննարկման ժամանակ  հայտնի դարձան նաեւ 2020 թ. «Ավրորայի» հերոսների անունները։
Դափնեկիր
2020 թվականի «Ավրորա» մրցանակի դափնեկիր են դարձել Ֆարթուն Ադանը եւ Իլվադ Էլմանը։
Ընտրող հանձնաժողով
Ընտրող հանձնաժողովը նախագահում է Լորդ Արա Դարզին, պատվավոր համանախագահներն են խաղաղության և մարդու իրավունքների հայտնի պաշտպան Բենջամին Ֆերենցը (1920-2023 թթ.) և դերասան ու բարերար Ջորջ Քլունին։ Հանձնաժողովի կազմում ընդգրկված են նաեւ Շիրին Էբադին և Լեյմա Գբովեն, Մերի Ռոբինսոնը, Հինա Ջիլանին, Էռնեստո Սեդիլյոն, Բերնարդ Քուշները, Ջոն Փրենդերգասթը, Փոլ Փոլմանը, Դելե Օլոջեդեն։
Դափնեկիր
2021 թ. «Ավրորա» մրցանակի շնորհման արարողությունն անցկացվել է Իտալիայում՝ Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում, 2021 թ. հոկտեմբերի 9-ին։ «Ավրորա» համաշխարհային մարդասիրական վեցերորդ մրցանակը շնորհվել է մարդու իրավունքների պաշտպան, «Կանանց համերաշխություն հանուն ներառական խաղաղության եւ զարգացման» կազմակերպության (SOFEPADI) եւ Կոնգոյացի կանանց հիմնադրամի (FFC) համահիմնադիր Ջուլիեն Լուսենգեին, որը տարիներ շարունակ աջակցել է պատերազմի ժամանակ սեռական բռնության ենթարկվածներին։
Հերոսներ
Ապրիլի 24-ին՝ Հայոց ցեղասպանության նահատակների հիշատակի օրը, «Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնությունը հայտարարեց 2022 թ. «Ավրորայի» հերոսների անունները, որոնք վտանգում են սեփական կյանքն ուրիշներին օգնելու համար։
Դափնեկիր
«Ավրորա» համաշխարհային մարդասիրական յոթերորդ մրցանակը շնորհվել է մանկավարժ, իրավապաշտպան, «Նուռ» կրթության եւ կարողությունների զարգացման կազմակերպության (NECDO) հիմնադիր Ջամիլա Աֆղանի ին, որն իր կյանքի 25 տարին նվիրել է Աֆղանստանի կանանց կրթության հնարավորություն տալու գործին։
2016 թ. Aurora Dialogues քննարկումներ
Համաշխարհային մարդասիրական ոլորտի ներկայացուցիչները ժամանեցին Երևան՝ մասնակցելու 2016 թ. ապրիլի 23-ին Մատենադարանում տեղի ունեցած Aurora Dialogues քննարկումներին։ Մասնակիցները, որոնց թվում էին Ընտրող հանձնաժողովի անդամներ Հինա Ջիլանին, Շիրին Էբադին և Գարեթ Էվանսը, իրենց տեսակետները հայտնեցին փախստականների համաշխարհային ճգնաժամի, մարդասիրության ոլորտում հանրության մեջ կանանց դերի և աշխարհի ուշադրությունը հումանիտար ճգնաժամերի վրա բևեռելու հարցում մեդիայի դերի վերաբերյալ  ։
2017 թ. Aurora Dialogues քննարկումներ
2017 թ. Aurora Dialogues քննարկումները տեղի են ունեցել մայիսի 27-28-ը՝ Երևանում և դեկտեմբերի 4-5-ը՝ Բեռլինում։
2017 թ. մայիսի 27-ին և 28-ին Հայաստանում կայացավ 2017 թ. Aurora Dialogues-ը՝ ամենհրատապ գլոբալ հումանիտար խնդիրներին նվիրված երկօրյա քննարկումը։ Ծրագիրն անդրադարձավ հարցերի այնպիսի լայն շրջանակի, ինչպիսիք են փախստականների ճգնաժամի պատճառները, դրա աղետալի հետևանքները, ինչպես նաև դրանց պատասխանների տարբեր ձևերը՝ հումանիտար օժանդակություն, կրթություն, սոցիալական ինտեգրացիա, որոնք ազդում են առավել ռիսկային խմբերի վրա։
Բեռլինում 2017 թ. Aurora Dialogues-ը, որի թեման էր «Միլիոնավոր մարդկանց տեղաշարժ. զարգացման և ինտեգրացիայի անհրաժեշտություն», անցկացվեց «Ռոբերտ Բոշ» հիմնադրամի Բեռլինի ներկայացուցչության գրասենյակում։ Բանախոսները անդրադարձան գլոբալ միգրացիոն ճգնաժամի ներկայիս վիճակին և դիտարկեցին տարբեր գործիչների դերը դրական փոփոխություններն առաջ մղելու գործում, ինչպես նաև խոսեցին զարգացման ծրագրերի և այն լուծումների մասին, որոնք կարող են փոփոխություն բերել։
'''2018 թ. Aurora Dialogues քննարկումներ'''
Նյու Յորքում մարտի 1-ին տեղի ունեցավ Aurora Dialogues քննարկումներ, որն անցկացվեց «Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնության եւ Սեպտեմբերի 11-ի ազգային հուշահամալիր-թանգարանի համագործակցությամբ, մարդասիրական համայնքի նշանավոր ներկայացուցիչներ խոսեցին մարդկային համերաշխության դրդապատճառների մասին։ Միջոցառումը, որն ընթացավ  «Փոխօգնություն առանց սահմանների. հաղթահարելով անտարբերությունը» խորագրով, նվիրված էր այն հարցին, թե աղետի պայմաններում ինչն է մարդկանց դրդում, սեփական կյանքը վտանգի ենթարկելով, ոտքի կանգնել հանուն այլոց փրկության։
«Ազդեցության ապագան» խորագրով 2018թ. Aurora Dialogues-ը Մոսկվայում, որը համատեղ կազմակերպել էին «Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնությունը, PHILIN-ը եւ ՍԿՈԼԿՈՎՈ Մոսկվայի կառավարման դպրոցը, տեղի ունեցավ 2018թ. ապրիլի 26-ին ՍԿՈԼԿՈՎՈ դպրոցում։ Մասնակցում էին հումանիտար ոլորտի, ակադեմիայի հեղինակավոր ներկայացուցիչներ, բարերարներ, ձեռներեցներ եւ քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչներ, որոնք քննարկեցին սոցիալական ազդեցության էությունը։
2018 թ. հունիսի 9-ին տեղի ունեցավ Aurora Dialogues երեւանյան երրորդ քննարկումները՝ «Ոգեշնչիր, զորացրու, ազդիր» խորագրով։ Քննարկումները հնարավոր էին դարձել Գերմանիայի Արտաքին գործերի նախարարության աջակցության եւ «Գլոբալ հեռանկարներ» (Global perspectives) նախաձեռնության հետ համագործակցության շնորհիվ։ Aurora Dialogues քննարկումներին մասնակցելու էին եկել մարդասիրության եւ մարդու իրավունքների պաշտպանության ասպարեզի բազմաթիվ նշանավոր ներկայացուցիչներ։
2019 թ. Aurora Dialogues քննարկումներ
2019թ. Aurora Dialogues քննարկումներն անցկացվեցին Հայաստանում 2019թ. հոկտեմբերի 17- 21-ն առաջին «Ավրորա» ֆորումի ընթացքում։ Այստեղ էին հավաքվել ականավոր մարդասերներ, գիտնականներ, բարերարներ, գործարարներ և քաղաքացիական հասարակության անդամներ՝ քննարկելու և դրական լուծումներ առաջարկելու աշխարհում հրատապ մարդասիրական, տեխնոլոգիական, գիտական, կրթական և սոցիալական մարտահրավերներին դիմագրավելու համար։
2020 թ. Aurora Dialogues քննարկումներ
Կորոնավիրուսի բռնկումով պայմանավորված՝ 2020 Aurora Dialogues քննարկումներն անցկացվեցին առցանց եւ հնարավորություն տվեցին մարդկանց միանալու եւ մասնակցելու աշխարհի տարբեր անկյուններից։ Ինն այդպիսի միջոցառումների ընթացքում քննարկեցին կորոնավիրուսի հետ կապված խնդիրներ, փախստականների, կրթության եւ ցեղասպանությունների կանխարգելմանը, ինչպես նաեւ այլ մարտահրավերների վերաբերող հարցեր։
2021 թ. Aurora Dialogues քննարկումներ
Կորոնավիրուսի համավարակով պայմանավորված սահմանափակումների պատճառով Aurora Dialogues քննարկումների որոշ միջոցառումներ դեռ անցկացվում են առցանց։
«Ավրորա» Մարդասիրության ցուցիչ
«Ավրորա» մարդասիրության ցուցիչը (Aurora Humanitarian Index) բացառիկ հետազոտություն է՝ նվիրված հումանիտար հրատապ հիմնախնդիրների շուրջ հանրային ընկալումների վերհանմանն ու վերլուծությանը։ Այն ուսումնասիրում է միջազգային հանրության կարծիքը հումանիտար միջամտության արդյունավետության և ընդհանուր պատասխանատվության վերաբերյալ, ինչպես նաև այն շարժառիթները, որոնք մղում են մարդկանց գործելու՝ հանուն ուրիշների։
Հարցումն իրականացվում է բազմաթիվ երկրներում, իսկ արդյունքները ներկայացվում են ամեն տարի՝ Aurora Dialogues քննարկումների ընթացքում, որը հումանիտար ոլորտի հեղինակավոր գործիչների մասնակցությամբ քննարկումների միջազգային հարթակ է։
2016 թ. «Ավրորա» մարդասիրության ցուցիչ
2016 թ. ապրիլի 22-ին հրապարակվեցին համաշխարհային առաջին հարցման արդյունքները։ Հետազոտությունն աշխարհով մեկ ուսումնասիրում է հումանիտար ճգնաժամերը, դրանց պատճառները եւ այն, թե ովքեր են ի վիճակի լուծելու դրանք։ ԱՄՆ-ից, Մեծ Բրիտանիայից, Ֆրանսիայից, Գերմանիայից, Լիբանանից և Իրանից հետազոտությանը մասնակցած բոլոր 4,600 հարցվողները ներկայիս և առաջիկա հինգ տարիներին հումանիտար ամենահրատապ մարտահրավերների շարքի առաջին տեղում նշել են ահաբեկչությունը, իսկ ապա՝ հարկադիր միգրացիան։
2017 թ. «Ավրորա» մարդասիրության ցուցիչ
2017 թ. մայիսի 25-ին հրապարակվեցին «Ավրորա» մարդասիրության ցուցիչի միջազգային հետազոտության արդյունքները։ Ըստ հետազոտության՝ հումանիտար գործունեությունն անկման փուլում է, եւ փախստականների ճգնաժամի հաղթահարման ուղղությամբ միջազգային առաջնորդների ու նրանց գործադրած ջանքերի հանդեպ առկա է լայնորեն տարածված անվստահություն։ Հանրային կարծիքի հետազոտությունը, որին մասնակցել է 6500 հոգի՝ 12 երկրից, փաստում է, որ հարցվածների ընդամենը 9 տոկոսն է հավատում, որ իրենց գործունեությունը կարող է փոփոխություններ բերել փախստականների համաշխարհային ճգնաժամի լուծման հարցում։ Արդեն երկրորդ տարին է, ինչ ահաբեկչությունը նշվում է որպես առաջնային հումանիտար խնդիր՝ այս տարի հարցվածների 63 տոկոսի կողմից։ Դրան հետևում են հարուստների և աղքատների միջև խորացող խզումը, սովը, կլիմայական փոփոխությունները և պարտադրված միգրացիան։
«Ավրորա» երախտագիտության նախագծեր
«Ավրորա» երախտագիտության նախագծերը մարդասիրական եւ կրթական ձեռնարկումներ են՝ օգնելու  աշխարհի տարբեր երկրների երեխաներին, փախստականներին և խոցելի խմբերին։ Տրամադրելով ուսման հնարավորություններ եւ կրթաթոշակներ, ինչպես նաև դրամաշնորհներ հատկացնելով մարդասիրական նախագծերին եւ բարձրացնելով հանրային իրազեկվածությունը մարդասիրական ջանքերի վերաբերյալ՝ Հայոց ցեղասպանությունը վերապրողների ժառանգները ցանկանում են իրենց երախտագիտությունը հայտնել՝ ի հիշատակ այն մարդկանց, որոնք ժամանակին օգնել են ցեղասպանությունից տուժածներին։
Մերձավոր Արեւելքի հիմնադրամի հետ համագործակցությամբ՝ Մերձավոր Արեւելքի երկրներում հակամարտություններից, տեղահանություններից եւ աղքատությունից տուժած պատանիների հատկացվելու է 100 կրթաթոշակ։ Կրթաթոշակային ծրագիրն առաջարկում է կրթություն «Միավորված աշխարհի քոլեջներ» (UWC) միջազգային դպրոցների ցանցում, այդ թվում՝ Հայաստանում գործող UWC Dilijan քոլեջում, որն այժմ աշակերտներ ունի աշխարհի 82 երկրներից։ Ծրագիրն ունի անհատական կրթաթոշակներ՝ Լամիյա Հաջի Բաշարի անվան՝ եզդի ուսանողների համար և Ամալ Քլունիի անվան, որը տրվում է աղջիկ ուսանողի Լիբանանից, ով ունի մեծ հետաքրքրություն մարդու իրավունքների բնագավառում։ Բացի այդ, Scholae Mundi Armenia հիմնադրամի հետ համատեղ կրթաթոշակներ կհատկացվեն Սիրայի, Իրաքի, Լիբանանի, Հորդանանի և Եգիպտոսի ուսանողներին, որոնք ուսանելու են Հայաստանի ամերիկյան համալսարանում։ Երախտագիտության կրթաթոշակների ընդհանուր ֆոնդը ավելի քան 7 միլիոն դոլար է։
100 LIVES նախաձեռնություն
100 LIVES նախաձեռնությունը մեկնարկել է 2015 թ. մարտին՝ ոգեկոչելով հարյուր տարի առաջ Հայոց ցեղասպանությանը զոհ դարձած նահատակներին։ Սակավաթիվ հաջողակներ փրկվել են բացառապես մարդասիրական կազմակերպությունների եւ խիզախ անհատների շնորհիվ, որոնք օտար էին, բայց անտարբեր չէին մարդկային կյանքի նկատմամբ։ Մեծարելով նրանց մարդկայնությունն ու խիզախությունը՝ 100 LIVES նախաձեռնությունը ներկայացնում է աշխարհին Հայոց ցեղասպանությունը վերապրողների, նրանց փրկողների ու ժառանգների պատմությունները։ Աշխարհասփյուռ հայերը կիսում են իրենց՝ զոհից հասարակության ազդեցիկ անդամ դառնալու բացառիկ պատմությունները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանություն Կատեգորիա:Մրցանակներ Կատեգորիա:Միջազգային մրցանակներ Կատեգորիա:Ամենամյա իրադարձություններ Հայաստանում
Ապարների խոնավատարություն
Տեսակներ
Ապարների խոնավատարությունը բնութագրվում է խոնավատարության գործակիցով՝ ապարում եղած ջրի և չոր ապարի կշռի կամ նրանց ծավալների հարաբերությամբ։ Ըստ խոնավատարության, ապարները լինում են՝
Կատեգորիա:Ապարներ
Հիդրազին
Հիդրազին, երկ ամիդ, H2N—NH2, անգույն, խոնավածուծ, օդում ծխացող հեղուկ է, հալման ջերմաստիճանը՝ 2 °C, եռմանը՝ 113, 5 °C, խտությունը՝ 1008 կգ/մ3 (20 °C-ում)։ Անսահմանափակ է լուծվում ջրում և ցածր սպիրտներում, անլուծելի՝ ածխաջրածիններում և օրգանական այլ լուծիչներում։ Հիդրազինի ջրային լուծույթները հիմքեր են (K2Sfi|nrG.= 8, 5 • 10~7)։ Թթուների հետ առաջացնում է հիդրազոնիումի աղեր, օրինակ, N2H5C12, N2H6C12։ Մինչև 200- 300 °C տաքացնելիս քայքայվում է Ի12-ի և NH3-fc։ Սենյակային ջերմաստիճանում Fe203^i առկայությամբ բոցավառվում է։ Ստացվում է Ւ1ա-ը կամ միզանյութը ենթաքլորիդով օքսիդացնելիս։ Կիրառվում է օրգանական սինթեզում, պլաստմասսաների, ռետինի, միջատասպան և պայթուցիկ նյութերի արտադրության մեջ, հեղուկ հրթիռային վառելանյութերում՝ որպես այրվող բաղադրամաս։ Թունավոր է, օդում սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան՝ 0,0001 մգհ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հիդրազիններ Կատեգորիա:Ջրածնային միացություններ Կատեգորիա:Հրթիռային վառելիք
Ապլիտ
Ապլիտ ( — հասարակ), բաց գույնի մագմատիկական ապար՝ բաղկացած դաշտային սպաթի և քվարցի տձև հատիկներից։
Կազմությունը պանիդիոմորֆ-հատիկային է։ Ապլիտ սովորաբար գրանիտների երակային տարբերակն է, կան նաև դիորիտ-ապլիտներ և սիենիտ-ապլիտներ։
Ապլիտի որոշ տեսակներ օգտագործվում են և՛ կերամիկական արտադրության մեջ, և՛ որպես թթվակայուն ապարներ։
Կատեգորիա:Ապարներ
Եկատերինա Վերուլաշվիլի
Եկատերինա Վառլամի Վերուլաշվիլի (ეკატერინე ვერულაშვილი, ), կինոյի և թատրոնի վրացի դերասանուհի, Վրացական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1966) ։
Կենսագրություն
Եկատերինա Վերուլաշվիլին ծնվել է 1917 թվականին։ Սովորել է Թբիլիսիի Շոթա Ռուսթավելու անվան թատերական ինստիտուտում, որն ավարտել է 1940 թվականին և ընդունվել Քութայիսի դրամատիկական թատրոնի թատերախումբ։ Այնտեղ աշխատել է մինչև 1942 թվականը, երբ կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ. Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ ծառայել է Բանվորագյուղացիական Կարմիր բանակում՝ զենիթային զորամասում։
1943 թվականին վերադարձել է պատերազմից և խաղացել Խաշուրի (Խաշուրիի բանվորական դրամատիկական թատրոն), Գորի (Գորիի Գ. Էրիսթավիի անվան դրամատիկական թատրոն), Թելավ (Թելավի դրամատիկական թատրոն) քաղաքների թատրոններում։ 1956 թվականին Եկատերինա Վերուլաշվիլին դարձել է Թբիլիսիի Կ. Մարջանիշվիլու անվան թատրոնի դերասան։
Հիրայի Մոմո
Հիրայի Մոմո (平井 もも,, հայտնի է ինչպես Մոմո), ճապոնացի երգչուհի և պարուհի է։ Twice խմբի գլխավոր պարուհին և սաբ վոկալիստը ։
Վաղ կյանք
Հիրայի Մոմոն ծնվել է 1996 թվականի նոյեմբերի 9-ին Կյոնտաբեում Ճապոնյաում։ Նա ունի մեծ քույր։ JYP Entertainment-ում նրա մասին իմացել են մի հոլովակի շնորհիվ, որտեղ պարում էր իր մեծ քրոջ հետ։ Նրանց առաջարկել են բաց լսումներ անցնել ընկերությունում 2012 թվականի ապրիլի 13-ին, բայց նրանք ընտրեցին միայն Մոմոյին ։
Կարիերա
2014 թվականին Մոմոն լինելով դեռ JYP ընկերության պրատիկանտ նկարահանվում է GOT7 խմբի «Stop Stop It» երգի ճապոնական տարբերակի տեսահոլովակում ։ 2015 թվականին նկարահանվել է նաև Ույոնի  «R.O.S.E» երգի տեսահոլովակում և  miss A խմբի «Only You» երգի տեսահոլովակում  ։
2015 թվականի մայիսի 5-ին սկսեց «Sixteen» ռեալիտի շոուն, որտեղ Պակ Չին Յոնը պետք էր ստեղծեր նոր կանացի խումբ։ Մոմոն մասնակցում էր մրցույթին նա տարբերվում էր մնացյալ մասնակիցներից իր պարային ոճով սակայն նրան հեռացնում են։ Շոուի եզրափակչին հայտարարեցին, որ խումբը բաղկացած պետք է լինի ոչ թե յոթ, այլ ինը մասնակցից և Մոմոյին ավելացրին։ Խմբի պաշտոնական դեբյուտը տեղի է ունեցել հոկտեմբերի 20-ին «Like Ohh-Ahh» սինգլով և The Story Begins մինի ալբումով ։
2016 թվականի հունիսին Մոմոն մասնակցում է պարային Hit The Stage շոուին և զբաղեցնում է հինգերորդ տեղը։ 2015 թվականի նոյեմբերի 19-ին նա նկարահանվում է Հինչյոլի (Super Junior խմբից) և Մին Կուն Հյունի «Sweet Dream» երգի տեսահոլովակում մարմնավորելով գլխավոր դերը։ 2017 թվականի հունվարին մասնակցել է Elementary School Teacher ծրագրին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոնացի երգչուհիներ
Մերալ Աքշեներ
Մերալ Աքշեներ (Meral Akşener, ), թուրք քաղաքական գործիչ։ Եղել է Թուրքիայի ներքին գործերի նախարար, խորհրդարանի փոխխոսնակ։ 2016 թվականին Ազգայնական շարժման կուսակցության (MHP) շրջանակներում ընդդիմադիր խմբին առաջնորդել է կուսակցության ղեկավար Դևլեթ Բահչելիի դեմ։
Կենսագրություն
Մերալ Աքշեները ծնվել է 1956 թվականի հուլիսի 8-ին Իզմիթում, Թահիր Օմերի և Սիդդիկայի ընտանիքում ։
Ստամբուլի համալսարանում ուսանել է պատմություն։ Գիտական աստիճան ստացել է Մարմարա համալսարանի Սոցիալական գիտությունների ինստիտուտից։ Նախքան քաղաքականությամբ զբաղվելը դասավանդել է Յիլդիզի տեխնիկական համալսարանում, Իզմիթի և Մարմարայի համալսարաններում ։
Քաղաքականություն
Քաղաքականություն մտել է 1995 թվականի ընդհանուր ընտրությունների ժամանակ որպես Ստամբուլի մարզի պատգամավոր Ճշմարիտ ուղի կուսակցությունից (DYP)։ 1996 թվականի նոյեմբերի 8-ից մինչև 1997 թվականի հունիսի 30-ը եղել է Թուրքիայի ներքին գործերի նախարար՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով Մեհմեթ Ագարին, որը հրաժարական էր ներկայացրել Սուսուրլուկյան սկանդալի արդյունքում ։
Աքշեները վերընտրվել է խորհրդարանում որպես Քոջայելիի մարզի պատգամավոր։ Ավելի ուշ վերընտրվել է 2007 և 2011 թվականների ընդհանուր ընտրությունների ժամանակ՝ որպես Ստամբուլի մարզի պատգամավոր Ազգայնական շարժման կուսակցությունից (MHP). ։
2007 թվականի օգոստոսի 10-ից մինչև 2015 թվականի հունիսի 7-ը Աքշեներն եղել է խորհրդարանի փոխխոսնակը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրք պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Թուրքիայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ստամբուլի պատգամավորներ Կատեգորիա:Թուրքիայի 24-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ Կատեգորիա:Թուրքիայի 25-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ Կատեգորիա:Թուրքիայի 23-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ Կատեգորիա:Թուրք ազգայնականներ Կատեգորիա:Պանթյուրքիստներ Կատեգորիա:Թուրքիայի կառավարության կին նախարարներ Կատեգորիա:Թուրքիայի 21-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ Կատեգորիա:Թուրքիայի 20-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ Կատեգորիա:Ազգայնական շարժում կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Հատոր
Հատոր ( - կտոր, գրքի մաս), ծավալուն աշխատության մի մասը, որը հաճախ լույս է ընծայվում որպես առանձին գիրք։ Երբեմն երկու կամ ավելի հատորները հրատարակվում են մեկ գրքով։ Գրվածքը հատորների բաժանելիս նկատի է առնվում բովանդակությունը, ավելի հաճախ՝ ծավալը, ընդգրկումը, ժանրը, թեման և այլն։
«Հատորը» գործածվում է նաև փոխաբերաբար և նշանակում է սիրելի, անբաժանելի, առանձին դեպքերում՝ երկարաբանություն, երբեմն էլ՝ գիրք։
Կատեգորիա:Գրահրատարակչություն Կատեգորիա:Տպագրություն Կատեգորիա:Տեքստաբանություն
FlashPix
FlashPix, ֆայլի ձևաչափ, ռաստրային գրաֆիկայի պահպանության համար, թույլատրում է պատկերը մի քանի ընդլայնված ձևով պահպանել մեկ ֆայլի մեջ։ Չնայած, որ այդ դեպքում ֆայլի չափը մեծ է, քան TIFF օգտագործելու ժամանակ, այն թույլատրում է հասնել փոխանցվող տվյալնեի ծավալի և ներբեռման ժամանակի նվազման, քանի որ դիտարկչի հարցման ժամանակ ուղարկվում է միայն մեկ պատկեր, որը համապատասխանում է տվյալ մոնիտորի ընդլայնումներին ։
FlashPix - ը մշակվել է Live Picture ընկերության կողմից IVUE ծրագրի հիման վրա։ Նրա առաջարկով նա ընդունվել է 1995 թվականին համընկերության կողմից, որտեղ մտնում են Eastman Kodak - ը, Մայքրոսոֆթ - ը և Hewlett-Packard - ը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրաֆիկական ֆորմատներ
Հենրիի օրենք
Հենրիի օրենք, հաստատուն ջերմաստիճանում տվյալ հեղուկում գազի լուծելիությունը (արտահայտված գազի կշռով մեկ լիտր լուծիչում) ուղիղ համեմատական է լուծույթի վրա տվյալ գազի ճնշմանը։ Հենրիի օրենքը ներկայացվում է հետևյալ բանաձևով Հենրիի օրենքը կիրառվում է միայն իդեալական լուծույթների նկատմամբ (գազի ոչ բարձր ճնշումների տիրույթ), երբ լուծույթը շատ նոսր է, գազը տվյալ լուծիչում չի ասոցվում կամ դիսոցվում և լուծիչի հետ քիմիապես չի փոխազդում։ Օրենքը ձևակերպել է անգլիացի քիմիկոս Ու. Հենրին (W. Henry, 1774–1836), 1803-ին։
Գազերի խառնուրդի լուծելիության մասին տես Դալտոնի օրենքներ։
Կատեգորիա:Ֆիզիկական քիմիա Կատեգորիա:Ֆիզիկայի օրենքներ Կատեգորիա:Քիմիական օրենքներ
Մարիամպոլե
Մարիամպոլե (Marijampolė, Mariampol, «Մարիամպոլ», 1955-1989 թվականներին՝ Կապսուկաս), քաղաք Լիտվայի հարավ-արևմուտքում։ Երկրի յոթերորդ քաղաքն է՝ ըստ բնակչության թվի և Մարիամպոլեի նահանգի ու Մարիամպոլեի ինքնավարության վարչական կենտրոնը։ Լիտվայի պատմական չորս շրջաններից մեկի՝ Սուվալկիայի կենտրոնն է։
Պատմություն
Գյուղը, որ գոյություն է ունեցել քաղաքի տարածքում, փաստաթղթերում հիշատակվում է 1667 թվականից։ XVIII դարից այդ գյուղում արդեն գործում էր եկեղեցի։ 1717 թվականին նրա հարևանությամբ կառուցվել է Պրենայի գլխավորի՝ կոմս Մարկուս Անտոն Բուտլերի առանձնատունը։ Կոմսը գյուղը վերածեց առևտրական կենտրոնի, որ ստացավ Ստարոպոլ անունը։
Լեհաստանի թագավոր ու Լիտվայի մեծ իշխան Ստանիսլավ Ավգուստ Պոնյատովսկին քաղաքին մագդեբուրգյան իրավունք տվեց 1792 թվականի փետրվարի 23-ին։ 1795 թվականին Մարիամպոլեն անցնում է Պրուսիայի տիրապետության տակ և մտնում է Նոր Արևելյան Պրուսիայի Բելոստոկի դեպարտամենտի կազմի մեջ։
Նապոլեոն Բոնապարտի կողմից Պրուսիային պարտության մատնելուց հետո՝ 1807-1815 թվականներին, քաղաքն ընդգրկված էր Վարշավայի հերցոգության կազմում։ 1815 թվականին Մարիամպոլեն անցնում է Ռուսական կայսրության տիրապետության տակ, իսկ 1816 թվականին՝ Ռուսական կայսրության Լեհական թագավորության տիրապետության տակ։ 1837 թվականին ընդգրկվել է Ավգուստովի նահանգի, իսկ 1867 թվականին՝ Սուվալկիի նահանգի կազմում, եղել է նահանգի կենտրոնը։
1820-1829 թվականներին Մարիամպոլեի միջով անցկացվել է «Սանկտ Պետերբուրգ-Վարշավա» մայրուղին։
1919 թվականին Մարիամպոլեի նահանգն անցել է Լիտվային։ 1940 թվականից մինչ 1991 թվականը եղել է ԽՍՀՄ կազմում։ 1955 թվականից կոչվել է Կապսուկաս և եղել է Լիտվայի ԽՍՀ Կապսուկասի շրջանի կենտրոնը։
1991 թվականից գտնվում է Լիտվայի կազմում։
Անվանում
Իր անվանումը քաղաքն ստացել է մարիանյան վանականների պատճառով, որոնք 1758 թվականին կոմսուհի Պ. Բուտլերի կողմից հրավիրվել են և բնակություն հաստատել քաղաքի տարածքում, որտեղ կառուցել են նաև եկեղեցի։
1956-1989 թվականներին քաղաքը պաշտոնապես կոչվել է Կապսուկաս՝ Լիտվայի Կոմունիստական կուսակցության գործիչ Վինցաս Միցկյավիչյուս-Կապսուկասի կուսակցական կեղծանվամբ։
Զինանշան
Մարիամպոլեի զինանշանին պատկերված է Սուրբ Գևորգը, ով խոցում է վիշապին։ Պատմական զինանշանը, որ բնակավայրին էր նվիրվել 1792 թվականին քաղաքային իրավունքների հետ, վերականգնվել է 1997 թվականի դեկտեմբերի 18-ին։
Հայտնի բնակիչներ
Մարիամպոլեի գիմնազիայում են սովորել լեզվաբան Յոնաս Յաբլոնսկիսը, հասարակական գործիչ Յոնաս Բասանավիչյուսը, բանաստեղծ ու կոմպոզիտոր Վինցաս Կուդիրկան, բանաստեղծներ Պրանաս Վայչայտիսը և Յոնաս Մաչիս-Կեկշտասը, գրողներ Կազիս Բորուտան, Մոտեյուս Գուստայտիսը, Վինցաս Միկոլայտիս-Պուտինասը, Կազիս Պույդան, Վինցաս Ռամոնասը, բանստեղծուհի Սալոմեա Ներիսը, դիվանագետ Պյատրաս Կլիմասը, Լիտվայի նախագահ Կազիս Գրինյուսը և մշակույսսի, գիտության, պետական ու հասարակական շատ այլ գործիչներ ։
Հետաքրքիր փաստեր
1990-ական թվականների վերջից մինչ 2009 թվականը քաղաքում գործել է ոչ միայն Լիտվայում, այլև ողջ Եվրոպայում ավտոմեքենաների ամենամեծ շուկան, որտեղ շուկայի օրերին հավաքվում էր մինչև 5000 ավտոմեքենա։ Այդ տարիներին էլ քաղաքն ստացել է Լիտվայի ավտոմոբիլային մայրաքաղաք անվանումը։
Քաղաքի գերեզմանատներից մեկի ուղղափառական բաժանմունքում է գտնվում Լենինի ու Ինեսա Արմանդի որդու (սակայն պատմաբաններն այս փաստը ժխտում են) կապիտան Անդրեյ Արմանդի (1909-1922) գերեզմանը, ով զոհվել է 1944 թվականին՝ գերմանացիների դեմ մղված մարտում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիտվայի քաղաքներ Կատեգորիա:1667 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Արաբական երկրներում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ
'''Արաբական երկրներում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ, 2016 թվականից ցանկում ընդգրկված են 66 օբյեկտներ, որը կազմում է ընդհանուր թվի 7,2 %-ը (ըստ 2010 թվականի տվյալների 911 օբյեկտներ)։
Ստորև բերված աղյուսակում օբյեկտները դասավորված են ըստ երկրի տվյալների, իսկ հետո ` Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում ընդգրկվելու ժամանակագրական հերթականությամբ։
Մունյանո դի Նապոլի
Բնակչությունը կազմում է 34722 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտություն կազմում է 296.8 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 117 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 80100: Հեռախոսային կոդ՝ 081։