cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դենիս Գոլդբերգ
Հունիս 1964։ Պրետորիայի կենտրոնական բանտ
Ամեն վեց ամիսը մեկ թույլատրվել է միայն մեկ նամակ՝ 500 բառով, բայց նույնիսկ դա հաճախ գրաքննության է ենթարկվել։ Ազատ արձակվելուց հետո Գոլդբերգին հանձնել են Էսմեի ուղարկած նամակների տուփը․ բանտարկության ժամանակ նրան ասել են, որ դրանք այդպես էլ չեն ստացվել։ Գոլդբերգի՝ բանտում եղած ժամանակ, ինչպես նաև հետագայում, Էսմեի տունը, որը գտնվել է Հյուսիսային Լոնդոնում՝ Իստ-Ֆինչլիում, ծառայել է որպես ապաստան հարավաֆրիկացի բազմաթիվ քաղաքական փախստականների համար ։
Գոլդբերգի երկու ծնողներն էլ մահացել են, մինչ նա գտնվում էր բանտում։ Նրանք բաժանվեել էին, և նրա մայրը՝ Աննին, տեղափոխվել էր ապրելու Էսմեի և երեխաների հետ Մեծ Բրիտանիայում. Գոլդբերգին ազատ արձակվելուց մեկ օր առաջ թույլատրել են հսկողությամբ այցելել հոր գերեզմանին ։
1977 թվականին Գոլդբերգը, որն ուսումնասիրում էր իրավունք, ութ խցակիցների հետ գործ է հարուցել բանտերի նախարարի և բանտերի հանձնակատարի դեմ՝ խնդրելով իրենց իրավունք տալ ստանալու թերթեր՝ պնդելով, որ իրենց հետ ավելի կոշտ են վարվել, քան մյուս բանտարկյալների հետ, և զրկել են անգամ նորությունների և մամուլի հասանելիությունից։ Գործը նախ լսվել է Տրանսվաալի Գերագույն դատարանում, և որոշում է կայացվել հօգուտ պետության։ Գործը ներկայացվել է Գերագույն վերաքննիչ դատարան, որտեղ պարզվել է, որ չնայած հանձնակատարը բացառիկ իրավունք ուներ որոշելու, թե ինչպես կարելի է վարվել բանտարկյալների հետ, դատարանը կարող է «լուրջ կասկածներ ունենալ նման որոշման խելացիության կամ խելամտության վերաբերյալ»։ Դատավճռի կայացումից հետո բանտ է այցելել դատավոր Ջոն Վեսելսը՝ կոմիսարի առաջին տեղակալ գեներալ Յան Ռուի ուղեկցությամբ։ Գոլդբերգի ներկայությամբ Վեսելսն ասել է, որ վստահ է, որ Ռուն հոգ կտանի այն մասին, որ նրանք իրենց ընտրությամբ թերթեր և ամսագրեր ստանան։ 1980 թվականի սեպտեմբերին Գոլդբերգին ասել էին, որ նա կարող է թերթեր պատվիրել․ դատավճռից 16 տարի անց նա և նրա բանտարկյալներից մի քանիսը կարողացել են հասանելիություն ստանալ նորություններին, երբ նրանք որոշակի մակարդակի են հասել բանտային համակարգում ։
1979։ Ընկերների փախուստ
1978 թվականի հունիսին բանտ են հսսել Թիմ Ջենկինն ու Սթիվեն Լին, որոնք դատապարտվել էին 12 տարվա ազատազրկման անօրինական քաղաքական գործունեության համար։ Ժամանումից կարճ ժամանակ անց Ջենկինը Գոլդբերգին ասել է, որ մտադիր է փախչել, և խնդրել է նրան օգնել թաքցնել այն գումարները, որոնք նա բերել է մաքսանենգությամբ։ Ժամանակի ընթացքում զարգացել են փախուստի պլանի տարբեր վարկածներ, ընդ որում՝ փախուստի խմբի չափն ավելացել է մինչև ութ մարդ, որոնց թվում որոշակի պահի եղել է նաև Գոլդբերգը։
Գոլդբերգը հասկանում էր, որ փախուստը թանկ կնստի շարժման վրա, քանի որ հրահրելու է իշխանությունների կոշտ ճնշումները, այդ պատճառով, ինչպես նաև փախուստի լոգիստիկայի հետ կապված օգնություն ստանալու համար նա պետք է կապ հաստատեր ՀԱԿ-ի իր ընկերների հետ։ Նա կարողացել է դա անել Բարուխ Հիրսոնին Լոնդոն ուղարկված կոդավորված նամակների միջոցով, որի հետ նա բանտում անցկացրել էր 9 տարի, քանի որ իրենց միջև նրանք հաղորդակցման համար կոդ էին ստեղծել։ Այնուհետև Հիրսոնը կապ է հաստատել Ջո Սլովոյի հետ Մոզամբիկում՝ պայմանավորվելով փրկության համար անհրաժեշտ մեքենայի և այլ մանրամասների մասին.
Քանի որ ծրագրի զարգացումից պարզ է դարձել, որ փախուստը հաջող դարձնելու համար այն պետք է սահմանափակվի երեք մարդով, քանի որ վերջնական ծրագիրը կախված էր այն բանից, թե փախչողներն ինչ-որ ժամանակ թաքնվեն փոքրիկ պահարանում, որտեղ կարող էին տեղավորել միայն երեք նիհար մարդ։ Փախուստի նախապատրաստումը որոշ տարաձայնություններ է առաջացրել քաղաքական բանտարկյալների, այդ թվում՝ Դեյվիդ Ռաբկինի, Ջերեմի Քրոնինի և Ռայմոնդ Սաթների միջև, սակայն նրանք մնացել են ընկերներ, և բոլորը ինչ-որ կերպ նպաստել են փախուստին։ Գոլդբերգը հրաժարվել է փախուստից՝ թողնելով երեքին, որոնք կատարել են պլանավորման մեծ մասը և եղել են գաղափարի հիմնական շարժիչ ուժերը՝ Ջենկինը, Լին և Ալեքս Մումբարիսը։ Գոլդբերգը օգնել է շեղել հսկիչին, քանի դեռ երեք փախստականներ հեռացել են։ Նրանց երեքին հաջողվել է փախչել հարևան երկրներ և ազատություն ստանալ ։
1985։ Ազատ արձակում պայմանավորվածությամբ
Գոլդբերգի դուստրը՝ Հիլարին, ապրում էր Իսրայելում գտնվող կիբուցում, որտեղ ստեղծվել է հանձնաժողով, որպեսզի փորձի հասնել նրա հոր ազատ արձակմանը բանտից։ Հերուտ Լապիդը, որը քարոզարշավ էր անցկացնում ամբողջ աշխարհում հրեա բանտարկյալներին ազատ արձակելու համար, միացել է և սկսել է լոբբինգ անել Մեծ Բրիտանիայում քաղաքական կապերի միջոցով։ Դա Գոլդբերգի համար դժվար ժամանակ էր, քանի որ նա չգիտեր իր հնարավոր ազատ արձակման վերաբերյալ ՀԱԿ-ի և նրա ընկերների դիրքորոշումը, որոնք բանտարկվել են Ռոբեն կղզում։ Քանի որ նա մեկուսացվել է, խորհրդատվության համար քիչ հնարավորություններ է ունեցել, սակայն նրան հաղորդագրություն է փոխանցվել, որ ՀԱԿ-ը, այդ թվում՝ Ռոբեն կղզում գտնվողները, հավանություն է տալիս նրա դստեր և Հերութ Լապիդի նախաձեռնություններին։
1985 թվականին այս ընթացիկ նախաձեռնությունները համալրվել են քաղաքական իրադարձություններով։ ԱՄՆ-ի ճնշման տակ կառավարությունն առաջարկել է ազատ արձակել քաղբանտարկյալներին, եթե նրանք հրաժարվեն բռնությունից։ Գոլդբերգը խնդրել է հանդիպել Մանդելայի և իր մյուս ընկերների հետ Քեյփթաունում, սակայն դա մերժվել է։ Գոլդբերգի առջև դրված գլխավոր պայմանն այն էր, որ նա չի մասնակցի քաղաքական նպատակներով իրականացվող բռնություններին։ Գոլդբերգը համաձայնել է այլևս զինվոր չլինել, բայց չի ժխտել իր նախկին մասնակցությունը կամ զինված պայքարի անհրաժեշտությունը։ Նախագահ Պ. Վ. Բոթեին ուղղված նամակում նա մանրամասն շարադրել է իր դիրքորոշումը և համաձայնել «նորմալ խաղաղ քաղաքականությանը մասնակցելու պարտավորությանը, որը կարելի է ազատ և իմաստավորված իրականացնել»։ 1985 թվականի փետրվարի 28-ին՝ 22 տարվա բանտարկությունից հետո, նա ազատ է արձակվել.
Գտնվելով բանտում՝ Գոլդբերգը պետական կառավարման, պատմության և աշխարհագրության, ինչպես նաև գրադարանային գործի բնագավառում աստիճաններ է ստացել Հարավային Աֆրիկայի համալսարանում և մասամբ ստացել իրավաբանի աստիճան.
1985—2002։ Ազատություն և արտաքսում Լոնդոն
Գոլդբերգին բանտից տեղափոխել են օդանավակայան, որպեսզի մեկնի Իսրայել, որտեղ նա վերամիավորվել է կնոջ և երեխաների հետ։
Գոլդբերգը իր ընտանիքի հետ մեկնել է Լոնդոն և վերսկսել է իր աշխատանքը ՀԱԿ-ի լոնդոնյան շտաբում։ 1985 թվականի հունիսի 26-ին՝ Ժողովրդի կոնգրեսի 30-րդ տարեդարձի օրը, որպես ՀԱԿ ներկայացուցիչ՝ նա ելույթ է ունեցել Թրաֆալգարյան հրապարակում՝ ապարտեիդի (AAM) դեմ շարժման հանրահավաքում, որին ներկա էր նաև բրիտանական Լեյբորիստական կուսակցության առաջնորդ Նիլ Կիննոկը, իսկ նույն տարվա դեկտեմբերին դասախոսություններով վեցշաբաթյա շրջագայության է մեկնել Սկանդինավիայում ։ Նա ՄԱԿ-ի ապարտեիդի դեմ պայքարի կոմիտեում ներկայացրել է շարժումը, ինչպես նաև դարձել է բրիտանական Woodcraft Folk երիտասարդական քաղաքացիական շարժման մասնակից։ Նրա հիմնական դերը մինչև 1994 թվականը եղել է ապարտեիդի դեմ միջազգային պայքարի համար աջակցություն ստանալը, և այդ նպատակով նա շատ է ճամփորդել Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում՝ ելույթներ ունենալով և հարցազրույցներ տալով ԶԼՄ-ներին։ Նա նաև հաստատել է ամուր հարաբերությունները արհմիությունների հետ և մարդկանց հետ, որոնք շարունակել են աջակցել Հարավային Աֆրիկայի Հանրապետությանը ժողովրդավարության հաստատումից հետո.
1994։ Ապարտեիդի ավարտ
Հարավային Աֆրիկայի առաջին ոչ ռասայական ընտրություններից և 1994 թվականին Նելսոն Մանդելայի երդմնակալության արարողությունից հետո Գոլդբերգը որոշել է չվերադառնալ Հարավային Աֆրիկա, առաջին հերթին, որպեսզի նա կարողանա մնալ Էսմեի, նրա երեխաների և թոռների հետ, որոնք ցանկանում էին մնալ Բրիտանիայում։
Գոլդբերգը ներգրավված է եղել Computer Aid International-ում (հիմնադրվել է 1996 թվականին) առաջին օրերից և դարձել նրանց պատվավոր հովանավորը։ Նա հիմնել է Community HEART զարգացման կազմակերպություն Լոնդոնում 1995 թվականին, որպեսզի օգնի բարելավել սևամորթ հարավաֆրիկացիների կենսամակարդակը։ Community HEART-ը միջոցներ է հավաքել այնպիսի կազմակերպությունների համար, ինչպիսին էր Rape Crisis Cape Town-ը, ինչպես նաև դպրոցներին գրքերով և համակարգիչներով ապահովելու նախաձեռնությունների համար։ Գերմանացի ընկերների աջակցությամբ նա 1996 թվականին Էսսենում հիմնել է Community HEART eV-ը, որտեղ ծանոթացել է գերմանացի լրագրող Էդելգարդ Նկոբիի հետ։ Հետագայում նա բազմիցս այցելել է Գերմանիա, սովորել է խոսել գերմաներեն և ձեռք բերել բազմաթիվ ընկերներ։
2000 թվականին Էսմեն մահացել է աղիների գանգրենոզ հիվանդության բուժման համար անհրաժեշտ անհետաձգելի վիրահատությունից հետո։ 2002 թվականին Գոլդբերգը և Նկոբին ամուսնացել են Լոնդոնում. ընդամենը մի քանի օր անց նրա դուստրը՝ Հիլարին, հանկարծամահ է եղել, երբ Գոլդբերգը և Նկոբին պատրաստվում էին վերադառնալ Հարավային Աֆրիկա ։
2002։ Վերադարձ ՀԱՀ
Գոլդբերգը Հարավային Աֆրիկա է վերադարձել 2002 թվականին և մինչև 2004 թվականը նշանակվել է պատգամավոր, ջրային և անտառային ռեսուրսների նախարար Ռոնի Կասրիլսի հատուկ խորհրդական։ Հետագայում նա աշխատել է Բույելվա Սոնջիկիի հատուկ խորհրդական։
Գոլդբերգը և Նկոբին սկզբում ապրել են Պրետորիայում, ապա Քեյփթաունում։ Նկոբին մահացել է 2006 թվականին քաղցկեղի դեմ երկարատև պայքարից հետո։
Ուշ կյանք, մահ և ժառանգություն
Գոլդբերգը շարունակում էր մեկնել Գերմանիա և այլ երկրներ, որպեսզի պատմի Հարավաֆրիկյան Հանրապետության և դրա վերափոխման համար անհրաժեշտ աշխատանքի մասին, 2009 թվականի հունիսին նա ներկայացրել է զեկույց «Հարավային Աֆրիկա, անցում դեպի ժողովրդավարություն և խոշտանգումների արգելք» թեմայով Դյուսելդորֆի համալսարանում կայացած սեմինարի ժամանակ ։
2009 թվականին ստացել է Լուտուլիի շքանշան՝ Հարավային Աֆրիկայի ժողովրդին ծառայելու և ազատագրական պայքարում ներդրած ավանդի համար ։
Ինչպես և հակաարտեիդ պայքարի շատ վետերաններ, Գոլդբերգը քննադատել է կոռուպցիան ՀԱԿ-ում այն բանից հետո, երբ նա իշխանության է եկել։ 2016 թվականի հունվարին ելույթ ունենալով BBC Radio 5 Live-ում՝ նա ասել է, որ «ՀԱԿ-ի անդամները պետք է վերևից մինչև ներքև թարմացնեն առաջնորդությունը» ։
2019 թվականի հունվարի 23-ին ՀԱԿ փոխնախագահ Դևիդ Մաբուզան Գոլդբերգին հանձնել է կուսակցության բարձրագույն պարգևը՝ Իզիթվալանդվե մեդալը ։
Գոլդբերգը մահացել է Հաութ Բեյի իր տանը 2020 թվականի ապրիլի 29-ի կեսգիշերից ոչ շատ առաջ ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:ՀԱՀ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի ակտիվիստներ
Ստամբուլի ամենաբարձր շենքերի ցանկ
Ստամբուլի ամենաբարձր շենքերի ցանկը (İstanbul'daki gökdelenler), ներառում է Ստամբուլի 20 ամենաբարձր շենքերը։ Ցանկը կազմվել էր Emporis.com կայքի կողմից ։ Ամենաբարձր շենքերը հիմնականում տեղակայված են Ստամբուի Լևենտ (Բեշիկթաշ շրջան) և Մասլակ (Սարըյեր շրջան) թաղամասերում, ինչպես նաև Շիշլիում և Աթաշեհիրում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ստամբուլի երկնաքերներ Կատեգորիա:Ցանկեր:Թուրքիա Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
Վիտալի Բերեզինսկի
Վիտալի Բերեզինսկի (Віта́лій Костянти́нович Березі́нський, ), ուկրաինացի բանաստեղծ։
Վիտալի Բերեզինսկին ծնվել է Կալինովսկու շրջանի Յանով գյուղում։ 1961 թվականին ավարտել է Օդեսայի Ի. Ի. Մեչնիկովի անվան պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Խմբագրական աշխատանք է կատարել հրատարակչությունում, կինոստուդիայում, հեռուստատեսությունում։
Հրատարակել է բանաստեղծական ժողովածուներ՝ «Հորդացող ջրեր» (1962), «Թովչանք» (1964), «Սիլուետներ» (1970), «Գրանիտի գույնը» (1975):
Եղել է Օդեսայի գրողների միավորման վարչության պատասխանատու քարտուղար ։
Ցերոնիսի
Ցերոնիսի (ცერონისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 700 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 18 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 340 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Լեցուն տուն (հեռուստասերիալ, Թաիլանդ)
Լեցուն տուն (วุ่นนัก รักเต็มบ้าน ― Վուն նուկ րուկ տեմ բարն, Full house), 2014 թվականի թաիլանդական դորամա (հեռուստասերիալ)։ Գլխավոր դերակատարներն են Մայք Պիրաթ Նիտիպայսանկուլը և Աոմ Մանայինգը։ Բաղկացած է 20 դրվագներից՝ յուրաքանչյուրը 50 րոպե տևողությամբ ։
Սյուժե
Գլխավոր հերոսուհուն խաբում է քույրը ամուսնու հետ միասին։ Ուղարկելով ճանապարհորդության՝ նրանք վաճառում են տունը հայտնի երգչի։ Արդյունքում գլխավոր հերոսները հայտնվում են շատ անհարմար իրավիճակում, և դրանից դուրս գալու որևէ ելք չեն տեսնում։ Սկսվում է իրական ատելություն միմյանց նկատմամբ, սակայն նրանք աստիճանաբար սովորում են ապրել մեկ հարկի տակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թաիլանդական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Հարավկորեական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2014 հեռուստասերիալներ
Երկարապոչ կատու
Կատեգորիա:Հարավամերիկյան կատուներ
Երգ իմ Սիդի մասին
Երգ իմ Սիդի մասին (El cantar de Mio Cid), իսպանական Էպիկական պոեմ ։ Ստեղծվել է 1140 թվականին՝ անհայտ երգիչ-խուգլարի (թափառաշրջիկ երգիչ) կողմից։ Պահպանվել է 1307 թվականի ոչ լրիվ գրառումը, ձեռագիր մի մատյանում, որը ներկայումս պահվում է Իսպանիայի ազգային գրադարանում ։ Պոեմում երգվում են ազգային հերոս Ռոդրիգո Դիաս դե Վիվարի (Էլ Սիդ, 1026 թվականի և 1043 թվականից միջև 1099) քաջագործությունները հայրենիքի ազատագրության համար մղված պայքարում։ Թշնամին, գնահատելով նրա քաջությունն ու վեհանձնությունը, Սիդ (արաբ. սաիդ կամ սեիդ=տեր) անունն է ավել նրան։ Պոեմը իսպանական ժողովրդի ազատասիրության ու հայրենասիրության խորհրդանիշն Է։ Այն դարձել է թատերական ստեղծագործությունների աղբյուր (Գիլյեն դը Կաստրո, «Սիդի պատանեկությունը», Պիեռ Կոռնեյլ, «Սիդ»)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պոեմներ
(7700) Ռոթ Կապել
(7700) Ռոթ Կապել (Rote Kapelle), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Ֆրեյմուտ Բորնգենի և Լուց Շմադելի կողմից Տաուտենբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,679226 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4795 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,879 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1601,82 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,224745 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,04° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Լուց Շմադելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սննդամթերքի խտանյութեր
Սննդամթերքի խտանյութեր, չորացրած բուսական (բանջարեղեն, միրգ, հացահատիկ) և կենդանական (միս, կաթնամթերք, ձուկ) մթերքի խառնուրդներ, որոնց ավելացվում են ճարպեր, շաքար, համեմունքներ։ Օգտագործվում են պատրաստի կերակրատեսակների արագ պատրաստման համար։
Ռոնչելլո
Ռոնչելլո  (Roncello), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում ։
Սննդամթերքի խտանյութեր
Նպատակ
Սննդամթերքի խտանյութեր պատրաստում են առաջին (բանջարեղենի, ընդեղենի, կաթնամթերքի ապուրներ), երկրորդ (շիլաներ, բանջարեղենի — մսի ռագու, ձվածեղներ), երրորդ (կիսել, ժելե, կրեմներ), ինչպես նաև մանկական սննդի համար հատուկ (ձավարների եփուկներ) կերակրատեսակներ ստանալու նպատակով։
Ռոնչելլո
Բնակչությունը 2354 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 785 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 3 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 20040։ Հեռախոսային կոդ՝ 039։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սննդամթերքի խտանյութեր
Պատրաստման ձև
Սննդամթերքի խտանյութեր պատրաստելիս ձավարները, ընդեղենը, բանջարեղենը ենթարկում են ջերմամշակման (գերեփում, սպիտակեցում, շոգեհարում), ավելի արագ եփվելու համար մասամբ ճզմում են։ ժամանակակից տեխնոլոգիական մեթոդները հնարավորություն են տալիս ձավարներից ստանալ սննդամթերքի խտանյութեր, որոնք եփել չեն պահանջում, այլ եռացրած ջուր լցնելուց և մի քանի րոպե պահելուց հետո ձեռք են բերում բնականոն թանձրություն (օրինակ՝ շիլա)։ Սննդամթերքի խտանյութեր թողարկվում են բրիկետավորված (սովորաբար 50—200 գ զանգվածով բրիկետներն ամուր փաթաթվում են խոնավանթափանց նյութերով և թղթով) և սորուն (կշռաբաշխում են պոլիէթիլենով կամ այլ թաղանթանյութով պատված թղթե ծրարներում)։ Սննդամթերքի խտանյութեր են նաև չոր նախաճաշերը, վարսակի և եգիպտացորենի փաթիլները, եգիպտացորենի ձողիկները, տապակած կարտոֆիլը, չոր սոուսները, կեքսերի ալրային խառնուրդները են։
Պահպանում
Սննդամթերքի խտանյութեր կարելի է պահել մինչե 20 °C ջերմաստիճանի և օդի 75% հարաբերական խոնավության պայմաններում։ Տարբեր տեսակների սննդամթերքի խտանյութերի պահպանման ժամկետը 3—12 ամիս է։
Առավելություններ
Սննդամթերքի խտանյութի առավելություններն են․
Կատեգորիա:Սնունդ
Նովոկիլբախտինո
Նովոկիլբախտինո (Новокильбахтино, Яңы Килбакты), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 426 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի բնակավայրեր
Արևելյան Պրիգնից Ռուպին
Արևելյան Պրիգնից-Ռուպին, Գերմանիայի շրջան, շրջանի կենտրոնը Նոյրուպին քաղաքն։ Շրջանը գտնվում է Բրանդենբուրգ հողատարծքում։ Տարածքը կազմում է 2509կմ²։ Բնակչությունը՝ 103,1 հազար (ըստ 2010 թվականի)։ Խտությունը կազմում է 41 մարդ/կմ²։ Շրջանի պաշտոնական կոդ՝ 12 0 68։
Շրջանը ներառում է 23 համայնք։
Իվան Սիսոև
Իվան Սիսոև (Ива́н Григо́рьевич Сысо́ев, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Սյուզանա Մարտինես
Սյուզանա Մարտինես (Susana Martinez, ), ամերիկյան քաղաքական գործիչ, ներկայացնում է ԱՄՆ հանրապետական կուսակցությունը։ Եղել է Նյու Մեքսիկոյի 31-րդ նահանգապետը (2011–2018): Մարտինեսը Նյու Մեքսիկոյի առաջին կին նահանգապետն է և ԱՄՆ-ի առաջին լատինոամերիկյան կին կառավարիչը  ։
Վաղ տարիներ և կրթություն
Սյուզանա Մարտինեսը ծնվել և մեծացել է Տեխաս նահանգի Էլ Պասո քաղաքում։ 1980-ական թվականների կեսերին նա տեղափոխվել է Լաս Կրուսես, Նյու Մեքսիկո։ Մարտինեսը սերվել է միջին դասից։ Նրա հայրը եղել է սիրողական բռնցքամարտիկ, 1950-ական թվականներին նվաճել է երեք «Ոսկե ձեռնոցներ» մրցանակ, ինչպես նաև աշխատել է որպես Տեխաս նահանգի Էլ Պասո քաղաքի շերիֆի տեղակալ ։
2011 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Մարտինեսը հայտարարել է, որ չգիտեր, թե իր նախնիներն ինչպես են ապօրինաբար ներգաղթել երկիր ։ Ավելի մանրամասն քննությունից հետո պարզվել է, որ նրանք չեն խախտել օրենքը, և որ Մարտինեսը մեքսիկացի հեղափոխական գեներալ Թորիբիո Օրտեգայի հետնորդն է ։
1977 թվականին Սյուզանան ավարտել է Էլ Պասոյի Ռիվերսայդ միջնակարգ դպրոցը, որտեղ եղել է դասարանի լավագույն աշակերտներից մեկը։
Շրջանային դատախազական գործունեություն
1986 թվականից մինչև 1992 թվականը Մարտինեսը զբաղեցրել է Դոնյա Անայի 3-րդ դատական շրջանի դատախազի օգնականի պաշտոնը։
1996 թվականին Մարտինեսը ձայների գրեթե 60%-ով ընտրվել է 3-րդ շրջանի դատախազ ։ Նա երեք անգամ վերընտրվել է այս պաշտոնում։
Որպես շրջանի դատախազ, Մարտինեսը կենտրոնացել է կոռուպցիայի և երեխաների նկատմամբ բռնության դեպքերի հետ կապված գործերի վրա ։
2008 թվականին Մարտինեսը Heart Magazine-ի կողմից ճանաչվել է «Տարվա կին»` երեխաների ակտիվ պաշտպանության համար։ 2010 թվականի մարտին Նյու Մեքսիկոյում դատախազ կոլեգաների կողմից ճանաչվել է «Տարվա դատախազ» ։
Նահանգապետ Նյու Մեքսիկո նահանգում
Ընտրություններ 2010
2010 թվականի հունիսի 1-ին Մարտինեսն ԱՄՆ հանրապետական կուսակցության կողմից առաջադրվել է որպես Նյու Մեքսիկո նահանգի նահանգապետի ​​թեկնածու։ Նրա ծրագրի կետերից մեկն էր ապահովել մեքսիկո-ամերիկյան սահմանի պաշտպանությունն ապօրինի միգրանտներից։ Դեմոկրատական կուսակցությունը քվեարկել է Դայան Դենիշի օգտին։ 2010 թվականի նոյեմբերին կայացած ընտրություններում Մարտինեսը հավաքել է ձայների 53.3%-ը և 4 տարի ժամկետով ընտրվել է նահանգապետ։ Այս ընտրությունները, ինչպես նաև Օկլահոմայում անցկացվող զուգահեռ ընտրությունները, պատմության մեջ դարձել են երրորդ և չորրորդ նահանգապետական ընտրությունները, որոնցում երկու կին մրցել են պետության բարձրագույն դիրքի համար ։
Ընտրություններ 2014
2013 թվականի հոկտեմբերին Մարտինեսը հայտարարել է երկրորդ ժամկետի թեկնածու լինելու իր մտադրության մասին։ Մինչ այս պահը նա արդեն հավաքել էր ավելի քան 2,2 միլիոն դոլար նախընտրական ներդրում՝ գրեթե հինգ անգամ ավելի մեծ քանակով այն հնարավոր ցանկացած մրցակիցների հավաքածուն, որոնք մասնակցում էին Դեմոկրատական ​​առաջնություններին։ Մարտինեսը հանրապետականներից մրցակիցներ չի ունեցել։ 2013 թվականի նոյեմբերի 4-ին որոշվել է Դեմոկրատական կուսակցության ​​թեկնածուն. նա եղել է Նյու Մեքսիկոյի գլխավոր դատախազ Գերի Քինգը, ով հավաքել է ձայների 35%-ը։ 2014 թվականի նոյեմբերի 4-ին կայացած ընտրություններում Մարտինեսը հավաքել է ձայների 57%-ը և վերընտրվել հաջորդ 4 տարիների համար ։
Անձնական կյանք
Մարտինեսի ամուսինը՝ Չակ Ֆրանկոն, ավելի քան 30 տարի է, ինչ աշխատում է Դոնա Անայի շրջանային ոստիկանության զորքերի կազմում։ Սյուզանա Մարտինեսն ունի մեկ որդի՝ Կարլոն, որը ծառայում է ԱՄՆ-ի նավատորմի կազմում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ Կատեգորիա:Օկլահոմայի համալսարանի շրջանավարտներ
Վոգեզներ (դեպարտամենտ)
Վոգեզներ (ֆրանսերեն՝ Vosges), դեպարտամենտ Ֆրանսիայի արևելքում։
Պատմական տեղեկություններ
Այստեղ է գտնվում Ժաննա դ'Արկի ծննդավայր Դոմրեմի բնակավայրը։
Աշխարհագրական տվյալներ
Տարածքի մոտ 47%-ը ծածկված է անտառներով, 38%-ն օգտագործվում է գյուղատնտեսական, մնացած 13%-ը՝ կոմերցիոն, արդյունաբերական և ադմինիստրատիվ նպատակներով։ Այն դեպքում, երբ դեպարտամենտի տարածքի տարածքի արևմտյան մասը հարթավայրային է, արևմուտքում գերակշռում են լեռները, 1424 մ բարձրության իրենց ամենաբարձր՝ Գրան-Բալյոն գագաթով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գավառներ Կատեգորիա:1790 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Բյուզանդա-պարսկական պատերազմ (602-628)
Բյուզանդա-սասանյան պատերազմ 602-628, վերջին և ամենաքայքայիչ պատերազմն էր Բյուզանդական կայսրության (Արևելահռոմեական կայսրություն) և Սասանյան Պարսկաստանի միջև։ Երկու կայսրությունների միջև տեղի ունեցած վերջին պատերազմը տևել էր մոտ 20 տարի և ավարտվել 591 թվականին, երբ բյուզանդական կայսր Մորիկը օգնեց Խոսրով II Սասանյանին գահ բարձրանալ։ 602 թվականին Մորիկը սպանվեց ապագա կայսր Փոկասի կողմից հեղաշրջման արդյունքում։ Խոսրովը, պատճառաբանելով իր դաշնակցի սպանությունը, պատերազմ հայտարարեց Բյուզանդական կայսրությանը։ Պատերազմը շարունակվեց շուրջ 3 տասնամյակ և ընդգրկեց գրեթե ողջ Մերձավոր Արևելքը. ռազմական գործողությունները տեղի էին ունենում Փոքր Ասիայում, Եգիպտոսում Լևանտում, Միջագետքում, Կովկասում, Հայկական լեռնաշխարհում և նույնիսկ Կոստանդնուպոլսի պատերի մերձակայքում։
Չնայած պատերազմի առաջին փուլում (602-622) պարսիկներին հաջողվեց համեմատաբր հեշտությամբ գրավել Լևանտը, Եգիպտոսը, Հայկական լեռնաշխարհի մեծ մասը և Փոքր Ասիայի որոշ հատվածներ, հայազգի կայսր Հերակլիոսի գահ բարձրանալը 610 թվականին վերջիվերջո բերեց պարսիկների պարտությանը։ Հերակլիոսի արշավանքները բուն պարսկական տարածքներ ստիպեց վերջիններիս անցել պաշտպանության, իսկ Արևելահռոմեական կայսրությանը ազատ շունչ քաշել։ Դաշինք կնքելով Բալկանյան թերակղզում բնակվող ավարների հետ, պարսիկները պաշարեցին Կոստանդնուպոլիսը 626 թվականին, սակայն քաղաքի ուժեղ դիմադրությունը, նավատորմի և դաշնակիցների միջև համագործակցության բացակայությունը խափանեցին պարսիկների ծրագրերը։ 627 թվականին Հերակլիոսը հասավ գրեթե մինչև Սասանյան Պարսկաստանի մայրաքաղաք Տիզբոն, որը ստպեց պարսիկներին ընդունել միջպատերազմյան սահմանների վերակագնումը։
Պատերազմի վերջում հակամարտող երկու կողմերի տնտեսությունը քայքայվել էր, մարդկային ու նյութական միջոցները սպառվել։ Այդ ամենի հետևանքով երկու կայսրությունն էլ խոցելի էին նոր ծնված իսլամով ոգեշնչված արաբական հարձակումներին։ Արաբներին հաջողվեց մի տասնամյակի ընթացքում գրավել ողջ Սասանյան Պարսկաստանը և Բյուզանդական կայսրության կեսը, այդ թվում Եգիպտոսը, Փոքր Ասիայի մի մասը, Հռոմեական Հայաստանը, Սիրիան, Պաղեստինը, հյուսիսային Աֆրիկան։
Նախապատմություն
Տասնամյակներ տևած պատերազմի արդյունքում բյուզանդացի կայսր Մորիկը, օգնելով Խոսրովին գահ բարձրանալ Պարսկաստանում և հաղթել ապստամբ Վահրամ Չոբինին, վերականգնեց հաշտությունը։ Օգնության դիմաց Մորիկը ստացավ տարածքներ հյուսիսարևելյան Միջագետքում, Պարսկահայաստանում և Վիրքում ։ Պակաս կարևոր չէր այն փաստը, որ Բյուզանդական կայսրությունը Սասանյան Իրանին այլևս չէր վճարելու Ճորա Պահակի պաշտպանության հարկը։ Պատերազմի ավարտից հետո Մորիկը սկսեց նոր արշավանքներ Բալկաններում, որպեսզի դուրս մղի ներխուժած ավարներին և սլավոններին  ։
Հռոմեական կայսր Տիբերիոսի արշավանքները դատարկել էին Հուստինոս II-ի ժամանակներից մնացած գանձարանը  ։ Գանձարանը ևս մեկ անգամ լցնելու նպատակով Մորիկը խստացրեց հարկահավաքությունը և կրճատեց զինվորների աշխատավարձը, որը բերեց 4 խռովությունների ։ Չնայած ռազմական հաջողություններին 602 թվականին տեղի ունեցավ ևս մեկ խռովություն, որը տեղի ունեցավ այն պատճառով, որ Մորիկը հրամայել էի բանակին ձմեռել Դանուբ գետի մյուս ափին՝ ավարների թշնամական տարածքում Բանակը հայտարարեց թրակիացի ցենտուրիոն Փոկասին նոր կայսր և շարժվեց մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլիս  ։ Մորիկը փորձեց պաշտպանել քաղաքը զինելով կանաչ և կապույտ խմբակցություններին, ովքեր Հիպոդրոմի ձիարշավային մրցավազքի երկու խոշորագույն երկրպագուների խմբերն էին։ Սակայն այս քայլը հաջողությամբ չպսակվեց և քաղաքն ընկավ ապստամբների ձեռքը։ Մորիկը փախավ, սակայն շուտով բռնվեց և սպանվեց Փոկասի զինվորների ձեռքով   ։
Հակամարտության սկզիբ
Մորիկի սպանությունից հետո հռոմեական Միջագետք նահանգի կառավարիչ Նարսեսը ապստամբեց Փոկասի դեմ և գրավեց նահանգի գլխավոր քաղաք Եդեսիան Փոկասը հրամայեց իր զորավար Գերմանուսին պաշարել Եդեսիան, որը դրդեց Նարսեսին օգնություն խնդրել պարսիկներից։ Խոսրով Սասանյանը, պատճառաբանելով իր «ընկեր և հայր» Մորիկի սպանությունը, ուրախությամբ համաձայնվեց պատերազմ սկսել Բյուզանդական կայսրության դեմ ։
Շուտով Գերմանուսը սպանվեց պարսիկների հետ կռիվներում։ Փոկասի կողմից ուղարկված մյուս բանակը ևս ջախջախվեց վերին Միջագետքի Դարա բերդաքաղաքի մոտակայքում։ Հաղթանակի շնորհիվ պարիսկները կարողացան գրավել այդ կարևորագույն պաշտպանական կետը, որը անպաշտպան թողեց ողջ Սիրիան և Միջագետքը։ Նարսեսին հաջողվեց խուսափել Փոկասի կողմնակիցների կողմից գերի ընկնելուց, սակայն երբ նա, տեսնելով պարսակակն վտանգը, որոշեց ետ վերադառնալ Կոստանդնուպոլիս և հաշտվել կասրի հետ, Փոկասը բռնել տվեց նրան և ողջ-ողջ այրեց։ Լավագույն հրամանատարներից մեկը համարվող Նարսեսի մահը և մի շարք պարտությունները պարսիկներից, գցեցին Փոկասի հեղինակությունը ժողովրդի շրջանում
Հերակլիոսի ապստամբություն
608 թվականին Աֆրիկայի էկզարխատի երկսարքոս Հերակլիոս Ավագը ապստամբեց Փոկասի դեմ ։ Հերկալիոս Ավագն ու իր տղան՝ Հերակլիոսը հայտարարեցին իրենց կոնսուլներ և սկսեցին մետադրամ հատել իրենց դեմքերով ։
Միևնույն ժամանակ ապստամբություններ բարձրացվեցին Սիրիայում և Պաղեստինում։ Իրավիճակը լարված էր հատկապես Անտիոքում։ Բազմաթիվ աղբյուրներ վկայում են, որ կռիվներում ներգրավված էին հրեաները, չնայած պարզ չէ արդյոք նրան կազմում էին որևէ խմբակցության անդամ, թե հանդես էին գալիս որպես քրիստոնյաների հակառակորդներ ։ Շուտով Փոկասի կողմից ուղարկված նոր արևելքի կոմսը կանգնեցրեց անկարգությունները և պատժեց դրանցում մասնակցելու համար երկրպագուների կանաչ խմբավորմանը ։
Հերակլիոս Ավագը ուղարկեց իր զարմիկ Նիկետասին գրավելու Եգիպտոսը։ Արևելքի կոմսը ևս շարժվեց Եգիպտոս, սակայն պարտվեց Ալեքսանդրիայի մոտակայքում ։ 610 թվականին Նիկետասը գրավեց Եգիպտոսը և օգնեց Հովհաննես Ողորմածին դառնալ Ալեքսանդրիայի պատրիարք  ։
Փոկասի սպանությունից հետո, 35 ամյա Հերակլիոսը ամուսնացավ իր զարմուհու՝ Մարտինայի հետ և թագադրվեց Կոստանդնուպոլսի պատրիարքի կողմից։ Կայսր թագարդվելուն պես Հերակլիոսը սկսեց քայլեր կատարել կայսրությունը վերականգնելու նպատակով։ Սակայն նա դեռ ուներ մրցակիցներ. Փոկասի եղբայրը դեռևս իր հրամանատարության տակ ուներ խոշոր զորագունդ, որը գտնվում էր կենտրոնական Փոքր Ասիայում։ Բայց հայ հրամանատար Հուստինոսի կողմից Փոկասի եղբոր սպանության հետևանքով, այս վտանգը վերացավ ։ Քանի որ այդ զորագունդը դեռևս չէր վերադարձել իր դիրքերը, պարսիկները շարունակեցին իրենց առաջխաղացումը Փոքր Ասիայում ։ Հերակլիոսը, փորձելով մեծացնել եկամուտը և կրճատել ծախսերը, սահմանափակեց Կոստանդնուպոլսի եկեղեցիների անձնակազմի քանակը, քանի որ նրանք ֆինանսավորվում էին պետության կողմից ։ Նոր կայսրը օգտագործում էր արարողակարգերը օրինականացնելու իր արքայատոհմը և փորձում էր լինել հնարավորինս չափ արդար մեծացնելու ժողովրդականությունը ։
Պարսկական առաջխաղացում
Պարսիկները, օգտագործելով քաղաքացիական պատերազմները, շարունակեցին գրավել քաղաքներ Հայաստանում և վերին Միջագետքում ։ 609 թվականին նրանք գրավեցին Եփրատ գետի մոտակայքում գտնվող Մարդին և Ամիդ քաղաքները։ Կարևորագույն քրիստոնեական քաղաք Եդեսիան ընկավ պարսիկների ձեռքը 610 թվականին ։ 609 կամ 610 թվականին հայկական կարևորագույն հենակետ Կարինը (Թեոդոսուպոլիս) հանձնվեց պարսիկներին, ենթադրաբար Մորիկի ավագ որդու հորդորների շնորհիվ ։ 608 թվականին Սասանյանները ներխուժեցին Փոքր Ասիա և հասան մինչև Քաղկեդոն, որը բաժանված էր Կոստանդնուպոլսից միայն Բոսֆորի նեղուցով ։ Պարսկական նվաճումները կրում էին աստիաճանական բնույթ. Հերակլիոսի գահ բարձրանալու ժամանակ պարիսկները գրավել էին բոլոր հռոմեական քաղաքները, որոնք գտնվում էին Եփրատ գետից արևելք և միայն դրանից հետո սկսել ներխուժումները Կապադովկիա։ Կապադովկիայում պարսիկ հայտնի հրամանատար Շահին Վահմանզադեգանը գրավեց խոշոր քաղաք Կեսարիան  ։ Բյուզանդական ուժերն իրենց հերթին պաշարեցին քաղաքը, որտեղ արգելափակվել էր պարսկական զորքը։ Պաշարումը տևեց մոտ մեկ տարի  ։
Հերակլիոսի գահ բարձրանալը քիչ բան փոխեց ուժերի հարաբերակցությունում։ Նախապես նա փորձում էր հաշտություն կնքել Սասանյան Պարսկաստանի հետ։ Սակայն անընդհատ հաղթնակող պարսիկները հրաժարվեցին հաշտության առաջարկից, չնայած որ Խոսրովի «բարերար» Մորիկին սպանած Փոկասն արդեն կենդանի չէր ։ Համաձայն պատմաբան Ուոլթեր Կայեգիի Սասանյանները ցանկանում էին վերականգնել կամ նույնիսկ գերազանցել Աքեմենյան Պարսկաստանը, սակայն պարսկական փաստաթղթերի բացակայության պայմաններում հնարավոր չէ հստակ հաստատել կամ հերքել այդ պնդումը ։
Համաձայն հաստատված կարգերի բյուզանդական կայսրերը անձամբ չէին ղեկավարում զորքը, սակայն Հերակլիոսը ստիպված էր դեմ գնալ այս սովորությանը և միացավ պարսիկների պաշարմանը Կեսարիայում ։ Սակայն պարսիկներին հաջողվեց ճեղքել պաշարումը և այրել Կեսարիան ։ Հերակլիոսն օգտագործեց այս պարտությունը, որպեսզի հեռացնի Փոկասին ծառայած հրամանատարներին և եղբոր հետ անձամբ վերցնի զորքի հրամանատարությունը։
Պարսիկներն օգտվեցին բյուզանդական հրամանատարների սխալ որոշումներից և հրամանատար Շահրբարազի գլխավորությամբ արշավեցին Սիրիա ։ Հերակլիոսը փորձեց կանգնեցնել նրանց առաջխաղացումը Անտիոքի մոտակայքում, սակայն կրեց ջախջախիչ պարտություն։ Այս հաղթանակից հետևանքով պարսիկները գրավեցին և թալանեցին Անտիոքը, սպանեցին պատրիարքին և գերեվարեցին բազմաթիվ բնակիչների։ Չնայած սկզբնական հաջողություններին, բյուզանդացիները Անտիոքի հյուսիսում կրեցին ևս մեկ պարտություն։ Սասանյանները զարգացրին հաջողությունը և գրավեց Տարսոնը և կիլիկյան հովիտը ։ Այս ձեռքբերման շնորհիվ պարսիկները կիսեցին կայսրությունը երկու մասի, քանի որ կտրվեց մայրաքաղաքի ցամաքային կապը Սիրիայի, Պաղեստինի, Եգիպտոսի և Կարթագենի հետ ։
Երուսաղեմի գրավումը
Որոշներն այս ամենում մեղադրում էին հրեաներին ։ Կան տվյալներ, որ հրեաները օգնել են պարսիկներին որոշ քաղաքների գրավման ժամանակ, սակայն հավանաբար տեղեկությունների մի մասը ուռճացված է ։
Եգիպտոս
618 թվականին Շարբարազի զորքը ներխուժեց Եգիպտոս, որը շուրջ 6 դար զերծ էր մնացել թշնամիների հարձակումներից Եգիպտոսի միաբնակ ղպտիները թշնամաբար էին վերաբերվում կայսերական քաղկեդոնական իշխանությանը և առանձնապես ցանկություն չունեին օժանդակելու բյուզանդական զորքին ։ Մեկամյա պաշարումից հետո Ալեքսանդրիան ընկավ պարսիկների ձեռքը, հավանաբար դավաճանի պատճառով, ով հայտնեց նրանց չօգտագործվող ջրանցքի մասին։ Բյուզանդական զորքերի հրամանատարն ու պատրիարքը փախան Կիպրոս ։ Եգիպտոսի կորուստը հուժկու հարված էր կայսրությանը, քանի որ մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլիսը ցորենի ողջ հումքը ստանում էր այնտեղից։ Այդ պատճառով 618 թ-ին ցորենի պակասի պատճառով վերացվեց մայրաքաղաքի բնակիչներին անվճար հաց բաժանելու դարավոր սովորույթը ։
Վերահամակարգում
Հերակլիոսը որոշեց գնալ ծայրահեղ քայլի և վերջին հարձակում գործել ։ Այս նպատակով նա որոշեց ձեռնարկել մի շարք քայլեր։ Արդեն 615 թվականին նի հայտ եկավ նոր և ավելի թեթև արծաթե մետաղադրամ, որի վրա բացի կայսեր և նրա որդու պատկերներից, մակագրված էր «Թող Աստված օգնի հռոմեացիներին» : Այս քայլը օգնեց կայունացնել բյուզանդական տնտեսությունը։
Հերակլիոսը կիսով կրճատեց պաշտոնյաների վճարները, բարձրացրեց հարկերը և կաշառակեր պաշտոնյաներից ծանր հարկեր սկսեց գանձել ։ Եկեղեցին կոչով դիմեց բոլոր քրիստոնյաներին միանալու բանակին և համաձայնվեց հալեցնել տաճարների (նույնիսկ Սուրբ Սոֆիայի տաճարի) ոսկին և արծաթը և փոխանցել կայսրին ։ Այս ռազմական արշավը երբեմն դիտարկվում է որպես առաջին խաչակրաց արշավանք Այս քայլերի շնորհիվ հազարավոր կամավորներ զինվեցին և պատրաստվեցին Հերկալիոս կայսեր ղեկավարությամբ փրկել կայսրությունը ։
Բյուզանդական հակահարձակում
622 թվականին Հերակլիոս պատրաստ էր։ Նա թողեց մայրաքաղաքը Զատկի հաջորդ օրը ։ Ողջ ամառը նա անցկացրեց մարզելով իր զինվորներին և բարձրացնելով նրանց ռազմական ոգին։ Աշնանը նա արշավեց Կապադովկիա ։ Սա ստիպեց պարսիկներին նահանջել Փոքր Ասիայի արևմուտքից, որպեսզի չթողնեն Հերակլիոսին ներխուժել բուն պարսկական տարածքներ ։
Շուտով բյուզանդացիները ջախջախիչ պարտության մատնեցին պարսիկներին ։ Այս հաղթնակի կարևորագույն գրավականներից էր դարանակալած պարսկական ուժերի բացահայտումը և կեղծ նահանջի մարտավարության կիրառումը ։ Այսպիսով Փոքր Ասիան մաքրվեց պարսիկներից։ Սակայն շուտով Հերակլիոսը ստիպված էր թողնել զորքը Պոնտոսում և ետ վերադառնալ մայրաքաղաք, որպեսզի հետ մղի ավարների հարձակումը ։
Ավարների հարձակումը
Քանի դեռ բյուզանդացիները զբաղված էին ետ մղելով պարսիկներին, սլավոններն ու ավարները զբաղեցրել էին Բալկանների մեծ մասը։ Ավարները սկսեցին մուտք գործել Թրակիա և ընդհուպ մոտեցան մայրաքաղաքին։ Սակայն Սալոնիկը գրավելու նրանց բազմաթիվ փորձերը մատնվեցին անհաջողության, որը թույլ տվեց կայսրությանը պահել այդ կարևորագույն քաղաքը ։ Բացի դրանից Ադրիատիկ ծովի ափին գտնվող մի քանի քաղաք ևս կարողացան ետ մղել ավարների հարձակումները ։
Քանի որ կայսրությանը պետք էր ետ մղել ավարներին, նրանք չէին կարող իրենց թույլ տալ ուղղել բոլոր ուժերը պարսիկների դեմ։ Հերակլիոսն առաջարկեց ավարների կագանին գրավված տարածքները թողնելու դիմաց հարկ վճարել ։ Կագանն ի պատասխան խնդրեց անձամբ հանդիպել իրեն։ Հերակլիոսը համաձայնվեց, սակայն բանակցություններն իրականում ծուղակ էին նրա համար և կայսրը դժվարությամբ կարողացավ անվնաս վերադառնալ մայրաքաղաք ։ Սակայն նրան ուղեկցող պաշտոնյաներն ու նրան տեսնելու եկած 70,000 գյուղացիներն այդքան էլ բախտավոր չէին ։ Չնայած այս դավաճանությանը, Հերակլիոսը հաշտություն կնքելու համար ստիպված էր 200,000 սոլիդուս վճարել և որպես պատանդ տալ իր անօրինական տղային և զարմիկին։ Այս քայլերը թույլ տվեցին նրան կենտրոնանալ պարսկական վտանգի վրա ։
Բյուզանդական հարձակումը Պարսկաստանի վրա
624 թվականին Հերակլիոսը մեկ փորձ էլ արեց հաշտություն կքնելու, այլապես նա կներխուժեր Պարսկաստան, սակայն Խոսրովը դարձյալ մերժեց ։ 624 թվականի մարտի 25-ին Հերակլիոսը թողեց Կոստանդնուպոլիսը և սկսեց արշավանքը դեպի Պարսկաստանի խորքերը։ Նա որոշեց արշավել Հայկական լեռնաշխարհով և Ատրպատականով ։ Բյուզանդական զորքի վերաբերյալ կան տարբեր կարծիքներ, սակայն հիմնականում հավանական է, որ Հերակլիոսն իր տրամադրության տակ ուներ 20,000-24,000 զինվոր ։ Մինչև Հայկական լեռնաշխարհ մտնելը, կայսրը ազատագրեց կարևոր քաղաք, փոքրասիական Կեսարիան ։
Հերակլիոսն արշավում էր Արաքս գետի երկայնքով և գրավեց ու ավերեց Պարսկահայաստանի գլխավոր քաղաք Դվինը և Նախիջևանը։ Գանձակի մոտակայքում բյուզանդական զորքին մարտ տվեց Խոսրովի պարսկական 40,000-անոց զորքը։ Հերակլիոսն, օգտագործելով դաշնակից արաբներին, գերի վերցրեց և սպանեց Խոսրովի պահակախմբի մի քանի անդամի, որը խուճապ առաջացրեց պարսկական բանակում։ Այնուհետև նա կործանեց զրադաշտական հայտնի տաճար Թախտ-ի-Սուլեյմանը ։ Հերակլիոսը շարժվեց առաջ և հասավ մինչև Խոսրովի ամառանոցը Ատրպատականում ։
Հերակլիոսը ձմեռեց Աղվանքում և համալրեց իր ուժերը տեղացի կամավորներով ։ Խոսրովը որոշեց հարձակվել բյուզանդացիների վրա, քանի դեռ նրանք ձմեռում էին և նրանց դեմ ուղարկեց երեք բանակ, որոնց հրամանատարներն էին Շահրբարազը, Շահինը և Շահրապլականը ։ Վերջինս ետ գրավեց մի շարք տարածքներ մինչև Սյունիք և մտադրվել էր փակել լեռնանցքերը։ Շահրբարազը պետք է արգելափակեր Հերակլիոսի նահանջը Վիրքով, իսկ Շահինը պետք է հսկեր Բաղեշի անցումը։ Հերակլիոսը մտադրվել էր նրանց առանձին-առանձին ճակատամարտ տալ։ Ըստ որոշ աղբյուրների նա իր լազ, աբխազ և վրաց դաշնակիցներին ասել է.
Երկու, իբր թե դավաճան բյուզանդացի զինվոր ուղարկվեցին Շահրբարազի մոտ, պնդելով թե նրանք փախել են տեսնելով Շահինի զորքի մեծությունը։ Պարսից զորավարների միջև եղած նախանձի պատճառով Շահրբարազը շտապեց առաջինը մարտի բռնվել բյուզանդացիների հետ։ Հերակլիոսը հանդիպեց պարսիկներին Տիգրանկերտի մոտակայքում և առանձին-առանձին ջախջախեց Շահրապլականին և Շահինին ։ Այս հաղթանակից հետո Հերակլիուսն անցավ Արաքսը և վրան խփեց դիմացի ափում։ Երկու պարսիկ զորավարների զորքի մնացորդները միացան Շահրբարազին և սկսեցին հետապնդել Հերակլիոսին, սակայն ճահիճները դանդաղեցնում էին նրանց առաջխաղացումը  ։ Շուտով Շահրբարազը կիսեց ուժերը. մի մասը մնաց իր հետ, իսկ 6,000 հոգու ուղարկեց դարանակալելու Հերակլիոսին։ Հերակլիոսը անսպասելիորեն գիշերային հարձակում գործեց և ոչնչացրեց պարսկական ճամբարը։ Շահրբարազը հազիվ կարողացավ ճողոպրել՝ մերկ և միայնակ ։
Հերակլիոսը ձմեռն անցկացրեց Վանա լճից հյուսիս ։ 625 թվականին նա փորձեց ետ գնալ դեպի Եփրատ։ Ընդամենը 7 օրում նա անցավ Արարատ լեռը և Արածանիի երկայնքով 200 մղոն, որից հետո ետ գրավեց Տիգրիսի ափին գտնվող Ամիդն ու Մարտիրոպոլիսը ։ Չնայած Շահրբարազը շարունակում էր հետապնդել Հերակլիոսին, վերջինս շարունակում էր իր արշավանքը։ Շուտով տեղի ունեցավ ընդհարում Ադանա քաղաք մոտ ։ Շահրբարազը դիրքավորել էր իր ուժերը գետի երկայնքով, որի վրա կար կամուրջ։ Բյուզանդացիները միանգամից գրոհեցին։ Պարսիկները փորձեցին կիրառել «կեղծ նահանջի» մարտավարությունը, որպեսզի բյուզանդացիներին գցեն թակարդի մեջ և վերջիններիս առաջին գծի ուժերը ոչնչացվեցին մի քանի րոպեի ընթացքում։ Սակայն պարսիկները չէին փակել կամուրջը, և Հերակլիոսը հարձակվեց այդ ուղղությամբ իր հիմնական ուժերով։ Այս քայլը փոխեց ուժերի հարաբերակցությունը հօգուտ Հերակլիոսի ։ Բյուզանդացիներին հաջողվեց կատարել անվտանգ նահաջ և նրանք ձմեռեցին Տրապիզոնում ։
Կոստանդնուպոլսի պաշարումը
Խոսրովը հասկացավ, որ հաղթանակի համար անհրաժեշտ է հաջող հակահարձակում և կազմեց երկու նոր բանակ ։ Շահինին տրվեց 50,000 զինվոր և հրաման մնալու Միջագետքում ու Հայաստանում։ Նրա հիմանական նպատակը Հերակլիոսի դեպի Պարսկաստան արշավանքի կանխումն էր։ Շահրբարազին տրվեց ավելի փոքր բանակ և նա ուղարկվեց Քաղկեդոն։ Խոսրովը կապ հաստատեց ավարների հետ, որպեսզի երկու պետությունների բանակները միասնական հարձակում սկսեն Կոստանդնուպոլսի վրա ։ Պարսիկները դիրքացորվեցին ասիական ափում, իսկ ավարները՝ եվրոպական։ Վերջիններս կործանեցին մայրաքաղաքի ջրի գլխավոր աղբյուր Վալենսի աքվեդուկը ։ Սակայն բյուզանդական հզոր նավատորմի առկայությունը խանգարեց պարսիկներին զորք ուղարկել մյուս ափ և աջակցել իրենց դաշնակից ավարներին ։ Այս բավական իջեցրեց քաղաքի պաշարման արդյունավետությունը, քանի որ պարսիկները մասնագիտացած էին պաշարման արվեստում ։
Մայրաքաղաքի պաշտպանությունը հիմնականում ղեկավարվում էր պատրիարքի կողմից ։ Իմանալով այս մասին Հերակլիոսը կիսեց բանակիը 3 մասի. առաջին, փոքր մասը ուղարկվեց Կոստանդնուպոլիս հիմնականում բարձրացնելու ռազմական ոգին, երկրորդը ուղարկվեց ընդդեմ Շահինի, իսկ երրորդ և ամենափոքր ջոկատն անձամբ տարավ Պարսկաստան ասպատակություններ կատարելու ։
626 թվականի հունիս 29-ին պաշարումը սկսվեց։ Քաղաքի պաշտպանները կազմված էին 12,000 լավ զինված բյուզանդացի հեծելազորից։ Նրանց դեմ դուրս էին եկել 80,000 ավար և սլավոն ։ Չնայած շուրջ մեկ ամիս տևած պաշարման, ի շնորհիվ պատրիարքի և քաղաքի պատերի երկայքնով Մարիամ Աստվածածնի սրբապտակերի անցկացման արարողությունների, բյուզանդացիների ռազմական ոգին բարձր էր ։
Օգոստոսի 7-ին պարսկական նավատորմը շրջապատվեց և ոչնչացվեց բյուզանդականի կողմից։ Ավարները հարձակվում էին պատերի վրա, իսկ սլավոնները փորձում էին ծովով հարձակում գործել Ոսկե Եղջյուրի ծովային պարիսպների վրա։ Քաղաքը պաշտպանված էր մի քանի շերտանի, բարձր պատերով, և ավարների բոլոր փորձերը ճեղքելու դրանք ձախողվեցին, իսկ սլավոնների նավակները՝ ոչնչացվեցին ։ Բյուզանդական զորաջոկատը, որն ուղարկված էր Շահինի դեմ, հաղթեց նրան. ըստ աղբյուրների Շահինը սպանվեց կռիվների ժամանակ։ Երկու օր անց ավարները նահանջեցին։ Չնայած պարսկական բանակը դեռևս Քաղկեդոնում էր, մայրաքաղաքն արդեն վտանգված չէր ։
Պակաս կարևոր չէր այն փաստը, որ Հերակլիոսը Շահրբարազին ուղարկել էր իր զինվորների կողմից գտնված Խոսրովի նամակները, որում հրամայվում էր մահապատժի ենթարկել նրան։ Այս դրդեց Շահրբարազին անցնել չեզոքության և շարժվել հյուսիսային Սիրիա, որտեղ նա կարող էր որոշել թե ում օգնել ։
Բյուզանդա-թյուրքական դաշինք
Հերակլիոսի դրդմամբ 626 թվականին թյուրքերը ուղարկեցին 40,000 հոգի ասպատակելու Պարսկաստանի իշխանության տակ գտնվող կովկասյան տարածքները ։ Վերջիններս միացան բյուզանդացիներին և պաշարեցին Թիֆլիսը ։ Չնայած Խոսրովը Թիֆլիս ուղարկեց Շահրապալականի գլխավորությամբ 1,000 հեծյալի, 628 թվականին քաղաքն ընկավ ։ Պաշարման ընթացքում Հերակլիոսը շարժվեց վերին Տիգրիս ։
Նինվեի ճակատամարտը
627 թվականի սեպտեմբերի կեսերին Հերակլիոսը ձմեռային արշավանքի շրջանակներում ներխուժեց Պարսկաստան։ Ըստ որոշ պատմաբանների Հերակլիոսը մարտավարությունը նահանջեուլ 624-626 թվակակնների ձմեռներին և հարձակվել Տիզբոնի վրա 627 թվականին տալիս էր նրան մեծ առավելություն. պարիսկները, կարծելով, որ նա ձմռանը դարձյալ կնահանջի, ետ չէին կանչում սահմանային ուժերը ։ Հերակլիոսն ուների 25,000 - 50,000 բյուզանդական զորք և 40,000 թյուրքեր, ովքեր սակայն նահանջեցին, քանի որ հալածվում էին պարսիկների կողմից և անծանոթ էին այսպիսի ձմեռային պայմաններին ։ Հերակլիոսի արագ առաջխաղացմանը խանգարեց հայազգի Ռահզադհի գլխավորած բանակը, որը սակայն ուներ պարեն հայթայթելու դժվարություն, քանի որ այն հիմնականում գտնվում էր բյուզանդացիների հսկողության տակ ։
Տարվա վերջում Հերալիոսը Նինվեի փլատակների մոտ հարձակվեց օգնական ուժերի սպասող Ռահզադհի վրա ։ Մարտը տեղի ունեցավ մշուշի պայմաններում, որը բավական իջեցրեց պարսիկ նետաձիգների արդյունավետությունը։ Հերակլիոսը ձևացրեց թե նահանջում է և, ուղղորդելով պարսիկներին հովիտ, շրջվեց և հարձակվեց նրանց վրա ։ 8 ժամյա կռիվներից հետո պարսիկները կանոնավոր նահանջեցին ավելի բարձրադիր գոտի ։ Մարտում սպանվեց մոտ 6,000 պարսիկ զինվոր ։ Ըստ որոշ աղբյուրների, Հերակլիոսին անհատական մարտի կանչեց զորավար Ռահզադհը, ում կայսրը միայնակ հաղթեց և սպանեց, սակայն այս տվյալի իսկությունը կասկածելի է ։
Պատերազմի ավարտը
Այլևս չունենալով որևէ խոչընդոտ, Հերակլիոսը թալանեց Խոսրովի ամառանոց Դաստակերտը և ետ վերցրեց 300 կորցրած բյուզանդական ռազմական դրոշ ։ Խոսրովն արդեն փախել էր Տիզբոնի մոտակա լեռները և փորձում էի նոր զորք հավաքել մայրաքաղաքի պաշտպանության համար ։ Այնուհետև Հերակլիոսը Խոսրովին վերջնագիր ներկայացրեց, չնայած որ նա չէր կարող հարձակվել Տիզբոնի վրա, քանի որ մոտակա ջրանցքի կամուրջը փլվել էր և կայսրը չէր ցանկանում կտրել-անցնել ջրանցքը  ։
Այս պարտությունների հետևանքով պարսկական բանակը գահազրկեց Խոսրով II-ին և գահ բարձրացրեց նրա որդուն՝ Կավադ II-ին։ 5 օր բանտում անցկացնելուց հետո, Խոսրովը նետահարվեց և սպանվեց ։ Կավադին միանգամից Հերակլիոսից խնդրեց հաշտություն կնքել։ Կայսրը ծանր պայմաններ չառաջադրեց, հասկանալով, որ իս սեփական կայսրությունը ևս քայքայված է։ Ըստ հաշտության պայմանագրի բյուզադացիները ետ էին ստանում բոլոր կորցրած տարածքները, գերի ընկած զինվորներին, ռազմատուգանք և ամենակարևորը նրանց համար բոլոր մասունքները, այդ թվում խաչափայտը ։
Կարճաժամկետ հետևանքները
Ամիսներ հետո Հերակլիոսը հաղթանակած մուտք գործեց մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլիս ։ Տեղի ունեցավ խաչափայտի վերադարձման արարողություն, այն տեղադրվեց Սուրբ Սոֆիայի տաճարում և այս շատերին նշան էր, որ կայսրության համար նոր ոսկե դարաշրջան է սկսվելու ։
Պատերազմից հետո Սասանյաններին երկար ժամանակ չէր հաջողվում ստեղծել կայուն կառավարություն։ Մի քանի ամիս կառավարած Կավադի մահից հետո Պարսկաստանում չէին դադարում քաղաքացիական պատերազմները։ Միայն 632 թվականին, երբ գահ բարձրացավ Խոսրովի թոռ Հազկերտ III-ը, վերականգվեց խաղաղությունը, սակայն արդեն շատ ուշ էր փրկել Սասանյան Պարսկաստանը ։
Երկարաժամկետ հետևանքները
Սակայն Բյուզանդական կայսրությունը ևս ծանր վիճակում էր գտնվում. օրինակ Բալկանները գտնվում էին սլավոնների ձեռքում ։ Դրան գումարած Փոքր Ասիան բազմիցս ենթարկվել էր պարսկական ասպատակությունների, իսկ մյուս տարածքների նկատմամբ իշխանությունը, տասնամյակներ տևած պարսկական տիրապետությունից հետո, դեևս թույլ էր ։ Տնտեսական ծանր պայմաններում բյուզանդացիները ստիպված կրճատեցին վետերան զինվորների աշխատավարձը և անկարող գտնվեցին կազմակերպելու նոր զորահավաք ։ Ըստ Կլայ Ֆոսսի «այս պատերազմը Փոքր Ասիայում անտիկ դարաշրջանի ավարտի առաջին փուլն էր» ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Սասանյան Պարսկաստանի պատերազմներ Կատեգորիա:Հայաստանի պատերազմներ Կատեգորիա:7-րդ դարի հակամարտություններ
Գելուլ Ներքին
Գելուլ Ներքին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Արարատ (ամսագիր, Բուենոս Այրես)
«Արարատ», հայկական ամսագիր։ Լույս է տեսել 1943-1947 թվականներին, Բուենոս Այրեսում՝ հայերեն, իսպաներեն։ Հրատարակիչ-խմբագիր՝ Գարեգին արքեպիսկոպոս Խաչատուրյան։ Տպագրել է ուսումնասիրություններ, էսսեներ, գրական նյութեր, մշակութային լուրեր, իսպաներեն հավելվածում՝ մասնավորապես հայագիտական կարևոր երկրների թարգմանություններ, հայ բանաստեղծության նմուշներ, հրատարակել է առանձին մատենաշար։
Կատեգորիա:Արգենտինայի հայկական ամսագրեր Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Անձնական ծախսեր
Անձնական ծախսեր (ընտանեկան ծախսեր), ապրանքների, ծառայությունների ձեռքբերման և պարտադիր վճարների իրականացման համար առանձին անձի կամ տնային տնտեսության ծախսերը։
Դասակարգում
Անձնական և ընտանեկան ծախսերը կարելի է դասակարգել ըստ մի քանի հատկանիշների։
Ըստ կարևորության
Ըստ կարևորության՝ ծախսերը կարելի է բաժանել հետևյալ կատեգորիաների․
Ըստ պարբերականության
Ըստ պարբերականության՝ ծախսերը կարելի է բաժանել հետևյալ կատեգորիաների․ 2. Ոչ կանոնավոր ծախսեր․
Ծախսերի պլանավորում
Ծախսերի դասակարգումը օգնում է պլանավորել ընտանեկան բյուջեն։ Առաջին հերթին՝ կարելի է առանձնացնել պարտադիր ծախսերը, որոնք պարբերական բնույթ են կրում, և հեշտ է պլանավորել։ Երկրորդ՝ ռացիոնալ պլանավորելով կարելի է կարևորագույն ծախսը տարբերել պակաս կարևորից։ Ցանկալի և իմիջային ծախսերը պետք է իրականացվեն պայմանով, որ անհրաժեշտ ծախսերն ամբողջությամբ ծածկվեն և բավարար եկամուտ ունենան։ Երրորդ՝ անհրաժեշտ փոփոխական ծախսերը (որպես կանոն՝ խոշոր) ծածկելն ապահովվում է ավելի վաղ գոյացած խնայողությունների հաշվին։ Խնայողությունները նպատակահարմար է ձևավորել մինչև ցանկալի և իմիջային ծախսերի վճարման։
Եկամուտների պլանավորմանն օգնում են անձնական (ընտանեկան) բյուջեի տնօրինման տարբեր մեթոդներ․
Գրականություն
Կատեգորիա:Անձնական ֆինանսներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ