cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դերենիկ Մարության
Կենսագրություն
Բանակից զորացրվելուց հետո Մարությանը վարել է մի շարք պատասխանատու պաշտոններ։ 1956 թվականին ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը և անցել մանկավարժական աշխատանքի։ Եղել է «Արևիկ» պիոներական առողջարանի դպրոցի տնօրեն։ Մարտական և աշխատանքային ծառայությունների համար Մարությանը պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի և «Պատվո նշան» շքանշաններով, ինչպես նաև մեդալներով, արժանացել է բազմաթիվ շնորհակալագրերի և պատվոգրերի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Մարտին Յոլ
Մարտին Կորնելիուս Յոլ (Maarten Cornelis Jol, ), հոլանդացի ֆուտբոլային մարզիչ, նախկին ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Մասնակցել է ավելի քան 400 հանդիպում 5 տարբեր ակումբների կազմում։
Ակումբային կարիերա
Մարտին Յոլը ծնվել է Հաագայում։ Նա կարիերան սկսել է սիրողական թիմի կազմում, ապա շարունակել «ԱԴՈ Դեն Հաագում «Այաքս»։ Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 1973 թվականին ։ 1975 թվականին հաղթել է Նիդերլանդների գավաթում` հաղթելով «Տվենտեին»: 1978-1979 թվականներին խաղացել է Բունդեսլիգայում` «Մյունխենի Բավարիայի» կազմում, իսկ 1979 թվականին տեղափոխվել «Տվենտե»: 1982 թվականին Յոլը տեղափոխվեց «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն»: 1985 թվականին նա վերադարձավ «Դեն Հաագ» և նույն տարում ճանաչվեց Նիդերլանդների տարվա ֆուտբոլիստ։
Կարիերան հավաքականում
Նիդերլանդների հավաքականի կազմում Յոլն իր առաջին հանդիպումն անցկացրել է 1980 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Գերմանիայի դեմ ընկերական խաղում` Նիդերլանդների Ֆիլիպս մարզադաշտում։ Խաղն ավարտվել է 1:1 հաշվով` Նիդերլանդների կազմում գոլի հեղինակ է դարձել պաշտպան Էրնի Բրանդտսը, իսկ գերմանացիների կազմում Խորստ Խրուբեշը։
Կուշեյակովա
Կուշեյակովա (Кушеякова), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տոմ գետի աջ ափին՝ 535 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։
Մարտին Յոլ
Մարզչական կարիերան
2009 թվականի մայիսի 26-ին Յոլը կնքեց եռամյա պայմանագիր Ամստերդամի «Այաքսի» հետ, որը մինչ այդ գլխավորում էր Մարկո վան Բաստենը ։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Այաքսի հետ փոխադարձ համաձայնությամբ պայմանագիրը խզվեց ։ 2011 թվականի հունիսի 7-ին նա պայմանագիր կնքեց անգլիական «Ֆուլհեմի» հետ երկու տարի ժամկետով։ 2013 թվականի դեկտեմբերի 1-ին հեռացվեց լոնդոնյան ակումբից 2013/14 մրցաշրջանում ցուցաբերած անբավարար արդյունքների պատճառով ։
Ձեռքբերումները
Որպես խաղացող
Կուշեյակովա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է Նովոկուզնեցկ քաղաքից մինչև Կեմերովո քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Մարտին Յոլ
Ձեռքբերումները
ԱԴՈ Դեն Հաագ Որպես մարզիչ
Սխվենինգեն Ռոդա Այաքս
Անձնական ձեռքբերումները
Նիդերլանդների տարվա ֆուտբոլիստ։ 1985
Նիդերլանդների տարվա մարզիչ։ 2001, 2002
Անգլիայի Պրեմիեր Լիգայի ամսվա մարզիչ։ դեկտեմբեր 2004
Հղումներ
Կատեգորիա:Բավարիա Մյունխենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի մարզիչներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Դիմիտր Մատով
Դիմիտր Մատով (Димитър Христов Матов, ), բուլղար բանասեր, լեզվաբան և բանագետ։ Մակեդոնյան կոմիտեի անդամ ։
Կենսագրություն
Դիմիտր Մատովը ծնվել է 1864 թվականի մայիսի 15-ին Վելես քաղաքում` վաճառականների ընտանիքում։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է հայրենի քաղաքում, որտեղ ավարտել է եռամյա ուսումնարանը։ 1878 թվականին կրթությունը շարունակելու համար տեղափոխվել է Ռուսաստան և ընդունվել Նիկոլայի գիմնազիայի երկրորդ դասարան։
1882 թվականի սեպտեմբերին ընդունվել է Խարկովի առաջին գիմնազիա։ Գիմնազիան ավարտել է 1884 թվականին և ընդունվել Խարկովի համալսարանի պատմա-բանասիրական ֆակուլտետը, որտեղ լսել է Մարին Դրինովի և Ալեքսանդր Պոտեբնյայի դասախոսությունները։
Սերբ-բուլղարական պատերազմի մեկնարկից հետո 1886 թվականին ուղևորվել է Սոֆիա՝ ուսանողական լեգեոն ընդունվելու համար։ 1888 թվականին ավարտել է Խարկովի համալսարանի առաջին կուրսը և ուղևորվել Հյուսիսային Մակեդոնիա։ Այդ տարի դարձել է Սուրբ Կյուրեղի և Մեթոդիոսի գիմնազիայի բուլղարերենի ուսուցիչ։ 1889 թվականին 1889 թվականին ստացել է գիտական թեկնածուական աստիճան։ 1890 թվականին տեղափոխվել է Վիեննա, որտեղ լսել է Ռուդոլֆ Մերինգերի դասախությունները և աշխատել Իգտնատի Յավիչի սլավոնական սեմինարիայում, իսկ հաջորդ տարի եղել է Լայպցիգում։
1892 թվականին վերադարձել է Բուլղարիայի։ Սոֆիայում Մատովը տղամարդկանց գիմնազիայում եղել է բուլղարերենի ուսուցիչ։ 1892 թվականից մինչև 1895 թվականն Իվան Շիշմանովի հետ միասին եղել է «Բանագիտության, գիտության և գրականության հավաքածուի» խմբագիր։
Դիմիտր Մատովը մահացել է 1896 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Դրեզդենում՝ 32 տարեկան հասակում ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բուլղարացի ազգագրագետներ Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բուլղարացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Բուլղարացի բանասերներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Սբերբանկ
«Սբերբանկ» ՓԲԸ, Ռուսաստանի ֆինանսական ընկերություն, ամենամեծ անդրազգային և ունիվերսալ բանկը Ռուսաստանում, Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայում։ 2019 թվականի վերջին Սբերբանկն ուներ 96,2 միլիոն ակտիվ մասնավոր հաճախորդ և 2,6 միլիոն ակտիվ կորպորատիվ հաճախորդ ։
Սբերբանկի 50%-ին գումարած 1 բաժնետոմսի սեփականատերը Ռուսաստանի ազգային բարեկեցության հիմնադրամն է, որը վերահսկվում է Ռուսաստանի կառավարության կողմից, մնացած բաժնետոմսերը գտնվում են շրջանառության մեջ ։
Ապահովում է բանկային ծառայությունների լայն տեսականի։ Սբերբանկի որպես տեխնոլոգիական ընկերություն վերածելու ռազմավարության մաս՝ ոչ բանկային ծառայությունների մասնաբաժինը, ինչպիսիք են առցանց էլեկտրոնային առևտրի խանութները, հեռահաղորդակցությունները, ապահովագրությունը, բժշկությունը և այլն, սկսում է աճել ։ 2018 թվականին Սբերբանկի ապրանքանիշի արժեքը կազմել է 670,4 միլիարդ ռուբլի ։ Ըստ Brand Financeruen ընկերության վերլուծաբանների, 4 տարի շարունակ (2017-2020 թվականներ) Սբերբանկը դարձել է «Ռուսաստանի ամենաթանկ ապրանքանիշը» ։
«Սբերբանկ» ՓԲԸ-ն մանրածախ հաճախորդների շրջանում ամենապահանջված բանկն է, որի ծառայություններն օգտագործում են Ռուսաստանի ռեզիդենտների մեծամասնությունը (87,1%-ը՝ 2020 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ), որի մանրածախ բիզնեսի ծավալը մի քանի անգամ գերազանցում է իր ամենամեծ մրցակցին՝ «ՎՏԲ» ՓԲԸ-ին։
Պատմություն
Սբերբանկը գովազդներում և ներկայացումներում ակտիվորեն օգտագործում է Ռուսաստանի խնայբանկերի ենթադրյալ իրավահաջորդության թեման, որոնք հիմնադրվել են 1841 թվականի նոյեմբերի 12-ին Ռուսաստանի կայսր Նիկոլայ I-ի կողմից, երբ ստորագրվել է Ռուսաստանում խնայբանկեր հիմնելու մասին հրամանագիր։ 2000-ականների սկզբից Սբերբանկի գովազդներում այս ամսաթիվը կոչվում է Սբերբանկի ծննդյան օր ։
Միևնույն ժամանակ, Սբերբանկը ոչ Ռուսական կայսրության բանկային համակարգի, ոչ էլ ԽՍՀՄ խնայբանկերի իրավահաջորդը չէ։ ՌՍՖՍՀ Գերագույն խորհրդի «ՌՍՖՍՀ պետական բանկի և հանրապետության տարածքում բանկերի մասին» հրամանագրով՝ ԽՍՀՄ Խնայբանկի Ռուսաստանի հանրապետական բանկը հայտարարվել է ՌՍՖՍՀ սեփականություն՝ վերափոխվելով ՌՍՖՍՀ Խնայբանկի ։
1991 թվականի մարտի 22-ին տեղի է ունեցել Ռուսաստանի Դաշնության նոր բաժնետիրական առևտրային խնայբանկի («Ռուսաստանի Սբերբանկ» ԲԲԸ) բաժնետերերի հիմնադիր ժողովը՝ համաձայն «ՌՍՖՍՀ-ում բանկերի և բանկային գործունեության մասին» ՌՍՖՍՀ օրենքի։ 1991 թվականի հունիսի 20-ին Ռուսաստանի Դաշնության Կենտրոնական բանկի ռեգիստրը № 1481-ով գրանցել է Ռուսաստանի Սբերբանկը։ Սա նոր իրավաբանական անձի գրանցում էր և ոչ թե վերակազմակերպում կամ իրավահաջորդության այլ ձև։ Միևնույն ժամանակ, ԽՍՀՄ Խնայբանկը շարունակել է գոյություն ունենալ և լուծարվել է միայն 1992 թվականի հունվարի 1-ին։ Եվ լուծարումից հետո 1992 թվականի մարտի 13-ի «Նախկին ԽՍՀՄ ներքին պարտքի սպասարկման մեխանիզմի սկզբունքների մասին» համաձայնագրի 2-րդ և 3-րդ հոդվածները հաստատել են, որ նախկին ԽՍՀՄ պետական պարտքը բնակչության նկատմամբ մարելու պարտավորությունները բաժանված են տարածքային հիմունքներով և դրանք ստանձնում են ԱՊՀ համապատասխան երկրների կառավարությունները՝ իրենց պետական բյուջեի հաշվին ։ Այսպիսով, ԽՍՀՄ Խնայբանկի իրավահաջորդը Ռուսաստանի Դաշնության կառավարությունն է և ոչ թե այդ ժամանակ ստեղծված որևէ բանկ։
1991-2009
2001 թվականի հունվարի 1-ին իրականացվել է վերակազմակերպում, որի արդյունքում Ռուսաստանի Սբերբանկի 79 տարածաշրջանային բանկեր վերամշակման միջոցով միավորվել են 17 տարածքային բանկերում։
2007 թվականի փետրվարին իրականացվել է բանկի բաժնետոմսերի լայնածավալ տեղաբաշխում, որը հայտնի է որպես «ժողովրդական IPO», որի ընթացքում Սբերբանկի շատ աշխատակիցներ ղեկավարությունը ստիպեց գնել այդ բաժնետոմսերը ։
2010
Սբերբանկը չեղարկել է վարկերի դիտարկման և տրամադրման բոլոր հանձնաժողովները։ Վարկերի տոկոսադրույքները երկու անգամ կրճատվել են։
2010 թվականի սեպտեմբերին Ռուսաստանի Սբերբանկը մասնաճյուղային ցանց է բացել Հնդկաստանում։ Միևնույն ժամանակ, ավարտվել է Պեկինում ներկայացուցչության գրանցումը։
2015 թվականի օգոստոսին բանկի լրիվ անվանումը փոխվել է՝ Ռուսաստանի Սբերբանկ բաց բաժնետիրական ընկերությունից (Ռուսաստանի Սբերբանկ ԲԲԸ) Ռուսաստանի Սբերբանկի հանրային բաժնետիրական ընկերություն (Սբերբանկ ՓԲԸ).
2020
2020 թվականի հունիսին «Սբերբանկը» գրանցել է նոր Սբեր ապրանքային նշանի և նոր տարբերանշանի իրավունքները ։
2020 թվականի սեպտեմբերին «Սբերբանկը» փոխել է իր անունը՝ դարձնելով «Սբեր» ։
2020 թվականի սեպտեմբերին «Սբերբանկը» գնել է Զվուկ հոսքային երաժշտական ծառայությունը, որի հիման վրա նախատեսում է ստեղծել իր սեփական «ՍբերԶվուկ» երաժշտական ծառայությունը ։
Միավորումներ և ձեռքբերումներ։ Դուստր ձեռնարկությունների նախագծեր
2011 թվականի մարտի 11-ին հայտնի է դարձել, որ Սբերբանկը 1 միլիարդ դոլարով գնում է ռուսական «Տրոյկա Դիալոգ» (այժմ՝ berbank CIB) ներդրումային ընկերության 100%-ը։ 2012 թվականի փետրվարի 3-ին Սբերբանկը հայտարարել է, որ ստեղծում է վենչուրային ֆոնդ, բարձր տեխնոլոգիական ընկերություններում և նախագծերում ներդրումներ կատարելու ռազմավարությամբ՝ 100 միլիոն ԱՄՆ դոլարի սկզբնական ներդրումով։
2011 թվականի դկտեմբերի 28-ին «Սբերբանկը» և Cetelem-ը (BNP Paribas խմբի սպառողական վարկավորման բաժինը) կնքել են պարտադիր համաձայնագիր՝ Ռուսաստանի վաճառքի կետերում համատեղ բանկ ստեղծելու մասին։
2011 թվականին բանկի ղեկավարությունը հայտարարել է ընդլայնման սկիզբը դեպի Արևելյան Եվրոպայի և Թուրքիայի շուկաներ։ Տարվա ընթացքում Սբերբանկը մի շարք գնումներ է կատարել այս տարածքներում։
2011 թվականի հուլիսին հայտարարվել է Volksbank International (VBI) հոլդինգի՝ Ավստրիայի Österreichische Volksbanken AG բանկային խմբի Արևելյան Եվրոպայի ստորաբաժանման ձեռքբերման մասին (միևնույն ժամանակ հայտնի է դարձել, որ այս խումբը դարձել է ութ ևրոպական բանկային հաստատություններից մեկը, որը չի անցնել ևրոպական բանկային կառավարման սթրես-թեստը)։ Գործարքի վերաբերյալ վերջնական համաձայնագիրը, որը նախատեսվում էր ավարտել մինչև տարեվերջ և որը գնահատվում էր 585-645 միլիոն եվրո, ստորագրվել է 2011 թվականի սեպտեմբերին։
2011 թվականի դեկտեմբերին Սբերբանկը հայտարարել է Շվեյցարիայում Lukoil-ի դուստր բանկի մասնավոր բանկային ծառայությունների ոլորտում մասնագիտացված SLB-ի ձեռքբերման մասին։ Գնման գինը կազմել է 80,62 միլիոն դոլար ։ 2012 թվականիի հունիսին Սբերբանկը հայտարարել է արտասահմանյան իր խոշորագույն ձեռքբերման մասին՝ համաձայնություն ձեռք բերելու ֆրանս-բելգիական Dexia խմբի՝ DenizBank խմբի թուրքական բիզնեսը։ Հունաստանը 100%-անոց վերահսկողությունը կզիջի DenizBank-ում 3,47 միլիարդ դոլարով (բանկի 1,38 բաժնեմաս) ։
2020 թվականի հունիսին Սբերբանկը գնում է «2ГИС» ընկերության 72% -ը, ընկերության ևս 3%-ը O2O Holding-ինն է, որը Սբերբանկի և Mail.ru Group- ի համատեղ ձեռնարկությունն է  ։
Սեփականատերեր և կառավարում
Սբերբանկի 50%-ին գումարած 1 բաժնետոմսի սեփականատերը Ռուսաստանի ազգային բարեկեցության հիմնադրամն է, որը վերահսկվում է Ռուսաստանի կառավարության կողմից։ Սբերբանկի մնացած բաժնետերերը ավելի քան 8273 իրավաբանական և ֆիզիկական անձինք են։ Բանկի կանոնադրական կապիտալում ֆիզիկական անձանց մասնաբաժինը կազմում է մոտ 2.84%, իսկ օտարերկրյա ներդրողների մասնաբաժինը՝ավելի քան 45% ։
1996 թվականից Սբերբանկի բաժնետոմսերը վաճառվում են Մոսկվայի միջբանկային արտարժույթի փոխանակման բորսայում և ՌՏՍ ֆոնդային բորսաներում։ 2007 թվականի մարտին բանկը իրականացրել է սովորական բաժնետոմսերի լրացուցիչ թողարկում, որի արդյունքում կանոնադրական կապիտալն աճել է 12%-ով և հավաքագրվել է 230,2 մլրդ ռուբլի։ Սբերբանկի բաժնետոմսերի միջին օրական առևտրի ծավալը կազմում է Մոսկվայի միջբանկային արտարժույթի փոխանակման բորսաի առևտրի ծավալի 40%-ը։ Սբերբանկի բաժնետոմսերը ներառված են Մոսկվայի միջբանկային արտարժույթի փոխանակման բորսայի առաջին մակարդակի գնանշումների ցուցակում ։
Գործունեության ցուցանիշներ
2019 թվականին բանկի մասնաճյուղային ցանցը ներառել է 11 տարածաշրջանային բանկ և շուրջ 14 հազար բաժանմունք ամբողջ Ռուսաստանում։ Սբերբանկի դուստր բանկերը գործում են Ղազախստանում, Ուկրաինայում, Բելառուսում և Կենտրոնական Եվրոպայում, այդ թվում՝ Գերմանիայում և Շվեյցարիայում։ 2010 թվականի հունիսին Սբերբանկը Չինաստանի բանկերի կարգավորող հանձնաժողովի կողմից Պեկինում ներկայացուցչություն բացելու թույլտվություն է ստացել, իսկ 2010 թվականի սեպտեմբերին Ռուսաստանի բանկը Հնդկաստանում գրանցել է Ռուսաստանի Սբերբանկի մասնաճյուղ ։
1993-2010 թվականներին Սբերբանկը մասնակցում էր Սբերքարտ վճարային համակարգի զարգացմանը։ 2010 թվականից բանկը մասնակցում էր ունիվերսալ էլեկտրոնային քարտ ստեղծելու նախագծին՝ լինելով UEC ծրագրի օպերատորի հիմնադիրներից մեկը (նախագիծն ամբողջությամբ փակվեց 2017 թվականի հունվարի 1-ին)։
2020 թվականի մայիսին Սբերբանկն իր ցանցը միացրել է արագ վճարման համակարգին։ Մինչ այդ ժամանակը Սբերբանկը Ռուսաստանի վերջին խոշոր բանկն էր, որը միացված չէր այս համակարգին։
«Սբերբանկ» ՓԲԸ-ն Ռուսաստանի ամենամեծ բանկն է ֆիզիկական անձանց հետ գործարքների տեսանկյունից, բանկային քարտերի օգտագործման առումով (71%՝ 2020 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ), մասնավոր հաճախորդների քանակով, ովքեր պահում են իրենց խնայողությունները դրանում (64%)։ Սբերբանկն առաջատար չէ իր հաճախորդների կողմից բանկի բջջային հավելվածների (Deloitte վարկանիշի երկրորդ տեղը) օգտագործման մեջ։
2016 թվականի առաջին եռամսյակում զուտ շահույթը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 3,8 անգամ (284,6%-ով) և կազմել 117,7 մլրդ ռուբլի։ Ակտիվների և գույքի գնահատման և աուդիտի համար բանկն օգտագործում է անկախ աուդիտորների ծառայությունները։
2018 թվականի վերջին Սբերբանկը շահույթ է ստացել ավելի քան 831 միլիարդ ռուբլի, ինչը բանկի խորհրդի նախագահն անվանել է ռեկորդ։ Վարկային հաստատության շահույթը նախորդ տարվա համեմատ աճել է 11.1%-ով ։
Սբերբանկի խմբի զուտ շահույթը 2020 թվականին նվազել է՝ կազմելով 760,3 միլիարդ ռուբլի։ 2020 թվականին Սբերբանկն ավելացրել է իր վարկային պորտֆելը 15% -ով՝ կազմելով 25 տրիլիոն ռուբլի ։ Զուտ տոկոսային եկամուտներն աճել են 13,6%-ով և կազմել 1,6 տրլն ռուբլի, զուտ վճարների և միջնորդավճարների եկամուտները՝ 11% -ով։ Սեփական կապիտալի եկամտաբերությունը 16,1% էր՝ 2019 թվականի վերջի 20.5%-ի փոխարեն։ Սբերբանկն ավելի քան 2 անգամ կրկնապատկել է եկամուտները ոչ հիմնական գործունեությունից եկամուտները՝ կազմելով 78,1 միլիարդ ռուբլի, բայց միևնույն ժամանակ ավելացրել է ծախսերն այս հատվածում 2,6 անգամ (մինչև 79,8 միլիարդ ռուբլի)։ Սբերբանկն իր 2020 թվականի զեկույցում առաջին անգամ բացահայտել է ոչ բանկային ծառայությունների ֆինանսական ցուցանիշները։ Եկամուտը կազմել է 71.4 միլիարդ ռուբլի՝ 2.7 անգամ ավելի, քան 2019 թվականին։ 2021 թվականի ապրիլին բաժնետերերի ժողովը որոշում է կայացրել շահաբաժինների վճարման համար հատկացնել 422,4 միլիարդ ռուբլի, այսինքն՝ շահույթի 56%-ը ։
Բիզնես ծառայություններ
Սբերբանկն առաջարկում է կորպորատիվ ծառայություններ անհատ ձեռնարկատերերի, փոքր բիզնեսի, ինչպես նաև միջին բիզնեսի և կորպորացիաների համար։ 2019 թվականի վերջին բանկն ուներ 2.6 միլիոն ակտիվ կորպորատիվ հաճախորդ ։ Բիզնեսի համար ամենատարածված ծառայություններից մեկը աշխատավարձի նախագիծն է. ռուսաստանցիների կեսը ստանում է աշխատավարձերը Սբերբանկի քարտով, իսկ Markswebb վերլուծական գործակալությունը Սբերբանկի ինտերնետ-բանկը դասում է 5-6-րդ տեղում՝ աշխատավարձային ծրագրի հարմարության առումով ։
Բրոքերային ծառայություններ
2018 թվականի դրությամբ Ռուսաստանում ավելի քան 180 հազար ներդրող օգտվել է Սբերբանկի բրոքերային ծառայություններից ։
ԽՍՀՄ քաղաքացիների ավանդները բանկում
1990-ականների սկզբին գների ազատականացումից հետո պետությունը և Սբերբանկը փաստացի հրաժարվել են քաղաքացիների ավանդների ապահովման երաշխիքներից, արդյունքում տեղի է ունեցել դրանց արժեզրկումը, ինչն ըստ սոցհարցումների, կտրուկ դժգոհություն է առաջացրել բնակչության շրջանում ։ 1996 թվականից ավանդատուների կորուստների համար իրականացվում է փուլային փոխհատուցում ։ 2008 թվականի փետրվարի 16-ից «Սբերբանկի» մասնաճյուղերը սկսել են փոխհատուցել ըստ բնակչության որոշակի կատեգորիաների ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի բանկեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի ապրանքանիշեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի ընկերություններ
Միխայլովկա (գյուղ, Տուլչինի շրջան)
Միխայլովկա (Михайлівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տուլչինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1700 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Միխայլովկա գյուղում բնակվում էր 764 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,79 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 201,58 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տուլչինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1700 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գոլ (Խարբերդի գավառ)
Գոլ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում ։ Գտնվում էր Խարբերդ քաղաքից 20 կմ հարավ-արևմուտք, Արածանիի ձախակողմյան վտակ Խանքյոյ փունարի աջ կողմում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ֆլորա Նախշքարյան
Ֆլորա Վլադիմիրի Նախշքարյան (սեպտեմբերի 19, 1949, Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ լրագրող, խմբագիր։ ՀՀ վաստակավոր լրագրող (2009)։ «Գոլոս Արմենիի» թերթի գլխավոր խմբագիր։ Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամ (1980)։
Կենսագրություն
Ֆլորա Նախշքարյանը ծնվել է 1949 թվականին Թբիլիսիում։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1971-1976 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի «Հասարակական գիտությունների բանբեր» պարբերականի խմբագիր, 1976-1992 թվականներին աշխատել է «Կոմունիստ» թերթի խմբագրությունում, եղել է թերթի թղթակից, բաժնի վարիչ, պատասխանատու քարտուղար, խմբագրի տեղակալ։ 1992 թվականից «Գոլոս Արմենիի» (նախկին՝ «Կոմունիստ») ռուսական թերթի գլխավոր խմբագիրն է  ։
Ընտանիք
Ամուսինը՝ փաստաբան Ռուբեն Սահակյան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր լրագրողներ Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ
Կրոտովո (գյուղ, Յարցևսկի շրջան)
Կրոտովո (Кротово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 211 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի բնակավայրեր
Եժվալ Յու
Եժվալ Յու (Ежваль-Ю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չով Յու գետի ձախ ափով՝ 1 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Նովոպլատոնովկա
Նովոպլատոնովկա (Новоплатонівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1675 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովոպլատոնովկա գյուղում բնակվում էր 460 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2365 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 194,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1675 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բրյունինգ թանգարան
Բյուրինգ թանգարան (Brüning Museum), հայտնի է նաև Լամբայեկեի էնրիկե Բրյունինգի անվան տարածաշրջանային թանգարան անունով։ Հանդիսավոր կերպով բացվել է 1966 թվականին և տեղակայված է Պերուի Լամբայեկե քաղաքի գլխավոր զբոսայգում, երկու մասնաշենքերում։ Այն հիմնադրվել է գերմանացի հետազոտող Հանս Բրյունինգի հավաքածուների հիման վրա ։
Բյունինգ թանգարանն ընդարձակ թանգարան է, որը հիմնադրվել է Բրյունիգի հավաքածուների հիման, որոնք նա հավաքվել է 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի առաջին տասնամյակներում։ Պերուի կառավարությունն ստացել է այս հավաքածուն 1924 թվականին, Բրյունինգից։ Թանգարանը հարստացվել է բռնագրավումներից, նվիրատվություններից և բացահայտումներից ստացած նմուշներով։ Ամենավերջին ձեռքբերումները նմուշներ են, որոնք ստացվել են «Սիփան տիրակալի» շիրիմից։ Նրա մասունքները և թաղման պարագաները ցուցադրված են թանգարանում։ Ոսկե սենյակը ցուցադրում է արվեստի 500 թանգարան։
Թանգարանը կառուցվել է որպես ժամանակակից և գործառութային կառույց՝ ոգեշնչված 20-րդ դարի ֆրանսիացի ճարտարապետ Լե Կորբյուզիեի աշխատանքներից։ Ավելի քան 1500 նմուշներ վերցված են բնիկ մշակույթներից, այդ թվում` արժեքավոր տեքստիլ հավաքածուներ և կերամիկա Չիմու և Վիկուս մշակույթներից։ Հազարավոր ոսկե առարկաներ պահվում են կնքված սենյակներում, այդ թվում` թաղման պղնձե դիմակներ, հանդիսավոր անոթներ, Մոչե և Չիմու մշակույթների արտասովոր վզնոց և զարդեր, ինչպես նաև` Լամբայեկե մշակույթի նմուշներ։
Թանգարանի այգիներում կա արձան` նվիրված Լամբայեկանոս թագավորության դինաստիայի հիմնադրին` առասպելական Նեյլեմփ կերպարին։ Հիմնական կառույցն ունի չորս մակարդակի հաջորդականություն, որոնք ընդհանուր առմամբ ցուցադրում են ավելի քան 1400 հնագիտական նմուշներ։ Դրանք ներկայացնում են Լամբայեկեի, Մոչեի, Չավինյան, Ինկերի և այլ մշակույթներ։ Ամենակարևոր նմուշներից մի քանիսը թվագրվում են ավելի քան 1000 տարի առաջ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պերուի թանգարաններ
Ռոյ Օլիվեր Դիսնեյ
Ռոյ Օլիվեր Դիսնեյ (Roy Oliver Disney ), ամերիկացի բանկիր և գործարար, կինոպրոդյուսեր։ Իր կրտսեր եղբոր՝ Ուոլտ Դիսնեյի հետ հանդիսանցել են այն ընկերության համահիմնադիրները, որը հիմա կոչվում է «The Walt Disney Company»: Ռոյը 1929-1971 թվականներին, զբաղեցրել է ընկերության գլխավոր տնօրենի պաշտոնը և 1945 — 1971 թվականների ընթացքում  ընկերության նախագահի պաշտոնը։
Կենսագրություն
Ռոյը ծնվել է Էլայս Դիսնեյի և Ֆլորա Կոլլի ընտանիքում, Իլինոյս նահանգի Չիկագո քաղաքում։ 1925 թվականի ապրիլին ամուսնացել է Էդնե Ֆրենսիսի հետ և այդ ամուսնությունից 1930 թվականի հունվարի 10-ին ծնվել է նրա որդի Ռոյ Էդվարդ Դիսնեյը։
Ուոլտը ստեղծագործող հանճար էր, իսկ Ռոյը վստահորեն կարողացել է ընկերությունը պահել ֆինանսապես կայուն վիճակում։ Ուոլտի մահից հետո Ռոյը հոգ է տարել, որ «Disney World» վերջնական կառուցվի և վերանվանվի  Walt Disney World, որպեսզի հավերժացնի եղբոր անունը։ Ռոյը թոշակի է անցել միայն Walt Disney World-ի վերջնական բացումից հետո՝ 1971 թվականի հոկտեմբերին։ 2 ամիս անց Ռոյը մահացել է կաթվածից, նա 78 տարեկան էր։
Ռոյ Օլիվերի արձանը՝ նստարանին նստած Միննի մաուսի կողքին, գտնվում է Հեքիաթային թագավորության քաղաքային հրապարակում։
Նրա որդին՝ Ռոյ Էդվարդ Դիսնեյը, հանդիսացել է The Walt Disney Company-ի նախագահ և մտնել է ԱՄՆ-ի 400 ամենահարուստ մարդկանց և միլիարդատերների ցուցակի մեջ։ Մահացել է 2009 թվականի դեկտեմբերի 16-ին։
Թխինվալ (Օզուրգեթի շրջան)
Թխինվալ (თხინვალი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 80 մետր բարձրության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմել է 733 մարդ։ Գյուղը բնակեցված է վրացիներով 93,9% և հայերով 5,6% ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Օզուրգեթի շրջան
Ֆեսա
Ֆեսա , կամ Ֆասա  , կամ Ֆեսսա  , քաղաք Իրանի հարավում՝ Ֆարսի նահանգում։ Ֆեսա շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչության թվով նահանգի չորրորդ քաղաքն է ։
Ֆեսան տարածաշրջանային խոշոր գյուղատնտեսական կենտրոն է, որի հիմնական արտադրանքը հացահատիկային մշակաբույսերն են ու բամբակը։
Աշխարհագրություն և կլիմա
Քաղաքը գտնվում է Ֆարսի կենտրոնական մասում՝ հարավարևելյան Զագրոսի լեռնային տեղանքում։ Ծովի մակարդակից ունի 1365 մետր բարձրություն ։ Ֆեսան գտնվում է նահանգի վարչական կենտրոնից՝ Շիրազից, մոտ 120 կմ դեպի հարավ-արևելք և երկրի մայրաքաղաքից՝ Թեհրանից, 770 կմ դեպի հարավ-արևելք։ Օդի միջին տարեկան ջերմաստիճանը կազմում է +18,5°С։ Միջին տարեկան տեղումների քանակը 300 մմ է։
Բնակչություն
Բնակչությունը՝ ։ Ազգային կազմում գերակշռում են պարսիկները, իսկ դավանանքայինում՝ շիիթ մահմեդականները։
Տեսարժան վայրեր
Մոտակա բլուրներից մեկի գագաթին գտնվում է բերդ, որի շինարարությունը վերաբերում է Սասանյանների դինաստիայի կառավարման ժամանակաշրջանին ։ Քաղաքի հյուսիսում գտնվում է շրջանի ամենաբարձր գագաթներից մեկը՝ Հարմանկուհ լեռը (3 183 մետր), որին կից գտնվում է Աթաշկադե հանգստի գոտին ։ Քաղաքի հարավ-արևելքում գտնվում է համանուն օդանավակայանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Շվեյցարիայի տնտեսություն
Շվեյցարիայի տնտեսություն, աշխարհի ամենաառաջադեմ ազատ շուկայական տնտեսություններից մեկը։ Ծառայությունների ոլորտը նշանակալի տնտեսական դեր է խաղում, մասնավորապես շվեյցարական բանկային արդյունաբերությունը և զբոսաշրջությունը։2015 թվականի Գլոբալ նորարարության ինդեքսում Շվեյցարիայի տնտեսությունը զբաղեցնում է առաջին տեղը աշխարհում և 2017 թվականին Համաշխարհային մրցունակության զեկույցում ։ ՄԱԿ-ի 2016 թվականի տվյալների համաձայն, Շվեյցարիան աշխարհի ամեահարուստ 3-րդ լքված երկիրն է, Լիխտենշտեյնից և Լյուքսեմբուրգից հետո, վերջիններս Նորվեգիայի հետ միասին աշխարհի միակ երեք երկրներն են, որոնց մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն գերազանցում է 70,000 ԱՄՆ դոլարը, որոնք ոչ կղզու պետություններ են, ոչ էլ նախարարություններ ։
19-րդ դար
Շվեյցարիան որպես դաշնային պետություն, հիմնադրվել է 1848թվականին։ Մինչև այդ ժամանակը, մասնավորապես Ցյուրիխի և Բազելի քաղաքային կենտրոնները սկսեցին տնտեսապես զարգանալ ՝ հիմնվելով արդյունաբերության և առևտրի վրա, մինչդեռ Շվեյցարիայի գյուղական շրջանները մնացին աղքատ և թերզարգացած։ Չնայած արհեստանոցային համակարգը գոյություն ուներ վաղ ժամանակից,  մեքենաների արտադրությունը սկսվեց 1801 թվականին Սենտ Գալենում,  Մեծ Բրիտանիայից ներմուծված մեքենաների երրորդ սերնդի հետ։ Բայց Շվեյցարիայում հիդրավլիկ էներգիան հաճախ օգտագործվում էր գոլորշու շարժիչների փոխարեն՝ երկրի լեռնային տեղագրության և ածուխի զգալի պաշարների բացակայության պատճառով։ Մինչև 1814 թվականը ձեռքով հյուսելը հիմնականում փոխարինվում էր էլեկտրական ուժով։ Եվ տուրիզմը և բանկային գործը սկսեցին զարգանալ որպես տնտեսական գործոններ միևնույն ժամանակ։ Մինչ Շվեյցարիան հիմնականում գյուղական էր, քաղաքները արդյունաբերական հեղափոխություն էին ապրում 19-րդ դարի վերջին, կենտոնանալով հատկապես տեքստիլ արդյունաբերության վրա։Օրինակ Բազելում,  տեքստիլ արդյունաբերությունը,  ներառյալ մետաքսը,  եղել է առաջատար արդյունաբերության ճյուղը։18882թվականին կանայք կազմում էին աշխատավարձ ստացողների 44%-ը։ Կանանց մոտավորապես կեսը աշխատում էր տեքստիլ արդյունաբերության ջրաղացներում, որը կազմում էր կենցաղային ծառայողների հետ աշխատանքի երկրորդ ամենամեծ կարգը։ Աշխատուժի կանանց մասնաբաժինը ավելի բարձր էր 1890-1910 թվականների միջև, քան 1960-ականների վերջին և 1970-ականների վերջին ։
Երկաթուղին մեծ դեր էր խաղում արդյունաբերության մեջ։ Առաջին երկաթուղին բացվել է 1847 թվականին, Ցյուրիխի և Բադենի միջև։ Մասնավոր խաղացողների միջև մրցակցության պատճառով Շվեյցարիան մինչև 1860 թվականը ծածկված էր ավելի քան 1000 կմ հետքերով ։
20-րդ դար
Արդյունաբերական հատվածը սկսեց զարգանալ 19-րդ դարում արդյունաբերական/առևտրային քաղաքականության հետ, Շվեյցարիայի հայտնվելը` որպես Եվրոպայի ամենաերջանիկ երկրներից մեկը, երբեմն անվանում են «շվեյցարական հրաշք»։ Շվեյցարիան 19-րդ դարի կեսից մինչև 20-րդ դարի սկզբիը զարգանում էր, ի թիվս այլ բաների, որոնք կապված էին Համաշխարհային պատերազմների ժամանակ Շվեյցարիայի դերի հետ ։
Շվեյցարիայի ընդհանուր էներգիայի սպառումը, որը անկում ապրեց 1910 թվականի կեսերից մինչև 1920 թվականի սկիզբը, սկսեց նորից աճել 1920 թվականից։ Այն լճացավ 1930 թվականին, մինչև 1940-ականների սկզբին կրկին անկում ապրելը, բայց արագ աճը նորից սկսվեց 1940-ականների կեսերին ։
1940-ական թվականներին, հատկապես Երկրորդ համաշխարհային Պատերազմի ընթացքում, տնտեսությունը սկսեց զարգանալ արտահանման աճի և զենքի դեպի Գերմանիա, Ֆրանսիա, Միացյալ Թագավորություն և այլ եվրոպական երկրներ տեղափոխման շնորհիվ։ Այնուամենայնիվ, Շվեյցարիայի էներգիայի սպառումը արագորեն նվազեց։ Բանկերի համագործակցությունը նացիստների հետ(նրանք նաև համագործակցում էին Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի հետ) և պարերազմի ընթացքում Axis ուժերի հետ նրանց  առևտրային հարաբերությունները հետագայում խիստ քննադատվեցին, հանգեցնելով կարճ ժամանակահատվածում Շվեյցարիայի միջազգային մեկուսացմանը։ Պատերազմի պատճառով Շվեյցարիայի արտադրական օբյեկտները հիմնականում վնասված չէին և հետևաբար և ներմուծումը և արտահանումը արագորեն աճեցին ։
1950-ական թվականներին, տարեկան ՀՆԱ-ի աճը կազմեց 5% և Շվեյցարիայի էներգիայի սպառումը գրեթե կրկնապատկվեց։ Ածուխը կորցրեց իր դիրքը որպես Շվեյցարիայի էներգիայի առաջնային աղբյուր, քանի որ այլ ներմուծված հանածո վառելիքների չափերը, ինչպիսիք են չմշակված նավթը, բնական և զտված գազը, աճեցին ։
1960-ական թվականներին, տարեկան ՀՆԱ-ի աճը կազմեց 4% և Շվեյցարիայի էներգիայի սպառումը կրկին կրկնապատկվեց։ Տասնամյակի վերջում վառելիքը ապահովեց Շվեյցարիայի էներգիայի գրեթե երեք քարորդը ։
1970-ական թվականներին, ՀՆԱ-ի աճի տեմպը աստիճանաբար սկսեց անկում ապրել `6.5% գագաթնակետից, այնուհետև ՀՆԱ-ն 1975 և 1976 թվականներին պայմանավորվեց է 7,5-ով։ Շվեյցարիան դարձավ ավելի կախյալ իր հիմնական մատակարար՝ OPEC-կարտելի կողմից ներմուծվող նավթից։ 1973 թվականին սկսված վառելիքի ճգնաժամը ազդեց Շվեյցարիայի էներգիայի սպառման վրա և այն նվազեց 1973-1978 թվականներին ։ 1974-ին կար ավտոմեքենաների համապետական երեք անվճար կիրակի օրեր, երբ նավթամթերքի մատակարարման ցնցումների հետևանքով մասնավոր տրանսպորտային միջոցների շահագործումը արգելվում էր։ 1977թվականից ՀՆԱ-ն սկսեց կրկին աճել, չնայած Շվեյցարիայի էներգիայի սպառման կարճաժամկետ նվազման վրա ազդել էր 1979 թվականի էներգիայի ճգնաժամը։ 1970-ին արդյունաբերական ճյուղում շարունակում էր աշխատել ընդհանուր աշխատուժի մոտ 46% -ը, բայց 1970-ականների տնտեսական անկման հետևանքով ծառայությունների ոլորտը մեծացավ, որպեսզի գերակշռի ազգային տնտեսությունը։ Մինչև 1970 թվականը բնակչության 17,2%-ը և աշխատուժի մեկ-քարորդ մասը օտարերկրացիներ էին, չնայած տնտեսական անկման ընթացքում աշխատուժի կորուստների թիվը նվազել էր ։
1980-ական թվականներին, Շվեյցարիայի տնտեսության աճը պայմանավորվեց 1,3% -ով, բայց զգալիորեն աճեց մնացած տասնամյակի համար, տարեկան ՀՆԱ աճը կազմեց 3-4%, բացի 1986 և 1987 թվականների, երբ աճը նվազեց, համապատասխանաբար՝ 1,9% և 1,6% ։
1990-ականներին Շվեյցարիայի տնտեսությունը խորտակվեց դանդաղ աճով՝ ունենալով ամենթույլ տնտեսական աճը Արևմտյան Եվրոպայում։ Շվեյցարիայի տնտեսության վրա ազդեց 1991-1993 թվականների եռամյա անկումը, երբ տնտեսության աճը պայմանավորվեց 2%-ով։ Անկումը ակնհայտ էր նաև Շվեյցարիայի էներգիայի սպառման և արտահանման մեջ։ Միջին հաշվով Շվեյցարիայի տնտեսությունը ՀՆԱ-ի նկատելի աճ չի ունեցել (տարեկան ընդամենը 0,6%)։
Մինչև 1990 թվականը գործազրկության մակարդակը ցածր է 1% -ից, եռամյա անկումը ազդեց նաև գործազրկությանն վրա, 1997 թվականին այն հասցնելով իր բոլոր ժամանակների գագաթնակետին, որը կազմեց 5,3%։ 2008 թվականին Շվեյցարիան Եվրոպայում բնակչությամբ 2-րդ տեղում էր Նորվեգիայից հետո, մեկ շնչի հաշվով անվանական և իրական ՀՆԱ-ի առումով ավելի քան մեկ միլիոն։ 1990-ականներին իրական աշխատավարձը նվազեց քանի որ անվանական աշխատավարձը  չկարողացավ դիմադրել գնաճին։ Այնուամենայնիվ, 1997թվականի սկզբներին, արժութային շարժման գլոբալ վերածնունդը անհրաժեշտ խթան տվեց շվեյցարական տնտեսությանը։ Այն դանդաղորեն թափ ստացավ և իր գագաթնակետին հասավ 2000 թ.-ին ` 3.7% իրական աճով ։
2000-ականներ
2000-ականների սկզբին տնտեսական անկման ժամանակ, այդքան սերտ կապված լինելով Արևմտյան Եվրոպայի և Միացյալ Նահանգների տնտեսությունների հետ, Շվեյցարիան չկարողացավ խուսափել այս երկրներից հետ ընկնելուց։ 9/11-ի ահաբեկչության հետևանքով Համաշխարհային ֆոնդային բորսայի վթարից հետո, շատ կեղծ ձեռնարկությունների վիճակագրության մասին և մենեջերների աշխատավարձերի չափազանցության մասին հայտարարություններ եղան։ 2001թվականին ՀՆԱ-ի աճի տեմպը ընկավ 1,2%-ով, 2002-ին ՝ 0,4%-ով,  և ունեցավ բացասական գործակից՝ 2003-ին։ Այս տնտեսական անկումը զգալի ազդեցություն ունեցավ աշխատաշուկայի վրա։ Բազմաթիվ ընկերություններ հայտարարեցին պաշտոնանկություններ և հետևաբար գործազրկության մակարդակը 2000թվականին արձանագրած ամենաբարձր ցուցանիշից՝ 1,6%, հասավ իր գագաթնակետին կազմելով 4,3% 2004 թվականի հունվարին, թեև 2004-ի վերջին դա ցածր էր Եվրամիության (ԵՄ) մակարդակից՝ 9,2% :
2002 թ.-ի նոյեմբերի 10-ին «Cash» տնտեսագիտական ամսագիրը առաջարկել է հինգ միջոցներ քաղաքական և տնտեսական հաստատություններին` շվեյցարական տնտեսությունը վերակենդանացնելու համար։
1.Մասնավոր սպառումը պետք է խթանվի աշխատավարձի պատշաճ բարձրացումներով։ Դրանից բացի, երեխաներ ունեցող ընտանիքները պետք է զեղչեր ստանան իրենց առողջության ապահովագրությունից։
2.Շվեյցարիայի ազգային բանկը պետք է վերականգնի ներդրումները` իջեցնելով տոկոսադրույքները։ Բացի դա, դրամավարկային հաստատությունները պետք է ավելի ու ավելի շատ վարկավորեն սպառողներին և առաջարկեն կառուցել ավելի էժան հողեր։
4.Կառավարությունը պետք է իրականացնի բյուջեի դեֆիցիտների ավելացման վրա հակազդող միջոցներ։ Պետական ծախսերը պետք է ավելանան ենթակառուցվածքների և կրթության ոլորտներում։ Հարկերի իջեցումը կխթանի համար տնային տնտեսությունների մասնավոր սպառումը։
5.Պետք է ստեղծվեն աշխատանքային ճկուն գրաֆիկներ՝ այդպիսով խուսափելով ցածր պահանջարկի աշխատանքից։
Այս միջոցները կիրառվել են հաջող արդյունքներով, մինչդեռ կառավարությունը ձգտում էր ձևավորել լրիվ զբաղվածության "Կախարդական վեցանկյուն", սոցիալական հավասարություն, տնտեսական աճ, շրջակա միջավայրի պահպանում, դրական առևտրային հաշվեկշիռ և գների կայունություն։ 2003 թվականի կեսին սկսված վերածննդի ժամանակաշրջանում աճի տեմպը միջինում 3% էր(2004 և 2005 թվականներին ՀՆԱ-ն աճել է համապատասխանաբար 2.5% և 2.6%; 2006 և 2007 թվականների համար այն կազմել է 3,6%)։ 2008 թվականին, ՀՆԱ-ի աճը տարվա առաջին կիսամյակում այդքան էլ բարձր չէր, իսկ վերջին երկու եռամսյակում անկում ապրեց։ Բազային էֆեկտների պատճառով իրական աճը հասավ 1,9% -ի։ Չնայած 2009 թ.-ին այն 1,9% -ով նվազել էր, տնտեսությունը սկսեց աճել Q3-ում և 2010-ի երկրորդ եռամսյակում այն գերազանցեց իր նախորդ գագաթնակետը։ 2010 թվականին աճը կազմեց 2,6% ։
2007-2009 թվականների ֆոնդային բորսայի անկումը մեծապես ազդեց արտասահմանում ստացված ներդրումային եկամտի վրա։ Սա հանգեցրեց ընթացիկ հաշվի մնացորդի հավելուրդի էական անկման։ 2006 թվականին Շվեյցարիան գրանցել է ՀՆԱ-ի աճ 15.1%։ 2007թվականին դա նվազեց 9,1% իսկ 2008 թվականին 1,8%-ով։ Այն կրկին աճեց 2009 և 2010 թվականներին համապատասխանաբար կազմելով 11,9% և 14,6% ։ 2009 թվականի դեկտեմբերին գործազրկությունը հասավ՝ 4,4%-ի։ 2018 թվականի օգոստոսին գործազրկության մակարդակը կազմել է 2,4% ։
Ստորև ներկայացված գծապատկերում ներկայացված է Շվեյցարիայի համախառն ներքին արդյունքի տվյալները շուկայական գներով.
Տվյալներ
Հետևյալ աղյուսակում ներկայացված են 1980–2018 թվականների հիմնական տնտեսական ցուցանիշները։ 2% -ից ցածր գնաճը նշված է կանաչ գույնով ։
Տնտեսական հատված
Շվեյցարական տնտեսությունը հետևում է տիպիկ զարգացած երկրների մոդելին՝ կապված տնտեսական ոլորտների հետ։ Աշխատողների միայն մի փոքր մասն է ներգրավված առաջնային կամ գյուղատնտեսական ոլորտում (բնակչության 1.3% -ը 2006 թ.), մինչդեռ ավելի մեծ փոքրամասնություն ներգրավված է երկրորդական կամ արտադրական ոլորտում (2012 թ. 27,7%)։ Աշխատողների մեծ մասը ներգրավված էր տնտեսության երրորդ և ծառայությունների ոլորտում (2012 թ. 71.0%) ։
Ժամացույցներ
Շվեյցարիան բարձրակարգ ձեռքի և պատի ժամացույցների առաջատար արտահանող է։ Շվեյցարիան արտադրում է աշխարհի բարձրակարգ ժամացույցների մեծ մասը․ 2011 թվականին արտահանումը կազմել է 19,3 մլրդ շվեյցարական ֆրանկ, որը նախորդ տարվա համեմատ աճել է 19,2%-ով։ Ժամացույցների 55%-ը արտահանվում է Ասիա, 29%-ը՝ Եվրոպա, 14%-ը՝ Ամերիկա՝ 1%-ը՝ Աֆրիկա ։
Արդյունաբերական ոլորտ
Շվեյցարիան ունի աշխարհի մրցակցային դեղագործական արդյունաբերություններից մեկը։Շվեյցարիայի դեղագործական խոշոր ընկերություններից են Novartis և Roche։
Գյուղատնտեսություն
Շվեյցարիան խիստ կերպով հետևում է իր գյուղատնտեսական արդյունաբերությունը։ Բարձր սակագները և լայնածավալ ներքին սուբսիդավորումները խրախուսում են ներքին արտադրությունը, որն այժմ արտադրում է երկրում սպառվող սննդի շուրջ 60% -ը։
Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպություն տվյալների համաձայն, Շվեյցարիան սւբսիդավորում է իր գյուղատնտեսական արդյունաբերության 70%-ը, մինչդեռ Եվրամիությունում այն կազմում է 35%։ 2007 թվականին "Գյուղատնտեսական ծրագիրը "ավելացրեց 63 միլիոն ֆրանկ-ի սուբսիդավորումը հասցնելով մինչև 14.092 միլիարդ շվեյցարական ֆրանկի։
Պաշտպանողականությունը գործում է տեղական արտադրությունը խթանելու համար, բայց ոչ կրճատելու ապրանքների գները կամ ծախսերը, և որևէ երաշխիք չկա, որ ներքին աճող արտադրությունն իրականում սպառվում է ներքին շուկայում, այն արտահանվում է ի շահ արտադրողների։Լոլիկների, բանջարեղենի, խոզի, հորթի, անասունների և կաթնամթերքի 90-100%-ը արտադրվում է Շվեյցարիայում։ Բացի դա, շվեյցարական գյուղատնտեսությունը բավարարում է պարենային ներքին պահանջարկի 65% -ը ։ 2016-ին Շվեյցարիայի կառավարությունն իր ընդհանուր բյուջեի շուրջ 5,5% -ը (ավելի քան 3,5 միլիարդ շվեյցարական ֆրանկ) ծախսել է սննդի արտադրությանը աջակցելու համար ։
Գյուղատնտեսության մեջ առաջին բարեփոխումը տեղի է ունեցել 1993 թվականին։ Ի թիվս այլ փոփոխությունների՝ 1998 թվականից ի վեր Շվեյցարիան կապում է գյուղացիական տնտեսությունների սուբսիդիաների վերագրումը շրջակա միջավայրի խստագույն պահպանման հետ։ Ֆերմերները մինչև սւբսիդաիաների համար դիմելը, նրանք պետք է հավաստագրեր փոխանակեն Բնապահպանական կառավարման համակարգերի հետ, ապացուցելով, որ նրանք. "օգտագործում են պարարտանյութերի հավասարակշռված քանակ, օգտագործում են իրենց գյուղատնտեսական նշանակության առնվազն 7%-ը որպես էկոլոգիական փոխհատուցման տարածքներ, պարբերաբար մշակում են բերքը, ընդունում են համապատասխան միջոցներ կենդանիներին և հողը պաշտպանելու համար, օգտագործում թունաքիմիկատների սահմանափակ և նպատակային քանակ" ։ Տարեկան 1500 ֆերմա դուրս է գալիս բիզնեսից։ Բայց օրգանական ապրանքներ արտադրող ֆիրմաները աճել են 3,3%-ով 2003-2004 թվականներին, և օրգանական ապրանքների սպառումը աճել է 7%-ով հասնելով 979 մլն ԱՄՆ դոլլարի ։ Ավելին, շվեյցարացի սպառողները պակաս կարևոր են համարում օրգանական սննդի ավելի բարձր գները` համեմատած տեղական արտադրվող սննդի հետ ։
Առևտուր
Շվեյցարիայի ամենամեծ առևտրային գործընկերը Գերմանիան է։ 2017 թվականին Շվեյցարիայի արտահանման 20%-ը և ներմուծման 17%-ը իրականացվել է Գերմանիայի հետ։ ԱՄՆ-ն երկրորդ խոշոր ուղղությունն էր արտահանման(10%) և նեմուծման(7.8%) հետ կապված։ Չինաստանը հանդիսանում էր 3-րդ խոշոր ուղղությունը արտահանման՝ 9,2% և ներմուծման 4,8% ծավալով ։
Հաջորդ խոշոր արտահանման ուղղություններն են՝ Հնդկաստանը(7,3%), Ֆրանսիան(5,4%), Հոնգ Կոնգը(5,4%), Մեծ Բրիտանիան(4,5%) և Իտալիան (4,4%)։ Ներմուծման այլ խոշոր երկրներն են՝ Իտալիան(7,6%), Մեծ Բրիտանիան(7,1%), Ֆրանսիան(6,0%), Չինաստանը(նշված է վերևում), ԱՄԷ(3,7%) և Հոնկ Կոնգը(3,4%) ։
Որպես զարգացած երկիր՝ հմուտ աշխատուժով, շվեյցարական արտադրանքի մեծ մասը «բարձր տեխնոլոգիաների» պատրաստի արտադրանք է։ Շվեյցարիայի արտահանման խոշորագույն հատուկ կատեգորիաները ներառում են դեղամիջոցներ (13%), հետերոցիկլիկ միացություններ (2.2%),   ժամացույցներ (6,4%), օրթոպեդիկ տեխնիկա (2.1%) և թանկարժեք զարդեր (2,5%)։ Մինչ ժամացույցները և զարդերը կազմում էին շվեյցարիայի տնտեսության կարևորագույն մասը, 2017 թվականին շվեյցարիայի արտահանման մոտավորապես 24%-ը կազմում էին ոսկյա ձուլակտորները կամ մետաղադրամները։ Շվեյցարիան հայտնի է նաև իր գյուղատնտեսակն ապրանքներով․պանիր(0.23%), գինի(0.028%) և շոկոլադ(0.35%)։ Սրանք կազմում են շվեյցարիայի արտահանման մի փոքր մասը ։ Շվեյցարիան նաև զենքի և զինամթերքի խոշոր արտահանող է,   և երրորդը մեծությամբ,   փոքր տրամաչափի զանքերի արտահանման մեջ, որը կազմել է 2012 թվականի ընդհանուր արտահանման 0,33% -ը ։
Շվեյցարիայի ներմուծման հիմնական ապրանքներն են․ոսկի(21%), դեղամիջոցներ(7.4%), ավտոմեքենաներ(4.0%), թանկարժեք զարդեր(3.7%) և այլ ապրանքներ(18%)։
Չնայած Շվեյցարիան ունի երկարատև ավանդույթ մեքենա արտադրելու, ներկայումս երկրում չկան մեծ մասշտաբի ավտոմեքենաներ արտադրողներ ։
Տուրիզմ
Շվեյցարիան ունի բարձր զարգացած տուրիզմի կառուցվածք, հատկապես լեռնային շրջաններում և քաղաքներում, այն լավ շուկա դարձնելով զբոսաշրջությանը վերաբերող սարքավորումների և ծառայությունների համար։ Հյուրանոցների 14%-ը Գրիսոնսում են, Վալաիսում և Արևելյան Շվեյցարիայում գտնվում են12%-ը, կենտրոնական Շվեյցարիայում 11%-ը և Բեռնես Օբերլանդում 9%-ը։ Բնակիչների թվով գիշերների հարաբերակցությունը («զբոսաշրջության ինտենսիվությունը», տեղական տնտեսությանը զբոսաշրջության հարաբերությունը) ամենամեծը Գրիսոնսում է (8.3%) և Բեռնես Օբերլանդում (5.3%)համեմատած շվեյցարական միջին արդյունքի հետ՝ 1.3%։ Անցկացրած գիշերների 56.4% -ը եղել են արտերկրից ժամանած այցելուներ(բաժանվել են ազգությամբ. 16,5%՝ Գերմանիա, 6.3%՝ Մեծ Բրիտանիա, 4.8%՝ ԱՄՆ, 3.6%՝ Ֆրանսիա, 3,0%՝ Իտալիա) ։
Ընդհանուր ֆինանսական ծավալը կապվում է տուրիզմի հետ, ներառելով փոխադրումը, որը կազմում է 35,5 մլրդ շվեյցարական ֆրանկ(2010թ․), չնայած դրանց մի մասը բխում է վառելիքի հարկից և ավտոճանապարհների վինետետների վաճառքից։ Տուրիզմից ավելացված համախառն ընդհանուր արժեքը կազմում է 14.9 միլիարդ։ Տուրիզմը ապահովում է 144,838 լրիվ դրույքով աշխատատեղ ամբողջ երկրում։ Տուրիստական կացարանների ընդհանուր ֆինանսական ծավալը կազմում է 5,19 միլիարդ շվեյցարական ֆրանկ, իսկ հյուրանոցում սնվելը տրամադրում է լրացուցիչ 5,19 միլիարդ։ 14.9 միլիարդ ընդհանուր հավելյալ համախառն արդյունքը կազմում է Շվեյցարիայի 2010 թվականի անվանական ՀՆԱ-ի շուրջ 2,9 տոկոսը՝ 550,57 միլիարդ շվեյցարական ֆրանկ ։
Բանկային գործ և ֆինանսներ
2003 թվականին, ֆինանսական հատվածը կազմում էր Շվեյցարիայի ՀՆԱ-ի մոտ 11.6% -ը և աշխատում էր մոտ 196,000 մարդ(որից 136,000-ը բանկային հատվածում), սա կազմում է Շվեյցարիայի ընդհանուր աշխատուժի 5,6%-ը ։Շվեյցարիայի չեզոքությունը և ազգային ինքնիշխանությունը, որը վաղուց ճանաչվել է օտարերկրյա պետությունների կողմից, նպաստել են կայուն միջավայրի, որում բանկային ոլորտը կարողացել է զարգանալ և գոյատևել։ Շվեյցարիան պահպանել է իր ինքնիշխանությունը երկու Համաշխարհային պատերազմների ընթացքում, այն անդամ չէ Եվրոպական Միության, և անգամ չի եղել ՄԱԿի անդամ մինչև 2002թվականը  ։ Ներկայումս  երկրի պահվող միջոցների մոտ 28 տոկոսը այլ երկների ծագում ունի(հախախ անվանում են "օֆշորային" ֆոնդեր) ։ 2009-ին շվեյցարական բանկերը ղեկավարել են 5,4 տրիլիոն շվեյցարական ֆրանկ ։
Միջազգային հաշվարկների բանկը, կազմակերպություն է, որը նպաստում է աշխարհի կենտրոնական բանկերի միջև համագործակցությանը, տեղակայված է Բազելում։ Հիմնադրվելով 1930թվականին, Միջազգային հաշվարկների բանկը որոշվեց տեղակայվի Շվեյցարիայում նրա ինքնիշխանության պատճառով, ինչը կարևոր նշանակություն ուներ այն երկրների համար, որոնք եղել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի երկու կողմերում։ 2006թվականի Մայիսին Շվեյցարիայում գործող արտասահմանյան բանկերը ղեկավարել են 870 միլիարդ շվեյցարական ֆրանկի ակտիվներ ։ 2014 թվականին այս թիվը հասավ 960 մլրդ շվեյցարական ֆրանկի ։
Միացում ապօրինի գործողություններին
Շվեյցարական բանկերը ծառայել են որպես անվտանգ ապաստարաններ դիկտատորների,   հենակետերի,    առևանգողների,    զենք վաճառողների,    կոռումպացված պաշտոնյաների և հարկային խարդախությունների համար   ։
Աշխատուժ
Շվեյցարիայի տնտեսությունը բնութագրվում է որպես հմուտ և ընդհանուր առմամբ «խաղաղ» աշխատուժ ունեցող տնտեսություն։ Երկրի աշխատողների մեկ քառորդը լիաժամ աշխատողներ են։ Աշխատողների և կառավարիչների հարաբերությունները բարեկամական են, բնութագրվում է որպես աշխատանքի ընթացքում ծագած վեճերը բարեկամաբար լուծելով։ Դրանք տեղի են ունենում արհմիությունների և մասնաճյուղերի միությունների միջև, որոնք հաճախ ինքնուրույն խմբավորված են Գործատուների միությունում, ինչպես Fédération patronale vaudoise ը կամ Fédération des Entreprises Romandes Genèveը։ Շվեյցարիայում այսօր գոյություն ունեն շուրջ 600 կոլեկտիվ բանակցությունների պայմանագիր, որոնք պարբերաբար թարմացվում են առանց հիմնական խնդիրների։ Այնուամենայնիվ, ամբողջ երկրում չկա նվազագույն աշխատավարձ, բայց որոշ կոլեկտիվ պայմանագրեր կարող են պարունակել նվազագույն աշխատավարձի պահանջներ հատուկ ոլորտների կամ գործատուների համար։ 2014 թվականի մայիս ամսվա քվեարկության նախաձեռնությունը, որոշեց,  որ Շվեյցարիան պետք է ունենա նվազագույն աշխատավարձ 22 շվեյցարական ֆրանկ մեկ ժամվա համար (համապատասխան ամսական մոտ 4000 շվեյցարական ֆրանկի), չկարողացավ անցնել՝ քվեաթերթիկում ստանալով միայն 23,7% աջակցություն ։
2003-ին սնանկությունների գագաթնակետով պայմանավորված տրամադրությունը հոռետեսական էր։ Համաշխարհային տնտեսական դանդաղման, կառավարման խոշոր սկանդալների և տարբեր ներդրումային վերաբերմունքների արդյունքում ձեռնարկությունների կողմից զանգվածային արձակումներն ու պաշտոնանկությունները խստացրել են ավանդական Շվեյցարիայի աշխատանքային խաղաղությունը։ Շվեյցարիայի արհմիությունները խրախուսել են գործադուլները մի շարք ընկերությունների դեմ, ներառյալ Swiss International Air Linesը, Coca-Colaն և Orangeը։ Գործադուլների համար կորցրած ընդհանուր օրերը, այնուամենայնիվ, OECD-ի շարքում շարունակում են մնալ ամենացածրերից։
Եկամուտների և հարստությունների բաշխում
2013-ին Շվեյցարիայում տնային տնտեսությունների միջին եկամուտը կազմում էր 120,624 շվեյցարական ֆրանկ, սոցիալական ապահովության, հարկերի և պարտադիր առողջության ապահովագրության վճարներից հետո տնային տնտեսությունների միջին եկամուտը կազմում էր 85,560 շվեյցարական ֆրանկ։ OECD- ն թվարկում է շվեյցարական տնային տնտեսությունների համախառն ճշգրտված մեկ շնչին բաժին ընկնող եկամուտը 2011 թ.-ի համար, որը կազմում էր 32.594 ԱՄՆ դոլար ։
2016 թվականի դրությամբ Շվեյցարիան ուներ ամենաբարձր միջին հարստությունը մեկ մեծահասակի համար՝ 561.900 դոլար ։
Այս զարգացումը կապված էր ԱՄՆ դոլարի և շվեյցարական ֆրանկի փոխարժեքի հետ, ինչը շվեյցարական ֆրանկների կապիտալն ավելացրեց իր արժեքը կրկնակի անգամ, 2000-ականների ընթացքում և հատկապես 2007-2008 թվականների ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով, առանց արժեքի ցանկացած ուղղակի աճ պայմանավորվեց ներքին գնողունակության առումով ։
Բարձր միջին հարստությունը որոշում են այն քչերը, ովքեր չափազանց հարուստ են. շվեյցարացի չափահասի միջին (50%) ունեցվածքը միջինից հինգ անգամ ցածր է, քան 100,900 ԱՄՆ դոլար (2011 թվականի դրությամբ` 70,000 ԱՄՆ դոլար) ։
Վիճակագրության բաժինը սահմանում է բնակչության մեծամասնությանը ոչ հարուստ, ոչ աղքատ, և միջին շվեյցարացին վաստակում է այնքանով, որքան պետք է Շվեյցարիայում ապրելու համար ։
Ահաբեկչություն
Միացյալ Նահանգների և Շվեյցարիայի համատեղ տնտեսական հանձնաժողովի միջոցով Շվեյցարիան ընդունել է խիստ օրենսդրություն, որը վերաբերում է հակաահաբեկչական ֆինանսավորմանը և ահաբեկչական գործողությունների կանխարգելմանը, ինչը պայմանավորվում է հակաիրավական լվացման մի քանի ընթացակարգերի իրականացմամբ և «Ալ-Քաիդա» հաշիվների առգրավմամբ։