cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դելավերի գեղարվեստի թանգարան
Պատմություն
1912-1922 թվականներին թանգարանը ունեցել է հիմնական շենք։ Նրա հավաքածունն այդ ընթացքում հարստացվել է հատկապես Ուիլլարդ Մորսի (որը թանգարանին է նվիրել Փայլի ավելի քան 100 նկար) նվիրատվությամբ։ 1922 թվականին Wilmington Society of the Fine Arts կազմակերպությունը թանգարանի համար վարձակալել է գրադարանի շենքը, որը գտնվում էր 10-րդ փողոցի և Մարկետ-սթրիտի խաչմերուկում ։ Չնայած Մեծ ճգնաժամին, կազմակերպությունը նոր շենքի համար հավաքել է 350 000 դոլար։ Նոր շենքը բացվել է 1938 թվականին, և թանգարանը սկսել է կոչվել Դելավերի գեղարվեստի կենտրոն (Delaware Art Center)։
Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ՝ 1943 թվականին, Wilmington Society of the Fine Arts -ը լուծարվել է և նրա ենթաբաժանման մեջ է մտել Delaware Art Center-ը։ 1954 թվականին նրա կրթական կաֆեդրաները ավելացել են 500 ուսանողով։ Ֆլետչեր Բրաունի 300000 դոլար նվիրատվության շնորհիվ գեղարվեստի սրահները և կրթական հաստատությունները սկսել են ընդարձակվել, և 1972 թվականին Delaware Art Center-ը ստացել է Ամերիկայի թանգարանների դաշինքի հավատարմագրում։ Շուտով կենտրոնը վերանվանվել է Դելավերի գեղարվեստի թանգարանի։ Նրա հետագա ընդարձակումը իրականացվել է 1987 թվականին, որը կրկնապատկել է թանգարանի տարածքը։
Գեղարվեստի թանգարանի հավաքածուն ձեռք է բերել 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի աշխատանքներ, որի մեջ է մտնում The Samuel & Mary R. Bancroft Pre-Raphaelite Collection-ի աշխատանքների հավաքածուն։ Այստեղ են գտնվում Հովարդ Փայլի և նրա աշակերտների՝ Ֆրենկ Շունովերի, Սթենլի Արթուրսի և Նուել Ուեյթի շատ աշխատանքներ։ 1961 թվականից սկսած՝ թանգարանին շատ աշխատանքներ է նվիրել Հելեն Ֆարր Սլոուն՝ Ջոն Սլոունի կինը ։ 1970 թվականին թանգարանը համալրվել է ժամանակակից ամերիկացի նկարիչների՝ Լուիզ Բեռլյավսկի-Նևելսոնի, Ռոբերտ Մազերվելի, Ջորջ Սիգալի, Ջիմ Դայնի և Ջեյքոբ Լոուրենսի աշխատանքներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թանգարաններ Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Լևոն Բոյաջյան
Լևոն Անդրանիկի Բոյաջյան, հայ արձակագիր, թարգմանիչ, դերասան։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1970 թվականից։
Կենսագրություն
Լևոն Բոյաջյանը ծնվել է 1939 թվականին ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ Անդրանիկ (Անդրեյ) Գրիգորի Բոյաջյանի ընտանիքում։ 1959-1964 թվականներին սովորել է Բրյուսովի անվան ռուսաց և օտար լեզուների ինստիտուտում և Մոսկվայի կինոմատոգրաֆիստների ինստիտուտում։ Եղել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի դերասան, «Երևան» ստուդիայում՝ ռեժիսորի ասիստենտ։ 1966-1971 թվականներին եղել՝ «Գրական Հայաստան» ամսագրի պատասխանատու քարտուղար։ 1969 թվականին լույս է տեսել Բոյաջյանի "Сентябрь, город, горы" նովելը։ «Արմենֆիլմ» ստուդիայում Բոյաջյանի սցենարով նկարահանվել է «Երևան» ֆիլմը։ Հայերենից ռուսերեն է թարգմանել մի շարք գործեր։ 1970 թվականից եղել է ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ ։ 1980 թվականից «Եթերում է Երևանը» (ռուսերեն տարբերակ) թերթի խմբագիրն էր։ Ռուսերեն առանձին գրքով լույս է տեսել Բոյաջյանի «Սեպտեմբեր, քաղաք, լեռներ» (Երևան, 1969) պատմվածքների ժողովածուն։ Հայերենից ռուսերեն է թարգմանել Նար-Դոսի, Սերո Խնզադյանի, Ռաֆայել Արամյանի, Աղասի Այվազյանի և Ռուբեն Հովսեփյանի ստեղծագործություններից ։
Թարգմանություններ
Թարգմանել է Նար Դոսի «Մահը», Ղազարոս Աղայանի «Հազարան Բլբուլ», «Վիշապին հաղթողը», թարգմանություններ է կատարել Սերո Խանզադյանից, Աղասի Այվազյանից, Ռուբեն Հովսեփյանից։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայերենից ռուսերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ԵՊԼՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Զաքար Ավանեսյան
Կենսագրություն
Զաքար Ավանեսյանը ծնվել է 1970 թվականի մայիսի 13-ին Արցախի Հադրութի շրջանի Հադրութ քաղաքում, իրավաբանի ընտանիքում ։ 1977-1987 թթ. բարձր առաջադիմությամբ սովորել է Երևանի Նար-Դոսի անվան №14 դպրոցում։ 1987-1989 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ Ծառայությունից հետո ընդունվել է Կիրովականի մանկավարժական ինստիտուտի Ստեփանակերտի բաժանմունքի պատմաբանասիրական ֆակուլտետը։
Արցախյան պատերազմի սկզբին զինվորագրվել է Արցախյան ազատագրական շարժմանը։ Թեժ մարտերի օրերին Զաքարը մեկնել է Հյուսիսային Կովկաս՝ անհրաժեշտ բեռներ ու զինամթերք բերելու։ Հայտնվելով Ադրբեջանի հատուկջոկատայինների տեսադաշտում՝ 1990 թվականին Արթուր Մկրտչյանի աջակցությամբ վեց ընկերների հետ տեղափոխվել է Երևան։ Նա ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետ, սակայն դասերին հաճախելու փոխարեն կրկին մեկնել է Արցախ։ Այնտեղ նա զինվորագրվել է «Ցեղակրոն» կամավորական ջոկատին։ Կռվել է ամենաթեժ կետերում (Շուշի, Կիչան, Բերդաձոր, Վաղուհաս, Արմենավան, Կրկժան)։ Մասնակցել է Մարտակերտի (Թալիշ. Մաղավուզ), Ասկերանի (Սառնաղբյուր) շրջանների ինքնապաշտպանական մարտերին։
Զաքարը «Հայ ազգայնականների ճակատ» կազմակերպության ակտիվ անդամներից էր, նրա ջանքերով ստեղծվել են մարտական ջոկատներ։ Մասնակցել է նաև զենք հայթայթելու, հետախուզական, քարտեզ գծելու աշխատանքներին, Մարաղայի կոտորածից հետո ապահովել է Արցախ ուղևորվող բարոնուհի Քերոլայն Քոքսի անվտանգությունը, մասնակցել է խորհրդարանի նիստերին, օգնել զոհված ազատամարտիկների հարազատներին ։
Զոհվել է 1992 թվականի հունիսի 29-ին Մարտակերտի շրջանի Տոնաշեն գյուղում մղված թեժ մարտերի ժամանակ։ Նրա աճյունն ամփոփված է Եռաբլուր հուշահամալիր պանթեոնում։
Հիշատակի հավերժացում
Հետմահու պարգևատրվել է ՀՀ Արիության մեդալով, Արցախի Հանրապետության «Արիության համար» մեդալով և «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» հուշամեդալով։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1970 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 13 ծնունդներ Կատեգորիա:Հադրութ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1992 մահեր Կատեգորիա:Հունիսի 29 մահեր Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
3%
«3%», թրիլեր-անտիուտոպիա ժանրի բրազիլական հեռուստասերիալ՝ ստեղծված Պեդրո Ագիլերոյի կողմից։ Գլխավոր դերերը կատարում են Բյանկա Կոմպարատուն և Ջոան Միգելը ։ Շոուն հիմնված է 2009 թվականի պիլոտային էպիզոդի վրա և Նեթֆլիքսի առաջին օրիգինալ պորտուգալալեզու հեռուստասերիալն է՝ իսպանալեզու «Ագռավների ակումբը» սերիալից հետո երկրորդ ոչ անգլերենը։ Նեթֆլիքսը պատվիրել է ութ էպիզոդներից կազմված առաջին եթերաշրջանը, որը համացանցում հասանելի է դարձել 2016 թվականի նոյեմբերի 25-ին ։ Սերիալը նկարահանվել է Սան Պաուլոյի «Արենա Կոիրինթիանս» ֆուտբոլային մարզադաշտի տարածքում։
Սեսար Չարլոնեն, որ «Օսկարի» է ներկայացվել Լավագույն օպերատորական աշխատանք անվանակարգում «Աստծու քաղաք» ֆիլմի համար, եղել է հեռուստասերիալի ռեժիսորը Դիանա Ջիանենչիի, Դենի Լիբարդի և Ջոգատա Կրեմայի հետ։ Տյագո Մելոն ստանձնել է գործադիր պրոդյուսերի դերը ։
2016 թվականի դեկտեմբերի 4-ին հեռուստասերիալը երկարացրին մինչև երկրորդ եթերաշրջան, որը թողարկվեց 2017 թվականին ։
Սյուժե
Հեռուստասերիալի սյուժեն զարգանում է ապագայում, որտեղ աշխարհը բաժանված է երկու մասի. «Ծովափին» առաջընթաց է և բարգավաճում, իսկ «Մայրցամաքում»՝ աղքատություն և թշվառություն։ 20 տարին բոլորած յուրաքանչյուր երիտասարդի հնարավորություն է տրվում՝ «Գործընթացն» անցնելով, տեղափոխվել «Ծովափ», բայց միայն երեք տոկոսին է դա հաջողվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Նեթֆլիքսի բնօրինակ ծրագրեր
Արվեստների և մեդիատեխնոլոգիաների կենտրոն
Արվեստների և մեդիատեխնոլոգիաների կենտրոն (Zentrum für Kunst und Medientechnologie, ZKM), բացվել է Կարլսրուեում 1989 թվականից, մեդիաարվեստի ոլորտում մասնագիտացված աշխարհի մեծագույն ինստիտուտն է։
Գտնվում է Կարլսրուեի Դիզայնի ազգային ակադեմիայի հետ նույն շենքում։ Երկու կազմակերպությունները ձևավորում են միասնական հարթակ, որը միաժամանակ համատեղում է արվեստն ու նոր տեխնոլոգիաները։
Կենտրոնը հիմնադրվել է Հենրիխ Կլոցի կողմից։ 1999 թվականին, նրա մահից հետո ZKM-ի տնօրենը դարձել է նկարիչ Պետեր Վայբելը։
Ստեղծման նպատակներ
Արվեստների և մեդիատեխնոլոգիաների կենտրոնի (ZKM) ստեղծման նպատակներից են.
Հիմնադիր տնօրեն Հենրիխ Կլոցը կենտրոնն այսպես է բնորոշել 1992 թվականին.
Համագործակցություն
ZKM կենտրոնը ներառում է հետևյալ թանգարանները., ինստիտուտները, լաբորատորիաները և կոնֆերանս-սրահները. Այցելուները նաև կարող են լինել թանգարանի խանութում և մեծ սրճարան-ռեստորանում։ ZKM-ն սերտորեն կապված է նույն շենքում գտնվող Դիզայնի ազգային ակադեմիայի և Կարլսրուեի քաղաքային պատկերասրահի հետ, որն ընդարձակ տարածություն է զբաղեցնում Ժամանակակից արվեստի թանգարանի տաղավարում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեդիա տեխնոլոգիաներ Կատեգորիա:Համակարգչային արվեստ Կատեգորիա:Արտմեդիա Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Գերեք (լեռ)
Գերեք, Գյարաք, Կելեք, Կերեկ, Կերեք, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Էրզրումի նահանգի Էրզրումի գավաոում, Հայկական Պարի կենտրոնական հատվածում, Աագրակ լեռան հարավային կողմում։ Լեռնաշղթայի մոտակայքում գտնվել է համանուն գյուղը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Էրզրումի նահանգ
Երգ Հարբարդի մասին
Երգ Հարբարդի մասին (Hárbarðsljóð), սկանդինավյան «Ավագ Էդդա» էպոսի երգերից մեկը։ Հարբարդը Օդինի բազմաթիվ անուններից մեկն է, որը հին իսլանդերենից թարգմանաբար նշանակում է «մոխրագույն մորուք» կամ «ճերմակամորուս»։
Նկարագրություն
Այս առասպելը դասական բանավեճի փայլուն օրինակ է, որի մասնակիցներն են սկանդինավյան դիցաբանության որոտի, կայծակի աստված Թորը և նրա հայրը՝ գերագույն աստված Օդինը, որը ծպտված է Հարբարդ անվան տակ։ Երգը սկսվում է մի դրվագով, երբ Թորը վերադառնում է դեպի Արևելք կատարած իր ճամփորդությունից, որի ընթացքում սպանել էր չար վհուկների, և մոտենում նեղուցին։ Նա գնում է ափի մոտ և ձայն տալիս մյուս ափին կանգնած լաստավարին, որպեսզի նա իրեն անցկացնի մյուս ափը։ Թորը, որը չի ճանաչում ծպտված Օդինին, նրան խոստանում է, որ եթե իրեն մյուս ափն անցկացնի, իր շալակած զամբյուղից համեղ ուտելիքներ կտա։ Սակայն ծեր լաստավարն ասում է, որ իրեն լաստավար կարգած տիրակալը պատվիրել է ավազակներին չանցկացնել ափը, այլ միայն բարի մարդկանց։ Թորն ասում է իր անունը, նշում, որ Օդինն է իր հայրը։ Սակայն լաստավարը դարձյալ ձգձգում է նրան փոխադրելը, որից զայրանում է ահեղ Թորը և բարկացած գոռում, որ թեկուզ ձեռքի պարկը թրջվի, ինքը լողալով կանցնի և կպատժի հանդգնության համար։
Թորն ասաց. «Զազիր ու չար լեզվիդ համար կհատուցես դաժանաբար, երբ նեղուցն անցնեմ ես արագ։ Գայլից ավելի աղեկեզ պիտի ոռնաս ու տառապես, երբ իմ մուրճով հարվածեմ քեզ»։
Այստեղ սկսվում է բանավեճը։ Հակադրվում են հսկաներին անխնա կոտորող, համարյա բոլոր հակամարտություններն իր կործանիչ Մյոլնիր մուրճի միջոցով լուծող Թորը և խելքի, հնարամտության ու խորամանկության գերազանցությունն ավելի արժևորող, հոգևոր դաշտում ախոյանից անհամեմատ առավելություն ունեցող Օդինը, որի տված հումորով հարցերից արդեն դա զգալի է։ Այս երգում ընդգծվում է հոգևորի, բանականության առավելությունը նյութականի համեմատ։ Ի վերջո լաստավար Հարբարդի անվան տակ թաքնված Օդինն անցկացնում է Թորին, և փոխադարձ լուտանքներ թափելով միմյանց գլխին, բաժանվում են։ Ցավոք, երգի տներից վեցում ձեռագրերը տեղ-տեղ ընդհատված են, և մեզ չեն հասել արժեքավոր տեղեկություններ պարունակող շատ տողեր։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բանահյուսություն
Ալ-Սիսինիա
Ալ-Սիսինիա (السيسنية‎), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Հանդիսանում է Տարտուսի մարզի Սաֆիթայի գավառի համանուն շրջանի վարչական կենտրոնը։
Աշխարհագրություն
Ալ-Սիսինիայից հյուսիս գտնվում է գավառի կենտրոն Սաֆիթան, իսկ շրջակայքում կան մի քանի գյուղեր, որոնք կազմավորում են Ալ-Սիսինիայի շրջանը՝ 22 018 մարդ բնակչությամբ։
Բնակչություն
2004 թվականի տվյալներով՝ ալ-Սիսինիայում բնակվում էր 2 667 մարդ, որոնց գերակշիռ մասը՝ ալավիներ և քրիստոնյաներ ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն է, ավելի կոնկրետ՝ երկրագործությունը։ Դրան նպաստում է միջերկրածովյան մեղմ ու խոնավ կլիման։ Տարածված է այգեգործությունը. մշակում են զեյթուն, արևադարձային և մերձարևադարձային մրգեր, կան ցորենի ու գարու դաշտեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սաֆիթայի գավառ Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Բլագոյա Իվանով
Բլագոյա Իվանով (Благоја Иванов, ), մակեդոնացի արձակագիր, գրաքննադատ, դրամատուրգ։
Հրատարակեւ է «Յոթ վախճան» (1956), «Գիշերն առանց հանգստի» (1959), «Կարմիր ռոնդո» (1964) և «Փոքրիկ արկած» (1969) պատմվածքների ժողովածուները, «Ճանապարհորդություններ» քնարական մանրապատումները (1967):
1969 թվականին լույս է տեսել Իվանովի «Հողմեր» վեպը։ Այնուհետև հրատարակվել են «Առերեսումներ» (1970) քննադատությունների և ակնարկների գիրքը, «Հանդիպումներ բաժանման ժամանակ» փոքրիկ դրամաները (1974), «Ինքնամոռացման մյուս երեսը» (1975):
1977 թվականին լույս է տեսել Իվանովի «Մեկ տարի և մի ամբողջ կյանք» վեպը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Մակեդոնացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Մակեդոնացի գրականագետներ Կատեգորիա:Սկոպիեի համալսարանի շրջանավարտներ‏
Նիկողայոս Յարամիշյան
Նիկողայոս Յարամիշյան (նաև Երա­մի­շյան, Եա­րա­մա­ի­շե­ան, ? - 23 մարտի, 1920, Շուշի), հայ բժիշկ, բանասեր, Շուշիում լույս տեսնող «Ղա­րա­բաղ» եռօրյա թերթի խմբագիրն ու հրատարակիչը։
Կենսագրություն
1910 թվականին թերթ տպագրելու իրավունք ստանալու հույսով դիմել է Կովկասի փոխարքա իշխան Գոլիցինին։ 1910 թվականին Շուշիում հիմնադրված Մելքոն Բաբաջանյանի տպարանում վանեցի գրող Վրթանես Փափազյանի հետ տպագրել են մի քանի գրքույկներ։ 1911 թ. սեպտեմբերի 13-ին բժիշկ-բանասերը ստացել է թերթ հրատարակելու իրավունք։ Թերթի ստեղծման գործին բավական ջանք ու եռանդ են ներդրել ինքը՝ Նիկոլայ Յարամիշյանը, Վրթանես Փափազյանը, Մակար Բարխուդարյանը և ուրիշներ։
1911 թ. սեպտեմբերի 17-ից մինչև 1912 թ. որպես սեփականատեր և գլխավոր խմբագիր Շուշիում հրատարակել է «Ղա­րա­բաղ» եռօրյա թերթը, որի խմբագիրն էր Վ. Փափազյանը։ Թերթը լույս է տեսել շաբաթը 2 անգամ՝ երեքշաբթի և ուրբաթ օրերին։ 1909-1913 թվականներին Ստոլիպինյան ներքին քաղաքականության դժնդակ տարիներին տեղի ունեցած ազգամիջյան ընդհարումներից հետո այդ թերթը լույսի ու հույսի մի շող էր, որ ճառագում էր Արցախ աշխարհում։ Թերթի առաջին համարը լույս է տեսել 1911 թվականի սեպտեմբերի 17-ին, իսկ վերջին համարը՝ 1912 թվականին օգոստոսի 19-ին։
Թբիլիսիի գազի վթար (1990)
Թբիլիսիի գազի վթար (გაზის აფეთქება თბილისში), գազի պայթյուն Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունում՝ Թբիլիսիում, որը տեղի է ունեցել 1984 թվականի դեկտեմբերի 2-ին։ Գազի պայթյունը մեծ վնասներ հասցրեց ինը հարկանի շենքին, որտեղ տեղի էր ունեցել պայթյունը։ Զոհվեց ավելի քան 100 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատմություն
Նիկողայոս Յարամիշյան
Կենսագրություն
1918 թվականի դրությամբ շարունակել է Շուշիում աշխատել որպես բժիշկ։ Այդ ժամանակ արդեն համարվել է «քա­ղա­քի լա­վա­գույն դոկ­տո­րը»։ 1919 թ. դաշնակցական Ազգային Խորհրդի հրավերով մասնակցել է Շուշիում և գավառում բռնկված բծավոր տի­ֆի և «իս­պան­կա» հիվանդության համաճարակի դեմ պայքարին։ Տասնյակ տարիներ զբաղվել է ակտիվ հասարակական գործունեությամբ։ 1920 թվականի մարտի 23-ին Շուշիում, ի թիվս շուրջ 400 հայերի, սպանվել է թուրքերի կողմից իրականացված կոտորածի ժամանակ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:1920 մահեր Կատեգորիա:Մարտի 23 մահեր Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ
Իրվինգ Սթոուն
Իրվինգ Սթոուն (Թենանբաում)  (Irving Stone, ), ամերիկացի գրող, կենսագրական վեպերի հիմնադիրներից մեկը։ Գրել է 25 վեպեր հայտնի մարդկանց մասին։
Կենսագրություն
Իրվինգ Սթոունը ծնվել է 1903 թվականի հուլիսի 14-ին, ԱՄՆ-ի Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում, հրեական փախստականի՝ Չարլզի և Պոլիանայի ընտանիքում։
Գյոզբել
Գյոզբել, Կյոզպել, լեռնագագաթ Կիլիկիայում, Ամանոսի լեռների հարավային հատվածում, Ալեքսանդրետտա քաղաքից ոչ հեռու՝ դեպի արևելք ։
Իրվինգ Սթոուն
Կենսագրություն
Կյանքի մեծ մասը Սթոունը իր ընտանիքի հետ անց է կացրել Լոս Անջելեսի, Բևեռլի Հիլզի իր առանձնատանը։ Երեխաներն են՝ Փոլը և Քենեթը։ Մահացել է 1989 թվականի օգոստոսի 26-ին։
Գյոզբել
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով
Իրվինգ Սթոուն
Կենսագրություն
Իրվինգ Սթոունը ասել է՝
Գործունեություն
Իրվինգ Սթոունին անվանում են կենսագրական ժանրի վարպետ։
Եղել է՝
Սթոունը պարբերաբար ընտրվել է Կալիֆոռնիայի մի շարք համալսարանների հոգաբարձուների խորհրդի անդամ։ Նա աջակցել է երիտասարդ գրողներին, ովքեր ցանկանում էին գրել կենսագրական վեպեր։
Նա հիմնել է «Իրվինգ և Ջին Սթոուն» գրական ամենամյա մրցանակ՝ լավագույն կենսագրական կամ պատմական վեպերի համար։
Մատենագրություն
1․ 1933 – «Երիտասարդների դիմակահանդես» ( վաղ արձակի հավաքածու) «Маскарад юности»
2․ 1934 – «Կյանքի ծարավը» (Վինսենթ Վան Գոգի կյանքի մասին) «Жажда жизни»
4․ 1940 – «Կեղծ վկա» (խուլ դաշնակահարի կալիֆոռնիական կյանքի, փողի ուժի և բարոյական չափանիշների փլուզման մասին) «Лжесвидетель»
5․ 1941 – «Պաշտպանություն - Քլենտեն Դարոու» (փաստաբանի մասին, որը իր կյանքը նվիրեց անապահովների պաշտպանությանը )«Защита — Кларенс Дэрроу»
6․ 1943 –  «Նրանք նույնպես մասնակցել են մրցավազքին» (գրքում պատմում է ընտրությունների արդյունքում կորած 19 թեկնածուների մասին) «Они тоже участвовали в гонке»
7․ 1944 – «Անմահ կինը կամ Ջեսս և Ջոն Ֆրոմոնտներ» (նվիրված Ջոն Ֆրոմոնտին և իր հետազոտող կնոջը ) «Бессмертная жена, или Джесси и Джон Фремонт»
8․ 1947 – «Խելահեղ թափառական» («Ներկայիս տանը» վերնագրով թարգմանություն, Յուդժին Դոպսի կյանքի մասին (Юджин Дебс)) «Неистовый странник»
9․ 1948 – «Էրլ Ուորենը» (Կենսագրական գիրք, Կալիֆոռնիայի նահանգապետի և Միացյալ նահանգների Գերագույն դատարանի նախագահ Ջոն Ուորենի կյանքի մասին (1953-1969)) «Эрл Уоррен»
10․ 1949 – «Կրքոտ ճանապարհորդություն կամ նկարչի կյանքը» (Ջոն Նոբլի կյանքի և ստեղծագործական իրադարձությունների մասին) «Страстное путешествие или жизнь художника» 11․ 1951 – «Առաջին տիկին, կամ Ռեյչել և Էնդրյու Ջեքսոն» (Ռեյչելի և Էնդրյու Ջեքսոնի կյանքի մասին) «Первая леди, или Рейчэл и Эндрю Джексон» ) 12․ 1954 – «Սերը հավերժական է» (Մերի Թոդի և Աբրահամ Լինքոլնի մասին) «Любовь вечна» 13․ 1956 – «Արժանի իմ լեռներին» (գրքի հերոսը ոչ թե առանձին մարդու մասին է՝ այլ ամբողջ  հեռավոր ԱՄՆ-ի Արևելքի) «Достойные моих гор»
14․ 1958 – «Հարգելի Թեո` Վինսենտ Վան Գոգի կենսագրություն » «Дорогой Тео: Автобиография Винсента Ван Гога»
15․ 1961 – «Տառապանք և զմայլանք» (Միքելանջելոյի կյանքի մասին)  «Муки и радости»
16․ 1962 – «Ես, Միքելանջելոն, քանդակագործ» (Միքելանջելոյի կյանքի մասին) «Я, Микеланджело, скульптор»
17․ 1963 – «Պիետայի քանդակի ստեղծման պատմությունը» (Միքելանջելոյի ստեղծագործության մասին) «История создания скульптуры Пьета»
18․ 1965 – «Նրանք, ովքեր սիրում են» (նվիրված Ջոն Ադամսին, ԱՄՆ երկրորդ նախագահին) «Те, кто любит»
19․ 1970 – «Լույս կար։ Բերքլիի համալսարանի կենսագրությունը » (Բերքլիի համալսարանի մասին վավերագրական գիրք) «Здесь был свет. Автобиография университета Беркли»
20․ 1971 – «Զգայունության մտքերը» (Զիգմունդ Ֆրեյդի կյանքի մասի ն) «Страсти ума»
21․ 1975 – «Հունական գանձ» (Հենրի Շլիմանի կյանքի մասին) «Греческое сокровище»
23․ 1980 – «Փառքի խորքերը» (Քամիլ Պիսսարոյի կյանքի մասին)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Հրապարակախոսներ
Գրաժինա Բրաշիշկիտե
Գրաժինա Բրաշիշկիտե (Gražina Brašiškytė, ), խորհրդային բեմադրող նկարիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1920 թվականի հոկտեմբերի 19-ին, Շյաուլյայ քաղաքում։
1937 թվականին ընդունվել է Կաունասկի գեղարվեստական դպրոց, իսկ Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբին իր ընտանիքի հետ միասին մեկնել է Ալմա-Աթա, որտեղ շարունակել է իր ուսումը Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի մուլտիպլիկացիայի բաժնում, որը տարահանվել էր Ղազախական ԽՍՀ-ի մայրաքաղաք։ 1948 թվականին ավարտել է իր ուսումը Մոսկվայում, որից հետո վերադարձել է Լիտվական ԽՍՀ։ Այնուհետև Գրաժինա Բրաշիշկիտեն նորից վերադարձել է Մոսկվա, որտեղ նա ընդունվել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիա` սկզբում աշխատելով որպես բեմադրող նկարիչի օգնական, իսկ 1956 թվականից` բեմադրող նկարիչ։
1955 թվականին որպես բեմադրող նկարիչ իր դեբյուտն է նշել «Կախարդված տղան» մուլտիպլիկացիոն ֆիլմում։ Նա բեմադրել է ավելի քան քսան մուլտֆիլմեր, գրել է սյուժեներ` խորհրդային երգիծական «Ֆիթիլ» կինոամսագրի համար։
Արժանացել է Հնդկական միջազգային կինոփառատոնի «Արծաթե լոտոս» մրցանակին` «Վիշապը (մուլտֆիլմ)» ֆիլմի համար (1961 թվական), իսկ նրա «Խավարասերը» ֆիլմը ճանաչվել է որպես տարվա լավագույն ֆիլմ (1963 թվական)։
Մահացել է 1983 թվականի մայիսի 10-ին, Մոսկվայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս բեմանկարիչներ
Փիթեր Փենի արկածները
«Փիթեր Փենի արկածները»՝ (ピーターパンの冒険), ռեժիսորներ Տակասի Նակամուրի (なかむら たかし) և Յոսիո Կուրոդի հեղինակած անիմե սերիալ, որը մտնում է «Համաշխարհային գլուխգործոցների թատրոն» սերիայի մեջ։ Սերիալի պրեմիերան տեղի է ունեցել Ճապոնիայում հեռուստաալիք Fuji TV-ում 1989 թվականի հունվարի 8-ին։ Փոխհաղորդումը շարունակվում էր մինչև 1989 թվականի դեկտեմբերի 24-ը։ Դա մուլտֆիլմ է, բաղկացած 41 սերիայից՝ հարմարեցված Փիթեր Փեն Ջեյմս Մետյու Բարիի դասական վեպին։
Այս սերիալն ավելի ուշ թարգմանվել և հեռարձակվել է մի քանի երկրներում, ինչպես նաև շատ եվրոպական երկրներում, Հարավային Աֆրիկայում, Լատինական Ամերիկայում և հարավարևելյան Ասիայում։
Սյուժե
Ողջ մուլֆիլմը բաղկացած է 2 մասից։ Առաջին մասում Փիթերը իր ընկերների հետ հայտնվում է տարբեր արկածների մեջ՝ կամ փորձում են կոկորդիլոսի որովայնից հանել ժամացույցը, կամ առևանգում են «Ուրախ Ռոջերին», կամ հանդիպում են թափառական ասպետին։
Երկրորդ մասում Փիթերն ընկերների հետ մեկնում է ճանապարհորդության՝ գտնելու Դին-Դինին։ Բացի դրանից, Փիթերը և Վենդին իմանում են, որ չար կախարդը փորձում է գրավել Նետլանդիան։ Վերջինս դրա համար օգտագործում է Սև հայելի։ Բայց հայելին չէր աշխատում առանց հատուկ հմայագրի, որը գողացել էր կախարդի թոռնուհին։ Վերջինս հանդիպում է Փիթերի և նրա ընկերների հետ, դառնալով Վենդիի ամենամոտ ընկերուհին։ Նա թաքցնում է հմայագիրն իրենց մոտ՝ «նավում», բայց նրան գտնում է ջրարջը։ Այդ պատճառով նրան գողանում է Կրյուկը հուսալով շահավետ կերպով նրան օգտագործել, քանի որ նույնպես ցանկանում էր օգտագործել հայելին։ Փիթերը փորձում է գտնել Սպիտակ հայելին, որը թաքցված էր լաբիրինթոսում։
Կերպարներ
Փիթեր Փեն - պատմության գլխավոր հերոսը։
Վենդի Մոյրա Անժելա Դարլինգ - երկու եղբայրների ավագ քույրը՝ Ջոնի և Մայկլի։
Սեյու՝ Նաոկո Մատցուի
Ջոն Դարլինգ - Վենդիի փոքր եղբայրը, սիրահարված է արքայադուստր Լիլիին
Մայքլ Դարլինգ - Վենդիի փոքրիկ եղբայրը, ով իր տարիքի համար ցուցադրում է մեծ տղամարդկություն։
Սեյու՝ Յուրիկո Ֆուչիզակի
Արքայադուստր Լուսին - Լույսի հզոր արքայադուստր, նա ունի մուգ և հզոր ալտեր-էգո, որը նա թաքցնում է
Սեյու՝ Մարիա Կավամուրա
Դին-Դին - Փոքրիկ ֆեյա և Փիթերի ընկերը արկածներում, ատում է Վենդիին և միշտ ցանկանում է նրան սպանել։ Համարյա սերիալի վերջում նա ներում է և ներողություն խնդրում Վենդիից։
Սեյու՝ Սումի Սիմամոտո
Կորած տղաներ
Նիբզ - Կորած տղա, նա համարվում է առաջնորդ՝ Փիթերի բացակայության դեպքում։
Սեյու՝ Յուկո Միտցուդա
Չուտոչկա - Կորած տղաներից մեկը։ Նա համարվում է գյուտարար, ստեղծելով տարբեր կոնստրուկցիաներ։
Թութլս - Կորած տղաներից մեկը։
Սեյու՝ Կադզու Իկուրա
Գուլիկդաշ
Գուլիկդաշ, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Վանա լճի ավազանում, Բերկրի գյուղաքաղաքից 15 կմ հյուսիս-արևելք, Աբաղայի դաշտի հարավարևմտյան սահմանի մոտ, Բերկրի գետից ձախ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ
Հեյլի Ստեյնֆիլդ
Հեյլի Ստեյնֆիլդ  (Hailee Steinfeld, ), ամերիկացի դերասանուհի, ով խաղացել է Մետի Ռոս-ի «Ճշմարիտ հաստատակամություն» ֆիլմում և բազմիցս առաջադրվել է «Օսկար»–ի 2011 թվականին ։
Կենսագրություն և կարիերա
Հեյլի Ստեյնֆիլդը ծնվել է Տարզանում, Սան Ֆերնանդոյի հովտում։ Մայրը՝ Չերին, ինտերիերի դիզայներ է։ Հայրը՝ Փիթեր Սթեհֆելդը, ֆիթնեսի մարզիչ է ։ Նա ունի ավագ եղբայր՝ Գրիֆինը և հորեղբայր՝ Ջեյկ Ստեյնֆելդը Նրա հայրը հրեա է, իսկ մայրը՝ ֆիլիպինուհի։
Դերասանական կարիերան սկսել է 8 տարեկանից ՝ նկարահանվելով երկրորդական դերերում, դեռահասական սերիալներում և գովազդներում։ «Ճիշտ հաստատակամություն» ֆիլմում նրա դերը դարձավ վերջինիս դեբյուտային աշխատանքը մեծ կինոյում։ Այս կինոյում Ստեյնֆիլդը առաջադրվել է Օսկարով, որպես 2011 թվականի «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի», իսկ հետո արժանացել է BAFTA մրցանակի, որպես «Լավագույն կանացի դերակատար»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:1996 ծնունդներ Կատեգորիա:«Երիտասարդ դերասան» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Բարատտա
Բարատտա, անտառ Լեռնային Կիլիկիայի հյուսիսային սահմանագլխին, Էրեկլիի շրջանում, հիշատակված օտար վարքագրական աղբյուրներում։ Ղևոնդ Ալիշանը համեմատում է Բարդալա գյուղի անվան հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի անտառներ Կատեգորիա:Կիլիկիա
Կարլ Ռանդոլ
Կարլ Ռանդոլ ՝ բրիտանացի ֆիգուրատիվ նկարիչ է, որի աշխատանքները հիմնված են ժամանակակից Ճապոնիայի և Լոնդոնի պատկերների վրա։
Կրթություն
Ռանդոլն ավարտել է Լոնդոնի Սլեյդ գեղարվեստի ակադեմիան, Լոնդոնի նկարչության թագավորական դպրոցը և Տոկիոյի արվեստների համալսարանը Ճապոնիայում ։
Ժամանակակից Ճապոնիայի դիմանկարներ
Ռանդոլը պարգևատրվել է The 2012 BP Travel մրցանակով՝ ճապոնացի ուկիյո-է գծանկարիչ Ուտագավա Հիրոշիգեի սկսած գործը շարունակելու իր առաջարկի համար։ Վերջինս ստեղծում էր նկարներ՝ պատկերելով ժամանակակից Ճապոնիայի վայրերն ու մարդկանց ։ Ռանդոլի ծրագրերի մեջ էր մտնում որոշ ժամանակ Ճապոնիայում ապրելը, ինչի արդյունքում 15 նկար ցուցադրվեց Լոնդոնի ազգային դիմանկարների պատկերասրահում՝ The 2013 BP Portrait Award ցուցահանդեսի շրջանակներում՝ «Հիրոշիգեի ոտնահետքերով - Տոկայդոյի մայրուղի և ժամանակակից Ճապոնիայի դիմանկարներ» խորագրով ։ Ցուցահանդեսը հետագայում ներկայացվեց Շոտլանդիայում գտնվող Աբերդեն, Անգլիայում գտնվող Վուլվերհեմպտոն արվեստի պատկերասրահներում , իսկ հետո ձևավորվեց նրա անհատական ցուցահանդեսը Ճապոնիայի The Shizuoka City Tokaido Hiroshige թանգարանում՝ «Դիմանկարներ Էդոյից մինչև ներկա»  խորագրով, որտեղ նկարները ցուցադրված էին Հիրոշիգեի բնօրինակ «Տոկայդոյի ճանապարհի 53 կայարանները» գունավոր փայտագրության տեխնիկայով կատարված բնանկարաշարերի կողքին։ Այս ցուցահանդեսներին համատեղ լույս տեսավ «Կարլ Ռանդոլ։ Ճապոնիայի դիմանկարներ» գիրքը, որում առկա էին Ճապոնիայում արված նկարներ։ Գրքի նախաբանը գրել է բրիտանացի հեղինակ Դեսմոնդ Մորիսը, իսկ ներածության հեղինակն է ամերիկացի գրող Դոնալդ Ռիչին ։ Ստեղծվել է նաև «Կարլ Ռանդոլ։ Ճապոնիայի դիմանկարներ» կարճ վավերագրական ֆիլմը, որում ցույց էր տրված, թե ինչպես է նկարիչը պատկերում Ճապոնիան ։ Նրա Ճապոնիայի դիմանկարները հանդիսանում են նաև BBC World Service-ի World Update 2016 հարցազրույցի առարկան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ
Ջեյմս Բրայս
Ջեյմս Վիսկոնտ Բրայս (Bryce James, ), դերկոմս, անգլիական պետական, հասարակական-քաղաքական գործիչ, Բրիտանիայի ակադեմիայի անդամ, իրավաբան, պատմաբան։
Գործունեություն
Օքսֆորդի համալսարանի պատվավոր դոկտոր (1914)։ Լիբերալ կուսակցությունից բազմիցս ընտրվել է պառլամենտի անդամ և պատասխանատու պաշտոններ վարել տարբեր կառավարություններում. արտգործնախարարի տեղակալ, առևտրի նախարար, Իռլանդիայի գործերով քարտուղար, ԱՄՆ-ում Մեծ Բրիտանիայի դեսպան։ 1876 թվականին հիմնել է Անգլո-հայկական ընկերությունը և որպես նրա նախագահ նույն թվականի աշնանը ճանապարհորդել է Ռուսաստանով Կովկաս ու Հայաստան, ապա եղել Օսմանյան կայսրությունում (բարձրացել է Արարատի գագաթը)։ Տպավորություններն ամփոփել է «Անդրկովկասն ու Արարատը» գրքում (1877)։ Նա ի սկզբանե նպատակ չի ունեցել գրքի վերածելու իր նոթագրությունները, սակայն հետագայում երկու հիմնական պատճառ է մատնանշում, որորնցից ելնելով տպագրել է գիրքը։ Առաջինը 1877-1878 թվականներին պատերազմն էր այն երկրների միջև, որտեղ եղել էր ճամփորդելիս, և երկրորդը՝ Արարատ լեռն էր, որի մասին լսել էին բոլորը, սակայն շատ քիչ էր գրված ։ 1880 թվականին նոր ճամփորդություն է կատարել Հայաստան, այցելել Զմյուռնիա և Կոստանդնուպոլիս (հանդիպումներ ունեցել Մաթևոս Մամուրյանի, Ներսես Վարժապետյանի հետ), 1893 թվականին Լոնդոնում հիմնադրել է Անգլո-հայկական ասոցիացիան։ 1894 թվականի հայկական ջարդերի ժամանակ հանդես է եկել հայանպաստ հոդվածներով անգլիական և ամերիկյան մամուլում։ Բրայսը առաջիններից էր Անգլիայում, որ արձագանքել է հայ ժողովրդի 1915 թվականի ողբերգությանը, ակտիվորեն մասնակցել բրիտանա-հայկական Կարմիր խաչի և Փախստականների ֆոնդի ստեղծմանը։ 1916 թվականին Բրայսի խմբագրությամբ և ընդարձակ աոաջաբանով Լոնդոնում լույս է տեսել «Հայերի վիճակը Օսմանյան կայսրությունում 1915-1916 թթ.» փաստաթղթերի ժողովածուն («Կապույտ գիրք»), որտեղ զետեղված են բազմաթիվ հաղորդագրություններ և վկայություններ հայկական կոտորածների ու տեղահանությունների վերաբերյալ, որոնք մերկացնում են երիտթուրքերի ազգայնամոլ, հայասպան քաղաքականությունը։ Հայերի պաշտպանությամբ Բ. հաճախ հանդես է եկել հրապարակային ելույթներով։ Մասնավորապես 1920 թվականի փետրվարին Լորդերի պալատում արտասանած ճառում Բրայսը մեղադրել է քեմալականներին Կիլիկիայի հայերին հետապնդելու համար, քննադատել Բրիտանիայի հետպատերազմյան քաղաքականությունը հայկական հարցում։ Սերտ հարաբերությունների մեջ է եղել հայ հասարակական քաղաքական գործիչների՝ մասնավորապես Արշակ Չոպանյանի և Պողոս Նուբար փաշայի հետ։
Հիշատակ
1998 թվականին Երևանի Մարշալ Բաղրամյան պող. 2-րդ նրբանցքը անվանակոչվել է Ջեյմս Բրայսի փողոց ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Բրիտանացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Գլազգոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Անգլիացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Անգլիացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Անգլիացի հասարակական գործիչներ
Կոզինկա
Կոզինկա (Козынка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վորոնեժի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տոլուչեևկա գետի աջ ափում։ Գետի երկարությունը 49 կմ է։ Ավազանի տարածքը 616 կմ2 է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոլուչևկա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Դոնի ավազանի վտակներից մինչև Խոպրա։ Ենթավազանը՝ Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Գավ անունով փիսիկը (պատմություն 5)
Գավ անունով փիսիկը (պատմություն 5) (Котёнок по имени Гав (история пятая)) երեխաների համար «Գավ անունով փիսիկը» շարքի վերջին մուլտիպլիկացիոն ֆիլմն է։
Նվիրված է կինոռեժիսոր Լև Ատամանովի հիշատակին։
Սյուժե
Ցրտերը մոտենում են։ Տունը և բակը դատարկվում է ։ Գավ փիսիկը և Շարիկ շնիկը ըստ շան խորհրդի, որոշում են իրենց համար տեր գտնել։
Իրենց դեպի մեծ տներ տանող ճանապարհին փիսիկը և շնիկը հանդիպում են նախ մի հաստլիկ տղայի, որին չէին հետաքրքրում կենդանիները, այլ անտեր սահնակները, որոնցով նրանք իջնում էին սարից։ Վիրավորվելով` հերոսները շատ տներ գնալով, հանդիպում են երկու երեխաների, աղջկա և տղայի, որոնք այդ ժամանակ ձնեմարդ էին պատրաստում։
Գավին պահում է աղջիկը, իսկ Շարիկին` տղան։
Ընկերները կարծում են, որ էլ երբեք իրար չեն տեսնի, և տխուր հրաժեշտ են տալիս միմյանց։ Բայց երեխաները նրանց բացատրում են, որ ապրում են հարևան բնակարաններում, իսկ դա նշանակում է, որ նրանք կարող են իրար տեսնել ամեն օր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Լեոնիդ Շվարցմանի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1982 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Գավ անունով փիսիկը Կատեգորիա:Լև Ատամանովի մուլտֆիլմեր
Գրիգոր Ավշարյան
Եղել է Հնչակյան կուսակցության անդամ։ Ավարտել է Կազանի ռազմական ուսումնարանը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին մասնակցել է արևելյան ռազմաճակատի մարտերին և վիրավորվել։ Ապաքինվելուց հետո վերադարձել Է ռազմաճակատ (Կովկասյան ճակատ)։ Նշանակվել է հայկական կամավորական 6-րդ գնդի հրամանատար, աչքի ընկել ռազմավարական հմտությամբ։ Զոհվել է ռազմաճակատում։ Պարգևատրվել Է Գեորգիևյան ոսկե սրով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Լա Մադդալենա կղզեխումբ
Լա Մադդալենա (Arcipelago della Maddalena), կղզեխումբ Բոնիֆաչոյի նեղուցի մեջտեղում գտնվող Կորսիկա (Ֆրանսիա) երկրամասում և Սարդինիայի (Իտալիա) հյուսիսարևելյան հատվածում։ Բաղկացած է 7 հիմնական կղզիներից և բազմաթիվ այլ մանր կղզյակներից։
Աշխարհագրություն
Ամենամեծ կղզին Իսոլա Մադդալենան է, որի վրա տեղակայված է կղզեխմբի ամենամեծ քաղաքը՝ Լա Մադդալենան։ Մյուս կղզիներն են (ըստ մեծության) Կապրերան, Սպարգին, Սանտո Ստեֆանոն, Սանտա Մարիան, Բուդելլին և Ռազոլին։ Միայն Մադդալենան, Կապրերան և Սանտո Ստեֆանոն են բնակեցված։ Ընկած լինելով Կոստա Սմերալդա զբոսաշրջային գոտու հարևանությամբ, Մադդալենան ունի նույն մաքուր ջրերը և գրանիտե ջրափնյա գիծը, սակայն մնում է ապաստարան վայրի բնության համար։ Այն համարվում է ազգային պարկ և կոչվում է Լա Մադդալենա կղզեխմբի ազգային պարկ։ Հայտնի զբոսաշրջային վայր է, հատկապես նավարկության սիրահարների համար։ 2006 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից Համաշխարհային ժառանգության թեկնածու օբյեկտների ցանկում։
Պատմություն
Կղզիները բնակեցված են եղել սկսած նախապատմական ժամանակներից։ Բնակիչները հռոմեացիների շրջանում հայտնի էին որպես Կունիկուլարիա և մ․թ․ա 2-ից 1-ին դարերի ընթացքում զբաղված են եղել նավագնացությամբ։ Մադդալենաներն ունեն ռազմավարական արժեք և դրանք քննարկման առարկա էին 13-րդ դարում Պիզայի ու Ջենովայի հանրապետություններում։ Երկար ժամանակահատված լքված լինելով՝ 18-րդ դարում այն կրկին գաղութացվել է կորսիկյան հովիվների և սարդինյան բնակավայրի բնակիչների կողմից։ Նապոլեոն Բոնապարտը, Հորացիո Նելսոնը և Ջուզեպպե Գարիբալդին ունեն պատմական կապ այդ տարածքի հետ։
Ներկայում
Սան Ստեֆանո կղզին ՆԱՏՕ-ի ռազմածովային բազան է, որը տեղակայված է ԱՄՆ-ի միջուկային սուզանավում, ինչը փակվել է 2008 թվականին։ Վարչականորեն կղզիները Օլիբիա Տեմպիո մարզում են, դրանք Սասսարից տեղափոխվել են 2005 թվականին։ Հաղորդակցության հիմնական միջոցը Պալաուից մինչև Լա Մադդալենա լաստանավով տեղափոխումն է։ Ճանապարհներ կան միայն Լա Մադդալենայում և Կապրերայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի կղզիներ Կատեգորիա:Իտալիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Տիրենյան ծովի կղզիներ
Moth into flame (սինգլ)
Moth into Flame, Մետալիկա խմբի երկրորդ սինգլն է՝ իրենց տասներորդ ստուդիական Hardwired... To Self-Destruct ալբոմից հետո ։ Երգն առաջին անգամ կատարվեց The Howard Stern Show-ի ժամանակ՝ 2016 թվականի սեպտեմբերի 26-ին, որից մի քանի ժամ հետո ՅուԹյուբ ում և նրանց պաշտոնական էջում տեղադրվեց դրա պաշտոնական տեսահոլովակը։ Երգն ունեցավ իր առանձին կատարումը Webster Hall-ում 2016 թվականի սեպտեմբերի 27-ին՝ նվիրված հիմնադիր բասիստ Կլիֆ Բուրտոնի մահվան 30-ամյա հիշատակին։
Երգն օգտագործվել է որպես Ամերիկյան TBS's ELEAGUE հեռուստատեսային ընկերության Counter-Strike Major հաղորդման երկու սեզոնների պաշտոնական թեմատիկ երաժշտություն։ Մետալիկան փետրվարի 12-ին 59-րդ Annual Grammy Awards-ի ժամանակ երգը կատարեց Լեդի Գագա յի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2016 սինգլներ Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մետալիկայի երգեր
Քրիստոֆեր Սայց
Քրիստոֆեր Սայց (Christopher "Chris" Seitz, ), ամերիկացի ֆուտբոլիստ, «Դալաս» ակումբի դարպասապահ։
Ակումբայի կարիերա
Սայցը սկսել է իր կարիերան, առաջին անգամ խաղացել է Մերիլենդի համալսարանի «Մերիլենդ Տերապինս» ակումբում։ Ուսումից հետո ընտրվեց «Ռեալ Սպլտ–Լեյկ» ակումբի կողմից։ Ուսման ավարտից հետո Սայցին ընտրել է «Ռեալ Սոլտ-Լեյկ» ակումբը։ 2007 թվականին առաջնելույթ է կատարել Ֆուտբոլի բարձրագույն լիգա (MLS) ակումբում։ 2009 թվականին խաղային պրակտիկա ստանալու համար կարճաժամկետ վարձակալվել է «Կլիվլենդ Սիթի Ստարզ» և «Պորտլենդ Տիմբրես» ակումբների կողմից։ Այդ նույն տարում Սայցը տիրեց Ֆուտբոլի բարձրագույն լիգա (MLS) գավաթին, թեև անվանապես չի մասնակցել խաղամրցույթներում և եղել է պահեստային դարպասապահ։ 2010 թվականին Քրիսը փոխարնվել է «Ֆիլադելֆիա Յունիոն» ակումնի հետ։ Մարտի 26-ին Քրիսն առաջնելույթ է կատարել իր նոր ակումբում «Սիէտլ Սաունդերս»-ի դեմ ։ Սեզոնի ավարտից հետ նրա հետ պայմանագիրը չերկարացվեց և Քրիսը ընտրվեց «Դալաս» ակումբի կողմից։ Նոր ակումբում Քրիսը դարձավ Կեվինա Խարտմանայի դուբլյորը։ 2013 թվականին Սայցն առաջնելույթ է կատարել «Դալաս» ակումբում «Սան-Խոսե Էրտկբեյկս» ակումբի դեմ ։
Միջազգային կարիերա
2008 թվականին Սայցը հրավիրվել է ԱՄՆ-ի օլիմպիական ակումբից որպեսզի մասնակցի Պեկինում Օլիմպիական խաղերին։ Մրցախաղում նա եղել է պահեստային դարպասապահ և խաղադաշտ այդպես էլ դուրս չի եկել։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ
Վանկ
Վանկ, արտասանական նվազագույն միավոր, որը  հնչեղությամբ ավելի ուժեղ է իրեն սահմանազատող հնչյուններից և սերտ արտասանական ամբողջություն է կազմում իր բաղադրիչներով։ Վանկը կապ չունի իմաստային հարաբերությունների կառուցվածքային ձևավորման հետ ։ Այն մաքուր արտասանական տարբերակ է։
Կենդանի խոսքի հնչերանգային ուժեղացումները, թուլացումներն ու դադարները բնական անհրաժեշտութուն են։ Խոսողը չի կարող հնչյուններն արտասանել օդի մի հոսքով. նրա շնչառությունը չի բավարարի։ Անհրաժեշտ են դադարներ օդի նոր պաշար առնելու համար։ Հնչյունները հավասար ուժգնություն ու տևականություն չունեն, խոսելիս արտասանական ապարատում առաջանում են փակվածքներ ու բացվածքներ, որոնք պայմանավորում են ընդհատումները, թուլացումներն ու ուժեղացումները։ Ուրեմն՝ բառերի մեջ հնչյունների կապակցությունը ուղեկցվում է ուժեղացումների, թուլացումների, դադարների հաջորդությամբ ու նախորդությամբ, որոնք պայմանավորում են վանկի գոյությունը ։
Վանկ հասկացությունը լեզվաբանության մեջ ուսումնասիրվում է 2 բնորոշմամբ։ Այն կենսաբանական երևույթ է, այսինքն վանկը դիտվում է որպես ձայն կամ ձայնային խումբ, որը արտասանության ժամանակ մարդու արտասանական ապարատում արտաբերվում է օդի 1 շնչով։ Իր հերթին՝ հնչեղության տեսակետից վանկ ասելով կարող է հասկացվել խոսքի այնպիսի հատված, որի սահմաններում մեկ հնչյունը տարբերակվում է իրեն անմիջապես մոտ գտնվող հնչյունից ամենաբարձր հնչեղությամբ ։
Երկրորդ բնորոշումը հիմնված է հնչյունների հնչեղության և լարվածության վրա։ Մեր լսողությամբ շատ դյուրին է տարբերել հնչյունների հնչեղությունը։ Ձայնավորներն ու ձայնորդները ավելի հնչեղ են, քան մյուսները։ Եվ եթե մենք որևէ հնչյունաշղթա արտաբերենք, այդ շարքում պարզ կտարբերակվեն հնչյունները՝ ըստ հնչեղության. այդ տարբերության շնորհիվ ամբողջական հնչյունաշղթան կազմում է ալիքաձև մի շղթա՝ հիմնված արտասանվող հնչյունների ուժեղացման ու թուլացման վրա։
Լարվածությունը կապված է ոչ թե մեր լսողության, այլ արտասանական ապարատի աշխատանքի հետ։ Որքան հնչեղ է արտասանվող հնչյունը, այնքան նվազ է մեր արտասանական օրգանների լարումը, և ընդհակառակը։ Այսպիսով՝ եթե հնչեղության տեսակետից ավելի լիահունչ են ձայնավորները, հետո՝ ձայնորդները, շփական ձայնեղները, խուլերը և, վերջում, պայթականները, ապա արտասանական ապարատի լարվածության տեսակետից շարքը շրջվում է։ Ելնելով այդ հատկանիշից՝ ոմանք վանկը համարում են ժամանակային մի հատված, որ պարունակում է հնչեղության ուժեղացում երկու պակաս հնչեղ մոմենտների միջև։ Վանկի մեջ առավելագույն հնչեղություն ու նվազագույն լարվածություն ունեցող հնչունը կոչվում է վանկարար հնչյուն։ Օրինակ՝ «վար» վանկի մեջ այդ հնչյունը «ա»-ն է։ Մյուս հնչյունները՝ «վ»-ն և «ր»-ն, կոչվում են ոչ վանկարար հնչյուններ։ Հայերենում վանկարար են միայն ձայնավորները։ Ըստ հնչեղության՝ առավելագույն լիահունչ է ա ձայնավորը, ապա հաջորդաբար՝ է, օ, ի, ու, ը։
Վանկում հնչյունները հնչեղությամբ խմբավորվում են տարբեր հիմունքով՝ ձայնեղներ, ձայնորդներ, մնացածը՝ խուլեր։
Ընդհանուր տեղեկություններ վանկի մասին
Եթե լեզվաբանության մեջ հնչույթը համարվում է ձայնային նվազագույն միավոր, ապա վանկը առանձնացվում է որպես արտասանական նվազագույն միավոր կամ խոսքի միավոր։ Վանկի ճիշտ սահմանումը կարող է փոփոխվել տարբեր հեղինակների մոտ, օրինակ միավորը կարող է անվանվել ամենակարճը և ոչ թե ամենաերկարը, այն կախված է տերմինի օգտագործման անբաժանելիությունից, այսինքն անհնարին է նրան տարրալուծել առավել փոքր միավորների։ Վանկը կարող է բաղկացած լինել մեկ կամ մի քանի հնչյուններից, որոնք որոշակի դերով խոսքի շղթայում անմիջականորեն հաջորդում են իրար՝ արտասանության տեսանկյունից անբաժանելի մնալով։
Լեզուների շարքում, որոնց թվին են դասվում ռուսերենը, անգլերենը և ֆրանսերենը, վանկը իմաստային կապ չունի բառի բովանդակության և ձևաբանական բաժնի հետ, որի մասն կազմում է։ Վանկի սահմանումը այդպիսի լեզուներում հանդիսանում է փոփոխվող և կարող է փոփոխվել յուրաքանչյուր փոփոխության դեպքում, բայց քերակության սահմաններում։
Գոյություն ունեն լեզուներ, որտեղ վանկը կոնկրետ կրթություն է, կառուցվածք և սահման, որը խոսքի շղթայում ոչ մի դեպքում չի փոփոխվում։ Տարբեր սեռերի լեզուները՝ չինական կամ վիետնամական լեզուներում, այս յուրահատկության շնորհիվ անվանվում է վանկային (այլ կերպ ասած՝ վանկային կառուցվածքի լեզուներ)։ Վանկերի կայունությունն այս լեզուներում կապված է այն բանի հետ, որ վանկը ներկայանում է որպես առանձին ձևույթի արտահայտման միջոց և փաստացի դառնում է հնչյունաբանական նվազագույն միավոր՝ հնչյունի փոխարեն։ Նման վանկը սահմանվում է որպես սիլաբեմա։
Վանկերի դասակարգումը
II. Ըստ ձայնավորների թվի վանկերը լինում են․ Վանկի երկար և կարճ տարբերակումը բնորոշ է եղել մասնավորապես հին հունարենին և լատինական լեզուներին։ Արդի ժամանակներում այս դասակարգումը բնորոշ է արաբական լեզուներին։
Տառադարձություն
Միջազգային հնչյունական այբուբենում (ՄՀԱ) վանկատումը նշվում է կետերով ⟨.⟩, ինչպես օրինակ` շըղ․թա, աստ․ղա․նիշ։
Գործնականում ՄՀԱ տառադարձությունը սովորաբար բառերի բաժանվում է բացատների միջոցով։ Հաճախ այս բացատները դիտարկվում են որպես վանկատումներ։ Շեշտի նշանը ⟨ˈ⟩ տեղաադրվում է անմիջապես շեշտված վանկից առաջ, և երբ շեշտված վանկը գտնվում է բառամիջում, շեշտի նշանը նաև մատնանաշում է վանկատումը, օրինակ՝ «վերˈջին»։
Տարածված մոդել
Վանկի կառուցվածքի ամենատարածված մոդելում վանկը կազմված է երեք մասերից, որոնք դասակարգված են երկու խմբի․
Սկիզբ/անլաուտ (ω)
բաղաձայն կամ բաղաձայնների խումբ, որը նախորդում է վանկի միջուկին,
Հանգ (ρ)
կազմված է վանկարար հնչյունից և կոդայից,
Վանկարար հնչյուն (ν)
ձայնավոր կամ կիսաձայն (առկա է գրեթե բոլոր լեզուներում),
Բերդաթաղ (հնավայր)
Բերդաթաղ , հնավայր Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի Կողբ գյուղից հարավ-արևելք, իսկ շրջկենտրոնից՝ մոտ 2 կմ հյուսիս-արևելք։ Հնագույն ամրոց բնակատեղի է, ունի 4 հազար տարվա վաղեմություն։ Պարսպապատ է, ունի 1 հեկտար մակերես տարածք։ Մուտքը գտնվում է 2 աշտարակների միջև, հարավարևելյան կողմում ։
Վանկ
Կոդա (κ)
բաղաձայն կամ բաղաձայնների խումբ, որը հաջորդում է վանկարար հնչյունին։
Բերդաթաղ (հնավայր)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի հնավայրեր Կատեգորիա:Կողբ
Վանկ
Կոդա (κ)
Վանկը սովորաբար համարվում է աջ ճյուղավորման, երբ վանկարար հնչյունը և կոդան խմբավորված են որպես մեկ հանգ և միայն տարբերակվում են երկրորդ մակարդակում։
Սովորաբար վանկարար հնչյունը վանկի միակ ձայնավորն է։ Սկիզբը այն հնչյունն է կամ հնչյունների խումբը, որը հանդիպում է վանկարար հնչյունից առաջ, իսկ կոդան (բառացի՝ պոչ) այն հնչյունն է կամ հնչյունախումբը, որը հաջորդում է վանկարար հնչյունին։ Որպես մեկ ամբողջություն դրանք կոչվում են խեցի։ Հանգ տերմինը ներառում է վանկարար հնչյունը և կոդան։ «Տուն» միավանկ բառում վանկարար հնչյունը «ու»-ն է, սկիզբը՝ «տ»-ն, կոդան՝ «ց»-ն, հանգը՝ «ուն»-ը։ Այս վանկը կարող է դիտարկվել որպես բաղաձայն-ձայնավոր-բաղաձայն կառույցով վանկ, հապավումով՝ ԲՁԲ։ Լեզուները տարբերվում են վանկի սկզբի, վանկարար հնչյունի և կոդայի կազմի սահմանափակումներով։
Թեև յուրաքանրյուր վանկ ունի վերհատույթային առանձնահատկություններ, սրանք հաշվի չեն առնվում, եթե իմաստաբանորեն չեն համապատասխանում, ինչպես օրինակ` տոնային լեզուներում։
Սկզբնական (ι)
ազատ սկիզբ, բացառվում են ձայնորդները
Վերջնական (φ)
միջին, վանկարար և վանկավերջին բաղաձայնը
Միջին(μ)
ազատ կիսաձայներ կամ լողացող բաղաձայններ
Վանկարար(ν)
ձայնավոր կամ վանկարար բաղաձայն
Կոդա (κ)
Հարավարևելյան Ասիայի լեզվաբանական տարածքի մի շարք լեզուներում, օրինակ՝ չինարենում, վանկային կառույցը ընդլայնված է։ Այն ընդգրկում է լրացուցիչ և ազատ հատույթներ, որոնք հայտնի են մեդիալ (միջին) անունով, որը տեղադրված է սկզբի և հանգի միջև։ Մեդիալը սովորաբար կիսաձայն է, բայց հին չինարենի վերակառուցումը ընդգրկում է ազատ մեդիալներ («ռ»՝ ժամանակակից վերականգնված կառույցներում, «լ»՝ հին տարբերակներում), իսկ միջին չինարենի շատ վերականգնված կառույցները ընգրկում են միջին տարբերություն «ի»-ի և «յ»-ի միջև։ Ինչպես նաև հին և միջին չինարեններից մի շարք վերակազմված կառույցները ընդգրկում են բարդ մեդիալներ՝ «ռյ»,«յի»,«յվ» և «յվի»։ Մեդիալի և հանգի միացությունը կոչվում է վերջնական (final)։
Որոշ լեզվբաններ ժամանակակից չինարենի տարբերակները քննարկելիս փոխարինաբար օգտագործում են «վերջնական» և «հանգ» տերմինները։ Չինարենի ավանդական հնչույթաբանության մեջ կարևոր է հասկանալ «վերջնականի» (ընդգրկում է մեդիալը) և «հանգի» (չի ընդգրկում մեդիալը) տարբերությունները, որպեսզի ավելի պարզ դառնան հանգային բառարանները և աղյուսակները (չինարենի հին գիր), որոնք միջին չինարենի հիմնական աղբյուրներն են հանդիսանում։ Հեղինակները մեծ մասամբ դրանք տարբերակում են՝ վերոնշված սահմանմանը համաձայն։
Տառ և երգել բառերի ստորակարգային մոդել
Հնչույթաբանական մի շարք թեորեմներում վանկային կառույցները ցույցադրվում են որպես ծառային դիագրամներ, աստիճանակարգություն (շարահյուսական որոշ ծառեր նման)։ Ոչ բոլոր հնչույթաբաններն են համաձայն, որ վանկերն ունեն ներքին կառուցվածք։ Իրականում, որոշ հնչույթաբաններ նույնիսկ կասկածի տակ են դնում վանկի՝ որպես տեսական մարմնի գոյությունը։
Հանգ
Վանկի հանգը կազմված է վանկարարից և ազատ/կամայական կոդայից։ Սա վանկի այն մասն է, որն օգտագործվում է պոեզիայում հանգերը ստեղծելիս և այն մասը, որը լայնանում է կամ շեշտվում, երբ հռետորը խոսքը լայնացնում է կամ շեշտում։
Հանգը սովորաբար վանկում առաջին ձայնավորից մինչև վերջին բաղաձայնն ընկած հատվածն է։ Օրինակ «առ»-ը գառ, բառ, թառ, տառ բառերի հանգն է։ Այդուհանդերձ, որոշ լեզուներում վանկարարը չպետք է անպայմանորեն ձայնավոր լինի, օրինակ՝ անգլերենի «bottle» և «fiddle» բառերում վանկարարը /l/ բաղաձայնն է։
Ինչպես հանգն է ճյուղավորվում վանկարարի և կոդայի, այնպես էլ վանկարարը և կոդան կարող են բաժանվել բազմաթիվ հնչույթների։ Վանկում հնչույթների քանակային սահմանափակումը կախված է լեզվի կանոններից։ Ճապոներենը և սինո-տիբեթյան լեզուները չունեն բաղաձայնների կուտակումներ/խմբեր վանկի սկզբում կամ վերջում, մինչ շատ արևելաեվրոպական լեզուներ կարող են պարունակել երկուսից ավելի բաղաձայններ վանկի սկզբում կամ վերջում։ Անգլերենում և՛ սկիզբը, և՛ վանկարարը, և՛ կոդան կարող են պարունակել երկու հնչույթ։
Կշիռ
Որոշ լեզուներում ծանր վանկերը ներառում են և՛ երկու ձայնավորներ /ՁՁ/ ( ճյուղավորվող վանկարար), և՛ ձայնավոր+բաղաձայն /ՁԲ/ (ճյուղավորվող հանգ)։ Սա հակադրվում է ձայնավորին /Ձ/, որը թեթև վանկ է։ Մի շարք լեզուներ տարբերակում են երրորդ՝ չափազանց ծանր վանկը, որը կազմված է ՁՁԲ վանկից, որտեղ և՛ վանկարարը, և՛ հանգը ճյուղավորվում են, կամ ՁԲԲ վանկից, որտեղ կոդան կազմված է երկու կամ ավել բաղաձայններից, կամ երկուսից էլ։
Ամանակյան/մորայիկ տեսության մեջ ծանր վանկերը ունեն երկու մորա/ամանակ, մինչ թեթև վանկերը պարունակում են մեկ չափազանց ծանր վանկ։ Ճապոնական հնչույթաբանույթունը հիմնականում հենց այս կերպ է բնութագրվում։
Հաճախ ծանր և թեթև վանկերի տարբերակումը որոշվում է շեշտված վանկով։ Այս երևույթը կիրառելի է լատիներենում և արաբերենում։ Մի շարք դասական լեզուներում՝ դասական հունարաեն, դասական լատիներեն, հին թամիլ և սանսկրիտ, պոետիկ մետրի/չափածոյի համակարգը ավելի շատ հիմնված է վանկի կշռի վրա, քան շեշտի։
Վանկատում
Բառերի գրավոր և բանավոր բաժանումը վանկերի կոչվում է վանկատում։ Մեծ մասամբ բանավոր խոսքում բառերի վանակտումը գրավոր խոսքի վանկատման հիմքն է։ Անգլերենի գրավոր խոսքում վանկերը չեն համապատասխանում բանավոր խոսքի վանկերին հնչյունների և տառերի միջև առկա թույլ համանմանության պատճառով։
Լեզվաբանության այն ճյուղը, որը զբաղվում է հնչյունների դասավորության կանոնների սահմանմամբ, որոշում է, թե որ հնչյուններն են թույլատրելի վանկի կազմում։ Անգլերենը թույլ է տալիս շատ բարդ վանկեր կազմել․ վանկերը կարող են սկսվել նույնիսկ երեք բաղաձայնով (string, splash) և ավարտվել չորս բաղաձայնով (prompts)։ Շատ այլ լեզուներում սահմանափակումները ավելի խիստ են։ Ճապոներենը կոդայում թույլ է տալիս միան /ɴ/ և քրոնիմ, ինչպես նաև տեսականորեն չունի որևէ բաղաձայնային խումբ, քանի որ սիզբը կազմած է մի բաղաձայնից ։
Սկիզբ/անլաուտ
Սկիզբը կամ անլաուտը վանկասկզբի բաղաձայնն է կամ բաղաձայնների խումբը, որը հանդիպում է վանկարարից առաջ։ Վանկերը մեծ մասամբ ունենում են անլաուտներ։ Այն վանկերը, որոնք չունեն սկիզբ, կարող են կոչվել զրո սկզբով վանկեր։