cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռադար
Ռադար կամ ռադիոտեղորոշիչ մի սարք է, որը ռադիոալիքների օգնությամբ հնարավորություն է տալիս հայտնաբերել և դիտարկել օբյեկտներ ցամաքում, ջրում և օդում։ Radar թարգմանաբար նշանակում է ռադիոհայտնաբերում և չափում։ Ռադարը ցանկացած եղանակի կարող է հայտնաբերել չափազանց հեռու գտնվող և շարժվող, և անշարժ օբյեկտը։
Ռադարը ստեղծել է անգլիացի գիտնական Վաթսոն Վատտը, որը 1935 թվականին բրիտանական կառավարության պատվերով ուսումնասիրում էր ռադիոալիքներով թշնամու ինքնաթիռները ոչնչացնելու հնարավորությունը։ Եվ այդ ուսումնասիրությունների արդյունքում գիտնականը ստեղծեց թշնամու ինքնաթիռների դիտարկման առաջին ռադիոտեղորոշիչ կայանքը, որը հետագայում անվանվեց ռադար։ Ռադարի աշխատանքը հիմնված է 500 Հց հաճախությամբ ուղիղ, նեղփունջ, հզոր ռադիոճառագայթի անդրադարձման հատկության վրա. ռադարի աղբյուրից ուղարկված ռադիոճառագայթը, իր ճանապարհին հանդիպելով օբյեկտի, անդրադառնում է նրա մակերևույթից, հետ է վերադառնում և արձանագրվում ռադարի ընդունիչ սարքում։ Ռադիոճառագայթի այդ որսված արձագանքը բծի տեսքով արտացոլվում է ռադարի էկրանին, որի առջև նստում է օպերատորը։ Նա էկրանի վրա այդ բծի տեղաշարժով որոշում է հայտնաբերված օբյեկտի հեռավորությունը, շարժման ուղղությունն ու արագությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռադիոտեղորոշիչ կայաններ
Հողի մելիորացում
Մելիորացում հողի, հողաբարելավում, հողերն արմատապես բարելավող կազմակերպական տնտեսական և տեխնիկական միջոցառումների համալիր։ Փոխելով բնական պայմանների (հողային, կլիմայական, ջրաբանական և այլն) համալիրը՝ հնարավոր է ֆաունայի ու ֆլորայի համար ստեղծել ջրաջերմային, օդային, սննդային և այլ լավագույն ռեժիմներ։ Միլիոնացումը կարևոր է գյուղատնտեսական հողատեսքերի արտադրողականության բարձրացման գործում, այն գյուղատնտեսական արտադրության ինտենսիվացման անհրաժեշտ գործոն է, արմատական և կայուն միջոցառում։ Ի տարբերություն հողերի բերրիության բարձրացման ագրոտեխնիկական այլ միջոցառումների, մելիորացման ազդեցությունը երկարատև է կամ մշտական։ Այն առավել արդյունավետ է, երբ կիրառվում է կուլտուր-տեխնիկական աշխատանքների և երկրագործական այլ միջոցառումների հետ։ Ժամանակակից միլիորացման համար բնորոշ է մեծ հողազանգվածների ընդգրկումը։ Նման պայմաններում վճռական նշանակություն ունի գիտականորեն հիմնավորված միջոցառումների ընտրությունը, որ այն բացասական ազդեցություն չունենա բնական պայմանների վրա (օրինակ, ոչ ճիշտ ոռոգումը կարող է առաջացնել հողերի աղակալում, ճահճացում, հողատարում, իսկ ստորերկրյա ջրերի մակարդակի չհիմնավորված իջեցումը՝ տեղանքի գերչորացում և այլն)։
Կատեգորիա:Հող
Բոգատյանովսկի զառիվայր պողոտա
Բոգատյանովսկի զառիվայր պողոտա (Проспект Богатяновский Спуск), Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի պողոտաներից մեկը։
Պատմություն
Ավանդության համաձայն` 1695 թվականին, դեպի Ազով առաջին արշավանքի ժամանակ, Դոն գետի աջ ափի երկայնքով ընթանալիս, Պետրոս I-ը կանգնել է աղբյուրի մոտ և ջուր խմել` այն անվանելով «Հարուստ աղբյուր» ։ Այդ ժամանակից ի վեր այս աղբյուրը կոչվում է Բոգատի (Հարուստ), որից էլ առաջացել է Բոտատյանովկա սլոբոդայի անունը, որը հետագայում ձևավորվել է այստեղ։ 1749 թվականին Ելիզավետա Պետրովնա կայսրուհու հրամանով «Հարուստ ջրհոր» կոչվող բնասահմանի դիմաց ստեղծվել է մաքսակետ արտասահմանյան առևտուր իրականացնելու համար։ Հաջորդ տարի Դոնի ափին Հարուստ աղբյուրի դիմաց կառուցվել է նավակայան։ Իսկ 1761 թվականին մաքսակետի մոտ Սուրբ Աննա լուծարված ամրոցի փոխարեն Ստարոչերկասկի մոտակայքում հիմնադրվել է Սուրբ Դիմիտրի Ռոստովցու ամրոցը։ Մինչև 19-րդ դարի կեսերը աղբյուրը բաղկացած էր երեք ջրհորից։ 1865 թվականին Ռոստովի քաղաքային վարչությունը, ինչպես նաև վաճառականներ Տ. Պ. Կուկսան, Ս. Ն. Կոշկինը և Գ. Վ. Դմիտրիևը պայմանագիր են կնքել աղբյուրից ջրամատակարարման համակարգ ստեղծելու մասին ։ Նույն թվականի վերջում իրականացվել է առաջին ջրթողը։
1870-ական թվականներին, երբ փակվել են 1835 թվականին լուծարված Ռոստովի ամրոցի հորերը, սկսվել է քաղաքի Մեծ պողոտայի (այժմ` Վորոշիլովի պողոտա) կառուցապատումը։ Մոտավորապես այդ տարիներին քաղաքի հատակագծերում հայտնվել է Բոգատյանովսկի պողոտան։ Շուտով այնտեղ կառուցվել են Ռոստովի առևտրային արական ուսումնարանի շենքը և, այսպես կոչված, «Հրեական հիվանդանոցի» (այժմ` թիվ 4 հիվանդանոց) շենքը։ 19-րդ դարի վերջին հայտնվել են երշիկի և այլ գործարաններ, արհեստանոցներ, էլեկտրական տրամվայի դեպոն։ 1901 թվականից պողոտայով սկսվել է տրամվայի երթևեկությունը։ Առաջին ռուսական հեղափոխության տարիներին Բոգատյանովսկի զառիվայրում տեղի են ունեցել Վլադիկավկազի երկաթուղային արհեստանոցների բանվորների երթերը։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո, նախապատերազմական հնգամյակների ընթացքում, պողոտայում կառուցվել են վագոնանորոգման գործարանը, անասնաբուժական կլինիկան, ձիարշավարանը։ «Հարուստ աղբյուրի» մոտ հայտնվել են ջրային կայաններ։ Նրա ջուրը, մասնավորապես, ծառայել է «Սպարտակ» լողավազանը լցնելու համար։ Խորհրդային տարիներին պողոտան վերանվանվել է Կիրովի անունով, բայց այնուհետև կրկին ստացել է սկզբնական անունը։ 1988 թվականի օգոստոսին ճարտարապետ Լ. Վոլոշինովայի և արվեստագետ Վ. Չեռնիցինայի շնորհիվ «Հարուստ աղբյուրի» համար կազմվել է անձնագիր, որպես Դոնի Ռոստով քաղաքի հիմնադրման հետ կապված հիշարժան վայր և հիդրոտեխնիկական կառույց-հուշարձան։ 1996 թվականին Կիրովյան շրջանի վարչակազմի աջակցությամբ աղբյուրը վերակառուցվել է ճարտարապետ Բ. Պիվտորակի նախագծով։ Նույն թվականի աշնանը տեղի է ունեցել «Հարուստ աղբյուրի» բացման հանդիսավոր արարողությունը, և նրա վրա փակցվել է հուշատախտակ։
Հետաքրքրական է, որ Բոգատյանովսկի զառիվայրի և Բուլշայա Սադովայա փողոցի խաչմերուկում տեղակայված էր Պոկրովսկի շուկայի հրապարակը, որտեղ 20-րդ դարի սկզբին ճարտարապետ Նիկոլայ Սոկոլովի նախագծով կառուցվել էր Սուրբ Աստվածածին տաճարը։ 1930-ական թվականների վերջին, Սերգեյ Կիրովի հուշարձանի կառուցման և Կիրովի պուրակը հիմնելու պատճառով տաճարը քանդվել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի փողոցներ Կատեգորիա:Փողոցներ այբբենական կարգով
Ռամի Մալեք
Ռամի Մալեք (Rami Said Malek, ), եգիպտա-ամերիկացի դերասան։ Նրան մեծ ճանաչում բերեց Էլիոթ Անդերսենի դերը «Պարոն Ռոբոտ» հեռուստասերիալում, որի համար նա ստացել է «Էմմի» մրցանակ։ Մալեքը նաև արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի, «Կինոդերասանների Գիլդիա մրցանակ»-ի (2019), BAFTA մրցանակի (2019) և «Օսկար» (2019) մրցանակի՝ «Բոհեմական ռապսոդիա» ֆիլմում՝ տղամարդկային լավագույն դերի համար։
Մալեքը, որպես երկրորդ պլանի դերասան, նաև հայտնի է այնպիսի ֆիլմերում և սերիալներում, ինչպիսիք են՝ «Գիշերը թանգարանում» եռերգությունը (2006-2014), «Խաղաղ օվկիանոս» (2010), «Մթնշաղ. Լուսաբաց՝ Մաս 2» (2012) և «Կարճ ժամանակահատված 12» (2013)։ 2018 թվականին Մալեքը «Բոհեմական ռապսոդիա» կենսագրական դրամայում հանդես է եկել երաժիշտ Ֆրեդի Մերկուրիի դերում, որը քննադատների կողմից գովասանքի է արժանացել։
Անձնական կյանք
Ռամին Մալեքը ծնվել է Լոս Անջելեսում, ԱՄՆ։ Ծնողները ղպտիներ են՝ ծնունդով Եգիպտոսից։ Դերասանը կիսով չափ հույն է ։ Հայրը աշխատել է Կահիրեում՝ որպես էքսկուրսավար ։ Ռամին ունի երկվորյակ եղբայր՝ Սամի անունով։ Ռամին նրանից մեծ է 4 րոպեով։ Դերասանը նաև ունի ավագ քույր։ Սովորել է Կալիֆորնիայի Notre Dame High School-ում։ 2003 թվականին ավարտել է Էվանսվիլի համալսարանը (Ինդիանա նահանգ) և ստացել է բակալավրի աստիճան՝ կերպարվեստի բնագավառում։
Կարիերա
Իր կարիերան Մալեքը սկսել է 2004 թվականին, երբ խաղում էր մի քանի հեռուստասերիալներում, որոնց թվում են՝ «Գիլմորի աղջիկները», «Այնտեղ և Մեդիում» ։ 2005 թվականին նա մեծ համբավ ձեռք բերեց՝ Fox հեռուստաընկերության «Պատերազմ տանը» կատակերգական սերիալում խաղալով դեռահաս համասեռամոլ Քենիի դերում ։
2006 թվականին Ռամին նկարահանվել է «Գիշերը թանգարանում» ֆիլմում՝ խաղալով փարավոն Ակմենրայի դերում, այնուհետև կրկնել է իր դերը «Գիշերը թանգարանում 2» կատակերգությունում ։ 2007 թվականի գարնանը նա հայտնվել է Elephant Theatre բեմի վրա՝ Vitality Productions թատերական ներկայացման մեջ մարմնավորելով Ջեյմի կերպարը։ 2010 թվականին դերասանը կրկին հայտնվել է հեռուստատեսությունում՝ Մարկոս Ալ-Զաքար մահապարտ-ահաբեկչի դերում (Marcos Al-Zacar) «24» հեռուստասերիալի ութերորդ սեզոնում ։ Ավելի ուշ նա քննադատների կողմից ստացել է լավ արձագանքներ՝ «Խաղաղ օվկիանոս» սերիալում կապրալ Մերիալ Շելտոնի դերի համար    ։
2010 թվականին՝ «Խաղաղ օվկիանոս» սերիալի նկարահանման ժամանակ, Մալեքը հանդիպում է պրոդյուսեր Թոմ Հենքսին, ում դուր է գալիս Մալեքի խաղը։ Վերջինս հրավիրում է նրան խաղալ «Լարրի Քրաուն» գեղարվեստական ֆիլմում՝ Սթիվ Դիբիասի քոլեջի ուսանողի դերում։
2010 թվականի օգոստոսին հայտարարվել է, որ Մալեքը հաստատվել է եգիպտացի վամպիր Բենջամինի դերում «Մթնշաղ. Լուսաբաց՝ Մաս 2» հանրաճանաչ ֆիլմում  ։
2014 թվականին նրա մասնակցությամբ էկրան է բարձրանում «Արագության ծարավ» ֆիլմը։
2015 թվականին կինոթատրոններում ցուցադրվում է նրա մասնակցությամբ երրորդ ֆիլմը՝ «Գիշերը թանգարանում։ Դամբարանի գաղտնիքը», որտեղ Ռամին խաղում էր փարավոնի դեր։
2015 թվականին հունիսին հեռարձակվում է «Պարոն Ռոբոտ» ֆիլմը, որի գլխավոր դերակատարն էր Մալեքը։
2016 թվականին այս դերի համար նա ստացել է «Էմմի» մրցանակ։
2015 թվականին նաև թողարկվել է «Until Dawn» խաղը, որում նա ևս մասնակցություն է ունեցել, հնչունավորել է և իր դեմքը «տվել» Ջոշ Վաշինգտոնին։
2017 թվականին Մալեքը հաստատվել է Բրայան Սինգերի «Բոհեմական ռապսոդիա» ֆիլմի գլխավոր հերոսի դերում։ Մարմնավորել է «Քուին» բրիտանական ռոք խմբի մենակատար Ֆրեդի Մերկուրիին  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ղպտիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
Օրֆեում (թատրոն)
Օրֆեում (The Orpheum Theatre) թատրոն, գտնվում է Մեմֆիսում, 203 Հարավային Մեին Սթրիթ հասցեում։ Հիմնադրվել է 1928 թվականին։ Հանդիսանում է 1920-ականների քիչ պահպանված «Կինոյի պալատներից» մեկը։ 1980-ականներին անցկացվել է $ 5 մլն արժողությամբ վերանորոգում։ Կարող է տեղավորել 2400 մարդ ։
Պատմություն
Իր պատմության ընթացքում թատրոնը մի քանի անգամ սնանկացել է, այստեղ տեղի է ունեցել մեծ հրդեհ, ինչպես նաև եղել է քանդման սպառնալիքի տակ` գրասենյակային համալիրի կառուցման համար։
1890 թվականին Մեմֆիսում Գլխավոր և Բիլ-սթրիթի հատման կետում կառուցվել է «Մեծ Օպերայի տուն» (Grand Opera House), որն անվանել են «Նյու Յորքի սահմաններից դուրս լավագույն թատրոնը»։ Այդ ժամանակ շատ տարածված էին պիես-վոդևիլները։ 1907 թվականին Օպերայի տունը դարձել է Օրֆեում շղթայի մի մասը և վերանվանվել «Օրֆեում թատրոն»։ Վոդևիլները մեծ հաջողություն ունեին Օրֆեումի այցելուների շրջանում շուրջ երկու տասնամյակ։ Սակայն 1923 թվականին շոուից հետո, որը ներկայացնում էր երգչուհի Բլոսոմ Սիլեյը (Blossom Seeley), հրդեհ է բռնկվել, և թատրոնի շենքը ամբողջությամբ այրվել է։
Նոր Օրֆեումի կառուցում
1928 թվականին, այն տարածքում, որտեղ գտնվում էր օպերայի տունը, կառուցվել է նոր Օրֆեում, 1,6 մլն դոլարով, սակայն դա շատ տարբեր էր նախորդից։ Թատրոնը երկու անգամ ավելի մեծ էր և գեղեցիկ էր ձևավորված։ 1940-ին Օրֆեումը ձեռք է բերվել «Մալկո» կինոթատրոնների ցանցի կողմից, և այստեղ սկսել են ֆիլմեր ցուցադրվել։
Ուրվականների թատրոն
Որոշ այցելուների կարծիքով, Օրֆեումում բնակվում են երկու ուրվականներ։ Մարդիկ պնդում են, որ թատրոնում տեսել են 12 տարեկան Մերի անունով մի ֆանտոմ ։ Աշխատակիցները լսել են դռների շրխկոց և տեսել են կրակի շողք, երբ նրանք հեռացել են։ Հավանաբար, այս կերպ Մերին «հրաժեշտ է տալիս» նրանց։ Բացի այդ, խոսակցություններ կան, թե իրբ C-5 տեղում հայտնվում է արյուն, որտեղ ուրվականը ենթադրաբար սիրում է նստել։ Այս խոսակցությունները, սակայն, հետագայում հերքվել են։
Վերակառուցում
1976 թվականին Malco կազմակերպությունը որոշում է վաճառել շենքը, և խոսակցություններ էին տարածվում շենքը քանդելու վերաբերյալ` տեղում գրասենյակային շենք կառուցելու նպատակով։ Սակայն 1977 թվականին Մեմֆիսի զարգացման ֆոնդը (Memphis Development Foundation) ձեռք է բերում թատրոնն ու վերսկսում դրա աշխատանքները։ 54 տարի անց (1982) թվականին Օրֆեումը թակվել է Սուրբ ծննդյան տոներին. այստեղ սկսվել է 5 միլիոն դոլար արժողությամբ վերանորոգում։ Թատրոնի վերաբացումն անց է կացվել 1984 թվականին և այն նշանակում էր Մեմֆիսի դաունթաունի զվարճանքների վերսկսում։ Այսօր Օրֆեումը համարվում է ոչ առևտրային կազմակերպություն և շարունակում է գոյություն ունենալ շնորհիվ հասարակության առատաձեռն աջակցության ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:1928 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:1928 հիմնադրված թատրոններ
Եվգենյա Բայկովա
Եվգենյա Վասիլևնա Բայկովա (Евгения Васильевна Байкова, 22 նոյեմբերի, 1907, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն – 1997, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստանի Դաշնություն), ռուս նկարչուհի, գեղանկարիչ, ՌՍՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպության անդամ ։
Կենսագրություն
Եվգենյա Բայկովան ծնվել է 1907 թվականի նոյեմբերի 22-ին Սանկտ Պետերբուրգում։ 1930-ական թվականներին սովորել է Լենինգրադի գեղարվեստաարդյունաբերական ուսումնարանում ։
1934 թվականին Եվգենյա Բայկովան ընդունվել է Լենինգրադի գեղանկարչության, քանդակագործության ու ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչության ֆակուլտետ։ Սովորել է Միխայիլ Բեռնշտեյնի, Բորիս Ֆոգելի, Սեմյոն Աբուգովի, Հենրիխ Պավլովսկու, Պավել Նաումովի, Ալեքսանդր Օսմյորկինի մոտ։ 1940 թվականին Եվգենյա Բայկովան ավարտել է ինստիտուտը (Ալեքսանդր Օսմյորկինի արվեստանոց)՝ ստանալով գեղանկարչի կոչում։ Նրա հետ միասին նույն տարում ինստիտուտն ավարտել են Օլգա Բոգաևսկայան, Գլեբ Սավինովը, Միխայիլ Նատարևիչը, Ալեքսանդր Դաշկևիչը, Մարիա Պերեպյոլկինան և այլք, ովքեր հետագայում դարձել են հայտնի նկարիչներ։ Եվգենյա Բայկովայի դիպլոմային աշխատանքն է եղել «Առաջին լուրը հողը գյուղացիներին հանձնելու վերաբերյալ» («Первая весть о передаче земли крестьянам») նկարը ։
Հայրենական մեծ պատերազմն սկսվելուց հետո Եվգենյա Բայկովան մնացել է Լենինգրադում, մասնակցել քաղաքի պաշտպանությանը։ 1944 թվականին նա դարձել է Լենինգրադի խորհրդային նկարիչների միության անդամ։ Ցուցահանդեսների մասնակցել է 1934 թվականից՝ իր աշխատանքները ներկայացնելով Լենինգրադի առաջատար նկարիչների ստեղծագործությունների կողքին։ Ստեղծել է կենցաղային ու թեմատիկ կոմպոզիցիաներ, դիմանկարներ, բնանկարներ։ Նրա գեղանկարչական տաղանդի բազմաթիվ առանձնահատկություններ առավելագույնս բացահայտվել են նատյուրմորտներում։
Եվգենյա Բայկովայի աշխատանքներից են «Դահուկորդներ» (1933), «Ինքնադիմանկար» (1934), «Կակաչներ» (1947), «Մրգեր» (1949), «Աշխատանքից», «Կալսում» (երկուսն էլ 1951), «Արոսի» (1958), «Քրիզանթեմներ» (1960), «Պատկառուկներ» (1961), «Պատուհանին», «Ծաղիկներ։ Նատյուրմորտ» (երկուսն էլ 1964), «Ծաղիկներ» , «Նախաճաշ» , «Նատյուրմորտ ձկով» (բոլորն էլ 1970), «Աշնանային ծաղկեփունջ» (1976) նկարները և այլն։
1983 թվականին Լենինգրադում տեղի է ունեցել Եվգենյա Բայկովայի անհատական ցուցահանդեսը։
Ամուսնացած է եղել նկարիչ Վլադիմիր Մալագիսի հետ (1902-1974)։
Եվգենյա Բայկովան մահացել է 1997 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում։
Նկարչուհու ստեղծագործությունները պահվում են Ռուսական պետական թանգարանում, ինչպես նաև այլ թանգարաններում ու մասնավոր հավաքածուներում Ռուսաստանում , Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Նորվեգիայում ու այլ երկրներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարչուհիներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռեպինի անվան ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Վերա Մորոզովա
Վերա Մորոզովա (Вера Георгиевна Морозова, ), ռուս քանդակագործ, Բաշկորտոստանում առաջին կին քանդակագործը ։
Կենսագրություն
Վերա Մորոզովան ծնվել է 1903 թվականին Միսովկս (այժմ՝ Բաբուշկին) քաղաքում։ Մանկությունն անցել է Իրկուտսկում։ Ավարտել է գիմնազիայի 6-րդ դասարանը։ Եղել է ինքնուս քանդակագործ. քանդակագործության բնագավառում հատուկ կրթություն չի ստացել ։
1936 թվականի հունիսին Տագանրոգում տեղի ունեցած արվեստի ցուցահանդեսում ներկայացվել է Մորոզովայի Մաքսիմ Գորկու կիսանդրու էսքիզային քանդակը ։
1936 թվականի նոյեմբերին Մորոզովայի ամուսինը ձերբակալվել է։ 1937 թվականի ԽՄԿԿ Կենտրոնական կոմիտե փետրվար-մարտյան պլենումում հայտարարվեց, որ Ազով-Սևծովյան տարածաշրջանում մշակվել է Ստալինի մահափորձի ծրագիր։ Ալեքսանդր Մորիսոնը կապված էր եղել օտարերկրյա հետաքննության ծառայությունների հետ ։
1937 թվականին Վերա Մորոզովային, որպես «ժողովրդի թշնամու» կնոջ, դատապարտված 10 տարվա ազատազրկման՝ առանց նամակագրության իրավունքի, փոքրիկ դստեր հետ աքսորեցին Բաշկիրական ինքնավար խորհրդային սոցիալիստական հանրապետության Բակալի գյուղ (Ալեքսանդր Մորիսոնի գնդակահարման մասին Մորոզովան իմացել է շատ տարիներ անց)։ Աքսորում գտնվելու տարիներին եղել է «Կուլտիզդելիա» արտելի ասեղնագորուհին, այնուհետև աշխատել է ՌՍՖՍՍ-ի գեղարվեստի ֆոնդի (1944-1960) բաշկիրյան արվեստանոցներում։ Տամարա Նեչաևայի հետ միասին մասնակցել է բաշկիրական քանդակագործների դպրոցի ստեղծմանը։
1934 թվականին տեղադրվել են Մորոզովայի ստեղծած Մաքսիմ Գորկու և Գեորգի Դիմիտրովի հուշարձանները, 1935 թվականին Տագանրոգում՝ Չեխովի տան մոտ, տեղադրվել է Անտոն Չեխովի կիսանդրին, որը ԽՍՀՄ-ում տեղադրված գրողի առաջին հուշարձանն էր։ Բաշկիրիայում ստեղծվել են «Բաշկիրյան պար», «Լենինգրադկա», Գիմալետդին Մինգաժևի, Ալեքսանդր Մատրոսովի և Մաժիտ Ղաֆուրիի կիսանդրիները։ Վերա Մորոզովայի ստեղծագործությունների բնօրինակով ստեղծվել են «Հանքագործներ» հուշարձանները Քումերտուում, Սիբայում, Կորկոնոյում, Կարագանդայում (Տամարա Նեչաևայի հետ միասին)։ Մորոզովայի ստեղծագործությունները հիմք են հանդիսացել Ուֆայում Բաշկորտոստանի Մ. Վ. Նեստերովի անվան գեղարվեստի պետական թանգարանի քանդակի հիմնադրամի ստեղծման համար։
Վերա Մորոզովան մահացել է 1990 թվականի նոյեմբերի 20-ին Ուֆայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս քանդակագործներ Կատեգորիա:Խորհրդային քանդակագործներ
Մատյան գունդ
Մատյան գունդ, մատենիկ գունդ, հին ժամանակներում պարսկական բանակի ընտիր հեծելազորը։
Կատեգորիա:Զորքերի տեսակներ
For Life (մինի ալբոմ)
For Life, հարավակորեա-չինական EXO բոյ բենդի հինգերորդ ընդլայնված ալբոմը։ Այն թողարկվել է 2016 թվականի դեկտեմբերի 19-ին, S.M. Entertainment-ի կողմից։ Ալբոմն ներառում է հինգ երգ, նույնանուն սինգլով, կորեական և չինական տարբերակներով։
Նախապատմություն և թողարկում
2016 թվականի նոյեմբերի 30-ին հաստատվել է, որ EXO-ն թողարկում է իր հինգերորդ ընդլայնված և թվով երրորդ հատում ձմեռային ալբոմը, Miracles in December (2013) և Sing for You (2015) ալբոմներից հետո ։ Դեկտեմբերի 13-ին հայտարարվել է, որ ալբոմի անունը լինելու է For Life ։ Ալբոմը և նրա երաժշտական տեսահոլովակը գլխավոր երգով, որում նկարահանվել են ճապոնացի դերասանուհի Նանամի Սակուրաբան, EXO-ի անդամներից Քայի, Սուհոյի և Չանյոլի հետ, թողարկվել են միաժամանակ՝ դեկմտեբերի 19-ին Ի տարբերություն EXO-ի նախորդ ալբոմների, որոնք թողարկվել են առանձին՝ կորեական և չինական տարբերակներով, For Life-ը ներառում է երգերի թե՛ կորեական, թե՛ չինական տարբերակները։ Ինչպես հայտնում են, ալբոմից ստացված շահույթը ներդրվել է բարեգործության մեջ։
Առևտրային կատարում
Թողարկման առաջին շաբաթվա ընթացքում «For Life» ալբոմը վաճառել է ավելի քան 300 000 օրինակ, EXO-ի լավագույն երկրորդ ալբոմը, վաճառքի առաջին շաբաթում, վաճառքների քանակով հարավկորեական ալբոմների վաճառքների Hanteo պատմության մեջ  ։ Ալբոմը զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը հարավկորեական Gaon Album Chart հիթ շքերթում ։ United World Chart հիթ շքերթի վարկանիշի համաձայն, ալբոմը զբաղեցրել է երկրորդ տեղը աշխարհում, շաբաթվա ալբոմների վաճառքով, հունվարի 4-ին ։«For Life» ալբոմը դարձել է ամենավաճվող ալբոմը Gaon հիթ շքերթում 2016 թվականին, երբ վաճառվել է 444 887 օրինակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:EXO խմբի ալբոմներ Կատեգորիա:2016 ալբոմներ Կատեգորիա:Քեյ փոփ մինիալբոմներ
Երվանդ Գևորգյան
Երվանդ Հարությունի Գևորգյան, հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից, ԽՄԿԿ անդամ։
Ծնվել է Շամշադինի շրջանի Բերդ գյուղում (այժմ՝ քաղաք)։ 1939 թվականին, ավարտելով տեղի միջնակարգ դպրոցը, զորակոչվել է բանակ։ Հիվանդության պատճառով 1940 թվականին ազատվել է բանակից և ուսուցչական աշխատանքի անցել Նավուր գյուղում։ 1942 թվականի մայիսին կրկին զորակոչվել է բանակ և մասնակցել Հյուսիսային Կովկասում մղվող մարտերին։ 1942 թվականի նոյեմբերի 11-ին երկու անգամ վիրավորվել է։ Բուժվելուց հետո 1943 թվականին զորացրվել է և աշխատանքի անցել Նավուր գյուղում, ուր աշխատել է մինչև 1945 թվականը։ 1947-1955 թվականներին որպես ուսուցիչ աշխատել է Բերդի ութամյա դպրոցում, իսկ այնուհետև մինչև 1964 թվականը՝ կուսշրջկոմում որպես հրահանգիչ։ 1964 թվականի մայիսից մեկ տարի աշխատել է հասարակական սննդի միավորման տնօրեն, մեկ տարի էլ՝ քաղլուսկաբինետի գրադարանի վարիչ։ 1967 թվականից զբաղեցրել է Շամշադինի շրջանի մամուլի գործակալության պետի պաշտոնը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Օշնաղ (գետակ)
Օշնաղ, Օշնագ, Օշնակ, Օշնակ-բերդ, գետակ Ճորոխի աջակողմյան վտակը։ Սկիզթ է առնում Բեջիգին լեռան հարավ-արևմտյան լանջերից և, հոսելով Օշնաղ գյուղով, Կիսկիմ գյուղաքաղաից 5 կմ հարավ-արևմուտք միանում է Ճորոխին :
The Mrs. Carter Show World Tour
The Mrs. Carter Show World Tour, չորրորդ ստուդիական ալբոմի շնորհիվ ամերիկացի R'n'B երգչուհի Բեյոնսեի չորրորդ համերգային շրջագայությունը։
Օշնաղ (գետակ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Ճորոխ գետի վտակներ
The Mrs. Carter Show World Tour
Տեղեկություն
Հունվարի 31-ին սուպերբոուլի մամուլի ասուլիսի ժամանակ Knowles-ը հայտարարել է, որ ինքը շոուից հետո «հայտարարություն» է անելու։ Ամեն ինչ այդպես էլ եղել է, նա իր ելույթից անմիջապես հետո հայտարարել է շրջագայության մասին։ Այնուամենայնիվ, շրջագայության անունով պաշտոնական պաստառը հայտնվել է փետրվարի 3-ին Լոնդոնում։
Տոմսերի վաճառք
Համաշխարհային շրջագայության հայտարարությունից անմիջապես հետո UW աղբյուրը հաստատել է, որ շոուի տոմսերը վաճառվել են ցածր գներով, այդպիսով Բեյոնսեն համոզվել է, որ բոլոր ցանկացողները կկարողանան այցելել իր շոու։ Լոս Անջելեսում, Լաս Վեգասում, Սան Խոսեում, Մայամիում, Դալասում, Հյուսթոնում, Չիկագոյում, Դետրոյթում, Բոստոնում, Բրուքլինում շոուի տոմսերը վաճառվել են մի քանի րոպեի ընթացքում։ Բարձր պահանջարկի շնորհիվ ավելացվել է մեկ լրացուցիչ շոու Ամստերդամում (պահանջարկը եղել է ավելի քան 113,000 մարդ), մեկ լրացուցիչ շոու Անտվերպենում, երկու լրացուցիչ համերգ Լոնդոնում և երեք համերգ՝ Մանչեսթերում։ Հյուսիսային Ամերիկայում լրացուցիչ շոուներ են ավելացվել Վաշինգտոնում, Լոս Անջելեսում և Նյու Յորքում։ Մեծ Բրիտանիայի O2 Arena-ի վարչությունը հայտարարել է. «Մենք տեսել ենք պահանջարկի աննախադեպ մակարդակ այն մարդկանց կողմից, ովքեր ցանկանում էին տոմսեր գնել»։ Նման մոլեգին պահանջարկի դեպքում Բեյոնսեն կարող էր 150 համերգ տալ միայն Մեծ Բրիտանիայում՝ տոմսերի 100% վաճառքով։ Մեծ Բրիտանիայում 13 համերգից բաղկացած շրջագայության տոմսերը վաճառվել են 3 րոպեում։
Վիտիլիգո
Վիտիլիգո, երկար ընթացք ունեցող հիվանդություն, որի ժամանակ մաշկի որոշ հատվածներ գունազրկվում են ։ Մաշկի ախտահարված հատվածները ստանում են սպիտակավուն երանգ և սովորաբար ունեն կտրուկ արտահայտված եզրեր ։ Մաշկի մազածածկույթը նույնպես կարող է սպիտակավուն երանգ ստանալ ։ Բերանի և քթի լորձաթաղանթները նույնպես կարող են ախտահարվել ։ Սովորաբար մարմնի երկու կողմերն էլ ախտահարվում են ։ Հաճախ բծերը հայտվում են մաշկի այն հատվածներում, որոնք ենթարկվում են արևի ճառագայթների ազդեցությանը ։ Այն ավելի նկատելի է թուխ մաշկով մարդկանց մոտ ։ Վիտիլիգոն կարող է հանգեցնել հոգեբանական ընկճվածության, իսկ ախտահարված հատվածները կարող են բերել ստիգմատիզմ ի (պիտակավորման) ։
Ամբողջ աշխարհում մարդկանց 1% ը տառապում է վիտիլիգոյով ։ Որոշ պոպուլյացիաներում այդ ցուցանիշը կարող է հասնել մինչև 2-3% ։ Տղամարդկանց և կանանց մոտ հիվանդության զարգացման հաճախականությունը նույնն է ։ Մոտավորապես պացիենտների կեսի մոտ հիվանդությունը սկսվում է մինչև 20 տարեկանը և զարգանում է մինչև 40 տարեկանը ։ Վիտիլիգոն նկարագրված է եղել դեռ հնադարյան պատմությունու մ ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Վիտիլիգոյի միակ ախտանշանն է համարվում դեպիգմենտավորված մաշկի վրա բաց գույնի բծերի առկայությունը, որոնք որպես կանոն հանդիպում են վերջույթներում ։ Որոշ մարդկանց մոտ մինչև նոր բծի հայտնվելը կարող է քոր առաջանալ ։ Բծերը ի սկզբանե փոքր են, հաճախ աճում են և փոխում են ձևը ։ Հիմնականում ախտահարվում են ձեռքերի, դաստակների և դեմքի մաշկը  ։ Մաշկի դեպիգմենտացիան հատկապես նկատվում է մարմնի բնական անցքերի շուրջ՝ բերան, աչքեր, քթանցքեր, սեռական օրգաններ, պորտ  ։ Մաշկի ախտահարված որոշ հատվածների ծայրերում նկատվում են պիգմենտացիայի աճ ։ Վիտիլիգոյով տառապող մարդիկ ենթարկվում են ստիգմատիզացիայի, ինչի պատճառով, կարող է նկատվել դեպրեսիա ու տրամադրության այլ խանգարումներ ։
Պատճառներ
Չնայած բազմաթիվ վարկածներ են առաջարկվել, թե ինրը կարող է հանդիսանալ վիտիլիգոյի զարգացման տրիգեր, գիտնականների մեծ մասը հակված է ընդունելու, որ առաջին հերթին իմունային համակարգի գործունեության խանգարումն է պատասխանատու է տվյալ վիճակի զարգացման համար ։ Վիտիլիգոն համարվում է բազմագործոնային հիվանդություն՝ ժառանգական նախատրամադրվածությամբ և արտաքին միջավայրի գործոնների ազդեցությամբ պայմանավորված, որոնք ենթադրվում է, որ էական դեր են խաղում հիվանդության զարգացման գործում ։
TYR գենը կոդավորում է թիրոզինազ ֆերմենտը, որը չի համարվում իմունային համակարգի բաղադրիչը, բայց համարվում է մելանոցիտի ֆերմենտը, որը կատալիզում է մելանինի կենսասինթեզը և համարվում է հիմնական աուտոահակածինը՝ համակարգային վիտիլիգոյի ժամանակ ։ Առողջապահության ազգային ինստիտուտները տեղեկացնում են, որ որոշ մարդկանց շրջանում տարածված կարծիքը, որ արևայրուքները կարող են առաջացնել կամ սրացնել վիտիլիգոն, ապացուցված չէ։
Իմունային համակարգ
Իմունային համակարգի կամ մելանոցիտների գեների փոփոխությունները կապված են եղել վիտիլիգոյի զարգացման հետ ։ Նաև համարվում է, որ այն կապված է այն բանի հետ, որ իմունային համակարգը գրոհում է և ոչնչացնում է մաշկի մելանոցիտները ։ Գենոմի կապը ապացուցող ուսումնասիրությունները հայտնաբերել են մոտ 36 անկախ զգայուն տեղամասեր՝ համակարգային վիտիլիգոյի ժամանակ ։
Կապը աուտոիմուն պրոցեսների հետ
Վիտիլիգոն երբեմն կապված է աուտոիմունային և բորբոքային հիվանդությունների հետ, ինչպիսիք են վահանաձև գեղձի բորբոքումը (Հաշիմոտոյի թիրեոիդիտ), սկլերոդերման, ռևմատոիդ արթրիտը, I տիպի շաքարային դիաբետը, պսորիազը, Ադդիսոնի հիվանդությունը, պերնիցիոզային սակավարյունությունը, օջախային մազաթափությունը, համակարգային կարմիր գայլախտ ը և ցելիակիան (որովայնախոռոչի օրգանների հիվանդություն) ։
Տարբերում են NALP1 կատալազ 1 և կատալազ 7 բորբոքային միջնորդանյութերը, որոնք ակտիվացնում են ինտերլեյկին-1β բորբոքային ցիտոկինը։ Ինտերլեյկին-1β և ինտերլեյկին-18 հիվանդների մոտ վիտիլիգոն ավելի արտահայտված է ։ Մուտացիաներից մեկում լեյցին ամինաթթուն NALP1 սպիտակուցում փոխարինվում է hիստիդին ով (Leu155->His)։ Էվոլյուցիայում օրիգինալ սպիտակուցի մոտ հերթականությունը խիստ պահպանված է և հայտնաբերվել է շիմպանզեների, ռեզուս-մակակ կապիկների և սենեգալյան գալագոի մոտ։ Ադիսոնի հիվանդությունը (սովորաբար մակերիկամների աուտոիմունային ոչնչացում) նույնպես կարող է նկատվել վիտիլիգոյով հիվանդների մոտ ։
Ախտորոշում
Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը կարելի է կիրառել տվյալ հիվանդության վաղ շրջաններում հիվանդության հաստատման և բուժման արդյունավետության որոշման համար։ Մաշկի ախտահարված հատվածները սև լույսի ազդեցության տակ լուսավորվում են կապույտ գույնով։ Ու ընդհակառակը, չախտահարված մաշկի վրա ոչ մի ռեակցիա չի նկատվել։
Դասակարգում
Վիտիլիգոյի քանակական գնահատման դասակարգման փորձերը վերլուծվել են որպես մի քանի հակասականներ, միևնույն ժամանակ վերջին փոխհամաձայնությունը (կոնսենսուս) համաձայնվեց սեգմենտային և ոչ սեգմենտային վիտիլիգոյի դասակարգման հետ։ Ոչ սեգմենտայինը ավելի հաճախ է հանդիպում ։
Ոչ սեգմենտային վիտիլիգո
Ոչ սեգմենտային վիտիլիգոյի ժամանակ սովորաբար առկա է դեպիգմենտացիայի բծերի համաչափ դասավորվածություն։ Ժամանակի ընթացքում հայտնվում են նաև նոր բծեր և կարող են համակարգվել մարմնի լայնարձակ հատվածներում և տեղակայվել որոշակի հատվածում։ Վիտիլիգոյի ծանր դեպքերը, երբ մաշկը գրեթե ամբողջությամբ ախտահարվում է, կոչվում է vitiligo universalis։ Ոչ սեգմենտային վիտիլիգոն կարող է զարգանալ ցանկացած տարիքում (ի տարբերություն սեգմենտային վիտիլիգոյի, որը ավելի հաճախ հանդիպում է պատանեկան հասակում) ։
Սեգմենտային վիտիլիգո
Սեգմենտային վիտիլիգոն տարբերվում է արտաքին տեսքով, առաջացման պատճառներով և զուգընթաց հիվանդությունների դրսևորման հաճախականությամբ։ Սրա բուժումը տարբերվում է ոչ սեգմենտային վիտիլիգոյի բուժումից ։ Այն ախտահարում է մաշկի այն հատվածները, որոնք կապված են երկարավուն ուղեղի հետին արմատիկի հետ, և հաճախ համարվում է միակողմանի։ Այն ավելի կայուն/վիճակագրական է, և նրա կապը աուտոիմունային հիվանդությունների հետ, ըստ երևույթին, ավելի թույլ է, քան համակարգային վիտիլիգոյի դեպքում ։ Սեգմենտային վիտիլիգոն չի բարելավվում տեղային բուժման կամ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման արդյունքում, սակայն վիրաբուժական միջամտությունը, օրինակ՝ բջջային փոխպատվաստումը, կարող է արդյունավետ լինել ։
Տարբերակիչ ախտորոշում
Քիմիական լեյկոդերման (սպիտակամաշկություն) համանման երևույթ է համարվում՝ քիմիական նյութերի բազմակի ազդեցության պատճառով ։ Սակայն վիտիլիգոն համարվում է ռիսկի գործոն ։ Տրիգերները կարող են ներառել մաշկի բորբոքային հիվանդությունները, այրվածքները, ստերոիդների ներվնասվածքային ներարկումները և քերծվածքները ։
Բուժում
Վիտիլիգոյի բուժման կոնկրետ դեղեր գոյություն չունեն, բայց կան բուժման մի քանի տարբերակներ ։ Լավագույն ապացույց է համարվում կիրառվող ստերոիդները և ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման զուգակցումը քսուկների հետ ։ Միացյալ Թագավորությունում Առողջապահության ազգային ծառայությունը առաջարկում է կիրառել ֆոտոթերապիան միայն այն դեպքերում, երբ առաջնային բուժումը անարդյունավետ է ։ Ձեռքերի, ոտքերի և հոդերի շրջանում տեղակայված ախտահարումները ավելի դժվար են ռեպիգմենտացիայի ենթարկվում; դեմքի մաշկի բնական գույնի վերականգնումը ավելի հեշտ է, քանի որ մաշկը բնականից ավելի բարակ է ։
Իմունային միջնորդանյութեր
Իմունիտետի ճնշման ակտուալ դեղերը, ներառյալ գլյուկոկորտիկոիդները (0.05% կլոբետազոլը կամ 0.10% բետամետազոնը) և կալցինեվրինի արգելակիչները                                (տակրոլիմուսը և պիմեկրոլիմուսը), համարվում են վիտիլիգոյի բուժման առաջնային մեթոդը ։
Ֆոտոթերապիա
Ֆոտոթերապիան համարվում է վիտիլիգոյի բուժման երկրորդային մեթոդը ։ Ուլտրամանուշակագույն լամպերի ճառագայթների ազդեցությունը մաշկի վրա համարվում է վիտիլիգոյի բուժման ամենատարածված մեթոդը։ Բուժումը կարելի է իրականացնել տանը կամ հիվանդանոցում UVB լամպի միջոցով։ Ազդեցության տևողությունը կարգավորում է այնպես, որ մաշկը չենթարկվի գերազդեցության։ Բուժումը կարող է տևել մի քանի շաբաթ, եթե բծերը տեղակայված են վզի և դեմքի վրա, և եթե դրանք առկա են եղել 3 տարուց ոչ ավել։ Եթե ձեռքերի և ոտքերի բծերը առկա են 3 տարուց ոչ ավել՝ այն կարող է տևել մի քանի ամիս։ Ֆոտոթերապիայի սեանսները իրականացվում են շաբաթական 2-3 անգամ։ Մարմնի լայնարձակ ախտահարումները կարող են պահանջել իրականացնել բուժումը հիվանդանոցում։ Կարող են կիրառվել լայնաշերտ և նեղ շերտային UVB լամպեր, բայց մոտ 311 նմ նեղ շերտային ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը ավելի շատ է ընտրվում։ Տեղեկացվել է, որ UVB ֆոտոթերապիան այլ տեղային ազդեցության միջոցների հետ զուգակցված նվազեցնում է պիգմենտացիայի կրկրնման հաճախականությունը։ Այնուամենայնիվ, վիտիլիգոյով որոշ պացիենտներ կարող են պիգմենտացիայի կրկնում կամ մաշկի որևիցե փոփոխություն չնկատել։ Լուրջ պոտենցիալ կողմնակի ազդեցություն է համարվում մաշկի քաղցկեղի զարգացման վտանգը, ինչպես նաև արևի ճառագայթների չափազանց երկար ազդեցությունը։
Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներով բուժումը սովորաբար իրականացվում է հիվանդանոցում։ Պսորալենով և ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներով (PUVA) բուժումը ներառում է ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման նկատմամբ մաշկի զգայունության բարձրացմանը նպաստող դեղի կիրառումը, այնուհետև բարձր դոզաներով ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ազդեցությունը մաշկի վրա ։ Բուժումը իրականացվում է շաբաթական 2 անգամ, 6-12 ամիսների ընթացքում կամ ավելի երկար։ Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների և պսորալենի բարձր դեղաչափերի դեպքում PUVA-ն կարող է բերել մի շարք կողմնակի ազդեցությունների դրսևորմանը, ինչպիսիք են մաշկի աևայրուքը կամ պեպենները։
Նեղ շերտային ուլտրամանուշակագույն B (NBUVB) ֆոտոթերապիան զերծ է կողմնակի ազդեցություններ առաջացնելու ունակությունից, որոնք դրսևորվում են պսորալենների կիրառման հետևանքով, և նույնքան արդյունավետ է, ինչ PUVA-ն ։ Ինչպես PUVA-ի դեպքում բուժումը իրականացվում է շաբաթական 2 անգամ հիվանդանոցում կամ ամեն օր տանը, և պսորալենի կիրառման անհրաժեշտություն չկա ։
Ինչ վերաբերվում է ռեպիգմենտացիայի բարելավմանը՝ ակտուալ կորտիկոստերոիդները ավելի արդյունավետ են, քան պսորալենը զուգակցված արևի ճառագայթների հետ; հիդրոկորտիզոնը և լազերային ճառագայթումը ավելի արդյունավետ են, քան առանձին լազերային ճառագայթումը; գինկգո բիլոբան ավելի արդյունավետ է, քան պլացեբոն; իսկ օռալ պրեդնիզոլոնի մինի-իմպուլսը (OMP) և NB-UVB-ն ավելի արդյունավետ են, քան OMP-ով մոնոթերապիան ։
Մաշկի քողարկում
Թեթև վիճակներում վիտիլիգոյի բծերը կարելի է քողարկել դիմահարդարման կամ այլ կոսմետիկ միջոցների օգնությամբ։ Եթե հիվանդը ունի գունատ մաշկ՝ բծերը կարելի է նվազ նկատելի դարձնել, խուսափելով չախտահարված մաշկի վնասումից ։
Դեպիգմենտացիա
Լայնածավալ վիտիլիգոյի ժամանակ կարելի է դիտարկել չախտահարված մաշկի դեպիգմենտացիայի հնարավորությունը տեղային միջոցներով, ինչպիսիք են մոնոբենզոնը, մեքինոլը և հիդրոքինոնը՝ մաշկին հարթ երանգ հաղորդելու համար։ Մաշկի ամբողջական պիգմենտի վերացումը մոնոբենզոնի միջոցով համարվում է մշտական և հզոր մեթոդ։ Անհրաժեշտ է խուսափել արևի ճառագայթների ազդեցությունից ամբողջ կյանքի ընթացքում, արևայրուքներից, մելանոմաներից։ Դեպիգմենտացիան տևում է մոտավորապես 1 տարի ։
Պատմություն
Վիտիլիգոն նկարագրվել է դեռ մ․թ․ա 1500թ․ Եգիպտոսում « Էբերսի Պապիրուսը » բժշկական տեքստում։ Մաշկի սպիտակեցման մասին հիշատակումները առկա են եղել դեռևս 1400թ․ մ․թ․ա․ սրբազան հնդկական տեքստերում, ինչպիսիք են Աթհարվուվեդան, ինչպես նաև Արևելյան Ասիայի սինտոիստական աղոթքներում մ․թ․ա․ մոտ 1200թ․։ 1280թ․ մ․թ․ա (կամ 1312թ․ մ․թ․ա ) Լևիտի հին կտակարանի ց «Tzaraath» եբրայերեն բառը նկարագրում է մի շարք մաշկային հիվանդությունները, որոնք կապված են սպիտակ բծերի առաջացման հետ, և հետագայում հունարեն լեզվով թարգմանությունը բերեց վիտիլիգոյի, բորոտության, հոգեվոր անհանգստության միավորմանը ։
Հին աշխարհում բժշկական աղբյուրները, օրինակ՝ Հիպոկրատը, հաճախ բորոտությունն ու վիտիլիգոն չէին տարբերակում, հաճախ խմբավորելով այդ հիվանդությունները միմյանց հետ։ Արաբական գրականությունում «alabras» բառը ասոցացվում է վիտիլիգոյի հետ, ընդ որում տվյալ բառը հանդիպում է Ղուրանում։ «Վիտիլիգո» բառը առաջին անգամ կիրառվել է Ավլոս Կոռնելիոս Կելսոսի կողմից՝ նրա դասական «Բժշկություն» բժշկական տեքստում ։
Ստուգաբանություն
Ենթադրում են, որ «Վիտիլիգո» տերմինի ստուգաբանությունը առաջացել է "vitium" բառից, որը նշանակում է «դեֆեկտ» կամ «թերություն» ։
Հետազոտություն
Աֆամելոտիդը գտնվում է II և III կլինիկական փորձարկումների ֆազում վիտիլիգոյի և այլ հիվանդությունների ժամանակ ։
Ռևմատոիդ արթրիտի բուժման համար կիրառվող տոֆացիտինիբ դեղը փորձարկվել է վիտիլիգոյի բուժման համար։
1992թ․ հոկտեմբերին հրատարակվել է գիտական հաշվետվություն մելանոցիտների արդյունավետ փոխպատվաստման վերաբերյալ, ինչը թույլ տվեց կրկին արդյունավետորեն պիգմենտավորել ախտահարված հատվածները ։ Պրոցեդուրան ներառել է պացիենտի հետույքային շրջանից մաշկի բարակ շերտի անջատում։ Այնուհետև մելանոցիտները առանձնացվել են բջջային սուսպենզիայում, որը բազմացրել են համապատասխան միջավայրում։ Մշակված հատվածը այնուհետև առանձնացրել են դերմաբրադերի միջոցով և կիրառել մելանոցիտների տրանսպլանտատը։ Պացիենտների 70-85% ունեցել են մաշկի գրեթե ամբողջական պիգմենտացիա։ Պիգմենտացիայի տևողությունը տարբեր մարդկանց մոտ տարբեր է եղել ։ Այսօր մշակվել են փոխպատվաստման մի քանի մեթոդներ, այդ թվում մելանոցիտների նախորդների փոխպատվաստում, որոնք ստացվել են մազերի ֆոլիկուլներից։ Փոխպատվաստման գործողությունները հաճախ կիրառվում են սեգմենտային վիտիլիգոյի բուժման համար, որը վատ է արձագանքում բուժման այլ մեթոդների նկատմամբ։ Ոչ սեգմենտային վիտիլիգոյի բուժման արդյունավետությունը դրսևորվում է չընդարձակվող հատվածների բուժման դեպքում (այսպես կոչված կայուն վիտիլիգո)։
Հասարակություն և մշակույթ
Վիտիլիգոյով պայմանավորված արտաքին տեսքի փոփոխությունները, կարող են ազդել մարդու էմոցիոնալ և հոգեբանական բարօրության վրա և դժվարություններ ստեղծել աշխատանքի ընդունվելու կամ աշխատանքը պահպանելու ժամանակ։ Մարդկանց մոտ հնարավոր է էմոցիոնալ սթրես դրսևորվել, հատկապես եթե վիտիլիգոն զարգանում է մարմնի տեսանելի հատվածներում, օրինակ՝ դեմքի, ձեռքերի կամ արմունկների վրա։ Սթրեսի հաղթահարման և էմոցիոնալ կայունության հասարակական հմտությունները կարող են աջակցել վիտիլիգոյի հաղթահարմանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աուտոիմուն հիվանդություններ
Դավիթ Բադրիձե
Դավիթ Բադրիձե (დავით ბადრიძე, Դաթիկո Գեորգիի Բադրիձե, (4 ապրիլի), 1899, Քութայիս - 26 հունվարի, 1987, Մոսկվա, ՌՍՖՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի օպերային երգիչ (քնարական տենոր), Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1943)  :
Կենսագրություն
Դավիթ Բադրիձեն ծնվել է 1899 թվականի մարտի 23-ին (ապրիլի 4-ին) Քութայիսում։ Սովորել է Թբիլիսիի համալսարանի բժշկական համալսարանում, ապա Թբիլիսիի կոնսերվատորիայում (Եվգենի Վրոնսկու դասարան) ։
1926-1934 և 1941-1944 թվականներին եղել է Թբիլիսիի Զաքարիա Փալիաշվիլու անվան օպերայի և բալետի թատրոն մենակատար։ 1934-1936 թվականներին նա եղել է Սվերդլովսկի օպերայի և բալետի թատրոնի (ներկայում՝ Եկատերինբուրգի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոն), իսկ 1944—1948 թվականներին՝ Մեծ թատրոնի մենակատար ։
1948 թվականից թողել է բեմը։ Դավիթ Բադրիձեն ուներ նուրբ տեմբրով ձայն՝ արտիստիզմով ու մեծ երաժշտականությամբ ։
Մաստոդոնտ
Մաստոդոնտ (հուն. ՝ μαστός), կնճիթավորների կարգի անհետացած կաթնասունների մեծ յուրահատուկ խումբ։ Մաստոդոնտերը ապրել են ուշ պալեոգենում-անթրոպոգենում։ Եվրոպայում և Ասիայում մահացել են նեոգենի վերջում, Աֆրիկայում և Հյուսիսային Ամերիկայում՝ անթրոպոզենում։ 	Բարձրությունը 1, 5-3, 2 մ է։ Մաստոդոնտերը եղել են ելունդաատամնավոր, որոնց մոտ ատամնապսակները կազմված էին առանձին կրծքապտուկանման ելուստներից (այստեղից էլ՝ անվանումը), կատարատամնավոր, որոնց ատամների վրա գտնվող թմբիկները առաջացրել էին լայնակի կատարներ։ Հին Մաստոդոնտերը ունեին մեկական զույգ ժանիք վերին և ստորին ծնոտներում, ավելի ուշ ձևերը՝ մեկ զույգ ժանիք վերին ծնոտում։ Մաստոդոնտերը պատկանել են տարբեր էկոլոգիական տիպերի (սնվել են ճահիճներում, անտառներում, անտառատափաստաններում են)։
Դավիթ Բադրիձե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացի օպերային երգիչներ Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Տենորներ Կատեգորիա:Քութայիս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային երգիչներ և երգչուհիներ
Մաստոդոնտ
Կատեգորիա:Կնճիթավորներ Կատեգորիա:Բրածո կենդանիներ
Զեյնեփ սուլթան մզկիթ
Զեյնեփ սուլթան մզկիթ (Zeynep Sultan Camii՝ Զեյնեփ սուլթան ջամի), մզկիթ, որը գտնվում է Ստամբուլում։ Կառուցվել է 1769 թվականին՝  ճարտարապետ Մեհմեդ Թահիր աղայի կողմից։ Մզկիթի պատվիրատուն եղել է Ահմեդ III-ի դուստր Զեյնեփ Ասըմե սուլթանի պատվերով։ Իր ճարտարապետական ոճով և շինարարական շինանյութով հիշեցնում է բյուզանդական եկեղեցի։
Պատմություն
Մզկիթը գտնվում է Ալմեդար պողոտայի վրա՝ Գյուլհանե այգու և Սուրբ Սոֆիայի տաճարի մոտ։
Մզկիթի մոտ կա մեքթեբե (նախնական դպրոց) և օսմանյան մեծ վեզիրներ Ալեմդար Մուստաֆա փաշայի և Զեյնեփ Ասըմե սուլթանի ամուսնու Մելեք Մեհմեդ փաշայի գերեզմանները։
Մզկիթը զարդարում է Աբդուլ Համիդ I սուլթանի տաղավարը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի մզկիթներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում Կատեգորիա:Ստամբուլի օսմանյան մզկիթներ
Անդրեա Ռաջի
Անդրեա Ռաջի (Andrea Raggi, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Մոնակոյի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում ։
Էմպոլի
Ռաջին Էմպոլիի ակադեմիայի սան է։ 2003-04 մրցաշրջանում նա վարձավճարով հանդես եկավ Կարարեզեի կազմում՝ դառնալով 1 գոլի հեղինակ ակումբի կազմում անցկացրած 29 խաղերում։ Իր դեբյուտը Էմպոլիի կազմում Ռաջին նշեց 2004 թվականի օգոստոսի 22-ին՝ Իտալիայի գավաթի Տորինոյի դեմ խաղում՝ այս խաղում դառնալով գոլի հեղինակ ։ Առաջին հանդիպումը Սերիա B-ում անցկացրեց սեպտեմբերի 18-ին՝ Վերոնայի դեմ խաղում ։ 2004-05 մրցաշրջանում Ռաջին անցկացրեց 9 հանդիպում առաջնությունում, իսկ Էմպոլին հաղթեց Սերիա B-ն՝ տեղափոխվելով Սերիա A :
Իր առաջին հանդիպումը Սերիա A-ում Ռաջին անցկացրեց 2005 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ փոխարինման մտնելով Կալյարիի դեմ խաղում ։ 2006 թվականի հունվարի 15-ին՝ Ասկոլիի դեմ խաղում իտալացին հեռացվեց խաղադաշտից՝ կարմիր քարտ ստանալով հանդիպման 76-րդ րոպեին ։ Իր առաջին գոլը Սերիա A-ում խփեց 2007 թվականի հունվարի 13-ին՝ Պարմայի դեմ խաղում ։ Առաջին հանդիպումը եվրոպական առաջնություններում անցկացրեց սեպտեմբերի 20-ին՝ ՈՒԵՖԱ Գավաթի առաջին փուլի Ցյուրիխի դեմ խաղում ։ Էմպոլիի կազմում Ռաջին անցկացրեց 105 հանդիպում՝ դառնալով 3 գոլի և 2 գոլային փոխանցման հեղինակ։
Պալերմո
2008 թվականի մայիսի 28-ին Ռաջին 4 տարվա պայմանագիր կնքեց Պալերմոյի հետ ։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց օգոստոսի 23-ին՝ Իտալիայի գավաթի Ռավեննայի դեմ խաղում ։ 2009 թվականի հունվարի 8-ին Ռաջին վարձավճարով միացավ Սամպդորիային։ Իր դեբյուտը նշեց հունվարի 21-ին՝ Իտալիայի գավաթի Ուդինեզեի դեմ խաղում ։ Սամպդորիայի կազմում նա անցկացրեց 17 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլային փոխանցման հեղինակ։
2009 թվականի հուլիսի 13-ին Ռաջին 1 տարվա վարձավճարով տեղափոխվեց Բոլոնյա։ Իր դեբյուտը նշեց օգոստոսի 22-ին՝ Ֆիորենտինայի դեմ խաղում ։ 2010 թվականի փետրվարի 21-ին նա հեռացվեց խաղադաշտից Յուվենտուսի դեմ խաղում՝ կարմիր քարտ ստանալով հանդիպման ավելացված ժամանակում ։ Իր առաջին գոլը խփեց մարտի 14-ին՝ Սամպդորիայի դեմ խաղում ։ Վարձավճարի ընթացքում Ռաջին անցկացրեց 32 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլի հեղինակ ։ 2010 թվականի հուլիսի 16-ին իտալացին վարձավճարով միացավ Բարիին ՝ թիմի կազմում անցկացնելով 18 հանդիպում ։
Բոլոնյա
2011 թվականի օգոստոսի 24-ին Ռաջին 200․000 եվրոյի դիմաց տեղափոխվեց Բոլոնյա ։ Իր դեբյուտը նշեց սեպտեմբերի 11-ին՝ Ֆիորենտինայի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը խփեց դեկտեմբերի 8-ին՝ Իտալիայի գավաթի Յուվենտուսի դեմ խաղում ։ 2011-12 մրցաշրջանում Ռաջին անցկացրեց 32 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլի հեղինակ ։
Մոնակո
2012 թվականի հուլիսին Ռաջին 3 տարվա պայմանագիր կնքեց Մոնակոյի հետ։ Իր դեբյուտը նշեց հուլիսի 30-ին՝ Տուրի դեմ խաղում՝ այս խաղում դառնալով գոլի հեղինակ ։ Իր առաջին մրցաշրջանում իտալացին դարձավ 4 գոլի հեղինակ անցկացրած 38 խաղերում՝ ընդգրկվելով տարվա խորհրդանշական հավաքականում և օգնելով Մոնակոյին հաղթել Լիգա 2-ը ։ Առաջին հանդիպումը Լիգա 1-ում անցկացրեց 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ փոխարինելով Ժոաու Մոուտինյոյին Օլիմպիկ Մարսելի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը Ֆրանսիայի առաջնությունում խփեց 2014 թվականի ապրիլի 6-ին՝ Նանտի դեմ խաղում ։
Իր առաջին հանդիպումը Չեմպիոնների Լիգայում Ռաջին անցկացրեց 2014 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ Բայեր Լևերկուզենի դեմ խաղում ։ Առաջին անգամ Մոնակոյի ավագի թևկապով խաղադաշտ դուրս եկավ 2015 թվականի հունվարի 17-ին՝ Նանտի դեմ խաղում ։ 2016-17 մրցաշրջանում Ռաջին անցկացրեց 37 հանդիպում բոլոր մրցաշարերում ՝ դառնալով 2 գոլային փոխանցման հեղինակ և օգնելով Մոնակոյին հաղթել Ֆրանսիայի առաջնությունը ։ 2017 թվականի սեպտեմբերի 20-ին նա երկարաձգեց իր պայմանագիրը մինչև 2019 թվականը ։ 2018 թվականի մարտի 31-ին իտալացին մասնակցեց Ֆրանսիայի լիգայի գավաթի եզրափակչի Պարի Սեն-Ժերմենի դեմ խաղին, սակայն Մոնակոն պարտվեց 3-0 հաշվով ։
Միջազգային կարիերա
Ռաջին ներկայացրել է Իտալիան մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքականի կազմում։ 2007 թվականի հունիսին նա Մ21 հավաքականի կազմում մասնակցեց Եվրոպայի առաջնությանը ՝ անցկացնելով 2 հանդիպում, իսկ Իտալիան զբաղեցրեց 5-րդ հորիզոնականը առաջնությունում ։
Ակումբային վիճակագրություն
2018 թվականի օգոստոսի 25-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Էմպոլիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պալերմոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սամպդորիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բոլոնյայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բարիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մոնակոյի ֆուտբոլիստներ
Սայմոնսթաուն
Սայմոնսթաուն (Simon’s Town) կամ Սիմոնստադ (Simonstad), քաղաք և ՀԱՀ ռազմա-ծովային ուժերի հիմնական բազա։ Բնակչությունը կազմում է 2816 մարդ (2001 թ.):
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Քեյփթաունի մերձակայքում, Կապի թերակղզու արևելյան կողմում, Ֆոլս-Բեյ ծովախորշում։ Կրում է Սիմոն վան դեր Ստելի անունը, ով կանգնած է Կապի գաղութի ակունքներում։ Բարեհուսո հրվանդանին ամենամոտ գտնվող բնակավայրն է։
Պատմություն
Սայմոնսթաունի ամենահին շենքը «մարտելլո» տիպի աշտարակն է, որը կառուցվել է 1796 թվականին, որպես անգլիացիների պլացդարմ, որոնք այդ ժամանակ սկսել էին Հարավային Աֆրիկայից դուրս մղել հոլանդացիներին։ 19-րդ դարի  ընթացքում Աֆրիկայի հարավում Սայմոնսթաունը ծառայել է որպես թագավորական նավատորմի փոխաբեռնման բազա։  Սայմոնսթաունում գործում է հարավաֆրիկյան նավատորմի պատմության թանգարան։
Տնտեսություն
1832 թվականին Սայմոնսթաունը դարձել է ազատ տնտեսական գոտի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քեյփթաուն Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության քաղաքներ Կատեգորիա:1796 հիմնադրումներ Կատեգորիա:1680 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Օրելյանա (պրովինցիա)
Օրելյանամ պրովինցիա Էկվադորում։ Մայրաքաղաքը Պուերտո Ֆրանսիսկո դե Օրելյանան է։ Ստեղծվել է 1998 թվականի հուլիսի 30-ին, Նապո պրովինցիայի մի մասից։
Պրովինցիայի անունը ծագում է հետազոտող Ֆրանսիսկո դե Օրելյանանայի անունից, ով բնակություն է հաստատել Ատլանտյան օվկիանոսից քիչ հեռու գտնվող որևէ քաղաքում։ Նա ուղևորությունը կատարել է մի քանի անգամ, որպեսզի տեսնի Էլ Դորադո ոսկի քաղաքը, այնտեղ նա փնտրում էր մշկընկույզի անտառը, որը ժամանակին շատ թանկ համեմունք էր։ Ճամփորդությունների ընթացքում նա հանդիպել է հնդկացիական մի ցեղի, որոնք հարձակվել են իր նավերի վրա, և նրանցից շատերը կանայք էին։ Ահա սա էլ հանգեցրեց Ամազոնյան գետի անվանակոչմանը։ Պրովինցիան բաժանված է 4 կանտոնների։
Կանտոններ
Պրովինցիան բաժանված է 4 կանտոնների։ Հետևյալ աղյուսակում ներկայացված են կանտոնների բնակչությունն ըստ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալների, նրա տարածքը (քառ. կմ), վարչական կենտրոնը կամ մայրաքաղաքը ։
Տնտեսություն
Ջունգլիները կազմում են պրովինցիայի տարածքի մեծ մասը, ինչի շնորհիվ տնտեսությունը գլխավորապես հիմնված է նավթի ու փայտանյութի արդյունահանման վրա։ Որպես շահույթի կարևոր աղբյուր երկրորդ տեղում զբոսաշրջությունն է, որն առաջարկում է ջունգլիների ու գետերի դիտում և հանդիպում բնիկների հետ։ Հանքարդյունաբերությունը եկամտի երրորդ հուսալի աղբյուրն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էկվադորի նահանգներ
Մատիեններ
Մատիեններ (Ματιηνοί), հնագույն ցեղ կամ ցեղային միավորում Կապադովկիայում, Հալիս գետի աջ հովտում։
Մ.թ.ա. VΙ-V դարերում Մատիենները իրենց հյուսիս-արևելյան հարևան ցեղերի՝ ալարոդիների ու սասպիրների (սպերացիներ) հետ միասին կազմել են Աքեմենյան աշխարհակալության 18-րդ սատրապությունը։ Որոշ ուսումնասիրողներ Մատիեններին շփոթել են Կապուտան (Ուրմիա) լճից հարավային՝ Փոքր Զավ գետի վերին հոսանքի շրջանում գտնվող Մարաստանի «Մատիենե» կոչվող գավառի հետ։ Մ.թ.ա. VI-V դարերում պատմիչներ Հեկատեոս Միլեթացին և Հերոդոտոսը վկայում են, որ Մատիենները տարազով, զինվածությամբ և էթնիկական այլ հատկանիշներով մերձավոր են եղել փոքրասիական հարևան ցեղերին՝ Կապադովկիայի ասորիներին, պափլագոնացիներին, մոսքերին ու կոլքերին։ Հետևաբար Մատիեններին անկարելի է նույնացնել նույն Հերոդոտոսի հիշատակած Մատիենե գավառին, որը նա վերագրում է բուն Մարաստանին։
Կատեգորիա:Ցեղեր Կատեգորիա:Կապադովկիա Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմություն
Մատնաքաշ
Մատնաքաշ, հայկական ազգային հացատեսակ ։ Թխում են տարբեր սորտերի ցորենի ալյուրից   ։ Լինում է երկարավուն կամ կլոր։ Անվանումն առաջացել է հացի երեսին մատներով ակոսներ անելու հետևանքով։ Այժմ մատնաքաշ թխում են հացի գործարաններում, և Հայաստանում տարածված հիմնական հացատեսակներից է։
Ռուսաստանում հայտնի է նաև որպես «կովկասյան լավաշ»։
Պատրաստման գործընթաց
Մատնակաշ թխում են նաև թոնիրում (Արցախ, Սյունիքի մարզ) և փռերում (Լոռու մարզ, Տավուշի մարզ)։ Ի տարբերություն լավաշի, որը երկար ժամանակ չի կորցնում իր համային հատկանիշները, մատնաքաշը նախատեսված չէ պահպանման համար, այն կարելի է պահել միայն մի քանի օր ։
Հավելյալ տեղեկություն
Մատնաքաշի համով հիանում էր ամերիկացի նկարիչ Ռոքուել Քենտը, որը 1960-ականներին երկու անգամ այցելել էր Հայաստան ։ Հաճախ Ռուսաստանում հայկական հացի այս տեսակը սխալմամբ կոչվում է « լավաշ », մինչդեռ լավաշը կոչվում է «բարակ լավաշ», ինչը ճիշտ չէ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական խմորեղեն
Էսմերալդաս (պրովինցիա)
Էսմերալդաս (Provincia de Esmeraldas), պրովինցիա Էկվադորի հյուսիսարևմտյան հատվածում։ Մայրաքաղաքը Էսմերալդասն է։
Պրովինցիան աֆրո-էկվադորյան մշակույթի օրրանն է։
Ժողովրդագրություն
Էթնիկ խմբերի 2010 թվականի Էկվադորի մարդահամարի տվյալները․
Կանտոններ
Պրովինցիան բաժանված է 7 կանտոնների։ Հետևյալ աղյուսակում ներկայացված են բնակչության թվականն ըստ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալների, նրա տարածքը (քառ. կմ), կանտոնի վարչական կենտրոնը կամ մայրաքաղաքը ։
Պարոկյաներ
Կանտոնները բաժանվում են մի շարք պարոկյաների․
Մուսնե կանտոնում՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էկվադորի նահանգներ
Անտոնիո Բարեկա
Անտոնիո Բարեկա (Antonio Barreca, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս Մոնակոյից վարձավճարով հանդես է գալիս Ջենոայի կազմում։ Խաղում է ձախ պաշտպանի դիրքում ։
Տորինո
Բարեկան Տորինոյի ակադեմիայի սան է։ 2014 թվականի հուլիսի 4-ին նա 1 տարվա վարձավճարով միացավ Չիտադելային ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2014 թվականի օգոստոսի 21-ին՝ Իտալիայի գավաթի Սասուոլոյի դեմ խաղում ։ Առաջին հանդիպումը Սերիա B-ում անցկացրեց սեպտեմբերի 1-ին՝ Մոդենայի դեմ խաղում ։ Հոկտեմբերի 4-ին` Վիրտուս Լանչանոյի դեմ խաղում Բարեկան դարձավ 2 գոլային փոխանցման հեղինակ, սակայն Չիտադելան պարտվեց 2-3 հաշվով ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց նոյեմբերի 15-ին՝ Կարպիի դեմ խաղում ։ Դեկտեմբերի 24-ին նա 2 գոլային փոխանցում տվեց Կատանիայի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 3-2 հաշվով ։ Չիտադելայի կազմում Բարեկան անցկացրեց 39 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլի և 8 գոլային փոխանցման հեղինակ։