cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նաֆպակտոս
Պատմություն
Մ․թ․ա․ 340-ական թվականներին Մակեդոնիան ուժեղանում է և Փիլիպ II-ը նվաճում է Ֆոկիդան և մակեդոնական կայազոր է մտցնում Նավպակտ։ Հետագա պատմական տվյալները հակասական են։ Ստրաբոնը գրում է, որ Նավպակտը, որը հանդիսացել է ախեյացիների տիրույթը, Փիլիպի կողմից տրվել է էտոլիացիներին։ Ի տարբերություն Ստրաբոնի՝ Թեոպոմպոսը ստիպում է Ֆիլիպի մեջ տեսնել Նավպակտի համար մղված մարտրում ախեյացիների դաշնակցի․ այստեղ ասվում է, որ Ֆիլիպի՝ քաղաքը գրավելուց հետո կամ ախեյացիներն են ոչնչացրել Նաֆպակտի ամբողջ կայազորը, կամ դա նրանց որոշմամբ արել է մակեդոնական թագավորը։ Այստեղից էլ ժամանակակից ուսումնասիրողների տարաբնույթ դատողությունները։ Հեղինակների մեծամասնությունը, որ կարծում է, թե Ֆեոպոմպի ֆրագմենտում սխալ կա, հակված է մտածել (ավանդական տեսանկյունից), որ Նավպակտը, այնուամենայնիվ, մակեդոնական թագավորի կողմից տրվել է էտոլացիներին։ Սակայն Է. Բոսվորտը այս առումով արտահայտել է մեկ այլ տեսակետ. պետք է վստահել Թեոպոմպոսին․ Ֆիլիպը չի կատարել իր խոստումը և Նավպակտը չի տվել էտոլիացիներին, և այդ ժամանակ նրանք են վերցել քաղաքը (մ.թ.ա 338/37 թվական, ձմեռ)։ Արդյունքում եղել է պատժիչ արշավանք, որը ոչնչացրել է էտոլիական կայազորը և Նավպակտը վերադարձրել ախեյացիներին (մ.թ.ա 337 թվական, գարուն)։ Էտոլիական միությունը այդ ժամանակ լուծարվել է։ Նմանատիպ տեսակետը վերջերս քննադատության է արժանացել Ս. Կ. Սիզովի կողմից, որը, փաստորեն, հանգել է Նավպակտի ճակատագրի վերաբերյալ ավանդական տեսակետին ։
Մակեդոնիայի թուլացման հետևանքով մ.թ.ա․ 3-րդ դարում քաղաքը մտնում է Էտոլիական միության կազմի մեջ։ Մ.թ.ա․ 191 թվականին հռոմեացիները էտոլիացիներին պաշարում են քաղաքում, ստիպում նրանց հանձնվել և քաղաքը մտցնում են Լոկրիդայի կազմի մեջ։ Մ.թ.ա․ 2-րդ դարի վերջին քաղաքը մտնում է հռոմեական Ախայա նահանգի կազմի մեջ։ Հուստինիանոս I կասրի կառավարման օրոք մ.թ. 553 թվականին երկրաշարժից քաղաքն ամբողջովին ավերվել է և կրկին վերաշինվել։ Քաղաքը եղել է եկեղեցական կենտրոն, Նավպակտում է գտնվել միտրոպոլիտի աթոռանիստը։ Նավպակտը մտնում էր բյուզանդական Նիկոպոլիս թեմի կազմի մեջ և Արևմտյան Հունաստանում առևտրական և կրոնական խոշոր կենտրոն էր։
Միջին դարերում քաղաքը կոչվել է Լեպանտո։ Խաչակրաց չորրորդ արշավանքից հետո՝ 1205 թվականին, քաղաքը մտել է Էպիրոսի հունական բռնապետության կազմի մեջ։ Էպիրոսի բռնապետության քայքայումից հետո կարճ ժամանակով (1358-1374) քաղաքը մտել է Անգելոկաստրոնի և Լեպանտոյի բռնապետության կազմի մեջ, որտեղ եղել է երկու մայրաքաղաքներից մեկը։ 1374 թվականին քաղաքը մտել է Արտայի բռնապետության կազմի մեջ, իսկ 1401 թվականին նվաճվում է Վենետիկի կողմից։ Վենետիկցիները ամրացնում են քաղաքը և բլրի գագաթին կառուցում Կաստրոյի ամրոցը, որը 1477 թվականին կարողացավ դիմանալ Օսմանյան կայսրության քառամսյա պաշարմանը (ամրոցի պատերը և աշտարակները պահպանվել են մինչ օրս)։ Բայց 1499 թվականին, այնուամենայնիվ, քաղաքը նվաճվել է թուրքերի կողմից և դարձել Օսմանյան կայսրության մի մասը։ 1571 թվականին աշխարհի պատմության ամենամեծ ծովային ծովամարտերից մեկը՝ Լեպանտոյի ծովամարտը, տեղի է ունեցել քաղաքի մոտ։ Մի քանի տարի առաջ ծովային բաստոնի մուտքի մոտ գտնվող նավահանգստում կանգնեցվել է Սերվանտեսի հուշարձանը, որը եղել է ճակատամրտի մասնակից և 3 վերք ստացել և արդյունքում կորցրել է ձեռքը։
1674 թվականին վենետիկցիները հաջողությամբ կարողանում են հետ վերադարձնել Լեպանտոնը, բայց 1699 թվականի Կարլովիցի հաշտության պայմանագրով այն փոխանակում են Մորեայի հետ։
Նավպակտը եղել է Հունաստանի անկախության պատերազմի կենտրոններից մեկը։ Այստեղ իր տանջալից մահն է կնքել Հունական հեղափոխության հերոս և հունական նավատորմի առաջին հրկիզանավորդներից մեկը՝ Գեորգիոս Անեմոյանիսը։ 1829 թվականից քաղաքը մտնում է Հունաստանի անկախ հանրապետության կազմի մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Հին Հունաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրություն
Պատրիսիո Գաբառոն
Պատրիսիո Գաբառոն (իսպ․՝ Patricio Gabarrón Gil, ապրիլի 17, 1993, Մուլա), իսպանացի պաշտպան, ով հանդես է գալիս իտալական «Լացիոյում»։
«Բարսելոնա»
2012 թվականին Պատրիսիոն այմանագիր է կնքել «Բարսելոնա Բ»-ի հետ։ Պատրիսիոն իր դեբյուտը նշել է «Բարսելոնա Բ»-ի կազմում 2012 թվականի սեպտեմբերի 22-ին՝ «Էրկուլեսայի» դեմ խաղում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լացիոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Քրիստեն Դեյվիս
Քրիստեն Դեյվիս (Kristin Davis, ), ամերիկացի դերասանուհի։ Նա մեծ ճանաչում ձեռք բերեց խաղալով Շարլոտայի դերը՝ Սեքսը մեծ քաղաքում հեռուստասերիալում։ Երկար տարիներ ընկերություն է արել դերասան Ալեք Բոլդուինի հետ։ Ծնվել է Կոլորադո նահանգի Բոուլդեր քաղաքում։ Եղել է ընտանիքի միակ զավակը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռատգերսի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Մարի Չոդրա
Մարի Չոդրա՝ պետական բնական ազգային պարկ ազգային պարկ Մարի Էլ Հանրապետության հարավ–արևելյան մասում, Թաթարստանի մոտակա սահմանում։ Գտնվում է Զվենիգովսկի, Մորկինսկի, Վոլժսկի տարածքներում։ Մինչև Յոշկար Օլա՝ 60 կմ, մինչև Վոլսժսկա՝ 30 կմ։ Պարկն անցնում է՝ Յոշկար Օլա – Զելենոդոլսկ – Վոլգա ավտոմայրուղով և Զելյոնի Դոլ – Յարանսկ երկաթգծով։
Ազգային Պարկը հաստատվել է 1985 թվականի սեպտեմբերի 13–ին։ Սովետի ՌՍՖՍՌ-ի նախարարների խորհրդի որոշմամբ, 1985 թվականի դեկտեմբերի 2-ին, թիվ 589 որոշման հիման վրա, Մարի ԱՍՀ Նախարարների խորհրդի հրամանագրի հիման վրա՝ Ստեղծել բնական ազգային պարկ «Մարի Չոդրան»։
Աշխարհագրություն
Ազգային պարկը գտնվում է Մարի–Վյատսկի պատնեշի հարավային մասում։ Այստեղ նա բաժանվում է առանձին բարձրության։ Պարկի մակերևույթը բավականաչափ կոպիտ է։ Գետերային ցանցը լավ զարգացած է, կան շատ լճեր։
Գետեր
Պարկի տարածքում հոսող հիմնական գետը Իլետն է։ Գործնականորեն հոսում են մյուս բոլոր գետերի վտակները՝ Յուշուտ, Պետյալկա, Ուբա, Վոնչա և այլն։
Լճեր
Մարի Չոդրան հայտնի է իր լճերով։
Գրեթե բոլորն՝ կարստային են։ Բոլորը հանդիսանում են հայտնի ամառային հանգստի օբյեկտներ Մարի Էլի, Թաթարստանի, Չուվաշիայի և այլ երկրների, նույնիսկ հեռավոր, Ռուսաստանի բնակիչների համար։
Լճերն են՝ Յալչիկ, Գլուխոե, Կիչիեր, Մելնիչնոե, Տետերկինո, Մուշան–Էր, Տատ–Էր, Շուծ–Էր, Կուժ–Էր, Երգեժ–Էր (Կլոր), Կուգու–Էր և այլն։
Բուսականություն
Բուսական ծածկը՝ փշատերև–սաղարթախիտ անտառներն են։ Բարձրադիր վայրերում տարածված են կաղնու, թխկիի, լորենու, եղևնու անտառները, հովիտներում՝ եղևնու, սոճու, լորենու, կաղնու, թխկիի, կաղամախիի, թեղու խառն անտառները, ինչպես նաև ողողված է կեչուտներով։ Հանդիպում են սոճուտներ որտեղ կան կաղամախիներ, կեչիներ, եղևնիներ։ Աննշան տարածք զբաղեցնում են ցածրավայրերի խետային ճահճուտները։ Մոտավորապես բույսերի 50 տեսակ վերաբերում են Մարիյան Հանրապետությունում բուսականության հազվագյուտ տեսակներին։
Կենդանական աշխարհ
Կենդանական աշխարհում ընդգրկված են՝ որմզդեղն, սկյուռը, բուրունդուկը, գորշ նապաստակը, աքիսը, սպիտակ կզաքիսը, անտառային ժանտաքիսը, անտառային կզաքիսը, կա կուղբ, ջրասամույր։ Նույնիսկ հանդիպում են արջ, գայլ։ Գիշերային թռչուններից հանդիպում են՝ ցախաքլոր, խլահավ, աքար, իսկ ցերեկայինից՝ ճուռակներ ճուռակ-ցախաքլորը, սև ցին, քարարծիվ։
Գիտական գործունեություն
Բացի պարկի մշտական ուսումնասիրությունից, որը իրականացվում է հատուկ աշխատակիցների կողմից, Մարիյան պետական համալսարանի աջակցությամբ, ընթանում է տարբեր արշավներ և կազմակերպվում են բնապահպանական ճամբարներ։
1990 թվականին պարկում անցկացվել է հնագիտական հուշարձանների հետազոտություն Յուշուտա գետաբերանում, ներառյալ Լիմորսկյան գերեզմանը, Օշոտյալի 3 մշակութային բնակավայրը հետախուզական աշխատանքներ, որոնց արդյունքում բացահայտվել են տարբեր հուշարձանների հնագիտական նմուշներ ։
Արգելոց
Մարի Չոդրայի հյուսիս-արևելյան մասում զբաղեցնում են հատուկ պահպանվող տարածքները, որի մուտքն ու դուրսը արգելված է։ Նրանում են գտնվում Շուծ-Էր լիճը, մասամբ՝ Ուբա գետը։ Նույնիսկ անտառային տնտեսության աշխատողները վերահսկում են Կուժ-Էր և Երգեժ-Էր լճերի այցելությունը, չնայած նրանք գտնվում են արգելոցի սահմաններից դուրս։
2011 թվականից սկսած, մինչև Գլուխոե և Կոնեն-Էր լճերի էկոլեգիայի վատթարացումը, փակել են մուտքը բոլոր հանգստացողների առջև, 5 տարի ժամկետով։ Բացահայտվել է ծանր մետաղների պարունակություն ձկների մկաններում, լանջերը մեծապես ողողվել են ջրով, անհետացել է խոտային ծածկը, դա հանգեցրել է ափային էրոզիայի։ Ներկայումս կատարվում են ափերի կանաչապատում, լճի հատակի և նրա տարածքի մաքրում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ազգային պարկեր Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II Կատեգորիա:Մարի Էլ Կատեգորիա:Եվրոպայի ազգային այգիներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի աշխարհագրություն
Իսմայել Կորտինաս
Իսմայել Կորտինաս (Ismael Cortinas), բնակավայր Ուրուգվայի հարավարևելյան մասում, Ֆլորես դեպարտամենտում։
Բնակչություն
Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է՝ 918 մարդ.
Աղբյուր։ Instituto Nacional de Estadística de Uruguay
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուրուգվայի քաղաքներ
Դեղտրիկյան
Դեղտրիկյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Լամոս
Լամոս, քաղաք (բերդ, գյուղ) Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում ։ Գտնվում էր Կիլիկիայի կենտրոնական հարավային ծովափին, Լամոս գետ աջ գետաբերանի մոտ, Մերսին նավահանգստից հարավ֊արևմուտք։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գետակից 40 մետր բարձրության ու զառիթափ բլրի վրա կառուցված էր հիմ միջնաբերդ։ Պահպանվում էր հղկված քարերով կառուցված պարիսպների ու շենքերի մնացորդներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
35-րդ հարավային զուգահեռական
35-րդ հարավային զուգահեռականը հասարակածից 35° դեպի հարավ գտնվող լայնությունների շրջանագիծն է։
Անցնում է Հնդկական օվկիանոսով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հարավային Ամերիկայով, Ավստրալիայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։
Սահմաններ
Արգենտինայում այս զուգահեռականով են բաժանվում Քորդովա և Լա Փամփա նահանգները։
Վալյե դե Բոի
Վալյե դե Բոի (Valle de Bohí, La Vall de Boí), հովիտ, բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Լիեյդա շրջանի մեջ, Կատալոնիա երկրամասի կազմում ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալտա Ռիբագորսա համայնքում։ Զբաղեցնում է 219,49 կմ² տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 1076 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ռոմանական ճարտարապետություն
Աբու Կուբեյս
Աբու Կուբեյս (جبل أبي قبيس), մեկը լեռներից, անմիջական հարևանությամբ արևելքից՝ Քաաբաից Մեքային։ Բարձրությունը 420 մետր։ Աբու Կուբեյսը մեկ ուրիշ լեռան՝ Կուայկաանի հետ, գտնվելով Քաաբաից արևմուտք, անվանվում են Ալ Ախշաբեին (լեռ - «մեծ լեռ» բառի հոգնակիից)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի լեռներ
Օպալիխա (գյուղ, Կստովսկի շրջան)
Օպալիխա (Опалиха), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կստովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 394 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կստովսկի շրջանի բնակավայրեր
Վասիլևսկի (խուտոր, Կուգարչինսկի շրջան)
Վասիլևսկի (Васильевский, Васильев), խուտոր Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Դիլան Մակդերմոտ
Մարկ Էնթոնի Մակդերմոտ (Mark Anthony McDermott, ), առավել հայտնի է Դիլան Մակդերմոտ, (Dylan McDermott) կեղծանունով, ամերիկացի դերասան։ Առավել հայտնի է «Ամերիկյան սարսափ պատմություն» և «Պրակտիկա» (1997—2003) հեռուստասերիալներում կատարած դերերով, որը նրան արժանացրել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի։
Վաղ տարիներ
Մարկ Էնթոնի Մակդերմոտը ծնվել է Կոնեկտիկուտի Ուոթերբերի քաղաքում՝ Դիանա և Ռիչարդ Մակդերմոտների ընտանիքում։ Հայրը իռլանդական ծագում ունի, իսկ մայրը՝ իտալական, անգլիական, իռլանդական և ֆրանսիական արմատներ ունի ։ Երբ Մարկը ծնվեց, նրա մայրը 15 տարեկան էր, իսկ հայրը՝ 17: Ավելի ուշ ծնվել է քույր Ռոբինը ։ 1967 թվականին ծնողները բաժանվել են և երեխաները Դինայի հետ տեղափոխվել են Դիանայի մոր տուն ։ 1967 թվականի փետրվարի 9-ին Դիանային գնդակահարել են։ Ի սկզբանե որոշվել է, որ դա դժբախտ պատահար է, ավելի ուշ ոստիկանությունը մեղադրանք է ներկայացրել Ջոն Սպոնցին, ով այդ ժամանակ ապրում էր Դիանա Մակդերմոտի հետ։ Սպոնցը պնդում էր, որ նա պատահաբար ինքնասպան է եղել զենքը մաքրելու ժամանակ։ Ի վերջո, Սպոնցը, որը ոստիկանության տվյալներով կապված է եղել կազմակերպված հանցավորության հետ, սպանվել է 1972 թվականին, նրա մարմինը գտել են կայանատեղիում՝ մեքենայի բեռնախցիկում ։ Մարկը 5 տարեկան է եղել, երբ մայրը մահացել է, և նա քրոջ հետ մեծացել է տատիկի հետ ։
Կարիերա
Նա մեծ էկրանին առաջնախաղ է կատարել1989 թվականին «Սմերչ» ֆիլմում փոքրիկ դերով։ Ավելի ուշ նա ավելի մեծ ճանաչում է ձեռք բերել «Կրակի գծում» ֆիլմում ունեցած դերից հետո։ Նրա բեկումնային դերը եղել է «Պրակտիկա» սերիալում։ 1998 թվականին նա ընդգրկվել է «Աշխարհի 50 ամենագեղեցիկ մարդկանց» ցուցակում, կազմված «People» ամսագրի կողմից։
Տարբեր տարիների նա նաև նկարահանվել է «Պողպատե մագնոլներ» (1990) ֆիլմում Ջուլիա Ռոբերտսի հետ, «Դեսթինին միացնում է ռադիոն» (1995) ֆիլմում Նենսի Թրևիսի հետ, «Խուսափելի իդեալը» (1997) ֆիլմում Ջին Տրիպլհորնի հետ, «Տանգո երեքով» (1999) ֆիլմում Նիվ Կեմպբելի հետ և «Համեմունքների արքայադուստր» (2005) ֆիլմում Այշվարիա Ռայի հետ։
Նա նկարահանվել է երկու կարճ կյանք ունեցող սերիալներում՝ 2007 թվականին «Big Shots»-ում և 2009-2010-ին «Dark Blue»-ում։ 2011 թվականին նա ստացել է «Ամերիկյան սարսափ պատմություն» սերիալի գլխավոր դերերից մեկը։ Նրա հաջորդ նախագիծը դարձել է գլխավոր հերոսի հոր դերը 2012 թվականին «Լավ է լինել հանգիստ» վեպի Էկրանավորման մեջ։ 2013 թվականին Թոնի Քոլլեթի հետ նա նկարահանվել է «Պատանդներ» սերիալում, որը փակվել է առաջին եթերաշրջանից հետո, իսկ 2014 թվականին հիմնական դեր է ստացել «Ստալկեր» սերիալում Մեգգի Քյուի հետ ։
Անձնական կյանք
Մակդերմոտը հայտնի է նաև հագուստի իր նորաձև ոճի շնորհիվ, որի պատճառով դերասանը հայտնվել է այնպիսի ամսագրերի շապիկներին, ինչպիսիք են «People», «GQ», «Men's Health» և այլն  ։
1995 - 2007-ական թվականներին ամուսնացած է եղել դերասանուհի Ռոզա Շիվայի հետ ։ Ամուսիններն ունեն երկու դուստր՝ Կոլետը և Շառլոտը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կըզըլքիլիսա (Էրզրումի գավառ)
Կըզըլքիլիսա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում ։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 50 կմ հյուսիս-արևելք, Ծաղկավետ լեռան արևելյան փեշերին։
Պատմություն
1828 թվականին գյուղի հայ բնակչության մի մասը գաղթել և բնակություն է հաստատել Վրաստանի Ծալկայի շրջանի Ղզըլքիլիսա գյուղում։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 35 տուն հայ և 30 տուն թուրք բնակիչ։ Հայերի մի մասը այստեղ էր եկել Համշենից։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը հողագործությունն ու արհեստներն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Կըզըլքիլիսան ուներ Ս. Նշան անունով եկեղեցի։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր հայկական վարժարան, որն 1870-ական թվականներին ուներ 40 աշակերտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Յաքութիեի շրջանի համայնքներ
Շևչենկո (գյուղ, Բորզնայի շրջան)
Շևչենկո (Шевченка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բորզնայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Շևչենկո գյուղում բնակվում էր 170 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 17 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բորզնայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ամերիկայի սոցիալիստական ​​կուսակցություն
Սկզբնական շրջան
1901 թվականից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբը Սոցիալիստական ​​կուսակցության ներկայացուցիչները զբաղեցրել են մի շարք ընտրովի պաշտոններ։ Սոցիալիստական ​​կուսակցությունից երկու կոնգրեսական կար՝ Մեյեր Լոնդոն (Meyer London) Նյու Յորք քաղաքից և Վիկտոր Բերգերը (Victor Berger) Միլուոկի քաղաքից, SPA-ից ընտրվեցին ավելի քան 70 քաղաքների քաղաքապետեր, Սոցիալիստական ​​կուսակցությունը ներկայացված էր տարբեր նահանգների օրենսդիր մարմիններում և քաղաքային խորհուրդներում։ Կուսակցության ամենաուժեղ ընտրական աջակցությունը եղել է նոր ժամանած հրեա, ֆինն և գերմանացի ներգաղթյալների, ածխահանքերի և ֆերմերների կողմից, ովքեր եղել են Միջին Արևմուտքում պոպուլիստական ​​շարժման նախկին անդամներ ։
Միևնույն ժամանակ, կուսակցության Նյու Յորքի կազմակերպության ղեկավար Մորիս Հիլքվիթը (Morris Hillquit) և կոնգրեսական Բերգերը կուսակցության ավելի բարեփոխիչ սոցիալ-դեմոկրատական ​​(աջ) թևում էին, իսկ սոցիալիստ արմատականներն ու սինդիկալիստները, որոնց թվում էին Աշխարհի արդյունաբերական աշխատողները (IWW), այդ թվում՝ Յուջին Դեբսի կողմից կրկնվող նախագահի թեկնածուն` կուսակցության ձախ թևում։ Կուսակցությունը ներառում էր նաև ուտոպիստական ​​ագրարային արմատականներ, ինչպիսիք են Ջուլիուս Ուեյլենդը (Julius Wayland) Կանզասից, ով աշխատել է որպես կուսակցության առաջատար ազգային օրգանի՝ «Apeal To Reason»-ի խմբագիր, ինչպես նաև բանվորական առաջնորդներ, հրեա, ֆինն և գերմանացի ներգաղթյալներ և մտավորականներ, ինչպիսիք են Ուոլտեր Լիպմանը, Մաքս Իսթմանը և Սոցիալական Ամերիկայի կուսակցությունից հեռացած Ջեկ Լոնդոնը։
IWW-ի անդամների դեմ բռնաճնշումները, Առաջին համաշխարհային պատերազմը և սոցիալիստների կողմից իրականացված հակապատերազմական արշավը հանգեցրին կուսակցության ներսում հակասությունների սրմանը և նրա անդամների թվի նվազմանը։ Նրա լեզվական դաշնությունների անդամների աճը Հոկտեմբերյան հեղափոխության շրջաններից պատրանքային ստացվեց, քանի որ այդ անդամները շուտով անցան Կոմունիստական ​​աշխատանքային կուսակցության (Communist Labor Party) շարքերը։
Կուսակցության ամենաակտիվ անդամներից մի քանիսը, ովքեր աջակցում էին ԱՄՆ-ի մուտքը Առաջին համաշխարհային պատերազմին, լքեցին կուսակցությունը, այդ թվում՝ Ուոլտեր Լիպմանը (Walter Lippmann), Ջոն Սպարգոն, Ջորջ Ֆելփս Սթոքսը (George Phelps Stokes) և Ուիլյամ Ինգլիշ Ուոլինգը։ Նրանք ստեղծեցին կարճատև կյանք ունեցող կազմակերպություն, որը կոչվում էր Ազգային կուսակցություն (National Party), որը հույս ուներ միավորվել Թեոդոր Ռուզվելտի Առաջադիմական կուսակցության (Progressive Party) և Արգելքի կուսակցության (Prohibition Party) մնացորդների հետ, բայց չհաջողվեց։
1918 թվականի հունիսին կուսակցության ամենահայտնի առաջնորդ Յուջին Վիկտոր Դեբսը (Eugene Victor Debs) հանդես եկավ հայտնի հակապատերազմական ելույթով, կոչ անելով դիմադրել բանակ զորակոչին։ Նա ձերբակալվել է 1918 թվականի խռովության մասին օրենքի (Sedition Act) համաձայն և դատապարտվել 10 տարվա ազատազրկման։ Դեբսին ներում է շնորհվել ԱՄՆ նախագահ Ուորեն Հարդինգի կողմից 1921 թվականին։
Ձախ թևի բացառումը
SPA-ի բոլշևիկների կողմնակիցները 1919 թվականի հունիսին կոնֆերանս են կազմակերպել, որպեսզի ծրագիր կազմեն կուսակցության նկատմամբ վերահսկողությունը վերականգնելու համար՝ կուսակցության արտաքսված անդամներից պատվիրակություններ ուղարկելով նրանց ներկայությունը պահանջելու համար։ Այնուամենայնիվ, լեզուների ֆեդերացիաները, որոնց ի վերջո միացան Չարլզ Ռութենբերգը և Լուի Ֆրեյնան (Louis Fraina), հրաժարվեցին մասնակցել և ստեղծեցին իրենց կուսակցությունը՝ ԱՄՆ Կոմունիստական ​​կուսակցությունը, Չիկագոյում 1919 թվականի սեպտեմբերի 2-ին տեղի ունեցած առանձին համագումարի ժամանակ։
Մինչդեռ Սոցիալիստական ​​կուսակցության ձախ թևը՝ Ջոն Ռիդի և Բենջամին Գիթլոուի գլխավորությամբ (en: Benjamin Gitlow), մեծամասնություն ստացավ կուսակցության համագումարում։ Կուսակցության աջ ղեկավարությունը ոստիկանություն է կանչել, որը պարտադրաբար հեռացրեց դահլիճից ձախ մեծամասնությանը, որից հետո մնացած կոմունիստ պատվիրակները նույնպես լքեցին այն։ Համագումարից հեռացված հեղափոխական մարքսիստները 1919 թվականի սեպտեմբերի 1-ին ստեղծեցին Կոմունիստական ​​աշխատանքային կուսակցությունը (Communist Labor Party)։ Այս երկու կուսակցություններն էլ միավորվեցին 1921 թվականին՝ ստեղծելով ԱՄՆ կոմունիստական ​​կուսակցությունը։ Յուջին Դեբսը, թեև համակրում էր Հոկտեմբերյան հեղափոխությանը և արմատական ​​սոցիալիստներին, մնաց Սոցիալիստական ​​կուսակցության կազմում՝ հույս ունենալով պահպանել միասնությունը։
Սոցիալիստների վտարումը Նյու Յորք նահանգի օրենսդիր մարմնից
Կուսակցությունը տուժել է հակակոմունիստական ​​հիստերիայի ժամանակ, որը հայտնի է որպես «Կարմիր Սարսափ»։ 1920 թվականին Նյու Յորքի նահանգի ասամբլեան (New York State Assembly) հեռացրեց Սոցիալիստական ​​կուսակցության հինգ անդամներին իր անդամությունից՝ պատճառաբանելով, որ Սոցիալիստական ​​կուսակցության անդամակցությունը հակասում է իր նպատակներին։ Դրանք էին Լուի Ուոլդմանը (Louis Waldman), Սամուել Օրրը (Samuel Orr), Չարլզ Սոլոմոնը (Charles Solomon), Օգյուստ Կլաեսենսը (August Claessens) և Սեմ Դյուիթը (Sam Dewitt): Գործը հասել է ԱՄՆ Գերագույն դատարան, որը նրանց վերադարձրել է օրենսդիր մարմնին։
Մասնակցություն նախընտրական քարոզարշավներին
1904-1912 թվականներին Սոցիալիստական ​​կուսակցությունը ԱՄՆ նախագահական ընտրություններում առաջադրեց Յուջին Դեբսի թեկնածությունը։ Կուսակցությունը լավագույնս հանդես եկավ 1912 թվականի նախագահական ընտրություններում՝ Դեբսի օգտին տրված 901,551 ձայնով կամ ժողովրդի ձայների 6 %-ը։ 1920 թվականին Դեբսը կրկին առաջադրվել է, այս անգամ բանտարկված լինելով հակապատերազմական գործունեության համար և կարողացել է հավաքել 913,693 ձայն (3,4 %)։
Սոցիալիստական ​​կուսակցությունը 1924-ի նախագահական ընտրություններում չառաջադրեց իր թեկնածուն, այլ աջակցեց սենատոր Ռոբերտ Մ. Լաֆոլետին և նրա Առաջադիմական կուսակցությանը (այս ժամանակ սոցիալիստները, ինչպես կոմունիստները, ձգտում էին վերջինիս հետ ստեղծել զանգվածային բանվոր-գյուղացիական կուսակցություն)։
1928 թվականին Սոցիալիստական ​​կուսակցությունը վերադարձավ ընտրություններին որպես անկախ սուբյեկտ՝ Նյու Յորքից բողոքական նախարար Նորման Թոմասի գլխավորությամբ, որը կարողացավ հավաքել 267,478 ձայն (0,7%)։ Թոմասը բազմիցս առաջադրվել է որպես սոցիալիստ նախագահի թեկնածու մինչև 1948 թվականը ներառյալ։ 1932 թվականին նա ստացավ 884 885 ձայն (2,2 %)։ 1936 թվականին Թոմասի օգտին քվեարկել է 187910 ընտրող (0,4%), իսկ 1940 թվականին՝ 116599 (0,2%)։ 1944 թվականին սոցիալիստ թեկնածուի օգտին տրվել է 79017 ձայն (0,2%), իսկ 1948 թվականին՝ 139,569 (0,3%)։ 1948 թվականից հետո ոչ մի սոցիալիստ թեկնածու չի հավաքել ձայների 0,1%-ից ավելին։
Փոփոխություն դեպի ձախ
Մեծ դեպրեսիայի ժամանակ կուսակցության անդամությունը կտրուկ աճեց՝ հիմնականում երիտասարդության շնորհիվ։ Նրանց թվում կային բազմաթիվ հակաստալինյան կոմունիստներ (տրոցկիստներ և Ջեյ Լավսթոունի կողմնակիցներ), որոնք հեռացվել էին Կոմունիստական ​​կուսակցությունից։ Շատ երիտասարդ առաջնորդներ ձգտում էին հաշտության և համագործակցության հասնել Կոմունիստական ​​կուսակցության հետ՝ որպես Կոմինտերնի վարած ժողովրդական ճակատի նոր քաղաքականության մի մաս։ «Միացյալ ճակատ» խմբակցության ղեկավարությունը կազմում էին Ռեյնհոլդ Նիբուրը (Reinhold Niebuhr), Էնդրյու Բիմիլլերը (Andrew Biemiller), Դենիել Հոանը (Daniel Hoan) և Գաս Թայլերը (Gus Tyler)։ Նրանցից շատերը դարձան «Ամերիկացիները հանուն դեմոկրատական ​​գործողությունների» (ADA) հիմնադիրները՝ ԱՄՆ-ում Սառը պատերազմի տարիներին գլխավոր ձախ-լիբերալ կազմակերպությունը։
Կուսակցության ավելի արմատական ​​մարքսիստական ​​անդամները, այսպես կոչված, «Ռազմական խմբակցությունը» (Militant; նրա տեսաբանն էր Խայմ Կանտորովիչը), որը սատարում էր ուղղակի գործողություններին, գերակշռում էին 1934 թվականի հունիսին Դետրոյտում կայացած Սոցիալիստական ​​կուսակցության ազգային համագումարում, որն արագացրեց հակառակորդ «Հին գվարդիայի» դուրս գալը (Լուիս Վալդմանի և Դեյվիդ Դուբինսկու ղեկավարությամբ), հանդես է եկել համազգային Ֆերմեր-Աշխատավորական կուսակցության (Farmer-Labour Party) ստեղծման օգտին, որը կարող է գլխավորել պոպուլիստ քաղաքական գործիչ Հյուեյ Լոնգը։ Սակայն այս գաղափարի ձախողումից հետո 1936 թվականին «Հին գվարդիայի» առաջնորդները ստեղծեցին Սոցիալ-դեմոկրատական ​​ֆեդերացիան (Social Democratic Federation) և դժկամությամբ պաշտպանեցին Ֆրանկլին Ռուզվելտին։
Կուսակցական թուլացման տարիները
Մինչև 1940 թվականը կուսակցությունում մնաց միայն մի փոքր հավատարիմ կորիզ, որը հակադրվում էր Ֆրանկլին Ռուզվելտի «Նոր գործարքին»։ 1940 թվականին Նորման Թոմասը ԱՄՆ նախագահի միակ թեկնածուն էր, որը դեմ էր սովետամետ արտաքին քաղաքականությանը։ Դա նաև ստիպեց Թոմասին ակտիվանալ 1941-ի ընթացքում մեկուսացած Ամերիկայի առաջին կոմիտեին (America First Committee) աջակցելու համար։
1958 թվականին կուսակցությունն իր շարքերն ընդունեց Անկախ սոցիալիստական ​​լիգայի (Independent Socialist League) անդամներին՝ Մաքս Շախտմանի (Max Shachtman) գլխավորությամբ։ Շախտմանի երիտասարդ հետևորդները կարողացան կրկին աշխուժացնել կուսակցությունը և օգնել նրան ակտիվ դեր խաղալ ամերիկյան քաղաքացիական իրավունքների շարժման մեջ (1955-1968), ինչպես նաև ակտիվորեն մասնակցել Նոր Ձախի սկզբնական գործունեությանը։ Այնուամենայնիվ, Շախտմանը հաջողությամբ արգելափակեց կուսակցության միաձուլումը Հրեական Աշխատանքային Բունդի (Jewish Labor Bund) հետ՝ պատճառաբանելով կազմակերպության անցյալի հակասիոնիզմը ։
Պառակտում
1960-ականների վերջերին Ամերիկայի Սոցիալիստական ​​կուսակցության ամենաազդեցիկ դեմքերն էին Մաքս Շախտմանը (Max Shachtman) և Մայքլ Հարինգթոնը (Michael Harrington), ովքեր համաձայնեցին զուգահեռ ռազմավարություն վարել՝ պահպանելով Սոցիալիստական ​​կուսակցությունը որպես անկախ երրորդ կուսակցություն՝ առաջադրելով իր թեկնածուները և հանդես գալ որպես ԱՄՆ դեմոկրատական ​​կուսակցություն։ Կուսակցությունն ինքը բաժանված էր երեք խմբակցությունների. Մեկը «Debs Caucus»-ն է՝ Դեյվիդ Մաքրեյնոլդսի գլխավորությամբ, որը ձգտում էր պահպանել Սոցիալիստական ​​կուսակցության ավանդական դերը՝ որպես անկախ քաղաքական կուսակցություն և գրավեց ամենակոշտ «ձախ» դիրքը։ Մյուսը Մայքլ Հարինգթոնի գլխավորած «կենտրոնամետ» «Կոալիցիոն խմբակցությունն» է (Coalition Caucus), որը նույնպես հավատարիմ էր ձախ կողմնորոշմանը, բայց ցանկանում էր աշխատել Դեմոկրատական ​​կուսակցության կազմում՝ վերջինիս ձախ կողմը տեղափոխելու համար։ Վերջապես, «աջակողմյան» «Միասնական խմբակցությունը» (Unity Caucus), Մաքս Շախտմանի գլխավորությամբ, եղել է Դեմոկրատական ​​կուսակցության Լինդոն Ջոնսոնի և Ջեսսի Ջեքսոնի թևի ջերմեռանդ ջատագովը՝ աջակցելով արտերկրում գտնվող հակակոմունիստներին և քաղաքացիական իրավունքների և Մեծ հասարակության (Great Society) ծրագրերին ։
Պառակտումն արտացոլված էր կուսակցության անդամների վերաբերմունքում Վիետնամի պատերազմի և Նոր Ձախի նկատմամբ. Շախտմանը և նրա կողմնակիցները աջակցում էին պատերազմին և ավելի անվստահ էին դառնում Նոր ձախերին, Հարինգթոնը կտրականապես դեմ էր պատերազմին, բայց, այնուամենայնիվ, թերահավատորեն էր վերաբերվում Նոր Ձախերին, իսկ Դեբսի խումբը դեմ էր պատերազմին և ողջունում էր Նոր ձախերին։ Ընդհակառակը, բոլոր երեք խմբակցություններից Շախտմանի կողմնակիցները ցույց տվեցին ամենամեծ հակումը դեպի ուղղափառ մարքսիզմը (կամ դրա տարբերակը) և դեմոկրատական ​​ցենտրալիզմը, մինչդեռ մյուս երկու խմբակցությունները ավելի էկլեկտիկ մոտեցում էին ցուցաբերում սոցիալիզմի իրենց տեսլականում։ Կարծիքների այս տարբերությունն առավել ցայտուն դրսևորվեց 1968-ի Ժողովրդավարական ազգային համագումարի ժամանակ, երբ Դեբս խմբի անդամները համագումարից դուրս Յիփիների հետ էին, ոստիկանության կողմից դաժանորեն ցրված ցուցարարների շարքերում, և Կոալիցիայի խմբի և Միասնական խմբի անդամները համագումարի պատվիրակների թվում էին :
1972-ին կուսակցությունն էլ ավելի պառակտվեց, երբ կուսակցության օրգանը՝ Նոր Ամերիկան, գրեթե բոլոր հարցերի վերաբերյալ ընդդիմադիր հոդվածներ էր հրապարակում ։ 1972 թվականի նախագահական ընտրություններում բոլոր խմբակցությունները պաշտպանում էին տարբեր թեկնածուների.Debs Caucus-ն աջակցում էր անկախ Ժողովրդական կուսակցության թեկնածու Բենջամին Սփոքին, կոալիցիոն խումբը սատարում էր Լիբերալ-դեմոկրատների թեկնածու Ջորջ ՄակԳովերնին, իսկ Միասնության խումբը աջակցում էր Հենրի Մ-ին. «Scoop» Jackson (Henry M. «Scoop» Jackson), իսկ հետո, երբ Ջեքսոնը չկարողացավ առաջադրվել, հայտարարեց չեզոքություն ՄակԳովերնի և հանրապետական ​​Ռիչարդ Նիքսոնոյի միջև :
Մայքլ Հարինգթոնը և «Կոալիցիոն խմբակցությունը» շուտով լքեցին կուսակցությունը՝ ձևավորելով Դեմոկրատական ​​սոցիալիստների կազմակերպչական կոմիտե (Democratic Socialist Organizing Committee) (հետագայում՝ «Ամերիկայի դեմոկրատական ​​սոցիալիստներ» - Democratic Socialists of America), որն աշխատում էր Դեմոկրատական ​​կուսակցության կազմում, բայց սատարում էր վերջինիս ձախ թևին։ Նրանք որոշակի հաջողությունների հասան 1970-ականներին, բայց ընկան ծայրամաս՝ Հարինգթոնի անհատականությունից կախվածության պատճառով, իսկ հետո Ջեսսի Ջեքսոնին աջակցության պատճառով։
Նաև 1972 թվականին «Դեբս ֆրակցիան» խզվեց կուսակցության հետ՝ ստեղծելով Դեմոկրատական ​​սոցիալիզմի միությունը (Union for Democratic Socialism) : (Դեյվիդ Մաքրեյնոլդսը կուսակցությունը լքեց դեռ 1970 թվականին, բայց միացավ մի խմբի, որը լքեց կուսակցությունը)։ 1973 թվականին, այն բանից հետո, երբ մնացած խմբակցությունները հրաժարվեցին «Սոցիալիստական ​​կուսակցություն» անվանումից, ՍԴԿ-ն իրեն հռչակեց ԱՄՆ Սոցիալիստական ​​կուսակցություն (անգլ.՝ Socialist Party USA)։ Այժմ այն ​​ունի մոտ 1600 անդամ և պարբերաբար առաջադրում է թեկնածուներ ընտրովի պաշտոնի համար։
Այս իրադարձությունները հանգեցրին նրան, որ Շախտմանի միասնություն խմբակցությունը վերահսկողություն ձեռք բերեց կուսակցության վրա (շախտմանը ինքը մահացավ դրանից կարճ ժամանակ անց)։ 1972 թվականի դեկտեմբերի վերջին Ազգային համագումարում (վերջինը Սոցիալիստական ​​կուսակցության պատմության մեջ) որոշվեց կուսակցությունը վերափոխել «Սոցիալ-դեմոկրատներ ԱՄՆ» (անգլ.՝ Social Democrats USA) կազմակերպության։ Քանի որ կուսակցությունը 1956 թվականից ի վեր չէր առաջադրել սեփական թեկնածուներ, որոշվեց հրաժարվել «կուսակցություն» անվանումից՝ որպես ապակողմնորոշող և խոչընդոտող Դեմոկրատական ​​կուսակցության կողմնակիցների կողմից ակտիվիստների ներգրավմանը։ «Սոցիալիստ» անունը փոխվեց «սոցիալ դեմոկրատների», քանի որ շատ ամերիկացիներ «սոցիալիզմ» բառը կապում են խորհրդային կոմունիզմի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կուսակցություններ Կատեգորիա:1901 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Սոցիալիստական կուսակցություններ Կատեգորիա:Սոցիալիզմ Կատեգորիա:Կուսակցություններ այբբենական կարգով
Ախթալա (երկաթուղային կայարան)
Ախթալա, երկաթուղային կայարան և ավան Լոռու մարզում, Թիֆլիս-Երևան գծի վրա Դեբեդի ափին, Երևանից 209 կմ հեռավորության վրա։ Կայարանին կից ավանը 1926 թվականին ուներ 54, 1939 թվականին՝ 191 հայ բնակիչ։ 1959 թվականին այդ ավանը ձուլված էր Ախթալային, իսկ վերջինս ել մտնում էր քաղաքատիպ ավանի մեջ։ Մինչև Ախթալային միանալը ավանը առանձին պետական տնտեսություն էր (սովխոզ) ։
Դեմիրճյան
Դեմիրճյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Օդային նավագնացություն
Օդային նավագնացություն, օդանավագնացություն,
Ցանկացած եղանակի դեպքում թռչող ապարատների՝ տրված երթուղիով ճշգրիտ թռիչք ապահովելու համար տարբեր սկզբունքով աշխատող նավագնացային միջոցներով կազմում են կոմպլեքս համակարգեր։ Ընդհանուր դեպքում նավագնացային կոմպլեքս համակարգը որոշում է թռչող ապարատների դիրքը երեք կոորդինատներով (երկայնությամբ, լայնությամբ և բարձրությամբ)։ Օդային երթևեկության հնարավոր առավելագույն անվտանգության ապահովման աճող պահանջները պայմանավորեցին օդային նավագնացության և օդային երթևեկության կառավարման ավտոմատացված կոմպլեքս համակարգերի ստեղծումը։
Ավստրիայի ֆուտբոլի կանանց ազգային հավաքական
Ավստրիայի ֆուտբոլի կանանց ազգային հավաքական (Österreichische Fußballnationalmannschaft der Frauen), աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններում Ավստրիան ներկայացնող կանանց ֆուտբոլային հավաքական։ Ձևավորվել է 1990 թվականին, ղեկավարում է Ավստրիայի ֆուտբոլային միությունը։
Աշխարհի առաջնություններում երբեք հանդես չի եկել, մասնակցել է 2017 թվականի Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ մրցաշարին։
Եվրոպայի 2022 թվականի առաջնություն
Մրցաշարի եզրափակիչ փուլի խաղերի վիճակահանությունը տեղի է ունեցել 2021 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Մանչեստրում ։
Հավաքականի ռեկորդակիրներ
Թավ ընդգծմամբ առանձնացվել են այժմ հանդես եկող ֆուտբոլիստուհիները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Ֆորտ-Ուերտ
Ֆորտ-Ուերտ (կամ Ֆորտ-Ուորտ, Fort Worth), քաղաք ԱՄՆի հարավարևելյան մասում, Տեխաս նահանգում։ Ֆորտ-Ուերտը Դալասի հետ միասին կազմում է «Դալաս- Ֆորտ-Ուերտ» մեգապոլիսը։
Քաղաքը անվանված է ի պատիվ գեներալ Ուիլյամ Ջենկինս Ուորտի, ով ամերիկյան բանակի գլխավոր հրամանատարներից մեկն էր Ամերիկա-մեքսիկական պատերազմում։
Ֆորտ-Ուերտը Տեխասի թվով 5-րդ քաղաքն է իր բնակչությամբ և 17-րդը՝ ԱՄՆ-ի տարածքում(703 073 մարդ 2008 թ-ի տվյալներով)։
Քույր քաղաքներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:Տեխասի քաղաքներ Կատեգորիա:1849 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հերման Գրիմ
Հերման Ֆրիդրիխ Գրիմ (Herman Friedrich Grimm, ), գերմանացի գրականագետ։
Վիլհելմ Գրիմի որդին։
Կենսագրություն
Հերման Գրիմը ծնվել է 1928 թվականի հունվարի 6-ին Կասելում՝ գերմանացի բանասեր Վիլհելմ Գրիմի ընտանիքում։ Սովորել է Օդերի Ֆրանկֆուրտի գիմնազիայում, նրա պատմության ուսուցիչը հայտնի պատմաբան Լեոպոլդ Ռանկեն էր։ 1841 թվականից ապրել է Բեռլինում, այցելել է Բետինա ֆոն Արնիմի (Լյուդվիգ Ախիմ ֆոն Արնիմի կնոջ) հավաքույթներին, իսկ 1859 թվականին ամուսնացել է նրա աղջկա՝ Գիզելայի հետ։ 1847 թվականին ընդունվել է Լայպցիգի համալսարան, որտեղ սովորել է իրավունք և բանասիրություն։ 1868 թվականին պաշտպանել է ատենախոսություն և ստացել բանասիրական դոկտորի աստիճան։ 1873 թվականին ղեկավարել է Բեռլինի համալսարանիի արվեստի նոր պատմության ամբիոնը ։
1885 թվականին դարձել է «Գյոթեի միության համահիմնադիր», ներկայումս այն հեղինակավոր գիտա-հետազոտական ինստիտուտ է, որն զբաղվում է գերմանական գրականության պատմության ու տեսության հիմնախնդիրներով և, հատկապես, Յ. Վ. Գյոթեի ստեղծագործությունների ուսումնասիրությամբ և տարածմամբ։ Նախաձեռնել է Յ. Վ. Գյոթեի ստեղծագործությունների առաջին լիակատար ժողովածուի (այսպես կոչված «Վեյմերյան հրատարակություն») հրատարակումն ու դարձել դրա խմբագիրը։ Նախապատրաստել և հրատարակել է հոր ու հորեղբոր՝ Վիլհելմ և Յակոբ Գրիմների նամակագրությունները, ինչպես նաև նախաձեռնել է նրանց գիտական աշխատանքների ակադեմիական հրատարակությունը (այսպես կոչված «Կասելի հրատարակությունը»)։ Գերմանական արվեստի և գրականության պատմության մասին մի շարք նշանավոր աշխատանքների հեղինակ է։ Գրել է ինքնուրույն գեղարվեստական որոշ ստեղծագործություններ։ Դավանել է բուդդիզմ։
Գալինարո
Բնակչությունը կազմում է 1230 մարդ, բնակչության խտությունըկազմում է 70 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 18 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 3040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0776։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Բաղչե (Ջեբելբերեքեթի գավառ)
Բաղչե, քաղաք Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգի Ջեբելբերեքեթի գավառում, Պիռամոս գետի ձախ կողմում, Բիլեշիբելի լեռանցքից ոչ հետու։
Բնակչություն
Ըստ Դևիս 1875 թվականին ուներ 150 տուն հայ բնակիչ և քիչ թվով մահմեդականներ։ Ըստ որոշ աղբյուրների 1900-ական թվականներին ուներ 3000 բնակիչ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(7051) Շոն
(7051) Շոն (Sean), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի մայիսի 13-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,241472 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,88 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6029 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2131,63 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,168885 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,12° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուջին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Սոֆյա Տարասովա
Սոֆյա Տարասովա (ուկր. Софія Михайлівна Тарасова, ), ուկրաինացի ռուսաստանաբնակ երգչուհի, որը երկրորդ տեղն Է զբաղեցրել «Մանկական Եվրատեսիլ 2013» մրցույթում , հաղթել «Մանկական Նոր ալիք 2013» և «Sanremo Junior 2015» մրցույթներում ։
Կենսագրություն
Սոֆյա Տարասովան ծնվել է 2001 թվականի մարտի 31-ին Կիևում ։ Երկու տարեկանում ընդունվել է Ռեյնգոլդ Գլիերի անվան երաժշտական ակադեմիայի շնորհալի երեխաների խումբ ։ Ուսուցիչներն ասում էին, որ երեխան բացարձակ լսողություն ունի ։ Այդ ժամանակվանից ի վեր նա անցել է երկարատև ստեղծագործական ուղի, մասնակցել բազմաթիվ մրցույթների, ինչպես ուկրաինական, այնպես էլ միջազգային ։ 2012 թվականին մասնակցել է ուկրաինական «Ձայնը։ Երեխաներ» հեռուստատեսային նախագծին, որտեղ եղել է Թինա Կարոլի թիմում ։
2013 թվականի օգոստոսին Սոֆյան հաղթել է «Մանկական Նոր ալիք» փառատոնում  ։
2014 թվականին «Երկրի երեխաները» համահավաք երգչախմբի կազմում (որին միացել էին Open Kids խումբը, «Ռեսպուբլիկա KIDS» դպրոց-ստուդիայի սաները և այլ հայտնի երեխաներ) ձայնագրել է «Աշխարհն առանց պատերազմի» երգը» ։
2015 թվականին Սոֆիան Իտալիայում արժանացել է «Sanremo Junior 2015» մրցույթի գրան պրիի ։
2017 թվականին հրավիրվել է մասնակցելու բրիտանացի պրոդյուսեր Simon Fuller-ի «Now United» նոր նախագծին որպես Ռուսաստանի ներկայացուցիչներից մեկը։ Մեկ շաբաթ անցկացնելով Լոս Անջելեսում՝ Սոֆյա Տարաովան Boot Camp-ի նախապատրաստական փուլում հրաժարվել է մասնակցությունից։
Համատեղ նախագծեր
[A] Հիթ-շքերթները կազմվում են Ռուսաստանի 200 ռադիոկայանների, ինչպես նաև աշխարհի (Ուկրաինա, ԱՊՀ այլ երկրներ, Մերձբալթիկա, Կիպրոս, Իսրայել, Գերմանիա, ԱՄՆ և Կանադա) 230 ռուսալեզու ռադիոալիքների տվյալների հիման վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի դերասանուհիներ
Ստեփան Շահումյանի տուն-թանգարան
Պատմություն
1895 թվականի ամռանը Թիֆլիսի Ռեալական ուսումնարանի սան (հետագայում պրոֆեսիոնալ հեղափոխական) Ստեփան Շահումյանն իր ջալալօղլեցի ընկերոջ Վասիլ Սիմոնյանի հրավերով գալիս է Ջալալօղլի, որտեղ հետագայում 1899 թվականին հիմնում է Հայաստանում առաջին մարքսիստական խմբակը։ Այստեղ էլ ծանոթանում է Եկատերինա Տեր-Գրիգորյանի հետ, որը հետագայում դարձավ նրա կինը։
1923 թվականին ընդառաջելով ջալալօղլեցիների խմբակի հիմնադիր և ղեկավար Ստեփան Շահումյանի նվիրական անունը հավերժացնելու ցանկությանը, Լոռու Գավգործկոմը որոշեց Ջալալօղլին վերանվանել Ստեփանավան։ Իսկ 1934 թվականի նոյեմբերի 29-ին Ստեփան Շահումյանի աներոջ՝ Սերգեյ Տեր-Գրիգորյանի տունը վերածվեց տուն-թանգարանի։
Միջոցառումներ
2007 թվականից կենտրոնում ծնունդ է առել գուսանական համույթը, որը կազմակերպում է ինչպես քաղաքային, այնպես էլ արտագնա համերգային ծրագրեր՝ սպասարկելով Ստեփանավանի տարածաշրջանի ողջ բնակչությանը։
2006 թվականից կենտրոնում գործում է տիկնիկային թատրոնը, որը բարեգործական հիմունքներով սպասարկում է քաղաքի և համայնքի երեխաներին։ Կենտրոնում գործում են նաև կարպետագործության, հելունագործության, շյուղագործության և ծղոտադրոշմանկարչության խմբակները, որոնց սաների աշխատանքները պարբերաբսր ներկայացվում են ցուցադրության ։
Հասցե
Թանգարանը գտնվում է Լոռու մարզի Ստեփանավան քաղաքի Գարեգին Նժդեհի 3 հասցեում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ստեփանավանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Տուն-թանգարաններ Հայաստանում Կատեգորիա:Լոռու մարզի թանգարաններ Կատեգորիա:1934 հիմնադրված թանգարաններ
Կիրակոսակ
Կիրակոսակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում ։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 25 կմ հյուսիս, Խաչափայտի ջուր գետակի ափին։
Բնակչություն
1878 թվականին ուներ 24 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Յաքութիեի շրջանի համայնքներ
Վասիլևսկի (Կրասնոդարի երկրամաս)
Վասիլևսկի (Васильевский), խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Աբինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 248 մարդ։
Օպարինո
Օպարինո (Опарино), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Օպարինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1899 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Օպարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Էլեկտրոնային երաժշտություն
Էլեկտրոնային երաժշտություն (Electronic music, խոսակցականում «էլեկտրոնիկա»), ընդգրկուն երաժշտական ժանր, որն ներառում է բոլոր այն երաժշտական ոճերը, որոնք ստեղծվել են էլեկտրոնային երաժշտական գործիքների և տեխնոլոգիաների միջոցով (հիմնականում հատուկ համակարգչային ծրագրերի միջոցով) ։ Չնայած նրան, որ էլեկտրոնային գործիքները ստեղծվել են դեռևս XX դարի առաջին կեսում, էլեկտրոնային երաժշտությունը որպես ժանր ձևավորվել է XX դարի երկրորդ կեսում։
Ծագումնաբանություն․ XIX դարի վերջ և XX դարի սկիզբ
Առաջին էլեկտրոնային գործիք ընդունված է համարել տերմենվոքսը ։ Տերմենվոքսը հայտնագործվել է 1919-1920 թվականներին ռուս գյուտարար Լև Տերմենի կողմից։ Դա մի գործիք էր, որտեղ ձայնը ստացվում էր էլեկտրամագնիսական դաշտում կատարողի ձեռքերով մետաղական լարերի շարժման միջոցով։
1920-1930-ական թվականներ
Այս տասնամյակում ստեղծվեցին բազմաթիվ էլեկտրոնային գործիքներ։
1927 թվականին ամերիկացի գյուտարար Օ'Նիլի կողմից ստեղծվեց մի սարք, որում օգտագործվում էր մագնիսական ժապավեն, ինչը ձայնագրման գործընթացը հասցրեց նոր մակարդակի։
1928 թվականին ֆրանսիացի Մորիս Մարտենոն ստեղծեց «Մարտենոի ալիքներ» կոչվող գործիքը և հանդես եկավ դրանով Փարիզում։
1929 թվականին անգլիացի երգահան Ջորջ Անթեյլը առաջին անգամ իր ստեղծագործական կյանքի ընթացքում սկսում է գրել մեղեդիներ էլեկտրոնային գործիքների համար։
Զարգացում․ 1940-1950-ական թվականներ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ «AEG» կազմակերպության ինժեներ Ուոլտեր Վեբերը ստանում է բարձր հաճախականություն ունեցող սարքի ստեղծման արտոնագիր, ինչը զգալիորեն բարելավեց ձայնագրման գործընթացը։ 1942 թվականին նույն «AEG» կազմակերպությունը թողարկում է նվագարկչի նոր մոդել։
Մագնիսական ձայնագրման սարքերի արտադրումը հանգեցրեց էլեկտրոնային երաժշտության նոր նոր տարատեսակի ստեղծմանը՝ էլելկտրոակուստիկ երաժշտության։
Էլեկտրոնային երաժշտությունը Ճապոնիայում
Միչպատերազմյան Ճապոնիայում հայտնի չէին վերոնշված էլեկտրոնային գործիքները։ Սակայն որոշ երգահաններ, այդ թվում Մինաո Շաբաթը, գիտեին այդպիսի սարքերի գոյության մասին։ Մի քանի տարի անց երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո ճապոնացի երաժիշտները սկսեցին փորձարկել նորաստեղծ երաժշտական գործիքները։ Շատ դեպքերում այդ փորձերը հաջող էին, քանի որ նրանք ունեին ֆինանսական լավ ֆինանսավորում և հնարավորություն աշխատել նորագույն գործիքներով ։ Հետագայում դա հանգեցրեց նրան, որ Ճապոնիան մի քանի տասնամյակ հետո դարձավ էլեկտրոնային երաժշտության առաջատարներից։
Էլեկտրոնային երաժշտությունը ԱՄՆ-ում
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում երաժշտությունը հիմնականում ստեղծվել է էլեկտրոնային եղանակով և դա լավ տեսանելի է հատկապես Մորթոն Ֆելդմանի «Marginal Intersection» բեմադրությունում։ Այս գործը առանձնահատուկ է նրանով, որ գրվել է Ֆելդմանի գրաֆիկական նոտացիայով։
«Երաժշտություն մագնիսական ժապավենի համար» նախագծի համար գործերը գրվել են Նյու Յորքյան երաժշտական խմբի անդամների կողմից (New York School), որոնց մեջ մտնում էին Ջոն Քեյջը, Էրլ Բրաունը, Կրիստիան Վոլֆը․ Դեյվիդ Թյոդորը և Մորթոն Ֆելդմանը ։ Այս խումբը գոյություն է ունեցել 3 տարի՝ 1951-ից մինչև 1954 թվականը ։
1960-ական թվականներ
1960-ական թվականները բեղմնավոր էին էլեկտրոնային երաժշտության համար և այս տիպի երաժշտական գործիքները սկսեցին հասանելի դառնալ բոլորին։
1963 թվականին ստեղծվեց առաջին սինթեզատորը, որի հեղինակն էր ինժեներ և գյուտարար Դոն Բուշլան (Don Buchla):
Տերմենվոքսը արդեն կիրառվում էր 1920-ական թվականներից, սակայն ավելի լայն տարածում գտավ այն ժամանակ, երբ նրա միջոցով գրվեց մի շարք գիտաֆանտաստիկ ֆիլմերի համար երաժշտություն։
1958 թվականին Մեծ Բրիտանիայում կառուցվեց աշխարհում առաջին առաջին ձայնագրման տաղավարը՝ BBC Radiophonic Workshop։ Այստեղ է ստեղծվել հայտնի ամերիկական գիտաֆանտաստիկ հեռուստասերիալ «Doctor who»-ի երաժշտությունը ։
1970-1990-ական թվականներ
1970-ական թվականների վերջը և 1980-ականների սկիզբը նշանավորվեց նոր տեխնոլոգիաների ի հայտ գալով․ ինչը նպաստեց ժանրի զարգացմանը։ Նոր հարվածային գործիքների (օրինակ՝ Roland TR-808) ի հայտ գալով բնական հարվածային գործիքները գրեթե չէին օգտագործվում էլեկտրոնային երաժշտության մեջ։
Ստեղծվեցին նոր երաժշտական կոլեկտիվներ, որոնք հարստանցում էին էլեկտրոնային երաժշտությունը նորանոր մտահղացումներով։ Էլեկտրոնային տխուր երաժշտություն վարպետ էր համարվում ճապոնացի Կիտարոն։ «Kraftwerk » խմբի մտահղացումները դարձան շատ սիրված ակումներում․ և հետագայում այդ հաջողությունը հանգեցրեց նոր «տեխնո» ոճի ստեղծմանը, որտեղ ռիթմը և էֆֆեկտները համարվում էին առաջնային ։
Այս ժամանակաշրջանում սկսում է զարգացում ապրել էլեկտրոնային պարային երաժշտությանը, որի ներառում էր այնպիսի ուղղություններ, ինչպիսիք են Techno, Electro, Drum'n'Bass, House և Trance ։ Այս ժանրին բնորոշ ներկայացուցիչների էին Robert Miles, Moby, Tiesto, Paul Van Dyk, BT, ATB, Paul Oakenfold, Armin van Buuren և Above and Beyond.։ Էլեկտրոնային պարային երաժշտությունը ոչ հաճախ կարելի է հանդիպել երաժշտական ալբոմների տեսքով, օրինակ՝  «Զարկերակ -1»  և «512 կիլոբայթ»։
21-րդ դար
21-րդ դարի սկիզբը էլեկտրոնային երաժշտության համար համարվում է միացության ձգտման ժամանակաշրջան ։ Մաքուր ոճերը գոյություն ունեն միայն թերոեապես։ Հիմնականում ցանկացած գործ իր մեծ ներառում է բազում այլ երաժշտական ոճերից տարրեր, և որևէ երաժշտական ալբոմ նկարագրելու համար օգտագործվում են բարդ մասնագիտական տերմիններ։ Շատ հայտնի է համարվում տեխնո-ռեմիքսների ստեղծումը հիմնված 1970-1980-ական թվականների հայտնի երգերի հիման վրա ։ Կլաուս Շուլցը ակտիվ զբաղվել է techno/drum’n’bass հնչողության համադրության վրա, թողարկելով Dosburg Online» և «Trance Appeal» ալբոմները։ Techno և Trance լրիվ միաձուլվեցին «Delerium», «System 7» ը «Synaesthesia» ալբոմների մեջ։
Ծանր պանկ-ռոքի և տեխնո ոճի համադրությունը ընդունված է համարել Velvet Acid Christ и Wumpscut.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական ոճեր Կատեգորիա:Էլեկտրական երաժշտություն Կատեգորիա:Հանրամատչելի երաժշտություն Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Իհարա Սայկակու
Իհարա Սայկակու (井原西鶴, կանա いはら さいかく,), ճապոնացի գրող (արձակագիր, պոետ, դրամատուրգ)։
Կենսագրություն
Իհարա Սայկակուն ծնվել է առևտրականի ընտանիքում։ Ճանապարհորդել է Ճապոնիայում։ Եղել է Դանրինի պոեզիայի դպրոցի հիմնադիր Նիսիյամի Սոինայի աշակերտը։ Ճամփորդությունների ընթացքում հավաքված պատմությունների հիման վրա ստեղծել է «Պատմություններ բոլոր գավառներից» (1685) և «Ճանապարհային թանաքաման» (1687) ժողովածուները։
Վասիլի Պուստովոյտ
Վասիլի Ստեպանովիչ Պուստովոյտ (Василий Степанович Пустовойт, ), խորհրդային սելեկցիոներ, ԽՍՀՄ ԳԱ (1964) և ՀամԳԳԱ (1956) ակադեմիկոս, սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս (1957, 1963), ՌՍՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1969)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Կուբանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը (Կրասնոդար, 1926), որտեղ եղել է գենետիկայի, սելեկցիայի և սերմնաբուծության ամբիոնի վարիչ (1926-1930)։ 1912 թվականին Կուբանի գյուղատնտեսական դպրոցին կից կազմակերպել է «Կրուգլիկ» սելեկցիոն փորձադաշտը, որը 1932 թվականին վերակազմվել է Ձիթատու կուլտուրաների համամիութենական ԳՀԻ-ի։
Աշխատանքներ
1935-1972 թվականները այս ինստիտուտում եղել է ձիթատու կուլտուրաների սելեկցիայի և սերմնաբուծության բաժնի ու արևածաղկի սելեկցիայի լաբորատորիայի վարիչը։ Պուստովոյտը արևածաղկի ձիթատու սորտերի սելեկցիայի նախաձեռնողներից է։