cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վյոշենսկայայի կաղնի
Վյոշենսկայայի կաղնի (Вёшенский дуб), բնության բուսաբանական հուշարձան, որը գտնվում է ՌԴ Ռոստովի մարզի Շոլոխովսկի շրջանի Վյոշենսկայա ստանիցայից 8 կմ դեպի հյուսիս ։ Աճում է Շոլոխովսկի անտառտնտեսության տարածքում։ Դասվում է դաշնային նշանակության հատուկ պահպանվող բնական տարածքների շարքին ։ Վյոշենսկայայի կաղնին համարվում Հարավային դաշնային օկրուգի ամենահին ծառը ։ Ծառը գտնվում է Միխայիլ Շոլոխովի արգելոց-թանգարանի տարածքում ։
Պատմություն
Համաձայն տեղական ավանդույթների՝ կաղնուց 500 քայլ հեռավորության վրա թաղված է թաթարական խանի գանձ։ Սակայն որ կողմում նրան փնտրել, հայտնի չէ։ Նախկինում շատ կազակներ եկել են կաղնու մոտ՝ փորձելով գտնել գանձը ։
1952 թվականին ծառին հարվածել է կայծակը, որը վնասել է երկու բներից մեկը։ Այս մասին վկայում են կաղնու վրա մնացած նշանները ։
Ըստ անձնագրի՝ ծառը մոտ 400 տարեկան է, սակայն իրականում այն կարող են տնկած լինել նաև ավելի վաղ, քանի որ հետազոտողները կարծում են, որ Իվան Ահեղի ժամանակ ծառն արդեն աճում էր ։
2010 թվականի դրությամբ ծառը եղել է բավարար վիճակում, փրկվել է անտառային հրդեհներից ։
Ռոստովի մարզի վարչակազմի 2006 թվականի հոկտեմբերի 19-ի «Ռոստովի մարզի բնության հուշարձանների մասին» թիվ 418 որոշման համաձայն՝ կաղնին, ինչպես նաև նրան հարակից տարածքը մարզային նշանակության բնության հուշարձան են ։
Նկարագրություն
Վյոշենսկայայի կաղնին ամառային կաղնի է ։
Ծառի բունը 1,9 մետր բարձրության վրա բաժանվում է երկու մասի և ձևավորում է երկու ինքնուրույն բուն ։ Դրանցից առաջինի բարձրությունը 25 մետր է, տրամագիծը՝ 1,4 մետր։ Երկրորդի բարձրությունը 25,2 մետր է, տրամագիծը՝ 1,6 մետր։ Կաղնու շուրջ բնապահպանական տարածքը 150 հեկտար է, իսկ բնապահպանական գոտին հենց բնության հուշարձանի շուրջ 2,5 հեկտար է։ Կաղնին ունի ամուր, թամբարդով բուն և լայն սաղարթ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայտնի ծառեր Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:Կաղնիներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Բարզուկ
Բարզուկ, լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհում, Տավրոս լեռնահամակարգում, Նոր Մալաթիայից հյուսիս-արևելք, ձգվում է արևմուտքից-արևելք մոտ 12 կիլոմետր երկարությամբ։ Լեռնաշղթան հարավ-արևմուտքից ստորոտներով անցնում է Եփրատը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ
Սավանտի համախտանիշ
Սավանտի համախտանիշ երբեմն կրճատ՝ սավանտիզմ (savant — «գիտնական»), հազվադեպ հանդիպող իրավիճակ է, որի դեպքում անձն ունի աչքի ըկնող, նորմայից գերազանցող կարողություններ՝ մեկ կամ մի քանի ոլորտներում, հաճախ ունենում է նաև այլ ոլորտներում ուղեղի գործունեության զգալի դեֆիցիտ   ։ Հանդիպում է շատ հազվադեպ և ուղեկցվում է զարգացման ձևի որոշակի խանգարմամբ, օրինակ՝ մանկական աուտիզմ, կամ Ասպերգերի համախտանիշ կամ մտավոր հետամնացություն։ Առավել հազվադեպ կարող է լինել ուղեղի վրա ազդող գանգուղեղային վնասվածքի կամ հիվանդության հետևանք։
Ոլորտները, որտեղ առավել հաճախ են ի հայտ գալիս ընդունակությունները հետևյալն են՝ երաժշտություն, կերպարվեստ, թվաբանական հաշվարկներ, քարտեզագրություն, բարդ եռաչափ մոդելների կառուցում։
Չնայած նրան, որ այս վիճակը անվանվում է համախտանիշ, նա ընդգրծված չէ բժշկական դասակարգման մեջ ։
Սավանտի համախտանիշով մարդը կարող է կրկնել մի անգամ լսած տեքստի մի քանի էջ, անսխալ ասել բազմանիշ թվերի բազմապատկման արդյունքը կամ ասել, թե շաբաթվա ինչ օր է, օրինակ, 3001 թվականի հունվարի 1-ը։ Հանդիպում են սավանտներ, ովքեր ունակ են երգել իրենց լսած բոլոր արիաները կամ Լոնդոնի վրա թռիչք կատարելուց հետո նկարել տարածքի քարտեզը, ինչն արեց 29 ամյա Սթիվեն Ուիլթշիրը։ Դրա հետ մեկտեղ, սավանտի համախտանիշի գրանցված դեպքերի մեջ, կան մարդիկ, ովքեր ունեն հատուկ ընդունակություններ՝ ուսումնասիրել օտար լեզուներ, ժամանակի սուր ընկալում և այլն։ Սակայն մնացած ոլորտներում, որտեղ համախտանիշն ի հայտ չի գալիս, այդպիսի մարդը կարող է ցուցադրել ակնհայտ զարգացման հապաղում, մինչև՝ մտավոր հետամնացություն։ Ամենատարածվածը «օրացույցային» սավանտիզմն է, հազվադեպ հանդիպում են ֆենոմենալ հիշողություն ունեցող սավանտներ։ Հանդիպում են նաև հիպերհաշվիչ սավանտներ, ովքեր ունեն գերզարգացած մաթեմատիկական ընդունակություններ ։
Հոգեբանական գրականության մեջ, օլիգոֆրեն հիվանդների իմբեցիլ աստիճանում նկարագրվում են բացառիկ հիշողության և «օրացույցային» սավանտիզմի դեպքեր ։
Հոգեբանական
Ոչ մի համընդհանուր կոգնիտիվ տեսություն չի բացատրում տաղանդի և դեֆիցիտի համատեղությունը ։ Ենթադրություններից մեկի համաձայն աուտիզմով տառապող մարդիկ հակված են դետալային վերլուծության, ինչը նրանց կոգնիտիվ մտածողության ոճն է ։ Ըստ վարկածներից մեկի սավանտները գերհամակարգված են, ինչը տաղանդի տպավորություն է ստեղծում։ Նաև ապացուցված է, որ որոշ գիտնականների համար հասանելի է ցածր մակարդակի, ավելի քիչ վերամշակված ինֆորմացիայի օգտագործումը, որը կա բոլոր մարդկանց գլխուղեղում, բայց որը, սովորաբար, հասանելի չէ գիտակցված գիտակցության համար ։
Պատմություն
1887 թվականին Լենգդոն Դաունը, ով հայտնի է Դաունի համախտանիշի նկարագրմամբ, այդ վիճակի նկարագրության համար առաջին անգամ օգտագործեց idiot savant տերմինը։ Ապուշ-սավանտ տերմինը հետագայում համարվեց սխալ բնորոշում, քանի որ ոչ բոլոր դեպքերն էին բնորոշ ապուշությանը։ Խանգարման նկարագրության համար օգտագործվել է նաև աուտիկ գիտնական տերմինը։ Ինչպես նախորդը, սա նույնպես սխալ էր, քանի որ այս համախտանիշն ունեցողների միայն կեսն էին աուտիկ։ Անհրաժեշտ ճշգրիտ ախտորոշում իրականացնելուց հետո միայն առաջ քաշվեց սավանտի համախտանիշ տերմինը, որը դարձավ լայնորեն ընդունելի տերմին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համախտանիշներ Կատեգորիա:Հոգեախտաբանական համախտանիշներ
Բոն (շրջան)
Բոն  (Beaune), շրջան (Arrondissement) Ֆրանսիայում, գտնվում է Բուրգունդիա երկրամասում։ Շրջանի դեպարտամենտ՝ Կոտ դ'Օր։ Սուպերֆեկտուրա՝ Բոն։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 94 120։ Բնակչության խտությունը կազմում է 44 մարդ/կմ²։ Շրջանի տարածքը կազմում է 2118 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Cerveza Quilmes
Quilmes, գարեջուրի արգենտինական բրենդ, հիմնադրված 1888 թ. Կիլմեսում՝ գերմանացի գաղթական Օտտո Բեմբերգի կողմից։ Աշխարհում ամենաշատ վաճառվող գարեջրի բրենդներից մեկը։
Պատմություն
1888 թվականին Գերմանիայից գաղթած Օտտո Բեմբերգը (Otto Bemberg) Կիլմեսում հիմնադրեց գարեջրի պատրաստման Cerveceria у Malteria Quilmes ընկերությունը՝ սկսելով արտադրել գարեջուր Quilmes անվանմամբ։ Ներկայումս ընկերությունը պատկանում է Կիլմեսում, Սարատում, Տրես-Արոյոսում, Կորրիենտեսում, Սան Միգել դե Տուկումանում, Տրելյուում, Մուևո Պոմպեում, Կորդովայում և Մենդոսաում գտնվող գարեջրի պատրաստման ընկերություններին։ Ընկերության արտադրանքը արտահանվում է Պերու, Էկվադոր, Մեքսիկա, Հոնդուրաս, Կոստա Ռիկա, Պուերտո Ռիկո, ԱՄՆ, Իսպանիա, Դոմինիկյան Հանրապետություն, Ֆրանսիա, Միացյալ Թագավորություն, Իտալիա, Ավստրալիա և այլ երկրներ։
Արդիականություն
Ներկայումս բաժնետոմսերի 91 % պատկանում է InBev ընկերությանը, մնացած 9 %՝ «Quinsa» ընկերությանը։ Ընկերությունը տարեկան արտադրրում է 17 միլիոն լիտր գարեջուր։
Հովանավորություն
Quilmes ընկերությունը աջակցում է թե՛ մեծ, թե՛ զանգվածային սպորտին։ Ընկերությունը հովանավորում է Արգենտինայում երկու ավելի սիրելի սպորտի տեսակներին՝ ֆուտբոլին և բասկետբոլին։ Quilmes-ը «Կիլմես» խմբի գլխավոր հովանավորն է, ինչպես նաև հովանավորում է Արգենտինայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի տնտեսություն Կատեգորիա:Արգենտինայի կազմակերպություններ
Էմիլիայի բազիլիկա
Էմիլիայի բազիլիկա (Basilica Emilia), բազիլիկայի ավերակներ Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Գտնվում է Հռոմի ֆորումում։ Այսօր պահպանված են միայն հատակագիծն ու որոշ վերակառուցված տարրեր։ Բազիլիկայի երկարությունը եղել է 100 մ, իսկ լայնություն՝ 30 մ։ Ունեցել է կողմնային երկհարկ 16 կամարներ և երեք մուտք ։
Պատմություն
Նոր բազիլիկան կառուցվել է Ք․ ա․ 5-րդ դարում tabernae lanienae՝ «մսավաճառի խանութի» տեղում։ Տեղի հրապարակում եղել են երկշարք վաճառակետեր։ Առաջին բազիլիկան կառուցվել է այնտեղ ըստ Տիտոս Մակկիոս Պլավտոսի Ք․ ա․ 210 թվականից Ք․ ա․ 195-191 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Հնագիտական ուսումնասիրությունները վկայում են, որ կառույցը բաղկացած է եղել երեք նավից, որոնք սալարկված են եղել Մոնտևերդեից բերված տուֆով։ Ետին ճակատամասն ունեցել է սյունասրահ, որը բացվում էր դեպի Պիսկատորիում Ֆորում։
Ֆուլվիա-Էմիլիայի բազիլիկա
Ֆուլվիա բազիլիկան կառուցվել է Ք․ա․ 179 թվականին Մարկոս Ֆուլվիոս Նոբիլիոր ցենզորի կողմից։ Վերջինիս մահից հետո նրա պաշտոնակից Մարկոս Էմիլիոս Լեպիդոսը ավարտին է հասցնում կառուցումը, որը հետագայում հաճախակի վերակառուցվում և վերաձևավորվում է Էմիլիան տոհմի կողմից։ Այդ պատճառով բազիլիկան ստացել է իր ներկայիս անվանումը։ Մ․թ․ա․ 78 թվականին Մարկոս Էմիլիոս Լեպիդոս կոնսուլը և Մ․թ․ա․ 50 թվականին Լուցիոս Էմիլիոս Լեպիդոս Պավլոսը ընդլայնել են շինությունը։ Կառուցվել է երկրորդ հարկը, աստիճանները, որոնցք տանում էին վեր դեպի սյունազարդ պատշգամբ։ Տրիբունան գտնվում էր պատշգամբում։ Ամբողջ բազիլիկան ձևավորված է եղել մարմարով, հատակը նույնպես սալարկված է եղել բազմագույն մարմարով։
Ենթադրվում է, որ կառույցը եղել է շուկա, դատական շինություն կամ էլ բնակիչների հավաքատեղի։ 410 թվականին բազիլիկն ամբողջությամբ այրվել է։ Մեծ սրահն այլևս չի վերականգնվել, սակայն վաճառակետերն ու սյունասրահը 418-420 թվականներին վերակառուցվել են քաղաքի պրեֆեկտի կողմից ։
Բազիլիկայի ավերակների տեղում առաջին ուսումնասիրությունները կատարվել են 1899 թվականին Ջակոմո Բոնիի գլխավորությամբ։ 20-րդ դարի 30-ական թվականներին բազիլիկան պեղվել է և մասամբ վերականգնվել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հին Հռոմի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Հին հռոմեական մշակույթ
Նարինե Իսաջանյան
Նարինե Սերոբի Իսաջանյան, ԱՄՆ-ում բնակվող և ստեղծագործող հայ գեղանկարչուհի-ավանգարդիստ։
Կենսագրություն
Նարինե Իսաջանյանը ծնվել է 1966 թվականին, Երևանում։ 1984-1987 թվականներին սովորել է Ալեքսանդր Թամանյանի անվան ճարտարապետության քոլեջում, 1990-1995 թվականներին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։
Նարինե Իսաջանյանի ստեղծագործությունները տեղ են գտել բազմաթիվ հասարակական և անհատական հավաքածուներում, Հայաստանում, Գերմանիայում, Լիբանանում, Շվեյցարիայում, Ռուսաստանում և ԱՄՆ-ում։ 1998 թվականից ապրում և ստեծագործում է Լոս Անջելեսում, Կալիֆորնիա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ Կատեգորիա:Ավանգարդիզմ Կատեգորիա:Երևանի Գեղարվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Բրիգիտա Համան
Բրիգիտա Համան (Brigitte Hamann, ծննդյան ազգանունը՝ Դեյտերտ, ), գերմանաավստրիացի գրող և պատմաբան, որն ապրել է Վիեննայում։
Կենսագրություն
Բրիգիտա Համանը ծնվել է 1940 թվականի հուլիսի 26-ին Էսսենում (Գերմանիա)։ Նա սովորել է գերմանագիտություն և պատմություն Մյունստերում ու Վիեննայում, որից հետո որոշ ժամանակ լրագրող է աշխատել հարազատ Էսսենի «Rhein Ruhr Zeitung» թերթում։
1965 թվականից Համանն ամուսնու հետ աշխատել է Վիեննայի համալսարանում, որտեղ 1978 թվականին պաշտպանել է դիսերտացիան Ավստրիայի գահաժառանգ արքայազն Ռուդոլֆի կյանքի մասին և ստացել դոկտորական աստիճան (Ph.D.)։ Նրա դիսերտացիայի հիման վրա նույն տարում գիրք է հրատարակվել։ Ինքը Համանը նկարագրել է իր աշխատանքի այդ շրջանի մեթոդիկան հետևյալ կերպ. «[Լինելով Գերմանիայից]՝ փոքր-ինչ այլ հայացք ունեի Ավստրիայի հանդեպ, և ես սկսեցի գրել որոշակիորեն հեռացած կերպով»։ Գիտական աստիճան ստանալուց հետո Համանը դարձավ «անկախ պատմաբան»։
Նրա առաջին գրքի հաջողությանը հաջորդեցին և մյուսները. հատկապես հաջող էին նրա աշխատանքները Էլիզաբեթ Ավստրիացի կայսրուհու, Ադոլֆ Հիտլերի և Վինիֆրեդ Վագների մասին։ 1999 թվականին լույս ընծայվեց Համանի «Հիտլերը Վիեննայում։ Երիտասարդ բռնապետի կերպարը» գիրքը (Hitlers Wien, Lehrjahre eines Diktators), որով հեղինակը ուսումնասիրել էր, թե ինչպես են 1908-1913 թվականների Վիեննայի հասարակական հայացքները հրեատեցություն ձևավորել ապագա ֆյուրերի մոտ, ինչպես նաև նրա չափազանց մեծ վախը կանանցից և վարակիչ հիվանդություններից։ Աշխատանքն արժանացավ քննադատների դրական արձագանքներին։
2005 թվականին Համանը լույս ընծայեց «Վինիֆրեդ Վագներ» գիրքը, ինչը հայտնի կոմպոզիտորի հարսնացու կենսագրությունն էր, որը ծնվել էր Բրիտանիայում և եղել էր Գերմանիայի նացիստական կուսակցության հիմնադիրներից մեկը և Ադոլֆ Հիտլերի մտերիմ ընկերը։ Այդ ստեղծագործությունն ստացավ «Տարվա գիրք» («Opernwelt» ամսագրի վարկածով) և «Տարվա պատմական գիրք» մրցանակները (մրցանակ, որը հանձնում է «Damals» պատմական ամսագիրը)։ Նույն թվականին հենց Համանն ստացավ «Concordia-Preis» մրցանակը ավստրիացի լրագրողների «Presseclub Concordia» միության կողմից՝ ի արժևորում նրա աշխատանքների նշանակալիության։
Բրիգիտա Համանը մահացել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ին 76 տարեկան հասակում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ավստրիացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի լրագրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի կին գրողներ
Բադեն (Ներքին Ավստրիա)
Բադեն (Baden bei Wien), քաղաք Ավստրիայի Ստորին Ավստրիայում, մայրաքաղաք Վիեննայի հարավից 26 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Ունի շրջանային կենտրոնի կարգավիճակ։ Իրենից ներկայացնում է սպա-հանգստավայր։ Վիեննայի հետ կապված է տրամվայի գծով։ Քաղաքը հաճախ անվանում են «Վիեննայի մոտ գտնվող Բադեն» (Baden bei Wien): Թեև այս անվանումը պաշտոնական չի համարվում, այն հաճախ է գործածվում, որպեսզի քաղաքը տարբերվի մյուս համանուն քաղաքներից, որոնցից են օրինակ՝ Բադեն-Բադենը կամ Շվեյցարիայում գտնվող Բադենը։ Քաղաքը բաղկացած է կադաստրային համայնքներից (Katastralgemeinden)՝ Բադեն, Բրայթեն, Համինգերհոֆ, Լեերսդորֆ, Միտերբերգ, Ռաուխենշտայն և Վայկերսդորֆ ։
Բադեն քաղաքը մտնում է Բադեն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 25,136 մարդ (2010 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ)։ Զբաղեցնում է 26,89 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 3 06 04:
Հանգստավայր
Բադենը Ավստրիայի լավագույն հանգստավայրերից մեկն է։ Այն հայտնի է եղել դեռևս Հռոմեական կայսրության ժամանակաշրջանից՝ Պանոնիկի բաղնիքներ (Thermae Pannonicae) անվանումով։ Տաք հանքային աղբյուրները (Itinerarium Antonini) գործածվել են դեռ հռոմեացիների կողմից։ Այժմ «Հռոմեական բաղնիքներ» լոգարանները գործում են ամբողջ տարին, կան բացօթյա ամառային լոգարաններ։
Պատմություն
Բադենի փառքը ծագել է դեռևս Հռոմեական կայսրության ժամանակաշրջանում։ Փաստաթղթերում բնակավայրը հիշատակվում է Պադուն անվանումով։ Քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1480 թվականին։ Թեև այն տարբեր ժամանակներում թալանվել և ավերվել է հունգարների և թուրքերի կողմից, այն ամեն անգամ կրկին ծաղկում է ապրել։ Ավստրիական կայսերական ընտանիքի մի քանի անդամներ Բադենը որպես իրենց ամառային նստավայր են կարգել և քաղաքում կառուցել շքեղ վիլլաներ։ Նրանցից է եղել նաև Ավստրիայի առաջին կայսրը՝ Ֆրանց I-ը։ Կայսերական հետաքրքրությունների քաղաք լինելու կապակցությամբ Բադենի տարբեր տարիներին մանրամասն քարտեզագրվել է  ։
Տեսարժան վայրեր և շրջակայք
Բադենում կա կուրզալ՝ հանգստավայրի սոցիալ-մշակույթի պալատ, ուշ գոթական ոճով կառուցված ծխական եկեղեցի և ռատուշա, որտեղ պահվում են քաղաքի արխիվները։ Այստեղ է գտնվում նաև Կենտրոնական Եվրոպայի ամենամեծ կազինոն, Ավստրիայի ամենամեծ վարդանոցը, Կայսերական ամրոցը և մի քանի զբոսայգիներ։ Բադենը շրջապատված է շուրջ 120 խաղողի այգիներով, որոնցում՝ շուրջ 70 գինետուն-ռեստորաններ ։
Քաղաքը շրջապատող գեղատեսիլ վայրերից ամենահայտնին Հելենենտալի հովիտն է։ Բադենից ոչ հեռու տարածքը հատում է վիեննական ջրատարի լայնատարած ջրանցույցը։ Դրա մուտքի մոտ՝ գետի աջ ափին, պահպանվել են 12-րդ դարում կառուցված Ռաուհենեկ ամրոցի ավերակները։ Ջրանցույցի հիմքի մոտ է գտնվում Շատո Վայլբուրգը, որը կառուցվել է 1820-ից 1825 թվականներին ավստրիական էրցհերցոգ Կառլ Թեշենցի կողմից, ով Ասպերնի ճակատամարտի հաղթողն էր։ Դրա հակառակ կողմում՝ գետի ձախ ափին, պահպանվել են Ռաուհենշտայն ամրոցի ավերակները, որոնք նույնպես թվագրվում են 12-րդ դարով։
Հովտից մոտ 6 կիլոմետր վերև գտնվում է Մայերլինգը, այն որսորդական տնակ է, որտեղ 1889 թվականին մահացած հայտնաբերվել են Ավստրիայի կրոնպրինց Ռուդոֆը և բարոնուհի Մարիա ֆոն Վեչերան։ Դրանից ավելի վեր գտնվում է Ալանդ տոնավաճառային կոմունան։ Այնտեղից էլ ճանապարհը տանում է դեպի հին ու լավ պահպանված Հեյլինգենկրոյց աբբայության տարածք (Սուրբ Խաչի վանական համալիր)։ Վերջինի կազմի մեջ է մտնում հռոմեական ոճի եկեղեցի, որի կառուցումը թվագրվում է 11-րդ դարով, տեսարժան վանական համալիր և Բաբենբերգների ընտանիքի մի քանի անդամների դամբարաններ։
Բադենի շրջակայքի ամենաբարձր կետը համարվում է Հոեր Լինդկոգելի (բարձրությունը մոտավորապես 861 մետր) լեռնագագաթը, որին բնակչությունը Eisernes Tor (երկաթե դարպասներ) է անվանում, վերելքը տևում է մոտավորապես 3 ժամ։
Գերմանացի հայտնի կոմպոզիտոր Լյուդվիգ վան Բեթհովենը մի քանի անգամ կանգ է առել Բադենում և նրա այնտեղի կեցավայրերից շատերը մինչ այժմ կարելի է տեսնել։ Այդ հասցեներն են՝ Antonsgasse 4, Breitnerstrasse 26, Frauengasse 10, Johannesbadgasse 12, Kaiser Franz Ring 9, Rathausgasse 10 (թանգարան) և Weilburgstrasse 13:
Բադենի քաղաքային թատրոնը կառուցվել է 1909 թվականին՝ ավստրիացի ճարտարապետ Ֆերդինանդ Ֆելների կողմից։ Թատրոնի խաղացանկում գերիշխում են օպերետները։ 2010 թվականի նոյեմբերին Բադենում սկսել է գործել զբոսաշրջային գնացք։ City Zug Baden-ը շրջում է քաղաքի պատմական կենտրոնով և հասնում հարևան Soos գինեգործական փոքրիկ քաղաք։
1812 թվականին քաղաքն ավերած հրդեհից հետո այն հետևողականորեն սկսել է վերականգնվել Բիդերմայեր ոճով՝ ճարտարապետ Յոզեֆ Կորնհյոյզելի նախագծի հիման վրա։ Հենց դա է պատճառը, որ Բադենը հաճախ անվանում են նաև Բիդերմայերշտադտ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին (1914-1918 թթ.) Բադենում ժամանակավորապես տեղակայվել են Ավստրո-Հունգարական կայսրության կայսերական և թագավորական զորքերի Գլխավոր հրամանատարությունը։ 1934 թվականին կազինոյի բացումը Բադենը դարձրել է Ավստրիայի գլխավոր առողջարանային հանգստավայրը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, դաշնակից ուժերի կողմից Ավստրիայի օկուպացիայի ժամանակ (1945-1955 թվականներ), Բադենը դարձել է խորհրդային զորքերի որոշ ստորաբաժանումների կենտրոնակայանը։
Ռոզենբերգ-Օրսինի վիլլայում գտնվում է Բադենյան ռուսական գրադարանը, որը կազմված է ավելի քան 5000 գրքերից ։
Տրանսպորտ
Բադեն կարելի է հասնել Süd Autobahn (հարավային Autobahn, A2) ճանապարհով, ինչպես նաև Բադենի երկաթուղային կայարանով՝ Südbahn երկաթուղային գծի միջոցով (այդ թվում նաև՝ S9 քաղաքային երկաթուղային գծի միջոցով՝ S-Bahn): Բացի այդ, Բադենը մայրաքաղաք Վիեննայի հետ միանում է Badner Bahn գնացք-տրամվայով։
Քաղաքական դրություն
Համայնքի քաղաքապետն է (բուրգոմիստր) Կուրտ Շտասկան, ով հանդիսանում է Ավստրիայի Ժողովրդական կուսակցության անդամ (ընտրվել է 2010 թվականին կայացած ընտրությունների արդյունքում)։ Նրա տեղակալն է Հելգա Կրիսմերը՝ Կանչների կուսակցությունից ։
Համայնքի ներկայացուցիչների խորհուրդը բաղկացած է 41 տեղից, որոնցից՝
Բնակչություն
Ստորև ներկայացված է քաղաքի բնակչության թվաքանակը ըստ տարիների
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ստորին Ավստրիա
Դիժոն (շրջան)
Դիժոն  (Dijon), շրջան (Arrondissement) Ֆրանսիայում՝ Բուրգունդիա երկրամասի Կոտ դ'Օր դեպարտամենտում։ Շրջանի կազմում ընդգրկված է 224 համայնք ։ Սուպրեֆեկտուրան Դիժոնն է։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 360 653։ Բնակչության խտությունը կազմում է 118 մարդ/կմ²։ Շրջանի տարածքը՝ 2.808 կմ² ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Սեռական գրավչություն
Սեքսուալ հատկանիշներ
Կնոջ սեքսուալ հատկանիշներն են
Մարդը կարող է անընդհատ սեքսուալ տեսք ունենալ և պարբերաբար ավելացնել համապատասխան վարքագծի տարրեր։
Սեռական գրավչություն և սեքսուալություն
ԶԼՄ-ներում սեռական գրավչությունը նույնացվում է սեքսուալության հետ։ Սեռական գրավչությունը տվյալ դեպքում դիտվում է որպես հակառակ սեռի ներգրավման ռազմավարություն, որի բացակայությունը սահմանաչափի մեջ կարող է նշանակել ֆրիգիդություն ։ Երբ խոսքը վերաբերում է սեռական գրավչության և սեքսուալության հակադրմանը, ապա ասում են, որ սեքսուալությունը սեքսի պահանջն է, իսկ սեռական գրավչությունը՝ հակառակ սեռի մոտ սեռական ներգրավվածություն առաջացնելու ունակությունը ։
Սեռական գրավչության ակունքներ
Մարդիկ գիտակցաբար կամ ենթագիտակցորեն բարձրացնում են սեփական սեռական գրավչությունը մի շարք պատճառներով։ Սա կարող է տեղի ունենալ ինչ-որ մեկին գրավելու համար, ում հետ մարդիկ ցանկանում են ավելի խորը հարաբերություններ ստեղծել, հաղորդակցվելու, սերունդ տալու կամ ինտիմ հարաբերություններ ստեղծելու համար, բացի այլ հնարավոր նպատակներից։ Դա կարող է լինել մի մասի մոտ սիրատածման ընթացքում։ Կարող է ներառել ֆիզիկական ասպեկտներ, որոնց միջոցով մարդիկ ցանկանում են գտնել և ներգրավել պոտենցիալ զուգընկերներ և պահպանել հարաբերությունները.
Դրանք գործընթացներ են, որոնք ներառում են զուգընկերների ներգրավումը և սեռական հետաքրքրության պահպանումը, ներառյալ ֆլիրտը, որը կարող է օգտագործվել որպես սեռական ուշադրություն գրավելու համար կամ նոր սենսացիաներ ստանալու համար և կարող է ներառել զրույցներ, կատակներ կամ կարճ ֆիզիկական շփումներ ։
«Ցանկության էվոլյուցիան» գրքում հոգեբան Դևիդ Բասսը ներկայացրել է հետազոտության արդյունքները, որին մասնակցել են բազմաթիվ երկրների ներկայացուցիչներ. տղամարդկանց բոլոր մշակույթներում ամենից շատ գրավում է կանացի գեղեցկությունը, իսկ կանանց՝ տղամարդու եկամուտը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սեռական գրավչություն Կատեգորիա:Մարդկային վարք Կատեգորիա:Գեղագիտություն Կատեգորիա:Սեքսուալություն Կատեգորիա:Սեքսոլոգիա Կատեգորիա:Էրոտիկա Կատեգորիա:Ֆիզիկական գրավչություն
Ալեքսանդր Եսենին-Վոլպին
Ալեքսանդր Եսենին-Վոլպին (Алекса́ндр Серге́евич Есе́нин-Во́льпин, Alexander Esenin-Volpin ), ռուս և ամերիկյան մաթեմատիկոս, փիլիսոփա, բանաստեղծ։ ԽՍՀՄ-ում այլախոհական և իրավապաշտպանական շարժման առաջնորդներից մեկը, 1965 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Մոսկվայում տեղի ունեցած «Հրապարակայնության հանրահավաքի» կազմակերպիչը։
Ռուս մեծ բանաստեղծ Սերգեյ Եսենինի և բանաստեղծ, թարգմանիչ Նադեժդա Վոլպինի որդին է։ 1970-1972 թթ. եղել է ԽՍՀՄ-ում Մարդու իրավունքների կոմիտեի փորձագետ։ Խորհրդային քաղբանտարկյալ է. եղել է բանտերում, աքսորում և հոգեբուժարաններում։ 1949 թվականին «հակախորհրդային պոեզիայի» համար նրան հարկադրաբար փակում են լենինգրադյան հատուկ հոգեբուժարանում, 1950 թվականի սեպտեմբերին նրան, որպես «սոցիալապես վտանգավոր տարրի», հինգ տարով աքսորում են Կարագանդայի մարզ։ Ստալինի մահից հետո, 1953 թվականին արժանանում է համաներման, սակայն 1959 թվականին նրան դարձյալ երկու տարով փակում են հատուկ հոգեբուժարանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Խորհրդային այլախոհներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Չելենջեր տիեզերանավի աղետ
«Չելենջեր» տիեզերանավի աղետը տեղի է ունեցել 1986 թվականի հունվարի 28-ին, երբ «Չելենջերը» STS-51L առաքելության ժամանակ փլուզվել է թռիչքի 73-րդ վայրկյում ներքին վառելիքի բաքի պայթյունի պատճառով, որի ընթացքում մահացել է ամբողջ անձնակազմը։ Աղետը տեղի է ունեցել Ատլանտյան օվկիանոսի վրա, Ֆլորիդա թերակղզու կենտրոնական մասում ժամը՝ 11:39 EST (16:39 UTC)։
Թռչող սարքի փլուզման պատճառը եղել է աջ պինդ վառելիքով աշխատող արագացուցիչի պնդօղակի վնասվածքը թռիչքի սկզբում։ Օղակի վնասվածքը պատճառ է դարձել արագացուցիչում անցքի բացման, որից դեպի արտաքին վառելիքային բաքը հարվածել է ռեակտիվ շիթը։ Դրա հետևանքով ջարդվել է պինդ վառելիքով աշխատող աջ արագացուցիչի պոչային ամրակումն ու արտաքին վառելիքային կրող կառույցները։ Կոմպլեքսի էլեմենտները սկսեցին տեղափոխվել իրար նկատմամբ։ Ներքին բաքի վնասման հետևանքով տեղի է ունենում վառելիքի տարրերի դետոնացիա։ Հակառակ տարածված կարծիքի՝ տիեզերանավը ոչ թե պայթել է, այլ մասնատվել է աերոդինամիկական գերծանրաբեռնվածության պատճառով։ Ողջ վառելիքի վայրկենական պայթյուն տեղի չի ունեցել․ վառելիքի այրումը շարունակվել է բաքի ու հենց տիեզերանավի լիակատար կործանումից հետո մի որոշ ժամանակ ։ Կողմնային արագացուցիչները անվնաս էին մնացել և շարունակում էին անկառավարելի թռիչքը, քանի դեռ չեն ոչնչացվել Երկրից։ Անձնակազմի խցիկը, որ ավելի հերմետիկ ու դիմացկուն է, քան ուղեծրային մոդուլը, նույնպես մնացել է ամբողջական, սակայն ամենայն հավանականությամբ ապահերմետիկացվել է։ Տիեզերանավի բեկորները ընկել են Ատլանտյան օվկիանոս։
Որոնաղական աշխատանքների ընթացքում Ատլանտյան օվկիանոսի հատակից հանվել են մաքոքի շատ մասեր, այդթվում նաև անձնակազմի խցիկը։ Անձնակազմի մահվան ժամանակը հստակ հայտնի չէ, և պարզվեց, որ անձնակազմից 3 հոգի (Մայքլ Ջ. Սմիթ, Էլլիսոն Ս. Օնիձուկա և Ջուդիթ Ա. Ռեզնիկ) վերապրել են տիեզերանավի ոչնչացումը և եղել են գիտակից վիճակում․ նրանք միացրել են օդի ապահովման անհատական սարքավորումները։ Այդ սարքավորումները նախատեսված չէին ճնշման տակ աշխատելու համար, և խցիկի ապահերմետիկաացման հետևանքով անձնակազմը կորցնում է գիտակցությունը։ Այդ ժամանակ տիեզերանավերը չունեին վթարային ելք, որոնք սկսել են կիրառվել այդ վթարից հետո․ անձնակազմի անդամները փրկության հնարավորություն չեն ունեցել։ Սակայն հետագայում կիրառվող վթարային ելքի համակարգերը ևս չէին կարող ապահովել անձնակազմի անվտանգությունը նմանատիպ աղետի պայմնաններում։ Տիեզերագնացները չէին կարող փրկվել խցիկի՝ 333 կմ/ժ արագությամբ ջրին բախվելու ժամանակ, երբ գերծանրաբեռնվածությունը հասել է 200 g։
Վթարից հետո տիեզերանավերի ծրագիրը փակվեց 32 ամսով։ Տիեզերանավի կործանման պատճառը հետազոտելու համար ԱՄՆ-ի նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանը հրավիրեց հատուկ հանձնաժողով, որը գլխավորել է ԱՄՆ նախկին պետքարտուղար Վիլյամ Փիրս Ռոջերսը (William Pierce Rogers)։ Մի քանի ամիս անց հանձնաժողովը եզրակացության եկավ, որ գլխավոր պատճառներից են եղել NASA-ում որոշում ընդունելու և կորպորատիվ մշակույթի բացակայություն։ 1977-ից NASA-ին հայտնի էր պինդ վառելիքով աշխատող արագացուցիչների պոտենցիալ վտանգավոր թերությունների մասին, որոնք մատակարարում էր «Morton Thiokol-ը», բայց նրանք դրան պատշաճ ուշադրություն չեն դարձրել։ Նրանք աչքաթող են արել կոնստրուկների նախազգուշացումը այդ առավոտը տիրող ցածր ջերմաստիճանում թռիչք կատարելու վտանգներն և չեն զեկուցել իրենց ղեկավարությանը։ Ռոջերսի հանձնաժողովը NASA-ին ներկայացրել է 9 հանձնարարական, որոնք անպայման պետք է իրականանային, որպեսզի թռիչքները վերսկսվեին։
Թռիչքին հետևում էին բազմաթիվ մարդիկ, քանի որ թռիչքի անձնակազմում էր Քրիստա Մաքոլիֆը՝ «Ուսուցիչը տիեզերքում» նախագծի առաջին մասնակիցը։ ԶԼՄ-ները պայթյունը մեկնաբանում էին աներևակայելի մեծ արագությամբ․ հետաքննություններից մեկը պարզել է, որ հարցված ամերիկացիների 85 % տեղյակ էր աղետի մասին։ 1990-ին նկարահանվել է «Չելենջեր» հեռուստաֆիլմը, որի գլխավոր դերակատարներն էին Կարեն Ալենը և Պիտեր Բոյլը, իսկ 2013-ին նկարահանվել է «Չելենջերի աղետը»։
Բերնրիդ (Ներքին Բավարիա)
Բերնրիդ (Bernried), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դեգենդորֆ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 4892 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 39,47 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 71 116։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 2 գյուղական համայնքի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Հաշթեգ
Հաշթեգ, հաշթագը բառ կամ անտեղայնացված ֆրազա է, որը ֆիքսվում է hash փոփախականի կամ թվի նշանի [ ], միջոցով։ Այս բառերը կամ ֆրազաները օգտագործվում են միկրոբլոգային աշխարհում, ցանցային ծառայություններուկ, ինչպիսիք են՝ Ֆեյսբուքը, Google+-ը, Ինստագրամը, Twitter-ը և В Контакте, որոնք այստեղ կարող են օգտագործվել մուտք անելով # տեքստի ցանկալի մասից առաջ ։ Որոշ դեպքերում դրանք հանդիպում են նախադասություններում, օրինակ՝ "Նոր արտիստները հայտարեցին #SXSW2014 երաժշտական փառատոնի մասին" ։ Հաշտեգը թույլ է տրվում նաև խմբային նշված նամակներում կամ հաղորդագրություններում, բացի այդ թույլ է տալիս ինտերակտիվ որոնում այնտեղ որտեղ հասթեգ կա՝ հաշթեգի վրա։ Իր տարածվածության արդյունքում «հաշթեգ» բառը՝ 2014 հունիսին ավելացվեց Օքսֆորդյան անգլերենի բառարաններում ։
Սկզբնաղբյուրներ
Այս թվի համարամիշը օգտագործվում էր տեղեկատվական տեխնոլոգիաներում, որպեսզի ընդգծվի յուրահատուկ նշանակություն։ Որպես օրինակ 1970 թվականին նշանը օգտագործվել է, որպեսզի ընդգվեր անգետևանքային լեզվական ուղին, դեպի անսաբլեյա PDP-11, երբ դրվում էր սինվոլ կամ թվանիշ։ 1978 թվականին Բրայան Քերնիգանը (Brian Kernighan) և Դենիս Ռիտչիեն (Dennis Ritchie) «#»-ը օգտագործեցին C (programming language) ծրագրավորման լեզվում, որպես հատուկ նշան։
Մինչև «Հաշթեգ» բառի հայտնվելը, դրան բնորոշ սինվոլը Հյուսիսային Ամերիկայում կոչվում էր «հաշ սիմվոլ» ։ Այս թվային նշանը հայտնվելուց հետո սկսվեց օգտագործվել Ինտերնետային թարգմանողական ցանցային չատերում, խոսակցություններում և խմբերում։
Առաջին օգտագործողները
Գլոբալիզացվելով հաշթեգը դարձավ Twitter-յան հայտարարություններում գրողական ոճ, սկսած 2009 - 2010 թվականներից, երբ Իրանական ընտրությունների բողոքներից՝ անգլերեն և պարսկերեն հաշթեգերը դարձան չափազանց օգտակար արտասահմանում և Իրանում պարսիկների համար՝ Twitter-ում։
Ալեքսանդր Տիմոֆեևսկի
Ալեքսանդր Տիմոֆեևսկի (Александр Павлович Тимофеевский, ), ռուս բանաստեղծ, արձակագիր։
Ալ-Սուկայլաբիայի գավառ
Ալ-Սուկայլաբիայի գավառ (منطقة السقيلبية), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Համայի մարզի 5 գավառներից մեկը։
Ալեքսանդր Տիմոֆեևսկի
Կենսագրություն
Ծնվել է Մոսկվայում։ Պատերազմի ժամանակ ապրել է շրջափակված Լենինգրադում, ապա Չելյաբինսկում։ Պատերազմից հետո վերադարձել է Մոսկվա։ 1958 թվականին ավարտել է Կինեմատոգրաֆիայի Համառուսական պետական ինստիտուտը։ Բանաստեղծություններ սկսել է գրել 1950-ականների սկզբին։ Առաջին անգամ «հրապարակվել է» Ա. Գինզբուրգի «Սինտաքսիս» ձեռագիր ժողովածուում (1959-1960), որից հետո բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն լույս է տեսել միայն 1990-ական թվականներին։ Երկար տարիներ աշխատել է որպես խմբագիր և սցենարիստ տարբեր կինոստուդիաներում, հեռուստատեսությունում ու ռադիոյում, գլխավորապես՝ մուլտիպլիկացիայում։ Այդ ժամանակ էլ գրել է հանրահայտ «Կոկորդիլոս Գենայի երգի» բառերը, որը հնչում է «Չեբուրաշկա» մուլտֆիլմում։ Նոր ժամանակներում Ալեքսանդր Տիմոֆեևսկու խորապես քնարական, փիլիսոփայական, հեգնական բանաստեղծությունները վերջապես հասան ընթերցողին։ Դրանք հրապարակվում են տարբեր հանդեսներում ու ամսագրերում։
Ալ-Սուկայլաբիայի գավառ
Վարչական կենտրոնն է Ալ-Սուկայլաբիա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 240,091 բնակչություն ։
Ալեքսանդր Տիմոֆեևսկի
Կենսագրություն
Տիմոֆեևսկին Կինեմատոգրաֆիական արվեստների «Նիկա» ակադեմիայի, Անիմացիոն կինոյի միջազգային ընկերակցության, Մոսկվայի գրողների միության անդամ է, «Դրուժբա նարոդով» հանդեսի, Մոսկվայի գրողների միության «Պսակ» («Венец») բանաստեղծական և մի շարք այլ գրական մրցանակների դափնեկիր ։
Ալ-Սուկայլաբիայի գավառ
Ալ-Սուկայլաբիայի գավառը բաժանված է 5 շրջանների.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալ-Սուկայլաբիայի գավառ
Ալեքսանդր Տիմոֆեևսկի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Շալիկո Բադանյան
Շալիկո Հովակիմի Բադանյան, հայ քիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1971), պրոֆեսոր (1979), ակադեմիկոս (1996) ։
Կենսագրություն
Շալիկո Բադանյանը ծնվել է Ախալքալաքում։ 1956 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1968-2003 թվականներին եղել է ՀՀ ԳԱԱ օրգանական քիմիայի ինստիտուտի չհագեցած միացությունների լաբորատորիայի վարիչ, 1970-2003 թվականներին եղել է ՀՀ ԳԱԱ նախագահության կոորդինացիոն խորհրդի նախագահ, հայկական քիմիական ընկերության նախագահ, 1988-2002 թվականներին՝ տնօրեն, 2002-2003 թվականներին՝ տնօրենի խորհրդատու։ 1972-2002 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանում։
Աշխատանքները վերաբերում են ալիլային և պրոպարգիլային համակարգերի ուսումնասիրմանը։ Հայտնաբերել է դրանց անոմալ տեղակալման և դիմերման նոր ռեակցիաներ, ինչպես նաև Ca2+իոնի օրգանական ռեակցիաների ուղղությունը շրջելու հատկությունը։ Մշակել է ֆերոմոնների, հորմոնների, իզոպրենոիդների և պերմետրինների սինթեզի եղանակներ։ Նշված նյութերն օգտագործվում են գյուղատնտեսական մշակաբույսերի պաշտպանության համար։ Իրականացրել է մարդու և շրջակա միջավայրի համար անվնաս բնական ցածրմոլեկուլային կենսակարգավորիչների սինթեզի նոր մեթոդների մշակում։
Մի քանի անգամ արժանացել է «Տարվա մարդ» կոչմանը։
Խելագարություն
Սահմանման պատմություն
«Խելագարությունը» հանդես է գալիս որպես՝ «խենթության» ավելի ժամանակակից տարբերակ և բառացիորեն նշանակում է՝ միտքը կորցրած ։
Ախտանիշները
Քանի որ խելագարության ձևերը շատ տարբեր են, որոշակի առանձնահատկություններ ընդգծելն անհնար է։ Ընդհանուր չափանիշ կարող է հանդիսանալ՝ ընդունված հասարակական նորմերից շեղումը, սկսած՝ պաթոլոգիական գերակտիվությունը և ավարտված՝ կատատոնիկ ընդարմացում և դեպրեսիա։ Առաջի դրսևորումը՝ հույզերի վերահսկման կորուստն է, վախը, ցասումը զսպելու անկարողությունը, հոգեբանության մեջ սահմանվում է որպես՝ աֆեկտի վիճակ։ Այդ վիճակում վարքը չի ենթարկվում ինքնավերահսկման, գործողություններն անիմաստ են կամ՝ ուղղված են բնազդային կարիքների բավարարմանը, և գործողությունների ազդեցությունը ոչ մի դեր չի խաղում։ Արտաքին աշխարհը և ներաշխարհը խառնված են, իրականության ընկալումը՝ խախտված։ Օրինակներ կարելի է գտնել հին հունական դիցաբանությունում. Հերակլեսը սպանում է իր երեխաներին, Մեդեան սպանում է՝ որդիներին։ Խելագարության մյուս ծայրահեղությունը դեպրեսիան և մելանխոլիան է, շփման խանգարումները, անտարբերությունը և կյանքի հանդեպ հետաքրքրության բացակայությունը։
Խելագարությունն արվեստում
Գրականությունն ու արվեստը օգնում են ստեղծել այնպիսի տպավորություն, որ անցյալում դիտվում էր որպես՝ խելագարություն։ Աղբյուրներն են՝ նկարները, սրբապատկերները, ֆրեսկոները և այլ արվեստի գործեր։ Բայց քանի որ արվեստն ունի էմոցիոնալ հիմքեր, այս աղբյուրները չեն կարող անաչառ լինել։ Խելագարությունն արվեստում դրսևորվում է խեղաթյուրված դիմախաղով, հակասական կամ անմիտ ժեստերով, աբսուրդ գործողություններով, ինչպես նաև մարմնի սխալ, շեղված դիրքով։ Ոչ պակաս կարևոր դեր է խաղում նաև՝ ասիմետրիկ, աղավաղված դիմագծերը, անհամաչափ, լայն բացված աչքերը։ Հաճախ օգտագործվում է իրավիճակին չհամապատասխանող դիմախաղ՝ օրինակ, սարսափելի կամ ողբերգական իրավիճակում՝ ծիծաղ։ Խելագարի ժեստերը, հաճախ, հակասական են ու անհասկանալի։
Խելագարությունը գրականության մեջ
Խելագարության մասին նկարագրություններ հանդիպում են ոչ միայն արվեստում, այլև շատ պատմական և ժամանակակից ստեղծագործություններում։ Առավել հաճախ խելագարները խաղում են կախարդների դեր կամ, սոցիալական թեմատիկայով աշխատություններում, ցույց են տալիս և ծաղրում առկա հասարակական կարգերը։ Ռուս գրականության մեջ օրինակ է հանդիսանում՝ Ֆեոդոր Դոստոևսկու «Ապուշ»-ը, Նիկոլայ Գոգոլի՝ «Խելագարի նամակներ»-ը, Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի՝ «Խելքից պատուհաս»-ը և այլն։
Ձևեր
Մարդկության բազմադարյան պատմության մեջ ի հայտ են եկել խելագարության տարբեր ձևեր և առաջարկվել են մի քանի դասակարգման համակարգեր։ Պատմականորեն խելագարությանը վերագրում էին տարբեր նշաններ, օրինակ՝ դեմենցիա, մելանխոլիա, մոլություն, զայրույթ, էկստազ, լեթարգիա, կոմա, լուսնոտություն, անգիտություն, էպիլեպսիա, կաթված, լուծանք, մելամաղձություն և այլն։
Օգտակար խելագարություն
Հին հունարենից թարգմանաբար μανία, manía նշանակում է՝ կիրք և ծագում է ՝ μαντις, mantis բառերից, ինչը նշանակում է՝ մարգարե։ Անտիկ ժամանակաշրջանում խելագարության օգտակար ձև էր համարվում՝ բանաստեղծական ոգեշնչումը, բախտագուշակության պարգևը, և հատկապես՝ Դիոնիսոսի խելագարությունը։ Պլատոնն առանձնացնում էր օգտակար խելագարության չորս ձևեր. մոգություն, էրոտիկա, պոեզիա, միստիկա։
Մելանխոլիա
Խելագարության այս ձևը նկարագրվում էր դեռևս հին ժամանակներում, իսկ հումանիզմի ժամանակ դարձավ ավելի հայտնի։ Պատճառը Արիստոտելի և Կիկերոնի աշխատություններում, այս հիվանդությանը բնորոշ, հանճարեղության ակնարկն էր, ինչը և հանգեցրեց մելանխոլիայի պաշտամունքի տաածմանը։ Համարվում էր, որ օժտված նկարիչները, բանաստեղծներն ու պոետները գտնվում են հանճարի և խելագարի սահմանագծի վրա։
Խելագարության պատճառները
Պլատոնն առաջիններից էր, ով խելագարությանը տվեց գիտական նկարագրություն։ Նա տարբերակել է խելագարության երկու տեսակ՝ հիվանդություն և աստվածային շնորհ։
Կախարդանք և աստվածային շնորհ
Բաբելոնացիները (XIX դար մ.թ.ա. — VI դար) և շումերները (XXVII—XXIV դար մ. թ. ա.) խելագարությունը համարում էին կախարդանքի արդյունք, տաբուի խախտում, և խելագարությունը միաժամանակ համարվում էր՝ դատավճիռ և պատիժ։ Հին կտակարանում խելագարությանը վերագրում են պատժի դեր։ Օրինակ կարող է հանդիասանալ բաբելոնյան արքա Նաբուգոդոնոսորը, ով պատժվել էր խելագարությամբ՝ իր հպարտության համար ։ Բացի դրանից, խելագարության մասին հիշատակվում է նաև՝ Սաղմոսաց գրքում ։
Ախտորոշում
Խելագարության դիտարկման վրա հիմնված ախտորոշման սկիզբը դրվել է 1793 թվականին բժիշկ և բարերար Ֆիլիպ Պինելի (1745—1826) կողմից։ Նա օգտագործում էր բուժման մարդասիրական մեթոդներ, հեղափոխական Կոնվենցիաից ստացավ թույլտվություն հոգեկան հիվանդներին արձակել շղթաներից և դասակարգեց նրանց՝ ըստ հիվանդության բարդության և բուժման ձևի։ Հիվանդների խմբերը բաժանված էին գոտիների, որտեղ հիվանդության անհատական տեսակների զարգացումը և ընթացքը կարող էին ուղղակիորեն համեմատվել և ուսումնասիրվել։ Ստացված փորձը Պինելը դրեց մենագրության մեջ, որը լույս տեսավ 1798 թվականին։ Հենց այս աշխատությունն էլ դարձավ խելագարության գիտական դասակարգման հիմք։ Այսօր հոգեկան խանգարումները չեն համախմբվում այնպիսի ընդհանուր հասկացություններով, ինչպիսիք են՝ «խենթություն» կամ «խելագարություն», այլ բաժանվում են այնպիսի ախտորոշիչ համակարգերի միջոցով, ինչպիսիք են՝ Ամերիկյան հոգեբուժական ասոցիացիայի DSM-5-ը, կամ՝ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության Հիվանդությունների միջազգային դասակարգումը։
Վիրահատական բուժում
Պեղումները հաստատել են, որ արդեն քարե դարում, բուժման նպատակով, կատարել են գանգի տրեպանացիա։ Ենթադրվում էր, որ գանգի փոսը ազատություն է տալիս դևին։ Եվ չնայած՝ խելագարության բուժման այս մեթոդը կասկածելի էր, կարելի է ենթադրել, որ նույնիսկ այդ ժամանակ խելագարությունը կապվում էր ուղեղի վնասվածքի հետ։
Հոգեթերապիա և հոգեբուժական թերապիա
Այսօր հոգեկան խանգարումները բուժվում են ինչպես՝ դեղորայքային, այնպես էլ թերապևտիկ միջոցներով՝ համադրելով մեկը մյուսի հետ։ Կախված խանգարման բնույթից և բարդությունից, մեկի կամ մյուսի չափաբաժինը կարող է փոխվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոգեկան հիվանդություններ
Պաուլինիո (ֆուտբոլիստ, ծնված 2000)
Պաուլո Էնրիկե Սամպայո Ֆիլյո (Paulo Henrique Sampaio Filho, ), առավել հայտնի որպես Պաուլինիո, բրազիլացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Բայեր Լևերկուզենի կազմում։ Խաղում է ձախ վինգերի դիրքում ։
Վասկո դա Գամա
Պաուլինիոն Վասկո դա Գամայի ակադեմիայի սան է ։ Ակումբի առաջին թիմ տեղափոխվեց 2017 թվականի հունիսի 19-ին ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը Պաուլինիոն նշեց հուլիսի 13-ին՝ Վիտորիա Սալվադորի դեմ խաղում ։ Իր առաջին հանդիպումը թիմի մեկնարկային կազմում անցկացրեց հուլիսի 24-ին՝ Ատլետիկո Մինեյրոյի դեմ խաղում։ Այս խաղում բրազիլացին դարձավ դուբլի հեղինակ ՝ դառնալով ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստը, ով գոլի հեղինակ է դարձել Սերիա A-ի խաղում, և 2000-ական թվականներին ծնված առաջին ֆուտբոլիստը, ով գոլ է խփել Բրազիլիայի առաջնությունում ։ 2017 թվականի հոկտեմբերին Պաուլինիոն The Guardian-ի կողմից ընդգրկվեց աշխարհի 60 լավագույն երիտասարդ տաղանդների ցանկում ։
2017 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Պաուլինիոն գոլի հեղինակ դարձավ Պոնտե Պրետայի դեմ խաղում՝ օգնելով Վասկո դա Գամային հաղթել 2-1 հաշվով ։ Իր առաջին հանդիպումը Լիբերտադորեսի գավաթում անցկացրեց 2018 թվականի փետրվարի 1-ին՝ չիլիական Ունիվերսիդադ դե Կոնսեպյոնի դեմ խաղում ։ Փետրվարի 8-ին նա գոլի հեղինակ դարձավ Ունիվերսիդադի դեմ պատասխան խաղում ՝ դառնալով 2000-ական թվականներին ծնված առաջին ֆուտբոլիստը, ով գոլ է խփել Լիբերտադորեսի գավաթում ։ Վասկո դա Գամայի առաջին թիմի կազմում Պաուլինիոն անցկացրեց 35 հանդիպում՝ դառնալով 7 գոլի հեղինակ։
Բայեր Լևերկուզեն
2018 թվականի ապրիլի 27-ին Պաուլինիոն 5 տարվա պայմանագիր կնքեց Լևերկուզենի Բայերի հետ ։ Ակումբը նրա համար վճարեց 20 միլիոն եվրո  ՝ դարձնելով Վասկո դա Գամայի պատմության ամենաթանկ ֆուտբոլիստը։
Միջազգային կարիերա
2017 թվականի մարտին Պաուլինիոն Վինիսիուս Ժունիորի և Լինկոլնի հետ մասնակցեց Հարավային Ամերիկայի Մ17 առաջնությունը ։ Այստեղ նա դարձավ 2 գոլի և 3 գոլային փոխանցման հեղինակ ՝ օգնելով Բրազիլիային հաղթել մրցաշարը ։ 2017 թվականի հոկտեմբերին Պաուլինիոն մինչև 17 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցեց աշխարհի առաջնությանը՝ դառնալով 3 գոլի և 2 գոլային փոխանցման հեղինակ, իսկ Բրազիլիան զբաղեցրեց 3-րդ հորիզոնականը մրցաշարում։
Ակումբային վիճակագրություն
2018 թվականի հուլիսի 25-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վասկո դա Գամայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բայեր Լևերկուզենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Օրինջ շրջան (այլ կիրառումներ)
Օրինջ շրջան, կարող է վերաբերել՝
Պաուլինիո (այլ կիրառումներ)
Պաուլինիո անուն-ազգանունով կամ մականվամբ հայտնի են հետևյալ անձինք.
Օրթոպեդիա
Օրթոպեդիա (orthopedie, ՝ ուղիղ, ճիշտ և բառացի՝ դաստիարակություն), կլինիկական բժշկագիտության բնագավառում ուսումնասիրում է մարդու հենաշարժական ապարատի ձևախախտումները, վնասվածքները և մշակում դրանց ախտորոշման, բուժման ու կանխարգելման մեթոդներ։
Որոշ երկրներում օրթոպեդիան, վնասվածքաբանության (տրավմաաոլոգիա) հետ միասին, կազմում է միասնական բժշկական մասնագիտություն։
Պատմություն
Գիտական օրթոպեդիաի հիմնադիրը ֆրանսիացի բժիշկ Ն․ Անդրին է (1658-1742 թվականներ)։ Դեռևս Հիպոկրատի, ապա Իբն Աինայի երկերում, կան հոդախախտումների, կոտրվածքների, ծռաթաթության, ողնաշարի ծռումների դասական նկարագրություններ, ինչպես նաև դրանց բուժման որոշ մեթոդներ։ Մարմնի ձևախախտումների վերաբերյալ ուսմունքը վիրաբուժությունից առանձնացնելու առաջին փորձը կատարել է Ա․ Պարեն, 16-րդ դարում, սակայն օրթոպեդիական բուժական առաջին հիմնարկներն ի հայտ են եկել 18-րդ դարի վերջին։
Ծայրանդամների կոտրվածքներն ամրացնելու նպատակով Եվրոպայում գիպսն առաջին անգամ օգտագործել է հոլանդացի բժիշկ Հենդրիխսը (1814) և նրանից անկախ՝ ռուս բժիշկ Կ․ Դիբենտալը (1815)։
Զարգացում
Օրթոպեդիաի ձևավորման ընթացքում կիրառում էին բուժման աահպանողական մեթոդները, հետագայում սկսեցին կիրառել նաև վիրաբուժական մեթոդներ (ոսկրահատում, ոսկրամիացում, հոդերի, մկանների, ջլերի փոխպատվաստում և այլն)։ 1806 թվականին հրատարակվեց Ե․ Մուխինի «Ոսկրահարդարման Գիտության սկիզբը» գիրքը, որով Ռուսաստանում դրվեց շարժողության օրգաննօրի վիրաբուժության հիմքը։
Օրթոպեդիաի զարգացմանը Ռուսաստանում մեծապես նպաստել է Ն․ Պիրոգովը (1840)։ 19-րդ դարի 30-ական թվականներին Ռ․ Չեռնովիտովը ստեղծել և նկարագրել է բեկակալահոդակապավոր առավել կատարելագործված պրոթեզներ՝ ազդրի և ծնկի շրջանում ծայրատված վերջույթի համար։
Ռուսական օրթոպեդիաի հետագա զարգացման համար մեծ դեր են կատարել Ի․ Բրեդիխինի, Մ․ Ֆեոկտիստովի, Ն․ Նիկոլսկու, Ն․ Նոսիլովի, Վ․ Կուզմինի և այլոց աշխատանքները։ 1904 թվականին Պետերբուրգի Ռազմաբժշկական ակադեմիայում, Դ․ Տուռների նախաձեռնությամբ, հիմնվել է օրթոպեդիաի՝ Ռուսաստանում առաջին ամբիոնն ու կլինիկան։
Ինստիտուտներ
1906 թվականին նույն տեղում կազմակերպվել է օրթոպեդիաի առաջին ինստիտուտը։ Դ․ Տուռների օրթոպեդիական դպրոցի աշխատանքները սկիզբ հանդիսացան օրթոպեդիական հիվանդությունների կլինիկական խորը ուսումնասիրության։ 1907 թվականին իյարկովում հիմնվեց բժշկա-մեխանիկական ինստիտուտը (1926 թվականից՝ պրոթեզավորման, տրավմատոլոգիայի և օրթոպեդիայի ԳՏԻ), որտեղ մշակվեցին օրթոպեդիական սարքեր։ ԽՍՀՄ–ում օրթոպեդատրավմաաոլոգիական օգնության համակարգի հիմնադիրը Ն․ Պրիորովն էր, որը 1921 թվականին Մոսկվայում կազմակերպեց բուժապրոթեզավորման ինստիտուտը (1940 թվականին վերակազմավորվեց տրավմատոլոգիայի և օրթոպեդիայի սենտրոնական ինստիտուտի, 1971 թվականից՝ Ն․Պրիովի անվան)։
Վերջինս ԽՍՀՄ խոշոր քաղաքներում հիմնված տրավմատոլոգիայի և օրթոպեդիայի 19 ինստիտուտների մեթոդական կենտրոնն է։ Խորհրդային օրթոպեդիայի նվաճումներն են՝ օրթոպեդիական հիվանդությունների վաղ ախտորոշման, կանխարգելման ու բուժման միջոցառումների համակարգի մշակումը՝ սկսած նորածնությա շրջանից (բնածին հոդախախտում, ծռաթաթություն և այլն)։
1925 թվականին կազմակերպվել է օրթոպեդիական բաժանմունք, 1932 թվականին Մոսկվայում հիմնվել է օրթոպեդների, տրավմատոյոգների և պրոթեզավորման բնագավառի աշխատողների ընկերություն, 1963 թվականին՝ տրավմատոլոգնէրի և օրթոպեդների համամիութենական 1-ընկերություն։ Արտասահմանյան օրթոպեդիական խոշորագույն հիմնարկություններից են Պադուայի համալսարանի կլինիկան, Հռոմում՝ պրոֆեսոր Զ․ Մոնսաչելլիի կլինիկան, Փարիզում՝ «Կոշեն» կլինիկան, ԱՄՆ–ում՝ Մեյոյի ֆոնդի խոշոր կլինիկան (Սան Ֆրանցիսկո) և այլն։
1929 թվականից գործում է օրթոպեդիական վիրաբուժության և տրավմատոլոգիայի միջազգային ընկերությունը (ԽՍՀՄ–ի անդամ է 1963 թվականից)։
Խնդիրները և դրանց լուսաբանումը
Օրթոպեդիաի խնդիրները լուսաբանվում են «Օրթոպեդիա, տրավմաաոլոգիաի պրոտեզիրովանիե» («Ортопедия, травматология и протези– рование», Խարկով, 1927 թվականից), արտասահմանյան՝ «Ռեվյու դը օրտոպեդի» («Revue d’orthopedie», Paris, 1890-ից) և այլ ամսագրերում։
Պատմական աղբյուրներ
Պատմական աղբյուրները վկայում են, որ հայ բժիշկները մարմնի տարբեր հատվածների քնածին և ձեռքբերովի ծռվածությունները բուժել են յուրահատուկ եղանակներով կոշտ ուռուցքները մաշեցնելու և ծռված ոսկրերը ուղղելու նպատակով վիրակապի ձևով օգտագործել են «խոնավ զուֆան» |(ոչխարի դմակի բրդի վրայի ճարպը՝ ներծծված խոտերի կաթնահյութերով)։
Ամենադժվար տրամաբանական առաջադրանքը
Ջորջ Բուլոսոմն առանձնացնում է խնդրի մի քանի այլ պահեր՝
Օրթոպեդիա
17-18-րդ դարերի բժշկարաններ
17-18-րդ դարերին Անիում, Սանահինում, Տարոնում, Տաթևում գոյություն են ունեցել բժշկարաններ, որտեղ հիմնականում զբաղվել են օրթոպեդիական հիվանդությունների բուժումով։ Ամիրդովլաթ Ամասիացու «Օգուտ բժշկության» (1469, հրատարակված 1940) աշխատությունում մանրամասն նկարագրված է հենաշարժական ապարատի բնածին և ձեռքբերովի հիվանդությունների կլինիկական պատկերը, դրանց բուժման մեթոդները։
18-19-րդ դարերի հայ վիրաբույժներ
18-րդ դարի վերջին և 19-րդ դարի սկզբներին օրթոպեդիական հիվանդությունների բուժմամբ զբաղվել են վիրաբույժներ Պետրոս Քալանթարյանը, Պողոս Անտոնյան Շաշյանը, Սանվել Շաշյանը, Սարգիս Թևոսյան Ավետումյանը և ուրիշներ։ Արևելյան Հայաստանը Ռուսաստանին միանալուց հետո օրթոպյեդիական հիվանդների բուժումը տարվել է ավելի կազմակերպված ձևով։ Այդ ժամանակաշրջանում աշխատել են դիպլոմավոր բժիշկներ Մ․ Լոռու Մելիքյանը, Գևորգ Տեր-Կարապետյանը (Տեր-Կարապետով), Հովհաննես Հովհաննիսյանը (կայոարել է ծռաթաթության, մկանային ծուսվզության շտկման և այլ վիրահատություններ) և ուրիշներ։
Ամենադժվար տրամաբանական առաջադրանքը
Այլ նշումներ՝
Օրթոպեդիա
18-19-րդ դարերի հայ վիրաբույժներ
Հայաստանում գիտական օրթոպեդիական ծառայությունը կազմակերպվել է սովետական կարգերի հաստատումից հետո։ Երևանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում օրթոպեդիան դասավանդել Հ․ Քելեկը, իսկ գործնականն պարապմունքները վարել են Ա․ Շարիպսնյանը, Հ․ Միրզա Ավագյանը, Մ․ Կարապետյանը և ուրիշներ։
Ամենադժվար տրամաբանական առաջադրանքը
Պատմություն
Բուլոսը նշում է որպես խնդրի հեղինակ՝ Ռեյմոնդ Սմալլիանին, իսկ ահա Ջոն Մաքարթիին նշում է, այն պատճառով, որ նա խնդիրն ավելի է բարդացրել, նրա մեջ ավելացնելով մի քանի այլ տերմիններ, դրանցից են օրինակ՝ «da»-ի և «ja»-ի հատվածները։ Նմանատիպ այլ առաջադրանքներ են հանդիպում նաև Սմալլիանի գրքում, օրինակ՝ մի կղզու բնակչների ուղիղ կեսը զոմբիներ են (նրանք միշտ ստում են), իսկ ահա բնակիչների մյուս կեսը մարդիկ են (նրանք միշտ ճիշտ են խոսում)։ Խնդիրը դժվարացնում է նաև այն փաստը, որ կղզու բնակիչները շատ լավ հասկանում են մեր լեզուն, իսկ ահա հին տաբուն նրանց թույլ չի տալիս խոսել մեր լեզվով։ Հենց այս պատճառով նրանք օգտագործում են՝ «bal» կամ «da» տերմինները, որոնք էլ իրենց հերթին նշանակում են՝ «այո» և «ոչ», և դա այն փաստի, որ հայտնի չէ, թե այս տերմիններից որն է «այո»-ն և որը «ոչ»-ը։ Նմանատիպ այլ գլուխկոտրուկներ կան նաև՝ «The Riddle of Scheherazade» գրքում։ Այս բոլոր գլուխկոտրուկները հայտնի են Սմալիանի ասպետների և ստախոսների մասին առաջադրանքներից։
Օրթոպեդիա
18-19-րդ դարերի հայ վիրաբույժներ
1930 թվականին Ք․ Պետրոսյանի նախաձեռնությամբ 2 կլինիկական հիվանդանոցում բացվել է օրթոպեդիական բաժանմունք՝ 15 մահճակալով, 1939 թվականին այդ բաժանմունքը 3 կլինիկական հիվանդանոցում վերակազմվել է օրթոպեդիական կլինիկայի։
Ամենադժվար տրամաբանական առաջադրանքը
Պատմություն
Այդպիսի խնդիրներից մեկը տեղ է գտել «Լաբիրինթոս» ֆիլմում՝ գոյություն ունի 2 դուռ և 2 պահակներ, նրանցից մեկը ստախոս է, իսկ մյուսը միշտ ճիշտ է պատասխանում։ Դռներից մեկը տանում է դեպի ամրոց, մյուսը դեպի մահվան։ Խնդրի իմաստն այն է, որ կարելի է ընդամենը մեկ հարց տալ և միմիայն պահակներից մեկին։ Ֆիլմի հերոս Սարան պահակներից մեկին հարցնում է՝ «Նա (մյուս պահակը) ինձ կասի՞, որ այս դուռը տանում է դեպի ամրոց» ։
Օրթոպեդիա
18-19-րդ դարերի հայ վիրաբույժներ
Կատեգորիա:Կլինիկական բժշկագիտություն Կատեգորիա:Վիրաբուժական մասնագիտություններ Կատեգորիա:Վերականգնում
Ամենադժվար տրամաբանական առաջադրանքը
Առաջադրանքի լուծում
Բուլոսը առաջադրանքի պատասխանը հայտնել էր այնտեղ, որտեղ և առաջադրել էր այն։ Նա ասել էր, որ առաջին հարցով անհրաժեշտ չէ գտնել այն աստծուն, ով պատասխանում էր պատահական սկզբունքով (միջադաս աստված), այսինքն անհրաժեշտ էր գտնել կամ միշտ ճիշտ խոսող աստծուն կամ միշտ սուտ խոսող աստծուն։ Կան մի քանի հարցեր այդ պարզելու համար։ Այդ տակտիկաներից մեկն այն է, որ կարելի է հարցնել հենց պահանջում գտնվող հիմնական խնդիրներից մեկը, թե «da»-ից և «ja»-ից որն է նշանակում «այո» և որը «ոչ»։