cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սերժ Սարգսյան
2008 թ.-ի նախագահական ընտրություններ
Հայաստանի վարչապետ Սերժ Սարգսյանն առաջադրեց իր թեկնածությունը 2008 թ.–ի փետրվարի 19-ին նշանակված Հայաստանի Հանրապետության 5-րդ նախագահական ընտրություններին ։ Փետրվարի 19–ին տեղի ունեցած ընտրություններում ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը հայտարարեց, որ ընտրություններին մասնակցել է 1671027 մարդ, որից Սերժ Սարգսյանի օգտին՝ 862369, այսինքն՝ 52.82%, իսկ Լևոն Տեր–Պետրոսյանի օգտին՝ 351222, այսինքն՝ 21.5% ։ Այսպիսով Ս․ Սարգսյանը ընտրվում է Հայաստանի երրորդ նախագահ ։ Հաջորդ օրը նախագահի նախկին թեկնածու Տեր–Պետրոսյանը և նրա ղեկավարած քաղաքական ուժը համապետական հանրահավաք են անցկացնում՝ մերժելով ՀՀ ԿԸՀ–ի հրապարակած տվյալները։ Երևանի ազատության հրապարակում սկսվում են անընդմեջ բողոքի ակցիաներ (տես՝ Բողոքի ակցիաներ Երևանում 2008 թ.)։ Մարտի 1–ի լույս 2–ի գիշերը ժամը 6։20–ին ոստիկանական ստորաբաժանումները մահակների և արցունքաբեր գազի կիրառմամբ մտան Ազատության հրապարակ ՝ այնտեղից հեռացնելով քնած ցուցարարներին։ Կեսօրից հետո լոկալ ընդհարումները վերափոխվում են զանգվածային ընդհարումների ՀՀ Ներքին զորքերի և ժողովրդի միջև Երևանի քաղաքապետարանի շենքի դիմացի հրապարակում և հարակից փողոցներում։ Արդեն երեկոյան նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը ցույցերը ճնշելու նպատակով հայտարարեց արտակարգ դրություն և ՀՀ Զինված ուժերի ստորաբաժանումները մտցրեց մայրաքաղաք ։
Այս իրադարձությունները խորը ճգնաժամ ստեղծեցին հասարակական–քաղաքական դաշտում ։
Ազատամարտ (օրաթերթ)
Ազատամարտ, քաղաքական-հասարակական օրաթերթ։ ՀՀԴ կուսակցության օրգան։ Լույս է տեսել 1909-1915 թվականներին, Կոստանդնուպոլսում։ Խմբագիրներ՝ Ռ. Զարդարյան, Գ. Բարսեղյան ։ Թերթի հրատարակությունը դադարեցվել է 1915-ին։ 1918 թվականին՝ առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո, լույս է տեսել նրա շարունակությունը, որը նախ կոչվել է «Արդարամարտ» (1918), ապա՝ «Արիամարտ» (1918-1919), եւ վերջապես՝ «Ճակատամարտ» (1921-1924) անվանափոխումներով։ Երկրորդ շրջանում «Ազատամարտը» հրատարակել է նյութեր Մեծ եղեռնի վերաբերյալ, լուսաբանել 1920-1921 թվականների դեպքերը Կիլիկիայում, հայ գաղթականության վիճակը Հունաստանում, Մերձավոր Արևելքի երկրներում ։
Սերժ Սարգսյան
Քաղաքացիների նկատմամբ հաշվեհարդարներ և հետապնդումներ
Համաձայն «ՎիքիԼիքս» կայքի հրապարակած փաստաթղթերի՝ 2006 թ.-ի սեպտեմբերի 5-ին այն ժամանակ ՀՀ պաշտպանության նախարար Սերժ Սարգսյանի և Հայաստանում ԱՄՆ արտակարգ և լիազոր դեսպան Ջոն Էվանսի զրույցի ժամանակ Ս.Սարգսյանը հայտարարել է, որ ինքը պատրաստ է եղել իր հասցեին իր բառերով ասած «անհիմն» մեղադրանքներ հնչեցրած լրագրողի բնակարան հաստավիզներ ուղարկել ու պատժել նրան, բայց նման բան չի արել։ Իսկ «Ժողովուրդ» օրաթերթն այս առնչությամբ հայտարարել է, թե «այդպիսով Ս.Սարգսյանը ԱՄՆ դեսպանին փաստել է, որ «հաստավիզների բանդա» է պահում, որոնց կարող է հրահանգել մարդկանց նկատմամբ հաշվեհարդար տեսնել։» ։
Արտաքին քաղաքականություն
Նախքան 2018 թ.-ին տեղի ունեցած իշխանափոխությունը Հայաստանը փոխլրացման արտաքին քաղաքականություն էր վարում՝ ոչ միայն խորացնելով ՀՀ ռազմավարական դաշնակցի՝ ՌԴ-ի հետ դաշնակցային հարաբերությունները, այլ միաժամանակ զարգացնելով հարաբերությունները այլ կարևոր դերակատարների հետ երկկողմ կապերի ամրապնդմամբ։ 3-րդ Նախագահի պաշտոնավարման տարիներին այդպիսի արդյունավետ համագործակցություն էր հաստատվել ինչպես տարածաշրջանային՝ Իրան, Վրաստան, արաբական աշխարհ, այնպես էլ գլոբալ դերակատարների հետ՝ ԱՄՆ, ԵՄ, Չինաստան։ Այդ քաղաքականությունը բավականին արդյունավետ էր, քանի որ Ռուսաստանը միայնակ չէր կարող ծածկել տարածաշրջանում և աշխարհում Հայաստանի բոլոր խնդիրները։ Պատահական չէ, որ նույնիսկ Հայաստանի համար ամենակարևոր՝ Արցախի հարցում, որի կարգավորման մանդատը պատկանում էր ԵԱՀԿ Մինսկի Խմբին, ՌԴ-ի հետ միասին ընգրկված էին նաև Ֆրանսիան և ԱՄՆ-ն։ Ակնհայտ է, որ առնվազն այս խնդրի տեսանկյունից Հայաստանը պետք է նորմալ հարաբերություններ ունենար այդ երկրների հետ։ Սակայն հարկ է նշել, որ նախքան 2018 թ.-ի իրադարձությունները Հայաստանը Արևմուտքի հետ իր հարաբերությունները երբեք չի կառուցել ի հաշիվ Ռուսաստանի շահերի, ինչը Մոսկվայում շատ լավ հասկանում և գնահատում էին։ Նախագահ Սարգսյանի պաշտոնավարման վերջին տարիներին՝ նախ 2015 թ.-ին Հայաստանը դարձավ Եվրասիական միության անդամ, իսկ 2017 թ.-ին ԵՄ-ի հետ ստորագրեց համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը։ Ինչպես Մոսկվայում, այնպես էլ Բրյուսելում երկու խոշոր կառույցների միջև կամուրջներ գցելու հայկական փորձը գնահատում էին որպես եզակի և հեռանկարային։ Նույնիսկ 2018 թ.-ի Մյունխենի անվտանգության համաժողովի շրջանակներում նախարար Լավրովն ու ԵՄ հանձնակատար Հանը Հայաստանի փորձը գնահատեցին որպես հաջողության պատմություն ։
Ազատամարտ (օրաթերթ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական օրաթերթեր Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Սերժ Սարգսյան
Եվրոպական միության հետ հարաբերություններ
Նախագահ Սարգսյանը տարիներ շարունակ խրախուսել է Հայաստանի՝ Եվրոպական միության հետ ասոցացման մասին համաձայնագրի ստորագրումը, որը ենթադրում էր ազատ առևտրի համապարփակ գոտու ստեղծում։ Համաձայնագրի շուրջ բանակցություններն ավարտվեցին նրա նախագահության օրոք, և ծրագրված էր, որ առաջիկա գագաթնաժողովի ընթացքում հայկական կողմը պետք է վերջնական ստորագրեր այն։ Սակայն, 2013 թ․ սեպտեմբերին Մոսկվայում նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ հանդիպումից հետո նախագահ Սարգսյանը կտրուկ փոխեց իր քաղաքականությունը և որոշեց միանալ Ռուսաստանի գլխավորած Եվրասիական տնտեսական միությանը։ Շատերը ենթադրում էին, որ ռուսական կողմի ճնշման և սպառնալիքների ներքո Հայաստանը չեղարկեց Եվրոպական միության հետ համաձայնագրի ստորագրումը։ Չնայած դեպքերի նման զարգացմանը՝ Նախագահ Սարգսյանի վարչակազմը վճռական էր տրամադրված շարունակելու օրենսդրական և կառավարման ոլորտում ԵՄ քաղաքականությամբ ոգեշնչված բարեփոխումները, որոնց արդյունքում 2017 թ․ նոյեմբերի 24-ին Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական Միության միջև ստորագրվեց Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիր։ Իրականում, Ռուսաստանը տվեց համաձայնագրի կնքման մասին իր հավանությունը, քանի որ Հայաստանը հրաժարվել էր պայմանագրում ներառել տնսեսական գործունեության հետ կապված և ոչ մի դրույթ   ։
Սերժ Սարգսյանի դիրքորոշումը Արցախյան հիմնախնդրի վերաբերյալ
2016 թվականի նոյեմբերի 17-ին ռուս լրագրող Դմիտրի Կիսիլյովին տված հարցարզրույցում Սերժ Սարգսյանը հայտնել է, որ հայկական կողմերը պատրաստ էին և այժմ էլ պատրաստ են լքել, իր խոսքերով՝ «ադրբեջանական 7 գրավյալ շրջաններ», որոնք այժմ գտնվում են Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի վերահսկողության ներքո ։ Տարածքներ հանձնելու Սերժ Սարգսյանի դիրքորոշումը հաստատել է նաև իր մամլո քարտուղար Վլադիմիր Հակոբյանը  ։
Բանակցային գործընթաց
2008թ. ՀՀ նախագահի պաշտոնը ստանձնած Ս. Սարգսյանի պաշտոնավարման ողջ ժամանակահատվածում (մինչև 2018թ.) բանակցային փաստաթուղթը «Մադրիդյան սկզբունքներն» էին։ Այդ ընթացքում պետք է կատարվեր տևական և մանրակրկիտ աշխատանք հակամարտության կարգավորման գործընթացի հիմնական սկզբունքների՝ որպես բանակցությունների հիմք, ամրապնդման և փաստաթղթային ամրագրման, ինչպես նաև օրակարգային 6 հարցերի («Մադրիդյան սկզբունքների» 6 տարրերի) համար լուծումների մշակման ուղղությամբ, որը դարձավ գործընթացի երրորդ փուլի՝ Ս. Սարգսյանի պաշտոնավարման ժամանակահատվածի առանցքային խնդիրը։
2008թ. նոյեմբերի 2-ին Հայաստանի, Ադրբեջանի և Ռուսաստանի նախագահները ստորագրեցին Մայենդորֆյան (մոսկովյան) հռչակագիրը, որով արձանագրվում էին «Մադրիդյան սկզբունքների» ներկայացմամբ սկսված քննարկումների փուլի մեկնարկային պայմանները։ Ըստ այդմ, Մայենդորֆյան հռչակագիրը անդրադառնում է ոչ թե խնդրի լուծման մեխանիզմներին, այլ սկզբունքներին։ Փաստաթուղթն արձանագրում էր այն ստորագրող կողմերի համաձայնությունը, որ խնդիրը պետք է լուծվի միջազգային իրավունքի սկզբունքների և նորմերի հիման վրա (կետ 1) և «կարևորում էր Մինսկի խմբի համանախագահների միջնորդական ջանքերի շարունակումը՝ հաշվի առնելով կողմերի հետ նրանց հանդիպումը Մադրիդում 2007թ. նոյեմբերի 29-ին և հետագա քննարկումները քաղաքական կարգավորման հիմնական սկզբունքների հետագա մշակումների նպատակով» (կետ 2) ։
Կարգավորման գործընթացի իրավական բաղադրիչի տեսակետից կարևոր իրադարձություն էր 2009թ. հուլիսին Լ’Աքվիլայում համանախագահող երկրների նախագահների հայտարարությունը բանակցային փաստաթղթի հիմնական դրույթների վերաբերյալ։ Առաջին անգամ պաշտոնապես հրապարակվեցին 2007թ. Մադրիդում ներկայացված բանակցային փաստաթղթի հիմնական դրույթները, ինչը հնարավորություն տվեց պաշտոնական տեղեկության հիման վրա գնահատել գործընթացի էությունը։
Մի քանի ամիս անց արվեց ևս մեկ կարևոր քայլ։ 2009թ. դեկտեմբերին Աթենքում տարածված Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների պատվիրակությունների ղեկավարների և Ադրբեջանի ու Հայաստանի արտգործնախարարների համատեղ հայտարարության եզրափակիչ հատվածը արձանագրեց. «Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարները հայտարարում են իրենց երկրների պատրաստակամության մասին՝ հիմնական սկզբունքների վրա կատարվող աշխատանքներն ավարտելու վերաբերյալ, ինչպես դա նախատեսված էր Լ’Աքվիլայում համանախագահ երկրների նախագահների հայտարարությունում։ Նախարարները կրկին հաստատեցին իրենց հավատարմությունը կարգավորման մնացած հարցերի լուծման ուղղությամբ ինտենսիվ աշխատանքին և համաձայնություն ձեռք բերելուն, որը հիմնված կլինի, մասնավորապես, Հելսինկյան եզրափակիչ ակտի ուժի և ուժի սպառնալիքի չկիրառման, տարածքային ամբողջականության և ազգերի իրավահավասարության ու ինքնորոշման սկզբունքների վրա» ։ Այս փաստաթուղթը դարձավ Ադրբեջանի ներկայացուցչի ստորագրած առաջին վավերագիրը, որտեղ ուղղակիորեն արձանագրված էր, որ ԼՂ հակամարտության լուծման նպատակով պետք է կիրառվի ինքնորոշման սկզբունքը։ Իսկ դա ակնհայտորեն հաստատում էր Ս. Սարգսյանի բազմիցս արած հայտարարությունները, որ բանակցային գործընթացի էությունն այն է, որ Լեռնային Ղարաբաղը երբեք չի լինի Ադրբեջանի կազմում։ Իհարկե, Ի.Ալիևը սկսել էր հասկանալ դա, սակայն հայտնվել էր անելանելի իրավիճակում։ Մի կողմից՝ չէր կարող հրաժարվել տարիներ տևած բանակցությունների արդյունքներից, երբ միջանկյալ արդյունքներին հավանություն էր տվել (դա համարժեք կլիներ հայտարարությանը, որ Ադրբեջանի հետ բանակցություններն անիմաստ են և ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի երեք անդամ միջնորդ պետությունները կարող էին լուծում պարտադրել իրենց ներկայացրած «Մադրիդյան սկզբունքների» հիման վրա, որը նույնպես տանելու էր ԼՂ անկախության ճանաչմանը), իսկ մյուս կողմից՝ հենց որ հրապարակվեր համաձայնագրի նախագիծը, պարզ կդառնար, որ դրա իրականացումը հանգեցնելու է ԼՂ անկախության ճանաչմանը։ Ահա թե ինչու, ինչպես «Կազանյան փաստաթուղթը» (2011թ.), որը մոտ մեկ տասնյակ հանդիպումների արդյունքում ներկայացրել էր Ռուսաստանը, այնպես էլ հետագայում ի հայտ եկած մի շարք այլ նախագծեր, որոնք «Մադրիդյան սկզբունքներում» արձանագրված սկզբունքների շրջանակում խնդրո առարկա 6 տարրերի համար լուծումներ էին առաջարկում, մերժվեցին (հայկական կողմերի մարտավարության արդյունքում գրեթե միշտ դա ստիպված էր անել ադրբեջանական կողմը)։ Ճիշտ է, Ադրբեջանն ընտրել էր «Կազանյան փաստաթղթի» մերժման «փափուկ» ձև՝ Կազանում եզրափակիչ հանդիպման ժամանակ ներկայացրեց փաստաթղթի մեկ տասնյակից ավելի փոփոխություններ, սակայն նպատակն այլ էր՝ թույլ չտալ, որ Ադրբեջանում իմացվի բանակցությունների իրական ուղղությունը։ Պաշտոնական Բաքվին այլ բան չէր մնում, քան համանախագահների շատ կոշտ քննադատությունը, լուրջ ջանքերն ու տարատեսակ փորձերը՝ հակամարտության կարգավորման ձևաչափը փոխելու կամ գոնե «Մադրիդյան սկզբունքները» բանակցությունների գործընթացից դուրս մղելու ուղղությամբ։
Առանձնահատուկ անդրադարձի են արժանի 2016թ. ապրիլին Ադրբեջանի սանձազերծած Ապրիլյան պատերազմն ու դրա հետևանքները։ Չնայած սպառազինության վրա Ադրբեջանի ծախսած հսկայական միջոցներին՝ հայկական զինված ուժերը զգալի կորուստներ պատճառեցին թշնամուն, ադրբեջանական կողմը չկարողացավ հասնել իր նպատակների իրականացմանը և դիմեց Ռուսաստանի միջնորդությանը՝ ռազմական գործողությունները դադարեցնելու խնդրանքով։ Որպես Ադրբեջանի արկածախնդրությանը Հայաստանի դիվանագիտական արձագանքի հետևանք ձևավորվեցին Վիեննայի և Սանկտ Պետերբուրգի համաձայնությունները, որոնք կարևոր մեխանիզմ պետք է դառնային հրադադարի խախտումների և ուժի կիրառման փորձերի հասցեավորման, հետևաբար կարգավորման գործընթացում հայկական դիրքերի ամրապնդման համար։ Ի. Ալիևին մնում էր միայն բողոքել. «Մեզ վրա ճնշումներ են գործադրվում՝ ստիպելու համար, որ մենք համաձայնենք ճանաչել Լեռնային Ղարաբաղի անկախությունը։ Մենք շատ մանրամասներ չենք բացահայտում, քանի որ կան դիվանագիտության կանոններ։ Բայց Ադրբեջանի սևացմանն ուղղված Արևմուտքի, տարբեր ոչ կառավարական կազմակերպությունների և երկրի ներսում «հինգերորդ շարասյան» արշավի հիմքում ընկած է ճնշումը՝ նպատակ ունենալով ստանալ Լեռնային Ղարաբաղի անկախության ճանաչման համաձայնություն» ։
Քառօրյա պատերազմ
2016 թվականի ապրիլի 1-ի լույս 2-ի գիշերը Ադրբեջանի կողմից սանձազերծվեցին 1994 թվականի հրադադարից հետո ամենալայնամասշտաբ ռազմական գործողություններն Արցախի Հանրապետության սահմաններում՝ հակառակորդի հետախուզական-դիվերսիոն խմբերը արցախա-ադրբեջանական շփման գծի հարավային և հյուսիսարևելյան ուղղություններով լայնածավալ հարձակողական գործողություններ սկսեցին՝ կիրառելով զինանոցում եղած ռազմական տեխնիկայի գրեթե բոլոր հնարավոր տեսակները ։ Հայաստանի Հանրապետության նախագահ, Զինված ուժերի Գերագույն գլխավոր հրամանատար ՍերԺ Սարգսյանն այդ նույն ժամանակ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում մասնակցում էր Ատոմային անվտանգության գագաթնաժողովին, որի շրջանակում հանդիպումներ էր ունենում Միացյալ Նահանգների փոխնախագահ Ջո Բայդենի և պետքարտուղար Ջոն Քերիի հետ՝ քննարկում Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի հետ կապված հարցեր։ Նախագահ Սարգսյանը նաև գագաթնաժողովում ելույթ է ունենում՝ հակադարձում Ադրբեջանի և Թուրքիայի նախագահներին։
Ռազմական և դիվանագիտական ճակատներում Գերագույն Գլխավոր հրամանատարից պահանջվում էին համաժամանակյա և արագ գործողություններ։ Ապրիլի 4-ին նախագահական նստավայր են հրավիրվում ԵԱՀԿ անդամ երկրների դեսպանները։
Նույն օրը՝ ապրիլի 4-ին, Նախագահ Սարգսյանն այցելում է Պաշտպանության նախարարության կենտրոնական կլինիկական հոսպիալ՝ տեսակցելու մարտական գործողություների հետևանքով վիրավորված զինծառայողներին ։ Ապրիլի 4-ին Գերագույն գլխավոր հրամանատարը նաև մասնակցում է Հայրենիքի և հայրենյաց պաշտպան զինվորների համար Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցում մատուցած միասնական աղոթքին ։
Ապրիլի 5-ին Նախագահն այցելում է Եռաբլուր պանթեոն՝ վերջին հրաժեշտը տալու հայրենիքի հերոս պաշտպաններից մեկին՝ հետախույզ-գնդացրորդ Սասուն Մկրտչյանին ։
Տարածաշրջանում լարված իրավիճակը գործընկեր-պետությունների ուշադրության կենտրոնում էր։ Նախագահ Սարգսյանը ապրիլի 5-ին և 6-ին հեռախոսազրույցներ է ունենում Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի, Իրանի Իսլամական Հանրապետության նախագահ Հասան Ռոհանիի, Ղազախստանի Հանրապետության նախագահ  Նուրսուլթան Նազարբաևի հետ՝ ներկայացնում Լեռնային Ղարաբաղ-Ադրբեջան շփման գծում Ադրբեջանի սանձազերծած ագրեսիայի մանրամասները և տեղեկացնում Լեռնային Ղարաբաղի պաշտպանության բանակի համարժեք պատասխանի մասին։ Սերժ Սարգսյանը հատուկ անդրադարձ է կատարում խաղաղ բնակչության հանդեպ Ադրբեջանի գործադրած բռնություններին` համեմատելով դրանք տարածաշրջանի հայտնի ահաբեկչական խմբավորումների գործելաոճի հետ։
Ապրիլի 5-ին Սերժ Սարգսյանը Զինված ուժերի Գլխավոր շտաբի պետի հետ հեռախոսազրույցում տալիս իր թույլտվությունը՝ համաձայնել առաջարկին՝ Մոսկվայում հանդիպելու Ադրբեջանի Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի հետ։ Հանդիպման առաջարկը Գլխավոր շտաբի պետ Խաչատուրովը ստացել էր  Ռուսաստանի Դաշնության իր գործընկերոջից՝ ենթադրաբար, ադրբեջանական կողմի խնդրանքով։ Նախագահ Սարգսյանը   հանձնարարում է հանդիպման արդյունքների մասին Մոսկվայից պարբերաբար զեկուցել։ Հանդիպումը կայանում է։ Բանակցություններն ավարտվում են հստակ արդյունքով. ապրիլի 5-ի ժամը 12-ի դրությամբ հաստատվում է հրադադար։ Շփման գծի ամբողջ երկայնքով դադարեցվում են ռազմական գործողությունները։
Ինտենսիվ աշխատանքը դիվանագիտական ճակատում շարունակվում է։ Ապրիլի 6-ին Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության կանցլեր Անգելա Մերկելի հրավերով Նախագահ Սերժ Սարգսյանը պաշտոնական այցով մեկնում է Գերմանիա ։
Վերադառնալով Բեռլինից՝ ապրիլի 7-ի ուշ երեկոյան նախագահական իր նստավայրում Սերժ Սարգսյանը հանդիպում է ունենում պաշտոնական այցով Հայաստան ժամանած Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի հետ ։
Ապրիլի 9-ին Նախագահ Սերժ Սարգսյանը ընդունում է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին և քննարկում վերջին օրերին Լեռնային Ղարաբաղ-Ադրբեջան շփման գծում Ադրբեջանի կողմից սանձազերծած ագրեսիայի հետևանքով ստեղծված իրավիճակը։ Կարևորվում են զինադադարի ռեժիմի պահպանումը, վստահության միջոցառումների շուտափույթ ներդրումն ու խաղաղ բանակցությունների վերսկսումը։
Ապրիլի 12-ին Նախագահ Սարգսյանը հրավիրում է Ազգային անվտանգության խորհրդի նիստ։ Քննարկվում են Ադրբեջանի ագրեսիայից հետո ստեղծված իրադրության պայմաններում ձեռնարկվող միջոցառումները։ Նախագահի կողմից տրվում են համապատասխան հանձնարարականներ։ Անվտանգության խորհրդի անդամները հանդես են գալիս զեկույցներով։ Արձանագրվում է, որ Ադրբեջանի կողմից սանձազերծված ռազմական գործողությունների ընթացքում ՀՀ զինված ուժերը կատարել են իրենց առջև դրված խնդիրները։ ԼՂՀ պաշտպանության բանակը հաղթական է գործել՝ կասեցնելով Ադրբեջանի ագրեսիան և խափանելով նրա պլանները։ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը ապրիլի 12-ին նաև հանդիպում է ունենում Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի և Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսի հետ՝ քննարկում քառօրյա պատերազմից հետո ստեղծված իրավիճակը։ Զրուցակիցները կարևորում են պետություն-եկեղեցի ջանքերի համատեղումը՝ ի նպաստ համազգային կարևորագույն խնդիրների ու առկա մարտահրավերների լուծման։
Նախագահ Սերժ Սարգսյանն ապրիլի 18-ին աշխատանքային այցով մեկնում է Արցախ։ Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանի հետ խորհրդակցություն է անցկացնում Պաշտպանության բանակի բարձրագույն սպայական կազմի մասնակցությամբ։ Մայրաքաղաք Ստեփանակերտում հայկական երկու պետությունների նախագահները խորհրդակցություն են անցկացնում նաև Արցախի օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանության մարմինների ներկայացուցիչների հետ, քննարկում վերջին օրերին Ադրբեջանի ագրեսիայի հետևանքով հանրապետությունում ստեղծված իրավիճակին վերաբերող հարցեր։
Նախագահներ Սերժ Սարգսյանը և Բակո Սահակյանը ապրիլի 19-ին և 20-ին այցելում են Արցախի հյուսիսարևելյան և հարավային հատվածներում տեղակայված մի շարք զորամասեր` խորհրդակցություն անցկացնում հրամանատարական կազմի հետ, քննարկում Ադրբեջանի ագրեսիայի հետևանքով հանրապետությունում ստեղծված իրավիճակը և զինվորների ծառայության ընթացքին վերաբերող հարցեր, տալիս հանձնարարականներ։
Պաշտպանության բանակի զորամասերից մեկում ապրիլյան լայնածավալ ռազմական գործողություններին մասնակցած զինծառայողները պարգևատրվում են նախագահների կողմից՝ պետական սահմանը պաշտպանելիս ցուցաբերած արիության և խիզախության համար ։
Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի և Ադրբեջանի զինված ուժերի միջև ռազմական գործողությունների հետևանքով հայկական կողմը կորցրել է 800 հա տարածք, ներառյալ 2 մարտական բարձրունք։ Հայկական պաշտոնական տվյալներով հայկական կողմն ունեցել է 93 զոհ և զգալի զինտեխնիկայի կորուստ
Սերժ Սարգսյանը պատերազմի հետևանքով հայկական կողմի կորցրած տարածքները համարեց բուֆերային գոտի, որոնք ըստ նրա ռազմավարական կամ մարտավարական տեսակետից որևէ նշանակություն չունեն      ։ Բազմաթիվ քաղաքական գործիչների, քաղաքագետների ու ռազմագետների կարծիքով այդ տարածքները ունեին ռազմավարական նշանակություն, և դրանց կորուստը բացասական հետևանք է ունեցել
Հակակառավարական ցույցեր և իշխանափոխություն
2018 թվականին Հայաստանում սկսված հակակառավարական ցույցերի հետևանքով Սերժ Սարգսյանը ապրիլի 23-ին հրաժարական տվեց Հայաստանի վարչապետի պաշտոնից ։
Հայտնի ելույթներ ու թևավոր դարձած խոսքեր
Սերժ Սարգսյանը ինչպես Հայաստանի նախագահի, այնպես էլ այլ պետական պաշտոններ զբաղեցնելու ընթացքում հանդես է եկել բազմաթիվ ելույթներով, որոնք հայաստանյան և հայկական սփյուռքի լայն շրջանակներում մեծ հնչեղություն են ստացել։ Հրապարակային ելույթների կամ մամլո ասուլիսների ժամանակ նրա արտահայտած նախադասությունների առանձին դրվագներ հանրության համար դարձել են հաճախակի կիրառվող թևավոր խոսքեր և մեմեր, որոնք սակայն ոչ միշտ ունեն դրական ենթատեքստ ։
Սերժ Սարգսյանի արտահայտած ամենալայն տարածում գտած մտքերը.
Եկել ես ստեղ, մեր տոնը խանգարում ես, որ ի՞նչ անես
2013 թ.-ի հունվարի 28-ին Հայաստանի զինված ուժերի օրվա առթիվ Երևանում գտնվող Եռաբլուր պանթեոն այցելած Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը հիվանդ երեխային պահել չկարողացող և այդ նպատակով օգնություն աղերսող կնոջը ասել է.
Այս արտահայտությունը հնչեցնելուց կարճ ժամանակ անց հանրային  և քաղաքական տարբեր շրջանակների կողմից այն սկսեց կիրառվել որպես թևավոր խոսք, հաճախ բացասական երանգով ։ Այն անգամ ՀՀ ԱԺ-ում է լայն կիրառություն ստացել պատգամավորների շրջանում
Ա՜յ տենց եք մտածում, որ խիյարը թարս ա բուսնում
2013 թ.-ի Հայաստանի նախագահական ընտրությունների նախընտրական քարոզարշավի շրջանակներում Հայաստանի Տավուշի մարզի Մովսես գյուղ այցելության ժամանակ գործող նախագահ Սերժ Սարգսյանին է մոտենում գյուղացիներից մեկը ։ Երբ Սերժ Սարգսյանը հարցնում է, թե ի՞նչ խնդիրներ ունեք, գյուղացին դժգոհում է, որ գյուղը դատարկվում է։ Նա նախագահից խնդրում է, որ գյուղում գործարան բացեն, ինչին ի պատասխան Սերժ Սարգսյանը ասում է.
Այս արտահայտությունը հանրության ամենատարբեր շրջանակների մոտ ևս դարձավ թևավոր խոսք բացասական երանգներով։ Հաճախ մարդիկ այն կիրառում են՝ արտահայտելով իրենց բողոքը Սերժ Սարգսյանի կառավարման դեմ ։
Դեպքից օրեր անց Սերժ Սարգսյանը, պատասխանելով Հայաստանի ԱԺ պատգամավոր Շուշան Պետրոսյանի հարցին, թե ի՞նչ ծրագրեր կան սահմանամերձ գյուղերում, ասել էր, թե ինքը պարզապես ցանկացել է գյուղացու լեզվով խոսել ։
Ինչքան ուզես՝ էնքան խփենք
2013 թվականի ՀՀ նախագահական ընտրությունների նախընտրական քարոզարշավի շրջանակներում ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում Սերժ Սարգսյանը, պատասխանելով լրագրողուհու այն հարցին, թե որքան է գնահատում իր շանսերը Շիրակի մարզում, պատասխանել էր, թե
Ընտանիքը
Սերժ Սարգսյանը ամուսնացել է 1983 թվականին։ Կինը՝ Ռիտա Սարգսյանը, ծնվել է Ստեփանակերտում՝ զինվորականի ընտանիքում։ Մասնագիտությամբ երաժշտության ուսուցչուհի է ։ Ունի երկու դուստր՝ Անուշն ու Սաթենիկը, և 5 թոռնիկ՝ Մարիամը, Արան, Սերժը, Ռիտան և Տիգրանը։
Սերժ Սարգսյանը ունի երկու եղբայր՝ Ալեքսանդր և Լևոն Սարգսյանները ։
Ֆինանսական կարողություն
Համաձայն ՀՀ նախագահի 2013 թ. ընտրություններից առաջ ունեցվածքի մասին հայտարարագրի, Սերժ Սարգսյանն ընդհանուր բաժնային սեփականության իրավունքով սեփականատեր է Ստեփանակերտում գտնվող 96 քմ մակերեսով շենք-շինության։ Նա ունի նաև 1992 թվականի արտադրության «Միցուբիշի Մոնտերո» ավտոմեքենա, ինչպես նաև 18-20-րդ դարի հին իրեր՝ արձանիկներ, քանդակներ, կտավների հավաքածու Խանջյանի, Սարյանի, Հակոբյանի, Գյուրջյանի, Բաշինջաղյանի, Մինասի, Երվանդ Քոչարի, Կոջոյանի հեղինակած գործերից ։
2013 թվականին Հայաստանի Հանրապետության նախագահի պաշտոնը զբաղեցնելիս Սերժ Սարգսյանը «Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովին» ներկայացված գույքի և եկամուտների հայտարարագրում նշել է, որ ունի 116 միլիոն դրամ ։։
Համաձայն Հայաստանի Հանրապետության նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող պաշտոնատար անձի կողմից «Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովին» ներկայացված գույքի և եկամուտների հայտարարագրի՝ Սերժ Սարգսյանը 2014 թվականին ունեցել է 20 միլիոն 164 հազար դրամ եկամուտը, որից 10 միլիոն 111 հազար դրամը կազմել է պետության կողմից նրան տրվող աշխատավարձը։ Մնացած 10 միլիոն 52 հազար դրամը ներկայացված է որպես փոխառություններից ստացած եկամուտ։ Ըստ նույն հայտարարագրի՝ 2014 թվականի սկզբի դրությամբ Սերժ Սարգսյանն ունեցել է 129 միլիոն 400 հազար դրամ, իսկ նույն տարվա վերջում՝ 114 միլիոն 100 հազար դրամ։ Բացի այդ, 2013 թվականին Սերժ Սարգսյանը 107 միլիոն 998 հազար դրամ փոխառություն է տվել, որը 2014 թվականի ընթացքում չի վերադարձվել և չի նշվել։ Նույն հայտարարագրի համաձայն նրա կինը՝ Ռիտա Սարգսյանը, ներկայացրել է, որ 2014 թվականի սկզբին ունեցել է 106 միլիոն 225 հազար դրամ, իսկ նույն թվականի տարվա վերջում՝ 107 միլիոն 340 հազար դրամ։ 2014 թվականին Ռիտա Սարգսյանն ունեցել է նաև 8 միլիոն 901 հազար դրամի եկամուտ և փոխառության տեսքով տվել է 95 միլիոն դրամ ։
Քրեական գործ
Սերժ Սարգսյանին 2019 թվականի դեկտեմբերի 4-ին մեղադրանք է առաջադրվել Հայաստանի քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ առանձնապես խոշոր չափերով գումարի հափշտակության կատարումը կազմակերպելու համար։ Որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը ։ 2020 թվականի հունվարին Հայաստանի Հատուկ Քննչական Ծառայությունը նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված բավարար ապացույցների համակցության հիման վերջնական մեղադրանք է առաջադրել Սարգսյանին Հայաստանի քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, այն է՝ առանձնապես խոշոր չափերով յուրացնելը կամ վատնելը (489 160 310 դրամ) և քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ հանձնվել է գործի նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին՝ այն դատարան ուղարկելու միջնորդությամբ ։
Այնի-քյուրաթ
Այնի-քյուրաթ, աղբյուրներ Թուրքիայում, Էրզրում քաղաքի մոտ։ Այստեղից սկիզբ է առնում Եփրատի ակունքներից մեկը։ Ջրերը բուժիչ են ։
Սերժ Սարգսյան
Քրեական գործ
Քրեական այս գործով մեղադրյալի կարգավիճակում է 5 անձ։ Նրանցից 4-ին՝ Սերժ Սարգսյանին, Բարսեղ Բեգլարյանին, գյուղատնտեսության նախկին փոխնախարար Սամվել Գալստյանին եւ նույն նախարարության Բուսաբուծության վարչության պետ Գեւորգ Հարությունյանին, մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (առանձնապես խոշոր չափերով յուրացումը կամ վատնումը կազմակերպել, դրդելը, օժանդակելը), իսկ գյուղատնտեսության նախկին նախարար Սերգո Կարապետյանին՝ 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (առանձնապես խոշոր չափերով յուրացումը կամ վատնումը)։
«Դիզելի գործ» անունը ստացած գործով դատական առաջին նիստը, կայացել է 2020թ. փետրվարի 25-ին և շարունակվում է մինչ օրս։ Գործը մակագրվել է Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Վահե Միսակյանին։ Ինչպես առաջին դատական նիստի օրը, այնպես էլ տարբեր այլ առիթներով ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, նրա փաստաբանական թիմը, համախոհներն ու աջակիցները հայտարարել են, որ իրականում այն ոչ թե քրեական, այլ քաղաքական գործ է, իսկ ավելի ստույգ՝ գործող իշխանությունների կողմից քաղաքական հետապնդում ՀՀ երրորդ նախագահի նկատմամբ՝ նրա քաղաքական հայացքների և Արցախի հարցում ունեցած դիրքորոշման համար։ «Արցախը, ավելի ճիշտ՝ այն, ինչ մնացել է Արցախից, երբեք չի լինելու Ադրբեջանի կազմում»,- դատական առաջին նիստից առաջ հայտարարել է Սերժ Սարգսյանը և ընդգծել, որ քաղաքական խրամատը չի լքելու ։
Բեցզեհայդե
Բեցզեհայդե (Beetzseeheide), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարածքում։
Սերժ Սարգսյան
Քրեական գործ
ՀՀ երրորդ Նախագահ Սերժ Սարգսյանի փաստաբանական թիմի հայտարարության կետերից մեկում նշվել էր. «Հայտնում ենք նաև, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից առանց բավարար հիմնավորումների մերժվել են պաշտպանական կողմի՝ բազմակողմանի օբյեկտիվ և լրիվ քննություն կատարելուն, գործի համար կարևոր նշանակություն ունեցող ապացույցներ ձեռք բերելուն և կոնկրետ դատավարական որոշումներ կայացնելուն ուղղված բազմաթիվ և բոլոր միջնորդությունները, ինչը կրկին վերահաստատում է մեր այն համոզմունքը, որ ՀՀ երրորդ Նախագահ Սերժ Սարգսյանի նկատմամբ քրեադատավարական փաթեթավորմամբ իրականացվում է քաղաքական հետապնդում» ։
Բեցզեհայդե
Գտնվում է Պոտսդամ Միթելմարկ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 665 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 37,23 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 69 019։
Սերժ Սարգսյան
Քրեական գործ
Գործով անցնող Բարսեղ Բեգլարյանը և Գևորգ Հարությունյանը ևս հայտարարել են, որ մեղադրանքն ամբողջովին անհիմն է։
Բեցզեհայդե
Կոմունան ներառում է 4 գյուղական շրջան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Սերժ Սարգսյան
Քրեական գործ
Սերժ Սարգսյանի պաշտպան Ամրամ Մակինյանը վստահեցնում է, որ ՀՔԾ¬ն իրավունք չուներ ՀՀ 3-¬րդ նախագահին ներգրավվելու որպես մեղադրյալ, քանի որ դրա համար ուղիղ արգելք է ՀՀ Սահմանադրությունը ։
Գյուղատնտեսության նախկին նախարար Սերգո Կարապետյանը և փոխնախարար Սամվել Գալստյանը մահացել են կորոնավիրուսից 2021-ի ձմռանը։ Դատարան է ներկայացվել միջնորդություն՝ նրանց նկատմամբ քրեական հետապնդումը՝ մահվան հիմքով դադարեցնելու մասին։ Դատարանը՝ դատավոր Վահե Միսակյանի նախագահությամբ, բավարարել է միջնորդությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայաստանի նախագահներ Կատեգորիա:Ոսկե Արծիվ շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Տիգրան Մեծի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ Կատեգորիա:Արցախի հերոսներ Կատեգորիա:Սերժ Սարգսյան Կատեգորիա:Գյումրու պատվավոր քաղաքացիությունից զրկվածներ Կատեգորիա:Հայ առաքելական քրիստոնյաներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Արցախի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան) Կատեգորիա:Վրացական «Ոսկե գեղմ» շքանշանի ասպետներ
Էդմունդ Սպենսեր
Սպենսեր Էդմունդ (Edmund Spenser) (մոտ ), անգլիացի բանաստեղծ։
Սովորել է Քեմբրիջի համալսարանում։ Ստացել է մագիստրոսի աստիճան։ Սպենսերի «Հովվի օրացույց» (1579) հովվերգություն է՝ բաղկացած 12 էկլոգից, որոնցից յուրաքանչյուրը կապված է տարվա մի ամսվա հետ։ Ավանդական այլաբանությունը Սպենսերը ծառայեցրել է նաև երգիծանքի նպատակին («Քոլին Քլաութի վերադարձը», 1591, «Սայր Հաբբարդի հեքիաթը», 1591)։ Նրա քնարերգությունը ներկայացված է հիմներով («Չորս հիմն», 1596), սոնետների շարքով («Սիրերգեր», 1591—1595)։ Սպենսերի ամենածավալուն գործը «Հավերժահարսների թագուհին» (1590—1596, անավարտ) այլաբանական պոեմն է։ Անգլիական տաղաչափության մեջ մտցրել է այսպես կոչված «սպենսերյան տուն» (ավանդական ութնյակի փոխարեն՝ ինը տողանոց տուն)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Բորկվալդե
Գտնվում է Պոտսդամ Միթելմարկ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1564 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 4,88 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 69 056։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Քիմիական կապ
Տեսություն
Քիմիական տարրերի թիվը 118 է, այնինչ պարզ և բարդ նյութերի թիվն անցնում է 20 միլիոնից։ Դրանց զգալի բաժինն, անշուշտ, կազմում են բարդ նյութերը՝ քիմիական միացությունները։ Ատոմներն իրար հետ կապվում են որոշակի ուժերով՝ առաջացնելով քիմիական կապ։ Բնության մեջ կատարվող երևույթների ընդհանուր համաշարում քիմիական կապի առաջացումը «շահավետ» գործընթաց է, որովհետև ուղեկցվում է ջերմության անջատումով։ Մոլեկուլներն ունեն ավելի քիչ էներգիա, քան մեկուսացած ատոմների էներգիաների գումարն է։ Քիմիական կապն ընդհանուր առմամբ ունի էլեկտրաստատիկ բնույթ՝ պայմանավորված տարբեր ատոմների դրական լիցքավորված միջուկների և բացասական լիցքավորված էլեկտրոնների փոխձգողությամբ։ Քիմիական կապերի առաջացմանը մասնակցում են տարրերի վալենտային էլեկտրոնները։ Ատոմները, էլեկտրոն տալով կամ վերցնելով, ձգտում են իրենց արտաքին թաղանթը դարձնելու ութ էլեկտրոնանոց՝ ձեռք բերելով համապատասխան ազնիվ գազի էլեկտրոնային կայուն փոխդասավորություն՝ ութնյակ։ Քիմիական կապի օրինակներ են հանդիսանում իոնները՝ H2+, Li2+, Na2+, K2+, Rb2+, Cs2+ :
Փոթորիկ․ Բել Իլի ծովափ
«Փոթորիկ․ Բել Իլի ծովափ» (Tempête, côtes de Belle-Ile), ֆրանսիացի գեղանկարիչ, ֆրանսիական իմպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից և ամենակարկառուն ներկայացուցիչներից Կլոդ Մոնեի նկարներից ։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1886 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 65 × 81.5 սմ ։
Քիմիական կապ
Կապի տեսակներ
Ատոմների միջև առաջացող փոխձգողության առանձնահատկություններից կախված՝ զանազանում են քիմիական կապի հետևյալ հիմնական տեսակները՝
Իոնական (էլեկտրավալենտ կամ հետերոպոլյար) կապ
Իոնական կապն առաջանում է այն ատոմների միջև, որոնք իրենց էլեկտրաբացասականությամբ խիստ տարբերվում են։ Այս կապի առաջացման ժամանակ էլեկտրոնները մի ատոմից անցնում են մյուսին, առաջանում են տարանուն լիցքով իոններ, որոնք փոխադարձաբար ձգում են միմյանց.
Իոնական կապը բնորոշ է անօրգանական միացություններին, որով պայմանավորված է դրանց հալման և եռման բարձր կետերը, լավ լուծելիությունը պոլյար լուծիչներում, ռեակցիաների արագ ընթացքը, լուծույթների լավ էլեկտրահաղորդականությունը օրգանական նյութերի համեմատությամբ։
Կովալենտ (ոչ բևեռային) կապ
Երբ կապն առաջանում է էլեկտրաբացասականությամբ հավասար կամ իրարից քիչ տարբերվող ատոմների միջև, էլեկտրոնների փոխանցում մեկ ատոմից մյուսին տեղի չի ունենում։ Այս դեպքում կապն առաջանում է չզույգված էլեկտրոնների ընդհանրացումով (երկու, չորս կամ վեց), որոնք մինչև կապի առաջացումը պատկանում են առանձին ատոմներին։ Էլեկտրոնային զույգից յուրաքանչյուրն առաջացնում է մեկ կովալենտ կապ, որը նշանակում են գծիկով.
Կովալենտ կապը օրգանական քիմիայում ամենատարածված կապն է։ Այն առաջանում է, երբ մեկ ատոմի էլեկտրոնային օրբիտալը վերածածկվում է երկրորդ ատոմի օրբիտալով։ Դրա արդյունքում առաջանում են կայուն էլեկտրոնային թաղանթներ (օկտետներ) էլեկտրոնների ընդհանրացումով և ոչ թե փոխանցումով։ Կովալենտ կապով մոլեկուլը կարող է լինել ոչ բեևեռային եթե առաջանում է նման էլեկտրաբացասականությամբ ատոմների (օրինակ ջրածնի մոլեկուլը), կամ ատոմների խմբերի միջև (H3C : CH3)։ Եթե ատոմներից մեկը էլեկտրոնի նկատմամբ ունի ավելի մեծ խնամակցություն, ապա էլեկտրոնային ամպի խտությունը տեղաշարժվում է դեպի այդ ատոմը և մոլեկուլը կամ կապը դառնում է բեևեռային։ Օրինակ կարբոնիլային խմբի մեջ՝ δ+ և δ- նշանները ցույց են տալիս, որ թթվածնի ատոմի վրա էլեկտրոնային ամպի խտությունը ավելի մեծ է (մասնակի բացասական լիցք), համապատասխանաբար ածխածնի ատոմի վրա ավելի փոքր (մասնակի դրական լիցք)։ Այսպիսով որքան մեծ է կովալենտ կապով ատոմների էլեկտրաբացասականության տարբերությունը, այնքան մոլեկուլը կամ կապը պոլյար է։ Սակայն օրգանական միացություններում կապի պոլյարությունը հաստատուն մեծություն չէ։ Այն հաճախակի փոփոխվում է մի շարք գործոնների ազդեցությամբ՝ գրոհող ռեագենտ, լուծիչի բնույթ և այլն։ Բևեռացումը շատ կարևոր հատկանիշ է և շատ դեպքերում բացատրում է օրգանական միացությունների ֆիզիկա-քիմիական հատկություններն ու վարքագիծը։ Բացի բևեռացումից, որը բնութագրում է քիմիական կապը ստատիկ վիճակում, յուրաքանչյուր կապ կարող է օժտվել նաև բևեռայնությամբ, այսինքն՝ արտաքին էլեկտրամագնիսական դաշտի ազդեցության տակ բևեռացումը փոփոխելու հատկությամբ։
Բևեռային նյութերի բնութագրեր
Ջրածնային կապ
Ջրածնային կապն առաջանում է ջրածին պարունակող այնպիսի միացություններում, որոնցում ջրածինը միացած է խիստ էլեկտրաբացասական տարրի հետ։ Ջրածնային կապ գոյանում է նաև մի շարք օրգանական միացություններում՝ սպիրտներում, կարբոնաթթուներում, ամինաթթուներում, սպիտակուցներում։ Չափազանց կարևոր նշանակություն ունի ջրածնային կապը բուսական և կենդանական օրգանիզմներում, մասնավորապես՝ ԴՆԹ և ՌՆԹ մոլեկուլներում։ Ջրածնային կապ առաջանում է հիմնականում հեղուկ և պինդ նյութերում։ Ջրածնային կապը թույլ կապ է, մոտ 15–20 անգամ թույլ՝ կովալենտային կապից։ Դա նշում են ոչ թե գծիկով, այլ, որպես կանոն, երեք կետով։ Այդուհանդերձ, նյութի մեջ այդ կապերը խզելու և մոլեկուլներն իրարից հեռացնելու համար որոշակի էներգիա է պահանջվում։ Այդ պատճառով ջրածնային կապ ունեցող նյութերն ունեն հալման և եռման համեմատաբար բարձր ջերմաստիճաններ։ Ջրածնային կապը ազդում է հիմնականում նյութի ֆիզիկական հատկությունների վրա։ Ջրածին և ֆտոր տարրերի ԷԲ մեծ տարբերության պատճառով (տե՛ս պարբերական համակարգը) ֆտորաջրածնի մոլեկուլում կովալենտային կապը խիստ բևեռացված է, և այդ տարրերի ատոմներն ունեն դրական ու բացասական լիցքի մեծ խտություն։ Այդ պատճառով մի մոլեկուլի ջրածնի ատոմը բավական մեծ էլեկտրաստատիկ ուժով կապվում է մյուս մոլեկուլի ֆտորի ատոմի հետ։ Առաջանում է ջրածնային կապ, որի շնորհիվ երկու մոլեկուլները կապվում են իրար։
Մետաղական կապ
Մետաղային տարրերի ատոմներն արտաքին էներգիական մակարդակում ունեն քիչ թվով էլեկտրոններ, հիմնականում՝ 1 կամ 2, առավել քիչ դեպքերում՝ 3 և 4 էլեկտրոններ։ Ոչմետաղների համեմատ, մետաղներն ունեն մեծ ատոմային շառավիղ, որի պատճառով վալենտային էլեկտրոնները թույլ են ձգվում միջուկների կողմից։ Անգամ քիչ էներգիայի առկայությամբ էլեկտրոնները կարող են անցնել ավելի բարձր էներգիական մակարդակներ կամ նույնիսկ հեռանալ ատոմից։ Բյուրեղային վիճակում մետաղների ատոմներն իրար կողքի լինելիս վալենտային էլեկտրոնները, ինչպես կովալենտային կապի ժամանակ, ընդհանրացվում են։ Սակայն, ի տարբերություն կովալենտային կապի, այդ ընդհանրացումը կատարվում է ոչ թե երկու ատոմների, այլ մետաղի բյուրեղում եղած բոլոր ատոմների միջև։ Oրբիտալներն ընդհանրացվելով առաջացնում են մի վիթխարի «գերօրբիտալ»՝ բացասականապես լիցքավորված «էլեկտրոնային գազ», որով կարծես ամրացվում են մետաղի դրական իոնները։ Մետաղային կապը ապատեղայնացված կապ է, գործում է ոչ թե երկու կամ իր շուրջը գտնվող մի քանի ատոմների, այլ մետաղի կտորի բոլոր ատոմների միջև։ Մետաղային կապին բնորոշ է մետաղական բյուրեղացանցը, որի հանգույցներում մետաղի դրական իոններն են՝ շրջապատված ազատորեն տեղաշարժվող վալենտային էլեկտրոններով։ Մետաղային կապին և մետաղային բյուրեղացանցին բնորոշ են պլաստիկությունը, լավ էլեկտրա– և ջերմահաղորդականությունը, մետաղական փայլը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քիմիական կապեր
Փոթորիկ․ Բել Իլի ծովափ
Այսօր «Փոթորիկ․ Բել Իլի ծովափ» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Օրսե թանգարանում (Փարիզ, Ֆրանսիա)։
Պատմություն
«Փոթորիկ․ Բել Իլի ծովափ» ստեղծագործությունը համարվում է այն 39 աշխատանքներից մեկը, որոնք Կլոդ Մոնեն նկարել է Բրետանի (Ֆրանսիա) Բել Իլ կղզում․ այստեղ հեղինակն ապրել է 1886 թվականի աշնանը ։
Այդ ընթացում վրձնած նկարները հեղինակի ստեղծագործական կյանքում կարևոր նշաձող սահմանեցին․ այսօր այդ կտավները զարդարում են աշխարհի տարբեր թանգարանները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1886 նկարներ Կատեգորիա:Կլոդ Մոնեի նկարներ Կատեգորիա:Օրսե թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Բնանկարներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի արվեստ
Հելգա Փեդերսոն
Կենսագրություն
Ծնվել է 1973 թվականի հունվարի 13-ին Նորվեգիայի արևելյան շրջաններից մեկում` Սյոր-Վարանգերում, ավելի ուշ ընտանիքը տեղափոխվել է Վեստերտանա (Vestertana), Տանայի շրջան։ Հայրը` Տերյե Պեդերսոնը (ծնվ. 1941) զբաղվել է գյուղատնտեսությամբ, ձկնորսությամբ, շրջանի քաղաքական գործիչներից էր, մայրը` Յորդիս Լանգհոլմը (Hjørdis Langholm) (ծնվ. 1942, Jæren) աշխատել է որպես բուժքույր։ Իր երեք եղբայրների հետ Հելգան մեծացել է սաամական մշակույթի միջավայրում։
1992-1993 թվականներին Տանա կոմունայի Boftsa Oppvekstsenter գյուղական դպրոցում աշխատել է որպես ուսուցիչ և ուսուցչի օգնական։
1998-2000 թվականներին Ֆինմարքի շինարարական ադմինիստրացիայում աշխատել է որպես խորհրդատու։
Պեդերսոնն ու իր երկու աղջիկները պաշտոնապես պատկանում են Նորվեգիայի սաամների փոքրամասնությանը և Նորվեգիայի սաամական պառլամենտի ընտրություններում, նաև գյուղատնտեսության մեջ հարկային ոլորտում ունեն մի շարք առավելություններ։ Պեդերսոնն ազատ խոսում է սաամերեն և պաշտոնական ընդունելությունների և տոնակատարությունների ժամանակ հագնում է սաամական ավանդական հագուստ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի նախարարներ Կատեգորիա:Բերգենի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Կոպենհագենի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի կին քաղաքական գործիչներ
Հնչյունաբանություն
Հնչյունաբանություն, լեզվաբանության բաժին, որն ուսումնասիրում է մարդկային լեզվի նյութական կողմը, այսինքն՝ այն բոլոր արտասանական միջոցները, որոնցով կազմավորվում է խոսքը՝ հնչյունները, նրանց միացումները, վանկը, հնչաբառը, հնչերանգը ևն։ Նեղ առումով հնչյունաբանությունը զբաղվում է հնչյունների արտաբերման ու ձայնաբանական հատկանիշների ուսումնասիրությամբ, նրանց նկարագրությամբ ու դասակարգումով։ Հնչյունաբանության խնդիրն է նկարագրել լեզվի հնչույթների դրսևորումները՝ արտաբերությունը, նրանց ձայնաբանական առանձնահատկությունները, լեզվի վանկատիպերը, բառային շեշտը, հնչերանգը տարբեր բնույթի նախադասություններում ևն։ Լայն առումով հնչյունաբանության ոլորտի մեջ է մտնում նաև հնչույթաբանությունը։ Տարբերում են մի քանի տիպի հնչյունաբանություններ՝
Հնչյունաբանության հարցերով հայագիտության մեջ զբաղվել են լեզվաբաններ Հրաչյա Աճառյանը, Մանուկ Աբեղյանը, Գրիգոր Ղափանցյանը, Վ. Առաքելյանը։ Մեր օրերում, հատկապես փորձառական հնչյունաբանության բնագավառում, հայտնի են Ա. Խաչատրյանի, Ռ. Թոխմախյանի և այլոց աշխատանքները։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հնչյունաբանություն
Ստացիոնար վիճակ (այլ կիրառումներ)
Ստացիոնար վիճակ, (անշարժ stationary)
Սթոնտոն
Սթոնտոն (Staunton), անկախ քաղաք Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Վիրջինիա նահանգում, Շենանդոա գետի հովտում, որտեղ տեղի է ունեցել ԱՄՆ քաղաքացիական պատերազմի նշանավոր ճակատամարտերից մեկը։ Վիրջինիայում անկախ քաղաքներն առանձնացված են այն շրջանների վարչական մարմիններից, որոնց տարածքում գտնվում են։ Այդ պատճառով էլ Օգաստայի շրջանի ղեկավար հիմնարկությունները Սթոնտոնի հարևանությամբ գտնվող Վերոնա քաղաքում են ։ Սթոնտոնն ինքը համարվում է իր շուրջը ձևավորված մետրոպոլիսային տարածքի՝ Սթոնտոն-Ուեյնսբորո վիճակագրական գոտու գլխավոր բնակավայրը։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 23.746, իսկ մետրոպոլիսային տարածքինը՝ 118 502 :
Սթոնտոնը Միացյալ Նահանգների քաղաքների շարքում առաջինն է, որ ամբողջությամբ անցել է կառավարման որոշակիացված համակարգի։ Քաղաքը հայտնի է նաև նրանով, որ այստեղ են գտնվում Մերի Բոլդուին համալսարանը՝ պատմական ուշագրավ անցյալ ունեցող իգական քոլեջով, Ստյուարտ Հոլլը, որ ինտեգրված ուսուցում ապահովող նախապատրաստական մասնավոր դպրոց է, ինչպես նաև՝ Վիրջինիայի կույրերի ու խուլերի դպրոցը։ Սակայն, թերևս, քաղաքն առաջին հերթին հայտնի է նրանով, որ հանդիսանում է ԱՄՆ-ի մեծահամբավ նախագահներից մեկի՝ Վուդրո Վիլսոնի ծննդավայրը։ Սթոնտոնում պահպանվել է նրա հայրական տունը, որը վերածվել է թանգարանի ։ Վերջինիս առընթեր գործում է նախագահական գրադարանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի աշխարհագրություն Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պատմություն
Headup Games
Headup Games GmbH & Co. KG, գերմանական անկախ, սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություն, որը զբաղվում է համակարգչային խաղերի հրատարկմամբ, հիմնականում Գերմանիայի տարածքում։ Headup Games-ը հիմնադրվել է 2009 թվականի հունվարի 1-ին Դիկտեր Շոյլերի կողմից և տեղակայված է Քյոլն քաղաքում ։
Ընկերությունը կենտրոնացված է անհատական համակարգիչների համար նախատեսված խաղերի հրապարակմամբ։ Ընկերությունը ընդլայնում է իր հրատարակչական գործունեությունը նաև այլ երկրերի տարածքում։ Այս նպատակին հասնելու առաջին քայլը դարձավ NBG Multimedia ընկերության հետ կքնած պայմանագիրը ։
Պատմություն
2009 թվականի մայիսի 12-ին Headup Games ընկերությունը հայտարարեց, որ պայմանագիր է կնքել NBG Multimedia ընկերության հետ, որը զբաղվում է հիմնականում բջջային հավելվածների դիստրիբուտացմամբ։ Պայմանագիրն իր մեջ ներառում էր մի շարք խաղերի տարածումը Գերմանիայում, Ավստրիայում և Շվեցարիայում ։
2009 թվականի հուլիսի 31-ին Headup Games-ը հայտարարեց, որ դարձել է Waterdown երաժշտական խմբի հովանավորը ։
2009 թվականի օգոստոսի 19-ին ներկայացվեց ընկերության պաշտոնական կայքը, որը նախատեսված էր հրապարակվող խաղերի մասին տեղեկությունների հրապարակաման համար ։
2010 թվականի մայիսի 1-ին Headup Games-ը հայտարեց, որը որպես հրատարակիչ հանդես կգա Crenetic Studios-ի կողմից մշակված Trapped Dead խաղի համար։ Թողարկմումը պլանավորվել էր 2010 թվականի նոյեմբերի վերջին ։
2010 թվականի նոյեմբերի 5-ին PC Games Hardware կայքում հայտնվեց հարցազրույց Futuremark ընկերության ներկայացուցչի հետ, որում նշում էր, որ Headup Games-ը կհրապարակի 3DMark 11 խաղը Գերմանիայի, Ավստրիայի և Շվեցարիայի տարածքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ընկերություններ Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ստուդիաներ Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր
Գայոս Ավրելիոս Կոտտա
Գայոս Ավրելիոսը պատկանել է մ.թ.ա. 1-ին դարի հռոմեացի ամենահայտնի հռետորների թվին։ Նա մասնակցել է Պուբլիոս Ռուտիլիոս Ռուֆոսի (մ.թ.ա. 92 թվական) և Գնեոս Կորնելիոս Դոլաբելլայի (հավանաբար մ.թ.ա. 77 թվական) մեծ արձագանք ստացած դատական գործերին։
Ծագում
Գայոս Ավրելիոսը պատկանել է Ավրելիոսների ազդեցիկ պլեբեյական տոհմին, որի ներկայացուցիչն առաջին անգամ կոնսուլության է հասել է մ.թ.ա. 252 թվականին։ Արդեն այդ ժամանակ, ամենայն հավանականությամբ, նա դաշինքի մեջ է եղել Սերվիլիա և Ցեցիլիի տոհմերի հետ։ Մ.թ.ա. 2-րդ դարի վերջին նրանք շարունակվում էին համարվել «նոր ազնվականություն», չնայած արդեն ունեին հարստություն և ազդեցություն։ Կապիտոլիական ֆաստիներում Գայոս Ավրելիոսի հայրն անվանվում է Մարկ, Մարկ Ավրելիոս Կոտտայի մասին այլևս ոչինչ հայտնի չէ։ Է. Բեդիանը ենթադրում է, որ այդ ազնվականը կարող էր լինել Լուցիոս Ավրելիոս Կոտտայի (մ.թ.ա. 144 թվականի կոնսուլ) փոքր որդին՝ մ.թ.ա. 144 թվականի կոնսուլը, բայց նա անմիջապես հստակեցրել է. «մենք չենք կարող որոշել հոր ճշգրիտ դիրքը տոհմաբանական ծառի վրա»։
Գայոս Ավրելիոսի մայրը Պուբլիոս Ռուտիլիոս Ռուֆոսի քույրն էր, որը մ.թ.ա. 105 թվականին եղել է կոնսուլ, «նոր մարդ» և մտերիմ էր Մետելլի հզոր ընտանիքի հետ։ Գայոսն ուներ երկու եղբայր՝ Մարկը (մ.թ.ա. 74 թվականի կոնսուլ) և Լուցիոսը (մ.թ.ա. 65 թվականի կոնսուլ)։ Կա վարկած, որ նրա քույրը եղել է Ավրելիան՝ Հուլիոս Կեսարի մայրը, սակայն այդ կնոջ ծագումը համենայն դեպս անհայտ է, բացառությամբ այն փաստի, որ բարեկամական կապ է ունեցել Կոտտա եղբայրների հետ։ Է. Բեդիանը գտնում է, որ propinquus տերմինը, որը Գայոս Տրանքվիլլոս Սվետոնիոսն օգտագործել է Գայոս Կոտտայի վերաբերյալ, ժխտում է այդպիսի տարբերակը։
Նախքան աքսորը
Ցիցերոնը գրում է, որ Գայոս Ավրելիոսը «գրեթե հասակակից» է եղել ժողովրդական տրիբուն Պուբլիոս Սուլպիցիոսի հետ։ Ենթադրվում է, որ նա Պուբլիոսից մեծ է եղել մի քանի ամսով, քանի որ ժողովրդական տրիբունի պաշտոնի համար իր թեկնածությունն առաջադրել էր մ.թ.ա. 91 թվականի աշնանը, իսկ «Սուլպիցիոսը, ինչպես մտածում էին, պատրաստվում էր այդ պաշտոնի համար առաջադրվել հաջորդ տարի»։ Նրանք երկուսն էլ Քվինտուս Հորտենսիուսից մեծ էին 10 տարով, Ֆրիդրիխ Մյունցերը և Գ. Սամներն այդ ամենից եզրակացնում են, որ Գայոս Ավրելիոսը ծնվել է մ.թ.ա. 124 թվականին։ Միևնույն ժամանակ Էլմար Կլեբսը ենթադրաբար Կոտտային վերագրում է մ.թ.ա. 120 թվականը։ Նույն կարծիքին է նաև Ա. Եգորովը։
Գայոս Ավրելիոսն իր կարիերան սկսել է մ.թ.ա. 90-ական թվականներին որպես դատական հռետոր։ Նա հասել է մեծ հաջողությունների. Ցիցերոնը նրան դասում է Հռոմի այդ տասնամյակի ամենապահանջված 6 փաստաբանների շարքում, որոնց թվում էին Լուցիոս Լիցինիուս Կրասոսը, Մարկոս Անտոնիոս Օրատորը, Լուցիոս Մարցիուս Ֆիլիպոսը (կոնսուլ մ.թ.ա. 91 թվականին), Պուբլիոս Սուլպիցիոսը և Գայոս Հուլիոս Կեսար Ստրաբոն Ոպիսկոսը։ Հայտնի է, որ Կոտտան մի ռեզոնանսային գործընթացում կարճ ելույթ է ունեցել ի պաշտպանություն իր քեռու՝ Պուբլիոս Ռուտիլիոսի, որը հավանաբար տեղի է ունեցել մ.թ.ա. 92 թվականին։ Այնուամենայնիվ մեղադրյալը դատապարտվել է աքսորի։
Մտերիմ ընկերությամբ էին կապված Գայոս Ավրելիոսը և Մարկոս Լիվիուս Դրուսոսը։ Մ.թ.ա. 91 թվականին, երբ վերջինս զբաղեցնում էր ժողովրդական տրիբունի պաշտոնը և հանդես եկավ բարեփոխումների ծրագրով, որ ենթադրում էր սենատի ընդլայնում հեծյալներին ներառելու հաշվին, դատարանների վերահսկողության փոխանցում սենատորներին, հողի լայնածավալ բաժանում և իտալացիներին քաղաքացիական իրավունքների տրամադրում, Կոտտան նրա կողմնակիցների թվում էր։ Քաղաքական այդ խմբավորման անդամներ էին Մարկոս Էմիլիուս Սկավրոսը, Կվինտոս Մուցիոս Սցևոլան, Կվինտոս Մուցիոս Ավգուրը, Պուբլիոս Սուլպիցիոսը, պրետոր Քվինտուս Պոմպեոս Ռուֆոսը, նախկին քվեստոր Գայոս Հուլիոս Կեսար Ստրաբոն Ոպիսկոսը։ Կարծիք կա, որ Դրուսոսի համախոհների թվում էր նաև Լուցիոս Կոռնելիուս Սուլլա, որն այդ ժամանակ ընդամենը նախկին պրետոր էր։
Ենթադրվում էր, որ Գայոս Ավրելիոսը տրիբունում հաջորդելու էր Դրուսոսին և շարունակելու նրա սկսած բարեփոխումները, իսկ Գայոս Ավրելիոսին հաջորդելու էր Պուբլիոս Սուլպիցիոսը։ Սակայն այդ ծրագրերը հանդիպեցին հռոմեական հասարակության մի զգալի մասի կատաղի դիմադրությանը։ Կոտտան ընտրություններում պարտություն կրեց, Դրուսոսի բոլոր օրենքները չեղյալ հայտարարվեցին, իսկ Մարկոս Լիվիուսը սպանվեց մարդասպանի ձեռքով։ Այդ ամենն իտալացիներին մղեց Հռոմի դեմ ապստամբության։ Այդ ժամանակ բարեփոխումների թշնամիները ընդունեցին Քվինտուս Վարիուս Սևերուսի օրենքը (Lex Varia)՝ համաձայն որի դատապարտում էին բոլոր նրանց, ովքեր խոսքով կամ գործով հռոմեացի դաշնակիցներին հրահրել էին ապստամբության։ Այդ օրենքի հիման վրա սկսեցին Դրուսոսի կողմնակիցների հետապնդումները, Գայոս Ավրելիոսի դեմ, ի թիվս այլոց, դատական գործ հարուցվեց, որի արդյունքում նա արտաքսվեց։ Ըստ Ապպիանոսի խոսքերի՝ նա «ելույթ ունեցավ դատարանում՝ արտասանելով տպավորիչ խոսք իր գործելաոճի վերաբերյալ, բացեիբաց անարգեց հեծյալների դասին, բայց... Հռոմից հեռացվեց քվեարկությամբ»։
Դաշնակցային պատերազմի բեկումից հետո՝ մ.թ.ա. 88 թվականին, Պուբլիոս Սուլպիցիոսը դարձավ ժողովրդական տրիբուն և առաջ քաշեց մի օրինագիծ, որը որոշ աքսորյալների թույլատրում էր վերադառնալ Հռոմ։ Պատմագրության մեջ կարծիք կա, որ նկատի ունեին Լուցիոս Սատուրնինոսի կողմնակիցներին կամ նրանց, ովքեր Վարիուսի օրենքի պատճառով թողել էին հայրենիքը, այդ թվում նաև Գայոս Ավրելիոսին։ Սուլպիցիոսը շուտով մահացավ, իսկ նրա օրենքը վերացվեց։
Արտաքսումից հետո
Պլուտարքոսը հիշատակում է ինչ-որ Կոտտայի, որը պրոպրետորի լիազորություններով մ.թ.ա. 80 թվականին տիրել է Իսպանիայում։ Դա կարող էր լինել Գայոս Ավրելիոսը կամ նրա եղբայր Մարկը։ Ամեն դեպքում Գայոս Ավրելիոսը պրետորի պաշտոնը պետք է զբաղեցներ մ.թ.ա. 78 թվականի ոչ ուշ. դա հետևում է նրա կոնսուլության օրվանից և Կոռնելիուսի օրենքի պահանջներից, որ սահմանում է նվազագույն ընդմիջումներ մագիստրատուրաների միջև։
Ենթադրաբար մ.թ.ա. 77 թվականին Գայոս Ավրելիոսը մասնակցել է Գնեոս Կորնելիոս Դոլաբելլայի (կոնսուլ մ.թ.ա. 81 թվականին)՝ մեծ արձագանք ստացած դատական գործընթացին։ Այդ ազնվականը, որ Սուլլայի նշանավոր կողմնակիցներից էր, Գայոս Հուլիոս Կեսարի կողմից մեղադրվում էր Մակեդոնիայի փոխարքա եղած ժամանակ իշխանությունը չարաշահելու մեջ, Կոտտան Քվինտուս Հորտենսիուսի հետ դարձավ Դոլաբելլայի պաշտպանը։ Գործընթացի մասին շատ բան հայտնի չէ, բայց Ա. Եգորովը ենթադրում է, որ մասշտաբներով և հասարակական նշանակությամբ համեմատելի էր Գայոս Վերրեսի գործի հետ։ Ավլոս Գելլիուսի մոտ հիշատակվում է Կեսարի «առաջին խոսքը», հետևաբար դատական նիստերը մի քանիսն են եղել։ Վերջում Դոլաբելլան արդարացվել է։