cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աստղագուշակություն
Գիտությունն ու աստղաբանությունը
Հնագույն շրջանից ի վեր աստղագուշակությունը խթանում էր նրա հետ առնչվող բազմաթիվ գիտությունների զարգացումը։ Աստղային երկնքի դիտումը հնագույն շրջանում հետապնդում էր ոչ միայն պարզունակ գյուղատնտեսական նպատակներ, այլ ընկալվում իբրև տիեզերական օրինաչափությունները իմաստավորելու գործնական մեթոդ։ Սրա մասին է վկայում հնագույն շրջանից մեզ հասած օրացույցերը, որոնց բարդությունն ու ճշգրտությունը ակնհայտորեն դուրս է նախնադարյան պարզունակ մտածողության կարիքները բավարարելուց։ Կարելի է ասել, որ մարդու եկնքի դիտման առաջնային դրդապատճառներից մեկը եղել է տիեզերական անվերջության մեջ սեփական անցողիկ տեղի և դերի իմաստավորումը։ Խնդիր, որի յուրօրինակ պարզաբանումը տալիս էր աստղագուշակությունը, որը պատահական չէր համարվում իմաստունների գիտություն։ Պատմության հնագույն շրջանում աստղագուշակությունը կազմում էր սրբազան գիտելիքի անբաժանելի մասը, որի գաղտնիքները հասանելի էին միայն ընտրյալներին և որի դրույթները բացարձակ ճշմարտություն էին համարվում։ Հելլենիստական շրջանում գիտական մտածողության սաղմնավորումը և անհատի դերի աճը նպաստեց աստղագուշակության վերափոխմանը, զարգացավ գիտական աստղագուշակությունը, որը հասանելի էր արդեն նաև սովորական մահկանացուներին։ Միջնադարյան քրիստոնյա աստվածաբաններից ոմանք /օր.՝ Սուրբ Ավգուստինը/ խստորեն քննադատում էին աստղագուշակությունը, իսկ մյուսները՝ աստղագուշակության բանիմաց վարպետներ էին։ Բազմաթիվ անվանի մտածովներ ու գիտնականներ՝ Պյութագորասը, Պլատոնը, Արիստոտելը, Հալենը, Թ. Աքվինացին, Պառացելսը, Ջ. Կարդանը, Նիկոլայ Կոպերնիկոսը, Տ. Բրահեն, Յոհաննես Կեպլերը, Կ. Գ. Յունգը և շատ ուրիշները, փորձել են բացահայտել տիեզերքի գաղտնիքները՝ աստղագուշակությամբ զբաղվելով։ 16-17-րդ դարերի աստղագիտության զգալի հաջողությունները /Ն. Կոպերնիկոս, Տ. Բրահե, Յո. Կեպլեր/ բերեցին նրա գիտական դերի կտրուկ աճի և աստղագուշակության նահանջի։ Ըստ երևույթի Յո. Կեպլերը նոր ժամանակների վերջին աստղագետ-աստղաբաշխն էր, որը, օգտագործում էր աստղաբաշխական գիտելիքները իր հանրահայտ աստղագիտական օրենքների մշակման ժամանակ ։ 17-րդ դարի աստղաբաշխ Վ. Լիլլին, որը չափազանց մեծ հեղինակություն էր վայելում ժամանակակիցների մոտ, գրում է. «Լոնդոնի բնակիչները քիչ են հաշվի նստում աստղագուշակության հետ»։ 18-րդ դարում էմպիրիկ գիտական մէթոդաբանության զարգացմանը զուգընթաց՝ տեղի ունեցավ աստղագուշակության վերջնական տարանջասումը աստղագիտությունից, որի հետևանքով մինչ օրս գիտական համայնքը համարում է աստղագուշակությունը, ինչպես նաև մյուս հերմետիկ գիտությունները, կեղծ գիտություն կամ սնահավատություն քանի որ ստացված չեն այդ ուսմունքի համոզիչ գիտական ապացույցները։ Նորագույն շրջանի որոշ գիտնականներ փորձեր են կատարել սասանել այդ համոզմունքը։ Ամենահայտնի այդպիսի փորձերից մեկը ֆրանսիացի հոգեբան Միշել Հոկլենի կատարված լայնածավալ վիճակագրական հետազոտությունն էր, որի նպատակը ծննդյան պահին մոլորակների դիրքերի և մարդկային բնավորության գծերի ու որոշակի ունակությունների միջև եղած կապի բացահայտումն էր։ Այս հետազատութհունը բացահայտեց որոշակի օրինաչափությունների առկայությունը, սակայն նրա արդյունքները ակադեմիական գիտության կողմից բավարար համոզիչ չհամարվեցին՝ աստղագուշակության գիտականությունն ընդունելու համար։
Գրականություն
Կատեգորիա:Աստղագուշակություն Կատեգորիա:Սնահավատություն Կատեգորիա:Օկուլտականություն Կատեգորիա:Հերմետիզմ
Ավետիք Սահակյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1864 թվականին Ջալալօղլիում (այժմ՝ Ստեփանավան)։ Նախնական ուսումը ստացել է տեղի ազգային վարժարանում։ Ավարտելուց հետո, մեկնել է Ղարաբաղ և մտել Շուշի քաղաքի ռեալական դպրոցը։ 1893 թվականին Մոսկվայում ավարտել է Պետրովյան Ակադեմիան, աշխատել է երկրագործական նախարարությունում։ Երկար տարիներ եղել է հայկական գյուղատնտեսության միության նախագահ, «Գյուղատնտեսություն» պարբերականի խմբագիր։ 1909-1912 թվականներին բանտարկվել է Դաշնակցության գործի շրջանակներում՝ Թիֆլիսում, Նովոչերկասկում, Մոսկվայում, Պետրոգրադրում։
1917 թվականի հոկտեմբերին մասնակցել է Հայոց Ազգային Համագումարին ու մաս կազմել այնտեղ ընտրված Ազգային Խորհրդին։ Եղել է Անդրկովկասյան Սեյմի անդամ, Անդրկովկասյան կառավարությունում՝ մթերքի նախարար։ 1918 թվականի օգոստոսի 1-ից եղել է Հայաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության Խորհրդարանի ժողովի նախագահ, 1918 թվականին առաջին խորհրդարանի նախագահ, 1919 թվականին՝ խորհրդարանի փոխնախագահ, 1919 թվականի օգոստոս-հոկտեմբեր ամիսներին՝ հանրային խնամատարության և աշխատանքի նախարար, այնուհետև՝ Ժողովրդական տնտեսության նախարար։
Հայաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության անկումից հետո 1920 թվականին Ավետիք Սահակյանն անցավ Թավրիզ, Պարսկաստան, ապա Իրաք և վերջապես՝ կնոջ առողջական վիճակից ելնելով՝ Լիբանան, ամենուրեք շարունակելով իր քաղաքական կյանքը մինչև մահը։
Մահացել է 1933 թվականի ապրիլի 18-ին, Բեյրութում։
Ընտանիք
Ամուսնացած էր Վարվառա Սահակյանի (Վարյա) հետ, որն Հայաստանում կանանց ընտրական իրավունք ստանալուց հետո պատգամավոր ընտրված երեք կանանցից մեկն էր։
Հիշատակ
2018 թվականի մայիսի 28-ին, Հայաստանի առաջին հանրապետության հարյուրամյակի կապակցությամբ Ավետիք Սահակյանի ծննդավայր Ստեփանավանում (նախկինում՝ Ջալալօղլի) հանդիսավորությամբ բացվել է Ավետիք Սահակյանի անվան պուրակը, ուր տեղադրվել է վերջինիս կիսանդրին։ Պուրակի կառուցվել է թոռի՝ դոկտոր Արմեն Սահակյանի նախաձեռնությամբ։ Ճարտարապետն է Միսաք Մելքումյանը, քանդակագործը՝ Տիգրան Բագամյանը, այս գործին աջակցությունն է ցուցաբերել Ստեփանավանի քաղաքապետ Միքայել Ղարաքեշիշյանը ։
Գրականություն
Կատեգորիա:1863 ծնունդներ Կատեգորիա:1933 մահեր Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ստեփանավան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի (1918-1920) 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի (1918-1920) 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահներ
Օրջոնիկիձե (գյուղ, Գայվորոնի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Օրջոնիկիձե գյուղում բնակվում էր 45 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գայվորոնի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Զորական
Զորական, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզում։ Նոյեմբերյան քաղաքից հեռու է 6 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Զորական է վերանվանվել 2006 թվականի հուլիսի 4-ին ։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Զորականի մշտական բնակչությունը կազմել է 891, առկա բնակչությունը` 772 մարդ ։ Մինչև 1989 թ. գյուղում բնակվել են ադրբեջանցիներ, որոնց նախնիները Ադրբեջանի Ղազախի շրջանի Շխլի և այլ գյուղերից են ։ 1988-1889 թվականներից գյուղը բնակեցված է Ադրբեջանի Շամքորի շրջանի Խաչիսար (Չարդախլու) գյուղից այստեղ բռնագաղթած հայերով ։
Զորականի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, պտղաբուծությամբ, բանջարաբուծությամբ, ծխախոտագործությամբ, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։ Մրգերից մշակում են դեղձ, թուզ, արքայանարինջ, խաղող, նուռ, հոն, հատիկեղենից՝ ցորեն, գարի, եգիպտացորեն։ Զորականում նաև ընդեղեն են մշակում՝ ընկույզ, նուշ, պնդուկ։ Մթերքներն օրգանիկ են, մշակման ընթացքում տեղացիներն օգտագործում են միայն բնական գոմաղբը։
Կրթություն
Գյուղում գործում է դպրոց։
Պատմամշակութային կառույցներ
Զորականից մոտ 5 կմ հյուսիս-արևելքում կան հին ամրության ավերակներ։
Գյուղի տարածքում պահպանվում է ադրբեջանական գերեզման։
Բնությունը չքնաղ է։ Գյուղը սփռվել է անտառածածկ սարերի լանջերին։ Բազմագույն ծաղիկներ են աճում տարածքում։
Գյուղի պարծանքը հազարամյա հսկա չինարին է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Հայ-ադրբեջանական շփման գծի բնակավայրեր հայկական կողմից
Ռեպոլովո
Ռեպոլովո (Репполово), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 16 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ծեր կնոջ այցը
Ստեղծման պատմությունը
Դյուրենմատի մոտ պիեսի մտահղացումը ծնվեց Զելանդում բեռնյան Ինս բնակավայրի այցելության ժամանակ, իսկ ավելի ուշ «Դեպքի վայրում թատրոն»-ի շրջանակներում պիեսը բեմադրվեց Ինսի բաց բեմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1956 պիեսներ Կատեգորիա:Ֆեմինիստական ստեղծագործություններ
Մեծամիտ նապաստակը
Մեծամիտ նապաստակը (Зайка-зазнайка), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ, հեքիաթ։ Նկարահանվել է 1976 թվականին, ըստ Սերգեյ Միխալկովի համանուն մանկական պիեսի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1976 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր նապաստակների մասին Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կեդվա
Կեդվա (Kädva), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեռու շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեռու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Մարուդո
Մարուդո (Marudo)՝ կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Լոդի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հայաստանի վաստակավոր մանկավարժ
Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր մանկավարժ, Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչում։ Հիմնադրվել է 2002 թ. ընդունված «Գիտության, կրթության, ժուռնալիստիկայի, մշակույթի, արվեստի, առողջապահության, ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի բնագավառներում Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչումների մասին» ՀՀ օրենքով։ Վերասահմանվել է 2004 թ. հունիսի 11-ին ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից ընդունված, 2004 թ. հուլիսի 10-ին ՀՀ Նախագահի կողմից ստորագրված և 2004 թ. օգոստոսի 2-ին ուժի մեջ մտած «Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչումների մասին» ՀՀ օրենքով (օրենքն ուժը կորցրել է 2014 թ. օգոստոսի 9-ին)։ Կրկին վերասահմանվել է 2014 թ. հունիսի 21-ին ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից ընդունված, 2014 թ. հուլիսի 18-ին ՀՀ Նախագահի կողմից ստորագրված և 2004 թ. օգոստոսի 9-ին ուժի մեջ մտած «Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգևների և պատվավոր կոչումների մասին» ՀՀ օրենքով։
2002-2014 թթ.
2002-2014 թթ. վաստակավոր մանկավարժի պատվավոր կոչումը շնորհվում էր մատաղ սերնդի ուսուցման և դաստիարակության գործում ձեռք բերած ակնառու հաջողությունների և բացառիկ ավանդի համար նախադպրոցական, արտադպրոցական, հանրակրթական, միջին մասնագիտական, բարձրագույն և հետբուհական մասնագիտական կրթության ուսումնական և ուսումնադաստիարակչական հաստատություններում առնվազն 15 տարի աշխատած ուսուցիչներին, մանկավարժներին, դասախոսներին և աշխատակիցներին։
Լոզի (գյուղ, Լիպեցկի շրջան)
Լոզի (Лозы), գյուղ Ռուսաստանի, Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի կազմում։
Հայաստանի վաստակավոր մանկավարժ
Ներկայումս
2014 թ. օգոստոսի 9-ից Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր մանկավարժի պատվավոր կոչումը շնորհվում է նախադպրոցական, արտադպրոցական, հանրակրթական, միջին մասնագիտական, բարձրագույն և հետբուհական մասնագիտական կրթության ուսումնական և ուսումնադաստիարակչական հաստատություններում առնվազն 15 տարի աշխատած ուսուցիչներին, մանկավարժներին, դասախոսներին և աշխատակիցներին՝ մատաղ սերնդի ուսուցման և դաստիարակության գործում ձեռք բերած նշանակալի հաջողությունների և ակնառու վաստակի համար ։
Լոզի (գյուղ, Լիպեցկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1797 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի բնակավայրեր
Հայաստանի վաստակավոր մանկավարժ
Ներկայումս
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 16-րդ կետի՝ կոչումը շնորհում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։ Պարգևատրման վերաբերյալ Նախագահը հրապարակում է հրամանագիր։
2002-2014 թթ.
2002-2014 թթ. պատվավոր կոչումների ներկայացնելն իրականացնում էր Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը՝ հաշվի առնելով նաև լիազորված պետական մարմինների, ստեղծագործական միությունների առաջարկությունները՝ Հայաստանի Հանրապետության Նախագահին ուղղված գրավոր միջնորդագրերի միջոցով, բացի այդ, անձնական նախաձեռնությամբ պատվավոր կոչումներ կարող է շնորհել Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։
Ներկայումս
2014 թ. օգոստոսի 9-ից Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը շնորհում է պատվավոր կոչումներ անձնական նախաձեռնությամբ, նաև պատվավոր կոչումներ շնորհելու վերաբերյալ պաշտոնատար անձանց միջնորդությունների հիման վրա։ Այլ կերպ ասած, միջնորդություն ներկայացնել կարող է ոչ թե Կառավարությունը, այլ պաշտոնատար անձինք։ Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր մանկավարժի պատվավոր կոչում շնորհելու միջնորդությանը ներկայացվող պահանջները և միջնորդությունը ներկայացնելու կարգը, պատվավոր կոչումներ շնորհելու միջնորդություն ներկայացնելու իրավասություն ունեցող պաշտոնատար անձանց ցանկը հաստատում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։ ՀՀ Նախագահի 2014 թ. սեպտեմբերի 16-ի ՆՀ-396 հրամանագրի համաձայն, կոչումը շնորհելու միջնորդությունները ներկայացնում են Հայաստանի Հանրապետության վարչապետը, Հայաստանի Հանրապետության պետական մարմինների ղեկավարները, Երևանի քաղաքապետը՝ տվյալ մարմինների և Երևանի քաղաքապետարանի գործունեության ոլորտին առնչության դեպքում։ Տեղական ինքնակառավարման մարմինների ղեկավարները Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչումներ շնորհելու միջնորդությունները ներկայացնում են համապատասխան միջնորդություն ներկայացնելու իրավասություն ունեցող պաշտոնատար անձանց միջոցով ։
2002-2014 թթ.
2002-2014 թթ. կոչմանն արժանացած անձանց շնորհվում էին Հայաստանի Հանրապետության կառավարության սահմանած պատվավոր կոչումը հավաստող համապատասխան ձևի շնորհագիր և կրծքանշան։ «ՀՀ վաստակավոր մանկավարժ» կրծքանշանը՝ պատրաստված բրոնզափառ պղնձից, բաղկացած է 2 տարրից՝ Հայաստանի Հանրապետության պետական դրոշի պատկերով ալիքաձև զոլակից և դրան կապօղակով ամրացված ալիքաձև շրջանից։ Զոլակն ունի 25 մմ երկարություն ու 10 մմ լայնություն և պատված է եռագույն սառը արծնով։
Շրջանի տրամագիծը 36 մմ է։ Կրծքանշանի միջին մասում՝ անփայլ մակերեսի վրա զետեղված է ցայտաքանդակ՝ հայոց այբուբենի «Ա», «Բ», «Գ» տառերով պատկերազարդ բացված գիրք՝ փայլեցված ողորկ մակերեսով։ Գրքի վերևում փորագրված է՝ «Ճանաչել զիմաստություն...»։ Վերին մասում Արարատ լեռան ոճավորված ուրվագիծն է, ստորին հատվածում պատկերված է դափնու ճյուղ՝ ներքևում՝ «ՀՀ վաստակավոր մանկավարժ» գրությամբ։
Ներկայումս
2014 թ. օգոստոսի 9-ից հետո հանձնվող շնորհագրի և կրծքանշանի նկարագրությունը և նմուշը, դրա վկայականի նմուշը, մեդալի շերտաձողիկի նկարագրությունը և նմուշը հաստատում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։ ՀՀ վաստակավոր մանկավարժի կրծքանշանը պատրաստված է բրոնզապատ պղնձից, բաղկացած է 2 տարրից՝ Հայաստանի Հանրապետության պետական դրոշի պատկերով ալիքաձև զոլակից և դրան կապօղակով ամրացված ալիքաձև շրջանից։ Զոլակն ունի 25 մմ երկարություն և 10 մմ լայնություն, պատված է եռագույն սառը արծնով։ Շրջանի տրամագիծը 36 մմ է։ Կրծքանշանի միջին մասում՝ անփայլ մակերեսի վրա զետեղված է ցայտաքանդակ՝ հայոց այբուբենի «Ա», «Բ», «Գ» տառերով պատկերազարդ բացված գիրք՝ փայլեցված ողորկ մակերեսով։ Գրքի վերևում փորագրված է՝ «Ճանաչել զիմաստութիւն...»: Վերին մասում Արարատ լեռան ոճավորված ուրվագիծն է, ստորին հատվածում պատկերված է դափնու ճյուղ՝ ներքևում «ՀՀ ՎԱՍՏԱԿԱՎՈՐ ՄԱՆԿԱՎԱՐԺ» գրությամբ ։
Կոչման շնորհման վիճակագրությունը
Կոչումը շնորհվել է 151 անձի, որոնցից 97-ին ՀՀ Նախագահ Ս. Սարգսյանի կողմից (2008 թ. ապրիլի 9-ից առ այսօր)։
Կոչում ստացած 97 անձանցից 33-ը տղամարդ են, 64-ը՝ կին։ Ըստ տարեթվերի կոչումը շնորհվել է.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ պատվավոր կոչումներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր մանկավարժներ
Սիմբարիո
Սիմբարիո  (Simbario) կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Վիբո Վալենտիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1214 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 57 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 19 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 89844։ Հեռախոսային կոդը՝ 0963։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
(5343) Ռիժով
(5343) Ռիժով (Ryzhov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,274002 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9821 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5659 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1252,52 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,28742 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,34° անկյուն։
Գործավոր (շաբաթաթերթ)
«Գործավոր», շաբաթաթերթ։ ԱՄՆ-ի բանվորական կուսակցության հայկական հատվածի օրգան։ Հրատարակվել է 1924 թվականին, Նյու Յորքում։ Պրոպագանդել է մարքսիզմ-լենինիզմի գաղափարախոսությունը, ձգտել ամերիկահայ աշխատավորությանը համախմբել Բանվորական կուսակցության շուրջը։
Տպագրել է ամերիկահայ կոմունիստների պատգամավորական ժողովի նյութերը, բանվորական կուսակցության թեզիսները միջազգային, ազգային և տեղական հարցերի վերաբերյալ, լուսաբանել Խորհրդային Հայաստանի տնտեսական և մշակութային իրադարձությունները։
Տպագրել է Մյասնիկյանի (Մարտունի) «Եռամյա սոցիալիստական Հայաստանի առօրյա խնդիրները» աշխատությունը։
Կատեգորիա:Ամերիկա-հայկական շաշաբաթաթերթեր
Սենտո (Կալվադոսի գավառ)
Սենտո (Cintheaux), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 188 մարդ, բնակչության խտությունը` 24.80 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.58 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 195 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 16 կմ հարավ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 131 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 96-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 35։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,3 %։ 96 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 90 անձ (47 տղամարդ և 43 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (1 տղամարդ և 5 կին)։ 35 անաշխատունակներից 12-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը` թոշակառուներ, իսկ 7-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ջամիու Ալիմի
Ակումբային կարիերա
Ալիմի Ջամիուն Լագոսի «Վեստերլո» ակադեմիայի սան է ։ 2010/11 մրցաշրջանում խաղացել է «Վեստերլոյի» երիտասարդական թիմում ։ 2011 թվականի օգոստոսին լուրեր են տարածվել այն մասին, որ Ալիմին վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվելու է Դոնեցկի «Մետալուրգ» ակումբ ։
2011 թվականի հոկտեմբերին նա պայմանագիր է կնքել Սիմֆերոպոլի «Տավրիա» ակումբի հետ՝ լինելով Դմիտրի Սելյուկի գործակալը ։ 2011 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Ուկրանիայի երիտասարդական առաջնությունում կատարել է իր նորամուտը «Տավրիա» ակումբի կազմում՝ մասնակցելով «Շախտյոր» ակումբի դեմ խաղին, որի ընթացքում Ալիմին ձևակերպել է դուբլ, իսկ խաղն ավարտվել է 2:2 հաշվով։ Երկրորդ կազմի մարզիչը նրան թույլ էր տվել մասնակցել բոլոր 90 րոպեներին ։ 2011 թվականի նոյեմբերի 19-ին նա կատարել է իր նորամուտը Ուկրանիայի առաջնությունում՝ մասնակցելով «Վոլին» ակումբի դեմ տնային խաղին, որն ավարտվել է 2:0 հաշվով. Ջամիուն դաշտ է դուրս եկել խաղի վերջում՝ փոխարինելով Ժելկո Լյուբենովիչիին ։
2012 թվականի հունվարին «Տավրիա» ակումբի գլխավոր մարզիչ Սեմյոն Ալտմանը Ալիմին վերցրել է ուսումնամարզական հավաքի Թուրքիայում ։ Ընդհանուր առմամբ «Տավրիա» ակումբի կազմում Ալիմին Պրեմիեր լիգայում անցկացրել է 9 խաղ, իսկ երկրորդ կազմերի առաջնությունում՝ 13 խաղ։ «Տավրիա» ակումբի նոր գլխավոր մարզչի՝ Օլեգ Լուժնիի գալուց հետո Ալիմին հեռացել է ակումբից, սակայն 2013 թվականի փետրվարին «Տավրիա» ակումբի գլխավոր տնօրեն Ալեքսանդր Բոյցանը ասել է, որ չի բացառվում Ալիմիի վերադարձը թիմ ։
2013 թվականի սկզբին տեղափոխվել է Նիկոսիայի «Օլիմպիակոս» ակումբ։ Թիմի կազմում Կիպրոսի առաջնությունում անցկացրել է 6 խաղ։ 2013 թվականի մայիսին Ալիմին հայտարարել է, որ մտադիր չէ երկարաձգել ակումբի հետ կնքված պայմանագրի ժամկետը ։
2014 թվականի ամռանը Ալիմին տեղափոխվել է նիգերական «Շարքս» ակումբ Պորտ Հարկորտ քաղաքից ։ Նոր թիմում նա վերցրել է 22 համարը ։
Կարիերան հավաքականում
Ալիմին չի մասնակցել 2011 թվականի Կոլումբիայում անցկացված աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը ստացած վնասվածքի պատճառով ։ 2015 թվականից մինչև 2016 թվականը Նիգերիայի ազգային հավաքականի կազմում անցկացրել է չորս խաղ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նիգերիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Օլիմպիակոս Նիկոսիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Լատիներեն արտահայտությունների ցանկ «N»
N
Locució llatina Latinske ord og vendinger Liste de locutions latines Daftar frasa Latin Locuzioni latine Lijst van Latijnse spreekwoorden en uitdrukkingen pt:Anexo:Lista de provérbios e sentenças em latim Listă de locuțiuni în limba latină Seznam latinskih izrekov Lista över latinska ordspråk och talesätt
Ավագպարոն
Ավագպարոն, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն ավագ և պարոն բառերից։ Գործածվել է 13-17-րդ դարերում, այնուհետև դուրս է եկել գործածությունից ։
Վեկշյո
Վեկշյո (Växjö․ ) ), քաղաք և համայնք Շվեդիայի հարավային մասում՝ Սմոլանդ պատմական մարզում։ Կրունուբերգ լենի (շրջանի) վարչական կենտրոնն է, թեմի առաջնորդանիստ։ Շրջանի արդյունաբերական, վարչական, մշակութային, հոգևոր, կրթական կենտրոնն է՝ եպիսկոպոսանիստ տաճարով, Կարլ Լինեյի անվան համալսարանով, որի միայն ցերեկային բաժնում սովորում է շուրջ 15 հազար, իսկ բոլոր երեք բաժիններում՝ մոտավորապես 42 հազար ուսանող  ։ Հնուց ի վեր լինելով ապակեգործական կենտրոն՝ կրում է Բյուրեղապակյա թագավորության մայրաքաղաք մականունը ։ Այստեղ է գտնվում ապակու շվեդական ազգային թանգարանը ։ Վեկշյոն հաճախ կոչվում է նաև Կահույքի թագավորության մայրաքաղաք ։ Զբաղեցնում է 30,28 քառակուսի կիլոմետր տարածք ։ 2018 թվականի տվյալներով բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է  69 127, ամբողջ համայնքինը՝ 89 120։
Վեկշյոյում է Հանս Ռունեսոնը 1985 թվականին արել "Կինը հարվածում է նեոնացիստին իր ձեռնապայուսակով" լուսանկարը ։
Շվեդիայի ոստիկանությունը 2015 թվականի դեկտեմբերին պատրաստած զեկույցում Վեկշյոյի Արաբի կոչվող շրջանը ներառել է հանցագործության բարձր ցուցանիշ ունեցող քաղաքային տարածքների ցանկում ։ 2015 թվականի ընթացքում քաղաքում հրկիզման դեպքերի մի ամբողջ շարք է արձանագրվել  ։
Պատմություն
1342 թվականին Շվեդայի արքա Մագնուս Էրիկսոնը Վեկշյոյին քաղաքի կարգավիճակ է շնորհել։
Եվրոայի ամենականաչ քաղաք
1996 թվականին քաղաքը որդեգրել է հանածո վառելանյութերի օգտագործումից մինչև 2030 թվականը հրաժարվելու քաղաքականություն ։ Ջերմոցային գազերի արտանետումը այդ ժամանակից սկսած մինչև 2011 թվականը կրճատվել է 41%-ով, մինչև 2015 թվականը՝ 55%-ով։ Ընդ որում՝ քաղաքի տնտեսությունն այդ ընթացքում աճել է ։
CO2 գազի արտանետումները նույնպես կտրուկ կերպով նվազել են և 2014 թվականի դրությամբ հասցվել են 2,4տոննայի per capita, այն դեպքում, երբ Եվրոպական Միությունում միջին ցուցանիշը 7,3է ։
Վեկշյոն 2007 թվականիից ստացել է "Եվրոպայի ամենականաչ քաղաք" կոչումը ։
2017 թվականին քաղաքն արժանացել է European Green Leaf մրցանակի։
Կլիմա
Վեկշյոյին բնորոշ է խոնավ մայրցամաքայինից (Dfb) օվկիանոսայինին անցում կատարող կլիմա (Cfb), որը Շվեդիայի մնացած մասերի համեմատ ավելի մեղմ է, ավելի խոնավ և ավելի ամպամած։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Շվեդիայի բնակավայրեր
Կաստելետո Մոնֆերատո
Կաստելետո Մոնֆերատո  (Castelletto Monferrato, Castlèt Monfrà), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1537 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 163 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 9 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0131։
Կոմունայի հովանավորն է Պավիայի սուրբ Սիրը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի դեկտեմբերի 9-ին։
Ալ-Հարամ մզկիթ
Մասջիդ Ալ-Հարամ մզկիթ (المسجد الحرام — аль-ма́сджид аль-хара́м), աշխարհի գլխավոր և խոշորագույն մզկիթը, որի ներքին բակում է գտնվում իսլամի գլխավոր սրբավայրը՝ Քաաբան։ Գտնվում է Սաուդյան Արաբիայի Մեքքա քաղաքում։ Այցելությունը Ալ-Հարամ մզկիթ և Քաաբա համարվում է ուխտագնության (Հաջ) պարտադիր տարրը։ Մզկիթն ընդգրկում է նաև այլ կարևոր օբյեկտներ, այդ թվում Սև քարը, Զամզամ ջրհորը, Իբրահիմ մարգարեի վայրը (մակամ Իբրահիմ), աս-Սաֆա և ալ-Մարվա բլուրները։
Սրբազան մզկիթն ամենամեծն է աշխարհում, վերջին տարիներին հիմնանորոգվել և ընդլայվել է ։ Այն գտնվել է տարբեր տիրակալների (խալիֆաներ, սուլթաններ և թագավորներ) տիրապետության տակ, իսկ հիմա գտնվում է Սաուդյան Արաբիայի թագավորի տիրապետության տակ, ում անվանում են «Երկու սուրբ մզկիթների պահապան» (այսինքն՝ Սրբազան մզկիթը Մեքքայում և Մարգարեի մզկիթը Մեդինայում) ։ Մզկիթը գտնվում է Աբրաժ ալ-Բեյթ շենքի համալիրի մոտ, որն ունի աշխարհում ամենամեծ ժամացույցով աշտարակը ։ Վերջինիս շինարարությունն ուղեկցվել է Իսլամական ժառանգության վաղ օբյեկտների ոչնչացման բանավեճերով ։
Շինարարություն
Քաաբայի մոտակայքում գտնվող առաջին մզկիթի շինարարությունը վերագրվում է 638 թվականին։ Ներկայիս մզկիթը հայտնի է 1570 թվականից։ Մզկիթն իր գոյության ընթացում բազմիցս վերակառուցվել է, այնպես որ սկզբնական շինարարությունից շատ քիչ մաս է մնացել։ Սկզբում ալ-Հարամ մզկիթը ունեցել է վեց մինարեթ, սակայն երբ Ստամբուլում գտնվող Կապույտ մզկիթը ևս կառուցեցին վեց մինարեթով, Մեքքայի իմամը դա համարեց սրբապղծություն․ աշխարհի ոչ մի մզկիթ չպետք է համեմատվի Քաաբայի հետ ։ Եվ այդ ժամանակ սուլթան Ահմեդը հրամայեց պատրաստել մզկիթի յոթերորդ մինարեթը։
1980-ական թվականների վերջի վերակառուցում
1980-ական թվականների վերջին մզկիթը վերակառուցվել է, հարավ-արևմտյան կողմից մզկիթին կից կառուցել են երկու մինարեթով հսկայական մասնաշենք։ Հենց այդ շինության մեջ էլ ներկայումս գտնվում է մզկիթի գլխավոր մուտքը՝ «Ֆահդա թագավորի դարպասները»։ Ներկայումս Հարամ մզկիթը հսկայական կառույց է՝ 357 հազար մ² տարածքով։ Ունի 9 մինարեթ, որոնց բարձրությունը հասնում է 95 մետրի։ 4 դարպասից բացի գոյություն ունի 44 մուտք դեպի մզկիթ։ Շենքում կա ավելի քան 500 մարմարյա շարասյուն, և գործում է 7 շարժասանդուղք։ Հիմնական շինություններում օդը թարմացվում է օդորակիչներով։ Նախատեսված են հատուկ սենյակներ աղոթքների և մկրտվելու համար։ Արական և իգական սեռի մարդկանց համար սենյակները տարբեր են։ Ալ-Մասջիդ ալ-Հարամ մզկիթում միաժամանակ տեղավորվում է 800 հազար մարդ, ընդ որում, այդ դեպքում մարդիկ կանգնում են նույնիսկ մզկիթի տանիքին։
2007 թվականին դարպասների քանակը մզկիթում հասել է 95-ի։ Մզկիթի հիմնական դարպասները 4-ն են՝ Աբդ ալ-Ազիզա, Ֆախդա թագավորի դարպաս, ալ-Ումրա և ալ-Ֆատղ (արաբերեն «հաղթանակ»)։ Յուրաքանչյուր դարպասի վրա բարձրանում է 98 մետրանոց 2 մինարեթ, ևս մեկը գտնվում է աս-Սաֆա բլրից ոչ հեռու։ Մինարեթների մեջ պատրաստվել է պտուտակային սանդուղք, որը տանում է դեպի երկու պատշգամբը։ Մինարեթները պսակադրել են ոսկեզօծ մետաղից պատրաստված զանգվածային մահիկներին ։
21-րդ դարի սկզբի վերակառուցում
Սաուդյան Արաբիայի թագավոր Աբդուլլահ իբն Աբդուլ-Ազիզ ալ-Սաուդի որոշմամբ 2007-2012 թվականներին իրականացվել է մզկիթի մասշտաբային վերակառուցում, որի ընթացքում հյուսիսային ուղղությամբ տարածքն ընդարձակվել է մինչև 400 հազար մ², և այնտեղ տեղավորվում է 1,12 միլիոն մարդ։ Կառուցել են ևս 2 մինարեթ՝ նրանց քանակը հասցնելով 11-ի, ինչպես նաև Աբդալ թագավորի դարպասները։ Բոլոր հին և նոր շինությունները համալրվել են օդորակիչներով։ Վերակառուցումից հետո մզկիթի ամբողջ և շրջակա տարածքում արարողությունների և միջոցառումների ժամանակ կարող է մասնակցել 2,5 միլիոն մարդ։ Վերակառուցման աշխատանքների համար ընդհանուր ծախսվել է 10,6 միլիարդ դոլար։ Մզկիթի համալիրի մոտ 2011 թվականին կառուցվել է աշտարակ-երկնաքերի աշխարհի ամենամեծ համալիրը՝ Աբրաջ ալ-Բեյթը։
2015 թվականին Սալման թագավորը գործարկել է մզկիթի ևս մեկ լայնածավալ ընդլայնում՝ մզկիթի տարածքին ավելացնելով 0,456 կմ²։ Ավելացված տարածքում տեղավորվում է 1,2 միլիոն մարդ։ Ստեղծվել է նաև առաջին օղակաձև ճանապարհը, ավելացվել են թունելներ և սպասարկման շենքեր ։
1979 թվականի ահաբեկչական գործողություն
1979 թվականի նոյեմբերի 20-ի առավոտյան (իսլամական օրացույցով 1400 թվականի առաջին օրը) Մասջիդ Ալ-Հարամ մզկիթում առավոտյան աղոթքին հավաքվել էին հազարավոր հավատացյալներ։ Հանկարծ մզկիթի ներսում հնչել են կրակոցներ։ Միայն մահակներով զինված պահակախումբը չի կարողացել որևէ դիմադրություն ցույց տալ։ Շուտով մզկիթի հսկայական համալիրի ամբողջ տարածքը հայտնվել է անհայտ զինված անձանց վերահսկողության տակ։ Նրանք փակել են մզկիթի բոլոր մուտքերը և բարձր մինարեթների վրա կրակակետեր տեղադրել։ Գրավման գաղափարական ղեկավարն ու կազմակերպիչը Սաուդյան Արաբիայի ազգային գվարդիայի նախկին անդամ Ջուհայման Ալ-Ուտեյբին էր։ Առաջինն ըստ կարևորության զինակից Մուհամեդ ալ-Կախտանին էր, որն ապստամբության հոգևոր և կրոնական նախկին խորհրդանիշն էր։ Ապստամբները հավատում էին, որ ի դեմս նրա՝ երկիր է եկել հին մարգարեության մեջ հիշատակված Մահդին՝ սարսափելի դատաստանի նախաշեմին իսլամի նորարարը։ Իրենց շուրջը նրանք տեսնում էին հասարակության քայքայման անհանդուրժելի օրինակներ․ արևմտյան մշակութային և նյութական արժեքների ներթափանցումը, իշխող ընտանիքի դեմքերի, կին բռնապետերի դիմանկարները հեռուստատեսությամբ, հենց հեռուստատեսությունը, անձնագրերը, ազատությունը բարոյականության և վարքի մեջ։ Նրանք դեմ էին Սաուդյան Արաբիայի քրեական կապին արևմտյան երկրների հետ՝ նավթի վաճառք Ամերիկայում, թագավորական ընտանիքի հակվածություն շքեղության և սպառման հանդեպ։ Գրավելով մզկիթը՝ ապստամբները ցանկանում էին հայտարարել Մահդիի աստվածային առաքելության մասին և նրան հավատարմության երդում տալ Սուրբ Քաաբայի պատերի մոտ։
Շինարարական ամբարձիչի անկում
2015 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ուժեղ քամու հետևանքով շինարարական ամբարձիչն ընկել է մզկիթի բակ։ Մահացել է 107 մարդ, 238-ը ստացել են վնասվածքներ։ Շինարարական աշխատանքներով զբաղվել է «Saudi Binladin Group» կազմակերպությունը ։
Իմամների և մուեձինների ցուցակ
Իմամներ ․
Մուեձիններ․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսլամի սրբավայրեր Կատեգորիա:Արաբական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Մեքքայի մզկիթներ
Ավագտեր
Ավագտեր, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն ավագ և տեր բառերից։ Կա նաև Տիրավագ անունը, որը կազմված է այս մասնիկների հակադիր կցմամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Ալփարսլան Թյուրքեշ
Ալփարսլան Թյուրքեշ (Alparslan Türkeş, ), թուրք ռազմական և քաղաքական գործիչ։ «Գորշ գայլեր» կազմակերպության հիմնադիր-առաջնորդը։ 1960 թվականի մայիսի 27-ի զինվորական հեղաշրջման կազմակերպիչներից։
Կենսագրություն
Ծնվել է Կիպրոսի Նիկոսիա քաղաքում թուրք կիպրացի ընտանիքում։ Ի ծնե անունը եղել է Հուսեյն Ֆեյզուլլահ կամ Ալի Արսլան (աղբյուրները տարաձայնում են) ։ Հրանտ Դինքի պնդմամբ՝ Թյուրքեշը հայ որբ էր Սեբաստիայից, որը որդեգրվել էր թուրք կիպրացի ընտանիքի կողմից ։
1932 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Ստամբուլ։ Ծառայել է թուրքական բանակում 1938 թվականից։ 1945 թվականին մի շարք այլ ծայրահեղ ազգայնականների հետ միասին ձերբակալվել է, զինվորական դատարանում դատապարտվել է ազատազրկման «ֆաշիստական և ռասիստական գործունեություն ծավալելու» մեղադրանքով։ Ազատվել է բանտից 10 ամիս հետո ։
Ավարտել է Անկարայի «Հարբիե» ռազմական ուսումնարանը (1948) և ԱՄՆ-ի ռազմական ակադեմիան (1954)։ 1954-1960-թթ. ծառայել է Թուրքիայի Զինված Ուժերում օտարերկրյա ներկայացուցչություններում և ՆԱՏՕ-ի կառույցներում. 1960-1965-թթ.՝ Հնդկաստանում Թուրքիայի դեսպանատան ռազմական կցորդ. 1965-1980 թթ.՝ Հանրապետական-զյուղատնտեսական ազգային (1969 թ-ից՝ « Ազգայնական շարժում ») կուսակցության նախագահ։
1960 թ․ զինվորական հեղաշրջման կազմակերպիչներից մեկն է եղել, սակայն հեղաշրջման ղեկավարության ներսում տարաձայնությունների արդյունքում հեռացվել է ղեկավար կազմից և գործուղվել Հնդկաստան։ 1970-ական թթ․ փոխվարչապետի պաշտոնն է զբաղեցրել մի շարք կառավարություններում։
Թուրքիայում ֆաշիստական կարգեր հաստատելու մեղադրանքով 1982 թ. դատապարտվել և 5 տարի 5 ամիս կալանքի տակ է պահվել։ 1987 թ. սեպտեմբերի 6-ի հանրաքվեն վերականգնել է Թյուրքեշի քաղաքական իրավունքները։
ԽՍՀՄ փլուզումից (1991) հետո Թյուրքեշն առաջնորդվելով «մեկ ազգ՝ վեց պետություն» կարգախոսով. գաղտնի բանակցություններ է վարել Կենտրոնական Ասիայի հանրապետությունների և Ադրբեջանի ղեկավարների հետ։ 1992 թ. ապրիլին Բաքվում քարոզել է պանթյուրքիզմի` թուրքական ցեղի գերազանցության, «Թուրանական կայսրության» ստեղծման գաղափարները, կոչ արել ընտրողներին նախագահական ընտրությունների ժամանակ պաշտպանել Աբուլֆազ Էլչիբեյի թեկնածությունը։ Ղարաբաղյան հակամարտության լուծման համար ընդունել է նախահարձակ ռազմական գործողության ճանապարհը։
Ունեցել է ծայրահեղ հակառուսական դիրքորոշում. մերժել է Ադրբեջանի անդամակցությունը ԱՊՀ-ին։
Մահացել է 1997 թ․ ապրիլի 4-ին Անկարայում։ Ուներ գնդապետի կոչում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հակակոմունիստներ Կատեգորիա:Թուրքիայի նախարարներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թուրք քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական կուսակցությունների առաջնորդներ Կատեգորիա:Թուրքիայի փոխվարչապետներ Կատեգորիա:Թուրք ազգայնականներ Կատեգորիա:Պանթյուրքիստներ Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Թուրք կալանավորներ և ձերբակալվածներ Կատեգորիա:Քուլելի ռազմական դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ազգայնական շարժում կուսակցության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Թուրք ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Անկարայի պատգամավորներ
Կաելասե
Կաելասե (Kaelase), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Հալինգա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Հալինգա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սաշա Վալց
Սաշա Ալեքսանդրա Վալց (Sasha Waltz, ), գերմանացի խորեոգրաֆ, Sasha Waltz and Guests պարային ընկերության ղեկավար, Բեռլինի պետական բալետի գեղարվեստական ղեկավար Յոհաննես Օհմանի հետ համատեղ (2019 թվականից) ։
Կենսագրություն
Վալցը ծնվել է 1963 թվականին, Կարլսրուեում, ճարտարապետ-կուրատորի ընտանիքում։ Հինգ տարեկանից Կարլսրուեում հաճախել է պարի դասերի, աշակերտել Վալտրաուդ Կորնհաասին։ 1983-1986 թվականներին սովորել է Ամստերդամի Նոր պարերի զարգացման դպրոցում ։
1986-1987 թվականներին վերապատրաստվել է Նյու Յորքում։ Այդ ժամանակահատվածում հանդես է եկել պարային դպրոցներում, համագործակցել պարուսույցների, վիզուալ արվեստագետների և երաժիշտների հետ։ 1992 թվականից համարվում է Künstlerhaus Bethanien-ի բնակիչ-արվեստագետ, որտեղ իրականացրել է մի շարք «երկխոսություններ» միջդիսցիպլինար ծրագրերում պարողների, երաժիշտների և վիզուալ արվեստագետների հետ (Nasser Martin-Gousset, Takako Suzuki, Charlotte Zerbey, Ákos Hargitai): 1993 թվականին Յոխեն Զանդիգի հետ հիմնադրել է Sasha Waltz and Guests պարային ընկերությունը։ Զանդիգի հետ Բեռլինում հիմնադրել են Sophiensæle անվճար թատերական և պարային զարգացման կենտրոնը, որտեղ իրականացրել են Allee der Kosmonauten (1996), Zweiland (1997), Na Zemlje (1998) և Dialoge `99/I ծրագրերը։ 1999-2004 թվականներին Թոմաս Օստերմայերի հետ եղել է Schaubühne am Lehniner Platz գեղարվեստական ղեկավարը։
5 տարի Schaubühne-ում աշխատելուց հետո Sasha Waltz & Guests պարային ընկերությունն ակտիվացրել է որպես Բեռլինում հիմնված անկախ ընկերություն։ Այն ստեղծվել է որպես միջազգային ծրագիր՝ 25 մշտական և 40 ասոցիացված գործընկերների հետ։
2016 թվականին Բեռլինի քաղաքապետ Միխայիլ Մյուլլերը հայտարարեց, որ Սաշա Վալցը և Յոհաննես Օհմանը կհաջորդեն Նաչո Դուատոյին 2019 թվականից որպես Բեռլինի պետական բալետի համատեղ գեղարվեստական ղեկավարներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի պարուհիներ Կատեգորիա:Գերմանացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Գերմանացի թատերական ռեժիսորներ
Ալեքսանդրովկա (գյուղ, Գոլովանևի շրջան)
Ալեքսանդրովկա (Олександрівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գոլովանևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսանդրովկա գյուղում բնակվում էր 271 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,664 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 408,13 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գոլովանևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գոմս (Բերկրի-Աբաղայի գավառ)
Գոմս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Բերկրիի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռեպուխովո (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)
Ռեպուխովո (Репухово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի բնակավայրեր
Յոհան Գոթլիբ Ֆիխտե
Յոհան Գոթլիբ Ֆիխտե (Johann Gottlieb Fichte, ), գերմանացի փիլիսոփա և հասարակական գործիչ, գերմանական դասական իդեալիզմի ներկայացուցիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ Սովորել է Ենայի և Լայպցիգի համալսարաններում։ Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության ազդեցությամբ աշխատություն է գրել ի պաշտպանություն մտքի ազատության։ 1794-1799 թվականներին եղել է Ենայի համալսարանի պրոֆեսոր, սակայն աթեիզմ քարոզելու մեղադրանքի պատճառով, ստիպված հեռացել է Ենայից, տեղափոխվել Բեռլին, 1810 թվականից՝ Բեռլինի համալսարանի պրոֆեսոր, 1810-1812 թվականներին՝ առաջին ընտրովի ռեկտորը։ Ֆիխտեի դասախոսական գործունեության գագաթնակետը եղավ հռչակավոր «Խոսք ուղղված գերմանական ազգին» ճառը (1808)։
Ֆիխտեի փիլիսոփայական հայացքները
Ֆիխտեի հիմնական գաղափարները արտահայտված են մի շարք աշխատություններում՝ «Գիտաուսմունք» ընդհանուր վերնագրով (1794)։ Ֆիխտեն ելնում է «տեսական բանականության» (գիտության) նկատմամբ «գործնական բանականության» (բարոյականության) առաջնայնության կանտյան դրույթից։ Սակայն, որպեսզի բարոյականությունը մարդկային կյանքի իրական հիմքը հանդիսանա, այն պետք է կանխադրվի տեսականորեն՝ գիտակցության ակտիվության պայմանների համակարգային բացահայտման մեջ։ Այս խնդիրը դրված է փիլիսոփայության առջև։
«Գիտաուսմունքի» հետագա վերամշակումներում Ֆիխտեն հատկապես պնդում է այս դրույթը՝ խուսափելու համար այն կարծիքից, թե իբր մարդկային «Ես»-ն է ստեղծում իրեն շրջապատող էմպիրիկական աշխարհը։ Տեսական փիլիսոփայության իմաստն այն է, որ մարդկային «Ես»-ը, ինչպես և նրան շրջապատող աշխարհը, բացարձակ (աստվածային) «Ես»-ի արդյունքներն են։
Ֆիխտեի գործնական փիլիսոփայության (ընդգրկում է բարոյագիտությունը, իրավունքի ու պետության մասին ուսմունքը և մանկավարժությունը) կենտրոնում ստոիցիզմի ոգով ըմբոնված ազատության գաղափարն է։ Քանի որ աշխարհը ենթարկվում է անհրաժեշտության սկզբունքին, ազատությունը ոչ թե անհրաժեշտ օրենքների շրջանակից դուրս գալու անիմաստ փորձն է, այլ բարոյական նորմաներին ինքնակամ նվիրվածությունը։
Ֆիխտեի փիլիսոփայությունը մեծապես ազդել է գերմանական դասական իդեալիզմի (Շելինգ և մասամբ Հեգել) և ռոմանտիզմի վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:18-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Իդեալիստներ Կատեգորիա:Լայպցիգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Գերմանացի հասարակական գործիչներ
Լոզկի (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)
Լոզկի (Лозки), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Ամեն անգամ քո տըվածից երբ մի բան ես դու տանում
«Ամեն անգամ քո տըվածից երբ մի բան ես դու տանում», Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս քառյակը գրել է 1921 թվականի մայիսի 2-ին ։ Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի 109-րդ, 110-րդ և 161-րդ համարներում պահվում է երեք ինքնագիր։ Թումանյանի ընտանեկան արխիվում պահվում են ևս չորսը։ Քառյակն առաջին անգամ տպագրվել է 1922 թվականին Երևանում լույս տեսնող « Նորք » հանդեսի Ա գրքի 95-րդ էջում, այնուհետև՝ 1922 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած Սուրխաթյանի «Գրական գոհարներ» ժողովածուի 499-րդ էջում և Կ․ Պոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» ժողովածուի 61-րդ էջում, ապա Թումանյանի երկերի ժողովածուի 214-րդ էջում։ Քառյակն արտատպվել է Կ․ Պոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» ժողովածուից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ
Օկտեն
Օկտեն, չհագեցած ածխաջրածին, C8H16 քիմիական բանաձևով։ Այն ունի 66 իզոմեր։ Օկտեն-1 հաճախ անվանում են նաև α-օլեֆին։ Արդյունաբերության մեջ այն ստանում են նավթի կրեկինգից։ Օկտենը հումք է հանդիսանում պոլիէթիլենի արտադրության համար ։ Նորմալ պայմաններում այն անգույն, յուրահատուկ հոտով հեղուկ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալկեններ
Լեյլա Վեքիլովա
Լեյլա Մահադ ղիզի Վեքիլովա (Leyla Məhəd qızı Vəkilova, ), բալետի ադրբեջանցի արտիստուհի, բալետմայստեր, Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի;
Կենսագրություն
Լեյլա Վեքիլովան ծնվել է 1927 թվականի հունվարի 29-ին Բաքվում։ 1935 թվականից նա դասավանդում էր Խորեոգրաֆիա դպրոցում։ Նրա ուսուցիչը հայտնի ադրբեջանցի բալետմայստեր Գամեր Ալմասզադեն էր։ 1943 թվականին դպրոցն հաջողությամբ ավարտել է։ Դպրոցն ավարտելուց հետո նա սկսել է հանդես գալ որպես մենակատար `Ադրբեջանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնում։ 1945-1946 թվականներին Մոսկվայի Խորեոգրաֆիա դպրոցում երկու տարի անցավ հատուկ դասընթաց։ Վերադառնալով Բաքու, նա դարձավ Ադրբեջանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի բալետի դերասանուհի ։
Լավագույն դերակատարումներ
Ազգային լավագույն դերակատարումներից են՝ Գյուլյանակ (Աֆրասիաբ Բադալբեկլիի «Կույսի աշտարակը»), Օդետա-Օդիլիա, Ավրորա, Մուլլա (Պյոտր Չայկովսկիի «Կարապի լիճը», «Քնած գեղեցկուհին» և «Շչելկունչիկ»), Կիտրի (Լյուդվիգ Մինկուսի «Դոն Կիխոտ»), Գյուլշեն (Ս. Հաջիբեկովի «Գյուլշեն»), Այշա (Կարա Կարաևի «Յոթ գեղեցկուհիներ», 1952), Շիրին (Արիֆ Մելիքով, «Սիրո լեգենդ»)։
Լեյլա Մախադ կըզը Վեքիլովան մահացել է 1999 թվականի փետրվարի 20-ին Բաքվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի բալետի արտիստներ‎ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Նովայա Օդեսա (այլ կիրառումներ)
Նովայա Օդեսա, կարող է վերաբերել՝
Ֆինանսներ
Ֆինանսներ (finances՝ դրամական միջոցներ), գիտական գրականության մեջ սահմանվում է որպես տնտեսական հարաբերությունների ամբողջություն, որոնք ծագում են դրամական միջոցների կենտրոնացված և ապակենտրոնացված ֆոնդերի ձևավորման, բաշխման և օգտագործման ընթացքում։ Սովորաբար խոսքը պետության կամ տնային տնտեսությունների նպատակային ֆոնդերի մասին է։ Ֆինանսների բնագավառում կարևորագույն հասկացություն է «բյուջեն»։
Արևմտյան գիտական գրականության մեջ ֆինանսների ընդհանուր սահմանումներ չեն տրվում, ֆինանսները սահմանվում են բավականին ընդլայնված կերպով։ Սովորաբար որոշակիացվում է, թե որ ֆինանսների մասին է գնում խոսքը. հանրային, մասնավոր կամ անձնական ֆինանսեր։ Հանրային ֆինանսեր ասելով՝ հասկանում են պետական ռեսուրսների, եկամուտների հաշվեկշռի և ծախսերի ձևավորման և օգտագործման գործընթացն ու մեխանիզմը, ինչպես նաև ղեկավարման համապատասխան մեթոդները ։ Մասնավոր ֆինանսների հասկացության տակ հասկանում են «փողերի կառավարումը» կամ «փողերի կառավարման արվեստն ու գիտությունը» ։ Այդկերպ «ֆինանսական մենեջմենթ», «կառավարման ֆինանսներ», «մասնավոր ֆինանսներ» և «բիզնես ֆինանսներ» հասկացությունները գործնականում համազոր են և փոխկապակցված են։ Ֆինանսների տեսությունը ուսումնասիրում է գնագոյացման տեսությունը, կապիտալի ձևավորումը, պորտֆելների տեսությունը, ֆինանսական ակտիվների, օպցիոնների գնագոյացման տեսությունը և մի շարք այլ տեսություններ, որոնք հիմնվել են Գ. Մարկովիցի, Ու. Շարպի, Ռ. Մերտոնի, Ֆ. Մոդիլյանիի, Մ. Միլերի, Ջ. Թոբինի, Ա. Բլեքի և այլոց կողմից։
«Ֆինանսներ» հասկացության տակ հասկանում են նաև տնտեսագիտական գիտությունն ու հայեցակարգը, որ ուսումնասիրում է տնտեսագիտական հարաբերությունների համապատասխան ոլորտը։
«Ֆինանսներ» բառը հաճախ գործածվում է կենցաղում՝ մատնանշելու փողը։
«Ֆինանսավորում» եզրը նշանակում է «ապահովում դրամական միջոցներով»։
Ֆինանսների դասակարգումը
Ավանդաբար ֆինանսները բաժանվում են հանրային ֆինանսների (կենտրոնացված, պետական և մունիցիպալ ֆինանսներ) և մասնավոր ֆինանսների (ապակենտրոնացված)։ Վերջիններս իրենց մեջ ներառում են ինչպես կորպորատիվ ֆինանսները (կազմակերպությունների ֆինանսներ), այնպես էլ տնային տնտեսությունների ֆինանսները (անձնական և ընտանեկան ֆինանսներ)։
Հանրային և մասնավոր ֆինանսների էական տարբերությունն այն է, հանրային ֆինանսների և մասնավոր սեկտերի ֆինանսների առջև տարբեր նպատակներ են դրված (Մ.        )։ Մասնավոր սեկտորի գլխավոր նպատակը շահույթի ստացումն է, այսինքն՝ կապիտալի փոխանակային արժեք առավելագույն մեծացումը արտադրության և/կամ սպեկուլյացիայի ճանապարհով։ Իր հերթին հանրային ֆինանսների նպատակը համազգային և տարածաշրջանային մակարդակներում օգտագործվող հասարակական բարիքների բաշխումն ու վերաբաշխումն է         )։ Բացի այդ՝ հանրային ֆինանսների համար առաջնային են ծախսումները, որովհետև ֆինանսավորում է կատարվում հանրային կրթության հատուկ առաջադրանքների և գործառույթների համար։ Մասնավոր ֆինանսների համար առաջնային են եկամուտները, ողջ գործունեությունը ուղղված է եկամտի ստացմանը, որը հետագայում օգտագործվում է տվյալ անձի ցանկությամբ։
Կապված տնային տնտեսությունների և կորպորատիվ ֆինանսների էական տարբերության հետ՝ այդ կատեգորիաները դիտարկվում են որպես առանձին բաժիններ, այդպիսով՝ ֆինանսները ստորաբաժանվում են.
Մասնավոր ֆինանսներում առանձնացվում են ֆինանսական ծառայությունների ոլորտը, վարկային կազմակերպությունների (բանկեի) ֆինանսները և ապահովագրական ընկերությունների ֆինանսները։ Երբեմն առանձնացվում են նաև ոչ առևտրային կազմակերպությունների ֆինանսները, ինչպես նաև փոքր բիզնեսների ֆինանսները։
Ֆինանսների գիտական հայեցակարգեր
Ֆինանսները (առաջին հերթին՝ հանրայինները) ուսումնասիրվում են «Ֆինանսներ», «Ֆինանսներ և վարկ», «Ֆինանսներ, դրամական շրջանառություն և վարկ» գիտական հայեցակարգերի շրջանակներում։ Հետևյալ հայեցակարգերը ուսումնասիրում են փողը և հասարակական-տնտեսական հարաբերությունները, որոնք կապված են նյութական ռեսուրսների ձևավորման, բաշխման և օգտագործման հետ։ Ֆինանսները կիրառական տնտեսագիտական հայեցարգ են։
Ֆինանսների կառավարումը (առաջին հերթին՝ մասնավորները) ուսումնասիրվում է ֆինանսական մենեջմենթի շրջանակներում։ Բանկի ֆինանսների կառավարումը սովորաբար ուսումնասիրվում է «Բանկային գործ»-ի շրջանակներում։ Ֆինանսական հոսքերի նկատմամբ կառավարումը ուսումնասիրվում է «Ֆինանսական վերահսկողություն» առարկայի շրջանակներում։
Ֆինանսական տեղեկատվության վերլուծության մեթոդներն ու մոդելները ուսումնասիրվում են ֆինանսական մաթեմատիկայի շրջանակներում։ Ֆինանսական մաթեմատիկան ֆինանսների կառավարման հիմքն է։
«Արևմտյան» հայեցակարգ
«Ֆինանս» եզրի ժամանակակից ձևակերպումները սկիզբ են առնում կամերալիզմում՝ մերկանտիլիզմի գերմանական տարբերակում, այն գիտության, որը զբաղվում էր պետական բյուջեի ձևավորման և նպատակային օգտագործման ։ Կամերալիստները, ֆինանսեր ասելով, հասկանում էին եկամուտների տնօրինումը, որոնք ուղղված են պետության պահանջմունքների բավարարման համար։ «Կամերակ գիտություն» և «ֆինանսական գիտություն» հասկացությունները արևմտյան գրականության մեջ երբեմն գործածվում էին որպես հոմանիշներ, բայց նրանից հետո, երբ տնտեսության կառուցվածքում առանձնացվեցին կամեր-կոլեգիաներ, որոնց կազմի մեջ մտնում էր ոստիկանությունը, «ֆինանսներ» տերմինը ձեռք բերեց ինքնուրույն, ավելի նեղ իմաստ. «...քաղաքական գործունեության ճյուղ, որն ունի նպատակ ձեռք բերելու, պահպանելու և պետական իշխանության նյութական արժեքների օգտագործման համար։ Այն գործածվում է սեփական տնտեսության կամ պետական եկամուտների և ծախսերի իրացման համար։ Կառավարության հենց այս գործառույթներն էլ կազմում են ֆինանսների, կառավարական տնտեսության կամ պետական տնտեսության առարկան» (մինչհեղափոխական Ռուսաստանում ևս եզրը կրում էր նույն իմաստը, ինչը որ գործածվում էր նաև Գերմանիայում (տես ).
Անգլալեզու գրականության մեջ XIX դարի երկրորդ կեսում և ХХ դարի առաջին կեսում «ֆինանսներ» եզրը չէր ձևակերպվում այնպես միանշանակ, ինչպես գերմանականում։ Մասնավորապես, Վեբստերի բառարանում (1886 թվականի հրատարակչություն) խոսվում էր այն մասին, որ ֆինանսերը ղեկավարողի կամ պետության եկամուտներն են (revenue)։ Երբեմն էլ ֆինանսները ձևակերպվում են որպես ֆիզիկական անձի եկամուտներ»։ Այդկերպ, այդ բնորոշումը ցույց է տալիս այդ ժամանակվա արևմտյան գիտնականների նեղ շրջանակի տեսակետները, համաձայն որոնց ֆինանսների ոլորտը սահմանափակվում էր միայն պետության եկամուտներով և, բացի այդ, ցույց է տալիս «ֆինանսներ» տերմինի ոչ միայն տնտեսության ոլորտի մեջ հասարակական գործածությունը, այլև՝ մասնավոր։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսում ֆինանսների ենթատեքստում խոսվում է ոչ միայն պետական եկամուտների և ծախսումների, այլև արժեթղթերի սպեկուլյացիաների, կապիտալի կուտակման և բանկային կապիտալի տոկոսային դրույքի՝ որպես ֆինանսական գիտության կարևոր ասպեկտների մասին (տես, օրինակ)։ Անգլիացի հեղինակ Գ. Քինգի «Ֆինանսների տեսություն» գրքում ընդհանրապես չի հիշատակվում տնտեսության հասարակական սեկտորը, այլ խոսքը շահույթի, ակտուար հաշվարկների, փոխատվական կապիտալի պարզ և բարդ տոկոսադրույքների մասին է։ Այդ տեսանկյունից՝ նշանակալի է նաև Ֆ. Քլիվլենդի ֆինանսների վերաբերյալ ձևակերպումը. «Ֆինանսները բիզնեսի ճյուղ է, որը գործ ունի կազմակերպության կառավարման համար անհրաժեշտ ֆոնդերի ստացման և ծախսման հետ։ … Ի˚նչ են ֆոնդերը։ Ինչպե˚ս ստանալ։ Ինչպե˚ս կառավարել։ Այդ երեք հարցերի պատասխանները ներկայացնում են ֆինանսների ողջ ոլորտը»։ Նշանակալի է այն, որ Կառլ Մարքսը իր «Կապիտալում» գործածում է «ֆինանսներ» հասկացությունը դրամական կապիտալի, բանկերի և բորսաների ենթատեքստում։