cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գահերի խաղ (5-րդ եթերաշրջան)
Սյուժե
Մերիինում ապստամբ «Հարփիի որդիները» սկսում են ապստամբել Դեյեներիս Թարգարիենի վարչակարգի դեմ՝ սպանելով քաղաքացիներին։ Նրանք նաև սպանում են Բարրիստան Սելմիին։ Որպեսզի ետ բերեն խաղաղությունն ու կառավարումը, Դեյեներիսը խնդրում է վերաբացել մարտական հորերը։ Տիրիոն Լենիստերը Վերիսի հետ ժամանում է Պենտոս, և նրանք միասին սկսում են իրենց ճանապարհորդությունը դեպի Մերիին։ Նրանք անցնում են Վոլանտիսով, որտեղ Տիրիոնը առևանգվում է Ջորա Մորմոնտի կողմից, ով էլ նրան տանում է Մերիին Դեյեներիսի մոտ իր սխալները ուղղելու և ներողություն խնդրելու համար։ Դեյեներիսը վերցնում է Տիրիոնին որպես իր խորհրդատու, և հրամայում է Ջորային աքսորվել մեկ անգա ևս։ Հարփիի որդիները Դեյեներիսի վրա հարձակվելու հետո, Ջորան փրկում է նրա կյանքը։ Դրոգոնը վերահայտնվում է։ Անվտանգություն ապահովելուց հետո Դրոգոնը իր հանգիստը գտնում է սարալանջի վրա։ Դեյեներիսը գնում է սնունդ փնտրելու միայն Դոթրակի հեծելազորով շրջապատված լինելուց հետո։ Ջորան և Դաարիո Նահարիսը գնում են Դեյեներիսին փնտրելու, մինչդեռ Տիրիոնը, Վարիսը, Միսանդեին և Գրեյ Ուորմը մնում են Մերիինը կառավարելու համար։
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (Մարաղա)
Ճարտարապետություն
Եկեղեցու մուտքը արևմտյան կողմում է՝ գմբեթին կից։ Այդտեղ է տեղակայված եկեղեցու զանգը։ Հյուսիսային և հարավային կողմերում՝ պատերի վրա, կան մի քանի պատուհաններ։ Բակի արևմտյան կողմում կան մի քանի սենյակ-լսարաններ, որոնք նախկինում օգտագործվել են դպրոցի ու վանքի համար։
Գահերի խաղ (5-րդ եթերաշրջան)
Սյուժե
Վեյլում Լիթլֆինգերը Ռոբին Արենին հանձնում է Ռոյսերի տան խնամակալությանը։ Իսկ հենց ինքը՝ Լիթլֆինգերը, Սանսա Սթարքի հետ միասին մեկնում է Վինթերֆել։ Բրիենը, դեռևս պահելով այն երդումը, որ նա տվել էր Քեթիլին Ստարկին, և նրա սկայր Փոդրիկը շարունակում են իրենց ճանապարհը։ Վինթերֆելում Սանսա Սթարքը վերամիավորվում է Ռիքի հետ (Reek-գարշահոտ) և ամուսնանում է Ռամսեյ Բոլտոնի հետ, որպեսզի հաստատվի դաշինք Վեյլերի և Բոլտոնների միջև։ Ռամսեյը ենթարկում է Սանսային ֆիզիկական և հոգեբանական բռնությունների նույնիսկ բռնաբարում է նրան հենց իրենց ամուսնական գիշերը՝ ստիպելով Ռիքին, որ մնա այդ սենյակում։ Այն ժամանակ երբ Ռիքը հայտնում է Սանսային, որ ինքը չի սպանել Սանսայի երկու եղբայրներին՝ Բրանին և Ռիքոնին, նրանք միասին փախչում են՝ ցած նետվելով ամրոցի պարսպից։
Ստանիսը իր հյուսիսային ճամբարակայանում դժկամությամբ և լռությամբ համաձայնում է Մելիսանդրայի պահանջը։ Ըստ այդ պահանջի նրանք պետք է ողջ-ողջ այրեին Շիրենին որպես Լույսի Աստծոն զոհաբերություն։ Այս դեպքից հետո Ստանիսի կին Սելիսը կախվում է ծառին գցած պարանից և մահանում։ Բարատեոնի մնացյալ զորքերը գնում են դեպի Վինթերֆել, սակայն շուտով պարտություն են կրում Բոլտոնների կողմից։ Ճակատամարտից հետո Ստանիսը սպանվու է Բրիենի կողմից։ Մելիսանդրան փաչում է Քասթլ Բլեք։
Քինգս Լենդինգ է վերադառնում է Լենսել Լենիսթերը, ով արդեն կրոնական «Սթերոուս»-ի անդամ էր։ Մարգարի Թայրելի և Թոմեն Բարատեոնի հարսանիքից հետո Սերսեյ Լենիսթերը այլևս կորցնում է Թոմենի վերահսկողությունը։ Նա փորձում է ետ բերել իր կարգավիճակը՝ լիազորելով «Faith Militant»-ի վերակենդանացումը։ Սթարոուները արագորեն սկսում են պարտադրել իրենց մաքրակրոն տեսակետները Քինգս Լենդինգին։ Այս դեպքերի ընթացքում նաև մեղադրեցին Լորաս Թայրելին հոմոսեքսուալության մեջ։ Նրանք նույնիսկ փորձեցին կալանավորել Լորասին, ինչպես նաև Մարգարիին և Սերսեյին։ Շուտոց Սերսեյը ազատ է թողնվում այն բանից հետո, երբ խոստովանում է, որ նա իրոք արտամուսնական կապի մեջ է եղել Լանսելի հետ։ Խոստովանությունից հետո նա ստիպված մերկ ելույթ ունեցավ Քինգս Լենդինգում։
Դորնում Սենդ Սնեյքերը՝ Օբերին Մարթելի ապօրինի դուստրերը պայքարում են վրեժ լուծել Լենիստերներից իրենց հոր մահվան համար։ Սպառնալի նամակի ժամանումից հետո Բրոնը և Ջեյմի Լենիստերը ուղևորվում են դեպի Դորն՝ պլանավորելով ազատել Միրցելլա Բարատեոնին։ Օբերինի մայրը՝ Դորան Մարտելը, հայտնաբերում է, որ Էլլարիա Սենդը նամակ է ուղարկած եղել, որով թույլ է տվել Ջեյմիին և Միրցելլային ետ վերադառնալ Քինգս Լենդինգ։ Դեպի Քինգս Լենդինգ ճանապարհին Միրցելլան մահանում է՝ թունավորված լինելով Էլլարիայի կողմից։
Արյա Ստարկը ժամանում է Բրավոս և սկսում է իր դասընթացները Ֆեյսլես Մարդու հետ։ Նա քողարկում է ինքն իրեն ոստրե վաճառող աղջկա անվան տակ։ Նա պետք է սպաներ նավահանգստի խարդախ ապահովագրական գործակալին։ Սակայն Մերին Տրանտի ժամանումից հետո Արյան դավադրաբար Մերին Տրանտին է սպանում գործակալի փոխարեն։ Որպես պատիժ Արյան կուրանում է։
Ջեյն Գուդոլլ
Տիկին Ջեյն Մորրիս Գուդոլլ  (ի ծնե՝ Վալերիե Ջեյն Մորրիս-Գուդոլլ, ), նախկինում՝ բարոնուհի Ջեյն Վան Լևիցկ-Գուդոլլ), բրիտանացի պրիմատոլոգ և մարդաբան ։ Որպես շիմպանզեների աշխարհի առաջատար մասնագետ՝ Գուդոլլը հայտնի է իր 55 տարի շարունակ կատարած ուսումնասիրություններով, որոնք վերաբերում էին շիմպազեների սոցիալական և ընտանեկան փոխհարաբերություններին։ Իր ուսումնասիրությունները սկսել է 1960 թվականին, երբ ուղևորվել է Տանզանիայի Գոմբե Սթրիմ ազգային պարկ ։ Նա Ջեյն Գուդոլի ինստիտուտի և «Roots & Shoots» ծրագրի հիմնադիրն է, և հայտնի էր իր կենդանիների կենսաապահովման և պահպանության հարցերով գործունեությամբ։ 1996 թվականին հիմնադրված «Ոչ մարդկային իրավունք» ծրագրի խորհրդի անդամ է  ։ 2002 թվականի ապրիլին նրան անվանել են ՄԱԿ-ի խաղաղության դեսպանորդ։
Գահերի խաղ (5-րդ եթերաշրջան)
Անձնակազմ
Հինգերորդ եթերարջանի ստեղծագործական անձնակազմում ներառված էին գործադիր պրոդյուսերներ և շոուռաներներ Դավիթ Բենիոֆը և Դ․ Բ․ Վեյսը, պրոդյուսեր Բրայեն Կոգմանը և Դեյվ Հիլը, ով նախկինում աշխատել էր Բենիոֆի և Վեյսի օգնականը ։ Հեղինակ Ռ․ Ռ․ Ջորջ Մարթինը, ով գրել էր առաջին չորս սեզոնների առաջին սերիաները, չի գրել ոչ մի սերիա հինգերորդ եթերաշրջանի համար, քանզի նա աշխատում էր վերջացնել իր շարքի վեցերորդ նովելը՝ «The Winds of Winter»-ը ։ Հինգերորդ եթերաշրջանի ռեժիսյորական անձնակազմում էին Մայքլ Սլովիսը (սերիաներ 1 և 2), Մարկ Միլոդը (սերիաներ 3 և 4), Ջերեմի Փոդեսվա (սերիաներ 5 և 6), Միգել Սապոչնիկը (սերիաներ 7 և 8) և Դավիթ Նաթերը (սերիաներ 9 և 10) ։
Ջեյն Գուդոլլ
Վաղ տարիներ
Վալերի Ջեյն Մորրիս Գուդոլլը ծնվել է 1934 թվականին Լոնդոնում՝ բիզնեսմեն Մորթիմեր Հերբերթ Մորրիս Գուդուլի և վիպասան Մարգարեթ Միֆանվե Յոզեֆի ընտանիքում (վերջինս գրում էր Վաննե Մորրիս-Գուդոլլ գրական կեղծանվանբ)։
Գահերի խաղ (5-րդ եթերաշրջան)
Գրությունը
Այս եթերաշրջանը պարունակում է ավելի շատ օրիգինալ նյութ քան նախորդ եթերաշրջանները ։ Մարթինի նովելներից շեղումները մասամբ վերագրվում են նրան, թե ինչպես են հեռուստասերիալները օգտագործում տպագրված նովելային շարքերը, նաև ղեկավարների կարծիքներին և դերասանների հնարավորություններին։ Օրինակ՝ Սանսա Սթարքը ժամանում է Վինթերֆել Ռամսեյ Բոլտոնի հետ ամուսնանալու համար   ։ Հարցազրույցի ժամանակ շոուի հեղինակ Դավիթ Բենիոֆը բացատրում է, որ Սոֆի Թերների կերպարային զարգացումը որպես դերասանուհի այն պատճառներից մեկն էր, որ նրանք որոշեցին տալ այդ հերոսին ավելի դրամատիկ տեսարաններ։ Հեղինակը ասում է․«Մասնավորապես Սանսայի և Արյայի պատմությունները ավելի մութ ու տխուր տեսարաններ են ներկայացնում։ Իրոք հրաշալի է, որ նրանք երկուսն էլ դարձան շատ հիանալի դերասանուհիներ» ։ Բրայն Կոգմենը ավելացնում է, որ ավելի ճիշտ էր Վինթերֆելի պատմության տեսարանները տալ մի դերասանուհու, ով արդեն շատ հայտնի և հանրաճանաչ էր հանդիսատեսի համար, քան բերել մեկ այլ նոր դերասան ։
Տեսանկարահանում
Հինգերորդ եթերաշրջանի տեսանկարահանումները սկսել են 2014 թվականի հուլիսին Բելֆաստում ։ and ended in December 2014. Հյուսիսային Իռլանդիայի վայրերից մեկն էլ, որտեղ իրականցվում էին նկարահանումները, Բինեվենագ սարի լանջն էր ։
Ջեյն Գուդոլլ
Վաղ տարիներ
Մանկության տարիներին Գուդոլլի հայրը նրան տալիս է Յուբիլե անունով մի խաղալիք շիմպանզե։ Խաղալիքի հանդեպ իր սերը դեռ վաղ տարիքում հիմք դրեց կենդանիների հանդեպ սիրուն։ Այսօր Յուբիլեն գտնվում է Լոնդոնի Գուդոլլի շքապահարանում։ «Մորս ընկերները սարսափում էին այս խաղալիքից՝ մտածելով, որ դա ինձ վախեցնում է և ինձ մղում է մղձավանջների» ։
Գահերի խաղ (5-րդ եթերաշրջան)
Տեսանկարահանում
Տեսարաններից որոշները, որոնք տեղի են ունեցել Դորնի իշխանությունում տեսանկարահանվել են Իսպանիայում 2014 թվականի հոկտեմբերին ։ Այստեղի գլխավոր վայրերից էին Սեվիլի Ալսազարը և Օսունայի համալսարանը ։ Հոկտեմբերի 14-ին որոշ տեսարաններ նկարահանվեցին Կորդոբայի Ռոման կամրջի վրա ։ Բենիոֆը և Վեյսը ասում են, որ հինգերորդ եթերաշրջանը պետք է ընդգրկեր հետահայաց տեսարաններ, որոնք նրանք մինչ այդ անտեսել էին, և որ Կորդոբան պետք է ներկայացներ Վոլանտիս քաղաքը ։
Սերսեյի «Dance with Dragons» սերիայի քավության քայլքը տեսանկարահանվել է Խորվաթիայի Դուբրովնիկ քաղաքի Ստրադուն փողոցում Դուբրովնիկ Մայր տաճարի և Սպոնզա պալատի միջև ։ 2014 թվականի հոկտեմբերի սկզբին ։ Մերինի տեսարանները կրկին նկարահանվել են Սփլիթ, Խորվաթիայի Դիոցլետիանի խալատում և Սփլիթի հյուսիսում գտնվող Քլիս Ֆորթրեսում։
Ջեյն Գուդոլլ
Վաղ տարիներ
Գուդոլլն ունի մի քույր՝ Ջուդիթը, ով ծնվել է քրոջ ծննդյան նույն օրը։ Երկու քույրերի տարիքային տարբերությունը 4 տարի է։
Գահերի խաղ (5-րդ եթերաշրջան)
Դերաբաշխում
Հինգերորդ եթերաշրջանում գլխավոր դերասանական կազմին ավելանում են նախորդում արդեն ներկայացած դերասաններ Ինդիրա Վարմանը (Էլարիա Սենդ), Միշիել Հուիսմանը (Դաարիո Նահարիս), Նատալի Էմանուելը (Միսանդեի), Դին-Չառլզ Չեփմենը (Թոմեն Բարատեոն), Թոմ Վլաչշիհան (Ժաքեն Հգար) և Մայքլ ՄակԷլհատոնը (Ռուզ Բոլտոն) ։
Ջեյն Գուդոլլ
Աֆրիկա
Գուդոլլը միշտ հետաքրքրված է եղել կենդանիներով և Աֆրիկայով, որը նրան 1957 թվականին բերեց Քենիա՝ իր ընկերոջ ֆերմա ։ Այստեղից նա քարտուղարի աշխատանք է ձեռք բերում և իր ընկերոջ խորհրդով զանգահարում է Լուիս Լիքին, ով քենիացի նշանավոր հնէաբան ու պրիմատոլոգ էր։ Լիքին հավատում էր, որ գոյություն ունեցող հսկա կապիկների ուսումնասիրությունը կարող է վաղ հոմիդների (վաղ մարդու ) վարքագիծի վերաբերյալ ցուցումներ հանդիսանար և փնտրում էր շիմպանզեների հետազոտող, չնայած այդ գաղափարով նա ոչ մեկի հետ չէր կիսվում։ Փոխարենը նա առաջարկեց Գուդոլլին որպես քարտուղար աշխատել իր մոտ (հարցազրույցներից մեկի ժամանակ Գուդոլլը խոստովանել է, որ այն իրականում աշխատանք համարել չի կարելի, քանի որ նա զբաղվում էր իր սիրած գործով և չէր վարձատրվում դրա համար )։ Նրա կնոջից՝ Մարի Լևիցկից հավանություն ստանալուց հետո, Լուիսը Գուդոլլին ուղարում է Տանզանիայում գտնվող Օլդուվայ կիրճ, որտեղ տեղեկացնում է իր պլանների մասին։
Գահերի խաղ (5-րդ եթերաշրջան)
Դերաբաշխում
Հինգերորդ եթերաշրջանում Դորնի շրջանը ներկայացվում է որպես տեղադրություն։ Ալեքսանդր Սիդդիգը միանում է դերասանական կազմին որպես Դորան Մարթել, Դորնի կառավարիչ արքայազն և Օբերին Մարթելի ավագ եղբայր, մինչդեռ իր որդի Տրիստան Մարթելը ներկայանում է որպես Թոբի Սեբաստիան։ Սերսեյի դստեր Միրցելլա Բարատեոնի դերում, ով Դորանի խնամակալն է և նշանված է Տրիստանի հետ, խաղում է Նել Թայգեր Ֆրին ։ Առաջին երկու եթերաշրջաններում այս դերում ներկայանում է Այմի Ռիչարդսոնը ։ ԴեՕբիա Օպարեի՝ Դորնիշ պալատի պահակի կապիտանի դերում ներկայանում է Արեո Հոտահը ։ Օբերին Մարթելի երեք ավագ ապօրինի դուստրերի դերերում խաղում են Քեյշա Քասթլ-Հյուգեսը (Օբարա Սենդ), Ջեսիկա Հենվիկը (Նիմերիա Սենդ) և Ռոսաբել Լաուրենտի Սելերսը (Տիեն Սենդ) ։
Քինգս Լենդինգում Ջոնաթան Փրայսը միանում է դերասանական կազմին որպես Հայ Սփերոու՝ ռազմատենչ հավատացյալների առանջնորդ Քինգս Լենդինգում, մինչդեռ Հաննա Վադինգհամը ներկայացնում է Սեպտա Ունելային՝ «the Faith of Seven»-ի կառավարման խորհրդի անդամներից մեկին ։ Նել Վիլիամսը պատկերում է երիտասարդ Սերսեյ Լենիստերին , մինչդեռ Ջոդհի Մեյը՝ Մեգի Ֆրոգին՝ բախտ բացողին ։
Ջեյն Գուդոլլ
Աֆրիկա
1958 թվականին Լիքին Գուդոլլին ուղարկում է Լոնդոն՝ Օսման Հիլլի և Ջոն Լեպիերի հետ պրիմատների վարքագիծն ու անատոմիան ուսումնասիրելու համար ։ Լիքին միջոցներ էր հավաքում, և 1960 թվականի հուլիսի 14-ին Գուդոլլը ուղևորվել է Գոմբե Սթրիմ ազգային պարկ, դառնալով առաջին «Տրիմատը» («Տրիմատներ» -ը հաճախ անվանում են նաև Լիքիի հրեշտակներ ։ Նրանք երեք կանայք են՝ Ջեյն Գուդոլլը, Դին Ֆոսսին և Բիրուտե Գալդիկասը, ովքեր զբաղվել են պրիմատների ուսումնասիրությամբ) ։ Հետազոտությունների ժամանակ Գուդոլլի հետ էր նաև իր մայրը (անվտանգության նկատառումներից ելնելով, որը պահանջել էր Դեյվիդ Անսթեյը)։ Այդ ժամանակ Տանզանիան «Տանգանիկա» էր կոչվում և Բրիտանիայի պրոտեկտորատ էր ։
Գահերի խաղ (5-րդ եթերաշրջան)
Դերաբաշխում
Էնզո Սիլենտին միանում է որպես Եզզան՝ Յունկացի ազնվական և ստրկավաչառ, մինչդեռ Ադեվեյլ Ակինուոյե-Ագբաջեն՝ որպես Մալկո՝ ստրկավաճառ, ով նովելներում չի էլ հայտվում ։ Քասթլ Բլեքում և Պատի մյուս կողմում նոր դերասաններ են հայտնվում, որոնցից է Մայքլ Կոնդրոնը որպես Բովեն Մարշ՝ Նայթս Վոտչի առաջին կարգադրիչ ։ Ջ․ Ջ․ Մերֆին, ով ներկայացնում է Նայթս Վոտչի աստիճանավոր Դենիս Մելիստերին, մահանում է 2014 թվականի օգոստոսին իր առաջին տեսարաններում նկարվելուց հետո։ Նրա փոխարեն հետագայում ոչ մեկ չի նկարահանվում ։ Հինգերորդ եթերաշրջանի համար փոխարինված դերերից մեկը Ռոս Օ'Հեննեսիի դերն էր որպես Բոնսի լորդ։ O'Հեննեսին փոխարինում է Էդուարդ Դոգլիանիին, ով վերջին անգամ երևացել է երրորդ եթերաշրջանի պրեմիերային ։ Չարլզ Դենսը, ում հերոսը մահանում է նախորդ եթերաշրջանի ժամանակ, վերադառնում է այս եթերաշրջանի մեկ սերիայի ժամանակ, որպեսզի ներկայացնի Թայվին Լենիստերի դին ։
Ջեյն Գուդոլլ
Աֆրիկա
Լիքին 1962 թվականին Գուդոլլին ուղարկում է Քեմբրիջի համալսարան՝ հոգալով ֆինանսական ծախսերը։ Նա գնում է Նյուհեմ քոլեջ, որտեղից էլ ստանում է էթոլոգիայի դոկտորի աստիճան ։ Նա դարձավ ութերորդ մարդը, ում թույլ են տվել սովորել դոկտորի աստիճանի համար՝ չունենալով գիտությունների բակալավրի աստիճան ։ Նրա թեզը ավարտին է հասցվել 1965 թվականին, դասախոսը Ռոբերտ Հինդն էր։ Թեզի վերնագիրն էր՝ «Ազատ ապրող շիմպանզեների վարքագիծը», որտեղ մանրամասնել է Գոմբե արգելոցում իր առաջին հինգ տարվա ուսումնասիրությունները ։
Գահերի խաղ (5-րդ եթերաշրջան)
Գովազդում
Կես ժամ տևողությամբ վավերագրական ֆիլմը՝ «Game of Thrones: A Day in the Life»-ը հեռարձակել է HBO-ն 2015 թվականի փետրվարի 8-ին։ Այնտեղ ներկայացված էր հինգերորդ եթերաշրջանի մեկ օրվա նկարահանումները Բելֆաստում, Դուբրովնիկում և Օսունայում ։
Ջեյն Գուդոլլ
Անձնական կյանք
Գուդոլլը երկու անգամ է ամուսնացել։ 1964 թվականի մարտի 28-ին նա ամուսնացել է հոլանդացի ազնվական, վայրի բնության լուսանկարիչ բարոն Հուգո վան Լևիցկի հետ՝ Լոնդոնում գտնվող Չելսիի հին եկեղեցում։ Ամուսնության ժամանակ նա հայտնի է դարձել բարոնուհի Ջեյն Վան Լևիցկի-Գուդոլլ անվանմբ։ Զույգը ունի մի որդի՝ Հյուգո Էրիկ Լուիսը (ծնվ. 1967)․ նրանք ամուսնալուծվել են 1974 թվականին։ Մեկ տարի անց Ջեյնն ամուսնացել է Դերեք Բրյասեսոնի հետ (ով Տանզանիայի խորհրդարանի անդամ է և այդ երկրի ազգային պարկերի տնօրենը)։ Վերջինս մահացել է 1980 թվականի հոկտեմբերին քաղցկեղից ։ Տանզանիայի կառավարությունում երկրի ազգային պարկերի համակարգի ղեկավարի տաշտոնը կրելը օգնել է իր կնոջը՝ Գուդոլլին իր հետազոտական նախագիծի հարցերում ։
Գահերի խաղ (5-րդ եթերաշրջան)
Գովազդում
Առաջին պաշտոնական թրեյլերը թողարկվել է 2015 թվականի հունվարի 30-ին ։ Իսկ եթերաշրջանի երկրորդ թրեյլերը թողարկվել է 2015 թվականի մարտի 9-ին ։
Ջեյն Գուդոլլ
Անձնական կյանք
Գուֆոլլը մեծ հետաքրքրություն է տածել Բիգֆութների նկատմամբ ։
Երբ նրան 2010 թվականի սեպտեմբերին հարցրել են՝ արդյոք նա հավատում է Աստծուն, նա ասել է․
Գահերի խաղ (5-րդ եթերաշրջան)
Հյուր դերակատարներ
։ Դորնում։
Ջեյն Գուդոլլ
Հետազոտությունները Գոմբե Սթրիմ ազգային պարկում
Գուդոլլը հայտնի է շիմպանզեների սոցիալական և ընտանեկան կյանքի ուսումնասիրություններում։ Նա սկսել է ուսումնասիրել Կասակելա շիմպանզեների համայնքը 1960 թվականին՝ Տանզանիայի Գոմբե Սթրիմ ազգային պարկում ։ Համալսարանական կրթություն չունենալով Գուդոլլը դիտարկում էր շիմպազեների վարքագիծը ։ Կապիկներին համարակալելու փոխարեն նա նրանց անունները էր տալիս, օրինակ՝ Ֆիֆի և Դեյվիդ Գրեյբորոդ, և դիտարկում էր, որ նրանք ունեն ունիկալ և եզակի անհատականություններ ։ Նա նկատեց, որ «միայն մարդը չէ, ով ունի անհատականություն, ռացիոնալ մտածելակերպ և զգացմունքներ՝ ուրախության և վշտի նման» ։ Նա շիմպանզեների մոտ նկատեց նաև այնպիսի վարքագիծ, որը վերաբերում է «մարդկային» գործունեությանը, ինչպիսիք են՝ գրկելը, համբուրելը, մեջքին ձեռքով շոյելը, անգամ խուտուտը ։ Գուդոլլը պնդում էր, որ այս ժեստերը վկայում են այն մասին, որ «մերձավոր, աջակցող, սիրողական հարաբերությունները, որոնք զարգանում են ընտանիքի անդամների և համայնքի ներսում գտնվող այլ անհատների միջև, կարող են մնալ ողջ կյանքի ընթացքում ավելի քան 50 տարի» ։ Այս բացահայտումները ցույց են տալիս գեներից բացի շիմպանզեների և մարդկանց նմանությունները, որոնք կարելի է տեսնել զգացմունքների, բանականության, ընտանեկան և սոցիալական հարաբերությունները դիտարկելով։
Գահերի խաղ (5-րդ եթերաշրջան)
Վարկանիշ
Կատեգորիա:Սառույցի և կրակի երգը Կատեգորիա:2011 հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ջորջ Մարթին Կատեգորիա:HBO-ի բնօրինակ ծրագրեր
Ջեյն Գուդոլլ
Հետազոտությունները Գոմբե Սթրիմ ազգային պարկում
Գուդոլլի Գոմբե Սթրիմում անցկացրած հետազոտությունները գիտական համայնքում հայտնի են մինչև օրս երկու մեծ մարտահրավերների համար, այն է՝ միայն մարդիկ կարող են կառուցել և գործիքներ օգտագործել, և որ շիմպանզեները բուսակերներ էին ։ Հետևելով մի շիմանզեի տերմիտների թմբում սնվելուն, նա նկատեց, որ նրանք խոտը օգտագործում են որպես գործիք, այն մտցնում են տերմիտների թմբի անցքի մեջ, ապա խոտի վրա հավաքված տերմիտներին ուտում են ։ Շիմպանզեները օգտագործում են նաև ծառի ճյուղերը, և դրանք ավելի էֆֆեկտիվ օգտագործելու համար հեռացնում են դրանից տերևները, որը գործիքարտադրության մեջ կարելի է վաղ շրջան համարել ։ Մարդիկ երկար ժամանակ տարբերվում են կենդանիների մնացած թագավորություններից «Մարդ ինստրումենտալիստ» լինելու շնորհիվ։ Գուդոլլի հեղափոխական բացահայտումներին ի պատասխան Լուիս Լիքին գրել է․
Խաղաղ և ջերմ հարաբերություններից բացի, որը նա ուսումնասիրել էր, Գուդոլլը Գոմբե Սթրիմում նաև նկատեց շիմպանզեների կողմից դրսևորվող ագրեսիվ վարքագիծ։ Նա նաև հայտնաբերեց, որ շիմպանզեները պարբերաբար կարող են որսալ և ուտել ավելի փոքր պրիմատների, ինչպսիք են կոլոբուսները ։ Գուդոլլը հետևում էր՝ ինչպես են շիմպանզեների որսորդ խմբերը բոլոր հնարավոր կողմերիից շրջափակում կոլոբուսներին ծառերի սաղարթների վրա, ապա մի շիմպանզե հասնում ու սպանում է կոլոբուսին ։ Ապա մյուսները իրենց բաժինն էին վերցնում որսից, կիսվում մյուս անդամների հետ՝ ի պատասխան նրանց խնդրանքներին ։ Գոմբեի շիմպանզեները տարեկան սպանում և ուտում են պարկի կոլոբուսների մեկ երրորդին ։ Սա ինքնին կարևոր գիտական հայտանգործություն էր, որը մարտահրավեր էր նետում շինպանզեների դիետայի և վարքագծի մինչև այդ եղած ըմբռնումներին։
Նա 1974-1978 թվականների Գոմբեի Շիմպանզեների պատերազմը (հայտնի է նաև «Չորս տարվա պատերազմ» անվանումով) նկարագրել է իր «Through a Window: My Thirty Years with the Chimpanz» հուշագրության մեջ։ Նրա բացահայտումները հեղափոխեցին շիմպանզեի վարքագծի վերաբրյալ ժամանակակից գիտելիքները և ապացուցեցին նաև մարդկանց և շիմպանզեների միջև սոցիալական նմանությունների առկայությունը, չնայած շատ ավելի մութ կերպով։
Գուդոլլը ավանդական սովորույթից հեռացել է՝ իր ուսումնասիրվող պրիմատներին համարակալելու փոխարեն անուններ տալով։ Նրան այլ հետազոտողներից առանձնացնում էր այն, որ զարգացնելով շիմպանզեների հետ սերտ փոխհարաբերություններ, նա մինչև այսօր միակ մարդն է, որը երբևէ ընդունվել էր շիմպանզեների հասարակության կողմից։ Նա շիմպանզեների խմբի ամենաերիտասարդ անդամն էր՝ 22 ամիս ժամանակահատվածով։ Գոմբեում գտնվելու ժամանակ Գուդոլլը անվանել հետևյալներին ․
Ջեյն Գուդոլլ ինստիտուտ
Այսօր Գուդոլլը իր գրեթե ամբողջ ժամանակը նվիրում է շիմպանզեների և շրջակա միջավայրի շահերի պաշտպանությանը` տարեկան ճանապարհորդելով մոտ 300 օր ։ Գուդոլլը նաև Աֆրիկայից դուրս աշխարհի ամենամեծ շիմպանզեների արգելոցի (Ֆլորիդա) խորհրդի անդամ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1934 ծնունդներ Կատեգորիա:Անգլիացի կենսաբաններ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Անգլիացի պրիմատոլոգներ Կատեգորիա:Պրիմատոլոգներ Կատեգորիա:Անգլիացի մարդաբաններ Կատեգորիա:Մարդաբաններ Կատեգորիա:Բուսակերներ Կատեգորիա:Կին մարդաբաններ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կոդավարդիսուբանի
Կոդավարդիսուբանի (კოდავარდისუბანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 760 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 21 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 150 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Հոմեայի ընտանիք
Հոմեայի ընտանիք, տրանսնեպտունային մարմինների խումբ է, նման ուղեծրի էլեմենտներով, և գործնականորեն միանման սպեկտրներով, որը համապատասխանում է համարյա մաքուր սառույցի սպեկտրին։ Հաշվարկները ցույց են տվել, որ այս մարմինների խումբը իրենից ներկայացնում է տրանսնեպտունային աստերոիդների խումբ ։ Ենթադրվում է, որ ընտանիքի բոլոր անդամները հանդիսանում են մեկ մարմնի բեկորներ, որոնք առաջացել են այս մարմնի և մեկ այլ խոշոր մարմնի բախման արդյունքում ։
Առանձնահատկությունները
Ընտանիքը անվանվել է գաճաճ մոլորակ Հոմեայի անունով (նախնական նշանակումը՝ 2003 EL61), որը հանդիսանում է այս խմբի խոշորագույն անդամը և հավանաբար մայր մարմնի հիմնական բեկորներից մեկը։ Բացի նրանից ընտանիքի մեջ են մտնում ևս մի քանի բավականին խոշոր Կոյպերի գոտու մարմիններ, որոնց ուղեծրային արագությունը չի գերազանցում 150 մ/վ ։ Բոլոր ընտանիքի անդամները իրենցից ներկայացնում են սառցե մարմիններ, և որպես հետևանք, ունեն բավականին մեծ ալբեդո և չափեր՝ 400-ից մինչև 700 կմ տրամագիծ։ Այդ պատճառով նրանցից ամենախոշորները կարող են դիտարկվել արդեն ոչ որպես աստերոիդներ, այլ գաճաճ մոլորակներ։ Չնայած, պետք է նշել, որ եթե պարզվի, որ նրանց ալբեդոն սխալ է, ապա այս մարմինների չափերը կլինեն զգալիորեն ավելի փոքր և նրանք կարող են հեշտությամբ զրկվել այդ անվանումից։
Իրական ուղեծրի էլեմենտների բաշխումը ընտանիքի անդամների միջև համեմատաբար մեծ չէ և կազմում է մոտ 5 % մեծ կիսաառանցքների համար, մոտ 1,4 ° ուղեծրի թեքման համար և 0,08 էքսցենտրիսիտետների համար։
Ընտանիքի անդամների համար բնորոշիչ է չեզոք գունային ցուցիչը, վառ արտահայտված կլանման գծերով սպեկտրի ինֆրակարմիր հատվածում 1,5 և 2,0 մկմ երկարության վրա, որը բնորոշիչ է ջրային սառույցի համար ։
Ձևավորումը և էվոլյուցիան
Ենթադրվում է, որ ծնող աստերոիդը, որից առաջացել է ընտանիքը, ունեցել է ոչ պակաս քան 1600 կմ տրամագիծ և ունեցել է ոչ ավելին քան 2000 կգ/սմ³ խտություն, և հավանաբար նման է եղել այլ գաճաճ մոլորակներին, Պլուտոնին կամ Էրիսին։ Այս բախման արդյունքում Հոմեան կորցրել է իր նախնական զանգվածի մոտ 20 %, հիմնականում սառույցի տեսքով, և հետևաբար դարձել է ավելի խիտ ։
Ընտանիքի անդամների ներկայիս ուղեծրի տարրերը չեն համապատասխանում նրա առաջացման բախումային վարկածին։ Որպեսզի բացատրվի ներկայիս ուղեծրային տարրերի բաշխումը, պետք է ենթադրել, որ նախքան բախումը մարմինը շարժվում էր ոչ պակաս քան 400 մ/վ արագությամբ, սակայն այդ դեպքում նրա բեկորների ցրվածությունը կլիներ անհամեմատ ավելի մեծ, քան դիտարկվում է հիմա ընտանիքի անդամների մոտ։ Այս խնդիրը առանձնահատուկ է միայն Հոմեայի համար, բոլոր մնացած ընտանիքի անդամների համար, ներկայիս բաշխման համար անհրաժեշտ էր, որ ծնող մարմինը շարժվեր ընդամենը 140 մ/վ արագությամբ։ Այսպիսի տարբերության բացատրման համար առաջ է քաշվել վարկած, ըստ որի Հոմեայի նախնական ուղեծրի տարրերը մոտ են եղել մնացած ընտանիքի անդամներին, և դրանք փոփոխվել են ևս մեկ անգամ երկրորդային բախման արդյունքում մեկ այլ աստերոիդի հետ։ Արդյունքում, ի տարբերություն այլ ընտանիքի անդամների, Հոմեան ունի ոչ կայուն, քաոտիկ ուղեծիր, որը գտնվում է Նեպտունի հետ 7:12 ռեզոնանսի մեջ, ինչը հանգեցնում է գաճաճ մոլորակի էքսցենտրիսիտետի անընդհատ մեծացմանը ամեն Նեպտունի հետ մերձեցման արդյունքում։ Հավանաբար հենց այս մեխանիզմն էլ բերել է ներկայիս մեծ էքսցենտրիսիտետի արժեքին ։
Ընտանիքի առաջացման երկրորդ վարկածը ենթադրում է ավելի բարդ առաջացման մեխանիզմ՝ մայր մարմնի բախման արդյունքում արտանետված բեկորները չեն ցրվում տարածության մեջ, այլ մնում են Հոմեայի ուղեծրում և ժամանակի հետ կպնում են իրար ձևավորելով արբանյակ, որը մակընթացային ազդեցության տակ աստիճանաբար հեռանում է Հոմեայից և ինչ-որ ժամանակիպահին քանդվում է այլ մարմնի հետ երկրորդային բախման արդյունքում։ Ընդ որում, նրա բեկորները ցրվում են տարածության մեջ, կազմելով ընտանիքը։ այս վարկածը ենթադրում է, որ ընտանիքի աստերոիդների շարժման արագությունները չեն գերազանցելու 190 մ/վ, որը արդեն իսկ ավելի մոտ է ընտանիքի անդամների հաշվարկված արագությանը, որը կազմում է 140 մ/վ։ այն նույնպես թույլ է տալիս բացատրել Հոմեայի և ընտանիքի հիմնական աստերոիդների արագությունների հսկայական տարբերությունը, որը ըստ հաշվարկների չպետք է անցնի 900 մ/վ-ից ։
Հնարավոր է, որ Հոմեան միակ էլիպտիկ ձևի արագ պտտվող մարմինը չե Կոյպերի գոտում։ 2002 թվականին Ջուիտը և Շեփարդը ենթադրեցին, որ մեկ այլ գաճաճ մոլորակ (20000) Վարունան, իր պտտման արագության հետևանքով նույնպես կարող է ունենալ ձգված տեսք։ Սկզբնական ժամանակներում Արեգակնային համակարգի տրանսնեպտունային հատվածում գտնվում էին անհամեմատ ավելի շատ քանակով մարմիններ, քան հիմա, որը և բարձրացնում էր նրանց բախումների հավանականությունը։ Սակայն Նեպտունի ձգողական ազդեցության տակ դրանցից շատերը արտամղվել են Ցրված սկավառակի ավելի հեռու գոտիներ։
Այսօրվա դրությամբ Կոյպերի գոտին հանդիսանում է բավականին քիչ բնակեցված տարածք, որտեղ մարմինների միջև բախումների հավանականությունը չափազանց փոքր է և կազմում է ավելի քիչ քան 0,1 %։ Ի սկզբանե, այսինքն չափազանց վաղ ժամանակներում, այս խումբը Կոյպերի գոտում նույնպես չէր կարող առաջանալ, քանի որ առաջացման ժամանակից մինչև մեր ժամանակները այն արդեն ցրված կլիներ Նեպտունի ձգոզության ազդեցության տակ։ Հետևաբար, Կոյպերի գոտում այսպիսի խիտ տեղաբաշխված աստերոիդների ընտանիքի առկայությունը կարող է վկայել նրա համեմատաբար երիտասարդ տարիքի մասին։ Ինչպես նաև այն մասին, որ այս ընտանիքը առաջացել է Ցրված սկավառակի տարածքում, և հետագայում, ձևավորումից հետո, տեղափոխվոլ է Կոյպերի գոտի։
Մաթեմատիկական մոդելավորումը ցույց է տվել, որ Արեգակնային համակարգում այսպիսի երկրորդ աստերոիդների առկայության հավանականությունը կազմում է մոտ 50 %, այնպես, որ շատ հավանական է, որ Հոմեայի ընտանիքը հանդիսանում է միակ տրանսնեպտունային աստերոիդների ընտանիքը ։ Ըստ գնահատականների այսպիսի բախում ցրված սկավառակում տեղի է ունենում ոչ հաճախ քան մեկ անգամ միլիարդ տարվա ընթացքում, այդ պատճառով, պետք է ենթադրել, որ սա բավականին ծեր ընտանիք է, որն առաջացել է Արեգակնային համակարգի ձևավորման սկզբնական ժամանակաշրջանում ։ Սակայն այս վարկածը հակասում է մյուս գիտնականների ենթադրություններին, որոնք նշում են այս մարմինների բարձր պայծառությունը, որը վկայում է այն մասին, որ դրանք ունեն համեմատաբար երիտասարդ մակերևույթ ոչ ավելին քան 100 միլիոն տարին։ Սա բավականին տարօրինակ է, քանզի միլիարդավոր տարիների ընթացքում, արեգակնային ճառագայթման ազդեցության տակ սառույցը պետք է դառնար մասնակիորեն կարմրավուն և մթներ։ Բարձր ալբեդոն վկայում է կամ մարմնի երիտասարդ լինելու մասին, կամ որը ավելի հավանական է, մակերևութային սառույցի պարբերական նորացման մասին։ Հնարավոր է, որ դա տեղի է ունենում ավելի փոքր աստերոիդների հետ երկրորդական բախումների հետևանքով ։
Գյոլեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ձմեռանոցներ
Նովոե Ռակոմո
Նովոե Ռակոմո (Новое Ракомо), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 101 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի բնակավայրեր
Բոբովցի (գյուղ, Ստորոժինեցի շրջան)
Բոբովցի (Бобівці), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Ստորոժինեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բոբովցի գյուղում բնակվում էր 1 852 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Ստորոժինեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1421 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(7632) Ստանիսլավ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,225655 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0242 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4271 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1212,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,296837 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,39° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1982 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կառնուտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Կառնուտ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 5 հուշարձան (10 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Երկրների զինված ուժերի թվաքանակի և ռազմականացված կազմավորումների ցանկ
Նշված է երկրների զինված ուժերի պահեստազորի և ռազմականացված կազմավորումների թվաքանակը։
24 ինքնիշխան պոտություններ չունեն զինված ուժեր
Դմիտրի Պոպով
Դմիտրի Լվովիչ Պոպով , ռուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան և կիսապաշտպան։ Սպորտի վարպետ (1990 թվական)։ Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստը 21 խաղ է անցկացրել նրա կազմում, խփել է 4 գնդակ։ Մասնակցել է ԱՄՆ-ում 1994 թվականի աշխարհի առաջնությանը։
Կարիերա
Սկսել է խաղալ 15 տարեկանում։ Չնայած նման մեծ տարիքին՝ բնական տվյալները թույլ են տվել իրենց դրսևորել և հայտնվել «Շիննիկում»։ 1984-ից խաղում էր դուբլերների կազմում՝ հաճախ փոխարինման դուրս գալով հիմնական թիմում։ 1987-ից սկսած՝ կայուն կերպով հանդես է եկել հարձակվողի դիրքում։
Մոսկվայի «Սպարտակը» հայտնվել է Օրջոնիկիձեի «Սպարտակի» դեմ «Շիննիկի» գավաթային խաղից հետո։ Այդ խաղին ներկա էր Օլեգ Ռոմանցևը, որը դիտում էր «Սպարտակի» ֆուտբոլիստներին։ Այդ խաղում Պոպովը գոլային փոխանցում կատարեց, իսկ դրանից հետո հրավեր ստացավ տեղափոխվել Մոսկվա։
1989 թվականի հուլիսից հանդես է եկել դուբլերների, 1990-ից՝ հիմքում։ Վերջնականապես ամրապնդվեց թիմում «Սպարտայի» դեմ արտագնա խաղից հետո, որին «Սպարտակը» հաղթեց 2:0 հաշվով։ Սկզբում խաղացել դեռ հարձակման, սակայն 1991 թվականին, ԲԿՄԱ-ի դեմ խաղից հետո, որտեղ հաջողությամբ չեզոքացրեց Միխայիլ Կոլեսնիկովին, տեղափոխվեց որպես ձախ կիսապաշտպան։
1993-ի հուլիսին 3 տարվա պայմանագիր է կնքել իսպանական «Ռասինգի» հետ, որն այդ մրցաշրջանում դուրս է եկել Պրիմերայում։ Ակումբում խաղացել է մինչև 1996 թվականի հունիսը։
1992-ին կոտրել է ոտքը, իսկ 1996-ի մայիսին ստացել է մենիսկի և աջ ծնկի խաչաձև կապանների պատռվածք, ինչի պատճառով բաց է թողել 1996-ի Եվրոպայի առաջնությունը ։
Ավելի ուշ խաղացել է «Կոմպոստելա» ակումբներում Սանտյագո դե Կոմպոստելա, Իսպանիա (1996-Հունիս 1999), «Մաքաբի»Թել Ավիվ, Իսրայել (1999 թվականի օգոստոս-դեկտեմբեր), «Տոլեդո» Իսպանիա (2000)։
Խաղային կարիերայի ավարտից հետո մշտապես բնակվում է Իսպանիայում։ Մարզել է Սանթանդերում գտնվող մանկապատանեկան թիմը, աշխատել է նաև տեղի «Ռասինգ» ակումբի պատանեկան թիմի հետ։
2002 թվականից զբաղվում է գործակալական գործունեությամբ։
2005 թվականին եղել է լողափնյա ֆուտբոլի Ռուսաստանի հավաքականի խաղացող ։
2006 թվականի դեկտեմբերից մտնում էր Մոսկվայի «Սպարտակի» սելեկցիոն շտաբ։ 2008թ. սեպտեմբերից աշխատել է «Սպարտակի» մարզական տնօրեն ։ 2016 թվականի օգոստոսին հեռացվել է սեփական դիրքից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տոլեդոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Ատոլ Ֆուգարդ
Ատոլ Ֆուգարդ (Harold Athol Lanigan Fugard, ), հարավաֆրիկյան վիպասան, դրամատուրգ, դերասան, թատրոնի և կինոյի ռեժիսոր :
Կենսագրություն
Ատոլ Ֆուգարդը ծնվել է 1932 թվականի հունիսի 11-ին Միդելբուրգում։ Հայրը եղել է իռլանդա-բրիտանական-ֆրանսիական ծագմամբ ջազ դաշնակահար, մայրը՝ աֆրիկացի։ 1935 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Պորտ Էլիզաբեթ ։ 1938 թվականին սկսել է հաճախել Marist Brothers College ։ Ատոլ Ֆուգարդը հաճախել է  տեխնիկական քոլեջ, այնուհետև սովորել է փիլիսոփայություն և սոցիալական մարդաբանություն Քեյփթաունի համալսարանում , որտեղից հեռացվեց 1953 թվականին՝ ավարտական քննություններից մի քանի ամիս առաջ ։ Աշխատել է Հյուսիսային Աֆրիկայում, Ասիայում։ 1958 թվականից իր կնոջ՝ գրող Շեյլա Ֆուգարդի հետ ապրել է Յոհանեսբուրգում, որտեղ ծառայել է որպես դպիր, կազմակերպել է թատրոն, որտեղ բեմադրել է սեփական պիեսները։ 1960-ականների սկզբից մասնակցել է ապարտհեյդի դեմ շարժմանը։ Տառապել է ալկոհոլիզմով, 1980-ականներին բուժվել է։ Մի քանի տարի կնոջ հետ ապրել է Սան Դիեգոյում , որտեղ դասավանդել է Կալիֆորնիայի համալսարանի թատրոնի և բալետի բաժնում ։ 2012 թվականին վերադարձել է Հարավային Աֆրիկա  ։
Ֆուգարդը կինոյում
Գևին Հուդը Ֆուգարդի «Ցոցի» վեպի հիման վրա 2005 թվականին բեմադրել է համանուն ֆիլմը, որը Օսկար մրցանակի է արժանացել որպես օտարալեզու լավագույն ֆիլմ ։
Ճանաչում
Ստացել է Օբի մրցանակ (1971), Թոնի մրցանակ (2011) և այլ մրցանակներ։ Հարվային Աֆրիկայի, ԱՄՆ-ի և Եվրոպայի մի շարք համալսարանների պատվավոր դոկտոր է     ։
Արտաքին հղումներ
-->
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի գրողներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի ակտիվիստներ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Տիեզերական թռիչք
Տիեզերական թռիչք, դեպի տիեզերք կամ տիեզերքով ճանապարհորդություն կամ տեղափոխություն։ Երկիր մոլորակի և տիեզերքի մեջ ակնհայտ սահման գոյություն չունի, իսկ Միջազգային ավիացիոն ֆեդերացիայի կողմից ընդունվել է Երկրի մակերևույթից 100 կմ բարձրության սահմանը։ Որպեսզի այդպիսի բարձրության վրա թռչող սարքը թռչի աերոդինամիկական ուժերի շնորհիվ, պետք է ունենալ տիեզերական առաջին արագություն, ինչը թռիչքն ավելի ուղեծրային է դարձնում, քան աերոդինամիկական ։ Ավիա և տիեզերական թռիչքների մեջ դասական բաժանումը գնալով փոքրանում է ենթաուղեծրային տիեզերանավերի և ուղեծրային ինքնաթիռների զարգացման շնորհիվ։
Պատմություն
Չնայած նրան, որ դեպի Լուսին, մոլորակներ և աստղեր ճանապարորդությունների մասին պատկերացումներ գոյություն ունեին շուտվանից, միայն 20-րդ դարում այն հնարավոր դարձավ` հրթիռային այնպիսի տեխնիկայի զարգացման պայմաններում, որոնք կարող էին բավարար արագություն ապահովել մոլորակից թռչելու համար։ Հրթիռներն այժմ էլ հանդիսանում են դեպի տիեզերք թռչելու միակ տարբերակը։ Հնարավոր է, որ առաջին մարդն, ով ցույց տվեց, որ հրթիռները կարելիէ օգտագործել դեպի անօդ տարածություն ճանապարհորդելու համար, շոտլանդացի աստղագետ Ուիլիամ Լեյտչն էր։ 1861 թվականին նա գրեց «A Journey Through Space» աշխատությունը, որը 1862 թվականին հրատարակվեց իր «God's Glory in the Heavens» գրքում ։ 1881 թվականին Նիկոլայ Կիբալչիչը զարգացրեց ձգողության ուժին դիմադրող հրթիռային թռչող ապարատի գաղափարը։ Մի քանի օրվա ընթացքում Կիբալչիչիը մշակեց տիեզերական թռիչք իրականացնելու հնարավորություն ունեցող թռչող ապարատի նախագիծը ։
Մալատքեշին
Մալատքեշին, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։ Գտնվում է Կապան քաղաքից 24 կմ հարավ-արևելք, Ողջի գետի ձախ ափին, սարավանդի վրա ։
Տիեզերական թռիչք
Տեսական սկիզբը և առաջին հրթիռները
Առաջին անգամ տիեզերական թռիչքների տեսական ասպեկտներն ուսումնասիրել է ռուս գիտնական Կոնստանտին Ցիոլկովսկին, ով ձևակերպեց հրթիռային շարժիչների հիմնական մաթեմատիկական դրույթները և դուրս հանեց Ցիոկկովսկու բանաձև։ Գերմանացի Հերման Օբերտը 1923 թվականին տվեց հրթիռային տեխնիկայի հիմնական հավասարումները և ցույց տվեց, թե ինչպես կարելի է առավելագույն չափով օգտակար բեռնվածություն հավաքել ցանկացած ուղեծրի վրա։
Մալատքեշին
Պատմություն
Հետագայում գյուղն ընդգրկվել է Ադրբեջանական ՍՍՀ-ի Զանգելանի շրջանում։ Արցախյան առաջին պատերազմի ժամանակ տարածքն անցել է Արցախի Քաշաթաղի շրջան։ 2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում տարածքը Քաշաթաղի ողջ շրջանի հետ անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ ։
Բնակչություն
1886 թվականին գյուղն ունեցել է 565, 1908-ին՝ 1361 , իսկ 1909-ին՝ 835 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Տիեզերական թռիչք
Տեսական սկիզբը և առաջին հրթիռները
Հիշատակված առաջին ինժեները և գիտնականը Ռոբերտ Հոգարդն էր, ով 1910 թվականին ստեղծեց փոքր հրթիռային շարժիչ։ 1926 թվականին նրան հաջողվեց ստեղծել առաջին հրթիռային շարժիչը, որ աշխատում էր հեղուկով։ Դեռ ավելի շուտ այս ոլորտում ակտիվ էր աստղագետ և հրթիռային տեխնիկայի ասպարեզում առաջինը հանդիսացող Մաքս Վալյեն։ Նա առաջինն էր, ով Եվրոպայում հեղուկ վառելիքի հետ փորձարկումներ արեց և հրթիռային շարժիչով մեքենա ստեղծեց, որն այժմ էլ գտնվում է գերմանական թանգարանում։ Բեռլինում փորձարկումներից մեկի ժամանակ պայթել է այրման խցիկը, և մետաղյա բեկորը սպանել է երեսունհինգամյա ինժեներին ։
Մալատքեշին
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Տիեզերական թռիչք
Տեսական սկիզբը և առաջին հրթիռները
Հրթիռաշինության հիմունքների ուսումնասիրումը որոշ մարդկանց համար մինչ 1930-ական թվականները նոր տեխնոլոգիաների զարգացման հիմքն էր հանդիսանում։ Տիեզերագնացության զարգացմանը նպաստող բացահայտումներ մեծ մասը պատկանում է Վերներ ֆոն Բրաունիին։
Բացի տեեխնիկական հիմնադրույթներից, հայտնի դարձավ նաև երկնային մեխանիկայի աստղագիտական նշանակությունը, որը տիեզերական թռիչքների նախադրյալն էր։
Բանակ և արդյունաբերություն
Տիեզերական տեխնիկայի զարգացումը սկզբում օգտագործում են գերմանական ռեյխում,որը նոր տեխնոլոգիաների մեջ Վերսալի պայմանագրի շրջանցման հնարավորություն է տեսնում։ Մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելը այդպես հայտնվեցին հետազոտական և արտադրողական համալիրներ Պենեմյունդում` Վերներ ֆոն Բրաունի ղեկավարության տակ. այնտեղ ստեղծվեց Ֆաու-2 հրթիռը։ Այն դարձավ առաջին դժվար կառավարվող հրթիռը աշխարհում և օգտագործվում էր Լոնդոնի և Անտվերպենի դեմ։ Հրթիռների այս տեսակը, որ հարաբերական դիպուկություն և ավերելու ընդունակություն ուներ, սխալ որոշում էր ռազմատնտեսական տեսանկյունից։ ԽՍՀՄ-ի և ԱՄՆ-ի ռազմական մարտավարություն մշակողները և քաղաքական գործիչները նկատեցին հրթիռային տեխնիկայի պոտենցիալը, ինչը նախ և առաջ նրա մեջ էր, որ հրթիռները գործնականորեն հնարավոր չէր կանգնեցնել կամ հայտնաբերել։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վերջին օրերին երկու պետությունների միջև «տիեզերական տեխնոլոգիաների մրցավազք» սկսվեց, ինչը շարունակվեց հաջորդ տասնամյակների ընթացքում։ Պատերազմից հետո ինչպես ամբողջական հրթիռները, այնպես էլ արդյունաբերական սարքավորումները և բազմաթիվ գիտնականներ և ինժեներներ ուղարկվեցին ԱՄՆ և ԽՍՀՄ։ Նրանք այնտեղ ձևավորեցին հրթիռաշինության հիմունքները հաջորդ տասնամյակների ընթացքում (Operation Paperclip):
Տիեզերական տեխնիկայով մրցակցությունը Սառը պատերազմի ժամանակ
Սպասվող սառը պատերազմի ժամանակ տիեզերական թռիչքները նախ և առաջ ունեին մասսայական հոգեբանական և քարոզչական նշանակություն։ Անկասկած ռազմական նշանակության հետ մեկտեղ դրանք սկսեցին ընկալվել որպես հզորության և արդյունավետության չափանիշներ։
Արբանյակային ճգնաժամի պատճառով 1957 թվականի հոկտեմբերին ամերիկյան հասարակությունը գիտակցեց, որ ԽՍՀՄ-ում գրեթե ամբողջությամբ վերացվել է տեխնիկական հետամնացությունը։ Այդ ժամանակվանից ԱՄՆ-ում նաև սկսեցին ամեն կերպ աջակցել տիեզերագնացությանը, և այդպես սկսվեց ակնհայտ տիեզերական մրցույթ։ Խորհրդային տիեզերական ծրագիրը շատ տեսանկյուններից առաջատար էր։ Սպուտնիկ-1-ի թողարկումից մեկ ամիս հետո թողարկվեց նաև առաջին սպուտնիկը, որ կարող էր կենդանի օրգանիզմ տեղափոխել։ Այդ կենդանի օրգանիզմը եղավ Լայկա անունով շունը, սակայն թռիչքը անհաջող ավարտվեց և շունը սատկեց թռիչքից 5-6 ժամ հետո։ 1961 թվականի ապրիլի 12-ին Յուրի Գագարինը դարձավ առաջին մարդը, ով թռել է դեպի տիեզերք, իսկ Լունա-2 և Լունա-9 արբանյակները առաջին անգամ իրականացրին համապատասխանաբար «կոշտ» (1959 թվական) և «փափուկ» (1966 թվական) վայրէջքներ Լուսնի վրա։ Որպես դրան հակահարված` Քենեդիի ղեկավարության տարիներին ԱՄՆ-ում ջանքեր էին գործադրում դեպի Լուսին փորձնական թռիչքի համար, որը 1969 թվականի հուլիսի 20-ին տեղի ունեցավ և դարձավ թերևս ամենամեծ իրադարձությունը սառը պատերազմի ժամանակահատվածում։ Իսկ թռիչքին հեռուստատեսությամբ հետևում էին կես միլիարդ հեռուստադիտողներ։
Չնայած NASA-ի տիեզերական ծրագրերի քաղաքական վարչությունը գտնվում էր և միչ այժմ էլ գտնվում է հասարակական ուշադրության կենտրոնում` նրա հիմնական ծրագրերը բացառապես հեղինակավոր ռազմական նախագծերն են։ Արհեստական արբանյակների երեք քառորդ մասը մինչև հիմա ծառայել են ռազմական նպատակների համար։ ԱՄՆ-ն 1959 թվականից ունեցել է արբանյակ-լրտեսներ, իսկ 1960 թվականից` մետեոարբանյակներ, տեղորոշման արբանյակներ և հարձակումներից նախազգուշացման արբանյակներ։
Կոդմանի
Կոդմանի (კოდმანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Տիեզերական թռիչք
Տիեզերական տեխնիկայով մրցակցությունը Սառը պատերազմի ժամանակ
ԽՍՀՄ-ն 1960-ական թվականից սկսեց հարակցման զորաշարժերի, երկարաժամկետ թռիչքների հետազոտությունները։ Հետազոտվում էր, թե ինչպես տիեզերագնացները կարող են դուրս գալ բաց տիեզերք` Սալյուտ-1 առաջին տիեզերական կայանից մինչև մշտապես բնակեցված Միր տիեզերական կայան։
Կոդմանի
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1030 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 24 կմ։
Տիեզերական թռիչք
Համագործակցություններ տիեզերագնացության ասպարեզում
Միջազգային համագործակցության շրջանակներում Միր կայան այցելեցին ԱՄՆ-ի և այլ երկրների աստղագնացները։
Խորհրդային Միության փլուզման և ֆինանսկան միջոցների անբավարարության պայմաններում գործընկերների անհրաժեշտություն առաջացավ։ Այդպիսով, Միր-2 նախագծի հիման վրա ստեղծվեց Միջազգային տիեզերական կայանը, ինչի առաջին մոդուլ Զարյան (Սալյուտ-9) պատրաստվեց Ռուսաստանի կողմից ամերիկյան Բոինգ կազմակերպության պատվերով և թողարկվեց 1998 թվականի նոյեմբերի 20-ին։ Սփեյս շաթլ ծրագրի փակումից հետո 2011 թվականին այդ սերիայի տիեզերանավերի թանկ ծառայության և շահագործման ռիսկի բարձր աստիճանի պատճառով դեպի ուղեծիր բոլոր տիեզերագնացներին տեղափոխում են «Սոյուզ» սերիայի ռուսական տիեզերանավերը։ Դա կապված էր նաև «Կոլումբիա» և «Չելենջեր» շաթլների վթարի հետ։
Կոդմանի
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 5 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Տիեզերական թռիչք
Գրականություն
Меркулов И. А. Полет ракет в мировое пространство. — М.: Изд-во ДОСААФ, 1958. — 88 с.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տիեզերագնացություն
Շամբայադ
Շամբայադ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Բեհեսնիի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Բեհեսնիի շրջանի համայնքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր Կատեգորիա:Ադըյամանի մարզի բնակավայրեր
1993-94 NBA մրցաշրջան
1993-94 NBA մրցաշրջան, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 48-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Հյուստոն Ռոքեթս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ յոթ խաղերի ընթացքում, «Ռոքեթս»-ը հաղթել է «Նյու Յորք Նիքս»-ին և ակումբի պատմության ընթացքում առաջին անգամ դարձել է չեմպիոն։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Արդահան
Արդահան, Արդահան, Արտան, Արտանի, Արտատաքան Հուր, Քաջատուն, Քաշաց բերդ, Քաջաց ցիխե, Քաջաց քաղաք, Քաջթաքալաքի - Քաղաք Մեծ Հայքի Գուգարք աշխարհի Արդահան գավառում, հետագայում՝ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում, Կուրի վերին հոսանքի շրջանում մի լայնատարած դաշտի արևելյան ծայրամասում, բարձրաբերձ լեռների ստորոտում, մոտ 1800 մ բարձրության վրա։ Ունի լեռնային ցուրտ կլիմա, ձմեռը տևում է 7-8 ամիս։ Հարավային մասում կա արհեստական լճակ, շրջակայքում՝ կաղնու անտառներ։
Պատմություն
IX դարում մտել է Արտանուջի Բագրատունյաց իշխանության մեջ։ 9-11-րդ դարերում Արդահանն առևտրական հանգույց էր արաբական խալիֆայության մեջ մտնող երկրներից դեպի Մերձսևծովյան երկրամասերը ձգվող առևտրաուղու վրա։ Արաբ պատմիչ Յահյա Անտիոքացու (XI դար) վկայությամբ, բյուգանդական զորքերը 1021 թ.-ին ավերել են Արդահանի գավառը, կոտորել բնակչությանը։ 1230-ական թթ․ քաղաքը գրավել են թաթար-մոնղոլները։ 1266 թ.-ից Արդահանը մտել է Սամցխե- Սաաթաբագո վրացական իշխանության մեջ։ 1555 թ.-ից, երբ Սամցխե-Սաաթաբագոն նվաճվեց օսմանյան Թուրքիայի կողմից, Արդահանը մտավ Չըլդըրի (Ախալցխայի) փաշայության Արդահան սանջակի մեջ։ Թուրք ուղեգիր էվլիյա Չելեբին (1611—1679) անձամբ եղել է Արդահանում (1640-ական թթ․) և գրել, որ Ա-ի «բերդն անառիկ մի ժայռի վրա է․ ունի քառակուսի ձև և ամրակուռ է․․․ Այս բերդը ցուրտ կլիմա ունի և այդ պատճառով այգիներ ու պարտեզներ չկան։ Պտուղները ստացվում են Աջարա բերդից և Թորթումից» (էվլիյա Չելեբի, 1967, էջ 113)։ Այնուհետև նշում է, որ Արդահանի բնակիչները կրոնասեր և պանդխտասեր մարդիկ են, զբաղվում են հիմնականում երկրագործությամբ, մի մասն էլ վաճառականներ են։
1828—1829 թթ.-ի ռուս-թուրքական պատերազմից առաջ Արդահանն ուներ մոտ 400 տուն բնակիչ, մեծ մասը՝ հայեր։ Նրանց զգալի մասը գաղթեց Ռուսաստան։ 1877—1878 թթ.-ի ռուս-թուրքական պատերազմից հետո Արդահանը Կարսի մարզի հետ անցավ Ռուսաստանին։ 1897 թ.-ի մարդահամարի տվյալներով Արդահանում ապրում էր 815 բնակիչ (136 տուն), մեծամասնությունը՝ հայեր, մնացածը՝ թուրքեր, ռուսներ, հույներ և հրեաներ։
1918 թ.-ի մարտի 3-ին Արդահան շրջապատեցին թուրքական զորքերը։ Քաղաքը պաշտպանում էին փոքրաթիվ հայ կամավորներ։ Թուրքական զորքին հաջողվեց կտրել Կարսի և Օլթիի հետ Արդահանի պաշտպանների հաղորդակցությունը։ Մարտի 6-ին Արդահանում իշխանությունն անցավ քաղաքի մուսուլմաններին։ 1918 թ.-ի վերջերից Արդահանը ենթարկվեց անգլիական օկուպացիոն զորքերի իշխանությանը, ապա վերամիացվեց Հայաստանին։ 1920 թ.-ի մայիսին Արդահանում եղան բնակչության հեղափոխական զանգվածային ելույթներ, որոնք սակայն չհանգեցին ապստամբության։ 1920 թ.-ի նոյեմբերին Արդահանը գրավեցին քեմալականները, և քաղաքի հայ բնակչությունն ստիպված եղավ գաղթել Արևելյան Հայաստան ու Վրաստան։ 1986 թ.-ի դրությամբ Արդահանը փոքրիկ քաղաք է, 1960 թ.-ի տվյալներով ուներ 7228 բնակիչ (թուրքեր ու քրդեր)։ Կա կաշվի, կոշիկի, բրդյա գործվածքների և գյուղատնտ․ գործիքների արհեստագործական արտադրություն։
Տնտեսություն
XX դարի սկզբին Արդահանում կար հինգ գործարան և ֆաբրիկա (աղյուսագործական, կաշեգործական են), 145 արհեստանոց, որոնցից 30-ը միավորված էր համքարային կազմակերպությունների մեջ։ Արդահանի հայ բնակչությունը զբաղվում էր հիմնականում արհեստներով, առևտրով և գյուղատնտեսությամբ։ Արդահանում վաճառահանում էր ցորեն, մրգեր, ոչխարի ապխտած միս, փայտանյութ։ Արդահանի կաթոլիկ հայերն ունեին 2 եկեղեցի (Ս․ Աստվածածին և Ս․ Գրիգոր) և 2 ուսումնարան։ Արդահանը Ռուսաստանին անցնելուց հետո բարգավաճեց։ Անցկացվեցին նոր ճանապարհներ, քաղաքը կապվեց հարևան շրջանների հետ։ Մինչև 1904 թ.-ը կառուցվեցին Արդահան—Ախալքալաք, Արդահան—Օլթի և Կարս—Արդահան ճանապարհները, որոնք ունեին նաև ռազմավարական նշանակություն։ Բացվեցին Արդահանից դեպի Յազգուլիմյան լեռնանցքը տանող և Արդահան— Ախալցխա ճանապարհները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Այրարատի բնակավայրեր Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր Կատեգորիա:Արդահանի մարզի բնակավայրեր
Նովոե Ռոժնովո
Նովոե Ռոժնովո (Новое Рожново), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Էդուարդ Եդիկիսելով
Էդուարդ Եդիկիսելով, հեռուստատեսային ֆիլմերի և հաղորդումների սցենարիստ, ռեժիսոր, երաժշտական կինոնկարների, վավերագրական և կարճամետրաժ խաղարկային ժապավենների հեղինակ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1932 թ. նոյեմբերի 18-ին՝ Թբիլիսիում։ Ավարտել է Թբիլիսիի թիվ 14 դպրոցը։ Դպրոցում սովորելու տարիներին զուգահեռաբար այցելում է երաժշտական դպրոցի ջութակի բաժինը, որոշ ժամանակ նվագում է Թբիլիսիի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում։ Այնուհետև տեղափոխվելով Մոսկվա՝ ընդունվում է Ֆինանսների ինստիտուտի հաշվիչ մեքենաների բաժինը, միևնույն ժամանակ աշխատում Գունավոր մետալուրգիայի ինստիտուտում։ Ավարտում է նաև Լենինգրադի թատերոնի, երաժշտության և կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտը։
Գործուղվում է Նորիլսկ և աշխատանքի անցնում Նորիլսկի լեռնամետալուրգիական կոմբինատում՝ որպես տնօրենի տեղակալ։ Մի խումբ ընկերների հետ ստեղծում է սիրողական հեռուստակենտրոն։ Առաջին հաղորդումը եթեր հեռարձակվեց 1960 թ. հունվարի 31-ին։ 1965 թ. Էդուարդ Եդիկիսելովը տեղափոխվում է Վոլգոգրադ և աշխատում տեղի հեռուստատեսությունում որպես երաժշտական ծրագրերի ռեժիսոր։ 1975-ականներին Հայաստանի պետական ռադիոընկերություն տնօրեն Ստեփան Պողոսյանի հրավերով գալիս է Երևան և աշխատում որպես երաժշտական հաղորդումների ռեժիսոր և խմբագիր, որտեղ աշխատել է մինչև 1991 թ.։ Եղել է Հայկական տեխնոլոգիական ակադեմիայի առաջին փոխտնօրենը։ Կենտրոն հեռուստաընկերությունում վարել է «Հայերը՝ մշակութային ազդարար» հաղորդումը, որը որոշ ժամանակ անց ընդհատվեց միջոցների բացակայության պատճառով։ Ներկայումս նախագահում է «Հայաստան-Վրաստան» մշակութային կապերի միությունը։
«Թբիլիսցիներ» միջազգային ակունբ
Ղեկավարում է նաև «Թբիլիսեցիներ» միջազգային ակումբը, որին կից գործում է «Աղջիկներ» անսամբլը և «Նաիրի» թատերական խմբակը։ Ակումբն ունի իր ամսաթերթը («Թբիլիսեցիներ») և ֆոնդը («Գթություն»)։
Ֆիլմեր
Ավելի քան երկու տասնյակ երաժշտական, վավերագրական և կարճամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմերի հեղինակ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Սարափ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Նյունմիժ
Նյունմիժ  (Нюньмиж), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզ ում։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր