cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նեգիդալերեն
Կարգավիճակ
2002 թվականի մարդահամարի տվյալներով Ռուսաստանում բնակվում էր 567 նեգիդալ, որից 147 մարդ տիրապետում էր նեգիդալերեն լեզվին։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով 513 նեգիդալցիներից ընդամենը 74-ն են տիրապետում լեզվին ։ Սակայն լեզվաբանների կարծիքով լեզվին տիրապետում է ընդամենը 3 հոգի, իսկ մնացածները` լեզվի պասիվ կրողներ են ։ 2017 թվականի տվյալներով կա վերին նեգիդալերեն իմացող 6 հոգի, իսկ ստորին նեգիդալերենով խոսողներ չկան ։ Նեգիդալերենը համարվում է ծայրահեղ վտանգված և ակնկալվում է, որ այն կմարի առաջիկա տասնամյակու ։ Նեգիդալերեն լեզուն օգտագործվում է սահմանափակ կենցաղային և արտադրական շփման ժամանակ և ֆոլկլորի բանավոր հաղորդման համար։ Ժամանակակից բոլոր նեգիդալցիները տիրապետում են ռուսերենին։
Բարբառներ
Նեգիդալերեն լեզուն բաղկացած է երկու` վերին և ստորին բարբառներից։ Վերին բարբառը խոսվում է Ամգուն գետի հովտում` Վլադիմիրովկայում, իսկ արդեն անհետացած ներքին բարբառը` Ամուր գետի մոտակա Տիր և Բելոգլինկա բնակավայրերում։ Ներքին նեգիդալերենը շատ մոտ էր էվենկերենին։
Վինոգրադովի շրջան (Անդրկարպատյան մարզ)
Ստեղծվել է 1945 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վինոգրադով ։
Նեգիդալերեն
Կառուցվածք
Նեգիդալերենն ունի 8 ձայնավոր հնչյուններ` /i, ɛ, a, ɘ, u, ɯ, o, ɔ/: Ձայնավորների երկարացումը նշվում է մակրոններով։ Նեգիդալերենին հատուկ է ձայնաներդաշնակությունը։ Բառակազմության, բառափոխության և ձևակազմության տեսակետից նեգիդալերենը կցական լեզու է` դրանում բառի քերականական ձևերը կազմվում են մեկական քերականական կարգ արտահայտող առանձին մասնիկներով։
Վինոգրադովի շրջան (Անդրկարպատյան մարզ)
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 697 կմ²։
Նեգիդալերեն
Այբուբեն
Նեգիդալերենի այբուբենը 1992 թվականին ստեղծել է Մարինա Խասանովան։ Այն ստեղծվել է կյուրեղագրի հիման վրա և ունի 37 տառ։ Թեև Խաբարովսկի երկրամասի իշխանություններն այն հաստատել են 1993 թվականին, սակայն մինչև 2010 թվականն այբուբենը լայն կիրառություն չի ունեցել ։ 2016 թվականին տպագրված նեգիդալերեն այբբենարանում կա Њ њ տառը, փոխարենը` չկա Ө ө տառը  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ազգեր
Վինոգրադովի շրջան (Անդրկարպատյան մարզ)
Բնակչություն
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 117957 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 169,24 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անդրկարպատյան մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Օստելատո
Օստելատո (Ostellato), կոմունա Իտալիայում՝ Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Ֆերերա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է՝ 6762 մարդ, 2004 թվականի մարդահամարի տվյալների։ Խտությունը կամում է՝ 40 կմ²։ Տարածքը զբաղեցնում է 173 կմ² ։ Փոստային ինդեքս՝ 44020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0533։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Իվան Դուկե Մարկես
Իվան Դուկե Մարկես (Iván Duque Márquez, ), կոլումբիացի պետական և քաղաքական գործիչ, 2018 թվականի օգոստոսի 7-ից՝ Կոլումբիայի նախագահ։ Նախկինում եղել է բարձրագույն օրենսդիր մարմնի սենատոր։
Կենսագրություն
Իվան Դուկե Մարտինեսը ծնվել է 1976 թվականի օգոստոսի 1-ին Կոլումբիայի մայրաքաղաք Բոգոտայում։ Նրա հայրը՝ Իվան Դուկե Էսկոբարը, Բելիսարիո Բետանկուր Կուարտասի նախագահության տարիներին եղել է Հանրապետական Կոլումբիայի բնական պաշարների և հանքային ռեսուրսների նախարարը, ինչպես նաև Անտյոկիայի երկրամասի նահանգապետը (1981-1982)։
1999 թվականին դարձել է Կոլումբիայի ֆինանսների նախարար (հետագայում՝ նախագահ) Խուան Մանուել Սանտոսի գլխավոր խորհրդականը։ 2001-2013 թվականներին աշխատել է համաամերիկյան զարգացման բանկում։ Դրանից հետո աշխատել է որպես Կոլումբիայում, Պերուում և Էկվադորում ԱՄՆ պետքարտուղարի գլխավոր տեղակալ։ 2014 թվականին տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում ընտրվել է բարձրագույն օրենսդիր մարմնի սենատոր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի նախագահներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ջորջթաունի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կոլումբիացի գրողներ
Trillmatic
«Trillmatic», ամերիկյան ASAP Mob հիփ հոփ խմբի երգն է, որում իր մասնակցությունն ունի խմբի անդամ ASAP Nast-ը, համագործակցությամբ ռեփեր Method Man-ի հետ։ Այն թողարկվել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 4-ին և ի սկզբանե նախատեսված է եղել ընդգրկել ASAP Mob-ի դեբյուտային՝ «L.O.R.D.» ստուդիական ալբոմում, որը սակայն չի թողարկվել։ Երգի հեղինակներն են ASAP Nast-ը, Method Man-ը և ASAP Ty Beats-ը, վերջինս նաև երգի պրոդյուսերն է։
Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Ջոնա Շվարցը, նկարահանվել է Նյու Յորքում ։ Պրեմիերան կայացել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 4-ին BET հեռուստաալիքի 106 & Park ծրագրի ընթացքում ։ Տեսահոլովակում նկարահանվել են ASAP Mob-ի բոլոր անդամները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2013 սինգլներ Կատեգորիա:ASAP Mob երգեր Կատեգորիա:2013 երգեր
Ուտրեբուա
Ուտրեբուա (Outrebois), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 252 մարդ, բնակչության խտությունը` 26.33 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.57 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 150 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 31 կմ հյուսիս։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 178 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 114-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 64։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 64,0 %։ 114 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 94 անձ (58 տղամարդ և 36 կին)։ Գործազուրկ են եղել 20 անձ (8 տղամարդ և 12 կին)։ 64 անաշխատունակներից 13-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 27-ը` թոշակառուներ, իսկ 24-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Թանզիմաթն արաբական երկրներում
Թանզիմաթն արաբական երկրներում սկսվել է 1839 թվականից, երբ Օսմանյան կայսրությունում գահ է բարձրացել Աբդուլ Մեջիդ սուլթանը (1839-1861)։ 19-րդ դարում կայսրության կազմում էր միայն արաբական արևելքը՝ «ալ-մաշրիկը»։ Հյուսիսային Աֆրիկայի արաբական երկրները նվաճվել էին մի քանի եվրոպական տերությունների, գլխավորապես՝ Ֆրանսիայի կողմից։ Եգիպտոսում գահ բարձրացած Մուհամմադ Ալի փաշայի (1805-1848), ինչպես նաև եվրոպական ազդեցությունը արաբական արևելքում չտարածելու համար թուրքական կառավարությունը որոշում է սիրաշահել արաբներին ու իրականացնել բարեփոխումներ։
Թանզիմաթի էությունը
Թանզիմաթը (تنظيمات) բարեփոխումների իրականացման ծրագիր էր, որը կոչված էր զարգացնելու Օսմանյան կայսրության հետամնաց տնտեսությունը, ռազմական գործը ու մշակութային կյանքը։ Անգլիական ներխուժումը և 1840 թվականին Մուհամմադ Ալիի կապիտուլյացիան արաբական երկրների պատմության մեջ սկիզբ դրեցին արտասահմանյան կապիտալի ներթափանցման շրջանը։ Դա արաբական երկրների գաղութացման սկիզբն էր։
Այս ժամանակ Օսմանյան կայսրությունը անկում էր ապրում։ Դրա պատճառներն էին՝
Կայսրության վերջնական փլուզումը կանխելու համար պետք էր ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցներ։ Մուհամմադ Ալիի կողմից թուրքական զորքերին պարտության մատնելը ցույց տվեց Բարձր Դռանը, որ ռեֆորմները հետաձգել այլևս չի կարելի։ 1839 թվականի նոյեմբերի 3-ին նոր սուլթան Աբդուլ Մեջիդը իր Վարդերի պալատ (Գյուլ-հանե) կանչեց բարձրահույն պաշտոնյաների, արտասահմանյան դեսպանների, որոնց ներկայացվեց մանիֆեստ, որը ստացավ «Գյուլհանեի Հաթթի-շերիֆ» անվանումը և որում ներկայացված էր բարեփոխումների ծրագիրը։ Այդ բարեփոխումները կոչվում էին նաև «թանզիմաթ ի-խեյրիյե» (օսմաներեն՝ تنظيمات خيرية}}՝ բարերար ռեֆորմներ)։ Այստեղից էլ ամբողջ բարենորոգումների շրջանը Օսմանյան կայսրությունում կոչվեց թանզիմաթ։ Մանիֆեստում նախ և առաջ ասվում էր, որ Օսմանյան կայսրության ղեկավարները կայսրության թուլացումը, ռազմական, տնտեսական անկման պատճառները տեսնում են ոչ թե դարն ապրած ֆեոդալական կարգերի պահպանման, ոչ թե բռնությունների, հալածանքների քաղաքականության մեջ, այլ Ղուրանի հիմնադրույթներից և շարիաթի օրենքներից շեղվելու մեջ։ Այնուհետև սուլթանն առաջարկում էր ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցառումներ և հրապարակել նոր օրենքներ։ Դրանց հիմնական դրույթներն էին լինելու՝ կյանքի, պատվի և ունեցվածքի ապահովում, հարկերի համահավասար բաշխում, զորակոչիկների ճիշտ հավաքագրում և ծառայության ժամկետի ճշտում։
Բարեփոխումները Սիրիայում և Պաղեստինում
Մուհամմադ Ալիի զորքերի հեռանալուց հետո Սիրիան և Պաղեստինը վերադարձան թուրքերի տիրապետության տակ։ Բարձր Դուռն անմիջապես անցավ այնտեղ կառավարական համակարգերի կարգավորմանը և սկսեց աստիճանաբար օրենքներ կյանքի կոչել։ Սիրիական էլայեթների նահանգապետերը զրկվեցին ռազմական և ֆինանսական արտոնություններից։ Նշանակվեցին հատուկ ֆինանսական պաշտոնյաներ՝ դեֆթերդարներ։
Օսմանյան բանակը, որ թանզիմաթից հետո կազմված էր 6 կորպուսից, երկու գունդ տեղակայեց այնտեղ։ Հինգերորդ կորպուսը, որը կոչվեց «Արաբստան օրդուսի», այսինքն արաբական բանակ, տեղակայվեց Սիրիայում և Պաղեստինում, իսկ նրա շտաբը՝ Դամասկոսում։ Այն անկախ էր քաղաքական իշխանություններից, իսկ նրա հրամանատարը՝ մուշիրը, անմիջապես ենթարկվում էր զինվորական նախարարությանը։
Որոշ փոփոխություններ տեղի ունեցան Սիրիայի վարչատարածքային կառուցվածքում։ 1841 թվականին Սայդան և Տրիպոլին միավորվեցին մեկ էլայաթի մեջ, որի կենտրոնը դարձավ Բեյրութը։ Իսկ Պաղեստինը մտավ հատուկ Երուսաղեմի սանջակի մեջ, որն անմիջապես ենթակա էր Բեյրութի նահանգապետին։ Թանզիմաթը Սիրիայում և մյուս արաբական երկրներում տնտեսական հարաբերությունների ոլորտը չներառեց։ Այս շրջանում փոփոխությունները խորքային և արմատական բնույթ չէր կրում, այդ պատճառով ավատատիրությունը այդ երկրներում չվերացվեց։ Ավատատեր-հողատերերն ու շեյխերը ամեն կերպ դիմադրում էին նորամուծություններին։
Բարեփոխումներն Իրաքում
Նոր ազատական գաղափարները, որոնք իրենց ազդեցությունը ունեցան Գյուլհանեի հաթթի-շերիֆում, ներթափանցեցին նաև Իրաք, որը Օսմանյան կայսրության հետամնաց նահանգներից էր։ Թուրք փաշաների ձեռքում էր տեղի ռազմական, քաղաքական և դատական իշխանությունը և նրանք առաջվա պես երկիրը կառավարում էին որպես սատրապներ։
Իրաքում որոշակի փոփոխություններ տեղի ունեցան 1842 թվականին, երբ սկսեցին տարածվել թանզիմաթի առաջին շրջանի ռեֆորմները։ Համընդհանուր զինվորական ծառայության մասին օրենքը երբեք Իրաքում չէր կիրառվել։ Ռազմական իշխանության բաժանումը քաղաքականից տեղի ունեցավ 1848 թվականին, երբ կազմվեց թուրքական 6-րդ կորպուսը Բաղդադում իր շտաբով։ Նահանգապետի գործողությունները առանձնացվեցին կորպուսի հրամանատարի գործողություններից։ Դրա հետ մեկտեղ կատարվում էր պետական ապարատի վերակազմավորում։ Ռեֆորմները Իրաքում որևէ հասարակական շարժում չառաջացրեցին և գրեթե ոչինչ չտվեցին։ Նոր վարչությունը, եթե այնքան էլ բռնապետական չէր, ապա առավել ծախու էր։ Ազգային զանգվածներն առաջվա նման հալածվում էին։ Իրաքի տնտեսությունը երկար ժամանակ գտնվում էր անկման վիճակում։ 19-րդ դարի 60-ականներին տեղի ունեցան փոփոխություններ։ Իրաքը սկսեց հետզհետե մտնել համաշխարհային շուկա՝ ցորեն և արմավ մատակարարելով և գնելով արտասահմանյան արդյունաբերական ապրանքներ։ Առևտրի աճը առաջացրեց հաղորդակցման ճանապարհների զարգացման պահանջ։ 1862 թվականին թուրքական կառավարությունը ստեղծեց կանոնավոր շոգենավային ուղիներ Տիգրիսով Բաղդադի և Բասրայի միջև։ 1864 թվականին Բաղդադը հեռագրային կապ ստեղծեց Ստամբուլի, Թեհրանի և Հնդկաստանի հետ։
Իրաքում ռեֆորմների վերջնական իրականացումը հանձնվեց Միհդատ փաշային, ով թուրքական սահմանադրական շարժման ղեկավար էր և սահմանադրության հեղինակը (1876 թվական)։ Նա հատկապես իր ուշադրությունը կենտրոնացրեց հաղորդակցման ճանապարհների ստեղծման վրա՝ ընդլայնվեց շոգենավագնացությունը Տիգրիսով, Սուեզի ջրանցքի բացումից հետո նա ստեղծեց շոգենավային ուղիներ Բասրայի, Ստամբուլի ու Լոնդոնի միջև, Բասրայում ստեղծվեց նավաշինարան։ Նա մտադիր էր նաև կազմակերպել նավթարտահանումը Մոսուլում և Իրաքը ծածկել երկաթգծով։ Նա անցկացրեց նաև մի շարք վարչական և մշակութային ռեֆորմներ։ Իրաքում հիմնեց նոր դատարաններ և նոր դպրոցներ։ Նա Իրաքում դժվարությամբ մտցրեց զինվորական ծառայություն։ Նրա ռեֆորմները ավարտեցին Իրաքի կառավարման վերակարգավորումը։ Իրաքը այսուհետ կապվեց իր հարևանների և կայսրության կենտրոնի հետ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Արաբական երկրների պատմություն Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատմություն
Սեմիգա
Սեմիգա (Семига), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վլադիմիրի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոլոկշա գետի ձախ ափին՝42 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 34 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկոմի ավազանային շրջանին գետն է։ Գետավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Վոլովեցի շրջան
Վոլովեցի շրջան (Воловецький район), շրջան Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզում։
Ստեղծվել է 1946 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վոլովեց ։
Բնակչություն
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 25474 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 46,83 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անդրկարպատյան մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Օվիլե լա Բուասել
Օվիլե լա Բուասել (Ovillers-la-Boisselle), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում :
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 362 մարդ, բնակչության խտությունը` 37.67 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.61 կմ² տարածք:
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 135 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 33 կմ հյուսիս-արևելք:
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 278 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 196-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 82: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,5 %: 196 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 182 անձ (91 տղամարդ և 91 կին): Գործազուրկ են եղել 14 անձ (8 տղամարդ և 6 կին): 82 անաշխատունակներից 23-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 39-ը` թոշակառուներ, իսկ 20-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Սոմանո
Սոմանո (իտալ․՝Somano), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 386 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 35 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 12 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0173։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Լուկան։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ստրոպո
Ստրոպո  (իտալ․՝Stroppo), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 108 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 4 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 28 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0171։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Տեսուչ Գաջեթը (ֆիլմ)
Սյուժե
Ջոնաթան (Ջոն) Բրաունը Ռիվերտոն քաղաքի (Օհայո նահանգ) բժիշկ Արտեմուս Բրենֆորդի լաբորատորիայի պահակն է, ով համակրանք է տածում բժշկի աղջկա` Բրենդայի հանդեպ։ Ջոնն ապրում է իր զարմուհու` Պեննիի և Բրեյն անունով շան հետ և չի հրաժարվում ոստիկան դառնալու իր երազանքից։ Բրենդան և Արտեմուսը ուզում են իրականացնել «Գաջեթ» ռոբոտատեխնիկական նախագիծը` ոստիկանությանն օժանադակելու համար։ Արդյունքում նրանք ստեղծում են ռոբոտ-ոտք, որը կարելի է կառավարել մտքի ուժով։
Սակայն հանցավոր մագնատ Սենֆորդ Սկոլեքսը հարձակվում է լաբորատորիայի վրա` գողանալով ոտքը փաստաթղթերի և գծագրերի հետ։ Արտեմուսը մահանում է, և Ջոն Բրաունը ընկնում հանցագործի հետևից։ Սկոլեկսը պայթեցնում Ջոնի ավտոմեքենան և թողնում է, որ թիկնապահը մահանա, սակայն ինքն էլ դառնում է հաշմանդամ, երբ բոուլինգի թռչող գնդակն ընկնում Սկոլեքսի ավտոմեքենայի` «Chevrolet Chevette»-ի վրա և կոտրում է հանցագործի ձեռքը։
Ջոնը մահամերձ է, և Բրենդան որոշում է նախագծի փորձերն իրականացնել Ջոնի վրա։ Բժիշկները հրատապ վիրահատություն են կատարում ու փրկելով Ջոնին` նրան դարձնում են հանցագործության դեմ պայքարող ռոբոտացված մարտիկի` Տեսուչ Գաջեթ անվամբ։ Նա իմանում է, որ իր մեջ գտնվում է 15 հազար սարքավորում` հակաքրեական գործունեության համար և աստիճանաբար սովորում է տիրապետել դրանց, ինչպես նաև ծանոթանում «Գաջեթ-մոբիլ» ավտոմեքենայի և արեստական բանականության հետ։ Այդ ժամանակ Սկոլեքսը կոտրված ձեռքի փոխարեն ստանում է մեխանիկական պրոթեզ-ճանկ և այժմ իրեն անվանում է Քլո (Claw-Ճանկ)` սկսելով պատրաստել վարձու ռոբոտների ստեղծման նախագիծ և ցանկանալով գրավել աշխարհը գիտնական Քրամերի և հսկա Սայքսի օգնությամբ։ Սակայն խնդկրն այն էր, որ լաբորատորիայի կողուպուտի ժամանակ նա չէր հասցրել վերցնել կառավարման չիպը, որի շնորհիվ էլ կատարվում էր ռոբոտի կառավարումը։ Գաջեթը, չնայած իր բոլոր ունակություններին, ավելին չէր, քան սովորական զվարճանք անցորդների համար. բայց նա փորձում է ստանալ պրոֆեսսոր Բրեֆորդի գործը հետաքննելու իրավունքը, բայց նրա ղեկավար Կուիմբին հրաժարվում է Գաջեթին վստահել այդ գործը։
Գաջեթը որոշում է ինքնուրույն հետաքննություն անցկացնել։ Իր զարմուհու` Պեննիի օգնությամբ նա դուրս է գալիս Սկոլեքսի հետքի վրա, ում համար այդ ժամանակ աշխատում է նաև Բրենդան։ Քլոն օգտագործում գծագրությունները ռոբոտի իր տարբերակն ստեղծելու համար. դա «Ռոբո-գաջեթ»-ն է, որը իսկական Գաջեթի հակատիպն և քաոս է տարածում ամբողջ Ռիվերտոնում։ Գաջեթը հասնում է Քլոյի լաբորատորիա, բայց բռնվում և ապաակտիվացվում է։ Քլոն կոտրում է գաջեթի կառավարման չիպը և նրան նետում է աղբանոց։ Բրենդան, Պեննին, Բրեննը և գաջետմոբիլը գտնում են Գաջեթին, որը սակայն չի արձագանքում և կյանքի նշաններ ցույց չի տալիս։ Սակայն Բրենդան համոզված է, Գաջեթի մարմնում դեռ բաբախում Ջոնի սիրտը և համբուրում է Գաջեթին (Ջոնին)` ստիպելով նրան վերակենդանանալ. նա կարող ապրել նաև առանց չիպի։ Գաջեթը և Բրենդան Գաջեթմոբիլով գնում են Քլոյին գտնելու, իսկ Պեննին և Բրեյնը մնում են տանը։ Գաջեթը և Ռոբո-Գաջեթ հանդիպում են որոշիչ մարտում, և իսկական տեսուչը կիսում է ինքնակոչի գլուխը։ Մարմնում ներկառուցված ուղղաթիռային պտուտակի շնորհիվ Գաջեթը հասնում է Քլոյի շտաբ-բնակարանի տանիքին, որտեղ իմանում է, որ Սկոլեքսը փորձում է ուղղաթիռով փախչել և առևանգել Բրենդային։ Գաջեթը մարտի ժամանակ հիշում է իր ունակություններն ու պարտադրում է Քլոյին, օգտվել իր պրոթեզից, շարքից հանել ուղղաթիռի կառավարման համակարգը։ Գաջեթը և Բրենդան փրկվում են հովանոց-անկարգելի հաշվին, իսկ Քլոն թռչում է անկարգելով` միայն որպեսզի ընկնի ոստիկանության ձեռքը։ Քլոն բանտ է ուղարկվում, իսկ Գաջեթը, Բրենդան և Պեննին վերադառնում տուն` որպես հերոսներ։
Արտադրություն
1993 թվականին Universal Pictures կինոընկերությունը պատրաստվում էր նկարահանել «Տեսուչ Գաջեթ» անվանումով մուլտսերիալ. նախագծի վրա աշխատել են Այվէն Ռայթմենը, Ջեպ Լեբը և Մեթյու Վայսմենը ։ Սակայն հետո նախագիծը վստահվում է «Walt Disney Pictures»-ին, ռեժիսոր է ընտրվում Դեվիդ Քելլոգը։
Երաժշտություն
Ֆիլմի կոմպոզիտորն է Ջոն Դեբնին։ Սաունդրեքի մեջ են մտել են «All Star» (Smash Mouth) և «I'll Be Your Everything» (Yungstown) երգերը ։
Բոլգարչայ
Բոլգարչայ (Բոլգարու-չայ ), գետ Ադրբեջանի Մուղանի դաշտավայրի հարավային մասում։ Սկիզբ է առնում Թալիշի լեռներից և թափվում է ճահճոտ Մահմուդչալա բնավայր։
Տեսուչ Գաջեթը (ֆիլմ)
Թողարկում
Ֆիլմը տեսաերիզներով և DVD սկավառակներով թողարկվել է 1999 թվականի դեկտեմբերի 7-ին, իսկ 2003 թվականի մայիսի 7-ին վերաթողարկվել է DVD սկավառակներով, Buena Vista Home Entertainment ընկերության կողմից։
Բոլգարչայ
Գետի երկարությունը 134 կմ է, ավազանը՝ 2170 կմ²։ Գետի ջրերը օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։
Տեսուչ Գաջեթը (ֆիլմ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1999 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Դիսնեյյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին
Բոլգարչայ
Բոլգարչայի երկայքնով վերին և միջին հոսանքներով անցնում է Ադրբեջանի և Իրանի սահմանագիծը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի գետեր Կատեգորիա:Ադրբեջանի գետեր Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Տյաչևի շրջան
Տյաչևի շրջան (Тячівський район), շրջան Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզում։
Ստեղծվել է 1945 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Տյաչև ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1818 կմ²։
Բնակչություն
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 171850 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 94,53 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անդրկարպատյան մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Կովկասի լեհական առանձին բրիգադ
Կովկասի լեհական առանձին բրիգադ (Polska Oddzielna Brygada na Kaukazie), լեհական խոշոր հետևակային ստորաբաժանում Ռուսական կայսրության տարածքում ։
Պատմություն
Կովկասի լեհական առանձին բրիգադը ստեղծվել է 1917 թվականի նոյեմբերին՝ Ռուսական կայսրության կովկասյան 5-րդ հետևակայի գնդի հիման վրա։
Կովկասի լեհական առանձին բրիգադը ինտենսիվ ռազմական աջակցություն էր կովկասյան ճակատում։ Լուծարվել է 1918 թվականի հուլիսի 26-ին՝ Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության աջակցությամբ՝ Թբիլիսիի գերմանական օկուպացիոն զորքերի կողմից։
Լուծարման ժամանակ բրիգադում ծառայում էին 138 սպաներ և 269 զինվորներ։ Նրանք գտնվում էին լեհ գեներալ Ստանիսլավ Ռոսնովսկու հրամանատարության տակ։ Դեպի Լեհաստան տունդարձին զինվորները կրում էին քաղաքացիական համազգեստներ։ Նրանցից ոմանք հետագայում համալրեցին լեհական այլ տարբեր բանակային ստորաբաժանումների շարքերը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կովկասի պատմություն
Դիանա Գալոյան
Դիանա Ռոբերտի Գալոյան, հայ տնտեսագետ, տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
1996-2001 թվականներին սովորել է Երևանի պետական տնտեսագիտական ինստիտուտի ընդհանուր տնտեսագիտության ֆակուլտետի «Համաշխարհային տնտեսագիտություն» բաժնում, որն ավարտել է գերազանցությամբ։ 2002 թվականին ընդունվել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի հեռակա ուսուցմամբ ասպիրանտուրա։ 2005 թվականից աշխատում է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի միջազգային տնտեսական հարաբերությունների ամբիոնում, սկզբում՝ որպես ասիստենտ, իսկ 2006 թվականից՝ որպես դոցենտ։
2008-2012 թվականներին համատեղությամբ աշխատել է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Մ. Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտում՝ որպես ավագ գիտաշխատող։ 2013-2016 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանի Եվրոպական ուսումնասիրությունների կենտրոնում։ 2014-2017 թվականներին դասավանդել է Բրիտանական բիզնես դպրոցում (Հայաստան)։ 2017 թվականին ՀՊՏՀ գիտական խորհրդի որոշմամբ ընտրվել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի միջազգային տնտեսական հարաբերությունների ամբիոնի վարիչի պաշտոնում։
2019 թվականի մայիսի 13-ին նշանակվել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի ուսումնական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր ։ 2019 թվականի օգոստոսի 22-ից 2020 թվականի հուլիսի 1-ը եղել է ՀՊՏՀ ռեկտորի պաշտոնակատար։ 2020 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՊՏՀ ռեկտորի թափուր պաշտոնի համար հայտարարված մրցույթում ընտրվել է ՀՊՏՀ ռեկտոր, իսկ 2020 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Հայաստանի Կառավարության որոշմամբ հաստատվել է ՀՊՏՀ ռեկտորի պաշտոնում։
Մասնակցել է բազմաթիվ միջազգային հետազոտական ծրագրերի, մասնագիտական վերապատրաստումներ է անցել ԱՊՀ և ԵՄ երկրներում, Ֆրիդրիխ Էբերտ հիմնադրամի Համագործակցության և խաղաղության տարածաշրջանային գրասենյակի միջազգային փորձագետ է (Ավստրիա)։
Ազատ տիրապետում է ռուսերենին և անգլերենին ։
Գիտական աստիճաններ
2004 թվականին հաջողությամբ պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսությունը և ստացել տնտեսագիտության թեկնածուի գիտական աստիճան։ 2014 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը և ստացել տնտեսագիտության դոկտորի գիտական աստիճան։ 2018 թվականին ՀՀ բարձրագույն որակավորման կոմիտեի որոշմամբ արժանացել է պրոֆեսորի գիտական կոչման։
Հեղինակ է շուրջ 60 գիտական հրապարակումների։
Ընտանիք
Ունի մեկ որդի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ՀՊՏՀ ռեկտորներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կորատ (կատու)
Կորատ, կապտականաչ, կարճամազ կատու։ Նրա մարմինը իր չափսերի համեմատ ծանր է։ Շատ խելացի և աշխույժ կատուներ են, ովքեր շատ մոտ են մարդկանց հետ։ Իրենց տեսակին բնորոշ է սրտի տեսք ունեցող գլուխը և կանաչ աչքերը ։ Առաջացել է Թայլանդում։ Անունը ստացել է Նախոն Ռաչասիմա նահանգից, որտեղ տեղացիները նաև իրեն անվանել են Կորատ։ Թայլանդում ցեղատեսակին անվանում են Սի–Սաուաթ։ Այն նաև ճանաչված է «լավ բախտ բերող կատու» անունով։ Ավանդույթորեն այս կատուները զույգերով նվիրում են նոր ամուսնացած զույգերին կամ մարդկանց, ովքեր ուզում են բախտավոր լինել։ Մինչև վերջերս այս կատուն չի վաճառվել այլ միայն նվիրվել է։ Կատվի այս ցեղատեսակի առաջին ակնարկումը եղել է Թայ Թամարա Մաեուումի Կատուն պոեմների գրքում (1350-1767), որը հիմա Թայլանդի ազգային գրադարանում է։ Վերջերս Կորատը Թայլանդի փոստային նամականիշերի վրա է տպագրվել։ Մեկ օրինակ կա Թայլանդի Փոստի բաժանմունքում։ Կորատներն առաջին անգամ հայտնվել են Բրիտանիայում «Կապույտ Սիամացի» անունով 1889–1896 թվականների ընթացքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կատուներ
Կոլոչկա
Կոլոչկա (Колочка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վլադիմիրի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոլոկշա գետի ձախ ափին՝ 19 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 40 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկոմի ավազանային շրջանին գետն է։ Գետավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կամուրջներ մոռացության վրայով
Կամուրջներ մոռացության վրայով, 1969 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի նկարահանած ֆիլմ։
Սյուժե
Հայրենական պատերազմի հերոս Հենրիկ Զաքարյանի գործած սխրանքները յուրօրինակ էստաֆետով փոխանցվում են երիտասարդ սերնդին ։
Նկարահանող խումբ
Համակցված նկարահանումներ`
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1969 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Յուրի Երզնկյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Լարիսա Սելեզնյովա
Սելեզնյովա Լարիսա Յուրիևնա (Лари́са Ю́рьевна Селезнёва, ), խորհրդային գեղասահորդուհի, հանդես է եկել զուգասահքում։ Լինելով Օլեգ Մակարովի պարային զույգը՝ 1984 թվականի Սարաևոյի ձմեռային օլիմպիական խաղերին դարձել է բրոնզե մրցանակակիր, պատանիների աշխարհի առաջնություններում (1980 և 1981 թթ.)՝ կրկնակի չեմպիոն, Եվրոպայի կրկնակի և ԽՍՀՄ քառակի չեմպիոն։ Միջազգային դասի ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1989 թ.): Ներկա պահին ապրում և աշխատում է ԱՄՆ-ում՝ որպես մարզիչ։
Կարիերա
Սկզբնական շրջանում Լարիսան ու Օլեգը մարզվում էին Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր, զուգասահքում (Լյուդմիլա Սմիրնովայի հետ) աշխարհի եռակի չեմպիոն Անդրեյ Սուրայկինի ղեկավարությամբ, ով սպորտային կարիերայի ավարտից հետո աշխատել է Թամարա Մոսկվինայի հետ մի թիմում։ Երբ զույգի արդյունքները բարելավվեցին, Սուրայկինը որոշեց առանձնանալ ու նրանց մարզել միայնակ, սակայն սպորտային ղեկավարությունը որոշեց նրանց մարզումը փոխանցել ավելի փորձառու մասնագետ Իգոր Մոսկվինին։ Մոսկվինի ղեկավարությամբ Սելեզնյովա/Մակարով զույգը տիրապետեց մի շարք դժվարագույն թռիչքների՝ եռակի տուլուպ, կրկնակի ակսել, կրկնակի ակսելի կասկադ-կրկնակի տուլուպ՝ մեկ ծրագրում, ինչպես նաև նետումների կոմբինացիա՝ կրկնակի ակսել-եռյակ-կրկնակի ակսել թռիչք։ Բացի այդ, զույգը համաշխարհային ծրագրերում առաջին անգամ ցուցադրեց չորս խիստ բարդ նետումներ՝ եռակի ռիտտբերգեր, սալխ, տուլուպ, ինչպես նաև ակսել՝ երկու ու կես պտույտով։ Իսկ զուգընկերուհու «նետումներով» պահումները մինչև այսօր ոչ մեկ չի համարձակվում կրկնել։ Այս ամենը հնարավորություն տվեց զույգին ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում ընդգրկվելու առաջին իսկ մրցաշրջանից օլիմպիական խաղերում (1984 թ.) նվաճել բրոնզ։
2002 թվականին այդ ժամանակահատվածում Հակենսակում աշխատող Թամարա և Իգոր Մոսկվինները (Օլիմպիական խաղերին էին պատրաստում Ելենա Բերեժնա/Անտոն Սիխառուլիդձե և ամերիկյան Ինա/Ցիմմերման զույգերին), իմանալով, որ հարևան սառցահրապարակում աշխատելու համար մարզիչ են փնտրում, ԱՄՆ հրավիրեցին Լարիսային և Օլեգին, որտեղ էլ ապրում և աշխատում են վերջիններս մինչև օրս ։
Ընտանիք
Ամուսնացած է իր նախկին զուգընկերոջ՝ Օլեգ Մակարովի հետ։ Նրանց աղջիկը՝ Քսենյա Մակարովան, 2010 թվականի Ռուսաստանի առաջնության կանանց մենասահքի չեմպիոնուհին է։ Քսենյայի պարերի խորեոգրաֆիայով զբաղվում է Լարիսան։
Սպորտային ձեռքբերումներ
1986 թվականից հետո
Մինչև 1986 թվականը
Դնեպրոպետրովսկի շրջան
Դնեպրոպետրովսկի շրջան (Дніпропетровський район), շրջան Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1965 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Յուբիլեյնոե ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1435 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դնեպրոպետրովսկի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
2007
Տոներ և օրեր
2007 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ակտ (հեռուստասերիալ)
«Ակտ» (The Act, թարգմանության տարբերակներ՝ «Ձևացում», «Օրենք» , «Գործողություն» , «Խաղ» , «Կերպար»), ամերիկյան քրեական մինի սերիալ՝ բաղկացած ութ սերիայից, որոնք հիմնված են իրական իրադարձությունների վրա ։ Սերիալի ստեղծողներից և գործադիր պրոդյուսերներից մեկը Նիկ Անտոսկան է ։ Պրեմիերան կայացել է 2019 թվականի մարտի 20-ին «Hulu» հեռուստաալիքով ։ Գլխավոր դերակատարներն են Փաթրիշա Արքեթը, Ջոյ Լին Քինգը, Աննասոֆիա Ռոբը, Քլոե Սևինին և Քելամ Ուորթին ։
Սյուժե
Սերիալը նկարահանված է Ջիփսի Բլանչարդի իրական պատմության հիման վրա, որը հիվանդության պատճառով գամված էր անվասայլակին։ Հասունացման շրջանում աղջկա ու իր չափազանց զգուշավոր մոր՝ Դի Դիի հարաբերությունները սկսում են սրանալ։ Նա սկսում է ընդդիմանալ մորը, որն ավելի է խստանում, դառնում անտանելի զգուշավոր, ֆիզիկական բռնություն գործածող։ Նրանց հարաբերությունները վերածվում են մղձավանջի, երբ Ջիփսին մի շարք գաղտնիքներ է բացահայտում։ Պարզվում է՝ Ջիփսին երբեք էլ հիվանդ չի եղել, նրա մայրը հորինել է այդ ամենը նրան կառավարելու համար։ Նա խաբել է բուժքույրերին, ընտանիքի ընկերներին ու իրենց շրջապատող բոլոր մարդկանց։ Այս հետաքրքիր պատմությունը հանգեցնում է Դի Դիի սպանությանը, որն իրականացնում են նրա հարազատ դուստրն ու վերջինիս ընկերը։ Դատարանում պետք է պարզվի՝ ո՞վ է ճիշտ և ո՞վ է ստում։
Քասթինգ
Ջիփսի Ռոուզի դերը ստացել է դերասանուհի Ջոյ Լին Քինգը, որը հատուկ նկարահանումների համար սափրել է գլուխը ։ Աննասոֆիա Ռոբը ստացել է Լեյսի անունով կերպարի դերը, որի նախատիպը Բլանչարդների ընտանիքի հարևան և Ջիփսիի ընկերուհի Ալիա Վուդմանսին է ։ Լեյսիի մոր դերը հանձնվել է Քլոե Սևինիին ։ 2018 թվականի հոկտեմբերի 2-ին հայտնի է դարձել, որ Քելամ Ուորթին խաղալու է կենտրոնական դերերից մեկը ։
Նկարահանումներ
Նկարահանումների հիմնական մասն անցկացվել է 2018 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2019 թվականի փետրվարը Ջորջիա նահանգում ։
Արձագանք
«Ակտը» բարձր գնահատականներ է ստացել քննադատների կողմից։ «Rotten Tomatoes» կայքում սերիալը ստացել է 91 % վարկանիշ ։ «Metacritic» կայքում սերիալը գնահատել են 100-ից 74 միավոր՝ հիմնված 16 գրախոսության վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Hulu-ի բնօրինակ ծրագրեր Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2019 հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան դրամա հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական հեռուստասերիալներ
Էքստրասենս
Նկարագրություն
Պատճառները, թե ինչու են մարդիկ դիմում էքստրասենսների խորհրդատվությանը, կարող են տարբեր լինել։ Ընդհանուր առմամբ բերվում է երկու գլխավոր պատճառ.
Իրենց էքստրասենս համարող մարդկանց համար եկամուտ ստանալու միջոց են հանդիսանում հանրության առջև (օրինակ՝ Վոլֆ Մեսսինգ), և հեռուստատեսությամբ ելույթները (ինչպիսին է Էկստրասենսների ճակատամարտը)։ Երբեմն  նման ելույթների ժամանակ օգտագործում են գիտության մեջ հայտնի իդեոմատորիկա երևույթը ։
Գոյություն ունեն կազմակերպություններ, որոնք իրենց գործունեությամբ բացահայտում են էքստրասենսներին։ Օրինակ, իլյուզիոնիստ Ջեյմս Ռենդի, պարանորմալ երևույթների և կեղծ գիտական տեսության ճանաչված բացահայտող, ստեղծել է բացահայտող ֆոնդ իր անունով, առաջարկելով միլիոն ամերիկյան դոլար ցանկացածին, ով կցուցադրի էքստրասենսի կարողությունները խստորեն դրված փորձում ։ Չնայած բազմամյա և ամենամսյա մի քանի տասնյակ փորձերի, միլիոնը դեռ ոչ ոք չի ստացել։
Գիտական հետազոտություններ
էքստրասենսներին ուսումնասիրում են գիտնականները, ավելի հաճախ հոգեֆիզիոլոգները։ Մասնավորապես մարդու ուղեղի աշխատանքն ուսումնասիրող Բեխտերևայի անվան ինստիտուտում ՌԳԱ հետազոտել են այն մարդկանց, ովքեր հայտարարել են իբրև ունեն էքստրասենսոր ունակություններ (օրինակ՝ Նինել Կուլագինան, հետագայում «Մարդիկ եւ օրենքը» ամսագրի կողմից Ն. Կալուգայի ունակությունները դրվեցին կասկածի տակ,այդ ամսագրում նրան անվանել էին շառլատան, 1988 թվականի հունվարին դատարանը որոշում է ընդունում, ըստ որի խմբագրությունը պարտավորվում է հերքել տարածած տեղեկությունը Ն. Կալուգայի մասին)։
Ն. Պ. Բեխտերևան դրական էր արտահայտվում բուլղարացի պայծառատես Վանգայի մասին ։ էքստրասենսների ուսումնասիրությամբ զբաղվել է նաև հոգեբան, քրեագետ Մ. Վինոգրադովը։
Քրիստոնեության վերաբերմունքը
Ուղղափառ եկեղեցին գտնում է, որ այն ունակությունները, որոնցով օժտված են էքստրասենսները (եթե իհարկե իրապես օժտված են դրանցով), տրված են սատանայի կողմից։
Ռուս ուղղափառ եկեղեցու հոգևորականներից ավագ քահանա Դմիտրի Սմիրնովը հարցազրույցներից մեկում հայտարարել է, որ իր ողջ կյանքի ընթացքում չի հանդիպել աստվածատուր էքստրասենսի։ "«Ապրածս երկար տարիների ընթացքում երբեք չեմ հանդիպել աստվածատուր էքստրասենսի։ Հնարավոր է, որ ինչ֊որ տեղ նրանք կան։ Աֆրիկայի հարավում ինչ֊որ տեղ, ասում էր ավագ քահանա Դմիտրի Սմիրնովը, սակայն այն մարդիկ ովքեր ասում են իբրև Աստծու կողմից տրված ընդունակություններով են օժտված, իրականությանը չի համապատասխանում։ Նման մարդիկ իրենք իրենց մատնում են և հոգևոր գրականություն կարդացած յուրաքանչյուր ոք կարող է դրանում համոզվել։ Հոգևոր կայունությունը պահելու համար պետք է խուսափել հասարակության նման շերտերից» ։"Խոսելով այն հրաշքների մասին, որոնք իբրև թե շրջապատում են էքստրասենսներին,Դմիտրի Սմիրնովը հարց է տալիս. «կարո՞ղ է արդյոք սատանան հրաշքներ գործել » : Եվ պատասխանում է, որ կարող է «որքան կամենա »։
«Մենք Աստվածաշնչում հանդիպում ենք, թե ինչպես դիվահարները հրաշքներ և մարգարեություններ են իրագործում։ Մենք հանդիպում ենք, թե ինչպես փարավոնների կախարդները հրաշքներ են իրագործել, ասել է ավագ քահանա Դմիտրի Սմիրնովը։ Նրանք բոլորը եղել են սատանայի երկրպագուներ։ Հեթանոսների աստվածները դևեր են։ Իսկ հրաշքները բոլորին դուր են գալիս և գաղտնիք են։ Քանի որ մարդն ով կորցրել է Աստծուն, երբ իր համար ամեն ինչ բացահայտ է, հասկանալի, դարձել է չափազանց հետաքրքրասեր։ Այդ իսկ պատճառով սատանան դրանից օգտվում է և գերում մարդկանց»։
Ուղղափառ եկեղեցու որոշ սրբեր կենդանության օրոք արտահայտել են իրենց բացասական վերաբերմունքը մոգերի, կախարդների մասին։ Օրինակ՝ նրանց մասին կարծիք է հայտնել Սուրբ Մատրոնա Մոսկվացին, հավատացյալներին ուղղորդելով։ "«Այն մարդկանց համար,ովքեր ինքնակամ դարձել են չար ուժի կողմնակից, զբաղվել են կախարդությամբ, ելք չկա։ Չի կարելի դիմել նրանց, քանի որ, բուժելով այլ տեղ վնասում են հոգին, հավաստիացնում էր Սուրբ Մատրոնան ։"
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերբնական Կատեգորիա:Պարապսիխոլոգիա Կատեգորիա:Օկուլտականություն
Մուրթուզա Մուխտարով մզկիթ
Պատմություն
Մզկիթի շինարարությունը կապված է նավթային միլիարդատեր Մուրթուզա Մուխտարովի անվան հետ։ 1901 թվականին տեղական բնակչությունը սկսեց մզկիթ կառուցել։ Բայց նրանք չեն կարող ավարտել շինարարությունը։ Շարունակելու համար անհրաժեշտ էր նյութական օգնություն։ Մուրթուզա Մուխտարովը շարունակեց մզկիթի կառուցումը ։ 1908 թվականին մզկիթը կառուցվել է ճարտարապետ Զիվար բեկ Ահմեդբեկովի կողմից ։
Մզկիթը ունի 2 մինարեթ, 47 մետր բարձրություն։ Մզկիթում միհրաբի բարձրությունը 9 մետր է։ Գմբեթի բարձրությունը 19 մետր է։ Իսկ մզկիթի մուտքի դուռի բարձրությունը 6 մետր է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բաքվի մզկիթներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Իդրիա
Իդրիա (Idria, Idria ), քաղաք Արևմտյան Սլովենիայում։ Իդրիա մունիցիապալիտետի նստավայրն է։ Գտնվում է Սլովենական ծովեզր (Primorska) տարածաշրջանում և Գորիշկա շրջանում։ Քաղաքը նշանավոր է սնդիկի հանքավայրերով։ Իսպանիայի Ալմադեն քաղաքի հանքավայրի հետ միասին 2012 թվականին ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում ։ 2011 թվականին Իդրիան ստացել է «Տարվա Ալպյան քաղաք» մրցանակը։
Աշխարհագրություն
Իդրիա քաղաքը գտնվում է Իդրիա ավազանում, շրջապատված է Իդրիա բլուրներով։ Քաղաքի միջով հոսում է Իդրիա գետը։ Իդրիան ներառում է Brusovše, Cegovnica, Prenjuta և Žabja Vas գյուղակներ, որոնք գտնվում են քաղաքի կենտրոնի մոտ, ինչպես նաև Češnjice, Ljubevč, Kovačev Rovt, Marof, Mokraška Vas, Podroteja, Razpotje, Staje և Zahoda ավելի հեռավոր գյուղակները։ Մարոֆ հիդրոէլեկտրակայանը գտնվում է Իդրիա գետի վրա, Իդրիայի հյուսիսային ծայրամասում։
Պատմություն
15-րդ դարի վերջում Իդրիայում հայտնաբերվել է սնդիկ (տարբեր աղբյուրներում նշվում է 1490, 1492  , և 1497  թվականները)։ Հանքարդյունահանման աշխատանքները կառավարությունը ստանձնել է 1580 թվականին։ 1832 թվականին այստեղ հայտնաբերված իդրիալիտ (idrialite) քարատեսակը կոչվում է քաղաքի անունով։
Լեգենդ
Լեգենդի համաձայն, 500 տարի առաջ, մի դույլագործ այստեղ հայտնաբերել է փոքր քանակությամբ հեղուկ սնդիկ։ Իդրիան աշխարհի մի քանի վայրերից մեկն է, որտեղ սնդիկը հայտնվում է ինչպես իր սովորական՝ հեղուկ վիճակում, այնպես էլ կինովար (սնդիկի սուլֆիդ) հանքաքարի ձևով։ Ստորերկրյա հանքավայրի մուտքը հայտնի է Antonijev rov անվանումով։ Այսօր նրա վերին մակարդակը օգտագործվում է որպես շրջագայության վայր, որտեղ պատկերում է տեղի աշխատավորների կյանքը։ Ստորին մակարդակում՝ 400մ ներքև, այլևս ակտիվ աշխատանքներ չեն կատարվում, և դրանց մեծ մասը այսօր փակվել են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սլովենիայի քաղաքներ
Կրինիչկիի շրջան
Կրինիչկիի շրջան (Криничанський район), շրջան Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կրինիչկի ։
Բնակչություն
2001 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 40330 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 24,01 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դնեպրոպետրովսկի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Վիկտորիա Վոյցիցկայա
Վիկտորիա Վոյցիցկայա (Вікторія Михайлівна Войціцька, ), ուկրաինացի քաղաքական գործիչ։ 8-րդ գումարման Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի ժողովրդական պատգամավոր։ «Միավորում ինքնօգնության» խորհրդարանական խմբի և կուսակցության անդամ։ Ապագայի հարցերով հանձնաժողովի անդամ։
Կենսագրություն
Ալեքսանդր Պասխավերի զարմիկը ։
2002 թվականին ավարտել Է Կիևի ազգային առևտրա-տնտեսական համալսարանը, ստացել է մասնագետի դիպլոմ «Բանկային գործ» մասնագիտությամբ։ 2005 թվականին ավարտել է Brands International Business School-ը, ստացել է Master of Business Administration դիպլոմ՝ «միջազգային ֆինանսներ» մասնագիտությամբ։
ՀՏՀ
Հաճախակի Տրվող Հարցեր ու Պատասխաններ ՀՏՀՊ, անգլերեն Frequently Asked Questions (FAQ) արտահայտության հապավումն է, թարգմանաբար՝ Հաճախակի Տրվող Հարցեր։ FAQ իրենից ներկայացնում է, ինչ-որ բազմաթիվ թեմաներով կամ թեմայով հարցերի և դրանց պատասխանների ժողովածու։ Գոյություն ունեն անթիվ FAQ-եր, որոշ ինտերնետ կայքեր համակարգում են նման FAQ-երը, այդպիսիններից մեկը Internet FAQ Consortium-ն է։
Հայալեզու կայքերում, կիրառվում է կամ բառացի թարգմանված ՀՏՀ հապավումը, կամ ՀուՊ՝ «Հարց ու Պատասխան» արտահայտություննից։ Ռուսալեզու Ինտերնետ կայքերում, հանդիպում ЧАВО բառը և ռուսալեզու ինտերնետում կարելի է հանդիպել նաև ЧАВО հապավումը որն, ինչպես ենթադրում են, նշանակում է Частые Вопросы կամ էլ Часто Задаваемые Вопросы и Ответы:
Արտաքին Հղումներ
Կատեգորիա:Համացանցում տարածված հապավումներ Կատեգորիա:Տեխնիկական հաղորդակցություն
Իմ հայրիկը հերոս է (ֆիլմ, 1991)
«Իմ հայրիկը հերոս է», Ժերար Դեպարդիեի մասնակցությամբ ֆրանսիական կինոկատակերգություն։
Սյուժե
Անդրե Արնելը վաղուց բաժանված է կնոջից։ Իրենց աղջիկը՝ Վերոնիկան, մոր խնամակալության տակ էր։ Նրան շանս էր վիճակվել այս ամանորյա արձակուրդները անցկացնել իր աղջկա հետ։ Այստեղ 14 տարեկան Վերոնիկան ծանոթանում է Բենյամինի հետ, որին պատմում է իր «գաղտնիքը»։ Անդրեն՝ իր սիրեկանն է, նա՝ գաղտնի գործակալ է։ Վերոնիկայի հայրը չի կարողանում հասկանալ, թե ինչու են Բենյամինի ընկերները ապշահար նայում նրան, երբ նա աղջկա հետ դուրս է գալիս։ Կինոկատակերգություն, որում Դեպարդիեն, ինչպես միշտ հրաշալի է կատարում իր դերը։
Ֆիլմը մինչև 12 տարեկան երեխաներին թույլատրվում է դիտել ծնողների ուղեկցությամբ։
Պիրոտի հունական զինվորական գերեզմանոց
Պիրոտի հունական զինվորական գերեզմանոց (Ελληνικό στρατιωτικό κοιμητήριο του Πίροτ), զինվորական գերեզմանատուն, որը գտնվում է Սերբիայի Պիրոտ փոքրիկ քաղաքում՝ Բուլղարիայի հետ սահմանից մի փոքր հեռավորության վրա։
Գերեզմանատանը հանգչում են Առաջին համաշխարհային պատերազմում կռվող հունական 3-րդ հետևակային դիվիզիայի 358 զինվորների աճյուններ ։ Հույն զինվորները մահացել են գերմանացիների և բուլղարացիների դեմ մղվող մարտերի ժամանակ, որոնց նպատակն էր պահպանել Սերբիայի տարածքային ամբողջականությունը։ Պիրոտի գերեզմանոցին կից գործում է նաև սերբական գերեզմանոց, որտեղ թաղված են 7610 սերբ զինվորներ։
Գերեզմանատանը կանգնեցված է հույն-սերբական բարեկամությունը խորհրդանշող հուշակոթող։
Պատմություն
Հունական 3-րդ հետևակային դիվիզիայի սպաներն ու զինվորները զոհվել են Պիրոտի ճակատամարտում։ Նրանց մի հասն էլ մահացել է 1918-1919 թվականներին Եվրոպայում տարածված իսպանական գրիպից։ Նրանց աճյունները թաղված են տարածաշրջանի մի շարք գերեզմանատներում, այդ թվում և Պիրոտի ռազմական գերեզմանոցում։ 1923 թվականին Կատերինա Լևանտեն ամուսնանալով սերբ Պետար Ստանկովիչի հետ ձեռնամուխ է եղել դիակների մի տեղում հավաքման աշխատանքների իրագործմանը։
Լևանտեն իր այս գործի մասին հետագայում գրեց.
Հունական զինվորական գերեզմանոցի բացման պաշտոնական արարողությունը տեղի է ունեցել 1924 թվականին։ Նույն տարում Պիրոտի քաղաքապետարանը երախտագիտության խոսք հայտնեց հույն ժողովրդին և այն պաշտոնապես հայտարարեց Հունաստանի Հանրապետության տարածք։ Այստեղ տեղադրվել է հույն քանդակագործ Անտոնիոս Սոխոսի հեղինակային աշխատանք հանդիսացող 12 մետրանոց մարմարե սյուն՝ ի նշան սերբ և հույն ժողովրդների դարավոր բարեկամության։
1945 թվականին Հարավսլավիայի կառավարությունը հրաժարվել է ճանաչել գերեզմանոցը, որպես Հունաստանի անկլավային տարածք։ Ամեն տարի բազմաթիվ մարդիկ այցելում են գերեզմանատուն և հարգանքի տուրք մատուցում հանուն Հունաստանի և Սերբիայի անկախության համար կռվող նահատակներին։ 2004 թվականին նորանկախ Սերբիայի կառավարությունը վերահաստատել է գերեզմանատունը, որպես Հունաստանի տարածք Սերբիայում։ Ամեն տարի սեպտեմբեր ամսին այստեղ կատարվում է պաշտոնական արարողություն, որին ներկա են գտնվում բարձրաստիճան սպաներ և հոգևորականներ Սերբիայից և Հունաստանից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ
Կրիվոյռոգի շրջան
Ստեղծվել է 1925 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կրիվոյ Ռոգ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1350 կմ²։
Բնակչություն
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 43759 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 32,41 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դնեպրոպետրովսկի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Գադար (գետ)
Գադար, գետ Իրանի Արևմտյան Ադրբեջան նահանգում։
Սկիզբ է առնում Զագրոսի լեռնաշղթայի Ուլուգդաղ լեռան արևմտյան լանջերից, երեք պետությունների՝ Իրանի, Թուրքիայի և Իրաքի սահմանագծերի միախառնման տեղանքից։ Գետը վերին հոսանքում կոչվում է Գադար։ Գետաբերանի բարձրությունը ծովի մակարդակից ավելի քան 2000 մետր է։
Հիմնականում հոսում է դեպի հարավ-արևելք, Նեգեդե քաղաքից դուրս գալով՝ հստակ հոսում է արևելք և կտրուկ թեքվում է դեպի հյուսիս։ Գետի վրա կառուցված են մի քանի փոքր ջրամբարներ։ Գադարը թափվում է Ուրմիո լճի հարավային եզրի ճահճուտների մեջ՝ ծովի մակարդակից մոտ 1300 մետր բարձրության վրա։
Գետի հովտում գտնվում են Թեփե Հասանլու և Հաջի Ֆիրուզ հնագիտական հուշարձանները ։
Հին Կասկադի ջրվեժի խճանկար (Երևան)
Պատմություն
Խճանկարը տեղադրված է եղել ներկայիս Կասկադ համալիրի առաջին հարթակի տեղում գտնված ջրվեժի դիմաց։ Խճանկարում պատկերված են եղել ջրից վեր ցատկող ձկներ՝ տարբեր գույների։ Խճանկարը պատրաստված է եղել ջնարակապատ ձեռագործ սալերից։
Գադար (գետ)
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իրանի գետեր
Հին Կասկադի ջրվեժի խճանկար (Երևան)
Պատմություն
Ապամոնտաժվեց 1980-ական թվականներին Կասկադ համալիրի շինարարական աշխատանքների ժամանակ։ Խճանկարի պահպանության վերաբերյալ տեղեկություն չի պահպանվել։
Խճանկարի պատկերը պահպանվել է լուսանկարներում, վավերագրական և գեղարվեստական ֆիլմերում։
Հին Կասկադ խճանկար-ինստալացիա
2018 թվականի հունիսի 1-ին Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնի կողմից կազմակերպված Երեխաների պաշտպանության միջազգային օրվա շրջանակներում Գաֆէսճեան քանդակների պարտեզում տեղադրվեց «Հին Կասկադ» խճանկար-ինստալացիան, որը հավաքվել և ներկվել էր հենց երեխաների կողմից։ Այն նվիրված է Երևան քաղաքի հիմնադրման 2800-ամյակին ։
Հին Երևան. կենդանի հիշողություն
«Հին Երևան. կենդանի հիշողություն» նախագծի շրջանակներում Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնի կողմից ստեղծվել է լրացված իրականության (augmented reality) հարթակ, որը հնարավորություն է տալիս հեռախոսային հավելվածի միջոցով «կենդանացնել» Դերենիկ Դանիելյանի հեղինակած խճանկարը՝ օգտագործելով արխիվային լուսանկարներ, դրվագներ ֆիլմերից, ինչպես նաև խճանկարի անիմացիոն տարբերակը ։
Աբավա
Աբավա, գետ Լատվիայում, համարվում է Վենտա գետի աջ վտակը։ Գետը ծագել է Լեստենես-էնավաս լեռների միջև, որը տեղակայված է Կուրզեմե լեռան արևելյան լանջին։ Գետի երկարությունը 129 կմ է ։
Ձախ վտակներ
Ամուլա, Դունուպիտե, Իմուլա, Իվանդե, Վալգալե, Վեդզելե, Վիեսատե, Օլուպիտե, Օզոլուպիտե, Զեմիտե, Ժիդու - Ստրաուտս։
Աջ վտակներ
Բեբրուպե, Դզելզամուրուպե, Դզիրուպե, Կարոնե, Կրոյա, Լաշուպե, Լիգուպե, Մելլուպիտե, Պուրե, Սեմե, Վեցումե, Վեգուպիտե, Վիրբուպե։
Տեսարժան վայրեր
Աբավայի հովիտը ձևավորվել է սառցապատ վայրում։ Հսկայան հովիտի լանջերը պատված են հոսանքներով կամ ձնաբուքներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատվիայի գետեր
Սերգեյ Կուրյոխին
Սերգեյ Անատոլևիչ Կուրյոխին, խորհրդային և ռուս երաժիշտ-ավանգարդիստ, երգահան, կինոսցենարիստ և դերասան։
Նվագել է Անատոլի Վապիրովի ջազ-համույթում, 1981 թ. արտասահմանում թողարկել է առաջին սկավառակը։ Մասնակցել է Ակվարիում-ի ալբոմների ձայնագրմանը, 1984 թվականին ստեղծել է Պոպ-Մեխանիկա խումբը, որի պերֆորմանսներին մասնակցում էին երաժիշտներ, կրկեսի դերասաններ, մանեկեններ։ Մահացել է սրտի սարկոմայից։
Հղումներ
Կատեգորիա:1954 ծնունդներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ռոք երաժիշտներ Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ռուս դաշնակահարներ Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Ժան Պոլ Սարտր
Ժան Պոլ Սարտր (Jean-Paul Sartre, ), Ֆրանսիացի էքզիստենցիալիստ փիլիսոփա, վիպագիր, և քննադատ։ Գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1964, մրցանակից հրաժարվել է)։ Սարտրի թատերգությունները թարգմանվել են հայերեն ։
Կենսագրություն
Ժան Պոլ Էյմար Սարտրը ծնվել է 1905 թվականի հունիսի 21-ին Փարիզում։ Երբ նա երկու տարեկան էր, մահանում է նրա հայրը՝ Ֆրանսիական ռազմածովային ուժերի սպան, որից հետո մայրը՝ Անն-Մարի Շվեյցերը, վերցնելով որդուն, տեղափոխվում է իր ծնողների մոտ՝ Փարիզի արվարձանում գտնվող Մյոդոն ավան։ Նա մոր և տատիկի կողմից կդաստիարակվի որպես կաթոլիկ։ 1909 թվականին աջ աչքը հիվանդանում է լեյկոմիայով, որից հետո, ինչպես ինքը հետագայում կնշի, մնում է «կես կույր և շեղակն»։ 1916 թվականին մայրը նորից է ամուսնանում և ընտանիքը տեղափոխվում է Լա Ռոշել։ 1917-1919 թվականներին սովորում է Լա Ռոշելի լիցեյում։ 1920 թվականին տեղափոխվում է Փարիզ, որտեղ հանձնում է լիցեյի ավարտական քննության առաջին մասը, 1922 թվականին՝ երկրորդ մասը, իսկ 1924-1928 թվականներին սովորում է Փարիզի Բարձրագույն Նորմալ Դպրոցում (École Normale Supérieure)։ 1927 թվականին գրում է թեզիսը, բայց ձախողում է ավարտական քննությունը։ 1929 թվականին վերահանձնելով քննությունը՝ հավաքում է ամենաբարձր միավորները՝ ստանում Փիլիսոփայության որակավորում։ Միևնույն ժամանակ ծանոթանում է Սիմոնա դը Բովուարի հետ, որը նույն քննությանը հավաքել էր երկրորդ ամենաբարձր միավորները։ 1931-1939 թվականներին տարբեր քաղաքների (Հավր, Լան և այլն) լիցեյներում դասավանդում է փիլիսոփայություն, լինում Բեռլինում, որտեղ ուսումնասիրում է Էդմունդ Հուսերլի և Մարտին Հայդեգգերի աշխատությունները, տպագրում առաջին երկերը։ 1939 թվականին զինվորագրվում է բանակ, նույն թվականին Ալբեր Քամյուի հետ հիմնադրում են «Պայքար» (Combat) լրագիրը։ 1940 թվականին գերմանացիներ ներխուժում են Ֆրանսիա, հունիսի 21-ին Սարտրը գերեվարվում է։ Նա ազատվում է գերությունից միայն 1941 թվականի մարտին։ Վերադառնում է Փարիզ, որտեղ համախոհների հետ հիմնում է «Սոցիալիզմ և Ազատություն» դիմադրության խմբակը, որը, սակայն, գոյատևում է մինչ նույն տարվա հոկտեմբեր։ 1941-1944 թվականներին դասավանդում է փիլիսոփայություն Կոնդորսե լիցեյում։ 1943 թվականին Ալբեր Քամյուի հետ հիմնադրում են նոր փիլիսոփայություն՝ էքզիստենցիալիզմ։ 1944 թվականին դադարեցնում է դասավանդումները՝ իր ամբողջ ժամանակահատվածը ստեղծագործելուն տրամադրելու։ Սարտրը մահանում է 1980 թ. ապրիլի 15-ին՝ Փարիզում ։
Ստեղծագործություններ
Եզրակացությունները, որոնց գրողը պետք է հանգի այս դիրքորոշումից ելնելով, սկսվում են «Ի՞նչ է գրականությունը» ("Qu'est-ce que la littérature?") աշխատությունում՝ 1948 թվական. գրականությունն այլևս անձնական զբաղմունք չէ, ոչ էլ մեծապես կերպարների և իրավիճակների նկարագրություն, այլ վերաբերում է մարդկային ազատությանը և նրա (նաև հեղինակի) պարտականություններին։ Գրականությունը կատարյալ է, գեղարվեստական ստեղծագործությունը բարոյական գործունեություն է։