cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռիտա Ուիլսոն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Գրիգոր Կարապետյան (այլ կիրառումներ)
Գրիգոր Կարապետյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Կաորսո
Կաորսո (Caorso, Caùrs), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Պիաչենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4511 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 113 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 40 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 29012։ Հեռախոսային կոդը՝ 0523։
Կոմունան հատկապես նշում է Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի Վերափոխումը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 15-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Բերդաքար (լեռնագագաթ)
Բերդաքար, լեռնագագաթ Սյունիքի մարզում, Մեղրու լեռնաշղթայի ճյուղավորություններում, Ալվանք գյուղից 6 կմ հյուսիս–արևմուտք։ Բարձրությունը 2164 մ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Պրիերո
Պրիերո (Priero), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 504 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 25 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 20 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0174։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Անվճար նախաճաշեր չեն լինում
Անվճար նախաճաշեր չեն լինում (There ain't no such thing as a free lunch)՝ թևավոր խոսք, նկատի ունի, որ ինչ-որ շահույթի ստացումը կապված է ծախսերի հետ, եթե նույնիսկ այդ ծախսերն առաջին հայացքից տեսանելի չեն ։ Բնօրինակում նույնպես՝ There's no such thing as a free lunch կամ հապավման տեսքով՝ TNSTAAFL, TANSTAAFL կամ TINSTAAFL: Ռուսերեն թարգմանությամբ «Անվճար նախաճաշեր չեն լինում», «Անվճար լանչեր չեն լինում»։ Նմանատիպ ռուսական ասացվածք է «Անվճար պանիրը թակարդում է լինում», սակայն ունի մտքի լրացուցիչ երանգ ։ Այն ընդգծում է, որ յուրաքանչյուր գործողություն, որը գովազդվում է որպես ինչ որ մեկին անվճար ինչ որ բարիքի տրամադրում, իրականում պարտադիր ունենում է կողմնակի բացասական ազդեցություններ՝ այն ստացողի համար կամ այլ սուբյեկտների համար և սովորաբար ինչ որ եղանակով շահույթ է բերում կազմակերպողին ։
Ծագում
19-րդ դարում ԱՄՆ-ի արևմուտքում շատ խորտկարաններ այցելուներին մեկ դոլարի անվճար խորտիկ էին առաջարկում, եթե այցելուն գնում էր 15 ցենտի խմիչք ։ 1891 թվականին Ռեդյարդ Կիպլինգը գրում է.
Հույսն այն էր, որ մեկ բաժին խմիչքով այցելուն չի բավարարվի ։
Արտահայտությունը գործածեց ամերիկացի լրագրող Բարտոն Կրեյնը «Հմուտ ներդնողը» (1959 թվական) գրքում։ Այլ հեղինակների կողմից արտահայտության օգտագործման ավելի վաղ օրինակներ կան, սկսած 1949 թվականից ։
TANSTAAFL հապավումը ժողովրդայնացվեց 1966 թվականին Ռոբերտ Հայնլայնի «Լուսին՝ խիստ տիրուհի» վեպում ։
Արտահայտությունը հատկապես հայտնի դարձավ 1975 թվականին, ամերիկացի տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Միլթոն Ֆրիդմենի համանուն գրքի հրատարակությամբ  ։
Տնտեսական իմաստ
Դա կիրառելի է այս կամ այն տնտեսական քաղաքականության մեջ։ Օրինակ՝ մակսային սակագների ներմուծումը օգուտ է տալիս որոշ ազգային արտադրողների, բայց վնաս է հասցնում սպառողներին։ Երկրում, որտեղ ռեսուրսները սահմանափակ են, ամեն ինչ իր գինը ունի ։
Կալիֆոռնիա նահանգի համալսարանի պրոֆեսոր Աբաս Գրեմմին պնդում է, որ տնտեսական քաղաքականության մեջ այդ փաստարկը հնչեց հետպատերազմյան տարիներին ի պատասխան ԱՄՆ-ի վարչապետ Հենրի Ուելսի առաջարկության՝ անվճար ապահովել աշխարհի բոլոր մարդկանց մինիմալ պահանջները։ Լրագրող Պոլ Մելոնը պատասխանեց, որ Ուոլլեսը անտեսում է փաստը՝ «անվճար նախաճաշ ասվածը գոյություն չունի» և դրա համար ամեն դեպքում ինչ որ մեկը պետք է վճարի։ Որպես ժամանակակից օրինակ Գրեմմին դիտում է «անվճար» դպրոցական կրթությունը և սնունդը ԱՄՆ-ում, որը հարկատուներին արժենում է տարեկան 494 և 12 միլիարդ դոլար ։
Համենայն դեպս կառավարությունը հակված է հարկատուների փողերը ծախսել «անվճար բարիքների» ստեղծման վրա ։
Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսոր Գրեգորի Մեքյուն օգտագործում է «TANSTAAFL», որպեսզի պատկերազարդի այլընտրանքային արժույթի հայեցակարգը, որպեսզի ստանաս որևէ իր, որը հավանում եք, մենք որպես օրինակ պետք է հրաժարվենք այլ իրից, որը նույնպես մեզ դուր է գալիս ։ Համանմանորեն TANSTAAFL-ի տնտեսական իմաստը նկարագրում է Սթենֆորդի համալսարանի գիտական աշխատակից Դեվիդ Հենդերսոնը։ Ամենահայտնի տնտեսական դասագրքերի հեղինակներից մեկը՝ Կեմպբելլ Մակկոնելը կարծում է, որ այդ գաղափարը ընկած է ամբողջ տնտեսագիտական մտածողության հիմքում՝ անվճար նախաճաշեր են լինում, ամեն դեպքում, երբ ինչ որ մեկը պետք է դրա համար վճարի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թևավոր խոսքեր
Մերի Մաքսապետյան
Մերի Վարդանի Մաքսապետյան, հայ գրականագետ, թարգմանիչ։ Եղել է Հայաստանի ժուռնալիստների միության և Հայաստանի գրողների միության անդամ (1985)։ Բանասիրական գիտությունների թեկնածու։
Կենսագրություն
Մերի Մաքսապետյանը ծնվել է 1927 թվականին Լենինականում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ռոմանագերմանական բաժինը։ Աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի և Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտներում։ Եղել է Հայաստանի ժուռնալիստների, Հայաստանի գրողների միության անդամ (1985) ։
Բազմաթիվ գրականագիտական աշխատությունների, հոդվածների հեղինակ է, որոնք հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն հրատարակվել են մի շարք պարբերականներում։ Ռուսերենից և անգլերենից կատարել է թարգմանություններ, որոնք հրատարակվել են գրական հանդեսներում («Արտասահմանյան գրականություն», «Գարուն» և այլն)։ Մաքսապետյանի կատարած թարգմանությունները (Ի. Շոուի «Հարուստ, աղքատ», Կ. Վոնեգութի «Կապտամորուսը») բեմադրվել են հայկական թատրոններում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Ցխինվալ (ֆուտբոլային ակումբ)
Ֆուտբոլային ակումբ «Ցխինվալ» (վրաց.՝ ცხინვალი), վրացական ֆուտբոլային ակումբ։ Թիմը հիմնադրվել է Գորի քաղաքում։
Պատմությունը
Ակումբը հիմնադրվել է 1936 թվականին ։ 1968-1970 թվականների ընթացքում թիմը երեք մրցաշրջան է անցկացրել ԽՍՀՄ-ի առաջնությունում։
1990 թվականից սկսած թիմն հանդես է գալիս Վրաստանի առաջնության և գավաթի խաղարկությունում։ Թիմն իր պատմության լավագույն արդյունքն գրանցել է 2005/06 մրցաշրջանում ։
2006/07 մրցաշրջանից հետո թիմում առաջացել են կառուցվածքային խնդիրներ, որոնց արդյունքում թիմը լուծարվել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացական ֆուտբոլային ակումբներ
Տրիմիտի
Տրիմիտի (Τριμίθι, Edremit), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Կիրենիայի շրջանում։ Գյուղը դե ֆակտո գտնվում է Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետություն կոչվող պետության կազմում։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 1268 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Գրիգոր Կարապետյան (նկարիչ)
Գրիգոր Կարապետյան (1908, Բուխարեստ - ?), հայ նկարիչ։
Կենսագրություն
Կարապետյանի ստեղծագործություններից պահվում են Սուրբ Էջմիածնի Վեհարանում։
Ուշագրավ են Կարապետյանի Ֆրանցիսկյան քույրերի մատուռի (Լիոն) վիտրաժը, խաչը և մետաղալարերից պատրաստված այլ քանդակներ։ Գեղանկարչական գործեր՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1908 ծնունդներ Կատեգորիա:Բուխարեստ քաղաքում ծնվածներ
Կամրջակ (գետ)
Կամրջակ, գետակ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Սիսիան գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Զանգեզուրի լեռներից և Դրունք լեռնանցքից 2 կմ հյուսիսում միանում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 8 կմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Սիսիան գետի վտակներ
Kaos (հեռուստասերիալ)
«Kaos», սպասվող ամերիկյան դրամատիկ վեբ հեռուստասերիալ, որի պրեմիերան տեղի կունենա Նեթֆլիքսում։ Հեռուստասերիալը պատվիրվրել է 2018 թվականի հունիսի 10-ին։
Նախադրյալ
Kaos-ը նկարագրվում է որպես « Հունական դիցաբանության սև հումորոտ և ժամանակակից վերաիմաստավորում, որը ուսումնասիրում է գենդերային քաղաքականության, իշխանության և ստորգետնյա աշխարհի կյանքի մասին թեմաները» ։
Զարգացում
2018 թվականի հունիսի 10-ին հայտարարվեց, որ Նեթֆլիքսը պատվիրել է հեռուստասերիալը։ Սերիալը ստեղծվել և գրվել է Չարլի Քովելի կողմից։ Սպասվում է, որ գործադիր պրոդյուսերներ են լինելու Նինա Լեդերմենը, Տանյա Սեգատչյանը և Ջոն Վուդվորդը։ Հեռուստասերիալի արտադրական ընկերություններն են All3Media-ն և Brightstar-ը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2020 հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Նեթֆլիքսի բնօրինակ ծրագրեր
Վիկտոր Իվանով
Վիկտոր Իվանով (Иванов, Виктор Иванович, ) ռուս և խորհրդային գեղանկարիչ, մանկավարժ։
ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս (1988, թղթակից անդամ` 1978)։ ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1990) ։ ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի (1968), ՌԽՍԴՀ Ռեպինի անվան պետական մրցանակի (1989) և Ռուսաստանի Դաշնության պետական մրցանակի դափնեկիր (1996)։ 1951 թվականից` ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1924 թվականի օգոստոսի 2-ին, Մոսկվայում։
Մինչև 1939 թվականը սովորել է կենտրոնական Պիոների տան կերպարվեստի ստուդիայում (Վ. Ա. Վորոնինի և Ա. Մ. Միխայլովի արվեստանոց)։
1939-1944 թվականներին սովորել է Մոսկվայի գեղարվեստի ակադեմիական լիցեյում (պրոֆեսոր Վ. Պոչիտալովի արվեստանոց)։
1945-1950 թվականներին սովորել է Մոսկվայի գեղարվեստական ինստիտուտում (պրոֆեսոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ, ակադեմիկոս Ա. Գրիցայի արվեստանոցը)։
1950 թվականից եղել է Մոսկվայի հանրապետական, համամիութենական ցուցահանդեսների ակտիվ մասնակից։
1950-1952 թվականներին դասավանդել է Մոսկվայի գեղարվեստի միջնակարգ դպրոցում։
1951 թվականից եղել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։
1957 թվականին սկսել է աշխատել Ռյազանի ժողովրդին նվիրված աշխատանքների վրա։
1957-1967 թվականներին աշխատել է «Ռուս կանայք» մեծ շարքի վրա. «Պատերազմի տարիներին» (1958-1967), «Ռյազանի մարգագետինը» (1962-1971), «Ետաճաշիկ» (1963-1966), «Կարտոֆիլի բերքահավաք» (1967)։
1959-1962 թվականներին ստեղծագործական ուղևորության է մեկնել Եգիպտոս, Սիրիա, Իտալիա, Կուբա, Մեքսիկա։
1968-1981 թվականներին եղել է ՌԽՖՍՌ նկարիչների միության վարչության քարտուղար։
1988 թվականին ընտրվել է ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի իրական անդամ։
Բազմաստվածություն
Բազմաստվածություն (πολύς-«բազմաթիվ, շատ»+θεός-«Աստված, աստվածային»-«բազմաստվածություն» ), հեթանոսական կրոնի ձև, որն ընդունում է մեկից ավելի աստվածների գոյությունը։ Առաջացել է տոհմային համայնքի քայքայման և դասակարգային հասարակության ձևավորման շրջանում։ Բազմաստվածությունը հանդիսանում է կրոնական համակարգ և թեիզմի տեսակ, որի շրջանակներում այն հակադրվում է միաստվածությանը (հավատքը, որ գոյություն ունի միայն մեկ Աստված) և աթեիզմին (միակ Աստծու և ընդհանրապես աստվածների գոյության ժխտումը)։ Բազմաստվածությունը մինչև այժմ պահպանվում է Հնդկաստանի (հինդուիզմ), Չինաստանի (դաոսիզմ), Ճապոնիայի (սինտոիզմ) կրոններում։ Քրիստոնեությունն ընդունելուց առաջ հայերն ունեցել են բազմաստվածային դիցարան՝ Արամազդի գլխավորությամբ։ Դիցարանի մեջ են մտել Անահիտը, Աստղիկը, Վահագնը, Տիրը և ուրիշներ։ Պատմական զարգացման ընթացքում բազմաստվածությունը իր տեղը զիջել է միաստվածությանը, որում, սակայն, պահպանվել են նրա առանձին տարրեր։
Վիկտոր Իվանով
Ստեղծագործություն
Նրա աշխատանքները պահվում են Տրետյակովյան պատկերասրահում, Ռուսական պետական թանգարանում, Կիևի ռուսական արվեստի թանգարանում, Ռյազանի մարզի գեղարվեստի թանգարանում, Ռուսաստանի և աշխարհի այլ երկների բազմաթիվ այլ թանգարաններում, իսկ նկարչի դիմանարը 1983 թվականից գտնվում է Ուֆֆիցիի (Ֆլորենցիա) պատկերասրահում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Մոսկվայի 850-ամյակի հուշամեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Անդրեյ Բելիի անվան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ գրականության և արվեստի բնագավառում Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Բազմաստվածություն
Տերմինի ծագումը
Տերմինն առաջացել է πολύς-«բազմաթիվ» և θεός-«աստված» բառերից։ Առաջին անգամ օգտագործվել է հրեա փիլիսոփա, գրող Փիլոն Ալեքսանդրացու կողմից՝ քրիստոնյաների հետ կրոնական հակասություններում։ Տերմինն առաջ է քաշվել հեթանոսությունից տարբերակելու նպատակով, քանի որ հրաները հեթանոս կամ կռապաշտ էին անվանում բոլոր նրանց, ովքեր հուդայականություն չէին դավանում։ Սակայն Եվրոպայում, քրիստոնեության տարածմանը զուգընթաց, տերմինը գործածությունից դուրս եկավ՝ «հեթանոսություն» տերմինի լայն կիրառման պատճառով։ Տերմինի վերածնունդը և հետագա օգտագործումը հնարավոր եղավ շնորհիվ ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ և փիլիսոփա Ժան Բոդենի՝ «Հեպտապլամերես» կամ «Յոթ մասնակիցների զրույցը» աշխատությունների։
Բազմաստվածությունն Աստվածաշնչում
Աստվածաշնչում բազմաստվածությունը կոչվում է հեթանոսություն՝ որպես միակ Աստծուն դավճանելու հասկացություն, որում սիստեմատիկորեն հայտնվում էին հրեաները։ Սողոմոն արքայի և նրան նախորդող արքաների ժամանակներում Իսրայելի հրեական թագավորությունում օրինական կերպով գոյություն ունեին սրբազան լեռներ և սրբազան պուրակներ, որտեղ տեղի էին ունենում հեթանոս աստվածների երկրպագություն. Բաալին, Դագոնին, Մողոքին, Աստարտեին, և այլ աստվածներին, որոնց պաշտամունքները տարածված էին Հարավարևմտյան Ասիայում։ Ըստ Հին Կտակարանի, միաստվածությունից և Յահվեից նահանջի համար, Աստված պատժեց հրեաներին, ովքեր նվաճվեցին հեթանոս ազգերի կողմից։ Ասորեստանը ստրկացրեց Հյուսիսիսրայելական թագավորությունը, իսկ հետո Բաբելոնը նվաճեց Հուդայի թագավորությունը՝ գերի վերցնելով հրեաներին։
Բազմաստվածությունը Ղուրանում
«Ալ-Բակարի» Ղուրանի երկրորդ սուրհանում բազմաստվածությունը սահմանվում է սիրո միջոցով.
Բազմաստվածության ծագման տեսություններ
Երկար ժամանակ և ներկայումս բազմաստվածության ծագումն ու նրա կապը միաստվածության հետ հանդիասնում է վիճաբանության առարկա՝ մարդաբանների, աստվածաբանների և կրոնի պատմաբանների շրջանակում։ Վիճաբանության հիմքում ընկած է բազմաստվածության գերականության ընդունումը կամ ժխտումը՝ միաստվածության նկատմամբ։
Քրիստոնեական ավանդույթներում բազմաստվածությունը համարվում է երկրորդական՝ համեմատած բնական միասվածության հետ։ Ըստ այս ենթատեքստի, բազմաստվածությունը դիտարկվում է դեգրեդացիա և միակ Աստծու մոռացում՝ որպես մեղանչելու և մարդկության ընդհանուր հոգևոր-բարոյական անկման դրսևորումներից մեկը և այդպիսի վիճակը պետք է հաղթահարվի մարդկանց կողմից։
Բազմաստվածության ուսումնասիրման նոր մոտեցումներ առաջ եկան Վերածննդի դարաշրջանում, բայց մինչև XVIII դարը եվրոպացի մտածողները կենտրոնացած էին հիմնականում հունական դիցաբանության ուսումնասիրման վրա։ Սակայն, արդեն Նորագույն ժամանակներում, կապված կրոնի հետազոտության աշխարհիկացման հետ, ի հայտ եկան տեսություններ, որոնք կարծում էին, որ բազմաստվածությունը մարդկության առաջնային վիճակն է։ Առաջիններց, ով արտահայտեց նման գաղափար, շոտլանդացի փիլիսոփա, տնտեսագետ և պատմաբան Դեյվիդ Հյումն (1711—1776) էր։ Նա բազմաստվածությունն անվանեց. «տգետ մարդկանց սկզբնական կրոն»՝ ձևավորված «կենցաղային գործերի մտահոգություններից, հույսերից և վախերից»։ Համապատասխանաբար, միայն մարդկային բանականության հետագա զարգացումը բերեց մարդկությանը դեպի՝ միաստվածություն։ Այս տեսակետն իր արտացոլումն է գտել նաև այդ ժամանակաշրջանի գրականության մեջ։ Շոտլանդացի բանաստեղծ Ջեյմս Մակֆերսոնը (1736-1796), գերմանացի գրող և փիլիսոփա Յոհան Հերդերը (1744-1803) և այլք դիցաբանությունը մեկնաբանում էին որպես համազգային իմաստության արտահայտում՝ քողարկված բանաստեղծական կերպարով։
Հետագայում, ծանոթանալով այլ երկրների պատմությանը, մշակույթին և դիցաբանությանը, ինչպիսիք են՝ Եգիպտոսը, Ռուսաստանը, Հնդկաստանը, Չինաստանը, հնարավորություն եղավ անցնել բազմաստվածության համեմատական-կրոնական մեթոդի և հեռանալ առասպելի՝ որպես «պրիմիտիվ անտեղյակություն» հասկացությունից։ Այսպիսով, բազմաստվածության առաջնայնության գաղափարի զարգացման գործում ներդրում ունեցավ կրոնի ծագման անիմիստական տեսության հիմնադիր, հայտնի բրիտանացի ազգագրագետ, մշակութաբան, կրոնական ծեսերի և արարողությունների հետազոտող Էդվարդ Թեյլորը (1832-1917)։ Իր «Նախնադարյան մշակույթ» գրքում, հրատարակված Դարվինի՝ «Մարդու ծագումը» գրքի հետ միաժամանակ, նա առաջարկց, որ նախնադարյան մարդը, մտածելով իր երազների մասին, եկավ իր մեջ որոշ հոգևոր սուբստանցի առկայության մասին եզրահանգման։ Այդպիսի հոգևոր սուբստանցի առկայությունը մարդը հետագայում առաջարկեց և իրեն շարջապատող նյութական առարկաների ու կենդանի բնության մեջ։ Էդվարդ Թեյլորի կարծիքով, այսպիսով, առաջացավ հավատ՝ տարբեր հոգիների հանդեպ և հետագայում՝ այդ «առաջնային կրոնի» հիման վրա, զարգացան կրոնի մնացած տեսակները, իսկ ամենավերջում՝ հավատը դեպի միակ Աստված։
Այդպիսի տեսակետի էր հակված նաև այլ հայտնի շոտլանդացի կրոնագետ, մարդաբան, էթնոլոգ, մշակութաբան և կրոնի պատմաբան Ջեյմս Ջորջ Ֆրեզերը (1854—1941), ով դիցաբանաության և կրոնի պատմության «Ոսկե ճյուղը» աշխատության հեղինակն է։ Նա Թեյլորի «նախնական կրոնի» գաղափարին ավելացրեց, բացի հավատից և հոգուց, նաև երկրորդ տարր՝ մոգություն և ծես։
Գերմանացի փիլիսոփա, իդեալիստ Ֆրիդրիխ Շելինգը (1775—1854) իր աշխատություններում կրոնում տրաբերակում է՝ նախապատրաստման փուլ (բազմաստվածության դիցաբանություն) և կրոնի հայտնության փուլ (այսինքն՝ քրիստոնեություն)։ Դիցաբանությունը հանդիսանում է բնական կրոն, որտեղ կրոնական իրականությունը բացահայտվում է զարգացման բնական գործընթացում, ճիշտ այնպես, ինչպես բնության բնական զարգացման մեջ աստիճանաբար բացահայտվում է նրա գաղափարական իմաստը։
XX դարի սկզբին, պարզունակ ժողովուրդների բազմաթիվ հոգեբանական հետազոտություններ ցույց տվեցին, որ որ անիմիզմի տեսությունը անհիմն կերպով վերցրել է «նախնադարյան մարդու» մտածողության եվրոպական առանձնահատկությունները։ Ֆրանսիացի հայտնի մարդաբան և փիլիսոփա Լուսիեն Լևի-Բրյուլն (1857—1939) ասում էր, որ նախնադարյան ազգերի կյանքի փաստերը ցույց են տվել, որ այդ տեսությունը հիմնավորված չէ։ Նա նախնադարյան մտածողության մասին խոսում էր՝ որպես «մինչ տրամաբանական», ժամանակակից մարդու մտածողությունից սկզբունքորեն տարբերվող գործունեություն։
Միաստվածության տեսության գերակայության զարգացման գործում մեծ ներդրում է ունեցել ավստրիացի ազգագրագետ, սոցիոլոգ, լեզվաբան Վիլհելմ Շմիդտը (1880—1954): 1912-1955 թվականներին նա հրատարակեց իր՝ «Աստծո գաղափարի ծագումը» տասներկու հատոր պարունակող աշխատությունը, որտեղ համակարգեց իրականացվող ազգագրական հետազոտությունների արդյունքները և փորձեց հիմնավորել նախնադարյան միաստվածության հայեցակարգերը։
Բազմաստվածությունն ուսումնասիրվում է իր դիցաբանական բաղադրիչով։ Առասպելն ընկալվում է՝ որպես աշխարհը ռացիոնալացնելու յուրահատուկ ձև։ Կառուցվածքային մարդաբանությունը, ֆրանսիացի գիտնական Կլոդ Լյուի-Շտրաուսը (1908—2009), դիտարկում է դիցաբանության մեջ անգիտակցական տրամաբանական գործընթացների դաշտ՝ միտված լուծելու մարդկային գիտակցության հակասությունները։ Կարլ Գուստավ Յունգը (1875—1961) դիցաբանության մեջ գտնում էր կոլեկտիվ անգիտակցականի նախօրինակ։
Գրեթե բոլոր առասպելների տեսության մեջ նշվում է նախնադարյան մտածելակերպում անգիտակցականի առաջնային դերի մասին։ Բազմաստվածության հանդեպ հատուկ հոտաքրքրությունը՝ նրա դիցաբանական բաղադրիչում, ապացուցում է ցանկակաց իրատեսությունում կրոնական ակունքի կարևորությունը ։
Բազմաստվածության էությունը
Բազմաստվածության պարադիգմում աշխարհը ներկայացված է տարբեր աստվածների հիերարխիայի ձևով, ովքեր ունեն ավել կամ պակաս ուժ, արտաքին տեսք, որպես կանոն՝ մարդակերպ, և բնության ու հասարակության մեջ իրենց կոնկրետ կառավարման ոլորտը։ Աստվածների պանթեոնն իրնենից ներկայացնում է փոխհամագործակցության բարդ համակարգ, որտեղ աստվածներն ունեն իրենց կրքերը, բնավորությունը, հարաբերությունների մեջ են մտնում միմյանց հետ և ունեն կոնկրետ ազդեցության ոլորտ։ Յուրաքանչյուր աստծո գործունեության ոլորտն առանձին է։ Օրինակ, Հին Հունաստանում Պոսեյդոնը ծովի աստվածն էր, Գեան՝ հողի աստվածուհին, սոցիալական ոլորտում՝ Հերմեսն առևտրի աստվածն էր և այլն։ Պանթեոնը սովորաբար գլխավորում էր գերագույն աստվածը, բայց, ի տարբերություն միաստվածության, ոչ եզակին։ Որպես կանոն, այդ աստվածը համարվում էր արևի աստվածը (հին եգիպտական, սլավոնական և շումերական դիցաբանություն), չնայած հանդիպում են նաև բացառություններ։
Բազմաստվածության համար տեսական հիմանվորում է հանդիսանում դիցաբանությունը ։ Այդ պատճառով բազմաստվածության ուսումնասիրումը սերտ կապված է առասպելների ուսումնասիրման հետ, որոնք իրենցից ներկայացնում են՝ լեգենդներ աստվածների և հերոսների մասին։ տարբերակում են՝ աստվածասերության (աստվածների ծագման մասին առասպելներ) և տիեզերածնության (աշխարհի ծագման մասին առասպելներ) առասպելներ։ Նախնադարյան և ավանդական հասարակություններում առասպելը, նվիրված տիեզերքի ու մարդու, սոցիալական ինստիտուտների ծագմանը, մշակութային ձեռքբերումներին, կյանքին ու մահվանը, կատարում է կրոնի, գազափարախոսության, փիլիսոփայության, պատմության և գիտության գործառույթներ։
Բազմաստվածության կրանական պրակտիական (նրա ծեսերը) ուղղված է աստծո հետ կապ հաստատելուն և նրանից որևէ օգնություն ստանալուն և մարդու կողմից՝ որպես փոխանակություն, կատարվում է զոհաբերություն ։ Աստծո հետ համագործակցելու նշանների իմացությունը, և պրակտիկայում դրանց կիրառությունը շրջապատող իրականության հանդեպ տալիս է իշխանություն։ Ծիսակարգի միջոցով իրականության նկատմամբ իշխանության հաստատումը մոգություն է։ Բազմաստվածությունն իր էությամբ մոգական է, քանի որ աստվածների աշխարհը տրանսցենդենտալ չէ, այն լուծարվում է բնության մեջ։
Բազմաստվածության տեսակներ
Առանձնանում են բազմաստվածության տարբեր տեսակներ.
Բազմաստվածությունը ժամանակակից աշխարհում
Ժամանակակից աշխարհում բազմաստվածությունը ներկայացված է ներքոհիշյալ կրոններում.
Բուդդայականություն
Բուդդայի ուսմունքի նպատակն է՝ սամսարայի տանջանքներից ազատվելը և նիրվանայի հասնելը։
Բուդդայականությունում ժխտվում է անհատական Աստծու մասին ուսմունքը, որը կա աբրահամյան կրոններում։ Այդ պատճառով բուդդայականությունը դասվում է նեթեիզմի շարքին և հաճախ իր բնույթով մեկնաբանվում է՝ որպես սպիրիտուալիզմ, այլ ոչ թե կրոն։
Ջայնիզմ
Ջայնիզմի ուսմունքի կենտրոնում, ինչպես այլ հնդկական կրոններում, սամսարայից ազատվելու խնդիրն է։ Ջայնիզմում մեծ թվով աստվածներ կան, բայց հիմնական աստվածներ են համարվում՝ «Ջինան», «Արիհանտը», «Թիրթանկարիան», ովքեր հաղթահարեցին ներքին կրքերը և ձեռք բերեցին լուսավոր գիտակցություն։ Այդ պատճառով, Ջայնիզմի ուսմունքի հետևորդների համար, բարձրագույն նպատակ է հանդիսանում դառնել՝ ջիններ (հաղթողներ)՝ նման «Ջինաին»։ Աստվածները հավերժ չեն, և վաղ թե ուշ, սպառելով լավ կարման, նրանք նորից ստիպված են ծնվել որևէ այլ արարածի տեսքով։ Աստվածները չեն կարող օգնել մարդկանց ազատագրվել սամսարայից, նրանցից խնդրել ինչ-որ երկրային վայելքներ անօգուտ է, քանի որ ոչ-ոք իշխանություն չունի կարմայի վրա։
Ջայնիզմը սովորեցնում է նաև յակշի և յակշինի գոյության մասին, որոնք պատկանում են, այսպես կոչված, թափառող աստվածների կատեգորիային և ունեն մի շարք գերբնական հնարավորություններ՝ ներառված չափը և ձևը փոխելու ունակությունը։ Ըստ ջայնական դիցաբանության, աստվածների արքա Ինդրան պատվիրել է յակշիներին և յակշինիներին վերահսկել «Տիրտհանկարների» բարեկեցությունը ։ Չնայած այն բանին, որ նրանք օժտված են մեծ ուժով և կարողությամբ, նրանք նույնպես թափառում են ասմասրայի ծննդյան և մահվան շրջափուլերում՝ ինչպես բոլոր մարդկային հոգիները։
Ջայնիզմի համար բնորոշ է բարձրագույն Աստծո գոյության ժխտումը։
Հինդուիզմ
Հինդուիզմում կան ավելի քան հազար աստվածներ և աստվածուհիներ ։ Հինդուիզմի տարբեր ուղղություններում այդ արարածները դիտարկվում են՝ կամ որպես հոգևոր աշխարհից անդեմ բարձրագույն աստծո անհատական դրսևորումներ, կամ՝ որպես ամենակարող հոգևոր արարածներ՝ դևաներ։ Հինդուիզմում դևաները երկնային աստվածներ են, որոնք վերահսկում են տարբեր տարերային և բնական ուժերին և հանդիսանում են բարձրագույն աստծո ծառաները։ Այդպիսի աստվածներից շատերը աննկատ դեր են խաղում հինդուիզմի կրոնական հիերարխիայում։ Բայց որոշ դևաներ ունեն ավելի կարևոր դիրք. նրանք ղեկավարում են բարդ տիեզերական գործընթացներ և առանցքային դեր ունեն տիեզերքում կյանքի ստեղծման և պահպանման գործընթացում։
Հինդուիստական պանթեոնն ներառում է 3 հիմնական աստվածներ. Բրահմա (արարիչ աստված), Վիշնու (անձնավորում է հավետ կենարար բնությունը) և Շիվա (ավերման և վերակերպման մարմնացումն է) ։
Դաոսականություն
Ուսմունքի հիմնադիր Լաո Ցզին բարձյալ Էակի, համընդհանուր Օրենքի և Աբսալյուտի մասին ասել է. «Կա անվերջ Էակ, որը եղել է երկնքից ու երկրից առաջ։ Այնպե՜ս անվրդով, այնպե՜ս հանգիստ։ Այն ապրում է մենության մեջ և չի փոփոխվում։ Մենք կարող ենք համարել այն՝ տիեզերական Մայր։ Ես չգիտեմ նրա անունը։ Ես անվանում են նրան Դաո»։ Դաոն իշխում է ամենուր և բոլորին, ընդմիշտ և անսահման։ Նրան ոչ-ոք չի ստեղծել, բայց բոլորը ծագում են նրանից։ Կյանքի իմաստը. ներքին կետրոնացման և ասկետիզմի միջոցով ազատվել աշխարհի իշխանությունից, ճանաչել Դաոին և միավորվել նրա հետ։
Հիմնական «մինչերկնային» աստվածները, ովքեր գլխավորում են պանթեոնը, այսպես կոչված Երեք Մաքուրներն են կամ «սան ցին», մարմնավորում են Դաոյի ինքնաբացահայտման փուլերը, նաև երկնային աշխարհի ոլորտները։
«Հետերկնային» աստվածները մի քանի հազար են։ Դրանցից ամենահարգվածները, ովքեր հասել են հավերժական կյանքի, այսպես կոչված՝ «Ութ անմահներն» են. Լույ Դունբին, ԼԻ Տեգուայ, Չժունլի Ցյուան, Չժան Գոլաո, Ցաո Գոցզու, Հան Խիանգզի, Լան Չայհե, Հե Խիանգու։
Սինտոիզմ
Սինտոիզմը Ճապոնիայի ավանդական կրոնն է, իր պանթեոնում ունի մեծ քանակությամբ աստվածներ, ինչն արտացոլված է հետևյալ ասույթում. «Ճապոնիան ութ միլիոն աստվածների երկիր է»։ Սինտոիզմը աստվածների մասին վարդապետություն է՝ որպես հոգևոր էություններ, որոնք կոչվում են «Կամի» ։ «Կամիները» ամենագետ կամ ամենակարող չեն, բայց նրանցից յուրաքանչյուրն ունի որոշակի ազդեցության ոլորտ։ Նույնիսկ բարձրագույն աստվածները պետք է ապավինեն ենթակաների օգնությանը։ Սինտոիզմյան աստվածների առանձնահատկությունը, որի շնորհիվ այն առանձնանում է այլ բազմաստված կրոնական համակարգերից այն է, որ հատուկ ընդգծվում է՝ կապը մարդկանց և «Կամիների» միջև։ «Կամի» կարելի է անվանակոչել նաև մարդկանց և կենդանիներին, սարերին (օրինակ՝ Ֆուձիյամա) և, ընդհանրապես, ցանկացած բնույթ, որն ունի որոշակի բացառիկ հատկություններ։ «Կամի» տերմինի տակ հասկացվում է նաև այն, ինչն այլ կրոններում անվանվում է հոգի։ Երբ մարդը մահանում է, նա նույնպես դառնում է «Կամի»։ Սինտոիզմի համաձայն մարդիկ ոչ թե ստեղծվել են աստծո կողմից, այլ՝ ծնվել։ Ճապոնիայի կայսրը «Կամի» է համարվում ծնված օրից։
Վիկկա
Վիկկայի ուսմունքը միասնականացված չէ, բայց հիմնական է համարվում Եղջյուրավոր աստծո և Եռամիավորված աստվածուհու պաշտամունքը, ովքեր ընդունվում են տարբեր կրոնական-փիլիսոփայական հայեցակարգերի կողմից։ Եվ չնայած միասնական ուսմունքի բացակայությանը, Վիկկան մեկնաբանվում է՝ որպես դուալիստական կրոն, որտեղ Աստվածն ու Աստվածուհին ընկալվում են համարժեք՝ միմյանց լրացնող հակադրություններով (մոտ՝ ին և յանի մասի մասին դաոսականության ուսմունքին)։ Աստված երբեմն խորհրդանշորեն նույնականացվում է արևի հետ, աստվածուհին՝ լուսնի։
Գրականություն
Կատեգորիա:Նոր հեթանոսություն Կատեգորիա:Բազմաստվածություն Կատեգորիա:Կրոնական փիլիսոփայություն
Մեզոն Ռոլան
Մեզոն Ռոլան (Maison-Roland), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 111 մարդ, բնակչության խտությունը` 22.61 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.91 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 33 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 71 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 41-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 30։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 57,7 %։ 41 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 38 անձ (22 տղամարդ և 16 կին)։ Գործազուրկ են եղել 3 անձ (1 տղամարդ և 2 կին)։ 30 անաշխատունակներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 17-ը` թոշակառուներ, իսկ 7-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կապի լիճ
Կապի լիճ, լիճ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռնաշղթայի կենտրոնական մասում, Զոհաջրի աջափնյակում, Թասիկ գյուղից 1 կմ արևմուտք։ Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1828 մ բարձրության վրա։ Մակերեսը կազմում է 0,6 հա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լճեր
Ալեսանդրո Պիկոլոմինի
Ալեսանդրո Պիկոլոմինի (երբեմն Ալեսանդր կամ Ալեքսանդր, Alessandro Piccolomini, ), իտալացի գրող, հումանիստ, փիլիսոփա և աստղագետ, սիենական Պիկոլոմինիների գերդաստանի անդամ։
Կենսագրություն
Պիկոլոմինին ծնվել է Իտալիայի Սիենա գավառում։ Պատկանել է հայտնի և ազդեցիկ սիենական Պիկոլոմինիների գերդաստանին, որը տվել է երկու պապ՝ Պիոս II և Պիոս III:
1539 թվականին տեղափոխվել է Պադովա, որտեղ սովորել է տեղի համալսարանում։ Այստեղ նա հետաքրքրվել է բնական գիտություններով և 1540 թվականին թողարկել է տրակտատ «Աշխարհի ոլորտների և անշարժ աստղերի մասին» (De la sfera del mondo e delle stelle fisse), որտեղ նկարագրել է տիեզերքի և նրա օրենքների մասին, այն ժամանակվա գիտական պատկերացումներով։ Տրակտատը կազմած էր 6 գրքերից, նվիրված տարբեր հարցերի՝ Էվկլիդյան երկրաչափությունից և գնդաձև կոնստրուկցիաներից մինչև Պտղոմեոսյան տարածքներ և Երկրի ջերմային գոտիների երկրաչափական նկարագրություններ։ Պիկոլոմինին առաջին անգամ օգտագործել է տառային՝ լատինական նշանագրությունը, համաստեղությունների աստղերը անվանելու համար։ 50 տարի անց Բայերը դասակարգեց այն առավել հաջորդական՝ օգտագործելով հունական այբուբենը։
1546 - 1558 թվականներին ապրել է Հռոմում։ 1574 թվականին կնքվել է Պատրասի արքեպիսկոպոս, մնացել է Սիենայում որպես արքեպիսկոպոս Ֆրանչեսկո Պիկոլոմինիի օգնական։ Մահացել է 1578 թվականի մարտի 12 -ին Սիենայում։
Մեծ համբավ է ձեռք բերել դառնալով Սիենայի Խուլերի թատերական ակադեմիայի անդամ (Accademia degli Intronati), «Ապշեցնող» (di Stordito) կեղծանվամբ և մասնակցություն է ունեցել նրա գործունեությանը։ Նրա ստեղծագործությունները զբաղեցրել են իրենց որոշակի և ուրույն տեղը 16 -րդ դարի գրականության շարքում։
Հիշատակ
1935 թվականի Միջազգային աստղագիտական միությունը Ալեսանդրո Պիկոլոմինիի անունով կոչեց Լուսնի երևացող կողմի խառնարաններից մեկ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի աստղագետներ Կատեգորիա:16-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Իտալացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ Կատեգորիա:Իտալացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Իտալացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Իտալացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կապտաղբյուր (աղբյուր)
Կապտաղբյուր, աղբյուր Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Սյունիքի բարձրավանդակում Փոքր Հովվաբլուր լեռան արևելյան լանջին, Հարժիս գյուղից 6,5 կմ հյուսիս-արևելք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի աղբյուրներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի ջրագրություն
Զինվորական գերեզմանատուն № 11 (Վելյա Ցեկլինսկա)
Զինվորական գերեզմանատուն № 11 (Վելյա Ցեկլինսկա) (Cmentarz wojenny nr 11 - Wola Cieklińska), զինվորական գերեզմանատուն, որը գտնվում է Վելյա Ցեկլինսկա գյուղի մերձակայքում՝ Յասլենսկի մարզ՝ Անդրկարպատյան վոևոդությունում։ Գերեզմանը մաս է կազմում Արևմտագալիցիական զինվորական գերեզմանոցի, որը ստեղծվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Գերեզմանատանը հուղարկավորված են Ավստրո-հունգարական և ռուսական բանակի ծառայողներ, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1915 թվականի մայիսին։ Անդրկարպատյան վոևոդության պատմական հուշարձան։
Պատմություն
Գերեզմանատունը կառուցվել է Ռազմական գերեզմանների վարչության Կ. և Կ. զինվորական պարետատան Կրակովի կողմից 1915 թվականին ավստրիացի ճարտարապետ Դուշան Յուրկովիչի ծրագրով։ 545 քառակուսի մետր տարածք ունեցող գերեզմանատանը գտնվում են 7 եղբայրական և 56 անհատական գերեզմաններ, որոնցում հուղարկավորված են 22 ավստրիացի, 46 գերմանացի և 46 ռուս զինվորներ
XX դարի 90-ական թվականներին Դեմբովեցի գմինի ադմինիստրացիայի ուժերով գերեզմանատունը վերանորոգվել է, որից հետո շփոթել են և անունների ցուցակները չեն տեղադրվել անհրաժեշտ տեղերում՞
1996 թվականի հունիսի 4-ին գերեզմանատունը ընդգրկվել է Անդրկարպատյան վոևոդության պատմական հուշարձանների ցանկում (№А — 294):
Բնութագրում
Գերեզմանատանը տեղադրված է հուշարձան դատարկ ռոտոնդայի նման։ Այդ ռոտոնդայում հուղարկավորված են գերմանական բանակի հրամանատարներ, մեկ ավստրիացի և մեկ ռուս զինվոր։ Ռոտոնդա կարելի է մտնել ցածր տեղակայված քառակուսու տեսքով մուտքից։ Ենթադրվում է, որ ռոտոնդայում հուղարկավորված են ընդդիմական բանակի զինծառայողներ, դա արվել միտումնավոր որպես հետագա հաշտեցման նշան։ Մուտքի տակ ամրացված է հուշատախտակ գերմաներեն գրությամբ.
Մարինե Աբրահամյան
Մարինե Աբրահամի Աբրահամյան, հայ դաշնակահարուհի, Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ (2008) ։
Կրթություն
Ավարտել է Երևանի Պյոտր Չայկովսկու անվան միջնակարգ մասնագիտական երաժշտական դպրոցը, 1975 թվականին՝ Մոսկվայի Պ. Ի. Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիայի դաշնամուրային բաժինը։
Ստեղծագործական գործունեությունը
1975 թվականից Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիայի մենակատար է։ Կատարումներով հանդես է եկել «Համաշխարհային դաշնամուրային գրականության ընտրանի», «Նվիրումներ» համերգաշարերին, Էլդա Գրինի 85-ամյակին, Շառլ Ազնավուրի 90-ամյակին, Սերգեյ Փարաջանովի 90-ամյակին նվիրված համերգային երեկոներին, իսպանական, ֆրանսիական, գերմանական և հայ դաշնամուրային երաժշտությանը նվիրված թեմատիկ համերգներին և Հայոց ցեղասպանությանը (1915) նվիրված համերգներին։ 2012 թվականին մասնակցել է Մոսկվայում և Մինսկում կայացած Յ. Ֆլիերի 100-ամյակին նվիրված փառատոնին ։
Մանկավարժական գործունեությունը
1989 թվականից դասավանդում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։ 1999 թվականից պրոֆեսոր է։
Սկավառակագրություն
Թողարկել է 5 ձայնասկավառակ և մեկ տեսասկավառակ։ Նկարահանել է շուրջ 17 տեսահոլովակ։
Հետաքրքիր փաստեր
Հոգեբան Էլդա Գրինի դուստրն է, դերասանուհի Աննա Էլբակյանի քույրը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարուհիներ Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ
Խոսքի տարածություն
«Խոսքի տարածություն», Արքմենիկ Նիկողոսյանի գրականագիտական, քննադատական հոդվածների ժողովածուն, որը հրատարակվել է 2015 թվականին «Անտարես» հրատարակչությունում։ Գիրքը հրատարակության է երաշխավորել ՀՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվ. Գրականության ինստիտուտի գիտական խորհուրդը։ Ձևավորումը՝ Վիտալի Ասրիևի։ Վերնագրային տառատեսակները՝ Մկրտիչ Մաթևոսյանի։ 312 էջ։
Խառնիխուռն տարածություն
Կատեգորիա:2015 գրքեր
Մերի Ասթորի ֆիլմագրություն
Մերի Ասթորի ֆիլմագրությունը.
Մեզիկուր
Մեզիկուր (Maizicourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2011 թվականի դրությամբ կազմում է 190 մարդ, բնակչության խտությունը` 32.76 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.8 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 150 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 36 կմ հյուսիս։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 106 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 77-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 29։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,6 %։ 77 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 71 անձ (39 տղամարդ և 32 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (3 տղամարդ և 3 կին)։ 29 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 18-ը` թոշակառուներ, իսկ 7-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Իգոր Վոլկ
Իգոր Վոլկ (Игорь Петрович Волк, Ігор Петрович Волк, ), Խորհրդային Միության տիեզերագնաց և փորձարկող օդաչու։
Ռազմական և փորձարարական օդաչու
Իգոր Վոլկը դարձել է օդաչու Խորհրդային Միության օդային զինուժում 1956 թվականին։ 1965 թվականին ավարտելով փորձարարական օդաչուական դպրոցը, նա ընդունվեց Գրոմովի անվան օդաչուական գիտահետազոտական ինստիտուտը։ Նա օդում է անցկացրել ավելի քան 7000 ժամ՝ շուրջ 80 տարբեր տեսակի օդանավերով։ Ժամանակի ընթացքում նա թռիչքներ է իրականացրել Խորհրդային բոլոր տեսակի կործանիչ, մարտական և բեռնատար ինքնաթիռներով։ Նա ակնառու ունակություններ է դրսևորել զանազան ինքնաթիռների փորձարկումներում՝ կտրուկ և շեղակի հարձակումներ, շրջադարձեր և պտույտներ։ Նա առաջինն էր, որ փորձարկել է ինքնաթիռի վարքագիծը բարձր, շեշտակի (շուրջ 90°) գրոհների ժամանակ և իրականացրել է այնպիսի հնարքներ, ինչպիսին է «Կոբրա» խուսանավումը ։
Տիեզերական նախագիծ
1977 թվականի հուլիսի 12-ին Իգոր Վոլկը ընտրվեց որպես հետազոտող֊տիեզերագնաց և «Սոյուզ T-12» տիեզերանավով թռիչք կատարեց դեպի «Սալյուտ 7» տիեզերակայան։ Թռիչքի նպատակներից մեկը երկարաժամկետ տիեզերական թռիչքի արդյունավետությունների ստուգումն էր։ Վոլկը ղեկավարել է տիեզերագնացների պատրաստման «Բուրան» նախագիծը, իսկ նախագծի չեղարկումից հետո` 1995 թվականին ստանձնել է Գրոմովի անվան թռիչքային հետազոտական ինստիտուտի փորձարարական թռիչքների ղեկավարի օգնականի պաշտոնը, մինչև 1996 թվականին թոշակի անցնելը։ Եղել է Ռուսաստանի Դաշնության Ազգային օդանավային ակումբի նախագահ և «Fédération Aéronautique Internationale»֊ի փոխնախագահ։ 1984 թվականի հուլիսի 29֊ին Վոլկին շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում՝ օդաչուական և տիեզերագնացության ոլորտում ներդրած մեծ ավանդի համար։
Այլ ձեռքբերումներ
Վոլկը նաև գյուտարար էր և նախագծել է նոր, չորս ուղևոր տեղավորող թռչող ավտոմեքենա՝ «Լարկ֊4»֊ը, որը զարգացնում է ժամում 45 կմ արագություն, օգտագործում 27 մետրանոց թռիչքուղի և յուրաքանչյուր 100 կիլոմետրի համար ծախսում 11լ վառելիք։
Անձնական կյանք
Վոլկը ամուսնացած էր և ուներ երկու երեխա։ Նա մահացել է 2017 թվականի հունվարի 3֊ին՝ 79 տարեկան հասակում, Բուլղարիայի Պլովդիվ քաղաքում, ուր մեկնել էր հանգստանալու ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային տիեզերագնաց-օդաչուներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ Կատեգորիա:Ռուս օդաչուներ Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Միխայիլ Մազմանյան
Միխայիլ Դավթի Մազմանյան, ՀՀ վաստակավոր ճարտարապետ, Երևանի 1976 թ․ հատակագծի հեղինակն է։
Գործունեություն
1976թ-ին արել է Երևան քաղաքի գլխավոր հատակագիծը, որը նախատեսված է եղել 1 մլն 100 հազար բնակչի համար։
Պլանավորման նախագծերով հանդես է եկել Երևանի մի շարք ՝ Այգեստան, Արարատյան, Աջափնյակ, Նորք թաղամասերի կառուցման համար։
Նախագծել է Ռուսական դրամատիկական թատրոնի և Օլիմպիական կոմիտեի շենքերը, ինչպես նաև Երկրաբանական կոմիտեի, «Մանկական աշխարհ» խանութի և Մամուլի տան շենքերը։
Գործունեություն է ծավալել նաև Ռուսաստանում։ Նորիլսկ քաղաքում նախագծել է մարզադաշտ, երաժշտական դպրոց, զբոսայգիներ և այլ հաստատություններ։
Օտա Բենգա
Օտա Բենգա (Ota Benga, ), Բելգիական Կոնգոյի պիգմեյ մբուտի ցեղից, ով հայտնի է դարձել այն բանից հետո, երբ ուրիշ աֆրիկացի բնիկների հետ տեղափոխվել է ԱՄՆ և օգտագործվել որպես «կենդանի ցուցադրանմուշ» 1904 թվականին Միսսուրի նահանգի Սենթ Լուիս քաղաքում անցկացրած Համաշխարհային ցուցահանդեսին մարդաբանական էքսպոզիցիայում։ 1906 թվականին Օտա Բենգային տեղափոխում են Նյու Յորքի Բրոնքսի կենդանաբանական այգու տարածքում գտնվող «մարդկային կենդանաբանական այգի» բաժինն ու օգտագործում որպես ցուցանմուշ։
Կենսագրություն
Աֆրոամերիկացի խմբագիրները Ամերիկայի ամբողջ տարածքում անցկացրին բողոքի ուժեղ ակցիաներ ընդդեմ երկրի կառավարության, որպեսզի Օտա Բենգային դուրս հանեն կենդանաբանական այգուց։ Դոկտոր Մակարթուրը՝ սևամորթների եկեղեցու ներկայացուցիչը դիմեց Նյու Յորքի քաղաքապետին խնդրանքով, որ ազատ արձակեն Բենգային։ Արդյունքում քաղաքապետը ազատություն շնորհեց Օտա Բենգային։ Դրանից հետո Օտային տեղափոխել են Վիրջինիա նահանգ, որտեղ սկսել են զբաղվել նրա ատամների ձևափոխությամբ, քանի որ Կոնգոյում դրանք ձևափոխել էին հատուկ ծիսակարգերի ժամանակ։ Արդյունքում ատամնաշարը կարգավորվում է, որպեսզի Բենգան դառնա հասարակության լիիրավ ներկայացուցիչ։ Բենգան սկսել է անգլերեն սովորել և աշխատանքի է անցնել։ Մի քանի տարի հետո սանձազերծվում է Առաջին համաշխարհային պատերազմը։ Սրա արդյունքում արգելվում է օվկիանոսային երթևեկությունը և Օտա Բենգան խիստ դեպրեսիայի մեջ է ընկնում այդ փաստից, քանի որ չէր կարողանալու վերադառնալ հայրենիք։
1916 թվականին, երեսուներկու տարեկան հասակում Օտա Բենգան ինքնասպանություն է գործում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռասիզմ Կատեգորիա:Ինքնասպաններ Կատեգորիա:Մարդաբանություն Կատեգորիա:Ստրուկներ Կատեգորիա:Գաղութատիրության պատմություն
Բեթի Քամիա
Նեթի Օլիվ Նամիսանգո Քամիա-Թրոմվե (Beti Olive Namisango Kamya-Turomwe,, հայտնի է նաև որպես Բեթի Քամիա), ուգանդացի գործարար կին, քաղաքական գործիչ։ Ուգանդայի կառավարության կազմում զբաղեցնում է Կամպալա ինքնիշխան մայրաքաղաքի նախարարի պաշտոնը (2016 թվական, հունիսի 6) ։
Երկրում գրանցված քաղաքական կուսակցություններից մեկի՝ Ուգանդայի դաշնային միության (UFA) հիմնադիրն ու նախագահն է ։ 2011 թվականին մասնակցել է Ուգանդայի նախագահական ընտրություններին և 52782 ձայնով զբաղեցրել հինգերորդ տեղը։ 2006-2011 թվականներին Լուբագայի հյուսիսային ընտրատարածքից եղել է խորհրդարանի անդամ  ։
Կենսագրություն
Բեթի Քամիան ծնվել է Քենիայի Նակուրու քաղաքում 1955 թվականին, ուգանդացի Ջորջ Ուիլսոն Քամիայի և քենիացի Մարգարեթ Վաիրիմու Քամիայի ընտանիքում։ Եղել է ընտանիքի ինը երեխաներից չորրորդը։ 1961 թվականին նրանց ընտանիքը հաստատվել է Ուգանդայում ։
Սովորել է Կամպալայի ՄաքՔեյ հիշատակի դպրոցում և Արևմտյան Ուգանդայի Սուրբ Հելլեն տարրական դպրոցում։ Այնուհետև սովորել է Աղջիկների Վանյանգե դպրոցում O-Level և Բուդո Քինգս քոլեջում A-Level կրթության համար։ Մակերերեի համալսարանից ստացել է մարքետինգի բնագավառում առևտրի բակալավրի աստիճան ։
Գործունեություն
2016 թվականի հունիսի 6-ին նշանակվել է Կամպալա ինքնիշխան մայրաքաղաքի նախարարի պաշտոնում ։
Անձնական կյանք
Քամիան ամուսնացել է նախկին զինվորական Սպենսեր Թրվոմվեի հետ, որը մահացել է 2003 թվականին։ Զույգն ունի վեց երեխա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուգանդայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մակերերեի համալսարանի շրջանավարտներ
Գիտական աթեիզմ
Գիտական աթեիզմ, աստծո և այլ գերբնական էակների, երևույթների և ուժերի գոյության խնդիրը որպես գիտական հիպոթեզ դիտող հայացքների համակարգ ։ Այլ կերպ ասած, դա գերբնականի (այդ թվում նաև աստծո կամ աստվածների) վերաբերյալ գիտական թերահավատությունն է։ Գիթական աթեիզմը քննադատական վերլուծության է ենթարկում կրոնը և մատերիալիստական տեսակետից ենթադրում է դրա փիլիսոփայական, բնական-գիտական և պատմական անկարողությունը։ Այն ոլորտները, որտեղ գիտական աթեիզմը ուսումնասիրում է կրոնական հայացքները, ընդգրկում են կրոնական աշխարհայացքի և գիտական պատկերացնումների անհամատեղելիությունը հիմնավորող բնական-գիտական քննադատությունը այնպիսի հարցերում, ինչպիսիք են, օրինակ, կյանքի և մարդու ծագումը, կրոնական աշխարհայացքի վարկաբեկմանը ուղղված փիլիսոփայական քննադատությունը, ինչպես նաև կրոնների որպես բնական և սոցիալական գործընթաց պարզաբանող ծագումն ու զարգացումը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աթեիզմ Կատեգորիա:Մարքսիզմ-լենինիզմ
Ռազմերթ
Ռազմերթ, շարժունակ զորախմբերի (տանկային, մեքենայացված, հեծյալ, պարտիզանական) թափանցումը հակառակորդի թիկունք նրա կարևոր օբյեկտները (կամուրջներ, օդանավակայաններ, երկաթուղիներ) ոչնչացնելու, մատակարարումը խափանելու, հակառակորդի ուժերը շեղելու նպատակով։ Ռազմերթ կիրառվել է շատ պատերազմներում։
Հայտնի են պարտիզանական միավորումների բազմաթիվ ռազմերթները Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին։
Ալլա Լևոնյան
Ալլա Ժորայի Լևոնյան, հայ երգչուհի, Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ (2011)։
Կրթություն
1992 թ. ավարտել է Ավշարի միջնակարգ դպրոցը։ 11 տարի սովորել է արվեստի երաժշտական դպրոցի դաշնամուրային բաժնում, հաճախել է Երևանի Գրողների միության «Պիոներ կանչ» թերթի «Բողբոջ» խմբակ։ Դպրոցական տարիներին հաճախել է մանկական կոմպոզիցիայի, երաժշտական, նկարչական, սպորտային խմբակներ։ 2003-2007 թթ. սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ջազ-էստրադային բաժնում։
Ստեղծագործական գործունեությունը
1993 թ. մասնակցել է «Արձագանք» ստուդիայի ամենամսյա «Բոհեմ» մրցույթ-փառատոնին՝ իր հեղինակած «Օտարական» և «Վերադարձիր» երգերով և արժանացել 1-ին մրցանակի։ 1994 թ. իր հեղինակած «Կգտնեմ» երգով մասնակցել է ամենամյա «Ասուպ» մրցույթ-փառատոնին և դարձել մրցանակակիր, որից հետո ընդունվել է Հայաստանի Երգի պետական թատրոն։ 1997-1999 թթ. «Ես եմ», «Հայաստան», «Հոյնար» երգերով մասնակցել է «Այո» մրցույթ-փառատոներին և 3 տարի անընդմեջ հաղթել։ 1999 թվականից ծավալում է համերգային գործունեություն հայրենիքում և արտասահմանում։ Աշխատել է նաև Հայաստանի Հանրային ռադիոյում և ունեցել է սեփական հաղորդումը։
ՀՀ ոստիկանությանը կից հասարակական խորհրդի անդամ է։
Սկավառակագրություն
Թողարկել է 5 ձայնասկավառակ և մեկ տեսասկավառակ։ Նկարահանել է շուրջ 17 տեսահոլովակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ Կատեգորիա:Հայ երգահաններ Կատեգորիա:Հունիսի 26 ծնունդներ Կատեգորիա:1975 ծնունդներ Կատեգորիա:Ավշար գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի երգի պետական թատրոնի մեներգիչներ Կատեգորիա:ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի բարի կամքի դեսպաններ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Գրիգորի Անտիպենկո
Գրիգորի Ալեքսանդրովիչ Անտիպենկո (Григо́рий Алекса́ндрович Анти́пенко, ), ռուսական կինոյի ու թատրոնի դերասան։
Կենսագրություն
Գրիգորի Անտիպենկոն ծնվել է 1974 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Մոսկվայում։ Երիտասարդ տարիքում սովորել է թատերական ստուդիայում, սակայն Շչուկինի անվան ուսումնարան ընդունվել է միայն 22 տարեկանում։ Մինչ այդ ավարտել է դեղագործական ուսումնարան և աշխատել որպես բեմի մոնտաժորդ ։
2003 թվականին ավարտել է Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ուսումնարանը՝ Ռոդիոն Օվչիննիկովի դասարանը ։
2003-2004 թվականներին աշխատել է «Et cetera» թատրոնում ։
2011 թվականին հրավիրվել է Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոն՝ խաղալու Միխայիլ Ցիտրինյակի «Մեդեա» ներկայացման մեջ ։
2013 թվականի սեպտեմբերին ներառվել է Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնի թատերախմբի մեջ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնի անձինք Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Վիգոլցոնե
Վիգոլցոնե  (Vigolzone), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Պիաչենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3571 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 85 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 42 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 29020։ Հեռախոսային կոդը՝ 0523։
Վիգոլցոնեն սահմանակից է Բետոլա, Պոդենցանո, Պոնտե դել Օլիո, Ռիվերգարո, Սան Ջորջո Պիաչենտինո, Տրավո համայնքներին։
Բնակավայրի հովանավորն է Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի հունիսի 24-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Էլսա Գրավե
Էլսա Գրավե կամ Էլսա Մարգարետա Գրավե (Elsa Margareta Grave, ), շվեդ, քնարերգու, վիպասան, դրամատուրգ, բանաստեղծ և նկարիչ։
Կենսագրություն
Էլզա Գրեյվը ծնվել է 1918 թվականին։ Գրեյվի հայրը՝ Կարլ Վոլրաթ Գրեյվը, հանքարդյունաբերության մասնագետ էր, իսկ մայրը՝ Էլզա Ռեգինա Ջարլեն (Järle), ուսուցիչ։ Նրանք ունեին երեք որդի և մեկ դուստր՝ Գրեյվը։ Սկզբում ընտանիքն ապրել է Սկանիայի Գունասթորփ (Gunnarstorp) պրովինցիայում, 1929 թվականին տեղափոխվել է «Բիլեշոլմ» (Billesholm)։ 1932 թվականին ընտանիքը տեղափոխվեց Օստորպ կոմունա (Åstorp), Նայվանգ (Nyvång): Ընտանիքն ապրում էր ածխի հանքավայրի մոտակայքում, որը հոր աշխատավայրն էր։ Այդտեղ Գրեյվի տեսադաշտում մշտապես մոխրի և խարամի մեծ կույտերն էին, որոնք ամռանը կարող էին առաջացնել մոխրի անձրևներ, որից խոտը կպչուն ու լպրծուն էր դառնում։ Այս պատկերները խորը հետք են թողել նրա ստեղծագործության մեջ ։
1938 թվականին Գրեյվը նկարչություն է ուսանում Փարիզում և Ստոկհոլմում գտնվող Իսահակ Գրունեվալդի (Isaac Grünewald) դպրոցում ։ 1942 թվականին նա ավարտել է ռոմանական լեզուներ և արվեստի պատմություն Լունդի համալսարանում ։
1943 թվականին նա ներկայացավ որպես վաղ մոդեռնիստ իր Inkräktare (Ներխուժողներ) հավաքածուով։ Գրեյվը զարգացրեց անձամբ իրեն հատուկ սիմվոլիկ ոճը բանաստեղծություններում, որոնք հաճախ քննադատում էին արևմտյան քաղաքակրթությունը։ Նա իր համբավը ձեռք բերեց 1948 թվականին, երբ հրատարակեց բանաստեղծությունների իր երրորդ ժողովածուն՝ «Արդարացում» (Bortförklaring), «Խոզի ցցված մազերի գիշեր» (Svinborstnatt, Hog's Bristle Night) բանաստեղծությամբ, որը հեղինակի ամենաշատ մեջբերվող բանաստեղծություններից մեկն է։ Այն հնարավոր է, որ մասամբ ոգեշնչված լիներ խոզաբուծարան չպլանավորված այցով և մասամբ՝ կրծքով կերակրման իրավիճակում գտնվող կենդանիների վեգետատիվ զգացողության դրամատիկ փորձով։ Այս բանաստեղծությունն այն ժամանակ անընդունելի էր, քանի որ հիասքանչ պոեզիան խոզանոցի կեղտի մեջ էր ներկայացնում։ Այն մայրության կենդանական բնազդի մասին է ։ Բանաստեղծությունը ներկայացնում էր խոզերին խոզանոցում, որոնք գրեթե նկարագրում են մարդուն  ։