cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ճանապարհ
Հին ժամանակներ
Մեր թվարկության սկզբին Եվրոպայում և Ասիայում բավականին զարգացում է ապրել ճանապարհային ցանցը՝ ներառյալ անդրսահմանային ճանապարհային երթուղիները։ Նման ճանապարհների թվին են պատկանում  Մետաքսի մեծ ճանապարհը, Եգիպտոսի, Անատոլիայի և Միջագետքի միջև ծովային ուղին, Եգիպտոսի և Պարսկաստանի միջև արքայական երթուղին, Արաբական թերակղզու և Միջերկրածովյան երկրների միջև Խնկի ճանապարհը, Մեծ Բրիտանիայի և Միջերկրական ծովի Կորնուալ թերակղզու միջև եղած Անագի ճանապարհը, Սաթի ճանապարհը Միջերկրական ծովի և Բալթյան երկրների միջև, Լազուրիտի ճանապարհը և Նեֆրիտի ճանապարհը։
Ամենազարգացած ճանապարհային ցանցը ձևավորվել է Հին Հռոմում։
Հռոմեական ճանապարհներ
Հռոմի ամենահին ճանապարհներն են Ապիյան ճանապարհը (մ.թ.ա. 312-244) և Ֆլամինիյան ճանապարհը (մ.թ.ա. 220): Հռոմեական ճանապարհները կառուցվել են զորքերի և առևտրի քարավանների շարժման արագությունը մեծացնելու նպատակով ։
Հռոմեական ճանապարհներին եղել են փոքր քարեր կամ սյուներ `1,5-ից 4 մ բարձրություն ունեցող և 50-ից 80 սմ տրամագծով գլանաձև քարե սյուներ, որոնց վրա նշվել են մինչև Հռոմ հեռավորությունը և կայսեր անունը։ Նման սյուների զանգվածը հասնում էր մինչև երկու տոննայի ։ «Ոսկե» մղոնները  Milliarium Aureum, որից չափվում էր բոլոր մյուսների հեռավորությունը, տեղադրվել է կայսր Օկտավիանոս Օգոստոսի կողմից Սատուրնի տաճարում ՝ Հռոմեական ֆորումում։
Հիմնական ճանապարհների վրա անհատների համար կառուցվել են հյուրանոցներ, իսկ պաշտոնյաների համար` կայաններ, որտեղ փոխվել են ձիերը, հնարավոր էր գիշերակաց և սնունդ ստանալ, կայանը սպասարկել են մոտակա գյուղի բնակիչները։
Ճանապարհորդների հոգևոր աջակցության համար կառուցվել են նաև տաճարներ ՝ հիմնականում ի պատիվ այն աստվածների, որոնք պաշտպանել են ճանապարհորդներին ՝ Մերկուրին՝ առևտրի աստվածը և ճանապարհորդների հովանավորը, և Դիանան՝ ճանապարհների պաշտպանը։ Նաև կայսրերի և հարուստ քաղաքացիների ճանապարհների մոտակայքում կառուցվել են հուշարձաններ՝ փառաբանելու կայսրերին, ռազմական ղեկավարներին և հռոմեական զորքերի հաղթանակները։
Ճանապարհները միջնադարում
VIII դարում արաբական խալիֆայությունում ակտիվորեն կառուցվել են ճանապարհներ։ Բաղդադ տանող ճանապարհները կառուցվել են ամենաբարձր որակով ։
Իտալիայում ճանապարհային շինարարությունը նորից սկսել է զարգանալ 15-16-րդ դարերում, կառուցվել են ճանապարհներ, որոնց լայնությունը նախատեսված էր երկու կառքի անցման համար։
Ճանապարհները Նոր ժամանակներում
Եվրոպայում ճանապարհաշինության վերածնունդը հիմնականում կապված է բացարձակ միապետություն ունեցող պետությունների ձևավորման հետ, որոնց կառավարիչներին անհրաժեշտ էին ճանապարհներ՝ արդյունավետ կենտրոնացված կառավարման համար։
Սկզբում իրականացվել է հռոմեական ճանապարհների վերականգնումը՝ միացնելով նրանց վերականգնված հատվածները, այնուհետև նրանք անցել են նորերի կառուցմանը։ Ֆրանսիայում Հենրի IV-ի օրոք առաջ է եկել ճանապարհների և կամուրջների շինարարության վարչությունը ։ Ֆրանսիայում եղած առաջին խոշոր ճանապարհը Փարիզից Օռլեան տանող 256 կմ երկարությամբ ճանապարհն էր։ Ճանապարհային  շինարարության աշխատանքներն արագացնելու համար տրվել է թագավորական հրաման, համաձայն որի  Օռլեանից Փարիզ վերադառնալու ճանապարհին գինու մատակարարները ստիպված են եղել քարեր վերցնել իրենց հետ և բերել նշված վայր։ 1621 թվականին Անգլիայում սահմանվել են ճանապարհային երթևեկության սահմանափակումներ, որոնք ներառել են փոխադրվող բեռի համար քաշի սահման, ինչպես նաև կարգադրություն՝ կառքերի միակողմանի երթևեկելու մասին։ 1747 թվականին Փարիզում բացվել է առաջին բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը՝ տրանսպորտի մասնագետների պատրաստման համար` «Կամուրջների և ճանապարհների դպրոց» անվանումով։ Հետագայում այն ստացել է համաշխարհային ճանաչում։
17-րդ դարում Անգլիայում ճանապարհների կառուցումը վստահված է եղել տեղական իշխանությունների վրա, ինչը հանգեցրել է նրանց անբավարար վիճակին։ Իրավիճակը շտկելու համար հայտնվել են ճանապարհային տրեստներ, որոնցից առաջինը ստեղծվել է 1706 թվականին՝ լավ ճանապարհներ կառուցելու և երթևեկողներից վճարներ գանձելու համար։ 19-րդ դարի ընթացքում Անգլիայում հայտնվել են 1100 տրեստ՝ կառուցելով 36,8 հազար կմ ճանապարհ։ 1839-1844 թվականներին Կարմարտհենշերում տեղի ունեցած «Ռեբեկայի խռովությունները» հանգեցրել են ճանապարհային տրեստի համակարգի փլուզմանը ։
16-17-րդ դարերում սայլերի աստիճանական կատարելագործումը, տեխնիկական առաջընթացի սկիզբը հանգեցրել են ճանապարհների կառուցման կատարելագործման, ճանապարհային ցանցի բարելավման անհրաժեշտությանը։ Ի հայտ են եկել  սայլակառքեր՝ գոտիներով կապված, այնուհետև՝ փայտե զսպաններով, իսկ ավելի ուշ ՝ պողպատե։ Նրանց համար անհարթ մակերևույթ ունեցող մեծ քարերով ճանապարհները և ջրահեռացման բացակայությունը անհարմար էին։ 18-րդ դարի վերջում Արևմտյան Եվրոպայում ճանապարհների ծածկույթի համար սկսել են օգտագործվել քարեր` մանրացված կիսաբուրգի տեսքով, որոնք հողի և ավազի հիմքով տեղադրվում էին կողք կողքի։ Ի տարբերություն ավանդական մոտեցման, ըստ որի քարերը տեղադրվում էին եզրով դեպի ներքև, փաթեթավորման դեպքում սայլերի անցումը ապահովում էր ծածկույթի սեղմումը։ Փաթեթը Ֆրանսիայում ներկայացրել է Պ. Թրեզագեն, Մեծ Բրիտանիայում՝ Թ. Թելֆորդը ։ Այս ծածկույթը տևել է մինչև 1930-ական թվականները, երբ պարզվել է, որ այն հարմար չէ ավտոմոբիլային տրանսպորտի համար։
Ճանապարհները Նորագույն ժամանակներում
20-րդ դարում ճանապարհային տնտեսությունում իրավիճակը կտրուկ փոխվել է՝ կապված ավտոմոբիլային տրանսպորտի երևան գալու հետ։ Մեքենաների օգտագործումը առաջ է բերել ճանապարհի ծածկույթի նոր պահանջներ։ Դեռևս 19-րդ դարում քաղաքային փողոցներում փորձ էր արվել ներդնել նոր տիպի ծածկույթ՝ փոշուց ազատ ծածկույթ ասֆալտի խառնուրդից։ 1902-1914 թվականներին Նիսից Մոնտե Կառլո ճանապարհին շվեյցարացի բժիշկ Էռնեստ Գուգլինմինետին իրականացրել է ածուխի կուպրով՝ ձյութով ցողում և ավազացանում ։ Հետագայում ճանապարհի ծածկույթը կապված է կապիչների կիրառման հետ, որոնցից ամենահաջողվածը նոր տեսակի ծածկույթն էր՝ ասֆալտբետոնը։
Հայաստանի ճանապարհներ
Հին Հայաստանի ճանապարաշինարարությունն ու ճանապարհային ներքին ցանցը եղել է զարգացած, այն եղել է միջազգային ճանապարհային ցանցի անբաժան մաս։ Ճանապարհները կառուցվել են ըստ տեղանքի ռելիեֆի, եղանակային առանձնահատկությունների։ Հայաստանի Սյունիքի մարզում ձմռանը ձյան հաստ շերտի պատճառով ճանապարհների եզրերին, խաչմերուկներում տեղադրվել են բարձր ուղեցույց-քարեր, որոնց ձյան հաստ շերտը չէր կարող ծածկել։ Այդ քարերից յուրաքանչյուրի վրա եղել է անցք, որի միջով երևացել է այն ուղղությունը, դեպի որտեղ ձգվում է ճանապարհը։
Հին Հայաստանի ճանապարհներից շատերն ունեցել են սալահատակ։ Զարգացած է եղել կամրջաշինությունը, որը հնարավորություն է տվել որոշակիորեն կարճացնել ու հարմարավետ դարձնել ճանապարհները։ Հնագույն ճանապարհների վրա կառուցվել են իջևանատներ (քարավանատներ), որտեղ գիշերել են ճանապարհորդները։ Հայաստանի տարածքում պահպանվել են Հին Հայաստանի ճանապարհային ցանցի տարբեր օբյեկտներ՝ սալապատված ճանապարհներ, կամուրջներ, քարավանատներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճանապարհային կամուրջներ Կատեգորիա:Ճանապարհներ
Օբոլեթի վանք
Օբոլեթի վանք, վանք Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի Ջավախք գավառի Խիզաբավրա գյուղի մոտ։ Այժմ գտնվում է կիսավեր վիճակում
Լը Տոլոնե
Լը Տոլոնե (Le Tholonet), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 2227 մարդ, բնակչության խտությունը` 205.82 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.82 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 640 կմ հարավ, Մարսել քաղաքից` 28 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 1505 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1059-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 446։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,4 %։ 1059 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 982 անձ (547 տղամարդ և 435 կին)։ Գործազուրկ են եղել 77 անձ (29 տղամարդ և 48 կին)։ 446 անաշխատունակներից 212-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 94-ը` թոշակառուներ, իսկ 140-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կրիկով
Կրիկով (Криків), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կրիկով գյուղում բնակվում էր 524 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1763 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 297,22 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Շյոնբերգ (Վերին Բավարիա)
Շյոնբերգ (Schönberg), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա երկրամասին։ Գտնվում է Իննեի Մյուլդորֆ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 925 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով ։ Տարածքը 25, 33 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 83 143։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Օդելի վանքեր
Օդելի վանքեր, յոթ վանքերից բաղկացած կրոնական համալիր Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի Ռշտունիք գավառում, Վանա լճի ափին Կարճկան գավառակի Օդելի վանք ավերակ գյուղում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական գոյություն չունեցող վանքեր և եկեղեցիներ (Թուրքիա)
Կինոխցիկի հուշարձան
Կինոխցիկի հուշարձան (Памятник кинокамере), Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայի տեսարժան վայրերից մեկը, որը 2001 թվականին տեղադրվել է Ռուսական կինեմատոգրաֆի փառքի ծառուղում, որը գտնվում է Մոսֆիլմովսկայա փողոց, թիվ 8 հասցեում, «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայի շենքի հարևանությամբ։
Մաշտոց Հայրապետ եկեղեցի
Մաշտոց Հայրապետ եկեղեցի, կանգուն հայկական եկեղեցի է Հայաստանի Կոտայքի մարզի Գառնի գյուղում։ Անցյալում այստեղ եղել է հեթանոսական տաճար։
Կինոխցիկի հուշարձան
Պատմություն
Քանդակագործ Ալեքսեյ Ռոսլյակովի Կինոխցիկի հուշարձանը տեղադրվել է 2001 թվականին «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայի շենքի հարևանությամբ գտնվող Ռուսական կինեմատոգրաֆի փառքի ծառուղու բարձրադիր հատվածում՝ հոլիվուդյան փառքի ծառուղու նմանությամբ։ Քանդակագործական հորինվածքը դարձել է ծառուղու յուրատեսակ սկիզբը ։
(20330) Մանվելլ
(20330) Մանվելլ, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 31-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Մաշտոց Հայրապետ եկեղեցի
Գտնվում է Կոտայքի մարզի Գառնի գյուղի արևելյան կողմում։ Ըստ պահպանված արձանագրությունների` կոչվում է Սուրբ Աստվածածին։ Ավանդաբար անվանում են «ՄաշտոցՀայրապետ» եկեղեցի` 897 թվականին Գառնիում վախճանված Հայոց կաթողիկոս Մաշտոց Եղիվարդեցու անունով (Մաշտոցի տապանաքարը Գառնիի հեթանոսական տաճարի մոտ գտնվող «Մաշտոց Հայրապետ» մատուռի ներսում է)։ 14-րդ դարում կոչվել է նաև «Սումպենց (Սունպենց) վանք»։ 12-13-րդ դարերի կառույց է։ Այն  միանավ կենտրոնագմբեթ  է,  իսկ  արտաքինից`  քառակուսի։ Թմբուկը  ձևավորված  է որմնախորշերով,  վարդաքանդակներով և  շատ  լավ  է պահպանվել։ Չորս  պատերից  երեքի  վրա  արված  են երկու  երկար որմնախորշեր, իսկ  վերջինը`  մուտքը,  զարդարված  է  խաչքարով  և բուսանախշ որմնանկարներով: :Պատերին պահպանվել են 1315 և 1341 թվականների արձանագրություններ:Եկեղեցուն հարավից կից է նվիրատվական արձանագրություններով խաչքար-մահարձանը։ Բակում կան քանդակազարդ խաչքարեր։ Եկեղեցու մոտ, հարավային կողմում արձանագիր որմնափակ խաչքար է` կանգնեցված Հովհաննես և Աղվորիկ ամուսինների կողմից։
Կինոխցիկի հուշարձան
Պատմություն
Հուշարձանի ստեղծման գաղափարը հայտնվել է 2001 թվականի ամռանը՝ Մոսկվայի միջազգային ամենամյա կինոփառատոնի անցկացման ժամանակ ։
Կինոխցիկի հուշարձանի նմանակը, որը կանգնեցված է պատվանդանի վրա, գտնվում է Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական համալսարանի մուտքի մոտ։ Այդ հորինվածքի կազմում ընդգրկված է նաև լուսատու սարք ։
Նկարագրություն
Կինոխցիկի հուշարձանի հորինվածքը բավական հետաքրքրական է։ Մեկ կալանի վրա մեկը մյուսի վրա տեղադրված է տարբեր ժամանակների երեք կինոխցիկ՝ «Pathe», «Այմո», ինչպես նաև՝ Լյումիեր եղբայրների դարաշրջանի «Louis Lumere» կինոխցիկ ։ Որպես քանդակի պատվանդան ծառայում է աղյուսից շարված կլոր հարթակը ։ Տարածքը քանդակի շուրջ սալարկված է ռուս հայտնի դերասանների և ռեժիսորների ձեռքերի ցեմենտե դրոշմահետքով սալիկներով ։ Առաջինն իր «հետքը» թողել է դերասան, կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ Նիկիտա Սերգեևիչ Միխալկովը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:2001 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Արկաճի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Իզվարա (գյուղ, Վոլոսովսկի շրջան)
Իզվարա (Извара), գյուղ Ռուսաստանի, Լենինգրադի մարզի Վոլոսովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1721 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1500 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վոլոսովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գնեուս Նևիուս
Գնեուս Նևիուս (, մ.թ.ա. 270 – 201 թթ.), հռոմեական էպիկական պոետ, դրամատուրգ, հռոմեական գրականության ականավոր ներկայացուցիչ։ Մասնակցել է Առաջին Պունիկյան պատերազմին։ Դրա մասին էլ գրել է իր առաջին՝ «Պունիկյան պատերազմ» (Bellum Punicum) էպիկական պոեմ, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել հռոմեական գրականության վրա։ Նեվիուսը գրել է նաև 37 կատակերգություն («Ագիտատորիա», «Տարենտուհի» և այլն), հունական դիցաբանության վրա հիմնված 5-6 ողբերգություն («Իֆիգենիա», «Ալեքսանդր», «Այաքս», «Հեկուբա», «Մեդեա վտարանդի») և առնվազն 2 ազգային ողբերգություն-պրետեքստա («Կլաստիդիում», «Հռեմուսի և Հռոմուլոսի սնուցումը»)։
Նևիուսի ստեղծագործական ժառանգությունից մեզ են հասել միայն չնչին պատառիկներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հռոմեացի բանաստեղծներ
Էդուարդ Հեգեր
Էդուարդ Հեգեր (Eduard Heger, ), Սլովակիայի քաղաքական պետական գործիչ։ «Սովորական մարդիկ» կուսակցության անդամ։ Սլովակիայի վարչապետ 2021 թվականի մարտի 30-ից ։ Նախկինում՝ փոխվարչապետ և ֆինանսների նախարար (2020-2021), առողջապահության նախարարի ժամանակավոր պաշտոնակատար (2021) , Սլովակիայի Ազգային խորհրդի պատգամավոր (2016-2020) ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1976 թվականի մայիսի 3-ին Բրատիսլավայում, Սլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետության մայրաքաղաք Չեխոսլովակիայի կազմում։
Ավարտել է Բրատիսլավայի տնտեսագիտական համալսարանի առևտրի և մարքեթինգի ֆակուլտետը, ստացել է ճարտարագետի աստիճան (Ing.) :
1997-1998 թվականներին՝ Բրատիսլավայում Intercomp Imex ընկերության տնօրենի օգնական, 1998-1999 թվականներին՝ Բրատիսլավայի Kohútik ռեստորանի մենեջեր, 1999-2000 թվականներին՝ Եվրոպական ներդրումային բանկի (EIB) վաճառքի գծով մենեջեր, 2001-2005 թվականներին՝ Cubic Applications Inc-ի կրտսեր խորհրդատու։ Բրատիսլավայում, 2006-2007 թվականներին, Spoločenstvo pri Dóme sv քրիստոնեական կազմակերպության ղեկավարն է։ Martina-ն Բրատիսլավայում, 2007-2016 թվականներին, Old Nassau Imports ընկերության տարածաշրջանային մենեջեր է, որը պրեմիում դասի արևելաեվրոպական ամենահայտնի օղիներից մեկի՝ Double Cross Vodka-ի արտադրողն է։
23 տարեկանում, հոր հանկարծակի մահից հետո, Էդուարդ Հեգերը դիմել է քրիստոնեական հավատքին։ 2006-2010 թվականներին Սլովակիան ներկայացրել է քրիստոնեական համայնքների եվրոպական ցանցի (European Network of Communities, ENC) ղեկավարությունում, 2010-2018 թվականներին եղել է ENC գործադիր կոմիտեի անդամ ։
Ունի չորս երեխա։
Պոդլուբովո (գյուղ, Կարաիդելսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 459 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի բնակավայրեր
Էդուարդ Հեգեր
Քաղաքական գործունեություն
2016 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով ընտրվել է Սլովակիայի Ազգային խորհրդի պատգամավոր, գլխավորել է խորհրդարանական խումբը ։
2020 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից հետո՝ մարտի 21-ին, Ֆինանսների նախարարի պաշտոն է ստացել Իգոր Մատովիչի կառավարությունում ։
2021 թվականի մարտի 12-ի հրաժարականից հետո առողջապահության նախարարի պարտականությունները ժամանակավորապես կատարում է «Սպուտնիկ V» ռուսական պատվաստանյութի գնումների պատճառով կառավարական ճգնաժամի ֆոնին ։
2021 թվականի մարտի 30-ին Սլովակիայի նախագահ Զուզանա Չապուտովան հանձնարարել է ձևավորել նախարարների նոր կաբինետ Էդուարդ Հեգերին՝ վարչապետ Իգոր Մատովիչի հրաժարականից հետո, իսկ ապրիլի 1-ին հաստատել է կառավարության կազմը՝ վարչապետ Էդուարդ Հեգերի գլխավորությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ
Ոսպնյակային անտենաներ
Ոսպնյակային անտենաները կազմված են ոսպնյակից՝ օպտիկականի նման, ճառագայթիչից, սողնակից։ Ոսպնյակը ապահովում է էլեկտրամագնիսական ալիքի ճակատի փոխակերպումը գնդաձևից կամ գլանանաձևից հարթի։
Ոսպնյակային անտենաները բաժանվում են երկու տեսակի՝
Արագացնող ոսպնյակների թերությունները
Եթե հստակ ընտրվել է քայլը, բացվածքում սինֆազությունը կխախտվի, իսկ թողարկման շերտը կարող է նեղանալ, քանի որ t-ն ֆունկցիա է միաժամանակ և n-ից։ Միջավայրն ինքը նեղշերտ է, ինչպես և ցանկացած ալիքատար։ Շերտավորման արդյունքում այդ միջավայրի զգալի մասը փաստորեն դեն ենք նետում։ Ալիքը ոսպնյակի միջավայրում ավելի կարճ ժամանակահատվածում է գտնվում, ավելի շատ է մնում դատարկության մեջ, որի հետևանքով գոյանում է թողարկման շերտի լայնացման էֆեկտը։ Այս տիպի անտենաների ՈւԴ-ները փոքր անկյունների դեպքում նեղ են, իսկ ՈւԴ-ի բանաձևը հաշվարկվում է այնպես, ինչպես ալիքատարի բաց ծայրի համար։ Շերտավորման գործողությունը նվազեցնում է անտենայի թողարկման շերտը, քանի որ պայմանավորված է աշխատանքային ալիքի երկարությամբ։ λ-ի փոփոխության դեպքում բացվածքում սինֆազության պայմանը կարող է խախտվել։ Նյութը առհասարակ նեղշերտ է։ Շերտավորման դեպքում ոսպնյակի նյութի մի մասը դեն են գցում, այսինքն ալիքը ավելի կարճ ժամանակ է գտնվում նյութի մեջ և այդ պատճառով առաջանում է հաճախականային շերտի լայնացման էֆեկտ։ Ինչքան ավելի մեծ է անկյունը, այնքան ճառագայթը ավելի երկար ժամանակ է գտնվում ոսպնյակի ներսում, իսկ շերտավորման դեպքում այդ ժամանակը կրճատվում է։
Ոսպնյակային անտենաների ՈւԴԴ-ն ավելի մեծ է, քան փողային անտենաների ՈւԳԳ-ն և հավասար է սինֆազ ճառագայթող հարթ ուղղանկյուն բացվածքի ՈւԳԳ-ին, եթե ամպլիտուդային բաշխվածությունը կոսինուսոիդալ է։
Դիէլեկտրիկ ոսպնյակային անտենաներ
Ոսպնյակի նյութի ε դիէլեկտրիկ թափանցելիությունը պետք է լինի մեկից մեծ թիվ, և այդ նյութում կորուստը պետք է լինի 1-ից մեծ թիվ, և այդ նյութում կորուստները պետք է ցածր լինեն։ Սովորական նյութերի ε դիէլեկտրիկ թափանցելիությունը շատ մեծ թիվ չէ և եթե դրանից պատրաստենք ոսպնյակը, այն շատ մեծ կլինի։ Դրա համար օգտագործում են մետաղադիէլեկտրիկներ։
Ի տարբերություն մետաղական ոսպնյակների, այստեղ շերտի գոտիավորման հաշվին ոչ մի էֆեկտ չենք ունենում։ Բացվածքում ամպլիտուդային բաշխվածությունը խիստ նվազում է եզրերում, բայց կարելի է պատրաստել երկակի կորությամբ ոսպնյակներ, այսինքն՝ օգտագործել ոսպնյակի երկու հարթությունը։ Շերտավորումը բերում է ՄՕԳ-ի նվազեցմանը, քանի որ գոյանում են ստվերային հատվածներ։ Ոսպնյակային անտենաներում գոյություն ունի մի երևույթ, որը կոչվում է ոսպնյակի ազդեցություն ճառագայթիչի վրա։ Ոսպնյակի կենտրոնական մասից ճառագայթումն ընկնում է նորից փողային անտենայի վրա՝ փոքրացնելով տրակտի ԿԱԳ-ը։ Այս վտանգավոր երևույթը կոչվում է ոսպնյակի ազդեցություն ճառագայթիչի վրա։
Թերությունները
Կշիռը մեծ է, գաբարիտները մեծ են։ Բացի այդ, դիէլեկտրիկ նյութերի մեծամասնությունը ժամանակի ընթացքում կորցնում է իր հատկությունը կամ փոխում է, և ինչպես ցանկացած ռեֆլեկտորային համակարգ, մեծ կորուստներ է ստեղծում։
Կիրառումը
Ոսպնյակային անտենաների օգտագործումը սահմանափակվում է պատրաստման դժվարությամբ և պարամետրերի կարգավորմամբ։ Ոսպնյակային անտենաները օգտագործվում են որպես անտենաների պաշտպանիչ ցանցի էլեմենտ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Անտենաներ
Սուրբ Օհան եկեղեցի (Բաբերդ)
Պատմություն
Մինչև 1915 թվականը գործում էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական գոյություն չունեցող վանքեր և եկեղեցիներ (Թուրքիա)
Ռաշիդ խան Ղափլանով
Ռաշիդ խան Զաբիթ օղլի Ղափլանով (Rəşid xan Zabit oğlu Qaplanov, ), Ադրբեջանի քաղաքական և պետական գործիչ, Ադրբեջանի Դեմոկրատական հանրապետության կրթության և կրոնական հավատալիքների նախարար 14 մարտի - 22 դեկտեմբերի 1919, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության ֆինանսների նախարար (24 դեկտեմբերի 1919 - 1 ապրիլի 1920) ։
Կենսագրություն
Ռաշիդ խան Ղափլանովը ծնվել է 1883 թվականին։ Առաջին կրթությունն ստացել է Վլադիկավկազի իրական դպրոցում։ 1910 թվականին նա ավարտել է Փարիզի Սորբոնի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետ։ Նա Սարբոնի համալսարանն ավարտելուց հետո հրավիրվել է Ստամբուլի համալսարան։ Դասավանդել է Ստամբուլի համալսարանում մինչև 1913 թվականը։ 1913 թվականին վերադարձել է Վլադիկավկազ և աշխատել քաղաքային դատարանում։
Նա փետրվարյան հեղափոխությունից հետո սկսել է քաղաքական գործունեությունը Հյուսիսային Կովկասում։ Ղափլանովը տեղափոխվել է Բաքու 1919 թվականի սկզբին։ Նա նշանակվել է կրթության և կրոնական հավատալիքների նախարար՝ Ադրբեջանի Դեմոկրատական հանրապետության կառավարության չորրորդ կաբինետում։ Նրա ղեկավարությամբ, Բաքվում և Ադրբեջանի շատ քաղաքներում ստեղծվել են նոր դպրոցներ։ Կապլանովը նույնպես նպաստել է Բաքվի պետական համալսարանի բացմանը։ Նա Բաքվի պետական համալսարանում դասավանդել է «Օսմանյան գրականության պատմություն»։ Ղափլանովը նշանակվել է Ֆինանսների նախարար՝ Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության կառավարության հինգերորդ կաբինետում ։
Ղափլանովը ենթարկվել է բռնաճնշումների։ Նա ձերբակալվել է 1937 թվականի հոկտեմբերի 8-ին։ Նրան գնդակահարել են դեկտեմբերի 10-ին Списки жертв։ Գերեզմանը Մոսկվայում է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի նախարարներ
Մալդիվների վարչական բաժանում
Մալդիվների Հանրապետությունը կազմված է 21 վարչական միավորից. Մալե մայրաքաղաքը և 20 ատոլ (կղզիների խմբեր)։ Համաձայն 2010 թվականի հոկտեմբերի 15-ից ապակենտրոնացման ակտի (Decentralization Act 2010) Մալդիվների այդ 21 վարչական միավորները միավորել են 8 տարածաշրջանների։ Մալդիվների տոլները, կղզիներ և քաղաքները կառավարվում են տեղական խորհրդի (local council) կողմից և ունեն ինքնավարություն։
Աշխարհագրական առումով Մալդիվները կազմված են հյուսիսից դեպի հարավ ընկած մի խումբ բնածին ատոլներից, մի քանի կղզիներին և իզոլացված ռիֆերից։ Այժմ Մալդիվները ընդգրկում է 189 կղզի, 19 ատոլ և քաղաք։
Ծանոթագրություն. չբնակեցված ատոլների տարածքը (126,7 կմ²) աղյուսակում ընդգրկված չէ։
Աբիսակ Բալասանյան
Աբիսակ Գրիգորի Բալասանյան, հայ զինվորական ։ Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով (1941)։
Կենսագրություն
Աբիսակ Բալասանյանը ծնվել է 1908 թվականին, Նախիջևանի երկրամասի Ազնաբերդ գյուղում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1908 ծնունդներ Կատեգորիա:1941 մահեր Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 15 մահեր Կատեգորիա:Հայ զինվորականներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Էկսի (գյուղական ավան, Տառտու շրջան)
Էկսի (Äksi), գյուղական ավան Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Տառտու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 437 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Տառտու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղական ավաններ
Սուրբ Օհան եկեղեցի (Վանաձոր)
Սուրբ Օհան եկեղեցի, եկեղեցի Հայաստանի Լոռու մարզի նախկին Ժդանով գյուղում, որն այժմ Վանաձոր քաղաքի սահմանագծում է։ Անշուք և կիսաքանդ վիճակում է գտնվում ։
Ծանոթագրություններ
օ
Մալայա Բերեժանկա
Մալայա Բերեժանկա (Мала Бережанка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Իզվարինո (գյուղ, Նովոմոսկովսկի վարչական օկրուգ)
Իզվարինո (Изварино), գյուղ Ռուսաստանի, Մոսկվայի Նովոմոսկովսկի վարչական օկրուգի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի Նովոմոսկովսկի վարչական օկրուգի բնակավայրեր
Ավագ անդամ
Ավագ անդամ կամ էլ ալդերման, օլդերման (alderman), կոմսության և կոմսության քաղաքային խորհրդի անուղղակի ընտրվող անդամն էր Անգլիայում և Ուելսում մինչև 1972 թվականի Տեղական կառավարման մասին օրենքի ընդունումը։ Քաղաքային վարչության ավագ անդամներին ընտրում էին խորհրդականները իրենց կազմից։ Նրանք կազմում էին խորհրդի մեկ երրորդը և ծառայում էին վեց տարի, ընդ որում՝ երեք տարի հետո կեսը պետք է վերըտրվեր։ Տեղական կառավարության ուղղակի ընտրության սկզբունքին հակասելու, ինչպես նաև իշխող կուսակցության կողմից քաղաքային վարչության ավագ անդամներին ընտրելու անազնիվ գործակալների պատճառով ընտրության այս կարգը վերացվեց։ Եզրը կիրառվում է նաև ԱՄՆ-ի հատկապես հյուսիս-արևելքի քաղաքների տեղական խորհրդների ընտրված ներկայացուցիչների նկատմամբ։
Սթեյք ֆրի
Սթեյք ֆրի (Steak frites), հայտնի ուտեստ Եվրոպայում, որը տարածված է այդ տարածաշրջանի բոլոր գարեջրատներում և ռեստորաններում։ Այն բաղկացած է սթեյքից և կարտոֆիլի ֆրիից։ Որոշ հեղինակների կողմից այն համարվում է բելգիական ազգային ուտեստ ։
Պատմականորեն այս ուտեստի համար օգտագործվել է ռամփ-սթեյք։ Ներկայումս ավելի բնորոշ է համարվում անտեկրոտը կամ սկոտչ-ֆիլեն (Ավստրալիայում)։ Այն թավայի մեջ տապակված սթեյք է (սովորաբար՝ «արյունով»), սովորաբար լինում է սոուսով, երբեմն՝ հոլանդական կամ բեարնյան սոուսով, կատրոֆիլի ֆրիի հետ ։
Մատուցվում է տաք։ Կարող է հավելվել աղցանով, կետչուպով, մանանեխով կամ մայոնեզով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելգիական խոհանոց Կատեգորիա:Ֆրանսիական խոհանոց Կատեգորիա:Կարտոֆիլով ուտեստներ Կատեգորիա:Մսով ուտեստներ
(20309) Բատալդեն
(20309) Բատալդեն (Batalden), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 31-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Վերին Ուրդյուգա
Վերին Ուրդյուգա (Верхняя Урдюга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պյոզա գետի ձախ ափին՝ 275 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 74 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
(4761) Ուրուտիա
(4761) Ուրուտիա (Urrutia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի օգոստոսի 27-ին Հանս-Էմիլ Շուստերի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,339615 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8336 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8456 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1307,12 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,275415 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 25,59° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հանս-Էմիլ Շուստերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հին Միջագետք
Հին Միջագետք, Հին աշխարհի ամենամեծ քաղաքակրթություններից մեկը, որը գոյություն է ունեցել Մերձավոր Արևելքում (ժամանակակից Իրաքի հիմնական տարածքում և Սիրիայի հյուսիս-արևելյան մասում) և տեղակայված էր Տիգրիս եվ Եփրատ  գետերի դաշտավայրում։ Պայմանական ժամանակագրությունն ընդգրկում է մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակի կեսերից (Ուրուկ դարաշրջան) մինչև մ.թ.ա. 539թ. հոկտեմբերի 12-ը (Բաբելոնի անկումը)։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում այստեղ տեղակայված են եղել Շումերների, Աքքադների, Բաբելոնի և Ասորեստանի թագավորությունները։
Պատմություն
Քաղաքակրթության առաջացումը Միջագետքում պատկանում է նախագրերի ժամանակահատվածին (մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակի կեսը - 3-րդ հազարամյակի սկիզբը) եվ համընկնում է վաղ բրոնզե դարի սկզբին։ Մասնավորապես Ուրուկի դարաշրջանում առաջանում են հնագույն գիրը, մոնումենտալ տաճարները, քաղաքները, զանազան տարածքային կառուցվածքներ, բնորոշ ոճերը արվեստում. Ջեմդետ-Նասար ժամանակաշրջանի հետ է կապված քաղաքական առաջնորդների ընդգծումը, հնագույն դինաստիաների եվ պրոտոպետությունների առաջացումը, գրի հետագա զարգացումը, որը ավարտվել է սեպագրի ստեղծումով։ Հնագույն տեքստերը Միջագետքից գրած էին շումերերեն, հետեվաբար ամբողջ քաղաքակրթությունը վաղ էտապներին հաճախ կոչվում էր շումերական։ Քաղաքական հեղափոխությունը կապված է վաղդինաստական ժամանակաշրջանի հետ (մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակի առաջին կեսը), երբ Միջագետքի Հարավային եվ մասամբ Հյուսիսային տարածքում տարածվում էին քաղաք-պետություններ(Ուր, Ուրուկ, Կիշ, Լագաշ), որոնք գերիշխելու համար կռվում էին միմյանց հետ։
Մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակի առաջին կեսի սկզբին Հյուսիսային Միջագետքի հեգեմոնիան իրականացնում եր Իսինա թագավորությունը, որը փլուզվեց ամորեյների հարձակումից, մանավանդ Լարսը, որը շուտով իշխանություն հաստատեց ամբողջ Շումերի պատմական տարածքի վրա։ Հարակից տարածքներում հզորության հասան ամորեյական թագավորությունները՝ Բաբելոնը, Էշնունինը եվ Մարը։ Հետագայում այս բոլոր պետությունները մտան Բաբելոնի ընդհանուր թագավորության կազմի մեջ, որը հասավ հզորության գագաթնակետին Խամմուրապիի օրոք, հետո սոցիալական լարման եվ կլիմայի փոփոխությունների պատճառով եկավ անկում, որը ավարտվեց խեթերի պարտությամբ։ Հյուսիսային Միջագետքում մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակի սկզբին գոյություն ունեին մի շարք նոմ պետություններ, ամենահզորներն էին Աշշուրը, որտեղ ապրում էին հին ասորինների սերունդները, Ուրկեշը եվ Նինեվիան, որոնք բնակեցված էին խուրրիտներով։ Ամորեյների հարձակումից այս պետությունների մեծ մասը փլուզվեց եվս  մ.թ.ա. XIX—XVIII դարերում, Հյուսիսային Միջագետքի հողերը միացրել էին Շամշ-Ադադ I -ի ոչ ուժեղ իշխանության մեջ, որը պայմանականորեն կոչվում էր Հին Ասորեստական։ Հետագայում այդ տարածքները բաժանվել էին հարևանների միջև, այնուհետ հայտնվեցին Բաբելոնի տիրապետության տակ։ Բաբելոնի իշխանության թուլացումից Հյուսիսային Միջագետքում կրկին ակտիվացան խուրրիտները, որոնք ստեղծեցին նոր պետություն՝ Խանիգալբատ, մ․թ․ա․ XVII դարի սկզբին պետությունը գրավեցին հնդա-արիական բարբարոսները «ումման-մանդա», որի տիրապետության տակ այն հայտնի եղավ որպես Միտաննիա եվ վերածվեց Հին Մերձավոր Արևելքի հզոր տերություններից մեկը։
Մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակի երկրորդ կեսին Ծովափնյա թագավորության կարճ հեգեմոնիաից հետո Հարավային Միջագետքի իշխանությունը գրավեցին կասսիտները, որոնք հիմնեցին սեփական թագավորությունը՝ Կարդունիաշը։ Կասսիտները վերադարձրին Բաբելոնին մեծ տիրապետության կարգավիճակը, ոչնչացնելով Ծովափնյա թագավորությունը եվ դառնալով «Ամարնային համաշխարհային կարգ»-ի համահիմնադրերը, բայց մ.թ.ա. XIII դարի վերջին նրանց թագավորությունը փլուզվեց եվ փոխանցվեց էլամիտներին։ Բաբելոնը կարճատեվ վերածնունդ վերապրեց Իսինիաի II տոհմի ժամանակ, բայց բրոնզե դարաշրջանի աղետալի պայմաններում նրա պետականությունը տապալվեց։ Մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակի երկրորդ կեսի սկզբին Հյուսիսային Միջագետքում գերիշխում էր Միտաննի նահանգը։ Միայն վերջինի թուլացումով Աշուրը վերականգնեց անկախությունը, որը Աշուր-ուբալլիտ I- ի օրոք (մ.թ.ա. XIV դ.) գրավեց մի շարք Միթաննային ունեցվածքներ քաղաք-պետությունից վերածելով Ասորեստական թագավորություն վերացնելով Միտանիի մնացորդները եվ ժամանակավորապես գրավելով Բաբելոնը, Ասորեստանը դարձավ Առաջավոր Ասիաի ամենակարևոր տերությունը, որի ծաղկումը ընդհատվեց արամեցիների վերաբնակեցմամբ։
Մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակի սկզբին Ասորեստանի թագավորությունը վերականգնվել էր արամեցիների արշավանքներից, կարողացել էր առաջատար դիրք զբաղեցնել երկաթի մշակման գործընթացում և վերսկսել նվաճման քաղաքականություն, որը վերադարձրեց ազդեցիկ տերության կարգավիճակը։ Այնուամենայնիվ, բազմաթիվ պատերազմները շուտով հյուծեցին երկիրը։ Տիգլատապալասար  III-ի բարեփոխումների արդյունքում Ասորեստանը ստեղծեց այդ ժամանակի ամենալավ բանակը և վերածվեց  մարդկության պատմության մեջ առաջին «աշխարհային» Ասորական տերություն, արդեն Տիգլատապալասար  III-ի օրոք իրա տիրապետության տակ էր գտնվում ամբողջ Միջագետքը, Արևելյան Միջերկրածովի եվ Մեդերի մի մասը։ Սարագոն II-ի օրոք գերիշխանություն հաստատվեց Պաղեստինի և Մեդերի մեկ այլ մասի վրա, Ուրարտու պետությունը ջախջախվեց, Ասարխադոնի օրոք՝ գրավվեց Հին Եգիպտոսը, Աշշուրբանապալի օրոք՝ ջախջախվեց Էլամը։ Ասորեստանի իշխանությունը լուծարվեց ռազմական ճանապարհով ՝ իր թշնամիների (հիմնականում մարերի և բաբելոնացիների) միավորման արդյունքում ՝ ներքին կռիվների ֆոնին, Ասորեստանի քաղաքները քանդվեցին, բնակչությունը արամայացվեց, իսկ երկրի բնիկ հողերը դարձան Մեդիայի թագավորության մաս։ Հարավային Միջագետքում մ.թ.ա. 1 հազարամյակի սկզբին շարունակվում էին քաղաքական դեգրադացիայի գործընթացները, դրանց արձյունքում Բաբելոնը միացավ Ասորեստանին։. Դրա բացասական հետևանքները ստիպեցին ասորիների թագավորներին վերակառուցել Բաբելոնը և վերականգնել ինքնավար թագավորությունը (Նոր Բաբելոնյան կամ Երկրորդ Բաբելոնյան թագավորություն), որը շուտով դարձյալ վերածվեց սեպարատիզմի կենտրոն։ Քաղդեական առաջնորդ Նաբոպալասարի գլխավորությամբ ՝ X- բաբելոնյան դինաստիայի հիմնադիրը, երկիրը ձեռք բերեց անկախություն և մասնակցեց Ասորական տերության բաժանմանը, որից հետո Նոր Բաբելոնյան իշխանությունը դարձավ Հին Մերձավոր Արևելքի ուժեղագույն պետություններից մեկը; նա հասավ իր զորության գագաթնակետին ՝ Նաբուգոդոնոսոր II- ի օրոք։ Նաբոնիդուսի օրոք քահանայության հետ կոնֆլիկտը բերեց պարսկական տրամադրությունների մեծացմանը բաբելոնյան օլիգարխիայի շրջանում։ Կյուրոս Մեծի հետ հաջորդած պատերազմի ընթացքում, ռազմական գործողությունների կազմակերպումը անարդյունավետ էր մ.թ.ա. 539-ի հոկտեմբերի 12-ին։ ե. Պարսկական զորքերը մտան Բաբելոն առանց կռվի; այսպիսով, Հին Միջագետքը կորցրեց իր քաղաքական անկախությունը և դարձավ Աքեմենյան կայսրության մաս։
Ոռոգման ստեղծում
Այս երկիրը, որը անջատված է մնացած Առաջավոր Ասիաից հազիվ անցանելի անապատներով, սկսվեց բնակեցվել մ.թ.ա. 6-րդ հազարամյակում։ Մ.թ.ա. 6-4-րդ հազարամյակներում այստեղ բնակեցված ցեղերը շատ աղքատ էին։ Տիգրիսի վտակ փոքր Դիալա գետից հատկացված ջրանցքներով ոռոգվելիք հողերի բերքներն ավելի լավ են ղեկավարվում։ Միայն մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակի կեսին համայնքների առանձին խմբերին հաջողվել է ստեղծել Եփրատի ավազանում ռացիոնալ ջրահեռացման և ոռոգման համակարգեր ։
Հարկ է նշել, որ ջրանցքների կառուցման և մաքրման ծայրահեղ ծանր աշխատանքը (ինչպես և այլ հողային աշխատանքներ) իրականացվել է հիմնականում ոչ թե ստրուկների, այլ համայնքի անդամների կողմից պարտադիր հիմունքներով։
Գրեր
Շումերները ստեղծել են մարդկության պատմության մեջ առաջին գրերի համակարգը։ Այն կոչվում է սեպագիր։ Առաջ գիրը Ստորին Միջագետքում առաջացել էր որպես նկարների համակարգ։ Նկարում էին կավե սալիկների վրա, եղեգի փայտի վերջով։ Յուրաքանչյուր նկարը կամ նշանը նմանակում է կամ պատկերված առարկան ինքնին, կամ այս օբյեկտի հետ կապված ցանկացած գաղափար։
Ստորին Միջագետքում ապրում էր բնակչություն, որը խոսում էր (և ավելի ուշ գրում էր) երկու բոլորովին այլ լեզուներով ՝ շումերական և արևելասեմիթական։ Շումերական լեզուն իր տարօրինակ քերականությամբ նման չէ մինչ օրս պահպանված լեզուներին որեվէ մեկին։ Արևելասեմիթական լեզուն, որը հետագայում կոչվեց աքքադյան կամ բաբելոնա-ասորերեն, պատկանում է աֆրասիական ընտանիքի սեմիթական ճյուղին։
Մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակից շուտ, Տիգրիսի և Եփրատի հովտում դեռևս բնակվում էին սինկովկասյան լեզուներով խոսող բնակչությունը։
Ինչ վերաբերում է միջնադարյան ամենահին գրավոր տեքստերին (մ.թ.ա. մոտ 2900-ից 2500 թվականներին), դրանք, անկասկած, գրված են բացառապես շումերական լեզվով։
Դատելով առկա տվյալներից ՝ այս լեզուներով խոսող մարդկանց միջև էթնիկ թշնամություն չի եղել։
Նախատիպային շրջանից մեզ են հասել երեք արխիվ ՝ երկուսը (մեկը ՝ ավելի մեծ, մյուսը ՝ ավելի երիտասարդ) `Ուրուկ քաղաքից (այժմ ՝ Վարկա)` Ստորին Միջագետքի հարավում և մեկը` Դժեմդեթ-Նասր հնագույն բնակավայրից (քաղաքի հնագույն անունը անհայտ է)։
Տաճարային տնտեսություն
Բոլոր փաստաթղթերը գալիս են Էաննայի տաճարի տնտեսական արխիվից, որը պատկանում էր աստվածուհի Ինաննային:Փաստաթղթերից երևում է, որ տաճարային տնտեսությունում կային շատ մասնագիտացված արհեստավորներ և շատ գերեվարված ստրուկներ:Պարզվում է նաև, որ համայնքն իր հիմնական պաշտոնյաներին հատկացնում է հողային տարածքներ։ Բայց առյուծի բաժինը հասնում էր քահանային, որը կրում էր էն կոչումը։
Մշակույթ
Բաբելոնա-ասորական մշակույթը, հնություն ունեցող Միջագետքում բնակեցված ժողովուրդների մշակույթը բնութագրվում են գիտության, գրականության և արվեստի համեմատաբար բարձր մակարդակով, մի կողմից, և մյուս կողմից կրոնական գաղափարախոսության տարածվածությամբ։
Բազմաթիվ աղբյուրներ վկայում են շումերների աստղագիտական և մաթեմատիկական բարձր նվաճումների, նրանց շինարարական արվեստի մասին ( շումերները կառուցել են աշխարհի առաջին աստիճանակերպ բուրգը)։ Նրանք հին օրացույցի, դեղատոմսերի, գրադարանների կատալոգի հեղինակներ են։ Այնուամենայնիվ, Հնագույն Շումերի կարևորագույն ներդրումը «Գիլգամեշի լեգենդը»-ն է (թարգմ․՝ «ով տեսել է ամեն ինչ»)՝ ամենահին էպիկական բանաստեղծությունը երկրի վրա ։ Բաբելոն քաղաքը հասավ մեծության գագաթնակետին, երբ Համուրաբի թագավորը  այն դարձրեց իր թագավորության մայրաքաղաք։ Համուրաբին հայտնի դարձավ որպես աշխարհի առաջին օրենքների օրենսգրքի հեղինակ։
Բաբելոնացիները ներմուծեցին դիրքային համարների համակարգ, ճշգրիտ ժամանակի չափման համակարգ, նրանք առաջինն էին, որ բաժանեցին ժամը 60 րոպեի, իսկ րոպեն՝ 60 վայրկյանի, սովորեցին, թե ինչպես չափել երկրաչափական պատկերների մակերեսը, աստղերը տարբերել մոլորակներից և շաբաթվա յոթ օրերից յուրաքանչյուր օրը նվիրեցին մի աստվածության։ Բաբելոնացիները թողեցին իրենց սերունդներին աստղագիտությունը ՝ կեղծ գիտությունը, որը մարդկային ճակատագրերը կապում էր երկնային մարմինների հետ։ Սա ամենը չէ, ինչ մեզ թողել է բաբելոնյան մշակույթը։
Իլկայ Գյունդոգան
Իլկայ Գյունդողան, թուրքական ծագումով գերմանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, որը ներկայումս հանդես է գալիս Մանչեսթեր Սիթիում և Գերմանիայի հավաքականում։
Ձեռքբերումներ
«Բորուսիա Դորտմունդ»
Միջազգային
«Գերմանիայի հավաքական»
Կարիերան հավաքականում
Խաղացել է Գերմանիայի տարբեր տարիքային խմբերի հավաքականներում։ 2011 թ.-ի օգոստոսին առաջարկ է ստացել Գերմանիայի հավաքականից՝ մասնակցելու Բրազիլիայի դեմ կայանալիք ընկերական հանդիպմանը, և դուրս է եկել խաղադաշտ։ 2011 թ.-ի հոկտեմբերի 11-ին նորամուտն է նշել Բելգիայի ընտրանու դեմ խաղում։
Արտաքին հղումներ
Պրոֆիլը «Բորուսիայի» պաշտոնական կայքում
Պրոֆիլը weltfussball.de կայքում
Պրոֆիլը fussballdaten.de կայքում
Պրոֆիլը transfermarkt.de կայքում
Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Գերմանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Թուրքական ծագմամբ գերմանացիներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գերմանացի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Սուրբ Օհան եկեղեցի (Ագարակ)
Սուրբ Օհան եկեղեցի, եկեղեցի Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Ագարակ գյուղում ։
Պատմություն
Կառուցվել է 19-րդ դարում ։
Ծանոթագրություններ
օ
კ
Կան (კანი), վրացական այբուբենի տասնմեկերորդ տառը ։ Համապատասխանում է հայերեն Կ կ տառին։ Թվային արժեքը 20 ։
Պոդլուբովո (գյուղ, Կարմասկալինսկի շրջան)
Պոդլուբովո (Подлубово, Подлуб), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 890 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մալայա Զելենա
Մալայա Զելենա (Мала Зелена), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալայա Զելենա գյուղում բնակվում էր 119 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,395 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 301,27 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բազարխանա
Բազարխանա, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Վոլդեմար Բաալ
Վոլդեմար Բաալ  (Бааль, Вольдемар Иванович, ), ռուս և լատվիացի խորհրդային գրող։
Կենսագրություն
Ծնվել է Պովոլժիեի գերմանացիների ինքնավար խորհրդային սոցիալիստական հանրապետությունում (այժմ` Սարատովի մարզ) (ըստ այլ տվյալների` Կրասնոյարսկի երկրամասի Վախրուշևո գյուղում ), այստեղից էլ ծննդյան վկայականի մեջ հայտնվել է Վլադիմիր անվան գերմանական ձևը։
Մանկությունն անցկացրել է Կրասնոյարսկի երկրամասում։ Աշխատել է որպես գյուղական դպրոցի ուսուցիչ, հանքափոր, փականագործ, նավաստի և հրշեջ։ Հետագայում ընդունվել է Կարագանդայի գիտահետազոտական ​​ինստիտուտը, ապա տեղափոխվել Կրասնոյարսկի գյուղատնտեսական ինստիտուտի ինժեներա-մեխանիկական ֆակուլտետը։ Աշխատել է Լատվիայի տորֆի գործարանում։ 1962 թվականին ընդունվել է Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը, որն ավարտել է 1969 թվականին։ Որպես լրագրող աշխատել է Լատվիայի մամուլում և ռադիոյում։ 1960 թվականից ապրել է Լատվիայում ։
Ստեղծագործություններ
Սկսել է տպագրվել 1956 թվականից։
Սիբիրական գյուղի կյանքի («Բախվորյան պատմություններ», «Ա կետից ...» և այլն) և արդյունաբերական թեմաների («Օր ու գիշեր» և այլն) մասին պատմող ստեղծագործությունների հեղինակ է։
Գրել է նաև ֆանտաստիկայի ժանրով։ Այս ժանրի առաջին հրապարակումը` «Պլատինե օղագոտին» հեքիաթի և ֆանտաստիկային սինթեզ է. այլմոլորակայինները Երկրի վրա փորձ են անցկացնում պլատինե օղով, որը ցանկություններ էր իրականացնում, և հետևում են այն մարդկանց գործողություններին, որոնք օգտագործել են այն։ «Փորձ» պատմվածքում ռոբոտները ձևանում են մարդկանց ծառաներ և ուսումնասիրում են մարդկային ապրումներն ու փորձեր կատարում մարդկանց վրա։ «Մոռացության աղբյուր» վեպը (1985) պատմում է հասարակության առաջ գիտնականի պատասխանատվության մասին. լուրջ բացահայտում անելով` վեպի հերոսը չի շտապում իրականացնել այն։ Որպես կանոն, հեղինակը ֆանտաստիկ միջավայրն օգտագործում է միայն ստեղծագործության բովանդակության կարևորությունն ընդգծելու համար։ Բաալի ստեղծագործությունները թարգմանվել են լատվերեն, գերմաներեն, բուլղարերեն, ղազախերեն և այլ լեզուներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Հստակ մտածելու արվեստ
Հստակ մտածելու արվեստ, գրական ստեղծագործությունը, որը գրել է շվեյցարացի գրող Ռոլֆ Դոբելլիի (Rolf Dobelli) 2013 թվականին։ Գրքի 99 կարճ գլուխներում պատմվում է մտածողության ամենատարածված սխալների մասին՝ սկսած ստանդարտ մտածելակերպի նախապաշարմունքներից մինչև նախանձ և հասարակական թյուր կարծիքներ։
Գրքից որոշ հատվածներ տեղ են գտել Գերմանիայի, Նիդեռլանդների և Շվեյցարիայի առաջատար թերթերում, իսկ ավելի ուշ՝ գերմանական երկու գրքերում։ Գիրքը հայտնվել է գերմանական «Հայելի» (՛՛Der Spiegel՛՛)  թերթի բեսթսելլերների ցուցակում և 80 շաբաթ շարունակ առաջատարների ցանկում է եղել, թարգմանվել է շատ լեզուներով։ Գերմանիայից ու Շվեյցարիայից դուրս՝ գիրքը նաև Միացյալ Թագավորության, Հարավային Կորեայի , Հնդկաստանի , Իռլանդիայի , Սինգապուրի և Իրանի բեսթսելլերների ցանկում է։  Հեղինակ Նասիմ Թալեբը պնդում է, որ գրքում տեղ են գտել իր՝ «Դիմացկունություն։ Խառնաշփոթից ձեռք բերվող օգուտներ» գրքից որոշ հատվածներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2013 գրքեր Կատեգորիա:Գրքեր հոգեբանության մասին
Արտաշար
Արտաշար, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզի Արմավիրի տարածաշրջանում, Արմավիր քաղաքից մոտ 11 կմ հարավ-արևելք։ Տեղակայված է ծովի մակերևույթից 843 մ բարձրության վրա։ Գյուղն ի հայտ  է  եկել  մոտավորապես 1650-ական  թվականներին։ Սկզբնական  շրջանում  բնակչությունը  շատ  քիչ է  եղել  ապրել  են  մոտ  6 ընտանիք։ 1915 թվականի  ջարդերից  հետո  գյուղ  են  եկել   և բնակություն  հաստատել  հիմնականում  Մուշից գաղթած  մարդիկ։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Արտաշարի մշտական բնակչությունը կազմել է 1218, առկա բնակչությունը` 1168 մարդ, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է բանջարաբուծությամբ, անասնապահությամբ և թռչնաբուծությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի բնակավայրեր
Սուրբ Օհան վանք (Հեքիմխան)
Սուրբ Օհանի վանք, վանք Մալաթիայի մարզի Հեքիմխան ավանում ։
Բնակիչները անվանում էին նաև Ջուրպահան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական գոյություն չունեցող վանքեր և եկեղեցիներ (Թուրքիա)
Շուլտեի աղյուսակ
Շուլտեի աղյուսակ (Schulte Table), պատահականորեն դասավորված օբյեկտների (սովորաբար տառերի և թվերի) աղյուսակ, որը նախատեսված է այդ օբյեկտները որոշակի հաջորդականությամբ գտնելու արագությունը ստուգելու և զարգացնելու համար։ Աղյուսակներով վարժությունները հնարավորություն են տալիս զարգացնել ծայրամասային տեսողական ընկալումը, որը կարևոր է, օրինակ, արագ ընթերցանության համար։
Ի սկզբանե աղյուսակները մշակել է գերմանացի հոգեբույժ և հոգեթերապևտ Վալտեր Շուլտեն որպես ուշադրության հատկանիշների հոգեբուժական ախտորոշում։
Օրինակ
Գոյություն ունի նաև Շուլտե-Պլատոնովի տարբերակը։ Կախված մեթոդիկայից և ի հայտ եկած շեղումներից՝ արաբական և հռոմեական թվերի համար հաշվարկը իրականացվում է առանձին-առանձին, ճիշտ կամ հակառակ հերթականությամբ կամ դրանց համադրությամբ։
Շուլտե-Գորբովի տարբերակը
Ուշադրության հետազոտում
Հոգեբանության մեջ Շուլտեի աղյուսակները և դրա փոփոխություններն (Շուլտե-Պլատոնովի արաբ-հռոմեական աղյուսակը, Շուլտե-Գորբովի երկգույն աղյուսակը (թվեր, բջիջների ֆոն և դրանց համադրումը )) օգտագործվում են հետազոտվողի ուշադրության շեղումները, տեղափոխելիությունը, բաշխումը, կենտրոնացումը ուսումնասիրելու համար   ։ Հնարավորություն է տալիս բացահայտել աշխատունակությունը (հարմարվողականությունը, ուժասպառություն), ուշադրության խանգարման առկայությունը կամ բացակայությունը    ։ Նաև հնարավորություն է տալիս զարգացնել ուշադրությունը և կամքը  ։
Որպես օրինակ՝ Կոզիրևայի մեթոդիկայով աշխատունակության ուսումնասիրության դեպքում (աշխատանքի արդյունավետությունը, աշխատունակության աստիճանը, մտավոր կայունությունը), թեստն անցկացվում է Շուլտեի հինգ աղյուսակով (5×5 չափսերով)՝ թվերի տարբեր դասավորությամբ։ Արդյունքում գնահատվում է թույլ տված սխալների քանակը (բաց թողնված թվեր), յուրաքանչյուր հաջորդ թիվը գտնելու վրա ծախսված ժամանակը, յուրաքանչյուր աղյուսակի վրա ծախսված ժամանակը, սխալների դինամիկան ։
Արագ ընթերցանության մարզում
Թոնի Բուզանը նշել է, որ համակարգչային ծրագրերում, երբ մկնիկի կուրսորով նշում են թվերը, աչքերն ակամա հետևում են դրան։ Դա չի նպաստում ընկալման դաշտի ընդարձակմանը։ Այդ պատճառով աղյուսակների համակարգչային տարբերակներին պետք է զգույշ վարաբերել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոգնիտիվ գիտություն Կատեգորիա:Հոգեբանական թեստավորում Կատեգորիա:Կլինիկական հոգեբանություն Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Իզվեկովո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)
Իզվեկովո (Извеково), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի բնակավայրեր
(20312) Դենահի
(20312) Դենահի, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 31-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Ակստե
Ակստե (Akste), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Ահյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 67 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Ահյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Գալվես (հյուրանոց)
Գալվես (հյուրանոց) (Hotel Galvez), հյուրանոց, որը գտնվում է Մեքսիկական ծոցի ափերnւմ`Գալվեստոն քաղաքում (Տեխաս նահանգում)։  Հյուրանոցը, ինչպես և Գալվեստոն քաղաքը, կոչվել են Իսպանիայի փոխարքա Բեռնանդո դե Գալվես-ի-Մադրիդի (Bernardo de Gálvez y Madrid) պատվին։
1979 թվականի ապրիլի 4-ին «Գալվես» հյուրանոցը 79002944 համարով մտցվել է ԱՄՆ-ի պատմական վայրերի ազգային գրանցամատյան ։
Պատմություն
1940 թվականին առաջարկվել է կառուցել խոշոր հյուրանոց Գալվեստոնում՝ Մեքսիկական ծոցի ափին։ Շինության նախագիծը մշակել է Սենթ Լուիսից Mauran & Russell ճարտարապետական ֆիրման։ Կառուցումը սկսվել է 1910 թվականին, իսկ ավարտվել՝ 1911 թվականին։