cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Անգղ (Հայոց ձորի գավառ)
Հայոց ցեղասպանություն
1915 թվականի ապրիլի սկզբին Անգղի, հարևան Կեմ, Ղզլդաշ, Թրքաշեն, Խոսպ գյուղերի բնակիչներին թուրքական իշխանությունների 8 հոգանոց պահակախուբը կեղծ հավաստիացումներ է տալիս, որ մնան Անգղում, որպեսզի նրանց կարողանան պաշտպանեն։ Սակայն ապրիլի 8-ին (այլ տեղեկություններով՝ ապրիլի 7-ին ) Անգղի թուրք պահակախումբին օգնության է հասնում Խալըտ բեյի մեծաթիվ ուժերը և սկսում կոտորել Անգղում մնացած հայերին։ Նրանց կողմից սպանվում են ընդհանուր 340 հայ, որոնցից 130-ը՝ Անգղից  (այլ տվյալներով՝ շուրջ 600 հայ )։ Գյուղի բնակիչներից այդ կոտորածից փրկվում են միայն 15 հոգի, ովքեր չէին հավատացել թուրքերին և ապաստան էին գտել Իշխանիգոմ գյուղում  ։ Մեկ այլ վկայության համաձայն՝ ապրիլի 4-ից -5-ը Վանի կուսակալ Ջևդէթի հրամանով և Շաքր աղայի որդի Լէզկիի առաջնորդությամբ թուրք և քուրդ հրոսակախմբերը, որոնց թվաքանակը շուրջ 1500 էր, հարձակվում են Անգղի վրա։ Միայն զինված երիտասարդությունն է կարողանում դուրս գալ գյուղից և միանալ Իշխանագոմ գյուղի զինված երիտասարդությանը։ Ըստ վկայության՝ Անգղում թուրքերը քրդերի հետ միասին սպանում են շուրջ 600 հայի ։ Մեկ այլ վկայության համաձայն թուրքերը մտնում են Անգղ և արժանանում դիմադրության։ Փրկվում է միայն քիչ թվով բնակչություն, որոնք դուրս են գալիս գյուղից ։ Վկաներից մեկն էլ նշում է, որ թուրքերն ու քրդերը Անգղում սպանում են մոտ 400 տղամարդ, որոնցից 130-ը եղել են Անգղի բնակիչներ ։
Անգղի զանգվածային կոտորածներից հետո քրդերը սպանված հայերի դիակները հավաքել են գյուղում և այրել  ։
Ալինաբադ
Ալինաբադ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։
Անգղ (Հայոց ձորի գավառ)
Հայոց ցեղասպանություն
1915 թվականի հուլիսի 15-ին Անգղի փրկված սակավաթիվ բնակիչներ մաս են կազմում հայության ընդհանուր գաղթի և 1916 թվականի դրությամբ հիմնականում հանգրվանում Սուրմալուի Ալիջան և Էջմիածնի շրջանի Խաթունարխ գյուղերում, 1 տուն էլ 3 անձով՝ Նոր Բայազետի Գյոլ (այժմ` Գեղարքունիքի մարզի գյուղ Լիճք) գյուղում ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Անգղ գյուղը հարուստ է եղել հայկական պատմամշակութային հուշարձաններով, որոնց մի մասը հիմնադրվել են վաղքրիստոնեական ժամանակաշրջանում։ Այդպիսի հուշարձաններից են Սուրբ Աստվածածին վանքը, Սուրբ Սարգիս եկեղեցին, Սուրբ Ծիրանավոր եկեղեցին, գերեզմանոցներ, ջրաղացները, կամուրջը և այլն։
Ալինաբադ
1907 թ.-ին ուներ 158 բնակիչ։ Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր ։
Զելյոնոե (գյուղ, Նովոմիրգորոդի շրջան)
Զելյոնոե (Зелене), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոմիրգորոդի շրջանում։
Ալինաբադ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Անգղ (Հայոց ձորի գավառ)
Սուրբ Աստվածածին վանք
Սուրբ Աստվածածին վանքը հայկական առաքելական ավերված վանական համալիր է, որի ավերակները գտնվում են Անգղ գյուղից 1,5 կմ հարավ-արևելք` համանուն գետի աջ ափին` ծովի մակերևույթից 1680 մ բարձրության վրա  ։
Վանական համալիրը հայտնի է մի շարք անուններով։ Առավել տարածված անունը Սուրբ Աստվածածին վանքն է։ Հաճախ օգտագործում են Անգեղավանք կամ Անգեղա Սուրբ Աստվածածին վանք։ Վանական համալիրը հայտնի է նաև Ձիթատուր վանք, Կապեց ուխտ, Գաբենից վանք անուններով։ Թուրքերը հայկական վանական համալիրն անվանում են Մեյրամ քիլիսե, իսկ քրդերը` Դիրա Մեյրեմ ։
Ուսումնասիրողների թողած վկայությունների և տեղում ստեղծված բազում ձեռագրերի առկայությունը հուշում է, որ վանական համալիրը 16-ից 17-րդ դարերում ակտիվ մշակութային կյանք է վարել։ Հայտնի է, որ այդ ժամանակաշրժանում Սուրբ Աստվածածին վանքն ունեցել է հսկայական հարուստ գրադարան ։
Համեմատաբար բնականոն պայմաններում վանքն իր իր գոյությունը պահպանում է մինչև 19-րդ դարի կեսերը, որից հետո ավելի են հաճախակիանում վանքի ունեցվածքին տիրելու նպատակով քրդական ցեղերի ոտնձգությունները ։ 1895 թվականին հերթական անգամ Սուրբ Աստվածածին վանքը թալանվում է, որից հետո վանքը հայտնվում է ծայրահեղ վիճակում  ։ Վերջնականապես Սուրբ Աստվածածին վանքը ամայանում է 1915 թվականի ապրիլին, երբ թուրքական իշխանությունների կողմից կազմակերպվել և իրականացվում էր հայերի ցեղասպանություն։ Չնայած հետագա տասնամյակներում վանքը չէր ընդգրկվել Թուրքիայի պետական ծրագրով ոչնչացվող հայկական հուշարձանների ցանկում, սակայն, ինչպես հետազոտողներն են նշում, այն աստիճանաբար ոչնչացվել է և ներկայում գրեթե գոյություն չունի ։
Սուրբ Աստվածածին վանական համալիրը բաղկացած է եղել միմյանց մոտ գտնվող երկու եկեղեցիներից, վանականների և ուխտավորների բնակության համար նախատեսված բազմաթիվ սենյակներից, ինչպես նաև շրջապարսպից և գերեզմանոցից։ Վանքի հյուսիսային կողմում գտնվող Սուրբ Աստվածածինը թաղածածկ, քառակուսուն մոտ հատակագծերով գրեթե միահավասար կառույց էր։ Ունի 6,45 x 6,40 մ և 6,0 x 5,55 մ արտաքին չափերով։ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին խորանից բացի հարավային կողմում ունի նաև ավանդատուն։ Աչքի ընկնող գլխավոր առանձնահատկությունը խորանի ուղղանկյունաձև հորինվածքն է։ Եկեղեցու մուտքը բացված է արևմտյան ճակատից։ Կառուցված է եղել անմշակ և կիսամշակ տեղական քարով ու կրաշաղախով։ Ներքուստ սվաղված է եղել։ Կիսամշակ քարն օործածվել է միայն արտաքին երեսապատման մեջ ։
Վանքի հարավային կողմում գտնվող Սուրբ Գևորգը թաղածածկ, քառակուսուն մոտ հատակագծերով գրեթե միահավասար կառույց էր։ Ունի 6,45 x 6,40 մ և 6,0 x 5,55 մ արտաքին չափեր։ Սուրբ Գևորգը երկխորան եկեղեցի է։ Կառուցված է եղել անմշակ և կիսամշակ տեղական քարից ու կրաշաղախից։ Ներքուստ սվաղված է եղել, որից առկա են հատվածական մնացորդներ։ Կիսամշակ քարը գործածվել է միայն արտաքին երեսապատման մեջ։ Աչքի ընկնող գլխավոր առանձնահատկությունը թերևս երկու խորանների ուղղանկյունաձև լուծումն է։ Հայտնի է, որ եկեղեցու հարավային խորանն օծված է եղել Սուրբ Հովհաննեսի անվամբ։ Եկեղեցու մուտքը բացված է արևմտյան ճակատից, իսկ դեպի ներս լայնացող ընդհանուր թվով 6 լուսամուտները` մեկական բոլոր խորաններից և արևմտյան ճակատներից ։
2015 թվականի դրությամբ հարդարանքի տարրեր կամ արձանագրություններ չեն պահպանվել, քանի որ եկեղեցիները գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացված է։ Հանդիպել են հատուկենտ խաչքարերի մնացորդներ ։
Կամուրջ
Անգղ գյուղում՝ համանուն գետի վրա է գտնվել հին կամուրջը։ Այն արդեն 1914 թվականի դեկտեմբերին արդեն քանդված էր։ Վերջնականապես քանդվել է 1915 թվականին ռուսական զորքերի թնդանոթներն անցնելու հետևանքով ։
Գերեզմանոցներ
Անգղ գյուղի գերեզմանոցներից մեկը տարածված է եղել ծխական եկեղեցու շուրջ։ Հինավուրց գերեզմանոցը 1920-ական թվականներից հետո հիմնահատակ ոչնչացվել է, իսկ գերեզամանաքարերն օգտագործվել են որպես շինանյութ։ Գերեզմանի տարածքի մի մասը կառուցապատվել է բնակելի տներով, մյուս մասն էլ հայտնվել նորաբաց ճանապարհի տակ։ Պահպանված շատ քիչ խաչքարերի մեջ առկա են 9-ից 11-րդ դարերով թվագրվողներ ։
Գյուղի գերեզմանոցներից հաջորդը տարածված է եղել Սուրբ Գևորգ եկեղեցուց 460 մ հյուսիս-արևելք՝ բարձրադիր վայրում՝ ծովի մակարդակից 1718 մ բարձրության վրա։ 2013 թվականի դրությամբ գերեզմանոցի գերեզմանաքարերն անհետացված են, իսկ աճյունները պղծած։ Գանձախույզության հետևանքով գերեզմանոցի տարածքը փորված է ։
Ջրաղացներ
Անգղ գյուղը Հայոց ձոր գավառում Խառնուրդ-Վերին Մժնկերտից հետո շատ ջրաղացներ ունեցող բնակավայրն էր։ Հայտնի է, որ գյուղում գործել է 12-ից 14 ջրաղաց ։
Բնակչություն
Հնագույն ժամանակներից Անգղ գյուղում բնակվել են հայեր։ Միայն 1800-ական թվականներից վերջերից է, որ բնակավայրում սկսել են հաստատվել քրդեր։ Մասնավորապես, 1893 թվականին 60-ից 70 տնտեսություն ունեցող հայերի կողքին բնակվում էին նաև մի քանի քուրդ ։
2013 թվականի տվյալներով Անգղ գյուղում բնակվում էր Բրուքի աշիրեթին պատկանող 172 տուն շաֆիղի ճյուղից սուննի քուրդ ։
Անգղ գյուղի ազգաբնակչության ազգային և թվային փոփոխությունը սկսած 1855 թվականից, որը կազմվել է հասանելի աղբյուրների հիման վրա՝
Կրթություն
Անգղ գյուղում 1882 թվականի հունիսի 1-ին Կոստանդնուպոլսում հիմնադրված Ուսումնասիրաց ընկերության նախաձեռնությամբ բացվել է դպրոց  ։ 1883 թվականին բնակավայր այցելածներից մեկը նշել է, որ գյուղը դպրոց չունի , իսկ 1884 թվականին բանտում է հայտնվում դպրոցի նախկին ուսուցիչ Հովհաննես Գազանճյանը  :Գ․Շէրենցի գրքում նշվում է, որ Համիդյան ջարդերի ժամանակ՝ 1896 թվականին դպրոցի շենքը հրդեհվում է
Գյուղի դպրոցը 1904 թվականին կրկին գործում էր։. գործում էր և ուներ քիչ թե շատ ապահով վիճակ ։ Հայտնի է, որ դպրոցը գործում էր նաև 1913 թվականին ։ Դպրոցը գործել է մինչև Հայոց ցեղասպանությունը, որի նախօրեին այնտեղ որպես ուսուցիչ աշխատում էր գյուղի բնակիչ Գարեգին Միրզիկյանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Վանի մարզի համայնքներ
Միզապարկ
Միզապարկ, որոշ անողնաշարավորների, ողնաշարավորների մեծամասնության և մարդու միզային օրգան, ուր հավաքվում է մեզը և պարբերաբար արտահոսում օրգանիզմից (տես Միզազատություն)։ Մարդու միզապարկի միջին տարողությունը 500 սմ³ է։ Գտնվում է փոքր կոնքի խոռոչում, միջին գծով ցայլային համաճոնից ետ, շագանակագեղձից վեր, սերմնաբշտիկներից, սերմնածորաններից և ուղիղ աղիքից առաջ, իսկ կանանցը՝ միզասեռական ստոծանու վրա, արգանդից և հեշտոցից առաջ։ Միզապարկը ձվաձև է, ունի առաջային, ետին և կողմնային աջ ու ձախ երեսներ, գագաթ, մարմին, հատակ և վզիկ, որը դեպի վար աստիճանաբար նեղանում է ու շարունակվում որպես միզուկ։ Միզապարկի պատերը կազմված են երեք շերտից՝ արտաքին՝ շարակցահյուսվածքային, միջին՝ մկանային, և ներքին՝ լորձաթաղանթային։ Հիվանդություններից ավելի հաճախ հանդիպում են լորձաթաղանթի բորբոքումը (ցիստիտ), միզապարկի քարերը և պոլիպները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միզային համակարգ Կատեգորիա:Կոնք
Կազանցևո (գյուղ, Զարինսկի շրջան)
Կազանցևո (Казанцево), գյուղ Ռուսաստանի, Ալթայի երկրամասի Զարինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Զարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Լրտեսը, որն ինձ սիրում էր (այլ կիրառումներ)
Լրտեսը, որն ինձ սիրում էր, կարող է վերաբերել՝
Ասփա
Ասփա Դոփյան-Օրբելյան, եղել է Խաչենի իշխանուհի, պարոնուհի։
Մինչ Գրիգոր Բ-ն հեռավոր վայրերում էր՝ պատերազմների մեջ, իշխանուհի Ասփան շենացնում էր երկիրը։ Իր արդար վաստակով գնել և ծաղկել է տվել «Թարգմանչաց» անունով հայտնի Ավետարանը, որի հիշատակարանի համաձայն Ասփան «... ամենայն բարեպաշտութեամբ զարդարեալ, զարդարեաց զանազան սպասուք և շինուածիւք զեկեղեցիս Հայաստանեայց» ։ Կառուցել է նաև մի կամուրջ Թարթառ գետի վրա՝ Խաթրավանքից ներքև և թողել հետևյալ արձանագրությունը.
Իշխանուհի Ասփան վախճանվել է 1331 թվականին՝ ապրելով «կարճօրյա կյանքով» և թաղվել է Խաթրավանքում՝ Դոփյանների տոհմական դամբարանում։ Իշխան Գրիգորը իր սիրելի կնոջ հանգստարանը զարդարել է ոսկով և արծաթով և եկեղեցիներին պատվիրել, որ նրա հոգու համար պատարագներ մատուցեն։
Աղբյուրներ, նշումներ և հղումներ
Կատեգորիա:Դոփյաններ Կատեգորիա:Օրբելյաններ
Սահմանային տեղանք
Սահմանային տեղանք, պետական սահմանի երկայնքով անցնող որոշակի տերիտորիա, որի վերաբերյալ ներքին օրենսդրությամբ և սահմանամերձ պետությունների համատեղ համաձայնությամբ սահմանված է հատուկ ռեժիմ։
Սահմանային տեղանքի ռեժիմով սահմանվում է հողի, ջրերի, անտառների, ընդերքի, այլ հանդակների օգտագործման, նավարկության, ձկնորսության, լաստառաքման, այլ աշխատանքների կատարման կարգը։ Անհրաժեշտության դեպքում վարչական միավորի (քաղաք, շրջան, ավան, գյուղ) սահմաններում պետական սահմանին կամ սահմանապահ զորքերի կողմից պահպանվող ծովափին հարող տարածք շրջանակներում հաստատվում է սահմանային գոտի, որտեղ մտցվում է հատուկ սահմանային ռեժիմ։ Սահմանային զորքերն այդ գոտում իրագործում են պետական սահմանի պահպանության խնդիրներ։
Կատեգորիա:Սահմաններ
Միներալ
Կատեգորիա:Միներալներ Կատեգորիա:Հանքաբանություն
Իգնատևկա (այլ կիրառումներ)
Իգնատևկա, կարող է վերաբերել՝
Քարիանի
Քարիանի (ქარიანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Դմանիսի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 93 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դմանիսի շրջան
Բողոքի ցույցեր ընդդեմ Դոնալդ Թրամփի
Բողոքի ցույցեր ընդդեմ Դոնալդ Թրամփի կամ հակաթրամփական ցույցեր, զանգվածային միջոցառումներ, որոնք տեղի են ունեցել Միացյալ Նահանգներում՝ Դոնալդ Թրամփի նախընտրական քարոզարշավի և ընտություններում նրա հաղթանակի կապակցությամբ, և շարունակվել են մինչև նրա երդմնակալության արարողությունը և դրանից հետո։
Նախագահական քարոզարշավի ժամանակ ակտիվիստները ինքնաբուխ ցույցեր են կազմակերպել Թրամփի հանրահավաքների ժամանակ, երբեմն կոչ անելով վերջ դնել հանրահավաքներին    : Թրամփի` նախագահ ընտվելուց հետո ուսանողներն ու այլ ակտիվիստներ կազմակերպել են մեծամասշտաբ բողոքի ցույցեր ամբողջ Միացյալ Նահանգներով մեկ՝ ներառելով այնպիսի մեծ քաղաքներ, ինչպիսիք են Նյու Յորքը, Բոսթոնը, Չիկագոն, Պորտլենդը, Օքլենդը և այլն։ Տասնյակ հազարավոր մարդիկ են մասնակցել բողոքի այս ցույցերին՝ վանկարկելով «Ոչ իմ նախագահը»՝ այս կերպով արտահայտելով իրենց անհամաձայնությունը Թրամփի հաղթանակի նկատմամբ    ։
Թրամփի նախագահական քարոզարշավի ընթացքում շատ ցուցարարներ կազմակերպված խմբերի անդամներ են եղել, որոնցից է օրինակ Black Lives Matter-ը ։ Նրանք երբեմն նույնիսկ փորձ են արել մտնել միջոցառման անցկացման վայր, կամ գործողություններ իրականացնել այդտեղից դուրս, քանի որ թեկնածուների աջակիցների միջև բախումներ կարող էին տեղի ունենալ քարոզարշավի ժամանակ, դրանից առաջ և հետո ։ Թրամփի հանրահավաքների ժամանակ ցուցարարները երբեմն փորձել են մուտք գործել բեմահարթակ, երբեմն՝ հակաթրամփական ցուցարարները կատաղի կերպով հարձակվել են Թրամփի աջակիցների վրա։ Այս գործողությունները դատապարտվել են երկու կուսակցությունների կողմից էլ ։ MoveOn.org, People for Bernie, the Muslim Students' Association, Assata's Daughters, Black Student Union, Fearless Undocumented Alliance, և Black Lives Matter կազմակերպությունները եղել են 2016 թվականի մարտի 11-ին Չիկագոյում Դոնալդ Թրամփի նախընտրական հանրահավաքի ժամանակ բողոքի ցույցի կազմակերպիչների ու աջակիցների թվում   ։
Բազմաթիվ անգամներ, տարբեր լրատվամիջոցների կողմից հաղորդվել է քարոզարշավների ժամանակ Դոնալդ Թրամփի աջակիցների և նրա դեմ պայքարողների միջև բանավոր և ֆիզիկական բախումների մասին.
Բողոքի ցույցեր երդմնակալության արարողության ժամանակ
Հունվարի 20-ին բազմաթիվ բողոքի ցույցեր էին կազմակերպվել Դոնալդ Թրամփի երդմնակալության արարողության հետ կապված ։ 28.000 հոգանոց անվտանգության անձանակազմ է ձևավորվել երդմնակալության արարողության համար ։ Հակաթրամփական ցուցարարները, մեծ մասամբ սևազգեստ, փորձեցել են խանգարել արարողությանը ու Վաշինգտոն ԿՇ-ի տարբեր հատվածներում ոստիկանների հետ բախումներ են եղել։ Հունվարի 19-ին disruptJ20 կոչվող խմբի ցուցարարները հավաքվեցել են Վոշինգտոն ԿՇ-ի մոտ, որտեղ տեղի էր ունենում երդմնակալության պարահանդեսը։ Խումբն ինչ-որ բեկորներ է նետել հանդիսատեսի կողմը։ Մի մարդ գլխի վնասվածք է ստացել ։ Ոստիկանությունը պատասխան հարված է հասցրել արցունքաբեր գազով ու պղպեղի սփրեյով ։ Հունվարի 20-ին 100-հոգանոց ցուցարարների խւումբը ցուցափեղկեր է կոտրել ու շրջեց աղբամաններ ։ Ցուցարարները նաև փակել են ճանապարհների մուտքերը դեպի արարողության վայր և մարդկանց շղթաներ կազմելով փորձել են կանխել Թրամփի աջակիցներին հավաքվել երդմնակալության երթաքայլի ուղում ։ Երթաքայլի ճանապարհին հարյուրավոր ցուցարարներ են հավաքվել հակաթրամփական պաստառներով ու հանդերձանքով՝ վանկարկելով հակաթրամփական արտահայտություններ։ Ոստիկաների ու ցուցարարների միջև ինքնաբուխ բախումներ են եղել, որի ընթացքում դիմակավորված ցուցարարները քարեր ու բեկորներ են նետել ոստիկանների վրա ։ Անկարգությունները շարունակվել են մինչև կեսօր՝ հասնելով մինչև Փենսիլվանիա պողոտա ։ Մի լիմուզին պատել են նկարներով, այնուհետև պատուհանները կոտրել ու վառել Մինչև օրվա վերջը 217 մարդ է ձերբակալվել, 6 ոստիկան ստացել վնասվածքներ ։
Իգուասու (այլ կիրառումներ)
Իգուասու, կարող է վերաբերել՝
Իդ (այլ կիրառումներ)
Իդ, կարող է վերաբերել՝
Կոկուտա
Կոկուտա (Kokuta), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Հանիլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Հանիլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ժովտնևոե (գյուղ, Նովոմիրգորոդի շրջան)
Ժովտնևոե (Жовтневе), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոմիրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ժովտնևոե գյուղում բնակվում էր 452 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոմիրգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1797 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բերցանո դի Սան Պետրո
Բերցանո դի Սան Պետրո (Berzano di San Pietro), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Աստի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 437 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 57 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 7 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 14020։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։ Բնակչության հովանավորն է ապիոստոլ Պյոտռը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Կազանցևո (գյուղ, Կուրյինսկի շրջան)
Կազանցևո (Казанцево), գյուղ Ռուսաստանի, Ալթայի երկրամասի Կուրյինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 265 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Կուրյինսկի շրջանի բնակավայրեր
(5689) Ռհոն
(5689) Ռհոն (Rhon), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Ֆրեյմուտ Բորնգենի և Լուց Շմադելի կողմից Տաուտենբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,757447 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4535 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0614 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1672,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,21525 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5° անկյուն։
Ժերար Սվազլյան
Ժերար Ժիրայր Սվազլյան (Gerard Jirayr Svazlian, ), ամերիկահայ ջութակահար։
Կենսագրություն
Ժերար Սվազլյանը ծնվել է Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքում հայ ծնողներից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, որտեղ 44 տարեկանում մահացել է նրա հայրը։ Քանի որ հայրն արտիստիկ անձնավորություն էր, նա երազում էր, որ իր հինգ երեխաներից երեքը դառնան երաժիշտ։ Սվազլյանի մայրը Ժերարի համար ընտրել է ջութակը, եղբոր համար՝ թավջութակը, իսկ քրոջ համար՝ դաշնամուրը։ Նրա երկու ավագ քույրերը դարձել են գիտնականներ։
Ժերարը ջութակ սկսել է նվագել յոթ տարեկանից և ուսումը շարունակել է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան հեղինակավոր երաժշտական ուսումնարանում և Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայում ։ Դպրոցական տարիներին նա ջութակ է դասավանդել և նվագել է Երևանի պետական օպերային նվագախմբում։ Իր եղբոր և քրոջ հետ նա ստեղծել է եռյակ և համերգներ կազմակերպել նախկին խորհրդային հանրապետություններում, Արևելյան Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում։ Ժերար Սվազլյանը ժամանել է Նյու Յորք 1975 թվականին, որտեղ նվագել է տարբեր նվագախմբերում, այդ թվում՝ Մետրոպոլիտեն օպերայի նվագախմբում։ 1978 թվականին նա տեղափոխվել է Սան Ֆրանցիսկո, որտեղ սկսել է շատ բուռն և բեղմնավոր կարիերա։ Նույն թվականին նա ամուսնացել է Անահիտի հետ։ Նրանք ունեն երկու երեխա՝ Մոնիկ և Ռոզի Սվազլյանները ։
Սան Ֆրանցիսկոյի երաժշտական կոնսերվատորիայում դասավանդելու ընթացքում Ժերարը միացել է Սան Ֆրանցիսկոյի օպերայի, բալետի, սիմֆոնիկ և կամերային նվագախմբերին։ 1981 թվականից Սան Ֆրանցիսկոյի օպերային նվագախմբի մշտական անդամ էր ։ 1992-2002 թվականներին Սվազլյանը զբաղեցրել է Սան Ֆրանցիսկոյի երաժշտության ուսուցիչների ասոցիացիայի նախագահի պաշտոնը ։ Պարգևատրվել է քաղաքապետ Ուիլլի Բրաունի պատվոգրով և Կալիֆոռնիայի երաժշտության ուսուցիչների ասոցիացիայի (Սան Ֆրանցիսկո) մրցանակով՝ անձնազոհ առաջնորդության համար։
Ժերարը ղեկավարել է հայկական առաջին դասական օպերայի՝ «Արշակ Բ»-ի համաշխարհային պրեմիերան բեմադրելու ջանքերը՝ 2001 թվականի ներկայացումների համար հայ համայնքից հավաքելով մեկ միլիոն դոլար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ջութակահարներ Կատեգորիա:Հայ ջութակահարներ Կատեգորիա:Ալեքսանդրիա քաղաքում ծնվածներ
Իդա (այլ կիրառումներ)
Իդա, կարող է վերաբերել՝
Իդալգո (այլ կիրառումներ)
Իդալգո, կարող է վերաբերել՝
Արուբայի պատմություն
Նախագաղութային ժամանակաշրջան
Նախագաղութային շրջանում կղզին նախ բնակեցվել է Կակետիոն հնդկացիների, իսկ ավելի ուշ` Կարիբյան ավազանի բնակիչների կողմից ։ Կղզու ամենահին հնդկական բնակավայրերը թվագրվում են 9-րդ դարին (1000 թվականից ոչ շուտ)։ Արուբայի պատմության թանգարանը և Օրանժեստադի հնագիտական ​​թանգարանը ցուցադրում են հնդկացիների կավագործական արտադրությունը. Արիկոկի ազգային պարկում կան ժայռապատկերներ։
Հոլանդիայի գաղութը
Կորցնելով Սենթ-Մարտենը, հոլանդացիները 1636 թվականին գրավեցին իսպանական Արուբան (ինչպես նաև Կյուրասաո և Բոնեյրե)՝ փորձելով ընդլայնել իրենց ներկայությունը տարածաշրջանում։ Արուբան դարձավ Նիդեռլանդական Անտիլների գաղութի մի մասը։ 1799-1802 թվականներին Մեծ Բրիտանիան կղզին գրավեց։ 1805 թվականին (կամ 1804-ին)՝ Նապոլեոնյան պատերազմների ժամանակ, Արուբան կրկին կարճ ժամանակով գրավվեց բրիտանացիների կողմից, բայց 1816 թվականին այն վերադարձվեց հոլանդացիներին։ 1824 թվականին, երբ Բուշիրիբանների մերձակայքում հայտնաբերվեց ոսկու հանքավայր, կղզում սկսվեց ոսկու հոսք, որը շարունակվեց մինչև 1916 թվականը, երբ ոսկու արդյունահանումը այլևս ձեռնտու չէր։ 1859 թվականին հայտնաբերվեց ֆոսֆատի հանքավայր ։
XX դար
1924 թվականին կղզում հայտնաբերվեց նավթ, իսկ 1929 թվականին Արուբայում կառուցվեց աշխարհի խոշորագույն նավթավերամշակման գործարաններից մեկը ։ Սան Նիկոլասը դարձավ կղզու հիմնական առևտրային կենտրոնը ։ 1947 թվականին փակվեց ալոեի գործարանը ։ 1954 թվականին կանոնադրությունը ստեղծեց անհրաժեշտ պայմաններ գաղութի և Նիդեռլանդների Թագավորության միջև հարաբերությունների հաստատման համար ։ 1971 թվականին ստեղծվեց «Ժողովրդի շարժում հանուն ընտրությունների» կուսակցությունը՝ Նիդեռլանդների Անտիլներից անկախության և անջատման հասնելու նպատակով։ 1977 թվականին անցկացվեց հանրաքվե, որի արդյունքում ընտրողների 82%-ը կողմ քվեարկեց Հոլանդական Անտիլների անկախությանը և մասնատմանը։ 1986 թվականի հունվարի 1-ին, ըստ Նիդեռլանդների կառավարության 1983 թվականին կնքված համաձայնագրի, Արուբան հեռացավ Նիդերլանդների Անտիլներից՝ ձեռք բերելով ինքնավար կարգավիճակ Նիդեռլանդների Թագավորության կազմում։ 1985 թվականին նավթավերամշակման գործարանը փակվեց նավթի գլոբալ գերարտադրության պատճառով, բայց 1991 թվականին վերսկսվեց նավթի վերամշակումը։ XX դարի վերջին տասնամյակում կղզու տարածքում զբոսաշրջության արդյունաբերությունը սկսեց զարգանալ։ Անկախության լիակատար շարժումը դադարեցվեց 1990 թվականին՝ պսակի նախապատվության միջոցով։ 1994 թվականին Հաագայի կոնվենցիան հետաձգեց Արուբայի լիակատար անկախությունը։ 1996 թվականից Արուբան ընդգրկվում է տարանցիկ հիմնական պետությունների ցանկում։
Իշխող Արուբա ժողովրդական կուսակցության (Arubaanse Volkspartij) և Արուբայի լիբերալ կազմակերպության (Organisashon Liberal Arubano) միջև կոնֆլիկտի բռնկումից հետո ընտրությունների անցկացման ամսաթիվը արագացվեց 1998 թվականի հուլիսից ավելի վաղ՝ 1997 թվականի դեկտեմբերին։ Սակայն ընտրությունների արդյունքները պարզ չէին։ Նույնքան ձայներ ստացան «Ժողովրդի շարժում ընտրությունների համար» կուսակցությունը, Արուբայի ժողովրդական կուսակցությունը և Արուբայի լիբերալ կազմակերպությունը։ Ընտրությունների ժողովրդական շարժման առաջնորդների և Արուբայի ժողովրդական կուսակցության միջև ձախողված բանակցություններից հետո, վերջինս և Արուբայի լիբերալ կազմակերպությունը ձևավորեցին նոր կառավարական կոալիցիա, իսկ «Ժողովրդի շարժումը ընտրությունների համար» դարձավ ընդդիմադիր։
2000 թվականին տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպությունը Արուբան դասեց «ցածր հարկերով մուծող համագործակցություն չունեցող 35 երկրների» ցուցակում, բայց ավելի ուշ այդ փաստը հերքվեց, և ՏՀԶԿ-ն (Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպություն) Արուբային հանեց այդ ցուցակից։
XXI դար
2001 թվականի սեպտեմբերին ընդդիմադիր «Հանրաճանաչ շարժում հանուն ընտրությունների» կուսակցությունը 21 տեղերից 12-ով շահեց ազատ ընտրությունները և ստեղծեց նոր միակուսակցական խորհրդարան։ Ընտրություններում տարած հաղթանակի պատճառով այլ կուսակցությունների հետ կոալիցիա ստեղծելու հարցը մնաց բաց։ 2003 թվականին երկիրը պայմանագիր է կնքում Միացյալ Նահանգների հետ, որի համաձայն իրականացվում է ապօրինի ստացած բոլոր փողերի օրինականացումը։ 2009 թվականի հոկտեմբերին, Արուբայի Ժողովրդական կուսակցության խորհրդարանական ընտրություններում տարած հաղթանակից հետո, Մայք Էմանը դառնում է պետության վարչապետ, իսկ «Ժողովրդի շարժում՝ ընտրությունների համար» կուսակցությունը կորցնում է խորհրդարանի իր բոլոր տեղերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի պատմություն
Լուբամբո Մուսոնդա
Լուբամբո Մուսոնդա (Lubambo Musonda;), զամբիացի ֆուտբոլիստ, «Հորսենս» ակումբի և Զամբիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։
Ակումբային կարիերա
Մուսոնդան Զամբիայի առաջնությունում իր նորամուտը նշել է 2012 թվականին «Նեշնլ Էսեմբլի» ակումբում։ 2013 թվականի սկզբին կիսապաշտպանը տեղափոխվել է «Պաուեր Դայնամոզ»։
2014 թվականի ամռանը կիսապաշտպանը տեղափոխվել է « Ուլիս » հայկական ակումբ, որտեղ նա իր նորամուտն է նշել օգոստոսի 27-ին «Փյունիկի» հետ հանդիպման ժամանակ, իսկ 4 օր անց, նոր թիմում գոլ խփելով, բացել է հաշիվը ։
2015 թվականի փետրվարին Աֆրիկայի ազգերի գավաթում խաղից հետո Լուբամբոն փորձաշրջան է անցել Ղազախստանի «Ակթոբե» ֆուտբոլային ակումբում, սակայն ակումբի ղեկավարությունը որոշել է պայմանագիր չկնքել զամբիացու հետ ։ 2015 թվականի հուլիսի 17-ին Մուսոնդան միացել է հայկական մեկ այլ ակումբի՝ Կապանի «Գանձասարին» ։ Օգոստոսի երկուսին կիսապաշտպանը անցկացրել է իր առաջին խաղը «Կապան»-ի կազմում ։
Կարիերա հավաքականում
2012 թվականի օգոստոսի 8-ին Մուսոնդան Զիմբաբվեյի հավաքականի հետ ընկերական խաղով նորամուտն է նշել Զամբիայի հավաքականում ։
2014 թվականի հւնիսի 6-ին Ճապոնիայի հավաքականի հետ հանդիպման ժամանակ կիսապաշտպանը խփել է առաջին գոլը ազգային հավաքականի կազմում ։
2014 թվականի դեկտեմբերի 24-ին զամբիացին ընդգրկվել է հավաքականի նախնական կազմում Աֆրիկայի Ազգերի Գավաթի 2015-ին մասնակցելու համար ։ 2015 թվականի հունվարի 7-ին Լուբամբոն հայտնվել է մրցաշարի վերջնական հայտացուցակում ։
Հասարակածային Գվինեայում կիսապաշտպանը մասնակցել է խմբային փուլի երկու հանդիպման, որից հետո նրա թիմը լքել է մրցաշարը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Հորսենսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գանձասարի ֆուտբոլիստներ
Աղաքիշլար
Աղաքիշլար, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Karma Police
Karma Police, երգ անգլիական ալտերնատիվ ռոք խումբ Ռադիոհեդի կողմից իրենց՝ 1997 թվականին ձայնագրված երրորդ «OK Computer» ալբոմից։ Երգի վերնագիրը և բառերը վերաբերում են հինդու տեսությանը՝ հայտնի որպես կարմա։
«Karma Police»-ը թողարկվել է որպես «OK Computer» ալբոմի երկրորդ երգ և ունեցել է մեծ հաջողություն՝ գտնվելով Մեծ Բրիտանիայի երգերի չարտի 8-րդ և ԱՄՆ-ի ժամանակակից ռոք երգերի 14-րդ հորիզոնականում։ Քննադատների կարծիքը երգի վերաբերյալ նույնպես բարենպաստ էր։
2008 թվականին երգը հայտնվել է Radiohead: «The Best Of» հավաքածուում։
Ձայնագրություն
«Karma Police»-ը, ինչպես մնացած երգերը, որ ներառված էին «OK Computer»-ում, առաջին անգամ կատարվել է 1996 թվականին կենդանի տարբերակով Ալանիս Մորիսսետտեի աջակցությամբ ։ Karma Police-ի կենդանի տարբերակը՝ կատարված Rhodes դաշնամուրով, ներառվել է Ռադիոհեդի «Meeting People Is Easy» վավերագրականում։
Կառուցվածքը և բառերը
Karma Police-ը գրված է 4/4 չափի մեջ և կատարվում է ստանդարտ ձայնով։ Երգի առաջին կեսը գրված է E մինոր գամմայում։ Երկրորդ կեսը գրված է B մինորում։ Երգում հիմնական գործիքները ակուստիկ կիթառը ու դաշնամուրն են, իսկ երգի զարգացումը հիշեցնում է Բիթլզ խմբի «Sexy Sadie» երգը ։
Երգի կառուցվածքը ոչ ավանդական է, քանի որ ոչինչ չի հիշեցնում տիպիկ կրկներգը։ Փոխարենը երգը առաջընթաց է ապրում դանդաղից դեպի միջին տեմպ։
Ռադիոհեդ խմբի անդամները ասում էին միմյանց, որ նրանք կկոչեին երգը «the karma police», եթե ինչ-որ վատ բան անեին։ Այդ կատակը ներառված է երգի բառերի և վերնագրի մեջ։ Թոմ Յորքը բացատրում է, որ երգը սթրեսսի մասին է։
Յորքը և Ջոնի Գրինվուրդը նշել են հարցազրույցներում, որ երգը ուներ հումորային թեքում։ Երգը ներառում է «նա նման է անձայն ռադիոյի, նա բզզում է սառնարանի» տողերը, որ վերաբերում են ավերիչ, մետաֆորիկալ ձայնի, որ Յորքը կոչում է «սառնարանի բզզոց»։ Յորքը նշել է, որ այդ գաղափարը գործածվել է «OK Computer» ալբոմում։ «Karma Police»-ը կիսում է կապիտալիզմի անբավարարության թեմաները ։
Տեսահոլովակ
Տեսահոլովակը սկսվում է տեսախցիկով, չերևացող վարորդով, ով հետ է նայում դատարկ նստարանին։ Այնուհետև վարորդը շրջվում է գլխավոր տեսախցիկին և սկսում վարել։ Առաջին 35 վայրկյանների ընթացքում ոչինչ չի ցուցադրվում՝ բացի ճանապարհից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռոք երգեր Կատեգորիա:Անգլերեն երգարվեստ
Իզար (այլ կիրառումներ)
Իզար, կարող է վերաբերել՝
Աստերոիդների ցանկ (200201-200300)
Աստերոիդների ցանկ (200101-200200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (200301-200400)
Դոնսյուր
Դոնսյուր (Domsure), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Ռոն Ալպեր մարզում՝ Էն գավառում։ Էնի գավառ, մտնում է Կոլինի կանտոնի կազմի մեջ։ Բուրկ ան Բրեսայի կոմունա։
INSEE կոդը՝ 01147։
Աշխարհագրություն
Համայնքը գտնվում է մոտ 350 կմ հարավ-արևելք Փարիզից, 85 կմ հյուսիս-արևելք Լիոնից, 25 կմ հարավ-արևմուտք Բուրկ ան Բրեսայից.
Եղանակ
Կլիման ցամաքային է ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ հազվադեպ են լինում, հիմնականում՝ ամռանը։
Բնակչություն
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 473 մարդ ։
Տնտեսություն
2010 թ. տվյալներով 299 մարդկանցից 222 (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են,77-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 74,2 %, 1999 թ. 74,0 % էր)։ 222 ակտիվ բնակիչներից 196-ը (99 տղամարդ և 97 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 26-ը (13 տղամարդ և 13 կին)։ 77 պասիվներից 21-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 42-ը՝ թոշակառուներ, 14-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կիլբի
Կիլբի (Kõlbi), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ուռվաստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 78 մարդ։
Իզեր (այլ կիրառումներ)
Իզեր, կարող է վերաբերել՝
Քվեմո Օրոզմանի
Քվեմո Օրոզմանի (ქვემო ოროზმანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Դմանիսի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1220 մետր բարձրության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 361 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դմանիսի շրջան
Թագուշ Սահակյան
Ստեղծագործական ուղի
1926-1949 թվականներին եղել է Բաքվի հայկական, 1949 թվականից՝ Ստեփանակերտի թատրոնների դերասանուհի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի հայ դերասաններ
Չեշիր
Չեշիր (Cheshire) հնագույն և ծիսական կոմսություն Անգլիայի հյուսիս-արևմուտքում։ Այն սահմանակից է Մերսիսայդի և Մեծ Մանչեստրի կոմսություններին հյուսիսում, Դերբիշիրին արևելքում և Ստաֆորդշիրին ու Շրոփշիրին հարավում, մինչդեռ արևմտյան սահմանը հիմնականում բաղկացած է Անգլիա-Ուելս սահմանից՝ ավելի փոքր հատվածներով, որոնք Լիվերպուլ ծովածոցով տանում են Իռլանդական ծով։ Չեշիրի կոմսության գլխավոր քաղաքը Չեստերի տաճարային քաղաքն է, իսկ նրա ամենաշատ բնակեցված քաղաքը Ուորինգթոնն է, մինչդեռ մյուս քաղաքներն են՝ Քոնգլթոնը, Քրյուն, Էլսմեր նավահանգիստը, Նաթսֆորդը, Մաքլսֆիլդը, Նանտվիչը, Ռանկորնը, Ուիդնեսը, Ուիլմսլոուն և Ուինսֆորդը  ։ Կոմսությունը բաժանված է չորս վարչական շրջանների՝ Հալթոնի շրջան, Ուորինգթոնի շրջան, Արևմտյան Չեշիր և Չեստեր ու Արևելյան Չեշիր։
Չեշիրը զբաղեցնում է 905 քառակուսի մղոն (2,344 կմ²) և հիմնականում գյուղական բնակչություն է՝ մոտ 1,1 միլիոն բնակչությամբ 2021 թվականին։ Շատ վայրեր ներգրավված են գյուղատնտեսության և քիմիայի մեջ, ինչը Չեշիրին համբավ է բերում քիմիական նյութերի, Չեշիր պանրի, աղի և մետաքսի արտադրության մեջ ։ Կոմսության մշակույթը ազդել է փոփ մշակույթի վրա՝ տալով դերասաններ (Դենիել Քրեյգ, Թիմ Քարի, Փիթ Փոսթլետուեյթ), մարզիկներ (Շաունա Քոքսի, Թայսոն Ֆյուրի, Փոլա Ռեդքլիֆ), հեղինակներ (Լուիս Քերոլ), կատակերգուներ (Ջոն Բիշոփ, Բեն Միլլեր) և երաժիշտներ (Գարի Բարլոու, Յան Քարթիս, Մեթի Հիլի, Հարի Սթայլզ)։
Տեղանուն
Չեշիրի անունը սկզբնապես առաջացել է Չեսթերի վաղ անվանունից և առաջին անգամ գրանցվել է որպես «Legeceasterscir» անգլո-սաքսոնական ժամանակագրությունում, որը նշանակում է «լեգիոնների գլխավոր քաղաքը» ։ Չնայած անունը առաջին անգամ հայտնվել է 980 թվականին, ենթադրվում է, որ կոմսությունը ստեղծվել է Էդվարդ Ավագի կողմից մոտ 920 թվականին ։ Ահեղ դատաստանի գրքում Չեսթերը գրանցված է «Cestrescir» (Չեսթերշիր) անվամբ, որն այն ժամանակ առաջացել է Չեսթերի անունից ։ Մի շարք փոփոխություններ, որոնք տեղի ունեցան հենց անգլերենի փոփոխության հետ մեկտեղ, որոշ պարզեցումների և վերացման հետ մեկտեղ, հանգեցրին Չեշիր անվանը, ինչպես այսօր կոչվում է։
Արևմուտքում Չեշիրին սահմանակից տարածքի հետ պատմականորեն սերտ կապերի պատճառով, որը դարձավ ներկայիս Ուելսը, Չեշիրի և Հյուսիսային Ուելսի միջև գոյություն ունի փոխգործակցության պատմություն։ Ահեղ դատաստանի գրքում արձանագրվում է, որ Չեշիրը ունի երկու վարչական շրջան (Աթիսկրոս և Էքսեստան), որոնք հետագայում դառնում են Ֆլինթշիրի գլխավոր մասը։ Բացի այդ, Դուդդեստան վարչական շրջանի մեկ այլ մեծ մասը հետագայում հայտնի է դառնում որպես Մաելոր Սաեսնեգ, երբ այն տեղափոխվում է Հյուսիսային Ուելս ։ Այս և այլ պատճառներով երբեմն օգտագործվում է Չեշիր (Swydd Gaerlleon) վելշերեն անվանումը ։
Կոմսություն
[[Պատկեր:Wales_1234_(Marchia_Wallie_and_Pura_Wallia).svg|մինի|292x292փքս|Չեսթերի կոմսության ռազմավարական դիրքը. միակ առանձնաշնորհյալ կոմսությունը Ուելսի սահմանին:
{{legend|#87de87|Պուրա Վալիա (անկախ Ուելս)}}{{legend|#aaeeff|Լյուվելին Մեծի ձեռք բերած հողերը 1234 թվականին}}{{legend|#ffb380|Մարչիա Ուոլի (Նորման Մարչերի խոշոր ավատատերերի կողմից վերահսկվող հողեր)}}]] Վիլյամ I-ի կողմից 1066 թվականին նորմանդական նվաճումից հետո անհամաձայնությունն ու դիմադրությունը շարունակվեցին ներխուժումից հետո երկար տարիներ։ 1069 թվականին Չեշիրի տեղական դիմադրությունը վերջնականապես տապալվեց՝ կիրառելով դրակոնյան օրենքներ՝ որպես Հյուսիսի ավերածությունների մաս։ Անգլիական բնակչության դեմ արշավի կատաղությունը բավական էր ապագայում բոլոր դիմադրություններին վերջ տալու համար։ Օրինակներ բերվեցին խոշոր հողատերերի, ինչպես Մերսիայի կոմս Էդվինը, նրանց ունեցվածքը բռնագրավվեց և վերաբաշխվեց նորմանդական խոշոր կալվածատերերի միջև։
Կոմսությունը բավականաչափ անկախ էր Անգլիայի թագավորությունից, որ 13-րդ դարի Ազատությունների մեծ խարտիան չկիրառվեց Չեսթերի կոմսության վրա, ուստի կոմսը իր խոշոր կալվածատերերի խնդրանքով գրեց իր սեփական Չեստերի կանոնադրությունը ։
Առանձնաշնորհյալ կոմսություն
Վիլյամ I-ը Չեշիրին դարձրեց առանձնաշնորհյալ կոմսություն և Գերբոդ Ֆլեմինգին տվեց Չեստերի կոմս նոր տիտղոսը։ Երբ Գերբոդը վերադառնում է Նորմանդիա մոտ 1070 թվականին, թագավորն օգտագործում է նրա բացակայությունը, որպեսզի հայտարարի կոմսի կորստի մասին և տիտղոսը շնորհում է Հյու դ'Ավրանշին (մականունը՝ Հյու Լյուպուս կամ «գայլ»)։ Ուելսյան մարտերում Չեշիրի ռազմավարական դիրքի պատճառով կոմսն ուներ ամբողջական ինքնավար լիազորություններ՝ թագավորի անունից առանձնաշնորհյալ կոմսությունում կառավարելու։
Վարչական շրջաններ
Ահեղ դատաստանագրքում Չեշիրը (1086) գրանցված է որպես շատ ավելի մեծ կոմսություն, քան այսօր։ Այն ներառում էր երկու վարչական շրջան՝ Աթիսկրոսը և Էքսեստանը, որոնք հետագայում դառնում են Հյուսիսային Ուելսի մի մասը։ Ահեղ դատաստանագրքի ժամանակ այն նաև որպես Դուդեստան վարչական շրջանի մասն էր կազմում, հողատարածքը, որը հետագայում հայտնի էր որպես Անգլիական Մեյլոր (որը նախկինում եղել է Ֆլինթշիրի առանձնացված մասը) Ուելսում ։ Մերսի և Ռիբլի գետերի միջև ընկած տարածքը (Ահեղ դատաստանագրքում նշված է որպես «Inter Ripam et Mersam») Չեշիրի վերադարձի մի մասն էր ։ Թեև դա մեկնաբանվել է այնպես, որ այն ժամանակ Հարավային Լանկաշիրը Չեշիրի մի մասն էր, ավելի սպառիչ հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ Չեշիրի և Լանկաշիրի միջև սահմանը մնում էր Մերսի գետը  ։ Աղբյուրների միջև ուղղագրության աննշան տատանումներով, Չեշիրի վարչական շրջանների ամբողջական ցանկն այս պահին հետևյալն է՝ Աթիսկրոսը, Բոշելաու, Չեստեր, Դուդեստան, Էքսեստան, Համեստան, Միդլվիչ, Ռիսեթոն, Ռոելաու, Թունենդուն, Վարմունդեստրու և Ուիլավեստոն ։
Ավատատիրական խոշոր կալվածատերեր
Չեսթերում կային 8 ավատատիրական խոշոր կալվածատերեր՝ Կինդերթոնի, Հալթոնի, Մալբանկի, Մոլդի, Շիփբրուկի, Դանհեմ-Մեսսիի խոշոր կալվածատերերը և հենց Չեսթերի տիտղոսը։ Ավատատիրական խոշոր կալվածատերերը կամ ըստ զբաղեցրած պաշտոնի խոշոր կալվածատերերը կոմսի կողմից շնորհվել են որպես ավատատիրական հողային տիրապետության ձևեր կոմսությունում, այնպես, ինչպես թագավորը շնորհում էր անգլիական ավատատիրական խոշոր կալվածատերերին Անգլիայի ներսում։ Օրինակ` Հալթոնի կալվածքը ։ Հյու դ'Ավրանշի խոշոր կալվածատերերից մեկը հայտնի է որպես Ռոբերտ Նիկոլս, Հալթոնի և Մոնտեբուրգի խոշոր կալվածատեր ։
Հյուսիսային Մերսիից Լանկաշիր
1182 թվականին Մերսիից հյուսիս գտնվող տարածքը կառավարվում էր որպես Լանկաշիրի նոր շրջանի մաս՝ լուծելով ցանկացած անորոշություն այն շրջանի վերաբերյալ, որտեղ գտնվում էր «Inter Ripam et Mersam» հողատարածքը ։ Տարիների ընթացքում տասը վարչական շրջաններ համախմբվեցին և փոխեցին անունները՝ թողնելով ընդամենը յոթը՝ Բրոքսթոն, Բաքլոու, Էդիսբերի, Մաքլսֆիլդ, Նանտվիչ, Նորթվիչ և Ուիրալ ։
Իշխանություն. պալատի և կոմսության միաձուլում
1397 թվականին կոմսությունը Ուելսի սահմանամերձ հողերից ավելացրեց իր տարածքին և դարձավ իշխանական աստիճանի երկիր։ Դա պայմանավորված էր կոմսության տղամարդկանց կողմից թագավոր Ռիչարդ II-ին ցուցաբերած աջակցությամբ, մասնավորապես նրա մշտական զինված ուժերի կողմից, որը բաղկացած էր մոտ 500 հոգուց, և կոչվում էր «Չեշիր գվարդիա»։ Արդյունքում թագավորի տիտղոսը փոխվեց «Անգլիայի և Ֆրանսիայի արքա, Իռլանդիայի տիրակալ և Չեստերի արքայազն»։ Ոչ մի այլ անգլիական կոմսություն չի արժանացել նման պատվի, թեև այն կորցրել է իր դիրքը 1399 թվականին Ռիչարդի գահընկեցության պատճառով ։
Շրջան
1972 թվականի տեղական ինքնակառավարման մասին օրենքի միջոցով, որն ուժի մեջ է մտել 1974 թվականի ապրիլի 1-ին, հյուսիսում գտնվող որոշ տարածքներ դարձել են Մեծ Մանչեսթեր և Մերսիսայդի մետրոպոլիտ կոմսությունների մի մասը ։ Ստոկպորտը (նախկինում կոմսությունից անկախ փոքրիկ քաղաք), Օլթրինգեմը, Հայդը, Դուկինֆիլդը և Ստալիբրիջը հյուսիս-արևելքում դարձան Մեծ Մանչեսթերի մի մասը։ Հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Ուիրալ թերակղզու մեծ մասը, ներառյալ Բիրքենհեդ և Ուոլեսի կոմսություններից անկախ փոքրիկ քաղաքները, միացան Մերսիսայդին՝ որպես Ուիրալի մետրոպոլիտեն քաղաք։ Միևնույն ժամանակ Թինթվիսլ գյուղական շրջանը տեղափոխվեց Դերբիշիր։ Հարավային Լանկաշիրի տարածքը, որը ներառված չէ ո՛չ Մերսիսայդի և ո՛չ էլ Մեծ Մանչեսթրի կոմսություններում, ներառյալ Ուիդնեսը և Ուորինգթոն փոքրիկ քաղաքը, ավելացվել է Չեշիրի նոր ոչ մետրոպոլիտ կոմսությանը ։
Շրջանային և ունիտար
Հալթոնը և Ուորինգթոնը 1998 թվականի ապրիլի 1-ին դարձան Չեշիրի կոմսական խորհրդից անկախ ունիտար իշխանություններ, սակայն մնում են Չեշիրի մաս՝ ծիսական նպատակներով, ինչպես նաև հրդեհի և ոստիկանության համար ։
2004 թվականին նախատեսվում էր հանրաքվե անցկացնել տեղական ինքնակառավարման հետագա բարեփոխումների համար՝ կապված ընտրովի շրջանային ժողովի հետ, սակայն այն չեղարկվեց։
Ունիտար
2009 թվականի ապրիլին տեղական ինքնակառավարման վերակազմավորման շրջանակներում Չեշիրի կոմսական խորհուրդը և Չեշիրի շրջանները վերացվեցին և փոխարինվեցին երկու նոր ունիտար իշխանությունների կողմից՝ Արևելյան Չեշիր և Արևմտյան Չեշիր ու Չեսթեր։ Այդ փոփոխությունը չի ազդել Հալթոնի և Ուորինգթոնի գոյություն ունեցող ունիտար իշխանությունների վրա։
Ընթացիկ
Չեշիրը չունի ամբողջ կոմսության համար ընտրված տեղական խորհուրդ, բայց այն ունի լորդ տեղակալ՝ 1997 թվականի Տեղակալների մասին օրենքի համաձայն և բարձրագույն շերիֆ՝ 1887 թվականի Շերիֆների օրենքի համաձայն։
Տեղական ինքնակառավարման մարմինների գործառույթները, բացի Ոստիկանությունից և հրշեջ/փրկարարական ծառայություններից, իրականացվում են չորս ավելի փոքր միատարր իշխանությունների կողմից՝ Արևելյան Չեշիր, Արևմտյան Չեշիր և Չեստեր, Հալթոն և Ուորինգթոն։ Բոլոր չորս ունիտար իշխանության տարածքներն ունեն գյուղաքաղաքի կարգավիճակ։
Ոստիկանության և հրշեջ-փրկարարական ծառայությունները դեռևս մատուցվում են ողջ կոմսությունում։ Չեշիրի հրշեջ մարմինը բաղկացած է չորս խորհուրդների անդամներից, մինչդեռ Չեշիրի ոստիկանության կառավարումն իրականացնում է ընտրված Չեշիրի ոստիկանությունը և հանցագործության հարցերով հանձնակատարը։
Ուինսֆորդը Չեշիրի գլխավոր վարչական կենտրոնն է՝ քաղաքում տեղակայված ոստիկանության և հրշեջ-փրկարարական շտաբի, ինչպես նաև Արևելյան Չեշիրի և Չեսթերի խորհրդի մեծամասնության հետ։ Այն նաև եղել է նախկին Վեյլ Ռոյալ գյուղաքաղաքի խորհրդի և Չեշիրի կոմսական խորհրդի տունը։
Անցում տեղակալության
1974 թվականի ապրիլի 1-ից շրջանի խորհրդի հսկողության տակ գտնվող տարածքը բաժանվեց տեղական ինքնակառավարման ութ շրջանների` Չեսթեր, Կոնգլթոն, Քրյու և Նանտվիչ, Էլսմեր նավահանգիստ և Նեսթոն, Հալթոն, Մաքլսֆիլդ, Վեյլ Ռոյալ և Ուորինգթոն ։ Հալթոնը (որը ներառում է Ռանկորն և Վիդնես քաղաքները) և Ուորինգթոնը դարձել են ունիտար իշխանություններ 1998 թվականին ։ Մնացած շրջանները և կոմսությունը վերացվել են տեղական ինքնակառավարման վերակազմավորման շրջանակներում 2009 թվականի ապրիլի 1-ին ։ Հալթոն և Ուորինգթոն գյուղաքաղաքները չեն տուժել 2009 թվականի վերակազմավորումից։
2007 թվականի հուլիսի 25-ին պետքարտուղար Հեյզել Բլերսը հայտարարեց, որ «մտադիր է» բաժանել Չեշիրը երկու նոր ունիտար իշխանությունների՝ Արևելյան Չեշիր ու Չեսթեր և Արևմտյան Չեշիր։ Նա հաստատեց, որ չի փոխել իր միտքը 2007թ. դեկտեմբերի 19-ին, և հետևաբար, Չեշիրը երկու մասի բաժանելու առաջարկը կշարունակվի։ Չեշիրի կոմսական խորհրդի ղեկավար Փոլ Ֆինդլոուն, որը փորձում էր Գերագույն դատարանում օրինական դատական գործ սկսել առաջարկի դեմ, պնդում էր, որ Չեշիրի բաժանումը միայն կխաթարի գերազանց ծառայությունները, մինչդեռ բոլորի համար կենսապահովման ծախսերը կավելացվեն։ Ընդհանուր կարծիքն այն մասին, որ այս որոշումը վաղուց է ընդունվել Եվրամիության կողմից, հաճախ ներկայացվել է Չեշիրի բնակիչների զայրացած նամակների միջոցով տեղական թերթերին։ 2008 թվականի հունվարի 31-ին, Չեշիրի և շրջանի «Ստանդարտ» թերթը հայտարարեց, որ դատական հայցը դադարեցվել է։ Առաջարկին դեմ անդամներին տեղեկացրել են, որ հնարավոր է նրանք չկարողանան համոզել դատարանին, որ Հեյզել Բլերսի որոշումը «ակնհայտ անհեթեթություն է»։
Արևելյան Չեշիրը և Չեսթերի ունիտար իշխանությունն ընդգրկում է նախկինում Չեստեր քաղաքի զբաղեցրած տարածքը և Էլսմեր նավահանգիստն ու Նեսթոն և Վեյլ Ռոյալ գյուղաքաղաքները։ Արևելյան Չեշիրն այժմ ընդգրկում է այն տարածքը, որը նախկինում զբաղեցնում էին Կոնգլթոն, Քրյու ու Նանտվիչ և Մաքլսֆիլդ գյուղաքաղաքները։ Փոփոխություններն իրականացվել են 2009 թվականի ապրիլի 1-ից ։
Կոնգլթոն գյուղաքաղաքի խորհուրդը հետամուտ է եղել 2007 թվականի հոկտեմբերին պարտված դատական վերանայման դեմ։ Բողոքը մերժվել է 2008 թվականի մարտի 4-ին ։
Ֆիզիկական
Կոմսության արևելյան մասը Վերին Տրիասյան Մերսիա Մադսթոունն է, որը աղի մեծ հանքավայրեր է, որոնք հարյուրավոր տարիներ արդյունահանվել են Ուինսֆորդի շրջակայքում։ Այս տարածքը Ստորին Տրիասյան Շերվուդ ավազաքարից դեպի արևմուտք բաժանում է նշանավոր ավազաքարային լեռնաշղթա, որը հայտնի է որպես Միդ Չեշիր լեռնաշղթա։ 55 կիլոմետրանոց (34 մղոն) արահետը՝ Սենդսթոն արահետը, հետևում է այս լեռնաշղթային Ֆրոդշամից մինչև Ուիտչրչ՝ անցնելով Դելամեր անտառը, Բիսթոն ամրոցը և ավելի վաղ երկաթե դարի ամրոցները ։
Չեշիրի պատմական շրջանի ամենաբարձր կետը (կոմսության գագաթը) Բլեք բլուրն էր (582 մ (1909 ոտնաչափ)) Քրաուդենի մոտ՝ Չեշիր Պանհանդլում, կոմսության երկար արևելյան ելուստը, որը նախկինում ձգվում էր Լոնգդենդեյլի հյուսիսային մասի երկայնքով և սահմանակից էր  Յորքշիրի արևմտյան վարչական շրջանի հետ ։ Բլեք բլուրն այժմ ամենաբարձր կետն է Արևմտյան Յորքշիրի ծիսական կոմսությունում։
Ներկայիս ծիսական կոմսության և Արևելյան Չեշիրի ունիտար իշխանության շրջանակներում ամենաբարձր կետը Շայնինգ Տորն է Դերբիշիր/Չեշիր սահմանին Մաքլսֆիլդի և Բաքսթոնի միջև, ծովի մակարդակից 559 մետր (1834 ոտնաչափ) բարձրության վրա։ Շաթլինգշուն գտնվում է Մաքսֆիլդ անտառի հարավում և երբեմն հումորով կոչվում է «Չեշիրի Մաթերհորն»՝ իր յուրահատուկ զառիթափ եզրագծի շնորհիվ։
Կանաչ գոտի
Չեշիրն ունի երկու կանաչ գոտիների հատվածներ, որոնք շրջապատում են Մերսիսայդի և Մեծ Մանչեսթրի (Հյուսիսային Չեշիրի կանաչ գոտի, Հյուսիսարևմտյան կանաչ գոտու մի մասը) և Սթոք-օն-Տրենտի (Հարավային Չեշիրի կանաչ գոտի, Սթոք-օն-Տենտ կանաչ գոտու մաս) խոշոր քաղաքակրթություններ, դրանք առաջին անգամ պատրաստվել են 1950-ական թվականներից։ Հիմնականում լինում է Արևելյան Չեշիրում և Արևմտյան Չեշիրում ու Չեսթերում, փոքր հատվածներով Հալթոն և Ուորինգթոն շրջանների սահմանների երկայնքով, փոքր ու մեծ քաղաքների սահմանների երկայնքով, ինչպիսիք են Չեսթերը, Մաքլսֆիլդը, Ալսաջերը, Քոնգլթոնը, Նորթվիչը, Էլսմեր նավահանգիստը, Նաթսֆորդը, Ուորինգթոնը, Պոյնթոնը, Դիսլին, Նեսթոնը, Վիլսլոուն, Ռանկորնը և Ուիդնեսը կամ շրջապատված են ամբողջովին, մասամբ պարուրված են կամ գոտիների եզրերին են։ Հյուսիսային Չեշիրի կանաչ գոտին հարակից է Պիկ շրջանի այգու սահմանին Չեշիրի ներսում։
Սահմաններ
Ծիսական կոմսությունը սահմանակից է Անգլիայի Մերսիսայդին, Մեծ Մանչեստերին, Դերբիշիրին, Ստաֆորդշիրին և Շրոպշիրին, Ուելսի Ֆլինթշիրի և Ռեքսհեմի հետ միասին, որոնք դասավորված են կողմնացույցի ուղղություններով Չեշիրը նույնպես Հյուսիսարևմտյան Անգլիայի շրջանի մի մասն է կազմում ։
Բուսական և կենդանական աշխարհ
2022 թվականի հուլիսին Չեշիրում 400 տարվա մեջ առաջին անգամ ծնվել է առաջին կուղբը ։
Բնակչություն
2001 թվականի մարդահամարի հիման վրա Արևելյան Չեշիրի և Արևմտյան Չեշիրի ու Չեսթերի ընդհանուր բնակչությունը կազմում է 673,781 մարդ, որից բնակչության 51,3%-ը արական սեռի ներկայացուցիչ էին, իսկ 48,7%-ը՝ իգական սեռի ներկայացուցիչ։ 0-14 տարեկանների շրջանում 51,5%-ը եղել են տղա, իսկ 48,4%-ը՝ աղջիկ, իսկ 75 տարեկանից բարձր տարիքի անձանցից 62,9%-ը եղել են կին, իսկ 37,1%-ը՝ տղամարդ ։ 2011 թվականի մարդահամարի ժամանակ սա աճել է մինչև 699,735 ։ Կանխատեսում են, որ 2021 թվականին բնակչությունը կկազմի 708,000 մարդ ։
2001 թվականին Արևելյան Չեշիրի և Արևմտյան Չեշիրի ու Չեսթերի բնակչության խտությունը կազմել է 32 մարդ/կմ², ինչը ցածր է քան Հյուսիս արևմուտքը միջինը՝ 42 մարդ/կմ², իսկ Անգլիայի և Ուելսի միջինը՝ 38 մարդ/կմ²։ Էլսմեր նավահանգիստը և Նեսթոնն ավելի մեծ քաղաքային խտություն ունեին, քան կոմսության մնացած տարածքները՝ 92 մարդ/կմ² ։
Ազգություն
2001 թվականին սպիտակամորթ էթնիկ խմբերը կազմում էին բնակչության 98%-ը (662,794), իսկ 10,994-ը (2%) սպիտակամորթ չէին։
Ոչ սպիտակամորթ էթնիկ խմբերի 2%-ից.
Կրոն
2001 թվականի մարդահամարի ժամանակ բնակչության 81%-ը (542,413) իրեն քրիստոնյա է ճանաչել. 124,677 (19%) որևէ կրոնի կողմնակից չի համարվել կամ չի պատասխանել հարցին. 5665-ը (1%) իրեն ճանաչել են որպես աշխարհի այլ հիմնական կրոնների պատկանող; իսկ 1033-ը պատկանել են այլ կրոնների ։
Անգլիայի եկեղեցու Չեսթերի թեմի սահմանը ամենամոտն է Չեշիրի կոմսական սահմանին մինչև 1974 թվականը, ուստի այն ներառում է ամբողջ Ուիրալը, Ստոկպորտը և Չեշիրի հրվանդանը, որը ներառում էր Թինթվիսլի գյուղական շրջանի խորհրդի տարածքը ։ Հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու կառավարման առումով Չեշիրի մեծ մասն ընկնում է Շրուսբերիի հռոմեական կաթոլիկ թեմին ։
Տնտեսություն
Չեշիրն ունի բազմազան տնտեսություն՝ նշանակալից ոլորտներով, ներառյալ գյուղատնտեսությունը, ավտոմոբիլաշինությունը, կենսատեխնոլոգիան, քիմիական, ֆինանսական ծառայությունները, սնունդն ու խմիչքը, ՏՀՏ-ն և զբոսաշրջությունը։ Կոմսությունը հայտնի է Չեշիր պանրի, աղի և մետաքսի արտադրությամբ։ Կոմսությունը իր պատմության ընթացքում ունեցել է մի շարք գյուտեր և առաջնակարգ ապրանքներ։
Չեշիրը, որը հիմնականում գյուղական շրջան է, ունի գյուղերի մեծ համակենտրոնացում։ Գյուղատնտեսությունը հիմնականում հիմնված է կաթնամթերքի առևտրի վրա, և խոշոր եղջերավոր անասունները գերակշռող գյուղատնտեսական կենդանիներն են։ Գյուղատնտեսությանը տրված հողի օգտագործումը որոշակիորեն տատանվել է և 2005 թվականին կազմել է 1558 կմ²՝ 4609 տնտեսությունների համար ։ 2005 թվականին ԵՀ տնտեսությունների տիպի հիման վրա 8,51 կմ² հատկացվել է կաթնամթերքի գյուղատնտեսությանը, ևս 11,78 կմ² հատկացվել է խոշոր եղջերավոր անասուններին և ոչխարներին։
Քրյուն ժամանակին եղել է բրիտանական երկաթուղային արդյունաբերության կենտրոնը և շարունակում է մնալ հիմնական երկաթուղային հանգույցը։ 1840 թվականին կառուցված Քրյուի երկաթուղային աշխատանքներում ներառվում էր ամենաշատը 20000 մարդ, թեև այժմ աշխատուժը 1000-ից էլ քիչ է։ Քրյուն նաև Բենթլի մեքենաների հայրենիքն է։ Չեշիրում՝ Էլեսմեր նավահանգստում, նաև կան Յագուար և Վոքսհոլ մեքենաների արտադրական գործարաններ։
Կոմսությունն ունի նաև ավիաշինական արդյունաբերություն, Վուդֆորդի օդակայանում տեղակայված Բրիտանական օդատիեզերական տեխնոլոգիաների համակարգերով, որը Բրիտանական օդատիեզերական տեխնոլոգիաների ռազմօդային դիվիզիայի մաս է կազմում։ Գործարանը նախագծել և կառուցել է Ավրո Լանկաստեր և Ավրո Վուլկան ռմբակոծիչներ և Հոկեր-Սիդիլեյ Նիմրո պարեկային ինքնաթիռը։ Ֆլինթշիրի հետ Չեշիրի սահմանին գտնվում է Բրոթոն ինքնաթիռների գործարանը, որը վերջերս կապված է Աերոբուսի հետ։
Զբոսաշրջությունը Չեշիրում Մեծ Բրիտանիայի սահմաններում և արտերկրից շարունակում է իր արդյունավետությունը։ 2003 թվականի ընթացքում գրանցվել է ավելի քան 8 միլիոն գիշերակաց (ինչպես Մեծ Բրիտանիա, այնպես էլ արտասահման) և ավելի քան 2,8 միլիոն այցելություն Չեշիր ։