cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալ-Ռակկայի թանգարան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ Կատեգորիա:Ալ-Ռակկայի մարզ Կատեգորիա:1981 հիմնադրված թանգարաններ
Պադաս
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օնեժի լճի ավազան, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր (այդ թվում գետի ավազանում Օնեժի լիճ)։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կաստելմոլա
Կաստելմոլա (Castelmola), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սիցիլիայի մարզում, Մեսինայի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1091 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 68 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 16 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98030։ Հեռախոսային կոդը՝ 0942։
Բնակավայրի հովանավորը համարվում է սուրբ Գևորգը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Սեն Սալվադու
Սեն Սալվադու (Saint-Salvadou), համայնք Ֆրանսիայի Օքսիտանիա երկրամասի Ավերոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 402 մարդ, բնակչության խտությունը` 25.94 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15.5 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից բնակավայրը Լա Բաստիդ լ'Էվեկ և Վաբր Տիզակ համայնքերի հետ միասին հանդիսանում է Լը Բա Սիգելա համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 510 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 95 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 39 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 229 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 170-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 59։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,2 %։ 170 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 157 անձ (80 տղամարդ և 77 կին)։ Գործազուրկ են եղել 13 անձ (8 տղամարդ և 5 կին)։ 59 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 32-ը` թոշակառուներ, իսկ 18-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
70-րդ հյուսիսային զուգահեռական
70-րդ հյուսիսային զուգահեռականը Երկրի կենտրոնով և հասարակածի վրայի համապատասխան
կետերի հետ 70°-ի անկյուն կազմող կետերից կազմված շրջանագիծն է։
Անցնում է Հյուսիսային Ամերիկայով, Ատլանտյան օվկիանոսով, Եվրոպայով և Ասիայով։
Ցերեկվա տևողությունը
60 օրերի ընթացքում արևը երևում է ամբողջ օրվա ընթացքում (Բևեռային ցերեկ)։
45 օրերի ընթացքում արևը չի երևում (Բևեռային գիշեր)։
Բնութագրական տվյալներ
Հեռավորությունը հյուսիսային բևեռից 2233 կմ է։
Երկարությունը 13 747 կմ է, որը կազմում է հասարակածի երկարության 34․3%-ը։
Սահմաններ
Կանադայի Վիկտորիա կղզում զուգահեռականը համապատասխանում է Հյուսիսարևմտյան տարածքները
Նունավութից բաժանող սահմանի մի հատվածին։
Աշխարհի շուրջ
Սկսած ամսաթվի սահմանից դեպի արևելք
Գրիգորի Տատիշվիլի
Գրիգորի Պավելի Տատիշվիլի (გრიგოლ ტატიშვილი, 1836, Գորի-1911, Թիֆլիս), վրացի նկարիչ։
Կյանքը և գործունեությունը
1868 թվականից Թիֆլիսում նկարել է թատերական և կրկեսային ներկայացումների աֆիշներ։ Մասնակցել է Շ․ Ռուսթավելու «Վագրենավորը» պոեմի առաջին հրատարակության (1888) ձևավորմանը, պատկերազարդել Յա․ Գոգեբաշվիլու «Դեդա էնա»-ն («Մայրենի լեզու», 1878), մանկական «Նաբաթի», «Զեջիլի», «Նակադուլի» ամսագրերը։ Նկարներ է արել նաև հայկական «Տարազ», «Աղբյուր», «Մշակ» և այլ հանդեսների ու թերթերի համար։ Ստեղծել է վրացերեն տառատեսակների ալբոմ (1894)։ Հրատարակել է «Տետր հայկական նշանագրերի հարթակար տառերի համար» ալբոմը (1889) տիրապետելով հայերենին, նա ցուցաբերել է ոչ միայն տառի արխիտեկտոնիկայի զգացողություն, այլև մշակել դրանց կանվայով ասեղնագործելու կուլտուրա։ Նույն թվականին ալբոմն արժանացել է արծաթե Մեծ մեդալի։ Վրացերեն և հայերեն տառատեսակների «L’art Decora- tif au Caucase» խորագրով Տատիշվիլիի ալբոմը 1900 թվականին Փարիզի միջազգային ցուցահանդեսում արժանացել է արծաթե մեդալի։
Կատեգորիա:1836 ծնունդներ Կատեգորիա:1911 մահեր Կատեգորիա:Վրացի նկարիչներ
Սեգեդ
Սեգեդ (Szeged), մեծությամբ երրորդ քաղաքն է Հունգարիայում։ Քաղաքի տարածքն է 280.84 քառակուսի կիլոմետր, բնակչությունը 171 952 մարդ (2015 թվականի հունվարի 1 դրությամբ)։ Սեգեդը տեղակայված է Տիսա գետի երկու ափերին՝ Մարոշ գետին միացման տեղից հարավ։
Անվան ծագում
Գոյություն ունի քաղաքի ժամանակակից անվան ծագման մի քանի վարկած։ Ըստ վարկածներից մեկի, քանի որ քաղաքը գտնվում է Տիսա գետի հունի շրջադարձի վրա, անունը ծագում է հին հունգարական szeg բառից, ինչը նշանակում է «անկյուն»։ Մակ այլ վարկածում անունը ծագում է sziget բառից, ինչը հունգարերեն նշանակում է «կղզի»։
Պատմություն
Սեգեդի տեղում բնակավայր հնագույն ժանամակներից է գոյություն ունեցել։ Կլավդիոս Պտղոմեոսը հիշատակում է քաղաքի հին հռոմեական անունը՝ Պարտիսկում։ Կա վարկած, որ հոների առաջնորդ Աթիլլայի նստավայրը գտնվել է ժամանակակից Սեգեդից ոչ հեռու։ Հետագայում տարածաշրջանը բաժանեց ողջ ժամանակակից Հունգարիայի տարածքի ճակատագիրը. այնտեղ բնակվեցին սլավոններ, իսկ 9-րդ դարից՝ հունգարներ։
Հունգարական «Սեգեդ» անվամբ քաղաքն առաջին անգամ հիշատակվում է 1183 թվականին։ 13-րդ դարում մոնղոլական արշավանքների ընթացքում Սեգեդն ամբողջովին սնանկանում է, սակայն հետո նորից վերաշինվում է։ 14-15-րդ դարերում Սեգեդը առնում է Հարավային Հունգարիայի խոշորագույն քաղաքը և 1498 թվականին ստանում է քաղաքի կարգավիճակ։
1526 թվականին թուրքական բանակը գրավում և թալանում է քաղաքը, սակայն Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ է մտնում միայն 1543 թվականին։ Թուրքական իշխանության տակ Սեգեդը մնում է մինչև 1686 թվականը, ինչից հետո մտնում է Հաբսբուրգյան կայսրության կազմի մեջ։ 18-րդ դարը Սեգեդի համար դառնում է ծաղկման շրջան, քաղաքն արագ աճում է։ 1721 թվականին պիարների միաբանությունը Սեգեդում ակադեմիա է բացում։ 1720 թվականին քաղաքում կային 193 կալվածքներ, որոնցից 99 պատկանում էին սերբական համայնքին։
19-րդ դարում աղաքը կարևոր դեր է խաղում 1848-1849 թվականների հունգարական հեղափոխության իրադարձություններում։ Այստեղ է հնչեցնում իր հանրահայտ ճառը Լայոշ Կոշուտը։ Ապստամբների պարտությունից հետո 1849 թվականին Սեգեդ է տեղափոխվում Հունգարական պաշտպանության կոմիտեի նստավայրը։
Աշխարհագրություն և տրանսպորտ
Քաղաքը գտնվում է Բուդապեշտից 160 կմ հարավ-արևելք, 10 կմ հարավ անցնում է Սերբիայի սահմանը, իսկ 20 կմ դեպի հարավ-արևելք՝ Ռումինիայի սահմանը։ Սեգեդով է անցնում Բուդապեշտ - Կեչկեմետ - Սեգեդ - Նովի-Սադ - Բելգրադ (Е75) ավտոմայրուղին։ Այլ ավտոճանապարհները տանում են Բեկեշչաբու և ռումինական Արադ քաղաքը (Е68)։ Երկաթուղիները տանում են Կեչկեմետ և Բուդապեշտ, ինչպես նաև Ռումինիա և Սերբիա։ Բուդապեշտի ճանապարհը գնացքով 2 ժամ 40 րոպե է։ Քաղաքային տրանսպորտը ներկայացվում է ավտոբուսի 33, տրամվայի 5 և տրոլեյբուսի 6 գծերով։ Քաղաքից ոչ հեռու կա փոքր ինքնաթիռներ ընդունելու կարողությամբ ոչ մեծ օդանավակայան։
Կլիմա
Սեգեդի կլիման անցումային է օվկիանոսային կլիմայից (ըստ Կյոպենի կլիմաների դասակարգման՝ Cfb) դեպի խոնավ ցամաքային կլիմա (Dfb)։ Այստեղ լինում են ցուրտ ձմեռներ, շոգ ամառներ, և բավականին քիչ են տեղումները։
Դեմոգրաֆիա
2005 թվականին բնակչության թիվը 162 889 մարդ էր, ճնշող մեծամասնությունը հունգարացի (93,5 %)։ Քաղաքի երբեմնի բավականին մեծ սերբական բնակչությունը կրճատվել է մինչև 0,5 %։ Ազգային այլ փոքրամասնությունները ներկայացնում են գնչուները, գերմանացիները, ռումինացիները, խորվաթները, սլովակները, հրեաները (ամբողջը՝ 1 %-ից քիչ)։ Հավատացյալների մեծ մասը կաթոլիկ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունգարիայի քաղաքներ
Ալերգիկ ռինիտ
Ալերգիկ ռինիտ (հայտնի նաև որպես խոտային տենդ), քթի խոռոչի բորբոքում, առաջանում է մթնոլորտային ալերգենների նկատմամբ իմուն համակարգի գերզգայունության արդյունքում ։ Նշանները և ախտանիշներն են քթահոսությունը, քթի փակվածությունը, փռշտոցը, աչքերի կարմրությունը, քորը, արցունքոտությունը և աչքերի շրջանում այտուցը ։ Քթային արտադրությունը հիմնականում թափանցիկ է ։ Ախտանիշները սովովորաբար առաջանում են ալերգենի հետ շփումից հետո րոպեների ընթացքում։ Կարող է խանգարվել քունը, աշխատանքի և դասերի ընթացքում կենտրոնանալու ունակությունը ։ Ծաղկափոշով պայմանավորված ալերգիկ ռինիտը սեզոնային բնույթ ունի ։ Ալերգիկ ռինիտով շատ հիվանդներ ունեն նաև ասթմա, ալերգիկ կոնյուկտիվիտ (շաղկապենաբորբ) կամ ատոպիկ դերմատիտ (մաշկաբորբ) ։
Ալերգիկ ռինիտը սովորաբար մակածվում է մթնոլորտային ալերգեններով՝ ծաղկափոշի, կենդանու մազ, փոշի կամ բորբոս ։ Գենետիկ նախատրամադրվածությունը և մթնոլորտային արտանետումները նպաստում են ալերգիայի զարգացմանը։ Մանկությունը ֆերմայում, գյուղական բնակավայրերում, քույրեր և եղբայրներ ունենալը նվազեցնում են հիվանդության զարգացման ռիսկը ։ Հիվանդության մեխանիզմը ընդգրկում է IgE հակամարմինների միացումը ալերգենի հետ, և դրա արդյունքում բորբոքման մեդիատորների (միջնորդանյութերի) արտազատումը, մասնավորապես՝ մաստոցիտների կողմից հիստամինի արտազատումը ։ Ախտորոշվում է հիվանդության պատմության, մաշկային թեստի կամ արյան մեջ ալերգեն-սպեցիֆիկ IgE հակամարմինների հայտնաբերման հիման վրա ։ Թեստերը երբեմն կարող են կեղծ դրական արդյունք տալ ։ Ալերգիայի ախտանիշները կարող են հիշեցնել հարբուխ, սակայն ի տարբերություն վերջինիս՝ դրանք 2 շաբաթից երկար են տևում և բացակայում է տենդը ։
Կենդանիների հետ շփումը վաղ հասակում կարող է նվազեցնել հետագայում նրանց նկատմամբ ալերգիայի զարգացման ռիսկը ։ Կան մի շարք արդյունավետ դեղամիջոցներ, որոնք ազդում են հիվանդության ախտանիշների վրա։ Դրանք են ստերոիդային քթային կաթիլները և սփռեյները (նազալ ստերոիդներ), հակահիստամինային պրեպարատները, օրինակ՝ դիֆենհիդրամին, կրոմոլին նատրիում, և լեյկոտրիենային ռեցեպտորների անտագոնիստները, օրինակ՝ մոնտելուկաստ ։ Որոշ մարդկանց մոտ դեղամիջոցները կարող են կողմնակի էֆեկտներ առաջացնել կամ արդյունավետ չլինել ։ Բուժման եղանակներից մեկը ալերգենի նկատմամբ տոլերանտության ձևավորումն է՝ ալերգենի աստիճանաբար մեծացվող քանակների ներմուծմամբ, որը հայտնի է ալերգենային իմունաթերապիա անվանմամբ, և որպես կանոն արդյունավետ է ։ Ալերգենը կարող է ներմուծվել ենթամաշկային ներարկման կամ ենթալեզվային հաբերի ձևով ։ Բուժման ազդեցությունը սովորաբար պահպանվում է 3-5 տարի, որից հետո այն կարող է երկարաձգվել ։
Ալերգիկ ռինիտը ամենատարածված ալերգիաներից մեկն է։ Արևմտյան երկրներում ամեն տարի մարդկանց 10-30%-ի մոտ ախտորոշվում է այս հիվանդությունը ։ Տարածվածությունը ամենամեծն է 20-40 տարեկանների շրջանում ։ Առաջին ճիշտ նկարագրությունը տրվել է 10-րդ դարում պարսիկ բժիշկ Ռազեսի կողմից ։ 1859 թվականին Չարլզ Բլեկլեյը հայտնաբերել է, որ հիվանդության պատճառ կարող է լինել ծաղկափոշին ։ Մեխանիզմը բացահայտել է Կլեմենս ֆոն Պիրքուեն (գերմ.՝ Clemens von Pirquet) 1906 թվականին ։ Խոտի հետ կապը վաղ և սխալ տեսության արդյունք է, ըստ որի ախտանիշների պատճառը թարմ խոտի հոտն է  ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Ալերգիկ ռինիտի բնորոշ ախտանիշներն են՝ քթահոսությունը, քորը, փռշտոցը, քթի փակվածությունը ։ Հնարավոր են շաղկապենու այտուց և էրիթեմա, կոպերի այտուց, ստորին կոպում երակային կանգ (պերիօրբիտալ հիպերպիգմենտացիա, արտասահմանյան գրականության մեջ հանդիպում է նաև «ալերգիայի մետաղադրամներ» ("allergic shiners") անվանմամբ), քթի խոռոչի խեցիների այտուց և միջին ականջում հեղուկի կուտակում ։
Երբեմն հնարավոր է խաչաձև ռեակտիվականություն, օրինակ՝ կեչու ծաղկափոշու նկատմամբ ալերգիա ունեցող մարդկանց մոտ գերզգայունություն խնձորի կամ կարտոֆիլի կեղևի նկատմամբ ։ Հստակ նշան է խնձոր ուտելուց հետո քորը կոկորդում կամ փռշտոցը կարտոֆիլ կամ խնձոր կլպելիս։ Խաչաձև ալերգիայի պատճառը ծաղկափոշու և սննդի որոշ սպիտակուցների նմանությունն է ։ Կան բազմաթիվ խաչաձև ալերգեններ։ Չնայած խոտային տենդ անվանմանը, ալերգիկ ռինիտը իրական տենդ չէ, և մարմնի ջերմաստիճանը չի գերազանցում 37.5–38.3 °C-ը։
Պատճառները
Ծաղկափոշով պայմանավորված ալերգիկ ռինիտը սեզոնային է, բայց հնարավոր է նաև ալերգիկ ռինիտ ամբողջ տարվա ընթացքում։ Տարածաշրջանից և անհատից կախված խոտային տենդի պատճառ կարող են հանդիսանալ տարբեր բույսերի ծաղկափոշիները։ Ընդհանուր առմամբ հիմնական հարուցիչները քամու միջոցով փոշոտվող, շատ փոքր չափերի, գրեթե անտեսանելի փոշեհատիկներն են։ Միջատների միջոցով փոշոտվող բույսերի փոշեհատիկները մեծ են, դրանք մթնոլորտային ալերգեններ չեն և հազվադեպ են ալերգիկ ռինիտի պատճառ դառնում։
Ալերգիկ ռինիտի տարածված պատճառ հանդիսացող բույսերի օրինակներ՝
Ալերգիկ ռինիտի պատճառ կարող է հանդիսանալ նաև պերուական բալզամը, որը պարունակվում է մի շարք անուշահոտությունների և այլ նյութերի մեջ  ։
Ախտորոշումը
Ալերգիայի թեստերի միջոցով հնարավոր է հայտնաբերել սպեցիֆիկ ալերգեններ, որոնց նկատմամբ անհատը գերզգայուն է։ Ալերգիայի թեստերից ամենատարածվածը մաշկային թեստերն են։ Դրանցից են կարկատանային թեստը (patch test), որը հնարավորություն է տալիս պարզել արդյոք տվյալ նյութը առաջացնում է ռինիտ, ներմաշկային, քերծվածքային թեստերը և այլն։ Երբեմն պատրաստվում է ենթադրյալ ալերգենի լուծույթ և կաթացվում է ստորին կոպին։ Այս թեստը կատարվում է միայն բժշկի կողմից, քանի որ սխալ կատարման դեպքում վտանգավոր է։ Եթե մաշկային թեստերը հնարավոր չէ իրականացնել (բժշկի ցուցումով), սպեցիֆիկ ալերգենների նկատմամբ զգայունությունը հնարավոր է պարզել RAST արյան քննության միջոցով։ Ծայրամասային էոզինոֆիլիան հայտնաբերվում է լեյկոֆորմուլայով։
Ալերգիայի թեստերը կարող են հայտնաբերել անսիմպտոմ ալերգիաներ, կամ բացասական արդյունք տալ, չնայած ախտանիշների առկայությանը։ Ներմաշկային թեստը ավելի զգայուն է, քան մաշկային փրիք թեստըը, սակայն ավելի հաճախ է կեղծ դրական արդյունք տալիս ։
Անգամ եթե և՛ մաշկային փրիք թեստի, և՛ ներմաշկային թեստի, և՛ արյան քննության արդյունքները բացասական են, մարդը կարող է ունենալ ալերգիկ ռինիտ, պայմանավորված քթի լորձաթաղանթի տեղային գերզգայունությամբ։ Այս ախտաբանությունը կոչվում է տեղային(լոկալ) ալերգիկ ռինիտ ։ Այն ախտորոշվում է հատուկ քննությամբ ։
Դասակարգումը
Ալերգիկ ռինիտը կարող է լինել սեզոնային կամ շուրջտարյա։ Սեզոնային ռինիտը արտահայտվում է տարվա որոշակի ժամանակահատվածում, պայմանավորված՝ բույսերի փոշոտմամբ։ Որպես կանոն բնորոշ չէ մինչև 6 տարեկան երեխաներին։ Շուրջտարյա ալերգիկ ռինիտը արտահայտվում է ամբողջ տարվա ընթացքում և տարածված է փոքր երեխաների մոտ ։
Ալերգիկ ռինիտը կարող է դասակարգվել նաև ըստ սրության և անընդհատության՝ մեղմ-ընդհատվող, միջին-սուր ընդհատվող, մեղմ-անընդհատ և միջին-սուր անընդհատ։ Ընդհատվող են համարվում մեկ շաբաթվա ընթացքում մինչև 4 օր կամ մինչը 4 հաջորդական շաբաթ արտահայտվող ալերգիկ ռինիտները։ 4 օր/շաբաթից և 4 հաջորդական շաբաթից երկար տևող ալերգիկ ռինիտը համարվում է անընդհատ (պերսիստենտ)։ Ախտանիշները համարվում են մեղմ նորմալ քնի, չխաթարված ամենօրյա գործունեության, աշխատանքի կամ ուսման դեպքում, և եթե դրանք խնդրահարույց չեն։ Հակառակ դեպքում դրանք սուր են ։
Տեղային (լոկալ) ալերգիկ ռինիտ
Տեղային ալերգիկ ռինիտի և ալերգիկ ռինիտի ախտանիշները նույնն են, այդ թվում՝ աչքերի հետ կապված ախտանիշները։ Տեղային ալերգիկ ռինիտի ախտանիշները ևս լինում են մեղմ, միջին և սուր։ Լոկալ ալերգիկ ռինիտը կապակցված է կոնյուկտիվիտի և ասթմայի հետ ։
Ըստ մի հետազոտության արդյունքների ռինիտով հիվանդների 25%-ի տոկոսի մոտ լոկալ ալերգիկ ռինիտ է ։ Մի շարք հետազոտություններ ցույց են տվել, որ ոչ ալերգիկ ռինիտ ախտորոշմամբ հիվանդների 40%-ը իրականում տեղային ալերգիկ ռինիտ ունեն ։ Ստերոիդային քթային սփրեյները և պերօրալ հակահիստամինային պրեպարատներըը արդյունավետ են լոկալ ալերգիկ ռինիտի դեպքում ։
Կանխարգելում
Ալերգիկ ռինիտի կանխարգելման եղանակներից է պոտենցիալ ալերգենների առկայության դեպքում դիմակի կամ ռեսպիրատորի կիրառումը։ Մանկական հասակում շփումը ալերգենների հետ, քույրեր և եղբայրներ ունենալը նվազեցնում է ալերգիկ ռինիտի զարգացման հավանականությունը ։
Բուժում
Ալերգիկ ռինիտի բուժման նպատակը ներգրավված հյուսվածքների բորբոքման արդյունքում առաջացող ախտանիշների նվազեցումը կամ կանխումն է։
Արդյունավետ միջոցներից է ալերգենի հետ շփումից խուսափումը ։ Անընդհատ ախտանիշների դեպքում բուժման նախընտրելի միջոցը ներքթային կորտիկոստերոիդներն են, անարդյունավետության դեպքում՝ այլ միջոցների հետ համակցված ։ Կիռարվում են նաև հակահիստամինային պրեպարատներ, դեկոնջեստանտներ (հակաայտուցային), կրոմոլին, լեյկոտրիենային ընկալիչների անտագոնիստներ և քթի խոռոչի լվացում ։ Հակահիստամինային պրեպարատները հասանելի են բերանացի ընդունման դեղաձևերով և հարմար են մեղմ-ընդհատվող ախտանիշների դեպքում ։ Անթափանց ծածկույթների, օդի ֆիլտրերի և մանկական տարիքում որոշակի սննդակարգի արդյունավետությունը ապացուցված չէ ։
Հակահիստամինային պրեպարատներ
Պերօրալ հակահիստամինային դեղերը նախընտրելի է ընդունել մինչև ալերգենի հետ կոնտակտը, հատկապես սեզոնային ալերգիկ ռինիտի դեպքում։ Ներքթային հակահիստամինները, օրինակ՝ ազելաստին հակահիստամինային նազալ սփրեյը, ազդում են 15 րոպեի ընթացքում և նպատակահարմար են անհապաղ ազդեցություն ստանալու համար, դեղաչափը ընտրվում է ըստ անհրաժեշտության։ Չկան բավարար ապացույցներ երեխաների մոտ ալերգիկ ռինիտի բուժման համար նազալ ստերոիդների հետ համակցված հակահիստամնինների կիրառության արդյունավետության մասին, հետևաբար կողմնակի ազդեցությունները և հավելյան ծախսերը պետք է հաշվի առնել ։
Հակահիստամինային դեղերը կարող են ունենալ անցանկալի կողմնակի ազդեցություններ, հաբերի դեպքում ամենազգալին քնկոտությունն է։ Առաջին սերնդի պրեպարատները, օրինակ՝ դիֆենհիդրամինըը, առաջացնում են քնկոտություն, իսկ երկրորդ և երրորդ սերնդի պրեպարատների դեպքում, ինչպիսիք են ցետրիզինը և լորատադինը, հազվադեպ է այդ կողմնակի ազդեցությունը ի հայտ գալիս ։
Վազոմոտոր ռինիտի դեպքում օգտագործվում է նաև պսևդոէֆեդրինը։ Այն կիրառվում է, եթե կա քթի լորձաթաղանթի այտուց, փակվածություն։ Կարող է օգտագործվել հակահիստամինային պրեպարատների հետ։ ԱՄՆ-ում օրալ դեկոնջեստանտների վաճառքը վերահսկվում է՝ մետամֆետամինի արտադրությունը կանխելու համար ։
Ստերոիդներ
Ներքթային կորտիկոստերոիդները կիրառվում են փռշտոցի, քթահոսության, քորի և քթի փակվածության դեմ։ Ստերոիդային քթային սփռեյները արդյունավետ են և անվտանգ, և կարող են արդյունավետ լինել առանց օրալ հակահիստամինային պրեպարատների հետ համակցման։ Քանի որ ստերոիդների թերապևտիկ ազդեցությունը ձևավորվում է ժամանակի ընթացքում, դրանք ազդում են ընդունումից մի քանի օր հետո, և կայուն արդյունք ստանալու համար պետք է օգտագործվեն մի քանի շաբաթ շարունակ։
2013 թվականին իրականացված հետազոտության ժամանակ համեմատվել է մոմետազոնի ֆուրոատի սպրեյի և բետամետազոնի հաբերի արդյունավետությունը սեզոնային ալերգիկ ռինիտով հիվանդների բուժման համար, և հայտնաբերվել է, որ քթային ախտանիշների վրա դրանց ազդեցությունները համահավասար են ։
Համակարգային ստերոիդները, օրինակ՝ պրեդնիզոլոնի հաբերը, տրիամցինոլոնի ացետոնիդի կամ գլիկոկորտիկոիդների (օր.՝ բետամետազոն) միջմկանային ներարկումները արդյունավետ են քթի լորձաթաղանթի բորբոքման դեմ, բայց դրանց օգտագործումը սահմանափակված է ազդեցության կարճատևությամբ և երկարատև ստերոիդային բուժման կողմնակի էֆեկտներով ։
Այլ
Այլ միջոցներից են հակաայտուցային դեկոնջեստանտները, կրոմոլինը, [լեյկոտրիենային ընկալիչների անտագոնիստները և ոչ ֆարմակոլոգիական՝ քթի խոռոչի լվացումը ։
Տեղային դեկոնջեստանտները կարող են օգտակար լինել քթի լորձաթաղանթի այտուցը նվազեցնելու համար, սակայն չի կարելի երկարատև օգտագործել, քանի որ երկարատև օգտագործումից հետո ընդհատելու դեպքում կարող է առաջանալ կայուն քթի փակվածություն, որը հայտնի է "rhinitis medicamentosa" անվանմամբ։
Գիշերային ախտանիշների համար, կորտիկոստերոիդները կարող են համակցվել օքսիմետազոլինի, ադրեներգիկ ալֆա-ագոնիստների կամ հակահիստամինային նազալ սփռեյների հետ, առանց "rhinitis medicamentosa"-ի առաջացման ռիսկի ։
Քթի խոռոչի աղային լվացումը (քթի խոռոչի լվացում աղաջրով քթանցքերի միջոցով), արդյունավետ է և՛ երեխաների, և՛ մեծահասակների դեպքում և հիմնականում կողմնակի էֆեկտներ չի առաջացնում ։
Ալերգենային իմունաթերապիա
Ալերգենային իմունաթերապիան (ԱԻԹ, դեսենսիտիզացիա) ներառում է ալլերգենների ներմուծում որոշակի քանակներով, օրգանիմզը ոչ վնասակար նյութերին (ծաղկափոշի, բնակարանային փոծու տիզ) հարմարեցնելու համար, այդպիսով առաջացնելով սպեցիֆիկ երկարատև տոլերանտություն ։ Կարող է նշանակվել օրալ՝ ենթալեզվային հաբերի կամ կաթիլների միջոցով, և ենթամաշկային՝ ենթամաշկային ներարկումների միջոցով, իմունաթերապիա։
Այլընտրանքային բժշկություն
Ալտերնատիվ բուժման եղանակների, ինչպիսիք են ասեղնաբուժությունը և հոմեոպաթիան, արդյունավետությունը ապացուցված չէ ։ Որոշ փաստեր հաստատում են ասեղնաբուժության արդյունավետությունը, որոշները՝ ոչ, բայց ընդհանուր առմամբ ապացույցները բավարար չեն ։
Պատմություն
Առաջին ճիշտ նկարագրությունը տրվել է 10-րդ դարում պարսիկ բժիշկ Ռազեսի կողմից ։ 1859 թվականին Չարլզ Բլեկլեյը հայտնաբերել է, որ հիվանդության պատճառ կարող է լինել ծաղկափոշին  ։ Մեխանիզմը բացահայտել է Կլեմենս ֆոն Պիրքուեն (գերմ.՝ Clemens von Pirquet) 1906 թվականին  ։ Խոտի հետ կապը վաղ և սխալ տեսության արդյունք է, ըստ որի ախտանիշների պատճառը թարմ խոտի հոտն է    ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալերգիա
Մարիա Գրիպե
Մարիա Կրիստինա Գրիպե (Maria Kristina Gripe, ծննդյամբ` Մայա Ստինա Վալտեր Maja Stina Walter, ), շվեդ բանաստեղծուհի, մանկագիր, երեխաների և երիտասարդության համար բազմաթիվ գրքերի հեղինակ ։  1974 թվականին նրան շնորհվել է Հանս Քրիստիան Անդերսենի անվան մրցանակ  ։ Նրա գործերը տպագրվել են 29 լեզուներով, այդ թվում՝ ռուսերեն։
Կենսագրություն
Մարիա Կրիստինա Գրիպեն ծնվել է 1923 թվականի հուլիսի 25-ին, Շվեդիայի Վակսհոլմ քաղաքում, Ուփլանդ։ Ընտանիքը տեղափոխվել է Էրեբրու, այնուհետև՝ Ստոկհոլմ, որտեղ գերազանցությամբ ավարտել է դպրոցը, այնուհետև` համալսարանը՝ ուսանելով փիլիսոփայություն։ 1946 թվականին նա ամուսնացավ նկարիչ Հարալդ Գրիպեի հետ, ով հետագայում դարձավ նրա գրքերի նկարազարդողը։ Մարիայի առաջին վիպակը՝ «Մեր փոքր քաղաքում» (I vår lilla stad), գրվել է նրա կողմից Կամիլլայի դստեր համար և լույս է տեսել 1954 թվականին։ Գրողին հանրաճանաչություն է բերել Հուգոյի և Յուզեֆինայի մասին եռերգության հրատարակությունը։ Ընդհանուր առմամբ, նա գրել է ավելի քան 30 գիրք երեխաների և երիտասարդների համար։ Գրողի ստեղծագործության հիմնական թեմաներն են անհատի նկատմամբ հարգանքը, այն համոզմունքը, որ աշխարհում գոյություն չունեն «ավելորդ» մարդիկ, «յուրաքանչյուր մարդ պետք է գիտակցի, որ ինքը  անհրաժեշտ արարած է» (մեջբերում Շոպենհաուերից, որը դարձավ «Սեսիլիա Ագնես ...» -ի բնաբանը), այս թեման հատկապես սուր է Էլվիսի վիպակներում։ Գրիպեի շատ գործեր ունեն առեղծվածային, «գերբնական» տարրեր («Սեսիլիա Ագնես-տարօրինակ պատմություն». «Կեղտոտ բզեզը թռչում է մթնշաղին ...»):
Գրողը մահացել է 2007 թվականի ապրիլի 5-ին, ութսուներեք տարեկան հասակում։ Նրա վերջին գիրքը՝ «Աննայի ծաղիկը» (Annas blomma), լույս է տեսել 1997 թվականին, հեղինակի մահից տաս տարի առաջ։ Գրիպեի որոշ գրքեր (մասնավորապես, ռուսերեն են թարգմանվել «Կեղտոտ բզեզը թռչում է մթնշաղին ...» և «Սեսիլիա Ագնես - տարօրինակ պատմություն») էկրանավորվել են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեդ մանկագիրներ Կատեգորիա:Շվեդ կին գրողներ Կատեգորիա:Ստոկհոլմի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Շվեդ բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Շվեդ սցենարիստներ
Բացասական գնագոյացում
Տնտեսագիտության մեջ բացասական գնագոյացում կարող է առաջանալ, երբ ապրանքի պահանջարկը նվազում է կամ առաջարկն այնքան է մեծանում, որ սեփականատերերը կամ մատակարարները պատրաստ են վճարել ուրիշներին այն ընդունելու համար, ըստ էության, գինը սահմանելով բացասական թիվ։ Դա կարող է տեղի ունենալ այն պատճառով, որ ապրանքը փոխադրելու, պահելու և տնօրինելու համար գումար է ծախսվում, նույնիսկ եթե այն գնելու պահանջարկը մեծ չէ, կամ որ արտադրության դադարեցումը ավելի թանկ կարժենա, քան բացասական գնով վաճառելը ։
Բացասական գները սովորական են այնպիսի թափոնների համար, ինչպիսիք են աղբը և միջուկային թափոնները։ Օրինակ, ատոմակայանը ռադիոակտիվ թափոնները կարող է բացասական գնով «վաճառել» վերամշակող ձեռնարկությանը։ Այսինքն՝ էլեկտրակայանը վճարում է վերամշակող ձեռնարկությանը՝ անցանկալի ռադիոակտիվ թափոններն ընդունելու համար ։ Այս երևույթը կարող է առաջանալ նաև էներգակիրների գներում, ներառյալ՝ էլեկտրաէներգիայի, բնական գազի և նավթի գները ։
Բնական գազն Արևմտյան Տեխասում
Արևմտյան Տեխասի Պերմյան ավազանում բնական գազի գները 2019 թվականին ոչ մեկ անգամ զրոյից ցածր են դարձել։ Բնական գազն այնտեղ արդյունահանվում է որպես նավթի արդյունահանման կողմնակի արտադրանք, սակայն արդյունահանումն աճել է ավելի արագ, քան բնական գազի տեղափոխման համար խողովակաշարերի կառուցումը։ Պերմյան ավազանում նավթի արդյունահանումը շահութաբեր է, ուստի բնական գազը շարունակում է արդյունահանվել, բայց դրա հեռացումը ծախսատար է. արդյունահանողները պետք է այրեն գազը (որը կանոնակարգվում է) կամ վճարեն գոյություն ունեցող խողովակաշարերի տարածքի համար։ Արդյունքում բնական գազի գինը դառնում է բացասական. փաստորեն, բնական գազ արդյունահանողները այն տեղափոխելու համար վճարում են ուրիշներին ։
Նավթը 2020 թվականին
2020 թվականի մարտին և ապրիլին COVID-19 համավարակի հետ կապված ճանապարհորդությունների սահմանափակումների պատճառով հում նավթի պահանջարկը կտրուկ նվազեց ։ Միևնույն ժամանակ, Ռուսաստանի և Սաուդյան Արաբիայի միջև ծավալվեց նավթի գնային պատերազմ, և երկու երկրներն էլ ավելացրին արդյունահանումը ։ Նավթի առաջարկի և պահանջարկի միջև բացառիկ մեծ տարբերությունը սկսեց լցնել նավթի պահեստավորման առկա լցարանները ։ Որոշ դեպքերում նավթի պահեստավորման և փոխադրման ծախսերը դարձան ավելի բարձր, քան նավթի արժեքը, ինչը որոշ վայրերում հանգեցրեց նավթի բացասական գների, իսկ մեկ օր (2020 թվականի ապրիլի 20-ին)՝ նավթի ֆյուչերսների (ապագայում  նավթի մատակարարման պայմանագրերի) բացասական գների  ։ Նավթի West Texas Intermediate տեսակի ֆյուչերսները մեկ բարելի դիմաց նվազեցին մինչև -37,63 դոլար (սակայն սպառողական գները բացասական չեն եղել)։ Փաստորեն, ցածր պահանջարկի և պահեստավորման համար բարձր գների պայմաններում նավթ արտադրողները վճարում էին իրենց նավթից ազատվելու համար  ։
Էլեկտրականություն
Երբ էլեկտրաէներգիայի պահանջարկը փոքր է, իսկ արտադրությունը՝ մեծ, էլեկտրաէներգիայի գները կարող են բացասական լինել։ Դա կարող է տեղի ունենալ, երբ պահանջարկն անսպասելիորեն փոքր է, օրինակ՝ տաք եղանակի պատճառով, և երբ արտադրությունն անսպասելիորեն մեծ է, օրինակ՝ անսովոր քամոտ եղանակի պատճառով ։ Միայն 2009 թվականին Կանադայի Օնտարիո նահանգում էլեկտրաէներգիայի բացասական գների 280 ժամ է գրանցվել, իսկ 2017 թվականին Գերմանիայում էլեկտրաէներգիայի գները բացասական են դարձել ավելի քան 100 անգամ ։
Էլեկտրաէներգիայի բացասական գները գոյանում են առաջարկի և պահանջարկի անհավասար և անկանխատեսելի մոդելների պատճառով. պահանջարկն ավելի ցածր է օրվա որոշակի ժամերին, տոնական և հանգստյան օրերին, մինչդեռ հողմային և արևային էներգիայի արտադրությունը մեծապես կախված է եղանակից։ Երբ ավելցուկային առաջարկը հանգեցնում է էլեկտրաէներգիայի գների անկման, որոշ արտադրողներ, ներառյալ հողմային և արևային, կարող են կրճատել արտադրությունը։ Բայց որոշ ածխային և ատոմային կայանների համար արդյունահանումը դադարեցնելն ու վերսկսելը ծախսատար է (քսենոնային փոսը կարող է նաև բացառել ռեակտորի արագ վերագործարկումը որոշակի ժամանակահատվածի անջատումից հետո ), ուստի ավելի հավանական է, որ նրանք շարունակեն արտադրությունը, նույնիսկ եթե գները դառնան բացասական, և նրանք պետք է վճարեն իրենց արտադրած էներգիան բեռնաթափելու համար ։ Բացի այդ, հողմի և արևի համար որոշ շուկաներում վերականգնվող էներգիայի սուբսիդիաները կարող են ավելի քան փոխհատուցել էներգիայի վաճառքի ծախսերը բացասական գներով՝ ստիպելով նրանց շարունակելու արտադրությունը նույնիսկ այն դեպքում, երբ գինը զրոյից ցածր է ։ Այս խնդրի հնարավոր լուծումները ներառում են տեխնոլոգիայի բարելավումը և հետագա օգտագործման համար ավելցուկային էներգիան կուտակելու կարողությունների ընդլայնումը (օրինակ՝ պոմպային հիդրոպահեստավորում, ջերմային էներգիայի պահեստավորում), էլեկտրաէներգիայի ավելի լայն բաշխումը գերցանցով, արձագանքումը պահանջարկին և մատակարարման աճի ավելի լավ կանխատեսումը ։
Այս երևույթը տեղի է ունենում էլեկտրաէներգիայի մեծածախ գների հետ, և ձեռնարկությունները բացասական գնի ժամանակ գումար վաստակելու կամ էլեկտրաէներգիան օգտագործելու համար վարկեր ստանալու հնարավորություն են ունենում ։ Այնուամենայնիվ, թեև էլեկտրաէներգիայի կենցաղային սպառողները նույնպես կարող են գումար խնայել էլեկտրաէներգիայի մեծածախ բացասական գների ժամանակ, սակայն նրանք հիմնականում բացասական գները չեն զգում, քանի որ նրանց էլեկտրաէներգիայի վճարների մեջ ներառվում են նաև տարբեր հարկեր և տուրքեր ։
Որոշ շուկաներում վերականգնվող էներգիայի արտադրության ֆինանսական խթանները կարող են ավելի քան փոխհատուցել էներգիայի բացասական գնով վաճառքի ծախսերը ։ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում այդ խթանները կարելի է գտնել վերականգնվող աղբյուրներից ստացվող էլեկտրաէներգիայի արտադրության հարկային արտոնությունների դաշնային ծրագրում (PTC) և էներգիայի վերականգնվող աղբյուրների արտոնությունների (REC) առևտրի մեջ։ PTC ծրագրին մասնակցող ընդունելի արտադրողները ստանում են հարկային արտոնություն արտադրված էլեկտրաէներգիայի յուրաքանչյուր կիլովատտ-ժամի (կՎտ·ժ) դիմաց՝ 10 տարվա ընթացքում գեներացման մեծ մասի համար։ 2020 թվականին այս վճարումը, կախված գեներացման տեսակից, տատանվում էր 0,013 ԱՄՆ դոլար/կՎտ·ժ-ից մինչև 0,025 ԱՄՆ դոլար/կՎտ·ժ ։ Արտադրության հարկային արտոնություն ստանալու հաշվին հարկ վճարելուց խուսափելը կարող է ավելի քան փոխհատուցել բացասական գնով էլեկտրաէներգիայի մատակարարման ծախսերը ։ Հարկային արտոնություններից զատ գործում են նաև REC-ը (ԱՄՆ-ում) կամ կանաչ վկայագրերը (Եվրոպայում)՝ առևտրային գործիքներ, որոնք հնարավոր է վաճառել՝ ներկայացնելով վերականգնվող էներգիայի արտադրության բնապահպանական օգուտները ։ Այս գործիքները կարող են վաճառվել և փոխանակվել, ինչն արտադրողներին թույլ է տալիս փոխհատուցել էներգիայի բացասական գները ։
Տեխասում հողմային էներգիայի մեծ զարգացումը Տեխասի էլեկտրական ցանցերի օպերատոր ERCOT-ում բացասական գնագոյացման պատճառ է դարձել ։ 2018 թվականի հունվարից մինչև 2020 թվականի նոյեմբերի սկիզբը ERCOT-ում գները բացասական են եղել ժամերի 19%-ի ընթացքում ։ Տեխասում էլեկտրաէներգիայի բացասական գնագոյացման բարձր հաճախականությունը պայմանավորված է այլ նահանգների նկատմամբ քամու բարձր ներթափանցմամբ (որը 2019 թվականի կեսերի դրությամբ գրեթե երեք անգամ գերազանցել է մյուս նահանգների ցուցանիշները ) և ERCOT-ի՝ որպես փոխանցման առանձին համակարգի մեկուսացմամբ, Միացյալ Նահանգների այլ հատվածներին սահմանափակ միացմամբ․ դա սահմանափակել է ավելորդ էլեկտրաէներգիան երկրի այլ մասեր փոխանցելու ERCOT-ի հնարավորությունները ։
Սոխը 1956 թվականին
1956 թվականին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում ապրանքային առևտրով զբաղվող Սեմ Սիգելը և Վինսենթ Կոսուգան մեծ քանակությամբ սոխ գնեցին, այնուհետև շուկան հեղեղեցին՝ սոխի ֆյուչերսների կարճ դիրքում գումար վաստակելու նպատակով ։ Սա 50-ֆունտանոց սոխի պարկի գինն իջեցրեց ընդամենը 10 ցենտի, որը դատարկ պարկի արժեքից ցածր էր ։ Փաստորեն, սոխի գինը բացասական է եղել ։
Տարաժամկետային անդորրագրեր
Հնարավոր է, որ տարաժամկետային անդորրագրերը վաճառվեն բացասական գներով։ Տարաժամկետային անդորրագիրը ֆինանսական գործիք է, որի համար գնորդը կատարում է նախնական վճարում և պարտավոր է հետագայում կատարել երկրորդ վճարումը՝ բաժնետոմսերի բաժնեմասի սեփականատերը դառնալու դիմաց ։
1998 թվականին Կանադայում ներդրողները գնեցին Boliden Ltd-ի բաժնետոմսերի տարաժամկետային անդորրագրեր։ Ներդրողները ստացված անդորրագրերով մեկ բաժնետոմսի դիմաց նախնական վճարել էին կանադական 8 դոլար, ինչը նրանց պարտավորեցրել էր ավելի ուշ կատարել ԱՄՆ-ի 8 դոլարի չափով երկրորդ վճարումը։ Բայց երբ բաժնետոմսի գինն իջել է մինչև 7,80 դոլար, անդորրագրի արժեքը դարձել է բացասական. անդորրագիրը պարտավորեցրել է նրա տիրոջը 8 դոլար վճարել 8 դոլարից պակաս բաժնետոմսի համար։ Արդյունքում անդորրագրերը վաճառվել են բացասական արժեքներով՝ -0,15-ից -0,40 դոլարի սահմաններում, իսկ Տորոնտոյի ֆոնդային բորսայում դրանց առևտուրը դադարեցվել է ։
Էֆեկտներ
Որպես կանոն, բացասական գները ազդանշան են, որ առաջարկը պահանջարկի համեմատ չափազանց բարձր է։ Դա կարող է ստիպել մատակարարներին կրճատելու արտադրությունը՝ առաջարկն ավելի համապատասխանեցնելով պահանջարկին ։
Խնդիրներ
Էլեկտրոնային առևտրային համակարգերը չեն կարող կարգավորվել բացասական գների համար։ Եթե հնարավոր են բացասական գներ, շուկայի մասնակիցները պետք է համոզվեն, որ իրենց համակարգերը կարող են դրանք ճիշտ մշակել։ Սա ներառում է գնագոյացման մոդելները, շուկայական տվյալների հոսքերը, ռիսկերի կառավարումը, չարտոնված առևտրի մոնիթորինգը, հաշվետվությունները և հաշվապահական հաշվարկը ։
Ածանցյալ գործիքների թրեյդերները ավանդաբար ապավինում են այնպիսի մոդելների, ինչպիսին է, օրինակ, Բլեք-Շոուլզի մոդելը, որոնք ենթադրում են դրական գներ։ Այն իրավիճակում, երբ ապրանքներն ունեն բացասական գներ, այդ մոդելները կարող են շարքից դուրս գալ ։ Արդյունքում 2020 թվականի ապրիլին նավթի գների անկման ֆոնին CME Group-ի հաշվարկային պալատը ֆյուչերսների բացասական գները հաշվի առնելու նպատակով անցել է գնագոյացման օպցիոնների համար Բաշելիեի մոդելին ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գնագոյացում
Հոկտեմբերի 50-ամյակ (ստելա, Կրասնի Սուլին)
«Հոկտեմբերի 50-ամյակ» ստելա (Стела «50 лет Октября»), ստելա Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Լենինի փողոցում։ Տեղադրվել է 1967 թվականին` Հոկտեմբերյան հեղափոխության և խորհրդային իշխանության հաստատման 50-ամյակի պատվին ։
Պատմություն
«Հոկտեմբերի 50-ամյակ» ստելան տեղադրվել է 1967 թվականի հոկտեմբերի 15-ին` քաղաքի կենտրոնում, Լենինի փողոցում` խորհրդային իշխանության 50-ամյակի պատվին։ Այս հուշարձանի հեղինակն է Սուլինի մետալուրգիական գործարանի նախագծային բաժինը։ Հուշարձանին փակցված է հուշատախտակ, որի վրա արված է հետևյալ գրությունը. «Այստեղ 1918 թվականին Սուլինի գործարանի և այլ ձեռնարկությունների բանվորներից ձևավորվել է սոցիալիստական ​​գունդ, որը մասնակցել է խորհրդային իշխանության համար մարտերին»։ Այդ գնդի հրամանատարն է եղել Գ. Ե. Սավենկոն։ Գունդը մասնակցել է Ուկրաինայում, Դոնում և Ցարիցինում մղված մարտերին։ Նույն 1967 թվականին ստելայի մոտ թաքցվել է ապագա սերունդներին ուղղված ուղերձով պարկուճ, որը հանդիսավորությամբ բացվել է 2017 թվականին ։
Ստելայի հեռավորությունը քաղաքի կենտրոնից 694 մետր է ։
Ստելայի ներսում պահված ուղերձը հանդիսավորությամբ բացվել է 2017 թվականի նոյեմբերի 7-ին` Հոկտեմբերյան հեղափոխության 100-ամյակի օրը։ Միջոցառումը բացել է Կրասնի Սուլինի շրջանի վարչակազմի ղեկավար Նիկոլայ Ալշենկոն։ Նա խոստացել է կարճ ժամանակում պատրաստել նոր ուղերձի տեքստ և նմանատիպ պարկուճով հղել ապագա սերունդներին ։
Դրոշմաթղթի վրա գրված նամակ-ուղերձը գրեթե չէր վնասվել։ Որոշ տեղերում ջնջված էին տառերը, սակայն տեքստի իմաստը հասկանալի էր։ Տեքստը կարդացել է շրջանի հանրային պալատի նախագահ Լյուբով Կրավչենկոն։ Ընթերցելու արարողությունից հետո ուղերձն ու պարկուճը տեղափոխվել են Կրասնի Սուլինի շրջանի պատմության թանգարան։ Հանրահավաքն ավարտվել է Ռուսաստանի օրհներգով, որը խորհրդանշել է սերունդների ժառանգորդությունը ։
Արարողությունից մի քանի օր առաջ` նոյեմբերի 1-ին, ստելան կարգի է բերվել։ Այն ներկվել է կանաչ, նախկին սպիտակի փոխարեն, թարմանցվել է հիմքը, մաքրվել են շրջակայքի ծաղկանոցները, մաքվել է աղբը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի տեսարժանություններ Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Պաբլո Սոլոն Ռոմերո
Պաբլո Սոլոն Ռոմերո, բոլիվաիացի ակտիվիստ է և դիվանագետ։ Կառավարության անդամ է եղել, որը ղեկավարել է Էվո Մորալեսը՝ տարբեր պարտականություններով 2006–ից 2011 թվականներին։ 2009–ից 2011 թվականներին ՄԱԿ–ում բազմազգ պետություն Բոլիվիայի դեսպանն էր։ 2012–ից 2015 թվականներին Բանգկոկում գտնվող ակտիվիստների հետազոտական կենտրոն «Focus on the Global South» ՀԿ–ի գործադիր տնօրենն էր։ 2015 թվականի հուլիսին հրաժարական է տվել և վերադարձել Բոլիվիա։ Ներկայումս, «Սոլոն հիմնադրամի» տնօրենն է և ղեկավարում է «կլիմայի փոփոխության և զարգացման» Բոլիվիայի աստղադիտարանը։
Կարիերա
Բոլիվիայի որմնանկարչի՝ Վալտեր Սոլոն Ռոմերոյի որդին, ով զբաղվում էր սոցիալական արվեստով, տարիներ շարունակ որպես ակտիվիստ ներգրավված է եղել Բոլիվիայի տարբեր սոցիալական կազմակերպություններում, շարժումներում, աշխատանքային արհմիություններում, ուսանողալան միություններում, մարդու իրավունքների և մշակութային կազմակերպություններում, ի թիվս՝ Սոլոն հիմնադրամը, որը հիմնադրել է 1994 թվականին իր հայրիկի հետ, որտեղ արվեստը զուգորդվում է սոցիալական քննադատության, պատկերը՝ վերլուծության հետ, և կան քննարկումներ բնական իրավունքների, ազատ առևտրի համաձայնագրերի, ժողովորդավարության վերաբերյալ և այլն ։
2006 թվականին, նախագահ Էվո Մորալեսի կառավարության օրոք աշխատել է որպես դեսպան, լիազոր ներկայացուցիչ՝ զբաղվելով ինտեգրման և առևտրի հարցերով, Հարավամերիկյան ազգերի միության (UNASUR) քարտուղար (2006 դեկտեմբերից 2008 թվականի մայիս), և եղել է Հարվային Ամերիկայի ռազմավարական խորհրդի հանձնաժողովի պատիվիրակ (2006 թվականին)։
2009 թվականին առաջադրել է լուծումներ ջրի նկատմամբ Մարդու իրավունքի, Մայր երկրի միջազգային օրվա, բնության հետ ներդաշնակության, բնիկ ժողովուրդների և շատ ամուր պաշտպանություն տարածաշրջանում իր քաղաքական դաշնակիցների նկատմամբ Բոլիվիայի կառավարության «վիճահարույց» քաղաքականության վերաբերյալ։ Սոլոնը, հատկապես, ակտիվ է եղել ՄԱԿ–ի շրջանակային կոնվենցիան կլիմայի փոփոխությունների մասին բանակցություններին և օգնել է կազմակերպել կլիմայի փոփոխության մասին ժողովուրդների համաշխարհային խորհրդաժողովը, որը տեղի է ունեցել Կոչաբամբայում 2010 թվականին։
2010 թվականին ՄԱԿ–ի կլիմայի փոփոխության վերաբերյալ համաժողովում պաշտպանել է Բոլիվիայի կայուն դիրքորոշումը։
2012 ապրիլին, ստանձնել է «Focus on the Global South» ՀԿ–ի գործադիր ղեկավարությունը Բագկոկում, որտեղ շարունակել է աշխատել հանուն կլիմայի փոփոխության և Մայր երկրի իրավունքների հռչակագրի խթանման գործում։ 2012 թվականի սեպտեմբերին մի շարք սեմինարների է մասնակցել Անառային համալսարանի «Attac» հասարակական կազմակերպությունում, Թուլուզում (Ֆրանսիա)։ 2015 թվականի հուլիսին հեռացել է «Focus on the Global South» հասարակական կազմակերպությունից՝ վերադառնալով Բոլիվիա։
Ներկայումս, ղեկավարում է Սոլոն հիմադրամը և շարունակում է իր գործունեությունը «Կլիմայի փոփոխության և զարգացման Բոլիվիայի աստղադիտարանից» ընդդեմ էքստակտիվիզմի, արևային էներգիայի դեմ պաշտպանության, գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմների դեմ և կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարի, ունենոլով հնարավորություն հասարակական կազմակերպությունները ուժեղացնելու և պահպանելու ինքնաքննադատությունը իշխանությունից ։ Նաև քննադատում է էվո Մորալեսի կառավարությունը՝ դատապարտելով, որ այն կիրառում է անցյալի զարգացման ավանդական մոդելը ։
2016 թվականին հրատարակել է «Հնարավոր է լավ ապրել» գիրքը։ Quema Ropa–ի մտորումները համակարգային այլընտրանքների մասին՝ վերլուծելով «լավ ապրել» հայեցակարգի կառուցողական գործընթացը, գնահատել՝ որն է եղել դրա իրականացումը Բոլիվիայում և էկվադորում, և առաջադրել մարտահրավերներ Լոս Անդրեսի առաջադեմ կառավարությունների տասնամյակից հետո։ «Հնարավո՞ր է ապրել բնիկ համայնքից այն կողմ» առաջարկում է Սոլոնը ։
Այժմ, բողոքող քննադատ է այն քաղաքականության նկատմամբ, որը վարում է էվո Մորալեսը, «Լոբբինգ» ծրագրի կանոնավոր ակտիվիստ էվո Մորալեսը, ով առանձնանում է իր բնապահպանական դիրքորոշմամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բոլիվիայի ակտիվիստներ Կատեգորիա:Ակտիվիստներ հանուն կլիմայի փոփոխության Կատեգորիա:Բոլիվիայի բնապահպաններ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ում Բոլիվիայի դեսպաններ Կատեգորիա:Կլիմայական ակտիվիստներ
Սև
Սև, ամենամուգ գույնը, լույսի բացակայության կամ ամբողջական կլանման արդյունքը։ Այն սպիտակի հակառակն է, որը լույսի սպեկտրի գույների ընդհանրությունն է ։ CMYK գունային մոդելում հիմնական գույներից մեկն է՝ երկնագույնի, դեղինի, մանուշակագույնի հետ։
Սև գույնը նեոլիթի ժայռանկարչության մեջ գործածված առաջին գույներից մեկն է։ 14-րդ դարի Եվրոպայի ազնվականությունը, հոգևորականները, դատավորները և կառավարական գործիչները հագնում էին սև հագուստ։ Սև էին նաև 19-րդ դարի Անգլիայի պոետների հագուստը։ 20-րդ դարում սև հագուստը դարձել է շատ մոդայիկ։
Հռոմեական կայսրությունում սևը սգի գույնն էր, դարեր շարունակ այն ասոցացվել է մահվան, չարիքի, վհուկների և կախարդության հետ։ Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում անցկացված հարցումներից մեկի համաձայն՝ սևը ավարտի, սգի, գաղտնիքների, կախարդության, ուժի, բռնության և նրբագեղության հետ ամենաշատ ասոցացվող գույնն է ։
Ծագումնաբանություն
Հայերենում սև (սև) բառը սեաւ բառի այլընտրանքային տարբերակն է։ Սեաւը պարթևերենից փոխառություն է syʾw (syāw, սև), որն էլ իր հերթին ծագում է հին պարսկերեն siyava և զանդկերեն syava բառերից, վերջինս պահպանվել է միայն հատուկ անունների մեջ ։
Հին հույները կարող էին մեկ բառով նկարագրել տարբեր գույներ, եթե վերիններս ունեն նույն խորությունը։ Այսպես kuanos' կարող էր նշանակել մուգ կապույտ և սև
Հին Հռոմում սևի համար երկու բառ կար. ater-ը տափակ և խամրած սևն էր, niger -ը փայլող, հագեցած սևը։ Niger բառից է ծագել Նիգերիա երկրի անունը, անգլերեն negro բառը և ռոմանական լեզուների «սև» բառը (ֆրանսերեն՝ noir; իսպաներեն՝ negro; իտալերեն՝ nero).
Հին բարձր գերմաներենում նույնպես սևի համար երկու բառ կա՝ swartz խամրած սևի և blach լուսավոր սևի համար
Հերալդիկայում սևի համար օգտագործվող խորհրդանիշը սամույրն է իր սև մորթու պատճառով։
Հին աշխարհ
Հին հույների համար սևը նույնպես ստորգետնյա աշխարհի գույնն էր, որը աշխարհի մյուս մասից առանձնանում էր Աքերոն գետով, որի ջուրը սև էր։ Ամենածանր մեղք գործած մարդիկ ուղարկվում էին Տարտարոս, ստորգետնյա աշխարհի ամենախոր և մութ մակարդակը։ Տարտարոսի կենտրոնում Հադեսի՝ ստորգետնյա աշխարհի աստծո պալատն էր, որտեղ նա նստում էր էբենոսի փայտից պատրաստված գահին։
Սևը հին հույն նկարիչների կողմից օգտագործվող ամենակարևոր գույնն էր։ Մ.թ.ա. 6-րդ դարում նրանք շատ յուրահատուկ տեխնիկայով սկսեցին պատրաստել սև իսկ ավելի ուշ՝ կարմիր պատկերներով կավե անոթներ։ Սև պատկերներով կավագործության մեջ, նկարիչը փայլուն ներկով կարմիր կավե անոթի վրա պատկերներ էր նկարում։ Հետո կավե անոթը թրծվում էր, ներկը սևանում էր։ Հետագայում հին հույներն սկսեցին ներկել պատկերների ֆոնը, բուն պատկերների տարածությունը թողնելով կարմիր։ Ստացվում էին կարմիր պատկերներ՝ հագեցած սև ֆոնի վրա ։
Հին Հռոմի հասարակական հիերարխիայում մանուշակագույնը կայսեր հագուստի գույնն էր, կարմիրը՝ զինվորների, սպիտակը՝ քահանաների, իսկ սևը՝ արհեստավորների և արվեստագետների հագուստների գույները։ Հագուստի սև գույնը հագեցած և հարուստ չէր, քանի որ հագուստի ներկման ժամանակ օգտագործվող ներկը բուսական էր, հաճախ խամրում էր և վերածվում մոխրագույնի շագանակագույնի:
Լատիներենում սև բառը՝ «ater» և սևացնել բայը՝ «atere» ասոցացվում էին դաժանության, բրուտալության և չարի հետ ։
Հին Հռոմում սևը նաև մահվան և սգի գույնն էր։ Մ.թ.ա. երկրորդ դարում հռոմեացի մագիստրոսները սգո արարողությունների ժամանակ սկսեցին հագնել սև տոգա, որն անվանվում էր «toga pulla»: Հետագայում մահացածի ընտանիքը նույնպես սև էր հագնում երկար ժամանակ, սգի ավարտից հետո տոգան սևից փոխվում էր սպիտակի։ Հռոմեական պոեզիայում մահը անվանվում էր «hora nigra»՝ սև ժամ ։
Գերմանացիները և սկանդինավցիները ունեին գիշերվա սեփական աստվածուհին՝ Նոտը, ով երկնքում թռչում էր սև ձիերով կառքի վրա։ Սկանդինավյան դիցաբանության մեջ Հելը մահվան թագավորության աստվածն է, ում մաշկը մի կողմում սև էր, մյուսում՝ կարմիր։ Ագռավը համարվում էր սուրբ կենդանի։ Ավանդության համաձայն՝ Օդինը, սկանդինավյան պանթեոնի գլխավոր աստվածը ուներ երկու սև ագռավ, որոնք ամբողջ աշխարհում շրջում էին տեսնում և լսում ամեն ինչ՝ փոխանցելով Օդինին ։
Միջնադար
Վաղ Միջնադարում սևը ասոցացվում էր մթության և չարիքի հետ։ Միջնադարյան նկարչության մեջ սատանան պատկերվում էր մարդու տեսքով, բայց թևերով և սև մաշկով ։
Նորաձևության մեջ ամենաբարձր դասվող գույնը կարմիրն էր՝ ազնվականության գույնը։ Կարմիր էին հոգևորականների շորերը որպես համեստության և քավության նշան։ 12-րդ դարում ցիստերցիան և բենետիկյան հոգևականների մեջ վեճ ծագեց։ Բենեդիկտների աբբա՝ Պիեռ Պատկառելին մեղադրեց ցիստերցիան հոգևորականներին հպարտության մեջ, քանի որ վերջիններս սպիտակ հագնելով հպարտություն են ցուցադրում։ Սուրբ Բեռնար Կլերվոյացին պատասխանել է, որ սևը դժոխքի և չարի գույնն է, այն դեպքում, երբ սպիտակը խորհրդանշում է «մաքրությունը, անմեղությունը և մյուս առաքինությունները» ։
Սևը Միջնադարի ամենակարևոր և ազդեցիկ գյուտի՝ տպագրության կարևոր բաղադրամասն էր։ Գրիչներում օգտագործվող թանաքը, որը հայտնաբերվել էր հնադարյան Չինաստանում և Հնդկաստանում խամրում էր տպագրության ժամանակ։ 15-րդ դարում մրից, սկիպիդարից և ընկույզի ձեթից պատրաստվեց նոր տեսակի թանաք՝ տպագրական թանաքը։ Նոր թանաքը հնարավորություն տվեց տպագրել և տարածել գրքեր, հասարակայնացնել արվեստը՝ սև սպիտակ փորագրությունների և պատկերների միջոցով։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գույներ Կատեգորիա:Ոչինչ Կատեգորիա:Մթություն
Պրեգաբալին
Պրեգաբալինը, որը վաճառվում է Lyrica անվամբ, կիրառվում է որպես հակացնցումային և տագնապամարիչ դեղամիջոց՝ էպիլեպսիայի, նեյրոպաթիկ ցավի, ֆիբրոմիալգիայի, անհանգիստ ոտքերի համախտանիշի, օփիոիդների հեռացման համախտանիշի և տարածուն տագնապային խանգարման ժամանակ  ։ Այն օգտագործվում  է էպիլեպսիայի բուժման համար, որպես մասնակի ցնցումների լրացուցիչ թերապիա ։ Երբ օգտագործվում է վիրահատությունից առաջ, այն նվազեցնում է ցավը բայց հանգեցնում է առավել արտահայտված սեդատիվ և տեսողական խանգարումների ։ Այն օգտագործվում է բերանացի
Ընդհանուր կողմնակի ազդեցություններն են՝ գլխացավը, գլխապտույտը, քնկոտությունը, շփոթվածությունը, հիշողության հետ կապված խնդիրներ, տարածական կողմնորոշման խանգարում, տեսողական խանգարումներ և քաշի ավելացում ։ Լուրջ կողմնակի ազդեցությունները ներառում են  անգիոայտուց, թմրամիջոցների չարաշահում, և ինքնասպանության ռիսկի բարձրացում ։ Երբ պրեգաբալինը օգտագործվում է երկար ժամանակ  բարձր դեղաչափերով կարող է առաջանալ կախվածություն,բայց երբ կիրառվում է թերապևտիկ դեղաչափերով ՝ կախվածության ռիսկը նվազում է ։ Կիրառման անվտանգությունը հղիության և կրծքով կերակրման ժամանակ դեռ ուսումնասիրված չէ ։ Պրեգաբալինը գաբապենտինոիդ է և գործում է որպես կալցիումական ընկալիչների պաշարիչ  ։
Պրեգաբալինը բժշկական կիրառման համար հաստատվել է 2004թ․-ին Միացյալ Նահանգներում ։ Այն հայտնագործվել է որպես գաբապենտինի իրավահաջորդ ։ Այն մի շարք երկրներում հասանելի է որպես ընդհանուր դեղամիջոց,ներառյալ Միացյալ Նահանգները 2019թ․-ի դրությամբ  ։ Ընդլայնված թողարկման ձևակերպման ընդհանուր տարբերակը հասանելի է Միացյալ Նահանգներում 2021 թվականի ապրիլից ։ 2019թ․-ին ԱՄՆ-ում պրեգաբալինը 81-րդ տեղում էր՝ ամենաշատ նշանակված դեղերի շարքում, ավելի քան 9 միլիոն դեղատոմսով  ։ ԱՄՆ-ում պրեգաբալինը 1970 թվականի «Վերահսկվող նյութերի մասին» օրենքի համաձայն վերահսկվող նյութ է, որը վերահսկվում է աղյուսակ V-ում ։ Այն համարվում է C դասի վերահսկվող նյութ  Մեծ Բրիտանիայում ։
Ցնցումներ
Պրեգաբալինը օգտակար է, երբ կցվում է այլ բուժումներին, երբ դրանք առանձին կիրառման ժամանակ ազդեցություն չեն կարողանում վերահսկել մասնակի էպիլեպսիան ։ Երբ այն օգտագործվում է առանձին ցուցաբերում է քիչ էֆֆեկտիվություն քան երբ օգտագործվում է որոշ այլ հակացնցումային դեղերի հետ ։Pregabalin is useful when added to other treatments, when those other treatments are not controlling partial epilepsy. Its use alone is less effective than some other seizure medications. Դեռևս պարզաբանված չէ պրեգաբալինի համեմատությունը գաբապենտինի հետ այս օգտագործման համար ։ It is unclear how it compares to gabapentin for this use.
Նեյրոպաթիկ ցավ
Պրեգաբալինի օգտագործումը քաղցկեղի հետ կապված նեյրոպաթիկ ցավերի դեպքում հակասական է, չնայած նրան, որ նման օգտագործումը տարածված է ։ Միգրենի կանխարգելման համար պրեգաբալինի օգտագոծման մասին տվյալներ չկան, ինչպես նաև բացահայտվել է, որ գաբապենտինը նույնպես օգտակար չէ նշված կիրառման համար ։ Այն կիրառվել է հետվիրահատական ​​քրոնիկ ցավի կանխարգելման համար, սակայն դրա օգտակարությունն այս նպատակով հակասական է ։
Պրեգաբալինը որպես կանոն արդյունավետ չէ սուր ցավի բուժման համար ։ Փորձարկումներում ՝ որտեղ ուսումնասիրվում էր պրեգաբալինի օգտակարությունը սուր հետվիրահատական ցավի ժամանակ, չնկատվեց ազդեցություն ցավի ընդհանուր մակարդակի վրա,բայց դրա հետևանքով մարդկանց ավելի քիչ մորֆին էր անհրաժեշտ, ինչպես նաև նկատվեցին ավելի քիչ կողմնակի ազդեցություններ կապված օփիոիդների հետ ։Քննարկվում է ցավը թեթևացնելու մի քանի հնարավոր մեխանիզմներ ։
Տագնապային խանգարում
Պրեգաբալինը չափավոր արդյունավետ և անվտանգ է ընդհանրացված տագնապային խանգարման բուժման համար ։ Կենսաբանական հոգեբուժության համաշխարհային ֆեդերացիան առաջարկում է պրեգաբալինը՝ որպես առաջին գծի դեղերից մեկը՝ ընդհանրացված տագնապային խանգարման բուժման համար, բայց միևնույն ժամանակ խորհուդ է տալիս այլ միջոցներ ինչպիսիք են սերոտոնինի ընտրողական հետզավթման արգելակիչները, որոնք օգտագործվում են օբսեսիվ- կոմպուլսիվ խանգարման և հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարման բուժման համար ։ Այն, ըստ երևույթին, ունի բենզոդիազեպինների նման տագնապամարիչ ազդեցություն՝ կախվածություն առաջացնելու ավելի քիչ ռիսկով ։
Պրեգաբալինի ազդեցությունն ի հայտ է գալիս մեկ շաբաթ օգտագործելուց հետո և արդյունավետությամբ նման է լորազեպամի, ալպրազոլամի և վենլաֆաքսինին, սակայն պրեգաբալինը ցույց է տվել գերազանցություն՝ ապահովելով ավելի կայուն թերապևտիկ ազդեցություն հոգեսոմատիկ տագնապի ախտանիշների համար ։ Երկարատև փորձարկումները ցույց են տվել շարունակական արդյունավետություն՝ առանց տոլերանտության (հանդուրժողականություն) առաջացման, և ի տարբերություն բենզոդիազեպինների, այն ունի բարենպաստ ազդեցություն քնի և քնի կառուցվածքի վրա՝ երկարացնում է դանդաղ քնի փուլը ։ Բենզոդիազոպինների համեմատ այն ավելի քիչ է առաջացնում ճանաչողական և հոգեշարժական ծանր խանգարումներ ։ It produces less severe cognitive and psychomotor impairment compared to benzodiazepines.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցավազրկող դեղամիջոցներ Կատեգորիա:Ամինաթթուներ Կատեգորիա:Կարբոնաթթուներ
Կինեուս
Կինեուս (Кинеус), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Մոժգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։