cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գնդեվազ
Գյուղի մերձակայքում կա հազարամյա մի եկեղեցի, որը կառուցվել է Սյունիքի Սոփիա իշխանուհու կողմից, օծվել 931 թ. և կոչվում է Գնդեվանք։
Բնակչություն
Գյուղի ներկայիս բնակիչների նախնիները 19-րդ դարի առաջին կեսին Պարսկաստանի Խոյ և Սալմաստ գավառներից Վայոց ձորի Խաչիկ, Գնիշիկ, Արենի գյուղերում վերաբնակված, ապա մասամբ Գնդեվազ տեղափոխված բնակիչների սերունդներն են։ Մի քանի տոհմերի նախնիներ ներգաղթել են 20-րդ դարի սկզբներին այլ տեղերից։
Գնդեվազի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնաբուծությամբ, դաշտավարությամբ և այգեգործությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գնդեվազից 2 կմ հարավ-արևմուտքում է գտնվում “Գնդեվանք”-ի համալիրը (X-XVII դարեր) և իջևանատունը (X-XIII դարեր), գյուղի հյուսիսային մասում՝ XVII-XVIII դարերի պարիսպը, 1 կմ հյուսիս՝ Սուրբ Խաչ մատուռը (XIX դար), ավերակ եկեղեցին (XVII-XVIII դարեր), բերդի ավերակներ (ուշ միջնադար) և XI-XIX դարերի խաչքարեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գյուղեր
Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկ (Կ)
Այստեղ ներկայացված են Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկի Կ տառով սկսվող ազգանունները։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկեր
Վահրամ Չուբին
Վահրամ Չուբիմ, Վահրամ Միհրևանդակ, Բահրամ Չուբին (ծննդյան թվականներն անհայտ-մոտ 592), պարսիկ զորահրամանատար, Իրանի շահ 590-591 թվականներին։ 589 կամ 590 թվականին խորասանում պարտության է մատնել Իրան ներխուժած թյուրքերին։ Պատերազմել է Բյուզանդիայի դեմ։ Արտահայտելով զինվորական բարձր ավագանու շահերը, 589 կամ 590 թվականին ապստամբել է մանր ազնվականության և առևտրականների վրա հենվող Որմիզդ 4-րդ-ի դեմ, սպանել նրան, գերել թագաժառանգին (ապագա շահ Խոսրով 2-րդ Ափարվեզին), իրեն հռչակել «արքայից արքա»։ Խոսրովն օգնություն է խնդրել Բյուզանդիայի կայսր Մավրիկիոսից (Մորիկ)։ Զորավար Մուշեղ Մամիկոնյանը բյուզանդական և հայկական զորքերով ճնշել է Վահրամ Չուբիմի ապստամբությունը։ Վահրամ Չուբիմը փախել է թյուրք, խաքանի մոտ, սակայն շուտով սպանվել է։
Կատեգորիա:Պարսիկ ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Իրանի շահեր Կատեգորիա:Սպանվածներ
Բոսնիա և Հերցեգովինայի զինված ուժեր
Բոսնիա և Հերցեգովինայի զինված ուժեր (Oružane snage Bosne i Hercegovine, Oružane snage Bosne i Hercegovine, Оружане снаге Босне и Херцеговине), Բոսնիա և Հերցեգովինայի անվտանգությունը, պաշտպանությունը և տարածքային ամբողջականությունը, նրա սահմանների անձեռնմխելիությունը պաշտպանող պետական ռազմական կառույց։
Պատմություն
Բոսնիա և Հերցեգովինայի զինված ուժերը կազմավորվել են 2005 թվականին Բոսնիա և Հերցեգովինա Ֆեդերացիայի բանակի և Սերբիայի Հանրապետության բանակի հիման վրա։ Դրան նախորդել է Դեյոթյան համաձայնագրով ընդունված 1995 թվականի Բոսնիա և Հերցեգովինայի Հանրապետության բանակի և Խորվաթիայի պաշտպանության խորհրդի միաձուլումը։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Բոսնիա և Հերցեգովինայի զինված ուժերում հաշվվում են 16 000 մարդ։ Նրանցից 10 000 պրոֆեսիոնալ զինծառայող, 5 000 պահեստային և 1 000 քաղաքական գործիչ։ Բանակի 45,9 %-ը բոսնիացիներ են, 33,6 %-ը՝ սերբեր, 19,8 %-ը՝ խորվաթներ, 0,7 %-ը՝ այլ զինծառայողներ։
Զորքի տեսակներ
Բոսնիա և Հերցեգովինայի զինված ուժերը կազմված են զորքի հետևյալ տեսակներից՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինա Կատեգորիա:Զինված ուժեր ըստ երկրի
Բեսլան Մուդրանով
Բեսլան Զաուդինովիչ Մուդրանով (Беслан Заудинович Мудранов, ), ռուսաստանցի ձյուդոիստ (2008 թվականից) և նախկին սամբիստ (2003-2008) ։
Նա 2016 թվականին Ռուսաստանի Օլիմպիական հավաքականին պարգևել է առաջին ոսկե մեդալը Ռիո դե Ժանեյրոյում։
Անձնական կյանք
Հետագայում տեղափոխվել է Մայկոպ, որտեղ ընդունվել է Ֆիզիկական կուլտուրայի համալսարան ։
Բեսլան Մուդրանովի հայրը վարորդ է, իսկ մայրը՝ տնային տնտեսուհի։ Մուդրանովը ամուսնացած է, ունի մեկ աղջիկ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 7 ծնունդներ Կատեգորիա:Ռուս ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ‎ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Քիմիոն
Քիմիոն կամ քիմոն, ճապուռ, զիրե, նեխուրազգիների (հովանոցավորներ) ընտանիքի երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։
Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը հարթ է, ճյուղավորվող, բարձրությունը՝ 5-80 սմ։ Տերևները հերթադիր են, երկարավուն, կրկնակի, եռակի փետրաբաժան։ Ներքևի տերևները կոթունավոր են, վերևինները՝ նստադիր։ Ծաղկաբույլը բարդ հովանոց է, ծաղիկները՝ մանր, սպիտակ կամ վարդագույն։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոսին։ Պտուղը երկարավուն է, ձվաձև՝ կազմված երկու պտղիկներից։
Պատմություն
Հին աշխարհում գոյություն ունեցող համեմունքներից մեկն է եղել։ Հնէաբանները եգիպտական դամբարաններում հայտնաբերել են քիմիոնի սերմեր։ Հին Հռոմում քիմիոնն օգտագործվում էր հաց թխելու ժամանակ, իսկ Հին Հնդկաստանում այն կար օճառի բաղադրության մեջ։ Այս համեմունքը շատ հայտնի էր միջնադարյան Եվրոպայի խոհանոցում։ Հետազոտողների հավաստմամբ՝ քիմիոնն առաջին անգամ Անգլիա է բերել Վիկտորիա թագուհու ամուսինը՝ արքայազն Ալբերտը։
Տարածում
Տարածված է Արագածոտնի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Կոտայքի, Վայոց ձորի, Սյունիքի մարզերի ալպյան մարգագետիններում։
Տեսակներ
Հայտնի է ավելի քան 30, Հայաստանում՝ 3 տեսակ՝
Նշանակություն և կիրառում
Սերմերը հարուստ են ճարպերով, սպիտակուցներով, եթերային յուղերով։ Դրանք պարունակում են նաև դաբաղային միացություններ, ֆլավոնոիդներ։ Քիմիոնը գրգռում է ախորժակը, ուժեղացնում է ստամոքսի և աղիների շարժողական և արտազատողական գործունեությունը, իջեցնում է ստամոքսի նեխման և խմորման երևույթները, ուժեղացնում է կաթնագեղձերի արտազատումը, օժտված է խորխաբեր, թույլ լուծողական, հակաջղացնցումային և ցավազրկող ազդեցությամբ։ Նեխուրազգիների ընտանիքին պատկանող այս համեմունքային դեղաբույսը հանդիպում է ինչպես բանջարանոցներում, այնպես էլ՝ վայրի վիճակում։ Քիմիոնի երիտասարդ տերևները պարունակում են վիտամին C և հանքային աղեր։ Քիմիոնի սերմերը լայն գործածություն ունեն խոհանոցում։ Դրանով համեմում են մսային կերակրատեսակներ, աղցաններ, ինչպես նաև օգտագործվում է հաց թխելիս։
Բուգաևկա (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)
Բուգաևկա (Бугаївка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1781 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բուգաևկա գյուղում բնակվում էր 1 621 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3629 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 446,68 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1781 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մուհիբե Դարգա
Մուհիբե Դարգա (Muhibbe Darga, ), թուրք հնագետ, բանասեր և խեթագետ։
Ընտանիք
Նրա հայրը բժիշկ էր։ Պապը Դարգուզադի Մեհմեդ Էմին բեյն էր՝ սուլթան Աբդուլ Համիդի առաջին սենեկապետը։ Մուհիբեի դաստիարակությամբ զբաղվել են ֆրանսիացի տնային դաստիարակչուհիները։
Ընտանիքը միշտ տոնել է քաղաքի բոլոր կրոնական տոները։ Հաճախակի են կազմակերպել տոնական երեկույթներ։ Նրան դեռ մանկուց հետաքրքրել է արվեստն ու գրականությունը, հռոմեական և հունական պատմությունը ։
Կրթություն
Մուհիբե Դարգան սովորել է և՛ Ստամբուլում, և՛ Փարիզում։ 1940 թվականին ավարտել է Ստամբուլի համալսարանի հնագիտության և լեզվաբանության ֆակուլտետը։ Մասնակցել է Տավրոսի լեռներում գտնվող Կարաթեփեի՝ ուշխեթական ամրոցի պեղումներին։ 1965 թվականին դառնում է դոցենտ, իսկ 1973 թվականին՝ գիտությունների դոկտոր։
Գործունեություն
Մուհիբե Դարգան դասավանդել է Անատոլիայի տարբեր ուսումնական հաստատություններում՝ Էլազըղում, Մուշում։ 1945 թվականից դարձել է Ստամբուլի համալսարանի լեզուների և Փոքր Ասիայի մշակույթի ամբիոնի ասիստենտ։
1978-1990 թվականներին ղեկավարել է Կարակայայի Շեմսիյեթեփե Հյոյուղյուի պեղումները։
1990-2004 թվականներին ղեկավարել է Էսքիշեհիրի պեղումները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրք գիտնականներ Կատեգորիա:Թուրք հնագետներ Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված անձինք Կատեգորիա:Խեթագետներ Կատեգորիա:Թուրք բանասերներ
Եվա
Եվա (חוה, havva Հավվա, «կյանք» «կյանք տվող»), ըստ հուդայական կրոնի, իսլամի և քրիստոնեության՝ Աստծու կողմից ստեղծված առաջին կինը։ Եվայի ստեղծման պատմությունը ներկայացված է Հին Կտակարանի Ծննդոց գրքում։ Առաջին մարդու՝ Ադամի կինն է։
Ըստ ավանդության Եվայի մոտ է գալիս օձը, և առաջարկում է արգելված պտուղը` խնձորը։ Եվան Ադամին էլ է այդ խնձորից տալիս։ Աստված հասկանալով, որ նրանք դրժել են իրենց ուխտը,պատժում է նրանց։ Չարչարվելով նրանք կարողանում են վաստակել իրենց օրվա հացը։
Հետագայում Ադամն ու Եվան ունենում են երկու որդի` Կայենն ու Աբելը։ Աբելը Աստծուն հաճախ էր այցելում։ Իսկ Կայենը նրան նախանձում էր։ Այդ պատճառով Կայենը սպանեց Աբելին։ Նա Աստծո կողմից պատիժ ստացավ։
Կայենը դարձավ մարդկության պատմության առաջին մարդասպանը, իսկ Աբելը առաջին մարտիրոսը։
Կատեգորիա:Հին Կտակարանի անձինք
Օզան
Օզան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վաալսերբերգ
Վաալսերբերգ (Vaalserberg), Նիդեռլանդների ամենաբարձր կետը։
Աշխարհագրություն
Վաալսերբերգը Նիդեռլանդների հարավում գտնվող փոքրիկ բլրակ է։ Երկրաբանորեն պատկանում է Արդեններին։ Վարչական տարածքը մտնում է Լիմբուրխ մարզի Վալս համայնքի կազմի մեջ։
Երկրի ամենաբարձր կետը մակնշված է փոքրիկ հուշարձանով։
Հետաքրքիր փաստեր
Հայտնի է նաև, որ Viergrenzenweg (գերմաներենից թարգմանաբար ― «Չորս սահման») բառի ծագումը։ 1816-1920 թվականներին այստեղ եղել է Մորեսնետի չեզոք սահմանը։
Երեք պետությունների քաղաքացիների համար սահմանի անցումը ազատ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելգիայի լեռներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների աշխարհագրություն Կատեգորիա:Գերմանիայի լեռներ Կատեգորիա:Պետության ամենաբարձր կետեր
Արտավազդ Մամիկոնյան (սպարապետ)
Արտավազդ Մամիկոնյան, հայ նախարար և զորավար Մեծ Հայքում, հայոց սպարապետ (339-350)։
Երկարապոչ արծիվ
Երկարապոչ արծիվ ,  բազեների ընտանիքի (Accipitridae) գաղթող խոշոր գիշատիչ թռչուն։ Սնվում է քաղցրահամ ջրերի ձկներով։
Տարածվածություն
Հանդիպում է Կենտրոնական Ասիայում, Կասպից ծովի և Դեղին ծովի միջև, Ղազախստանից և Մոնղոլիայից մինչև Հիմալայան լեռներ, Պակիստանում, Հնդկաստանում և Բանգլադեշում։ Մասնակիորեն գաղթել են. Կենտրոնական Ասիայի և Հարավային Ասիայի թռչունները ձմեռում են Հյուսիսային Հնդկաստանում, իսկ արևմտյան թռչունները՝ Պարսից ծոցում ։
Բնութագիր
Երկարապոչ արծիվն ունի վառ շագանակագույն գլխանոց, սպիտակ դեմք, մուգ շագանակագույն թևեր և կարմրագորշ մեջք։ Պոչը սև է՝ բնորոշ միջին սպիտակ շերտերով։ Երիտասարդ թռչունները ամբողջությամբ թուխ են և պոչը առանց շերտերի։ Թռչունը 72-84 սմ երկարություն ունի, իսկ թևերի բացվածքը՝ 180-205 սմ ։ Էգ արծվի քաշը 2,1-3,7 կգ է, որձ արծվինը՝ 2-3,3 կգ։
Արտավազդ Մամիկոնյան (սպարապետ)
Կենսագրություն
Հայոց սպարապետի պաշտոնում հաջորդել է հորը՝ Վաչե Մամիկոնյանին։ Մանկահասակ լինելու պատճառով նրան խնամակալներ են կարգվել նրա երկու քույրերի ամուսինները՝ Արշավիր Կամսարականը և Անդովկ Սյունին։ Պաշտոնավարել է 339-350 թվականներին, Մեծ Հայքի արքա Տիրան Բ-ի (338-353) գահակալման շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մամիկոնյաններ Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության սպարապետներ Կատեգորիա:4-րդ դարի հայեր Կատեգորիա:Հայոց սպարապետներ
Կապիտանի մունդիրը
Հրատարակություն
Չեխովի «Կապիտանի մունդիրը» պատմվածքն առաջին անգամ լույս է տեսել 1885 թվականի հունվարի 26-ի Օսկոլկի ամսագրի 4-րդ համարում՝ Ա. Չեխոնտե ստորագրությամբ։ 1886 թվականին պատմվածքն ընդգրկվել է «Խայտաբղետ պատմվածքներ» ժողովածուի մեջ, ներառված Ա. Ֆ. Մարքսի հրատարակության մեջ։
Չեխովի կենդանության օրոք պատմվածքը թարգմանվել է բուլղարերեն, գերմաներեն, լեհերեն, սերբախորվաթերեն, սլովակերեն և չեխերեն։
Քննադատություն
Քննադատները ժամանակին արձագանքել են պատմվածքին՝ դրանում նշելով «ստորացված և վիրավորված» մարդու արտացոլումը։ Քննադատ Վ. Գոլցևը գրել է. «Չեխովը լավ հասկանում է անարդար և անբարեխիղճ սոցիալական պայմանների չարիքը ...», «բարոյական խեղումը, որին մարդիկ բախվում էին ճորտատիրության օրոք» ։
Սյուժե
Գործողությունը տեղի է ունենում առավոտյան գավառական քաղաքում։ Վաղ առավոտյան հարբած դերձակ Մերկուլովը, քաղաքային ոստիկան Ժրատվան և գանձապետարանի սուրհանդակ Սմեխունովը հավաքվել էին պանդոկում։ Նրանց միջև խոսակցություն էր գնում։ Դերձակ Մերկուլովը պատմում էր այն մասին, թե ինչպես է նա համազգեստ կարում ազնվական մարդկանց և զինծառայողների համար։ Արդեն կեսօր էր, բայց Մերկուլովը շարունակում էր խոսել և հիմա՝ քարտուղարի համար։ Քարտուղարը հորդորում էր դերձակին, որ ինքը երևակայում է իրեն, բայց աստծուն և կրոնին չպետք է մոռանալ։
Այնուհետև Մերկուլովին կանչում է իր կինը՝ Աքսինյան, ասելով, որ ինչ-որ սպա է իրեն փնտրում։ Տուն վերադառնալուն պես Մերկուլովը այնտեղ հանդիպում է մի կապիտանի, որը ցանկանում էր համազգեստ պատվիրել։ Դերձակը համաձայնեց և վերցրեց կապիտանի չափերը։ Նա կտորի փող վերցրեց կնոջից և մեկ շաբաթ անց համազգեստը պատրաստ էր։ Մերկուլովը համազգեստը տարավ կապիտանին, բայց վերադարձավ առանց փողի, մտածելով, որ կապիտանն ավելի ուշ կվճարի։ Հետո նա գնաց վճարման ենթակա գումարը ստանալու, սակայն կապիտանը կարգադրեց նրան վռնդել։ Նույն բանը կրկնվեց հաջորդ այցելությունների ժամանակ։ Նրան նույնիսկ սկսեցին դուր գալ կապիտանին անընդհատ այցելությունները և բղավոցները, որոնք սկսեցին հնչել որպես «քաղցր մեղեդի»։ Աքսինյան էլ մյուս կողմից անընդհատ հարցնում էր փողի մասին։ Մի անգամ Մերկուլովը կնոջ հետ վերադառնում էր շուկայից և տեսավ, որ կապիտան Ուրչաևը փողոցում հետապնդում է ինչ-որ մեկին բղավելով՝ «Սրիկա, ես քեզ կսովորեցնեմ՝ ինչպես վարվել պարկեշտ մարդկանց հետ»։
Կինը ստիպեց, որ դերձակը մոտենա կապիտանին և խոսի փողի մասին։ Սակայն կապիտանը կոպտեց Մերկուլովին՝ նրան անվանելով ոչնչություն և բարկացած հարվածեց։ Սակայն դերձակի համար դա անսովոր չէր, նրա հետ այդպես էին վարվել նաև Բարոն Սպուտցելը, Էդուարդ Կարլիչը և պոդպորուչիկ Զեմբուլատովը։ Ձեռքը թափ տալով՝ նա գնաց տուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:1885 պատմվածքներ
Աշխատանքի հիգիենան և մասնագիտական հիվանդությունները Հայաստանում
Աշխատանքի հիգիենան և մասնագիտական հիվանդությունները Հայաստանում գիտագործնական հետազոտությունները սկսվել են 1923 թվականից, երբ աշխատանքի ժողկոմատում ստեղծվել է աշխատանքի պաշտպանության հրահանգչություն, 1925 թվականին՝ համանուն լաբորատորիա, որը 1934 թվականին ընդգրկվել է առողջապահության ժողկոմատի Սանիտարահիգիենային ինստիտուտի կազմում։ 1942 թվականին ԵԲԻ-ում Հ. Միրզաբեկյանի նախաձեռնությամբ հիմնադրվել է աշխատանքի հիգիենայի ամբիոն, 1959 թվականին վերոհիշյալ լաբորատորիայի հիման վրա Հրազդանում՝ Աշխատանքի հիգիենայի և մասնագիտական հիվանդությունների ԳՀի (1971 թվականից՝ Ընդհանուր հիգիենայի և մասնագիտական հիվանդությունների ինստիտուտ, Երևան)։ 1966 թվականին ստեղծվել է ԲԿԻ-ի (1997 թվականից՝ ԱԱԻ) մասնագիտական հիվանդությունների ամբիոն (վարիչ՝ Մ. Խաչատրյան), 1967 թվականին՝ Պոլիմերների ինստիտուտի արդյունաբերական թունաբանության լաբորատորիա (վարիչ՝ Մ. Գիժլարյան), իսկ 1971 թվականին՝ Թունաքիմիկատների, պոլիմերների և պլաստմասսաների հիգիենայի ու թունաբանության համամիության ԳՀԻ-ի հայկական մասնաճյուղ։ Սկզբնական շրջանում ուսումնասիրվել են արտադրական միջավայրերի օդի փոշոտվածության, քիմիական նյութերով աղտոտման, միկրոկլիմայի անբարենպաստ գործոնների ազդեցության և այլ հարցեր, այնուհետև սինթետիկ կաուչուկի արտադրության բանվորների աշխատանքի սանիտարահիգիենային պայմանները, երկքլորբութենի (Հ. Միրգաբեկյան, Ս. Նիկողոսյան, Հ. Մելքոնյան) և քլորոպրենի (Վ. Մխիթարյան, Հ. Մատինյան, Մ. Աղաջանյան) ազդեցության հետևանքով կենդանիների օրգանիզմում փորձարար, ճանապարհով առաջացրած կենսաքիմիական և ախտաբանաանատոմիական փոփոխությունները (Ա. Ալավերդյան)։
Հետազոտվել են երկրի տարբեր շրջանների արդյունաբերական օբյեկտների մերձակա բնակավայրերում աղմուկի ֆիզիկական բնութագիրը և ֆիզիոլոգ, ազդեցությունը, կազմվել են աղմուկի քարտեզներ, դրանց հիման վրա մշակվել աղմուկի ուժգնության նվազեցման հանձնարարականներ։ 1990-1995 թվականներին ԱԱԻ-ի հիգիենայի ամբիոնում Ա. Ղազարյանի ղեկավարությամբ հետազոտվել են աշխատանքի պայմանները երկաթբետոնե իրերի, 1995-2005 թվականներին՝ բյուրեղապակու արտադրության մեջ, բանվորների մասնագիտական հիվանդացությունը, մշակվել դրա կանխարգելման գիտական հիմնավորումներ։ Ոաումնասիրվել է որոշ ծանր մետաղների (կապար, պղինձ, անագ և նրանց միացությունները) ազդեցությունն աշխատողների առողջ, վիճակի, ինչպես նաև տղամարդկանց վերարտադրող, ֆունկցիայի վրա։ Հետազոտվել են արտադրություններին հարող շրջակա միջավայրի՝ կապարով աղտոտվածությունը և, դրանով պայմանավորված, երեխաների մտավոր մակարդակի փոփոխությունները։ Ստացված արդյունքների հիման վրա մշակվել են գիտական հանձնարարականներ, առաջարկվել են արյան մեջ, ըստ տեղաբաշխման, կապարի քանակների նորմեր (է. Բաբայան, Ս. Մկրտչյան, Գ. Ալեքսանդրյան)։ Ուսումնասիրվել են ֆիզիկական բեռնվածության և հանգստի ժամանակ տարբեր միկրոկլիմայական պայմանների ազդեցության հիգիենային առանձնահատկությունները, մշակվել է արտահագուստ՝ ցուրտ միկրոկլիմայական պայմաններում աշխատող կանանց համար (Ռ. Օհանյան)։
Կատեգորիա:Հիվանդություններ Կատեգորիա:Հիգիենա
Զաբրոդ (գյուղ, Խուստի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բելոգրադչիկի աստղադիտարան
Բելոգրադչիկի աստղադիտարան կամ Բելոգրադչիկի աստղագիտական ​​աստղադիտարան, աստղագիտական ​​աստղադիտարան Բուլղարիայում, որը ղեկավարում է Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի աստղագիտության ինստիտուտը։ Այն տեղակայված է հյուսիսարևմտյան Բուլղարիայում՝ Բելոգրադչիկ քաղաքի մոտակայքում, Արևմտյան Բալկանյան լեռների ստորոտում։ Երկրորդ աստղադիտարանը, որը շահագործվում է նույն աստղագիտության ինստիտուտի կողմից, Ռոժենի ազգային աստղագիտական ​​աստղադիտարանն է։
Պատմություն
Աստղադիտարանի շինարարությունն իրականացվել է մի խումբ խանդավառ աստղագետների կողմից, որոնք ղեկավարել են Սոֆիայի համալսարանի դպրոցի ֆիզիկայի ուսուցիչ և պրոֆեսոր Խրիստո Կոստովը (1932-1982)։ Բելոգրադչիկի աստղադիտարանը դարձավ Բուլղարիայի առաջին ուսումնական աստղադիտարանը։ Բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 1965 թվականի հունիսի 21-ին, դոկտոր Ալեքսանդր Տոմովի (1930-2009) և Խրիստո Կոստովի ներկայությամբ, արարողությանը մասնակցում էին նաև այնպիսի բուլղարացի առաջատար աստղագետներ, որոնցից էին ակադեմիկոս Նիկոլա Բոնևը (1898-1979), պրոֆեսոր Մալինա Պոպովան (1922-2011), Ցվետան Բոնչևը, Աթանաս Ստրիգաչևը և Բոգոմիլ Կովաչևը։ 1964-1974 թվականներին աստղադիտարանն օգտագործվել է որպես օժանդակ ուսումնական բազ՝ խորհրդային արբանյակների հետագծերը հետևելու համար ։
Լրացուցիչ տարածքներ ավելացվեցին 1960-ականներին։ Տոմովը, որը 1964-1988 թվականներին տնօրենն էր, օգտագործեց խորհրդային փորձը աստղադիտարանի ենթակառուցվածքի զարգացման գործում՝ համագործակցելով խորհրդային ​​աստղագետներ Բ.Ա. Վորոնցով-Վելյամինովը (Գալակտիկաների մորֆոլոգիական կատալոգի հեղինակ), Ա.Գ. Մասևիչը, Ի.Դ. Կարաչենցևը և Շտեռնբերգի անվան աստղագիտական ինստիտուտի և ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի այլ անդամներ։ 1976 թվականին Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիան ստանձնեց աստղադիտարանի կառավարումը. Բելոգրադչիկի աստղադիտարանը սկսեց օգտագործվել բացառապես գիտական ​​հետազոտությունների համար՝ համագործակցելով Սոֆիայի համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետի աստղագիտության բաժնի աստղագետների և արտասահմանյան ինստիտուտների անդամների հետ։ 1995 թվականին Աստղագիտության ինստիտուտը դարձավ առանձին կառույց, և աստղադիտարանը վերանորոգվեց 1990-ականներին և 2000-ականներին (լրացուցիչ աշտարակն ավարտվեց 1994 թվականին)։ Աստղադիտարանի տնօրենն է Անտոն Ստրիգաչևը։ 1950 թվականի հուլիսին Աստղադիտարանը նշեց իր 50-ամյակը՝ անցկացնելով Բուլղարական աստղագիտական ​​ընկերության X տարեկան գիտաժողով։
Աստղադիտակներ
Աստղադիտարանի առաջին աստղադիտակը 15 սանտիմետրանոց Կասեգրեյնի ռեֆլեկտորն էր (Cassegrain reflector), որը պատրաստել էր ԳԴՀ Carl Zeiss ընկերությունը, իսկ 1969 թվականի օգոստոսին այն փոխարինվեց 60 սանտիմետրանոց Կասեգրեյնի աստղադիտակով (նույնպես Carl Zeiss արտադրած), որը տեղադրված էր 5 մետր բարձրության վրա։ Առաջնային կիզակետային հեռավորությունը 2400 մմ է, Կասեգրեյնի աստղադիտակի կիզակետային հեռավորությունը՝ 7500 մմ, ոսպնյակի f / 12.5 հարաբերական բացվածքով։ Դիտման անկյունը 20 րոպե է։ Սարքավորումը ներառում է նաև 110 մմ փոքր ռեֆրակտոր, որի կիզակետային հեռավորությունը կազմում է 750 մմ, իսկ տեսողության անկյունը՝ 2 աստիճան։ 1969 թվականից մինչև 1980 թվականներն այն Բալկաններում ամենամեծ աստղադիտակն էր, որը միայն զիջում էր Ռոժենի աստղադիտարանի 2-մետրանոց RCC աստղադիտակին, որը ամենամեծ աստղադիտակն է եղել մինչև 2007 թվականը։ 60 սանտիմետրանոց Կասեգրեյն աստղադիտակի արժեքը կազմել է 200 հազար բուլղարական լև,ինչը այդ ժամանակ բավական մեծ գումար էր։ Երկու աստղադիտակներն էլ գերմանական Carl Zeiss AG ընկերության արտադրանքն էր։ Արտադրողի հետ հարաբերությունները հետագայում թույլ տվեցին սարքավորումներ ձեռք բերել նաև Ռոժենի ազգային աստղադիտարանի համար, որը ստացել է կրկնակի 60 սանտիմետրանոց Կասեգրեյն աստղադիտակ։ Ներկայումս 15 սմ տրամագծով աստղադիտակն օգտագործվում է միայն ցուցադրման համար։ 1994 թվականից առանձին՝ ավելի փոքր աշտարակի վրա ավելացվել է ևս մեկ կատադիոպտրիկական (հայելաոսպնյակային օպտիկական համակարգ) աստղադիտակ․ օգտագործում է 36 սմ (14 դյույմ) տրամագծով Schmidt-Cassegrain աստղադիտակը։
Գործիքներ
1973 թվականին նախագծվեց և հիմնական սարքի վրա տեղադրվեց ֆոտոնների հաշվարկի ռեժիմում աշխատող առաջին բուլղարական մեկ-ալիքային էլեկտրաֆոտոմետրը՝ օգտագործելով UBV (from Ultraviolet, Blue, Visual) ֆոտոմետրիկ ֆիլտրի համակարգ և հինգ դիաֆրագմա (0.5-5 մմ)։ Մի քանի տարի անց այն արդիականացվեց EMI-9789 QA ֆոտոմուլտիպլիկատորով (photomultiplier)։ 1997 թվականին preamp-discriminator (Preamplifier) մոդուլի ֆոտոմետրը փոխարինվեց Ուկրաինայում կառուցված նորով։ Այն դեռ երբեմն օգտագործվում է պայծառ աստղերի համար։ 1997 թվականից մինչև 2008 թվականն օգտագործվել է ST-8 CCD (Charge-coupled device) տեսախցիկը։ 2008 թվականից ի վեր 60 սմ հիմնական աստղադիտակը հագեցվել է Finger Lakes Instrumentation- ի (ԱՄՆ) արտադրած FLI PL-9000 CCD տեսախցիկով։ Այն օգտագործում է KAF-09000 չիպ՝ առանց բինինգի (binning) 3056 x 3056 պիքսել թույլատվությամբ և 16-բիթանոց ADC (Analog-to-digital converter) անալոգաթվային փոխարկիչով։ Պիքսելի չափը 12 μm է, ինչը այս աստղադիտակին տալիս է 0,330 արկվրկ / պկս մասշտաբ՝ առանց բինինգի և 1,0 arcsec / pixel 3 x 3 բինինգով։ Տեսադաշտը 17' x 17' է։ Օգտագործվում են BVRcIc Johnson-Cousins ​​ստանդարտ ֆիլտրեր։
Դիտարկումներ
Սկզբում աստղադիտարանն օգտագործվել է արբանյակային աստղաչափության համար (1960-1970-ականներ)։ 1964-1974 թվականներին դիտվել է ավելի քան 1000 խորհրդային արբանյակ և տվյալներն ուղարկվել են Մոսկվայի Առաքելությունների վերահսկման կենտրոն՝ ուղեծրի ճշգրտման նպատակով։ Ավելի ուշ՝ 1970-ականների և 1980-ականների ընթացքում, իրականացվել են ավելի քան 200 կատալոգային կրկնակի և բազմակի գալակտիկաների (1970-1980-ականներ) ֆոտոէլեկտրական հետազոտություններ։
Հոլմբերգի էֆեկտը օգտագործվել է ֆիզիկական և տեսողական համակարգերը (երկուական և բազմապատիկ) հաստատելու կամ բացառելու համար։ Հատկանշական արդյունքները ներառվել են «Ֆոտոէլեկտրական մեծությունների և գույների ընդհանուր կատալոգում UBV համակարգի 3578 գալակտիկաներ, որոնք 16-րդ V մագնիտուդից ավելի պայծառ են (1936-1982)» գրքում ։ Այս գրքի տվյալների զգալի մասը ստացվել է Բելոգրադչիկի աստղադիտարանից ։
1990-ականների ընթացքում, բացի փոփոխական աստղերի արագ աստղային էլեկտրաֆոտոմետրիայից, այն նաև հիմք էր Արեգակնային համակարգի մանր մարմինների մանրակրկիտ դիտումների համար, ներառյալ հայտնի Shoemaker-Levy 9 գիսաստղի հանդիպումը Յուպիտերի հետ 1994 թվականի հուլիսին։ Վերջին տարիներին ռումինացի աստղագետները համատեղ օգտագործել են աստղադիտարանը Gaia ծրագրի հետ կապված աստղաչափության նախագծի համար, մինչ 2013 թվականի դեկտեմբերին դրա մեկնարկը։ Այդ ժամանակ էր, որ ավտոմատ սեյսմոգրաֆը տեղադրված էր հարակից մեկուսացված բաժանմունքում, որտեղ այն սպասարկում էր և ռումինացի, և բուլղարացի սեյսմոլոգներին։ Հետազոտության արդի ոլորտը ներառում է CCD- ի դիտարկումներ հիմնականում փոփոխական աստղերի տիպի երկար տիրույթի, ինչպես նաև ակտիվ գալակտիկական միջուկների (AGN), մասնավորապես բլազարների վերաբերյալ։ Դիտարկումներն իրականացվում են մի քանի թիմերի հետազոտողների կողմից՝ համապատասխան ազգային և միջազգային գիտական ​​նախագծերի շրջանակներում։ Տարիների ընթացքում Բելոգրադչիկի աստղադիտարանը համագործակցում և զուգահեռ դիտարկումներ է անցկացրել Ուկրաինայում (Ղրիմի աստղաֆիզիկական աստղադիտարան), Ռուսաստանում (Տերսկոլի աստղադիտարան (Կովկաս)), Հայաստանում (Բյուրականի աստղադիտարան), Հունաստանում (Սկինակասի աստղադիտարան (Կրետե) և Չելմոսի աստղադիտարանում (Պելոպոննես) ), Սերբիա, Ռումինիա, Սլովակիա (Skalnaté pleso աստղադիտարան (Տատրի)), Չեխիա (Օնդրեյովի աստղադիտարան), Լեհաստան (Թորունի աստղադիտարան), Գերմանիա, Ֆրանսիա և Հնդկաստան, ի թիվս այլոց։ Պարբերաբար իրականացվում են նաև Ռոժենի աստղադիտարանի միաժամանակյա դիտարկումներ։ Դիտորդական ժամանակը կառավարվում և բաշխվում է ինստիտուտի ժամանակի բաշխման մասնագիտացված հանձնաժողովի կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Նոյեմզար Եղիազարյան
Նոյեմզար Մանուկի Եղիազարյան (նոյեմբերի 15, 1914 - ?), Հայկական ԽՍՀ Արտաշատի շրջանի Քաղցրաշեն գյուղի կոլտնտեսության օղակավարուհի, «գյուղատնտեսության առաջավոր», Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1960)։ ԽՄԿԿ անդամ (1960)։
Կենսագրություն
1917 թվականին, փրկվելով կոտորածից, Եղիազարյանների ընտանիքը հանգրվանում է Իրաքում։ 1921 թվականին տեղափոխվում են Հայաստան, բնակություն հաստատում Արտաշատի շրջանում։ 1932 թվականին Նոյեմզարն ամուսնանում է քաղցրաշենցի Տաճատ Եղիազարյանի հետ։ Ամուսինը զոհվում է 1943 թվականին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում։ 1946 թվականին բարձր բերք աճեցնելու համար մասնակցում է Համամիութենական գյուղատնտեսական ցուցահանդեսին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
(7843) 1994 YE1
(7843) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,545281 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2819 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8087 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1483,21 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,242717 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,4° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռեյգանոմիկա
Ռեյգանոմիկա (Reaganomics), ամերիկյան կառավարության տնտեսական քաղաքականության կուրսը 1981-1989 թվականներին Ռոնալդ Ռեյգանի նախագահության շրջանում։ Կապված է ԱՄՆ-ում Հանրապետական կուսակցության պահպանողական տրամադրված ուժերի իշխանության գալու, Արևմուտքի շատ զարգացած երկրներում այսպես կոչված նեոպահպանողական ալիքի բարձրացման հետ։ Ռեյգանոմիկայի տեսական հիմքը եղել է կողմնորոշված տնտեսությունը։ Դրանից գործնական եզրակացություն է դարձել շեշտադրումների տեղափոխումը ապրանքների և ծառայությունների պահանջարկի կարգավորումից դրանց արտադրության խթանմանը։ Ներդրումային և նորարարական գործընթացների, ծախսերի նվազեցման, խնայողությունների ավելացման և մասնավոր կապիտալի կուտակման անհրաժեշտությունը պահանջում էր խոշոր հարկային բարեփոխումներ։
Միևնույն ժամանակ Ռեյգանը մտադիր էր հարկերի կրճատման ֆոնին ավելացնել սպառազինության ծախսերը ռազմական բյուջեի գրեթե բոլոր առանցքային հոդվածներով, ինչով նրա քաղաքականությունը տարբերվում էր Նիքսոնի, Ֆորդի և Քարթերի նախորդ վարչակազմերի քաղաքականությունից ։ Ռեյգանին կից պետական բյուջեի տարեկան դեֆիցիտը կազմում էր համախառն ներքին արդյունքի 4,2 %-ը, մինչդեռ 1980 թվականին այն կազմում էր 2,7 % ։
Ռեյգանոմիկայի ճարտարապետներից մեկը՝ Ուիլյամ Նիսկանենը, ասել է, որ Ռեյգանը հասել է իր տնտեսական քաղաքականության բոլոր չորս նպատակներին, բայց ոչ այնքանով, որքանով հաշվարկել են ինքն ու իր կողմնակիցները։ Ամենամեծ փոփոխությունների է ենթարկվել հարկային քաղաքականությունը։ Օրինակ, առավելագույն եկամտահարկի դրույքաչափը նվազել է 70 %-ից մինչև 28 %։ Միևնույն ժամանակ Ռեյգանի նախնական տնտեսական ծրագիրը դրա իրականացման ընթացքում զգալի փոփոխություններ է կրել, հատկապես Կոնգրեսի միջամտության պատճառով ։ Համախառն ներքին արդյունքի հարկային վճարների բաժինը 1981 թվականին 19,6 %-ից նվազել է մինչև 17,3 %, սակայն 1989 թվականին այն կրկին աճել է մինչև 18,4 % ։ Եթե Կարտերի դեպքում դաշնային բյուջեի ծախսերն ավելացել են մոտավորապես 4 %-ով, ապա Ռեյգանի դեպքում՝ միայն 2,5 %-ով ։ Այնուամենայնիվ, Ռեյգանի կառավարման տարիներին բյուջեի ծախսային մասը միջին հաշվով կազմում էր համախառն ներքին արդյունքի 22,4 %-ը, մինչդեռ 1971-2009 թվականներին այդ թիվը կազմում էր ընդամենը 20,6 %։ Միաժամանակ աճել է ԱՄՆ պետական պարտքը՝ 1980 թվականին համախառն ներքին արդյունքի 26.1 %-ից մինչև 1988 թվականը, բացարձակ թվերով՝ մոտ երեք անգամ ։
Այսպես, ԱՄՆ-ի ազգային պարտքն այդ ժամանակահատվածում աճել է 930 միլիարդից մինչև 2,7 տրիլիոն դոլար։ 1987 թվականի հոկտեմբերին ֆինանսական շուկաների փլուզում է տեղի ունեցել, և Դաշնային պահուստային համակարգի ղեկավար Ալան Գրինսփենը «տպագրող սարք է գործարկել»։ Տնտեսությունը սկսել է վերականգնվել, սակայն պահանջվել են նորանոր փոխառություններ, իսկ մասնավոր ներդրումները կրճատվել են ։
Պատմական համատեքստ
Ռեյգանի նախագահության սկզբում ԱՄՆ-ի տնտեսությունն արդեն երկար տարիներ խորը ճգնաժամի մեջ էր։ 1970-ական թվականներին բարձր գնաճը, որը հիմնականում պայմանավորված էր նավթի գների կտրուկ բարձրացմամբ, զուգորդվել է բարձր գործազրկության հետ։ Այս երևույթը կոչվում ստագֆլյացիա։ Քաղաքական ճնշման արդյունքում զգալիորեն ավելացել է կանխիկ դոլարի տեսքով դրամական զանգվածը։ Նախագահ Նիքսոնի կողմից սահմանված գների և աշխատավարձի մակարդակի վերահսկողությունը չեղյալ է հայտարարվել։ Նավթի գների և ներմուծման կտրուկ փոփոխությունները կանխելու համար ստեղծվել է ԱՄՆ ռազմավարական նավթային պահուստը։ Բացի այդ, նախագահ Քարթերը էներգառեսուրսների վերահսկողության համար ստեղծել է ԱՄՆ Էներգետիկայի նախարարությունը։ Ենթադրվում է, որ ստագֆլյացիայի ավարտը կապված է դրամական զանգվածի կրճատման հետ, որն իրականացվել է Դաշնային պահուստային համակարգի՝ Փոլ Վոլքերի ղեկավարությամբ, և 1980-ական թվականներին նավթի գերարտադրության հետ։
Հետևանքներ
Ռեյգանն էապես ավելացրել է պետական բյուջեի, հատկապես սպառազինության ծախսերը՝ 1980 թվականին 267,1 միլիարդ դոլարից մինչև 393,1 միլիարդ դոլար, ինչը համախառն ներքին արդյունքի մեծության հաշվարկով կազմել է 4,9 %-ից մինչև 5,8 % աճ, իսկ բյուջեի ծախսային հոդվածների հաշվարկով՝ 22,7 %-ից մինչև 27,3 %։ Խաղաղ ժամանակաշրջանի համար դրանք աննախադեպ ծախսեր էին ։
Շնորհիվ 80-ականների սկզբին կապիտալի աճի հարկի մի քանի իջեցումների՝ Ռեյգանի նախագահության ընթացքում ձևավորվել են կամ նախնական հրապարակային առաջարկ են արել ավելի քան 3000 դինամիկ ընկերությունների բաժնետոմսերը։ Այս փոքր և միջին ընկերություններից շատերը այնուհետև դարձան շուկայի առաջատարներ (Cisco Systems, Dell, Microsoft, Novell, Oracle, Sun Microsystems և այլն), դրանց գործունեության արդյունքում տեղի ունեցավ տեխնոլոգիաների բում ։
Սոցիալական շերտավորումը Ռեյգանի դարաշրջանում աճել է։ Աղքատության գծից դուրս ապրող ամերիկացիների թիվը 1980 թվականին 29 միլիոնից 1988 թվականին ավելացել է մինչև 31,7 միլիոն ։ Նրանցից 12,5 միլիոնը երեխաներ և դեռահասներ են եղել (ամերիկացի բոլոր երեխաների 19,5 %-ը) ։ Ամենահարուստ ամերիկացիների 5 %-ին բաժին ընկնող ազգային եկամտի բաժինը 1980 թվականին 16,5 %-ից աճել է մինչև 18,3 % ։ Խոշոր քաղաքների նկատելի խնդիրը դարձել են անօթևանները, որոնք իրենց դժբախտությունների մեջ մեղադրում էին ռեյգանոմիկին ։ Ռեյգանը պնդում էր, որ թափառաշրջիկությունը անօթևանների անձնական ընտրությունն է ։
Քննադատություն
Որոշ տնտեսագետներ կարծում են, որ ռեյգանոմիկայի բնական զարգացումը, որի էությունը կայանում էր վերջնական պահանջարկի մշտական վարկային խթանման մեջ, դարձել է համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամը, որի սուր փուլի սկիզբը վերաբերում է 2008 թվականին ։
Հետաքրքիր փաստեր
2001-2002 թվականներին ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Փոլ Օ'Նիլից հայտնի է, որ երբ փոխնախարար Չեյնիի աշխատասենյակում տնտեսության խնդիրների վերաբերյալ խորհրդակցություններից մեկի ժամանակ նա բարձրացրել է այն հարցը, որ պետբյուջեի դեֆիցիտի աճը սպառնում է տնտեսությանը, Չեյնին հայտարարել է․ «Ռեյգանն ապացուցել է, որ պետբյուջեի դեֆիցիտը վտանգ չի ներկայացնում» ։
Գրականություն
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի տնտեսական պատմություն Կատեգորիա:Քաղաքական տնտեսագիտություն Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գաղափարախոսություններ Կատեգորիա:1980-ականների տնտեսական պատմություն Կատեգորիա:1980-ականները ԱՄՆ-ում
Նովոպոլսկ
Նովոպոլսկ (Новопольск), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Մոժգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Ինգեր Բրոթվեյթ
Ինգեր Բրոթվեյթ (Inger Bråtveit, ), նորվեգացի գրող, արձակագիր և մանկագիր։
Կենսագրություն
Ինգեր Բրոթվեյթը ծնվել է 1978 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Նորվեգիայի մեծությամբ երկրորդ քաղաքում՝ Բերգենում։ Մեծացել է Սուլդալ կոմունայում։ Կրթություն ստանալուց հետո դարձել է մագիստրոսի թեկնածու՝ գրականագիտության, թատերագիտության և հյուսիսային լեզուների բնագավառներում։ Որպես համախմբագիր է աշխատել ամսագրում։ Դրանից հետո Ինգեր Բրոթվեյթը որպես թարգմանչուհի մասնակցել է 2000 թվականին մեկնարկած նորվեգիայի Աստվածաշնչային միության ծրագրին. այն է, թարգմանել Աստվածաշունչը բուկմոլ և նյունորսկ լեզուներով ։
Ստեղծագործական կյանք
Ինգեր Բրոթվեյթի դեբյուտային վեպը դարձավ «Munn mot ein frosen fjord»-ը։ Վերջինս հրապարակվեց 2002 թվականին։ Վեպն արժանացավ «Նորնորվեգերենի գրականության համար» մրցանակի։ Առաջին անգամ այս մրցանակի պատմության մեջ այն շնորհվեց դեբյուտային մասնակցին։
2008 թվականին Ինգերը գրեց «Siss og Unn» ստեղծագործությունը։ Այն առաջադրվեց Նորվեգիայի գրաքննադատների ասոցացիայի մրցանակին։ Այս ստեղծագործության վրա աշխատելու համար Բրոթվեյթը հետաձգեց ատենագիտական աշխատանքը։ Նա այդ ժամանակ հետազոտում էր Տարյեյ Վեսոսի «Սառցե դղյակ» (Is-slottet) ստեղծագործությունը։ Վերջինս մեծ ներշնչանքի աղբյուր դարձավ գրողի ստեղծագործական կյանքում ։
2007 թվականից սկսած, Ինգեր Բրոթվեյթը, համատեղությամբ շվեդ բանաստեղծուհի Սեսիլիա Հանսենի հետ, աշխատեց «Loveprosjekt» բանաստեղծությունների երկլեզու ժողովածուի վրա։ Վերջինս լույս ընծայվեց 2009 թվականին։ Այս ժողովածուն հետազոտական երկխոսություն է սիրո և սեքսուալության մասին։ Երկու լեզուները համատեղ դուետ են ներկայացնում, որտեղ երկու տարբեր բանաստեղծուհիների խոսքերը միաձուլվում են միմյանց հետ և դառնում յուրօրինակ և անհագուրդ ։
Արտաշեն Մամիկոնյան
Արտաշեն Մամիկոնյան, հայ նախարար Մեծ Հայքում։
Ինգեր Բրոթվեյթ
Ստեղծագործական կյանք
2008 թվականից սկսած Ինգեր Բրոթվեյթը համագործակցում է նորվեգացի երաժիշտ և բանաստեղծուհի Ենյու Վալի (Jenny Hval) հետ, ով հանդես է գալիս Rockettothesky կեղծանունով։
Արտաշեն Մամիկոնյան
Սպարապետ Վաչե Մամիկոնյանի (332-338) որդին, սպարապետ Արտվազդի (339-350) եղբայրը, սպարապետ Մանվելի (377-385) հայրը, Մամիկոնյանների նախարարական տոհմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մամիկոնյաններ Կատեգորիա:Հայ նախարարներ
Ինգեր Բրոթվեյթ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ Կատեգորիա:Կին մանկագիրներ Կատեգորիա:Նորվեգացի բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Նորվեգացի լրագրողներ Կատեգորիա:Նորվեգացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Նորվեգացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Նորվեգացի կին գրողներ Կատեգորիա:Նորվեգացի վիպասաններ Կատեգորիա:Նորվեգացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Քրիս Հեմսվորթ
Քրիս Հեմսվորթ (Chris Hemsworth, ) ։ Նա հայտնի է Քիմ Հայդի դերով, որը խաղացել է ավստրալիական հեռուտասերիալ «Home and Away»֊ում (2004) և Թորի՝ Մարվելի ֆիլմային տիեզերքի ֆիլմ «Թոր»֊ում (2011), «Վրիժառուներում» (2012), «Թոր․ Մռայլ աշխարհում» (2013) և «Վրիժառուները․ Ալտրոնի դարաշրջանում» (2015)։ Նա նաև հայնտվել է գիտաֆանտաստիկ ֆիլմ «Աստղային ուղի» (2009), արկածային֊թրիլեր «Հրաշալի փախուստ»֊ում (2009) և մռայլ ֆենտեզի «Սպիտակաձյունիկը և որսորդը» (2012) ֆիլմում ։
Կյանքի սկզբնական տարիներ
Հեմսվորթը ծնվել է Մելբուրնում ՝ Լեոնի և Քրեյգ Հեմսվորթների ընտանիքում ։ Նա վաղ հասակում տեղափոխվել է Ավստրալիա հյուսիս, որի մասին նա ասել է․ ֊ Իմ ամենաառաջին հիշողություններից են Աութբեքիի կայարանները և հետո մենք վերադարձանք Մելբուրն, իսկ հետո նորից ետ եկանք ։ Նա սովորել է Հեթմոնդ քոլեջում՝ մինչ իր ընտանիքի հյուսիսային թաղամաս տեղափոխվելը, իսկ հետո, մի քանի տարի անց գնացին Ֆիլիպ կղզի ։ Նա իր ընտանիքի միջնեկ որդին է։ Իր եղբայրներ Լյուկը (ավագ) և Լիամը (կրտսեր) նույնպես դերասաններ են։
2002- 2010։ Սկիզբը
2002 թվականին Հեմսվորթը նկարահանվեց «Guinevere Jones» սերիալում, խաղալով Թագավոր Արթուրի դերը։ Նա նաև մասնակցություն է ունեցել օճառային օպերա ֊ սերիալում՝ «Neighbours»-ում և խաղացել «Marshall Law»-ի մեկ սերիայում։
Հեմսվորթը մասնակցել է «Dancing with the Stars Australia»֊ի հինգերորդ եթերաշրջանին, ում զուգընկերն են Էբբի Ռոսը։ Եթերաշրջանի պրեմիերան տեղի ունեցավ 2006 թվականի սեպտեմբերի 26-ին և վեց շաբաթ անց նա դուրս մնաց նախագծից (նոյեմբերի 2, 2006)։
2011 այժմ։ 'Թորը' և հաջողությունները
Նա շատ հայտնի է Marvel Comics-ի սուպերհերոս Թորի դերով՝ 2011 թվականին։ Հեմսվորթն ասել է, որ այդ դերի համար նա ստիպված է եղել ձեռք բերել 20 ֆունտ մկանային մասսա ։ Հեմսվորթը դարձավ 2012 թվականի «Վրիժառուները» ֆիլմի վեց սուպերհերոսներից մեկը, ովքեր պետք է փրկեն Երկիրը իր որդեգրված եղբայր Լոքիից ։
Բրովարկի (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)
Բրովարկի (Броварки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։
Քրիս Հեմսվորթ
Անձնական կյանք
Հեմսվորթը սկսեց հանդիպեց իսպանացի դերասանուհի Էլզա Պետակիի հետ դեռևս 2010 թվականի սկզբից և ամուսնացան 2010 թվականի դեկտեմբերին ։ Նրանք ունեն երեք երեխա՝ դուստր Ինդիա Ռոուզը (2012 թ․ մայիս), երկվորյակ որդիներ Տրիստանը և Սաշան (2014 թ․ մարտ) ։
Բրովարկի (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բրովարկի գյուղում բնակվում էր 1 666 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6585 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 253 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Քրիս Հեմսվորթ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի դերասաններ
Էսոն (դեպարտամենտ)
Էսոն (ֆրանսերեն՝ Essonne), դեպարտամենտ Ֆրանսիայի կենտրոնական մասում։
Պատմական տեղեկություններ
Էսոնն ստեղծվել է 1968 թ. հունվարի 1-ին նախկին Սեն-է-Ուազ դեպարտամենտի հարավային մասից։
1963 թ. Carrefour-ը Իլ-դը-Ֆրանսում (Փարիզի երկրամաս) բացեց առաջին հիփերմարքեթը՝ Սեն-Ժենեվյև-դը-Բուա (Էսոն) բնակավայրում (չնայած նրան, որ «hypermarche» բառն առաջին անգամ գործածվել է միայն 1966 թ.)։
Աշխարհագրական տվյալներ
Էսոնի ամբողջ հյուսիսային մասը պատկանում է Փարիզի ագլոմերացիային և ուրբանիզացված է։ Հարավային մասը հիմնականում գյուղական է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գավառներ
Ռոլֆ Յակոբսեն
Ռոլֆ Յակոբսեն (Rolf Jacobsen, ), Նորվեգիայի ամենահայտնի պոետներից և լրագրողներից մեկն է, ինչպես նաև քնարերգու։
Առարին ստեղծագործությունը, որով նա մուտք է գործել գրականության աշխարհ, եղել է 1933 թվականին գրված Հողը և երկաթը (Jord og jern) բանաստեղծությունն է։ Հավաքածուի հրապարակումից հետո քննադատները անվանեցին այն նոր ձայն նոր ժամանակներում, իսկ գիրքը մոդերնիզմի ժանրի առաջին հավաքածուն Նորվեգիայում։
Նա ծնվել է 1907 թվականի մարտի 6-ին Օսլոյի Կրիստիանիա թաղամասում։ Մահացել է 1994 թվականի փետրվարի 20-ին Խամարում։
Խաշթառակի ջրանցք
Խաշթառակի ջրանցք, ջրանցք ՀՀ Տավուշի մարզում։ Շահագործման է հանձնվել 1930 թվականին, վերակառուցվել 1952 թվականին։ Սկիզբ է առնում Աղստևի աջ ափից։ Երկարությունը 14,2 կմ է, ջրթողունակությունը՝ 0,6 մ³/վ։ Ջրառը կատարվում է պատվարային եղանակով։ Ոռոգում է Խաշթառակ, Աչաջուր, Ակնաղբյուր գյուղերի և Իջևանի քաղաքամերձ հողատարածքները։
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի ջրանցքներ
12-13-րդ դարերի խաչքար (Սուրբ Վարդան, Անգեղակոթ)
12-13-րդ դարերի խաչքար, գտնվում է Հայաստանի Սյունիքի մարզի Անգեղակոթ գյուղից 0.5 կմ արևմուտք, Անգեղակոթ - Շաղատ ճանապարհից աջ՝ Սուրբ Վարդան եկեղեցու պատին հենած՝ դրսից։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (9.13/18.1.2) ։
Օմերքյոյ
Օմերքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում :
12-13-րդ դարերի խաչքար (Սուրբ Վարդան, Անգեղակոթ)
Տեղադրություն
Խաչքարը հենած է Անգեղակոթ գյուղից 0.5 կմ արևմուտք, Անգեղակոթ - Շաղատ ճանապարհից աջ՝ Սուրբ Վարդան եկեղեցու գավթում։ Չունի պատվանդան։ Պեղումների ժամանակ տեղափոխվել և պարկեցվել է եկեղեցու բակ։
Նկարագրություն
Ընդհանուր չա­փերն են 130 x 70 սմ։
Օմերքյոյ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
12-13-րդ դարերի խաչքար (Սուրբ Վարդան, Անգեղակոթ)
Նկարագրություն
Աչ­քի է ընկ­նում զար­գա­ցած միջ­նա­դա­րի խաչ­քա­րե­րին բնո­րոշ կա­նո­նա­վոր քան­դա­կա­զարդ­մամբ։ Ունի պատ­վան­դա­նին ամ­րացնե­լու հա­մար նա­խա­տես­ված պո­չուկ։ Կենտ­րո­նում պատ­կեր­ված է ծաղկած խա­չը, որի ծայ­րերն ավարտ­վում են եռա­բող­բոջ­նե­րով։ Խա­չը վե­րից վար շրջա­փակ­ված է ար­մա­վա­շու­շա­նա­յին քան­դա­կա­զար­դու­մով, իսկ ստո­րին մա­սում ար­ված է վար­դյա­կը։ Ամ­բողջ հո­րին­ված­քը եզեր­ված է զարդագոտիով ։
Ջոզեֆ Մացելո
Ջոզեֆ Ֆրանցիս Մացելո III (Joseph Francis Mazzello III, ), ամերիկացի դերասան։
Կենսագրություն
Ծնվել է Նյու Յորքի Ռինեբեկ քաղաքում և մեծացել է Hyde Park-ում՝ Ջոզեֆ ավագի և Ջինի Մացելոների ընտանիքում, ովքեր սեփական արվեստի դպրոցն են տնօրինում։ Ունի իտալական, հրեական, լեհական և իռլանդական արմատներ։ Ունի ավագ քույր՝ Մարիան, և կրտսեր եղբայր՝ Ջոնը, որը նույնպես նկարահանվել է մի քանի ֆիլմերում։ Մացելոն՝ «Our Lady of Lourdes High School»-ի և Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանի շրջանավարտ է ։
Ոչ մեծ հայտնիություն և փառք է ձեռք բերել, նկարահանվելով այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Jurassic Park»֊ը (1993)՝ Թիմ Մյորֆիի դերում, «The Cure»-ը (1995)՝ Դեկստերի դերում, ինչպես նաև մի քանի հեռուստասերիալներում, ինչպիսիք են «The Pacific»֊ը (2010) և «Without a Trace»-ը («Legacy» սերիայում), որոնք հեռարձակվել են HBO հեռուստաալիքով։
2018 թվականին թողարկվել է «Բոհեմական ռապսոդիա» կենսագրական ֆիլմը, որում ներկայացված է երգիչ Ֆրեդի Մերկուրիի կյանքի և Քուին ռոք խմբի ստեղծման պատմությունը։ Ֆիլմում Ջոն մարմնավորել է խմբի բաս կիթառահար Ջոն Դիքոնի դերը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Զալոմ (գյուղ, Խուստի շրջան)
Զալոմ (Залом), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զալոմ գյուղում բնակվում էր 2 323 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Էլբրուս
Էլբրուս (Эльбрус, Минги тау), Մեծ Կովկասի ամենաբարձր լեռնազանգվածը՝ Կողքային լեռնաշղթայում, Կաբարդա-Բալկարիայի և Կարաչայ-Չերքեզիայի սահմանագլխին։
Արևմտյան գագաթը (բարձրությունը 5642 մ) և արևելյանը (5621 մ) բաժանված են խոր թամբարդով։ Էլբրուսի վրա կան սառցադաշտեր (ընդհանուր 134.5 կմ2 տարածքով)։
Անվանում
Անվանումն ունի իրանական ծագում. բառացի նշանակում է «փայլուն», այսինքն՝ փայլուն լեռ։ Կաբարդա-չերքեզերեն կոչվում է Օշխոմախո «Ցերեկվա լեռ», բալկարերեն Սինգի–Թաու՝ «Հազար լեռ»։ Անտիկ անվանումը եղել է Strobylus ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեռներ Կատեգորիա:Պետության ամենաբարձր կետեր
Նովոպոկրովկա (գյուղ, Կրասնոարմեյսկի շրջան)
Նովոպոկրովկա (Новопокровка), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Կրասնոարմեյսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Կրասնոարմեյսկի շրջանի բնակավայրեր
Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Գանձակ)
Գանձակի Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, հայկական եկեղեցի ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության Գանձակ քաղաքում, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի տարածքում։ Գտնվում է Գանձակի Նորաշեն թաղամասի եզրին տարածված հայկական գերեզմանատան կողքին ։
Պատմություն
Հայտնի է, որ եկեղեցին կառուցված է 18-րդ դարում։ Հողաշեն ու անշուք Սուրբ Սարգիս եկեղեցին ուխտատեղիի համբավ ուներ։ Դրա վերաբերյալ 1881 թվականին վերաբերվող վավերագրերում կան որոշ ։ Հայտնի է, որ 1904 թվականին վանահայր է նշանակվել Անանիա քահանա Շիրակունին ։
Ըստ 19-րդ դարավերջի «Նոր-Դար» պարբերականի, Սուրբ Սարգիս եկեղեցին արդեն 1890 թվականին գնտվում էր խարխուլ դրության մեջ ։
1905-1906 թվականներին հայ-թուրքական կոտորածներից հետո, եկեղեցին հայտնվել էր ավեր վիճակում։ Կառույցի վերանորոգումն է սկսել և ավարտել գանձակեցի Նիկողայոս Ղուկասյանցը։ Վերաօծումը տեղի է ունեցել 1917 թվականի հունիսի 4-ին ։
ԽՍՀՄ շրջան
Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո Սուրբ Սարգիս եկեղեցին վերածվել էր «Ժողովուրդների բարեկամության պալատի» և գտնվում էր քաղաքի 9-րդ նրբանցքում ։
Ադրբեջանական Հանրապետություն (1990-ականներից)
Ըստ որոշ տեղեկությունների, այժմ տաճարը վերանորոգված է թուրքական ոճով և օգտագործվում է որպես թանգարան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գանձակի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:18-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:18-րդ դարի հիմնադրումներ Հայաստանում
8-րդ դար
8–րդ դար ժամանակաշրջան, որը համաձայն Հուլյան օրացույցի սկսվել է 701 թվականին և ավարտվել է 800 թվականին։ Մերձավոր Արևելքը, Հյուսիսային Աֆրիկայի առափնյա հատվածը և Պիրենեյան թերակղզին արագ անցան արաբների տիրապետության տակ։ Արաբական կայսրության հետագա առաջընթացը դժվարությամբ կանգնեցվեց Կոստանդնուպոլսի պաշարումով Բյուզանդական կայսրության կողմից և Պուատիեի ճակատամարտով ֆրանկների կողմից։ Արաբական արշավանքները ավարտվեցին 8–րդ դարի կեսերին ։
Եվրոպայում, դարի վերջերին վիկինգները, որոնք Սկանդինավիայի ժողովուրներն էին, սկսեցին հարձակվել Եվրոպայի և Միջերկրական ծովի առափնյա հատվածների վրա և հիմնեցին մի քանի կարևոր թագավորություններ։
Ասիայում Պալա կայսրությունը հիմնադրեց Բենգալիան։ Թան դինաստիան հասավ իր հզորության գագաթնակետին չինացի Խուանցոնգ կայսրի օրոք։ Ճապոնիայում սկսվեց Նառա ժամանակաշրջանը։
Ծանոթագրություններ
* Կատեգորիա:1-ին հազարամյակ Կատեգորիա:Դարեր
Ջոն Ալթուն
Ջոն Ալթուն (John Altoon, ), հայկական ծագումով ամերիկացի նկարիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Լոս Անջելեսում, ներգաղթյալ հայերի ընտանիքում։ 1947-1949 թվականներին հաճախել է Օտիսի Արվեստի ինստիտուտ, 1947-1950 թվականներին սովորել է նաև Լոս Անջելեսի Դիզայնի արվեստի կենտրոնում, իսկ 1950 թվականին՝ Շուինարի Արվեստի ինստիտուտում։ Ալթունը ականավոր գործիչ էր Լոս Անջելեսի Արվեստի ասպարեզում 1950 - ականներին և 1960-ականներին։ Նրա աշխատանքների ցուցահանդեսներն անցկացվել են Սան Դիեգոյի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Ուիթնիի ամերիկյան արվեստի թանգարանում, Նյու Յորքում, Քորքորան պատկերասրահում, Վաշինգտոնում, Սան Ֆրանցիսկոյի կերպարվեստի թանգարաններում, Բաքսթերի թանգարանում, Փասադենայում և Լոս Անջելեսի շրջանի արվեստի թանգարանում (բացվել է 2014 թվականի հունիսին)։
Գործունեություն
Ալթունի գործունեության վրա ազդել է աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի շարժումը, թեև առավել հայտնի է 1960-ականների իր պատկերավոր նկարներով, ինչպես նկարագրում է Լի Օլմանը անորոշ պատկերավոր, բուսաբանական և կենսաբանական ձևերի բառարան, որը նա ստեղծել է մինչև մահ :Նա "Ֆերուս խմբի" արվեստագետների, այսպես կոչված, ֆերուսի պատկերասրահ ասոցիացիայի մի մասն էր, որը գործել է Լոս Անջելեսում 1957-1966 թթ․ ։ Այս խմբում ընդգրկված այլ նկարիչներից են' Էդվարդ Քինհոլցը, Լարի Բելլը, Ռոբերտ Իրվինը, Բիլլի Ալ Բենգսթոնը։ Ալթունի և Ֆերուսի պատկերասրահի այլ նկարիչների մասին վավերագրական Քուլ Սկուլ ֆիլմում ասվում է ու շատ արվեստագետներ ասում էին, որ Ջոնն ամենազվարճալին ու ընկերասերն էր և բոլորը սիրում էին նրան։ Նա կարող էր գերել ցանկացած մարդու։ Ալթունը, Ֆերուս պատկերասրահում անցկացրած տարիներին նա ստեղծեց Ocean Park շարքը, որը պատկերում էր Վենետիկի և Կալիֆորնիայի Սանտա Մոնիկայ լողափնյա քաղաքի շրջակայքը ։ Շարքը բաղկացած է 18 նկարից, ինչպես նաև որոշ աշխատանքներից, որոնք նա արել է թղթի վրա։ նա հայտնի էր ուղեղից մինչև վրձինն ու ձեռքը մոտեցման, կտավի վրա բնության աբստրակցիայի, ազատ բիոմորև ձևավորման շնորհիվ, ինչը նրա մեկնաբանությունը վերածում էր ափային շրջակայքի ուղիղ վերարտադրման։
Հոգեկան առողջություն
Լի Օլմանը Art in America ամսագրի 1999 թվականի հոդվածում նկարագրում է նկարչի կյանքը հետևյալ կերպ. "իր անսահման անհատականությամբ և անխոհեմ ինտենսիվությամբ Ջոն Ալթունը Լոս Անջելեսի 50-ականներին և 60-ականներին մեծ տեղ է զբաղեցրել։
30 տարեկանում Ալթունի մոտ ախտորոշվել է շիզոֆրենիա. Նա տառապում էր նաև դեպրեսիայի և պարանոյայի նոպաներով։ 1960-ականների սկզբին նա դարձավ բժիշկ Միլթոն Վեքսլերի հիվանդը, որը հայտնի հոգեվերլուծաբան է։ Վերջինս վերականգնեց նկարչի աշխատելու ունակությունը և այդ պահից մինչև մահն ընկած ժամանակահատվածը նրա կյանքի ամենաարդյունավետ և կայուն տարիներն էին։ Նա «տարված էր իրական դեմոններով»,- հիշում է Լարի Բելլը։
Իրվինգ Բլյումը ՝ Ֆերուս պատկերասրահի գործընկերը, նշում է. " եթե պատկերասրահը հոգեհարազատ էր մեկ մարդու, ապա այդ մարդը Ջոն Ալթունն էր ՝ ջերմորեն սիրված, հանդուգն, ռոմանտիկ, շատ ամբիցիոզ, և մի փոքր խելագար։ Ալթունի պայքարը հոգեկան հիվանդության դեմ, նրա մեծ, մութ, ուժեղ անհատականությունը և նրա վաղ մահը սրտի կաթվածից 44 տարեկանում ավելին, քան իր արվեստը, սահմանում են իր ժառանգությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ժամանակակից նկարիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ժամանակակից արվեստագետներ Կատեգորիա:Սրտի կաթվածից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փորագրիչներ