cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ամպերի հետևում (անիմե)
Հիրոկի Ֆուջիսավա
Վերջապես նրան հաջողվում է իմանալ, որ Սայուրին հոգեբուժական կլինիկայում է. նա սլանում է այնտեղ, Տակույայի հետ առևանգում անգիտակից աղջկան և վերջիվերջո հասնում աշտարակին, որտեղ էլ հենց Սայուրին ուշքի է գալիս։ Այդ ժամանակ Հիրոկին հրթիռ է բաց թողնում աշտարակի վրա` այդպիսով ոչնչացնելով այլընտրանքային աշխարհի կողմից ներկայիս աշխարհը կլանելու վտանգը։
Սեյուն Հիդետակա Յոշիոկան է՝ ճանաչված դերասան և սցենարիստ։
Տակույա Շիրակավա
Տակույա Շիրակավան Հիրոկիի և Սայուրիի համադասարանցին է։ Մի ժամանակ ընկերոջ հետ տարված էր ինքնաթիռ պատրաստելու և դրանով աշտարակին հասնելու մտքով։ Սակայն շուտով այդ մանկական գաղափարը դադարում է նրա համար արդիական լինել։
Նրան, ինչպես և Հիրոկիին, դուր էր գալիս իր դասընկերուհին, բայց նրա զգացմունքները զուտ ընկերական էին։ Տակույան նպատակասլաց, զուսպ, պատասխանատու և շատ ճկուն երիտասարդ է։ Դպրոցն ավարտելով` նա շարունակում է ուսումը ռազմական քոլեջում։ Լինելով բավականին տաղանդավոր երիտասարդ գիտնական` նա հետաքրքրում է ռազմական հետաքննության ներկայացուցիչներին։ Տակույան աշխատում է կառավարական մասնագիտացված լաբորատորիայում և նվիրում է իրեն ԽՍՀՄ-ի առեղծվածային աշտարակի և նրա հետ կապված զուգահեռ աշխարհների ուսումնասիրությանը։
Ի տարբերություն ընկերոջ` Տակույան այնքան էլ ծանր չէր տարել նախկին դասընկերուհու հետ բաժանումը, և վերջինս մնացել էր Տակույայի համար միայն խոր անցյալի հիշողություն։ Այնուամենայնիվ, երեք տարի անց հենց Սայուրին է դառնում երկու մտերիմ ընկերների միջև լուրջ կռվի առարկան։ Տակույան վստահ է, որ Սայուրին չպետք է արթնանա, քանի որ նրա արթնանալուց աշտարակը կոչնչանա և իր հետ կոչնչացնի ամբողջ աշխարհը։
Սակայն շուտով Տակույան որոշում է օգնել հին ընկերոջն ու իրականացնել պատանեկության օրերի երազանքը` պայմանով, որ աշտարակը կոչնչացվի հրթիռով։ Հենց ինքն է Հիրոկիին տանում Սայուրիի մոտ։ Տակույային դուր է գալիս Մակին, և նա հույս ունի, որ կրկին կհանդիպի իր կոլեգային, երբ ինքն ու Հիրոկին վերջացնեն աշտարակի հետ կապված աշխատանքը։
Սեյուն է Մասատո Հագիվարան։
Սայուրի Սավատարի
Սայուրի Սավատարին Հիրոկիի և Տակույայի նախկին դասընկերուհին է։ Ռոմանտիկ զգացմունքներ է տածում Հիրոկիի հանդեպ։ Նա շատ հմայիչ, անկեղծ աղջիկ է, որ փոքր հասակից տարօրինակ երազներ է տեսնում։ Այդ երազները անհասկանալի ձևով կապված են առեղծվածային աշտարակի հետ։ Դեպքերի զարգացմանը զուգընթաց պարզ է դառնում, որ աշտարակը նախագծել է հենց նրա պապը։ Ամենայն հավանականությամբ հենց դրանով է բացատրվում նրա տեսիլքների և աշտարակի միջև կապը։ Դպրոցը չավարտած` հանկարծ անհետանում է` ոչ մի բառ չասելով իր ընկերներին։
Տարիքի հետ երիտասարդ աղջկա հիվանդությունը զարգանում է, և նա ընկնում է հոգեբուժական կլինիկա, որտեղ էլ մնում է մի քանի տարի։ Սայուրին զգում է միայնության պատճառած ամբողջ ցավը, և նրան թվում է, թե ամբողջ տիեզերքում մենակ է մնացել։ Ոչ ոք չի կարող օգնել հերոսուհուն` ո´չ ժամանակակից բժշկությունը, ո´չ տեխնիկական նոր սարքերը։ Միմիայն Հիրոկին է, իմանալով մանկության ընկերուհու դժբախտության մասին, փորձում փրկել նրան։ Հիվանդանոցում նա հասցրել էր նամակ գրել Հիրոկիին և Տակույային, ուղարկել դա Օկաբեին, սակայն Օկաբեն կարողացել էր նամակը Հիրոկիին հասցնել միայն երեք տարի անց։ Սայուրին արթնանում է այն ժամանակ, երբ Հիրոկին տանում է նրան իր հետ դեպի աշտարակը` այդպես հենց իրականացնելով խոստումը։
Հնչյունավորել է սեյու Յուկա Նանրին` հայտնի ճապոնացի դերասանուհի և երգչուհին։ Նա մասնակցել է այնպիսի անիմեների հնչյունավորմանը, ինչպիսիք են «Macross Zero», «Sora o Kakeru Shoujo» և ուրիշները։
Մակի Կասահարա
Մակի Կասահարան գլխուղեղի ուսումնասիրության կենտրոնի աշխատակիցներից է։ Նա է հայտնաբերում մարդու երազների և աշտարակի գործունեության կապը։ Մակին կրթված երիտասարդ աղջիկ է, որ իրեն ամբողջությամբ նվիրել է գիտությանը։ Համակրում է Տակույային։
Սեյուն Րիսա Միձունոն է։
Օկաբե
Լինելով բնույթով առաջնորդ` Օկաբեն հետագայում գլխավորում է ճապոնական ազատագրական ստորգետնյա ճակատը։ Ֆիլմի ավարտին մոտ վերջնականապես անցնում է ապստամբային գործունեության` կապված սկսվող պատերազմի հետ։ Հենց նա էլ դառնում է չարաբաստիկ աշտարակը կործանելու նախաձեռնողը։ Նրան հաջողվում է համոզել հին ընկերներին հարձակում գործել աշտարակի վրա` շահագրգռելով դա Սայուրիին փրկելու հնարավորությամբ։
Սեյուն է Ունշո Իշիձուկան։
Երկրորդական կերպարներ
Պրոֆեսոր Տոմիձավան ռազմական քոլեջի հետազոտական խմբի ղեկավարն է, որ զբաղվում է ԽՍՀՄ-ի աշտարակի, զուգահեռ աշխարհների փոխազդեցության և Օկաբե ամրոցի ուսումնասիրությամբ։ Օկաբեի հին ընկերն է։
Սեյուն Կաձուհիկո Ինոուեն է։
Երաժշտությունտ
Երաժշտական ուղեկցումը «Ամպերներից այն կողմ» ֆիլմի համար գրել է Թեմմոնը, ով նաև Շինկայի ընկերը։ Ավելի վաղ Թեմմոնը աշխատել է Շինկայի հետ նախորդ աշխատանքներում. «Նա և իր կատուն», «Հեռավոր աստղի ձայնը»։
Եզրափակիչ սաունդթրեքն է Քո ձայնը (Քիմի նո քոե) երգը։ Բառերի հեղինակը Շինկայն է, կատարում է Այ Կավաշիման։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2004 ֆիլմեր
Դեմիրղռան
Դեմիրղռան, լեռ–մասնաճյուղ Պոնտական լեռների արևելյան հատվածում (Լազիստանի լեռնաշղթայում) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ
Վոյ Վոժ (Պալյուի վտակ)
Վոյ Վոժ (Вой-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Պալյու գետի աջ ափին՝ 42 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 44 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ջեյմս Քևիզել
Ջեյմս Փետրիկ Քևիզել (James Patrick Caviezel, Jr / к ə v я г əl /,  ), կինոյի և հեռուստատեսության ամերիկյան դերասան։ Համբավ է ձեռք բերել «Քրիստոսի չարչարանքները» ֆիլմում Հիսուսի դերում հանդես գալուց և CBS հեռուստաընկերության «Հետաքրքրություն առաջացրած մարդը» (2011–2016) սերիալում նկարահանվելուց հետո ։ Հիշարժան են նրա դերակատարումները նաև GI Jane (1997), «Կարմիր բարակ գիծ» (1998),  Frequency (2000), «Կոմս Մոնտե Քրիստո» (2002), «Փախուստի ծրագիր» (2013), «Երբ խաղը թանկ արժե» (2014) ֆիլմերում ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Վաշինգտոն նահանգի Մաունթ Վերնոն քաղաքում, սերտ կապվածությամբ աչքի ընկնող, կաթոլիկ ընտանիքում։ Մայրը թատրոնի նախկին դերասանուհի է, իռլանդուհի, հայրը՝ բժիշկ՝ սլովակյան և շվեյցարական արմատներով     ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Անյոլո Բրոնձինո
Անյոլո Բրոնձինո (Bronzino, իսկական անունը՝ Անյոլո դի Կոզիմո դի Մարիանո — Agnolo di Cosimo di Mariano) (, ուշ Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի գեղանկարիչ, մաներիզմի ականավոր ներկայացուցիչ։ Ենթադրվում է, որ Բրոնձինո մականունն ստացել է մազերի կամ մաշկի բրոնզագույնի պատճառով ։
Ստեղծագործություններ
Բրոնձինոն եղել է լավ կրթություն ստացած, շատ կարդացած արվեստագետ, քաջածանոթ էր իր ժամանակակից մեծ գրողների՝ Վերածննդի մարդասիրական գաղափարները իրենց երկերում հոյակապ կերպով մարմնավորված գրական հսկաներ Դանթեի, Պետրարկայի ստեղծագործություններին և ոչ միայն նկարներ է հեղինակել, այլև գրել է բանաստեղծություններ, եղել է Ֆլորենցիայի ակադեմիայի անդամ։ Նա ստեղծել է որմնանկարներ, խորանների նկարազարդումներ, առասպելաբանական թեմաներով և այլաբանական նկարներ, սակայն փառքի է արժանացել առաջին հերթին իր հեղինակած դիմանկարների շնորհիվ։ Բրոնձինոն կատարելության է հասցրել վեհաշուք արիստոկրատական դիմանկարի տեսակը, որտեղ կերպարի վերացածություն-փակվածությունը համատեղված է կոմպոզիցիայի հանդիսավոր հանդարտության, պատկերագրի սրության, սառը երփնագրի (կոլորիտի), մանրամասների սառնասիրտ ճշգրտության հետ։ Իսկ կրոնական և առասպելաբանական թեմաներով նկարներն աչքի են ընկնում կոմպոզիցիայի բարդությամբ, դիմախաղերի ու մարմնադիրքերի մտացածին ձևերով, կերպարների տարփահարույց (էրոտիկ) ցուցադրումներով։
Անյոլո Բրոնձինոն, որ ժամանակին աշակերտել էր Ռաֆայելինո դել Գարբոյին և մաներիզմի ֆլորենտական դպրոցի առաջին ներկայացուցիչներից մեկը համարվող Ջակոպո Պանտորմոյին, վերջինիս հետ որմնանկարներով զարդարել է Գալուցցոյի չերտոզան՝ կարտեզիանական վանքը, Մեդիչիների վիլլաները Ֆլորենցիային մերձակա Կարեջիում ու Կաստելլոյում։ 1525-1535 թվականներին Բրոնձինոն մաներիզմի ոճով մի շարք աշխատանքներ է հեղինակել կրոնական ու առասպելաբանական թեմաներով։ Ընդ որում՝ որոշ կտավների վրա նա և Պանտորմոն համատեղ են աշխատել, և դժվար է ասել, թե նրանցից կոնկրետ ո՛վ է այդ ստեղծագործությունների հեղինակը ։
1530 թվականին Բրոնձինոն դարձել է Ուրբինոյի հերցոգ Ֆրանչեսկո Մարիա դելլա Ռովերեի պալատական նկարիչը, մասնակցել Պեզարոյում գտնվող Իմպերիալե վիլլան կրոնական ու առասպելաբանական թեմաներով որմնանկարներով զարդարելու աշխատանքներին։ Գվիդոբալդո Երկրորդ դելլա Ռովերեի համար նա ստեղծել է «Ապոլլոնի ու Մարսիայի մրցամարտը» կտավը, իսկ 1532 թվականին՝ հերցոգի դիմանկարը, որը մեկնակետ է դարձել նրա՝ որպես վարպետ դիմանկարչի համբավի համար։
Մեդիչիների պալատական նկարիչ
1533 թվականին Բրոնձինոն Ուրբինոյից տեղափոխվել է Ֆլորենցիա, դարձել Տոսկանայի հերցոգ Կոզիմո Մեդիչիի պալատական նկարիչն ու վերջինիս շուրջը ձևավորված մտավորականների, արվեստագետների խմբակի ակտիվ անդամը։ 1537 թվականին նա անդամագրվել է նկարիչների՝ Սուրբ Ղուկասի անունը կրող գիլդիային և Ֆլորենցիայի ակադեմիային։ Հետագայում այցելել է Հռոմ և իր այդ այցի ընթացքում ծանոթացել է Միքելանջելոյի արվեստին, խորությամբ ուսումնասիրել է և շատ օգտակար դասեր է քաղել։ Եթե բացառենք Հռոմ կատարած այդ այցը և Ուրբինոյում (1530-1533 թթ.) ու Պիզայում (1564-1565 թթ.) աշխատած ոչ երկար տարիները, կարելի է ասել, որ իր կյանքը Բրոնձինոն հիմնականում անց է կացրել Ֆլորենցիայում։ Որպես պալատական նկարիչ՝ նա տոնական շքեղ դեկորացիաներ է ձևավորել, որպեսզի պատշաճ տեսք հաղորդվի Էլեոնորա Տոլեդացու մուտքին Ֆլորենցիա քաղաք և Կոզիմո Առաջինի հետ նրա պսակադրության արարողությանը։ Ցավոք, ինչպես այդ, այնպես էլ համանման իրադարձությունների ու արարողությունների համար ֆլորենտացի մեծահարուստների պատվերով նրա պատրաստած տոնական, հանդիսանքային ու թատերական դեկորացիաները չեն պահպանվել։
Էլեոնորա Տոլեդացու հանձնարարությամբ Բրոնձինոն նկարազարդել է Պալացցո Վեկկիոյի մատուռը՝ պատկերելով Ահեղ դատաստանի տեսարաններ և սրբերի դիմանկարներ։
1563 թվականին Բրոնձինոն դարձել է Ֆլորենցիայի նկարչական արվեստի ակադեմիայի ( Accademia delle Arti del Disegno) հիմնադիր անդամներից մեկը։
Անյոլո Բրոնձինոն վախճանվել է 1572 թվականին, Ֆլորենցիայում՝ իր սիրելի աշակերտ, նկարիչ Ալեսանդրո Ալորիի տանը, որտեղ ապրում էր կյանքի վերջին տարիներին (ըստ որոշ վկայությունների՝ Ալեսանդրոյի հայրը՝ նույնպես նկարիչ Քրիստոֆանո Ալորին, Բրոնձինոյի քեռին էր։ Ի դեպ՝ քեռորդին իր մի շարք նկարներ ստորագրել է «Ալեսանդրո Բրոնձինո»)։
Տաղանդավոր արվեստագետին հուղարկավորել են չափազանց համեստ ձևով; Նրա տապանաքարին փորագրված է հետևյալ նախադասությունը. «Մահ չունի նա, ով այնպես է ապրում, ինչպես Բրոնձինոն է ապրել» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Ցորենի արտադրության միջազգային վիճակագրություն
Ստորև ներկայացված ցորենի արտադրության միջազգային վիճակագրությունը հիմնված է Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության FAOSTAT տվյալների բազայի վրա, որը դիտվում է ավելի հին քան Հացահատիկի միջազգային խորհրդի զեկույցներից մեկը՝ «Հացահատիկի շուկայական հաշվետվություն»-ը։
Հետևյալ աղյուսակում ցորենի քանակը հաշվարկված է տոննայով։ Բոլոր այն երկրները,որոնց հատուկ է առնվազն 2 միլիոն տոննա քանակությամբ ցորենի արտադրությունը, ներկայացված են ստորև։
1990-ական թվականների սկզբին գերազանցելով ավելի քան 4 միլիոն տոննա քանակությամբ արտադրությունը ՝ Սաուդյան Արաբիան 2010 թվականին կրճատեց ցորենի արտադրությունը, որի պատճառը ջրի օգտագործման հետ կապված մտավախություններն էին ։
Նովոգրոդովկա
Նովոգրոդովկա (Новогро́дівка), քաղաք Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Նովոգրոդովկայի քաղաքային խորհրդում, մարզային ենթակայության քաղաք։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Գրոդովկա։ Հիմնադրվել է 1939 թվականին։
2012 թվականի տվյալներով Նովոգրոդովկա քաղաքում բնակվում էր 15 416 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,5 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3883 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1939 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դերջանի լեռնաշղթա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Էրզրումի նահանգ
Անկախ ֆիլմերի համահայկական փառատոն
Անկախ ֆիլմերի համահայկական փառատոն անկախ կինոյի ամենամյա միջազգային փառատոն, որն անցկացվում է Երևանում CANC-ի հովանու ներքո՝ Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի և Սփյուռքի նախարարությունների աջակցությամբ։
Պատմություն
2010 թվականի սեպտեմբերին Շվեյցարիայում Այնզիդելն քաղաքում Հայաստանը պաշտոնապես դարձավ ոչ առևտրային կինոյի համաշխարհային միության (UNICA) անդամ։ Հայաստանը UNICA-ում ներկայացնում է ոչ առևտրային կինոյի հայկական կենտրոնը (CANC), որի նախագահն ու հիմնադիրը Արտաշես Հովհաննիսյանն է, ում 1988 թվականին «Դիրիժորներ» ֆիլմի համար UNICA-ն միակ ոսկե մեդալը շնորհեց այս փառատոնին ԽՍՀՄ մասնակցության ողջ ընթացքում։ Դրանից հետո CANC-ն Հանրապետության մշակույթի և Սփյուռքի նախարարությունների աջակցությամբ որոշում է կայացրել անկախ կինոյի համահայկական ամենամյա միջազգային փառատոնի կազմակերպման մասին։ Նշելով նոր փառատոնի նպատակները՝ Արտաշես Հովհաննիսյանը հայտարարել է․
Ըստ փառատոնի ծրագրի՝ ֆիլմերը գնահատվում են մի քանի կատեգորիաներում՝ հիմնական, որտեղ կներառվեն ոչ ավելի, քան 10 րոպե տևողությամբ (Լավագույն ֆիլմ և Լավագույն երիտասարդական ֆիլմ), մեկ րոպե տևողությամբ ֆիլմերի կատեգորիա (Լավագույն մեկ րոպեանոց ֆիլմ) և ուսանողական կինոարտադրանք (Լավագույն ուսանողական ֆիլմ) Ֆիլմերը։ Փառատոնի ժյուրիի կազմում նախատեսվում է ընդգրկել տարբեր ժանրերում աշխատող հայտնի կինոռեժիսորներին, օպերատորներին, դրամատուրգներին ։
Առաջին փառատոնը նվիրված էր Հայաստանի կինոսիրողների ակումբի առաջին նախագահ Ռուբեն Գևորգյանցի հիշատակին և տեղի է ունեցել Երևանում 2011 թվականի մայիսի 28-30-ին։ Մրցութային ծրագրում ներկայացվել է հայ երիտասարդ ռեժիսորների 23 կարճամետրաժ ֆիլմեր Հայաստանից, Վրաստանից, ԱՄՆ-ից և Ռուսաստանից։ Փառատոնի լավագույն 5 ֆիլմերը ներկայացվել են UNICA-ի հովանու ներքո անցկացվող ոչ առևտրային կինոյի համաշխարհային կինոփառատոն մրցութային ծրագրում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կինոփառատոներ Հայաստանում
Գևորգ Մուրադյան (այլ կիրառումներ)
Գևորգ Մուրադյան անվանումը կարող է վերաբերվել հետևյալ անձանց
Ֆլյոյեն
Ֆլյոյեն (Fløyen կամ Fløyfjellet), լեռ (բլուր) Նորվեգիայի Հոռլան կոմսության Բերգեն քաղաքում։ Ունի 425 մետր բարձրություն։
Ֆլյոյեն լեռը Բերգենում գտնվող 15 լեռներից ամենագրավիչն է և քաղաք այցելած հյուրերի մեծ մասը պարտադիր կերպով բարձրանում է այն։ Գագաթից երևում է Բերգենի գեղեցիկ համայնապատկերը։
Լեռան լանջին կառուցված է ֆունիկուլյոր, որը ուղևորներին քաղաքի կենտրոնից 6 րոպեում տեղափոխում է դիտակետ, որը գտնվում է լեռան լանջին՝ 320 մ բարձրության վրա ։ Դիտակետը գտնվում էգագաթից 1 կմ հյուսիս-արևելք։ Ֆունիկլյորը աշխատում է տարվա մեջ 12 ամիս։
Լեռնագնացություն
Ֆլյոյեն լեռը Բերգենի տարածաշրջանում համարվում է արշավային տուրիզմի կենտրոններից մեկը։ Ստորոտից մինչև գագաթ ստեղծված են արշավային արահետներ, որոնք անցնում են անտառի միջով։
Ռոբերտ Գևորգյան
Ռոբերտ Հայկարամի Գևորգյան (հունվարի 1, 1958, Քասախ, Կոտայքի մարզ - մարտի 10, 1994, Հորադիզ, Արցախ), հայ ազատամարտիկ։
1977-1979 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ 1980 թվականին ավարտել է Վրացական ԽՍՀ-ի Սոֆինոյի ենթասպայական դպրոցը, իսկ 1983 թվականին՝ Լենգնգրադի բարձրագույն ռազմաքաղաքական հրամանատարական ուսումնարանը։ 1989-1994 թվականներին մոտոհրաձգային գնդի կազմում որպես հրամանատար մասնակցել է Սյունիքի մարզի Շուռնուխ, Կոռնիձոր գյուղերի, Կապան, Մեղրի քաղաքների, Արցախի Հանրապետության Բերձոր և Քարվաճառ շրջանների, Ֆիզուլիի շրջանի Հորադիզ գյուղի պաշտպանական և ազատագրական մարտերին։
Ֆլյոյեն
Աղբյորներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի լեռներ Կատեգորիա:Բերգենի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Հորդալան կոմսության աշխարհագրություն
Ռոբերտ Գևորգյան
Ռոբերտ Գևորգյանը հետմահու արժանացել է ՀՀ ներքին ծառայության գնդապետի կոչման, պարգևատրվել Հայաստանի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով։ Նրա անունով է կոչվել Քասախի միջնակարգ դպրոցը։ Թաղված է Եռաբլուրում։
Կատեգորիա:Հայ զինվորականներ Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Հովհաննես Թումանյանի հուշարձան (այլ կիրառումներ)
Հովհաննես Թումանյանի հուշարձան, կարող է վերաբերել՝
(650) Ամալասունթա
(650) Ամալասունթա (Amalasuntha), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1907 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Աուգուստ Կոպֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,457457 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0046 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9103 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1407,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,255844 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,56° անկյուն։
Ամալասունթա աստերոիդը պատկանում է Նիսայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդների ուղեծրերը ունեն մեծ կիսաառանցքներ, ընկած 2,41-ից մինչև 2,5 ա. մ. միջակայքում, 0,12-0,21 էքսցենտրիսիտետ և ուղեծրի թեքում՝ 1,1-4,3° միջակայքում ։
Հացի փշրանքներ
Հացի փշրանքներ կամ պաքսիմատներ, բաղկացած են տարբեր չորության փշրված հացից, երբեմն ավելացվում են համեմունքներ,որը օգտագործում են ապուրների, լցոնման, մսային կոտլետների հետ, ինչպես նաև ապահովում է խրուն և խրթխրթան ծածկույթ տապակած ուտելիքների համար:Հացի փշրանքները ճապոնական խոհանոցում կոչվում է «պանկո»։
Թարմ
Փափուկ կամ թարմ հացի փշրանքներ պատրաստելու համար օգտագործվող հացերը այնքան էլ չոր չեն, ուստի փշրանքները ավելի մեծ են և ավելի փափուկ ծածկույթ են ապահովում։ Հացի փշուր կամ փշրանք ստացվում է  նաև  բոքոնի փափուկ մասից։
Պանկո
Պանկո ( ճապ․ パン粉) հացի փշրանքների տեսակ է, որն օգտագործվում է ճապոնական խոհանոցում, որը ապահովում է խրթխրթան ծածկույթը տապակած մթերքների համար, օրինակ՝  տոնկացու ։ Այն ունի ավելի փխրուն, օդային հյուսվածք, քան  ստացվում է Եվրոպական խոհանոցում։ Հացի տեսակների մեծ մասը և պահպանում է իր հյուսվածքը թխած կամ խորը տապակած վիճակում, ինչի արդյունքում ավելի թեթև ծածկույթ է ստանում :Ճապոնական խսհանոցից բացի հացի այս տեսակն  օգտագործվում է ասիական, այնպես էլ ոչ ասիական ուտեստների մեջ։ Այն հաճախ օգտագործվում է ծովամթերքի վրա և սովորաբար վաճառվում է ասիական շուկաներում,  խանութներում։
Ստուգաբանություն
Ճապոնացիներն առաջին անգամ հաց պատրաստելը սովորել են եվրոպացիներից։ «パン粉 (պանկո)» բառը ծագել է «պան»ից, ինչը ճապոներեն հաց բառն է (առաջացել է պորտուգալերեն «pão» բառից՝ հաց), և «-粉 (-ko)»: Ճապոնական կանջո, որը նշանակում է «ալյուր», ինչպես նաև  օգտագործվում է այլ լեզուներում, որպես  վերջածանց (օրինակ, komeko, «բրնձի փոշի», sobako, հնդկաձավարի ալյուր», եւ komugiko, «ցորենի ալյուր» ։
Հացաբուլկեղեն
Հաց փշրանքը չոր հացահատիկից ստացված սննդային ծածկույթ է։ Հացի փշրանք շատ համար է, քանի որ այն օգնում է սննդի շուրջ փխրուն ծածկույթ ստեղծելու համար։ Հացաբուլկեղենի խառնուրդները կարող են պատրաստվել հացահատիկից, ալյուրից, եգիպտացորենի ալյուրից և համեմունքներից, որի մեջ հացթուխը թաթախում է նախքան եփելը։ Եթե հացով պատրաստվող սնունդը չափազանց չոր է, որպեսզի ծածկույթը չփչանա, ապա կարող եք նախ թրջել կաթի, հում ձվի մեջ։
Հացը կարելի է փոխարինել ալյուրով, որն ավելի հարթ և նուրբ տեսք է տալիս ու ավելի փափուկ է լինում։
Ժողովրդական մշակույթ
«Հենզելն ու Գրետել» հեքիաթում Հենզելն ու Գրետելը օգտագործում են հացի փշրանքները՝ իրենց ճանապարհն չկորցնելու համար։ Այնուամենայնիվ, հացի փշրանքները ի վերջո կերան թռչունները՝ հետագայում նրանք մոլորվեցին անտառնում։ Հեքիաթում հացի փշրանքների հանրաճանաչությունը հանգեցրեց «հացի փշուր» բառի օգտագործմանը՝ որպես նավիգացիոն տարր, որը թույլ է տալիս օգտատերերին հետևել իրենց գտնվելու վայրերին ծրագրերում կամ փաստաթղթերում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սննդամթերք Կատեգորիա:Եվրոպական խոհանոց Կատեգորիա:Համեմունքներ Կատեգորիա:Ուտեստների պատրաստման տեխնոլոգիա Կատեգորիա:Ալյուր Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Մոնղոլական թեյ
Կաթով թեյ, մոնղոլական թեյ (сүүтэй цай, сүү կաթ բառից, цай` թեյ, բառացիորեն «կաթով թեյ»), մոնղոլական ավանդական  ըմպելիք։ Պատրաստվում է կանաչ թեյից և կաթից, որոնց ավելացնում են յուղ, աղ, ալյուր և բրինձ։ Այն խմում են օրվա մեջ մի քանի անգամ, երբեմն այն ապուրի գործառույթ է կատարում։
Պատրաստում
Ըստ ցանկության թեյի մեջ կարելի է ավելացնել յուղ. օգտագործում են հալած յուղ, կովի կամ ուղտի կարագ։ Ըմպելիքը խտացնում են` ավելացնելով 50-100 գրամ ցորենի ալյուր (երբեմն օգտագործում են գարու կամ աշորայի ալյուր), որը նախապես բովում են յուղի մեջ։ Ավելացնում են բրինձ։ Ըմպելիքին աղ են անում ըստ ճաշակի և կրկին եռացնում։ Երբեմն ավելացնում են սև կծու պղպեղի 1 հատիկ մեկ բաժակ թեյի համար, թեթև կարմրացրած ոչխարի դմակ, ոչխարի ոսկրածուծկ  ։
Պատրաստման ընթացքում ըմպելիքը սովորաբար խառնում են շերեփով` ներքևից վերև շարժումով` թեյը բարձրությունից լցնելով ամանի մեջ մինչև եռման աստիճան հասնելը։ Այժմ սովորաբար չեն խառնում ։
Ըմպելիքի մեջ օգտագործվող կանաչ թեյը կազմված է մամլած տերևներից և կոթերից։ Դրանք լավ են պահպանվում ։ Վաճառքում կա այս ըմպելիքի փաթեթավորված տեսակը` արագ պատրաստման համար։
Պատմություն
Մոնղոլիայում կաթը սննդի շատ կարևոր բաղադրամաս է հանդիսանում։ Մոնղոլներն օգտագործում են տարբեր կենդանիների կաթ` կովի, ուղտի, ձիու, եզնուղտի, այծի և խոյի, բայց ավելի հաճախ օգտագործվում է կովի կաթը։ Ըստ ավանդության Մոնղոլիայում մաքուր ջուր չեն խմում։ Հավանաբար այն կապված է հավատալիքի հետ, որ ջուրը սուրբ է։ 13-րդ դարի կեսերի ֆրանսիացի վանական Ռուբրուքը այցելեց Մոնղոլական կայսրություն։ Ճանապարհորդության ընթացքում նա նշեց, որ մոնղոլները «վախենում են մաքուր ջուր խմել» ։ Այնպիսի ըմպելիքներ, ինչպիսիք են հյութը և գինին, Մոնղոլիայում անհասանելի են, իսկ բնակչությունը նախընտրում է ջրի փոխարեն կաթ և կաթից պատրաստված ըմպելիքներ խմել, այդ թվում` կաթով թեյ, կումիս։
Ճանաչվածություն
Մոնղոլները շատ են սիրում կաթով թեյը։ Եվրոպացիներն ու ամերիկացիներն անմիջապես չեն ընտելանում նրա յուրահատուկ համին, մասնավորապես աղի առկայության համար  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոնղոլական խոհանոց Կատեգորիա:Թեյ Կատեգորիա:Կաթ
Թյուրինգի մրցանակ
Թյուրինգի մրցանակ (Turing Award), ինֆորմատիկայի (կոմպյուտերային գիտության) ամենահեղինակավոր մրցանակն է և այդ ասպարեզում համարժեք է համարվում Նոբելյան մրցանակին ։ Այն շնորհվում է Հաշվողական տեխնիկայի ասոցացիայի կողմից՝ ինֆորմատիկայում նշանակալից ներդրաման համար։
Հաշվողական տեխնիկայի ասոցացիայի կողմից մրցանակը հաստատվել է հռչակավոր անգլիացի գիտնականի՝ Ալան Թյուրինգի պատվին, ով համարվում է համակարգչային տեսության և արհեստական ինտելեկտի գլխավոր հայտնագործողներից մեկը ։ Ամեն տարի մրցանակ է շնորհվում մեկ կամ մի քանի գիտնականների, ում աշխատանքը խորը ազդեցություն է թողել կոմպյուտերային գիտության զարգացման վրա։ Թյուրինգի մրցանակն առաջին անգամ շնորհվել է 1966 թվականին՝ Ալան Փերլիսին, կազմարկիչների (կոմպիլյատորների) կառուցման տեխնոլոգիայի զարգացման համար։ Առաջին կին մրցանակակիրն էլ Ֆրենսիս Ալենն է, ում այդ պարգևը շնորհվել է 2006 թվականին ։
2000-ական թվականներին մրցանակային հիմնադրամը հովանավորվում էր Ինտել և Գուգլ ընկերությունների կողմից, և ամենամյա մրցանակը կազմում էր 250 հազար ամերիկյան դոլար ։ 2014 թվականից Գուգլը դարձել է միակ հովանավորը և ամենամյա մրցանակի գումարի չափը հասցրել է մեկ միլիոն ամերիկյան դոլարի  ։
Թյուրինգյան դասախոսություն
Ավանդաբար Թյուրինգի մրցանակի դափնեկիրը մրցանակը ստանալիս ելույթ է ունենում զեկույցով, որը կոչվում է Թյուրինգյան դասախոսություն (լեկցիա)։ Այս ելույթում դափնեկիրն իր մտքերն է արտահայտում համակարգչային գիտության (հաշվողական տեխնիկայի) տեսական ու գործնական կողմերի վերաբերյալ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալան Թյուրինգ Կատեգորիա:Դափնեկիրների ցանկեր Կատեգորիա:Թյուրինգի մրցանակակիրներ
Հրաչ Մուրադյան (այլ կիրառումներ)
Հրաչ Մուրադյան անվանումը կարող է վերաբերել`
Դաշտակի ջուր
Դաշտակի ջուր, գետակ Արածանիի ավազանում, Բոլոմորիի վտակը, սկիզբ է առնում Օվաջըղի Քաղցր֊ջրի լեռներից և հոսում Դաշտակ գյուղի մոտով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Դարադահ
Դարադահ, լեռնագագաթ Անտիտավրոսյան լեռնահամակարգում, Եփրատի աջ կողմում։ Արաբկիր քաղաքից մոտ 25 կմ հեռավորությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Մալաթիայի մարզ Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով
Ստոխաստիկ երկրաչափություն
Ստոխաստիկ երկրաչափություն, ժամանակակից մաթեմատիկայի ճյուղ, հետազոտում է հավանականությունների տեսության և երկրաչափության փոխհարաբերությունները։ Ստոխաստիկ երկրաչափությունը ստեղծվել և զարգացել է դասական երկրաչափական հավանականությունների տեսության և ինտեգրալ երկրաչափության խնդիրների դիտարկումով, երբ վերջիններս սկսեցին հետազոտվել պատահական պրոցեսների տեսության եղանակներով։ Ստոխաստիկ երկրաչափության արդյունքները վերաբերում են այսպես կոչված երկրաչափական պրոցեսներին, որոնք են որպես կետային պրոցեսներ համապատասխան բազմաձևությունների վրա։ Այսպես, էվկլիդեսյան հարթության վրա ուղիղների պրոցեսները սահվանվում են որպես կետային պրոցեսներ Մյոբիուսի թերթի վրա (կամ մեկ կետ հեռացրած ոչ էվկլիդեսյան էլիպտիկ հարթության վրա)։ Ընդհանուր խնդիրներից է տարբեր խմբերի նկատմամբ ինվարիանտ երկրաչափական պրոցեսների հատկությունների հետազոտումը։ Դիտարկվում են նաև երկրաչափական պրոցեսներին վերաբերող տարածական խնդիրներ, երկրաչափական պրոցեսներում տարրերի տարբեր «տիպական» համախմբությունների վիճակագրական նկարագրման և այլ խնդիրներ։
Կատեգորիա:Հավանականությունների տեսություն Կատեգորիա:Երկրաչափություն
Փարիզի հաշտության պայմանագիր (1856)
Փարիզի հաշտության պայմանագիր, միջազգային պայմանագիր, որը ստորագրվել է 1856 թվականի մարտի 18 (30)-ին Փարիզոխմ, Ռուսաստանի, Ավստրիայի, Ֆրանսիայի, Մեծ Բրիտանիայի, Սարդինիայի, Թուրքիայի, Պրուսիայի ներկայացուցիչների կողմից ։
Պարտություն կրելով Ղրիմի 1853-1856 թվականներին տեղի ունեցած պատերազմում, հասունացնող հեղափոխության իրադարձությունների պայմաններում, Ռուսաստանի կայսրությունը ձգտում էր շուտափույթ հաշտության։ Օգտվելով հաղթող երկրների, և հիմնականում Ֆրանսիայի ու Անգլիայի սրվող հակասություններից, ռուսական դիվանագիտությունը կարողացավ որոշակիորեն մեղմացնել հաշտության պայմանները։
Պայմանագրի համաձայն Ռուսասատանը Փոքր Ասիայում Թուրքիային էր վերադարձնում Կարսը, ինչպես նաև ռուսական զորքերի կողմից գրված մյուս հողերը, իսկ հաղթող տերությունները իրենց զորքերը դուրս էին բերում Ղրիմի թերակղզուց։ Ռուսաստանը Մոլդովական իշխանությանն էր վերադարձնում Դանուբի գետաբերանը և նրան հարակից Հարավային Բեսարաբիայի մի մասը։ Սև ծովը դառնում էր չեզոքային, արգելվում էր Դարդանելի և Բոսֆորի նեղուցներով եվրոպական ռազմանավերի մուտքը Սև ծով։ Ռուասատանը և Թուրքիան զրկվում էին Սև ծովում ռազմական նավատորմ և ռազմածովային զինապահեստներ ունենլու իրավունքից (թույլատրվում էր ունենալ 6-ական շոգենավ)։ Ռուսասատանը պարտավորվում էր Ալանդյան կղզիներում (Բալթիկ ծով) չկառուցել ռազմական ամրություններ։ Կողմերը պարտավորվում էին չխախատել Օսմանայան կայսրության տարածքային ամբողջականությունը, չմիջամտել նրա ներքին գործերին և համատեղ երշխավորում էին Դանուբյան իշխանությունների ու Սերբիայի ինքնավարությունը։
Ղրիմի պատերազմը և Փարիզի հաշտության պայմանագիրը փոխեցին միջազգային իրադրությունը Եվրոպայում։ Սրբազան դաշինքը փաստորեն դադարեց գոյություն ունենալուց, Ռուսաստանի դիրքերը թուլացան, առավել սրվեց Արևելյան հարցը։ 1870-71 թվականներին միջազգային իրադրության բարենպաստ պայմաններում Ռուսաստանը վերկանգնվեց իր իրավունքները Սև ծովում, իսկ 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմում Ռուսաստանի հաղթանակի շնորհիվ Փարիզի հաշտության պայմանագիրը փոխարինվեց նորով, որը 1878 թվականին ընդունվեց Բեռլինի կոնգրեսում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ղրիմի պատերազմ Կատեգորիա:Ռուս-թուրքական պատերազմներ Կատեգորիա:Պրուսիայի թագավորության պայմանագրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի խաղաղության համաձայնագրեր Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի խաղաղության պայմանագրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատմություն
Վոյ Վոժ (Պոմոզայի վտակ)
Վոյ Վոժ (Вой-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Պոմոզա գետի ձախ ափին՝ 29 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 22 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Բալոչնոե
Բալոչնոե (Балочне), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Շախտյորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բալոչնոե ավանում բնակվում էր 18 մարդ։
Դուռնագյոլ (լճակ, Խալյազի լեռներ)
Դուռնագյոլ, լճակ Հայկական լեռնաշխարհում, Խալյազի լեռներում։ Տվարածատափի դաշտի սահմանի վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լճեր Կատեգորիա:Թուրքիայի լճեր
Հովհաննես Թումանյանի հուշարձան (Դսեղ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:Ղուկաս Չուբարյանի քանդակներ Կատեգորիա:Դսեղ
Արցախի Հանրապետության «Արիության համար» մեդալ
«Արիության համար» մեդալ, Արցախի Հանրապետության պետական պարգև, որով պարգևատրվում են Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի շարքային, հրամանատարական և ղեկավար կազմի զինծառայողները, որոնք մեծ դերակատարություն են ունեցել Արցախի Հանրապետության թշնամիների դեմ մարտերում, ռազմական գործողություններում, պետական սահմանների անձեռնմխելիությունը պաշտպանելիս, դիվերսանտների, լրտեսների և հանրապետության այլ թշնամիների դեմ պայքարում։ «Արիության համար» մեդալով պարգևատրվում են նաև Պաշտպանության բանակի շարքերում չգտնվող այն անձինք, որոնք Արցախի թշնամիների դեմ պայքարում եղել են հմուտ և ձեռներեց, ինչպես նաև սեփական կյանքը վտանգի ենթարկելով ռազմաճակատում մարտական գործողությունների հաջողությանը, հանրապետության բնակչության, մարդկանց կյանքի և առողջության անվտանգության ապահովմանը նպաստած անձինք։
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության պետական պարգևներ
Դիշդաշ
Դիշդաշ, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, նրա սահմանները կազմող Անտիտավրոսյան և Անտիպոնտական լեռնաշղթաների սահմանագլխին։ Զառիվեր լանջերով և կատարով սուր լեռնագագաթ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագագաթներ
Դյուգի Թորփասի
Դյուգի Թորփասի, լեռ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում։, Գանձակի լեռնաշխթայում։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում ։
Ազգային լեգեոն կամավորական ջոկատ
Ազգային լեգեոն, կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1989 թվականին Երևանում մայրաքաղաքի տարբեր դպրոցների 9-10-րդ դասարանի աշակերտներից։ 1992 թվականին ջոկատը համալրվել է Մասիսի և Սիսիանի նույն տարիքի կամավորականներով։ Ունեցել է շտաբ, դրոշ, զինանշան։ Մինչև 1992 թվականի հունվարը «Ազգային լեգեոն»-ը մասնակցել է ուսումնամարզական հավաքների։ 1992 թվականի աշնանը ջոկատի հիմքի վրա կազմավորվել է «Արծիվ-3» կամավորական գումարտակը։ 1992-1994 թվականներին «Ազգային լեգեոն»-ը մասնակցել է ՀՀ Գորիսի (Շուռնուխ, Աղբուլաղ, Կոռնիձոր), Կապանի, Սիսիանի և Արցախի Հանրապետության Ասկերանի, Մարտակերտի (Հոռաթաղ, Չլդրան, Մաղավուզ, Հակոբ Կամարի, Տոնաշեն, Մատաղիս), Կուբաթլուի (Սեյթաս, Մազրա, Վերին Ջիբիքլի, Ներքին Ջիբիքլի), Քաշաթաղի (Ծաղկաբերդ, Կուշչի) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։
Հրամանատարներ՝ Ս․ Հակոբյան, Լ․ Գևորգյան (մարտական հրամանատար), շտաբի պետ՝ Հ․ Գերոյան։ Ջոկատից զոհվել է 4 ազատամարտիկ։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
ԱԶԳԱՅԻՆ ԼԵԳԻՈՆԸ շարունակում է գործել նախապատրաստում է հազարավոր պատանիների։
Դերբենդ Ի Սիս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կիլիկիա
Բնական փիլիսոփայության Ջեքսոնյան պրոֆեսոր
Բնական փիլիսոփայության Ջեքսոնյան պրոֆեսորություն (Jacksonian Professor of Natural Philosophy), Քեմբրիջի համալսարանի բնական և փորձարարական փիլիսոփայության ավագ ամբիոններից մեկն է և հիմնադրվել է 1782 թվականին՝ վերապատվելի Ռիչարդ Ջեքսոնի կտակով ։
Պատմություն
1782 թվականին մահանում է Թրինիթի քոլեջի նախկին անդամ և Հերեֆորդշիր նահանգի Թարինգթոն քաղաքի մեծարգո Ռիչարդ Ջեքսոնը, ով իր ունեցվածքից ստացված եկամուտի հինգերորդ մասը թողնում է համալսարանի ֆիզիկական այգու գլխավոր այգեպանին, իսկ մնացած մասը՝ Բնական և փորձարարական փիլիսոփայության պրոֆեսորությունը հիմնելու համար, որը այժմ կրում է նրա անունը։ Նրա կտակում կար շատ ճշգրիտ տեղեկատվություն պրոֆեսորի մասին, ներառյալ այն, որ նախապատվությունը պետք է տրվի Թրինիթի թեկնածուներին և տղամարդկանց Սթեֆորդշիրից, Ուորիքշիրից, Դերբիշիրից և Չեշիրից, և որ ցանկացած սեփականատեր պետք է փնտրի հոդատապի բուժման համար դեղամիջոց։
Կտակում նշվում էր նաև, որ նրա դասախոսությունները պետք է խթանեն «իրական և օգտակար գիտելիքները»՝ «ցույց տալով կամ ինչ-որ բան անելով փորձի ձևով բուժվող առարկայի վերաբերյալ», և, հետևաբար, դրա վաղ կրողները հակված են դեպի դաշտի փորձարարական մասը, ինչպիսիք են քիմիկոսները և Ճարտարագետները։ Բոլորովին վերջերս որոշվեց, որ պրոֆեսորը պետք է մշտապես կապված լինի ֆիզիկայի հետ։
Պաշտոնի առաջին կրողը մաթեմատիկոս և քիմիկոս Իսահակ Միլներն էր, ով այդ պաշտոնում ընտրվեց 1783 թվականին։
Կտակի արդյունքներից մեկն այն էր, որ կառուցվեց շենք, որտեղ պրոֆեսորը, ինչպես նաև բուսաբանության պրոֆեսորը կարող էին հրապարակային դասախոսություններ կարդալ։ Դա համալսարանի առաջին շենքն էր, որը հատուկ նախագծված էր գիտության դասավանդման համար։
Մինչև 2020 թվականը Ջեքսոնի նվիրատվություններն այլևս բավարար չէին պրոֆեսորի պաշտոնը ֆինանսավորելու համար։ Ջեքսոնյան պրոֆեսորի պաշտոնում նշանակվելու համար ֆինանսավորվող պրոֆեսորական տեղերը պետք է թափուր մնան ։
Պերսևս
Պերսևս (Περσεύς), հին հունական դիցաբանության հերոս, Զևսի և Դանայայի՝ Արգոսի արքա Ակրիսիոսի դստեր որդին, Գորգոն Մեդուզային հաղթողը, արքայադուստր Անդրոմաքեի փրկիչը։ Հիշատակված է «Իլիական»-ում։
Ծնունդ
Արգոսի արքա Ակրիսիոսը գուշակից իմանում է, որ ինքը կզոհվի իր թոռան՝ Դանայայի որդու ձեռքով։ Ճակատագրից խուսափելու համար Ակրիսիոսը դստերը թաքցնում է պղնձե աշտարակում, իսկ մեկ այլ տարբերակի համաձայն՝ գետնի տակ գտնվող բրոնզե և քարե մի ընդարձակ սենյակում։ Բայց Դանայայի գեղեցկությամբ հմայված Զևսը ոսկյա անձրևի տեսքով թափանցում է այդ սենյակը։ Նրանց գաղտնի սիրո գգվանքից ծնվում է Պերսևսը։ Մի օր նորածնի ծիծաղը հասնում է Ակրիսիոսի ականջին, նա իջնում է աղջկա մոտ և զարմանքով տեսնում մոր ու մանկանը։ Վախեցած Ակրիսիոսը պատրաստել է տալիս մի արկղ, նրա մեջ դնում է Դանայային իր նորածին մանկան հետ, ամուր փակում արկղը և նետում ծովը։ Ծովի վրա շատ լողալուց հետո արկղը ափ է հանվում Սերիփոս կղզու մի ձկնորսի կողմից, որն ապշում է՝ տեսնելով աղջկա աստվածային գեղեցկությունը։
Ճանապարհորդություն
Պերսևսը դաստիարակվում է Սերիփոսի իշխան Դիկտիսիոսի տանը (մեկ այլ տարբերակի համաձայն՝ ձկնորսի)։ Այդ երկրի արքան իշխանի եղբայրն էր։ Նա սիրահարվել էր Դանայային, բայց վերջինս չէր սիրում նրան, և արքան որոշում է Պերսևսին տալ այնպիսի հանձնարարություն, որ վտանգի նրա կյանքը։ Այդ ժամանակ ինքը կամուսնանա անպաշտպան ու միայնակ մնացած Դանայայի հետ։ Նրան ուղարկում են բերելու Գորգոն Մեդուզայի գլուխը. սա մի հրեշ էր, որի հայացքից մարդը քարանում էր։
Աֆինան ու Հերմեսը օգնում են Պերսևսին։ Նիմֆաները նրան նվիրում են գլխարկ և սանդալներ, կամ Հերմեսն է նվիրում սաղավարտ և սանդալներ, իսկ Հեփեստոսը՝ ադամանդե մանգաղ ։ Պերսևսը կիսով չափ Հերմեսի եղբայրն էր։ Վերջինս սաղավարտը ստացել էր Հադեսից։ Գորգոնա Մեդուզայի հետևից գնալիս նա անցնում է հիպերբորեոսների երկրով, ովքեր այծեր էին զոհաբերում Ապոլլոնին։
Աստվածների խորհրդով հերոսը սկզբում այցելում է երեք գուշակ քույրերին՝ Գրայրներին, որոնք միասին ունեին ընդամենը մեկ աչք ու մեկ ատամ, որ հերթով գործածում էին պետք եղած ժամանակ։ Պերսևսը խորամանկությամբ նրանցից հափշտակում է աչքն ու ատամը՝ փոխարենը տալով թևավոր սանդալները, կախարդական պարկը և Հադեսի անտեսանելի գլխարկը։ Գրայները Պերսևսին ցույց են տալիս Մեդուզայի տեղը։ Հերմեսը Պերսևսին նվիրում է մի կեռ դանակ։ Զինված Պերսևսը հասնում է Գորգոնների մոտ։ Պերսևսը կարողանում է կտրել երեք քույրերից մահացու Մեդուզայի գլուխը՝ Աթենասի նվիրած փայլուն վահանի արտացոլանքի շնորհիվ, քանի որ չէր կարող նայել հրեշին։ Մեդուզա քույրերից Պերսևսը թաքնվում է անտեսանելի գլխարկի շնորհիվ՝ թաքցնելով ավարը ուսապարկում։ Տունդարձի ճանապարհին Եթովպիայում (խոսքը չի վերաբերում իրական երկիր Եթովպիային, այլ Միջերկրական ծովի ափին գտնվող Իյոպպա քաղաքին) Պերսևսը ազատում է արքայի դստերը՝ Անդրոմաքեին, որը գտնվում էր Օրակուլ հրեշի մոտ։ Սպանելով հրեշին՝ նա կնության է վերցնում Անդրոմաքեին։ Հրեշին սպանելուց հետո լվացվում է Իյոպպա քաղաքում գտնվող մի ջրափոսում, որից հետո այն արյան գույն է ստանում ։
Հասնելով Սերիֆ՝ Պերսևսը Դանայային գտնում է տաճարում։ Նա թաքնվում էր Պոլիդիկտեսի հետապնդումներից։ Պերսևսը, Պոլիդիկտեսին և նրա կողմնակիցներին ցույց տալով Մեդուզայի գլուխը, քարացնում է։ Դրանից հետո կղզու տիրակալ է դարձնում Դիկտիսիոսին։ Ըստ մեկ այլ տարբերակի Պերսևսը քարացնում է կղզու ողջ բնակչությանը։ Այս պատմությունը դարձել է պոետների ստեղծագործության թեմա, որոնք հիշատակում էին քարքարոտ Սերիֆ կղզու մասին։
Դանայան և Պերսևսը որոշում են այցելել Ակրիսիոսին, բայց նա, հիշելով գուշակության մասին, նրանց տուն չի թողնում։ Անցնում են տարիներ։ Մի անգամ խաղերի ժամանակ Պերսևսը սկավառակը պատահաբար նետում է հանդիսատեսի կողմը, որոնց մեջ էր նաև Ակրիսիոսը։ Սկավառակը դիպչում է նրան և տեղնուտեղը սպանում։ Ըստ Սոֆոկլեսի՝ Պերսևսը Ակրիսիոսին սպանում է սկավառակի երրորդ նետումից ։
Կառավարում
Պապի պատահական սպանությունից հետո, չցանկանալով կառավարել Արգոսը, Պերսևսը գահը թողնում է ազգակիցներին, իսկ ինքը գնում է Տիրինֆ։ Դառնալով Տիրինֆի արքան՝ ամրացնում է Միդեան և Միկենան և Արգոսի թագավորությունը հանձնում Մեգապենֆոսին։ Տարբեր կարծիքների համաձայն՝ Միկենան հիմնադրելիս կորցնում է թրի պատյանը, կամ գտնում է սունկ և ջուր է խմում դրանով ։ Ապեսանտ լեռան վրա առաջին անգամ Զևսին զոհ է մատուցում։ Միկենայի մոտ գտնվող ավերակներում գտնվել է Պերսևսի ստորգետնյա ակունքը ։
Անդրոմաքեն Պերսևսին պարգևում է Գորգաֆոնա դստերը և վեց որդիներին՝ Պերսին, Ալքեոսին, Սֆենելոսին, Էլեյոսին, Մեստորին և Էլեկտրիոնին։ Նրա որդին է համարվում նաև Էրիֆրասան։ Ավագ որդին՝ Պերսը, համարվում է պարսիկ ժողովրդի նախահայրը, Ալքեոսը՝ Ամֆիթրիոնի հայրը, Սֆենելը ՝ Եվրիսֆեայի հայրը, Էլեկտրիոնը՝ Ալքմենեի։
Դիոնիսոսը պատերազմում է Պերսևսի հետ, բայց հետո հաշտվում են, և Արգոսում կառուցվում է Դիոնիսոսի տաճարը։ Պերսևսը սպանում է Պրետեին, իսկ ինքը սպանվում է նրա որդու՝ Մեգապենֆոսի ձեռքով։
Պերսևսից մինչև Հերակլեսի ժամանակաշրջանի բոլոր հերոսների արձանները գտնվում են Դելփիքում ։ Աթենասի կամքով Պերսևսը դառնում է համաստեղության ։ Գորգոնայի առասպելը պատկերված է Հերակլեսի վահանի վրա։ Պերսևսը աչքի էր ընկնում վազքի մրցույթներում, որի հովանավորը Հերմեսն էր։
Պերսևսը Պրատինայի և Արիստիայի «Պերսևս», անհայտ հեղինակի «Պերսևս», Սոֆոկլեսի «Անդրոմաքե» ողբերգությունների գործող անձն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կատաստերիզմներ
Վոյ Վոժ (Մեծ Վյատկինայի վտակ)
Վոյ Վոժ  (Вой-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Վյատկինա գետի ձախ ափին 20 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 52 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Գրաբովո (գյուղ, Շախտյորսկի շրջան)
Գրաբովո (Грабове), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Շախտյորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գրաբովո գյուղում բնակվում էր 1 000 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Շախտյորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1787 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ածխաջուր
Ածխաջրեր, (ածխաջրատներ, շաքարներ), քիմիական միացություններ՝ կազմված ածխածին, թթվածին և ջրածին տարրերից։ Ածխաջուր են կոչվում, որովհետև միացության մեջ ջրածին և թթվածին տարրերը գտնվում են ջրի մոլեկուլում ունեցած համամասնությամբ՝ Cx(H2O)y։ Կառուցվածքով և քիմիական հատկություններով ունեն շաքարների բնույթ։ Սպիտակուցների և ճարպերի հետ միասին ածխաջրերը կարևոր նշանակություն ունեն մարդու և կենդանիների օրգանիզմներում ընթացող նյութերի ու էներգիայի փոխանակության շարժընթացում։ Մտնում են բուսական, կենդանական և բակտերային օրգանիզմների կազմության մեջ։ Ածխաջրերը մարդու և կենդանիների սննդի կարևոր բաղադրամաս են և ապահովում են դրանց կենսագործունեության համար անհրաժեշտ էներգիան։ Հասուն մարդու օրգանիզմում էներգիայի կեսից ավելին առաջանում է ածխաջրերից ։
Նշանակություն
Ածխաջրերը կարևոր նշանակություն ունեն որպես հիմնական շինանյութ բույսերի և կմախք՝ միջատների, խեցգետնակերպերի ու մյուս օրգանիզմների համար։ Մտնում են բջջապատի, շարակցական հյուսվածքի հիմնական նյութի կազմության մեջ, բացի այդ, բարդ կենսապոլիմերների, օրինակ՝ գլիկոպրոտեիդների բաղադրության մեջ ածխաջրերը կարող են լինել կենսաբանական ինֆորմացիայի կրողներ և պայմանավորել այդ միացությունների իմունաբանական առանձնահատկությունը։ Այսպես՝ արյան պատկանելությունը որևէ խմբի որոշվում է արյան խմբային նյութերի կազմության մեջ մտնող ածխաջրերի կառուցվածքով և հաջորդականությամբ։ Հաստատվել է բջիջների մակերևույթի նյութերի բաղադրիչ մասը կազմող ածխաջրերի կարևոր նշանակությունը բջիջների փոխներգործություններում։ Նույն տիպի բջիջների միմյանց «ճանաչումը», տարբերակումը, աճումը, կենսապոլիմերների (սպիտակուցներ, նուկլեինաթթուներ և այլն) արտազատումը պայմանավորված են բջիջների մակերևույթի ածխաջրերի առանձնահատուկ գործունեությամբ։ Պարզվել է, որ դրանք կարևոր են չարորակ ուռուցքների առաջացման, վիրուսների ու բջիջների փոխներգործության գործընթացներում։ Մարդու և կենդանիների օրգանիզմում որոշ բարդ ածխաջրեր (օրինակ՝ հիալուրոնաթթուն) «քսանյութերի» ֆունկցիա են կատարում և ծառայում են որպես հեղուկ միջավայր բջիջների տեղաշարժման համար, դրանցով պատվում են շփվող, օրինակ՝ հոդային մակերևույթները։ Որոշ ածխաջրեր (վիտամին C, վիտամին B15, հեպարին) օժտված են առանձնահատուկ կենսաբանական ակտիվությամբ ։
Էներգիական նշանակություն
Էներգիական արժեքով ածխաջրերը հավասարարժեք են սպիտակուցներին։ 1 գ ածխաջրի այրումից օրգանիզմում անջատվում է միջինը 4,1 կկալ էներգիա։ Մարդու սննդի մեջ ածխաջրերի քանակը սովորաբար 4 անգամ գերազանցում է սպիտակուցների և ճարպերի պարունակությունը։ Օրգանիզմում ածխաջրերի սահմանափակ կուտակվելու հատկությունը նպաստում է դրանց ավելցուկային քանակների հեշտորեն ճարպի փոխարկվելուն, որը կուտակվում է ճարպային պահեստարանում։ Սննդի մեջ ածխաջրերի ավելցուկից առաջանում է ավելորդ քաշ և գիրություն։ Ուստի պետք է խուսափել նաև ածխաջրերի չարաշահումից։
Ածխաջրերը սննդում անհրաժեշտ են այնպես, ինչպես սպիտակուցները և լիպիդները։ Ածխաջրերի անհրաժեշտությունը բնորոշվում ոչ միայն նրանով, որ նրանք հանդիսանում են «արագընթաց» էներգիայի աղբյուր առանց կողմնակի թունավոր արգասիքների, այլ նաև նրանց մասնակցությամբ կենդանի բջջի բարդ սպիտակուցների՝ գլիկոպրոտեիդների կարգավորիչ և պաշտպանական ֆունկցիաներին։ Լիպիդների օքսիդացումը ածխաջրային էներգիայի պակասի դեպքում ծայրահեղ դանդաղ է ընթանում ։
Էներգիայի աղբյուր են հանդիսանում հեշտ յուրացվող ածխաջրերը՝ գլյուկոզ, ֆրուկտոզ, սախարոզ, օսլա, գլիկոգեն։ Այդ ածխաջրերի փոխանակությունը մարդու մոտ սերտորեն կապված է լիպիդների և ճարպերի փոխանակության հետ։ Ածխաջրերը սննդի հետ ավելցուկով ընդունելու դեպքում հեշտությամբ փոխարկվում են ճարպերի, բայց լիպիդներից ածխաջրեր գործնականում չեն սինթեզվում ։
Արդյունաբերական նշանակություն
Ածխաջրերն ունեն նաև արդյունաբերական նշանակություն. օսլան օգտագործվում է գլյուկոզ և էթիլսպիրտ ստանալու համար, ինչպես նաև թղթի ու մանածագործական արդյունաբերության մեջ։ Օսլան մտնում է դեղանյութերի, քսուքների, լաքերի բաղադրության մեջ, նրանից պատրաստում են սոսինձ, դեղապատիճներ և այլն։ Փայտանյութից ստացված թաղանթանյութն օգտագործվում է թուղթ, արհեստական մետաքս, պայթուցիկ նյութեր պատրաստելու համար։
Մոնոսախարիդներ
Մոնոսախարիդները ըստ կառուցվածքի պոլիհիդրօքսիկարբոնիլային միացություններ են (պոլիհիդրօքսիալդեհիդներ և պոլիհիդրօքսիկետոններ)։ Նրանք պինդ, ջրում լավ լուծելի, հիմնականում քաղցրահամ, միացություններ են։ Ջրային լուծույթներն ունեն չեզոք ռեակցիա։
Մոնոսախարիդների դասակարգումը
Մոնոսախարիդների դասակարգումը հիմնված է կառուցվածքային յուրահատկությունների վրա։ Ըստ կարբոնիլային խմբի բնույթի տարբերում են ալդոզներ (-CHO) և կետոզներ (-C=O),իսկ շղթայում ածխածնի ատոմների թվի՝ տրիոզներ, տետրոզներ, պենտոզներ, հեքսոզներ և հեպտոզներ։
Կենսաբանական համակարգերում կարևոր նշանակություն ունեն պենտոզները և հեքսոզները, որոնք, հաշվի առնելով վերը նշված հատկանիշներից, բաժանվում են ալդոպենտոզների, ալդոհեքսոզների, կետոպենտոզների, կետոհեքսոզների։ Քանի որ յուրաքանչյուր մոնոսախարիդի կազմում կա մի քանի ասիմետրիկ ածխածնի ատոմ, հետևաբար մոնոսախարիդները առաջացնում են տարբեր ստերեոիզոմերներ (օրինակ, գլյուկոզ, մանոզ, գալակտոզ՝ բոլորը ալդոհեքսոզ են, մտնում են ալդոզների ընտանիքի մեջ և տարբերվում են իրենց ֆիզիկական հատկություններով)։
D և L շարքերի պատկանելիությունը որոշվում է ամենամեծ համարը կրող ասիմետրիկ ածխածնի կոնֆիգուրացիայով, այն համեմատելով D կամ L- գլիցերալդեհիդի կոնֆիգուրացիայի հետ։ Տվյալ մոնոշաքարի անվանումը որոշվում է բոլոր խիրալ կենտրոնների կառուցվածքով ։
Մոնոսախարիդները օպտիկապես ակտիվ միացություններ են.նրանց լուծույթները պտտում են բևեռացված լույսի հարթությունը։ Բևեռացված լույսի հարթության պտտման մեծությունը և ուղղությունը յուրահատուկ է յուրաքանչյուր ստերեոիզոմերի համար, կապված չէ D կամ L շարքերի պատկանելիության հետ և որոշվում է փորձնական ճանապարհով։ Բնական ծագում ունեցող մոնոսախարիդները հիմնականում D-շարքի ներկայացուցիչներն են ։
Մոնոսախարիդների կառուցվածքի ընդունված է պատկերել Ֆիշերի պրոյեկցիոն բանաձևերով, որոնցում ասիմետրիկ ածխածինը չի նշվում։
Մոնոսախարիդների ցիկլիկ կառուցվածքը
Մոնոսախարիդները ցուցաբերում են բոլոր այն հատկությունները, որոնք պայմանավորված են նրանց կազմի մեջ մտնող ֆունկցիոնալ խմբերով։ Սակայն որոշ քիմիական հատկություններ հնարավոր չէ բացատրել ելնելով վերը բերված կառուցվածքից։
Ցիկլիկ ձևում պրոխիրալ (կարբոնիլային խմբի ածխածինը) ոչ սիմետրիկ կենտրոնը վերածվում է խիրալ կենտրոնի։ Հետևաբար աճում է ստերեոիզոմերների թիվը։ Առաջացած կիսաացետալային OH խումբը կոչվում է գլիկոզիդային, իսկ ՛՛C-1՛՛ ածխածինը՝ անոմերային։ Ըստ գլիկոզիդային խմբի դիրքի տարբերում են α- և β-անոմերներ։ Ներմոլեկուլային փոխազդեցության հետևանքով առաջանում են 5 և 6 անդամանի թերմոդինամիկորեն կայուն ցիկլեր՝ ֆուրանոզային և պիրանոզային։
Մոնոսախարիդների ցիկլիկ կառուցվածքները ընդունված է պատկերել նաև Հեուորսի բանաձևերով։
Հեուորսի բանաձևերում պիրանոզային ցիկլի թթվածինը պատկերում են աջ հեռավոր անկյունում (C-1-ը՝ աջից)։OH-խմները, որոնք բաց ձևերի մոտ (Ֆիշերի բանաձևերում) գտնվում էին աջ կողմից գրվում են ցիկլի հարթությունից ցածր, իսկ ձախ կողմից գտնվող OH-խմբերը՝ հարթությունից վերև։ Այն անոմերները, որոնցում գլիկոզիդային խումբը պատկերում են հարթության տակ, կոչվում են α-անոմերներ։ Անոմերները, որոնցում գլիկոզիդային խումբը պատկերում են հարթությունից վեր կոչվում են β-անոմերներ։
Ցիկլո-օքսո տաուտոմերիա
Անոմերները տարբերվում են հալման, եռման ջերմաստիճաններով, օպտիկական հատկություններով։ Հայտնի է, որ α-D-գլյուկոպիրանոզի թարմ լուծույթի տեսակարար պտտման անկյունը հավասար է 112°,իսկ β-D-գլյուկոպիրանոզինը՝ 19°:
Մոնոսախարիդի բոլոր 5 ձևերը (ացիկլիկ,α- և β-ֆուրանոզային և α- և β պիրանոզային) լուծույթում գտնվում են դինամիկ հավասարակշռության մեջ։ Առավել կայուն են մոնոսախարիդների պիրանոզային ձևերը։
Օրինակ, գլյուկոզի ջրային լուծույթում 99,9% կազմում է գլյուկոզի պիրանոզային ձևը։ Բաց ձևը կազմում է ընդամենը 0,003-0,03% և միջանկյալ է՝ ցիկլիկ ձևերը փոխարկվում են մեկը մյուսին բաց ձևի միջոցով։ Այսինքն գոյություն ունեն տաուտոմերիայի ևս մեկ տեսակ՝ ցիկլո-օքսո։