cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գիյոմ Կալ
Կենսագրություն
Գիլոմ Կալը եղել է գյուղացիական հակաֆեոդալական Ժակերիա ապստամբության ղեկավարը միջնադարյան Արևմտյան Եվրոպայում։ Ապստամբությունը ծագել է 1358 թվականին Ֆրանսիայում։ Ձգտում էր կազմակերպվածություն մտցնել ապստամբող գյուղացիների շարքերը և միավորել նրանց գործողությունները, փորձում էր ապստամբության մեջ ներգրավել նաև քաղաքաբնակներին։ Նրա շնորհիվ գյուղացիները կարողանում էին հակահարված տալ վարձկաններին, ովքեր հարձակում էին իրականացնում նրանց գյուղերի վրա։ Հայտնի է, որ Գիլոմը գերի է վերցրել ասպետների, ստիպելով նրանց խռովարարներին հավատարմության երդում տալ։ Ասպետները պետք է գյուղացիներին սովորեցնեին պատերազմի ժամանակ անհրաժեշտ կարգապահություն։
Գիլոմ Կալը մահացել է այն բանից հետո, երբ Կառլ Երկրորդը, մեկ շաբաթ չհամարձակվելով հարձակվել ապստամբների վրա, ստորության է դիմել։ Նա հրավիրում է Կալին բանակցությունների, իսկ վերջինս, հավատալով նրա «ասպետական խոսքին», չի ապահովվում իր անվտանգությունը գերիների միջոցով։ Արիստոկրատների բանակի ճամբար մտնելուց հետո նա դառնում է ռազմագերի։ Տեսնելով խռովարարների առաջնորդին` Կառլ Երկրորդը բացականչում է` «Պարզամիտ Ժակ», և Գիլոմ Կալը ձերբակալվում է։ Այդպես խռովարարները կորցնում են իրենց ղեկավարին և պարտվում են։ Ինքը` Գիլոմ Կալը, մահապատժի է ենթարկվել Կլերմոնում։ Դաժան խոշտանգումներից հետո նա գլխատվել է։ Նաև որոշ աղբյուրներում նշվում է, որ նա մահացել է այն բանից հետո, երբ նրան թագադրել են մետաղե շիկացած թագով։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեղափոխականներ
Քաղաքական իմիջ
Քաղաքական իմիջը եզրույթ է, որը ոչ միայն դրական կողմից է անդրադառնում քաղաքական գործիչներին ու քաղաքական կուսակցություններին։ Հաճախ թյուրընկալում է պատահում, սակայն բացասական վերաբերմունքը ևս քաղաքական իմիջի բնորոշիչ է։ Եզրույթն առաջին անգամ օգտագործվել է նախորդ դարում Անգլիայում։ Չկա հստակ մասնավորեցում, թե ում կողմից է այն առաջինը կիրառվել, քանի որ այդ շրջանում եղել են բազմաթիվ աղբյուրներ։
Քաղաքագիտական բառարաններում քաղաքական գործչի իմիջը բնորոշվում է որպես քաղաքական սեկտորին վերաբերող առանձնահատկություն։ Այն մուտք է գործել հանրային ընկալման մեջ որպես կարծիք։ Առավել պարզ ձևակերպելիս կարող ենք հետևյալն ասել՝ քաղաքական իմիջը հասարակական կարծիքի ինքնատիպ արտահայտում է։
Քաղաքական իմիջի կերտման հարցում մեծ դերակատարում է ունեցել պատկերների, մեդաղադրամների, քանդակների ստեղծումը։ Որպես ժամանակակից գործիք հեռուստատեսությանը մեծ դերակատարում է վերապահված քաղաքական իմիջ ստեղծելու հարցում։
Կատեգորիա:Քաղաքագիտություն
Իքուատեմիի գավառ
Իքուատեմիի գավառ (Microrregião de Iguatemi), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մտնում է Մատու Գրոսու դու Սուլի հարավարևմտյան մասի մեջ։ 2006 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 201 696 մարդ։ Տարածքը՝ 22 446,777 կմ²։ Բնակչության խտությունը՝ 8,99 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Վալմո Կրիիսա
Վալմո Կրիիսա, էստոնացի նախկին պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ Խաղացել է խաղարկողի և հարձակվող պաշտպանի դիրքերում։ Ավագ ակումբային կարիերան սկսել է Տարտուի համալսարանի բասկետբոլի «KK Tartu» թիմի հետ 1990 թվականին, իսկ 1996-97 մրցաշրջանից հետո տեղափոխվել է «Նիբիտ»։ 2000–2001 մրցաշրջանն անցկացրել է Շվեդիայում՝ «Södertälje BBK» թիմի կազմում։ Հետո վերադարձել է Էստոնիա, երկու մրցաշրջանի պայմանագիր կնքել «Բ.Կ. Կալևի» հետ և նվաճել Էստոնիայի չեմպիոնի տիտղոսները 2002 և 2003 թվականներին։ 2003–2006 մրցաշրջանում խաղացել է Նիդերլանդների «Դոնար» բասկետբոլային ակումբում և այդ ժամանակահատվածում հաղթել 2004 թվականի Նիդերլանդների առաջնությունում։ Երեք մրցաշրջան Նիդերլանդներում անցկացնելուց հետո վերադարձել է Էստոնիա և անդամագրվել «Կալև/Կրամո» թիմին։ Երեք մրցաշրջան էլ անցկացրել է «Կալևի» կազմում`հաղթելով Էստոնիայի մեկ առաջնությունում։ 2007 թվականին ճանաչվել է Էստոնիայի «Տարվա բասկետբոլիստ»։ 2009-10 մրցաշրջանն անցկացրել է «Ռակվերե Տարվաս» թիմում և նրա օգնությամբ թիմն առաջին անգամ դուրս է եկել Էստոնիայի լիգայի եզրափակիչ։ Չնայած պարտություն են կրել Տարտուի համալսարանի թիմից, Կրիիսան ճանաչվել է այդ առաջնության ամենաարժեքավոր խաղացող։ 2010-2011 մրցաշրջանում Կրիիսան խաղացել է «TTÜ/Kalev» թիմի կազմում։ 1995 թվականից ի վեր հանդիսանում է Էստոնիայի բասկետբոլի ազգային հավաքականի անդամ և նաև 2001 թվականի Եվրոպայի առաջնության մասնակից Էստոնիայի հավաքականի անդամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1974 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Էստոնացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Խորհրդային բասկետբոլիստներ
Հարավային Կորեայի Օլիմպիական կոմիտե
Հարավային Կորեայի Օլիմպիական կոմիտե (կոր.՝ 대한올림픽위원회), Հարավային Կորեայի ազգային օլիմպիական կոմիտե։ Հիմնադրվել է 1946 թվականին։ Դարձել է ՄՕԿ-ի անդամ 1947 թվականին ։ Գրասենյակը գտնվում է Սեուլում։ Հանդիսանում է ՄՕԿ-ի, ՕՍԱ-ի և մի շարք այլ միջազգային սպորտային կազմակերպությունների անդամ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային օլիմպիական կոմիտեներ Կատեգորիա:Հարավային Կորեա
Նախիջևանի հայ բնակչության բռնագաղթ (1605)
Նախիջևանը XVI դարի վերջին XVII-ի սկզբին
XVII դ. սկզբներին Նախիջևանի երկրամասը՝ էթնիկ տեսանկյունից Հայաստանի միատարր կազմ ունեցող շրջաններից էր, որտեղ բնակչության ճնշող մեծամասնությունն հայեր էին։ Վերոհիշյալի մասին ուշագրավ տեղեկություններ է հաղորդում XVII դարի վերջի եվրոպացի ճանապարհորդ, հիսուսական միսիոներ Վիլլոտը, համաձայն որի Նախիջևանն, ըստ տեղաբնիկների հաղորդման, նախկինում ուներ 40 հազար ծուխ բնակչություն։ 1605 թ. շահ Աբբաս I-ը (1587-1629 թթ.) իր կազմակերպած բռնագաղթով, Նախիջևանի երկրամասից տեղահանեց և Պարսկաստանի խորքերն ուղարկվեց ավելի քան 150 հազար հայ։ Նախիջևանի երկրամասն ընդգրկում էր Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի Նախճավան և Գողթն, Սյունիքի՝ Վայոց ձոր, Ճահուկ, Երնջակ ու Ծղուկք գավառներն։ Այն հյուսիս-արևմուտքից սահմանակից էր Երևանի, արևելքից՝ Ղափանաթի օրոտին։ Երկրամասի բնական սահմաններն անցնում էին արևմուտքում՝ Արփա գետով, հյուսիսում՝ Վարդենիսի լեռնաշղթայով, արևելքում՝ Սյունյաց լեռնաշղթայով, հարավում՝ Արաքս գետի երկարությամբ ձգվող հարթավայրով։ Նախիջևանը բաժանվում էր երկու մեծ շրջանների՝ Ջուղայի և Շահապունիքի, որոնց գլխավոր քաղաքներն էին՝ Օրդուբադն ու Նախիջևանը։ Սրանք իրենց հերթին տրոհվում էին մահալների, Ջուղան՝ Ազատ-Ջիրանի ու Դարաշամբի, Շահապունիքը՝ Դարալագյազի մահալի ու Սիսականի օլքայի։ Ազատ-Ջիրանի մահալը տարածվում էր Գեղան գետի ավազանում, ընդգրկելով Մեծ Հայքի Վասպուրական ու Սյունիք նահանգների Գողթն ու Երնջակ գավառներն, արևելքում սահմանակցում էր Սյունյաց լեռնաշղթային։ Սրան արևմուտքից սահմանակից էր Դարաշամբի մահալը, որից բաժանվում էր Երնջակ գետով, ընդգրկում էր Վասպուրականի՝ Նախճավան ու Սյունիքի Ճահուկ գավառներն։ Դարաշամբի մահալը փռված էր Նախիջևան գետի ավազանում։ Այն արևելքից սահամանակից էր Երնջակ գետին, հյուսիսից՝ Վայոց ձորի լեռներին, արևմուտքից՝ Արփա գետին, հարավային սահմանն հասնում էր մինչև Արաքս գետ։
Թուրք-պարսկական պատերազմները
Ցանկանալով վերահաստատել 1555 թ. թուրք-պարսկական սահմանագիծը՝ շահ Աբբաս I-ը, 1603 թ. սկսում է իր արշավանքը։ Հայաստանում ռազմական թատերաբեմի էր վերածվել Նախիջևանի արևելյան սահմաններից մինչև Շիրակ ընկած տարածքը։ Կրոնավոր-ճանապարհորդ Անտուան Գուվեայի վկայությամբ ռազմական գործողությունների մեջ ընդգրկված այդ շրջանները խիտ ազգաբնակչություն ուներ, որտեղ հաշվվում էին քսանից ավելի քաղաքներ և հազարավոր գյուղեր։ Թուրքերը պարսկական այս հարձակումներին պատասխանեցին՝ Երևանը գրավելուց երկուս ու կես ամիս անց, երբ շահ Աբասը գրավել էր Կարսը։ Դեպի Երևան ու Նախիջևան արշավող թուրքական մեծաթիվ բանակի հրամանատար էր նշանակված Ջղալօղլի մականունով Սինան փաշան։ Սթափ դատելով, որ ուժերի քանակական հարաբերությունն իր օգտին չէ և որ բաց ճակատամարտում թուրքերին դիմադրելն անհնար կլինի, շահ Աբասը նահանջում է, որոշելով ամայացնել ու բռնագաղթի ենթարկել թուրքական բանակի առաջխաղացման ճանապարհին ընկած Նախիջևանի քաղաքներն ու գյուղերը։ Առաքել Դավրիժեցու վկայությամբ, շահ Աբբաս I-ը դեռ վաղուց էր մտադրվել հայ բնակչությանը տեղահանել ու գաղթեցնել Պարսկաստան «և զոր ի վաղ ժամանակաց ունէր ի մտի զքշելն ազգին քրիստոնէից՝ և զաւերելն աշխարհն Հայոց՝ անդ յայտնեաց խորհրդակցաց իւրոց» ։
Գավառի բնակչության բռնագաղթը
Բռնագաղթը սկսվում է 1605 թ. օգոստոսի 11-ին*։ Շահ Աբբաս I-ը նահանջելով ամայացնում է իր նահանջի ճանապարհին ընկած բոլոր քաղաքներն ու գյուղերը, տեղահան անելով բնակչությունը. «սկսեալ ի կողմանցն Նախիջևանոյ՝ զՇիրակ, զՆիգ, զԵղեգնաձոր, զԳեղամ, զԼոռի, զՀամզաչիման, զՇարապխանայ, զԶարիշատ, և զդաշտն Արարատու, զԵրևան քաղաք, զԿոտէս գաւառ, զԾաղկնուձոր, զԳառնուձոր…»,- գրում է Զաքարիա սարկավագ Քանաքեռցին։ Նախիջևանի երկրամասի մեծ մասն ամայացավ։ Այս բռնագաղթն ժամանակակիցների վրա մեծ տպավորություն թողեց։ Այս տարագրությունը, որը ժամանակակիցներն անվանեցին «մեծ սուրգուն»՝ ահավոր էր իր չափերով ու հետևանքներով։ 1605 թ. շահ Աբբաս I-ի կողմից իրականացված հայերի բռնագաղթը դեպի Պարսկաստանի խորքերը մեծ հարված հասցրեց նաև Նախիջևանի երկրամասի հայ կաթոլիկների համայնքին։ Չնայած, շնորհիվ Հռոմի պապի և եվրոպական պետությունների դեսպանների միջամտության, շահը թույլ տվեց հայ կաթոլիկ բնակչությանը վերադառնալ իրենց մշտական բնակության վայրերը։ Սակայն վերադարձավ և իր թալանված ու այրված գյուղերն բնակություն հաստատեց կաթոլիկ բնակչության փոքրաթիվ մասը։ Նախիջևանի երկրամասի հայ կաթոլիկների արքեպիսկոպոս Ազարիա Ֆրիտոնի 1601 թ. զեկուցագրով Ազատ-Ջիրանի Քռնա, Ցղնա, Գանձակ, Մեծշեն ու Դարաշամբի մահալի Ապարաներ, Ապրակունիս, Շահապունիք, Սալթաղ, Խոշկաշեն, Ղարաղուշ գյուղերում ապրում էր մոտ 1780 տուն կամ 19400 հայ բնակչություն։ Բռնագաղթից հետո՝ 1616 թ. Հռոմից ուղարկված Անխել Մարիա Չիտտադինիի կողմից կազմված զեկուցագրի համաձայն Նախիջևանի գավառի բոլոր տասը գյուղերը միասին հաշվվում էր մոտ 305 կաթոլիկ ընտանիք, այդ գյուղերից՝ Քռնայում հաշվվում էր 1, Սալթաղում 2, Գանձակում 4 ընտանիք, սա այն դեպքում, երբ բռնագաղթից առաջ՝ 1601 թ., Քռնայում կար 70, Սալթաղում՝ 120, Գանձակում՝ 70 տուն հայ ընտանիք ։
Նախիջևանի հայ բնակչության տեղաբաշխումը Պարսկաստանում
Շահ Աբբաս I-ի արքունական պատմագիր Իսքանդար Մունշիի հաղորդման համաձայն՝ տեղահանելով Նախիջևանի երկրամասի հայ բնակչությանը, շահը նրանց տեղափոխում է Դիզմարի ու Ղարադաղի շրջաններ, իսկ Ջուղայի բնակչությանը՝ պարսկական Իրաք և տեղավորում Սպահանի նահանգում, քաղաքաբնակներին բնակեցնելով՝ Սպահան, Քեաշան, Ղազվին քաղաքներում, իսկ գավառաբնակներին Սպահանի շրջակա ավաններում ու գյուղերում՝ Ալնջանի 7, Լնջանի 10, Գանդիմանի և Ջղախոռի 5, Փէրիայի և Բուրվարիի 22 գյուղերում։ Աղբյուրներում տեղեկություններ չկան, թե վերոհիշյալ գյուղերն հայերն իրենք հիմեցին, թե՛սրանք պարսկական գյուղեր էին, որտեղից շահ Աբասը տեղահանեց պարսիկներին՝ հայերին բնակեցնելու համար։ Հայ գաղթականներից 500 տուն բնակեցվում է Շիրազում։ Նախիջևան քաղաքից բռնագաղթի ենթարկված հայ բնակչությունը տեղափոխվում է Ֆահրապատ քաղաք։ Շահ Աբասը բռնագաղթված հայ բանակչության մի մասին բնակեցնում է Գիլանի և Մազանդարանի շրջաններում։ Ժամանակի ականատես հայ պատմագիրներն այս շրջաններ բռնագաղթված բնակչության թվի մասին տեղեկություններ չեն տալիս։ Խնդրո առարկա հարցի լուսաբանման համար բավականին արժեքավոր է Շարդենի հետևյալ վկայությունը. «նա (շահ Աբբասը) փոխադրեց 30 հազար քրիստոնյա ընտանիք և բնակեցրեց Գիլանի ու Մազանդարանի գավառներում»։ Գավառի որոշ գյուղերի բնակչության տեղաբաշխման մասին Սպահանի նորահիմն արվարձանում՝ Նոր Ջուղայում, վկայում են քաղաքում ջուղայեցիների, ագուլեցիների, վանանդեցիների և այլ թաղերի անունները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախիջևանի պատմություն Կատեգորիա:Հայկական սփյուռքի պատմություն Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանը Սեֆյան Պարսկաստանի կազմում
Օրգանական թթուներ
Օրգանական թթուներ, կարբոնաթթուներ, օրգանական միացությունների դաս, որոնց մոլեկուլները պարունակում են կարբօքսիլային խումբ՝ –C ։ Կախված OH կարբօքսիլային խմբի հետ միացած ռադիկալի բնույթից՝ տարբերում են ալիֆատիկ կամ ճարպային (հագեցած և չհագեցած), ալիցիկլիկ, արոմատիկ և հետերոցիկլիկ օրգանական թթուներ։
Դասակարգում
Ըստ մոլեկուլում կարբօքսիլային խմբերի թվի օրգանական թթուները լինում են՝
Միահիմն հագեցած ճարպաթթուներ
Միահիմն հագեցած ճարպաթթուների հոմուոգիական շարքի առաջին անդամներն են մրջնաթթուն, քացախաթթուն, պրոպիոնաթթուն (СН3–СН2–СООН), կարագաթթուն,
Երկհիմն հագեցած օրգանական թթուներ
Օրգանական թթուների մոլեկուլներում այլ ֆունկցիոնալ խմբեր մտցնելիս, օրինակ, –ОН,–NH2, >C=0 և այլն, ստացվում են համապատասխանաբար օքսիթթուներ, ամինաթթուներ, կետոթթուներ և այլն։
Ֆիզիկական հատկություններ
Օրգանական թթուները, սովորաբար, զգալիորեն թույլ են անօրգանական թթուներից, նրանց դիսոցման հաստատունը՝ K= 1,4•10−5– 1•10−4։ Երկհիմն թթուները համեմատաբար ուժեղ են միահիմններից, չհագեցածներն ու արոմատիկները՝ հագեցածներից։
Քիմիական հատկություններ
Օրգանական թթուները ունեն համեմատաբար բարձր եռման կետ, որը բացատրվում է ջրածնական կապերով պայմանավորված ասոցմամբ։ Մետաղների, հիմնային օքսիդների և հիմքերի հետ փոխազդելիս Օրգանական թթուները առաջացնում են աղեր, ֆոսֆորի հալոգենիդների, թիոնիլև սուլֆուրիլ քլորիդների հետ՝ հալոգեն անհիդրիդներ՝ RCOC1, ջուր խլող միջոցների հետ տաքացնելիս՝ անհիդրիդ՝ (RCO)2O, անօրգանական թթուների ներկայությամբ սպիրտների հետ փոխազդելիս՝ էսթերներ՝ RCOOR՝, ամոնիումային աղերի չոր թորմամբ ստացվում է ամիդ՝ RCONH2։
Կիրառություն
Բազմաթիվ օրգանական թթուները պարունակվում են բնական մթերքներում (բուս, պտուղներ, եթերային և բուս, յուղեր, ճարպեր, մոմեր ևն), որոնցից էլ դրանք անջատվում են։ Օրգանական թթուների ստացման սինթետիկ եղանակներից են․ նիտրիլների և թթուների այլ ածանցյալների հիդրոլիզը, ածխաջրածինների, սպիրտների, ալդեհիդների, կետոնների օքսիդացումը և այլն։
Օրգանական թթուները մեծ դեր են խաղում կենսական պրոցեսներում, լայնորեն կիրառվում են արդյունաբերության ու բժշկության մեջ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Օրգանական թթուներ
Սերգո Համբարձումյան
Սերգո Իսկանդարի Համբարձումյան (իսկական անունը Սարգիս, ), հայ խորհրդային ծանրամարտիկ, ԽՍՀՄ եռակի չեմպիոն (1933-1935), աշխարհի ռեկորդակիր, 30 անգամ դարձել է ԽՍՀՄ ռեկորդակիր։
Կենսագրություն
Սարգիս Համբարձումյանը ծնվել է 1910 թվականին Երևանի նահանգի Նախիջևանի գավառի Բիստ գյուղում (ներկայում՝ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում)։ Երբ լրացել է նրա 7 տարին նրա ընտանիքը, փախչելով կոտորածից, տեղափոխվեց Հյուսիսային Կովկաս և հաստատվեց Կիսլովոդսկ քաղաքում, որտեղ ապրում էին նրանց հեռավոր ազգականները։ Այստեղ նրանք ապրել են 10 տարի։ Ընտանիքի մոր և ավագ որդու մահից հետո նրանք վերադարձել են հայրենի գյուղ։ Ընտանիքին օգնելու նպատակով Սերգո Համբարձումյանն աշխատել է որպես մաշիկներ կարող, որմնադիր, այնուհետև որպես վերանորոգող աշխատել է Բաքու-Ջուղա երկաթգծի վրա, աշխատանքի է մեկնել Դոնբասի Նեսվետաևյան հանքավայր։
1930 թվականին Սարգիս Համբարձումանը տեղափոխվել է Երևան և որպես ավտովերանորոգող աշխատանքի է անցել ՆԳԺԿ-ի ավտոտնակում։ Այստեղ նա ուշադրություն է գրավել իր բացառիկ ֆիզիկական ուժի շնորհիվ և «Դինամո» միությունում սկսել է զբաղվել ծանր ատլետիկայով Գրիգոր Սիմոնյանի ղեկավարությամբ։ Մի քանի տարվա ընթացքում նա դառնում է ԽՍՀՄ առաջատար ծանրամարտիկներից մեկը՝ 1933-1935 թվականներին 3 անգամ դառնալով ԽՍՀՄ չեմպիոն և բազմիցս սահմանելով ԽՍՀՄ ռեկորդներ։
Այն բանից հետո երբ 1936 թվականին Մյուրխենում անցկացվող ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ գերմանացի ատլետ Յոզեֆ Մանգերը հաղթեց ծանր քաշային կարգում և հայտարարվեց աշխարհի ամենաուժեղ մարդը, ԽՍՀՄ քաղաքական իշխանությունները խորհրդային մարզիկների առաջ խնդիր դրեցին գերազանցել Մանգերի ցույց տված արդյունքը։ Այդ խնդրի կատարումը հանձնարարվեց Սարգիս Համբարձումյանին, ում հետ սկսեց աշխատել հայտնի ծանրամարտիկ և մարզիչ Յան Սպարրեն։ 1938 թվականի դեկտեմբերին Երևանում Սարգիս Համբարձումյանը սահմանեց եռամարտի համաշխարհային ռեկորդ՝ գերազանցելով Մանգերի արդյունքը։ Այդ ռեկորդը չընդունվեց Ծանրամարտի միջազգային ֆեդերացիայի կողմից, որովհետև սահմանվել էր ոչ պաշտոնական մրցության ժամանակ։ Սակայն դրա շնորհիվ Սարգիս Համբարձումյանը մեծ ճանաչման արժանացավ ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ ողջ ԽՍՀՄ տարածքում։ Նա հրավիրվեց Կրեմլ՝ հանդիպելու Իոսիֆ Ստալինի հետ. Սարգիս Համբարձումյանը դարձավ ԽՍՀՄ առաջին մարզիկը, որ պարգևատրվեց «Պատվո նշան» շքանշով։
Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբում Սարգիս Համբարձումյանը զինվորագրվեց Թամանյան դիվիզիային, սակայն ռազմաճակատ մեկնելու ճանապարհին նրան նկատում է դիվիզիայի հրամանատար Ս. Զաքիյանը, ով, ճանաչելով իր նշանավոր հայրենակցին, հետ է ուղարկում նրան
Սարգիս Համբարձումյանը շարունակել է զբաղվել ծանրամարտով և 1946 թվականին մասնակցել է Փարիզում անցկացվող ծանրամարտի աշխարհի առաջնությանը, որին խորհրդային մարզիկները մասնակցում էին առաջին անգամ։ Այնտեղ նրան հաջողվեց սահմանել համաշխարհային ռեկորդ ձախ ձեռքով պոկում վարժությունում, սակայն նրա հավաքած միավորների ընդհանուր քանակը բավարար չեղավ մրցանակի արժանանալու համար։ Դրանից կարճ ժամանակ անց Սարգիս Համբարձումյանը մրցության ժամանակ իրեն վատ է զգում կորցնում գիտակցությունը։ Շտապօգնության մեքենայով նրան տեղափոխում են նրան հիվանդանոց, որտեղ մարզիկի մոտ ախտորոշվում է սրտի միկրոինֆարկտ։ Սարգիս Համբարձումյանը, ով հիվանդության պատճառով այլևս չէր կարող զբաղվել ծանրամարտով, որովհետև նրան հակացուցված էր ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը, որոշ ժամանակ ստիպված է լինում աշխատել որպես տաքսու վարորդ, այնուհետև «Մասիս» ռեստորանում բացում է սեփական խորովածանոցը։
Մահացել է Մոսկվայում 1983 թվականի ապրիլի 13-ին սրտային անբավարարությունից։ Թաղված է Երևանում։
Հետաքրքիր փաստեր
Սերգո Համբարձումյանի՝ համաշխարհային ռեկորդ սահմանելու առթիվ Երևանի մարզադաշտում բեմադրվել է ռազմամարզական ներկայացում, որում Սերգո Համբարձումյանը կատարել է Սասունցի Դավթի դերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ չեմպիոններ Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ Կատեգորիա:Խորհրդահայեր Կատեգորիա:Հայ ծանրամարտիկներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (ԽՍՀՄ) Կատեգորիա:Երևան քաղաքում թաղվածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Անվարորդ ավտոմեքենա Google
Անվարորդ ավտոմեքենա Google, Google ընկերության նախագիծ։ Ներկա ժամանակում նախագիծը իրականացնում է Google X լաբարատորիան։ Նախագիծը ղեկավարում է ինժեներ Սեբաստիան Տրանը՝ Ստենֆորդի համալսարանի, արհեստական ինտելեկտի լաբարատորիայի տնօրենը, ով Google Street View սերվիսի ստեղծողներից մեկն է։ Այդ խումբը զբաղվում էր Ստենլիի (Stanley) նախագծով՝ Ստենֆորդի համալսարանում, որը 2005 թվականին հաղթելով DARPA Grand Challenge-ը ԱՄՆ-ի Պաշտպանության նախարարության կողմից ստացել է $2 միլիոն պարգև։ Խումբը, որը զբաղվել է անվարորդ ավտոմեքենայի հավաքումով, հաճախ անվանում են Գուգլոմոբիլ  ։
Ստեղծման պատմությունը
2011 թվականի հունիսին Google ընկերությունը հաջողությամբ ընդունեց օրենք Նևադա նահանգում, որը թույլ է տալիս անվարորդ ավտոմեքենայի ազատ երթևեկությունը ընդհանուր օգտագործման ճանապարհներով։ Google-ը հրաժարվեց բացատրել թե ինչու է այդ օրենքը ընդունել Նևադա նահանգում։
2012 թվականի մայիսին Նևադա նահանգի տրանսպորտային միջոցների գործակալությունը Google-ին տվեց համապատասխան արտոնագիր, իսկ անկախ դիտորդի կոմիտեն, որը իրականացնում է անվարորդ ավտոմեքենայի արտոնագրի տրման հսկողությունը, հաստատում է համարանիշի դիզայնը՝ անվերջության նշան կարմիր ֆոնի վրա։
2012 թվականի սեպտեմբերին Կալիֆորնիա նահանգի ղեկավարությունը հրապարակել է ավտոմեքենայի օգտագործումը ավտոպիլոտի ֆունկցիայով ։
Նկարագրությունը
Սիստեմը օգտագործում է ինֆորմացիա, որը հավաքել է Google Street View սերվիսը. տեսախցիկներ, ցուցիչ LIDAR, որը տեղադրված է ավտոմեքենայի տանիքում, ռադար՝ ավտոմեքենայի առջևի մասում՝ միացած ետևի անիվներից մեկին, որը օգնում է որոշել ավտոմեքենայի գտնվելու վայրը քարտեզի վրա։
2010 թվականի Google-ը փորձարկեց մի քանի ավտոմեքենաներ՝ օժտված այդ համակարգի սարքավարումներով։ Իրական պայմաններում, առանց վարորդի, մեքենան անցել է մոտավորապես 1600 կմ ամբողջովին ավտոնոմ և էլի 225308 կմ՝ վարորդի մասնակի ղեկավարությամբ։ Ըստ Google-ի պնդումների, ավտոմատացված սիստեմը կարող է կրճատել ավտովթարների քանակը, նաև ավելի էֆեկտիվ է օգտագործում վառելիքը ։
Պրոեկտում մասնակցում են 10 ավտոմեքենա՝ 6 Toyota Prius, 3 Lexus RX460h, 1 Audi TT, նաև 12 վարորդ և 15 ինժեներ։
2012 թվականին Google ընկերությունը իր բլոգում հայտարարեց որ իրենց ավտոմեքենաները անցել են 300.000 մղոն, ավելի քան 480.000 կմ վարորդի քիչ մասնակցությամբ։ Դա թույլ տվեց, որ ընկերությունը կրճատի ուղևորների քանակը 1-ով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավտոմեքենաներ Կատեգորիա:Ռոբոտագիտություն Կատեգորիա:Գուգլ
Տոռե դել Օրո
Տոռե դել Օրո (Torre del Oro «ոսկու աշտարակ»), տասներկուանկյունանի ռազմական պաշտպանական աշտարակ, որը գտնվում է հարավային Իսպանիայի Սևիլյա քաղաքում։ Աշտարակը կառուցվել է Ալ-Մոհադների կողմից, Գվադալկիվիր գետի ափին, որպեսզի հսկվեր մուտքը դեպի Սևիլյա։
Կառուցվել է 13-րդ դարի սկզբում ։ Աշտարակը միջնադարում ծառայում էր որպես բանտ։ Աշտարակի անունը գալիս է ոսկե փայլից, որն արտացոլվում է գետում՝ նրա շինանյութերի շնորհիվ (հավանգի, կրաքարի և սեղմված խոտի խառնուրդ)։
Աշտարակը բաժանված է երեք մակարդակի, երրորդը և ամենաբարձրը շրջանաձև են և ավելացվել են 1769 թվականին։ Տոռե դե լա Պլատան ութանկյուն աշտարակ է, որը գտնվում է մոտակայքում, և ենթադրվում է, որ կառուցվել է նույն դարաշրջանում։
Պատմական դեր
Ոսկու աշտարակը կառուցվել է 1220-1221 թվականներին, Սևիլյայի Ալ-Մոհադի նահանգապետ Աբու լ-Ուլայի հրամանով։ Այն ուներ տասներկու կողմանի հենք։ Այն արգելափակում էր դեպի Արենալ թաղամաս տանող ճանապարհը մի պարսպով, որը միանում էր Արծաթագույն աշտարակին։ Կա մի կեղծ ավանդույթ, թե ծանր ծովային շղթան է անցնում գետի միջով՝ կապելով այս աշտարակը մյուսին, որը գտնվում էր Տրիանայի ներկայիս Ֆորթալեզա փողոցում։ Այդ փողոցը կոչվում էր Լիմոնես մինչև 19-րդ դարը, և Ալֆոնս 10-րդ Իմաստուն թագավորն իր Քրոնիկներում (Crónica general) մանրամասն նկարագրում են Սևիլյա քաղաքի նվաճումը։ Դրանցում նշվում են Տոռե դել Օրո անվամբ շղթայի մասին։ 1248 թվականին Ռամոն դե Բոնիֆազը հրամայում է, որ Կաստիլյան նավատորմը անցնի այդ շղթան՝ գետը բարձրացնելու համար, իսկ մինչ այդ Կաստիլիացի  Ֆերդինանդ III-ի զորքերը շրջապատում են քաղաքը։ Այս պատմական ակնարկը, զետեղվել է Ավիլեսի և Կանտաբրիայի Չորս Վիլլաների զինանշանների վրա։ Հետագայում ներառվել է նաև Կանտաբրիայի զինանշանի մեջ, որում ներկայացված է Ոսկե աշտարակն ու շղթան ճեղքող նավը։ Այս վերանվաճումից հետո աշտարակը առաջին անգամ օգտագործվել է որպես մատուռ, իսկ այնուհետեւ հետագայում դարձել է բանտ։
Տորրե դել Օրո անունը հստակ գալիս է կրաքարի և ծղոտի շողից, որը փայլատակում էր շենքից։ Լեգենդը, որտեղ ասվում է, որ աշտարակը Ամերիկայից բերված ոսկու և արծաթի պահեստ է, ամբողջովին կեղծ է։ Նաև կեղծ է 16-րդ դարի քրոնիկ Լուիս Պերացայի պնդումը, որ աշտարակը ծածկված էր սալիկներով, որոնք փայլում էին արևի լույսի ներքո։
Աշտարակը վնասվել է 1755 թվականի Լիսաբոնի երկրաշարժից, և Մոնտե Ռեալի Մարկիզը առաջարկեց քանդել այն, որպեսզի ձի վարժեցնողների ճանապարհը ընդլայնվի և ամրանա հասանելիությունը դեպի Տրիանա կամուրջ։ Սակայն Սևիլիայի ժողովուրդն առարկեց և դիմեց թագավորին, և վերջինս ընդառաջեց նրանց։ 1760 թվականին այն վերանորոգվեց։ Այդ ժամանակ կառուցվեց վերին գլանաձև մարմինը, որը ռազմական ինժեներ Սեբաստիան Վան դեր Բորխտի ստեղծագործությունն էր։
1868 թվականի հեղափոխությունը ճգնաժամ էր աշտարակի համար, քանի որ հեղափոխականները քանդել էին պատերի գեղարվեստական ​​մակերեսները և դրել դրանք վաճառքի։ Սևիլյայի քաղաքացիներից ընդդիմությունը պահեց աշտարակը քանդելու վտանգից, և 1900 թվականին այն նորից վերականգնվեց, այս անգամ՝ ինժեներ Կարլոս Հալկոնի կողմից։ 1923 թվականի ապրիլի 10-ին Ալֆոնսոն XIII-ը թագավոր այցելեց աշտարակ, իսկ 1936 թվականի մարտի 21-ին, Ալֆոնսոն XIII-ի հրամանով, աշտարակում տեղադրվեց Մարինե թանգարանը։ 1942 թվականի սեպտեմբերին սկսվեց վերականգնման ավելի մեծ աշխատանք․ ճակատամասի տեսքը բարելավվեց, թանգարանային ցուցադրման համար ստեղծվեց երկու հարկ, իսկ երրորդ հարկը տրամադրվեց հետազոտողներին։ 1944 թվականի հուլիսի 24-ին տեղի ունեցավ թանգարան բացման արարողությունը, որի համար Մադրիդի ռազմածովային թանգարանից բերվել էին 400 թանգարանային նմուշ։
2008 թվականին թանգարանում ցուցադրվեցին մի շարք հին նավիգացիոն գործիքներ և մոդելներ, ինչպես նաև պատմական փաստաթղթեր, փորագրություններ և ծովային գծեր, որոնք վերաբերում էին Սևիլյային, Գվադալկիվիր գետին և ծովին։ Աշտարակը կրկին վերականգնվել է 2005 թվականին։
Հասան II
Հասան Երկրորդ, Մարոկկոյի թագավոր 1961-ից։ Իրավաբանական գիտության դոկտոր։ Կահիրեի, Բորդոյի և Դակարի համալսարանների պատվավոր դոկտոր։ 1961—63-ին և 1965—67-ին եղել է նաև կառավարության ղեկավար։ Երկրի զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարն է և գլխավոր շտաբի պետը։ Բազմիցս հանդես է եկել հասարակական տարբեր կարգ ունեցող պետությունների միջև համագործակցության և փոխըմբռնման, Մարոկկոյի դրական չեզոքության օգտին։ Հասան Երկրորդը համբավվել է որպես Մարոկկոյի առավել խիստ, ինքնակալ կառավարողներից մեկը, հաճախ մեղադրվել է ավտորիտար կերպով գործելու, քաղաքացիների իրավունքները ոտնահարելու, ընդդիմադիրներին դաժանորեն ճնշելու, նրանց բանտերը լցնելու, կտտանքների ենթարկելու, ընդհուպ՝ զանգվածային սպանություններ իրականացնելու մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարոկկացի գործարարներ Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Վիկտորիանական թագավորական շղթայի ասպետներ Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
Պոբեդա (ավիաընկերություն)
Պատմություն
«Պոբեդա» անվանումով ավիաընկերությունը հիմնադրվել է այն բանից հետո, երբ 2014 թվականի հուլիսի 30-ին «Դոբրոլետ» ավիաընկերության դեմ մտցվել են պատժամիջոցներ՝ թռիչքների համար դեպի  Սիմֆերոպոլ՝ Եվրոպական միության կողմից, ինչի արդյունքում ավիաընկերությունը ստիպված է եղել դադարեցնել իր բոլոր չվերթները։
Ի սկզբանե ծրագրվում էր, որ «Աերոֆլոտը» չի կարող զարգացնել «Պոբեդա» բրենդը, ակնկալելով հնարավոր պատժամիջոցները «Դոպրոլետ»-ի։ Սակայն 2014 թվականի հոկտեմբերի վերջին ավիաընկերությունը ստացավ անվանում «Պոբեդա» ։
2014 թվականի նոյեմբերի 11-ից տրվեց տոմսերի վաճառքի մեկնարկը վեց ուղղություններով Մոսկվայից և հակառակը, ընդ որում, առաջին տասներկու ժամվա ընթացքում վաճառվեց ավելի քան 7 հազար տոմս , իսկ մեկ շաբաթվա աշխատանքների արդյունքում՝ 20 հազար։ Դեկտեմբերի 1-ին ավիաընկերությունը իրականացնում է իր առաջին չվերթը Վնուկովո օդանավակայանից դեպի Վոլգոգրադ։
2015 թվականի նոյեմբերի 12-ից բացվեց տոմսերի վաճառքը դեպի Բրատիսլավա։ Չվերթները դեպի արտերկիր ծրագրվել էին դեկտեմբերի 19-ին։
«Պոբեդա» ավիաընկերությունը բացառել  է իր ամառային չվացուցակից «Մոսկվա — Կալինինգրադ» չվերթը։ Ազատված տեղերը օգտագործվում են ավելի հայտնի ուղղություններով, — պարզաբանել են ներկայացուցիչները ավիաընկերության։ Վերջին թռիչքը նշված ուղղությամբ կատարվել է 2016 թվականի մարտի 26-ին։
Ուղևորների քանակությունը՝սպասարկված «Պոբեդա»-ի կողմից, 2017 թ.-ին հասել է 10 միլիոնի։ 2017 թվականի հունիսի 27-ին Մախաչկալայի օդանավակայանից մեկնել է 10 միլիոն  ուղևոր, որը շնորհավորել է ընկերության գլխավոր տնօրեն Անդրեյ Կալմիկովը ։
2017 թվականի նոյեմբերի 5-ին կատարվել է առաջին կոմերցիոն չվերթը նոր Boeing 737-800 - ով ։ Սա առաջին ինքնաթիռն էր ավիաընկերության, որը հագեցած էր Split Scimitar թևային հանագույցով։ Մինչև 2020 թ.-ը սպասվում է 17 համանման ինքանթիռների մատակարարում ։
Երթուղային ցանց
2018 թվականի հունիս ամսվա դրությամբ ավիաընկերությունը իրականացնում և նախատեսում է չվերթներ իրականացնել հետևյալ քաղաքներում  : Չվերթները դեպի Սիմֆերոպոլ, պատժամիջոցների պատճառով, չեն իրականացվում։
Նավատորմ
Բոլոր ավիաընկերության ինքնաթիռները գրանցված չեն Ռուսաստանում, այլ Բերմուդյան կղզիներում, ճիշտ այնպես, ինչպես մայրական «Աէրոֆլոտ»-ը։
Մարդկանց փոխադրման կանոնները
2017 թվականի դեկտեմբերի 10-ից «Պոբեդան» արգելել է ուղևորներին տանել ինքնաթիռի սրահ այնպսի առարկաներ, որոնք գերազանցում են  անվճար ուղեբեռի չափի նորման։ Նրանց քանակը չի սահմանափակվում, սակայն նրանց առավելագույն չափերը պետք է լինի ավելի 36х30х27սմ։ «Վճարովի ուղեբեռի փոխադրում սրահում» ծառայությունը չեղարկվել է ։
Բազմաթիվ ուղևորների խնդրանքով «Պոբեդա» ավիաընկերությունը իրականացրել է նոր ծառայություն իր ինքնաթիռներում – ուղեկցում այն երեխաներին, որոնք ճամփորդում են առանց ծնողների կամ այլ օրինական ներկյացուցչի։ Այն օգնում է խնայել ծնողներին, ինչպես բյուջեն, այնպես էլ ժամանակը։ 5-12 տարեկան երեխաները կարող են ինքնուրույն մեկնել, բայց պարտադիր «ուղեկցում» պատվիրելու դեպքում։ Արժեքը՝ 3000 ռուբլի ։
Ավիացիոն պատահարներ
«Պոբեդա» ավիաընկերությունը չի ունեցել այնպիսի ավիացիոն միջադեպեր, որոնք կարող են հագեցնել օդանավերի կորստի, ուղևորների կամ անձանկազմի անդամների մահվան։
2016 թվականի նոյեմբերի 11-ին Չեբոքսարի օդանավակայանում, վայրէջքից հետո Boeing 737-800 ինքնաթիռu (չվերթ` Մոսկվա — Չեբոքսար) դուրս է եկել թռիչքուղու սահմաններից ավելի քան 20 մետր։ Միջադեպի արդյունքում ոչ ոք չի տուժել, ուղևորները օպերատիվ տարհանվել են ։
Կոնֆլիկտներ եւ քննադատություններ
Չնայած այն հանգամանքին, որ «Պոբեդա»-ն իրեն համարում է բյուջետային ավիաընկերություն, տոմսերի գները որոշ ուղղություններով կարող են գերազանցել  կանոնավոր չվերթների գներին այլ, «ոչ բյուջետային» ավիաընկերությունների, ընդ որում ՝ տարբերությունը կարող է հասնել 20% - ի ։
Ըստ travel.ru պորտալի թղթակցի ուսումնասիրության ավիաընկերությունը միտումնավոր նոսրացնում են ուշևորների ավտոմատ տեղերի ընտրությունը օդանավում, ինչպես նաև ստեղծում՝ այլ անհարմարություններ ուղևորներին, ստիպելով նրանց համար լրացուցիչ վճարել օդանավում տեղի ընտրության համար եւ լրացուցիչ այլ ծառայությունների։ ՌԴ Հակամենաշնորհային ծառայության վարչության հետ ծագել են այն պահանջները,կապված ընկերության անբարեխիղճ գովազդի հետ։ Գովազդային տիրույթում չվերթի գինը ներկայցվում է 999 ռուբլի, իսկ տեղեկատվությունը լրացուցիչ տուրքի և հարկի, շատ մանր, համարյա անտեսանելի տառերով են գրված ։ Հայտնի է դեպք, երբ ընկերությունը վաճառել է օդանավի տոմսեր ավելի շատ, քան տեղ է առկա նրանում, ինչի պատճառով ուղևորների մի մասը չեն կարողացել թռչել իրենց չվերթով։
2016 թվականի հուլիսի 21-ին «Վեդոմոստի» թերթը հրապարակել է հոդված, представлявшую տեսակետը տնօրենի կապի Andgo.travel Կոնստանտին Парфененка խնդիրները ավիաընկերության և просчеты իր աշխատանքում ։ Հաջորդ օրը "Աերոֆլոտ" արգելել է իր կոնտրագենտների վերաբերյալ համագործակցությունը Andgo.travel.
2017 թվականի մարտի]ն Սամարայից թռչող չվերթից հանել են վոլեյբոլիստ Ալեքսանդր Կիմերովին։ Պատճառն իբր եղել է բարձր հասակը մարզիկի, որը թույլ չի տվել նրան զբաղեցնել իր տեղը։ Սակայն ինքը՝ ավիաընկերությունը նշել է, որ չվերթից վերոնշյալին հանելու պատճառը եղել է ագրեսիվ պահվածքը։
2017 թվականի ապրիլի 14-ին մերժվել մոր և երեխայի փոխադրումը, որը տառապում էր մանկական ուղեղային կաթվածով, ինչի պատճառով ավիաընկերության դեմ քրեական գործ էր հարուցվել իրավախախտման վերաբերյալ ։ Նման արարքի պատճառ Օդային տրանսպորտի դաշնային գործակալությունը համարել է Օվերբուկինգը (սեփական հնարավորություններից ավելին վերցնելը), ինչպես նաև տեխնիկական խափանումը համակարգչային ծրագրում՝ ուղևորների ցուցակի հետ կապված։ Ավիաընկերության աշխատակիցը հետագայում ազատվել է աշխատանքից ծառայողական կախվածության համար։
2018 թվականի մայիսի 26-ին ավիաընկերության երկու օդաչուները փորձել են նստել ղեկին ոչ սթափ վիճակում, ինչը կանխվել է Սուրգուտում։ Ավիաընկերությունը որոշում է չվերթի անձնակազմը իջեցնել Սուրգուտից Մախաչկալա, որը նոր էր ժամանել Մոսկվայից, չնայած այն հանգամանքին, որ ըստ կանոնների, այն արգելված էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի ընկերություններ
Օրխոնական թյուրքերեն
Անվանում
Օրխոնական թյուրքերեն հասկացությունը սովորաբար օգտագործվում է Օրխոնյան և Ենիսեյյան արձանագրությունների լեզվի նկարագրման համար:
Բառապաշար
Օրխոնական թյուրքերենի բառապաշարը մասամբ վերականգնվել է գիտական ճանապարհով
Հարլեմ (Նյու Յորք)
Հարլեմ,  Նյու Յորքի թաղամաս Մանհեթեն կղզու հյուսիս-արևելքում (ԱՄՆ), աֆրոամերիկյան «Հարլեմյան վերածնունդ» շարժման կենտրոն։ Բնակեցված է գլխավորապես սևամորթներով։ Հարլեմը հիմնադրել են հոլանդացիները, 1636 թվականին և այնտեղ տարել ստրուկ սևամորթների առաջին խումբը։ Հարլեմը Նյու Յորք քաղաքի թաղամաս է դարձել 1731 թվականին։ Հարլեմը այլ «սև գետտոների» (առանձնաթաղերի) նման գերբնակեցված է, բնակվարձը բարձր է, սանիտարական տարրական պայմանները բացակայում են, հիվանդանոցների ու դպրոցների խիստ պակաս կա, աղքատությունն ու բնակիչների մահացության թիվը մեծ է։ Հարլեմը ԱՄՆ-ում նեգրական շարժման կենտրոններից է։ Ռասայական խտրականության դեմ առավել խոշոր ելույթները տեղի են ունեցել 1959 թվականին, 1964 թվականին և 1968 թվականին։
Պատմություն
Ներկային Հարլեմի տեղում եվրոպացիները բնակություն են հաստատել 1637 թվականին։ Սկզբնական շրջանում այն ենթարկվել է տեղական հնդկացի լենապե ցեղի հարձակումներին, որի պատճառով առաջին վերաբնակիչներից շատերը լքել են այդ վայրերը։ Այնուամենայնիվ այդտեղի բնակչությանը հաջողվել է գոյատևել և 1658 թվականից այն հայտնի է որպես Նոր Հարլեմ՝ ի պատիվ այդ ժամանակներում ծաղկում ապրող հոլանդական Հարլեմ քաղաքի։
1880 թվականից Հարլեմում սկսել են բնակություն հաստատել սևամորթները, հատկապես 125-րդ և 130-րդ փողոցներում։ Աֆրոամերիկացի բնակչության մասսայական հոսքը սկսվել է 1904 թվականին անշաժ գույքի գործակալ աֆրոամերիկացի Ֆիլիպ Պեյտոնի գործունեության շնորհիվ։ 1930 թվականին աֆրոամերիկացիներն արդեն կազմում էին մեծամասնություն։
Ճարտարապետություն
Մանհեթենի երկնաքերներին այդքան մոտիկ լինելով հանդերձ Հարլեմում հիմնականում 3-6 հարկանի տներ են։ Հարլեմի ճարտարապետությունում գերակշռում է (ինչպես Նյու Յորքի շատ վայրերում, նաև Բրուքլինում) հոլանդական, անգլիական և այլ եվրոպական ավանդույթներ հիշեցնող ոճը։ Այդ ոճի տները հիմնականում կառուցված են փողոցների (սթրիթ) վրա, որտեղ քիչ է տրանսպորտով ծանրաբեռնվածությունը։ Հարլեմում կարելի է նաև տեսնել վիկտորիական ճարտարապետություն ։
«Հարլեմյան վերածնունդ» շարժում
Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո սկսվեց ԱՄՆ հարավային մասերից սևամորթների «մեծ գաղթը» ։ Հարլեմի «Ապոլլո» թատրոնի տնօրենները աֆրոամերիկացիներին վերցնում էին որպես էժան աշխատուժ, մատչելի շոուներ էին կազմակերպվում՝ սևամորթներին ելույթների հնարավորություն տալով։ Այդ շոուները գրավում էին հանդիսատեսին։ 1930-ականների կեսերին Հարլեմը դարձավ աֆրոամերիկյան երաժշտության «Հարլեմյան վերածնունդ» (Harlem Renaissance или New Negro Movement) կուլտուրական շարժման կենտրոն, որը ղեկավարում էին առաջատար աֆրոամերիկացի գրողներ, նկարիչներ։ Այդ ժամանակների ականավոր երաժիշտներն իրենց ելույթների բեմահարթակ դարձրեցին Հարլեմի «Ապոլլո» թատրոնը։ Այն դարձավ աֆրոամերիկյան երաժշտության՝ ջազի ժողովրդականացման կենտրոն։ Հարլեմի շրջակայքում էին ապրում Բիլլի Հոլիդեյը, Լուի Արմսթրոնգը, դաշնակահար-արաժիրովկա անող Դյուկ Էլինգտոնը և այլն։
Ձևավորվեց աֆրոամերիկացու նոր կերպար՝ կիրթ, կուլտուրական և հասարակության լիիրավ անդամ։ Այս շարժման շնորհիվ կոտրվեցին ռասիստական կարծրատիպերը աֆրոամերիկացիների վերաբերյալ, աֆրոամերիկյան կուլտուրան ճանաչում ստացավ, մեծ ազդեցություն ունեցավ ԱՄՆ կուլտուրայի զարգացման վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նյու Յորք Կատեգորիա:Գետտոներ Կատեգորիա:Մանհեթեն Կատեգորիա:1653 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լալվարի որսկանը (ֆիլմ)
Լալվարի որսկանը, 1966 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի նկարահանած ֆիլմ։
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է, թե ինչպես երիտասարդ զույգը, հակադրվելով միջավայրին և հատկապես աղջկա հոր արգելքներին, իր սիրուն հավատարիմ մնալու ուժ է ցուցաբերում ։
Ֆիմը նկարահանվել է Վահան Միրաքյանի «Լալվարի որսը» պոեմի մոտիվներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1966 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Տրեպո Կարնիկո
Տրեպո Կարնիկո (Treppo Carnico), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2427 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 37 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 19 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 330200433։ Հեռախոսային կոդ՝ 0432։
Կոմունայի հովանավորն է Հռոմի Սուրբ Ագնեսան։ Տոնը նշվում է հունվարի 21-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սևը՝ սպիտակին
«Սևը սպիտակին », Ռուբեն Դավիդ Գոնսալես Գալյեգոյի ինքնակենսագրական վեպն է, հրատարակել է 2002 թվականին, իսկ 2003 թվականին դարձել «Բուքեր` Ռուսաստանի հայտնություն» մրցանակի դափնեկիր։
Գիրքը վառ, անկեղծ և երբեմն ցնցող գույներով պատմում է խորհրդային ​​մանկատներում հիվանդ երեխաների կյանքի մասին։
Գիրքը թարգմանվել է տարբեր լեզուներով։ Մոսկվայի Անտոն Չեխովի անվան գեղարվեստական թատրոնում Մարիա Բրուսնիկայի կողմից բեմադրվել է համանուն նեկայացումը։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Օրյոլ քաղաքի «Свободное пространство» թատրոնում կայացել է համանուն ներկայացման առաջնելույթը։ Ռեժիսորը Գենադի Տրոստյանեցկին էր։
2017 «Սևը սպիտակին» գիրքը հնչյունավորվել է «Вимбо» հնչյունավորման ստուդիայում։ Աուդիոգիրքը կարդացել է դերասան  Շիֆրինը, Էֆիմ Զալմանովիչը։ Ռեժիսոր` Դմիտրի Կրեմինսկի։
Հեղինակի մասին
Ռուբեն Գալեգոն վենեսուելացու և իսպանուհու որդի է, Իսպանիայի ժողովրդի կոմունիստական կուսակցության գլխավոր քարտուղար Իգնասիո Գալեոյի թոռն է։ Ծնվել է 1968 թվականին Կրեմլի հիվանդանոցում, Մոսկվայում։ Ծննդաբերության ժամանակ նրան ախտորոշել են մանկական ուղեղային կաթված։ Մանուկ հասակում նրան բաժանել են մորից, համարել են մահացած և ուղարկել մանկատուն։
Սովի տարիներից
Սովի տարիներից, 1966 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի նկարահանած ֆիլմ ըստ Հովհաննես Թումանյանի համանուն պատմվածքի։
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է 20-րդ դարասկզբի հայ գյուղացու անուրախ կյանքի մասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1966 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Հեթև
Հեթև, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում։
Պատմություն
Հեթևի հայերի մեծ մասը զոհվել է 1915 թվականին, Մեծ եղեռնի ժամանակ, Կամախի կիրճում։ Փրկվածները բնակություն են հաստատել տարբեր երկրներում։
Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և արհեստներով ։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր դպրոց։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կարլ Լյուդվիգ Էնգել
Կենսագրություն
Կարլ Լյուդվիգ Էնգելը Բեռլինի բնակիչ էր ։ 1809 թվականից աշխատել է Ռուսական կայսրությունում, սկզբում Ռեվելում, ապա 1815 թվականին տեղափոխվել է Հելսինկի։ Նրա նախագծերով այնտեղ  կառուցվել է համալսարանի շենքը (1832), պաշտոնատունը (այժմ `նախագահական պալատ) և  Սուրբ Նիկոլայի փառահեղ տաճարը ։
Ֆինլանդիայի մայրաքաղաքի սահմաններից դուրս Էնգելի ծրագրով կառուցվել են լյութերական եկեղեցի Խամինա քաղաքում, Յակաիմա ծխի Լյութերական եկեղեցին,  Սուիստամոյի Սուրբ Նիկոլայի ուղղափառ եկեղեցին և ախոռի շենքը (այժմ այնտեղ տեղակայված է գոլֆի ակումբ) Վիուրուլ տարածքում, Հալիկկո և Սալո (Ֆինլանդիա) քաղաքների շրջակայքում, Պորի մունիցիպալիտետի շենքը, Տալլինի երաժշտության սրահը (փողոց Ուուս, 16) Կաուլբարսա պալատ (Կոհտու 8) և այլ շինություններ ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ֆինն ճարտարապետներ
Էզ
Էզ (Èze, Esa), համայնք Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում, Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ տարածաշրջան, Ծովափնյա Ալպեր գավառ, Նիցցա շրջան, Բոսոլեյ կանտոն ։ Մինչև 2015 թվականի մարտը համայնքի վարչական կազմի մեջ է եղել Վիլֆրանշ-սյուր-Մեր կանտոնը։
Աշխարհագրական դիրք
Համայնքը գտնվում է Նիցցայից 12 կմ արևելք։ Բնակչությունը՝ մոտավորապես 3 հազար բնակիչ (2006)։ Լազուր ափի առողջարանային վայրերից մեկն է։ Համայնքի տարածք՝ 9,47 կմ², բնակչությունը՝ 2932 մարդ միտման նվազեցմամբ՝ 2535 մարդ (2012), բնակչության խտությունը՝ 267,7 մարդ/կմ²։
Տեղանուն
Տեսություններից մեկի համաձայն, իր անունն Էզը ստացել է հնագույն եգիպտական Իսիդա աստվածուհու անունից։
Պատմություն
1383 թվականին Էզն անցավ Սավոյի դինաստիայի տիրակալության տակ, որն ամրապնդում էր քաղաքը, կառուցելով պաշտպանական ամրոցներ, կապված է Էզին մոտ Նիցցա խոշոր քաղաքին։
Հաջորդ հարյուրամյակին Էզը մի քանի անգամ ենթարկվել է ցնցումների՝ 16-րդ դարի կեսերին ֆրանսիացիների տիրապետությունից անցել է թուրքերին, 1706 թվականին Լուի Արև արքան լիակատար ոչնչացրել է պաշտպանական պատը, իսպանական ժառանգության համար պատերազմում քաղաքը շրջապատված էր, և միայն 1860 թվականին Էզը պաշտոնապես դարձավ Ֆրանսիայի մաս քաղաքի բնակիչների միաձայն որոշմամբ։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է՝ 2550 մարդ, իսկ 2012 թվականին՝ 2535 մարդ ։
Բնակչության քանակի շարժընթացը ՝՝
Էկոնոմիկա
2010 թվականից աշխատունակության տարիքի է 1730 մարդ (15-64 տարեկան), 1246-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 484-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվների ցուցանիշ՝ 72,0 %, 1999 թվականին՝ 65,6 %)։ 1246 ակտիվ աշխատունակ բնակիչներից աշխատում են 1157 մարդ (607 տղամարդ և 550 կին), 89-ը մնացել են գործազուրկ (40 տղամարդ և 49 կին)։ 484 աշխատունակ ոչ ակտիվ քաղաքացիներից 171-ը աշակերտներն են և ուսանողները, 149-ը թոշակառուները, իսկ մնացած 164-ը՝ ոչ ակտիվ, այլ պատճառներով ։ 2010 թվականին համայնքի տնային տնտեսությունների քանակը 1157 էր, որտեղ ապրում էին 2429,0 մարդ։ Ընդ որում միջին թվով մեկ հարկատուի եկամուտը կազմում է 24 հազար 629 եվրո ։
Տրանսպորտ
Մինչև Էզա կարելի է հասնել Նիսի և Մոնակոյի միջոցով՝ ավտոմեքենայով, ավտոբուսով, գնացքով և ուղղաթիռով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ծովափնյա Ալպեր գավառի բնակավայրեր
Աֆրա Բեն
Աֆրա Բեն (Aphra Behn, ), անգլիացի վիպագիր, դրամատուրգ, Ստյուարտների վերականգնման ժամանակաշրջանի խոշորագույն հեղինակներից մեկը։ Համարվում է Անգլիայի պատմության արհեստավարժ առաջին կին գրողը։
Կենսագրություն
Աֆրա Բենի մասին կենսագրական տեղեկությունները շատ քիչ են, հաճախ իրարամերժ և ոչ հավաստի։ Ծնվել է Քենթերբերիի Ուայ բնակավայրում, սափրիչ Բարտոլոմիո Ջոնսթոնի ընտանիքում։ Նրա մանկութան ու պատանեկության շրջանի իրադարձությունները գրեթե հայտնի չեն։ Կան անուղղակի վկայություններ այն մասին, որ նա ստացել է կաթոլիկ դաստիարակություն և նույնիսկ պատրաստվել է վանքին նվիրվել։ 1663 թվականին Աֆրան եղել է Սուրինամ գետի շրջակայքի շաքարի պլանտացիաներում, որտեղ իր իսկ վկայությամբ երկար շփվել է ազնվականական ծագումով, սակայն անազատ սևամորթի հետ, որի պատմությունը ներկայացված է «Օրունոկո կամ Աստվածային ստրուկ» վեպում (Oroonoko, or the Royal Slave)։
Վերադառնալով Անգլիա՝ Աֆրան ամուսնացել է Յոհան Բենի հետ, որը Լոնդոնում ապրող առևտրական էր՝ հոլանդական ծագումով։ Ամուսնությունը տևել է մի քանի տարի միայն։ Հավանաբար այն ձևական բնույթ է կրել, որ նպատակ է ունեցել ամրացնելու Աֆրայի դիրքը հասարակության մեջ և թաքցնելու նրա բիսեքսուալ հակումները (Աֆրայի ստեղծագործություններում շատ են ակնարկներն այդ մասին)։ 1666 թվականին նա ազդեցություն է ձեռք բերել պալատում, կատարել է արքա Չարլզ II Ստյուարտի գաղտնի հանձնարարությունները Անտվերպենում անգլո-հոլանդական պատերազմի ժամանակ։ Գաղտնի նամակագրության ժամանակ նա օգտագործել է Աստրեյ անունը, որը հետագայում դարձել է նրա գրական կեղծանունը։ Գաղտնի ծառայությունը նրան մեծ շահույթ չի ապահովել․ արքան անընդհատ ձգձգել է նրա վճարումները լրտեսական գործունեության համար, այնպես որ Աֆրա Բենը պարտքերի պատճառով որոշ ժամանակ անցկացրել է բանտում։
1669 թվականին, երբ անհայտ մեկը վճարել է նրա պարտքերը, Աֆրա Բենը սկսել է զբաղվել գրական գործունությամբ։ Օգտվելով Լոնդոնի գրողների ու դրամատուրգների հետ ունեցած իր կապերից՝ նա հայտնիություն է ձեռք բերել իր սիրային պատմվածքներով, թատերական պիեսներով, վեպերով ու բանաստեղծություններով։ Նրա պիեսներից շատերը, որոնք գրված են Ստյուարտների վերականգնման ժամանակաշրջանի ոգով, աչքի են ընկնում բաց տեսարաններով․ որոշ գործեր ավելի վաղ շրջանի գործերի վերամշակումն են։ Աֆրային մեծ ճանաչում են բերել նրա արձակ ստեղծագործությունները՝ սիրային ու սատիրական նովելները, «Ազնվականի ու նրա քրոջ սիրային նամակագրությունը» (Love-Letters Between a Nobleman and His Sister, 1684) վեպը և «Օրունոկոն» (1688), որ համարվում է նրա գլուխգործոցը։ Այս ստեղծագործության գլխավոր հերոսը, զարգացնելով ասպետական վեպի ավանդույթները, սևամորթ իշխան Օրունոկոն է, որ ուղևորվում է Նոր աշխարհ՝ փնտրելու ստրկության մեջ գտնվող իր սիրելի էակին՝ Իմոինդային, և հանուն նրա սիրո՝ դառնում է անազատ։ Չկարողանալով տանել կոպիտ վերաբերմունքը՝ նա կազմակերպում է ստրուկների ապստամբություն, որի ժամանակ Իմոինդան մահանում է։ Օրունոկոն արժանանում է անմարդկային կտտանքների, որոնք նա տանում է ստոիկներին բնորոշ հանգստությամբ, սակայն մահանում է։ Օրունոկոյի կերպարը եվրոպական գրականության մեջ «ազնվական վայրենու» առաջին կերպարներից է։
Աֆրա Բենը մահացել է 1689 թվականի ապրիլի 16-ին և թաղվել Վեստմինստերյան աբբայությունում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Կին գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի կին գրողներ Կատեգորիա:17-րդ դարի անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Բրիտանացի կին վիպասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի ֆեմինիստ գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Անգլիացի կին վիպասաններ Կատեգորիա:Ֆեմինիստ գրողներ
Կամպու Գրանդիի գավառ
Կամպու Գրանդիի գավառ (Microrregião de Campo Grande), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մտնում է Մատու Գրոսու դու Սուլի հարավարևմտյան մասի մեջ։ 2006 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 833 909 մարդ։ Տարածքը՝ 28 261,421 կմ²։ Բնակչության խտությունը՝ 29,51 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի գավառներ Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ
Մարմնամարզական կամուրջ
Մարմնամարզական կամուրջ, սպորտում կամուրջը մարմնի կեցվածքի կոր դիրքորոշում է, կրծքով վեր և  մակերեսին հենված ոտնաթաթերով և  ափերով ։
Կամուրջ տարբեր մարզաձևերում
Մարմնամարզության մեջ
Կամուրջ՝ առավելագույնս թեքում է մարմնի դիրքը մեջքին աջակցությամբ։ Տարբերում են՝ կամուրջ, կամուրջ մեկ ձեռքի վրա, կամուրջ  թեկուզ մեկ ոտքի վրա, կամուրջ նախաբազուկների վրա, հակադիր կամուրջ, օրինակ հենարանը ձախ ոտքը և աջ ձեռքով, և այլն
Աթլետիկայում
Դասական ըմբշամարտում
Ըմբշամարտի կամուրջ նշանակում է առանց հենարանի պահպանել մարմինը ձեռքերի վրա։ Ըմբշամարտում կամուրջ օգտագործվում է որպես պաշտպանության միջոց։
Կոչվում է Չակրասանա թարգմանաբար հայերեն նշանակում է ԱՆԻՎԻ ԴԻՐՔ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարմնամարզություն Կատեգորիա:Ասանա
Տարբեր անիվներ
«Տարբեր անիվներ», խորհրդային կարճամետրաժ մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, ըստ Վլադիմիր Սուտեևի նույնանուն հեքիաթի։ Ռեժիսոր Լեոնիդ Ամալրիկի լավագույն աշխատանքներից մեկն է ։
Սյուժե
Կենդանիների մասին հեքիաթը պատմում է այն մասին, թե ինչպես է մյուսների համար օգտակար լինելու ցանկությունը օգնում հաղթահարել սնափառությունն ու չարությունը։
Չորս ընկերներ` Մուշկան, Գորտը, Ոզնին ու Աքաղաղը, գտնում են հին սայլակ։ Սայլակը սովորական էր, իսկ անիվները տարբեր էին։ Ծառին թառած կաչաղակը ընկերներին պատմում է, որ սայլակը մի արջ է պատրաստել և դեռ չավարտած դեն է նետել այն։ Ընկերներին հետաքրքրում են անիվները, և նրանք որոշում են դրանք տուն տանել։ Կաչաղակը հետաքրքրվում է, թե որտեղ են նրանք ապրում, և Մուշկան ասում է. «Դաշտում կոճղ կա, կոճղի վրա` վերնատնակ»։
Կաչաղակը թռչում է արջի մոտ և պատմում է, որ իր սայլակի անիվները վերցրել են և ինչ որ տեղ են տարել։ Արջը բարկանում է և գնում է անիվները վերադարձնելու։ Գնում է դաշտ, որտեղ կոճղն ու վերնատունն էին, և սայլակի անիվները հետ է պահանջում։ Մուշկան արջին ցույց է տալիս, որ բոլոր անիվներն օգտագործել են. փոքր անիվը դարձել է ճախարակի մի մասը, ավելի մեծ անիվը Ոզնին դրել է սայլակի վրա, միջինը` Գորտն ամրացրել է ջրհորի վրա, իսկ մեծ անիվը Աքաղաղն իջացել է ջուրն ու ջրաղաց է կառուցել։ Արջը ծիծաղում է. բոլոր անպետք անիվները պիտանի են դարձել։ Եվ արջն ուրախությամբ որոշում է տարբեր անիվներ պատրաստել։
Անիվները բոլորին պետք են գալիս, իսկ կաչաղակը զարմանում է. «Մեկը պատրաստում է, իսկ մյուսները նրանից պատրաստի վերցնում են»։ Սրան արջը պատասխանում է. «Հիանալի է, որ դու պատրաստում ես, իսկ մյուսներն օգտագործում են»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Լեոնիդ Ամալրիկի մուլտֆիլմեր
Ջայվ
Ջայվ (jive)՝ աֆրոամերիկյան ծագման պար, հայտնվել է 1940-ականների սկզբին ԱՄՆ-ում։ Ջայվը սվինգի տարատեսակ է, արագ և ազատ շարժումներով։ Ժամանակակից ջայվը տարբերվում է ռիթմային կարգով, թեև այն հաճախ օգտագործում են նույն ձևերը և շարժումները։
Երաժշտական չափը 4/4, տեմպ - 44 տակտ րոպեում։
Գայանե Հովհաննիսյան (լեզվաբան)
Գայանե Ռազմիկի Հովհաննիսյան, հայ լեզվաբան։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (2000), պրոֆեսոր (2005)։
Կենսագրություն
Գայանե Հովհաննիսյանը ծնվել է 1965 թվականին Երևանում։ 1987 թվականին ավարտել է Երևանի ռուսաց և օտար լեզուների ինստիտուտը։ 1993 թվականին ՌԴ ԳԱԱ Լեզվաբանության ինստիտուտում պաշտպանել է թեկնածուական թեզը։ 1993-1996 թվականներին անգլերեն է դասավանդել Մոսկվայի բուհերում, 1996-2001 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանի ռոմանագերմանական ֆակուլտետում, 2000 թվականին ՀՀ ԳԱԱ լեզվաբանության ինստիտուտում պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը։ 2000-2007 թվականներինեղել է Հայաստանի պետական մանկավարժական համալսարանի ռոմանագերմանական բանասիրության ամբիոնի հիմնադիր-վարիչը, 2000 թվականից դասախոսել է Երևանի պետական լեզվահասարակագիտական համալսարանում։ 2003-2013 թվականներին աշխատել է ՀՀ արդարադատության նախարարության փորձագիտական կենտրոնում որպես փորձագետ-լեզվաբան ։ 2013-2021 թվականներին դասավանդել է Մասկատի Տեխնոլոգիական համալսարանում, Օման։ 2021 թվականից աշխատում է Բրյուսովի պետական համալսարանում։