cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լյուդվիգ վան Բեթհովենի մահը
Լյուդվիգ վան Բեթհովեն (Ludwig van Beethoven,, դեկտեմբերի 16, 1770 , Բոն, Քյոլնի վարչական շրջան, Գերմանիա - մարտի 26, 1827, Վիեննա, Ավստրիական կայսրություն), գերմանացի հայտնի կոմպոզիտոր, դաշնակահար, դիրիժոր։ «Վիեննական դասական դպրոցի» ներկայացուցիչն է։
Բեթհովենի մահվանը ականատես են եղել նրա հարսը և մտերիմ ընկերը՝ Անսելմ Հյուտենբրենները, որն այդ իդադարձությանը վառ նկարագրություն է տվել։ Բեթհովենի հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել նրա մահվանից երեք օր անց։ Իրադարձության ժամանակ մի մեծ բազմություն էր հավաքվել։ Նա թաղվել է Վահրինգ գերեզմանատանը, չնայած, որ նրա մարմնի որոշ մասեր 1888 թվականին տեղափոխվել է Վիեննայի Կենտրոնական գերեզմանատուն։ Բեթհովենի վերջին խոսքերը, ինչպես նաև նրա մահվան ճշգրիտ տարբեր տարաձայնությունների առիթ է եղել։
Հիվանդություն
Բեթհովենը իր կյանքի վերջին երեք տարիներին ունեցել է առողջական խնդիրներ, ներառյալ, այսպես կոչված «ուշ շրջանը», երբ ստեղծել է իր հիանալի գործերից մի քանիսը։ Վերջին աշխատանքը, որը նրան հաջողվեց ավարտել, Լարային կվարտետ համար 13 Op. 130-ն է։ Այն ստեղծվել էր Große Fuge-ին փոխարինելու համար, որն առանձին հրատարակվել էր որպես Opus 133։ Կարճ ժամանակ անց՝ 1826 թվականի վերջին, հիվանդությունը նորից գլուխ բարձրացրեց, որի արդյունքում Բեթհովենը փսխում էր և լուծում, որոնք նրա կյանքը կամաց-կամաց ավարտին էր հասցնում։
Երբ պարզ դարձավ, որ Բեթհովենը այլևս չի առողջանա, նրա ընկերները հավաքվեցին, որպեսզի օգնեն և վերջին անգամ հարգանքի տուրք մատուցելու նրան։ Բեթհովենի բժիշկները չորս ոչ նշանակալի վիրահատություններ անկացրին, որոնք հանգեցնում են ասցիտներին (որովայնային այտուց)․ առաջինի պատճառը վարակն էր, իսկ երկրորդինը՝ ոչ։ Մարտի 24-ին նա վերջին օծումն է ստանում, որից հետո, մարտի 26-ին կորցնում է գիտակցությունը և մահանում։ Երբ մյուսները, ներառյալ Բեթհովենի եղբայրը և նրա ընկերներից մի քանիսը, տանն էին, իր հերթին Բեթհովենի մտերիմ ընկերը՝ Հյուտենբրենները, 1860 թվականին հայտնում է, որ միայն նա և Բեթհովենի հարսն էին գտնվում սենյակում՝ նրա մահվան ժամանակ ։
Վերջին խոսքեր
Բեթհովենի վերջին ձայնագրած խոսքերն են՝ «Ափսոս, ափսոս, շատ ուշ է»։ Պատճառն այն էր, որ մահացած կոմպոզիտորն արդեն իր հրատարակչին պատմել էր նվեր ստացած 12 շիշ գինու մասին ։ Ընդհանուր համոզմունքն այն էր, որ նրա վերջին բառերն են «Plaudite, amici, comedia finita est» («Ծափահարություններ, իմ ընկերներ, կատակերգությունն ավարտված է»)։ Սա իտալական Commedia dell'arte-ի ելույթների տիպական եզրակացությունն էր։ Այն 1860-ական թվականներին հերքվեց Հյութենբրենների կողմից ։ Որոշ աղբյուրներում գրված է, որ նրա վերջին բառերը եղել են հետևյալը՝ «Ես կլսեմ երկնքում»։
Մի կողմից, Բեթհովենի մահվանից րոպեներ առաջ նա պառկած է եղել անկողնում, գունատ էր ու տառապած, երբ ներս է մտնում մի տղամարդ։ Այդ մարդը Յոհան Նեպոմուկ Հումմելն է, ով Բեթհովենի վաղեմի և միակ ընկերն էր։ Հումմելը, ով լսել էր Բեթհովենի հիվանդության մասին, շտապել էր նրա մոտ՝ օգնություն և գումարով օժանդակելու համար։ Բայց արդեն շատ ուշ էր, Բեթհովենը լուռ էր, երախտապարտ ժպիտը միակ բանն էր, ինչը կարող էր Բեթհովենը նվիրել իր ընկերոջը։ Հումմելը խոնարհվեց նրա առաջ, ակուստիկ գործիքի օգնությամբ Բեթհովենին հնարավորություն տվեց լսել իր կարեկցանքի և ափսոսանքի մի քանի խոսք։ Բեթհովենը, թվում էր՝ վերակենդանացավ, նրա աչքերը շողացին։ Նա պայքարում էր խոսելու համար և ապա ծանր շնչելով՝ ասաց․ «Միթե՞ ճիշտ չէ, Հումելլ, որ ես տաղանդ ունեմ»։ Այս խոսքերից հետո նրա աչքերը փակվեցին, բերանը բաց մնաց․ Բեթհովենը մահացավ ։
Բեթհովենի վերջին խոսքերը ձայնագրած մեկ այլ քաղվածքի համաձայն, Բեթհովենն ասել է՝ «Այնտեղ, դուք լսո՞ւմ եք զանգի ձայնը, դուք չե՞ք լսում, վարագույրը պետք է իջնի, այո, իմ վարագույրը ընկնում է»։ Մեկ այլ զեկույցում նշվում է, որ Բեթհովենը Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցուց ստացել է վերջին ծեսը, որից հետո նա դիմել է քահանային հետևյալ խոսքերով՝ «Շնորհակալ եմ, Վերապատվելի Տեր, ինձ հանգստացրեցիր»։ Դրանից անմիջապես հետո նա կորցրել է գիտակցությունը ։
Բեթհովենի կենսագիր Ա. Թ. Թայերն իր գրառման մեջ գրել է Բեթհովենի մահվան մասին Հյուտենբրենների պատմությունը ։ Քանի որ մահամերձ մարդու հուզական վիճակին վերաբերող ցանկացած ենթադրություններ անհնար է ստուգել, Բեթհովենի ժամանակակից գիտնականները դրան նշանակություն չեն տալիս։
Դիահերձում և հետմահու բացահայտումներ
Դիահերձումը կատարել է բժիշկ Յոհան Վագների կողմից 1827 թվականի մարտի 27-ին։ Չնայած պարզ չէ, թե ով է պատվիրել դիահերձումը, սակայն Բեթհովենի կողմից իր Հիլիգենշտադի վկայությունում կոնկրետ խնդրանքը կարող էր դեր խաղալ որոշման մեջ ։ Դիահերձման արդյունքում հայտնաբերեց խիստ ցիրրոտ և կնճռոտված լյարդ, որը ասցիտների ընդհանուր հետևանք էր։ Գիտնականները համաձայն չեն, թե Բեթհովենի լյարդի խնդիրը պայմանավորված է մեծ քանակությամբ ալկոհոլի, լյարդային ինֆեկցիայի կամ երկուսի հետ միաժամանակ։ Հեպատիտ B-ն և Հեպատիտ C-ն կնճռոտման պատճառներն են, սակայն դրանք տարածվում են աղտոտված մարմնի հեղուկների հետ շփումից և որոնք չափազանց հազվադեպ էին Բեթհովենի օրվա ընթացքում։ Մյուս կողմից, Հեպատիտ A-ն կարող է պայմանավորված լինել սննդամթերքից և ջրից, որոնք ճիշտ չէին մշակվում և որոնք շատ տարածված էին եղել 19-րդ դարում, սակայն դրանք, այնուամենայնիվ, չէր հանգեցնում լյարդի ցիրրոտի կամ մշտական օրգանի վնասմանը։
Համարվում է, որ ծանր մետաղների կեղտուտումը Բեթհովենի մահվանը նպաստող գործոն է, քանի որ այդ ժամանակ դրանք ընդունված էր օգտագործել որպես դեղամիջոց։ Կա նաև մի այլ վարկած, ըստ որի նա մեծ քանակությամբ կապար է օգտագործել՝ ընդունելով անհայտ ծագման գինի։ Չկա ոչ մի նշում այն մասին, որ կոմպոզիտորը սիֆիլիս է ունեցել։
Դիահերձումը ցույց է տվել, որ վնասվածքներ կան նաև Բեթհովենի շնչառական նյարդերում, ինչպես նաև դրան ուղեկցող արտրիֆիկացիաների կարծրանալով, թեև վերջինս կարծես համապատասխանում է բնական ծերացմանը և սիֆիլիսից բորբոքային վնասներին։ Բեթհովենի ուղեղը նկարագրվել է որպես «բազմաթիվ ծալքերով» ուղեղ, նրա գանգի մեջ կար հեղուկի ավելցուկ։ Գիտնականները հավատում են, որ նա կարող էր ունենալ ուղեղային ատրոֆի աստիճան, չնայած նրանք մինչև վերջ չէին գտել ճանաչողական անբավարարության խախտման նշաններ։ Գանգը նկարագրված էր որպես «անսովոր հաստություն ունեցող գանգ»։
Իր մահվանը հաջորդող և նախորդող օրերին մի շարք մարդիկ, որոնց թվում էր Անտոն Շինդլերը և Ֆերդինանդ Հիլլերը, Բեթհովենի գլխից մազեր կտրեցին։ Հիլլերի կտրած մազափունջը ներկայումս գտնվում է Սան Խոսեի պետական համալսարանում, Կալիֆոռնիա ։ Բեթհովենի ընկերներից մեկը սխալմամբ կարծել էր, որ «անծանոթները կտրել են նրա բոլոր մազերը»։ Փաստորեն, մազերի ակնհայտ պակասը պայմանավորված էր մազերի վրա դրված կտորով ։
1827 թվականի մարտի 28-ին Բեթհովենի հետմահու դիմակը պատրաստ էր ։ Մարմինը հագնված էր և տեղադրված է կաղնե դագաղում, գլխին սպիտակ վարդերի ծաղկեպսակ էր դրված։ Բեթհովենի ձեռքերին կար խաչից մոմ և շուշան ։
1970 թվականին բժիշկ Ջոն Սփենսր Մեդդենը, ով «Ալկոհոլ և ալկոհոլիզմ» (Alcohol and Alcoholism) ամսագրի խմբագիրն էր, անալիզ հրապարակեց , որտեղ ամբողջովին մասնագիտորեն չի հիշատակել Բեթհովենի երաժշտությունը։ Այս գրառումը հայտնի դարձավ այն բանի շնորհիվ, որ այն օգտագործեց հումորիստ Ալան Կորենը իր կարճ հումորային էսսեում, գրելով՝ «Զգուշացեք, պարոն Բեթհովեն, սա ձեր հինգերորդն էր» ։
Թաղում և հուղարկավորություն
Թաղման արարողությունը տեղի է ունեցել 1827 թվականի մարտի 29-ին, Ալիսգրունդի ծխական եկեղեցում, և թաղվել է Վիեննայի հյուսիս-արևմուտքում՝ Վահրինգ գերեզմանոցում։ Հուղարկավորության համար հազարավոր քաղաքացիներ փողոցներ էին նետվում։ Փողոց նետված մարդկանց թվաքանակի մասին ճշգրիտ տեղեկություններ չկա, ըստ ականատեսների կարծիքի՝ նրանց թիվը տատանվում է 10,000-ից 30,000-ի սահամաններում ։ Թատրոնները փակվել էին, շատ նշանավոր արվեստագետներ մասնակցեցին թաղման արարողությանը, որպես ջահակիրներ, այդ թվում` Յոհան Նեպոմուկ Հումբելը, Ֆրանց Գրիլպերզերը, Կարլ Չեռնին և Ֆրանց Շուբերտը ։ Ապրիլի 3-ին Վիեննայի եկեղեցին Մոցարտի հուշահամալիրում Իգնաս ֆոն Սեյֆրիդը երգեց Libera Me ռեքվիեմը։
Թաղմանը հաջորդող օրերին գերեզմանափորներից մեկը, ինչպես հայտնում է, ահռելի գումար է ստացել՝ Բեթհովենի գլուխը մարմնից ազատելու համար։ Արդյունքում Բեթհովենի ընկերները որոշ ժամանակ հսկում էին նրա գերեզմանը ։
1863 թվականին Բեթհովենի մարմինը (ինչպես նաև Շուբերտի մարմինը, որը մոտակայքում էր թաղված) տեղահանվել է և տարվել է Gesellschaft der Musikfreunde գերեզմանատուն ։ Այդ ժամանակ գանգի հետևի մասի բեկորները, որոնք բաժանվել էին վիրահատության ժամանակ, ձեռք է բերվել ավստրիացի բժիշկ Ռոմեո Սելիգմանի կողմից, որոնք նույնպես գտնվում էին Բեթհովի ուսումնասիրության կենտրոնում։ Նրա մնացորդները 1888 թվականին տեղափոխվեցին Zentralfriedhof ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լյուդվիգ վան Բեթհովեն
Որս արծիվներով
Որս արծիվներով, ավանդական որսաձև   եվրասիական տափաստանում։ Կիրառվում է ղազախների և կիրգիզների կողմից ժամանակակից  Ղազախստանում և Կիրգիզստանում, առավելապես Բաբան-Օլգիի նահանգներում, Մոնղոլիայում և Խինջիանգում, Չինաստանում։ Նրանք նշանավոր էին ոսկե արծիվներով, ցախաքլորներով, սապսաններով,  բալոբաններով և այլ գիշատիչ թռչուններով որսով ։
Տերմինոլոգիա
Երկուսն էլ` և' ղազախները, և' կիրգիզներն, ունեն իրենց հիմնական տերմինները թռչուններով, առանձնապես արծիվներով որսի վերաբերյալ ։
Կիրգիզ որսորդների մոտ հիմնական տերմին է «münüshkör»-ը։ Արծիվներով որսով զբաղվողների համար օգտագործվող տերմին է «bürkütchü»-ը (bürküt՝ ոսկե արծիվ բառից։
Կիդաններ
Մ.ա.ա. 936-45 թվականներին կիդանները` քոչվոր ժողովուրդները Մանջուրիայից, նվաճում են  Չինաստանի հյուսիսային մասը ։ Մ.թ.ա. 960 թվականին Չինաստանը նվաճվում է Սուն դինաստիայի կողմից ։ Նրանցից սկսվող Սուն դինաստիան ամբողջությամբ վերահսկողության տակ չէր առնվել խիդաններից, չնայած որ արդեն ասիմիլացվել էր չինական մշակույթի մեծ մասը։  Չինաստանի 300-ամյա կառավարման ընթացքում Սունը տուրք է վճարել կիդաններին նրանց հեռու պահելու համար Սուն մնացած տարածքը նվաճելուց ։  Վիճարկվում է այն  փաստը, որ կիդանները ասիմիլացրել են չինական մշակույթը, պահպանվել են քոչվորական շատ ավանդույթներ, ներառյալ արծվով որսը (տես Սուն դինաստիայի անհայտ չինական նկար)։
Չժուրչժեններ
Շատ ցեղեր որս են արել գիշատիչ թռչուններով։ Կիդանների ցեղերի ներկայացուցիչները հաճախ զավթել են այդպիսի որսորդական արծիվների, բռնի ստիպել ենթարկվել իրենց հրամաններին, բայց դա ավարտվել է անհաջողությամբ (ոչ ի շահ կիդանների)։ Գոյություն ունի տեղեկություն, որ չժուրչժենները ապստամբել են կիդանների դեմ։ Պատճառը եղել է թռչունը՝ հայ-դոն-կին։ Չժուրչժենների ներկայացուցիչներին հաջողվել է ետ վերադարձնել իրենց թռչուններին։
Կիրգիզներ
1207 թվականին ղրղըզ քոչվորները հանձնվում են Չինգիսհան-Ջուչիի որդու ղեկավարած զորքերին։ Մոնղոլական տիրապետության տակ ղրղզները պահպանում էին իրենց քոչվորական մշակույթը, ինչպես նաև՝ արծվի հետ որսի ավանդույթը, որը շարունակվում է գրեթե մինչև 21-րդ դար (մինչև 1990-ականները)։ Ժամանակակից հնագետները Մ.թ. ա. 1-ին (կամ նույնիսկ 2-րդ) հազարամյակին Միջին Ասիայում բազեի որսի պատմություն են տեսնում։
Ղազախներ
ԽՍՀՄ-ի Ժամանակ՝ կոմունիստական կառավարման շրջանում, շատ ղազախներ փախել են հարևան Մոնղոլիա։ նրանք հիմնականում բնակություն են հաստատել Բայան-Օլգա մարզում և իրենց հետ բերել են արծիվների հետ որսի ավանդույթները։ Մինչ օրս Բայան-Օլգա տարածաշրջանում, որը գտնվում է Ալթայի լեռներում՝ արևմտյան Մոնղոլիայում, կան մոտավորապես մի քանի հարյուր որսորդներ արծիվների հետ։ Նրանց սովորույթների մեջ են մտնում որսը ձիով։ նրանք հիմնականում կարմիր աղվեսների որս են արել, նաև օգտագործել են արծիվներ ցուրտ ձմռան ամիսների նապաստակներ որսալու համար։ Վառ գունավոր աղվեսները սպիտակ ձյան ֆոնի վրա շատ ավելի հեշտ էր նկատել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Որսորդություն
Վառբլա (այլ կիրառումներ)
Վառբլա, կարող է վերաբերել՝
Կորած քառակուսու հանելուկ
Կորած քառակուսու հանելուկ` տեսողական խաբկանքի վրա հիմնված երկրաչափական խնդիր է։
Նկարագրություն
Միևնույն պատկերներով ստացվում են 13×5 չափսերի ուղղանկյուն եռանկյունիներ, սակայն, երկրորդում ունենում ենք 1×1 դատարկ քառակուսի։ Հանելուկն ուսանողներին օգնում է երկրաչափական պատկերների մասին պատկերացում կազմելու։
Լուծում
Լուծման բանալին այն է, որ 13×5 պատկերներն իրականում ուղղանկյուն եռանկյունիներ չեն, քանի որ ներքնաձիգն իր ամբողջ երկարությունում չունի միևնույն թեքությունը, ինչն աչքով չի երևում։
Բանն այն է, որ տրված պատկերներով հնարավոր չէ հավաքել 13×5 չափսերի իրական ուղղանկյուն եռանկյունի։ Դեղին, կարմիր, կապույտ և կանաչ գույնի պատկերների գումարային մակերեսը 32 միավոր է։
Դրանցով հավաքված 13 միավոր հիմքով և 5 միավոր բարձրությունով ուղղանկյուն եռանկյունի թվացող պատկերի մակերեսը պետք է լինի միավոր։
Մեր ունեցած չորս պատկերներից երկու ուղղանկյուն եռանկյունիներից կապույտի կողմերի հարաբերությունն է`5:2 (=2.5), այն դեպքում, երբ կարմրինը 8:3 (≈2.667) է, և հետևաբար` ստացված մեծ եռանկյունու` ուղիղ գիծ թվացող ներքնաձիգն իրականում բեկյալ է։ Բեկյալ ներքնաձիգով առաջին եռանկյունին ունենում է 32 միավոր մակերես, իսկ երկրորդը` 33 և մեկ լրացուցիչ միավոր քառակուսի։
Նման հանելուկներ
64 միավոր մակերեսով քառակուսի կազմող չորս երկրաչափական պատկերների վերադասավորումից ստացված "ուղղանկյան" մակերեսը 63 միավոր է։
Միցունոբու Մացույամայի պարադոքս` քառակուսի կազմող չորս միանման պատկերների վերադասավորումից ստացվում մի ավելի մեծ քառակուսի, որի մակերեսն սկզբնականինից մեկ փոքրիկ քառակուսիով ավել է։ Պատկերները ետ պտտելուց հետո նրանք "լցնում են" կարմիր դատարկ տարածությունը, չնայած նրան, որ պատկերների գումարային մակերեսը մնում է նույնը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գլուխկոտրուկներ Կատեգորիա:Տեսողական պատրանքներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկական պարադոքսներ Կատեգորիա:Տարրական մաթեմատիկա
Բազելի հնության թանգարան
Բազելի հնության թանգարան և Լյուդվիգի հավաքածու (Antikenmuseum Basel und Sammlung Ludwig) արվեստի թանգարան Բազելում։ Շվեյցարիայի միակ հնագույն թանգարանն է, որը նվիրված է բացառապես միջերկրական արվեստին ու մշակույթին։ Հիմնադրվել է 1961 թվականին ընթերցողների զգալի նվիրատվությունների շնորհիվ։ Թանգարանը բացվել է 1966 թվականին և համարվում է Բազելի ամենաերիտասարդ թանգարանը մյուս պետական թանգարաններից։ Գտնվում է Բազելի արվեստի թանգարանի դիմաց։ Թանգարանի հավաքածուի հիմքը կազմում է 1661 թվականին Ամիրբախների ընտանիքի նվիրաբերությունները։
Յան Ռեյ Սմիթ
Յան Ռեյ Սմիթ Կուրոս (Ian Rey Smith Quirós, ), կոստառիկացի ֆուտբոլիստ, «Նորչյոպինգ» ակումբի պաշտպան։
Բազելի հնության թանգարան
Թանգարանի հավաքածուներում ներկայացված են Մերձավոր Արևելքի արվեստի ցուցանմուշներ` հին եգիպտական, հին հունական, հին հռոմեական ։ Բազելի թանգարանի հնությունների մեջ ներառվում է նաև քանդակների սրահը, որտեղ ցուցադրվում է գիպսից հին քանդակներ։ 1981 թվականին Լյուդվիգ Պետրոսը թանգարանին է նվիրել իր հնաոճ հավաքածուն, ինչի հետ կապված 1986 թվականին փոխվեց թանգարանի պաշտոնական անունը։
Յան Ռեյ Սմիթ
Ակումբային կարիերա
Սմիթը «Սանտոս դե Գուապիլես» ակումբի սան է։ 2015 թվականի ապրիլի 5-ին մասնակցել է «Ունիվերսիդադ դեդ Կոստա Ռիկայի» դեմ խաղին՝ կատարելով իր նորամուտը Կոստա Ռիկայի առաջնությունում ։ 2016 թվականի ամռանը Յանը վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է շվեդական «Համարբյու» ակումբ, սակայն այդպես էլ չի կատարել իր նորամոտն ակումբի կազմում և վերադարձել է հետ։ 2018 թվականի սկզբին Սմիթը պայմանագիր է կնքել «Նորչյոպինգ» ակումբի հետ։ Փետրվարի 17-ին կատարել է իր նորամուտը թիմի հիմնական կազմում՝ մասնակցելով Շվեդիայի գավաթի խաղարկության շրջանակներում անցկացվող «Հելսինգբորգ» ակումբի դեմ խաղին ։
Միջազգային կարիերա
2015 թվականին Կոստա Ռիկայի պատանեկան հավաքականի կազմում Սմիթը մասնակցել է Չիլիում անցկացված աշխարհի պատանեկան առաջնությանը։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Ռուսաստանի, Հարավաֆրիկյան Հանրապետության , Ֆրանսիայի և Բելգիայի հավաքականների դեմ խաղերին։ 2017 թվականին Կոստա Ռիկայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Սմիթը մասնակցել է իր հայրենիքում անցկացվող ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի երիտասարդական գավաթի խաղարկությանը, որի ընթացքում մասնակցել է Սալվադորի , Տրինիդադ և Տոբագոյի , Բերմուդյան կղզիների և Հոնդուրասի հավաքականների դեմ խաղերին։
Բազելի հնության թանգարան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի թանգարաններ Կատեգորիա:Բազելի թանգարաններ Կատեգորիա:1961 հիմնադրված թանգարաններ
Յան Ռեյ Սմիթ
Միջազգային կարիերա
2017 թվականին մասնակցել է աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը Հարավային Կորեայում։ Մրցաշարում նա խաղացել է ընդդեմ Իրանի, Պորտուգալիայի , Զամբիայի ու Անգլիայի հավաքականների։
2018 թվականի մայիսին ընդգրկվել է Կոստա Ռիկայի հավաքականի կազմում (23 խաղացող)՝ մասնակցելու Ռուսաստանում կայանալիք ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությանը, որի ընթացքում մասնակցել է Շվեյցարիայի հավաքականի դեմ խաղին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոստառիկացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կոստա Ռիկայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Վառստու (այլ կիրառումներ)
Վառստու, կարող է վերաբերել՝
Վաս Էլգա (այլ կիրառումներ)
Վաս Էլգա, կարող է վերաբերել՝
Թբիլիսո
Երաժշտության հեղինակն է Ռևազ Լագիձեն, խոսքերը գրել է Պյոտր Գրուզինսկին։ Բանաստեղծությունը գրվել էր 1959 թվականին նկարահանված մի ֆիլմի համար, որը նվիրվել էր Թբիլիսիի 1500-ամյակին։ «Թբիլիսո» անունը կոչական հոլովով է դրված. երգողը դիմում է քաղաքին։
1974 թվականին համախորհրդային «Мелодия» ձայնարկման ստուդիան թողարկում է վրացական «Орэра» խմբի երկու սկավառակ ։ 1976 թվականին՝ «Песня-76» փառատոնին, երգչուհի Նանի Բրեգվաձեն հանդես է գալիս այդ երգով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացերեն երգեր Կատեգորիա:Թբիլիսի
Վասակ Պահլավունի (այլ կիրառումներ)
Վասակ Պահլավունի, կարող է վերաբերել՝
Տոկմակի շրջան
Տոկմակի շրջան (Токмацький район), շրջան Ուկրաինայի Զապորոժիեի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Տոկմակ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1440 կմ²։
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 28486 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 19,78 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զապորոժիեի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Ռիա Կիլստեթ
Ռիա Կիլստեթ (Rya Kihlstedt, ), ամերիկյան դերասանուհի ։
Կյանք և կարիերա
Կիլստեթը ծնվել է Լանքասթերում, Փենսիլվանիա նահանգում 1991 թվականին ավարտել է թատերական քոլեջը; Նա իր կարիեռայի ընթացքում նկարահանվել է տասնյակ ֆիլմերում և սերիալներում։ 1997 թվականին նկարահանված «Տանը մենակ 3» ֆիլմը նրան շատ մեծ ճանաչում է բերել, որը ցուցադրվել է մեծ էկրաններին, նաև նկարահանվել է «խառը ազդեցություն» և «Կանայք դժվարության մեջ» ֆիլմերում։
2011 թվականին նկարահանվել է «Դեքստեր» հեռուստասերիալում և որպես դերասանակaն անսամբլի մաս նոմինացվել է ԱՄՆ-ի կինոդերասանների Գիլդի մրցանակին ։ 2012 թվականից 2013 թվականներին նկարահանվել է Մերիլին Ռոդսի դերում «Նեշվիլ» սերիալի մի քանի էպիզոդներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1970 Կատեգորիա:Հուլիսի 23 Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Վասիլի (այլ կիրառումներ)
Վասիլի, կարող է վերաբերել՝
Նամակներ իմ հողմաղացից
Հայերեն առաջին հրատարակություն
Գիրքն առաջին անգամ հայերեն հրատարակվել է 1976 թվականին «Հայաստան» հրատարակչությունում։ Թարգմանիչ՝ Նվարդ Վարդանյան։ 166 էջ։
Հայերեն երկրորդ հրատարակության հանձնարարականը
Ֆրանսիացի հռչակավոր գրող Ալֆոնս Դոդեի «Նամակներ իմ հողմաղացից» պատմվածաշարը առաջին անգամ հայ ընթերցողին է ներկայացվել 1976 թվին։ Այս ժողովածուն ծնունդ է հեղինակի՝ Պրովանսից՝ իր ծննդավայրից, ստացած տպավորություններից, որը նաև պատմական, փաստագրական հարուստ նյութ է պարունակում։ Պրովանսի բնաշխարհը, բարքերը, լեգենդները ներկայացված են բանաստեղծական մեծ ներշնչանքով։ Ներկա հրատարակությունը իրականացվում է թարգմանչի մանրակրկիտ վերանայմամբ, նկատի ունենալով ժամանակակից հայ ընթերցողի թե՛ լեզվամտածողությունը, թե՛ ընկալողունակությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1870 գրքեր Կատեգորիա:1976 գրքեր Կատեգորիա:2017 գրքեր
Էնթոնի Մաքի
Էնթոնի Մաքի (անգլ.՝ Anthony Mackie, ), ամերիկացի դերասան։
Վասիլի Ստրուվե (այլ կիրառումներ)
Վասիլի Ստրուվե, կարող է վերաբերել՝
Էնթոնի Մաքի
Կենսագրություն
Էնթոնի Մաքին ծնվել է Լուիզիանա նահանգի Նոր Օռլեան քաղաքում։ Սովորել է Նոր Օռլեանի ստեղծագործ աշխատանքների կենտրոնում։ 1990 թվականին ընդունվել է Ուինսթոն Սալեմ քաղաքի արվեստի ֆակուլտետի դրամատիկայի բաժին։ Հետո ավարտել է Ջուլիարդյան դպրոցը։ Հայրը և խորթ մայրը մահացել են Կատրինա փոթորիկի ժամանակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
P5+1
5 + 1 խումբ (P5+1, E3+3), վեց մեծ տերությունների համաժողով, որոնք միավորել են իրենց ջանքերը Իրանի միջուկային ծրագրի օգտագործումը ռազմական նպատակներով կանխելու համար։ Խումբը բաղկացած է ԱՄՆ-ից, Ռուսաստանից, ՉԺՀ-ից, Մեծ Բրիտանիայից, Ֆրանսիայից՝ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի հինգ մշտական անդամներից, ինչպես նաև Գերմանիայից։ Իրանի միջուկային խնդրով զբաղված են նաև միջազգային հանրության այլ ներկայացուցիչներ՝ ատոմային Էներգիայի միջազգային գործակալությունը (ԱԷՄԳ) և ՄԱԿ-ի ԱԽ-ն։
Գեորգի Ռակովսկի
Գործունեություն
1841 թվականին Աթենքում հիմնադրել է Բուլղարիայում և Հունաստանում ազատագրական հակաթուրքական ապստամբություն կազմակերպելու գաղտնի ընկերություն, նույն թվականին Բրեիլայում (Ռումինիա) գլխավորել է հակաթուրքական ելույթ։ 1853 թվականին փորձ է արել Բուլղարիայում կազմակերպել հակաթուրքական ապստամբություն։ 1854 թվականին ղեկավարել է ապստամբների ջոկատ Մտարա Պլանինայում։ 1861—1862 թվականներին Բելգրադում կազմակերպել է առաջին Բուլղարական լեգիան (զորամիավորում), 1866 թվականի վերջին Բուխարեստում միավորել է չետոնիկ վոյեվոդաներին՝ Բուլղարիան օսմանյան լծից ազատագրելու նպատակով ծրագրված գործողություններ մղելու համար։ Կազմել է «Անտառային ժողովրդական ջոկատների ժամանակավոր օրենք» (1867 թվական), որտեղ արտահայտել է չետնիկներին կենտրոնացված ռազմական կազմակերպության վերածելու միտքը։ Առաջ է քաշել ազատագրական պայքարում բալկանյան ժողովուրդների եղբայրական համերաշխության գաղափարը։
P5+1
Համառոտ պատմություն
2006 թվականին ՉԺՀ-ն, Ռուսաստանը և ԱՄՆ-ը միացել են Եվրակառույցի այն երկրներին, որոնք Իրանի հետ բանակցություններ են վարում նրա միջուկային ծրագրի սահմանափակման շուրջ  ։
Գեորգի Ռակովսկի
Գործունեություն
Բուլղարիայի ռազմական ակադեմիան կոչվում է Գեորգի Ռակովսկու անունով։
P5+1
Համառոտ պատմություն
Այն բանից հետո, երբ ԱԷՄԳ-ի և «Վեցնյակի» բանակցությունները Իրանի հետ հաջողությամբ չպսակվեցին, ՄԱԿ-ի ԱԽ-ն 2006 թվականից մինչև 2010 թվականը վեց բանաձև է ընդունել, որոնք հիմնված են ՄԱԿ-ի կանոնադրության վրա և նախատեսում են պատժամիջոցներ սահմանել Իրանի դեմ։ ՄԱԿ-ի ԱԽ-ն պահանջել Է Իրանից դադարեցնել ուրանի հարստացման և ծանր ջրի ռեակտորի կառուցման հետ կապված գործունեությունը, սակայն այդ պահանջները չեն կատարվել  ։
Գեորգի Ռակովսկի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1821 ծնունդներ Կատեգորիա:1867 մահեր Կատեգորիա:Բուլղարացի հեղափոխականներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բուլղարացի լրագրողներ Կատեգորիա:Բուլղարացի գրողներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
P5+1
Համառոտ պատմություն
2013 թվականի նոյեմբերի 24-ին Ժնևում Իրանի և «5+1 խմբի» միջև ստորագրվել Է Իրանի միջուկային ծրագրի վերաբերյալ միջանկյալ համաձայնագիր։ Համաձայն այդ համաձայնագրի՝ Իրանը պարտավորվել է վեց ամսվա ընթացքում սահմանափակել իր միջուկային ծրագիրը և դրա օբյեկտներին հասանելիություն տրամադրել ԱԷՄԳ-ի տեսուչներին՝ նրա դեմ պատժամիջոցների թուլացման դիմաց  ։ ԱՄՆ-ի նախկին պետական քարտուղարներ Հենրի Քիսինջերը և Ջորջ Շուլցը հայտարարել են, որ եթե վեցամսյա «սառեցումը» ոչ միայն ռազմական միջուկային ներուժի նկատմամբ իրանական երթի մարտավարական կասեցում է, ապա պլանավորված բանակցությունների ընթացքում հարկավոր է հասնել Իրանի միջուկային միջոցների էական կրճատման և խիստ վերահսկողություն ապահովել նրա միջուկային ծրագրի նկատմամբ, որպեսզի այդ ծրագրի ոչ ռազմական բնույթը կասկած չառաջացնի Իրանի միջուկային ծրագրի նկատմամբ ։
2015 թվականի հուլիսի 15-ին Իրանն ու «վեցնյակի» երկրները (ԱՄՆ, Ֆրանսիա, Մեծ Բրիտանիա, Գերմանիա, Չինաստան և Ռուսաստան) Իրանի դեմ պատժամիջոցների չեղարկման դիմաց համաձայնության են եկել Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ։ Ըստ համաձայնագրի, Իրանը պետք է թույլ տա ԱԷՄԳ-ի տեսուչներին իրենց միջուկային օբյեկտներում, Արևմուտքի երկրները, իրենց հերթին, քայլ առ քայլ կհանեն Իրանի դեմ պատժամիջոցները։ Համաձայնագիրը պետք է վավերացվի բոլոր կողմերի կողմից և հավանության արժանանա ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի կողմից ։
Պայմանավորվածության հիմնական կետերը ․
Համատեղ համապարփակ գործողությունների ծրագիր
Գործողությունների համատեղ համապարփակ ծրագիրը (ԳՀՀԾ) քաղաքական համաձայնագիր է, որը ստորագրվել է 2015 թվականի հուլիսի 15-ին Իրանի և մի խումբ պետությունների միջև՝ Իրանի միջուկային ծրագրի վերաբերյալ։ Խումբը բաղկացած է ԱՄՆ-ից, Ռուսաստանից, ՉԺՀ-ից, Մեծ Բրիտանիայից, Ֆրանսիայից՝ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի հինգ մշտական անդամներից, ինչպես նաև Գերմանիայից։
2018 թվականի մայիսի 8-ին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է Իրանի միջուկային ծրագրի վերաբերյալ համաձայնագրից երկրի դուրս գալու մասին։ ԱՄՆ նախագահը ասել է, որ ԱՄՆ-ն ապացույցներ ունի, որ Իրանը շարունակում է միջուկային զենքի մշակումը՝ դրանով իսկ խախտելով ԳՀՀԾ-ն։ Նա նաև հայտարարել Է Թեհրանի դեմ պատժամիջոցների վերականգնման մասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իրանի արտաքին հարաբերություններ Կատեգորիա:Միջազգային կոնֆերանսներ
Գայլուկ, մոխրագույն պոչիկ
Սյուժե
Հեքիաթը պատմում է անտառում ապրող աղվեսի ու գայլ մասին։ Ձմռան մի օր նրանք սոված թափառում էին, երբ հանկարծ տեսնում են մի ծերուկի, ով սահնակով լիքը ձկներ էր տանում։ Աղվեսը խորամանկությամբ իրեն է վերցնում ամբողջ ձուկը։ Նա չի կիսում ուտելիքը գայլի հետ, և որպեսզի գայլը չփորձի իրենից վրեժ լուծել, աղվեսը որոշում է խղճահարությամբ ազդել նրա վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1983 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր գայլերի մասին
Անցյալի արձագանքները
Անցյալի արձագանքները, 1970 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի նկարահանած ֆիլմ։
Սյուժե
Նշանավոր գիտնականը Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին հետախույզ է եղել Գերմանիայում, և նրան հաջողվել է հակառակորդի գաղտնի օբյեկտին վերաբերող տեղեկություններ ձեռք բերել ։
Նկարահանող խումբ
Համակցված նկարահանումներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1970 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրիգոր Մելիք-Ավագյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Լենինն ու Ալին (ֆիլմ)
Լենինն ու Ալին, 1970 թվականին «Երևան» հեռուստաֆիլմերի ստուդիայում նկարահանված ֆիլմ, Եղիշե Չարենցի պոեմի մոտիվներով։
Սյուժե
Թուրք բատրակ Ալին, սովետական նավի նավաստու հետ բարեկամանալով, տեղեկանում է «աղքատների պաշտպան» Լենինի մասին ։
Դերերում
Սոս Սարգսյան, Լ. Ջիգարջյան
Պոն Նուայել
Պոն Նուայել (Pont-Noyelles), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 125 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 12 կմ հյուսիս-արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 540 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 386-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 154։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,5 %։ 386 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 364 անձ (197 տղամարդ և 167 կին)։ Գործազուրկ են եղել 22 անձ (12 տղամարդ և 10 կին)։ 154 անաշխատունակներից 44-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 77-ը` թոշակառուներ, իսկ 33-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Օրեխովի շրջան
Օրեխովի շրջան (Оріхівський район), շրջան Ուկրաինայի Զապորոժիեի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Օրեխով ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1590 կմ²։
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 47005 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 29,56 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զապորոժիեի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ Կատեգորիա:1923 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Սուսամբար կրետական
Սուսամբար կրետեական կամ Սուսամբար դիկտամնուս, սուսամբարի տեսակներից մեկը։ Հայտնի է որպես դիցաբանական դիկտամնոն ։ Կարգաբանությունը ծագում է Կրետեում գտնվող Դիկտի լեռների անունից ։
Տարածվածություն
Վայրի տեսակը՝Origanum dictamnus, աճում է բացառապես Կրետեում։
Կիրառում
Սուսամբար կրետեականը օգտագործվում է որպես համեմունք (խնկածաղկի տարատեսակ) ։ Բույսը պարունակում է այնպիսի նյութեր, ինչպիսիք են ցիմոլը(4,68%) և կարվակրոլը(68,9%), որի համար էլ դիկտամնոնը կարող է կիրառվել հակաբակտերիալ միջոցների արտադրության մեջ ։ Կարծիք կա, որ Հիպոկրատն այն օգտագործել է ստամոքսի ցավերի ժամանակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսականություն Կատեգորիա:Կրետե Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կարլ Հասսե
Կարլ Հասսե (Johann Karl Franz Hasse ),   գերմանա-լեհ բժիշկ, մանկավարժ, բժշկագիտության դոկտոր։
Կենսագրություն
Կարլ Հասսեն ծնվել է Շլեզվիգ Հոլշտայն նահանգի Թյուննինգ քաղաքում, 1861-1863 թվականներին  Գյոթինգենի համալսարանում սովորել է բժշկագիտություն, որից հետո  աշխատանքի է անցել Քիլի համալսարանում՝ որպես պրոֆեսորի օգնական և 1866 թվականին ստացել է բժշկագիտության դոկտորի աստիճան։
1869 թվականին Հասսեն աշխատանքի է անցել Վյուրցբուրգի համալսարանում, եղել է պրոֆեսորի օգնական։ 1870 թվականին որպես զինվորական բժիշկ մասնակցել է Ֆրանս-պրուսական պատերազմին։
Բազմաթիվ աշխատությունների հեղինակ է, այդ թվում նաև «Kunststudien» խորագրով արվեստի տարբեր  գործերի քննադատական և գեղագիտական վերլուծության վերաբերյալ 5 գրքի (1882-1894) ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գերմանացի բժիշկներ Կատեգորիա:Լեհ բժիշկներ Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Լեհ մանկավարժներ Կատեգորիա:Բժիշկներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բժիշկներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Գերմանացի կենդանաբաններ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Երկրաշարժ Նեպալում (2015)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկրաշարժեր Նեպալում Կատեգորիա:2015 երկրաշարժեր
Անդրուշյովկայի շրջան
Անդրուշյովկայի շրջան (Андрушівський район), շրջան Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզում։
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 34405 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,36 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ժիտոմիրի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Մամեդ Ռահիմ
Մամեդ Ռահիմ (Մամեդ Ռահիմ Աբբաս օղլի Հուսևյնով Hüseynov Məmmad Abbas oğlu, ), ադրբեջանացի խորհրդային բանաստեղծ։ Արվեստի վաստակավոր գործիչ (1940), Ադրբեջանի ԽՍՀ Ժողովրդական բանաստեղծ (1964)։
Գործունեություն
Լույս են տեսել Ռահիմի «Տենչեր» (1930), «Խոյահարում» (1942), «Դոնի գրկում» (1943) և բանաստեղծությունների այլ ժողովածուներ։ «Անմահ հերոսը» (1933) պոեմը նվիրված է Ս․ Մ․ Կիրովին, իսկ «Լենինգրադի վրա» (1948, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ՝ 1949, հայկական հրատարակումը՝ 1950), «Ապշերոնի հողում» (1950), «Կասպիականի վրա» (1958) պոեմներում (եռերգություն) պատկերված են խորհրդային մարդկանց ռազմական ու աշխատանքային սխրագործությունները։ Ռահիմը գրել է նաև պիեսներ՝ «Խաքանի» (1955), «Սայաթ-Նովա» (1956), «Նաթավան» (1959)։ Թարգմանել է Հովհաննես Թումանյանի, Ավետիք Իսահակյանի, Շոթա Ռուսթավելու և այլ բանաստեղծների գործերից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Վասիլկովի շրջան (այլ կիրառումներ)
Վասիլկովի շրջան, կարող է վերաբերել՝
Նաբի Ռահիմով
Նաբի Ռահիմով, ուզբեկ խորհրդային դերասան։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1964)։ ԽՄԿԿ անդամ 1945 թվականից։
Կենսագրություն
1929 թվականից աշխատել է Համզայի անվան ուզբեկական դրամայի թատրոնում (Տաշքենդ)։ Լավագույն դերերից են՝ Յագո, Լիր (Շեքսպիրի «Օթելլո», «Լիր արքա»), Իյլեստակով (Գոգոլի «Ռևիզոր»), Ետով, Մամասալիև (Ույգունի «Մուհաբբատ», «Թռիչք»)։ Ռահիմովը վարպետորեն է տիրապետում թատերական արտահայտչամիջոցներին՝ սուր դրամատիզմից մինչև գրոտեսկ։
1946-1961 թվականներին դասավանդել է Տաշքենդի թատերական ինստիտուտում։
Ուզբեկական ԽՍՀ Համզայի անվան (1967), ԽՍՀՄ (1977) պետական մրցանակներ։ Պարգևատրվել է Լենինի և Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուզբեկ դերասաններ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Ռուդոլֆ Ժամհարյան
Ռուդոլֆ Ջերգիզի Ժամհարյան, կինոօպերատոր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1983)։
Օպերատոր Ջերգիզ Ժամհարյանի որդին է, Ռոման Ժամհարյանի ավագ եղբայրը։
Կենսագրություն
1965 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ 1955-1969 թթ. եղել է Հայֆիլմի օպերատոր, 1969-2005 թթ.՝ «Երևան» ստուդիայի օպերատոր։ Նկարահանել է շուրջ 70 վավերագրական և խաղարկային ֆիլմեր  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ կինոօպերատորներ
Բարանովի շրջան
Բարանովի շրջան (Баранівський район), շրջան Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բարանովկա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1000 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ժիտոմիրի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Ֆիուկ
Ֆիլիպ Քարթալյան Այրոսա Գալվաո (Filipe Kartalian Ayrosa Galvão, ավելի հայտնի է իր Ֆիուկ բեմական անվամբ, ), ծագումով հայ բրազիլացի երգիչ-երգահան և դերասան: Նա մեծ ճանաչում է ստացել Malhação (թարգմ.` Երիտասարդ սրտեր) կոչվող հայտնի հեռուստանովելի տասնյոթերորդ եթերաշրջանում Բեռնարդո Օլիվեյրայի դերի շնորհիվ: Նա նաև Hori խմբի գլխավոր երգիչն է և Sem Nome կոչվող խմբի նախկին անդամը: Ֆիուկը ծնվել է Բրազիլիայի Սան Պաուլո քաղաքում, և նա Ֆաբիո Ջունիորի և Քրիստինա Քարթալյանի որդին է: Նա ունի չորս քույր և եղբայր՝ խորթ քույր Կլեո Պիրեշը (Գլորիա Պիրեշի դուստրը), Կրիզիան, Տայնան և Զաիոնը : Բացի դերասանական և երաժշտական կարիերայից, Ֆիուկը նաև համարվում է դիֆտինգի վարորդ: Նա հայտարարեց Ճապոնիայում մրցակցությանը մասնակցելու իր մտադրության մասին :
2004թ – արդի ժամանակներ՝ Հորի
Խումբը ձայնագրեց իր անկախ Mentes Inquietas կոչվող մինի ալբոմը, որը պարունակում էր հինգ թրեք: Խումբը գոյություն ունեցավ մինչև 2008 թվականի սկիզբը, երբ Քլեյթոն Գալվաոն լքեց խումբը: Մի Վիերայի (Glória խմբի վոկալիստ) միջոցով Ֆիուկը հանդիպեց Մաքս Քլեյնի հետ, ով հանդես էր գալիս Glória և այլ անկախ խմբեր հետ, ինչպիսինն է Enjoy-ը, բացի այդ նա կոմպոզիտոր և երաժշտական պրոդյուսեր էր: Այդ ժամանակ խումբը փոխվում է, և Ֆյուկը որոշեց Մաքսին ավելի լավ ճանաչելու համար հրավիրել նրան լսումների: Մաքսը նոր էր կորցրել իր հորը, լարված էր և մի շարք տեխնիկական սխալներ թույլ տվեց, բայց, այնուամենայնիվ, մեծ տպավորություն թողեց խմբի ղեկավար՝ Ֆիուկի վրա: Քլեյթոնի հեռանալուց հետո՝ Մաքսը հետագայում դարձավ սոլո-կիթառահար:
Երկու ամիս անց խումբը պայմանագիր ստորագրեց Warner Music Brazil-ի հետ: Ալբոմի նախնական պատրաստման ժամանակ ռիթմիկ կիթառահար Ալեքսը լքեց խումբը և նրան փոխարինեց Ռենան Աուգուստոն: Նույնիսկ առանց բասիստի, խումբը սկսեց թրեքեր գրել, որոնք կկազմեն առաջին պաշտոնական ալբոմը:
2009 թ. – արդի ժամանակներ՝ Malhação
Հետևելով իր հոր օրինակին՝ Ֆիուկը մասնակցեց Malhação կոչվող հեռուստանովելի տասնյոթերորդ եթերաշրջանի լսումներին: Ֆիուկը հաղթահարեց լսումները և ընդունվեց՝ Բեռնարդո Օլիվեյրայի կերպարը եթերաշրջանի գլխավոր դերասանուհի՝ Քրիստիանա Արաուժոյի հետ  (Քրիստիանա Պերեշի կատարմամբ) խաղալու համար: Եթերաշրջանի բացման թեմա ընտրվեց Hori խմբի Quem eu sou կոչվող երգը :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասաններ Կատեգորիա:Բրազիլացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Վասիլկովո (այլ կիրառումներ)
Վասիլկովո, կարող է վերաբերել՝
Բնակչության խտություն
Բնակչության խտություն տարածքի բնակեցվածության աստիճանն արտահայտող ցուցանիշ, որը հաշվում են բնակչության թվի և տարածքի հարաբերությամբ։ Այլ կերպ ասած՝ այդ ցուցանիշը արտահայտում է մարդկանց միջին թիվը տարածքի 1 կմ² հաշվով, այդ իսկ պատճառով անվանում են բնակչության միջին խտություն։ Երբեմն հաշվարկում են նաև խտությունն ավելի իրականորեն արտահայտող ցուցանիշներ՝ 1 կմ² միայն բնակեցված տարածքի կամ էլ՝ օգտագործվող վարելահողի հաշվով։
Առավել խիտ բնակեցված երկրներ և տարածքներ
Ըստ 2013 թվականի տվյալների.
Գրականություն
Ա. Պ. Կուզնեցով, Լ. Ե. Սավելյեվա, Վ. Պ. Դրոնով. Աշխարհագրություն. Երկիրը և մարդը, 7 դասարան — Մ.։ Հրատարակչություն, 2008. — С. 42-43. — 175 с. — ISBN 978-5-09=020084-4.
Կատեգորիա:Բնակչություն Կատեգորիա:Ժողովրդագրություն Կատեգորիա:Աշխարհագրություն
ԱՄՆ Բնակչության մարդահամարի բյուրո
ԱՄՆ Բնակչության մարդահամարի բյուրո (United States Census Bureau, Bureau of the Census)` կառավարական գործակալություն, որի վրա է դրված ԱՄՆ բնակչության մարդահամարի կազմակերպման պատասխանատվությունը։ Ինչպես նաև այն հավաքում և վիճակագրական մշակման է ենթարկում այլ ազգային ժողովրդագրական և տնտեսական տվյալներ։ Փաստացի սա ԱՄՆ կենտրոնական վիճակագրական մարմինն է ։
Բնակչության մարդահամարի բյուրոն համարվում է ԱՄՆ առևտրի նախարարության կառուցվածքային ենթաբաժին։ Գործակալության ղեկավարը գործող նախագահի կողմից նշանակված քաղաքական անձ է։
Մարդահամարի բյուրոն տալիս է գնահատականներ մարդահամարների միջև և իրականացնում է բնակչության թվաքանակի կանխատեսումներ։ Բացի դրանից, սույն մարդահամարները ազդում են ավելի քան 300 միլիարդ դոլարի` ամենամյա դաշնային և նահանգների կողմից` բարենորոգման, առողջապահության, կրթության, տրանսպորտի և այլնի համար տրված փոխհատկացումների վերատեղաբաշխման վրա։ Այդ պատճառով Մարդահամարի բյուրոյի պարտականությունների մեջ է մտնում մարդկանց և տնտեսությանը վերաբերվող վիճակագրության հավաքագրումը։ Բացի այդ, հաճախակի տեղի է ունենում տարբեր դաշնային և տեղական մարմինների հետաքրքրությունների մեջ մտնող թեմաների մասին տվյալների հավաքագրումը, ինչպիսին են զբաղվածությունը, հանցագործությունները, առողջությունը, կարիքների և բնակատեղի ծախսերը։ Դրանք հրապարակվում են ինչպես «ժողովրդագրական տեսություններ»։ Մարդահամարի բյուրոն նաև հրապարակում է արտադրությանը, տարատեսակ վաճառքներին, ծառայություններին վերաբերող տվյալներ։
Մարդահամարի բյուրոն բազայավորվում է քաղաքում (Մերիլենդ նահանգ) և ևս 12 շրջանային գրասենյակներում. Ատլանտա, Բոստոն, Դալաս, Դենվեր, Դետրոյթ, Կանզաս Սիթի, Լոս Անջելես, Նյու Յորք, Սիեթլ, Ֆիլադելֆիա, Չիկագո և Շառլոթ քաղաքներում։ Տվյալների մշակման ազգային կենտրոնը գտնվում է Ինդիանա նահանգի քաղաքում։
Կրճատ պատմություն
Միացյալ Նահանգների Սահմանադրության առաջին հորվածը նախատեսում է, որ բնակչության մարդահամարը պետք է տեղի ունենա ոչ պակաս, քան մեկ անգամ 10 տարում։ Սրանից է կախված յուրաքանչյուր նահանգի մանդատների քանակը Ներկայացուցիչների պալատում և Ընտրողների կոլեգիայում։ Մարդահամարի բյուրոն այս լիազորությունները արդեն ստացել է ԱՄՆ 13 նահանգներով ձևավորման արձանագրությունում։ Այժմ մարդահամարը տեղի է ունենում զրոյով ավարտվող և «տասնամյակ» անվանումը ստացած յուրաքանչյուր 10 տարում (2000,2010)։
1790-1840 թվականներին մարդահամարը տեղի էր ունենում շերիֆների ուժով։ 1840 թվականից ստեղծվել է մարդահամարի կենտրոնական գրասենյակ, որը գործել է միայն տասնամյա մարդահամարի ժամանակ։ 1890 թվականին մարդահամարի ընթացքուն առաջին անգամ արդյունքների մշակման համար օգտագործել են Հերման Հոլլերիթի հեղինակած աղյուսակավորող էլեկտրական մեքենան։ 1902 թվականին Մարդահամարի ժամանակավոր գրասենյակը վերակազմակերպվել է և 1903 թվականին ի վերջո ստացել ներկայիս անվանումը ԱՄՆ առևտրի նախարարության կառուցվածքում։ Մարդահամարի բյուրոն դարձել է ԱՄՆ կենտրոնական վիճակագրական մարմինը։
2006 թվականին Բնակչության մարդահամարի բյուրոյում աշխատում էր 5593 մարդ։
Yolanda Be Cool (խումբ)
Yolanda Be Cool, ավստրալիական երաժշտական դուետ։
Կարիերա
Միանալով ավստրալիացի պրոդյուսեր DCUP-ին (Դունքան ՄաքԼեննան), նրանք թողարկեցին  «We No Speak Americano» սինգլը՝ իրենց իսկ կողմից հիմնված ավստրալիական անկախ «Sweat It Out» լեյբլում։ Սինգլում օգտագործվել է 1956 թվականին թողարկված Ռենատո Կարոզոնեի  «Tu vuò fà l'americano» երգի կրկներգը։
Մինչ այդ՝ 2009 թվականին Yolanda Be Cool-ը համագործակցել է DCUP-ի հետ՝ իրենց հիթ «Afro Nuts»-ի ռեմիքսը ստեղծելիս։
Խմբի անվանումն առաջացել է «Քրեական ընթերցվածք» ֆիլմի այն դրվագից, երբ Սեմյուել Լ. Ջեքսոն Յոլանդային ասում է հետևյալը. «Հանգիստ եղիր»։
«We No Speak Americano» սինգլ
«We No Speak Americano» սինգլը գլխավորել է դանիական, հոլանդական և շվեդական չարթերը, հայտնվել է Ավստրալիայի, Բելգիայի, Իսպանիայի, Նորվեգիայի և Մեծ Բրիտանիայի Top 5-ում։ Այն գտնվել է նաև Իտալիայի, Նոր Զելանդիայի և մի քանի այլ երկրների չարթերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրալիական երաժշտական խմբեր
Լենինի պողոտա (Լենինոգորսկ)
Լենինի պողոտա (Проспект им. Ленина), Թաթարստանի Հանրապետության Լենինոգորսկ քաղաքի կենտրոնական փողոցներից մեկը։ Անվանվել է Լենինի պատվին` Լենինոգորսկի քաղաքային խորհրդի 20.12.1968 թ. № 517 որոշմամբ։
Տեղայնք
Պողոտան ձգվում է հյուսիս-արևմուտքից մինչև հյուսիս-արևելք, քաղաքապետարանից մինչև լճի ստորին մաս, երկարությունը կազմում է 1100 մետր։
Հատվող փողոցներ՝
Պատմություն
Մինչև 1962 թվականը պողոտայի տեղում եղել է խոր կիրճ, որն աստիճանաբար լցվել է քաղաքի բնակիչների ուժերով։ Ապրիլի 23-ին հարթեցված փողոցում սկսեցին ծառերի զանգվածային տնկում։ 1967 թվականին Տուկայի փողոցի խաչմերուկում տեղադրվել է «Բալետի պարուհիներ» շատրվանը։ 1972 թվականի հուլիսին Յա. Սվերդլովի պողոտայի խաչմերուկում սկսվել է «Թաթարական նավթի հայտնաբերողների հուշարձանի» շինարարությունը, որի հանդիսավոր բացումը կայացել է1975 թվականի սեպտեմբերի 6-ին ։ Քաղաքի 50-ամյա հոբելյանի կապակցությամբ պողոտան վերակառուցվել է, փողոցի հետիոտնային մասերը հարթեցվել են մայթեզրերով, տեղադրվել են ռոտունդաների տեսքով տաղավարներ և Ֆոմինի հարթաքանդակը։ 2009 թվականին «Թաթարական նավթի հայտնաբերողների հուշարձանը» վերակառուցվել է։ 2011 թվականին բացվել են երկու նոր հուշարձաններ` Աֆղանստանի վետերանների և Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարի լիկվիդատորների։
Կառույցներ
Պողոտայում են գտնվում քաղաքապետարանի և համայնքային կրթության խորհրդի «Լենինոգորսկ քաղաք» և «Լենինոգորսկի մունիցիպալ շրջան» շենքերը, «Алый парус» վերականգնողական կենտրոնը, Կազանի Ա. Ն. Տուպոլևի անվան ազգային հետազոտական տեխնիկական համալսարանի Լենինոգորսկի մասնաճյուղը, Մշակույթի տունը, Լենինոգորսկի նավթային տեխնիկումը, «Չուլպան» ՓԲԸ, Լենինոգորսկի տեխնիկական գրադարանը։
Թաթարական նավթի հայտնաբերողների հուշարձան
Պողոտայում է գտնվում «Թաթարական նավթի հայտնաբերողների հուշարձանը», որի կենտրոնում վեր է խոյանում 33 մետր բարձրությամբ նավթի շատրվանը ՝ պատրաստված չժանգոտվող պողպատից։ Շատրվանի շուրջը 18 մ տրամագծով, 2,5 մետր բարձրությամբ քանդակային օղակն է։ Այս հսկա օղակը հիմնված է մարմարով պատված սյուներով։ Հուշարձանը տեղադրված է բարձր հարթակի վրա, որի բոլոր կողմերից աստիճաններ են։ Հուշարձանը բացահայտում է Թաթարստանում նավթի արդյունահանման սկիզբը։ Նախագիծը համատեղ մշակել են ճարտարապետ Ա. Պեչյորկինը և քանդակագործ Բ. Ն. Ֆուզևը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1975 հիմանդրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:Լենինոգորսկի փողոցներ
Ալբա (Իտալիա)
Ալբա  (Alba), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։ Գլխավոր քաղաքն է Լանգեն՝ Լիգուրիի և Պեմոնտի սահմանին, Տանարո գետի երկայնքով։ Շրջակայքը հայտնի է իր դեղձով, սպիտակ գետնասնկով և չոր գինով։
Բնակչությունը կազմում է 29 759 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 164 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 26 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12061։ Հեռախոսային կոդ՝ 00173։
Քաղաքի հովանավորն է համարվում Սուրբ Լավրենտին։ Քաղաքի տոնն ամեն տարի նշվում է օգոստոսի 10-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բերդիչևի շրջան
Բերդիչևի շրջան (Бердичівський район), շրջան Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բերդիչև ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 866 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ժիտոմիրի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Լևան Բերիանիձե
Լևան Բերիանիձե (ლევან ბერიანიძე, ), հայ ազատ ոճի ըմբիշ՝ վրացական ծագումով, 2010 թվականի աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, աշխարհի պատանեկան առաջնության բրոնզե մեդալակիր։
Սպորտային կենսագրություն
Բերիանիձեի կարիերայում պատանեկան մակարդակում կարևոր ձեռքբերումները տեղի են ունեցել 2008 թվականից։ Մեկ մրցաշրջանի ընթացքում երիտասարդ վրացի ըմբիշը դարձավ աշխարհի և Եվրոպայի պատանիների առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ 2010 թվականին Լևանը հասավ ամենամեծ հաջողությունների։ Մոսկովյան Աշխարհի Առաջնությունում Բերիանիձեն կարողացավ հասնել կիսաեզրափակիչ փուլ, որտեղ զիջեց ռուս մարզիկ Բիլյալ Մախովին։ 3-րդ տեղի համար համառ պայքարում Լևանը պարտության մատնեց հունգարացի Դանիել Լիգետիին և դարձավ Աշխարհի Առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ 2011 թվականին Բերիանիձեն հանդես եկավ մի շարք միջազգային մրցույթներում, ընդ որում նրան հաջողվեց դառնալ Աշխարհի չեմպիոն լողափնյա ըմբշամարտում։
Քաշային խնդիրների պատճառով նա հաճախ չէր կարողանում ընդգրկվել ամենածանր քաշային կարգում։ Այդ պատճառով Լևանը որոշում կայացրեց կենտրոնանալ սումոյում հանդես գալու վրա, որտեղ նրա քաշը հասել էր 160 կգ -ի։ 2014 թվականին նա վերադարձավ ըմբշամարտ։ 2014 թվականի նոյեմբերի 26-ին ՀՀ նախագահի հրամանով Բերիանիձեն ստացավ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն, և ազատվեց զինվորական ծառայությունից։
ՀՀ դրոշի ներքո առաջին նշանակալից սկիզբը Բերիանիձեի համար եղավ Ալեքսանդր Մեդվեդի մրցաշարում, Մինսկում, որտեղ նա հանդես եկավ անհաջող՝ գրավելով միայն 20-րդ տեղը։ Բաքվում կայացած առաջին Եվրոպական խաղերի ժամանակ Լևանը քառորդ եզրափակիչում զիջեց Ալեքսեյ Շեմարովին։ Այն բանից հետո, երբ բելառուս մարզիկն անցավ եզրափակիչ, Լևանը բրոնզե մեդալի հնարավորություն ստացավ։ Մրցույթի առաջին ռաունդում նա հաղթեց գերմանացի Նիկ Մատյուխինին, բայց որոշիչ մենամարտում պարտվեց հայրենակից Գենո Պետրիաշվիլիին և գրավեց 5-րդ հորիզոնականը։ 2015 թվականին Բերիանիձեն մրցույթի առաջին ռաունդում նորից հաղթեց Նիկ Մատյուխինին, բայց արդեն երկրորդ մենամարտում պարտվեց ապագա չեմպիոն Տախե Ակգյուլին։ Վստահ անցնելով մրցաշարի 2 ռաունդը, Լևանը   բրոնզե մեդալի համար մենամարտում հանդիպեց Բիլյալ Մախովին։ Խաղի ժամանակ համառ պայքար չստացվեց, և ռուս մարզիկը հաղթեց 11:0 հաշվով։ Բոլոր չեմպիոնատների վերջնական արդյունքում Լևանը զբաղեցրեց 5-րդ տեղը՝ բերելով Հայաստանի հավաքականի համար առաջին օլիմպիական արտոնագիրը ազատ ոճի ըմբշամարտում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ օլիմպիական ըմբշամարտիկներ
Անտրաքինոն
Անտաքինոն, օրգանական միացություն, բաց դեղնագույն բյուրեղներ։ Հալման ջերմաստիճանը՝ 286 °C, եռմաևը՝ 379 °C–ից 381 °C։ Լուծվում է նիտրոբենզոլի, անիլինի, տաք տոլուոլի և սպիրտի մեջ։ Ստացվում է անտրացենի օքսիդացմամբ կամ ֆթալաթթվի անհիդրիդի և բենզոլի փոխազդմամբ։ Կայուն է ջերմության և քիմիական ազդեցությունների նկատմամբ։ Դժվարությամբ է մտնում տեղակալման ռեակցիայի մեջ։ Անտաքինոն անտրաքինոնային ներկանյութերի ստացման հիմնական ելանյութն է։ Օգտագործվում է նաև իբրև կատալիզատոր՝մեծ թվով օրգանական նյութեր հիդրոսուլֆիտով հիմնական միջավայրում վերականգնելու դեպքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քինոններ
Երկրների ցանկ, որտեղ իսպաներենը պաշտոնական լեզու է
Ստորև ներկայացված է այն երկրների ցանկը, որտեղ ռոմանական լեզուների դասին պատկանող իսպաներենն ունի պաշտոնական լեզվի կարգավիճակ։
Ցանկում ընդգրկված են նաև այն պետությունները, որտեղ իսպաներենը զուգակցված է մեկ այլ լեզվի հետ և հանդիսանում է տվյալ տարածքային միավորի գլխավոր լեզուն։
Պաշտոնական կամ ազգային լեզու
Իսպաներենը 20 ինքնիշխան պետությունների և մի քանի կախյալ տարածքների պաշտոնական լեզուն է, որով ընդհանուր հաշվարկներով խոսում է շուրջ 442 միլիոն մարդ ։
ա Իսպանիայի Թագավորության միակ պաշտոնական լեզուն, որն ունի ազգային մակարդակ, դա իսպաներենն է։ Բասկերենը, կատալոներենը, արագոներենը և գալիսերենը համապետական լեզուներ են, որոնք համարվում են համապատասխան տարածքների ռեգիոնալ լեզուն։
bՊերուում, իսպաներենը կեչուա և այմարա լեզուների հետ միասին համարվում է պաշտոնական լեզու։
cԷկվադորում, իսպաներենը կիչվա և շուար լեզուների հետ միասին համարվում է պաշտոնական լեզու։
d Իսպաներենի հետ մեկտեղ, Բոլիվիայի սահմանադրությունը ազգային փոքրամասնությունների լեզուները ևս ճանարում է որպես երկրի պետական լեզու։
e Պարագվայում, իսպաներենն ու հնդկացիական ծագման գուարանին ճանաչվում են պաշտոնական լեզուներ։
fՊուերտո Ռիկոն ԱՄՆ-ի անդրծովյան տարածք է, որտեղ պաշտոնական լեզվի կարգավիճակ ունեն իսպաներենն ու անգլերենը ։