cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նոամ Չոմսկի
Համալսարան 1945-1955 թվական
1951 թվականից 1955 թվականին, Չոմսկին անդամակցում է Հարվարդի համալսարանի Շրջանավարտների ասոցիացիային, որտեղ նա սկսում է մի հետազոտություն, որ դառնում է նրա դոկտորական ատենախոսության թեման։ Գուդմենը նրան խրախուսում է հայտ ներկայացնել։ Կարևորագույն գործոնը, որ ազդեց նրա որոշման վրա տեղափոխվել Հարվարդ, այն էր, որ փիլիսոփա Ուիլարդ Վան Օրմեն Քուինն այնտեղ էր գտնվում։ Քուինը և Օքսֆորդի համալսարանի հրավիրված փիլիսոփա Ջ. Լ. Օսթինը կարող էին մեծապես ազդել Չոմսկու վրա։ 1952 թվականին Չոմսկին հրապարակում է իր առաջին ակադեմիական հոդվածը՝ «Շարահյուսական վերլուծության համակարգեր», որ հայտնվում է ոչ թե լեզվաբանական որևէ ամսագրում, այլ «խորհրդանշանային տրամաբանության ամսագրում»։ Լինելով սուր քննադատ լեզվաբանության մեջ սահմանված վարքագծային հոսանքների հանդեպ՝ 1954 թվականին նա ներկայացրեց իր գաղափարները Չիկագոյի համալսարանում և Եյլի համալսարանում տրվող դասախոսությունների ժամանակ։ Չնայած այն բանի, որ նա գրանցված չէր որպես ուսանող Փենսիլվանիայում 4 տարվա ընթացքում, 1955 թվականին նա թեզ է ներկայացնում՝ արտահայտելով իր գաղափարները փոխակերպական քերականության վերաբերյալ։ Նրան է շնորհվում Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածուի աստիճան այդ աշխատանքի համար և դա կարող էր ներկայացվել մասնագետներին միկրոֆիլմերի տեսքով մինչ դրա 1975 թվականի տպագրումը որպես «Լեզվաբանական տեսության տրամաբանական կառուցվածքի» մի մաս։ Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածուական աստիճանը չեղարկում է նրա պահանջը անցնել ազգային ծառայության զինված ուժերում 1955 թվականին։ Ջորջ Էրմիթիջ Միլլերը, Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսոր, տպավորվում է նրա թեկնածուական աշխատանքից. Չոմսկու հետ միասին նրանք հրապարակում են մի շարք տեխնիկական փաստաթղթեր մաթեմատիկական լեզվաբանության ոլորտում։
Հյուսիսափայլ (նկար, Չըրչ)
Պատմություն
1911 թվականին Էլեանոր Բլոջետը (Eleanor Blodgett) «Հյուսիսափայլ» ստեղծագործությունը նվիրեց Վաշինգտոնի Ամերիկյան արվեստի Սմիթսոնյան թանգարանին ։
Նոամ Չոմսկի
Անուն
Անգլերենում անունը գրվում է Avram Noam Chomsky, որտեղ Avram (אברם) և Noam (נועם) հրեական անուններ են, իսկ Chomsky-ն ծագմամբ սլավոնական ազգանուն է (ch լեհերեն և գերմաներեն լեզուներում արտաբերվում է որպես «խ»)։ Անգլախոսները, ինչպես նաև ինքը Խոմսկին, արտաբերում է իր անունն անգլերենի հնչյունաբանության կանոնների համաձայն՝ Էվրեմ Նոում Չոմսկի։
Աշխատություններ
Չոմսկին համարվում է «Ժամանակակից լեզվաբանության հայրը» և վերլուծական փիլիսոփայության գլխավոր ներկայացուցիչը։ Նրա աշխատանքները ազդել են այնպիսի ոլորտների վրա, ինչպիսիք են համակարգչային գիտությունը, մաթեմատիկան և հոգեբանությունը։ Նա համարվում է Չոմսկյան հիերարխիայի՝ որպես ունիվերսալ քերականական տեսության հիմնադիրը կամ համահիմնադիրը։
Յիևաառա
Յիևաառա (Jõevaara), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռիոռա շրջանում։
Նոամ Չոմսկի
Աշխատություններ
Լեզվաբանության ոլորտում իր առաջին գրքի հրապարակումից հետո Չոմսկին դարձավ Վիետնամական պատերազմի առաջատար քննադատներից մեկը և սկսեց հրապարակել քաղաքական աշխատություններ։ Նա սկսեց հանդես գալ որպես ԱՄՆ-ի արտաքին քաղաքականության, պետական կապիտալիզմի և գլխավոր լրատվական մեդիաների քննադատ։ Մասնավորապես Չոմսկին առաջ է քաշել մեդիա մանիպուլյացիաների 10 հիմնական ռազմավարություններ, որոնք օգտագործվում են մեդիա ոլորտի կողմից հանրությանը վերահսկելու համար ։ Չոմսկին անձամբ իրեն համարում է անարխո-սինդիկալիստ և լիբերտարիան-սոցիալիստ։
Իր առաջին գրքում Չոմսկին ելնում է ձևական չափանիշներից։ Ուսումնասիրության առանցքը միջուկային նախադասությունների գաղափարն է, որոնցից զանազան փոխակերպումներով (տեղաշրջում, հավելում և բացառում) ստացվում են մյուս նախադասությունները («Տղան նամակ է գրում»- «Ո՜վ է նամակ գրում» կամ «Նամակը գրվում է տղայի կողմից» և այլն)։ Ըստ Չոմսկու, լեզուն ստեղծագործական բնույթ ունի (կարող է անթիվ նախադասություններ սերել), իսկ քերականությունը նկարագրում է տվյալ լեզվով խոսող բոլոր անձանց համար ընդհանուր հիմնական գիտելիքները։ Ողջ քերականությունը բաղկացած է նախադասության կառուցվածքի (անմիջական բաղադրիչների) փոխակերպական և ձևահնչույթաբանական կանոններից։
Մեթոդաբանական հարցերում («Կարտեզյան լեզվաբանություն», 1966, «Լեզու և միտք», 1967) Չոմսկին դիրքորոշվում է դեպի դեկարտյան ռացիոնալիստական փիլիսոփայությունը։ Նա կարծում է, որ մարդն ի ծնե օժտված է որոշակի տրամաբանական հատկություններով, որոնք հետագայում զարգացնելով՝ ստեղծում է գիտակցություն և լեզու։ Այդ հատկությունները և զարգացրած օրենքները համընդհանուր են։ Մ. Հալլեի հետ գրած «Անգլերենի հնչյունական կաղապարները» (1968) աշխատությունը նվիրված է հնչույթային բաղադրիչին, որտեղ սահմանված են սերող հնչույթաբանության հիմնական օրենքներն ու դրույթները։
«Arts and Humanities Citation Index» հրապարակած տեղեկության համաձայն 1980-1992 թվականներն ընկած հատվածում Չոմսկին համարվել է ամենամեջբերվող գիտնականներից մեկը ։
Յիևաառա
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 8 մարդ։
Նոամ Չոմսկի
Լեզվաբանության տեսություն
Սկիզբ առնելով որպես զուտ լեզվաբանական ուսումնասիրություն, ունենալով քաղաքական ներգրավվածություն և հին փլիլիսոփայական ավանդույթի հետ նույնականացում՝ մարդու մասին ընդհանուր տեսությունը սկսեց աստիճանաբար ձևավորվել։ Դրա արմատները վառ արտահայտված են լեզվաբանության տեսության մեջ։ Մարդ արարածի (բանական մարդ կամ homo sapiens)՝ ծանոթ ճանաչողական կառույցների հայտնաբերումը շատ հեշտությամբ հանգեցնում է մարդկության անօտարելի հատկությունների մասին մտածելուն։
Յիևաառա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռիոռա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հյուսիսափայլ (նկար, Չըրչ)
Նկարագիր
«Հյուսիսափայլ» կտավում պատկերված է արկտիկական բնատեսարան, որը բաղկացած է սառույցներից և քարերից։ Ամբողջ երկնակամարում երևում է բևեռափայլը։ Առջևի մասի ձախ կողմում երևում է Այզեկ Իսրայել Հայեսի (Isaac Israel Hayes) երկկայմ առագաստանավը, որը կոչվում էր «United States »: Նրա հետնամասում գտնվում են մթին ժայռոտ լեռները, իսկ ավելի հեռվում ուրվագծվում է Չըրչի պիկը (Church's Peak), որն անվանվել է այսպես, ի պատիվ Այզեկի ընկերոջ՝ նկարիչ Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչի ։
Այլ նկարներ
Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչի մեկ այլ առավել հայտնի նկարը, որը կրկին կապված է բևեռային թեմատիկայի հետ, կոչվում է «Սառցասարեր»։ Այն նկարվել է 1861 թվականին։ Այսօր «Սառցասարեր» կտավը Դալլասի արվեստի թանգարանի սեփականությունն է հանդիսանում ։ Չըրչը ևս մի քանի նկարներ ունի, որտեղ սառցասարեր են պատկերված։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1865 նկարներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի արվեստ Կատեգորիա:Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչի նկարներ Կատեգորիա:Ամերիկյան արվեստի Սմիթսոնյան թանգարանի նկարներ
Նոամ Չոմսկի
Էդվարդ Մարքոթը Չոմսկու լեզվաբանական տեսության կարևորության մասին
Չոմսկու լեզվաբանական տեսության հիմքում ընկած է կենսալեզվաբանությունը և այն լեզվաբանական դպրոցը, ըստ որի, լեզվի կառուցվածքի հիմքում եղած սկզբունքները կենսաբանորեն առկա են մարդու մտքում և, այդուհետև, ժառանգվում են գենետիկորեն։ Եվ որպես այդպիսին, նա պնդում է, որ բոլորն ունեն նույն լեզվական կառուցվածքը՝ անկախ սոցիալական և մշակութային տարբերություններից։ Տվյալ տեսակետին հանգելիս Չոմսկին մերժում է Բ. Ֆ. Սկիների արմատական վարքագծային ​​հոգեբանությունը, որը վարքը (ներառյալ՝ խոսել և մտածել) դիտարկում է իբրև օրգանիզմների և նրանց միջավայրի միջև փոխազդեցության լիովին յուրացրած արդյունք։ Ըստ այդմ, Չոմսկին պնդում է, որ լեզուն մարդու էվոլյուցիայի եզակի և ինքնատիպ զարգացում է և տարբերվում է հաղորդակցման եղանակներով, որոնք օգտագործվում են կենդանական աշխարհի մյուս արարածների կողմից։ Չոմսկու նատիվիստական և ինտերնալիստական ​​դիրքորոշումը լեզվի հանդեպ համահունչ է « ռացիոնալիզմի » փիլիսոփայական դպրոցին և հակադրվում է «էմպիրիզմի» փիլիսոփայական դպրոցին համահունչ լեզվի հականատիվիստական, էքստեռնալիստական ​​հայացքին, որի համաձայն՝ ողջ գիտելիքը, այդ թվում նաև լեզուն, սկիզբ է առնում արտաքին խթաններից։
Ընդհանուր քերականություն
Սկսած 1960-ական թվականներից Չոմսկին այն կարծիքին էր, որ շարահյուսական գիտելիքները գոնե մասամբ բնածին են, և սրանից բխում է այն, որ երեխաներին մնում է միայն սովորել միայն մայրենի լեզվի որոշ առանձնահատկություններ։ Այս փաստարկը նա հիմնավորվում է մարդու լեզվի յուրացման մասին մի շարք դիտարկումներով և նկարագրում է «խթանման աղքատությունը»։ Ըստ նրա՝ մի մեծ անջրպետ կա լեզվական խթանների միջև, և դրանց ենթարկվում են երեխաները և նրանց հարուստ լեզվական ունակությունները։ Օրինակ, թեև երեխաներն իրենց առաջին լեզվի շրջանակներում ենթարկվում են թույլատրելի շարահյուսական տարբերակների միայն շատ սակավաթիվ ենթաբազմությամբ՝ նրանք ինչ-որ կերպ ձեռք են բերում անսահմանափակ թվով նախադասություններ, ներառյալ՝ այնպիսի նախադասություններ, որոնք նախկինում երբևէ չեն կիրառվել։ Սա մեկնաբանելու համար Չոմսկին հանդես եկավ մի հիմնավորմամբ՝ ասելով, որ լեզվական հիմնական տվյալները պետք է լրացվեն բնածին լեզվական կարողություններով։ Դեռ ավելին, չնայած և՛ նորածինը, և՛ կատվի ձագը կարող են կիրառել մակածական տրամաբանության, երբ երկուսին էլ տրվում են միևնույն լեզվական տվյալները, մարդու դեպքում միշտ նկատվում է լեզուն հասկանալու և արտաբերելու ունակություն, մինչդեռ կատվի ձագը երբեք ձեռք չի բերում որևէ ունակություն։ Չոմսկին կարողությունների այս տարբերությունը համարում է լեզվի ձեռքբերման մեթոդ։ Ըստ նրա՝ լեզվաբանները պետք է որոշեն՝ որն է այդ մեթոդը և ինչ սահմանափակումներ է այն առաջ բերում մարդկային լեզուների տիրույթում։ Եվ այդ համընդհանուր առանձնահատկությունները, որոնք բխում են այդ սահմանափակումներից, կկոչվեն «ընդհանուր քերականություն »: Մի շարք գիտնականներ են վիճարկել ընդհանուր քերականությունը՝ հիմնվելով լեզվի գենետիկական հիմքի էվոլյուցիոն անիրագործելիության, լեզուների միջև ընդհանուր բնութագրերի բացակայության և բնածին/ընդհանուր կառույցների ու հատուկ լեզուների կառուցվածքների դեռևս չապացուցված կապի վրա։ Գիտնական Մայքլ Թոմասելլոն վիճարկում է Չոմսկու բնածին շարահյուսական գիտելիքների տեսությունը, որը հիմնված է ոչ թե վարքագծային դիտարկման, այլ տեսության վրա։ Թեև այն ազդեցիկ ու արդի էր 1960-1990-ական թվականներին՝ Չոմսկու նատիվիստական ​​տեսությունը, ի վերջո, մերժվեց երեխաների հիմնական լեզվի ձեռքբերման հետազոտական ​​հանձնաժողովի կողմից, և դրա պատճառը հետազոտական ​​ապացույցների հետ անհամապատասխանությունն էր։ Առաջ քաշվեց նաև մի պնդում, որի հավաստմամբ Չոմսկու լեզվական ապացույցները դրա համար կեղծ են եղել։
Տրանսֆորմացիոն-գեներատիվ քերականություն
Հիմնական հոդվածներ՝ տրանսֆորմացիոն քերականություն, գեներատիվ քերականություն, Չոմսկու հիերարխիա և մինիմալիստական ​​ծրագիր
Տրանսֆորմացիոն-գեներատիվ քերականությունը բավական լայն տեսություն է, որն օգտագործվում է բնիկ լեզվակրի լեզվական կարողությունները կաղապարելու, ծրագրավորելու և եզրակացնելու համար։ Այս կաղապարները ցույց են տալիս տվյալ լեզվի վերացական կառույցները, քանի որ դրանք կարող են վերաբերել կամ կապ ունենալ այլ լեզուների կառույցների հետ։ Չոմսկին տրանսֆորմացիոն կամ փոխակերպական քերականությունը մշակել է 1950-ականների կեսերին, որի արդյունքում հաջորդող երկու տասնամյակներին այն ​​դարձավ լեզվաբանության գերիշխող շարահյուսական տեսություն։
Փոխակերպումները վերաբերում են լեզվի ներսում շարահյուսական հարաբերություններին, օրինակմ երբ կարելի է եզրակացնել, որ երկու նախադասությոնների ենթական էլ նույն անձն է։ Չոմսկու տեսության համաձայն՝ լեզուն բաղկացած է և՛ խորը, և՛ մակերեսային կառույցներից։ Արտաքին կառույցները վերաբերում են հնչյունային կանոններին, իսկ ներքին կառույցները՝ բառերին ու հայեցակարգային իմաստներին։ Տրանսֆորմացիոն-գեներատիվ քերականությունն օգտագործում է մաթեմատիկական նշումը՝ որոշ (իմաստային և հնչյունային կապին վերաբերող) կանոններ արտահայտելու համար։ Այս տեսությամբ լեզվաբանական սկզբունքները կարող են մաթեմատիկորեն առաջացնել լեզվական կառույցներ նախադասության մակարդակում։
Չոմսկու հիերարխիայի բաղկացուցիչներ
Ընդունված փաստ է, որ Չոմսկին հորինել է տրանսֆորմացիոն-գեներատիվ քերականությունը, սակայն նրաաշխատանքը համեստ ներդրում էր համարվում այն ժամանակ, երբ նա առաջին անգամ հրապարակեց իր տեսությունը։ 1955 թվականին իր ատենախոսության մեջ և «Շարահյուսական կառուցվածքներ» դասագրքում նա ներկայացրեց վերլուծության վերջին զարգացումները։ Այդ ձևակերոպումների հեղինակներն էին Չոմսկու ատենախոսության ղեկավար, գիտությունների թեկնածու Զելլիգ Հարիսը և Չարլզ Հոկեթը։ Նրանց մեթոդը բխում է դանիացի կառուցվածքային լեզվաբան Լուի Հյելմսլևի աշխատանքից, ով ընդհանուր լեզվաբանության մեջ ներմուծեց ալգորիթմական քերականություն։ Չոմսկին կատարեց բնական լեզուների խմբավորում, և այս դասակարգումը ստացավ Չոմսկու հիերարխիա անվանումը։ Այս դասակարգումը արդի է լեզվի վարչապաշտոնական տեսության, տեսական համակարգչային գիտության և հատկապես ծրագրավորման լեզուների տեսության համար։ Տրանսֆորմացիոն քերականության զարթոնքից մինչև 1970-ականների կեսերը, ուսումնասիրության կիզակետում կար մի գերիշխող ուսումնասիրության մեթոդ, որին լեզվաբաները տվեցին քերականության «մինիմալիստական» մոտեցում անվանումը։ Այս ուսումնասիրության հիմքում ընկած էին այնպիսի սկզբունքներ և չափորոշիչներ, որոնք մեկնաբանում են երեխաների՝ ցանկացած լեզու սովորելու ունակությունը` լրացնելով բաց չափորոշիչները (քերականության ընդհանուր սկզբունքների ամբողջություն), որոնք գործի են դրվում, երբ երեխան հանդիպում է լեզվական տվյալների։ Չոմսկու նախաձեռնած մինիմալիստական ​​ծրագիրը փորձում է տալ այն հարցի պատասխանը, թե որ նվազագույն սկզբունքներն ու չափորոշիչներն են առավել ակնահաճո, բնական և պարզ։ Փորձելով լեզուն պարզեցնել և դարձնել մի այնպիսի համակարգ, որը կապում է իմաստն ու հնչյունը՝ Չոմսկին, օգտագործելով նվազագույն հնարավոր ունակությունները, հրաժարվում է այնպիսի հասկացություններից, ինչպիսիք են «խորքային և մակերեսային կառույցները» և փոխարենն ընդգծում է ուղեղի նյարդային շղթաների ճկունությունը, որոնց հետ գալիս են հասկացությունների անսահման քանակություն կամ «տրամաբանական ձևեր»։ Լեզվաբանական տվյալների ենթարկվելիս լսող-խոսողի ուղեղը սկսում է կապ գտնել ձայնի և իմաստի միջև։ Մեր դիտարկված քերականության կանոնները լեզվական գործունեության լոկ հետևանքներն են կամ կողմնակի հետևանքները։ Այսպիսով, չնայած Չոմսկու նախնական հետազոտությունների մեծ մասը կենտրոնացած էր լեզվի կանոնների վրա, նա արդեն իսկ կենտրոնանում է այն մեխանիզմների վրա, որոնք ուղեղն օգտագործում է այդ կանոնները ստեղծելու և խոսքը կարգավորելու նպատակով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Ֆիլադելֆիա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:21-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիալիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Ազատական սոցիալիստներ Կատեգորիա:Փենսիլվանիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հրեա փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մարդաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Բեխտեմիր (գետ)
Բեխտեմիր, գետ Ռուսաստանում, որը հոսում է Ալթայի երկրամասով։ Գետաբերանը գտնվում է Բիա գետի աջ ափին, 64 կմ հեռավորության վրա։ Երկարությունը 117 կմ է, ջրհավաք ավազանի մակերեսը՝ 665 կմ²։ Ակունքի մոտ գետը կոչվում է Ձախ Բեխտեմիր, Աջ Բեխտեմիր թափվելուց հետո կոչվում է ուղղակի Բեխտեմիր։
Ջրային տվյալներ
Ըստ Ռուսաստանի պետական ջրային կադաստրի՝ այն պատկանում է Վերին Օբի ավազանային տարածքին, ջրահավաք մասը՝ Բիա գետը, գետի ենթաավազանն է Բիան և Կատունը։ Գետի ավազանը Օբն է մինչև Իրտիշ գետ թափվելը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Կրոպիվնիցկի
Կրոպիվնիցկի (Кропивницький, Кропивницкий), քաղաք Ուկրաինայում, Կիրովոգրադի շրջանի և Կիրովոգրադի մարզի վարչական կենտրոնն է։
Անվանում
Հիմնադրվել է 1754 թվականին Ելիզավետա կայսրուհու հրամանով «սուրբ Ելիզավետայի (Եղիսաբեթ) ամրոց» անունով։ Մինչ 1924 թվականը կոչվել է Ելիզավետգրադ, 1924-1934 թվականները՝ Զինովևսկ, 1934-1939 թվականները՝ Կիրովո։ Վերանվանվել է ի պատիվ Սերգեյ Կիրովի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1754 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:1754 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ադնան Մենդերես
Ալի Ադնան Էրտեկին Մենդերես (Ali Adnan Ertekin Menderes, ), թուրք քաղաքական գործիչ։ 1950-1960 եղել է Թուրքիայի վարչապետը։ Ադնան Մենդերեսը մասնագիտությամբ իրավաբան է եղել։ 1961 թվականին Ջեմալ Գուրսելի կարգադրությամբ կախաղան է բարձրացվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թուրք քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ստամբուլի պատգամավորներ Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական կուսակցությունների առաջնորդներ Կատեգորիա:Թուրքիայի Ժողովրդահանրապետական կուսակցության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ղրիմաթաթարական ծագմամբ թուրքեր Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Թուրքիայի նախարարներ Կատեգորիա:Թուրքիայի պաշտպանության նախարարներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Թուրք իրավաբաններ
Վարդենուտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արագածոտնի մարզի Վարդենուտ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 12 հուշարձան (6 միավոր)։
|}
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի հուշարձանների ցանկեր
(5218) Կուտսակ
(5218) Կուտսակ (Kutsak), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1969 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Բելլա Բուրնաշևայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,351141 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9918 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7105 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1316,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,273392 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,98° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1969 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Բելլա Բուրնաշովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դիվերտիկուլ
Դիվերտիկուլ, բժշկության մեջ խոռոչավոր օրգանի պարկաձև արտափքումն է ։ Կախված դիվերտիկուլում ներառված շերտերից, տարբերում են կեղծ և իսկական դիվերտիկուլներ ։
Բժշկության մեջ այդ տերմինով բնորոշում են կառուցվածքներ, որոնք նորմայում առկա չեն։ Այնուամենայնիվ, սաղմնաբանությունում տերմինը օգտագործվում է որոշ նեռմալ կառուցվածքներ բնորոշելու համար, օրինակ թիրոիդ դիվերտիկուլը, որից հետագայում զարգանում է լեզուն ։
Բառը գալիս է լատիներեն dīverticulum-ից, որը նշանակում է "շրջանցող ճանապարհ"։
Դասակարգում
Դիվերտիկուլները լինում են կեղծ և իսկական՝ կախված նրանց մեջ ներառված շերտերից։
Ռադոբլյա
Ռադոբլյա (Радобля), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Լիխոմոստե
Լիխոմոստե (Лихомостье), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Մադրիդի ծովային թանգարան
Մադրիդի ծովային թանգարան (Museo Naval de Madrdid), պետական թանգարան Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդում։ Նվիրված է Իսպանիայի ավանդույթներին, պատմությանը և ծովային գործունեությանը։
Պատմություն
Իսպանիայի ծովային թանգարանը հիմնադրվել է 1792 թվականի սեպտեմբերի 28-ին։ Թանգարանի հիմնադիրը համարվում է Իսպանիայի թագավոր Կառլ IV-ը։
Թանգարանի ցուցահանդեսում ներկայացված են տարբեր ռազմածովային նկարներ, զենքեր, նավեր, նավաստիների իրեր։ Թանգարանի հավաքածուն սկսում է 15-րդ դարից և հասնում մինչև մեր օրեր։
Թանգարանում է պահվում նաև Ամերիկա աշխարհամասի ամենահին քարտեզը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի թանգարաններ
Ազգային հնագիտական թանգարան (Մադրիդ)
Ազգային հնագիտական թանգարան (Museo Nacional de Arqueología (մինչև 2009 թվականը կոչվել է «Իսպանիայի ազգային հնագիտական թանգարան») ), տեղակայված է Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդի Կոլոմբոսի հրապարակին (Plaza de Colón) կից՝ գրադարանների ու թանգարանների հրապարակում (Palacio de Bibliotecas y Museos), որտեղ տեղակայված են նաև Իսպանիայի ազգային գրադարանը, և մինչև 1971 թվականը Պրադոյի թանգարանին միանալը Ժամանակակից արվեստի թանգարանը։
Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1867 թվականին Իսպանիայի Իզաբելա II թագուհու հրամանով՝ նպատակ ունենալով ստեղծել թանգարան, որտեղ կպահվեն ազգագրական և հնագիտական գտածոները, դեկորատիվ արվեստի և դրամագիտական հավաքածուի նմուշները, որոնք հավաքագրվել են իսպանական միապետերի կողմից։ 1895 թվականին թանգարանի ամբողջ հավաքածուն տեղափոխվեց 1866-1892 թվականներին ճարտարապետ Ֆրանցիսկո Խարենյոյի կողմից նախագծված ներկայիս նեոդասական ոճով կառուցված շենք։ 1968 թվականին վերանորոգման և աշխատանքների ընդլայնման շնորհիվ ընդլայնվեց նաև թանգարանի տարածքը։
Թանգարանում ներառված են բազմաթիվ հնագիտական հուշարձաններ։ Բակում ստեղծվել է Ալտամիրա քարանձավի պատճենը, որը համարվում է Եվրոպայում պալեոլիթ ժամանակաշրջանի քարանձավային գեղանկարչության լավագույն նմուշներից մեկը։ Թանգարանի հավաքածուն ներառում է նախա-պատմական, Եգիպտոսի, կելտական, Պիրենեյան, հունական և հռոմեական հնություններ, միջնադարյան (վեստգոթական, իսլամական և քրիստոնեական) նմուշներ։
Պատկերասրահ
Ցուցանմուշներ
Գուտնիցկայա
Գուտնիցկայա (Гутницька), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գուտնիցկայա գյուղում բնակվում էր 191 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1756 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սուխումի փարոս
Սուխումի փարոս, Աբխազիայի Հանրապետության մայրաքաղաք Սուխումում տեղակայված փարոս։
Պատմություն և փարոսի բնութագիր
Փարոսը պատրաստվել է Ֆրանսիայում՝ էռնեստ Գուենի  գործարանում։ Այն պատրաստվել է պողպատից։
1861 թվականին տեղափոխվել և տեղադրվել է Սուխումում ։ Փարոսը տեղակայված է պտուտակաձև ցցահենարանների վրա։ Փարոսը Սուխումում ամրացնելու շինարարական աշխատանքների համար պահանջվեց 150 աշխատանքային օր  ։
Փարոսը մշտապես՝ առանց որևէ դադարի, աշխատել է մինչև 2000 թվականը, երբ դադարեցվեց դրա գործելու համար անհրաժեշտ միջոցների տրամադրումը։
Այժմ նորից վերականգնվել է շուրջօրյա աշխատանքը։
Նկարագիր
Փարոսի բարձրությունը 37 մետր է։ Աշտարակի ներսում պտուտակաձև սանդուղք կա, որն ունի 137 աստիճանահարթակ։ Փարոսից տեսարան է բացվում դեպի Նոր Աֆոն և Սուխում։
Փարոսը տեղակայված է ավազային լեզվակարկառի վրա, որը ողողվում է Գումիստա գետի ջրով։ Ինչպես նաև այդ անվանումն է կրում դրա շուրջը գտնվող մի ամբողջական բնակելի շրջան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աբխազիայի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Փարոսներ Կատեգորիա:Փարոսներ այբբենական կարգով
Կրիտինիա
Կրիտինիա (Κρητηνία), գյուղ Հունաստանի ծայր արևելքում՝ Հարավային Եգեյան կղզիների կազմի մեջ մտնող Հռոդոս կղզու վրա։
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Կրիտինիա գյուղի բնակչությունը կազմում է 503 մարդ։
Պատմություն
Գյուղը երբեմն կոչվում է նաև Նոր Կրետե, քանի որ այն հիմնադրվել է Կրետե կղզու գաղթականների կողմից, ովքեր հեռացել են հայրենի կղզուց թուրքական տիրապետության շրջանում ։ Բյուզանդական կայսրության գերիշխանության տարիներին նստավայրը տեղափոխվել է լեռնային շրջաններ՝ անվտանգության նկատառումներից ելնելով։
1658 թվականին Վենետիկի հանրապետության դուքս Ֆրանցիսկո Մորոսինին փորձել է գրավել Հռոդոս կղզին և ռազմախուժել է Կրիտինիա, սակայն վեետիկյան բանակը պարտություն է կրել։
Կրիտինիայի գլխավոր պաշտպանական ամրությունը համարվում է Կաստելլոս (Κάστελλος) ամրոցը, որը կառուցվել է 1472 թվականին՝ գյուղի բնակիչներին օսմանյան հարձակումներից պաշտպանելու համար։ Մինչև Դոդեկանեսյան կղզիների ազատագրումը գյուղը կոչվել է Կաստելլոս, ինչը նշանակում է ամրոց ։
Աշխարհագրություն
Կրիտինիան գտնվում է Հռոդոս կղզու արևմտյան ափին։ Այն տեղակայված է կղզու կենտրոնական քաղաքից՝ Հռոդոսից 51 կմ հեռավորության վրա, ընդ որում հեռավորությունը Կրիտինիայից Հռոդոսի միջազգային օդանավակայան կազմում է 35 կմ։
Կրիտինիա բնակավայրի ափերը ողողում են Եգեյան ծովի ջրերը։ Կրիտինիան ունի լողափ և փոքր նավահանգիստ, որն իրականացնում է լաստանավային ծառայություններ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի գյուղեր
Միսուլա շրջան (Մոնտանա)
Միսուլա շրջան (Missoula County), ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի 56 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 6.729 կմ² է, բնակչությունը՝ 108.623 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Միսուլա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1864 թ.։
Կատեգորիա:Մոնտանայի շրջաններ
Ռիու Բրիլիանտի
Ռիու Բրիլիանտի (Rio Brilhante), համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի հյուսիսարևմտյան մասում։ Մտնում է Դոռադուսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 38.186 մարդ՝ 2020 թվականի տվյալներով ։ Գրավում է 3 987,529 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 6,66 մարդ/կմ²։
Քաղաքի տոնը նշվում է սեպտեմբերի 26-ին։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1929 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի բնակավայրեր
Յիևեեռե
Յիևեեռե (Jõeveere), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռիոռա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռիոռա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետություն
Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետություն (ԿԱՀ) (Republique Centrafricaine, սանգո՝ Ködörösêse tî Bêafrîka), պետություն Կենտրոնական Աֆրիկայում։ Սահմանակից է Կամերունին, Կոնգոյին, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությանը, Սուդանին և Չադին։ Տարածքը կազմում է 622,984 կմ²։ Մայրաքաղաքը Բանգին է։ Անկախություն է ձեռք բերել 1960 թվականի օգոստոսի 13-ին։
Անվանում
Անվանումը ստացել է Աֆրիկայում գրաված իր աշխարհագրական դիրքից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետություն Կատեգորիա:Դեպի ծով ելք չունեցող երկրներ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Ֆրանսախոս երկրներ Կատեգորիա:Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության անդամ երկրներ Կատեգորիա:Հանրապետություններ
Բռնցքամարտի Ասիայի առաջնություն 2011
Բռնցքամարտի Ասիայի առաջնություն 2011, անցկացվել է 2011 թվականի օգոստոսի 5-ից 12-ը Հարավային Կորեայի Ինչոն քաղաքում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հարավային Կորեայում անցկացված միջազգային սպորտային մրցություններ Կատեգորիա:2011 բռնցքամարտում
Պոլիկլինիկա
Պոլիկլինիկա (պոլի (հին հունարեն՝ πόλι - բազմաթիվ) և կլինիկա (κλινική, բուժել) բառարմատներից), բուժական կանխարգելիչ հիմնարկություն, որը արտահիվանդանոցային բժշկական մասնագիտական օգնություն է ցույց տալիս բնակչությանը։ Ամբուլատոր-պոլիկլինիկային հիմնարկները միավորված են հիվանդանոցների հետ, սակայն կան նաև ինքնուրույն պոլիկլինիկաներ։ Բոլոր պոլիկլինիկաներն ունեն կաբինետներ, ուր հիվանդներին ընդունում են մասնագետ բժիշկները՝ հիմնական բժշկական մասնագիտությունների գծով, ռենտգենաբանության և ֆիզիոթերապևտիկ բաժանմունքներ, կլինիկա-ախտորոշիչ լաբորատորիա և այլն։
Պոլիկլինիկան կատարում է նաև կանխարգելիչ աշխատանքներ, արդյունաբերական ձեռնարկություններում աշխատողների պարբերաբար զննումներ, նպատակային զննումներ հիվանդությունների (քաղցկեղ, տուբերկուլոզ, շաքարախտ), նախնական ձևերի հայտնաբերման նպատակով, կանխարգելիչ պատվաստումներ, բնակչության տարբեր խմբերի դիսպանսերացում են։ Ծառայությունն իրականացվում է ըստ բնակավայրի և աշխատավայրի։ Կան երեխաների համար, ինչպես նաև հատուկ բժշկական հիմնարկություններին կից առանձին Պոլիկլինիկաներ։ Մանկական պոլիկլինիկան ազմակերպում է երեխաների արտահիվանդանոցային բուժօգնությունը (նորածիններից մինչև 14 տարեկանը ներառյալ), ապահովում երեխաների առողջության, ֆիզիկական, նյարդա-հոգեկան զարգացման դիսպանսերային հսկողությունը, երեխաների և ծնողների սան-հիգիենային դաստիարակությունը։ Ինքնուրույն մանկական պոլիկլինիկաներն ունեն մանկաբուժական հիմնական բաժանմունքներ, մասնագիտացված (մանկական վիրաբուժության, քիթ-կոկորդ-ականջի, աչքի, երիկամային հիվանդությունների), ախտորոշիչ, բուժական ֆիզկուլտուրայի և մերսումների սենյակներ։
Կատեգորիա:Բժշկական հիմնարկություններ Կատեգորիա:Բժշկական և առողջապահական կազմակերպություններ
Պիզիթ Պիլիկա
Պիզիթ Պիլիկա (քմերերեն՝ ពិសិដ្ឋ ពី លី កា, )` Կամբոջայի բալետի պարուհի և դերասանուհի։ Իսկական անունն է Օակ Էպ Պիլի (քմերերեն՝ ឱ ក អៀ ប ពី)։ 1980-1990-ականներին նկարահանվել է հարյուրավոր ֆիլմերում և հազարավոր կարաոկե տեսանյութերում։ Նրա կարիերան ավարտվեց ժամանակից շուտ, երբ նրան, օրը ցերեկով սպանեցին Պնոմպենի «O'Russey» շուկայում։ Թեև այս հանցագործությունը Կամբոջայի նորագույն պատմության մեջ ամենաաղմկահարույց սպանություններից մեկն էր, այնուամենայնիվ ոչ մի կասկածյալ այդպես էլ չբացահայտվեց և չձերբակալվեց։
Վաղ կյանք
Պիզիթ Պիլիկան ծնվել է Սվայ Ռինգ նահանգում, Օուք Հարլի և Մենգ Մոնիի ընտանիքում։ Նրա հայրը Կորոկոսոլի համալսարանում ֆրանսերենի դասխոս էր։ Ուներ երկու քույր՝ Դիվինան և Դարոն։ Ինքը քույրերից ամենամեծն էր։ Պիլիկայի իսկական անունը Օակ Էափ Պիլի էր։ Այն բանից հետո, երբ նրա երկու ծնողներն էլ դարձան Կամբոջայի ցեղասպանության զոհ, Պիզիթ Պիլիկային և նրա երկու քույրերին մեծացրեց իրենց քեռին։ Նրանք փոխեցին իրենց անունները համապատասխանաբար Սան Պիլի, Սան Դիվինա և Սան Դարո ի պատիվ իրենց հորեղբոր՝ Սան Պիզեթի անվան։ Ավելի ուշ, Սան Դարոն՝ կրտսեր քույրը, մահացավ՝ թողնելով երկու քույրերին։ 1980 թվականին Պիլին իր մորաքրոջ՝ Գեղարվեստի դպրոցի ուսուցիչ Մենգ Սոնալի աջակցությամբ սկսեց ուսումնասիրել Կամբոջայի մշակութային պարը։ Ուսումն ավարտեց 1988 թվականին և շարունակեց աշխատել դպրոցում որպես առաջատար պարուհի։ Իր տաղանդի և գեղեցկության շնորհիվ Պիլիկան սկսեց հայտնիություն ձեռք բերել։ «Wat Phnom» կինոընկերության կողմից հրավեր էր ստացել նկարահանվելու «Sromorl Anthakal» (Խավարի ստվեր) ֆիլմում։ Այդ ժամանակ նա Կամբոջայում արդեն բավական հայտնի էր։ 1989 թվականին փոխեց իր անունը՝ դառնալով Պիզիթ Պիլիկա։
Անձնական կյանք
Պիզեթ Պիլիկայի կյանքը լի էր նկարահանումներով, որի շնորհիվ նա ծանոթացավ Խայ Պրասեթի հետ, որը նույնպես հայտնի դերասան էր։ Նրանք միասին նկարահանվել են մի քանի ֆիլմերում և տեսահոլովակներում։ Ամուսնացել են 1990 թվականին, իսկ 1992 թվականին ծնվեց նրանց առաջնեկը՝ Կայ Սեթ Լեսակը։ Պիզեթ Պիլիկան նկարահանվել է ավելի քան վաթսուն ֆիլմերում և մի շարք գովազդներում։ Ֆիլմերում նկարահանվելուց բացի, նա շատ ակտիվ էր նաև բեմում։ Իր կյանքի ընթացքում հանդես է եկել մի շարք երկրներում, ինչպիսիք են Հնդկաստանը, Թաիլանդը, Վիետնամը, Սինգապուրը, Ինդոնեզիան, Չինաստանը, Կորեան, Ճապոնիան, Ռուսաստանը, Ֆրանսիան, Իտալիան, Դանիան և Միացյալ Նահանգները։
Մահ
1999 թվականի հուլիսի 6-ին Պիլիկան Ֆնոմփենի «O'Russey» շուկայում գնումներ կատարելիս գնդակահարվեց անհայտ մարդասպանի կողմից։ Կրակոցի արդյունքում վիրավորվեց նաև Պիլիկայի յոթնամյա զարմուհին, որը ծայրահեղ ծանր վիճակում պառկած էր հիվանդանոցում մինչև 1999 թվականի հուլիսի 13-ը առավոտյան ժամը 6:30-ը (UTC + 7), երբ նա մահացավ։ Նրա հուղարկավորությանը մասնակցում էր 10 000 մարդ, ինչը Կամբոջայի նորագույն պատմության մեջ ամենամեծ արարողություններից մեկն էր։
Պիլիկայի սպանությունը մինչև օրս մնում է չլուծված, և այդ առիթով ոչ մի կասկածյալ չի հայտնաբերվել։ «Licadho» Մարդու իրավունքների պաշտպանության կազմակերպության նախագահ Կեկ Գալաբրուն դեպքի առաջընթացի բացակայությունը նկարագրեց որպես Կամբոջայում անպատժելիության խնդրի հերթական օրինակ ։ 2003 թվականի հունվարին, լույս տեսավ «Պիզեթ Պիլիկա։ Ճշմարիտ և սարսափելի պատմություն» գիրքը, որը պարունակում էր հատվածներ սպանված աստղի ենթադրյալ անձնական օրագրերից, որում նա մանրամասնում է բարձրաստիճան պաշտոնյայի հետ ունեցած ապօրինի սիրային կապը և պաշտոնյայի խանդոտ կնոջ կողմից իր կյանքի դեմ սպառնալիքները։ Գիրքը լավ էր վաճառվում այնքան ժամանակ, մինչև, որ քողարկված և համազգեստով ոստիկանության աշխատակիցները հավաքեցին բոլոր գրքերը, ինչն է՛լ ավելի ուժեղացրեց ենթադրյալ գործը ծածկելու կասկածանքները ։
Սերգեյ Կրիվցով
Սերգեյ Կրիվցով (Сергій Кривцов, ), ուկրաինացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Շախտյոր Դոնեցկի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում ։
Մետալուրգ Զապորոժիե
Կրիվցովը Մետալուրգ Զապորոժիեի ակադեմիայի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշել է 2008 թվականի մայիսի 3-ին՝ Չեռնոմորեց Օդեսայի դեմ խաղում ։ Իր առաջին պրոֆեսիոնալ գոլը խփեց 2010 թվականի փետրվարի 27-ին՝ Մարիուպոլի դեմ խաղում ։
Շախտյոր Դոնեցկ
2010 թվականի մայիսի 11-ին Կրիվցովը Տարաս Ստեպանենկոյի հետ տեղափոխվեց Շախտյոր Դոնեցկ՝ կնքելով 5 տարվա պայմանագիր ։ Իր դեբյուտը նոր ակումբում նշեց 2010 թվականի նոյեմբերի 10-ին՝ Մետալուրգ Զապորոժիեի դեմ խաղում ։ Իր առաջին մրցաշրջանում Կրիվցովը ևս 2 հանդիպում անցկացրեց առաջնությունում, իսկ Շախտյորը տրեբլ նվաճեց՝ հաղթելով Ուկրաինայի առաջնությունը, Ուկրաինայի գավաթը և Ուկրաինայի սուպերգավաթը։ Իր առաջին գոլը Շախտյորի կազմում Կրիվցովը խփեց 2013 թվականի ապրիլի 13-ին՝ Զարյա Լուգանսկի դեմ խաղում ։
2017 թվականի ապրիլի 27-ին Կրիվցովը 4 տարով երկարաձգեց իր պայմանագիրը ակումբի հետ ։
Միջազգային կարիերա
Կրիվցովը ներկայացրել է Ուկրաինան բոլոր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում։ Մինչև 19 տարեկանների երիտասարդական հավաքականի կազմում Կրիվցովը 2009 թվականին հաղթեց Եվրոպայի առաջնությունը ։
Իր դեբյուտը Ուկրաինայի ազգային հավաքականում Կրիվցովը նշեց 2011 թվականի սեպտեմբերի 6-ին՝ Չեխիայի դեմ խաղում ։
Ակումբային վիճակագրություն
2018 թվականի մարտի 20-ի դրությամբ
Միջազգային վիճակագրություն
2018 թվականի մարտի 20-ի դրությամբ
Միջազգային
Ուկրաինա Մ19
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մետալուրգ Զապորոժիեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Շախտյոր Դոնեցկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Վերին Բազմաբերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)
|}
Սևան Նագգաշյան
Սևան Հայկի Նագգաշյան, հայ նկարիչ, մուլտիպլիկատոր։
Կենսագրություն
Սևան Նաղաշը ծնվել է 1968 թվականին Բեյրութում։ Նկարել է դպրոցական տարիքից, նկարչության ուսուցիչն է եղել Վազգեն Թութունջյանը։
Սովորել է Երևանի պետական գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում, ուսմանը զուգընթաց աշխատել է«Հայֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմերի բաժնում։ 1995 թվականին ինստիտուտն ավարտելուց հետո մեկնել է Մոնրեալ, աշխատել Սիլվեն Շոմեի «Ծեր կինն ու աղավնին» մուլտֆիլմի վրա։ 2001 թվականին առաջին անգամ ցուցահանդեսի է մասնակցել Կանադայում, այնուհետև Անգլիայում, Հոլանդիայում, Գերմանիայում ։
Երկու տարի բնակվել է Եվրոպայում, զբաղվել հետազոտությամբ, ընդլայնել եվրոպական արվեստի մասին պատկերացումները։
Աշխատել է Նարեկացի արվեստի միությունում, եղել վիզուալ արվեստների գեղարվեստական ղեկավար, ցուցահանդեսների պատասխանատու, հրատարակությունների նկարիչ-ձևավորող և էջադրող, համադրել և կազմակերպել է բազմաթիվ ցուցահանդեսներ, Նարեկացի արվեստի միության գլխավոր միջոցառումների հետ կապված բոլոր տեսողական նյութերը (պաստառներ, հրավիրատոմսեր, բուկլետներ) գեղարվեստական ձևավորում են ստացել Սևանի կողմից։
Սևան Նաղաշի ստեղծագործությունները գտնվում են տարբեր երկրների մասնավոր ու պետական հավաքածուներում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ Կատեգորիա:Հայ մուլտիպլիկատորներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Գրիգորովկա (գյուղ, Ալեքսանդրովկայի շրջան)
Գրիգորովկա (Григорівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գրիգորովկա գյուղում բնակվում էր 66 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արամ MP3
Արամ Ավետիքի Սարգսյան, ավելի հայտնի է որպես Արամ MP3, հայ երգիչ-երգահան, հումորիստ, շոումեն և դերասան։ 2014 թվականի մայիսին Դանիայի մայրաքաղաք Կոպենհագենում ներկայացնելով Հայաստանը Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթում իր «Not Alone» երգով` զբաղեցրել է 4-րդ հորիզոնականը։
Վաղ կյանք
Արամ Ավետիքի Սարգսյանը ծնվել է 1984 թվականի ապրիլի 5-ին Երևանում։ Դեռ մանկուց նա ներգրավված է եղել մի շարք երգչախմբերում և թատերական ներկայացումներում։ Թեև նա միշտ երազել է մեծ բեմի մասին, սակայն ընտրել է դեղագործի մասնագիտությունը՝ ավարտելով Երևանի պետական բժշկական համալսարանը։
Կարիերա
Ուսանողական տարիներին Արամը մասնակցում էր «ՈւՀԱ» հումորային ծրագրի շոուներին։ 2006 թվականին Արամը դառնում է «32 ատամ» հումորային ակումբի անդամը, որտեղ էլ իր գործընկերներից մեկը՝ Վահագն Գրիգորյանը, նրան անվանել է MP3, և նա որոշում է դարձնել այն իր բեմական կեղծանունը ։ 2007 թվականին Արամը ճանաչվում է հաղթող «Հանրային հեռուստաընկերության» «2 աստղ» մրցույթում։ Համագործակցելով «Շանթ» հեռուստաընկերության հետ՝ նա վարել է այդ հեռուստաընկերության «Իքս-Ֆակտոր», «Հայ Սուպերսթար», «Իմ անունն է», «10-ի ուժը» և այլ նախագծեր։ Արամը հանդիսացել է «Վիտամին ակումբ» հումորային նախագծի անդամ, որը հեռարձակվում էր յուրաքանչյուր շաբաթ «Շանթ» հեռուստաընկերությամբ։ «Հանրային հեռուստաընկերությունում» Գարիկ Պապոյանի հետ վարել է "Լավ Երեկո" հաղորդումը։ Նա նույնիսկ եղել է «Վելո MP3»-ի հաղորդավար, որտեղ ինքը հեծանիվով բացահայտում էր Հայաստանի չբացահայտված վայրերը։
Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթ
2013 թվականի դեկտեմբերի 31-ին «Հանրային հեռուստաընկերության» Ամանորյա գլխավոր ծրագրի ընթացքում հայտարարվեց, որ ներքին ընտրությամբ Արամն ընտրվել է Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթում Հայաստանի ներկայացուցիչ ։ Փետրվարի 21-ին հայտնի դարձավ, որ Եվրատեսիլում Հայաստանը ներկայացնելու համար Հանրային հեռուստաընկերությունը 75 երգ է ստացել հայ և արտասահմանյան երգահաներից, սակայն նրա երգը հայտնի կդառնա մարտ ամսին ։ Մարտի 14-ին հայտարարվում է, որ մրցույթում Արամը կատարելու է «Not Alone» երգը ։ Մայիսի 6-ին Կոպենհագենի «B&W Hallerne» արենայում անցկացված Եվրատեսիլ 2014 թվականի առաջին կիսաեզրափակչի քվեարկությունից հետո Արամը հեռուստադիտողի և ժյուրիի քվեարկության արդյունքում 4-րդ հորիզոնականով անցնում է եզրափակիչ փուլը ։ Մայիսի 10-ին մրցույթի եզրափակիչ փուլի քվեարկության արդյունքում նա զբաղեցնում է 4-րդ հորիզոնականը՝ 174 միավորով։
Անձնական կյանք
2008 թվականին Արամը ամուսնացել է Աննա Մարգարյանի հետ։ 2011 թվականի հունիսին զույգը ունեցել է իրենց առաջնեկին, որդու անունը Առնո են դրել։ Մյուս որդին՝ Դավիթը լույս աշխարհ է եկել 2017 թվականի հոկտեմբերին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երգիչներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հայ երգահաններ Կատեգորիա:Հայ հումորիստներ Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ կիթառահարներ Կատեգորիա:Կեղծանուններ Կատեգորիա:Հայաստանի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Բլոնվիլ սյուր Մեր
Բլոնվիլ սյուր Մեր (Blonville-sur-Mer), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2013 թվականի դրությամբ կազմում է 1549 մարդ, բնակչության խտությունը` 227.79 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.8 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 180 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 34 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ռեգբի
Ռեգբի ֆուտբոլը հավաքական անվանում է ռեգբիի միության (Rugby union) և ռեգբի լիգայի (Rugby league) թիմային մարզաձևերի ընտանիքի համար։ Այդ անվանումը օգտագործվում է ֆուտբոլի ավելի հին տեսակները անվանելու համար, որոնցից սերում են ոչ միայն այս երկու մարզաձևերը, այլև ֆուտբոլը (Association football), Ավստրալիական ֆուտբոլը (Australian rules football) և Հյուսիս-Ամերիկյան ֆուտբոլը (Gridiron football): Կանադական և Ամերիկյան ֆուտբոլները նույնպես համարվում են ռեգբի ֆուտբոլի տեսակ, սակայն այժմ հազվադեպ են այդպես անվանվում։
Ռեգբի ֆուտբոլը սկիզբ է առել 1845 թվականին Անգլիայի՝ Ուորկշիր դքսության՝ Ռեգբի քաղաքի՝ Ռեգբի դպրոցում։ Սակայն ֆուտբոլի տեսակները, որտեղ գնդակը տեղափոխել և նետել են, թվագրվում են միջին դարերով։ Երբ 1895 թվականին 21 թիմեր անջատվեցին Ռեգբի Ֆուտբոլի միությունից (RFU) և ստեղծեցին Ռեգբի Ֆուտբոլի Հյուսիսային միությունը (Northern Rugby Football Union), որն ավելի ուշ՝ 1922 թվականին վերանվանվեց Ռեգբի Ֆուտբոլի լիգա (Rugby Football League) ռեգբի ֆուտբոլը բաժանվեց երկու մարզաձևի։ Ռեգբի լիգան սկսեց վարձատրել, այն խաղացողներին ովքեր արձակուրդ էին վերցնում իրենց աշխատավայրերից այս մարզաձևով զբաղվելու համար, դրանով իսկ դառնալով առաջինը, ով վճարում է իր խաղացողներին՝ դարձնելով պրոֆեսիոնալներ։ Ռեգբիի միությունը դարձավ պրոֆեսիոնալ միայն հարյուր տարի անց՝ 1995 թվականին,  Հարավային Աֆրիկայում ռեգբիի աշխարհի առաջնությունից հետո։ Ռեգբիի միության համար միջազգային կառավարման մարմին է հանդիսանում Ռեգբիի համաշխարհային միությունը (World Rugby), իսկ Ռեգբի լիգայի համար Ռեգբի լիգայի միջազգային ֆեդերացիան (IRL):
19-րդ դարում ռեգբի ֆուտբոլը եղել է ֆուտբոլի այն եզակի տեսակներից, որը խաղացել են Անգլիական դպրոցներում։ Ռեգբիի լիգան ի սկզբանե օգտագործել է Ռեգբիի միության կանոնները, սակայն, այժմ դրանք համարվում են երկու առանձին մարզաձևեր։ Արդի Ռեգբիի լիգան ավելի շատ նմանություններ ունի Հյուսիս-Ամերիկյան ֆուտբոլի հետ։ 20-րդ դարասկզբում ռեգբի ֆուտբոլից ձևավորվեցին նաև Ամերիկյան և Կանադական ֆուտբոլները:
Տեսակներ
1895 թվականին ռեգբի ֆուտբոլի բաժանումից հետո, ռեգբիի տեսակները (Ռեգբիի լիգան (Rugby league) և Ռեգբիի միությունը (Rugby union)) տարբերվում էին միայն կառավարմամբ։ Հետագայում,  Ռեգբիի լիգայի կանոններում կատարված փոփոխությունների արդյունքում, այն դարձավ պրոֆեսիոնալ մարզաձև։ Դրանից միայն 100 տարի անց Ռեգբիի միությունը նունպես դարձավ պրոֆեսիոնալ մարզաձև։
Օլիմպիական խաղերում ներառված ռեգբիի տեսակը հայտնի է «Ռեգբի-7» (Rugby sevens) անվանմամբ։ Խաղի այս տարբերակում յուրաքանրուր թիմ ունի 7 խաղացող,  իսկ խաղը ՝ 7 րոպեանոց խաղակեսեր։ Կանոնները և դաշտի չափերը նունն են ինչ Ռեգբիի միությունում։
Ռեգբիի անցյալը
Չնայած ռեգբի ֆուտբոլը պաշտոնապես սկիզբ է առել Ռեգբի դպրոցում, շատ երկրներ արդեն իսկ խաղում էին ռեգբի, անցկացնում ֆուտբոլային հանդիպումներ, որոնք չէին տարբերվում ռեգբիից։
Եվրոպայում և դրա սահմաններից դուրս խաղում էին Ռեգբիին նման այլ ֆուտբոլի տեսակներ։ Դրանցից շատերը ներառում էին բախումներ խաղացողների միջև և գնդակի կառավարման հմտություն։ Օրինակ՝  Նոր Զելանդիանում՝ «Կի-օ-ռահի» (Ki-o-rahi), Ավստրալիաում՝ «Մարն գռուք» (Marn Grook), Ճապոնիայում՝ «Կեմարի» (Kemari) և այլն։
Ժամանակակից ռեգբիի ստեղծումը
1871 թվականին Անգլիական ակումբները ստեղծեցին Ռեգբի ֆուտբոլի միությունը (RFU): 1892 թվականին որոշ ակումբների մեղադրեցին ոչ պրոֆեսիոնալիզմի մեջ, խաղացողներին չկատարված աշխատանքի դիմաց վճարելու համար, ինչի արդյունքում ստեղծվեց Ռեգբի Ֆուտբոլի Հյուսիսային միությունը (Northern Rugby Football Union):
Ի պատասխան Ռեգբիի միության կողմից կիրառվեցին պատժամիջոցներ այն ակումբների, խաղացողների և այլ պաշտոնատար անձանց նկատմամբ ովքեր մասնակցել էին նոր կազմակերպության ստեղծման աշխատանքներին։ Կազմակերպությունների բաժանման արդյունքում առանձին ակումբներ անվանվեցին «Ռեգբիի լիգա» և «Ռեգբիի միություն»։
Ռեգբիի համաշխարհային կարգավիճակը
Ռեգբիի միությունը (Rugby union) և՛ պրոֆեսիոնալ, և՛ սիրողական խաղ է, որտեղ առաջատար երկրներն են ՝ Նոր Զելանդիան, Իռլանդիան, Ուելսը, Անգլիան, Հարավ-Աֆրիկյան հանրապետությունը, Ավստրալիան, Արգենտինան, Շոտլանդիան, Իտալիան և Ֆրանսիան։ Առաջատարներին հաջորդում էին Բելգիան, Բրազիլիան, Կանադան, Չիլին, Ֆիջին, Վրաստանը, Գերմանիան, Հոնգ Կոնգը, Ճապոնիան, Քենյան, Նամիբիան, Նիդերլանդները, Պորտուգալիան, Ռումինիան, Ռուսաստանը, Իսպանիան, Սամոան, Տոնգան, ԱՄՆ-ն և Ուրուգվայը։ Ռեգբիի միությունը վերահսկվում է Ռեգբիի համաշխարհային միության (World Rugby) կողմից, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Իռլանդիայում՝ Դուբլինում։ Ռեգբիի միությունը համարվում է ռեգբիի ամենահայտնի տեսակը և հանդիսանում է ազգային մարզաձև Նոր Զելանդիայում, Ուելսում, Ֆիջիում, Սամոաում, Տոնգաում, Վրաստանում, Մադագասկարում։ 2016 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոում կայացած Օլիմպիական խաղերում առաջին անգամ ներառվեց «Ռեգբի-7» (Rugby sevens) մարզաձևը։ Հավանականություն կար, որ «Ռեգբի-7»-ը կներառվի 2012 թվականին Լոնդոնում կայանալիք Օլիմպիական խաղերի ցուցադրական մարզաձևերի կազմում, սակայն շատ մարզաձևեր այդ թվում ՝«Ռեգբի-7»-ը հանվեցին ծրագրից։
Կանադայում և ԱՄՆ-ում ռեգբին կատարելագործվեց մինչև Հյուսիս-Ամերիկյան ֆուտբոլը (Gridiron football): 1800-ականների վերջին և 1900-ականների սկզբին այս երկու մարզաձևերը շատ նման էին (մինչ 1924 թվականին Ամառային Օլիմպիական խաղերում ԱՄՆ նվաճեց ոսկե մեդալը Ռեգբիի միության համար), սակայն խաղի կանոններում կատարված մի շարք փոփոխությունները հանգեցրին տարբերությունների առաջացմանը։
Հյուսիս-ամերիկյան խաղի առանձնահատկություններից է խաղի բաժանումը «դաուն»-ների (Down): Յուրաքանչուր դաունով սկսվում է խաղը։ Հարձակվող թիմը ունի 4 դաուն (ցանկացած դաունը անվանելիս օգտագործում են անունը և կարգաթիվը, օրինակ՝ «առաջին դաուն») գոլ խփելու կամ սկզբնական կետից 10 յարդի առաջանալու համար։ Եթե թիմին հաջողվում է 10 յարդ առաջ շարժվել նրան պատկանող դաունների հաշվարկը սկսում է սկզբից, հակառակ դեպքում գնդակի վերահսկողության իրավունքը անցնում է հակառակորդին։ Առանձնահատկություններից են նաև պլաստիկե, կարծր պաշտպանական հարմարանքները, ավելի փոքր բայց ավելի սուր ծայրեր ունեցող գնդակը, համեմատաբար փոքր և նեղ դաշտ՝ վրան 5 յարդ միջակայքերի գծանշումներով (դաշտը չափվում է ամերիկյան միավորներով և ոչ մետրերով)։
Ռեգբիի լիգան (Rugby league) և՛ պրոֆեսիոնալ, և՛ սիրողական խաղ է, որը համաշխարհային մակարդակով կառավարվում է Ռեգբիի լիգայի միջազգային ֆեդերացիայի (IRL) կողմից։ Բացի սիրողական և կիսապրոֆեսիոնալ մրցաշարերից ԱՄՆ-ում, Ռուսաստանում, Լիբանանում, Սերբիայում, Եվրոպայում և Ավստրալազիայում անցկացվում են նաև պրոֆեսիոնալ 2 խոշոր մրցաշարեր՝  Ավստրալազիական ազգային ռեգբիի լիգան (NRL) և Սուպերլիգան (The Super League): Ռեգբիի միջազգային լիգայում իշխում են Ավստրալիան, Անգլիան և Նոր Զելանդիան։ Խաղաղ օվկիանոսի հարավում և Եվրոպայում գտվող այլ երկրներ մասնակցում են Խաղաղ օվկիանոսի առաջնությանը (the Pacific Cup) և Եվրոպայի առաջնությանը (European Cup) համապատասխանաբար։
Միջազգայինություն
Ռեգբին մեծ տարածում ունի Ֆրանսիայում և ունի ամուր ավանդույթներ Իսպանիայի ու Ֆրանսիայի սահմանին գտնվող Բասկերի հողերում, Օքսիտանիայում,  կատալոնական տարածաշրջաններում։ Խաղը շատ հայտնի է նաև Հարավային Աֆրիկայում, որտեղ ներդրվել է 19-րդ դարում անգլախոս գաղութատերերի կողմից։ Բրիտանացի գաղութատերերը խաղը տարածել են նաև Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում, որտեղ խաղը մեծ տարածում ունի։ Այն տարածվեց նաև Պոլինեսիայում հատկապես ամրացավ Ֆիջիում, Սամոայում և Տոնգայում։ Ռեգբիի միության վարկանիշը շարունակում է աճել Ամերիկայում և Ասիայի որոշ հատվածներում։
Աշխարհի առաջնություն
1987 թվականին Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում առաջին անգամ անցկացվեց Ռեգբիի աշխարհի առաջնությունը (Rugby World Cup) և այժմ անցկացվում է 4 տարին մեկ անգամ։ Դա միջազգային մրցաշար է, որը կազմակերպում է Ռեգբիի համաշխարհային միությունը (World Rugby): Մրցույթին մասնակցում են 20 լավագույն թիմեր ամբողջ աշխարհից։ 2019 թվականին Ճապոնիայում անցկացված Ռեգբիի աշխարհի առաջնությունում հաղթել է Հարավային Աֆրիկան։
1954 թվականին Ֆրանսիայում անցկացվեց Ռեգբիի լիգայի աշխարհի առաջնությունը (Rugby League World Cup). դա ռեգբիի տվյալ տեսակի առաջին աշխարհի առաջնությունն էր։ 2013 թվականից այն անցակացվում է 4 տարին մեկ անգամ։ Այս  միջազգային մրցաշարը, կազմակերպում է Ռեգբիի լիգայի միջազգային ֆեդերացիան (IRL): Մրցույթին մասնակցում են 14 լավագույն թիմեր ամբողջ աշխարհից։ 2017 թվականին Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում և Պապուա Նոր Գվինեայում անցկացված Ռեգբիի լիգայի աշխարհի առաջնությունում հաղթել է Ավստրալիան։
Խաղի կանոններ
Ռեգբի խաղի նպատակն է գրավել հակառակորդի դարպասը կամ գնդակը վայր դնել հակառակորդի հաշվարկային դաշտում (դարպասային գծից այն կողմ)։ Ռեգբիի երկու ուղղությունների ընդհանուր տարբերակիչ հատկություններից է՝ օվալաձև գնդակը, որը առաջ գցելը չի թույլատրվում, ուստի առաջ ընթանալ կարելի է միայն գնդակը ձեռքում վազելով կամ ոտքով գնդակին հարվածելով։ Շեղվելով գործընկերոջ՝ Ռեգբիի միության ուղղությունից, Ռեգբիի լիգայի կանոններում կատարվեցին փոփոխություններ խաղը ավելի արագ և հետաքրքիր դարձնելու համար։ Թիմերում խաղացողների քանակի տարբերությունից զատ (Ռեգբիի լիգայում՝ 13, Ռեգբիի միությունում՝ 15) տարբեր է գնդակի համար կոնտակտային պայքարը և դրա հետևանքները։
Ռեգբիի գնդակը
Ռեգբիի գնդակը, որը ի սկզբանե անվանվել է «քվանկո», օվալաձև գնդակ է, որի ձևի շնորհիվ գնդակը փոխանցելը ավելի դյուրին է։ Ռեգբի դպրոցի համար գնդակներ են պատրաստել Ռիչարդ Լինդոնը և Բեռնարդո Սոլանոն օգտագործելով ՝ խոզի միզապարկ և 4 կաշվե կտորներ։ Ռեգբիի գնդակի յուրահատուկ ձևը ենթադրաբար պայմանավորված էր խոզի միզապարկի ձևով, թևև հնում գնդակները ավելի սալորաձև էին քան օվալաձև։ Իսկ գնդակի չափսերը պայմանավորված էին խոզի միզապարկի չափսերով։