cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ազգերի լիգա
Ազգերի լիգան և Հայկական հարցը
1925 թվականին նրա գլխավորած պատվիրակությունն այցելեց Հայաստան և ծանոթացավ Հայաստանում հայ գաղթականներին տեղավորելու հնարավորությունների հետ։ Նանսենը, տեսնելով, որ Ազգերի լիգան առանձնակի եռանդ չի ցուցաբերում հայ գաղթականներին Հայաստանում տեղավորելու հարցում, իր անձնական նախաձեռնությամբ ձեռք բերեց անհրաժեշտ միջոցներ և կազմակերպեց 7000 հայ գաղթականների հայրենադարձությունը Խորհրդային Հայաստան։ Նրա անվան հետ է կապված այսպես կոչված «նանսենյան անձնագիրը», որը մտցվեց 1922 թվականին՝ Ազգերի լիգայի որոշմամբ։ Այն տրվում էր տարբեր ազգությունների պատկանող գաղթականներին։ «Նանսենյան անձնագիր» ունեցող գաղթականը կարող էր բնակություն հաստատել Ազգերի լիգայի 1922 թվականի՝ Ժնևի խորհրդաժողովի մասնակից որևէ երկրում և ազատորեն տեղաշարժվել։ Ազգերի լիգայի 1924 թվականի հուլիսի 12-ի որոշմամբ՝ մոտ 320 000 հայ գաղթականներ ստացել են այդ վկայականից։
Ազգերի լիգան՝ 1920-1930-ական թվականներին
Ազգերի լիգան ակտիվ դեր խաղաց նաև Ալբանիայի, Հարավսլավիայի և Հունաստանի միջև սահմանների հստակեցման գործում։
1923 թվականի օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին Իտալիան և Հունաստանը հայտնվեցին պատերազմական վիճակում։ Ցանկանալով ուժեղացնել իր դիրքերը Ադրիատիկ ծովում և այն վերածել իտալական ծովի՝ Իտալիան գրավեց ռազմավարական մեծ նշանակություն ունեցող Կորֆու կղզին։ Հունաստանը դիմեց Ազգերի լիգայի խորհրդին, և վերջինիս ճնշման ներքո Իտալիան ստիպված էր զորքերը դուրս բերել կղզուց։ 1926 թվականին Գերմանիան դարձավ Ազգերի լիգայի անդամ։ Այդ քայլով Անգլիան և Ֆրանսիան ցանկանում էին մի կողմից՝ Գերմանիային օգտագործել իրենց նպատակների համար, մյուս կողմից՝ ընդդեմ Խորհրդային Միության։ 1930-ական թվականներին Ազգերի լիգան բախվեց լուրջ խնդիրների հետ։ 1931 թվականին Ճապոնիան ներխուժեց Չինաստան և գրավեց լուրջ տարածքներ։ Մոտ երկու տարի ձգձգելուց հետո միայն Ազգերի լիգան, առանց պատժամիջոցների կիրառման, կոչ արեց ագրեսորին իր զորքերը դուրս բերել Չինաստանից։ Համաձայն չլինելով անգամ նման մեղմ որոշման հետ՝ Ճապոնիան 1933 թվականի մարտին դուրս եկավ Ազգերի լիգայի կազմից։ Ճապոնիայի օրինակին հետևեց նաև Գերմանիան, որը ձգտում էր Ազգերի լիգայի օգնությամբ ձերբազատվել վերսալյան կապանքներից, մասնավորապես՝ Վերսալի պայմանագրի ռազմական հոդվածներից։ Չհասնելով իր նպատակին՝ Գերմանիան 1933 թվականի հոկտեմբերի 14-ին նույնպես լքեց Ազգերի լիգան։ Ստեղծված պայմաններում Ազգերի լիգան 1934 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Ֆրանսիայի նախաձեռնությամբ իր շարքերն ընդունեց Խորհրդային Միությանը, որը տեղ գրավեց Խորհրդի մշտական անդամների կազմում։ Ֆրանսիայի նախաձեռնությունը բացատրվում էր հզորացող Գերմանիայի հանդեպ նրա աճող վախով և Խորհրդային Միությանը ապագայում հնարավոր դաշնակից տեսնելու միտումով։
1930-ական թվականների կեսերից ավելի ցայտունորեն դրսևորվեց Անգլիայի և Ֆրանսիայի այն քաղաքականությունը, որը ստացավ «ագրեսիայի թույլտվություն, չմիջամտելու, «խաղաղարարության» քաղաքականություն» անվանումը։ Ազգերի լիգան, հետևելով այս քաղաքականությանը, ի վերջո հեղինակազրկվեց և փաստորեն դադարեցրեց իր գործունեությունը։ 1946 թվականի ապրիլին այն պաշտոնապես լուծարվեց։
Կազմալուծում
Վերսալ-վաշինգտոնյան համակարգի փլուզումը նաև Ազգերի լիգայի ձախողման արդյունք էր։ Լիգան չկարողացավ զսպել ագրեսոր երկրներին։ Ագրեսիայի զոհ դարձան նույնսիկ Լիգայի անդամ երկրները՝ Չեխոսլովակիան, Չինաստանը և այլն։ Արդյունքում, հիասթափություն ապրելով՝ տասնյակ երկրներ դուրս եկան Ազգերի լիգայի կազմից։ Ավելին, իրենց նվաճողական քաղաքականությունն ավելի ազատ վարելու նպատակով այդ կազմակերպությունն առաջիններից մեկը լքեցին հենց ագրեսոր երկրները՝ Գերմանիան, Իտալիան և Ճապոնիան։ Իտալա-եթովպական պատերազմն ու Իսպանիայի իրադարձություններին միջամտելու ընթացքում նացիստական Գերմանիայի և ֆաշիստական Իտալիայի միջև համագործակցությունն արագացրին երկու երկրների միջև դաշինքի կնքման գործընթացը։
Բեռլին-Հռոմ-Տոկիո առանցքի ձևավորումը
Աստիճանաբար իրողություն էր դառնում Բեռլին-Հռոմ-Տոկիո առանցքը, որի նպատակն աշխարհի նոր վերաբաժանման իրագործումն էր։ Այդ առանցքով ոգևորվելով՝ կողմերը 1937-1939 թվականների ընթացքում Վերսալ-վաշինգտոնյան համակարգի պայմանագրերը ոտնահարող ագրեսիվ նոր գործողությունների դիմեցին Եվրոպայում և Հեռավոր Արևելքում։ 1939 թվականի մայիսի 22-ին Գերմանիայի և Իտալիայի միջև ռազմաքաղաքական նոր դաշինքի՝ «պողպատե պակտի» ստորագրումով կողմերն իրենց համարգործակցությունը դարձրին անշրջելի։ Նրանք պարտավորվում էին պատերազմի դեպքում միմյանց պաշտպանել «ցամաքում, ծովում և օդում»։ Այսպիսով, Բեռլին-Հռոմ-Տոկիո առանցքը հիմնականում ձևավորվեց դեռ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ։ Մինչդեռ հակաֆաշիստական խմբավորումը (Մեծ Բրիտանիա, Ֆրանսիա, ԽՍՀՄ, ԱՄՆ) ձևավորվեց Երկրորդ աշխարհամարտի ընթացքում։
Բրաուն շրջան (Հարավային Դակոտա)
Բրաուն շրջան (Brown County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 4.437 կմ² է, բնակչությունը՝ 36.531 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Աբերդին բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1879 թ.։
Կատեգորիա:Հարավային Դակոտայի շրջաններ
Անտոնիո Կալդաս
Անտոնիո Կալդաս, հայտնի է որպես Կալդաս, պորտուգալացի պաշտոնաթող ֆուտբոլիստ, որը խաղացել է որպես դարպասապահ, իսկ ներկայումս մարզիչ է։
Խաղային կարիերա
Կալդասը ծնվել է Բրագայում և պատանեկան ֆուտբոլ է խաղացել տեղի «Բրագա» ՖԱ-ում։ Նա իր 19-ամյա պրոֆեսիոնալ կարիերայի մեծ մասն անցկացրել է երկրորդ դիվիզիոնում։
Կալդասի ներդրումը Պորտուգալիայի ֆուտբոլի առաջնության 1984–85 մրցաշրջանում բաղկացած էր «Vizela» ՖԱ-ի կազմում անցկացրած տասը (թիմը դուրս մնաց) և 1991-92 մրցաշրջանում «Paços de Ferreira» ՖԱ-ի կազմում անցկացրած 16 հանդիպումներից։ Նա նաև եղել է « Բրագա » և «União» թոփ-թիմի կազմում, սակայն առաջնությունում չի կարողացել հանդես գալ ոչ մի ակումբում։
Մարզչական կարիերա
Կալդասը սկսել է զբաղվել մարզչությամբ դեռ այն ժամանակ, երբ «Leixões» ՖԱ-ում ակտիվ ֆուտբոլիստ էր։ Հետագայում նա վերադարձել է Բրագա՝ գլխավորելով ինչպես երիտասարդական, այնպես էլ պահեստային թիմերը և օգնելով Էդուարդու Կառվալյուին՝ սկսելու իր կարիերան, ով հետագայում մի քանի հանդիպում է անցկացրել Պորտուգալիայի հավաքականում։
2006-07 թվականներին՝ մինչ Բրագա վերադառնալը Կալդասը ղեկավարել է «Chaves» ՖԱ-ն՝ կրկին գլխավորելով մինչև 19 տարեկանների հավաքականը, սակայն Մանուել Մաչադոյի պաշտոնանկությունից հետո նա տեղափոխվել է « Բրագա »-ի հիմնական կազմ, որտեղ 2007-08 մրցաշրջանում թիմին դուրս է բերել Ինտերտոտոյի գավաթի առաջին որակավորման փուլ ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթում։
2010 թվականին Կալդասը տեղափոխվել է Անգոլա, որտեղ եղել է «Benfica »ՖԱ-ի և «Interclube»-ի մարզիչը, ուր նա հաղթել է Անգոլայի գավաթը և Սուպերգավաթը։ «Interclube»-ի հետ նա մի ամբողջ պատմություն է կերտել, քանի որ դա առաջին անգամն էր, երբ Անգոլայի թիմը դուրս էր եկել CAF-ի Չեմպիոնների լիգայի կիսաեզրափակիչ։ Ներկայումս Կալդասը «Sagrada Esperança» ՖԱ-ի և «Sagrada Esperança» ՖԱ-ի մարզիչն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Պասուշ դե Ֆերեյրայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրագայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ
Յուրի Սուվարյան
Յուրի Միքայելի Սուվարյան, հայ տնտեսագետ, տնտեսագիտության դոկտոր (1984 թ.), պրոֆեսոր (1986 թ.), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (2010 թ., թղթակից անդամ՝ 2006 թ.) ։ Հայաստանի Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչ (2014 թ.) :
Գիտական գործունեությունը
Հեղինակել է ավելի քան 220 հրատարակված գիտական աշխատանք, այդ թվում՝ 30 մենագրություն տնտեսագիտության ու կառավարման հիմնարար խնդիրների վերաբերյալ։: Նրա ընդհանուր խմբագրմամբ և համահեղինակությամբ հրատարակվել են «Մենեջմենթ» հայերեն բնագիր բուհական առաջին դասագիրքը (Եր., 1999 թ., 2002 թ., 2009 թ.), «Հայ կառավարչական մտքի պատմության ուրվագծեր» (Եր., 2005 թ.)` տվյալ ասպարեզին վերաբերող առաջին մեծածավալ հետազոտությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:Սղնախ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:1943 ծնունդներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՊՏՀ ռեկտորներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ
Լաբուրնում անագիրատերև
Նկարագրություն
Տերևաթափ ծառ է՝ մինչև 7 մ բարձրությամբ, որը հաճախ թփանման տեսք է ունենում։ Բնի և բազմամյա ճյուղերի կեղևը մոխրականաչավուն է կամ բաց գորշավուն, ակոսակնճռապատ։ Ընձյուղները և ծաղկակիրները ծածկված են արծաթավուն մազմզուկներով։ Տերևները եռամասն են, երկարավուն էլիպսաձև, էլիպսաձև կամ հակառակ ձվաձև տերևիկներով, 3֊8 սմ երկարությամբ և 1,5֊3 սմ լայնությամբ, տափակ կամ սրածայր գագաթով, լայն սեպաձև հիմքով, վերևի կողմից մերկ, ներքևի կողմից ծածկված մանր արծաթագույն մազմզուկներով։ Ընդհանուր տերևակոթունը ունի 2֊6 (երբեմն՝ 8) սմ երկարություն, մազմզուկապատ է։ Ծաղիկները ոսկեդեղին են, հավաքված դեպի ցած կախված բազմածաղիկ ողկույզներում, որոնց երկարությունը հասնում է 10֊20 (հազվադեպ՝ 30) սմ֊ի։ Բաժակն ունի մոտ 5 մմ երկարություն, մետաքսաաղվամազապատ է։ Պսակը հասնում է 2֊2,5 սմ երկարության։ Ունդերը երկարավուն գծանման են, 5֊8 սմ երկարությամբ, սրածայր, հաստ քթիկով, մազմզուկապատ։ Սերմերը սև են։ Ծաղկում է տերևները բացվելու հետ միասին, ապրիլ֊մայիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են օգոստոսին։
Տարածվածություն
Տարածված է Արևմտյան Եվրոպայի հարավային և կենտրոնական շրջաններում։ Մեր հանրապետությունում հազվադեպ է մշակվում․ լավ է աճում ծ․ մ․֊ից մինչև 1500 մ բարձրությունների վրա (Գյումրիում փարթամ է աճում և առատորեն ծաղկում ու պտղաբերում է)։
Կիրառություն
Պիտանի է ստորին և միջին լեռնային գոտիների համար, որպես առատորեն ծաղկող բարձր դեկորատիվ թփատեսակ ։
Ծանոթագրություն
֊
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ Կատեգորիա:Թունավոր բույսեր
Միգել դե Ունամունո
Միգել դե Ունամունո (Miguel de Unamuno y Jugo, ), իսպանացի գրող, փիլիսոփա, հասարակական գործիչ։ Ազգությամբ՝ բասկ։ Կրթությամբ՝ բանասեր։
Կենսագրություն
1891 թվականից՝ Սալամանկայի համալսարանի պրոֆեսոր, 1901 թվականից՝ ռեկտոր։ 1924 թվականին բռնապետության դեմ ուղղված ելույթների համար աքսորվել է Կանարյան կղզիներ, որտեղից փախել է Ֆրանսիա (տարագիր՝ մինչև 1930-ը)։ Հանրապետության տարիներին եղել է կորտեսների դեպուտատ, 1932 թվականից՝ ակադեմիկոս։ Հանդես է եկել հանրապետության դեմ, գտնելով, որ այն չի կարող ապահովել քաղաքացիական խաղաղություն և ազգային միասնություն, սակայն արդեն 1936 թվականին դատապարտել է ֆաշիստական խռովությունը։ Ֆաշիստական բռնապետության հաստատումը խորացրել է Ունամունոյի հոգևոր ողբերգությունը, Սալամանկայի համալսարանի ռեկտորի պաշտոնից հեռացվելուց շատ չանցած նա վախճանվում է հոգևոր լիակատար մեկուսացման վիճակում։
Ստեղծագործություն
Ունամունոն որպես հրապարակախոս քննադատական դիրքորոշում է ունեցել իսպանական բուրժուա-կալվածատիրական հասարակարգի նկատմամբ։ Հետաքրքրվել է սոցիալիզմի գաղափարներով (Բակունին, Լասալ, Մարքս), հետագայում հեռացել է սոցիալիզմից և մշակել փիլիսոփայական ըմբռնում՝ նախանշելով պերսոնալիզմի ու էկզիստենցիալիզմի մի շարք դրույթներ։ Ունամունոյի փիլիսոփայության հիմնական պրոբլեմն անձնավորության հոգևոր կյանքն է։ Ունամունոն մուծում է «հոգևարք» հասկացությունը՝ բանականության ու հավատի անհաշտելի դուալիզմի հարուցած կյանքի հատուկ ողբերգական ընկալումը («Կյանքի ողբերգական զգացումը...», 1913, «Քրիստոնեության հոգեվարքը», 1924)։
Ստեղծագործությունը, սերը, բարեկամությունը, մայրությունն ուրույն միջոցներ են, որոնցով մարդը հաղթահարում է գոյության վերջավորությունը («Դոն Կիխոտի և Սանչոյի կյանքը», 1905, «Աբել Սանչես», 1917 և այլն)։ «Աշխարհը պատերազմի ժամանակ» (1897) առաջին վեպից հետո անցել է փորձարարական գեղարվեստական պատումի («Մառախուղ», 1914)։ Այնուհետև վերադարձել է ռեալիզմին, սակայն «ներքին իրականությունը» հակադրել է «արտաքին իրականությանը»՝ ձգտելով արտացոլել սոսկ առաջինը («Խրատական նովելներ», 1920)։
Ունամունոյի բանաստեղծական հարուստ ժառանգությունն աչքի է ընկնում հումանիստական ճոխ թեմատիկայով, դասական պարզությամբ, իսպանական ոտանավորի անթերի իմացությամբ, խոստովանանքի անկեղծությամբ («Երգարան», հրատարակվել է ետմահու)։ Ունամունոյի գրական և փիլիսոփայական ստեղծագործության մեջ կարևորագույն տեղ է գրավում Իսպանիայի ժողովրդի ու մշակույթի ճակատագիրը։ Ունամունոյի հսկայական ազդեցություն է գործել XX դ. իսպանական մշակույթի վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանացի գրողներ Կատեգորիա:Բասկ գրողներ Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Իսպանացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Իսպանացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Գրաքննադատներ Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իսպանացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Իսպանացի բանասերներ Կատեգորիա:Իսպանացի փիլիսոփաներ
Առևտրական ճանապարհներ Հայաստանում
Հայկական լեռնաշխարհը եղել է բնական կամուրջ Արևելքի և Արևմուտքի միջև։ Այստեղով են անցել Հին աշխարհի ռազմական և միջազգային քարավանային առևտրի ճանապարհները, որոնց իշխելու համար հարևան մեծ պետությունները հաճախ արյունահեղ պատերազմներ են մղել։
Առևտրական բանուկ ճանապարհներ կային նաև Կիլիկիայի հայկական պետության մեջ (թե ջրային և թե ցամաքային)։ Մինչև Բաղդադի խալիֆայության անկումը (1258) Կիլիկիայի համար կարևոր էր այն առևտրաուղին, որը ձգվում էր Ասորիքից և, անցնելով Կիլիկիայով, մտնում էր Իկոնիայի սուլթանություն, որտեղից և գնում էր դեպի Կոստանդնուպոլիս ու Սև ծովի նավահանգիստները։ Այս ճանապարհն անցնում էր Հալեպից Անտիոք-«Ասորվոց դուռ» (Պորտելլա) լեռնանցքով մինչև Մամեստիա, Ադանա, Տարսոն և «Կիլիկիայի դուռ» լեռնանցքով հասնում Իկոնիա։ XIII դարից հույժ մեծացավ Այաս նավահանգստի դերը։ Այասից դուրս եկող կարևոր ճանապարհները երկուսն էին. ա. Այաս–Մարաշ–Մելիտենե ուղին, որը Մելիտինեում ճյուղավորվում էր դեպի Մեծ Հայք, Միջագետք և Կապադովկիա։ Մարաշում այս ուղուց մի այլ ճյուղավորում գնում էր Եդեսիա և Հալեպ։ բ. Այաս–Ադանա–Անարգաբա–Սիս ուղին տանում էր Վահկա ամրոց, ապա Կեսարիա, իսկ այնտեղից՝ տարբեր երկրամասեր։
Մոնղոլական տիրապետության ժամանակ Արևելքն Արևմուտքի հետ էին կապում երկու ճանապարհ, որոնցից մեկը գալիս էր Կարակորումից, Թուրքեստանի, Խորեզմի վրայով ձգվում դեպի Ոսկե Հորդայի մայրաքաղաք Սարայ (Վոլգայի ափին), որտեղ այն ճյուղավորվում էր երկու կարևոր ուղիների՝ մեկը տանում էր դեպի Սև ծովի հյուսիսային առափնյա քաղաքները, մյուսը՝ Բալթիականի ծովամերձ քաղաքները։ Մյուս մայրուղին Միջին Ասիայում միանալով հիշյալ ճանապարհին՝ Պարսկաստանի, Ատրպատականի և Հայաստանի վրայով գնում էր դեպի Տրապիզոն և Փոքր Ասիայի մյուս քաղաքները, որոնց թվում և Կիլիկիայի նավահանգիստները։ Մոնղոլական տիրապետության շրջանում հարավային գլխավոր ճանապարհը կորցրել էր իր նշանակությունը, որովհետև Ասորիքը նվաճել էին Եգիպտոսի մամլուքները։ Մոնղոլները մի քանի անգամ փորձեցին նվաճել այն և գրավել նաև քարավանային մեծ ճանապարհները հարավում, բայց անհաջողություն կրեցին։ Ուստի մեծացավ Ատրպատականի և Հայաստանի վրայով անցնող ուղու նշանակությունը, որ գալիս էր Արևելքից, հասնում էր Հեր (Խոյ) քաղաքը, որտեղ ճյուղավորվելով, ձգվում էր երկու ուղղությամբ, մեկը Հերի, Վանի, Բերկրիի, Արճեշի, Մանազկերտի, Խնուսի, Կարինի և Բաբերղի վրայով անցնում էր Տրապիզոն։ Կարինում այս ուղուց սկիզբ էր առնում մի այլ ճանապարհ, որը Երզնկայով, Սեբաստիայով և Սսով ձգվում էր դեպի Այաս։ Մյուսն սկիզբ էր առնում Արճեշից և Խլաթի, Բաղեշի, Դիարբեքիրի, Խարբերդի ու Մելիտինեի վրայով տանում էր դեպի Կիլիկիայի քաղաքները։ Հերից մինչև Կարին անցնում էր նաև մեկ այլ ճանապարհ՝ Հեր–Բագավան–Բոլորպահակ (այժմ՝ Հասան–կալա)–Կարին ուղեգծով։
Ծովային ճանապարհի հայտնագործումից հետո Հայաստանով անցնող տարանցիկ ճանապարհները կորցրեցին իրենց նշանակությունը։ XV դ. 2-րդ կեսից Եվրոպայի և Ասիայի միջև կատարվող առևտուրը մասամբ կատարվում էր Ռուսաստանի վրայով։ հատկապես կարևոր նշանակություն են ստանում Ռուսաստանի առևտրական կապերը Պարսկաստանի հետ։ Այդ կապերի զարգացման գործում մեծ դեր ունեին հայերը։
Գարեգին Ամատյան
Գարեգին Սարգսի Ամատյան, հայ հոգեբույժ, թմրաբույժ, հասարակական գործիչ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1914), պրոֆեսոր (1922)։
Բժշկական գիտությունների դոկտոր Մասիս Ամադյանի հայրը։
Կենսագրություն
Գարեգին Ամատյանը ծնվել է 1888 թվականին Արաբկիրի գավառի Անջրդի գյուղում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Երզնկայում, ապա՝ Պերպերյան և Վենետիկի Մուրադ-Ռափայելյան վարժարաններում։ 1913 թվականին ավարտել է Լոզանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1914-1919 թվականներին աշխատել է Լոզանի նահանգային հոգեբուժական կլինիկայում (ընթերակա, այնուհետև՝ վարիչ), 1919-1922 թվականներին՝ Զմյուռնիայի (Կիլիկիա) նյարդահոգեբուժական հիվանդանոցում, 1922-1928 թվականներին՝ ՀԲԸՄ Բեյրութի Քելեկյան և Սիսուան որբանոցների բժիշկ և տնօրեն, 1928-1933 թվականներին աշխատել է Փարիզի հոգեբուժական, ներքին հիվանդությունների, 1933-1948 թվականներին՝ Կահիրեի հոգեբուժական կլինիկաներում, դասավանդել է Կահիրեի Գալուստյան ազգային վարժարանում, եղել հոգաբարձուների անդամ, Արաբկիրի հայրենակցական միության ատենապետ, ներգաղթի կոմիտեի բժիշկ։ 1948-1969 թվականներին եղել է Երևանի հանրապետական հոգեբուժական կլինիկական հիվանդանոցի հոգեբույժ և թմրաբուժական բաժանմունքի հիմնադիր-վարիչ ։
Աշխատանքները վերաբերում են ալկոհոլամոլի անձի հոգեախտաբանական վերլուծությանը, Հայաստանում ալկոհոլամոլների դիսպանսերացման և բուժման հիմնահարցերին։ Համահեղինակ է «Ալկոհոլիկներն այլասերվա՞ծ են» (ֆրանսերեն, 1918) գրքի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ հոգեբույժներ Կատեգորիա:Հայ թմրաբույժներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Լոզանի համալսարանի շրջանավարտներ
Սիտովշչինա
Սիտովշչինա (Ситовщина), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Կուրգանոե (գյուղ, Կրասնոպերեկոպսկի շրջան)
Կուրգանոե (Курганне, Qış Qara), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոպերեկոպսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բիյուկ-Կիշկարա։
2001 թվականի տվյալներով Կուրգանոե գյուղում բնակվում էր 176 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոպերեկոպսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Don't
«Don't», ամերիկացի երգիչ Բրայսոն Թիլերի երգը։ Այն ներկայացվել է 2014 թվականին, սակայն որպես սինգլ թողարկվել է 2015 թվականի մայիսի 20-ին ։ Այն Թիլերի «Trapsoul» կոչվող առաջին ալբոմի առաջին սինգլն է։ Երգը գրվել է Բրայսոն Թիլերի, Թևորիս Հոլինս կրտսերի և Այսոմ Բրենդոն Ստյուարտի կողմից, իսկ պրոդյուսերական աշխատանքով զբաղվել է Dopeboi-ն։ Երգում օգտագործվել է հատված ամերիկացի երգչուհի Մրայա Քերիի 2005 թվականին թողարկված «Shake It Off» երգի տեքստից , որի արդյունքում այդ երգի հեղինակներ Մրայա Քերիի, Բրայան Մայքլ Քոքսի, Ջերմեյն Դյուպրիի և Ջոնթա Օսթինի անունները նույնպես նշվել են «Don't» երգի հեղինակների ցանկում։
Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է 2015 թվականի օգոստոսի 20-ին Թիլերի Vevo ալիքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2015 սինգլներ Կատեգորիա:Բրայսոն Թիլերի երգեր Կատեգորիա:2014 երգեր
Ջմալենք
Ջմալենք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի Փսանք գավառակում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (29401-29500)
Աստերոիդների ցանկ (29301-29400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (29501-29600)
(6128) Լասորդա
(6128) Լասորդա (Lasorda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հունիսի 3-ին Էլեանոր Հելինի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,651336 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1608 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1419 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1576,87 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,228301 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,17° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վամպիրային պատերազմներ
Սյուժե
Բժիշկ Լյութեր Սուոնը հայտնվում է բարդ վիճակում, երբ անհասկանելի հիվանդությունը նրա ընկերոջը դարձնում է արյունարբու գիշատիչ։ Աստիճանաբար վիրուսը սկսվում է տարածվել, ինչը հանգեցնում է մուտացիայի և նոր տեսակի՝ վամպիրների առաջացմանը։
Մշակում
2018 թվականի ապրիլի 16-ին հայտարարվել է, որ Netflix-ը պատվիրել է առաջին եթերաշրջանի սերիաների արտադրությունը՝ բաղկաղած 10 էպիզոդից ։ Հեռուստասերիալը ստեղծել են Ուիլյամ Լորինը և Գլեն Դևիսը, որոնք համարվում են հեռուստասերիալ շոուրաններներ և պրոդյուսերներ։ Լրացուցիչ կատարող պրոդյուսերները եղել են՝ Բրեդ Թյորները, Էրիկ Բիրնբերգը, Թոմաս Ուոլդենը, Դևիդ Օզերը, Թես Ադամսը և Ջեյմս Գիբբը։ Հեռարձակումը կայացել է 2019 թվականի դեկտեմբերի 5-ին ։
Քասթինգ
2018 թվականի ապրիլին Իան Սոմերհոլդերը ստացել է բժիշկ Լյութեր Սվոնի դերը ։ 2018 թվականի հունիսին Ադրիան Հոլմսը, Ջեքի Լեյը և Փիթեր Աութերբրիջը միացել են հիմնական կազմին ։ 2018 թվականի հուլիսին Լաուրա Վանդերվութը, Կայլի Բրեյթքոֆը և Քիմբերլի Սյու Մյուրեյը միացել են դերասանական կազմին ։
Նկարահանումներ
Նկարահանումները սկսվել են Սադբրիում և Քեմբրիջում, իսկ ավելի ուշ Օնտարիոյում 2018 թվականի հունիսին ։ Գլխավոր նկարահանումներն անցկացվել են Կանադայի Օնտարիո նահանգի Տորոնտո քաղաքում 2018 թվականի հոկտեմբերին ։
Թողարկում
Netflix-ը պաշտոնական թրեյլերը թողարկել է 2019 թվականի նոյեմբերի 19-ին ։ Առաջին եթերաշրջանը թողարկվել է 2019 թվականի դեկտեմբերի 5-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ վամպիրների մասին Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Նեթֆլիքսի բնօրինակ ծրագրեր
Վոզնեսենսկայա (Կրասնոդարի երկրամաս)
Վոզնեսենսկայա (Вознесенская), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Լաբինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6546 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ստանիցաներ Կատեգորիա:1841 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Լաբինսկի շրջանի բնակավայրեր
Հավերժական մարդը
Հավերժական մարդը, քրիոստոնեական գաղափարները շեշտադրող գիրք է։ Գրվել է Գ.Չեստերսոնի կողմից և տպագրվել է 1925 թվականին։ Վերջինիս Հ. Ջ. Ուելսի «Պատմության պլանավորում» (The Outline of History) գրքի նմանակն էր, քանի որ երկուսում էլ քննարկվում են մարդկային կյանքի, քաղաքակրթության՝ որպես կենդանուց դեպի մարդը զարգացման փուլ, Հիսուս Քրիստոսի՝ որպես խարիզմատիկ անձի մասին։ Չեստերսոնը մանրամասնություններով ներկայացնում է իր սեփական հոգու ճանապարհորդությունը օրթոդոքս ուղղությունում, բայց իր գիքում նա աշխատում է ցույց տալ հոգու շրջագայությունը հատկապես Արևմտյան երկրներում։
Ընդկանուր պատկերացում
Հիմք ունենալով էվոլյուցիայի ընդհանուր պատկերացումները Ուելսի և մյուսների կողմից՝ մարդն ուղղակի կենդանականի այլընտրանքային օրինակ է և Հիսուսը՝ ոչ այն ինչ, քան նույնպես սովորական մարդ էր։ Չեստերսոնի թեզերը՝ իր գիքի Առաջին մասում՝ «Կերտվածքը, ով մարդ է կոչվում»-ում (On the Creature Called Man) նա բացատրումէ, որ մարդը սովորական կենդանի է, բայց տարբերությամբ, որ ավելի տարօրինակ է մնացած կենդանիներից։ Երկրորդ մասում Չեստերսոնը բանավիճում է, որ եթե Հիսուսը եղել է հերթական մարդկային առաջնորդ, ապա քրիստոնեությունը և եկեղեցին՝ մարդկային հերթական կրոններ ու հավատքներ են։ Գրքում նա ասում է, որ հավատում է, թե իրականում անցյալը մի այնպիսի բան է, որը ստիպում է մարդը հեռանում է բնությունից, քաղաքակրթությունը՝ բարբարոսականությունից, կրոնը՝ միֆից և մեր սեփական, անձնական կրոն-հավատքը դառնում է ընդհանուր աշխարհի հավատքը։
Ազդեցությունը Ս. Ս. Լևիսի վրա
Լեվիսը ստեղծեց Հավերժական մարդը, և 1950 թվականին այն կոչեց «Ամենատարախված ապոլոգիկ գրվածք, որը նա գիտե»։ Դրանից հետո գիրքը հայտնվեց տասը լավագույն գրքերի մեջ, որոնք ցնցել են Լեվիսին և իր փիլիսոփայական մտածելակերպը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրքեր քրիստոնեության մասին Կատեգորիա:1925 գրքեր Կատեգորիա:Գիլբերտ Կիտ Չեսթերտոնի գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Սիգնե Բերգման
Սիգնե Բերգման (Signe Bergman, լրիվ անունը՝ Signe Wilhelmina Ulrika Bergman, ), շվեդ ֆեմինիստ և հասարակական գործիչ ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1869 թվականի ապրիլի 10-ին, Ստոկհոլմում, պետական ծառայող Յոհան Վիլհելմ Բերգմանի (Johan Wilhelm Bergman) ընտանիքում, Մարտին Բերգման-Էսթերբերգի զարմուհին էր։ Լավ տնային կրթություն է ստացել, մի քանի տարի աշխատել Մեծ Բրիտանիայում, այդ թվում իր զարմիկ Մարտինա Էսթերբերգի մարմնամարզության ինստիտուտում, ինչպես նաև Բրիտանական թանգարանում որպես հետազոտողի օգնական։
Վերադառնալով Շվեդիա՝ աշխատել է Շվեդական հիպոթեկային բանկում (Sveriges allmänna hypoteksbank) որպես գանձապահ, 1907 թվականին աշխատել է Rösträtt för kvinnor ամսագրի խմբագիր։ Ապրել է մենակ։
1905 թվականին Սիգնե Բերգմանը դարձավ կանանց քվեարկության քաղաքական իրավունքների համար պայքարի շվեդական կազմակերպության (Landsföreningen för kvinnans politiska rösträtt, LKPR) անդամ, 1906-1914 թվականներին եղել է կազմակերպության Ստոկհոլմյան բաժանմունքի վարչության անդամ, 1914-1917 թվականներին՝ գլխամասային կազմակերպության վարչության նախագահ։ 1911 թվականին Բերգմանը Ստոկհոլմում կազմակերպել է կանանց քվեարկության իրավունքի միջազգային կոնգրես, որին մասնակցել են աշխարհի տարբեր երկրների 110 ներկայացուցիչներ։ 1917 թվականին Բերգմանը հրաժարական է տվել LKPR-ի նախագահի պաշտոնից, այն բանից հետո երբ շվեդական ռիկսդագում մերժվել է կանանց քվեարկության իրավունքի վերաբերյալ առաջարկությունը։ Դրանից հետո նա ակտիվորեն մասնակցում էր Frisinnade kvinnor կանանց իրավապաշտպան կազմակերպության և Frisinnade landsföreningen (Ազատախոհների ազգային միություն) լիբերալ քաղաքական կուսակցության գործունեությանը։
Սիգնե Բերգմանը մահացել է 1960 թվականի մայիսի 9-ին, Օսկար ծխական համայնքում։ Թաղված է Ստոկհոլմի Հյուսիսային գերեզմանատանը (Նորրա բեգրավինգպլատսեն) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդ սուֆրաժիստներ Կատեգորիա:Շվեդ ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ Կատեգորիա:Շվեդ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Արեն Բաբլումյան
Արեն Յուրիի Բաբլումյան (դեկտեմբերի 18, 1972, Վանաձոր, Հայաստան), հայ բժիշկ-ուրոլոգ, անդրոլոգ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, դոցենտ։ 2016 թվականից «Հերացի» թիվ 1 հիվանդանոցային համալիրի գլխավոր բժիշկ ։ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի ուրոլոգիայի և անդրոլոգիայի ամբիոնի դոցենտ ։
Կենսագրություն
Արեն Բաբլումյանը ծնվել է 1972 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Վանաձոր քաղաքում։ 1989 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Վանաձորի Գրիբոյեդովի անվան թիվ 11 միջնակարգ դպրոցը։ 1989-1995 թվականներին ուսանել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտում։ 1995-1998 թվականներին ՀՀ ԱՆ ԱԱԻ ուրոլոգիայի ամբիոնում անցել է կլինիկական օրդինատուրա։ 1998-2001 թվականներին ՀՀ ԱՆ ԱԱԻ ուրոլոգիայի ամբիոնում անցել է ասպիրանտուրա։
2001-2003 թթ. ՀՀ ԱՆ ԱԱԻ ուրոլոգիայի ամբիոնի ասիստենտ
2003-2011 թթ. ՀՀ ԱՆ ԱԱԻ ուրոլոգիայի ամբիոնի դոցենտ
2011 թ. առ այսօր ԵՊԲՀ ուրոլոգիայի և անդրոլոգիայի ամբիոնի դոցենտ
1995-2006 թթ. Միքայելյանի անվան վիրաբուժության ինստիտուտ, ուրոլոգիական կլինիկա, ուրոլոգ
2006-2007 թթ. «Արմենիա» ՀԲԿ, ուրոլոգիայի բաժնի վարիչ
2007-2016 թթ. «Արմենիա» ՀԲԿ, ուրոլոգիական կլինիկայի ղեկավար
2016 թ. առ այսօր «Հերացի» թիվ 1 հիվանդանոցային համալիրի գլխավոր բժիշկ ։
Գիտամասնագիտական գործունեություն
2001 թ․ ասպիրանտուրա՝ «Քրոնիկ պրոստատիտ համախտանիշ, ախտորոշման չափորոշիչներ, մենեջմենթ և բուժման էֆեկտիվության կանխատեսում» թեմայով, ՀՀ ԱՆ ԱԱԻ ուրոլոգիայի ամբիոն. - պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ ստանալով բժշկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան
2017 թ. դոկտորանտուրա՝ «Շագանակագեղձի բարորակ հիպերպլազիայով հիվանդների մոտ դետրուզորի մորֆոֆունկցիոնալ փոփոխությունների դերը վիրահատական բուժման արդյունքների և կյանքի որակի օպտիմալիզացման մեջ» թեմայով - պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն՝ ստանալով բժշկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան ։
1998-2017 թթ. Հայկական Ուրոլոգիական Ասոցիացիայի տարեկան գիտաժողովներ - կազմ կոմիտեի անդամ
1998 թ. Եվրոպական Ուրոլոգիական Ասոցիացիայի տարեկան գիտաժողով, Բարսելոնա, Իսպանիա
1998 թ. «Continent Urinary Diversion» միջազգային կոնֆերանս, Ստամբուլ, Թուրքիա
1998 թ. -առ այսօր Հայկական Ուրոլոգիական Ասոցիացիայի ակտիվ անդամ, տնօրեն
1998 թ.-առ այսօր Եվրոպական Ուրոլոգիական Ասոցիացիայի ակտիվ անդամ
2000 թ. Եվրոպական Ուրոլոգիական Ասոցիացիայի տարեկան գիտաժողով, Բիրմինգհեմ, ՄԲ
2009 թ. Եվրոպական Ուրոլոգիական Ասոցիացիայի տարեկան գիտաժողով, Բարսելոնա, Իսպանիա
2009 թ. «Տղամարդու առողջություն» առաջին գիտաժողով, Թբիլիսի, Վրաստան - ելույթ
2009 թ. -առ այսօր «Տղամարդու առողջություն» հայ-ռուս-ամերիկյան միության նախագահ
2010 թ. «Տղամարդու առողջություն» միջազգային կոնֆերանս, Մոսկվա, ՌԴ
2010 թ. «Men’s Health» միջազգային կոնֆերանս, Նիցա, Ֆրանսիա
2011 թ. Եվրոպական Ուրոլոգիական Ասոցիացիայի տարեկան գիտաժողով, Վիեննա, Ավստրիա
2012 թ. «Տղամարդու առողջություն» 8-րդ միջազգային համաժողով և ԱՊՀ երկրների «Տղամարդու առողջություն» թեմայով առաջին կոնգրես – համանախագահ, ելույթ
2012 թ. Մասնագիտական թրեյնինգ «Beyond» ծրագրի շրջանակներում, Մադրիդ, Իսպանիա
2012-2013 թթ. «Beyond» գիտակլինիկական հետազոտության խմբի ղեկավար
2012 թ. Հայակական Ուրոլոգիական Ասոցիացիայի 14-րդ տարեկան ժողով Եվրոպական Ուրոլոգիական Ասոցիացիայի դպրոցի հետ համատեղ - նախագահ
2013 թ. Եվրոպական Ուրոլոգիական Ասոցիացիայի տարեկան գիտաժողով, Միլան, Իտալիա
2013 թ. Մասնագիտական թրեյնինգ «Beside» ծրագրի շրջանակներում, Ֆրանկֆուրտ, Գերմանիա
2014 թ. «Տղամարդու առողջություն» միջազգային 10-րդ կոնֆերանս, Մինսկ, Բելոռուսիա – կազմ կոմիտե, ելույթ
2015 թ. «Տղամարդու առողջություն» միջազգային 11-րդ կոնֆերանս, Սոչի, ՌԴ – կազմ կոմիտե, ելույթ
2016 թ Եվրոպական Ուրոլոգիական Ասոցիացիայի տարեկան գիտաժողով, Մյունխեն, Գերմանիա
2016 թ. «Տղամարդու առողջություն» միջազգային 12-րդ կոնֆերանս, Կազան, ՌԴ – կազմ կոմիտե, ելույթ
2017 թ. Եվրոպական Ուրոլոգիական Ասոցիացիայի տարեկան գիտաժողով, Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիա
2017 թ. «Տղամարդու առողջություն» միջազգային 13-րդ կոնֆերանս, Կիսլավոսկ, ՌԴ – կազմ կոմիտե, ելույթ
2017 թ. Հայակական Ուրոլոգիական Ասոցիացիայի 19-րդ տարեկան ժողով – նախագահ, կազմակերպիչ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ ուրոլոգներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Ասիական շերտավոր սկյուռ
Ասիական շերտավոր սկյուռ կամ սիբիրյան բուրունդուկ (Tamias sibiricus), կրծողների կարգի սկյուռանմանների ընտանիքին պատկանող կաթնասուն ։
Մեծ քանակությամբ տարածված են Ռուսաստանի Դաշնությունում, սակայն կան նաև պոպուլյացիաներ, որոնք բնակվում են նաև Եվրասիայի տարբեր մասերում՝ Չինաստանում, Կորեայում, Ճապոնիայում և այլուր։
Վարժեցված է նաև Արևմտյան Եվրոպայի մի շարք երկրների կենսապայմաններին։
Տարածվածություն
Ասիական շերտավոր սկյուռը տարածված է միայն Եվրասիայում, մեծ մասամբ՝ Ռուսաստանի Դաշնության տարբեր աշխարհագրական լայնություններում, Մոնղոլիայի հյուսիսում, Չինաստանի արևելքում և հյուսիսում և Հյուսիսային Ճապոնիայում։
Բացի այդ՝ ասիական շերտավոր սկյուռներն ապրում են նաև Ղազախստանում, Հարավային և Հյուսիսային Կորեայում՝ Կորեա թերակղզում։
Բացի հիմնական ասիական տարածքներից, այս կրծողները վարժեցված են նաև Արևմտյան Եվրոպայի մի շարք երկրների կլիմային։
Վերջիններս բնակվում են Բելգիայի, Ֆրանսիայի, Շվեյցարիայի, Գերմանիայի, Իտալիայի, Նիդերլանդների և Ավստրիայի ազգային պարկերում և արգելոցներում, ինչպես նաև կենդանաբանական այգիներում։
Նկարագրություն
Շերտավոր սկյուռները փոքր չափի կենդանիներ են՝ ավելի փոքր, քան սովորական սկյուռը։ Մարմինն ունի համաչափ կառուցվածք։ Մարմնի երկարությունը կազմում է 12-17 սմ, իսկ պոչինը՝ 7-12 սմ։
Ասիական շերտավոր սկյուռներն կշռում են 80-111 գրամ։ Ետին ոտքերն ավելի երկար են, քան առջևինները։ Մարմինն արտաքինից պատված է մազածածկույթով։
Ասիական շերտավոր սկյուռն ունի երփներանգ գունավորում։ Հիմնական գույնը շագանակագույնն է, սակայն որոշներն ունեն կարմրավուն մազածածկ։ Մարմնի վրա կան սև երկայնական շերտեր։ Պոչը մոխրագույն է։ Բուրդը կարճ է և ենթակա է սեզոնային փոփոխությունների;
Ականջները փոքր են և բավականին վատ զարգացած։ Ունեն վատ տեսողություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կենդանական աշխարհ Կատեգորիա:Չինաստանի կենդանական աշխարհ Կատեգորիա:Ճապոնիայի կենդանական աշխարհ Կատեգորիա:Սկյուռներ Կատեգորիա:Կրծողներ Կատեգորիա:Ասիայի կաթնասուններ
Բրուլ շրջան (Հարավային Դակոտա)
Բրուլ շրջան (Brule County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.121 կմ² է, բնակչությունը՝ 5.255 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Չեմբերլեն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1875 թ.։
Կատեգորիա:Հարավային Դակոտայի շրջաններ
Լիուկա
Լիուկա (Lõuka), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Տիստամաա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 43 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Տիստամաա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Նիկոլաս Սփարքս
Նիկոլաս Սպարկս (Nicholas Charles Sparks, ), ամերիկյան գրող։ Ունի հրատարակված 17 վեպ։ Ապրում է ԱՄՆ-ի Հյուսիսային Կարոլինա նահանգում իր կնոջ ու 5 երեխաների հետ։
Կենսագրություն
Նիկոլաս Սպարկսը ծնվել է 1965 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, Օմահա քաղաքում, նահանգ Նեբրասկա, պրոֆեսոր Պատրիկ Սպարկսի ընտանիքում։ Սպարկսը աշխարհահռչակ գրող է։ Ամենահամեստ հաշվարկներով նրա գրքերից աշխարհում մոտավորապես 8 միլիոն օրինակ է վաճառվել։ Նրա ստեղծագործությունների թեմաներն են քրիստոնեությանը, սերը, մարդկային զգացմունքներն ու ճակատագրերը։
Առաջին ստեղծագործությունը Սպարկսը գրել է 1985 թվականին, երբ նա դեռ սովորում էր դպրոցում։
Սովորել է Նոտր Դամ համալսարանում։
Կնոջ հետ ծանոթացել է 1989 թվականին գարնանային արձակուրդների ժամանակ, ամուսնացել են 1989 թվականի հուլիսին։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Օմահա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Վարդան Աճեմյան (կոմպոզիտոր)
Վարդան Ալեքսանդրի Աճեմյան, հայ կոմպոզիտոր, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ստեղծագործական ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1956 թվականի ապրիլի 27-ին Երևանում, արվեստագետների ընտանիքում։ Փոքր տարիքից կապված է եղել թատերական աշխարհի հետ, մեծացել է թատրոնում, մշտապես լինելով պապի (Վարդան Աճեմյան) կողքին և շրջապատված ականավոր և տաղանդավոր արվեստագետներով։
1962–1969 թվականներին սովորել է Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում, սակայն այդ տարիներին հատուկ հետաքրքրություն չի դրսևորել երաժշտության հանդեպ և լուրջ սկսել է զբաղվել երաժշտությամբ միայն 17 տարեկանից։ 1973 թվականին ընդունվել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա, Ղազարոս Սարյանի ստեղծագործական դասարան, որն ավարտել է 1978 թվականին։ Ուսանողական տարիներին գրված լավագույն ստեղծագործություններից են «Սիմֆոնիկ պոեմը», «Ժողովրդական երգերի շարանը», Պոլիֆոնիկ սոնատը։
Ուսման տարիների գեղարվեստական աճի լուրջ ապացույցը «Կիկոսի մահը» օպերան էր, որը կոմպոզիտորը ներկայացրեց որպես դիպլոմային աշխատանք։ Առաջին անգամ կոնսերվատորիայի պատմության մեջ դիպլոմային աշխատանքը գնահատվեց «5+»-ով և այդ մասին գրվեց «Правда» թերթում։ «Կիկոսի մահից» հետո երիտասարդ կոմպոզիտորին երեք ուղեգիր տրվեց․ առաջինն՝ օպերայի բեմադրության հնարավորությունն էր, երկրորդն՝ ասպիրանտուրայում ուսումը շարունակելու հնարավորությունը, երրորդը՝ կոմպոզիտորների միության անդամ դառնալը։ 1981 թվականին Վ. Աճեմյանն ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրան՝ Ղազարոս Սարյանի ղեկավարությամբ։ Սկսած 1978 թվականից Աճեմյանն զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ։ 1978 թվականին Նաիրիի շրջանի Քանաքեռավան (Մուրաթափ) գյուղի հանրակրթական դպրոցում բացել է երաժշտական դասարան, որը գործել է մինչև 1984 թվականը։ 1986–1988 թվականներին դասավանդել է Ալեքսեյ Հեքիմյանի անվան երաժշտական դպրոցում, իսկ 1995–2003 թվականներին աշխատել է Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում որպես կոմպոզիցիայի դասատու։ 1987 թվականից աշխատում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, որտեղ դասավանդում է գոծիքավորում և գործիքագիտություն, իսկ 1995 թվականից՝ նաև կոմպոզիցիա  ։
Արձագանքներ կոմպոզիտորի մասին
"Վարդան Աճեմյանը մեր երաժշտության այսօրվա ճանաչված խոշորագույն դեմքերից է։ …Արդարացի կլինի նշել, որ այն, ինչ մինչ հիմա նա ստեղծել է, արժանացել է բարձր գնահատականի…Ցանկանում եմ առանձնահատուկ գնահատական տալ նրա վերջին ստեղծագործությանը՝ Կամերային սիմֆոնիային։ Իր մակարդակով, գեղարվեստական արժեքով սիմֆոնիան խոշորագույն երևույթ է մեր ժամանակակից երաժշտության ասպարեզում։ (Է.Միրզոյան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, կոմպոզիտոր, պրոֆեսոր, 12.08.2005 թ.) Հ.Գ. Անակնկալ։ Իմ այս խոսքից հետո իմացա, որ Սիմֆոնիան նվիրված է ինձ, և վերջապես առիթ ունեմ ասելու այն, ինչ մինչ այս չեմ ասել, որ հարազատություն եմ զգում Սիմֆոնիայի երաժշտության հետ և մինչ այս հետգրությունը խուսափել եմ արտահայտվել։ Պատված և շոյված եմ զգում ինձ։"
"Կոմպոզիտոր Վ. Աճեմյանի Սիմֆոնիա N3 օժտված է վառ անհատականությամբ, լեզվի ժամանակակից արտահայտչամիջոցներով, որտեղ արտահայտված են կոմպոզիտորի հոգու մտորումները… Ուզում եմ արտահայտել կոմպոզիտորին իմ անկեղծ գոհունակությունը և շնորհավորանքները, որը նվիրել է մեր ունկնդրին այսպիսի բարձրորակ երաժշտական կտավ որը պատիվ է բերում մեր երաժշտական արվեստին և գանձարանին։ (Ա. Հարությունյան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, պրոֆեսոր, 24.05.2005 թ.)"
"Վ.Աճեմյանը հանդիսանում է Հայաստանի ամենատաղանդավոր կոմպոզիտորներից մեկը։ Նա փայլուն պրոֆեսիոնալ է, հիանալի երաժշտական երկերի հեղինակ և հավասարապես մեծատաղանդ է ամենատարբեր ժանրերում ստեղծագործելիս… Հատկանշական է, որ վերջին տարիներին արտերկրի հրատարակիչները հարաճուն հետաքրքրություն են ցուցաբերում Վ. Աճեմյանի ստեղծագործության նկատմամբ։ Նրա մի շարք երկեր, հատկապես,վերջին ժամանակներս,հրատարակվել են և հնչում են աշխարհահռչակ երաժիշտների կատարմամբ։ (Կոնստանդին Օրբելյան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, կոմպոզիտոր, 15.09.2009 թ.)"
Աշակերտներ
Մանկավարժական գործունեության ընթացքում Վ. Աճեմյանը տարբեր մասնագիտությունների գծով ունեցել է շուրջ 200 շրջանավարտ, որոնք աշխատում են տարբեր մշակութային հաստատություններում Հայաստանում և նրա սահմաններից դուրս։ Կոմպոզիցիայի մասնագիտական դասարանի սաները հանրապետական և միջազգային տարբեր մրցույթների դափնեկիր և մրցանակակիրներ են։ Վ. Աճեմյանի սաներից են՝ Մարինե Գյուլումյան (այժմ ապրում է Ֆրանսիայում), Արթուր Աքշելյան (այժմ ապրում է Շվեյցարիայում), Հայկ Մելիքյան, Շուշան Սարգսյան, Ռուբեն Աբրահամյան (այժմ ապրում է Շվեյցարիայում), Եղիշե Մանուչարյան, և այլք։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ երգահաններ Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայաստանի կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միության անդամներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Խորհրդահայեր
Աշխատություններ (Արտաշես Մաթևոսյան)
'''«Աշխատություններ. պատմաբանասիրական և ձեռագրագիտական ուսումնասիրություններ»''', գիրք, որում ներկայացվում է պատմաբան, ձեռագրագետ, Արտաշես Մաթևոսյանի (1922-2004) ձեռագրագիտական և պատմաբանասիրական հոդվածները և ուսումնասիրությունները նվիրված հայերեն ձեռագիր մատյանին և գրչության արվեստին, գրչության կենտրոններին, հիշատակարաններին, նշանավոր ձեռագրերին (1000-ամյա թղթյա ձեռագիր, «Մշո ճառընտիր», «Թարգմանչաց ավետարան», «Հեթումի ճաշոց»), ինչպես նաև՝ Կորյունի «Վարք Մաշտոցի» երկին, Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմության» Չորրորդ գրքին, Անանիա Շիրակացու «Քննիկոնին», Գլաձորի համալսարանին և այլն ։
Գիրքը նվիրված է Մատենադարանի երկարամյա գիտաշխատող գլխավոր ավանդապահ (1962-1977), պատմական գիտությունների թեկնածու, պատմաբան և ձեռագրագետ Արտաշես Մաթևոսյանի (1922-2004) ծննդյան 100-ամյակին ։ Տպագրվել է 2022 թվականին Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի գիտական խորհրդի որոշմամբ։ Ժողովածուն կազմել և խմբագրել է հայագետ, աղբյուրագետ, պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Մատենադարանի գիտական գծով փոխտնօրեն, Մատենադարանի տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար Կարեն Մաթևոսյանը ։
Բովանդակություն
Գիրքը բաղկացած է երկու մասից՝ առաջին մասում հիմնականում ձեռագրագիտական ուսումնասիրություններն են, իսկ երկրորդում՝ պատմաբանասիրական, որոնցում ներկայացված են վաստակաշատ հեղինակի հոդվածները և աշխատությունները նվիրված հայերեն ձեռագիր մատյանին և գրչության արվեստին, գրչության կենտրոններին, հիշատակարաններին, նշանավոր ձեռագրերին (1000-ամյա թղթյա ձեռագիր, «Մշո ճառընտիր», «Թարգմանչաց ավետարան»), ինչպես նաև՝ Կորյունի «Վարք Մաշտոցի» երկին, Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմության» Չորրորդ գրքին (որի գոյությունն ապացուցվում է հանգամանալից ուսումնասիրությամբ), Անանիա Շիրակացու «Քննիկոնին» և այլն։ Կիլիկյան Հայաստանի նշանավոր մատյաններից մեկի՝ «Հեթումի ճաշոցի» մասին գիտնականի ծավալուն հոդվածը հրապարակվում է առաջին անգամ։ Գրքի վերջում զետեղված է հեղինակի աշխատությունների ամբողջական մատենագիտությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի պատմության մասին Կատեգորիա:2022 գրքեր Կատեգորիա:Ժողովածուներ
Գորդեն Քեյ
Վաղ կյանք
Քեյը ծնվել է Հադերսֆիլդում։ Եղել է ընտանիքի միակ զավակը ։ Նրա մայրը՝ Գրեյսին եղել է 42 տարեկան, երբ ծնվել է Գորդոն։ Նրա հայրը՝ Հարոլդը եղել է բեռնատարի վարորդ, այնուհետև՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ աշխատել է տրակտորների գործարանում ։
Երիտասարդ տարիներին զբաղվել է պրոֆեսիոնալ ռեգբիով։ Հանդես է եկել King James's Grammar School դպրոցի թիմում ։ Աշխատել է Հադերսֆիլդի քաղաքային հիվանդանոցի ռադիոյում։ 1965 թվականին հարցազրույց է վերցրել The Beatles խմբից։ Աշխատել է տեքստիլ գործարանում, այնուհետ՝ գինու գործարանում և տրակտորների գործարանում ։ Թողարկել է մի շարք ալբոմներ և սինգլներ։ Նկարահանվել է մի շարք ֆիլմերում։ Մահացել է 2017 թվականի հունվարի 23-ին 75 տարեկան հասակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի երգիչներ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Վանցագո
Վանցագո (Vanzago), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է՝ 7616 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 1289 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է՝ 6 կմ²։ Էլոկտրոնային փոստ՝ 20010։ Հեռախոսային կոդ՝ 02։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ջոջենք
Ջոջենք, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի Փսանք գավառակում։
1914 թ.-ին ուներ 25 հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Սասունի շրջանի համայնքներ
Յուն Փակ
Յուն Փակ, հարավկորեացի դերասան։ Յունը իր կարիերան սկսել է Can't Play Well խմբում որպես թմբկահար, ով 2010 թվականին հաղթել է բրոնզե մրցանակ 34-րդ MBC Campus Song Festival-ի ժամանակ։ Երբ նրա պայմանագիը ավարտվեց S.M. Entertainment-ի հետ, նա 2013 թվականին միացավ JYP Entertainment-ին ։ Յունը խաղացել է գլխավոր դեր ` «Ի՞նչ է տեղի ունենում իմ ընտանիքում» (2014 թ.) և «Ծաղկի թագուհին» (2015 թ.) կորեական դրամաներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասաններ
Բորդա դա Մատա
Բորդա դա Մատա (Borda da Mata), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Զոնա դա Մատայի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 14 897 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 300,081 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 54,4 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1938 թվականի դեկտեմբերի 17-ին։
Գլոստեր
Գլոստեր (Gloucester), քաղաք Անգլիայում, տեղակայված առանձին շրջանում, «սիթի» կարգավիճակով։ Գտնվում է Սեվերն գետի վրա, Գլոստերշիր շրջանի կենտրոնում։
1974 թվականից քաղաքը վերափոխվել է վարչական քաղաք-շրջանի։ Զբաղեցնում է 40 քկմ տարածք և սահմանները տարածվում են հյուսիս-արևելքում Տյուկսբերի շրջանում, հարավ-արևմուտքից Ստրաուդ։ Քաղաքի տարածքում բնակվում է 109 885 մարդ, խտությունը կազմում է մոտ 2711 մարդ/քկմ։
Սիրդյանի
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 55 մարդ։
Գլոստեր
Գլոստերը կառավարվում է քաղաքային խորհրդի կողմից, կազմված 35 պատգամավորներից, որոնք ընտրվում են 15 շրջաններից։ Վերջին 19 ընտրվածների տեղերը այժմ զբաղեցնում են կոնսերվատորները։
Սիրդյանի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի բնակավայրեր
Գլոստեր
Քաղաքի տարածքում է տեղակայված Գլոստերի մայր տաճարը (Cathedral Church of St Peter and the Holy and Undivided Trinity), որը 11—15-րդ դարերի կառույց է։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ
Իտակի
Իտակի (Ιθάκη ), փոքր քաղաք Հունաստանում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 10 մ բարձրության վրա ՝ Իթակե կղզու կենտրոնում՝ նավահանգստի ափին։ Նավահանգստում է գտնվում Լազարետո կղզին։ Իտակի քաղաքը հանդիսանում է համանուն համայնքի և Հոնիական կղզիների վարչական կենտրոնը։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 1920 մարդ ։
Նույնացվել է Ֆորկի նավահանգստի հետ, որը հիշատակվել է Հոմերոսի «Ոդիսական»-ում ։
1797 թվականին Նապոլեոնի ֆրանսիական զորքերը գրավել են կղզին և 1807 թվականին Իտակիում կառուցվել է ամրոց։ 1953 թվականի երկրաշարժի ժամանակ քաղաքը ավերվել է ։
Իտակիում է գտնվում Վատիի հնագիտական թանգարանը, Ստավրոսի հնագիտական հավաքածուն և Ծովային ազգագրական թանգարանը :
Իտակիի համայնք
Իտակիի համայնքային միության մեջ է մտնում Աետոս գյուղը և 10 կղզի։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 1936 մարդ ։ Մակերեսը 42197 կմ² է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Սատանի դար
Սատանի դար, վաղ պալեոլիթյան կայան-բլուր Արագածոտնի մարզի Արտենի գյուղի մոտ, Արտենի լեռնազանգվածի լանջին։ Հետազոտվել է 1945—1949 թվականներին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:Պալեոլիթ Կատեգորիա:Հնագիտական վայրեր Հայաստանում
Բաֆալո շրջան (Հարավային Դակոտա)
Բաֆալո շրջան (Buffalo County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.220 կմ² է, բնակչությունը՝ 1.912 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Գան Վելի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1873 թ.։
Կատեգորիա:Հարավային Դակոտայի շրջաններ
Արմավիրի մարզի լքված գյուղերի ցանկ
Ստորև ներկայացվում է Արմավիրի մարզի լքված գյուղերի ցանկը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Ցանկեր:Ճարտարապետություն Կատեգորիա:Հայաստանի լքված գյուղերի ցանկերն ըստ մարզերի
Թոր (Վրաստան)
Թոր (თორი), պատմական նահանգ Վրաստանի կենտրոնական հատվածում ։ Ներկայումս նա մտնում է Սամցխե-Ջավախքի նահանգի մեջ։
Արևելքում սահմանակցում է Թրիալեթին, հյուսիս-արևմուտքում Իմերեթի մարզի և հյուսիս-արևելքում՝ Շիդա Քարթլիի մարզին։ Տարածաշրջանը գտնվում է Բորժոմի կիրճում։
Միջնադարի ժամանակաշրջանում Թորը պատկանել է Գեմրեկելիների տանը։ Նրա անվանումը դադարեցվել է օգտագործվել 15-րդ դարում։ Նույն ժամանակահատվածում այս տարածքը դարձավ Ավալիշվիլիների տան սեփականությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սամցխե-Ջավախքի մարզ Կատեգորիա:Վրաստանի պատմական շրջաններ
(6129) Դեմոկրիտոս
(6129) Դեմոկրիտոս (Demokritos), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Էրիկ Էլստի կողմից Վերին Պրովանսում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,793303 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3217 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2649 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1705,2 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,211119 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,53° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ