cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Իվան Շապոնյիչ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Սերբ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պարտիզան Բելգրադի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բենֆիկայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Զյուլտե Վարեգեմի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Օլխովկա (գյուղ, Սեմյոնովկայի շրջան)
Օլխովկա (Вільхівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Սեմյոնովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օլխովկա գյուղում բնակվում էր 31 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,18 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 172,22 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ճպըռգեղ
Ճպըռգեղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում ։ Գտնվում էր Արածանիի աջակողմյան վտակ Քղի գետի միջին հոսանքի ձախ կողմում, սարավանդի վրա։
Պատմություն
Գյուղն ավերվեց, իսկ բնակչության զգալի մասը կոտորվեց 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Փրկվածների մի մասը գաղթեց ԱՄՆ, մյուսները՝ այլ երկրներ։
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 350 (50 ընտանիք) հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։ Ոմանք նաև զբաղվում էին առևտրով։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ճպըռգեղն ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի։
Կրթություն
Ուներ դպրոց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ալեքսեյ Լեոնով
Ալեքսեյ Լեոնով (Алексей Архипович Леонов, ), նախկին խորհրդային տիեզերագնաց, կյանքի վերջին տարիներին՝ գործարար։ Պատմության մեջ առաջին անգամ բաց տիեզերք դուրս եկած մարդը։
«Վոսխոդ 2»
1957 թ. ավարտել է Չուգուևի ռազմաօդային ուսումնարանը։ 1960 թ. տիեզերք թռչելու համար ընտրված առաջին 20 օդաչուների շարքում էր։ 1965 թ. մարտի 18-ին Պավել Բելյաևի հետ առաջին անգամ տիեզերք է թռել «Վոսխոդ 2» տիեզերանավով (ընդհանուր տևողությունը՝ 26 ժամ)։ Այս ընթացքում էլ 12 րոպե տևողությամբ դուրս է եկել բաց տիեզերք։
1968 թ. ընտրվել է Սոյուզ նախագծին մասնակցելու համար. վերջինիս նպատակն էր առաջին անգամ Լուսնի շուրջը պտույտ գործելը։ Սակայն փորձնական ծրագրերը ձախողվում, և 1968 թ. դեկտեմբերին ամերիկացիներին հաջողվում է «Ապոլո 8» տիեզերանավով առաջինը հասնել Լուսին։
«Սոյուզ 19»
Երկրորդ և վերջին թռիչքը Լեոնովը կատարել է «Սոյուզ 19»-ով՝ «Ապոլո-Սոյուզ փորձնական թռիչք» նախագծի շրջանակում։ 1975 թ. հուլիսի 15-ին տիեզերք է դուրս գալիս «Սոյուզ 19»-ը և միանում ամերիկյան «Ապոլո» կապսուլին։ Սա երկու տարբեր պետությունների տիեզերակայանների առաջին համակցումն էր։
Ներկայում
1976-1991 թթ. Լեոնովը Յուրի Գագարինի անվան տիեզերագնացիների նախապատրաստման կենտրոնի ղեկավարն էր։ Ներկայում աշխատում է ռուսական բանկերից մեկում որպես խորհրդատու։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային տիեզերագնացներ Կատեգորիա:Ռուս տիեզերագնացներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային Միության կրկնակի հերոսներ Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի պատվավոր անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային տիեզերագնաց-օդաչուներ Կատեգորիա:«Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուս գործարարներ Կատեգորիա:Ռուս օդաչուներ
Թբիլիսի-Աղդամ ավտոբուսի պայթյուն
Թբիլիսի-Աղդամ ավտոբուսի պայթյուն, ահաբեկչական գործողություն   , պայթյուն, որը տեղի է ունեցել 1990 թվականի օգոստոսի 10-ին Գանձակից (Ադրբեջանական ԽՍՀ) 20 կմ հեռավորության վրա Թբիլիսի-Աղդամ երթուղով ուղևորվող ԼիԱԶ-677 ուղևորատար ավտոբուսում ։
Զոհեր
60 ուղևոր տեղափոխող ավտոբուսի պայթյունի հետևանքով զոհվել է 15 -20 մարդ, վիրավորվել՝ 16-30 մարդ  ։
Պայթյունի կազմակերպիչները
Ըստ ադրբեջանական լրատվամիջոցների ՝ ավտոբուսի պայթեցումը կատարել են Արմեն Միքայելի Ավանեսյանը և Միխայիլ Միքայելի Տաթևոսովը, որոնք ձերբակալվել են:1992 թվականի մայիսին Արմեն Ավանեսյանը դատապարտվեց մահապատժի, իսկ Միխայիլ Տաթևոսովը՝ 15 տարվա ազատազրկման։ Նշվում է նաև, որ քննության ընթացքում պարզվել է, որ հանցագործները ծրագրել են նաև 1991 թվականի հուլիսի 17-ին պայթեցնել Աղդամ-Թբիլիսի երթուղով անցնող ավտոբուսը, սակայն նրանցից անկախ պատճառներով չեն կարողացել ահաբեկչություն իրականացնել։ 1992 թվականի մայիսին Տերտերի շրջանում Տաթևոսովը փոխանակվել է ադրբեջանցի պատանդների հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազգայնականների ահաբեկչական գործողություններ Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմ Կատեգորիա:Հայկական ազգայնականություն Կատեգորիա:Արցախյան հակամարտություն
Հատուկ կառավարման կոմիտե (ԼՂԻՄ)
ՀԱՏՈՒԿ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ԿՈՄԻՏԵ (ՀԿԿ), ԼՂԻՄ Ժամանակավոր կառավարման մարմին։ Ստեղծվել է 1989 թվականի հունվարի 12-ին՝ ԽՍՀՄ ԳԽ Նախագահության հրամանագրով։ ՀԿԿ-ի նախագահ է նշանակվել Ա. Ի. վոլսկին, անդամներ՝ Մ. Միշինը, Վ. Սիդորովը, Մ. Կուպրևը, Վ. Պլիսովը, ՍԱ. Բաբայանը, Վ. Թովմասյանը, Վ. Ջաֆաավը։ ՀԿԿ-ի կազմավորումով դադարեցվել են ԼՂԻՄ-ի 20-րդ գումարման ժողովրդական պատգամավորների լիազորությունները։ Կոմիտեն ենթարկվել է ԽՍՀՄ պետական իշխանության և կառավարման բարձրագույն մարմիններին, օժտված էր ինքնավար մարզի ժողովըրդական պատգամավորների խորհրդի և նոո գործադիր կոմիտեի լիազորություններով։ ՀԿԿ-ին իրավունք էր տրվել դադարեցնել ԼՂԻՄ-ի ժողովրդական պատգամավորների շրջանային, քաղաքային, գյուղական, ավանային խորհրադների, նրանց գործադիր և կարգադիր մարմինների լիազորությունները, ինչպես նաև նշանակել հիշյալ տեղական խոշհոալների ընտրություններ և կազմակերպել դրանց անցկացումը։ Հունվարի 13-ին ԽՍՀՄ Նախարարների խորհուրդը ընդունել է որոշում «Ադրբեջանական ԽՍՀ ԼՂԻՄ-ում կառավարման նոր ձև մտցնելու հետ կապված միջոցառումների մասին», ոավ ԽՍՀՄ պետպլանին և ֆինանսների նախարարությանը հանձնարարվել է ԽՍՀՄ պետական բյուջեի մեջ, սկսած 1989 թվականից, հատուկ տողով նախատեսել՝ ԼՂԻՄ-ի սոցիալ-տնտեսական զարգացման կարևորագույն ցուցանիշները։
1990 թվականի նոյեմբերի 28-ին ԽՍՀՄ ԳԽ նստաշրջանում քննարկելով ԼՂԻՄ-ի հարցը՝ ոչ նպատակահարմար են համարել ՀԿԿ-ի հետագա գործունեությունը, և այն լուծարել են։ Փոխարենը ստեղծվել է Հանրապետական կազմակերպական կոմիտեն (տես Կազմկոմիտե հանրապետական)։ «ՀԱՏՈՒԿ ՆՇԱՆԱԿՈՒԹՅԱՆ ԽՈՒՄԲ» («ՀՆԽ»), կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվելէ 1989 թվականին, Երևանում՝ ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ի հետախուզական գլխավոր վարչության հատուկ նշանակության բրիգադներում ծառայություն անցած հետախույզներից (դիվերսանտներից)։ «ՀՆԽ» կազմի մեջ էին Դիլիջանի «Վահրամ Պահլավունի» (որպես ճակատային գծի անցումն ապահովող ստորաբաժանում),Համզաչիմանի, Սեքարի ջոկատները, «Հայ արիներ», Մոնթե Մելքոնյանի խմբերը։ 1992 թվականի հոկտեմբերին ինքնալուծարվել է։ 1989-1992 թվականներին «ՀՆԽ» մասնակցել է ՀՀ Նոյեմբերյանի (Բերդավան, Բաղանիս-Այրում, Կոթի, Ոսկևան, Ոսկեպար), Իջևանի (Կիրանց, Ջողասի ջրամբար, Սարիզյոպ, Վազաշեն), Շամշադինի (Պառավաքար, Զինարի, Այգեձու), ճամբարակի (Արտանիշ, Վահան, Արծվաշենի ամառանոց), Գուրիսի (Տեղ, Կոռնիձու) և ԼՂՀ Հադրութի (Տող, Սարինշեն, Ծամձու), Ասկերանի (Նախիջևանիկ, Շոշ, Խոջալու), Քելբաջարի շրջանների, Բերդաձորի ենթաշրջանի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ 13 անգամ հետախուզական առաջադրանքներ է կատարել հակառակուղի խուը թիկունքում։ Մարտական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Վ. Վարդանովը (ընդհանուր հրամանատար), Լ. Մաթևոսյանը, հետախուզության պետ՝ Ա. Բագոստյանր։
Կատեգորիա:Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզ
Նեպտուն (դիցաբանություն)
Նեպտուն (Neptunus), հին հռոմեական դիցաբանության մեջ ծովերի և ջրերի աստված։ Ամենահին հռոմեական աստվածներից մեկը։ Հետագայում նույնացվել է հունական Պոսեյդոնին։ Նեպտունի կինը Սալացիա դիցուհին էր (Թեմիս, Ամփիտրիտե)։
Նեպտունի անվան հետ է կապված նեպտունալիա տոնը, որը նշվել է հուլիսի 23-ին։ Տոնակատարությունները իրականացվել են երաշտը կանխարգելելու համար։ Դրա ժամանակ կառուցվել են ծղոտե տներ ու խրճիթներ։
Ծովային Նեպտունը կապված է եղել ծովի հետ գործ ունեցող մարդկանց հետ, որոնք գնացել են ծովային ճանապարհորդությա։
Գերալդիկայում
Նեպտունը պատկերված է Մեծ Ուստյուգ քաղաքի զինանշանին, իսկ Նեպտունի եռաժանին պատկերված է Թեոդոսիայի պատմական զինանշանի վրա (1811 թվականի)։
Տես նաև
Կատեգորիա:Հռոմեական աստվածներ և աստվածուհիներ
Բարաֆտաու
Բարաֆտաու լեռնագագաթ Սաբնովո֊ջանգոլական լեռնաշղթայում՝ Մեծ Կովկասում (Դագեստան, Դերբենտսկի շրջան)։ Բարձրությունը 208 մ։
Լեռը գտնվում է Նախալեռնային Դագեստանի սահմանագծի վրա և Պրիմորսկու ցածրավայրում, ինչպես նաև Չինար գյուղից հարավ֊արևմուտք և Բիլգադի գյուղից հարավ֊արևմուտք։ Անվան ծագումը անհայտ է։ Մտնում է Բիգլանդիսկոյ սինկլինալի կազմի մեջ ։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը +12 oC, հունվարին 0 оC ։ Տարեկան տեղումները 300-400 մմ։ Տարածքի բնահողը մարգագետնային կարբոնատային է։ Լանջը ենթակա է ուժեղ ջրային էրոզիայիоC ։ Հումուսի պարունակությունը բնահողում միջին էоC ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեռնագագաթներ
Ապակեսար
Ապակեսար, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզում, Վիրահայոց լեռնաշղթայի կենտրոնական մասի հարավային ճուղավորություններում։ Սարատովկա գյուղից 3 կմ արևելք, Ստեփանավան քաղաքից հյուսիս-արևելք։ Տեղադրման կոորդինատներ 41.07056°N, 44.3525°W։ Բարձրությունը 1794 մ  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Վուլկան
Վուլկան, հին հռոմեական դարբնության և կրակի աստված։ Վուլկանի պաշտամունքը ուղեկցվել է մարդկային զոհաբերություններով։ Վուլկանը Յուպիտերի և Յունոնայի որդին էր։ Նրա կանանցից էին Մայան և Վեներան։ Վուլկանն էր պատրաստում աստվածների ու հերոսների զրահները։ Նրա դարբնոցը գտնվում էր Էտնա հրաբուխի մեջ։ Իրեն օգնական ստեղծել է ոսկե կանանց։
Նա պատրաստել է Յուպիտերի կայծակները։ Ավանդության համաձայն Յուպիտերը նրան գցել է երկնքից։ Վուլկանը կոտրել է ոտքը և կաղացել։
Նույնացվել է հին հունական Հեփեստոսին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հռոմեական աստվածներ և աստվածուհիներ
Գասպար Նունյես դե Արսե
Կենսագրություն
Ծնվել է Վալյադոլիդում, որտեղ ստացել է քահանայի կրթություն։ Սակայն Գասպարը եկեղեցական գործունեություն չի ծավալել, զբաղվել է գրականությամբ և ստեղծել Amor y Orgullo պիեսը, որը 1849 թվականին բեմադրվել է Տոլեդոյում։ Հոր՝ փոստային բաժանմունքի պաշտոնյայի դժգոհության պատճառով, Գասպարը հրաժարվում է ընդունվել ճեմարան և մեկնել է Մադրիդ, որտեղ աշխատանք է ստացել ազատական El Observador թերթում։ Հետագայում նա հիմնեց El Bachiller Honduras ամսագիրը, որտեղ հանդես էր գալիս ազատական քաղաքականությամբ, ինչը բավական ուշադրության արժանացավ Լոգրոնյոյի նահանգապետ նշանակվելու համար, ինչպես նաև 1865 թվականին Վալյադոլիդի պատգամավոր առաջադրվելու համար։
Նա բանտարկվել է հետադիմական նախարարության ներկայացուցիչների վրա հարձակման համար և գրել է «Հրովարտակ ազգին», որը 1868 թվականի հոկտեմբերի 26-ին հրատարակվել է ժամանակավոր կառավարության կողմից։ Հետագա մի քանի տարիների ընթացքում նա գրեթե հեռացել է քաղաքական կյանքից, ավելի ուշ միացել է Սագաստայի կուսակցությանը։ Այնտեղ նա ծառայել է որպես գաղութների նախարար, ներքին գործերի նախարար, կրթության նախարար և գանձապետ, սակայն առողջական վատ վիճակը նրան 1890 թվականի հուլիսի 27-ին ստիպել է հրաժարական տալ։ Ավելի ուշ հրաժարվել է կրկին պաշտոնավարել։ 1874 թվականի հունվարի 8-ին նա ընդունվել է Իսպանիայի ակադեմիա և 1886 թվականին նշանակվել ցմահ սենատոր։ Մահացել է 1903 թվականի փետրվարին Մադրիդում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իսպանացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի բազմակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Իսպանացի գրողներ Կատեգորիա:Իսպանացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իսպանացի լրագրողներ
Ֆեդովո (գյուղ, Պլեսեցկի շրջան)
Ֆեդովո (Федово), գյուղ Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Պլեսեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 464 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Պլեսեցկի շրջանի բնակավայրեր
Հիմենո II Գարսես
Հիմենո II Գարսես (Jimeno II Garcés), Նավարրայի թագավորը (925-ից 931 թվականներին) Հիմենես արքայատոհմից։ Սանչո I Գարսեսի կնոջ՝ Տոդոյ Ասնարես թագուհու հետ եղել է թագավորության ժամանակավոր կառավարիչը իր բարեկամ՝ Գարսի I Սանչեսի մանուկ ժամանակ։
Կենսագրություն
Ըստ Նավարրայի հին պատմության՝ «Ծագումնաբանության օրենսգրքի» աղբյուրների Հիմենո II Գարսեսը ամուսնացած է եղել պարոն Լառաունայի և Տոդե թագուհու քրոջ՝ Ասնարա Սանչեսի աղջկա՝ Սանչա Ասնարեսի հետ։ Սանչա Ասնարեսը սպանվել է Լակո շքեղ ամառանոցում (Գալիսիայում), իսկ ի պատասխան դրան սպանվել են նաև Իոաննա Վելասկեսոմը և Քարդելեմ Վելասկեսոմը Սալերասոյում։ Սանչեյ Անսարեսի հետ ամուսնությունից հետո Հիմենո II-ը ունեցել է չորս երեխա։
Խաղաղության համալսարան
Խաղաղության համալսարան (University for Peace), համալսարան Կոստա Ռիկայում, որը հիմնադրվել է 1980 թվականին, որպեսզի «մարդկությանն ապահովի խաղաղության հարցերով միջազգային բարձրագույն ուսումնական հաստատությամբ, ինչպես նաև բոլոր մարդկանց միջև ամրապնդի փոխըմբռնման, հանդուրժողականության և խաղաղ գոյակցության ոգին, ժողովուրդների միջև խթանի համագործակցությունը և նպաստի միջազգային խաղաղությանն ու առաջընթացին ուղղված խոչընդոտների ու սպառնալիքների նվազեցմանը` համապատասխան Միավորված ազգերի կազմակերպության կանոնադրության մեջ ամրագրված ազնիվ նպատակների» ։
Ներկայումս կամպուսում ուսանում է 37 երկրներից 124 ուսանող։ Ուսուցման լեզուն անգլերենն է, սակայն համալսարանի շատ աշխատակիցներ խոսում են իսպաներեն, և համալսարանի գրադարանի ռեսուրսների մեծ մասը հասանելի չէ անգլերենով։
Պատմություն
Խաղաղության համալսարանի ստեղծման մասին առաջարկն առաջ է քաշել Կոստա Ռիկայի նախագահ Ռոդրիգո Կարասոն ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի 33-րդ նստաշրջանի ժամանակ։ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը նշանակել է Խաղաղության համալսարանի միջազգային հանձնաժողով, որը կազմել է Խաղաղության համալսարանի և Խաղաղության համալսարանի դաշնագրի հաստատման վերաբերյալ միջազգային համաձայնագիր։ Այս փաստաթղթերն ընդունվել են 1980 թվականի դեկտեմբերի 5-ին` ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի 35-րդ նստաշրջանի ժամանակ, և ուժի մեջ մտել 1981 թվականի ապրիլի 7-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:Խաղաղության և հակամարտության ուսումնասիրություն Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի մասնագիտացված գործակալություններ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի կողմից հիմնված կազմակերպություններ Կատեգորիա:Խաղաղություն
(7207) Համուրաբի
(7207) Համուրաբի (Hammurabi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,578293 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0984 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0582 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1512,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,238071 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,12° անկյուն։
Վիլֆրանկ (Ատլանտյան Պիրենեյ)
Վիլֆրանկ (Villefranque), կոմունա Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Աքվիտանիա շրջանում, Ատլանտյան Պիրենեյ դեպարտամենտում։ Մտնում է Նիվ Ադուր կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Բայոն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 64558։
Աշխարհագրություն
Կոմունան գտնվում է Փարիզից հարավ-արևմուտք 670 կմ հեռավորության վրա, Բորդոյից հարավ-արևմուտք 175 կմ, իսկ Պոյից արևմուտք`90 կմ ։
Կոմունայի արևմուտքում հոսում է Նիվ գետը։
Կլիմա
Կլիման տաք օվկիանոսային է ։ Ձմեռը մեղմ է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը +5°С -ից մինչև+13°С է,  −10 °C-ից ցածր հազվադեպ է լինում։  Տարեկան տեղումների քանակը թափվում է 15 օրերի ընթացքում՝ նոյեմբերից ապրիլ ամիսներին՝ ձյան տեսքով։ Առավելագույն ջերմաստիճանը ամռանը  20-30 °C  է, իսկ 35 °C-ից բարձր հազվադեպ է լինում։  Տեղումների տարեկան քանակը բարձր է և կազմում է 1100 մմ։ Կոմունայում գերակշռում են անհողմ եղանակները, ուժեղ քամիները հազվադեպ են։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 2225 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 1507 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 1054-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 453-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 69,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 70,7%)։ 1054 աշխատունակ բնակիչներից 963-ը աշխատում էին (499 տղամարդ և 464 կին), անաշխատանք էին 91 -ը (47 տղամարդ և 44 կին)։ 453 անգործ մարդկանցից 142-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 209-ը թոշակառու, 102-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով :.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ռաֆայել Սանտի
Ռաֆայել Սանտի (, Raffaello Sanzio,, հայտնի է իբրև Ռաֆայել), Բարձր Վերածննդի իտալացի նկարիչ, գրաֆիկ և ճարտարապետ։ Նրա աշխատանքները հիացմունքի են արժանանում մարդկային էության նեոպլատոնական կատարելության, ձևի հստակության, կոմպոզիցիայի պարզության և տեսողական նվաճումների համար։ Միքելանջելոյի և Լեոնարդո դա Վինչիի հետ միասին նա ձևավորում է այդ ժամանակաշրջանի մեծ վարպետների ավանդական եռյակը ։
Ռաֆայելն աշխատում էր չափազանց արդյունավետ և անբնական շատ։ Կյանքին հրաժեշտ տալով 37 տարեկանում՝ նա թողել է մեծ քանակությամբ աշխատանքներ։ Դրանցից շատերը կարելի է տեսնել Վատիկանի պալատում, որտեղ Ռաֆայելի ֆրեսկոյով սենյակները կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում նրա կարիերայում։ Ամենալայն ճանաչում ունեցող աշխատանքը «Աթենական դպրոցն» է։ Հռոմում իր վաղ տարիներից հետո նրա աշխատանքների մեծ մասը վերանկարվել է՝ կորցնելով որակը։ Իր կյանքի ընթացքում նա շատ ազդեցիկ էր, թեև Հռոմից դուրս հիմնականում հայտնի էր իր համատեղ էստամպներով։
Մահվանից հետո Ռաֆայելի նշանավոր մրցակցի՝ Միքելանջելոյի ազդեցությունն ավելի մեծ էր մինչև 18-19-րդ դարերը, երբ Ռաֆայելի աշխատանքների ավելի մեղմ և ներդաշնակ որակը նորից ընդունվեց իբրև բարձրագույն։ Նրա կարիերան բնական կերպով տարանջատվում է երեք շրջանի և երեք ոճի, որն առաջինը նկարագրել է Ջորջո Վազարին. վաղ տարիները Ումբրիայում, այնուհետև շուրջ չորս տարի (1504-1508) Ֆլորենցիայի գեղանկարչական ավանդույթների ուսումնասիրություն, որին հաջորդել են անհանգիստ և տրիումֆալ տասներկու տարիները Հռոմում, որտեղ աշխատել է երկու Պապերի և նրանց գործընկերների համար ։
Ուրբինո
Ռաֆայել Սանտին ծնվել է 1483 թվականի մարտի 28-ին իտալական Մարկե շրջանի Ուրբինո քաղաքում, Դյուկի դատարանի գեղանկարիչ Ջիովաննի Սանտիի ընտանիքում։ Դատարանը հայտնի էր դարձել Ֆեդերիկո 3-րդ դա Մոնտեֆելտրոյի կողմից, ում Ուրբինոյի հերցոգ էր նշանակել Սիքստոս IV պապը, իսկ Ուրբինոն դարձել էր Պապական մարզի մի մաս։ Ֆեդերիկոյի դատարանի շեշտադրումն ավելի շատ գրական էր, քան գեղարվեստական, իսկ Ջիովաննին նկարիչ լինելուց բացի նաև պոետ էր, և գրել է Ֆեդերիկոյի կյանքի պատմության մասին։ Այդ պոեմի միջոցով Ֆեդերիկոն կարողանում է ծանոթանալ հյուսիս-իտալական նկարիչների տաղանդին։ Ուրբինոյի այդ փոքր դատարանում Ջիովաննին, հավանաբար, ավելի շատ էր ներառված իշխող ընտանիքի կազմում, քան դատարանի նկարիչների մեծ մասը ։
Վաղ կյանք և աշխատանք
Ռաֆայելի մայրը՝ Մագիան, մահացավ 1491 թվականին, երբ տղան ութ տարեկան էր։ Դրան հետևեց 1494 թվականի օգոստոսի 1-ին հոր մահը, ով արդեն ամուսնացել էր երկրորդ անգամ։ Այդպիսով, 11 տարեկանում Ռաֆայելը մնաց որբ։ Նրա օրինական խնամակալը դարձավ հայրական կողմի միակ բարեկամ Բարտոլոմեոն՝ հոգևորական, ով հետագայում խորթ մոր հետ զբաղվում էր դատական գործընթացներով։ Ռաֆայելը շարունակում էր ապրել խորթ մոր հետ, երբ այլևս վարպետի աշակերտ չէր։ Նա արդեն ցույց էր տվել իր տաղանդը, և ըստ Վազարիի՝ Ռաֆայելը «մեծ օգնություն էր իր հոր համար» ։ Դեռահասության տարիքում ինքնանկարը ցույց է տալիս Ռաֆայելի վաղաժամ հասունությունը ։ Հոր աշխատանքները շարունակվում էին, և հավանաբար խորթ մոր հետ Ռաֆայելը էական դեր է ունեցել այդ աշխատանքների կարգավորման մեջ դեռ շատ վաղ տարիքից։ Ուրբինոյում նա ծանոթացավ նախկին դատական նկարիչ Պաոլո Ուչելլոյի և Լուկա Սինյորելլիի աշխատանքներին ։
Ըստ Վազարիի՝ Ռաֆայելի հայրը նրան աշակերտելու է տվել ումբրիացի վարպետ Պիետրո Պերուջինոյի մոտ՝ չնայած «մոր արցունքներին»։ Աշակերտելու մասին տեղեկատվություն առկա է միայն Վազարիի և մեկ այլ հեղինակի մոտ, և վիճարկվել է, քանի որ ութ տարեկանը շատ շուտ էր աշակերտելու համար։ Մեկ այլ մոտեցման համաձայն՝ նա առնվազն որոշ պատրաստություն ստացել է Տիմոթեո Վիթիի մոտ, ով Ուրբինոյի դատական նկարիչն էր սկսած 1495 թվականից ։ Ժամանակակից շատ պատմաբաններ համաձայն են այն մտքի հետ, որ Ռաֆայելը 1500 թվականից սկսած առնվազն որպես օգնական աշխատել է Պերուջինոյի մոտ։ Վերջինիս ազդեցությունը Ռաֆայելի վաղ աշխատանքների վրա շատ հստակ է։ Համաձայն Վյոլֆլինի. Վազարին գրում է, որ անհնար է տարբերակել այս շրջանի նրանց աշխատանքները, սակայն ժամանակակից շատ արվեստագետներ ավելի լավ են կարողանում ճանաչել Ռաֆայելի աշխատանքները։ Ոճային ընդհանրության հետ մեկտեղ նրանց տեխնիկաները ևս շատ նման են. օրինակ՝ ստվերի և մուգ հագուստի համար յուղաներկի հաստ շերտ և հարթ մակերեսներին բարակ շերտ օգտագործելը։ Լաքի մեջ խառնուրդի օգտագործումը հաճախ ճաքեր է առաջացնում երկու վարպետի աշխատանքներում ։ Պերուջինոյի աշխատանքները ակտիվ էին ինչպես Պերուջայում, այնպես էլ Ֆլորենցիայում՝ ստեղծելով երկու մշտական ճյուղ ։ Ռաֆայելը բնութագրվում է որպես «վարպետ», այսինքն՝ լիարժեք սովորած, 1500 թվականի դեկտեմբերին ։
Ռաֆայելի առաջին փաստացի աշխատանքը եղել է Պերուջայի և Ուրբինոյի մեջտեղում գտնվող Չիտա-դի-Կաստելո քաղաքի Սուրբ Նիկոլայ Տոլենտինսկու եկեղեցու խորանը ։ Եվանգելիստա դա Պիան դի Մելատոն, ով աշխատում էր հոր մոտ, նույնպես ընդգրկված էր հանձնաժողովում։ Աշխատանքը սկսվել է 1500 թվականին և ավարտվել 1501-ին։ Ներկայումս պահպանվել են միայն առանձին հատվածներ և նախնական նկարը ։ Հետագա տարիների ընթացքում նա նկարել է նաև տեղի այլ եկեղեցիների համար, ներառյալ «Խաչելություն Կույս Մարիամի, սրբերի և հրեշտակների հետ» (շուրջ 1503) և «Կույս Մարիամի նշանադրություն» (1504) աշխատանքները, և Պերուջայի համար՝ «Օդդիի խորան»-ը։ Շատ հավանական է, որ այս շրջանում նա հաճախ է այցելել Ֆլորենցիա։ Սրանք մեծ աշխատանքներ են, որոշները՝ ֆրեսկո, որտեղ Ռաֆայելը վստահաբար պատկերել է իր ստեղծագործությունները Պերուջինոյի փոքր-ինչ անփոփոխ ոճով։ Այս շրջանում նա նկարել է նաև փոքր, գրասենյակային նկարներ հիմնականում Ուրբինոյի դատարանի գիտակների համար։ Այդ աշխատանքներից էին «Երեք գրացիա»-ն և «Սուրբ Միքայել»-ը։ Սկսել է նկարել նաև տիրամայրեր և դիմանկարներ ։
1502 թվականին Պերուջինոյի մեկ այլ աշակերտի՝ Պինտուրիկիոյի հրավերով Ռաֆայելը մեկնեց Սիենա։ Պինտուրիկիոն, ով «Ռաֆայելի ընկերն էր և ճանաչում էր նրան իբրև բարձրակարգ նկարիչ», Ռաֆայելին կանչեց՝ օգնելու Սիենայի տաճարի Պիկկոլոմինի գրադարանի նկարներն անելիս ։ Նույնիսկ իր կարիերայի վաղ շրջանում Ռաֆայելն արդեն բավականին պահանջված մասնագետ էր ։
Ֆլորենցիայի ազդեցություն
Ռաֆայելը «քոչվոր» կյանք էր վարում՝ աշխատելով Հյուսիսային Իտալիայի տարբեր քաղաքներում, սակայն ժամանակի մեծ մասն անցկացրել է Ֆլորենցիայում՝ հավանաբար սկսած 1504 թվականից։ Թեև որպես «ֆլորենտական շրջան» ավանդաբար նկատի են ունենում 1504-1508 թվականները, սակայն, ամենայն հավանականությամբ, նա երբեք այնտեղ մշտական բնակություն չի հաստատել ։ Նա երևի կարիք է ունեցել գնալ քաղաք, որպեսզի ձեռք բերի իրեն անհրաժեշտ նյութերը։
Պահպանվել է Ռաֆայելին վերաբերող նամակ, որը գրվել է 1504 թվականի հոկտեմբերին Ուրբինոյի հաջորդ հերցոգի մոր կողմից և ուղղված է Ֆլորենցիայի պաշտոնյաներից մեկին. Ինչպես ավելի վաղ Պերուջինոյի և ուրիշների հետ, այստեղ ևս Ռաֆայելը կարողացավ յուրացնել ֆլորենտական արվեստի ազդեցությունը՝ միաժամանակ պահպանելով իր յուրահատուկ զարգացող ոճը։ Մոտ 1505 թվականի Պերուջայի ֆրեսկոներն արտահայտում են պատկերների նոր որակ, որը կարող է արտացոլել Ֆրա Բարտոլեմեոյի ազդեցությունը, ով, ըստ Վազարիի, Ռաֆայելի ընկերն էր։ Սակայն այդ տարիների աշխատանքների վրա ամենամեծ ազդեցությունն ունեցել է Լեոնարդո դա Վինչին, ով քաղաք վերադարձավ 1500-1506 թվականներին։ Ռաֆայելի կերպարները դարձան ավելի դինամիկ և բարդ, ու չնայած նրա գեղանկարները դեռևս հիմնականում հանգիստ էին, սակայն նա սկսեց ուսումնասիրել մերկ մարդկանց նկարելու եղանակները, որն այդ ժամանակաշրջանի Ֆլորենցիայի համար բավականին համարձակ միտք էր։ Մեկ այլ նկար է երիտասարդ կնոջ դիմանկարը, որում օգտագործվել է հենց նոր ավարտած Մոնա Լիզայի երեք-քառորդ երկարությամբ բրգաձև կոմպոզիցիան, բայց ամբողջությամբ համապատասխանում է Ռաֆայելի ոճին։ Լեոնարդոյի մեկ այլ ստեղծագործական հայտնագործությունը՝ բրգաձև Սուրբ ընտանիքը, կրկնվել է Ռաֆայելի մի շարք հայտնի աշխատանքներում։ Լեոնարդոյի «Լեդա և կարապ» նկարից Ռաֆայելն ադապտացրել է կոնտրապոստ դիրքը Թագավորական հավաքածուում պահվող իր «Սուրբ Եկատերինա Ալեքսանդրիյսկայա» նկարի համար ։ Նա նաև կատարելագործել է Լեոնարդոյի սֆումատո մոդելավորման իր սեփական եղանակը, ավելի է նրբացրել իր նկարելաեղանակը և զարգացրել խմբերի հայացքների համագործակցությունը, որը պակաս առեղծվածային է, քան Լեոնարդոյի աշխատանքներում։ Սակայն նա իր աշխատանքներում պահպանում է Պերուջինոյի մեղմ պարզ լույսը ։
Լեոնարդոն այդ ժամանակ ավելի քան երեսուն տարով մեծ էր Ռաֆայելից, իսկ Միքելանջելոն, ով այս շրջանում գտնվում էր Հռոմում, ընդամենը ութ տարով էր մեծ Ռաֆայելից։ Միքելանջելոն արդեն չէր սիրում Լեոնարդոյին, և Հռոմում ավելի շատ չհավանեց Ռաֆայելին ։ Ռաֆայելը գիտեր Ֆլորենցիայում իր աշխատելաոճը, սակայն այս տարիների ամենայուրահատուկ աշխատանքներում նա հանդես է գալիս նոր ուղղությամբ։ Նրա «Քրիստոսի թաղումը» նկարում հենվում են դասական սարկոֆագի վրա, որպեսզի դիմացի հատվածի կերպարները ներկայացվեն բարդ և ոչ այնքան հարմար դիրքով։ Վոլֆինը Տիրամոր ազդեցությունը նկատում է Միքելանջելոյի «Doni Tondo» նկարի ծնկաչոք կերպարի վրա, իսկ ստեղծագործության մնացած մասը հեռու է նրա կամ Լեոնարդոյի ոճից։ Չնայած այդ շրջանում նա բավականին գնահատված էր, իսկ ավելի ուշ Բորգեզեի պահանջով հեռացավ Պերուջայից, Ռաֆայելի աշխատանքներում նա միայնակ է։ Ավելի ուշ նրա կլասիցիզմը զբաղեցնում է պակաս գրական ուղղվածություն ։
Վատիկան
1508 թվականի վերջին Ռաֆայելը տեղափոխվեց Հռոմ, որտեղ ապրեց մինչև կյանքի վերջը։ Հավանաբար իր ճարտարապետ Դոնատո Բրամանտեի առաջարկով նոր Պապ Հուլիուս 2-րդը Ռաֆայելին հրավիրեց իր մոտ ։ Հռոմում արվեստագետը անմիջականորեն ծանոթացավ անտիկ շրջանի հուշարձաններին, մասնակցեց պեղումների։ Ի տարբերություն Միքելանջելոյի, ով առաջին հրավերից հետո երկար ժամանակ մնաց Հռոմում, Ռաֆայելն անմիջապես Հուլիոսից ֆրեսկոյի պատվեր ստացավ, որը պետք է դառնար Վատիկանի պալատում Պապի անձնական գրադարանը։ Սա Ռաֆայելի ստացած ամենամեծ և պատասխանատու պատվերն էր. մինչ այդ նա միայն մեկ խորան էր նկարել Ֆլորենցիայում։ Շատ այլ նկարիչներ իրենց օգնականների հետ արդեն աշխատել էին տարբեր սենյակների վրա։ Մի շարք նկարներ և զինանշանը, որ արվել էին ավելի վաղ՝ Ալեքսանդր 6-րդի ժամանակ, Հուլիուսը որոշել էր հանել պալատից Այդ ժամանակ Միքելանջելոն արդեն ստացել էր Սիքստինյան կապելլայի առաստաղի պատվերը։
Այստեղ Ռաֆայելը ստեղծել է իր ամենանշանավոր գործերը՝ Վատիկանի պալատի հանդիսավոր դահլիճների, այսպես կոչված «կայարան»-ների որմնանկարները։ Այդ որմնանկարների բովանդակությունը ավելի տարօրինակ է, քան դրանց պաշտոնական ծրագիրը (կաթոլիկ եկեղեցու և Հռոմի պապի փառաբանումը)։ Դրանցում գովերգվում է մարդու ազատության ու երկրային երջանկության իդեալը, նրա հոգևոր և ֆիզիկական ուժերի բազմակողմանի զարգացումը։ Պալատի լավագույն գործերից է «Աթենքի դպրոցը» (1510-1511) որմնանկարը, որտեղ պատկերված են անտիկ խոշոր փիլիսոփաներն ու գիտնականները՝ Պլատոնը, Արիստոտելը, Սոկրատեսը, Պյութագորասը, Էվկլիդեսն ու Հերակլիտեսը։ Ուշագրավ է, որ Պլատոնի կերպարում հեղինակը պատկերել է Լեոնարդո դա Վինչիին, իսկ մտախոհ ու մռայլ Հերակլիտեսը նման է Միքելանջելոյին. որմնանկարի գրեթե եզրին նկարիչը պատկերել է իրեն։ Այս առաջին հայտնի "Stanze"-ն կամ "Ռաֆայելի սենյակները" (Raphael Rooms) պետք է մեծ ազդեցություն ունենային հռոմեական արվեստի վրա, և համարվում են նրա մեծագույն գլուխգործոցը՝ ներառյալ «Աթենական դպրոց»-ը, «Պառնաս»-ը (The Parnassus) և «Բանավեճ»-ը (Disputa)։ Ռաֆայելին հանձնարարեցին նկարել նաև մյուս սենյակները՝ այդ կերպ դուրս մղելով մնացած նկարիչներին՝ ներառյալ Պերուջինոյին և Սինյորելլիին։ Նա հերթականությամբ ավարտեց երեք սենյակները՝ յուրաքանչյուրի բոլոր պատերին, հաճախ նաև առաստաղներին պատկերելով նկարներ։ Աստիճանաբար հավաքեց որակյալ վարպետների մեծ թիմ, ովքեր ավելացրին նաև չորրորդ սենյակը՝ 1520 թվականին Ռաֆայելի վաղաժամ մահվանից հետո նրա ձևավորած տարրերից օգտագործելով միայն առանձին հատվածներ։ 1513 թվականին Հուլիուսի մահն ընդհանրապես չխոչընդոտեց աշխատանքին, քանի որ նրան հաջորդեց Մեդիչի Լեո 10-րդ Պապը, ում հետ Ռաֆայելը հաստատեց ավելի ջերմ հարաբերություններ, և ով շարունակեց լիազորել նկարչին ։ Ռաֆայելի ընկեր կարդինալ Բիբիենան ևս Լեոյի ուսուցիչներից էր, մոտ ընկերը և խորհրդատուն։
Այս բարդ և հանճարեղ ստեղծագործությունները համարվել են Բարձր Վերածննդի և հետանտիկ Արևմուքի «դասական արվեստի» բարձրագույն նմուշներ։ Դրանք արտացոլում են ներկայացված ձևերի իդեալիզացված պատկերները, իսկ կոմպոզիցիան, որը թեև հանգամանորեն մտածված է նկարներում, հասնում է «sprezzatura»-յի։ Այդ հասկացությունն առաջ է քաշել Ռաֆայելի ընկեր Կաստիլյոնեն, ով այն բնութագրում է իբրև «որոշակի անփութություն, որը թաքցնում է ամբողջ արտիստիզմը և անում է այն, ինչն ընդունված է համարել անթույլատրելի կամ ջանք չպահանջող...» ։ Ըստ Մայքլ Լևիի. Նկարները գրեթե իդեալական են առաջին երկու սենյակներում, սակայն Stanze-ի հետագա ստեղծագործություններում, հատկապես, նրանցում, որոնք պարունակում են դրամատիկ գործողություններ, այդքան էլ հաջողված չեն ձևի և կատարողական վարպետության տեսանկյունից։
Այլ նախագծեր
Վատիկանի նախագծերը զբաղեցնում էին Ռաֆայելի ժամանակի մեծ մասը, չնայած այս ընթացքում հասցրել է նկարել մի քանի դիմանկար՝ ներառյալ իր երկու գլխավոր հովանավորներին՝ Հուլիուս 2-րդ Պապի և նրա հաջորդ Լև 10-րդի դիմանկարները։ Առաջինը համարել է իր ամենահաջողված գործերից մեկը։ Մյուս դիմանկարները նրա ընկերներինն էին, ինչպես Կաստիլիոնեն կամ Պապի անմիջական շրջապատի անդամները։ Մյուս ղեկավարներն անցան գործի, իսկ Ֆրանսիայի արքա Ֆրենսիս Առաջինը որպես Պապի կողմից դիվանագիտական նվեր ուղարկեց երկու նկար ։ Հարուստ բանկիր և Պապի գանձապահ Ագոստինո Չիգիի համար պատկերեց «Գալատեայի հաղթանակը» («Triumph of Galatea») և ձևավորեց Սանտա Մարիա դելա Պաչե եկեղեցու մատուռ Վիլլա Ֆարնեզինայի դեկորատիվ ֆրեսկոները։ Աշխատեց նաև Սանտա Մարիա դել Պոպոլո եկեղեցու խճանկարների վրա։ Որոշ ձևավորումներ պատրաստեց նաև Վիլլա Մադամայի համար։
Ռաֆայելի ամենակարևոր պապական հանձնարարություններից մեկը «Ռաֆայելի ստվարաթղթեր»-ն էին (Raphael Cartoons) (ներկայումս գտնվում են Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարանում)՝ 10 մասից բաղկացած շարք, որոնցից յոթն է պահպանվել և պարունակում են գոբելեններ Պողոս և Պետրոս առաքյալների կյանքի տեսարանների թեմաներով Սիքստինյան կապելլայի համար։ Աշխատանքներն ուղարկվել են Բրյուսել Պիտեր վան Աելտսի դասընթացի ժամանակ գործելու նպատակով։ Հնարավոր է, որ Ռաֆայելը մինչև իր մահը տեսել է այդ ավարտուն շարքը, որն ավարտին է հասցվել 1520 թվականին ։ Նա նաև նկարել ու ձևավորել է «Վատիկանի լեգեոնը»՝ երկար, բարակ գրադարան, որը ձևավորված էր հռոմեական գրոտեսկներով և հետագայում բացվել է մի կողմից ։ Ռաֆայելը նկարել է մի շարք հայտնի խորաններ՝ այդ թվում «Սուրբ Սեսիլիայի զմայլանքը» (The Ecstasy of St. Cecilia) և «Սիքստինյան Տիրամայրը»։ Վերջին գործը, որի վրա աշխատել է մինչև կյանքի վերջը, «Պայծառակերպություն»-ն է (Transfiguration), որը «Il Spasimo»-ի հետ մեկտեղ ցույց է տալիս, որ նրա արվեստի ուղղվածությունը վերջին տարիներին ավելի շատ բարոկկո է, քան մաներիզմ ։
Նկարչական նյութեր
Ռաֆայելն իր աշխատանքների մի մասը արել է փայտի վրա («Մեխակներով տիրամայր»), օգտագործել է նաև կտավ («Սիքստինյան Տիրամայր»)։ Նա հայտնի է նաև չորացնող յուղերի օգտագործմամբ՝ վուշի յուղ, ընկույզի յուղ։ Նրա ներկապնակը շատ հարուստ է։ Ռաֆայելն օգտագործել է այդ ժամանակ հասանելի բոլոր նյութերը՝ ուլտրամարին, նուրբ դեղին, կարմին, կինաբարիս, ալիզարին, օքրա։ Որոշ աշխատանքներում («Ansidei Madonna») օգտագործել է նույնիսկ հազվադեպ հանդիպող բրազիլական ծառի նյութ, մետաղական փոշենման ոսկի և ավելի քիչ հայտնի մետաղական փոշենման բիսմութ ։
Վորքշոփ
Վազարիի հավաստմամբ վերջին հաշվով Ռաֆայելը կազմակերպել է վորքշոփեր շուրջ հիսուն աշակերտի և օգնականի համար, որոնցից շատերը հետագայում դարձել են նշանավոր նկարիչներ։ Ըստ էության, դա հնագույն վարպետների շրջանում մեկ նկարչի թիմի ամենամեծ վորքշոփն էր, որը նույնիսկ նորմայից ավելին էր։ Խմբում ներառված էին արդեն կայացած վարպետներ Իտալիայի այլ հատվածներից, ովքեր երևի աշխատում էին իրենց սեփական թիմերով որպես ենթակապալառուներ, ինչպես նաև աշակերտներ և ենթավարպետներ։ Վորքշոփերի ներքին աշխատանքների, ինչպես նաև արվեստի ստացված նմուշների վերաբերյալ փաստարկները շատ քիչ են, իսկ պահպանված աշխատանքները հաճախ դժվար է հստակ վերագրել որևէ մեկի ձեռքին ։
Ամենահայտնի աշակերտներից էին երիտասարդ Ջուլիո Ռոմանոն Հռոմից (Ռաֆայելի մահվան ժամանակ 21 տարեկան) և ֆլորենտական վարպետ Ջիանֆրանցիսկո Պեննին։ Նրանք պահպանել են Ռաֆայելի նկարներից և իրերից շատերը և վարպետի մահվանից հետո ինչ-որ չափով շարունակել նրա վորքշոփերը։ Պեննին Ջուլիոյի չափ հռչակ չունեցավ, քանի որ Ռաֆայելի մահվանից հետո դարձավ Ջուլիոյի կրտսեր օգնականը։ Պերինո դել Վագան, ով արդեն վարպետ էր, և Պոլիդորո դա Կարավագիոն, նույնպես դարձան նշանավոր նկարիչներ։ Պոլիդորոյի օգնական Մատուրինո դա Ֆիրենզեն ևս Պեննի նման մնաց իր ավելի հռչակավոր գործընկերոջ ստվերում։ Ջիովաննի դա Ուդինեն ավելի անկախ կարգավիճակ ուներ և պատասխանատու էր հիմնական ֆրեսկոների դեկորատիվ ստուկկո աշխատանքների և շրջապատող գրոտեսկների համար ։ Նկարիչների մեծ մասը ավելի ուշ ցրվեց կամ սպանվեց 1527 թվականին Հռոմում տեղի ունեցած բռնի գործողությունների արդյունքում ։ Թեպետ դա օգնեց Ռաֆայելի ոճի տարբերակները Իտալիայում և դրա սահմաններից դուրս տարածելուն։
Վազարին ընդգծում է, որ Ռաֆայելը շատ ներդաշնակ և արդյունավետորեն էր վարում արվեստանոցի աշխատանքները և յուրահատուկ հմտությամբ էր հարթում պատվիրատուների և օգնականների միջև առաջացող տարաձայնությունները՝ ի տարբերություն Միքելանջելոյի բուռն բնավորության և հարաբերությունների ։ Այնուամենայնիվ, չնայած Պեննին և Ջուլիոն բավականաչափ հմուտ էին, և երբեմն Ռաֆայելն ինքը դժվարանում էր տարբերակել նրանց ձեռքի աշխատանքները, կասկած չկա, որ Ռաֆայելի հետագա որմնանկարներից շատերը ավելի շատ աչքի են ընկնում իրենց դիզայնով, քան կատարման եղանակով։ Նրա պահպանված դիմանկարներից շատերն արտացոլում են մինչև կյանքի վերջը գույների մանրակրկիտ մշակման կարողությունը ։
Ռաֆայելի աշակերտներից և օգնականներից են եղել Ռաֆայելինո դել Կոլեն, Անդրեա Սաբատինին, Բարտոլոմեո Ռամենգին, Պելեգրինո Արետուսին, Վինսենզո Տամագնին, Բատտիստա Դոսին, Թոմասո Վինսիդորը, Տիմոտեո Վիտին (Ուրբինոյի նկարիչ) և քանդակագործ, ճարտարապետ Լորենցոն (Ջուլիոյի ազգականը) ։ Ռաֆայելի շրջանի գրաֆիկներն ու ճարտարապետները քննարկված են ստորև։ Նշվում է, որ Բեռնար վան Օռլին որոշ ժամանակ աշխատել է Ռաֆայելի համար, իսկ Լուկա Պենին՝ Ջիանֆրանցիսկոյի եղբայրը, հավանաբար եղել է նրա թիմի անդամը ։
Ճարտարապետություն
1514 թվականին Բրամանտեի մահվանից հետո Ռաֆայելը դարձավ նոր Սուրբ Պետրոսի տաճարի ճարտարապետ։ Ռաֆյալի մահվանից և Միքելանջելոյի դիզայնի ընդունումից հետո Ռաֆայելի աշխատանքների մեծ մասը փոխարինվեց կամ ոչնչացվեց։ Շատ քիչ նկար պահպանվեց։ Ամենայն հավանականությամբ, նրա նախագծերը եկեղեցին կդարձնեին ավելի մռայլ, ինչպես «նրբանցք»՝ ըստ Անտոնիո դա Սանգալո Կրտսերի քննադատական վերլուծության։ Դա հավանաբար կնմանվեր Հելիոդորի վտարման ֆոնին եկեղեցու ։
Նա ձևավորել է մի շարք այլ կառույցներ և մի կարճ ժամանակ եղել է Հռոմի ամենահայտնի ճարտարապետներից մեկը, ով աշխատում էր Պապական իշխանության շրջանում։ Հուլիուսը փոփոխություններ է մտցրել Հռոմի փողոցների կառուցվածքում, կառուցել մի շարք նոր մայրուղիներ։ Նա ցանկանում էր, որպեսզի ճանապարհները հարստացնեն գեղեցիկ վայրերով ։
Կարևոր կառույցներից մեկը՝ Palazzo Branconio dell'Aquila-ն, ամբողջությամբ կործանվել է, որպեսզի Սուրբ Պետրոսի հրապարակում տեղ ազատվի Բերնինիի պիացայի համար, սակայն ճակատամասի և ներքին բակի նկարները պահպանվել են։ Ճակատամասն այդ ժամանակաշրջանի համար անսովոր ձևավորված էր՝ ներառելով վերին հատվածում նկարված երկու (երեք) պանել և կենտրոնում մեծ քանդակ ։
Ռաֆայելը չի զբաղվել Վիլլա Ֆարնեսինայի հիմնական ձևավորմամբ, սակայն ձևավորել և խճանկարներով զարդարել է պապական գանձապահ Ագոստինո Չիգիի Չիգի տաճարը։ Մեկ այլ կառույց՝ Լոե Պապի բժշկի համար՝ Palazzo di Jacobo da Brescia-ն, տեղափոխվել է 1930-ականներ, սակայն պահպանվել է։ Դա մշակվել է, որպեսզի Բրամանտեի փողոցում, որտեղ որոշ ժամանակ ապրել է նաև Ռաֆայելը, ավելացվի պալատ ։
Վիլլա Մադաման՝ կարդինալ Ջուլիո դե Մեդիչիի, իսկ ավելի ուշ Կլեմենտ 7-րդ Պապի առանձնավայրը, այդպես էլ չավարտվեց, և դրա պլանները վերակառուցվեցին։ Նա ծրագիր մշակեց, որով կառուցապատման վերջնական պլաններն ավարտվեցին Անտոնիո դա Սանգալո Կրտսերի կողմից։ Նույնիսկ անավարտ, դա Իտալիայի ամենանրբաճաշակ վիլլան էր և մեծ ազդեցություն ունեցավ տվյալ ոճի հետագա զարգացման վրա։ Դա միակ ժամանակակից կառույցն է Հռոմում, որի հիման վրա Պալլադիոն նրբագեղ նկարներ է ստացել ։
1515 թվականին նա լիազորություն ստացավ քաղաքի տարածքում գտնվող բոլոր հնագույն կառույցների նկատմամբ։ Ռաֆայելը նամակ գրեց Լեո Պապին՝ առաջարկելով հնագույն հուշարձանների կործանումը դադարեցնող ուղիներ և առաջարկեց շրջայց կատարել քաղաքում կազմակերպված ձևով բոլոր հնագույն կառույցները նշելու համար։ Բայց Պապի խնդիրներն այդպիսին չէին. նա համառում էր շարունակել վերաօգտագործել հնագույն քանդակները Սուրբ Պետրոսի կառույցի մեջ, բայց ցանկանում էր, որպեսզի բոլոր գրառումները պահպանվեն նախքան քարերը նորից օգտագործելը ։
Գծանկարներ
Ռաֆայելը Արևմտյան արվեստի լավագույն գծանկարիչներից մեկն էր և իր կոմպոզիցիաները պլանավորելիս հաճախ էր օգտագործում գծանկարներ։ Իր ժամանակակիցներից մեկի վկայությամբ որևէ կոմպոզիցիա պլանավորելուց առաջ նա բազմաթիվ գծանկարներ էր փռում հատակին և սկսում «արագորեն» նկարել՝ կերպարներ վերցնելով այստեղից ու այնտեղից ։ Պահպանվել է «Բանավեճ»-ի շուրջ 40 ուրվագիծ, իսկ իրականում հավանաբար եղել է ավելի շատ՝ շուրջ 400-ը ։ Կերպարների դիրքերն ու կոմպոզիցիաները կատարելագործելու նպատակով օգտագործել է տարբեր գծանկարներ, ըստ էության, ավելի շատ, քան մյուս նկարիչները, ինչը կարելի է ենթադրել պահպանված գծանկարների քանակից։ Ռաֆայելի մահվանից հետո նրա ժամանակակիցներից մեկը գրել է. Ջոն Շիրմանի համար Ռաֆայելի արվեստը «ռեսուրսների տեղափոխություն է արտադրությունից դեպի հետազոտություն և զարգացում» ։
Երբ վերջնական կոմպոզիցիան պատրաստ էր լինում, հաճախ պատրաստում էր ընդլայնված, ամբողջական չափով ուրվագիծ, որոնք հետո ամրակով ամրացնում էին և գծեր թողնում որպես ուղենիշ։ Նա նաև ինչպես թղթի, այնպես էլ գիպսի վրա հաճախակի օգտագործում էր «կույր ստիլուս», որը գծեր անելիս միայն հետքն էր թողնում, այլ ոչ թե նշում։ Սա կարելի է տեսնել «Աթենական դպրոց» կոմպոզիցիայում և շատ նկարների բնօրինակներում։ «Ռաֆայելի ուրվանկարները» ներկվում էին սոսնձով, ապա ուղարկվում էին Բրյուսել, որտեղ դրանց սպասում էին ջուլհակները։
Արվեստանոցում արված ավելի ուշ աշխատանքների շարքում հաճախ գծանկարներն ավելի արտահայտիչ էին, քան նկարները ։ Ռաֆայելի գծանկարները մեծ մասամբ շատ հստակ են, նույնիսկ նկարի սկզբնական էսքիզի մեջ կերպարները մանրամասնորեն պատկերվում էին։ Դրանց պակասում են Լեոնարդոյի և Միքելանջելոյի որոշ ուրվագծերի ազատությունն ու եռանդը, սակայն դրանք գրեթե միշտ գեղագիտորեն գոհացնող են։ Նա մետաղանկարչություն (բառացիորեն արծաթի կամ այլ մետաղի սուր ծայր) կիրառած վերջին նկարիչներից էր, թեև հաջողությամբ օգտագործում էր նաև կարմիր կամ սև կավիճ ։ Կյանքի վերջին տարիներին Ռաֆայելն առաջիններից էր, որ սկսեց նախապատրաստական գծանկարների համար օգտագործել կին մոդելների. տղամարդ աշակերտները («garzoni») սովորաբար օգտագործվում էին երկու սեռերի ուսումնասիրության համար ։
Տպագրություն
Ռաֆայելը տպագրությամբ ինքնուրույն չի զբաղվել, սակայն իր դիզայնով փորագրությունների համար համագործակցել է Մարկանտոնիո Ռայմոնդիի հետ, ով ստեղծել է այդ ժամանակաշրջանի իտալական ամենահայտնի գործերը և մեծ ներդրում ունեցել տպագրության զարգացման մեջ։ Նա յուրահատուկ հետաքրքրություն էր ցուցաբերում այսպիսի վարպետի նկատմամբ։ Ռայմոնդին իր ժամանակակիցներից ամենաքիչն աշխատել է Տիցիանի հետ ։ Ընդհանուր առմամբ արվել է շուրջ հիսուն տպագրություն. դրանցից որոշները Ռաֆայելի նկարների պատճեններն էին, իսկ մյուսները Ռաֆայելը ստեղծել է հատուկ տպագրելու նպատակով։ Ռաֆայելը ստեղծել է նախապատրաստական նկարներ, որոնք արվել են, որպեսզի Ռայմոնդին դրանք վերածի փորագրության ։
Անձնական կյանք և մահ
1517 թվականից մինչև մահը Ռաֆայելն ապրել է Բորգոյում գտնվող Պալացցո Կապրինիում՝ Բրամանտեի նախագծած բավականին մեծ ապարանքում։ Նա երբեք չի ամուսնացել, սակայն 1514 թվականին նշանվել է կարդինալ Մեդիչի Բիբիենայի զարմուհի Մարիա Բիբիենայի հետ։ Հավանաբար Ռաֆայելն այդ մասին խոսել է իր ընկեր կարդինալի հետ, և վերջինիս կողմից ոգևորության բացակայությունն արտահայտվում է նրանում, որ ամուսնություն այդպես էլ չի կայացել ։
Ռաֆայելի մշտական համակրանքի օբյեկտը եղել է Ֆորնարինան՝ Մարգարիտա Լյուտին՝ սիենացի հացթուխ («ֆորնարո») Ֆրանչեսկո Լյուտիի դուստրը, ով ապրում էր Վիա դել Գովերնո Վեչիոյում։ Նա դարձել էր Պապի «Պալատի փեսացուն», ինչը նրան տալիս էր կարգավիճակ և լրացուցիչ եկամուտ։ Վազարիի հավաստմամբ Լեոյի կողմից որոշակի խրախուսվելուց հետո նա ձգտում էր դառնալ կարդինալ, ինչը ևս կարող էր հետաձգել նրա ամուսնությունը ։
Ավագ Ուրբաթ օրը (Ապրիլի 6, 1520՝ հավանաբար նրա ծննդյան 37-րդ տարեդարձին) Ռաֆայելի անժամանակ մահը պայմանավորված էր մի շարք անորոշ պատճառներով, որոնց պատմաբանները տարբեր մեկնաբանություններ են տվել ։ Վազարին նաև ասում է, որ Ռաֆայելը ծնվել է Ավագ Ուրբաթ օրը, որը 1483 թվականին մարտի 28-ին էր ։
Ինչն էլ որ լինի Ռաֆայելի 15 օր տևած հիվանդության պատճառը, նա բավականին կազմակերպված էր, որպեսզի խոստովաներ իր մեղքերը և կարգի բերեր անելիքները։ Նա կտակ է գրել, որտեղ բավականաչափ գումար է թողել իր սիրեցյալի, վստահելի ծառա Բավիերայի համար, իսկ արվեստանոցի պարունակության մեծ մասը թողել է Ջուլիո Ռոմանոյին և Պեննիին։ Իր խնդրանքով թաղվել է Հռոմի Պանթեոնում ։
Ռաֆայելի թաղման արարողությունը բազմամարդ էր, ներկա էին հսկայական ամբոխներ։ Նրա մարմարե սարկոֆագի վրա Պիետրո Բեմբոն գրել է.
Քննադատական ընկալում
Ռաֆայելը խորապես հիանում էր իր ժամանակակիցներով, թեև նրա ազդեցությունը իր ժամանակաշրջանի նկարչական ոճի վրա ավելի թույլ էր, քան Միքելանջելոյինը։ Մաներիզմը, որն սկսվել էր նրա մահվան շրջանում, իսկ ավելի ուշ բարոկկոն, արվեստը դրեցին Ռաֆայելի ոճի «լրիվ հակառակ ուղղության վրա» ։ Ինչպես նշել է Վոլտեր Ֆրիդլանդերը. Նա իդեալական մոդել էր համարվում բոլոր նրանց համար, ովքեր չէին հավանում մաներիզմի չափազանց արտահայտչականությունը։
"Տեսակետը ... մեծ մասամբ ձևավորվել է 16-րդ դարում։ Դրա համաձայն՝ Ռաֆայելը իդեալականորեն հավասարակշռված նկարիչ էր, ունիվերսալ տաղանդավոր, բավարարում էր բոլոր բացարձակ չափանիշներին և հետևում արվեստում իշխող կանոններին։ Այն դեպքում, որ Միքելանջելոն էքսցենտրիկ հանճար էր, ավելի փայլուն, քան իր բնագավառի ցանկացած արվեստագետ. տղամարդու նկարը՝ մերկ, միաժամանակ անհավասարակշիռ ու զուրկ այնպիսի որակներից, ինչպիսիք են տակտը և զսպվածությունը, բնութագրական են մեծ արվեստագետի համար։ Լոդովիկո Դոլչեն և Պիետրո Արետինոն, ովքեր հարում էին այս տեսակետին, չկարողացան հետևել Միքելանջելոյին, երբ նա թեքվեց դեպի մաներիզմը ։" Չնայած Վազարիի հերոսը Միքելանջելոն էր, ինչ-որ առումով նրա ազդեցությունը համարում էր վտանգավոր և որոշ պատառիկներ է ավելացրել «Lives of the Most Excellent Painters, Sculptors, and Architects» աշխատանքի երկրորդ հրատարակության մեջ ։
Ռաֆայելի կոմպոզիցիաները միշտ հիացրել և ուսումնասիրվել են՝ հիմնաքարային դառնալով ակադեմիզմի համար։ Նրա ազդեցության ամենամեծ շրջանը 17-րդ դարի վերջից 19-րդ դարի վերջն էր, երբ նրա ոգևորությունն ու հավասարակշռությունը մեծապես գնահատվում էին։ Նա համարվել է պատմական գեղանկարչության լավագույն մոդելը՝ լինելով ժանրերի աստիճանակարգի բարձրագույն մակարդակում։ Ջոշուա Ռեյնոլդսը իր «Զրույցներ» («Discourses») աշխատությունում խրախուսել է նրա «պարզ, լուրջ և փառահեղ արժանապատվությունը» և ասել. «Նա դասվում է առաջին (լավագույն) նկարիչների շարքին», հատկապես իր ֆրեսկոների համար, այն դեպքում, երբ «Միքելանջելոն արժանի է այլ ուշադրության. նա չէր առանձնանում այնպիսի գերազանց որակներով, ինչպես Ռաֆայելը, սակայն նրանք, որոնք ուներ, գտնվում էին բարձրագույն մակարդակի վրա»։
"Այս յուրահատուկ մարդու գերազանցության հիմքում ընկած էին նրա կերպարների վայելչությունը, գեղեցկությունն ու վեհությունը, կոմպոզիցիաներին խելամտորեն մոտենալու կարողությունը, մաքուր ճաշակն ու այլ մարդկանց համամասնությունները իր նպատակի համար օգտագործելը։ Ոչ ոք չի գերազանցել նրան այդ ոլորտում, որով նա միավորել է Միքելանջելոյի էության մասին դիտարկումները և անտիկ գեղեցկությունն ու պարզությունը։ Այդ է պատճառը, որ այն, թե ով է գտնվում առաջին կարգում՝ Ռաֆայելը, թե Միքելանջելոն, պետք է պատասխանել այսպես. եթե խոսքը վերաբերում է արվեստի բարձրագույն որակի համադրության տիրապետմանը, ապա այստեղ անկասկած առաջատարը Ռաֆայելն է։ Իսկ եթե, համաձայն Լոնգինի, այն կատարյալ մակարդակը, որին կարող է ձգտել մարդկային կոմպոզիցիան՝ փոխհատուցելով ցանկացած այլ գեղեցկության բացակայությունը և թերությունները, ապա նախապատվությունը տրվում է Միքելանջելոյին ։"
Ռեյնոլդսը ավելի քիչ էր հիացած Ռաֆայելի որմնանկարներով, սակայն դրանց ոչ շատ հուզականությունը դրանք չափազանց հայտնի դարձրեց 19-րդ դարում։ Հայնրիխ Վյոլֆլինը գրել է. «Մենք ծանոթ էինք դրանց դեռ մանկությունից բազմաթիվ պատճենների միջոցով, որոնց չափ աշխարհում ուրիշ ոչ մի նկարիչ չի ունեցել» ։
Գերմանիայում Ռաֆայելը հսկայական ազդեցություն է գործել 19-րդ դարի Նազարեյների շարժման կրոնական արվեստի և Դյուսելդորֆի գեղարվեստական դպրոցի վրա։ Ի հակադրություն դրա՝ Անգլիայում «Պրեռաֆայելիտների եղբայրությունը» ակնհայտորեն դեմ էր նրա ազդեցությանը (և նրա կողմնակիցներից Ջոշուա Ռեյնոլդսը)՝ այն համարելով կործանարար և ձգտելով վերադառնալ մինչ այդ գոյություն ունեցած ոճերին։ Քննադատ Ջոն Ռասկինը, ում մտքերը մեծ ազդեցություն ունեին նրանց վրա, գրել է. 20-րդ դարի քննադատ Բեռնարդ Բերենսոնը նրան բնութագրել է իբրև Բարձր Վերածննդի «ամենահայտնի և ամենասիրելի» վարպետը, բայց թվում է, թե հարգանքի առումով զիջում է Միքելանջելոյին և Լեոնարդոյին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարապետներ Կատեգորիա:Ճարտարապետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Վերածննդի կերպարվեստ Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:Իտալացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Իտալացի գրաֆիկներ
Պայծառակերպության վանք (Բուլղարիա)
Պայծառակերպության վանք (Преображенски манастир), տղամարդկանց համար գործող բուլղարական ուղղափառ ոչ քաղկեդոնական վանք, որը գտնվում է Բուլղարիայի Վելիկո Տիռնովոյի մարզի Վելիկո Տիռնովո քաղաքում։
Պայծառակերպության վանքը գտնվում է Յանտրա գետի ափին։
Պատմություն
Վանքը հիմնադրվել է 11-րդ դարում՝ Բուլղարիայի թագավոր Իվան Ալեքսանդրի օրոք։ 1360 թվականին ստացել է հատուկ հոգևոր կարգավիճակ։
Վանքը գրավվել է թուրքերի կողմից Բուլղարիայի գրավման ժամանակ։ 19-րդ դարում ենթարկվել է վերակառուցման։ Եկեղեցին պատկերազարդվել է 1849 թ.-ից 1851 թվականներին բուլղարացի նկարիչ և սրբանկարիչ, Բուլղարիայի ազգային վերծննդի ներկայացուցիչ Զախարի Զողրաֆը։
Նկարիչը վանքի պատերին թողել է նաև ինքնադիմանկար։ Ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ բուլղարական այս վանքը ծառայում էր, որպես հիվանդանոց։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի վանքեր
Գասկոնես
Գասկոնես (Gascones)), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, Մադրիդի ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սեռռա-Նոռտե շրջանում։ Տարածքը կազմում է 20,04 կմ²։ Բնակչությունը՝ 163 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։
Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Վիլանովա դել Վալյես
Վիլանովա դել Վալյես (Vilanova del Vallès), բնակավայր ևմունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վալես-Օրենտալ շրջանում։ Տարածքը կազմում է 15,2 կմ²։ Բնակչությունը՝ 4797 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 31 կմ։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնվել է 1986 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ջորջո Վազարի
Ջորջո Վազարի (Giorgio Vasari, ), իտալացի գեղանկարիչ, ճարտարապետ և գրող է, հայտնի «Կյանքի նկարագրությունների» հեղինակը։ Ժամանակակից արվեստաբանության հիմնադիրն է։
Կենսագրություն
Վազարիի հայրը` Անտոնիոն, եղել է բրուտ։ Ամբողջ կյանքում գեղանկարիչը ներկայացել է որպես «Ջորջո Վազարի Արեցցոյից»։ Վազարիի առաջին ուսուցիչը տասներկու տարեկան հասակում եղել է ֆրանսիացի նկարիչ Գիյոմ դը Մարսիլյան, ով նկարում էր Արեցցոյի տաճարի վիտրաժները։ 1524 թվականին Վազարին տեղափոխվում է Ֆլորենցիա, սովորում Անդրեա դել Սարտոյի, Միքելանջելոյի, Բաչո Բանդինելիի մոտ։ Երիտասարդ Վազարիին հովանավորում են Ալեքսանդր և Իպոլիտո Մեդիչիները, որոնք շուտով ստիպված լքում են Ֆլորենցիան։ Վազարին վերադառնում է Արեցցո, որտեղ ստանում է մի քանի պատվեր և նույնիսկ ստեղծում ֆրեսկոներ։
Այն ժամանակներում հայտնի քանդակագործ, նկարիչ և ճարտարապետ Ֆիորենտինո Ռոսսոն, լինելով Արեցցոյում, մի քանի խորհուրդներ է տալիս երիտասարդ Վազարիին։ Որպես երախտագիտության նշան` Վազարին հետագայում մանրամասն նկարագրում է նրա կյանքն ու ստեղծագործությունը իր աշխատությունում։ Վազարին նկարներ է ստեղծում Ռոսսոյի նկարներով։ Վազարին այդ տարիներին նյութական վատ վիճակում էր. հայրը մահացել էր` նկարչին թողնելով երեք քույրերի և երկու եղբայրների հոգսը։ Որոշ ժամանակ Վազարին ոսկերչություն և արծաթագործություն է ուսանում, ինչը այն ժամանակներում արվեստի համարում ուներ։
Ֆլորենցիան, ուր Վազարին արդեն մի քանի ամիս այդ գործով էր զբաղվում, 1529 թվականին ասպատակության է ենթարկվում։ Դրա հետևանքով նկարիչը տեղափոխվում է Պիզա, որտեղ կրկին գեղանկարչությամբ է զբաղվում։ Այդ ժամանակ նա 17 տարեկան էր։ Նա սկսում է ճամփորդել ողջ Իտալիայում` փնտրելով աշխատանք։ Հենց այդ ժամանակ էլ երջանիկ պատահականությամբ հանդիպում է իր հովանավորներից մեկին` Իպոլիտո Մեդիչիին։ Վերջինս Վազարիին իր հետ Հռոմ է տանում, ուր և սկսում է ջանադրությամբ աշխատել` հովանավորից ստանալով «Վեներա և Քարիտներ» նկարի պատվերը։