cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Իսրայելի ճարտարապետություն
Իսրայելի ճարտարապետություն, բաղկացած է տարբեր ոճերի բազմաթիվ շենքերից, քանի որ երկիրը էթնիկական տեսանկյունից միատարր չէ և յուրաքանչյուր ազգ բերել է կառույցների ձևավորման իր նոր տարբերակները։ Բացի այդ շենքերի կառուցումն իրականացվում է հաշվի առնելով տեղական բնակլիմայական և լանդշաֆտային պայմանները։    Իսրայելում կան խաչակրաց ամրոցներ, իսլամական մեդրեսեներ, բյուզանդական եկեղեցիներ, նախկին տեմպլերի տներ, Բաուհաուզ ոճի շենքեր, արաբական մինարեթներ, ռուս ուղղափառ եկեղեցիներ գմբեթներով և ժամանակակից երկնաքերեր։
Մարկ Գրիգորյան (լրագրող)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Իսրայելի ճարտարապետություն
Ճարտարապետության ոճեր
Արաբները կառուցում էին ոչ մեծ քարե տներ բլուրների լանջերին հարթ և գմբեթավոր տանիքներով։ Խաչակիրներն ամրոցներ էին կառուցում բլուրների ռազմավարական բարձունքներում, քրիստոնյաները եկեղեցի էին կառուցում։ Տեմպլերները կառուցում էին կղմինդրե տանիքներով տներ, գերմանական գյուղերի նմանությամբ։ Բրիտանական մանդատի ժամանակ Պաղեստինում օրենք ընդունվեց, որի համաձայն Երուսաղեմում բոլոր շինարարությունները պետք է կատարվեին երուսաղեմյան քարերով ։ Հենց այդ ժամանակներում էլ արվարձաններում սկսեցին այգիներ հիմնել։ Անկախության առաջին տարիներին նոր ներգաղթյալներին տեղավորելու նպատակով Իսրայելում սկսեցին բազմաբնակարան շենքեր կառուցել։ 2003 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն Թել Ավիվի «Սպիտակ  քաղաքը» հայտարարեց համաշխարհային մշակութային ժառանգության օբյեկտ, որպես «20-րդ դարի սկզբի նոր ճարտարապետության և քաղաքաշինության ակնառու օրինակ»։ Չնայած անշարժ գույքի գների բարձրացմանը ամբողջ երկրում երկնաքերներ են կառուցում։ Ռամաթ Գանում գտնվող Մոշե Ավիվի աշտարակը 2001-2016 թթ. դրությամբ ամենաբարձր շենքն է եղել Իսրայելում։
Ավանդական գյուղական տուն
Մինչև 19-րդ դարի վերջը Պաղեստինում ավանդական արաբական գյուղական տունը ներկայիս Իսրայելի տարածքում բաղկացած էր սենյակներից, որոնք առանձնանում էին կախված տանը իրականացվող գործառույթներից։
19-րդ դարի երկրորդ կեսի ավանդական տները բնութագրվում են նրանով, որ վերնասրահը առանձնանում է ներքին սենյակից միջհարկային տարածքով։ Շենքի յուրաքանչյուր հատված ունի առանձին մուտք։ Գյուղից դուրս կառուցվում էին ամրացված տներ։ Նրանք երկհարկանի էին, բարձրացված ցոկոլային հարկ փոքրիկ պատուհաններով, որը օգտագործվում էր անասուններ և ապրանքներ պահելու, առանձին բնակելի հարկ մեծ պատուհաններով և պատշգամբով, օգտագործվում էր բնակիչների ապրելու համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսրայելի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Իսրայելի արվեստ Կատեգորիա:Իսրայելի մշակույթ
Բնության օրինաչափություններ
Բնության օրինաչափություններ, բնական պայմաններում ձևավորվող կրկնվող այս կամ այն ձևերն են և նրանց համադրությունները։ Դրանք դրսևորվում են բնության տարբեր օբյեկտներում և երևույթներում, երբեմն էլ կարող են նկարագրվել մաթեմատիկական մոդելներով։
Բնության մեջ կրկնվող ձևերը լինում են տարբեր ձևերի՝ դրսևորվելով սիմետրիաներում, ծառերում, գալարներում, գետերի կորաձև թեքումներում, ալիքներում, փրփուրներում, երկրաչափական նախշերում և այլն ։ Դեռևս հին հույն առաջին փիլիսոփաները՝ Պլատոնը, Պյութագորասը, Էմպեդոկլեսը, ուսումնասիրել են տվյալ օրինաչափությունները՝ փորձելով բացատրել բնական կարգը։ Սակայն դարեր են պահանջվել, որ կրկնման այդ օրինաչափությունների ժամանակակից ընկալումը սահմանվի։ Այսպես՝ գերմանացի կենսաբան և նկարիչ Էռնստ Հեկկելը նկարեց ծովային հարյուրավոր օրգանիզմներ, որպեսզի ապացուցի դրանց մեջ եղած համաչափությունը։ Շոտլանդացի կենսաբան Դարսի Թոմփսոնը առաջինը ուսումնասիրեց բույսերի և կենդանիների աճի օրինաչափությունները։
Մաթեմատիկան, ֆիզիկան և քիմիան բացատրում են բնության օրինաչափությունները տարբեր մակարդակներում։ Կենդանի բնության օրինաչափությունները բացատրվում են բնական և սեռական ընտրության կենսաբանական գործընթացներով։ Օրինաչափությունները ուսումնասիրելիս հաճախ օգտագործվում է համակարգչային մոդելավորման եղանակը։
Պատմություն
Հին հույն փիլիսոփաները փորձել են նկարագրել և բացատրել բնության օրինաչափությունները՝ նախանշելով ժամանակակից գաղափարները։ Իր աշխատություններում (427-347) Պլատոնը նշել է գոյություն ունեցող ընդհանրությունների մասին։ Նա ենթադրել է, որ դրանք անթերի են, իսկ ֆիզիկական օբյեկտները՝ դրանց ոչ կատարյալ կրկնօրինակները։ Այդպիսով՝ ծաղիկը կարող է կլորավուն լինել, բայց դա երբեք չի լինի կատարյալ շրջանաձև։ Պյութագորասը բնության օրինաչափությունները դիտարկում էր այնպես, ինչպես հարմոնիան երաժշտության մեջ, որ սկսվում է թվից, ինչպես ի սկզանե ամեն ինչ։
1202 թվականին Լեոնարդո Ֆիբոնաչին (1170-1250) իր «Հաշվեգրքում» բացահայտեց թվերի հետաքրքիր հերթագայությունը ։ Ֆիբոնաչին բերում է ճագարների գլխաքանակի աճի կենսաբանական օրինակը ։ 1917 թվականին Դարսի Թոմփսոնը հրատարակում է «Աճի և ձևի մասին» իր գիրքը։ Ֆիլոտաքսիսի (տերևների դասավորվածությունը ցողունի վրա) և Ֆիբոնաչիի թվերի միջև առկա կապի նկարագրությունը դարձել է դասական օրինակ։ Նա ցույց տվեց, որ հասարակ հավասարումներով կարող են նկարագրվել կենդանիների պոզերի աճի կամ փափկամարմինների խեցիների զարգացման առերևույթ ավելի բարդ օրինաչափությունները ։
Գերմանացի հոգեբան Ադոլֆ Ցեյզինգը պնդում էր, որ ոսկե հատումը դիտարկվում է բույսերի մասերի, կենդանիների կմախքների, երակների և նյարդաթելերի դասավորվածության մեջ, ինչպես նաև բյուրեղի կառուցվածքում։
Էռնստ Հեկկելը (1834-1919) հրատարակել է ծովային տարբեր կենդանիների, հատկապես ճառագայթավորների պատկերներով գիրք՝ ընդգծելով դրանց համաչափությունը։
Ամերիկացի լուսանկարիչ Ուիլսոն Բենթլին 1885 թվականին կատարել է ձյան փաթիլի առաջին միկրոնկարը։
1952 թվականին Ալան Թյուրինգը, որ մեծ հռչակ էր ձեռք բերել հաշվողական տեխնիկայի բնագավառում իր աշխատանքներով, գրեց «Մորֆոգենեզի քիմիական հիմքը» հոդվածը, որում վերլուծում էր այն մեխանիզմները, որոնք անհրաժեշտ են կենդանի օրգանիզմներում օրինաչափոթյունների առաջացման համար. դա, այսպես կոչված, մորֆոգենեզն է։ Նա կանխագուշակել է քիմիական ռեակցիաների տատանումները՝ մասնավորապես Բելոուսով-Ժաբոտինսկու ռեակցիան։
Պատճառներ
Կենդանի օրգանիզմները, ինչպես օրինակ կոլիբրին, սիրամարգի պոչը, ունեն ունեն նախշերի և գույների գեղեցիկ աբստրակտ ձևեր ։ Գեղեցկությունը, որ մարդիկ տեսնում են բնության մեջ, հիմնավորված է տարբեր մակարդակներում, մասնավորապես մաթեմատիկայում, որը նկարագրում է օրինաչափությունների ֆիզիկական կողմը նաև կենդանի օրգանիզմների միջավայրում, ուր ամեն ինչ որոշում է բնական ընտրությունը։
Մաթեմատիկայի մեջ ձգտում են բացահայտել և բացատրել բոլոր տեսակների կառուցվածքի աբստրակտ օրինաչափությունները ։ Բնության ակնհայտ օրինաչափությունները բացատրվում են քաոսի տեսությամբ, ֆրակտալներով, լոգարիթմական պարույրներով։
Ֆիզիկայի օրենքներում աբստրակտ մափեմատիկան կիրառվում է իրական աշխարհում։ Օրինակ՝ բյուրեղը իդեալական է համարվում, երբ այն չունի կառուցվածքային թերություններ և համաչափ է։ Մաթեմատիկական կատարելությունը կարող է միայն երբեմն մոտ լինել իրական օբյեկտներին. բնության օրինաչափությունները ենթարկվում են ֆիզիկական օրենքներին։
Կենսաբանության մեջ բնական ընտրությունը կարող է նպաստել կենդանի օրգանիզմներում բնական օրինաչափությունների զարգացմանը գունավորման, միմիկրիայի, սիմբիոզի պատճառներով ։ Բույսերի ձևը, գույնը, ծաղկի տեսակը կարող են փոփոխվել՝ օրինակ, փոշոտման նպատակով միջատներին գրավելու նկատառումով։ Միջատներ կան, որոնց գրավում են ճառագայթաձև նախշավորում ունեցող բույսերը, ծաղիկների քաղցր փոշին, նեկտարը ։
Համաչափություն
Համաչափությունը տարածված է կենդանի բնության մեջ։ Կենդանիների շրջանում, ինչպես բույսերի տերևների, որոշ ծաղիկների (օրինակ՝ խոլորձ) մոտ, տարածված է երկկողմանի կամ հայելային համաչափությունը։ Բույսերը ավելի հաճախ ունենում են ճառագայթային կամ շրջանաձև համաչափություն։ Այդ համաչափությամբ օժտված են նաև կենդանիների որոշ տեսակներ։ Հնգահամաչափությունը հանդիպում է փշամորթների շրջանում (ծովային աստղեր, ծովոզնիներ)։
Անկենդան բնության մեջ վեցակի համաչափությամբ են օժտված ձյան փաթիլները. նրանցից յուրաքանչյուրն ինքնատիպ է, իսկ դրանց ձևը բյուրեղացման պայմանների փոփոխությամբ է պայմանավորված։ Բյուրեղներն ունեն համաչափության տարբեր ձևեր և արտաքին տեք. նրանք կարող են լինել խորանարդաձև, ութանիստ, բայց իսկական բյուրեղները չեն կարող լինել հնգահամաչափ՝ ի տարբերություն կվազիբյուրեղների։
Շրջանաձև համաչափությունը հանդիպում է անկենդան բնության մեջ ամենատարբեր չափերով՝ սկսած ներքև ընկնող կաթիլի հետքից մինչև Սատուրնի՝ հսկայական չափեր ունեցող օղակները։
Համաչափությունը կարող է ունենալ տարբեր պատճառներ ու հիմքեր։ Կենսաբանության մեջ ճառագայթաձև համաչափության մասին խոսվում է, երբ եռաչափ էակի միջով անցնում է համաչափության մեկ կամ ավելի առանցք։ Այդ դեպքում կենդանիների համաչափությունը կարող է հարթ չլինել։ Օրինակ՝ Velella velella հիդրոիդը ունի համաչափության երկրորդ կարգի առանցք, բայց չունի հարթ համաչափություն ։ Ճառագայթային համաչափությունը բնորոշ է փշամորթներին։ Դրանց մեջ հանդիպում է հնգահամաչափությունը։ Վաղ շրջանում փշամորթներն ունեցել են հայելային համաչափություն։ Սամրելը և Ռեյը պնդում են, որ համաչափության հին ձևի կորուստը կատարվել է բնական և էվոլյուցիոն պատճառներով ։
Բացի ճառագայթային համաչափության տարածված տեսակից՝ գոյություն ունի երկակի ճառագայթային համաչափություն (գործում է համաչափության երկու հարթություն, օրինակ՝ սանրակիրներ)։
Ծաղկավոր բույսերը հաճախ ունենում են ճառագայթաձև համաչափությամբ ծաղիկներ՝ համաչափության 3,4,5,6 հարթություններով։ Կենդանական աշխարհում երկկողմանի համաչափության առաջացումը կապված է տեսակների զարգացման հետ, որի արդյունքում ձևավորվել են ողնաշարավորների մարմնի աջ և ձախ մասերը, չնայած ներքին օրգանները կարող են լինել անհամաչափ։ Ընդհանուր առմամբ, կենդանական աշխարհում երկկողմ համաչափությունը առավելապես դրսևորվել է ակտիվորեն շարժվող տեսակների մոտ։ Բույսերի կառուցվածքում երկկողմ համաչափությունը դրսևորվում է միայն որոշ մասերում, օրինակ՝ տերևներում կամ ծաղիկներում։
Բույսեր և ֆրակտալներ
Ֆրակտալները մաթեմատիկական կառուցվածքի համանման անվերջ կրկնվող փուլեր են : Ֆրակտալները անվերջ նման են իրար։ Սակայն բնության մեջ հնարավոր չէ անվերջ կրկնություն։ Այդ պատճառով բնության մեջ օրինաչափ կրկնությունները մոտ են ֆրակտալներին։ Օրինակ՝ հովանոցավորների տերևները նմանատիպ են երկրորդ, երրորդ, չորրորդ մակարդակներում։ Նման կառուցվածք ունեն շատ այլ բույսեր ևս՝ բրոկկոլին, կաղամբը, արքայախնձորը, ծառապսակները, տերևները, ինչպես նաև կենդանիներ՝ կորալներ, ջրային պարզագույն կենդանիներ, ծովաստղեր, ծովոզնիներ։ Ֆրակտալների ձևը դրսևորվում է մարդու արյունատար համակարգում (արյունատար անոթներ) և մարդկանց ու կենդանիների թոքերում ։
Նման ֆրակտալները լայն տարածում ունեն բնության մեջ։ Դրանց դրսևորման օրինակ են ամպերը, էլեկտրական լիցքերը, գետային ցանցերը, լեռնաշղթաները, ափագծերը, կենդանիների գունավորումը, ձյան փաթիլները, սառնամանիքից ապակու վրա առաջացող նախշերը, բյուրեղները, արյունատար անոթները, ծովային ալիքները և այլն ։
Պարույր
Պարույրի ձևը տարածված է բուսական աշխարհում և մի քանի կենդանատեսակների, օրինակ փափկամարմինների շրջանում։ Նավախեցիների մոտ յուրաքանչյուր խեցի նախորդի կրկնությունն է, որ դասավորված է պարույրի լոգարիթմով։
Փորոտանիների մեծամասնության խեցին պարույրաձև է, ընդ որում պարույրի պտույտները ավելի շատ տարբեր հարթություններում են։ Նման պարույրը կոչվում է հելիկոիդ։ Այսպիսի պարույր ունեցող տեսակների մեծամասնության մոտ գալարները ժամացույցի ուղղությամբ են ձգվում, հազվագյուտ տեսակներում՝ ժամացույցի սլաքի հակառակ ուղղությամբ ։
Բույսերի շրջանում պարույրները դրսևորվում են ցողուններին տերևների, ծաղկի սերմերի դասավորվածության մեջ, օրինակ՝ արևածաղկի սերմեր, արքայախնձորի պտուղ, եղևնու կոն, որտեղ պարույրները դասավորված են ինչպես ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ, այնպես էլ՝ հակատակ ։ Այս մեխանիզմները բացատրվում են և՛ մաթեմատիկական, և՛ ֆիզիկական, և՛ քիմիական, և՛ կենսաբանական մակարդակներում, որոնցից յուրաքանչյուրը ճիշտ է, բայց կարևոր է բոլորի ուսումնասիրությունը։
Մաթեմատիկական տեսանկյունից պարույրի ձևը կարող է մոդելավորվել Ֆիբոնաչիի թվերի սկզբունքով, երբ ամեն թիվը հավասար է նախորդ երկուսի գումարին՝ 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13 և այլն։ Օրինակ, երբ տերևները աճում են ցողունին, պարույրի մեկ շրջանը ընդգրկում է երկու տերև, այսինքն՝ հարաբերությունն է 1/2: Տիզենու տերևների հարաբերությունը 1/3 է, ծիրանենունը՝ 2/5, տանձենունը՝ 3/8, նշենունը՝ 5/13: Երիցուկի սկավառակում, ինչպես և արևածաղկի թերթիկները դասավորված են Ֆերմայի պարույրով՝ Ֆիբոնաչիի թվերի սկզբունքով։
Ֆիզիկայի տեսանկյունից պարույրը ցածր էներգետիկա ունի, որը պայմանավորված է դինամիկ համակարգի ինքնակառավարվող գործընթացներով ։
Քիմիական տեսանկյունից պարույր կարող է ձևավորվել դիֆուզային ռեակցիայով՝ ինչպես ուժեղացող, այնպես էլ թուլացող։ Այն կառավարվում է պրոտեիններով, որոնք կարգավորում են բուսական աուքսին հորմոնի խտությունը, որն ակտիվացնում է բույսի միջին ցողունի աճը։
Կենսաբանական տեսանկյունից տերևները դասավորված են այնպիսի հեռավորության վրա, ինչպիսին թույլ է տալիս բնական ընտրությունը, քանի որ ֆոտոսինթեզի համար տերևները ձգտում են բնական ռեսուրսներին, մասնավորապես արևի ջերմությանը ։
Քաոս, հոսանք, ոլորապտույտ
Հորձանուտի ճանապարհը հորձանքի զիգզագաձև պտույտն է, որ առաջանում է հեղուկի հոսանքի ոչ ստանդարտ բաժանումից. դա կարող է լինել քամու կամ ջրի հետևանքով ։ Հարթ հոսանքը սկսում է քայքայվել, երբ հոսանքի չափը կամ արագությունը մեծանում է։
Ոլորապտույտը երկրաչափական դրվագի՝ կոտրված գծի տեսք ունի։ Բնության մեջ ոլորապտույտը ամենից շատ հանդիպում է գետերի հոսքի հետագծում։ Հենց գետի հունը թեթևակի պտտվում է, մեծանում է նրա չափն ու թեքությունը, քանի որ ժապավենաձև պտույտը իր հետ տանում է ավազ ու հող գետի թեքման ներքին ուղղությամբ։ Դրա հետևանքով էրոզիան արագանում է, որը հակադարձ կապով հանգեցնում է ոլորապտույտի մեծացման ։ Ոլորապտույտի ներքին ափն ավելի մեղմ է, քան արտաքին ափը։ Սրանով հանդերձ՝ գետը կարող է երկար ժամանակ տեղափոխել ալիքները՝ պահպանելով հունի սինուսոիդ ձևը։
Ալիքներ, դյուներ
Ալիքները շարժման ընթացքում տեղափոխում են էներգիա։ Մեխանիկական ալիքները տարածվում են օդով կամ ջրով՝ ստիպելով նրանց տատանվել ։ Քամու ալիքները ծովի մակերևույթի ալիքներն են, որոնք ստեղծում են բնորոշ քաոսային պատկեր, չնայած նրանց ստատիկ վարքը կարող է նախատեսվել մոդելներով։ Երբ ալիքները ջրում կամ օդում բախվում են ավազի, նրանք ստեղծում են թմբեր։ Երբ քամին փչում է ավազուտ մակերևույթին, առաջանում են դյուներ, որոնք կարող են ձևավորել բավական մեծ տարածքներ, ինչպես Տակլա Մական անապատում։ Դյուները կարող են ձևավորել օրինաչափությունների շղթա՝ ներառյալ կիսալուսինը, շատ երկար գծերը, աստղերը, պարաբոլները, երկայնական ձևերը ։ Դյուների առանձնահատկությունը նրա շարժն է քամու՝ ավազը քշելու հաշվին։ Մշտական ուժեղ քամիների արդյունքում էլ կատարվում է շարժումը։ Դյուների շարժման արագությունը կարող է կազմել տարեկան 20մ։
Պղպջակ, փրփուր
Օճառի պղպջակը գունդ է, որի մակերևույթը ունի փոքր մակերես։ Երկու պղպջակ միավորվելով կազմում են ավելի բարդ ձև. երկու պղպջակների արտաքին մակերևույթները ունենում են գնդի ձև, որոնք միավորվում են գնդաձև երրորդ մակերևույթով, որը ձձավորվում է փոքր գնդի՝ մեծին հենվելու արդյունքում։
Փրփուրը պղպջակների բազմությունն է։ Բնության մեջ գոյություն ունեն տարբեր նյութերի փրփրադեզեր։ Օճառի պղպջակները ենթարկվում են Պլատոյի օրենքին, որի համաձայն՝ պղպջակները միանում են 120° անկյան տակ։ Չորս պղպջակները միանում են տետրաեդրի տեսքով 109.5° անկյամբ։ Պլատոյի օրենքը ենթադրում է, որ պղպջակները լինեն հարթ մակերևույթներով և ունենան մշտական միջին թեքություն ամեն կետում։
Փրփուրի օրինաչափությունները հաճախ են հանդիպում կենդանի բջիջների աշխարհում. ճառագայթավորները, սպունգները, ծովոզնիների էկզոկմախքը ասվածի վկայությունն են։ Ճառագայթավորներից Aulonia hexagona-ի կմախքը, որ նկարագրել է Հեկկելը, այնպիսի տեք ունի, կարծես գունդը ամբողջությամբ կազմված է վեցանկյուններից, բայց դա մաթեմատիկորեն անհնար է։ Էյլերի բնութագիրը վկայում է, որ յուրաքանչյուր ուռուցիկ բազմանիստի կողմերի և գագաթների գումարի քանակը հավասար է եզրերի թվին գումարած երկու։ Այս բանաձևի արդյունքն այն է, որ վեցանկյուններից կազմված յուրաքանչյուր փակ բազմանիստ պետք է պարունակի ճիշտ 12 հնգանկյուն, ինչպես ֆուտբոլի գնդակը կամ ֆուլերենի մոլեկուլը։ Սա կարելի է պատկերացնել վեցանկյուններից կազմված հարթ ցանցի տեսքով, որը ավելացող ամեն հնգանկյան հետ թեքվում է։
Խճանկար
Խճանկարը օրինաչափություն է, որը ձևավորվում է հարթ մակերևույթին բաղադրիչ տարրերի անընդհատ կրկնումից։ Կա խճանկարի 17 տեսակ։ Չնայած խճանկարը տարածված է արվեստում և դիզայնի մեջ, սակայն այն գրեթե չի հանդիպում կենդանի օգանիզմներում։ Խճանկարի օրինակ են կրետների բները, մեղրամոմը։ Կենդանի օրգանիզմներում խճանկարի դրսևորման օրինակ են ձկների թեփուկները, պանգոլինների մաշկի երկրորդական ոսկրացումը։ Դրանք այս կամ այն ճշգրտությամբ կրկնվող միավորներից են բաղկացած, չնայած իրականում նրանց չափերը տատանվում են։ Բույսերի շրջանում խճանկարի դրսևորման օրինակ են սալակ միրգը, շախմատաձև արքայապսակը, որի թերթիկներին շախմատի տախտակի խճանկարային պատկեր է։
Միներալների կառուցվածքը համաչափ կկնվող եռաչափ խճանկարի լավ օրինակ է։ Հարյուր հազարավոր միներալների մեջ կան ատոմների դասավորության բավական քիչ տեսակներ` բյուրեղի կառուցվածք ունեցող։
Բնության մեջ խճանկարի դրսևորման օրինակ է բնության հուշարձան Հսկաների ճանապարհը, որը կազմված է իրար կապված մոտ 40.000 բազալտե սյուներից, որոնք ձևավորվել են հրաբուխի ժայթքման արդյունքում ։ Սյուների մեծամասնությունը վեցանկյուն է, չնայած կան 4, 5, 7, 8 անկյուն ունեցող սյուներ ևս։ Մոտ 50-60 միլիոն տարի առաջ` պալեոգենի շրջանում, ժայթքել է հրաբուխը; Երբ հոսել է հալված բազալտը, ձևավորվել է լավայի հարթակ։ Արագ սառեցման արդյունքում ծավալի կրճատում է եղել. հորիզոնական սեղմումը հանգեցրել է վեցանկյուն սյուների առաջացմանը ։
Ճաքեր
Ճաքերը գծային բացվածքներ են, որոնք առաջանում են տարբեր նյութերում լարման նվազման արդյունքում։ Երբ էլաստիկ նյութը հավասարապես ձգվում է, հասնում է իր սահմաններին և հանկարծակի կոտրվում տարբեր ուղղություններով՝ առաջացնելով ճաքեր։ Եվ հակառակը, երբ ոչ էլաստիկ նյութը ջարդվում է, առաջանում են ճաքեր՝ թուլացնելով լարումը։ Ուղիղ անկյամբ ճնշումը կարող է նոր ճաքերի առաջացման առիթ հանդիսանալ։ Այսպիսով՝ ճաքերի պատկերը ցույց է տալիս՝ նյութը էլաստի՞կ է, թե՞ ոչ։ Ամուր հյուսվածքով նյութերում (օրինակ՝ կաղնու փայտ) առաջանում են ճաքեր, որ լարումը թուլանա, բայց դրանք չեն մեծանում ժամանակի ընթացքում։ Ինչպես փայտի ամեն տեսակ ունի բջջային և մոլեկուլային յուրահատուկ կառուցվածք, այնպես էլ յուրաքանչյուր ծառ ունի ճաքերի իր պատկերը։
Պուտեր ու բծեր
Շատ կենդանիներ ունեն մարմնի պուտավոր (ընձառյուծ, զատկաբզեզ) և գծավոր գունավորում (վագր, զեբր)։ Այդպիսի գունավորումը միացնող կամ քայքայող տպավորություն կարող է թողնել։ Վերջինս խանգարում է մարմնի ուրվագծերը ընկալելու տեսողական տպավորությունը. այդ պատճառով կենդանիները մնում են աննկատ իրենց շրջապատող միջավայրի ֆոնին։ Քողարկման արդյունավետությունն ավելի է մեծանում, երբ գունավորման որոշ հատվածներ իրենց գույնով ու ձևով ամբողջովին համընկնում են շրջակա ֆոնին։ Կան կենդանիներ, որոնց գունավորումը, ընդհակառակը, առանձնանում է շրջապատի ֆոնից։ Պուտավոր ու բծավոր գունվորումը որոշ կենդանիների թույլ է տալիս պաշտպանվել թշնամուց (կորալյան պոլիպների մջ ապրող ձկներ), մյուսներին էլ թույլ է տալիս աննկատ մոտենալ զոհին (ընձառյուծ, վագր)։ Այսպիսի գունավորումը հաճախ գիշատիչների և նրանց զոհերի հարմարվողականության արդյունք է՝ ձևավորված էվոլյուցիայի ընթացքում։
Պուտավոր և բծավոր գունավորումը կարող է զգուշացնող նշանակություն ունենալ։ Այն բնորոշ է թունավոր տեսակներին, որոնք առանձնանում են նաև վառ գունավորումով։ Օրինակ՝ զատկաբզեզը ավելի քիչ է ենթարկվում թռչունների հարձակմանը, եթե ունենում է վառ գունավորում ։ Անփորձ թռչունը, տեսնելով զատիկի զգուշացնող գունավորումը, կարող է փորձել ուտել միջատին, բայց դա անում է մեկ անգամ. տհաճ համով զատիկից ազատվելու համար թռչունը կարող է անգամ թքել։ Արդյունքում թռչունը խուսափում է հաջորդ անգամ այս միջատին ուտելուց։ Փորձի կուտակումը ամեն սերունդ ինքնուրույն է կատարում՝ հաշվի առնելով իր «համտեսումներն ու սխալները» ։
Կենդանիները, լինի զոհ թե գիշատիչ, որոնք ժառանգել են պուտերի գեները, կենսունակ են։ Էվոլյուցիոն և գործառական առումներով կարելի է բացատրել, թե ինչու են առաջանում պուտեր, բայց դժվար է բացատրել, թե ինչ օրինաչափությամբ են ձևավորվում դրանք։
Օրինաչափությունների ձևավորում
Ալան Թյուրինգը և մաթեմատիկական կենսաբան Ջեյմս Մարին նկարագրել են այն մեխանիզմը, որի արդյունքում տարերայնորեն առաջանում են պուտավոր կամ բծավոր նախշեր։ Երիտասարդ օրգանիզմի բջիջներն ունեն գեներ, որոնք կարող են աշխատել քիմիական ռեակցիայի մակարդակով։ Դա մորֆոգենն է, որ հանգեցնում է որոշակի հատկությունների ձևավորմանը (օրինակ՝ մուգ պուտերի առաջացում)։ Եթե մորֆոգենը առկա է ամենուր, ապա արդյունքում առաջանում է այնպիսի գունավորում, ինչպիսին սև ընձառյուծինն է։ Բայց եթե այն բաշխված է անհամաչափ, արդյունքում ձևավորվում են պուտեր կամ բծեր։ Թյուրինգը ենթադրում էր, որ միգուցե հնարավոր է մորֆոգենի ստեղծման հակադարձ կապը, ինչը կարող է հանգեցնել մորֆոգենի ծավալի մշտական տատանումների։
Հետագա ուսումնասիրությունները թույլ տվեցին ստեղծել տարբեր օրինաչափությունների համոզիչ մոդելներ, ինչպիսիք են ընձուղտի պուտերը, զեբրի բծերը։ Ռիչարդ Պրամի մոդելները, որոնք ստեղծվել են Թյուրինգի հետազոտությունների հիման վրա, վեց փոփոխականների միջոցով բացատրում են գունավորման ինը հիմնական օրինաչափությունների սկզբունքը՝ պարզից բարդ։ Ավելի բարդ մոդելները ընդօրինակում են թռչունների թևերի բարդ նախշերը, երբ առանձին փետուրներ ունեն գունային անցումներ։ Նրանք հաշվի են առնում տատանումը, որը պայմանավորված է տարածությամբ ու ժամանակով։
Օրինաչափություններ կարող են ձևավորվել նաև լանդշ աֆտներում ։ Օրինակ՝ վագրային լանդշաֆտը ձևավորվում է չոր լանջերին, որտեղ բույսերի աճը սահմանափակված է անձրևային տեղումների ցածր մակարդակով։ Հորիզոնական ամեն մի շերտ արդյունավետ հավաքում է անձրևաջուրը հարևանությամբ գտնվող դատարկ հատվածից։
Բնական նախշեր կարող են առաջանալ կենդանիների կենսագործունեության արդյունքում, ինչպես ԱՄՆ-ի հյուսիսարևմտյան նահանգներում առաջացել են կրծողների երկարամյա գործունեության արդյունքում ։
Հավերժական սառույցով ծածկված մասերում ամենամյա սառեցման և հալեցման արդյունքում առաջանում են գծեր, շրջաններ, ցանցեր, սանդղանման մակերևույթներ։ Բարձր ջերմության արդյունքում կարող են առաջանալ ճաքեր, որոնք հալոցքի ժամանակ լցվում են ջրով, իսկ սառեցման ժամանակ խորանում են ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնության երևույթներ Կատեգորիա:Կիրառական մաթեմատիկա Կատեգորիա:Մաթեմատիկական գլուխկոտրուկներ
Լյուսի Գորդոն
Լյուսի Գորդոն (Lucy Gordon, ), բրիտանացի դերասանուհի և ֆոտոմոդել։
Կենսագրություն և կարիերա
Լյուսին կարիերան սկսել է 1995 թվականին, 15 տարեկան հասակում, որպես ֆոտոմոդել։
Մինչ 1997 թվականը Լյուսին հաճախում էր Օքսֆորդի աղջիկների մասնավոր դպրոց։ Դպրոցից հետո ցանկանում էր ուսումնասիրել պատմություն և կենսաբանություն։
Երիտասարդ դերասանուհին ճանաչման է արժանանում շնորհիվ Սեդրիկ Կլապիշի «Սիրունիկները» ֆիլմի։ 2007 թվականին նա նկարահանվում է «Սարդ մարդ 3. Թշնամու արտացոլանք» ֆիլմում, լրագրողուհի Ջենիֆեր Դուգանի դերում։
2008 թվականի հունվարին Slamdance Film Festival կինոփառատոնում նրա «Վերջին միջազգային փլեյբոյը» (The Last International Playboy) կատակերգական ոճում աշխատանքը բարձր է գնահատվում կինոքննադատների կողմից։ Դերասանուհու վերջին աշխատանքն է դառնում Ջեյն Բիրկինի դերը «Գենսբուր. հերոսական կյանք» ֆիլմը։
Մահ
2009 թվականի մայիսի 20-ին, իր 29-ամյակից երկու օր առաջ, դերասանուհին կախվում է։ Լյուսի Գորդոնի մարմինը հայտնաբերվում է դերասանուհու փարիզյան բնակարանում։ Վաղ առավոտյան, Գորդոնի քաղաքացիական ամուսին Ժերոմ Ալմերսը, արթնանալով աղջկան գտնում է կախված։ Ընկնելով խառնաշփոթության մեջ, երիտասարդը սկսում է օգնություն կանչել։ Սակայն, Լյուսիին օգնել արդեն անհնար էր։
Նրա մահվանից քիչ առաջ, Կաննի կինոփառատոնում ցուցադրվել էին նրա մասնակցությանբ նոր ֆիլմից կադրեր՝ «Գենսբուր. հերոսական կյանք»։ Ռեժիսոր Ժոանն Սֆարայի ֆիլմում, որը պատմում է ֆրանսիացի լեգենդար երգիչ և գրող Սերժ Գենսբուրի մասին, Լյուսի Գորդոնը խաղում է նրա մուսայի՝ Ջեյն Բիրկինի դերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 22 ծնունդներ Կատեգորիա:2009 մահեր Կատեգորիա:Մայիսի 20 մահեր Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ֆոտոմոդելներ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ինքնասպան դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Եղեգնավան
Եղեգնավան (նախկին անվանումը` Շիդլու), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզի Արարատի տարածաշրջանում, Արարատ քաղաքից մոտ 5 կմ արևմուտք, մարզկենտրոն Արտաշատից` մոտ 25 կմ հարավ։
Dasaran (կրթական ծրագիր)
Դասարանը հանրակրթության ոլորտում գործող կրթական ծրագիր է, որի նպատակն է նպաստել կրթական ոլորտի բարեփոխմանը, հանրակրթության ոլորտի թափանցիկության ապահովմանը, թափանցիկ գնահատման ու վերահսկման համակարգերի ներդրման միջոցով կրթության կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը, ինչպես նաև ծնող-ուսուցիչ-աշակերտ կապի ամրապնդմանը։ Կրթական ծրագիրը մեկ առցանց հարթակում է համախմբում հանրակրթական դպրոցներում սովորող բոլոր աշակերտներին, նրանց ծնողներին և ուսուցիչներին։
Եղեգնավան
Պատմություն
Գյուղը հիշատակվում է 1805 թվականից։ Նախկինում ունեցել է Շիդլի, Շիդրլու, Շիթլու, Շյուտլի, Շուդլու, Շուխնի, Շիդլու անվանումները։ Եղեգնավան է վերանվանվել 1991 թվականի ապրիլի 3-ին ։
Գյուղը տեղադրված է միջինարաքսյան գոգավորությունում, ծովի մակարդակից 820 մ բարձրության վրա։
Dasaran (կրթական ծրագիր)
Առաքելություն
Կրթական ծրագիրն ապահովում է կրթության հասանելիությունը հավասարապես բոլոր աշակերտների համար՝ անկախ նրանց սոցիալական կարգավիճակից և աշխարհագրական դիրքից։ Կրթական ծրագրի կողմից մշակված ինտերակտիվ մեթոդների, մշակված էլեկտրոնային գործիքների և ուսուցողական խաղերի շնորհիվ ուսուցումն աշակերտների համար դառնում է առավել մատչելի և հետաքրքիր։
Եղեգնավան
Կլիման
Կլիման չոր, խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը հասնում է -15 C°-ից -20 °C։ Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է +25 մինչև +35 °C, իսկ առավելագույնը՝ +42 °C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 300-350 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսաանապատներ են, որոնք ոռոգման արդյունքում վերածվել են կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների` Եղեգնավանի մշտական բնակչությունը կազմել է 1420, առկա բնակչությունը` 1279 մարդ ։ Նախկինում բնակեցված է եղել հիմնականում ադրբեջանցիներով, 1988-1989 թվականներին այստեղ են տեղափոխվել Ադրբեջանից բռնի տեղահանված հայեր ։ Եղեգնավանի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Dasaran (կրթական ծրագիր)
Առաքելություն
Dasaran կրթական ծրագիրն իր ստեղծած նորարական գործիքների միջոցով աջակցում է առավել արդյունավետ կրթական քաղաքականության մշակմանը՝ ուղղված ՄԱԿ-ի կայուն զարգացման նպատակների (որակյալ ուսուցում(ԿԶՆ 4), արդյունաբերություն, նորարարություն և ենթակառուցվածքներ(ԿԶՆ 9), կրճատված անհավասարություն (ԿԶՆ 10)) իրագործմանը։
Պատմություն
Dasaran կրթական ծրագիրն ստեղծվել է Հայաստանում՝ Երևանում, 2009 թվականին Սուրեն Ալոյանի նախաձեռնությամբ և մի խումբ ստեղծարար ու մոտիվացված երիտասարդների աջակցությամբ։ Հավատարիմ մնալով իր որդեգրած առաքելությանը՝ կրթության ոլորտի որակական բարեփոխմանը, կրթական ծրագիրը տրամադրում է միասնական ցանցային հարթակ ՝ հագեցած առցանց խաղերով, մրցույթներով, օլիմպիադաներով, ինչպես նաև իրականացնում արտացանցային մի շարք միջոցառումներ։ Ներկայումս Dasaran կրթական ծրագիրը գործում է Հայաստանի և Արցախի 1484 հանրակրթական դպրոցում՝ մեկ ընդհանուր հարթակում ներառելով 1,107,346 գրանցված բաժանորդի (533,542 աշակերտ և շրջանավարտ, 533,542 ծնող, 38,778 ուսուցիչ և 1,484 տնօրեն)։
Եղեգնավան
Տնտեսություն
Գյուղն ունի 665 տնտեսություն, դպրոց, մսուր-մանկապարտեզ, բուժկետ, մշակույթի տուն, փոստ։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողերը զբաղեցնում են 971,19 հա.։ Համայնքի տնտեսության մասնագիտացման ճյուղը գյուղատնտեսությունն ու անասնապահությունն է։ Համախառն բերքի մեծ մասը տալիս է բուսաբուծությունը։ Համայնքի հողերը օգտագործվում են որպես վարելահողեր՝ մոտ 403,24 հա, պտղատու և խաղողի այգիները՝ 91,89 հա։ Զբաղվում են այգեգործությամբ, խաղողագործությամբ, բանջարաբուծությամբ։ Զբաղվում են նաև կաթնամսատու անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:1831 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Dasaran (կրթական ծրագիր)
Կառուցվածք
Դպրոցների կառավարման և վերահսկման համակարգ
Կայքում առկա էլեկտրոնային օրագիրը և էլեկտրոնային մատյանը աշակերտների, ծնողների, ուսուցիչների և դպրոցի անձնակազմի համար մշակված գործիքներ են, որոնք  հնարավորություն են տալիս ստուգելու դպրոցականների առաջադիմությունը և տեղեկատվություն ստանալու տնային հանձնարարությունների, բացակաների, կարգապահության, կիսամյակային գնահատականների և դասավանդվող առարկաների մասին ։
Աշակերտների, ծնողների, ուսուցիչների և տնօրենների համար նախատեսված վիճակագրական գործիքի միջոցով հնարավոր է հետևել աշակերտների առաջադիմության վարկանիշային տվյալներին դասարանի, դպրոցի կամ մարզի կտրվածքով, տեղեկատվություն ստանալ յուրաքանչյուր առարկայի միջին գնահատականի, աշակերտների առաջադիմության և բացակաների քանակի մասին։ Մեկ այլ գործիքի միջոցով ուսուցիչը կարող է պարզել, թե աշակերտներից յուրաքանչյուրը որքանով է յուրացրել դասաժամի ընթացքում մատուցված նյութերը։ Կայքի էլեկտրոնային հարթակում ուսուցիչները կարող են նաև ձևավորել խմբեր, որտեղ կկարողանան քննարկել կրթության ոլորտի բազմաբնույթ խնդիրներ՝ մատնանշելով նաև լուծման ուղիները։
E-stat էլեկտրոնային վերլուծական գործիք
Կրթական ծրագրի կողմից մշակված E-stat առցանց վիճա­կագրական-վերլուծական գործիքի միջոցով կատարվում է կրթական ցուցանիշների արդյունավետ մշտադիտարկում և վերլուծության է ենթարկվում դպրոցների արդյունավետությունը, աշակերտների կատարողա­կանը, ինչպես նաև ժողովրդագրական տվյալների դինամիկան։ Գործիքը հնարավորություն է ընձեռում  ստանալու իրական ժամանակում թարմացվող այնպիսի տվյալներ, ինչպես օրինակ՝ մարզերում աշակերտների, ծնողների և ուսուցիչների բաշխվածությունն ըստ տարիքի կամ սեռի, աշակերտների միջին գնահատականը, գերազանցության և բացակայության ցուցանիշները, աշակերտական միջդպրոցական և արտաքին (այլ երկրներ) տեղաշարժերը, ուսուցիչների ծանրաբեռնվածության ցուցանիշները, ուսուցիչ-աշակերտ հարաբերակցությունը և այլն։ Ըստ որում՝ էլեկտրոնային վերլուծական գործիքը եզակի հնարավորություն է տալիս նաև ստանալ վերը թվարկված (և ոչ միայն) վիճակագրական բոլոր տվյալների զարգացման համեմատական պատկերն ըստ տարիների։
Կայքում առկա օժանդակ բաժիններն ու առցանց էլեկտրոնային գործիքները
Հանրագիտարան
Այս բաժնում օգտատերերը կարող են որոնել ու գտնել իրենց անհրաժեշտ տեղեկատվությունը աշխարահագրության, պատմության, արվեստի և մշակույթի, գյուղատնտեսության, կրոնի, սպորտի, Հայաստանի, հայկական բանակի, ռեկորդների և հայտնագործությունների, նշանակալի օրերի, ինչպես նաև մեծանուն մարդկանց մասին։
Դիմորդի անկյուն
Այս բաժինն ամբողջական տեղեկատվություն է տալիս Հայաստանի բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների, նախնական և միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների մասին՝ ներառյալ այդ հաստատությունների կառուցվածքի նկարագրությունը, կրթական հաստատությունների վերաբերյալ գործող օրենքները, որոշումներն ու հրամանագրերը, ինչպես նաև վերոնշյալ հաստատություններում առկա մասնագիտությունները, ընդունելության կարգը, քննական թեստերի օրինակները, անցողիկ միավորների ցանկը, ուսման վարձը և այլն։
Առողջապահություն
Այս ինտերակտիվ բաժնում օգտատերերը կարող են տեղեկատվություն ստանալ առողջ ապրելակերպի, առաջին բուժօգնության, դեղորայքի, կոսմետոլոգիայի, ոչ ավանդական բժշկության, բժշկական իրավունքի, պատմական ժամանակագրության, երեխաների առողջության, հիվանդությունների և դրանց ախտանիշների մասին։ Օգտատերերը կարող են նաև տեղեկանալ հրատապ թեմաներին ու իրադարձություններին, դեպքերին և փաստերին, ընթերցել առողջապահական լուրեր, ալգորիթմեր, ստանալ խրատներ ու խորհուրդներ։
Հոգեբանի անկյուն
Բաժինն ապահովում է բարձր որակավորում ունեցող հոգեբանների խորհրդատվությունն դպրոցականներին, նրանց ծնողներին և ուսուցիչներին հոգեբանական ցանկացած խնդրի վերաբերյալ։ Համակարգն ամբողջովին ապահովում է օգտատերերի գաղտնիությունը։
Հոգեբանական թեստեր
Այս բաժնում տեղադրված հոգեբանական թեստերը նպաստում են դպրոցականների ինքնաճանաչման գործընթացին և օգնում ճիշտ միջանձնային հարաբերությունների կառուցմանը։
Գրական անկյուն
Կայքի այս բաժինը թույլ է տալիս աշակերտներին տեղադրել սեփական գրական-գեղարվեստական ստեղծագործությունները և ստանալ արձագանքներ, մեկնաբանություններ դրանց վերաբերյալ։
Մրցույթներ
Կրթական ծրագիրն իր գործընկերների հետ համատեղ պարբերաբար իրականացնում է տարբեր մրցույթներ և միջոցառումներ, որոնց միջոցով աշակերտները կարողանում են ինքնադրսևորվել՝ բացահայտելով իրենց բնորոշ հատկանիշներն ու ունակությունները։
Կայքի այս հետաքրքիր բաժնի միջոցով օգտատերերը տեղեկացվում են անցկացվելիք միջոցառումների մասին, ծանոթանում մասնակցության կարգին, ինչպես նաև ստանում տեղեկատվություն արդեն իրականացված միջոցառումների և հաղթող աշակերտների մասին։
Միջդպրոցական ինտերակտիվ ցանց
Dasaran-ն աշակերտների համար մշակված հեռահար կրթության, կրթության խաղայնացման, փորձի փոխանակման առանձին հարթակ է՝ հիմնված ներքին միջաշակերտական ցանցի վրա։
Կրթական խաղեր
Այս բաժինը ներառում է ավելի քան 50 կրթական-ուսուցողական խաղեր, որոնք նպատակաուղղված են գիտելիքների ընդլայնմանը և թույլ են տալիս համատեղել ինտերակտիվ ու այլընտրանքային կրթությունը։
Համագործակցություն
Dasaran կրթական ծրագիրը համագործակցում է ՀՀ կառավարության աշխատակազմի, Կրթության և գիտության նախարարության, Պաշտպանության նախարարության, Արտակարգ իրավիճակների նախարարության , Մշակույթի նախարարության, Երևանի հանրակրթության վարչության, ինչպես նաև մարզպետարանների հետ ։
Կրթական ծրագիրը հաջողությամբ համագործակցում է նաև մի շարք միջազգային կազմակերպությունների և մասնավոր ընկերությունների հետ, այդ թվում՝ Համաշխարհային բանկի, ՄԱԿ-ի զարգացման հիմնադրամի, Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատան , Եվրոպական միության պատվիրակության , Save the Children-ի , Counterpart International-ի, Dalberg Global Development Advisers-ի, Boston Consulting Group-ի, ԱրմԱս ընկերության , «Ագրոբիզնեսի հետազոտությունների և կրթության միջազգային կենտրոն» հիմնադրամի  և այլ կազմակերպությունների։
Մրցանակներ
Dasaran-ն արժանացել է մի շարք մրցանակների տեղական և միջազգային մարմինների կողմից. Dasaran կրթական ծրագրի ծավալած գործունեության արդյունավետությանն ու արդիականության են անդրադարձել մի շարք տեղական ու միջազգային կառույցներ և լրատվամիջոցներ, այդ թվում՝ Huffington Post-ը, SDG Studio Geneva-ն , Why Armenia հայկական նորարարական նախաձեռնությունները ներկայացնող կայքը , Impact Hub Geneva-ն , Europe Sun-ը , Belgium Sun-ը , Munich Metro-ն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական կայքեր
Օմեն (ֆիլմ, 1976)
«Օմեն» (The Omen Նշան/ Նախանշան), 1976 թվականի ռեժիսոր Ռիչարդ Դոնների ամերիկյան միստիկական թրիլեր/ սարսափ ֆիլմ, կինոսերիալ «Օմենի» առաջին մասը, որը պատմում է Նեռի Երկրի վրա իշխելու մասին: Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1976 թվականի հունիսի 25-ին: Ֆիլմն արժանացավ Օսկարի՝ «Ֆիլմի լավագույն երաժշտություն» անվանակարգում:
Սցենարիստ Դևիդ Զելցերը վերամշակեց սցենարը և հրատարակեց հանրահայտ վեպ «Նախանշանը», որը սկիզբ դրեց «Օմեն» գրքերի շարքին, որոնք շարունակեցին Ժոզեֆ Հովարդը և Գորդոն Մագկիլը :
Սյուժե
Ռոբերտ Տորնը, ամերիկացի դիվանագետ Իտալիայում, մտահոգ գնում է հռոմեական ծննդատուն՝ նրա որդին մահացել է ծննդաբերության ժամանակ: Տեղի քահանան՝ հայր Սպիլետտոն, Ռոբերտին առաջարկում է որդեգրել մի տղայի, որը զուգադիպությամբ ծնվել էր Տորնի երեխայի հետ նույն օրը: Քահանան ասում է, որ տղան որբացել է՝ նրա մայրը մահացել է ծննդաբերության ժամանակ:
Վախենալով, որ Քեթրինը՝ Ռոբերտի կինը, չի դիմանա դաժան լուրը լսելով, Ռոբերտը համաձայնվում է որդեգրել տղային, կնոջը չհայտնելով դրա մասին: Քահանան Ռոբերտին հայտնում է, որ երեխայի անունը Դեմիեն է:
5 տարի անց Ռոբերտը ստանում է Անգլիայում ԱՄՆ-ի դեսպանի պաշտոնը, ինչի կապակցությամբ Տորն ընտանիքը տեղափոխվում է Լոնդոն: Դեմիենի 5-ամյակին նրա դայակը՝ Հոլլին պուրակում հսկայական ռոթվայլեր է նկատում: Շան հայացքը ասես հիպնոզացնում է աղջկան: Կարճ ժամանակահատվածից հետո խնջույքի հրավիրված բոլոր հյուրերը սարսափով տեսնում են, թե ինչպես է Հոլլին, բարձրանալով տան տանիք, կոկորդը պարանով փաթաթած ցատկում ներքև և մահանում:
Տանը Ռոբերտը նկատում է, որ Քեթրինը վախենում է Դեմիենից: Նա նաև հայտնում է, որ հղի է (ինչպես որ պնդում էր քահանան), սակայն մտադիր է աբորտ անել:
Ավելի ուշ միսս Բեյլոկը, խնամելով փոքրիկ Դեմիենին, պարզապես մանկական հեծանիվ քշող երեխային ուղորդում է այն աթոռի վրա, որի վրա կանգնած էր Քեթրինը: Աթոռին հարվածելով Դեմիենը հավասառակշռությունից շեղում է խորթ մորը, ինչից վերջինս ընկնում է աստիճաններից: Հիվանդանոց եկած Ռոբերտը իմանում է, որ նրա կինը կենդանի է մնացել, սակայն երեխան, որին նա սպասում էր մահացել է:
Ռոբերտը որոշում է միանալ հետաքննությանը: Հերոսները գնում են ծննդատուն, որպեսզի իմանան, թե ով էր Դեմիենի իրական մայրը: Տեղ ժամանելով, նրանք իմանում են, որ 5 տարի առաջ հաստատությունը այրվել է և ոչ մի փաստաթուղթ չի մնացել: Քահանան, որը առաջարկեց Ռոբերտին որդեգրել Դեմիենին կենդանի մնաց հրդեհի ժամանակ, սակայն լուրջ այրվածքներ ստացավ և հիմա ապրում է հեռավոր մենաստանում: Ռոբերտը և Ջեննինգսը գնում են Ֆրոզինոնում գտնվող մենաստան: Թորնը հուսահատորեն խնդրում է քահանային նշան տալ, որտեղ փնտրել Դեմիենի կենսաբանական մոր նասին տեղեկություններ: Վերջինս նշում է Չերվետ գերեզմանոցի անունը:
Գերեզմանոցում դեսպանը և լուսանկարիչը գտնում են ոմն Մարիա Սկիանոյի գերեզմանը, որը մահացել է այն նույն օրը, երբ ծնվել է Դեմիենը: Կողքին գտնվում է նրա որդու գերեզմանը: Տորնը և Ջենինգը բացում են գերեզմանը և սարսափահար գտնում են շնագայլի կմախք, իսկ մյուս գերեզմանում՝ փոքրիկի կմախք՝ ջարդված գանգով: Տորնը հասկանում է, որ դա նրա հարազատ որդին է ում սպանել են, որպեսզի Ռոբերտը իր խնամակալության տակ վերցնի Դեմիենին: Հանկարծ, լուսնակարչի և դեսպանի վրա է հարձակվում ռոթվեյլերների ոհմակ, որոնցից նրանք փրկվում են ու հեռանում: Հյուրանոցից Ռոբերտը զանգում է հիվանդանոցում գտնվող կնոջը և պահանջում է, որպեսզի վերջինս շուտափույթ լքի Լոնդոնը: Քեթրինը չի հասցնում դա անել՝ միսս Բեյլոկը սպանում է նրան: Իմանալով կնոջ մահվան մասին, Ռոբերտը հուսալքվում և Ջենիննգսին հայտնում է, որ ուզում է սպանի Դեմիենին: Նրանք մեկնում են Մեգիդդո քաղաք: Բուգենհագենը, որի մասին ասում էր քահանան էկզորսիստ է: Նա Ռոբերտին 7 սեպ է տալիս, որոնց միջոցով պետք է սպանել հրեշին և բացատրում է, որ Նեռի հեռացման ծիսակարգը անհրաժեշտ է իրականացնել եկեղեցում: Նա նաև հաստատում է դեսպանի մտավախությունները միսս Բեյլոկի մասին՝ նա սատանայի որդու ծառան է: Տորնը սարսափի մեջ է երեխային սպանելու մտքից, ինչին Բուգենհեգենը պատասխանում է, որ Դեմիենն ոչ մարդկային երեխա է: Ռոբերտը կարող է համոզվել դրանում՝ Դեմիենի մարմնի վրա պետք է նշան լինի երեք վեցերի տեսքով՝ գազանի թիվը: Չնայած դրան, դեսպանը չի վերցնում սեպերը: Ջենիննգսը հանդիմանելով վերցնում է սեպերը, սակայն այդ պահին ոչ հեռվում կանգնած բեռնատար մեքենայի արգելակը փչանում է և պոկված հայելին հատում է լուսանկարչի գլուխը: Ցնցվելով իր ընկերոջ մահվամբ Տորնը վերցնում է սեպերը:
Ուշ երեկոյան Ռոբերտը վերադառնում է տուն: Նա նորից է նկատում ռոթվեյլերին: Նրան հաջողվում է փակել շանը նկուղում: Ռոբերտը բարձրանում է վերև, մի փունջ մազ է կտրում Դեմիենի գլխից և համոզվում է նրա էության մեջ՝ երեխայի մազերի տակ գտնվում է հրեշի թվանշանը: Այդ պահին նրա վրա է հարձակվում քնից արթնացած դայակը: Ռոբերտը պայքարում է դայակի հետ և վերջնարդյունքում սպանում է նրան: Նա անգթորեն քաշում է Դեմիենին մինչև մեքենա և նրան տանում եկեղեցի՝ լրջորեն մտադրված լինելով սպանել նրան: Դեսպանը մեծ արագության վրա է ընթանում և նրան սկսում է ոստիկանությունը հետապնդել: Մտնելով եկեղեցի, Ռոբերտը մոտեցնում է թուրը սակայն վերջին պահին վարանում է, նրա հետևից մտած ոստիկանությունը սպանում է դեսպանին:
Ռոբերտի հողարկավորությանը Դեմիենը բռնած է նախագահի ձեռքից: Դեմիենը շրջվում և ժպտում է...
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1976 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռիչարդ Դոների ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Լավագույն երաժշտության համար Օսկարի մրցանակակիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր դևերի մասին Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Չիկագոյում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր կրոնի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Գրաֆենգեհայգ
Գրաֆենգեհայգ (Grafengehaig), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Վերին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Կուլմբախ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 971 մարդ է (2009 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 20,80 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 4 77 117։
Վարչական բաժանում
Կոմունան ստորաբաժանվում է 27 գյուղական համայնքների.
Գոմեր (հրվանդան)
Գոմեր, հրվանդան Սև ծովի հարավային ափին, Տրապիզոնի շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի հրվանդաններ
Գյոյսու Գյոզալ (լեռ, Զանգեզուրի լեռների հյուսիսային հատված)
Գյոյսու Գյոզալ, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Զանգեզուրի լեռների հյուսիսային հատվածում ։
Դագալասուս
Դագալասուս, ճանապարհային կայան Փոքր Հայքում, Սեբաստիայից Նիկոպոլիս տանող ճանապարահատվածում, ըստ այլ հեղինակների՝ Զարայի և Նիկոպոլիսի միջև։ Ճշգրիտ դիրքն անորոշ է։ Կիպերտը նույնացրել է Պևտինգերյան քարտեզում նշանակված Մեգալասոսի հետ, որն անընդունելի է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի ճանապարհային կայաններ
Դաիրմանդաղ (լեռնագագաթ)
Դաիրմանդաղ, (Dəyirmandağ), լեռնագագաթ Ադրբեջանում, Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Գանձակի լեռնաշղթայում, Գետաբեկ քաղաքից արևմուտք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Գետաբեկի շրջան
Ռուսթավի սիոն
Ռուսթավիի Սիոն (Աստվածածնի վերափոխման տոնի համար) (ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის ტაძარი), ավելի հայտնի է որպես Ռուսթավիսի եկեղեցի (რუსთავის სიონი), վրաց ուղղափառ եկեղեցի, որը գտնվում է Վրաստանի Ռուսթավի քաղաքում։ Այն կառուցվել է 2000 թվականից 2001 թվականներին։ Եկեղեցու կառուցման նախագիծը պատկանում է Նիկոլոզ Աբաշիձեին, Նիկոլոս Դադիանիին և Բեսարիոն Մենաբդեին։ Շինարարական աշխատանքները ղեկավարում էր Թեմուր Բուրկիաշվիլին ։
Հաջորդ օրը՝ օգոստոսի 28-ին, երբ Վրաց ուղղափառ եկեղեցիու օրն էր, առաջին պատարագն անցկացվել է Ռուսթավի Սիոն եկեղեցում ։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Քվեմո Քարթլիի մարզի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Վրաստանի եկեղեցիներ
Բերկրիի հյուքյումեթություն
Բերկրիի հյուքյումեթություն, ձորապետություն (քրդական ինքնավար իշխանություն)։ 17-րդ դարում մտնում էր Հեքյարի (Ձուլամերկի) իշխանության մեջ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի պետություններ
The Velvet Underground
The Velvet Underground (դը Վելվիթ Անդըգրաունդ), ամերիկյան ռոք-խումբ, որն ստեղծագործել է 1960-70ական թվականներին։ Խումբը հանդիսանում է նաև էքսպերիմենտալ և ալտերնատիվ ռոք երաժշտության սկզբնավորող։ Չնայած ձայնասկավառակների ոչ մեծ քանակով թողարկումներին ու տարածմանը՝ խումբը մեծ դերակատարում է ունեցել ռոք երաժշտության հետագա զարգացման գործում։
Խմբի պատմությունը սկսվում է 1964 թվականից:Այդ ժամանակահատվածում խմբի հիմնադիր անդամներից Լուի Ռիդը նվագում էր անհայտ խմբերի հետ,ինչպես նաև հեղինակում երգեր Pickwick Records լեյբլի համար։ Տարեվերջին նա ծանոթացավ ուելսցի Ջոն Կեյլ հետ, ով Ամերիկա էր եկել դասական երաժշտություն ուսանելու։ Վերջինս այդ ժամանակ արդեն ծանոթ էր և սկսել էր համագործակցել այնպիսի հայտնի կոմպոզիտորների հետ, ինչպիսիք էին Ջոն Քեյջն ու Լա Մոնտի Յանգը,և որոնց ազդեցությունը երաժշտությանը երևում է ավելի ուշ The Velvet Undergroundի թողարկելիք ձայնասկավառակներում։ Կեյլը հաճելիորեն ազդվել էր այն պաստից, որ իր փորձարարական գաղափարները համընկնում էին Ռիդի գաղափարների հետ, այն է թե՝ կիթառի ոչ ավանդական ձևի ստեղծում։ Արդյունքում նրանք սկսեցին նվագել և հանդես գալ միասին։
Առաջին խումբը,որտեղ երկուսով հանդես են եկել կարճատև կյանք ունեցող խմբում:Վերջինս կազմավորվել էր Ռիդի հեղինակած  երգը ձայնագրելու համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:The Velvet Underground Կատեգորիա:Երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Կվինտետներ Կատեգորիա:1964 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոք խմբեր Կատեգորիա:1965 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ինդի ռոք երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Ռոք երաժշտական խմբեր Նյու Յորք նահանգից
Ուրցալանջ
Ուրցալանջ, գյուղ Հայաստանի Արարատի մարզում, մարզկենտրոնից գտնվում է 53 կմ հեռավորության վրա։
Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 1831 թվականին։ Նախկինում ունեցել է Զովաշեն, Քեշիշվերան, Քեշիշքենդ, Քեշիշքյանդ, Քեշվերան անվանումները։ Ուրցալանջ է վերանավանվել 1967 թվականին։ Գյուղից 2-3 կմ հյուսիս-արևմուտք գտնվում է Կապուտխաչ հնավայրը։ Գյուղը տեղադրված է Արածո գետի վերին հոսանքում, Գեղամա լեռների հարավահայաց լանջերին։ Ծովի մակարդակից ունի 1850 մ բարձրություն։
Կլիման
Կլիման բարեխառն լեռնային է։ Ձմեռը տևական է, ցուրտ, հաստատուն ձնածածկույթով։ Ամառը տաք է, համեմատաբար խոնավ։ Հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -8-ից -12 °C, հուլիսյան միջինը՝ 15-ից 18 °C։ Բնական լանդշաֆտները սևահողային տափաստաններն են։ Ագրոկլիմայական տեսակետից ընկած է մասնակի ոռոգման գոտում։
Ունի սառնորակ աղբյուրներ։
Տնտեսություն
Գյուղն ունի 55 տնտեսություն, տարրական դպրոց, գրադարան, բուժկետ, կապի հանգույց։ Համայնքի տնտեսության մասնագիտացման ճյուղը գյուղատնտեսությունն է, համախառն բերքի մեծ մասը տալիս է բուսաբուծությունը։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են շուրջ 2073 հա։ Համայնքի հողերի հիմնական մասն օգտագործվում են որպես վարելահողեր՝ զբաղեցնելով մոտ 225 հա։ Տնամերձ հողակտորներում ունի բազմամյա տնկարկներ։ Զբաղվում են դաշտավարությամբ, բանջարաբուծությամբ։ Մշակում են բանջարաբոստանային, հացահատիկային և կերային կուլտուրաներ։ Զբաղվում են խոշոր և մանր եղջերավոր անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ։ Արդյունաբերություն չունի։
Հղումներ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:1831 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պաոլո Իաշվիլի
Պաոլո Իաշվիլի (პაოლო იაშვილი, հունիսի 17 (29), 1895, գյուղ Արգվեթի (այժմ՝ ՎԽՍՀ Սաչխերեի շրջանում) - հուլիսի 22, 1937, Թբիլիսի), վրացի խորհրդային բանաստեղծ, հասարակական գործիչ։