cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Խոսե Սոսա
Ակումբային կարիերա
Սոսան իր կարիերան սկսել է արգենտինական «Էստուդիանտես»-ի կազմում։ 2005/06 մրցաշրջանի ընթացքում Սոսան օգնել է թիմին դառնալ Արգենտինայի չեմպիոն։
2007 թվականի փետրվարի 24-ին Խոսե Սոսան տեղափոխվել է «Բավարիա»։ Նա թիմի հետ կնքել է 4-ամյա պայմանագիր, և ըստ այդ պայմանագրի նրա աշխատավարձը տարեկան կազմելու էր 4․5 միլիոն եվրո։
2010 թվականի օգոստոսի 30-ին Խոսեն 4-ամյա պայմանագիր է կնքել իտալական «Նապոլի»-ի հետ ։ Թիմի կազմում անցկացրել է 1 մրցաշրջան՝ մասնակցելով 29 հանդիպման։
2011 թվականի հուլիսի 25-ին ֆուտբոլիստը տեղափոխվել է ուկրաինական «Մետալիստ»   ։ Նա թիմի հետ կնքել է 4-ամյա պայմանագիր։ 2012 թվականի ամռանը նա դարձել է թիմի ավագը։
2013/14 մրցաշրջանի ընթացքում Խոսեն վարձակալությամբ հանդես է եկել իսպանական «Ատլետիկո Մադրիդ»-ի կազմում։
2016 թվականի օգոստոսի 17-ին Խոսե Սոսան տեղափոխվել է իտալական «Միլան» ։
Միջազգային կարիերա
2008 թվականին Արգենտինայի Օլիմպիական հավաքականի կազմում մասնակցել է Օլիմպիական խաղերին և դարձել չեմպիոն։
2005-2013 թվականների ընթացքում Սոսան հանդես է եկել Արգենտինայի ազգային հավաքականի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 19 ծնունդներ Կատեգորիա:Բավարիա Մյունխենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նապոլիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արգենտինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Թուրքական Սուպեր լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:Էստուդիանտեսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տրաբզոնսպորի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Զաիր Ազգուր
Զաիր Իսաակովիչ Ազգուր, բելառուս քանդակագործ։ ԲԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1944): ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ (1958)։
Ծնվել է 1908 թվականին հրեայի ընտանիքում։ Սովորել է Լենինգրադի գեղարվեստի ակադեմիայում 1925 թվականից և Կիևի գեղարվեստական ինստիտուտում (1928-1929 թվականներին)։ Կերտել է Ալեքսանդր Մյասնիկյանի (1934), Ֆելիքս Ձերժինսկու (1947), Ռաբինդրանաթ Թագորի (1956) դիմաքանդակները, Յանկա Կուպալայի (1949, Մինսկ), Բուտլերովի (1952, Մոսկվա), Վլադիմիր Լենինի (1957, Կաշինո) հուշարձանները և այլն։ Ազգուրի ոճին հատուկ է կերպարի ռեալիստական մեկնաբանումը, մի քանի մանրամասներով մարդու խառնվածքի խոր բացահայտումը։ ԽՄԿԿ անդամ 1943 թվականից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելառուս նկարիչներ Կատեգորիա:Բելառուս քանդակագործներ Կատեգորիա:Բելառուսական ԽՍՀ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Բելառուսական ԽՍՀ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Բելառուսական ԽՍՀ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Բելառուսական ԽՍՀ ԳԽ 5-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Բելառուսական ԽՍՀ ԳԽ 6-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Բելառուսական ԽՍՀ ԳԽ 8-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Բելառուսական ԽՍՀ ԳԽ 9-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Բելառուսական ԽՍՀ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քանդակագործներ Կատեգորիա:Խորհրդային հուշագիրներ
Հականեխություն
Հականեխություն, անտիսեպտիկա (անտի...՝ հակա- և ՝ նեխական), վերքերի, դրանց հետ շփվող առարկաների, վիրահատման դաշտի, վիրաբույժի ձեռքերի վարակազերծում և հիվանդի օրգանիզմում վարակի վրա ներգործություն։ Վիրաբուժության մեջ հականեխությունը կիրառվում է ասեպտիկայի (վերքի մեջ մանրէների թափանցումը կանխող միջոցառումների ամբողջություն) հետ միասին։ Հականեխությունն առաջինը կիրառել է անգլիացի վիրաբույժ Ջոզեֆ Լիստերը, 1867 թվականին։ Վերքի վրա դրվում էր կարբոլաթթվով ներծծված հերմետիկ, բազմաշերտ վիրակապ, կատարվում էր կարբոլաթթվի փոշեցրում վիրահատարանում, դրանով էլ մշակվում էին վիրահատման դաշտը, վիրաբույժի ձեռքերը, գործիքները, կարելու նյութերը, մառլյան։ Սակայն կարբոլաթթվի խիստ թունավոր ազդեցությունը վերքի, հիվանդի օրգանիզմի և շրջապատի վրա շատ արագ ստիպեց հրաժարվել այդ եղանակից։ Լուի Պաստյորը, Իլյա Մեչնիկովը, Ռոբերտ Կոխը և ուրիշներ հաստատեցին մանրէների դերը ախտաբանության մեջ և գիտականորեն հիմնավորեցին հականեխիչ նյութերի կիրառման անհրաժեշտությունը։
Հականեխիչ միջոցները հակամանրէային ազդեցությամբ օժտված քիմական նյութեր են։ Յուրաքանչյուր հականեխիչ միջոց, կախված կիրառման պայմաններից (խտություն, ներգործման տևողություն, մանրէի զգայնությունը պատրաստուկի նկատմամբ), կարող է մի դեպքում մանրէն ոչնչացնել (մանրէասպան ազդեցություն), մի այլ դեպքում նրա աճը կանգնեցնել (բակտերիաստատիկ ազդեցություն)։ Հականեխիչ միջոցներն օգտագործվում են մակերեսորեն (վերքերի և խոռոչների լվացում, ոռոգում, թրջոցներ, քսումներ, ցանումներ), իսկ մի քանիսը՝ ներարկման ձևով բորբոքման օջախի կամ վերքի առաջնային մշակման ժամանակ, վերքի շուրջը, իսկ վիրահատման դեպքում՝ վարակի կանխարգելման նպատակով։ Քիմական նյութերը, որոնք օգտագործվում են վերքի վրա ներգործելու նպատակով, պետք է ունենան բավարար հակաբակտերիային ակտիվություն, չճնշեն հյուսվածքների կենսագործունեությունը և թունավորում չառաջացնեն, լուծույթներում պահելիս լինեն կայուն և վերքային արտադրության հետ շփվելիս չտարրալուծվեն։ Այդ պահանջներին համապատասխանում են անտիբիոտիկները։ Հականեխիչ հատկություններով օժտված են նաև սուլֆանի-լամիդային պատրաստուկները (ստրեպտոցիդ, սուլֆոդիմեզին, էթազոլ և այլն), որոնք կիրառվում են ստրեպտոկոկային վարակի գերակշռության դեպքում։ Բարձր հակաբակտերիային հատկություններով են օժտված ֆիտոնցիդները, որոնք պարունակվում են մի շարք բույսերում՝ սոխ, սխտոր, բեկտենի, սև հաղարջ և փշատերև ծառեր։
Կատեգորիա:Հականեխիչ և մանրէազերծող միջոցներ
Ֆուտբոլի Իտալիայի սուպերգավաթ 2012
Ֆուտբոլի Իտալիայի Սուպերգավաթ 2012 (Supercoppa italiana di calcio 2012), Իտալիայի Սուպերգավաթի 25-րդ խաղարկումն է, որն անցկացվել է 2012 թ. օգոստոսի 11-ին Պեկին քաղաքի մարզադաշտում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Իտալիայի Սուպերգավաթ Կատեգորիա:Յուվենտուսի հանդիպումներ Կատեգորիա:Նապոլիի հանդիպումներ
Գրոտամինարդա
Գրոտտամինարդա (Grottaminarda), համայնք Իտալիայում, գտնվում է Կամպանիա մարզի Ավելինո գավառում ։
Բնակչությունը 8352 մարդ (2004 թվական), բնակչության խտությունը 296 մարդ/կմ2։ Զբաղեցնում է 28 կմ2։ Փոստային հասցեն՝ 83035: Հեռախոսային կոդը՝ 0825:
1229 թվականից մինչև 15-րդ դարը նշվում է որպես Crypt, Criptaminarda, Criptamainarda, Grottamainarda և Grottaminarda: Ներկա քաղաքի անունը հաստատվել է 16-րդ դարում Grottaminarda:
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Պոլոկսա
Պոլոկսա (Полокса), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Դրալովկա գետի աջ ափում՝ 2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։ Գետաբերանը գտնվում է Վորովյովից 7 կմ հյուսիս - արևմուտք և 45 կմ հյուսիս-արևելք Սոկոլ քաղաքից։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Աննաբելլ (ֆիլմ)
«Անաբելի անեծքը» (Annabelle), ռեժիսոր Ջոն Ռ. Լեոնետտիի ամերիկյան սարսափ ֆիլմը։ Ռեժիսոր Ջեյմս Վանի «Նզովք» ֆիլմի սփին-օֆֆը, որն այս անգամ հանդես է եկել որպես պրոդյուսեր։ ԱՄՆ-ում պրեմիերան կայացավ 2014 թվականի հոկտեմբերի 3-ին։
Նկարագրություն
Ֆիլմում ցուցադրված է «Նզովք» ֆիլմի չար ոգու պատմությունը, որը մտել է տիկնիկի մեջ և իրեն անվանում է Անաբել։
Ջոնը իր կնոջ համար գտել է իդեալական նվեր՝ հարսանեկան զգեստով հինավուրց տիկնիկ։ Բացի նվերից հիացմունքը երկար չի տևում։ Մի անգամ գիշերը նրանց տուն են ներխուժում սատանայական աղանդի անդամները։
Սակայն այդ ամենով պատմությունը չի ավարտվում։ Չար ուժերը տիրանում են տանը։ Որպեսզի կանխարգելեն գալիք սարսափելի դեպքերը, նրանք իրենց տուն են հրավիրում հոգևորականի, որը պետք է օրհնի տունը․․․
Նկարահանումներ
Ֆիլմի նկարահանումները սկսվեցին 2014 թվականի հունվարի 27-ին Լոս Անջելեսում ։ Առաջին թրեյլերը թողարկվեց 2014 թվականի հուլիսի 17-ին ։
Կարծիքներ
Ֆիլմը գերազանցապես ստացավ բացասական արձագանքներ։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմն ունի 29 % վարկանիշ՝ 117 կարծիքների վրա հիմնված 10 հնարավորից 4,4 միավորով ։ Բայց այնուամենայնիվ ֆիլմի շահույթը գերազանցեց իր բյուջեն։ Եկամուտը կազմեց 255 միլիոն դոլար, որը թույլ է տալիս սպասել շարունակությանը։
Նորություններ
2017թվականի Օգոստոսի 11 ին կցուցադրվի ֆիլմի 2-րդ մասը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ինքնասպանությունը հորինվածքներում Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Նյու Լայն Սինեմայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր դևերի մասին
Բաշերեթ (լեռնագագաթ)
Բաշերեթ, լեռնագագաթ Ղարաբաղի լեռներում, Հագարու գետի ավազանում, Շուշի քաղաքից մոտ 31 կմ հարավ։ Անտառածածկ է։ Ունի 1516 մ բարձրություն։ Բաշերեթ հարավային կողմում գտնվում է Բաշկերեթ բնակավայրը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով
Արատուիպի
Արատուիպի (Aratuípe), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Սալվադորի մարզում։ Մտնում է Սանտու Անտոնիու դի Ժեզուցի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 8797 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 177,150 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 49,9 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1891 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բուլանըղ (գետակ, Արաքսի ավազան)
Բուլանըղ, Բուլանըք, Պուլանըք, գետակ Թուրքիայում, Արաքսի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակը։ Հոսում է Կարսի մարզի Կաղզվանի օկրուգում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Կարսի մարզ
Զինվորական գերեզմանատուն № 141 (Չենժկովիցե)
Փոքրլեհական վոևոդության մշակութային հուշարձան ։ գրանցման համար՝ A-399 Զինվորական գերեզմանատուն № 141 (Չենժկովիցե) (Cmentarz wojenny nr 95 - Stróżówka), զինվորական գերեզմանատուն, գտնվում է Լեհաստանի Փոքրլեհական վոևոդության Չենժկովիցե գյուղի շրջակայքում։ Գերեզմանատունը մտնում է Առաջին աշխարհամարտի տարիների Արևմտագալիցյան զինվորական դամբարանների խմբի մեջ։ Գերեզմանատանը թաղված են Ավստրիական և Ռուսական բանակների զինծառայողներ, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1915 թվականի մայիսին։
Պատմություն
Գերեզմանատունը կառուցվել է 1915 թվականին Կրակովի զինվորական դամբարանների և ռազմական պարետատան դեպարտամենտի կողմից, Յան Շեպսկովսկու նախագծով։ 30 քմ մակերեսով գերեզմանատանը գտնվում են 2 եղբայրական և մի քանի տասնյակ անհատական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են 33 ավստրիացի, 60 գերմանացի և 255 ռուս զինվորներ։
1996 թվականի դեկտեմբերի 13-ին գերեզմանատունը ներառվել է Փոքրլեհական վոևոդության հուշարձանների ռեեստրի մեջ (№ А — 399):
Զինվորական գերեզմանատուն № 53 (Չարնե)
Պատմություն
Գերեզմանատունը կառուցվել է 1915 թվականին Կրակովի զինվորական դամբարանների և ռազմական պարետատան դեպարտամենտի կողմից, Դուշանա Յուրկովիչի նախագծով։ Գերեզմանատանը գտնվում են 7 եղբայրական և 5 անհատական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են 316 ռուս և 61 ավստրիացի զինվորներ։
Զինվորական գերեզմանատուն № 141 (Չենժկովիցե)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ
Գառնըյարըխ (լեռնագագաթ)
Գառնըյարըխ, Գառնյյյսւրըղ, Գառնըյրթըղ, Կառնըյարըխ, լեռնագագաթ Հայկական Պարի արևելյան մասում, Մեծ Մասիսից մոտ 15 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բարձրությունը 1467 մ ։
Զինվորական գերեզմանատուն № 53 (Չարնե)
Նկարագրություն
Գերեզմանատունը ունի 659 քառակուսի կիլոմետր տարածք։
Գառնըյարըխ (լեռնագագաթ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ
Զինվորական գերեզմանատուն № 53 (Չարնե)
Նկարագրություն
Խաչերից մեկը գերմաներեն մակագրություն ունի։
Բեկեր Քաշ
Բեկեր Քաշ, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզում, Հալաբի լեռնաշղթայի հյուսիսարևմտյան ճյուղավորությունում, Գուգարքի շրջանումում։ Բարձրությունը 3034 մ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Սոդիմա (Պելշմայի վտակ)
Սոդիմա (Содима), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պելշմա գետի ձախ ափում՝ 52 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Մեխանիկական ժամացույց
Մեխանիկական ժամացույց, ժամացույցների տեսակ, որոնք օգտագործում են էներգիայի կշռաքարային կամ զսպանակային աղբյուրը։ Որպես տատանողական համակարգ կիրառվում է ճոճանակավոր կամ բալանսային կարգավորիչը։ Վարպետները, ովքեր արտադրում կամ վերանորոգում են ժամացույցները, կոչվում են ժամագործներ։ Արվեստում մեխանիկական ժամացույցը համարվում է ժամանակի խորհրդանիշ։
Պատմություն
Առաջին մեխանիկական ժամացույցի նախատիպը կարելի է համարել Անտիկիթերայի սարքը, որը հնագետների կողմից հայտնաբերվել է 20-րդ դարի սկզբին խորտակված անթիկ առևտրային նավի բեկորների թվում և թվագրվում է մ.թ.ա. 2-րդ դարին։
Անկերային մեխանիզմով առաջին մեխանիկական ժամացույցները արտադրվել են չինական Թան դինաստիայի ժամանակներում մ.թ. 725 թվականին Ի Սին և Լյան Լինցզան վարպետների կողմից։ Չինաստանից ժամացույցի արտադրման գաղտնիքը, հավանաբար, հայտնվել է արաբների մոտ։
Առաջին ճոճանակային ժամացույցները հայտնագործվել են Գերմանիայում մոտ 1000 թվականին աբբատ Գերբերտի՝ ապագա պապ Սիլվեստեր II-ի կողմից, սակայն լայն տարածում չեն ստացել։ Առաջին աշտարակի ժամացույցները Արևմտյան Եվրոպայում կառուցվել են 1288 թվականին Վեսթմինսթերում անգլիացի վարպետների կողմից։
Ներկա դրությամբ Եվրոպայի ամենահին աշտարակի ժամացույցները գտնվում են Գրոդնոյում, Բելառուսում։ Դրանք աշխատող վիճակում են գտնվում ավելի քան 500 տարի անընդմեջ ։
Մեխանիկական ժամացույցների կառուցվածքը
Մեխանիկական ժամացույցները բաղկացած են մի քանի հիմնական մասերից՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ժամացույցներ
Արթուր Արմին
Արթուր Արմին (Արթուր Բաբայան, ), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում բնակվող հայազգի գիտնական և հայագետ։
Արթուր Արմինը ծնվել է 1958 թ. Երևան քաղաքում, 1991 թվականից առ այսօր ապրում է Լոս Անջելես քաղաքում։ Արթուր Արմինը հեղինակն է բազմաթիվ ակնարկների, հոդվածների և գրքերի որոնք լույս են տեսել ինչպես անգլերեն այնպես էլ հայերեն լեզուներով։ 1996 - 1998 թթ. աշխատել է որպես Լոս Անջելեսում հրատարակվող «Եղիցի Լույս» մշակութային հանդեսի խմբագրող։ 1998 թ. արժանացել է «California Motion Pictures» մրցանակին։ 2007 թ. «Հնագույն Հեթանոսական Աստվածաշունչ՝ Սասնա Ծռեր Էպոսը» գրքի համար պարգևատրվել է «Բնության և Հասարակության Մասին Գիտությունների Միջազգային Ակադեմիայի» Սուրբ Գեորգ շքանշանով։
2011 թվականին հրատարակված «Արևի լեռան տիեզերական գաղափարաբանությունը» գրքի համար Արթուր Արմինին Բնական Գիտությունների Եվրոպական Ակադեմիայի կողմից (European Academy of Sciences of Nature ) շնորհվել է “Ալբերթ Շվիցեր* Շքանաշան”  (“Albert Schweitzer Medaille”) մրցանակը։ Արթուր Արմինը 2011 թվականից Բնական Գիտությունների Եվրոպական Ակադեմիայի անդամ է (Member of European Academy of Sciences of Nature):
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հայագետներ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Հակամարմիններ
Առաջին հակամարմինը հայտնաբերվել է Բերինգի և Կիտազատոյի կողմից 1890 թ.։ Սակայն հակամարմինների մոլեկուլյար բնույթի մասին հետազոտությունները սկսվել են միայն 1937 թ. Տիսելիուսի և Կաբատայի կողմից։ Նրանք կիրառում էին սպիտակուցների էլեկտրոֆորեզի մեթոդը՝ ցուցադրելով արյան շիճուկի գամմա-գլոբուլինային ֆրակցիայի մեծացում իմունիզացված կենդանիների մոտ։
Հակամարմինները գոյանում են փայծաղի, ավշահանգույցների, ոսկրածուծի պլազմատիկ բջիջներում։
Կառուցվածք
Հակամարմինները հանդիսանում են հարաբերականորեն խոշոր (օր.IgG~150 կԴա) գլիկոպրոտեիններ, որոնք ունեն բարդ կառուցվածք։ Կազմված են երկու ծանր (H) և երկու թեթև (L) շղթաներից։ Ծանր շղթաներին կովալենտ կապով միացած են օլիգոսախարիդներ։ Պապաին պրոտեազայի միջոցով միջոցով հակամարմինները կարելի է բաժանել երկու Fab (անգլ. fragment antigen binding — անտիգեն կապող ֆրագմենտ) և մեկ Fc (անգլ. fragment crystallizable — ֆրագմենտ, որը կարող է բյուրեղացվել)։ Կախված ֆունկցիոնալ դասից և իրականացվող ֆունկցիայից հակամարմինները կարող են գոյություն ունենալ ինչպես մոնոմերի (IgG, IgD, IgE, շիճուկային IgA), այնպես էլ օլիգոմերի ձևով (դիմեր՝ սեկրետոր IgA,պենտամեր՝ IgM)։ Տարբերում են ծանր շղթաների հինգ տիպ (α-, γ-, δ-, ε- и μ-շղթաներ) և երկու տիպի թեթև շղթաներ (κ- և λ-շղթա).
Կատեգորիա:Կենսաբանություն Կատեգորիա:Իմունաբանություն
Արծրուն Խաչատրյան
Արծրուն Ժորայի Խաչատրյան, ՀՀ պետական և ՏԻՄ գործիչ։
Աշխատանքային գործունեությունը
Վախճանվել է 2013 թ.։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Գոցախոռ (գետակ)
Գոցախոռ, գետակ Ճորոխի ավազանում, Օլթի գետի վտակ, Սիվրի գետի աջակողմյան օժանդակը։ Այս գետակի վրա էր գտնվում համանուն գյուղը՝ Գոցախոռ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Սիվրի գետի վտակներ
Յոզեֆ Բրոյեր
Յոզեֆ Բրոյեր (Josef Breuer, ), ավստրիացի բժիշկ, Զիգմունդ Ֆրեյդի ընկերն ու ուսուցիչը, հոգեբուժության մեջ կատարսիսի մեթոդի հիմնադիրը։ Զիգմունդ Ֆրեյդի հետ համարվում է հոգեվերլուծության հիմնադիրը։
Կենսագրություն
Յոզեֆ Բրոյերը Վիեննայի հրեական համայնքի կրոնի ուսուցիչ Լեոպոլդ Բրեյերի (Leopold Breuer, 1791—1872) և նրա կնոջ` Բերտայի (օրիորդական ազգանունը` Զեմլեր, 1818—1845) երկու որդիներից ավագն էր։ Յոզեֆի մայրը մահացել է, երբ նա դեռ շատ փոքր էր, մինչև ութ տարեկան հասակը նա մնացել է տատի խնամքին, իսկ կրթել է հայրը։ 1858 թվականին Բրեյերն ավարտել է Վիեննայի ակադեմիական գիմնազիան, ինչից հետո մեկ տարի սովորել է համալսարանում, որպեսզի ընդունվի Վիեննայի համալսարանի բժշկության ֆակուլտետ։ 1867 թվականին Բրեյերը հանձնում է ավարտական քննությունները և մնում է աշխատելու համալսարանում` որպես իր ուսուցչի` թերապևտ Յոհան Օպոլցերի օգնական։ Օպոլցերի մահից հետո Յոզեֆը դառնում է գործող բժիշկ։ Նրա այցելուներն են եղել Վիեննայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի անվանի բժիշկները և վիեննական հասարակության ազդեցիկ դեմքերը։
1868 թվականին Յոզեֆ Բրեյերն ամուսնացել է Մաթիլդա Ալթմանի հետ (Matilda Altman, 1846—1931), և համատեղ ամուսնական կյանքում նրանք ունեցել են հինգ երեխաներ։ Ավելի ուշ նրա դուստրը` Դորան, ինքնասպանություն է գործել` չցանկանալով գերի ընկնել նացիստներին։ Բացի այդ, նացիստների ձեռքով է մահացել Բրեյերի թոռուհիներից մեկը։ Նրա դուստր Մարգարետը ամուսնացել է դոկտոր Արթուր Շիֆի հետ, ով փիլիսոփա Կարլ Փոփերի քեռին էր։ Նրանք երկուսն էլ ինքնասպան են եղել` օկուպացիայի ժամանակ ձերբակալման սպասելով ։
Հոգեվերլուծության հիմաունքներ
Հավանաբար Բրեյերը ամենից շատ հայտնի է Ֆրեյդի հետ Բերտա Պապենհայմի` («Աննա Օլիվանդերի դեպք») կաթվածով տառապող կնոջ դեպքի հետազոտությամբ։ Վերջինս կորցրել էր մաշկի զգայունակությունը, տեսողության ու խոսքի խնդիրներ ուներ, այսինքն` հիստերիայի (Zangwill) դասական դրսևորում էր։ Այս հիվանդի հետ Բրեյերն աշխատել է 1880-1881 թվականներին։
Բրոյերը պարզել է, որ հիստերիան կապված է նախկինի ցավագին ապրումների հետ, իսկ նրա դրսևորումները կարելի է կրճատել կամ նույնիսկ վերացնել, եթե հիվանդագին հիշողությունները վերարտադրվեն հիպնոսիկ վիճակում։ Այս մեթոդը հետազոտողն անվանում էր կատարսիսային։ Ավելի ուշ Բրեյերն ու Ֆրեյդը բացահայտել են, որ այս մեթոդն աշխատում է և առանց հիպնոսի։ Աննա Օ.-ն կատակով այս մեթոդն անվանում էր «ծխնելույզ մաքրելու» գործողություն։ Թերապիայի այդ ձևի համար Աննան մտածել էր և ավելի լուրջ անվանում` «բուժում զրույցների մոջոցով» ։
1893 թվականի Ֆրեյդն ու Բրեյերը համատեղ հրատարակել են «Հիստերիկ ֆոնոմենների հոգեբանական մեխանիզմի մասին» աշխատությունը, իսկ 1895 թվականին հարտարակել են Ակնարկներ հիստերիայի մասին աշխատությունը, որում հիվանդանոցային այլ դիտարկողների հետ դիտարկել են նաև Աննա Օ.-ի դեպքը։ Ի հեճուկս հրապարակման մեջ հայտարարված լիարժեք բուժմանը` հիվանդը տառապում էր ծանր հոգեկան հիվանդությոմբ և հետագա տարիներին նա բազմիցս ենթարկվել է ստացիոնար բուժման։
Բրեյերը ամերիկացի հոգեբան Իրվին Դևիդ Յալոմի «Երբ Նիցշեն լաց է լինում» գրքի գլխավոր հերոսն է։
Հետազոտություններ ֆիզիոլոգիայից
Յոզեֆ Բրեյերի դոկտորական ատենախոսության թեման ֆիզիոլոգիայից էր, այդ իսկ պատճառով նրա հետազոտություններից շատերը նվիրված են այդ գիտակարգին։ Էվալդ Հերինգի ղեկավարությամբ աշխատելով Վիեննայի ռազմաբժշկական դպրոցում` Բրեյերն առաջինն էր, որ ցույց է տվել շնչառության ռեֆլեկտոր կարգավորման մեջ թափառող նյարդի դերը։ Դա հեռացում էր ավելի վաղ ընդունված հոգեբանական վերլուծությունից. այն փոխում էր գիտնականների պատկերացումները թոքի և նյարդային համակարգի փոխազդեցության մասին։ Այսօր այդ մեխանիզմը հայտնի է «Հերինգ-Բրեյերի ռեֆլեքս» անվանումով ։
Իվան Սոկոլով
Իվան Սոկոլով (Ivan Sokolov,13 հունիսի 1968, Սարաևո, Հարավսլավիա, այժմ Բոսնիա և Հերցեգովինա), հոլանդացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (1987):
Աշխարհի չեմպիոն Միխայիլ Չիգորին խորհրդանշական ակումբի անդամ 1999 թվականի հունվարի 26-ից։
Հարավսլավիայի չեմպիոն (1988), նա մասնակցել է Հարավսլավիայի շախմատի օլիմպիադաներում 1988 և 1990, այնուհետև ներկայացրել է Բոսնիա և Հերցեգովինա։ 1994 թվականից ապրում է Նիդեռլանդներում, 2002 թվականից ոչ մեծ ընդմիջումով ներկայացրել է այդ երկիրը։ Ապրում է Ֆլևոլանդի մարզի Լեյլիստադ քաղաքում ։
Վանդրես
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 483 մարդ, բնակչության խտությունը` 11.18 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 43.22 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 200 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 80 կմ հյուսիս-արևելք, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 20 կմ հարավ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 312 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 239-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 73։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,6 %։ 239 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 219 անձ (131 տղամարդ և 88 կին)։ Գործազուրկ են եղել 20 անձ (7 տղամարդ և 13 կին)։ 73 անաշխատունակներից 19-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 21-ը` թոշակառուներ, իսկ 33-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Secrets
«Secrets» ամերիկյան OneRepublic ռոք խումբ երկրորդ սինգլը Waking Up ստուդիական ալբոմից։ Գերմանիայում և Ավստրիայում սինգլը առաջինն էր ձայնասկավառակում, որովհետև դարձել էր Թիլ Շվայգերի «Գեղեցիկը 2» ֆիլմի սաունդթրեքը։ ԱՄՆ–ում և Մեծ Բրիտանիայում սինգլը թողարկվեց ավելի ուշ՝ արդեն 2010 թվականին ։ Երգը նաև դարձավ «Կախարդի աշակերտը» ֆիլմի սաունդթրեքը։
Տեղեկատվություն երգի մասին
Երգը «Կախարդի աշակերտը» ֆիլմի սաունդթրեքն է և միահյուսվել է ֆիլմի սյուժետային գծին։ Երգը նաև օգտագործվել է «Կորուսյալները» սերիալի վեցերորդ եթերաշրջանի թրեյլերում, «Բամբասանքի աղջիկ» սերիալի երրորդ եթերաշրջանի տասնչորսերորդ դրվագում և մի շարք այլ ֆիլմերում ու սերիալներում որպես սաունդթրեք ։
Տեսահոլովակ
Գոյություն ունեն «Secrets» երգի մի քանի տեսահոլովակներ։ Նրանցից առաջինը հայտնվել է 2009 թվականի հոկտեմբերի 16–ին գերմանական հեռուստատեսություն և ներառում է դրվագներ «Գեղեցիկը 2» ֆիլմից։ Երկրորդ տարբերակը, փաստորեն, «Կորուսյալները» սերիալի 6–րդ եթերաշրջանի պրոմո հոլովակն է։ Երրորդ տարբերակը բնօրինակ տեսահոլովակն է գերմանացի դերասանուհի Նորա Չիրների մասնակցությամբ ։ Չորրորդ տարբերակում ներկայացված են դրվագներ «Կախարդի աշակերտը» ֆիլմից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2009 սինգլներ Կատեգորիա:2010 սինգլներ
Բիտզվալղաշ
Բիտզվալղաշ, հնագույն երկիր Մարաստանում՝ հիշատակված Ասորեստանի Թիգլաթպալասար թագավորի մի սեպագիր արձանագրությունում ։
Բալակլավա (գլխարկ)
Բալակլավա (balaclava Բալակլավա քաղաքի անունից) կամ լեռնադահուկորդի դիմակ, կտորի գլխարկի մի ձև, որը գրկում է ողջ գլուխը։ Հաճախ բաց են մնում միայն աչքերն ու բերանը, կամ միայն աչքերը։ Ավանդաբար կարվել է բրդից, այժմ օգտագործվում է նաև սինթեթիկ տրիկոտաժ։ Անունը գալիս է ուկրաինական Բալակլավա քաղաքի անունից։
Պատմություն
Ըստ լեգենդի 1854-1855 թվականների սաստիկ ձմռանը, Ղրիմի պատերազմի ժամանակ բրիտանական զինվորները սաստիկ ցրտից պաշտպանվելու համար հնարեցին բրդից գործած գլխարկներ, որոնք ծածկում էին ողջ գլուխը ։
Գլխարկը 19-րդ դարում հայտնի էր նաև ուլանի կամ տեմպլիերի գլխարկ անունով ։
Այժմ գլխարկը օգտագործվում է զինված ուժերում սաղավարտի տակից, որպես պաշտպանական միջոց։
Գործածություն
Տարածված է լեռնադահուկորդների և սնոուբորդիստների մոտ, ովքեր կրում են այն սաղավարտի տակից։ Բալակլավան տաք է պահում դեմքն ու վիզը, պաշտպանում է դիմահար քամուց։ Լինում է տարբեր հումքից, տարբեր գույների տակդիրով և առանց։ Հրակայուն նյութերց պատրաստված բալակլավան պաշտպանում է բոցից։ Կան հատուկ տարբերակներ հրշեջների, տանկիստների, արշավորդների համար։ Շատ երկրների հատուկջոկատայիններ գործողությունների ժամանակ բալակլավա են կրում։
Վեր ոլորած բալակլավան կարելի է կրել սովորական գործած գլխարկի նման։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գլխարկներ Կատեգորիա:Դիմակներ
Bad Liar
«Bad Liar», ամերիկացի երգչուհի Սելենա Գոմեսի ձայնագրած երգը՝ թողարկված 2017 թվականի մայիսի 18-ին որպես առաջին սինգլ Interscope և Polydor լեյբլներում։ Գրել են Սելենա Գոմեսը, Ջուլիա Մայքլզը, Ջասթին Թրանթերը, Յան Կիրպատրիկը, Դևիդ Բիրնը («Talking Heads» խմբի հիմնադիրը), Քրիս Ֆրանսը և Թինա Բեյմութը, պրոդյուսերը եղել է Ian Kirkpatrick-ը։
Քուլմի Նոյշթաթ
Քուլմի Նոյշթաթ (Neustadt am Kulm), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանին։ Մտնում է Վալդնաբի Նոյշթաթ շրջանի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1238 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 20,30 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդն է՝ 09 3 74 140։
Bad Liar
Պատմություն
Երգում առկա են երաժշտական այնպիսի ոճերի տարրեր, ինչպիսիք են նոր ալիքը և ինդի ռոքը.
Քուլմի Նոյշթաթ
Քաղաքը բաժանված է 9 քաղաքային շրջանների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Bad Liar
Պատմություն
Երգն ստացել է դրական արձագանքներ երաժշտական քննադատների և այնպիսի ինտերնետ-հրատարակությունների կողմից, ինչպիսիք են՝ Pitchfork, Rolling Stone , Spin , Idolator , Entertainment Weekly , The New York Times , իսկ Billboard ամսագրից Joe Lynch-ն այն անվանել է «2017 թվականի լավագույն փոփ-երգերից մեկը տվյալ պահին» ։
Երաժշտական տեսահոլովակ
Պաշտոնական տեսահոլովակը թողարկվել է 2017 թվականի մայիսի 18-ին Spotify սթրիմինգային ծառայությունում։ Այն դարձել է առաջին երաժշտական տեսահոլովակը, որի պրեմիերան բացառիկ կարգով կատարվել է Spotify-ում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սելենա Գոմեսի երգեր Կատեգորիա:2017 երգեր Կատեգորիա:Սենտիմենտալ սիրային երգեր Կատեգորիա:ԼԳԲՏ երգեր
Բազի
Բազի, լեռ Թուրքիայում, Վանա լճի լճից մոտ 50 կմ արևելք ։
Բուլաղլար (գետակ)
Բուլաղլար, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի ավազանում, Արփայի օժանդակը ։
Բազի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Վանի նահանգ
Բուլաղլար (գետակ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արփա գետի վտակներ
Դամար
Դամար (Dammard), համայնք Ֆրանսիայում, Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Վիլե Կոտրե կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Շատո Տերրի շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 022258։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2011 թվականին կազմում էր 416 մարդ։
Տնտեսություն
2011 թվականի տվյալներով 258 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 186-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 72-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 72,1%, 1999 թվականին եղել է՝ 75,8 %)։ 186 աշխատունակ բնակիչներից 169-ը աշխատում էին (98 տղամարդ և 71 կին), անաշխատանք էին 17-ը (8 տղամարդ և 9 կին)։ 72 անգործունակ մարդկանցից 15-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 32-ը թոշակառու, 25-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Բազբար
Բազբար, լեռ Զանգեզուրի լեռնաշղթայի հարավարևելյան ծայրամասում, Վանանդաձոր գետակի աջ ափին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ
Մանուել Լաձարի
Մանուել Լաձարի (Manuel Lazzari, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Լացիոյի և Իտալիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է աջ կիսապաշտպանի դիրքում ։
ՍՊԱԼ
Ֆուտբոլիստի կարիերան Լաձարին սկսել է Իտալիայի ցածր դիվիզիիոններում հանդես եկող Մոնտեքիո Մաջորեում, Դելտա Ռովիգոյում և Ջակոմենզեում։ 2013 թվականի ամռանը նա միացավ ՍՊԱԼ-ին, որը այդ ժամանակ խաղում էր Իտալիայի չորրորդ դիվիզիոնում ։ 2013-14 մրցաշրջանում ՍՊԱԼ-ը Լաձարիի հետ տեղափոխվեց Սերիա C1: Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2014 թվականի օգոստոսի 31-ին՝ Պոնտեդերայի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը խփեց 2015 թվականի սեպտեմբերի 13-ին՝ Ռիմինիի դեմ խաղում ։ 2015-16 մրցաշրջանում Լաձարին անցկացրեց 31 հանդիպում առաջնությունում՝ դառնալով 1 գոլի և 3 գոլային փոխանցման հեղինակ, իսկ ՍՊԱԼ-ը հաղթեց Սերիա C1-ը՝ տեղափոխվելով Իտալիայի երկրորդ դիվիզիոն ։
Իր առաջին հանդիպումը Սերիա B-ում Լաձարին անցկացրեց 2016 թվականի օգոստոսի 27-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Բենևենտոյի դեմ խաղում ։ Նոյեմբերի 21-ին նա հեռացվեց խաղադաշտից Տրապանիի դեմ խաղում՝ ստանալով երկրորդ դեղին քարտը հանդիպման 88-րդ րոպեին ։ 2017 թվականի փետրվարի 11-ին իտալացին 2 գոլային փոխանցում տվեց Վիրտուս Էնտելայի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 3-0 հաշվով ։ 2016-17 մրցաշրջանում Լաձարին անցկացրեց 41 հանդիպում ՝ դառնալով 7 գոլային փոխանցման հեղինակ և օգնելով ՍՊԱԼ-ին հաղթել Սերիա B-ն և 49 տարվա բացակայությունից հետո տեղափոխվել Իտալիայի բարձրագույն դիվիզիոն ։
Իր դեբյուտը Սերիա A-ում Լաձարին նշեց 2017 թվականի օգոստոսի 20-ին՝ Լացիոյի դեմ խաղում ։ Առաջին գոլը Սերիա A-ում խփեց օգոստոսի 27-ին՝ Ուդինեզեի դեմ խաղում ։ 2018 թվականի մարտի 31-ին նա գոլ խփեց Ջենոայի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 1-1 հաշվով ։ Նոյեմբերի 10-ին իտալացին 2 գոլային փոխանցում տվեց Կալյարիի դեմ խաղում ։ ՍՊԱԼ-ի կազմում Լաձարին անցկացրեց 212 հանդիպում՝ դառնալով 4 գոլի հեղինակ։
Լացիո
2019 թվականի հուլիսի 12-ին Լաձարին 10 միլիոն եվրոյի դիմաց միացավ Լացիոյին , իսկ Ալեսանդրո Մուրջան տեղափոխվեց հակառակ ուղղությամբ  ։
Միջազգային կարիերա
Իտալիայի ազգային հավաքական Լաձարին առաջին անգամ հրավիրվեց 2018 թվականի սեպտեմբերին Ռոբերտո Մանչինիի կողմից՝ Լեհաստանի և Պորտուգալիայի դեմ խաղերի համար  ։ Իր դեբյուտը ազգային հավաքականում նշեց սեպտեմբերի 10-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Պորտուգալիայի դեմ խաղում  ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի օգոստոսի 18-ի դրությամբ
Միջազգային վիճակագրություն
2019 թվականի օգոստոսի 18-ի դրությամբ
Ակումբային
ՍՊԱԼ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ջակոմենզեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՍՊԱԼ-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լացիոյի ֆուտբոլիստներ
Աուրելինու Լեալ
Աուրելինու Լեալ (Aurelino Leal), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հարավային մարզում։ Մտնում է Իլեուս Իտաբունա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 18 179 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 446,446 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 40,7 մարդ/կմ²։ Քաղաքի տոնը նշվում է դեկտեմբերի 15-ին։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1916 թվականին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Գառնակ (գետակ)
Գառնակ, գետակ Եփրատի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Մալաթիայից հարավ-արևելք բարձրացող լեռների լանջերից և Եփրատի մեջ թափվում աջ կողմից։ Մշտական հոսք չունի, սնվում է ձնհալի ջրերից ։
Լասարո Գալդիանո
Լասարո Գալդիանո (José Lázaro Galdiano, ), իսպանացի ֆինանսիստ, լրագրող, հրատարակիչ, հավաքորդ, ով մինչև կյանքի վերջն ունեցել է Իսպանիայում ամենամեծ և ամենակարևոր արվեստի հավաքածուն ։ 1940 թվականին 19-րդ դարի Իսպանիայի պատմության մեջ նա համարվել է մշակույթի ամենամեծ հովանավորներից ։ Մահվան պահին նրա հավաքածուում ընդգրկված է եղել 12,600 նմուշ ։
Կենսագրություն
Լասարոն ծնվել է Նավառա ինքնավար համայնքի Բեյրե քաղաքում։ Սևիլյայում և Մադրիդում ուսանել է իրավունք և փիլիսոփայություն։ 1883 թվականին պաշտոն է զբաղեցրել Բարսելոնայում տեղակայված Իսպանիայի բանկում, սակայն արվեստի և լրագրության հանդեպ նրա ձիրքը նրան ուղղորդեց այլ ուղղությամբ ։ Լինելով Էմիլյա Պարդո Բասանի ընկերը՝ նա հնարավորություն է ունեցել ծանոթանալու իր ժամանակների իսպանացի մտավորականներին։ 1889 թվականին Մարսելինո Մենենդես ի Պելայոի և այլ իսպանացի առաջատար քննադատների հետ նա հիմնել է España Moderna («Ժամանակակից Իսպանիա») գրախոսականը, որին հաջորդել է Revista Internacional («Միջազգային ամսագիր»), որն անդրադարձել է իսպանացի, ֆրանսիացի, անգլիացի ու գերմանացի հեղինակների ։
1903 թվականին նա ամուսնացել է հմայիչ արգենտինուհի Պաուլա Ֆլորիդոյի հետ (մահացել է 1931 թվականին), ով եղել է ամուսնու համախոհը և նրա խոշոր ձեռքբերումների խորհրդատուն։ Ամուսնուն ուղեկցել է նրա դեպի Եվրոպա, Աֆրիկա, Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկաներ արվեստի նոր գործեր ձեռք բերելու նպատակով կատարված հաճախակի այցելությունների ժամանակ ։
Լասարոն եղել է Ateneo de Madrid մասնավոր մշակութային հաստատության անդամ և Մադրիդի Պրադո թանգարանի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ։ 1921 թվականին նա ընտրվել է Արվեստի պատմության միջազգային կոնգրեսի նախագահ։ Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ նա գտնվել է աքսորում, սկզբում Փարիզում, այնուհետև Նյու Յորքում, որտեղ էլ նա շարունակում է հավաքել արվեստի գործեր։ Կոնֆլիկտի հանգուցալուծումից հետո նա վերադառնում է Մադրիդ։
Լասարո Գալդիանոյի թանգարան
Մինչև Լասարոյի մահը Մադրիդի Կալե Սեռանո փողոցում գտնվող նրա առանձնատունը եղել է նրա հավաքածուների թանգարանը։ Լասարոյի ամուսնության տարում՝ 1903 թվականին նեո-ռենեսանս ոճով կառուցված շենքը բաց է հանրության առջև և ներառում է Հիերոնիմոս Բոսխի, Դիեգո Վելասկեսի, Ֆրանցիսկո Գոյայի, Էլ Գրեկոյի և Ֆրանսիսկո Սուրբարանի ստեղծագործություններից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանացի հավաքորդներ Կատեգորիա:Իսպանացի լրագրողներ Կատեգորիա:Իսպանացի ֆինանսիստներ Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ
Էմի Ռաֆլ
Էմի Լուիզա Ռաֆլ (Amy Louise Ruffle, ծնվ․ 1992 թվականի փետրվարի 25 ), ավստրալիացի դերասանուհի։ Առավել հայտնի է որպես Սիրենա՝ Մակո։ Գաղտնիքների կղզի հեռուստասերիալից ։
Էմի Ռաֆլը սովորել է Վիկտորիայում՝ աղջիկների համար նախատեսված գիմնազիայում ։ Մակո։ Գաղտնիքների կղզի հեռուստասերիալը եղել է նրա առաջին հեռուստատեսային նախագիծը։ Նախկինում նա դերեր է կատարել թատրոնում և մյուզիքլներում։
Անձնական կյանք
Հանդիպում է Լինքոլն Յունեսի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի դերասանուհիներ
Ավստրիական փոստահեռագրային թանգարան
Ավստրիական փոստա-հեռագրային թանգարան (Österreichisches Post- und Telegraphenmuseum), Ավստրիական փոստի ու հեռախոսային կապի պատմության թանգարան։ Որպես առանձին կառույց գործել է 1891 թվականից մինչև 1980 թվականը, որից հետո դարձել է Վիեննայի տեխնիկական թանգարանի հավաքածուի մաս։ Տեղակայված է մայրաքաղաք Վիեննայում։
Տեղադրություն
Փոստային-հեռագրային թանգարանը գտնվում էր Վիեննա քաղաքում հետևյալ հասցեով՝ Mariahilfer Straße 212, Vienna, Austria, որտեղ ներկայում գտնվում է Վիեննայի տեխնիկական թանգարանը։
Պատմություն
Թանգարանը բացվել է 1881 թվականին որպես 1888 թվականին Վիեննայում տեղի ունեցած հոբելյանական առևտրային ցուցադրության գործընթացի շարունակություն։ Այդ ցուցադրությունում, ինչպես և 1873 թվականին Պրատերում տեղի ունեցած համաշխարհային ցուցադրությունում, ավստրիական փոստին մեծ ուշադրություն էր հատկացվել։ 1923 թվականին թանգարանը տեղափոխվեց այն վայրը, որտեղ ներկայում գտնվում է Վիեննայի տեխնիկական թանգարանը ։
Փակում և ներկա կարգավիճակ
1980 թվականին փոստահեռագրային թանգարանը փակվում է և ավստրիական երկաթուղային թանգարանի հետ ձուլվելուց, ավելի ուշ նաև Վիեննայի այլ թանգարանների հետ միավորվելուց հետո, վերաձևափոխվում է տեխնիկական թանգարանի։ Ներկայում հանդիսանում է Տեխնիկական թանգարանի առանձին բաժին ։ Նախկին փոստահեռագրային թանգարանի ցուցանմուշների մի մասը բաշխվեցին Տեխնիկական թանգարանի տեղեկատվության և կապի բաժիններում, արխիվում և թանգարանում ։
Ցուցանմուշներ
Թանգարանի ցուցանմուշները հնարավորություն են տվել հետևել փոստի պատմության ընթացքին ժամանակակից Ավստրիայի տարածքում։ Թանգարանում կարելի էր ծանոթանալ հռոմեացիների կողմից կառուցված փոստային ճանապարհների ցանցին, որը բացահայտվել է գիտական ուսումնասիրությունների արդյունքում։ Կարելի էր տեսնել նաև հնագույն քարե հեռագրասյուներ, որոնք պահպանվել էին ավստրիական տարածքում որպես Հռոմեական կայսրությունում փոստային ծառայության կազմակերպման փաստ ։
Թանգարանում վերաստեղծվել էր ձիաքարշերի և փոստային առաքիչների մակետներ, որոնք պատկերավոր ներկայացնում էին Շտիրիայի դքսության տարածքում փոստային ծառայության կազմակերպման գործընթացը ։
Բազմաթիվ ցուցանմուշների շարքում ամենանշանակալիներից էր 15-րդ դարի ավարտով թվագրվող թղթածրարը, որը թանգարան է բերվել Ադմոնտի բենեդիկտյան աբբայությունից և պատմում է միջնադարյան անհայտ առաքիչի մասին, որ անցել է երկար ճանապարհ, որպեսզի հայտնի ուղերձը ։
Մեկ այլ ցուցասրահի ցուցանմուշները նվիրված էին փոստապետերի գործունեությանը վերջին 100 տարում։ Պահպանվող թագավորական շնորհակալագիրները փաստում են, որ փոստապետի պաշտոնը փոխանցվել է ժառանգականությամբ ։
Վիեննայի հայտնի «չխկչխկան» փոստը ներկայացված է տարբեր առարկաներով։ Այդ փոստի գոյության ժամանակահատվածում փոստի հավաքողները հավաքում և տեղ էին հասցնում նամակները՝ տեղաշարժվելով քաղաքի փողոցներով ձեռքերին փայտյա «չխկչխկիկներով» .:
Թանգարանում կարելի էր տեսնել փոստատարի թիկնոցներ, ավստրիական փոստային պարկ, փոստային սահնակ և այլն, որոնք ներկայացված էին առանձին սրահում։ Լուսանկարներով ներկայացված էին առավել ժամանակակից փոստային փոխադրամիջոցներ՝ թրթուրավոր սահնակներ, որոնք փոստը հասցնում էին Ավստրիայի լեռնային շրջաններ ։
Հիպոկամպ
Հիպոկամպ (իր անվանումը ստացել է ծովաձիու հետ նմանություն ունենալու պատճառով) կազմում է մարդկանց և այլ ողնաշարավոր կենդանիների ուղեղի մի մասը։ Մարդիկ և այլ կաթնասուններ ունեն երկու հիպոկամպ, ուղեղի ամեն կիսագնդում մեկ հատ։ Հիպոկամպը պատկանում է լիմբիական համակարգին և կարևոր դեր է խաղում կարճատև հիշողությունը երկարատևի վերածելու գործում։ Մասնակցում է նաև տարածական հիշողությունը և ակտիվացնում է տարածական կողմնորոշումը։ Հիպոկամպը տեղակայված է քունքային բլթում, քունքային բլթի կեղևի տակ։ Այն կազմված է երկու հիմնական մասից՝ սեփական մասից (այսպես կոչված Ամմոնի եղջյուր) և ատամնավոր կորիզից ։
Ավստրիական փոստահեռագրային թանգարան
Ցուցանմուշներ
Թանգարանի ստորաբաժանումները փնտրում էին նաև զինվորական, պնևմատիկ, նավային, երկաթուղային փոստեր։ Ցուցադրվում էին 19-րդ դարի սկզբի ծանրոցների տուփեր, տպիչների և նամականիշերի տպագրության հին մեքենաները, ինչպես օրինակ, 1910 թվականի դրոշմակնքման մեքենա, հին կշեռքներ, նամականիշների և բացիկների վաճառքի համար նախատեսված ապարատներ։
Հիպոկամպ
Ալցհեյմերի հիվանդության և թուլամտության այլ ձևերի ժամանակ հիպոկամպը առաջին մասերից է ուղեղի, որ վնասվում է։ Վաղ ախտանիշներից են կարճատև և երկարատև հիշողության կորուստը, ապակողմնորոշումը։ Հիպոկամպը վնասվում է նաև հիպօքսիայի, էնցեֆալիտի, էպիլեպսիայի պատճառով։ Հիպոկամպի երկկողմանի վնասում ունեցող մարդկանց մոտ դիտվում է անտերոգրադ ամնեզիա (նոր տեղեկություն հիշելու անկարողություն)։
Ավստրիական փոստահեռագրային թանգարան
Ցուցանմուշներ
Թանգարանը այցելուներին ցուցադրում էին 14-րդ դարից հետո պատրաստված փոստային թղթեր ու ծրարներ, փոստային բացիկներ (որոնք առաջին անգամ ստեղծվել են Ավստրիայում, 1869 թվականի հոկտեմբերի 1)։ Ավստրիայում է հիմնադրվել աշխարհում առաջին ավիափոստը, որը գործել է 1918 թվականի մարտի 31-ից՝ Վաշինգտոն - Լոնգ Այլենդ փոստային չվերթի հիմնադրումից 6 շաբաթ առաջ։
Հիպոկամպ
Մկների վրա հիպոկամպը ուսումնասիրվել է որպես տարածական կողմնորոշման համար պատասխանատու ուղեղի մաս։ Առնետների և մկների հիպոկամպի շատ նեյրոններ գործում են որպես տեղանքի բջիջներ։ Այդ բջիջները առաջացնում են գործողության պոտենցիալ այն ժամանակ, երբ կենդանիները անցնում են իրենց միջավայրի սպեցիֆիկ հատվածով։
Ավստրիական փոստահեռագրային թանգարան
Ցուցանմուշներ
Վիեննայի թանգարանի սրահներում տեղադրվել էին ցուցափեղկեր, որոնցում ներկայացվում էին 1850 թվականից հետո թողարկված Ավստրիայի փոստային նամականիշեր։ Հատուկ թանգարանային բաժնում ցուցադրվում էր փոստային նամականիշի պատրաստման ամբողջ գործընթացը սկսած նկարչի աշխատանքից մինչև տպագրություն։ Թանգարանում պահվում էին նաև ավստրիական հնագույն դրոշմակքման սարքեր և դրոշմակնիքներ, ինչպես նաև առկա էր գրադարան և արխիվ ։
Հիպոկամպ
Անատոմիա
Հիպոկամպը երևում է որպես գորշ նյութի կուտակում, որը բարձրանում է կողմնային փորոքների հատակից՝ ստորին կամ քունքային եղջյուրի մասից ։ Հիպոկամպը նաև երևում է որպես դեպի քունքային բլթի մեջ գնացող կեղևի ծալք Հիպոկամպը ծածկված է պարահիպոկամպալ բլթով և այն տեսանելի է դառնում միայն նրան շրջապատող հյուսվածքի մի մասը հեռացնելուց հետո  ։ Ուղեղի կեղևը կիսագնդերից անցնելով դեպի ներս բարակում է՝ վեց շերտից դառնալով երեք կամ չորս շերտ և առաջացնում է հիպոկամպը ։
Ավստրիական փոստահեռագրային թանգարան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիեննայի թանգարաններ Կատեգորիա:Ավստրիայի փոստ Կատեգորիա:1891 հիմնադրված թանգարաններ
Բաշլիկդերե
Բաշլիկդերե, գետ Արևմտյան Եփրատի ձախակողմյան վտակ Թուզլուսուի աջակողմյան վտակի։ Բնույթը լեռնային է, հոսում է հյուսիս-արևելքից հարավ-արևմուտք ուղղությամբ։ Մայր գետին է միանում Մամախաթուն քաղաքից 20 կմ արևմուտք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուզլուսու գետի վտակներ Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Բայշա Գրանդի
Բայշա Գրանդի  (Baixa Grande), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա մարզում։ Մտնում է Իտաբերաբա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 19 980 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 076 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 19,9 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Սերգեյ Սայադով
Սերգեյ Սայադով, պատմաբան, «Հայազգ» հիմնադրամի համացանցային հանրագիտարանի հիմնադիր ղեկավար։
Կենսագրություն
Սերգեյ Սայադովը ծնվել է 1955 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Թբիլիսի քաղաքում։ Սովորել է Թբիլիսիի թիվ 66 միջնակարգ դպրոցում։ 1977 թվականին ավարտել է Ռոստովի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը ։ 1980-1983 թվականներին աշխատել է Հնագույն ակտերի կենտրոնական պետական ​​արխիվի, Գրականության և արվեստի կենտրոնական պետական ​​արխիվի ֆոնդերում։ Զբաղվում է հայ ժողովրդի էթնոէկոլոգիայի հարցերով։
Հանդիսանում է «Դոնի Նախիջևանի հայկական համայնք» կազմակերպության գործադիր տնօրեն։
Գործունեություն
Կայքը հասցեագրված է նախևառաջ Ռուսաստանի և ԱՊՀ երկրների հայկական համայնքներին, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայ ժողովրդի պատմությամբ և մշակույթով։
«Հայազգ» ռուսալեզու հայագիտական հանրագիտարանի հիմնադիր, որը գրանցվել է 2007 թվականի գարնանը ։ Նախագծին աջակցում ր «Նոր Նախիջևանի հայկական համայնք» Ռոստովի տարածաշրջանային հասարակական կազմակերպությունը՝ ի դեմս դրա նախագահ, արվեստի հայտնի հովանավոր Հարություն Սուրմալյանի, հասարակական Էդուարդ Կառլենովիչ Գուլյանը, Գերասիմ Վանոևիչ Միրզոյանը, ով «Հայազգ» հիմնադրամի նախագահն է ։
Նա գրեթե միայնակ է իրականացնում կայքի խմբագրական աշխատանքները։ Նրա խոսքով, աշխարհի տարբեր երկրներից և´ հայ, և´ օտարազգի օգտատերերը մշտապես հետաքրքիր տեղեկություններ են ուղարկում իրեն ։ Նախագծի աշխատանքներում հիմնական աջակցությունը ստանում է ռուսալեզու հայկական լրատվամիջոցներից՝ «Նոյյան տապան», «Нахичевань-на-Дону», «Еркрамас», «Գոլոս Արմենիի» և այլն։ Պտղաբեր համագործակցություն է հաստատվել «Արարատ» մշակութային և կրթական հասարակության, «Դոնի Նովո Նախիջևանի հայկական համայնք», «Друзья Арцаха», «Джавахкская диаспора России» հասարակական կազմակերպությունների հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ Կատեգորիա:Խորհրդային հասարակական գործիչներ
Բեկշեհիր
Բեկշեհիր, լիճ Կիլիկիայում, նրա արևմտյան մասում։ Արևմտյան տառադարձությամբ կարդացվում է Պեկշեհիր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լճեր Կատեգորիա:Կիլիկիա
Վերպել
Վերպել (Verpel), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 89 մարդ, բնակչության խտությունը` 5.84 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15.25 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 200 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 65 կմ հյուսիս-արևելք, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 50 կմ հարավ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 42 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 28-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 14։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 66,7 %։ 28 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 24 անձ (15 տղամարդ և 9 կին)։ Գործազուրկ են եղել 4 անձ (1 տղամարդ և 3 կին)։ 14 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 3-ը` թոշակառուներ, իսկ 7-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Գարգալո
Գարգալ (Gargallo), քաղաք Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում ։
Բնակչությունը 1673 մարդ է (2010 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 558 մարդ/կմ² է։ Տարածքը 3 կմ² է։ Փոստային ինդեքսը՝ 28010։ Հեռախոսային կոդը՝ 0322։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Պետրոս Առաքյալը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հատերիա
Հատերիա կամ տուատարա (Sphenodon punctatus), սողունների տեսակ, կնճիթագլուխների կարգի միակ պահպանված ներկայացուցիչը (երբեմն առանձնացնում են նաև երկրորդ տեսակը՝ Sphenodon guntheri)։
Տարածված է Նոր Զելանդիայի մի շարք փոքր կղզիներում՝ Պլենտի ծոցի 13 ժայռոտ կզիներում, որտեղ ստեղծված է հատուկ արգելանոց (երկրի երկու հիմնական կղզիներում՝ Հյուսիսայինում և Հարավայինում, ոչնչացել է)։ Ներկայում հատերիան անհետացող տեսակ է և ունի պահպանության կարիք։ Ընդգրկված է միջազգային «Կարմիր գրքում» և ներկայում ունի խոցելի տեսակի կարգավիճակ։
Ընդհանուր բնութագիր
Մարմնի երկարությունը հասնում է 76 սմ-ի, քաշը՝ 1,3 կգ ։ Կյանքի միջին տևողությունը 60 տարի է, սակայն կարող են ապրել նաև հարյուր տարուց ավելի ։ Որոշ ուսումնասիրողներ կարծում են, որ հատերիաները կարող են ապրել շուրջ 200 տարի ։ Ողերը երկգոգավոր են։ Գանգը ոսկրային է, ունի երկու քունքային աղեղ։ Գլուխը մեծ է, վերջավորություններն ունեն հինգ մատ։ Կոպուլատիվ օրգան չունեն։ Գույնը դեղնականաչավուն է, փայլ չունի, մարմնի կողքերին և վերջավորությունների վրա կան դեղին բծեր։ Սեռահասուն են դառնում 15-20 տարեկանում ։ Ապրում է կրծողների և մրրկահավերի բներում։ Վարում է գերազանցապես գիշերային կենսակերպ։ Սնվում է տարբեր անողնաշարավորներով, երբեմն՝ մանր մողեսներով, մրրկահավի ձվերով։ Արտաքին տեսքով ու կենսագործունեությամբ հիշեցնում են խոշոր իգուանաների։
Բազմաթիվ սողղունների նման հատերիաներն ունեն լավ զարգացած մթնային աչք՝ օրգան, որը ծագմամբ և ֆունկցիայով սերտորեն կապված է էպիֆիզի հետ։ Այն մասնակցում է օրգանիզմի օրական ռիթմերի կարգավորմանը՝ կապված գիշերվա և ցերեկվա հերթափոխի հետ, տարածության մեջ կենդանու կողմնորոշման ապահովմանը և ջերմակարգավորմանը։
Մինչև 1989 թվականը համարվում էր, որ կա հատերիաների միայն մեկ տեսակ, սակայն Վիկտորյա թագուհու համալսարանի (Վելինգտոն) պրոֆեսր Չարլզ Դեգորտին առաջարկել է առանձնացնել 2-րդ տեսակը՝ Բրազեր կղզու տուատարուն (Sphenodon guntheri):
Նոր Զելանդիայի՝ Կուկի նեղուցի մի շարք ոչ խոշոր կղզիներում հատերիաները հաճախ բնակվում են մրրկահավերի բներում։ Այդ ընթացքում սողունները և թռչուններն ապրում են միասին։ Ցերեկը, երբ մրրկահավերն զբաղվում են սննդի փնտրտուքով, հատերիաները հանգստանում են բներում։ Մթնշաղի հետ թռչունները վերադառնում են բները, իսկ հատերիաները դուրս է գալիս սնունդ փնտրելու։
Հիվանդություններ
Հատերիան Amblyomma sphenodonti Dumbleton, 1943 տզերի զարգացմա բոլոր փուլերի միակ տերն է ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Սողուններ
Գենջ (հյուքյումեթություն)
Գենջ, հյուքյումեթություն (մուսուլմանական ժառանգական ֆեոդալական իշխանություն) Արևմտյան Հայաստանում։ Ստեղծվել է 17-րդ դարում, Օսմանյան կայսրության նվաճած հայկական տարածքում և ենթական էր Դիարբեքիրի փաշայությանը։ Տարածվում էր Վանա լճից արևմուտք, Արածանի գետի հովտում։ Հետագայում մտնում էր Բիթլիսի նահանգի կազմի մեջ և կազմում էր Գենջի գավառը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստան
Ստարուշկինո
Բնակչությունը
1959 թվականի տվյալներով, գյուղում ապրում էր 84 մարդ, հիմնականում հայեր, իսկ 1989 թվականին` 4 մարդ , կրկին հայեր։
Բնակիչներն զբաղվում էին ծխախոտի, եգիպտացորենի, բանջարեղենի մշակությամբ, այգեգործությամբ, շերամապահությամբ և մեղվաբուծությամբ։ Ուներ հայկական տարրական դպրոց։
Հիմնադրել են Տրապիզոնի շրջանից եկած հայերը, 1898 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աբխազիայի գյուղեր Կատեգորիա:Աբխազիայի հայաբնակ գյուղեր
Սորա (Կորբանկայի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր