cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սոցիալական շարժում
Արտաքին դինամիկա
Հաջողության հասնելու հնարավորությունների վերաբաշխումը շարժումների վերջնական նպատակն է կառուցվածքային տեղաշարժերի ոլորտում։ Իշխանության նկատմամբ մուտքը որոշիչ դեր է կատարում ձեռք բերած առավելությունների պահպանման և ապագայում ռեսուրսների և բարիքների կառավարման համար։
Կարելի է առանձնացնել արտաքին մորֆոգենեզի երկու այլընտրանքային հաջորդականություններ։ Առաջինն ընթանում է «ներքևից»՝ սկսվելով նոր գաղափարախոսությունից, որի ազդեցությամբ հաստատվում են նոր նորմեր և արժեքներ, իսկ նրանց կիրառությունը նպաստում է փոխազդեցության և կազմակերպման նոր մոդելների ձևավորմանը։ Սա սպոնտան մորֆոգենետիկ գործընթաց է։ Այլընտրանքային հաջորդականությունն ընթանում է հակառակ ուղղությամբ. այն սկսվում է «վերևից» ռեսուրսների, հնարավորությունների վերաբաշխումից՝ իշխանության եկած կառավարության կողմից։ Նրանց աստիճանական բյուրեղացումն է հանգեցնում նոր արժեքների և նորմերի, արդյունքում՝ ծագում են նոր գաղափարներ, համոզմունքներ։ Սա օրենքով ներմուծված մորֆոգենետիկ գործընթացն է։
Սոցիալական շարժումները հանգեցնում են հասարակության մեջ փոփոխությունների հենց իրենց ծագման սկզբից, այսինքն՝ իրենց ներքին մորֆոգենեզի սկզբից։ Նմանապես հասարակության մեջ փոփոխությունները նույնպես անընդհատ ազդում են շարժման վրա հետադարձ կապի մեխանիզմով՝ անընդհատ ձևափոխելով նրա ընթացքը, արագությունը և ուղղվածությունը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հասարակական շարժումներ
Սպիտակավիզ կտցար
Սպիտակավիզ կտցար , մորակտցարների ընտանիքի թռչուն։ Բնադրող-չվող է, քիչ տարածված։
Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի երկարությունը 19-21 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 38-41 սմ, կենդանի զանգվածը՝43-61 գրամ։ Ոտքերը կարճ են, կանաչավուն մոխրագույն։ Պոչը երկար է, կուրծքը, մարմինը վերևից՝ բաց մոխրագույնդարչնագույն, կրծքի և թևի միջև կա բութ մատի նման բիծ։
Կտուցը կարճ է, մուգ։ Պոչը մշտապես տմբտմբացնում է։ Ջրի վրայով թռչում է ցածր՝ թևերի արագ թափահարումներով, որին հաջորդում է ձիգ տարածած թևերով սահասավառնումը։ Հմուտ լողորդ է և սուզորդ։ Բնակվում է լճերի և գետերի ափերին։
Սնվում է ջրային անողնաշարավորներներով։
Կենսակերպ
Գարնանային ամենավաղ վերադարձը՝ մարտի 2-րդ տասնօրյակից ապրիլի վերջը կամ մայիսի սկիզբը։ Առաջին հարսանեկան զույգերը ձևավորվում են մարտի վերջին։ Ձվադրմանը պատրաստ բները հանդիպում են մայիսի 2-րդ տասնօրյակից հունիսի կեսը։ Բույնը փոսիկ է կամ գավաթաձև (տրամագիծը՝ 80-90 մմ)՝ ցամքարով։
Որպես սիրող, և մարզ, որսի թռչուն՝ առանձին ճանաչում չունի։ Աշնանային չուն՝ սեպտեմբեր-հոկտեմբերիև, առանձին անհատներինը ձգձգվում է մինչև նոյեմբերի սկիզբը։
Կատեգորիա:Մորակտցարներ Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ
Մետաանալիզ
Մետաանալիզ (meta-analysis), գիտական մեթոդաբանության հասկացություն։ Նշանակում է վիճակագրության մեթոդներով մի քանի հետազոտությունների արդյունքների միավորում, մեկ կամ մի քանի փոխկապակցված գիտական հիպոթեզների ստուգման համար։
Մետաանալիզի մեջ օգտագործվում են կամ օրիգինալ հետազոտությունների նախնական տվյալներ, կամ ամփոփում են մեկ խնդրի վերաբերյալ հրապարակված (երկրորդային) հետազոտությունների արդյունքները ։ Մետաանալիզը համակարգված վերանայման հաճախակի, բայց ոչ պարտադիր բաղադրիչն է։
«Մետաանալիզ» տերմինը առաջարկել է ամերիկացի վիճակագիր Ջին Գլասը ։
Պատմություն
1904 թվականին Կարլ Պիրսոնը իրականացրել է առաջին մետաանալզը։ Նա փորձել է լուծել ցածր վիճակագրական հզորության հետազոտությունների խնդիրը՝ մի փոքր չափի նմուշով։ Պիրսոնը վերլուծել է մի քանի հետազոտությունների արդյունքները, որպեսզի ավելի ճշգրիտ տվյալներ ստանա ։ 1940 թվականին կատարվել է առաջին մետաանալիզը էքստրասենսորային ընկալման վաթսուն տարվա հրատարակության մեջ, որում միավորված են եղել անկախ հետազոտողների կողմից կատարված նույնական փորձերի արդյունքները։ Գրքի հեղինակներն են Դյուկի համալսարանի հոգեբանները՝ Ջոզեֆ Պրատ և Ջոզեֆ Ռայն համահեղինակների հետ ։ Մետաանալիզը կատարվել է 1882-1939 թվականներին հրապարակված էքստրասենսորային ընկալման 145 հոդվածի հիման վրա և պարունակում է չհրապարակված տվյալների ազդեցության գնահատում։ 1970-ական թվականներին Դ. Վ. Գլասսը, Ֆ. Լ. Շմիդտը և Ջ. Ե. Հանթերը ավելի բարդ վերլուծական մեթոդներ են կիրառել կրթական հետազոտություններում։
Ջին Գլասը եղել է առաջին ժամանակակից վիճակագիրը, որը ֆորմալիզացրել է մետաանալիզի օգտագործումը և համարվել այդ մեթոդի ժամանակակից հիմնադիրը։ 1976 թվականին Գլասը կատարել է տերմինի առաջին օգտագործումը՝ համաձայն Օքսֆորդի անգլերեն բառարանի ։ Աշխատություններում վիճակագրական տեսությունները մետաանալիզ վերաբերյալ զգալիորեն մշակել են Նամբուրի Ս․ Ռաջուն, Լարրի Վ․ Հեդգեսը, Հարիս Կուպերը, Ինգրեյմ Օլկինը, Ջոն Ե․ Հունթերը, Ջեյկոբ Քոենը, Թոմաս Չալմերսը, Ռոբերտ Ռոզենտալն ու Ֆրանկ Լ․ Շմիդը։
Առավելություններ
Մետաանալիզի առավելությունները․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիճակագրություն Կատեգորիա:Հետազոտություն Կատեգորիա:Համաճարակաբանություն Կատեգորիա:Վերլուծություն Կատեգորիա:Բժշկություն Կատեգորիա:Մեթոդաբանություն Կատեգորիա:Հասարակական գիտություններ Կատեգորիա:Հոգեմետրիկա Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Ռազմադաշտային թերապիա
Ռազմադաշտային թերապիա, բժշկական դիսցիպլին, ուսումնասիրում է զենքի ազդեցությունից և զինծառայողների աշխատանքի ու կենցաղի պայմանների առանձնահատկություններից առաջացող հիվանդագին պրոցեսների (ներքին օրգանների) առաջացման մեխանիզմները, կլինիկական ընթացքը, բուժումը և կանխարգելումը, մշակում և պրակտիկայում ներդնում է բժշկական էվակուացիայի փուլերում հիվանդներին և վիրավորներին ցույց տրվող բժշկական օգնության կատարելագործված մեթոդները։ Տերմինն առաջարկել է Ե․ Սմիռնովը, 1940 թվականին։ Ռազմադաշտային թերապիաի հիմնական խնդիրներն են՝ զինվորական անձնակազմի հիվանդացության ուսումնասիրությունները ռազմական, գործողությունների և թիկունքի ծառայության պայմաններում, ինչպես նաև ռազմաբժշկական փորձաքննության հարցերի մշակումը՝ բժշկական մյուս գիտությունների և ռազմական բժշկական կագիաության նվաճումների հիման վրա։ Սովետական առողջապահության և կարմիր բանակի բժշկական ծառայության կազմակերպման շնորհիվ ստեղծվեց զինծառայողներին բժշկական օգնություն ցույց տալու կուռ համակարգ։ Քաղաքացիական պատերազմի ծայրահեղ դժվարին պայմաններում վիրավորներին և հիվանդներին ցույց է տրվել որակյալ թերապևտիկական օգնություն։
Ռազմադաշտային թերապիաի գիտականորեն ձևավորվել է Հայրենական պատերազմի (1941 —1945 թթ.) տարիներին։ Սկզբում ստեղծվեց հիվանդների իուլային բուժման համակարգ, հայտնի դարձան ախտաբանական պրոցեսների առանձնահատկությունները ռազմական պայմաններում։ Պարզվեց, որ պատերազմի ժամանակ անհետանում կամ հազվադեպ են հանդիպում ռեմատիզմի հոդային ձևը, բրոնխային հեղձուկը, թոքերի կրուպոզ բորբոքումը և ալն, առավել հաճախ են հանդիպում մարսողության օրգանների հիվանդությունները, համաճարակային լյարդաբորբը, հիպերտոնիկ հիվանդությունը, ինչպես նաև ռազմական վնասվածքների հետ կապված ներքին օրգանների հիվանդությունները։ Գիտնականորեն հիմնավորված և ժամանակին կիրառած բուժկանխարգելիչ միջոցառումները և բժշկական էվակուացիայի համակարգը հնարավորություն տվեցին վիրավոր և հիվանդ զինծառայողներին բուժվելուց հետո վերադառնալ մարտական շարքերը։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին բոլոր ռազմաճակատների բժիշկների կոլեկտիվը՝ անվանի թերապևտներ Մ․ Վովսիի, Վ․ Վասիլենկոյի, է․ Գելշտայնի, Պ․ Եգորովի, Ա․ Ղուկասյանի, Ն․ Կուրշակովի, Ն․ Մոլչանովի, Ա․ Մյասնիկովի, Ս․ Պոսպելովի և այլոց ղեկավարությամբ ուսումնասիրել են ռազմադաշտային թերապիաի առավել կարևոր հարցերը, ընդհանրացրել բժշկական էվակուացիայի փուլերում իրենց աշխատանքի հարուստ փորձը և պատերազմից հետո հրատարակել «Սովետական բժշկագիտության փորձը 1941 — 1945 թվականներին հայրենական մեծ պատերազմում» ( 1—35, 1951—55) աշխատությունը։ Ետպատերազմյան շրջանը բնորոշվում է ռազմադաշտային թերապիաի հետագա զարգացմամբ․ սովետական և արտասահմանյան թերապևտները մեծ ուշադրություն են դարձնում համակցված մարտական ախտահարումների դեպքում (մարտական վնասվածքների զուգակցումը ճառագայթային հիվանդության հետ, մարտական թունավոր նյութերից առաջացած ախտահարումները) թերապևտիկ օգնության և բուժման նոր մեթոդների ու ձևերի մշակմանը։ ՀՍՍՀ-ում ռազմադաշտայի թերապիաի դասավանդվում է Երևանի բժշկական ինստիտուտի հոսպիտալային թերապիայի ամբիոնում։
Կատեգորիա:Ռազմական բժշկություն
Justified & Stripped Tour
Justified & Stripped Tour, Ջասթին Թիմբերլեյքի և Քրիստինա Ագիլերայի ժամանակակից համերգային շրջագայությունը, որը կազմակերպվեց Ջասթինի Justified ( 2003) դեբյուտային ալբոմի և Ագիլերայի Stripped ( 2002) ալբոմի գովազդի նպատակներով։ Շրջագայությունից ստացված շահույթը կազմում էր $45 մլն․ ։
Ձայնագրություն և հեռարձակում
Երբ սկսվեց համերգային շրջագայությունը, BMG֊ն թողարկեց մինի֊ալբոմ՝ բաղկացած վեց թրեքից, որը հնարավոր էր ձեռք բերել միայն Target խանութից։ Ալբոմը պարունակում էր Քրիստինայի և Թիմբրլեյքի երգերի ռեմիքսները և ևս մեկ թրեք մեկ այլ կատարողի կողմից։
Համերգները ցուցադրվեցին MTV֊ով, "Making the Tour" անվանմամբ։
Սեթ֊լիստ
Քրիստինա Ագիլեր Կրկնվող
Ջասթին Թիմբրլեյք Կրկնվող
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համերգային շրջագայություններ
Գլորիա Գրեհեմ
Գլորիա Գրեհեմ, իսկական անուն ազգանունը Գլորիա Հոլլվորդ (անգլերեն Gloria Grahame; ), ամերիկացի դերասանուհի։
Խաղացել է 60-ից ավելի ֆիլմերում, լայն ճանաչման է հասել ռեժիսոր Ֆրենկ Կապրայի «Այս հրաշալի կյանքը» ֆիլմում խաղացած Վիոլետի դերով։
1952 թվականին Օսկար է ստացել երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի անվանակարգում «Չարեր և գեղեցիկներ» ֆիլմի համար ։ Մյուս նշանավոր ֆիլմերն են «Մարդը պարանի վրա» (1953), «Խիստ շոգ» (1953), «Մարդկային ցանկություն» (1954), «Աշխարհի ամենամեծ շոուն», «Թաքուն տեղում» (1950)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:1923 ծնունդներ Կատեգորիա:1981 մահեր Կատեգորիա:Նոյեմբերի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 5 մահեր Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Լոշկինեթի
Լոշկինեթի (ლოშკინეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1040 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 28 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 0 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Մարիետիցա Պոտրչ
Մարիետիցա Պոտրչ (, երբեմն՝ Մարջետիկա Պոտրչ ; Marjetica Potrč, ), ժամանակակից սլովենացի նկարիչ և ճարտարապետ։ Պոտրչի միջդիսցիպլինար պրակտիկան ներառում է տեղական նախագծեր, հետազոտություններ, ճարտարապետական դեպքերի ուսումնասիրություններ և գծագրերի շարքեր։ Նա փաստաթղթավորում և մեկնաբանում է ժամանակակից ճարտարապետական պրակտիկան (մասնավորապես՝ կապված էներգետիկ ենթակառուցվածքների և ջրի օգտագործման հետ) և մարդկանց համատեղ կյանքի ձևերը։ Մարիետիցա Պոտրչը ստեղծել է «Ուտոպիայի երկու դեմքերը» (1993) ինստալյացիան Վենետիկի բիենալեում Սլովենիայի տաղավարի համար։ 2000 թվականի Hugo Boss մրցանակի դափնեկիր է ։
Կենսագրություն
Մարիետիցա Պոտրչը ծնվել է Սլովենիայի Սոցիալիստական Հանրապետության մայրաքաղաք Լյուբլյանայում, որն այն ժամանակ Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Դաշնային Հանրապետության մաս էր։ Նրա ծնողները երկուսն էլ գրողներ էին։ Մարիետիցայի հայրը՝ Իվան Պոտրչը հայտնի սլովենացի սոցիալիստ-ռեալիստ արձակագիր և դրամատուրգ էր Շտիրիայի շրջանից և Մլադինսկա Կնյիգա (Mladinska Knjiga) հրատարակչության գլխավոր խմբագիրը։ Մայրը՝ Բրանկա Յուրկան, ուսուցիչ և ամսագրի խմբագիր էր, ինչպես նաև հայտնի մանկական գրքերի հեղինակ, որը ծնվել է Սլովենիայի արևմտյան Կարստ շրջանում, բայց տեղափոխվել է Մարիբոր, որտեղ հանդիպել է Մարիետիցայի հորը։
Մարիետիցա Պոտրչը Լյուբլյանայի համալսարանից ստացել է ճարտարապետության (1978) և քանդակագործության (1986, 1988) աստիճաններ։ 1990 թվականին նա տեղափոխվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։ Այս շրջանի նրա ինստալյացիաները հաճախ ներառում էին տարբեր տեսակի պատեր. օրինակ՝ 1993 թվականին Վենետիկի բիենալեում Սլովենիայի տաղավարի համար ստեղծված «Ուտոպիայի երկու դեմքերը» (1993, Վենետիկի բիենալեում) և 1993–1996 թվականների «Theatrum Mundi:Territories» շարքը։ Այդ ժամանակ Մարիետիցա Պոտրչը հայտարարել է. «Ես առարկաներ չեմ պատրաստում, ես պատեր եմ կառուցում»։ Նա հակադրում է իր ստեղծագործությունները օբյեկտի վրա հիմնված քանդակին ։ 1994 թվականին նա տեղափոխվել է Լյուբլյանա։ Այդ ժամանակից ի վեր Պոտրչի ստեղծագործությունները զարգանում են կերպարվեստի, ճարտարապետության և հասարակական գիտությունների սահմանին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սլովենացի կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Սլովենացի նկարիչներ
Հարձակում Լուվրում (2017)
Լուվրում մաչետեյով հարձակում, միջադեպ Փարիզի Carrousel du Louvre առևտրի կենտրոնում։ Տեղի է ունեցել 2017 թվականի փետրվարի 3-ին։
Մաչետե տեսակի դանակով զինված և Թաքբիր ( «մեծարում») բացականչող հարձակվողին կրակել են ոստիկանները, երբ նա փորձել է հարձակվել Carrousel du Louvre առևտրային մոլի Opération Sentinelle պարեկախմբի վրա ։
Ենթադրյալ հարձավողը իր հետ տանելիս է եղել երկու պայուսակ, որը անվտանգության պահակախբի կողմից դիտվել է որպես ահաբեկչական գործողություն իրականացնելու միջոց ։
Հարձակվողը փորձել է մտնել Լուվրի ստորգետնյա առևտրի կենտրոն, երբ անվտանգության պարեկախմբի ծառայողը հինգ անգամ կրակել է նրա ուղղությամբ և վիրավորել։ Նրան ձերբակալել են ու անմիջապես տեղափոխել հիվանդանոց
Ըստ Եգիպտոսի Ներքին գործերի նախարարության, հարձակվող անձը 28 տարեկան եգիպտացի ազգայնական Աբդուլա Ռեդա ալ Համահմին է եղել։ Նա հայտնվել է Ֆրանսիայում մեկամսյա տուրիստական վիզայով, որը նրան տրվել է Դուբայում հունվարի 26-ին ։
Սիմոն Վրացյան
Սիմոն Վրացյան (Սիմավոն Ղազարոսի Գռուզյան) (դասական ուղղագրությամբ՝ Սիմոն Վրացեան), հայ հասարակական-քաղաքական, ազգային պետական գործիչ, դաշնակցական ղեկավար։ Եղել է Հայաստանի առաջին հանրապետության հիմնադիրներից մեկը, գյուղատնտեսության և պետական գույքի, ինչպես նաև աշխատանքի նախարար ու չորրորդ վարչապետը։
Կենսագրություն
Սիմոն Վրացյանը ծնվել է 1882 թվականի մարտի 24-ին Ռոստովի մերջակայքում՝ Նոր Նախիջևանի Մեծ Սալա գյուղում, Ղրիմից գաղթած գյուղացու ընտանիքում։ Նրա հայրը հարուստ, բայց աղքատացած Մերկյան Քերոբի ժառանգներից էր՝ չարքաշ հողագործ և վարձու աշխատավոր։ Ավելի ուշ, երբ տնից հեռու էր, հայրը՝ Ղազարոսը, Նոր Նախիջևանում իջևանատուն ուներ և ապրում էր ավելի բավարար նյութական պայմաններում։ Ղազարոսի ընտանիքը կրում էր Գռուզյան (Գրուզյան) ազգանունը, համաձայն ընտանեկան ավանդության «գռուզ» (գանգուր) մազեր ունենալու պատճառով, որը դպրոցում դարձավ Գրուզինյան, ապա թարգմանվեց հայերեն՝ Վրացյան ։
Ընտանիքի կազակական բնակավայր տեղափոխվելու պատճառով՝ Ս․Վրացյանը սկզբնական կրթությունը ստացել է ռուսական դպրոցում, մի հանգամանք, որը չափազանց վշտացրել է ավանդապահ ու հավատացյալ մորը։ Ինչպես վկայում է Սիմոն Վրացյանն իր հուշերում, մայրն անընդհատ կրկնում էր․ «Վախ, վախ, զավակներս ձեռքե կերթան», իսկ երբ հայրը նրան տանում է ռուսական դպրոց, մոր վերջին խոսքը լինում է «Նայե, հայնակ չմոռնաս»։
Հայրենի գյուղում, ուր ընտանիքը շուտով վերադառնում է, Ս․Վրացյանի առաջին ուսուցիչը եղավ Խաչիկ վարժապետը, որը դասավանդում էր գյուղական Ս․ Համբարձումյան ծխական դպրոցում։ Լավ երգում էր և վայելում գյուղացիների սերն ու հարգանքը։ Գյուղի տարրական նախակրթարանն ավարտելուց հետո նա կրթությունը շարունակում է Նոր Նախիջևանի թեմական դպրոցում։ Հուշագրության էջերում նա երախտագիտությամբ է հիշում թեմականում սովորելու տարիները, հատկապես դպրոցում տիրող ավանդապաշտ հայկական ոգին․ հանդեսներում արտասանում էին Գամառ Քաթիպայի հրաշունչ ազատության երգերը։ Սիրված երգերն էին «Ծիծեռնակ», «Արի, իմ սոխակ» և այլն։
1900 թվականներին Վրացյանը իբրև նոր Նախիջևանի եկեղեցական հոգաբարձության որդեգիր՝ ընդունվում է Գևորգյան ճեմարանի դպրոցական բաժնի 4-րդ դասարանը։ Ճեմարանի լսարանն ավարտում է 1906 թվականին։ Նրա ավարտական թեզի՝ «Ղրիմի հայերի գաղթականությունն ու պատմությունը» աշխատանքի վրա ճեմարանի բազմամյա ուսուցիչ Ս․ Կանայանը մակագրում է «Հույժ գովելի»։ Ս․ Վրացյանը «գովելի» գնահատականով ճեմարանն ավարտելով՝ ստանում է մանկավարժ-ուսուցչի որակավորում (որը համազոր է մեր ժամանակի բարձրագույնին)։ Ճեմարանում Վրացյանն աշակերտում է 20-րդ դարի առաջին տասնամյակների լավագույն հայ գիտնական, հասարակական, գրական գործիչ-մանկավարժների, Եվրոպայի և Ռուսաստանի մանկավարժական, գիտական օջախներում կրթություն ստացած առաջադեմ գաղափարներով տոգորված հայրենասերների։ Դրանք էին Մ․Աբեղյան, Հ․Մանանդյան, Գ․Հովսեփյան,Կ․ Տեր-Մկրտչյան,Կոմիտաս, Ս․ Կանայան և այլն։
Վրացյանը ճեմարանի հանդեպ ունեցել է հատուկ վերաբերմունք և այն անվանել է «լույսի աղբյուր»։ 1906 թվականին Վրացյանն ավարտելով Գևորգյան ճեմարանը, վերադառնում է հայրենի քաղաք՝ Նոր Նախիջևան՝ ուսումը շարունակելու նպատակով։ Նոր-Նախիջևանից Ս. Վրացյանը թղթակցում է « Մշակին », տեղի հայությանը հուզող հարցերին վերաբերող նյութերով։ Այսպես, 1907 թվականի փետրավրի 8-ին նա ընդարձակ հոդված է ուղարկում «Մշակին»՝ քաղաքի արհեստավորական դպրոցի կրթական խնդիրների վերաբերյալ «Վուլկան» ստորագրությամբ։ «Նոր կյանքում» նա հանդես էր գալիս Սիգ, Մար-Շիմոն, Մամուրյան, Մորգան և այլ կեղծանուններով ։ Այստեղ նա գործուն մասնկացություն է ունենում տեղում հրատարակվող « Նոր կյանք » թերթի աշխատանքներին, խմբագրում է այն, սակայն նրան միայն 1908 թվականին հաջողվում է ընկերների նյութական աջակցությամբ մեկնել Ս․ Պետերբուրգ։ 1908-1910 թվականներին սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի մանկավարժական և իրավաբանական ֆակուլտետներում, միաժամանակ նաև բարձրագույն ուսումնական ճեմարանում։
1906 թվականից սկսել է հեղափոխական գործունեությունը. զենք ձեռք բերելով ուղարկել է Արևմտյան Հայաստան՝ ֆիդայական ջոկատներին։ 1907 թվականին մասնակցել է Վիեննայի դաշնակցական 4-րդ կոնգրեսին։ Գևորգյան ճեմարանում գործում էին դաշնակցական մի շարք գաղտնի խմբեր Վաղարշապատի կոմիտոի վերահսկողության ներքո։ Խմբերն ունեին պայմանական անուններ՝ Դաշույն, Վրեժ, Սասուն, Չոբանքյարա և այլն ։
Սիմոն Վրացյանի գործուն մասնակցությամբ Պետերբուրգում հիմնադրվում է գրական-գեղարվեստական խմբակ, որն իր հավաքույթներում քննարկում էր ժամանակի գրական նոր ստեղծագործությունները, հետևում թատերական կյանքին, արվեստի նորույթներին, այցելում թանգարաններ, ունկնդրում հայտնի դասախոս-տեսաբանների ելույթներ։ Համալսարանում նա ներկա է լինում Ն․ Ադոնցի առաջին դասախոսությունը, այնուհետև հայ ուսանողների հետ կազմակերպում որոշակի թվով ուսանողների ներկայության Ն․Ադոնցի դասերին, որն անհրաժեշտ էր նրա պաշտոնավարության համար։
Պետերբուրգում ուսանելու ժամանակ Ս․Վրացյանը Թիֆլիսի մամուլի պաշտոնական թղթակից էր և հաճախ ներկա էր լինում Պետական Դումայի նիստերին, տեղեկություններ և իր տպավորությունները հաղորդում Թիֆլիս։ Ս․ Վրացյանն իր բարձրագույն կրթությունն ավարտել է 1910 թվականին։ Պետերբուրգում եղած ժամանակ հնարավորություն է ունենում մոտիկից ծանոթանալու, լսելու ժամանակի առաջադեմ գործիչների, մանկավարժների դասախոսությունները, դիտելու ներկայացումներ, մի խոսքով հաղորդակցվելու մայրաքաղաքի հասարական ու մշակութային, կրթական կյանքի կարևոր իրադարձություններին։ «Պետերբուրգը լրացրեց էջմիածնի ճեմարանի թերիները, - գրում է հետագայում Ս.Վրացյանը։ Ուսանելուն զուգահեռ նա թղթակցում է Թիֆլիսի մամուլին «Ս. Վրացյան» ստորագրությամբ, ինչպես նաեւ Կ.Պոլսի «Ազատամարտին»։
Դաշնակցության դեմ սկսված հալածանքները հարկադրեցին Ս. Վրացյանին թողնել Պետերբուրգը եւ ապաստանել Թուրքիայում։ 1910 թ. նա գտնվում էր Կարինում, որտեղ դասավանդում է Սանասարյան վարժարանում՝ մանկավարժություն և Հռիփսիմյան օրիորդաց դպրոցում՝ Հայոց պատմություն։ 1910 թվականին Մոսկվայում լույս է ընծայել «Պսակ» ժողովածուն, որի մեծ մասը ցարական կառավարությունն առգրավել է։ Վախենալով հետապնդումից՝ Վրացյանը փախել է Բաթում, ապա Տրապիզոն ու Կոստանդնուպոլիս։ Հետագա տարիներին դասավանդել է Կարինի որոշ ուսումնական հաստատություններում, խմբագրել է Կարինում և Եվրոպայում հրատարակվող մի շարք թերթեր։ Թուրքիայում ապրելու ժամանակահատվածում Ս․ Վրացյանը հնարավորություն է ունենում մոտիկից ծանոթանալու արևմտահայության որոշ հատվածների տնտեսական ու հասարակական կյանքին։ Նշանավոր քաղաքական պետական հասարակական գործիչ Սիմոն Վրացյանի խմբագրական-լրագրողական աշխատանքը եղել է նրա բազմաբնույթ գործունեության անբաժանելի օղակը և կարող է պատիվ բերել յուրաքանչյուր մասնագետ լրագրողի, խմբագրի։
Ս. Վրացյանի կյանքի առաջին շրջանից սկսած նրա գործունեության բոլոր դրսևորումներին զուգահեռ ընթացել է լրագրողական, խմբագրական աշխատանքը։Կարինում Ս. Վրացյանը 1910-1911 թթ. խմբագրում է «Յառաջ» թերթը։ «Իմ գլխավոր զբաղումը Կարինում, -իհարկէ, «Յառաջի» խմբագրութիւնն էր» և ապա արտաքին բարեփոխումներից զատ, որ կատարում է խմբագիրը, գլխավորն իհարկե բովանդակությունն էր, ընդգրկման սահմաններն էին, խնդիրների բազմազանությունը, որ արծարծում էր «Հայրենիք» և դրանով իսկ ձեռք բերում հեղինակություն Կարինի հայոց շրջանակներում։
1911-1913 թվականներին ԱՄՆ-ում թողարկում է «Հայրենիք» օրաթերթը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին վերադարձել է Թիֆլիս, որտեղ մասնակցել է հայկական կամավորական ջոկատների կազմակերպմանը։ 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո Թիֆլիսում հրատարակել է «Հորիզոն» թերթը։
1918 թվականին ընտրվել է Անդրկովկասյան սեյմի, ապա 1919 թվականին դաշնակցական բյուրոյի անդամ։ 1918 թվականին անդրկովկասյան կառավարության կազմում մասնակցել է Բաթումի թուրք-անդրկովկասյան բանակցություններին։
Անկախության հռչակումից հետո (1918) թվականին նշանակվել է Հարավ Ռուսական կամավորական բանակին կից դիվանագիտական առաքելության ղեկավար։ 1919 թվականին ընտրվել է Հայաստանի Հանրապետության խորհրդարանի անդամ։ 1920 թվականի մայիսին նշանակվել է Հ. Օհանջանյանի գլխավորած կառավարության գյուղատնտեսության և աշխատանքի նախարար։ 1920 թվականի նոյեմբերի 23-ին Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի արտակարգ նիստում, որն ընթանում որն ընթանում էր Ամերիկայից նոր վերադարձած Հովհաննես Քաջազնունու նախագահությամբ, Համո Օհանջանյանի Բյուրո-կառավարությունը ներկայացնում է իր Հրաժարականը։ Այն ընդունվում է ձայների մեծամասնությամբ՝ 34 կողմ և մեկ ձեռնպահ։ Նիստում ձայների նույն հարաբերակցությամբ վարչապետ է ընտրվում Խորհրդարանի անդամ, Հ. Օհանջանյանի կառավարության գյուղատնտեսության և պետական գույքի նախարար Սիմոն Վրացյանը։ Նա նիստում ներկայացնում է կառավարության հայտարարագիրը(դեկլարացիան)։
Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո, 1921 թվականի փետրվարին տեղի ունեցել է փետրվարյան ապստամբությունը խորհրդային կառավարության անիրավությունների դեմ։ Դրանից հետո, Վրացյան, որն ապստամբության նախօրյակին գտնվել է ընդհատակում և դեմ է եղել ապստամբության գաղափարին, գլխավորել է Հայրենիքի Փրկության Կոմիտեն։ Ավելի քան մեկ ամիս տևած քաղաքացիական բախումերի անհաջող ելքի պատճառով անցել է Զանգեզուր, որից հետո Պարսկաստանի միջով Նժդեհի հետ դուրս է եկել երկրից։ 1921 թվականի օգոստոսից հետո ապրել է Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում, Լիբանանում՝ շարունակելով քաղաքական գործունեությունը։
1945 թվականին, որպես Հայկական ազգային կոմիտեի նախագահ հուշագիր է ներկայացրել Սան-Ֆրանցիսկոյում ՄԱԿ-ի հիմնադիր համաժողովի կազմակերպիչ պետություններին՝ նրանց ուշադրությունը գրավելով հայ ժողովրդի հանդեպ պատմական անարդարության վրա։ 1951 թվականից մինչև կյանքի վերջը Վրացյանը Բեյրութի «Նշան Փալանջյան» ճեմարանի տնօրենն էր։
Գրել է պատմագիտական և հուշագրական արժեքավոր աշխատություններ («Հայաստանի Հանրապետություն», 1928թ., «Կյանքի ուղիներով», հ.1-6, 1955-67թթ, «Հին թղթեր նոր պատմության համար», 1962թ., նամակների ժողովածու և այլն), հրատարակել է «Վեմ» հանդեսը (1933-38թթ), կարդացել զեկուցումներ («Քաղաքական մոմենտի մասին» և այլն)։ Մահացել է Բեյրութում։
Վրացյանի «Հայաստանի Հանրապետություն» գիրքը ունեցել է մի քանի հրատարակություն։
Պատմական իրադրություն
Հասարակական-քաղաքական շրջաններում երկու լուծում էին տեսնում։ Մի մասը համարում էր, որ բոլոր կուսակցությունները պետք է համախմբվեն այնպիսի մեկի նախագահությամբ, ով կկարողանար միավորել բոլոր քաղաքական ուժերը և վստահություն ներշնչեր թուրքերին։ Մյուս մասը իրավիճակի ելքը տեսնում էր «ձախակողմյան» կառավարություն կազմելը, որով հնարավոր կլիներ ընդհանուր լեզու գտնել բոլշևիկների հետ ։ Ընտրությունը կանգ էր առել Քաջազնունու թեկնածության վրա, ով դեռևս 1918 թվականինօ օգոստոսի 3-ին արտահայտվել էր հատկապես թուրքերի հետ խաղաղության հաստատման կարևորության օգտին, բայց Դաշնակցություն կուսակցության ներսում պետական-կուսակցական սկզբունքային հակասություններ կային, որը մի երրորդ խումբ էր կազմում.
Ս. Վրացյանի կազմած կառավարություն
Սիմոն Վրացյանը նոյեմբերի 24 ֊ին ներկայացնում է կառավարության հետևյալ կազմը.
Թափուր են մնում ներքին գործոց, հաղորդակցության և խնամատարության նախարարների պաշտոնները, որոնք ժամանակավորապես վերաբաշխվում են Ս. Վրացյանի, Հ. Տերտերյանի և Ա. Խոնդկարյանի միջև ։ Վրացյանի կառավարության աշխատակազմը նախորդների պես բաղկացած էր 21 հոգուց, ներառյալ տեխնիկական ծառայողները։ Կառավարության կազմն այդպես էլ մինչև վերջ չհամալրվեց և նա վարչապետի պաշտոնում մնաց ընդամենը մոտ մեկ շաբաթ՝ մինչև 1920 թվականի դեկտեմբերի 2-ը Հանրապետության կազմալուծումը ։ ՀՀ կառավարությունը որոշում կայացրեց երկրի ղեկավարությունը հանձնել Զորաբանակի ընդհանուր հրամանատար Դրոյին ։
Քաղաքական մարտահրավերներ
Կառավարության հայտարարագրում (դեկլարացիա) Սիմոն Վրացյանը կարևորել է Հաստատում թուրքերի և հարևան երկրների հետ «խաղաղ համակեցության» հաստատումը, «երկրի ուժերի հավաքումը և ժողավրդական կուռ բանակի կազմակերպումը», պետության ներքին կյանքում «պետության հիմքերը փորող բոլոր ուժերի և երևույթների դեմ» պայքարելը, «օրենքի գիտակցումն» ուժեղացնելը, «հանցավորներին պատժելը», «պարենավորման սուր ճգնաժամը մեղմելը և գաղթականների ծանր վիճակը թեթևացնելը», ինչպես նաև «երկիրը արտաքին փոթորիկներից հեռու պահելը» և Հայաստանի ինքնիշխանության պահպանումը։
Իր կառավարման տասն օրերի ընթացքում մի շարք օրենքներ և որոշումներ ընդունվեցին. ռազմական նախարար Դ. Կանայանի ներկայացրած 36-37 տարեկան զինապարտներին բանակից զորացրելու օրինագիծը (ավելացվեցին նաև 33, 34 և 35 տարեկանների զորացրումը), բանակը սնունդով ապահովելու որոշումներ, 1920 թվականի նոյեմբերի 28֊ին բոլշևիկների հարկադրանքով բանտարկությունից ազատ արձակվեցին քաղաքական բոլոր կալանավորները։ Թեև ռուսական կողմն ի պատասխան դրան խոստացել էր ազատ արձակել Խորհրդային Ռուսաստանում ու Ադրբեջանում բանտարկված դաշնակցականներին, սակայն խոստումը թղթի վրա մնաց ։
Սիմոն Վրացյանին վիճակված էր իր տրամաբանական վերջնագծին հասցնել հայ-թուրքական ու հայ-ռուսական բանակցությունները։ Ի պաշտոնե նա և՛ վարչապետ էր, և՛ արտաքին գործերի նախարար։
Ալեքսանդրապոլում տեղակայված քեմալական Թուրքիայի ներկայացուցիչ Քյազիմ Կարաբեքիր փաշան 1920 թվականի նոյեմբերի 18-ին Հայաստանին պարտության մատնելուց հետո վերջնագիր էր ներկայացրել հրաժարվել Սևրի պայմանագրից և վերջնաժամկետ էր նշանակել նոյեմբերի 25-ի ժամը 6:45-ը։ Նախքան հրաժարական տալը, Օհանջանյանի կառավարությունն արդեն որոշել էր Կարաբեքիր փաշայի հետ բանակցություններ վարելու նպատակով Ալեքսանդրապոլ մեկնող պատվիրակության կազմը ։ Բանակցությունների վերսկսումը նախատեսվում էր նոյեմբերի 24-ի երեկոյան 24-ը։ Ուշագրավն այն է, որ զարմանալի զուգադիպությամբ Բ. Լեգրանը նոյեմբերի 19-ին էր Երևան ժամանել։ Այդպիսով, ակնհայտ էր ռուս-թուրքական պայմանավորվածության իրողությունը. Ռուսաստանն ակնդետ հետևում էր թուրքական բանակի առաջխաղացմանը։
Հայ-ռուսական հարաբերություններում
Վրացյանը վարչապետի պաշտոնը ստանձնելուց հետո փորձում էր բարեկամական հարաբերություններ հաստատել Խորհրդային Ռուսաստանի հետ Լեգրանի միջոցով, որը Բաքվից Երևան էր վերադարձել նոյեմբերի 19֊ին, թեպետև 1920 թվականի հոկտեմբերի 28-ին ուղևորվել էր Մոսկվա՝ Հայ֊ռուսական պայմանագրի կազմված նախագիծը ստորագրելու ու հաստատելու նպատակով։ Պայմանագիրը Հայաստանի համար բավականին նպաստավոր կետեր էր պարունակում (հատկապես 2-րդ և 4-րդ կետերը), սակայն Լեգրանը կանգ էր առել Բաքվում։ Այդ ժամանակ Ստալինի և Օրջոնիկիձեի ստորագրությամբ հեռագիր է ուղարկվում Խորհրդային Ռուսաստանի արտաքին գործերի ժողկոմ Չիչերինին և Լենինին։ Հեռագրում ասվում էր, որ պայմանագիրը «պետք է հանգամանալից քննարկվի և ենթարկվի էական փոփոխության։ Թուրքիան պետք է Ռուսաստանի ճնշման տակ նահանջի մինչև 1914 թվականի սահմանը» ։ Բացի այդ նոյեմբերի 16-ին Ստալինը Լենինին հեռագրով տեղյակ էր պահում, որ Մդիվանիին հրահանգել է, որ «դաշնակների պատճառով թուրքերի հետ չկռվել»։
Եվ ահա, Լեգրանը Երևանում, նոյեմբերի 19֊ին Կովկասյան բյուրոյի անդամ Բ. Մդիվանիի մասնակցությամբ երեք ժամ տևողությամբ զրույց է ունենում վարչապետ Հ. Օհանջանյանի և զինվորական նախարար Ռ. Տեր-Մինասյանի հետ։
Սիլինին գրած նամակում Լեգրանը գրել է, որ Ստալինի ղեկավարած խորհրդակցությունը բացասական ազդեց Հայ-ռուսական պայմանագրի վրա և «մենք փաստորեն ոչինչ չենք կարող անել թուրքերի հարձակման կապակցությամբ» ։
Բանակցություններ Լեգրանի հետ
Այս պայմաններում, նոյեմբերի 23-ին Հայաստանի Խորհրդարանը վարչապետ է ընտրում Ս. Վրացյանին, որն էլ անմիջապես բանակցություններ է սկսում Բ. Լեգրանի հետ։ Բանակցությունների կարևոր թեմաներն էին.
Բանակցություններն արդյունավետ չեղան, քանի որ «Հայաստանի Խորհրդայնացման հարցը նախորդ ամիսներին արդեն լուծվել էր Մոսկվայում և Բաքվում։ Սակայն հայ ժողովրդի ֆիզիկական ապահովությունից ելնելով բանակցությունները շարունակվում էին Ալեքսանդրապոլում՝ թուրքերի, Երևանում՝ Լեգրանի հետ։ Թուրքերը կտրականապես մերժեցին Ալեքսանդրապոլում ռուսական կողմը ներկայացնող Մդիվանիի միջնորդությունը։ Իսկ Լեգրանը մերժման այդ հանգամանքով մեկնաբանում է, թե ինչու չի ստացվում թուրքերին Հայաստանի վերաբերյալ պայմաններ առաջադրել։ Մեկ այլ դեպքում ասում է, որ Մդիվանին լիովին թուրքերի ազդեցության տակ է ։ Ըստ Խատիսյանի. «...ան ավելի շատ խանգարեց մեզ, քան օգնեց» ։
Հայաստանի խորհրդայնացում
Բաքվում կազմված Հայաստանի Հեղկոմը Կարմիր բանակի ոչ մեծաթիվ զորամասերի ուղեկցությամբ նոյեմբերի 29-ին մուտք է գործում Իջեանի գավառ և հայտարարում խորհրդային իշխանության հաղթանակը ողջ Հայաստանում ։ Վրացյանը Լեգրանին է դիմում, որից նախ հերքում է ստանում, ապա որոշ ժամանակ անց հաստատում է։ «Հայաստանի խորհրդայնացումն անխուսափելի էր» ։ Հնարավոր է, որ Լեգրանն իրոք տեղյակ չէր. նա Գ. Չիչերինին ուղղած հեռագրով պահանջում է դադարեցնել ռուսական զորքի առաջ խաղացումը՝ այն հետաձգելով մինչև դեկտեմբերի 3-ը և նշելով, որ խնդիրը խաղաղ ճանապարհով լուծելու համար բանակցություններ է վարում Դրոյի հետ ։
1920 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Բաքվում ծրագիր էր մշակված, ըստ որի «թուրքական զորքերը կսկսեն հարձակվել Հայաստանի վրա, իսկ մենք մեր մամուլում և Եվրոպայում գտնվող ազատ մարմինների միջոցով սարսափելի աղմուկ կբարձրացնենք նոր հայ-թուրքական կոտորածի մասին, այն վերջնականապես դադարեցնելու անհրաժեշտության և կոտորածի դադարեցման համար մեր զորքը Հայաստան կմտնի...» ։
Լեգրանի Հայաստանի կառավարության նախագահին հանձնած այս հայտարարությունը վերջնագրի է նման։ Խորհրդարանի դաշնակցության խմբակցության դեկտեմբերի 1-ի երեկոյան վերջին նիստում վերջնական որոշում է ընդունվում իշխանությունը հանձնել Դրոյին՝ որպես զորաբանակի ընդհանուր հրամանատար, իսկ նրա խորհրդական-կոմիսար նշանակել Խորհրդային Ռուսաստանի ներկայացուցիչ Սիլինին։
Դեկտեմբերի 2-ին կողմերը ստորագրում են երկու փաստաթուղթ, որոնցից մեկը կոչվում է ակտ, հայտնի է հայերեն և ռուսերեն տպագիր օրինակներով, մյուսը հայ-ռուսական համաձայնագիր։ Նախքան ակտը կազմելը, ըստ Վրացյանի, համաձայնագիր է կնքվել ՌՍԴԽՀ և Հայաստանի կառավարության միջև։ Հայաստանի Հանրապետության կողմից ստորագրել են Դրոն և Հ. Տերտերյանը, Խորհրդային Ռուսաստանի կողմից՝ Լեգրանը։ Ակտի բովանդակությունը հեռագրով հաղորդվել է տեղական իշխանություններին, նաև Վրաստանում Հայաստանի դիվանագիտական ներկայացուցիչ Տ. Բեկզադյանին։
ԱՄՆ արձագանք
Դեկտեմբերի 2-ին, ռադիոյով ստացած տեղեկության համաձայն ԱՄՆ պրեզիդենտ Վ. Վիլսոնը Ազգերի Լիգային տեղեկացնում է Հայաստանի և Թուրքիայի միջև միջնորդ լինելու իր համաձայնության մասին և որ կարող է բարոյական ճնշում գործադրել Թուրքիայի վրա ։
Հակախորհրդային ապաստամբություն
1921 թվականին, հունվար փետրվար ամիսներին, սոցիալական և քաղաքական հողի վրա դժգոհությունների ալիք բարձացավ հայության մեջ և երկու տասնյակ հայորդիներ վերջին ճիգերով փորձեցին վերականգնել Հայաստանի անկախությունը։ 1921 թվականի փետրվարի կեսերին Հայրենիքի փրկության կոմիտեի խորհուրդը գաղտի նիստ է անցկացնում Ճաթղռան՝ Գեղաշեն  գյուղում տեր հայր Գարեգին Սարգսյանի տանը ։  Կոմիտեի հաջորդ գաղտնի ժողովը անցկացվում է Զառ գյուղում։ ։
1921 թվականի փետրվարի 18-ին՝ Հայաստանում հակախորհրդային ապստամբություն տեղի ունեցավ։ Հակախորհրդային ապստամբությունը առաջնորդեց Հայրենիքի փրկության կոմիտեն, կոմիտեն գլխավորել է Հայաստանի Հանրապետության վերջին վարչապետ Սիմոն Վրացյանը, անդամներն էին՝ Ա. Հովհաննիսյանը, Կ. Սասանինը, Հ. Տերտերյանը, Հ. Տեր-Հակոբյանը, Ս. Եղիազարյանը, Հ․Սարգսյանը, Եփրեմ Սարգսյանը, Ս. Թարխանյանը (Կուռո)։ 1921 թվականի ապրիլի 2-ին բոլշևիկները գրավում են Երևանը։ Հայրենիքի փրկության կոմիտեի զորամասերը մարտերով նահանջում են  Դարալագյազ (Եղեգնաձոր)։ Մայիսի սկզբներին Հայրենիքի փրկության կոմիտեի անդամ Եփրեմ Սարգսյանը կարողանում է վերադառնալ հայրենի գյուղ որպեսզի վերջին անգամ տեսակցի իր հարազատների հետ։ Այդ այցի մասին պատմել է գինոսեց  Հունաի կինը՝ Արփո Սարգսյանը ,Եփրեմի հորեղբոր աղջիկը։ Եփրեմ Սարգսյանը առավոտ շուտով սպիտակ ձիու վրա նստած, զինված, մտնում է գյուղ։ Տեսնում է բոլոր հարազատներին և ասում է, որ ինքը իր ընտանիքի հետ գնում է Զանգեզուր և այդես  էլ նա այլևս չվերադարձավ իր հայրենիք այս պատմությունը պատմել է Արփո Սարգսյանը ։
1921 թվականի մայիսին Սյունիքը և Զանգեզուրը՝ Լեռնահայաստանը Նժդեհի առաջնորդությամբ հայտարարվեց Հայաստանի Հանրապետություն  իրավահաջորդ։ Կառավարության մեջ մտան նաև Հայրենիքի փրկության կոմիտեի անդամները, կառավարության նախագահ հաստատվեց Սիմոն Վրացյանը։ 1921 թվականի հուլիսին կարմիր բանակը մտավ Զանգեզուր, Լեռնահայաստանի կառավարությունը, Հայրենիքի փրկության կոմիտեի անդամները անցան Պարսկաստան։ ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1882 ծնունդներ Կատեգորիա:1969 մահեր Կատեգորիա:Մայիսի 21 մահեր Կատեգորիա:Հայ քաղաքագետներ Կատեգորիա:Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանի սաներ Կատեգորիա:Դոնի Ռոստով քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության (1918-1920) 1-ին գումարման Խորհրդարանի պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Փոքր կարապ
Փոքր կարապ, բադերի ընտանիքն պատկանող թռչուն։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Տարածվածություն
Տարածված է Եվրոպայի տունդրայում՝ Սկանդինավյան թերակղզուց մինչև Կոլիմայի դելտան, ինչպես նաև Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի արևմտյան կղզիներում։ Հանդիպում է Սևանա լճի ավազանում, հազվադեպ՝ Արարատի մարզում՝ Արաքս գյուղի հովում՝ ձկնաբուծական տնտեսություններում ։
Էկոլոգիա
Ապրում են խոշոր արհեստական լճակներում և լճերի առափնյա տեղամասերում՝ ջրաճահճային բուսականության առկայությամբ, լճերի ծանծաղուտներում և գետաբերաններին։
Հայաստանում հանդիպում է չուի և ձմեռման շրջաններում, հաճախ՝ ճչան կարապի հետ սեպտեմբեր-մարտ ամիսներին ։
Պահպանություն
Հայաստանում հազվագյուտ, չուի և ձմեռման շրջաններում ոչ կանոնավոր հանդիպող տեսակ է, որն ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում և գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Միշտ հանդիպում է 2-20, հազվադեպ՝ 60, բացառիկ դեպքերում՝ մինչև 230 առանձնյակներից կազմված խմբերով։
Վտանգման հիմնական գործոններն են փոքր թվաքանակը, որսագողությունը, Սևանա լճի ավազանում՝ ձմեռման վայրերում, մշտապես ձկնորսների կողմից անհանգստացնելը։
Պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկում։ Տեսակը խիստ պահպանության կարիք ունի։ Անհրաժեշտ է Գավառագետ և Մասրիկ գետերի գետաբերաններում արգելել ձկնորսների մուտքը, կազմակերպել կարապների ձմեռային կերակրումը լճի այդ հատվածներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բադեր Կատեգորիա:Թռչուններ Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:Հազվագյուտ տեսակներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Եքիդնա Նաքլս
Եքիդնա Նաքլս ( Նաքուրուզու ջա Էքիդունա Knuckles the Echidna), «Sonic the Hedgehog» տեսախաղերի, հեռուստաշոուների և կոմիքսների կերպար:Նրա մականուններն են «Knuckie», «Rad Red», «Red Storm», «Knux», և «Knucklehead»-ն։ Ստեղծել է Տաքասի Յուդոնը։ Առաջին անգամ հայտնվել է «Sonic the Hedgehog 3» խաղում։
Առանձնահատկություններ
Նաքլսը սերիայի ամենաուժեղ կերպարներից մեկն է։ Նրա ուժը թույլ է տալիս նրան, օրինակ, անցքեր դակել հաստ պողպատի մեջ, փշրել քարերը մանր մասերի և բարձրացնել իրեր, որոնք շատ անգամ գերազանցում են նրա սեփական չափսերն ու քաշը։ Նա կարողանում է լողալ օդում, բարձրանալ ուղղահայաց մակերեսներով և փորել պատերը (օգտագործելով մարտական ձեռնոցներ կամ փորելու ճանկեր)։ Մի քանի սերիաներում նա տիրապետում է նաև Քաոսի էներգետիկ ունակություններին, ինչպիսիք են պորտալների բացումը, հեռավորության վրա Քաոսի զմրուխտների առկայությունը զգալու ունակությունը, վարպետ Զմրուխտի էներգիային հասանելությունը։ Ի տարբերություն Սոնիկի՝ Նաքլսը կարողանում է լողալ։ Նա, ինչպես Սոնիկը կարողանում է անել Spin Dash և Spin Jump: «Sonic X»-ի երկրորդ եթերաշրջանում նա ցույց է տալիս մրրկային հարձակում,որը նման է Ռուժի մրրկային հարվածին, իսկ երկրորդ և երրորդ եթերաշրջաններում՝ զույգային պտույտ Սոնիկի հետ։
«Sonic & Knuckles» խաղը (Sega Mega Drive-ի համար) առաջին անգամ ցուցադրել է Սուպեր Նաքլսին Սուպեր Սոնիկի հետ նույնական ուժով և նրա պես արագ վազող և վազելիս կայծեր առաջացնող։ Որպեսզի ստանա սուպեր արտաքին, պետք է հավաքեի Քաոսի 7 զմրուխտ։ Նրանց տարբերությունը գույների մեջ է` Սուպեր Նաքլսը ոսկեգույն չէ, այլ սպիտակ-վարդագույն։ Սուպեր արտաքինում նա նաև ավելի արագ է բարձրանում պատերը։
«Sonic 3 & Knuckles»-ում նույնպես հավաքելով Քաոսի 7 զմրուխտ և Սուպեր զմրուխտներ, հայտնվում է Նաքլսի հիպեր-կազմվածքը։ Արտաքուստ նա չի փոխվի, բայց շարժվելիս կտեսնեք խեղաթյուրում (2 հոլոգրամ), որը նման է Հիպեր Սոնիկին։ Հիպեր արտաքինում Նաքլսը կարող է շնչել ջրի տակ։ Հիպեր Նաքլսի գլխավոր առանձնահատկությունն է որոշակի արագությամբ թռչելով և պատին կպչելով՝ ստեղծել փոքր երկրաշարժ՝ ոչնչացնելով տեսանելիության դաշտում գտնվող բոլոր թշնամիներին։
Բնավորություն
Նաքլսը ողջամիտ, համառ, լիովին իր գործին նվիրված անձնավորություն է։ Նա միշտ լուրջ է, ինչով ընդգծում է իր հակադրությունը անհոգ Սոնիկի նկատմամբ։ Շատ դյուրահավատ է, դրանից օգտվում է Էգմանը։ Նա սիրում է իրեն անկախ համարել, բայց հաճախ ստիպված է գործել Սոնիկի հետ միասին, ինչը մեծ ոգևորություն չի առաջացնում ոչ առաջինի, ոչ էլ երկրորդի մոտ։ Նաքլսը իր բնավորության պատճառով հաճախ մենակ է մնում։ Մյուս կողմից, նա դրանից իր վշտանալը երբեք ցույց չի տալիս, նա պատրաստ է կատարել իր պարտականությունը, պաշտպանել վարպետ Զմրուխտիը անհրաժեշտության դեպքում թեկուզ մի ողջ հավերժություն, ինչն էլ ցուցադրվել է «Sonic X» անիմացիոն շարքում։
Քնադատների գնահատականներ
2006 թվականի անցկացված պաշտոնական հարցազրույցում «Sonic the Hedgehog»-ի սերիաներում հայտնիությամբ Նաքլսը զբաղեցրել է չորրորդ տեղը ։ Լեոն Մակդոնակդը PALGN-ից իր «10 լավագույն տեսաոխաղերի օգնականներ» ցանկում կերպարին դրել է հինգերորդ տեղում։ Նա նշել է Նաքլսի ողբերգական ճակատագիրը (ողջ կյանքում Քաոսի զմրուխտները պահելու անհրաժեշտությունը) և համեմատելով եքիդնային մյուս ընկերների՝ Սոնիկի (Բիգ, Տեյլզ, Շեդոու և Էմի) հետ, կոչել է նրան «նորմալը» նրանց շարքում, որոնք Մակդոնակդի խոսքերով ներառում են նաև հնչյունավորումը ։ Ըստ IGN-ի՝ երկրպագուները թվում էին «կարծես թե օրենքով երջանիկ» Նաքլսի ավելացումից հետո, որը դարձել է բավականին հայտնի, բայց նրանից հետո հայտնված կերպարներն արդեն ավելորդ էին ։ IGN-ի հաջորդ հոդվածում նշվում է, որ անգամ Նաքլսը և Տեյլզը համարվում էին ոչ պիտանի կերպարներ, որոնք սերիան դարձրել են «անհույս» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմերի կերպարներ Կատեգորիա:Հորինված խոսող կենդանիներ
Անդրկասպյան կողակ
Անդրկասպյան կողակ, ծածանաձկների ընտանիքի ձուկ։ Հայաստանում հայտնաբերված է Արաքս, Ախուրյան գետերում և Ախուրյանի ջրամբարում։
Արտաքին կառուցվածք
Միջին չափի ձուկ է։ Մարմինը երկարավուն է, իլիկանման, կողքերից թեթևակի սեղմված, երկարությունը 30-35 (երբեմն՝ մինչև 45) սմ է, զանգվածը՝ 1 կգ և ավելի։ Բերանը լուսնաձև է, գտնվում է դնչի ստորին մասում։ Ստորին շրթունքը պատված է եղջերաշերտով։ Վերին ծնոտի վրա և բերանի անկյուններում կան մեկական զույգ բեղիկներ։ Առաջին զույգը կարճ է, երկրորդը՝ համեմատաբար երկար։ Պոչային լողակը մկրատաձև է։ Մեջքը կողքերից սեղմված է մինչև մեջքային լողակի հիմքը։ Կողագծում թեփուկները 54-60 հատ են։ Մեջքային լողակում կա 12-13 ճառագայթ, հետնալողակում՝ 7-8։ Մեջքային լողակի վերջին չճյուղավորված ճառագայթը հաստացած է և կրում Է մանր, կեռ ատամիկներ, որոնց ծայրերն ուղղված են դեպի վեր։ Առաջին խռիկային աղեղի վրա կա 17-20 առէջ։ Ալանային ատամները եռաշարք են։ Մեջքը մուգ մոխրագույնից սև է։ Կողքերը մինչև կողագիծ կանաչամոխրագույն են՝ կապտաարծաթավուն նրբերանգով, կողագծից ցած՝ դեղնամոխրագույև՝ ոսկեգույն նրբերանգով։ Փորիկը արծաթասպիտակ է կամ դեղնավուն։ Պոչային և մեջքային լողակները մոխրագույն են կամ մոխրասև։ Կրծքային և փորային լողակներն ու հետնալողակը մոխրագույն են կամ նարնջամոխրագույն։ Որովայնախոռոչը պատված է սև թաղանթով։ Աչքի ծիածանաթաղանթը բաց ոսկեգույն է։
Սննդառություն
Սնվում է ստորակարգ ջրիմուռներով, դետրիտով։
Արտադրական նշանակություն
Արտադրական նշանակություն չունի։ Սիրողական ձկնորսության օբյեկտ է։ ՀՀ ջրակալներում թվաքանակը շատ աննշան է. պահպանության կարիք ունի։
Կատեգորիա:Ծածանազգիներ
Նովոկուսկովո
Նովոկուսկովո (Новокусково), գյուղ Ռուսաստանի Տոմսկի մարզի Ասինովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1449 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տոմսկի մարզի Ասինովսկի շրջանի բնակավայրեր
Շառավիղ
Շառավիղ, հատված, որը միացնում է շրջանագծի (կամ գնդի) կենտրոնը այդ շրջանագծի (կամ գնդի մակերևույթի) վրա գտնվող ցանկացած կետի հետ, ինչպես նաև այդ հատվածի երկարությունը։ Շառավիղը կազմում է տրամագծի ճիշտ կեսը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Երկրաչափություն
Գյուռլեիկ
Գյուռլեիկ, գետակ Արաքսի ավազանում։ Հիշատակություններ կան Սիմեոն Երևանցու կողմից։ Ղ․ Ալիշյանը կասկածանքով հնարավոր է համարում նույնացնել Քասաղի աջակողմյան վտակ Այուչայի հետ ։
Էկլեսի
Էկլեսի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դավիթ Պետրոսյան (բանաստեղծ)
Դավիթ Վլադիմիրի Պետրոսյան, բանաստեղծ, գրականագետ, մամուլի պատմաբան։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (2007), պրոֆեսոր (2011) ։
(7718) Դեսնուքս
(7718) Դեսնուքս (Desnoux), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի մարտի 10-ին Քրիստիան Բույլի կողմից Ռամոնվիլ-Սնթ-Ագնեյում ։
Դավիթ Պետրոսյան (բանաստեղծ)
Կենսագրություն
Ծնվել է 1957 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Իջևան քաղաքում։ Դպրոցը ոսկե մեդալով ավարտելուց հետո՝ 1975 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետ, որն ավարտել է 1980 թվականին։ 1981-1982 թվականներին եղել է «Երևանի համալսարան» թերթի պատասխանատու քարտուղար, 1982 թվականի հուլիսից աշխատել է Երևանի համալսարանի հրատարակչությունում, նախ՝ իբրև խմբագիր, ապա (1988-1993) գիտական գրականության բաժնի վարիչ։
2000 թվականից աշխատանքի է անցել ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի մամուլի տեսության և պատմության ամբիոնում՝ նույն ամբիոնի դասախոսի, ասիստենտի, 2004 թվականից՝ դոցենտի պաշտոնով։ 2007 թվականի սեպտեմբերին ընտրվել է ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի մամուլի տեսության և պատմության ամբիոնի վարիչ։
(7718) Դեսնուքս
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,035309 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6906 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,38 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1931,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,18638 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,64° անկյուն։
Դավիթ Պետրոսյան (բանաստեղծ)
Կենսագրություն
2002-2007 թվականներին եղել է ֆակուլտետի գիտական խորհրդի քարտուղարը։ 1988 թվականի փետրվարին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Խորհրդահայ պոեզիան 1950-ական թվականներին» թեմայով և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի գիտական կոչում։
(7718) Դեսնուքս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1997 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Քրիստիան Բույլի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դավիթ Պետրոսյան (բանաստեղծ)
Կենսագրություն
2007 թվականի հոկտեմբերին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Գրական բանավեճերը XX դարասկզբի հայ մամուլում» թեմայով և ստացել բանասիրական գիտությունների դոկտորի, 2011-ին՝ պրոֆեսորի գիտական կոչում։
Գրական գործունեություն
Դավիթ Պետրոսյանը լույս է ընծայել բանաստեղծությունների երեք ժողովածու՝ «Մեր բախտը` մեր նժարին», Երևան, 1989, «Հավատի պտուղ»,Երևան, 1992, «Ուրիշ անունս»,Երևան, 2001, հրատարակել է գիտական չորս մենագրություն՝ «Գրական բանավեճերը 20-րդ դարասկզբի հայ մամուլում», Երևան, 2007,«Պատում, մեդիատեքստ, հակառակ հեռանկար», Երևան, 2017,«Причуды инверсии» (ռուս.), LAP LAMBERT Academ Publ, 2017, «Մեդիատեքստ. ժամանակների երկխոսությունը», Երևան, 2022 ։ Ավելի քան 80 գիտական հրապարակումների հեղինակ է, մամուլում հանդես է գալիս նաև հրապարակախոսական հոդվածներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Հաուգեր (մետրոյի կայարան)
Հաուգեր (Hauger), — Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյի մետրոպոլիտենի վերգետնյա կայարան, որը բացվել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 12-ին։ Միմյանց է կապում Ավլիս — Կոլսոս կայարանները։ Կոլսոս կայարանից հեռու է 0.7 կմ, իսկ հաջորդ կայարանից՝ Գեթթումից 1 կմ։ Ստորտինգեյթ գտնվում է 16.5 կմ հեռավորության վրա։
2006 թվականի հուլիսի 1-ին վերանորոգման նպատակով փակվել է։ Անցկացվել են մետրոյի ռելսեր։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 12-ին բացվել է և ընդգրկվել մետրոյի թիվ 2 գծի մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսլոյի մետրոպոլիտենի կայարաններ
Բառն
Բառն, (barn, փոքր թիրախի հեգնական անվանումը), ատոմային, միջուկային և տարրական մասնիկների փոխազդեցությունների էֆեկտիվ լայնական կտրվածքի միավոր։ Այն սովորաբար օգտագործվում է առաձգական կամ ոչ առաձգական ցրման, միջուկային բաժանման, կլանման և այլ միջուկային փոխազդեցությունների հավանականությունը ցուցադրելու համար։
1 Բ = 10−24 սմ2։
Թեև բառնը հավանականության քանակական որակավորում է ցուցադրում, քանի որ մակերեսի չափման միավոր է, այն կարելի է տեսողական ձևով պատկերել որպես մակերես, որի մեծությունը համընկնում է երկու մասնիկի փոխազդման հավանականության հետ—վերջինս միայն իմաստը պատկերելու համար է, և ֆիզիկական իրականություն չի ներկայացնում։
Անգլերենում «բառն» բառը նշանակում է մեծ գոմ․ քանի որ գոմի չափսերը հակադրվում եմ միջուկային փոխազդեցությունների լայնական կտրվածքի հետ, որոնք 10−24 սմ2 կարգի են, գիտնականները հումոր են գտել 10−24 սմ2-ը «բառն» անվանելու մեջ։
Օգտագործվում են նաև միլիբառն (10−27 սմ2), միկրոբառն (10−30 սմ2), նանոբառն (10−33 սմ2), մեգաբառն (10−18 սմ2) միավորները։
Զոլոտոնոշա
Զոլոտոնոշա (Золотоноша), քաղաք Ուկրաինայի Չերկասիի մարզի Զոլոտոնոշայի շրջանում, շրջկենտրոն։
2012 թվականի տվյալներով Զոլոտոնոշա քաղաքում բնակվում էր 28 467 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 21,65 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չերկասիի մարզի Զոլոտոնոշայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1576 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աարոն Կոնոլի
Աարոն Կոնոլի (Aaron Connolly, ), իռլանդացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնի և Իռլանդիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է հարձակվողի դիրքում ։
Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոն
Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում Կոնոլին խփեց 2019 թվականի օգոստոսի 27-ին՝ Անգլիայի լիգայի գավաթի Բրիստոլ Ռովերսի դեմ խաղում ։ Առաջին հանդիպումը Պրեմիեր Լիգայում անցկացրեց օգոստոսի 31-ին՝ փոխարինելով Նիլ Մոպեին Մանչեսթեր Սիթիի դեմ խաղում  ։ Թիմի մեկնարկային կազմում Պրեմիեր Լիգայում Կոնոլին առաջին անգամ խաղադաշտ դուրս եկավ հոկտեմբերի 5-ին՝ Տոտենհեմ Հոտսպուրի դեմ խաղում  ։ Այս խաղում իռլանդացին դարձավ դուբլի հեղինակ՝ օգնելով Բրայթոնին հաղթել 3-0 հաշվով  ։ Հոկտեմբերի 26-ին նա 11-մետրանոց վաստակեց Էվերթոնի դեմ խաղում, որը հաջողությամբ իրացրեց Նիլ Մոպեն ։
Միջազգային կարիերա
Կոնոլին ներկայացրել է Իռլանդիան տարբեր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում ։ 2017 թվականին նա մինչև 17 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցեց Եվրոպայի առաջնությանը՝ խաղադաշտ դուրս գալով թիմի բոլոր 4 հանդիպումներում, իսկ Իռլանդիան հասավ մրցաշարի կիսաեզրափակիչ, որտեղ 1-0 հաշվով պարտվեց Անգլիային ։
Իռլանդիայի ազգային հավաքական Կոնոլին առաջին անգամ հրավիրվեց 2019 թվականի հոկտեմբերի 5-ին՝ Վրաստանի և Շվեյցարիայի դեմ խաղերի համար  ։ Իր դեբյուտը ազգային հավաքականում նշեց հոկտեմբերի 12-ին՝ փոխարինման մտնելով Վրաստանի դեմ խաղում  ։ Հավաքականի մեկնարկային կազմում նա առաջին անգամ խաղադաշտ դուրս եկավ հոկտեմբերի 15-ին՝ Շվեյցարիայի դեմ խաղում  ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի դեկտեմբերի 23-ի դրությամբ
Միջազգային վիճակագրություն
2019 թվականի դեկտեմբերի 23-ի դրությամբ
Գրիգորի Ռեզանով
Կենսագրություն
1939 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Լավ մարդիկ
Լավ մարդիկ, Անտոն Պավլովիչ Չեխովի պատմվածքը։ Գրվել է 1886 թվականին, առաջին անգամ հրատարակվել է 1886 թվականի նոյեմբերի 22-ին «Նոր ժամանակ» թերթում,  № 3856, «Քույր» վերնագրով և Ան. Չեխով ստորագրությամբ։