cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Քոուզի թեորեմ
Պատմություն
Քոուզի թեորեմը բացահայտում է սեփականության իրավունքների տնտեսական գաղափարը։ Նրա կարծիքով, որքան հստակ են ներկայացված սեփականության իրավունքները, այնքան ավելի արագ են արտաքին ծախսերը վերածվում ներքինի։
Քոուզի ընդհանրացված թեորեմը
Իսլանդացի տնտեսագետ Թրայն Էգերստոնը ձևակերպել է «Քոուզի ընդհանրացված թեորեմը»։
Թեորեմի բնութագիրը
Ամբողջ տնտեսական համակարգը ներկայացնում է սահմանափակ ռեսուրսի սեփականատերերի անընդհատ փոփոխություն, որի նպատակն է դրա առավել արդյունավետ (այսինքն` ավելի մեծ օգուտ ստանալու) օգտագործումը։ Փաստորեն, սեփականության իրավունքի ձեռքբերումը ենթադրում է մյուսներին զրկել (կամավոր, իսկ երբեմն նաև` հարկադրաբար) դրանից, որովհետև ռեսուրսները սահմանափակ են։ Այն գործընթացը, երբ որևէ ռեսուրսի տնօրինման, օգտագործման և տիրապետման իրավունքը փոխանցվում է մեկ ուրիշին, տնտեսագիտական գրականության մեջ կոչվում է սեփականության հատկորոշում (սպեցիֆիկացիա)։ «Սեփականության իրավունքի հատկորոշումը մեկ կամ մի քանի տնտեսվարող սուբյեկտների իրավասությունների ամրագրումն է»։ Սեփականության հատկորոշումը ինքնանպատակ չէ։ «Հատկորոշման իմաստը և նպատակն է սեփականություն ձեռք բերելու պայմաններ ստեղծել նրա համար, ով այն գնահատում է ավելի բարձր և ունակ է դրանից կորզելու մեծ օգուտ»։ Փաստորեն, սեփականության հատկորոշումը հնարավորություն է տալիս ռեսուրսները տնտեսավարող սուբյեկտների միջև բաշխել այնպես, որ ապահովվի դրանց օգտագործման ավելի մեծ արդյունավետություն։ Այդ բաշխումը տեղի է ունենում շուկայական ինքնակարգավորման կամ Ադամ Սմիթի «անտեսանելի ձեռքի» միջոցով, երբ առանցքային է պահանջարկի և առաջարկի փոխհարաբերության կարգավորիչ դերը։
Մեր նախորդ օրինակի միջոցով սեփականության հատկորոշումը կարելի է բացատրել հետևյալ կերպ. եթե ամառանոցի մոտակայքում գտնվող ձեռնարկությունը խանգարում է մարդկանց ակտիվ հանգիստը, ապա գործող օրենքների շրջանակում ամառանոցի սեփականատերը կարող է պահանջներ ներկայացնել։ Նրան կարող են միանալ նաև ուրիշները, որի արդյունքում, գործող օրենքների համաձայն, այդ ձեռնարկության սեփականատիրոջ նկատմամբ կկիրառվեն վնասները փոխհատուցելու պատժամիջոցներ։ Ստեղծված իրավիճակում, հետագա բարդություններից (չի բացառվում, որ այլ պայմաններում դրվի անգամ ձեռնարկությունը լուծարելու հարցը) խուսափելու նպատակով, ձեռնարկության սեփականատերը, իր շահույթից չզրկվելու համար, կցանկանա գնել ամառանոցը։ Տվյալ դեպքում ամառանոցի սեփականատերը կպահանջի այնպիսի գին, որը համարժեք է ամառանոցների կորստի հետևանքով իրեն բաժին հասած վնասին (կամ զրկանքներին)։ Բնականաբար, ամառանոցի վաճառքի գինը հավասար է ակտիվ հանգստից հրաժարվելու այլընտրանքային արժեքին։ Փաստորեն, ակտիվ հանգստից հրաժարվելը փոխհատուցվում է ամառանոցի վաճառքից ստացված դրամական գումարով։ Այդ գումարը ամառանոցի նախկին սեփականատերը կարող է օգտագործել տարբեր ձևերով, այդ թվում նաև` ձեռք բերելով մի նոր ամառանոց ավելի հարմարավետ պայմաններով։ Այսպիսով` տեղի ունեցավ սեփականության (ամառանոցի) փոխանցում ձեռնարկատիրոջը, ով կարող է այն ոչնչաց- նել կամ օգտագործել այլ նպատակներով։ Կարող է տեղի ունենալ նաև հակառակը. ամառանոցի սեփականատերը գնի ձեռնարկո թյունը։ Այդ պարագայում ձեռնարկության սեփականատիրոջը կառաջարկվի վաճառքի այնպիսի գին, որի դեպքում ստացված դրամական միջոցները ներդնելով մեկ այլ ոլորտում (կամ նմանատիպ ձեռնարկություն կառուցելով և շահագործելով), կապահովվի ոչ պակաս օգուտ (շահույթ)։ Դարձյալ տեղի կունենա սեփականության փոխանցում։ Ամառանոցի և գործարանի սեփականատիրոջ միջև ծագած հակասության լուծման մյուս ճանապարհը վերջինիս կողմից նոր սարքավորումների կիրառումն է, հետևապես և ծախսերի կատարումը, որի հետևանքով փոքրանում է աղմուկը։ Այսինքն` պաշտպանվում են ամառանոցի սեփականատիրոջ իրավունքները։ Նշված գործարքները (ամառանոցի գնումը ձեռնարկատիրոջ կողմից կամ հակառակը) համարվում են սեփականության հատկորոշում, որի արդյունքում տեղի է ունենում ռեսուրսների բաշխում տարբեր սեփականատերերի միջև, ինչը իրականացվում է` ելնելով առավելագույն օգտակարություն ապահովելու անհրաժեշտությունից։
Այլ հավասար պայմաններում սեփականության արդյունավետ հատկորոշումը կարող է իրականացվել շուկայական ինքնակարգավորման պայմաններում։ Շուկայական ինքնակարգավորումը հնարավորություն է տալիս իրականացնելու սեփականության իրավունքի ազատ փոխանակություն։ Միայն այդ դեպքում է հնարավոր սեփականությունը (մեր օրինակում` ամառանոցը կամ ձեռնարկությունը) փոխանցել այն սուբյեկտին, որը դա գնահատում է ամենաբարձր գնով։ Այլ է խնդիրը ոչ շուկայական տնտեսակարգերում։ Օրինակ` վարչահրամայական համակարգում սեփականության իրավունքի ազատ փոխանցումը գրեթե բացակայում է (չհաշված առանձին մասնակի դեպքեր), ինչը բացասաբար է անդրադառնում ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման վրա։ Ոչ քաղաքացիական հասարակարգերում սեփականատերերը հաճախ հաշվի չեն առնում ուրիշների շահերը։ Օրինակ` խորհրդային համակարգում որևէ ձեռնարկություն չէր կազմալուծվի միայն այն պատճառով, որ վնաս էր հասցնում շրջակա միջավայրին։ Այսինքն` սեփականության հատկորոշումը իրագործելի է Օնորեի՝ վերը նշված սեփականության դդ տարրերի առկայության դեպքում, ինչը հնարավոր է օրենքի գերակայության և ժողովրդավարության սկզբունքների վրա կառուցված շուկայական ինքնակարգավորման տնտեսաձևի պայմաններում։
Այսպիսով` սեփականության հատկորոշումը հնարավորություն է տալիս սեփականության իրավունքի փոխանցման միջոցով ապահովել ռեսուրսների ավելի արդյունավետ օգտագործում։ Ըստ վերը նշված օրինակի` ձեռնարկության աղմուկն ամառանոցի սեփականատերերի համար համարվում է արտաքին ազդեցություն, որը նրանք փորձում են կանխել այն գնելու միջոցով, և հակառակը` ձեռնարկության սեփականատերը ամառանոցի սեփականատերերի վնասը փոխհատուցելու համար վճարում է տուգանքներ և տույժեր, նաև դատական մարմինների գործառույթների հետ կապված` կրում է զգալի նյութական և հատկապես ժամանակի կորուստ, որոնք կանխելու համար նա ձգտում է գնել այդ ամառանոցը կամ կատարել լրացուցիչ ծախսեր։ Արտաքին ազդեցությունների կանխմանն ու տրանսակցիոն ծախսերի կրճատմանն ուղղված միջոցառումների արդյունքում տեղի է ունենում դրանց ինտերնալացում (internal՝ «ներքին»)։ Արտաքին ազդեցությունների ինտերնալացումը պայմանավորված է սեփականության իրավունքի հստակ հատկորոշմամբ և այդ իրավունքի ազատ փոխանակմամբ, որի շնորհիվ առավելագույնի է հասցվում հասարակության օգտակարությունը։ Այդ օրինաչափությունը տնտեսագիտության տեսության մեջ հայտնի է որպես Քոուզի օրենք։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական օրենքներ Կատեգորիա:Տնտեսական մոդելներ Կատեգորիա:Նոր ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտություն
Հիշել կամ մոռանալ
«Հիշել կամ մոռանալ» (Atcerēties vai aizmirst), ռեժիսոր Յանիս Սթրեյչի դրաման, որը նկարահանվել է 1981 թվականին Ռիգայի կինոստուդիայում Օլեգ Ռուդնևի սցենարով ։
Սյուժե
Նինա Յանսոնն ապրում է ապահով կյանքով։ Նրա ամուսինը՝ Նիկոլայը, տրեստի վարիչ է, հաճախ երկար ժամանակով մեկնում է արտերկին։ Նրանք ունեն արտասահմանյան մեքենա և բնակարան քաղաքի կենտրոնում։
Ունենալով առողջական խնդիրներ՝ Նինա չի համարձակվում երեխա ունենալ։ Նրա մոտ հյուրընկալված ընկերուհին խորհուրդ է տալիս ռիսկի դիմել, որպեսզի ամուսնուն ավելի ամուր կապի ընտանիքին։
Մի քանի տարի անց Նինայի մոտ արթնանում է մայրական զգացումը, և սկսում է անհանգստանալ որդու համար։ Սովոր լինելով կատարել իր ցանկացած քմահաճույք՝ նա սկսում է հետապնդել Ինտային՝ սպառնալով նրան և պահանջելով վերադարձնել երեխային։ Բուժքրոջ համար այդ երեխան հարազատ է դարձել, և նա լրջորեն վախենում է, որ կարող են իրենից խլել նրան։
Երբ Նինայի ամուսինը իմանում է, որ իր որդին դաստիարակվում է այլ մարդկանց կողմից, իրավիճակը դառնում է ավելի փակուղային։ Կյանքը նրանց առջև այնպիսի հարցեր է դրել, որոնց պատասխանը հնարավոր չէ գտնել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1981 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռիգայի կինոստուդիայի ֆիլմեր
Ժողովածու (1449)
Ժողովածուն (1449), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1449 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1656 թվականին Յովսէփ գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19, 8x14, 5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 338 թերթից։ Գրված է երկսյուն, միայսուն, բոլոագրով, նետագրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարան՝ 336ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ռեյնհարդ Մոն
Ռեյնհարդ Մոն (Reinhard Mohn,  ), գերմանացի ձեռնարկատեր։
Կենսագրություն
Ռեյնհարդ Մոնը Հենրի Մոնի որդին և Յոհաննես Մոնի թոռն է, որին 1887 թվականին նրա աները՝ Հայնրիխ Բերտելսմանը, փոխանցել է Գյութերսլոյի «Bertelsmann» հրատարակչության և տպարանի ղեկավարությունը։ Այսպիսով, Ռեյնհարդ Մոնը ներկայացրել է «Bertelsmann» ձեռնարկության սեփականատերերի հինգերորդ սերունդը։ 1947 թվականին նա ընդունել է միջին չափի ձեռնարկություն, քանի որ նրա ավագ եղբայր Հայնրիխը մահացել էր պատերազմի ժամանակ, և այն զարգացրել է՝ դարձնելով աշխարհի ամենամեծ մեդիակոնցեռններից մեկը։ Մոների ընտանեկան կարողությունը գնահատվում է 5,7 միլիարդ եվրո, դրանով իսկ «Bertelsmann»-ի սեփականատերը 2008 թվականի «Ֆորբսի» ամենահարուստ գերմանացիների ցուցակում զբաղեցրել է 6-րդ տեղը։
Գյութերսլոյի ավետարանական վարժարանն ավարտելուց հետո Ռեյնհարդ Մոնն աշխատանքի է ընդունվել, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ զինվորական ծառայության։ Լեյտենանտ լյուֆտվաֆեն 1943 թվականին Թունիսում դարձել է ամերիկյան զորքերի ռազմագերի։ Հետագայում Կանզասում գտնվող «Camp Concordia» սպայական ճամբարի համալսարանում նա կարողացավ անգլերենի հետ միասին ուսումնասիրել նաև մենեջմենթ։ Գյութերսլո վերադառնալուց հետո՝ 1946 թվականին, հոր ցանկությամբ ավարտել է գրահրատարակչության մասնագիտությամբ ուսումը։ 1947 թվականին՝ 25 տարեկանում, դարձել է «Bertelsmann» հրատարակչության ղեկավար, այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1981 թվականը։ 1950 թվականին Մոնը հիմնադրել է «Bertelsmann» ընթերցողների շրջանակը, ինչը հիմք է դրել պատերազմից հետո առաջին տասնամյակներում «Bertelsmann»-ի տնտեսական հաջողությանը։
«Bertelsmann AG»-ում Ռեյնհարդ Մոնը ստեղծել է կազմակերպության մշակույթ, որը հիմնված է ապակենտրոնացման, յուրաքանչյուրի անձնական պատասխանատվության և ձեռնարկության ղեկավարության և աշխատակիցների միջև գործընկերության վրա։ Այսպես, 1970 թվականից ի վեր «Bertelsmann»-ի աշխատակիցները դիվիդենտներ են ստանում ձեռնարկության շահույթից, ինչի համար Մոնն ստացել է իրականությանը չհամապատասխանող «կարմիր կակաչ» մականունը („der rote Mohn“; բառախաղ, Mohn բառը գերմաներենից թարգմանվում է որպես «կակաչ»)։ 1977 թվականին հիմնադրել է «Bertelsmann» հիմնադրամը, որին 1993 թվականին փոխանցել է «Bertelsmann AG»-ի բաժնետոմսերի մեծ մասը։
1981 թվականի հունիսի 30-ին, նկատի ունենալով կոնցեռնում ընդունված 60-ամյա աշխատողների նվաճումների, Մոնը վայր է դրել «Bertelsmann AG»-ի Վարչության նախագահի և դիտորդ-խորհրդի նախագահի պարտականությունները։ 2000 թվականից Մոնը եղել է «Bertelsmann հիմնադրամի» նախագահության նախագահը։ Մինչ Մոնը դանդաղ դուրս էր գալիս ընկերության ակտիվ կյանքից, նրա երկրորդ կինը՝ Լիզ Մոնը, ավելի կարևոր դեր էր խաղում «Bertelsmann Verwaltungsgesellschaft»-ում («BVG» - «Bertelsmann»-ի ընդհանուր կառավարություն») և «Bertelsmann հիմնադրամում»։ Ամուսնու մահից հետո «Bertelsmann»-ի դիտորդական խորհրդի ղեկավար Գյունտեր Թիլենի վկայությամբ նա կարողացավ էլ ավելի ընդլայնել իր ազդեցությունը ընկերությունում, քանի որ ամուսնու կտակի համաձայն՝ նա կզբաղեցնի «BVG»-ի նախագահի պաշտոնը մինչև 75 տարեկանը, կմնա ընտանիքի մամուլի քարտուղարը և կժառանգի Ռեյնհարդ Մոնից վետոյի իրավունքը ։
Ռեյնհարդ Մոնն առաջին կնոջ՝ Մագդալենի հետ ամուսնացել է 33 տարեկանում ։ Այդ ամուսնությունից ծնվել են նրա երեխաները՝ Յոհանեսը, Սուզաննան և Քրիստիանան։ Նա ամուսնալուծվել է իր առաջին կնոջից իր մոր՝ Ագնեսի մահից հետո և ամուսնացել 1982 թվականին Էլիզաբեթի հետ («Լիզ») ։ Այդ ժամանակ Ռեյնհարդի և Լիզի երեխաները՝ Բրիգիտեը (* 1964), Քրիստոֆը (* 1965) և Անդրեասն (* 1968) արդեն 18, 17 և 14 տարեկան էին։ Նրանք մեծացել են այն համոզվածությամբ, որ իրենց հայրը մանկական գրականության դասախոս Յոահիմ Շոլցն է, որի հետ նրանց մայրը ֆիկտիվ ամուսնություն էր կնքել ։ Ավելի ուշ Ռեյնհարդ Մոնը որդեգրել է բոլոր երեք երեխաներին։ Ճիշտ այնպես, ինչպես առաջին ամուսնության երեք երեխաները, նրանք էլ մի փոքր տոկոս ունեին «Bertelsmann AG» բաժնետոմսերից։ Ռեյնհարդի մահվան պահին նրա երեխաներից միակը ընկերության ղեկավարությունում եղել է Բրիգիտտե Մոնը։ «Bertelsmann»-ի դիտորդական խորհրդի ղեկավար Գունտեր Թիլենի խոսքով՝ Քրիստոֆ Մոնը կզբաղեցնի իր հոր տեղը »BVG»-ում և «Bertelsmann» հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդում ։
Վերջին շրջանում Մոնն ապրել է Գյոթերսլոյի շրջանի Շտայնհագեն քաղաքում։ Նրա երկրորդ նստավայրը Մալյորկայում գտնվող Ալկուդիան էր։
Պարգևներ և մրցանակներ
Ռեյնհարդ Մոնի անունով կոչվել է Գյոթերսլոյի մասնագիտական քոլեջը և Վիտտենի (Հերդեկի) համալսարանի բիզնեսի կառավարման և կորպորատիվ կառավարման ինստիտուտը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած գերմանացիներ Կատեգորիա:Գերմանացի գործարարներ Կատեգորիա:Մյունստերի համալսարանի շրջանավարտներ
Դմիտրիևա Պոլյանա
Դմիտրիևա Պոլյանա (Дмитриева Поляна, Дмитриева Поляна), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 654 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի բնակավայրեր
Գավազան (եկեղեցական)
Տեսակներ
Ներկայումս Հայ առաքելական եկեղեցում կա գավազանների երկու տեսակ՝ վարդապետական և եպիսկոպոսական կամ հովվական, որոնք իրենց գլխազարդերով են տարբերվում։
Վարդապետական գավազան
Վարդապետական գավազանները օձագլուխ են։ Երկու, չորս կամ ավելի գլուխ ունեցող օձերը խորհրդանշում են ճշմարիտ վարդապետությունը, որով արժանանում են փրկության։ Պատրաստված է Մովսեսի օձի նմանությամբ՝ որին նայողները փրկվեցին անապատում։
Երկգլխանի գավազանի գլխի հատվածում օձերի գլուխները դեմ դիմաց են, մեջտեղում կա գունդ, ինչը խորհրդանշում է աշխարհը, վրան խաչ, իսկ օձերի ներքևի հատվածները միացած են միմյանց։ Քառագլուխ գավազանները չունեն ծիսակարգային տարբերություն երկգլխանիներից․ պարզապես ավելի զարդարուն են։
Եպիսկոպոսական գավազան
Եպիսկոպոսական կամ հովվական գավազանը Հայ Եկեղեցի է ներմուծվել Կաթոլիկ եկեղեցու նմանությամբ։ Դրա վերևի հատվածում կա իր մեջ դարձած գալարաձև, կլորացած գլուխ։ Այն նաև ունի բողբոջանման զարդեր, որը պատրաստված է Ահարոն քահանայապետի ծաղկած գավազանի նմանությամբ։ Եպիսկոպոսական գավազաններն իրենց արտաքին տեսքով նման են սովորական հովվական գավազանին, ինչի պատճառով կոչվում են նաև հովվական։ Այս գավազանների պտտվող մասի վերջավորությունում լինում է նաև օձի գլուխ (միայն մեկ օձ)։ Եպիսկոպոսական կամ հովվական գավազաններ կրում են և եպիսկոպոսները, և կաթողիկոսները։
Կաթողիկոսի գավազանը սովորաբար ավելի ճոխ է, որի վերևի մասում ամրացված է արծվի պատկերով գեղեցիկ, ոսկեթել դաստառակ։
Ասա
Ասան երկար գավազան է, որի բարձրությունը հասնում է մինչև կրողի կուրծքը։ Կաթողիկոսները, ինչպես նաև պատրիարքներն ու առաջնորդները (միայն իրենց թեմից ներս) հանդիսավոր, պաշտոնական առիթների ժամանակ օգտագործում են ասա՝ ի նշան իշխանության։ Այն ծիսական արարողությունների համար չի օգտագործվում, և ի տարբերություն գավազանի, ունի ավելի պարզ հարդարանք։ Ասայի վերնամասը պատրաստվում է տարբեր մետաղներից, ունենալով բարձրարվեստ խաչի պատկեր։ Ասան երբեմն ամբողջությամբ է պատրաստված լինում մետաղից։
Պատրիարքի և կաթողիկոսի ասաներն ավելի բարձր են և հասնում են մինչև ուսերը ։
Պիեռ Ալար
Պիեռ Ալար (Pierre Alard, ), ֆրանսիացի թեթևատլետ, սկավառականետ։ 1950-1960-ական թվականներին նա խաղացել է Ֆրանսիայի ատլետիկայի ազգային հավաքականում, ազգային առաջնությունների բազմակի հաղթող, ազգային ռեկորդակիր և երկու ամառային օլիմպիական խաղերի մասնակից։
Գավազան (եկեղեցական)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հոգևորականների հագուստ
Պիեռ Ալար
Կենսագրություն
Պիեռ Ալարը ծնվել է 1937 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Ֆրանսիայի Ժիրոնդ դեպարտամենտի Բորդո քաղաքում։
Թեթև ատլետիկայով զբաղվել է տեղի «Բորդո» համանուն ակումբում։
Նա առաջին անգամ իրեն հռչակել է մեծահասակների միջազգային մակարդակում 1956 թվականի մրցաշրջանում, երբ միացել է Ֆրանսիայի հավաքականի հիմնական թիմին և մի շարք հաջող ելույթների շնորհիվ Մելբուռնում արժանացել է ամառային օլիմպիական խաղերում երկրի պատիվը պաշտպանելու իրավունքին։ Սկավառակի նետման ծրագրում նա ցույց է տվել 46,18 մետր արդյունքը, որը բավարար չէր մրցումների եզրափակիչ փուլ դուրս գալու համար։
1958 թվականին հանդես է եկել Ստոկհոլմում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում, որտեղ 45,94 մետր արդյունքով զբաղեցրրել է որակավորման փուլի լավագույն քսանյակը։
Լինելով Ֆրանսիայի թեթև ատլետիկայի հավաքականի առաջատարների թվում՝ նա հաջողությամբ անցել է 1960 թվականի Հռոմի Օլիմպիական խաղերի ընտրությունը. այդ անգամ նա նետել է 51,02 մետր սկավառակ, զբաղեցրել 26-րդ տեղը որակավորման մեջ և կրկին դուրս մնացել եզրափակչից ։
Հռոմի օլիմպիական խաղերից հետո Ալարը որոշ ժամանակ մնացել է Ֆրանսիայի հավաքականում և շարունակել մասնակցել խոշոր միջազգային մրցումների։ 1962 թվականին նա ելույթ է ունեցել Բելգրադում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում, որտեղ 49,96 մետր արդյունքով զբաղեցրել է 21-րդ հորիզոնականը։
1955-1970 թվականներին իր երկարատև մարզական կարիերայի ընթացքում Պիեռ Ալարը 11 անգամ դարձել է սկավառակի նետման Ֆրանսիայի չեմպիոն, նա ութ անգամ կրկնել է Ֆրանսիայի ազգային ռեկորդը այդ մարզաձրում, մասնավորապես՝ իր լավագույն արդյունքը ցույց է տվել 1969 թվականի մրցաշրջանում, երբ նետել է սկավառակը 56,29 մետր։
Նա մահացել է 2019 թվականի հունվարի 13-ին Լյուսոն կոմունայում, 81 տարեկան հասակում ։
Գրադիե
Գրադիե (Граддя), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Մանևիչի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գրադիե գյուղում բնակվում էր 577 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,33 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 433,83 մարդ/կմ²։
Հայաստանի Առաջին Հանրապետության Խորհրդարանի 1-ին գումարման պատգամավորների ցանկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի (1918-1920) 1-ին գումարման պատգամավորներ
Մեձիբնա
Մեձիբնա (მეძიბნა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Քեդայի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 640 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քեդայից 7 կմ հեռավորության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 188 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քեդայի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Ճընուկ
Ճընուկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մարտինովսկի գյուղական խորհուրդ (Գադյաչսկի շրջան)
Մարտինովսկի գյուղական խորհուրդ  (Мартинівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Մարտինովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1254 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 34,69 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 36,15 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 6 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1919 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բեյլե Հերկուլանե
Բեյլե Հերկուլանե (Băile Herculane, Herkulesbad (Հերկուլեսբադ), Herkulesfürdő (Հերկուլեշֆյուրդյո)), առողջարանային քաղաք Ռումինիայում՝ Կարաշ Սևերին ժուդեցում (շրջանում), երկրի մայրաքաղաք Բուխարեստից 295, Ռեշիցա քաղաքից 62, Տիմիշոարայից 134, Կրայովայից 126 կիլոմետր հեռավորության վրա ։ Զբաղեցնում է 47 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2009 թվականի տվյալներով եղել է 6.051 :
Բնակչություն
2002 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 6.019 :
Քաղաքի բնակչության ազգային կազմը.
Մայրենի լեզու են հայտարարել՝
Քաղաքի բնակչության կազմը ըստ դավանանքի.
Պատմություն
Հնագիտական պեղումների արդյունքները վկայում են, որ քաղաքի ներկայիս տարածքում ու շրջակայքում մարդիկ բնակություն են հաստատել դեռևս հինքարեդարյան ժամանակներից։ Peștera Hoților-ում («Գողերի քարանձավ») հայտնաբերվել են հնագույն մշակութային մի շարք շերտեր, ներառյալ մուստիերյան, միջինքարեդարյան և ուշ նորքարեդարյան ժամանակների վկայություններ։
Առողջարանը
Ժողովրդական ավանդազրույցի համաձայն՝ հոգնած Հերակլեսը կանգ է առել գետահովտում՝ լոգանք ընդունելու և հանգստանալու։ Պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել են Հերակլեսի վեց արձան, հինհռոմեական քարե արձանագրություններ, որոնց վկայությամբ՝ 153 թվականից այստեղ բնակավայր է եղել, ուր հանգստանալու, կազդուրվելու համար այցելել են հինհռոմեացի արիստոկրատներ, լոգանքներ ընդունել Հերակլեսի բաղնիքում (լատիներեն՝ Ad aquas Herculi sacras): Հինհռոմեական դարաշրջանի ավարտից հետո առողջարանի դերն ու նշանակությունը նվազել է , բայց հանքային աղբյուրների ջրերից մարդիկ, թեև համեմատաբար քիչ, շարունակել են օգտվել ։
Առողջարանը վերազարթոնք է ապրել 18-րդ դարում, երբ թուրքերից անցել է ավստրիացիների տիրապետության տակ։ 1736 թվականին և հետագա տասնամյակներում այստեղ նոր լոգարաններ են շարք մտել ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ, երբ այստեղ կառուցվել են առաջին ժամանակակից հյուրանոցները (ինչպես, օրինակ, H Cerna-ն, 1930 թ.), առողջարանը բազմաթիվ այցելուներ է ունեցել արևմտաեվրոպական երկրներից ։ Կոմունիստական ժամանակներում շարք են մտել նորանոր հանգստյան տներ, առողջարաններ, հյուրանոցներ՝ հիմնականում կենսաթոշակառուների ու պետական ծառայողների համար։ Սեփականաշնորհումից հետո վատ կառավարման հետևանքով հատկապես ավստրոհունագարական ժամանակների որոշ օբյեկտներ ծանր դրության մեջ են հայտնվել ։ 2010-ական թվականների վերջերին Herculane Project անվանումը կրող ոչ կառավարական մի կազմակերպություն է հիմնվել, որն զբաղվում է դրանց վերականգնման ու վերակառուցման աշխատանքներով ։
Կլիմա
Առողջարանային այս քաղաքին բնորոշ է խոնավ մայրցամաքային կլիման(Köppen climate classification-ի դասակարգմամբ՝ Cfb):
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ռումինիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Առողջարանային քաղաքներ
Ամիրաս Երզնկացի
Ամիրաս Երզնկացի (ծննդյան և մահվան թվականները անհայտ), XVII դարի հայ գրիչ և տաղասաց։ Ապրել է Տրապիզոնում։ 1638-1657 թվականներին արտագրել է զանազան գրվածքների մի ժողովածու (Վիեննայի Մխիթարյան մատենադարան, ձեռ. No 88, հինը՝ 68) և մի ոսկեփորիկ (Վենետիկի Մխիթարյան մատենադարան, ձեռ. No 278)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ գրիչներ Կատեգորիա:Հայ տաղասացներ
Վոյտենկի
Վոյտենկի (Війтенки), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վոյտենկի գյուղում բնակվում էր 54 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,69 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14,63 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1750 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նասիմ Սուլեյմանփուր
Նասիմ Սուլեյմանփուր, իրանցի դրամատուրգ։ Մերժելով Իրանի զինված ուժերում պարտադիր զինվորական ծառայությունը` նրան արգելվել է լքել երկիրը մինչև 2013 թվականը, երբ նրան շնորհվել է անձնագիր ։
Վաշինգտոն շրջան (Տեխաս)
Վաշինգտոն շրջան (Washington County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.577 կմ² է, բնակչությունը՝ 30.373 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բրենհամ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1836 թ.։
Նասիմ Սուլեյմանփուր
Աշխատանքներ
2010 թվականին Սուլեյմանփուրի գրած Սպիտակ նապաստակ, կարմիր նապաստակ պիեսը բեմադրվել է շատ տարբեր վայրերում և ավելի քան 20 լեզուներով ։ Յուրաքանչյուր անգամ այն ներկայացվում է տարբեր դերասանների կողմից, ովքեր նախկինում չեն կարդացել նյութը։ Առաջին անգամ այն բեմադրվել է 2011 թվականին, Edinburg և Clubbed Thumb's Summerworks փառատոններում ։ Դրանից հետո այն ներկայացվել է մի շարք այնպիսի առաջատար դերասանների կողմից, ինչպիսիք են Ֆարիդ Մյուրեր Աբրահամը, Ուայնե Բրեդին, Բոբբի Կանավալեն, Դարրեն Քրիսը, Բրայան Դենեհհին, Ջոյս դիԴոնատոն, Վուպի Գոլդբերգը, Նաթան Լայնեն, Սինտիա Նիքսոնը, Պատրիկ Ուիլսոնը և շատ ուրիշներ։ Նյու Յորքի Ուեսթսայդ թատրոնում 2016 թվականին այն բեմադրվել է 42 շաբաթ, նախագծի պրոդյուսերն էր Թոմ Քիրդահին   ։ Սուլեյմանփուրն առաջին անգամ տեսել է պիեսի բեմադրությունը Բրիսբեյն Փաուերհաուսում, Ավստրալիայում, Համաշխարհային թատերական փառատոնի ժամանակ ։
Վաշինգտոն շրջան (Տեխաս)
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Նասիմ Սուլեյմանփուր
Աշխատանքներ
Նրա Կույր Համլետը պիեսն առաջին անգամ բեմադրվել է Edinburgh Festival Fringe փառատոնի ժամանակ, 2014 թվականին ։ Նասիմ պիեսը, որը պահանջում է պարսկերեն խոսող դերասան և հանդիսատես, առաջին անգամ ներկայացվել է 2017 թվականին, Էդինբուրգում և խաղացվել է Մելբոուրնի արվեստի կենտրոնում 2018 թվականի սկզբին ։
Սուլեյմանփուրը ներկայացվում է բեռլինյան Aurora Nova գրական գործակալության կողմից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իրանցի դրամատուրգներ
Խաչիկ վարդապետ
Խաչիկ վարդապետ, Խաչիկ վարդապետ Դադյան (Վահան Դադյան-Տեր-Գրիգորյան, հայ բանահավաք-բանասեր, հնագետ։
Կենսագրություն
1881 թվականին Շուշիի թեմական դպրոցն ավարտելուց հետո ուսուցչավարել է Շուշիում ու Ստեփանակերտում։ 1888 թվականին կուսակրոն ձեռնադրվելով՝ հոգևոր ծառայություն է կատարել Ամարասի Ս. Գրիգորիս և Մեծառանք գավառի եպիսկոպոսանիստ Մ. Հակոբի վանքերում։ Այդ ընթացքում պեղել է Առաջաձոր ու Քոլատակ գյուղերի մոտակայքում եղած դամբարանաբլուրները և հետազոտել Կաչաղակաբերդը։ Միաժամանակ հավաքել է Լեռնային Ղարաբաղի ու հարևան մյուս հայկական շրջանների հոգևոր կենտրոններում ու մասնավոր անձանց մոտ գտնվող հնություններ, ձեռագրեր ու պատառիկներ, ընդօրինակել վիմական արձանագրություններ։ 1894 թվականին դառնալով Էջմիածնի վանքի վարդապետ՝ դրանք հանձնել է նրա մատենադարանին։ 1898 թվականին նշանակվելով պարսկահայության հոգևոր առաջնորդի փոխանորդը Սալմաստում՝ շրջագայել է Պարսկաստանի հայաբնակ վայրերը, հավաքել և Էջմիածնի տնօրինությանը հանձնել հայերեն և այլալեզու բազմաթիվ ձեռագրեր, վավերագրեր, հնագիտական նյութեր ու այլազան արժեքներ (պահվում են Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում, Հայաստանի պատմության թանգարանում, Հայաստանի ազգային արխիվ ում և այլն)։
Ռուս. կայսերական հնագիտական հանձնաժողովի թույլտվությամբ և Հայոց կաթողիկոս Մկրտիչ Ա Վանեցու (Խրիմյան Հայրիկ) հովանավորությամբ 1900-1904 թվականներին պեղել է Զվարթնոցը (այս գործում Խաչիկ վարդապետին մեծապես օգնել է պեղումների վերակացու Ե. Ղ. Հարությունյանը)։ Հողի երես հանելով հայ ճարտարապետության այդ անկրկնելի կոթողի բեկորները՝ փաստորեն դրել է հուշարձանի ուսումնասիրման հիմքը։ Պեղումներ է կատարել նաև Դվինում և Արմավիրում (վերջինում հայտնաբերել է 28-տողանի ուրարտական արձանագրություն)։ Զբաղվել է նաև հայ բանահյուսության նմուշների հավաքմամբ ու հետազոտմամբ, պատմական հուշարձանների նկարագրությամբ, մատենագրական երկերի, պատմական փաստերի ու երևույթների աղբյուրագիտական քննությամբ։ Հետազոտությունների արդյունքների մի մասը հրապարակել է ժամանակի պարբերականներում (մնացածներն անտիպ վիճակում պահվում են Երևանի Մատենադարանում և այլուր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հնագետներ Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Հայ բանահավաքներ
Մանդատ (քաղաքական)
Մանդատ  ( - հանձնարարություն), լիազորություն, հանձնարարություն։ Քաղաքականության մեջ մանդատը ընտրողի կողմից անհատին կամ անձանց խմբին տրված լիազորություններն են լիազորություն տվող փաստաթուղթը՝ նրա անունից գործելու համար (օրինակ, պատգամավորական մանդատ) ։ Տերմինն առաջացել է հռոմեական իրավունքում՝ հանձնարարության պայմանագիրը նշելու համար։ Միջազգային իրավունքում մանդատ էր կոչվում այն լիազորությունը, որով Ազգերի լիգայի անունից որևէ պետությանը տրվում էր մեկ այլ երկրի տիրույթները կամ նախկին գաղութները կառավարելու իրավունք ։
Հայեցակարգ
Ներկայացուցչական ազատ մանդատի էությունն այն է, որ պատգամավորները ներկայացնում են ոչ թե ու ոչ միայն իրենց ընտրողներին, այլ ընդհանրական սուբյեկտ՝ ժողովրդին, ում կամքը գերակա է տեղական ընտրազանգվածի կամքի նկատմամբ։ Ներկայացուցչական ազատ մանդատի անհրաժեշտության գաղափարն ազատական ժողովրդավարական իրավական համակարգերում արմատավորվել է աստիճանաբար և դարձել կարևոր երաշխիք երկրում սահմանադրական ժողովրդավարություն հաստատելու համար, որտեղ իշխանության լեգիտիմության աղբյուրը ժողովուրդն է։ Ներկայացուցչական ազատ մանդատի էությունն այն է, որ պատգամավորները ներկայացնում են ոչ թե ու ոչ միայն իրենց ընտրողներին, այլ ընդհանրական սուբյեկտ՝ ժողովրդին, ում կամքը գերակա է տեղական ընտրազանգվածի կամքի նկատմամբ ։
Ընտրությունները, հատկապես մեծ առավելությամբ հաղթածներին՝ ընտրված կառավարությանը կամ ընտրված պաշտոնատար անձին որոշակի քաղաքականություն վարելու մանդատ է տրվում ։ Երբ կառավարությունը վերընտրվում է, կարող է հայտարարել նոր քաղաքական գծեր նախընտրական արշավի շրջանակներում և փնտրել ընտրողի հաստատումը։ Այս դեպքում նրանք ասում են, որ կառավարությունը փնտրում է «նոր մանդատ»։
Ժողովրդավարական ընտրություններում հաղթելու միջոցով կառավարելու օրինական մանդատ ունեցող կառավարության հայեցակարգը կենտրոնական է ներկայացուցչական ժողովրդավարության համար։ Կառավարությունը, որը փորձում է նախընտրական քարոզչության ընթացքում չհայտարարված քաղաքականություն վարել, համարվում է որ չունի իրավական մանդատ նման քաղաքականություն իրականացնելու համար։
Բնութագրեր
Որոշ երկրներում «մանդատ»-ը կարող է նշանակել ընտրություններում հաղթելուց հետո տեղ խորհրդարանում։ Այս դեպքում մանդատը կապված է ընտրողների ցանկությունների կատարման հետ և այն կոչվում է հրամայական մանդատ; հակառակ դեպքում այն ​​կոչվում է ազատ կամ ներկայացուցչական ։ Օրինակ՝ Գերմանիայում մանդատի ազատությունը ամրագրված է Սահմանադրության 38-րդ հոդվածում։ Ֆրանսիայում մանդատի ազատությունը երաշխավորված է 1958 թվականի հոկտեմբերի 4-ի Սահմանադրության 27-րդ հոդվածով («Tout mandat impératif est nul»)։ Ընտրողները չեն կարող հետ կանչել իրենց պատգամավորներին, պատճառաբանելով, որ պատգամավորները չեն կատարել ընտրողների պատվերները։ Սա նշանակում է, որ ընտրողներին իրենց տված խոստումներն իրականացնելիս պատգամավորները պարտավոր են առաջնորդվում են միայն սեփական խղճով։ Ձևականորեն նրանք պարտավոր չեն պահպանել այսպես կոչված խմբակցական կամ կուսակցական կարգապահությունը, չնայած գործնականում խորհրդարանական խմբակցությունները քվեարկում են համախմբված ձևով՝ ելնելով միջխմբակցական ձայների արդյունքներից, որոնք որոշում են մեծամասնության տեսակետը խմբակցությունում։
Ժամանակակից ժողովրդավարական երկրներում մանդատը համընդհանուր է։ Սա նշանակում է, որ ընտրված պատգամավորը ներկայացնում է ոչ միայն իր ընտրազանգվածը, այլ ամբողջ ժողովուրդին, որպես ամբողջություն, չնայած ընտրական տեխնոլոգիայի տեսանկյունից երկիրը բաժանված է ընտրատարածքների ։
Հայաստանում
Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանն արձանագրել է, որ հրամայական մանդատն անհարիր է ժողովրդավարական իրավական համակարգերին ։ Հայաստանում արմատավորված համամասնական ընտրակարգով ընտրությունների դեպքում ընտրողը ոչ թե մանդատը տալիս է կոնկրետ ներկայացուցչին, այլ արտահայտում է իր քաղաքական նախապատվությունը, ընտրում է այն քաղաքական ուժին, որին ինքը նախընտրում է ։
Օրենսգիրքը նաև ուղղակի դրույթ է պարունակում, որ համամասնական ընտրակարգով Ազգային ժողովում մանդատներ ստանում են կուսակցությունները (կուսակցությունների դաշինքները)։ Միաժամանակ, օրենսգրքի 115 հոդվածը նախատեսում է, որ Ազգային ժողովի՝ համամասնական ընտրակարգի համար նախատեսված մանդատները բաշխվում են այն կուսակցությունների և կուսակցությունների դաշինքների ընտրական ցուցակների միջև, որոնք ստացել են վավեր քվեաթերթիկների ընդհանուր թվի և անճշտությունների թվի գումարի համապատասխանաբար առնվազն՝ կուսակցության դեպքում՝ 5, իսկ կուսակցությունների դաշինքի դեպքում՝ 7 տոկոս կողմ քվեարկված քվեաթերթիկներ ։
Պողպատե մանդատ
2021 թվալանի Հայաստանի Ազգային Ժողովի 8-րդ գումարման արտահերթ ընտրությունների քարոզարշավի առաջին օրը ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար, «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության նախընտրական ցուցակը գլխավորող Նիկոլ Փաշինյանը իրենց կուսակցությանը 2018 թվականին ժողովրդի տված մանդատը հայտարարել է թավշյա, և ասել, որ ժամանակն է ստանալ «պողպատյա մանդատ» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ընտրություններ Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունք Կատեգորիա:Ժողովրդավարություն Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Քաղաքականություն ըստ ուղղությունների Կատեգորիա:Քաղաքագիտության տերմինաբանություն Կատեգորիա:Ընտրական իրավունք
Սան Ֆեդելե Ինտելվի
Սան Ֆեդելե Ինտելվի (San Fedele Intelvi), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Señorita (երգ, Շոն Մենդես և Կամիլա Կաբելո)
Պատմություն
Թե՛ Մենդեսը, թե՛ Քաբելոն առաջին անգամ ակնարկել են նոր համագործակցության մասին 2018 թվականի դեկտեմբերին ։ Նրանք սկսել են նախագծի մասին հայտնել սոցիալական ցանցերում 2019 թվականի հունիսին, նրանցից յուրաքանչյուրը կիսվել է 20 վայրկյանանոց տեսանյութով ։ Նրանք երաժշտական տեսահոլովակի թիզերները հրապարկել են իրենց սոցցանցերում 2019 թվականի հունիսի 19-ին ։ Մենդեսը հաստատել է, որ դա կլինի նոր սինգլ իր թողարկման ամսաթվի և գեղարվեստական ձևավորման հետ միասին ։ Սինգլի պաշտոնական թողարկումը կայացել է 2019 թվականի հունիսի 21-ին ։
Երաժշտական տեսահոլովակ
Երգի պաշտոնական տեսահոլովակը Յություբում առաջին անգամ հայտնվել է 2019 թվականի հունիսի 21-ին։ Լոս Անջելեսում նկարահանված տեսանյութում Մենդեսն ու Քաբելոն շրջում են քաղաքով։ Տեսանյութը ներառում է դուետի տեսահոլովակները հյուրանոցային համարում, ճաշարանում, որտեղ աշխատում է Քաբելոն, և գիշերային ակումբում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:2019 սինգլներ Կատեգորիա:Կամիլա Կաբելոյի երգեր Կատեգորիա:Զուգերգեր Կատեգորիա:Շոն Մենդեսի երգեր Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Հայրենիք (ակումբ)
Հայրենիք, Հայաստանում գործող հասարակական նախաձեռնություն։ Նախաձեռնության հիմնադիր-անդամն է Ավագ Հարությունյանը ։
Ակումբը առավելապես հայտնի է Հայաստանի քաղաքական պատմությանը նվիրված եզակի ու անտիպ գրքերի հրատարակությամբ և վերահրատարակությամբ։
Ժողովածու (1234)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
(3905) Դոպլեր
(3905) Դոպլեր (Doppler), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի օգոստոսի 28-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,559484 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9001 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2189 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1495,64 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,2407 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,19° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Յարի (գյուղ, Պրիուրալսկի շրջան)
Յարի (Яры), գյուղ Ռուսաստանի Յամալ-Նենեցյան ինքնավար օկրուգի Պրիուրալսկի շրջանի կազմում։
Դմիտրիևա Սլոբոդա
Դմիտրիևա Սլոբոդա (Дмитриева Слобода), գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Մուրոմ քաղաքային օկրուգի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Մուրոմ քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Մարվանա (Վանի գավառ)
Մարվանա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Խաչիկօղլու գոմ
Խաչիկօղլու գոմ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում։
Պատմություն
Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է բռնագաղթի ճանապարհին՝ Կամախի կիրճում, փրկվածները տարագրվել են օտար երկրներ։
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 18 տուն հայ և 12 տուն թուրք բնակիչ։
Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Խաչիկօղլու գոմն ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լա Սկալա
Լա Սկալա (La Scala կամ լրիվ Teatro alla Scala), հայտնի օպերային թատրոն Միլանում, համաշխարհային օպերային կենտրոններից` հիմնված 1778 թվականին։
Պատմություն
Թատրոնի շենքը կառուցվել է ճարտարապետ Ջուզեպպե Պյերմարինիի նախագծով 1776-1778 թվականներին այնտեղ, որտեղ ժամանակին Սանտա-Լուչիա դելլա Սկալա եկեղեցին էր։ Այստեղից էլ ծնվեց թատրոնի անվանումը։ Եկեղեցին իր անվանումը ստացել է 1831 թվականին ոչ թե «աստիճան» բառից (skala), այլ նրա հովանավորուհու ազգանունից` Բեատրիչե Ռեջինա դելլա Սկալա (Beatrice Regina della Scala), ով Վերոնայի տիրակալների ցեղի ներկայացուցիչ էր։
Թատրոնի բացումը մեկնարկել է Անտոնիո Սալիերիի «Հանրաճանաչ Եվրոպա» օպերայով 1778 թվականի օգոստոսի 3-ին։ 18-րդ դարի վերջին և 19-րդ դարի սկզբին թատրոնի խաղացանկում ավելացան իտալացի կոմպոզիտորներ Պասկուալե Անֆոսսիի, Դոմենիկո Չիմարոզայի, Լուիջի Քերուբինիի, Ջովանի Պաիզիելլոյի, Սիմոն Մայրի օպերաները։ Սկսած 1830 թվականից՝ խաղացանկում ավելացան Գաետանո Դոնիցետտիի, Վինչենցո Բելլինիի, Ջուզեպպե Վերդիի, Ջակոմո Պուչինիի ստեղծագործությունները։ Այստեղ են առաջին անգամ ցուցադրվել Բալլինիի «Ծովահենը» (1827), «Նորմա» (1831) օպերաները, Վերդիի «Նաբուկկո»-ն (1842), «Օթելլո»-ն (1887), Պուչինիի «Մադամ Բատերֆլայ»-ը (1904) և «Տուրանդոտ»-ը։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1943 թվականի օգոստոսի 16-ին, շենքը լիովին ավերվել է։ Վերականգնել է ճարտարագետ Լ. Սեկկին։ Շենքը վերաբացվել է 1946 թվականին ։ Թատրոնի շենքը ժամանակ առ ժամանակ վերանորոգվել է։ Վերջին անգամ դա կատարվել է 2001-2004 թվականներին։ Այդ ընթացքում ներկայացումները տեղի էին ունենում Առչիմբոլդի թատրոնում։ 2004 թվականի դեկտեմբերի 7-ին նոր վերանորոգված բեմում ցուցադրվեց Անտոնիո Սալիերիի «Հանրաճանաչ Եվրոպա» օպերան։
«Լա Սկալան» (Teatro alla Scala կամ La Scala) օպերային մշակույթի համաշխարհային կենտրոն է։
Շենքի կառուցվածք
Թատրոնի շենքի շինարարական պեղումների ընթացքում գտնվել է մարմարե մի հսկայական մեծաբեկոր, որի վրա պատկերված էր Հին Հռոմում ճանաչված միմոս Պիլադը։ Շատերը դա ընդունեցին որպես լավ նշան։
Սրահը պայտաձև էր։ Այնտեղ կար եռահարկ օթյակ և պատշգամբ։ Ընդամենը 194 օթյակ և թագավորական օթյակ։ Ամեն օթյակում տեղավորվում էր 8-10 մարդ։ Օթյակները միմյանց միանում էին միջանցքով։ Հետևում օթյակների երկրորդ շարքն էր, ուր տեղադրված էին սեղաններ խաղաքարտի և խմիչքի սիրահարների համար։ Բեմը այդքան էլ մեծ չէր։ Սկզբնական շրջանում պարտերում աթոռ չկար։ Դրա փոխարեն ծալվող և տեղաշարժվող աթոռներ էին։
Լուսավորությունը թույլ էր։ Օթյակներում մոմեր էին վառում, այդ պատճառով պարտերում նստածները հալչող մոմի կաթոցից խուսափելու համար գլխարկները չէին հանում։ Ջեռուցում ևս չկար։ Սրահը հրաշալի էր՝ սպիտակ արծաթագույն և ոսկեգույն երանգներով։ Այստեղ տեղի էին ունենում տարբեր արարողություններ՝ պարահանդեսներ, մոլեխաղեր։ Շենքի կառուցման համար այն ժամանակ ծախսվել է 1 միլիոն լիրա։ Ծախսերն իրենց վրա էին վերցրել քաղաքի 90 մեծահարուստ։
Խաղացանկ
19-րդ դարի 30-ականներից սկսած՝ Լա Սկալայի պատմությունը սերտաճում է իտալացի մեծանուն երաժիշտներ Գաետանո Դոնիցետտիի, Վինչենցո Բելլինիի, Ջուզեպպե Վերդիի, Ջակոմո Պուչինիի հետ։ Նրանց ստեղծագործությունները այստեղ ցուցադրվում էին առաջին անգամ։ Դրանք էին Բելլինիի «Նորմա» (1831) և «Ծովահենը» (1827) օպերաները, Դոնիցետտիի «Լուկրեցիա Բորջիա» օպերան (1833), Վերդիի «Նաբուկկո»-ն (1842), «Օթելլո»-ն (1887), «Ֆալստաֆ»-ը (1893), Պուչինիի «Մադամ Բատերֆլայ»-ը (1904) և «Տուրանդոտ»-ը (1926)։
Օպերային թատերախումբ
Թատրոնի բեմում երգել են Զինկա Միլանովան, Մարիա Կալասը, Մարիո դել Մոնակոն, Ռենատա Տեբալդին, իսկ ռուս երգիչներից` Ելենա Օբրազցովան, Թամարա Սինյավսկայան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի օպերային թատրոններ Կատեգորիա:1778 հիմնադրումներ Իտալիայում Կատեգորիա:Միլանի տեսարժան վայրեր
Ճանապարհ (ֆիլմ, 1955)
«Ճանապարհ» («Дорога»), ռեժիսոր Ալեքսանդր Ստոլպերի ֆիլմը։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 1955 թվականի հոկտեմբերի 3-ին ։
Սյուժե
ԽՍՀՄ-ի Արևելքի նոր լեռնային ճանապարհներից մեկում ձյան տեղումների պատճառով մնացել են տասնյակ մեքենաներ՝ ուղևորներով և բեռներով։ Նրանց թվում են պետանվտանգության կապիտանն ու «օտարերկրացի զբոսաշրջիկը»։ Սակայն զբոսաշրջիկն իրականում թշնամու լրտես է, որն իր գործակալի հետ հանդիպում է նշանակել լեռնանցքում։
Առավոտյան, չնայած ձնամրրիկին, ատվտոշարասյունը սկսում է անցնել լեռնանցքը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1955 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Պետրովսկո-րոմենսկի գյուղական խորհուրդ (Գադյաչսկի շրջան)
Պետրովսկո-րոմենսկի գյուղական խորհուրդ  (Петрівсько-Роменська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Պետրովսկո-րոմենսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 3020 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 54,95 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 54,96 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1919 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ուրուգվայ (գետ)
Ուրուգվայ (Río Uruguay), գետ Բրազիլիայում, Հարավային Ամերիկայում։
Աշխարհագրություն
Ուրուգվայ գետը սկիզբ է առնում Պելոտաս և Կանոաս գետերի միախառնման վայրից և թափվում է Լա Պլատա։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 1800 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Իբիկուի, Ռիո Նեգրո։
Գլխավոր վտակներն են Իբիկուին և Ռիո Նեգրոն։ Առաջացնում է սահանքներ, ջրվեժներ։ Սնումը անձրևային է, տարեկան միջին ծախսը՝ 5500մ3/վրկ։ Գետային նավերի համար նավարկելի է մինչև Սալաո և Կոնկորդիա քաղաքները, ծովային նավերի համար՝ մինչև Պայսանդու քաղաքը։ Ուրուգվայի ափերին են Կոնկորդիա (Արգենտինա), Սալտո, Պայսանդու, Ֆրայ Բենտոս (Ուրուգվայ) նավահանգիստները ։
Հիդրոգրաֆիա
Ուրուգվայ գետի երկարությունը կազմում է 1600 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 365 000 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 5500 մ3։
Տետյուշչինո
2001 թվականի տվյալներով Տետյուշչինո գյուղում բնակվում էր 141 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6,06 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 23,27 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1750 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռուբանկա (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)
Ռուբանկա (Рубанка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռուբանկա գյուղում բնակվում էր 347 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բոսնիա և Հերցեգովինայի մշակույթ
Բոսնիա և Հերցեգովինայի մշակույթ, Բոսնիա և Հերցեգովինա պետության ժողովուրդների (բոսնիացիներ, սերբեր, խորվաթներ) մշակույթ նախապատմական ժամանակներից մինչև մեր օրերը։
Նախապատմություն
Ներկայիս Բոսնիա և Հերցեգովինա պետությունն ունի մշակութային բազում շերտեր։ Նրանց առաջացումն ու անհետացումը պայմանավորված է այդ տարածքով տարբեր ժողովուրդների գաղթով։
Պալեոլիթի դարաշրջանը Բոսնիա և Հերցեգովինայի տարածքում նշանավորվել է Հարավարևելյան Եվրոպայի հնագույն հուշարձաններով` Ստոլաց քաղաքի (Հերցեգովինա) մերձակայքի Բադանժ (Badanj) քարանձավի փորագրություններով։ Առավել հայտնի է «Նետահարների կողմից հետապնդվող ձին» փորագրությունը, որը ստեղծվել է մ. թ. ա. 14.500-12.000 թվականներին ։
Նեոլիթի ու պղնձե դարի ժամանակաշրջանում Բոսնիա և Հերցեգովինայում տեղի է ունեցել միջերկրածովյան մշակույթների միաձուլում։ Հերցեգովինան գտնվել է արևմտյան միջերկրածովյան մշակույթի ազդեցության տակ, ինչն ակնհայտ է Մոստարի մոտակայքում գտնվող Կանաչ (Čairi), Կոնիցի և Գրուդի մերձակայքի քարանձավներից։ Մարդիկ այդ ժամանակներում ապրել են քարանձավներում կամ լեռների լանջերին։
Մ. թ. ա. 7-րդ դարից բրոնզը փոխարինվում է երկաթով, ի հայտ են գալիս արվեստի բրոնզաձույլ առարկաներ։ Իլլիրիացիների մշակույթը բրոնզի դարում սկսել է զարգանալ ներկայիս Խորվաթիայի, Սերբիայի, Բոսնիա և Հերցեգովինայի տարածքներում։ Իլլիրիական ցեղերը հյուսիսի ժողովուրդների ազդեցությամբ ստեղծել են իրենց մշակութային արժեքները։
Ուեբ շրջան (Տեխաս)
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Բոսնիա և Հերցեգովինայի մշակույթ
Նախապատմություն
Այստեղ ապրած հնագույն ցեղախմբերի կյանքում մեծ նշանակություն է ստացել մահացածների պաշտամունքը, ինչը երևում է հուղարկավորումներից, ոչ խոր գերեզմաններում թաղումներից այն դեպքում, երբ հարավում մահացած մարդկանց թաղել են ավազաթմբերում։ Նրանց չափերը Հերցեգովինայում հասել են հինգ մետր բարձրության և հիսուն մետր լայնության։
Անտիկ շրջան
Հռոմեացիները իլլիրիացիներին ենթարկել են մ. թ. ա. 1-ին դարում։ Բոսնիա և Հերցեգովինայի հետագա պատմությունը Հռոմեական կայսրության ու Բյուզանդիայի Իլլիրիա նահանգի պատմությունն է։
Բոսնիա և Հերցեգովինայում հռոմեացիները կառուցել են մի քանի ոչ մեծ եկեղեցիներ` զարդարված բարձրաքանդակներով։ Այսպես, Գրադացի եկեղեցական համալիրը (մ. թ. 184 թվական) մարմարե տաճար է, որ կառուցվել է կայսր Մարկոս Ավրելիոսի հիշատակին։
Հռոմեական ուշ շրջանի արվեստի նմուշներից են վիլլաների, քրիստոնեական դամբարանների, տաճարների ու մատուռների շինությունները Չապլինա քաղաքի մերձակայքում (4-րդ դարի սկիզբ) ։
Միջնադարը Բոսնիա և Հերցեգովինայի մշակույթում
Բոսնիա և Հերցեգովինայում ռոմանական ոճի արվեստը թափանցել է Խորվաթիայի տարածքից, սակայն այստեղ կիրառվել են միայն որոշ տարրեր։ Պահպանված ոչ մեծաթիվ հուշարձանները` ռոմանական ճարտարապետության տարրերով, թվագրվում են ավելի ուշ շրջանի։ Այս ոճին են վերաբերում Բոսնիայի տապանաքարերը, որոնք սկզբում կոչվել են ստեչկի (14-րդ դար), և սուրբ Լուկայի աշտարակի վերին հատվածները Յայցե քաղաքում (15-րդ դար)։
Հնագույն ժամանակներից Բոսնիայի թագավորության մեծատոհմիկ ազնվականներին թաղել են ճանապարհների հարևանությամբ գտնվող մեծ գերեզմանոցներում։ Տապանաքարերը կոչվել են ստեչկիներ (թարգմանաբար` մարմար)։ Դրանք ունեցել են տարբեր ձևեր, երբեմն բոսնիական այբուբենի տեքստերով։ Շատ տապանաքարերի վրա պատկերված են խաչեր, կիսալուսին և այլ պատկերներ։
Մանրանկարչության արվեստում 12-14-րդ դարերում նկատելի է եղել սերբական և բյուզանդական ազդեցությունը։ Հայտնի են բոգոմիլյան ձեռագրերը` ժողովրդական մտածողության պարզ մանրանկարներով։
Օսմանյան մշակույթը Բոսնիա և Հերցեգովինայում
16-րդ դարում ամբողջ Բոսնիան մտել է Օսմանյան կայսրության մեջ, ինչի հետևանքով Վերածնունդի ու ուշ բարոկկոյի ազդեցությունը արևմուտքից նվազել է։ Առանձին տեղերում, որտեղ զարգացել է արևմտյան արվեստը, եղել են ֆրանցիսկյան վանքեր։ Նմանատիպ կառույցներ կան Դոյնիկում, Վիսոկոյում, Կրեսևոյում, Կրալիևա Սուտիեսկայում։
Իսլամական արվեստը զարգացել է մինչև 19-րդ դարը։
Այդ ժամանակ ստեղծվել են իսլամական ձեռագրեր` ձևավորված պարսկական ոճով, արաբական ինքնատիպ զարդարվեստով, կառուցվել է Մոստարի կամարակապ նշանավոր կամուրջը Ներետվա գետի վրա։
Բոսնիական իսլամական ճարտարապետության մեջ քարից կառուցվել են միայն կրոնական, հասարակական շինությունները, ամրությունները։ Մասնավոր տները կառուցվել են փայտից, կավից և հարդից։
Թուրքական տիրապետության շրջանում Բոսնիա և Հերցեգովինայի տարածքում երաժշտությունը զարգացել է արևելյան երաժշտության ազդեցությամբ։
Ավստրո-Հունգարիայի ժամանակաշրջան
Ավստրո-Հունգարիայի կողմից Բոսնիան նվաճելուց անմիջապես հետո վերջինս վերականդանացել է։ Այս շրջանի ինտենսիվ շինարարությունն ուղղված էր քաղաքների կառուցվածքային վերափոխմանն ու ժամանակակից դարձնելուն։ Ճարտարապետության մեջ զարգանում են էկլեկտիկ ոճը, կլասիցիզմը, նեովերածնունդը, նեոբարոկկոն և նույնիսկ նեոռոմանական ու նեոգոթական ոճերը։ Արևելյան էկլեկտիկա ոճը (նեոմավրիտանյան ոճ) զարգացել է Հարավային Իսպանիայի և Եգիպտոսի մավրիտանական ճարտարապետության հիման վրա։ Այս ոճերն իրենց արտացոլումն են գտել բոսնիական քաղաքների ճարտարապետության մեջ, ինչը հատկապես ակնհայտ է Սարաևոյի կառույցներից (Ազգային գրադարանի, քաղաքապետարանի շենքեր)։ Այս ոճով են կառուցվել Մոստարի և Տրավնիկի (ներկայումս` ծերանոց) գիմնազիաները։
Բոսնիական առաջին նկարիչները կրթություն են ստացել եվրոպական քաղաքների` գեղարվեստի խոշոր կենտրոններում (Վիեննա, Մյունխեն, Պրահա, Կրակով, Բուդապեշտ, Փարիզ)։ Նրանց կրթաթոշակ են հատկացրել այնպիսի խոշոր կազմակերպություններ, ինչպիսիք են «Prosvjeta» և «Napredak» միավորումները։ Աթանասի Պոպովիչի, Բրանկո Ռադուլովիչի, Պետար Չայնի աշխատանքները ստեղծվել են ակադեմիզմի ազդեցությամբ` իմպրեսիոնիզմի, մոդեռնի ու պուանտիլիզմի տարրերով։
Հարավսլավիայի թագավորության ժամանակաշրջանի արվեստ
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո կազմակերպվել են Հարավսլավիայի թագավորոթյան (խորվաթների, սերբերի ու սլովենների պետություն) նկարիչների միավորումներ։ Նրանք կազմակերպել են բազմաթիվ ցուցահանդեսներ։ Ցուցահանդեսի մասնակիցներից են եղել Ռոման Պետրովիչը, Յովան Բիյելիչը։