cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էրզրումի ճակատամարտ
Էրզրումի բերդ
Հյուսիսային կողմից կառուցված էր դաշտային պաշտպանություն, իսկ Գյուրջի-Բողազով անցնող ճանապարհը «կողպված էր» երկու բերդերով։ Դեվե-Բոյնու լեռը ընդհանրապես վերածված էր միասնական ամրաշինական դիրքի՝ նրա վրա երկու գծով կառուցված էր 11 ֆորտ։ Այդ ֆորտերը քարե բազնայարուս աշտարակներ էին՝ հրանոթների համար նախատեսված հրակնատներով, և հարմարեցված էին շրջանաձև պաշտպանության համար։ Հարավային կողմից՝ Փալանդյոքեն լեռնաշղթայի կողմից կառուցված էր ևս երկու ֆորտ։ Ֆորտերի մատույցները պաշտպանված էին հողաթմբերով, խանդակների համակարգերով, նրանց միջև հաստատված էին միջանկյալ մարտկոցներ և գնդացրային բներ, որոնք կարող էին խաչաձև կրակով հրետակոծել և գնդակոծել ամբողջ տեղանքը։ Պաշտպանական դիրքերի ընդհանուր երկարությունը կազմում էր 40 կմ։
Բերդաքաղաքը ռուսական զորքերի հրաձակման սպառնալիքի ներքո էր, թե՛ հյուսիսային, թե՛ հարավային կողմից։ Իրենց նախորդ հաղթանակներով Կովկասյան բանակի զորքերն արդեն մաքրել էին իրենց ուղին դեպի Էրզրումի մատույցները։ Այժմ ռուսները մտադիր էին գրավել Էրզրումը, որը Արևմտյան Հայաստանի ամենաուժեղ բերդաքաղաքն էր, և Օսմանյան կայսրության ու աշխարհի ամենահզոր բերդաքաղաքներից մեկը։ Օսմանյան կայսրությունում Էրզրումը համարվում էր երկրորդ հզորագույն պաշտպանված քաղաքը։ Էրզրումի պաշտպանության համար բերդաքաղաքում կար միավոր 235 հրետանի։ Ամրությունները քաղաքը պաշտպանում էին 180 աստիճան աղեղով՝ երկու օղակ կազմելով։ Էրզրումն ուներ 11 ֆորտեր՝ բերդեր և մարտկոցներ, որոնք պաշտպանում էին կենտրոնական տարածքը ։ Թևերը պաշտպանված էին երկու ֆորտերից բաղկացած խմբով՝ յուրաքանչյուր կողմից։ Նախորդ ժամանակաշրջանում մղված մարտերի արդյունքում այժմ III Օսմանյան բանակի զինվորները քանակապես չէին բավարարում, որպեսզի այդ հսկայական բերդաքաղաքը պաշտպանեին իր ամբողջ պարագծով ։ Թուրքական կորուստները կազմում էին 10.000 զինվոր, ևս 5.000 օսմանյան զինվոր գերի էր ընկել, շարքից դուրս էր եկել 16 միավոր հրետանի և 40.000 մարդ ապաստան էր գտել Էրզրումի բերդաքաղաքում։
Յուդենիչի պլան
Էրզրում-Կարինի ամրությունները գրավել ընթացքից, ինչպես Հասան-Ղալա բերդը, իրատեսական չէր։ Գեներալ Յուդենիչը, հասկանալով դա, կանգնեցրեց իր զորքերի հարձակումը և սկսեց նախապատրաստել Էրզրումի գրոհը։ Նա անձամբ էր ղեկավարում իր բանակի ավիաջոկատի աշխատանքը, վերջինսի խնդիրներ դնելով՝ մանրամասն օդային հետախուզություն կատարելու թուրքական դիրքերն ու ամրությունները։ Յուդենիչի Կովկասյան բանակի զինվորներին սովորեցնում էին վարել գալիք մարտական գործողությունները՝ իրենց թիկունքում գտնվող բարձունքների վրա։ Կշռադատվում և մշակվում էր զորքերի բոլոր տեսակների (հետևակ, հեծելազոր, հրետանի, օդուժ և այլն), հստակ փոխգործակցությունը։ Դրա համար Կովկասյան բանակի հրամանատարը նորարարություն կիրառեց՝ ստեղծելով գրոհային ջոկատներ։ Այսինքն՝ կարևորագույն ուղղությունների վրա հետևակի գնդերին տրվում էին հրանոթներ, լրացուցիչ գնդացիրներ և սակրավորական ստորաբաժանումներ, որպեսզի կարողանային քարուքանդ անել թշնամու երկարաժամկետ ամրությունները։
Գրոհին մասնակցելու համար ներգրավվեցին II Թուրքեստանյան բանակային կորպուսը և Կովկասյան I բանակային կորպուսը, իսկ ռեզերվը կազմում էին Սիբիրյան կազակական և 2-րդ Օրենբուրգյան կազակական բրիգադները։ Էրզրումի գրավման համար նախատեսված զորքերի ընդհանուր է թվաքանակը կազմում էր 60.000 սվին և թուրք, 166 դաշտային հրանոթ, 29 հաուբից և 16 միավոր 152 մմ տրամաչափի հրասանդներից կազմված ծանր դիվիզիոնը։ Նախապատրաստման համար հատկացվեց 3 շաբաթ։
Գեներալ Յուդենիչի մտահղացումը կայանում էր նրանում, որ հյուսիսային աջ թևում ճեղքի թշնամու ճակատը, և, շրջանցելով թուրքերի ամենահզոր պաշտպանական դիրքերը, Էրզրումին հարվածի Դեվե-Բոյնու լեռնաշղթայի արևմտյան՝ ներքին կողմից՝ սպառնալով թուրքական III բանակի թևին և թիկունքին։ Իսկ որպեսզի թշնամին չկարողանար մի տեղամասը ուժեղացնել մյուսի հաշվին, ապա անհրաժեշտ համարվեց, որպեսզի ռուսական զորքերը թշնամու դիրքերը գրոհեն միաժամանակ՝ ամրությունների ամբողջ գշի երկայնքով, տասը զորասյունով, առանց դադարներ առնելու, շուրջօրյա։ Իր ուժերը գեներալ Յուդենիչը դասավորեց անհամաչափ՝ հարձակվող զորասյուները՝ ուժի տեսակետից անհավասար էին։ Հարվածները հասցվում էին մի տեսակ «աստիճանաձև» աճեցմամբ և փոխադարձ ուժեղացման ջանքերով՝ դեպի աջ թևի կողմը։
Էրզրումի գրավում
Գրոհի սկզբում գեներալ Յուդենիչը որոշեց օգտագործել հանկարծակիության գործոնը և հարձակվել թուրքական դիրքերի վրա գիշերը, ձյունահողմի ներքո թաքնված։ Հարձակվող ռուսական զորամասերը իրենց քողարկման խալաթներով (маскхалат) անտեսանելի էին դառնում թշնամու համար։
Հարձակումը նշանակված էր 1916 թվականի փետրվարի 11-ին։ 1916 թվականի փետրվարի 11-ին ռուսական զորքերը սկսեցին հրետակոծել Էրզրումի շուրջ գտնվող ռազմական ամրությունները։ Հրետանային նախապատրաստությունը սկսվեց ժ. 14.00-ին, իսկ ժամը 23.00-ին ռուսական Կովկասյան բանակի զորամասերն արդեն անցան գրոհի։ Գեներալ Յուդենիչի սպասումներն արդարացան, քանզի թուրքերը, չտեսնելով սպիտակազգեստ հարձակվող ռուսական զորամաասերը, հարկադրված էին կրակը վարել կուրորեն, ենթադրաբար, գործնականում վնաս չհասցնելով։ Կովկասյան բանակի զինվորները ներխուժեցին թշնամու դիրքերը։
Երկու օր շարունակ Կովկասյան բանակի հարվածային խմբավորումների մարտիկները քարուքանդ էին անում թուրքական պաշտպանության հյուսիսային թևը։ Կովկասյան բանակի զորամասերը մեկը մյուսի հետևից վերցնում էինթուրքական ամրացված դիրքերը, մի ֆորտը մյուսի հետևից։ Փետրվարի 12-ին Կովկասյան բանակը գրավեց Կարա-Գյոբեկ ֆորտը (Kara-gobek): Փետրվարի 13-ին ռուսական զորքերը շարունակեցին իրենց գրոհները։
Կատաղի մարտեր սկսվեցին։ Թուրքական գումարտակները, որոնք իրենց կազմում ունեին 350-ական զինվոր ստիպված էին պաշտպանվել 1.000-ական մարդուց բաղկացած ռուսական գումարտակների դեմ։ Մարտնչող թուրքական կողմը շատ քիչ համալրումներ ուներ։
Փետրվարի 13-ին ռուսական զորքերը հայտնվեցին Էրզրումի ամրացված շրջանի հյուսիսային թևի ամենաուժեղ ու վերջին բնագծի մոտ, որը ֆորտ Թաֆթան էր։ Փետրվարի 14-ին Կովկասյան բանակի զորքերը, մասնավորապես՝ կուբանյան պլաստունները և II թուրքեստանյան կորպուսի հրաձիգները վերցրեցին ֆորտ Թաֆեթը (Fort Tafet): Դրանով իսկ ռուսական զորքերը ներթափանցեցին Էրզրումի երկու պաշտպանական օղակների ներսը։
Երեք օրվա ընթացքում ռուսական զորքերը կարողացան հասնել Էրզրումի դաշտի վրա գերիշխող բարձունքներին։ III Օսմանյան բանակի հրամանատարության համար ակնհայտ էր դառնում, որ քաղաքը կորսված է։ Թուրքական զորամասերն ու ստորաբաժանումները սկսեցին նահանջել ռազմաճակատի ամրացված գոտիներից դեպի քաղաք, իսկ ապա սկսեցին տարհանվել նաև բուն քաղաքից։
Փետրվարի 15-ին, Էրզրումի շուրջ գտնվող մնացած ֆորտերից, ըստ որոշ աղբյուրների՝ թուրքական զորքերը տարհանվեցին։ Այլ տվյալներով՝ թուրքական զորամասերը սկսեցին հապշտապ թողնել ամրությունները։ Բուն Էրզրումը ոչ ոք նույնիսկ չպաշտպանեց։ Ամբողջ թուրքական III բանակը թուրքական ու գերմանական հրամանատարության գլխավորությամբ նետվեց փախուստի։ 1916 թվականի փետրվարի 16-ի առավոտյան ժամը 5-ին ռուսական կայսերական զինված ուժերի Կովկասյան բանակի զորամասերն առանց մարտի մտան Էրզրում ։
Փետրվարի 16-ի վաղ առավոտյան Կովկասյան բանակի կազակական զորքերը առաջինն էին, որ մտան Էրզրում ։ Թուրքական զորքերին հաջողվեց դուրս գալ քաղաքից և կարողացան խուսափել շրջապատվելուց, թեպետ նրանց կորուստները արդեն իսկ շատ մեծ էին։ Ռուսները գրավել էին թուրքական հրետանու 327 միավոր հրանոթ։ III Օսմանյան բանակի օժանդակ զորամասերը և շուրջ 250 վիրավորներ, որոնք գտնվում էին Էրզրումի հոսպիտալում, գերեվարվեցին։ Այլ տվյալներով՝ գերի ընկավ թուրքերի ամբողջ 4-րդ զորագունդը։
Երբ ռուսական բանակի օդային հետախուզությունը պարզեց, որ թուրքական զորքերը նահանջում են, ռուսական հետապնդումը այնքան արդյունավետ չեղավ, որքան այն կարող էր լինել ։ Սա ևս հայոց պատմության՝ պարզաբանման կարիք ունեցող հարցերից է։ Այնինչ, III Օսմանյան բանակի X և XI բանակային կորպուսների մնացորդներին հաջողվեց մեկ այլ պաշտպանական գիծ ստեղծել Էրզրումից 8 կմ դեպի արևմուտք։
Արդյունքներ
Յուդենիչի Կովկասյան բանակը 150 կմ առաջ շարժվեց։ Թուրքական III բանակն ամբողջությամբ ջախջախվեց։ Այն կորցրեց իր կազմի կեսից ավելին. 66 հազար մարդ սպանված և վիրավոր, 13 հազարը գերի ընկավ։ Վերցվեցին 9 զինադրոշ և 323 հրանոթ։
Մ.Կ. Լեմկեն (Лемке М. К.) իր «250 օր ցարական զորակայանում» (Մինսկ, 2003 թ.), ռուսերեն՝ «250 дней в царской ставке» (Мн., 2003), հաղորդում էր ռուսական բանակի հետևյալ կորուստների թվաքանակի մասին. «Ամբողջ Էրզրումի ռազմական օպերացիան մեզ արժեցավ 14 450 մարդ սպանված, վիրավոր և գերեվարված. սա դեռ շատ չէ»։ Ռուսերեն՝ ''«Вся эрзерумская операция стоила нам 14 450 чел. ранеными, убитыми и попавшими в плен; это ещё не много» .''
Մեծ Կարնիշ
Մեծ Կարնիշ (Большой Карныш), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լունդոնգա գետի աջ ափում՝ 48 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Ունժա գետն է։։ Գետի գետային ավազանը՝ Վերին Վոլգայից մինչև Կույբիշևի։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Ստեֆան Էդբերգ
Ստեֆան Բենգտ Էդբերգ (Stefan Bengt Edberg, ծնվել է 1966 թվականի հունվարի 19-ին, Վեստերվիկ, Շվեդիա), շվեդ թենիսիստ, աշխարհի նախկին թիվ մեկ ռակետ մենախաղում և զուգախաղում։ Պատմության մեջ միակ Մեծ Սաղավարտի հաղթող պատանիների շրջանում։
Կենսագրություն
1983 թվականին, դժբախտ հանգամանքների բերումով, Էդբերգի մատուցումը առաջացնում է գծային մրցավար Ռիչարդ «Դիկ» Վերթհայմի մահը ԱՄՆ բաց առաջնության շրջանակներում ։
1983 թվականին Էդբերգը հաղթում է պատանիների շրջանում Մեծ Սաղավարտի մրցանակը։ Նա միակ մարզիկն է, ով հասել է նման հաջողության պատանեկան մրցաշարերում։
19 տարեկան հասակում հաղթում է պրոֆեսիոնալների շրջանում իր առաջին Մեծ Սաղավարտի մրցաշարում՝ 1985 թվականի Ավստրալիայի բաց առաջնությունում։
Էդբերգը մոտ էր հաղթանակների պրոֆեսիոնալների Մեծ Սաղավարտի բոլոր մրցաշարերում։ 1989 թվականին հասնում է մինչև գրունտային Ռոլան Գարոսի եզրափակիչ (իր համար ամենաանհարմար մրցաշարը), սակայն որոշիչ խաղում հինգ սեթում զիջում է մրցաշարի սենսացիա 17-ամյա Մայքլ Չանգին։
Մեծ Սաղավարտի իր վեցերորդ և վերջին տիտղոսը նա շահել է 1992 թվականի ԱՄՆ բաց առաջնությունում։ Քառորդ եզրափակիչում շվեդը 6-7, 7-5, 7-6, 5-7, 6-4 հաշվով հաղթում է Մայքլ Չանգին։ Խաղը շարունակվում է 5 ժամ և 26 րոպե, ինչը համարվում է ամենաերկարը այդ մրցաշարի պատմության մեջ։ Եզրափակիչում Էդբերգը առավելության է հասնում թենիսի նոր առաջատար Փիթ Սամփրասի նկատմամբ։
Իր կարիերայի ամբողջ ընթացքում նա մրցակցում էր իր ժամանակների ուժեղագույն թենիսիստների հետ՝ Ջոն Մաքինրոյի, Իվան Լենդլի, Մաթս Վիլանդերի, Ջիմ Կուրիեի և Բորիս Բեկկերի։ Գրավիչ են դառնում Էդբերգի և Բեկկերի հանդիպումները Ուիմբլդոնի մրցաշարում։ Երեք տարի անընդմեջ, 1988 թվականից մինչ 1990 թվականը, նրանք խաղում էին մրցաշրջանի ամենահեղինակավոր մրցաշարի եզրափակիչում։ 1988 և 1990 թվականների հաղթող է դուրս գալիս Ստեֆանը։ 1989-1991 թվականների ժամանակաշրջանին են գաիս Էդբերգի և Բեկկերի մրցակցությունը աշխարհի առաջին ռակետի կոչման համար։
Բացի մենախաղից, Ստեֆան Էդբերգը հաջողության է հասել նաև զուգախաղային մրցաշարերում։ 1980-ական թվականների կեսերին Յարիդ-Էդբերգ զույգը երկու տարի շարունակ գլխավորում էր աշխարհի լավագույն զույգերի տասնյակը։
Էդբերգը, իր երկրի հայրենասերը, ռեկորդային քանակ անգամ ներպկայացրել է Շվեդիան Դևիսի Գավաթի խաղարկությունում։ Հավաքականի հետ միասին նա Դևիսի Գավաթը շահել է 4 անգամ (1984, 1985, 1987 և 1994 թվականներին)։ Նա Շվեդիայի հավաքականի կազմում նաև երեք անգամ հաղթանակ է տարել թիմային Աշխարհի գավաթում՝ 1988, 1991 և 1995 թվականներին։
Պրոֆեսիոնալ կարիերան ավարտել է 1996 թվականին։ 2004 թվականի հունվարին թենիսում մեծ հաջողությունների համար ընդգրկվել է Թենիսի փառքի միջազգային սրահում։
Ակտիվ խաղային կարիերայի ավարտից հետո Ստեֆան Էդբերգը դառնում է հաջողակ գործարար։ Նա իր բաժինն ունի Շվեդիայի անտառային և ձկնային արդյունաբերական ձեռնարկություններում։ Հսկայական եկամուտ են բերում նրան «Adidas» ընկերության հետ նրա երկարատև պայմանագրերը, ում հագուստը և կոշիկները նա գովազդում է։ Այդ գումարների մի մասը տրամաշրվում է Արտուր Կեշի ֆոնդին, նախկինում հայտնի թենիսիստի, ով մահացել էր ՁԻԱՀ-ից։ Նաև ակտիվորեն հովանավորում է երիտասարդ շվեդ թենիսիստների, նրանց տրամաշրելով անվանական կրթաթոշակներ։ 2007 թվականից վերսկսում է մասնակցությունը վետերանների և բարեգործական խաղերում։ Նրան հաճախ, որպես փորձագետ և թենիսային մարտերի մեկնաբան, հրավիրում են Շվեդիայի, Մեծ Բրիտանիայի, ԱՄՆ-ի և Ավստրալիայի հեռուստա-ռադիո ընկերությունները։
2014 թվականի սկզբին Ստեֆան Էդբերգը դառնում է հայտնի թենիսիստ Ռոջեր Ֆեդերերի մարզիչը։
Անձնական կյանք
Ստեֆան Էդբերգը ամուսնացած է Աննեթ Հյորթ Օլսենի հետ։ Նրանք ունեն երկու երեխա՝ Էմիլի և Քրիստոֆեր ։ Օլսենը ժամանակին ռոմանտիկ հարաբերություններ ուներ Էդբերգի թենիսային մրցակից Մաթս Վիլանդերի հետ, մինչ Էդբերգի հետ իրենց ամուսնությունը ։
Էդբերգը հանդիսանում է անգլիական «Լիդս Յունայթեդ» ֆուտբոլային ակումբի և տափօղակով հոկեյի շվեդական «Växjö Lakers» ակումբի երկրպագու։
Նվաճումներ
Պրոֆեսիոնալ թենիսիստ է 1983 թվականից։ Հաղթել է մենախաղի 42 և զուգախաղի 18 մրցաշարերում։
Մենախաղի աշխարհի առաջին ռակետ 1990 թվականի օգոստոսի 13-ից, այդ տիտղոսը պահպանել է (ընդմիջումներով) 72 շաբաթվա ընթացքում։
Լավագույն արդյունքներ.
Խաղաոճ
Հզոր մատուցումը, լավ դրված բեքհենդը (հարված փակ ռակետով) և լավ խաղը ընթացքից եղել են Ստեֆանի հանրահայտ հարձակողական ոճի անքակտելի տարրերը։ Շվեդը քարոզում էր արագ և աթլետիկ թենիս և այդ պատճառոջ առավել վտանգավոր էր արագ ծածկույթների վրա։ Նրա սիրելի հնարքը եղել է «մատուցում-երք ցանցի մոտ» տարրը (serve-and-volley)։ Արդեն երկրորդ հարվածից հետո նա առաջ էր շարժվում դեպի ցանցը և խաղում էր ընթացքից, որը շատ արդյունավետ էր և Էդբերգին հաղթանակներ էր բերում։
Էդբերգը ժամանակակիցների շրջանում տարբերվում էր մարզական վեհանձնությամբ։ Հինգ անգամ նրան նշում են որպես պրոֆեսիոնալ տուրի անթերի խաղացող (1988-1990, 1992 և 1995 թվականներին)։ Հետագայում ATP-ն սահմանում է հատուկ մրցանակ վարպետության և թենիսին ծառայության համար՝ Ստեֆան Էդբերգի անվան «Կորտի ջենթլմեն»։
Հանդերձանք
Իր ամբողջ կարիերայի ընթացքում Էդբերգն օգտագործում էր «Wilson Sporting Goods» ռակետներ և «Adidas» ընկերության մարզահագուստ և մարզակոշիկ։
Վարկանիշային պատմություն
1984 թվական — 20
1985 թվական — 5
1989 թվական— 3
1991 թվական— 1
1992 թվական— 2
1993 թվական— 5
1995 թվական— 23
1996 թվական— 14
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թենիսի բաց առաջնություն Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թենիսի բաց առաջնություն Կատեգորիա:Ավստրալիայի թենիսի բաց առաջնություն Կատեգորիա:Ուիմբլդոնի մրցաշար Կատեգորիա:Մեծ սաղավարտի (թենիս) մրցաշարեր Կատեգորիա:Շվեդ թենիսիստներ
Մատանսա (գետ)
Մատանսա կամ Ռիաչուելո (Río Matanza-Riachuelo), արգենտինական գետ, որը հոսում է լատինաամերիկյան այդ երկրի մայրաքաղաք Բուենոս Այրեսի միջով։ Գետի ձախ ափին քաղաքի կենտրոնն է՝ Կապիտալ-Ֆեդերալը։ Աջ ափին են գտնվում Բուենոս Այրես պրովինցիայի կազմի մեջ մտնող Լոմաս-դե-Սամորա, Լանուս և Ավելյանեդա քաղաքները։ Գետն ունի 64 կիլոմետր երկարություն, նրա ջրահավաք ավազանի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2240 քառակուսի կիլոմետր։ Սկիզբ է առնում Բուենոս Այրես նահանգում և Սուդ Դոք քաղաքի մոտ թափվում է Լա Պլատա գետը՝ դառնալով Բուենոս Այրես դաշնային շրջանի հարավային սահմանը։
Գետը Մատանսա է կոչվում իր հոսանքի մեծագույն մասում և միայն գետաբերանի մոտ է նրա անվանումը փոխվում՝ դառնալով Ռիաչուելո։ Երկրի համար անչափ կարևոր ջրային այս երակը չափազանց աղտոտված է։ Բավական է նշել, որ 2013 թվականի նոյեմբերին Շվեյցարիայի Կանաչ խաչ կազմակերպությունը և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Բլեքսմիթի ինստիտուտը, մանրակրկիտ ու հանգամանալի հետազոտությունների և ուսումնասիրությունների արդյունք հանդիսացող ամփոփիչ զեկույցում ներկայացնելով աշխարհի տասը ամենաաղտոտված վայրերը, Մատանսա-Ռիաչուելո գետը ընդգրկել էին այդ տասնյակում, նշելով, որ այստեղ ամենամեծ վտանգը ներկայացնում են ցնդող օրգանական միացությունների, տոլուոլի, մկնդեղի, պղնձի, կապարի, ցինկի՝ թույլատրելի չափերը մեծապես գերազանցող պարունակությունները գետի ջրերում։ Պատճառը Բուենոս Այրեսի և առափնյա այլ քաղաքների արդյունաբերական ձեռնարկությունների՝ ահավոր չափերի հասնող թափոններն են։
Մեծլանջ (լեռնագագաթ)
Մեծլանջ, լեռնագագաթ Տավուշի մարզի Կենաց լեռներում, Իծաքար գյուղից 11 կմ հարավ–արևելք։ Բարձրությունը 2052 մ է ։
Մատանսա (գետ)
Հայրենի երկրում մեծ համբավ ձեռք բերած նկարիչ և շրջակա միջավայրի պահպանության Գրինփիս միջազգային կազմակերպության ակտիվիստ Նիկոլաս Գարսիա Ուրիբուրուն հասարակության ուշադրությունը գետի աղետալի վիճակի վրա բևեռելու նպատակով 1970 թվականի մարտի 22-ին՝ Ջրի համաշխարհային օրը, գետի ջրերը կանաչ ներկեց ։ 1993 թվականին երկրի նախագահ Կառլոս Մենեմի՝ շրջակա միջավայրի պահպանության աշխատանքների գծով քարտուղար Մարիա Ալսոգարայը Ռիաչուելոն մաքրելու եռամյա ծրագիր ներկայացրից, որն արժանացավ երկրի կառավարության հավանությանը, բայց նախագծի իրագործման աշխատանքները հազիվ սկսված՝ դադարեցվեցին։ Այդ նախկին քաղաքացիական ծառայողը, բարձրաստիճան պետական պաշտոնյան, որ պահպանողական քաղաքական գործիչ Ալվարո Ալսոգարայի դուստրն է, մեղադրվեց հանրային միջոցները ոչ նպատակային ծախսելու մեջ (հատկացված 250 միլիոն դոլարից ընդամենը մեկ միլիոն դոլարն էր նպատակին քիչ թե շատ ծառայեցվել) : Այսօր էլ գետի վիճակը շարունակում է մնալ խորապես մտահոգիչ։
Մեծլանջ (լեռնագագաթ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռներ
Մահաբերների ջոկատ
Նախքան Հարրի Փոթերը
Առաջին անգամ Մահաբերների խմբավորումը ստեղծվել է գրքերի դեպքերից 11 տարի առաջ։ Այդ ժամանակ նրանք տանջում և սպանում էին Մագլներին, ինչպես նաև ցանկացածին, ով դեմ էր գնում իրենց։ Նրանք նաև սպանում էին արյան դավաճաններին (հրաշագործներ ու կախարդներ, ովքեր Մագլների և Մագլածինների կողմնակիցներ էին)։ Առաջին անգամ Մահաբերների հայտնվելուց 10 տարի անց, գուշակ Սիբիլ Տրլավնին մարգարեություն արեց մի տղայի մասին, ով կարող էր ընդմիշտ հաղթել Վոլդեմորտին։ Մարգարեությունը կարող էր վերաբերվել երկու տարբեր տղաների՝ Հարրի Փոթերին կամ Նևիլ Լոնգբոթոմին. այնուամենայնիվ, Վոլդեմորտը ընտրեց Հարրիին, ինչպես նշված էր մարգարեության մեջ` «Խավարի Լորդը նրան կնշեր որպես իր հավասար»։ Քանի որ Վոլդեմորտը կիսարյուն էր, նա որպես իր «հավասար» Նևիլի փոխարեն, ով սերում էր մաքրայրուն հրաշագործների ընտանիքից ընտրեց Հարրիին, ում մայրը մագլածին կախարդուհի էր։ Ջեյմս և Լիլի Փոթերների գաղտնի պահապան Փիթեր Փեթիքրյուի հայտնած տեղեկությունների հիման վրա, Վոլդեմորտը փորձեց կատարել մարգարեությունը և սպանել իր նորածին մրցակցին։ Հարրիի մոր՝ որդուն փրկելու համար սեփական անձի զոհաբերության շնորհիվ, Վոլդեմորտի մահացու նզովքը անդրադարձավ Հարիից և անէացրեց Վոլդեմորտին։
Երբ Վոլդեմորտը Հարրի Փոթերին սպանելու անհաջող փորձից հետո անհայտացավ, Մահաբերները հիմնականում ցրվեցին և անհետացան։ Նախարարությունը նրանցից շատերին բռնեց և բանտարկեց հրաշագործների բանտում` Ազքաբանում, բայց ոմանց հաջողվեց խուսափել արդարադատությունից՝ պնդելով, որ իրենց տարակուսել է Իմպերիուսի նզովքը (ենթադրվում էր, որ այդպես վարվել է նաև Լյուցիուս Մալֆոյը) կամ մատնելով այլ Մահաբերների, ինչպես վարվեց Իգոր Կարկարովը. վիպաշարի ընթացքում Հարրին Դամբլդորի հիշապահոցի միջոցով ականատես է լինում Կարկարովի` նախկին Մահաբերների դեմ ցուցմունքի ժամանակ։ Պարզվում է, որ շատ քիչ Մահաբերներ կանգնեցին իրենց ընկած տիրոջ համար և հանուն նրա հպարտորեն գնացին Ազքաբան (ինչպես Բելատրիս Լեստրենջը), քանի որ վեցերորդ գրքում Սնեյփը հայտարարում է, որ եթե Վոլդեմորտը հրաժարվեր հետ ընդունել բոլոր նրանց, ովքեր իր պարտվելուց հետո երես էին թեքել իրենից, նա շատ քիչ հետևորդներ կունենար։ Լեստրենջները միակ Մահաբերներն էին, ովքեր պատրաստակամորեն զոհաբերեցին իրենց ազատությունը Վոլդեմորտի համար։ Վոլդեմորտը նկատում է դա և պնդում, որ նրանք իրենց մեծ նվիրվածության համար բոլորից վեր կդասվեն։ Որպես Մահաբեր Սնեյփի դիրքը եզակի է. ամբողջ ընթացքում նա երկու կողմերին էլ համոզում է (բացառությամբ Դամբլդորի), որ հենց իրենց համար է աշխատում։ Դա պայմանավորված է «Օկլուսենցիայի» հմտությամբ, ինչի շնորհիվ նա Վոլդեմորտից թաքցնում է իր իրական դրդապատճառը` սերը Լիլի Փոթերի հանդեպ։
Չաա-Խոլի կոժուն
Չաա-Խոլի կոժուն (Чаа-Хольский кожуун, Чаа-Хөл кожуун), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տիվա հանրապետությունում։
Մահաբերների ջոկատ
Վերակազմավորում
Իր վերածննդի ժամանակ Վոլդեմորտը նշում է. «Եվ ահա այժմ մենք ունենք վեց բացակա Մահաբերներ, նրանցից երեքը մահացել են ինձ ծառայություն մատուցելու ժամանակ։ Մեկը չափազանց վախկոտ է վերադառնալու համար. նա կվճարի։ Մեկը, վստահ եմ, լքել է ինձ հավիտյան. նա իհարկե կսպանվի։ Եվ մեկը, ով մնում է իմ ամենահավատարիմ ծառան, և արդեն իսկ սկսել է իր ծառայությունը»։ Գրքերում հիշատակված և հետագա իրադարձությունների հիման վրա կարելի է եզրակացնել, որ «վերադառնալու համար չափազանց վախկոտ» մեկը Իգոր Կարկարովն է։ Վոլդեմորտը, ասելով` «մեկը, վստահ եմ, լքել է ինձ հավիտյան», ի նկատի ունի Սևերուս Սնեյփին, ով երկու ժամ անց վերադառնում է` բացատրելու իր բացակայությունը և համոզելու Վոլդեմորտին, որ ինքը լրտես է աշխատում նրա համար։ «Ամենահավատարիմ ծառան» Բարտի Քրաուչ կրտսերն է, ով արդեն տեղավորվել է Հոգվարթսում և աշխատում է  Վոլդեմորտի համար։ Երեք զոհվածների թվում են Էվան Ռոսյերը, Ուիլկեսը և Ռեգուլուս Բլեքը։
Չաա-Խոլի կոժուն
Ստեղծվել է 1941 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Չաա-Խոլ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2900 կմ²։
Մահաբերների ջոկատ
Վերակազմավորում
Մոգության նախարարը (Կոռնելիուս Ֆուդջ) խաբում էր ինքն իրեն կարծելով, որ Վոլդեմորտը չէր կարող վերադառնալ և որ այդ ամենը հորինել էր Դամբլդորը, ով, Ֆուդջի կարծիքով, քաղաքական նկատառումներ ուներ։ Մահաբերները «Հարրի Փոթերը և Փյունիկի միաբանությունը» գրքի իրադարձությունների ողջ ընթացքում օգտագործում են այս մարտավարական առավելությունը՝ իրենց գաղտնիությունը պահպանելու համար։ Վոլդեմորտի վերադարձից անմիջապես հետո Դամբլդորը խորհուրդ է տալիս Դեմենտորներին հեռացնել Ազքաբանից։ Քանի որ նախարարությունը հրաժարվում է այդ քայլին դիմել, Մահաբերները հավաքագրում են Դեմենտորներին իրենց գործի համար, ինչպես նաև նույն հաջողությանն են հասնում հսկաների հետ բանակցելիս. Դեմենտների ապստամբությունը Մոգության նախարարության դեմ նաև թույլ է տալիս Մահաբերներին համալրել իրենց շարքերը՝ բանտից Մահաբերների, այդ թվում Բելատրիս Լեստրենջի զանգվածային փախուստի միջողով։
Չաա-Խոլի կոժուն
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 6577 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2,27 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տիվա Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների Կատեգորիա:1992 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Մահաբերների ջոկատ
Վերակազմավորում
«Հարրի Փոթերը և Փյունիքի միաբանությունը» գրքում Վոլդեմորտը տասներկու Մահաբերների, Լյուցիուս Մալֆոյի գլխավորությամբ, ուղարկում է Առեղծվածների բաժին, որպեսզի նրանք անվնաս իրեն բերեն իր համար կենսական նշանակություն ունեցող մարգարեությունը. ի սկզբանե մարգարեությանը մասամբ ծանոթ լինելով Հարրիի վրա հարձակվելուց հետո, այժմ նա ցանկանում էր լսել ամբողջական տարբերակը` իր և Հարրիի միջև կապը ավելի լավ կամ նույնիսկ լիովին հասկանալու համար։ Այնուամենայնիվ, Առեղծվածների բաժնի վրա հարձակումը ձախողվում է. Հարրի Փոթերը և իր ընկերները կանգնեցնում են Մահաբերներին և պահում են մարգարեությունը իրենց մոտ, ի վերջո Ալբուս Դամբլդորի ու Փյունիկի միաբանության անդամների օգնությամբ նրանք կոտրում են այն` թույլ չտալով Մահաբերներին խլել մարգարեությունը։ Դամբլդորը գերեվարում է տասներկու Մահաբերներից տասնմեկին, սակայն Վոլդեմորտն ու Բելատրիսը կատաղի մենամարտից հետո կարողանում են փախչել, արդյունքում բացահայտվում է Մահաբերների «գաղտնիությանը»։  Լյուցիուսը, ով կարևոր նշանակություն ուներ և՛ Մահաբերների, և՛ նախարարության կազմում, ձերբակալվում  և բանտարկվում է։ Ավելի ուշ Մահաբերները վերամիավորվում են, սպանում կամ առևանգում են կարևոր նշանակություն ունեցող հրաշագործների, սպանում են բազմաթիվ Մագլների և համատարած ահ ու  սարսափ են տարածում հրաշագործների աշխարհում։ Լյուցիուսի ձերբակալումից կարճ ժամանակ անց նրա որդուն՝ Դրակո Մալֆոյին դարձնում են Մահաբեր և հանձնարարում են սպանել Ալբուս Դամբլդորին, չնայած ի վերջո գործն ավարտին հասցնում է Սևերուս Սնեյփը։
«Հարրի Փոթերը և Կիսարյան արքայազնը» գրքի համարյա վերջում Մահաբերները առաջին անգամ հարձակվում են Հոգվարթսի վրա` սպանելով Ալբուս Դամբլդորին և վնասելով դպրոցի մի քանի պահապանների։ Երկրորդ՝ ավելի մահացու հարձակումը կատարվում է «Հարրի Փոթերը և Մահվան պարգևները» գրքի վերջում, որի հետևանքով զոհվում են ավելի քան 50 մարդ, այդ թվում՝ Վոլդեմորտը, ով մահանում է Հարրիի վրա իր իսկ նետած մահվան նզովքի անդրադարձից։ Վոլդեմորտի մահը ազդարարում է բոլոր Մահաբերների վերջը։
Գաղափարախոսություն
Վոլդեմորտի Մահաբերները կիրառում են ապօրինի և վտանգավոր հմայախոսքեր, այսինքն մթին կախարդանք։ Նրանք հետևում են ռասիստական գաղափարախոսությանը, որի համաձայն մաքրարյուն հրաշագործները ռասայական հիերարխիայի վերևում են` բոլոր մոգական և ոչ մոգական ծագում ունեցող մարդկանցից ու արարածներից վեր։ Նրանք հավատում են, որ հրաշագործները, ինչպես նշվում է պատմվածքի մեջ ծագումնաբանության գրքում, «Բնության Ազնվականությունն են», իսկ մյուս մոգական կամ ոչ մոգական ծագում ունեցող արարածները ստորադաս են և պետք է ենթարկվեն իրենց։ Նրանք կարծում են, որ հրաշագործների աշխարհում միայն հրաշագործներից սերվածներն են արժանի մոգական ուժ կիրառել, չնայած այն հանգամանքին, որ ծագումը իրականում չի որոշում, թե ովքեր ունեն այդպիսի իրավունք։ Նրանք կախարդներին դասակարգում են ըստ արյան մաքրության. բոլորից վեր դասվում են «մաքրարյուններ»-ը (նրանք, ում ծնողներն հրաշագործներ են), այնուհետև «կիսարյուններ»-ն (խառնածինները) ու «պղտորարյուններ»-ն են (նվաստացնող անվանում ոչ մոգ ծնողներից` Մագլներից ծնվածների համար)։ Մահաբերները հարձակվում են նաև այն մաքրարյուների վրա, ովքեր դեմ են իրենց։ Ասվածի վառ ապացույցն են Փյունիկի միաբանության մաքրարյուն անդամները, ինչպիսիք են Սիրիուս Բլեքն ու Պրևետ եղբայրները, որոնք սպանվել են իրենց հավատարմության համար, և Ուիզլիների ամբողջ ընտանիքը։ Մահաբերների գաղափարախոսությունների հետևորդները հաճախ նրանց «արյան դավաճաններ» են անվանում։
Իրականում արյան մաքրության գաղափարը պարզապես թյուրիմացություն է. Վոլդեմորտն ինքը կիսարյուն է, և անհավանական է, որ բոլոր Մահաբերները լինեն մաքրարյուն, քանի որ, հաշվի առնելով բազմաթիվ գեների առկայությունը, շատ քչերը, եթե նույնիսկ այդպիսիք գոյություն ունեն, կարող են լինել մաքրարյուն։ «Կիսարյուն արքայազնը» գրքում Ռոուլինգը պատկերում է Գաունցիներին որպես մի ընտանիքի, որը անսխալ հետևում է իր նախնիների պատգամին և ոչնչացման եզրին է կանգնում մաքրարյունույունը պահելու ջանքերի պատճառով։ Ռոուլինգը իր կայքում հայտարարել է, որ իսկապես մաքրարյուն ընտանիքներ չեն մնացել, և նրանք, ովքեր իրենց անվանում են մաքրարյուն, իրականում սերում են Մագլներից, Սկուիբներից (նրանք, ովքեր սերում են հրաշագործներից, բայց չունեն մոգական ուժ կիրառելու տաղանդ) և Կիսարյուններից, ինչը կարելի է ենթադրել իրենց ընտանեկան գրառումներից։ Մյուս կողմից, հազվադեպ է հնարավոր, որ Մագլածին հրաշագործը դառնա Մահաբեր ։
Մահաբերները ցանկանում են հասնել լիակատար իշխանության և վերահսկողության ամբողջ Հրաշագործների աշխարհում` իշխանությունը մաքրարյունների մի փոքր խմբի ձեռքում կենտրոնացնելով։ Մահաբերները ոչ միայն ձգտում են իշխանության գլուխ կանգնել, այլ նաև Մագլներին Հրաշագործների հպատակները դարձնել։ Մոգության նախարարության նկատմամբ վերահսկողություն ունենալու ժամանակ նրանք խստորեն հետապնդում էին Մագլածիններին՝ նրանց ցմահ Ազքաբանում բանտարկելով կամ Դեմենտորների կեր դարձնելով։
Ալեկտո և Էմիկուս Քերոուներ
«Հարրի Փոթերը և Մահվան պարգևներ»-ը գրքում Ալեկտոն և Էմիկուսը դառնում են «ուսուցիչներ» Հոգվարթսում և խստագույնս պատժում են այն ուսանողներին, ովքեր դեմ են Վոլդեմորտին։ Էմիկուսը Հոգվարթսում դասավանդում է մթին արվեստների դեմ պաշտպանության առարկան, բայց ինչպես Նևիլ Լոնգբոթոմն է բնութագրում, դասը ինքնին դառնում է մթին արվեստների դասավանդում, որի ընթացքում ուսանողները ստիպված են լինում կիրառել Կրուցիատոսի նզովքը ընդդեմ կալանքի տակ գտնվող ուսանողների։ Ալեկտոն դասավանդում է Մագլագիտություն, որը դառնում է պարտադիր առարկա և ուսանողներին սովորեցնում է, որ Մագլները կենդանիների նման են։ Հոգվարթսի ճակատամարտից անմիջապես առաջ Ալեկտոն Վոլդեմորտի պատվերով սպասում է Հարրիին Ռավենքլոյի աշտարակում, որպեսզի գերի վերցնի նրան, բայց նախքան նա կշոշափեր իր ձեռքի Խավարի նշանը Վոլդեմորտին կանչելու համար Լունա Լավգուդը ապշեցնում է նրան։ Էմիկուսը տեսնելով տեղի ունեցածը` փորձում է դաշինք կնքել Միներվա ՄակԳոնագալի հետ, ով իրեն իբր օգնել էր Ռավենքլոյի որոշ ուսանողներ որպես զոհ մատուցել Վոլդեմորտին, բայց այդ սուտը օգտագործելով դարանակալել էր Ալեկտոյին և ստիպել շոշափել իր Խավարի նշանը։ ՄակԳոնագալը մերժում է Էմիկուսի հետ դաշինք կնքելու առաջարկը և վիճում է նրա հետ, Էմիկուսն էլ թքում է նրա դեմքին։ Դրանից զայրացած Հարրին նրա նկատմամբ այնպիսի մեծ զորությամբ Կրուցիատոսի նզովք է կիրառում, որ նա ուշաթափվում է։ Ավելի ուշ, ՄակԳոնագալը նրա վրա Իմպերիուսի նզովք է կիրառում, այնուհետև կապում է քրոջ հետ և ցանցի մեջ գցում։
Ֆիլմում Էմիկուսին մարմնավորում է Ռալֆ Ինեսոնը, իսկ Ալեկտոյին` Սյուզի Թոուսը։ Ֆիլմում նրանց դերերը կրճատված են։ Եզրափակիչ ֆիլմի երկրորդ մասում Սնեյփը շեղում է ՄակԳոնագոլի` իրեն ուղղված հմայախոսքը, որը հարվածում է Քերոուներին. հավանաբար նա այսպես է վարվում ուսանողներին պաշտպանելու և Դամբլդորի հանդեպ իր հավատարմությունը ցուցադրելու համար։
Բարտի Քրաուչ կրտսեր
Բարտեմիուս «Բարտի» Քրաուչ կրտսերը Բելատրիս Լեստրենջի և Ռոդոլֆուս Լեստրենջի հետ միասին կալանավորվեց` Ֆրենկ և Ալիս Լոնգբոթոմներին` Նևիլ Լոնգբոթոմի ծնողներին խոշտանգելու համար։ Նրա հայրը՝ Բարտի Քրոուչ ավագը, ով ժամանակին Մոգության նախարարության Իրավապահ բաժնի ղեկավարն էր, նրան դատապարտեց ցմահ ազատազրկման Ազքաբանում։ Այնուամենայնիվ, նա հետագայում փրկեց որդուն հանուն իր մեռնող կնոջ։ Երբ նրանք Ազքաբանում այցելում են նրան, տիկին Քրաուչը օգտագործում է փոխակերպման դեղաթուրմը, ընդունում է որդու կերպարը և հնարավորություն է տալիս նրան փախչել, իսկ ինքը մնում է բանտում տղայի փոխարեն։ Երբ տիկին Քրաուչը մահանում է, նրան թաղում են որդու անվան տակ։ Քրաուչ կրտսերին խնամում և բուժում է իրենց տնային էլֆը` Ուինկին։
Որպեսզի որդին չվերադառնա Վոլդեմորտի մոտ ծառայության, Քրաուչ ավագը նրան վերահսկում է Իմպերիուսի նզովքի միջոցով և թաքցնում է անտեսանելության թիկնոցի տակ։ Երբ Բերտա Ջորկինսը բացահայտում է ճշմարտությունը, նորությունը հասնում է Վոլդեմորտին, նա էլ փրկում է Քրաուչ կրտսերին և Քրաուչ ավագին է պահում Իմպերիուսի նզովքի տակ։ Այնուհետև Քրաուչ կրտսերը, բանտարկելով հայտնի Լուսաբեր Ալաստոր Խոժորին և օգտագործելով փոխակերպման դեղաթուրմը, ընդունում է նրա տեսքն ու այդպիսով ներթափանցում է Հոգվարթս որպես մթին արվեստների դեմ պաշտպանության նոր ուսուցիչ։ Չնայած իրական ուսուցիչ չլինելուն` Քրաուչ կրտսերը արդար գործ է անում և ուսանողները նրանից շատ գիտելիքներ են ստանում։ Հետո Քրաուչ ավագը ուժասպառ ու ցնորված փախչում է Իմպերիուսի նզովքից, հասնում է Հոգվարթս, որպեսզի Դամբլդորին պատմի Վոլդեմորտի վերադարձի մասին, բայց Վոլդեմորտի հավատարիմ մահաբեր Բարտի Քրաուչ կրտսերը դղյակում սպանում է հորը, մարմինը ոսկորի է վերածում, ոսկորն էլ թաղում է Հագրիդի տնակի դիմաց ։
Երեք հրաշագործների մրցույթը անցկացվում է Հոգվարթսում, իսկ Վոլդեմորտը հանձնարարում է Քրաուչ կրտսերին ամեն ինչ անել, որ Հարրին հաղթի։ Դա անելու համար նա կախարդում է Վիկտոր Քրամին, որպեսզի նա լաբիրինթոսում հարձակվի Սեդրիկ Դիգորիի վրա և ածշեցնում է Ֆլոր Դելակուրին։ Երբ Հարրին և Սեդրիկը միաժամանակ դիպչում են երեք հրաշագործների գավաթին, այն նրանց տեղափոխում է Փոքր Հանգլթոնի գերեզմանատուն` Ռեդլների տուն, քանի որ քավաթը պորտալ էր։ Այնտեղ, Սեդրիկին սպանելուց հետո, մահաբեր Փիթեր Փեթիքրյուն օգտագործում է Հարրիի արյունը Վոլդեմորտի վերամարմնավորման ծեսի համար։ Խավարի տիրակալը փորձում է սպանել Հարրիին, բայց իր փայտիկից դուրս եկած ուրվականների օգնությամբ Հարրին փախչում է պորտալի միջոցով։
Երբ Հարրին կրկին հայտնվում է Հոգվարթում, դեռևս քողարկված Քրաուչ կրտսերը ցանկանում է հաջողությամբ ավարտին հասցնել իր տիրակալի կիսատ թողած գործը, բայց Դամբլդորը, Սնեյփը և ՄակԳոնագալը խափանում են նրա ծրագրերը։ Վերիտասերումի ազդեցության ներքո Քրաուչ կրտսերը պատմում է իրենց ծրագրի մասին։ Չնայած նրան հուսալիորեն պաշտպանում էին, որպեսզի նա հետագայում կարողանար ցուցմունք տալ, Մոգության նախարար Կորնելիուս Ֆուդջի թիկնապահ ձևացող դեմենտորը հարձակվում է Քրաուչի վրա և, նախքան ինչ-որ մեկը կփորձեր կանգնեցնել նրան, դուրս է քաշում նրա հոգին։ Քրաուչը ապրում է իր հիշողություններից ու անձի գիտակցումից զուրկ։
«Հարրի Փոթերը և Հրե գավաթը» ֆիլմի ադապտացիայում Բարտի Քրաուչ կրտսերին մարմնավորում է Դեյվիդ Թենանտը։
Էմսկիրխեն
Էմսկիրխեն  (Emskirchen), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Մահաբերների ջոկատ
Անտոնին Դոլոհով
Անտոնին Դոլոհովը երկար, գունատ դեմքով տղամարդ է, ում անունից ենթադրելի է, որ նա սլավոնական ծագում ունի։ «Հարրի Փոթերը և Կիսարյան արքայազնը» գրքում հաստատվում է, որ նա Վոլդեմորտի առաջին մահաբերներից է, քանի որ 1956 թվականին ներկա է եղել, երբ Վոլդեմորտը գնացել է Հոգվարթս` ուսուցչական պաշտոն պահանջելու և Թագ-Հորկրոքսը թաքցնելու համար։ Սրանից կարելի է ենթադրել, որ Առեղծվածների բաժին ներթափանցելու ժամանակ նա առնվազն վաթսուն տարեկան է։  Դոլոհովը  հինգ Մահաբերներից մեկն է, ովքեր սպանել են Գիդեոն և Ֆաբիան Պրևետներին (Մոլլի Ուիզլիի եղբայրները)։ Նա նաև առաջին պատերազմի ընթացքում խոշտանգում է բազմաթիվ Մագլների և Վոլդեմորտի հակառակորդների։ Դոլոհովը բանտարկվում է Ազքաբանում, բայց զանգվածային փախուստի ժամանակ փախչում է նաև ինքը։
Դոլոհովը մասնակցում է Առեղծվածների բաժնի մարտին, որի ընթացքում վնասում է Հերմիոնային, այնուհետև ձերբակալվում և ուղարկվում է Ազքաբանի բանտ։ Սակայն «Հարրի Փոթերը և Մահվան պարգևները» գրքի իրադարձություններից առաջ նա ևս մեկ անգամ փախչում է բանտից։ Երբ Մագլների սրճարանում Հարրին, Ռոնը և Հերմիոնան օգտագործում են Վոլդեմորտի անունը (որի վրա տաբու կար), նա իր ընկեր Ռոուլի հետ միասին հետապնդում է Հարրիենց, սակայն Հերմիոնան ապշեցնում է նրան ապա ջնջում նրանց հիշողությունը, ավելի ուշ նրանց ձախողման համար պատժում է Վոլդեմորտը։ Դոլոհովը մասնակցում է Հոգվարթսի ճակատամարտին և սպանում է Ռեմուս Լուպինին (Աբելֆորդ Դամբլդորի խոսքով` Լուպինին վերջին անգամ նրա հետ մենամարտելիս էր տեսել)։ Դին Թոմասի հետ մենամարտելիս Փարվատի Պաթիլը նրա վրա անեծք է օգտագործում։ Հետագայում Դոլոհովին ու Յաքսլիին ուղարկվում են Հարիին փնտրելու, քանի որ սխալմամբ կարծում էին, թե տղան ինքնակամ չի հանձնվի։ Երբ ճակատամարտը վերսկսվում է, պրոֆեսոր Ֆլիտվիկը վերջնական պարտության է մատնում նրան։
Էմսկիրխեն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Մահաբերների ջոկատ
Անտոնին Դոլոհով
«Հարրի Փոթերը և Փյունիկի միաբանությունը» ու «Հարի Փոթերը և Մահվան պարգևները» մաս-1-ի ֆիլմի ադապտացիաներում նրան մարմնավորում է Արբեն Բայրրաթարաջը։
Ֆենրիր Գրեյբեք
Ֆենրիր Գրեյբեքը մարդագայլ է, ում Մահաբերները հավաքագրել են։ Նա Լորդ Վոլդեմորտի կողմից է, քանի որ Վոլդեմորտը խոստացել է նպաստավոր պայմաններ ստեղծել երկրում գտնվող բոլոր մարդագայլերի համար։ Նրա թևին չկա Խավարի նշանը, քանի որ ինքը Մահաբեր չէ ։ Նա հայտնի է որպես երբևէ գոյություն ունեցած ամենադաժան մարդագայլ, ումից հրաշագործների աշխարհում գրեթե բոլորը վախենում են։ Նա լիալուսնի ժամանակ շատ մոտ է դիրքավորվում իր զոհերին։ Հետևելով իր` ինչքան հնարավոր է շատ մարդագայլեր ստեղծելու օրակարգին, նա բազմաթիվ մարդկանց մարդագայլի է վերածում, այդ թվում մանկահասակ Ռեմուս Լուպինին, երբ նրա հայրը բարկացնում է Գրեյբեքին։ Գրեյբեքի թիրախը հիմնականում երեխաներն էին։ Ի տարբերություն շատ մարդագայլերի` Գրեյբեքը արյան ծարավ է անգամ մարդկային կերպարանքով։ «Հարրի Փոթերը և Կիսարյուն արքայազնը» գրքում Գրեյբեքը առաջին անգամ հայտնվում է Դամբլդորի մահվան գիշերը, երբ հարձակվում է Հարրիի վրա և սարսափելի վախեցնում է Բիլ Ուիզլիին։ Գրեյբեքը չի փոխանցում իր լիկանտրոֆիան, քանի որ նա այդ ժամանակ մարդկային կերպարանքով է, այնուամենայնիվ հետագայում Բիլը հետաքրքրություն է ցուցաբերում շատ հազվադեպ մսի հանդեպ։
Ումար իբն ալ-Խաթաբի մզկիթ
Ումար իբն ալ-Խաթաբի մզկիթ (Omar Iban Al-Jattab), մզկիթ Կոլումբիայի Մայկաո քաղաքում։ Լատինական Ամերիկայի ամենամեծ մզկիթներից մեկը։ Քաղաքում Ումարա մզկիթն այլ անվանում ունի «Լա-Մեսկիտա» (La Mezquita մզկիթ), քանի որ այդ մզկիթը համարվում է միակը տարածաշրջանում։ Դար ալ-արկան դպրոցի հետ միասին նրանք համարվում են իսլամական մշակույթի կենտրոններ տարածաշրջանում։ Մզկիթը բացվել է 1997 թվականի սեպտեմբերի 17-ին և կոչվել երկրորդ Բարեպաշտ խալիֆ Ումար իբն ալ-Խաթաբի պատվին ։
Մահաբերների ջոկատ
Ֆենրիր Գրեյբեք
«Հարրի Փոթերը և Կիսարյուն արքայազնը», ինչպես նաև «Հարրի Փոթերը և Մահվան պարգևները» ֆիլմերում Գրեյբեքին մարմնավորում է Դեյվ Լեգենոն։
Ումար իբն ալ-Խաթաբի մզկիթ
Ճարտարապետություն
Մզկիթը կառուցվել է իրանցի ճարտարապետ Ալի Նամազիի նախագծով։ Մզկիթն ունի մեկ մինարեթ, որի բարձրությունը կազմում է 31 մետր։ Մզկիթի շինարարության ժամանակ օգտագործվել է իտալական մարմար։ Մզկիթում միաժամանակ կարող են աղոթել մինչև 1000 մարդ։
Մահաբերների ջոկատ
Իգոր Կարկարով
Իգոր Կարկարովը (կյուրեղագիր՝ Игорь Каркаров) Դուրմստանգի ինստիտուտի տնօրենն է։ Դուրմստանգը երեք հրաշագործների մրցույթին մասնակցող երեք դպրոցներից մեկն է (Հոգվարթսի և Բոսբաթոնի դպրոցների հետ միասին)։ Որպես տնօրեն՝ Կարկարովը նաև դատավորներից մեկն է։ Նա նկարագրվում է որպես կատաղի հայացքով, շողոքորթ ձայնով և վարվելակերպով, փոքր մոխրագույն այծամորուսով ու կոկիկ տեսքով տղամարդ։ Չնայած հիմնականում նրա անսովոր հաճելի վարվելակերպին, նա նաև կարող է շատ կատաղի լինել։ Նա նկարագրվում է նաև որպես «դեղին ատամներով մարդ, ում ժպիտը չի հասնում իր սառը հայացքին»։ Կարկարովը զայրանում և սպառնում է դուրս գալ մրցաշարից, երբ Հարրին ընտրվում է չորրորդ չեմպիոն և Հոգվարթսի երկրորդ ներկայացուցիչ ։ Չնայած նրան, որ Կարկարովին հանգստացնում են և նա համաձայնվում է մնալ, նա ակնհայտ հովանավորություն է ցուցաբերում Դուրմստանգի չեմպիոն, Քվիդիչի բուլղար խաղացող Վիկտոր Քրամի նկատմամբ։ Հետագայում Սիրիուս Բլեքը Կարկարովին անվանում է նախկին Մահաբեր ։ Ժամանակին Լուսաբեր Ալաստոր Խոժորն էր Կարկարովին բռնել ու Ազքաբան ուղարկել։ Ավելի ուշ Կարկարովը Մոգության նախարարությունում ասել էր, որ հասկացել է իր սխալները և «անուններ էր տվել»՝ իր ազատության դիմաց շատերին Ազքաբան ուղարկելով ։ Այսպիսով, Կարկարովն արժանացել էր նաև Մահաբերների ատելությանը։ Կարկարովի պատմությունը իրեն կապում է Սնեյփի հետ, որը նույնպես նախկին մահաբեր է։ Կարկարովը ընդհատում է Դեղաթուրմերի դասը՝ պահանջելով զրուցել Սնեյփի հետ։ Նա Սնեյփին ցույց է տալիս, որ  իր թևի Խավարի նշանը նորից հայտնվել է։ Ըստ երևույթին նա նաև անախորժություններ է ունենում Ալաստոր Խոժորի հետ և անհաջող կերպով փորձում է խուսափել նրանից մրցաշարի ամբողջության համար՝ չիմանալով, որ նա ծպտված Բարտի Քրաուչ կրտսերն է ։ «Հարրի Փոթերը և Հրե գավաթը» գրքի վերջում, Վոլդեմորտի վերադարձից հետո, Կարկարովը ամեն ինչ թողնում է Դուրմստանգում և թաքնվում է։ Վեցերորդ`  «Հարրի Փոթերը և Կիսարյան արքայազնը» վեպում Ռեմուս Լուպինը նշում է, որ Կարկարովին գտել են մի խրճիթի մեջ մահացած, որի վերևում պտտվել է Խավարի նշանը, ինչը նշանակում է, որ նրան սպանել է մեկ այլ Մահաբեր։ Լուպինը նաև զարմացած է, որ Կարկարովին հաջողվել է Վոլդեմորտին լքելուց հետո մեկ տարի ողջ մնալ, և որ ոչ ոք չի իմացել, որ նա բավականին երկար ժամանակ կարողացել է խուսափել բռնվելուց։
Ումար իբն ալ-Խաթաբի մզկիթ
Այցելություն
Բացի մուսուլմաններից, մզկիթ են այցելում նաև տեղացի դպրոցականներն ու տուրիստները։ Այցելուները պարտավոր են հանել կոշիկները, իսկ կանանց տրվում է գլուխները ծածկող սպիտակ գլխաշորեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի մզկիթներ
Մահաբերների ջոկատ
Իգոր Կարկարով
«Հարրի Փոթերը և Հրե գավաթը» ֆիլմում Կարկարովին մարմնավորում է սերբ դերասան Պրեդրակ Բելացը։
Բելատրիս Լեստրենջ
Բելատրիս Լեստրենջը (ծնունդով Բլեք) առաջին կին Մահաբերն է, որ ներկայացվում է գրքերում։ Նա ներկայացվում է «Հարրի Փոթերը և Փյունիկի միաբանությունը» գրքում։ Նա Վոլդեմորտի ներքին շրջանի ամենահավատարիմ անդամն է ։ Գրքում նկարագրվում է, որ նա շատ գրավիչ, բայց Ազքաբանում փակված լինելու պատճառով հյուծված կին է։ Բելատրիսը պատկերված է որպես պարանոիդ, խելագար և մոլեռանդորեն Վոլդեմորտին նվիրված կերպար, ով Վոլդեմորտին ծառայելը համարում է ցանկացած իրական հրաշագործի կամ կախարդի համար ամենաառաջնային պարտականություն։ Բելատրիսը ակնհայտորեն հաճույք է ստանում խոշտանգումների և դաժանությունների դրսևորումներից, որը պարզ երևում է այն ժամանակ, երբ նա սպանում է իր զարմիկին՝ Սիրիուս Բլեքին։ Ինչպես Հարրին նշում է վերջին գրքում` նա զարմանալի ունակությունների տեր կախարդուհի է, որի վառ ապացույցը այլ կերպարների դեմ մենամարտերում նրա տարած բազմաթիվ հաղթանակներն են ։ Նրա փայտիկը ընկուզենուց է, 12 3⁄4 դյույմ հաստությամբ, միջուկը դրակոնի սրտալար է, այն  անզիջում է և ինչպես Օլիվանդերն է ասում, պետք է դրա հետ զգույշ լինել։
Բելատրիսը ծնվել է 1951 թվականին Սիգնուս Բլեքի և Դրուելլա Ռոսիերի ընտանիքում։ Ունի երկու քույր՝ Անդրոմեդան (ով մերժված էր ընտանիքի կողմից Մագլածին Թեդ Տոնկս|Թեդ Տոնկսի հետ ամուսնանալու պատճառով, քանի որ նրա մաքրարյուն ընտանիքը այդ քայլը համարում էր դավաճանություն, հետևաբար նա հեռացվել էր ընտանեկան տոհմածառից) և Նարցիսան (Լյուցիուսի կինն ու Դրակոյի մայրը)։ Նա նաև Սիրիուս և Ռեգուլուս Բլեքերի առաջին զարմուհին է և Դրակո Մալֆոյի ու Նիմֆադորա Տոնկսի մորաքույրը։ Բելատրիսը Հոգվարթսից հեռանալուց հետո ամուսնանում է Ռոդոլֆուս Լեստրենջի հետ, քանի որ «սպասվում էր, որ նա պիտի ամուսնանա մաքրայրուն հրաշագործի հետ»։ Այնուամենայնիվ, ամուսնությունը հիմնված չէր սիրո վրա, Ռոուլինգը հարցազրույցներից մեկում հայտարարել է, որ Բելատրիսի իրական սերը Վոլդեմորտն է ։ «Հարրի Փոթերը և Հրե գավաթը» գրքում Դամբլդորի հիշապահոցը օգտագործվում է որպես սյուժեն բացահայտող միջոց` ցույց տալու համար, որ Բելատրիսը Վոլդեմորտի անկումից հետո, ի տարբերություն շատ Մահաբերների չի լքել նրան, ընդհակառակը, նա Բարտի Քրաուչ կրտսերի, Ռոդոլֆուս և Ռաբաստան Լեստրենջների հետ միասին տանջել է հարգված լուսաբերներ Ֆրենկ և Ալիս Լոնբոթոմներին (Նևիլ Լոնգբոթոմի ծնողները)՝ Վոլդեմորտի գտնվելու վայրի վերաբերյալ տեղեկություններ ստանալու համար ։ Աններելի Կրուցիատոսի նզովքի կիրառմամբ Լոնգբոթոմներին խելագարության հասցնելու աստիճան խոշտանգելու համար Բելատրիսը և նրա երեք գործընկերները դատապարտվել են Ազքաբանում ցմահ բանտարկության։ Դատավարության ժամանակ նա հայտարարել է, որ Վոլդեմորտը կվերածնվի և կպարգևատրի նրանց։ Երբ Վոլդեմորտը վերականգնեց իր մարմինը, նա անդրադարձավ այն հարցին, որ Լեստրենջները իրեն ուրանալու և իրենց կաշին փրկելու փոխարեն գնացել են Ազքաբան, և որ նրանք մեծապես կպարգևատրվեն, երբ դուրս գան այնտեղից։
Իր տիրոջ հարությունից մի քանի ամիս անց Բելատրիսը բազմաթիվ Մահաբերների հետ փախչում է Ազքաբանից և միանում նրան։ Նա ներկա է լինում «Հարրի Փոթերը և Փյունիկի միաբանությունը» գրքի կուլմինացիայի` Առեղծվածների բաժնի ճակատամարտին, որի ընթացքում մի խումբ Մահաբերներ փորձում են գողանալ Վոլդեմորտի անկման վերաբերյալ Սիբիլ Տրլավնիի մարգարեությունը։ Ռոուլինգը առաքելության ընթացքում ցույց է տալիս Բելատրիսի ունակությունները, երբ մեկն ընդդեմ մեկի մենամարտերում նա հաղթում է իր զարմուհի Տոնկսին և Քինգսլի Շակլբոլտին, ինչպես նաև սպանում է իր զարմիկ Սիրիուսին և կարողանում է շեղել Դոմբլդորի ուղարկած հմայախոսքը, որից հետո դիմում է փախուստի։ Հարրին փորձում է նրա վրա օգտագործել Կրուցիատոսի նզովքը, որպեսզի վրեժ լուծի Սիրիուսին սպանելու համար, բայց անեծքը անարդյունավետ է լինում, քանի որ դրա հետևում բացակայում է իրական դաժանությանը։ Վոլդեմորտի հանկարծակի հայտնվելուց րոպեներ անց Դամբլդորը ճնշում է Բելատրիսին Մոգության նախարարության ատրիումում, քանի որ պատրաստվում է մենամարտել Վոլդեմորտի հետ։ Չկարողանալով հաղթել Դումբլդորին` Վոլդեմորտը փրկում է Բելատրիսին՝ նրա հետ հեռահայտնվելով։
«Հարրի Փոթերը և Կիսարյան արքայազն»-ի սկզբում Բելատրիսը փորձում է թույլ չտալ Նարցիսային Դրակոյի գաղտնի առաքելության մասին Սնեյփին պատմել և շատ է զայրանում իմանալով, որ Սնեյփն արդեն գիտի ծրագրի մասին։ Ռոուլինգը օգտագործում է Սնեյփի և Բելատրիսի զրույցը ցույց տալու համար, որ Վոլդեմորտը դեռևս կատաղած է նախորդ գրքում Բելատրիսի անհաջողությունից ։ Այդ խոսակցությունը նաև հուշում է, որ Բելատրիսը իր անվստահությունն է հայտնում Սնեյփին հանդեպ  ոչ միայն ցածր խավից լինելու պատճառով, այլև բազմաթիվ հարցերում Խավարի Լորդին հավատարիմ լինել-չլինելու վերաբերյալ։ Սնեյփը զարմացնում է Բելատրիսին՝ պատասխանելով նրա բոլոր փաստարկներին և համաձայնելով Դրակոյին օգնելու համար Նարցիսայի հետ Անդրժելի դաշինք կնքել։ Հետագայում Սնեյփը նշվում է, որ Բելատրիսը սովորեցնում է Դրակոյին Օկուլումուսի տիրապետել` փորձելով օգնել նրան կատարել իր առաքելությանը։ Ֆիլմում նա և Ֆենրիր Գրեյբեկը գնում են Ուիզլիների տուն և այրում են այն։ Հարրին և Ջինին վազում են նրանց հետևից, իսկ Բելատրիսը ծիծաղում է ասելով` ես սպանել եմ Սիրիուս Բլեքին։ Ֆիլմում նա զույգ անհետացող պահարանների միջոցով Դամբլդորին սպանելու համար Հոգվարթս ներթափանցաց Մահաբերների շարքում է, բայց գրքում նա չի մասնակցում այդ առաքելությանը։
Բելատրիսը հետագայում դառնում է «Հարրի Փոթերը և Մահվան պարգևները» Մաս 1-ի գլխավոր հակահերոսուհին։ Գրքի առաջին գլուխից ենթադրելի է, որ Վոլդեմորը դեռ չի ներել Բելատրիսին իր ձախողման համար, քանի որ ծաղրում է նրան այն փաստով, որ Բելատրիսի զարմուհի Տոնկսը ամուսնացել է մարդագայլ Ռեմուս Լուպինի հետ ։ Այնուամենայնիվ, Վոլդեմորտը Բելատրիսին հնարավորություն է տալիս «մաքրել» իր տոհմածառը։ Հարրիի` Դարսլիների տնից հեռանալու ժամանակ Մահաբերների հարձակման ընթացքում Բելատրիսը ամեն կերպ ջանում է սպանել Տոնկսին, բայց ապարդյուն ։ Նույն գրքում, երբ գերեվարված Հարրիին, Ռոնին և Հերմիոնային բերում են Մալֆոյների առանձնատուն, Բելատրիսը անզգուշորեն բացահայտում է, որ ինքը Հելգա Հաֆլփաֆի գավաթի պահապանն է։ Բելատրիսը այնուհետև Կրուցիատոսի նզովքով խոշտանգում է Հերմիոնային՝ հավատացած լինելով, որ նրանք ներխուժել են Գրինգոտցի իր պահոց և վերցրել են Գոդրիկ Գրիֆինդորի սուրը։ Այնուհետև հայտնվում է Դոբին և փրկում է բանտարկյալներին, սակայն նախքան իրենց հեռահայտնվելը Բելատրիսի նետած դանակը հարվածում է Դոբիին։ Գրքում ավելի ուշ Հարրին, Ռոնը և Հերմիոնան օգտագործում են Բելատրիսի թափթփված մազերը՝ Հերմիոնային փոխակերպման դեղաթուրմի միջոցով Բելատրիսի արտաքինով քողարկելու և Գրինգոտցի նրա պահոց մտնելու համար։ Թեև Վոլդեմորտը պատժում է Բելատրիսին և Մալֆոյներին Ավագ փայտիկի որոնումները խափանելու, Փոթերի փախուստը թույլ տալու և գավաթի գողացվելու համար, այնուամենայնիվ, Բելատրիսը  Հոգվարթսի ճակատամարտում մինչև վերջ պայքարում է հանուն իր տիրոջ։ Ռոուլինգը հարցազրույցում հայտարարել է, որ մարտում հենց Բելատրիսն է սպանում Տոնկսին ։ Երբ Հարրիի ենթադրյալ մահից հետո Մեծ դահլիճի ներսում մարտը վերսկսվում է, Բելատրիսը միաժամանակ մենամարտում է Հերմիոնայի, Ջինիի և Լունայի հետ՝ ապացուցելով, որ ավելի ուժեղ է քան երեքը միասին, և գրեթե հարվածում է Ջինիին «Մահվան նզովքով»։ Զայրացած Մոլլի Ուիզլին կռվի մեջ է մտնում  Բելատրիսի հետ և մի անեծք է նետում նրա վրա, որը հարվածում է հենց սրտին ու սպանում է նրան ։ Ռոուլինգը հայտարարել է, որ հենց Մոլլին է սպանում Բելատրիսին՝ Մոլլիի հզոր ուժն ու «մայրական սերը»-ը և Բելատրիսի՝ Վոլդեմորտի հանդեպ մոլուցքը ցուց տալու համար ։ «Հարրի Փոթերը և Անիծված երեխան» պիեսում պարզվում է, որ Լեստրենջը Վոլդեմորտի դուստր Դելֆիի մայրն է։ Դելֆին պատմության գլխավոր հակահերոսն է, և նրան հանձնարարված է Ալբուս Փոթերին և Սկորպիուս Մալֆոյին խաբելով` պատմության մեջ փոփոխություն մտցնել և կանխել Մահաբերների պարտությունը։
Ֆիլմաշարում Բելատրիսին մարմնավորում է Հելենա Բոնեմ Քարթերը։ Բելատրիսի կերպարը մարմնավորելու համար Հելեն ՄքՔրորին անցել է լսումների փուլը, բայց հղիության պատճառով դուրս է մնացել մրցակցությունից, արդյունքում հաղթել է Բոնհեմ Քարթերը։ Փոխարենը վերջին երեք ֆիլմերում ՄքՔրորին մարմնավորում է Բելատրիսի քրոջ` Նարցիսա Մալֆոյի կերպարը ։
IGN-ը Բելատրիս Լեստրենջի կերպարը որակում է որպես Հարրի Փոթերի տասներորդ լավագույն կերպար, իսկ IGN-ի լրագրող Ջո Յութիշին Բելատրիսին ներկայացնում է որպես իր չորրորդ ամենասիրված կերպար «Հարրի Փոթեր»-ում՝ նրան անվանելով «Վոլդեմորտի ամենասարսափելի ծառա» ։ NextMovie.com-ի Մեգահարցման ժամանակ Բելատրիսի կերպարը ընտրվեց որպես կինոնկարի թիվ մեկ չարագործ ։ Գրող Սթիվեն Քինգը նշում է, որ Մոլլիի` Բելատրիսին Ջինիին սպանելու փորձ կատարելու համար «լիրբ» անվանելը ցույց է տալիս, որ գրքերը արդեն մեծահասակ ընթերցողների համար են ։
Բելատրիս Լեստրենջի անունը գալիս է Գլադիս Միշելի ստեղծած կախարդանման խուզարկու Դեյմ Բելատրիս Ադել Լեստրենջի անունից։
Դրակո Մալֆոյ
Դրակո Մալֆոյը Լյուցիուս և Նարցիսա Մալֆոյների մաքրարյունոտ որդին է։ Նա տխրահռչակ կռվարար է և միշտ կռվում է Հարրի Փոթերի և նրա ընկերների հետ, քանի որ Հերմիոնայի ծնողները Մագլ էին։ Դրակոյին հանձնարարված էր սպանել Դամբլդորին, բայց նրա սիրտը այլ բան էր թելադրում իրեն, և Սնեյփը ստիպված էր նրա փոխարեն կատարել առաջադրանքը։ Դրակոն, իր ընտանիքի մյուս անդամների նման, Սլիզերինից էր։
Լյուցիուս Մալֆոյ
Լյուցիուս Մալֆոյը Մահաբեր է, հարուստ մաքրարյան հրաշագործների ընտանիքի հայր և հեգեբարձուների խորհրդի ղեկավարը. նա ապրում է իր կնոջ՝ Նարցիսա Մալֆոյի (Բլեքների զարմուհին) և նրանց որդու՝ Դրակոյի հետ Ուիլթշիրում գտնվող Մալֆոյների առանձնատանը։ Նախքան աշխատանքից հեռացվելը Լյուցիուսը Հոգվարթսի ղեկավար անդամներից էր, և մոգության նախարարությունում շատ սերտ կապեր ուներ։ Իր հեղինակությունն ու ազդեցությունը պահպանելու նպատակով նա նվիրատվություններ ու բարեգործություններ է անում Մոգության նախարարությանը և Սբ. Մունգոյի հիվանդանոցին։ Լյուցիուսը կրթություն է ստացել Հոգվարթսում, որտեղ եղել է Սլիզերինի տան ավագը։
Նա առաջին անգամ որպես Փոթերի գլխավոր թշնամի հայտնվում է «Հարրի Փոթերը և Գաղտնի սենյակը» գրքում, որտեղ նա, նախքան Հոգվարթսում Դրակոյի և Հարրիի երկրորդ ուսումնական տարվա սկսվելը, Թոմ Ռեդլի օրագիրը դնում է Ջինի Ուիզլիի կաթսայի մեջ դպրոցական պարագաներ գնելու ժամանակ։ Դավադրությամբ նա պատրաստվում էր աղջկա միջոցով վերաբացել գաղտնի սենյակը, որպեսզի այնտեղի հրեշը հարձակումներ գործեր  Մագլածին ուսանողների վրա։