cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Թրատի հայ ավետարանական դպրոց
Պատմություն
Վարժարանը կիսում էր իր շենքը սոցիալական կենտրոնի հետ, որը հասանելի էր երեխաներին դասերից հետո։ Այնտեղ նրանք կարող էին սովորել և օգնություն ստանալ։ Սոցիալական կենտրոնը նաև օգնում էր երեխաներին և դեռահասներին հոգևոր և սոցիալական օգնությումբ։
Աշակերտների կորստի պատճառով վարժարանը փակվեց, և այն վերածվեց հաշմանդամություն ունեցող հայ երեխաների դպրոցի՝ Զվարթնոցի։
Նոր Խարբերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արարատի մարզի Նոր Խարբերդ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 1 հուշարձան (1 միավոր)։
|}
Կամբերլենդ շրջան (Փենսիլվանիա)
Կամբերլենդ շրջան (Cumberland County), ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի 67 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.427 կմ² է, բնակչությունը՝ 235.406 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քերլայլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1750 թ.։
Կատեգորիա:Փենսիլվանիայի շրջաններ
Բովուա ան Վերմանդուա
Բովուա ան Վերմանդուա (Beauvois-en-Vermandois), կոմունա Ֆրանսիայում։ Մտնում է Պիկարդիա մարզի կազմի մեջ։ Գավառը՝ Էնա։ Մտնում է Սեն Կանտեն շրջանի կազմի մեջ։
Կոմունայի INSEE կոդ՝ 02060։
Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 199 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիք (15-64 տարեկան) ունեցող 181 մարդկանցից 124-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 57-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 68,5% է, 1999 թվականին՝ 71,5%)։ 124 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 115-ը (66 տղամարդ, 49 կին), գործազուրկ է եղել 9 մարդ (6 տղամարդ և 3 կին)։ 57 պասիվներից 19 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 22-ը՝ թոշակառու, 16 պասիվ են եղել այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Գրուպիարա
Գրուպիարա (Grupiara), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Տրիանգուլու Մինեյրու ի Ալտու Պարանիաբա նահանգի Կենտրոնական մասում։ Մտնում է Պատրոսինիու գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1458 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 192,557 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 7,6 մարդ/կմ2։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Սիկսանբաևո
Սիկսանբաևո (Сиксанбаево, Һикһәнбай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 94 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սերկևիլենի սովորական
Սերկևիլենի սովորական, վարդազգիներ ընտանիքի, սերկևիլենի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Մինչև 8 մ բարձրությամբ տերևաթափ ծառեր են, որոնք երբեմն աճում են թփանման, սուր անկյան տակ դեպի վեր ուղղված ճյուղերով։ Կեղևը բարակ է, մուգ մոխրագույն, գորշակարմիր կամ սևադարչնագույն։	 Երիտասարդ ընձյուղները գորշամոխրավուն են, կանաչավուն երանգով և մանր, գորշ ոսպնյակներով։ Ընձյուղները մոխրականաչավուն են, գորշ երանգով, սկզբում'խիստ մազմզուկապատ, հետագայում' մերկ։ Բողբոջները մանր են, 3 մմ երկարությամբ, ծածկված 2 թեփուկով, գորշականաչավուն, թաղիքամազմզուկապատ։ Տերևադասավորությունը հերթադիր է։ Տերևները ձվաձև են, երկարավուն ձվաձև, երբեմն լայն էլիպսաձև, կլորավուն, 5 - 10 (15) սմ երկարությամբ և մինչև 7,5 սմ լայնությամբ, ամբողջաեզր, սեպաձև, երբեմն' կլորավուն կամ թույլ սրտանման հիմքով, բութ գագաթով, թարթիչաեզր, նոր բացված ժամանակ ծածկված սպիտակ, թաղիքանման խիտ մազմզուկներով, որը ավելի ուշ տերևի վերին մակերեսից վերանում է, և տերևը ստանում է մուգ կանաչ գունավորում, իսկ ներքին մակերեսին աղվամազը մնում է մինչև աշուն։ Տերևակոթունը ունի 6 - 12 մմ երկարություն։ Տերևակիցը հակառակ երկարավուն, ձվաձև է, երբեմն'նշտարաձև, 6 - 12 մմ երկարությամբ, 4-6 մմ լայնությամբ,մազմզուկներով։ Ծաղիկները մեծ մասամբ միայնակ են' սպիտակ կամ վարդագույն պսակով, 4 - 5,5 սմ տրամագծով, առէջները 15-25 (ավելի հաճախ' 20) հատ են, մանուշակագույն կամ դեղին թելիկներով, սռնակները 5-ն են, ազատ, հիմքում թաղիքա- մազմզուկապատ, պտղաթերթիկները 5-ն են' սերտաճած ծաղկակալի, իսկ հիմքում' միմյանց հետ։ Բաժակաթերթիկները ևս 5 հատ են, ամբողջական, երկարավուն, սպիտակ, բրդանման աղվամազով ծածկված։ Պտուղը խնձորանման է, տանձանման, գնդաձև, հաճախ' բութ անկյունավոր, մինչև լրիվ հասունանալը ծածկված է խիտ թաղիքանման մազմզուկներով, հասուն ժամանակ' մերկ, կիտրոնադեղին, երբեմն ծածկված գորշ կետերով, 5 - 12 սմ (վայրի բույսերինը'2,5 - 3,5 սմ) երկարությամբ։ Ծաղկում է մայիս- հունիս, պտուղները հասունանում են սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին։ Պտղաբերում է ամեն տարի։
Տարածվածություն
Տարածված է Նախակովկասում, Կասպից ծովի արևմտյան ափերին, Թերեք գետի ստորին հոսանքներում, Կուր և Արաքս գետերի ստորին հոսանքներում, Թալիշում, Միջին Ասիայում, Կասպից ծովի հարավային ափերին։ Մշակում են ամենուրեք։ Հայաստանի հյուսիսային շրջաններում, Զանգեզուրում և Մեղրիում հանդիպում է նաև վայրիացած վիճակում, ծովի մակերևույթից մինչև 1200 մ բարձրությունների վրա։
Կիրառություն
Կանաչապատման նպատակներով օգտագործում են խմբերով, ծառուղիների համար և այլն։ Կարելի է առաջարկել մինչև 2000 մ բարձրությունների վրա գտնվող բնակավայրերի կանաչապատման համար ։
Գենադի Շիկին
Գենադի Շիկին (Генна́дий Серафи́мович Ши́кин, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան։
Կենսագրություն
Ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Վյազմենի
Վյազմենի (Вязьмены), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։
Այվեն
Այվեն, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում, Աև ծովի հարավայիև ափին, Կարա-դերե ձորահովտում։
XIX դարի վերջին ուներ մոտ 120 տուն հայ բնակիչ, որոնք մահմեդականացված էին։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ, ծխախոտագործությամբ և անասնապահությամբ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
(6063) Յասոն
(6063) Յասոն (Jason), աստերոիդ ապոլոնի ընտանիքում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի մայիսի 27-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,212365 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 0,517 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,9077 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Յասոն աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,0744 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1201,94 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,299515 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,92° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուջին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ապոլոնի ընտանիքի աստերոիդներ
Հայաստանի ֆինանսների նախարար
Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարար - Հայաստանի ֆինանսների նախարարության ղեկավար։ ՀՀ ֆինանսների նախարարը ը նշանակվում է ՀՀ նախագահի կողմից՝ ՀՀ Վարչապետի առաջարկությամբ։
Հղումներ
Կատեգորիա:ՀՀ ֆինանսների նախարարներ
Լիննուսե (գյուղ, Մուհու շրջան)
Լիննուսե (Linnuse), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուհու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 73 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուհու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Շահումյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)
|}
Հանդիպման վայր (արձան)
«Հանդիպման վայր» (The Meeting Place), բրիտանացի քանդակագործ Պոլ Դեյի 2007 թվականին ստեղծած 9 մետր բարձրությամբ և 20 տոննա քաշով բրոնզե հուշարձան, որը գտնվում է Մեծ Բրիտանիայում, Լոնդոնի Սենտ Պանկրաս կայարանում։ Սիրալիր գրակախառնված զույգի պատկերմամբ արձանը փորձում է առաջ բերել ճամփորդության ռոմանտիկան ։ Եվրոսթար տերմինալում տեղադրված արձանի արժեքը կազմել է 1 միլիոն ֆունտ ստերլինգ և տեղադրվել է վերանորոգված կայարանի կենտրոնում։ Աշխատանքի պատվիրատուն London and Continental Railways ընկերությունն է ։ Քանդակի համար որպես մոդել հանդես են եկել քանդակագործն ու նրա կինը ։
Պատմություն
Արձանի հեղինակը քանդակագործ Պոլ Դեյն է, ով քանդակը ստեղծել է London and Continental Railways ընկերության պատվերով Լոնդոնի կենտրոնական կայարաններից մեկի վերանորոգման ծրագրի շրջանակներում ։ Հուշարձանի ստեղծման արժեքը կազմել է 1 միլիոն ֆունտ, իսկ ամբողջ կայարանի վերակառուցումը կազմել է մոտ 800 միլիոն  ։ Արձանի կերտման համար որպես մոդել հանդես են եկել քանդակագործն ու նրա կինը՝ Քեթրինը   ։ Քանդակագործն աշխատել է Արևմտյան Սուսսեկսի Չիչեստերի քաղաքի ստուդիայում։ Նախ կավից ստեղծել է փոքրածավալ մոդելը, այնուհետև դրա լիարժեք չափը պոլիստիրոլից, այնուհետև՝ գիպսից, հետո` բրոնզից  ։ Արձանի շինարարությունն ավարտվել է 2007 թվականի հուլիսին, իսկ հոկտեմբերին այն տեղադրվել է երկաթուղային կայարանում  ։ Նույն թվականի նոյեմբերի 7-ին արձանը բացվել է Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Եղիսաբեթ II-ի կողմից վերանորոգված կայարանի հետ միասին ։ Արձանը գտնվում է եվրոսթար տերմինալի Սենտ Պանկրաս կայարանի վերին հարկի հարավային ծայրի ժամացույցի տակ  ։ Այդ ժամացույցը 1970-ականներին կոտրված Dent Clocks ֆիրմայի 10-մետրանոց բնօրինակ ժամացույցի կրկնօրինակն է, որը հետագայում հավաքվել է նախկին երկաթուղային աշխատակցի կողմից և տեղադրվել իր տան ճակատին Նոթինգեմշիրի կոմսության Տերգարտոն գյուղում  ։
Հուշարձանը միանշանակ չընդունվեց Մեծ Բրիտանիայի ստեղծագործական համայնքի կողմից ։ Քանդակագործ Էնթոնի Գորմլին քանդակն անվանեց «ոչնչություն», լրագրող Ջոն Բեյքվելն այն անվանեց «վուլգար» և «տափակաբանություն» , արվեստի քննադատ Ջայլս Ուոթերֆիլդն այն նկարագրեց որպես նախկինում տեսած հուշարձաններից «ամենավատը» ։ Ըստ նկարիչ Ջերեմի Դելլերի՝ հուշարձանը «դժվար թե արվեստի գործ համարվի» , գրող Ուիլ Սելֆը այն անվանեց «անշնորհք գործ» , արվեստի քննադատ Ջոնս Ջոնաթանն այն անվանեց «անիմաստ ըստ մասշտաբի» և «գեղարվեստական ճաշակից զուրկ» , լրագրող Սթիվեն Բեյլին՝ «անհամաչափ և կոպիտ փորագրված» , Լոնդոնի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի տնօրեն Թիմ Մառլուն՝ «սարսափելի, շոյող, խալտուրայի սենտիմենտալ օրինակ» ։ Արձանին բնորոշեցին նաև «չափազանցված», «իսկապես սարսափելի», «մռայլ և ցավալի» մակդիրներով  ։ Միևնույն ժամանակ լրագրողները գրում էին, որ «Հանդիպման վայրը» արձանը ապագայում կդասվի Փարիզում Ռոդոնի ստեղծած «Համբույր» և Նյու Յորքի «Ազատության արձանի» շարքին   ։ Քանդակագործ Դեյը պատասխանում էր, որ հենց քննադատությունն է իրականում «ոչնչություն» ։ 2008  թվականին, հուշարձանի պատվանդանի ֆրիզի ավելացումից հետո, քանդակագործն արժանացավ քննադատության նոր ալիքի  ։ Դեյի օգտին հանդես եկավ արվեստի քննադատ Դեյվիդ Լին, որը ֆրիզը մեկնաբանեց որպես «Լոնդոնին երգիծական հայացքով նայող» ։
Կոմպոզիցիա
9 մետր բարձրությամբ և 20 տոննա կշռով հուշարձանը ստեղծվել է բրոնզից ։ Հուշարձանը բաղկացած է երկու միասնական արձաններից` տղամարդու և կնոջ ֆիգուրներից, որոնք հանդիպել են երկար բաժանումից հետո։ Մարդը գործարար պիջակով է, ուսին ուսապարկ, կինը՝ բարձրակրունկներով և մինչև ծնկներն իջնող զգեստով։ Նրանք միացել են ռոմանտիկ գրկախառնությամբ, միմյանց հպված ճակատներով՝ սիրային համբույրին ընդառաջ։ Երիտասարդ զույգը մարմնավորում է անգլիացու և ֆրանսիացու միությունը՝ խորհրդանշելով երկու մշակույթների՝ Բրիտանիայի և Ֆրանսիայի հանդիպումը     ։ Այս առումով, հուշարձանը, որը պաշտոնապես կոչվում է «Հանդիպման վայրը», հայտնի է նաև «Սիրահարներ» անունով ։ Պատվանդանը եզրավորող բրոնզե ֆրիզի վրա պատկերված են կայարանի պատմության հետ կապված տրանսպորտայինհ թեմայով տեսարաններ    ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2007 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Լոնդոնի հուշարձաններ
Դոֆին շրջան (Փենսիլվանիա)
Դոֆին շրջան (Dauphin County), ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի 67 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.445 կմ² է, բնակչությունը՝ 268.100 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հարիսբուրգ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1785 թ.։
Կատեգորիա:Փենսիլվանիայի շրջաններ
Արթուր Դմիտրիև
Արթուր Դմիտրիև (Артур Валерьевич Дмитриев, ), խորհրդային և ռուս գեղասահորդ, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1992)։ Եղել է առաջին տղամարդ-գեղասահորդը, ով հաղթել է Օլիմպիական խաղերում երկու տարբեր զուգընկերուհիների հետ։
Կենսագրություն
Մեծացել է Նորիլսկում, որտեղ զբաղվել է հոկեյով, ձյուդոյով, ըմբշամարտով։ Որպես գեղասահորդ սկսել է մարզվել մարզիչ Ֆանիս Շակիրզյանովի ղեկավարությամբ, սկզբում զբաղվել է մենասահքով և միանգամից մարզվել է հինգ տարբեր եռակի թռիչքներից։ 1986 թվականից Թ. Ն. Մոսկվինայի դպրոցում Նատալյա Միշկուտյոնոկի հետ միանգամից կատարել են երկու տարբեր եռակի թռիչքներ, ինչն էլ նրանց հաջողություն բերեց։ 1987 թվականին զբաղեցնում է 4-րդ հորիզոնականը "Московские новости" թերթի մրցանակի մրցույթին, իսկ 1988 թվականին նույն այդ մրցույթի հաղթողն էր։ 1988-89 թվականներին զույգը հաղթում է Համաշխարհային ունիվերսիադայում և դառնում է երկրորդը ԽՍՀՄ առաջնությունում։ 1988 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը նրա դեբյուտն էր, սակայն Աշխարհի առաջնությանը Խորհրդային դպրոցի այդ տարիների թեժ մրցակցության պատճառով առաջին անգամ հայտնվում է 1990 թվականին։ Կարճ ծրագրում զույգը երկրորդն էր, սակայն ազատ ծրագրում, որը բեմադրված էր օրիգինալ ոճով (հրեական ժողովրդական մեղեդիների հիման վրա), թեև մաքուր կատարված էին բարդ էլեմենտների փունջը (եռակի տուլուպ, եռակի պտույտ և երկու եռակի նետում), միայն երրորդն էին։
1990-91 մրցաշրջանում Թ. Ն. Մոսկվինան բեմադրեց բացառապես ներդաշնակ ծրագիր Ֆ. Լիստի երաժշտությամբ՝ «Երազներ սիրո մասին»։ Այն դարձավ գեղասահքի գլուխգործոց՝ գեղեցիկ գծեր, պարազույգի զարմանալի փոխգործակցություն, մի շարք տարբեր պարույրներ ու տոդեսներ, որոնք տևեցին ծրագրի ավարտի համարյա 1.5 րոպեն։ Ծրագիրը հաղթանակներ բերեց բոլոր մրցույթներում՝ Եվրոպայի, Աշխարհի առաջնություններում և Օլիմպիական խաղերում (1991-92 թվականներ), այդ թվում՝ 1992 թվականի Աշխարհի առաջնությանը չորս հատ 6.0 գնահատական, որոնք 13 տարվա մեջ դրվեցին առաջին անգամ։
Այնուհետև զույգն անցնում է պրոֆեսիոնալի։ 1992 թվականին հաղթում է U.S. Open մրցույթը, սակայն Պրոֆեսիոնալների միջև աշխարհի առաջնությանը և Challenge of Champions մրցույթին երրորդն էին։
Այնուհետև զույգը տեղափոխվեց ԱՄՆ, անցնում է պրոֆեսիոնալ մարզաձևին և սահում է 3 տարի (հաղթելով 1998 թվականի Պրոֆեսիոնալների միջև աշխարհի առաջնությունը, Բարի կամքի խաղեր-2000-ը, Challenge of Champions-1998, Hallmark Skaters Championship-2001 մրցույթները և այլն)՞
Դմիտրիևը հիշվում է դժվարին պահումներով։ Միակն էր, ով կատարել է իրեն իսկ յուրահատուկ վայրէջքը՝ զուգընկերոջն իջեցնելով մեջքից։ Դմիտրիևը ծրագրեր բեմադրելիս հաճախ էր օգնում Թ. Ն. Մոսկվինային, հանդես էր գալիս որպես նկարիչ-դիզայներ՝ օգնելով ստեղծել զգեստներ (ինչպես օրինակ՝ Ն. Միշկուտյոնոկի, Օ. Կազակովայի, Վ. Զագորոդնյուկի համար)։
ԱՄՆ-ից վերադառնալուց հետո Դմիտրիևը 2005 թվականից դարձել է Ռուսաստանի ազգային հավաքականների խորհրդատու-մարզիչը, Ռուսաստանում Գեղասահքի ֆեդերացիայում վերահսկում է զուգասահքը։ Նրա սաներից են.
Այդ թվում մասնակցել է բազմաթիվ հեռուստատեսային նախագծերի։ Դրանցից են «Պարեր սառույցի վրա», «Պարեր սառույցի վրա։ Թավշյա շրջան», նույնիսկ «Թագավորի ռինգ-2 »բռնցքամարտային նախագիծը (2008)։
Սպորտային ձեռքբերումներ
WD = դուրս են եկել մրցումներից
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ‎ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ Կատեգորիա:Եվրոպայի չեմպիոններ
Լաթար
Գյուղը որոշ հետազատողներ նույնացնում են Մեծ Հայքի Տարուբերան աշխարհի Ապահունիք գավառի Դալարիք գյուղի հետ։ Դալարիք գյուղում IV դարում պարսիկները կուրացրել են հայոց թագավոր Տիրանին։
Ավանդապատում
Ըստ ավանդության այստեղ է ապրել Պռոշ թագավորը։ Նա մահից առաջ իր թուրը նետել է տալիս մոտակա Խաչլու լճակը։
Բնակչություն
1870-ականներին ապրում էր 300 տուն հայ, իսկ 1909 թ.-ին 80 տուն հայ և 240 տուն քուրդ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ժակելինա Սարխոշյան
Ժակլին Սարխոշյան (Ժակելինա Սարխոշյան, ), բալետի հայ պարուհի։ 1997 թվականից Երևանի Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի առաջատար մենապարուհի։ Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ (2013) ։
Կենսագրություն
Ժակելինա Սարխոշյանը ծնվել է 1975 թվականին Երևանում։ 1993 թվականին ավարտել է Երևանի պարարվեստի ուսումնարանը։ 1991 թվականից աշխատում է Ալեքսանդր Ծնվել է 1975 թվականի հունվարի 26-ին, [[Երևանում։ 1993 թվականին ավարտել է Երևանի պարարվեստի պետական ուսումնարանը։ 1991 թվականից աշխատել է Երևանի Ա.Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում՝ որպես բալետի պարուհի, 1997 թվականից՝ առաջատար մենապարուհի ։
2010-2012 թվականներին եղել է «Պարիր թե կարող ես» հեռուստանախագծի ժյուրիի անդամ ։
2012 թվականին բեմադրել է «Երազ» բալետը՝ հանդես գալով իբրև բալետմայստեր և լիբրետոյի հեղինակ ։
2013-2016 թվականներին եղել է Բելառուսի Կլիմովիչի քաղաքում անցկացվող «Ոսկե մեղու» միջազգային մանկական ստեղծագործական փառատոնի ժյուրիի անդամ ։
2014 թվականից դասավանդում է Համազգային մշակութային միության Լիբանանի մասնաճյուղի «Գայանե» պարարվեստի դպրոցում, որտեղ 2014 թվականին հիմնադրել է բալետի դասարան ։ Բեյրութում գործունեության ընթացքում բեմադրել է բազմաթիվ մանկական ներկայացումներ, այդ թվում՝ Չայկովսկու «Շչելկունչիկը», Պրոկոֆևի «Մոխրոտը», «Հազար ու մի գիշերներից» «Ալի Բաբան ու ավազակները», «Կախարդական լամպը» և «Սիդբադի ճամփորդությունը», Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան հոբելյանի առիթով «Մի կաթիլ մեղրը», ինչպես նաև հանրահայտ «Մաուգլի» ու «Չիպոլինո» ներկայացումները ։
2016 թվականից Լիբանանում ղեկավարում է «Քնար» պարային համույթը։
2016 թվականին հրաժեշտ է տվել մեծ բեմին ։
2015 թվականին ամուսնացել է «Բարեկամություն» անսամբլի մենապարող, փորձավար Կարեն Մակինյանի հետ ։ Առաջին ամուսնությունից ունի մեկ աղջիկ։
Բալետային ներկայացումներ
2012 թվականին ներկայացրել է «Երազ» բալետը՝ հանդես գալով իբրև բալետմայստեր և լիբրետոյի հեղինակ։
Հյուրախաղեր
Հյուրախաղերով հանդես է եկել ԱՄՆ-ում, Միացյալ Արաբական Էմիրություններում, Իսպանիայում, Թուրքիայում, Սիրիայում, Եգիպտոսում, Բահրեյնում, Մոնակոյում և ԱՊՀ երկրներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բալետի արտիստներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Երևանի պարարվեստի ուսումնարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պարուսույցներ
Կարապետ Փանոսյան
Կենսագրություն
Սկզբնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում։ 1841 թ. տեղափոխվել է Կ․Պոլիս զբաղվել արհեստագործությամբ, շարունակել ուսումը տարբեր վարժարաններում։ Շրջելով թուրքահպատակ արաբական երկրների մեծ մասում և Արևմտյան Հայաստանում՝ նվիրվել է թուրքական բռնատիրության ներքո հեծող ժողովուրդների ազատագրական պայքարին։ 1859 թ. հիմնել է «Մյունատիի էրճիաս» հայատառ թուրքական պարբերականը։ Մասնակցել է Սահմանադրական շարժմանը, պայքարել հայ կղերաամիրայական խավի և սուլթան, կառավարության դեմ, դարձել Կ․ Պոլսի «Բարեգործական ընկերություն հայոց»-ի, ապա՝ Միքայել Նալբանդյանի հիմնած ընդհատակյա խմբակի անդամ։ Փանոսյանը դարձել է Հարություն Սվաճյանի մարտական զինակիցը, Լոնդոնի ռուսական պրոպագանդիստների գաղափարների տարածողը պոլսահայ գաղութում։ 1862 թ. օգոստոսի 1-ին Կ․Պոլսում սուլթան, կառավարության դեմ ուղղված հայկական ցույցի ղեկավարներից էր, գաղտնի տպագրել և տարածել է թռուցիկներ։ Զեյթունի 1862 թ. ապստամբության օրերին դատապարտել է սուլթանի ջարդարար, քաղաքականությունը, որի համար բանտարկվել է։ 1867 թ. Փանոսյանը ստանձնել է Կ․Պոլսի Սուրբ Փրկչի ազգային հիվանդանոցի հոգաբարձուի պաշտոնը։ 1866 թվականին հիմնադրել է «Մանզումեի Էֆքյար» պարբերականը, որտեղ պաշտպանել է արհեստավորության և գյուղացիության շահերը։ Գրել է հակակղերական բնույթի հրապարակախոսական գրքույկներ։ Փանոսյանի գրական ժառանգությունը պատշաճորեն չի ուսումնասիրված։
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Ջեյմս Բրայանտ Քոնանտ
Ջեյմս Բրայանտ Քոնանտ (James Bryant Conant, ), ամերիկացի քիմիկոս, Հարվարդի համալսարանի նախագահ, գերագույն հանձնակատար, այնուհետև ԱՄՆ առաջին դեսպանը Արևմտյան Գերմանիայում։
1916 թվականին Հարվարդում ստանալով փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Քոնանտը ծառայել է ԱՄՆ բանակում, որտեղ զբաղվել է քիմիական զենքի մշակմամբ։ 1919 թվականին դարձել է Հարվարդի քիմիայի ավագ ուսուցիչ իսկ 1929 թվականին ստացել է Շելդոն Էմերիի անվան Օրգանական քիմիայի պրոֆեսորի պատվավոր կոչում։ Ուսումնասիրել է Բնական միացությունների, հատկապես քլորոֆիլի ֆիզիկական կառուցվածքը։ Քոնանտը առաջիններից էր, ով ուսումնասիրել է քիմիական հավասարակշռության և քիմիական ռեակցիաների արագության բարդ հարաբերությունները։ Ուսումնասիրել է օքսիհեմոգլոբինի կենսաքիմիան՝ պատկերացում տալով մետեմոգլոբինեմիայի, արյան հիվանդության մասին, ինչպես նաև արտահայտել է թթուների և հիմքերի ժամանակակից տեսությունների հիմքում ընկած մի շարք գաղափարներ։
1933 թվականին Քոնանտը դարձել է Հարվարդի համալսարանի նախագահ՝ բարեփոխման ծրագրով, որը կոչ էր անում հրաժարվել մի շարք հաստատված ավանդույթներից, ներառյալ ակադեմիական վարկանիշները և լատիներեն դասախոսությունների պահանջները։ Չեղյալ է հայտարարել մարզական կրթաթոշակները և հաստատել է «աճի կամ հեռացիր» քաղաքականությունը, որով աշխատանքից ազատվում էին այն գիտնականները, ովքեր առաջխաղացում չէին ունեցել։ Այն նպաստել է ՍԱՏ ընդունելության թեստի ընդունմանը և սեռերի համատեղ ուսուցմանը։ Նրա նախագահության ընթացքում կանայք առաջին անգամ ընդունվեցին Հարվարդի բժշկական դպրոց և Հարվարդի իրավաբանական դպրոց։
Կոնանտը նշանակվել է Պաշտպանության ազգային հետազոտությունների կոմիտեում (NDRC) 1940 թվականին՝ դառնալով դրա նախագահ 1941 թվականին։ Այս պաշտոնում նա վերահսկում էր պատերազմի ժամանակաշրջանի կարևոր հետազոտական ​​նախագծերը, ներառյալ սինթետիկ կաուչուկի մշակումը և Մանհեթենի նախագիծը, որը ստեղծեց առաջին ատոմային ռումբը։ Պատերազմից հետո նա աշխատել է հետազոտությունների և զարգացման Միացյալ խորհրդում (JRDC), որը ստեղծվել է պաշտպանության ոլորտում արագ զարգացող հետազոտությունները համակարգելու համար, և ազդեցիկ ընդհանուր խորհրդատվական կոմիտեում (GAC), ատոմային էներգիայի հանձնաժողովում (AEC), վերջին պաշտոնում նա նախագահին խորհուրդ տվեց չսկսել ջրածնային ռումբի զարգացման ծրագիր։
Հարվարդում իր վերջին տարիներին Կոնանտը դասախոսություններ էր կարդում ուսանողների համար գիտության պատմության և փիլիսոփայության վերաբերյալ և գրեց գրքեր, որոնք բացատրում էին գիտական ​​մեթոդները ոչ մասնագետներին։ 1953 թվականին նա հեռացավ Հարվարդի նախագահի պաշտոնից՝ դառնալով Գերմանիայում ԱՄՆ Գերագույն հանձնակատարը և վերահսկեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո նրա ինքնիշխանության վերականգնումը, իսկ հետո մինչև 1957 թվականը դեսպան էր Արևմտյան Գերմանիայում։ Վերադառնալով Միացյալ Նահանգներ ՝ Նա քննադատեց կրթական համակարգը այնպիսի աշխատություններում, ինչպիսիք են "ամերիկյան ավագ դպրոցն այսօր" (1959), "տնակային ավաններ և արվարձաններ" (1961) և "ամերիկացի ուսուցիչների Կրթություն" (1963): 1965-1969 թվականներին սրտի հիվանդությամբ տառապող Քոնանտը աշխատել է "իմ մի քանի կյանքեր" (1970) ինքնակենսագրության վրա։ 1977 թվականին մի քանի անգամ ինսուլտ ստանալուց հետո մահացել է հաջորդ տարի ծերանոցում։
Վաղ տարիներ
Ջեյմս Բրայանթ Քոնանտը ծնվել է 1893 թվականի մարտի 26-ին Մասաչուսեթս նահանգի Դորչեսթեր քաղաքում՝ լուսանկարիչ Ջեյմս Սքոթ Կոնանտի և նրա կնոջ՝ Ջենետ Օրրի երրորդ երեխան և միակ որդին։ 1904 թվականին Քոնանտը եղել է այն 35 տղաներից մեկն, ովքեր հաջողությամբ հանձնել են ընդունելության քննությունը Արևմտյան Ռոքսբերիի Լատինական դպրոցում 1904 թվականին։ Նա ավարտել է այն 1910 թվականին և եղել է լավագույն ուսանողներից մեկը։ Ոգեշնչված իր բնագիտության ուսուցիչ՝ Նյուտոն Հ. Բլեքից, ընդունվել է Հարվարդի քոլեջ, որտեղ սովորել է Ֆիզիկական և օրգանական քիմիա Թեոդոր Վ. Ռիչարդսի մոտ։ Նաև խմբագրել է ուսանողական «The Harvard Crimson» թերթում։ Բակալավրի կոչում ստանալուց հետո նա սկսեց աշխատել կրկնակի դոկտորական ատենախոսության վրա։ Առաջին մասը՝ Ռիչարդսի գլխավորությամբ, վերաբերում էր «Հեղուկ նատրիումի ամալգամների էլեկտրաքիմիական վարքագծին» իսկ երկրորդը՝ Կոհլերի ղեկավարությամբ, « Ցիկլոպրոպան ի որոշ ածանցյալների հետազոտություն» էր։ 1916 թվականին Հարվարդում Քոնանտը ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի կոչում ։
1915 թվականին Քոնանտը Հարվարդի երկու շրջանավարտ քիմիկոսների՝ Սթենլի Փինոկի և Չոնսի Լումիսի հետ հիմնել է LPS Laboratories ընկերությունը։ Նյու Յորքի Քուինս քաղաքի մեկհարկանի շենքերից մեկում նրանք բացեցին դեղագործական արդյունաբերության մեջ օգտագործվող քիմիական նյութերի արտադրության գործարան, ինչպիսին է բենզոյան թթուն, որոնք վաճառվում էին բարձր գներով՝ Գերմանիայից ներմուծման դադարեցման պատճառով։ 1916 թվականին, քիմիկոս Ռոջեր Ադամսի հրաժարականից հետո, Քոնանտին առաջարկվել է փոխարինել նրան, քանի որ Քոնանտը երազում էր ակադեմիական կարիերայի մասին, ընդունել է առաջարկը և վերադարձել է Հարվարդ։ 1916 թվականի նոյեմբերի 27-ին գործարանում պայթյուն է տեղի ունեցել, որի հետևանքով զոհվել են Փենոկը և երկու բանվորներ, իսկ գործարանն ամբողջությամբ ավերվել է։ Դեպքի պատճառներից մեկը Քոնանտի կողմից մշակված սխալ ստուգման մեթոդն է եղել։
Այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ը պատերազմ է հայտարարել Գերմանիային, Քոնանտը նշանակվել է ԱՄՆ բանակի սանիտարական կորպուսի կրտսեր լեյտենանտ և նշանակվել է Ամերիկյան համալսարանի կորպուսում, որտեղ սկսել է զբաղվել թունավոր գազերի մշակմամբ։ Ի սկզբանե նրա աշխատանքը կենտրոնացած է եղել մանանեխի գազի վրա, բայց 1918 թվականի մայիսին Քոնանտը ղեկավարել է մի ստորաբաժանում, որը զբաղվում էր լյուիզիտի մշակմամբ։ 1918 թվականին հուլիսի 20-ին նշանակվել է ստացել է մայոր զինվորական կոչումը։ Նախ, փորձնական գործարան է կառուցվել լյուիզիտ արտադրելու համար, իսկ հետո լիովին ֆունկցիոնալ գործարան Քլիվլենդում, բայց պատերազմն ավարտվել մինչ լյուիզիտը կօգտագործվեր մարտերում։
Պատերազմի ավարտից հետո Քոնանը վերադարձել է Հարվարդ, որտեղ 1919 թվականի սեպտեմբերի 1-ին ստացել է քիմիայի ավագ ուսուցչի պաշտոնը։ Հաջորդ տարի նշանվել է Ռիչարդսի դստեր՝ Գրեյս Թայեր Ռիչարդսի հետ։ 1920 թվականի ապրիլի 17-ին ամուսնացել են Հարվարդում գտնվող Appleton Chapel մատուռում։ Նրանց ընտանիքում ծնվել են երկու որդի՝ Ջեյմս Ռիչարդ Քոնանտը 1923 թվականի մայիսին և Թեոդոր Ռիչարդս Ռիչարդ Քոնանտը 1928 թվականի հուլիսին ։
Կլեպինինո (գյուղ, Կրասնոգվարդեյսկի շրջան)
Կլեպինինո (Клепиніне, Taşlı Qıpçaq), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոգվարդեյսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Տաշլի-Կիպչակ։
2001 թվականի տվյալներով Կլեպինինո գյուղում բնակվում էր 2 146 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոգվարդեյսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սուրբ Նշան եկեղեցի (Թբիլիսի)
Սուրբ Նշան եկեղեցի (նաև՝ Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի), չգործող հայկական առաքելական եկեղեցի Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի կենտրոնում։ Հանդիսանում է Հայ Առաքելական և Վրաց Ուղղափառ եկեղեցիների միջև վիճաբանության առարկա, քանի որ վերջինը եկեղեցին վրացականացնելու ցանկություն է հայտնել ։
Տեղադրություն
Սուրբ Նշան եկեղեցի գտնվում է Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի հին թաղամասերից մեկի՝ Կալոյի (նախկին Սուրբ Նշան) թաղամասում, Վերցխլի (նախկին Ոսկերիչների) և Սուլթանաշվիլի (նախկին Սուրբ Նշան, հետագայում Հ.Հակոբյան) փողոցների միջակայքում ։
1831 թվականի Թիֆլիս քաղաքի վարչատարածքային բաժանման տեղեկամատյանում նշված է, որ Սուրբ Նշան Սուրբ եկեղեցին գտնվում էր քաղաքի առաջին մասի առաջին թաղամասում ։
Տարբեր ժամանակներում եկեղեցու տեղադրության մասին իրենց աշխատություններում անդրադարձել են ժամանակի հայտնի գործիչներ.
Ճարտարապետություն
Սուրբ Նշան եկեղեցին ունի 17-18-րդ դարերում հայակական եկեղեցաշինության մեջ լայն տարածում գտած գմբեթավոր եռանավ բազիլիկի հորինվածք։ Սրածայր վեղարով ավարտվող արտաքուստ 12 նիստանի թմբուկը և թաղերը ներքուստ պահում են երկու զույգ հաստահեղույս սյուները։ Սուրբ Նիկողայոսի անվամբ օծված, արևելքում կիսաբոլորակ եզրագծով ավագ խորանից բացված են դեպի ներս լայնացող երեք լուսամուտներ։ Անդրեաս առաքյալի և Սուրբ Գևորգի անուններով օծված հյուսիսային և հարավային խորաններով ավանդատների մուտքերը բացված են արևմտյան կողմերից՝ աղոթասրահի մեջ։ Ավանդատները կրկնահարկ են։ Երկրորդ հարկում մուտքերը բացված են խորանի մեջ և նրա հետ հաղորդակցվում են 17-ական աստիճանների միջոցով։
Հիմնական շինանյութն աղյուսն է։ Հիմնաշարում, քիվերում, մուտքերի անկյուններում գործածված է նաև քար։ Ծածկերը կղմինդրապատ են։ Ներքին ծավալներն ամբողջությամբ պատված են եղել որմնանկարներով, որոնց մի նշանակալի մասը ենթադրաբար վերագրվում է Հովնաթանյան դպրոցի նկարիչներին։ Երեք մուտքերը բացված են հյուսիսային, հարավային և արևմտյան ճակատներից։ Արևմտյան ճակտոնի գագաթին ունի ութ սյուների վրա կանգնած զանգակատուն, իսկ հյուսիսային մուտքի առջև` քառասյուն նախամուտք։ Ի դեպ, վերջինիս վրա նույնպես եղել է զանգակատուն, որը հավանաբար քանդվել է կամ քանդել են խորհրդային առաջին տասնամյակներին։ Որմերը հարուստ են հայերեն վիմագրերով։ Արտաքին չափերն են (առանց հյուսիսից կից նախասրահի) 29.45 x 14.60 մ ։
Եկեղեցու ճարտարապետական նկարագրին տարբեր դարերում անդրադարձել են բազմաթիվ հետազոտողներ ու ճանապարհորդներ   ։
Հիմնադրում և պատկանելիության հարց
Եկեղեցու հիմնադրման ստույգ ժամանակն անորոշ է։ Հիմնադրման թվականը որոշելիս գիտական շրջանակները մինչ այսօր հիմնվել են եկեղեցու հյուսիսային մուտքի բարավորին առկա շինարարական արձանագրության հաղորդած տվյալների վրա, համաձայն որի` եկեղեցին կառուցվել է 1703 - 1720 թվականների ընթացքում, որին 1780 թվականին ավելացվել է գմբեթ։ Շրջանառվել է նաև եկեղեցին 1701 թվականին հիմնադրված լինելու վարկածը, որի հիմքը Մ.Բրոսեի աշխատության սխալ ընթերցումն է ։
Սակայն դեռևս 1837 թվականին վրացի հետազոտող Պ.Իոսելիանին հայտնել է այն կարծիքը, թե իբր 1703 թ. հայերը եկեղեցին հիմնել էին նրանից առաջ գոյություն ունեցած վրացական ուղղափառ եկեղեցու տեղում։ Որևէ սկզբնաղբյուրով չփաստարկված Իոսելիանու այս հայտարարության վրա հետագայում կուրորեն հենվել են բազմաթիվ հետազոտողներ։ Ավելին` նրանցից ոմանք Իոսելիանու հայտնած մասնավոր և անհիմն կարծիքը վերաշարադրել են` համարելով այն «ավանդաբար» փոխանցված տեղեկություն։ Այդպես է վարվել, օրինակ, Գ.Աղանյանցը` նշելով, թե ''«Աւանդաբար ասում են, որ ս. Նշան եկեղեցու տեղը առաջ եղել է վրաց ս. Նիկողայոս սքանչելագործի եկեղեցի, որը հայերը գրաւելով տեղը շինել են համանուն եկեղեցի»։ Վրաց ուղղափառ եկեղեցուն հաճելի ու նաև շահեկան միտքը տեղ է գտել նույնիսկ պաշտոնական հրատարակություններում։ Այդպիսի հրատարակություններից մեկում գրված է, որ «Այս եկեղեցին` նվիրված Նիկողայոս Հրաշագործին, ինչպես և հայկական շատ եկեղեցիներ, Վրաստանում մի ժամանակ եղել է ուղղափառության ձեռքին»''. ։ Այլ տեղերում Պ.Իոսելիանին նշել է, որ ''«Սբ. Խաչ (Սբ. Նշան) եկեղեցու հիմնադրման ժամանակն անհայտ է։ Հնուց այստեղ պահվում է Անդրեաս առաքյալի գանգի մասը», «Սուրբ Նշանի փողոցում գտնվող Սուրբ Նշանը կոչվել է ուղղափառների կողմից Սբ. Նիկողայոս Հրաշագործի անունով», «Այս և Վրաստանում գտնվող շատ այլ հայկական եկեղեցիներ եղել են ուղղափառների ձեռքում...»''  :
Դոկտոր-պրոֆեսոր Պ.Մուրադյանի հայտնաբերած 1624 թվականով թվագրվող «Խորհրդատետրը» գիտական աշխարհին հայտնի միակ գրավոր աղբյուրն է, որտեղ նշվում է, որ մինչև 1700-ական թվականները Սուրբ Նշանի տեղում եղել է եկեղեցի և այն հայկական էր։ Ըստ նրա նմանատիպ միակ աղբյուրը լինելու պատճառով գիտնականին վստահություն չի ներշնչել մատնանշելու ներկայիս եկեղեցու տեղում ավելի հին եկեղեցու գոյության մասին ։
Հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանը իր ուսումնասիրություններից մեկում պատասխանում է վրացական հետազոտողների ներկայացրած կարծիքին՝ ասելով, որ ''«...Պ.Իոսելիանին ճիշտ է, երբ վկայում է ներկա կառույցի տեղում ավելի հին եկեղեցու գոյության մասին, միայն թե, ինչպես փաստում են սկզբնաղբյուրները, տեղում եղած հին եկեղեցին նույնպես եղել է հայկական, այլ ոչ վրացական, ընդ որում, ուշագրավն այն է, որ հնի տեղում նոր եկեղեցի կառուցելիս անվանափոխություն տեղի չի ունեցել։ Այլ խոսքով` նոր եկեղեցուն է փոխանցվել հին եկեղեցու Սբ. Նշան Սբ. Նիկողայոսի անվանումը»'' ։ Իր այս պնդումը հիմնավորելու նպատակով Ս.Կարապետյանը ներկայացնում է մի շարք փաստարկներ.
Ըստ Ս.Կարապետյանի՝ հիշատակարանից պարզվում է, որ կեսարացի Անդրի քահանան 1624 թ. ձեռագիրը նվիրել է Տփղիսի Սբ. Նիկողայոս եկեղեցուն, ուստի հետևում է, որ այդ թվականին քաղաքում գոյություն ունեցած հայկական եկեղեցիներից մեկը կրում էր Սբ. Նիկողայոսի անունը, որի տեղադրությունը Խորհրդատետրում ներկայացված է ։
Հուշարձանագետ Ս.Կարապետյանի ներկայացրած հաջորդ փաստարկն հին եկեղեցուն պատանած շինարարական արձանագրությունն է, որը նոր եկեղեցին կառուցելուց հետո փոխադրվել է վերջինիս հարավային ավանդատուն ։ Այն իրենից ներկայացնում է երկու քար (չափերն են 38, 3 x 12, 3 և 69, 3 x 37 սմ), որոնց վրա փորագրված քառատողի բովանդակությունը հետևյալն է. «Ի թվ(ին) ՌՃԺԱ (1662)» և «...հ(ար)սըն, Գասպար. իրան ա(ներ)հ(այր) Բէր ոն, քարայհատ Նաւայսարթն, որ է Յառիճ(ցի), շին(եցաւ) ձեռամբ ս(ո)ց(ա)»։ Սակայն հուշարձանագետը հստակ չի նշում, թե արդյո՞ք քարահատ-ճարտարապետ Նավասարդը սերում էր Շիրակի Հառիճ գյուղից, թե՞ անհայտ համանուն մեկ այլ գյուղից ։
Ս.Կարապետյանի ներկայացրած հաջորդ փաստարկը նույն ավանդատան մեջ պահվող արձանագիր խաչքարն է, որը բաժանված է առնվազն չորս մասի և որի վրա ընթերցվում է. «Սուրբ խաչս խօջա Բա րխ(ու)տարին եւ իր ամո(ւ)սին Դարայջանին։ Ս(ուր)բ խ(ա)չս բա(րե)խ(աւս), թվ(ին) ՌՃԺԱ (1662)» ։
Ըստ Ս.Կարապետյանի՝ 17-րդ դարից պահպանված վերոնշյալ սկզբնաղբյուրային հիշատակությունները հաստատում են այն իրողությունը, որ նախքան կանգուն եկեղեցու կառուցումը և առնվազն շուրջ մեկ դար առաջ տեղում եղել է ավելի հին նույնանուն հայկական եկեղեցի, որը վերջին անգամ հիմնովին վերաշինվել է 1662 թվականին հայտնի քարահատ-ճարտարապետ Նավասարդի ձեռքով ։ Նրա կարծիքով հին եկեղեցուն է պատկանել ներկայումս կանգուն եկեղեցու հարավային կողմի ավանդատանը պահպանված երկու մասի կիսված և բավականաչափ քայքայված մի բարավոր, որի վրա երկու տողով ընթերցվում է. «Յ(իսու)ս Ք(րիստո)ս տ(է)ր ա(ստուա)ծ» ։
Նորոգություն
18-րդ դարի ընթացքում եկեղեցին բազմիցս ենթարկվել է բազմափուլ վերաշինության ու համալրման ։
Եկեղեցու հյուսիսային մուտքի բարավորին մինչ օրս պահպանված է 1703 թվականին եկեղեցին վերստին հիմնադրելու և 17 տարվա ընթացքում կառուցելու մասին պատմող շինարարական արձանագրությունը, որը 13 տողով փորագրված է միմյանց կից երկու քարերի վրա. «Յ(իսու)ս Ք(րիստո)ս | շն(ո)րհօք ս(ուր)բ հոգ(ո)յն եղև հիմ|նարկ(ու)մն և շին(ու)մն ս(ուր)բ Նշանի | եկեղ(ե)ցոյս թվ(ի)ն ՌՃԾԲ (1703), ի թ(ա)գ|աւորութե(ան) Լէվան խ(ա)նին և իւր որդո|ցն, ի հ(ա)յր(ա)պետո(ւ)թե(ան) տ(եա)ռն Ն(ա)հ(ա)պետին. | ես մէլիք Կիօրկիս որդի տանուտէր Ասլամազի շինեցի | զտ(ա)ճ(ա)րս զայս, որ յանուն ս(ուր)բ Նիկող(ա)յոսի յ(ի)շ(ա)տակ ի|նձ և ծն(ո)ղ(ա)ցս և եղբարցս իմոց և կող(ա)կցոյս Խանփէր|վանին և որդ(ո)ցս Զուրապին և Պապին և դստերցս և բազ|մաշխատ ք(ա)հ(ա)նայս իմոյ տ(է)ր Մովսէսին և ես մէլիք Գիօրգիս | վճ(ա)րեցի ըզկին սմայ ամ(ենայ)ն ամէ ՌՃԿԹ (1720)-ին. մնաց կ(ա)թողիկ|էն յ(ի)շ(ա)տ(ա)կ անջնջելի ավարտողաց»  ։ Արձանագրության անթերի վերլուծությունը կատարել է պրոֆեսոր Պ.Մուրադյանը ։
Եկեղեցու հարավային ավանդատան մեջ վերջերս հայտնաբերված արձանագրությունը պատմում է 1703-1720 թվականների ընթացքում իրականացված վերաշինության աշխատանքների մասին։ Արձանագրությունից հայտնի է դարձել, որ Բարխուդարի դուստր Ցագանի նախաձեռնությամբ 1719 թվականին վերաշինվել է զանգակատունը։ 50 x 48 սմ չափի սալակտորին հնգատող արձանագրված է. «Կամաւն ա(ստուծո)յ ես Բարխու|դարի դուստր Ցագա|նիս վերստին նորոգեց|ի հօրս շինած զանգակա|տունս, թվ(ի)ն ՌՃԿԸ (1719)-ին» ։
Եկեղեցու շինարարական աշխատանքներն ամբողջանում են միայն 1780-ական թվականներին։ 1780 թվականին կառուցվում է գմբեթը, իսկ 1781 թվականին` հյուսիսային մուտքը։ Այս իրադարձությունների մասին վկայող արձանագրությունները նույնպես տեղ են գտել հյուսիսային մուտքի բարավորին։ Առաջինը իրենից ներկայացնում է յոթ տողով մարմարե սալիկի, որի վրա փորագրված է. «Շնորհիւ տ(եառ)ն ա(ստուծո)յ շինեցաւ կաթուղիկէն | եկեղեցւոյս ի ժամանակս թագաւորու|թե(ա)ն վրաց Հերակլեա եւ հայրապետու|թե(ա)ն տ(եառ)ն Սիմէօնի ամ(ենայն) հայոց կաթուղի|կոսին, արդեամբ Ղազարի, որդենօքն, | յիշատակ համայն կենդանեաց եւ | ննջելոցն իւր, ի թուին ՌՄԻԹ (1780)»։ Երկրորդ արձանագրությունը մեկ տողով նախորդից աջ և ձախ է գտնվում. «Յիշատակ է դուռնս մ(ա)հտ(ես)ի տ(է)ր Նիկողայոսին, ՌՄԼ (1781)»   ։
Ռուսական կայսրության Նիկոլայ I կայսրի՝ Տփղիս այցելելու կապակցությամբ 1837 թվականի մայիսի 28-ին Վրաստանի թեմի առաջնորդ Թադեոս արքեպիսկոպոսը բարեկարգման որոշ աշխատանքներ իրականացնելու կոչով գրություն է հղում Սուրբ Նշան եկեղեցու երեսփոխ աղա Ավետիս Փիրոյանցին. «...յառաջ քան զվեհափառ գալուստ թագաւոր կայսերն հարկաւոր է ածել ի վայելուչ ձևակերպ զամենայն եկեղեցական շինուածս, զկրպակս, զտունս, զպարիսպս և ծեփել և ներկել զնոսին յարմարաւոր իմն գունով, որոց աղագաւ ի 27 ամսոյս ընկալայ թղթագրութիւն... վասն որոյ սովաւ պատուիրեմ Ձերումդ գերյարգութեան, ի 29 ամսոյս ձեռնամուխ լինել ի նորոգութիւն և ի գեղազարդութիւն ամենայն եկեղեցական պատկանելեաց ըստ հետևեալս կերպիւ եկեղեցին ներքուստ ծեփել և ներկել մարմարանման դեղով կամ այլ յարմարաւոր գունով, իսկ արտաքուստ բռել (բադաքաշ) և ներկել դեղին կամ սպիտակ գունով, զնորաշէն մատուռն եղեալ յառաջոյ աւագ դռան եկեղեցւոյն ծեփել և ներկել և որքան կարելին է վաղվաղակի բառնալ զտախտակակապն (խարաչօ) և զպարիսպ եկեղեցւոյն ներքուստ և արտաքուստ ծեփել և ներկել դեղին կամ սպիտակ գունով և ամենայն մասամբք և շինուածովք զարդարել զեկեղեցին և զեկեղեցական պատկանելիսն ի գեղեցկութիւն քաղաքիս։ Յայսմ մասին կարգեմք Ձեզ յօգնականութիւն և ի գործակցութիւն զտէր Յովհաննէս աւագ քահանայն Զառափեան և զտէր Անդրէասն Տէր-Ստեփանեան, որոց և պատուիրեցաւ արիութեամբ վարել յամենայնի յօգուտ եկեղեցւոյ» ։
1868 թվականին 1020 ռուբլով նորոգումներ են կատարվում, որոնք ներառում են խաչկալի նորոգումը (300 ռ.), ներքին ծավալների սպիտակեցումը (500 ռ.) և այլն ։
Հայտնի է, որ 1891 թվականին Հայուհյաց բարեգործական ընկերությունը Սուրբ Նշան եկեղեցու նորոգման համար հատկացրել է 543 ռուբլի 10 կոպեկ ։
Չնայած մշտապես նորոգումներին՝ «Արձագանք» պարբերականի 1894 թվականի 65 համարում հոդվածագիրը նշել է, որ Սուրբ Նշան եկեղեցին բավականին հին կառույց է և կարիք ունի շուտափույթ նորոգության ։
Խորհրդային ժամանակաշրջան (1920-1991)
1928 թվականին Սուրբ Նշան եկեղեցին պետության կողմից կնքվում և փակվում է։ Այնուամենայնիվ 1930 թվականի մարտին վերադարձվում է համայնքին։ Սակայն 1931 թվականի մայիսի 3-ին Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Արտակ եպիսկոպոս Սմբատյանցի՝ Վրաստանի ԽՍՀ կենտրոնական գործադիր կոմիտեին հղված բողոքագրի բովանդակությունից պարզ է դառնում, որ Սուրբ Նշանը պետության կողմից կրկին փակվել է ։ Բողոքագրի բովանդակությունն է.
Զարմանալիորեն Սուրբ Նշան հայկական եկեղեցին 1930-ական թվականների պետական մակարդակով կազմակերպված Թբիլիսիի բազմաթիվ այլ հայկական եկեղեցիների հետ ոչնչացվեց։
Խորհրդային տարիներին եկեղեցու շենքը հարմարեցվել և ծառայեցվել է տարբեր նպատակների։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին եկեղեցին ծառայում էր որպես մակարոնի և վերմիշելի պահեստ։ Ավելի ուշ այն վերածվեց Ազգային գրադարանի գրապահոցի ։
Հակառակ այն փաստին, որ մշտապես շահագործվող եկեղեցու շենքը ենթակա էր շարունակական քայքայման և կարիք ուներ որոշակի նորոգությունների, խորհրդային ժամանակաշրջանում այն երբևէ վերանորոգման չենթարկվեց՝ չնայած այն հանգամանքին, որ եկեղեցու հյուսիսային պատին փակցված ցուցանակն ազդարարում էր և այսօր էլ դեռևս ազդարարում է, որ «Հուշարձանը պահպանվում է պետության կողմից, փչացնողները պատժվում են օրենքով» ։
1980-ականների սկզբներին եկեղեցին վերածվել է գրքերի պահոցի ։
Հրդեհներ
Սուրբ նշան եկեղեցին, մշտապես լինելով վրաց ուղղափառ եկեղեցու հավակնությունների շրջանակներում, վերջինիս ներկայացուցիչների, ինչպես նա Վրացական ԽՍՀ-ի ու անկախություն ձեռք բերած Վրաստանի պետական կառույցների կողմից հաճախակի ենթարկվել է ոտնձգությունների ։
2002 թվականի հոկտեմբերի 20-ի գիշերը Սուրբ Նշան եկեղեցում հրդեհ է բռնկվում, որի մարմանը ուղարկված աննախադեպ մեծ թվով հրշեջ մեքենաները (9 հրշեջ մեքենա) կասկածելի երկար ժամանակ չէին կարողանում մարել կրակը։ Պաշտոնապես ներկայացվեց, որ անհայտ է հրդեհի բռնկման աղբյուրը։ Շրջանառության մեջ դրվեց նաև, թե իբր հրդեհը բռնկվել է ռուս թափառաշրջիկի մեղքով  ։
2012 թվականի հունվարի 3-ին և 7-ին եկեղեցին անհայտ հանգամանքներում ենթարկվում է իրարահաջորդ երկու նոր հրդեհումների։ Առաջին հրդեհի նման այս վերջինները նույնպես մարվում են բացառապես ջրով, որի արդյունքում եկեղեցու ներսում և հարակից գերեզմանոցում նստվածքներն ավելի ակնառու են դառնում. աղոթասրահում առաջանում է մինչև մեկ մետր իջվածք։ Բացի այդ` ջերմությունից փլուզվում է գմբեթակիր 4 սյուներից հյուսիսարևելակողմյանը, առավել վտանգավոր են դառնում եկեղեցու արևմտյան և արևելյան ճակատներին նստվածքների հետևանքով գոյացած ճաքերը, իսկ հյուսիսային մուտքի առջև կառուցված սյունասրահ-զանգակատուն-տապանատան` 2002 թվականից ի վեր ակնառու ճաքերը դառնում են ծայրահեղ վտանգավոր ։ Հրդեհի հետևանքով գրեթե լրիվ քայքայվում-թափվում են եկեղեցու ներքին մակերեսներն ամբողջությամբ պատած սվաղի շերտերը, որոնք մեծ մասամբ որմնանկարազարդ էին։ Կորուստն ավելի է ահագնանում հատկապես այն պատճառով, որ մինչ 2002 թվականի հրդեհը եկեղեցին տարբեր նպատակներով շահագործվելու պատճառով մշտապես փակ էր և, ըստ այդմ, անմատչելի այցելուների համար։ Փաստորեն երբևէ առանց նույնիսկ հպանցիկ ուսումնասիրության կամ գոնե մասնագետների կողմից լուսանկարվելու անվերադարձ ոչնչանում են տփղիսյան հայ որմնանկարչական դպրոցի` 18-19-րդ դարերի եզակի նմուշները (որմնանկարազարդման վերջին աշխատանքներն իրականացվել էին 1830 թվականին)։ Այդ արժեքների մասին սոսկ մոտավոր պատկերացում թերևս կարելի է կազմել 1970-ական թվականներին կատարված սիրողական մի քանի լուսանկարների միջոցով։ Հրդեհից հետո անհամեմատ մեծանում է եկեղեցու վթարային գործոնը։ Ջրի քայքայիչ ազդեցությունից նստվածքներ են առաջանում աղոթասրահի կենտրոնական հատվածում և հյուսիսային նախամուտքի` թաղումներ պարունակող տապանաքարածածկ մակերեսին։ Աղբով լցված, շների և թափառականների ապաստանավայրի վերածված եկեղեցին 2007 թվականին, այնուամենայնիվ, ստանում է պատմական հուշարձանի կարգավիճակ։ Փաստորեն, Վրաստանի անկախացումից ի վեր այն հանված է եղել Թբիլիսիի պատմական հուշարձանների ցուցակներից ։
{|
Կալվածքներ
Թբիլիսիի Սուրբ Նշան եկեղեցին ունեցել է ժամանակի ընթացքում նվիրաբերված որոշակի հասութաբեր անշարժ կալվածքներ։ Դրանցից ստացված եկամուտը հատկացվում էր եկեղեցու սպասավորների և կից գործող ծխական դպրոցի նյութական կարիքները հոգալու համար ։
1824 թվականին վանեցի Գասպար Բարսեղյանի կազմած կտակի համաձայն Թիֆլիս քաղաքի հայկական 17 եկեղեցիներին, այդ թվում՝ Սուրբ Նշանին, նվիրաբերվում է 10 ռուբլի արծաթ դրամ, ևս մեկ ռուբլի` եկեղեցու ժամկոչին ։
1898 թվականին պետական խորհրդական Գրիգոր Սոլոմոնյան Աբիսալոմյանցը քաղաքի 5-րդ մասում գտնվող 5000 ռուբլի գնահատվող եկամտաբեր սեփական կրպակը նվիրում է եկեղեցուն ։
Քրիստոնեական մասունքներ
Սուրբ Նշան եկեղեցում կամ նրա սպասավորների մոտ եղել են բազմաթիվ քրիստոնեական մասունքներ և արժեքավոր իրեր։ Մասունքների գոյության մասին հայտնի առաջին տեղեկություններից մեկը թագրվում է 1837 թվականին։ Ի դեպ, 1775 թվականին Օհաննես Զառափյանցի (Զառափովի) ընտանիքի ֆինանսական միջոցերով էր կառուցվել նաև Մետեխի բերդի մեծ դռան դիմացի եկեղեցին  ։
Համաձայն 1838 թվականի մարտի 8-ին կազմված տեղեկագրի` Սուրբ Նշան եկեղեցուն պատկանում էին 168 միավոր ոսկյա և արծաթե իրեր ։
Արական դպրոց
1848 թվականի հունիսի 2-ին Ներսես Աշտարակեցու կոնդակ-հրամանի համաձայն Սուրբ Նշան եկեղեցուն կից բացվել է արական դպրոց ։ 1861 թվականի սկզբին այն Թիֆլիսի հայկական եկեղեցիներին կից գործող 6 դպրոցներից մեկն էր ։ Հայտնի է, որ 1873- և 1875 թվականներին դպրոցն ուներ ընդամենը 18 աշակերտ, քանի որ գտնվում էր նյութական անմխիթար պայմաններում։ 1875 թվականին ուսումնարանի հոգաբարձուներ էին տեր Ղևոնդ Խարազյանցը և Գևորգ Աքիմյանցը ։ 1876 թվականին դպրոցը գործում էր Հարություն վարժապետ Շահնազարյանի ղեկավարությամբ ։
Տիրացուական դպրոց
1876 թվականին Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Գաբրիել արքեպիսկոպոսի հրամանով Սուրբ Նշան եկեղեցուն կից բացվել է նոր դպրոց տիրացուների համար։ Ուսումնարանում բացման թվականին ուսանել են մոտ 40 տիրացու ։
Օրիորդաց դպրոց
Սուրբ Նշան եկեղեցուն կից տարբեր ժամանակներում գործել են օրիորդաց դպրոցներ։ Հայտնի է, որ 1873 թվականին եկեղեցուն կից գործել է տիկին Տեր-Գրիգորյանցի հիմնած դպրոցը։ Սակայն առավել հայտնի օրիորդաց դպրոց է համարվում 1883 թվականին Հայուհյաց բարեգործական ընկերության կողմից բացված է ուսումնական հաստատությունը, որը 1884 թվականին արդեն ուներ 200 սան ։ 1884 թվականին ընկերության և Սուրբ Նշան եկեղեցու կողմից մասամբ հանգանակություններից հավաքված միջոցներով սկսվում է առանձին շինության կառուցումը Հայազգի տարբեր մասնագետներ անվճար դասախոսություններ են անցկացնում ուսումնարանում։ Այդպիսիներից էր բժշկապետ Դավիթ Օրբելին, ով 1885 թվականին այդ գործի համար շնորհակալություն է ստանում Հայուհյաց բարեգործական ընկերության կողմից։ Նույն թվականին 30 սան ունեցող դպրոցին Նիկողայոս Մեղվինյանը և Մարկոս Դոլուխանյանը նվիրում են «Աղբիւր» ամսագրի տարվա լրակազմը ։ Հայտնի է, որ 1887 թվականին օրիորդաց միդասյա դպրոցում դասավանդում էին Նունե Փրիդոնյանը (ռուսաց լեզու) և Մակար Վարդիկյանը (երգեցողություն) ։
1888 թվականը դպրոցի համար առանցքային տարի է եղել։ Մայիսի 29-ին տեղի է ունեցել աշակերտուհիների ավարտական հանդիսավոր հրաժեշտը, իսկ սեպտեմբերի 21-ին բացվել է ուսումնարանի երրորդ բաժինը։ Բացմանը ներկա են եղել հոգաբարձուհիներ, բարեգործական ընկերության անդամներ, ուսումնարանի աշակերտուհիներն ու նրանց ծնողները։ Նորաբաց ուսումնարանը գտնվել է Սերգիևսկի փողոցի վրա՝ Շահպարունյանի տանը։ Այստեղ իրավունք ունեին ընդունվել այն աշակերտուհիները, ովքեր ավարտել էին դպրոցի առաջին բաժինը  ։ 1888 թ. հոկտեմբերի 10-ին դպրոց է այցելել Հայ առաքելական եկեղեցու Մակար Ա Թեղուտցի կաթողիկոսը։ Այդ առթիվ «Արձագանք» պարբերականում տպագրվել է.
Հայուհյաց բարեգործական ընկերությունը հետագայում էլ ֆինանսական աճակցություն է ցուցաբերել օրիորդաց դպրոցին, այդ թվում՝ նաև կից գործող կարուձևի ուսումնարանին ։ Դպրոցը ֆինանսական աջակցություն է ստացել նաև անհատներից ։
Հայտնի է, որ դպրոցը 1891/1892 ուսումնական տարում ունեցել է 6 ուսուցիչ՝ Հովհաննես սարկավագ Նազարյանց, ավագ ուսուցչուհի Նունե Փրիդոնյանց, Գալուստ Աբուլյանց, Աղեքսանդր Սիմեոնյանց, Մարիամ Մալումյանց և Սրբուհի Սուսանյանց ։
1896 թվականին կառավարության հրամանով փակվելու նախօրեին եղել է երկդասյա` 5 բաժանմունքով։ 1907/1908 ուսումնական տարվանից գործում էր Կամոյանց եկեղեցու դպրոցի հետ միացյալ։ 1911 թվականին երկդասյա 5-ամյա հաստատություն էր ։
Հիվանդանոց
1873-1874 թվականներին Սուրբ Նշան եկեղեցու ենթակայության ներքո գործել է նաև հիվանդանոց, որը տեղակայված էր եկեղեցու մոտ գտնվող Յագոր Ղարաջյանի տանը ։
Գերեզմանոց
1868 թվականին գերեզմանոցում է ամփոփվել 1860-1861 և 1865-1866 թվականներին Թիֆլիսի քաղաքագլխի պաշտոնը վարած Սողոմոն Զաքարյան Աբիսողոմյանցը, Տապանաքարը տեղում պահպանված տեսանելի արձանագիր քարերի թվում չէ ։
1880 թվականին գերեզմանոցում ամփոփվել է փոխգնդապետ Ավրիան Միքայելյան Ենիկոլոպյանցը, ում տապանաքարը նույնպես տեղում չէ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական կիսավեր վանքեր և եկեղեցիներ (Վրաստան)‎ ն Կատեգորիա:Թբիլիսիի Սուրբ Նշան եկեղեցի Կատեգորիա:Հին Թբիլիսի Կատեգորիա:Թբիլիսիի հայկական եկեղեցիներ
Chloé
Chloé, ֆրանսիական նորաձևության տուն, որը մասնագիտացած է պրետ ա պորտե հագուստի, աքսեսուարների և օծանելիքների թողարկմամբ։
Պատմություն
Chloé նորաձևության տունը հիմնադրել է նորաձևության դիզայներ և գործածար Գաբի Ագենը 1945 թվականին՝ Եգիպտոսից Փարիզ տեղափոխվելուց յոթ տարի անց։ Փարիզում նա սկզբում կարել և վաճառել է շրջազգեստներ տեղի բուտիկներում։ 1952 թվականին Գաբի Ագենը Ժակ Լենուարի (Jacques Lenoir) հետ ստեղծել և մինչև 1985 թվականը ղեկավարել է Chloé ընկերությունը, որը 1985 թվականին գնել է շվեյցարական Richemont հոլդինգը ։