cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վարդացան
Նշաններ և ախտանիշներ
Վարդացանը առավել հաճախ ախտահարում է մինչև 6ամսական և 2-3 տարեկաններին երեխաներին։ Սկսվում է ջերմության հանկարծակի բարձրացումով(39–40 °C; 102.2-104 °F)։ Երբեմն բարձր ջերմաստիճանը կարող է ուղեկցվել ֆեբրիլ ցնցումներով։ Մի քանի օր հետո ջերմությունն իջնում է և ի հայտ է գալիս վարդացանը։ Սկզբում վարդացանն առաջանում է իրանին, հետո ձեռքերին, ոտքերին և պարանոցին։ Ցանը ցավոտ չէ և կարող է անցնել 1-2օրվա ընթացքում։ Եթե ցանը զուգակցվում է շաղկապենաբորբի, մրսածության և հազի հետ, ապա ցանը կարող է սկսել դեմքից և տևել մի քանի օր։ Հազվադեպ կարող է դիտվել լյարդի դիսֆունկցիա։
Երեխաների մի փոքր մասը, ովքեր վարակված են HHV 6-ով, կարող են ունենալ հիվանդության այլ ախտանիշներ։ HHV 6-ով վարակված երեխաների 30%-ի մոտ դիտվում է  էկզանթեմա ։
Ֆեբրիլ ցնցումները սպեցիֆիկ բուժում չեն պահանջում, չունեն երկարատև բացասական հետևանքներ և տևում են մինչև 5 րոպե։ Այնուամենայնիվ ֆեբրիլ ցնցումների դեպքում անպայման պետք է դիմել բժշկի՝ ավելի լուրջ հիվանդությունները (մենինգիտ, կարմրուկ) բացառելու նպատակով։
Մեծահասակները, ովքեր մանկական տարիքում վարակվել են HHV6-ով, նորից վարակման դեպքում, հիվանդությունն ունի սուր ընթացք և կարող է ցուցաբերել մոնոնուկլեոզի ախտանիշներ ։
Պպատճառագիտություն
Վարդացանը հարուցվում է մարդկանց Հերպես վիրուս 6-ով և Հերպես վիրուսի 7-ով, որոնք երբեմն անվանում են ռոզեոլովիրուսներ։ Տարբերում ենք Հերպես վիրուս 6-ի երկու տարատեսակ (HHV-6a,HHV-6b) և հետազոտությունները, որոնք իրականցվել են ԱՄՆ-ում, Եվրոպայում, Դուբայում, Ճապոնիայում, ցույց են տվել, որ էկզանթեմա առաջացնում է HHV-6bն։ Հիվանդության այս ձևն 90% դեպքերում առաջանում է մինչև 2 տարեկան երեխաների մոտ։
Կանխարգելում
Չկա սպեցիֆիկ վակցինա և բուժում։ Հիվանդությունը սովորաբար ունի մեղմ ընթացք։
Բուժում
Թեթև դեպքերում հիվանդությունը բուժվում է առանց դեղորայքի ։ Սակայն եթե կան էնցեֆալիտի նշաններ, բուժումը ներառում է Գանցիկլովիր կամ Ֆոսկարնետ ։
Պատմություն
Հիվանդությունը առաջին անգամ նկարագրվել է 20րդ դարի սկզբին բժիշկ Ջոբ Զահորսկու կողմից։ 1909 թվականին նա առաջին անգամ ներկայացրեց 15 երեխաների հիվանդության պատմությունները, որոնց մոտ նկատել էր վարդացան։ 1913 թվականի հոկտեմբերին ՋԱՄԱ(JAMA) ամսագրում տպագրվեց «Մանկական վարդացան» հոդվածը, որը բավականին մեծ արձագանք ստացավ։ Ջոբ Զահորսկին հոդվածում նկարագրում է ևս 29 դեպք՝ նշելով, որ հիվանդությունը պետք է տարբերել կարմրուկից։ Նշել է նաև, որ կարմրուկի ժամանակ տենդը տևում է մի քանի ժամ, իսկ վարդացանի ժամանակ 2-3օր ։
Հետազոտություններ
HHV6-ը կարող է կապված լինել նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մաշկային հիվանդություններ Կատեգորիա:Մաշկաբանություն Կատեգորիա:Մանկաբուժություն Կատեգորիա:Վիրուսային հիվանդություններ
Լոուրենս շրջան (Իլինոյս)
Լոուրենս շրջան (Lawrence County), ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 963 կմ² է, բնակչությունը՝ 16.833 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լոուրենսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1821 թ.։
Կատեգորիա:Իլինոյսի շրջաններ
Ինկուդինե
Բնակչությունը կազմում է 414 մարդ, խտությունը՝ 20 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 20 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0364։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մորոզովկա (գյուղ, Կոլոմենսկի շրջան)
Մորոզովկա (Морозовка), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի բնակավայրեր
Տատյանա Լապա
Տատյանա Նիկոլաևնա Լապա (Татьяна Николаевна Лаппа, առաջին ամուսնության ընթացքում՝ Բուլգակովա, երկրորդ պաշտոնական ամուսնության ընթացքում՝ Կիսելգոֆ, ), գրող և դրամատուրգ Միխայիլ Բուլգակովի առաջին կինը ։ «Մորֆին» («Морфий») պատմվածքի հերոսուհի Աննա Կիրիլովնայի հիմնական նախատիպը։ Բուլգակովի մասին թողել է բանավոր հուշեր, որոնք գրի են առել նրա ստեղծագործության մի շարք ուսումնասիրողներ։
Կենսագրություն
Տատյանա Լապան ծնվել է 1892 թվականի նոյեմբերի 23-ին (նոր տոմարով՝ դեկտեմբերի 5) Ռյազանում։ Հայրը եղել է տոհմական ազնվական, գործող պետական խորհրդական և արքունական պալատի կառավարիչ Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Լապան ։
Հետագայում Տատյանայի ընտանիքը տեղափոխվել է Սարատով։ Բուլգակովի հետ Տատյանան ծանոթացել է 1908 թվականի ամռանը. սարատովցի գիմնազիստուհին մեկնել է Կիև՝ արձակուրդն անցկացնելու իր հորաքրոջ՝ Սոֆյա Նիկոլաևնա Լապայի մոտ։ Տատյանայի հորաքույրը Բուլգակովի մոր հետ աշխատել է Ֆրյոբելյան ինստիտուտում՝ կանանց կրթական հաստատությունում։
Բուլգակովի ու Տատյանա Լապայի ծնողները դեմ են եղել նրանց հարաբերություններին։ 1908 թվականի Սուրբ ծննդին Տատյանային թույլ չեն տվել գնալ Կիև՝ դրա փոխարեն ուղարկելով Մոսկվա՝ տատի մոտ։ Բուլգակովի ընկերը՝ Ալեքսանդր Գդեշինսկին, հեռագիր է ուղարկել. «Հեռագրեք ստելով ժամանում Միշան ինքնասպան է լինում» («Телеграфируйте обманом приезд Миша стреляется»)։ Ըստ Տատյանայի հուշերի՝ «Հայրը ծալել է հեռագիրն ու նամակով ուղարկել քրոջը. Փոխանցիր հեռագիրը քո ընկերուհի Վերային »։
1911 թվականին Տատյանա Լապան, ավարտելով գիմնազիան, սկսում է աշխատել որպես դասարանային վերակացու արհեստագործական ուսումնարանում։ 1912 թվականի օգոստոսին Կիևում ընդունվել է Կանանց բարձրագույն դասընթացների (Ֆրյոբելյան ինստիտուտ) պատմաբանասիրական բաժին։
Սակայն Տատյանան ու Բուլգակովը որոշում են ամուսնանալ, և նրանց ծնողները հաշտվում են դրա հետ։ 1913 թվականի մարտի 30-ին Բուլգակովի մայրը գրել է իր դստերը՝ Նադյային, որը բնակվում էր Մոսկվայում. Վաղուց եմ պատրաստվում գրել քեզ, բայց ի վիճակի չեմ նամակում շարադրել այն ամբողջ էպոպեան, որ ես վերապրեցի այս ձմեռ. Միշան բոլորովին ուժասպառ է արել ինձ... Արդյունքում ես պետք է նրան թույլ տամ, որ ինքը տանի իր խենթ քայլի բոլոր հետևանքները. ապրիլի 26-ին նախատեսված է նրա հարսանիքը։ Գործերն այնպես են դասավորվել, որ նրանք ամեն դեպքում կպսակադրվեին, միայն թե սկանդալով և հարազատներից բաժանվելով, այդպես ես որոշեցի ամեն ինչ կազմակերպել առանց սկանդալի։ Գնացի հայր Ալեքսանդր Ակեքսադրովիչի մոտ (կարող ես պատկերացնել, թե Միշան Տասյայի հետ ինչպես ինձ ուղարկեցին շուտ գնալ այդ հանդիպման), նրա հետ բացահայտ խոսեցի, և նա ասաց, որ ավելի լավ է, իհարկե, պսակադրել նրանց, որ «Աստված ամեն ինչ կկարգավորի լավագույն ձևով»... Եթե ես կարողանայի հույսալ այդ ամուսնության լավ ավարտի վերաբերյալ, բայց ես, ցավոք, երկու կողմից ոչ մի տվյալ հուսալու համար չեմ տեսնում, և դա ինձ սարսափեցնում է։ Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչն անկեղծորեն կարեկցում էր ինձ, և ես ավելի թեթև զգացի նրա հետ զրույցից հետո... Հետո Միշան եղավ նրա մոտ. նա, իհարկե, փորձել է Միշայի ուշադրությունը դարձնել այդ քայլի ամբողջ լրջության վրա (իսկ Միշայի վրա նրա խոսքեր ոչ մի ազդեցություն չեն ունեցել), Աստծո օրհնությունը հրավիրել այդ գործի վրա․․․
Օսոևկա (գյուղ, Կրասնոպոլիեի շրջան)
Օսոևկա (Осоївка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1654 թվականին։
Տատյանա Լապա
Կենսագրություն
Բուլգակովն ու Տատյանան ամուսնացել են 1913 թվականի ապրիլի 26-ին։ Դեռ ամուսնությունից առաջ Տատյանան հղիացել էր ու աբորտ արել։ Հարսանիքից հետո Տատյանան թողել է ուսումը, իսկ 1916 թվականի ամռանն ամուսնու հետ մեկնել ռազմաճակատ, որտեղ աշխատել է որպես գթության քույր Կամենեց-Պոդոլսկի ու Չեռնովցիի հոսպիտալներում։ 1916 թվականի սեպտեմբերին Լապան մեկնել է Սմոլենսկի նահանգի Սիչյովսկի գավառի Նիկոլսկոե գյուղ, որտեղ Բուլգակովն աշխատում էր որպես բժիշկ։ Ամուսնու մորֆինամոլության պատճառով Տատյանան երկրորդ անգամ է աբորտ արել։
Օսոևկա (գյուղ, Կրասնոպոլիեի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Օսոևկա գյուղում բնակվում էր 1 389 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1654 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տատյանա Լապա
Կենսագրություն
1924 թվականի ապրիլին Լապան ու Բուլգակովը ամուսնալուծվել են։ Բաժանվելիս Բուլգակովը Տատյանային խնդրել է ոչ ոքի չպատմել այն, ինչ գիտի իր մասին ։
Ամուսնալուծությունից հետո Տատյանա Լապան փորձել է դառնալ մեքենագրուհի, սովորել է կարել, աշխատել է շինարարությունում որպես բանվոր։ Բուլգակովը ժամանակ առ ժամանակ նյութապես օգնել է նախկին կնոջը։ Պրոֆմիության տոմս ստանալուց հետո Լապան աշխատել է հիվանդանոցի գրանցման բաժնում։
1933 թվականին Լապան հանդիպել է Բուլգակովի նախկին ընկեր Իվան Պավլովիչ Կրեշկովի եղբոր՝ Ալեքսանդր Պովլովիչ Կրեշկովի հետ և 1936 թվականին նրա հետ մեկնել Իրկուտսկի մարզ, որտեղ Կրեշկովն աշխատում էր որպես մանկաբույժ։ Նրանց ամուսնությունը եղել է փաստացի ու չի գրանցվել։
Ըստ Տատյանայի՝ 1940 թվականի մարտին նրանք պատրաստվել են տեղափոխվել Մոսկվա. Եվ հանկարծ Կրեշկովն ինձ թերթ է ցույց տալիս. Բուլգակովը մահացել է։ Ժամանեցի, եկա Լյոլյայի (գրողի քույրը՝ Ե. Բուլգակովան) մոտ։ Նա ինձ ամեն ինչ պատմեց, և այն, որ նա ինձ է կանչել մահվանից առաջ... Իհարկե, ես կգայի։ Սարսափելի տառապում էի այդ ժամանակ։ Գերեզմանը գնացի։
1945 թվականին Կրեշկովը ռազմաճակատից վերադարձել է այլ կնոջ հետ, և Լապան տեղափոխվել է Խարկով՝ մոր մոտ։ Դրանից հետո նա մեկ տարի սենյակ է վարձել Մոսկվայում և աշխատել որպես գրադարանավար։ Ամուսնացել է Բուլգակովի նախկին ընկերոջ՝ փաստաբան Դավիդ Ալեքսանդրովիչ Կիսելգոֆի հետ և 1947 թվականին նրա հետ մեկնել Տուապսե։
Տատյանա Լապան մահացել է 1982 թվականի ապրիլի 10-ին Տուապսեում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողների կանայք Կատեգորիա:Միխայիլ Բուլգակով
Խոջալու
Խոջալու (Hocaali), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում ։
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 18 տուն քուրդ, 8 տուն հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տոնգա (այլ կիրառումներ)
Տոնգա բառը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները՝
Սերգեյ Աբալյանց
Սերգեյ Քրիստափորի Աբալյանց, հայ հիդրոտեխնիկ, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1959), պրոֆեսոր (1960), Ուզբեկական ԽՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1957)։
Կենսագրություն
Ծնվել է Ուզբեկստանի Մարի քաղաքում։ Ավարտել է Տաշքենդի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1931)։ 1951 թ.-ից՝ նույն ինստիտուտի հիդրոտեխնիկական կառույցների ամբիոնի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են գետերի ու ջրանցքների հոսքերի տեսությանն ու հաշվարկին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ հիդրոտեխնիկներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Գորոդնայա (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)
Գորոդնայա (Городная), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Փարավոնի սիգարները
Գիրքը արևմտահայերենի է թարգմանվել 2008 թվականին՝ Ռուզան և Ժան-Վարուժան Կյուրեղյանի կողմից և լույս տեսել Սայջեստ սարլ հրատարակչության միջոցով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թենթեն Կատեգորիա:1934 գրքեր
Աստերոիդների ցանկ (332501-332600)
Աստերոիդների ցանկ (332401-332500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (332601-332700)
Սուպրունովսկի գյուղական խորհուրդ (Բելոպոլսկի շրջան)
Սուպրունովսկի գյուղական խորհուրդ  (Супрунівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Սուպրունովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 781 մարդ։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Լի շրջան (Իլինոյս)
Լի շրջան (Lee County), ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.878 կմ² է, բնակչությունը՝ 36.031 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Դիքսոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1839 թ.։
Կատեգորիա:Իլինոյսի շրջաններ
Լիսի Գորբ
Լիսի Գորբ (Лисий Горб), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանում։ Միացվել է Օդրինկա գյուղին
(3653) Կլիմիշին
(3653) Կլիմիշին (Klimishin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի ապրիլի 25-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գոմարդուլի
Գոմարդուլի (გომარდული), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Շուախևի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1120 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Շուախևից 23 կմ հեռավորության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 290 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Շուախևի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Մորոզովկա (գյուղ, Կուզնեցկի շրջան)
Մորոզովկա (Морозовка), գյուղ Ռուսաստանի Պենզայի մարզի Կուզնեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պենզայի մարզի Կուզնեցկի շրջանի բնակավայրեր
Մատյուգ (Մեծ Պարյուգի վտակ)
Մատյուգ (Матюг), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոստրոմայի և Կիրովի մարզերում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեծ Պարյուգ գետի աջ ափին՝ 24 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 23 կմ է, ավազանի տարածքը 90,8 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վետլուգա, գետի ենթաավազանը՝ Վոլգա։ Գետի ավազանը՝ (Վերին) Վոլգա մինչև Կույբիշրևսկի ջրամբար (առանց Օկա ավազանի)։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Խոտեշով
Խոտեշով (Хотешів), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1537 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Խոտեշով գյուղում բնակվում էր 1 800 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 54378 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 33,1 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1537 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ժիզել Բունդխեն
Ջիզել Կարոլին Բունդխեն (Gisele Caroline Bündchen, ), բրազիլիացի մոդել և դերասանուհի։ Նա 16-րդ ամենահարուստ կինն է զվարճության աշխարհում, նրա գնահատված ընդհանուր գումարը $150 միլիոն լինելով ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1980 ծնունդներ Կատեգորիա:Բրազիլացի մոդելներ Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հուլիսի 20 ծնունդներ Կատեգորիա:Կին բլոգերներ Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Էդմեն Շահբազյան
Էդմեն Շահբազյան (Edmen Shahbazyan, ), ընդհանուր մենամարտերի ամերիկահայ մարզիկ, հանդես է գալիս UFC-ի հովանու ներքո՝ միջին քաշային կարգում։ Այս պահին նա զբաղեցնում է 11-րդ հորիզոնականը UFC-ի միջին քաշայինների վարկանիշների ցանկում ։
Ամենափրկիչ վանք (Շահկերտ)
Ամենափրկիչ վանք, հայկական ավերված վանք Ադրբեջանի կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահկերտ (ներկայիս անվանումը՝ Ղազանչի) (Ջուլֆայի շրջան) գյուղում ։ Վանքը գտնվում էր գյուղի կենտրոնում ։
Էդմեն Շահբազյան
Վաղ գործունեություն
Էդմեն Շահբազյանի դեբյուտը ընդհանուր մենամարտերում տեղի է ունեցել CXF 6-ում՝ 2017 թվականի փետրվարի 25-ին, երբ նա 19 տարեկան էր։ Առաջին մենամարտում հանդիպել է Սելա Ուիլյամսի հետ և առաջին ռաունդում հաղթել տեխնիկական նակաուտով։ Էդմենը շարունակել է զարգացնել ընդհանուր մենամարտերի իր հմտությունները Կալիֆոռնիայում։ Նրա ռեկորդը կազմում է 6 հաղթանակ և ոչ մի պարտություն, բոլոր մենամարտերում նա հաղթել է առաջին ռաունդում նոկաուտով ։
Ամենափրկիչ վանք (Շահկերտ)
Պատմություն
Վանքը հիմնադրվել է 12-13-րդ դարերում։ Ըստ եկեղեցու դռան շեմքի վերևում տեղադրված խաչքարի հայերեն արձանագրությանը՝ վանքը վերակառուցվել 1654 թվականին  ։
Էդմեն Շահբազյան
Վաղ գործունեություն
Շահբազյանին հրավիրել են նկարահանվել Դանա Ուայթի «Գիշերային մրցակից» շոուի երկրորդ եթերաշրջանի 5-րդ դրվագում։ Այնտեղ նա հանդիպել է Անտոնիո Ջոնսոնի հետ, և հաղթել նրան ընդամենը 40 վայրկյանում տեխնիկական նոկաուտով։ Այդ ելույթի արդյունքում նրան առաջարկել են պայմանագիր կնքել UFC-ի հետ ։
Ամենափրկիչ վանք (Շահկերտ)
Ճարտարապետություն
Խորհրդային վերջին տարիներին (1980-ականներ) վանական համալիրի արտաքին պատերը, եկեղեցուն կից գավիթը և հարակից այլ շինություններ ավերակ էին։ Վանքը հորինվածքով երկնավ բազիլիկ կառույց էր՝ բաղկացած աբսիդից և երկու գավիթներից։ Արևմտյան ճակատի վրա կային հայերեն գրություն, իսկ ներսի պատերին պահպանվել էին որմնանկարի բեկորներ ։
Էդմեն Շահբազյան
Վաղ գործունեություն
Էդմենի մենեջմենթով զբաղվում է Ռոնդա Ռոուզիի մենեջերը, որը կոչվում է «Ronda Rousey's One Fight Management» ։
Ամենափրկիչ վանք (Շահկերտ)
Ոչնչացում
Վանքը հողին է հավասարեցվել 1997 թվականից մինչև 2009 թվականի նոյեմբերի 11-ն ընկած ժամանակահատվածի ինչ-որ պահի։ Այդ մասին փաստում է Caucasus Heritage Watch-ի հետաքննությունը ։
Էդմեն Շահբազյան
Գործունեություն UFC-ում
Էդմեն Շահբազյանի դեբյուտը UFC-ում տեղի է ունեցել 2018 թվականի նոյեմբերի 30-ին՝ «The Ultimate Fighter 28»-ի եզրափակչում՝ Դարեն Ստյուարտի դեմ։ Նա հաղթել է մենամարտը մրցավարների առանձին որոշմամբ ։
Ամենափրկիչ վանք (Շահկերտ)
Հղումներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Էդմեն Շահբազյան
Գործունեություն UFC-ում
Շահբազյանի հաջորդ մենամարտը տեղի է ունեցել UFC 235-ի ժամանակ՝ Չարլզ Բերդի դեմ ։ Նա հաղթել է մենամարտում առաջին ռաունդում գրանցած նոկաուտով ։
Էդմենի հաջորդ մրցակիցը Ջեկ Մարշմանն էր 2019 թվականի հուլիսի 6-ին՝ UFC 239-ի ժամանակ ։ Էդմեն Շահբազյանը հաղթել է առաջին ռաունդում հետևից խեղդումի միջոցով ։
Դոն Մերֆի
Դոն Մերֆի (անգ․՝ Don Murphy, ), ամերիկացի կինոպրոդյուսեր է։
Էդմեն Շահբազյան
Գործունեություն UFC-ում
2020 թվականի օգոստոսի 1-ին՝ UFC Fight Night 173-ի երեկոյի գլխավոր մարտի ժամանակ (Բրունսոնն ընդդեմ Շահբազյանի), երրորդ ռաունդում տեխնիկական նոկաուտով պարտվել է Դերեկ Բրանսոնին՝ այդ կերպ ընդհատելով իր 11 անընդմեջ հաղթանակից կազմված շարքը ։
Դոն Մերֆի
Դոն Մերֆին ծնվել է 1967 թ․ ապրիլին Նյու Յուրքի Լոնգ Այլնեդ քաղաքում։ Մեծացել է Նյու Յորքի Հեքսվիլ քաղաքում։ Միջնակարգ կրթություն է ստացել «Chaminade» դպրոցում, որը գտնվում է Նյու Յորքի Մինեոլա քաղաքում։ Այնուհետև ուսումը շարունակել է Ջորջթաունի համալսարանում և ստացել է բակալավրի կոչում՝ հանրային կառավարման ասպարեզում։
Դպրոցական վերջին երեք տարիներն զուգահեռ, Մերֆին աշխատում էր «Georgetown» թերթի համար, որպես կինոքննադատ, իսկ ամռանն աշխատում էր իր հոր գովազդային գործակալությունում։ Աշխատել է նաև այնպիսի ֆիլմերի գովազդների համար, ինչպիսիք են՝ «Blow Out» (1981), «Ծիածանի տակ» (1981), «Ռէթգեյմ» (1981)։ 1986 թ․-ին Մերֆին հասկացավ, որ հակում ունի դեպի ֆիլմերը, և ընդունվեց Կալիֆոռնիայի կինոյի և հեռուստատեսության դպրոց։
Էդմեն Շահբազյան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ընդհանուր մենամարտիկներ Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում ծնվածներ Կատեգորիա:Ամերիկահայեր
Դիեգո Լոպես
Դիեգո Լոպես Ռոդրիգես (Diego López Rodríguez, ), իսպանացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, իտալական Միլան ակումբի դարպասապահը։
Դոն Մերֆի
Այժմ Դոն Մերֆին աշխատում է Հոլիվուդի ամենահայտնի և ամենահաջողակ կինոռեժիսորներից մեկի՝ Մայքլ Բեյի հետ։ Նա մասնակցել է «Տրանսֆորմերներ» սիքվելի ստեղծմանը։ Աշխատել է նաև Բրայան Սինգերի, Շոն Լեվիի և այլ կինոռեժիսորների հետ։
Դիեգո Լոպես
Ռեալ Մադրիդ
Լոպեսը ծնվել է Պարադելայում, Լուգո, Գալիսիա։
Դոն Մերֆի
Դոն Մերֆին ամուսնացած է կինոպրոդյուսեր Սյուզեն Մենթֆորդի հետ։
Ֆիլմագրություն
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:1967 ծնունդներ
Դիեգո Լոպես
Ռեալ Մադրիդ
Լավ մրցաշրջան անցկացնելով նա տեղափոխվեց Ռեալ Մադրիդ 2-րդ ակումբ։ Ռեալ Մադրիդ 2-րդ ակումբից նա տեղափոխվեց 1-ին ակումբ։ Այստեղ անցկացրեց 2 հանդիպում և տեղափոխվեց Վիլյառեալ։
Վիլյառեալ
2007 թվականի հունիսի վերջին Լոպեսը ստորագրեց պայմանագիր Վիլյառեալի հետ՝ € 6 միլիոն արժեր տրանսֆերը։
2008-2009 թվականներին Լոպեսն արդեն 5-րդ մրցաշրջանն էր անցկացնում Վիլյառեալի կազմում։ Այս մրցաշրջանում Լոպեսի հետ միասին նրանք պայքարեցին և կարողացան դուրս գալ Եվրոպա լիգա։
2012 թվականը վերջին տարին էր Վիլյառեալում։ Նա տեղափոխվեց Սևիլյա։
Սևիլյա
2012 թվականի մայիսի 22-ին պայմանագիր կնքեց Սևիլյայի հետ։ Պայմանագիրը նախատեսված էր 5տարով՝ տրանսֆերի արժեքը €3.5 մլն։ Նա պետք է փոխարիներ Անդրես Փալոփին:
Վերադարձը "Ռեալ Մադրիդ"
2013 թվականի հունվարի 25-ին Դիեգո Լոպեսը պայմանագիր ստորագրեց իր նախկին ակումբի՝ Մադրիդի Ռեալի հետ, որն, ըստ պայմանավորվածության, պետք է գործի մինչև 2017 թվական։ Տրանսֆերի արժեքը կազմեց 3.5 միլիոն եվրո։ Լոպեսի վերադարձը Մադրիդ պայմանավորված էր այն բանով, որ նա պետք է փոխարիներ Իկեր Կասիլյասին, ով վնասվածք էր ստացել։ Լոպեսն իր առաջին հանդիպումն անցկացրեց 2013 թվականի հունվարի 30-ին՝ Իսպանիայի գավաթի կիսաեզրափակիչ հանդիպման ժամանակ, երբ թիմը մրցում էր Բարսելոնայի հետ (1։1)։ Այդ խաղից հետո սկսեց հաճախ հայտնվել թիմի մեկնարկային կազմում և իր վստահ խաղով սկսեց հաղթել Իկեր Կասիլյասի հետ մրցավազքում։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1981 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 3 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Վիլյառեալի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Ջեյն Էյր (ֆիլմ, 2011)
«Ջեյն Էյր» Jane Eyre, գեղարվեստական ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Կերի Ֆուկունագը։ Ֆիլմը նկարահանվել է Շարլոթ Բրոնտեի համանուն գրքի հիման վրա։ Գրքի սյուժեն ֆիլմի համար ադապտացրել է Մոիրա Բուֆֆինին։ Ֆիլմի պրեմիերան ԱՄՆ-ում եղել է 2011 թվականի մարտի 11-ին։ Ֆիլմը «Օսկար» մրցանակաբաշխության ժամանակ ստացել է «Լավագույն կոստյումների դիզայն» մրցանակ։
Սյուժե
Երիտասարդ տնային դաստիարակչուհի Ջեյնը վարձով աշխատում է հարուստ պարոն Ռոչեսթրի տանը։ Հարուստ սեփականատիրոջ և դաստիարակչուհու միջև սերը անցնում է բոլոր սահմանները՝ սոցիալական, ֆիզիկական, տարիքային։ Իսկական սեր, որը չի վախենում բաժանումից, կարևոր չէ հեռավորությունը։ Տարիների ընթացքում արդյո՞ք Ջեյնը կների սիրելիին և կմիանա նրա հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Բորգո Սան Ջակոմո
Բորգո Սան Ջակոմո (Borgo San Giacomo), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։ Բնակչությունը ըստ 2004 թվականի տվյալների կազմում է 4606 մարդ, խտությունը՝ 159 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 29 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25022։ Հեռախոսային կոդ՝ 030։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Շան (լեռ)
Շան կամ Շանլոամ (შანი, Шан), լեռնագագաթ Վրաստանի և Ռուսաստանի Դաշնության ցամաքային սահմանի մոտ։
Համարվում է Թամանյան թերակղզուց մինչև Կասպից ծովի ափ և Բաքվի մոտ գտնվող Ապշերոնյան թերակղզի ձգվող Մեծ Կովկաս լեռնաշղթայի ամենաբարձր գագաթներից մեկը ։
Ունենալով 4451 մետր բարձրություն ՝ համարվում է Ռուսաստանի Դաշնության կազմում պայմանականորեն ինքնավարություն ունեցող Ինգուշեթիայի և Վրաստանի Ստեփանծմինդա քաղաքի ամենաբարձր կետը։
Քաղաքի անվանումը վայնախերենից թարգմանաբար նշանակում է «սառցադաշտ» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեռներ Կատեգորիա:Ինգուշիա Կատեգորիա:Վրաստանի լեռներ Կատեգորիա:Մեծ Կովկասի լեռներ
Ա՜խ, ես երանի...
«Ա՜խ, ես երանի...», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից գրված՝ 1891 թվականին ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1891 թվականի հունվարի 13-ին։
Ինքանագիրը չի պահպանվել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ Կատեգորիա:1891 գրականությունում
Տնտեսագիտական կրթություն
Տնտեսագիտական կրթություն, տնտեսագիտության գիտության ոլորտ է։ Որը կենտրոնանում է երկու հիմնական թեմաների վրա, տնտեսագիտության ուսուցման դասընթացների բարելավման ներկայիս վիճակը և ջանքերը, ինչպես նաև կրթության բոլոր մակարդակներում տնտեսագիտության ուսուցման համար օգտագործվող նյութերն ու մանկավարժական մեթոդները, տնտեսագիտության դասավանդման այլընտրանքային մեթոդական տեխնիկայի արդյունավետության ուսումնասիրություններ, տարբեր խմբերի տնտեսական գրագիտության մակարդակ, և գործոններ, որոնք ազդում են տնտեսական գրագիտության մակարդակի վրա ։ Տնտեսական կրթությունը տարբերվում է կրթական տնտեսագիտությունից, որն ուսումնասիրում է ուսումնական հաստատությունների տնտեսական հատվածը։ Աշխարհի բազմաթիվ կազմակերպություններ ռեսուրսներ են հատկացնում տնտեսական կրթությանը։ Տնտեսական կրթությունը ձեռնարկությունների և հատուկ տնտեսական կազմակերպությունների (ֆինանսական, բանկային, վիճակագրական, աուդիտորական, շուկայավարման և այլն) տնտեսական ծառայությունների համար մասնագետների պատրաստումն է, ինչպես նաև տնտեսության տարբեր ոլորտների մասնագետների և ձեռնարկատիրական կառույցների աշխատողների լայն շրջանակի համար անհրաժեշտ նվազագույն մասնագիտական տնտեսական գիտելիքների ձևավորումը։
Տնտեսագիտական կրթությունը Մեծ Բրիտանիայում
Միացյալ Թագավորությունում գոյություն ունի «Տնտեսական ցանց» (The Economics Network) կոչվող կազմակերպություն, որը կառավարության կողմից ֆինանսավորվող ազգային ծրագիր է՝ բարձրագույն կրթության համատեքստում տնտեսական կրթությանն աջակցելու համար։ Գոյություն ունի նաև Economics & Business Education Association (EBEA) շահույթ չհետապնդող կազմակերպությունը, որը ընձեռնում է միջնակարգ կրթության համատեքստում տնտեսական կրթությանը աջակցումը։
Տնտեսագիտական կրթությունը ԱՄՆ-ում
Միացյալ Նահանգներում այն կազմակերպությունները, որոնց հիմնական նպատակն է խթանել տնտեսական կրթությունը, ներառում են տնտեսական կրթության ազգային խորհուրդը իրենց համաշխարհային խորհուրդների և կենտրոնների ցանցից, տնտեսագիտության դասավանդման հիմնադրամից և կրտսեր ձեռքբերումներից։ Տնտեսական կրթության գիտական հետազոտությունների ամերիկյան ազգային կենտրոնը ռեսուրս է տնտեսական կրթության հետազոտության և գնահատման համար։ Ամերիկյան ավելի լայն կազմակերպությունների շարքում, որոնք զգալի ռեսուրսներ են ներդնում տնտեսական կրթության վրա, հիմնականում հանդիսանում է Դաշնային պահուստային համակարգը։
Տնտեսագիտական կրթությունը Ուկրաինայում
Ըստ կրթության և գիտության նախարարության տվյալների, բոլոր ուսանողների 28,4%-ի մասնագիտությունը հանդիսանում է տնտեսագիտության, առևտրի և բիզնեսի ոլորտներում ։
Տնտեսագիտական կրթությունը Հայաստանում
Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսգիտական կրթութոյւն տրամադրվում է մի շարք պետական և ոչ պետական համալսարաններում։ Տնտեսագիտական ֆակուլտետներ ունեն Երևանի պետական համալսարան, Հայաստանի ամերիկյան համալսարանը , Հայաստանում ֆրանսիական համալսարանը , Հայ-Ռուսական (Սլավոնական) համալսարանը , Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանը և մի շարք այլ համալսարաններ։
Սակայն բոլոր համալսարանների շարքում «տնտեսագիտությա մայր բուհ» հանդիսանում է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանը, որտեղ առկա են հետևյալ տնտեսագիտական ֆակուլտետները՝
Տնտեսագիտական կրթության գիտական հանդեսներ
Տնտեսական կրթության թեմային նվիրված ամսագրերը ներառում են՝ «Տնտեսական կրթության ամսագիր», «Տնտեսական կրթության միջազգային ակնարկ» , «Տնտեսական կրթության Ավստրալիայի ամսագիր» , և «Համակարգիչների առկայությունը տնտեսագիտության բարձրագույն կրթության մեջ ակնարկ» (Computers in Higher Education Economics Review) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տնտեսություն Կատեգորիա:Տնտեսական պատմություն
Տոդոր Ստոյչև
Տոդոր Ստոյչև (То́дор Сто́йчев То́доров, ), բուլղար փիլիսոփա, կրոնագետ, պետական և քաղաքական գործիչ։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր։ «Աթեիստական բառարանի» հեղինակներից մեկն է։ Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետության սոցիալիստական աշխատանքի հերոս։
Կենսագրություն
Տոդոր Ստոյչևը ծնվել է 1920 թվականի մայիսի 9-ին Աջեմլեր գյուղում, Ակսարովո քաղաք։
1937 թվականին ընդունվել է Բանվորական երիտասարդական միություն, իսկ 1944 թվականին դարձել է Բուլղարիայի կոմունիստական կուսակցության անդամ։
1942 թվականին հեղափոխական գործունեության համար ցմահ դատավարտվել է գերմանական կառավարության կողմից և ազատվել է 1944 թվականի սեպտեմբերի 6-9 Հայրենական ճակատի (կոմունիստներ, պարտիզաններ, բուլղարական բանակի մասեր և նրանց կողմնակիցներ) կառավարության գրավման ժամանակ, որի ցույցերում մասնակցել է նաև Ստոյչևը` տապալելով գերմանական կառավարությունը, կազմակորելով Հայրենական ճակատի կառավարություն՝ Կիմոն Գիորգիևի գլխավորությամբ։
Բալչիկում աշխատել է Բանվորական երիտասարդական միության գավառական կոմիտեի քարտուղար և հրահանգիչ։
1949 թվականին դարձել է Վառնայում Ազգային երիտասարդության միության շրջանային կոմիտեի առաջին քարտուղար։
1950-1969 թվականներին Բալչիկում եղել է Բուլղարիայի կոմունիստական կուսակցության գավառական կոմիտեի առաջին քարտուղար ։
1959-1982 թվականներին Վառնայում եղել է Բուլղարիայի կոմունիստական կուսկացության շրջանային կոմիտեի առաջին քարտուղար ։
1958 թվականից Բուլղարիայի կոմունիստական կուսակցության կենտրոկանան կոմիտեի անդամի թեկնածու, 1962-1986 թվականներին եղել է Բուլղարիայի կոմունիստական կուսկացության կենտրոնական կոմիտեի անդամ։
1959 թվականին ավարտել է Սոֆիայի Բուլղարիայի կոմունիստական կուսկացության բարձրագույն կուսակցական դպրոցը։
1970 թվականին Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի հասարակական գիտությունների ակադեմիայի փիլիսոփայական գիտությունների մասնագիտացված գիտական խորհրդում «Կրոն և հասարակություն» թեմայով պաշտպանել է գիտական փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր աստիճանի դիսերտացիան ։
Աշխատել է Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի գիտությունների և հասարակությունների ուսումնասիրության ինստիտուտի ավագ գիտական աշխատող .:
1971-1981 թվականներին եղել է Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետության պետական խորհրդի անդամ։
1974 թվականի հուլիսի 3-ից մինչև 1981 թվականի մարտի 31-ը եղել է Բուլղարիայի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի պոլիտբյուրոյի անդամի թեկնածու։
1962-1981 թվականներին եղել է Բուլղարիայի խորհրդարանի 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ, 7-րդ և 8-րդ համագումարների ազգային ներկայացուցիչ ։
1982-1987 թվականներին Ռումինիայի Սոցիալիստական Հանրապետությունում եղել է Բուլղարիայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բուլղարացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Բուլղարիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մարքսիստներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Բուլղարացի պետական գործիչներ
Գալիցիա
Գալիցիա, Գալիչինա, արևմտաուկրաինական հողերի (Լվովի, Իվանո-Ֆրանկովսկի, Տերնոպոլի) և հարավային և հարավ-արևելյան լեհական հողեր (Կրակով, Տարնուվ, Նովի Սոնչ, Ժեշուվ, Պշեմիշլ) մարզերը։ 9-11-րդ դարերում մտել է Կիևյան Ռուսիայի, այնուհետև Գալիցիա Վոլինյան իշխանության 1352 թվականից` Լեհաստանի թագավորության կազմի մեջ։ 1772 թվականին եղել է Ավստրիայի կայսրության կազմում։ 1918 թվականին Գալիսիան կրկին մտավ Լեհաստանի կազմում, 1939-1941 թվականներին՝ խորհրդային և գերմանական, 1941-1944 թվականներին՝ գերմանական օկուպացիայի տակ, իսկ 1945 թվականին բաժանվեց Լեհաստանի և ԽՍՀՄ-ի, իսկ 1991 թվականից՝ Լեհաստանի և Ուկրաինայի միջև։
1945 թվականին ԽՍՀՄ կազմի մեջ մտած Գալիցիայի այն հատվածում բնակվող լեհերը հիմնականում տեղահանվել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ Ենթադրվում է, որ այսօր այս տարածքներում մնացել է ընդամենը 100 հազար։ լեհերը, մինչդեռ մինչ պատերազմը նրանց թիվը գերազանցում էր 2 միլիոնը։ Բացի այդ, Գալիսիայից մոտ 100,000 լեհեր սպանվել են ուկրաինացիների կողմից ուկրաինացիների կողմից լեհերի ցեղասպանության ժամանակ 1943-1945 թվականներին։
Հայերը Գալիցիայում
Հայերը Գալիցիայում հիշվում են 12-13-րդ դարերում։ Գալիցիայի իշխան Դանիիլ Ռոմանովիչը հրավիրել է հայ ռազմիկներին արտաքին թշնամիների դեմ պայքարելու համար։ Կամենեց-Պոդոլսկը մոնղոլներից պաշտպանելու համար 1241 թվականին Ղրիմի Կաֆա քաղաքից հայկական մի զորամաս է օգնության գնում։ 14-րդ դարում այստեղ հայեր են եկել մերձվոլգյան վայրերից, ապա Կիլիկիայից, 15-րդ դարի վերջերին` Ղրիմից, 16-րդ դարի վերջերին Ջալալիների ապստամբության և 17-րդ դարի սկզբին Աբաս I-ի բռնագաղթի հետևանքով`բուն Հայաստանից։ Հայկական հնագույն գաղթօջախ է եղել Լվովը, որի շինարարությանը Լև Դանիլովիչ իշխանը հրավիրել է հայ արհեստավորների։ Տարբեր ժամանակներում հայեր են հաստատվել Ստանիսլավում, Լիսեցում, Տիսմենեցում, Գորոդենկայում և այլուր։ Լեհական թագավորները հայերին տվել են արտոնություններ Հայաբնակ քաղաքներում ինքնավարության գերագույն մարմինը 40 հոգուց բաղկացած ավագների խորհուրդն էր (40 եղբարց խորհուրդ), որն ընտրվել է հարուստներից և ցմահ։ Հայ արհեստավորները ունեցել են իրենց համքարությունները։ 17-րդ դարում Վատիկանի հրամանով հայերին պարտադրվել է կաթոլիկություն լեհական Իշխանությունների և կաթոլիկ հոգևորականության կողմից։ Գալիցիայի հայերի 40-ամյա պայքարն ավարտվել է պարտությամբ։ Կաթոլիկության պարտադրումից հետո հայերն աստիճանաբար ձուլվել են, և 18-րդ դարի վերջերին երբ Գալիցիան միացվել է Ռուսաստանին, Գալիցիայի հայերի մեծ մասն արդեն լեհացել էին։
Լեհահայ հարաբերություններ
Գալիցիայի հայերը սերտ հարաբերությունների մեջ են եղել իրենց հարևանների`լեհերի և ուկրաինացիների հետ։ 1621 թվականին նրանք լեհ-թուրքական պատերազմի ժամանակ կռվել են թուրքերի դեմ, իսկ 1672 թվականին Կամենեցը պաշտպանել են թուրքերից։ Հայերը հանգանակություն են արել լեհ գերիներին փրկագնով ազատելու համար։ Նրանք լեհական արքունիքում դիվանագիտական կարևոր պաշտոններ են զբաղեցրել։ Գալիցիայի շատ հայեր մասնակցել են Դավիթ Բեկի ապստամբությանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինա Կատեգորիա:Հայկական գաղթօջախներ Կատեգորիա:Եվրոպայի տարածաշրջաններ Կատեգորիա:Պատմական սլավոնական երկրներ Կատեգորիա:Եվրոպայի նախկին միապետություններ Կատեգորիա:Պատմական մարզեր Կատեգորիա:Բաժանված տարածաշրջաններ
Էկտոր Բեռլիոզ
Հեկտոր Լուի Բեռլիոզ (Hector Berlioz, ), ֆրանսիացի երգահան, դիրիժոր, երաժշտագետ, երաժշտական քննադատ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Ֆրանսիայի հարավարևմտյան Կոտ Սենտ-Անդրե (Իզեր) բնակավայրում, բժշկի ընտանիքում։ Հայրը՝ Լուի Բեռլիոզը զբաղվել է որդու ընդհանուր կրթությամբ, այդ թվում նաև երաժշտության տարրական դասերով։ Տասներկու տարեկանում երաժշտագետը կատարում է երաժշտության քայլերի առաջին փորձերը՝ սովորելով նվագել ֆլեյտա, այնուհետև կիթառ։ Հետագայում նա ինքնուրույն սկսում է ուսումնասիրել հոր գրադաարնում պահպանվող երաժշտության տեսության և հարմոնիայի մասին գիտական ժառանգությունները։ 1821 թվականին մեկնում է Փարիզ, հոր դրդմամբ բժշկություն ուսանելու։ Առաջին անգամ այցելելով օպերային թատրոն լսում է Գլյուկի «Իփիգենիան Տավրիսում» օպերան։ Հաջորդ օրվանից նա կոնսերվատորիայի գրադարանի մշտական այցելուներից էր։ Ծնողները ծանր էին տանում որդու երաժշտությանը տրվելու փաստը։ Եվ վերջնականում հայրը անիծում է որդուն և հրաժարվում հետագա շփումներից։ Երիտասարդ Բեռլիոզը մտադրություն է ունենում իր ստեղծագործական հաջողութուններով ապացույցներ տալ ծնողներին։ Սկզբում ուսանում է բժշկություն, սակայն շուտով որոշում է նվիրվել երաժշտությանը։ 1825 թ. տեղի է ունենում Բեռլիոզի գրած երաժշտության առաջին հանրային կատարումը, 1826 - 1830 թթ. սովորում է Փարիզի երաժշտանոցում, որտեղ ընդունվելուց մեկ տարի անց մասնակցում է Փարիզի Գեղեցիկ արվեստների ինստիտուտում անցկացվող ամենամյա ստեղծագործական մրցույթին, որը ֆինանսական գայթակղիչ կողմեր ուներ։ Մրցույթին մասնակցությամբ հաղթելու փորձը տապալվեց՝ նրա գրած «Օրփեոսի մահը» կանտատը հնարավոր չէր դաշնամուրի վրա իրականացնել։ Հաջորդ տարիիներին Բեռլիոզը կրկին մասնակցում է մրցույթների։
Ստեղծագործական կյանքը
1827 թվականի սեպտեմբերին անգլիական մի թատերախումբ ներկայացնում էր Շեքսպիրի «Ռոմեո և Ջուլիետ»-ը։ Օֆելիայի և Ջուլիետի դերակատարուհին՝ Հարիեթ Սմինթսոնը, շատ է գրավում երաժշտին, սակայն վերջինս աշխույժ և հաջողակ կին էր, որին չէին հետաքրքրում սկսնակները։ Այս անպատասխան սիրո հետևանքները զգալի են ամենահայտնի ստեղծագործություններում՝ «Ֆանտաստիկան» սիմֆոնիայում։ Սկսած 1828 թ. հանդես է գալիս որպես երաժշտական քննադատ։ 1830 թ. գրում է հանրահայտ «Ֆանտաստիկ սիմֆոնիան»։ 1830 թվականին դեկտեմբերի հինգին կայանում է Ֆանտաստիկան սիմֆոնիայի պրեմիերան, որից հետո Բեռլիոզը վերջապես մեկնում է Հռոմ, սակայն չի դիմանում անպատասխան սիրուն և վերադառնում է Հարիեթ Սմիթսոնի սիրտը շահելու համար, 1833 թվականին նրանք ամուսնանում են։
Ստանալով «Հռոմի մրցանակը»՝ 18 ամիս ուսանում է Իտալիայում, 1832 թ. վերադառնալով Փարիզ շարունակում է իր կոմպոզիտորական, դիրիժորական և քննադատական գործունեությունը։ Թղթակցում է «Gazette musicale de Paris» և «Journal des Débats» թերթերին՝ վաստակելով լուրջ և խոստապահանջ երաժշտական քննադատի համբավ։ 1839 թ. նշանակվում է Փարիզի երաժշտանոցի գրադարանավար։ 1842 թվականից հյուրախաղերով հանդես է գալիս արտասահմանում, այդ թվում նաև Ռուսաստանում (1847, 1867 - 1868)։
Բեռլիոզի անձնական կյանքը դժվար է կոչել երջանիկ. նրա առաջին ամուսնությունը իռլանդացի դերասանուհի Հարիեթ Սմիթսոնի հետ ավարտվեց ապահարզանով 1843 թ. (Սմիթսոնը երկար տարիներ տառապել է անբուժելի նյարդային հիվանդությամբ)։ Նրա մահից հետո Բեռլիոզը ամուսնանում է երգչուհի Մարիա Ռեսիոյի հետ, որը մահանում է 1854 թ.։ Առաջին ամուսնությունից կոմպոզիտորի որդին մահանում է Բեռլիոզի կենդանության օրոք՝ 1867 թ.։ Բեռլիոզը մահանում է մենակության մեջ 1869 թ. մարտի 8-ին՝ Փարիզում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժշտագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիրիժորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Խաղաղություն (վեպ)
Խաղաղություն  (Huzur), թուրք հայտնի գրող Ահմեդ Համդի Տանպընարի վեպը։ Ստեղծագործությունը թարգմանվել է աշխարհի մի շարք լեզուներով, այդ թվում նաև հայերեն։ Վեպի իրադարձությունները տեղի են ունենում Ստամբուլում։
Բովանդակություն
Վեպը բաղկացած է 4 մասերից՝ «Իհսան», «Նուրան», «Սուաթ», «Մյումթազ», որոնցից յուրաքանչյուրը անվանվել է ի պատիվ հերոսներից մեկի ։ Բոլոր իրադարձությունները, որոնք նկարագրվում են գրքում, տեղի են ունենում 1939 թվականի օգոստոսի 31-ին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի նախաշեմին։ Գրքում ներկայացված են նաև օրվան նախորդած իրադարձությունները և հերոսների հիշողությունները ։
Վեպի գլխավոր հերոսը համալսարանի դասախոս Մյումթազն է, ով 27-28 տարեկան է։ Մյումթազի հայրը սպանվել էր հույների կողմից՝ Հույն-թուրքական պատերազմի։ Վերջիններս այրել էին Մյումթազի հայրական տունը, որտեղ նա ապրում էր ծնողների հետ։ Դրանից հետո Մյումթազը՝ իր մոր հետ, դառնում են փախստական։ Մայրը շուտով մահանում է։ Մյումթազը սկզբում բնակություն է հաստատում Ադանայում, այնուհետև տեղափոխվում Ստամբուլ, որտեղ իր կնոջ հետ միասին ապրում էր Մյումթազի հորեղբոր որդին՝ Իհսանը ։
Ստամբուլում Մյումթազը սիրահարվում է Նուրանին, ում հետ ծանոթացել էր վեպում նկարագրված իրադարձություններից մեկ տարի առաջ։ Նուրանը նախկինում ամուսնացած է եղել և ունի մեկ դուստր, որի անունն է Ֆաթիմա։ Նուրանի դուստրը դեմ է իր մոր և Մյումթազի հարաբերություններին և ցանկացած հարմար պահի ցույց է տալիս այն ։
Նուրանը և Մյումթազը պատրաստվում են ամուսնանալ։ Նուրանը նամակ է ստանում Սուատից, ով վաղուց սիրահարված էր նրան։ Սուատը ծանոթ է նաև Իհսանի և Մյումթազի հետ։ Նուրանը Սուատի նամակը ցույց է տալիս Մյումթազին։ Որոշ ժամանակ անց Մյումթազը, Նուրանը և Սուատը հրավիրվում են ճաշի։ Սուատը մյուսներից շուտ է դուրս գալիս։ Տուն վերադառնալով՝ Մյումթազը և Նուրանը հայտնաբերում են Սուատի մարմինը։ Վերջինս ինքնասպան էր եղել ։
Իհսանը հիվանդանում է, Մյումթազը խնամում է նրան։ Դուրս գալով փողոց՝ Մյումթազը իր ծանոթներից իմանում է, որ Նուրանը վերադարձել է իր նախկին ամուսնու մոտ։ Իհսանի վիճակը ծանրանում է։ Մյումթազը բժիշկ է կանչում։ Հետազոտելով հիվանդին՝ բժիշկը խորհուրդ է տալիս դեղորայք գնել։ Դեղորայքը գնելուց հետո, Մյումթազը գնում է տուն, սակայն վերադարձի ճանապարհին նրան հայտնվում է Սուատի ուրվականը և ուշաթափվում է։ Արդյունքում դեղորայքը կոտրվում է։ Վերադառնալով տուն՝ Մյումթազը իմանում է, որ Իհսանի վիճակը լավացել է։ Տանը Մյումթազը դարձյալ ուշագնաց է լինում։ Անկողնում պառկած լինելով նա լսում է, թե ինչպես է ռադիոհաղորդավարը հայտնում պատերազմի սկսման մասին ։
Քննադատություն
«Խաղաղությունը» Տանպընարի առաջին վեպն է։ 1948 թվականի փետրվար-հունիս ամիսներին այն մաս առ մաս տպագրվել է «Ջումհյուրիյեթ» ամսագրում։ 1949 թվականին վեպը տպագրվել է առանձին գրքով։ Հաջորդող տարիներին շուրջ 15 անգամ վերահրատարակվել է ։
Գլխավոր հերոս Մյումթազի կերպարը մասամբ ինքնակենսագրական է։ Թե տարիքը, և թե բնավորոշության որոշ գծեր համապատասխանում են Տանպընարի բնավորությանը։ Իհսանի կերպարի հիմքում ընկած է գրող Յահյա Քեմալ Բեյաթլըի կերպարը։ Իհսանի արտահայտած մտքերը, հավանաբար, բնորոշ են Տանպընարի կերպարին, ով վեպը գրելու ժամանակ եղել է Իհսանի տարիքին։ Նուրանի կերպարի հիմքում դարձյալ իրական կին է։ Միակ հերոսը, ով չունի իրական նախատիպ, Սուատն է, ում կերպարը ձևավորվել է Դոստոեվսկու ստեղծագործությունների ազդեցության տակ ։
Վեպի հիմնական թեման թուրքական կյանքի արևմտականացումն է՝ Քեմալիստական բարեփոխումների ժամանակ։ Արևմտականացումը մինչև վերջ չի իրականացվել, չնայած դրան, նախկին «մինչբարեփոխումային» որոշակի հասկացություններ և տարրեր իսպառ ոչնչացել էին ։
1998 թվականին դրամատուրգ Քենան Իշըքը վեպի հիման վրա գրել է համանուն պիեսը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքական գրականություն Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ
Ջրաշուշաններ (նկար, Մոնե)
«Ջրաշուշաններ» (Nymphéas), մոտավորապես 250 նկարներից բաղկացած նկարաշար, որի հեղինակն է ֆրանսիացի նկարիչ, իմպրեսիոնիզմի կարկառուն ներկայացուցիչ Կլոդ Մոնեն (1840-1926 թվականներ)։ Բոլոր նկարներն արված են յուղաներկով։ Նկարիչը կտավները վրձնել է՝ տպավորվելով Ժիվերնիում գտնվող իր տան այգում աճող ջրաշուշաններից։ Մոնեի ծաղկանոցը կյանքի վերջին երեսուն տարիներին դարձավ նրա ստեղծագործական կյանքի գլխավոր իմաստը։ Նկարներից շատերը ստեղծվել են այն ժամանակ, երբ իմպրեսիոնիստն արդեն տառապում էր կատարակտից ։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Մոնեի մոտ տրամադրվածությունը ստեղծել նկարների շարք ջրաշուշանների պատկերներից, առաջացավ 1889 թվականին։ Այդ ժամանակ նա ավարտեց տասը նկարներից բաղկացած շարքը, որը կոչվեց «Կրյոզի հովիտ» (Կրյոզը գետ է համանուն դեպարտամենտում)։ Դրանք ցուցադրվեցին Ժորժ Պետի պատկերասրահում ։ Կլոդ Մոնեի մյուս հայտնի նկարաշարը համարվում է «Դեզերի» շարքը։
1920-ական թվականներին փարիզյան Օրանժերի թանգարանում պետության միջոցներով կառուցվեցին երկու ձվաձև սրահներ։ Դրանցում պահպանվում և ցուցադրվում են Մոնեի ութ ֆրեսկոները ջրաշուշանների նկարներով։ Ցուցադրությունը հասարակության համար բացվեց 1927 թվականի մայիսի 16-ին՝ մի քանի ամիս Մոնեի մահվանից հետո ։ 1999 թվականին Օրանժերի թանգարանում կայացավ Մոնեի «Ջրաշուշանների» հատուկ ցուցադրությունը, որի համար ամբողջ աշխարհից այստեղ բերվեցին թվով 60 նկարներ ։
Նկարաշարի կտավները պահպանվում և ցուցադրվում են աշխարհի շատ երկրների պատկերասրահներում և թանգարաններում։ Դրանցից են. Ջովանի Բարտացցոնեն՝ «Քրիստիս» աճուրդի տան իմպրեսիոնիզմի և մոդեռնիզմի դեպարտամենտի գլխավոր մասնագետը, «Ջրաշուշանների» համար այպես է արտահայտվել.
«Ջրաշուշաններ»-ը աճուրդներում
2007 թվականի հունիսի 19-ին Կլոդ Մոնեի «Ջրաշուշաններ»-ից մեկը «Սոթբիս» աճուրդի տանը Լոնդոնում վաճառվեց 18.5 միլիոն ֆունտ ստերլինգով ։ 2008 թվականի հունիսի 24-ին մեկ այլ նկար՝ «Ջրաշուշաններով լճակը» (Le Bassin Aux Nymphéas), վաճառվեց 41 միլիոն ֆունտ ստերլինգով «Քրիստիս» աճուրդի տանը կրկին Լոնդոնում. ընդ որում գրեթե կրկնակի մեծ գումարով, որն առաջարկվել էր աճուրդի մեկնարկին ։ 2010 թվականի հունիսի 23-ին «Քրիստիս» աճուրդի տունը ցուցադրեց 1906 թվականին նկարված «Ջրաշուշաններ» կտավը։ Մեկնարկային գինը սահմանեցին 30-ից 40 միլիոն ֆունտ ստերլինգ, սակայն, հընթացս ցուցադրության և աճուրդի, առաջարկվող գինը չբարձրացավ 29 միլիոնից, ուստի աճուրդի պատասխանատուները այն հանեցին վաճառքից ։ 2014 թվականի մայիսին՝ 1907 թվականին նկարված «Ջրաշուշաններ» նկարը «Քրիստիս» աճուրդի տան կողմից հանեց աճուրդ-վաճառքի. այն վաճառվեց 27 միլիոն ամերիկյան դոլարով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կլոդ Մոնեի նկարներ Կատեգորիա:1895 նկարներ Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիզմ Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտի նկարներ Կատեգորիա:Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարներ Կատեգորիա:Բոստոնի գեղեցիկ արվեստների թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Լոնդոնի ազգային պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:Օրսե թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Մոսկվայի Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանի նկարներ
Աստերոիդների ցանկ (153401-153500)
Աստերոիդների ցանկ (153301-153400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (153501-153600)
Սարսել
Սարսել (Sarcelles), համայնք Ֆրանսիայի Իլ դը Ֆրանս երկրամասի Վալ դ՛Ուազ դեպարտամենտում։ Գտնվում է Փարիզից 17 կիլոմետր դեպի հյուսիս, դեպարտամենտի վարչական կենտրոնից՝ Սերժիից 24 կիլոմետր դեպի արևելք ։ Բնակչության թվաքանակը 2006 թվականի տվյալներով եղել է 58.654 : 2013 թվականին այդ ցուցանիշը կազմել է 57 533   :
Հրեական մեծ համայնք ունենալու պատճառով Սարսելն անվանում են «փոքր Իսրայել»։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով համայնքի աշխատունակ տարիքի 37.732 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 26.343-ը տնտեսապես ակտիվ էին (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 69,8 տոկոս՝ 1999 թվականի 67,7%-ի դիմաց)։ Տնտեսապես ոչ ակտիվ 11.389 անձանցից 5.104-ը սովորողներ էին, 1.761-ը՝ թոշակառուներ, 4.524-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով ։
2010 թվականին համայնքում հաշվվում էր 18.672 հարկատու տնային տնտեսություն։ Յուրաքանչյուր բնակչի հաշվով տարեկան միջին եկամուտը կազմել է 12.089 եվրո ։
Քույր քաղաքներ
Սարսելը բարեկամական և գործընկերային հարաբերություններ է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները (INSEE):
Քաղաքի բնակչության 25 %-ը կազմում են հրեաները ։
Կլիմա
Սարսելին բնորոշ է մեղմ կլիման, որի վրա նկատելի է մոտ գտնվող օվկիանոսի ազդեցությունը։ Արևային ժամերի միջին տարեկան քանակը մոտավորապես 1720 է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Սակուրա (երգ)
Սակուրա (さくらさくら), ճապոնական ժողովրդական երգ։ Ի հայտ է եկել Էդոյի դարաշրջանի վերջում։ Այն կապված է խանամիի՝ ծաղկունքի դիտման ճապոնական սովորույթի հետ ։
Երաժշտություն
Մեղեդին հիմնված է g-b-c-d-f պենտատոնիկայի վրա ։ Ավանդաբար կատարվում է կոտո գործիքով։
Երգի տեքստ
Բնօրինակ տեքստը, ամենայն հավանականությամբ, ծագել է երաժշտության հետ Էդոյի ժամանակաշրջանի վերջում։
1941 թվականին կրթության և գիտության նախարարությունը երգերի հավաքածու հրատարակեց, որի մեջ «Սակուրա»-յի բնօրինակ տեքստին ավելացվել էր ևս մեկ տուն.
Ակնարկ
Երգի առաջին հրատարակումը անգլալեզու հրատարակությունում իրականացրել է Իձավա Սյուձին 1888 թվականին։ Նա այն ներառել է կոտո նվագել ուսուցանող ճապոնական երաժշտության հավաքածուի մեջ ։
Մշակույթում
«Սակուրա»-յի մեղեդին NHK ռադիոկայանում օգտագործվում է որպես կանչող ազդանշան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ժողովրդական երգեր Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ճապոնիայի մշակույթ
Մարտիրոս Առաքելյան
Մարտիրոս Համբարձումի Առաքելյան, հայ պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1970), խորհրդային բանակի գնդապետ։
Կենսագրություն
Մարտիրոս Առաքելյանը ծնվել է 1915 թվականի մարտի 24-ին Ելիզավետպոլի նահանգի Նյուզգեր գյուղում (այժմ՝ Ադրբեջանի Շամխորի շրջան)։ 1932 թվականին ավարտել է տեղի յոթնամյա դպրոցը և ընդունվել Կիրովաբադի ինտերնացիոնալ մանկավարժական տեխնիկում։ 1935-1939 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Վլադիմիր Լենինի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետում։ 1939 թվականին ընդունվել է նույն ինստիտուտի ասպիրանտուրա։ Ասպիրանտուրան ավարտելուց հետո՝ Մարտիրոս Առաքելյանը զորակոչվել է ԽՍՀՄ զինված ուժեր, մասնակցել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողություններին, երկու անգամ ծանր վիրավորվել և մինչև 1968 թվականը եղել զինվորական ծառայության մեջ՝ հասնելով մինչև գնդապետի աստիճանի։
1948 թվականին Մարտիրոս Առաքելյանը, ավարտելով ասպիրանտուրան, պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն և անցել աշխատանքի մի շարք ռազմաուսումնական հաստատություններում։ Դասախոսել է Լենինգրադի թիկունքի և տրանսպորտի ռազմական ակադեմիայի ԽՄԿԿ պատմության ամբիոնում։ 1959-1968 թվականներին Առաքելյանը ղեկավարել է այդ ամբիոնը ։
1968 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն և անցել աշխատանքի Երևանի պետական համալսարանի ԽՄԿԿ պատմության ամբիոնում։ 1970 թվականին Առաքելյանին շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում ։
Մարտիրոս Առաքելյանն ավելի քան 50 գիտական աշխատությունների հեղինակ է։ Նրա գրչին են պատկանում 12 մենագրություններ, որոնցից առավել նշանավոր են «Ազատագրական մեծ միսիա», «Խաղաղության և սոցիալական առաջադիմության քաղաքականությունը», «Մեծ հաղթանակի 40 ամյակը» աշխատությունները ։
Մարտիրոս Առաքելյանը վախճանվել է 1986 թվականի հունվարի 10-ին Երևանում։
Պարգևներ
Մարտիրոս Առաքելյանը պարգևատրվել է «Կարմիր աստղ» և «Հայրենական պատերազմի II աստիճանի» շքանշաններով, «Մարտական ծառայության համար», «ԽՍՀՄ զինված ուժերի վետերան», «1941-1945 թթ․ Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար», «Աշխատանքի վետերան» մեդալներով ։