cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Միչուրին (ֆիլմ)
Սյուժե
1912 թվական։ Մերժելով արտասահմանում աշխատելու ամերիկացիների առաջարկները՝ Միչուրինը շարունակում է իր հետազոտությունները Ռուսական կայսրությունում, չնայած նրան, որ նրա գաղափարները չեն ընկալվում ցարական կառավարության, եկեղեցու և իդեալիստական գիտության կողմից։ Միչուրինին աջակցում են երկրի նշանավոր գիտնականները, և նա շարունակում է համառորեն աշխատել։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Կոզլով քաղաքում (կենսաբանի ծննդավայր) փոքրիկ այգին դառնում է մեծ պետական տնկարան։
Հետաքրքիր փաստեր
Նկարահանվել է Կունցևո (հավանաբար Սլավյանսկի բուլվար մետրոյի ներկայիս կայարանի մոտ) և Միչուրինսկ քաղաքներում։
Եզրաս արքեպիսկոպոս Ներսիսյան
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի կրտսեր եղբայրը։
Կենսագրություն
Տեր Եզրաս արքեպիսկոպոս Ներսիսյանը ծնվել է 1959 թվականի հոկտեմբերի 3-ին, Էջմիածնի շրջանի Ոսկեհատ գյուղում։ 1977 թվականին ավարտել է Ոսկեհատի միջնակարգ դպրոցը։ 1978 թվականին մեկնել է զինվորական ծառայության, զորացրվելուց հետո, ընդունվել է Սուրբ Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարան։ 1983 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, Սուրբ Ստեփանոսի տոնի օրը, Տեր Ներսես եպիսկոպոս Պոզապալյանի ձեռամբ ձեռնադրվել է սարկավագ։ 1984 թվականին ավարտել է Գևորգյան հոգևոր ճեմարանը և պաշտպանել «Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցու «Ձեռնադրության Մաշտոցի» զարգացումը Ժ.-ԺԴ. դարերում» թեմայով ավարտաճառը՝ արժանանալով «գերազանց» գնահատականի։ 1985 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Վազգեն Ա. Վեհափառ Հայրապետի հրամանով ձեռամբ Տեր Ներսես եպիսկոպոս Պոզապալյանի, ձեռնադրվել է կուսակրոն քահանա։
1984-1986 թվականներին Գևորգյան հոգևոր ճեմարանում դասավանդել է «Ներածություն Հին Կտակարանի» առարկան։ 1986-1988 թվականներին սովորել է Լենինգրադի հոգևոր ակադեմիայում։ 1988 թվականին նշանակվել է Լենինգրադի հոգևոր հովիվ։ 2000 թվականի հոկտեմբերին, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հայրապետական բարձր տնօրինությամբ, նշանակվել է Նոր Նախիջևանի և Ռուսաստանի հայոց թեմի առաջնորդի պաշտոնակատար։ 2001 թվականի փետրվարի 21-ին պաշտպանել է վարդապետական թեզ՝ «Սանկտ Պետերբուրգի հայ համայնքի պատմությունը» թեմայով։ Նույն թվականի փետրվարի 22-ին, ձեռամբ Արարատյան Հայրապետական թեմի առաջնորդական փոխանորդ, գերաշնորհ Տ. Նավասարդ արքեպիսկոպոս Կճոյանի, ստացել է վարդապետական աստիճան։
Մենդելեևյան միջազգային օլիմպիադա
Մենդելեևյան միջազգային օլիմպիադա (ՄՄՕ, Международная Менделеевская олимпиада, ММО, International Mendeleev Olympiad, IMO), ամենամյա մրցաշար քիմիա առարկայից ավագ դպրոցի աշակերտների համար, որը սովորաբար անց է կացվում մայիս ամսվա ընթացքում։ Այն ի սկզբանե նախատեսված էր ԱՊՀ, Մերձբալթյան և հարավարևելյան Եվրոպայի երկրների աշակերտների համար, բայց վերջին տարիների օլիմպիադաները ներգրավեցին նորանոր երկրներ։ ՄՄՕ-ն հանդիսանում է Սովետական քիմիայի օլիմպիադայի հետնորդը և շարունակում է նրա ավանդույթներն ու համարակալումը։ Օլիմպիադան անվանվել է ի պատիվ ռուս մեծ քիմիկոս Դմիտրի Մենդելեևի։
Եզրաս արքեպիսկոպոս Ներսիսյան
Կենսագրություն
2001 թվականի ապրիլից, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հայրապետական բարձր տնօրինությամբ, նշանակվել է Նոր Նախիջևանի և Ռուսաստանի հայոց թեմի առաջնորդ և Մոսկվայի ու Համայն Ռուսիո պատրիարքությունում՝ Հայ Եկեղեցու ներկայացուցիչ։ 2001 թվականի սեպտեմբերի 30-ին, ձեռամբ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի, ձեռնադրվել է եպիսկոպոս։ 2013 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Ն.Ս.Օ.Տ.Տ Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի կողմից Տ. Եզրաս եպիսկոպոս Ներսիսյանին շնորհվեց Արքության պատիվ՝ ի գնահատություն նրա նվիրյալ և նախանձախնդիր ծառայության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ հոգևորականներ Կատեգորիա:Հայ Առաքելական եկեղեցու թեմական առաջնորդներ Կատեգորիա:Ոսկեհատ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանի սաներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Մենդելեևյան միջազգային օլիմպիադա
Պատմություն
ՄՄՕ-ն անցկացվել է Երևանում 1997, 2006 և 2015 թվականներին։
Անցկացման կարգ
Օլիմպիադային իրավունք ունեն մասնակցելու ավագ դպրոցի այն աշակերտները, որոնք կցուցադրեն ամենափայլուն գիտելիքները հանրապետական օլիմպիադաների ժամանակ։ Յուրաքանչյուր երկիր ունի հստակ սահմանված մասնակիցների քանակ, սակայն ընդունող երկիրը կարող է ուղարկել մաքսիմալ քանակությամբ աշակերտներ։ Օլիմպիադայի պաշտոնական լեզուն ռուսերենն է, սակայն ցանկության դեպքում ղեկավարները կարող են թարգմանել խնդիրներն իրենց մայրենի լեզվով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Առարկայական օլիմպիադաներ Քիմիա
Միլյուտինսկի շրջան
Միլյուտինսկի շրջան (Милютинский район), Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի 43 շրջաններից մեկը։ Շրջկենտրոնն է Միլյուտինսկայա ստանիցան։ Տարածքը կազմում է 2116 կմ², բնակչությունը՝ 15,9 հզ. (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջանի մեջ է մտնում 7 գյուղական համայնք։
Կրասնովոլիցա
Կրասնովոլիցա (Красноволиця), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կրասնովոլիցա գյուղում բնակվում էր 222 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,778 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 285,35 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Եղիշե Ասծատրյան
Եղիշե Թևոսի Ասծատրյան, պետական–կուսակցական աշխատող։ Տեխնիկական գիտությունների թեկնածու (1968)։
Կենսագրություն
Եղիշե Ասծատրյանը ծնվել է Ճարտար գյուղում։ Ավարտել է Ճարտարի յոթնամյա դպրոցը, այնուհետև սովորել է Բաքվի հայկական դպրոցում։ 1932-1938 թվականներին սովորել է Թբիլիսիի Անդրկովկասյան ինդուստրիալ ինստիտուտում, ստացել լեռնային ինժեների որակավորում։ 1938-1939 թվականներին ինստիտուտը նրան ուղարկել է Դոնբասի հանքավայրերից մեկը, աշխատել է որպես տեղամասի պետի օգնական, ապա՝ ավագ ինժեներ, նաև թիվ 19 հանքի գլխավոր ինժեներ։ 1939-1946 թվականներին աշխատել է Մոնղոլիայում, եղել է տրեստի գլխավոր ինժեներ, այնուհետև՝ արդյունաբերության և շինարարության նախարարությունում՝ որպես խորհրդական։ 1947-1950 թվականներին եղել է Երևանի ալյումինի «Կանազ» գործարանի շինարարության շինմոնտաժային վարչության պետի տեղակալ, պետ։ 1952 թվականից աշխատել է որպես ՀԿԿ Երևանի շրջկոմի քարտուղար, այնուհետև՝ ՀԿԿ Երևանի Լենինյան շրջկոմի առաջին քարտուղար։ 1960–1962 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ժողտնտխորհի նախագահ, ապա ՀԿԿ Կենտկոմի քարտուղար և ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհրդի նախագահի տեղակալ։ Լայն գործունեություն է ծավալել արդյունաբերական ձեռնարկությունների արմատական վերակառուցման, նոր տեխնոլոգիաների արմատավորման, երկրի բոլոր շրջաններում արդյունաբերական ձեռնարկությունների մասնաճյուղերի կառուցման, մի շարք ՋԷԿ-երի ու գործարանների հիմնադրման բնագավառում։ 1966 թվականից ՀԽՍՀ ժողովրդական վերահսկողության կոմիտեի նախագահն է։ ՀԿԿ Կենտկոմի անդամ է 1954 թվականից, բյուրոյի անդամ՝ 1960 թվականից, բյուրոյի անդամության թեկնածու 1966 թվականից։ Ընտրվել է ԽՄԿԿ XXII և ՀԿԿ XVII–XXV համագումարների պատգամավոր, ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի VI և ՀԽՍՀ IV, V, VII և VIII գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ ։ ԽՄԿԿ անդամ (1944)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 6-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ կուսակցական գործիչներ
Կոնեց (գյուղ, Վելիժսկի շրջան)
Կոնեց (Конец), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 46 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռունովշչինա (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
Ռունովշչինա (Рунівщина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռունովշչինա գյուղում բնակվում էր 791 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Շվից (քաղաք)
Շվից (Schwytz; Svitto), քաղաք Շվեյցարիայում, նույնանուն կանտոնի մայրաքաղաքը, որի Bundesbriefmuseum թանգարանում է պահվում 1291 թվականի Դաշնային խարտիան՝ Bundesbrief-ը, պատմական փաստաթուղթ, որն սկիզբ է դրել Շվեյցարիայի Համադաշնության ստեղծմանը։ Քաղաքն զբաղեցնում է 53.2 քառակուսի կիլոմետր տարածք և 2017 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով ուներ շուրջ 15 հազար բնակիչ։
Ժողովրդագրություն
Քաղաքի բնակչության թվաքանակը պատմական ժամանակի ընթացքում կրել է հետևյալ փոփոխությունները
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Շվիցի մի ամբողջ շարք պատմամշակութային հուշարձաններ ընդգրկված են Շվեյցարիայի համազգային նշանակության պատմամշակութային ժառանգության ցանկում, այդ թվում՝ Bundesbriefmuseum-ը, դոմինիկյան կույսերի St. Peter am Bach վանքը, միջնադարյան ու վաղ մոդեռն ոճի բոլոր կառույցները, մենաստանն ու մատուռը, Շվեյցարիայի պատմության ֆորումը, Ab Yberg im Grund, Bethlehem, Ceberg im Feldli, Grosshus, Immenfeld, Herrenhaus Waldegg, Hettlingerhäuser,Hofstatt Ital Reding շենքերը, կաթոլիկ ծխական սբ. Մարտին եկեղեցին, Palais Büeler պալատը, քաղաքային խորհրդի շենքը, Reding House-ը, Շվիցի պետական արխիվը, Köplihaus-ը... Քաղաքի հին թաղամասն ամբողջությամբ ներառված է Շվեյցարական ժառանգության գույքացուցակում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Շվեյցարիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Շվիցի կանտոնի բնակավայրեր
Նաբոպալասար
Նաբոպալասար, սեպագիր՝ Ագ Իբիլա Ուրու, աքքադերեն Նաբու ապլա ուսուր, Ք.ա. մոտ 685-605), Բաբելոնի քաղդեական արքա և Ասորեստանի նոր թագավորության գլխավոր կերպար ։ Ք.ա. 631 թվականին Ասորեստանի արքա Աշուրբանիպալի մահն առաջացրել էր քաղաքական անկայունության։ Ք.ա. 626 թվականին Նաբոպոլասարի օրոք ստեղծվել է տեղական արքայատոհմ։ Նա Բաբելոնը դարձրել է մայրաքաղաք և կառավարել Բաբելոնիայում շուրջ քսան տարի (Ք.ա. 626-605): Նա է Նոր Բաբելոնյան թագավորության հիմնադիրը։ Ք.ա. 616 թվականին Նաբոպոլասարը միավորել էր իր տիրապետության ներքո գտնվող ողջ տարածքը ։ Նաբոպոլասարը դաշինք է ձևավորել Մարաստանի արքա Կիաքսարեսի հետ ասորեստանցիների և նրանց եգիպտական դաշնակիցներին դիմակայելու համար։ Ք.ա. 615 թվականին նա գրավել է Նիպպուրը , անուհետև նա իր զորքերը շարժել է օգնելու համար Աշշուր քաղաքը պաշարած մարերին, բայց բաբելոնյան զորքը տեղ է հասել միայն քաղաքի անկումից հետո ։
Նինվե
Ներքին հակամարտություններից և անարդյունավետ կառավարումից թուլացած Ասորեստանը անկարող էր դիմակայելու բաբելոնացիների և մարերի միացյալ գրոհին և Ք.ա. 612 թվականին մայրաքաղաք Նինվեն գրավվելու և կողոպտվելու էր ։ Երկարատև պաշարումից հետո, ճակատամարտի արդյունքում Նաբոպոլասարը հսկողության տակ է վերցրել քաղաքը։ Ասորեստանի թագավորական ընտանիքի անդամ և բանակի թարթան (գեներալ) Աշշուր-ուբալիտ II-ը թագավորել էր Սին-Շար-իշկունից հետո, ով հավանաբար Նինվեի անկման ժամանակ զոհված նրա եղբայրն էր։
Խառան
Աշշուր-ուբալիտ II-ը խմբավորել էր իր զորքերը Սիրիայի հյուսիսում գտնվող Խառան քաղաքում։ Հաջորդ տարի բաբելոնացիները կողոպտել են Խառանի շրջանը և Ք.ա. 610 թվականին Նաբոպոլասարը գրավել է քաղաքը։ Ք.ա. 609 թվականի գարնանը Եգիպտոսի արքա Նեխո II-ը ծանրակշիռ ուժեր է առաջնորդել ասորեստանցիներին օգնելու համար։ Գլխավորելով հիմնականում վարձկաններից բաղկացած մեծ բանակը, Նեխոն վերցրել է Սիրիայի ուղղությամբ ծովափնյա Վիա Մարիսը, ափի երկայնքով նավարկող իր միջերկրածովյան նավատորմի աջակցությամբ։ Նա պատրաստվում էր անցնել Ջեզրեելի հովիտը հարավից փակող բլուրների լեռնաշղթան, սակայն անցուղին արգելափակել էր Հուդայի թագավորության բանակը։ Նրանց Հոսիա արքան, բաբելոնացիների հետ փորձել է արգելափակել նրա առաջխաղացումը Մեգիդդոյի ճակատամարտով, որտեղ կատաղի պայքար է մղվել և սպանվել է Հոսիան։ Նեխոն շարունակելով ուժերը միավորել է Աշշուր-ուբալիտի հետ, անցել է Եփրատը և պաշարել Խառանը։ Չկարողանալով գրավել այն, նրանք նահանջել են հյուսիսային Սիրիա։
Ք.ա. 605 թվականին Նաբոպոլասարի որդին, թագաժառանգ Նաբուգոդոնոսորը մարտնչել է Նեխոյի և ասորեստանյան բանակի մնացորդների հետ Կարքեմիշի ճակատամարտում։ Ք.ա. 605 թվականին իր հրաժարականից ամիսներ հետո Նաբոպոլասարը մահացել է բնական մահով մոտ 53 տարեկան հասակում։ Նաբուգոդոնոսոր II-ը գահի ապահովության համար շտապել է Բաբելոն ։
Նաբոպոլասարի օրոք տիրում էր նորբաբելոնյան շինարարական նախագծերի բազմապատկում, որ շարունակվելու էր նրա որդու՝ Նաբուգոդոնոսոր II-ի օրոք։ Տաճարներն ու զիկկուրատները նորոգվել կամ վերակառուցվել են գրեթե բոլոր հին արքայատոհմիկ քաղաքներում։ Բաբելոնը նույնպես ընդլայնվելով կրկնակի շրջափակման կամ ամրության գծեր ուներ, բաղկացած աշտարակավոր և խճճված բերդապարիսպներից։ Նաբուգոդոնոսոր II-ի առաջին հիշատակումը Նաբոպոլասարի գրառումներում է, որոնցում ասվում է, որ նա Մարդուկի տաճարի վերականգնող բանվորներից է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մ․թ․ա․ 7-րդ դարի ծնունդներ Կատեգորիա:Մ․թ․ա․ 7-րդ դարի մահեր Կատեգորիա:Բաբելոն Կատեգորիա:Ասորեստանի թագավորներ Կատեգորիա:Միջագետք
Անչուլ
Անչուլ (Анчул), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Տաշտիպսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 290 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Տաշտիպսկի շրջանի բնակավայրեր
Վիննի (Էստոնիայի շրջան)
Վիննի շրջան (Vinni vald), շրջան Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Պայուստի գյուղական ավանը։
Բնակչություն
2009 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 5449 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 11,2 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի շրջաններ
Հակոբ Փափազյան (այլ կիրառումներ)
Հակոբ Փափազյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Միլլերովսկի շրջան
Միլլերովսկի շրջան (Миллеровский район), Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի 43 շրջաններից մեկը։ Շրջկենտրոնն է Միլլերովո քաղաքը։ Տարածքը կազմում է 3190 կմ², բնակչությունը՝ 70,5 հզ. (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջանի մեջ է մտնում 1 քաղաքային և 12 գյուղական համայնք։
Բեկտաշ (Շապին Գարահիսարի գավառ)
Բեկտաշ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթում։ Գտնվում էր Շապին Գարահիսար-Կերասուն ճանապարհի ձախ կողմում, Շապին Գարահիսարից 30 կմ հյուսիս ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Էլ Օրնիլյո
Էլ Օրնիլյո (El Hornillo), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Ավիլա պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Արենաս դե Սան Պեդրո շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 24,22 կմ2։ Բնակչությունը՝ 355 (2010)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ուրտա
Ուրտա, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Մալայա Վոլիցա
Մալայա Վոլիցա (Мала Волиця), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալայա Վոլիցա գյուղում բնակվում էր 375 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1733 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 216,39 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (118001-118100)
Աստերոիդների ցանկ (117901-118000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (118101-118200)
Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջան
Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջան (Матвеево-Курганский район), Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի 43 շրջաններից մեկը։ Շրջկենտրոնն է Մատվեև-Կուրգան ավանը։ Տարածքը կազմում է 1707 կմ², բնակչությունը՝ 41,7 հզ. (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջանի մեջ է մտնում 8 գյուղական համայնք։ Բնակչությունը հիմնականում բաղկացած է ռուսներից, ուկրաինացիներից, հայերից, գերմանացիներից և կորեացիներից։
Արամ Նանասյան
Արամ Սերգեյի Նանասյան, տեղեկագիտական տեխնոլոգիաների բնագավառի հայ գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1979), պրոֆեսոր (1991)։
Կենսագրություն
Արամ Նանասյանը ծնվել է 1935 թվականին Երևանում։ 1957 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կապի ինստիտուտը ։ 1959-1969 թվականներին և 1970-1992 թվականներին աշխատել է Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտում, 1969-1970 թվականներին Միջուկային հետազոտությունների եվրոպական կենտրոնում, 1992 թվականից` ՀՀ ԳԱԱ տեղեկագիտության և ավտոմատացման հիմնախնդիրների ինստիտուտում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Մոսկվայի տեխնիկական կապի և ինֆորմատիկայի համալսարանի շրջանավարտներ
Պիացցա դելլա Ռեպուբլիկա
Պիացցա դելլա Ռեպուբլիկա (Piazza della Repubblica), կիսաշրջանաձև հրապարակ Հռոմի կենտրոնում։ Տեղակայված է Վիմինալ բլրի գագաթին, Տերմինի կայարանի և Դիոկլետիանոսի բաղնիքների մոտ։ Հրապարակից սկիզբ է առնում քաղաքի գլխավոր փողոցներից մեկը՝ Վիա Նացիոնալեն։ Հռոմի մետրոպոլիտենի A Գծի Ռեպուբլիկա-Տեատրո դել Օպերա կայարանը գտնվում է հրապարակի տակ։ Սանտա Մարիա դելի Անջելի է դեյ Մարտիրի բազիլիկը ևս գտնվում է այստեղ։
Պատմություն
Հրապարակի նախկին անվանումը եղել է Piazza dell'Esedra, որը այսօր ևս շատ տարածված է տեղաբնակների միջև։ Հին անվանումը ստացել է Դիոկլետիանոսի բաղնիքների ընդարձակ պատշգամբից։ Նրա ձևը կրկնվում է նաև հրապարակի սյունաշարում։ Սյուները կանգնեցվել են 1887-1898 թվականներին Գաետանո Կոխի նախագծով՝ ի հիշատակ տեղի անտիկ շինություններին։ 16-րդ դարում այստեղ կառուցվում է Սանտա Մարիա դելի Անջելի է դեյ Մարտիրի բազիլիկը, որը ենթադրվում է, որ կառուցված է ըստ Միքելանջելոյի նախագծի։ Հրապարակի կնետրոնում գտնվում է Նայադների շատրվանը, որի հեղինակն է քանդակագործ Մարիո Ռուտելլին (1901 թ․)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հռոմի հրապարակներ
Սաուրիս
Սաուրիս  (իտալ․՝ Sauris), կոմունա Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 424 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 10 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 42 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 33020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0433։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Սանտ Օսվալդո դի Նորթումբերիան։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կոնեց (կայարան, Կարդիմովսկի շրջան)
Կոնեց (Конец), կայարան Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կայարաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի բնակավայրեր
Je réalise
«Je réalise», փոփ-դուետ՝ ֆրանսիացի երգչուհի Sinik-ի և բրիտանացի երաժիշտ Ջեյմս Բլանտի համագործակցությամբ։ Սինգլը թողարկվել է 2008 թվականի փետրվարի 28-ին։ Այն Ջեյմս Բլանտի երկրորդ ստուդիական ալբոմի՝ All The Lost Souls-ի վեցերորդ սինգլն է ։
(2177) Օլիվեր
(2177) Օլիվեր (Oliver), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Je réalise
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ջեյմս Բլանտի երգեր
(2177) Օլիվեր
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,196796 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8878 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5058 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2087,71 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,172438 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,53° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կադանս անսամբլ
Պատմություն
«Կադանս»-ը ձևավորվել է 2004 թվականի փետրվարին հինգ հայ երաժիշտների կողմից` նպատակ ունենալով կատարել արգենտինացի կոմպոզիտոր Աստոր Պյացոլլայի (1921-1992) ստեղծագործությունները։ «Կադանս» անսամբլի մենեջերը ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ Նիկա Բաբայանն է ։ Ժամանակի ընթացքում այն ընդլայնեց իր կատարումները` ներառելով եվրոպական, ամերիկյան, ռուս և հայ դասական և ժամանակակից կոմպոզիտորների գլուխգործոցներ` միաժամանակ հարազատ մնալով Պյացոլլայի երաժշտական արվեստին։ Երաժշտական կատարումների ցանկում կան նաև անսամբլին և նրա անդամներին նվիրված ստեղծագործություններ։
Կադանսի կազմն այսօր
«ԿԱԴԱՆՍԻ» ԵՐԱԺԻՇՏՆԵՐ`
Ջաղացպանյան Հակոբ կիթառ , ՀՀ վաստակավոր արտիստ, պրոֆեսոր
Խաչումյան Վարազդատ ջութակ, ՀՀ վաստակավոր արտիստ
Եգանյան Մերուժան ակորդեոն
Միքայելյան Սոֆի դաշնամուր
Ամիրյան Գուրգեն կոնտրաբաս
2010 թվականին «Կադանս» երաժշտական կենտրոնը հիմնադրել է «Երևանյան տանգո» միջազգային փառատոնը, որի շրջանակներում նույն և հաջորդ տարում տեղի են ունեցել «Կադանս»-ի մի շարք հիշարժան համերգներ, այդ թվում` ֆրանսիացի կոմպոզիտոր և ակորդեոնահար Ռիչարդ Գալլիանոյի, արգենտինացի դիրիժոր Ֆակունդո Ագուտինի և բանդոնեոնահար Մարսելո Նիսինմանի հետ, փառատոնին մասնակցել է նաև Սանկտ-Պետերբուրգի «Տերեմ» քառյակը։
2013 թվականի ապրիլին Երևանում կայացել է հիշարժան համերգ արգենտինացի կոմպոզիտոր և բանդոնեոհահար Վալտեր Րիոսի և երգչուհի Մարիէլ Դյուպետիի հետ ։
2013 թվականի նոյեմբերի 28-ին Սանկտ-Պետերբուրգի Մարիինյան թատրոնի համերգասրահում տեղի է ունեցել «Կադանսի» ելույթը, որը հերաձակվել է Մարինյան TV կայքով ։
«Կադանս»-ի «Էքսպրեսիա․ Հայկական կերպարանափոխումներ» ձայներիզը 2008 թ. արժանացել է Լյուքսեմբուրգի «Պիցցիկատո» երաժշտական հանդեսի «Սուպերսոնիկ» մրցանակին։
Հյուրախաղեր
Անսամբլի առաջին համերգային շրջագայությունը տեղի է ունեցել 2005 թ. ապրիլին։ «Կադանս»-ը մեծ հաջողությամբ հանդես է եկել Արգենտինայում` Բուենոս Այրեսի «Կոլոն» և
«Սերվանտես» հանրաճանաչ թատրոններում։ Առաջին հյուրախաղերին հաջորդել են բազմաթիվ ելույթներ մի շարք երկրներում և միջազգային փառատոներում։ 2005 թվականից առ այսօր «Կադաս»-ը համերգներով հանդես է եկել բոլոր մայրցամաքներում։
Մրցանակներ եւ պարգեւներ
«Կադանս»-ի «Էքսպրեսիա․ Հայկական կերպարանափոխումներ» ձայներիզը 2008 թ. արժանացել է Լյուքսեմբուրգի «Պիցցիկատո» երաժշտական հանդեսի «Սուպերսոնիկ» մրցանակին ։
2012 թվականին «Կադանս» անսամբլի կիթառահար Հակոբ Ջաղացպանյանը արժանացել է ՀՀ վաստակավոր արտիստի կոչման ։
2012 թվականին «Կադանս» անսամբլի ջութակահար Վարազդատ Խաչումյանը պարգևատրվել է Մովսես Խորենացի մեդալով ։
2015 թվականին «Կադանս» անսամբլի ջութակահար Վարազդատ Խաչումյանը  արժանացել է ՀՀ վաստակավոր արտիստի կոչման ։
Վեիկե-Կիպու
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 36 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Պեռստի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Պետրաշովկա (գյուղ, Յամպոլի շրջան)
Պետրաշովկա (Петрашівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Յամպոլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1700 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պետրաշովկա գյուղում բնակվում էր 702 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,36 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 516,18 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Յամպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1700 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մարտինովսկի շրջան
Մարտինովսկի շրջան (Мартыновский район), Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի 43 շրջաններից մեկը։ Շրջկենտրոնն է Բոլշայա Մարտինովկա սլոբոդան։ Տարածքը կազմում է 1900 կմ², բնակչությունը՝ 38,2 հզ. (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջանի մեջ է մտնում 9 գյուղական համայնք։
Ապրշում (անձնանուն)
Ապրշում, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն ապրշում՝ «մետաքս» բառից։ Իրանական փոխառություն է։ Գործածվել է 16-րդ դարում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Անտելևո
Անտելևո (Антелево), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 162 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Նիկկի Հեյլի
Նիմրաթա «Նիկկի» Ռանդխավա Հեյլի (Nimrata "Nikki" Randhawa Haley, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ։
Հանրապետական կուսակցության անդամ է։ ՄԱԿ-ում ԱՄՆ մշտական ներկայացուցիչ է եղել 2017 թվականի հունվարի 27-ից մինչև 2018 թվականի դեկտեմբերի 31-ը։ Հարավային Կարոլինայի նահանգապետ է եղել 2001 թվականի հունվարի 12-ից մինչև 2017 թվականի հունվարի 24-ը։
2018 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Հեյլին խնդրագիր է ներկայացրել ՄԱԿ-ում ԱՄՆ-ի մշտական ներկայացուցչի պաշտոնից հեռանալու մասին, լիազորությունները դադարեցրել է 2018 թվականի դեկտեմբերի 31-ին ։
Վաղ տարիներ, կրթություն և կարիերա
Նիկկի Հեյլին (իրական անունը՝ Նիմրաթա Նիկկի Ռանդհավա ) ծնվել է Հարավային Կարոլինայի Բամբերգ քաղաքում, սիկհերի ընտանիքում։ Նրա ծնողները՝ դոկտոր Աջիթ Սինգհ Ռանդհավան և Ռաջ Կաուր Ռանդհավան, ներգաղթել են Հնդկաստանի Ամրիցար նահանգից՝ Փենջաբից։ Նա ունի երկու եղբայր՝ Միթի և Չարան, և քույր` Սիմրան։ Հեյլին ավարտել է Օրինջբուրգի մասնավոր միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև Քլեմսոնի համալսարանում ստացել է հաշվապահական հաշվառման բակալավրի աստիճան ։
Հեյլին աշխատել է FCR կորպորացիայում, որն զբաղվում է թափոնների վերամշակմամբ և օգտահանմամբ, որից հետո 1994 թվականին տեղափոխվել է իր մոր Exotica International ֆիրման, որը բարձրորակ հագուստ է արտադրում ։ Շուտով ընտանեկան բիզնեսը դարձել Է բազմամիլիոնանոց ընկերություն ։
Քաղաքական կարիերա
2004 թվականին Հեյլին ընտրվել է Հարավային Կարոլինա նահանգի Ներկայացուցիչների պալատ։ Նա դարձել է հնդկական ծագում ունեցող առաջին ամերիկուհին, որն այդ պաշտոնը զբաղեցրել Է Հարավային Կարոլինայի նահանգում ։ Նա վերընտրվել է 2006 թվականին, այնուհետև 2008 թվականին՝ ձայների 83%-ով հաղթելով դեմոկրատ Էդգար Գոմեսին  ։ Հեյլին բժշկական, ռազմական, պետական և համայնքային հարցերի հանձնաժողովի քարտուղարն էր։
Հեյլին աբորտների հակառակորդ է և հետևողականորեն քվեարկում է այն օրինագծերի օգտին, որոնք սահմանափակում են աբորտները և պաշտպանում ապագա երեխային ։ Հեյլին կարծում է, որ պետական կրթության համար հատկացվող միջոցները կարող են ավելի արդյունավետ օգտագործվել։ Նա ծրագիր է առաջարկել, որով ուսուցչի աշխատավարձը կորոշվի ոչ միայն ստաժով և որակավորմամբ, այլև` աշխատանքի արտադրողականությամբ։ Նրանց որակավորման վարկանիշը պետք է որոշվի ղեկավարների, աշակերտների և ծնողների գնահատականներով և հաշվետվություններով ։ Հեյլին նաև կողմնակից է հարկերի կրճատմանը և ընտրությունների ժամանակ լուսանկարներով նույնականացման քարտերի պարտադիր օգտագործմանը ։
2009 թվականի մայիսի 14-ին Հեյլին հայտարարել էր, որ առաջադրվելու է նահանգի նահանգապետի պաշտոնում ։ 2010 թվականի նոյեմբերի 2-ին Հեյլին հաղթել է դեմոկրատական կուսակցության թեկնածու Վինսենտ Շիխինին համընդհանուր ընտրություններում՝ հավաքելով ձայների 51 տոկոսը մրցակցի 47 տոկոսի դեմ ։
Վերընտրվել է 2014 թվականի նոյեմբերի 4-ին՝ հավաքելով ընտրողների ձայների 55,9 տոկոսը՝ դեմոկրատ մրցակից Վինսենտ Շիխինի 41,4 տոկոսի դիմաց։
2016 թվականի նոյեմբերի 23-ին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Նիկկի Հեյլիին առաջարկել էր զբաղեցնել ՄԱԿ-ում ԱՄՆ մշտական ներկայացուցչի պաշտոնը ։ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում սկզբունքային հարցերի շուրջ Ռուսաստանի կոշտ հակառակորդն է։
2018 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Հեյլին հրաժարական է տվել ՄԱԿ-ում ԱՄՆ-ի մշտական ներկայացուցչի պաշտոնից, լիազորությունները դադարեցրել է 2018 թվականի դեկտեմբերի 31-ին ։
Անձնական կյանք
Հեյլին ծնվել և մեծացել է սիկհական ընտանիքում։ 1996 թվականի սեպտեմբերի 6-ին ամուսնացել է Մայքլ Հեյլիի հետ։ Տեղի են ունեցել արարողություններ թե՛ մեթոդիստական եկեղեցում, թե՛ սիկհայի գուրդվարում ։ Հեյլին իրեն քրիստոնյա է համարում, սակայն ծնողների մշակույթի հանդեպ հարգանքից ելնելով՝ ներկա է լինում է թե՛ մեթոդիստական, թե՛ սիկհական արարողություններին ։
Մայքլ Հեյլին ԱՄՆ-ի բանակի նախարարության դաշնային ծառայող և Հարավային Կարոլինայի Ազգային գվարդիայի սպա է։ Զույգն ունի երկու երեխա, Ռենան և Նալինը ։ Հեյլիի եղբայրը՝ Միթին, սպա էր և 20 տարի ծառայել է ԱՄՆ բանակում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին դիվանագետներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կույբիշևի շրջան (Ռոստովի մարզ)
Կույբիշևի շրջան (Куйбышевский район), Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի 43 շրջաններից մեկը։ Շրջկենտրոնն է Կույբիշևո գյուղը։ Տարածքը կազմում է 871 կմ², բնակչությունը՝ 14,9 հզ. (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջանի մեջ է մտնում 3 գյուղական համայնք։
Լեոպոլդե Լուկե
Լեոպոլդե Խաստինո Լուկե (Leopoldo Jacinto Luque, ), արգենտինացի առաջատար ֆուտբոլիստ, հարձակվող, աշխարհի չեմպիոն (1978) ։
Կենսագրություն
Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել վաղ տարիքից, հանդես է եկել գավառական ակումբներում։ Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլում նորամուտը նշել է 1972 թվականին՝ «Ռոսարիո Սենտրալ» ակումբում, արի կազմում երկու անգամ դարձել է երկրի չեմպիոն։ Հետագայում հանդես է եկել «Ռիվեր Փլեյթ» ակումբում, որի կազմում ևս երեք անգամ դարձել է առաջնության չեմպիոն։
1978 թվականին եղել է Արգենտինայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի առաջատարներից մեկը աշխարհի առաջնությունում․ առաջին երկու խաղերում նա աչքի է ընկել Հունգարիայի և Ֆրանսիայի հավաքականների դարպասը խփած մեկական գոլով։ Ֆրանսիացիների դեմ խաղում Լուկեն վնասվածք է ստացել և չի խաղացել հաջորդ երկու խաղերում։ Այդ օրերին ավտովթարից մահացել է իր եղբայրը։ Նա խաղադաշտ է վերադարձել Բրազիլիայի դեմ խմբային փուլի երկրորդ խաղում։ Կիսաեզրափակչում Լուկեն երկու գոլ է խփել Պերուի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դարպասին (6-0)։
Եղել է Մենդոսա նահանգի սպորտի նախարարը։
2020 թվականի դեկտեմբերին Լուկեն վարակվել էր COVID-19 -ով, իսկ հունվարին նրա մոտ ախտորոշվել է է երկկողմանի թոքաբորբ։  Փետրվարի 15-ին նա մահացել է սրտի և շնչառության կանգից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արգենտինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռիվեր Փլեյթի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռասինգ Ավելյանեդայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սանտոսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոններ
Գլորիա Պերես
Գլորիա Պերես (պորտուգալերեն՝ Glória Maria Rebelo Ferrante Perez, ), հայտնի հեռուստասերիալների բրազիլացի սցենարիստ։ «Հնդկաստանի ճանապարհներ», «Կլոն», «Խիզախ կինը» հեռուստասերիալները նրան բերեցին համաշխարհային ճանաչում։  2009 թվականին լավագույն սերիալի սցենարիստ անվանակարգում արժանացել է Էմմի միջազգային մրցանակի
Անձնական կյանքը
Ծնվել է` իտալացու և բրազիլացու ընտանիքում, ավարտել է Ռիո դե Ժանեյրոյի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ Գլորիա Պերեսը սիրում է ստեղծել սյուժեներ գիտության ամենավերջին նվաճումների շուրջ։ Նրանից բրազիլացի հեռուստադիտողը իմացավ, թե ինչպե՞ս է փոխանցվում ՄԻԱՎ-ը, ի՞նչ է փոխնակ մայրությունը, ինչպիսի՞ դեր է խաղում համացանցը երեխայի կյանքում, բարձրացրեց այնպիսի թեմաներ, ինչպիսին են թմրամոլությունը, ալկոհոլիզմը, անրադարձավ հոգեկան շեղվածությանը, անձի երկվության և սեյրական մարդասպանությանը, նրա սերիալները պատմում են տարբեր ազգերի մշակույթների, կրոնների մասին։ 1997 թ. Գլորիային ցնցեց Դոլլի ոչխարի կլոնավորման մասին լուրը, ինչը դարձավ նոր սերիալի սցենարի մեկնարկի կետը։ Գլորիա Պերեզն այն միակ սցենարիստներից էր, որը 21-րդ դարի առաջին տասնամյակում գրեց այնպիսի սցենար աշխարհահրչակ «Ռեդե Գլոբո»-ի ամենահայտնի «Կլոն» հեռուստասերիալի համար, որտեղ խոսվում էր իսլամի, թմրանյութերի մասին։ Գլորիա Պերեզը տեսել է երկու երեխաների մահը. 20 տարի առաջ դստերը Դանիելլա Պերեզին սպանել էր հեռուստասերիալում նրա գործընկերը, որդին էլ մահացել է աղիքային հազվադեպ հիվանդությունից, մյուս տղան էլ ծնվել է Դաունի համախտանիշով, Գլորիա Պերեզը ինքն էլ վերջերս է հաղթահարել մահացու հիվանդությունը՝ քաղցկեղը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բրազիլացի գրողներ
Երկրի միջուկ
Երկրի միջուկ, երկրագնդի կենտրոնական ոլորտը։ Սկսվում է 2900 կմ խորությունից և պարփակված է Երկրի մանթիայի մեջ։ Երկրի միջուկում ամփոփված է Երկրի զանգվածի 31,5%-ը ն ծավալի 16%-ը։ Այնտեղ ճնշումը 130000-4250000 մթն է։ Կազմված է ներքին (կորիզ) և արտաքին միջուկներից, համապատասխանաբար՝ 1288 կմ և 3469 կմ շառավիղներով։ Ենթադրվում է, որ արտաքին միջուկը կազմված է հեղուկ վիճակում գտնվող, բարձր ճնշման տակ մետաղական հատկություններ ձեռք բերած երկաթի և մագնեզիումի սիլիկատներից։ Նյութի խտությունը 9660-12420 կգ/մ³ է։ Ներքին միջուկը պինդ է, հավանաբար երկաթի ու նիկելի խառնուրդ է, և ուևի 12910-19360 կգ/մ³ խտություն։
Տես նաև
Կատեգորիա:Երկրագունդ Կատեգորիա:Երկրաքիմիա
Բուբամ
Բուբամ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Արղանամադենի գավառակում։ Գտնվում էր Բալու քաղաքից 23-24 կմ հարավ-արևմուտք, փոքրիկ գետակի ափին։
Տարածքն անտառազուրկ սարահարթ էր ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Փանասկերտ Ներքին
Փանասկերտ Ներքին, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Մալիե Կորովինցի
Մալիե Կորովինցի (Малі Коровинці), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալիե Կորովինցի գյուղում բնակվում էր 455 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1702 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 267,33 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արեգի (Ակնի գավառ)
Արեգի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Ակնի գավառակում։ Գտնվում էր Ակն քաղաքից անմիջապես հարավ՝ նրա զառիթափի ծայրամասում, ծառաստանների մեջ։
Ակն քաղաքից բաժանված էր մի փոքրիկ հողամասով, որտեղով հոսում էր առվակ։ Տեղացիներն այն կոչում էին Արեգի ձոր։ Բնակավայրը Ակնին շատ մոտ լինելու պատճառով այն համարվել է քաղաքի արվարձանը։ Արեգին Ակնի մեծահարուստների համար հանդիսանում էր ամառանոց։
Անվանումներ
Գյուղն ունեցել է հետևյալ անվանումները․
Անվան ստուգաբանություն
Գյուղն իր արևահայաց դիրքի պատճառով կոչվել է Արեգին։ Բնակիչները գյուղի անվանումը մեկնաբանում են որպես «Արև այգի»։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ու զանազան արհեստներն էր։ Որոշները զբաղվում էին պանդխտությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Արեգի բարձունքի վրա գտնվում էր Ս. Գրիգոր Լուսավորչի մատուռը և ուխտատեղին։ Գետահովտի աջ կողմում գտնվում էր Ս. Կոզմոսի և Ս. Դամիանոսի վանքը։ Վանքի դիմաց ընկած էր գյուղի գերեզմանատունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կրասնի Սուլինի շրջան
Կրասնի Սուլինի շրջան (Красносулинский район), Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի 43 շրջաններից մեկը։ Շրջկենտրոնն է Կրասնի Սուլին քաղաքը։ Տարածքը կազմում է 1950 կմ², բնակչությունը՝ 84,6 հզ. (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջանի մեջ է մտնում 3 քաղաքային և 12 գյուղական համայնք։
Վիրտուալ իրականությունը բժշկության մեջ
Վիրտուալ իրականությունը նորարարական տեխնոլոգիա է, որը հատուկ VR սաղավարտի և վերահսկիչների միջոցով թույլ է տալիս ստեղծել այլ վայրում մնալու տպավորություն։ Վերջին տասնամյակում այդ սարքավորումները մեծ տարածում են ստանում ոչ միայն ժամանցի ոլորտում, այլև բժշկության մեջ։ Վիրտուալ իրականության օգնությամբ բժիշկները նոր հնարավորություններ են բացահայտում տարածված հիվանդությունների ախտորոշման և բուժման համար, ինչը հնարավոր չէր հին տեխնոլոգիաների միջոցով։ Բժշկության մեջ այն օգնում է վերապատրաստել վիրաբույժների և ատամնաբույժների հմտությունները, թեթևացնել ցավը հիվանդների մոտ, բուժել ֆոբիաներն ու հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարումները։
Վիրտուալ իրականության ազդեցությունը առողջության վրա
Վիրտուալ իրականությունը բարձրացնում է առողջության և անվտանգության բազմաթիվ խնդիրներ։ Մի շարք անցանկալի ախտանիշներ առաջացել են վիրտուալ իրականության երկարատև օգտագործման պատճառով։ Վիրտուալ իրականության համակարգերի մեծ մասը գալիս է սպառողների նախազգուշացումներով, ներառյալ՝ երեխաների զարգացման հետ կապված խնդիրներ, սայթաքման և բախման նախազգուշացումներ, անհանգստություն և կրկնվող սթրեսային տրավմաներ(բացառություններ)։ Որոշ օգտվողներ կարող են զգալ ցնցումներ կամ գիտակցության կորուստ, երբ օգտագործում են VR սարքավորումները, նույնիսկ եթե նրանք չունեն էպիլեպսիայի պատմություն և երբեք չեն ունեցել անջատումներ կամ նոպաներ։ 4000 մարդուց մեկը կամ 0,025%-ը կարող է զգալ այս ախտանիշները։ Քանի որ այս ախտանիշներն ավելի հաճախ հանդիպում են 20 տարեկանից ցածր մարդկանց մոտ, երեխաներին խորհուրդ չի տրվում օգտագործել VR սարքավորումներ։ Վիրտուալ իրականության սարքավորումներ կրելիս մարդիկ արագորեն կորցնում են գիտակցությունը իրենց իրական միջավայրի մասին և կարող են վիրավորվել՝ սայթաքելով կամ բախվելով իրական առարկաներին ։ VR սարքավորումները կարող են պարբերաբար առաջացնել աչքի հոգնածություն, ինչպես բոլոր պաշտպանված տեխնոլոգիաները, քանի որ մարդիկ սովորաբար ավելի քիչ են թարթում էկրանին դիտելիս, ինչի պատճառով նրանց աչքերը դառնում են ավելի չոր ։ Եղել են որոշ մտահոգություններ, որ VR սարքավորումները կարող են նպաստել կարճատեսությոանը, չնայած որ, VR սարքավորումները տեղադրված են աչքերին մոտ, նրանք չեն կարող պարտադիր նպաստել կարճատեսությոանը, եթե ցուցադրվող պատկերի կիզակետային երկարությունը բավականաչափ հեռու է ։ Վիրտուալ իրականության հիվանդությունը (նաև հայտնի է որպես կիբերհիվանդություն առաջանում է, երբ վիրտուալ միջավայրի ազդեցությունն առաջացնում է ախտանիշներ նման շարժման հիվանդության ախտանիշներին ։ Կանայք ավելի շատ են տառապում սարքավորումների հետ կապված ախտանիշներից, քան տղամարդիկ՝ մոտավորապես 77% և 33%  ։ Ամենատարածված ախտանշաններն են՝ ընդհանուր անհանգստություն, գլխացավ, սրտխառնոց, փսխում, գունատություն, քրտնարտադրություն, հոգնածություն, քնկոտություն, ապակողմնորոշում և ապատիա ։ Օրինակ Nintendo's Virtual boy-ը բազմաթիվ քննադատությունների է արժանացել իր բացասական ֆիզիկական ազդեցության համար, որը ներառում է՝ «գլխապտույտ, սրտխառնոց և գլխացավեր» ։  Շարժման հիվանդության այս ախտանիշները առաջանում են տեսանելի և մարմնի մնացած մասերի ընկալման միջև անհամապատասխանության պատճառով։ Երբ վեստիբուլյար համակարգը՝ մարմնի ներքին հավասարակշռող համակարգը, չի զգում այն ​​շարժումը, որն ակնկալում է աչքերի միջոցով՝ տեսողական մուտքից, օգտատերը կարող է զգալ վիրտուալ իրականության հիվանդություն։ Դա կարող է տեղի ունենալ նաև, եթե VR համակարգը չունի բավականաչափ բարձր կադրերի արագություն, կամ եթե կա մարմնի շարժման և էկրանին դրա տեսողական արձագանքի միջև ուշացում ։ Քանի որ մարդկանց մոտավորապես 25–40%-ը VR սարքեր օգտագործելիս զգում է այդ հիվանդությունը, ընկերությունները ակտիվորեն փնտրում են VR հիվանդությունը նվազեցնելու ուղիներ ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Վիրտուալ իրականություն
Այրա Լևին
Այրա Լևին (Ira Levin, ), ամերիկացի արձակագիր, դրամատուրգ և երգերի հեղինակ։ «Ռոզմարիի երեխան» վեպի հեղինակն է։
Կենսագրություն
Այրա Լևինը ծնվել է 1929 թվականի օգոստոսի 27-ին Նյու Յորքում՝ հրեական ընտանիքում, և վաղ տարիներն անցկացրել է Մանհեթենում և Բրոնքսում։ 1950 թվականին ավարտել է Նյու Յորքի համալսարանը, որտեղ սովորել է փիլիսոփայություն և անգլերեն։ 22 տարեկանում գրել է իր անդրանիկ վեպը՝ «Համբույր մահից առաջ», որի համար ստացել է Էդգար Ալան Պոյի մրցանակ։
Գրողի առաջին պիեսը դարձել է Մաք Հիմենի «Դժվար է լինել սերժանտ» վեպի ադապտացիան, որը կատակերգություն է ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերում ծառայության ժամանակ նորակոչիկ-ռամիկների արկածների մասին, որը գրվել է 1955 թվականին հեռուստատեսային ներկայացման համար և սկիզբ է դրել դերասան Էնդի Գրիֆիտի գործունեությանը։ 1958 թվականին պիեսն էկրանավորվել է, իսկ գլխավոր դերերից մեկում նկարահանվել է Նիք Ադամսը։ 1964 թվականին պիեսի հիման վրա ստեղծվել է հեռուստատեսային սերիալ, որտեղ գլխավոր դերում Սեմի Ջեքսոնն է։
1967 թվականին հրատարակվել է «Ռոզմարիի երեխան» վեպը՝ Լևինի ամենահայտնի վեպը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սարսափ ժանրի գրողներ Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դետեկտիվ ժանրի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ
Սապոժինո (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
Սապոժինո (Сапожине), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կոնեցգորե (գյուղ, Վինոգրադովսկի շրջան)
Կոնեցգորե (Конецгорье), գյուղ Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Վինոգրադովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 115 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Վինոգրադովսկի շրջանի բնակավայրեր
Հասարակական գիտություններ
Հասարակական գիտությունները հասարակության մասին գիտությունների խումբն է, որ վերաբերում է հասարակության և անհատների միջև հարաբերություններին, այն իր հերթին բաժանվում է բազմաթիվ ոլորտների, որոնցից յուրաքանչյուրը համարվում է «հասարակական գիտություն»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հասարակական գիտություններ
Գևորգ Միրաղյան
Գևորգ Բարսեղի Միրաղյան, հայ դերասան, մանկավարժ։
Գեդեոն Միրաղյանի եղբայրը։
Կենսագրություն
Գևորգ Միրաղյանը ծնվել է Թիֆլիսում։ 1864 թվականին ավարտել է Ներսիսյան դպրոցը, ապա սովորել Կլասիկական գիմնազիայում։ 1869-1875 թվականներին ռուսաց լեզու և թվաբանություն է դասավանդել Սուրբ Գևորգ եկեղեցու երկսեռ դպրոցում։ Թատերական գործունեությունն սկսել է 1864 թվականից։ 1867-1869 թվականներին խաղացել է Վահունի բեմական անունով։ Եղել է ռեալիստական ուղղության կատակերգակ դերասան, աչքի ընկել հայկական կենցաղային պիեսներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:1840 ծնունդներ Կատեգորիա:Թիֆլիս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1875 մահեր Կատեգորիա:Հունվարի 22 մահեր Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի շրջանավարտներ
Վիռու-Նիգուլա (Էստոնիայի շրջան)
Վիռու-Նիգուլա շրջան (Viru-Nigula vald), շրջան Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Վիռու-Նիգուլա գյուղական ավանը։
Բնակչություն
2011 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 1293 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 5,52 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի շրջաններ
Վոլդոր Շոր
Վոլդոր Շոր (Вольдор-Шор), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Վիզինգա գետի աջ ափին 34 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ։
(2178) Կազախստանիա
(2178) Կազախստանիա (Kazakhstania), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1972 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Վոլդոր Շոր
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա ։
(2178) Կազախստանիա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,207787 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8652 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5504 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1198,21 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,300447 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,08° անկյուն։
Վոլդոր Շոր
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
(2178) Կազախստանիա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1972 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Աստերոիդների ցանկ (291501-291600)
Աստերոիդների ցանկ (291401-291500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (291601-291700)
Տիֆի վակցինա
Տիֆի պատվաստանյութերը կանխում են որովայնային տիֆը ։ Մի քանի տեսակներ լայնորեն կիրառելի և հասանելի են՝ տիֆի կոնյուգացված պատվաստանյութը, Ty21a (դա կենդանի պատվաստանյութ է, որը տրվում է ներքին ընդունման եղանակով՝ օրալ, բերանացի) և Vi պատիճավորված պոլիսախարիդային պատվաստանյութը ։ Նրանք մոտ 30-իվ 70%-ով արդյունավետ է առաջին երկու տարիների ընթացքում, կախված կոնկրետ պատվաստանյութից ։ Vi-rEPA պատվաստանյութի արդյունավետությունը  ցուցադրվել է երեխաների շրջանում ։
Ներկայիս պատվաստանյութերը շատ անվտանգ են ։ Աննշան կողմնակի ազդեցություններ կարող են առաջանալ ներարկման տեղում ։ Ինյեկցիոն (ներարկվող) պատվաստանյութը անվտանգ է ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի դեպքում և ներքին ընդունման պատվաստանյութը (օրալ, բերանացի) կարող է օգտագործվել այնքան ժամանակ, քանի դեռ ախտանիշները առկա չեն ։ Թեև չի հետազոտվել հղիության ընթացքում, սակայն ոչ կենդանի պատվաստանյութը համարվում է ավելի անվտանգ, իսկ կենդանի պատվաստանյութը խորհուրդ չի տրվում կիրառել ։
Առաջին անգամ տիֆի պատվաստանյութը մշակվել 1896 թ․ Ալմորթ Էդվարդ Ռայթի, Ռիչարդ Պֆեյֆերի և Վիլհելմ Կոլլի կողմից ։ Ներկայումս կողմնակի ազդեցությունների պատճառով նոր դեղաձևեր են առաջարկվում ։ Տիֆի պատվաստանյութը ներառված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղերի ցանկում, առավել արդյունավետ և անվտանգ դեղամիջոցներ են՝ անհրաժեշտ առողջապահության համակարգում ։ Մեծածախ արժեքը զարգացող երկրներում կազմում է մոտ 4.44 ԱՄՆ դոլար 2014 թվականի դրությամբ ։ ԱՄՆ-ում նրանք արժեն 25-50 ԱՄՆ դոլար ։
Բժշկական կիրառումը
Ty21a-ն, Vi պատիճավորված պոլիսախարիդային պատվաստանյութը և Vi-rEPA-ն արդյունավետ են որովայնային տիֆի ցածր կողմնակի ազդեցությունները նվազեցնելու գործում ։ Նոր պատվաստանյութերը, ինչպիսիք են Vi-ՏՏ-ը (PedaTyph), սպասում են դաշտային փորձարկումների, որպեսզի ցուցադրվի դրանց արդյունավետությունը բնական ազդեցության նկատմամբ ։
Օրալ պատվաստանյութը՝ Ty21a-ն, կանխում է որովայնային տիֆ առաջանալու դեպքերի շուրջ կեսը պատվաստումներից հետո առաջին երեք տարիների ընթացքում։ Ներարկվող Vi պոլիսախարիդային պատվաստանյութը կանխել է որովայնային տիֆի դեպքերի մոտ երկու երրորդը դեպքերի առաջին տարում և ունեցել է  շուրջ 55% գումարային արդյունավետության երրորդ տարում։ Պատվաստանյութերի արդյունավետությունը ցուցադրվել է միայն 2 տարեկանից մեծ երեխաների շրջանում ։ Vi-rEPA պատվաստանյութը, որը ներարկվող պատվաստանյութի նոր միացություն է, կարող է ավելի արդյունավետ կանխել հիվանդությունը շատ երեխաների շրջանում մինչև 5 տարեկանը ։ Վիետնամում փորձարկումների ընթացքում 2-ից 5 տարեկան երեխաների շրջանում պատվաստանյութի արդյունավետությունը կազմեց շուրջ 90%, իսկ ազդեցությունը պահպանվեց առնվազն 4 տարի ։
Ժամանակացույց
Կախված դեզաձևերից՝ կարելի է տալ սկսած երկու տարեկանից՝ (ViPS), վեց տարեկանից՝ (Ty21a) կամ 6 ամսական հասակից՝ (TCV) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տիֆ
Անտինգան
Անտինգան (Антинган, Атингән), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Խայբուլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 612 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Խայբուլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ադամ Սմիթ
Ադամ Սմիթ (Adam Smith; ), շոտլանդացի տնտեսագետ և փիլիսոփա։ Համարվում է դասական քաղաքական տնտեսության հիմնադիրը։ Սմիթի կենսագրությունը իրադարձությունների մեջ աղքատ է։ Նա մեծացել է Քրքոլդի փոքրիկ քաղաքում, կրթություն է ստացել Գլազգոյի համալսարանում և Օքսֆորդի Բալիոլի քոլեջում, 1748 թվականից դասավանդել է Էդինբուրգի և Գլազգոյի համալսարաններում, որտեղ դասախոսել է գրականության և բարոյական փիլիսոփայության մասին։ 1759 թվականին Սմիթը հրատարակել է «Բարոյական զգացմունքների տեսությունը», որում, հիմնվելով սենսացիոնիզմի էթիկայի վրա,ուրվագծել է «կարեկցանքի զգացմունքների» իր հայեցակարգը՝ որպես բարոյականության հիմք։ 1763 թվականին նա թողեց համալսարանը, մոտ երկու տարի անցկացրեց Ֆրանսիայում, որտեղ հանդիպեց Վոլտերի, ֆիզիոկրատներ Անն Թուրգոյի և Ֆրանսուա Քեսնեյի-ի հետ։ Վերադառնալով հայրենիք՝ 1776 թվականին նա գրել է իր հիմնական աշխատանքը՝ «Հետազոտություններ ազգերի հարստության բնույթի և պատճառների մասին»։ Այս գիրքը հայտնի դարձրեց Սմիթին։ 1767 թվականից Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ էր, 1783 թվականից ՝ Էդինբուրգի թագավորական ընկերության անդամ։ Կյանքի վերջին տարիները նա աշխատել է մաքսատանը, մահացել է 1790 թվականին։
«Ազգերի հարստություն» գիրքը տնտեսագիտության հիմքերի առաջին համակարգված ներկայացումն էր։ Այս գրքում Սմիթը քննադատեց մերկանտիլիզմը և ձևակերպեց արտադրական աշխատանքի գաղափարը՝ որպես ազգերի հարստության աղբյուր։ Սմիթը աշխատանքի բաժանումը և արտադրության մեջ մասնագիտացումը համարեց աշխատանքի արտադրողականությունը բարձրացնելու և, որպես արդյունք, հարստությունը մեծացնելու հիմնական միջոցը։ Նրա կարծիքով, շուկան տնտեսության համար իդեալական կարգավորման մեխանիզմ է։ Ազատ մրցակցության պայմաններում մարդիկ կարող են մեծացնել իրենց հարստությունը միայն բավարարելով այլոց կարիքները, և արդյունքում առանձին անհատների եսասիրությունը դառնում է ընդհանուր բարեկեցության աճի աղբյուր (սա նկարագրվում է որպես «անտեսանելիի» ձեռքի գործողություն)։ Սմիթը օգտակար էր համաում բոլոր սահմանափակումների և մենաշնորհների վերացումը, որոնք խանգարում էին տնտեսական զարգացմանը։ Նա նախանշեց արտադրանքի արժեքը կազմող գործոնների իր տեսլականը (վարձավճար, շահույթ, աշխատավարձ), ձևակերպեց հիմնական և շրջանառու կապիտալի հասկացությունները, հիմնավորեց կապիտալի կուտակման կարևորությունը `որպես ձեռնարկատիրոջ հիմնական խնդիր։