cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վասկերտ
Բնակչություն
1872-1873 թվականներին ուներ 40 տուն հայ և 10 տուն թուրք, XIX դարի վերջին՝ 110 տուն, որից 100-ը՝ հայկական, իսկ 1914-1915 թվականներն՝ 60 տուն հայ և 25 տուն թուրք և քուրդ բնակիչ։
Տնտեսություն
Հայերը զբաղվում էին երկրագործությամբ, պտղաբուծությամբ, անասնապահությամբ և արհեստներով (դերձակություն, երկաթագործություն, հյուսնություն, ջուլհակություն)։
Պատմամշակութային կառույցներ
Վասկերտն ուներ Ս Թորոս անունով եկեղեցի։ Գյուղի մոտակայքում կան հին բերդի ավերակներ, ժայռապատկերներ։ Գյուղից 2 կմ հարավ գտնվում է ավերված բնակավայր, որը նույնացվում է պատմական Անձիտ գավառում հիշատակվող հին Վասակավան գյուղին:Վասկերտի արևմտյան կողմում՝ Ձորակ գյուղի մոտ, գտնվում էին Ս. Վառվառա վանքը և Ս. Մարիամ և Քառասուն մանկունք ավերակ եկեղեցիները։
Կրթություն
Ս Թորոս եկեղեցուն կից գործում էր վարժարան, որտեղ 1870-1880-ական թվականներին սովորում էին 30 տղա և աղջիկ ։
Ալեքսեյ Բերեզուցկի
Ալեքսեյ Վլադիմիրովիչ Բերեզուցկի (Алексе́й Влади́мирович Березу́цкий, ), ռուս ֆուտբոլիստ, Ռուսաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի և ԲԿՄԱ-ի պաշտպան։ Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ (2005)։ Ռուսաստանի առաջնության վեցակի չեմպիոն, Ռուսաստանի գավաթի յոթակի և սուպերգավաթի վեցակի դափնեկիր։ ՈՒԵՖԱ Գավաթի խաղարկության 2004-05 մրցաշրջանի չեմպիոն։ Հանդիսանում է նաև 2008 թվականի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մրցանակակիր։ Բերեզուցկին 7 անգամ ընդգրկվել է Ռուսաստանի առաջնության լավագույն 33 ֆուտբոլիստների ցուցակում (այդ թվում երեք անգամ զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը)։
Բերեզուցկին «Տորպեդո-ԶԻԼ» ֆուտբոլային դպրոցի սաներից է։ Նա սկսել է իր ֆուտբոլային կարիերան այդ ակումբում 2000 թվականի վերջին, իսկ 2001 թվականի ամառվանից սկսած մի քանի ամիս Նովոռոսիյսկի «Չերնոմորեցի» կազմում հանդես գալուց հետո տեղափոխվել է ԲԿՄԱ, որի կազմում հանդես է գալիս առ այսօր։
Ալեքսեյի երկվորյակ եղբայրը՝ Վասիլի Բերեզուցկին, նույնպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է։ Նա իր եղբոր հետ հանդես է գալիս և ԲԿՄԱ-ում և Ռուսաստանի ազգային հավաքականի կազմում (ինչպես Ալեքսեյը, այնպես էլ Վասիլին կենտրոնական պաշտպաններ են)։
Վաղ տարիներ
Ալեքսեյ Բերեզուցկին ծնվել է 1982 թվականի հունիսի 20-ին. նա 20 րոպեով փոքր է իր եղբայր Վասիլիից։ Մայրը աշխատել է որպես հաշվապահ, իսկ հայրը՝ ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչ ։ Որոշ ժամանակ Բերեզուցկիները երկմտում էին ֆուտբոլի և ջրային պոլոյի միջև, սակայն արդյունքում ութ տարեկան հասակից սկսում են խաղալ «Սմենա» ֆուտբոլային դպրոցում, որտեղ երկվորյակների մարզիչն է դառնում Վլադիմիր Լոպանդին ։ Նրա խոսքով՝ Բերեզուցկիները վաղ տարիքում տարբերվում էին իրենց հասակակիցներից իրենց ֆիզիկական տվյալներով, բնավորությամբ և կարգապահությամբ ։ 15 տարեկան հասակում Բերեզուցկիները մոտ էին ֆուտբոլային խմբակը լքելուն, քանի որ այլևս հեռանկարներ չէին տեսնում «Սմենայի» ՄՊՖԴ-ի բարձրագույն առաջնությունից դուրս մնալուց հետո։ Նրանք սկսում են լրջորեն հետաքրքրվել բասկետբոլով, սակայն Վլադիմիր Կոբզևի հրավերով նրանք ընդունվում են «Տորպեդո-ԶԻԼ» ֆուտբոլային դպրոց ։ Դպրոցը ավարտելուց դեռևս մեկուկես տարի առաջ Բորիս Իգնատևը սկսում է եղբայրներին ներգրավել առաջին թիմի մարզումներին ։
«Տորպեդո-ԶԻԼ» և «Չերնոմորեց»
Ալեքսեյն իր առաջին հանդիպումը արդեն պրոֆեսիոնալ հարթակում անցկացնում է 2000 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Տոմսկում։ Նա «Տորպեդո-ԶԻԼ»-ի մեկնարկային կազմի հետ դուրս է գալիս խաղադաշտ առաջին լիգայի շրջանակներում կայացած «Տոմի» դեմ խաղում։ Խաղը ընթանում է շատ խիստ եղանակային պայմաններում (օդի ջերմաստիճանը կազմում էր -7 աստիճան) և ավարտվում է զրոյական ոչ-ոքիով ։ Ակումբի կազմում մինչև մրցաշրջանի վերջը ևս մեկ հանդիպում անցկացնելուց հետո Բերեզուցկին վարձավճարային պայմաններով տրվում է բարձրագույն առաջնությունում հանդես եկող «Չերնոմորեցին» ։ Ալեքսեյի ամբողջ կարիերայի ընթացքում Չերնոմորեցը միակ ակումբն է, որում նա հանդես չի եկել իր եղբոր՝ Վասիլիի հետ միասին ։
Նոր թիմի կազմում Ալեքսեյն իր առաջին հանդիպումն է անցկացնում 2001 թվականի մարտի 18-ին՝ մոսկովյան «Սպարտակի» դեմ խաղում փոխարինում կատարելով ։ Արդեն ապրիլի 7-ին Բերեզուցկին բացում է ակումբի կազմում իր գոլերի հաշիվը։ Նա հեղինակում է իր առաջին գոլը «Չերնոմորեցի» կազմում «Ռոստովի» դեմ խաղում։ Այդ գոլը նաև դառնում է հաղթական, և ակումբը վաստակում է իր հերթական երեք միավորը ։ «Նավաստիների» կազմում ևս 14 հանդիպում անցկացնելուց հետո Բերեզուցկին 2001 թվականի հուլիսին գնվում է մոսկովյան ԲԿՄԱ-ի կողմից ։
ԲԿՄԱ
2005 թվականը «Սպարտակի» համար դառնում է պատմության մեջ ամենահաջողը։ Այս մրցաշրջանում ակումբը հաղթում է Ռուսաստանի առաջնությունում և Գավաթը և ՈՒԵՖԱ գավաթը։ Ալեքսեյը, լինելով ակումբի առանցքային ֆուտբոլիստներից մեկը, անընդմեջ հայտավորվում էր թիմի հիմնական կազմում ։ Մայիսի 18-ին Բերեզուցկին հեղինակում է իր առաջին գոլը ԲԿՄԱ-ի կազմում. նա ՈՒԵՖԱ Գավաթի եզրափակչի շրջանակներում կայացած լիսաբոնյան «Սպորտինգի» դեմ խաղի 56-րդ րոպեին նպատակին է հասցնում է Դանիել Կառվալյուի փոխանցումը և հավասարեցնում հանդիպման հաշիվը։ Ավելի ուշ լիսաբոնացիների դարպասը գրավում են նաև Յուրի Ժիրկովը և Վագներ Լավը, և ԲԿՄԱ-ն դառնում է առաջին ակումբը ռուսական ֆուտբոլի պատմության մեջ, որին հաջողվում է հաղթել եվրագավաթի խաղարկությունում ։ Հուլիսի 30-ին Բերեզուցկին գոլի հեղինակ է դառնում արդեն ռուսական Պրեմիեր Լիգայում. պաշտպանը այս անգամ գոլի հեղինակ է դառնում «Սպորտինգի» դեմ կայացած եզրափակչային խաղից ոչ պակաս կարևոր «Լոկոմոտիվի» դեմ խաղում ։ Մրցաշրջանի ընթացքում Բերեզուցկին բոլոր մրցաշարերի վիճակագրությամբ մասնակցում է 59 հանդիպման և դառնում է երեք գոլի հեղինակ, ինչի արդյունքում կրկին առաջնության լավագույն 33 ֆուտբոլիստների շարքում ունենում է իր պատվավոր տեղը։ Այս անգամ ֆուտբոլիստը իր դիրքում առաջինն է ճանաչվում ։
Հաջորդ երկու մրցաշրջանները (2010-11 և 2011-12) Բերեզուցկին անցկանցնում է բարձր մակարդակի վրա։ Նա երկու անգամ դառնում է առաջնության արծաթե մեդալակիր և երկու անգամ էլ ընդգրկվում է առաջնության լավագույն 33 ֆուտբոլիստների ցուցակի մեջ (համապատասխանաբար երկրորդ և երրորդ հորիզոնականներով) ։ Սակայն 2012-13 մրցաշրջանում Ալեքսեյը բոլոր մրցաշարերի արդյունքով մասնակցում է ընդամենը 10 հանդիպման, ինչը դառնում է որոշ լրագրողների համար անհասկանալի պատճառ ։ Որոշ մեկնաբանները մրցաշրջանի ընթացքում նշեցին, որ Ալեքսեյը տարիքի պատճառով կորցրել է իր խաղային որակները և արդեն չի կարող համապատասխանել ռուսական Պրեմիեր Լիգայի մակարդակին։ Նրանք կանխատեսում էին, որ ԲԿՄԱ-ն այլևս ի վիճակի չէ առաջատար հորիզոնականներ զբաղեցնել առաջնությունում ։ Չնայած այսպիսի ենթադրությունների «բանակայինները» դառնում են առաջնության չեմպիոն և հաղթանակ են տանում Ռուսաստանի գավաթի խաղարկությունում։ Հաջորդ տարի Բերեզուցկին վերջնականապես դառնում է պահեստային ֆուտբոլիստ. նա 2013-14 և 2014-15 մրցաշրջաններում ընդհանուր հաշվարկով մասնակցում է ընդամենը 20 հանդիպման։ 2015-16 մրցաշրջանում Ալեքսեյը անսպասելի կերպով վերադարձնելով թիմի առանցքային ֆուտբոլիստի իր դերը Պրեմիեր լիգայում և մասնակցում է 21 հանդիպման, իսկ 2015 թվականի հուլիսի 28-ին անցկացնում է իր 50-րդ հոբելյանական հանդիպումը Չեմպիոնների լիգայում՝ այդպիսով դառնալով «բանակայինների» կազմում առաջին ֆուտբոլիստը, ում հաջողվել է հասնել այդ սահմանին ։ 2016 թվականի ապրիլի 24-ին Ալեքսեյը «Դինամոյի» դեմ խաղին հայտավորվելով առողջական խնդիրներ ունեցող իր եղբոր փոխարեն՝ հեղինակում է այդ խաղում ԲԿՄԱ-ի հաղթական գնդակը։ Այդ խաղը Ալեքսեյի համար դառնում է Ռուսաստանի առաջնության շրջանակներում ԲԿՄԱ-ի կազմում անցկացրած 300-րդը, իսկ հեղինակած գնդակը 2010 թվականից հետո առաջինը ։ Առաջնության արդյունքներով ԲԿՄԱ-ն և Բերեզուցկին դառնում են առաջնության վեցակի չեմպիոնները ։
Ելույթները հավաքականի կազմում
Բերեզուցկին Ռուսաստանի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի կազմում անցկացրել է ընդամենը երկու խաղ՝ 2002 թվականի օգոստոսին կայացած Շվեդիայի երիտասարդական հավաքականի դեմ ընկերական խաղը, որը ավարտվում է ռուսների 3:1 հաշվով հաղթանակով, և նույն թվականի սեպտեմբերի 7-ին Օլիմպիադայի որակավորման փուլի շրջանակներում կայացած Իռլանդիայի երիտասարդական հավաքականի դեմ կայացած խաղը, որն էլ ավարտվում է 2:0 հաշվով և կրկին ռուսների հաղթանակով։ Երկրորդ խաղում Ալեքսեյը դուրս էր եկել խաղադաշտ թիմի ավագի կարգավիճակով ։
Բերեզուցկին մասնակցում է ՀԱՀ-ում ընթացող աշխարհի առաջնության որակավորման փուլի խաղերից ընդամենը երկուսին, սակայն հրավիրվել էր բոլորին մասնակցելու նպատակով։ Սլովենիայի ազգային հավաքականի դեմ խաղերից (որի արդյունքում հավաքականը դուրս է մնում որակավորման փուլից) սկսած Գուս Հիդինգը այլևս նրան չի հատավորում հիմնական կազմ ։ Ռուսաստանի հավաքականի համար հաջող 2012 թվականի Եվրոպայի առաջնության որակավորման փուլում Բերեզուցկին մասնակցում է 6 հանդիպման, ինչից հետո առաջնության եզրափակչային փուլում ստացած վնասվածքի պատճառով զիջում է իր տեղը եղբորը՝ Վասիլիին ։ Հավաքականը չի կարողանում հաղթահարել խմբային փուլի արգելքը, սակայն լրագրողների կարծիքով Բերեզուցկին վատ հանդես չեկավ որակավորման փուլի խաղերին և արժանի կերպով փոխարինեց իր եղբորը ։ Եվրո-2012-ից հետո Ալեքսեյ Բերեզուցկին կորցնում է իր խաղային պրակտիկան ԲԿՄԱ-յում, չի հրավիրում հավաքական ավելի քան երեք տարի (այդ թվում չի մասնակցում նաև 2014 թվականի աշխարհի առաջնությանը) և վերադառնում է հավաքականի կազմ միայն 2015 թվականի սեպտեմբերի 5-ին 2016 թվականի Եվրոպայի առաջնության որակավորման փուլի շրջանակներում կայացած Շվեդիայի ազգային հավաքականի դեմ խաղում։ Եվրոպայի առաջնությունից առաջ Ալեքսեյը հավաքականի կազմում մասնակցում է նաև հինգ խաղի, սակայն առաջնության եզրափակիչ փուլում մասնակցում է ընդամենը մեկ խաղակեսի՝ Ուելսի հավաքականի դեմ ձախողված խաղի ընդմիջմանը կրկին եղբորը փոխարինելով։ Խաղից հետո Ռուսաստանի հավաքականը բնականաբար լքում է առաջնությունը, սակայն ԶԼՄ-ները «պարգևատրում են» հավաքականին ոչ այնքան պատվավոր «տուլուզերներ» կոչմամբ ։
Անձնական կյանք
Ալեքսեյի կինը՝ Ջամիլյան, միջազգային առևտրի մասնագիտացում ունեցող տնտեսագետ է։ Զույգերը իրար հետ ծանոթ են դեռևս դպրոցից։ 2005 թվականին ծնվել է նրաց դուստրը՝ Ալյոնան, իսկ 2012 թվականին ունենում են իրենց առաջին արու զավակին ։ Եղբայրը՝ Վասիլին, նույնպես ԲԿՄԱ-ի և Ռուսաստանի հավաքականի պաշտպան է։ Եղբայրները շատ լավ հարաբերությունների մեջ են և անգամ ապրում են իրար հետ. իրենց ամբողջ կարիերաների ժամանակ եղբայրները խաղացել են նույն թիմերում, բացի այն պահից երբ Ալեքսեյը վարձավճարով հանդես էր գալիս «Չերնոմորեցի» կազմում։ 2011 թվականի ապրիլի 1-ին «Ֆուտբոլային ակումբ» հաղորդման շրջանակներում խոսվում է նրանց երրորդ եղբոր՝ Իվանի մասին, որը երևի չի սիրում ֆուտբոլ և աշխատում է որպես բարմեն ։ Ալեքսեյի տարբերվող բնավորության գծերն են հանգստությունը և լրջամտությունը։ Ազատ ժամանակ զբաղվում է համակարգչային խաղերով և լսում ժամանակակից երաժշտություն ։
2009 թվականի դեկտեմբերի 3-ին «Մարդը և օրենքը» հաղորդման շրջանակներում թողարկվում է մի նյութ որում պատմվում է Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստների կատարած խաղտումների մասին։ Այդ թվում էր նաև Բերեզուցկի եղբայրների մրցաշարային շրջանում սպորտային ռեժիմը խախտելու դեպքը ։ Տեսանյութում ներկայացվում է ֆուտբոլիստների հանգրվան դարձած ռեստորանի նարգիլե վաճառող աշխատողի և Marriott հյուրանոցի աշխատակցի հետ հարցազրույցները, որոնք նկարահանված են եղել գաղտնի տեսախցիկների միջոցով։ Հարցազրույցների շրջանակներում նրանք պատմում են Սլովենիայի ազգային հավաքականի դեմ խաղից առաջ ֆուտբոլիստների ցուցաբերած անբարո պահվածքի մասին ։ Հաղորդումն այնպիսի տարածում է գտնում, որ նյութի ճշտությունը ստուգելու է գալիս անգամ Ռուսաստանի Քաղդուման, իսկ Բերեզուցկի եղբայրները հրավիրվում են մասնակցելու «Դատ զրպարտության համար» հաղորդմանը  ։
Խաղաոճ
Ալեքսեյն ունիվերսալ ֆուտբոլիստ է, որը ընդունակ է խաղալ պաշտպանության ցանկացած դիրքում, սակայն նրա հիմանական դիրքերն են մնում կենտրոնական և ձախ պաշտպանի դիրքերը ։ Ֆուտբոլիստի ուժեղ կողմերն են լավ ֆիզիկական տվյալները, գլխով խաղը, դիմացկունությունը և կառչելիությունը գնդակը խլելիս, նրա թերություն է գնդակի հետ աշխատանքի տեխնիկան ։ Կարիերայի սկզբում Բերեզուցկին շատ էր բախվում դիրքային սխալների առիթով հնչած քննադատությունների, սակայն վերջին տարիներին արդեն ունենալով հավաքականի և Չեմպիոնների Լիգայի խաղերի փորձը՝ դառնում է ավելի վստահելի ։ Գնդակի խլմանը մասնակցելու և երկար փոխանցումներ կատարելու շնորհիվ Ալեքսեյը նաև կարող է խաղալ հենակետային կիսապաշտպանի դիրքում ։ Երկվորյակ եղբայր Վասիլին գլխավոր մրցակիցն է թիմերի հիմնական կազմում, սակայն շատերի կարծիքով Ալեքսեյը, որին հիմնական կազմում ավելի քիչ են վստահում, անհրաժեշտ պահին միշտ պատրաստ է իր որակյալ խաղով փոխարինել եղբորը ։
Հավաքականում
Վիճակագրությունը վերցված է sportbox.ru կայքից
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:ԲԿՄԱ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012-ի ֆուտբոլիստներ
Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթի եզրափակիչ 1976
1976 Եվրոպական գավաթի եզրափակիչ, Եվրոպական գավաթի 21-րդ խաղարկությունն է, որում հաղթեց «Բավարիա Մյունխեն» ֆուտբոլային ակումբը 1-0 հաշվով՝ «Սենտ Էթիենին»։ Խաղը կայացել է Հէմպդեն Պարկ մարզադաշտում, Գլազգո, Շոտլանդիա։
Ալեքսանդր Ալյոխին
Ալեքսանդր Ալեքսանդրի Ալյոխին (Александр Александрович Алёхин, ), ռուս շախմատիստ, տեսաբան։ Աշխարհի 4-րդ չեմպիոն (1927 - 1935, 1937 - 1946)։ Հաղթել է Կապաբլանկային և Էյվեին։ Շախմատի համաշխարհային օլիմպիադաներում գլխավորել է Ֆրանսիայի հավաքականը։ Կոմբինացիոն ոճի փայլուն շախմատիստ էր, «կույր խաղի» վարպետ։
Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթի եզրափակիչ 1976
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչներ Կատեգորիա:1976 ֆուտբոլում
Ալեքսանդր Ալյոխին
1921 թվականից բնակվել է Ֆրանսիայում ։
Ալյոխինը մտավ աշխարհի ուժեղագույն շախմատիստների ցուցակի մեջ Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ՝ գրավելով երրորդ տեղը 1914 թվականի պետերբուրգյան մրցաշարի ժամանակ, իսկ 1921 թ. նա լքում է Ռուսաստանը և մշտական բնակություն հաստատում Ֆրանսիայում, որտեղ քաղաքացիություն է ստանում 1925 թ.։ 1927 թ. Ալյոխինը նվաճել է աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը՝ հաղթելով անհաղթ համարվող Խոսե Ռաուլ Կապաբլանկային և այնուհետև մի քանի տարի շարունակ՝ մրցակիցների նկատմամբ մեծ առավելության հասնելով, հաղթում էր իր ժամանակի խոշորագույն մրցաշարերում։ Երկու անգամ (1929 և 1933 թթ.) Ալյոխինը Եֆիմ Բոգոլյուբովի դեմ խաղի ժամանակ պաշտպանել է իր տիտղոսը, 1935 թ. նա պարտվել է Մաքս Էյվեին, սակայն երկու տարի անց հաղթել է ռևանշ-մենամարտի ժամանակ և պահպանում էր իր տիտղոսը մինչ մահը։ Ալյոխինը դարձել է աշխարհի միակ շախմատի չեմպիոնը, ով մահացել է անհաղթ։
Ալյոխինը խիստ բազմակողմանի շախմատիստ էր։ Ամենից շատ նա հայտնի է խաղի հարձակողական ոճով և ազդեցիկ, խորը հաշվարկված հնարքներով։ Բացի այդ, նրան են պատկանում սկզբնախաղում մեծ քանակությամբ տեսական մշակումներ, նա տիրապետում էր վերջնախաղի բարձր տեխնիկայի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Բողբերդ
Բողբերդ (կոչվել է նաև Բոլբերդ) - Մեծ Հայքի Տայք նահանգի կենդրոնական քաղաք-ամրոցը։ Եղել է Տայքի Բողխա գավառի տարածքում։
Բողբերդը հիշատակվում է IV դարից։ Ենթադրվում է, որ այն Սպերի ոսկու հանքերի պաշտպանության համար կառուցված բերդերից էր և գտնվում էր դրանց արևելյան մատույցներում։
Կատեգորիա:Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Թուրքիա) Կատեգորիա:4-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ
(6317) Դրեյֆուս
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,242294 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1112 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3734 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1226,41 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,293539 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,84° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հրիմտուրսեններ
Եղյամե հսկա կամ հրիմտուրսեն (հին իսլանդերեն. hrímthurs) - սկանդինավյան դիցաբանությունում անմահ հսկաներ, որոնք գոյություն են ունեցել դեռ մինչև ասերը։
Եղյամե հսկաների նախապապն էր Իմիրը։ Երբ ասերն սպանեցին Իմիրին, եղյամե հսկաների գրեթե ամբողջ տոհմը խեղդվեց նրա արյան մեջ. կենդանի մնաց միայն Բերգելմիրն իր կնոջ հետ։ Ասքերում հետագայում հիշատակվում են Նիֆլհեյմում ապրող սառցե հսկաները, որոնք հանդիսանում են եղյամե հսկաների սերունդները։
Երուսաղեմի բիբլիական կենդանաբանական այգի
Երուսաղեմի բիբլիական կենդանաբանական այգի (1990-ական թվականներից պաշտոնական անվանումը, Տիշ ընտանիքի անվան Երուսաղեմի բիբլիական կենդանաբանական այգի (גן החיות התנ"כי בירושלים על שם משפחת טיש, حديقة الحيوان الكتابية في أورشليم القدس)), կենդանաբանական այգի Երուսաղեմում։ Գտնվում է Արևմտյան Երուսաղեմի Մալխա միկրոշրջանում։ Հիմնադրվել է 1940 թվականին Երուսաղեմի հրեական համալսարանի կենդանաբանության պրոֆեսոր Ահարոն Շուլովի կողմից։
Բիբլիական կենդանաբանական այգին Իսրայելում ժողովրդականություն վայելող ամենատեսարժան վայրերից մեկն էր 2005-2007 թվականներին։ 2009 թվականին ունեցել է ռեկորդային թվով այցելուներ (738000 այցելու)։ Համարվում է Իսրայելի տեսարժան վայրերից մեկը։
Պատմություն
Երուսաղեմի բիբլիական կենդանաբանական այգու պատմությունը սկսվում է 1940 թվականի սեպտեմբերից, երբ քաղաքի կենտրոնում՝ Ռաբբի Կուկա փողոցում, հայտնվեց փոքրիկ «կենդանի անկյուն», որտեղ պահվում էին մի զույգ կապիկներ և անապատային վարան։ Կենդանաբանական այգին հիմնադրվել է Երուսաղեմի հրեական համալսարանի կենդանաբանության պրոֆեսոր Ահարոն Շուլովի կողմից Սկոպուս լեռան վրա։ Շուլովը նպատակադրվել էր իր ուսանողների համար ստեղծել հետազոտությունների հարթակ, հավաքել կենդանիներ, սողուններ և թռչուններ, որոնք հիշատակված են Աստվածաշնչում , և ինչպես ինքն է գրել 1951 թվականին, քանդել այն «անտեսանելի պատը», որն առկա է Սկոպուս լեռան բանական էակների և զանգվածային հասարակության միջև ։
Իր գոյության սկզբում կենդանաբանական այգին մի շարք դժվարությունների հանդիպեց՝ կենտրոնանալով Աստվածաշնչում հիշատակված կենդանիների հավաքագրման մտադրության վրա։ Դրանցից մեկը այն էր, որ շատ կենդանիների, սողունների և թռչունների անունների թարգմանությունները հաճախ անհասկանալի էին, օրինակ՝ նեշեր (נשר), սովորաբար թարգմանվում է որպես «արծիվ», բայց կարող է նշանակել նաև «արծվառյուծ» ։ Եվ որ ավելի կարևոր է Աստվածաշնչում հիշատակված կենդանիների մեծ մասը ոչնչացել են բնական միջավայրի փոփոխության, անօրինական որսի և թունաքիմիկատների օգտագործման և ծնելիության ցածր մակարդակի պատճառով ։ Կենդանաբանական այգու նախագծողները որոշեցին դուրս գալ Աստվածաշնչում հիշատակված կենդանիների շրջանակից և ընդգրկել կենդանիների այնպիսի տեսակներ, որոնց գոյությունը վտանգված է ողջ աշխարհում ։
Կենդանի անկյան առկայությունը տեղիք տվեց մոտակա տների բնակիչների բողոքներին, հոտի, աղմուկի և փախած կենդանիներից եկող վտանգների պատճառով։ Բողոքների շնորհիվ և քաղաքային իշխանությունների օժանդակությամբ Ահարոն Շուլովը Շումել Հա-Նավի փողոցի մոտակայքում գտավ 4,5 հեկտար հողատարածք կենդանաբանական այգու համար, որը 1948-1967 թվականների ժամանակահատվածում հայտնի էր «Մանդելբաումի դարպասներ» անվանումով։ 1941 թվականին կենդանաբանական այգին տեղափոխվեց այդ տարածք։ Այստեղ հարևանները նույնպես դժգոհում էին, բայց կենդանաբանական այգին այստեղ գործեց հետագա վեց տարիների ընթացքում ։
1947 թվականին կենդանաբանական այգին տեղափոխվեց Հրեական համալսարանի կողմից Սկոպուս լեռան վրա հատկացված հողատարածք, որտեղ գտնվեց մինչև 1950 թվականը։ Այս տարածքից օգտվելու ժամանակահատվածը համընկավ 1948 թվականի Արաբա-իսրայելական պատերազմի հետ։ Պատերազմի սկսվելուց հետո կենդանիների խնամքն ու կերակրումը հիմնականում կատարվում էր գիշերը, քանի որ ցերեկային ժամերին կենդանաբանական այգու աշխատակիցները կարող էին հարմար թիրախ դառնալ թշնամու դիպուկահարների համար։ Երուսաղեմի պաշարման ժամանակ բնակչության սննդամթերքի պաշարները նվազեցին, իսկ գիշատիչ կենդանիներին կերակրելու համար կենդանաբանական այգու աշխատակիցները որսում էին աղբավայրերում թափառող շներին։ Սակայն գիշատիչներից շատերը սատկեցին, տնօրենի կարծիքով կենդանիների որոշ ոչ վտանգավոր տեսակներ, որոնք կարող էին ինքնուրույն գոյատևել, ազատ բաց թողնվեցին ։ Այս ամենի արդյունքում կենդանաբանական այգու գրեթե ողջ հավաքածուն կորավ և ոչնչացավ։
Պատերազմի ավարտին կրակի դադարեցման մասին Իսրայելա-հորդանանյան համաձայնագրի շրջանակներում սահմանափակվեց մուտքը Սկոպուս լեռան տարածք ։ Միավորված ազգերի կազմակերպությունը օժանդակեց կենդանաբանական այգուն Արևմտյան Երուսաղեմի Գիվաթ Կոմունի շրջանում 15 հեկտար հողատարածք հատկացնելու հարցում։ Ըստ Շուլովի՝ երբ կենդանաբանական այգին տեղափոխվեց Ռոմեմ, այնտեղ մնացել էին երկու գայլ, մեկ բորենի, մեկ առյուծ և մեկ ընձառյուծ (այլ տեղեկություններով կենդանաբանական այգու հավաքածուում մնացել էր 18 կենդանի) ։
Կենդանաբանական այգին կառավարվում է ոչ առևտրային կորպորացիայի կողմից, որտեղ ընդգրկված են ներկայացուցիչներ Երուսաղեմի Հրեական համալսարանից, Երուսաղեմի քաղաքապետարանից և Իսրայելի տուրիզմի ու կրթության նախարարությունից։ Սակայն կենդանաբանական այգին քիչ միջոցներ ուներ։ 1983 թվականին տնօրենի պաշտոնից ազատված Շուլովը հաճախ կատարում էր տնօրենի պարտականությունները անվճար։ Բացի այդ Երուսաղեմի կենդանաբանական այգին շատ հարցերում զիջում էր Թել Ավիվի և Հայֆայի համանման այգիներին ։
1965 թվականին Երուսաղեմի քաղաքապետ դարձած Տեդդի Կոլլեկը դարձավ կենդանաբանական այգու գլխավոր աջակիցներից մեկը, որը միջոցներ էր հավաքագրում նրա համար Երուսաղեմի հիմնադրամի միջոցով ։ Կոլլեկը աջակցում էր կենդանաբանական այգու ավելի ընդարձակ տարածք տեղափոխելու և գերժամանակակից հաստատություն դարձնելու գաղափարին, ինչպես նաև զբոսաշրջային գրավչություն ապահովել հրեական աշխարհիկ ու կրոնական և արաբական ընտանիքների համար։ 1990 թվականին (այլ տեղեկություններով 1980-ական թվականների սկզբին), Երուսաղեմի հիմնադրամի աջակցությամբ նյու յորքյան Տիշ ընտանիքը համաձայնվեց վճարել 5 միլիոն դոլար, 30 միլիոն դոլարանոց նախագծի իրականացման համար։ Եվս 10 միլիոն ստացվեց ստացվեց Ռոմեմում գտնվող հողատարածքի վաճառքից, որտեղ բնակելի տների շինարարություն էր իրականացվում։ Իրենց ներդրումները ունեցան նաև Երուսաղեմի քաղաքապետարանը, Իսրայելի զբոսաշրջության նախարարությունը, Երուսաղեմի հիմնադրամը և այլ մասնավոր հովանավորներ ։ 1991 թվականին փակվեց Ռոմեմում գտնվող կենդանաբանական այգին, իսկ 1993 թվականին երկու տարվա նորոգումից հետո Մալհայի հովտում իր դռները բացեց նոր կենդանաբանական այգին, որը գտնվում էր քաղաքի կենտրոնից 7 կիլոմետր հարավ արևմուտք  ։ Կենդանաբանական այգու նախնական բացումը տեղի է ունեցել 1993 թվականի փետրվարի 28-ին, իսկ պաշտոնական բացումը կայացել է 1993 թվականի սեպտեմբերի 9-ին ։ Ներկայումս այն կրում է  Երուսաղեմի Տիշ ընտանիքի կենդանաբանական այգի ժամանակակից անվանումը։ Այնուամենայնիվ հանրության շրջանում լայն տարածում է գտել Բիբլիական (կամ Նոր Բիբլիական) կենդանաբանական այգի անվանումը ։
Դիզայն և նախագծում
Miller-Blum & Associates Landscape Architect-ի կողմից նախագծված և Moriah Jerusalem Development Corporation-ի կողմից կառուցված կենդանաբանական այգին զբաղեցնում է  25 հեկտար տարածք հովտում, որը շրջապատված է բլուրների վրա տեղակայված Մալհա և Գիվաթ Մասուա թաղամասերով ։ Հաստատվել է կենդանաբանական այգու տարածքը մինչև 400 հեկտարի հասցնելու ծրագիր ։ Այգու բնապատկերը զարդարում են Իսրայելի տարածքում աճող ծառեր և թփեր, որոնցից շատերը հիշատակվում են Աստվածաշնչում։
Կենդանաբանական այգին հիմնականում կառուցված է երկու մակարդակների վրա։ Մեքենայացված շարժակազմի միջոցով այցելուները շրջանաձև երթուղով տեղափոխվում են ստորին մակարդակից դեպի վերին մակարդակ։ Այգին հասանելի է նաև հաշմանդամների համար, յուրաքանչյուր շարժակազմում կա մեկ հաշմանդամի անվասայլակ ։
Ստորին մակարդակի գլխավոր օբյեկտը համարվում է արհեստական լիճը, որտեղ կան երկու կղզիներ, որոնցում էլ ներկայացված են կապիկների տարբեր տեսակներ ։ Լիճը սնվում է մի քանի ավազաններից և ջրվեժներից, որոնք սկսվում են «Մովսեսի ժայռ» անվանումով արհեստական ջրվեժից։ Ջուրը վերամշակվում է և ստորգետնյա համակարգի միջոցով նորից մղվում դեպի Մովսեսի ժայռ ։
Այգու արևմտյան վերջնամասում վեր է բարձրանում փայտե երկհարկանի տեղեկատվական կենտրոնը նավակի տեսքով, որը ըստ մտահղացման հիշեցնում է Նոյյան տապանը։ Այն իր մեջ ներառում է լսարան, գեղարվեստի պատկերասրահ, նվերների խանութ, խորտկարան և համակարգչային կայան, որը տեղեկատվություն է տրամադրում Աստվածաշնչում հիշատակված կենդանիների վերաբերյալ ։
Կենդանաբանական այգու տարածքում կան մի քանի խորտկարաններ և սրճարաններ, ողջ այգու տարածքում տեղադրված են նստարաններ և սեղաններ զբոսախնջույքների համար։ Կան նաև երեխաների համար նախատեսված կենդանաբանական թեմատիկայով մարմնամարզական «ջունգլիներ» և քանդակների այգի, որտեղ գտնվում են ֆրանսիացի քանդակագործ Նիկի դե Սեն-Ֆալլի նախագծված և դեկորատիվ քարերով, հայելիներով ու խճաքարով պատրաստված կենդանիների 23 քանդակներ, որոնք իրենցից ներկայացնում են նաև մագլցման խաղալիքներ, իսկ շվեյցարացի քանդակագործ Մարիո Բոտտայի կողմից նախագծվել և պատրաստվել է Նոյյան տապանի ստորգետնյա քանդակը ։ Երեխաները կարող են դիտել կենդանիների մասին 3D-ֆիլմեր կենդանաբանական այգու մուտքի մոտ գտնվող փոքրիկ կինոդահլիճում ։
Կենդանաբանական այգու ավանդական ենթակառուցվածքները, որոնք բաղկացած էին ցանկապատերից և վանդակներից, փոխարինվել են բաց տարածությամբ, որոնք առանձնացված են այցելուներից առուներով, ջրանցքներով, փոսերով, կամրջակներով և ապակե պատուհաններով, մեծավանդակները ապահավված էին փակ ապաստաններով, վատ եղանակին պատսպարվելու համար ։ Միակ տեղամասը որտեղ հանրությունը կարող էր շփման մեջ մտնել կենդանիների հետ, դա լեմուրների երկիրն էր, «շփման ավազանը» Wet Side Story ջրաշխարհում և մանկական կենդանաբանական այգին, որտեղ երեխաները կարող էին կերակրել և խաղալ թզուկ այծերի, ոչխարների, ճագարների և ծովախոզուկների հետ։
Կենդանիները և թռչունները բնակվում են բնական միջավայրում, աֆրիկյան սավանաներից մինչև մերձարևադարձային խոնավ ջունգլիներ և մկների ու ուտիճների ստորգետնյա աշխարհ։ Տափաստանային մկնորս բազեների ցուցադրությունը նախատեսվում էր կատարել Երուսաղեմի Մորաշա շրջանի տների տեսքով կառուցված կացարաններում, որոնք ի սկզբանե համարվում էին այդ թռչունների բնակալման արեալ։ Աստվածաշնչում հիշատակված յուրաքանչյուր կենդանու կամ թռչնի տեղեկատվական ցուցանակի վրա ավելացված է բիբլիական բանաստեղծություն եբրայերենով, արաբերենով և անգլերենով ։
Կենդանաբանական այգու «կուլիսներում» գործում է բժշկական կենտրոն կենդանիների համար, վիրաբուժական, վերականգնողական և բուժական սենյակներով, լաբորատորիայով և կարանտինի բլոկով, որտեղ ստուգվում է նոր ընդունվող և այլ կենդանաբանական այգիներ ուղարկվող  կենդանիների առողջական վիճակը և հիվանդությունների առկայությունը։ Այս բժշկական կենտրոնը սպասարկում է կենդանաբանական այգու բոլոր կենդանիներին, բացառությամբ, փղերի, ընձուղտների, ռնգեղջյուրների, գետաձիերի և բիզոնների, որոնց բժշկական սպասարկումը իրականացվում է իրենց ցուցադրության տարածքներում ։
Ավտոկայանատեղիում տեղավորվում են 500 տրանսպորտային միջոցներ ։ Կենդանաբանական այգու հիմնադրի պատվին այգու երկայնքով անցնող փողոցը կոչվել է Ահարոն Շուլովի անվամբ ։
Հավաքածու
Երուսաղեմի կենդանաբանական այգու ներկայիս ղեկավարությունը և հիմնադիրները իրենց առջև խնդիր էին դրել ցուցադրության հավաքածուում ներկայացնել Աստվածաշնչում հիշատակված կենդանիների հնարավորինս շատ տեսակներ։ Վարչակազմի կողմից ջանքեր էին գործադրվում ներկայացված տեսակներն աստվածաշնչյան տեքստերին առավելագույնս համապատասխանեցնելու նպատակով, այսպես օրինակ, կենդանաբանական այգու ցուցադրությունում ներկայացված է Պաղեստինի տարածքից հարյուր տարի առաջ անհետացած գորշ արջի ենթատեսակ, իսկ լայնորեն հայտնի աֆրիկյան առյուծի փոխարեն հավաքածուում ներառված է ասիականը, քանի որ ենթադրաբար հենց այդ տեսակի առյուծներ են գոյություն ունեցել Պաղեստինում դեռևս 800 տարի առաջ ։ Արդեն 20-րդ դարի 80-ական թվականներին Աստվածաշնչում հիշատակված 130 տեսակի կենդանիները ներկայացված էին կենդանաբանական այգու հավաքածուում ։
Սննդի մատակարարում
Փեսախի ժամանակ ամբողջ կենդանաբանական այգին մաքրվում է, կենդանիներին հացամթերքների փոխարեն կերակրում են մացայով, իսկ թռչուններին բրնձով ։
Վայրի բնության պահպանություն
Այդ նպատակին հասնելու համար կենդանաբանական այգին միջոցներ է ձեռնարկում կենդանիների անազատության պայմաններում բազմացման և որոշ դեպքերում վայրի բնություն վերադարձնելու ուղղությամբ։ Երուսաղեմի կենդանաբանական այգին ակտիվ աշխատանքներ է տանում անհետացող  կենդանատեսակների բնական պայմաններում վերաբնակեցման ուղղությամբ։ Այդ ծրագրի շնորհիվ բուծվել և բնական արգելոցներում վերաբնակեցվել են Իսրայելի տարածքից անհետացած 11 կենդանատեսակներ, ինչպիսիք են սիրիական գորշ արջը, աֆրիկյան այծքաղը, սպիտակագլուխ անգղը և եղնիկների երկու տեսակ, այդ թվում իրանական եղնիկը ։ Այս ծրագրի շնորհիվ կենդանաբանական այգին հաջողությամբ ավելացրել է իրանական եղնիկների թիվը Իսրայելում։ Ենթադրվում էր, որ այս տեսակը 20-րդ դարում ամբողջությամբ ոչնչացել է, մինչև 1956 թվականին Իրանում հայտնաբերվեց այդ եղնիկների ոչ մեծ քանակ։ 1978 թվականին այդ եղնիկներից չորսը բերվեց Իսրայել և այդ ժամանակից ի վեր դրանց թիվը աճեց հասնելով մի քանի հարյուրի, իսկ դրանց բուծման հիմնական վայրը համարվում է Երուսաղեմի բիբլիական կենդանաբանական այգին ։ Զուգահեռաբար իրականացվում է անհետացման եզրին գտնվող նեգևյան կրիայի պահպանության ծրագիրը, որը ենթադրում է դրանց   բուծումը արհեստական ինկուբացիայի եղանակով։
Գիշատիչների ձվերի արհեստական ինկուբացիայի Ազգային կենտրոնում իրականացվում է այն գիշատիչ թռչունների ինկուբացիոն բազմացումը, որոնք Իսրայելում գրեթե անհետացել են կամ էլ դրանց թվաքանակը կրճատվել է անազատության պայմաններում չբազմանալու պատճառով։ Սպիտակագլուխ անգղն համարվում է անհետացող տեսակ և դրա արհեստական բուծման ուղղությամբ ակտիվ հետազոտական աշխատանքներ են իրականացվում։ Կենդանաբանական այգին կարողացավ հաջողությամբ կազմակերպել այլանդակված թևերով անգղերի բուծումը, որը թռչնաբաններն անհնարին էին համարում ։ Երկու տարեց անգղերին օգտագործում էին նաև ինկուբացիոն ձվերից ճտերին հանելու և դրանց աճեցման ժամանակ ։ Բացի այդ, կենդանաբանական այգին մասնակցում էր սպիտակագլուխ անգղերի վայրի բնության մեջ բուծման համազգային ծրագրին, որը համակարգվում էր Իսրայելի բնության և այգիների  վարչության կողմից ։
Ամեն անգամ, երբ թռչունները վերադարձվում էին վայրի բնություն, կենդանաբանական այգին կազմակերպում էր ոչ մեծ արարողություններ։ 1996 թվականին, «Ազատություն» անվամբ, սպիտակագլուխ անգղին վայրի բնություն ազատ արձակելու արարողությանը կենդանաբանական այգին հրավիրել էր իսրայելցի գերեվարված շտուրման Ռոն Արադի մորը ։ Կենդանաբանական այգին համարվում է վերարտադրողական միջամտության բնագավառում համաշխարհային առաջատարը և զբաղվում է դրա ուսուցմամբ ։ Կենդանաբանական այգու կողմից ձեռք բերված ամենամեծ հաջողությունը դարձավ 2005 թվականի դեկտեմբերին Գաբի փղիկի ծնունդը, դա առաջին փղիկն էր Իսրայելում, որ ծնվել էր ձվաբջջի արհեստական բեղմնավորման արդյունքում ։ Կենդանաբանական այգիների կենդանիների վերարտադրության կենսաբանության և վայրի բնության ուսումնասիրության կառավարման բեռլինյան ինստիտուտի թիմի հետ համատեղ կենդանաբանական այգու անասնաբույժները բեղմնավորեցին իրենց փղերից մեկին, Թամարին, Անգլիայի Բերդֆորդշիրի  կենդանաբանական այգու Էմմետա փղից վերցված սերմնահեղուկով ։ 2005 թվականի դեկտեմբերի 10-ին 108 երկրներում ավելի քան 350000 մարդ  կենդանաբանական այգու վեբ կայքի ուղիղ հեռարձակման միջոցով դիտում էին Գաբբիի ծննդյան վեցժամյա գործընթացը  ։ Ծնված փղիկը բնակվում է Թուրքիայի կենդանաբանական այգիներից մեկում ։
Կենդանաբանական այգու կողմից իրականացվում է նաև անազատության պայմաններում կույր քարանձավային ծովախեցգետինների բուծման Typhlocaris galilea ծրագիրը ։
Կենդանաբանական այգին համարվում է նաև կենդանիների ծնելիության նկատմամբ հսկողության իրականացման առաջամարտիկներից մեկը։ Այստեղ առաջին անգամ օգտագործվեց տեգային ատրճանակ, մայր ընձուղտի ազդրի մեջ դանդաղ ներգործության հորմոն ներարկելու համար, նա համարվում էր կենդանաբանական այգում բնակվող արու ընձուղտի ձագը և մերձազգակցական խաչասերումն անցանկալի է։ Կենդանաբանական այգին օգտագործում է դանդաղ արտազատվող հորմոններ, շիմպանզեի և մանդրիլի պոպուլյացիայի նկատմամբ վերահսկողություն սահմանելու նպատակով, որոնց վերարտադրության արագությունը իրենց զբաղեցված տարածքի համեմատ չափազանց բարձր է, ուստի անասնաբույժների կարծիքով կենդանիներին բազմանալու հնարավորություն տալը և նրանց ընտանիքի անդամներին այլ կենդանաբանական այգիներ տեղափոխելը աննպատակահարմար է ։
Նորածին կենդանիները, որոնց համար նրանց ծնողները վտանգավոր են կամ նրանց կողմից անտեսված, խնամվում են անասնաբուժական անձնակազմի կողմից։ Օրինակ, 2008 թվականի դեկտեմբերի 31-ին նոր ծնված վագրիկին, որը անտեսված էր մոր կողմից, աշխատակիցներից մեկը տուն տարավ խնամելու և շշով կերակրելու նպատակով ։ Նորածին ընձառյուծը, որն անտեսված էր իր մոր կողմից, երեք ու կես ամիս ցերեկը խնամվում էր կենդանաբանական այգում, իսկ երեկոյան անասնաբույժների տանը ։
Կենդանաբանական այգին բժշկական օգնություն էր ցուցաբերում նաև ազատության մեջ գտնվող վնասված կամ վիրավոր կենդանիներին և թռչուններին, վայրի կենդանիները կամ նորից բաց էին թողնվում բնական միջավայր, (եթե նրանք առողջ են), կամ էլ տեղավորվում էին այլ  կենդանաբանական այգիներում։ 2000-ական թվականների վերջերին կառուցվեց մեծավանդակ բվեճների համար, որտեղ կենդանաբանական այգու աշխատակիցները բուժում և խնամում են նրանց։
Հանրային կրթություն
Հանրային կրթությունը համարվում է կենդանաբանական այգու առաջնահերթ խնդիրներից մեկը։  Կենդանաբանական այգու  գլխավոր տնօրեն Շաի Դորոնի կարծիքով՝ սկսած 1993 թվականից «իրենց բարոյական գոյության աղբյուրը համարվում է այցելուների կրթությունը և տեղեկացվածության բարձրացումը» ։
Շատ իսրայելցիների, ինչպես հրեաների, այնպես էլ արաբների համար կենդանաբանական այգի այցելելը անսովոր է և ցուցադրվող կենդանիներին տեսնելիս նրանք «ընկնում են էյֆորիայի մեջ» ։ Հանգստյան և տոնական օրերին կենդանաբանական այգու տասնյակ աշխատակիցներ հերթապահում են մեծ վանդակների մոտ, որպեսզի թույլ չտան, որ այցելուները սնունդ կամ այլ առարկաներ նետեն կենդանիներին։ Կենդանիները սիրում են ճաշակել ընկույզով և եգիպտացորենով պատրաստված հայտնի մանկական Բամբա խորտիկը (չնայած այն կապիկների մոտ լուծ է առաջացնում), բացի այդ  այցելուների կողմից հաճախ վանդակ են նետվում շշեր, պոլիէթիլենային տոպրակներ և մանկական կոշիներ ։ 1997 թվականին մեծ սղոցակտուցին սատկած էին գտել իր վանդակում, կողքին ավոկադոյի կտորներ, որոնք հայտնի են որպես թույն թռչունների համար ։ 2006 թվականին գետաձին սատկել էր մեծ վանդակ նետված թենիսի գնդակը կուլ տալու պատճառով ։ Կենդանաբանական այգու անձնակազմը հավաստիացնում է, որ վերջին մեկ ու կես տասնամյակի ընթացքում այցելուների հանրային իրազեկման մակարդակը բարձրացել է ։
Դպրոցական խմբերի, հատուկ կրթական ծրագրերի և ճամբարային խմբերի կազմում այցելությունների շնորհիվ երեխաները տեղեկատվություն են ստանում կենդանիների մասին և համագործակցում նրանց հետ ։ Երեխաների համար անցկացվող հանրակրթական միջոցառումները, ներառյալ կենդանաբանական այգու կողմից կազմակերպվող երիտասարդական շարժումները նպաստում են հրեա և արաբ երիտասարդության միջև միջռասսայական կապերի ամրապնդմանը ։ Կենդանաբանական այգին կազմակերպում է նաև շարժական սեմինար «Զոոմոբիլ» անվանումով, որի միջոցով դպրոցներ, հիվանդանոցներ և այլ օբեկտներ են տարվում փոքրիկ կենդանիների վանդակներ և ավելի խոշոր կենդանիների ձայների հնչյունային վերարտադրման համակարգ ։
Շրջակա միջավայրի մասին գիտելիքների տարածում
Կենդանաբանական այգին շրջակա միջավայրի մասին գիտելիքների դասավանդումը կազմակերպում է իր ցուցադրությունների միջոցով և անձնական օրինակով։ 1997 թվականից այստեղ ներկայացված է «բնապահպանական լաբիրինթոս», որը կարճ արահետ է շրջապատված բարձր թփերով և ցուցատախտակներով, որոնք արտացոլում են Իսրայելի առջև ծառացած բնապահպանական մարտահրավերները։ 2010 թվականի գարնանը մեկնարկեց «Wet Side Story» անվանումով ջրային ցուցադրությունը, որի արժեքը 1,5 միլիոն դոլար էր, որտեղ ընդգծվում է ջրի պահպանության նշանակությունը շրջակա միջավայրի վրա և այն մարտահրավերները, որոնց առջև կանգնած է Մերձավոր Արևելքը և աշխարհի շատ երկրներ ։ Այս ցուցադրությունում ներկայացված են ծովային կենդանական աշխարհի հազվագյուտ և վտանգված նմուշներ , 17 մեծ ակվարիումներում և 2x4 մետր չափերով երեք մեծ ջրային տարողություններում։ Բացօթյա տարածքում գտնվում է նաև «կոնտակտային ջրավազան», որտեղ այցելուները կարող էին շփվել և կերակրել կարպ կոյերին։
Իր «կանաչ» քաղաքականությանը համապատասխան, կենդանաբանական այգին ունի հոսող ջրերի մաքրման իր սեփական համակարգը և  այգիների ոռոգման նպատակով օգտագործում է վերամշակված ջուր։ Սննդամթերքի և կենդանական թափոնների հետ խառնվում են բուսական ծագում ունեցող նյութեր և այդ կոմպոստը օգտագորվծում է որպես պարարտանյութ ծառերի և recnfhybrjd-ի պարարտացման նպատակով։  Կենդանաբանական այգին օրգանական պարարտանյութը վաճառում է իր հուշանվերների խանութում ։  2006 թվականին խորտկարանների մոտ տեղադրվեցին օգտագործված պլաստիկ շշերի հավաքման արկղեր, իսկ օգտագործված մարտկոցները հավաքվում էին հուշանվերների խանութում։ Ջերմոցային գազերի և տրանսպորտային արտանետումների հոսքերի կարգավորման նպատակով կենդանաբանական այգու կողմից  սահմանվել  է  տրանսպորտային միջոցների շարժի համապատասխան գրաֆիկ ։
Իսրայելական ակվարիում
2008 թվականին կենդանաբանական այգին հավաքեց շուրջ 100 միլիոն շեքել, այգու հարևանությամբ 6500 քառակուսի մետր մակերեսով առաջին հանրային ակվարիումը կառուցելու նպատակով  ։ 2017 թվականի սեպտեմբերին կենդանաբանական այգու հարևանությամբ հանրության համար բացվեց նոր տեսարժան վայր,  «Իսրայելական ակվարիում» անվանումով։ Ակվարիումում կենտրոնացված է Իսրայելի ծովային ողջ կենսաբազմազանությունը, այստեղ ներկայացված է Իսրայելը շրջապատող չորս ծովերի  (Կարմիր, Միջերկրական, Գալիլեյան և Մեռյալ), բուսական և կենդանական աշխարհը ։ Չնայած  կենդանաբանական այգու հետ հարևանությանը, այն իրենից ներկայացնում է առանձին զբոսաշրջային վայր։
Հասարակական նշանակություն
21-րդ դարի սկզբին Բիբլիական կենդանաբանական այգին համարվում է Իսրայելի տուրիստական գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկը։ Dun & Bradstreet (Dun & Bradstreet Israel) ընկերության տվյալներով 2005-2007 թվականներին այն գլխավորում էր երկրում զբոսաշրջիկների կողմից ամենաշատ այցելվող վայրերի ցուցակը, իսկ 2008 թվականին զբաղեցնում էր երրորդ տեղը Մասադայի և Կեսարիայի ազգային պարկերից հետո։ 2013 թվականից սկսած այստեղ տարեկան  հաճախում  է 750000-ից ավելի այցելու ։ 2009 թվականին կենդանաբանական այգին ուներ շուրջ 55000 մշտական հաճախորդ (անդամակցության քարտ ունեցողներ) ։
Կենդանաբանական այգու ղեկավարությունը զգալի ջանքեր է գործադրում այգուն վերազգային միջմշակութային նշանակություն տալու ուղղությամբ։ Կենդանաբանական այգու աշխատակիցների գրեթե կեսը պաղեստինցի է և ղեկավարությունը նպատակային մեծ չափերի զեղչեր է տրամադրում այգի այցելող արաբ և ծայրահեղ ուղղափառ հրեաների երեխաներին, դրանով նպաստելով հաճախելության մակարդակի բարձրացմանը։ Դրա արդյունքում բնակչության այս երկու խմբերից տարեկան կենդանաբանական այգի են այցելում շուրջ 40 հազար  երեխաներ։ Այգու վարչակազմի կողմից ջանքեր են գործադրվում, որպեսզի չվիրավորեն այցելուների կրոնական համոզմունքները։ Այսպես, երբ կենդանաբանական այգու ցուցադրությունը համալրվեց ամերիկյան երկսմբակավոր վարազներով, որոնք արտաքինից շատ նման են խոզերի, որը հուդայականության և իսլամի տեսանկյունից համարվում է պիղծ անմաքուր կենդանի, նրա մեծավանդակի մոտ տեղադրվեց ցուցատախտակ, որի վրա չորս լեզուներով գրված էր «Սա խոզ չէ» և տեղեկություն էր ներկայացված այդ արտասովոր կենդանու մասին։ Վերափոխվեց նաև ցուցադրությունների ավստրալիական բաժնի վահանակը, որտեղ նշված էր, որ այդ մայր ցամաքը միլիոնավոր տարիներ առաջ առանձնացել է Ասիայից, որն էլ չէր համապատասխանում աշխարհի ստեղծման աստվածաշնչյան պատմությանը ։ Կենդանաբանական այգում պահպանվում է կաշրութի ավանդույթը և Փեսախի ժամանակ կենդանիներին հացամթերքների փոխարեն տալիս են մացա, իսկ թռչուններին բրինձ ։
Հետազոտական աշխատանքներ
Երուսաղեմի Բիբլիական կենդանաբանական այգին մասնակցում է կենդանաբանության, բուսաբանության և շրջակա միջավայրի բնագավառում իրականացվող ազգային և միջազգային գիտահետազոտական նախագծերին և դրանց վերաբերյալ հոդվածներ հրապարակում ամսագրերում և գիտական ժողովածուներում    ։ Անազատության մեջ ապրող կենդանիների ոսումնասիրության իր հիմնադրամից Ահարոն Շուլովը դրամաշնորհներ է տրամադրում կենդանիների պահման պայմանների բարելավման և անասնաբուծական հետազոտությունների իրականացման, կենդանիների վերաինտեգրման, անհետացող տեսակների վերարտադրության, պահպանողական գենետիկայի և էկզոտիկ կենդանիների կերակրման և բժշկական սպասարկման նպատակով ։ Հիմնադրամը հովանավորվում է  Շուլովի ընտանիքի, կենդանաբանական այգու բարեկամների ասոցիացիայի և Երուսաղեմի կենդանաբանական այգու կողմից ։
Կենդանաբանական այգին իր տարածքում գտնվող Գաբի կենտրոնը տրամադրում է ակադեմիական սեմինարների և ուսանողական հետազոտությունների անցկացման նպատակով։ Կենտրոնը կոչվել է դոկտոր Գաբի Էշկարի հիշատակին, որն ավելի քան 17 տարի եղել է կենդանաբանական այգու գլխավոր տնօրենի տեղակալը և գլխավոր անասնաբույժը և զոհվել է ավտովթարի հետևանքով 2004 թվականին ։
Անդամակցություն
Երուսաղեմի Բիբլիական կենդանաբանական այգին համարվում է Կենդանաբանական այգիների և ակվարիումների Եվրոպական ասոցիացիայի (EAZA) լիիրավ անդամ ։ 2009-2012 թվականներին Իսրայելից EAZA-ի Խորհրդի միակ անդամը եղել է կենդանաբանական այգու գլխավոր տնօրեն Շայ Դորոնը, մինչդեռ Շմուլիկ Իյեդվաբը 1995 թվականից համարվում է EAZA-ի «Անհետացող տեսակների եվրոպական ծրագրի», Եվրոպայում և Ասիայում սպիտակապոչ արծվի պոպուլյացիայի համակարգողը ։ Կենդանաբանական այգին համարվում է  նաև Կենդանաբանական այգիների և ակվարիումների Համաշխարհային ասոցիացիայի (WAZA) , Կենդանաբանական այգիների Իսրայելական ասոցիացիայի (որի կազմավորմանը նա օժանդակել է)  և  Տեսակների գծով Միջազգային տեղեկատվական համակարգի (ISIS) անդամ ։ Անասնաբուժական անձնակազմի աշխատակիցները ամերիկյան ասոցիացիայի անդամներ են, Եվրոպայի անասնաբուժական ասոցիացիայի անդմաներ են ։
Այցելուներ և կամավորներ
2009 թվականին կենդանաբանական այգի այցելեցին ռեկորդային թվով 738000 մարդիկ ։ Կենդանաբանական այգին ակտիվորեն աշխատում էր զբոսաշրջային և դպրոցական խմբերի հետ և ամառային ճամբարներում։ Հատու կարիքավոր հրեա և արաբ երեխաների խմբերի համար կազմակերպվում են կենդանիների միջոցով թերապիայի շաբաթական կուրսեր։ Լրիվ ծանրաբեռնվածությամբ աշխատելու դեպքում կենդանաբանական այգին կարող է սպասարկել 11000 այցելուի։
Կենդանաբանական այգու գործունեությանը իրենց օժանդակությունն են բերում ավելի քան 50 կամավորներ ։ Կենդանաբանական այգու երիտասարդական շարժումը կոչվում է Թնուաթ Նոախ (תנועת נח, «Նոյի շարժում»), որտեղ ընդգրկված են 13-15 տարեկան անչափահաս կամավորականներ, որոնք աշխատում են մանկական  կենդանաբանական այգում և խնամում են փոքրիկ կենդանիներին  ու թռչուններին ։ Շարժման մասնակիցները շաբաթը մեկ անգամ հանդիպում են կենդանաբանական այգու աշխատակիցներին  և մասնակցում բնական արգելոցներում կազմակերվող արշավներին ։
Հատուկ միջոցառումներ
Կենդանաբանական այգին բաց է տարվա բոլոր օրերին, բացի Յոմ Կիպուրի (Քավության օր), Յոմ հա Շոաի (Աղետի օր),  Յոմ հա Զիկարոնի (Զոհերի հիշատակի օր) հատուկ օրերից։ Թու բի-Շվատի ամենանյա ավանդույթը համարվում է ծառերի տնկման միջոցառում։ Պուրիմի երկու օրվա ընթացքում անցկացվում են շքերթեր, ընտանեկան հագուստների մրցույթներ,  պարանի ձգում Երուսաղեմի Հապոել բասկետբոլային թիմի և փղերից մեկի միջև (փիղը միշտ հաղթում է)։ Իսրայելի Ընտրությունների օրը կենդանաբանական այգու այցելուներին առաջարկում են քվեարկել իրենց նախընտրած կենդանու օգտին։ Ամառվա ընթացքում լուսադեմին կենդանաբանական այգին կազմակերպում է էքսկուրսիաներ գիշերային կենդանիներին այցելելու նպատակով։ Դպրոցական արձակուրդների ընթացքում կազմակերպվում են ջազային համերգներ,  աճպարարական միջոցառումներ և սեմինարներ ։
Ընդլայնման նախագծեր
Կենդանաբանական այգու պլանավորման գլխավոր մամնի, Միջազգային Կենդանաբանական կոմիտեի կազմում ընդգրկված են վայրի բնության պահպանման, կենդանաբանական այգիների կառավարման, կրթության, զբոսաշրջության  և էկոնոմիկայի բնագավառի  մասնագետներ, որոնց կողմից  կազմվել է  այգու ընդլայնման գլխավոր պլանը։  Կազմվել են նոր նախագծեր կրթական կենտրոնի և Իեմեի Բերշիտ (Արարման օրեր), կոչվող ցուցահանդեսի համար, որտեղ վերարտադրվել են բիբլիական պայմանները, բացառելով ժամանակակից սարքավորումների օգտագործումը։               30 միլիոն դոլար արժողությամբ  նախագիծը պետք է իրականացվի մասնավոր հանգանակությունների միջոցով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1940 հիմնադրումներ Մանդատային Պաղեստինում Կատեգորիա:Երուսաղեմի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Իսրայելի կենդանաբանական այգիներ Կատեգորիա:1940 հիմնադրված կենդանաբանական այգիներ Կատեգորիա:Թանախը հանրամատչելի մշակույթում
Կորգովա
Կորգովա (Коргова), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սեֆտրա գետի ձախ ափին՝ 12 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 2 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Սոկոլովկա (գյուղ, Զուևսկի շրջան)
Սոկոլովկա (Соколовка), գյուղ Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Զուևսկի շրջանի կազմում։
Կորգովա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Սոկոլովկա (գյուղ, Զուևսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Զուևսկի շրջանի բնակավայրեր
Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթի եզրափակիչ 1977
1977 Եվրոպական գավաթի եզրափակիչ, Եվրոպական գավաթի 22-րդ խաղարկությունն է, որում հաղթեց «Լիվերպուլ» ֆուտբոլային ակումբը 3-1 հաշվով՝ «Բորուսիա Մյունխենին»։ Խաղը կայացել է Օլիմպիական մարզադաշտում, Հռոմ, Իտալիա։
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչներ Կատեգորիա:1977 ֆուտբոլում
Վիրուսային մարքեթինգ
Վիրուսային մարքեթինգ, գովազդի տարածման տարբեր մեթոդների ընդհանուր անվանում, որը բնութագրվում է երկրաչափական պրոգրեսիայի նմանությամբ։ Տեղեկատվության գլխավոր տարածողը հենց տեղեկատվություն ստացողներն են՝ ստեղծելով բովանդակություն, որը կարող է տեղեկատվության նոր ստացողներին գրավել վառ, ստեղծագործական, անսովոր գաղափարի կամ սովորական, պաշտոնական ուղերձի միջոցով։
Նկարագրություն
«Նախահամացանցային դարաշրջանում» օգտագործել են այսպես կոչված «սարաֆանային ռադիո» մեթոդը՝ իրականացնելով վիրուսային մարքեթինգ անձնական կապերի, ֆոկուս-խմբերի, տպագրված գովազդային ակցիաների, հեռուստատեսության և այլ միջոցներով։ Այս մարքեթինգային տեխնիկան օգտագործում է գոյություն ունեցող սոցիալական ցանցերը բրենդի/ապրանքի/ծառայության մասին իրազեկությունը բարձրացնելու համար։ Օգտագործում են էլեկտրոնային մարքեթինգին բնորոշ մեթոդաբանական սկզբունքներ, որոնք անհատին խրախուսում են մարքեթինգային հաղորդագրությունը փոխանցել այլ անձանց։ Այդ տեխնոլոգիաները վիրուսների նման օգտագործում են ցանկացած բարենպաստ հնարավորություն փոխանցված հաղորդագրությունների թիվը մեծացնելու համար։ Վիրուսային բովանդակության օգնությամբ առաջխաղացումը կարող է ընդունել տարբեր ձևեր՝ վիդեո, նկար, ֆլեշ-խաղ, զանգ տեսանյութից (WOW-call), անգամ միայն տեքստ (օրինակ՝ անեկդոտ)։
Եզրույթի ստուգաբանություն
Կենսաբանական եզրույթին հղում տալը պատահական չէ։ Ակցիաները կամ միջոցառումները կարող են համարվել վիրուսային, երբ տեղեկատվության տարածման գործընթացը սկսում է ենթարկվել վիրուսների տարածման կենսաբանական օրենքներին, այսինքն՝ ցանկացած տեղեկատվություն ստացող անկեղծորեն հետաքրքրվում է դրանով և համակվում այն հնարավորինս արագ փոխանցելու գաղափարով։ Դա արվում է հնարավորինս շատ մարդկանց ներգրավելու, առավել օպերատիվ եղանակներ (ավելի հաճախ ինտերնետ-մեսենջերները և սոցիալական ցանցերը) օգտագործելու միջոցով։ Այլ կերպ ասած՝ վիրուսային տեղեկատվության տարածման գործընթացը նման է վիրուսային համաճարակներին, արագ տարածվում է երկրաչափական պրոգրեսիայով, դժվար է դադարեցնել այն, և հաճախ առաջանում են ռեցիդիվներ (թվում է, թե տեղեկատվության նկատմամբ հետաքրքրությունը թուլացել է, բայց այն աճում է տարածման նոր ալիքով)։
«Վիրուսային մարքեթինգ» եզրույթը ճանաչում է ձեռք բերել 1996 թվականին Ջեֆրի Ռեյպորտի The Virus of marketing հոդվածի շնորհիվ ։
Վիրուսային մարքեթինգի օրինակներ
Ինտերնետում վիրուսային մարքեթինգի օգտագործման առաջին հայտնի օրինակներից մեկը Hotmail-ի ակցիան է, երբ օգտագործողի կողմից գրված յուրաքանչյուր նամակին միացել է ընկերության հաղորդագրությունը, որը կոչ է անում էլեկտրոնային փոստի հասցեատերերին անվճար փոստ ստանալ Hotmail-ում։