cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կապույտ (գույն)
Կապույտների պայքար
Ինդիգոն արգելելու ջանքերն իզուր էին. ինդիգո կապույտի որակը շատ ավելի բարձր էր, իսկ գինը՝ շատ ավելի ցածր լրջաբույսից ստացած կապույտի համեմատ։ 1737 թվականի և՛ Ֆրանսիայի, և՛ Գերմանիայի կառավարությունները վերջապես թույլատրեցին ինդիգոյի օգտագործումը։ Դա խորտակեց Թուլուզի և մյուս քաղաքների ներկի արտադրությունը, սակայն ստեղծեց բարգավաճում ապրեցին առևտրային նավահանգիստները, ինչպես՝ Բորդոն, Նանտը և Մարսելը ։
Աղվան Մկրտչյան
Աղվան Մկրտչյանը հայ ֆուտբոլիստ է, որը հանդես է գալիս «Միկա» ֆուտբոլային ակումբում որպես պաշտպան։
Կապույտ (գույն)
Կապույտների պայքար
Կապույտների մեկ այլ պատերազմ տեղի ունեցավ 19-րդ դարի վերջին՝ ինդիգոյի և սինթետիկ ինդիգոյի միջև, որը 1868 թվականին հայտնաբերել էր գերմանացի քիմիկոս Յոհան Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Ադոլֆ ֆոն Բայերը։ Գերմանական քիմիական BASF ֆիրման նոր ներկը շուկա հանեց 1897 թվականին՝ մրցակցության մեջ մտնելով Հնդկաստանից բրիտանական ինդիգոյի արտադրության հետ, որին պատկանում էր համաշխարհային շուկայի մեծ մասը։ 1897 թվականին Բրիտանիան համաշխարհային շուկայում վաճառեց տասը հազար տոննա բնական ինդիգո, իսկ BASF-ը վեց հարյուր տոննա սինթետիկ ինդիգո։ Բրիտանական արտադրությունը իջեցրեց գները և կրճատեց իր աշխատողների աշխատավարձերը, բայց չկարողացան մրցակցել. սինթետիկ ինդիգոն ավելի մաքուր էր, ավելի կայուն և կախված էր լավ կամ վատ բերքից։ 1911 թվականին Հնդկաստանը վաճառեց միայն 660 տոննա բնական ինդիգո, իսկ BASF-ը վաճառեց քսաներկու հազար տոննա սինթետիկ ինդիգո։ 2002 թվականին ավելի քան 38 հազար տոննա սինթտիկ ինդիգո է ծախսվել հիմնականում կապույտ ջինսերի արտադրության համար ։
Վիլկեր Անխել
Ակումբային կարիերա
Անխելը «Ախմատի» երկրպագուների կողմից ճանաչվել է Գրոզնիի թիմի 2016/17 մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստ ։
Աղվան Մկրտչյան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1981 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 27 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Փյունիկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Սլոբոդսկի գյուղական խորհուրդ (Սումսկայա մարզ)
Սլոբոդսկի գյուղական խորհուրդ  (Слобідська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինսկի շրջանում ։
Վիլկեր Անխել
Միջազգային կարիերա
2011 թվականին Անխելը Պերուում մասնակցել է Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարում նա եղել է պահեստայինների թվում և խաղադաշտ դուրս չի եկել։ 2013 թվականին Վիլկերն Արգենտինայում երկրորդ անգամ մասնակցել է Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնությանը։ Նա մասնակցել է Ուրուգվայի, Էկվադորի , Պերուի և Բրազիլիայի հավաքականների դեմ խաղերին։
Սլոբոդսկի գյուղական խորհուրդ (Սումսկայա մարզ)
2001 թվականի տվյալներով Սլոբոդսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 3228 մարդ։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։
Վիլկեր Անխել
Միջազգային կարիերա
2014 թվականի նոյեմբերի 19-ին Բոլիվիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Վիլկերը կատարել է իր նորամուտը Վենեսուելայի հավաքականում ։ Նույն խաղում նա խփել է իր առաջին գոլը Վենեսուելայի հավաքականի կազմում։
Սլոբոդսկի գյուղական խորհուրդ (Սումսկայա մարզ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Վիլկեր Անխել
Միջազգային կարիերա
2015 թվականին Վիլկերն ընդգրկվել է հավաքականի հայտացուցակում՝ մասնակցելու Ամերիկայի գավաթի խաղարկությանը Չիլիում։ Մրցաշարում նա եղել է պահեստային և խաղադաշտ դուրս չի եկել։
Կապույտ (գույն)
Կապույտ համազգեստ
18-րդ դարի վերջին կապույտ համազգեստը դարձավ ազատության և հեղափոխության խորհրդանիշ։ 1774 թվականի հոկտեմբերին, մինչև Միացյալ Նահանգների անկախության հայտարարումը, Ջորջ Մեյսոնը և Ջորջ Վաշինգտոնի Վիրջինիայի հարյուր հարևաններ կազմակերպեցին կամավոր ստորաբաժանում և ընտրեցին Վաշինգտոնին որպես պատվավոր ղեկավար։ Որպես համազգեստ նրանք ընտրեցին կապույտը և դեղնաշագանակագույնը՝ Վիգերի կուսակցության գույները, որն Անգլիային ընդդիմադիր էր և որն աջակցում էր Ջորջ Վաշինգտոնին ։
Վիլկեր Անխել
Ձեռքբերումներ
Թիմային
Կապույտ (գույն)
Կապույտ համազգեստ
Ֆրանսիայում Ֆրանսիական գվարդիան՝ ազնվական գունդը, որը պաշտպանում էր Լուի 16-րդին, կրում էր կարմիր դրվագանախշով մուգ կապույտ համազգեստ։ 1789 թվականին զինվորները հետզհետե փոխեցին իրենց նվիրվածությունը թագավորից դեպի ժողովուրդ, և դա էական դեր խաղաց Բաստիլի խռովության համար։ Բաստիլի անկումից հետո նոր զինված ուժը՝ Ազգային գվարդիան, ղեկավարում էր մարքիզ դը Լաֆայետը, որը ծառայել էր Ջորջ Վաշինգտոնի հետ Ամերիկայում։ Լաֆայետը Ազգային գվարդիան հագցրեց մուգ կապույտ համազգեստով, որը նման էր Մայրցամաքային բանակինին։ Կապույտը դարձավ հեղափոխական ուժերի գույնը՝ հակադրվելով միապետականների և ավստրիացիների սպիտակ գույնին ։
Վիլկեր Անխել
Ձեռքբերումներ
«Տրուխիլյանոս»
Կապույտ (գույն)
Կապույտ համազգեստ
Նապոլեոն Բոնապարտը հրաժարվեց Ֆրանսիական հեղափոխության շատ համոզմունքներից, բայց պահեց կապույտը որպես բանակի համազգեստի գույն, թեպետ նրա համար դժվար էր ստանալ ներկանյութը, քանի որ անգլիացիները վերահսկում էին ծովերը և արգելափակում էին ինդիգոյի տեղափոխումը Ֆրանսիա։ Նապոլեոնը ստիպված էր համազգեստները ներկել տալ լրջաբույով, որն ավելի ցածրորակ կապույտ էր ։ Ֆրանսիական բանակը կրում էր մուգ կապույտ համազգեստ կարմիր անդրավարտիքով մինչև 1915 թվականը, երբ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին պարզվեց, որ այն չափազանց նկատելի թիրախ էր կռվի դաշտում։ Համազգեստի գույնը փոխարինվեց բաց կապտամոխրագույնով, որը կոչվում է հորիզոնի կապույտ։
Վիլկեր Անխել
Ձեռքբերումներ
«Դեպորտիվո Տաչիրա»
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վենեսուելացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կապույտ (գույն)
Կապույտ համազգեստ
Նյու Յորքի ոստիկանական բաժանմունքը, որի նախատիպը Լոնդոնի մայրաքաղաքային ոստիկանությունն էր, ստեղծվել է 1844 թվականին, իսկ 1853 թվականին նրանք պաշտոնապես սկսեցին կրել մուգ կապույտ համազգեստ, որը կրում են մինչ օրս ։
Մուգ կապույտը ամենատարածվածն է դպրոցական համազգեստի գույներում, իսկ Տորոնտոյի կաթոլիկ շրջանի դպրոցական խորհուրդը ընդունել է որոշում, որ աշակերտները կրեն կապույտ կոճակներով սպիտակ շապիկներ։
Կատարյալ կապույտի փնտրտուքներ
17-18-րդ դարերի ընթացքում Եվրոպայի քիմիկոսները փորձում էին ստանալ սինթետիկ կապույտ ներկանյութ, որպեսզի խուսափեն ներկրման և լաջվարդի, ազուրիտի և այլ հանքանյութերի մշակման ծախսերից։ Եգիպտացիները մ.թ.ա. 3 000 թվականին ստեղծել են սինթետիկ ներկ՝ եգիպտական կապույտը, բայց բանաձևը կորել է։ Չինացիները ևս ստեղծել են սինթետիկ ներկանյութ, բայց բանաձևը հայտնի չի դարձել արևմուտքին։
1709 թվականին գերմանացի դեղագործ և ներկեր ստեղծող Յոհան Յակոբ Դիսբախը պատահաբար հայտնաբերել է նոր կապույտ՝ փորձարկումներ անելով կալիումի և երկաթի սուլֆիդներով։ Նոր գույնը սկզբում կոչվում էր բեռլինյան կապույտ, հետո դարձավ պրուսական կապույտ։ 1710 թվականին այն օգտագործել է ֆրանսիացի նկարիչ Անտուան Վատտոն, ավելի ուշ՝ նրա ժառանգորդ Նիկոլա Լանկրեն։ Այն դարձավ չափանզանց տարածված պաստառների արտադրությունում, իսկ 19-րդ դարում այն օգտագործում էին ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստ նկարիչները ։
1820-ական թվականների սկզբներին պրուսական կապույտը ներկրվում էր Ճապոնիա Նագասակի նավահանգստով։ Այն կոչվում էր բերո աի կամ բեռլինյան կապույտ և ճանաչման հասավ, որովհետև կոմելինայից պատրաստված ճապոնական ավանդական կապույտ գունանյութի՝ աի գամիի համեմատ ավելի կայուն էր։ Պրուսական կապույտը օգտագործել են և՛ Կացուշիքա Հոքուսայը իր հայտնի ծովանկարներում, և՛ Ուտագավա Հիրոշիգեն ։
1824 թվականին Ֆրանսիայի «Societé pour l'Encouragement d'Industrie» մրցանակ առաջարկեց նրան, ով կհայտնաբերեր արհեստական ուլտրամարին, որը կարող էր մրցել լազուրիտից ստացված բնական գույնի հետ։ Մրցանակը 1826 թվականին նվաճեց քիմիկոս Ժան Բապտիստ Գիմեն, բայց նա հրաժարվեց բացահայտել իր գույնի ֆորմուլան։ 1828 թվականին մեկ այլ քիմիկոս՝ Քրիստիան Գմելինը, որը քիմիայի պրոֆեսոր էր Թյուբինգենում, գտավ այդ գործընթացը և հրապարակեց բանաձևը։ Սա դարձավ արհեստական ուլտրամարինի նոր արդյունաբերության սկիզբ, որն արդյունքում գրեթե ամբողջությամբ փոխարինեց բնական արտադրանքին ։
1878 թվականին գերմանացի քիմիկոս ֆոն Բայերը հայտնագործեց ինդիգոկարմինի սինթետիկ փոխարինողը՝ ինդիգոյի ակտիվ բաղադրիչը։ Արտադրանքն աստիճանաբար փոխարինեց բնական ինդիգոյին, և Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո այն վերջնականորեն ավարտին հասցրեց ինդիգոյի ներկրումը Արևելյան և Արևմտյան Հնդկաստանից։
1901 թվականին հայտնաբերվեց նոր կապույտ արհեստական ներկ, որը կոչվում էր Indanthrone, որն ուներ մեծ կայունություն արևից և լվանալուց գունաթափվելու դեմ։ Այս ներկանյութը փոխարինեց արհեստական ինդիգոյին, որի արտադրությունը դադարեցվեց մոտավորես 1970 թվականին։ Այսօր գրեթե ամբողջ կապույտ հագուստեղենը ներկված է կապույտ ինդաթրոնով ։
Իմպրեսիոնիստ նկարիչներ
18-19-րդ դարերում արհեստական նոր ներկանյութերի հայտնագործումը զգալի թարմացրեց և զարգացրեց նկարիչների ներկապնակը։ Ուիլյամ Թըրները փորձարկումներ է արել նոր կոբալտ կապույտով, որը իմպրեսիոնիստների շրջանում ամենակիրառելի տասներկու գույներից էր, տասներկուսն էլ նոր և արհեստական գույներ էին՝ ներառյալ կոբալտ կապույտը, ուլտրամարինը և լազուրը ։
19-րդ դարի գեղանկարչության վրա մեծ ազդեցություն է թողել լրացուցիչ գույների տեսությունը, որը զարգացրել է ֆրանսիացի քիմիկոս Միշել Էուժեն Շևրուլը 1828 թվականին և հրապարակել 1839 թվականին։ Նա ցուցադրել է, թե ինչպես լրացուցիչ գույների միախառնումով, ինչպես կապույտը և դեղնանարջնագույնը կամ ուլտրամարինը և դեղինը, մեկը մյուսի կողքին ուժգնանում է յուրաքանչյուրի վառ երանգը «մինչև իրենց տոնայնության գագաթնակետ» ։ 1879 թվականին ամերիկացի ֆիզիկոս Օգդեն Ռուդը գիրք հրատարակեց, որտեղ նկարագրվում էին սպեկտրի յուրաքանչյուր գույնի լրացուցիչ երանգները ։ Գեղանկարչության այդ սկզբունքը կիրառել է Կլոդ Մոնեն «Տպավորություն-Լուսաբաց-Մառախուղ»-ում (1872), որտեղ նա վառ կապույտ գույնի հետ օգտագործել է վառ նարնջագույն արև, և իր «Ռեգատ Արժանտյո» (1872) նկարում, որտեղ նա նարջագույն արևը նկարել է կապույտ ջրին հակառակ։ Գույները պայծառացնում են մեկը մյուսին։ Ռենուարը կիրառել էր կոբալտ կապույտ ջրի և նարնջագույն արևի նույն կոնտրաստը «Canotage sur la Seine» (1879–1880) նկարում։ Ե՛վ Մոնեն, և՛ Ռենուարը սիրում էին օգտագործել մաքուր գույներ՝ առանց խառնուրդի ։
Մոնեն և իմպրեսիոնիստներն առաջիններից էին, որոնք նկատեցին, որ ստվերները լի են գույներով։ Իր «La Gare Saint-Lazare» նկարում մոխրագույն ծուխը, գոլորշին և մուգ ստվերներն իրականում բաղկացած էին իրար խառնված վառ ներկերից՝ կոբալտ կապույտ, կապտաշագանակագույն, արհեստական ուլտրամարին, զմրուխտ կանաչ, Guillet կանաչ, դեղին քրոմ, խրուկաներկ (ալ կարմիր գույն) և կարմիրից ։ Կապույտը իմպրեսիոնիստ նկարիչների սիրելի գույներից էր, որոնք օգտագործում էին այն ոչ միայն բնությունը պատկերելու համար, այլև տրամադրություն, հույզեր և միջավայր ստեղծելու համար։ Կոբալտ կապույտը Օգյուստ Ռոդենի և Վինսենթ վան Գոգի սիրելիներից էր։ Այն նման էր գունախճիկին, որը դարեր շարունակ օգտագործվել էր կապույտ ապակի ստանալու համար, հետո այն բարելավել էր ֆրանսիացի քիմիկոս Լուի Ժակ Տենարը, որը ներկայացրել է այն 1802 թվականին։ Այն շատ կայուն էր, բայց չափազանց թանկ։ Վան Գոգն իր եղբայր Թեոյին գրել է. «Կոբալտը [կապույտը] աստվածային գույն է, և չկա ավելի գեղեցիկը իրերի շուրջ մթնոլորտ ստեղծելու համար» ։
Վան Գոգը պատմել է իր եղբայր Թեոյին, թե ինչպես է ինքն ստեղծել երկինքը. «Մուգ կապույտ երկինքը տեղ-տեղ պատված է հիմնական կոբալտ կապույտից ավելի մուգ ամպերով, իսկ մյուսները՝ ավելի բաց կապույտ են, ինչպես Ծիր Կաթինի կապտավուն սպիտակը... ծովը շատ մուգ ուլտրամարին է, ափը մանուշակագույնի և բաց կարմիրի երանգ, ինչպես ես եմ տեսնում, մի քանի թփեր պրուսական կապույտից» ։
Կապույտ հանդերձանք
Կապույտը 13-րդ դարում Եվրոպայում դարձել է հարուստների և հզորների բարձ նորաձևության գույն, երբ այն կրում էր Լյուդովիկոս IX Ֆրանսիայում, որը հայտնի է Սուրբ Լուի անունով (1214-1270)։ Կապույտ կրելը ենթադրում էր տիտղոս և հարստություն, իսկ կապույտ հագուստը սահմանափակվում էր վերնախավի կիրառությամբ ։ Չնայած դրան՝ կապույտը փոխարինվեց սևով, որը 14-րդ դարի իշխանական գույնն էր, երբ եվրոպական արքայազանները, ապա առևտրականները և բանկիրները ցանկանում էին ցուցադրել իրենց լրջությունը, արժանապատվությունը և բարեպաշտությունը (տե՛ս սև)։
Ամերիկայի հեղափոխության ընթացքում Անգլիայի Վիգ կուսակցության առաջնորդ Չարլզ Ջեյմս Ֆոքսը կրում էր կապույտ վերարկու և դեղնաշագանակագույն բաճկոնակ ու բրիջ, որոնք Վիգ կուսակցության գույներն էին և Ջորջ Վաշինգտոնի համազգեստի գույները, որի սկզբունքների համակիրն էր։ Տղամարդկանց հագուստը հետևում էր այդ ժամանակների զինվորական համազգեստին, հատկապես հեծելազորի հագուստին ։
19-րդ դարի սկզբին՝ ապագա արքա Ջորջ 4-րդի ռեգենտության ընթացքում կապույտ հագուստը վերափոխեց արքունական Ջորջ Բո Բրումելը։ Բրումելը ստեղծել էր հագուստ, որը լրիվ համապատասխանում էր մարդու կազմվածքին։ Նոր ոճն ուներ կտրվածքով երկար պոչ և երկար, նեղ անդրավարտիք, որպեսզի փոխարինի նախորդ դարի բրիջին ու մինչև ծնկները հասնող զուգագուլպաներին։ Նա կիրառել էր պարզ գույներ, ինչպես՝ կապույտ և գորշ, որպեսզի ուշադրությունը կենտրոնացնի մարմնի կառուցվածքի վրա, և ոչ թե հագուստի։ Բրումելը նշել է. «Եթե մարդիկ շրջվում են, որ նայեն ձեզ փողոցում, ուրեմն դուք լավ չեք հագնված» ։ Այս նորաձևությունը ընդունեց խնամակալ արքայազնը,ապա Լոնդոնի հասարակությունը և բարձր խավը։ Սկզբում վերարկում և անդրավարտիքը տարբեր գույների էին, բայց 19-րդ դարում նորաձև դարձավ միագույն կոստյումը։ 19-րդ դարի վերջին սև կոստյումը Անգլիայում և Ամերիկայում դարձավ գործարար մարդկանց համազգեստը։ 20-րդ դարում սև կոստյումը հիմնականում փոխարինվեց մուգ կապույտ կամ գորշ կոստյումով ։
20-21-րդ դարեր
20-րդ դարի երկրորդ կեսի արվեստում աբստրակտ իմպրեսիոնիզմի շարժման ներկայացուցիչ նկարիչները եռանդով օգտագործում էին կապույտ և այլ գույներ իրենց մաքուր ձևով՝ առանց փորձելու դրանով արտահայտել որևէ գաղափար կամ հույզ։ Նկարիչ Մարկ Ռոթկոն նկատել է, որ գույնը «միայն միջոց է», նրա հետաքրքրությունը «մարդկային զգացմունքների ողբերգության, զմայլանքի, կործանման և այլնի արտահայտման մեջ է» ։
Նորաձևության մեջ կապույտը, հատկապես՝ մուգ կապույտը համարվում է լուրջ, բայց ոչ մռայլ գույն։ 20-րդ դարի կեսերին կապույտը փոխարինեց սևին՝ որպես տղամարդկանց գործնական կոստյումների հիմնական գույն, այն կոստյումների, որոնք սովորաբար կրում էին քաղաքական և գործարար առաջնորդները։ ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում հասարակական հարցումները ցույց էին տալիս, որ կապույտը հարցվողների ավելի քանի հիսուն տոկոսի սիրելի գույնն է։ Դրան հետևում էր կանաչը քսան տոկոսով, իսկ սպիտակը և կարմիրը յուրաքանչյուրը ութ տոկոս էին ։
Գերմանիայից Սան Ֆրանցիսկո արտագաղթած Լևի Շտրաուսը 1873 թվականին մտածեց ամուր աշխատանքային տաբատներ, որոնք կարված էին ջինսե կտորից և ներկված էին ինդիգոյով՝ կոչելով դրանք կապույտ ջինսեր։ 1935 թվականին դրանք հասան մինչև բարձր նորաձևություն՝ հանդես գալով «Vogue» ամսագրում։ 1950-ական թվականների կեսերին այն դարձել էր ԱՄՆ-ի, Եվրոպայի, աշխարհի երիտասարդների հագուստի հիմնական մասերից։
Կապույտը նաև համարվում է այն գույնը, որը չի պարունակում իր մեջ ահարկու, վախեցնող երանգ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներից հետո կապույտը ընդունվել է որպես բազմաթիվ կարևոր համաշխարհային կազմակերպությունների գույն, ինչպես՝ Ազգերի միություն, Եվրոպայի Խորհուրդ, ՅՈՒՆԵՍԿՕ, Եվրոպական միություն, ՆԱՏՕ։ Ազգերի միության խաղաղապահ զինվորները կրում էին կապույտ սաղավարտներ, որպեսզի ընդգծեն իրենց խաղաղարար դերը ։
Համացանցի ծագման հետ կապույտը դարձավ գրաֆիկ զննարկիչներում հիպերհղումների սովորական գույնը (թեպետ շատ զննարկիչներում հղումը դառնում է մանուշակագույն, երբ այցելում եք այն), որպեսզի արտահայտիչ երևա ընթերցողների համար մնացած տեքստի մեջ։
Որպես ազգային և միջազգային գույն
Կապույտի տարբեր երանգներ տարբեր ժողովուրդների ազգային գույներ են։
Գենդեր
Կապույտը առաջին անգամ որպես սեռի ցուցիչ օգտագործվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին (աղջիկների կամ տղաների համար), և առաջին անգամ հաստատվել է որպես տղամարդկանց նշան 1940-ականներին ։
Սպորտ
Շատ մարզական թիմերը որպես իրենց պաշտոնական գույն ընտրում են կապույտը կամ օգտագործում են այն այլ գույների հետ։ Բացի այդ՝ կապույտը առկա է բազմաթիվ մարզական կազմակերպությունների պատկերանիշների վրա։ Կարմիրից հետո կապույտը ակումբների շրջանում ամենատարածված ոչ սպիտակ գույնն է։
Ֆուտբոլ
Ֆուտբոլի միջազգային ընկերություններում կապույտը հանդերձանքի ամենատարածված գույներից է, քանի որ ազգերի մեծ մասն իրենց դրոշում ունեն կապույտ։ Արժանահիշատակ է հատկապես ՖԻՖԱ Աշխարհի քառակի գավաթակիր Իտալիայի ազգային հավաքականը, որի անդամները կրում են կապույտ հանդերձանք՝ իտալական պետությունները միավորած Սավոյների արքայական տոհմի այսպես կոչված Azzuro Savoia (սավոյ լազուր) գույնով։ Հենց թիմը հայտնի է Gli Azzurri (Կապույտներ) անունով ։ Կապույտ շապիկներով Աշխարհի մեկ այլ գավաթակիր է Ֆրանսիան, որոնք հայտնի են Les Bleus (Կապույտներ) անունով։ Երկու անգամ Աշխարհի գավաթը նվաճած երկու հարևան ազգություններ՝ Արգենտինան և Ուրուգվայը, կրում են բաց կապույտ շապիկներ, առաջինը՝ սպիտակ զոլերով։ Ուրուգվայը հայտնի է La Celeste անունով, որն իսպաներեն նշանակում է «երկնագույն», իսկ Արգենտինային կոչում են Los Albicelestes, իսպաներեն՝ երկնագույն և սպիտակներ ։
ՖԻՖԱ-ի ղեկավարող մարմնի պատկերանիշի վրա կան կապույտ գծեր։ Եվրոպական ֆուտբոլի ղեկավար մարմինը՝ ՈւԵՖԱ-ն, օգտագործում է կապույտի երկու երանգներ՝ ստեղծելու Եվրոպայի քարտեզը իր պատկերանշանի կենտրոնում ։ Ասիայի ֆուտբոլի կոնֆեդերացիան, Օվկիանայի ֆուտբոլի կոնֆեդերացիան և ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ը (Հյուսիսամերիկյան, կենտրոնամերիկյան և կարիբյան ֆուտբոլային ասոցիացիաների կոնֆեդերացիան) իրեն պատկերանշանների մեջ օգտագործում են կապույտ տեքստ։
Հյուսիսամերիկյան մարզական լիգաներ
ԱՄՆ և Կանադայի բեյսբոլի բարձրագույն լիգայում և Բեյսբոլի պրեմիեր լիգայում կապույտը սպիտակի և կարմիրի հետ լիգայի պաշտոնական լոգոների ամենատարածված երեք գույներից մեկն է։ Տորոնտոյի մի թիմ՝ Օնտարիոն, կոչվում է նաև Բլյու Ջեյս։ Տասնյոթ տարբեր թիմեր հիմնականում ունեն կապույտ գլխարկներ կամ ինչ-որ ձևով օգտագործում են այդ գույնը։
Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիան լոգոյի գույներից մեկը ևս կապույտն է կարմիրի և սպիտակի հետ, ինչպես նաև դրա կանացի համարժեքում՝ Կանանց բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում՝ մինչև 2011 թվականի մարտի 28-ից, երբ վերջինս լոգոյում ներառել է նարնջագույնը և սպիտակը։ NBA-ի նախկին խաղացող Թեոդոր Էդվարդսի մականունը եղել է «Կապույտ»։ NBA-ի տասնհինգ թիմ իրենց խաղազգեստում ունեն կապույտ։
Ֆուտբոլի ազգային լիգան, որն ամերիկյան ֆուտբոլի լիգայի առաջատարն է ԱՄՆ-ում, իր պաշտոնական տարբերանշանում սպիտակի և կարմիրի հետ օգտագործում է նաև կապույտ։ Ֆուտբոլի ազգային լիգայի տասներեք թիմ կիրառում են կապույտը։
Հոկեյի ազգային լիգան Կանադայի և ԱՄՆ-ի տափօղակով հոկեյի գլխավոր սպորտային կազմակերպություններից մեկն է, իր պաշտոնական պատկերանիշում օգտագործում է կապույտ։ Կապույտը լիգայի բազմաթիվ թիմերի հիմնական գույնն է՝ Բաֆալո Սեյբրզ, Կոլումբուս Բլու Ջեքեթս, Էդմոնտոն Օյլերս, Նյու Յորք Այլենդերս, Նյու Յորք Ռենջերս, Սենթ Լուիս Բլյուզ, Տորոնտո Մեյփլ Լիֆս, Տամպա Բեյ Լայթնինգ, Վանկուվեր Քենաքս, Վինիպեգ Ջեթս։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գույներ
Վիկտորյա Աղանուր
Վիկտորյա Աղանուր (իսկական անունը՝ Վիկտորյա Աղանուրյան, ), հայազգի իտալական բանաստեղծուհի։
Վիլյանուևա դե Տապիա
Վիլյանուևա դե Տապիա (Villanueva de Tapia), բնակավայր մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Անտեկերա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 17 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1675 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 67 կմ հեռավորության վրա։
Վիկտորյա Աղանուր
Կենսագրություն
Ծնվել է մայիսի 26-ին, Պադուայում, Մադրասից գաղթած հայ ազնվականի ընտանիքում։ 1881–1890 թվականներին ապրել է Նեապոլում։
Վիլյանուևա դե Տապիա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մալագա պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Վիկտորյա Աղանուր
Կենսագրություն
1890 թվականից ընտանիքով տեղափոխվել է Վենետիկ ։
Ստեղծագործություններ
Առաջին բանաստեղծությունները լույս են տեսել «Նոր անթոլոգիա» ժողովածուում, որը նկարազարդել է քույրը՝ Ելենան։ Առաջին գիրքն Աղանուրը հրատարակել է 1900 թվականին։ «Նոր լիրիկա» (1908) ժողովածուում ամփոփված են Աղանուրի քնարական բանաստեղծությունները, որոնց հիմնական մոտիվը սերն է։
Աղանուրի մասնակցությամբ Արսեն Ղազիկյանը հայերենի է թարգմանել նրա «Հավիտենական զրույց» (1905) և «Նոր երգեր» (1910) բանաստեղծությունների ժողովածուները։ Իր ստեղծագործություններում Աղանուրը արտացոլել է նաև հարազատ ժողովրդի բախտը, հայրենի օթևանից զրկված իր եղբայրների վիշտը («Հեռավոր եղբայրներիս»)։ Մահացել է 1910 մայիսի 8-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Իտալագիր հայ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Իտալացի բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Սպանել ստալկերին (մանհվա)
Սյուժե
Պատանի Յուն Բումը անհույս սիրահարված է մի տղայի՝ Օ Սանույին, որը բանակում ծառայության ժամանակ նրան փրկել է ծաղրի առարկա դառնալուց։ Բումը գաղտնի հետևում է նրան փողոցներում, և մի օր նույնիսկ մտնում է Սանուի տուն, բայց պարզվում է, որ Սանուն հոգեկան շեղումներով սերիական մարդասպան է և իր նկուղում պահում է մարդկանց՝ հիմնականում երիտասարդ աղջիկների։ Նա կոտրում է իր զոհերի ոտքերը, որպեսզի նրանք չկարողանան փախնել։ Բումը նկուղում տեսնում է մի աղջկա, որի ոտքերը նույնպես կոտրված էին, որոշ ժամանակ անց Սանուն սպանում է նրան։ Սկզբում մարդասպանը Բումին նույնպես պահում է նկուղում, կոտրում է նրա ոտքերը և պատրաստվում է սպանել, բայց քանի որ Բումը լինում է տղա, նրան թողնում է տանը ազատ և վստահում է։ Սանուն անընդհատ շեշտում է, որ նա գեյ չէ, բայց Բումը արտաքինով նման է լինում աղջկա և Սանուի մորը, այդ պատճառով նա գրավում է Սանուին։ Նա ստիպում է, որ Բումը կրի կիսաշրջազգեստ։
Դեպքերը զարգանում են այնպես, որ Սանուի տանը հրդեհ է բռնկվում, Բումը կարողանում է փրկվել, բայց Սանուին այնտեղից ուշ են կարողանում դուրս բերել և ծանր կարգավիճակով տեղափոխում են հիվանդանոց։ Նա մահանում է այնտեղ և մահից առաջ կրկնում է Բումի անունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մանհվա
Գորոդոկ (գյուղ, Վյազմա-Բրյանսկոե գյուղական բնակավայր)
Գորոդոկ (Городок), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1336 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Գուրևսկի շրջան (այլ կիրառումներ)
Գուրևսկի շրջան, կարող է վերաբերել՝
Սալին շրջան (Իլինոյս)
Սալին շրջան (Saline County), ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 992 կմ² է, բնակչությունը՝ 24.913 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հարիսբուրգ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1847 թ.։
Արշակ Կուզիկյան
Արշակ Գրիգորի Կուզիկյան, երգիչ (բաս-բարիտոն)։
Կենսագրություն
Արշակ Կուզիկյանը ծնվել է 1983 թվականին Երևանում։
Հաճախել է Ձայնի պահպանման հատուկ մասնագիտացված դպրոց, երգել Արարատյան հայրապետություն թեմի «Մանկունք» երգչախմբում։
2005 թվականին Ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիան (Մուրադ Հովակիմյանի դասարան), 2008 թվականին վերապատրաստվել է Վալերի Հարությունյանի ղեկավարությամբ, 2013-2015 թվականներին սովորել է Շոտլանդիայի թագավորական կոնսերվատորիայում (Ս․ Ջոնսոնի դասարան), 2015-2016 թվականներին Ուելսի Ձայնի միջազգային ակադեմիայում (Դ․ Օ'Նիլի դասարան)։ 2008–2013 թվականներին Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի կոնսերվատորիայի օպերայի ստուդիայի մեներգիչ․ դերերգերից են՝ Կոլլին (Ջակոմո Պուչինիի «Բոհեմ»), Մոսի (Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ»), Դուլկամարա (Գաետանո Դոնիցետիի «Սիրո ըմպելիք»), Ֆիգարո (Ջոակինո Ռոսսինիի «Ֆիգարոյի ամուսնությունը»), Ծեր գնչու (Սերգեյ Վասիլևիչ Ռախմանինովի «Ալեկո»), Պուբլիո (Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի «Տիտոսի գթությունը»), Ռամբալդո (Ջակոմո Պուչինիի «Ծիծեռնակ») և այլն։
2013 թվականից գործել է Գլազգոյում, Քարդիֆում, 2016 թվականից ապրում է Լոնդոնում։
Հանդես է գալիս համերգներով, մասնակցում է փառատոների, միջազգային մրցույթների։
Նիզովկա (գյուղ, Նովովոդոլաժսկի շրջան)
Նիզովկա (Низівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նիզովկա գյուղում բնակվում էր 89 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,42 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 211,9 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մելնիկի-Մոստիշչե
Մելնիկի-Մոստիշչե (Мельники-Мостище), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մելնիկի-Մոստիշչե գյուղում բնակվում էր 756 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2638 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 286,58 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
N. N.-ին
«N. N.-ին», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1891 թվականին ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1891 թվականի ապրիլի 10-ին ։
Ինքնագիրը չի պահպանվել։
Ոտանավորի երեք քառատողերը (տող 25-36) առաջին անգամ տպագրվել է 1891 թվականին «Մուրճ» ամսագրի № 12-ում (էջ 1500), թվագրված՝ «1891 ապրիլի 10»։
Լրիվ բնագիրը տպագրվել է Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորում (էջ 148-150)։ Այնուհետև՝ Երևանում 1940-1959 թվականին Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 66-67)։
Արտատպվում է Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Արհեստական ֆլաժոլետ
Արհեստական ֆլաժոլետ (կրճատ ԱՖ), երաժշտական գործիք նվագելու մեթոդ, որն իր մեջ ներառում է ձայնի հնչերանգներ։ Արհեստական ֆլաժոլետի և բնական ֆլաժոլետի (որը կատարվում է բաց լարը 2, 3, 4, 6 և այլ մասերի բաժանման կետում մասամբ սեղմելով, հպվելով) տարբերությունն այն է, որ արհեստականը կիրառվում է ոչ թե բաց լարի, այլ լադերի վրա՝ լարը մատով սեղմելով։
Այն լայնորեն օգտագործվում է ջութակ, կիթառ, դոմրա, բալալայկա և այլ լարային գործիքներ նվագելու ժամանակ։
Օգտագործում տարբեր ոճերում
Ե՛վ կոմպոզիտորի, և՛ կատարողի հմուտ կիրառմամբ այն հիանալի կերպով զարդարում է երաժշտությունը ։ Ֆլաժոլետ ոճը դեռ գոյություն չունի, այն միայն զարդարանք է։
Արհեստական ֆլաժոլետը լայնորեն կիրառվում է հարդ ռոք և հևի մետալ ոճերի երաժիշտների կողմից։ Դժվար չէ ճանաչել ԱՖ-ի ձայնը․ էլեկտրակիթառի վրա նվագարկվող մեներգի ժամանակ (սովորաբար դիստորշն էֆեկտով կամ օվերդրայվով), դուք կարող եք լսել գործիքի հանկարծակի «ճռռոց» շատ բարձր հաճախականությամբ։ ԱՖ-ն նաև լայնորեն օգտագործվում է ռիթմիկ օրինաչափություն (կիթառի ռիֆ) հաղորդելու համար՝ բնորոշ կոշտությամբ և մուգ հնչողությամբ (հատկապես բնորոշ է էքստրեմալ մետալ ոճերին՝ բլեք մեթալ, դեթ մեթալ և գոթիկ մեթալ, ինչպես նաև բավականին տարածված է ալտերնատիվ ռոքի կամ նու մետալի մեջ)։
Ավելացնենք, որ ԱՖ-ն, բացի ձայնի հաճախականության և ծավալի կտրուկ աճի, կրում է նաև ձայնային ալիքը ամպլիտուդի մեջ սահմանափակելու էֆեկտ (ինչպես «դիստորշն» և «օվերդրայվ» էֆեկտներում)։ Հենց այստեղից է գալից նրա տեմբրի սրությունը ։
Առբերման մեթոդներ տարբեր լարային գործիքների վրա
Կիթառի վրա արհեստական ֆլաժոլետ կատարելիս բաժանման կետում հպումն այլևս կատարվում է ոչ թե ձախ ձեռքով (ինչպես բնականի դեպքում), այլ աջ ձեռքով, որը պետք է միաժամանակ ձայն արտադրի։ Այն պահանջում է հավելյալ հմտություն. եթե բնական ֆլաժոլետ նվագելիս կատարողը հաստատ գիտի, որ լարը կիթառի ծայրից մինչև հենարանը երկու մասի բաժանելու կետը գտնվում է 12-րդ լադում, երեք մասինը՝ 7-րդ և 19-րդ, չորս մասինը՝ 5-րդ և 24-րդ, այնուհետև, արհեստական ֆլաժոլետ նվագելով, նա պետք է հաշվի սեղմված լադից մինչև հենարան հեռավորությունը։ Այսինքն, երբ նոտան պահվում է, օրինակ, երկրորդ լադում, ֆլաժոլետի լադերը կլինեն՝ ։
Ակուստիկ կիթառի վրա
Աջ ձեռքի բթամատով պետք է հպվել բաժանման կետին և մյուս մատներից մեկով սեղմել։ Որպես այլընտրանք, կարելի է օգտագործել ցուցամատի և բթամատի հպումը։
Բալալայկայի վրա
Հպում ցուցամատի կողային մասով (բթամատի կողմից), «հարված» բթամատով։ Թույլատրելի է նաև հպումը բթամատով, «հարված» որևէ մատով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ Կատեգորիա:Երաժշտական տեխնիկա Կատեգորիա:Կիթառ
Cheers (Drink to That)
«Cheers (Drink to That)», բարբադոսցի երգչուհի Ռիհաննայի երգը նրա «Loud» (2010) հինգերորդ ստուդիական ալբոմից։ Երգը ստեղծվել է «The Runners» հիփ-հոփ խմբի կողմից և հիմնված է «I’m with You» երգի օրինակի վրա, որը հայտնվել է կանադացի երգչուհի Ավրիլ Լավինի (2002 թվական) «Let Go» առաջնաելույթային ալբոմում։ Երգը դրական արձագանքներ է ստացել երաժշտական քննադատների կողմից, որոնց մեծ մասը գովաբանել է «I’m with You» երգի հետ հաջող համադրումը՝ նշելով, որ ակումբային երգերի շարքում այն մեծ հաջողություն կարող է գրանցել իր համապատասխան լիրիկայի շնորհիվ։ Երգը ներառվել է «Loud Tour» համերգային շրջագայության երգերի ցանկում ։ 2011 թվականի օգոստոսի 2-ին սինգլը ուղարկվել է ԱՄՆ-ի գլխավոր ռադիոհաճախականության ալիք ։
Ստեղծման պատմություն, թողարկում և կառուցվածք
Ռիհաննան «Loud» ալբոմի նոր սինգլի՝ «Cheers (Drink to That)» երգի թողարկման մասին առաջին անգամ հայտարարել է Twitter-ում, երբ պատասխանել է հայտնի ինտերնետ բլոգեր Պերես Հիլթոնին, որ ալբոմի իր սիրած երգը կլինի հաջորդ սինգլը ։ «Cheers (Drink to That)» երգն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ռադիոկայաններ է ուղարկվել 2011 թվականի օգոստոսի 2-ին ։ Երգն ունի մի քանի հեղինակ, որոնցից մեկը հենց Ռիհաննան է, որպես պրոդյուսերներ հանդես են եկել «The Runners» հիփ-հոփ խմբի անդամները ։ Ստեղծագործությունը համադրված է երգչուհի Ավրիլ Լավինի «Let Go» ալբոմի առաջնաելույթային «I’m with You» երգի հետ և իր կառուցվածքում ներառում է փոփ ռոքի երաժշտական տարրեր ։
Քննադատների արձագանքներ
«BBC Music»-ից Մարկ Սեվեջը նկարագրել է այս երգը որպես ժողովրդական, թռվռացող կիթառային ռիթմ՝ նախատեսված քաղաքային երեկույթների համար, որը Ռիհաննան նվիրել է «աշխարհի բոլոր կիսահարբեցողներին» ։ Ռոբերտ Կոպսին «Digital Spy»-ից գովաբանել է Ավրիլ Լավինի երգի սեմփլի հաջողված օգտագործումը երգում, անվանելով այն «անհավանական աչքի ընկնող»։ Նա նաև հայտնել է այն կարծիքը, որ երգն ապագայում հաջողություն է ունենալու բարերում և ակումբներում՝ ի շնորհիվ երգի տեքստի, որը հղում է անում խմիչքին և միջոցառումներին ։ «PopCrush» խմբից Էմի Սկիարետոն մեկնաբանել է ստեղծագործության երաժշտական ոճը՝ ասելով․ «Երգը լի է արևադարձային, կղզային, ճոճվող ռիթմով, որը բացահայտվում է ամբողջ «Loud» ալբոմում և վերադարձնում է երգչուհուն իր բարբադոսյան արմատներին» ։ Սկիարետոն նաև նշել է, որ երգն իր լիրիկական ոճով կարող է դառնալ շատ հայտնի բարերում և ակումբներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռիհաննայի երգեր
Գուրի (այլ կիրառումներ)
Գուրի, կարող է վերաբերել՝
(3665) Ֆիցջերալդ
(3665) Ֆիցջերալդ (Fitzgerald), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի մարտի 19-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,417334 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2014 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6332 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1372,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,26224 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,07° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ալկոհոլային խմիչքներ
Ալկոհոլային խմիչքներն ըմպելիք են, պարունակում են էթանոլ, սպիրտի տեսակ, որոնք գործում են որպես թմրանյութ և արտադրվում են մրգերի կամ շաքար պարունակող այլ մթերքների խմորման արդյունքում։ Ալկոհոլային խմիչքների օգտագործումը, որը հաճախ կոչվում է «խմել», կարևոր սոցիալական դեր է խաղում շատ մշակույթներում։ Երկրների մեծ մասում կան օրենքներ, որոնք կարգավորում են ալկոհոլային խմիչքների արտադրությունը, վաճառքը և սպառումը ։ Կանոնակարգերը կարող են պահանջել ալկոհոլի տոկոսային պարունակության պիտակավորում և նախազգուշացնող պիտակի օգտագործում։ Որոշ երկրներ ամբողջությամբ արգելում են նման գործունեությունը, սակայն ալկոհոլային խմիչքներն օրինական են աշխարհի մեծ մասում։ Ալկոհոլային խմիչքների համաշխարհային արդյունաբերությունը 2018 թվականին գերազանցել է 1 տրիլիոն դոլարը ։
Ալկոհոլը դեպրեսանտ է, որը ցածր չափաբաժիններով առաջացնում է էյֆորիա, նվազեցնում է տագնապը և բարձրացնում շփվողականությունը։ Ավելի մեծ չափաբաժնով այն առաջացնում է հարբեցում, անշարժություն, ուշագնացություն կամ մահ։ Երկարատև օգտագործումը կարող է հանգեցնել ալկոհոլի օգտագործման խանգարման, քաղցկեղի մի քանի տեսակների զարգացման ռիսկի, սրտանոթային հիվանդությունների և ֆիզիկական կախվածության։ Ինչպես հայտնում է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը, ալկոհոլը ամենաբարձր ռիսկային խմբի քաղցկեղածինն է, և դրա օգտագործման ոչ մի քանակ չի կարող անվտանգ համարվել ։
Ալկոհոլը աշխարհում ամենաշատ օգտագործվող հանգստացնող թմրամիջոցներից մեկն է, և ներկայումս բոլոր մարդկանց մոտ 33%-ը խմում է ալկոհոլ ։ 2015 թվականին ամերիկացիների շրջանում մեծահասակների 86%-ը օգտագործել է ալկոհոլ, ընդ որում 70%-ը խմել է այն վերջին մեկ տարում, իսկ 56%-ը՝ վերջին ամսում ։ Ալկոհոլային խմիչքները սովորաբար բաժանվում են երեք դասի՝ գարեջուր, գինի և ոգելից խմիչքներ, և սովորաբար դրանց ալկոհոլի պարունակությունը կազմում է 3%-ից մինչև 50%։
Ուշ քարի դարի սափորների հայտնաբերումը ցույց է տալիս, որ միտումնավոր խմորված ըմպելիքները գոյություն են ունեցել առնվազն նեոլիթյան ժամանակաշրջանում (մոտ 10000 մ.թ.ա.) ։ Մի քանի այլ կենդանիներ ալկոհոլից տուժում են այնպես, ինչպես մարդիկ, և այն օգտագործելուց կրկին կխմեն, եթե հնարավորություն տրվի, թեև մարդիկ միակ տեսակն են, ովքեր հայտնի են, որ միտումնավոր ալկոհոլային խմիչքներ են արտադրում ։
Սիդր
Սիդրը ֆերմենտացված ալկոհոլային ըմպելիք է, որը պատրաստվում է ցանկացած մրգային հյութից՝ խնձորի հյութ (ավանդական և ամենատարածված), դեղձ, տանձ կամ այլ մրգեր։ Սիդրի ալկոհոլի պարունակությունը տատանվում է 1,2% մինչև 8,5%, իսկ ավելի շատ պարունակվում է ավանդական անգլիական սիդրներում։ Որոշ շրջաններում սիդր կարող են անվանել «խնձորի գինին»։
Ֆերմենտացված ջուր
Ֆերմենտացված ջուրը էթանոլի վրա հիմնված ջրային լուծույթ է՝ մոտավորապես 15-17% ալկոհոլային պարունակությամբ, առանց շաքար պարունակելու։ Ֆերմենտացված ջուրը խմորվում է բացառապես շաքարավազով, խմորիչով և ջրով։ Ֆերմենտացված ջուրը մաքրվում է խմորումից հետո, որպեսզի ստացվի անգույն կամ սպիտակ գույնի հեղուկ, առանց նկատելի այլ համի, բացի էթանոլից։
Ֆերմենտացված շաքարաջուր
Ֆերմենտացված շաքարաջուրը ֆերմենտացված ջուր է՝ զտված շաքարի ավելացմամբ։
Մեղրագինի
Մեղրագինին ալկոհոլային խմիչք է, որը պատրաստվում է մեղրաջրի խմորմամբ, երբեմն՝ տարբեր մրգերով, համեմունքներով, հացահատիկով կամ գայլուկով։ Մեղրագինու ալկոհոլային պարունակությունը կարող է տատանվել 3% մինչև ավելի քան 20%։ Հատկանշականն այն է, որ ըմպելիքում խմորվող շաքարի մեծ մասը ստացվում է մեղրից։
Պուլկե
Պուլկեն Միջին Ամերիկյան ֆերմենտացված ըմպելիք է, որը պատրաստվում է Ամերիկյան ագավա բույսի «մեղրաջրից»։ Պուլկեից թորած ըմպելիքը տեկիլան կամ մեսկալն է ։
Գինի
Գինին ֆերմենտացված ըմպելիք է, որը պատրաստվում է խաղողից և երբեմն այլ մրգերից։ Գինին ներառում է ավելի երկար խմորման գործընթաց, քան գարեջուրը և երկար հնեցման գործընթաց (ամիսներ կամ տարիներ), որի արդյունքում ալկոհոլի պարունակությունը կազմում է 9%-ից մինչև 16%։
Այլ
Մրգային գինիները պատրաստվում են խաղողից բացի այլ մրգերից, ինչպիսիք են սալորը, բալը կամ խնձորը։
Մշակված խմիչքներ
Մշակման ենթարկված խմիչքները ալկոհոլային խմիչքներ են, որոնք արտադրվում են հացահատիկի, մրգերի կամ բանջարեղենների խմորման և էթանոլի թորման միջոցով ։ Չքաղցրացրած, թորած ալկոհոլային խմիչքները, որոնք ունեն առնվազն 20% ալկոհոլի պարունակություն, կոչվում են սպիրտներ ։ Ամենատարածված թորած խմիչքների համար, ինչպիսիք են վիսկին և օղին, ալկոհոլի պարունակությունը կազմում է մոտ 40%։ Կոշտ խմիչք տերմինը օգտագործվում է Հյուսիսային Ամերիկայում՝ թորած ըմպելիքները չթորվածներից տարբերելու համար։ Օղին, ջինը, սոջուն, տեկիլան, վիսկին, բրենդին և ռոմը թորած խմիչքների օրինակներ են։ Թորումը խտացնում է ալկոհոլը և վերացնում որոշ համակցված նյութեր։
Թնդեցված գինին գինի է, ինչպիսին է պորտվայնը կամ խերեսը, որին ավելացվել է թորած խմիչք (սովորաբար բրենդի) ։ Թնդեցված գինին տարբերվում է սպիրտից պատրաստված ոգելից խմիչքներից, քանի որ սպիրտները արտադրվում են թորման միջոցով, մինչդեռ թնդեցված գինին այն գինին է, որի վրա սպիրտ է ավելացվել։
Օգտագործման քանակն աշխարհում
2016 թվականի դրությամբ խմող մարդկանց միջին թիվը տղամարդկանց համար կազմում էր 39%, իսկ կանանց համար՝ 25% (ընդհանուր առմամբ 2,4 միլիարդ մարդ)։ Աշխարհի տարբեր շրջաններում խմելու տեմպերը զգալիորեն տարբերվում են ։
Ապերիտիվ և դիջեստիվ
Ապերիտիվը որևէ ալկոհոլային ըմպելիք է, որը սովորաբար մատուցվում է ուտելուց առաջ՝ ախորժակը գրգռելու համար, մինչդեռ դիջեստիվը մատուցվում է ուտելուց հետո՝ մարսողությունը բարելավելու նպատակով։ Թնդեցված գինին, լիկյորները և չոր շամպայնը սովորական ապերիտիվներ են։ Քանի որ ապերիտիվները մատուցվում են ճաշից առաջ, դրանք սովորաբար չոր են, քան քաղցր։ Դիջեստիվները ներառում են բրենդի, թնդեցված գինիներ և լիկյոր։
Կալորիականություն
ԱՄՆ գյուղդեպարտամենտն օգտագործում է 6,93 կիլոկալորիա (29,0 կՋ) մեկ գրամ ալկոհոլում (5,47 կկալ կամ 22,9 կՋ/մլ)՝ սննդի էներգիան հաշվարկելու համար ։ Թորած սպիրտային խմիչքների համար ԱՄՆ-ում ստանդարտ մատուցումը 44 մլ է, որը 40% էթանոլի դեպքում կկազմի 14 գրամ և 98 կալորիա։ Բացի թորած ոգելից խմիչքներից, շատ ալկոհոլային խմիչքներ պարունակում են ածխաջրեր, որոնք ավելացնում են կալորիաները։
Ալկոհոլային խմիչքները համարվում են դատարկ կալորիականությամբ սնունդ, քանի որ բացի սննդային էներգիայից, դրանք չեն պարունակում էական սննդանյութեր։ Ըստ ԱՄՆ Գյուղատնտեսության նախարարության առողջապահության և սնման ազգային հետազոտության 2013–2014թթ.-ի հարցումների, ԱՄՆ-ում 20 տարեկան և բարձր տարիքի կանայք սպառում են միջինը 6,8 գրամ/օր, իսկ տղամարդիկ՝ միջինը 15,5 գրամ/օր ։
Հայտնի է, որ ալկոհոլը ուժեղացնում է մարդու մարմնի ինսուլինի արձագանքը գլյուկոզին, որը, ըստ էության, «հրահանգում է» մարմնին սպառված ածխաջրերը վերածել ճարպի և ճնշել ածխաջրերի և ճարպերի օքսիդացումը ։ Էթանոլը լյարդում ուղղակիորեն վերամշակվում է մինչև ացետիլկոֆերմենտ-А, որը նույն միջանկյալ արտադրանքն է, ինչ գլյուկոզայի նյութափոխանակության մեջ։ Քանի որ էթանոլը հիմնականում նյութափոխանակվում և սպառվում է լյարդի կողմից, քրոնիկական չափից ավելի օգտագործումը կարող է հանգեցնել լյարդի ստեատոզ։ Սա հանգեցնում է լյարդի քրոնիկ բորբոքման և, ի վերջո, լյարդի ալկոհոլային հիվանդության։
Բուրավետ նյութեր
Մաքուր էթանոլ խմելիս մարդիկ դառնություն են զգում, որոշ մարդիկ քաղցր են նկարագրում ։ Այնուամենայնիվ, էթանոլը նաև լավ լուծիչ է շատ ճարպային նյութերի և եթերայուղերի համար։ Սա հեշտացնում է ալկոհոլային խմիչքների մեջ բուրավետ և գունավորող միացությունների օգտագործումը որպես համային պաշտպան, հատկապես ուժեղ սպիրտային խմիչքներում։ Որոշ համերի տեսակներ կարող են բնական ձևով առկա լինել խմիչքի հումքի մեջ։ Գարեջուրը և գինին կարող են նաև հոտավետ լինել մինչև խմորումը, իսկ ոգելից խմիչքներում բուրավետ նյութեր կարելի է ավելացնել թորումից առաջ, ընթացքում կամ հետո։ Երբեմն համը ձեռք է բերվում ըմպելիքը ամիսներով կամ տարիներով կաղնե տակառներում պահելուց, որոնք սովորաբար պատրաստվում են ամերիկյան կամ ֆրանսիական կաղնուց։ Որոշ արտադրողների ոգելից խմիչքներում կարող են նաև շշալցման պահին մրգեր կամ խոտաբույսեր ավելացնել շշի մեջ։
Գինին կարևոր է խոհանոցում ոչ միայն իր արժեքով որպես ուղեկցող ըմպելիք, այլ նաև որպես համային միջոց, հիմնականում արգանակների և եփելու մեջ, քանի որ նրա թթվայնությունը հավասարակշռում է ախորժակ բացող կծու կամ քաղցր ուտեստները ։ Գինու սոուսը խոհարարական սոուսի օրինակ է, որն օգտագործում է գինին որպես հիմնական բաղադրիչ ։ Բնական գինիները կարող են դրսևորել ալկոհոլի լայն պարունակություն՝ 9%-ից մինչև 16%, ընդ որում գինիների մեծ մասը գտնվում է 12,5-14,5% միջակայքում ։ Թնդեցված գինիները (սովորաբար բրենդիով) կարող են պարունակել 20% ալկոհոլ կամ ավելի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սպիրտներ Կատեգորիա:Ալկոհոլային խմիչքներ
Ռիթերսոֆեն
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 942 մարդ, բնակչության խտությունը` 77.66 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.13 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 410 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 39 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 590 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 443-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 147։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,1 %։ 443 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 409 անձ (237 տղամարդ և 172 կին)։ Գործազուրկ են եղել 34 անձ (13 տղամարդ և 21 կին)։ 147 անաշխատունակներից 25-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 61-ը` թոշակառուներ, իսկ 61-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կլդիսուբանի (Շուախևի շրջան)
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 24 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Շուախևի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Սենգամոն շրջան (Իլինոյս)
Սենգամոն շրջան (Sangamon County), ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.248 կմ² է, բնակչությունը՝ 197.465 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սպրինգֆիլդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1821 թ.։
Կատեգորիա:Իլինոյսի շրջաններ
Գուրովկա (այլ կիրառումներ)
Գուրովկա, կարող է վերաբերել՝
Ջուդգյահ
Պատմություն
Գյուղն ավերվել և ամայացել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ, իսկ բնակչության մեծ մասը կոտորվել է թուրքերի ձեռքով։
Բնակչություն
1896 թվականին ուներ 60 տուն հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կալվիզանո
Կալվիզանո  (Calvisano), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 7906 մարդ, խտությունը՝ 164 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 45 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25012։ Հեռախոսային կոդ՝ 030։
Քաղաքի հովանավորն է հանդիսանում Բիետա Քրիստինան։ Տոնը նշվում է ամենի տարի փետրվարի 14-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մոստիշչե (գյուղ, Կամեն-Կաշիրսկիի շրջան)
Մոստիշչե (Мостище), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մոստիշչե գյուղում բնակվում էր 684 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2223 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 307,69 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սնեժկովսկի գյուղական խորհուրդ (Բուրինսկի շրջան)
Սնեժկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Сніжківська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Սնեժկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 697 մարդ։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Մուժի (գյուղ, Շուրիշկարսկի շրջան)
Մուժի (Мужи), գյուղ Ռուսաստանի Յամալ-Նենեցյան ինքնավար օկրուգի Շուրիշկարսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4823 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1840 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յամալ-Նենեցյան ինքնավար օկրուգի Շուրիշկարսկի շրջանի բնակավայրեր
Վիլլապերուչո
Վիլլապերուչո (Villaperuccio), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Կարբոնիա-Իգլեզիաս գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1117 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 31 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 36 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 9010։ Հեռախոսային կոդը՝ 0781։
Բնակավայրի հովանավորը համարվում է սուրբ Beata Vergine del Rosario-ն։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության փոփոխություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1979 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:1979 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Ալֆրեդ Գիլբերտ
Ալֆրեդ Կարլտոն Գիլբերտ (Alfred Carlton Gilbert, ), ամերիկացի թեթևատլետ և ձեռնարկատեր, 1908 թվականի ամառային Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։
Աբուլֆազ Էլչիբեյ
Ալիև Աբուլֆազ Էլչիբեյ Կադիրղուլու օղլի (Əbülfəz Qədirqulu oğlu Elçibəy ), Ադրբեջանի Հանրապետության 2-րդ նախագահ։ Պատմական գիտությունների թեկնածու։
Մուրադսարի ժայռապատկերներ
Մուրադսարի ժայռապատկերներ, Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում՝ Թեքսարի լեռնաշղթայում՝ Ջերմուկ քաղաքից հյուսիս-արևմուտք։
Ալֆրեդ Գիլբերտ
1908 թվականի խաղերին, Լոնդոնում նա առաջին տեղը կիսեց էդվարդ Կուկի հետ, սահմանելով նոր օլիմպիական ռեկորդ՝ 3,71 մ։ Գիլբերտը հիմնադրեց Ա. Կ. Գիլբերտ ընկերությունը, որը զբաղվում էր ուսուցանող խաղալիքների արտադրությամբ, օրինակ՝ «Քիմիկոսների հավաքածուն», «Էլեկտրական հավաքածուն» և «Ատոմային հավաքածուն»։
Մուրադսարի ժայռապատկերներ
Հայկական լեռնաշխարհի ժայռապատկերների առկա են նաև Մուրադսարից (նորագույն քարտեզներում կոչվում է Հուսոսար) մոտ 2 կմ հյուսիս և հյուսիս-արևելք։ Ընդհանուր առմամբ, կա մոտ 200 քարերի վրա առկա ժայռապատկերներ, դրանք սփռված են խմբերով, որոնց յուրաքանչյուր խումբը հասնում է մոտ մի քանի տասնյակի։ 1960 թվականից բազմաթիվ հետազոտողներ ուսումնասիրել են դրանք։
Յուրաքանչյուր քարի կարելի է տեսնել մոտ 20-ին հասնող պատկերներ։ Պատկերները ստեղծվել են մի գործիքով, որը, ըստ երևույթի ունեցել է՝ կլոր, կետի չափ ծայր ունեցող, սուր ելուստներից մաքրազերծված հատկանիշներ։ Պատկերների ուրվագծերը մեթոդաբար ծեծելով քարի մակերևույթի վրա, ստացել են այդ պատկերները։ Ժայռապատկերները բովանդակությունները շատ տարբեր են. առկա են քրմական հավատալիքներ, անեծքներ, ինչպես նաև առասպել, կենցաղ, գյուղատնտեսություն, որսորդություն, աղետ, պատերազմ և այլ երևույթներ արտահայտող թեմաներ։ Կան նաև մարդկանց և կենդանիների խմբակային ու առանձին տեսարաններ, ֆանտաստիկ կերպարներ, նշաններ և այլն։
Կիկույու
Կիկույու, աֆրիկյան լեզու, պատկանում է բանտու լեզուների արևելյան խմբին ։ Խոսողները Քենիայի կիկույուներն են (Agĩkũyũ): Հաշվում են մոտ վեց միլիոն խոսողներ (Քենիայի բնակչության 22%-ը), Քենիայի ամենամեծ էթնիկ խումբն է ։ Կիկույուով խոսում են Նյերի և Նայրոբի շրջանների միջև ընկած տարածքում։ Կիկույու լեզուն բանտու լեզուների թագիչու լեզուների ենթախմբի հինգ լեզուներից մեկն է, որը ձգվում է Քենիայից մինչև Տանզանիա։ Կիկույուները իրենց տարածքները ճանաչում են Կենտրոնական Քենիան շրջապատող լեռնաշղթաներով, որն անվանում են Kĩrĩnyaga:
Մուրադսարի ժայռապատկերներ
Կարելի է հանդիպել այնպիսի քարաբեկորներ, որոնց մի քանի նիստերը զարդարված են տարբեր պատկերներով։ Օրինակ՝ ժայռապատկերներից մեկի վրա զարդարված են երեք նիստ․ Դրանցից մեկի վրա պատկերված է օձ, մյուսինը՝ այծեր, շուն, իսկ այծերը տարբեր գործառույթներ են իրականացնում և ունեն տարբեր իմաստային բնութագրեր։
Աբուլֆազ Էլչիբեյ
Կենսագրություն
1963 թ.-ին ավարտել է Ադրբեջանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի արաբական բաժինը։ 1969-1974 թթ.-ին դասավանդել է նույն համալսարանում։ 1975 թ.-ին դատապարտվել է 2 տարվա բանտարկության՝ «խորհրդային պետական և հասարակական կարգերը զրպարտելու» մեղադրանքով։ 1989 թ.-ի հուլիսի 16-ին ընտրվել է Ադրբեջանի Ժողովրդական Ճակատի նախագահ։ Դառնալով Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ՝ հռչակել է Ադրբեջանի զարգացման երեք սկզբունք՝ ժողովրդավարություն, թյուրքիզմ, իսլամ։ Քաղաքական գործչի իդեալ է համարել Թուրքիայի Հանրապետության առաջին նախագահ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքին, իրեն հայտարարել է Աթաթուրքի զինվոր, պետական շինարարության գործում կարևորել է քեմալականների փորձը։
Արցախյան հակամարտություն
Էլչիբեյը իրեն հայտարարել է ուժային մեթոդների հակառակորդ, բայց գտել է, որ Արցախում պետք է հաղթանակի հասնել ցանկացած գնով։ «Ինձ համար գոյություն չունի Ղարաբաղյան հիմնախնդիր, կա միայն Ադրբեջանի հանդեպ Հայաստանի ագրեսիայի փաստը», - ասել Էլչիբեյը։ Չի ժխտել հակամարտության գոտի ՆԱՏՕ-ի կամ ՄԱԿ-ի զորքեր մտցնելու հնարավորությունը։ 1992 թ.-ի մարտի 25-ին՝ նախագահական ընտրությունների եռուն շրջանում Էլչիբեյը առաջարկել է լուծարել նախագահի պաշտոնը, քանի որ քաղաքական պառակտումները շեղում են Արցախի համար պայքարից։ 1992 թ.-ի մայիսի 9-ին ԱԺՃ-ի անդամներին կոչ է արել դադարեցնել զանգվածային քաղաքական միջոցառումներն Բաքվում և բոլոր ուժերն ուղղել Արցախ։
Մուրադսարի ժայռապատկերներ
Կան նաև «տիեզերական այծեր» որոնց կոտոշները կամարաձև են և հասնում են մինչև մեջքը։ «Տիեզերական այծը» պատկերված է կամարաձև և ունի երկնքի սֆերիկ գծապատկեր, որի ստորին վերջույթները երեքն են, ընդ որում, մեջտեղինը խորհրդանշում է պտղաբերություն կամ ծլած սերմ։ Նաև կան պատկերված սովորական «երկրային» այծեր, որոնք իրաի են միացված կոտոշնորով, և դրանով ներկայացնում են իրենց դերակատարության կարևորությոնը երկրի վրա Նիստը ամբողջովին պատկերված է օձի զարդաքանդակով իսկ երրորդ նիստը բաժանում է երկու մասի։ Օձից ներքև՝ մարդու պատկեր է՝ հնարավոր է հանգուցյալ, ինչպես նաև սովորական այծ և ցլիկ, իսկ օձից վերև՝ Կենաց ծառ, ցուլ, մարդ, որի մի ձեռքում մանգաղանման գործիք է, իսկ մյուսում՝ ինչ-որ իր, այնուհետև՝ այծ և այծիկ։