cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կիլիկյան Հայաստանի թատրոն
Ըստ Գրիգոր Մարաշեցու (12-րդ դար) և Գրիգոր Դ Տղայի (12-րդ դար) անուղղակի վկայությունների՝ քաղաքներում եղել են մշտական խաղավայրեր կամ թատերական շենքեր՝ հրապարակով (տեսլարան, ներկայիս՝ մանեժ) և տաղավարով (խորան, ներկայիս՝ կոգիս)։ Ներկայացվել են միմոս, ինտերմեդիաներ, կատակային և թեմատիկ տեսարաններ (դիմակներով), տեղի են ունեցել հեծելախաղեր, կրկեսային ցույցեր և այլն։
Կատեգորիա:Զարգացած միջնադարի հայկական թատրոն Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի արվեստ
Անահիտ (անուն)
Անահիտ (արևմտահայերեն թարգմանությունը և արտասանությունը՝ Անահիդ), հայկական դիցարանում Անահիտը հանդիսանում է մայրության, պտղաբերության, իմաստության և ջրի աստվածուհի։
Անահիտը նաև պարսկական աստվածուհի է, առավել հայտնի է Անահիտ/Անահիդ տարբերակով։
Անահիտ կամ Անահիդ իգական անձնանունը հայ ժողովրդի մեջ բավականին տարածված է։
Հին ժամանակներում Անահիտ անունը հատուկ էր աստվածուհուն, վերջին շրջանում դարձել է սովորական իգական անուն և համարվում է հայերի ազգային անուններից մեկը ։
Անահիդ
Արևմտահայերեն
Անահիտ
Արևելահայերեն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անուններ
Գալիմժան Ժակիյանով
Գալիմժան Ժակիյանով (Ғалымжан Жақиянов, ), ղազախ գործարար և քաղաքական գործիչ։ Ունի մի քանի ընկերություններ Ղազախստանում, եղել է Սեմիպալանտինսկի մարզի ղեկավարը։ 2002-2006 թվականներին բանտարկված է եղել պաշտոնի չարաշահման մեղադրանքով։
Կենսագրություն
Գալիմժան Ժակիյանովը ծնվել է Արևելյան Ղազախստանում 1963 թվականին։ 1986 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Ն․ Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարանը՝ ստանալով ինժեներ-մեխանիկի մասնագիտություն։ 1986-1989 թվականներին եղել է Սեմիպակատինսկի մեքենաշինական գործարանի կոմերիտմիության կոմիտեի քարտուղար, ցեխի վարպետ։ Խորհրդային Միության անկումից անմիջապես առաջ նա մի շարք գործընկերների հետ հիմնադրել է սեփական բիզնես՝ ածխի և բնական ռեսուրսների ընկերություն Ղազախստանում։
Քաղաքական կարիերա
1994 թվականին Գալիմժան Ժակիյանովը նշանակվել է Սեմիպալատինսկի մարզի ղեկավար նորանկախ Ղազախստանի Հանրապետությունում։ 1997 թվականից մինչև 2001 թվականի վերջը եղել է Պավլոդարի մարզի ղեկավար։
2001 թվականին Ղազախստանի փոխվարչապետ Օրազ Ժանդոսովի, արդյունաբերության նախարար Մուխտար Աբլյազովի, Կազկոմերցբանկի նախագահ Նուրժան Սուբխանբերդինին, Ղազախստանի խորհրդարանի պատգամավոր Տոլեն Տոխտասինովի և երկրի այլ քաղաքական գործիչների ու գործարարների հետ հիմնադրել է Ղազախստանի դեմոկրատական ընտրություն հանրապետական հասարակական միությունը և ընտրվել նախագահ։ Այդ քաղաքական շարժումը հանդես է եկել Ղազախստանում դեմոկրատական բարեփոխումներ անցկացնելու օգտին, ներառյալ բազմակուսակցական քաղաքական կառուցվածքը, բաց և ազատ ընտրությունները, անկախ լրատվությունն ու դատական համակարգ։ Ղազախստանի դեմոկրատաան շարժումը հանդես է եկել ընդդեմ նախագահ Նազարբաևի քաղաքականության և որպես նրա ռեժիմի ընդդիմության կազմակերպիչ։ Ժակիյանովն ու նրա կողմակիցները ենթարկվել են բռնաճնշումների։
2002 թվականին Ժակիյանովը ձերբակալվել է և դատապարտվել 7 տարվա ազատազրկման պաշտոնի չարաշահման մեղադրանքով։ Մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող բազմաթիվ միջազգային կազմակերպություններ և կառավարություններ, ներառյալ ԱՄՆ և Եվրամիությունը, Ժակիյանովի դեմ առաջադրված մեղադրանքները համարել են քաղաքական դրդապատճառներով պայմանավորված և նրան ճանաչել քաղաքական բանտարկյալ։ Նա բանտից ազատվել է 2006 թվականին։ Նույն տարում Ժակիյանովը դարձել «Քաղաքական հասարակություն» հիմնադրամի նախագահ։
Բիզնես
1990 թվականին Գալիմժան Ժակիյանովն Ակեժան Կաժեգելդինի (1994-1997 թվականներին եղել է Ղազախստանի վարչապետ) հետ հիմնադրել է «Սեմեյ» ֆինանասաարդյունաբերական ընկերությունը և դարձել նրա նախագահը։
2008 թվականին նա սկսել է նոր նախագծեր Չինաստանում ու Մոնղոլիայում՝ կապված ածխի և երկաթի հանքարդյունաբերության հետ։ Հետագայում Ժակիյանովը դարձել է MECAP Ltd. և ALGT Ltd ընկերությունների  կառավարման խորհրդի նախագահ։
2012 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ՝ Բոստոն քաղաք և ընդունվել Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի Սլոանի դպրոց MBA ծրագրով ։
2013 թվականին հայտարարել է, որ այլևս չի զբաղվում ո՛չ քաղաքականությամբ, ո՛չ մասնավոր բիզնեսով։
Անձնական կյանք
Ժակիյանովը ամունացած է Կարլիգաշ Ժակիյանովի հետ 1984 թվականից։ Վերջինս եղել է պատմության ուսուցիչ դպրոցում, զբաղվել է հասարակակաան գործունեությամբ, ղեկավարել շնորհալի երեխաներին աջակցող «Բալաուսա» բարեգործական հիմնադրամը։ 2002 թվականին մասնակցել է «Ղազախստանի դեմոկրատական ընտրություն» քաղաքական շարժմանը, ղեկավարել «Իրավագիտակցություն» հիմնադրամը, որն զբաղվում էր Ղազախստանում քաղաքական բանտարկյալների պաշտպանությամբ։ Հետագայում սկսել է օգնել ամուսնուն Չինաստանում ծավալվող բիզնես-գործունեությունում։
Ժակիյանովն ունի 2 որդի՝ Բերիկը և Էլեժանը։ Բերիկը (ծնվել է 1985 թվականին) ավարտել է Տեխասի համալսարանը 2008 թվականին և սովորել Հարվարդում։ Էլեժանը (1993) 2016 թվականին ավարտել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ղազախստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ղազախ գործարարներ Կատեգորիա:Մոսկվայի սուրբ Դանիիլ իշխանի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ
Ֆոնտենել (Էնայի գավառ)
Ֆոնտենել (Fontenelle), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վերվեն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Վերվեն:
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02328:
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 289 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 174 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 126-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 48-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 72,4%, 1999 թվականին եղել է 67,2%)։ 126 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 112-ը (64 տղամարդ և 48 կին), գործազուրկ էին 14 մարդ (5 տղամարդ և 5 կին)։ 48 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 14-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 15-ը՝ թոշակառուներ, 19-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Էլինա Հանսեն
Էլինա Յոհաննա Ֆրեդերիկա Հանսեն, դանիացի ֆեմինիստ և խաղաղության առաջնորդ։
Կենսագրություն
Հանսենը ծնվել է 1859 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Ասենսում։ Քրիստիան Յակոբ Հանսենի (1832–1880) և Յոհաննա Մարգրետե Ռասմուսենի (1822–1891) դուստրը։ 1876-1877 թվականներին սովորել է Կոպենհագենի N Zahles privatlærerindekursus for governesses-ում։ 1883 թվականին ավարտել է ուսուցչուհու որակավորմամբ և 1884-1889 թվականներին աշխատել է որպես ուսուցչուհի Aarhus højere Pigeskole-ում, իսկ 1889-1910 թվականներին՝ Կոպենհագենի հանրային դպրոցներում ։
Հանսենն սկսել է որպես ուսանող հետաքրքրվել գենդերային հավասարությամբ, իսկ ուսուցչի կարիերայի ընթացքում աշխատել է արական և իգական սեռի ուսանողների և ուսուցիչների միջև հավասարության համար։ Հանսենը դարձել է Դանիայի նախաձեռնող՝ որպես դպրոցական խոհանոցի տեսուչ, երբ նա սովորել է այս մասնագիտությամբ Նորվեգիայում Դանիայի կառավարության հաշվին և որպես այդպիսին աշխատանքի ընդունվել Կոպենհագենում 1897 թվականին։ 1898 թվականին նա խնդրել է կառավարությանը՝ մասնագիտական սկսելու պահանջով համալսարանական դասընթացներ խոհարարների համար դպրոցական խոհանոցներում, որը տրվել և ուժի մեջ է մտել 1899 թվականին։ Նա ինքն էլ դարձել է այս դասընթացի ուսուցչուհի ։
Հանսենը 1904-1910 թվականներին եղել է Կոպենհագենի դպրոցի տնօրինության անդամ և Կոպենհագենի հանրային դպրոցի ուսուցիչների ասոցիացիայի նախագահ 1905-1909 թվականներին։ 1908 թվականին նա հաջողությամբ կարողացել է բարձրացնել կին ուսուցիչների աշխատավարձը ։
Հանսենը Դանիայի կանանց շարժման կարևոր անդամ է եղել։ 1886 թվականին նա համահիմնել է Dansk Kvindesamfund (DK) կանանց կազմակերպության տեղական Århus մասնաճյուղը և հետագայում դարձել միջնորդ Օրհուսի և Կոպենհագենի մասնաճյուղերի միջև։ Նա եղել է DK կենտրոնական կոմիտեի անդամ 1893-1903 թվականներին, և նախագահ Յուտա Բոյսեն-Մյոլերի կողքին վերագրվում է DK-ի պահպանմանը՝ Դանիայի կանանց շարժման բաժանման դժվարին ժամանակաշրջանում։ 1899 թվականին նա համահիմնել է Dansk Kvinderaad-ը, հետագայում՝ Danske Kvinders Nationalråd-ը (DKN): 1915-1916 թվականներին նա ցույցեր է կազմակերպել աղքատ տնային տնտեսուհիների համար։ Նա աշխատել է որպես թարգմանիչ 1906 թվականին Կոպենհագենում կայացած Կանանց ընտրական իրավունքի միջազգային դաշինքի կոնգրեսում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա մեծ աշխատանք է կատարել գերմանացի և բրիտանացի կանանց միջև կապեր ստեղծելու և պահպանելու համար, իսկ 1915 թվականին նա եղել է Կոպենհագենի պատվիրակ՝ Հաագայում տեղի ունեցող Կանանց խաղաղության միջազգային կոնֆերանսին ։ Վերադառնալուց հետո նա հիմնել է Danske Kvinders Fredskæde խաղաղության շարժումը, ավելի ուշ՝ Kvindernes Internationale Liga for Fred og Frihed-ն՝ Թորա Դաուգարդի, Կլարա Տիբյերգի, Լուիզ Ռայթի և Եվա Մոլթեսենի հետ։ Նա նաև ակտիվ է եղել կանանց ընտրական իրավունքի համար պայքարում և եղել է Դանիայի ընտրական իրավունքի շարժումներից մեկի նախագահը։ 1918 թվականին, կանանց ընտրական իրավունքից հետո առաջին ընտրություններին, նա առաջադրվել է պատգամավորի թեկնածու, սակայն չի ընտրվել ։
Հանսենը մահացել է 1919 թվականի հունվարի 6-ին Կոպենհագենում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դանիացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Դանիացի սուֆրաժիստներ Կատեգորիա:Դանիացի պացիֆիստներ
Ստեփանակերտի առաջին վաշտ
Ստեփանակերտի առաջին վաշտ, կամավորական ինքնապաշտպանական ջոկատների միավորում։ Կազմավորվել է 1991 թվականին Ստեփանակերտում գործող «Գավրոյի», «Անդրեյի», «Միշիկի», «Աֆղանցիների», «Սետոյի», «Բեկորի» հայդուկային ջոկատների միավորմամբ։ Վաշտը (մարտկոց) մասնակցել է Կրկժանի, Քյոսալարի, Մալիբեկլուի, Խոջալուի, Քարինտակի, Շուշիի և Մարտակերտի շրջանի հայկական բնակավայրերի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ 1992 թվականի օգոստոսի 30-ին վաշտի հիմքի վրա ստեղծվել է Կենտրոնական պաշտպանական շրջանի մոտոհրաձգային գումարտակը։ Հրամանատարն է եղել Ա. Ղուլյանը, տեղակալը՝ Ա. Դանիելյանը։
Իրանի լեզուներ
Ներկա ժամանակում Իրանի բնակչության (ավելի քան 60 % ) մեծամասնությունը խոսում է պարսկերեն (իրանական լեզուներ)։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Պայմանավորված նրանով, որ Իրանում ապրում են բազմաթիվ ազգեր, երկրում լայն տարածում ունեն այլ լեզուներ ևս, որոնցից շատերը ամրագրված են որպես պետական՝ համարվելով երկրում ապրող ազգերի բնիկ լեզուն։ Բացի պարսկերենից, բազմաթիվ հրապարակումներ և հեռարձակումներ ցուցադրվում են իրանական լեզվաընտանիքի Իրանում տարածված այլ լեզուներով ևս, որոնցից են՝ քրդերենը, ադրբեջաներենը, և նույնիսկ ոչ պակաս հայտնի արաբերենով և հայերենով։
Լեզվի քաղաքականության հիմքը ամրագրված է երկրի սահմանադրության մեջ, 15-րդ հոդված, որում ասվում է՝
Լեզուները ըստ քանակի
Տվյալ աղյուսակում հավաքված են Իրանի լեզուները՝ ըստ քանակի։
Անհետացման վտանգի տակ
Ներկա պահին Իրանում երկու լեզու անհետացման վտանգի տակ են։ Դրանք են՝ նորարամական (մոտ 15,000 բնակչություն 1994 թվականին) և բրաուի (մոտ 20,000 բնակչություն 2007 թվականին) լեզուները ։
(1010) Մարլենե
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,932328 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6369 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2278 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Մարլենե աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,6413 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1834,08 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,196284 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,91° անկյուն։
Մարլենե աստերոիդը պատկանում է Կորոնիսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 300 անդամներ։ Բավականին անսովոր է հանդիսանում այն փաստը, որ այս ընտանիքի անդամները շարժվում են գործնականորեն մի ուղեծրով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կորոնիսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1923 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Տաք ձյուն
Տաք ձյուն («Горячий снег»), Յուրի Բոնդարևի 1970 թվականի վեպը, որի գործողությունները տեղի են ունենում Ստալինգրադի մոտ 1942 թվականի դեկտեմբերին։ Ստեղծագործության հիմքում ընկած են իրական պատմական իրադարձություններ՝ ֆելդմարշալ Մանշթայնի գերմանական «Դոն» բանակային խմբի փորձը՝ շրջափակումից ազատել Ստալինգրադի տակ շրջափակված Պաուլյուսի 6-րդ բանակը։ Վեպում նկարագրված ճակատամարտը որոշել է Ստալինգրադի ճակատամարտի արդյունքը։ Ռեժիսոր Գաբրիել Եղիազարովը վեպի հիման վրա բեմադրել է համանուն ֆիլմը ։
Սյուժե
Հրամանատար, լեյտենանտ Դրոզդովսկու մարտկոցի հրամանատարությամբ (դասակների հրամանատարներ են հրետանային ուսումնարանի համակուրսեցիներ՝ լեյտենանտ Կուզնեցովը և Դավլաթյանը) երկու հրետանային դասակներին, որոնք որպես հակատանկային ուժեղացում հանձնվել են մայոր Չերեպանովի հրաձգային գնդին և Խոխլովի առանձին տանկային գնդին (որպես պահեստազոր), պետք է կատարեն հրամանատարի հրամանը՝ ամրանալ Միշկովա գետի սահմանին, որպեսզի զսպեն Մանշթայնի գերմանական տանկային ստորաբաժանումների հարձակումը, որոնք շարժվում են դեպի Ստալինգրադի մոտ շրջափակված Պաուլյուսի բանակը (57-րդ տանկային կորպուսի չորս դիվիզիաներով, այդ թվում՝ երկու տանկային՝ 400-450 գերմանական տանկերով)։ Բանակի հրետանու պետ գեներալ Լոմիձեի ողջ հրետանին, բացառությամբ բանակայինի, հրամանատարի հրամանով փոխանցվում է հետևակի՝ գերմանական տանկերի հարձակումը հետ մղելու համար։
Կռվից հետո Կուզնեցովի դասակից մնացել է երեք մարդ՝ չհաշված նրան, և մեկ հրանոթ։ Մարտիկներն հետ են մղում Վերմախտի տանկերի հարձակումը ավելի քան մեկ օր։ Նրանք հայտնվում են շրջափակման մեջ, մնում են ընդամենը 7 արկերով, որոնք հաջողվել է գտնել տանկի ճզմախ երկրորդ թնդանոթի մոտ։ Բայց հրետանավորները կարողանում են դիմանալ մինչև այն պահը, երբ խորհրդային զորքերն անցնում են հակահարձակման և հետ շպրտում գերմանացիներին։
Փաստեր
2013 թվականին վեպը ներառվել է «100 գիրք» ցանկում, որոնք աշակերտներին առաջարկել է ՌԴ կրթության և գիտության նախարարությունը՝ ինքնուրույն ընթերցելու համար։
Ստեփանավանի կամավորական ջոկատ
Ստեփանավանի կամավորական ջոկատ, կազմավորվել է 1989 թվականին Ստեփանավանում։ Ունեցել է շտաբ, ռազմական խորհուրդ։ 1989-1994 թվականներին մասնակցել է Հայաստանի Հանրապետության Նոյեմբերյանի (Ոսկեպար, Դովեղ, Կողբ), Կապանի (Դավիթ Բեկ), Իջևանի և Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի (Հաթերք, Մաղավուզ, Մարտակերտ, Մատաղիս, Տոնաշեն, Հակոբ Կամարի և այլն), Քաշաթաղի, Քարվաճառի (Օմարի լեռնանցք), Շուշիի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Մարտական տարբերն գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Ռ. Կատինյանը, Հ. Շահվերդյանը։ Ջոկատից զոհվել է 21 ազատամարտիկ։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Սուրաբայա
Սուրաբայա (Surabaja), քաղաք և նավահանգիստ Ինդոնեզիայում, ճավա կղզում, Կալի մասի գետաբերանում։ Արևելյան ճավա պրովինցիայի վարչական կենտրոնն է։ 1,6 միլիոն բնակիչ (1971)։ Կարևոր տրանսպորտային հանգույց է։ Լաստանավով կապված է Մադուրա կղզու հետ։ Կան մետաղամշակման և մեքենաշինական, նավթաերամշակման, քիմիական արդյունաբերության ձեռնարկություններ։ Զարգացած է արհեստագործությունը։ Ունի համալսարան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ռազմական նավահանգիստներ Կատեգորիա:1293 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վարթեքս Փարսանյան
Վարթեքս Փարսանյան, իրանահայ բռնցքամարտիկ։
Եղել է 1974 թվականի Թեհրանում անցկացվող Ասիական խաղերի Իրանի բռնցքամարտի ազգային հավաքականի անդամ՝ 75կգ քաշային կարգում։ 1974 թվականին Փարսանյանը ընդամենը մի քանի միավորով պարտվել է Կորեայի ներկայացուցիչ Կիմին և նվաճել է բրոնզե մեդալ  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանահայեր Կատեգորիա:Բռնցքամարտ Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ ըստ երկրների Կատեգորիա:Իրանցի մարզիկներ Կատեգորիա:Իրանցի մարզիկներ ըստ մարզաձևի Կատեգորիա:Հայ բռնցքամարտիկներ
Ալբանիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Ալբանիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցում է 2004 թվականից. Մինչ 2012 թ. Ալբանիայի լավագույն ցուցանիշը եղել է 5-րդ հորիզոնականը (2012 թ.), իսկ վատագույն ցուցանիշը 17-րդ հորիզոնականը կիսաեզրափակչում (2007 թ.).
2012 թ, որոշվեց, որ Ալբանիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթին կներկայացնի Ռոնա Նիշլիուն «Suus» («Անձնական») երգով. Եզրափակչում նա զբաղեցրեց 5-րդ հորիզոնականը, ինչը բերեց նրա երկրին նոր լավագույն արդյունք։ 2013 և 2014 թթ. Ալբանիան եզրափակիչ չանցավ։ 2015 թ. Ալբանիան ներկայացրեց Էլհաիդա Դանին և կարողացավ անցնել եզրափակիչ։ Նա Զբաղեցրեց 17-րդ հորիզոնականը 34 միավորով։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ալբանիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Էլմիրա Սկրիպչենկո
Էլմիրա Սկրիպչենկո (Almira Skripchenko; ), ֆրանսիացի և մոլդովացի շախմատիստուհի, Եվրոպայի չեմպիոնուհի (2001), բազմակի Ֆրանսիայի և Մոլդովայի չեպիոնուհի, միջազգային վարպետ (1998), կանանց գրոսմայստեր  (1995):
Սպորտային կարիերա
Էլմիրա Սկրիպչենկոն ծնվել է Քիշնևում շախմատիստների ընտանիքում։ Հայրը` Ֆյոդոր Սկրիպչենկոն, մրցավար էր, իսկ մայրը` Նաիրա Աղաբաբյանը, Մոլդովայի ութակի չեմպիոնուհի և վաստակավոր մարզիչ ։ Շախմատ սկսել է խաղալ վաղ մանկությունից` մոր առաջնորդությամբ։
1992 թվականին պատանեկան աշխարհի առաջնությունում, նա դարձավ մինչև 16 տարեկանների չեպիոնուհի։ Այդ թվականից նա դարձավ Մոլդովայի շախմատի ընտրանու անդամ։ 1996 թվականից ապրում է Փարիզում։ 2000 թվականին Էլմիրա Սրիպչենկոն հասավ մինչև աշխարհի առաջնության քառորդ եզրափակիչ։ 2001 թվականին նա կրկնեց իր հաջողությունը և հաղթեց Եվրոպայի անհատական առաջնությունում, ինչպես նաև դարձավ արծաթե մրցանակակիր Եվրոպայի թիմային առաջնությունում հանդես գալով Մոլդովայի կազմում։ 2002 թվականից Էլմիրա Սկրիպչենկոն հանդես է գալիս Ֆրանսիայի կողմից։ 2004 թվականին դարձել է Բիլի և Կրասնոտուրինսկի մրցաշարերի հաղթող։
Անձնական կյանք
1997 թվականին Էլմիրա Սկրիպչենկոն ամուսնացել է ֆրանսիացի հայտնի գրոսմայստեր Ժոել Լոտիեի հետ, սակայն 2002 թվականին նրանք ամուսնալուծվել են։ 1997-2002 թվականներին նա կրել է Սկրիպչենկո-Լոտիե ազգանունը։ 2006 թվականին նա ամուսնացել է ֆրանսիացի մեկ այլ գրոսմայստեր Լորան Ֆրեսինեի հետ։ 2007 թվականին ծնվել է նրանց դուստրը։
Սյոգի
Բացի շախմատից, Էլմիրան, ինչպես նաև Լոտիեն խաղացել են սյոգի։ 1999 թվականին Մոլդովայի կողմից նա հանդես է եկել որպես պատվիրակ սյոգիի առաջին միջազգային համաժողովում ։
2011 թվականի սյոգիի 5-րդ միջազգային համաժողովի շրջանակներում կայացած  միաժամանակյա խաղի ժամանակ Էլմիրան հաղթել է պրոֆեսիոնալ սյոգի խաղացող Տոսիյուկի Մորիուտիին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ հայկական սերմամբ
Նորվեգիայի վարչապետների ցանկ
Նորվեգիայի վարչապետ, Նորվեգիայի պետական նախարար, Նորվեգիայի կառավարության ղեկավար, որը կազմակերպում է երկրի գործադիր իշխանությունը։ Նշանակվում է թագավորի կողմից։ Սովորաբար վարչապետի պաշտոնին նշանակվում է Սթորթինգում ամենաշատ տեղեր զբաղեցնող խմբակցության ղեկավարը։
Ստորև ներկայացվում է Նորվեգիայի փոխարքաների (visekonge) մարզպետերի, առաջին նախարարների և վարչապետների  ցանկը սկսած 1814 թվականից։
Նորվեգիայի փոխարքաներ, մարզպետեր, առաջին նախարարներ և վարչապետեր (1814—1873)
Շվեդիայի և Նորվեգիայի միացյան հաստատումից հետո Շվեդիայի և Նորվեգիայի թագավորը ղեկավարում էր երկիրը երկու կառավարությունների միջոցով, որոնցից մեկը տեղակայված էր Ստոկոհոմում, իսկ մյուսը՝ Կրիստանիայում (ներկայումս՝ Օսլո)։ Ստոկոհոլմի կառավարության պարտականություններից էր նաև թագավորին ներկայացնել Կրիստանիայի կառավարության որոշումները։ Կրիստիանիայի կառավարությունը ղեկավարվում էր մարզպետի կողմից, ով ոչ միշտ էր նշանակվում։ Սովորաբար թագավորը այդ պաշտոնին նշանակում էր փոխարքային, որը դառնում էր երկրի բարձրագույն իշխանության ներկայացուցիչ և կառավարության ղեկավար։ Նորվեգիայում թագավորի բացակայության ժամանակ երկրի ղեկավար դառնում էր նա։ Եթե երկրից բացակայում էին թագավորը, փոխարքան և մարզպետը, ապա երկրի ղեկավարումը ստանձնում էր առաջին նախարարը։ Այդ պաշտոնը զբաղեցնում էր կառավարության առավել նշանակալի անդամը։ 1857 թվականից մարզպետի գործառույթները փոխանցվեցին առաջին նախարարին, իսկ մարզպետեր այլևս չնշանակվեցին։
Վարչապետներ (1873—1905)
1873 թվականից և մինչև միության համաձայնագրի դադարեցումը Նորվեգիայի կառավարման համար գործել է երկու կառավարություն, որոնցից մեկը գտնվել է Ստոկոհոլմում, իսկ մյուսը՝ Կրիստիանիայում (Օսլո)։ Երկուսն էլ ղեկավարվել են վարչապետների կողմից։ Գործադիր իշխանությունը կազմակերպվում էր Կրիստիանիայում գտնվող վարչապետի կողմից։ Ստորև ներկայացված է նրանց ցանկը։
Նորվեգիայի վարչապետեր (1945 - ներկաent)
Կատեգորիա:Նորվեգիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Ցանկեր:Նորվեգիա Կատեգորիա:Ղեկավարների ցանկեր
Սպիրիդոն Պալաուզով
Սպիրիդոն Նիկոլաևիչ Պալաուզով (Спиридон Николаевич Палаузов, ), բուլղար պատմաբան և պետական պաշտոնյա։
Կենսագրություն
Սպիրիդոն Պալաուզովը ծնվել է 1818 թվականի հուլիսի 16-ին Օդեսայում։
1832-1840 թվականներին սովորել է Ռաշելյոյի լիցեյում, իսկ հետո՝ Հայդելբերգի և Մյունխենի համալսարաններում (1840-1843), որտեղ Հունաստանի տնտեսության ուսումնասիրության համար ստացել է քաղաքատնտեսական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ Սլավոնությունն ուսումնասիրելու համար տեղափոխվել է Մոսկվայի համալսարան, որտեղ պատմա-բանասիրական ֆակուլտետում լսել է Օսիպ Բոդյանսկիի դասախոսությունները և ստացել է թեկնածուի աստիճան։ 1952 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանում պաշտպանել է մագիստրոսի աստիճանի դիսերտացիա։ 1846 թվականին ընտրվել է Մոսկվայի ռուսական հնությունների և պատմության կայսերական հասարակության գործող անդամ։
Սպիրիդոն Պալաուզովը մահացել է 1872 թվականի օգոստոսի 17-ին Պավլովսկում՝ 54 տարեկան հասակում։ Հուղարկավորված է Օդեսայի առաջին քրիստոնեական գերեզմանատանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Մյունխենի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բուլղարացի գիտնականներ Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բոննի համալսարանի շրջանավարտներ
Շրվենանցի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Շրվենանց գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 7 հուշարձան (5 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Քառանկյուն ամրոց (Ադրբեջան)
Քառանկյուն ամրոց կամ Մարդակյանի ամրոց (Dördkünc Mərdəkan qalası), ամրոց, որը գտնվում է Ադրբեջանական Հանրապետության մայրաքաղաք Բաքվից 34 կմ հեռավորության գտնվող Մարդակյան քաղաքատիպ ավանում։
Կառուցվել է 14-րդ դարում Քեսրանյան տոհմի ներկայացուցիչ Շիրվանշահ Մանուչեհր III-ի որդի Ախսիթան I-ի կողմից ։ Ամրոցը կառուցվել է ի պատիվ թշնամիների դեմ մղվող Ախսիթանի տարած փայլուն հաղթանակի։
Բերդի բարձրությունը կազմում է 22 մետր։ Ամրոցը ներսից բաժանված է 5 հարկաշարքերի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ադրբեջանի ամրոցներ
Քարինտակի ինքնապաշտպանություն
Քարինտակի ինքնապաշտպանություն, ռազմական գործողություններ, որոնք տեղի են ունեցել 1992 թվականին Արցախի Հանրապետության Շուշիի շրջանի Քարին տակ գյուղում։
Նախապատմություն
1988 թվականին իրավիճակը Քարին տակ գյուղում լարված էր, և անձնագրային ռեժիմի ստուգման պատրվակով՝ շատ անգամ սովետական բանակի զինվորականներն ադրբեջանցի ՕՄՕՆ-ականներին ուղեկցել են գյուղ, զրահամեքենաներից կրակ բացել, ահաբեկել մարդկանց, խուզարկել տները, կողոպտել թանկարժեք իրեր, դրամ, ռադիոընդունիչ, հագուստ և այլն ։ Շուշի քաղաքից դեպի հարավ ձգվող ժայռերի կատարներից սկսեցին սադրիչ գործողություններ, նախ պայթեցվում էին հսկայական ժայռաբեկորներ, որոնք գլորվում էին բարձունքից, ավերում տներ, ահաբեկում կանանց ու երեխաներին։ Այնուհետև, քարե զանգվածներին ավելացան ավտոմեքենաների, ապա՝ «Բելառուս» մակնիշի տրակտորների հնացած անվադողերը, որոնց ամրակցում էին պայթուցիկ սարքեր։ Դրանց պատճառով ավերվել են մեկ տասնյակից ավելի տներ։ Եթե սկզբում Շուշիից, Նաբիլարի (ավան, որտեղ բնակություն էին հաստատել ադրբեջանցի հովիվները) շրջակայքից, «Զաստավ» կոչվող դիտակետից կրակում էին որսորդական հրացաններով ու ավտոմատներով, ապա 1991 թվականի սկզբներին սկսեցին գործածել խորհրդական արտադրության ավելի մեծ տրամաչափի զենքեր ու նաև գնդակոծել զրահամեքենաներից։
Հրամանատար Վաղարշակ Առուշանյանի օրագրից. «1988 թվականի մայիսի 17-ին Շուշիի հայ բնակչությունը ժայռի արահետով մի կերպ հասել էր գյուղ։ Շուշիից գաղթած բնակչության քանակը հասնում էր 718 հոգու։ Ես և գյուղխորհրդի նախագահ Մաքսիմ Հարությունյանը երկու մեքենա ուտելիք բերեցինք։ Գյուղի բնակչությունն ամեն ինչ անում էր, որպեսզի բռնի կերպով տեղահանվածներն իրենց լավ զգային։ Գյուղում մնացին 17 օր։ Սեպտեմբերի 22-ին վերջին հայ ընտանիքները թողեցին իրենց ծննդավայր Շուշին։ Քաղաքը լրիվ հայաթափվեց» ։ 1988 թվականի սեպտեմբերի 19-ին գյուղից վերև՝ ժայռերի կատարներին, ադրբեջանցիների մեծ բազմություն էր հավաքվել։ Բազմության միջից լսվում էին սպառնալիքներ, հայհոյանքներ. «Թողե՛ք գյուղը, հեռացե՛ք, հողը մերն է, իրավունք չունեք այդտեղ ապրելու։ Եթե ինքնակամ չհեռանաք, ապա երկրորդ Սումգայիթ կսարքենք»։ 1988 թվականի սեպտեմբերից ադրբեջանցիները Ստեփանակերտի հետ կապն ապահովող ճանապարհը փակեցին։ 1989 թվականին Ռոլես Աղաջանյանի տնօրինած շինարարական կազմակերպությունն անտառների միջով Շոշ-Քարին տակ նոր ճանապարհը բացեց։ 1989 թվականի հուլիսի 10-ին ժամը 19-ից մինչև 24-ը որսորդական ու մանր տրամաչափի հրազենով կրակում էին գյուղի վրա։ Այդ տեսարանին ականատես էին նաև գյուղում հերթապահող խորհրդային զինծառայողները։ Իրավիճակի մասին տեղեկացվեց շրջանային պարետը։ Վերջինս ներկայացավ գյուղ, ասաց. «Մենք առանց վերադասի հրամանի իրավունք չունենք միջամտելու»։ Սակայն երեկոյան Ադրբեջանի հեռուստատեսության հաղորդագրությունների ժամանակ ասացին, թե իբր Քարին տակ գյուղից քարկոծում են Շուշի քաղաքը։
Ըստ Քարին տակ գյուղի բնակիչ Արտյուշա Ավանեսյանի (առաջին վիրավորված խաղաղ բնակիչը գյուղում), այդ ժամանակ խորհրդային զինվորականները զգուշացնում էին քարինտակցիներին ազատել գյուղը։ «Մեզ ասացին՝ երաշխիքներ չկան, որ ադրբեջանցիները չեն գա և չեն ոչնչացնի մեզ. ավելի լավ է հեռանալ։ Իսկ մենք նրանց պատասխանեցինք. «Դուք մի՛ խառնվեք, թո՛ղ ադրբեջանցիները գան»։ Իսկ Մոսկվայից եկած հրամանատարն ասաց. «Ես ձեզ երաշխիք չեմ տալիս, լքե՛ք գյուղը, հեռացե՛ք»։ Բայց ինչպե՞ս մենք կթողնեինք մեր տները, մեր երեխաներին։ Այդպես էլ չլքեցինք գյուղը»։ Արտյուշա Ավանեսյանի խոսքերով՝ Քարին տակից էր սկսվում Ֆիզուլի տանող ճանապարհը։ «Եթե մենք նրանց այստեղ չկանգնեցնեինք, նրանք ուղղակի կմտնեին Սղնախ, իսկ ոչնչացնելով Սղնախը, դուրս կգային Ֆիզուլի և վերջ։ Ղարաբաղը կընկներ շրջափակման մեջ» ։ 1989 թվականի հուլիսի 12-ին «Զաստավ» տեղամասում հավաքվել էր ադրբեջանցիների 400-500 հոգուց բաղկացած խումբ։ Նպատակադրվել էին հարձակվել գյուղի վրա։ Զինվորների միջամտությամբ՝ ամբոխը ցրվել էր։
1991 թվականի հունվարի 1-ին, երբ գյուղը նշում էր Նոր տարին, Քարին տակը հոսանքազրկվեց։ Գյուղի բնակիչ Արմիդա Աբրահամյանը պատմում է, որ գյուղն ուներ ներքին հեռախոսային կապ։ Լույս գրեթե չկար, ոչինչ չկար, սակայն գյուղի յուրաքանչյուր տուն և յուրաքանչյուր դիտակետ ապահովված էր հեռախոսային կապով։ Դա հնարավոր էր դարձել Վագիֆ Հովսեփյանի շնորհիվ, ով հիմնադրել էր հեռախոսակայանը՝ հավաքելով այն ձեռքի տակ եղած նյութերից և հեռախոսագծերն անցկացնելով գյուղի տներ և դիքեր։ Դա ինքնաստեղծ կապ էր, և ադրբեջանցիները չգիտեին կայանի գտնվելու վայրը ։ 1991 թվականի փետրվարի 27-ին ուժեղ հրետանակոծման պատճառով բոլոր հիմնարկներում դադարեցվեցին աշխատանքները։ 1991 թվականի ապրիլի 26-ին գրանցվեց գյուղի առաջին զոհը։ Երեկոյան ժամը 10:40-ին ավտոմատի կրակոցներից սեփական տան բակում մահացու վիրավորվեց կոլտնտեսական, 4 երեխայի հայր Գուրգեն Ավանեսյանը։ 1991 թվականի մայիսի 7-8-ին Շուշի թռչող ուղղաթիռներն ավտոմատային կրակ բացեցին անասնապահերի ու բանջարանոցներում աշխատող գյուղի խաղաղ բնակչության վրա։
1991 թվականի դեկտեմբերի 28-ին ԼՂՀ Գերագույն խորհրդի ընտրությունները խանգարելու նպատակով Շուշիի ժայռից ամբողջ երկայնքով թաքստոցներից անընդհատ կրակի տակ են պահել գյուղը։ Ընտրական տեղամասի ճանապարհին ժամը 12:00-ին գնդակոծությունից զոհվում է անասնաբույժ 55-ամյա Ալյոշա Հովհաննիսյանը։ Գնդակոծությունը շարունակվել է մինչև ուշ գիշեր, սակայն ընտրությունների ընթացքը չի խախտվել։ Վաղարշակ Առուշանյանը ընտրվել է Արցախի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ Երեկոյան դեմ Նաբիլարի կողմից ՕՄՕՆ-ականները հարձակվել են պահակակետերի վրա։ 1992 թվականի հունվարի 8-ին «ԿամԱԶ» մակնիշի բեռնատար ավտոմեքենայով 15 համագյուղացիներ գյուղ էին վերադառնում։ Երբ մեքենան մոտեցավ անտառի եզրին, ադրբեջանցիներն առջևից շրջանցեցին մեքենան և ավտոմատային համազարկ բացեցին ուղիղ խցիկի վրա։ Երեք մարդ զոհվեց, երկուսը վիրավորվեցին։ Գնդակոծության պատճառով՝ դիակները հողին են հանձնվեցին գիշերը։ 1992 թվականի հունվարի 19-ի երեկոյան գյուղ ներկայացավ Անգլիայի լորդերի պալատի փոխխոսնակ, հանրահայտ իրավապաշտպան Քերոլայն Քոքսը «Բի-բի-սի»-ի երկու լրագրողների հետ։ Նա հանդիպում ունեցավ բանտից նոր ազատված (փրկագնով) Սերժիկ Թովմասյանի հետ։ Նկարահանեցին գյուղում հրկիզված մի քանի տներ ու ավերածությունները։ Իսկ հունվարի 23-ին «Ամերիկայի ձայնը» հաղորդեց, որ Քերոլայն Քոքսը, արհամարհելով վտանգը, Ստեփանակերտից գնացել է Շուշիի շրջանի Քարին տակ գյուղը, որն ամեն օր հրակոծվում է ադրբեջանցիների կողմից, անձամբ ծանոթացել իրավիճակին։ Նրա հաղորդումները հրապարակվել են մի շարք թերթերում։ 1992 թվականի հունվարի 25-ին գյուղում Սպարտակ Բաբայանի և Անահիտ Վարդանյանի հարսանիքն էր նախատեսված։ Ամբողջ օրը գյուղը գնդակոծվում էր տարբեր տիպի հրազենից ։
Ինքնապաշտպանական ջոկատ
1989 թվականի հունիսի 16-ին մշակվեց ինքնապաշտպանության կազմակերպման նախնական ծրագիր, որոշվեցին ջոկատի յուրաքանչյուր անդամի պարտականությունները։ Սակայն խիստ զգացնել էր տալիս զենքի պակասությունը։ Որոշվեց գյուղի շրջակայքում կազմակերպել 7 պահակակետ, որոշվեցին պահակակետերի կազմը և պատասխանատուները։ Ջոկատի հրամանատար նշանակվեց կոլտնտեսության պահեստապետ, 41-ամյա Վաղարշակ Առուշանյանը, ով վայելում էր համագյուղացիների վստահությունը և մեծ հեղինակություն ուներ։ 1991 թվականի մայիսի 15-ին խորհրդային զինվորները, Բերդաձորի հայաթափումից ոգևորված, ադրբեջանցիների հետ մտան գյուղ և առաջարկեցին. «Ձեզ ապահով հանում ենք գյուղից ու տեղափոխում Գորիս»։ Առաջարկը կտրականապես մերժվեց։ 1991 թվականի վերջին ամիսների ընթացքում ադրբեջանցիները երեք անգամ փորձեցին գյուղ մտնել, սակայն, հանդիպելով դիմադրության, հետ նահանջեցին։ Դրանով նրանք ստուգում էին գյուղացիների մարտունակությունը և գյուղին մոտենալու ավելի հարմար ուղիներ որոնում։ Բերդաձորի հայկական բնակավայրերը հայաթափելուց հետո հերթը Քարին տակինն էր։ Վաղարշակ Առուշանյանը 1991 թվականի մայիսի 18-ին խորհրդակցություն է հրավիրում, որի առանցքն այն հարցն էր, թե արդյոք պետք է կանանց, երեխաներին դուրս բերել գյուղից, թե ո՛չ։ Համագյուղացի Հենրիխ Ամիրջանյանը բարձրացավ տեղից. « Բոլորդ գիտեք, որ մեր տունն ամենածայրամասում է գտնվում, եթե թուրքը մտավ, առաջինն իմ տունն է մտնելու, բայց ընտանիքս, նորածին երեխայիս ոչ մի տեղ չեմ տանելու։ Ես իմ ընտանիքով ուրիշ տեղ գնացողը չեմ»։ Մյուս խոսողները համաձայնեցին առաջարկին, որոշեցին ամբողջ գյուղով մնալ և պաշտպանել, իսկ հեռացողներին համարել դասալիք. 1992 թվականի հունվարի սկզբին Ջոկատի կազմը հասավ 45 հոգու ։ 1991 թվականից մինչև 1992 թվականի սկիզբը ինքնապաշտպանական ջոկատը ձեռք բերեց 40 ինքնաձիգ, մեկ ականանետ, մեկ նշանառու հրացան, հրացաններ ու մեկ գնդացիր, որը տեղադրվեց Խաչին սեռ կոչված տեղամասում ու վստահվեց գնդացրորդ Ալյոշա Վարդանյանին։
Քարին տակի հերոսամարտ
1992 թվականի հունվարի 26-ին ադրբեջանցիները գիշերը Ներքին Զարսլուի կողմից շրջապատել էին ողջ գյուղը։ Բացի այդ, Շուշիի ժայռի երկայնքով գնդացիրներ էին տեղադրել ու այնտեղից կրակի տակ էին պահում ամբողջ տարածքը։ Իսկ Զաստավայի կողմից կրակում էին զրահամեքենաները։ Գործողությունն իրականացվում էր անմիջապես մայոր Նուրեդդին Աբդուլլաևի կողմից և ղեկավարվում Շուշի ժամանած Ադրբեջանի պաշտպանության նախարար գեներալ-մայոր Տաջեդդին Մեհտիևի կողմից։ Մեհտիևին հետ կանչեցին Բաքու, որտեղ Ադրբեջանի առաջին հետխորհրդային նախագահ Այազ Մութալիբովն ազատեց նրան զբաղեցրած պաշտոնից ։ «Ազգ» թերթ. «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ինքնապաշտպանության կենտրոնական շտաբից ստացած տեղեկությունների համաձայն՝ հունվարի 26-ին ազերի հրոսակները՝ թվով 250-300 հոգի, մինչև ատամները զինված, հարձակվել են Շուշիի շրջանի Քարին տակ գյուղի վրա» ։
Ըստ Արկադի Տեր-Թադևոսյանի հուշերի՝ Քարին տակը, որտեղով անցնում էր Շուշիից Ստեփանակերտ ճանապարհը, կարևոր դեր ուներ Ստեփանակերտի պաշտպանության գործում։ Այն մատույցները, որտեղով տանկերի անցնելու վտանգ կար, ականապատված էին, իսկ գյուղում խրամատներ էին փորված։ Գյուղի վրա գրոհումը հանձնարարված էր Ադրբեջանի Հանրապետության՝ Շուշի եկած կանոնավոր գումարտակին։ Գյուղի պաշտպանների հմուտ գործողությունների շնորհիվ՝ թշնամին ջախջախվեց՝ ռազմի դաշտում թողնելով 92 զոհ ։ Թոմաս դե Վաալի «Սև այգի» գրքի համաձայն՝ դեպքի վայր ժամանած լուսանկարիչ Ջոն Ջոնսի տեսավ ձնապատ սարի լանջ, ամբողջովին ծածկված դիակներով։ Ինքը՝ Տաջեդդին Մեհտիևը, պնդում էր, որ Քարին տակի գործողության ժամանակ ադրբեջանական կողմն ընդամենը 17 հոգի կորուստ է ունեցել ։
Ինքնապաշտպանության մեկ այլ մասնակից՝ Արսեն Ավանեսյանը, պատմում է, որ մինչև մարտը գյուղն ամբողջությամբ շրջապատված էր, և կար գյուղը ոչնչացնելու հստակ որոշում։ ադրբեջանցիները մոտ 300 հոգի էին, հիմնականում, Բաքվից, իսկ տեղանքին քաջածանոթ գյուղի պաշտպանները 80-ն էին։ «Նրանք Շուշիից ուղեկցողներ ունեին, որոնք գիտեին՝ որտեղից մտնել, ինչ անել, բայց նրանք մի քանիսն էին, իսկ մնացածը չգիտեին» ։ Չնայած, որ հակառակորդը մարդաքանակով և զենքի քանակով գերազանցում էր մի քանի անգամ, ադրբեջանցիները պարտությունից հետո հերոսական Քարին տակը կոչեցին «Արյունոտ ձոր»։ Այժմ պահեստազորի գնդապետ, իսկ 1992 թվականի հունվարի 26-ին Խաչին սեռ պահակակետի պաշտպաններից մեկի՝ Շահեն Այդինյանի խոսքերով, դպրոցական հեռադիտակով իրենք մի օր նկատեցին, որ մի խումբ ադրբեջանցիներ հավաքվել էին ժայռի վրա և ձեռքերով ինչ-որ բաներ էին ցույց տալիս, բացատրում։ «Հետագայում, վերլուծելով կատարվածը, եկել եմ այն եզրակացության, որ հարձակման պլանը ռազմական տեսակետից դասական տարբերակով նրանք մշակել էին շատ ճիշտ։ Հակառակորդը զգալիորեն գերազանցում էր մեզ թվաքանակով, զինամթերքի առումով` նույնպես, յուրաքանչյուր ադրբեջանցի իր ուսին կրում էր զինվորական ուսապարկ, փամփուշտ, նորագույն զենք, որի մասին մենք միայն երազել կարող էինք» ։
Մարտի ժամանակ առաջին դիրքի- Խաչին սեռի շրջակայքում ադրբեջանցիները թողնելով 30-ից ավելի զոհ, հետ քաշվեցին։ Տեսնելով, որ առաջին դիրքում պարտություն կրեցին, նրանք գրոհն ուժեղացրին երկրորդ և երրորդ դիրքերի ուղղությամբ։ Հայկին արտ կոչվող տեղամասից դեպի գյուղ էր շարժվում մոտ երեսուն մարդ՝ սպիտակ «մասխալաթներով»։ Դա տեսնելով, գյուղացիները ոգևորվեցին՝ կարծելով, թե դա Շոշի Ագոյի ջոկատն է, քանի որ նրանք արդեն տեղյակ էին իրադրության մասին։ Սակայն, ինչպես պարզվեց հետագայում, Շոշի ջոկատը գյուղամերձ անտառներում հանդիպել էր պատնեշի։ Հակառակորդը կանխատեսել էր, որ հարևան գյուղերից կարող են օգնության գալ, և նախօրոք զինված խմբեր էր ուղարկել այդ ուղղություններով։ «Մասխալաթավորները», առանց որևէ դիմադրության հանդիպելու, ընդհուպ մոտեցան գյուղին, և հանկարծակի ու անկանոն կրակահերթ բացեցին գյուղացիների ուղղությամբ։ Ապա ադրբեջանցիները զրահամեքենայի ուղեկցությամբ մտան երրորդ դիրք, սակայն զրահամեքենան պայթեց ականի վրա։ Հարևան գյուղերի ջոկատներին հաջողվեց ճեղքել հակառակորդի շղթան և մոտենալ գյուղին, իսկ այդ հատվածն աստիճանաբար անցավ գյուղացիների հսկողության տակ։ Արևելյան հատվածով քարինտակցիներին օգնության հասան Շոշի, Սղնախի, Ավետարանոցի, Քռասնու, Սզնեքի, Կարմիր գյուղի և Աշոտ Բեկորի ջոկատները։ Այդ պահից սկսած, ադրբեջանցիները սկսեցին նահանջել, և երեկոյան ժամը վեցի սահմաններում ճակատամարտն ավարտված էր։ Ինքնապաշտպանության մասնակիցներից մեկը՝ այն ժամանակ 16-ամյա Երվանդ Աբրահամյանը, հիշում է՝ ճակատամարտի ընթացքում ադրբեջանցիներին միայն հաջողվեց ժամանակավոր գրավել «Գարաժ» կոչվող դիրքը։ Նրանք կրակ էին վառել և պարում էին դրա շուրջը, իրենց հաղթանակն էին տոնում։ Նրանք կտրել էին իրենց ձեռքն ընկած գյուղի պաշտպաններից մեկի ականջը, հանել սիրտը և պարում էին շուրջը ։ Հունվարի 26-ին զոհվեց 22 մարդ, վիրավորվեց՝ 17-ը, գյուղի ընդհանուր կորուստները 1988-1994 թվականներին՝ 45 մարդ։
Վաղարշակ Առուշանյանը և Ալյոշա Վարդանյանը հետմահու պարգևատրվել են «Մարտական խաչ» առաջին աստիճանի շքանշանով, Հենրիխ Ամիրջանյանը, Գարիկ Առաքելյանը և Վագիֆ Պետրոսյանը հետմահու պարգևատրվել են «Մարտական խաչ» երկրորդ աստիճանի շքանշանով։ «Մարտական խաչ» երկրորդ աստիճանի շքանշանով պարգևատրվել են նաև Արթուր Առաքելյանը և Ալեքսանդր Աբրահամյանը, ովքեր այսօր էլ ապրում են հայրենի գյուղում և շենացնում այն։ Ավելի քան 90 քարինտակցիներ պարգևատրվել են «Շուշիի ազատագրման համար», «Մարտական ծառայություն» և «Արիության համար» մեդալներով։
Հիշարժան պատմություններ
Ադրբեջանի ՕՄՕՆ-ականներն առաջինը ներխուժել են Մարտին և էլմիրա Ամիրջանյանների տուն։ Մարտինը, կինը և երեքամյա Մհերը տանն էին։ Գյուղ մտնելիս առաջինն այդ տունն է։ Առավոտյան Մարտին Ամիրջանյանը գնաց գոմ. այդտեղ էր նրա դիտակետը։ Էլմիրան երեքամյա որդու հետ թաքնվել էր նկուղում։ Գոմի ուղղությամբ ականանետից կրակեցին, պատը փլվեց, բայց Մարտինին ոչինչ չեղավ։ Նա հարմար դիրքում էր։ Պատմում է. «Տեսնում եմ՝ նրանք գալիս են, կրակեցի առաջինին, ընկավ, նրա հետևից երկրորդն է գալիս։ Կրակում եմ, նա ընկնում է, հետո՝ երրորդը»։ Կարծես թե, նրանք չէին հասկանում՝ ինչ է կատարվում, ուր են գնում, ինչ են անում։ Թերևս, նրանք թմրադեղի ազդեցության տակ էին, այդպիսի տպավորություն էր»։ Նկուղը երկու մուտք ուներ, մեկը՝ գյուղի կողմից, մյուսը՝ գոմի, այսինքն՝ տանում էր դեպի այն կետը, որտեղից սկսվում էր գյուղը։ Երբ Մարտինը վերադարձավ տուն փամփուշտների հետևից, տան հետևում գտնվող ադրբեջանցին գնաց մյուս մուտքի կողմը։ Մարտինը հենց շեմին կրակեց առաջին տուն մտնողին։ Զգույշ մոտեցավ նրան և վերցրեց ավտոմատը։ Մյուս երկուսը, տեսնելով, որ առաջինն ընկավ, նահանջեցին և թաքնվեցին։ Ամուսինը Էլմիրային մեկնեց իր ավտոմատը և հրամայեց հսկել դեպի գյուղ տանող մուտքը, իսկ ինքը վերցրեց «ռազմավարային զենքը» և կանգնեց հակառակ ելքի մոտ։ Հետո ադրբեջանցիները հրկիզեցին տունն ու գնացին։ Տունը մի քանի ժամ այրվում էր, մինչդեռ տանտերերը փակվել էին նկուղում ։ «Արիության համար» մեդալով պարգևատրվածների թվում է նաև 9-րդ դասարանցի Նարինե Առաքելյանը։ Քարին տակի հերոսամարտի ժամանակ 16-ամյա աղջնակը հաց ու զինամթերք էր հասցնում գյուղի պաշտպաններին։ Իսկ երբ օգնում էր երեխաներին տեղափոխել համեմատաբար ապահով տեղ, թշնամու գնդակը խոցեց նրան։
Մոր խոսքերով՝ Նարինեն կապավոր էր։ Գիշերվա ժամը երկուսին քայլում էր ամբողջ շրջանով՝ գիշերային շապիկով, ոտաբոբիկ, որպեսզի ադրբեջանցիների կողմից բռնվելու պարագայում ասեր, իբր երեխայի համար գնում է բժշկի հետևից։ Մինչդեռ իրականում փամփուշտներ էր տանում դիրքեր։ Հետո նա գործին կցեց նաև իր շանը՝ Չալոյին։ Նրա պարանոցին երկտող կամ կապոց էր ամրացնում, իսկ շունը դա հասցնում էր կա՛մ գյուղ, կա՛մ այնտեղից դիրքեր ։ Մարտի ժամանակ վիրավորված Ալբերտին և Ալյոշային համագյուղացի Արծվիկ Բաղդասարյանը հանձն առավ «ժիգուլի» ավտոմեքենայով տեղափոխել Ստեփանակերտ։ Ալբերտը նոր էր ամուսնացել Ադելա Աբրահամյանի հետ, և կինը պնդեց, որ ինքն էլ է մեկնում ամուսնու հետ։ ադրբեջանցիները ուղիղ նշանառությամբ խոցեցին մեքենան. մեքենան պայթեց, փրկվեց միայն վարորդը։ Գյուղի բնակիչ Արմիդա Աբրահամյանը պատմում է. «Երբ բոթ էր հասնում, որ ինչ-որ մեկի տղան զոհվել է, ոչ ոք չէր լացում, որովհետև ձայնը վերև կբարձրանար և լսելի կլիներ ադրբեջանցիներին, ինչը կմատներ մեր գտնվելու վայրերը։ Այդ պատճառով՝ մենք փորձում էինք հնարավորինս անձայն շարժվել։ Մեր ընտանիքում ևս կորուստ կա։ Այդ օրը մեր քույրն ու իր ամուսինը մահացան։ Նորապսակներ էին։ Ամուսինը շատ ծանր վիրավորվել էր, և նրան պետք է մեքենայով տեղափոխեին Ստեփանակերտ, հակառակ պարագայում՝ չէր ապրի։ Քույրս գնաց նրա հետ։ Ճանապարհին Շուշիից մեքենայի ուղղությամբ կրակել են, այն այրվել է, և նրանք երկուսն էլ մահացել են։ Քույրս 22 տարեկան էր, ամուսինը՝ 27: Մեզ մոտից շատ լավ երևում էր Ստեփանակերտի ճանապարհը, և մենք տեսանք՝ ինչպես մեքենան պայթեց։ Ատամներն ամուր սեղմած կանգնել ու լռում էինք, որովհետև մեր լացի ձայնով մենք վտանգի կենթարկեինք մնացածին» ։ «Այսօր Ադրբեջանը փորձում է Քարին տակի ոչնչացմանն ուղղված գործողությունները որակավորել որպես կրակային կետի ոչնչացում, որտեղից իբրև կրակում էին Շուշիի ուղղությամբ։ Սակայն Քարին տակից Շուշին գնդակոծելու համար պետք էր այնպիսի զինատեսակ ունենալ, որից հնարավոր կլիներ կրակ բացել գրեթե 90 աստիճանի տակ, որը գործնակնորեն հնարավոր չէ», - նշում է Արցախի ազգային անվտանգության նախկին ղեկավար Աշոտ Խաչատրյանը ։
Մեջբերումներ
«Առաջին հայացքից աննշան ու փոքրիկ հայկական այս գյուղն իսկական պատուհաս էր դարձել ադրբեջանցիների համար»,- Քարին տակ գյուղի համայնքի ղեկավար Մխիթար Առուշանյանը՝ հրամանատար Վաղարշակ Առուշանյանի որդին Քարին տակի հաղթական հերոսամարտի 20-րդ տարեդարձի առթիվ ։ «Քարին տակ գյուղի պաշտպանությունը, որն առաջին և վճռորոշ հաղթանակներից մեկն Է, հատուկ տեղ Է գրավում Արցախի ժողովրդի ազգային ազատագրական պայքարում։ Այդ ճակատամարտը ցույց տվեց, որ հայրենասիրությունը, հավատն ու անձնուրացությունը կարող են չեզոքացնել հակառորդի թվային գերազանցությունը և պարտության մատնել նրան»,- Արցախի Հանրապետության նախագահ Բակո Սահակյան ։ «Քարին տակը բոլորին ցույց տվեց, որ կարելի Է հաղթել անհավանական պայմաններում՝ անելով, թվում Է թե, անհնարինը։ Քարին տակը մեզ նաև փառավոր հաղթանակի բերեց Շուշիում»,-ասել Է Հայ առաքելական եկեղեցու Արցախի թեմի առաջնորդ Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանը՝ ելույթ ունենալով անցյալ տարի կայացած հանդիսավոր միջոցառման ժամանակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի ռազմական գործողություններ
Արգուլ
Արգուլ (Argoules), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 335 մարդ, բնակչության խտությունը` 35.45: Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.45 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 170 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 60 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Տնտեսություն
2010 կար 123 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 88-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 35։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,5 %։ 88 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 83 անձ (49 տղամարդ և 34 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (1 տղամարդ և 4 կին)։ 35 անաշխատունակներից 6 եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 15-ը` թոշակառուներ, իսկ 14-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Պուդինգի նրբանցք
Պուդինգի նրբանցք, Լոնդոնի փոքր փողոցներից, որը հայտնի է որպես Թոմաս Ֆերիների հացաբուլկեղենի գտնվելու վայր, որտեղից 1666 թվականին բռնկվել է Լոնդոնի մեծ հրդեհը։ Այն գտնվում է Լոնդոնի կամրջի և Հուշարձանի մոտ՝ պատմական Լոնդոնյան Սիթիում։ Ֆերիների հացաբուլկեղենը տեղակայված է եղել Պուդինգի նրբանցքի արևելյան մասում, իսկ փուռն ու փոքր բակը, որտեղ Ֆերիները պահում էր իր փայտի պաշարը գտնվում էին նրբանցքի հետևի մասում ։ Ֆերիների տան պատի վրա փակցված հուշատախտակը հիշեցնում է հրդեհի մասին։
Ըստ պատմագիր Ջոն Սթոուի փողոցն իր անվանումը ստացել է "puddings" բառից, որը միջնադարում նշանակում էր մորթված կենդանու չօգտագործված օրգան` փորոտիք։ Այդ օրգաններն ընկնում էին մսավաճառների սայլակներից, որոնք նրբանցքով թափոնները տանում էին Թեմզա գետի բեռնատար նավերը։ Սթոուերն ասում էր. «Իսթչեյփի մսավաճառներն ունեն իրենց խոզերի սպանդանոցը և նրանց չօգտագործված օրգանները այլ կենդանիների մնացորդների հետ դատարկվում են Թեմզա գետի գոմաղբով լի նավակները։» Պուդինգի նրբանցքը աշխարհի առաջին միակողմանի փողոցներից մեկն է եղել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոնդոնի փողոցներ
Նարդարան մզկիթ
Նարդարան մզկիթ (Nardaran məscidi), 17-րդ դարի մզկիթ, տեղակայված Բաքվի Ապշերոնի շրջանում ։ Սեֆյանների ժամանակաշրջանի մզկիթ է։
Պատմություն
Նարդարան մզկիթը կառուցվել է 1663 թվականինին, Ապշերոնի շրջանի Նարդարան գյուղում։ Մզկիթի վրա կան գրություններ, տապանագրեր, որոնցում գրված է, որ մզկիթը կառուցվել է ճարտարապետ Մուրադալիի կողմից։ Նարդարան մզկիթը 15-րդ դարի Շիրվանի մզկիթների նման է։ Այն կառուցվել է որպես Շիրվանշահեր պալատի համալիր։ Մզկիթի հարավ-արևելյան մասում գտնվում է Շահ Աբբասի մզկիթը ։
Աշուրան Նարդարան մզկիթում
Նարդարանն Ադրբեջանի ամենակրոնականացված շրջաններից է։ Այն Ադրբեջանի շիայական արմատականության, խոմեյնիզմի և շիա իսլամիզմի կենտրոններից է։ Ամեն տարի Նարդարան մզկիթում է նշվում Աշուրայի օրը։ Այդ օրը սպանվել է Իմամ Հուսեյնը՝ Մուհամեդ Մարգարեի դստեր՝ Ֆաթիմայի և Մուհամեդի հետևորդը, չորրորդ ուղղափառ խալիֆ ու շիաների առաջին իմամ Ալիի որդին, ով համարվում է շիաների երրորդ իմամը։ Մահվան օրը իսլամական մուհարրեմ ամսվա 10-րդ օրն է։ Ծիսակատարությունները տևում են 10 օր։ Աշուրայի արարողությանը պահպանողական շիաներն իրենք իրենց տանջում են, մինչև արյուն հեղվի, որպեսզի իրենց մաշկի վրա զգան Հուսեյնի տանջանքները։ Ներկայումս, սակայն, շիաների զգալի մասը սահմանափակվում են միայն կուրծքը ծեծելով։ Ադրբեջանում այս օրը առհասարակ իշխանություններն արգելում են դաժան գործողությունների դիմել, անցկացնել հրապարակային միջոցառումներ։ Թուլատրվում է չափավոր ծիսակատարություններ անցկացնել միայն մզկիթների տարածում։ Սակայն հատկապես Նարդարանում Աշուրայի սգո արարողությունը հաճախ վերաճել է կրոնական և սոցիալական պահանջներով ցույցերի ։
Գնել Մեջլումյան
Գնել Մեջլումյան, հայ ըմբիշ, ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1985 թ.), ԽՍՀՄ չեմպիոն (1988, 1989 թթ.), Երիտասարդների աշխարհի (1987 թ.) և Եվրոպայի (1986, 1987 թթ.) չեմպիոն, մեծահասակների Եվրոպայի չեմպիոն (1989 թ.), աշխարհի բրոնզե մեդալակիր (1989 թ.), «Բարի կամքի» խաղերի արծաթե մեդալակիր (1990 թ.), աշխարհի գավաթակիր (1990 թ.)։
1974-1981 թթ. սովորել է Բերդի № 2 միջնակարգ դպրոցում։ 1981-1984 թթ. սովորել է Երևանի մարզական թեքումով №10 գիշերօթիկ դպրոցում։ 1988-1993 թվականներին ընդունվել և ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը։
1986 թ-ին Օրջոնիկիձեում (Օսեթիա) անցկացված ԽՍՀՄ առաջնությունում Գնել Մեջլումյանը նվաճեց արծաթե մեդալ։
1987 թ-ին Կանադայում Գնել Մեջլումյանը դարձավ երիտասարդների աշխարհի նորընծա չեմպիոն։ 1988 թ-ին Կրասնոյարսկում անցկացված ԽՍՀՄ առաջնությանը Մեջլումյանը նվաճեց ԽՍՀՄ չեմպիոնի տիտղոսը։ 1989 թ. Անկարայում անցկացված Եվրոպայի առաջնությանը Գնելի վերջին մրցակիցը թուրք Շյուքրու Օղլին էր։
48 կգ քաշային կարգում Մեջլումյանը դարձավ ԽՍՀՄ կրկնակի չեմպիոն։
1989 թ-ին Շվեյցարիայի Մարտինի քաղաքում անցկացված աշխարհի առաջնությանը Մեջլումյանը դարձավ բրոնզե մեդալակիր։
1990 թ-ին ԱՄՆի Տոլիդոյում ԽՍՀՄ հավաքականը թիմային հաշվարկով նվաճեց աշխարհի գավաթը, իսկ Գնել Մեջլումյանը դարձավ աշխարհի գավաթակիր։
2005 թվականի մարտի 30-ին Գնել Մեջլումյանը զոհվեց ավտովթարից։
Բերդ քաղաքի մարզադպրոցը և հարակից փողոցը 2005 թվականի հուլիսի 20-ին անվանակոչեցին նրա անունով։ 2006-2012 թթ-ին անցկացվեցին նաև Գնել Մեջլումյանի անվան հուշամրցաշարերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:Ավտոճանապարհային վթարներից զոհվածներ
Դոմինիկ Կուպեր
Դոմինիկ Էդվարդ Կուպեր (Dominic Edward Cooper, ), անգլիացի դերասան։
Կենսագրություն
Դոմինիկ ծնվել է լոնդոնյան Գրինվիչ թաղամասում  1978 թվականի հունիսի 2-ին մանկապարտեզի դաստիարակչուհի Ջուլիի (օրիորդական ազգանունը՝ Հերոն) և աճուրդի մասնագետ Բրայան Կուպերի ընտանքում  ։ Նա սովորել է Թոմաս Թալլիսի դպրոցում, ինչպես նաև Լոնդոնի Երաժշտության և դրամատիկ արվեստի ակադեմիայում, որն ավարտել է 2000 թվականին։ 2000-ական թվականների սկզբին Դոմինիկը նկարահանվել է Durex պահպանակների գովազդային հոլովակներում։ Այդ հոլովակներից մի քանիսի ցուցադրությունը հեռուստատեսությամբ արգելվել է, մասնավորապես «Banned Commercial Durex Condom Ad» կոչվող հոլովակը։
Սկզբում Դոմինիկն աշխատում էր հեռուստատեսությունում և նկարահանվում էպիզոդիկ դերերում, իսկ 2001 թվականին կայացավ առաջնելույթը Լոնդոնի Ազգային թատրոնի բեմում։ Շուտով նրան առաջարկեցին Դաքիսի դերը "Պատմության երկրպագուները" պիեսում, որի հյուրախաղերով նա հանդես է եկել Բրոդվեյում, Սիդնեյում, Վելինգտոնում և Հոնկոնգում։ Այդ դերը նա նաև կատարել է պիեսի ռադիոտարբերակում և 2006 թվականի էկրանավորման մեջ։
Դոմինիկը նաև ուշագրավ դերեր ունեցավ «Հայտնվել տասնյակում» (2006), «Դքսուհի» (2008) և «Դևիդ Կոպերֆիլդ» (2008) ֆիլմերում։ Բայց ամենամեծ ժողովրդականությունը նրան բերեց Սքայի՝ Սոֆիի փեսացուի (Ամանդա Սեյֆրիդի դերակատարմամբ) դերը 2008 թվականի «Մամա Միա» ֆիլմում։
Անձնական կյանք
2010 թվականից հանդիպում է իռլանդիացի դերասանուհի Ռութ Նեգգայի հետ, որի հետ ապրում է Լոնդոնում ։
<!--
Հեռուստատեսություն
-->== Ծանոթագրություններ ==
Վաղարշակ Առուշանյան
Վաղարշակ Բեյբուդի Առուշանյան (ապրիլի 6, 1948, Քարին տակ, Շուշիի շրջան - հունվարի 26, 1992, Քարին տակ), հայ ազատամարտիկ է, հրամանատար, ՀՀԴ, Արցախի Հանրապետության ԳԽ պատգամավոր (1991) կուսակցության անդամ (1989)
Ավարտել է Քարին տակ գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ 1966-1968 թթ. ծառայել է խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո վերադարձել է հայրենի գյուղ և աշխատել ավտովարորդ, իսկ հետագայում` պահեստապետ։ Մեծ աշխատանքներ է տարել գյուղի ինքնապաշտպանությունը կազմակերպելու համար, գյուղի ջոկատի հրամանատարն էր։
1988 թվականին ստեղծել է կամավորական ջոկատ։ Մասնակցել է Քարինտակի ինքնապաշտպանությանը և Նաբիլար գյուղում (Շուշիի շրջան) տեղակայված հակառակորդի կրակակետերի ոչնչացմանը։ Առուշանյանի անունով է կոչվել Արցախի ՀՀԴ Շուշիի կոմիտեն։
Հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1–ին և 2–րդ աստիճանի շքանշաներով։
Ամուսնացած էր, ունի 4 երեխա։
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ հրամանատարներ Կատեգորիա:Ապրիլի 6 ծնունդներ Կատեգորիա:1948 ծնունդներ Կատեգորիա:Քարին տակ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Հունվարի 26 մահեր Կատեգորիա:1992 մահեր Կատեգորիա:Քարինտակ գյուղում մահացածներ
Կարիբյան ավազանի պատմություն
Կարիբյան ավազանի, ինչպես Արևմտյան Հնդկաստանի կղզիների, այնպես էլ Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայի ափերի պատմությունը լավագույնս հայտնի է եվրոպական տերությունների կողմից, Ամերիկայի գաղութացման դարաշրջանից։ Ավելի վաղ շրջանների պատմությունն ուսումնասիրվում է հնագիտական և գենետիկական մեթոդներով ։