cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Փիթեր Վուլկոս
Մասնագիտացում խեցեգործության մեջ
1953 թվականին Վուլկոսին հրավիրում են Հյուսիսային Կալիֆոռնիայի Արշվիլ քաղաքում Բլեք Մաունթեյն քոլեջում ամառային կիսամյակի ընթացքում խեցեգործության մասին դասընթաց վարելու ։ Բլեք Մաունթեյնում ամառն անկացնելուց հետո նա փոխեց խեցե իրեր պատրաստելու իր մոտեցումը։ Նա հրաժարվեց իր ունեցած ավանդական փորձից և հարթ, լավ թրծված ապակեպատ անոթներ ստեղծելու փոխարեն սկսեց հմտորեն աշխատել անմշակ կավով՝ հաճախ իր գործերին ավելացնելով խոր կտրվածքներ և ծակոտիներ ։
1954 թվականին Օտիսի արվեստի և դիզայնի քոլեջում, որը կոչվում է Լոս Անջելեսի Շրջանային Արվեստի ինստիտուտ, գեղարվեստական խեցեգործությոան ֆակուլտետ հիմնադրելուց հետո նրա գործերը արագորեն դարձան աբստրակտ և արձանանման ։ 1959 թվականին Լոս Անջելեսի Լանդաու պատկերասրահում ցուցադրության ժամանակ նա առաջին անգամ ներկայացրեց իր խեցեգործական աշխատանքները։ Դա խեցեգործության աշխարհում սեյսմիկ ռեակցիա առաջացրեց ինչպես գրոտեսկային քանդակների ձևերի, այնպես էլ արվեստի և արհեստի հանճարեղ միության համար, և արագացրեց դրա փոխանցումը դեպի Բերկլիի համալսարան ։
Բերկլիի համալսարանի խեցեգործության ֆակուլտետ
1959 թվականին նա տեղափոխվեց Բերկլիում Կալիֆոռնիայի համալսարան, որտեղ նա նույնպես ստեղծեց խեցեգործության ծրագիր, որը հետագայում դարձավ Դիզայնի ֆակուլտետ ։ 1960-ականների սկզբին նա համալսարանի տարածքից դուրս հիմնեց բրոնզաձուլարան` նախագծելով մետաղաձույլ Վուրստեր Հոլը և սկսում է իր աշխատանքները ցուցադրել Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում ։
1967 թվականին այստեղ նա դառնում է պրոֆեսոր և շարունակում դասախոսություններ կարդալ մինչև 1985 թվականը ։ Նրա ուսանողների մեջ կային շատ խեցեգործ նկարիչներ, որոնք կարողացան ինքնուրույն հայտնի դառնալ։
2001 թվականին Նյու Յորքում տեղի ունեցած աճուրդի ժամանակ Փիթեր Վուլկոսի 1986 թվականին ստեղծված քանդակը Եվրոպական թանգարանին վաճառվեց 72․625 դոլարով ։
Նա մահացել է 2002 թվականի փետրվարի 16-ին սրտի կաթվածից, Օհայո նահանգի Բոուլինգ Գրինի պետական համալսարանում խեցեգործության սեմինար անցկացնելուց հետո, որտեղ ցուցադրում էր իր հմտությունները կենդանի հանդիսատեսի առջև ։
Նկարագրություն
Թեև նրա սկզբնական աշխատանքները թրծվում էին էլեկտրական կամ գազի վառարաններում, ավելի ուշ իր կարիերայի ընթացքում նա կավը թրծում էր Փիթեր Կալասի անագամա վառարանում, որը օգնել է ԱՄՆ-ում ցուցադրել ճապոնական փայտամշակման էսթետիկան։ Փիթեր Վուլկոսը համարվում է նաև այն մարդկանցից մեկը, ով խեցեգործությունը բերել է ոչ պրագմատիկ, էսթետիկ ոլորտ։ Բերկլիի համալսարանում խեցեգործության ֆակուտետը հիմնադրելիս նրա ուսանողներին թույլ էր տրվել պատրաստել թեյնիկ, «միայն եթե այն չաշխատի»։ Վուլկոսը այս նոր թրենդի սկիզբը դրեց 1950-ականների Լոս Անջելեսում՝ ասելով, որ «այն ժամանակ Լոս Անջելեսում ինչ-որ էներգիա կար» ։ Նրան շատ հաճախ ճանաչում են որպես Աբստրակտ էքսպրեսիոնիստ խեցեգործ ։
Վուլկոսի քանդակները հայտնի են իրենց տեսանելի քաշով, ձևերի ազատությամբ և ագրեսիվ ու էներգետիկ ձևավորմամբ։ Ձևավորման ժամանակ նա քերծում, փշրում և խոռոչներ էր բացում խեցե իրերի մակերեսներին։ Իր կարիերայի մի որոշ շրջանում նա բրոնզե քանդակներ էր պատրաստում, իսկ վաղ շրջանում նրա պատրաստած խեցե իրերը փայլեցվում կամ ներկվում էին և կամ նկարազարդվում էին վրձնի օգնությամբ։
Փիթեր Վուլկոսին հիշում են նաև իր ակտիվ խեցեգործության-քանդակագործության դասընթացներով, որոնք նա վարում էր իր ուսանողների առաջ՝ ցույց տալով այն ծանր աշխատանքը, որը հիմնված էր խեցեգործության իր ուրույն ոճի և այդ ամբողջ ընթացքւոմ իր ցուցաբերած տաղանդի վրա ։ Նրա ստեղծագործական որոնումները երբեմն հանգեցնում էր կավը խառնեու համար առևտրային խմորման սարքերի օգտագործմանը և էլեկտրական անոթների անիվի նախատիպի մշակմանը ։
Պարգևներ
1959 թվական Ռոդին թանգարանի մրցանակ 1984 թվական Գուգենհայմ ընկերություն 1997 թվական Քոլեջի արվեսի ասոցիացիայի կողմից կյանքի ընթացքում ունեցած վաստակի համար տրված Անվանի արհեստագետ տիտղոս
Անձնական կյանք
Վուլկոսը փրկվել է իր առաջին կնոջ՝ Մարգարետ Քոնի և իրենց դստեր՝ Պիերի, որը նկարում էր պոլիմերային կավով, իր կնոջ՝ Աննայի և իրենց որդու՝ Արիսի, իր եղբոր և երկու քույրերի շնորհիվ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի արվեստագետներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ Կատեգորիա:Հույն նկարիչներ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Հույն քանդակագործներ Կատեգորիա:Հույն արվեստագետներ
Նոյան տապան (թերթ)
Նոյան տապան (թերթ), տասներկու երկրներում տարածվող հայկական սփյուռքի տեղեկատվական-վերլուծական միջազգային թերթ։
Պատմություն
Թերթի առաջին համարը լույս տեսավ 1997 թվականի օգոստոսին։ Թերթի հիմնադիրն է «Նոյան Տապան Մեդիա» ՍՊԸ-ն՝ ի դեմս նրա տնօրեն Գրիգորի Անիսոնյանի, որն էլ դարձավ թերթի գլխավոր խմբագիրը ։
Հիմնադրման պահից սկսած՝ «Նոյան տապան» թերթը սկսեց արտացոլել ԱՊՀ երկրների և հեռավոր արտասահմանյան հայկական սփյուռքի կյանքը։ Հրատարակության գլխավոր խնդիրն է Հայաստանի սահմաններից դուրս բնակվող հայրենակիցներին ծանոթացնել հայրենիքի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կյանքին։ Իր հերթին թերթը հայտնի է դառնում ոչ միայն հայ, այլև ցանկացած ռուսալեզու՝ ուկրաինացի, բելառուս, մոլդովացի, վրացի, ռուս և ադրբեջանցի ընթերցողների շրջանում։
Հանրամատչելի բաժիններն են՝ «Հայրենակիցներ», «Ամբիոն», «Նորագույն պատմություն», «Սփյուռք», «Եկեղեցի», «Լուրեր Թբիլիսիից», «Լուրեր Բաքվից», «Հիշողություն», « ԱՊՀ-ի լուրեր», «Մեծ հայեր» և նոր բաժինները՝ «Գործարարները սփյուռքում» և «Հայկական սփյուռքն այսօր»։
Տպաքանակ և տարածում
Թերթը թողարկվում է ինչպես տպագիր, այնպես էլ էլեկտրոնային տարբերակով։ Թերթի ծավալը 12-18 էջ է, թողարկման հաճախականությունը՝ ամիսը մեկ անգամ, ձևաչափը՝ A2, տպաքանակը՝ 104 500 օրինակ։ Մոսկվայում տարածվող տպաքանակը 65 000 օրինակ է։
«Նոյան տապան» թերթը տարածվում է 12 երկրների 85 քաղաքներում։ Հոդվածների հեղինակները քաղաքագետներ են, դիվանագետներ և մշակութային գործիչներ ։
Մրցանակներ
2007 թվականի սեպտեմբերի 19-ին «Ararat Park Hyatt» հյուրանոցում թերթի առաջին համարի հրատարակման տասնամյակի առթիվ բարեգործական «Ազգային փառք:Հայրենիք» հիմնադրամի նախագահ Լևոն Կարագոզյանը և հիմնադրամի դափնեկիրներից մեկը՝ Վիկտոր Իլյուխինը, գլխավոր խմբագրին հանձնեցին «Փառքի սուտակե խաչ»` «ռուս-հայկական հասարակական և մշակութային կապերի զարգացման գործում ունեցած ներդրման համար» ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Թերթեր
Կոլլո Դանիել Սանու
Կենսագրություն
Սանուն ծնվել է 1951 թվականին Բորոդուգույում։ Կրթությունն ստացել է Կոտ դ'Իվուարի Աբիջան քաղաքի Արվեստների Ազգային Ինստիտուտում՝ ձեռք բերելով բակալավրի աստիճան, իսկ մագիստրոսի աստիճանն ստացել է Ֆրանսիայում, Փարիզի Ֆրանսիական կինոյի ազատ կոնսերվատորիայում ։
Կարիերա
1977 թվականից ի վեր Սանուն եղել է 25 վավերագրական, գեղարվեստական ու անիմացիոն ֆիլմերի ռեժիսոր կամ սցենարիստ։ Նա նաև Taxi Brousse հեռուստասերիալի ռեժիսորն է, իսկ 2001-2004 թվականներին եղել է նաև պրոդյուսերը ։
Հիշատակության արժանի նրա առաջին ֆիլմը եղել է Paweogo -ն (The Immigrant), որը նկարահանվել է 1982 թվականին CINAFRIC կինոընկերության կողմից, որը հիմադրվել էր տեղաբնիկ բիզնեսմեն Մարշալ Օուեդրաոգոյի կողմից բուրկինաբեական ֆիլմեր ստեղծելու և տարածելու համար։ Սակայն ֆիլմի ստեղծումից կարճ ժամանակ անց այդ ընկերությունը սնանկացել է ու ներդրումների պակասի պատճառով ստիպված փակվել։ Paweogo-ն միակ ֆիլմն է, որ այդ ընկերությունը երբևէ թողարկել է ։ Ֆիլմը ներկայացվել է այդ տարվա FESPACO մրցանակաբաշխությանը, սակայն չի հաղթել ։
Սանուն եղել է 2004 թվականին նկարահանված Tasuma (Կրակ) ֆիլմի ռեժիսորն ու սցենարիստը․ կատակերգություն-դրամա, որը պատմում է Ֆրանսիայում ծառայած ու հայրենի գյուղ վերադարձած բուրկինաբեցի պատերազմի վետերանի մասին ։ Քննադատների կողմից ֆիլմը լավ է ընդունվել, չնայած ամերիկացի կինոքննադատ Դեյվ Քերը նշել է, որ ֆիլմը վերադարձել է աֆրիկյան կինեմատոգրաֆիայի հին ավանդույթներին, ինչպիսին են ժողովրդական թեման ու գյուղական միջավայրը ։
Հրեաներն Իրանում
Հրեաներն Իրանում հաստատվել են Աքեմենյան կայսրության հիմնադրման սկզբից. մ.թ.ա. 538 թվականին Աքեմենյան արքա Կյուրոս Մեծը (մ.թ.ա. 559-530) գրավել է Բաբելոնը և հրեաներին ազատել գերությունից ։ Իրանի իսլամական հեղափոխությունից և Իրան-Իրաքյան պատերազմից հետո հրեաների բացարձակ մեծամասնությունը տեղափոխվել է Իսրայել (մինչև 250 հազար ) և Միացյալ Նահանգներ (մինչև 100 հազար ): 21-րդ դարի սկզբին նրանց ընդհանուր քանակն Իրանում չէր անցնում 10.000-ը ։ Կենտրոնացած են մասնավորապես քաղաքներում ։
Իրանում հրեաները խոսում են հիմնականում պարսկերեն, սինագոգներում տարածում է գտել նաև եբրայերենի դասավանդումը։ Իսրայել տեղափոխված իրանցի հրեա ներգաղթյալները կոչվում են Փարսիմ (פרסים‎՝ «պարսիկներ»)։ Իրանում հրեաներին անվանակոչում են չորս եզրույթներով՝ «քալիմի», առավել տարածված, «յահուդի» , որն առավելի ստույգ է, «Իսրայել» տերմինը, որով հրեաները բնութագրում են իրենց, և «ջոհուդ» , որն ունի բացասական, նույնիսկ՝ վիրավորական հնչերանգ ։
Իրանի հրեական համայնքը պաշտոնապես ճանաչվել է կառավարության կողմից որպես կրոնական փոքրամասնության խումբ, և զրադաշտականների ու քրիստոնյաների նման նրանց մեկ տեղ է հատկացվել Իրանի խորհրդարանում։ 2008 թվականից սկսած՝ հրեա պատգամավորը Սիամաք Մորսադեղն է ։ Իրանում պետական պաշտպանության տակ են նրանց մշակութային կոթողները։ Ամբողջ երկրով մեկ գոյություն ունի 65 սինագոգ, որոնցից 40-ը կանգուն կամ գործող են։ Սինագոգներից 36-ը գտնվում են մայրաքաղաք Թեհրանում, 10-ական՝ Շիրազում ու Յազդում, վեցը՝ Սպահանում և այլուր ։ Այդուհանդերձ, Իրան-Իսրայել հարաբերությունները 1979 թվականից սկսած լարված են. Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանին ՄԱԿ-ի ամբիոնից հիշեցրել է, որ պարսիկները հրեաներին ազատագրել են Բաբելոնյան գերությունից ։
Պատմություն
Հրեաների հաստատումն Իրանում հասցվում է մինչև մ.թ.ա. 727 թվական, երբ Ասորեստանի և Բաբելոնի թագավորները գրավել են Երուսաղեմը և ստրկացրել հրեաներին։ Հրեական առասպելի համաձայն, Պարսկաստան եկած առաջին հրեան Հովսեփի մեծ դուստր Սառան էր։ Եսայու, Դանիելի, Եզրասի, Նեեմիայի, Եսթերի աստվածաշնչյան գրքերը տեղեկություններ են պարունակում Պարսկաստանում հրեաների կյանքի մասին։ Եզրայի գրքում նշվում է, որ մ.թ.ա. 6-րդ դարավերջին պարսից արքաներ Կյուրոսը, Դարեհի և Արտաքսերքսեսը թույլ են տալիս արամեախոս հրեաներին վերադառնալ Երուսաղեմ և վերակառուցել տաճարը. 30-40 հազարը վերադառնում է ։ Երկրորդ տաճարի կառուցումն ավարտվում է Դարեհ I Մեծի օրոք (մ.թ.ա. 522-486): Իրանում մնացած հրեաները կարևոր դիրք են զբաղեցնում Մետաքսի միջազգային առևտրում. նրանց առաջին կառույցներից պահպանվել է Դանիել մարգարեի շիրիմը Շոշում ։ Այդ ժամանակ հրեական համայնքը Պարսկաստանում զարգացած էր և ազդեցիկ։ Նրանք հիմնականում ապրում էին իրենց համայնքներում։ Պարսկական տերության գագաթնակետին ժամանակ հրեաների թիվը հասցվում էր մինչև բնակչության 20%-ը ։ Հրեաներն Իրանում սկսել են ապրել մ.թ.ա. 6-րդ դարի Բաբելոնյան գերությունից հետո, և ինչպես հայերը, պահպանում են իրենց էթնիկ, լեզվական և կրոնական ինքնությունը ։ Իրանական հրեաները դարեր շարունակ ֆիզիկապես, մշակութային և լեզվական տեսանկյունից չէին տարբերվում ոչ հրեա բնակչությունից։ Իրանցիների մշակույթն իր ազդեցությունն է թողնում հրեաների վրա։ Դրա հետևանքն է, օրինակ, Պուրիմի հրեական փառատոնը, որը նմանություններ ունի «Ֆրավադիգան» զրադաշտական փառատոնի հետ։ Նրանց ճնշող մեծամասնությունը պարսկերենն է ընդունում որպես մայրենի լեզու ։ Մ.թ.ա. 4-րդ դարի վերջին Ալեքսանդր Մակեդոնացին կործանում է Աքեմենյան տերությունը։ Որոշ ժամանակ անց Իրանը և Միջին Ասիան անցնում են Սելևկյանների հղկողության տակ։ Հունա-մակեդոնական նվաճողների դեմ պայքարելով՝ իշխանության եկան պարթև Արշակունիները (մ.թ.ա. 248 - մ.թ. 224): Հրեական աղբյուրները պարթևների մասին չեն հիշատակվում. ընդհուպ մինչև «Պարթևստան» բառը տեքստերում չի հայտնվում։ Մ.թ.ա. 1-ին դարում Պաղեստինն ու Ասորիքը նվաճվում են հայոց արքա Տիգրան Մեծի կողմից։ Չկարողանալով պայքարել Հռոմի դեմ՝ նա զիջում է այդ տարածքները, սակայն մ.թ.ա. 40 թվականին պարթև արքա Օրոդես II-ը արշավում է Պաղեստին և մեծ քանակությամբ հրեա արհեստավորներ ու առևտրականներ գաղթեցնում Իրան ու Միջագետք ։ Երուսաղեմի կործանումից հետո Բաբելոնը դարձավ հուդայականության կենտրոն, իսկ հռոմեա-պարթևական պատերազմներում հրեաներն աջակցում էին վերջիններիս ։
Մ.թ. 3-րդ դարի սկզբին Պարսկաստանում տեղի է ունենում պետական հեղաշրջում. պարթև Արշակունիներին 226 թվականին փոխարինելու են գալիս Սասանյանները ։ Նախկին՝ հելլենիստական բնույթի, հրեաների հանդեպ խիստ հանդուրժողական բնույթ ունեցող շահական կարգը տապալվեց, և գահ բարձրացավ նոր վարչակարգ, ովքեր նպաստել են պահլավերենի և վերականգնել պետական ​​​​կրոն դարձած զրադաշտականությունը ։ Սա արդյունքում հանգեցնում է այլ կրոնների ճնշմանը։ Վահրամ Բ-ի (276-293) օրոք զրադաշտական ​​հոգևորականությունը կազմում է արձանագրություն, որի համաձայն ուժը կորցրած են հայտարարվում հուդայականությունը (յուդ), քրիստոնեությունը (քրիստիան), բուդդիզմը (շաման), հինդուիզմը (բրահման) և այլն)։ «Ահրիմանի (սատանա) և կուռքերի կեղծ ուսմունքները կորցրել են վստահելիությունը, քայքայվել են կայսրությունում։ Իրենց կուռքերը, դրանց բնակավայրերը ոչնչացվում են, վերածվում են բնակատեղերի և աստվածների տեղերի» ։ Հրեաների հանդեպ համեմատաբար բարեկամական դիրքորոշում էր դրսևորել Շապուհ Ա-ն, սակայն կարճ ժամանակ անց հալածանքներ սկսեցին Շապուհ Բ-ի (309-379) և Հազկերտ Բ-ի (439-457) օրոք։ Նրանց կողմից Մեծ Հայքից և Առաջավոր Ասիայի այլ տիրույթներից հայերի հետ մեկտեղ բռնագաղթի ենթարկվեցին նաև հրեաները ։ Արաբական արշավանքներից հետո հրեաներին, քրիստոնյաների և զրադաշտների հետ միասին, դասեցին ոչ մուսուլմանների՝ «զիմմիների» շարք։ Նրանց թույլատրվել էր դավանել իրենց կրոնը՝ որպես «Գրքի մարդիկ», սակայն պահանջվում էր վճարել գլխահարկ և հողի հարկ։ Զիմմիներն իրավունք չունեին ծառայել խալիֆայության բանակում։ Ի տարբերություն ժամանակի եվրոպական երկրների՝ զարգացած միջնադարում հրեաների դիրքերն անհամեմատ ավելի լավ էին Մերձավոր Արևելքում։ Նրանք աշխատում էին որպես բժիշկներ, գիտնականներ, արհեստավորներ ։ ի արձանը Համադանում]] 1255 թվականին Հուլավու Խանի գլխավորությամբ մոնղոլները ներխուժեցին Պարսկաստան, իսկ 1258 թվականին գրավեցին Բաղդադը՝ վերջ տալով Աբբասյանների դինաստիային ։ Մինչ այդ Իրանում վաղուց թուլացել էր արաբական տիրապետությունը, և մեկը մյուսին փոխարինում էին տարբեր ամիրայություններ, որոնք ղեկավարում էին իրանազգի, թյուրքազգի, արաբական և այլ ընտանիքներ (Սամանիներ՝ 819-999, Թահիրիներ՝ 821-873, Սաֆարիներ՝ 861-1003, Ղուրիներ՝ 879-1215, Բուիներ՝ 934-1062, Ղազնևիներ՝ 977-1186, Սելջուկներ՝ 1037-1194, Խորեզմշահեր՝ 1097-1231): Պարսկաստանը և հարակից շրջանները հայտնվեցին մոնղոլահպատակ Իլխանության կազմում, որի կենտրոնն էր Թավրիզը ։ Մոնղոլները վերացրին «զիմմիների», այդ թվում՝ հրեաների անհավասարությունը, և բոլոր կրոնները հայտարավեցին հավասար։ Արղուն Խանը ազգությամբ հրեա Սաադ Ալ-Դաուլային նշանակեց վեզիր։ 1291 թվականին Արղունի մահից հետո հրեաների հանդեպ հալածանքներ սկսվեցին, և վեզիրը դարձավ դրանց զոհը։ Ժամանակակիցները նշում էին, որ հրեաների տառապանքների մասին «ոչ մի լեզու չի կարող խոսել, ոչ էլ գրիչը գրել» ։ Հալածանքներն ավելի դաժան դարձան, երբ Ղազան Խանը 1295 թվականին իսլամ ընդունեց։
Պետության ճնշման ներքո, շատ հրեաներ բռնի մուսուլմանացվեցին։ Այդպիսիներից էր բժիշկ, պատմաբան և պետական ​​գործիչ Ռաշիդ ալ-Դինն էր՝ Համադան քաղաքից։ Նա հայտնի է «Պատմությունների ժողովածու» (جامع التواريخ) աշխատությամբ, որտեղ շարադրում է մարդկության պատմությունը՝ Ադամից մինչ իր օրերը։ Գրքում առաջին անգամ նշվում է «Իրան» անվանումը, իսկ մոնղոլները անվանվում են «թուրքեր» ։ 1318 թվականին նա մեղադրվեց Օլիջեյթյուի թունավորման մեջ և մահապատժի ենթարկվեց։ Նրա կտրված գլուխը Թավրիզի փողոցներով պտտում էին և ասում. «Սա հրեայի գլուխն է, որը չարաշահեց Աստծու անունը, Աստծու հայհոյանքը լինի նրա վրա» ։ Մեկ դար անց Ռաշիդ ալ-Դինի գերեզմանը ոչնչացվեց, մնացորդները տեղափոխվեցին հրեական գերեզմանոց։ 1383 թվականին Լենկ Թեմուրը գրավեց Հերաթը, Խորասանը և արևելյան Պարսկաստանը, 1385 թվականին մտավ Նիշապուր։ Իրանի հրեաներին բռնի տեղափոխեցին Միջին Ասիա՝ Խիվա, Սամարղանդ և Բուխարա ։ Սեֆյանների տիրապետության (1502-1722) շրջանում շիա իսլամը հայտարարվեց պետական ​​կրոն։ Ըստ այդմ, ոչ մուսուլմանները, ներառյալ հրեաները, հայտարարվում են անմաքուր, որոնց հետ մուսուլմանների ֆիզիկական շփումը սահմանափակվում էր։ Հրեաներին արգելված էր ընդհուպ մինչև դուրս գալ անձրևից կամ ձյունից հետո, քանի որ «կաղտոտեին» միջավայրը ։ Հրեաներին ստիպում էին հավատափոխ լինել, լքել երկիրը։ Առանձին ղեկավարների օրոք՝ Աբբաս I Սեֆիի (1587-1629), Նադիր շահի (1736-1747) և ուրիշների օրոք հրեաներին տրվում էին որոշ արտոնություններ, որոնք ժամանակավոր բնույթ էին կրում։ Բացի արհեսներով ու առևտրով զբաղվելուց՝ հրեաները հետաքրքրված էին գիտությամբ ու արհեստներով։ Հին եբրայերենից պարսկերեն են թարգմանվում Դավիթի սաղմոսներն ու Հնգամատյանը ։ Այդուհանդերձ, հրեաների վիճակը շարունակում էր մնալ ծանր ։ Այդպիսի կարգավիճակում հրեաներն ապրում էին նաև հաջորդ՝ Աֆշարիների (1735-1797) ու Ղաջարիների (1796-1925) օրոք ։ 19-րդ դարի վերջում և 20-րդ դարի սկզբին հազարավոր հրեաներ գաղթեցին Օսմանյան կայսրության ենթակա Իսրայելի տարածքը՝ թալանից ու սպանություններից խուսափելու համար։ Հրեաներն արտագաղթում էին առաջին հերթին կրոնական հալածանքներից խուսափելու համար ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո գահ բարձրացած Փահլավիները բարելավեցին հրեաների պայմանները։ Շիական հոգևորականության ազդեցությունը թուլացավ, և վերացվեց հրեաների և այլ կրոնական փոքրամասնությունների սահմանափակումները ։ Երկրորդ աշխարհամարտից հետո՝ Իսրայել պետության ստեղծման ժամանակ (1947-48) Իրանում բնակվում էին մոտ 140,000-150,000 հրեաներ ։ 1948-1953 թվականներին, իրանաբնակ հրեաների մոտ մեկ երրորդը քաղաքական դրդապատճառներով հեռացան Իսրայել։ Փահլավիների կառավարման վերջին շրջանում հրեաների 80%-ը համարվում էր միջին խավ, իսկ 10%-ը՝ հարուստ։ 1979 թվականին Իրանի գիտությունների ակադեմիայի 18 անդամներից երկուսը, 4000 համալսարանական դասախոսներից 80-ը և Իրանում 10,000 բժիշկներից 600-ը հրեա էին։ Նախքան իսլամական հեղափոխությունը հրեաներն ապրում էին Թեհրանում (60,000), Շիրազում (18,000), Քերմանշահում (4,000) և Սպահանում (3,000) ։ Հեղափոխությունից և Իրան-Իրաքյան պատերազմից հետո նրանց թիվը նվազեց. 21-րդ դարի սկզբին հրեաների թվաքանակը 25000 էր, իսկ 2019 թվականին չէր անցնում 8000-ը ։ Նրանց մեջ մեծ թիվ են կազմում տարեցները ։
Լեզուներ
Իրանաբնակ հրեաների մեծամասնությունը խոսում է պարսկերեն, որպես հիմնական լեզու, սակայն ժամանակի ընթացքում համայնքում խոսակցական են եղել տարբեր լեզուներ, ինչպիսին էր եբրայապարսկերենը իր բարբառներով։ Իսրայելի կազմավորումից հետո տարածում է գտնում եբրայերենը։ Այն դասավանդվում է Թեհրանի սինագոգներին կից հրեական դպրոցներում։ 1996 թվականի դրությամբ կար երեք դպրոց, որտեղ կիրակի օրն անցնում են եբրայերենի դասեր ։ Այդուհանդերձ, դպրոցական ուսումնական ծրագիրը իսլամական է և եբրայերեն Աստվածաշունչը սովորեցնում է պարսկերեն, այլ ոչ թե եբրայերեն ։
Իրանի մի քանի քաղաքներ ունեն հրեաների կամ հուդայականության հետ կապված վայրեր։ Դրանց մեջ նշանավորվում են Եսթերի և Մորդեխայի դամբարանը Համադանում, Դանիելի դամբարանը Շոշում, Ամբակումի դամբարանը Թույսերքանում և Փեյղամբարիե դամբարանը Ղազվինում։ Թեհրանում կան գործող սինագոգներ, կոշերի ռեստորաններ, 20.000 անուն գիրք ունեցող գրադարան ։ Շիրազում, Սպահանում ու Թեհրանում մասնակի պահպանվել են հրեական թաղամասեր։ Այդուհանդերձ, հրեաների մեծագույն մասը ապրում է Իրանի սահմաններից դուրս. Իսրայելում ապրող մինչև 250 հազար հրեաներ ծագումով Իրանից են, ԱՄՆ-ում՝ մինչև 80 հազար ։
Դեռ միջնադարում իրանաբնակ հրեաները տեղափոխվել են երկրի հեռավո գավառներ՝ բռնի կամ սեփական կամքով։ Հրեաների որոշ խմբեր տեղափոխվեցին Վրաց թագավորություն և Հայաստան։ Եղեգիս գյուղում պահպանվել է Իրանից տեղափոխված հրեաների գերեզմանատուն ։ Դաղստանում և Ադրբեջանում բնակվում են փոքրաքանակ հրեաներ, ովքեր հորջորջվում են որպես «լեռնային»։ Նրանք շարունակում են խոսել եբրայա-պարսկերեն լեզվով։ Ադրբեջանի անկախացումից հետո հրեաների մեծ մասը հեռացել են ներխուժել են Իսրայել ։ Մեկ այլ խումբ հաստատվել էր Բուխարայում, ովքեր նույնպես խոսում էին այդ լեզվով։ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո նրանց մեծ մասը արտագաղթել են Իսրայել կամ Միացյալ Նահանգներին ։ Հրեաների մեկ այլ խումբ հաստատվել էր Ղազախստանում՝ «Լախլուխ» ինքնանվանումով։ Նրանք խոսում են արամեերեն ։
Ծանոթագրություններ
ի Կատեգորիա:Իրանի ազգեր
Նանկին (ֆիլմ)
Նանկին, 2007 թվականի արտադրության փաստագրական ֆիլմ, որը պատմում է Ճապոնա-չինական պատերազմի ընթացքում Նանկինում տեղի ունեցած ջարդերի մասին։ Նկարահանվել է Այրիս Չանի «Նանկինի բռնաբարումը» գրքի մոտիվով։
Սյուժե
1937 թվականի ձմռանը, Նանկինի գրավումից հետո, չինական զորքերը քաղաքում կատարում են մասայկան կոտորած։ Եվրոպայի և ԱՄՆ-ի քաղաքացիների խմբերը, պատահական գտնվելով այստեղ, փորձում են ամեն կերպ փրկել տեղի բնակչությանը։
Ֆիլմում մեջբերվում է Ջոն Ռաբեյի, Ռոբերտ Ուիլսոնի և Մինի Վոտրինի կատարած ձայնագրությունները։
Ստեղծում
Ֆիլմը ստեղծվել և ֆինանսավորվել է AOL-ի փոխնախագահ Տեդ Լեոնսիսի կողմից։ 2005 թվականի Սուրբ ծննդյան տոների արձակուրդների ժամանակ Լոնսիսը կարդացել է Այրիս Չանի «Նանկինի բռնաբարումը» գիրքը և ներշնչվելով վերջինիս տպավորություններով, որոշում է ստեղծել ֆիլմ, որը կպատմի Նանկինի կոտորածների մասին։
Քննադատություն
Ֆիլմը քննադատությունների կողմից ստացել է դրական արձագանք։ 2007 թվականի հունվարին այն ցուցադրվել է «Սանդենս» կինոփառատոնում ։ 2008 թվականին «Նանկին» ֆիլմը արժանացել է Պիբոդիի մրցանակին ։ Չինացի ազգայնական ռեժիսոր Սոտորու Միդզուսիման ֆիլմը անվանել է «գիտակցության վերահսկման չինական պլան» և նկարահանել է իր ֆիլմը՝ «Ճշմարտությունը Նանկինի մասին» ։ Լեոնսիսը Միդզուսիմայի կարծիքն այսպես մեկնաբանեց. «Մեր ֆիլմը չի համարվում հակաչինական, այն հակապատերազմական ֆիլմ է ։
2007 թվականի հուլիսին ֆիլմը ցուցադրվել է Պեկինում ։
2007 թվականին նոյեմբերի 19-ին ֆիլմը ընդգրկվել է լավագույն 15 ֆիլմերի ցանկի մեջ, որոնք առաջադրվել են Օսկար մրցանակ ստանալու համար «լավագույն փաստագրական ֆիլմ» անվանակարգում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վավերագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Միխայլովկա (գյուղ, Նովոէկոնոմիչեսկի գյուղական խորհուրդ)
Միխայլովկա (Михайлівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Միխայլովկա գյուղում բնակվում էր 60 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1879 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մղեբրիանի
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1520 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 41 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 4 մարդ ։
(414) Լիրիոպե
(414) Լիրիոպե (Liriope), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1896 թվականի հունվարի 16-ին Օգյուստ Շարլուայի կողմից Նիցայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,508602 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,2615 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7557 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2400,49 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,14997 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,54° անկյուն։
Լիրիոպե աստերոիդը պատկանում է Կիբելեի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 3,27 - 3,7 ա. մ. մեծ կիսաառանցքներով, էքսցենտրիսիտետը` փոքր է քան 0,3 և ուղեծրի թեքումը` փոքր քան 25°։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:Կիբելեի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1896 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Օգյուստ Շառլուայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Հունիսի 9
Հունիսի 9, տարվա 160-րդ (նահանջ տարիներին՝ 161-րդ) օրն է։
Ցինի դուքս Մու
Ցինի դուքս Մու (秦穆公, մ.թ.ա. 683-621), որոշ գրառումներում հայտնի է որպես Ցինի Մու դուքս (秦繆公)  : Ազգանունը՝ Յինգ (嬴), անունը՝ Ռընհաո (任好), Ցին նահանգի միապետ Գարնանային և աշնանային ժամանակաշրջանում։ Իր գահակալության 39-րդ տարում (մ.թ.ա. 659-621) նրան շնորհվեց Մու (穆) տիտղոսը։ Պատմական գրառումներում ճանաչվել է որպես գարնանային և աշնանային ժամանակաշրջանի հինգ հեգեմոններից մեկը։
Ցինի դուքս Մուն մեծ նշանակություն էր տալիս տաղանդին։ Իր գահակալության ընթացքում այնպիսի արժանավոր գահակալներ, ինչպիսիք են Բայլի Սին (百里奚), Ծիեն Շուն (蹇叔), Պիբաոն (丕豹) և Գոնսուն Ճին (公孫枝), օգնեցին Ծինի դուքս Վընին (文)՝ վերադառնալ Ցին թագավորություն և վերցնել գահը։ Երբ Չժոուի թագավոր Սիանը (襄) զորք ուղարկեց՝ հարձակվելու Շու նահանգի և Հանգուից արևմուտք գտնվող այլ երկրների վրա, գրավեց հազարավոր մղոններ։ Չժոուի թագավոր Սիանը նրան նշանակեց արևմտյան իշխանների ղեկավար, իսկ հետո նա գերիշխեց Սիրոնում։
Կյանք
Բայլի Սին (百里奚) (Ցինի դուքս Դեյի փոքր որդին) Ծիեն Շուին, Յոույուին նշանակեց խորհրդականներ՝ ջախջախելու Ծին նահանգը, գրավելու Ծինի դուքս Հուին և ոչնչացնելու Լյանին և Ռուիին, աջակցելու Ծինի դուքս Վընին, իրականացնելու Ցին-Ծին դաշինքը։ Ծինի դուքս Վընի մահից հետո դաշինքը քայքայվեց և Ծինն և Ցինը դեմ դուրս եկան միմիանց։ Ավելի ուշ Վեյի ճակատամարտում՝ մ.թ.ա. 627 թվականին (այժմ Սիանմընսիայից հարավ-արևելք՝ Հենան) և մ.թ.ա. 625 թվականին Փընյայի ճակատամարտում (այժմ Բայշուից հյուսիս-արևելք՝ Շանսի) երկու անգամ ջախջախվեց Ծինի բանակի կողմից, և Ցինի արևելյան ճանապարհը ջախջախվեց Ծինի կողմից։
Ցինի դուքս Մուի 36-րդ տարում (մ.թ.ա. 424 թվականին) նա անձամբ գլխավորեց բանակը՝ Ծին նահանգի վրա հարձակվելու համար։ Խուանխե գետն անցնելուց հետո այրվեցին բոլոր լաստանավերը՝ ցույց տալու իրենց վճռականությունը՝ թշնամուն մինչև մահ հաղթելու համար։ Ցինի բանակը գրավեց թագավորի նստավայրը (այժմ Շանսի Ֆընսի) և արվարձանները։ Ծինի բանակը հրաժարվեց կռվել, իսկ Ցինի բանակը անցավ Խուանխե գետը, անցան հարավային ափով, նշաններ արեցին զոհված զինվորների համար, այնուհետև վերադարձան Չինաստան։ Վերադառնալով դեպի արևմուտք, Ցին նահանգը գերիշխում էր Հանգուի լեռնանցքից արևմուտք ընկած տարածքում, որը պատմության մեջ հայտնի է որպես «Գերիշխող Սիրոն» (称霸西戎): «12 թագավորություններ բացեցին հազարավոր մղոններ» («Հան Ֆեյծը, տասը նամակ»)։
Ցինի դուքս Մուն ամուսնացել է Մու Ծիի (穆姬)՝ Ծինի արքայազն Շեն Շընգի ավագ քրոջ հետ։ Ցինի դուքս Մուի գահակալության 39-րդ տարում (մ.թ.ա. 621 թվականին) Ցինի դուքս Մուն մահացավ և թաղվեց Յոնգում (այժմ Շանսի Ֆընսի քաղաքից հարավ-արևելք), 177 մարդ թաղեցին նրան, չնայած՝ Ցինի դուքս Մուն Մինգ դինաստիայի գլխավորն էր։ Այնուամենայնիվ, թաղումը պատճառ դարձավ, որ Ծին դինաստիայում մեծ թվով տաղանդներ մարեն։ Ծուո Ճուանում Վընի գահակալության 6-րդ տարում արձանագրվեց, որ Ցին Բոն լավ զինվոր էր։ Ծի Չըի ընտանիքի 3 որդիներ մահացան։ Նրանք բոլորը Ցինի մարդիկ էին, և երկրի ժողովուրդը սգում էր նրանց համար և տալիս էր «Դեղին թռչուններ» (黄鸟) անվանումը ։
Ընտանիք
Կին
Որդի
Դուստր
Արևմուտքն ընդլայնեց իր սահմաններ
Այդ ժամանակ Ցին դինաստիայի արևմտյան մասում ապրում էին բազմաթիվ ցեղեր և փոքր նահանգներ։ Օրինակ՝ Լոնգշանի արևմուտքում՝ Կուն Ռոնգը, Միենչժուն, Չժայը, Ցինի հյուսիսային մասում՝ Յիցյու, Վուշի, Ցյույուանի Ռոնգը, Լոուչուանում՝ Մեծ Լի Ցի Ռոնգ, Վեյ Նանում՝ Լու Հուն Ռոնգ։ Նրանք հետ են արտադրության մեջ, կրում են կեղծամ և հագուստ, յուրաքանչյուրն ունի իր ուժեղ կողմերը, և նրանք միասնական չեն։ Նրանք Հաճախ ներխուժում էին Ցինի սահմաններ, գողանում էին հացահատիկ և անասուններ, առևանգում էին աղջիկներին և տղաներին՝ մեծ տառապանք պատճառելով Ցինի ժողովրդին։
Ցինի դուքս Մուն շարժվեց դեպի արևմուտք և որդեգրեց ավելի զգույշ ռազմավարություն։ Այդ ժամանակ Սիրոն ցեղերից ավելի ուժեղներն էին Միանչժուն (այսօրվա Տյանշույ քաղաքից արևելք, Գանսու), Յիկուն (այսօր Նինգսյանից հյուսիս, Գանսու) և Դալին (այսօրվա Դալիից արևելք, Շանսի)։ Նրանց թվում կային Միանչժուի թագավորներ, որոնք ապրում էին Ցինի հայրենիքի մոտ և կապված էին Ցինի տարածքի հետ։
Ի դեպ Միենի թագավորները լսեցին, որ Ցինի դուքս Մուն առաքինի է, և Յոու Յուին ուղարկեցին Ցին՝ որպես բանագնաց։ Ցինի դուքս Մուն փառահեղ ընդունեց Յոու Յուին, ցույց տվեց նրան շքեղ պալատը, Ցին նահանգի առատ պաշարները և տեղեկացավ նրանից Սիրոնգի տեղանքի և ռազմական հզորության մասին։ Նա նաև օգտագործեց Նեյշի Լիաոյի ռազմավարությունը՝ Յոու Յուին Ցինում պահելու համար։ Միևնույն ժամանակ նա 28 կնոջ միջոցով երաժշտություն ուղարկեց Միենչժուի թագավորներին։ Ցին նահանգի գեղեցկ երաժշտությունն ու պարը ստիպեցին Ռոնգի թագավորին վայելել իր աչքերի և ականջների օրհնությունը։ Նա ամբողջ օրը խմում էր և հաճույք էր ստանում, անտեսում էր քաղաքական գործերը։ Այն բանից հետո, երբ Միենչժուի ներքին գործերը վերածվել էին խառնաշփոթի, Ցինի դուքս Մուն թույլ տվեց Յոու Յուին վերադառնալ իր երկիր։ Յոու Յուի համոզումը մերժվել է Ռոնգի թագավորի կողմից։ Ցինի ժողովրդի համոզմամ Յոու Յուն վերջապես վերադարձավ Ցին։ Ցինի դուքս Մուն հյուրընկալեց Յոու Յուին և նրա հետ քննարկեց արևմտյան Ռոնգ ցեղի միավորման ռազմավարությունը։
Դուքս Մուի 37-րդ տարում (մ.թ.ա. 623թվականին) Ցինի բանակը մեկնեց արշավանք դեպի Սիրոն, կայծակնային արագությամբ շրջապատեց Միենչժուն և Միենի թագավորին ոնջ-ողջ բռնեց գինու շշի տակ։ Ցինի դուքս Մուն օգտվեց հաղթանակից և առաջ շարժվեց, և Ռոնգի ավելի քան 20 փոքր նահանգներ հաջորդաբար հանձնվեցին Ցին նահանգին։ Ցին նահանգը տարածվում էր հազաավոր մղոններով, և նրա սահմանները ձգվում էին հարավում դեպի Ցինլինգ լեռները, արևմուտքում՝ Դի Դաոն(այժմ՝ Լինտաո, Գանսու), հյուսիսում՝ Ցյու Յան Ռոնգ (Յանչի, Նինգսիա) և արևելքում՝ Խուանխե գետը։ Պատմականորեն հայտնի է որպես «Ցինի դուքս Մու, որը տիրում է Սիրոնգին»։ Ճոուի թագավոր Սիանգն ուղարկեց դուքս Չժաոյին՝ իր շնորհավորանքները հայտնելու համար Ցինի դուքս Մուի համար ոսկե թմբուկ բերի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դուքս Կատեգորիա:Չինաստանի կայսրեր
Բարբառագիտություն
Բարբառագիտություն, լեզվաբանության բաժին, որն զբաղվում է լեզվի տարածքային տարբերակների ուսումնասիրությամբ։
Հիմնական տեսակները
Բարբառագիտությունն, ըստ քննության մեթոդների ու նպատակների, լինում է նկարագրական, լեզվաաշխարհագրական, վիճակագրական, ըստ ժամանակային կտրվածքի՝ համաժամանակյա և տարաժամանակյա, ըստ հարցադրումների բնույթի՝ տեսական և գործնական։
Խնդիրներն ու նպատակները
Նկարագրական բարբառագիտությունը նպատակ ունի խոսվածքային առանձին միավորների բազմակողմանի նկարագրությունը մենագրությունների կամ հոդվածների ձևով։ Լեզվաաշխարհագրական բարբառագիտության առաջնահերթ նպատակը լեզվական հատկանիշների (զուգաբանությունների) տարածման սահմանների և բարբառային կենտրոնների որոշումն է քարտեզագրման միջոցով։ Լեզվաաշխարհագրությունը բարբառագիտության տիրապետող ուղղությունն է, ենթադրում է հաջորդական աշխատանքների մի շարք փուլեր՝ զուգաբանական հատկանիշների ընտրություն ու ծրագրի (կամ հարցարանի) կազմում, նյութերի հավաքագրում ըստ այդ ծրագրի, զուգաբանությունների քարտեզագրում ու բարբառագիտական ատլասի կազմում, քարտեզների մեկնաբանում։ Վիճակագրական բարբառագիտության հիմնական խնդիրը բարբառների բազմահատկանիշ դասակարգումն է։ Այն գործ ունի աղյուսակների, ցուցակների, գծապատկերների հետ և հենվում է լեզվական տարբերությունների վրա։ Վիճակագրական բարբառագիտության հիմնադիրը Հայաստանում Գևորգ Ջահուկյանն է։ Տարաժամանակյա բարբառագիտությունն ուսումնասիրում է բարբառների ծագման, զարգացման, փոխհարաբերությունների, նրանցում առկա ժամանակային ու լեզվական տարբեր շերտերի վերհանման հարցերը։ Բարբառագիտությունն ընդհանուր առմամբ մեծապես նպաստում է պատմագիտության, բանասիրության, ազգագրության շատ խնդիրների լուսաբանմանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բարբառագիտություն
Բանակային ավիացիայի կորպուս
Բանակային ավիացիայի կորպուս (Army Air Corps, AAC), Բրիտանական բանակի զորատեսակ (Մեծ Բրիտանիայի ցամաքային զորքեր), որը համապատասխանում է ցամաքային զորքերի ավիացիային։ Իր կազմում ունի հինգ գործող գունդ, ինչպես նաև մի քանի առանձին էսկադրիլիա և ավիաջոկատ։ Մտնում է Միավորված ուղղաթիռային ղեկավարության ենթակայության մեջ։
Տեխնիկա և սպառազինություն
Մեծ Բրիտանիայի ցամաքային զորքերի ավիացիայի տեխնիկայի և սպառազինության մասին տվյալները վերցված են Aviation Week & Space Technology ամսագրի էջից ։
Պայմանական նշաններ
Մեծ Բրիտանիայի ավիացիայի ինքնաթիռների և ուղղաթիռների ֆյուզելյաժների վրա ռազմաօդային ուժերի ստանդարտ նշանների հետ մեկտեղ նշվում է նաև ARMY (Բանակ) գրությունը, որը մատնանշում է պատկանելիությունը Մեծ Բրիտանիայի բանակին (Ցամաքային զորքերին)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զինված ուժեր Կատեգորիա:1942 հիմնադրումներ Միացյալ Թագավորությունում
Խարագաուլի շրջան
Խարագաուլի շրջան (ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი՝ խարագաուլիս մունիցիպալիտետի), 2-րդ մակարդակի վարչական միավոր է Վրաստանում։ Մտնում է Իմերեթի մարզի կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Խարագաուլ քաղաքն է։
Կատեգորիա:Խարագաուլի շրջան
Լա Պուեբլա դե Ալմորադիել
Լա Պուեբլա դե Ալմորադիել (La Puebla de Almoradie)՝ մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տոլեդո պրովինցիայի Կաստիլիա Լա Մանչա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մանչա-Ալդա-դե-Տոլեդո շրջանում։ Տարածքը կազմում է 106 կմ2, բնակչությունը` 6122 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 97 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ֆումանե
Ֆումանե (Fumane), կոմունա Իտալիայում՝ Վենետո մարզի Վերոնա գավառում ։ Բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 4.148 ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 112 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 34,29 կմ² տարածք։ Սահմանակից է Դոլչե, Մարանո դի Վալպոլիչելլա, Սան Պիետրո ին Կարիանո, Սանտ'Ամբրոջո դի Վալպոլիչելլա, Սանտ'Աննա դ'Ալֆաեդո համայնքներին ։ Փոստային ինդեքս՝ 37022։ Հեռախոսային կոդ՝ 045։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ամերիկայի հայ իրավանց խորհուրդ
Ամերիկայի հայ իրավանց (դատի) խորհուրդ (Armenian Rights Council of America - ARCA), ՌԱԿի քաղաքական թևը։ Հիմնվել է 1968 թ.-ին, Ալթադենայում՝ Գևորգ Մանտոսյանի, Հակոբ Նազարյանի, Նորբար Կոստանդյանի նախաձեռնորթյամբ։
Գործունեությունը
Նպատակն է քարոզչական, դաստիարակչական, ընկերային միջոցներով Կալիֆոռնիայի պետական շրջանակներին և օտար ազգերին ծանոթացնել Հայ դատին, բացահայաել Թուրքիայի հակահայկական գործունեությունը, հավաքելու տարածել Հայոց ցեղասպանությանը վերաբերող փասաաթղթեր, ստեղծել օտար լրագրողների հետ հարաբերություններ, քաջալերել հայանպաստ հոդվածներ և այլն։
Մասնաճյուղերը
Մասնաճյուղեր ունի Լոս Անջելեսում, Փասադենաում, Սան Ֆեռնանդո հովտում, Սան Ֆրանցիսկոյում, Ֆրեզնոյում։
Արտաքին հղումներ
http://www.keghart.com/Chankalian_Arara
Կատեգորիա:Ամերիկահայ հասարակական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Ամերիկահայ քաղաքական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Ռամկավար ազատական կուսակցություն
Հունիսի 11
Հունիսի 11, տարվա 162-րդ (նահանջ տարիներին՝ 163-րդ) օրն է։
Միրնոե (գյուղ, Կրասնոարմեյսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Միրնոե գյուղում բնակվում էր 24 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
YOLO House
YOLO House (You Only Live Once, կրճատ՝ YOLO «Դու ապրում ես միայն մեկ անգամ»), տիկտոկերների ղազախական ստեղծագործական խումբ (տիկտոկերների տուն), որի անդամները բնակվում են միասին՝ Ալմաթիում։ 2021 թվականին YOLO House-ը բաժանորդների թվով առաջինն էր աշխարհում։
Պատմություն
YOLO House տիկտոկերների տունը ստեղծվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Ալմաթիում՝ Ազատ Խալիմովի և Մաքս Բորիսովի նախաձեռնությամբ ։
2021 թվականին Մաքսը հեռացել է նախագծից, և YOLO House-ը դարձել է JKS Entertainment-ի մի մասը՝ Բեկսուլթան Կազիբեկի գլխավորությամբ ։ Տիկտոկյան տան նախնական կազմը ներառում էր վեց մասնակից՝ Ալինա Կիմը, Ադալաթ Բակիևան, Ռադիոն Կանը, Ռենատ Իսրայիլովը, Բատիրխան Երկինը և Ասլան Սերիկովը   ։ 2021 թվականին նրանց միացավ Տոմիրիս Դանիյարը   ։
2022 թվականին Ալինա Կիմն ու Ռենատ Իսիրայիլովը լքեցին տիկտոկյան տունը, իսկ Անաստասիա Կիմը միացավ նախագծին։
2021 թվականի օգոստոսին YOLO House-ը դարձել է ԱՊՀ-ի ամենահայտնի տիկտոկերների տունը , իսկ 2021 թվականի սեպտեմբերին՝ առաջ է անցել Hype House-ից    ։
2022 թվականի հունվարի 12-ին տիկտոկյան տունը թողարկեց իր սեփական «Yolo House Run» խաղը, որը ներբեռնվեց ավելի քան 2 միլիոն անգամ ։
Ներկայումս YOLO House-ը երկրորդն է աշխարհում իր հետևորդների քանակով, որոնց թիվը կազմում է ավելի քան 26,4 միլիոն բաժանորդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բլոգերներ Կատեգորիա:Բլոգերներ ըստ ազգության
Նադարբազևի (Գորիի շրջան)
Նադարբազևի (ნადარბაზევი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 570 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 15 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 203 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Տղիբուլի շրջան
Տղիբուլ շրջան (ტყიბულის მუნიციპალიტეტი) 2-րդ մակարդակի վարչական միավոր է Վրաստանում։ Մտնում է Իմերեթի մարզի կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Տղիբուլ քաղաքն է։
Կատեգորիա:Տղիբուլի շրջան
Ապագայի երկիր
«Ապագայի երկիր» (Tomorrowland), 2015 թվականի ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ կինոնկար, ռեժիսոր` Բրեդ Բյորդ։ Սցենարը Բյորդը գրել է Դեյմոն Լիդելոֆի հետ համատեղ ։ Կինոնկարը թողարկվել է 2015 թվականի մայիսի 21-ին ։
Սյուժե
19-րդ դարի վերջից Երկրի վրա գործում է «Պլյուս Ուլտրա» գաղտնի կազմակերպությունը, որի ակունքներում կանգնած են եղել Ժյուլ Վեռնը, Նիկոլա Տեսլան, Թոմաս Էդիսոնը և Գուստավ Էյֆելը։ Ժամանակի ընթացքում նրանց հետևորդները կարողացել են զարգացնել այնպիսի տեխնոլոգիաներ, որոնք թույլ են տվել կառուցել ռոբոտներ՝ օգտագործելով հակաձգողական և միջտարածական պորտալներ։ Կազմակերպության անդամները որոշել են ավելի լավ աշխարհ հիմնել՝ զերծ մնալով ժամանակակից հասարակության թերություններից՝ բռնություն, կոռուպցիա, բյուրոկրատիա։ Մեկ այլ հարթության մեջ նրանք կառուցել են ապագայի մի ֆանտաստիկ քաղաք, որտեղ մարդիկ ապրել են ուժի սահմանակարգից դուրս, սովորել են վերահսկել տիեզերական ձգողությունը, պարզել ծերացման բնույթը և թռել դեպի աստղեր։ Երկրագնդի վրա եղել են հավաքագրողներ, որոնք գտել են այնպիսի մարդկանց, որոնք բավարարել են ապագա Երկրի իդեալներին։
1964 թվականին Ֆրենկ Ուոքեր անունով տղան մասնակցում է Նյու Յորքի Համաշխարհային ցուցահանդեսին։ Նա գյուտերի տաղավար է բերում ինքնաշեն ռեակտիվ պայուսակ։ Դատավոր Դեյվիդ Նիքսը մերժում է նրա նախագիծը այն հիմնավորմամբ, որ ռեակտիվ պայուսակը չի աշխատում։ Հավաքագրողներից մեկը` Աֆինան, մոտենում է Ֆրենկին և նրան տալիս է կրծքանշան, որը դառնում է դեպի Ապագա Երկրի աշխարհ մտնելու գրավական։
Գործողությունները տեղափոխվում են մեր օրեր։ Քեյսի Նյուտոն անունով աղջիկը փորձում է փրկել տիեզերական թռիչքների կայան Կանավերալը, որն ապամոնտաժվում էր որպես անհարկի շինություն, քանի որ մարդկությունը դադարեցրել էր տիեզերական սարքավորումների արձակումը։ Վերամբարձ կռունկներն անջատելու փորձերից մեկի ժամանակ նա հայտնվում է ոստիկանությունում, իսկ ազատվելուց հետո իր իրերի մեջ գտնում է նույն կրծքանշանը, որը Ֆրենկը ստացել էր այն ժամանակ։ Հպվելով կրծքանշանին՝ Քեյսին իրեն տեսնում և զգում է Ապագայի Երկրի վրա, չնայած իրականում նա դեռ իր սեփական աշխարհում էր։ Քեյսին փորձում է ինչ-որ տեղ գնալ, բախվում է պատերին, ընկնում աստիճաններից... Իր շարժման ազատությունն ապահովելու համար, առանց ինչ-որ բանի բախվելու վտանգի, նա գիշերը դուրս է գալիս դաշտ և սկսում է ուսումնասիրել «Ապագա Երկրի» ապագայապաշտական քաղաքը, բայց ընդամենը մի քանի րոպե անց Քեյսի Նյուտոնը մինչև գոտկատեղը խորանում է ջրի մեջ, որից հետո կրծքանշանը դադարում է գործել, և Քեյսին հայտնվում է իրական Երկրի վրա՝ օվկիանոսի ջրերում։
Քեյսին հետաքրքրվում է, փորձում ձեռք բերել մեկ այլ կրծքանշան՝ չաշխատողին փոխարինելու համար, նա համացանցում հրապարակված գովազդ է գտնում այդ մասին։ Գնալով գովազդում նշված հասցե՝ Քեյսին հայտնվում է մի խանութում, որտեղ վաճառում էին վինտաժային «ապագայի իրեր»։ Խանութի վաճառողները փորձում են պարզել, թե ինչպես է Քեյսին ստացել իր կրծքանշանը և չհավատալով նրա պատմությանը՝ սպառնում են անհայտ զենքերով։ Քեյսի Նյուտոնը ցանկանում է փախչել, բայց վաճառողները փորձում են սպանել նրան՝ հարցնելով մի փոքրիկ աղջկա մասին։ Այդ պահին Աֆինա անունով աղջիկը ներխուժում է խանութ և կռվի մեջ մտնում վաճառողների հետ, որը պարզվում է մարդակերպ է։ Նրան հաջողվում է փրկել Քեյսիին, իսկ մարդակերպերը ինքնալուծարվում են՝ ոչնչացնելով խանութը։
Աֆինան և Քեյսի Նյուտոնը մեքենայով հեռանում են։ Աֆինան Քեյսիին պատմում է, որ ինքը ևս «բարդ ռոբոտ» է։ Քեյսին արգելակում է և փախչում մեքենայից, Քեյսիի աչքի առաջ պիկապը հարվածում է Աֆինային։ Քեյսին գողանում է այդ պիկապը և փախչում, բայց մարդակերպը վազելով հասնում է նրա ետևից։ Մեքենայում Աֆինան Քեյսիին բացատրում է, որ վերջինիս առաքելությունն է փրկել մարդկությունը, և որ նա կարող է ավելի շատ տեղեկություններ ստանալ Ֆրենկից։ Քեյսին քնում է մեքենայի մեջ և արթնանում է այն ժամանակ, երբ Աֆինան նրան հրում էր դեպի Ֆրենկի տան կողմը, որտեղ Ֆրենկը վարում էր մեկուսացածի կյանք, ապա հեռանում է։
Ֆրենկն սկզբում հրաժարվում է Քեյսիին ներս թողնելուց և ասում է, որ ինքը հանձնվել է, բայց աղջկան հաջողվում է խորամանկությամբ հանել նրան տնից, իսկ ինքը փակվում է ներսում։ Մինչ Քեյսին ուսումնասիրում է բոլոր տեսակի անհավանական սարքերը, որոնցով լի էր տունը, Ֆրենկին հաջողվում է հատակի տակից քողարկված վթարային մուտքի միջոցով ներս մտնել։
Գյուտարարի տանը ներդրված էր համակարգչային համակարգ, որը վերլուծում էր համաշխարհային նորությունները։ Համակարգի ներկայիս կանխատեսման համաձայն՝ մարդկության կործանման հավանականությունը 100% է։ Այնուամենայնիվ, երբ Քեյսին ասում է Ֆրենկին, որ նա երբեք չպետք է հանձնվի, կանխատեսումը հանկարծ բարելավվում է մի քանի հազարերորդ տոկոսով։ Այդ պահին մարդակերպերը փորձում են ներխուժել տուն՝ ներկայանալով որպես ԱՄՆ գաղտնի ծառայության ներկայացուցիչներ ու փորձում վերացնել Քեյսիին։ Ֆրենկը փրկում է աղջկան հետապնդողներից և պատմում իր պատմությունը. 1994 թվականին Ֆրենկն աքսորվել էր Ապագայի երկրից։ Դրա ստեղծողների նախնական գաղափարը վերածվել է ուտոպիայի, և այն, ինչ Քեյսին տեսել էր կրծքանշանի օգնությամբ, պարզապես քաղաքի հին թրեյլերն էր։
Քեյսին, վերադարձած Աֆինան և Ֆրենկը, օգտագործելով տելեպորտացիայի պորտալը, հասնում են Էյֆելյան աշտարակ, որը իրականում քողարկված մեկնարկի պահոց էր հրթիռի համար, որի արտաքին տարածք մուտք գործելուց հետո նրանց հասցնում է զուգահեռ իրականություն` Ապագայի Երկիր։ Ապագայի Երկրի ֆուտուրիստական քաղաքը, որը ավելի վաղ տեսել էր Քեյսին, պարզվում է, որ իրականում սակավամարդ էր և լքված։ Փախստականներին դիմավորում է Դեյվիդ Նիքսը, որն այդ ժամանակ քաղաքի ղեկավարն էր, նա բացատրում է իր գործողությունների դրդապատճառները` տախիոնային աստղադիտարանի օգնությամբ, որը թույլ էր տալիս նայել անցյալն ու ապագան, նա տեսել էր մարդկության անխուսափելի կործանումը, բայց Երկրի բնակիչները համոզված էին, որ աղետը կանխելու համար բոլոր անհրաժեշտ քայլերը կատարվում են, սեփական փրկության մասին հոգ տանելու փոխարեն, մարդկության վերահաս կործանման մասին նախազգուշացումները վերածվում են մեկ այլ զվարճանքի, ինչպես աղետ ֆիլմ։ Միջուկային պատերազմի և էկոլոգիական փլուզման ժամանակն էր, քաղաքակրթության կործանումից ընդամենը 58 օր էր մնացել։ Նիքսը դատապարտում է Ֆրենկին, որը խախտել էր իր աքսորի պայմանները` Ֆրենկը վտարվել էր Ապագայի Երկրից։
Դեպի Երկիր ուղևորվելիս Քեյսին հանկարծ գիտակցում է, որ տախիոնային աստղադիտարանը ոչ միայն թույլ է տալիս տեսնել ապագան, այլև մարդկության մեջ սերմանում է աշխարհի վերջի անխուսափելիության գաղափարը՝ ստեղծելով ինքնիրեն իրականացող մարգարեություն։ Մարդկության կործանման տեսարան-փաստերը դիտելը ապագայի համար նախադրյալներ է ստեղծում, որպեսզի դիտորդը դառնա հենց իր տեսածը, այսպիսով, եթե Տախիոնի աստղադիտարանը դադարեր գործել, ապա դրա ազդեցությունը, որը աշխարհը դրդում է դեպի աղետ, նույնպես կդադարեր։ Նիքսը խոստովանում է, որ մարդկությանը նման պատկերներ ցույց տալ իր գաղափարն էր՝ որպես նախազգուշացում։ Ֆրենկը, Քեյսին և Աֆինան փորձում են ոչնչացնել աստղադիտարանը, նրանք կռվում են Նիքսի դեմ։
Վերջին ճակատամարտում հերոսները հաղթում են Նիքսին, նրա պահակներին և ռոբոտներին։ Աֆինան, տեսնելով որ Նիքսը Ֆրենկի վրա փորձում է կրակել, վերջինիս ծածկում է ինքն իրենով՝ միաժամանակ ստանալով անդառնալի վնաս։ «Ապագայի խանութում» գտնվող մարդակերպերի նման նրա ինքնաոչնչացման մեխանիզմը ակտիվացել էր, և նա խնդրում է Ֆրենկին օգտագործել իրեն՝ տախիոնային աստղադիտարանը ոչնչացնելու համար։ Ֆրենկը Աֆինայի մարմինը վերցնում և ռեակտիվ պայուսակով բարձրանում է օդ, Աֆինային նետում դեպի տախիոնային աստղադիտարան։ Պայթյունը ոչնչացնում է աստղադիտարանը, և դրա արդյունքում Նիքսը մահանում է։ Երկրի վրա աղետ տեղի չի ունենում։
Ֆրենկն ու Քեյսին շարունակում են Ուլտրա Պլյուս առաքելությունը։ Նրանք պատրաստում են նոր կրծքանշաններ, և նրանց հավաքագրողները գտնում են ապագա Երկրի վրա ապրելու համար արժանի նոր երազողների և ստեղծագործողների։
Արտադրություն
Նախագիծը հաստատվեց 2011 թվականի հունիսին, Դեյմոն Լինդելոֆը համաձայնվեց գրել և արտադրել ֆիլմը ։ 2012 թվականի մայիսին հայտնի դարձավ, որ ռեժիսորը լինելու է Բրեդ Բորդը ։ Նույն թվականի նոյեմբերին Ջորջ Քլունին սկսեց քաստինգ անցկացնել ֆիլմում մասնակցության վերաբերյալ ։ 2013 թվականի հունվարին նախագիծը փոխեց իր անվանումը՝ 1952 թվականին դառնալով Tomorrowland : 2013 թվականի հուլիսին գլխավոր դերն ստացավ Բրիտ Ռոբերտսոնը ։
Ուոլթ Դիսնեյ ընկերության գործադիր տնօրեն Դեյվ Հոլիսը նշեց, որ օրիգինալ պատմվածքի հիման վրա ֆիլմ նկարահանելը զգալի ռիսկ է, բայց այն պետք է ձեռնարկվի, քանի որ ընկերությունն ունի ռազմավարություն՝ նախագծերի հետ աշխատելու համար
Ընդունում
Ֆիլմը կինոքննադատների կողմից արժանացել է տարբեր արձագանքների։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմը ունի 50% վարկանիշ՝ հիմնված 214 արձագանքների վրա, 10-ից 5,9 միջին գնահատականով ։ Metacritic-ում ֆիլմն ունի 100-ից 60 վարկանիշ՝ հիմնված 45 քննադատական արձագանքների վրա, ինչը համապատասխանում է «խառը կամ միջին գնահատականներ»-ին ։
Չնայած զգալի եկամուտներին (208,6 միլիոն դոլար)՝ ֆիլմը չի կարողացել փոխհատուցել իր ստեղծման ծախսերը։ 190 միլիոն դոլար ծախսվել է ուղղակիորեն նրա նկարահանումների վրա, շուրջ 150 միլիոն ավելին (ըստ The Hollywood Reporter-ի գնահատականների) ուղղվել է գովազդային ընկերությանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրեդ Բյորդի ֆիլմեր Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում Կատեգորիա:Ֆիլմեր ապոկալիպսիսի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:3D ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Դիսնեյյան ֆիլմեր
Ստորջրյա հրաբուխներ
Ստորջրյա հրաբուխներ, օվկիանոսների հատակում ստորջրյա հրաբխային գործունեության հետևանքով առաջացած կոնաձև բարձունքներ և լեռներ։ Հատակագծում շրջանաձև և օվալաձև են, լանջերը զառիվեր (15—20° և ավելի), 0,5—5 կմ և ավելի հարաբերական բարձրությամբ։ Ամենալայն տարածում ունեն կբղղային աղեղներում։ Հայտնաբերված են մի քանի հազարից ավելի ստորջրյա հրաբուխներ, որոնց մի մասը գործող։ Սակավ ստորջրյա հրաբուխի գագաթները բարձրանում են ջրային ավազանի մակերեսից վեր՝ առաջացնելով ոչ մեծ կղզիներ, որոնք ալեկոծության հետևանքով արագորեն քայքայվում են։
Կատեգորիա:Հրաբուխներ Կատեգորիա:Ստորջրյա հրաբուխներ
Խորդենի բլրային
Խորդենի բլրային խորդենազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։
Նկարագրություն
20-40 սմ բարձրություն ունեցող ցողուններով, բարակ կոճղարմատով և կոթունավոր կտրտված տերևներով, բազմամյա խոտաբույս է։ Հնգանդամ կանոնավոր, վարդագույն-մանուշակագույն երկար թավոտ ծաղկակոթերով ծաղիկները զույգերով աճում են տերևանութներում։ Պտուղները տուփիկներ են ։
Տարածվածություն
Աճում է ստվերոտ վայրերում, խոտածածկ լանջերին, թփուտներում։ Հանդիպում է Կոտայքի մարզում և Երևանում։ Գեղազարդային և մեղրատու բույս է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Խորդենազգիներ Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Ջո Բայդեն
Մեծացել է Սքանթոն, Փենսիլվանիայում և Դելավերի Նյու Քասլ շրջանում և սովորել Դելավերի համալսարանում՝ ստանալով իրավաբանի մասնագիտություն Սիրաքյուսի համալսարանից 1968 թվականից։ 1970 թվականին ընտրվել է Նյու Քասլի շրջանի խորհրդում և դարձել վեցերորդ ամենաերիտասարդ սենատորը ԱՄՆ-ի պատմության մեջ, երբ 1972 թվականի ԱՄՆ-ի սենատորների ընտրություններում հաղթեց Դելավերում։ Բայդենը երկար ժամանակ Սենատի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի անդամ է եղել, նաև հանձնաժողովի նախագահ։ Նա դեմ էր 1991 թվականի Իրաք-քուվեյթյան պատերազմին, սակայն կողմ էր ՆԱՏՕ-ի ընդարձակմանը դեպի Արևելյան Եվրոպա և նրա ներքաշմանը 1990-ականների Հարավսլավիայի պատերազմներին։ Նա կողմ էր 2002 թվականի Իրաքի պատերազմի բանաձևին, բայց դեմ էր 2007 թվականին Իրաքի պատերազմում ԱՄՆ զորքերի ավելացմանը։ Բայդենը ղեկավարել է Սենատի դատական ​​հանձնաժողովը 1987 թվականից մինչև 1995 թվականը, զբաղվել թմրանյութերի քաղաքականությամբ, հանցագործությունների կանխարգելմամբ և քաղաքացիական ազատությունների խնդիրներով։ Նա ղեկավարել է Բռնության մասին հանցագործությունների վերահսկման և իրավապահ մարմինների մասին օրենքի և Կանանց նկատմամբ բռնության մասին օրենքի ընդունելու ուղղությամբ գործընթացը և վերահսկել ԱՄՆ Գերագույն դատարանի վեց լսումներ, ներառյալ Ռոբերտ Բորքի և Քլարենս Թոմասի վիճահարույց լսումները։ Նա ներկայացրել է իր թեկնածությունը 1988 և 2008 թվականի նախագահական ընտությունների դեմոկրատների թեկնածուների ընտրական փուլում, սակայն անհաջող։