cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մուշեղ Սերոբյան
Գործունեություն
Եղել է Արաբկիրի և Ադանայի հոգևոր առաջնորդ։ 1910 թվականից ապրել է ԱՄՆ-ում, Բոստոնում հիմնել է թեմ և ընտրվել հովիվ, նպաստել է ՀԲԸՄ գործունեության աշխուժացմանը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ փորձելով միավորել հայկական ուժերը՝ ստեղծել է միջկուսակցական մարմին, կազմակերպել հայկական կամավորական շարժման համար միջոցներ հանգանակելու գործը։ 1910 թվականին Բոստոնում հրատարակել է «Ատանայի ջարդը և պատասխանատուները» աշխատությունը, որտեղ մերկացրել է Ադանայի կոտորածի կազմակերպիչ երիտթուրքերին։ Պատերազմից հետո աշխատել է Կիլիկիայում և Կիպրոսում։ Հրաժարվելով հոգևոր կոչումից (արքեպիսկոպոս)՝ զբաղվել է մանկավարժական, գիտական և հրապարակախոսական գործունեությամբ։ Գրել է պատմագիտական աշխատություններ, որոնցում ստեղծել է հայ ազգային ազատագրական շարժման և Հայկական հարցի պատմության մի ամբողջական ուրույն աշխարհայացք։ «Հայկական մղձաւանջը. քննական վերլուծումներ» (1916) աշխատության մեջ նշել է. որ հայկական շարժումը հետևանք է անլուր ճնշումների և բռնությունների, որ «հայ յեղափոխութիւնը արդիւնքն է և ոչ պատճառը հայ տառապանքին»։ Հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարի պատմության մեջ («Հայկական հարցը և անոր փուլերը», 1937) Սերոբյանը առանձնացրել է երկու շրջան, առաջինն ընդգրկել է ողջ շարժման պատմությունը մինչև Արմենական կազմակերպության ձևավորումը, երկրորդը՝ այն ժամանակը, երբ արտասահմանում ստեղծվել են հայկական կոմիտեներ, և հիմնադրվել է Հնչակյան կուսակցությունը. «Մանչեստրի հայ գաղութը» (1911) ուսումնասիրության մեջ Սերոբյանը գրել է, որ հայկական պատվիրակության առաքումը Եվրոպա «... հայ դիւանագիտութեան աչքառու յաջողութիւնը չէր, այլ մէկ դժոխային խաղը սուլթան Համիտի», որը համոզված էր, որ Ռուսաստանը կմերժի հայերի պահանջը։ Սուլթանի նպատակն էր տապալել Հայաստանի ինքնավարության ծրագիրը հենց ռուսների ձեռքով՝ դրանով ստեղծելով անվստահություն երկու ժողովուրդների միջև։ Սերոբյանի կարծիքով, Հայկական հարցում հայերը չպետք է վստահեին նաև անգլիական դիվանագիտությանը։
Երկեր
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ եկեղեցական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:ՌԱԿ անդամներ
Լանթանիդներ
Լանթանիդներ (լանթան և - կերպար, տեսակ), լանթանոիդներ, լանթանից հետո 58-ից մինչև 71 կարգահամարով 14 քիմիական տարրերից կազմված ընտանիք, որոնք տեղաբաշխված են պարբերական համակարգի 6-8-րդ պարբերության մեջ։
Ընդհանուր բնութագիր
Լանթանիդները բաժանվում են երկու ենթախմբի.
Հատկություններ
Լանթանիդների հատկություններով նրանց նման սկանդիումը, իտրիդիումը ու լանթանը առաջացնում են հազվագյուտ հողային տարրերի խումբը (ՀՀՏ)։ Այդ անվանումը բացատրվում է նրանով, որ բոլոր այդ տարրերը բնության մեջ հազվադեպ են հանդիպում և տալիս են դժվարահալ ու ջրում անլուծելի օքսիդներ՝ հին տերմինաբանությամբ՝ «հողեր»։ Հազվագյուտ հողային տարրերը մտնում են պարբերական համակարգի 3-րդ խմբի կողմնակի ենթախմբում։
Քիմիական հատկություններով լանթանիդները նման են իրար։ Դա բացատրվում է նրանց ատոմների էլեկտրոնային թաղանթների կառուցվածքով։ Միջուկի լիցքի մեծացման հետ արտաքին էլեկտրոնային երկու թաղանթների կառուցվածքը չի փոփոխվում, քանի որ կատարվում է արտաքին 3-րդ թաղանթի էլեկտրոններով 4f մակարդակի լրացում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Լանթանոիդներ Կատեգորիա:Քիմիական տարրերի խմբեր Կատեգորիա:Ռադիոակտիվ տարրեր
Աթիձթա
Աթիձթա (Аҭыдӡҭа, ათიძთა), գյուղ Աբխազիայում՝ Գագրայի մունիցիպալիտետում։ Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1785 մարդ ։ Ծովի մակերևույթից գյուղի բարձրությունը 40 մետր է։
1959 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով գյուղում ապրել է 942 մարդ՝ մեծամասամբ աբխազներ ու վրացիներ : 1989 թվականին բնակիչների թիվը եղել է 1.785ref name = perepis>[http://pop-stat.mashke.org/abkhazia-census.htm Всесоюзная перепись населения 1989. Абхазская АССР], ընդ որում՝ մեծամասնություն են կազմել վրացիները, հայերն ու աբխազները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Reputation (ալբոմ, Թեյլոր Սվիֆթ)
Reputation (Հեղինակությունը), ամերիկյան երգչուհի Թեյլոր Սվիֆթի վեցերորդ ստուդիական ալբոմը, որը լույս է տեսել 2017 թվականի նոյեմբերի 10-ին Big Machine լեյբլում։ iTunes-ում ալբոմը նախնական պատվեր է ստացել օգոստոսի 25-ին ամբողջ աշխարհում ։
Առաջին սինգլը՝ Look What You Made Me Do թողարկվել է 2017 թվականի օգոստոսի 25-ին։ Այդ նույն օրը նաև թողարկվել է lyrics-վիդեոն երգչուհու պաշտոնական Յություբ-ի էջում ։
Թողարկում
2017 թվականի օգոստոսին Թեյլոր Սվիֆթը ջնջեց իր բոլոր գրառումները սոցիալական ցանցերից, իսկ օգոստոսի 23-ին նա հայտարարեց, որ Reputation ալբոմը կթողարկվի 2017 թվականի նոյեմբերի 10-ին ։ Ինչպես նաև նա հայտարարեց, որ նրա առաջին սինգլը կթողարկվի հինգշաբթի, օգոստոսի 24-ին։ Look What You Made Me Do լիդ-սինգլը թողարկվեց 2017 թվականի օգոստոսի 25-ին ։
Ալբոմը թողարկել է երկու թերթերի հրատարակություն Reputation անվան տակ, որը հասանելի է միայն Target կորպորացիայով ։ United Parcel Service (UPS) հայտարարեց, որ կլինի «պաշտոնական առաքման գործընկերը» Reputation ալբոմի համար ։
Սվիֆթը նաև համագործակցում է Ticketmaster դիստրիբյուտրական ընկերության հետ կոմպլեկտավորման սխեմայի առանձնահատուկ կազմակերպման նպատակով։ Այդ սխեմայում նրանք, ովքեր կցանկանային ձեռք բերել Սվիֆթի գալիք համերգների տոմսերը, որոնք հաճախ արագ վաճառվում են, կարող են առաջնահերթություն ունենալ Reputation ալբոմի գնման ժամանակ ։
Ստեղծագործությունների ցանկ
Reputation ալբոմը ներառում իր մեջ 15 ստեղծագործություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2017 ալբոմներ Կատեգորիա:Թեյլոր Սվիֆթի ալբոմներ Կատեգորիա:2017 երգեր Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ Կատեգորիա:Billboard 200 գլխավորած ալբոմներ
ԻԼԻՊ տարածքային պահանջներ
Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետության տարածքի հիմնական մասը 2014թ-ից մինչև 2017թ. նոյեմբերը գտնվում էր Իրաքում և Սիրիայում, որտեղ կազմակերպությունը վերահսկում էր քաղաքային, գյուղական և անապատային տարածքների զգալի տեղաշարժերը ։ ԻԼԻՊ-ը վերահսկում է նաև Եմենում, Աֆղանստանում, Լիբիայում, Նիգերիայում, Եգիպտոսում և, հնարավոր է, Սոմալիում ու Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում գտվող տարածքներ։ Խմբավորումն ապստամբ էլեմենտներ ունի նաև Ալժիրում, Իրաքում, Պակիստանում, Թունիսում, Կովկասում, Ֆիլիպիններում և Սաուդյան Արաբիայում, որոնք չեն վերահսկում տարածքները ։ ԻԼԻՊ-ը 2017թ. հոկտեմբերի դրությամբ Իրանում և Սիրիայում ունի դեռևս 10,210 կմ 2 տարածք` ըստ ԻՍԻՊ-ի դեմ ԱՄՆ-ի ղեկավարած կոալիցիայի ։
2017թ. սկզբին ԻՍԻԼ-ը վերահսկում էր Իրաքում և Սիրիայում մոտ 45.377 քառակուսի կիլոմետր (17520 քառակուսի մղոն) տարածք, իսկ այլ վայրերում` 7.323կմ2, ընդհանուր առմամբ` 52.700 կմ 2 տարածք ։ Դա 2014թ.-ի վերջի նկատմամբ զգալի անկում էր ներկայացնում, երբ խմբավորումը վերահսկվում էր ընդհանուր առմամբ 100.000 կմ2 -ից 110.000 կմ2 տարածք ։ 2014 թ.-ից ԻԼԻՊ-ի տարածքը զգալիորեն նվազել է գրեթե յուրաքանչյուր երկրում` խմբի անհանդուրժողականության և դրա դեմ ձեռնարկված ռազմական գործողությունների արդյունքում ։ ԻԼԻՊ-ի քարոզչությունը պահանջում է առավելագույն տարածք` 282,485 կմ2. :
ԻԼԻՊ-ի կողմից վերահսկվող տարածքը չնայած մեծապես նվազել է` դրա մեծ մասը շարունակում է մնալ արևելյան Սիրիայում, չհաշված այլ երկրներում մեկուսացված բունկերների ։ Ահաբեկչական խմբավորման տարածքի, բնակչության, եկամտի և հեղինակության մեծամասնությունը եկել է Իրաքից և Սիրիայից գրավված տարածքներից ։ Աֆղանստանում ԻԼԻՊ-ը հիմնականում վերահսկում է Պակիստանի սահմանին մոտ գտնվող տարածքները և 2015թ. գարնանից կորցրել է իր տարածքի 87%-ը ։ Լիբիայում խմբավորումը կորցրել է իր տարածքի գրեթե 100%-ը և 2017թ.-ից վերահսկում է միայն մի քանի գյուղեր և թաղամասեր ։ Եգիպտոսում խմբավորումը վերահսկում է 910 կմ2 հողատարածք, որը գտնվում է Շեյխ Զուվիդ գյուղի մոտ, որը կազմում է Եգիպտոսի տարածքի ավելի քան 1%-ը ։ Նիգերիայում ահաբեկիչները վերահսկում են 6,041 կմ2 տարածք, թեև Նիգերիայի կառավարությունը չի ճանաչում խմբավորման` որևէ տարածք տիրապետելը ։ 2014թ.-ից խմբավորումը կորցրել է իր նիգերիական տարածքի 75%-ը և վերադարձել է հյուսիս-արևելք` Բորնո նահանգի ամրոցներին ։
Ակնարկ
ԻԼԻՊ-ի մամլո քարտուղար Աբու Մուհամմադ ալ Ադնանին հայտարարել է, որ «բոլոր էմիրությունների, խմբավորումների, պետությունների և կազմակերպությունների օրինականությունը վերանում է` խալիֆայության իշխանության տարածման և զորքերի` նրանց տարածքներ ներթափանցման միջոցով» ։ Այսպիսով, ԻԼԻՊ-ը մերժում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կնքված Սայքս-Պիկոյի համաձայնագրով արևմտյան ուժերի կողմից հաստատված քաղաքական բաժանումները, քանի որ այն ներթափանցում է Սիրիայի և Իրաքի տարածքներ  ։ Long War Journal-ը գրում է, որ տրամաբանական եզրակացությունն այն է, որ նախկինում ապօրինի գործող ռազմական խմբերը, ինչպիսիք են «Ալ-Քաիդան Արաբական թերակղզում» (ԱՔԱԹ) և «Ալ-Քաիդան իսլամական Մագրեբում» (ԱՔԻՄ), պետք է չեղյալ հայտարերեն իրենց և ընդունեն ԻԼԻՊ-ի հեղինակությունը ։
Մինչ Լիբիայի և Եգիպտոսի մասնաճյուղերը շատ ակտիվ էին և փորձում էին տարածքային վերահսկողություն իրականացնել, այլ երկրների մասնաճյուղերն, ինչպիսիք են Ալժիրը և Սաուդյան Արաբիան, ավելի պասիվ էին և, կարծես թե, ուժեղ ներկայություն չունեին ։
2015թ. հունիսից ի վեր ԻԼԻՊ-ի կողմից պաշտոնապես հայտարարված որևէ այլ մարզեր չեն եղել։ Սա` չնայած այն հանգամանքի, որ Սոմալիի, Բանգլադեշի և Ֆիլիպինների նման երկրներում զինյալ խմբավորումները խուսափում էին հավատարմության հանրային խոստումներից, և արդյունքում` այդ վայրերից պաշտոնական լրատվամիջոցներով հայտարարություններ և տեսանյութեր թողարկելուց   ։ Վերլուծաբան Չարլի Ուինթերը ենթադրում է, որ դա պայմանավորված է ԻԼԻՊ-ի ներկայիս նահանգներից շատերի անբավարար գործողություններով, և ԻԼԻՊ-ի ղեկավարությունը, կարծես թե, ընդունում է նոր անդամների` որպես պարզապես «խալիֆայության զինվորների» ։
Հատուկ տարածքային պահանջներ
Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետությունը (ԻԼԻՊ) հանդիսանում է Մերձավոր Արևելքում ակտիվ ծայրահեղ իսլամիստական ​​ապստամբների խումբ և ինքնահռչակված ​​Խալիֆայություն, որը պնդում է, որ ինքնիշխան պետություն է և, որպես այդպիսին, հայտարարությում է տարածքային վերահսկողության և հսկողության ձգտումների մասին։ Ոչ մի ազգ պաշտոնապես չի ճանաչում ԻԼԻՊ-ը` որպես պետություն։ Դրա նպատակը իսլամական պետության և համաշխարհային խալիֆայության հիմնադրումն է` ռազմական ջիհադի միջոցով Սալաֆյան Իսլամին համապատասխան։
Իրաք և Սիրիա
2006թ. հոկտեմբերին Իրաքում կազմավորված ապստամբների խումբը՝ Մոջահիդի Շուրայի խորհուրդը, հայտարարեց Իրաքի իսլամական պետություն ստեղծելու մասին և պահանջեց իշխանություն Իրաքի յոթ նահանգների՝ Բաղդադի, Ալ Անբարի, Դիյալայի, Քիրքուքի, Սալահ ալ-Դինի, Նինավայի և Բաբելոնի մի մասի նկատմամբ ։
Երբ խումբը փոխեց իր անունը Իրաքի և Լևանտի Իսլամական պետության, որն 2014թ. ապրիլին ընդլայնվել էր Սիրիայում, պահանջեց իշխանություն Սիրիայի ինը նահանգների՝ Ալ Բարաքայի, Ալ Խեյրի, Ռաքքայի, Հոմսի, Հալաբի, Իդլիբի, Համայի, Դամասկոսի և Լաթաքիայի նկատմամբ՝ ընդգրկելով երկրի մեծ մասը և տարածվելով հիմնականում առկա գավառական սահմանների երկայնքով ։ Այնուհետև խումբը բաժանել է իր վերահսկողության տակ գտնվող տարածքը, որպեսզի ստեղծի Ալ ֆուրաթի նոր նահանգներ ՝ Ֆալլուջահ, Դիջլա և Ալ-Ջազիրա ։ 2017թ. դեկտեմբերի 9-ին Իրաքի զինված ուժերը հայտարարեցին, որ Իրաքում ԻԼԻՊ-ի դեմ պատերազմը հաղթել են, և նրանք այևս չեն վերահսկում Իրաքի տարածքը։ 2017թ. հունիսին ԻՊ-ն Աֆղանստանում տեղակայված Խալիդ Իբն ալ-Վալիդ բանակը հռչակեց՝ որպես «Վիլլայեթ Հորան», մեկ ամիս անց ԻՊ-ի լրատվամիջոցները Սիրիայում իրենց բոլոր պահանջների մասին սկսեցին խոսել՝ որպես «Վիլլայեթ Ալ-Շամ» ։
2018թ. կեսերից սկսած ԻԼԻՊ-ը Լևանտում իր տարածքի մասին խոսում էր՝ որպես «Վիլլայեթ Ալ-Շամ», նույն կերպ էր վարվում նաև Իրաքի հետ՝ անվանելով այն «Վիլլայեթ ալ-Իրաք», սակայն շարունակում էր ճանաչել և օգտագործել այդ տարածքների հատուկ մարզերի անունները, դա վերաբերում էր նաև Լիբիային ։
Լիբիա
ԻԼԻՊ-ը Լիբիան բաժանում է երեք պատմական նահանգների` արևելքում գտնվող Բարկայի (կամ Կիրենաիկա), անապատի հարավում գտնվող Ֆեզզանի և արևմտյան մասում` մայրաքաղաքի մոտ` Թարաբուլուսի (կամ Տրիպոլիտանիա) ։
2014 թ. ԻԼԻՊ-ի մի շարք առաջատար հրամանատարներ ժամանում են Դերնա քաղաք, որը սիրիական քաղաքացիական պատերազմի և Իրաքի ապստամբության ժամանակ զինված ուժերի հիմնական աղբյուրն էր։ Մի քանի ամիս անց նրանք իրենց ղեկավարության ներքո միավորում են բազմաթիվ տեղական ռազմական խմբավորումներ, և պատերազմ են հայտարարում բոլոր նրանց, ովքեր դեմ էին իրենց, սպանում էին դատավորներին, քաղաքացիական առաջնորդներին, տեղական մարտիկներին, ովքեր մերժում էին իրենց հեղինակությունը, և այլ հակառակորդների։ 2014թ. հոկտեմբերի 5-ին մի խումբ զինվորականներ, ովքեր մինչ այդ վերահսկում էին քաղաքը, հավաքվում են երաշխավորելու հավատարմությունը Աբու Բաքր ալ-Բաղդադիին ։ 2015թ. փետրվարին ԻԼԻՊ-ի զինված ուժերը գրավեցին Լիբիայի Սիրտ քաղաքի մի մասը։ Հաջորդ ամիսներին նրանք այն օգտագործեցին որպես բազա` հարևան քաղաքները, ներառյալ Հարավան և Նոֆալիան, գրավելու համար։ ԻԼԻՊ-ն սկսեց ղեկավարել Սիրտ քաղաքը` որպես իրենց տարածքի մայրաքաղաք ։
ԻԼԻՊ-ն սկսեց պարտություն կրել 2015թ. կեսերից, երբ նրանք դուրս բերվեցին Դերնայից հակառակորդի մարտիկների հետ բախումներից հետո ։ Հետագա ամիսների պարբերաբար կրկնվող պայքարի արդյունքում, ԻԼԻՊ-ն, ի վերջո, վերաբնակեցվում է Լիբիայի այլ շրջաններում ։ Նրանց առաջնորդ Աբու Նաբիլ ալ-Անբարին սպանվել է 2015թ. նոյեմբերին ԱՄՆ օդային հարվածների ժամանակ ։ Լիբիայի ժամանակավոր կառավարությունը 2016թ. մայիսին սկսեց մեծ հարձակում գործել ԻԼԻՊ տարածքի դեմ` Սիրտ քաղաքի շրջակայքում, և մինչև 2016թ. դեկտեմբեր ամիսը գրավեց քաղաքը ։
Եգիպտոս (Սինայ)
2014թ. նոյեմբերին «Անսար Բայթ ալ-Մաքդիս» եգիպտական ջիհադիստական խմբավորումը երդվեց հավատարիմ մնալ ԻԼԻՊ-ին։ Նոյեմբերի 13-ի Ալ-Բաղդադիի ելույթից հետո խումբը փոխել է իր անունը «Սինայի շրջանի ռազմական խմբավորման»՝ պահանջելով ներկայացնել խմբին Թվիթեր-ի հայտարարությունների մասում ։ Խմբավորումը Սինայում իրականացրել է հարձակումներ։
Սաուդյան Արաբիա
2014 թ. նոյեմբերին Ալ-Բաղդադին հայտարարեց Սաուդյան Արաբիայի Վիլլայեթի մասին՝ կոչ անելով տապալել Սաուդյան արքայական ընտանիքը, և քննադատելով Թագավորության մասնակցությունը՝ ԻԼԻՊ-ի դեմ ԱՄՆ-ի ղեկավարած կոալիցիային ։ Խմբավորումը հարձակումներ է իրականացրել երկրում` «Նաջդ նահանգ» և «Հիջազ նահանգ» անուններով ։
Եմեն
Իլիպ-ը հիմնադրեց Եմենի Վիլլայեթը 2014թ. նոյեմբերին ։ Մասնաճյուղի առաջին հարձակումը տեղի է ունեցել 2015թ. մարտին, երբ մահապարտ-ահաբեկիչները Եմենի մայրաքաղաքի երկու Շիա մզկիթներում իրականացրեցին ինքնասպան պայթյուններ ։ ԻԼԻՊ-ի առնվազն յոթ վիլայաթներ՝ ներառյալ «Հադրամաուտ նահանգը», «Շաբուա նահանգը» և «Սանայի նահանգը», որոնք գտնվում էին Եմենի առկա գավառական սահմաններից այն կողմ, պատասխանատվություն են ստանձնել հարձակումների համար։ 2015թ. Եմենի քաղաքացիական պատերազմն սկսվելուց հետո ԻԼԻՊ-ը պայքարում էր ստեղծել Արաբական թերակղզու (ԱՔԱԹ) Ալ-Քաիդայից ավելի մեծ և ավելի հաստատված ռազմական խմբավորում՝ երկրում մեծ թվով ներկայություն ունենալու համար։ Եմենում տեղակայված ԻԼԻՊ-ի տարածաշրջանային խմբավորումներից շատերը իրենց ստեղծման օրվանից տեսանելիորեն ակտիվ չեն եղել, և խումբը չի կարողացել վերահսկել տարածքներն այնպես, ինչպես Իրաքում և Սիրիայում ։ Խմբում նաև զգացվում էր խառնաշփոթ իրավիճակ ղեկավար անձնակազմում և դասալքություններ շարքային կազմից ։
Ալժիր
«Ջունդ ալ Խալիֆա» խմբավորման անդամները հավատարմության երդում տվեցին ԻԼԻՊ-ին 2014թ. սեպտեմբերին ։ ԻԼԻՊ-ն Ալժիրում նվաճեց հայտնիություն, երբ 2014թ. սեպտեմբերին գլխատեց ֆրանսիացի զբոսաշրջիկ Հերվե Գուրդելին ։ 2014թ. նոյեմբերի 13-ին Աբու Բաքր ալ-Բաղդադին հայտարարեց, որ խումբը փոխում է իր անունը «Ալ-Ջազիրայի Վիլլայեթի»` ԻԼԻՊ-ի հետ միավորված մյուս խմբերի կառուցվածքի համաձայն ։ Ալժիրի անվտանգության ուժերը 2014թ. դեկտեմբերին սպանել են խմբի ղեկավար Խալիդ Աբու-Սուլեյմանին, իսկ նրա հինգ հրամանատարներին` 2015թ. մայիսի արշավանքի ժամանակ։ Այդ ժամանակից ի վեր խումբն ավելի շատ լռել է և որևէ նշանակալի հարձակում չի իրականացրել ։
Աֆղանստան-Պակիստան
2015թ. հունվարի 29-ին Հաֆիզ Սաիդ Խանը, Աբդուլ Ռաուֆը և տարածաշրջանի այլ զինյալներ հավատարմության երդում տվեցին Աբու Բեքհադ ալ-Բաղդադին։ Հետագայում Խանը վերանվանվեց Աֆղանստանի և Պակիստանի նոր մասնաճյուղի` Խորասանի նահանգի (Խորասան պատմական երկրամասի) Վալի (Արաբական գավառի նահանգապետ)  ։
ԻԼԻՊ-ը փորձում է հաստատվել Հարավային Աֆղանստանում, հատկապես Ղանդահար և Հելմանդ նահանգներում, սակայն հանդիպում է «Թալիբան» ահաբեկչական խմբավորման դիմադրությանը  ։ Նրանք կարողացան հաստատվել Նանգարհարի շրջանի որոշ մասերում և հավաքագրել թալիբանների դժգոհ անդամներին ։ 2015թ. օգոստոսիին Ուզբեկստանի իսլամական շարժման ղեկավար Ուսման Ղազին հավատարմության երդում տվեց ԻԼԻՊ-ին և հայտարարեց, որ խումբը պետք է համարվի Խորասանի Վիլլայեթի մաս ։
2016թ. խումբը կրել է պարտություններ` կորցնելով որոշ տարածքների վերահսկողությունը` ԱՄՆ-ի ռազմական ուժերի, Աֆղանստանի կառավարության և «Թալիբան» ահաբեկչական խմբավորման կողմից հարձակումների արդյունքում ։ Հաֆիզ Սաիդ Խանն սպանվել է 2016թ. հուլիսի 25-ին Աֆղանստանի արևելյան շրջաններում ԱՄՆ-ի օդաչուների հարվածներից. :
Նիգերիա
2015թ. մարտի 7-ին Բոկո Հարամի առաջնորդ Աբուբակար Շեկաուն խոստացավ հավատարիմ մնալ ԻԼԻՊ-ին կազմակերպության Թվիթերյան էջում տեղադրված ձայնային հաղորդագրության միջոցով ։ Աբու Մուհամեդ ալ-Ադանին ողջունեց հավատարմության խոստումը և նկարագրեց այնէ որպես խմբի խալիֆայության ընդլայնում դեպի Արևմտյան Աֆրիկա ։ ԻԼԻՊ-ի 2015թ. մարտի վերջի հրապարակումներում Բոկո Հարամի անդամներին վերաբերում էին՝ որպես «Ղարբ Աֆրիկիյա Վիլլայեթ»-ի (Արեւմտյան Աֆրիկայի նահանգ) մաս ։ Բոկո Հարամը զգալի փոփոխությունների է ենթարկվել հավատարմության խոստմանը հաջորդող տարվա ընթացքում՝ հարևան պետությունների օժանդակությամբ՝ Նիգերիայի զինված ուժերի կողմից հարձակման հետևանքով հեռացվելով Նիգերիայի հյուսիս-արևելյան մասի բռնագրավված տարածքներից ։ Բոկո Հարամը պառակտվել է 2016թ., երբ ԻԼԻՊ-ը «Աբու Մուսար ալ Բարնավին» կարգեց որպես խմբի նոր առաջնորդ՝ Աբուբակար Շեկաուի առաջնորդության վերաբերյալ ունեցած տարաձայնությունների պատճառով։ Շեկաուն և նրա կողմնակիցները չընդունեցին այդ փաստը և շարունակեցին գործել ինքնուրույն ։
Հյուսիսային Կովկաս
2014թ. Սիրիայում ԻԼԻՊ-ի զինյալները սպառնացել են Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինին. «Մենք ազատելու ենք Չեչնիան և ամբողջ Կովկասը, դա Աստծո կամքն է։ Ձեր գահն արդեն տատանվում է, այն վտանգված է և կընկնի, երբ մենք գանք ձեզ մոտ, որովհետև Ալլահն իսկապես մեր կողմից է» ։ 2015թ. սկզբին Չեչնիայում և Դաղստանում Կովկասի Էմիրության ռազմական խմբի  առաջնորդները հայտարարեցին իրենց անջատման և Աբու Բաքր ալ-Բաղդադին հավատարմության երդում տալու մասին  ։ 2015թ. հունիսին առցանց աուդիոհաղորդագրություն է հրապարակվել այն մասին, որ ԻԼԻՊ-ի ներկայացուցիչ Աբու Մուհամեդ ալ-Ադնանին ընդունում է հավատարմության երդումը և նշանակում Աբու Մուհամեդ Քադարիին (Ռուստամ Ասիլդարով)՝ որպես նոր ԻԼԻՊ-ի Կովկասյան տարածաշրջանի մարզպետ։ Նա կոչ է արել տարածաշրջանում այլ զինված խմբավորումներին միանալ և հետևել Ալ-Քադարիին ։ Այդ ժամանակվանից ի վեր խումբը ժամանակ առ ժամանակ իրականացրել է ցածր մակարդակի հարձակումներ ։ 2016թ. դեկտեմբերին ՌԴ անվտանգության ծառայությունները սպանեցին Ռուստամ Ասիլդարովին ։
Գազա
2014թ. փետրվարին Երուսաղեմի շրջակայքում գտնվող Մոջահեդյան Շուրայի Խորհուրդը հայտարարեց, որ աջակցում է ԻԼԻՊ-ին ։ 2015թ. ապրիլի 2-ին այս խմբի տարրերը, Իսլամի բանակի անդամների և Անսար Բայթ ալ-Մակդիսի Գազայի խմբակցության հետ միասին, ձևավորեցին Շեյխ Օմար Հադիդի ջոկատը, որը հայտնի է՝ որպես Իսլամական պետություն Գազայում , քանի որ այն հիմնականում գործում էր Գազայի հատվածում։
Ֆիլիպիններ
«Աբու Սայաֆ»-ը ԻԼԻՊ-ի ամենահզոր մասնաճյուղն է Ֆիլիպիններում։ ԻԼԻՊ-ին անդամագրված մեկ այլ խումբ է «Մաութ խումբ»-ը։ Երկու խմբերը համագործակցում էին ԻԼԻՊ-ի այլ ստորաբաժանումների հետ` Մարավի քաղաքը բռնագրավելու համար՝ 2017թ. մայիսի 23-ին սկսելով Մարավիի ճակատամարտը։
Հոկտեմբերի 16-ին ԻԼԻՊ-ի` Հարավ-Արևելյան Ասիայի մասնաճյուղի «Էմիր» Իսնիլոն Հափիլոնը և Մաուտ խմբի առաջնորդ Օմար Մաուտը սպանվեցին Ֆիլիպինների զինված ուժերի կողմից։ Նախկինում Աբդուլլա Մաուտը, ով Օմարի եղբայրն էր և Մաուտ խմբավորման համաղեկավարը, ինչպես նաև նրանց հինգ այլ եղբայրներ չեզոքացվել են մշտական հակահարված գործողությունների արդյունքում։ Առաջնորդների մահվանից երկու օր անց Ֆիլիպինների զինված ուժերը հայտարարեցին, որ մեկ այլ գործողության արդյունքում մահապարտ ահաբեկիչ և ավագ հրամանատար Մահմուդ Ահմադը նույնպես, ենթադրաբար, սպանվել է։
Մարավիի ճակատամարտը հայտարարվել է հոկտեմբերի 23-ին կառավարության կողմից, ում տեսանկյունից վերոհիշյալ ճակատամարտի բոլոր մասնակից զինյալները հաջողությամբ չեզոքացվել էին` արդյունավետորեն արգելափակելով ԻԼԻՊ-ի ասիական ընդլայնումը։ Կառավարությունը ճակատամարտից հետո ջախջախեց Մաուտի խմբին։
2017թ. դեկտեմբերին «Մաուտ» խմբի մնացորդներն սկսեցին նոր անդամներ հավաքագրել «Թյուրաֆիի խումբ» կոչվող խմբի մեջ` որպես առաջնորդ կարգելով Աբու Թյուրաֆիին, ով հանդգնեց հայտարարել իրեն` որպես նախկին առաջնորդ Աբու Սայաֆ Իսնիլոն Հափիլոնի իրավահաջորդ ։
Կոնգոյի դեմոկրատական հանրապետություն
2017թ. հոկտեմբերին ԻԼԻՊ-ի հեռուստաալիքներում մի տեսանյութ հայտնվեց, որում Կոնգոյի դեմոկրատական հանրապետությունում մի քանի զինյալներ հայտարարում էին, որ իրենք «Մոնոթեիզմի և մոնթեիստների քաղաք» (ՄՄՔ) խմբի մի մասն են կազմում։ Խմբի ղեկավարը շարունակում էր ասել, որ «սա Կենտրոնական Աֆրիկայում իսլամական պետության Դար ալ-Իսլամ» խումբն է, և կոչ արեց այլ համախոհների այցելել ՄՄՔ տարածք` կառավարության դեմ պատերազմին միանալու համար։  Long War Journal-ը նշում է, որ չնայած Կոնգոյում  ԻԼԻՊ-ի այս խումբը շատ փոքր էր, դրա առաջացումը զգալի ուշադրության արժանացավ ԻԼԻՊ-ի համակիրներից շատերի կողմից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետություն Կատեգորիա:Պանիսլամիզմ Կատեգորիա:Տարածքային վեճեր Կատեգորիա:Իրաքի փլուզում Կատեգորիա:Սիրիայի փլուզում Կատեգորիա:Վարչական տարածքային մարմիններ Ասիայում Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմական պետություններ Կատեգորիա:Տոտալիտար երկրներ
Գաբրնցու (լեռնահատված)
Գաբրնցու, լեռնահատված (լեռնամաս) Պոնտական լեռնահամակարգում, նրա արևելյան մասում, Խոտրջրի շրջանում, Մեծ Դու գետի ձախ կողմում։ Կազմում է Հուսեգետ լեռան շարունակությունը։ Գետի շրջանում կան համանուն մի քանի ամառանոցներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնահատվածներ
Քյոռօղլի (վիպերգ)
Քյոռօղլի, Մերձավոր Արևելքում և Միջին Ասիայում տարածված վիպական-բանահյուսական գրական հուշարձան։ Ձևավորվել է 17-րդ դարում։ Քյոռօղլու պատումները պայմանականորեն կարելի է բաժանել երկու խմբի.
Էպոսի բնութագիրը
Արևմտյան բոլոր տարբերակներում հերոսը ժողովրդական վրիժառու է, հանպատրաստից բանաստեղծ (աշուղ), որի կյանքի նպատակն է վրեժ լուծել հորը կուրացրած բռնապետներից (այստեղից էլ հերոսի անունը` քյոռ (կույր) և օղլի (որդի), այսինքն կույրի որդի)։ Արևմտյան խմբի պատումները էպիկական և քնարական երգերով շաղախված պատմություններ են` Քյոռօղլու կռվի ու հաղթանակների մասին։ Այդ երգերի հորինողը համարվում է Քյոռօղլին ինքը ։ Էպոսը կիսապատմական և կիսաառասպելական բնույթ ունի, պահպանում է իրական դեպքերի (դեմքերի) որոշ արձագանքներ, որոնք հաստատվում են 16-17-րդ դարերի պատմական փաստաթղթերով։ Քյոռօղլու կերպարում ներկայացված է հերոսի ժողովրդական գաղափարատիպը, ազնիվ ու արդարացի կառավարողը։ Նա գլխավորում է ժողովրդի պայքարը ընդդեմ ճնշողների։ Նրա զինակիցները հասարակ, քաջ մարդիկ են` դարբնի, մսագործի որդի, ձիապան և այլն։
Սյուժեն
Հասան Խանը (հայկական տարբերակներից մեկում` Շահ Աբբաս) կուրացնում է իր ձիապան Ալիին, քանի որ վերջինս իր համար բերել էր անբարետես ու խղճուկ ձիերի։ Սակայն այդ ձիերը (Գիր-աթ և Դյուր-աթ անուններով, ի դեպ հայկական տարբերակում մեկ ձի է` Ղըռաթ անունով) ունեին մոգական ուժ, քանի որ սերում էին հրեղեն ծովային ձիերից։ Ալին ուներ որդի` Ռուշան անունով, որին հոր կուրության պատճառով Քյոռօղլի էին կոչում։ Հայր ու որդի հեռանում են լեռները և հիմնավորվում Չամլիբել կոչվող վայրում-Թուրքական անվանումը (թուրք.՝ Çamlıbel)՝ Չամլիբել, նշանակում է սոճիների պուրակ։ Քյոռօղլին որոշում է վրեժ լուծել Հասան Խանից` իր հորը կուրացնելու համար։ Շուտով նրան են միանում ավելի ու ավելի շատ մարդիկ, ովքեր դժգոհ էին տեղի իշխողներից։ Արդյունքում նրա անձնական վրեժը վերաճում է ժողովրդական պայքարի` ընդդեմ տեղական իշխանավորների անարդարության։ Այստեղից էլ սկսվում են Քյոռօղլու բոլոր արկածները...
Հայկական մշակումներ
Էպոսի հայկական տարբերակները ունեն հարուստ բովանդակություն և հետաքրքիր ազգագրական տարրեր ։ Քյոռօղլու անձնավորությունը և նրա շուրջը հյուսված ժողովրդական վիպասանությունը խոր հետք են թողել հայ իրականության մեջ. պահպանվել են մի շարք պատմական տեղեկություններ ու վկայություններ, ավանդություններ, հայերեն բազմաթիվ պատումներ, գրական մշակումներ ու փոխադրություններ։ Հայ պատմիչ Առաքել Դավրիժեցին իր Պատմության մեջ, խոսելով 16-րդ դարի վերջերին և 17-րդ դարի սկզբներին Իրանի Շահ Աբբաս թագավորի դեմ ապստամբած մի շարք փաշաների և բեկերի մասին, հիշատակում է նաև Քյոռօղլու անունը։ Հայ բանահյուսության մեջ հայտնի են «Քյոռօղլու» հայերեն բազմաթիվ տարբերակներ (Վանի, Մոկսի, պարսկահայոց բարբառներով), դրանցից մի ամբողջական պատում, որ 1912 թվականին գրի է առել բանահավաք-աշուղագետ Վերդին, Արտաշատի Ազատավան գյուղում, խոյեցի Գևորգ Ավագյանից, տպագրվել է 1942 թվականին (պրոֆեսոր Խաչիկ Սամուելյանի ներածությամբ). մնացածներն անտիպ են և գտնվում են ՀՀ ԳԱԱ-ի արխիվում։
Հայերեն պատումներում Քյոռօղլին քաջ կռվող է, իր զինակիցների հետ հետապնդում է հարստահարողներին, պաշտպանում չքավորների շահերը։ Միևնույն ժամանակ նա երգիչ է, միշտ անբաժան իր սազից, երգում, փառաբանում է իր զինակիցներին, սիրած կնոջը` Նիգյարին և հրեղեն Ղըռաթ ձիուն։ Հայ գրականության մեջ հայտնի են «Քյոռօղլի» էպոսի մի շարք գրական-գեղարվեստական մշակումներ` Ռափայել Պատկանյանի համանուն պոեմը, Ղազարոս Աղայանի «Քյորօղլին ջրաղացպան», «Քյորօղլին կալանավոր» և «Քյորօղլու թուրը» երգախառն դրվագները, աշուղ Ջամալու փոխադրությունները` «Քյոռ-օղլու հեքիաթը» (մաս 1, 1898թ., մաս 2, 1904թ.), աշուղ Խայաթի փոխադրությունը` «Պոլիբեգ-Քյոռօղլու հեքիաթներից մեկը» (1900թ.) և այլն։
«Քյոռօղլու» հայերեն պատումները պարունակում են եղանակավոր երգեր։ Ըստ Ղազարոս Աղայանի` դրանք երեք որոշակի եղանակ ունեն։ Առանձնապես լայնորեն տարածված է «Այ Քյորօղլի, ջան, Քյորօղլի» բառերով սկսվող երգի հերոսաշունչ երաժշտությունը, որը հենց Աղայանի միջոցով է հասել նոր ժամանակները և նրա որդու` Մուշեղ Աղայանի երգածից գրի է առել Շարա Տալյանը։ Հայտնի են այդ երգի մշակումները` ձայնի ու դաշնամուրի (Սարգիս Բարխուդարյան) և ձայնի ու սիմֆոնիկ նվագախմբի համար (Մարտին Մազմանյան)։ Նույն երգի ելևէջների վրա է հիմնված Համո Բեկնազարյանի «Պեպո» կինոնկարի նախանվագը (երաժշտությունը` Արամ Խաչատրյանի)։ Երգը, որպես յուրատեսակ գաղափարական (հերոսական) ընդհանրացում, հնչում է նաև ֆիլմի վերջաբանում (կատարող` Մուշեղ Աղայան)։
«Քյոռօղլու» հայկական պատումները հիմք են դարձել նաև Քրիստափոր Քուշնարյանի «Քյոռ-օղլին գերության մեջ» ծավալուն խմբերգի և Արմեն Տիգրանյանի համանուն անավարտ օպերայի (սեփական լիբրետոյով, 1936թ.) համար։
Ծագումը
Այս առումով հետաքրքիր են հայ արձակագիր և գրականագետ Շավիղ Գրիգորյանի դիտարկումները. «''Ինչ-որ չափով հայտնի է «Քյոր-օղլի» հերոսական ասքի ստեղծման ժամանակաշրջանը, որովհետև կասկածից վեր է նաև իր` պատմական Քյոր-օղլու հավաստի գոյությունն ու գործած ժամանակը։ Այս իմաստով ինձ համար միանգամայն անհասկանալի է Քյոր-օղլու` միջինասիական ծագման վերաբերյալ այն վարկածը, համաձայն որի Քյոր-օղլի անվան հիմքում ընկած է ոչ թե քյոռ-կույր, այլ` գյոռ-գերեզման ըմբռնումը։ Չխոսելով այլևս կարսամերձ Չամլիբելի` Միջին Ասիա փոխադրելու մասին, որովհետև միջինասիական տարբերակներում Քյորօղլու բերդը նույնպես կոչվում է Չամլիբել։ Առավել ևս միֆական է թվում ադրբեջանցի բանասերների այն պնդումը, թե Քյորօղլին... հեթանոսական ժամանակներից եկող խորհրդանշական մի կերպար է, որ միս ու արյուն է ստացել ուշ դարերում հանդես եկած Ջալալիի կերպարանքով։ Ուրիշ է, եթե խոսք գնա այն մասին, որ, ասենք, Քյորօղլու կերպարի մեջ տեղ է գտել վաղ ժամանակներից եկող պատմական կամ առասպելական անձանց ինչ-ինչ հատկանիշներ կամ վերապրուկներ''։
Հետաքրքիր է, թե ո՞վ է Քյորօղլին ազգությամբ։ Առաքել Դավրիժեցին լռում է այդ մասին։ Բայց ահա, 18-րդ դարի առաջին կեսի հայազգի մտավոր գործիչ, վաճառական Էլիազ Մուշեղյանցը (Կարնեցի), որ կազմել ու մեզ է թողել ուշ միջնադարի հայ բանաստեղծների և աշուղների ստեղծագործությունների մի ծավալուն ժողովածու, առաջաբանում Քյորօղլուն ազգությամբ տաճիկ է համարում։ Մինչդեռ Քյորօղլիով խանդավառված մեր գրականության բոլոր մեծերը` Խաչատուր Աբովյանը, Ռափայել Պատկանյանը, Ղազարոս Աղայանը, նրան ոչ միայն այլազգի չեն համարում, այլև բնութագրում, մեծարում են հայրենակցի խանդաղատանքով։ Իսկ ինչպե՞ս է բանն իրականում։ Ընդսմին, նկատեմ, որ ես մի առանձին կարևորություն չեմ էլ տալիս Քյորօղլու ազգային պատկանելությանը։ Բայց ահա թե ինչ կասեմ այդ կապակցությամբ։
''Ամենից առաջ ասեմ, որ Հայաստան աշխարհը լի է Քյորօղլու անունը կրող հիշարժան վայրերով` բերդեր, ամրոցներ, կամուրջներ, ճանապարհներ, սարեր, քարափներ, դարավանդներ և այլ, և այլն։ Չխոսելով այլևս Կարս-Էրզրում հատվածի մասին, ուր գտնվելիս է եղել Քյորօղլու նշանավոր բերդ-ամրոցը` Չամլիբելը։ Քյորօղլու անունն ու քաջագործությունները փառաբանել են հայազգի համարյա բոլոր նշանավոր աշուղները, Քյորօղլու անվամբ հորինված առանձին մեղեդիներ կան և այլն։ Այս ամենի հիմքում (թեկուզ տարերայնորեն) չի՞ ընկած արդյոք Քյորօղլու եթե ոչ հայ, գեթ ոչ այլազգի համարելու միտումը։ Խաչատուր Աբովյանը Քյորօղլուն անվարան հայ է համարում. «Ախր ինչ պետք էր արած, որ մեր սրտերն էլ ուրիշ ազգեր իմանային, մեզ էլ գովեին, մեր լեզուն էլ սիրեին. մնացել էի տարակուսած։ Լավ գիտեի, որ թե օսմանլվի, թե ղզլբաշի երկրում ինչքան էնպես երևելի, խելոք հունարով մարդ են եղել, ինչքան խանի, շահի, սուլթանի դռներին սիրական աշուղ, լավ խաղ ասող, ոտանավոր շինող մարդ են եղել, շատերը հայ են։ Մենակ Քեշիշ-օղլին, Քոռ-օղլին բավական են, որ ասածս սուտ չի դուրս գա''»...» (Ռազմիկ Սողոմոնյան - Աշուղ Ղարիբ, Քյոր Օղլի, Ամրահ և Սալվի, Աղվան և Օսան, «Զարթոնք-90», Երևան 1992թ.):
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գրքեր այբբենական կարգով
Ռյոգլինգ
Ռյոգլինգ  (Rögling), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դոնաու Ռիս շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 643 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով )։ Զբաղեցնում է 10.73 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 79 206։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կիրովի պողոտա (Դոնի Ռոստով)
Կիրովի պողոտա (Кировский проспект), պողոտա Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում` 42 հայտնի շենքերով, Անտեննայա և Վոլոս քաղաքի անվան փողոցների հարևանությամբ ։
Աբուսահլ (այլ կիրառումներ)
Աբուսահլ, կարող է վերաբերել՝
Կիրովի պողոտա (Դոնի Ռոստով)
Պատմություն
Մինչև հեղափոխությունը Կիրովի պողոտան կոչվել է Բոգատյանովսկի նրբանցք ։ Անվանումը կապված է եղել համեղ մաքուր ջրի Բոգատյանովսկի (Բոգատի՝ Հարուստ) աղբյուրի հետ։
Նրբանցքը կառուցապատվում էր։ Այնտեղ հայտնվեցին հրեական հիվանդանոց, երշիկի և այլ գործարաններ, արհեստանոցներ։ 1904 թվականին Բոգատյանովսկի նրբանցք և Նիկոլսկի փողոցի (այժմ` Սոցիալիստիչեսկայա) անկյունում ավարտվեց առևտրային ուսումնարանի շինարարությունը, որը կառուցվել էր Դոնի Ռոստովի առևտրականության գումարներով։
Պոկրովսկի պուրակի տեղում այն տարիներին գտնվում էր Պոկրովսկի շուկայի հրապարակը։ Կառուցվում էր եկեղեցի, որը խորհրդային իշխանության տարիներին քանդվեց։
Կիրովի հուշարձանն այժմ տեղափոխվել է Պուշկինի փողոցի և Կիրովի պողոտայի անկյուն։
Հղումներ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի փողոցներ
Մարմար (Զանգեզուրի գավառ)
Բնակչություն
1886 թվականին ուներ 165 թուրք բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Աբրահամ (այլ կիրառումներ)
Աբրահամ, կարող է վերաբերել՝
Վինկիատուրո
Վինկիատուրո (Vinchiaturo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մոլիզե մարզում՝ Կոմպաբասո գավառում ։
Լեգրանի առաքելություն (1920)
Լեգրանի առաքելություն, ՌԽՖՍՀ դիվանագիտական ներկայացուցչությունը Հայաստանի Հանրապետությունում 1920 թվականին՝ երկու երկրների միջև հարաբերությունները կարգավորելու նպատակով։ Պատվիրակությունը ղեկավարել է Բորիս Լեգրանը (1920 թվականի հուլիսին նշանակվել է ՌԽՖՄՀ լիազոր ներկայացուցիչ Հայաստանի Հանրապետությունում). կազմի մեջ եղել են Ա. Տեր-Գաբրիելյանը, Օ. Սիլինը, Ի. Շիֆֆերսը, Ա. Հովհաննիսյանը։ ՌԽՖԱՀ և Հայաստանի Հանրապետության միջև բարիդրացիական հարաբերություններ հաստատելու վերաբերյալ բանակցությունները ընթացել էին Մոսկվայում, դեռ մինչև Լեգրանի առաքելությունը, որոնք, սակայն, հաջողություն չէին ունեցել՝ 1920 թվականի հուլիսին Լեգրանի առաքելությունը ժամանել է Անդրկովկաս, սակայն Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը հապաղել է ընդունել նրան։ Հաստատվելով Թիֆլիսում՝ Լեգրանի առաքելությունը բանակցություններ է սկսել այնտեղ ժամանած Հայաստանի Հանրապետության կառավարության ներկայացուցիչների հետ։ 1920 թվականի օգոստոսի 10-ին Թիֆլիսում ստորագրվել է Համաձայնագիր Հայաստանի Հանրապետության և ՌԽՖՍՀ միջև, որով ՌԽՖԱՀ ճանաչում էր Հայաստանի Հանրապետությունը, կողմերի միջև դադարեցվում էին ռազմական գործողությունները, ՌԽՖՍՀ զորքերը մնում էին հայ-ադրբեջանական սահմանային շրջաններում, մինչև դրանց պատկանելության որոշումը։ Լեգրանի առաքելությունը առաջարկել է իր միջնորդությունը հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հարցում, սակայն այն չի ընդունվել։
1920 թվականի հոկտեմբերին Լեգրանի առաքելությունը ժամանել է Երևան, որտեղ շարունակվել են բանակցությունները Հայաստանի Հանրապետության հետ։ Մշակվել է հաշտության պայմանագրի նախագիծ (տես Հաշտության պայմանագիր Հայաստանի Հանրապետության և ՌԽՖՍՀ միջև 1920), համաձայն որի ՌԽՖՍՀ ճանաչում էր Հայաստանի Հանրապետության անկախությունը, հրաժարվում էր նախկինում նրա նկատմամբ ունեցած իր իրավունքներից, խոստանում իր աջակցությունը արևմտյան Հայաստանի տարածքները միացնելու գործում, պարտավորվում հետ քաշել թուրքական զորքերին մինչև 1914 թվականի ռուս-թուրքական սահմանը, ֆինանսական օգնություն ցույց տալ Հայաստանին։ ՌԽՖՍՀ ստանում էր երկաթուղային ճանապարհներից օգտվելու տրանզիտի իրավունք։ Պայմանագրի նախագիծը մերժհլ է ՌԿ (բ)Կ ԿԿ Կովկասյան բյուրոն և Ադրբեջանական կոմկուսի ԿԿ քաղբյուրոն։ Շարունակելով բանակցությունները Հայաստանի Հանրապետության հետ՝ Լեգրանի առաքելությունը 1920 թվականի դեկտեմբերի 2-ին ստորագրել է համաձայնագիր, որով Հայաստանը հայտարարվել է սոցիալիստական հանրապետություն։
Վինկիատուրո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Լեգրանի առաքելություն (1920)
Տես նաև
Կատեգորիա:Հայաստանի առաջին հանրապետություն Կատեգորիա:1920 Հայաստանում
Մակրոքիմիական անալիզ
Մակրոքիմիական անալիզ, մակրոքիմիական վերլուծություն, քիմիական անալիզի եղանակ, որը պահանջում է հետազոտվող նյութի (0, 1 գրամից ավելի) և օգտագործվող լուծույթների (1 մլ-ից ավելի) մեծ քանակներ։ Անվանումն առաջացել է ի հակադրություն անալիզի ավելի ժամանակակից եղանակի՝ միկրոքիմիական անալիզի, որը պահանջում է  գ հետազոտվող նյութ։
Կատեգորիա:Քիմիա Կատեգորիա:Անալիզներ
Արծաթե չմուշկները
Արծաթե չմուշկները կամ ամբողջական վերնագիրը՝ Հանս Բրինկեր, կամ Արծաթե չմուշկները․ մի կյանքի պատմություն Հոլանդիայում (Les Patins d'argent կամ Hans Brinker; or, the Silver Skates: A Story of Life in Holland), ամերիկյան մանկական վեպ, որը գրել է Մարի Մափս Դոջը, հրատարակվել է 1865 թվականին, բեսթսելլեր, որը դարձել է մանկական գրականության դասական ստեղծագործություն։
Ֆրանսիայում վեպն առաջին անգամ հրատարակվել է 1875 թվականին «Արծաթե չմուշկները․ մի հոլանդացի ընտանիքի և մի խումբ դպրոցականների պատմություն» (Les Patins d'argent : histoire d'une famille hollandaise et d'une bande d'écoliers) անվան ներքո՝ հրատարակիչ Պիեր Ժյուլ Հեթզելի անգլերենից ֆրանսերեն թարգմանությամբ և ֆրանսիական ճաշակին համահունչ մշակմամբ։ Այնուհետև, միչև 1949 թվականը վեպը լույս է տեսել հրատարակիչ Հեթզելի կեղծանվամբ՝ «Պիեռ Ժյուլ Ստալ» (P. J. Stahl մակագրությամբ) ։ Որից հետո վեպը վերահրատարակվել է ինչպես իրական հեղինակի՝ Մարի Մափս Դոջի, այնպես էլ՝ հրատարակիչ Հեթզելի անվան ներքո։
1876 թվականին Ֆրանսիական ակադեմիայի կողմից «Արծաթե չմուշկները» (Les Patins d'argent) վեպն արժանացել է Մոնտիոնյան գրական մրցանակին ։
Ամփոփում
19-րդ դարում Նիդեռլանդներում Հանս Բրինկերը, որն աղքատ, բայց ազնիվ, գեղեցկադեմ և աշխատասեր տանհինգամյա պատանի է, ապրում է իր մայրիկի և քրոջ` Գրետելի հետ։ Հանսի և Գրետելի հայրը ՝ Րաֆֆ Բրինկերը, արդեն տասը տարի տառապում է հոգեկան հիվանդությամբ և ամնեզիայով՝ գանգուղեղային վնասվածքի պատճառով, որը ստացել է աշխատելու ժամանակ ծովեզերքի ամբարտակն ընկնելու պատճառով։ Այդ դեպքից հետո նա չէր կարողանում աշխատել, քանի որ հաճախ բարկության բռնկուն նոպաներ էր ունենում և ցնցումների մեջ ըմկնում։ Գոյատևելու համար մայրը և երկու երեխաները ստիպված էին աշխատել։ Ընտանեկան այդ դրության պատճառով տեղի բնակչությունը քամահրանքով է վերաբվերում Բրինկեր ընտանիքին։
Հանսը և իր քույր Գրետելը շատ են ցանկանում մասնակցել դեկտեմբին տեղի ունեցող չմշկավազքի հեղինակավոր մրցույթին։ Մրցույթի գլխավոր մրցանակը արծաթե չմուշկներն են։ Բայց նրանց հաղթելու հավանականությունը շատ չնչին է, քանի որ նրանց չմուշկները փայտից են և պատրաստված են ձեռքով։
Մի օր Հանսը պատահաբար հանդիպում է հայտնի վիրաբույժ Բուքմանին և խնդրում է, որ բժիշկը հետազոտի իր հայրիկին, բայց այդ ծառայությունները շատ թանկ են, իսկ ինքը Բուքմանը` կնոջ մահվանից և որդու անհետացումից հետո բավակինին կոշտ և կոպիտ էր դարձել։ Հանսը բժշկին առաջարկում է  գումար, որը նա հավաքել է պողպատե չմուշկներ գնելու համար, որպեսզի վճարի խորհրդակցության համար։ Ի վերջո, Հանսը համոզում է բժիշկ Բուքմենին զննել իր հայրիկին։ Պարզվում է, որ Րաֆֆ Բրինկերի վնասվածքը առաջացել է ուղեղի ցնցումից և միայն ծայրահեղ ռիսկային վիրահատությունը կարող է փրկել նրա կյանքը։ Երկար տատանումներից հետո Հանսի մայրը վերջապես  համաձայնվում է վիրահատությանը, որը բժիշկը կատարում է հենց հիվանդի տանը։ Վիրահատությունը հաջողությամբ ավարտվում է, և Ռաֆֆ Բրինկերի մոտ վերականգնվում է հիշողությունն ու ուժերը։ Բժիշկ Բուկմանը վիրահատությունը կատարում է անվճար։ Հանսը իր խնայած գումարով չմուշկներ է գնում իր և Գրետելի համար, որպեսզի մասնակցեն մրցույթին։ Գրետելը հաղթում է աղջիկների մրցույթում, իսկ Հանսը տղաների մրցույթում միտումնավոր զիջում է հաղթանակն իր ընկերոջը։
Րաֆֆ Բրինկերի հիշողությունն ամբողջությամբ վերականգնվում է, և նա վիրաբույժ Բուքմանին հայտնում է, որ որդին, որին նա տարիներ առաջ անհետ կորած էր համարում, հաղորդագրություն է թողել, որը Րաֆֆը պատրաստվում էր հանձնել բժշկին, բայց չի կարողացել հիշողության կորստի պատճառով։ Այսպիսով, ի շնորհիվ հանգամանքների անհավանական համընկման, բժիշկ Բուքմանը կարողացավ վերագտնել որդուն, որը մեկնել էր Անգլիա և փոխել իր անունը։ ինչպես նաև Րաֆֆի հիշողության վերականգնման շնորհիվ, Բրինկերների կյանքը կտրուկ փոխվում է։ Բացի այդ, նրանք գտնում են տան մոտ թաղված ընտանեկան խնայողությունները, որն առաջ համարում էին կորած։ Հանսի և Գրետելի ծնողները ապրում են երկար և երջանիկ։ Բժիշկ Բուքմանը օգնում է Հանսին ընդունվել բժշկական ուսումնարան։ Հանսը  հրաշալի բժիշկ է դառնում։ Հասուն տարիքում Գրետելը նույնպես երջանիկ է։
Մեկնաբանութուններ
«Արծաթե չմուշկները» (Les Patins d'argent) վեպով ամերիկացիները բացահայտեցին չմշկավազք հոլանդական մարզաձևը։ Դեռևս այսօր, Հանս Բրինկեր վեպի կերպարը ամերիկյան լրատվամիջոցներում դիտվում է որպես չմշկավազքի ավետաբեր ։
Մեծարանք
Զբոսաշրջությունը զարգացնելու նպատակով Հենզելի կերպարի մի քանի արձաններ են տեղադրվել Նիդեռլանդներում, մասնավորապես` Սպարնդամում, Մադյուրոդամում, Հարլինգենում։ Արձանը ներկայացնում է «վեպի հայտնի հատվածը» (un passage célèbre du roman), որտեղ Հենզելը ջրամբարի մեջ մատով անցք է բացում։ Եվ սա այն բանի համար, որ վեպը այնքան էլ հայտնի չէ այդ շրջաններում։ Այս արձանն ավելի շատ ամերիկյան բանահյուսություն է, քան հոլանդական  ։
1981 թվականին ֆրանսիացի երգչուհի և ջութակահարուհի Քեթրին Լարանը, իր «Սանդուխքի տակ» (Sous l'escalier) երգի մեջ վեպից մեջբերում է անում։ Խոսքերի հեղինակ` Պիեռ Գրոսց, գործիքավորել է ինքը` Քեթրին Լարանը։ Երգը հասանելի է նրա «Յոհան» ալբոմում, որում նա գովազդում է երեխա ժամանակ կարդացած վեպերն ու հեքիաթները։
Ֆրանսիական հրատարակություններ
Ցանկը ոչ ամբողջական է և վերցված է Ֆրանսիայի ազգային գրադարան ի կատալոգից․
Պարգևներ ու մրցանակներ
Մոտոյոնյան գրական մրցանակ 1876 թվականին, շնորհվել է Ֆրանսիական ակադեմիայի կողմից «Արծաթե չմուշկները» (Les Patins d'argent) վեպի համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1865 վեպեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր Կատեգորիա:Մանկական վեպեր
Սեդա Թումանյան
Բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի դուստրը։
Անվան պատմությունը
Ծննդյան վկայականում Սեդա անվան դիմաց գրված է նաև Հայկանուշ։ Այն մի պատմական հանդիպման արդյունք է, որը տեղի ունեցավ մինչ աղջկա ծնունդը Անդրանիկ զորավարի և Հովհաննես Թումանյանի միջև։ Իմանալով, որ Թումանյանների ընտանիքում համալրում է սպասվում, Անդրանիկ զորավարն առաջարկում է Հովհաննես Թումանյանին տղա ծնվելու դեպքում, ի նշան իրենց բարեկամության, երեխային կոչել Հայկ՝ իր քեռորդու անունով, ով ընկել էր հերոսի մահով, իսկ աղջկա դեպքում Հայկանուշ՝ ի հիշատակ իր քրոջ վաղամեռիկ դստեր։ Հովհաննես Թումանյանը չի անտեսում իր բարեկամի կամքը, բայց և կատարում է իր ընտանիքի կամքը` նորածնին կոչելով՝ Սեդա-Հայկանուշ։
Կենսագրություն
Սեդա Թումանյանը ծնվել է 1905 թվականին Թիֆլիսում։ Գայանյան օրիորդաց դպրոցն ավարտելուց հետո Սեդան սովորել է Երևանի պետական համալսարանի գյուղատնտեսական ֆակուլտետում և Եսսենտուկիում մասնակցել ռենտգենոլոգիայի դասընթացներին։ Թարգմանել է Պոլ դե Կրայֆի «Միկրոբներ որոնողները» գիրքը, որ պատմում է Կոխի, Պաստերի, Մեչնիկովի մասին։ Սեդան մեծ մասնակցություն է ունեցել Թիֆլիսի իրենց բնակարանից իրերի` Երևան փոխադրման և հուշասենյակների ձևավորման գործում։
Ունեցել է մեկ դուստր` Իրմա անունով։
Մահացել է 1988 թվականին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Թումանյաններ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Ագարա (այլ կիրառումներ)
Ագարա, կարող է վերաբերել՝
Սինեգա (գետ)
Սինեգա, գետ Արխանգելյան մարզի Բելյան ավանում, աջ ճյուղը՝ Վելի։ Երկարությունը՝ 38 կմ, ջրահավաք ավազանի մակերեսը՝ 210 կմ²։ Հոսք Գետը սկիզբ է առնում տարածաշրջանից 12,5 կմ հարավ- արևելք ընկած Վելյան ավանի Սոլգինսկի գյուղից։ Առաջին 8 կմ-ը հոսում է հյուսիս, ապա՝ դեպի արևելք։ Չունի խոշոր վտակներ։ Խորը հոսելով վառ արտահայտված հովտում՝ այն հաճախ հանդիպում է ուղղաձիգ ափերի ու անկումների։ Ափերին գտնվում են Սավինսկյան և Պրիլուցյան գյուղերը։ Լցվում է Վել ակունքից 10 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Մանոլե Մեդելինա
Վաղ տարիներ և կարիերայի սկիզբ
15 տարեկան հասակում նա դարձավ «Cenacle Youth of Prahova» անդամ՝ Լուկիանու Ավրամեսկուի գլխավորությամբ ։ Միաժամանակ Մանոլեն շարունակեց սովորել Պլոեշտի քիմիական դպրոցում], որը նա ավարտեց գերազանց ։ «Băneasa School of Air Traffic Controllers» ավարտումից հետո, նա 4 տարի աշխատում էր ավիադիսպետչեր ։
Որպես երիտասարդ երգչուհի նա ձգտում էր երաժշտական հաջողությունների` Ստեֆանիա Գիթայի հետ ձեւավորելով մի խումբ, որը կոչվում էր Ալֆա Շի Բետա («Alfa şi Beta»), որը մասնակցել է Կենակլուլ Ֆլաչարայի ներկայացումներին ։
Սեփական կյանք և մահ
1994 թվականին Մեդենլինը ամուսնացավ Սերբան Գեորգեսկի հետ, սակայն հետագայում նրանք բաժանվեցին։
2009 թվականի հոկտեմբերին Մեդելինը ամուսնացավ Փիթեր Միրչի հետ, այդ ժամանակ նրանք ունեին երեխա Փիթեր Միրչի կրտսերը (ծնվել է 08.06.2009)։
2010 թվականի հուլիսի 14-ին իր 43 տարեկան հասակում, իր ծննդյան օրը, նա ինքնասպանություն գործեց` խմելով կես լիտր կարբոֆուրան և նրան մահացած գտել է նրա ամուսինը՝ Փիթերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռումինացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ինքնասպաններ Կատեգորիա:Ինքնասպան երաժիշտներ Կատեգորիա:Ռումինացի կոմպոզիտորներ
Մաչելլո
Մաչելլո (իտալ․՝ Macello), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 1.214 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 87 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 14 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0121։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Մարիամ Մագդաղենացին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վյաչեսլավ Մանուչարով
Վյաչեսլավ Ռաֆայելի Մանուչարով (ռուս.` Вячеслав Рафаэльевич Манучаров, ), թատրոնի և կինոյի ռուսական դերասան, հեռուստահաղորդավար, երգիչ։
Կենսագրություն
Վյաչեսլավ Մանուչարովը ծնվել է Մոսկվայի մորթեղենի առաջին գործարանի տնօրենի` Ռաֆայել Մանուչարովի և վարսահարդարման սրահի տնօրեն Նադեժդա Շեպելևա-Կոպեյկոյի ընտանիքում։ Նրա հայրական ազգանունը Մանուչարյանց է, իսկ մայրական կողմի արմատներով, նա ծագում է բնիկ մոսկվացիներ համարվող հին ազնվական, իշխան Շեպելևների տոհմից, ովքեր ուղիղ հարազատական կապ ունեին Մուսինների և Պուշկինների հետ։ Վյաչեսլավի հայրական տատը` Շուշանիկ Մանուչարյանցը եղել է Վլադիմիր Լենինի անձնական քարտուղարն ու գրադարանավարը ։ Վյաչեսլավի դաստիարակությամբ զբաղվել է տատը, ով գեներալի կին էր և այդ հանգամանքը առիթ է հանդիսացել, որպեսզի Վյաչեսլավի մանկությունն անցնի Պերեդելկինոյում, Ծղալտուբոյում և Սաուլկրաստիում գտնվող գեներալների կառավարական ամառանոցներում ։
Վյաչեսլավը սովորել է Մոսկվայի պետական համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետին կից դպրոցում։ Դեռ դպրոցական տարիներին նկարահանվել է ռուսական առաջին երիտասարդական «Հասարակ ճշմարտություններ» հեռուստասերիալում։ 2003 թվականին ավարտել է Բորիս Շչուկինի անվան բարձրագույն թատերական ուսումնարանը։ 2003-2009 թվականներին աշխատել է Ռուսական ակադեմիական երիտասարդական թատրոնում։ 2012 թվականից համագործակցում է Սանկտ Պետերբուրգի Արկադի Ռայկինի անվան էստրադայի թատրոնի հետ։
Որպես դերասան, 2008-2011 թվականներին հեռուստատեսությամբ հանդես է եկել «Մեծ տարբերություն» երգիծական շոուի եթերում, որտեղ նմանակել է ռուսական շոու բիզնեսի ներկայացուցիչների, դերասանների, երգիչների և այլ մասնագիտությունների տեր մարդկանց ։ Տարբեր հեռուստաալիքներով վարել է բազմաթիվ հաղորդումներ` «Կյանքի համը», «Սիրահարվելու 10 առիթներ» , «Cosmopolitan. Տեսատարբերակ», «Հարուստներ և հայտնիներ» , «Խոհանոցում` ով ում» և այլ հաղորդումներ։ 2011 թվականին ձայնագրել և կատարում է խորհրդային էստրադայի հիթեր և երգեր ֆիլմերից ։
Անձնական կյանք
Վյաչեսլավ Մանուչարովի առաջին կինը Վիկտորյա Սելիվյորստովան էր։ Ունեն մեկ դուստր ։ Երկրորդ կինը Դորա Նադեժդինան է։ Նրանք ունեն երկու երեխա` մեկ դուստր և մեկ որդի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 6 ծնունդներ Կատեգորիա:1981 ծնունդներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ Կատեգորիա:Հեռուստահաղորդավարներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Նորայր Գասպարյան
Նորայր Ժորայի Գասպարյան (փետրվարի 10, 1996, Երևան - ապրիլի 2, 2016, Ջրական, Հայաստանի զինված ուժերի և Արցախի Պաշտպանության բանակի զինծառայող ։
Կյանք և ուսում
Ծնվել է 1996 թվականի փետրվարի 10-ին Երևանում։ Մայրը՝ Նունե Աթաջանյան, ունի ավագ եղբայր՝ Միշա Գասպարյանը։
Զինվորական ծառայություն
Նորայր Գասպարյանը պարտադիր ժամկետային զինծառայության է անցել 2014/1 զորակոչով, Կապանի ԶԿ։ Ծառայում էր Արցախում։
Քառօրյա պատերազմ
2016 թվականի ապրիլի 1-ի լույս 2-ի գիշերը Ադրբեջանի Հանրապետությունը լայնամասշտաբ հարձակում է գործում Արցախի վրա։ Դեռ տագնապը չէր հնչել, միասին նստած էինք։ Երբ տագնապ տվեցին, մտածեցինք ուսումնական է, իսկ տանկերի մոտ դուրս գալուն պես արդեն լսեցինք հրետակոծության ձայները, հասկացանք, որ ամեն ինչ լուրջ է, տրամադրվեցինք ու շարժվեցինք դեպի դիրքեր։ Մինչ դիրքեր միասին էինք, հետո հրաման ստացանք առաջ շարժվել, առաջինը իմ տանկը շարժվեց, հետո Նորիկենցը։ Մեր տանկը հասցրեց անցնել, չկրակեցին, իսկ նրանցը՝ ոչ»,-պատմում է Ազատը (ընկերը) ։
Հուղարկավորություն
Ապրիլի 8-ին տեղի ունեցավ հոգեհանգիստը Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցում։
Աչմարդա
Աչմարդա  (აჩმარდა, նախկինում` Օվա), գյուղ Աբխազիայի Գագրայի շրջանում, Գագրայից 38 կմ հյուսիս, Սանդրիփշի գետի ափին։ Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 460 մ բարձրության վրա։
Նորայր Գասպարյան
Պարգևներ
Նորայր Գասպարյանը ԼՂՀ նախագահ Բակո Սահակյանի կողմից պարգևատրվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության «Մարտական ծառայություն» պետական մեդալով։
Աչմարդա
Բնակչությունը
1959 թվականի տվյալներով, գյուղում բնակվում էր 415 մարդ, հիմնականում հայեր, իսկ 1989 թվականին` 230 մարդ, կրկին հիմնականում հայեր ։
Նորայր Գասպարյան
Պարգևներ
Ապրիլի 29-ին ԼՂՀ-ում զոհված սերժանտ Նորայր Գասպարյանը հետմահու պարգևատրվել է «Պարի վաստակավոր»-ի կոչման ։
Աչմարդա
Բնակչությունը
Բնակչությունն զբաղվում է ծխախոտի, եգիպտացորենի մշակությամբ և պտղաբուծությամբ։ Գյուղում կար հայկական ութամյա դպրոց և գրադարան։
Նորայր Գասպարյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քառօրյա պատերազմ
Աչմարդա
Բնակչությունը
Աչմարդա գյուղը հիմնադրել են Սոչիի և Վրաստանի Խոբիի շրջանից տեղափոխված հայերը` 1898 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Աբխազիայի գյուղեր
Դաուդ Հանանիա
Դաուդ Անաստաս Հանանիա (داود حنانيا) (ծնված 1934 թվականին Երուսաղեմում), պաղեստինյան ծագմամբ հորդանանցի սրտաբան։ Հանանիան Հորդանանի զինված ուժերի նախկին գեներալ-լեյտենանտ է և Հորդանանի խորհրդարանի նախկին սենատոր ։
Ընտանեկան դրություն և կրթություն
Դաուդ Հանանիան ծնվել է հունական ուղղափառ պաղեստինյան քրիստոնյա ընտանիքում, որը ծագումով Երուսաղեմից էր, Պաղեստին։ Նրա հայրը՝ Անաստաս Հանանիան, եղել է փաստաբան և քաղաքական գործիչ։ Հանանիաները ապրում էին Արևմտյան Երուսաղեմում մինչև 1948 թվականը։ 1950-ականների սկզբին նրանք մշտական բնակություն հաստատեցին Հորդանանի Ամման քաղաքում, որտեղ Հանանիայի հայրը Հորդանանի կառավարությունում տարբեր պաշտոններ զբաղեցրեց, ներառյալ՝ արտաքին գործերի նախարար, արդարադատության նախարար, փախստականների նախարար և ֆինանսների նախարար։ Անաստաս Հանանիան 1960-1966 թթ. Մեծ Բրիտանիայում Հորդանանի դեսպանն էր նաև, իսկ 1968-1989 թթ. Հորդանանի խորհրդարանի Վերին պալատի սենատոր։