cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նոր դարաշրջան
Գիտություն
1543 թվականին տպագրատան տակից լույս է տեսել Նիկոլայ Կոպեռնիոսի "Երկնային ոլորտների անդրադարձների մասին" գիրքը, որում հռչակվել է գրեթե մեկուկես հազար տարվա ընթացքում գերիշխող Պտղոմեոսի երկրակենտրոն համակարգից հրաժարվելը։ Սկսած իր աստղագիտական աշխատանքը, Կոպեռնիկոսը չէր պատրաստվում ստեղծել ինչ-որ բան սկզբունքորեն. Ինչպես և նրա միջնադարյան նախորդները, նա իր խնդիրն էր համարում Պտղոմեոսի գլխավոր աշխատության՝ "Ալմագեստից" տվյալների ճշտումը՝ միևնույն ժամանակ չանդրադառնալով հիմքերի վրա։ Թեև "Ալմագեստից" տվյալների և դիտարկումների արդյունքների միջև տարաձայնությունները հայտնի էին նաև մինչև Կոպեռնիկոսը, բայց միայն նա քաջություն ունեցավ հրաժարվել մտածողության իներցիայից և առաջարկել սկզբունքորեն նոր բան։
Ամերիկայի գաղութացում
Ամերիկայի գաղութացումը սկսվելու փորձելրը դեռևս վիկինգներն էին արել։ Նրանք ուսումնասիրեցին և որոշ ժամանակ բնակություն հաստատեցին այն գաղութում, որը նրանք անվանում էին Վինլանդ, այն վայրում, որը հետագայում կոչվեց Նյուֆաունդլենդ։ Սակայն նրանք հրաժարվեցին դրանից։
1492-ին Կոլումբոսը վերագտավ Ամերիկան։ Շուտով իսպանացի նվաճողները և շատ այլ եվրոպացիներ գնացին այդտեղ բնակվելու։ Եվրոպական տարբեր երկրներ վերցրեցին տարբեր տարածքներ և պայքարում էին, թե որ երկիրը պետք է գրավի ամբողջ մայրացամաքը։ Բնիկները մեծ թվով մահացան։ Վերապրածները կորցրեցին իրենց հողի մեծ մասը, իսկ մեծ մասը սովորեց իրենց նվաճողների լեզուն։
18-րդ դարի վերջին և 19-րդ դարի սկզբին մի շարք պատերազմներից հետո գաղութների մեծ մասը դարձավ անկախ երկրներ։
Երեսնամյա պատերազմ
Երեսնամյա պատերազմը ակավել էր 1618 և տևեց մինչև 1648։ Չնայած այն կենտրոնացած էր հիմնականում Գերմանիայում, հակամարտության մեջ ներգրավվեցին մի քանի այլ երկրներ, այդ թվում՝ Ֆրանսիան, Իսպանիան և Շվեդիան։ Իրականում, Եվրոպայի գրեթե բոլոր հզոր երկրները ներգրավված էին պատերազմի մեջ։ Այն սկսվել է որպես կրոնական պատերազմ բողոքականների և կաթոլիկների միջև։ Պատերազմը շարունակվելուն պես, Հաբսբուրգների տոհմը (կաթոլիկ ընտանիք) և այլ կազմակերպություններ օգտագործում էին պատերազմը՝ փորձելով ավելի մեծ ուժ ստանալ։ Դրա օրինակներից մեկն այն կաթոլիկ Ֆրանսիան էպայքարել են բողոքականների համար։ Սա էլ ավելի սրեց Ֆրանսիայի և Հաբսբուրգի մրցակցությունը ։
Երեսնամյա պատերազմի ընթացքում գրեթե բոլոր ներգրավված երկրներում սով և հիվանդություններ սկսվեցին։ Պատերազմը տևեց 30 տարի, բայց պատերազմի պատճառած խնդիրները երկար ժամանակ չէին շտկվում պատերազմի ավարտից հետո։ Պատերազմն ավարտվեց Վեստֆալիայի պայմանագրով։
Անգլիական հեղափոխություն
Անգլիական հեղափոխությունը դա մի պատմական իրադարձություն էր 1642-1649թթ-ին։ Նրանով սկսվեց անգլիայում միապետությունից դեպի բուրժուազիա քաղաքական փոփոխությունները։ Այն ավարտվեց Կրոմվելի մահով և Բրիտանիայում միապետության վերականգնամը։ Հեղափոխության շնորհիվ անգլիայում սկսվեց արդյունաբերական հեղափոխությունը;
Ֆրանսիական հեղափոխություն
Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությունը Ֆրանսիայի սոցիալական և քաղաքական համակարգերի խոշորագույն վերափոխումն է, որը տեղի է ունեցել XVIII դարի վերջին, որի արդյունքում ոչնչացվել էր հին կարգը, և Ֆրանսիան միապետությունից դարձել էր դե յուրե ազատ և հավասար քաղաքացիների Հանրապետություն։ Կարգախոսն էր ՙՙԱզատություն, Հավասարություն, Եղբայրություն՚՚: Հեղափոխության սկիզբը Բաստիլի գրավումն էր 1789 թվականի հուլիսի 14-ին, իսկ դրա ավարտը տարբեր պատմաբաններ համարում են 1794 թվականի հուլիսի 27-ը (Թերմիդորիական հեղաշրջում) կամ 1799 թվականի նոյեմբերի 9-ը (18 բրյումերի հեղաշրջում)։
Նապալեոնյան պատերազմներ
Նապոլեոնյան պատերազմներ անունով հայտնի են հիմնականում Նապոլեոն I-ի կողմից Եվրոպայի տարբեր պետությունների հետ պատերազմները, երբ նա առաջին հյուպատոսն էր և կայսրը (1799 նոյեմբեր-1815 հունիս)։ Ավելի շատ հայտնի է Նապոլեոնի իտալական արշավը (1796-1797) և նրա Եգիպտական արշավախումբը (1798-1799), թեև դրանք (հատկապես իտալական արշավը) սովորաբար դասվում են այսպես կոչված հեղափոխական պատերազմների։
Հունական հեղափոխություն
Հունաստանի անկախության պատերազմ, հայտնի է նաև, որպես Հունական հեղափոխություն, հույն ժողովրդի ազգային-ազատագրական պատերազմն ընդդեմ օսմանյան կայսրությանը։ Անկախության համար մղվող պայքարում Հունաստանը զգալի առաջընթաց գրանցեց այն ժամանակ, երբ ժամանակի մեծ տերությունները՝ Ռուսական կայսրությունը, Մեծ Բրիտանիան և Ֆրանսիայի թագավորությունը, սկսեցին հանդես գալ վերջինիս աջակցությամբ։ Օսմանյան կայսրությունը օժանդակում էին վասալ տերությունները՝ Եգիպտոսը, Ալժիրը, Տրիպոլիտանիան և Թունիսը։
Ափիոնային առաջին պատերազմ
Ափիոնային առաջին պատերազմը Մեծ Բրիտանիայի պատերազմը Ցին դինաստիայի դեմ։ Անգլիական զորքերի նպատակն էր Չինաստանում բրիտանական առևտրային հետաքրքրությունների պաշտպանությունը, առևտրի ընդլայնումը, առաջին հերթին՝ ափիոնի (այստեղից՝ անվանումը), որին խոչընդոտում էր Ցին կայսրության կողմից ծովային առևտրի արգելքը։
Առաջին Բալկանյան պատերազմ
Պատերազմի արդյունքում դաշնակիցները նվաճեցին Օսմանյան կայսրության գրեթե ամբուղջ եվրոպական մասը։ Պատերազմից հետո նաև անկախացավ Ալբանիան։ Չնայած հաջողությանը Բուլղարիան դժգոհ մնաց Մակեդոնիայի բաժանումից, ինչը հանգեցրեց Երկրորդ Բալկանյան պատերազմին։
Թյուրինգյան խմորագնդիկներ
Թյուրինգյան խմորագնդիկներ (Thüringer Klöße), կարտոֆիլի խմորագնդիկներ, կարտոֆիլով ավանդական ուտեստ Թյուրինգիայում, Ֆրանկոնիայում, Սաքսոնիայում և Ֆոգթլանդում։ Թյուրինգյան Հայխելհայմում գործում է խմորագնդիկների թանգարան ։
Նոր դարաշրջան
Երկրորդ Բալկանյան պատերազմ
Երկրորդ Բալկանյան պատերազմը արագընթաց պատերազմ էր Մակեդոնիայի բաժանման համար 1913 թվականի հունիսի 29-ից հուլիսի 29-ը, Բուլղարիայի և Չեռնոգորիայի, Սերբիայի և Հունաստանի միջև, ինչպես նաև Բուլղարիայի դեմ ռազմական գործողություններին միացած Օսմանյան կայսրության և Ռումինիայի դեմ։ Պատերազմը հրահրվել է Ավստրո-Հունգարիայի և Գերմանական կայսրության դիվանագետների կողմից, ովքեր ձգտում էին փլուզել Բալկանյան դաշինքը։
Թյուրինգյան խմորագնդիկներ
Թյուրինգյան խմորագնդիկները բավականին մեծ գնդիկներ են, որոնք սովորաբար ձեռքով պատրաստվում են հում քերած (2/3) և խաշած կարտոֆիլի (1/3) խառնուրդից։ Խմորագնդիկները Թյուրինգիայում մատուցվում են որպես խավարտ մսային ու որսի մսից պատրաստված ուտեստների հետ և մատուցվում են շոգեխաշած թթու կաղամբով կամ կարմիր կաղամբով։ Թյուրինգյան խմորագնդիկները լավ չեն համադրվում ձկան, խեցգետնակերպերի, սպիտակ սոուսների, պանրի և թարմ բանջարեղենի հետ։ Թյուրինգյան խմորագնդիկների հետ անուշաբույր համեմունքներ (մշկընկույզ կամ կարրի) չեն օգտագործվում։
Նոր դարաշրջան
Հայոց ցեղասպանություն
Հայոց ցեղասպանություն կամ Մեծ եղեռն Օսմանյան կայսրության իշխանության ղեկին կանգնած երիտթուրքական «Իթթիհաթ վե թերաքի» կուսակցության կողմից կազմակերպված ցեղասպանություն, որի արդյունքում 1915-1923 թվականներին զանգվածային տեղահանության է ենթարկվել և բնաջնջվել Օսմանյան կայսրության նահանգների, այդ թվում՝ Արևմտյան Հայաստանի հայ բնակչությունը։ Պայմանականորեն Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օր է համարվում 1915 թվականի ապրիլի 24-ը, երբ Կոստանդնուպոլսում ըստ նախօրոք պատրաստված ցուցակների ձերբակալվեց մոտ 235 հայազգի մտավորական (հայ գործիչների ձերբակալությունները Կոստանդնուպոլսում շարունակվեցին նաև ապրիլի 24-ից հետո)։
Թյուրինգյան խմորագնդիկներ
Թյուրինգյան խմորագնդիկների պատրաստումը բավականին բարդ և ժամանակատար գործընթաց է։ Կարտոֆիլը քերում են քերիչով ջրի տակ, ապա քամում են։ Կարտոֆիլի այս զանգվածը որոշակի հարաբերակցությամբ հունցում են կարտոֆիլի պյուրեի հետ, մինչև ստացվի խմոր, որից կլոր գունդ է ձևավորվում։ Երբեմն խմորին ավելացնում են սպիտակ հացի կտորներ։ Խմորագնդիկի մակերեսը պետք է լինի կատարյալ հարթ, առանց ճաքերի, որպեսզի եռման ժամանակ ջուրը ներս չմտնի։ Պատրաստի խմորագնդիկն անմիջապես ընկղմվում է թեթև եռացող ջրի մեջ և ցածր ջերմաստիճանով եփվում մինչև ամբողջովին պատրաստ լինելը, երբ դրանք բարձրանում են ջրի մակերես։
Նոր դարաշրջան
Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Առաջին համաշխարհային պատերազմը Եվրոպայում ծագած համաշխարհային պատերազմ էր, որն սկսվել է 1914 թվականի հուլիսի 28-ին և շարունակվել մինչև 1918 թվականի նոյեմբերի 11-ը։ Պատերազմին, որը ժամանակին բնութագրվել որպես պատերազմ բոլոր պատերազմներին վերջ տալու համար, մասնակցել է ավելի քան 70 միլիոն զինվորական, որոնցից 60 միլիոնը՝ միայն Եվրոպայում, ինչի արդյունքում այն դարձել է խոշորագույն պատերազմներից մեկը պատմության մեջ ։ Ըստ գնահատականների՝ 9 միլիոն զինվորական և ավելի քան 7 միլիոն խաղաղ բնակիչ է զոհվել պատերազմում։ Զոհերի մեծ թվի պատճառ են եղել նաև տեղի ունեցած ցեղասպանություններն ու 1918 թվականին բռնկված գրիպի համաճարակը. արդյունքում ամբողջ աշխարհում մահացել է 50-100 մլն մարդ ։ Ռազմական կորուստներն ավելացել են տեխնոլոգիական ու արդյունաբերական նորարարությունների և մարտավարական փակուղու պատճառով, ինչն արդյունք էր ծանր խրամատային պատերազմի։ Այն եղել է մարդկության պատմության ամենաարյունահեղ պատերազմներից մեկը, որը հանգեցրել է քաղաքական խոշոր փոփոխությունների, ներառյալ 1917-1923 թվականների հեղափոխությունների պատերազմին մասնակցած բազմաթիվ երկրներում։ Պատերազմի արդյունքում չլուծված հակամարտությունները նպաստել են շուրջ երկու տասնամյակ անց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից պատմություն Կատեգորիա:Պատմական ժամանակաշրջաններ Կատեգորիա:Պատմագրություն
Թյուրինգյան խմորագնդիկներ
Թյուրինգյան խմորագնդիկների պատմությունը հայտնի է 1757 թվականից, երբ Weimarischer Wochenblatt թերթում նյութ է տպագրվել կարտոֆիլի օգտագործման  մասին, որը պարունակում է նաև խմորագնդիկների բաղադրատոմս՝ նշելով խաշած և հում կարտոֆիլի հարաբերակցությունը ։ Թյուրինգյան խմորագնդիկները նախկինում եղել են աղքատների ամենօրյա կերակուր, որը հաճախ փոխարինել է հացին։ Բացի այդ, աղքատները ուտում էին նաև ջուրը, որի մեջ եփում էին խմորագնդիկները։ Հնարավոր է, որ կերակրատեսակն առաջացել է որպես օսլայի արտադրության գործընթացի կողմնակի արտադրանք, որպեսզի կարտոֆիլը չթափվի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կարտոֆիլով ուտեստներ Կատեգորիա:Խավարտներ
Շուրինո (գյուղ, Նիկոլաևի շրջան)
Շուրինո (Шурине), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նիկոլաևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շուրինո գյուղում բնակվում էր 475 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նիկոլաևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լուիս Մորենո Օկամպո
1987 թվականին ավարտել է Բուենոս Այրեսի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։ 1980 թվականից մինչև 1991 թվականը աշխատել է Արգենտինայի գլխավոր դատախազի գրասենյակում, որպես դատախազ մասնակցել է ռազմական խունտայի դատավարություններին և կոռուպցիայի դեմ պայքարի գործերին։ Նա պաշտպանել է Ֆոլկլենդյան կղզիների համար պատերազմի ընթացքում ծառայողական լիազորությունները գերազանցած ռազմական հրամանատարների դեմ մեղադրանքը ։
1992-2003 թվականներից զբաղվել է փաստաբանական գործունեությամբ «Մորենո Օկամպո ընդ Ուորթման Հոֆրե» իրավաբանական ընկերությունում։ Մորենո Օկամպոն նաև Բուենոս Այրեսի համալսարանի քրեական իրավունքի ամբիոնի ասիստենտ է և իր ժամանակներում եղել է Սթենֆորդի համալսարանի և Հարվարդի իրավաբանական դպրոցի այցելու պրոֆեսոր։ Նա ծառայել է որպես խորհրդատու Համաշխարհային բանկի, Միջամերիկյան զարգացման բանկի և Միավորված ազգերի կազմակերպության ։ Եղել է Transparenc International խորհրդատվական խորհրդի անդամ։
Ամերիկայի Հայ Ազգային Կոմիտե
Ամերիկայի Հայ Ազգային Կոմիտեն կամ  «Հայ Դատի» հանձնախումբը (Armenian National Committee of America, ANCA) ամերիկահայ համայնքային ազդեցիկ կազմակերպություն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն Կատեգորիա:Ամերիկահայ հասարակական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Ամերիկահայ քաղաքական կազմակերպություններ
Վասկինի Նիվի
Վասկինի Նիվի (Васькины Нивы), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Տոսնենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։
Նորաշեն (Էրզրումի գավառ)
Նորաշեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում ։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 16 կմ հյուսիս-արևմուտք, Խաչափայտ (Ծաղկավետ) լեռան մոտ։
Աշխարհագրություն
Գյուղի մոտ կա գեղատեսիլ լիճ։
Բնակչություն
1877-1878 թվականներին ուներ 45 տուն՝ 308 հայ բնակչով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մարկ Աարոնսոն
Մարկ Աարոնսոն (Marc Aaronson, ), ամերիկացի աստղագետ, ծնունդով Լոս Անջելեսից ։
Կրթություն և գործունեություն
Աարոնսոնը սովորել է Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, որտեղ էլ 1972 թվականին ստացել է գիտությունների բակալավրի աստիճան։ 1977 թվականին նա ինֆրակարմիր տիրույթում գտնվող գալակտիկաների բացվածքային ֆոտոմետրիայի վերաբերյալ դիսերտացիայի համար Հարվարդի համալսարանում ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան, դրանից հետո Արիզոնայի համալսարանում դարձել է հետդոկտորատ «Ստյուարդյան աստղադիտարանում (Steward Observatory)», իսկ 1988 թվականին՝ էքստրաօրդինար աստղագիտության պրոֆեսոր։ 1981 թվականին Աարոնսոնը և Ջերեմի Մոուլդը հաղթել են Ժորժա վան Բիսբրուկի մրցանակը։ Երեք տարի անց՝ 1984 թվականին, նա նաև ամերիկյան աստղագիտական խորհուրդի կողմից արժանացել է «Նյուտոն Լեյսի Փիրսի աստղագիտության մրցանակի», իսկ 1983 թվականին Հարվարդի համալսարանի կողմից՝ «Բարտ Յան Բոկա» մրցանակին։
Նրա աշխատանքը կենտրոնացված էր երեք բնագավառում․ Թալլի Ֆիշերի կախվածության միջոցով Հաբլի հաստատունի (H0) որոշում, ածխածնային աստղերի հետազոտություն և գաճաճ գնդաձև գալակտիկայում դրանց արագությունների որոշում։
Աարոնսոնը առաջին աստղագետներից էր, որը զբաղվում էր ջերմագրության միջոցով նյութերի արտացոլմամբ։ Նա «նկարահանել» է գալակտիկաների շուրջ անհայտ նյութի ինֆրակարմիր արտացոլանքը։
Վախճան
Աարոնսոնը մահացել է 1987 թվականի ապրիլի 30-ին  Կիթ Պիկի ազգային աստղադիտարանի չորրորդ «Nicholas U. Mayall» աստղադիտակի գմբեթում տեղի ունեցած դժբախտ պատահարի հետևանքով ։ Աարոնսոնը ճզմվել է՝ մնալով դեպի ամբիոն տանող դիտահորի տակ։ Դիտահորի անջատիչը ավտոմատ կերպով անջատել է գմբեթի շրջադարձի շարժիչը, սակայն, այնուամենայնիվ, դիատահորը շարունակել է մի քանի վայրկյան շարունակել է շարժվել։ Միջադեպից հետո շենքի նախագծում այդ սխալը շտկվել է, իսկ Աարոնսոն իր մահվան համար ստացել է Դարվինի մրցանակ ։
Մարկ Աարոնսոնի պատվին անվանակոչվել է աստղակերպ՝ «3277 Aaronson» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Դանհուատան
Դանհուատան, կտրտված ձվով Չինական ապուր, եփված հավի արգանակով։ Հաճախ նրան ավելացնում են սև կամ սպիտակ պղպեղ, նաև տոֆու և կանաչ սոխ։ Հարած ձուն բարակ շիթով լցնում են եռացող արգանակի մեջ, ինչի արդյունքով սպիտակուցը փաթաթվում է բարակ սպիտակ փաթիլների։ Ուրիշ բաղադրատոմսերով ապուրը պատրաստում են Ամերիկայում, Եվրոպայում և Ճապոնիայում։ Ուրիշ տարածքներում ապուրների մեջ ավելացնում են լոբի և եգիպտացորեն։
Ճապոնական խոհանոցում ձուն կոտրում են ուդոնի և սոբաի վրա։ Իտալիայում ապուրի մեջ ավելացնում են պառմիզան «ստրաչչատելլա»։ Ֆրանսիայում պատրաստում են չինականին նման ապուր սակայ մի փոքր ավելացնում են սխտոր։ Ֆրանսիական այդ տեսակը անվանում են «տուրին» ։
Ավստրիական խոհանոցում այն անվանում են «այեռֆլոկենզուպպե» կամ «այեռֆլյոկենզուպպե»։ Այդ ապուրում ձուն խառնում են ալյուրի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չինական խոհանոց Կատեգորիա:Ապուրներ Կատեգորիա:Ուտեստներ հավի ձվից
Սանջանո
Սանջանո  (Sangiano), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Իտալիայի Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում ։
Բնակչությունը 1247 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 624 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 2 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 21038։ Հեռախոսային կոդը՝ 0332։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
(7069) 1994 YG2
(7069) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,469625 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4086 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5306 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1417,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,253955 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,38° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արտ ռոք
Արտ ռոքը ռոք երաժշտության ենթաժանրերից է, որը ստեղծվել է 1960-ական թվականներին՝ արտ(ավանգարդ և դասական) երաժշտությունից ։ Այս տերմինն օգտագործմն մեջ է մտել Մերիամ-Վեբսթեր օնլայն բառարանում(Merriam-Webster Online Dictionary) 1968 թվականին։. Արտ ռոքը երաժշտության այն ժանր է, որը ցանկացել է «մեծացնել ռոքնռոլի սահմանները» և ընտերլ է ավելի էքսպերիմենտալ և կոնցեպտուալ հայացք երաժշտությանը։. Արտ ռքոի վրա ազդեցություն են թողել հիմանականում դասական երաժշտությունը և իհարկե էսպերիմենտալ ռոքը, փսիխոդելիկ, ավանգարդ, ֆոլկ երաժշտությունները, բարոկկո-փոփը իս հետագայում նաև ջազը։.
Կրելով դասական և էքսպերիմենտալ երաժշտության բնորոշ կողմերը՝ այս ժանրը հաճախ նույնացվել է պրոգրեսիվ ռոքի հետ ։
Չնայած, որ ժանրը ստեղծվել է 60-ականներին, այն իր հայտնությանը հասավ 1970-ական թվականներին, ունենալով այնպիսի հայտնի խմբեր՝ ինչպիսիք են Roxy Music-ը, Jethro Tull-ը, Electric Light Orchestra-ն, 10cc-ն և այլն։ Արտ ռոքի հաջողությունը շարունակվեց մինչև 1990-ականները։
Պրոգրեսիվ և էքսպերիմենտալ ռոքի հետ հարաբերություները
Արտ ռոք հասկացությունը հաճախ օգտագործվել է որպես պրոգրեսիվ ռոք խմբերի տարբերակման համար, որոնք հայտնի են դարձել 1970-ականներին։ Ըստ All Music-ի այդ երկու ժանրերն ունեն համարյա նույն իմաստները, որոնք նկարագրում են տվյալ ժամանակաշրջանի բրիտական ռոք երաժշտությունը ։
Արտ փոփ
Արտ փոփը փոփ արտի բխող ժանրերից է։ Այս ժանրում ստեղծագործողները ոգեշնչվել են Ջոն Լենոնից, Բրայան Ֆերիից և Սիդ Բերեթից։]].
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Փոփ արտ
Նռան գույնը
«Նռան գույնը», Սերգեյ Փարաջանովի նշանավոր ֆիլմը։ Թողարկվել է 1968 թվականին և նվիրված է Սայաթ-Նովային։ Հեղինակային անունը՝ «Սայաթ-Նովա»։ Գրաքննության ճնշման տակ Փարաջանովն ստիպված էր լրիվ վերամոնտաժել և փոխել ֆիլմի անունը։ Տարբերակը, որը ցուցադրվել է էկրաններին, Սերգեյ Յուտկևիչի իրականացրած ևս մի վերամոնտաժի արդյունքն է։
Հետաքրքիր փաստեր
Ֆիլմը նկարահանվել է Լոռու մարզի Սանահինի և Հաղպատի նշանավոր վանքերում, ինչպես նաև Արդվի գյուղի մոտակայքում Սրբանեսի (Սուրբ Հովհաննեսի կամ Հովհան Օձնեցու) վանքում (8-17-րդ դդ)։
Արտաքին Հղումներ
Կատեգորիա:1968 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Սերգեյ Փարաջանովի ֆիլմեր Կատեգորիա:Սյուրռեալիստական ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Մալա
Մալա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
10000 (թիվ)
Տասը հազար, բնական թիվ է
Նյուտոն Լեյսի Փիրսի աստղագիտության մրցանակ
Նյուտոն Լեյսի Փիրսի աստղագիտության մրցանակ (Newton Lacy Pierce Prize in Astronomy), Ամերիկյան աստղագիտական խորհրդի մրցանակ։ Ամեն տարի տրվում է երիտասարդ (մինչև 36 տարեկան) աստղագետներին՝ հետազոտական աստղագիտության բնագավառում ակնառու նվաճումների համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի մրցանակներ Կատեգորիա:Գիտական մրցանակներ Կատեգորիա:Պարգևներ այբբենական կարգով
Կարեն Հակոբյան (պետական գործիչ)
Կարեն Լևիկի Հակոբյան, ՀՀ պետական գործիչ, Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզպետի տեղակալ։
Աշխատանքային գործունեությունը
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։ Հայաստանի հանրապետական կուսակցության անդամ է, ՀՀԿ Գեղարքունիքի երիտասարդական տարածքային կազմակերպության խորհրդի նախագահ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Լանջաղբյուր գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Գավառի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Ձիերի տոնավաճառ
«Ձիերի տոնավաճառ» (Le Marché aux chevaux), ֆրանսիացի նկարչուհի Ռոզա Բոնյորի կտավը, որը նկարչուհին սկսել է նկարել 1852 թվականից և առաջին անգամ ցուցադրվել է 1853 թվականին Փարիզյան սալոնում։ Նկարչուհին կտավի վրա 1855 թվականին ավելացրել է որոշ նրբագծեր։ Կտավի չափերն են 244,5 × 506,7 սմ, այն պահվում է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում (պատկերասրահ 812) ։
Կտավում պատկերված են ձիեր վաճառող առևտրականներ Փարիզի Օպիտալ բուլվարում ձիերի շուկայում։ Ձախից կարելի է տեսնել Սալպետրիեր հոսպիտալը։
Պատմություն
Կտավը նախապատրաստելիս Բոնյորը օգտագործել է Փարիզի Օպիտել բուլվարում Սալպետրիեր հոսպիտալից ոչ հեռու գտնվող ձիու շուկայում կատարված պերշերոնների և այլ ծանրաքաշ ձիերի մի շարք գծանկարներ ։ Բոնյորը 1850 թվականի ամառվանից մինչև 1851 թվականի վերջը շաբաթը երկու անգամ այցելում էր շուկա։ Նա հատուկ թույլտվություն էր խնդրել Փարիզի ոստիկանությունից տղամարդու նման հագնվելու համար, որպեսզի իր վրա ուշադրություն չգրավի ։ Ավելի վաղ՝ 1945 թվականին, Բոնյորը գծանկարներ էր կատարել փարիզյան սպանդանոցում, ինչը բնորոշ զբաղմունք էր անիմալիստ նկարիչների համար, բայց լինելով այս բնագավառում առաջին կին նկարիչը, նա իրեն ճնշված էր զգում ։
Ի լրումն փարիզյան ձիու շուկայում կատարված ուրվանկարների, նա մոդելավորում էր իր կենդանիներին Paris Omnibus ընկերության կենդանիների հետ ։ Նա հեռացավ ձիու աչքի ավանդական պատկերումից, այնպիսին ինչպես որ կա, դրա փոխարեն օգտագործելով անտրոպոմորֆիզմ հուզական տպավորություն ստեղծելու համար ։ Ենթադրվում է, որ մարդկային կերպարի ներկայացման ձևերից մեկը համարվում է ինքնանկարը։
Բոնյորը սովորաբար տղամարդու հագուստ էր հագնում տանը և ամառանոցում։ «Ձիերի տոնավաճառը» տպագրվել է Ժերմեն Գրիրի «Արգելքներով մրցավազքը, նկարիչ կանանց ճակատագիրը և նրանց ստեղծագործությունները» գրքում, որտեղ նա գրում է «Բոնյորի շալվար և պիջակ հագնելու մեջ, ոչինչ զարմանալի բան չկա» և մեջբերում է նկարչին ։
Բոնյորի ստեղծագործության վրա իրենց ազդեցությունն են թողել նկարիչներ Ջորջ Ստաբսը, Թեոդոր Ժերիկոն և Էժեն Դելակրուան, ինչպես նաև Հին Հունաստանի քանդակագործությունը։ Նա նկարագրում է իր կտավը որպես սեփական Պարֆենոնի Ֆրիզ։
Ցուցահանդեսներ
Կտավը առաջին անգամ ցուցադրվել է Փարիզյան սալոնում, 1853 թվականի մայիսին և արժանացել քննադատների բարձր գնահատականին։ Ոմանք մեկնաբանում են ստեղծագործության «տղամարդկային» բնույթը։ Ավելի վաղ Բոնյորը ներկայացրել էր կտավի երկու գծանկար Ֆրանսիայի կերպարվեստի նախարար Շարլ դե Մորնիին պետական հանձնաժողովում քննարկելու համար։ Բայց նա ցուցահանդեսի համար պատվիրեց այլ աշխատանք՝ «Խոտհունձը Օվերնիում»։ Սակայն Բոնյորը կենտրոնացել էր «Ձիերի տոնավաճառի» ավարտման վրա և, ցուցահանդեսում դրական ընդունելության արժանանալուց հետո, դե Մորինը փոխեց իր կարծիքը։
1853 թվականին կտավը ցուցադրվեց Գենտում, 1854 թվականին՝ Բորդոյում, սակայն քաղաքը հրաժարվեց այն գնել 15 հազար ֆրանկով։ Արդյունքում կտավը 1854 թվականին վաճառվեց արվեստի դիլեր Էռնեստ Գամբարտին 40 հազար ֆրանկով։ Բոնյորը 1855 թվականին կտավի վրա ավելացրեց վերջին նրբագծերը։
1855-1857 թվականներին Բրիտանիայում կատարված շրջագայության ընթացքում կտավը ցուցադրվեց տարբեր քաղաքներում։ Լոնդոնում կտավը ցուցադրվեց նկարիչ Էդվին Լանդսիրի տանը, որը հայտնի էր կենդանիների վերաբերյալ իր նկարներով ։ Վիկտորիա թագուհին խնդրեց անհատական ցուցադրություն կազմակերպել Բուքինգհեմյան պալատում։ Դա Բոնյորի ստեղծագործություններից ամենահայտնի կտավն էր և Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանն այն անվանեց արվեստի ամենահայտնի գործերից մեկը։
1857 թվականին կտավը վաճառվեց բամբակի առևտրով զբաղվող Ուիլյամ Ռայտին 30 հազար ֆրանկով, որը այն վաճառեց Ալեքսանդր Տերնի Ստյուարտին 1866 թվականին։ 1876 թվականին Ստյուարտի և 1886 թվականին նրա այրուԿոռնելիի մահից հետո կտավը աճուրդում 1887 թվականի մարտին գնվեց Կոռնելիուս Վանդերբիլտ II–ի կողմից 53 հաղար դոլարով և անմիջապես նվիրվեց Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանին։
Ժառանգություն և ազդեցություն
Աշխատանքի առաջին փորագրությունը կատարել է Ժյուլ-Ժակ Վեյրասան 1853 թվականին, իսկ Թոմաս Լանդսիրի փորագրության հաճախակի վերարտադրությունը օգնեց նրան լայն մասսայականություն վայելել։ Լանդսիրի փորագրությունը հիմնված էր կտավի փոքր չափերով կրկնօրինակի վրա (120 × 250 սմ, որը նկարվել է 1855 թվականին Բոնյորի և նրա ընկերուհու Նատալի Միկասի կողմից և նվիրվել Լոնդոնի ազգային պատկերասրահին 1859 թվականին Ջեյկոբ Բելլա կալվածքի կողմից ։ Բոնյորը նկարել է նաև երկրորդ ավելի փոքր կրկնօրինակը, որը նրան ավելի շատ էր դուր եկել, սկզբում պահվում էր Մակկոննել ընտանիքի հավաքածուում, իսկ հետագայում Ջեկ Ուիլերի հավաքածուում մինչև 1989 թվականը, երբ այն ցուցադրվեց Դալլասի միդոու թանգարանում։ Երրորդ ճշգրիտ կրկնօրինակը նկարվել էր հրամանատար Արթուր Հիլ Օմմաննի Պիտեր Հիլ-Լոուի համար վաճառվել է Սոթբիսում 1978 թվականին և այժմ գտնվում է Բաթոն Ռուժի մասնավոր հավաքածուում։ Չորրորդ տարբերակը շատ ավելի փոքր էր, 48 × 89 սմ, գտնվում է Կարլ Լովենշտեյնի մասնավոր հավաքածուում։ 1867 թվականին նկարված ջրաներկային տարբերակը՝ 61 × 127 սմ, վաճառվել է 2007 թվականին Նյու Յորքի Սոթբիսում ։ Համանման ջրաներկային տարբերակը 1982 թվականին վաճառվել է Knoedler-ում։
Գրական աշխարհում «Ձիերի տոնավաճառը» ոգեշնչել է բանաստեղծուհի Ռոբին Բեկկերի 2000 թվականի անթոլոգիան ։
Կտավն իր մեծ մասշտաբներով, ռեալիստական ոճով, շարժման ուժեղ զգացողությամբ կարելի է համարել գերկինեմատիկական ։
Բոնյորի եղբայրը՝ Իսիդոր Բոնյորը, նկարի հիման վրա ձուլել էր բրոնզե բարձրաքանդակ հուշատախտակ  Ֆոնտենբլոյում գտնվող նրա հուշարձանի համար։  Հուշահամալիրն իր մեջ ընդգրկում է ցուլի մեծ արձան, որի պատվանդանի վրա տեղադրված են չորս բարձրաքանդակ հուշատախտակներ, որոնց վրա պատկերված են նրա ամենահանրաճանաչ նկարները։ Հուշահամալիրը ավերվել է 1941 թվականին, բայց Նյու Յորքի Դախեշ արվեստի թանգարանում պահպանվել է հուշատախտակի ծեփապատճեն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1853 նկարներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գեղանկարչություն Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ
Շակավ
Շակավ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում ։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 42 կմ հյուսիս-արևմուտք, Օվաջըղի հարթավայրում։
Բնակչություն
1880-ական թվականներին ուներ 300 բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու հողագործությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Օսինովկա (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)
Օսինովկա (Осиновка), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի բնակավայրեր
Իևիլ
Իևիլ (Hiéville), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 293 մարդ, բնակչության խտությունը` 61.43 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.77 կմ² տարածք։
2017 թվականի հունվարից Սեն Պիեռ սյուր Դիվ, Բուասե, Բրետվիլ սյուր Դիվ, Միթուա, Մոնվիեթ, Լ'Ուդոն, Ուվիլ լա Բիեն Տուրնե, Սենտ Մարգերիտ դը Վիեթ, Սեն Ժորժ ան Օժ, Տիևիլ, Վոդլոժ և Վիե Պոնտ ան Օժ համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Սեն Պիեռ ան Օժ համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 175 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 32 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Պրոխորի (գյուղ, Բորզնայի շրջան)
Պրոխորի (Прохори), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բորզնայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Պրոխորի գյուղում բնակվում էր 816 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 163,2 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բորզնայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վասկինո (գյուղ, Վելիժսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (231401-231500)
Աստերոիդների ցանկ (231301-231400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (231501-231600)
Էմ Սի Ռեն
MC Ren, իրական անունը՝ Լորենցո Ջերալդ Պետերսոն (Lorenzo Jerald Patterson, ), ամերիկացի ռեփեր, N.W.A. խմբի նախկին երգիչ։
Վաղ մանկություն
MC Ren-ը ծնվել և մեծացել է Կոմտոնում, սովորել է Դոմինգեսի միջնակարգ դպրոցում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո՝ 17 տարեկանում, սկսել է երգել N.W.A. խմբում և օգնել Eazy-E-ին։
Մենակատարի կարիերան
N.W.A-ի փակումից հետո՝ 1991 թվականին, MC Ren-ը սկսեց իր՝ մենակատարի կարիերան։ 1992 թվականին Eazy-E-ի հետ նա թողարկեց իր առաջին փոքր ալբոմը՝ Kizz My Black Azz անվամբ, «The Final Frontier» և «Behind The Scene» երգերով, Ruthless Records լեյբլում։ Ալբոմը հասել է մինչև Billboard չարթեերի 12-րդ տեղը։ 1993 թվականի վերջին նա ձայնագրեց իր ալբոմներից մեկը՝ «Shock Of The Hour», որը գրավել է առաջին տեղը Billboard Top R&B and Hip-hop Albums չարթում ։ 1994 թվականին նա մասնակցել է Eazy-E-ի կազմակերպած աշխատանքներին («The Muthaphukkin’ Real»)։
Անձնական կյանք
1993 թվականին նա հրաժարվեց Իսլամից, իսկ 2000 թվականին նա ասել է, որ քրիստոնեությունն իր գլխավոր կրոնն է։
Արցախի Հանրապետության գյուղատնտեսություն
ԼՂՀ գյուղատնտեսություն՝ ԼՂՀ ԳԽ-ն օրենքով 1995 թվականին հողը հայտարարել է պետական սեփականություն, որը կարելի էր օգտագործել միայն վարձակալ հիմունքներով։ 1998 թվականին ընդունվել է հողի սեփականաշնորհման մասին օրենք, որով սեփականաշնորհման ենթակա հողերն օգտագործողներին տրվել են անհատույց։ Ընդ որում՝ հողաբաժնի չափը (0,6 հա) սահմանվել է յուրաքանչյուր շնչի հաշվով։ Սեփականաշնորհվել են միայն վարելահողերը, իսկ խոտհարքներն ու արոտավայրերը թողնվել են համայնքային օգտագործման։ Սեփականաշնորհումից օգտվել են ոչ միայն գյուղաբնակ քաղաքացիները, այլև շրջկենտրոնների բնակիչները, իսկ Ստեփանակերտի բնակիչներից նրանք, ովքեր բնակություն են հաստատել գյուղերում ու շրջկենտրոններում։ Հող ստանալու իրավունքից օգտվել են նաև ԼՂՀ պաշտպանության ժամանակ զոհված ազատամարտիկների և քաղաքացիների ընտանիքները։ Կան նաև անհատ-ձեռներեց վարձակալներին օգտագործման տրված հողեր՝ շուրջ 12 հազար հա։ ԼՂՀ-ում իրականացվող ագրարային բարեփոխումների շնորհիվ գյուղատնտեսությունն սկսել է զարգանալ, նրա տեսակարար կշիռը ՀՆԱ-ում անընդհատ աճում է։
2000-2006 թվականներին միջին աճը կազմել է 12,2%։ Արցախում պահպանվել են նաև կոլեկտիվ տնտեսությունները, չեն սեփականաշնորհվել գյուղտեխնիկան ու անասնապահպանական ֆերմաները, որն էապես նպաստել է տնտեսական կյանքի և պաշտպանունակության բարելավմանը։ Գյուղատնտեսության հիմնական, ճյուղերն են հացահատիկային ու կերային բույսերի մշակությունը, խաղողագործությունը, պտղաբուծությունն ու անասնապահությունը։ Ընդհանուր ցանքատարածությունների 95,4%-ը զբաղեցնում են հացահատիկային և հատիկաընդեղենային (ներառյալ եգիպտացորենը) մշակաբույսերը, միայն ցորենինը՝ ընղհանուրի 75,2%-ը։ Կարևոր ճյուղերից է նաև թթենու մշակությունը (924,9 հա), որի հիմքի վրա զարգացել են օղու, դոշաբի և այլ արտադրություններ։ 2010 թվականին ԼՂՀ 594,85 հազար հա գյուղատնտեսական նշանակության հողերի 136,28 հազար հա-ն վարելահող էր, 11,32 հազար հա-ն՝ բազմամյա տնկարկներ, 36,08 հազար հա-ն՝ խոտհարքներ, 378,03 հազար հա-ն՝ արոտավայրեր, 33,14 հազար հա-ն՝ այլ հողեր, որոնցից 20,4 հազար հա-ն ոռոգվող հողատարածություններ են։ Գյուղատնտեսությունը 2010 թվականին ապահովել է երկրի ՀՆԱ-ի 11,3 %-ը, համախառն արտադրանքը կազմել է 32129,8 միլիոն դրամ, որի 59,3 %-ը բաժին է ընկել բուսաբուծությանը, 40,7 %-ը՝ անասնապահությանը։
Համախառն արտադրանքում գերակշռում են հացահատիկի և հատիկաընդեղենի (22,6 %), կաթի (19,8 %), մսի (14,7 %), պտղի և հատապտղի (9,9 %), բանջարեղենի (7,2 %), կերային մշակաբույսերի (7,5 %) արտադրությունները։ 2011 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ՝ ԼՂՀ-ում կար 44,9 հազար խոշոր եղջերավորներ (կով՝ 19,9 հազար), 55,9 հազար մանր եղջերավորներ, 10,4 հազար խոզ, 312,7 հազար թռչուն, 20,4 հազար մեղվաընտանիք։ Համեմատաբար զարգացած են պտուղ-բանջարեղենի, խաղողի, կաթի մշակման և այլ ճյուղեր։ Պտուղ-բանջարեղենի արտադրության ճյուղի առաջատարը «ԱրցախՖրութ» ՓԲԸ-ն է, որը 2008-2010 թվականներին տարեկան միջին հաշվով մթերել է 155 հազար տ պտուղ-բանջարեղեն։ Արտադրանքն արտահանվել է հիմնականում ՌԴ, Ուկրաինա, փոքր քանակներով՝ նաև Ֆրանսիա, ԱՄՆ և այլուր։ Ներկայումս գործում են խաղող (3) և կաթ (4) վերամշակող ընկերություններ։ Ոլորտի զարգացման համար Կառավարությունը 2009 թվականից հաստատել է «ԼՂՀ գյուղատնտեսության կայուն զարգացման», «Հացահատիկային մշակաբույսերի բերքատվության բարձրացման միջոցառումների», «Հադրութի շրջանի Բանաձորի ենթաշրջանի համայնքներում գյուղատնտեսության զարգացման», «Հացահատիկային մշակաբույսերի սերմնաբուծության և սերմնարտադրության զարգացման» և այլ ծրագրեր։
Կատեգորիա:Արցախ Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն ըստ երկրի
Մարկովի շղթա
Մարկովի շղթան (մարկովյան տիպի դիսկրետային պատահական գործընթաց) պատահական իրադարձությունների հերթականություն է՝ հնարավոր ելքերի վերջնական թվով, որտեղ ապագան կախված է ներկայիս իրավիճակից, բայց ոչ նախորդից։ Մարկովի շղթան կամ, ինչպես դրան անվանում են, Մարկովի գործընթացը զբաղեցնում է պատահական գործընթացների տեսության կենտրոնական տեղերից մեկը։ Պատահական գործընթացների տեսությունը գիտություն է, որն ուսումնասիրում է պատահական երևույթների օրինաչափությունները զարգացման դինամիկայում։
Պատահական գործընթացների այս տեսակն իր անվանումը ստացել է ռուս մաթեմատիկոս Անդրեյ Մարկով -ավագի (1856-1922 թթ.) պատվին։ Մարկովը համարվում է դիսկրետային և անընդմեջ ժամանակային բաղադրիչներով ստոխաստիկ գործընթացների բացահայտողը։
Գործընթացը, որը տեղի է ունենում ֆիզիկական համակարգով, անվանվում է մարկովյան, եթե ցանկացած պահի համակարգի ցանկացած իրավիճակի հավանականությունը ապագայում կախված է միայն ներկա պահին համակարգի իրավիճակից և կախված չէ նրանից, թե ինչպես է համակարգը հասել այդ իրավիճակին։
Իրադարձությունների պատահական հերթականությունը համարվում է Մարկովյան շղթա, եթե մեկ իրավիճակից մյուսը ամեն տեղափոխություն կախված չէ նրանից, թե երբ եւ ինչպես է համակարգը հասել ներկայիս իրավիճակին։ Սկզբնական պայմանը կարող է տրվել նախօրոք կամ լինել պատահական։
Մարկովի շղթան օգտագործվում է տարբեր բնագավառներում (տնտեսական, սոցիալական, քաղաքական, ֆինանսական, տեքստի վերլուծման և մշակման եւ այլն) կանխատեսումներ կատարելու համար։ Օրինակ՝ Մարկովի շղթան օգտագործվում է T9-ի նման տեքստերի հավաքման համար։
Ռիչարդ Բլաքմոր
Կենսագրություն
Ռիչարդ Դոդրիջ Բլաքմորը ծնվել է 1825 թվականի հունիսի 7-ին Օքսֆորդշիր անգլիական կոմսությունում, տեղի քահանայի ընտանիքում ։ Բլաքմորի մայրը մահացել է նրա ծնունդից մի քանի ամիս հետո, իրենց գյուղում բռնկված տիֆի համաճարակից։ Հաջողությամբ ավարտելով Օքսֆորդի Էքսեթեր քոլեջը` նա սկզբում աշխատել է որպես դասախոս, այնուհետև զբաղվել է իրավաբանությամբ ։
Բլաքմորի դեբյուտային գրական ստեղծագործությունը դարձել է «Ֆրանկլինի ճակատագիրը» պոեմը, որը հրատարակվել է Լոնդոնում, 1860 թվականին։ Այս գրքին հաջորդել է Վերգիլիոսի «Գեորգիկա» պոեմի առաջին երկու գրքերի թարգմանությունը` «Ծերերի ագարակն ու պտուղները» վերնագրով (ամբողջական թարգմանությունը նրա կողմից հրատարակվել է 1871 թվականին) ։
Բլաքմորի էպիկական և լիրիկական ստեղծագործությունները մեծ ուշադրության չեն արժանացել, և Բլաքմորն անցել է վեպերին, որոնց շնորհիվ նրան հաջողվել է մեծ ճանաչում ձեռք բերել։ Առաջին` «Կլարա Վաուգհան» (1864) և «Կրադոկյան վեպ» (1866) ստեղծագործությունները համեմատաբար աննկատ են անցել, իսկ արդեն նրա հաջորդ` «Լորնա Դուն» (1869) և «Սքերի կույսը» վեպերը նրան մեծ հռչակ են բերել։ Այս վեպերին հաջորդել են «Ալիս Լորեին» (1875), «Էրեմա» (1877), «Մերի Աներլեյ» (1880), «Քրիստովել» (1881) և այլ վեպեր .:
Ռիչարդ Բլաքմորը մահացել է 1900 թվականի հունվարի 20-ին, Թեդինգտոնում։ Նրա «Լորնա Դուն» վեպը մտել է ըստ BBC-ի տվյալների 200 լավագույն վեպերի ցանկի մեջ և 1912 թվականից սկսած մի քանի անգամ էկրանավորվել է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Արման Ադամյան
Արման Ազատի Ադամյան, ռուսաստանցի հայազգի ձյուդոիստ, 2023 թվականի աշխարհի չեմպիոն , 2019 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն և 2019 թվականի Եվրոպական խաղերի հաղթող։ Ռուսաստանի միջազգային կարգի սպորտի վարպետ ։
Պարույրություն
Պարույրություն, տարրական մասնիկների վիճակի քվանտամեխանիկական բնութագիր՝ քվանտային թիվ։ Սահմանվում է որպես տարրական մասնիկի սպինի պրոյեկցիան մասնիկի շարժման ուղղության վրա։ Որոշվում է մասնիկի \vec S սպինի և \hat p իմպուլսի սկալյար արտադրյալի նորմավորումով՝
Արման Ադամյան
Կարիերա
Արման Ադամյանը ծնվել է 1997 թվականի փետրվարի 14-ին Գեղարքունիքի մարզի Նորատուս գյուղում, ծագումով հայ է։
Պարույրություն
Քանի որ ուղեծրային անկյունային մոմենտի պրոյեկցիան գծային մոմենտի վրա զրո է, \vec L∘\hat p = 0։
Արման Ադամյան
Կարիերա
Վոլգոգրադի ձյուդոյի դպրոցի սան է, մարզվել է Վլադիմիր Լիզենկոյի ղեկավարությամբ, այժմ նրա մարզիչը Սերգեյ Սիդորովն է ։ Ունի հաղթանակներ Ռուսաստանի պատանեկան առաջնություններում։
2017 թվականին Զագրեբում կայացած աշխարհի պատանեկան առաջնությունում Ադամյանը նվաճել է արծաթե մեդալ։ Նա արծաթ է նվաճել նաև Անթալիայում 2018 թվականին կայացած Գրան պրի մրցաշարում։ Երիտասարդների Եվրոպայի 2018 թվականի առաջնության հաղթող է ։
Պարույրություն
Քանի որ սպինի սեփական արժեքները դիսկրետ են, պարույրությունը նույնպես դիսկրետ արժեքներ ունի։ S սպինով մասնիկի համար պարույրության սեփական արժեքները S, S-1, ..., -S են, այսինքն՝ փոփոխվում են -S-ից +S միջակայքում։ 1/2 սպին ունեցող մասնիկների համար (ֆերմիոնների շատ կարևոր ենթադաս, որին պատկանում են էլեկտրոնը, նեյտրինոն և այլն), պարույրությունը հավասար է քիրալության և 1/2 · ħ արտադրյալին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տարրական մասնիկների ֆիզիկա Կատեգորիա:Դաշտի քվանտային տեսություն Կատեգորիա:Քվանտային թվեր
Արման Ադամյան
Կարիերա
2019 թվականին Մինսկում կայացած Եվրոպայի միացյալ առաջնությունում և Եվրոպական խաղերում Արմանը հաղթել է մինչև 100 կգ քաշային կարգում՝ առաջին անգամ դառնալով Եվրոպայի չեմպիոն և Խաղերի հաղթող։ Այդ նվաճումից հետո նա հաղթել է Եկատերինբուրգում անցկացված «Մեծ սաղավարտի» Գրան պրի մրցաշարում ։ Նույն թվականին նա լրացրել է «Ռուսաստանի միջազգային կարգի սպորտի վարպետի» նորմատիվը։
2020 թվականին Փարիզում անցկացված «Մեծ սաղավարտի» Գրան պրիում Ադամյանը զբաղեցրել է 2-րդ տեղը, ինչպես նաև դարձել է Բուդապեշտի «Մեծ սաղավարտի» Գրան պրիի փոխչեմպիոն։
2020 թվականի նոյեմբերին Պրահայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում Արմանը արծաթե մեդալ է նվաճել մինչև 100 կգ քաշային կարգում ։ Եզրափակիչ գոտեմարտում նա պարտվել է իսրայելցի մարզիկ Պետեր Պալչիկին ։
Խորվաթիայի Գրան պրի մրցաշարի հաղթող (2021), «Աբու Դաբիի Մեծ սաղավարտի» Գրան պրիի համաշխարհային շարքի հաղթող (2021) , «Փարիզի Մեծ սաղավարտի» Գրան պրի մրցաշարի հաղթող (2021) ։
2021 թվականին Ադամյանը համաշխարհային դասակարգումն ավարտել է 1-ին տեղում և 100 կգ քաշային կարգում լավագույն ձյուդոիստն էր ։
2022 թվականին Ադամյանը հեռացել է Վոլգոգրադից և սկսել ներկայացնել Սանկտ Պետերբուրգը ։
2023 թվականին Դոհայում կայացած աշխարհի առաջնությունում ոսկե մեդալ է նվաճել մինչև 100 կգ քաշային կարգում՝ եզրափակիչ գոտեմարտում հաղթելով օլիմպիական կրկնակի չեմպիոն չեխ Լուկաշ Կրպալեկին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ձյուդոիստներ Կատեգորիա:Ձյուդոյի աշխարհի չեմպիոններ Կատեգորիա:Ձյուդոյի Եվրոպայի չեմպիոններ
Մահալե (Ադանայի նահանգ)
Մահալե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Խորվաթիայի խորհրդարանական ընտրություններ (1990)
Խորհրդարանական ընտրությունները Խորվաթիայի Սոցիալիստական Հանրապետությունում տեղի են ունեցել 1990 թվականի ապրիլի 22-ին և 23-ին, իսկ ընտրության երկրորդ փուլը տեղի է ունեցել մայիսի 6-7-ին։ Սա առաջին ազատ, բազմակուսակցական ընտրությունն էր Խորվաթիայում սկսած 1938 թվականից և առաջին այդպիսի Խորվաթիայի խորհրդարանի ընտրությունն էր սկսած 1913 թվականից։ Ընտրողների քվեարկեցին եռապալատ խորհրդարանի 356 մանդատների թեկնածուների օգտին․ առաջին փուլում տարբեր խորհրդարանական պալատների ընտրության մասնակցությունը եղել է 76․56%-ի և 84․54%-ի միջև։ Երկրորդ փուլում մասնակցությունը կազմել է 74․82%: Խորվաթիայի դեմոկրատական միությունը (ԽԴՄ) ստացավ 205 մանդատ՝ դուրս մղելով Խորվաթիայի կոմունիստների լիգային (ԽԿԼ) իշխանությունից և ավարտելով Խորվաթիայում 45-ամյա կոմունիստական կառավարման ժամանակաշրջանը։ Նոր խորհրդարանը առաջին հանդիպումը գումարեց մայիսի 30-ին՝ ընտրելով Ֆրանյո Տուջմանին Խորվաթիայի նախագահության նախագահի պաշտոնում, որը հետագայում վերանվանվեց Խորվաթիայի նախագահ։
Ընտրությունը տեղի ունեցավ Հարավսլավական Ֆեդերացիայի ներսում քաղաքական ճգնաժամի, Հարավսլավիայի կոմունիստական լիգայի (ՀԿԼ) մասնատման և խորվաթների ու սերբերի միջև աճող էթնիկ բախումների ժամանակ։ Թեև ընտրություններում ԽԿԼ-ն ակնկալվում էր, որ կհաղթի ընտրություններում, ԽԴՄ-ն օգտվեց ազգային և քաղաքական բարեփոխումների հարցերից, որոնք դարձան մտահոգության գերիշխող խնդիրները և հաղթեց մեծ տարբերությամբ։ Ընտրություններից հետո ԽԿԼ-ն կորցրեց իր անդամների մեծ մասին, որոնց մեծ մասը միացավ ԽԴՄ-ին։ Ընտրարշավը սրեց էթնիկ մրցակցությունը, և փոխադարձ սադրիչ գործողությունները հանգեցրին խորը անվստահության։ Բացի այդ վախ առաջացավ հարևան Սերբիայի Սոցիալիստական Հանրապետության իշխանություններից։ Ընտրություններից մի քանի ամիս անց Խորվաթիայի խորհրդարանը ընդունեեց Խորվաթիայի սահմանադրությունը, որով երկրի պաշտոնական անվանումից հեռացրեցին «Սոցիալիստական» տերմինը և հեռացրեցին կոմունիստական խորհրդանիշները Խորվաթիայի դրոշից և զինանշանից։
Նախապատմություն
1989 թվականի դեկտեմբերի 10-ին՝ կուսակցության 11-րդ համագումարից մեկ օր առաջ, Խորվաթիայի կոմունիստների լիգայի (Savez komunista Hrvatske) կենտրոնական կոմիտեն արտակարգ ժողով է անցկացրել։ Մարմինը յոթ կողմ վեց դեմ ձայների համամասնությամբ որոշում ընդունեց, որ հաջորդ ընտրությունները, որոնք պետք է անցկացվեն 1990 թվականի սկզբին, կլինեն ազատ, բազմակուսակցական ընտրություններ ։ Համագումարում Իվիցա Ռաչանը, ով պաշտպանում էր Կենտրոնական կոմիտեի որոշումը, փոքր տարբերությամբ հաղթեց ԽԿԼ-ի նախագահի պաշտոնի ընտրությունում։ Ռաչանի հաղթանակը խրախուսեց քաղաքական կառավարման ոլորտում լիբերալ և բարեփոխական նախաձեռնություններին ։ Կոնգրեսը նաև աջակցեց բոլոր քաղբանտարկյալների ազատ արձակմանը և բոլոր քաղաքական դատավարությունների դադարեցմանը ։ Ոգևորվելով ԽԿԼ-ի քաղաքականության այս փոփոխությունից՝ Խորվաթիայի խորհրդարանը փոփոխեց օրենսդրությունը՝ 1990 թվականի հունվարի 11-ին թույլատրելով ստեղծել քաղաքական կուսակցություններ ։ Թեև ԽԿԼ-ի Կենտրոնական կոմիտեի 1989 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշումը համընկավ ազատ, բազմակուսակցական ընտրությունների պահանջով հրապարակային ստորագրահավաքի ստորագրումը, սակայն ԽԿԼ-ի քայլը հասարակական կարծիքով պայմանավորված չէր։ Այն հիմնված էր ԽԿԼ-ի՝ ընտրություններում հաղթանակի միջոցով ավելի մեծ իշխանության և վստահության հասնելու ցանկության վրա ։
ԽԿԼ-ի ազատականացման և բարեփոխման ծրագրերն ավելի ընդլայնվեցին։ Սլովենիայի կոմունիստների լիգայի (Zveza komunistov Slovenije, ՍԿԼ) հետ միասին այն առաջարկեց անցկացնել բազմակուսակցական ընտրություններ և ՀԿԼ-ին բարեփոխել քաղաքական կուսակցությունների չամրացված համադաշնությունը, որտեղ ՀԿԼ-ն իշխանություն չուներ ասոցիացված կուսակցությունների վրա՝ փաստացիորեն հեռացնելով ՀԿԼ-ին քաղաքական կյանքից ։ Առաջարկը ներկայացվեց ՀԿԼ-ի 14-րդ արտահերթ համագումարում 1990 թվականի հունվարի 22-ին, որի ժամանակ առաջացավ առճակատում հիմնականում ՍԿԼ-ի և սերբական պատվիրակության միջև, որը գլխավորում էր Սլոբոդան Միլոշևիչը, որին աջակցում էր պատվիրակների մեծամասնությունը։ ՍԿԼ-ի բոլոր առաջարկները մերժվեցին, իսկ սլովենացի պատվիրակները ի նշան բողոքի հեռացան։ Իր հերթին ԽԿԼ-ի ներկայացուցիչները պահանջել են ընդմիջել համագումարը, սակայն Սերբիայի և Մոնտենեգրոյի պատվիրակները գերադասել են համագումարը շարունակել առանց սլովենների։ Ի պատասխան՝ ԽԿԼ պատվիրակները նույնպես լքեցին համագումարը՝ փաստորեն նշանավորելով ՀԿԼ-ի ավարտը ։
Ընտրական օրենսդրություն
Փետրվարի 15-ին Խորվաթիայի խորհրդարանն ընդունեց փոփոխություններ Խորվաթիայի Սոցիալիստական Հանրապետության սահմանադրության մեջ և ընդունեց ընտրական օրենքների փաթեթ՝ հեշտացնելու բազմակուսակցական ընտրությունները, սակայն խորհրդարանական համակարգը թողեց անփոփոխ ։ Ընտրություններ նշանակվեցին եռապալատ խորհրդարանի բոլոր 356 մանդատների համար, որը բաղկացած է Սոցիալ-քաղաքական խորհրդից (80 մանդատ), Ասոցիացված աշխատավորական խորհրդից (160 մանդատ) և Համայնքների խորհրդից (116 մանդատ) ։ Ընտրական օրենսդրությունը յուրաքանչյուր խորհրդարանական պալատի համար սահմանեց ընտրատարածքներ, որոնց չափերը շատ տարբեր էին։ Սոցիալ-քաղաքական խորհրդի ութսուն ընտրատարածքները ներառում էին բազմաթիվ փոքր համայնքներ կամ խոշոր համայնքների մասեր, որոնց բնակչությունը տատանվում էր 32,000-ից մինչև 80,000-ից ավելի։ Համայնքների խորհուրդների ընտրատարածքները համապատասխանում էին այն համայնքներին, որտեղ բնակչության ավելի մեծ տատանումներ կան՝ 1000-ից ավելի 150,000-ից պակաս ։ Ասոցիացված աշխատավորական խորհրդի անդամները պետք է ընտրվեին 160 ընտրատարածքներում, որոնց բնակչությունը նույնպես մեծապես տարբերվում էր։ Համընդհանուր ընտրական իրավունք չկար Ասոցացված աշխատավորական խորհրդի ընտրությունների համար. քվեարկության իրավունք ունեին միայն աշխատողները, անհատ ձեռներեցները և ուսանողները ։
Ընտրական օրենսդրությունը սահմանել է քվեարկության երկփուլ համակարգ։ Ընտրատարածքի առնվազն 33,3%-50% ձայն ստացած թեկնածուները հաղթում են միամանդատ ընտրատարածքում ուղղակի ընտրություններում։ Եթե ոչ մի թեկնածու չստանար անհրաժեշտ աջակցությունը, երկու շաբաթ անց կանցկացվեր երկրորդ փուլ, որին կարող էին մասնակցել բոլոր այն թեկնածուները, ովքեր ստացել էին ձայների առնվազն 7%-ը առաջին փուլում։ Այն թեկնածուն, ով ստացել է ամենաշատ ձայները, պարտադիր չէ, որ բացարձակ մեծամասնություն կազմի, հաղթում է ընտրատարածքում ։ Երկու փուլով ընտրակարգն ընդունվեց՝ չնայած ընդդիմադիր խմբերի առարկությանը, որոնք պահանջում էին համամասնական ընտրակարգ ։ Ընտրությունների առաջին փուլը նշանակված էր ապրիլի 22-23-ին, իսկ երկրորդ փուլը՝ մայիսի 6-7-ին ։
Քաղաքական կուսակցություններ
Խորվաթիայում առաջին ընդդիմադիր խմբերը ստեղծվել են որպես քաղաքացիական ասոցիացիաներ 1989 թվականին։ Դրանցից առաջինը Խորվաթիայի սոցիալ-ազատական միությունն էր ( Hrvatski socijalno-liberalni savez, ԽՍԱՄ), որը հիմնադրվել էր 1989 թվականի մայիսի 20-ին և հետագայում վերանվանվել է Խորվաթիայի սոցիալ-ազատական կուսակցություն։ Խորվաթիայի դեմոկրատական միությունը (Hrvatska demokratska zajednica, ԽԴՄ), որը հետագայում դարձավ ԽԿԼ-ի գլխավոր հակառակորդը, հիմնադրվել է 1989 թվականի հունիսի 17-ին, սակայն գրանցվել է 1990 հունվարի 25-ին : ԽԴՄ-ն իր առաջին համագումարը գումարել է 1990 թվականի փետրվարի 24-25-ին, երբ Ֆրանյո Տուջմանը ընտրվեց կուսակցության նախագահ ։ 1990 թվականի մարտի 1-ին Ժողովրդական համաձայնության կոալիցիան ( Koalicija narodnog sporazuma, ԺՀԿ) ստեղծվել է որպես Խորվաթիայի քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցության դաշինք (Hrvatska kršćanska demokratska stranka, ԽՔԴԿ), Խորվաթիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունը (Socijaldemokratska stranka Hrvatske, ԽՍԴԿ), Խորվաթիայի դեմոկրատական կուսակցությունը (Hrvatska demokratska stranka, ԽԴԿ) և հինգ անկուսակցական թեկնածուներ. Սավկա Դաբչևիչ-Կուչարը, Իվան Սուպեկը, Միկո Տրիպալոն, Դրագուտին Հարամիան և Սրեչկո Բիելիչը, ովքեր 1971 թվականի Խորվաթական գարուն քաղաքական շարժման նշանավոր դեմքեր էին ։
1990 թվականի փետրվարի 17-ին ստեղծվեց Սերբական դեմոկրատական կուսակցությունը (ՍԴԿ), սակայն չկարողացավ իր կազմակերպությունը զգալիորեն տարածել Կնինից դուրս ։ Ընդհանուր առմամբ, կողմերի կազմակերպչական հմտությունները զգալիորեն տարբերվում էին. յուրաքանչյուր ընտրատարածքում ընտրություններին մասնակցել են միայն ԽԿԼ-ի թեկնածուները։ ԽԴՄ-ն թեկնածուներ չի առաջադրել 82 ընտրատարածքներում (25-ը՝ համայնքների խորհրդի և 57-ը՝ Ասոցացված աշխատավորական խորհրդի համար) ։
Փետրվարի 5-ին Խորվաթիայի իշխանությունները գրանցեցին առաջին յոթ քաղաքական կուսակցությունները, ներառյալ ԽԿԼ-ն, ԽԴՄ-ն, ԽՍԴԿ-ն և ԺՀԿ-ի մի քանի այլ անդամներ ։ Ընտրություններին մասնակցել են տասնութ քաղաքական կուսակցություններ և բազմաթիվ անկուսակցական թեկնածուներ։ Խորհրդարանի մանդատների համար պայքարել է 1609 թեկնածու ։ Մարտի 20-ին ԽԿԼ-ն որոշեց փոխել իր անունը՝ Խորվաթիայի կոմունիստների լիգա – Ժողովրդավարական բարեփոխումների կուսակցություն (Savez komunista Hrvatske – Stranka demokratskih promjena, ԽԿԼ-ԺԲԿ) ։
Քարոզարշավ
Նախընտրական քարոզարշավը տեղի ունեցավ մարտի վերջից մինչև ապրիլի 20-ը՝ օգտագործելով ավանդական սարքերի և գաղափարների միախառնում՝ ոգեշնչված Արևմուտքում նախընտրական արշավներից։ Դրանցից էին պաստառների, կրծքանշանների, լրատվամիջոցների և քաղաքական հանրահավաքների օգտագործումը։ Կուսակցությունները նաև հիմնվում էին բանավոր խոսքի, լրատվամիջոցների մանիպուլյացիայի և նույնիսկ պարանոյայի վրա։ Քաղաքական փորձի ընդհանուր բացակայությունը հանգեցրեց որոշ անհարմար, տհաճ կամ վատ կարգախոսների ու պաստառների օգտագործմանը։ ԽԿԼ-ԺԲԿ-ի պաստառները հիմնականում նվիրված էին Ռաչանին և նրա ուղերձներին. «Մենք կանգնեցրինք միամիտությունը, հասանք ժողովրդավարությանը, Խորվաթիան ընտրում է ազատորեն» և «Ռաչանը ասում է ՈՉ միամտությանը» ։ ԽԴՄ-ն օգտագործել է պարզ հաղորդագրություններ՝ «Մեկը գիտի – ԽԴՄ» և «ԽԴՄ-ն մեր անունն է, մեր օրակարգը», իսկ ԺՀԿ-ն օգտագործել է շախմատի տախտակի պատկեր, որի դաշտերում գրված է Koalicija (Կոալիցիա) բառը ։ Քարոզարշավի սկզբնական փուլերում, ընդհանուր առմամբ, սպասվում էր, որ կհաղթի ԽԿԼ-ԺԲԿ-ն. «The Economist»-ը կանխատեսում էր, որ կձևավորվի կոալիցիոն կառավարություն ։