cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նովոկուզնեցկ
Կենցաղային թափոններ
2009 թվականին քաղաքում հիմնվում է Կուզբասկի թափոնների վերամշակման ասոցացիան։ Այսօր ասոցացիայում կան թափոնների վերամշակման 14 ձեռնարկություն։ Ասոցացիայի ձեռնարկությունները վերամշակում են թափոնների ավելի քան 150 տեսակ, արտադրում են երկրորդային ռեսուրսների վրա հիմնված արտադրանք։ Ասոցացիայի և Նովոկուզնեցկի վարչակազմի աջակցությամբ ավելի ու ավելի է շատանում այն մարդկանց թիվը, ովքեր նախընտրում են աղբի հավաքման նոր տարբերակը։ 2010 թվականին ասոցիացիայի անդամները վերամշակել են ավելի քան 65 հազար տոննա արդյունաբերական և կենցաղային թափոններ։ Երկրորդական պաշարներից արտադրվում է էկոլգոապես մաքուր արտադրանք. հատուկ անվտանգության ռետինե ծածկ սպորտային մարզադաշտերում և մանկական խաղահրապարակներում տեղադրելու համար, ռետինե սալիկներ, ռետինե դեկորատիվ ցանքածածկ, աղբի պարկեր, հրակայուն իրեր և այլն ։
Պատրիկ Ուիլսոն
Պատրիկ Ժոզեֆ Ուիլսոն  (Patrick Joseph Wilson, ), ամերիկացի դերասան և երգիչ։ Երկու անգամ առաջադրվել է «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակի։
Նովոկուզնեցկ
Կենցաղային թափոններ
Քաղաքային օկրուգի տարածքում՝ բնակավայրերից հեռու, տեղակայված են Եվրազ հիդրոտեխնիկական հանքը, «ԷկոԼենդ» կոշտ կենցաղային թափոնների պոլիգոնը, «Ռուսալ» արդյունաբերական թափոնների պոլիգոնը և այլն։
Պատրիկ Ուիլսոն
Կենսագրություն
Ուիլսոնը ծնվել է Նորֆոլկում, Վիրջինիա նահանգում, Մերի Քեյ Ուիլսոնի՝ պրոֆեսիոնալ երգչուհու, և Ջոն Ուիլսոնի՝ հաղորդավարի ընտանիքում։ Մարկը՝ Պատրիկի եղբայրը, նույնպես հաղորդավար է Ֆլորիդա նահանգի Տամպա քաղաքի WTVT հեռուստաալիքում ։
Նովոկուզնեցկ
Կենցաղային թափոններ
Թափոնների վերամշակման գործարաններ.
Քաղաքի հիմնադրման և զարգացման պատմություն
Նովոկուզնեցկը համարվում է Սիբիրի ամենահին քաղաքներից մեկը։
Պատրիկ Ուիլսոն
Կենսագրություն
Աշխատանքը հեռուստատեսությունում սկսեց 2001 թվականին՝ նկարահանվելով «Իմ քրոջ հարսանիքը» ֆիլմում։ Երկու տարի անց HBO կինոընկերությունը հրավիրեց Պատրիկին խաղալու Ջո Փիթի դերը «Հրեշտակները Ամերիկայում» մինի սերիալում։ Իրեն ավելի հայտնի դարձրեց գլխավոր հերոսներից մեկի՝ Կոմս Ռաուլ դե Շանյեի դերը «Օպերայի ուրվականը» մյուզիքլում։ 2006 թվականին Պատրիկը Քեյթ Ուինսլեթի հետ միասին նկարահանվեց «Փոքրիկ երեխաներ» ֆիլմում, որը Թոմ Պերոտայի համանուն վեպի էկրանավորումն է։ Այդ ֆիլմը ևս մեկ անգամ ընդգծում է Ուիլսոնի յուրահատկությունը որպես դրամատիկ դերասան։ 2008 թվականին խաղում է Արթուր Միլլերի «Իմ բոլոր որդիները» Բրոդվեյյան բեմադրությունում Ջոն Լիտգոուի և Քեթի Հոլմսի հետ։ Նախքան «Գիշերային պահակ» ֆանտաստիկ մարտաֆիլմում դեր ստանալը, Ուիլսոնը անցնում է «Ֆանտաստիկ քառյալ» և «Կտրիճ» անալոգային նախագծերի լսումները։ 2011 թվականին դերասանը փոխում է իր աշխատանքների ոճը և նկարահանվում է «Դավադիրը» սարսափ ֆիլմում։ Ուիլսոնը ստանում է գլխավոր դեր «Օժտված մարդ» սերիալում։ Սերիալը շարունակվեց մեկ տարի, CBS հեռուստաալիքը ընդունեց որոշում սահմանափակվել առաջին և միակ եթերաշրջանով։
Նովոկուզնեցկ
Քաղաքի հիմնադրման և զարգացման պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1618 թվականին որպես Կուզնեցկի բանտ։ Այն գնտվում էր Տոմ գետի մոտակայքում։ 1620 թվականին բանտը տեղափոխում են բարձրադիր վայր, որը գտնվում էր Տոմ գետի աջ ափին։ Այն դառնում է ապագա քաղաքի նախնական կորիզը մինչև 1620 թվականից մինչև 1920-ական թվականների վերջը։
Պատրիկ Ուիլսոն
Անձնական կյանքը
2005 թվականի հունիսի 18-ին Ուիլսոնն ամուսնացավ Դագմարա Դոմինչիկի՝ լեհական ծագմամբ ամերիկացի դերասանուհու հետ, ով ավարտել է «Carnegie Mellon»-ը 1998 թվականին ։ 2006 թվականի հունիսի 23-ին զույգի մոտ ծնվում է առաջին որդին՝ Կալին Պատրիկ Ուիլսոն։ Դերասանը իր ձեռքին որդու պատվին դաջվածք է արել՝ KPW։ 2009 թվականի օգոստոսի 9-ին լույս աշխարհ է եկել նրանց երկրորդ որդին՝ Կասիան ՄակՔարել Ուիլսոնը։ Ներկայումս ընտանիքը ապրում է Մոնտքլերում, Նյու Ջերսիում։
Նովոկուզնեցկ
Կարմիր ահաբեկչություն
Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին Կուզնեցկը հայտնի է դարձել շնորհիվ արյունալի բազմաթիվ իրադարձությունների, որոնք իրագործել են կարմիր պարտիզանները։
1920-ական թվականների հայտնի լրագրող Անդրեյ Կրուչինան «Մութ անկյունում՝ Կուզնեցկում» (1923) հոդվածում հայտնում է. «Պարտիզան Գրիգորի Ռոգովի անունը երկար ժամանակ կմնա Կուզնեցկի բնակիչների հիշողության մեջ… իր „երիտասարդներին“ նա համարում էր դատավոր բոլոր նրանց նկատմամբ, ում ձեռքերին դեռևս չկային վերքեր… նա չի կախել, չի կրակել, այլ պարզապես կտրել է մեկի գլուխը, ով, նրա կարծիքով, „ազգի դավաճան“ էր։ Նրա օրօքկործանվել կամ այրվել են բոլոր եկեղեցիները և հարուստների տները…: Տների մեկ-չորրորդ մասը պատուհանների փոխարեն պատված էր սև խոռոչներով…» :
Կուզնեցկում ապրած գեներալ-լեյտենանտ Պավել Պուտիլովը գազանաբար սպանվել էր (մասնատվել) պարտիզանների կողմից։ Այժմ նրա պատվին քաղաքում կանգնեցվել է հուշակոթող։ Քաղաքի եկեղեցիների մեծ մասը թալանված ու պղծված էին ։
Հանուն արդարության պետք է նշել, որ Ռոգովը չի եղել Կարմիր բանակի ղեկավարը, և գործել է մերթ ղեկավարելով բոլշևիկներին, մերթ ինքն իրեն։ Արդյունքում կարմիրները ոչնչացվում են։ Մեր ժամանակներում սկսել են Ռոգովի գործունեությունը վարելու մի քանի փորձեր կատարվել …:
Կուզնեցկի կառուցում
Ժամանակակից արդյունաբերական քաղաք Նովոկուզնեցկը հիմնադրվել է 1931 թվականի հուլիսի 3-ին Կենտրոնական գործադիր կոմիտեի որոշմամբ։
Համառուսական կենտրոնական գործադիր կոմիտեի հրամանագրով 1932 թվականի մարտի 2-ից քաղաքներ Կուզնեցկը և Նովոկուզնեցկը միավորվեցին մեկ քաղաքի մեջ։ Միացված քաղաքին տրվեց «Նովոկուզնեցկ» անվանումը։ Համառուսական կենտրոնական գործադիր կոմիտեն որոշեց.
«Նովոկուզնեցկի քաղաքային քարտեզին ավելացնել նրան պատկանող բնակավայրերը.Նովո-արալիկական, Նովո-բեսսոնական, Նովո-Գարբունական և Նովո-չերնոուսովական հողատարածքները, «Մետալիստ» կաթնա-բանջարեղենային գործարանը, մոտ 214,02 հա տարածք Բունգուրսկ գյուղի հողատարածք և Տոմսկ երկաթուղու շերտը» ։
1932 թվականի մայիսին քաղաքը վերանվանվում է Ատալինսկ։ 1932 թվականի հոկտեմբերին Կուզնեցկը միացվում է Ստալինսկին։ 1961 թվականի նոյեմբերին համաձայն Ռուսաստանի խորհրդային ֆեդերատիվ սոցիալիստական հանրապետության հրամանագրի՝ Ստալինսկը կրկին վերանվանվում է Նովոկուզնեցկ։
1930-ական թվականներին Իոսիֆ Ստալինը քաղաքը դարձնում է կարևոր արդյունաբերական կենտրոն։ Հենց Նովոկուզնեցկին էր նվիրված Վլադիմիր Մայակովսկու հայտնի բանաստեղծություն «Խրենովի պատմությունը Կուզնեցկի ու Կուզնեցկի բնակչության մասին» վերնագրով։ 1926-1939 թվականներին քաղաքի բնակչությունը աճեց՝ հասնելով ռեկորդային 4354 %-ի։
1929 թվականին ԱՄՆ-ի «Ֆրեյն» նախագծի համաձայն՝ ինժեներ Իվան Բարդինի ղեկավարությամբ սկսվում է Նովոկուզնեցկի մետաղագործական կոմբինատի կառուցումը։ Ավելի ուշ կառուցվում է Արևմտա-Սիբիրական մետաղագործական գործարանը (1964 թվական)։
Ստալինսկի մասին կա նաև այնպիսի փաստ, որի համաձայն՝ քաղաքը ներառված է ԽՍՀՄ-ի 20 քաղաքների ցանկի մեջ, որոնք կարող են ստեղծել ատոմային ռումբ։
1941 թվականի հուլիսի 25-ին Ստալինսկ է տեղափոխվում Վիլնայի ռազմական դպրոցը, որը արդեն օգոստոսի 15-ից զբաղվում էր Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի համար սպաների և հրամանատարների պատրաստմամբ ։ 1986 թվականից ԽՍՀՄ-ում սկսվեց վերակառուցում։ 1987 թվականի տնտեսական ռեֆորմների անհաջողությունը հանգեցրեց Կեմերվոյի շրջանում հանքարդյունաբերության գործադուլի սկիզբին։ Չնայած նրան, որ Նովոկուզնեցկը ավելի շատ մետաղագործական քաղաք է, քան հանքարդյունաբերական, այնուամենայնիվ 1989 թվականին դարձավ հանքափորների գործադուլի կենտրոններից մեկը ։
1970 թվականին քաղաքի բնակչությունը հասավ 500 հազար մարդու ։
Արդիականություն
Համաձայն 1898 թվականի ԽՍՀՄ-ի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 614726 մարդ ։
1998 թվականին քաղաքը սկսեց անկում ապրել։ Սկսվում է ճքնաժամ և դրանից բխում է ռուբլու արարժույթի անկումը։
1998-2000 թվականներին քաղաքի արդյունաբերական ձեռնարկությունները դարձան կռվախնձոր ֆինանսաարդյունաբերական խմբեր ՄԻԿ-ի, Նովոկուզնեցկի ալյումինի գործարանի, Նովոկուզնեցկի մետաղագործական գործարանի, Եվրազի և մի շարք այլ ձեռնարկությունների միջև։
2000-ական թվականներին տեղի ունեցած տնտեսական աճը հանգեցրեց ակտիվ կառուցապատման։
2015 թվականին որոշվում է քաղաքի հիմնը Պյոտր Դորոֆեևի խոսքերի և Միխայիլ Մասլովի երաժշտության հիման վրա ։
Քաղաքի խորհրդանիշներ
Քաղաքի պատմական զինանշանը ընդունվել է 1804 թվականի մարտի 17-ին ։ Զինանշանի վերին մասը ինքնին ներկայացնում է Տոմսկի մարզի զինանշանը. վահանը բաժանված է վերևի մասում կանաչ, ներքևի մասում՝ ոսկեգույն դաշտերի։ Կանաչ դաշտում պատկերված է սպիտակ ձի, ստորին մասում՝ ոսկեգույն գույնով, պատկերված է դարբնոց։
1970 թվականի հուլիսի 8-ին ընդունվում է զինանշանի նոր տարբերակը, որը նախագծված էր ճարտարապետ Ա. Վիպովի կողմից ։ Այդ զինանշանը ներկայացնում էր հերդետիկ վահան։ Վահանի սպիտակ ֆոնի վրա պատկերված է սիբիրյան բնությունը։ Վահանի վերին մասում պատկերված է Կուզնեցկի ամրոցը, որպես Կուզնեցկի պատմության նկատմամբ հարգանքի խորհրդանիշ։
ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո քաղաքը վերադարձավ իր նախկին զինանշանին, բայց խորհրդային ժամանակաշրջանի զինանշանը այդպես էլ չչեղարկվեց։ Այսինքն՝ քաղաքը միաժամանակ ուներ 2 զինանշան ։ 2018 թվականի ապրիլի 24-ին ընտրվում է քաղաքի նոր զինանշանը։
Բնակչությունը
2016 թվականի հունվարի 1-ի տվյալների համաձայն՝ տղամարդկանց քանակը կազմում էր բնակչության 44,95 %-ը, իսկ կանանցը՝ 55,05 %-ը ։
Համաձայն 2010 համառուսաստանյան մարդահամարի՝ քաղաքի բնակչության ազգային կազմը հետևյալն է.
Ներկայացված ազգություններից 11596-ը չեն տեղեկացրել իրենց ազգության մասին։
Բնակչության տարիքային կազմը հետևյալն է (համաձայն 2012 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալների).
2012 թվականի դեկտեմբերի 31-ին քաղաքում բնակչության 16,6 %-ը գործունակ լինելու տարիքից փոքր են, 61,3 %-ը գործունակ տարիքում են, իսկ 22,1 %-ը՝ գործունակ տարիքից մեծ ։
Վարչական կառուցվածք
Նովոկուզնեցկը Կեմերովոյի շրջանի վարչական և տարածքային բաժանման մեջ համարվում է տարածաշրջանային նշանակության քաղաք ։
Քաղաքը բաղկացած է 6 ներքաղաքային շրջանից։
Իշխանությունները և քաղաքային կառավարում
2009 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Նովոկուզնեցկի քաղաքային միության ազգային պատգամավորների հրամանով հաստատվում քաղաքի նոր կանոնադրությունը, որի համաձայն՝ իշխանությունները կազմված են.
Նովոկուզնեցկի քաղաքային միությունը համարվում է ինխանության մարմինների ներկայացուցիչը և կազմված է 18 պատգամավորներից։ Պատգամավորները ընտրվում են 5 տարի ժամկետով։
Օսմուսաառե
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 6 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Նոառոոցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Նովոկուզնեցկ
Իշխանությունները և քաղաքային կառավարում
Քաղաքային միության հետ աշխատում են քաղաքի երիտասարդական խորհրդարանի հետ ։
Տնտեսություն
2009 թվականին, Նովոկուզնեցկը, անցնելով Օրենբուրգին, գրավում է 27-րդ հորիզոնականը «30 լավագույն բիզնես քաղաքների» ցանկում և հրատարկվում «Forbes» ամսագրի ռուսական համարում ։ Միևնույն ժամանակ, հնարավորությունների առումով, քաղաքը 15-րդն է։ 2010-2012 թվականներին Նովոկուզնեցկին չհաջողվեց նույն հաջողությունները գրանցել։ 2013 թվականին ցանկում բարձրացավ՝ գրավելով 13-րդ հորիզոնականը։ Առավելություններից են. արդյունաբերական ձեռնարկությունների բարձր համակենտրոնացումն ու ենթակառուցվածքների առկայությունը ։
Տրանսպորտ
Նովոկուզնեցկը համարվում է Արևմտա-Սիբիրական երկաթուղային ճանապարհի երկաթուղային հանգույցը։ Քաղաքից երթուղայիններ են գնում դեպի Մոսկվա, Սանկտ-Պետերբուրգ, Ադլեր, Անապա, Նովոսիբիրսկ, Կիսլովոդսկ, Վլադիվոստոկ, Բարնաուլ, Տոմսկ, Աբական և այլն քաղաքներ, ինչպես նաև՝ Ղազախստան և Ղրղզստան ։ Հարմարավետ էլեկտրական գնացքները ուղևորություններ են կատարում Նովոկուզնեցկից Նովոսիբիրսկ։ Շրջանի երթուղային էլեկտրագնացները գնում են դեպի Արտիշտա, Բելովո, Երունկավո, Կիսելյովսկ, Միսկի, Մեժդուրեչենսկ, Պրոկոպյովսկ, Տաշտագոլ ։ 2011 թվականի նոյեմբերի 1-ից մինչև 2013 թվականի սեպտեմբերը երկաթուղային կայարանը վերակառուցվում էր, սակայն գնացքներն ու էլէկտրագնացները շարունակում էին աշխատել իրենց բնական հունով ։
Քաղաքի հետ օդային կապը իրականացվում է Նովոկուզնեցկ-Սպիչենկովո օդանավակայանի միջոցով (կատարվում են թռիչքներ դեպի Մոսկվա, Նովոսիբիրսկ, Կրասնոյարսկ, իսկ ամռանը՝ Սոչի, Բանգկոկ, Անթալիա) ։
Նովոկուզնեցկի տրանսպորտային կայարանը ունի 47 միջքաղաքային երթուղային ։ Դրանց հիմնական ուղղությունը հարավ է։ Մնացած ուղղությունները որպես կանոն կատարվում են դեպի արվարձաններ։ Բացի այդ՝ կայարան են գալիս ավտոբուսներ Տաշտագոլից կամ Շերեգեշից։ Ուղևորների քանակով ամենամեծ կայարանը ունի համեմատաբար փոքր տարածք։
աղաքի շուրջ տեղակայված է Նովոկուզնեցկի մրջանաձև մեքենաների ճանապարհը։
Նովոկուզնեցկում կան 4 կամուրջ նախատեսված ավտոմեքենաների համար և 1 երկաթուղայոն կամուրջ Տոմ գետի վրայով։ Քաղաքի կենտրոնը շրջապատված է ճանապարհներով, որոնք ունեն մեծ թվով օղակաձև ճանապարհներ։ Քաղաքային տրանսպորտի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 755,7 կմ։ Քաղաքում գործում է ավելի քան 76 ավտոբուս, 9 տրամվայ և 6 տրոլեյբուս ։ Տրամվայները աշխատում են քաղաքի բոլոր շրջաններում, բացառությամբ՝ Նովոլինսկի շրջանի ։ Տրոլեյբուսները աշխատում են Զավոդսկի շրջանում (1 և 5 համարները ''(փոխվել են № 7 երթուղայինի հետ]] ։ Էլեկտրական գնացքը ունի 4 ուղղություն. դեպի Արտիշտա և Բելովո, Մեժդուրեչենսկ և Օրջոնիկիձևսկի շրջան,Կուզնեցկի շրջան, Ցենտրալնի շրջան։
Նովոկուզնեցկի տրամվայը համարվում է առաջին տրամվայի համակարգը Սիբիրում և երկրորդը Մոսկվայում՝ Վլադիվոստոկի տրամվայից հետո ։
Հանրային տրանսպորտով 1 երթևեկության արժեքը կազմում է (2015-2017 թվականներ). տրոլեյբուս, տրամվայ, ավտոբուս՝ 16 ռուբլի, կոմերցիոն ավտոբուս (երթուղային տաքսի)՝ 18-22 ռուբլի ։
2015 թվականի տվյալներով՝ Նովոկուզնեցկում կար 180388 տրանսպորտային միջոց ։
Փողոցների ընդհանուր երկարությունը կազմում է 1048 կմ, որոնցից լուսավորված է միայն 421 կմ-ը։
Կապ
Նովոկուզնեցկի հեռախոսային կոդը 3843-ն է։ Քաղաքում օգտագործվում է 6 նիշային համարակալումը։ Հեռահաղորդակցության ժամանակակից ծառայությունների համալիրը ընդգրկում է 20 կազմակերպություն («Ռոստելեկոմ», «Սիբիրի կապ», «Դիալկոմ», «МТС», «Մեգաֆոն»)։
Բարձրագույն մասնագիտական կրթություն
1939 թվականից քաղաքում գործում էր պետական մանկավարժական համալսարան, որը հետխորհրդային ժամանակաշրջանում վերանվանվել էր Կուզբասկի պետական մանկավարժական ակադեմիա։ 2014 թվականի մարտին համալսարանը վերամիավորվեց և կոչվեց Կեմերովի պետական համալսարան։
Բացի այդ՝ ռուսական համալսարաննեում բացվել են մասնաճյուղեր. մասնաճյուղ Կուզբասկի պետական տեխնիկական համալսարանում, մասնաճյուղ Միջազգային տնտեսագիտության և իրավունքի համալսարանում, մասնաճյուղ Սանկտ-Պետերբուրգի արտաքին տնտեսական կապի, տնտեսագիտության և իրավունքի համալսարանում, մասնաճյուղ Տոմսկի պոլիտեխնիկական համալսարանում, որը փակվեց 2014 թվականին, մասնաճյուղ Ռուսաստանի ազգային տնտեսության և հանրային ծառայության ակադեմիայում և այլն։
Ուսանողների քանակով ամենամեծ համալսարաններն են Սիբիրյան պետական արդյունաբերական համալսարանն ու Նովոկուզնեցկի պետական համալսարանը։
Միջին մասնագիտական կրթություն
Նովոկուզնեցկում միջնակարգ մասնագիտական կրթություն ստանալու համար կան միջնակարգ մասնագիտական կրթություն տրամադրող մեծ թվով ուսումնական հաստատություններ.
3. Այլ.
Գիտություն
Գիտական հաստատություններն են. Նովոկուզնեցկի բժշկական հաստատությունը, սև մետաղագործության արևմտյան հաստատությունը մինչև 2000 թվական, Կուզնեցկի մասնաճյուղը, Արևելա-Սիբիրական փորձարարական կենտրոնը, Նովոկուզնեցկի գիտա-հետազոտական հաստատությունը, Ռուսական բժշկական գիտությունների ակադեմիայի գիտա-հետազոտական հաստատության մասնաճյուղը մինչև 2010 թվական, Սիբիրի շինանյութերի գիտա-հետազոտական հաստատությունը և այլն։
Առողջապահություն
Նովոկուզնեցկում գործում են մի քանի քաղաքային հիվանդանոցներ. «Նովոկուզնեցկի բժշկական հաստատություն»ը, «Հաշմանդամների վերականգնման կենտրոն»ը, «Ընտանիքի կազմավորման և վերարտադրության հաստատություն»ը, բազմատեսակ բժշկական մի շարք կենտրոններ. Medica կանացի առողջության և վերարտադրության հիվանդանոց, «Եվրոմեդ» բժշկական կենտրոն, Լսողության ախտորոշման կենտրոն «Օտոմեդ», «Ֆամիլիյա» ընտանեկան բժշկական կենտրոն, «Առողջ սերունդ» բժշկական կենտրոնների ցանց, բժշկական կենտրոն «Բացարձակ առողջություն» և այլն։ Վերոնշյալ բժշկական հաստատություններում կան մեծերի և փոքրերի բուժման համար նախատեսված գործիքների բոլոր տեսակները, այդ թվում՝ բարձրագույն տեխնոլոգիաներ։ 2017 թվականին բացվել է ամենամեծ մասնավոր բժշկական կենտրոն «Գրանդ մեդիկան»։
Եհովայի վկաներ
1993 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2017 թվականի օգոստոս Նովոկուզնեցկում պաշտոնապես գործում էր «Եհովայի վկաներ» կազմակերպություն, մինչ չէր ճանաչվել Եհովայի վկաների թիվը Ռուսաստանում։
Բուդդայականություն
1990-ական թվականներից Նովոկուզնեցկում գործում են.
Հուդայականություն
Քաղաքում գոյություն ունեն հուդայական համայնքային միավորում, որում, ըստ 1994 թվականի տվյալների, 1500 հրեաներ կային։ Այն կազմված էր 2 կրոնական կազմակերպություններից.
Մորմոններ
2006 թվականից կազմակերպվել է կրոնական խումբ, որը կոչվում է Հիսուս Քրիստոսի Վերջին օրերի Սրբերի եկեղեցի։
Հինդուիզմ
Հինդուիզմը ներկայացված է մի շարք խմբերում. Անանդա Մարգա, Կրիշինի միջազգային միություն, աշակերտներ՝ Օշո (Բխագվան Շրի Ռաջնիշ)ը և Շրի Չինմոյան։
Սպորտ
Նովոկուզնեցկն ունի Կուզնեցկի մետաղագործների սպորտային պալատ, 2 սառցե տարածքներ Ցենտրալնի և Նովոիլյինսկի շրջաններում, սպորտային համալիրներ, մարզադաշտեր, թենիսի համար նախատեսված տարածքներ, լողավազաններ, այդ թվում՝ 50-մետրանոց լողավազաններ «Զապսիբովեցն» ու "Օլիմպը", ձիարշավարաններ, լեռնադահուկային բազաներ, այդ թվում՝ լեռնային «Վիրաժ»ը և Լիստվյագին։
Քաղաքում գործում են սպորտային ակումբներ.
Բնակարանաշինություն և շինարարություն
Նովոկուզնեցկում տների հիմնական տեսակը համարվում է հինգ և ինը հարկանի տները։ Ցենտրալնի, Կուիբիշևսկի, Կուզնեցկի, Օրջոնիկիձևսկի և Զավոդսկի շրջաններում պահպանված են 2-, 3-, 4- հարկանի տներ՝ կառուցված 1920-1940-ական թվականներին։ Մասնավոր տարածքների մեծ մասը գտնվում են Կուիբիշևսկում, Կուզբասում և Օրջոնիկիձևսկում։ Քաղաքի IV մասում 2011 թվականին կառուցվել է քաղաքի առաջին 25-հարկանի տունը ։
Բացի այդ՝ քաղաքի մի քանի փողոցներ առանձնանում են որոշ առանձնահատկություններով.
Գերեզմանոցներ
Ռադակովսկի (Կուիբիշևսկի շրջան), Մինտինսկի (Նովոկուզնեցկի շրջանի տարածքում), Կուզնեցկի (Կուզնեցկի շրջանում) Բայդաևսկի գերեզմանոց, Նովոիլինսկի գերեզմանոց, Աբաշևսկի գերեզմանոց (հուղարկավորության համար փակվում է)։
Նովոկուզնեցկի զանգվածային լրատվամիջոցներ
Նովոկուզնեցկի հրատարակությունները տպագրվում են «Կուզնեցկի աշխատակից», «Կուզնեցկի կամուրջ», «Կուզնեցկի պենսիոներ», «Լավ գովազդ» (գովազդ), «Նովոկուզնեցկ» (սոցիալ-քաղաքական) թերթերում, գրական լրագիր «գրողների միություն»ում, բիզնեսի մասին ֆեդերատիվ լրագիր «Ստանդարտ որակ»։ (գործում է 2005 թվականից)։
Տեղական հեռուստատեսային նախագծերն են. Կուզբաս (հեռուստա-ռադիոընկերություն) (Ռոսիա 1 և Ռոսիա 24 հեռուստաալիքներով), ՏՎՆ, 10 ԱԼԻՔ (ՌԵՆ ՏՎ աջակցությամբ), Նովո ՏՎ, Նովոկուզնեցկի ինտերնետ-հեռուստատեսություն, ՍՏՍ-Կուզբաս (գործընկեր՝ ՍՏՍ (հեռուստաընկերություն)։ Նովոկուզնեցկում իրականացվում է հետևյալ հեռուստաալիքների հեռարձակումը. Առաջին ալիք (Ռուսաստան), Ռոսիա 1, Մատչ ՏՎ, ՆՏՎ, Հինգերորդ ալիք (Ռուսաստան), ՏՎ Ցենտր, Զվեզդա (հեռուստաալիք), Յու, ինչպես նաև իրականացվում է թվային հեռուստատեսության հեռարձակում Ռուսաստանի 53 և 41 հեռուստաալիքներով։
Տեղական հեռարձակումը իրականացվում է ռադիոկայաններ «Ապեկս-Ռադիո»ի (FM 100,5) և «Կուզբաս FM»ի (FM 102,0) միջոցով։ Մնացած հեռարձակումները քաղաքում կատարվում են ցանցային կայանների միջոցով, որոնք իրականացվում են ոչ միայն բնական հաճախականությամբ («Հումոր ՖՄ», «Սպորտ FM»/«Studio 21», «Մանկական ռադիո», «Ռադիո Երկիր», «Ռետրո ՖՄ», «Արջաթե անձրև», «Պի FM», «Մեր ռադիո», «DFM»), այլև տեղական հեռարձակումների հաճախականությամբ («Եվրոպա պլյուս», «Ռուսական ռադիո», «Ավտոռադիո», «Մայակ», «Թանկարժեք ռադիո», «Շանսոն», «NRJ», «Լուրեր ՖՄ», «Ռուսաստանի ռադիո», «Վանյա»)։
Դրամագիտություն
2018 հունիսի 4-ին Ռուսաստանի բանկը թողարկում է արծաթե հուշադրամներ, որոնք համարժեք էին 3 ռուբլիին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված քաղաքներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:1618 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ստալինի պատվին կոչված օբյեկտներ
Մասատոշի Կոշիբա
Մասատոշի Կոշիբա, ճապոնացի ֆիզիկոս, աշխատել է Համբուրգի համալսարանում։ 2002 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, մրցանակը ստացել է համատեղ Ռայմոնդ Դեյվիսի հետ, «նեյտրինոային աստղագիտության ստեղծման համար»։ Մրցանակի մյուս կեսը ստացել է Ռիկարդո Ջակոնին։
Կենսագրություն
Կոշիբան ավարտել է Տոկիոյի համալսարանը 1951 թվականին, որից հետո 1953 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ ընդունվել է Ռոչեստերի համալսարանի ասպիրանտուրան։ 1955 թվականին պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիան տիեզերական ճառագայթներում գերբարձր էներգետիկ երևույթների թեմայով, և ստացել գիտությունների դոկտորի աստիճան։
Նվաճումներ
1950-ական և 1960-ական թվականներին Կոշիբան զբաղվել է գերբարձր էներգետիկ տիեզերական ճառագայթներով և դրա հետ կապված մթնոլորտի վերին շերտում տեղի ունեցող երևույթներով։ Այս հետազոտությունների արդյունքում 1970-ականներին նա սկսեց զբաղվել մյուոնների և նեյտրինոների ֆիզիկայով, ինչպես նաև տարրական մասնիկների ֆիզիկայով։ Համատեղ ճապոնա-գերմանական արագացուցիչի նախագծում (JADE) մասնակցությունից հետո, Կոշիբան նախագծեց Kamiokande սարքը, որը պետք է գրանցեր տրոհման տեսության արդյունքում առաջացած պրոտոնը։ Քանի որ պրոտոնի գրանցումը չհաջողվեց, նա վերակառուցեց սարքը, որպեսզի կարողանա գրանցել նեյտրինոներ, և արդյունքում կարողացավ գրանցել տիեզերական նեյտրինոներ, որոնք առաջացել էին գերնոր 1987A աստղի պայթյունի արդյունքում։ Նրան հաջողվեց գրանցել 12 նեյտրինո, որոնցից 9 առաջին 2 վայրկյանի ընթացքում։ Սա առաջին փորձնական ապացույցն էր, աստղերի կոլապսի ընթացքում տեղի ունեցող գործընթացների տեսության համար, հատկապես նեյտրինային սառեցման տեսության համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ճապոնացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Տոկիոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեր
Կատեր (cutter), փոքր, սովորաբար արագընթաց, նավերի ընդհանուր անվանումը։ Կան մարդատար, բեռնատար, պահակային-մաքսային, նավատարային ծառայության, մարտական խնդիրներ կատարող, տուրիստական և այլ կատերներ։
Տարբերում են Կատերի երկարությունը 1, 5-40 Վ է, լայնությունը՝ մինչև 7 մ, ջրատարողությունը՝ մի քանի տասնյակ կգ-ից մինչև 150 տ, արագությունը՝ 3-70 հանգույց (5, 5-130 կմ/ժ)։ Կատերները տարբերվում են ըստ իրանի ստորջրյա մասի կառուցվածքի, շարժման սկզբունքի, շարժիչի տեսակի։
Կատեգորիա:Նավեր
Տխագապշ
Տխագապշ (Тхагапш), աուլ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Սոչիի քաղաքային օկրուգի Լազարևսկոեի ներքաղաքային շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 167 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Սոչիի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1869 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կապոսի դպրոց
Կապոսի դպրոց, հայ գրչության և ուսումնառության կենտրոն։ Գործել է համանուն վանքում (Երզնկայից արևմուտք, Գոհանամ լեռան ստորոտին)։
Պատմություն
Վանքը հիմնադրվել է 12-րդ դարում, գրչության արվեստը ծաղկել է 13-15-րդ դարերում (13-րդ դարից դարից հայտնի է երկու ձեռագրի ընդօրինակություն)։ Կապոսի դպրոցը համբավ է ձեռք բերել հատկապես 14-րդ դարի վերջերից, երբ րաբունապետ է եղել Տաթևի համալսարանի սան Գևորգ Երզնկացին, որին այստեղ էր ուղարկել իր դասընկեր և համալսարանի րաբունապետ Գրիգոր Տաթևացին։ Կապոսի դպրոցում ուսանելու էին գալիս Հայաստանից և այլ վայրերից։
Հակոբ Ղրիմեցին այստեղ հմտացել է տոմարագիտության մեջ և հետագայում այդ առարկան դասավանդել նույն, ապա՝ Մեծոփավանքի դպրոցում։ Գևորգ Երզնկացու մահից հետո (1416) մի քանի տասնամյակ անշքացել է Կապոս դպրոցը, բայց վերստին ծաղկել և համալսարան է դարձել Հովհաննես Համշենցու րաբունապետության օրոք։
Հովհաննես Քաջ Հռետորի անխոնջ գործունեությամբ և Ներսեսի առաջնորդությամբ Կապոսի վանքը իրեն է ձգել ուսումնատենչ անձանց։ Հովհաննես Համշենցուն հաջորդել են (1497) իր սաներ Ներսեսն ու Ատեփանոսը։ Կապոսի վանքում են ընդօրինակվել Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահվող 114, 620, 2074, 2487, 5364, 3487 (Հակոբ Ղրիմեցու ժողովածուն, 1389), 2074 (Քարոզգիրք, 1416), 3275 (Լուծմունք, 1494, գրիչ՝ Մաղաքիա Բաբերտացի) ձեռագրերը։ Ընդօրինակությունների մի մասն էլ պահվում է Երուսաղեմի և Վիեննայի մատենադարաններում։
Կատեգորիա:Զարգացած միջնադարի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Ուշ միջնադարի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի կրթօջախներ
Նովոֆոնտանկա
Նովոֆոնտանկա (Новофонтанка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1917 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովոֆոնտանկա գյուղում բնակվում էր 88 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,237 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1917 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(6592) Գոյա
Ուղեծրի հարթությունը խավարածրի հարթության հետ կազմում է 4.22° անկյուն։
Անուն
Անունն ստացել է իսպանացի հայտնի նկարիչ Ֆրանցիսկո Գոյայի պատվին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ադրիան Օրտոլա
Ակումբային կարիերա
2013 թվականին տեղափոխվել է «Բարսելոնա» ակումբի երկրորդ կազմ, որտեղ իր առաջին հանդիպումն անցկացրել է նոյեմբերի 30-ին ընդդեմ «Կորդոբա» ակումբում (2։1) :
2019 թվականի հուլիսի 12-ին երկամյա պայմանագիր է կնքել «Տեներիֆե» ակումբի հետ ։
Կարիերան հավաքականում
Ադրիանը դարձել է Եվրոպայի մինչև 19 տարեկանների առաջնության երկակի հաղթող Իսպանիայի հավաքականի (մինչև 19) կազմում։ Երկու մրցաշարերում էլ նա եղել է թիմի պահեստային դարպասապահը և անցկացրել է մեկ խաղ։ Այժմ Ադրիանը Իսպանիայի երիտասարդկան հավաքականի (մինչև 20) հիմնական դարպասապահն է։ Մասնակցել է երեք խաղի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆինանսիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Վիլյառեալի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դեպորտիվո Ալավեսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դեպորտիվո Լա Կորունյայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տեներիֆեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Ռապիյի
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 200 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 37 կմ հարավ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 28 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 17-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 11։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 60,7 %։ 17 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 17 անձ (7 տղամարդ և 10 կին)։ Գործազուրկ են եղել 0 անձ (0 տղամարդ և 0 կին)։ 11 անաշխատունակներից 1-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 5-ը` թոշակառուներ, իսկ 5-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Անդրեյ Կոնովալով
Անդրեյ Ստեփանովիչ Կոնովալով (Андре́й Степа́нович Конова́лов, ), սովետական և ռուսասկան ֆուտբոլիստ, ռուսական ֆուտբոլային մարզիչ։
Կարիերա
Չելյաբինսկի ՄՊՄԴ № 3-ի սան է։ Հայտնի է Մոսկվայի «Սպարտակ» ակումբում ունեցած ելույթներով, որի կազմում դարձել է Ռուսաստանի առաջնության բազմակի չեմպիոն։ 2007 թվականին եղել է Յարոսլավլի «Շիննիկ» ակումբի խաղացող, որը հանդես է եկել Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնում և առաջնության արդյունքում առաջին տեղը զբաղեցնելով տեղափոխվել է Պրեմիեր լիգա։ «Շիննիկի» հետ պայմանագրի ժամկետը լրանալուց հետո 2007 թվականի դեկտեմբերին Կոնովալովը հեռացել է թիմից ։
2010 թվականի հունվարին երկամյա պայմանագիր է կնքել Մոսկվայի «Տորպեդո» ակումբի հետ, որի կազմում առաջին անգամ խաղադաշտ դուրս եկել մայիսի 11-ին Վորոնեժի «Ֆակել» ակումբի դեմ խաղում, հանդիպման ավարտին դուրս գալով փոխարինման։
2012 թվականին սիրողական լիգայում անցկացրելն է չորս խաղ (Չերնոզեմե տարածաշրջան) Տուլայի «Արսենալ» ակումբի կազմում ։
Ռուսաստանի առաջնության բարձրագույն լիգայում անցկացրել է 196 խաղ, խփելով 14 գնդակ։
2013 թվականի հունիսիսն ընդունել է հրավերը դառնալ «Սպարտակ-2» ՖԱ-ի գլխավոր մարզչի օգնական։ 2017 թվականի հունվարից՝ Եվգենի Բուշմանովի օգնականը Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքականում ։ Հեռացել է երիտասարդական հավաքականից Բուշմանովի գնալուց հետո։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Սպարտակ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կռիլյա Սովետովի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուբինի ֆուտբոլիստներ
Շրջափակումը ճեղքողները
Շրջափակումը ճեղքողները (Les Forceurs de blocus), ֆրանսիացի գրող Ժյուլ Վեռնի արկածային պատմվածքը, որը մտնում է «Անսովոր ճանապարհորդություններ» շարքի մեջ։ Պատմվածքը գրվել է 1865 թվականին։ Առաջին հրատարակությունը կայացել է 1865 թվականի հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին «La Musee des familles» ամսագրում։ Առաջին գրքային հրատարակությունը՝ որոշ փոփոխություններով, լույս է տեսել 1871 թվականի հուլիսի 17-ին՝ «Լողացող քաղաքը» վեպի հետ միասին։ Պատկերազարդ հրատարակության տասնյոթ նկարազարդումները կատարվել են Ժյուլ Եվֆրատի կողմից։
Սյուժե
Պատմվածքի գործողությունները տեղի են ունենում 1863 թվականին՝ ԱՄՆ -ում, Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակաշրջանում։ Հունվարի 3-ին Գլազգոյից նավարկության է դուրս գալիս եռակայմ «Դելֆին» առագաստանավը, որը ուղևորվում է ԱՄՆ։
Ատլանտյան օվկիանոսում նավարկելու ընթացքում Կրոկստոնը և Ստիգսը բացահայտվում են։ Պարզվում է, որ Կրոկստոնը բրիտանական «Թրիբյուն» թերթի թղթակից է, իսկ Ստիգսը՝ միսս Ջենիֆեր Հալիբոտ է, հարավցիների մոտ գերի ընկած Ջոնաթան Հալիբոտի դուստրը, որոնք պայքարում են ստրկատիրության վերացման համար։ Նավապետ Պլեյֆեյրի օգնական Մեթյուն նրանց համարում է դավաճան և ցանկանում է պատժել Կրոկստոնին։ Ստիգսը զրուցում է Պլեյֆեյրի հետ, բացատրում, որ նրանք ուղևորվում են Չարլստոն, որպեսզի օգնեն իր գերևարված հորը և, որ նրանք լրտեսներ չեն։ Պլեյֆեյրը, սիրահարվելով աղջկան, համաձայնվում է օգնել Ջենիֆերին և իր նավախցիկը տրամադրում է նրանց։
Մոտենալով ԱՄՆ-ին նրանք հանդիպում են դաշնակցային ուժերին պատկանող «Իրոկեզ» ռազմական կորվետին, որը սկսում է հետապնդել նրանց։ Սակայն «Դելֆինին» հաջողվում է ազատվել հետապնդումից։ Նա հաջողությամբ շրջանցում է, նաև, Միացյալ ուժերի շրջափակումը և հունվարի 13-ին ժամանում է Չարլստոն։ Պլեյֆեյրը կապվում է հարավցիների գեներալ Բորեգարի հետ և նրան է տրամադրում զինվորական հագուստը և ռազմամթերքը, դրա փոխարեն պայմանավորվում է էժան գնով բամբակի բեռ վերցնել։ Զրույցի ընթացքում նա պարզում է, որ Հալիբոտը գտնվում է Չարլստոնի բանտում և պատրաստվում են նրան գնդակահարել։ Կրոկստոնի գաղափարի համաձայն, Պլեյֆեյրը խնդրում է գեներալին բանտում մի քանի օր պահել մի խառնակչի և գեներալը համաձայնվում է։ Կրոկստոնը՝ խառնակչի անունի տակ, տեղափոխվում է Չարլստոնի բանտ։
Բամբակի բեռը բարձելում պես, Պլեյֆեյրը նավակով մոտենում է ափին, որտեղ, ըստ Կրոկստոնի հետ պայմանավորվածության, նավակ է վերցնում նրան և, նրա օգնությամբ, բանտից փախած Հալիբոտին։ Նավակը հաջողությամբ հասնում է «Դելֆինին» և առագաստանավը բռնում է հետդարձի ճանապարհը՝ հաղթահարելով փախուստը բացահայտած հարավցիների նավերի հետապնդումը։
Ճանապարհին Պլեյֆեյրը սիրո խոստովանություն է անում Ջենիֆեր Հալիբոտին, որը վերջինս հաճույքով ընդունում է։ Առագաստանավը, առանց որևէ արկածների, հասնում է հայրենիք։ Փետրվարի 14-ին՝ Սենտ Մունգո տաճարում տեղի է ունենում Ջեյմս Պլեյֆեյրի և Ջենիֆեր Հալիբոտի պսակադրության արարողությունը։ Վինսենտ Պլեյֆեյրը, ուրախանալով ազգականի ամուսնությամբ, միաժամանակ, գոհունակություն է ապրում, նաև, բամբակի վաճառքից ստացած եկամուտներից։
Բովանդակություն
Պատմվածքը բաղկացած է տասը գլուխներից ։
Սվիտի
Սվիտի (Свиты), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 41 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բուխենվալդ
Բուխենվալդ (Buchenwald []՝ «հաճարենու անտառ»), Գերմանիայի տարածքում գտնվող ամենամեծ համակենտրոնացման ճամբարներից մեկը, որը գտնվել է Թյուրինգիայում՝ Վեյմարի շրջակայքում։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Բուխենվալդը պաշտոնապես չուներ « մահվան ճամբարի » աստիճան, 1937 թվականի ամառվանից այդտեղ սկսեցին մարդկանց ոչնչացնել։ 1937 թվականի հուլիսից մինչև 1945 թվականի ապրիլը ճամբարում կալանավորվել է 250 000 մարդ։ Բուխենվալդն ուներ 138 մասնաճյուղ ճամբար։ Այս ճամբարում ստեղծվել էր զինագործարան։ Հատկապես շատ զոհեր են եղել Բուխենվալդի Դորա-Միտտելբաու մասնաճյուղում, որի ստորգետնյա արտադրամասերում ստեղծվել են « Ֆաու-1 » և « Ֆաու-2 » զենքերը։ Ճամբարն ազատագրվել է 1945 թվականի ապրիլի 13-ին ամերիկյան բանակի կողմից։ Բուխենվալդում զոհվել է մոտավորապես 56 000 կալանավոր ։
1945 թվականի ապրիլի 11-ին, երբ ամերիկյան բանակը մոտենում էր, Բուխենվալդում ապստամբություն է սկսվում և կալանավորներն իրենց ձեռքն են վերցնում ճամբարի վերահսկողությունը հեռացող ՍՍ-ականներից։
1945 թվականին Բուխենվալդի տարածքն անցնում է ԽՍՀՄ-ի վերահսկողությանը։ Այն տրամադրվում է ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատին՝ նացիստական ռազմական հանցագործներին ներկալելու նպատակով։
1958 թվականին ճամբարի տարածքում հիմնվել է «Բուխենվալդ» հուշարձանը։
Բուխենվալդում տեղի ունեցած հանցագործությունների մասին Էրիխ Մարիա Ռեմարկը գրել է « Կյանքի կայծը » վեպը  ։
Պատմություն
Իրադարձությունների ճամանակագրություն.
Բժշկական փորձարկումներ
Կալանավորների վրա մի շարք բժշկական փորձարկումներ են կատարել։ Դրանց արդյունքում փորձարկվողների մեծամասնությունը զոհվում է տանջալից մահով։ Կալանավորներին վարակում են բծավոր տիֆով, տուբերկուլոզով և այլ վտանգավոր հիվանդություններով, որպեսզի ստուգեն վակցինաների ազդեցությունը։
Պահպանվել են ճամբարային բազմաթիվ փաստաթղթեր, ըստ որոնց հորմոնալ փորձարկումներ են կատարել նույնասեռական կալանավորների նկատմամբ։ Դրանք իրականացվել են ՍՍ-ի բժիշկ Կառլ Վերնետի գաղտնի հրամանով։ 1943 թվականին ՍՍ-ի ռեյխսֆյուրեր Հայնրիխ Հիմլերը, իմանալով դանիացի բժիշկ Վերնետի փորձարկումների մասին նույնասեռականների ասպարեզում, հրավիրում է վերջինիս Բուխենվալդ, որպեսզի իրականացնի նույնատիպ փորձարկումներ։ Վերնետի կողմից բժշկական փորձարկումները սկսվել են 1944 թվականի հուլիսից։ Ըստ պահպանված փաստաթղթերի գեյերի աճուկային շրջանում տեղադրվում էր «տղամարդկային հորմոններով» դեղապատիճ, որը պետք է նրանց դարձներ հետերոսեքսուալ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համակենտրոնացման ճամբարներ Կատեգորիա:Երրորդ ռայխի համակենտրոնացման ճամբարներ Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիա Կատեգորիա:Հոլոքոստը Գերմանիայում Կատեգորիա:Գերմանիայի պատմություն Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի համակենտրոնացման ճամբարներ Կատեգորիա:Հոլոքոստ Կատեգորիա:Երրորդ ռայխի մահվան ճամբարներ Կատեգորիա:Հոլոքոստի թանգարաններ
Աշըք
Աշըք, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բշերիկի գավառակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գևորգ Սարգսյան (դրամատուրգ)
Գևորգ Արտաշեսի Սարգսյան, հայ խորհրդային դրամատուրգ, արձակագիր, 1974 թվականից ՍՍՀՄ գրողների միության անդամ , Հայ դրամատուրգների միության, Հայաստանի Մշակույթի գործիչների միության և Կալիֆորնիայի հայ գրողների միության պատվավոր անդամ։
Կենսագրություն
Գևորգ Սարգսյանը ծնվել է 1934 թվականի օգոստոսի 9-ին Երևանում։ 1957 թվականին ավարտել է Երևանի գյուղատնտեսական ինստիտուտի ագրոնոմիական, իսկ 1963 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետները։ 1963-1967 թվականներին աշխատել է Երևանի ռադիոկոմիտեում որպես ռեժիսոր, գրական-դրամատիկական հաղորդումների խմբագրության խմբագիր։ 1967-1982 թվականներին աշխատել է Կուլտուրայի մինիստրությունում որպես դրամատիկական գործերի խմբագիր։ 1984-1985 թվականներին աշխատել է Հայկական թատերական ընկերությունում որպես պատասխանատու քարտուղար։
Սարգսյանի դրամաները բեմադրվել են Երևանում, Թբիլիսիում, Ֆրունզեում, Ղափանուլքում, Ստեփանակերտում, Ղափանում (1968), Արտաշատում (1969) և այլուր․ «Մահ կամ ամուսնություն», «Քեֆ անողի քեֆը չի պակսի» (Կամո, Ղափան 1969), «Տունը ճանապարհի եզրին» (Գյումրի 1970, Ղափան 1973), «Մի հավատացեք խելագարին» (Արտաշատ 1972), «Սիրո ջրապտույտի մեջ» (Երևան, Կամո 1973), «Գլխապտույտ» (Թբիլիսի 1975, Ֆրունզե 1980, Վանաձոր 1981), «Մեղվի փեթակը» (1982), «Զարմանալի երազ» (Երևան 1976), «Հավերժական սիրո գաղտնիքը» (Երևան 1975, Թիֆլիս 1976, Կամո 1976, Ստեփանակերտ 1977), «Հորովել» (Երևան 1978, Վանաձոր 1979), «Մեղվի փեթակը» (Երևան 1981), «Ուռռա, ես մարդ դառնում» (Կամո 1979, Արտաշատ 1984), «Գլադիատոր» (Ղափան 1984), «Սուսիկյանի տարօրինակ երազը» (Թիֆլիս 1978), «Լեռների կարոտը» (1984) և այլն։ «Տեսարաններ Բերոյանների ընտանիքի կյանքից» պիեսը, որն աչքի է ընկնում հարցադրումների սրությամբ, բեմադրվել է նաև Մոսկվայի պետական ակադեմիական Փոքր թատրոնում (1978)։ Մինչև 1983 թվականը Փոքր թատրոնում 112 անգամ ցուցադրվել է Սարգսյանի «Գլխապտույտ» պիեսը։ Այս պիեսը առաջին հայ դրաման էր, որը բեմադրվել է Մոսկվայի Փոքր թատրոնում։
1992-2014 թվականներին Գևորգ Սարգսյանը եղել է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի գրական բաժնի վարիչը։
«Գրական անդաստան» քառահատորյակը և Կալիֆոռնիայի հայ գրողների միության «Տարագիր» երկհատոր մատենաշարը։ 2020 թվականին տպագրվել է Կալիֆոռնիայի հայ գրողների միության «Ժամանակակից դրամատուրգիա» մատենաշարի առաջին և չորրորդ հատորներում։
Պարգևներ
1964 թվականին Գևորգ Սարգսյանն արժանացել է Հայաստանի Մշակույթի նախարարության պիեսների մրցանակաբաշխության 3-րդ մրցանակի, իսկ 1967 թվականին՝ Հայաստանի Մշակույթի նախարարության պիեսների մրցանակաբաշխության 2-րդ և խրախուսական մրցանակների։
2010 թվականին Գևորգ Սարգսյանն արժանացել է ՀԳՄ Լևոն Շանթի անվան ամենամյա մրցանակի ։
2021 թվականին Կալիֆոռնիայի հայ գրողների միության կողմից արժանացել է «Տիր. Գրչության հովանավոր» պատվո շքանշանի՝ հայրենիքում և սփյուռքում գրականության մեջ ներդրած նշանակալի ավանդի համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
OTE-ի աշտարակ
OTE-ի աշտարակ, (հունարեն՝ Πύργος του ΟΤΕ), 76 մետր բարձրությամբ աշտարակ հունական Սալոնիկ քաղաքի միջազգային տոնավաճառային կենտրոնում։ Բացումը տեղի է ունեցել 1966 թվականին։ 2005 թվականին աշտարակը նորացվել է։
Կառույցի նախագծերը պատրաստել է հույն ճարտարապետ Ա. Անաստիադիսը։ 1965-ին աշտարակն արդեն կանգուն էր, և հաջորդ տարում այդտեղից է կատարվել հունական հեռուստատեսության առաջին սև-սպիտակ հաղորդման հեռարձակումը ։ 1970-ական թվականներին աշտարակն օգտագործվել է նաև փորձարարական VHF անալոգային շարժական հեռախոսացանցի ալեհավաքների աջակցման նպատակով։ Ներկայումս օգտագործվում է Cosmote բջջային շարժական հեռախոսացանցի կողմից։ Քաղաքի ժամանակակից ճարտարապետության հուշարձաններից մեկը դարձած աշտարակը արդյունավետորեն օգտագործվում է նաև Սալոնիկի միջազգային տոնավաճառի գործելու ողջ ընթացքում։ Իսկ վերին հարկում տեղավորված պտտվող ռեստորանն ու բար-սրճարանը գործում են կլոր տարին։
Պատմություն
Ճարտարապետ Ալեքսանդրոս Անաստասիադիսի նախագծած OTE-ի աշտարակը քառահարկ է, ունի 76 մետր բարձրություն և շահագործման է հանձնվել 1966 թվականին։ Սկզբնական շրջանում օգտագործվել է Հունաստանի պետական հեռուստատեսության հաղորդումները հեռարձակելու նպատակով։ Ժամանակի ընթացքում վեևրափոխումների ենթարկվելով՝ ներկայումս կառույցը վերածվել է ամբողջովին նորացված հեռահաղորդակցային կենտրոնի։ Բացի այդ, Հունաստանի մշակութային մայրաքաղաքի համբավ վայելող, ճարտարապետական հրաշալիքներով հարուստ Սալոնիկ քաղաքի տեսարժան վայրերից մեկն է դարձել ։ Աշտարակի սեփականատերը TEF-Helexpo ընկերությունն է, որը OTE-ին վարձակալության է հանձնել կառույցը ։
Կառույցի բարձրությունը առանց ալեհավաքի հենարանի մոտավորապես 45 մետր է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հեռուստաաշտարակներ Կատեգորիա:Սալոնիկի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Սալոնիկի շենքեր և կառույցներ
Իսսու
Իսսու (Õssu), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Յուլենուռմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 313 մարդ։
Կառոսերա
Կառոսերա (Carrocera) բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեոն պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լունա շրջանում։ Բնակչությունը՝ 555 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Լեոն պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Մարկոս Պորկիոս Ավագ
Արտահայտել է ստրկատիրական ավագանու շահերը։ Պունիկյան 3-րդ պատերազմի նախօրեին պահանջել է կործանել Հռոմի առևտրական մրցակից Կարթագենը։ Հին հռոմեական սովորույթների կողմնակից էր և ազնվականության արտոնությունների պաշտպան։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հռոմեացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 234 ծնունդներ Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 149 մահեր
Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքների ցանկ
Ստորև թվարկված են Կիլիկյան Հայաստանի բերդաքաղաքներն ու քաղաքները։
Ժեպչե
Ժեպչե (Žepče), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական հատվածում։ Համանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է։ Տեղակայված է Դոբոյ և Զենիցա համայնքների միջև։ Քաղաքի միջով անցնում է Մ-17 մայրուղին, նաև հոսում է Բոսնա գետը։ Վարչականորեն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության Զենիցկո Դոբոյսկի կանտոնում։
Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքների ցանկ
Գրականություն
Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Ցանկեր:Սիրիա Կատեգորիա:Ցանկեր:Թուրքիա
Ժեպչե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1458 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռեց (Ավստրիա)
Ռեց (Retz), քաղաք և համայնք Ավստրիայի հյուսիսում։ Գտնվում է Ստորին Ավստրիա երկրամասի Հոլաբրուն շրջանում, մայրաքաղաք Վիեննայից դեպի հյուսիս-արևմուտք, Չեխիայի հետ պետական սահմանի մոտ։ 2014 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով բնակչության թվաքանակը կազմել է 4 171 ։ Ռեցը Վայնֆիրտել տարածաշրջանի կարևորագույն համայնքներից է, Ստորին Ավստրիայի գինեգործական ամենակարևոր բնակավայրերից մեկը։ Խաղողի բերքահավաքի ժամանակ քաղաքի կենտրոնական հրապարակի երկու աղբյուրներից ջրի փոխարեն կարմիր ու սպիտակ գինի է հոսում։ Բնակավայրում և նրա մերձակայքում պատմական կարևոր հուշարձաններ կան, որոնցից են միջնադարյան Գատերբուրգ ամրոցը՝ իր հին պարսպի մնացորդներով, Վերածննդի դարաշրջանի կառույցներ Verderberhaus-ն ու Sgraffitohaus-ը, ստորգետնյա լաբիրինթոսն ու քարանձավ-մառանները՝ մի քանի կիլոմետր ձգվող թունելներով ։
Դենիել Ցուի
Դենիել Ցուի (Daniel Chee Tsui, ), ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատել է Փրինսթոնի համալսարանում։ 1998 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։ Մրցանակը նրան շնորհվել է համատեղ Ռոբերտ Լաֆլինի և Հորստ Շտորմերի հետ, «նոր ձևի խաթարումներով քվանտային հեղուկի հայտնաբերման համար, որոնք ունեն տրոհվող էլեկտրական լիցք» ։ զբաղվել է բարակ թիթեղների էլեկտրական հատկությունների, կիսահաղորդիչների միկրոկառուցվածքով և պինդ մարմնի ֆիզիկայի բնագավառներում հետազոտություններով։
Կենսագրություն
1982 թվականին ուժեղ մագնիսական դաշտերում գերցածր ջերմաստիճանի պայմաններում կիսահաղորդիչային հետերոկառուցվածքների հետազոտությունների ընթացքում հայտնաբերել է Հոլի տրոհվող քվանտային էֆեկտը (Նոբելյան մրցանակ)։
Հանդիսանում է ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի պատվավոր անդամ 1987 թվականից, և Զարգացող երկրների գիտությունների ակադեմիայի (TWAS) անդամ 1999 թվականից ։
Հասարակական գործունեություն
2016 թվականին, այլ նոբելյան մրցանակի դափնեկիրների հետ ստորագրել է բաց նամակ ուղղված Գրինփիս-ին, Միավորված ազգերի կազմակերպությանը և աշխարհի պետությունների կառավարություններին, որը կոչ էր անում դադարեցնել պայքարը Գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմների դեմ  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բոստոնի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Խնկեղեգ
Խնկեղեգ, ակիր, նվիկազգիների ընտանիքի բազմամյա խոտաբույս։ Տերևները երկար են (մինչև 1 մ) նշտարաձև կամ թրաձև, կոճղարմատը հաստ է, սողացող։ Ծաղկաբույլը՝ դեղնականաչավուն կամ դեղին։ Պտուղը բազմասերմ հատապտուղ է։
Անվանում
[[Պատկեր:Illustration Acorus calamus0 clean.jpg|մինի|ձախից|Խնկեղեգ սովորական (Acorus calamus) Բուսաբանական նկարազարդումը Օ. Վ. Թոմի
«Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz» գրքի, 1885]] «Ակոռուս» բառը հունական ծագում ունի ἄκορος «Խնկեղեգ» ։ Պլինիոսը այն բացատրել է որպես հակաակնախտային, ելնելով այն բանից, որ դեղաբույսը հնում կիրառվել է աչքի հիվանդությունների դեպքում։ Իսկ «կալամուս» հունարեն նշանակում է եղեգ, ելնելով այն բանից, որ բույսը հաճախ աճում է եղեգնուտներում։ Հայերեն խնկեղեգ բառը կապվում է այն բանի հետ, որ անցյալում բույսից հայ եկեղեցականները պատրաստել են խունկ։
Կենսաբանական նկարագիր
Մինչև 70 սմ բարձրության, եռանիստ ցողունով բազմամյա խոտաբույս է։ Ունի հերթադիր, նշտարաձև կամ թրաձև, մինչև 1 մ երկարության տերևներ, ոլորուն, սողացող կոճղարմատ։ Ծաղիկները մանր են, երկսեռ, իսկ պտուղը բազմասերմ, կարմիր հատապտուղ է։ Բույսը ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, սակայն պտուղները երբեք չեն հասունանում։ Բույսը բազմանում է միայն վեգետատիվ ճանապարհով (կոճղարմատով)։
Քիմիական կազմ
Կոճղարմատում և տերևներում պարունակվում են 1-3,5% եթերայուղ, դառը գլիկոզիդ` ակորին, դաբաղանյութեր, կուպր, խեժ, էքստրակտիվ նյութեր, մինչև 21% օսլա, կարոտին, C, E վիտամիններ, խոլին, ալկալոիդներից` կալամին, կալամենոլ, պալմիտինաթթու։
Արմեն Վարդապետյան (այլ կիրառումներ)
Արմեն Վարդապետյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Խնկեղեգ
Տեսակներ
Հայտնի է երկու տեսակ, նախկին ԽՍՀՄ-ում և Հայաստանում՝ 1 տեսակ՝ սովորական խնկեղեգ, որն աճում է ճահիճների ու գետերի ափին, երբեմն առաջացնում է խիտ բուսուտներ։
Նշանակություն
Խնկեղեգի բուժիչ հատկությունները հայտնի են եղել միջնադարի հայ բժիշկներ Մխիթար Հերացուն և Ամիրդովլաթ Ամասիացուն։ Խնկեղեգը պարունակում է եթերային յուղեր, գլյուկոզիդ, դաբաղանյութեր, օսլա, խեժ, ասկորբինաթթու, և այլն։ Անցյալում հայ եկեղեցականները խնկեղեգից խունկ են պատրաստել։ Խնկեղեգից ստացված պատրաստուկները կիրառվում են որպես ախորժաբեր և մարսողությունը բարելավող, ինչպես նաև օրգանիզմի տոնուսը բարձրացնող միջոց։ Խնկեղեգն լայնորեն կիրառվում է սննդարդյունաբերության մեջ, պարֆյումերիայում։ Բժշկության մեջ օգտագործում են այս բույսի արմատները։ Օգտագործում են ախորժակի գրգռման և մարսողության կարգավորման համար, նաև քրոնիկ ստամոքսաբորբի, ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի խոցի, փորլուծության ժամանակ։ Այն մտնում է ժամանակակից բժշկության մեջ տարածված հակախոցային «Վիկալին» և «Վիկային» պատրաստուկների բաղադրության կազմում, ինչպես նաև ախորժակի բարձրացման և մարսողության կարգավորման համար օգտագործվող դեղաբույսերի հավաքների մեջ։ Բժշկական նպատակներով օգտագործվում են բույսի արմատներից և տերևներից ստացվող եթերային յուղը, որը մտնում է լեղաքարային և երիկամաքարային հիվանդության բուժման և կանխարգելման համար օգտագործվող «Օլիմենտին» պատրաստուկի մեջ։ Ժողովրդական բժշկության մեջ խնկեղեգի արմատները կիրառվում են լյարդի, լեղապարկի և երիկամաքարային հիվանդությունների համար գործածվող դեղերի պատրաստման ժամանակ։ Այն համարում են տոնուսը բարձրացնող միջոց և օգտագործում են կենտրոնական նյարդային համակարգի հիվանդությունների ժամանակ։ Դրա թուրմով և եփուկով լվանում են թարախային վերքերը և խոցերը կամ դնում են թրջոցներ։ Արմատներն օգտագործում են ռախիտով և գեղձախտով հիվանդ երեխաներին լողացնելու համար պատրաստվող ջրային լոգանքների մեջ ։
Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն եղեգնային խնկեղեգը կամ սովորական խնկեղեգը (A. calamus), որն աճում է կանգնած ջրերում, գետափերին, տղմոտ հողերում, ճահճուտներում՝ հաճախ տալով համատարած բուսուտներ։ Մեր հանրապետությունում խնկեղեգն աճում է միայն Էջմիածնի շրջանում, այն էլ սահմանափակ տարածքներում։ Ամբողջ բույսն ունի հաճելի բույր և դառը համ։ Մեկ բույսի կոճղարմատի տարեկան աճը չի անցնում 150 գրամից։ Մեր հանրապետությունում խնկեղեգն համարյա անհետացել է և աճում է միայն Էջմիածնի շրջանի Փարաքար և Արևշատ գյուղերում։
Սորտեր
Եղեգնի որոշ սորտեր
Գրականություն
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Մուշեղ Լալայան
Մուշեղ Արծրունու Լալայան (ծնվ.՝ 1967 մարտի 18, Երևան, Հայկական ԽՍՀ), հայ հասարակական և քաղաքական գործիչ, ՀՀԿ Նախագահի տեղակալ, ՀՀԿ գաղափարական հանձնաժողովի նախագահ ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1967 թվականի մարտի 18-ին Երևանում։ Ավարտել է Երևանի Ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը, սովորել նույն ինստիտուտի ասպիրանտուրայում ։
Տխարինո
Տխարինո (Тхарино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Շևչենկո (գյուղ, Բաշտանկայի շրջան)
Շևչենկո (Шевченко), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1909 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1909 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆիակրա
Ֆիակրա կամ Ֆիակր (fiacre), նախկինում Արևմտյան Եվրոպայի երկրներում գործածվող ձիակառքի տեսակ, օգտագործվել է որպես փոխադրամիջոց մինչև ավտոմեքենայի հայտնագործումը։
Անվանումը ծագում է Փարիզի «Hôtel de saint Fiacre» («սուրբ Ֆիակրի հյուրանոց») հյուրանոցի անունից, որտեղ հայտնվել են առաջին ֆիակրաները 1620 թվականին։
Ներկայումս այս փոխադրամիջոցները օգտագործվում են տուրիստներին փոխադրելու համար։ Ֆիակրաները առավել գործածական էին 18-ից 19-րդ դարերում Ավստրիայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սայլի տրանսպորտ