cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Յաննիս Ռիցոս
Ռազմական խունտա
«Սև գնդապետների» (1967 թվական) ռազմական հեղափոխությունից հետո Յաննիս Ռիցոսը տարվում է Լերոս կղզում գտնվող համակենտրոնացման ճամբար, ապա Յարոս, այնուհետև խիստ մեկուսացմամբ բանտարկվում է Սամոս կղզում։ Սակայն նա կարողանում է Ֆրանսիա տեղափոխված Միկիս Թեոդորակիսին ուղարկել իր «Քարեր, Կրկնություն, Վանդակաճաղեր» և «Դառը հայրենիքի տասնութ երգեր» բանաստեղծական շարքերը, որոնց համար կոմպոզիտորը գրեց երեժշտություն, և դրանք կատարում էր իր համերգների ժամանակ։
1973 թվականին Յաննիս Ռիցոսը մասնակցում է Աթենքի ճարտարագիտական համալսարանում ուսանողների ցույցին խունտայի իշխանության դեմ։ Իր տպավորությունները նա արտացոլել է «Մարմին և արյուն» բանաստեղծության մեջ։
Դիկտատուրաի ակումից հետո Յաննիս Ռիցոսը բնակություն է հաստատում Աթենքում, որտեղ անցկացրել է իր կյանիք վերջին երկու տասնամյակը։ Կիպրոսում Հունսատանի ու Թուրքիայի ավտորիտար ռեժիմների կողմից միջազգային թշնամության հրահրմանն ի պատասխան գրում է «Հիմն ու ողբ Կիպրոսի մասին»։
Յանիիս Ռիցոսը մահացել է 1990 թվականի նոյեմբերի 11-ին Աթենքում։ Թաղվել է հայրենի Մոնեմվասիայում։
Պարգևներ և կոչումներ
Իր ստեղծագործական բեղմնավոր գործունեության ընթացքում Յաննիս Ռիցոսն արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների։ Առաջինը՝ Քնարերգության բնագավառում պետական մրցանակը, ստացել է 1956 թվականին։
1970 թվականին դարձել է Գերմանիայի Մայնց քաղաքի Գիտությունների ու գրականության ակադեմիայի անդամ։ 1972 թվականին պարգևատրվել է Միջազգային մեծ մրցանակով («Knokk-ле-Zout», Բելգիա)։ 1975 թվականին պարգևատրվել է Գեորգի Դմիտրովի անվան միջազգային մրցանակով (Բուլղարիա) և Բանաստեղծ-ռոմանիտիկ Ալֆրեդ դը Վինիի անվան մեծ մրցանակով (Ֆրանսիա)։
1977 թվականին ստացել է Լենինյան կոմերիտմիության միջազգային մրցանակի «Ժողովուրդների մեջ բարեկամության ամրապնդման համար» (ԽՍՀՄ)։ 1979 թվականին պարգևատրվել է Խաղաղության համաշխարհային խորհրդի միջազգային մրցանակով։
Յաննիս Ռիցոսը Ֆեսալոնիկիի Արիստոտելի անվան համալսարանի պատվավոր դոկտոր է, Բիրմինգեմի համալսարանի պատվավոր դոկտոր, Մալարմեի ակադեմիայի (Ֆրանսիա) պատվավոր անդամ, Լայպցիգի համալսարանի (1984) և Աթենքի համալսարանի (1987) պատվավոր դոկտոր։
1986 թվականին Յաննիս Ռիցոսին ներկայացվել է Նոբելյան մրցանակի գրականության բնագավառում, իսկ 1987 թվականին բանաստեղծն ստացել է ՄԱԿ-ի մրցանակ ու Աթենքի քաղաքապետարանի ոսկե մեդալ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հույն բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հույն գրողներ Կատեգորիա:Հույն հեղափոխականներ Կատեգորիա:Հույն թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Կոմունիստ գրողներ Կատեգորիա:Հույն դրամատուրգներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ապրիլի 21
Ապրիլի 21, տարվա 111-րդ (նահանջ տարիներին՝ 112-րդ) օրն է։
Ջրաբերի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Կոտայքի մարզի Ջրաբեր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 28 հուշարձան (4 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
(8814) Ռոսեվեն
(8814) Ռոսեվեն (Rosseven), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,175907 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6493 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7025 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2067,28 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174142 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,85° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(386) Զիեգենա
(386) Զիեգենա (Siegena), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1894 թվականի մարտի 1-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,895352 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3982 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3925 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Զիեգենա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,4272 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1799,49 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,200056 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 20,26° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1894 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Համբույր (պատմվածք)
Սյուժե
Մի անգամ գարնանը երեկոյան հրետանային բրիգադը գիշերում է մի փոքրիկ գյուղում։ Սպաներին երեկոյան թեյի են հրավիրում տեղի կալվածատիրոջ` թոշակի անցած գեներալ-մայոր Ռաբեկի մոտ։ Թեյի արարողության ժամանակ (Ռաբեկին այցելել են նաև այլ կալվածատերեր իրենց տիկնանց ու դուստրերի հետ) լեյտենանտ Ռյաբովիչին, որ մոլորվում է հին տան սենյակների խավարում, հանկարծ մի տարօրինակ կին է համբուրում։ Եթե Ռյաբովիչի փոխարեն լիներ նվազ ռոմանտիկ, ավելի խելամիտ մեկը, դա կհամարեր լավ արկած ու կպատմեր ընկերներին, իրեն իսկական հաղթողի պես կպահեր, բայց Ռյաբովիչի համար այդ խորհրդավոր դրվագը, չնայած միայն հուշ մնալուն, դառնում է մի իրադարձություն, որը բացահայտում է քնքշանքի, սիրո, երջանկության պակասը։
Ընթրիքից հետո հյուրերը գնացին։ Չեխովը նկարագրում է տեղի բնությունը, առվակը, այգին։ Ռյաբովիչը դեռ երկար ժամանակ հիշում էր կատարվածը։ Ավելի ուշ նա պատմեց ծառայակիցներին, այն մասին թե ինչ է տեղի ունեցել նրա հետ, և մտածեց նաև, որ երբեք չի տեսնի այն աղջկան, որը նրան ուրիշի փոխարեն համբուրեց ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:1887 պատմվածքներ
Լույսն օվկիանոսների միջև
«Լույսն օվկիանոսների միջև» (The Light Between Oceans), ամերիկյան ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Դերեկ Սիենֆրենսը։ Ֆիլմի սցենարը հիմնված է Մ. Լ. Ստեդմանի համանուն վեպի վրա։ Ֆիլմը ԱՄՆ-ում վարձույթի է դուրս բերվել 2016 թվականի սեպտեմբերի 2-ին ։
Սյուժե
Բայց մի անգամ իրենց կղզու ափին մոտենում է մի նավակ՝ ներսում մահացած տղամարդ և նորածին մի աղջիկ։ Թոմը ուզում է հայտնել այդ մասին իր ղեկավարությանը, որպեսզի իրենք հետո Իզաբելի հետ որդեգրեն աղջնակին, բայց Իզաբելը, հասկանալով, որ իրենց կյանքի պայմանները թույլ չեն տա, որ դա տեղի ունենա, ամուսնուն համոզում է լռելյայն թաղել գտնված տղամարդու դին, իսկ նորածնին մեծացնել որպես հարազատ դուստր, քանի որ ընտանիքի ընկերներն ու հարազատները դեռևս չգիտեին իր երկրորդ վիժման մասին։ Թոմին այս միտքը այնքան էլ դուր չի գալիս, բայց նա, ամեն դեպքում, համաձայնում է։ Նրանք փոքրիկին Լյուսի են կոչում։
Աղջնակը շատ արագ դառնում է ողջ ընտանիքի սիրելին, բայց որոշ ժամանակ անց նրա ծագումը բացահայտվում է. գերեզմանատանը Թոմը նկատում է Հաննա անունով մի կնոջ, որը ողբում էր դատարկ գերեզմանի վրա. այն պատկանում էր նրա ամուսնու՝ Ֆրենկին, և փոքրիկ դստերը՝ Գրեյսին, ովքեր կորել էին ծովում այն ժամանակ, երբ Թոմը և Իզաբելը գտել էին Լյուսիին։ Թոմը սկսում է տանջվել խղճի խայթից և Հաննային անանուն նամակ է գրում այն մասին, որ Գրեյսը կենդանի է և անչափ սիրելի։
Անցնում է ևս 4 տարի։ Թոմը, Իզաբելը և Լյուսին շարունակում են իրենց մեկուսի կյանքը այնքան ժամանակ, երբ տեղի է ունենում ուղղակի հանդիպումը Հաննայի հետ, ումից Իզաբելը ևս իմանում է ճշմարտությունը։ Թոմը կրկին առաջարկում է Լյուսիին տալ իսկական մորը, բայց Իզաբելն անդրդվելի է. նա համոզված է, որ Լյուսիի համար հենց ինքը ընդմիշտ կարող է մայր լինել և նրան հանձնելը համարում էր դավաճանություն։ Բայց Թոմը, այնուամենայնիվ, Հաննային է ուղարկում Լյուսիի զնգզնգան-բուն, որը նրանք գտել էին Ֆրենկի դիակի կողքին։ Սա ստիպում է ոստիկանությանը հետաքննություն սկսելու։ Շուտով Շերբորների ընկերը, ճանաչելով խաղալիքը, մատնում է նրանց։ Թոմը ողջ մեղքը վերցնում է իր վրա։ Լյուսիին վերադարձնում են Հաննային, բայց փոքրիկը հրաժարվում է խոսել մոր հետ և հրաժարվում է իր իսկական անունից։
Իզաբելը հայտնվում է ընկճախտի մեջ. նա չարացած է ամուսնու դեմ, որ վերջինս թույլ տվեց վերադարձնել Լյուսիին և անսահման կարոտում է դստերը։ Թոմին այդ ընթացքում ձերբակալում են սպանության մեղադրանքով (Ֆրենկը գերմանացի էր), քանի որ Իզաբելը չէր հաստատել նրա վկայությունը այն մասին, որ Ֆրենկը գտնվել է արդեն իսկ մահացած վիճակում։ Հաննան, խղճալով Իզաբելին, առաջարկում է նրան վերադարձնել Լյուսիին պայմանով, որ նա վկայություն տա ընդդեմ ամուսնու։ Իզաբելը ցնցվում է, բայց ոչինչ չի պատասխանում։ Շուտով նա գտնում է իրեն հասցեագրված Թոմի նամակը, որի մեջ վերջինս շնորհակալություն է հայտնում համատեղ ապրած հրաշալի կյանքի համար։ Սա մտքերի մեջ է գցում Իզաբելին. նա գտնում է Թոմին ուղեկցող ոստիկանին և խոստովանում է ամին ինչ։ Սրտաշարժված Հաննան ցուցմունք է տալիս հօգուտ Շերբորների, ովքեր այս ամենից դուրս են գալիս դրամական տուգանքի և ընդամենը երկամսյա բանտարկության ենթարկվելով։ Լյուսին վերջապես սկսում է հարաբերություններ հաստատել հարազատ մոր և պապիկի հետ՝ կրելով կրկնակի անուն՝ Լյուսի-Գրեյս։
Անցնում է 23 տարի։ Մեծացած Լյուսին գտնում է այրիացած Թոմին (ձերբակալությունից հետո նրանց արգելվել էր շփվել Լյուսիի հետ) և իր նորածին որդու՝ Քրիստոֆերի հետ գալիս է նրա մոտ։ Նա երախտագիտություն է հայտնում Թոմին իրեն փրկելու և լավ հայր (և իր գիտակցական կյանքում՝ միակ) լինելու համար։ Նրանք պայմանավորվում են միշտ կապ պահպանել միմյանց հետ։
Արտադրություն
Ֆիլմի նկարահանումները սկսվել են 2014 թվականի սեպտեմբերին Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում ։ Սեպտեմբերին նկարահանումներն անցկացվել են Դանիդին քաղաքում և Նոր Զելանդիայի Օտագո թերակղզում ։ Նոյեմբերին նկարահանումները անցկացվել են Սթենլի քաղաքում ։
Սա DreamWorks ստուդիայի վերջին ֆիլմն է, որի դիստրիբյուտորը Walt Disney Studios ընկերությունն էր՝ Touchstone լեյբլի ներքո։ Սա նաև Touchstone-ի՝ Walt Disney ստուդիայի դուստր ընկերության, պրոդյուսերությամբ վերջին կինոնկարն է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում Կատեգորիա:Touchstone Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ավստրալիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ավստրալիական մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1940-ականներին Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռազմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Բրիտանական ռազմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Նորզելանդական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1920-ականներին
Օմար Աքրամ
Օմար Աքրամ (Omar Akram, ), Գրեմմի մրցանակակիր երաժիշտ, կոմպոզիտոր և դաշնակահար: Նա դարձել է առաջին աֆղանա-ամերիկյան երաժիշտը, ով 2013 թվականին արժանացել է Գրեմմի մրցանակի՝ իր չորրորդ՝ «Սիրո արձագանքները» ալբոմի համար  : Նա հանդիսանում է նաև ոգեշնչող գրող:
Վաղ կյանք
Աքրամը ծնվել է Նյու Յորքում: Նա մեծացել է ճանապարհորդելով աշխարհով մեկ՝ որպես Միավորված Ազգերի դիվանագետի որդի: Ապրում է այնպիսի տարբեր վայրերում, ինչպիսիք են Ֆրանսիան, Կուբան, Աֆղանստանը և Չեխիան : Նա 14 տարեկանում հանդիպել է Ֆիդել Կաստրոյի հետ, ով, ինչպես ասում են, թույլ է տվել նրան ներթափանցել տեղական կուբայական ջազային ակումբներ, որտեղի հնչյուններն ազդել են նրա ձևավորվող կոմպոզիցիոն ոճի վրա :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դաշնակահարներ
Արտագծյալ շրջանագիծ
Եթե բազմանկյան բոլոր գագաթները գտնվում են շրջանագծի վրա, ապա շրջանագիծը կոչվում է այդ բազմանկյանը արտագծյալ, իսկ բազմանկյունը այդ շրջանագծին ներգծյալ։ Նկարում ABCD քառանկյունը ներգծված է O կենտրոնով շրջանագծին, մինչդեռ AECD քառանկյունը այդ շրջանագծին ներգծյալ չէ, քանի որ նրա E գագաթը շրջանագծի վրա չի գտնվում։ Նկար 2-ում ABC եռանկյունը ներգծված է O կենտրոնով շրջանագծին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկրաչափություն
Մարալեթի
Մարալեթի (მარალეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Գեղասահքի պատանեկան Գրան պրի
Գեղասահքի պատանեկան Գրան պրի (ISU Junior Grand Prix), միջազգային մրցումների շարք գեղասահորդ պատանիների շրջանում, որը կազմակերպել է չմշկավազորդների միջազգային միությունը։
Այս պատանեկան շարքը ստեղծվել է 1997-98 մրցաշրջանում։ Ծրագրվել է որպես գեղասահքի Գրան պրիի շարքի պատանեկան անալոգ (մեծահասակների համար անցկացվող գեղասահորդներ)։
Անցկացման կարգը
Պատանեկան Գրան պրիի յուրաքանչյուր մրցաշրջան բաղկացած է մի քանի փուլերից (մրցաշարեր)։ Յուրաքանչյուր փուլում անցկացվում են մրցումներ և խաղարկվում են մեդալներ չորս դիսցիպլինաներում՝ տղամարդկանց մենասահքում, կանանց մենասահքում, զուգախաղում և սառույցի վրա պարում ։ Սովորաբար փուլերը յոթն են, դրանք կարող են իրականացվել տարբեր տարիների տարբեր երկրներում։
Յուրաքանչյուր փուլի արդյունքում գեղասահորդները, կախված զբաղեցրած տեղից, միավորներ են կուտակում։ Չորս դիսցիպլիններից յուրաքանչյուրում վեցական մասնակից (գեղասահորդներ կամ զույգեր), որոնք սեզոնում հավաքել են առավելագույն միավորներ, իրավունք են ստանում հանդես գալ եզրափակիչ մրցաշարում, այսպես կոչված, գեղասահքի Գրան պրիի եզրափակիչում՝ պատանիների շրջանում։ Սկսած 2008-2009 մրցաշրջանից` այն անցկացվում է մեծահասակների եզրափակչի հետ միաժամանակ ։
Ընտրություն
Ի տարբերություն մեծահասակների Գրան պրիի շարքի` պատանիներն ընտրվում են ոչ թե վարկանիշով, այլ գեղասահքի իրենց ֆեդերացիայի որոշմամբ։ Մասնակցի նվազագույն տարիքը 13 տարեկան է (պետք է լրացվի մինչև ընթացիկ տարվա հուլիսի 1-ը), առավելագույնը՝ 19 տարեկան (21 տարի զույգերով կամ սպորտային զույգերով հանդես եկող պատանիների համար)։ Վառ օրինակ՝ Ադելինա Սոտնիկովան, որը ծնվել է 1996 թվականի հուլիսի 1-ին Մոսկվայում, իրավունք չուներ հանդես գալ մրցաշարում մինչև 2010-2011 մրցաշրջանում։
Մրցանակային ֆոնդ
Գրան պրի պատանեկան մրցաշարի փուլերում մրցանակային ֆոնդը կազմում է.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գեղասահք
Միքայել Պողոսյան (ֆուտբոլիստ)
Միքայել Ալեքսանդրի Պողոսյան, հայ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։
Կենսագրություն
Միքայել Պողոսյանն իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է Աշտարակում։ 16 տարեկանում պայմանագիր է կնքել իր առջև մեծ նպատակներ դնող ակումբի հետ։ Սակայն պահեստային, առավել ևս հիմնական կազմում ընդգրկվել չի հաջողվել։ Միքայել Պողոսյանը «Միկայի» կազմում իր առաջին հանդիպումը անցկացրել է 2007 թվականի նոյեմբերի 4-ին Երևանում՝ հանդես գալով «Արարատի» դեմ, որը պարտվել է 1:2 հաշվով։ Հայաստանի առաջնությունում իր առաջին հանդիպումը անց է կացրել 2007 թվականի նոյեմբերի 7-ին՝ մասնակցելով «Բանանցի» դեմ արտագնա խաղին, որտեղ աշտարակցիները հաղթել են 1:0 հաշվով։ Պողոսյանը խաղադաշտ է դուրս եկել հանդիպման 85-րդ րոպեին՝ փոխարինելով Տիգրան Դավթյանին։ Հիմնական թիմի խաղերի հետ միասին, պարբերաբար մասնակցել է երկրորդ կազմի հանդիպումներին։ 2008 թվականի Հայաստանի առաջնությունում մասնակցել է 11 խաղի, որոնցից տասն անցկացվել են առաջնության առաջին շրջանում։ Հաջորդ մրցաշրջանում թիմի հիմնական կազմում Պողոսյանը ոչ մի խաղի չի մասնակցել ։
2011 թվականի հունվարին Պողոսյանը մեկնել է Գյումրի, որտեղ «Շիրակի» կազմում սկսել է մասնակցել մարզումների։ Միաժամանակ մարզչական շտաբը նրան սկսել է դիտարկել որպես թիմի խաղացող ։
Տորք Անգեղի հուշարձան (Երևան)
Տորք Անգեղի հուշարձան, գտնվում է Երևանում՝ Նոր Նորքի 2-րդ զանգվածում, տեղադրվել է 1982-ին։ Ընդգրկված է Երևանի Նոր Նորք վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում ։
Տվյալներ
Քանդակը կառուցված է կոփածո պղնձից, բարձրությունը 4,8 մետր է։
Պատմություն
Առասպելական դյուցազն Տորք Անգեղի արձանը տեղադրվել է 1982 թվականին՝ Նոր Նորքի 2-րդ զանգվածում, բլրի վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Կառլեն Նուրիջանյանի քանդակներ
(8815) Դինռեգաս
(8815) Դինրեգաս (Deanregas), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի փետրվարի 23-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,252825 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9435 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5622 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1235,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291483 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,79° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մադրասի խմբակ
Մադրասի խմբակ, հայ գրական-քաղաքական կազմակերպություն։ Ստեղծվել է 1770-ական թվականներին, Մադրասում (Հնդկաստան)։ Արտահայտել է հայ առևտրական բուրժուազիայի և բուրժուական մտավորականության գաղափարախոսությունը։
Հիմնադրում
Հնդկաստանի Մադրաս քաղաքում ստեղծված խմբակի նպատակն էր պայքարել Հայաստանի ազատագրության և հայկական պետականության վերականգնման համար։
Գաղափարախոսություն
Մադրասի խմբակը որդեգրել է Հովսեփ Էմինի գաղափարներն ու ծրագրերը, այդ ամենն իրագործելու համար ընտրել ազատագրական պայքարի գրավոր պրոպագանդումը։ Մադրասի խմբակի անդամների աշխարհայացքի վրա մեծապես ազդել են Օսմանյան կայսրության ու Պարսկաստանի բռնապետություններին ենթարկված Հայաստանի ծանր դրությունը, ազատագրությանը հասնելու հայերի ձգտումը, ինչպես նաև եվրոպական լուսավորականության գաղափարները։
Ծրագրային դրույթներ
Մադրասի խմբակի ծրագիրը բովանդակել է հետևյալ հիմնական դրույթները․
Գործունեություն
Հայ ժողովրդի մեջ ազատագրական գաղափարների տարածման, երիտասարդությանը հայրենի երկրի պատմությանն ու մշակութային ծանոթացնելու համար անհրաժեշտ էր գրականություն ունենալ։ Նման գրքեր տպագրելու համար հնդկահայ մեծահարուստ Շահամիր Շահամիրյանը 1772 թվականին Մադրաս քաղաքում հիմնում է հայկական տպարան։
1772 թվականին լույս է ընծայվում Մովսես Բաղրամյանի « Նոր տետրակ, որ կկոչի յորդորակ » գիրքը,ապա « Որոգայթ փառաց » գիրքը, որոնք ուղարկվել են Էջմիածին՝ Սիմեոն Երևանցի կաթողիկոսին, Ղարաբաղի մելիքներին, Գանձասարի Հովհաննես Կաթողիկոսին և այլոց։ Ստեղծված գրականությունը բաժանվում էր հայ բնակչությանը։
«Նոր տետրակ, որ կոչի հորդորակ»
«Նոր տետրակի» մեջ քննադատվել է միապետական կարգը՝ այն համարելով հայոց պետականության անկման պատճառներից մեկը։ Մեկ մարդը ի վիճակի չէ անսխալ կառավարել, իսկ թագավորը սխալը դժբախտություն է երկրի համար։ Ուստի առաջարկվել է ստեղծել սահմանադրություն և երկիրը կառավարել ժողովրդի ընտրովի ներկայացուցիչների միջոցով։
Ստանալով «Նոր տետրակը» և զգուշանալով հայ երիտասարդների անժամանակ ապստամբելու վտանգից՝ Սիմեոն Երևանցի կաթողիկոսը խիստ միջոցների է դիմել։ Նա հրամայել է հավաքել և այրել այդ գիրքը, փակել տպարանը և հեռացնել Մովսես Բաղրամյանին։ Նրա սպառնալիքները, սակայն, չեն կասեցրել գրքի տարածումը։ 1876 թվականին գիրքը թարգմանվել է ռուսերեն և տպագրվել Պետերբուրգում՝ երկու հազար տպաքանակով, այնուհետև թարգմանվել է նաև վրացերեն։
Մադրասի խմբակը հանդես է եկել ինքնակալության ու բռնակալության քննադատությամբ, զարգացրել սահմանադրական գաղափարներ, ձգտել ապագա ազատագրված Հայաստանում ստեղծել բուրժուական հանրապետություն (հակառակ դեպքում՝ գոնե սահմանադրական միապետություն), քարոզել ֆեոդալական կարգերի վերացում և հայկական պետականության վերածնունդը կապել Ռուսաստանի օգնության հետ ։
«Որոգայթ փառաց»
Շարունակելով «Նոր տետրակի» գաղափարները՝ Մադրասի խմբի անդամներից Շ. Շահամիրյանը հրատարակում է «Որոգայթ փառաց» գիրքը։ Այն ապագա հայկական պետության կառավարման համար նախատեսված օրենքների ժողովածու էր, որը պետք է կիրառվեր երկիրը օտար լծից ազատագրելուց հետո։
Հայոց ապագա պետության բարձրագույն օրենսդիր մարմինը՝ «Հայոց տունը», պետք է կազմվեր ժողովրդի կողմից ընտրված պատգամավորներից։ Հայաստանում պետք է իշխեր օրենքը։ «Հայոց տունը» պարտավոր էր ստեղծել գործադիր իշխանություն (կառավարություն)։ Այդ նպատակով փոխանորդներից պետք է ընտրվեին տասներեք հոգի, որոնցից մեկը վիճակահանությամբ կարող էր դառնալ նախարար, իսկ մյուսները՝ նախարարի խորհրդակիցներ։ Նախարարը լինելու էր օրենքների առաջին կատարողը և զորքի գլխավոր հրամանատարը։ Հայաստանի բոլոր բնակավայրերը պետք է ունենային դպրոցներ։ «Որոգայթ փառաց» գիրքը սահմանադրական հանրապետություն ստեղծելու ծրագիր էր և հայ քաղաքական մտքի կարևոր նվաճումներից մեկը։
1780-ական թվականների ռուսական կառավարությանը ներկայացվել է «Հայ-ռուս դաշնակցային պայմանագրի» նախագիծը։ Այս աշխատություններում խմբակի գործիչները քննադատել են Հայոց եկեղեցին, որն իր քարոզչությամբ և չարին չդիմադարձելու կոչով հայ ժողովրդին փաստորեն զրկել է դիմադրական կորովից։ Դրել են լուսավորության տարածման և ազգային ինքնագիտակցության արթնացման հրատապ հարցը՝ փորձել ուրվագծել Հայաստանի ապագա պետական կարգը և Ռուսաստանի հետ ունենալիք նրա փոխհարաբերությունների բնույթը։
Ռուսաստանի հովանու տակ հայկական պետականությունը վերականգնելու՝ 20 հոդվածից բաղկացած նախագիծ էր կազմել Շահամիր Շահամիրյանը։ Այս նախագծով Ռուսաստանի օգնությամբ ազատագրված Հայաստանը պետք է հռչակվեր հանրապետություն՝ խորդրդարանական կարգով։ Հայաստանում 20 տարի ժամկետով պետք է մնար 6000 ռուսական զորք։ Այս ծրագիրը ներկայացվել է ռուսական կառավարությանը, սակայն իշխանությունների կողմից բավարար ուշադրության չի արժանացել ու չի քննարկվել։
Մադրասի խմբակի լուսավորական և ազգային-ազատագրական գաղափարները շատ դեպքերում կրել են ուտոպիական բնույթ, քանի որ հաստատուն հող չունեին ժամանակի հայ իրականության մեջ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հնդկահայ մամուլ Կատեգորիա:Հայկական մամուլ ըստ դարաշրջանների Կատեգորիա:Հայկական մամուլ ըստ երկրի Կատեգորիա:Հնդկահայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հնդկահայ գործարարներ Կատեգորիա:Հայկական տպագրություն Կատեգորիա:Հրապարակախոսություն Կատեգորիա:Գրական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Քաղաքական կազմակերպություններ ըստ խնդրի Կատեգորիա:Հայ ազատագրական միտք Կատեգորիա:1770-ականներ
Շահութահարկ
Շահութահարկ, հարկատուի կողմից սահմանված կարգով և չափով հարկվող շահույթից պետական բյուջե վճարվող ուղղակի հարկ է։
Հարկվող շահույթը հարկատուի համախառն եկամտի և սահմանված նվազեցումների դրական տարբերությունն է։ Համախառն եկամուտը հաշվետու տարում հարկատուի բոլոր եկամուտների հանրագումարն է։ Եկամուտ է հաշվետու տարում ակտիվների ներհոսքը, աճը կամ պարտավորությունների նվազումը, որոնք հանգեցնում են հարկատուի սեփական կապիտալի ավելացմանը։
Շահութահարկի գումարը հաշվարկվում է հարկվող շահույթի նկատմամբ 20% դրույքաչափով։ Հարկվող շահույթը որոշելիս համախառն եկամուտը նվազեցվում է դրա ստացման հետ կապված անհրաժեշտ և փաստաթղթերով հիմնավորված ծախսերի և գործունեության մեջ օգտագործվող և մաշվածքի ենթակա հիմնական միջոցների ու ոչ նյութական ակտիվների ամորտիզացիոն գումարի չափով։
Շահութահարկը որոշելիս հաշվառումն իրականացվում է հաշվապահական հաշվառումը և ֆինանսական հաշվետվությունները կարգավորող օրենքներով և այլ իրավական ակտերով սահմանված սկզբունքների և կանոնների հիման վրա, եթե չեն նախատեսվում դրանց կիրառման առանձնահատկությունները։ Շահութահարկ վճարողները շահութահարկի հաշվարկի ներկայացման ժամկետում հարկային տեսչության մարմնին գրավոր տեղեկացնում են իրենց ընտրած հաշվապահական հաշվառման և ֆինանսական հաշվետվությունների սկզբունքների և կանոնների, օգտագործվող հաշվապահական հաշվառման համակարգչային ծրագրի մասին, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունների մասին, եթե հարկատուին օրենքով կամ այլ իրավական ակտերով վերապահված է նման ընտրության իրավունք։ Հարկվող շահույթը որոշելիս հաշվի են առնվում սահմանված պահուստների ստեղծման հետևանքով առաջացող եկամուտները և նվազեցումները։ Հարկվող շահույթը որոշելիս ակտիվները և պարտավորությունները հաշվի են առնվում սկզբնական արժեքով, բացառությամբ օրենքով սահմանված կարգով իրականացված վերագնահատման արդյունքների։
Կատեգորիա:Հարկեր
Ստվերաչափ
Ստվերաչափ, ժամանակը ցույց տվող գործիքներ Հին Հայաստանում։ Դրանք աղյուսակներ էին, որոնցում տրված էին առարկաների ստվերի երկարության փոփոխությունները տարվա օրերի ընթացքում ։
Անանիա Շիրակացին տվել է Հայաստանի միջին լայնության համար ստվերաչափ կազմելու կանոնը ։
Ինչպես արեգակնային ժամացույցների վրա, այնպես էլ ստվերաչափ աղյուսակներում թվերի փոխարեն գրված են հայկական այբուբենի տառերը. առաջին ինը տառերը նշանակում են միավորներ, հաջորդ ինը տառերը՝ տասնավորներ և այլն ։ «Արևելքը» նշվում էր Ա (1) տառով, իսկ կեսօրին սլաքը կանգնած էր Զ (6) տառի վրա։ Անշարժ ստվերաչափերից բացի ստեղծվում էին նաև շարժական՝ ծովագնացների և հովիվների համար ստվերաչափեր։ Գոյություն են ունեցել ստվերաչափերի պատրաստման հատուկ հրահանգներ, օրինակ, նավի համար։ Սակայն ելնելով անմիջապես ժամացույցի անունից ենթադրվում է, որ նրանք չեն աշխատել են գիշերային ժամերին և կիսաաշխատող էին անձրևոտ, մառախլապատ եղանակի, ինչպես նաև ձյան ժամանակ։
Ստվերաչափերի հիմքում ընկած է այն իրողությունը, որ ուղղաձիգ առարկաների ստվերն օրվա տարբեր ժամերին ունենում է տարբեր երկարություն։ Քանի որ տարվա ընթացքում փոփոխվում է նաև օրվա տևողությունը, որը հետևանք է Արեգակի բարձրության փոփոխության, ուստի ստվերի երկարությունը կախված է նաև տարվա եղանակներից. միևնույն ժամին ստվերը ամռանը լինում է կարճ (նվազագույն երկարությունը՝ ամառային արևադարձի օրը), իսկ ձմռանը՝ երկար (առավելագույնը լինում է ձմեռային արևադարձի օրը) ։
Ստվերաչափով ժամանակը ճշտելու համար պետք է ձախ ձեռքը ափով վերև բերել հորիզոնական դիրքի, իսկ ցուցամատը ուղղել արևելք-արևմուտք կողմ։ Հետո հարկավոր է ծեղիկ վերցնել և մեծ մատով պահել այն ուղղաձիգ դիրքում ափի միջին գծի առջև։ Ծեղիկի ստվերը ցույց է տալու ցերեկային ժամը հետևյալ կերպ. եթե ստվերը ընկնում է մինչև ցուցամատի ծայրը, ապա հիմա առավոտվա 6-ն է, եթե ստվերը միջին մատի ծայրին է՝ ապա ժամի 7-ն է, եթե «սլաքը» հասել է մատենամատին՝ ժամի 8-ն է, ճկույթին՝ 9-ն է, ճկույթի միջին մասին՝ 10-ը, ճկույթի հիմքին՝ 11-ը։ Կեսօրին ստվերը ընկնելու է ափի միջին գծի ուղղությամբ։ Օրվա երկրորդ կեսին պետք է օգտագործել աջ ձեռքը և հաշվառել ժամանակը հակառակ ուղղությամբ։
Վիկտոր Գոլդշմիդտ
Վիկտոր Մորից Գոլդշմիդտ (Victor Moritz Goldschmidt, ), քիմիկոս և երկրաֆիզիկոս, երկրաքիմիայի և բյուրեղային քիմիայի հիմնադիրներից մեկը ։ Մշակել է տարրերի երկրաքիմիական դասակարգում, առաջարկել իզոմորֆիզմի օրենքը, նրա անունով ։ Նա առաջ քաշեց Երկրի խորքերի կազմի և կառուցվածքի վերաբերյալ առաջին տեսություններից մեկը, Գոլդշմիդտի հարուստ կանխատեսումները հաստատվել են առավելագույն չափով։ Նա առաջիններից մեկն է եղել, որ հաշվարկել է վերին մայրցամաքային ընդերքի կազմը։
Կենսագրություն
Գոլդշմիդտը ծնվել է Ցյուրիխյում։ Նրա ծնողները Դ.Գոլդշմիդտ (Հայնրիխ Դ. Գոլդշմիդ)և Ամելի Քոենը (Ամելիա Կոեն) իրենց որդուն անվանակոչել են հոր ուսուցչի՝ Վիկտոր Մայերի անունով։ 1901 թվականին Գոլդշմիդտների ընտանիքը տեղափոխվել է Նորվեգիա։ Հենրիխ Գոլդշմիդտը նշանակվել է քրիստոնեության քիմիայի պրոֆեսոր։ Նորվեգիայի հին անունը եղել է Օսլո ։
Աշխատություններ
Գոլդշմիդտի առաջին գիտական ​​աշխատությունը կոչվում էր Քրիստիանիայի շրջակայքում կապի փոխակերպությունը։ Դրանում նա նախ կիրառեց փուլերի ջերմոդինամիկական կանոնը երկրաբանական օբյեկտների վրա։ Էլեմենտների երկրաքիմիա խորագրով իր աշխատանքների շարքը՝ Տարրերի աշխարհաքիմիական բաշխման օրենքներ, համարել է երկրաքիմիայի սկիզբը։ Գոլդշմիդտի աշխատանքը ատոմային և իոնային ճառագայթների վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել բյուրեղների քիմիայի վրա։ Գերմանական օկուպացիայի ժամանակ Գոլդշմիդտը ձերբակալվեց, բայց համակենտրոնացման ճամբար ծրագրված մեկնումից անմիջապես առաջ նրան առևանգել է Նորվեգիայի դիմադրությունը, և ուղարկել Շվեդիա։ Հետո նա տեղափոխվել է Անգլիա, որտեղ ապրում էին նրա հարազատները ։
Մահ
Պատերազմից հետո նա վերադարձել է Օսլո և մահացել այնտեղ 59 տարեկան հասակում։ Նրա հիմնական աշխատանքը ՝ Երկրաքիմիան, խմբագրվել և հետմահու լույս է տեսել Անգլիայում 1954 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրաքիմիկոսներ Կատեգորիա:Նորվեգացի քիմիկոսներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Շվեդիայի ճարտարագիտական գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Տատյանա Դորոնինա
«Սովետսկի էկրան» հանդեսի ընթերցողների կողմից երեք անգամ ճանաչվել է «Տարվա դերասանուհի»։
Կենսագրություն
Տատյանա Վասիլևնա Դորոնինան ծնվել է Լենինգրադում։ Հայրը՝ Վասիլի Իվանովիչը, սերում է հին հավատացյալների ընտանիքից (Староверы), իսկ մայրը՝ Աննա Իվանովնան, գյուղական քահանայի դուստրն էր։ Դանիլովյան էվակուացիայի ժամանակ հայրը մեկնեց պատերազմ, որի ընթացքում ընտանիքը գտնվում էր շատ ծանր վիճակում։ Մինչև դպրոցն ավարտելը՝ Տատյանան դիմել էր շատ թատերական ուսումնարաններ, սակայն, աթեիստական նկատառումներից ելնելով՝ նրան ոչ մի ուսումնարանում չընդգրկեցին։ Նա ստիպված էր շարունակել կրթությունը Լենինգրադում (1945—1952): 1956 թվականին ավարտելով Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան դպրոց-ստուդիան, աշխատել է Լենինգրադի Լենինյան կոմերիտմիության անվան թատրոնում, ապա՝ Մաքսիմ Գորկու անվան դրամատիկական մեծ թատրոնում (1959-1966): Անդամագրվել է Կոմերիտական կազմակերպությանը (ՀԼԿԵՄ)։ Դորոնինայի մուտքը կինո նշանավորվեց ռեժիսոր Իոսիֆ Խեյֆիցի «Հորիզոն» ժապավենով (1962): Նկարահանվել է նաև ռեժիսորներ Դանիիլ Խրաբրովիցկու «Անվանականչը» (1965) Վլադիմիր Վենգերովի «Բանվորական ավան» (1965) և այլ կինոնկարներում։ Ռեժիսոր Գեորգի Նատանսոնի «Ավագ քույրը» կինոնկարում (1966), Դորոնինայի ստեղծած Նադյա Ռեզանայի դժվարին ու հետաքրքիր կերպարը բարձր գնահատվեց հանդիսատեսի կողմից և ձայների մեծամասնությամբ նա ճանաչվեց 1967 թվականի լավագույն դերասանուհին։ Նկարահանվել է ռեժիսորներ Տատյանա Լիոզնովայի «Երեք բարդի Պլյուշչիխայում» (1967), Գեորգի Նատանսոնի «Նորից սիրո մասին» (1968), Կոնստանտին Վոյնովի «Հրաշալի բնավորություն (1970) կինոնկարներում։ 1973 թվականին Դորոնինան նկարահանվել է ռեժիսոր Օլեգ Բոնդարևի «Խորթ մայրը» կինոժապավենում ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացել է հինգ անգամ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:ՄԳԱԹ դպրոց-ստուդիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Ոսկե դիմակ» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Լիսովկա (գյուղ, Կրասնոարմեյսկի շրջան)
Լիսովկա (Лисівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Լիսովկա գյուղում բնակվում էր 799 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1885 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(387) Ակվիտանիա
(387) Ակվիտանիա (Aquitania), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1894 թվականի մարտի 5-ին Ֆեռնան Կուրտիի կողմից Բորդոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,739251 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0901 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3884 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ակվիտանիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,0842 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1655,95 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,217398 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 18,13° անկյուն։
Տագանրոգի գրականության և պատմաճարտարապետական պետական թանգարան-արգելոց
Տագանրոգի գրականության և պատմաճարտարապետական պետական թանգարան-արգելոց (Таганрогский государственный литературный и историко-архитектурный музей-заповедник / ТГЛИМАЗ), Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի գրական և երկրագիտական թանգարանների միավորում։
Թանգարանի պատմություն
Ստեղծվել է 1981 թվականին։ Ընդհանուր մակերեսը 5000 քառակուսի մետր է։ Ֆոնդերը կազմում են ավելի քան 280 հազար պահեստավորված միավոր։ Միավորման մաս կազմող թանգարաններից յուրաքանչյուրը ստեղծվել է տարբեր ժամանակներում և ունի իր պատմությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տագանրոգի թանգարաններ Կատեգորիա:Թանգարաններ այբբենական կարգով
Ապրիլի 22
Ապրիլի 22, տարվա 112-րդ (նահանջ տարիներին՝ 113-րդ) օրն է։
Ամերիկյան հայկական թանգարան
Կալիֆոռնիայի ամերիկյան հայկական թանգարան և մշակութային կենտրոն, թանգարան, որ գործելու է ԱՄՆ-ի Կալիֆոռնիա նահանգի Գլենդել քաղաքում՝ նվիրված լինելով ամերիկահայերի պատմության և մշակույթի պահպանմանը։ Նախատեսված է թանգարանը բացել 2024 թվականի ամռանը։ Նրա գործունեության ուղղություններից մեկն էլ լինելու է ուսումնասիրել հայոց պատմությունը ամերիկահայ ժամանակակից մշակույթի հետ մեկտեղ։
Պատմություն
2014 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի հիշատակի միջոցառումների պլանավորման ժամանակ, Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի կոմիտեի ԱՄՆ-ի արևմուտքի մասնախումբը (AGCC – WUSA) հանդիպեց Կալիֆոռնիայի Գլենդել քաղաքի պաշտոնյաների հետ` քննարկելու թանգարանի հիմնադրման հարցը։
2015 թվականին կազմվեց թանգարանի հոգաբարձուների խորհուրդը, որը ծրագրի կառավարումը վստահել է տասը ամերիկահայ մշակութային, բարեգործական և կրոնական ոչ առևտրային կազմակերպությունների։ Հոգաբարձուների խորհրդի կազմում ընդգրկված են Հայ կաթողիկե թեմը, Հայ մշակութային հիմնադրամը, Հյուսիսային Ամերիկայի հայ ավետարանական միությունը, Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության Արևմտյան շրջանը, Ամերիկայի Հայ ավետարանչական ընկերակցությունը, Հայ օգնության միության Արևմտյան ԱՄՆ-ի մասնախումբը, Նոր օր բարեգործական հիմնադրամը, Նոր Սերունդ մշակութային միությունը, Հայոց Եկեղեցու Հյուսիսային Ամերիկայի Արևմտյան թեմը և հայ առաքելական եկեղեցու արևմտյան առաջնորդարանը։
Կալիֆորնիայի ասամբլեայի անդամ Լորա Ֆրիդմանը թանգարանի կառուցման համար 3 միլիոն դոլար է ապահովել 2017-2018 թվականների պետական բյուջեում, որը ստորագրել է նահանգապետ Ջերի Բրաունը ։
2018 թվականին Գլենդելի քաղաքային խորհուրդը հաստատել է թանգարանի նախագիծը և քաղաքապետարանին հանձնարարել բանակցել Կենտրոնական զբոսայգում թանգարանին տարածք հատկացնելու նպատակով հողի վարձակալության վերջնական համաձայնագրի շուրջ։
Կալիֆորնիացի սենատոր Էնթոնի Պորտանտինոն, ով համագործակցում էր նահանգապետ Գևին Նյուսոմի գրասենյակի հետ՝ նահանգային պաշտոնյաներին և գործընկերներին ծրագրի պատմական նշանակության մասին իրազեկելու համար, շնորհակալություն հայտնեց նահանգապետին՝ թանգարանի շինարարության ֆինանսավորմանը Կալիֆոռնիայի 2022-2023 թվականների պետական բյուջեով ևս 10 միլիոն դոլարի նոր հատկացում կատարելու համար։
Ճարտարապետություն
Մոտ 60,000 քառակուսի ոտնաչափ տարածքով թանգարանը նախագծվել է Գլենդելի Ալաջաջյան-Մարկուսի ճարտարապետական ընկերության կողմից։ Առատորեն փորագրաքանդակված ճակտոնին տեղ են գտել ինչպես Արարատ լեռը, այնպես էլ Գլենդել քաղաքը շրջապատող Վերդուգո լեռները ։ Երկհարկանի թանգարանը կունենա նաև փակ դահլիճ և ցուցադրական սրահ։
Թանգարանային կամպուս
2019 թվականին Գլենդելի քաղաքային խորհուրդը հավանության արժանացրեց Կենտրոնական զբոսայգու տարածքում 18,5 միլիոն ամերիկյան դոլար ծախսով կառուցվելիք թանգարանի նախագիծը։ Ընդ որում՝ զբոսայգին որոշակի վերափոխումների է ենթարկվելու՝ թանգարանին հարմարեցվելու համար։
Թանգարանի հիմնադրման հանդիսավոր արարողությունը տեղի է ունեցել 2021 թվականի հուլիսին ։
2022 թվականի նոյեմբերին նշվել է շինարարության առաջին փուլի ավարտը. այդ փուլը ներառել է ավտոկայանատեղին, ավտոտնակը և շենքի հիմքը։
Ցուցանմուշներ
Թանգարանի ցուցանմուշների ձեռքբերման ժամանակաընթացքում գործադիր նախագահ ՊերՃ Կարապետյանը հայտարարեց, որ «Հայոց մշակույթն ու պատմությունը լինելու են ուշադրության կենտրոնում, սակայն մենք նախատեսում ենք ներկայացնել նաև Կալիֆոռնիայում ապրող այլ ազգերի։ Հայ-ամերիկյան թանգարանը լինելու է հայկական ինքնությունը ներկայացնող կենտրոն և մշակութային համագործակցության կարևոր օղակ»։
Թանգարանի մշտական ցուցադրանքի ապահովման կոմիտեն ներառում է գիտնականներ UCLA-ի հայագիտական ուսումնասիրությունների կենտրոնից, USC Հայկական ուսումնասիրությունների ինստիտուտից, CSUN հայագիտական ուսումնասիրությունների կենտրոնից և USC Shoah հիմնադրամից ։
Սազանդա
Սազանդա կամ սազանդար ( ՝ սազանդար,  ՝ سازنده ,  ՝ საზანდარი, այլընտրանքային գրությունն անգլերենում ՝ sazende, sazandeh ) գործիքավորողների ավանդական անսամբլի երեք երաժիշտներից մեկն է, որը կատարում է երգչի հետ միասին ( խանանդա, ադրբեջանական մուղամի ներկայացման դեպքում) Հարավային Կովկասում։ Բառը պարսկերեն նշանակում է «շինարար»։ Եռյակը բաղկացած է թառ նվագողից, քամանչիստից և դաֆահարից։ Պատմականորեն սազանդա(ր) բառը կիրառվում էր Անատոլիայից, Կովկասից կամ Իրանից ցանկացած գործիքավորողին նկարագրելու համար, ով նվագում էր ժողովրդական գործիք ։
Ամերիկյան հայկական թանգարան
Հայոց ցեղասպանություն
Բանավոր պատմությունները, ներառյալ ցեղասպանությունը վերապրածների պատմությունները, կարևոր նշանակություն կունենան հայոց պատմությունը ներկայացնելու համար, ասել է USC Հայկական ուսումնասիրությունների ինստիտուտի փոխտնօրեն և թանգարանի մշտական ցուցադրանքի հանձնաժողովի անդամ Շուշան Կարապետյանը։ Հավանաբար կներառվեն նաև վերապրածների հարցազրույցները, որոնք պահպանվել են USC Shoah Foundation-ի կողմից։ «Շոա» հիմնադրամի կրթության և իրազեկման մասնագետ և թանգարանի մշտական ցուցադրանքի հանձնաժողովի մեկ այլ անդամ՝ Սեդա Անթեքելյանը նշել է, որ ներառվելիք բանավոր պատմությունները, կարող են առիթ դառնալ բարձրաձայնելու ավելի արդի խնդիրներ, ինչպես, օրինակ, ամերիկահայերի երկակի ինքնությունը։
Գործադիր թիմ
Գործադիր թիմը ապահովում է առաջնորդություն, ռազմավարական պլանավորում և գործառնական աջակցություն՝ առաջ մղելու հայ-ամերիկյան թանգարանի առաքելությունն ու տեսլականը։ Նրա կազմում ընդգրկված են՝
Սազանդա
Պատմություն և զարգացում
Վերոհիշյալ գործիքներով նվագող սազանդաների երաժշտական տրիոյի ավանդույթը ծագել է միայն 20-րդ դարի սկզբին։ Ըստ Ջաբբար Գարյագդիօղլուի՝ 19-րդ դարասկզբի մուղամի անսամբլները բաղկացած էին թառ, քամանչա և բալաբան նվագող երեք երաժիշտներից ։ 19-րդ դարի վերջին վերջինիս փոխարինեց գոշա-նաղարան։ Մեր օրերում օգտագործվում է դափի ավանդական տարատեսակը՝ դաֆ, որը հաճախ նվագում են հենց իրենք՝ երգիչները։
Ամերիկյան հայկական թանգարան
Հոգաբարձուների խորհուրդ
Հայ-ամերիկյան թանգարանի հոգաբարձուների խորհուրդը կազմված է տասը ամերիկահայ մշակութային, բարեգործական և կրոնական շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններից, որոնք համախմբվել են ընդհանուր գործի համար՝ ստեղծելու նշանակալի կենտրոն, որը կծառայի ողջ համայնքին։
Սազանդա
Պատմություն և զարգացում
Ինչպես անսամբլները, գործիքները նույնպես կառուցվածքային փոփոխություններ են կրել։ Քամանչեի 2 լարը դարձել է 3, 4 կամ նույնիսկ 5։ Ադրբեջանցի նշանավոր սազանդա Սադիղջանը մշակել է թառի նոր տարբերակը (այժմ հայտնի է որպես ադրբեջանական թառ կամ կովկասյան թառ)՝ այս երբեմնի 6 լարային նվագարանին ավելացնելով ևս մեկ լար և կատարելագործելով այն մի շարք նոր հնարավորություններով ։ Սադիղջանից հետո թառը նվագում էին՝ սեղմելով կրծքին՝ մուղամի կատարման ժամանակ ուղղահայաց չպահելով։
Ամերիկյան հայկական թանգարան
Երիտասարդ մասնագետների հանձնաժողով
2022 թվականին թանգարանը գործարկեց իր Երիտասարդ մասնագետների կոմիտեն՝ թանգարանի առաքելությունը խթանելու և երիտասարդ մասնագետներին ակտիվորեն ներգրավելու նպատակով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2014 հիմնադրված թանգարաններ
Սազանդա
Պատմություն և զարգացում
Սազանդաների նշանավորությունը երևում էր նրանց գործիքների ֆիզիկական տեսքից։ Ոմանք դրանք զարդարում էին թանկարժեք մետաղներով և գոհարներով։ Ինքը՝ Սադիղջանը, նշում էր, որ իր գործիքը զարդարել է ոսկով և նակրով ։
Ուդոլա
Ուդոլան լարային երաժշտական գործիք է։ Ասում են, որ այն կառուցվել է Ագապիոս Տոմբուլիսի պատվերով՝ իր իսկ պահանջներով։ Նա միացրել է ուդ և մանդոլա բառերը և այն անվանել ուդոլա ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Լարային երաժշտական գործիքներ
Նոր գիր
«Նոր գիր», գրականության և արվեստի ամսագիր (1939 թվականից՝ եռամսյա հանդես)։ Լույս է տեսել 1936-1954 թվականներին, Նյու Յորքում։ Խմբագիրներ՝ Անդրանիկ Անդրեասյան, Բենիամին Նուրիկյան։ Ներկայացրել է հայ գրականությունն ու արվեստը, տպագրել Հայաստանի և սփյուռքի գրողների ստեղծագործություններ։ Ունեցել է տեսական ոաումնասիրությունների բաժին։ Առանձին համարներ նվիրել է Կոմիտասին, Հակոբ Օշականին, նկարիչ Ս. Խաչատուրյանին։ Թարգմանաբար ներկայացրել է նաև էջեր համաշխարհային գրականությունից։
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական ամսագրեր Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Դիլիջանի քաղաքային մարզադաշտ
Դիլիջանի քաղաքային մարզադաշտ, Դիլիջան քաղաքի բազմաֆունկցիոնալ մարզադաշտ է։ Քաղաքի միակ մարզադաշտը, որն օգտագործվում է ֆուտբոլային հանդիպումների համար։ Մարզադաշտի «տանտերը» Դիլիջանում գործող «Իմպուլս» ֆուտբոլային ակումբն է։
2011 թվականի մրցաշրջանը «Իմպուլս»-ն անցկացրեց Իջևանի «Արնար» մարզադաշտում, քանի որ քաղաքային մարզադաշտը գտնվում էր վերակառուցման փուլում։ 2011 թվականի ապրիլի 7-ին «Իմպուլսի» նախագահ Տիգրան Հակոբյանը հայտարարեց, որ 2012 թվականի մրցաշրջանում ակումբը հանդես կգա արդեն վերանորոգված մարզադաշտում, որի տարողունակությունը կկազմի 5000 հանդիսական ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Հայաստանում Կատեգորիա:Հայաստանի ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Լամպեդուզա
Լամպեդուզա (Lampedusa), Իտալիային պատկանող, ոչ մեծ հրաբխային ծագում ունեցող կղզի Միջերկրական ծովում։ Սիցիլիայից 105 կմ է հեռու, իսկ Թունիսից 113 կմ։ Մակերեսը 25,48 քառակուսի կիլոմետր է, առավելագույն բարձրությունը ծովի մակերեսից 16 մետր է։ Կղզին ջրի պաշարներ չունի։ Ջրի միակ աղբյուրը անձրևաջրերն են։ Եղանակն ու բնությունը նպաստում են տուրիզմի զարգացմանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի կղզիներ Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի կղզիներ Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Աֆրիկայի կղզիներ
Հոքու
Հոքու, հոկու կամ հայքու, հայկու (ճապոներեն՝ 俳句, բառացի՝ «սկզբնական, առաջին բանատողեր»), ճապոնական պոեզիայի ժանր (եռատող, 17-վանկանի (5-7-5), հաճախ երկրորդ բանատողից հետո դադարով (ցեզուրա)։
Առաջացել է 15-րդ դարում որպես եռատող կատակային ռենգայի նախերգ։ Ժառանգաբար ծագում է նաև թանկայի առաջին կիսատողերից։ 17-րդ դարում Մացուո Բասյոն սկզբնավորեց դասական (ոչ կատակայաին) հոքուները և մշակեց ժանրի ձևական ու գեղագիտական սկզբունքները։ Հոքուի ձևերի կատարելագործումն առնչվում է Թանիգուտի Բուսոնի ստեղծագործության, Կոբայասի Իսսայի թեմատիկայի դեմոկրատացման հետ։
Գոյություն են ունեցել հոքուների մի քանի դպրոցներ։ 19-րդ դարի վերջերին Մասաոկա Սիկին նոր զարկ տվեց հոքուի զարգացմանը՝ նրան կցելով գեղանկարչությունից փոխառած «ուրվանկար բնօրինակից» սկզբունքը ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Քնարական սեռի ժանրեր Կատեգորիա:Ճապոնիայի մշակույթ Կատեգորիա:Ճապոներեն բառեր և արտահայտություններ
Ապրիլի 23
Ապրիլի 23, տարվա 113-րդ (նահանջ տարիներին՝ 114-րդ) օրն է։
Գիա Նադարեիշվիլի
Գիա Նադարեիշվիլի (გია ნადარეიშვილი; ), վրացի շախմատիստ և կոմպոզիտոր։ Միջազգային գրոսմայստեր և իրավարար (1980) (1960): ԽՍՀՄ-ի 1971 թվականի և 1972 թվականի շախմատի չեմպիոն։ ԽՍՀՄ-ի շախմատի ֆեդերացիայի հանձնաժողովի նախագահ (1989—1990): Վարկանիշը ըստ «ՖԻԴԵ»-ի կազմել է 85.00 :
Գիան ունի հրատարակած գիրք Շախմատային կոմպոզիցիաների վերաբերյալ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Վրացի գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Վրացի շախմատիստներ Կատեգորիա:Վրացի կոմպոզիտորներ
Հնագույն հայկական տոմար
Հնագույն հայկական տոմար, ենթադրաբար հին հայկական տոմար է, որը ըստ Պարիս Հերունու, հայերը ունեցել են հնագույն հայոց տոմար, որը սկսվել է 21 հազար տարի առաջ։ Եղել է արեգակնային օրացույց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պարիս Հերունի Կատեգորիա:Հայկական հեթանոսություն Կատեգորիա:Հայկական տոմար
Սազ (գետ)
Սազ, գետակ Արաքսի ավազանում։ Հոսում է Էրզրումի նահանգի Բայազետի գավառի տարածքով։ Ստորին հոսանքը կոչվում է Սարըսու։ Եվրոպացի ճանապարհորդները երբեմն անվանում են Ալզաս ։ Գետի ավազանում կան շամբուտներ, որից Ղ. Ալիշանը ենթադրում է, որ հայկական աղբյուրներում հիշատակված Շամբն Կոգովիա վայրը այս գետակի հովտում էր ։
Պարիս Հերունու գիտցող-ստվերաչափ
Պարիս Հերունու գիտցող-ստվերաչափ, հայ ականավոր ակադեմիկոս Պարիս Հերունու կողմից ստեղծած գործիք, որը միաժամանակ հանդիսանում է գիտցող (արեգակնային ժամացույցներ Հին Հայաստանում) և ստվերաչափ (ամիսները ցույց տվող գործիքներ Հին Հայաստանում)։ Իրենից ներկայացնում է արեգակնային թե՛ ժամացույց և թե՛ օրացույց ։
Կառուցվել է 1987 (ՌՋՁԷ) թվականին կամ հին հայկական տոմարով 4480 (ՏՆՁ) թվականին ։
Ունի երեք հիմնական սանդղակ.
Պատկերասրահ
Ակադեմիկոս Պարիս Հերունու գիտցող-ստվերաչափը՝ արեգակնային ժամացույցն ու օրացույցը Օրգովի ռադիո-օպտիկական աստղադիտարանում
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պարիս Հերունի Կատեգորիա:Հայկական տոմար
Վիտոր Բաիա
Վիտոր Մանուել Մարտինշ Բաիա (Vítor Manuel Martins Baía, ), պորտուգալացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ 2007 թվականին ավարտել է կարիերան։ Պատմության մեջ երկու դարպասապահներից մեկն է, որը հաղթել է ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգան, ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգան և Գավաթակիրների գավաթը ։
Բոլոր ժամանակների ամենատիտղոսակիր դարպասապահներից մեկն է ։ Ֆուտբոլիստի կարիերան սերտորեն կապաված է « Պորտու »-ի հետ, որի երիտասարդական թիմերի կազմում սկսել է հանդես գալ դեռ պատանեկության տարիներին։
Հանդես է եկել Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում, ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի երկու առաջնություններում և Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունում։
«Պորտու»
Ծնվել է Պորտուի շրջանի Վիլա Նովա դե Գայա քաղաքում։ 13 տարեկանում միացել է «Պորտու»-ի երիտասարդական թիմին՝ տեղափոխվելով «Լեկա» ակումբից ։ 1989 թվականի սկզբին հրաժարվել է մասնակցել աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը, քանի որ լեհ դարպասապահ Յուզեֆ Մլինարչիկը զբաղացրել է նրա տեղը պուրտուգալական ակումբի դարպասներում, իսկ Վիտորը դարձել է պահեստային խաղացող։ Այդ մրցաշրջանում, ակումբը եղել է մրցաշրջանի առաջատարներից մեկը, բայց բաց է թողել  չեմպիոնությունը (երկրորդ տեղ)։
Վիտորը առաջին թիմի կազմում նորամուտը նշել է 1988/89 թվականի մրցաշրջանում «Վիտորի» ակումբի դեմ խաղում ՝ հաջորդ 7 մրցաշրջանների համար տեղ ապահովելով թիմում և այդ ընթացքում նվաճելով Պորտուգալիայի առաջնության 5 տիտղոս և Պորտուգալիայի երկու գավաթ։ Այդ ժամանակամիջոցում Վիտորը բաց է թողել 116 գոլ  (16,5 գոլ տարվա մեջ) ։ 1995 թվականին Բաիան ամրապնդել է համաշխարհային մակարդակի դարպասապահի իմիջը՝ ESM -ի վարկածով մտնելով Եվրոպայի խորհրդանշական հավաքական և զբաղեցնելով վեցերորդ տեղը «աշխարհի լավագույն դարպասապահը ՝ ըստ MFFIIS-ի» հավակնորդների ցանկում ։ 1998 թվականին Վիտորը դարձել է 5-րդը այդ ցուցակում ։
«Բարսելոնա»
Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 1996-ից հետո Վիտոր Բաիան տեղափոխվել է կատալոնական «Բարսելոնա»՝ ստանալով պատմության մեջ դարպասապահին վճարվող ամենաբարձր գումարը ։ Չնայած այն բանին, որ առաջին մրցաշրջանում պորտուգալացի դարպասապահը բաց է թողել միայն մեկ մրցախաղ, հաջորդող երկուս ու կես տարիների ընթացքում նա տառապել է ծնկի հետ ունեցած խնդիրներից, ինչի պատճառով անհասանելի է եղել իր թիմի համար ։
Վերադարձ «Պորտու» ակումբ
1999 թվականի հունվարին Բաիան վարձակալության իրավունքով «Բարսելոնա» ակումբից վերադարձել է «Պորտու» ակումբ։ Պայմանավորված այն հանգամանքով, որ պորտուգալացու կողմից իր կարիերայի նախորդ տարիներին օգտագործված «1» համարը զբաղված էր, Վիտորն ընտրել է «99» համարը ։ 1999/00 թվականի մրցաշրջանին Բաիան ծնկի վնասվածք է ստացել, ինչի պատճառով վիրահատության կարիք է ունեցել ։
2000 թվականի ամռանը պորտուգալացին մշտական հիմունքներով վերադարձել է «Պորտու» ակումբ ։ Հերթական վնասվածքի պատճառով Բաիան բաց է թողել ողջ 2000/01 մրցաշրջանը, դաշտ է դուրս եկել միայն 2001/02 թվականի մրցաշրջանին՝ 2001 թվականի նոյեմբերի 16-ին մրցախաղում խաղալով պահեստային թիմում ։ 16 օր անց պոտուգալիացին մասնակցել է «Սատա Կլարա»-ի դեմ Պորտուգալիայի գավաթի խաղին ։
2002/03 թվականի մրցաշրջանում Բաիան իր թիմին օգնել է հաղթել Պորտուգալիայի առաջնությունում, Պորտուգալիայի գավաթում և ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի առաջնությունում։ Եվրոպական մրցախաղում պորտուգալացի դարպասապահը խաղացել է 10 խաղ՝ ներառվելով 1/2 եզրափակչում «Լացիո»ակումբի դեմ մրցախաղում, որտեղ խփել է տասնմեկ մետրանոց հարված ։ Հաջորդ մրցաշրջանը դարձել է ամենահաջող մրցաշրջաններից մեկը Վիտորի կարիերայում՝ նա դարձել է ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի հաղթող և նվաճել է ազգային առաջնության յոթերորդ չեմպիոնական տիտղոսը, ինչի արդյունքում կարողացել է հաղթել «ՈւԵՖԱ-ի վարկածով աշխարհի լավագույն դարպասապահ» անվանակարգում ՝ դառնալով առաջին պորտուգալացի դարպասապահը, որը հաղթանակ է տարել այդ անվանակարգում։ Այնուամենայնիվ Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնությանը Բաիան չի կանչվել ։ «Աշխարհի լավագույն դարպասապահ ըստ ՄՖՖԻԻՍ» կոչման քվեարկությունում Վիտորը զբաղեցրել է 8-րդ տեղը ։
Կարիերա հավաքականում
2002 թվականի աշխարհի առաջնությունում ազգային թիմի անհաջող ելույթից հետո նրա մարզիչ Անտոնիո Օլիվեյրան հեռացվել է աշխատանքից։ Նրան փոխարինելու եկած Լուիս Ֆելիպե Սկոլարին դադարել է Վիկտորին օգտագործել որպես հավաքականի դարպասապահ։