cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դեղեր և բժշկություն
Դեղեր և բժշկություն, գիտաբժշկական տեղեկագիր, հրատարակվում է 1993 թ-ից և անվճար տրվում հանրապետության բոլոր բժշկական կազմակերպություններին։ 1999 թ-ից տեղեկագիրը Անկախ տեղեկագրերի միջազգային ընկերության (International Society of Drug Bulletins - ISDB) անդամ է։ Տեղեկագիրը հասցեագրված է պրակտիկ բժիշկներին և բժշկագիտական ոլորտի այլ մասնագետներին։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ Կատեգորիա:Հայկական բժշկական մամուլ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Տաղանդ և բթամտություն
«Տաղանդ և բթամտություն», Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից մեկը, որն առաջին անգամ տպագրվել է 1898 թվականի դեկտեմբերի 20-ին ։
Պատմություն
Հոդվածն առաջին անգամ հրատարակվել է 1898 թվականի դեկտեմբերի 20-ին «Տարազ» շաբաթաթերթի № 49-ի 1113-1114-րդ էջերում։ Ապա տպագրվել է Երևանում 1935 թվականին տպագրված, Նվարդ Թումանյանի կազմած և խմբագրած «Թումանյանը քննադատ» գրքի 66-68-րդ էջերում։ Այնուհետև հրատարակվել է Հովհաննես Թումանյանի «Երկերի ժողովածու վեց հատորով» (1940-1959 թվականներ) շարքի 4-րդ հատորի 56-58-րդ էջերում։
Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 6-րդ հատորում արտատպվել է «Տարազ» շաբաթաթերթից։
Թեմա
Հոդվածում Թումանյանը նկատի է ունեցել Հ․ Սևյանի «Թատրոնի շուրջը» հոդվածը, որտեղ ծաղրուծանակի է ենթարկում դերասան Կարապետ Գալֆայանին։ «Բայց շատ տարօրինակ կերպով,-կարդում ենք հոդվածում,-հայտնվեց այս նորածինը, մեր աչքի առաջ եղած ոչինչը 6 ամիս հետո մի ինչ դարձավ, մի տարուց հետո տաղանդ և այժմ, մոտ երկու տարի՝ «աստղ», «արտակարգ երևույթ», «արդեն իր փառացն դափնիներուն մեջ», «հանճար» և վերջապես «երկրորդ Ադամյան»։»
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներ
Հակերները (ֆիլմ, 1995)
«Հակերները» (անգլ. Hackers), 1995 թվականի ամերիկական ֆիլմ Հեյն Սոֆթլիի կողմից։ Ֆիլմի նկարահանումները սկսվել են 1994 թվականի նոյեմբերին։
Երաժշտություն
Ֆիլմի համար թողարկվել են երեք երաժշտություն։ Առաջին ալբոմում ներկայացվել է ֆիլմում հնչած երաժշտություն, իսկ մյուս երկուսը եղել են երաժշտության ռեմիքսային մեկնակերպերը, որոնք գրվել են ֆիլմի «մոտիվներով»։
Քննադատություն
Ֆիլմը ենթարկվել է կինոքննադատների կողմից խառնակազմ արձագանքի։ Rotten Tomatoes-ում գրախոսության 31%-ը հանդիսանում են դրական։ Միջին վարկանիշը կազմում է 4,7-ը 10-ից։ Metacritic կայքը ֆիլմին տվել է 100-ից 46 բալ գնահատական, հիմնվելով 15 գրախոսությունների վրա։ Հայտնի կինոքննադատ Ռոդջեր Էբերտը ֆիլմը գնահատել է 4-ից 3 աստղով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Նյու Ջերսիում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Pinewood Studios-ում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:United Artists ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր դեռահասների համար Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:1995 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր հաքերների մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր
Հուշարձան սոլովեցկի նավի փոքրավորներին (Սարատով)
Հուշարձան սոլովեցկի նավի փոքրավորներին (լրիվ անվանում` Հուշարձան «Հյուսիսային նավատորմի Սոլովեցկի նավի փոքրավորների դպրոցի 1942-1944 թվականների սարատովցի երիտասարդ ծովայիններին»), հուշարձան Սարատովում` նվիրված Սոլովեցկի յունգերի դպրոցի շրջանավարտներին։ Տեղակայված է քաղաքի կենտրոնական մասում` «Լիպկի» պուրակում։ Բացվել է 2002 թվականին։
Պատմություն
Հուշարձանը բացվել է Սարատովի Վոլժսկի փողոցի 32 հասցեում գտնվող «Լիպկի» պուրակում, որտեղ 2002 թվականի հուլիսի 25–ին տեղադրվել է պատվանդան, որի վրա էլ այնուհետև կանգնեցվել է հուշարձանը ։ Պուրակի մոտակա թաղամասում` Շմիդտի նախկին առանձնատանը (Վոլժսկի փողոցի տուն 32) կազմակերպվում էր կամավորականների հավաքագրում Ռազմա-ծովային նավատորմի Սոլովեցկի նավի փոքրավորների դպրոցում սովորելու համար ։ Յունգերի դպրոցում սովորում էին Սարատովի մոտ 300 բնակիչներ, որոնք այնուհետև մեծահասակ նավաստիների հետ միասին մասնակցեցին Հայրենական մեծ պատերազմի մարտական գործողություններին։ Պատերազմի ավարտից հետո Սարատովի նավի փոքրավորների դպրոցի սովորողներից միայն 137-ը ողջ վերադարձան տուն ։
2010 թվականի մայիսի 9-ին՝ Հայրենական մեծ պատերազմում նացիստական Գերմանիայի դեմ խորհրդային ժողովրդի հաղթանակի 65-ամյակին հուշարձանի կոմպոզիցիան լրացվեց Սոլովեցկի կղզիներից բերված քարով ։ 2018 թվականի հոկտեմբերի 19-ին «Սարատովի քաղաք»-ի վարչակազմի № 2337 հրամանով որոշվեց քաղաքի «Լիպկի» պուրակի տարածքում տեղադրել «Հյուսիսային նավատորմի նավի փոքրավորների» հուշարձանը ։ Ներկայիս հուշաքարի տեղում պետք է տեղադրվի յունգայի բրոնզե քանդակ, որը կանգնած է  խորհրդանշական ղեկանիվի մոտ` հեռադիտակը ձեռքին։ Նրա բարձրությունը, նավի քթամասի տեսքով բրոնզե պատվանդանի հետ միասին, կկազմի 1,9 մետր։ Քանդակի մանրակերտը նախագծել են քանդակագործ Վասիլի Կուզմինը և ճարտարապետ-դիզայներ Աննա Վլադիմիրովան։ Ներկայումս ծովային հետևակի  «Տայֆուն» համառուսաստանյան հասարակական կազմակերպության Սարատովի տարածաշրջանային մասնաճյուղը միջոցներ է հավաքում նոր հուշարձանի կառուցման և տեղադրման համար ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Սարատովի հուշարձաններ Կատեգորիա:2002 հիմնադրումներ
Մարիաննա Մխիթարյան
Մարիաննա Մխիթարյան, հայ դերասանուհի։ «Արմմոնո» թատերական փառատոնի տնօրեն ։
Թատերագետ Մարգարիտա Յախոնտովայի դուստրն է։
Կենսագրություն
1988-1992 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։ Ուսանողական տարիներին խաղացել է Երևանի Էքսպերիմենտալ թատրոնում։ 1992 թվականից Երևանի Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի դերասանուհի։ Խաղացել է ավելի քան 30 դեր, որոնցից են՝ Անյա՝ Չեխովի «Բալենու այգի», Պրուդենսիա՝ Լորկա յի «Բեռնարդան և նրա աղջիկները», Գլաֆիրա Ալեքսեևնա՝ Օստրովսկու «Գայլեր և ոչխարներ», Արփինե՝ Խոդիկյան ի «Կինը անձրևից հետո», Ռոզալիա՝ Շիրվանզադեի «Պատվի համար», Լեդի Մակդուֆ՝ Շեքսպիրի «Լեդի Մակբեթ» և այլն։ 2008 թվականից հանդիսանում է Հայաստանի Թատերական գործիչների միության քարտուղարը և «Արմմոնո» թատերական փառատոնի տնօրենը ։ 2011-2013 թվականներին նկարահանվել է «Արմենիա» հեռուստաընկերության «Դժվար ապրուստ» հեռուստասերիալում ։ 2017-2018 թվականներին նկարարահանվել է «Շանթ» հեռուստաընկերության «Էլենի օրագիրը» հեռուստասերիալում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:1967 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 2 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ Կատեգորիա:ՀՀ վարչապետի հուշամեդալակիրներ
Գիտություն (ամսաթերթ, Լոզան)
Գիտություն, հայալեզու պատկերազարդ ամսաթերթ։ Լոզանի հայկազյան վարժարանի հրատարակություն։ Լույս է տեսել 1904-1905 և 1908-1909 թվականներին, Լոզանում, ապա՝ Փարիզում։ Տնօրեն՝ Միքայել Նալբանդյան։ Պրոպագանդել է բնագիտության, քիմիայի, կենսաբանության, երկրաբանության, աստղաբաշխության, բժշկության, գյուղատնտեսության և գիտության այլ բնագավառների նվաճումները։ Անդրադարձել է դպրոցների գործունեությանը, կազմակերպել գիտական հոդվածների մրցույթ, փորձեր է արել հայացնելու գիտական տերմինները, տպագրել է գրախոսականներ գիտական հրատարակությունների մասին ։
Պոպլևինսկի
Պոպլևինսկի (Поплевинский), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Սկոպինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 513 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Սկոպինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բուրկովցի (այլ կիրառումներ)
Բուրկովցի, կարող է վերաբերել՝
Իսկոր
Իսկոր (Искор, Изкар), գյուղ Ռուսաստանի, Պերմի երկրամասի Չերդինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 185 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1472 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Չերդինսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (4001-4100)
Աստերոիդների ցանկ (3901-4000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (4101-4200)
(4898) Նիշիզումի
(4898) Նիշիզումի (Nishiizumi), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի մարտի 19-ին Կարոլին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,953432 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7948 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,1121 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 997,23 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,360999 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 18,62° անկյուն։
Նիշիզումի աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։
Փակ տարածքից վախեցողները
«Փակ տարածքից վախեցողները» (Escape Room), ամերիկացի ռեժիսոր Ադամ Ռոբիթելի սարսափ ֆիլմը  ։
Ֆիլմի պրեմիերան ԱՄՆ−ում տեղի է ունեցել 2019 թվականի հունվարի 4-ին։
Սյուժե
Մի խումբ մարդկանց առաջարկում են մասնակցել որոնումների, որի հաղթողին խոստանում են մեծ գումար։ Ֆիլմի հերոսները համաձայնվում են, բայց սկսելով խաղը, հասկանում են, որ ամեն ինչ այնքան էլ հեշտ չէ, որքան թվում է, և իրենց կյանքը վտանգված է ։
Քննադատություն
Ֆիլմը ստացել է տարբեր արձագանքներ կինոքննադատների կողմից։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմն ունի 49% վարկանիշ՝ 10-ից 5,18 միջին միավոր ։ Metacritic կայքում ֆիլմն ունի 100-ից 48 գնահատական, որը համապատասխանում է «խառը կամ միջին արձագանքներ» կարգավիճակին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Կանադական սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Չիկագոյում Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ թրիլեր ֆիլմեր
Սևքար (Բաբերդի գավառ)
Սևքար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մարգարիտա Յախոնտովա
Հայ դերասանուհի Մարիաննա Մխիթարյանի մայրը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թատերագետներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Զալեսիե (գյուղ, Ստարոկոնստանտինովի շրջան)
Զալեսիե (Залісся), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զալեսիե գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,173 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 271,68 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պառավաքար կամավորական ջոկատ
Պառավաքար, Արցախյան պատերազմի ընթացքում Շամշադինի շրջանում տեղի ունեցած մարտերին մասնակցած ռազմական կազմավորում։ Ձևավորվել է 1988 թվականին Պառավաքար գյուղում։ Ունեցել է շտաբ, հրետանային մարտկոց (հրամանատար՝ Խ. Բուլղադարյան)։ 1988-1994 թթ. ջոկատը մասնակցել է Տավուշի (Պառավաքար, Ներքին Կարմիրաղբյուր, Չինարի), Իջևանի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Հրետանային մարտկոցը նշանակալի դեր է ունեցել «Ներքին Կարմիրաղբյուր» և «Պառավաքար» բարձունքների ազատագրական մարտերում։ Մարտական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են ղելե Ս. Դավթյանը (ընդհանուր հրամանատար), Ա. Մոսինյանը, Ս. Մոսինյանը, Ա. Մարդանյանը, Ս. Զոհրաբյանը, Ռ. Դալլաքյանը, Ս. Ալաբեկյանը, Ռ. Պետրոսյանը, Ա. Դավթյանը, շտաբի պետ՝ Է. Բոզինյանը։ Ջոկատից զոհվել է 13 ազատամարտիկ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի պատմություն Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Ինտերնալիզմ և էքստերնալիզմ
Ինտերնալիզմ և էքստերնալիզմ, փիլիսոփայության մի քանի բնագավառներում տարբեր առարկաների բացատրության երկու հակադիր եղանակներ, որոնք ներառում են մարդու մոտիվացիան, գիտելիքը, հիմնավորումը, իմաստը և ճշմարտությունը։ Տարբերությունը ծագում է բանավեճի շատ ոլորտներում` նմանատիպ, բայց տարբեր իմաստներով։
Ինտերնալիզմը այն թեզն է, որ ոչ մի փաստ աշխարհի մասին չի կարող գործողության պատճառները ապահովել՝ անկախ ցանկություններից և համոզմունքներից ։ Էքստերնալիզմն այն թեզն է, որ պատճառները պետք է նույնականացվեն աշխարհի օբյեկտիվ հատկանիշների հետ ։
Մոտիվացիա
Ժամանակակից բարոյական փիլիսոփայության մեջ մոտիվացիոն ինտերնալիզմը (կամ բարոյական ինտերնալիզմը) այն տեսակետն է, որ բարոյական համոզմունքները (որոնք պարտադիր չէ, որ համոզմունքներ լինեն, օրինակ՝ բարոյական հաստատման կամ մերժման զգացմունքներ) բնույթով մոտիվացնող են։ Այսինքն, մոտիվացիոն ինտերնալիստը կարծում է, որ գոյություն ունի ներքին, անհրաժեշտ կապ անձի համոզման միջև, որ X-ն պետք է արվի, և X- ն անելու դրդապատճառի միջև։ Մոտիվացիոն էքստերնալիզմը (կամ բարոյական էքստերնալիզմը), ընդհակառակը, պնդում է, որ անհրաժեշտ ներքին կապ գոյություն չունի բարոյական համոզմունքների և բարոյական դրդապատճառների միջև ։ Այսինքն, անհրաժեշտ կապ չկա այն համոզմունքի, որ X-ը սխալ է, և X-ը չկատարելու դրդապատճառական շարժառիթի միջև (այս տերմինների օգտագործումը գալիս է Վ.Դ. Ֆալկի (1947 թ.) «Պետք է և մոտիվացիա» հոդվածից) ։
Բարոյական հոգեբանության այս տեսակետները տարբեր հետևանքներ են ունենում։ Մասնավորապես, եթե մոտիվացիոն իներնալիզմը ճշմարիտ է, ապա անբարոյականությունն անհասկանալի է (և մետաֆիզիկապես անհնար է)։ Անբարոյականությունը պարզապես անբարո մարդ չէ, այլ այն մեկը, ով գիտի, թե ինչ է բարոյական արարքներ կատարելը, բայց, միևնույն է, մոտիվացված չէ կատարել դրանք։ Նման գործակալը անհասկանալի է մոտիվացիոն ինտերնալիստի համար, քանի որ ճիշտ գործ կատարելու բարոյական դատողությունները նրանց մեջ համապատասխան դրդապատճառներ են կառուցել կատարելու այն բաները, որոնք գործակալի կողմից դատվում են որպես բարոյական։
Մյուս կողմից, անբարոյականը ամբողջովին հասկանալի է մոտիվացիոն էքստերնալիստի համար, քանի որ մոտիվացիոն էքստերնալիստը կարծում է, որ ճիշտ բան անելու վերաբերյալ բարոյական դատողությունները չեն պահանջում որոշակի դրդապատճառներ այն բաները կատարելու համար, որոնք գնահատվում են որպես ճիշտ․ ավելի շուտ, պահանջվում է անկախ ցանկություն, ինչպիսին է ճիշտը կատարելու ցանկությունը (Բրինք, 2003 ), (Ռոսատի, 2006 )։
Պատճառներ
Որոշ փիլիսոփաներ ընդունում են այս երկու տեսակ պատճառի գոյությունը, իսկ մյուսները հերքում են մեկի կամ մյուսի գոյությունը։ Օրինակ, Բեռնար Ուիլյամսը (1981) պնդում է, որ իրականում կան միայն գործողությունների ներքին պատճառներ։ Նման տեսակետը կոչվում է ինտերնալիզմ պատճառների մասին (կամ պատճառների ինտերնալիզմ)։ Էքստերնալիզմ պատճառների մասին (կամ պատճառների էքստերնալիզմը) ինտերնալիզմի պատճառների ժխտումն է ։ Այն տեսակետն է, որ գործողությունների համար կան արտաքին պատճառներ. այսինքն՝ գործողության համար կան պատճառներ, որոնք կարելի է ունենալ, նույնիսկ եթե գործողությունը չի հանդիսանում որևէ մեկի սուբյեկտիվ դրդապատճառային հավաքածուի մաս։
Ինտերնալիզմ
Ինտերնալիզմի մի հանրաճանաչ փաստարկ հայտնի է որպես «նոր չար դևերի խնդիր»։ Չար դևերի նոր խնդիրը անուղղակիորեն պաշտպանում է ինտերնալիզմը` մարտահրավեր նետելով արդարացման, մասնավորապես՝ հուսալիության էքստերնալիստական հայացքներին։ Փաստարկը մեզ խնդրում է պատկերացնել մի առարկա, որը նման է մեր հավատալիքներին և փորձառությունը, բայց այդ առարկան համակարգված ձևով խաբվում է չարագործ դևի կողմից, որպեսզի բոլոր հավատալիքները կեղծ ստացվեն։ Թեև առարկայի դժբախտ խաբեությանը, փաստարկը շարունակվում է, և մենք չենք կարծում, որ այս առարկան դադարում է բանական լինել։ Ի վերջո, հնարավոր է, որ մենք խաբված լինեյինք նույն ձևով, բայց մենք արդարացված ենք՝ պահելով մեր հավատալիքների մեծ մասը՝ չնայած այս հնարավորությանը։ Քանի որ հուսալիությունը պնդում է, որ անձի հավատալիքներն արդարացված են հավատքի ձևավորման հուսալի գործընթացներով (որտեղ հուսալի նշանակում է ճշմարիտ համոզմունքներ ունենալ), չար դևերի սցենարում առարկան, ամենայն հավանականությամբ, չունի հիմնավորված համոզմունքներ ըստ հուսալիության, քանի որ նրանց բոլոր հավատալիքները կեղծ կլինեին։ Քանի որ այս արդյունքը պետք է բախվի մեր ինտուիցիային, որ առարկան, չնայած համակարգային խաբվելուն, արդարացված լինի հավատալիքներում, ոմանք նոր չար դևի խնդիրը վերցնում են որպես հիմնավորում արտաքին էքստերնալիստական հայացքները մերժելու համար ։
էքստերնալիզմ
Արդարացման էքստերնալիստական հայացքները ծագել են իմացաբանությունում 20-րդ դարի վերջին։ Հիմնավորման էքստերնալիստական եզրակացությունները պնդում են, որ հավատացյալի համար արտաքին փաստերը կարող են ծառայել որպես հավատքի հիմնավորում։ Ըստ էստերնալիստի՝ հավատացյալը կարիք չունի որևէ պատճառաբանության կամ փաստի ներքին կամ ճանաչողական ընկալման, որը կարդարացնի իր հավատ ։ Էստերնալիստի հիմնավորվածության գնահատումը կարող է հակադրվել մուտքի ինտերնալիզմին, որը պահանջում է, որ հավատացյալը այնպիսի հիմնավորումների կամ փաստերի ներքին ռեֆլեկտիվ մուտք ունենա, որոնք հաստատում են իրենց հավատը, որպեսզի արդարացվեն այն պահելու համար։ Էքստերնալիզմը, մյուս կողմից, պնդում է, որ ինչ-որ մեկի համոզմունքի հիմնավորումը կարող է բխել փաստերից, որոնք ամբողջովին արտաքին են սուբյեկտիվ տեղեկացվածութան համար ։
Ալվին Գոլդմանը, իմացաբանության մեջ էքստերնալիզմի ամենատարածված կողմնակիցներից մեկը, հայտնի է էքստերնալիզմի հանրաճանաչ ձև մշակելու համար, որը կոչվում է հուսալիություն։ «Ո՞րն է արդարացված հավատը» գրքում Գոլդմանը բնութագրում է հիմնավորման հուսալիության հայեցակարգը այսպես․
«Եթե S-ի՝ p-ին հավատալը, արդյունք է հուսալի ճանաչողական հավատքի ձևավորման գործընթացի (կամ մի շարք գործընթացների) t արդյունքների, ապա S-ի՝ p-ին հավատալը t-ի դեպքում արդարացված է» ։
Գոլդմանը նշում է, որ հավատքի ձևավորման հուսալի գործընթացն այն է, որն, ընդհանուր առմամբ, իրական հավատ է ձևավորում ։
Հուսալիության (և էքստերնալիզմի այլ ձևերի) եզակի հետևանքն այն է, որ կարելի է ունենալ արդարացված համոզմունք՝ առանց իմանալու, որ այն արդարացված է (դա հնարավոր չէ էպիստեմիկ ինտերնալիզմի ձևերի մեծ մասի դեպքում)։ Բացի այդ, մենք դեռ չգիտենք, թե որ ճանաչողական գործընթացներն են իրականում հուսալի, ուստի, յուրաքանչյուր ոք, ով ընդունում է հուսալիությունը, պետք է ընդունի, որ մենք միշտ չէ, որ գիտենք, թե արդյոք մերորոշ համոզմունքներ արդարացված են(չնայած որ կա փաստ) ։
Որպես պատասխան սկեպտիցիզմին
Որպես պատասխան սեպտիցիզմին՝ Հիլարի Փութնամը (1982 ) պնդում է, որ իմաստաբանական էքստրեմիզմը տալիս է «փաստարկ, որը ցույց է տալիս, որ մենք անոթի մեջ գտնվող ուղեղ չենք (BIV)» (տե՛ս նաև ԴեՌոուզ, 1999 թ.)։ Եթե իմաստաբանական էքստրեմիզմը ճիշտ է, բառի կամ նախադասության իմաստը ամբողջովին որոշված չէ նրանով, թե անհատները ինչ են կարծում այդ բառերի նշանակության մասին։ Օրինակ, իմաստաբանական էքստերնալիստները պնդում են, որ «ջուր» բառը վերաբերում էր այն նյութին, որի քիմիական բաղադրությունը H2O է, նույնիսկ նախքան գիտնականների կողմից այդ քիմիական կազմի հայտնաբերումը։ Այն փաստը, որ աշխարհում գոյություն ունեցող նյութը, որը մենք անվանում էինք «ջուր», իրականում ուներ այդ կազմը, գոնե մասամբ որոշում էր բառի իմաստը։ Սկեպտիցիզմին պատասխանելու համար օգտագործվող միջոցներից մեկն է կիրառել նույն ռազմավարությունը սկեպտիկ փաստարկով օգտագործվող տերմինների նկատմամբ հետևյալ կերպ (DeRose, 1999 ).
«Կամ ես BIV եմ, կամ BIV չեմ։
Եթե ես BIV չեմ, ապա երբ ասում եմ «ես BIV չեմ», դա ճիշտ է։
Եթե ես BIV եմ, ուրեմն, երբ ասում եմ «ես BIV չեմ», դա ճշմարիտ է (քանի որ «ուղեղը» և «անոթը» ընտրում էին միայն մոդելավորվող ուղեղներն ու անոթները, ոչ թե՝ իրական ուղեղները և իրական անոթները)։
---
Պարզաբանելու համար, թե ինչպես է գործելու այս փաստարկը, պատկերացրե՛ք, որ անոթի մեջ ուղեղ կա, և դրա համար մի ամբողջ աշխարհ է մոդելավորվում։ Անհատին, ում խաբում են, անվանեք «Սթիվ»։ Երբ Սթիվին հնարավորություն է ընձեռվում զբոսնել զբոսայգում, իմաստաբանական էքստերնալիզմը թույլ է տալիս, որ նրա՝ «Ես զբոսնում եմ զբոսայգում» միտքը ճշմարտացի լինի այնքան ժամանակ, քանի դեռ մոդելավորված իրականությունն այն է, որ նա շրջում է զբոսայգում։ Նմանապես, «ես ուղեղ եմ անոթի մեջ» միտքը ճշմարտացի լինելու համար պետք է, որ մոդելավորված իրականությունը լինի այն մեկը, որտեղ նա ուղեղ է անոթի մեջ։ Բայց մոդելավորված իրականության մեջ նա ուղեղ չէ անոթի մեջ։
Բացի իմաստաբանական էքստերնալիզմի որոշ տեսակների շուրջ փաստարկի հաջողության կամ հավանականության, հարց է առաջանում, թե ի՞նչ ենք շահում թերահավատ անհանգստությունը այս ռազմավարությամբ հաղթելով։ Սկեպտիկները կարող են տալ նոր թերահավատ հարցեր, որոնք չեն կարող ենթարկվել նույն պատասխանին (օրինակ, այն, որտեղ անձը վերջերս վերածվել էր անոթի մեջ գտնվող ուղեղի, այնպես որ նրանց «ուղեղ» և «անոթ» բառերը դեռ ավելի շատ իսկական ուղեղներ և անոթներ են նշանակում, քան մոդելավորված)։ Ավելին, եթե նույնիսկ անոթների մեջ ուղեղները կարող է ճշտորեն հավատալ՝ «Ես ուղեղ չեմ անոթի մեջ», ապա թերահավատը դեռ կարող է մեզ ճնշել այն հարցով, թե ինչպես մենք գիտենք, որ մենք այդ իրավիճակում չենք (չնայած որ էքստերնալիստը ցույց կտա, որ թերահավատի համար կարող է դժվար լինել այդ վիճակը նկարագրելը)։
էքստերնալիզմն օգտագործելով՝ սկեպտիցիզմը հերքելու այլ փորձ է արվում Բրյուքների և Վարֆիլդի կողմից։ Դա ներառում է այն պնդումը, որ մեր մտքերը վերաբերվում են իրերին, ի տարբերություն BIV-ի մտքերի, որոնք չեն կարող լինել իրերի մասին (ԴեՌոուզ, 1999 )։
Իմաստաբանություն
Իմաստաբանական էքստերնալիզմն ունի երկու տեսակ՝ կախված նրանից՝ իմաստը մեկնաբանվում է ճանաչողական, թե՝ լեզվական առումով։ Ըստ ճանաչողական մեկնաբանության՝ էքստերնալիզմը այն թեզն է, որ մտածողի համար մատչելի հասկացությունները (բովանդակությունը) որոշվում է նրա շրջակա միջավայրի կամ միջավայրի հետ կապի միջոցով։ Ըստ լեզվաբանական մեկնաբանության`էքստերնալիզմը այն թեզն է, որ բառի նշանակությունը էկոլոգիապես որոշված է։ Նմանապես, կարելի է իմաստաբանական էքստերնալիզմը մեկնաբանել երկու եղանակով՝ որպես այս երկու թեզերից մեկի ժխտում։
Մտքի փիլիսոփայություն
Մտքի փիլիսոփայության համատեքստում էքստերնալիզմն այն տեսությունն է, որ գոնե մի քանի հոգեկան վիճակների պարունակությունը մասամբ կախված է արտաքին աշխարհի կամ անձի շրջակա միջավայրի հետ փոխհարաբերությունից։
Ինչ վերաբերում է իմաստաբանական էքստերնալիզմին վերաբերող ավանդական քննարկմանը (հաճախ անվանվում է բովանդակության էքստերնալիզմ), ապա որոշ մտավոր վիճակներ, ինչպիսիք են՝ հավատալը, որ ջուրը թաց է, և վախենալը, որ Թագուհուն վիրավորել են, ունեն այնպիսի բովանդակություն, որոնց համար մենք կարող ենք օգտագործել «այդ » դրույթները։ Բովանդակության էքստերնալիստները հաճախ դիմում են այն դիտումներին, որոնք հայտնաբերվել են դեռ Հիլարի Փութնամի «Միտքի իմաստը»(1975) էսսեյի ժամանակ։ Փութնամը նշում է, որ մենք հեշտությամբ կարող ենք պատկերացնել անհատների զույգեր, որոնք միկրոֆիզիկական կրկնօրինակներ են՝ ներկառուցված տարբեր շրջապատում, ովքեր օգտագործում են նույն բառերը, բայց տարբեր բան նկատի ունեն դրանք օգտագործելիս։
Օրինակ, ենթադրենք, որ Իկեի և Թինայի մայրերը նույնական երկվորյակներ են, և որ Իկեն և Թինան մեծանում են իրարից հեռու՝ անհայտ միջավայրերում։ Երբ Իկեն ասում է. «Ես ուզում եմ մայրիկիս», նա ցանկություն է հայտնում, որը կբավարարվի միայն այն դեպքում, եթե նրան բերեն իր մայրիկի մոտ։ Եթե մենք բերենք Թինայի մայրիկին, Իկեն կարող է չնկատել տարբերությունը, բայց նա չի ստանում իր ուզածը։ Թվում է, թե ինչ նա ուզում է և ինչ նա ասում է, երբ ասում է. «Ես ուզում եմ իմ մայրիկին», տարբերվում է այն բանից, թե ինչ է ուզում Թինան, և ինչ է ասում նա, երբ ասում է. «Ես ուզում եմ մայրիկս»։
Էքստերնալիստներն ասում են, որ եթե մենք ենթադրում ենք, որ իրավասու խոսնակները գիտեն, թե ինչ են մտածում և ասում են իրենց կարծիքը, ապա այս երկու խոսնակների մտքերի տարբերությունը համապատասխանում է նրանց նկատի ունեցածի տարբերությանը, ինչը (պարտադիր չէ) արտացոլվում է խոսնակների կամ մտածողների ներքին պատրաստման տարբերության մեջ։ Նրանք հորդորում են մեզ դուրս գալ էքստերնալիզմից, ինչպես Փութնամը պաշտպանել է էքստերնալիզմը՝ մտավոր բովանդակության վիճակների մասին։ Օրինակը վերաբերում է եզակի տերմիններին, բայց տարածվել է տեսակների տերմինների վրա, ինչպիսիք են՝ բնական տեսակները (օրինակ, «ջուր») և արտեֆակտերի տեսակների համար (օրինակ ՝ «էսպրեսսո արտադրող»)։ Թեզի ընդգրկման հարցում բովանդակային էքստերնալիստների շրջանում ընդհանուր համաձայնություն չկա։
Փիլիսոփաներն այժմ հակված են տարբերություն դնել լայն բովանդակության (մտավոր բովանդակության էքստերնալիստ) և նեղ բովանդակության (մտավոր բովանդակության հակաէքստերնալիստ)։ Ուստի, ոմանք հաստատում են բացառապես բովանդակության մեկ տեսակետը, կամ՝ երկուսն էլ։ Օրինակ, Ջերի Ֆոդորը (1980 ) պնդում է նեղ բովանդակությունը (չնայած, նա մերժում է այս տեսակետը 1995 թ.-ին), Իսկ Դեյվիդ Չալմերսը (2002 ) պնդում է երկչափ իմաստաբանություն, որի համաձայն՝ հոգեկան վիճակների պարունակությունը կարող է ունենալ ինչպես լայն, այնպես էլ՝ նեղ բովանդակություն։
Տեսակետի քննադատները կասկածի տակ են առել բնօրինակ մտքի փորձերը, ասելով, որ դասերը, որոնցով Պութնամը և հետագայում գրողները, ինչպիսիք են՝ Թայլեր Բուրգը (1979, 1982 ), հորդորել են մեզ նկարել, կարող են դիմակայվել։ Օրինակ, Ֆրենկ Ջեքսոնը և Ջոն Սերլը պաշտպանել են մտքի բովանդակության ինտերնալիստական գաղափարները, համաձայն որոնց՝ մեր մտքերի պարունակությունը ամրագրված է նկարագրություններով, որ ընտրում են այն անհատներն ու տեսակները, և որ մեր մտքերը ինտուիտիվորեն վերաբերում են այն ամենին, դեպի ուր տանում ենք մենք։ Իկե/Թինա օրինակում կարելի է համաձայնել, որ Իկեի մտքերը վերաբերում են Իկեի մայրիկին, և որ Թինայի մտքերը վերաբերում են Թինայի մայրիկին, բայց Իկեն այդ կնոջը ընդունում է որպես իր մայր, և մենք կարող ենք դրա մասին ասել, որ նա մտածում է իր մոր մասին որպես «խոսնակի մայր»։ Այս նկարագրական արտահայտությունը կառանձնացնի մեկ եզակի կնոջ։ Էքստերնալիստները պնդում են, որ դա անհեթեթ է, քանի որ, եթե մենք պետք է գնահատենք Իկեյի գիտելիքները, անհրաժեշտ չէ մտածել կամ անդրադառնալ նրա մորը։
Քննադատները նաև պնդում են, որ բովանդակային էքստերնալիստները հակված են իմաստաբանական անհեթեթությունների։ Ենթադրենք, որ խոսնակը կարող է ունենալ գաղափար ջրի մասին, որը հնարավոր է միայն այն դեպքում, եթե խոսնակն ապրում է աշխարհում, որը պարունակում է H2O։ Թվում է, թե այս խոսնակը կարող էր նախապես իմանալ, որ ջուրը թաց է։ Սա արտոնյալ մուտքի թեզ է։ Թվում է նաև, թե նրանք կարող էին պարզ մտածողության փորձերի հիման վրա իմանալ, որ նրանք կարող են միայն մտածել, որ ջուրը թաց է, եթե ապրում են աշխարհում, որը ջուր է պարունակում։ Ի՞նչը կխանգարեր նրան այս ամենը միավորել և նախապես իմանալ, որ աշխարհը ջուր է պարունակում։ Եթե ասենք, որ ոչ ոք չէր կարող նախապես իմանալ, թե ջուրը գոյություն ունի, կթվա, որ մենք կա՛մ չենք կարող գիտակցել, որ բովանդակային էքստերնալիզմը ճշմարտացի է մտածողության փորձերի հիման վրա, կա՛մ մենք չենք կարող իմանալ, թե ինչ ենք մենք մտածում՝ առանց նախ նայելու աշխարհին և տեսնելու, թե ինչ է այն նման։
Ինչպես նշվեց, բովանդակության էքստերնալիզմը (սահմանափակված իմաստաբանական տեսակետով) միայն մեկն է այն բազմաթիվ այլ տարբերակներից, որ առաջարկում է հիմնականում էքստերնալիզմը։
Գիտության պատմագրություն
Ինտերնալիզմը գիտության պատմագրության մեջ պնդում է, որ գիտությունը լիովին անկախ է սոցիալական ազդեցություններից, և մաքուր բնական գիտությունը կարող է գոյություն ունենալ ցանկացած հասարակության մեջ և ցանկացած պահի՝ հաշվի առնելով մտավոր կարողությունները ։ Իմրե Լակատոսը պատմագրական ինտերնալիզմի նշանավոր կողմնակից է ։
Էքստերնալիզմը գիտության պատմագրության մեջ այն տեսակետն է, որ գիտության պատմությունը պայմանավորված է սոցիալական համատեքստով. հասարակական-քաղաքական կլիման և շրջակա տնտեսությունը որոշում են գիտական առաջընթացը ։ Թոմաս Կուհնը պատմագրական էքստերնալիզմի նշանավոր կողմնակից է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Իմացաբանություն Կատեգորիա:Հիմնավորում Կատեգորիա:Մտքի փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Էքստերնալիզմ Կատեգորիա:Ինտերնալիզմ
Թարխանյան
Թարխանյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ
Իսկուժինո (գյուղ, Աբզելիլովսկի շրջան)
Իսկուժինո (Искужино, Исҡужа), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Աբզելիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 155 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աբզելիլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ֆուկուսիմա (այլ կիրառումներ)
Ֆուկուսիմա, վերաբերում է՝
Ճչան կարապ
Ճչան կարապ բադերի ընտանիքին պատկանող թռչուն։ Ճչան կարապը համարվում է Ֆինլանդիայի ազգային խորհրդանիշ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Մարմնի երկարությունը 145-160 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 218-243 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 6,7-12,7 կգ։ Վիզը բարակ է, երկար, մշտապես ուղղահայաց դիրքով։ Հասունն ամբողջովին սպիտակ է, կտուցը՝ երկար, հիմքը՝ լայն, դեղին հատվածով։ Ոտքերը սև են։ Երիտասարդը վերևից մոխրադարչնագույն է, ներքևից՝ խամրած սպիտակ, կտուցի հիմքը՝ սպիտակավարդագույն, ոտքերը՝ մոխրագույն։ Թռչում է վիզը և ոտքերը ձգած՝ թևերն անձայն թափահարելով։
Բնակվում է տարբեր ջրային տարածքներում, առանձին դեպքերում կեր է որոնում դաշտերում։ Սնվում է ջրային բույսերով և անողնաշարավորներով։ ՀՀ-ում ամենավաղ այցելությունը գրանցվել է Սևանա լճի ավազանում՝ հունվարին, Արարատյան դաշտի ձկնաբուծական լճակներում՝ նոյեմբերի սկզբներին։ ՀՀ-ից դեպի հյուսիս չվում են ամենաուշը ապրիլին։ Կլիմայական անբարենպաստ պայմաններում չուն կարող է ձգձգվել մինչև մայիսի սկիզբ։ Ձմեռողները կազմում են խմբեր (3-50 թռչուն)՝ հիմնականում երիտասարդներից։ Խմբերը կենտրոնանում են մեծ ու լայն ջրամբարներում։ Անհատական պաշտպանության կարիք ունի։ Ձմեռող է, քիչ տարածված։
Տարածվածություն
Տարածման արեալը ընդգրկում է ողջ Եվրոպան, Սկանդինավյան երկրները, Ռուսաստանը, Փոքր Ասիան, Անդրկովկասը, Միջին Ասիան, Իրանը և Չինաստանը։ Հայաստանում հանդիպում է չուի շրջաններում, իսկ առանձին տարիներին՝ նաև ձմռանը՝ Սևանա լճի ավազաններում և Արարատյան հարթավայրի ձկնաբուծական լճակներում ։
Էկոլոգիա
Հանդիպում է առափնյա, խիտ եղեգնուտներով պատված, բաց ջրային մակերեսով ջրամբարներում։
Բները պատրաստում են առափնյա չոր մասերում, երբեմն՝ նաև ծանծաղուտներում՝ օգտագործելով եղեգնի և տարբեր բույսերի ճյուղեր և փայտիկներ։ 114-126 մմ, սպիտակ կամ դեղնավուն ձվերը սովորաբար 4-6 հատ են, հազվադեպ՝ 7։ Թխսումը տևում է 35-40 օր։ Ձվից դուրս եկած ձագերը երկար մնում են ծնողների հետ և միասին էլ կատարում են աշնանային չվերթը ։
Պահպանություն
4-50 առանձնյակներից բաղկացած խմբերով հանդիպում է աշնանային և գարնանային չուի շրջաններում։ Հայաստանում միշտ եղել է հազվագյուտ։
Վտանգման հիմնական գործոնները ուսումնասիրված չեն (վտանգման հիմնական գործոններից է հավանաբար որսագողությունը)։
Գրանցված է Բեռնի կոնվենցիայի Հավելված 2-ում։ Պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկում ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Թռչուններ Կատեգորիա:Բադեր Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Բժիշկ Արիետան բուժում է Գոյային (նկար)
«Բժիշկ Արիետան բուժում է Գոյային» (Goya atendido por el doctor Arrieta), իսպանացի գեղանկարիչ, դիմանկարիչ, Իսպանիայի պալատական գեղանկարիչ Ֆրանցիսկո Գոյայի նկարներից։ Կտավը հեղինակը վրձնել է 1820 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 117 × 79 սմ։ Այսօր «Բժիշկ Արիետան բուժում է Գոյային» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Մինեապոլիսի արվեստի ինստիտուտում։ Նկարում հեղինակը պատկերել է ինքն իրեն։
Սյուժե
Նկարում կտրուկ զգացվում է բժշկի առողջ տեսքն ու Գոյայի գրեթե հոգեվարքի մեջ գտնող վիճակը։
Նկարիճակատագիր
«Բժիշկ Արիետան բուժում է Գոյային» ստեղծագործությունը Գոյայի նվերն էր Էուժենիո Արիետային։ Չեն պահպանվել ոչ մի հիշատակություններ, թե բժշկի մոտ որքան է մնացել այս կտավը։
1820 թվականին Արիետան ուղևորվում է Աֆրիկա և, ըստ էության, ստեղծագործությունը մնացել է Իսպանիայում։ 1860 թվականին նկարը ցուցադրվել է մայրաքաղաք Մադրիդում՝ Մարտինեսի անհատական հավաքածուի կազմում։ Հետագայում այս ստեղծագործությունը եղել է փարիզյան զանազան հավաքածուներում։
Այսօր «Բժիշկ Արիետան բուժում է Գոյային» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Մինեապոլիսի արվեստի ինստիտուտում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1820 նկարներ Կատեգորիա:Ֆրանցիսկո Գոյայի նկարներ Կատեգորիա:Իսպանիայի արվեստ
Էբավեռե
Էբավեռե (Ebavere), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վեյկե-Մաառյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 128 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վեյկե-Մաառյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Նեյրոքիմիա (հանդես)
Նեյրոքիմիա (հանդես), ամսագիրը տպագրում է աշխատանքներ նեյրոքիմիայի բոլոր բաժինների, ինչպես նաև նեյրոքիմիային վերաբերող հարակից գիտությունների՝ կենսաքիմիայի, կենսաօրգանական քիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության, մանրէաբանության և բժշկական կենսաքիմիայի վերաբերյալ։ Ամսագիրը տպագրում է ակնարկային հոդվածներ; փորձարարական հետազոտությունների նոր արդյունքներ պարունակող հոդվածներ, մեթոդական աշխատանքներ, կարճ հաղորդագրություններ, տեսական և բանավեճային բնույթի նյութեր, գրախոսականներ։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ Կատեգորիա:Հայկական բժշկական մամուլ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Պետրոս Պետրոսյան (լուսանկարիչ)
Պետրոս Անուշավանի Պետրոսյան, հայ լուսանկարիչ։ ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամ։
Ցուցահանդեսներ
Մասնակցել է համամիութենական և հանրապետական ցուցահանդեսների։ 1976 թվականին Երևանի ռադիոյի և հեռուստատեսության կոմիտեի դահլիճում տեղի է ունեցել Պետրոսյանի առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ 1988 թվականին Պետրոսյանի 50-ամյակի առթիվ Ժուռնալիստի տան դահլիճում բացվել է «Հայաստանը ժուռնալիստի աչքերով» ցուցահանդեսը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Սուրբ Թեոդորոս վանք (Եղվարդ)
Եղվարդի Սուրբ Թեդորոս վանք, Զորավար, հայկական կրոնական կառույց Հայաստանի Կոտայքի մարզի Եղվարդ քաղաքից մոտ 3 կմ հյուսիս-արևելք։ Կառուցվել է 7-րդ դարում։
Պատմություն
Ըստ կաթողիկոս, պատմիչ Հովհաննես Ե Դրասխանակերտցու՝ Հայոց իշխան Գրիգոր Ա Մամիկոնյանը, Արուճի Ս. Գրիգոր եկեղեցին կառուցելուց հետո, 666–685 թվականներին «Եղիվարդ մեծ դաստակերտի արևելյան կողմում կառուցում է պայծառազարդ եկեղեցի և կուսակրոնների համար՝ կացարաններ»։
Եկեղեցու ներսը 7-րդ դարում նկարազարդվել է, որից միայն խորաններում հատվածներ են պահպանվել։ Դրանք հիմնականում զարդաձևեր են՝ իրականացված գորգային սկզբունքով, և իրենց գունային լուծումով սերտորեն առնըչվում են Արուճի Ս. Գրիգոր եկեղեցու որմնանկարների հետ։ 1191 թվականին վանքը ոմն Արտաշիրից որպես նվիրատվություն ստացել է այգի։
12-րդ դարում վանքն ունեցել է դպրոց և գրչատուն։ 1197 թվականին Սարգիս Կունտի աշակերտներ Դավիթն ու Ներսեսը գրչագրել են իրենց ուսուցչի «Մեկնութիւն Ավետարանին Ղուկասու» աշխատությունը։ 12-րդ դարում Հովհաննեսը և Վարդանը նորոգել են եկեղեցու որմնանկարները, Ենոք քահանան և Սիոնը վանքին են նվիրել իրենց հայրենական այգիները։
13-րդ դարում կառուցվել է վանքի միանավ, թաղածածկ մատուռը։ 1318 թվականին Ազիզբեկ և Վախախ ամուսինները վերանորոգել են մոնղոլական արշավանքներից ավերված վանքը։ 15-րդ դարում վանքում բազմաթիվ ձեռագրեր են ընդօրինակվել, գործել է դպրոցը, որի ուսուցչապետն է եղել Սիմեոն Րաբունապետը։
1628 թվականին վանքը նորոգվել է։ 1638 թվականին Եղվարդ ներխուժած թուրքական զորքն այրել է վանքը, որից հետո այն դադարել է եպիսկոպոսանիստ լինելուց։ 1735 թվականին Եղվարդի մոտ թուրք-պարսկական զորքերի ճակատամարտի հետևանքով այն ավերվել է ու լքվել։ 1975 թվականին եկեղեցու հյուսիսային կողմում, նրան կից, պեղումներով բացվել են քառախորան փոքր մատուռ-դամբարանի պատերը։
1980-ական թվականներին Սուրբ Թեոդորոս վանքը մասնակի նորոգվել է։
Կառուցվածք
Վանքի դարչնագույն սրբատաշ տուֆով կառուցված եկեղեցին ունի ութախորան, կենտրոնագմբեթ, երկաստիճան ծավալով հորինվածք։ Ստորին ծավալն արտաքուստ 18-նիստանի է, ութ խոշոր, եռանկյունաձև կտրվածքով խորշերով, վերին ծավալը 12նիստանի թմբուկով գմբեթն է։ Հարդարանքի տարրերը (ցցուն, հյուսածո զարդադրվագով քիվ, տերևներով նռան քանդակներ, երկրաչափ. գեղազարդով կամարաղեղներ) կրում են Զվարթնոց տաճարի ձևերի ազդեցությունը ։
Գրականություն
Կատեգորիա:7-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Եղվարդի եկեղեցիներ
Պոպլյասկինո
Պոպլյասկինո (Попляскино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Մեթիլալկոհոլ
Մեթիլալկոհոլ, մեթիլսպիրտ, մեթանոլ, փայտի սպիրտ, CH₃OH, հագեցած միատոմ սպիրտների պարզագույն ներկայացուցիչը։
Ֆիզիկական հատկություններ
Թույլ սպիրտային հոտով, անգույն հեղուկ է, հալման ջերմաստիճանը՝ -97,88°С, եռմանը՝ 64,5°С, խտությունը՝ 792,4 կգ/մ (20°С)։ Մեթիլալկոհոլի գոլորշիները օդի հետ առաջացնում են պայթուցիկ խառնուրդներ (6,72-35,5 ծավալ %), որոնց բոցավառման ջերմաստիճանն է 15,6°С։ Անսահման քանակներով լուծվում է ջրում և բազմաթիվ օրգանական լուծիչներում։ Ունի միատոմ սպիրտների բոլոր հատկությունները։
Արդյունաբերության մեջ ստացվում է ածխածնի (II) օքսիդից և ջրածնից։ Մրջնալդեհիդի, էսթերների (օրինակ, դիմեթիլ-տերեֆտա-լատ), ալկիլհալոգենիդների և այլ նյութերի արտադրության հումք է։ Մեթիլալկոհոլը ուժեղ թույն է, ազդում է նյարդային և անոթային համակարգերի վրա։ 5-10 մլ խմելու դեպքում առաջանում է ծանր թունավորում, կուրություն, իսկ 30 մլ-ի դեպքում՝ մահ։
Ստացում
Այս սպիրտն անվանվում է նաև փայտի սպիրտ, քանի որ փայտի չոր թորման արգասիք է։ Ստացվում է բարձր ջերմաստիճանում՝ ցինկքրոմային կատալիզատորի առկայությամբ CO–ի և ջրածնի փոխազդեցությունից.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վառելանյութեր Կատեգորիա:Միատոմ սպիրտներ Կատեգորիա:Բարձրաստիճան վտանգավոր նյութեր
(4899) Կանդաս
(4899) Կանդաս (Candace), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի մայիսի 9-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,372077 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9333 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8109 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1334,42 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,269781 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,56° անկյուն։
Յուրի Ավագյան
Յուրի Արամովիչ Ավագյան (Юрий Арамович Авакян, ), հայազգի գրող, նկարիչ, ազգագրագետ և կենսաբան, առավել հայտնի է Նիկոլայ Գոգոլի «Մեռած հոգիներ» գրքի երկրորդ և երրորդ հատորների բարելավմամբ ։
Կենսագրություն
Յուրի Ավագյանը ծնվել է 1951 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ Թիֆլիսում ։ Ավարտել է Թիֆլիսի Ալեքսանդր Պուշկինի անվան  պետական համալսարանը։ 1972 թվականին որպես ավագ գիտաշխատող ընդունվել է Չարենցավանի Անասնաբուժական գիտահետազոտական ինստիտուտի մասնաճյուղում։ 1973 թվականին աշխատանքի է անցել Վրաստանի Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի մարդաբանական ուսումնասիրությունների լաբորատորիայում։ Զբաղվել է արևմտյան Վրաստանի բնակչության գենետիկական առանձնահատկությունների հետազոտությամբ, մասնակցել է Վրաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս Մալխազ Գրիգորիի Աբդուշելիշվիլիի «Հին ու ժամանակակից Կովկասի բնակչության գանգրոլոգիա» գրքի նախապատրաստման և հրատարակման աշխատանքներին, որի համար գրել է մի քանի բաժիններ և կատարել է ավելի քան 50 նկարազարդումներ։
1974 թվականին ընդունվել է Խորհրդային Վրաստանի Գիտությունների ակադեմիայի կիբերնետիկայի բաժինը և սեփական խնդրանքով տեղափոխվել  Սուխում, որտեղ հեազոտել է Փշոտ շնաձկան լյարդի հոմոգենատի ազդեցությունը օնկոհիվանդությունների տարբեր ձևերի զարգացման և ընթացքի վրա։
1993-ից մինչև 1999 թվականը գլխավորել է զանազան առևտրային կառույցներ հրատարակչական-պոլիգրաֆիկ գործունեության և սննդի արտադրության ոլորտներում։ 1993 թվականին հանգստացել է Վևե քաղաքում, որտեղ նրա մտքին եկավ գրել «Մեռյալ հոգիների» երկրորդ հատորի վերակազմությունը. հատորը հրատարակվել է 1994 թվականին։ 1999 թվականին ստեղծել և գլխավորել է "Ферда Муравей" գիտաներդրողական ընկերությունը, որի հիմքի վրա ստեղծել են բուժական մթերք, և լայն կիրառություն է գտել կլինիկական պրակտիկայում։ 2007 թվականին Սերգեյ Ստարշինով կեղծանվամբ գրել է «Ֆերմա. 1-ին գիրք. Ցանց» գիրքը (գիրքը պետք է լիներ երեք գրքերից մեկը)։ 2008 թվականի մայիսին գրել է «Մեռյալ հոգիներ»-ի երրորդ հատորի վերակազմությունը. 2013 թվականին նրա այրի Սվետլաննա Ավագյանը համացանցում հրապարակում է այդ հատորը՝ իր նախաբանով։ Յուրի Ավագյանը մահացել է 2009 թվականի փետրվարի 8-ին Մոսկվայում։
Քննադատություն
«Մեռյալ հոգիներ»-ի երկրորդ հատորը առաջատար գոգոլագետները բարձր էր գնահատել։ ԱՄՆ-ի 24 համալսարանների գրադարանները ձեռք բերեցին այդ գիրքը իրենց գրադարանների համար։
Անձնական կյանքը
1986 թվականին ամուսնացել է Սվետլաննա Վլադիմիրի Ավագյան (Սկորոդկո)։ 1994 թվականին ծնվել է նրանց որդին՝ Միքայելը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ կենսաբաններ Կատեգորիա:Հայ ազգագրագետներ Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Գունհիլդ Արքաների Մայր
Գունհիլդ Արքաների Մայր, Նորվեգիայի թագավոր Էիրիկ Արյունարբու Սեկիրայի կինը, իր մականունը ստացել է այն բանի համար, որ ունեցել է ութ որդիներ` Գամլի, Գուտորմ, Հարալդ, Ռագնֆրոյդ, Էրլինգ, Գուդրյոդ, Սիգուրդ և Ռյոգնվալդ։
Գունհիլդը հալոգալանդցի Էցուրա Ռիլոյի դուստրն էր։ Էիրիկը նրան գտել էր «բիարմացիների երկրում», որտեղ նա կախարդություն էր սովորում երկու ֆինների մոտ։ Էիրիկը սպանում է ֆիններին, իսկ նրանց աշակերտուհուն դարձնում է իր կինը ։
Իսկուժինո (գյուղ, Զիլաիրսկի շրջան)
Իսկուժինո (Искужино, Исҡужа), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Զիլաիրսկի շրջանի կազմում։
Գունհիլդ Արքաների Մայր
Նյալեի մասին առասպելում հիշատակվում է Գունհիլդի արտամուսնական կապի մասին ։
Իսկուժինո (գյուղ, Զիլաիրսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 191 մարդ։
Գունհիլդ Արքաների Մայր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի պատմություն
Իսկուժինո (գյուղ, Զիլաիրսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիլաիրսկի շրջանի բնակավայրեր
Լերդախոտ
Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը քառանիստ է, բարձրությունը՝ 10-50 սմ։ Տերևները խաչաձև հակադիր են, երկարավուն-օվալաձև, փետրաթիակաձև կամ փետրաձև կտրտված։ Ծաղիկները կեղծ տերևանութային են, կապույտ, ծիրանագույն, երբեմն՝ սպիտակ կամ դեղին՝ հավաքված ողկուզանման, հասկանման կամ գլխիկանման ծաղկաբույլերում։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոսին։ Պտուղն ընկուզիկ է։
Տեսակներ
Հայտնի է մոտ 100 (այլ տվյալներով՝ 300), Հայաստանում՝ 8 տեսակ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Շրթնազգիներ Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Զելենցի (գյուղ, Ստարոկոնստանտինովի շրջան)
Զելենցի (Зеленці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զելենցի գյուղում բնակվում էր 363 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1750 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վահանաշեն (Բաբերդի գավառ)
Վահանաշեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում ։ Գտնվում էր Բաբերդ քաղաքից 21 կմ հյուսիս-արևմուտք, Բալախոռ գետի աջ ափին, Բալախոռի դաշտում։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 47 տուն բնակիչ։ XX դարի սկզբներին գյուղն արդեն հայաբնակ չէր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Վահանաշենն ուներ Ս. Ստեփանոս անունով վանք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Էդիսե
Էդիսե (Edise), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Յիհվի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 165 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Յիհվի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բաղրամյան (Էջմիածնի շրջան)
Բաղրամյան, գյուղ Հայաստանի Արմավիրի մարզում, Վաղարշապատի տարածաշրջանում։
Աշխարհագրություն
Հեռավորությունը Վաղարշապատից՝ 5 կմ, մարզկենտրոնից 38 կմ, ՀՀ պետական սահմանից՝ 9 կմ։ Հիմնադրվել է 1947 թ-ին որպես ավան և իր անվանումը ստացել է ի պատիվ մարշալ Հովհաննես Բաղրամյանի, 1995 թ-ի վարչատարածքային ռեֆորմից հետո այն դասվում է գյուղական բնակավայրերի շարքը։ Գյուղը տեղադրված է Միջինարաքսյան հարթավայրում՝ ծովի մակարդակից 945 մ բարձրության վրա։ Կլիման չոր խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -3-ից -5 °C։ Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24-ից 26 °C, իսկ առավելագույնը՝ 42 °C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վեր են ածվել կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։
Օգտակար հանածոներ
Հարուստ է տուֆի պաշարներով, որոնք ունեն արդյունաբերական նշանակություն։
Բնակչություն
Բաղրամյանի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Գյուղն ունի 668 առկա տնտեսություն։ Ունի դպրոց, գրադարան, մանկապարտեզ, բուժկետ, կապի հանգույց։ Գյուղատնտեսական հողահանդակները ոռոգվում են Ստորին Հրազդանի ջրանցքի ջրերով։ Գյուղատնտեսական հողահանդակներում մեծ բաժին ունեն վարելահողերը (340 հա), պտղատու (16 հա) և խաղողի այգիները (80 հա)։ Պետական հողերը օգտագործվում են որպես վարելահողեր, խաղողի այգիներ՝ կազմելով համապատասխանաբար 155 և 3 հեկտար։ Զբաղվում են պտղաբուծությամբ, այգեգործությամբ, մշակում են նաև բանջարաբոստանային կուլտուրաներ։ Զբաղվում են թռչնաբուծությամբ, խոշոր եղջերավոր անասնապահությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:1947 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Յանդեքս Թարգմանիչ
Արտաքին հղում
Թարգմանիչ Կատեգորիա:Թարգմանություն Կատեգորիա:2011 ստեղծված կայքեր
Ջերարդ Մենլի Հոփքինս
Ջերարդ Մենլի Հոփ քինս (Gerard Manley Hopkins,), անգլիացի բանաստեղծ և կաթոլիկ քահանա։
Կենսագրություն
Սովորել է Հայգեյթի դպրոցում (Լոնդոն) և Օքսֆորդի համալսարանում, որտեղ ընկերացել է բանաստեղծ Ռոբերտ Բրիջեսի հետ։ Հարել է Անգլիկան եկեղեցու օքսֆորդյան շարժմանը, հետո, ինչպես շարժման շատ գործիչներ, 1866 թվականին անցել է կաթոլիկության։ 1868 թվականին մտել է «Հիսուսի միաբանություն» կազմակերպության մեջ։ Ոչնչացրել է նախկինում գրվածները և հրաժարվել բանաստեղծություններ գրել, սակայն 1875 թվականին նորից սկսել է գրական այդ ժանրով ստեղծագործել՝ գրելով «Գերմանիայի խորտակումը» պոեմը։ 1884 թվականին դասավանդել է հունական գրականություն Դուբլինի համալսարանական քոլեջում։ Մահացել է տիֆային տենդից։
Ժառանգություն և ճանաչում
Կենդանության օրոք Հոփքինսը հոգ չի տարել իր ստեղծագործությունների տպագրման մասին. հրապարակվել են նրա միայն մի քանի բանաստեղծություններ։ 1918 թվականին նրա գրական ժառանգությունը հրատարակել է այն ժամանակ ճանաչված բանաստեղծ դափնեկիր Ռ. Բրիջեսը։ Դրանից հետո Հոփքինսը ճանաչվել է անգլալեզու ամենամեծ բանաստեղծներից մեկը։ Նորարարական ռիթմիկայով աչքի ընկնող «ցատկող բանաստեղծությունը», որի նմանությամբ գրվել են նրա հոգևոր սոնետների մեծ մասը, ձևավորվել է հին սաքսոնական պոեզիայի,ուելսական բանաստեղծության, մանկական երգերի և հաշվելուկների ազդեցության տակ։ Ջերարդ Մենլի Հոփքինսի բանաստեղծությունների համար երաժշտություն են գրել Էռնեստ Կշենեկը, Սեմյուել Բարբերը, Միլթոն Բեբիթը, Մայքլ Թիպետը, Նեդ Ռոռեմը, Ջոնաթան Հարվին, Շոն Օ՚Լիրին, Լեոնիդ Դեսյատնիկովը ։
Վասիլ Իվանով Կինչև
Վասիլ Իվանով Կինչև (Васил Иванов Кънчов, ), բուլղարացի աշխարհագրագետ, ուսուցիչ և քաղաքական գործիչ։
Կենսագրություն
Վասիլ Կինչևը ծնվել է Վրացա քաղաքում, կոոպերատորի ընտանիքում։ Իր հայրենի քաղաքում քառամյա դպրոցն ավարտելուց հետո, 1880 թվականին նա ստացել է համայնքային կրթաթոշակ՝ Լոմսկի գիմնազիայում սովորելու համար։ 1884 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է ավագ դպրոցը և նշանակվել Վրացայի քառամյա դպրոցի գլխավոր ուսուցիչ։