cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ակիրա (Անիմե)
Այն ստեղծագործություններից մեկը, որոնք մեծ հետաքրքրություն են վայելում Արևմուտքում, հիմնականում կադրերի մեծամասշտաբ դետալացման ու հետաքրքիր սյուժեի շնորհիվ։ Ակիրան առաջին ճապոնական անիմեն է, որն ունի վայրկյանում 24 կադր հաճախություն (1980-ական թվականներին ամենամեծ հաճախությունը 8-12 կադրն էր)։ Նրա ստեղծման ժամանակ լայն կիրառում է ունեցել համակարգչային հատուկ էֆեկտներ։
Սյուժե
2019 թվական։ Տիտանական մեգապոլիս Նեո-Տոկիոն կանգնած է ապստամբության ու հեղափոխության եզրին։ Պահպանողական կառավարությունը չի ցանկանում հասկանալ իրավիճակի լրջությունն ու ցրում է ցույցերը։
Պատանի մոտոցիկլավարների ու կառավարության միջև ընդհարման ժամանակ Տեցուո անունով մի տղա կորցնելով մոտոցիկլի հավասարակշռությունը հարվածում է տարօրինակ փոքրիկ տղայի, որի մաշկը չոր էր ու կապտավուն։ Դա փորձարարական երեխա-«մուտանտներից» էր, որը առևանգվել էր հակակառավարական խմբն կողմից ու որոնց անհավանական հատկությունները արդեն երկար ժամանակ ուսումնասիրվում էին գիտնականների ու զինվորականների կողմից։ Պատահական այդ դեպքի վայր են ժամանում ուղղաթիռներ ու վերցնում են երկուսին էլ։
Կանեդան՝ Տեցուոյի ընկերը, ու նրա խումբը շփոթմունքի մեջ է հայտնվում, քանի որ չեն կարողանում հասկանալ, թե ինչու են զինվորականները տղային էլ վերցրել իրենց հետ։ Այդ նույն ժամանակահատվածում գիտնականները նկատում են, որ տղայի մոտ սկսել են հայտնվել ու շատ արագ կերպով զարգանալ այն նույն գիտությամբ չբացատրվող ուժերը, որոնք ուսումնասիրվում էին երեխաների մոտ։ Գիտնականներն ու գնդապետ Սիկիսիման փորձում են հետազոտել ու կառավարել Տեցուոյին։ Նրանք վախենում են, որ այն աղետը, որը տեղի ունեցավ 1988 թվականին ու ջնջեց Երկրի երեսից Տոկիոն կկրկնվի ևս մեկ անգամ։
Այդ աղետը, որը ջրածնային ռումբի նմանվող ազդեցություն ուներ, տեղի է ունեցել փորձարարական երեխաներից մեկի պատճառով։ Նրա, ով մնացածից ավելի ուժեղ էր։ Նրա, ով փակված է երկրի ընդերքում՝ հսկայական շերտի տակ, բացարձակ զրոյին մոտ ջերմաստիճանում։ Այն տղայի, ում անունն Ակիրա է։
Անհավանական տարբերակով, այդ երեխա-մուտանտի հետ հանդիպումից հետո Տեցուոն ձեռք է բերում հոգեբանական ու ֆիզիկական ուժեր, որոնք հավասար են Ակիրայի ուժերին։
Մանգա
Մանգան սկսել է հրատարակվել 1982 թվականից ճապոնական Young Magazine ամսագրում և հրապարակվել է 1990 թվականի հուլիսից։ Ընդհանուր հավաքածուն, որը հրատարակվել է Kodansha հրատարակության կողմից, ունի 2000 էջ ծավալ ու հրատարակվել է 6 հատորներով։ Առաջին անգամ հրատարակվել է ԱՄՆ-ում, 1988 թվականին Epic Comics հրատարակչությունում, որը Marvel Comics-ի մասնաճյուղն է։
Հայտնիություն ու քննարկում
«Ակիրա» ֆիլմի շնորհիվ 1990-ականների սկզբին շատ արագ աճեց անգլալեզու հանդիսատեսի հետաքրքրությունը դեպի անիմեները։ Արտերկրում ֆիլմի հայտնիությունն ավելի մեծ էր, քան Ճապոնիայում։ «Ակիրա»-ն ընդգրկվեց աշխարհի ամենահայտնի անիմե-ֆիլմերի ցանկի մեջ.։
Ջոնաթան Կլեմենթսն ու Հելեն Մաքքարթին գտնում են «Ակիրա» և «Սայրի վազորդը» ֆիլմերի մեջ նմանություններ, նշելով, որ Ակիրայում կիբերփանկի թեման ավելի քիչ է արտահայտված։ Նրանք նաև նշում են Ճապոնիային վերաբերվող իրական փաստերի գոյությունը՝ «731 Կայան» և չկայացած Օլիմպիական խաղեր, որոնք նախատեսվել էին 1940 թվականին Տոկիոյում։ Սյուզան Նապյերը համոզված է, որ հենց Ակիրան է հանդիսացել Արևմուտքում անիմեի տարածման նախահիմքը։ Ռոբին Բրեները համեմատում է ֆիլմը «մշակութային ռումբի» հետ, որը բերել է ԱՄՆ-ում անիմեի ու մանգայի այդքան կայուն լսարանի ձևավորմանը։
Մրցանակներ
1984 թվականին մանգան արժանանում է «Kodansha» հրատարակության «Best General Manga» անվանակարգի մրցանակին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի մշակույթ Կատեգորիա:Մանգա Կատեգորիա:Անիմե
Կարմրավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Կարմրավան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 7 հուշարձան (10 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Ակոս (մշակութային ՀԿ)
Ակոս, մշակութային հասարակական կազմակերպություն, որը հիմնադրվել է 2002 թվականին՝Երևանում։ Նպատակն է նպաստել Հայաստանի մշակութային և գիտատեխնիկական առաջանթացին, ինչպես նաև ներքին անհրաժեշտությունից բխող տեսական մտքի զարգացմանը։ Այն նմանատիպ միջազգային կառույցների մոդելն է Հայաստանում։
Գործունեություն
Ակոսի մշակութային ՀԿ-ն հիմնվել է 2002 թվականի մարտին։ Առաջին նախագահը՝ Վահագն Նազարյան (2002-2009 թթ.) 2006 թվականին Ակոսի անդամ, նկարիչ, ազատամարտիկ Մկրտիչ Տոնոյանը ՀԿ-ի կազմում հիմնել է «Հասարակական հետազոտություների մշակութային կենտրոնը», որը 2006 թվականից իրականացնում է «Արվեստագետների ստեղծագործական կացարան» ծրագիրը, որի միջոցով Ակոսի գործունեությունը տարածվում է Հայաստանի սահմաններից դուրս։ Այն Հայաստանում իրականացնում է միջազգային մշակութային փոխանակումների մի ծրագիր, որն արդեն բավական հայտնի ու տարածված էր արևմտյան աշխարհում «Արվեստագետները կացավայրում» (Artists in Residence) անունով և հետխորհրդային տարածքում համարվում է առաջին նախաձեռնություններից մեկը, որ ինտեգրվեց նմանատիպ գործունեություն ծավալող միջազգային ցանցային կառույցներին։ Այն իրենից ներկայացնում է «Արվեստագետների ստեղծագործական կացարան» որտեղ հրավիրված արտասահմանցի արվեստագետները տեղի արվեստագետների հետ հանդիպում են և համագործակցելով հասարակական ներգրավածություն ունեցող արվեստի նախագծեր են իրականացնում։ Ստեղծվում են անձնական և ինստիտուցիոնալ մշակութային կապեր, որոնք նպաստում են հետագայում փոխայցելությունների զարգացմանը և Հայաստանի ժամակակից արտ-լանդշաֆտն ավելի տեսանելի դարձնում աշխարհում։ Ծրագիրը նպատակ ունի նաև աջակցել ստեղծագործելու ավանդական և ժամանակակից ձևերի զարգացմանը Հայաստանում, կազմակերպել, համակարգել և իրականացնել արվեստի նախագծեր՝ ցուցահանդեսներ, հավաքույթներ, հետազոտական քննարկումներ, սեմինարներ Հայաստանում և արտասահմանում։ Խրախուսվում են Հայաստանի հասարակական-քաղաքական և մշակութային իրավիճակը համաշխարհային գործընթացների ֆոնի վրա ուսումնասիրվող նախագծերը ։
Նպատակներ
«Ակոս» հասարակական մշակութային կազմակերպությունը նպաստում է Հայաստանի և Սփյուռքի մշակութային ինտեգրացման գործին, աջակցում է երիտասարդության շրջանում քաղաքացիական դաստիարակության առաջավոր մեթոդների որոնմանը և կիրառմանը, մշակութային արշավների տեսքով կազմակերպում հայաստանյան, սփյուռքի և օտարազգի երիտասարդ արվեստագետների համատեղ ստեղծագործական հավաքներ Հայաստանի տարբեր անկյուններում՝ նրանց ծանոթացնելով հայրենի լեռնաշխարհի հայկական հատվածին և պատմամշակութային ժառանգության տարբեր շերտերին՝ շեշտը դնելով հայկական առանձնահատկության վրա, նպաստում է Հայաստանի տարածքում և նրանից դուրս սփռված պատմաճարտարապետական հուշարձանների պահպանմանը և վերականգմանը, արդյունավետ շահագործմանը՝ որպես անվճար աշխատուժ համագործակցելով պետական, հասարակական և միջազգային կառույցների, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի, սփյուռքի և Հայ եկեղեցու հետ, աջակցում մշակույթի և գիտության երիտասարդ ու սկսնակ գործիչների ստեղծագործությունների ցուցահանդեսների, գործերի հրատարակումների, սկավառակների ու ձայներիզների թողարկման աշխատանքներին և զանգվածային այլ միջոցառումներին։
Համագործակցություն
2006 թվականից սկսած «Ակոսը» համագործակցում է Cló մշակութային կազմակերպության հետ, որը գտնվում է Իռլանդական Գելթաղտում, այսինք այսօրվա Իռլանդիայի իռլանդախոս հատվածում։ Համագործակցության հիմնական ուղղությունը մշակութային փոխայցելություններն ու նախագծերի փոխանակումներն են։ Cló-ն մի նախաձեռնություն է, որը տեղի համայնքի և օտարերկրյա արվեստագետների միջև համագործակցության և ստեղծագործական փոխանակումների հարթակ է տրամադրում։
2007 թվականից սկսած ԱԻԱ-ն (Աջակցություն Ինքնորոշված Արցախին) համագործակցում է Հայաստանյան «Ակոսը» մշակութային ՀԿ-ի հետ սոցիալական և մշակութային-կրթական ծրագրերի իրականացման ոլորտներում։ Ակոսը նաև մի քանի հեղինակավոր միջազգային ցանցային կազմակերպությունների լիարժեք անդամ է․ մասնավորապես՝ Ռեսարտիս ռեսիդենսիների համաշխարհային ցանց www.resartis.org Տրանսարտիստ , Արվեստագետների համայնքների դաշինք, Միկրոռեզիդենս ։ Ակոսի նախագահ Մկրտիչ Տոնոյանը Միկրոռեզիդենս ցանցի համահիմնադիր անդամներից մեկն է, որի գլխամասը գտնվում է Տոկիոյում, և ակտիվորեն մասնակցում է ռազմավարության մշակմանը։ ։
«Ակոս» արվեստագետների կացարան
2008 թվականին համագործակցելով Սուսաննա Գյուլամիրյանի հետ Ակոսի «Արվեստագետները կացավայրում» ծրագրի հիմքի վրա հիմնվում է «Արվեստի գործարան» արվեստագետների միջազգային կացարան ծրագիրը (որը կարճ ժամանակ անց Ս. Գյուլամիրյանի առաջարկով անվանափոխվում է «Արտ կոմունաի» ) և գործում ԱՄՀԼ-ի ներքո։ 2009 թվականի նոյեմբեր ամսին «Ակոս» մշակութային ՀԿ-ի խորհրդի կողմից ՀԿ-ի նախագահ է ընտրվում Մկրտիչ Տոնոյանը, ով առ այսօր ղեկավարում և զարգացնում է «Ակոս» մշակութային ՀԿ-ն և «Արվեստարան»՝ արվեստագետների միջազգային կացարան ծրագիրը՝ համագործակցելով հայկական, տարածաշրջանային ու միջազգային արվեստի կենտրոնների և ցուցասրահների հետ։ «Արվեստագետների ստեղծագործական կացարան» ծրագրի շրջանականերում պարբերաբար իրականացվում են միջազգային մշակութային փոխանակումների նախագծեր ու ծրագրեր։ «Ակոս» արվեստագետների ստեղծագործական կացարան (արվեստագետները կացարանում՝ Artist-in-Residence) ծրագիրը մի նախագիծ է, որը նպաստում է արվեստի տարբեր ճյուղերի և մշակութային միջազգային հավաքներին և փորձի փոխանակումներին Հայաստանում և արտասահմանում՝ հայ արվեստագետների պարտադիր մասնակցությամբ։ Մասնակիցների համար հնարավորություն է ստեղծվում ապրել և ստեղծագործել ըստ նախապես հաստատված նախագծի, ներգրավելով տեղի հետաքրքրված և մասնագիտական ներուժը։ Ծրագրին մասնակցում են արվեստագետներ կերպարվեստի, արվեստի տեսության, արվեստագիտական հետազոտության, կոմպոզիտորական, արհեստների, պարի, թատրոնի, դրամատուրգիայի, ռեժիսուրայի և այլ ոլորտներից։ 2006 թվականից մինչև 2015 թվականի սկիզբն Ակոսի «Արվեստարանը» հյուրընկալել է 127 միջազգային արվեստագետ և 12 հայ երիտասարդ արվեստագետներ հնարավորություն են ստացել մասնակցել տարբեր տևողության նմանատիպ ծրագրերի արտասահմանում։ «Արվեստարանի» ստեղծած ստեղծագործական հարթակի վրա առ այսօր ավելի քան 50 հայ արվեստագետներ և արվեստասերներ ակտիվորեն ներգրավված են եղել նախագծերի մեջ որպես համագործակցող նկարիչներ, թարգմանիչներ, խմբագրողներ և համակարգողներ։ «Արվեստարանը» իրականացվել է բացի Երևանից նաև Հայաստանի տարբեր մարզերում և Արցախում՝ գտնելով տեղում հետաքրքրված մարդկանց հյուրընկալելու օտար արվեստագետին և կամավոր հիմունքներով աջակցելու նախագծի իրականացմանը։ Առ այսօր ներգրավվել են Գյումրի, Ճամբարակ, Սիսիան, Գորիս, Վանաձոր, Շուշի, Ստեփանակերտ, Մարտակերտ, Բերձոր, Արամուս, Գառնի, Գողթ, Արարատի մարզի Փոքր Վեդի, Վանաշեն և Զորակ գյուղերը, Եղեգնաձոր, Արմավիր, Շիրակի մարզի Հոռոմ և Մանթաշ գյուղերը։
Ակոս-ի նախագահությունը
Միջազգային խորհրդատուների նախագահություն․ Դեյվիդ Սոլի - նկարիչ, ԱՄՆ
Արտաքին աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հասարակական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստ
Քաղցր աղբյուր
Քաղցր լիճ, երկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետության Կոտայքի մարզում։ Այն գտնվում Արզնի գյուղից 150 մ հարավարևմտյան, Հրազդան գետի ձախ ափին, ծովի մակարդակից 1300 մ բարձրության վրա։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Կոտայքի մարզում
(7634) Շիզուտանի-Կու
(7634) Շիզուտանի-Կու (Shizutani-Kou), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի նոյեմբերի 14-ին Հիրոկի Կոսայի և Կիիտիրո Ֆուրուկավայի կողմից Կիսոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,176959 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5471 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,8068 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2068,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174055 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,6° անկյուն։
Բաբաջան (ողողատ)
Բաբաջան, գետակ (ողողատ), Կուրի ավազանում, նրա աջակողմյա Դեբեդի աջ օժանդակը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Լաշե (Քարելի շրջան)
Լաշե (ლაშე), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Գոմու ջուր (հանքային աղբյուրներ)
Գոմու ջուր, հանքային աղբյուրներ Արևմտյան Հայաստանում։ Գտնվում է Խարբերդի նահանգի Դերսիմի շրջանում՝ Ճանճիկե գյուղի մոտ։ Այս աղբյուրներում գոյացած քարից է կառուցված մոտակայքի Ծարգեղի եկեղեցին ։
Լաշե (Քարելի շրջան)
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 9 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Գոմու ջուր (հանքային աղբյուրներ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով
Խդըրլի (Զանգեզուրի գավառ)
Խդըրլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Պատմություն
Հետագայում գյուղն ընդգրկվել է Ադրբեջանական ՍՍՀ-ի Զանգելանի շրջանում։ Արցախյան առաջին պատերազմի ժամանակ տարածքն անցել է Արցախի Քաշաթաղի շրջան։ 2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում տարածքը Քաշաթաղի ողջ շրջանի հետ անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ ։
Բնակչություն
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 250 քուրդ, իսկ 1908-ին՝ 268 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Պուենտես Վիեխաս
Պուենտես Վիեխաս (իսպ․՝ Puentes Viejas), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Մադրիդ պրովինցիայի Մադրիդ ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սեռա Նոռտե շրջանի կազմում։
Սուրֆազ
Սուրֆազ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Բեհեսնիի գավառակում ։ Գտնվում էր Բեհեսնի գյուղաքաղաքից 10 կմ արևելք, Բեհսեն-Ադյաման ճանապարհի վրա, բլրապատ սարալանջին։
Աշխարհագրություն
Գյուղով հոսում է Սուրֆազ գետը։
Բնակչություն
XIX դարի վերջին ուներ 300 տուն հայ և այլազգի բնակիչ։
Զզվանք
Զզվանք, բացասական զգացմունք, ուժգին տհաճության զգացում։ Հակառակ էմոցիան հաճույքն է։ «Մարդկանց և կենդանիների հույզերի արտահայտումը» գրքում Չարլզ Դարվինը գրել է, որ զզվանքը զգացմունք է, որ վերաբերում է զզվելի ինչ-որ բանի։ Զզվանքն առաջին հերթին կարելի է զգալ զգացական և համի, իսկ երկրորդ հերթին` հոտի, շոշափելիքի կամ տեսողական զգայարաններով։ Երաժշտապես զգայուն մարդիկ զզվանք կարող են զգալ նաև լսելով ։
Սուրֆազ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր Կատեգորիա:Ադըյամանի մարզի բնակավայրեր
Զզվանք
Զզվանքը Ռոբերտ Պլուչիկի զգացմունքների տեսության հիմնական էմոցիաներից մեկն է և խորապես ուսումնասիրվել է Փոլ Ռոզինի կողմից։ Այն արթնացնում է բնորոշ դիմային արտահայտություն` Փոլ Էկմանի էմոցիաների վեց տիեզերական դիմային արտահայտություններից մեկը։ Ի տարբերություն վախի, զայրույթի և տխրության զգացումներին` զզվանքն առաջացնում է սրտի զարկերի դանդաղացում ։
Քանի որ զզվանքը մասամբ սոցիալական պայմանների արդյունք է, զզվանքի առումով տարբեր մշակույթների միջև տարբերություններ կան։ Ամերիկացիների մոտ «զզվանքի զգացմունքները կապված են այն գործողությունների հետ, որոնք սահմանափակվում են մարդու իրավունքները կամ ոտնահարում են անձի արժանապատվությունը», մինչդեռ ճապոնացիները «զզվանքի զգացողությունը ասոցացնում են այն դեպքում, երբ խոչընդոտում են նրանց ինտեգրումը սոցիալական աշխարհին» ։
Նկարագրություն
Ժամանակին զզվելի են համարվել կանայք (հատկապես` դաշտանի շրջանում), հոգեկան անբավարարվածություն ունեցող մարդիկ և միջռասայական սեռական կապը։ Քաղաքական գործիչները բոլոր ժամանակներում զզվանքն օգտագործել են որպես խմբերում ամրության հաստատելու գործիք` հրահրելով մի խմբին մեկ այլ խմբի դեմ (քսենոֆոբիա)։
Որոշ ազգային կերակուրներ այլ ազգերի կողմից զզվելի են ընկալվում։ Այդպիսի կերակուրների շարքին կարելի է դասել, օրինակ, իտալական կասու մարցու պանիրը, որը պարունակում է կենդանի միջատների թրթուրներ, չինական «հազար տարեկան ձուն»` բադի եփված ձուն, որի մեջ արդեն սաղմ է ձևավորվել և այլն։
Զզվանքից մարդու մոտ տեղի են ունենում այնպիսի գործընթացներ, ինչպիսիք են ստամոքսի և կերակրափողի սեղմումը, սրտխառնոցի զգացումը, կոկորդի ցավը, բարձր հազը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Զգացմունքներ Կատեգորիա:Էմոցիաներ
Նյուշ
Նյուշ (Нюш), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վաշկա գետի ափին՝ 391 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Protège-moi
Protège-moi (Պաշտպանիր ինձ), Placebo խմբի սինգլը, որը թողարկվել է Ֆրանսիայում 2004 թվականին։ Սինգլն ընդգրկված է խմբի չորրորդ ալբոմում՝ Sleeping with Ghosts։ Երգերն անգլերեն են, չնայած կա ֆրանսերեն բեք-վոկալ։ Երգը կարելի է համարել Sleeping with Ghosts ալբոմի լրացուցիչ երգ։ Երգերը ֆրանսերեն է թարգմանել Վիջինի Դեպանտը (Virginie Despentes) ։
Տեսահոլովակ
«Protège-moi» երգի օրիգինալ տեսահոլովակը, որը նկարել է ֆրանսիացի ռեժիսոր Գասպար Էոն, երբեք պաշտոնապես չի հեռարձակվել բաց տեսարանների, մերկության, դաժան փեթինգի և այլնի պատճառով։
Գլուբոչոկ (գյուղ, Ստորոժինեցի շրջան)
Գլուբոչոկ (Глибочок), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Ստորոժինեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գլուբոչոկ գյուղում բնակվում էր 309 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Ստորոժինեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լաշեբալթա
Լաշեբալթա (ლაშებალთა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 700 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 6 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Օքսաննա Գոզևա
Օքսաննա Գոզևա (Окса́на Алекса́ндровна Го́зева, ), ռուս գեղասահորդուհի, հանդես է եկել կանանց մենասահքում, 2009 թվականին պատանիների կարգում Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր:
Կարիերա
Վնասվածքի և գեղասահքի նկատմամբ հետաքրքրության բացակայության պատճառով Օքսաննան բաց թողեց 2005-2006 մրցաշրջանը և մասամբ 2006-2007 մրցաշրջանը :
2009 թվականին Ռուսաստանի պատանեկան առաջնությունում նա նվաճել է բրոնզե մեդալ : Հաշվի առնելով, որ առաջին և երկրորդ տեղերը գրաված 12-ամյա Ադելինա Սոտնիկովան և Ելիզավետա Տուկտամիշևան Չմշկասահորդների միջազգային միության կողմից անցկացվող միջազգային մրցաշարերին տարիքի պատճառով իրավունք չունեին մասնակցելու՝ Օքսաննան ուղարկվեց մասնակցելու Բուլղարիայում անցկացվող պատանիների 2009 թվականի աշխարհի առաջնությանը (Ռուսաստանից` երկու մասնակից): Առաջնության ժամանակ զբաղեցնում է 9-րդ հորիզոնականը, ինչը այդքան էլ վատ չէր դեբյուտի համար և հաշվի առնելով Ալյոնա Լեոնովայի զբաղեցրած առաջին հորիզոնականը` Ռուսաստանին իրավունք տրվեց հաջորդ առաջնությանը կանանց մենասահքում ներկայանալ արդեն երեք մասնակցով:
2010 թվականին Ռուսաստանի առաջնությունում նա զբաղեցրեց 7-րդ հորիզոնականը, սակայն Չմշկասահորդների միջազգային միության կողմից եղած սահմանափակումների շնորհիվ կարողացավ ընդգրկվել 2010 թվականի Եվրոպայի առաջնության Ռուսաստանի հավաքականի կազմում, որտեղ էլ զբաղեցնում է 13-րդ հորիզոնականը: 2010-2011 մրցաշրջանից ի վեր նա մրցումների չի մասնակցել:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գեղասահորդներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Ռուս գեղասահորդներ
Նովոե Սելո (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ոսկեզանգ
Ոսկեզանգ, ֆորզիցիա , ձիթենազգիների ընտանիքի բազմամյա տերևաթափ թփերի ցեղ։ Հայտնի է 8 տեսակ։ ՀՀ-ում ծաղկաբուծության մեջ ներդրված է ոսկեզանգ միջինը (Forsythia intermedia)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ձիթենազգիներ Կատեգորիա:Բույսերի դասեր Կատեգորիա:Բույսերի ընտանիքներ Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Ազերսիլահ
Ազերսիլահ բաց բաժնետիրական ընկերություն (Azərsilah Açıq Səhmdar Cəmiyyəti; 19.01.2019–20.06.2019), Ադրբեջանական Հանրապետությունում գործող բաց բաժնետիրական ընկերություն, որը զբաղվում է զենքի և զինամթերքի արտադրմամբ, արտահանմամբ, տեղական շուկայում վաճառքով, ինչպես նաև ստորադաս ձեռնարկությունների գործունեությունը համակարգմամբ ։
Պատմություն
Հիմնադրվել է 2019 թվականի հունվարի 14-ին Ադրբեջանի ռազմական արդյունաբերության նախարարության հիման վրա ։
Ղեկավար կազմ
Ընկերությունը կառավարվում է Վարչության կողմից, որի կազմի մեջ են մտնում վարչության նախագահը և երկու տեղակալներ։ Վարչության անդամները նշանակվում և ազատվում են Ադրբեջանի նախագահի հրամանագրով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ազերսիլահ Կատեգորիա:2019 հիմնադրումներ Ադրբեջանում
Կարոլա Բլում
Կենսագրություն
Կարոլա Բլումը ծնվել է Արևելյան Բեռլինում։ Մայրն ու հայրը եղել են իրավաբան։ Նա ծնվել է «բաց ակադեմիական ընտանիքում», որտեղ ամեն օր տեղի են ունեցել «բանավեճեր»։ Ըստ իր հայտարարության՝ դրանից հետո նա որոշել է սկսել քաղաքական կարիերա ։
1985 թվականին ծնվել է նրա դուստրը։ 1987-1991-ական թվականներին աշխատել է Բեռլինի տնտեսական ակադեմիային կից տնտեսության սոցիալիստական կառավարման ինստիտուտում գիտական աշխատող ։
Գերմանիայի միավորումից հետո դարձել է Բեռլինի պատգամավորների պալատի անդամ, որը հիմա ընդգրկում է Արևելյան և Արևմտյան Բեռլինը։ 2009-2011-ական թվականներին եղել է Բեռլինի սենատի անդամ ։
Ծանոթագրություն
<references group="" responsive="1">
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գերմանիայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
(7635) 1983 VH1
(7635) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի նոյեմբերի 6-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,081191 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7531 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4093 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1975,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,182233 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,1° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Փերվարի
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր Կատեգորիա:Ադըյամանի մարզի բնակավայրեր
Հենրի Նկսումալո
Հենրի Նկսումալո (Henry Nxumalo, ), հարավաֆրիկյան լրագրող։ Հայտնի է նաև «Միստր Դրամ»մականունով (Mr Drum)։
Կենսագրություն
Հենրի Նկսումալոն ծնվել է 1917 թվականին Մարգիտում (Նատալում, Հարավաֆրիկյան Միությունում։ Հաճախել է միսիոներական Fascadale դպրոց։ Վաղ տարիքում ցուցաբերելով գրական տաղանդ՝ Նկսումալոն պաշտոն է ստացել Post թերթում Յոհանեսբուրգում, որտեղ ավելի վաղ հրապարակվել էին նրա որոշ գործեր։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում մասնակցել է Հյուսիսաֆրիկյան արշավին Եգիպտոսում։ Ավելի ուշ եղել է Լոնդոնում։
Հարավային Աֆրիկա վերադառնալուց հետո Նկսումալոն հայտնաբերել է, որ սևամորթ հանդիսատեսին ուղղված հրապարակումների համար ապարտհեյդի սահմանափակումների պատճառով գրեթե հնարավորություններ չեն մնում։ 1951 թվականին հրատարակիչ Ջիմ Բեյլին հիմնադրել է «Drum։» ամսագիրը Նոր հրատարակության խմբագիր է դարձել Էնթոնի Սեմփսոնը, իսկ Նկսումալոյին Բեյլին առաջարկել է խմբագրի օգնականի պաշտոնը։
Նկսումալոն ամսագրում աշխատանքի ընթացքում մասնագիտացել է լրագրողական հետաքննությունների մեջ։ Նա աշխատանքի է տեղավորվել կարտոֆիլի ֆերմայում, որից հետո նկարագրել է սևամորթ աշխատողների աշխատանքի ստրկական պայմանները։ «Մեղքի քառակուսի մղոնի» (the square mile of sin)մասին նրա հրապարակումը ոստիկանության ուշադրությունը հրավիրել է Յոհանեսբուրգի այդ հատվածում հանցավորության վրա։ Հասնելով սեփական ձերբակալության՝ նա հայտնվել է Յոհանեսբուրգի կենտրոնական բանտում։ Բանտարկյալների նկատմամբ անմարդկային վերաբերմունքի մասին հաջորդած հոդվածը գրավել է միջազգային ուշադրություն։ Ավելի ուշ Նկսումալոն ևս մեկ անգամ աշխատել է ֆերմայում, որտեղ մինչ այդ սպանվել էր աշխատակիցներից մեկը, ինչպես նաև հետաքննություն է հրապարակել ապարտհեյդի նկատմամբ եկեղեցու վերաբերմունքի վերաբերյալ
Հենրի Նկսումալոյի աշխատակիցներից մեկը եղել է Արթուր Մեյմանը, որը հետագայում դարձել է հայտնի լրագրող և գրող։
1957 թվականին՝ ապօրինի աբորտների մասին լրագրողական հետաքննության ժամանակ, Նկսումալոն սպանվել է անհայտ անձանց կողմից։
Նկսուլամոյի հետաքննությունը 1959 թվականին ՀԱՀ-ում կարտոֆիլի բոյկոտի հիմնական պատճառ է դարձել։
Հիշողություն և պարգևներ
2004 թվականին Յոհանեսբուրգի շրջաններից մեկում՝ Նյութաունում գտնվող Goch Street փողոցը վերանվանվել է Henry Nxumalo Street ։
2005 թվականին Հենրի Նկսումալոն հետմահու պարգևատրվել է Հարավաֆրիկյան Իկհամանգայի շքանշանով «հարավաֆրիկյան լրագրությունում ակնառու նվաճումների համար» ։
Արվեստում
Հենրի Նկսումալոն հարավաֆրիկացի ռեժիսոր Զոլա Մասեկոյի Drum ֆիլմի գլխավոր հերոսներից մեկն է ։ 2005 թվականին ֆիլմն ստացել է «Յանենգի նժույգ»՝ Ուագադուգում Աֆրիկայի երկրների կինոյի և հեռուստատեսության փառատոնի գլխավոր մրցանակը ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Երեք քույր (ֆիլմ, 1966)
«Երեք քույր» (Three Sisters), Անտոն Չեխովի համանուն պիեսի՝ «Դերասանական ստուդիայի» կողմից կատարված բեմադրության տեսագրությունը։
Նկարահանումներ
Ջոն Կրամպները գրել է, թե նկարահանումների ընթացքը բարդացել է Շելլի Ուինթերսի ու Քիմ Սթենլիի վարքի պատճառով ։ Սթենլին, որ կատարել է Մաշայի դերը, չի ներկայացել փորձերին, դժգոհել է մյուս դերասանների ու առաջին հերթին Քևին Մաքքարթնիի (Վերշինինի դերակատար) աշխատանքից ։ Ավելին, Սթենլին գիրացել է ու խիստ ծանր է տարել այդ հանգամանքը․ շալը, որ պետք է ծածկեր նրա գիրությունը, էլ ավելի է վատթարացրել դրությունը ։ Ուինթերսը վիճել է ռեժիսորի հետ, որը դժգոհ էր նրա նյույորքյան առոգանությունից։ Բոգարտն ասել է, թե առաջին գործողությունը բեմադրվել է խնամքով, երկրորդը՝ պակաս խնամքով, երրորդը՝ էլ ավելի պակաս խնամքով, իսկ չորրորդը՝ շտապելով, քանի որ ցանկանում էին հնարավորինս շուտ ավարտել նկարահանումները։
Քննադատություն
Ֆիլմն արժանացել է քննադատների բացասական արձագանքներին։ Փիթեր Շելլին գրել է, թե չնայած տեսագրությունը փոխանցում է «Դերասանական ստուդիայի» բեմադրության մթնոլորտը, ռեժիսորին չի հաջողվել դերասաններին համոզել հրաժարվել խաղի թատերական ձևից հօգուտ ավելի բնական կատարման ։ Ավելին, մի շարք տեսարաններում երկրորդ պլանի աղմուկը խանգարում է գլխավոր հերոսների երկխոսությունները հասկանալուն, օրինակ՝ առաջին գործողության մեջ Իրինայի ու Տուզենբախի զրույցին խանգարում է անվանակոչության տոնի հյուրերի աղմուկը ։ Վերլուծելով դերասանների խաղը՝ Շելլին նշել է, որ Փեյջը (Օլգայի դերակատարը) ընդհանրապես ոչ մի տպավորություն չի գործում, իսկ Սթենլին (Մաշայի դերակատար) միավորում է էմոցիաներն ու զայրույթը երեք քույրերի դերերից լավագույնում ։ Շելլին հիշատակում է Սենդի Դենիսի (Իրինա) դերասանական խաղի վերաբերյալ Ջորջ Գենտի բացասական կարծիքը, որն ընդգծել է ձանձրացնող ժեստերն ու հնչերանգը, և Վինսենտ Քենբիի քննադատությունը, որը ծաղրել է բերանը ձեռքով ծածկելու ժեստը՝ այն նկարագրելով որպես ցավող ատամը ցույց տալու շարժում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:1966 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Կարմրաքարի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Կարմրաքար գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 6 հուշարձան (16 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Լիսա (Քարելի շրջան)
Լիսա (ლისა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 920 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 7 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Գոդիլով
Գոդիլով (Годилів), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Ստորոժինեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գոդիլով գյուղում բնակվում էր 1 255 մարդ։
Ակոս (այլ կիրառումներ)
Ակոս կարող է վերաբերել.
Տիտուլսիա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Վիրահատական բլոկ
Վիրահատական բլոկ, բժշկական հաստատության բաժանմունք (վիրահատական բաժանմունք), որտեղ վիրաբուժական միջամտություններն իրականացվում են ստերիլ պայմաններում։
Վիրահատական բլոկի կառուցվածք
Վիրահատական բաժանմունքի վիրահատարանները բավականին ընդարձակ են, հարմար են մանրակրկիտ մաքրման համար, ապահովված են անստվեր, ցրված լուսավորությամբ գործող լամպերի տեսքով, դրանք կարող են համալրվել տարբեր բժշկական սարքավորումներով, մասնավորապես՝ բժշկական լույսերով։ Վիրահատարանները նախագծված և կառուցված են ինչպես բնական լույսով,  այնպես էլ առանց պատուհանների, ունեն ջերմաստիճանի և խոնավության կարգավորման հնարավորություն։ Վիրահատարանները հաճախակի օդափոխվում են։
Հիմնական սարքավորում վիրահատական սեղանն է և անզգայացման սարքավորումը։ Բացի այդ, կան սեղաններ բժշկական գործիքների և վիրահատական լամպերի համար։ Երբեմն օգտագործվում են նաև կախովի առաստաղի լույսեր։
Կառուցվածքային առումով վիրահատական բլոկը բաղկացած է վիրահատարաններից, նախավիրահատական սենյակներից, սարքավորումների պահեստային սենյակներից, անձնակազմի հանգստի սենյակներից։ Ժամանակակից օպերացիոն բլոկը կառուցված է մաքուր սենյակների սկզբունքով՝ բաժանելով «մաքուր» և «կեղտոտ» գոտիների՝ պերիվիրահատական վարակիչ բարդությունները կանխելու համար։
Վարազդատ Ենգիբարյան
Վարազդատ Համբարձումի Ենգիբարյան, հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողությունների մասնակից։
Կենսագրություն
Վարազդատ Ենգիբարյանը ծնվել է 1915 թվականին, Էջմիածնի շրջանի Հայթաղ գյուղում, չքավոր գյուղացու ընտանիքում։ Թերի միջնակարգ կրթությունը ստացել է հարևան Գեղակերտ գյուղում, որից հետո ընդունվել Էջմիածնի մանկավարժական տեխնիկումը։ 1935 թվականին նշանակվել է շրջանի Աղավնատուն գյուղի թերի միջնակարգ դպրոցի հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ 1936 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը։ 1939 թվականին նշանակվել է շրջանի Արագած գյուղի 7-ամյա դպրոցի տնօրեն ։
1939 թվականի վերջին զորակոչվել է պարտադիր զինվորական ծառայության։ Ենգիբարյանը եղել է կադրային զինվորական, երբ սկսվել է Գերմանա-խորհրդային պատերազմը։ Ծառայել է 25-րդ փառապանծ Չապաևյան դիվիզիայում։ Պատերազմը դիմավորել է Բեսարաբիայում, Պրուտ գետի ափին։ 1941 թվականին Ենգիբարյանը ուղարկվել է Օդեսայի հետևակային ուսումնարանում սովորելու։ Սակայն նրան չի հաջողվել սովորել, ուսումնարանի մի խումբ սաների հետ համալրել է 58-րդ հատուկ հրաձգային բրիգադը։ Կռվել է Մոսկվայի մատույցներում, մասնակցել Կլին քաղաքի ազատագրմանը։ Մասնակցել է նաև Լենինգրադի պաշտպանական մարտերին, ծանր վիրավորվել է և ուղարկվել բուժման ։
Ապաքինվելուց հետո Ենգիբարյանը զորացրվել է բանակից և շարունակել մանկավարժական գործունեությունը։ Նշանակվել է Ակնաշեն գյուղի 7-ամյա դպրոցի տնօրեն, զինղեկ, իսկ 1949 թվականից մինչև կենսաթոշակի անցնելը (1976) եղել է Հայթաղի 8-ամյա, ապա՝ միջնակարգ դպրոցի տնօրեն ։
Մարտերում ցուցաբերած արիության համար պարգևատրվել է «Արիության համար», «Մոսկվայի պաշտպանության համար» և այլ մեդալներով։ Աշխատանքում ցուցաբերած բարեխղճության համար արժանացել է «Աշխատանքային արիության համար», «Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալների և պատվոգրերի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ Կատեգորիա:«Աշխատանքային արիության համար» մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:«Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Աստերոիդների ցանկ (242501-242600)
Աստերոիդների ցանկ (242401-242500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (242601-242700)
Նովոե Սելո (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)
Նովոե Սելո (Новое Село), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 22 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Պապատաչիի տենդ
Պապատաչիի տենդ (Pappataci fever), Ֆլեբոտոմուսային, մլակային, եռօրյա, տրանսմիսիվ, տենդային, արբովիրուսային ինֆեկցիա, պայմանավորված ֆլեբովիրուսի երեք սերոտիպերով:Անունը ՝pappa (սովորաբար դա օգտագործվում է որպես սննդի ընդհանուր անուն, բայց այս դեպքում այն բայ է, նշանակում է «ուտել») և taci (լուռ) բառերի միությունն է,որն արտահայտում է այս միջատների տարբերությունն արյունով սնովող այլ մլակներից։
Տարածվածություն
Հիվանդությունը տարածված է Արևելյան կիսագնդի մերձարևադարձային գոտում հյուսիսային լայնության 20°-ից մինչև 45°, մասնավորապես Հարավային Եվրոպայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, Բալկաններում, Միջերկրական ծովի արևելյան հատվածում, Իրաքում, Իրանում, Պակիստանում, Աֆղանստանում և Հնդկաստանում ։
Պատճառագիտություն
Հիվանդությունը փոխանցվում է Phlebotomus ցեղի մլակների խայթոցներով, մասնավորապես՝ Phlebotomus papatasi, Phlebotomus perniciosus և Phlebotomus perfiliewi:Հայտնի է Ֆլեբովիրուսի հարուցչի  երեք սերոտիպ՝ նեապոլական, սիցիլիական և Տոսկանայի։ Մլակներն իրենց արտաքին տեսքով հիշեցնում են մոծակներին,բայց շատ ավելի փոքր են նրանցից (2-2.5 մմ)։ Մլակի մարմինը շատ նուրբ է, կիսաթափանցիկ, այնպես որ հանգիստ վիճակում պատի վրա նստած մլակին դժվար է նկատել։ Բազմացումը ճշգրիտ ուսումնասիրված չէ։ Նրանց թրթուրները գտնվել են հողե հատակ ունեցող  շենքերում, հողում, կրծողների բներում և աղբում։ Ձմեռում են թրթուրային փուլում։ Խայթում են առավելապես գիշերը։ Խայթոցն անցավ է, սակայն առաջացնում է սաստիկ քոր։ Առաջանում է փոքրիկ հանգույց, որի վրա բշտիկ է գոյանում, այնուհետև կեղևակալվում է ։ Մլակը վարակվում է վարակված մարդուն կծելու ժամանակ՝ տենդի սկսվելուց 48 ժամ առաջ և տենդի ավարտից 24 ժամ հետո, որից հետո միջատը կրում է վարակը ողջ կյանքի ընթացքում ։  Բացի մարդուց միջատին փոխանցման հորիզոնական ուղուց վիրուսը փոխանցվում է նաև տրանսօվարիալ՝ վարակված էգից իր սերնդին ։
Նախանշաններ և ախտանիշներ
Վարակիչ խայթոցից մի քանի օր անց առաջանում է թուլության զգացում, որովայնային անհանգստություն և դող, որին հաջորդում է 39-40 °C (102-104 °F) ջերմությունը, ճակատային շրջանում ուժեղ գլխացավերը, մկանների և հոդերի ցավերը, դեմքի կարմրությունն ու հաճախասրտությունը։ Երկու օր անց ջերմությունը սկսում է նվազել, և ջերմաստիճանը դառնում է նորմալ։ Հոգնածությունը, հազվասրտությունը  և թերճնշումը կարող են պահպանվել մի քանի օրից մինչև մի քանի շաբաթ, սակայն որպես կանոն  վերականգնումը ամբողջական  է լինում ։ Գաղտնի շրջանը տևում է 3-8 օր:Ունի սուր ընթացք։ Լեզուն խիստ չոր է և փառակալված:Լեզվակը այտուցված է, հիպերեմիկ,դեմքը՝ կարմիր, աչքերը ՝փայլուն:Հաճախ նկատվում է մենինգիզմ։ Անոթազարկը՝ 80-90 զարկ րոպեում։ Բնորոշ է փորափքանքը (մետեորիզմ), փորկապությունը, երբեմն՝ փորլուծությունը; Լյարդն ու փայծաղը չեն շոշափվում։ Մաշկի վրա, մլակների կծման հետքերից զատ, երբեմն առաջանում են զանազան ցաներ՝ էրիթեմա,եղնջացան,պապուլաներ,ռոզեոլաներ։ Տենդը դադարում է 2-3 օր անց։ Գլխացավն ու ընդհանուր թուլությունը պահպանվում են մոտ մի քանի շաբաթ։ Ռեցիդիվները տևում են առաջին նոպայից ավելի կարճ ։
Ախտորոշում
Հիվանդությունը ճանաչվում է բնորոշ կլինիկական պատկերով։ Բնորոշ լեյկոպենիան, լիմֆոցիտոզն ու մոնոցիտոզը դեռ  պահպանվում են ապաքինումից  մեկ ամիս անց։ Ախտորոշումը կարելի է հաստատել շճաբանական հետազոտությամբ  և  ՊՇՌ թեստերով ։
Բուժում
Հիվանդության հատուկ բուժում չկա։ Կիրառվում է սիմպտոմատիկ բուժում ։
Սովորական սիտեղ
Սովորական սիտեղ, սիտեղների ընտանիքի թռչուն։ Նստակյաց է, տարածված։
Պապատաչիի տենդ
Կանխարգելում
Պաշտպանիչ ցանցերը կարող են բավարար չլինել մլակների խայթոցը կանխելու համար։ Կանխարգելման համար անհրաժեշտ է ինսեկտիցիդներով պայքարել մլակների բազմացման և խայթման դեմ ։
Սովորական սիտեղ
Արտաքին տեսքը
Մարմնի երկարությունը 14 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 22,5-27 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 23-25 գ։ Գլուխը մեծ է, պոչը՝ կարճ։ Մարմնի փետրածածկը վերևից մոխրակապտագույն է։ Կտուցը սև է, հիմքից դեպի ականջն է տարածվում սև, երկար ակնաշերտ։ Կզակը սպիտակ է, կուրծքը և փորը՝ բաց նարնջագույն։ Ներքնապոչին կան աղոտ սպիտակ պտեր։ Պոչի եզրային փետուրների ծայրերը մոխրագույն են ու սպիտակ։
Պապատաչիի տենդ
Համաճարակաբանություն
Պապատաչիի տենդը հազվադեպ է ճանաչվում էնդեմիկ շրջաններում, քանի որ զուգակցվում է մանկական այլ հիվանդությունների հետ։ Առավել հաճախ հանդիպում է զինվորականների և էնդեմիկ շրջաններից ներգաղթածների շրջանում ։
Սովորական սիտեղ
Ապերլակերպը
Ճարպիկ է, հաճախ գլխիվայր մագլցում է ծառաբնով։ Սերմերը խցկում է ծառի կեղևի ճեղքերի մեջ, ապա հանում դրանց պարունակությունը։ Բնակվում է բարձրաբուն անտառներում, բարձրահասակ ծառերով գետափերին։ Սնվում է անողնաշարավորներով, սերմերով։
Պապատաչիի տենդ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հիվանդություններ Կատեգորիա:Վիրուսային վարակներ Կատեգորիա:Արևադարձային հիվանդություններ Կատեգորիա:2023 երիտասարդական ամառային վիքիճամբարի դասընթացի ժամանակ ստեղծված կամ բարելավված հոդվածներ
Սովորական սիտեղ
Բնադրում
Հարսանեկան խաղերը՝ մարտի վերջից մայիսի կեսը։ Բնադրում է փչակներում կամ արհեստական թռչնաբներում։ Բույնը կառուցում են արուն և էգը՝ կեղևի կտորներից, մամուռից, ապա ծեփում ցեխով։ Առաջին ձվերը բներում հայտնվում են ապրիլի վերջից մայիսի վերջը։ Դնում է 20 մմ տրամագծով, սպիտակ՝ կարմրա-դարչնագույն պտերով 6-8 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 14-17 օր։ Ձագերը հայտնվում են մայիսից հուլիսի 1-ին տասնօրյակը։ Բնում ձագերին հիմնականում կերակրում է արուն, վտանգի դեպքում պաշտպանում է բույնը։ 25-27 օրական ձագերը հեռանում են բնից։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Սիտեղներ Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ
Միջմոլորակային միջավայր
Միջմոլորակային միջավայր (ՄՄՄ), կամ միջմոլորակային տարածություն, կազմված է այն զանգվածից և էներգիայից, որը լցնում է Արեգակնային համակարգը, և որի միջով շարժվում են Արեգակնային համակարգի բոլոր մեծ մարմինները, ինչպիսիք են՝ մոլորակները, գաճաճ մոլորակները, աստերոիդները և գիսաստղերը։ Միջմոլորակային միջավայրը կանգ է առնում հելիոպաուսում, որից դուրս սկսվում է միջաստեղային միջավայրը։ Մինչև 1950 թվականը միջմոլորակային տարածությունը հիմնականում համարում էին, որ այն կամ դատարկ վակուում է, կամ բաղկացած է «եթերից»։
Կազմություն և ֆիզիկական բնութագրեր
Միջմոլորակային միջավայրը ներառում է միջմոլորակային փոշին, տիեզերական ճառագայթները և արեգակնային քամու տաք պլազման ։ Միջմոլորակային միջավայրի ջերմաստիճանը տարբերվում է։ Աստերոիդի գոտում փոշու մասնիկներին բնորոշ ջերմաստիճանները տատանվում են 200 Կ (−73 °C) 2,2 ԱՄ-ում մինչև 165 Կ (−108 °C) 3,2 ԱՄ-ում ։ Միջմոլորակային միջավայրի խտությունը շատ ցածր է, նվազելով Արևի հեռավորության քառակուսուն հակադարձ համամասնությամբ։  Այն փոփոխական է, մագնիսական դաշտերի ու Արեգակնային համակարգի պսակի զանգվածի արտանետումների նման իրադարձությունները կարող են ազդել դրա վրա։ Երկրի մերձակայքում գտնվող մոտավորապես 5 մասնիկ/սմ3 դեպքում, այն կարող է հասնել  մինչև 100 մասնիկ/սմ³։
Քանի որ միջմոլորակային միջավայրը պլազմա կամ իոնների գազ է, միջմոլորակային միջավայրը ոչ թե պարզ գազի այլ պլազմայի առանձնահատկություններ ունի։ Օրինակ, այն իր հետ փոխադրում է Արևի մագնիսական դաշտը, ունի բարձր էլեկտրական հաղորդունակություն (հանգեցնելով հելիոսֆերային հոսանքի շերտի), ձևավորում է պլազմայի կրկնակի շերտեր, որտեղ այն շփվում է մոլորակային մագնիսոլորտի, կամ հելիոպաուսի հետ, և ցուցադրում է Ֆիլամենտացիա (օրինակ՝ բևեռափայլերում)։
Երկրի ուղեծրում միջմոլորակային միջավայրի պլազման նաև պատասխանատու է Արևի մագնիսական դաշտի ուժի համար, որն ի սկզբանե նախատեսվածից ավելի քան 100 անգամ ավելի մեծ է։ Եթե տիեզերքը վակուում լիներ, ապա Արեգակի 10-4 տեսլա մագնիսական դիպոլային դաշտը հեռավորության խորանարդի հետ կնվազեր մոտ 10-11 տեսլա։ Սակայն արբանյակային դիտարկումները ցույց են տալիս, որ այն մոտ 100 անգամ ավելի մեծ է 10-9 տեսլայում։  Մագնիսահիդրոդինամիկական (ՄՀԴ) տեսությունը կանխատեսում է, որ հաղորդիչ հեղուկի (օրինակ՝ միջմոլորակային միջավայրի) շարժումը մագնիսական դաշտում առաջացնում է էլեկտրական հոսանքներ, որոնք իրենց հերթին առաջացնում են մագնիսական դաշտեր, և այս առումով այն իրեն դրսևորում  է (ՄՀԴ) դինամոյի  նման։
Միջմոլորակային միջավայրի տարածություն
Հելիոսֆերայի արտաքին եզրը սահման է հանդիսանում արեգակնային քամու հոսքի և միջաստղային միջավայրի միջև։ Այս սահմանը հայտնի է որպես՝ հելիոպաուս և համարվում է Արեգակից 110-ից 160 աստղագիտական միավորների կարգի բավականին կտրուկ անցում։ Այսպիսով, միջմոլորակային միջավայրը լցնում է հելիոպաուսի մեջ պարունակվող գրեթե գնդաձև ծավալը։
Փոխազդեցություն մոլորակների հետ
Թե ինչպես է միջմոլորակային միջավայրը փոխազդում մոլորակների հետ, կախված է նրանից, արդյոք նրանք ունեն մագնիսական դաշտեր, թե ոչ։ Լուսնի նման մարմինները չունեն մագնիսական դաշտ, և արևային քամին կարող է անմիջականորեն ազդել դրանց մակերեսի վրա։ Միլիարդավոր տարիների ընթացքում լուսնային ռեգոլիթը հանդիսացել է արևային քամու մասնիկների կուտակող, և այդ պատճառով լուսնային մակերևույթից ժայռերի ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել արևային քամու ուսումնասիրության համար։
Արևային քամուց եկող բարձր էներգիա պարունակող մասնիկները, որոնք ազդում են լուսնի մակերեսի վրա, նույնպես ազդում են, որ այն թույլորեն արտանետում է ռենտգենյան ալիքի երկարությամբ։
Իրենց սեփական մագնիսական դաշտով մոլորակները, ինչպիսիք են՝ Երկիր մոլորակը և Յուպիտերը, շրջապատված են մագնիսոլորտով, որի ներսում նրանց մագնիսական դաշտը գերիշխում է Արեգակի մագնիսական դաշտի վրա։ Սա խաթարում է արևային քամու հոսքը, որը տեղափոխվում է մագնիսոլորտի շուրջը։  Արեգակնային քամուց եկող նյութը կարող է «արտահոսել» մագնիտոսֆերա՝ առաջացնելով բևեռափայլեր, ինչպես նաև բնակեցնելով Վան Ալենի ճառագայթային գոտիները իոնացված նյութով։
Միջմոլորակային միջավայրի նկատելի երևույթներ
Միջմոլորակային միջավայրը պատասխանատու է Երկրից տեսանելի մի քանի օպտիկական երևույթների համար։ Կենդանակերպի լույսը աղոտ լույսի ընդարձակ խումբ է, որը երբեմն երևում է մայրամուտից հետո և արևածագից առաջ, ձգվում խավարածրի երկայնքով և ամենապայծառ ձևով հայտնվում է հորիզոնի մոտ։ Այս փայլը առաջանում է արևի լույսից, որը ցրված է փոշու մասնիկներով միջմոլորակային միջավայրում՝ Երկրի և Արևի միջև։
Հակափայլը նմանատիպ երևույթ է՝ կենտրոնացած հակաարեգակնային կետում, տեսանելի է սովորական մութ, առանց լուսնի գիշերային երկնքում։ Կենդանակերպի լույսից շատ ավելի թույլ է, այս ազդեցությունը առաջանում է արևի լույսի հետևանքով, որը ետ է ցրվում Երկրի ուղեծրից դուրս՝ փոշու մասնիկների կողմից։
Պատմություն
«Միջմոլորակային» տերմինը, առաջին անգամ տպագրվել է 1691 թվականին գիտնական Ռոբերտ Բոյլի կողմից. «Օդը տարբերվում է եթերից (կամ վակուումից) միջմոլորակային տարածություններում» Ռոբերտ Բոյլ՝ «Օդի Պատ.»։ 1898 թվականին ամերիկացի աստղագետ Չարլզ Օգոստուս Յանգը գրել է. «Միջմոլորակային տարածությունը վակուում է, շատ ավելի կատարյալ, քան այն ամենը, ինչ մենք կարող ենք արհեստական միջոցներով արտադրել...» (Աստղագիտության տարրեր, Չարլզ Օգոստոս Յանգ, 1898)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պլազմա Կատեգորիա:Մոլորակագիտություն Կատեգորիա:Տիեզերագիտություն
Լոպանի
Լոպանի (ლოპანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 12 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Կաքավասարի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Կաքավասար գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 3 հուշարձան (5 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի հուշարձանների ցանկեր
(7636) Կոմբա
(7636) Կոմբա (Comba), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի փետրվարի 5-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Համաշխարհային տնտեսություն
Համաշխարհային տնտեսությունը (ինտերէկոնոմիկան),  միջազգային տնտեսական հարաբերությունների համակարգի միջոցներով աշխատանքի միջազգային բաժանման հիման վրա աշխարհի երկրների ազգային տնտեսությունները միավորող տնտեսավարման բազմամակարդակ, գլոբալ համակարգ է։ Ընդհանուր առմամբ, համաշխարհային տնտեսությունը կարելի է բնորոշել որպես միջազգային հարաբերություններով միավորված ազգային տնտեսությունների և ոչ պետական կառույցների ամբողջություն։ Համաշխարհային տնտեսությունը առաջացել է աշխատանքի միջազգային բաժանման շնորհիվ, որը իր հետևից բերեց ինչպես արտադրության բաժանում (այսինքն՝ միջազգային մասնագիտացում), այնպես էլ դրա միավորում՝ կոոպերացիա։ Մարդկանց կողմից գոյության միջոցների ստեղծման եղանակներն աշխարհում խիստ տարբերվում են։ Արևմտյան Եվրոպայի, Հյուսիսային Ամերիկայի երկրները, Ճապոնիան և Ավստրալիան արդյունաբերությամբ ամենազարգացածներն են։ Դրանք իրենց ապրանքներն ու ծառայությունները վաճառում են աշխարհով մեկ։ Տնտեսապես թույլ զարգացած է Կենտրոնական Ասիայի ևԱֆրիկյան երկրների մեծ մասը, որոնց արդյունաբերության ճյուղերը սակավաթիվ են։ Դրանցից որոշ երկրներ մասնագիտանում են միայն մեկ արտադրանքի թողարկման ուղղությամբ ։ Շատ ապրանքներ արտադրվում են միայն տեղական շուկայի համար։
(7636) Կոմբա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,602684 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,387 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8183 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1533,67 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,234732 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,85° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Համաշխարհային տնտեսություն
Համաշխարհային տնտեսության զարգացման փուլերը
Արտադրության նախաարդյունաբերական փուլ, 17-րդ դարի վերջ Համաշխարհային տնտեսությունն առաջացավ արտադրության նախաարդյունաբերական փուլում՝ միջազգային առևտրի ի հայտ գալով և ձևավորվեց մինչև 17-րդ դարի վերջ։
18-րդ դարասկզբից մինչև 19-րդ դարի կեսերին։ Այն բնութագրվում է ապրանք ների արտադրության հետագա զարգացմամբ, որի աճող զանգվածը պարբերաբար փոխանակվում է երկրների միջև, արտաքին առևտրի վերափոխումը ազգային տնտեսության մի մասի. համաշխարհային շուկայի առաջացումը՝ կապիտալիզմի բարձրագույն նվաճումը։
19-րդ դարավերջից մինչև 20-րդ դարասկզբներ։ Այս ժամանակահատվածում էր, որ ավարտվեց համաշխարհային տնտեսական համակարգի ձևավորումը մեքենայական լայնամասշտաբ արտադրության հիման վրա։
20ր-րդ ի 20-ից 80-ական թվականներ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո սկսվեց համաշխարհային տնտեսության համակարգում որակական փոփոխությունների գործընթաց, որն ավարտվեց գաղութային համակարգի անկմամբ:Համաշխարհային տնտեսությունը բաժանվեց երկու հիմնական համակարգի ՝ սոցիալիստական ​​և կապիտալիստական, և լրացվեց գաղութատիրական շատ երկրներով, որոնք իրենց ազատեցին արտաքին տնտեսական կախվածությունից։ Այս ժամանակահատվածում շուկայական տնտեսությունը զգալիորեն փոխակերպվեց սոցիալական կառավարման։ Շուկայական գործիքները սկսեցին ավելի սերտորեն միահյուսվել մակրո մակարդակի կառավարության կարգավորմանը։ Արտադրական ուժերի և տնտեսական հարաբերությունների զարգացման հետ ակտիվորեն ստեղծվեց խառը տնտեսություն։ Համաշխարհային տնտեսության շուկայական համակարգը XX դարի 80-ականների կեսերին ձևավորվեց ավելի քան 160 երկրների կողմից, ներառյալ արդյունաբերականորեն զարգացած ավելի քան 30 երկրներ։
XX դարի 80-ականների վերջ 90-ականների սկիզբ։ Այս փուլի առանձնահատկությունն է արտադրության մեջ ինտեգրման գործընթացների աճը, տարբեր երկրներում ապրանքների և բաղադրիչների արտադրության հետ կապված դրանց կազմակերպական և տնտեսական ձևերի զարգացումը։ Համաշխարհային տնտեսության ձևավորման վրա XX դարի 90-ականներին ազդել է Արևելյան Եվրոպայի երկրների մեծ մասի տարանջատումը սոցիալիստական ​​տնտեսական համակարգից։
Ընդհանուր առմամբ, համաշխարհային տնտեսությունը 20-րդ դարի վերջին՝ 21-րդ դարի սկզբին, պահպանելով բազմազանությունը, այնուամենայնիվ, ավելի ամբողջական, գլոբալ, ինտեգրված և դինամիկ է, քան 20-րդ դարի կեսերին։ Դրան բնորոշ դարձան նոր տնտեսական կապերն ու հարաբերությունները, ընդլայնվեցին մաքսային և քաղաքական միությունները։ Կազմավորման գործընթացը դեռ չէր ավարտվել, քանի որ այն կանխորոշող բոլոր գործոնների խորը զարգացումը շարունակվում է։ Համաշխարհային տնտեսության զարգացման վրա ազդում են հետևյալ գործոնները՝