cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աիշա Այենսու
Կարիերա
Իր տատիկից ոգեշնչված՝ 2008 թվականի մարտին նա Գանայում հիմնել Է Christie Brown նորաձևության տունը, որն այժմ ճանաչված է ամբողջ աշխարհում ։ Աիշան 2014 թվականին NdaniTV-ում ստացել է «Պլատինե ստանդարտ» և հարցազրույց է տվել Folu Storms-ին, 2016 թվականին ցուցադրությունների շարքի ժամանակ այցելել է Աքրա ։ 2016 թվականին Աֆուա Հիրշը «BBC World Service» ռադիոհաղորդման ընթացքում նրանից հարցազրույց է վերցրել իր «In the Studio» ծրագրի համար։ Դա եղել է նրա ամենամյա հավաքածուի ցուցադրությունից չորս ամիս առաջ, որտեղ նա բախվել է «իր մշակույթը ամբողջ աշխարհում ընդունելի դարձնելու խնդրի հետ», և դա նշանավորել է գործարարության մեջ իր տասներորդ տարին ։ Նա նաև ճանաչվել է Forbes-ի ամենահեռանկարային գործարարներից մեկը 2016 թվականին։ Աշխատել է այնպիսի արտիստների հետ, ինչպիսիք են նիգերիացի դերասանուհի Ժենևիև Նաջին, գանացի դերասանուհի Ջեկի Ապինան կամ Սանդրա Դոն-Արթուրը, նաև «Աֆրիկական քաղաք» հեռուստասերիալի համար (An African City), որում ռեժիսոր Նիկոլ Ամարտեյֆիոն ուզում է ցրել Աֆրիկայի մասին կարծրատիպերը ։
Մրցանակներ
Արժանացել է մի քանի մրցանակի․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորաձևության դիզայներներ
Կեղտոտ Դիկ
Նաթանիել Բենթլի, որը առավել հայտնի է որպես Կեղտոտ Դիկ, 18-րդ և 19-րդ դարեր ի վաճառական է եղել, որն ունեցել է շինանյութի խանութ-պահեստ Լոնդոնում։ Նա, հավանաբար հիմք է ծառայել Չարլզ Դիքենսի «Մեծ հույսեր » վեպի հերոսուհի միսս Հավիշեմի համար, այն բանից հետո, երբ հրաժարվել է լվացվել իր հարսանիքի օրը հարսնացուի մահից հետո ։
Լոնդոնի Սիթիի Բիշոփսգեյթ Ուիդաութում (Bishopsgate Without) գտնվող Կեղտոտ Դիկին պատկանող գինետունը, հետագայում անվանվել է նրա անունով ։
Գինետուն
Ժամանակին Բենթլիին պատկանող գինետունը գտնվել է Բիշոփսգեյթ փողոցի արևելյան հատվածում՝ Բիշոփսգեյթ Ուիթին տարածքում։ Հետագայում այն փոխել է իր նախկին՝ «Հին Երուսաղեմ» անունը «Կեղտոտ Դիկի» և վերստեղծվել Բենթլիի պահեստ-խանութի նախկին տեսքն ու մթնոլորտը։
Նախկին նկուղային բարի մի մասը՝ սարդոստայնը և սատկած կատուները այժմ ցուցադրվում են ապակե ցուցափեղկի տակ։ Գինետան հաջողակ սեփականատերերը կապիտալիզացրել են լեգենդը։ 19-րդ դարի վերջում նրա սեփականատերը՝ William Barker's (D.D.) Ltd. ընկերությունը գինետունը գովազդելու համար տպել է հուշաթերթիկներ և գովազդային նյութեր։ 1980-ականներին գինետունը ստիպված ենթարկվել է խորը մաքրման, որպեսզի համապատասխանի առողջության և անվտանգության կանոնակարգին ։ Գինետունն այժմ պատկանում է Young's ընկերությանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1809 մահեր Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացիներ Կատեգորիա:18-րդ դարի անգլիացիներ
Սուրբ Ալեքսի եկեղեցի (Ալեքսանդրովկա)
Սուրբ Ալեքսի եկեղեցի (Ալեքսի՝ մարդ Աստծո եկեղեցի, Վերապատվելի Ալեքսի՝ մարդ Աստծո եկեղեցի) (Свято-Алексиевская церковь; Церковь Алексия, человека Божия; Церковь преподобного Алексия, человека Божия), ուղղափառ եկեղեցի Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանի Ալեքսանդրովկա գյուղում ։ Ենթարկվում է ՌՈՒԵ Ռոստովի թեմի Մատվեևո-Կուրգանսկի գործակալությանը ։
Պատմություն
Ալեքսանդրովկա գյուղը հիմնադրել է Դոնի ատաման Ալեքսեյ Իվանովիչ Իլովայսկին։ Իլովայսկիների կալվածքը, որը գտնվում էր Միուս գետի երկայնքով մի գեղեցիկ վայրում, արագ կառուցվում էր և հարստանում։ 1807 թվականին, արդեն ատամանի մահից հետո, ի պատիվ նրա պահապան հրեշտակ, վերապատվելի Ալեքսիի, նրա կինը հիմնադրեց միախորան եկեղեցի հանուն Ալեքսիի՝ մարդու Աստծո, որն օծվեց 1811 թվականին։
Եկեղեցին քարե էր, մեծ աբսիդով, ցածրացրած թմբուկով և թիթեղյա գմբեթով։ Նրան կից փոքր զանգակատունն ուներ երեք հարկ, վերինը չորս մեծ որմնանցքերով էր։ Տաճարը վերապրել է Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը և Քաղաքացիական պատերազմը։ Սուրբ Ալեքսի եկեղեցին փակվել է 1930-ական թվականներին, և այնտեղ պահվել է ցորեն։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ տաճարում գտնվել է խորհրդային ռազմագերիների ճամբար։ Եկեղեցու պատերի մոտ թաղված էին գերմանացի զինվորներ, պահպանվել է գերմաներեն գրությամբ սալիկ։
ԽՍՀՄ փլուզումից հետո որոշվեց եկեղեցին վերականգնել, բարեբախտաբար, այն չէր տուժել։ 1994 թվականին տաճարի հովիվ է նշանակվել քահանա Անդրեյ Երմոլաևը։ 2007 թվականին իրականացվել են սվաղաներկարարական աշխատանքներ, ներկվել է տանիքը, նորոգվել են հատակն ու պատուհանների շրջանակները։ 2008 թվականին տեղադրվել են զանգակատան վեց զանգերը։ Տաճարը գազավորված է, 2009 թվականին տեղադրվել են մետաղապլաստե պատուհաններ, փոխվել են դռները։ Ծխին կից բացվել է կիրակնօրյա դպրոց։
Եկեղեցու վանահայրը ներկայումս էլ քահանա Անդրեյ Վիկտորովիչ Երմոլաևն է։
Հասցեն՝ Ռոստովի մարզ,  Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանի Ալեքսանդրովկա գյուղ, Մոսկովյան փողոց, 47ա ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի եկեղեցիներ
Մարլեն Սաթյան
Մարլեն Ակիմի Սաթյան, հայ խորհրդային երկրաբան։ Երկրաբանահանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1979 թվական)։
Ավարտել է Մոսկվայի երկրաբանահետախուզական ինստիտուտը (1954 թվական)։ Աշխատել է ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհրդին առընթեր երկրաբանական վարչությունում, 1956 թվականից՝ ԳԱ երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտում (1979 թվականից՝ ռեգիոնալ երկրաբանության և լիթոլոգիայի բաժնի վարիչ)։
Սոֆյա Տյուտչևա
Սոֆյա Իվանովնա Տյուտչևա  (Со́фья Ива́новна Тю́тчева, ), բանաստեղծ Ֆեոդոր Տյուտչևի թոռնուհին, Գերագույն արքունիքի ազնվական օրիորդ, կայսր Նիկոլայ II-ի դուստրերի դաստիարակը։
Մարլեն Սաթյան
Սաթյանի աշխատությունները վերաբերում են լիթոլոգիայի, տարածաշրջանային երկրաբանության, օֆիոլիթային գոտիների առաջացման հարցերին։ Հայկական երկրաբանական ընկերության փոխնախագահ, ԽՍՀՄ ԳԱ Երկրի մասին գիտությունների բաժանմունքի միջգերատեսչական լիթոլոգիական կոմիտեի ռեգիոնալ սեկցիայի նախագահ (1975 թվականից՝ կոմիտեի անդամ)։
Սոֆյա Տյուտչևա
Կենսագրություն
Սոֆյա Տյուտչևան բանաստեղծ Ֆեոդոր Տյուտչևի և Օլգա Նիկոլաևնա Տյուտչևայի (ծննդյամբ՝ Պուտյատա, 1840-1920) որդու՝ պետական և հասարակական գործիչ Իվան Ֆեդորովիչ Տյուտչևի (1846-1909) ավագ դուստրն է։ Ծնվել է Սմոլենսկում, որտեղ հայրն աշխատել է քրեական և քաղաքացիական դատարանի պալատում, այնուհետև որպես դատախազի տեղակալ՝ Սմոլենսկի օկրուգային դատարանում։ 1872 թվականին Իվան Տյուտչևը նշանակվել է Մոսկվայի օկրուգային դատարանի անդամ, իսկ 1875 թվականին ընտրվել է Մոսկվայի նահանգի Դմիտրովսկի ուեզդի հաշտարար դատավոր։ Այդ ժամանակվանից Տյուտչևայի ընտանիքը մշտապես բնակություն է հաստատել Մուրանովոյում։ Ստացել է տնային դաստիարակություն և կրթություն։ 1896 թվականին Սոֆյա Տյուտչևային շնորհվել է կայսրուհի Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնայի պալատական ազնվական օրիորդի կոչում։ Աչքի ընկնելով ակտիվ և աշխատասեր բնավորությամբ՝ նա աշխատանքից ազատ ժամանակ աշխատել է մեծ իշխանուհի Ելիզավետա Ֆեոդորովնայի հովանու ներքո գործող տարբեր բարեգործական հաստատություններում։ Ռուս-ճապոնական պատերազմի ժամանակ վարել է Կրեմլի Մեծ պալատում զինվորներին օգնության հատուկ կոմիտեին կից պահեստի հաշվառումը, որտեղ պահել են զինվորների համար կատարված նվիրատվությունները։ Աշխատել է նաև Անապահով ծնողների երեխաների խնամքի ընկերությունում ։
1907 թվականին Տյուտչևան նշանակվել է կայսր Նիկոլայ II-ի դուստրերի դաստիարակ և զբաղեցրել է այդ պաշտոնը 1907 թվականի հունվարից մինչև 1912 թվականի հունիսը։ Այդ ժամանակաշրջանում նա ականատես է դարձել կայսերական ընտանիքի կյանքին և թողել է իր հուշերը, որոնք գրի են առնվել 1945 թվականին և տպագրվել «Մեր ժառանգությունը» ամսագրում 1997 թվականին։
Սոֆյա Տյուտչևային մոտիկից ճանաչող մարդկանց կարծիքով նա անմիջական, ազնիվ և ժողովրդավար է եղել, իմացել է, թե ինչպես դիմանալ ճակատագրի բոլոր փորձություններին և ամուր կանգնել ոտքերի վրա։ Աչքի է ընկել անկախ դատողությամբ, նվիրվածությամբ և երեխաների հանդեպ սիրով ։
1912 թվականին Տյուտչևան ազատվել է աշխատանքից։ Նրա խոսքով՝ աշխատանքից ազատվելու պատճառն այն է եղել, որ ինքը տեսել է, թե ինչպես է Գրիգորի Ռասպուտինն առանց թույլտվության մտել գիշերազգեստ հագած չորս աղջիկների սենյակ և օրհնել նրանց քնելուց առաջ։ Այդ մասին Տյուտչևան զեկուցել է ցարին. Կայսրուհի Յուլիա Դենի ընկերուհին այլ կերպ է նկարագրել Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնայի, Գրիգորի Ռասպուտինի և Մեծ դքսուհիների հարաբերությունները ։ Իր հուշերում նա պնդում է, որ «Մադեմուազել Տյուտչևան երբեք չի եղել նորին մեծությունների տնային դաստիարակչուհին և չի կարողացել տեսնել, թե ինչպես է Ռասպուտինը օրհնում նրանց, քանի որ դա այդպես չի եղել։ Թագավորը նման բան թույլ չէր տա, եթե անգամ Նորին Մեծությունը դա ցանկանար։ Դե, իսկ կայսրուհին ամենևին էլ չի համարել, որ նման արարողությունն անհրաժեշտ է իր դուստրերի հոգիները փրկելու համար։ Եվ Տյուտչևան դարձել է սեփական ամբարտավանության ու նախանձի զոհը։ Դենը նշում է, որ կայսրուհու պատվո սպասուհի Սոֆյա Տյուտչևան անսխալ, անհեթեթ բնավորություն է ունեցել։ Մասնավորապես, նրան դուր չի եկել Ղրիմը, ուստի ամեն անգամ նա տանջել է բոլորին Լիվադիայում ապրելու անհրաժեշտության մասին իր պնդումներով, երբ կայսերական ընտանիքը գնացել է այնտեղ։ Ի վերջո, նրա հավերժական դժգոհությունը հանգեցրել է նրան, որ կայսրուհին ազատել է նրան աշխատանքից։ Դրանից հետո, ինչպես գրում է Յուլիա Դենը․ «Տյուտչևան չի զլացել զրպարտչական լուրեր տարածել իր պաշտոնանկությունն արդարացնելու համար» ։ Այդ ժամանակ Ռասպուտինի դեմ արշավը թեժացել է, ուստի մարդիկ, ովքեր ղեկավարել են այդ արշավը, վերցրել են այդ բամբասանքները և եռանդով տարածել դրանք։ Մարգարիտա Իգերը, որը մի քանի տարի դայակ է ծառայել թագավորի երեխաների համար, նույնպես պնդել է, որ նախ՝ Տյուտչևան երբեք դայակ կամ թագավորի երեխաների ուսուցիչ չի եղել, և երկրորդ՝ Ռասպուտինին թույլ չեն տվել մտնել երեխաների ննջասենյակ՝ պարկեշտության նման բացահայտ խախտում նույնիսկ չէր անցնի կայսրուհու մտքով, և Նիկոլայն անմիջապես կարգելեր նման բան ։
Աշխատանքից ազատվելուց հետո Սոֆյա Իվանովնան վերադարձել է Մուրանովո։ Սոֆյա Իվանովնան բուժել է գյուղացիներին, դարձել նրանց երեխաներից շատերի կնքամայրը, ֆինանսապես աջակցել դժվարությունների մեջ գտնվող ընտանիքներին։ Զբաղվել է գյուղացի այն երեխաների դաստիարակությամբ, որոնք սովորել են հոր հիմնադրած Մուրանովոյի դպրոցում։ Երբ 1920 թվականին իր եղբոր՝ բանաստեղծ Նիկոլայ Տյուտչևի թոռան ջանքերով թանգարան է բացվել Մուրանովոյի կալվածքում, Սոֆյա Իվանովնան մասնակցել է ընտանեկան ընդարձակ արխիվի վերլուծությանը և գիտական քարտերի կազմմանը։ Նա խնամել է այգին, արդեն զառամյալ տարիքում, գրեթե կորցնելով տեսողությունը, ծնկների վրա չոքած հավաքել է պարտեզի ծառուղիների մոլախոտերը։ Տյուտչևան եղել է հավատացյալ անձնավորություն։ Մինչև Մուրանովոյի Ամենափրկիչ եկեղեցու փակումը, նա ակտիվ մասնակցել է ծխական կյանքին։ Նրա եղբորորդու՝ Ն. Վ. Պիգարևի հուշերից հայտնի է դառնում, որ «հետհեղափոխական տարիներին, բնականաբար, եկեղեցում հավաքարար չի եղել։ Տաճարում կարգ ու կանոնը պահպանել և մաքրել է իր մորաքույր Սոֆյա Իվանովնան (Մեծ իշխանուհիների նախկին դաստիարակը)։ <...> Մորաքրոջս մոտ կային եկեղեցու բանալիները, և քահանան նույնիսկ թույլ էր տվել նրան մտնել խորան՝ այնտեղ անհրաժեշտ մաքրությունը պահպանելու համար» ։
1957 թվականի օգոստոսի 31-ին Սոֆյա Իվանովնան մահացել է Մուրանովոյում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տյուտչևներ
Կիրով (այլ կիրառումներ)
Կիրով, կարող է վերաբերել՝
Ինքնաթիռների ցանկ (T-Z)
Zlin
Ինքնաթիռների ցանկ
A-B C-D E-H I-M N-S T-Z
Անվանակոչություն
Անվանակոչություն, խորհրդաբանական երևույթ՝ հավասարազոր օծմանը․ «Կոչումն կամ դրութիւն անուանն»։
Գրականություն
Կատեգորիա:Քրիստոնեություն
Կիրովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)
Կիրովսկի գյուղական խորհուրդ, կարող է վերաբերել՝
Միկրոկոսմ
Միկրոկոսմ, տարրական մասնիկների ֆիզիկայի թանգարան, գտնվում է ՑԵՌՆ-ում՝ Շվեյցարիայում, Ժնևի կանտոնում, Մեյրին քաղաքի մոտ։ Թանգարանի ցուցանմուշները լայնորեն լուսաբանում են տարրական մասնիկների ֆիզիկայի բազմաթիվ թեմաներ, ինչպես նաև ՑԵՌՆ-ի պատմությունը։ Ցուցանմուշների շարքում ընդգրկված են.
Միկրոկոսմ պարտեզը
Միկրոկոսմ պարտեզում ցուցադրված գիտափորձերի հին սարքավորումներ
Կատեգորիա:Գիտության թանգարաններ Կատեգորիա:Տարրական մասնիկների ֆիզիկա
ՀՀ ԶՈՒ լեյտենանտ
ՀՀ ԶՈՒ լեյտենանտ, զինվորական կոչում, որը կրում են Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի և վերջինիս ենթակայության տակ գտնվող Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի այն զինծառայողները, ովքեր վերադաս հրամանատարության կողմից ստացել են այն։ ՀՀ ԶՈՒ լեյտենանտ զինվորական կոչումը ներկայացնող ուսադիրը բաղկացած է երկու փոքր աստղից հորիզոնական դիրքով իրար կողքի տեղադրված։ Լեյտենանտի կոչում ստացած զինծառայողները դասվում են կրտսեր սպայական կազմի շարքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ ԶՈՒ կոչումներ Կատեգորիա:ՊԲ զինվորական կոչումներ
Կերպարվեստի թանգարան (Վրաստան)
Վրաստանի կերպարվեստի թանգարան (ქართული სახვითი ხელოვნების მუზეუმი), մասնավոր կերպարվեստի թանգարան Թբիլիսիի Ռուսթավելու պողոտայում (Վրաստան) ։ Թանգարանում է գտնվում Վրաստանի «Մագտիկոմ» խոշորագույն հեռահաղորդակցական ընկերության հիմնադիրների՝ Գեորգի (Գիա) Ջոխտաբերիձեի և Մանանա Շևարդնաձեի ընտանիքի արվեստի ստեղծագործությունների մասնավոր հավաքածուն։
Պատմություն
Գեորգի (Գիա) Ջոխտաբերիձեն և նրա կինը՝ Մանանա Շևարդնաձեն, 1990-ականներին սկսել են արվեստի ստեղծագործություններ հավաքել։ Հաջող ձեռնարկատիրական գործունեությունից հետո Ջոխտաբերիձեն սկսել է արվեստի ստեղծագործություններ գնել իր անձնական հավաքածուի համար։ Նա շուտով հասկացել է, որ եթե իր հավաքածուն տարածվի աշխարհով մեկ՝ առանց համապատասխան պահեստավորման, առանց հանրային ցուցահանդեսների, ապա այն ընդմիշտ կկորչի։ Ստեղծագործությունների մեծ մասը ստեղծվել է Խորհրդային Միության տարիներին, այդ պատճառով էլ նկարները դեռ լայն ճանաչում չունեին աշխարհում։ Ջոխտաբերիձեի մոտ գաղափար է ծնվել հավաքել, վերականգնել և պահպանել վրացական արվեստի ստեղծագործությունները։ Ի սկզբանե թանգարանի նոր շենքի կառուցում չի նախատեսվել, կոլեկցիոները պատրաստվել է բոլոր նկարները փոխանցել Վրաստանի պետական ​​թանգարաններին։ Սակայն ԽՍՀՄ-ի փլուզման և դրան հաջորդած տնտեսական ու քաղաքացիական ցնցումների պատճառով պետական ​​թանգարանները հայտնվել են ծանր վիճակում և չեն կարողացել ընդունել բոլոր աշխատանքները ։
Շինարարությունը սկսվել է 2013 թվականին։ Կառույցը համարվում է Վրաստանում միակ շինությունը, որը կառուցվել է հատուկ արվեստի ստեղծագործությունների ցուցահանդեսների կազմակերման համար։ Թանգարանի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2018 թվականի սեպտեմբերի 26-ին, իսկ  այցելուների համար այն բացվել է 2018 թվականի հոկտեմբերի 2-ին։
Թանգարանում պահվում են ավելի քան 3500 արվեստի ստեղծագործություններ, որոնք ստեղծվել են ավելի քան 80 նկարիչների կողմից վերջին 70 տարիների ընթացքում, այդ թվում՝ Սերգեյ Փարաջանովի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2018 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Թբիլիսիի թանգարաններ
ՀՀ ԶՈՒ ավագ լեյտենանտ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ ԶՈՒ կոչումներ Կատեգորիա:ՊԲ զինվորական կոչումներ
Աշխարհի երկրներն ըստ մեծահասակների շրջանում ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի տարածվածության աստիճանի
Տարբեր ազգերի շրջանում մարդու իմունային անբավարարության վիրուսը (ՄԻԱՎ), որը ՁԻԱՀ-ի առաջացման պատճառն է, իր տարածվածությամբ տարբեր է։ Ստորև ներկայացված է տարբեր երկրներում մեծահասակների շրջանում տարածվածության աստիճանը՝ հիմնված տարբեր աղբյուրներից ստացված տվյալների վրա՝ մեծ մասամբ ԿՀՎ-ի փաստերի համաշխարհային գրքից ։ 2015 թվականի դրությամբ հաշվարկվել է, որ աշխարհում կա ՄԻԱՎ վարակակիր 36.7 միլիոն մարդ ։
Հարավային Աֆրիկայում ՄԻԱՎ-ի պանդեմիան ամենածանրն է։ ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ով վարակվածների 10%-ից ավելին բնակվում են տվյալ տարածաշրջանում։ Էսվատինիում (Սվազիլենդ), Բոտսվանայում և Լեսոթոյում մեծահասակների շրջանում ՄԻԱՎ-ի տարածվածությունը գերազանցում է 20%-ը, մինչդեռ լրացուցիչ վեց երկրներ հայտնում են տարածվածության առնվազն 10%։ Աֆրիկայից դուրս ամենաբարձր տարածվածության ցուցանիշը Բահամյան Կղզիներում է (3.3%) ։
Բացարձակ թվերով 2016 թվականի տարևվերջին ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ով վարակվածների ամենաբարձր ցուցանիշը գրանցվել է Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում (7.1 միլիոն), որին հաջորդել են Նիգերիան (3.2 միլիոն) և Հնդկաստանը (2.1 միլիոն) ։ Մինչդեռ Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում ՄԻԱՎ-դրական բնակչության մեծ քանակը վերագրվում է հիվանդության բարձր տարածվածությանը (18,9%, աշխարհում ամենաբարձր ցուցանիշներից մեկը), Նիգերիայում ավելի ցածր է՝ 2.9%, իսկ Հնդկաստանում տարածվածության ցուցանիշը 0,3% է ։ Այնուամենայնիվ, այնպիսի երկրներ, ինչպիսին է Նիգերիան, ՄԻԱՎ-ով վարակման բարձր ցուցանիշ ունեն՝ 1%-ից բարձր, ՄԱՁԻԱՀ-ի (ՄԱԿ-ի ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի հարցերի համատեղ ծրագիր (UNAIDS)) կողմից դասակարգվում են որպես Ընդհանրացված ՄԻԱՎ-ի Համաճարակ (ԸՄՀ) (Generalized HIV Epidemics (GHEs)) ունեցող երկրներ, մինչդեռ Հնդկաստանում տարածվածությունը այս շեմից ցածր է, ընդ որում ավելի ցածր, քան Ամերիկայում և գրեթե նույնը, ինչ Ֆրանսիայում ։
Մյուս կողմից Սվալբարդում ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի ոչ մի դեպք չի գրանցվել, այն դեպքում, երբ Բութանում, չնայած ավելի մեծաթիվ բնակչությանը, 2011 թվականի դրությամբ գրանցվել է ընդամենը 246 դեպք ։
ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի տարածվածության գնահատման աղյուսակ
Այս տվյալները ստացվել են ԿՀՎ-ի փաստերի համաշխարհային գրքից, եթե այլ հղումներ չկան։ Հորիզոնական գիծը նշանակում է, որ տվյալները չեն հրապարակվել։ Մեծահասակների շրջանում տարածվածությունը ներառում է 15-49 տարեկանները։
Տես նաև
Ըստ տարածաշրջանի՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրների ցանկեր
Ջերմաքիմիա
Ջերմաքիմիան ջերմային էներգիայի ուսումնասիրությունն է, որը կապված է քիմիական ռեակցիաների և/կամ ագրեգատային վիճակի փոփոխությունների հետ, ինչպիսիք են հալումը և եռումը։ Ռեակցիան կարող է ազատել կամ կլանել էներգիան, և ագրեգատային վիճակի փոփոխությունը կարող է անել նույնը։ Ջերմաքիմիան կենտրոնանում է ջերմության տեսքով համակարգի և շրջակա միջավայրի միջև էներգիայի փոխանակման վրա։ Ջերմաքիմիան օգտակար է ելանյութերի և արտադրանքի քանակները կանխատեսելու համար տվյալ ռեակցիայի ընթացքում։ Էնտրոպիայի որոշման հետ միասին այն նաև օգտագործվում է կանխատեսելու համար՝ արդյոք ռեակցիան ինքնաբուխ է, թե ոչ ինքնաբուխ, բարենպաստ կամ անբարենպաստ։
Էնդոթերմիկ ռեակցիաները ջերմություն են կլանում, իսկ էքզոթերմիկ ռեակցիաները ջերմություն են թողնում։ Ջերմաքիմիան միավորում է ջերմդինամիկայի հասկացությունները էներգիա հասկացության հետ քիմիական կապերի տեսքով։ Առարկան սովորաբար ներառում է այնպիսի քանակությունների հաշվարկներ, ինչպիսիք են ջերմային հզորությունը, այրման ջերմությունը, ջերմային էֆեկտը, էնթալպիան, էնտրոպիան և ազատ էներգիան։
Ջերմաքիմիան քիմիական թերմոդինամիկայի ավելի լայն ոլորտի մի մասն է, որը վերաբերում է համակարգի և շրջակա միջավայրի միջև էներգիայի բոլոր ձևերի փոխանակմանը, ներառյալ ոչ միայն ջերմությունը, այլև աշխատանքի տարբեր ձևերը, ինչպես նաև մատերիայի փոխանակումը։ Երբ դիտարկվում են էներգիայի բոլոր ձևերը, էքզոտերմիկ և էնդոթերմիկ ռեակցիաների հասկացությունները ընդհանրացվում են էքզերգոնիկ ռեակցիաների և էնդերգոնիկ ռեակցիաների։ աջից|մինի|419x419փքս|Աշխարհի առաջին սառցե կալորիմետրը, որն օգտագործվել է 1782–83-ի ձմռանը [[Անտուան Լորան Լավուազիե|Անտուան Լավուազեի և Պիեռ-Սիմոն Լապլասի կողմից՝ տարբեր քիմիական փոփոխությունների ժամանակ առաջացող ջերմությունը որոշելու համար. հաշվարկներ, որոնք հիմնված էին Ջոզեֆ Բլեքի թաքնված ջերմության նախնական հայտնաբերման վրա։ Այս փորձերը հիմք դրեցին ջերմաքիմիային։
Պատմություն
Այս պնդումները նախորդել են թերմոդինամիկայի առաջին օրենքին (1845) և օգնել դրա ձևակերպմանը։
Ջերմաքիմիան ներառում է նաև փուլային անցումների թաքնված ջերմության չափումը։ Ջոզեֆ Բլեքն արդեն ներկայացրել էր թաքնված ջերմության հայեցակարգը 1761 թվականին՝ հիմնվելով այն դիտարկման վրա, որ սառույցի տաքացումը իր հալման կետում չի բարձրացնում ջերմաստիճանը, փոխարենը հանգեցնում է որոշ սառույցի հալվելու ։
Գուստավ Կիրխհոֆը 1858 թվականին ցույց տվեց, որ ռեակցիայի ջերմության փոփոխությունը տրվում է արտադրանքի և ռեակտիվների միջև ջերմային հզորության տարբերությամբ՝ dΔH / dT = ΔCp: Այս հավասարման ինտեգրումը թույլ է տալիս գնահատել ռեակցիայի ջերմությունը մեկ ջերմաստիճանում՝ մեկ այլ ջերմաստիճանի չափումներից ։
Համակարգեր
Ջերմոդինամիկական մի քանի սահմանումներ շատ օգտակար են ջերմաքիմիայում։ Համակարգը տիեզերքի այն մասն է, որը ուսումնասիրվում է։ Համակարգից դուրս ամեն ինչ համարվում է շրջապատ կամ միջավայր։ Համակարգը կարող է լինել.
Պրոցեսներ
Համակարգը ենթարկվում է պրոցեսի, երբ նրա հատկություններից մեկը կամ մի քանիսը փոխվում են։ Պրոցեսը վերաբերում է ագրեգատային վիճակի փոփոխությանը։ Իզոթերմիկ (նույն ջերմաստիճանի) գործընթաց է տեղի ունենում, երբ համակարգի ջերմաստիճանը մնում է հաստատուն։ Իզոբար (նույն ճնշման) պրոցեսն առաջանում է, երբ համակարգի ճնշումը մնում է հաստատուն։ Պրոցեսը ադիաբատ է, երբ ջերմափոխանակություն տեղի չի ունենում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական քիմիա Կատեգորիա:Թերմոդինամիկա Կատեգորիա:Քիմիա Կատեգորիա:Քիմիական թերմոդինամիկա
Մորարո
Մորարո (Moraro), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզում՝ Գորիցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 743 մարդ, բնակչության խտություն՝ 231 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 3 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 34070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0481։
Մորարոն սահմանակից է Կապրիվա դել Ֆրիուլի, Կորմոնս, Ֆարա դ'Իզոնցո, Գրադիսկա դ'Իզոնցո, Մարիանո դել Ֆրիուլի, Սան Լորենցո Իզոնտինո մունիցիպալիտետներին։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Անդրեաս Առաքյալը։ Տոնը նշվում է նոյեմբերի 30-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Նեոդիմ
Նեոդիմ, քիմիական տարր է, որի նշանն է Nd, տարրերի պարբերական համակարգի 6-րդ պարբերության 3-րդ խմբի քիմիական տարր։ Հազվագյուտ հողային տարր է, պատկանում է լանթանիդներին։ Կարգահամարը՝ 60, ատոմային զանգվածը՝ 144,24։ Ատոմի արտաքին էլեկտրոնային՝ թաղանթների կառուցվածքն է 4s24p64d104f2 5s2 5p6 6s2։ K, L, M թաղանթները լրացված են։ f տարր է։ Նեոդիմը սպիտակ, արծաթափայլ, փափուկ մետաղ է։ Օգտագործվում է ինքնաթիռների և հրթիռների արտադրությունում, որպես ալյումինի և մագնեզիումի համաձուլվածքների բաղադրիչ ։
Պատմություն
Նեոդիմն առաջինն ստացել է ավստրիացի քիմիկոս Կ․ Աուեր ֆոն Վելսբախը (1885) նախկինում քիմիական տարր համարվող դիդիմից (նեոդիմի և պրազեոդիմի խառնուրդ)։ Նեոդիումը մաքուր վիճակում ստացվել է պրազեդիմից անկախ, միայն 1952 թվականին։
Բնության մեջ
Պարունակությունը երկրակեղևում 2,5-103% (ըստ զանգվածի), օվկիանոսի ջրում՝ 9,2 մգ/լ ։
Հանքավայրեր
Նեոդիմը մտնում է լանդանիդների կազմի մեջ, հանքավայրերը հիմ անկանում գտնվում են՝ Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում, Ղազախստանում, Ուկրաինայում, Ավստրալիայում, Բրազիլիայում, Հնդկաստանում, Սկանդինավիայում, Չինաստանում։
Ստացում
Նեոդիմը ստանում են քլորիդը կամ ֆտորիդը աղային հալույթների լուծույթներում էլեկտրոլիզի ենթարկելով, մաքուրը (99,34 %)՝ կալցիումով վերականգնելով։
Pr (III) և Nd (III) բռախնուրդը անվանում են դիդիմ։ Մետաղական նեոդիմը ստանում են հալոգենիդների հալույթի էլեկտրոլիզով։ NdF3 կամ NdCl3 համաձուլվածքների էլեկտրոլիզը կատարվում է 1000 °C ջերմաստիճանում։
Ֆիզիկական հատկություններ
Մաքուր նեոդիմը սպիտակ, արծաթափայլ, փափուկ մետաղ է, խտությունը՝ 7010 կգ/մ3, հալման ջերմաստիճանը՝ 1024 °С, եռմանը՝ 3027 °С։ Միացություններում եռարժեք է։
Քիմիական հատկություններ
Մետաղների լարվածության շարքում գտնվում է ջրածնից ձախ։ Ջրածնի հետ առաջացնում է հիդրիդ՝ NdH3։ Նեոդիմը միանում է հալոգենների.
Տաքացնելիս նաև՝ ծծմբի, ազոտի, ածխածնի հետ։
Գներ
Մաքուր՝ 99-99,9 %, նեոդիմի գները 2011 թվականին կազմել են մոտ 110 ԱՄՆ դոլլար ։
2014 թվականին 1 կգ մաքուր՝ 99%, նեոդիմի գինը կազմել է 70 ԱՄՆ դոլլար ։
Կիրառություն
Նեոդիմը օգտագործվում է հիմնականում մետալուրգիայում։ Նեոդիմի օքսիդը ջերմային ընդարձակման փոքր գործակից ունեցող դիէլեկտրիկ է և օգտագործվում է էլեկտրոնային սարքեր պատրաստելիս, մտնում է լուսաչափերում օգտագործվող օպտիկական ապակու բաղադրության մեջ։
Nd+3 իոնները ակտիվ խառնուրդ են լազերային ապակիներում։ 147 Nd-ը ռադիոակտիվ ինդիկատոր է։
Իզոտոպներ
Բնական նեոդիմը բաղկացած է 142-146, 148 և 150 զանգվածի թվերով իզոտոպներից։ Ռադիոակտիվ է միայն 144Nd(Т1/2= 5•1015 տարի)։ Արհեստականորեն ստացվել են 138-141, 147, 149 և 151 զանգվածի թվերով ռադիոակտիվ իզոտոպները։
2003 թվականին ստացվել 124 մինչև 161՝ 31 արհեստական անկայուն նեոդիմի իզոտոպներ, ինչպես նաև 13 մետակայուն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լանթանոիդներ Կատեգորիա:Ռադիոակտիվ տարրեր Կատեգորիա:Նեոդիմ
Մաարյա Կանգրո
Մաարյա Կանգրո (Maarja Kangro, ), էստոնացի գրող, բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի և լիբրետիստուհի։
Կենսագրություն
Մաարյա Կանգրոն ծնվել է 1973 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Տալլինում, կոմպոզիտոր Ռայմո Կանգրոյի և նրա կնոջ՝ գրող Լեելո Տունգալի ընտանիքում։ Նա ավարտել է Տարտուի համալսարանը, որտեղ սովորել է գրականագիտություն և անգլագիտություն։ Ավելի ուշ սովորել է Տալլինի համալսարանի ասպիրանտուրայում «մշակութաբանության» ուղղությամբ ։
Նա զբաղվել է գրական ստեղծագործությունների թարգմանությամբ իտալերենից, անգլերենից և գերմաներենից, մասնավորապես թարգմանել է Ումբերտո Էկոյի, Հանս Մագնուս Էնցենսբերգերի, Անդրեա Ձանձոտոյի, Վալերիո Մագրելիի և ուրիշների աշխատանքները ։ Դրանից բացի նա իր ուժերը փորձել է որպես բանաստեղծուհի և գրեղ։
1999 թվականին նա քրոջ՝ Կիրկե Կանգրոյի (ծնված 1975 թվականին) հետ համատեղ իրենց հոր՝ Ռայմո Կանգրոյի «Süda» օպերայի համար գրել են լիբրետո։ 2005 թվականին հաջորդել է լիբրետոն կոմպոզիտոր Թինիս Կոմանի «Kaubamaja» կամերային օպերայի համար ։ 2006 թվականին տեղի է ունեցել Թինու Կիրվիտսայի երկու օպերաների պրեմիերաներ իրենց լիբրետոներով՝ «Tuleaed» և «Mu luiged, mu mõtted»: 2008 թվականին տեղի է ունեցել կոմպոզիտոր Թիմո Շտեյների «Kuked ja kanad» կոնտանտայի պրեմիերան նրա լիբրետոյով։ Թիմո Շտեյների «Kaks pead» օպերայի պրեմիերան նրա լիբրետոյով տեղի է ունեցել 2011 թվականի հունիսին։
2006 թվականի հրատարակվել է նրա առաջին «Kurat õrnal lumel» («Սատանան քնքուշ ձյան վրա») բանաստեղծությունների ժողովածուն։ Նույն թվականին հրատարակվել է քրոջ հետ համատեղ գրված «Puuviljadraakon» («Մրգային վիշապ») գիրքը երեխաների համար ։ Նրա բանաստեղծությունները տարբերվում են հեգնանքով և սրամտությամբ։ 2010 թվականին լույս է ընծայվել Մաարյա Կանգրոյի «Ahvid ja solidaarsus» («Կապիկներ և համերաշխություն») բանաստեղծությունների ժողովածուն, որն ստացել է Eesti Kultuurkapital հիմնադրամի ամենամյա մրցանակ ։ Հետագայում նա գործունեությունը շարունակել է որպես արձակագիր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնացի կին գրողներ Կատեգորիա:Էստոնացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Էստոնացի բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Լիբրետիստներ Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կլաուձետո
Կլաուձետո  (Clauzetto), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզում՝ Պորդենոնե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 394 մարդ, բնակչության խտություն՝ 16 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 27 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33090։ Հեռախոսային կոդ՝ 0427։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Նախագահական ընտրություններ Վենեսուելայում (2006)
2006 թվականի նախագահական ընտրություններ Վենեսուելայում տեղի են ունեցել դեկտեմբերի 3-ին։ Գործող նախագահ Ուգո Չավեսը, 2004 թվականի հանրաքվեում հաղթանակ տանելով, որոշեց իր թեկնածությունը դնել երկրորդ ժամկետի համար։ Ինչպես և նախորդ ընտրություններում Չավեսի հակառակորդները որոշեցին առաջադրել միասնական թեկնածու, սակայն փրայմերիզ անցկացնելու փոխարեն ընդդիմությունից նախագահի հնարավոր թեկնածուները բանակցություններ վարեցին համաձայնության հասնելու նպատակով։ Արդյունքում այդ ընտրություններում ըննդիմության թեկնածուն Մանուել Ռոսալեսը դարձավ, որը Վենեսուելայի խոշորագույն նահանգի՝ Սուլիայի նահանգապետն էր և «Նոր ժամանակ» ձախակենտրոն կուսակցության առաջնորդը։
Չավեսը ընտրարշավի հենց սկզբից երկրում մեծ ժողովրդականություն էր վայելում՝ ամբողջ ընտրարշավի ժամանակ հասարակական կարծիքի հարցումների մեծամասնությունում առաջին տեղը գրավելով։ Արդյունքում նա կարողացավ համոզիչ հաղթանակ տանել՝ ցուցաբերելով ամենաբարձր ցուցանիշ և ձայների խոշորագույն տարբերություն Վենեսուելայի պատմության մեջ՝ 1958 թվականի ընտրություններից ի վեր։ Չավեսի համար դա նախագահական ընտրություններում 3-րդ անընդմեջ հաղթանակն էր։
Թեկնածուներ
Ընդհանուր առմամբ ընտրությանը մասնակցելու համար 14 թեկնածու էր գրանցվել։ Թեկնածուների մեծ քանակը հիմնականում բացատրվում է չավիզմի համախոհների միջև պառակտմամբ ։ Այդուհանդերձ հաղթանակի հավակնում էին միայն երկուսը՝ գործող նախագահ Ուգո Չավեսը, որին առաջադրել էր իր Հինգերորդ հանրապետության շարժում կուսակցությունը և 24 ձախակողմյան կուսակցությունների կողմից սատարվող Սուլիա նահանգի նահանգապետ Մանուել Ռոսալեսը՝ «Նոր ժամանակ» կուսակցությունից, ում սատարում էին նաև 43 ընդդիմադիր կուսակցություններ։
Ընտրություններին մասնակցելու համար գրաննցվել էին նաև Էդ Վերան և Կարոլինա Կոնտրերասը (անկուսակցականներ), Խոսե Տինեոն (Երրորդ հազարամյակի Վենեսուելա), Կարմելո Ռոմանո Պերեսը (Ժողովրդական միասնության լիբերալ շարժում), Անխել Իրիգոյենը (Կոտրենք շղթաները), Վենեսուելա դա Սիլվան (Նոր սոցիալական կարգուկանոն), փաստաբան Գոմեր Ռոդրիգեսը (Հանուն Վենեսուելայի սիրո), Իսբելիա Լեոնը (Ուժ և Խաղաղություն հաստատություն), Ֆրանսիսկո Պեդրո Արանգուրենը (Երկրի գիտակցություն շարժում), Լուիս Ալֆոնսո Ռեյես Կաստիլիոն (Վենեսուելայի կազմակերպված երիտասարդների կազմակերպություն), Խուդիտ Սալասարը (Հայրենիքի որդիք), փաստաբան Ալեխանդրո Խոսե Սուարես Լուսրդոն (Ազգային զգացումի շարժում)։
Մի քանի թեկնածուներ հանեցին իրենց թեկնածությունները․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքականություն Կատեգորիա:Վենեսուելայի նախագահական ընտրություններ Կատեգորիա:2006 ընտրություններ
Ալեքսեևյան ռեալական դպրոցի պանսիոնի և եկեղեցու շենք
Ալեքսեևյան ռեալական դպրոցի պանսիոնի և եկեղեցու շենք (Здание пансиона и церкви Алексеевского реального училища), ճարտարապետական հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Եկատերինբուրգ քաղաքում, որը գտնվում է Լենինի պողոտա, տուն 13 հասցեով։
Նկարագրություն
Ալեքսեևյան ռեալական դպրոցի պանսիոնն ու եկեղեցին երկհարկանի շենք է, որը կարմիր աղյուսից կառուցել է ճարտարապետ Յուլի Օսիպովիչ Դյուտելը 1897-1901 թվականներին։
Սկզբնապես շենքում բնակվել են Ալեքսեևյան ռեալական դպրոցի սաները։ Ներկայումս շենքում տեղակայված է տղամարդկանց երգչախմբային քոլեջ։
Շենքն «Ալեքսեևյան ռեալական դպրոց» անվանումով մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային (մարզային) նշանակության օբյեկտ է (գրանցման համար՝ 6600044000) ։
Պատմություն
Եկատերինբուրգի Ալեքսեևյան ռեալական դպրոցը հիմնադրվել է 1873 թվականին՝ քաղաքագլուխ, լեռնային ինժեներ Վ. Ա. Գրամատչիկովի նախաձեռնությամբ ։
Սկզբում այն ​​գտնվում էր «վարձակալած բնակարանում»։ 1880 թվականին դպրոցը կառուցեց սեփական շենքը, որը 1890 թվականին ընդարձակվեց։ 1897 թվականին ճարտարապետ Յ. Օ. Դյուտելին հանձնարարվեց դպրոցի համար մշակել եկեղեցու և պանսիոնի նախագիծն ու ծախսերի նախահաշիվը, իսկ 1898 թվականին այդ շենքը կառուցվեց ։
1901 թվականին Ի. Ի. Սիմանովի միջոցներով եկեղեցին նորոգվել է, իսկ օգոստոսի 28-ին օծվել է հանուն Ալեքսանդր Նևսկու։
XX դարի սկզբին դպրոցի համակառույցի մեջ եղել են ուսումնական մասնաշենքը, եկեղեցին և պանսիոնը, կողաշենքը, ծառայությունները, արևելյան և արևմտյան դարպասները և ցանկապատը։ Ուսումնական մասնաշենքի և եկեղեցու ու հանրակացարանի միջև այգի էր։ 1950-ական թվականներին դպրոցի պարտեզի տեղում կառուցվել է բազմաբնակարան շենք։ Ավելի ուշ քանդվել և վերակառուցվել են նաև օժանդակ կառույցները։ Կորսված են այգին, արևելյան և արևմտյան դարպասները ։
Ալեքսանդր Նևսկի եկեղեցու և պանսիոնի շենքը «նորռուսական» ոճի ճարտարապետական հուշարձան է, որն առանձնանում է XX դարի սկզբին բնորոշ ֆունկցիոնալ մոտեցման և լուծման մեթոդների տարածական և պլանավորման լուծումների վրա հիմնված ինքնատիպությամբ ։
Սուրբ Առաքելոց եկեղեցի (Անի)
Սուրբ Առաքելոց եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար Անի քաղաքում։
Պատմություն
Կառուցվել է 1004-1031 թվականներին։ Ներսից՝ քառախորան, չորս անկյուններում՝ մատուռ-ավանդատներով, արտաքուստ քառակուսի հատակագծով կենտրոնագմբեթ կառույց է։ Ճակատները մասնատված են երկուական խորշերով և հարդարված որմնակամարներով։ Անիի Սբ. Առաքելոց եկեղեցին Ավանի կաթողիկոսության Սբ․ Հովհաննես եկեղեցուց հետո հայկական երկրորդ հնգագմբեթ եկեղեցին է։
XII դ․ Անիի Սբ. Առաքելոց եկեղեցուն հվ-ից կցել են գավիթ, որի ծածկը խաչվող կամարների կիրառման վաղ օրինակներից է։ Հարթ առաստաղը կազմված է սև ու կապույտ ներկված քարե սալերից։ Արլ․ ճակատի կենտրոնում շքամուտքի խորշն է, երկու կողմերում՝ զույգ խորշերով (այս հորինվածքը նախօրինակ է ծառայել Երևանի Մատենադարանի գլխ․ ճակատի ճարտարապետության համար)։ Անիի Սբ. Առաքելոց եկեղեցին XII–XIV դդ․ բազմաթիվ նվիրատվություններ է ստացել (դրամ, հողեր, կալեր, ջրաղացներ, կրպակներ)։ 1031 թվականին Իշխանաց իշխան Վահրամի որդի Աբուղամրը նվիրել է Կառնուտի այգին, 1038 թվականին ոմն Գրիգոր՝ Ավետարան։ Եկեղեցու և գավթի պատերին XIII դ․ փորագրվել են Անիի բնակչության կյանքը կանոնակարգող բազմաթիվ հրամաններ և օրենքներ (ապահարկության, երկրաշարժից հետո փողոցներում առևտրի արգելման, ամուսնության և ամուսնալուծման վերաբերյալ, կաշառակերությունը դատապարտող ևն)։ Ըստ գավթի ներսի արձանագրության, 1301 թվականին Զաքարե Բ Մեծի թոռ իշխան Աղբուղան այցելել է Անի, տեսել զքաղաքս աղքատացեալ․․․ զի շատ հարկ էր ի վերա դրած, որ ի սկզբանե չէր եղել, և հրամայել է քաղաքացիներին զիջել հարկերից երեքը։
1909 թվականին պեղվել է եկեղեցու տարածքը։ Այժմ կիսավեր վիճակում պահպանվել է գավիթը։
Հայկական վանական համալիր Անիում։ Այս կարևոր եկեղեցին պետք է որ կառուցված լինի Պահլավունի արքայատոհմի կողմից և օգտագործված լինի եպիսկոպոսների կողմից այն ժամանակ, երբ Անին գտնվում էր այս արքայատոհմի հովանավորության տակ։ Ամենահին արձանագրությունը պատկանում է 1031 թ., որում խոսվում է Աբուգամիր Պահլավունու կատարած հողային նվիրատվության մասին։
Նիկողայոս Մառը Առաքելոց եկեղեցում և կից կառույցներում կատարած պեղումներն ավարտին է հասցրել 1909 թ., և 1912 թ. ամրացվել է եկեղեցու ամենաթույլ բաժանմունքն ու հարավային գավիթը։ Առաքելոց եկեղեցու պատերն ամրացված են ութ կարևոր կետերից։ Իսկ հարավային գավիթի մոտ արևելյան ճակատի ներքևի հատվածները պատած բոլոր քարերը վերականգնված են։ Շթաքարե գմբեթի դուրս ցցված հատվածը պահպանելու համար էլ մի սյուն է տեղադրվել։ Այս աշխատանքի մեծ մասը ոչնչացված է, և 1909 թ. հայտնագործված կառույցներից շատ քիչ բան է մնացել։
Ճարտարապետություն
Եկեղեցու հիմքի նախագիծը սահմանվել է որպես «փորագրված քառանկյուն` անկյունային խցերով»։ Այլ կերպ ասած՝ ուղղանկյուն նախագծի ներսի հատվածում չորս աբսցիս ունեցող ներքին կառույցի անկյուններում ձևավորված ազատ տարածություններում չորս մատուռ է կառուցվել (աբսցիսը փակ ցցվածք է եկեղեցու արևելյան կողմում, որն ընդհանրապես ներառում է խորանը)։ Սա VII դարից ի վեր Հայաստանում հանդիպող նախագծերիի տեսակներից մեկն է, սակայն այս շենքում գտնվող զարդարանքի տարրերը կառույցը մեթոդային առումով կապում են XI դարի առաջին երեսնամյակի հետ։ Մարդիկ եկեղեցի են մտել կառույցի հյուսիսային և հարավային աբսցիսներում գտնվող դռներից։ Այս դռներն ունեցել են երկու թեզանիքների միջև ծափորավոր խոշոր շեմեր, որոնց վրա փորագրված են եղել ականտուս բույսի տերևներ։ Սա էլ բնորոշ է XI դարի Անիի դռներին։ Եթե անգամ եկեղեցու վերին հատվածներից շատ քիչ բան է մնացել, 1909 թ. պեղումների ժամանակ գտնված նմուշները մատնանշում են, որ հավանական է, թե եկեղեցին մոդելավորված լինի բնօրինակին համապատասխան։ Կենտրոնական գմբեթի ծանրությունը թեթևացնելու նպատակով օգտագործվել են դատարկ հողային անոթներ։ Գմբեթի կոնային տանիքի հատվածներում կան նռան ու խաղողի ողկույզի փորագրություններ։ Չորս անկյուններում գտնվող մատուռները նմանվում են շատ փոքրիկ եկեղեցիների. յուրաքանչյուրն ունի աբսցիս և նրբակառույց ինտերիեր։ Նույնիսկ երկու արևելյան մատուռներն ունեցել են իրենց խցերը։ Ամենահետաքրքիրն այն է, որ այս չորս մատուռներից յուրաքանչյուրը ծածկված է եղել ճակատային գմբեթով։ Սա ևս միակ օրինակն է՝ նման եկեղեցիների նախագծերի մեջ։
Կից կառույցները
Հավանական է, որ ի սկզբանե Առաքելոց եկեղեցին կառուցվել է բացօթյա գավթում։ Դարերի ընթացքում այս գավիթը լցվել է եկեղեցուն գրեթե լրիվ շրջապատած շենքերով։ Այս կառույցներից միայն մեկը՝ հարավային գավիթն է, որ մեր օրեր է հասել այնպիսի վիճակում, որը հնարավորությունէ տալիս գաղափար կազմելու նրա մասին, սակայն 1909 թ. կատարված պեղումերը ի հայտ են բերել նաև այլ կառույցների հիմքեր։ Գավթից մնացած հատվածը գտնվել է եկեղեցու հարավարևելյան անկյան և հարավային գավիթի արևելյան ճակատի դիմաց։ Գավթի և եկեղեցու մակարդակը ավելի ցածր է եղել քաղաքի մակարդակից։ Եկեղեցու արևելյան կողմից մի ճանապարհ է անցել արևելյան ճակատին զուգահեռ՝ գավիթի մակերևույթից 1,5 մետր բարձրության վրա։ Այս ճանապարհից դեպի գավիթ և հարավային գավիթ են իջել վեց աստիճան ունեցող մի սանդուղքով։ Գավիթի հատակը ծածկված է մեծ մասամբ որպես գերազմանաքար ծառայող քարով։ Փորագրված խաչքարերի մնացորդները ևս գտնվել են գավթում։ Այն անցումը, որտեղ գտնվել են այլ գերեզմանաքարեր, եղել է մայր եկեղեցու արևելյան պատի կողմից։ Անցումներն այս պատի դիմացը գտնվող աստիճաններով ընթացել են ճանապարհի տակից՝ դեպի, հավանաբար, որպես դամբարան ծառայող մառանով սենյակ։ Եղել է նաև մի դամբարան, որը հենված է եղել եկեղեցու արևելյան ճակատի հյուսիսարևելյան անկյան վրա։ Այն գրեթե լրիվ ոչնչացվել է, սակայն մեզ հասած մի շարք փորագրված կտորներում նշված է, որ այն պատկանում է XII դարին։ Եկեղեցու հյուսիսային կողմի վրա մի գավիթ է կառուցվելայն որպես դամբարան է ծառայել և ունեցել է դեպի արևելք հակված աբսցիս։ Սյուների նախագծից ելնելով՝ Մառը այս կառույցը թվագրել է ամենաուշը՝ XI դարի առաջին կեսով։ Երկու մուտք է ունեցել. մեկը՝ արևմտյան կողմից, որով մուտք էին գործում հարթ պատեր ունեցող մի սենյակ, իսկ մյուսը՝ արևելյանը հասնում էր գավիթ, ուր հավանաբար մուտք էին գործում հյուսիսարևելյան անկյունում գտնվող դամբարանի ճանապարհով։ Եկեղեցու արևմտյան կողմում կառուցված է եղել մի սենյակ։ Սա նույնպես ծառայել է որպես դամբարան, և այստեղ մուտք են գործել հարավային գավիթի արևմտյան ճակատում գտնվող մի դռնից։ Ուսումնասիրությունների արդյունքում հաստատվել է, որ այստեղ եղել է տանիք, որը հենված է եղել բազմանկյուն քարե պատվանդանների վրա կանգնած փայտե սյուների վրա։ Ներսում գտնվել է 1184 թ. մի արձանագրություն ունեցող գերեզմանաքար, որը պատկանել է Բարսեղ կաթողիկոսին (ցուցադրված է վերևում)։ Եկեղեցու հարավային կողմի վրա կռթնած մի գավիթ է եղել։ Այս կառույցը հավանաբար գոյություն է ունեցել XIII դարի սկզբներից։ Արևմտյան տարածքի մեծ մասի հետ մեկտեղ քանդվել են նաև գավիթի հարավային և արևմտյան բոլոր պատերը։ Նարթեքսի միայն արևելյան պատն է կանգուն մնացել։ Այս կառույցը թուրք գրականության որոշ ստեղծագործություններում սխալմամբ նշվել է որպես «Սելջուկյան քարվանսարայ»։ Հարավային գավիթի պատերի վրա կան բազմաթիվ հայերեն արձանագրություններ։ Մեծ մասը XIII դարին են պատկանում (ամենահինը՝ 1215 թ.), որոշներն էլ XIV դարից են (ամենանորը՝ 1348 թ.)։ Մեծ մասը ոչ կրոնական թեմաներով են։ Նրանց մեջ, օրինակ, հանդիպում են ֆինանսական վարչության որոշումներ, հարկադրումից և առևտրական կալանքներից ազատված պահումներ կամ էլ զեղչման մասին մանրամասն փաստաթղթերով հիմնավորումներ։ Նման արձանագրությունները կարևորվում են այնքանով, որ դրանք գաղափար են տալիս տվյալ ժամանակահատվածում Անիի տնտեսական կյանքի մասին, և այն հանգամանքով, որ գավիթն օգտագործվել է ինչպես կրոնական, այնպես էլ այլ նպատակներով։
Կառույցի ուսումնասիրությունը
Հարավային գավիթը բավականին հարուստ փորագրված արևելյան ճակատը բավականաչափ ուժեղ է ազդվել սելջուկյան և պարսկական արվեստներից։ Մուտքն ունի իսլամական ճարտարապետությանը հատուկ ձև, որը կոչվում է փիշթաք։ Սա զարդանախշերով մի մուտք է, որը տեղադրված է բաց պատշգամբի ձև ունեցող մի որմնախորշի մեջ։ Որմնախորշի տանիքը մուքարնաս է։ Շրջակայքում սուր կատարներ ունեցող կամար է։ Այս կամարի վրա, իսլամական կառույց լինելու դեպքում, փորագրություն կամ էլ կերամիկական սկավառակ լինելու փոխարեն դիտանցքի պատուհաններ կան։ Ճակատից մնացած հատվածը բաղկացած է զարդերով փորագրված ուղղաձիգ երիզներով փոփոխական կերպով տեղադրված մակերեսային V–ի ձև ունեցող որմնախորշից։
Դրսի մակերեսի հարթության ու պարզության և ներսի ձևավորման միջև հակադրությունը անչափ աչքի զարնող է։ Առաստաղը հենված է հատվող կետում կախ ընկած և միմյանց հատվող կամարների վրա։ Այս կամարները շրջապատում են հավասարակողմ ուղղանկյան միջին մասը, որը նրբորեն փորագրված մուքարնաս է։ Ասում են, թե այս գմբեթավոր մառանի գլխին մի օվալաձև պատուհան է եղել, թեև այսօր այս պնդումը հաստատող ոչ մի ապացույց չի գտնվել։ Իսկ մյուս բաժիններն ունեն կարմիր, մարմնագույն և սև քարից կազմված փորագրությամբ բավականին հարուստ զարդարված ուղիղ առաստաղներ։ Կառույցի ամբողջ ինտերիերը փորագրական արվեստի բարձր վարպետության նմուշ է։
Լյուդմիլա Չեռնիխ
Լյուդմիլա Չեռնիխ (Людмила Ивановна Черных, ), սովետական աստղագետ, աշխատել է Ղրիմյան աստղաֆիզիկական աստղադիտարանում։
Սուրբ Առաքելոց եկեղեցի (Անի)
Կառույցի ուսումնասիրությունը
Այն, որ գավիթի կամարները պատերին ուղղաձիգ լինելուց առավել անկյունաձիգ են, թերևս այնպիսի մի դեպք է, որն այլևս երբևէ չի հանդիպել հայկական ճարտարապետության մեջ։ Երկու քառակուսի նավերի խաբուսիկ կերպով պարզ հիմքի նախագիծն ընդգծվում է ներսի տակի հատվածներում գտնվող և որպես ելք ծառայող սյուներով։ Սակայն այն, որ գմբեթավոր միջին բաժանմունքը տեղադրված է այս նավերի վրա, ստեղծում է այն ուշագրավ տպավորությունը, թե դատարկ տարածությունները լրացնում են միմյանց, մի բան, որը, բացի բարոկկո ոճի ճարտարապետությունից, հանդիպում է խիստ հազվադեպ։ Գավիթի հարավային կողմում եղել է մի փոքրիկ եկեղեցի, որն ավելի հին է, քան մյուս կառույցները։ Գավիթի մակարդակի վրա է գտնվել, ավելին՝ կից փողոցի մակարդակի վրա։ Այն եղել է միանավ, որն ունեցել է կիսաշրջանաձև աբսցիս։ Աբսցիսի հարավում հավելյալ խուց է եղել, բայց հյուսիսայինում՝ ոչ։ Մառը ենթադրում է, որ այս եկեղեցու հյուսիսային պատը մեջտեղից վերացվել է՝ հարավային գավիթը տեղադրելու համար։ Այս փոքր եկեղեցուց մի մետր հարավ և նույն մակարդակի վրա որպես դամբարան ծառայող մի կառույց էլ է եղել, որին հետագայում կցվել են հնոցներ։ Պեղումներ կատարողները այստեղ կիսով չափ ցցված մի քարե կտոր են գտել, որը հավանաբար պատկանել է դամբարանին կամ էլ փոքր եկեղեցուն։ Դրա վրա փորագրված են եղել մրգերով և տերևներով նռան ծառեր։ Դրանք ըստ ոճի կարող են թվագրվել այնպիսի մի հին դարաշրջանով, ինչպիսին է 7-րդ դարը։
Լյուդմիլա Չեռնիխ
Կենսագրություն
1959 թվականին ավարտել է Իրկուտսկի պետական մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետը ։ 1959 թվականից 1963 թվականները աշխատել է Համառուսաստանյան ֆիզիկատեխնիկական և ռադիոտեխնիկական չափումների գիտա-հետազոտական ինստիտուտի Իրկուտսկի ժամանակի և հաճախության լաբորատորիայում, որտեղ զբաղվել է աստղագիտական դիտարկումներով ։ 1964 թվականից 1998 թվականները եղել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Տեսական աստղագիտության ինստիտուտի գիտաշխատող և աշխատել է Ղրիմյան աստղաֆիզիկական աստղադիտարանում։ Այստեղ ծանոթացել է ապագա ամուսնու, աստղագետ Նիկոլայ Չեռնիխի հետ։ 1998 թվականից սկսած աշխատում է Ղրիմյան աստղաֆիզիկական աստղադիտարանում, որպես ավագ գիտաշխատող ։
Սուրբ Առաքելոց եկեղեցի (Անի)
Գրականություն
ա ա Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Թուրքիայի ավերված եկեղեցիներ
Լյուդմիլա Չեռնիխ
Կենսագրություն
Լյուդմիլա Չեռնիխը հայտնաբերել է 268 աստերոիդ ։ Հայտանբերած աստերոիդներից մեկը նա անվանել է իր ամուսնու պատվին (6619) Կոլյա, իսկ Չեռնիխ ամուսնական զույգի պատվին, չեխ աստղագետ Անտոնին Մրկոսը անվանել է իր հայտնաբերած (2325) Չեռնիխ աստերոիդը։ Կին աստղագետների շարքում Չեռնիխը 1979 թվականից 1990 թվականները զբաղեցնում էր երկրորդ տեղը հայտնաբերած աստերոիդների թվով ։
Պարգևատրվել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի Աստղագիտական խորհրդի երեք մեդալներով (1975, 1979 և 1982 թվականներ) ; Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր նշանով (1984) և այլ պարգևներով։ Հանդիսանում է Շույա քաղաքի պատվավոր քաղաքացի) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:Ռուս աստղագետներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ Կատեգորիա:Կին աստղագետներ Կատեգորիա:Ռուս կին գիտնականներ
Շոկոլադե շիկահերը
Շոկոլադե շիկահերը, 2006 թվականին հեռարձակված ամերիկյան կատակերգություն։ Գլխավոր դերակատարը արիստոկրատ ընտանիքից Փերիս Հիլթոնն է ։ Ռուսական ներկայացումներում Փարիզի դերը հնչյունավորել է Քսենիա Սոբչակը ։
Սյուժե
Տղամարդկանց համար նախատեսված FHM ամսագիրը հայտարարում է մրցույթ՝ ընտրելու ամենահիանալի ուսանողական խումբը։ Հաղթանակի դեպքում աղջիկներին խոստացվել է ամսագրի շապիկի ֆոտոշարք և հնարավություն՝ մասնակցելու մի հիանալի երեկույթի։ «Գամմա Գամմա» կանացի ակումբի աղջիկները, ովքեր սովորում են Սաուս Բիչ համալսարանում (Մայամի, Ֆլորիդա), ամբողջ ուժով պատրաստվում էին այս մրցույթին։ Նրանց նպատակը միայն հաղթանակն էր. աղջիկները ունեին հաղթելու բոլոր հավանական շանսերը։ Ակումբի առաջատար Վիկտորիա Ինգլիշը «գլամուր» եզրույթի իսկական մարմնացումն է։ Այս ունևոր և նորաձևության վերջին միտումներով հագնվող աղջնակը կազմակերպում է իր սեփական «Գամմա գամմա» մրցույթը. միայն իր նման հարուստ և պճնվող աղջիկները հնարավորություն ունեն դրան մասնակցելու։ Բայց հենց Վիկտորա Ինգլիշն է, որն իր մտքում մի խորամանկ պլան է մշակում՝ հետապնդելով իր սեփական շահը։ Խոստանալով միանալ կանանց ակումբին՝ Վիկտորիան աղջիկներին առաջադրանք է տալիս՝ հավաքել օգտագործված պահպանակները։ Այգում փնտրտուքներ կատարելիս խմբի առաջնորդ Գլորիան բախվում է Վիկտորիայի ընկերոջը՝ Դերեկին, և նրանք սկսում են մտերմանալ։ Այդ պահից, որը համընկնում է «Դժոխքի շաբաթվա» հետ, Վիկտորիան մարտահրավեր է նետում աղջիկներին, բայց ի վերջո թույլ է տալիս նրանց միանալ խմբին, բայց միայն մրցույթում հաղթելու դեպքում։ Սա զայրացնում է Գլորիային։ Նա նաև որոշում է լքել կանացի ակումբը և թողնել իր ընկերուհուն։ Դերեկն ու Գլորիան խոստովանում են միմյանց հանդեպ ունեցած զգացմունքները։ Գլորիայի նախկին ընկերուհին՝ Քրիստենը, համոզում է նրան վերադառնալ։ Գլորիան և նրա ընկերները վերադառնում են, բայց միայն Վիկտորիային մարտահրավեր նետելու պայմանով։ Նրանք ներխուժում են «Գամմա Գամմա» տուն և գողանում նրա մասնակցությամբ տեսանյութեր և նկարներ, որպեսզի երեկույթի ժամանակ դրանք օգտագործեն նրա դեմ։ Տեսանյութերից մեկում Վիկտորիան բամբասում է իր ընկերուհուց։ Գլորիան պատմում է Վիկտորիային, որ ինքն ու Դերեկը սիրում են իրար։ Վիկտորիան ամաչում ու հասկանում է, թե որքան հեռու է գնացել, ուստի հրապարակայնորեն ներողություն է խնդրում առաջին կուրսեցիներից։ «Գամմա Գամմա» երեկույթն  ավարտվում է ծեծկռտուքով, և Վիկտորիան ասում է, որ իրեն այնքան էր դուր եկել FHM-ի շապիկը, որ գնել է ամսագիրը։ Հաջորդ տարի Գլորիան դառնում է «Գամմա Գամմա»-ի նախագահը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:National Lampoon-ի ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Մայամիի մասին ֆիլմեր
Անտոն Մեծ
Անտոն Մեծ (Սուրբ Անտոն), ճգնավոր-կրոնավոր, Հայ Առաքելական Եկեղեցու տոնելի սուրբ։ Գրիգոր Ա Լուսավորիչը, 302 թ-ին Կեսարիայից Մեծ Հայք գալով, ձեռնադրել և իր հետ բերել է նաև ազգությամբ հույն Անտոն և Կրոնիդես ճգնավորներին։ Անտոնը և Կրոնիդեսը գործել են Տարոնի Իննակընյան բարձունքի Գիսանեի մեհյանի տեղում Գրիգոր Լուսավորչի հիմնած Մշո Սուրբ Կարապետ վանքում։ Այստեղ հաստատել են միաբանական ուխտ, վանահայր նշանակել իրենց աշակերտներից Եպիփանին, որը միաժամանակ Տարոն գավառի առաջնորդ Զենոբ Գլակի տեղապահն էր։ Անտոնը և Կրոնիդեսը շուրջ 15 տարի գործել են Մշո Սուրբ Կարապետի վանքում, ապա մոտ 40 տարի ճգնել շրջակա անտառներում։
Անտոնի գերեզմանը մատնանշվում է Մշո Սուրբ Կարապետ վանքին մերձ մի մատուռում։ Հայ եկեղեցին սուրբ Անտոնի և սուրբ Կրոնիդեսի հիշատակը նշում է Խաչվերացի 5-րդ կիրակիին հաջորդող երկուշաբթի օրը, տոնելի մյուս հայ ճգնավորների հետ։ Թեև չկա նրանց նվիրված առանձին շարական, բայց Յոթը խոտաճարակներին նվիրված շարականում հիշատակվում են նաև նրանք․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցու սրբեր Կատեգորիա:4-րդ դարի քրիստոնեական սրբեր Կատեգորիա:4-րդ դարի հռոմեացիներ Կատեգորիա:Եկեղեցու հայրեր Կատեգորիա:4-րդ դարի քրիստոնեական աստվածաբաններ
Ալմազբեկ Ատամբաև
Ալմազբեկ Շարշենովիչ Ատամբաև (կիրիլիցա՝ Алмазбек Шаршенович Атамбаев, ), ղրղզ քաղաքական գործիչ, Ղրղզստանի Հանրապետության նախագահը 2011 թվականի դեկտեմբերի 1-ից մինչև 2017 թվականի նոյեմբերի 24-ը։ 2010 թվականի սեպտեմբերի 17-ից մինչև 2011 թվականի դեկտեմբերի 1-ը, ինչպես նաև՝ 2007 թվականի մարտի 29-ից մինչև նոյեմբերի 28 զբաղեցրել է երկրի վարչապետի պաշտոնը։ 1999-2011 թվականներին զբաղեցրել է Ղրղզստանի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության ղեկավարի պաշտոնը։
Ծնվել է 1956 թվականին՝ Չուի երկրամասի Արաշան բնակավայրում։ Ավարտել է Մոսկվայի կառավարական ինստիտուտը՝ տնտեսագետի որակավորմամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1956 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 17 ծնունդներ Կատեգորիա:Ղրղզ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պանթյուրքիստներ
Կիրովսկի շրջան (այլ կիրառումներ)
Կիրովսկի շրջան, կարող է վերաբերել՝
Արամ Սաթունց
Արամ Մովսեսի Սաթունց (Սաթյան), հայ խորհրդային կոմպոզիտոր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1975), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից ։
Աշոտ Սաթյանի եղբայրը։
Կենսագրություն
Սովորել է Բաքվի (1938-1941 թթ.) և Երևանի (1944-1947 թվականներ) կոնսերվատորիաներում։
Կիրպիչնի (այլ կիրառումներ)
Կիրպիչնի, կարող է վերաբերել՝