cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ծաղիկ
Ծաղիկ, կարճացած և ձևափոխված ընձյուղ, կատարում է միկրո և մակրոսպորոգենեզի, փոշոտման, բեղմնավորման, սաղմի զարգացման և պտղի գոյացման ֆունկցիա։ Առաջանում է տերևներից զուրկ ցողունի՝ ծաղկակոթի վրա ։
Նկարագրություն
Ծաղիկները զարգանում են ծաղկաբողբոջներից։ Սովորաբար ծաղիկը ցողունին է միանում ծաղկակոթով, որի լայնացած մասը կոչվում է ծաղկակալ։ Սակայն որոշ բույսերի ծաղիկներ ծաղկակոթ չունեն և անմիջապես միանում են ցողունին (նստադիր ծաղիկներ)։
Կառուցվածք
Ծաղիկը կազմված է ծաղկաբաժակից, պսակից, առէջներից ու վարսանդներից։ Ծաղկի կենտրոնում գտնվում է վարսանդը։
Վարսանդ
Վարսանդը կազմված է սպիից, սռնակից և սերմնարանից։ Սերմնարանի ներսում են գտնվում մեկ կամ մի քանի սերմնաբողբոջներ, որոնցից զարգանում են սերմերը, իսկ ամբողջ սերմնարանից՝ պտուղը։ Վարսանդի սպին կարողանում է իր վրա պահել փոշեհատիկը։
Առէջներ
Վարսանդը շրջապատված է առէջներով։ Յուրաքանչյուր առէջ կազմված է առէջաթելից և փոշանոթից։ Փոշանոթում զարգանում են փոշեհատիկներ։
Բաժակ և պսակ
Արտաքինից ծաղիկը պատված է բաժակաթերթերով, որոնք կանաչ գունավորում ունեն և կազմում են ծաղկի բաժակը։ Բաժակաթերթիկները պաշտպանական ֆունկցիա են կատարում հատկապես մինչև ծաղկելը, հաճախ էլ մասնակցում են ֆոտոսինթեզին։
Վարսանդի և առէջների շուրջ գտնվում են պսակաթերթերը, որոնք կազմում են ծաղկի պսակը։ Դրանք ունեն վառ գունավորում, իսկ իրենց հիմքում քաղցրահամ հյութ՝ նեկտար, որով գրավում են փոշոտող միջատներին։ Տարբեր բույսերի բաժակաթերթերը և պսակաթերթերը քանակով տարբեր են. կարող են լինել առանձին-առանձին (բաժակաթերթ) կամ միաձուլված (ձուլաթերթ)։ Բաժակն ու պսակը կազմում են ծաղկապատյանը, որն ունի պաշտպանական և միջատներին գրավելու նշանակություն։ Եթե ծաղկապատյանը կազմված է բաժակից և պսակից, կոչվում է կրկնակի (խնձորենի, տանձենի, ծիրանենի)։
Որոշ ծաղիկներ չունեն բաժակ (թրաշուշան, վարդակակաչ, հիրիկ), որոշ ծաղիկներ՝ պսակ (ճակնդեղ)։ Այդպիսի ծաղիկները կոչվում են պարզ։ Ուռենու, հացենու ծաղիկները ծաղկապատյան չունեն։ Այդպիսի ծաղիկները կոչվում են մերկ։
Ծաղկավոր բույսերի մեծ մասի ծաղիկներն ունեն հատուկ արտազատող օրգաններ՝ նեկտարանոցներ, որտեղ նեկտար է արտադրվում։ էվոլյուցիայի ընթացքում ծաղկակիրներն աստիճանաբար կարճացել են, և ծաղկի մասերն ավելի են մոտեցել բույսին, դրանց զսպանակաձև դասավորությունը տեղի է տվել օղակաձևին ։
Ծաղկի տեսակներ
Ըստ սեռի ծաղիկները լինում են միասեռ, երկսեռ և անսեռ։
Միասեռ ծաղիկներն ունեն կամ առէջներ, կամ վարսանդ (բարդի, եգիպտացորեն, վարունգ, ուռենի)։
Երկսեռ ծաղիկներն ունեն և վարսանդ և առէջներ (խնձորենի, ոլոռ, վարդակակաչ, շուշան)։
Անսեռ կամ կեղծ ծաղիկները չունեն վարսանդ և առէջներ։ Այդպիսի ծաղիկները կատարում են միայն միջատներին գրավելու դեր (օրինակ արևածաղկի զամբյուղի եզրային ծաղիկները)։
Տարբերում են նաև միատուն և երկտուն ծաղիկներ։ Միատուն բույսերում միառժամանակ գտնվում են և առէջավոր և վարսանդավոր ծաղիկներ (կաղնի, դդում, վարունգ, եգիպտացորեն)։
Այն բույսերն, որոնց մի առանձնյակն ունի առէջավոր, իսկ մյուսը վարսանդավոր ծաղիկներ, կոչվում են երկտուն (ուռենի, կանեփ, բարդի)։
Ծաղիկները լինում են կանոնավոր (ակտինոմորֆ), երբ բոլոր ուղղություններով կարելի է դրանք բաժանել սիմետրիկ մասերի։ Ակտինոմորֆ ծաղիկներից առաջացել են անկանոն (զիգոմորֆ) ծաղիկները, որոնք 2 մասի կարելի է բաժանել միայն մեկ ուղղությամբ (օրինակ՝ ոլոռի, շանբերանի ծաղիկները)։ Հանդիպում են նաև ասիմետրիկ ծաղիկներ, որոնք հնարավոր չէ սիմետրիայի առանցքով բաժանել 2 մասի (օրինակ՝ կաննայի ծաղիկը) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ծաղիկ
Պատրակեևո (գյուղ, Կրասնոբակովսկի շրջան)
Պատրակեևո (Патракеево), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կրասնոբակովսկի շրջանի կազմում։
Վլասովիցա
Վլասովիցա (Власовица), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յուրյանսկի շրջանում Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վելիկայա գետի ձախ ափին՝ 12 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է հյուսիսային Մեդյանի գյուղում։ Գետը հոսում է դեպի արևմուտք։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Նոր Ջուղայի մատենադարան
Նոր Ջուղայի մատենադարան, գործում է տեղի Սբ. Ամենափրկիչ վանքի տնօրինության ներքո։
Պատմություն
Հավաքածուն կազմվել է դեռևս 17-րդ դարի առաջին կեսին՝ վանքին և եկեղեցիներին պատկանած ձեռագրերից, հետագայում հարստացել է նվիրատվությունների և գնումների միջոցով։ Սկզբնապես եղել է մատենադարան-թանգարան, որի համար առանձին շենք է կառուցվել 1906 թվականին։ 1971 թվականին փոխադրվել է նորակառույց շենք և դարձել առանձին միավոր։
Ընդգրկում է հիմնականում կրոնական, պատմական, բժշկագիտական ավելի քան 700 ձեռագիր, որոնցից շուրջ 40-ը՝ մագաղաթե։ Ամենահինը 10-րդ դարի Ավետարանն է (ձեռ. № 422)։ Զգալի մասն ունի ընտիր մանրանկարչական պատկերազարդումներ ։ Հատկապես նշանակալի է Իգնատիոս մանրանկարչի (13-րդ դար) թեմատիկ պատկերներով ձևավորած Ավետարանը (ձեռ. № 36)։
Մատենադարանի նախկին շենքում գործում է գրադարան (16 000 անուն գիրք)։
Նիկոլաև (գյուղ, Խմելնիցկիի շրջան)
Նիկոլաև (Миколаїв), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նիկոլաև գյուղում բնակվում էր 373 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1496 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 249,33 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1555 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կոլումբիտ
Կոլումբիտ (, նիոբիումի ԱՄՆ-ում օգտագործվող անունը), միներալ կոլումբիտ-տանտալիտ խմբից։ Այդ խմբի միներալներն առաջացնում են իզոմորֆ շարք՝ կոլումբիտ (Fe, Mn) Nb2O6-տանտալիտ (Fe, Mn) Ta2O6։ Կոլումբիտի տարբերակներն են՝ տանտալոկոլումբիտը (20—40% Ta2O5), ֆերոկոլումբիտը (FeO։ MnO>3։ l), մանգանոկոլումբիտը MnO։ FeO>3։ l և այլն։ Բյուրեղագիտական համակարգը ռոմբային է։ Առաջացնում է պրիզմատիկ, թերթավոր բյուրեղներ։ Գույնը՝ երկաթի սևից մինչև գորշ սև։ Կարծրությունը՝ 6-6, 5, խտությունը՝ 5200-7900 կգ/մ3։ Հանդիպում է պեգմատիտներում։ Նիոբիումի ստացման հանքանյութ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միներալներ
Վարագաջուր
Վարագաջուր, Հախում, գետ Հայաստանի Տավուշի մարզում և Ադրբեջանում։ Սկիզբ է առնում Միափոր լեռան հյուսիսարևմտյան լանջերից և Ադրբեջանի տարածքից ձախից միախառնվում Կուր գետին։ Երկարությունը 71 կմ է ։ Սկիզբ է առնում Միափորի լեռնաշղթայի հյուսիսարևելյան լանջերից, մոտ 2500 մ բարձրությունից։ Երկարությունը 61, 5 կմ է (ՀՀ սահմանում՝ 41, 5 կմ), ավազանը՝ 352 կմ²։ Սնումն անձրևային է, հորդացումը՝ ապրիլ-մայիսին։ Տարեկան հոսքը՝ 43, 4 միլիոն մ³ (Ծաղկավան)։ Հախումը աջ կողմից ընդունում է Չաթախ վտակը։
Ադրբեջանի տարածքում կոչվում է Հասանսուչայ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր Կատեգորիա:Ադրբեջանի գետեր Կատեգորիա:Կուր գետի վտակներ
Զապոլյանսկի (գյուղ, Դանկովսկի շրջան)
Զապոլյանսկի (Заполянский), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դանկովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1932 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դանկովսկի շրջանի բնակավայրեր
(4417) Լեկար
(4417) Լեկար (Lecar), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1931 թվականի ապրիլի 8-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,758973 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4695 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0484 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1673,86 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,215072 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,01° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1931 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Թրոթ
Թրոթ, (트로트), հարավկորեաան երաժշտական ​​ժանրերից մեկը, որը բնութագրվում է կարծրատիպային կրկնվող ռիթմով, հնգատոն գամմայով և կորեական ժողովրդական երգերի ազդեցության տակ թրթռացող երգելու մեթոդով։ Թրոթը նաև ծագել է ամերիկյան Foxtrot պարային երգից և ստեղծվել է արևելյան ավանդական երաժշտությունը Միացյալ Նահանգների և եվրոպական երկրների տարբեր երաժշտությունների հետ խառնելու միջոցով ։
Մինչ ճապոնական գաղութացման շրջան
1922-1930 թվականներին, ներառյալ «Մահվան գովք»-ի Յուն Շիմդոկը, և շատ այլ երգիչներ՝ ինչպիսիք են «Առվին թափվող ծաղիկներ»-ի Լի Ջոնգսուկը, «Եկ գարնանային երգ երգենք»-ի Չե Գյույոպը և «Երեք ընկեր»-ի Չե Դոնգվոնը, ինպես նաև «Ամրո»- յի Քիմ Յոնշիլը այդ ժամանակվա վառ ներկայացուցիչներ էին։ 1930-ական թվականների կեսերին և վերջերին տեղ էր գրավում հսկայական մեդիան, որը ներկայացնում էին երաժշտական ​​արդյունաբերությունը և ռադիոհեռարձակումը։ Հիմնական գործերը, որոնցով որոշվեց թրոթը մտցնել 30-ականների կեսերից մինչև վերջ, Լի Նան-Յանգի «Մոգփոյի ի արցունքները», Նամ Ինսուի «Տխուր սերենադ», «Զգացմունքների դարաշրջան», Հվանգ Գըմշիմի «Քեզ, որ խնայող ես» և Կիմ Ջոնգուի «Արցունքոտ Թուման գետ»-ն էին։
Երբ ճապոնական իմպերիալիստները կիրառում էին ազգային բնաջնջման քաղաքականություն, ավելացավ էնկա հակում ունեցող երգերի քանակը՝ ճապոնամետ երգիչների գործունեության հետ մեկտեղ, բայց պահպանվեցին նաև կորեական յուրահատուկ տրամադրություններ պարունակող երգերը։
Անկախացումից հետո, 1950-ական թվականներ
Ազատագրմանը զուգընթաց սկսվեց ճապոնական մշակույթի ընհանրապես հեռացման գործընթաց:Հյոնինը, ով իր դեբյուտը կատարեց 1947 թվականին, մեծ հիթ ունեցավ «Շիլլայի լուսնյակ գիշեր» ֆիլմում։ Այդ ժամանակից ի վեր, ակտիվ գործունեության շնորհիվ մինչև 1950-ականները, լույս տեսան բազմաթիվ հայտնի երգեր:1950 թվականին բռնկվելով Կորեական պատերազմը, այդ տարիներին հանրաճանաչ դարձան պատերազմական երգեր, ինչպիսիք են Հյոնինի «Բարի գիշեր, իմ ընկեր» և Շին Սեյանգի «Առաջնագծի գիշերային երգ»-ը, սակայն հրադադարից հետո սիրված էին այնպիսի երգեր, ինչպիսիք են Հյոնինի «Ուժեղ եղիր, Քըմ Սունա» և Նամ Ինսունի «Բուսանի հրաժեշտի կայան» հայտնի երգերը, որոնք պատկերում են պատերազմի ցավն ու տեղահանված մարդկանց վիշտը։Մասնավորապես, 1954 թվականին հիթ էր Լի Հեյոնի «Սրտաճմլիկ Միարի բլուր» գործը, քանի որ այն գնահատվում էր որպես Կորեական պատերազմի ցավը խորապես արտահայտող երգ։ Այդ ժամանակ ոչ միայն արգելված էին տպագրվել կորեական պատերազմից առաջ և հետո Հյուսիսային Կորեայից փախած գրողների ստեղծագործություններն, այլ նաև կոմպոզիտորների, քնարերգուների և երգիչների շատ երգեր:Որպես ներկայացուցիչ երգեր, որոնցից է Փաք Ցեհոնգի «Հարյուր մղոն մինչ նավթահոր»երգը, մինչ 1988 թվականը չեն տպագրվել, սակայն ձեռք են բերել մեծ հայտնիություն և երգվել ժողովրդի շրջանում։ 1957 թվականին առաջին անգամ հանդես եկավ «Էլեգիայի թագուհի» մականվամբ Կորեայի ներկայացուցիչ երգչուհի Լի Միջը, իսկ LP- ի վարկածի դարաշրջանը սկսվեց 1959 թվականից։ 1950-ականների վերջին հայտնվեցին և ուշադրություն գրավեցին բարձր կրթություն ստացած երգիչներ։
Բացի այդ, թրոթը համարվում է ռիթմերից մեկը՝ վալս, բլյուզ, տանգո, մամբո, ռումբա և բուգի-վուգի հետ միասին կատարվող։ Օրինակ՝ այն ժամանակ թողարկված երգերը, ինչպիսիք են «Նունլի Մամբոն», «Ռայնի տանգոն» և «Կիթառ Բուգին», հիմնված չեն թրոթի ռիթմի վրա։ Հասկանալի է, որ թրոթը որպես ձև կամ ժանր չէր դիտվում առնվազն մինչև 1950-ական թվականները։
1960-1970-ական թվականներ
Թրոթը ժանր է դարձել 1960-ականներից։ Այդ ժամանակ էր, որ այս ժանրը ստացավ «Պոնգծակ» ( 2/4 ռիթմ ունեցող երգ) մականունը:1960-ականների կեսերին թերթերում և ամսագրերում «թրոթ» և «պոնծակ» բառերը փոխադարձաբար օգտագործվում էին, և դրանց մեջ «պոնծակ»-ը խիստ նվաստացուցիչ բնույթ ուներ, ուստի կարելի է տեսնել, որ այն աստիճանաբար փոխարինվեց «թրոթ» բառով։ LP դարաշրջան մտնելուն պես թրոթը հետագայում զարգացավ:Հատկապես, 1959 թվականին դեբյուտ կատարած Լի Միյանը,որը համարվում է 1960-ականների ամենաակտիվ երգիչներից մեկը,այդ ժամանակաշրջանում բարձրացավ և կանգնեց թրոթի կենտրոնում։ Եվ ի հայտ գալով՝ բարձր կրթություն ստացած այնպիսի երգիչներ, ինչպիսիք են Չհե Հիջունը և Քիմ Սանգհին, բակալավրի աստիճան ստացած երգիչները մեծ ուշադրության արժանացան։ Հյոնմիի «Մթնշաղ», որն իր նորամուտը նշեց ԱՄՆ բանակի 8-րդ բեմում աշխատելիս, մեծ ժողովրդականություն վայելեց։ 1961 թվականին Հան Մյոնգսուկի կողմից հրատարակված «Դեղին վերնաշապիկով մարդը» երգը մեծ տարածում գտավ, և ֆրանսիացի շանսոնյե երգչուհի Իվետ Ջիրոտտիի և ճապոնացի Միչիկո Համամուրայի վերափոխմամբ այն տարածվեց ոչ միայն Կորեայում, այլ նաև Հարավարևելյան Ասիայում ։ 1966 թվականին Մուն Ջուրան, որ իր նորամուտը նշեց «Իմ ընկերոջ երգը» երգով, նրա խռպոտ ձայնը նրան դարձրեց ամենագրավիչ երգիչներից մեկը։
1967 թվականին, Նամջինի «Breaking Hearts»-ը մեծ հիթ եղավ, և նույն թվականին իր դեբյուտը կատարեց նրա մրցակից,իսկ հետագայում ազգային երգիչ Նա Հունան։ Եվ ի հայտ եկան այս երկու նոր երգիչները։ Մյուս կողմից, մեծ գործունեություն են ծավալել քույր երգիչները, այդ թվում հայտնի են Ցոնգ քույրերը, ովքեր երգում էին «Վաշինգտոնի հրապարակ» և «Wuleung-do twist» երգերը, «Տղամարդկանց համար արգելված գոտի» և «Հվաջինփոյում ծնված սեր» երգերը կատարող Լի քույրերը, ինչպես նաև «Մափո կայան», «Սամչոնփոյի օրիորդ» երգերը կատարող Ըն Բանգուլ քույրերը։
1970-ականներին նոր երգիչներ Նամջինը և Նա Հունան կազմեցին երկու հոգու մրցակցային համակարգ՝ ջախջախելով կորեական երաժշտական ​​արդյունաբերությունը։ Այս ժամանակահատվածում հայտնվեցին շատ ժանրերի երգիչներ, ինչպիսիք են կիթառահար և ժողովրդական երգիչները, բայց թրոթը դեռևս գերակշռում էր՝ ավելի շատ սիրված թրոթ երգիչներ Նամջինի և Նա Հունայի շնորհիվ ։ Հատկապես, Նամջինը ցույց տվեց փոփ ոճ և արագ տեմպով թրոթ, իսկ Նա Հունան հիմնականում երգում էր ավանդական թրոթ, ուստի այդ ժամանակաշրջանից թրոթը բաժանվել է տարբեր երաժշտական ​​տարրերի՝ բաժանվելով և հեռանալով ավանդականից։ Հանրաճանաչություն ձեռք բերեցին Մուն Ջուրանի «Հրաժեշտ օդանավակայանում», «Օդանավակայանի քամին», «Օդանավակայանի սպասասրահ» շարքերը։ 1975 թվականին Սոնգ Դեգվան գրեց շատերի կողմից սիրված «Մայրամուտի օրը» և դարձավ երգիչների արքա։ Ապա 1976 թվականին մեծ հիթ դարձավ Ցո Յոնգփիլի «Վերադարձիր Բուսանի նավահանգիստ»- երգը՝ ունենալով օր վրա թրոթի ազդեցությունը:1977-ին ստեղծեցին խմբեր, ինչպիսիք են «He 6» և «Չեհոնը և սև թիթեռ»- ը, և 70-ականների երկրորդ կեսին հիթ դարձավ Չեհոնի «Պավլոնյայի տերևներ» գործը, որը ակտիվ գործունեություն էր ծավալում որպես վոկալիստ և կիթառահար, իսկ Ճապոնիայում դեբյուտ կատարեց Լի Սոնգեն, որը ներկայացրեց թրոթը։ Այդ ժամանակից ի վեր ճապոնիայում ակտիվ գործունեություն սկսեցին ծավալել այնպիսի երգիչներ, ինչպիսիք են Չո Յոնգփիլը, Քիմ Յոնջան և Քե Ընսուկը, և շատ թրոթ երգեր հիթ դարձան։
1980- ական թվականներ
1970-ական թվականների վերջին, Չո Յոնգփիլ անունով մի հռչակավոր երգիչ հայտնվեց և հիթ դարձան նրա այնպիսի թրոթ երգեր, ինչպիսիք են ինչպիսիք են «Ատում եմ, ատում եմ, ատում եմ» և «Անկեղծ խատուտիկ»-ը։ Այս ժամանակահատվածում գործում էին տարբեր կորեաան երաժշտություններ, բայց դրանց մեջ կարևոր տեղ էր գրավում թրոթը։ Մասնավորապես, հայտնվեցին մեծ թվով թրոթ ժանրով կատարող երգչուհիներ, այդ թվում՝ Քիմ Սուհին, Շիմ Սուբոնգը և Ցու Հյոնմն։
Քիմ Սուհին կոմպոզիտոր էր և աշխատում էր որպես «Blackkets» խմբի վոկալիստ ԱՄՆ 8-րդ բանակում ։ Նա հիթ դարձրեց այնպիսի դանդաղ մեղեդային թրոթներ, ինչպիսիք են՝ «Նամփոդոնգի Բրյուսը», «Կապանք»«Կորած կապվածություն»-ը, և երգելու տարբեր մեթոդներ ներառելց թրոթի մեջ։ 1986 թվականին, նա մեծ ժողովրդականություն էր վայելում իր «Գնացք դեպի հարավային գիծ» գործը, որը հայտնի է որպես ազգային և աշխույժ երգ։
Շիմ Սուբոնգը առաջին կորեացի երգիչ-երգահանն էր, ով առաջին անգամ հանդես եկավ թրոթով Համալսարանական երգի 2-րդ փառատոնում և նրա երգերից մի քանիսը, որոնցից են «Ո՞վ ես դու», «Մուգունգհվա», «Ես միայն սիրուն գրտեմ» երգը, հիթ դարձան:Իսկ 1984 թվականին, նրա«Տղամարդը նավ է, իսկ կինը՝ նավահանգիստ»»գործը գրանցեց ավելի քան 20,000 օրինակ վաճառք։
Ցու Հյոնմինը, ով դեղագործ էր, իր նորամուտը նշեց Քանգբյոն երգի 2-րդ փառատոնում և հիթեր դարձան նրա «Անձրևոտ Յոնգդոն կամուրջ», «Լաց լինելով զղջում եմ», «Արցունքների Բրյուս» գործերը,իսկ 1988 թ. նաա շահեց KBS երաժշտական ​​մրցանակաբաշխության 18-րդ մրցանակը և 3-րդ «Ոսկե սկավառակ» գլխավոր մրցանակը։
1980-ականների վերջին թրոթն հասավ իր գագաթնակետին։ 1987 թվականին «Բարբառների ակումբ Մեդլի» երգով իր դեբյուտը կատարեց Մուն Հիոկը, որը այդ ժամանակ ավագ դպրցի աշակերտուհի էր, և սահմանեց 3,6 միլիոն օրինակ ֆենոմենալ ռեկորդով վաճառք։ Իսկ1989 թվականին նա հրատարակեց «Սիրո փողոցը» երգը Հարավային Սեուլի՝ Յոնգդոնգի մասին, որն այդ ժամանակ առաջանում էր որպես նոր քաղաք։
Մին Ջուրանի «Տղամարդը հանգիստ չի տալիս կնոջը» երգը, որը նկարագրում է ամուսնու և կնոջ կյանքը, դառնալով հիթ՝ սիրվեց շատ սերունդների կողմից, և Ճապոնիայում որպես էնկա երգիչ հայտնի Քիմ Յոնջայի «Մերկուրիի լապտեր»-ը, և ԱՄՆ-ի 8-րդ բանակային ստորաբաժանումում ակտիվություն ցուցաբերող Քիմ Ջիէի«Մուլլե» երգը, դարձան հիթեր և ակտիվացրեցին թրոթը։
1982թվին, Մուն Սոնգջեն կատարեց «Բուսանի ճայ» -ը, և այս երգը էլ ավելի հիթային դարձավ, երբ օգտագործվեց որպես քաջալերող երգ բեյսբոլային Lotte Giants թիմի համար։ Այդ տարի Սոլ Ունդոն իր նորամուտը նշեց KBS- ում որպես նորեկ երգիչ, և նրա դեբյուտային «Կորցրած երեսուն տարի» երգը սիրվեց որպես շարժման թեմատիկ երգ՝բաժանված ընտանիքներ գտնելու համար։
1989-ին, Հյոնչոլը իր «Հինածաղկի զգացմունքներ» երգի համար արժանացավ KBS երաժշտական ​​մրցանակաբաշխության գլխավոր մրցանակի և նաև տարածեց թրոթի կայսերական իշխանությունը ամբողջ երկրով մեկ։ Իսկ Թե Ջինան՝ որպես երգիչ, իր երկրորդ դեբյուտը կատարեց Լիմ Ջոնգսուի հեղինակած «Օ Քյոնգի» երգով և հասավ իր գագաթնակետին`զբաղեցնելով երգի հիթ շքերթների առաջին հորիզոնականը։
1990 - ական թվականներ
Սոնգ Դեգվան և Թե Ջինան,ովքեր ԱՄՆ-ից տուն վերադարձան 1980-ական թվականների վերջին և մեծ հաջողությունների հասան, հանգեցրին թրոթ երաժշտության վերածննդին՝ երկար մութ ժամանակաշրջանից հետո ժողովրդականություն վայելող Հյոնչոլի (երգիչ) հետ ձևավորելով թրոթի պատմության դարաշրջան։ Նրանք նաև հանրությանը ներկայացրեցին նոր տիպի թրոթ, որը մի փոքր տարբերվում էր ավանդական թրոթից իր երաժշտական ​​տարրերով։ Փե Իլհոն, որը երկրագործ երգիչ էր, կատարեց «Քո երկրի բերքը ամենաառողջն է» երգը՝ խթանելով կորեական գյուղատնտեսական արտադրանքին:Եվ որոշ ժամանակ պայթեց նաև Կորեական երազանքի տենդը։
Մյուս կողմից, կին կատարողների շարքում, Բանգ Սիլին, ով դեբյուտ է կատարել որպես «Սեուլի քույրեր», դարձավ մենակատար և թողարկեց «Սեուլյան տանգո» ալբոմը,որը գրավեց երաժշտական ​​արդյունաբերության մեջ առաջին տեղը և ձեռք բերեց թրոթի կարգավիճակ։ Բացի այդ, մեծ ժողովրդականություն ձեռք բերեցին քնարական և միօրինակ մթնոլորտ ունեցող թրոթներ, ինչպիսիք են Չո Յունայի «Հետք», Հան Հյեջինի «Դարչնագույն հիշողություւներ»- ը և Փակ Յունգյոնգի «Բուչո»-ն։
Այնուամենայնիվ, 1990-ականների կեսերին, քանի որ ռոքը, բալլադը, պարային փոփը, R&B- ն ու հիփ-հոփը ղեկավարում էին Կորեայի երաժշտական ​​արդյունաբերությունը, թրոթը շատ օտարացված էր, և թրոթ կատարող երգիչները, որոշ ժամանակ հայտնվել էին լճացման մեջ։
Այս ժամանակահատվածում հայտնվեց պարող երգիչ Քիմ Հեյոնը և ներկայացրեց կիսաթանկարժեք թրոթ՝ ավանդական թրոթին ավելացված մի քանի երաժշտական ​​տարրերով։ Քիմ Հեյոնը ապահովեց երիտասարդներին՝ «Սեուլ, Դեջոն, Դեգու, Բուսան» երգով ստեղծելով համանուն ալիքը, և հաստատվեց որպես նոր սերնդի թրոթ երգիչ։
2000-ականներից հետո
Երբ Քիմ Հեյոնը փորձեց նոր կիսաթրոթը, թրոթ երգիչներից շատերը հեռացել էին ավանդական թրոթից, և կիսաթրոթը, որը թրոթի և երաժշտության տարբեր ժանրերի համատեղումն է, սկսեց ծաղկել՝ հանգեցնելով թրոթի բազմազանության։ Այնուամենայնիվ, թրոթ երաժշտությունը սահմանափակվել է միջին տարիքային խավում, քանի որ այն դեռևս ճանաչված է որպես մեծահասակների երգ կամ հնացած երգ։ Սակայն, Ցանգ Յունջունգի 2004-ի դեբյուտով, և միաժամանակ նրա «Օ՜հ, Աստվա՜ծ իմ» գործով, թրոթը աստիճանաբար ավելի հարազատ դարձավ նոր սերնդին։ Դրա հետևանքով, թրոթ երաժշտությունը շարունակում էր լայնորեն տարածվել հասարակության մեջ՝ որպես միաձուլում, այլ ոչ թե իսկական ժանր։ 2005-ին Փաք Սանգչոլի «Անպայման» երգը դարձել է համար մեկ թրոթ երգը, որը ընտրում էին տղամարդիկ տարբեր միջոցառումների ժամանակ, ինչպիսիք են կարաոկեները կամ խնջույքները։ 2006 թվականին, երբ Փաք Հյոնբինը հայտնվեց որպես թրոթ կատարող իր «Gondre mandre» երգով, այս երեք երգիչները շատ արագ հայտնվեցին թրոթ աշխարհում որպես նոր երրորդ կերպար։ Իրենց ծնունդով շատ երիտասարդ երգիչներ մարտահրավեր են նետում թրոթին, և ի հայտ են գալիս այնպիսի երիտասարդ թրոթ երգիչներ, ինչպիսիք են Վինքը, Հոնգ Ջինյոնգը,Քիմ Սունջանը, Բեք Սուջոնգը և ուրիշներ։
Մասնավորապես, «Թրոթ իքս» երաժշտական ​​ծրագիրը, որը վերանայում է թրոթը՝համատեղելով ավանդական թրոթը այլ երաժշտական ժանրերի հետ, եթեր է հեռարձակվել 2014 թվականին, իսկ 2019 թ.-ից TV Chosun- ով սեզոնային եթեր հեռարձակվելով «Վաղվա համար Միս թրոթ» (իգական սեռի) և «Վաղվա համար Միստր թրոթ» ( արական սեռի) հաղորդումները՝,«Թրոթի» ալիքը՝ սենսացիա ձեռք բերեց։ Ի հավելումն, Յու Ջեսուկը իր առաջին դեբյուտը կատարեց որպես այսպես կոչված թրոթ երգիչ «Յու Սանսլ» մշակութային հեռարձակման «Ի՞նչ անենք» ֆիլմում և մեծ ժողովրդականություն վայելեց։ Ներկայումս ավանդական թրոթից շեղված կիսաթրոթը լայնորեն տարածվում է։ Այնուամենայնիվ, թրոթի ավանդական տոհմը նույնպես շարունակվում է, այդ թվում ՝ Ցու Հյոնմի, Մուն Հիօկի, Քիմ Յոնգիմի և Յու Ջինայի գլխավորությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կորեական երաժշտություն Կատեգորիա:Հարավկորեական երաժշտություն Կատեգորիա:Երաժշտության կորեական ոճեր
Նոր Ջուղայի լրաբեր
«Նոր Ջուղայի լրաբեր», ամսաթերթ, Նոր Ջուղայի ազգային հոգաբարձության պաշտոնաթերթ։
Պատմություն
Լույս է տեսել 1904-1908 թվականներին Նոր Ջուղայում ։ Խմբագիրը եղել է Բագրատ եպս. Վարդազարյանը։
Ամսաթերթը տպագրել է հոգաբարձության և առաջնորդարանի կարգադրությունները, տեղեկագրերն ու հաշվետվությունները, լուսաբանել ազգային, կրթական և բարեգործական հաստատությունների գործունեությունը։ Ծանոթացրել է Պարսկաստանի և Հնդկաստանի հայկական գաղթավայրերի իրադարձություններին, տպագրել պարսկահայ գրողների ստեղծագործություններ, նմուշներ համաշխարհային գրականությունից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական պարբերականներ
Վիսոկոսով (ավան, Սերեդինա-Բուդայի շրջան)
Վիսոկոսով (Високосів), ավան Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Ֆենեռիս
Ֆենեռիս, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ունիեի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Ջերմ ու հարմարավետ (հեռուստասերիալ)
Ջերմ ու հարմարավետ, հարավկորեական հեռուստասերիալ, որը նկարահանվել է 2015 թվականին։ Գլխավոր դերերում` Կանգ Սո Ռան և Յու Յոն Սոկը   ։ Գրվել է Հոնգ քույրերի կողմից «The Ant and the Grasshopper» առասպելի հիման վրա, այն հեռարձակվել է MBC հեռուստաալիքով 2015 թվականի մայիսի 13-ից մինչև հուլիսի 2-ը ամեն չորեքշաբթի և հինգշաբթի օրերին ժամը 22:00 բաղկացած է 16 դրվագներից  ։
Սյուժե
Լի Յունգ Ջունը պայքարել և աշխատել է իր ողջ կյանքում, բայց երբեք ընդմիջում չի վերցրել, թողնելով նրան մշտապես դժգոհ։ Սեուլում հինգ տարի աշխատել է հագուստի խանութում, նա երբեք բաց չի թողել աշխատանքային օրերը։ Բայց նրան այդ ամենը չի խանգարում արագ կորցնել իր աշխատանքը և իր ընկերոջը, որովհետև նա գնում է Չեջու նոր կյանք որոնելու ։ Այնտեղ նա հանդիպում է խոհարար և «Ջերմ և հարմարավետ» ռեստորանի սեփականատեր  Բեկ Գուն Ուին ։  Ջունգ Ջունը Բեկ Գուն Ուի հետ հանդիպել էր տասնութերորդ տարեդարձի ժամանակ, և սխալվելով, որ իր երկվորյակ եղբայրն է։ Գուն Վուն շատ ռոմանտիկ և հարուստ ընտանիքից է և անում է այն ինչ ուզում է և նա Չեջում ռեստորան է բացում։ Ջունգ Ջուն և Գուն Բուն աստճանաբար սկսում են սիրահարվել միմյանց ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կորեերեն հեռուստասերիալներ
Լոս Բառիոս
Լոս Բառիոս (իսպաներեն՝ Los Barrios), ոչ մեծ քաղաք և համայնք Իսպանիայի հարավում, Անդալուսիայի մաս հանդիսացող Կադիս պրովինցիայի Կամպո դե Խիբրալթար շրջանում ։ Քաղաքի անվանումը, իսպաներենից բառացի թարգմանած, նշանակում է շրջան, շրջակայք։ Զբաղեցնում է 332 կմ² տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի տվյալներով եղել է 22 587 մարդ։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ Կադիս քաղաքից հեռավորությունը 131 կիլոմետր է։
Բնակավայրի հովանավորը սուրբ Իսիդրո Լաբրադորն է։
Պատմություն
Թեև Լոս Բառիոսի շրջակայքում առաջին բնակավայրերը հիմնվել են դեռ նախապատմական ժամանակներում, քաղաքն ինքը հիմնադրվել է 1704 թվականին։ Այն բանից հետո, երբ իսպանական ժառանգության համար պատերազմող անգլո-հոլանդական զորքերը գրավել են Ջիբրալթարը, վերջինիս իսպանացի բնակիչերը, փրկություն որոնելով, ապաստանել են գոյություն ունեցող Սան Իսիդրո անապատ - մենաստանում։
Փախստականների ժամանակավոր ճամբարը հետագայում վերածվել է մշտական բնակավայրի; 1717 թվականին բնակիչներին կարգադրվել է համախմբվել Լոս Բառիոսում կամ հարևանությամբ գտնվող Ալխեսիրաս և Սան Ռոկե համայնքներում։ Այդ երեք համայնքները մեկ միասնական վարչություն են ունեցել, որ գտնվել է Սան Ռոկեում։ Այդպես շարունակվել է մինչև 1756 թվականը, երբ դրանք առանձնացել են։
Լոս Բառիոսը, նախքան ֆրանկոյականների իշխանության գլուխ անցնելը, հիմնականում եղել է գյուղատնտեսական ու ձկնորսական բնակավայր։ 1930-ական թվականների վերջերից գլխավորապես ուշադրությունը նվիրվել է արդյունաբերության զարգացմանը։ Ներկայումս հենց միայն ջերմաէլեկտրակայանում աշխատում է ավելի քան 200 մարդ։
Լոս Բառիոսից է սկսվում Autovía A-381 մայրուղին, որ հայտնի է «Ցլի երթուղի» անվանումով, քանի որ անցնում է ցլաբուծական բազմաթիվ ագարակների կողքով ։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կադիս պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Իսպանիայի պատմություն Կատեգորիա:1704 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պարագուզիխա
Պարագուզիխա (Парагузиха), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վարնավինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վարնավինսկի շրջանի բնակավայրեր
Նոր պատգամ
Պատմություն
Լույս է տեսել 1924-1925 թվականներին Թեհրանում։ Խմբագիրը եղել է Մարգար Ղարաբեգյանը (Դև) ։
Պարբերականն ընթերցողին ծանոթացրել է ժամանակի գրական անցուդարձին, ներկայացրել իրանահայ երիտասարդ ստեղծագործողներին, տեղեկություններ հաղորդել ՀԽՍՀ տնտեսության և հասարակական կյանքի վերաբերյալ, արտատպել նյութեր սփյուռքահայ թերթերից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական պարբերականներ Կատեգորիա:Իրանի պարբերականներ
Փամբակի լեռնանցք
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնանցքներ Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռնագրություն Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լեռնագրություն
Շարովեչկա
Շարովեչկա (Шаровечка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ծաղկարի
Ծաղկարի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում ։ Գտնվում էր Մամախաթուն քաղաքից 20 կմ հարավ-արևմուտք։
Պատմություն
Հայ բնակիչները տեղահանվել և բնաջնջվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբներին ուներ մոտ 60 տուն հայ և 15 տուն այլազգի բնակիչ։
Տնտեսություն
Զբաղվում էին հացահատիկի մշակությամբ և անասնապահությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ծաղկարին ուներ Սուրբ Աստվածածին անունով մատուռ։ Բնակավայրի մոտ էր գտնվում Սուրբ Դավիթ վանքը, որի շրջապատում կային խոշոր խաչարձաններ։
Կրթություն
Գյուղն ուներ վարժարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դերջանի շրջանի համայնքներ
Պյատիգորսկի հայկական պետական դրամա
Պյատիգորսկի հայկական պետական դրաման հիմնադրել է Վահան Տերյանը։ Թատրոնի ղեկավար-ռեժիսորը եղել է Օվի Սևումյանը։ Առաջին ներկայացումը եղել է «Պատվի համար»-ը, որը բեմադրվել է 1918 թվականի հուլիսի 30-ին։ Թատրոնը դադարեցրել է իր գործունեությունը, երբ 1919 թվականին սպիտակ գվարդիականները ներխուժել են քաղաք։ Թատրոնի փակվելուց հետո Սևումյանը մեկնում է Թիֆլիս, որտեղ փորձում է մեկ այլ թատրոն հիմնել ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայկական թատրոններ Կատեգորիա:Պյատիգորսկի շենքեր և կառույցներ
Հելմուտ Շմիդտ
Հելմուտ Հայնրիխ Վալդեմար Շմիդտ, (Helmut Heinrich Waldemar Schmidt,, ), գերմանացի պետական գործիչ, Արևմտյան Գերմանիայի (ԳՖՀ) կանցլերը 1974-1982 թվականներին։
Կենսագրություն
Ավարտել է Համբուրգի համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը (1949)։ 1946 թվականին դարձել է Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության (ԳՍԴԿ) անդամ։ 1953-1962 և 1965-1987 թվականներին՝ Բունդեսթագի դեպուտատ։ 1967-1969 թվականներին՝ ԳՍԴԿ բունդեսթագյան նախագահ։ ԳՍԴԿ և Ազատ դեմոկրատական կուսակցության կոալիցիոն կառավարությունում եղել է պաշտպանության (1969-1972), էկոնոմիկայի և ֆինանսների (1972-1974) նախարար, 1974-1982 թվականներին դաշնային կանցլեր։
Եղել է Արևելք-Արևմուտք առևտրատնտեսական կապերի ընդլայնման կողմնակիցներից։ Վարել է ՆԱՏՕ-ի շրջանակներում ԳՖՀ ռազմական պոտենցիալի ավելացման քաղաքականություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1918 ծնունդներ Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:2015 մահեր Կատեգորիա:Գերմանիայի կանցլերներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Բեռլինի պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:Գերմանացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Գերմանիայի նախարարներ
Փառական
Փառական, Կապսար, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի ու Մեղրու լեռնաշղթաների հանգուցակետում՝ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։ Բարձրությունը 3826 մ է։ Կազմված է պալեոգենի հրային ապարներից։ Քարքարոտ է, ժայռոտ, տեղ-տեղ՝ լեռնատունդրային բուսականություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Զապոլյարնի (քաղաքատիպ ավան, Վորկուտա քաղաքային օկրուգ)
Զապոլյարնի (Заполярный), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Վորկուտա քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3960 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Վորկուտա քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1955 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գերության մեջ
«Գերության մեջ», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից ։
Պատմություն
Բանաստեղծության գրվելու տարեթիվն ցայսօր ստույգ հայտնի չէ։
Բանաստեղծության մեկ սևագիր-ինքնագիր պահվում է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդում (№ 75) ։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է «Համբավաբեր» շաբաթաթերթից ։
Պապական զինանշան
Պապական զինանշան, Հռոմի պապի Հայրապետության խորհրդանիշ։ Յուրաքանչյուր Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցու առաջնորդ՝ Հռոմի պապ, ունի իր սեփական անձնական զինանշանը, որը ծառայում է որպես նրա Հայրապետության խորհրդանիշ։
Ոչ վաղ բոլոր պապերի զինանշանները պարունակում էին Պապական թագի պատկերը։ Բենեդիկտոս XVI-ը փոխում է այդ հերալդիկական ավանդույթը և թագի փոխարեն օգտագործում է խույրը և պալիումը (պապական ժապավեն)։ Պապ Ֆրանցիսկոսը նույնպես զինանշանի վրա պահպանում է խույրը, սակայն հեռացնում է պալիումը և ավելացնում է կարդինալ եղած ժամանակ իր կարգախոսը։ Պապական զինանշանը ավանդապես պարունակում է ոսկե և արծաթե բանալիներ, որոնք խորհրդանշում են երկրի (արծաթե) վրա և երկնքում (ոսկե) իշխանությունը կապելը և քանդելը։ Նրանք հղում են Ավետարան ըստ Մատթեոսի, գլուխ 16։ 18-19.
«Ես քեզ կասեմ, որ դու Պետրոսն ես և այս բարձունքի վրա պետք է շինեմ իմ եկեղեցին և դժոխքի դռները չեն կարող հաղթել նրան։ Երկնքի թագավորոության բանալիները պետք է քեզ տամ և ինչ-որ երկրի վրա կապես, երկնքում պետք է կապված լինի ու ինչ-որ երկրի վրա կարձակես, երկնքում պետք է արձակված լինի։»
Այսպիսով, եկեղեցական հերալդիկայում բանալիները խորհրդանշական ձևով պատկերում են Պապի հոգևոր իշխանությունը որպես Քրիստոսի ներկայացուցիչ Երկրի վրա։
Գերմանացիները Հայաստանում
Գերմանացիները Հայաստանում (Deutschen in Armenien), ազգային փոքրամասնություն Հայաստանում։
Գերմանացիների պատմությունը Հայաստանում սկսվել է նրանց ներգաղթը է դեպի Հարավային Կովկաս։ Նրանք եկել էին Վյուրթեմբերգ քաղաքից։ Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, Հայաստանից 212 գերմանացիներ էին գաղթել Ղազախստան։
Այսպիսով Հայաստանի գերմանական բնակչությունը երբեք չի գերազանցել 500-ից հետևյալ տասնամյակների ընթացքում, անընդհատ նվազել է և հասել է 200 մարդու։ 1926 թ. գերմանական համայնքը Հայաստանում կազմում էր 104 մարդ։ 1939 թ. Հայաստանում բնակվել է 433 գերմանացի։ 1989 թվականի տվյալներով Հայաստանաբնակ գերմանացիների թիվը հասել է 265 մարդու։ 2001 գերմանացիները Հայաստանում կազմել են 133 մարդ։ 2019 թ տվյալներով Հայաստանում բնակվում է 40-50 գերմանացի մեծ մասամբ Երևանում և շատ քիչ քանակությամբ նաև Լոռվա մարզում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Գերմանական սփյուռք Կատեգորիա:Հայաստանի ազգեր
Ալաջադամ
Ալաջադամ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Նոր շինարար
«Նոր շինարար», ՀԲԸՄ Եվրոպայի շրջանային կենտրոնական հանձնաժողովի պաշտոնաթերթ։
Պատմություն
Լույս է տեսել 1967-1992 թվականներին Փարիզում (1971-1978 թվականներին ընդհատվել է)։ «Շինարար» պարբերականի (1956-1966, Փարիզ, խմբագիրներ՝ Վահե Անդրանիկյան, Հովհաննես Պողոսյան, Գրիգոր Պահրի, Հայկ Թոփաքյան) շարունակությունն է։
«Նոր շինարար» պարբերականի խմբագիրներն են եղել Սեդրակ Քորյանը, Երվանդ Փափազյանը, Կարիկ Պասմաճյանը, Ա. Համբարձումյան։ Այն լուսաբանել է միության գործունեությունը, անդրադարձել Գալուստ Կյուլպենկյան հիմնարկության միջոցառումներին, Մելքոնյան կրթ. հաստատության, Նուպարյան մատենադարանի, ազգային այլ հաստատությունների աշխատանքներին, օժանդակել Հայրենիք-Սփյուռք կապերի ամրապնդմանը։ Տպագրել է Եվրոպայի հայկական համայնքների, հայրենիքի առօրյային նվիրված նյութեր, գրականությանը, արվեստին, հասարակական գիտություններին վերաբերող հոդվածներ։
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական պարբերականներ
Մեծատուն (գետ)
Մեծատուն, գետակ Հայաստանի Լոռու մարզում, Շնագայլ գետի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Երկայնասար լեռան հարավային լանջից և Գոգարան գյուղից 5,5 կմ հյուսիս-արևմուտք միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 5 կմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի գետեր Կատեգորիա:Շնագայլ գետի վտակներ
Լուսնին նայող տղան
Լուսնին նայող տղան (Pojke som tittar på månen) կամ Երկաթե տղան (Järnpojken), հուշարձան Ստոկհոլմի Գամլա Ստանում (Հին քաղաք), որտեղ պատկերված է նստած տղան` ծնկները գրկած։
Նկարագրություն
Հուշարձանը ստեղծել է քանդակագործ Լիս Էրիկսոնը։ Տեղադրվել է 1967 թվականին և դարձել Շվեդիայում ամենափոքր հուշարձանը. նրա բարձրությունը կազմում է շուրջ 15 սմ ։ Հուշարձանը հայտնի է նաև Ուլլե (Olle) ժողովրդական մականունով։
Հուշարձանը պատրաստված է ավազաքարից և կռած երկաթից։ Տղան նստած է մահճակալին, որը տեղադրված է բավականին լայն պատվանդանի վրա։ Լիս Էրիկսոնը հուշարձանը ստեղծել է 1954 թվականին։ Այն արտացոլում է քանդակագործի մանկության մասին հիշողությունները, երբ անքուն գիշերներին նստում էր մահճակալին և պատուհանից նայում լուսնին։
Հուշարձանը գտնվում է Ֆիննական եկեղեցու (Finska kyrkan) ետևում, Ստոկհոլմի թագավորական պալատից մի քանի մետր հեռավորության վրա և ոչ միշտ է հիշատակվում քաղաքի զբոսաշրջային ուղեցույցներում, բայց այն մեծ մասսայականություն է վայելում զբոսաշրջիկների շրջանում։ Ենթադրվում է, որ տղայի գլուխը շոյելը հաջողություն է բերում և օգնում է ցանկությունների կատարմանը, ինչի արդյունքում էլ մշտական շոյելուց տղայի գլուխը փայլում է։ Հուշարձանի պատվանդանին հաճախ մետաղադրամներ և քաղցրավենիք են նետում, իսկ ձմռանը երկաթե տղային գլխարկ և շարֆ են հագցնում ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի հուշարձաններ Կատեգորիա:1954 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Երեխաների հուշարձաններ
Միրովիչի (գյուղ, Տուրիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Միրովիչի գյուղում բնակվում էր 76 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,453 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 167,77 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1577 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Արտեմ Կացյան
Կենսագրություն
Արտեմ Կացյանը ծնվել է 1882 թվականի մայիսի 14-ին Վլադիկավկազ քաղաքում։ 1908 թվականին Մյունխենի գեղարվեստի և քանդակագործության ակադեմիայում ուսանելիս հետաքրքրություն է դրսևորել օդագնացության նկատմամբ և դառնում Մյունխենի աէրոակումբի  անդամ։ Ստացել է օդաչուի վկայական, եղել է Ռուսաստանի առաջին օդաչուներից մեկը։ 1910 թվականին նա  Բեռլինում մասնակցել է  ավիատորների միջազգային մրցումներին և  գրավել  առաջին տեղը, որպես պարգև ստացել  է  ինքնաթիռ, որ գերմանական  «Գրադե» ֆիրման սահմանել էր հաղթողի համար։ 1914-1918 թվականներին մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։   1917 թվականին դարձել է Վլադիկավկազի աէրոակումբի աշխատակից։
Մահացել է 1943 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ օդաչուներ Կատեգորիա:Վլադիկավկազ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Նոր շարժում (Աթենք)
«Նոր շարժում», քաղաքական, աշխատավորական շաբաթաթերթ։ Հունաստանի կոմկուսի հայկական բյուրոյի պաշտոնաթերթ։
Պատմություն
Լույս է տեսել 1931-1934 թվականներին Աթենքում ։ Խմբագիրներն են եղել Գրիգոր Նազիկյանը, Վ. Սաքալյանը, Մ. Դարբինյանը։ Եղել է «Ժողովուրդի ձայն» պարբերականի շարունակությունը։
Պարբերականը կազմակերպել է հունահայ գաղութի մասնակցությունը հույն աշխատավորության դասակարգային պայքարին։ Լուսաբանել է ՀՕԿ-ի հունահայ մասնաճյուղերի և հայրենասիրական այլ կազմակերպությունների աշխատանքները, հրատարակել լուրեր Խորհրդային Հայաստանի մշակութային ձեռքբերումների մասին։ Ջատագովել է հայրենադարձությունը և ակտիվորեն մասնակցել այդ գործին։
«Նոր շարժում» պարբերականի գրական-հրապարակախոսական բաժնին հիմնականում թղթակցել են հունահայ գործիչները։ Տպագրել է նաև խորհրդահայ հեղինակների արձակ և չափածո գործեր։
Պարանգա
Պարանգա (Параньга, Поранча, Бәрәңге), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Մարի Էլ հանրապետության Պարանգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6587 մարդ։
Միխայլովսկի թատրոն
Միխայլովսկի թատրոն (Михайловский театр), օպերայի և բալետի թատրոն Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում, ՌԴ։ Տեղակայված է պատմական շենքում՝ Արվեստների հրապարակում։
Պատմություն
Իր անունի համար թատրոնը պարտական է Միխայիլ Մեծ կայսրին՝ Պավել I-ի կրտսեր որդուն։ Միխայլովսկի պալատը, որը գտնվում էր Արվեստների հրապարակում, կայսրի համար բնակատեղի էր, իսկ թատրոնը դարձավ կամերային բեմ, որն ընդունում էր արքունիքի և կայսերական ընտանիքներից բարձրաստիճան հյուրերի։
Թատրոնի շենքը կառուցվել է Ալեքսանդր Բրյուլովի նախագծով՝ Ալեքսեյ Գորնոստաևի մասնակցությամբ։ Ճարտարապետին հաջողվեց թատրոնի ճակատային մասը ներգծել Կիևյան Ռուսիայի ժամանակ ստեղծված հրապարակում։ 1859 թվականին Ալբերտ Կավոսի նախագծով իրականացված վերականգնողական աշխատանքների արդյունքում բեմն ընդարձակվեց և մեկ թատերահարկով մեծացվեց դահլիճը, թատրոնի ներքին հարդարանքը հարստացվեց զարդաքանդակներով, հարուստ ծեփագործությամբ և արձանասյուներով, որոնք մինչ այժմ էլ զարդարում են թատրոնը։
Տարբեր տարիների ընթացքում Միխայլովսկի թատրոնի բեմում հանդես են եկել Յոհան Շտրաուսի, Լյուսեն Գիտրիի, Մատիլդու Կշեսինսկայայի, Ֆեոդոր Շալյապինի ղեկավարությամբ նվագախմբեր, Սառա Բեռնարի թատերախումբը։ Ներկայացումներին հաճախակի ներկա էին Ալեքսանդր Պուշկինը, Վասիլի Ժուկովսկին, Լև Տոլստոյը, Պյոտր Չայկովսկին։
1918 թվականից թատրոնն ունեցավ մշտական թատերախումբ։
1920 թվականին թատրոնին, ինչպես և մյուս «կայսերական» թատրոններին, տրվեց ակադեմիական կարգավիճակ։ Թատերախումբը ղեկավարում էր Սամուիլ Սամոսուդը, ում ստեղծագործական գործունեությունը թատրոնին բերեց «խորհրդային օպերայի լաբորատորիայի» համբավ։ Ամենաքիչը 3 համաշխարհային պրեմիերաներ, որ բեմադրվել են Սամոսուդի կողմից տարբեր տարիներին, Միխայլովսկի թատրոնի անունը մտցրեցին համաշխարհային օպերային արվեստի պատմության մեջ՝ Դմիտրի Շոստակովիչի «Քիթ» և «Լեդի Մակբեթը Մցենսկի գավառից» (համապատասխանաբար հունվարի 18, 1930 թ և հունվարի 22, 1934 թ), Սերգեյ Պրոկոֆևի «Պատերազմ և խաղաղություն» (հունիսի 12, 1946 թ)։
20-րդ դարում թատրոնում աշխատում էին այնպիսի մշակութային գործիչներ, որ հայտնի էին ոչ միայն Ռուսաստանում, այլև ամբողջ աշխարհում։ Նրանց թվում էին դիրիժորներ Էդուարդ Գրիկուրովը, Պոխիտոնովը, Դանիիլ Իլյիչը, Գեորգի Դոնիյախը, Կուրտ Զանդերլինգը, Յուրի Տեմիրկանովը, Պավել Բուբելնիկովը, Վալենտին Կոժինը, ռեժիսորներ Վսևոլոդ Մեյերխոլդը, Բորիս Զոնը, Նիկոլայ Սմոլիչը, Իլյա Շլեպյանովը, Էմիլ Պասինկովը, բալետմեյստերներ Ֆեոդոր Լոպուխովը, Ջորջ Բալանչինը, Բորիս Գրիգորովիչը, Յուրի Չերնիշյովը, Նիկոլայ Բոյարչիկովը։ Տարբեր տարիներին թատրոնի խաղացանկի պատասխանատուներն են եղել Ադրիան Պիոտրովսկին, Իվան Սոլերտինսկին և Իսահակ Գլիկմանը։
Իր ողջ պատմության ընթացքում թատրոնը բազմիցս վերանվանվել է։ Օպերայի և բալետի փոքր, Լենինգրադի, իսկ այնուհետև Պետերբուրգի։ 1989 թվականից թատրոնը կրում է Մոդեստ Մուսորգսկու, իսկ 2001 թվականից թատրոնին վերադարձրեցին իր պատմական անունը՝ Միխայլովսկի թատրոն։
Թատրոնն այժմ
2007 թվականին Ստանիսլավ Գաուդասինսկուն (ՌԴ ժողովրդական արտիստ, ՌԴ պետական մրցանակների դափնեկիր, կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր) որպես թատրոնի տնօրեն փոխարինելու եկավ ռուս գործարար Վլադիմիր Կեխմանը ՝ մրգի ներմուծմամբ զբաղվող JFC ընկերության տնօրենների խորհրդի նախագահը ։
Կեխմանը հայտարարեց, որ կաշխատի Գաուդասինսկու հետ, ով կմնա որպես թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար։ Որից հետո նա, սակայն, օպերային և բալետային թատերախմբերի համար առանձին ղեկավարների հաստիք մտցրեց։ Բալետի թատերախումբը գլխավորեց ռուս պարող Ֆարուխ Ռուզիմատովը ։ Օպերային թատերախմբի գեղարվեստական ղեկավարը դարձավ Ելենա Օբրազցովան, ով հեռացավ իր պաշտոնից 2008 թվականի սեպտեմբերին, որպեսզի տեղափոխվի Միխայլովսկի թատրոնի գլխավոր տնօրենի՝ գեղարվեստական հարցերով խորհրդականի պաշտոն։ Իր որոշումը երգչուհին բացատրեց սեփական ստեղծագործական նախագծերի խիստ գրաֆիկով և հյուրախաղերով։ Թատրոնի հրավիրված գլխավոր դիրիժորը դարձավ Դանիելե Ռուստիոնին ։
2009 թվականին Պետեր Ֆերանեցը նշանակվեց գլխավոր դիրիժոր՝ թատրոնի երաժշտական ղեկավար, իսկ Միխայիլ Մեսերերը դարձավ գլխավոր բալետմեյստերը։ 2009 թվականի հոկտեմբերին Ֆարուխ Ռուզիմատովը հայտարարեց իր կատարողական արվեստին վերադառնալու մասին և հեռացավ թատրոնի բալետի թատերախմբի գեղարվեստական ղեկավարի պաշտոնից։ 2011 թվականի հունվարի 1-ից բալետային թատերախմբի գեղարվեստական ղեկավար դարձավ իսպանացի պարուսույց Նաչո Դուատոն, իսկ Միխայիլ Մեսերերը շարունակեց աշխատել որպես թատրոնի գլխավոր բալետմեյստեր։
2011 թվականին թատրոնն առաջին անգամ, իր պատմության մեջ ստացավ ռուսական թատերական «Ոսկե դիմակ» մրցանակը։ Նիլ Շիկոֆը մրցանակն ստացավ 2010 թվականին տղամարդու լավագույն դերակատարման համար («Հրեուհին» ներկայացման մեջ Էլեազարի դերը) ։
Թատրոնի բալետային թատերախումբը, որի առաջին հյուրախաղերը Լոնդոնում կայացան 2008 թվականին, իր լոնդոնյան հյուրախաղերի ընդհանուր արդյունքներով բրիտանացի քննադատների կողմից ստացավ Կրուգի մրցանակ՝ որպես «Լավագույն միջազգային թատերախումբ»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թատրոններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի թատրոններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատրոններ Կատեգորիա:Օպերայի և բալետի թատրոններ Կատեգորիա:1833 կառուցումն ավարտված թատրոններ
Շումովցի
Շումովցի (Шумівці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շումովցի գյուղում բնակվում էր 635 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,32 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 273,71 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գրետա Նալչաջյան
Գրետա Գուրգենի Նալչաջյան, հայ բեմանկարիչ, թատերական նկարիչ։
Կենսագրություն
1958 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1966 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1970-1992 թվականներին աշխատել է Հայֆիլմ կինոստուդիայում, 1992-1996 թվականներին՝ Երևանի Համազգային թատրոնում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բեմանկարիչներ Կատեգորիա:1936 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 16 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:2012 մահեր Կատեգորիա:Հունվարի 2 մահեր Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Հայ թատերական նկարիչներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ
(4418) Ֆրեդֆրանկլին
(4418) Ֆրեդֆրանկլին (Fredfranklin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1931 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,580733 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1792 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9823 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ֆրեդֆրանկլին աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,2076 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1514,3 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,237733 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,66° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1931 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ջոնի Լյուիս
Ջոնաթան Քենդրիկ «Ջոնի» Լյուիս (Jonathan Kendrick «Johnny» Lewis, ), ամերիկացի դերասան, որը հայտնի է «Անարխիայի որդիները» սերիալում Քիփ «Օմլետ» Էփսի դերով։
Կենսագրություն
Դերասանական առաջնաելույթը կայացել է 2000 թվականին։ Կարիերան սկսել է «Ամերիկյան երազներ», «Միայնակ սրտեր» և այլ սերիալներում դեռահասի դերեր խաղալով։ Մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերել Կուրթ Սաթերի «Անարխիայի որդիները» հեռուստասերիալում նկարահանվելուց հետո։
2012 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Լյուիսին մահացած են գտել Լոս Անջելեսում վարձակալած տան մոտ ։ Տան ներսում հայտնաբերվել է նաև վիլլայի 81-ամյա տիրուհի Քեթրին Դևիսի մարմինը։ Ենթադրվում է, որ դերասանը ծեծելով սպանել է կնոջը, բարձրացել տանիք և դժբախտ պատահարի հետևանքով ընկել է այնտեղից ։ Լյուիսը թմրանյութերի ազդեցության տակ չի եղել, ինչպես համարվել էր ավելի վաղ ։
Անձնական կյանք
2005 թվականից մինչև 2006 թվականը հանդիպել է երգչուհի Քեթի Փերրի հետ ։
2010 թվականի ապրիլի 6-ին Լյուիսը և դերասանուհի Դայան Մարշալ Գրինը ունեցել են դուստր՝ Կալա Մեյը ։
Ալաջաղաջ
Ալաջաղաջ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում, Չավուշլարի գյուղախմբում։
Ջոնի Լյուիս
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ Կատեգորիա:Կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Ալաջաղաջ
1915 թվականի ուներ 26 տուն հայ բնակիչ։ Բնակիչները խոսում էին Համշենի բարբառով։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի կոտորածներից մի կերպ փրկվածներն ապաստան են գտել Աբխազիայի ծովամերձ շրջաններում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Կարմրախայտ
Կարմրախայտ, սաղմոնազգիների ընտանիքի փոքր ձուկ։ Մաշկը շականակագույն է՝ սև, կարմիր և դեղնավուն պուտերով։ Մարմնի երկարությունը 25-35 սմ, քաշը՝ 200-500 գրամ։ Ապրում է լեռնային սառը, պարզ գետակներում։ Սնվում է ջրի մեջ թափվող միջատներով, թրթուրներով, գորտերի շերեփուկներով։
Հայաստանում բոլոր գետակներում եղել է, սակայն որոշ տեղեր ոչնչացել է։
Կարմրախայտը սաղմոնաձկների ընտանիքի ձուկ է։ Տարածված է գրեթե բոլոր գետերի (բացառությամբ՝ Սևանա լճի ավազանի) վերին և միջին հոսանքներում։ Նախընտրում է թթվածնով հարուստ, խճապատ հատակով և արագահոս ջրերը։ Սառնասեր է։ Համեմատաբար խոշոր ձուկ է՝ կողքերից փոքր-ինչ սեղմված։ Մարմնի երկարությունը 20-25 (երբեմն՝ մինչև 54) սմ է, զանգվածը՝ մինչև 2 կգ։ Բերանը մեծ է՝ զինված ծնոտների, քմոսկրերի, խոփոսկրերի և լեզվի վրա գտնվող սուր ու մի փոքր հետ թեքված ատամներով։ Թեփուկները մանր են։ Մարմնի գունավորումը կախված է տարիքից, ապրելավայրից ու ֆիզիոլոգիական վիճակից։ Սովորաբար մեջքը և գլխի վերին մասը մուգ շագանակագույնից մուգ կանաչավուն են, կողքերը՝ ավելի բաց՝ ոսկեգույն նրբերանգով։ Փորիկը սպիտակավուն է կամ դեղնավուն։ Մարմինը պատված է սև ու կարմիր կլորավուն բծերով, մատղաշների մարմինը՝ 6-9 ուղղաձիգ շերտերով։ Սեռահասուն է դառնում 3-4 տարեկանում։ Արուներն ավելի վաղ են հասունանում։ Բազմանում է գետերի ակունքներում՝ խճապատ հատակին էգերի պատրաստած բներում՝ 4-7°C ջերմաստիճանային պայմաններում։ Դնում է մինչև 5 հզ. ձկնկիթ։ Սնվում է ջրի վրա ընկնող միջատներով, նրանց թրթուրներով, ջրային իշուկներով, անձրևաորդերով, փափկամարմիններով, խոշոր առանձնյակները՝ նաև մանր ողնաշարավորներով։ Բազմացման շրջանում կարող է սնվել նաև ձկնկիթով։ Կարմրախայտը Հայաստանի արժեքավոր ձկնատեսակներից է, որի պաշարները, սակայն, գրեթե սպառվել են, և ձուկը կորցրել է արդյունագործական նշանակությունը։ Կատարվում են արհեստական պայմաններում կարմրախայտ բուծելու փորձեր։
Տեսակներ
Կատեգորիա:Սաղմոններ
Զապոլյարնի (քաղաքատիպ ավան, Նադիմսկի շրջան)
Զապոլյարնի (Заполярный), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Յամալ-Նենեցյան ինքնավար օկրուգի Նադիմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1024 մարդ։