cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հենրի Ֆորդ
Արհմիությունները
Նա համարում էր, որ արտադրողականության աճը, ինչի հետևանքով քչանում են աշխատատեղերը, այնուամենայնիվ կխթանի տնտեսական աճը և դրանով իսկ կստեղծվեն նոր աշխատատեղեր այլ վայրերում։ Ֆորդը նաև կարծում էր, որ արհմիությունների առաջնորդները շահադիտական դրդապատճառներով են բորբոքում մշտական սոցիալ-տնտեսական ճգնաժամը՝ իրենց իշխանությունը պահպանելու նպատակով։ Նա հավատում էր, որ խելացի մենեջերը ճիշտ կղեկավարի իր աշխատողներին՝ իր իսկ շահերից ելնելով, քանի որ այդպիսով նա առավելագույնի կհասցնի իր շահույթը։ Այնուամենայնիվ, Ֆորդն ընդունում էր, որ շատ մենեջերներ չափից դուրս վատ էին կառավարումից այս փաստը հասկանալու համար։ Բայց Ֆորդը հավատում էր, որ եթե իր նման լավ մենեջերները աստիճանաբար կարողանային ազատվել ամեն պատեհ և անպատեհ առիթով իրենց վրա հարձակվող մարդկանցից (այսինքն՝ սոցիալիստներից ու վատ կառավարմանն արձագանքողներից), նրանք կստեղծեին սոցիալ-տնտեսական համակարգ, որտեղ տեղ չէին ունենա ո՛չ վատ կառավարումը, ո՛չ վատ արհմիությունները։
Ֆորդ Մոթոր Քոմփանին Դետրոյթի վերջին ավտոարտադրողն էր, որը ճանաչեց Միավորված ավտոաշխատողների միությունը (UAW): 1941 թվականին UAW միության նստացույցի պատճառով փակվել էր Ռիվեր Ռուժի գործարանը (Ford River Rouge Complex): Սորենսենը պատմում է, որ խելագարված Ֆորդը պատրաստ էր մինչև վերջ գնալ՝ ընկերությունը կործանման վտանգի ենթարկելով, բայց չհամագործակցել։ Ֆորդի կինը՝ Կլարան սպառնում է թողնել նրան, եթե վերջինս ոչնչացնի ընտանեկան բիզնեսը։ Կլարայի կարծիքով՝ դա չարժեր այն քաոսը, որը արդյունքում կստեղծվեր։ Ֆորդը ենթարկվեց կնոջ ուլտիմատումին և նույնիսկ հետագայում ընդունեց, որ կնոջ որոշումը ճիշտ էր։ Մի գիշերվա ընթացքում Ֆորդ Մոթոր Քոմփանին ամենահամառ ընդդիմադիր ավտոարտադրողից դարձավ UAW-ի հետ ամենանպաստավոր պայմաններով պայմանագիր ունեցողը։ Պայմանագիրը կնքվեց 1941 թվականի հունիսին ։
Ֆորդ Էյրփլեյն Քոմփանի
Ֆորդը, այլ ավտոմեքենաշինական ընկերությունների նման, մտավ ավիացիոն բիզնես առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ Լիբերթի շարժիչներ արտադրելով։ Պատերազմից հետո ընկերությունը կրկին վերադառնում է ավտոարտադրությանը, մինչ 1925 թվականին Ֆորդը ձեռք է բերում Սթոութ Մեթալ Էյրփլեյն Քոմփանին։ Ֆորդի ամենահաջողված ինքնաթիը Ֆորդ 4AT Թրիմոթորն էր, որին ծալքավոր մետաղական կառուցվածքի պատճառով հաճախ «Անագե Սագ» էին անվանում։ Այն օգտագործում էր «Ալքլադ» կոչվող նոր ձուլվածք, որը ալյումինի կոռոզիոն հակազդեցությունը համադրում էր դյուրալյումինի ամրության հետ։ Ինքնաթիռը նման էր Ֆոկերի V.VII-3m-ին, և ոմանք ասում են, որ Ֆորդի ինժեներները թաքուն վերցրել են Ֆոկերի ինքնաթիռի չափսերը և հետո կրկնօրինակել այն։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակաշրջանը
Ֆորդը դեմ էր պատերազմին՝ համարելով այն սարսափելի ծախս ։ Նա խստորեն քննադատում էր բոլոր նրանց, ովքեր, իր կարծիքով, ֆինանսավորում էին պատերազմը։ Ֆորդը փորձեց կանգնեցնել նրանց։ 1915 թվականին պացիֆիստ Ռոսիկա Շվիմմերը արժանացել էր Ֆորդի բարեհաճությանը։ Վերջինիս ազդեցությամբ Ֆորդը համաձայնվում է ֆինանսավորել «Խաղաղության նավը» (Peace Ship), որը գնում էր Եվրոպա՝ այնտեղ, ուր փոթորկվում էր առաջին համաշխարհային պատերազմը։ Նա և մոտ 170 ականավոր խաղարար առաջնորդներ ուղևորվեցին այդտեղ։ Ֆորդի եպիսկոպոսական հոգևոր հովիվը՝ Սուրբ Սամուել Ս. Մարքուիսը, ուղեկցում էր նրան։ Մարքուիսը ղեկավարել է Ֆորդի Սոցիոլոգիայի ստորաբաժանումը 1913-1921 թվականներին։ Ֆորդը խոսեց իրենց առաքելության մասին նախագահ Վիլսոնի հետ, սակայն կառավարության կողմից օգնություն չստացավ։ Նրա խումբը մեկնեց դեպի չեզոք Շվեդիա և Նիդերլանդներ՝ ակտիվիստներին հանդիպելու։ Ֆորդը, ով ծաղրի առարկա էր դարձել, Շվեդիա հասնելուն պես լքեց նավը ։
Ֆորդի՝ Միացյալ Թագավորությունում գտնվող գործարանները տրակտորներ էին արտադրում՝ բրիտանական սննդի մատակարարումը մեծացնելու համար։ Արտադրվում էին նաև բեռնատար ավտոմեքենաներ և ինքնաթիռի շարժիչներ։ Երբ 1917 թվականին ԱՄՆ-ը մտավ պատերազմի մեջ, ընկերությունը դարձավ զենքի խոշոր մատակարար. հատկապես մեծ պահանջարկ էին վայելում ինքնաթիռի «Լիբերթի» շարժիչները և հակասուզանավային նավերը ։
1918 թվականին, երբ պատերազմը դեռ շարունակվում էր, և Ազգերի Լիգան դարձել էր միջազգային քաղաքականության օրակարգային հարց, նախագահ Վուդրո Վիլսոնը (ով դեմոկրատ էր) առաջարկում է Ֆորդին թեկնածություն առաջադրել ԱՄՆ-ի Սենատում՝ որպես Միչիգանի ներկայացուցիչ։ Վիլսոնը համարում էր, որ Ֆորդը կարող է իջեցնել Կոնգրեսում կշեռքի նժարը դեպի Վիլսոնի առաջարկած Լիգայի կողմը։ Նախագահը գրում էր Ֆորդին. «Դուք միակ մարդն եք Միչիգանում, ով կարող է ընտրվել և օգնել հաստատել այն խաղաղությունը, որին Դուք այդպես ձգտում եք»։ Ֆորդը պատասխանում էր. «Եթե նրանք ուզում են ընտրել ինձ, թող այդպես էլ վարվեն, բայց ես չեմ կատարի նույնիսկ մի պեննիի ներդրում»։ Այնուամենայնիվ, Ֆորդն առաջադրվեց և հաղթեց՝ հավաքելով 400000 հնարավոր ձայներից 4500-ը ։ Ֆորդը հավատարիմ «Վիլսոնացի» և Լիգայի աջակից մնաց։ Երբ 1919 թվականի ամռանը Վիլսոնը Լիգան առաջ տանելու համար քարոզարշավ էր իրականացնում, Ֆորդը օգնեց ֆինանսավորել դրա գովազդը ։
Գալիք II համաշխարհային պատերազմը և Ֆորդի մտավոր անկումը
Ֆորդն ընդդիմանում էր Ամերիկայի՝ II համաշխարհային պատերազմի մեջ ներքաշվելուն ։ Նա շարունակում էր համարել, որ միջազգային բիզնեսը կբերի բարգավաճում և կխոչընդոտի պատերազմներին։ Ֆորդը պնդում էր, որ պատերազմը մարդկային կործանման մեջ շահույթ փնտրող ագահ ֆինանսիստների գոյության արդյունքն է։ 1939 թվականին նա հասավ նրան, որ սկսեց հայտարարել, որ գերմանական սուզանավերի կողմից ամերիկյան վաճառական նավերի տորպեդացումը պատերազմը ստեղծած ֆինանսիստների դավադրության արդյունքն էր ։ Ըստ Ֆորդի՝ այդ ֆինանսիստները հրեաներն էին, որոնց էլ նա մեղադրում էր Առաջին համաշխարհային պատերազմը բորբոքելու համար ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին նախորդող շրջանում և երբ 1939 թվականին բռնկվեց պատերազմը Ֆորդը հրաժարվում էր առևտուր անել պատերազմողների հետ։ Մեծ ճգնաժամի ժամանակաշրջանի շատ ձեռնարկատերերի նման՝ նա երբեք լիովին չէր վստահում Ֆրանկլին Ռուզվելտի կառավարությանը և կարծում էր, որ Ռուզվելտը երկիրը դանդաղորեն ներքաշում է պատերազմի մեջ։ Այնուամենայնիվ, Ֆորդը շարունակում է համագործակցել Նացիստական Գերմանիայի հետ (այդ թվում՝ ռազմամթերքի արտադրության ոլորտում)։
1940 թվականի սկզբին, օգտագործելով 100-200 ռազմագերիներին որպես ստրուկ աշխատողներ, Ֆորդ-Վեռկեն խախտում է 1929 թվականի Ժնևի կոնվենցիայի 31-րդ հոդվածը։ ԱՄՆ-ի՝ պատերազմի մեջ մտնելուն նախորդող ժամանակաշրջանում, երբ երկիրը նացիստական Գերմանիայի հետ լիարժեք դիվանագիտական հարաբերություններ ուներ, Ֆորդ-Վեռկեն Ֆորդ Մոթոր Քոմփանիի հսկողության տակ էր։ Պատերազմի տարածքային ընդգրկման մեծացմանը համընթաց՝ ստրուկ-աշխատողների քանակն աճում է։ Չնայած դրան՝ պատմաբան Մաքս Ուոլեսը հստակ նշում է, որ նացիստական իշխանությունները չէին ստիպում Գերմանիայում գտնվող կազմակերպություններին օգտագործել ստրուկ-աշխատողներ։
Երբ Ռոլս-Ռոյսը ԱՄՆ-ում արտադրող էր փնտրում՝ որպես հավելյալ աղբյուր Մեռլին շարժիչի համար, Ֆորդը սկզբում համաձայնեց և այնուհետև հրաժարվեց։ Երբ 1941 թվականին ԱՄՆ-ը պատերազմ սկսեց, Ֆորդը «կանգնեց պատերազմական գործողությունների հետևում» ։ Այնուամենայնիվ, ամերիկյան ռազմական գործողություններին նրա աջակցությունը վիճելի է։
ԱՄՆ-ի՝ պատերազմ սկսելուց հետո Ֆորդը Ֆորդ Մոթոր Քոմփանիին կարգադրեց կառուցել նոր հսկայական նպատակաուղղված գործարան Միչիգանում՝ Դետրոյթի մոտ գտնվող Ուիլոու Րան տարածքում։ 1942 թվականի գարնանը Ֆորդը սկսեց Ուիլոու Րանի գործարանի կառուցման նախապատրաստական աշխատանքները, և 1942 թվականի հոկտեմբերին թողարկվեց առաջին B-24-ը։ Գործարանում էր գտնվում այդ պահին աշխարհում գոյություն ունեցող ամենամեծ հավաքման հոսքագիծը՝ 3500000 ֆուտ² (330000մ²)։ Գործարանի արտադրողականությունը իր գագաթնակետին է հասնում 1944 թվականին, երբ մի ամսում արտադրվում էր 650 B-24: 1945 թվականին արդեն յուրաքանչյուր B-24-ը պատրաստվում էր 8 ժամում (58 րոպեն մեկ թողարկվում էր մի B-24) ։ Ուիլոու Րանում Ֆորդն արտադրեց 9000 հատ B-24, ինչը կազմում էր ողջ պատերազմի ընթացքում արտադրված 18000 B-24-ների կեսը ։
Երբ 1943 թվականին Էդսել Ֆորդը վաղաժամ մահանում է, Հենրի Ֆորդը անվանականորեն վերսկսում է ղեկավարել ընկերությունը։ Բայց 1930-ականներին տեղի ունեցած կաթվածները նրան հետզհետե թուլացնում են, և նրա բանականությունը սկսում է մթագնել։ Ֆորդն աստիճանաբար հետևի պլան է մղվում, և նրա անունից սկսում են որոշում կայացնել ուրիշները ։ Ընկերությունը իրականում սկսում է վերահսկվել մի քանի գլխավոր գործադիր տնօրենների կողմից՝ Չարլզ Սորենսենի (Ֆորդ ընկերության արտադրական ղեկավարը և գլխավոր ինժեներներից մեկը) ու Հարրի Բենեթի (Ֆորդի ծառայության բաժնի ղեկավարն էր․ այդ բաժինը Ֆորդի «ռազմական ուժն» էր, որը լրտեսում էր աշխատակիցներին և ապահովում նրանց կարգապահությունը) գլխավորությամբ։ Ֆորդը նախանձում էր այն հրապարակայնությանը, որը վայելում էր Սորենսենը և 1944 թվականին ստիպում է նրան հեռանալ ընկերությունից ։ Ֆորդի անկարողությունը Վաշինգտոնում ընկերության վերականգնման մասին քննարկումների առիթ է դառնում։ Վերականգնման հիմնական 2 տարբերակ է քննարկվում՝ պետական հրամանի կամ ընկերության ղեկավարներին «հեղաշրջման» հրահրելու միջոցով ։ Վիճակը մնում է անփոփոխ մինչև 1945 թվականը, երբ սնանկացման լուրջ ռիսկի պատճառով Էդսելի այրին պաշտոնանկ է անում Ֆորդին և ընկերության նախագահ է դարձնում իր որդուն՝ Հենրի Ֆորդ II-ին ։ Երիտասարդ Ֆորդը իր ձեռքում է կենտրոնացնում ողջ իշխանությունը և 1947 թվականին ստիպում է Հարրի Բենեթին դուրս գալ ընկերությունից՝ այդպիսով «մաքրելով» ընկերությունը հին գվարդիայից։
«Դիրբորն Ինդիփենդենթը» և հակասեմականությունը
1920-ական թթ. սկզբին Ֆորդը հովանավորում էր շաբաթական թերթը, որը հրատարակել էր խիստ հակասեմական քննադատություններ։ Միևնույն ժամանակ «Ֆորդ»-ը ուներ մեծ համբավ որպես խոշոր ընկերություն, որը վարձում էր սև աշխատողների և չէր դնում խտրականություն հրե աշխատողների կամ մատակարարների միջև։ Նա նաև վարձում էր կանանց և հաշմանդամ տղամարդկանց, որն այնքան էլ սովորական չէր ։
1918 թ.-ին Ֆորդի ամենամոտիկ օգնական և անձնական քարտուղար էռնեստ Գ․ Լայբոլդը Ֆորդի համար ձեռք է բերել շաբաթական թերթը, Դիերբորնի անկախություն-ը:․ Անկախությունը թերթը գոյություն ունեցավ մոտավորապես ութ տարի 1920 թ.-ից մինչև 1927 Լայբոլդի գլխավորությամբ որպես հրատարակիչ։ Յուրաքանչյուր «Ֆորդ Ֆռենչիզմի» համազգային հանձնաժողով պետք է փոխադրեր արտոնագրերը և բաժաներ իր հաճախորդներին։
Այս ընթացքում Ֆորդը հանդես է եկել որպես հայտնի մամլո խոսնակ իրավունքի ծայրահեղականության և կրոնական նախապաշարմունքի ՝ ունենալով մոտավորապես 700,000 ընթերցողներ թերթի միջոցով ։ 2010 թ․ նկարահանված վավերագրական ֆիլմը՝ Հրեաները և Բեյսբոլը․ Ամերիկյան սիրո պատմություն–ը, գրվել էր Պուլիցերիյան մրցանակի դափնեկիր Իրա Բերկոուվի կողմից. վերջինս նշում էր, որ Ֆորդը այն գրել է մայիսի 22, 1920 թ․։ Եթե երկրպագուները ցանկանում են իմանալ դժվարությունները ամերիկյան բեյսբոլի մասին ապա այն ներառում է երեք բառ շատ հրեա ։
1924 թ. փետրվարի 1-ին Ֆորդն իր տանն ընդունել է Կուրտ Լուդեկկեին՝ Հիտլերի ներկայացուցչին։ Լուդեկկեինը ներկայացել էր Ֆորդին Զիգֆրիդ Վագների (կոմպոզիտոր Ռիչարդ Վագների որդին) և իր կնոջ Վայնֆրիդի կողմից՝ երկուսն էլ նացիստական համակիրներ և հակասեմականներ։ Լուդեկկինը խնդրեց աջակցություն Ֆորդից նացիստական շարժման համար, բայց մերժվեց ։
Մինչ Ֆորդի հոդվածները կդատապարտվեին Հակադիֆամացիոն լիգայի կողմից, դրանք բացահայտորեն քննադատում էին ջարդերը և բռնությունները հրեաների դեմ, բայց միևնույն ժամանակ մեղադրում էին հրեաներին տեղի ունեցող զանգվածային միջադեպերի համար ։ Իրականում այս աշխատանքներից ոչ մեկը չի գրվել Ֆորդի կողմից, բայց նա թույլ է տվել, որ իր անունը որպես հեղինակային անուն օգտագործեն։ Ըստ դատարանի ապացույցների՝ նա գրեթե ոչինչ չի գրել և հրատարակել։ Ընկերները և բիզնես ասոցիացաները պատմում էին․ որ նրանք զգուշացրել էին Ֆորդին «Անկախություն» հոդվածի բովանդակության մասին և, որ նա հավանաբար երբեք չի էլ կարդացել հոդվածը …Ֆորդը պնդում էր, որ միայն կարդացել է ենթավերնագրերը ։ Դատարանի մեղադրանքներին հակառակ՝ բազմաթիվ վկայություններ ստիպել էին ենթադրել, որ Ֆորդը նախապես տեղեկացված չի եղել «Անկախություն» հոդվածի բովանդակությունից մինչ տպագրվելը։
Դատապարտյալի հայցը ներկայացվել է Սան Ֆրանցիսկոյի իրավաբան և հրեական ագարակների կորպոորատիվ կազմակերպիչ Ահարոն Սափիրոնի կողմից՝ ի պատասխան հակասեմական ակնարկների և հանգեցրել նրան, որ Ֆորդը փակում է «Անկախություն» թերթը 1927թ. դեկտեմբերին։ Նոր հոդվածով Ահարոն Սափիրոնինը վկայություն էր տվել նշելով, որ Ֆորդը ցնցված էր հոդվածի բովանդակությունից և անտեղյակ դրա էությունից։ Դատավարության ընթացքում Ֆորդի Սեփական էջի հրատարակիչ, Ուիլյամ Քեմերոնը վկայություն տվեց, որ Ֆորդը ոչ մի կապ չուներ խմբագրությունների հետ, չնայած դրանք իր անվան տակ էին հրատարակվել։ Քեմերոնը վկայություն տվեց դատական մեղադրանքների դեմ նշելով, որ նա երբեք չի քննարկել հոդվածի բովանդակությունը Ֆորդի հետ կամ ուղարկել դրանք Ֆորդին հաստատելու համար ։ Հայտնի լրագրող Մաքս Վելլենսը նկատել էր, որ ինչպիսի հավաստիություն էլ այդ անհեթեթ պնդումն ունենար, միևնույն է շուտով կտապալվեր, քանի որ Ջեյմս Մ․ Միլլերը՝ նախկին «Դիերբորն անկախություն» թերթի աշխատակիցը, երդվել էր, որ Ֆորդը պատմել էր իրեն, որ մտադիր է բացահայտել Սապիրոյին ։
Ըստ Սփենսեր Բլեքսի՝ Վելլենսը նույնպես գտնում էր,որ Ֆորդին դատարանում արդարացնելն ամենայն հավանականությամբ հիմնավորված էր բիզնեսով, որը սկսել էր անկում ապրել իր հակասեմիտիզմի պատճառով, երբ պոտենցիալ հաճախորդները հրաժարվում էին գնել Ֆորդ մեքենան։ Որպեսզի Ֆորդ մեքենայի գնորդները ձեռք չբերեն «Անկախություն» հոդվածը, մի խումբ առևտրականներ գնեցին և ոչնչացրեցին թերթի օրինակները։
1927 թ. Ֆորդը արդարացվեց։ Նույն թվականին նամակների չորս հինգերորդը, որ գրվել էին հրեաների կողմից և հասցեագրված էին Ֆորդին, առանց բացառության գովաբանում էին արդյունաբերողին ։ 1937 թ․ հունվարին Գերմանիայում լույս տեսավ հայտնի «Միջազգային հրեա»-ն :
Ըստ Փուլի 1978 թ. Ֆորդի արդարացման նամակը,որը գրվել է ուրիշների կողմից չի ստորագրել Ֆորդը,ավելին նրա ստորագրությունը կեղծել էր Հերրի Բենեթը, Ֆորդը երբեք չի վերականգնել իր հակասեմիթական ակնարկները մինչև 1940 նշելով․ «Ես հույս ունեմ որոշ ժամանակ անց կրկին տպագրել «Միջազգային Հրեա»-ն։
1938 թ․ նախքան պատերազմի սկսվելը, Գերմանիայի հիպատորը Քլիվելնդ քաղաքում Ֆորդի 75-ամյակի կապակցությամբ նրան նվիրել է Գերմանական արծվի շքանշան․ այն համարվում է ամենապատվավոր շքանշանը Գերմանիայում, որը կարող էին հանձնել օտարազգիներին ։ Ջեյմս Դ․ Մոնեյը արտասահմանյան Գլխավոր Ավտոբոբիլ ընկերության փոխնախագահը նույնպես ստացել է նմանատիպ Գերմանական արծվի առաջին կարգի շքանշան ։
1942թ․ հունվարի 7-ին Ֆորդը նամակ գրեց Հակադիֆամացիոն լիգայի հիմնադիր և նախագահ Սիգմունդ Լիվինգստոնին։ Նամակի գլխավոր նպատակն էր պարզաբանել որոշ թյուր կարծիքներ և պատկերացումներ, որոնց հետ նա առնչություն է ունեցել․ «Ցանկացած խռովություն, որը կարող է խթանել թշնամություն հրեաների նկատմամբ»։ Նա եզրափակեց նամակը հետևյալ կերպ․ «Ես անկեղծորեն հուսով եմ, որ այս երկրում, ինչպես նաև ամբողջ աշխարհում, երբ ավարտվի պատերազմը, կդադարի ատելությունը հրեաների, ինչպես նաև այլ ռասայական և կրոնական խմբերի նկատմամբ»։
Միջազգային բիզնես
Ֆորդի փիլիսոփայություն ը ԱՄՆ-ի համար տնտեսական անկախության տեսակ էր։ Նրա Ռիվեր Ռուժ Փլենթը դարձավ աշխարհի ամենամեծ արդյունաբերական կոմպլեքսը, որը ձգտում էր իր ուղղահայաց ինտեգրացումը հասցնել այնպիսի մակարդակի, որ նրանք կարողանան արտադրել իրենց սեփական պողպատը։ Ֆորդի նպատակն էր սեփական ուժերով արտադրել փոխադրամիջոց՝ առանց արտաքին առևտրի վրա հույս դնելու։ Նա հավատում էր, որ իր ընկերությունը միջազգային տարածում կունենա։ Ֆորդը գտնում էր, որ միջազգային առևտուրը և համագործակցումը բերում են համաշխարհային խաղաղության, և նա օգտագործում էր հոսքագծային գործընթացը և T մոդելի արտադրությունը դա ցույց տալու համար ։
1929 թվականին Ֆորդը համաձայնագիր է կնքում Սովետական Միության հետ՝ Նիժնի Նովգորորդի (Գորկու) մոտ գտնվող առաջին սովետական ավտոմոբիլային գործարանի (ԳԱԶ) կառուցման համար 9 տարի տեխնիկական աջակցություն տրամադրելու մասին (1929 թվականի օգոստոսի 23-ին գործարանի նախագծման համար հավելյալ պայմանագիր է կնքվում Օսթին Քոմփանիի հետ) ։ Ըստ պայմանագրի՝ գործարանի աշխատանքի առաջին 4 տարվա ընթացքում գնվելու էր 30000000$ արժողողությամբ վթարի ենթարկված Ֆորդ մեքենաներ և բեռնատարներ հավաքման համար, ինչից հետո գործարանն աստիճանաբար անցնելու էր խորհրդային արտադրության ավտոմասերի։ Ֆորդն ուղարկեց իր ինժեներներին և տեխնիկներին Սովետական Միություն՝ սարքավորումների տեղադրման հարցում օգնելու և աշխատուժը մարզելու, մինչ հարյուրից ավել խորհրդային ինժեներներ և տեխնիկներ տեղաբաշխվեցին Ֆորդի Դետրոյթի և Դիրբորնի գործարաններում՝ «ընկերության գործարաններում արտադրության մեթոդների ու փորձի և հավաքման ուսումնասիրության նպատակով» ։ Ֆորդն ասում էր․ «Նշանակություն չունի, թե որտեղ է բարգավաճում արդյունաբերությունը՝ լինի դա Հնդկաստանում,Չինաստանում թե Ռուսաստանում․այդպիսով ավելի մեծ շահույթ կլինի բոլորի՝ այդ թվում նաև մեզ համար։ Ողջ աշխարհը սահման է, որից կարել է ինչ-որ օգուտ քաղել» ։
Արդեն 1932 թվականին Ֆորդն արտադրում էր ողջ աշխարհի ավտոմեքնենաների մեկ երրորդը։ Ֆորդը հիմնադրեց բազմաթիվ դուստր ձեռնարկություններ, որոնք հավաքում կամ վաճառում էին Ֆորդ ավտոմեքենաներն ու բեռնատարները․
Ֆորդի կերպարը անտարբեր չթողեց եվրոպացիներին՝ հատկապես գերմանացիներին, ոմանց մոտ արթնացնելով վախ, մյուսների մոտ՝ հրապուրվածություն և հիացմունք բոլորի մոտ ։ «Ֆորդիզմը» քննարկող գերմանացիները հաճախ համարում էին, որ դա իրենից ներկայացնում է տիպիկ ամերիկյան ինչ-որ բան։ Նրանք դիտարկում էին Ֆորդ Վորքսում ներկայացվող արտադրության չափերը, տեմպը, ստանդարտացումն ու փիլիսոփայությունը որպես ազգային ծառայություն՝ «ամերիկյան իր», որը արտացոլում էր ԱՄՆ-ի մշակույթը։ Ե՛վ կողմնակիցները, և՛ քննադատները պնդում էին, որ ֆորդիզմը մարմնավորում է ամերիկյան կապիտալիզմի զարգացումը, և ԱՄՆ-ի տնտեսական և սոցիալական հարաբերությունները հասկանալու բանալին ավտոմոբիլային արդյունաբերությունն էր։ Մի գերմանացի բացատրել է․ «Ավտոմեքենաներն լիովին փոխել են ամերիկացիների ապրելակերպը․ այսօր դժվար է պատկերացնել նրանցից ինչ-որ մեկին առանց մեքենայի։ Դժվար է վերհիշել, թե ինչպիսին էր կյանքը մինչ այն, երբ Պարոն Ֆորդը սկսեց տարածել «փրկության» իր համոզմունքները» ։ Շատ գերմանացիների համար Ֆորդը մարմնավորում էր հաջողված ամերիկանիզմի էությունը։
«Իմ կյանքը և նվաճումները» գրքում Ֆորդը կանխատեսում է, որ եթե ագահությունը, ռասիզմը և անհեռատեսությունը հաղթահարվեն, ապա տնտեսական և տեխնոլոգիական զարգացումը ողջ աշխարհում կհասնի այն կետին, որ միջազգային առևտուրը այլևս հիմնված չի լինի գաղութային կամ նեոգաղութային մոդելների վրա, և բոլոր մարդիկ իսկապես կշահեն դրանից ։ Գրքի այս մասում նրա գաղափարներն անորոշ էին, բայց իդեալիստական։
Մրցարշավներ
Ֆորդը շարունակում էր հետաքրքրվել ավտոմրցարշավներով 1901-1903 թվականներին և սկսում է ներգրավվել սպորտում և՛ որպես կառուցող, և՛ որպես վարորդ․ հետագայում սկսում է նաև վարորդներ վարձել։ Նա մրցարշավներ ներմուծեց շարքից դուրս եկած T մոդելներ, որով և հաղթում է 1909 թվականի «օվկիանոսից օվկիանոս» (այն ընդգրկում էր ԱՄՆ-ի ողջ տարածքը) մրցարշավում (հետագայում որակազրկվում է)։ Միաժամանակ 1911 թվականին Դետրոյթի ցուցահանդեսային համալիրում մրցարշավորդ Ֆրենկ Կուլիկը T մոդելով ձևաձև արագության ռեկորդ արձանագրեց մեկ մղոնի վրա (1,6 կմ)։ 1913 թվականին Ֆորդը փորձեց Ինդիանապոլիս 500 մրցարշավ ներմուծել ձևափոխված մոդել T մեքենաներ, բայց մերժում ստացավ. մեքենայի քաշը 1000 ֆունտով (450 կգ) քիչ էր նորմայից։ Ֆորդը դուրս մնաց այդ մրցաշարից և շուտով լիովին դադարեց մասնակցել մրցարշավերին՝ դժգոհելով սպորտային կանոններից և պատճառաբանելով, որ մոդել T-երի՝ հսկայական մասշտաբների հասած արտադրությունը խլում է իր ողջ ժամանակը, և նա մրցարշավները անիմաստ գործունեություն է համարում։
Այնուամենայնիվ, Ֆորդը իր մրցարշավային տարիների ընթացքում մեծ ազդեցություն թողեց ավտոմրցարշավների վրա, և 1996 թվականին նա իր տեղը գտավ Ամերիկայի մոտոսպորտի փառքի դահլիճում ։
Ուշ աշխատանքային գործունեություն ու մահ
Երբ 1943 թվականի մայիսին Ֆորդ Մոթոր Քոմփանիի նախագահ Էդսել Ֆորդը մահացավ քաղցկեղից, տարեց և վատառողջ Հենրի Ֆորդը որոշեց ստանձնել նախագահությունը։ Իր կյանքի այդ փուլում նա արդեն մի քանի սրտանոթային կաթվածներ էր տարել (նշվում են որպես սրտի կաթվածներ կամ ինսուլտ) և բացի այդ, դարձել էր կասկածամիտ, հոգեպես անհավասարակշռված և ընդհանրապես ի վիճակի չէր այդպիսի մեծ պատասխանատվություն կրել ։
Տնօրենների մեծ մասը դեմ էր նրա նախագահությանը։ Բայց չնայած նախորդ 20 տարիների ընթացքում նա որևէ ղեկավար պաշտոն չէր զբաղեցնում, Ֆորդը միշտ էլ փաստացիորեն վերահսկում էր ընկերությունը։ Խորհուրդն ու ղեկավարությունը սովորաբար նրան հնազանդվում էին, և այդ դեպքը բացառություն չեղավ։ Տնօրեններն ընտրեցին Ֆորդին, և նա նախագահեց մինչև պատերազմի ավարտը։ Այդ ժամանակաշրջանում ընկերությունը սկսեց անկում ապրել՝ ամսական կորցնելով 10 միլիոն դոլար։ Նախագահ Ֆրանկլին Ռուզվելտի վարչակազմում քննարկվում էր պատերազմական արտադրության շարունակման ապահովման նպատակով կառավարության կողմից Ֆորդ ընկերությունը վերահսկողության տակ առնելը, սակայն գաղափարն այդպես էլ չիրագործվեց։
Վատթարացող առողջության պատճառով Ֆորդը 1945 թվականի սեպտեմբերին զիջում է նախագահությունը թոռանը՝ Հենրի Ֆորդ II-ին և անցնում թոշակի։ 1947 թվականի ապրիլի 7-ին Դիրբորնում՝ իր Ֆեյր Լեյն ագարակում, ուղեղային արյունազեղման պատճառով մահանում է Ֆորդը. այդ ժամանակ նա 83 տարեկան էր։ Հանրային հուղարկավորությունը տեղի ունեցավ Գրինֆիլդ գյուղում, որտեղ ամեն ժամ մոտ 5000 մարդ էր անցնում նրա աճյունասափորի մոտով։ Սգո արարողությունները իրականացվեցին Դետրոյթի տաճարի Սբ. Փոլ եկեղեցում, և նա թաղվեց Դետրոյթում գտնվող Ֆորդերի գերեզմանատանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հակակոմունիստներ
Մարուխի (գյուղ, Կրոլևեցի շրջան)
Մարուխի (Марухи), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրոլևեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մարուխի գյուղում բնակվում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրոլևեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Խճանկարային (Ֆաբերժեի ձու)
«Խճանկարային» (Мозаичное), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1914 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով ։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է կնոջը՝ կայսրուհի Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային ։
Կիցբյուել
Կիցբյուել (Kitzbühel), հնագույն քաղաք Ավստրիայում ՝ Տիրոլում, լեռնադահուկային ուղղվածության առողջավայր։
Խճանկարային (Ֆաբերժեի ձու)
Այսօր «Խճանկարային» կայսերական ոսկերչական ձուն գտնվում է Եղիսաբեթ II թագուհու Թագավորական հավաքածուում (Միացյալ Թագավորություն)։
Դիզայն
«Խճանկարային» ոսկերչական ձուն հավաքված է դեղին ոսկե գոտիների համակարգով, որոնց ագուցված է պլատինե ցանցը, որը տեղ-տեղ պատված է ներքոհիշյալ նյութերով՝ ադամանդ, շափյուղա, սուտակ, զմրուխտ, քվարց, տոպազ և կանաչ նռնաքար ։ Ոսկերիչը Ալբերտ Հոլմսթրյոմն է ։ Ձուն բաժանված է հինգ ձվաձև շրջանակի՝ երիզված մարգարիտներից և անթափանց սպիտակ էմալից։ Յուրաքանչյուր հատման վայրում մեկական խոշոր ադամանդ է տեղադրված։ Ձվի գագաթին տեղադրված է լուսնաքար, որի տակից երևում է կայսրուհու անվան և հայրանվան սկզբնատառերը ՝ տեղադրված անթափանց, գունատ վարդագույն էմալի վրա ։
Կիցբյուել
Քույր քաղաքներ
Կիցբյուելը քույր քաղաք է հետևյալ քաղաքների համար (փակագծերում նշված է համագործակցության պայմանագրի կնքման տարին)․
Մունկովո
Մունկովո (Муньково), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Դանիլովսկի շրջանի կազմում։
Խճանկարային (Ֆաբերժեի ձու)
Անակնկալ
«Խճանկարային» կայսերական ոսկերչական ձվի անակնկալն իրենից ներկայացնում է կամեյա ։ Վերջինիս վրա Նիկոլայ II կայսեր բոլոր հինգ զավակների կիսադեմերն է՝ պատրաստված ոսկուց և զարդարված մարգարտով, կանաչ նռնաքարով, թափանցիկ կանաչ, անթափանց սպիտակ, շողշողուն բաց վարդագույն էմալով ։ Ձվաձև հիմքն ունի սկահակի տեսք՝ զարդարված ադամանդներով, զմրուխտներով և երկու մարգարտով։ Անակնկալի գագաթը պսակված է կայսերական ադամանդակուռ թագով։ Մանրանկարի հակառակ երեսը էմալապատ է, որտեղ նկարված է ծաղիկների զամբյուղ, ստեղծման տարեթիվը և կայսեր զավակների անունները ։
Մունկովո
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։
Խճանկարային (Ֆաբերժեի ձու)
Պատմություն
Նիկոլայ II կայսրը ձուն կնոջը՝ Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային է նվիրել 1914 թվականի Զատկի տոնին։ 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։
Մունկովո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Դանիլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Խճանկարային (Ֆաբերժեի ձու)
Պատմություն
1934 թվականին «Խճանկարային» կայսերական ոսկերչական ձուն վաճառում են Միացյալ Թագավորության արքա Գեորգ V-ին, որն այն նվիրում է կնոջը՝ Մարիա Թեքցի թագուհուն ։ Վերջիններից ձուն ժառանգություն է հասնում Եղիսաբեթ II-ին ։
Կիցբյուել
Զբոսաշրջություն և սպորտ
«Կիցբյուլեր Ալպենրալլի» (Kitzbüheler Alpenrallye) հնագույն ավտոմեքենաների ամենամյա փառատոն է։ Առաջին անգամ անցկացվել է 1988 թվականին։ Կիցբյուելում իր առաջին ուղևորությունն է կատարել 2004 թվականի «արջուկ-ընկերների համագործակցությունը» (United Buddy Bears), որից հետո սկսվել է նրանց առաջին ուղևորությունը «մեծ աշխարհում»՝ այցելելով Հոնկոնգ և բոլոր հինգ մայրցամաքներում գործող բազմաթիվ այլ գործարար ր մշակութային մայրաքաղաքներ։
102 (թիվ)
102 (հարյուր երկու), բնական թիվ, որը գտնվում է 101-ի և 103-ի միջև։
Կիցբյուել
Զբոսաշրջություն և սպորտ
Մեկ այլ տեսարժան վայր է «3 S օդային տրամվայը»՝ աշխարհի ամենաերկար թռիչքով վագոնային ճոպանուղին։
Խճանկարային (Ֆաբերժեի ձու)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն Կատեգորիա:1914 աշխատություններ Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Սեմյոնովսկի գյուղական խորհուրդ (Գլուխովսկի շրջան)
Սեմյոնովսկի գյուղական խորհուրդ  (Семенівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովսկի շրջանում ։
Կիցբյուել
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի քաղաքներ
Սեմյոնովսկի գյուղական խորհուրդ (Գլուխովսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Սեմյոնովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1579 մարդ։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Երխեթք (Սերխեթք)
Երխեթք (Սերխեթք), գրաբար՝ Երխէթք, գավառ Մեծ Հայքի Աղձնիք նահանգի կազմում ։ Տարածվում էր Բիթլիս գետի ստորին հոսանքի շրջանում՝ Աղձն գավառից անմիջապես արևելք։ Գտնվում էր Աղձնիքի դաշտային մասում։ Իր տարածությամբ Սերխեթքը Նփրկերտից և Արզնից անհամեմատ փոքր է։ Սղերթն այժմ էլ գոյություն ունի որպես բնակավայր և գտնվում է Արևելյան ու Արևմտյան Տիգրիսի միախառնման տեղից ոչ հեռու՝ Բիթլիս գետի ստորին հոսանքի շրջանում։ Հազվադեպ է հիշատակվում պատմագիրների և աշխարհագիրների կողմից։ Գավառի հիշատակելի բնակավայրերից է Սղերթ (Սերխեթ) բնակավայրը, որը հնում ճանապարհային կայան էր հանդիսանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աղձնիքի գավառներ
Վիլյակառիլյո (քաղաք)
Վիլյակառիլյո (Villacarrillo), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Խաեն նահանգի մեջ, Անդալուսիայի ինքնավար համայնքում։ Վարչատարածքային միավորը գտնվում է Սերրա դե Սեգուրա շրջանում։
Զբաղեցնում է 239 կմ² տարածք։ Բնակչությունը՝ 11278 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Նահանգի վարչական կենտրոնից ունի 89 կմ հեռավորություն։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Խաեն պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Էլիզաբեթի կամուրջ
Էլիզաբեթի կամուրջ, գործող չորրորդ կամուրջը Հունգարիայում, Դանուբ գետի վրա։ Կամուրջն ունի 290 մետր երկարություն և կրում է Էլիզաբեթ կայսրուհու անունը։ Կամուրջը կառուցելու համար ներկայացվել է 54 նախագիրծ։
Կատեգորիա:Բուդապեշտի կամուրջներ Կատեգորիա:Դանուբ գետի կամուրջներ Կատեգորիա:1964 կառույցներ Կատեգորիա:Հունգարիայի կախովի կամուրջներ
Բերդիշևկա
Բերդիշևկա (Бердышевка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վիչեռգա գետի աջ ափին՝ 102 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Վկայի էֆեկտ (հոգեբանություն)
Վկայի էֆեկտ, կողմնակի անձի էֆեկտ, Ջենովեզեի սինդրոմ, հոգեբանական երևույթ, որն ի հայտ է գալիս, երբ մարդիկ ականատես են լինում արտակարգ իրավիճակերի (հանցագործություն և այլն) և չեն փորձում օգնել տուժողին։ Համարվում է, որ որքան շատ է հանցագործության պահին դեպքի վայրում գտնվող և իրադարձություններին ականատես մարդկանց թիվը, այնքան փոքր է հավանականությունը, որ նրանցից որևէ մեկը կմոտենա տուժողին և կսկսի օգնել նրան։ Այլ կերպ ասած՝ վկաներից յուրաքանչյուրը համարում է, որ տուժողին օգնել պարտավոր է ոչ թե ինքը, այլ մեկ ուրիշը։ Եվ ընդհակառակը, միակ վկան հասկանում է, որ բացի իրենից ոչ ոք չի օգնի տուժողին, ուստի գործում է ավելի վճռական կերպով ։ Այս երևույթի ի հայտ գալը բացատրվում է մի քանի գործոնների առկայությամբ, որոնց թվին են դասվում ոչ միանշանակությունը, պատասխանատվության դիֆուզիան և խմբային միասնությունը ։
Սոցիալական հոգեբանության հետազոտություններ
Վկայի էֆեկտն առաջին անգամ ներկայացվել է 1968 թվականին Ջոն Դարլիի և Բիբ Լատանեի կողմից այն բանից հետո, երբ նրանք հետաքրքրվեցին 1964 թվականին տեղի ունեցած Քիթի Ջենովեզեի սպանությամբ ։ Հետազոտողները անցկացրին գիտափորձերի մի ամբողջ շարք, որոնց արդյունքում բացահայտվեց սոցիալական հոգեբանության ամենահզոր և ամենակրկնվող երևույթներից մեկը ։ Տեղի ունեցող փորձում մասնակիցը գործում էր մենակ կամ մի խումբ մարդկանց հետ։ Նրա առջև տեղի է ունենում արտակարգ դեպք, որի ընթացքում հետազոտողները հետևում են, թե որքան ժամանակ անց է ականատեսը միջամտում իրադարձության ընթացքին, եթե իհարկե միջամտում է։ Օրինակ, փորձերից մեկի ժամանակ մասնակիցները պետք է փողոցում օգնեին մի անծանոթ կնոջ, որն իրեն վատ էր զգում։ Միայնակ մասնակիցների 70%-ը կնոջը օգնության հասավ, երբ տեսավ, որ վերջինս ընկնում է և իրեն իսկապես վատ է զգում։ Նույն գիտափորձի շրջանակներում, երբ փողոցում մի ականատեսի փոխարեն մի քանիսն էին, կնոջը օգնության հասավ ականատեսների միայն 40%-ը։
Արտակարգ և ոչ արտակարգ իրավիճակներ
Բիբ Լատանեն և Ջոն Դարլին իրականացրել են երեք գիտափորձ՝ փորձարկելու համար ոչ արտակարգ իրավիճակներում վկայի էֆեկտը ։ Դրանք ցույց տվեցին, որ մեծ նշանակություն ունի այն, թե ինչպես են օգնություն խնդրում մասնակիցներից։ Մի դեպքում մասնակիցներին հարցնում էին, թե ինչ է նրանց անունը։ Մասնակիցների մեծ մասը պատասխանում էր հարցին այն բանից հետո, երբ իմանում էին, թե ինչ է զրուցակցի անունը։ Մեկ այլ դեպքում մասնակիցներին խնդրել են օգնել 10 ցենտ տալով։ Երբ բացատրել են պատճառը՝ ասելով, որ «գողացել են իրենց դրամապանակը», խնդրանքին դրական արձագանքողների թիվը ավելի մեծ է եղել (72%), քան այն դեպքում, երբ պատճառների մասին ոչինչ չի ասվել։ Սա նշանակում է, որ որքան ավելի շատ տեղեկատվություն է ստանում «ականատեսը», այնքան ավելի մեծ է հավանականությունը, որ նա օգնության կհասնի ։
Արտակարգ իրավիճակների բնութագրիչներ, որոնք ազդում են ականատեսների վրա.
Որպես հետևանք վերոնշյալ հինգ բնութագրիչների՝ ականատեսներն անցնում են հետևյալ ճանաչողական և վարքաբանական գործընթացներով.
Ոչ միանշանակություն և հետևանքներ
Ոչ միանշանակությունը գործոն է, որն ազդում է մարդու որոշման վրա՝ օգնելու տուժողին, երբ կա դրա անհրաժեշտությունը։ Այն իրավիճակներում, երբ ականատեսը կամ ականատեսները վստահ չեն, որ տուժողին օգնություն է հարկավոր (ոչ միանշանակության բարձր մակարդակ), արձագանքը շատ ավելի դանդաղ է։ Այն իրավիճակներում, երբ ոչ միանշանակությունը գտնվում է ավելի ցածր մակարդակի վրա, ժամանակահատվածը, որից հետո ականատեսը ձեռնարկում է անհրաժեշտ գործողութուններ, զգալիորեն կրճատվում է։
Շրջակա միջավայրի իմացություն
Ականատեսի օգնության հասնելը կարող է կախված լինել նաև այն հանգամանքից, թե որտեղ են տեղի ունենում իրադարձությունները ։ Եթե իրադարձությունները տեղի են ունենում այն տեղանքում, որը ծանոթ է ականատեսին, ապա ավելի մեծ է հավանականությունը, որ նա օգնության կհասնի տուժողին, քան հակառակ դեպքում։
Խմբային միասնություն
Եվս մեկ գործոն, որը կարող է ազդել ականատեսի վարքի վրա։ Միասնությունը ենթադրում է երկու կամ ավելի մարդկանց միջև փոխհարաբերությունների հաստատում։ Փորձեր են արվել հասկանալու համար ականատեսների արձագանքը արտակարգ իրավիճակներին այն դեպքում, երբ նրանք եղել են իրենց ծանոթ խմբի հետ։ Ականատեսների 4 խմբերից ամենամիասնականը պատասխանատվության ամենից բարձր մակարդակն է ցուցաբերել՝ տուժողին ամենաշատ օգնություն տրամադրելով ։
Պատասխանատվության դիֆուզիա
Բիբ Լատանեն և Ջոն Դարլին (1968 թվական) անցկացրել են մի գիտափորձ, որը վերաբերում էր պատասխանատվության դիֆուզիային։ Փորձի արդյունքները ցույց են տվել, որ եթե իրադարձությունների ժամանակ դեպքի վայրում կան նաև այլ ականատեսներ, ապա իրադարձության ականատեսները ավելի շատ հակված են որևէ կերպով միջամտելու պատասխանատվությունը թողնել մնացած ականատեսների ուսերին ։
Քիթի Ջենովեզե
Քիթի Ջենովեզեի հետ կատարվածը հաճախ է դիտարկվում «վկայի էֆեկտ»-ի ուսումնասիրությունների ժամանակ ։
1963 թվականի մարտի 13-ի երեկոյան Քիթին գնացել է տուն և կայանել ավտոմեքենան։ Այդ ընթացքում նրան է մոտեցել ոմն Ուինսթոն Մոզլի (Winston Moseley) և երկու անգամ դանակով հարվածել մեջքին։ Քիթին գոռացել է, և նրա աղաղակը լսել են հարևաններից մի քանիսը։ Երբ նրանցից մեկը պատուհանից գոռացել է․ «Հանգի՛ստ թող նրան», Մոզլին փախել է, և Քիթին դանդաղ մոտեցել է իր տանը։ Այդ ժամանակ արդեն նա լուրջ վնասվածք էր ստացել։
Ականատեսների կողմից ոստիկանությանը ավելի վաղ հասցված ահազանգերում կատարվածի վերաբերյալ հստակ տեղեկատվություն չկար, ինչի պատճառով տեղի ունեցածին ոստիկանությունում մեծ կարևորություն չի տրվել։ Մասնավորապես, ականատեսներից մեկի հայրը զանգահարել է ոստիկանություն և ասել, որ կնոջը «ծեծել են, բայց նա վեր է կացել և երերալով շրջում է»։
Վերջին հարձակումից րոպեներ անց Կարլ Կրոսս անունով վկան զանգել է ոստիկանություն։ Քիթի Ջենովեզեն մահացել է կլինիկա տանող ճանապարհին։ Ավելի ուշ ոստիկանությունը պարզել է, որ 10-ից ոչ պակաս (բայց ոչ 38, ինչպես հայտարարվել էր «Թայմս»-ի սենսացիոն հրապարակման մեջ) մարդ ականատես է եղել այդ հանցագործության այս կամ այն դրվագին, բայց չի գիտակցել տեսածի լրջության աստիճանը։ Ականատեսների մեծամասնությունը համոզված է եղել, որ իրենց լսած ճիչերը իրենց ծանոթների սովորական վեճերից են, կամ էլ հարբած մարդիկ են դրանց հեղինակը ։
Լերի Ֆրոստեդ
1998 թվականի մարտի 22-ին Լերի Ֆրոստեդը ալկոհոլային կախվածության դեմ պայքարող մարդկանց համացանցային զրուցարանում հաղորդագրություն է տեղադրել։ Հաղորդագրության մեջ ասվում էր, որ նա նպատակաուղղված կերպով հարբել է, հրդեհել իր տունը՝ այդպիսով սպանելով իր դստերը։ Ավելի քան 200 մարդ այդ պահին առցանց է եղել և կարդացել հաղորդագրությունը։ Շատերը հայտնել են իրենց զայրույթը, որոշ մարդիկ սկսել են պաշտպանել նրան՝ ասելով, որ դա պարզապես նրա երևակայության արդյունքն է, և դրա պատճառը ալկոհոլի չարաշահումն է։ Շարունակական վիճաբանությունից հետո 200 օգտատերերից ոստիկանություն է զանգահարել ընդամենը 3-ը և հայտնել սպանության մասին։ Ֆրոստեդը խոստովանել է իր մեղքը 1998 թվականի մարտի 27-ին ։
Էսմին Գրին
2008 թվականի հունիսին 49-ամյա Էսմին Գրինը 24 ժամ օգնության սպասելուց հետո մահացել է Բրուքլինի հիվանդանոցի սպասասրահում։ Նրա կարգավիճակը անտեսվել է սենյակում գտնվող այլ ներկաների և 2 պահակների կողմից։
Իրկուտսկ
2009 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Իրկուտսկի մարդաշատ մի փողոցում ծեծի է ենթարկվել երկու աղջիկ։ Այդ իրադարձության մասին հաղորդող նորություններում ասվում էր. «Մարդկային անտարբերությունը պարզապես սարսափեցնող է։ Ոչ ոք նույնիսկ չի մոտեցել, չի փորձել օգնության հասնել» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբանություն Կատեգորիա:Հոգեբանություն Կատեգորիա:Հոգեբանական հասկացություններ Կատեգորիա:Հոգեբանական գիտափորձեր Կատեգորիա:Մարդկային վարք Կատեգորիա:Ամբոխի հոգեբանություն
(3690) Լարսոն
(3690) Լարսոն (Larson), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի օգոստոսի 3-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,246296 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8766 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,616 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1229,7 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292754 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,03° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գուլյաևկա (խուտոր, Ֆրոլովսկի շրջան)
Գուլյաևկա (Гуляевка), խուտոր Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ֆրոլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը ըստ վերջին գրանցված տվյալների կազմում էր 590 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ֆրոլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բորովսկոե (ավան, Շևչենկոյի շրջան)
Բորովսկոե (Борівське), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Սովխոզ Ստեպովոյ։ Հիմնադրվել է 1920 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բորովսկոե ավանում բնակվում էր 923 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,63 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 566,26 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ Կատեգորիա:1920 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ծաբլանա (Շուախևի շրջան)
Ծաբլանա (წაბლანა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Շուախևի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 281 մարդ ։
Արծկե (կղզյակ)
Արծկե, կղզյակ Վանա լճում, նրա հյուսիս-արևմտյան կողմում, Արծկե քաղաքի դիմաց։ Այստեղ էր գտնվում սուրբ Ստեփանոսի վանքը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքիայի կղզիներ
Սան Նիկոլա Արչելլա
Բնակչությունը կազմում է 1375 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 125 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87020։ Հեռախոսային կոդը՝ 0985։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ռյու Հվա Յոն
Ռյու Հվա Յոն (류화영, 柳和榮, ), առավել հայնտի է որպես Հվայունգ, հարավկորեացի դերասանուհի և երգչուհի։ Ներկայումս հանդիսանում է «T-ara» խմբի անդամ։
Ժողովածու (3652)
Ժողովածու, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3652 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1501 թվականին, Կիրակոս վրդապետ գրիչի կողմից Խարտիշարի վանքում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 17X12․5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 249 թերթից։ Գրված է միսյուն, բոլորգիրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը գրված է՝ մագաղաթի վրա։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի 39բ, 189ա ։
Ռյու Հվա Յոն
Կենսագրություն
Ծնվել է 1993 թվականի ապրիլի 22-ին Հարավային Կորեայի Կվանգջու քաղաքում ։ Նրա երկվորյակ քույրը Հյոյոնը «Coed School»-ի և նրա «F-ve Dolls» ենթախմբի նախկին անդամ է ։ Հվայունգը ավարտել է Կյունհի համալսարանը, մասնագիտացումը անհայտ է ։
Ժողովածու (3652)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ռյու Հվա Յոն
Կենսագրություն
Առաջին անգամ քույրերը հեռուստատեսությամբ հայտնվել են 2010 թվականի մայիսին՝ մասնակցելով «Աստղային թագավոր» ծրագրին և որոշ ժամանակ անց պայմանագիր են կնքել «Core Contents Media»-ի հետ ։
Կարիերա
Սկզբում «Core Contents Media»-ը պլանավորում էր Հյոյոնին դարձնել T-ara-ի նոր անդամ, սակայն նա խորհուրդ է տալիս Հվայունգին, իսկ ինքը պատրաստվում էր առաջնաելույթ ունենալ «Coed School»-ում։ 2010 թվականի հուլիսին գործակալությունը հայտարարեց, որ «T-ara»-ի կազմը կրկին ենթարկվում է փոփոխությունների և Հվայունգը դառնում է յոթերորդ անդամը ։ Հվայունգի առաջին ելույթը խմբի կազմում տեղի է ունեցել դեկտեմբերի 3-ին։ Հաջորդ տարի նա հայտնվել է «T-ara»-ի և Davichi-ի համատեղ «우리 사랑했잖아 (We Were in Love)» երգում, ինչպես նաև գրել է Յանգպայի «사랑은 다 그런거래요 (Love Is All the Same)» երգի ռեփ հատվածը ։
2012 թվականի հուլիսի 30-ին հայտարարվել է, որ Հվայունգը լքել է խումբը, չնայած խոսակցություններին, որ նա դեռ կարող է վերադառնալ խումբ , Ռյուն վերադարձավ երաժշտական արդյունաբերություն աշնանը, բայց որպես սոլո երգչուհի ։
2013 թվականի դեկտեմբերի 16-ին հայտնի է դարձել, որ աղջիկը պայմանագիր է կնքել «Wellmade Yedang»-ի հետ և պատրաստվում է իր դեբյուտը կատարել որպես դերասանուհի ։ Դեկտեմբերի 31-ին Հվայունգը 2014 թվականին «Miller Countdown Party»-ին հանդես է եկել որպես ԴիՋեյ ։
2014 թվականի հոկտեմբերին Հվայունգը կատարել է իր դերասանական դեբյուտը «Մայրիկի ընտրությունը» մինի դրամայում ։ Մի քանի ամիս անց նա միացել է «The Girlfriends Ex-Club» դրամայի դերասանական կազմին, իսկ 2016 թվականին «Երիտասարդության տարիքը» դրամայում կատարել է գլխավոր դերերից մեկը ։ 2017 թվականին Հվայունգի դերասանական կարիերան զգալի աճ է գրանցել, այն բանից հետո, երբ նա դերակատարում էունեցել  բարձր վարկանիշ ունեցող «Տարօրինակ հայր» և «Կատաղած շուն» դրամաներում  ։
2020 թվականի հունիսի 24-ին պարզվեց, որ Հվայունգը պայմանագիր է կնքել «Polaris Entertainment»-ի հետ ։
Պատահարներ և հանրային պատկեր
2012 թվականի հունվարի 29-ին T-ara-ն ելույթ ունեցավ «Inkigayo»-ում, իսկ Հվայունգի կուրծքը պատահաբար մերկացավ, երբ նրա հագուստը մի փոքր սահեց ։ «JoongAng Ilbo» թերթը հայտարարել է, որ շոուն նախապես ձայնագրված չէր և ամեն ինչ տեղի է ունեցել ուղիղ եթերում  ։ Հունվարի 30-ին «Core Contents Media»-ն և «SBS»-ի ղեկավարությունը հրապարակել են պաշտոնական հայտարարություններ. «Մենք խորապես ցավում ենք «Ինկիգայոյում» տեղի ունեցած միջադեպի համար։ Շշուկներ են հայտնաբերվել, որ ներկայացումը նախապես ձայնագրված է եղել, սակայն դա ճիշտ չէ։ «T-ara»-ի ելույթն ամբողջությամբ ուղիղ եթերում էր և այդ ամենը տեղի է ունեցել եթերի ժամանակ։ Փորձին խնդիրներ չեն եղել, և շատ տխուր է, որ դա տեղի է ունեցել ուղիղ եթերում։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Հվայունգը հայտնի է՝ նա դեռ անչափահաս է և հուսով ենք, որ մարդիկ կհիշեն, որ նա դեռ երիտասարդ աղջիկ է։»
«Նախ T-ara-ի ելույթը ուղիղ եթերում էր, նախաձայնագրություն չկար։ Երկրորդ՝ գլխավոր պրոդյուսերը զբաղված էր, ուստի չկարողացավ ուշադրություն դարձնել տեղի ունեցածին [խոսքն այդ պահին Հվայունգին տարբեր տեսանկյուններից նկարահանելու մասին է]։ Մենք շատ ենք ցավում կատարվածի համար։»
T-ara-ի հետ բուլինգի սկանդալը
2012 թվականի հուլիսի վերջին «T-ara»-ն սկսեց իր առաջին ճապոնական շրջագայությունը, բայց Հվայունգը վնասեց ոտքը համերգի մեկնարկից առաջ «Music Core»-ում ելույթ ունենալիս և այցելեց Սեուլի հիվանդանոց՝ հուլիսի 24-ին, հայտնելով, որ ամեն ինչ լավ է ։ Նույն օրը առավոտյան՝ խումբը թռչում է Ճապոնիա, իսկ երեկոյան գնում են Նիփոն Բուդոկանում կայանալիք համերգի փորձին, սակայն Հվայունգը ներկա չէր, հուլիսի 25-ի երեկոյան, համերգից ընդամենը մեկ ժամ առաջ, Հյոմինը թվիթերում գրեց՝ «Վճռականության տարբեր մակարդակներ կան, ուստի եկեք ավելի շատ բան ունենանք» և մյուս անդամները համաձայնեցին նրա հետ։ Հյոյոնը մի փոքր ուշ արձագանքեց՝ գրելով, որ «միայն կենտրոնանալը բավարար չէ», իսկ հետո ավելացնելով, որ անդամները «ամեն ինչ գիտեն», որից հետո սկսեցին տարածվել Հվայունգի մասին առաջին լուրերը «T-ara»-ի մյուս անդամների կողմից բուլինգի ենթարկվելու մասին ։ Հուլիսի 25-ին և 26-ին Հվայոնը համերգին կատարեց միայն մեկ երգ, իսկ հուլիսի 27-ին խումբը վերադարձավ Կորեա և աղջկան հանկարծ անվասայլակ պահանվջեց օդանավակայանում տեղաշարժվելու համար ։ Նույն օրը, բուլինգի մասին լուրերը նոր ուժով տարածվեցին և հուլիսի 30-ին «Core Contents Media»-ի գործադիր տնօրեն Կիմ Կվանգ-սուն հայտարարում է Հվայունգի հեռանալու մասին, նրա պայմանագիրը խզվել է, քանի որ նա անազնիվ է վերաբերվել թիմի գործունեությանը և վնասել թիմային աշխատանքին ։ Բուլինգի մասին լուրերի ֆոնին «T-ara»-ի ժողովրդականությունը կտրուկ ընկավ և աղջիկները որոշ ժամանակ դադարեցրին խմբային գործունեությունը ։
2017 թվականի փետրվարին Հվայունգը և Հյոյոնը կրկին հայտնվեցին հեռուստատեսությամբ, որտեղ նրանք կրկին անդրադարձան այդ թեմային և Հվայունգն ասաց, որ միայն իր քույրը կարող է աջակցել իրեն այդ դժվարին ժամանակահատվածում։ Դրանից հետո կորեական «Dispatch» լրատվական պորտալը սկսեց հրապարակել խմբում Ռյուի վերջին օրերի իրադարձությունների մանրամասն ժամանակացույցը, ինչպես նաև հարցազրույց վերցրեց «T-ara»-ի նախկին անձնակազմից, որը ոչ միայն հաստատեց, որ աղջիկը անհարգալից վերաբերմունք է ցուցաբերել անձնակազմի նկատմամբ, այլ նաև նրանց անվանել է «շամպուններ» ։ «Imagine Asia» գործակալությունը (այն ժամանակ՝ Հվայունգի լեյբլը) հերքեց դա՝ նշելով, որ ամեն ինչ ասված է գեղեցիկ ձևով և որ բառն ի սկզբանե նշանակում էր մազերը լվանալու խնդրանք ։ Նաև նախկին անձնակազմն ասել է, որ նա միայն ձևացրել է իրեն ահաբեկման զոհ և շահարկել ոտքի վնասվածքը՝ ուշադրություն և ափսոսանք գրավելու համար ։ Բացահայտվեցին Հյոյոնի «Kakao Talk» հաղորդագրությունները «Ahreum»-ի հետ, որտեղ Հյոյոնը խոստացել է ճանկռել Ահրեումի դեմքը, իր եթերում չհայտնվելու դեպքում. սկզբում երկու քույրերն էլ հերքեցին ամեն ինչ, բայց հետո հաստատեցին, որ գրվածը ճիշտ է ։ Մարտ ամսին Հվայունգը ջնջեց Instagram-ի իր էջը բազմաթիվ բացասական մեկնաբանություններից հետո ։
Սկանդալից հետո հանրային պատկերը
Այն բանից հետո, երբ «T-ara»-ի նախկին անձնակազմը և նախկին մենեջերը հաստատեցին Հվայունգի և նրա քրոջ կողմից խմբի մյուս անդամների նկատմամբ ոտնձգությունների մասին լուրերը, աղջիկների կերպարն անմիջապես ստացավ «ազգի օձ» ոչ պաշտոնական կարգավիճակ՝ «Instagram-»ում։ Այս խորհրդանիշը հայտնվում էր ինչպես Հվայունգի, այնպես էլ Հյոյոնի յուրաքանչյուր գրառման տակ։ Կորեայում աղջիկներին անվանում են նաև ամենաատելի երկվորյակներ ։
107 (թիվ)
107 (հարյուր յոթ), բնական թիվ, որը գտնվում է 106-ի և 108-ի միջև։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պարզ թվեր
Play No Games
«Play No Games», ամերիկացի ռեփեր Բիգ Շոնի երգը, որում իրենց մասնակցությունն ունեն նաև ամերիկացի երգիչներ Քրիս Բրաունը և Ty Dolla Sign-ը։ Այն թողարկվել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 22-ին՝ որպես Բիգ Շոնի «Dark Sky Paradise» անվանումը կրող երրորդ ալբոմի հինգերորդ սինգլ։ Երգը գրվել է Բիգ Շոնի, Քրիս Բրաունի, Ty Dolla Sign-ի, Քեյ Ուեյնի և Ջեյ Ջոն Հենրիի կողմից։ Երգում օգտագործվել է հատված ամերիկյան Guy խմբի 1988 թվականին թողարկված «Piece Of My Love» երգի երաժշտությունից, որի արդյունքում այդ երգի հեղինակներ Թիմոթի Գեթլինի, Ջին Գրիֆինի, Աարոն Հոլի և Թեդի Ռայլիի անունները նույնպես նշվել են «Play No Games» երգի հեղինակների ցանկում ։
Տեսահոլովակ
Երգը տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Մայք Կարսոնը, ներկայացվել է 2015 թվականի հունիսի 28-ին (մինչև երգի սինգլ թողարկվելը) ։ Տեսահոլովակը ոգեշնչված է 1990-ականների ամերիկյան «Մարտին» սիթքոմից ։ Տեսահոլովակի մի փոքր հատվածում նկարահանվել են ամերիկացի ռեփեր Ֆրենչ Մոնտանան և «Մարտին» հեռուստասերիալի դերասաններ Ռեջինալդ Բալարդն ու Թոմաս Միկալ Ֆորդը ։ Երգիչ Ty Dolla Sign-ը չնայած չի մասնակցել հիմնական սյուժեի նկարահանմանը, սակայն առանձին նկարահանված տեսանյութով նա հայտնվում է տեսահոլովակի սկզբում։ «Մարտին» հեռուստասերիալի գլխավոր դերասան Մարտին Լոուրենսը նույնպես տեսահոլովակի նկարահանումներին չի մասնակցել, սակայն առանձին տեսանյութով հայտնվում է վերջում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2015 սինգլներ Կատեգորիա:Բիգ Շոնի երգեր Կատեգորիա:Քրիս Բրաունի երգեր Կատեգորիա:Ty Dolla Sign երգեր Կատեգորիա:2014 երգեր
Մալագայական աղցան
Մալագիական աղցան, անդալուսական խոհանոցին բնորոշ աղցան։ Այս աղցանը շատ տարածված է Իսպանիայում, և հաճախ են պատրաստում ամռանը։ Մալագիական աղցանի համարյա բոլոր տարբերակներում օգտագործվում է նույն բաղադրամասերը՝ եփած կարտոֆիլ, նարնջի պտղամիս, սոխ, կանաչ ձիթապտուղ և ապխտած ձուկ։ Օգտագործվող սոուսները կարող են տարբեր լինել։
Տես նաև
Կատեգորիա:Աղցաններ Կատեգորիա:Անդալուսյան խոհանոց
Եղիցի լույս (ֆիլմ)
«Եղիցի լույս» (Let There Be Light), ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ջոն Հյուստոնը ։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1980 թվականի դեկտեմբերի 16-ին։
Ճանաչում
Մասնակցել է Կաննի կինոփառատոնի «Հատուկ հայացք» ծրագրին 1981 թվականին ։ 2010 թվականին ընդգրկվել է ԱՄՆ ֆիլմերի պահպանության ազգային խորհրդի ազգային գրանցամատյանում ։
Գրախոսականներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆիլմերի ազգային գրանցամատյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ջոն Հյուսթոնի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վավերագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:1946 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Վավերագրական ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին Կատեգորիա:1981 ֆիլմեր
Դերենիկ Դեմիրճյանի հուշակոթող (Երևան)
Դերենիկ Դեմիրճյանի հուշակոթող, գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ Աբովյան փողոցի թիվ 29 բնակելի շենքի մոտ՝ դեպի գրողի տուն-թանգարան տանող ճանապարհին։ Այդ շենքում 1929-1956 թվականներին բնակվել է գրողը։ Հուշակոթողը տեղադրվել է 1977 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Լիվ Քրիստին Էսպենես
Լիվ Քրիստին Էսպենես (առավել հայնտնի է որպես Լիվ Քրիստին, Liv Kristine Espenæs, ), նորվեգացի երգչուհի, Leaves’ Eyes և Theatre of Tragedy երաժշտական խմբերի նախկին վոկալիստուհի։