cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հակոբ Վարդովյան
Կենսագրություն
Նա շարունակեց իր թատերական գործունեությունը թե՛ թուրքերեն, թե՛ խոսելով Ստամբուլի հայ համայնքի հետ՝ Սիրանույշ, Թերեզա Չուխաջյան և Աննիկ Չուխաջյան, Մարի Նվարդ, Թոմաս Ֆասուլյաջյան, Մարտիրոս Մնակյան և Պետրոս Մաղաքյան դերասանների օգնությամբ։ Թիմին էին միացել նաև Բենգլյան և Կարակասյան քույրերը։ Հայ դերասաններին, ովքեր հազիվ էին տիրապետում թուրքերենին սկսեցին շտապ սովորել թուրքերեն, իսկ արևմտյան շատ հայտնի գործերը թարգմանվեցին թուրքերենի Վարդովյանի կողմից։ 1870 թվականին մեծ վեզիր Ալի Փաշայի աջակցությամբ պալատից տասը տարով Պոլսում թուրքերեն ներկայացումներ տվող միակ թատրոնը լինելու արտոնություն է ստացել և այսպես Օսմանյան պալատի հետ կնքվեց առաջին պաշտոնական թատերական պայմանագիրը։ Կոնցեսիայի շրջանակներում Վարթոյանը 6 ամսում ձեռք "գրավում է" Ստամբուլն ու Ուսկուդարը, իսկ Գալաթան, Թոֆանեն ու Բեյողլուն՝ 3 տարում։ Պայմանագրի մեջ ասվում է, որ ամեն տարի առնվազն 30 ներկայացում պետք է լինի Ուսկուդարում և 50 ներկայացում Գալաթայում ու Ստամբուլում՝ անկախ եկամուտներից և ծախսերից։ Ցուցադրությունները, որոնք պետք է արվեին աղքատների համար հստակ ցույց էին տալիս թատրոնն հանրությանը տարածելու նպատակն ու ջանքերը։ Մուսուլման կանանց համար թատրոնում ստեղծվել են հատուկ սենյաակներ։ Այս հատկանիշներով Օսմանյան թատրոնը դարձավ այն գործընթացի հիմնաքարը, որը հետագայում հանգեցրեց Դարուլբեդայի և Ստամբուլի քաղաքային թատրոնների ստեղծմանը։ Բեմադրվել են նաև հայտնի թուրք գրողների՝ Նամըք Քեմալի, Էբուզիա Թևֆիքի, Ահմեդ Ահմեդ Միդհատ և Շեմսեթթին Սամիի թուրքական ստեղծագործությունները։ Մեծարելով թուրքական խաղերի թիվը սեզոնում միայն մի քանի հայկական խաղ կարելի էր անցկացնել։ Վարթովյանը Ֆրանսիայից դաստիարակ է բերում և սկսում է օպերետների վրա աշխատել։ Բեյազիթի թատրոնում բեմադրվում էինն տեղական օպերետներ, իսկ Վարթովյանը նախընտրեց բեմադրել եվրոպական օպերետներ։ Գյուլյու Հակոբը լքեց Գեդիքփաշայի թատրոնը 1880 թվականին, երբ 10-ամյա կոնցեսիայի ավարտից հետո թատրոնի արդյունավետությունը նվազել է։ Մինաքյանի հետ որոշ ժամանակ աշխատեց Շեհզադեբաշիի մեկ այլ թատրոնում։ 1882 թվականին Աբդուլ Համիդ Երկրորդի հրամանով ստացել է «Մըզքայի Հումայուն» (սուլթանական հարմոն)։ Այս ընթացքում իր ցանկությամբ որպես մուսուլման վերցրել է Գյուլլու Յակուբ էֆենդի անունը։ Մինչև կյանքի վերջը ապրել է պալատում։
Զանգիկ (գետ)
Զանգիկ, գետ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Սևանի լեռներից և Կախակն գյուղից 2,5 կմ հարավ–արևելք աջից միախառնվում Սևաջուր գետին։ Երկարությունը 10 կմ է ։
Հակոբ Վարդովյան
Կենսագրություն
Վարդովյանի ներկայացումները թարգմանվել են ժամանակի առաջավոր գրողներ Էբուզզիա Թեֆիքի, տնօրեն Ալի Բեյի, Ռեջաիզադե Էքրեմի, Նամք Քեմալի, Ահմեդ Միդհատ Էֆենդիի կողմից և բեմադրվել Վարդովյանի թատրոնում։
Զանգիկ (գետ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Սևաջուր գետի վտակներ
Ակնտոս
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Արտագերս (բերդ)
Արտագերս, պատմական բերդ Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Արշարունիք գավառում։ Մինչ այժմ նրա հստակ տեղը ճշտված չէ։ Ոմանք այն նույնացնում են նույն գավառում գտնվող և հետագա պատմիչների կողմից հիշատակվող Կապույտ բերդի հետ։ Հիշատակվում է հայ և օտար պատմիչների երկերում կապված IV դարի պատմական անցքերի հետ։ Արշակ Բ վերակառուցել է այն՝ պահելով այնտեղ արքունի գանձարանը։ Արտագերսում էր պատսպարվել նրա կին՝ Փառանձեմը՝ թագավորի գերվելուց հետո, երբ պարսկական բանակը արշավեց Հայաստանի վրա։ Բերդապահ զորքը թագուհու գլխավորությամբ ավելի քան մեկ տարի (368-369 թթ.) դիմադրել է թշնամուն, որը պաշարել էր ամրոցը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Թուրքիա) Կատեգորիա:4-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Դաչես շրջան (Նյու Յորք)
Դաչես շրջան (Dutchess County), ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգի 62 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.137 կմ² է, բնակչությունը՝ 297.488 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Փոքիփսի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1683 թ.։
Կաստիլբլանկո
Կաստիլբլանկո (Castilblanco), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Բադախոս նահանգի մեջ, ինչպես նաև Էստրեմադուրա մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա-Սիբերիյա շրջանում։ Տարածքը 132 կմ² է։ Բնակչությունը 1156 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 207 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Բադախոս պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (34501-34600)
Աստերոիդների ցանկ (34401-34500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (34601-34700)
Լատիշերեն Վիքիպեդիա
Լատիշերեն Վիքիպեդիա (Latviešu Vikipēdija), Վիքիպեդիա բազմալեզու և ազատ հանրագիտարանի Լատիշերեն տարբերակն է։
Պատմություն
Լատիշերեն Վիքիպեդիան ստեղծվել է սերբերեն, կաննադա, վալոներեն և Քսոզա Վիքիպեդիաների հետ միասին ։ Ամենահին հոդվածը՝ «Psihologija»–ը, գրվել է 2003 թվականի հունիսի 6–ին, սակայն 2004 թվականի դեկտեմբերի 7-ին վերահղվել է «Psiholoģija» (Հոգեբանություն) հոդվածին ։ Գլխավոր էջը ստեղծվել է առաջին հոդվածից չորս ամիս հետո՝ 2003 թվականի հոկտեմբերի 6-ին ։ Լատիշերեն Վիքիպեդիան 2006 թվականից սկսել է կայուն աճել ։
2013 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Վիզուալ Խմբագրիչը հասանելի է դարձել գրանցված մասնակիցներին, իսկ 2013 թվականի հոկտեմբերից՝ հասանելի է եղել բոլոր խմբագիրների համար ։
2016 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ Լատիշերեն Վիքիպեդիան հոդվածների քանակով զբաղեցնում է 64-րդ հորիզոնականը ։
Վիճակագրություն
Այսօր՝ 1 2023-ին Վիքիպեդիայի Լատիշերեն բաժինը ունի  NaN հոդվածs։ Գրանցված են  NaN մասնակիցs, նրանցից  կատարել են գոնե մեկ խմբագրում անցած 30 օրվա ընթացքում, իսկ  NaN մասնակիցs ունեն ադմինիստրատորի կարգավիճակ։ Ընդհանուր խմբագրումների թիվը հատում է -ը։
Արտաքին հղումներ
Լատիշերեն
(6321) Նամուրատակաո
(6321) Նամուրատակաո (Namuratakao), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հունվարի 19-ին Ացուշի Սուգիեի կողմից Դայնիկում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,613332 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2657 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,961 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1543,09 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,233299 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,97° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ացուշի Սուգիեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Եվ ահա եկավ Բումբոն
«Եվ ահա եկավ Բումբոն…» («И вот пришёл Бумбо…»), խորհրդային լիամետրաժ գունավոր լայնաֆորմատ գեղարվեստական ֆիլմ-հեքիաթ, որը 1984 թվականին բեմադրել է ռեժիսոր Նադեժդա Կոշևերովան  «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում Ալեքսանդր Կուպրինի «Փիղը» պատմվածքի և նրա վաղ պատմվածքների հիման վրա։
Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունը տեղի է ունենում Պետերբուրգում 19-րդ և 20-րդ դարերի սահմանագծին։ Ալեքսանդրան՝ հայտնի բժշկի դուստրը, հիվանդանում է, նույնիսկ մայրաքաղաքի ամենափորձառու բժիշկները չեն կարողանում ախտորոշել և բուժել նրան։ Բայց մի անգամ նրա հայրը՝ Իլյա Միտրոֆանովիչը, պատահաբար հանդիպում է իր վաղեմի ծանոթին՝ բժշկական ինստիտուտի նախկին ուսանող, իսկ այժմ կրկեսում ծառայող Կոստյային։ Կոստյան գնում աղջկա մոտ և նրան պատմում Բումբո փղի մասին, և աղջիկը ցանկանում է, որ փիղը հյուր գա իր մոտ և այդ մասին խնդրում է հորը։ Կոստյան աղջկա հորն առաջարկել է նրան բուժել կյանքի նկատմամբ հետաքրքրության վերածնունդով։ Կրկեսային արտիստների օգնությամբ հաջողվում է կատարել հիվանդի խնդրանքը։ Ալեքսանդրան ապաքինվում է, իսկ Կոստյան և Բումբոն կրկեսի հետ միասին մեկնում են հյուրախաղերի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1984 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր փղերի մասին Կատեգորիա:Մանկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Միիսակյուլա (գյուղ, Հալինգա շրջան)
Միիսակյուլա (Mõisaküla), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Հալինգա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 77 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Հալինգա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Պորտովոե (գյուղ, Ռազդոլնոյեի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Պորտովոե գյուղում բնակվում էր 105 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ռազդոլնոյեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վարժան դի Մինաս
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1995 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։
Աշխարհագրություն
Կլիման տարածքում լեռնային արևադրձային է։
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Սատուրնի օղակներ
Սատուրնի օղակներ, Սատուրն մոլորակի հասարակածային հարթության մեջ գտնվող հարթ շրջանաձև ձևավորումներ են։ Սատուրնի օղակները Արեգակնային համակարգի մոլորակների օղակների միջև ամենապայծառն են։ Օղակները կազմված են անթիվ սառույցի բեկորներից և փոշուց, որոնց չափերը տատանվում են միկրոմետրերից մինչև մետրեր, որոնք շարժվում են Սատուրնի շուրջ ուղեծրերով։ Օղակների մասնիկները համարյա ամբողջությամբ կազմված են ջրի սառույցից, փոքր քանակով քարային ապարների հավելումներով։ Դեռևս չկա համաձայնություն այս օղակների ծագման հանգամանքների շուրջ, օղակների որոշ առանձնահատկությունները խոսում են նրանց համեմատաբար նոր լինելու մասին, սակայն տեսական մոդելները ցույց են տալիս, որ այս օղակները կարող էին գոյություն ունենալ Արեգակնային համակարգի առաջացման նախնական ժամանակաշրջաններում ։
Չնայած այն հանգամանքին, որ օղակները ավելացնում են Սատուրնի պայծառությունը, նրանք չեն երևում Երկրից անզեն աչքով։ 1610 թվականին Գալիլեո Գալիլեյը դարձավ առաջին մարդը, ով տեսավ Սատուրնի օղակները աստղադիտակով, սակայն նա չկարողացավ բացատրել այս օղակների բնույթը, քանզի աստղադիտակը թույլ չէր տալիս մանրակրկիտ դիտարկումներ անցկացնել։ 1655 թվականին Քրիստիան Հյուգենսը առաջին մարդն էր, ով բացատրեց որ այս օղակները սկավառականման ձևավորումներ են, որոնք պտտվում են Սատուրնի շուրջ ։
Հիմնական օղակների խմբից հեռու է գտնվում Ֆեբեյի օղակը, որը պտտվում է մյուս օղակներից 27 աստիճանով շեղված հարթության մեջ, և ինչպես և Ֆեբեն պտտվում է հակադարձ ուղեծրով։
Օղակների բնույթ
Օղակների պտտման հարթությունը համընկնում է Սատուրնի հասարակածի հարթության հետ։ Օղակներում գտնվող մասնիկների չափերը տատանվում են միկրոմետրից մինչև սանտիմետր և ավելի հազվադեպ մի քանի տասնյակ մետրեր։ Օղակների նյութի կազմությունը՝ ջրային սառույց (մոտ 99 %) սիլիկատային փոշու խառնուրդով։ Օղակների հաստությունը չափազանց փոքր է համեմատելով նրանց լայնության հետ (7-ից 80 հազար կիլոմետր) և կազմում է մեկ կիլոմետրից մինչև տասը մետր։ Օղակների բենորային նյութի ընդհանուր զանգվածը գնահատվում է մոտ 3x1019 կիլոգրամ։
Հետաքրքիր փաստեր
2004 թվականի հունիսի 30-ին Կասինի միջմոլորակային կայանը հաջողությամբ անցավ Սատուրնի օղակների միջով, երկու արտաքին F և G օղակների արանքով։ Միկրոերկնաքարերից պաշտպանվելու համար օգտագործվել էր 4 մետր տրամագծով ռադիոանտենան։ Անցման ընթացքում սարքը ստացել է 100 հազարից ավելին հարվածներ միկրոերկնաքարերով, սակայն լրջորեն չի վնասվել։
Սատուրնի օղակներում դիտարկվում են հետաքրքիր ձևավորումներ՝ «ճաղեր», որոնք իրենցից ներկայացնում են բաց և մուգ շերտեր, որոնք ուղղահայաց են օղակներին։ Առաջին անգամ ճաղերը նկատվել են «Վոյաջեր» սերիայի սարքերով։ Քանի որ Սատուրնի օղակները միատարր մարմին չեն և ներքին շերտերը պտտվում են մոլորակի շուրջ ավելի արագ քան արտաքինները, ապա այս ճաղերե պետք է արագ կազմաքանդվեին, սակայն դա չի տեղի ունենում։ Չնայած միևնույն է ճաղերը երկարաժամկետ ձևավորումներ չեն, այնուամենայնիվ նրանք շատ ավելի երկար են գոյություն ունենում քան պետք է լինե համապատասխան երկնային մեխանիկայի կանոնների ։ Առաջ են քաշվել այս ճաղերի առաջացման վրա էլեկտրոստատիկ կամ գրավիտացիոն ուժերի ազդեցության մասին տարբեր վարկածներ։
Օղակների դիտարկումները Երկրից
Քանի որ օղակների հարթությունը համընկնում է Սատուրնի հասարակածի հարթության հետ, իսկ այն իր հերթին բավականին թեքված է Սատուրնի ուղեծրի հարթության հանդեպ, համարյա 27 աստիճան, օղակների տեսքը Երկրից կախված է Սատուրնի տեղաբաշխումից նրա ուղեծրի վրա Արեգակի շուրջ և զգալիորեն ավելի քիչ է կախված Երկրի դիքից իր ուղեծրի վրա (քանի որ Սատուրնի ուղեծիրը թեքված է խավարածրի հանդեպ ընդամենը 2,5 աստիճանով)։ Տարին Սատուրնի մոտ ձգվում է 29,5 երկրային տարի, այդ ժամանակահատվածում՝ Ամեն Սատուրնի տարին տեղի է ունենում այս շրջադարձը Երկրից դիտողի համար։ Վերջին ամբողջական բացվածքները տեղի են ունեցել 1988 և 2002 թվականներին, անհետացումը 1995 և 2009 թվականներին։ Մինչև 2016 թվականը օղակների բացումը կավելանա, տեսանելի կլինի Սատուրնի հյուսիսային բևեռը և նրան ուղղված օղակների կողմը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սատուրն Կատեգորիա:Մոլորակների օղակներ
Կաշի
Կաշի, կենդանիների մորթուց մշակվող նյութ։ Ըստ նշանակման կաշին ստորաբաժանվում է 4 դասի, կոշկեղենի, թամբալծասարքի, տեխնիկական և գալանտերեա-հագուստեղենի։
Թամբալծասարք
Թամբալծասարքի կաշվից պատրաստում են գոտի, պատյան, պայուսակ, պլանշետ, հանդերձանք, լծասարք (օգտագործում են չդաբաղված կաշի)։ Թամբալծասարքի կաշին ստանում են խոշոր եղջերավոր անասունների մաշկից։ Կիրառվում են դաբաղման համակցված մեթոդներ։
Տեխնիկական
Տեխնիկական կաշվից պատրաստում են շարժաբեր փոկեր (մշակվում է խոշոր եղջերավոր անասունների մաշկից), մեքենամասեր և այլ տեխնիկական շինվածքներ։ Տեխնիկական կաշին աչքի է ընկնում ձգման մեծ ամրությամբ, խտությամբ, մեծ առաձգականությամբ, հավասար հաստությամբ։ Դրանից ստանում են մաքոքամղիչ, կցորդիչներ, թեզանիքներ, բաժանարար փոկեր և այլ մեքենամասեր։
Գալանտերեա-հագուստեղեն
Գալանտերեա-հագուստեղենի կաշին փափուկ է, ստացվում է դաբաղման քրոմային և համակցված մեթոդների կիրառմամբ։ Հագուստեղենի շերետը, որն աչքի է ընկնում ձգելիությամբ, ստանում են ոչխարի մաշկից։ Հագուստեղենի կաշին ստանում են նաև խոզի մաշկից։ Գալանտերեային արտադրանքի կաշին պետք է լինի հավասարաչափ ներկված, ոչ դյուրաբեկ, շփակայուն։ Երբեմն ենթարկում են տպադրոշմման։ Ձեռնոցների կաշին ստանում են ոչխարների, այծերի, մտրուկների, գոճիների, շների մաշկից՝ քրոմային, ալյումինա-քրոմային և ճարպային դաբաղմամբ։
Կատեգորիա:Նյութեր Կատեգորիա:Կաշի
ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամ
«ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամ» (ՄԱԿԲՀ) (United Nations Population Fund, (UNFPA) նախկինում` ՄԱԿ-ի Բնակչության գործունեության հարցերով հիմնադրամ), ՄԱԿ-ի կազմակերպություն։ ՄԱԿԲՀ-ը հիմնադրվել է 1969 թվականին Ընդհանուր վեհաժողովի նախաձեռնությամբ որպես բնակչության հետ կապված հարցերում զարգացող և անցումային շրջանում գտնվող երկրների աջակցության խոշորագույն միջազգային ֆինանսավորման աղբյուր։ ՄԱԿԲՀ-ը ասում է՝ «ՄԱԲՀ-ն աշխարհի երկրներին օգնում է օգտագործել բնակչության վերաբերյալ տվյալները վերջիններիս քաղաքականություններում և ծրագրերում` աղքատության կրճատման, ինչպես նաև ապահովելու համար, որ յուրաքանչյուր հղիություն լինի ցանկալի, յուրաքանչյուր ծնունդ` անվտանգ, յուրաքանչյուր երիտասարդ զերծ լինի ՄԻԱՎ-ից և յուրաքանչյուր աղջիկ ու կին արժանանա հարգալից և արժանապատիվ վերաբերմունքի» ։
Կազմակերպությունը վերջերս ամբողջ աշխարհում աչքի ընկավ իր՝ Մանկական ամուսնությունների, ծննդաբերական խուղակների և կնոջ սեռական օրգանների խեղման դեմ պայքարի համաշխարհային քարոզարշավի շնորհիվ։ Պետությունների խնդրանքով կազմակերպությունը աջակցություն է ցուցաբերում ընտանիքի ծրագրման և վերարտադրողական ծառայություննների բարելավման (ըստ անհատական ընտրության) և բնակչությանն առնչվող կայուն զարգացման ուղղված քաղաքականության մշակման բնագավառներում ։
Աշխատակիցների մոտ երեք չորրորդը աշխատում է տարածաշրջանային և ենթատարածաշրջանային գրասենյակներում ։
Ծագում
ՄԱԿԲՀ-ը սկսել է իր գործունեությունը 1969 թվականին որպես ՄԱԿ-ի Բնակչության գործունեության հարցերով հիմնադրամ (անվանումը փոխվել է 1987 թվականին) Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագրի ղեկավարության ներքո ։ 1971 թվականից այն ղեկավարվում է ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի կողմից   ։
Մանդատ
Միավորված ազգերի կազմակերպությանը Բնակչության հիմնադրամի մանդատը հիմնադրվել է ՄԱԿ-ի Տնտեսական և սոցիալական խորհրդի (ECOSOC) կողմից 1973 թվականին.
Բարի կամքի դեսպաններ
Հիմնադրամի հովանավորը Դանիայի գայաժառանգ արքայադուստր Մերին է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1969 հիմնադրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի կողմից հիմնված կազմակերպություններ Կատեգորիա:ՄԱԿ
Դիդիոս Հուլիանոս
Դիդիուս Հուլիանուս (Մարկոս Դիդիուս Սալվիոս Հուլիանոս Սևերոս,, ), հռոմեական կայսր (մարտի 28-հունիսի 1, 193 թվական)։
Վաղ կյանք
Հուլիանուսը ծնվել է Քվինտիոս Պետրոնիուս Դիդիուս Սևերոսի և Ամելիա Կլարայի ընտանիքում ։ Հուլիանուսի հայրը ծագում էր միանյան բարձրաշխարհիկ հասարակությունից, իսկ մայրը ուներ Հյուսիսային Աֆրիկայից հռոմեական ծագումով։ Կլարան ծագում է կոնսուլական ընտանիքից։ Նրա եղբայրներն են Դիդիուս Պրոցուլուս և Դիդիուս Նումիուս Ալբինուս ։ Նրա ծննդյան թիվը Դիոն Կասիոսը դնում է 133 թվականի հունվարի 30-ին և 137 թվականի փետրվարի 2-ին ։
Դիդիուս Հուլիանուսը բարձրացվել է Դոմիցիա Լուցիլիայի՝ Հռոմի կայսր Մարկոս Ավրելիոսի, մոր միջոցով ։ Դոմիցիայի օգնությամբ, նա սկսեց շատ արագ առաջադիմել առաջին քայլը հասարակական գործունեությունն է ։ Նա ամուսնացավ հռոմեացի Մանիլիա Սկանտիլա անունով աղջկա հետ, այնուհետև մոտ 153 թվականին ծնվեց նրանց դուստրը՝ Դիդիա Կլարան ։
Հասարակական գործունեությունը
Հուլիանուսը հաջողությամբ առաջ էր ընթանում քաղաքական հասարակական ոլորտում Մարկոս Ավրելիոսի մոր՝ Դոմիտիայի օգնությամբ։ Նա այնքան արագ էր առաջ ընթանում, որ մի քանի բարձր պաշտոններ զբաղեցնելուց հետո մոտ 162 թվականին նշանակվեց պրետոր ։ Նա հետագայում ղեկավարեց XXII լեգիոնը տեղակայված Մոգոնտիացում (այժմ. Մայնց) ։ 170 թվականին նա դարձավ հռոմեական Գալիա պրովինցիայի նահանգապետ և այդ պաշտոնին մնաց հինգ տարի ։ Չաուսի ապստամբությունը ճնշելու համար նա իր ծառայության ժամանակ իբրև պարգևատրում կալվածք ստացավ Էլբեում, 175 թվականին Պերտինաքսի հետ ներկայացվեց կոնսուլության ։
Նա հեռուն գնացող նպատակներ ուներ և շուտով նշանակվեց Դալմաթիա պրովինցիայի կառավարիչ կամ Գերմանիա պրովինցիայի ինֆերիոր և հետագայում կաշառքի միջոցով նշանակվեց Իտալիայի կառավարիչ ։ Նրա շուրջ սկսվեցին ծուղակներ հյուսվել, սակայն նրանա մեծ ապագա էր սպասվում Կոմմոդոսից հետո նա Պերտինաքսի կառավարման ժամանակ դարձավ Աֆրիկա պրովինցիայի նահանգապետ ։
Սպանությունը
Դիդիուս Հուլիանուսը չկարողացավ վճարել պրետորիականներին։ Հավանաբար, այդ իսկ պատճառով, երբ Սեպտիմոս Սևերոսի զորերը մոտեցան Հռոմին պրետորիականները հրաժարվեցին պաշտպանել Դիդիուս Հուլիանուսին։ Վերջինս մի կերպ հավաքեց պրետորիականների համար նախատեսված գումարը և նրանցից ամեն մեկին բաժին հասավ 30.000 սեստերց ոսկի, բայց դա չբարձրացրեց նրանց մարտական ոգին։
Դիդիուս Հուլիանոսը սենատի կողմից դատապարտվեց և մահապատժի ենթարկվեց։ Համաձայն Դիոն Կասիոսի՝ սպան, որ ուղարկվել էր մահապատիժն իրականացնելու կայսերը հանդիպեց ծնկաչոք աղոթելուց։
Դիդիուս Հուլիանոսը կառավարեց ընդամենը 66 օր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անձինք մետաղադրամների վրա Կատեգորիա:Հռոմեական կայսրության կոնսուլներ
Звери (խումբ)
«Зве́ри», ռուսական ռոք խումբ, ստեղծվել է Ռոման Բիլիկի կողմից 2001 թվականին։
Պատմություն
«Звери» խումբը ստեղծվել է 2001 թվականին Ռոման Բիլիկի կողմից, որը հայտնի է «Ռոմա Զվեր» մականունով։ Խմբի պրոդյուսերը Ալեքսանդր Վոյտինսկին է, որը նախկինում եղել է «Տատու» խմբի պրոդյուսերը։ Խմբի երաժիշտները միմյանց գտել են ինտերնետի միջոցով։ Խումբը առաջինը թողարկել է «Для тебя» տեսահոլովակը։ Նրան հաջորդել է «Голод» դեբյուտային ալբոմը։ Այս ալբոմի երգերը՝ «Дожди-Пистолеты», «Кольцевая», «Для тебя», «Просто такая сильная любовь», մեծ հաջողություն են ունեցել հիթ-շքերթներում։ Այս երգերով խումբը ներկայացել է «Нашествие» փառատոնին։
2004 թվականի փետրվարին խումբը թողարկել է երկրորդ ալբոմը՝ «Районы-Кварталы», որը դարձել է խմբի առաջին հաջողություններից մեկը։ Ալբոմում ներառված է համերգային շրջագայությունը Ռուսաստանում և ԱՊՀ երկրներում, որը տևել է շուրջ երկու տարի։
2005 թվականին թողարկել է սկավառակ, որը ներառում է ռեմիքսներ և «Զվերի - Կարաոկե»։ Նույն թվականին սկսվել է երրորդ ալբոմի ձայնագրությունը։ Աշնանը խումբը հրապարակել է թողարկվող ալբոմի առաջին երգը՝ «Рома, извини»: Ալբոմը կոչվում էր «Когда мы вместе, никто не круче» : Այն հաջողության է հասել 2006 թվականի մարտին։
Վալդեոլմիլյոս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Звери (խումբ)
Պատմություն
«Звери» խումբը ստացել է մի շարք մրցանակներ։ 2004-2009 թվականներին խումբը անվանվել է «Լավագույն ռոք խումբ» (ըստ «Մուզ Թի-Վի»-ի)։ 2005 թվականին խումբը ստացել է նմանատիպ ևս մեկ մրցանակ «Էմ-Թի-Վի Ռուսաստան»-ի կողմից։ 2004 թվականին խումբը ստացել է MTV Europe Music Awards, որպես «Ռուսաստանի լավագույն կատարող»։
2006 թվականին Ռոմա Զվերը թողարկեց իր կենսագրությունը «Անձրևներ-ատրճանակներ» անվանումով, որը պատմում է Տագանրոգում անցկացրած իր կյանքի մասին, նախքան Մոսկվա գալը և խմբի ստեղծումը։
2007 թվականին հրապարակվում է «Брюнетки и блондинки» երգի տեսահոոլվակը, նախքան ալբոմի թողարկվելը։ Փոխվում է խմբի կազմը։
2007 թվականի վերջին թողարկվում է «Тебе երգի տեսահոլովակը, նորից նախքան ալբոմի հրապարակվելը։ «Квартира» երգը դառնում է «Владивосток-ФМ» ֆիլմի սաունդթրեքը։
«Районы-кварталы» և «Дожди Пистолеты» երգերը կատարվում են ֆիլմերում։ Նրանք դարձել էին «Все умрут, а я останусь» ֆիլմի սաունթրեքը։ Հետաքրքիրն այն է, որ «Районы-кварталы» երգը կատարվում է երեք անգամ։ Հուլիսին հրապարակվել է «Я с тобой» երգի տեսահոլովակը։ Այդ նույն տարում «Звери»-ն հինգերորդ անգամ դառնում է «Լավագույն ռոք խումբ»։
Հոկտեմբերի 31-ին խումբը վերջապես թողարկում է չորրորդ ալբոմը «Дальше» անվանումով։
2009 թվականի հունիսի 5-ին խումբը 6-րդ անգամ ճանաչվել է «Լավագույն ռոք խումբ»։
2009 թվականի աշնանը խմբին թողնում է պրոդյուսեր Ալեքսեյ Մարտինովը, որը խմբի հետ աշխատել էր ամենասկզբից։ Նրան փոխարինում է Դմիտրի Դոբրին, ով դրանից առաջ աշխատում էր «Тараканы!» խմբի և երգչուհի Լինդայի հետ։
2010 թվականի սկզբին խումբը Կիևում ձայնագրում է մի շարք երգեր։ Նրանք թողարկվում են հինգերորդ ալբի կազմում, որը հրապարակվում է 2011 թվականի գարնանը։
Իշխանությունների բաժանում (ուսմունք)
Իշխանությունների բաժանում, ուսմունք պետական մարմինների կազմակերպման մասին։ Իշխանությունների բաժանման ուսմունքը զարգացրել է Շառլ Մոնտեսքյոն։ Ըստ իշխանությունների բաժանման, պետությունը ոչ թե ամբողջական հաստատություն է, այլ օրենսդրական, գործադիր և դատական ֆունկցիաները միմյանցից անկախ իրականացնող մարմինների միություն։
Звери (խումբ)
Պատմություն
2011 թվականին լրացել է խմբի 10-ամյակը։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 2-ին խումբը մեծ համերգ է ունեցել Սառցե պալատում, Սանկտ Պետերբուրգում և 2011 թվականի դեկտեմեբրի 11-ին Սպորտային համալիրում։
Իշխանությունների բաժանում (ուսմունք)
Կատեգորիա:Պետական կառավարում Կատեգորիա:Պետության և իրավունքի տեսություն Կատեգորիա:Պետական իշխանություն Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունք
Звери (խումբ)
Պատմություն
2010 թվականի հունվարին թողարկվում է «Никому» երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորը Ռոման Բիլիկն է։
2012 թվականի հունիսի 1-ին խումբը 7-րդ անգամ ճանաչվում է «Լավագույն ռոք խումբ»։ Մրցանակաբաշխության ժամանակ «Звери»-ն հանդես է գալիս «Каста» խմբի հետ։ 2012 թվականի հուլիսի վերջին խումբը հրապարակում է «Никуда не надо» երգի տեսահոլովակը։
2014 թվականի ապրիլի 23-ին Звери-ն ներկայացնում է «Лучшее в тебе» սինգլը։
Համերգային ալբոմներ
«Акустика» - Խմբի առաջին համերգային ալբոմը
Ռադիոսինգլներ
«—» Երգը չի ընդգրկվել հիթ-շքերթում
Խմբի անդամները
Նախկին անդամներ
Ընթացիկ անդամներ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Ռուսական երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:2001 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:2001 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:Ռուսական ռոք խմբեր Կատեգորիա:«Ոսկե գրամաֆոն» մրցանակի դափնեկիրներ
Դիերվիլլա ցախակեռասային
Դիերվիլլա ցախակեռասային, ցախակեռասագիների ընտանիքի, դիերվիլլա ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Մինչև 1 մ բարձրությամբ տերևաթափ թուփ է, որը բուսուտներ է առաջացնում արմատային մացառներով։ Երիտասարդ ընձյուղները մերկ են կամ ծածկված շատ կարճ մազմզուկներով, կլորավուն են կամ թեթևակի 4 անկյունանի։ Տերևները ձվաձև են կամ երկարավուն ձվաձև, 4-16 սմ երկարությամբ, 28 սմ լայնությամբ, գագաթում երկարավուն սրված, սրտաձև, կլորավուն կամ լայն սեպաձև հիմքով, սղոցաեզր, թարթիչաեզր, վերևի կողմից՝ մերկ, ներքևից՝ բաց կանաչավուն, մերկ կամ ջղերի ուղղությամբ ծածկված նոսր մազմզուկներով, 0,3-0,6 սմ երկարությամբ կոթուններով։ Ծաղիկները հավաքված են ծայրային կամ ծոցային, 2-5 ծաղիկներից կազմված ծաղկաբույլերում։ Ստորինները 1 ծաղկանի են, մյուսները՝ 3: Բաժակն ունի 3-4 (երբեմն' 8) մմ երկարություն, կազմված 5 գծամախաթանման բլթակներից։ Պսակը բաց դեղնավուն է, 1,2-1,3 սմ երկարությամբ, երկշուրթ է, նեղ, հետ ոլորված պսակաթերթիկներով։ Տուփիկը մերկ է, 0,7-0,8 սմ երկարությամբ, առանց բացվելու երկրորդ տարին մնում է թփի վրա։ Սերմերը անկյունագնդաձև են, փայլուն, նուրբ ցանցավոր։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են օգոստոսին։
Տարածվածություն
Տարածված է Հյուսիսային Ամերիկայում՝ Նյուֆաունդլենդից դեպի արևմուտք, մինչև Սասկաչևանա, հարավում` մինչև հյուսիսային Կարոլինա և Միչիգան։ Աճում է գետերի ափին և քարքարոտ վայրերում։ Մշակվում է Երևանի բուսաբանական այգում և նրա Վանաձորի բաժանմունքում։ Հաջողությամբ է աճում ու զարգանում, էկոլոգիական ճնշվածության նշաններ չունի։ Առանձնապես աչքի չի ընկնում դեկորատիվ հատկանիշներով։
Կիրառություն
Էկոլոգիական խումբը Xll: Մշակության հավանական շրջանները՝ 1-32: :
Հրանտ Մելքումյան
Հրանտ Սլավայի Մելքումյան (ծնվել է 1989-ի ապրիլի 30-ին, Երևանում), հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2008) և Եվրոպայի բլից չեմպիոն (2011)։
Շախմատային կարիերա
Նա հաղթել է ICC միջազգային համացանցային շախմատի առաջնությունը։ 2006 թ. հաղթել է U18 արծաթե մեդալը «երիտասարդական միջազգային շախմատի առաջնություն»-ում ։ 2009 թ. Չիգորինի հուշամրցաշարում նա կիսում է առաջինից հինգերորդ տեղերը Սերգեյ Վալկովի, Անդրեյ Ռիչագովի, Անդրեյ Դեվյատկինի և Չժոու Վեյցիի հետ ։ 2010 թ. Դուբայում առաջինից ութերորդ տեղերը՝ Սերգեյ Վալկովի, Վիորել Իորդեկեսկուի, Էդուարդո Իտուրիսագայի, Գադիր Գուսեյնովի, Դավիթ Հարությունյանի, Ալեքսեյ Ալեքսանդրովի և Տորնիկե Սանկիձեի հետ ։ 2011 թ. Սարաևոում Բոսնայի 41րդ միջազգային մրցարշավում երկրորդից չորրորդ տեղերը կիսել է Միրչե Պարլիդրասի և Բորկի Պրեդեովիչի հետ, Մարտունիում առաջին և երկրորդ տեղերը կիսել է Բաադուր Ջոբավայի հետ, խաղի վերջում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը , Կորսիկայում կիսել է երրորդից 15րդ տեղերը ։ 2011 թ. դեկտեմբերին Եվրոպայի շախմատային բլից առաջնությունում առաջինից երրորդ տեղերը կիսել է Ալեքսեյ Դրեևի և Ռադոսլավ Վոյտաշեկի հետ, զբաղեցնելով առաջին տեղը ։ 2012 թ. հունվարին նա հաղթել է երկրորդ շախմատ960 առաջնությունը, փետրվարին կիսել է չորրորդից ութերորդ տեղերը Ալեքսանդր Խալիֆմանի, Մակսիմ Ռոդշտեյնի, Ֆաբիանո Կարուանայի և Դմիտրի Անդրեյկինի հետ 11րդ Այերֆլոտ Օփենում ։ 2013 թ. առաջինից ութերորդ տեղերը կիսել է Ալեքսանդր Մայիսնեկոի, Եվգենիյ Ռոմանով, Ալեքսանդր Բելյավսկիի, Կոնստանտին Լուպուլեսկուի, Ֆրանսիսկո Վալիեխո Պոնսի, Սերգեյ Մովսիսյանի, Յան Նեպոմնյաշչիի, Ալեքսեյ Դրեևի և Եվգենի Ալեքսեևի հետ, Եվրոպայի շախմատի չեմպիոնատում ։ 2014 թ. փետրվարի 21-ին Ավստրիայի Գրաց քաղաքում Հրանտ Մելքումյանը հաղթեց Գրացի միջազգային խաղատանը ։ 2014 թ. հունիսին Չեխիայում հաղթեց Տեպլիցեի շախմատի առաջնությունում ։ 2014 թ. հուլիսի 12-ին Մելքումյանը Իսպանիայի Բենասկե քաղաքում հաղթեց XXXIV Վիլլա դե Բենասկե միջազգային մրցարշավում ։ 2014 թ. օգոստոսին հաղթեց Ռիգայի մրցարշավում 7,5/9 միավորով։
Նրա կեղծանունը ICC-ում «Pchyolka» է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ շախմատիստներ Կատեգորիա:Հայ գրոսմայստերներ Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Տանսաիտովո
Տանսաիտովո (Тансаитово, Таңсәйет), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 101 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Էրի շրջան (Նյու Յորք)
Էրի շրջան (Erie County), ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգի 62 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3.178 կմ² է, բնակչությունը՝ 919.040 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բուֆֆալո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1821 թ.։
Սոկոլովո (գյուղ, Սիչովսկի շրջան)
Սոկոլովո (Соколово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 58 մարդ։
Վարժեն Ալեգրի
Վարժեն Ալեգրի (Vargem Alegre), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի Հարավ-արևմտյան մասում։ Մտնում է Անդրելանդիյա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 7347 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 116,614 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 63,0 մարդ/կմ2։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Աղբնոց
Աղբնոց, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Մոխրաթաղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Մարտակերտի շրջան)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Մոխրաթաղ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 14 հուշարձան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի հուշարձանների ցանկեր
Արհեստական կաշի
Արհեստական կաշի, պոլիմերային նյութ, որը կոշիկի, հագուստի, գլխարկների, գալանտերեային և որոշ տեխնիկական ապրանքների արտադրությունում կիրառվում է բնական կաշվի փոխարեն։ Արհեստական կաշին դասակարգվում է ըստ նշանակման, ինչպես նաև կառուցվածքի, արտադրության եղանակի (կոշկեղենի ռետին, կոշկեղենի և գալանտերեային ստվարաթուղթ, փափուկ արհեստական կաշի)։ Կոշկեղենի ռետինը բնական կաշվի փոխարինողներից է։ Կիրառվում է կոշիկի ներբանի և երեսացուի համար։ Կոշկեղենի ռետինի արտադրությունը ընդգրկում է հետևյալ գործողությունները. կաուչուկի խառնում բաղադրիչների հետ, խառնուրդի ձևավորում, հում նախապատրաստուկի ստացում և վուլկանացում։ Այդ արհեստական կաշին կարող է լինել ծակոտկեն և միաձույլ, սև և գունավոր։
Ծակոտկեն ռետինից ներբանների պատրաստումը թեթևացնում է կոշիկը, բարձրացնում ամորտիզացիան և բարելավում ջերմամեկուսիչ հատկությունները։ Դրանով էլ որակապես գերազանցում է բնական կաշվին։ Կոշկեղենի և գալանտերեային ստվարաթուղթ ստանում են տարբեր մանրաթելային նյութերից՝ թղթի և ստվարաթղթի արտադրության տեխնոլոգիայով։ Հումք է ծառայում թաղանթանյութի մանրաթելը, բամբակի և կաշվի մանրաթելը (բնական կաշվի մանրացված թափուկներ)։ Այդպիսի արհեստական կաշվի հիմնական առավելություններն են. թրջված վիճակում մեխանիկական հատկությունները պահպանելու ունակությունը, ինչպես նաև բավարար հիգրոսկոպիկությունը և խոնավատարողությունը։ Փափուկ արհեստական կաշիներ ստանում են թաղանթագոյացնող ռետինե սոսինձներով կամ լատեքսներով, պոլիվինիլքլորիդային մածուկներով կամ պլաստիկատով, պոլիամիդներով, նիտրոցելյուլոզային հիմքալցումներով, պոլիեթերուրետաններով և այլ հիմքերի (գործվածք, տրիկոտաժ, թուղթ և այլն) մշակմամբ։
Փափուկ արհեստական կաշին պատրաստում են հոծ կամ ծակոտկեն։ Վերջին դեպքում բաղադրիչներին խառնում են գոլորշիագոյացուցիչներ, ծակոտկենության հասնում են նաև լատեքսային խառնուրդների փրփրեցմամբ և այլն։ Վերջնամշակման գործողությունները կատարվում են հատուկ սարքավորումներում։ ԽՍՀՄ-ում և արտասահմանում ստեղծվել են նյութեր, որոնք հատկություններով մոտենում են բնական փափուկ կաշիներին և կոչվում են սինթետիկ կաշիներ։ Դրանց պատրաստման ժամանակ հիմքի ստեղծման համար կիրառում են տարբեր մանրաթելեր, տոգորման և արտաքին ծածկաշերտ առաջացնելու համար՝ պոլիմերային հիդրոֆիլ նյութեր (հաճախ պոլիեթերուրետաններ)։
Կատեգորիա:Կաշի
Կորև
Կորև (Корьев), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է առանց անվանման №2055 գետի վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
A Lot of Love. A Lot of Blood
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Նիկոլայ Անդրիանով
Նիկոլայ Եֆիմովիչ Անդրիանով (Николай Ефимович Андрианов, 14 հոկտեմբերի, 1952, Վլադիմիր, ՌՍՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 21 մարտի, 2011, Վլադիմիր, Ռուսաստան ), ռուս մարմնամարզիկ։ Օլիմպիական խաղերի 7-ակի չեմպիոն (1972, 1976)։ 1976 թվականին դարձել է օլիմպիական խաղերի բացարձակ չեմպիոն։ Ընդհանուր առմամբ նվաճել է օլիմպիական 14 մեդալ։ Եղել է նաև աշխարհի և Եվրոպայի բազմակի չեմպիոն ։
Կենսագրություն
Նիկոլայ Անդրիանովն օլիմպիական չեմպիոն է դարձել 1972, 1976, 1980 թվականներին։ Դրանից բացի նա արժանացել է բազմաթիվ այլ մեդալների ևս. 1978 թվականին նա դարձել է բազմամարտի աշխարհի չեմպիոն (1978), երկու անգամ էլ աշխարհի չէմպիոն է դարձել օղակների վրա կատարվող վարժություններում (1974, 1978)։ 1971, 1973 և 1975 թվականներին դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն։Աշխարհի գավաթի առաջնության հաղթող է դարձել 1975-1977 թվականներին։ Բազմիցս հռչակվել է ԽՍՀՄ չեմպիոն։ 2001 թվականին ընդգրկվել է Մարմնամարզության Փառքի սրահում, որ գտնվում է Օկլահոմա Սիթիում ։ Մինչ 2008 թվականի օգոստոսը Նիկոլայ Անդրիանովին էր պատկանում ողջ կարիերայի ընթացքում ձեռք բերած օլիմպիական մեդալների քանակի (15) ռեկորդը տղամարդկանց շարքում. նրա ռեկորդը գերազանցել է ամերիկացի լողորդ Մայքլ Ֆելպսը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ռուս մարմնամարզիկներ Կատեգորիա:1952 ծնունդներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օլիմպիական չեմպիոններ
Վալդեռաբանո
Վալդեռաբանո (Valderrábano) բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Պալենսիա պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Պարամոս Վալիես շրջանում։ Բնակչությունը՝ 56 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Դինյանդի
Դինյանդի կամ Ֆյադլֆոսս (Dynjandi) ջրվեժ Դիլյանդիսաու գետի վրա, գտնվում է Իսլանդիայի հյուսիս արևմուտքում՝ Վեստֆիրդիր նահանգում։
Իսլանդերենից թարգմանաբար նշանակում է կատաղած։
Իրենից ներկայացնում է ջրվեժների խումբ։ Բարձրությունը հասնում է 100 մ, լայնությունը՝ 30 մ։
1981 թվականից ջրվեժը և նրա հարակից տարածքները համարվում են հատուկ պաշտպանության տարածք։
Ֆյադլֆոսս ջրվեժի ներքևի հատվածում գտնվում են մի քանի փոքրիկ ջրվեժներ՝ Hundafoss, Göngufoss, Háifoss, Úðafoss, Bæjarfoss: Համարյա ջրվեժից հետո Դիլյանդիսաու գետը թափվում է Բորգար ֆյորդը։
Այստեղ զբոսաշրջությունը զարգացած է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսլանդիայի ջրվեժներ Կատեգորիա:Վեստֆիրդիր
Սևաջուր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Մասրիկ գետի վտակներ
Լապլասի օպերատոր
Լապլասի օպերատոր (լապլասիան, դելտա օպերատոր), մաթեմատիկական գործողություն, դիֆֆերենցման օպերատոր, որն ազդում է գծային տարածության հարթ ֆունկցիաների վրա։ Նշանակվում է\ \Delta տառով։
n-չափանի տարածությունում F\ ֆունկցիայի վրա կիրառելիս ստացվում է հետևյալ արտահայտությունը՝
Ընդհանուր կորագիծ կոորդինատներ և Ռիմանի տարածություն
g^{ij}-ով նշանակենք  մատրիցի էլեմենտները՝
F^i տրված կոորդինատներով որոշվող F վեկտորական դաշտի դիվերգենցիան (որը ներկայացնում է -ին կարգի դիֆֆերնցման օպերատորը) X բազմաձևի վրա որոշվում է հետևյալ բանաձևով՝
\Delta f-ը սկալյար է, այսինքն չի փոփոխվում կոորդինատների ձևափոխության ժամանակ։
Կիրառություն
Լապլլասի օպերատորի օգնությամբ հեշտորեն գրվում է Լապլասի, Պուասոնի և ալիքային հավասարումները։
Ֆիզիկայում Լապլասի օպերատորը հաճախակի օգտագործվում է էլեկտրադինամիկայում, քվանտային մեխանիկայում։
Ռազդոլնոե (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
Ռազդոլնոե (Роздольне, Aqşeyh), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ռազդոլնոյեի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ակ-Շեյխ։ Հիմնադրվել է 1897 թվականին։
2012 թվականի տվյալներով Ռազդոլնոե քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 7 326 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ռազդոլնոյեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1897 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:1960 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էսեքս շրջան (Նյու Յորք)
Էսեքս շրջան (Essex County), ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգի 62 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 4.962 կմ² է, բնակչությունը՝ 39.370 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Էլիզաբեթթաուն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1799 թ.։
ՄիկրոՌՆԹ
ՄիկրոՌՆԹ (microRNA, miRNA), ՌՆԹ-ի մոլեկուլի փոքր չկոդավորող հատվածներ, որոնք կազմված են 18-25 նուկլեոտիդներից (միջինում 22), հայտնաբերվել են բույսերի, կենդանիների և որոշ վիրուսների մոտ, մասնակցում են գեների էքսպրեսիայի տրանսկրիպցիոն և հետտրանսկրիպցիոն կարգավորումներին՝ ՌՆԹ-ինտերֆերենցիայի ճանապարհով ։
ՄիկրոՌՆԹ-ն կոդավորվում է բույսերի, կենդանիների կորիզային ԴՆԹ-ով և ԴՆԹ-պարունակող վիրուսների ԴՆԹ-ով։ ՄիկրոՌՆԹ-ն մասնակցում է գեների ակտիվության ճնշմանը․ նրանք կապվում են ի-ՌՆԹ-ի կոմպլեմենտար հատվածների հետ և արգելակում են նրանց տրանսլյացիան։ Բացի այդ, միկրոՌՆԹ-ի և ի-ՌՆԹ-ի կոմպլեքսները հաճախ բջջի կողմից քայքայվում են։ Սա ուղղորդված դեգրադացիայի օրինակ է, քանի որ այս կոմպլեքսների առաջացման հիմքում ընկած է երկու ՌՆԹ մոլեկուլների կոմպլեմենտարությունը ։ Կան նաև տվյալներ, որոնք ցույց են տալիս ԴՆԹ-ի ՌՆԹ-կախյալ մեթիլացման ժամանակ միկրոՌՆԹ-ի ուղակիորեն փոխազդեցությունը ԴՆԹ-ի հետ, որը համարվում է գեների ռեպրեսիայի, ալելային բացառման և տրանսպոզոնների ակտիվության դադարեցման հիմնական մեխանիզմներից մեկը ։
2014 թվականի դրությամբ հայտնի են մարդու 1800-ից ավել միկրոՌՆԹ ։ Սակայն այս թիվը կարող է զգալիորեն աճել տվյալ ՌՆԹ-ների որոնման մեթոդների բարելավման դեպքում։ Տարբեր բջիջներ և հյուսվածքներ սինթեզում են ՄիկրոՌՆԹ-ների տարբեր հավաքներ, այդ պատճառով նրանց ուսումնասիրումը կարող է տանել նոր մոլեկուլների հայտնաբերմանը ։ Ըստ տարբեր գնահատականների, միկրոՌՆԹ-ների թիրախները կազմում են մարդու սպիտակուց կոդավորող գեների 30-60 %-ը ։
ՄիկրոՌՆԹ-ները առավել կոնսերվատիվ են էուկարիոտների մոտ, և համարվում է, որ միկրոՌՆԹ-ները իրենցից ներկայացնում են կենսականորեն անհրաժեշտ և գեների կարգավորման էվոլյուցիոն հնագույն մեթոդ    ։ Թեպետ բույսերի և կենդանիների մոտ միկրոՌՆԹ-ների կենսական ցիկլը հիմնականում նույնն է, միկրոՌՆԹ-ների հավաքը այս երկու թագավորությունների մոտ զարգացել է իրարից անկախ, գործունեության տարբեր ձևերով ։ Բուսական միկրոՌՆԹ-ներին բնորոշ է իրենց ի-ՌՆԹ-թիրախների լրիվ կամ գրեթե լրիվ կոմպլեմենտարություն, և նրանք գեների ռեպրեսիան առաջացնում են տրանսկրիպտ-թիրախների դեգրադացիայի ակտիվացման ուղով  ։ Տրանսկրիպտների հետ միկրոՌՆԹ-ների կապումը կարող է տեղի ունենալ ինչպես կոդավորող, այնպես էլ չկոդավորող հատվածներում ։ Կենդանիների միկրոՌՆԹ-ները, ընդհակառակը, կարող են ճանաչել անհրաժեշտ ի-ՌՆԹ-ի 5’ ծայրի նվազագույնը 6-8 նուկլեոտիդները ։ ՄիկրոՌՆԹ-ի և ՌՆԹ-ի մեջ կարող են չլինել միանշանակ համապատասխան հատվածներ․ միկրոՌՆԹ-ն կարող է ունենալ մի քանի ՌՆԹ-թիրախներ, և ՌՆԹ-ն կարող է ունենալ իրեն համապատասխանող մի քանի միկրոՌՆԹ-ներ  ։
Առաջին միկրոՌՆԹ-ները նկարագրվել են 1990-ական թվականներին, սակայն որպես կենսաբանական կարգավորիչ մոլեկուլների առանձին դաս, նրանց սկսել են դիտարկել 2000-ականների սկզբին։ Այդ պահից հայտնաբերվել են միկրոՌՆԹ-ների բազմաթիվ ֆունկցիաներ նեգատիվ կարգավորման (տրանսկրիպցիոն դեգրադացիա կամ իզոլյացիա, տրանսլյացիայի ճնշում) և պոզիտիվ կարգավորման (տրանսկրիպցիայի և տրանսլյացիայի ակտիվացիա) պրոցեսներում։ Քանի որ միկրոՌՆԹ-ները մասնակցում են գեների էքսպրեսիայի կարգավորմանը, նրանք ներգրավվում են բազմաթիվ կենսաբանական պրոցեսներում      ։ Տարբեր բջիջներում և հյուսվածքներում կան միկրոՌՆԹ-ների տարբեր հավաքներ ։
ՄիկրոՌՆԹ-ների էքսպրեսիայի խանգարումներ նկատվել են մի շարք հիվանդությունների դեպքում։ Ուսումնասիրվում է նաև միկրոՌՆԹ-թերապիայի հնարավորությունը  ։
Յուրահատուկ ի-ՌՆԹ-ների գնահատումը, որոնք համարվում են տիպիկ միկրոՌՆԹ-ների թիրախներ, տատանվում են օգտագործվող մեթոդներից կախված ։ 2004 թվականի գնահատումներով, տիպիկ միկրոՌՆԹ-ների թիրախներ կարող էին լինել ընդամենը 7 ի-ՌՆԹ, հետագա գնահատումները ավելի բարձր էին ։ Հաստատված է, որ ողնաշարավորների յուրաքանչյուր միկրոՌՆԹ միջինում ունի 200 տրանսկրիպտ-թիրախ ։ Հայտնի է նաև, որ մեկ միկրոՌՆԹ-ն կարող է ճնշել հարյուրավոր սպիտակուցների սինթեզը, սակայն այդպիսի ռեպրեսիան ունի համեմատաբար չափավոր բնույթ (էքսպրեսիայի նվազում 2 անգամից քիչ)։
Պատմություն
ՄիկրոՌՆԹ-ները հայտնաբերվել են 1993 թվականին Վիկտոր Ամբրոսի, Ռոզալինդ Լիի և Ռոդա Ֆեյնբրաուի կողմից՝ lin-14 գենի ուսումնասիրման ժամանակ, որը գործում էր Caenorhabditis elegans նեմատոդի զարգացման մեջ ։ Նրանք հայտնաբերել էին, որ LIN-14 սպիտակուցի քանակը կարգավորվում է lin-4 գենի ՌՆԹ կարճ հատվածներով։ lin-4 գենի վրայից սինթեզվող 61 նուկլեոտիդանոց հատվածները վեր էին ածվում ՌՆԹ-ի 22 նուկլեոտիդային հատվածի։ ՌՆԹ-ի կարճ մոլեկուլը պարունակում էր հաջորդականությունններ, որոնք մասնակի կոմպլեմենտար էին ՌՆԹ-ի 3'-տրանսլյացիա չկատարող հատվասծների (3'-UTR) հաջորդականությանը, որոնք արտագրվում էին lin-4-ից։ Կոմպլեմենտարությունը պարզվեց անհրաժեշտ և բավական պայման lin-14-ի ի-ՌՆթ-ի տրանսլյացիան ճնշելու համար։ Այդպիսով, lin-14-ի փոքր ՌՆԹ-ն առաջին հայտնաբերված միկրոՌՆԹն էր, թեպետ այն ժամանակ կարծում էին, որ այդպիսի ՌՆԹ-ների առկայությունը բնորոշ է միայն կլոր որդերին։ Միայն 2000 թվականին նկարագրվեց երկրորդ միկրոՌՆԹ-ն՝ let-7, որը Caenorhabditis elegans-ի զարգացման անցումային շրջաններում ճնշում է lin-41, lin-14, lin-28, lin-42 և daf-12 էքսպրեսիան։ Հետագայում let-7 հայտնաբերվեց մի շարք տեսակների մոտ, ինչը այդ ֆենոմենի լայն տարածման ապացույց է։
let-7-ի հայտնաբերումից հետո սկսվեց չգաղտնագրող ՌՆԹ փոքր հատվածների՝ միկրոՌՆԹ-ների բուռն ուսումնասիրում։ Ներկա պահին նկարագրված են մարդու և այլ տեսակների հազարավոր միկրոՌՆԹ-ներ, ստեղծվել են միկրոՌՆԹ-ների հաջորդականության օնլայն-բազաներ (օրինակ miRBase) :
Անվանակարգ
Համաձայն անվանակարգման կանոնների, անվանումը շնորհվում է փորձնականորեն հայտնաբերված և հաստատված միկրոՌՆԹ-ներին՝ մինչ նրանց հայտնաբերման մասին հրապարակումը ։ «mir» նախածանցը անջատվում է գծիկով, նրանից հետո հետևում է համարը, որը խոսում է անվան հերթականության մասին։ Օրինակ, mir-123 հայտնաբերվել և անվանվել է mir-456-ից առաջ։ «mir-» նախածանցը օգտագործվում է պրե-միկրոՌՆԹ-ի կամ այն գենը նշելու համար, որը կոդավորում է միկրոՌՆԹ, իսկ «miR-»-ը՝ հասուն ձևի համար։ Այն միկրոՌՆԹ-ների համար, որոնք տարբերվում են մեկ կամ երկու նուկլեոտիդներով, օգտագործվում են նաև տառեր։ Օրինակ, miR-123a մոտ ցեղակից է miR-123b-ի հետ։ Պրե-միկրոՌՆԹ-ն, որը տալիս է 100 % նման միկրոՌՆԹ-ի սկիզբ, սակայն գտնվում են գենոմի տարբեր տեղամասերում, անվան մեջ ունենում են նաև ավել թիվ՝ գծիկով տարանջատված։ Օրինակ պրե-միկրոՌՆԹ hsa-mir-194-1 և hsa-mir-194-2 սկզբնավորում են նույնական միկրոՌՆԹ-ներ (hsa-miR-194), սակայն նրանք գտնվում են գենոմի տարբեր տեղամասերում։ Տեսակը, որից առանձնացվում է միկրոՌՆԹ-ն, նշվում է եռատառ նախածանցով, օրինակ մարդու (Homo Sapiens) hsa-miR-123 և ոչխարի (Ovis aries) oar-miR-123: Վիրուսների միկրոՌՆԹ-ների դեպքում հաճախ օգտագործում են «v-» նախածանցը, իսկ դրոզոֆիլների միկրոՌՆթ-ների համար՝ «d»: Երբ երկու հասուն միկրոՌՆԹ-ները առաջանում են պրե-միկրոՌՆԹ-ի տարբեր ծայրերից, նրանց ավելանում է −3p կամ −5p ածանցը։ Անցյալում օգտագործում էին նաև «s» (իմաստային) и «as» (անիմաստային) նշանակումները։ Երբ հայտնի է երկու միկրոՌՆԹ-ների էքսպրեսիայի հարաբերական մակարդակը, որոնք ունեն նույն նախնին, ապա միկրոՌՆԹ-ն, որը արտադրվում է ցածր մակարդակում, քան հակադարձ ծայրի միկրոՌՆԹ-ն, նշանակում են աստղանիշով։ Այսպես, miR-123 և miR-123* ունեն ընդհանուր պրե-միկրոՌՆԹ, սակայն բջջում ավելի շատ առկա է miR-123, այսինքն նրա էքսպրեսիայի մակարդակը ավելի բարձր է ։
Ձևավորում
Նկարագրված միկրոՌՆԹ-ների գեների մեծամասնությունը միջգենային են կամ էլ հարևան գեների նկատմամբ անիմաստ են, ինչի հետ կապված ենթադրում են, որ նրանք արտագրվում են որպես անկախ մասնիկներ  ։ Սակայն որոշ դեպքերում միկրոՌՆԹ-ն արտագրվում է իր ՌՆԹ-թիրախի հետ միասին, ինչը հնարավորություն է տալիս համատեղ կարգավորվել ։ ՄիկրոՌՆԹ-ների մոտ 40 % կոդավորվում է գեներով, որոնք գտնվում են ինտրոններում և սպիտակուց չգաղտնագրող գեներում, որոշ դեպքերում սպիտակուց չգաղտնագրող երկար էկզոնների գեներով ։ Այդ դեպքուվ որպես կանոն, բայց ոչ միշտ ՌՆԹ-ն ունենում է իմաստային կողմնորոշում և այդ պատճառով կարգավորվում է գեն-թիրախների հետ միասին  ։ ՄիկրոՌՆԹ-ների այլ գեներ ունեն ընդհանուր պրոմոտոր, ընդ որում բոլոր միկրոՌՆԹ-ների 42-48 %-ը ձևավորվում է պոլիցիստրոն մասնիկներում, որոնք պարունակում են բազմաթիվ հատվածներ, որոնցից հետագայում սինթեզվում է հասուն միկրոՌՆԹ ։ Այնուամենայնիվ, ստացված միկրոՌՆԹ-ները կարող են տարբերվել կառուցվածքով և ֆունկցիաներով։
ՄիկրոՌՆԹ-ների պրոմոտորներում հայտնաբերվել են մոտիվներ, որոնք նման են այլ գեների (սպիտակուց կոդավորող) մոտիվներին ։ ԴՆԹ-կաղապարը չի համարվում միակ գործոնը, որով որոշվում է միկրոՌՆԹ-ի առաջնային կառուցվածքը․ միկրոՌՆԹ-ների 6 %-ի համար ցույց է տրված ՌՆԹ-ի խմբագրում (IsomiR), այսինքն ՌՆԹ-ի սպեցիֆիկ սայթերի ձևափոխում, որը թույլ է տալիս ստանալ տարբեր տիպի ՌՆԹ-ներ մեկ ԴՆԹ-ի մատրիցայից։ Սա թույլ է տալիս մեծացնել բազմազանությունը և հնարավորությունները։
Տրանսկրիպցիա
ՄիկրոՌՆԹ-ի գեները, որպես կանոն, արտագրվում են ՌՆԹ-պոլիմերազ II ֆերմենտով ։ Պոլիմերազը հաճախ կապվում է պրոմոտորի հետ, որը գտնվում է ԴՆԹ-ի կոդավորող հատվածի կողքին։ Ստացված տրանսկրիպտը կեպացվում, պոլիադենինացվում և սպլայսինգի է ենթարկվում։ Կենդանիների մոտ միկրոՌՆԹ-ի տրանսկրիպցիան սկսվում է ~80 նուկլեոտիդներից կազմված հատվածից, որը մտնում է միկրոՌՆԹ-ի նախորդի՝ հարյուրից ավել նուկլեոտիդներից կազմված, այսպես կոչված առաջնային միկրոՌՆԹ-ի մեջ (pri-միկրոՌՆԹ) ։ Եթե առաջնային առաջացած հատվածը գտնվում է 3’-UTR, ապա առաջացած տրանսկրիպտը կարող է հանդես գալ և որպես պրե-միկրոՌՆԹ, և որպես ի-ՌՆԹ ։ Որոշ միկրոՌՆԹ-ներ արտագրվում են ՌՆԹ-պոլիմերազ III-ի միջոցով։ Հատկապես վերաբերվում է այն միկրոՌՆԹ-ներին, որոնց գեները գտնվում են Alu-կրկնությունների տակ, փ-ՌՆԹ-ի գեներում և կաթնասունների դիսպերգիրացված կրկնություններում (mammalian wide interspersed repeat (MWIR)) :
Կորիզային պրոցեսինգ
Մեկ pri-միկրոՌՆԹ-ն կարող է ունենալ մեկից վեց միկրոՌՆԹ-ի նախնիներ (պրե-միկրոՌՆԹ)։ Այս կառույցներից յուրաքանչյուրը կազմված է 70-ից ավել նուկլեոտիդներից։ ՌՆԹ-ների երկշղթա կառույցները ճանաչվում են կորիզային սպիտակուցների կողմից՝ ողնաշարավորների մոտ DiGeorge Syndrome Critical Region 8 (DGCR8 անունը կապված է Դի Ջորջի սինդրոմի հետ) կամ անողնաշարավորների մոտ Pasha: DGCR8 աշխատում է Drosha կոմպլեքսի հետ՝ սպիտակուց, որը կտրատում է ՌՆԹ-ն, այդ կերպ առաջացնելով «միկրոպրոցեսոր» ։ Այս կոմպլեքսում DGCR8-ը կողմնորոշում է ՌՆԹազա III-ի կատալիտիկ դոմենը (մտնում է Drosha-ի կազմի մեջ ), այն կտրում է pri-միկրոՌՆԹ-ի երկշղթան՝ հիմքից հաշված 11-րդ նուկլեոտիդի սահմանում։ Առաջացած նյութը 3’-ծայրում ունենում է 2 նուկլեոտիդ, 3’-հիդրօքսիլային և 5’-ֆոսֆատային խմբեր։ Այս նյութը հաճախ անվանում են պրե-միկրոՌՆթ։
Պրե-միկրոՌՆԹ-ները, որոնք առաջանում են ինտրոնների սպլայսինգից և չեն անցնում «միկրոպրոցեսորով», կոչվում են միրտրոններ։ Առաջ կարծում էին, որ միրտրոններ ունեն միայն դրոզոֆիլները և Caenorhabditis elegans-ը, սակայն ներկա ժամանակներում նրանք հայտնաբերվել են նաև կաթնասունների մոտ ։
Պրե-միկրոՌՆԹ-ների մոտ 16 % ենթարկվում է ՌՆԹ-ի կորիզային խմբագրման  ։ Առավել տարածված դեպքերում ֆերմենտը, որը հայտնի է որպես ադենոզինդեզամինազ անունով, ազդում է ՌՆԹ-ի (ADARs) վրա՝ կատալիզելով ադենոզինից(А) ինոզին (I) հիդրոլիտիկ դեզամինացիան։ ՌՆԹ-ի խմբագրումը կարող է կանգնեցնել կորիզային պրոցեսինգը (այսպես օրինակ տեղի է ունենում pri-miR-142-ի դեպքում, որը խմբագրումից հետո քանդվում է Tudor-SN ՌՆԹազայի միջոցով) և ազդել հետագա գործընթացների վրա, այդ թվում միկրոՌՆԹ-ի ցիտոպլազմային պրոցեսինգի վրա, ինչպես նաև ձևափոխել միկրոՌՆԹ-ից պրոցեսինգով առաջացող ի-ՌՆԹ-թիրախը (օրինակ, miR-376-ի դեպքում, որը գործում է կենտրոնական նյարդային համակարգում) ։
Կորիզային փոխադրում
Պրե-միկրոՌՆԹ-ները կորիզից արտահանվում են նուկլեոցիտոպլազմային փոխադրիչի միջոցով՝ Exportin-5 սպիտակուցով։ Այս սպիտակուցը, որը մտնում է կարիոֆերինների ընտանիքի մեջ, պրե-միկրոՌՆԹ-ի 3’-ծայրում ճանաչում է երկու շղթայված նուկլեոտիդներ, որոնք հայտնվում են, ինչպես նշվեց վերևում, pri-միկրոՌՆԹ-ի կտրտման ժամանակ։ Exportin-5 մի ջոցով դեպի ցիտոպլազմա տեղափոխումը կատարվում է գուանոզինեռֆոսֆատի (ԳԵՖ) ծախսով՝ ԳԵՖ-կապող սպիտակուց Ran-ի մասնակցությամբ ։
Ցիտոպլամային պրոցեսինգ
Ցիտոպլազմայում պրե-միկրոՌՆԹ-ն կտրվում է Dicer ֆերմենտով, որը պարունակում է ՌՆԹազա III-ի կատալիտիկ կենտրոն ։ Այդ էնդորիբոնուկլեազը փոխազդում է երկշղթա ՌՆԹ-ի 3’-ծայրի հետ և կտրում է հանգույցը, որը միավորում է միացած շղթաների 3’- և 5’-ծայրերը։ Արդյունքում առաջանում է դուպլեքս (միկրոՌՆԹ-միկրոՌՆԹ*)՝ կազմված երկու միկրոՌՆԹ-ների շղթաներից՝ յուրաքանչյուրը 22 նուկլեոտիդ երկարությամբ ։ Dicer-ի գործունեության վրա ազդում է ՌՆԹ-ի երկարությունը և հանգույցի դիրքը, իսկ դուպլեքսում միկրոՌՆԹ-միկրոՌՆԹ* շղթաների միացման անկատարելիությունը նպաստում է նրանց անջատմանը ։ Թեև շղթաներից յուրաքանչյուրը կարող է հանդես գալ որպես առանձին ֆունկցիոնալ միկրոՌՆԹ, նրանցից միայն մեկը կմտնի գենի միացման ՌՆԹ-դրդող կոմպլեքսի մեջ(RNA-induced silencing complex (RISC)), որում տեղի է ունենում միկրոՌՆԹ-ի և իր ի-ՌՆԹ-թիրախի փոխազդեցությունը։