cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մշո ինքնապաշտպանություն
Պատմություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմի հենց սկզբից թուրք կառավարողները ձեռնամուխ եղան հայ բնակչության ոչնչացմանը՝ գլխավոր հարվածն ուղղելով Մուշի և Սասունի դեմ, որոնք հռչակված էին որպես հայ ազգ-ազատագրական շարժման կարևոր կենտրոններ։ Կատարելով թուրք, կառավարության հրահանգները՝ տեղական իշխանությունները զինվորական հրամանատարության հետ մշակեցին և գործողության մեջ դրին գավառի ամբողջ հայության բնաջնջման հրեշավոր ծրագիրը։
1915 թվականի գարնանը թուրքական կանոնավոր զորամասերը քրդական աշիրեթների հետ հարձակվեցին գավառի հայ բնակչության վրա։ Հայերը պատրաստ չէին ինքնապաշտպանության, մանավանդ որ գավառի հայ ղեկավար գործիչներն էլ միակարծիք չէին դիմադրություն կազմակերպելու վերաբերյալ։ Գազանաբար սպանվեցին Ցրոնք, Գոմս, Հերկերտ գյուղերի բնակիչները։ 1899 թվականին Ցրոնք գյուղում տեղի էր կռիվ ունեցել 7 հոգանոց հայ ֆիդայիների խմբի և թուրք զինվորների ու ոստիկանների միջև։ Մուշի հայերին լրիվ բնաջնջումից փրկեց հայ կամավորների ու ռուսական բանակի մոտեցումը, որոնք, հետապնդելով նահանջող հակառակորդին, մայիսի սկզբին հասան Բուլանըխ, ընդհուպ մոտեցան Մուշին։ Թուրքերն ընկան խիստ ծանր կացության մեջ։ Այս պայմաններում առավել վճռականորեն տրամադրված Մուշի հայոց առաջնորդները (Հ. Կոտոյան և ուրիշներ) հնարավոր համարեցին կազմակերպել Մուշի հայոց զինված դիմադրությունը։ Սակայն առաջացած տարաձայնությունների պատճառով պահը բաց թողնվեց։ Շուտով ռազմաճակատում դրությունը փոխվեց, ռուսական բանակը նահանջեց, հայերը վերստին հայտնվեցին կոտորածի վտանգի առջև։
Հունիսի վերջին թուրքական զորքերն անցան հարձակման։ Մշեցիների վիճակը խիստ ծանր էր. թուրքերը գրավել էին քաղաքի բարձունքները, շրջապատել հայկական թաղամասերը։ Սկսվեց հայ բնակչության կոտորածը։ Հուսահատության եզրին հասած հայերը դիմեցին ինքնապաշտպանության, նրանք շտապ կազմակերպեցին մարտական խմբեր, զինվեցին եղած սահմանափակ թվով հրացաններով։ Կռվում էին և տղամարդիկ, և կանայք, ծերերն ու երեխաները մատակարարում էին պարեն, կատարում պաշտպանական այլ աշխատանքներ։
Այլ բնակավայրեր
Նույն բախտին արժանացան Մշո դաշտի շուրջ 100 հայաբնակ գյուղեր։ Մուշի գավառի մի շարք բնակավայրերում (Կառնեն, Ալիջան, Ավրան, Վարդենիս) հայերը մղեցին ինքնապաշտպանական կռիվներ։ Դաժան մարտեր տեղի ունեցան նաև Սբ. Կարապետի շրջանում։ Զիարեթ, Մեղտի, Բաղլու, Սորդար, Թոքլան, Կվարս, Բազու գյուղերի բնակիչները (15-20 հազար մարդ) բարձրացան Սբ. Կարապետի լեռն ու անտառը և դիմադրեցին հարձակվող թշնամուն։
Ինքնապաշտպանության մասնակիցների և խաղաղ բնակչության մեծ մասը նահատակվեց։ Մշեցիների ինքնապաշտպանությունը, որն ընթանում էր խիստ անհավասար պայմաններում, ավարտվեց անհաջողությամբ՝ տալով անհամար զոհեր։
Գրականություն
Կատեգորիա:Սասունի հերոսամարտեր Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանություն Կատեգորիա:Հայկական դիմադրություն Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ Կատեգորիա:Հայ ազատագրական շարժում
Խև (Չոխատաուրի շրջան)
Խև (ხევი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Չոխատաուրի շրջանում։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 205 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։
Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Չոխատաուրի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Հարևան Լանչխութի շրջանով անցնում է Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։
841
Մահեր
Կատեգորիա:841 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ցոլակ
Ցոլակ, հայկական ծագմամբ արական անձնանուն։ Ծագել է հայերեն ցոլ, ցոլալ բառից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Աուդռու (Էստոնիայի շրջան)
Աուդռու շրջան (Audru vald), շրջան Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Աուդռու գյուղական ավանը։
Բնակչություն
2011 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 5369 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 14,17 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի շրջաններ
Իսրայելի տնտեսություն
Իսրայելի տնտեսությունը շուկայական, տեխնոլոգիապես զարգացած, պետական զգալի մասնակցությամբ համակարգ է։ Իսրայելը համարվում է Հարավարևմտյան Ասիայի տնտեսական և արդյունաբերական ամենազարգացած երկրներից մեկը։
Բնութագիր
2015 թվականի հունիս ամսվա դրությամբ Համաշխարհային բանկի «Բիզնեսի կառավարման հեշտություն» և «Համաշխարհային մրցունակություն» համաշխարհային տնտեսական ֆորումի վարկանիշներում երկիրը զբաղեցրել է 53-րդ հորիզոնականը։ Forbes ամսագրի կողմից 2014 թվականի դեկտեմբերին հրապարակված վարկանիշում Իսրայելն աշխարհում 30-րդն էր ։
Իսրայելը նոր ձևավորված ընկերությունների թվով ԱՄՆ-ից հետո երկրորդ երկիրն է և ունի ամենամեծ ներկայացուցչությունը Հյուսիսային Ամերիկայից դուրս գտնվող NASDAQ ընկերության ցանկում ։ Բացի այդ, այն Միջին Արևելքի միակ պետությունն է, որը ցուցակվել է NASDAQ-ում. 61-րդ ընկերություններից 61-ն իսրայելական են (2011 թվականի դրությամբ)։
Իսրայելը հիմնականում ներմուծում է հումք, զենք, կապիտալ ապրանքներ, չմշակված ադամանդներ, վառելիք, հացահատիկ և սպառողական ապրանքներ։
Ծրագրային ապահովման, հեռահաղորդակցության, գիտության առաջադեմ տեխնոլոգիաները երկիրը դարձնում են Միացյալ Նահանգների Կայծքարային հովտի նմանօրինակ։ Ինթել, Մայքրոսոֆթ, Էփլ ընկերություններն իրենց առաջին արտասահմանյան հետազոտությունների և զարգացման կենտրոնները կառուցել են Իսրայելում։ Իսրայելում նաև բացվել են բազմազգ ընկերություններիների այլ բարձր տեխնոլոգիական կենտրոններ` SAP, IBM, Microsoft, Oracle, Dell, Google, Cisco Systems և Motorola   ։ 2007 թվականի հուլիսին ամերիկացի միլիարդատեր Ուորեն Բաֆեթը 4 միլիարդ դոլարով գնել էր իսրայելական Iscar ընկերությունը, որը ԱՄՆ-ից դուրս նրա առաջին ձեռքբերումն էր ։ Միևնույն ժամանակ, ըստ վերլուծաբան Քլայդ Մարկի, իսրայելական տնտեսությունն ինքնաբավ չէ և կախված է Միացյալ Նահանգներից, արտերկրից ռազմական ոլորտին տրամադրվող սուբսիդիաներից և աջակցությունից։ Իսրայելը գլխավորում է Միացյալ Նահանգներից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ստացված ընդհանուր օգնությունը։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Իսրայելն ԱՄՆ-ի կողմից ստացել է ամենաշատ օգնությունը։
2011 թվականին ԱՄՆ-ից ստացել է 3,029 միլիարդ դոլար, որից 3,0 միլիարդ դոլարը՝ պաշտպանական ծախսերի համար ։ ԱՄՆ-ի օգնությունը կազմում է բյուջեի 4,4 և երկրի ՀՆԱ-ի 1,2 %-ը։ Ընդհանուր առմամբ, 1949 թվականից ի վեր Իսրայելը միայն ԱՄՆ-ից և Գերմանիայից ստացել է ավելի քան 151 միլիարդ դոլար (առանց գնաճի հաշվարկման) ։
Մակրոտնտեսական ցուցանիշներ
2007 թվականին ըստ ՀՆԱ-ի Իսրայելն աշխարհում զբաղեցրել է 44-րդ տեղը (232,7 միլիարդ դոլար), որի բնակչությունը կազմում էր ընդամենը 7,1 միլիոն մարդ, իսկ ըստ մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի աշխարհում 22-րդը (33,299 դոլար) ։ 2010 թվականին Իսրայելը դարձել է Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության անդամ, որը նպաստում է ժողովրդավարական սկզբունքներին հավատարիմ և ազատ շուկայի տնտեսության քաղաքականություն վարող երկրների միջև համագործակցությանը։ Այս կազմակերպությունն ընդգրկում է աշխարհի ամենազարգացած երկրները։
2007 թվականին պետական բյուջեն կազմել է 321,5 միլիարդ շեկել, որից օգտագործվել է 96 տոկոսը։ Չվճարված հարկերի տեսքով պետական պարտքերը կազմել են 16 միլիարդ շեկել։
ՀՆԱ
Իսրայելի համախառն ներքին արդյունքը (ՀՆԱ) 2011 թվականին կազմել է ավելի քան 239,8 միլիարդ ԱՄՆ դոլար (2008 թվականին՝ 206 միլիարդ, 2007 թվականին՝ 198 միլիարդ) ։
ՀԱԱ
Համախառն ազգային արյունքը (ՀԱԱ) 2018 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ. մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ = 4.019 ԱՄՆ $, իսկ գնողունակության համարժեքությունը՝ 41.020 ԱՄՆ $։
Արդյունաբերություն և էներգետիկա
Արդյունաբերական արտադրության կառուցվածքում գերակշռում են բարձր տեխնոլոգիական, թղթի և փայտի արտադրանքները, պոտաշը և ֆոսֆատները, թեթև արդյունաբերությունը, ըմպելիքները, ծխախոտը, ուտիչ նատրը, ցեմենտը, շինարարությունը, մետաղական արտադրանքները, քիմիական նյութերը, պլաստիկը, ալմաստի վերամշակումը, տեքստիլները, կոշիկները։
Քիմիական նյութերը կազմում են Իսրայելի ամբողջ արդյունաբերական արտադրանքի շուրջ 14%-ը։
Պետությունը սուբսիդավորում է հետազոտություններով և նոր տեխնոլոգիաների ներդրմամբ զբաղվող ձեռնարկություններին՝ հատկացնելով տարեկան մոտ 400 միլիոն դոլար ։ Արդյունաբերության և առևտրի նախարարությունում գործում է գլխավոր գիտական բյուրո։
Էլեկտրաէներգիա
Իսրայելական էլեկտրական ցանցի անվանական լարումը 230 վոլտ այլընտրանքային հոսանք է`50 հերց հաճախականությամբ։
Մինչև 1989 թվականը Իսրայելը և Պաղեստինի իշխանությունը օգտագործում էին իրենց սեփական «Տիպ H» վարդակները, որն անհամատեղելի է այլ երկրներում արտադրված վարդակների հետ։
1989 թվականին այս ստանդարտը վերանայվել է և Իսրայելն այժմ օգտագործում է խրոցներ և վարդակներ, որոնք «C» տեսակի» վերափոխություն են։ Վարդակներն ունեն երեք բույն։ Խրոցակները հնարավոր է միացնել ինչպես երեք, այնպես էլ երկու առանցքներով։ Ժամանակակից վարդակները հարմարեցված են օգտագործելու ինչպես հնացած (տիպ H), այնպես էլ ժամանակակից (տիպ C) վարդակներ։ Վարդակի կառուցվածքը և անվանական լարման մի փոքր տարբերությունը թույլ են տալիս օգտագործել նախկին ԽՍՀՄ երկրներից բերված էլեկտրական սարքավորումներ ։
Տրանսպորտ
Երկաթուղիների ընդհանուր երկարությունը 853 կմ է։ Հետագծի լայնությունը` 1435 մմ։ Երկիրն ունի 53 օդանավակայան։ 3 օդանավակայաններ՝ Էյլաթը, Լոդը և Օվդան (Ուվդա) միջազգային են։ Գազատարների ընդհանուր երկարությունը 160 կմ է, նավթատարներինը` 442 կմ։ Գործող չորս նավահանգիստները գտնվում են Աշդոդում, Հադերայում, Էյլաթում և Հայֆայում։ 2007 թվականի սեպտեմբերի 6-ից Հայֆայում գործում է երկրում առաջին մասնավոր նավահանգիստը։ Ավտոբուսների երթևեկության գծերը միացնում են գրեթե բոլոր բնակավայրերը։ Ներկայումս ավտոբուսները հասարակական տրանսպորտի հիմնական ձևն են ։ 2001 թվականին իսրայելական ամենամեծ ավտոբուսային ընկերությունը՝ Էգեդը աշխարհում մեծությամբ երկրորդն էր ։ Ավտոբուսների երկրորդ խոշոր ընկերությունը Դանն է։ Իսրայելում տրանսպորտը չի աշխատում շաբաթ օրերին (ուրբաթ երեկոյից մինչև շաբաթ երեկո)։ Բացառություն են կազմում ներքին թռիչքները Էյլաթում, Հայֆայում և Նազարեթ Իլիտում, ինչպես նաև տաքսիները, որոնք միշտ են աշխատում։ Հայֆայում գործում է աշխարհի ամենափոքր մետրոն՝ Կարմելիտը ։
Նախապատրաստական աշխատանքներ են տարվում Թել Ավիվի թեթև երկաթուղային տրանսպորտի համակարգի կառուցման ուղղությամբ։ 2011 թվականին Երուսաղեմում բացվել է Իսրայելում առաջին արագընթաց տրամվայ համակարգը։ Հայֆան ունի տրանսպորտային այնպիսի ռեժիմ, ինչպիսին է Մետրոնիտը ։
Կապ
Իսրայելի կապի նախարարությունը կապի ոլորտում գործող բոլոր կազմակերպությունների գործունեության կարգավորողն է։
Հեռախոսային կապ
Երկրի ներսում ֆիքսված հեռախոսային հաղորդակցությունն իրականացնում են տարբեր ընկերություններ.
Իսրայելում բջջային հեռախոսակապն իրականացնում են հետևյալ ընկերությունները. Իսրայելում բոլոր հեռախոսահամարները յոթանիշ են։
Ֆինանսական հատված և առևտուր
2009 թվականի սեպտեմբերին ոսկեարժութային պահուստները կազմել են 55 միլիարդ դոլար։ 2005 թվականին Իսրայելի արտաքին պարտքը հասել է 74,4 միլիարդ դոլարի։
Իսրայելը ԱՀԿ անդամ է և ԵՄ-ի ու ԱՄՆ-ի հետ ունի նաև ազատ առևտրի համաձայնագրեր։ Սա փոխհատուցում է մերձավոր արևելյան շատ շուկաներ մուտքի բացակայությունը։ Երկար տարիներ իսրայելական տնտեսության հիմնական խնդիրը առևտրի բացասական մնացորդն է։ 1990-ականներից արտահանումը դիվերսիֆիկացված է։
Բանկեր
Վարկային և բանկային համակարգը ղեկավարում է Իսրայելի բանկը, որը հիմնադրվել է 1954 թվականին։ 1990-ականների վերջին կառավարությունը սեփականաշնորհել է երկրի երեք խոշորագույն բանկերը՝ «Լեումի լե Իսրայել», «Ապոալիմ» և «Դիսկոնտ լե Իսրայել» բանկերը ։
2008 թվականի դրությամբ Իսրայելն ունի բազմաթիվ առևտրային (ինչպես տեղական, այնպես էլ արտասահմանյան մասնաճյուղեր), հիփոթեքային և ներդրումային բանկեր։ Բանկային համակարգը բնութագրվում է մասնագիտացման բարձր մակարդակով ։
Արտասահմանյան բանկերի ներկայացուցչություններն Իսրայելում.
Իսրայելական բանկերի որոշ մասնաճյուղեր բաց են կիրակիից հինգշաբթի օրերին՝ 8։30-13։00-ը, երկուշաբթի և հինգշաբթի`16։ 00-18։30-ը։ Բանկի մասնաճյուղերի մյուս մասը բաց է երկուշաբթիից հինգշաբթի օրերին` 8։30-13։ 00-ը, երկուշաբթի և հինգշաբթի` 16։00-18։ 30-ին, իսկ ուրբաթ օրերին` 8։30-12։30։ Տոների նախօրեին բանկերը բաց են 8։30-12։00-ը։ Տոնական օրերին բանկերը փակ են։ Վերջերս բանկերի մեծ մասը չի գործում կամ ուրբաթ կամ կիրակի օրերին։
Արժույթ
'''
1985 թվականի սեպտեմբերի 4-ից Իսրայելում արժույթը նոր շեկելն է, լրիվ անվանումը՝ նոր իսրայելական շեկել (שקל חדש, New Israeli Sheqel)։ Սիմվոլներ՝ <font size=+3>₪, '''NIS։
2003 թվականի հունվարի 1-ից նոր շեկելն ազատ փոխարկելի արժույթ է։
Արտարժույթը կարելի է փոխանակել բանկերում, փոստային բաժանմունքներում և մասնագիտացված առևտրային փոխանակման կետերում ։ Բազմաթիվ մեծածախ առևտրի կետերում, առևտրային ընկերություններում և հյուրանոցներում վճարման համար ընդունվում է ազատ փոխարկելի արժույթ (նախապատվությունը տրվում է ԱՄՆ դոլարին և եվրոին) և ԱԱՀ չի գանձվում։ Զբոսաշրջիկները ազատվում են ԱԱՀ-ի վճարումից, որը վերադարձվում է մեկնարկային կետերում անդորրագիրը ստանալու պահին։ Շատ խանութներում և տրանսպորտում, փողոցում և շուկաներում վճարումը կատարվում է միայն շեկելով։
Աշխարհի առաջատար վճարային համակարգերի վարկային քարտերն ընդունվում են գրեթե ամենուր։ Բանկոմատները տարածված են ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսրայել Կատեգորիա:Իսրայելի տնտեսություն
Ատարշա
Ատարշա (Атарша, Атарша), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 441 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի բնակավայրեր
851
Մահեր
Կատեգորիա:851 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Կորժովկա (գյուղ, Նեմիրովի շրջան)
Կորժովկա (Коржівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1947 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կորժովկա գյուղում բնակվում էր 253 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1558 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 162,39 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1947 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մոնտեյ (Ավերոնի գավառ)
Մոնտեյ (Monteils), համայնք Ֆրանսիայի Օքսիտանիա երկրամասի Ավերոն գավառում ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 313 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 211-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 102։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 67,4 %։ 211 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 194 անձ (106 տղամարդ և 88 կին)։ Գործազուրկ են եղել 17 անձ (5 տղամարդ և 12 կին)։ 102 անաշխատունակներից 37-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 39-ը` թոշակառուներ, իսկ 26-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
FutureSex/LoveSounds
«FutureSex/LoveSounds», ամերիկացի երգիչ Ջասթին Թիմբերլեյքի երկրորդ ստուդիական ալբոմն է։ Թողարկվել է 2006 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Jive Records և Zomba Group of Companies լեյբլի կողմից։ Ալբոմի երգերի մեծ մասի հեղինակները և պրոդյուսերներն են Ջասթին Թիմբերլեյքը, Թիմբալենդը և Դանյան։ Չնայած ալբոմի երգերի թեմաները իրենց բովանդակությամբ բավականին նմանություն ունեն նրա դեբյուտային՝ «Justified» ստուդիական ալբոմի հետ, սակայն «FutureSex/LoveSound» ալբոմը բազմաժանր է։ Ալբոմի հիմնական ժանրերն են R&B և փոփ, սակայն այն նաև ներառում է տեխնո, ֆանկ և ռոք ժանրերի տարեր։
Ալբոմը ներառում է 6 սինգլ, որոնք ունեցել են բավականին մեծ հաջողություն տարբեր հիթ շքերթներում։ «SexyBack», «My Love» և «What Goes Around... Comes Around» սինգլները, բավականին երկար ժամանակ չեն իջել Billboard-ի հիթ շքերթների առաջին հորիզոնականներից։ Ալբոմը հիմնականում դրական արձագանքներ է ստացել երաժշտական քննադատների կողմից։ Rolling Stone ամսագիրը ալբոմին տվել է 46-րդ հորիզոնականը 2000-ականների լավագույն ալբոմների իր ցանկում։ Գրեմմիի 49-րդ մրցանակաբաշխությունում ալբոմը առաջադրվել է մի քանի անվանակարգում, այդ թվում «Տարվա ալբոմ» և «Լավագույն փոփ վոկալ ալբոմ»։ Ամբողջ աշխարհում ալբոմը ունեցել է 10 միլիոն օրինակի վաճառք, որից միայն 4 միլիոնը Միացյալ Նահանգներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2006 ալբոմներ Կատեգորիա:Ջասթին Թիմբերլեյքի ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ Կատեգորիա:Billboard 200 գլխավորած ալբոմներ
Աստերոիդների ցանկ (120001-120100)
Աստերոիդների ցանկ (119901-120000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (120101-120200)
Սումակ
Սումակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գյոզալդարայի գավառակում։ Գտնվում էր Բիթլիս քաղաքից 15 կմ հյուսիս-արևելք՝ Գյոզալդարա գետի վերին հոսանքի աջակողմյան շրջանում։
Նշված է Կովկասի 5 և 10 վերստանոց քարտեզներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վահագն Վիշապաքաղի հուշարձան (Երևան, Վաղարշյան փողոց)
Վահագն Վիշապաքաղի հուշարձան, գտնվում է Երևանի Արաբկիր համայնքում՝ Վաղարշյան փողոցի թիվ 12 շենքի բակում։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1985 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Վահագն Վիշապաքաղի մեկ այլ հուշարձան գտնվում է Երևանում` Ծովակալ Իսակովի պողոտայի և Սեբաստիայի փողոցի խաչմերուկի հատվածում (քանդակագործ՝ Կառլեն Նուրիջանյան)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Չուդին (գյուղ, Ռոդոմիշլինսկի շրջան)
Չուդին (Чудин), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չուդին գյուղում բնակվում էր 346 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1326 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 260,94 մարդ/կմ²։
Կոպցևի Խուտորա
Կոպցևի Խուտորա (Копцевы Хутора), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի բնակավայրեր
Անդրանիկ Օզանյանի հուշարձան (Վառնա)
Անդրանիկ Օզանյանի հուշարձան, գտնվում է Բուլղարիայի Վառնա քաղաքի Գալաթա թաղամասում, որը կրում է Զորավար Անդրանիկի անունը։
Պատմություն
Հուշարձանն ունի 6 մետր բարձրություն, տեղադրվել է 2011 թվականին ։ Հուշարձանի բացման արարողությանը մասնակցել են Բուլղարիայի հասարակական ու քաղաքական մի շարք գործիչներ, Բուլղարիայի հայերի միության նախագահ և Զորավար Անդրանիկի թոռ Վարդան Նռանյանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի հուշարձաններ
Կապո դ’Օռլանդո
Կապո դ’Օռլանդո (Capo d'Orlando) կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Մեսինա գավառում։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1920 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
861
Մահեր
Կատեգորիա:861 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Անդրանիկ Օզանյանի հուշարձան (այլ կիրառումներ)
Անդրանիկ Օզանյանի հուշարձան կարող է նշանակել՝
(2259) Սոֆիևկա
(2259) Սոֆիևկա (Sofievka), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի հուլիսի 19-ին Բելլա Բուրնաշևայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,293722 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8661 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7214 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1268,85 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,283722 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,69° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1971 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Բելլա Բուրնաշովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կրոնեկերի սիմվոլ
Կրոնեկերի սիմվոլ (կամ Կրոնեկերի դելտա), տարրերի հավասարության ինդիկատոր։ Երկու ամբողջ թվերից բաղկացախծ ֆունկցիա է, որը հավասար է 1-ի, եթե թվերը հավասար են, իսկ մնացած դեպքերի համար ՝ 0 է ։ Օրինակ,, но.
Գործածում
Գծային հանրահաշվում Կրոնեկերի սիմվոլը կարող է օգտագործվել օրթոգոնալ բազիսի պայմանը նկարագրելու համար, ինչպես նաև երկակի բազիսը որոշելու համար , որտեղ փակագծերում ներկայացված է Սկալյար արտադրյալը, ինչպես նաև n չափի միավոր մատրիցան նկարագրելու համար՝ ( \delta_{ij} միավոր մատրիցայի տարրերն են)։
Թենզորական հաշվում Կրոնեկերի սիմվոլը սովորաբար մեկնաբանվում է որպես միավորային տենզոր ։ Մասնավորապես, օգտագործվում են տարբեր գրություններ նրա պատկանելիությունը որոշակի տենզորի տեսակի ընդգծելու համար, համապատասխանաբար կրկնակի կովերեներտի, մեկ կովերենտի և մեկ հակակովերենտ և երկու հակակովերենրի։ Կարևոր է նշել, որ ինդեքսը բարձրացնելուց կամ իջեցնելուց հետո նույն տառով տենզորը նշելու սովորույթը չի վերաբերում Կրոնեկերի դելտային։ Ընդհանրապես այլ կերպ ասած   չեն ներկայացնում նիևնույն տենզորը (բացառությամբ օրթոգոնալ բազիսի, որը հանդիսանում է օրթոգոնալ բազիսը ամբողջից տարանջատող հատկություն) ։
Այն կարող է գործածվել նաև սահմանմանը համապատասխան տարբեր արդյունքներ նկարագրելու համար կամ էլ պայման հանդիսանալ մյուս ենթատեքստերում։
Պատմություն
Սիմվոլը (նշան) ներկայացվել է Կրոնեկերի կողմից 1866 թվականին :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական նշագրում Կատեգորիա:Տարրական ֆունկցիաներ
Հեռավոր Կուլդոս
Հեռավոր Կուլդոս (Дальний Кулдос), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում և Նովոսիբիրսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ինյա գետի ձախ ափին՝ 581 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 17 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ինյա գետ, գետի ենթաավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Նարին (գետ)
Նարին, գետ Միջին Ասիայում, Սիրդարյայի աջ կազմարարը։ Երկարությունը 807 կմ է, ավազանը՝ 59,1 հազար քառ.կմ։ Սկիզբ է առնում Կենտրոնական Տյան Շանի սառցադաշտերից։ Սնումը ձնասառցադաշտային է։ Տարեկան միջին ծախսը Ուչկուրգանի մոտ 429 խոր. մ/վրկ է, առավելագույնը՝ 2880 խոր. մ/վրկ։ Վարարում է մայիսին։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման համար։ Նարինից սկիզբ է առնում Ֆերգանայի Մեծ ջրանցքը։ Նարինի վրա են Տոկտոգուլի, Ուչկուրգանի և Կուրպսայի ՋրԷԿ-ները, ափին՝ Նարին, Տաշ-Կումիր, Ուչկուրգան քաղաքները։
Տես նաև
Կատեգորիա:Միջին Ասիայի գետեր Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր
Ասեքսուալություն
Ասեքսուալություն, սահմանում կամ ինքնասահմանում այն մարդկանց, որոնք սեռական հրապուրանք, գրավչություն և/կամ ցանկություն գրեթե կամ ընդհանրապես չեն զգում ոչ մի սեռի մարդու նկատմամբ    ։
Քննարկում
Ասեքսուալությունը որպես սեռական կողմնորոշում հասկանալու համար  շատ կարևոր է սեռական գրավչությունը չխառնել սեռական գրգռվածության, սեռական ցանկության, լիբիդոյի, սեռական վարքագծի հետ։ Անսեռական մարդկանց սեռական օրգանները կարող են սովորականի պես գրգռվել, ինչպես նաև նրանք կարող են սեռական ցանկություն ունենալ (չուղղված դեպի որևէ այլ մարդու), ինքնաբավարարվել կամ սեռական կյանքով ապրել (օրինակ՝ իրենց կողակցին բավարարելու և/կամ հղիացնելու/հղիանալու նպատակով) ։
Բացի սեռական գրավչությունից մարդն ունակ է զգալու, բայց ոչ միշտ է զգում նաև ռոմանտիկ գրավչություն, մտավոր/ինտելեկտուալ, գեղագիտական/էսթետիկ, զգայական (sensual), զգացական/էմոցիոնալ, հոգեվոր ու էլի մի շարք այլ գրավչության տեսակներ։
Վելյակյուլա (գյուղ, Օռիսաառե շրջան)
Վելյակյուլա (Väljaküla), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Օռիսաառե շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Օռիսաառե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կորովայնա
Կորովայնա (Коровайна), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կորովայնա գյուղում բնակվում էր 123 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,64 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 192,19 մարդ/կմ²։
Dost TV
Dost TV, թուրքական մասնավոր հեռուստաալիք, ներկայացնում է հիմնականում կրոնական ուղղվածության հաղորդումներ։ Հիմնվել է 2005 թվականին, հեռուստակենտրոնը գտնվում է Անկարայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Թուրքալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Կրոնական հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Թուրքիայի շուրջօրյա լրատվական հեռուստաընկերություններ
Սուրբ Ստեփանոսի մայր տաճար
Սուրբ Ստեփանոսի մայր տաճար (Stephansdom, խոսակցական լեզվով՝ Steffl), կաթոլիկ տաճար, Ավստրիայի ազգային խորհրդանիշը, մայրաքաղաք Վիեննայի գլխավոր տաճարը և խորհրդանիշը ։ Կարդինալ արքեպիսկոպոսի նստավայրը։ Գտնվում է հին քաղաքի կենտրոնական մասում, Սուրբ Ստեփանոսի հրապարակում։
Շտեֆանսդոմը մշակութային նշանակության կառույց է։ Գործող եկեղեցի է, ուր ամեն օր ժամերգություններ են տեղի ունենում. աշխատանքային օրերին՝ առավոտյան ժամը 7-ին, իսկ հանգստյան օրերին` առավոտյան ժամը 10-ին։ Պատարագները մատուցվում են բոլոր եկեղեցական տոներին. Սուրբ Ծնունդ, Զատիկ, Սուրբ Երրորդություն և այլն։ Այդ օրերին ավստրիացիները մի առանձնահատուկ գեղեցկությամբ են զարդարում եկեղեցին։ Տաճարի հարավային աշտարակը, որն ունի 137 մետր բարձրություն, համարվում է գոթական ճարտարապետական ոճի գլուխգործոց։ Տաճարի արևմտյան ճակատը (հսկայական դարպասներն ու երկու հեթանոսական աշտարակները) եվրոպական արվեստի գլուխգործոցներ են, որոնք գերակայել են Ավստրիայի ճարտարապետության մեջ սկսած 950 թվականից մինչև 1200 թվականը։
Պատմություն
Առաջին կառույցը գտնվել է քաղաքի սահմաններից դուրս, և միայն 1137 թվականին է սկսել գործել որպես եկեղեցի։ 1147 թվականից տաճարը օծվել է որպես եռանավ ռոմանական բազիլիկ և կոչվել է Շտեֆանսդոմ` ի պատիվ սուրբ Ստեփանոսի։ Այդ մասին առաջին գրավոր հիշատակումն արվել է 1221 թվականին։ Այժմեական տեսքը ստացել է 1511 թվականին։ Պատմության ընթացքում տաճարի հյուսիսային աշտարակի ձևափոխման բազում առաջարկներ են արվել, սակայն տաճարը մնացել է իր ասիմետրիկ ուրվագծով։ Այսօրվա Շտեֆանսդոմն ունի գրեթե նույն տեսքը, ինչ XVI դարի կեսերին։
Շինարարություն
1137 թվականին մարքիզ Լեոպոլդ IV -ը Ռեգիմարի՝ Պասաուի եպիսկոպոսի հետ հիմնադրել են առաջին եկեղեցին։ Ռոմանական ոճով բազիլիկի շինարարությունը ավարտվել է 1147 թվականին ։ 1230-1245 թվականներին այն ընդարձակվել է դեպի արևմուտք, այդ ժամանակվանից պահպանվել է տաճարի արևմտյան պատը՝ շքամուտքով և զույգ աշտարակներով, որոնք հետագայում վերակառուցվել են գոթական ոճով (աշտարակները վերակառուցվել են հռոմեական քանդված տաճարների քարերով, դրա համար այն երբեմն անվանում են հեթանոսական)։ 1258 թվականին առաջին եկեղեցին այրվել է ։
Ատեմար
Ատեմար (Атемар), գյուղ Ռուսաստանի Մորդովիա հանրապետության Լյամբիրսկի շրջանի կազմում։
Սուրբ Ստեփանոսի մայր տաճար
Շինարարություն
1263 թվականին նրա տեղը կառուցվել է երկրորդ եկեղեցին, նույնպես ռոմանական ոճով, տաճարի օծման օրը՝ ապրիլի 23-ը, տոնական օր է նաև հիմա։
Ատեմար
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր ավելին քան 4000 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մորդովիա հանրապետության Լյամբիրսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1638 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սուրբ Ստեփանոսի մայր տաճար
Շինարարություն
1359 թվականի ապրիլի 7-ին հերցոգ Ռուդոլֆ IV-ի հովանավորությամբ սկսվում են տաճարի ընդլայնման աշխատանքները արդեն գոթական ոճով։ Մասնավորապես հավելվեցին հարավային աշտարակն ու հարավային նավը։ 1433 թվականին ավարտին հասցվեց հարավային աշտարակի կառուցումը։ Տաճարի ընդլայնման և վերանորոգման աշխատանքները շարունակվեցին 100 տարի` մինչև 1523 թվականը։ Այդպիսով, ռոմանական երկայնաձիգ նավի շուրջ շարվում են նոր, գոթական ոճի պատեր։
Ինտերիեր
Երեք դար շարունակ Սուրբ Ստեփանոսի եկեղեցին գործել է որպես ծխական եկեղեցի։ 1469 թվականին, Ֆրիդրիխ III -ի օրոք, Սուրբ Ստեփանոսի եկեղեցին դառնում է մայր տաճար, 1513 թվականին տաճարում տեղադրվում է երգեհոն։
XVI-XVII դարերում, ռեֆորմացիայի և ավստրո-թուրքական պատերազմի պատճառով, տաճարը գրեթե փոփոխության չի ենթարկվում։ Այդ ժամանակահատվածում տաճարի ինտերիերը հարմարեցվում, վերափոխվում է բարոկկո ոճի ։
1945 թվականի հրդեհը և վերակառուցումը
Տաճարը չի տուժել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ռմբակոծություններից։ Վիեննայից նահանջելու ժամանակ Զեպպ Դիտրիխը գերմանական հրետանուն հրամայում է ոչնչացնել Վիեննայի կենտրոնը սակայն հրամանը չի կատարվում ": 1945 թվականի ապրիլի 11 -ին տեղաբնակները այրում են կողոպտված կրպակները, հաջորդ օրը կրակը տարածվում և հասնում է տաճարին ։ Կրակից տանիքը փլվում է, ամենամեծ զանգը պոկվում և ընկնում է Հյուսիսային աշտարակի մեջ, որի արդյունքում կոտրվում է, ինտերիերը գրեթե ամբողջությամբ ավերվում է, այրվում է երգեհոնը։ Կրակից փրկվում են աղյուսե սարկոֆագով պաշտպանված արժեքավոր մասունքները։ Տաճարը վերականգնվում է կամավորների ջանքերով։ 1948 թվականի դեկտեմբերի 19 -ին վերականգնվում է գլխավոր նավի տանիքը, 1952 թվականի ապրիլի 23-ին (տաճարի 689 ամյակին) վերսկսվում են եկեղեցական արարողությունները։ Հետպատերազմյան վերականգնումը ավարտվում է 1960 թվականին։ 1980-ական թվականներից սկսվում է մեծամաշտաբ վերականգնողական աշխատանքների երկրորդ փուլը, որը շարունակվում է մինչև օրս։
Չափերը
Հաբսբուրգների կառավարման ժամանակաշրջանում Ավստրո-Հունգարական կայսրությունում ոչ մի եկեղեցի Սուրբ Ստեփանոսի տաճարի հարավային աշտարակից չպետք է բարձր լիներ ։
Տանիքը
Գլխավոր նավի տանիքի երկարությունը 110 մետր է, տանիքի թեքությունը որոշ հատվածներում հասնում է 80° -ի, այսպիսի թեքության պայմաններում անձրևաջրերը արդյունավետորեն լվանում են կղմինդրե տանիքը, իսկ հազվադեպ պատահող ձյունը, չմնալով տանիքին, թափվում է ցած։ Վիթխարի մոզայիկ տանիքը կառուցված է 230,000 գունավոր կղմինդրից։ Տանիքի մոզայիկ պատկերներից են երկգլխանի արծիվը` Վիեննայի ու Ավստրիայի զինանշանը ։
Զարդարանքը
Տաճարի գեղարվեստական հարստությունը հսկայական է. տաճարի ներսում մեծ քանակությամբ արվեստի և կրոնական նշանակության եզակի առարկաներ կան` միջնադարյան քանդակներ, մասամբ պահպանված վիտրաժներ, տապանաքարեր և այլն։ Այստեղ կարելի է տեսնել նաև կտորի երկարության և հացի քաշի չափման համար նախատեսված պարագաներ, որոնցով միջնադարյան յուրաքանչյուր առևտրական կարող էր ստուգել իր գնածը։
Գլխավոր շքամուտքի մոտ, «ռոմանական պատին» (շքամուտքը ավանդական գոթական ոճով է) զետեղված են
Երգեհոնները
Նոր մեծ երգեհոնը, որը տեղադրվել է 1960 թվականին, փոխարինել է 1945 թվականի հրդեհի ժամանակ ոչնչացված երգեհոնին ։ Ունի 125 ստեղնաշարք և 10 հազար երգեհոնային փող։ Այս երգեհոնը Ավստրիայում ամենամեծն է։ Տաճարում ընդհանուր առմամբ կա երեք փողավոր երգեհոն, բոլորն էլ կառուցված են ավստրիական «Rieger» կազմակերպության կողմից։ Պատարագների ժամանակ օգտագործվում է «միջին երգեհոնը»։
Զանգերը
Զանգակատանը ընդհանուր առմամբ կա 23 զանգ, որոնցից 20-ը գործածվում են, յուրաքանչյուրն ունի իր դերը։ Հյուսիսային աշտարակի մեծ զանգը՝ Պումմերինը, որը կշռում է 21 383 կգ, տեղադրվել է 1957 թվականին, այն տարվա ընթացքում ղողանջում է տասնմեկ անգամ, երկրի կարևոր տոների ժամանակ (տաճարի օծման օրը՝ ապրիլի 23-ին, Ամանորի գիշերը) ։ Պումմերինը մեծությամբ երկրորդն է Եվրոպայում՝ Քյոլնի տաճարից հետո։
Ամբիոնը
Փորագրազարդ ամբիոնը ստեղծվել է XV դարում, վերագրվում է Նիկոլաուս Գերհարդին։ Այն զարդարված է առաջին չորս եկեղեցու ուսուցչի՝ Ավրելիոս Օգոստինիոսի, Ամբրոսիոս Մեդիոլանցու, Հիերոնիմոսի, Գրիգոր I-ի քանդակներով։ Ամբիոնի ներքևի մասում քանդակագործի ինքնադիմաքանդակն է, որը պատուհանից դուրս է նայում։ Աստիճանների բազրիքը զարդարված է երևակայական դոդոշների և մողեսների զարդաքանդակների հաջորդականությամբ (բարու և չարի պայքարի այլաբանություն)։
Դամբարանները
Տաճարը բաղկացած է եպիսկոպոսական առանձին վեց մատուռներից, այն կանգնած է ստորգետնյա գերեզմանատան, կատակոմբաների վրա, որտեղ 18-րդ դարից հուղարկավորվել է մոտ 11 հազար մարդ։ Տաճարի ներսում հուղարկավորված են`
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիեննայի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Ռոմանական ճարտարապետություն
Պոնտի Նովայի գավառ
Պոնտի Նովայի գավառ (Microrregião de Ponte Nova), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Մինաս Ժերայսի նահանգի մեջ։ Մտնում է Կամպու դաս Վերտենտիս մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 186 801 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 4874,814 կմ²։ Բնակչության խտությունը 38,3  մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի գավառներ
Տախոգեներատոր
Տախոգեներատոր (էկօգ — արագություն և գեներատոր), տախոդինամո, էլեկտրական գեներատոր, որը մեխանիկական պտույտի հաճախականությունը փոխակերպում է էլեկտրական ազդանշանի։ Տարբերում են փոփոխական հոսանքի սինխրոն ու ասինխրոն (առավել տարածված) տախոգեներատորներ և հաստատուն հոսանքի տախոգեներատորներ։ Վերջիններս ոչ մեծ կոչեկտորային մեքենաներ են, որոնցում գրգռման հոսքն ստեղծվում է հաստատուն մագնիսով կամ անկախ Փաթույթով։ Տախոգեներատորները կիրառվում են որպես պտտման հաճախականության էլեկտրական տվիչներ՝ ավտոմատիկայի տարբեր սարքերում, հաշվողական տեխնիկայի էլեկտրամեխանիկական սարքերում։
Կատեգորիա:Էլեկտրամեխանիկա Կատեգորիա:Չափիչ սարքեր Կատեգորիա:Էլեկտրական գեներատորներ
881
Մահեր
Կատեգորիա:881 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Սուրեն (Բիթլիսի գավառ)
Սուրեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում ։
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Խիդիսթավ (Չոխատաուրի շրջան)
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 230 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Չոխատաուրից հեռու է 7 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 303 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։
Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Չոխատաուրի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Հարևան Լանչխութի շրջանով անցնում է Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Չոխատաուրի շրջան
Պրոպերցիա դե Ռոսի
Պրոպերցիա դե Ռոսի (Properzia de' Rossi, ), 16-րդ դարի իտալացի կին քանդակագործ։
Կենսագրություն
Պրոպերցիան ծնվել է Բոլոնիայում, նոտար Ջովաննի Մարտինո Ռոսի դա Մոդենի ընտանիքում ։ Ինչպես վերածննդի դարաշրջանի բոլոր կանայք, Պրոպերցիա դե Ռոսին սովորել է նկարչություն, երաժշտություն, պար, պոեզիա և դասական գրականություն։ Նրա նկարչության ուսուցիչը Մարկանտոնիո Ռայմոնդին էր ։ Երկար ժամանակ Պրոպերցիան չէր կարողանում կողմնորոշվել՝ արվեստի որ ուղղությանն առաջնահերթություն տալ։ Այդ ժամանակ նա սկսեց ծիրանի, դեղձի և բալի կորիզների վրա փորագրել փոքրիկ, բայց հնարամիտ մանրանկարներ ։ Այդ աշխատանքների հիմնական թեմատիկան կրոնական էր, իսկ առավել հայտնի գործերից մեկը Քրիստոսի խաչելությունն էր, որ փորագրվելէր դեղձի կորիզի վրա։ Չնայած նրա կողմից նկարչությունից քանդակագործությանը անցնելու ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ, բայց ակնհայտ է, որ դա տեղի է ունեցել 16-րդ դարի 20-ական թվականներին, ըստ փաստաթղթերի այդ ժամանակ նա առաջին անգամ մասնակցել է Բոլոնիայի եկեղեցու գլխավոր զոհասեղանի գեղազարդման մրցույթին ։
Ստեղծագործական ուղի
Գեղագիտական տաղանդից բացի Պրոպերցիան հայտնի էր իր խելացիությամբ, գեղեցկությամբ և երաժշտական տաղանդի շնորհիվ։ Սակայն, քանի որ Պրոպերցիան ծագումով նկարիչների կամ քանդակագործների ընտանիքից չէր, սա լրացուցիչ արգելք էր ստեղծում նրա համար որպես քանդակագործի (հատկապես մարմարով աշխատող)։ Առավել ևս, որ կին քանդակագործներն այդ ժամանակ հազվադեպ էին հանդիպում, քանի որ այն համարվում էր տղամարդու մասնագիտություն։ Չնայած դրան, դե Ռոսիին հաջողվեց ընդունվել Բոլոնիայի համալսարան և հաջողությամբ ավարտել այն ։ Դե Ռոսին այն չորս կանանցից մեկն էր, ում Ջորջո Վազարին ընդգրկեց իր «Հռչակավոր գեղանկարիչների, քանդակագործների և ճարտարապետների կենսագրության մեջ» ։
Աշխատանք մարմարով
Երեսուն տարեկանում դե Ռոսին սկսեց աշխատել մեծ մասշտաբներով։ Նա հայտնի դարձավ իր մարմարե դիմանկարային կիսանդրիներով, ինչը նրա համար մեծ հեղինակություն ապահովեց։ Չնայած նրան, որ նրա մրցակիցները տղամարդ ճարտարապետներ էին, Պրոպերցիին հաջողվեց 1524 թվականին հաղթել Սան Պետրոնիոյի Բազիլիկի արևմտյան ճակատի զարդարման աշխատանքների կատարման մրցույթում։ Բազիլիկի համար նա ստեղծեց երեք գուշակների և երկու հրեշտակների քանդակներ, ինչպես նաև զույգ հարթաքանդակներ, ներառյալ Հովսեփի և Պոտիֆարի կնոջ հարթաքանդակները։ Ջորջո Վազարին իր «Մադոննա Պրոպերցիա դե Ռոսիի կյանքը» գրքում գրել է, որ Պրոպերցիան «իր կատարած աշխատանքների դիմաց ստանում էր ամենաաղքատիկ վարձատրությունը»։ Դրա մեղավորը, ըստ Վազարիի, եղել է նկարիչ Ամիկո Ասպերտինին, ով փորձել է միջամտել նրա աշխատանքներին ։
Մահ
Ի սկզբանե հռչակվելով մրգային կորիզների վրա իր մեծարվեստ փորագրություններով, հետագայում հաղթելով իր տղամարդ մրցակիցներին Սան Պետրոնոյի բազիլիկայի զարդարման իրավունքի ձեռքբերման գործում, Պրոպերցիան այնուամենայնիվ մահացավ աղքատության մեջ ։ Առկա տեղեկությունների համաձայն՝ դե Ռոսին մահացել է Կարլ V-ի թագադրման օրը։ Տեղեկանալով նրա մահվան մասին՝ Կլիմենտ VII–ն ասել է, որ Պրոպերցիան եղել է «ազնիվ և վեհանձն հանճար» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կին քանդակագործներ Կատեգորիա:Իտալացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ
Ստիպե Լոնչար
Ստեպան (Ստիպե) Լոնչար (Stjepan Lončar, ), բոսնիացի ֆուտբոլիստ, խորվաթական «Ռիեկա» ակումբի և Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։
Ակումբային կարիերա
Ստեպան Լոնչարը «Շիրոկի Բրիեգ» ակումբի սան է։ 2016 թվականի հուլիսի 24-ին «Վիտեզի» դեմ խաղում նա իր նորամուտն է նշել Բոսնիա և Հերցեգովինայի առաջնությունում ։
2017 թվականին Լոնչարն օգնել է ակումբին նվաճելու Բոսնիա և Հերցեգովինայի գավաթը։ Նոյեմբերի 4-ին «Չելիկի» դեմ խաղում Ստիպեն խփել է իր առաջին գոլը «Շիրոկի Բրիեգի» կազմում ։
2018 թվականի ամռանը Լոնչարը տեղափոխվել է խորվաթական «Ռիեկա» ակումբ՝ կնքելով 3 տարվա պայմանագիր ։ «Ռուդեշի» դեմ խաղում նա իր նորամուտն է նշել Խորվաթիայի առաջնությունում։ 2019 թվականի փետրվարի 10-ին Զապրեշիչի «Ինտերի» դեմ խաղում Ստիպեն խփել է իր առաջին գոլը «Ռիեկայի» կազմում ։ Նույն թվականին և հաջորդ մրցաշրջանում նա օգնել է թիմին երկու անգամ նվաճելու Խորվաթիայի գավաթը։ «Ռիեկայի» հետ պայմանագրի ժամկետն ավարտվում է 2021 թվականի հունիսի 15-ին ։
Միջազգային կարիերա
2018 թվականի փետրվարի 1-ին Մեքսիկայի ազգային հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Ստիպե Լոնչարը նշել է իր նորամուտը Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային հավաքականում ։ Այնտեղ նա անցկացրել է 9 խաղ ։
Նվաճումներ
Ակումբային
«Շիրոկի Բրիեգ»
«Ռիեկա»
Պերեմոժիե
Պերեմոժիե (Переміжжя), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պերեմոժիե գյուղում բնակվում էր 70 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,39 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 179,49 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աբբա Լերներ
Աբբա Պտախիյա Լերներ ( Abba Lerner, նախքան Անգլիայից ԱՄՆ գաղթելը - Abram (Aba) Psakhia Lerner, անգլ.՝ Abraham (Abba) Psachia Lerner, ) - ամերիկացի տնտեսագետ, Լերների գործակցի, Մարշալ-Լերների պայմանների, Լերներ-Սամուելսոնի թեորեմի ստեղծող։
Կենսագրություն
Լերները ծնվել է 1903 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Բեսարաբիայի նահանգի Նովոսելիցա քաղաքում, գլխարկագործ Մոյշե (Մորիս) Իսահակ Լերների և Սոֆիա (Սուրա Աբովնա) Բուխմանի (1867–?) ընտանիքում ։ Երեք տարեկանում ծնողների հետ գաղթել է Անգլիա (1906)։ Մեծացել է Լոնդոնում Բեթնալ Գրինում՝ Իսթ Էնդում; Ընդհանուր առմամբ ընտանիքն ուներ 8 երեխա, որոնցից Աբբան ամենամեծն էր և միակը, որը ծնվել էր մինչև ծնողների արտագաղթը ։ Տասնվեց տարեկանից աշխատել է գլխարկների գործարանում որպես մեքենավար, սովորել է գիշերային դպրոցում, այնուհետև ռաբինական ակադեմիայում և ինքը դասավանդել է հրեական դպրոցում։
1929 թվականին նա ընդունվել է Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցը, սովորել Ֆրիդրիխ ֆոն Հայեկի մոտ, 1930 թվականին ստացել է հեղինակավոր Տուկի կրթոթոշակը, առաջին տարվա Էսսեի մրցանակը 1930 թվականին, Հյու Լյուիսի Էսսեի մրցանակը 1932 թվականին, Քոննորի և Գլադսոնի մրցանակը  առաջին տեղի համար 1932 թվականին։ Նույն 1930 թվականին ամուսնացել է Ալիս Սենդակի հետ։ 1932 թվականին ծնվել են նրանց երկվորյակներ Մարիոնն ու Լայոնելը։1932-1934 թվականներին ստացել է LSE հետազոտական կրթաթոշակը, նաև Լոնդոնի համալսարանի Լեոնի կրթաթոշակը  1934-1935 թվականներին. 1934-1935 թվականներին վեցամսյա պրակտիկայի ընթացքում նա հանդիպեց Ջոն Մեյնարդ Քեյնսին ։
1932 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան Լոնդոնի տնտեսագիտության դպրոցում, իսկ 1943 թվականին՝ տնտեսագիտության դոկտորի կոչում։ Նա իր ուսուցչական կարիերան սկսել է որպես ԼՍՍ-ի ասիստենտ 1936-1937 թվականներին. 1933 թվականին Լերների աջակցությամբ հիմնադրվեց Review of Economic Research ամսագիրը, որի խմբագիրներից մեկն էր մինչև 1937 թվականը։
1937 թվականին Լերները տեղափոխվել է ԱՄՆ, 1938-1939 թվականներին ստացել Ռոքֆելլերի կրթաթոշակ։ 1978 թվականից Ֆլորիդայի համալսարանի պրոֆեսոր է։ Նա նաև դասավանդել է Չիկագոյի համալսարանում, Ջոնս Հոփքինսի համալսարանում, Կալիֆորնիայի Բերկլիի համալսարանում և այլն։ 1953-1956թթ. , Արդյունավետության և աճի տնտեսական տեսությունը. դասեր Իսրայելի և Արևմտյան բլոկի»։ 1950 թվականից Էկոնոմետրիկ հասարակության անդամ, Սթենֆորդի վարքագծային գիտությունների առաջադեմ ուսումնասիրության կենտրոնի անդամ 1960-1961 թվականներին։
Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի անդամ էր 1971 թվականից։ Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի փոխնախագահ, պատվավոր անդամ 1966 թվականից։ LSE-ի պատվավոր անդամ 1970 թվականից։ Միջազգային Արևմտյան տնտեսական ասոցիացիայի նախագահ։ Միջազգային ատլանտյան տնտեսական ընկերության նախագահ 1979-1980 թվականներին. ԱՄՆ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ 1974 թվականից։
Նա մահացել է 1982 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Ֆլորիդայի Թալահասի քաղաքում ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կոսալմա
Կոսալմա (Косалма, Kossalmi), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի բնակավայրեր
892
Մահեր
Կատեգորիա:892 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Պելենգատոր
Պելենգատոր, սարք, որն օդային և ծովային նավագնացության մեջ կիրառվում է արտաքին կողմնորոշիչների (ափում գտնվող կամ լողացող օբյեկտներ, երկնային լուսատուներ և այլն) անկյունային ուղղությունները որոշելու համար։ Պելենգատորի օգնությամբ կատարում են պելենգի հաշվարկ։ Տարբերում են տեսողական, օպտիկական, ձայնային և ռադիո Պելենգատորներ։
Կատեգորիա:Սարքեր
Պալեոցեն
Պալեոցեն, պալեոցենյան բաժին, պալեոգենի ստորին մասը։ Բաժանվում է ստորին և վերին ենթաբաժինների։ Արևմտյան Եվրոպայում պալեոցենում առանձնացվում են մոնսի և տանետի հարկերը։ Պալեոցեն անունը առաջարկել է գերմանացի հնէաբուսաբան Անդրեաս Շիմպերը, 1874 թվականին։
Հայաստանի տարածքում պալեոցենը մեծ մասամբ հանդիպում է դանիական հարկի հետ և կոչվում է դատ-պալեոցեն, որը ֆլիշային նստվածքների ձևով զարգացած է Մմերձերևանյան շրջանում (Գառնի), Վեդի գետի ավազանում (Կոտուց), Վայոց ձորում, Շիրակում, Զանգեզուրում, ինչպես նաև որոշ հորատանցքերում (Դվին, Վեդի և այլն)։
Կատեգորիա:Երկրաբանություն Կատեգորիա:Երկրաբանական ժամանակաշրջաններ
Վերյովկինի քարանձավ
Վերյովկինի քարանձավ, աշխարհի հայտնի ամենախորը քարանձավը, որը գտնվում է Արևմտյան Կովկաս լեռների Գագրայի լեռնաշղթայի Արաբիկա լեռնազանգվածում՝ Աբխազիայի տարածքում Վերջին ուսումնասիրությունների համաձայն այն ունի 2212 մ խորություն։ Քարանձավի մուտքն ունի 3x4 մ տրամագիծ և գտնվում է Ամրոց ու Անձրևանոց գագաթների միջև՝ առավել մոտիկ դեպի Ամրոց գագաթ։ Մուտքային հորի խորությունը 32 մետր է ։
Անվանում
Սկզբնական շրջանում քարանձավն անվանվել է Ս-155 (С-115), այնուհետև՝ Պ1-7 (П1-7)։ 1986 թվականին վերանվանվել է քարանձավախույզ Ալեքսանդր Վերյովկինի անվամբ։ Վերյովկինը զոհվել է 1983 թվականին Կաբարդա-Բալկարիայի Սարի Թալա լեռնազանգվածում գտնվող Սու-Ական քարանձավի սիֆոնն անցնելիս ։
Քարանձավի ուսումնասիրության պատմագրություն
Քարանձավը հայտնաբերվել է 1968 թվականին Կրասնոյարսկից ժամանած քարանձավախույզների կողմից, ովքեր անցել են 115 մ։ Այդ ժամանակ քարանձավն անվանվեց Ս-115 (С-115)։ 14 տարի անց՝ 1982 թվականին, քարանձավը երկրորդ անգամ հայտնաբերվում է Մոսկվայի Պեռովյան քարանձավային ակումբի կողմից։ 1983-1986 թվականներին ակումբի կողմից իրականացված ուսումնասիրության շնորհիվ բացահայտվել է քարանձավի մինչև 440 մ խորությունը։ Այն վերանվանվել է Պ1-7 (П1-7) ։ 1986-ից 2000 թվականներին քարանձավում հետազոտական աշխատանքներ չեն իրականացվել։ 2000-ից 2015 թվականներին քարանձավում հետազոտական աշխատանքներ են իրականացրել «Պեռովո» («Perovo») քարանձավային ակումը և իր «Պեռովո-սեպելիո» («Perovo-speleo») խումբը։ Այդ տարիներին քարանձավի բացահայտված խորությունը մնացել է նույնը՝ 440 մ։
2015 թվականի օգոստոսին «Պեռովո» քարանձավային ակումբի կողմից հայտնաբերվեց ջրհոր, որի խորությունը, ինչպես հետագայում պարզվեց, 156 մ է։ Այդ հանգամանքը նշանակում էր, որ առաջիկայում սպասվում էին խոշորագույն նոր հայտնագործություններ։ 2016 թվականի հունիսին «Պեռովո-սեպելիո» խմբի կազմակերպած արշավի ժամանակ արշավախումբը հասնում է մինչև 630 մ խորության։ Նույն թվականի օգոստոսին «Պեռովո-սեպելիո» արշավախումբը «Պեռովո» քարանձավային ակումբի հետ միասին հասնում են մինչև 1010 մ խորության, իսկ հոկտեմբերին՝ մինչև 1350 մ խորության։
2017 թվականի փետրվարին «Պեռովո-սեպելիո» թիմի և «Պեռովո» քարանձավային ակումբի համատեղ արշավախումբը հասնում է մինչև 1832 մ խորության։ Այդ բացահայտումը քարանձավը դարձնում է աշխարհում երկրորդ ամենախոր քարաձավը Կրուբերի քարանձավից հետո։
2017 թվականի օգոստոսին «Պեռովո» քարանձավային ակումբի հետազոտական արշավախումբը հասնում է մինչև 2151 մ խորության։ Քարանձավի ստորին հատվածներում հայտնաբերվում են ուղղահայաց, ընդարձակ դատարկություններ, որոնք բնորոշ չեն Արաբիկա լեռնազանգվածին։ Ըստ պնդումների՝ դրանք եղել են կարստային հնագույն ջրատար համակարգի հավաքիչներ։Այդ բացահայտմամբ քարանձավը դարձել է աշխարհի երկրորդ ամենախորը քարանձավը և ամենախոշորը, որը հասանելի է առանց ստորջրյա սարքավորումների կիրառման։
2017 թվականի օգոստոսի երկրորդ կեսին «Պեռովո-սեպելիո» արշավախումբը քարանձավով իջել է մինչև 2204 մ՝ այդպիսով սահմանելով նոր համաշխարհային ռեկորդ։
2018 թվականի մարտին «Պեռովո-սեպելիո» արշավախումբի կողմից իրականացված հերթական հետազոտական արշավի ընթացքում բացահայտվել են ավելի քան 1 կմ երկարության թունելներ և չափել բացահայտված ամենախորը սիֆոնի «Նեմոյի վերջին կայան» անունը կրող լճի խորությունը։ Այն կազմել է 8․5 մ, ինչը քարանձավի բացահայտված խորությունը դարձրել է 2212 մ։
Պատահարներ
2021 թվականի օգոստոսի 3-ին «Պեռովո» քարանձավային ակումբի անդամները քարանձավի 1100 մ խորության վրա հայտնաբերել են մարդու դիակ։ Մահացածի անձը բացահայտվել է հետագայում։ Նա միայնակ մտել է քարանձավ 2020 թվականի նոյեմբերի 2-ին՝ ոչ մեկին չհայտնելով իր ուղևորության մասին։ Ենթադրվում է, որ նա արդեն նոյեմբերի 9-ին հասել է այն վայր, որտեղ զոհվել է։ Վերջինը չի կարողացել հաղթահարել հորիզոնական բազրիքների հատվածը ։ 2021 թվականի օգոստոսի 17-ին զոհվածի մարմինն ու անձնական իրերը դուրս են բերվել քարանձավից և հանձնվել Աբխազիայի Արտակարգ իրավիճակների նախարարությանն ու իրավապահ մարմիններին։ Էվակուացիոն աշխատանքներին մասնակցել են մի շարք քարանձավային ակումբների անդամներ, փրկարարներ, ընդհանուր հաշվով շուրջ 30 անձ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աբխազիայի քարանձավներ Կատեգորիա:Կարստային քարանձավներ Կատեգորիա:Կրաքարային քարանձավներ Կատեգորիա:Գագրայի շրջան
Մխոց
Մխոց, մեքենայի կամ սարքի շարժական դետալ, որը կիպ փակում է գլանի լայնական հատվածքը և շարժվում նրա առանցքին զուգահեռ։ Մխոցավոր մեքենաներում և մեխանիզմներում այն ծառայում է մեխանիկական էներգիան հեղուկի (գազի) ճնշման Էներգիայի կամ հակառակը փոխակերպելու համար։ Երկտակտ ներքին այրման շարժիչներում կատարում է նաև գազաբաշխման ֆունկցիաներ։ Կառուցվածքից, երկարության և տրամագծի հարաբերությունից կախված դրանք լինում են՝ փողավոր, սկավառակավոր, սուզված։
Կատեգորիա:Ներքին այրման շարժիչ Կատեգորիա:Օդաբանություն
Բաուչինա
Բաուչինա  (Baucina), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Պալերմո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2033 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 85 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 24 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 90020։ Հեռախոսային կոդը՝ 00091։
Քաղաքի հովանավորն է սուրբ Ֆորտունետան և Մարկոս առաքյալը։ Տոնը նշվում է ապրիլի 25-ին, և սեպտեմբերի երկրորդ կիրակի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Ատեպցևո
Ատեպցևո (Атепцево), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Նարո-Ֆոմինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3326 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Նարո-Ֆոմինսկի շրջանի բնակավայրեր