cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գերմանիան և Հայկական հարցը
Գերմանիայի վարած արևելյան քաղաքականությունը
Անատոլիական երկաթգծի (կոնցեսիան տրվեց 1888-ին) և Բաղդադի երկաթուղու (1903) շինարարությամբ աճեց Գերմանիայի տնտեսական և քաղաքական շահագրգռվածությունը Օսմանյան կայսրությունում։ Դա արտահայտվեց նաև գիտաքաղաքական մի շարք ընկերությունների (Մյունխենի արևելյան ընկերություն. 1901, Գերմանա-ասիական ընկերություն, 1902, Մարդասիրության բարեկամների Բաղդադի գերմանական կոմիտե. 1903-16, Գերմանական առաջավորասիական կոմիտե, 1906-07 և այլն) հիմնադրմամբ, որոնք հետամուտ էին ավելի ակտիվ արևելյան քաղաքականության։
Թուրքիայի հայերի 1894-96-ի կոտորածները մի որոշ ժամանակ մթագնեցին գերմանա-թուրքական հարաբերությունները։ Բայց շատ շուտով թուրքերի օգնությամբ «առաջին կարգի համաշխարհային տերություն» դառնալու Գերմանիայի ցանկությունը գերակա դարձավ քրիստոնեական համերաշխության նկատմամբ։ Ռայխսկանցլեր Խ. Հոհենլոեն կասկած հայտնեց, թե արդյո՞ք Գերմանիան հայկական կոտորածների համար պետք է պատերազմի սուլթանի դեմ։ Արտգործնախարարությունը մամուլին հայտնեց, թե նա չի միջամտում Թուրքիայի քաղաքականությանը։ ժամանակի առավել հայտնի թուրքամետ հրապարակախոսներից Հանս Բարտը նույնիսկ ընդունեց «թուրքերի ինքնապաշտպանության իրավունքը» ընդդեմ հայերի։ Կայսր Վիլհելմ ll-ը Կ. Պոլիս կատարած իր այցելության ժամանակ ընդգծեց իր բարեկամությունը արյունարբու սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի հետ։
Գերմանիայի հանրային կարծիքը XIX-XX դարերում
Գերմանիայի հանրային կարծիքը հարյուրամյակի վերջում գերազանցապես թուրքամետ էր։ Դրան նպաստում էին ծանրակշիռ քաղաքական և տնտեսական շարժառիթները. որոնք տատանվում էին մեծ Գերմանիայի գաղութատիրական պատրանքների և ավելի զուսպ «անուղղակի համաշխարհային քաղաքականության» ու «լիբերալ» կամ «կուլտուրական իմպերիալիզմի» միջև, ինչպես ազգային-լիբերալ դիրքերից քարոզում էր ազդեցիկ բողոքական քահանա և քաղաքագետ Ֆրիդրիխ Նաումանը։ Կառավարական քաղաքականությունը ըստ էության հետևում էր 1899-ին Ֆ. Նաումանի առաջարկած թուրքական պետության ուժեղացման և աջակցության քաղաքական գծին։ Հեռանալով Անգլիայի, Ֆրանսիայի և Ռուսաստանի՝ Թուրքիայի անդամահատման բացահայտ ծրագրերից՝ Գերմանիան Թուրքիային ներկայանում էր որպես նրա մշտական ու հավատարիմ դաշնակից։ Ելնելով այն համոզումից, որ Թուրքիայի ամեն մի թուլացում հակասում է գերմանական շահերին, գերմանական առաջատար քաղաքագետների մեծ մասը հայերին դիտում էր որպես վտանգավոր գենք Ռուսաստանի ձեռքում։ Նույնիսկ այն փոքրաթիվ ազդեցիկ գործիչները (հրապարակախոս Պ. Ռորբախը, բողոքական քահանա Յո. Լեփսիուսը և ուրիշներ), որոնք հանդես էին գալիս հայերի պաշտպանությամբ, քարոզում էին տնտեսական ներթափանցում, ճանապարհների շինարարություն, իսկ պատերազմի ժամանակ՝ ռազմական դաշինք թուրքերի հետ, թեպետ հայերին համարում էին հուսալի, ավելի բարձր կանգնած և այդ իսկ պատճառով Գերմանիայի համար ավելի ձեռնտու «կուլտուրական տարր» Արևելքում։
Գերմանաթուրքական ռազմական դաշինք
1913-ի նոյեմբերից գերմանաթուրքական հարաբերությունների միջուկը դարձավ ռազմական դաշինքը։ Այն սկսվում էր 19-րդ դար սկզբից, երբ գեն-ֆելդմարշալ Հելմուտ ֆոն Մոլտկեն 1835-39-ին ծառայում էր սուլթանական արքունիքում։ Ավելի ուշ նրան է հետևել գեն-ֆելդմարշալ Կոլմար ֆոն դեր Գոլցը, որին երիտթուրքերը վերստին հրավիրեցին 1909-ի ապրիլին՝ թուրքական ցամաքային զորքերը վերակառուցելու համար։
Այն ժամանակ, երբ Գերմանիան նախապատրաստում էր թուրքական ցամաքային զորքերը Ռուսաստանի դեմ ապագա պատերազմին, արտգործնախարար ֆոն Յագովը (դեռևս 1912-13-ի Բալկանյան պատերազմների ընթացքում) յուրատեսակ երկակի ռազմավարության շրջանակներում փորձում էր արևմտահայերի համակրանքը Ֆրանսիայից ու Անգլիայից շեղել Գերմանիայի կողմը։ «Հայերի մեջ գերմանական մշակութային ազդեցության մասին հոգատարությանն» (Պ.Ռորբախ) էր ծառայում 1914-ին կազմված Գերմանա-հայկական ընկերությունը. Դրանից մեկ տարի առաջ Գերմանիան, առաջին անգամ, ակտիվորեն հանդես էր եկել հօգուտ «հայկական բարենորոգումների»՝ չցանկանալով այլևս այդ գործը թողնել Անտանտի երկրներին։ Ենիքյոյի (Կ. Պոլիս) դեսպանաժողովի ձախողումից (1913-ի հուլիս) հետո գերմանական դեսպան Հ. Վանգենհայմը առաջարկեց Գերմանիայի միջնորդությունը թուրքական ղեկավարության հետ խճողված բանակցություններում։ Որպես միջնորդ պետություն, Գերմանիան այժմ Ռուսաստանի հետ սկսեց աշխատել բարենորոգումների փոխզիջողական տարբերակի վրա։
Գերմանիան և Հայկական կոտորածները
Օսմանյան կայսրությունում 1915-ին սկսված հայերի կոտորածները անսպասելի չէին Գերմանիայի համար։ Ավելին, Գերմանիան սկզբունքորեն օրինական էր համարում քաղաքականապես «անվստահելի» հայերի բռնի արտաքսումը ռազմական գործողությունների շրջաններից։ Թուրքամետ դեսպան Հ. Վանգենհայմը օրինաչափ էր համարում թուրքերի «պաշտոնական միջոցառումները» նրանց սպառնացող հայկական ապստամբության դեմ։ Եվ միայն թուրքական վիլայեթների գրեթե բոլոր գերմանական հյուպատոսարաններից ստացված ու դեսպանության բազմաթիվ հաղորդագրությունների տպավորության տակ փոխվեց Վանգենհայմի կարծիքը։
1915-ի հուլիսի 7-ին նա ռայխսկանցլերին հայտնեց, որ այժմ արդեն արտաքսվում է նաև ռազմաճակատի գծից հեռու գտնվող հայ բնակչությունը, և որ «տեղահանման մեթոդները ցույց են տալիս, որ կառավարությունը փաստորեն հետամուտ է թուրքական պետության մեջ հայ ռասայի բնաջնջման նպատակին»։ Նույնիսկ գիտակցելով թուրք ջարդարարների այդ նպատակը՝ Վանգենհայմը 1915-ի օգոստ. 4-ին մեծ վեզիրին հղած իր հուշագրում նշում էր, որ թուրքական «պատժիչ միջոցառումները» օրինական են, և լոկ նախազգուշացնում էր Թուրքիայի միջազգային հեղինակության հնարավոր անկման մասին, որին կարող են հանգեցնել «վերահըսկոդությունից դուրս զանգվածային տեղահանությունները»։ Գերմանիան ոչինչ չձեռնարկեց՝ խանգարելու Թուր- քիայում հայերի ցեղասպանության իրագործմանը։ Պաշտպանելով իր դաշնակցին՝ Գերմանիան նույնիսկ փորձեց թուրքական «պատասխան միջոցառումների» համար մեղադրել Անտանտին, որը, իբր, հայերին տրամադրում էր Օսմանյան կայսրության դեմ։ Պատերազմի ժամանակ ամեն մի հաղորդագրություն հայերի ու հայկական հարցի մասին Գերմանիայում անպայման ենթարկվում էր գինվ. գրաքննության։ Այդ իսկ պատճառով քննադատական հաղորդագրությունները կարող էին երևալ միայն արտասահմանում (օրինակ՝ Շտյուրմերի Գ., «Երկու տարի Կոստանդնուպոլսում. գերմանական ու երիտթուրքական բարոյականության ու քաղաքականության ակնարկներ», 1917), կամ կասեցվում էին գրաքննական մարմինների կողմից, ինչպես, օրինակ. Յո. Լեփսիուսի, Մ. Նիպագեի ելույթները 1916-ին։ Գերմանիայի վերաբերմունքը հայերին ու հայկական հարցին չփոխվեց նաև այն ժամանակ, երբ թուրքական զորքերը 1918-ին ներխուժեցին Անդրկովկաս, թեպետ Կովկասում գերմանական պատվիրակության ղեկավար գեներալ ֆոն Կրեսենշտայնը 1918-ի հուլիսի 11-ին ռայխսկանցլերին ահազանգում էր, թե «թուրքերը հաճախ են գնում այն բանին, որպեսզի հետևողականորեն ոչնչացնեն, սովի մատնեն դեռևս ողջ մնացած մի քանի հարյուր հազար հայերին»։ Ձախողվեցին նաև 1918-ի հունիսին Բեռլինում գտնվող Հայաստանի Հանրապետության՝ Հ. Օհանջանյանի գլխավորած պատվիրակության բոլռր ջանքերը՝ կայսերական կառավարությանը հորդորելու միջոցներ ձեռնարկել ի պաշտպանություն հայերի։ Գերմա նիան, որն այդ ժամանակ 1918-ի Բրեստի հաշտությամբ արդեն համաձայնել էր Թուրքիային հանձնել Կարսը, Արդահանն ու Բաթումը, այժմ արդեն, նկատի առնելով նաև խորհրդային Ռուսաստանը. պատրաստ չէր ճանաչել Հայաստանի Հանրապետությունը։
Գերմանիայի քաղաքականությունը առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո
Առաջին համաշխարհային պատերազմում Թուրքիայի պարտությունից հետո գերմանական սուզանավը Թուրքիայից դուրս բերեց երիտթուրքական ղեկավար գործիչներին, այդ թվում՝ էնվերին, Թալեաթին, Ջեմալին ու Նազիմին։ Գերմ. կառավարության համաձայնությամբ էնվերն ու Թալեաթը հայտնվեցին Բեռլինում, չնայած Թուրքիայի մեծ վեզիրը Գերմանիայից պահանջեց հանձնել ռազմական հանցագործներ և արդեն (1919ին) հեռակա կարգով մահվան դատապարտված երիտթուրքական պարագլուխներին։
1921-ի մայիսին Բեռլինում Թալեաթին սպանեց ժող. վրիժառու Ս. Թեհլերյանը։
1933-ին Գերմանիայում նացիոնալսոցիալիստների կողմից իշխանությունը գրավելուց հետո, այնտեղ բնակվող հայերին նախ և առաջ սպառնում էր սեմական ծագման մեջ կասկածը։ Այն ժամանակ արգելված և ոչնչացվող գրականության ցանկում էին նաև Ֆ. Վերֆելի «Մուսա լեռան քառասուն օրը», ինչպես նաև Ա. Թ. Վեգլերի գրքերը, որը դեռևս 1919-ին հանդես էր եկել հօգուտ հայկական ազգային պետության ստեղծման։ Հիտլերը իր նախկին խորհրդատուի, որը 1915-ին Էրգրումի գերմանական հյուպատոսն էր, միջոցով լավ տեղյակ լինելով հայերին ոչնչացնելու երիտթուրքերի գործողություններին, 1939-ի օգոստ. 22-ին Վերմախտի բարձր հրամանատարության առջև իր ելույթում հեգնաբար ակնարկեց պետական հանցագործությունների հարցում մարդկային խղճի մոռացկոտության մասին.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական հարցը և արտերկիրը
Վատ ուսուցչուհին
«Վատ ուսուցչուհին» (Bad Teacher), ռեժիսոր Ջեյք Քեզդանի ամերիկյան կատակերգությունը, որը թողարկվել է 2011 թվականի հունիսի 17-ին։ Գլխավոր դերակատարներն են Քեմերոն Դիասը և Ջասթին Թիմբերլեյքը ։
Գովազդային կարգախոսն է՝ «Նրա մոտ ամեն ինչ X+Y=? է՞»:
Սյուժե
Ֆիլմի սկզբում տրվում է կարճ նախապատմություն, որը ցույց է տալիս դպրոցի ուսուցչուհի Էլիզաբեթ Հոլսիին (Քեմերոն Դիաս)։ Արտահայտիչ կերպով ցույց են տալիս ուսուցչուհու սառնությունը մանկավարժական կոլեկտիվի, ինչպես նաև սովորողների նկատմամբ։ Ուսուցչուհին անփույթ է, կարծես նրան թվում է՝ դպրոցի վերջին տարին է և, առանց երկար մտածելու, հեռանում է իրեն զզվեցրած դպրոցի պատերից։ Նա վերադառնում է իր հարուստ ընկերոջ մոտ՝ ցանկանալով ավելի արագ ամուսնանալ։ Սակայն նա, մոր ճնշման տակ, անսպասելիորեն նահանջում է։ Ընկերը խզել է հարաբերություններն Էլիզաբեթի հետ, և վերջինս ստիպված է նորից երեք ամիս անց վերադառնալ դպրոց։ Այնտեղ նա հանդիպում է նոր ուսուցիչ Սքոթ Դելակորտին (Ջասթին Թիմբերլեյք), որի ծնողները, աշխատելով ժամացույցների բիզնեսի ոլորտում, հարստացել են։ Նրա համակրանքին հասնելու համար Էլիզաբեթը պետք է ցուցադրական զգացմունքներ արտահայտեր, բացի այդ, նա այրվում է կրծքի մեծացման վիրահատություն կատարելու ցանկությամբ։ Սակայն դրա համար անհրաժեշտ է 9300 դոլարից ոչ շատ պակաս գումար։ Մոռանալով արհամարհական վերաբերմունքի մասին, որը նա ցուցաբերում էր իր դասերի և խնամարկյալների նկատմամբ, նա ձգտում է նուրբ լարով կառուցել իր դասարանը, և դրա համար այն դասղեկը, որի դասարանը հանրակրթության թեստի համար ավելի շատ միավորներ կհավաքի, կստանա կլորիկ գումար։
Որպեսզի հասնի դրան, Էլիզաբեթը դիմում է խաբեության։ Նա ձևանում է որպես լրագրող, հարբեցնում է պաշտոնյային և նրանից գողանում թեստի պատասխանները։ Քննություններից հետո 7-րդ դասարանի աշակերտները պետական կրթության ռեկորդներ են սահմանում, և Էլիզաբեթը ստանում է դրամական պարգև։ Չնայած իր գործընկերների, իսկ հետագայում նաև բարձրագույն ատյանների մոտ ծագած կասկածներին՝ նա հմտորեն հետ է պահում իրեն վերագրվող սաբոտաժի կասկածները։ Արդյունքում նա հրաժարվում է կրծքի մեծացման վիրահատությունից, իսկ Սքոթին իրենից վանում է։ Իր համար հանկարծակիորեն բացահայտում է ֆիզկուլտուրայի ուսուցչի նկատմամբ համակրանքը (Ջեյսոն Սիգել)։ Ավելին՝ նա դպրոցում մնում է որպես մշտական հիմունքներով դաստիարակչական աշխատանքի ուսուցիչ։
Սիքվել և հեռուստասերիալ
2013 թվականի հունիսի 20-ին Սոնին հայտարարել է այն մասին, որ աշխատում է «Վատ ուսուցչուհին 2» ֆիլմի վրա։ Ընկերությունը Ջասթին Մալենին վարձել է որպես սցենարիստ, առաջին ֆիլմի սցենարի վրա աշխատած Լի Էյզենբերգը և Ջին Ստուպինսկին հանդես են եկել պրոդյուսերների դերում ։
2013 թվականի մայիսի 23-ին «CBS» ընկերությունը հայտարարել է լիամետրաժ ֆիլմի մոտիվներով «Վատ ուսուցչուհին» սերիալի թողարկման մասին։ Պրեմիերան կայացել է 2014 թվականի ապրիլի 24-ին՝ ժամը 21:30-ին, բայց 5 սերիա ցուցադրելուց հետո այն հանել են եթերից։ Սակայն նույն տարվա հուլիսին «CBS» հեռուստաալիքով ցուցադրվել են մնացած սերիաները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր դպրոցի մասին Կատեգորիա:Ֆեմինիստական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Չիկագոյում
Կույրերի միջազգային օր
Կույրերի միջազգային օր, համաշխարհային ամսաթիվ, որը կոչված է ուշադրությունը հրավիրել այն մարդկանց վրա, որոնք ընդմիշտ կորցրել են իրենց տեսողությունը և գտնվում են կյանքի դժվար իրավիճակում։ Օրը նշվում է ամեն տարի նոյեմբերի 13-ին ։
Պատմություն
1784 թվականին Փարիզում հայտնի մանկավարժ Վալենտին Հաույը, առանց կառավարության և ոչ պետական բարեգործական կազմակերպությունների օգնության, բացառապես միայն անձնական միջոցներով և իր սեփական տանը բացեց աշխարհում առաջին դպրոցը կույր երեխաների համար «Աշխատավոր կույրերի արհեստանոց» անունով։ Արհեստանոցի առաջին աշակերտը դարձավ եկեղեցու գավթի մոտից գտնված Ֆրանսուա դը Լեզյուեր անունով տղան։ Հետո դպրոց ընդունվեցին նաև Ֆրանսուայի տարեկից ևս տասնմեկ անապաստան երեխա։ Մինչ դա աշխարհում հայտնի չէր որևէ ուսումնական հաստատություն կույրերի համար։ Հաույը կույրերին ուսուցանելու համար կիրառում էր իր մեթոդը՝ կույրերի համար մտածված «ունցիալ» տառատեսակի միջոցով։
Չնայած ֆինանսական մեծ դժվարություններին՝ Հաույը կարողացավ ստեղծել դպրոցին կից տպարան և այնտեղ հրատարակեց ուռուցիկ-գծային «ունցիալ» տառատեսակով տպագրված մի քանի գիրք կույրերի համար։ Դրանք աշխարհում կույրերի համար առաջին գրքերն էին։ Այդ գրքերով էին տեսողություն չունեցող մարդիկ սովորում՝ մինչև Բրայլի վեցակետ տառատեսակի ի հայտ գալը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջազգային օրեր Կատեգորիա:Նոյեմբերի 13 Կատեգորիա:Կույրեր
Անդրես Էհին
Անդրես Էհին (Andres Ehin, 13 մարտի, 1940, Տալլին – 10 դեկտեմբերի, 2011 ), էստոնացի բանաստեղծ, գրող և թարգմանիչ։
Կենսագրություն
Անդրես Էհինը ծնվել է 1940 թվականի մարտի 13-ին Տալլինում։ Նրա ծնողները ծնունդով եղել են Ռուսաստանից, սակայն հաճախել են գերմանական լյութերական դպրոցներ։ 1921 թվականին նրանք ստացել են Էստոնիայի քաղաքացիություն։ Ընտանիքում խոսել են էստոներեն, ռուսերեն և գերմաներեն, իսկ որպես օտար լեզու իմացել են ֆրանսերեն։ Անդրես Էհինի հայրն աշխատել է հարկային գերատեսչությունում, իսկ մայրը՝ որպես թարգմանչուհի, աշխատել է Էստոնիայի արտաքին գործերի նախարարությունում։
1958 թվականին դպրոցն ավարտելուց հետո Անդրես Էհինը սովորել է Տարտուի համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետում, որտեղ մինչև 1964 թվականն ուսումնասիրել է ուգրո-ֆիննական լեզուներ։ 1964-1965 թվականներին Անդրես Էհինը գերմաներեն է դասավանդել Յամալ-Նենեցյան ինքնավար օկրուգի Ռատտաս սելկուպական գյուղում։ 1964 թվականից մինչև 1972 թվականը նա եղել է էստոնական մշակութային տարբեր ամսագրերի խմբագիր։ 1974 թվականից Անդրես Էհինն աշխատել է որպես արտահաստիքային հեղինակ և գրող։
1975 թվականին Անդրես Էհինն ամուսնացել է գրող և թարգմանիչ Լի Սեպելի (ծնվել է 1943 թվականին) հետ։ Նրանք ունեն մեկ դուստր՝ բանաստեղծուհի Քրիստինա Էհինը։ 1968 թվականից մինչև 1989 թվականը Անդրես Էհինը եղել է Կոմունիստական կուսակցության անդամ։ Էստոնիայի անկախացումից հետո հարել է էստոնական կանաչ շարժմանը։
Անդրես Էհինի ստեղծագործություններում խիստ նշանակալի է սյուրռեալիզմի ազդեցությունը։ Դրանից բացի նրա ստեղծագործությունների վրա զգալի է նաև մոդեռնիզմի ու էքսպրեսիոնիզմի ազդեցությունը։ Բանաստեղծուհի Ելենա Սկուլսկայան ասել է. «''Անդրե Էհինը, հավանաբար, էստոնացի ամենասրամիտ բանաստեղծն է։ Նրա բանաստեղծություններում չեն հանդիպում մեռածներ. ամեն ինչ կենդանի է. և՛ բնությունը, և՛ իրերը, և՛ մեր սովորությունները...''» :
Անդրես Էհինն արժանացել է էստոնական բազմաթիվ գրական մրցանակների, որոնց թվում է Յուհան Լիյվի անվան մրցանակը (2004)։ Անդրես Էհինի ստեղծագործությունները թարգմանվել են ռուսերեն, լատվիերեն, լիտվերեն, ղազախերեն, ֆիններեն, շվեդերեն, անգլերեն, գերմաներեն, դանիերեն, ֆրանսերեն, հունգարերեն և իսպաներեն ։
Անդրես Էհինը մահացել է 2011 թվականի դեկտեմբերի 10-ին։ Թաղվել է Տալլինի Անտառային գերեզմանատանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Էստոնացի գրողներ Կատեգորիա:Էստոնացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Տալլինի Անտառային գերեզմանատանը թաղվածներ
Դանուբի Հյոխշտադտ
Դանուբի Հյոխշտադ (Höchstädt an der Donau), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Դանուբի Դիլինգենի շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 6550 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 37.45 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 73 139։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Օպերա (այլ կիրառումներ)
Օպերա, կարող է վերաբերել՝
Ծատուր Աղայան
Ծատուր Պավելի Աղայան, պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (1948), պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1968, թղթակից անդամ 1950 թվականից) ։
Կենսագրություն
Ծատուր Աղայանը ծնվել է երկրագործի ընտանիքում։ 1917 թվականին Աղայանների ընտանիքը տեղափոխվել է Շամխորի շրջանի Գոլիցինո (այժմ՝ Մարտունի) գյուղը և այնտեղ բնակություն հաստատել։ 1930 թվականին ավարտելով Գյանջայի (այժմ՝ Կիրովաբադ) մանկավարժական տեխնիկումը, մանկավարժական աշխատանքի է անցել Շամխորի շրջանի Մարտունի, Ջաղիր և Չարդախլու գյուղերի դպրոցներում որպես ուսուցիչ և ուսմասվար։ Ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը (1936, էքստեռն), Մոսկվայի Ն. Չեռնիշևսկու անվան պատմա-փիլիսոփայան ինստիտուտը (1938)։ 1954-1961 թվականներին և 1977-1979 թվականներին` ՀԽՍՀ ԳԱ պատմության ինստիտուտի նոր պատմության բաժնի վարիչ, 1949-1952 թվականներին և 1969-1973 թվականներին` ՀԽՍՀ ԳԱ հասարակական գիտությունների «Տեղեկագրի» (1966 թվականից՝ «Լրաբեր») խմբագիր, 1951-1954 թվականներին` ՀԿԿ կենտկոմի գիտության և մշակույթի բաժնի վարիչ, 1961-1968 թվականներին` ԽՄԿԿ կենտկոմին առընթեր ՄԼԻ հայկական մասնաճյուղի տնօրեն, 1968-1977 թվականներին` ՀԽՍՀ ԳԱ հասարակական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար, 1979-1982 թվականներին` ԵՊՀ ԽՄԿԿ պատմության ամբիոնի վարիչ։ 1963-1971 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԽ պատգամավոր ։
Գիտական գործունեություն
Ծատուր Աղայանի աշխատությունները հիմնականում վերաբերում են Հարավային Կովկասում և Հայաստանում հեղափոխական շարժմանը, հայ-ռուսական հարաբերություններին, Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատմանը։
«Հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարի պատմությունից» (1976) մենագրության մեջ տրված է հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական շարժման պատմությունը XIX դարի 70-ական թվականներից մինչև 1920 թվականը, առանձին գլուխներ նվիրված են 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմից հետո հայկական հարցի՝ որպես միջազգային հարցի սկզբնավորման պատմությանը, Բեռլինի կոնգրեսից (1878) հետո ազգային-ազատագրական պայքարի վերելքին, 1915 թվականի հայոց ցեղասպանությանը, 1919-1921 թվականների Կիլիկիայի հայության ազատագրական պայքարին, ժողովրդական հերոս Անդրանիկ Օզանյանի գործունեությանը և այլ խնդիրների։ «Հոկտեմբերը և հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարը» (1982) աշխատության մեջ այլ հարցերի շարքում քննարկել է 1918-1920 թվականներին հայ ժողովրդի դիմադրությունը թուրքական զավթիչներին Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի, Ղարաքիլիսայի հերոսամարտերում, դրանց նշանակությունը, լուսաբանել Խորհրդային Ռուսաստանի և Հայաստանի փոխհարաբերությունները և Հայաստանում Խորհրդային իշխանության հաստատումը։ Հայ ժողովրդի ազգային ազատագրական պայքարի, խորհրդա-հայկական, խորհրդա-թուրքական հարցերը Ծատուր Աղայանն արծարծել է ըստ հայ խորհրդային պատմագրության մեջ մինչև 1980-ական թվականների կեսերը իշխող տեսակետի, բացասական գնահատական է տվել 1920 թվականի Սևրի հաշտության պայմանագրին, անտեսել 1918 թվականին հայկական պետականության՝ հանձին Հայաստանի Հանրապետության վերականգնման նշանակությունը և այլն ։
Պարգևներ
Ծատուր Աղայանը պարգևատրվել է «Աշխատանքային կարմիր դրոշի» և «Պատվո նշան» շքանշաններով, ինչպես նաև մի շարք մեդալներով ու պատվոգրերով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ Կատեգորիա:Խորհրդահայեր Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ ակադեմիկոսներ
Իտիրուսու
Իտիրուսու (Itiruçu), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հարավ-կենտրոնական մասում։ Մտնում է Ժեկիեի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 14 924 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 12 693 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 38,27 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Օուեն շրջան (այլ կիրառումներ)
Օուեն շրջան, կարող է վերաբերել՝
Լիտվայի կաթնասունների ցանկ
Ցանկում ներառված են Լիտվա (Հյուսիսային Եվրոպա) բնակվող կաթնասունների տեսակները։
Ցանկում ընդգրկված 72 տեսակներից մեկը (սավառնասկյուռ սովորական) տվյալ տարածքում անհետացած է, մեկը ծայրահեղ վտանգված, մեկը՝ վտանգված, մեկը կրճատվող տեսակ է, իսկ չորսը գտնվում են վտանգվածին մոտ վիճակում։
Ստորև ներկայացված պիտակներն օգտագործվում են Բնության պահպանության միջազգային միության գնահատականներով կենդանիների պաշտպանության կարգավիճակն ընդգծելու համար.
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Լիտվա Կատեգորիա:Կաթնասունների ցանկեր
Ռոզենհանի գիտափորձ
Ռոզենհանի գիտափորձ (Rosenhan experiment), գիտափորձ, որն անցկացրել է 1973 թվականին ամերիկացի հոգեբան Դեյվիդ Ռոզենհանը և կասկածի տակ առել հոգեբուժական ախտորոշման հուսալիությունը ։ Նա ապացուցել է, որ, ամենայն հավանականությամբ, հոգեկան հիվանդությունը հնարավոր չէ հայտնաբերել։ Գիտափորձի արդյունքները հրատարակել է Science ամսագրի «Հոգեպես առողջները խելագարների փոխարեն» հոդվածում ("On being sane in insane places") ։ Այդ հրատարակությունը կարևոր և նշանակալի քննադատական հոդված է հոգեբուժական ախտորոշումների մասին ։
Նկարագրություն
Ռոզենհանի գիտափորձն անցկացվել է երկու փուլով։ Առաջին փուլում ընդգրկված էին հոգեպես առողջ «կեղծ այցելուներ», ովքեր սիմուլյացնում էին իրենց մոտ ոչ տևական լսողական զգայապատրանքների առկայությունը, որպեսզի հայտնվեն ամերիկյան հինգ նահանգներում տեղակայված 12 տարբեր հոգեբուժարաններում։ Բոլոր մասնակիցները հոսպիտալացվել են, և բոլորի մոտ հայտնաբերվել են հոգեկան շեղումներ։ Հոսպիտալացվելուց հետո կեղծ այցելուներն սկսեցին իրենց ադեկվատ պահել և հայտել անձնակազմին, որ իրենց լավ են զգում, այլևս զգայապատրանքներ չեն ունենում։ Հիվանդանոցի աշխատակիցներին չհաջողվեց հայտնաբերել կեղծ այցելուներին․ նրանք, ընդհակառակը, կարծում էին, որ բոլոր կեղծ այցելուների վարքագծում նկատվում են այդ հոգեկան հիվանդության ախտանիշները։ Այցելուներից ոմանք մեկուսացման պայմաններում անցկացրին մի քանի ամիս։ Բոլորին ստիպեցին խոստովանել հոգեկան հիվանդության առկայությունը և համաձայնվել ընդունել համապատասխան դեղամիջոցներ․ դա հոգեբուժարանից նրանց դուրս թողնելու պայմանն էր։
Երկրորդ փուլում հիվանդանոցի աշխատակիցների առջև խնդիր դրվեց հայտնաբերել կեղծարարներին։ Անձնակազմը սխալմամբ որպես կեղծարարներ նշեց բավականին մեծ քանակությամբ իրական հիվանդների։
Այս գիտափորձը հնարավորություն տվեց եզրակացնել, որ հոգեբուժարաններում հնարավոր չէ տարբերակել առողջ և հիվանդ մարդկանց, ինչպես նաև մատնանշեց այն վտանգները, որոնք կապված են հոգեբուժական հաստատություններում մարդկանց չհիմնավորված պիտակավորման և համահարթեցման հետ։ Ռոզենհանի գիտափորձը թույլ տվեց ենթադրել, որ հոգեբուժարաններին բնորոշ սոցիալ-հոգեբանական խնդիրների գիտակցմանը և լուծմանը կարող է նպաստել աշխատակիցների վերապատրաստումը և հոգեբուժական օգնության հասարակական ծառայությունների ստեղծումը, որոնց համար հոգեկան և վարքային շեղումների հետ աշխատանքն ավելի կարևոր կլինի, քան հոգեբուժական ախտորոշումը ։
Գիտափորձ կեղծ այցելուների ներգրավմամբ
Ռոզենհանը և նրա հոգեպես առողջ յոթ գործընկերները, ում պայմանականորեն անվանեցին «կեղծ այցելուներ», փորձում էին հայտնվել հոգեբուժարանում բժշկին այցելելու և ձայնային կեղծ զգայապատրանքներ ձևացնելու միջոցով։ Հիվանդանոցի աշխատակիցներին ոչինչ հայտնի չէր գիտափորձի անցկացման մասին։ Կեղծ այցելուների խմբում ընդգրկված էին երեք հոգեբան, մեկ ուսանող, ով սովորում էր հոգեբանության մագիստրատուրայում, մանկաբույժ, հոգեբույժ, բժիշկ և տնային տնտեսուհի։ Նրանցից ոչ ոք հոգեբուժարանում հիվանդության պատմություն չուներ։ Կեղծ այցելուները հանդես էին գալիս կեղծանուններով, իսկ նրանք, ովքեր աշխատում էին հոգեբուժական օգնության ոլորտում, ձևական աշխատանքի էին գրանցվել այլ ոլորտում, որպեսզի խուսափեն ախտորոշման կամ բուժման հետ կապված հավանական դժվարություններից։ Կեղծանուններից և աշխատավայրի մասին տեղեկություններից բացի մնացած բոլոր կենսագրական տեղեկություններն արժանահավատ էին ։
Հոգեբուժական նախնական զննության ժամանակ բոլոր կեղծ այցելուները հայտնեցին, որ լսում են իրենց սեռին պատկանող մարդկանց ձայներ, որոնք մասամբ անհասկանալի են, սակայն, ինչպես իրենց է թվում, ասում են այսպիսի բառեր՝ «դատարկ», «սին», «թխկոց» (empty, hollow, thud)։ Այդ բառերն ընտրվել էին, քանի որ մասամբ պարունակում էին էքզիստենցիալ ճգնաժամի նշաններ, իսկ այնպիսի հրատարակված գրականություն, որը թույլ կտար այդ դրսևորումները համարել փսիխոզի ախտանշաններ, չկար։ Այցելուները որևէ այլ հոգեկան հիվանդության ախտանիշներ չեն հայտնել։ Կեղծ այցելուները հրահանգ էին ստացել հոսպիտալացվելու դեպքում իրենց ադեկվատ պահել և հայտնել, որ արդեն լավ են զգում և ձայներ չեն լսում։ Գիտափորձից հետո ստացված հիվանդանոցային ձայնագրությունները վկայում էին, որ բոլոր կեղծ այցելուները անձնակազմի կողմից բնութագրվել են որպես բարյացակամ և կարեկից։
Բոլոր կեղծ այցելուները հոսպիտալացվել են ԱՄՆ-ի տարբեր նահանգներում գտնվող հոգեբուժարաններում, այդ թվում՝ գյուղական շրջանների հին և սահմանափակ ֆինանսավորմամբ պետական հիվանդանոցներում, լավ համբավ ունեցող քաղաքային հիվանդանոցներում, ինչպես նաև մեկ մասնավոր հիվանդանոցում, որտեղ բուժումը վճարովի էր։ Չնայած գանգատները նույնն էին, պետական հոգեբուժարաններում 11 կեղծ այցելուներին տրվեց «շիզոֆրենիա» ախտորոշումը, իսկ մասնավոր հիվանդանոց դիմած մեկ հիվանդին՝ «երկբևեռ աֆեկտիվ խանգարում» ախտորոշումը։ Հոգեբուժարաններում կեղծ հիվանդների մնալու տևողությունը տատանվել է 7-ից 52 օրվա սահմաններում՝ միջինում կազմելով 19 օր։ Բոլոր հիվանդները դուրս են գրվել հիվանդանոցներից «շիզոֆրենիա ռեմեսիայի փուլում» ախտորոշմամբ, որը Ռոզենհանը համարում է այն բանի ապացույց, որ հոգեբուժական հիվանդությունն ավելի շատ ընկալվում է որպես անդառնալի վիճակ, քան բուժելի հիվանդություն, ինչի արդյունքում ձևավորվում է ցմահ սոցիալական պիտակ ։
Թեև անձնակազմի և հիվանդների վարքային առանձնահատկությունների վերաբերյալ մշտական և բացահայտ գրառումներ են արվել, հիվանդանոցի աշխատակիցները կեղծ այցելուների շրջանում ոչ մի կեղծարարի չեն հայտնաբերել, այն դեպքում, երբ հոգեբուժարանի շատ այլ հիվանդներ կարող էին վստահաբար նշել կեղծարարներին։ Առաջին երեք հոսպիտալացման դեպքում 118 այցելուներից 35-ը կասկած է հայտնել, որ կեղծ այցելուներն առողջ են, և ենթադրել են, որ նրանք հետազոտներ կամ լրագրողներ են, ովքեր հիվանդանոցում հետազոտություն են անցկացնում։
Կեղծ այցելուների առջև խնդիր էր դրվել ինքնուրույն հեռանալ հիվանդանոցից՝ հասնելով նրան, որ իրենց դուրս թողնեն հաստատության տարածքից։ Թեև վարձել էին նաև իրավաբան, ում հետ կարելի էր կապ հաստատել արտակարգ իրավիճակների ժամանակ, օրինակ՝ եթե կեղծ այցելուներին թույլ չտային դուրս գալ առաջին պահանջի դեպքում։ Հոսպիտալացվելուց և զննությունից անմիջապես հետո կեղծ այցելուները զրկվեցին հոգեբուժարանը լքելու հնարավորությունից մինչև այն պահը, երբ հոգեբույժների ներկայությամբ ճանաչեցին իրենց իբրև հոգեկան հիվանդներ և համաձայնվեցին ընդունել համապատասխան դեղամիջոցներ, որոնք, ի դեպ, նետում էին զուգարան։ Անձնակազմից ոչ ոք չէր նկատել, որ կեղծ այցելուները այդ դեղամիջոցները չեն օգտագործում։ Վերջիններս իրենց հերթին հայտնում էին, որ իրական հիվանդները ևս վարվում են նույն կերպ ։
Ռոզենհանի և մյուս կեղծ այցելուների պնդմամբ հոգեբուժարանում իրենց տանջում էր սեփական ես-ը կորցնելու անհաղթահարելի զգացողությունը, իրենց անձնական տարածք անպատշաճ մուտք գործելը և ձանձրույթը։ Նրանց իրերը ընտրողաբար ստուգում էին, և հաճախ այդ ստուգումները կատարվում էին այն ժամանակ, երբ այցելուները գտնվում էին զուգարանում։ Կեղծ այցելուների խոսքերով անձնակազմը, չնայած իր օրինավորությանը, հիմնականում հիվանդներին վերաբերվում էր որպես իրերի և նշանակություն չէր տալիս նրանց անձին, երբեմն հիվանդների ներկայությամբ քննարկում էին նրանց և խուսափում էին այցելուների հետ ուղղակի շփումից, բացի այն դեպքերը, երբ պետք է կատարեին իրենց պաշտոնային պարտականությունները։ Որոշ աշխատակիցներ մյուսների բացակայության պարագայում հակված էին դիմելու կոպիտ գործողությունների կամ արտահայտությունների։ Բժիշկների հետ շփումը օրական տևում էր 6,8 րոպե։
Կեղծ այցելուների բոլոր գործողություններն ու խոսքերը անձնակազմի կողմից ընկալվել են հոգեկան հիվանդության մասին պատկերացման պրիզմայի միջով։ Հիվանդանոցային ձայնագրությունները վկայում են, որ անձնակազմը կեղծ այցելուների վարքագիծը դիտարկել է բացառապես հոգեբուժական հիվանդաբանության շրջանակներում։ Օրինակ՝ մի բուժքույր կեղծ այցելուներից մեկի գրառումներ անելու սովորությունը ներկայացրել է իբրև գրամոլություն և դիտարկել որպես ախտաբանական դրսևորում։ Հիվանդների կենսագրական տվյալներում ախտաբանական նշանների բացակայությունը ևս հիվանդանոցային ձայնագրություններում ստացավ նոր տեսք՝ կրկին մեկնաբանվելով շիզոֆրենիայի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Ստացված արդյունքների հիման վրա Ռոզենհանը եզրակացրեց ․
Նմանատիպ գիտափորձեր
1965 թվականին Մորիս Թեմերլինը (Maurice K. Temerlin) 25 հոգեբույժներից բաղկացած խումբը բաժանեց երկու ենթախմբի և առաջարկեց լսել մի դերասանի ձայն, ով նմանակում էր հոգեպես առողջ մարդու։ Խմբերից մեկին հայտնեցին, որ դերասանը «շատ հետաքրքիր մարդ է, քանի որ նևրոտիկի տեսք ունի, սակայն փաստացի փսիխոտիկ չէ»։ Երկրորդ խմբին ոչինչ չասացին։ Առաջին խմբի մասնակիցների 60%-ը նրանց տվեց «փսիխոզ» ախտորոշումը՝ ընդ որում, մեծ մասամբ նշելով շիզոֆրենիա։ Ստուգիչ խմբում այդպիսի ախտորոշում ոչ ոք չնշեց ։
1988 թվականին Լորինգը և Պաուելը 290 հոգեբույժի տվեցին բժշկական հարցազրույցի տեքստ՝ նրանց մի մասին հայտնելով, որ այցելուն սևամորթ է, իսկ երկրորդ խմբին՝ սպիտակամորթ։ Հետազոտողները եկան այն եզրակացության, որ «ըստ էության, բժիշկները սևամորթ այցելուներին վերագրում են ագրեսիա, կասկածամտություն և վտանգավորություն նույնիսկ այն դեպքում, երբ նրանց հիվանդության պատմության ուսումնասիրության արդյունքները չեն տարբերվում սպիտակամորթ այցելուների հիվանդության պատմությունից» ։
2008 թվականին BBC-ի «Horizon» գիտական հաղորդումն անցկացրեց 2 փուլից կազմված նմանատիպ գիտափորձ «Որքա՞ն խելագար եք դուք» անվանումով։ Գիտափորձին մասկացում էր 10 հոգի․ նրանցից հինգի մոտ նախկինում ախտորոշվել էին հոգեկան տարբեր շեղումներ, իսկ հինգը այդպիսի ախտորոշումներ չունեին։ Բոլոր 10 մասնակիցները հետազոտվեցին երեք մասնագետի մոտ։ Վերջիններիս խնդիրն էր հայտնաբերել հոգեկան շեղումներով հինգ մասնակիցներին ։ Մասնակիցներից երկուսին մասնագետները տվեցին ճիշտ ախտորոշում, մեկին՝ սխալ, իսկ առողջ մարդկանցից երկուսին սխալմամբ դասեցին հոգեկան խնդիրներ ունեցողների թվում ։
2009 թվականին լրագրող Անաս Արեմեյոու Անասը (Anas Aremeyaw Anas) աֆրիկյան Գանա պետության մայրաքաղաք Աքրայում ուսումնասիրել է հոգեբուժարանի աշխատանքը՝ ձևանալով այցելու (3 շաբաթ տղամարդկանց բաժնում), առևտրական, հացթուխ, տաքսու վարորդ։ Նա նկարագրել է անձնակազմի գողություն, արհամարհանք այցելուների գանգատների և նույնիսկ ծայրահեղ վիճակի հանդեպ, դաժան վերաբերմունք հիվանդների նկատմամբ, թմրամիջոցների վաճառք ։ Իր մեկ այլ հոդվածում Անասը քննադատության է ենթարկել հոգեկան խանգարումների «այլընտրանքային» բուժման կազմակերպիչներին, ովքեր կազմավորում էին «աղոթական ճամբարներ» և այցելուներին առաջարկում շամանական ավանդույթների վրա հիմնված թերապիաներ ։
Նիդերլանդներ
2009 թվականին «Նյու Յորք Թայմսը» հայտնեց Նիդերլանդների հոգեբուժարաններից մեկում հետազոտական աշխատանքի համար հատուկ նախապատրաստված կեղծ այցելուների գործունեության մասին։ Այս փորձը յուրահատուկ էր նրանով, որ կրում էր պաշտոնական բնույթ․ հիվանդանոցի բժիշկներին նախապես տեղեկացրել էին նմանատիպ հետազոտության հավանականության մասին, իսկ կեղծ այցելուներն ունեին տեսախցիկներ և բարձրախոսներ, որոնց միջոցով տվյալներ էին հաղորդում «վերահսկողության կենտրոնին» ։
Այս գիտափորձի հանդեպ արձագանքները տարբեր էին։ Հարվարդի համալսարանի բժշկագիտության պրոֆեսոր և բժշկական էթիկայի մասնագետ Ջեյմս Սաբինը նշում է, որ այսպիսի մարտավարությունը «բժիշկներին կօգնի հասկանալ, թե ինչպես են իրենց զգում հիվանդները»։ Աշխատանքային մեծ փորձ ունեցող հոգեբույժ Արթուր Լազարուսը «Psychiatric Services»-ի հուլիսյան համարում դրական է արտահայտվել նմանատիպ նախագծերի անցկացման մասին ։
Պատասխան արձագանք
Շատերը պաշտպանում էին հոգեբուժությունը՝ ապացուցելով, թե հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հոգեբուժական ախտորոշումը լայնորեն հիմնվում է սեփական ախտանիշների մասին հիվանդի տեղեկատվության վրա, նրանց կեղծարարությունը հոգեբուժական ախտորոշման անհուսալիության ցուցիչ է ոչ ավելի, քան այլ հիվանդությունների ախտանիշների կեղծարարությունը։ 1975 թվականին Ռոզենհանի գիտափորձի արդյունքում ստացված քննադատություններին պատասխանել է հոգեկան խանգարումների դասակարգման գլխավոր հեղինակ հոգեբույժ Ռոբերտ Սպիցերը․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոգեբանություն Կատեգորիա:Հոգեբանական գիտափորձեր Կատեգորիա:Հոգեդիագնոստիկա Կատեգորիա:Հոգեբուժություն Կատեգորիա:Հոգեբուժական ախտորոշում
Հիդեկի Տոձիո
Հիդեկի Տոձիո (東條 英機, ), ճապոնացի քաղաքական և ռազմական գործիչ, Ճապոնական կայսերական բանակի գեներալ, դատապարտված ռազմական հանցագործ։ 1937-1938 թվականներին՝ Կվանտունյան բանակի շտաբի պետ, 1938-1939 թվականներին՝ ռազմական նախարարի տեղակալ, 1940 թվականի հուլիսից 1941 թվականի հոկտեմբերին՝ ռազմական նախարար, 1941 թվականի հոկտեմբերից 1944 թվականի հուլիս՝ վարչապետ, միաժամանակ՝ ռազմական նախարար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Ֆաշիստ առաջնորդներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ճապոնացի հակակոմունիստներ
Կուենսի (Էնայի գավառ)
Կուենսի (Coincy), Ֆրանսիայում գտնվող համայնք, որը մտնում է Պիկարդիա մարզի և Էնա գավառի կազմի մեջ։ Համայնքը մտնում է նաև Շատո Տիերի կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանն է հանդիսանում Շատո Տիերին։
Համայնքի INSEE ծածկագիրն է 02203։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմել է 1310 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին 814 աշխատունակ մարդկանցից (15—64 տարեկան) 535-ը եղել են առավել ակտիվ տնտեսվարողներ, 279-ը եղել են համեմատաբար ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 65,7 %, 1999 թվականին եղել է 64,1 %)։ 535 ակտիվ քաղաքացիներից 482-ը աշխատել են տարբեր ձեռնարկություններում (272 տղամարդ և 210 կին), անաշխատունակների թիվը կազմել է 53 մարդ (26 տղամարդ և 27 կին)։ 279 ոչ ակտիվ մարդկանցից 74-ը եղել են կամ աշակերտ կամ էլ ուսանող, 73-ը եղել են թոշակառու, 132-ը եղել է ոչ ակտիվ այլ պատճառներով ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Օշտա (այլ կիրառումներ)
Օշտա, կարող է վերաբերել՝
Օշականի ճակատամարտ (այլ կիրառումներ)
Օշականի ճակատամարտ, կարող է վերաբերել՝
Օնեյդա շրջան (այլ կիրառումներ)
Օնեյդա շրջան, կարող է վերաբերել՝
Օյրասբուրգ (այլ կիրառումներ)
Օյրասբուրգ, կարող է վերաբերել՝
Ռոմոլա Գարայ
Ռոմալա Գարայ (Romola Garai, ) , բրիտանացի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Ռոմալա Գարայը ծնվել է 1982 թվականի օգոստոսի 6-ին, Հոնկոնգում։ Նրա մայրը՝ Ջենետը՝ լրագրողուհի է, իսկ հայրը՝ Էդիրանը, բանկի կառավարիչ էր։ Պապը՝ Բերնգարդ "Բերտ" Գարայը՝ Հունգարիայի ներգաղթած հրեա էր։ Նա հիմնադրել է Քեյստոուն մամուլը (Keystone Press-Photographic agency):
Ռոմոլայից բացի, նրանց ընտանիքում ապրում էին ևս երեք երեխաներ։ Նրա ոչ սովորական անուն Romulus-ի կանացի տարբերակն է, ով եղել է Հռոմի լեգենդար հիմնադիրներից մեկը ։
Երբ աղջիկը հինգ տարեկան էր, ընտանիքը տեղափոխվել է Սինգապուր, իսկ երեք տարի անց ՝ Ուիլթշիր, Մեծ Բրիտանիա։ Տասնվեց տարեկանում Ռոմոլան տեղափոխվեց Լոնդոն, որտեղ Սիթիում այցելել է աղջիկների համար նախատեսված դպրոց և սկսել է աշխատել որպես մոդել։ Զուգահեռաբար նա մասնակցել է բոլոր դպրոցական թատերական ներկայացումներին, ինչպես նաև հաճախ հայտնվել է Ազգային Երիտասարդական թատրոնի բեմերում (National Youth Theatre): Հաջողությամբ ավարտելով դպրոցը, Ռոմոլան ընդունվել է Մարիա թագուհու անվան համալսարանը, որտեղ սովորել անգլիական գրականություն։
Կարիերա
Տասնութ տարեկանում դերասանների ընտրության ժամանակ աղջկան նկատել է մի գործակալ, որն առաջարկել էր նրան «Վերջին շիկահեր- գեղեցկուհին» (The Last of the Blonde Bombshells) ֆիլմի ժապավենում էպիզոդիկ դերը ։
BBC-ի մի քանի նախագծերին մասնակցելուց հետո նրա առաջին մեծ հաջողությունը 2002 թվականին Չարլզ Դիքենսի «Նիկոլաս Նիկկլբի» դասական վեպի էրկանիզացումը։ Ֆիլմը ստացել է դրական արձագանքներ, իսկ դերասանական կազմը ԱՄՆ-ի ազգային խորհրդի քննադատների կողմից արժանացել է մրցանակաների ։
Թիմ Ֆայվելլի «Ես զավթում եմ դղյակը» ֆիլմում Կասսանդրիի դերը խաղալու հաստատումից հետո, Ռոմոլան որոշում է թողնել ուսումը և իր ամբողջ էներգիան ներդնել դերասանական կարիերայում։ 2003 թվականին նա առաջադրվել BIFA մրցանակին՝ "Առավել խոստումնալից առաջնելույթ ունեցող մարդ" կատեգորիայում, իսկ մեկ տարի անց կրկին եղել է BIFA-յի «Իսկ ներսում ես պարում եմ» ֆիլմի երկրորդ պլանի դերասանների թեկնածուների ցուցակում, որի կազմում 2005 թվականին Լոնդոնի հանրության կինոքննադատների կողմից արժանացել է մրցանակի։
2007 թվականի պրենիրայից հետո «Հրեշտակ» Ֆրանսուա Օզոնի օրաթերթ The Independent Ռոմոլային անվաննել է «տարվա դերասանուհի» ։ Նույն թվականին նա նկահանվել է «Քավություն» ֆիլմում, որտեղ նրա գործընկերներն են դարձել Ջեյմս Մաքէվոյն ու Քիրա Նայթլին։ Քննադատները բարձր են գնահատել նրա խաղը, որի արդյունքում Ռոմոլան արժանացել է Evening Standard թերթի մրցանակին՝ անվանակարգը ստացել է մրցանակի՝ «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում ։
Ռեժիսոր Սթիվեն Պոլիակոֆֆը, ով «1939» ֆիլմի համար աշխատել էր դերասանուհու հետ, նրան անվանել է որպես «հաջորդ Քեյթ Ուինսլեթ», և կարծիք է հայտնել, որ ապագայում Ռոմոլան կդառնա բրիտանացի առավել ազդեցիկ դերասանուհի ։ 2009 թվականին Ռոմոլան, կատարելով Ջեյն Օսթինի «Էմմա» վեպի հիման վրա նկարահանախ BBC-ի մինի սերիալում գլխավոր հերոսուհու՝ Էմմայի դերը, առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուս» կինոմրցանակին՝ «Լավագույն կանացի դեր մինի-սերիալում կամ հեռուստաֆիլմում» անվանակարգում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կրասնայա (Խվորոստանի վտակ)
Կրասնայա (Красная), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վորոնեժի մարզում։
Աշխարհագրություն
Գետաբերանը տեղակայված է Խվորոստա գետի ձախ ափում՝ 30 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 43 կմ է, ավազանի տարածքը 165 կմ2 է։ Կրասնայաի ակունքը սկսվում է Կարմիր Լիմա գյուղի մոտ։ Հոսում է հարավ-արևմտյան բաց տարածքով։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոլուչևկա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Դոնի ավազանի վտակներից մինչև Խոպրա։ Ենթավազանը՝ Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Բոգումիլ Ասպիս
Բոգումիլ Ասպիս (Bogumił Aspis, ), լեհ բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ և հրապարակախոս։
Կենսագրություն
Ծնվել է ուսուցչի, պատմաբանի և լեզվաբանի ընտանիքում։ Ուսանել է փիլիսոփայությունը Մոսկվայի և Սանկտ Պետերբուրգի համալսարաններում։ Դասավանդել է ավագ Ռադոմի, Կելցեի, Սուվալկիի և Վարշավայի գիմնազիաներում։ Դասավանդել է գրականություն, պատմություն, աշխարհագրություն և օտար լեզուներ։
Համագործակցել է «Tygodnik Ilustrowany», «Tygodnik Mód i Powieści» և Niwa ամսագրերի հետ։
Ասպիսի տանը գործում էր գրականության սալոն, որն այցելում էին, մասնավորապես, Գաբրիելա Զապոլսկայան և Ստանիսլավ Նոակովսկին։
Ճանապարհորդության մեծ սիրահար էր, ճանապարհորդել է գրեթե ամբողջ Եվրոպայով։
Գործունեություն
Պոզիտիվիզմի ներկայացուցիչ է։
Նա իր դեբյուտը նշել է 1859 թվականին՝ «Salwator» էպիկական բանաստեղծությամբ։ 1868 թվականին նա հրատարակել է «Sulamita»չափածո ողբերգությունը, իսկ 1869 թվականին՝ այլաբանական և փիլիսոփայական «Sen odrodzenia» բանաստեղծությունը, որում նա փոխզիջում է պատկերել ավանդական և պոզիտիվիստական ​​աշխարհայացքների միջև։
Բացի այդ, զբաղվել է Պուշկինի, Շեքսպիրի, Պեդրո Կալդերոն դե լա Բարկայի, Բայրոնի աշխատանքների թարգմանությամբ։
Իր գործունեության առաջին շրջանում հեգնանքն ու սարկազմը գերակշռում էին նրա գործերում։ «Zazdrość i miłość» («Խանդ և սեր») շարքի դրամաների լույս ընծայումից հետո նրա ստեղծագործություններում գերակշռում են սիրո մոտիվները։
Օգտագործել է Յակուբ Սատանա (Jakub Szatan) կեղծանունը։
Ընտրված աշխատանքներ
Նա հեղինակ է բազմաթիվ այլ գեղարվեստական ​​ստեղծագործությունների և հրապարակախոսական հոդվածների, որոնք տպագրվել են տարբեր ամսագրերում և լեհական հրատարակչություններում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Լեհ արձակագիրներ Կատեգորիա:Լեհ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Լեհ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Լեհ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Սենտ Էտիեն դը Սեր
Սենտ Էտիեն դը Սեր (Saint-Étienne-de-Serre), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 209 մարդ, բնակչության խտությունը` 12.65 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16.52 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 480 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 110 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 9 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 122 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 77-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 45։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 63,1 %։ 77 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 64 անձ (35 տղամարդ և 29 կին)։ Գործազուրկ են եղել 13 անձ (6 տղամարդ և 7 կին)։ 45 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 24-ը` թոշակառուներ, իսկ 13-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Անժառանգ գույք
Անժառանգ գույք, քաղաքացիական իրավունքում մահացածի գույքը, եթե ժառանգատուն ըստ օրենքի կամ կտակի ժառանգառու չունի, կամ եթե նրա բոլոր ժառանգները հրաժարվել, օրենքով կամ կտակով զրկվել են ժառանգությունից։ Անժառանգ գույքը անցնում է պետությանը, որը պատասխանատու է ժառանգատուի պարտքերի համար իրեն անցած գույքի իրական արժեքի չափով։ «Անժառանգ գույք» տերմինը գործող օրենքը չի օգտագործում, սակայն նշված իմաստով գործնականում հաճախ է կիրառվում։
Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունքներ Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունք
Գավրիլո (գետ)
Գավրիլո (Гаврило), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վորոնեժի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Օսերեդ գետի աջ ափին՝ 10 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 48 կմ է,ավազանի տարածքը 423 կմ2 է։ :
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոլուչևկա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Դոնի ավազանի վտակներից մինչև Խոպրա։ Ենթավազանը՝ Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Իմպերիա (քաղաք)
Իմպերիա  (Imperia), կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզում՝ Իմպերիա գավառում։ Զբաղեցնում է 45,26 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 42 667 մարդ, բնակչության խտությունը 943 մարդ/կմ² Փոստային ինդեքս՝ 18100, հեռախոսային կոդ՝ 0183:
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Արտաշեսը, Համանն ու Եսթերը (նկար)
«Արտաշեսը, Համանն ու Եսթերը» (Ahasveros en Haman aan het feestmaal van Esther), հոլանդացի գեղանկարիչ, օֆորտանկարիչ, հոլանդական գեղանկարչության ոսկեդարի խոշոր ներկայացուցիչ Ռեմբրանդ վան Ռեյնի նկարը։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1660 թվականին։ Յուղաներկերով կտավի չափերն են՝ 73 × 94 սմ։ «Արտաշեսը, Համանն ու Եսթերը» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանում (Մոսկվա, Ռուսաստանի Դաշնություն)։
Սյուժե
«Արտաշեսը, Համանն ու Եսթերը» կտավի սյուժեն Ռեմբրանդ վան Ռեյնը վերցրել է Աստվածաշնչի Հին Կտակարանի «Եսթեր» գրքի 7-րդ գլխից։ Հրեուհի Եսթերը դառնում է պարսից Արտաշես (Արտաքսերքսես I) արքայի կինը։ Եսթերին հաջողվում է ամուսնուն համոզել, որպեսզի խնջույք կազմակերպի պալատական Համանի հետ, որն ատում էր հրեաներին.
Նկարագիր
Կոմպոզիցիոն առումով «Արտաշեսը, Համանն ու Եսթերը» ստեղծագործության երեք հերոսները բաժանված են երկու խմբի։ Կտավի աջ հատվածում նկարված են Արտաշես արքան և շքեղաշուք հանդերձանքով Եսթերը. նրանց Ռեմբրանդը նկարել է լուսավորված։ Ամուսինների ահյակ հատվածում՝ ստվերի մեջ պատկերված է Համանը։
Նկարում պատկերված է դրամայի կուլմինացիոն հատվածը։ Եսթերը հենց նոր ավարտել է իր խոսքը և նույնիսկ չի հասցրել իջեցնել ձեռքը։ Արտաշեսը պատկերված է շրթունքները փակած և գայիսոնը վստահորեն սեղմած. հիմա նա ոտքի կկանգնի և մոլեգնած կհեռանա։ Համանն արդեն հասկացել է, որ դատապարտված է ու վշտացած խոնարհել է հայացքը ։
Ոսկե սկուտեղի վրա նկարիչը պատկերել է խնձոր, որն ավելի մոտ է Համանին։ Արտաքսերքսեսի և Եսթերի դիմաց խաղողի ողկույզ է նկարված։ Ռեմբրանդ վան Ռեյնը այլաբանորեն է մրգերը պատկերել. խնձորը մեղանչման խորհրդանիշն է, իսկ խաղողը՝ կյանքի և պտղաբերության։
Ռեստավրացիա
«Արտաշեսը, Համանն ու Եսթերը» ստեղծագործությունը զգալիորեն տուժել է XVIII դարում բռնկված հրդեհից։ Դրանից հետո անընդհատորեն ներկի շերտը քայքայվում էր։ Այդ պատճառով նկարը ենթարկվել է քառակի խորը վերականգնման։ Նկարն ի վերջո տեղափոխվել է նոր կտավի վրա։ Վերականգնումները կատարվել են 1819, 1900 թվականներին և երկու անգամ էլ խորհրդային տարիներին։ Ռեստավրացիա անող վարպետներից էին Պավել Կորինը, Վասիլի Յակովլևն ու Ս.Ս. Չուրակովը։
Նկարի ճակատագիր
«Արտաշեսը, Համանն ու Եսթերը» նկարը Ռեմբրանդի սակավ ստեղծագործություններից, որի մասին գրեթե ամեն ինչ հայտնի է պրովենանսին։ Հայտնի է, որ 1662 թվականին այն գտնվել է Յան Հինլոփենի հավաքածուում՝ Ամստերդամում, հետո այն անցել է դստերը՝ Սառա Հինլոփենին ։
1760 թվականին կտավը վաճառվել է աճուրդի ժամանակ այն գնում է Յոհան Էռնստ Գոցկովսկին ։ Մի քանի տարի անց՝ 1764 թվականին Եկատերինա II կայսրուհին այն վերցնում է պարտքի դիմաց և նկարը հայտնվում է Էրմիտաժում։ 1862 թվականին «Արտաշեսը, Համանն ու Եսթերը» ստեղծագործությունը տեղափոխվում է Ռումյանցևի թանգարան, որտեղից 1924 թվականին Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան, ուր ցայսօր էլ պահպանվում և ցուցադրվում է։
Գրականություն
Կատեգորիա:1660 նկարներ Կատեգորիա:Ռեմբրանդտի նկարներ Կատեգորիա:Մոսկվայի Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանի նկարներ
Սերգեյ Ստրոյենկո
Սերգեյ Վասիլևիչ Ստրոյենկո (Сергей Васильевич Строенко, փետրվարի 22, 1967 թվական, Սարատայի շրջան, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - 2013 թվական, դեկտեմբերի 24, Մերձդնեստր), սովետական և մոլդովացի ֆուտբոլիստ, հանդես է եկել պաշտպանի դիրքում։ Կարիերայի մեծ մասը անցկացրել է «Տիլիգուլ» ֆուտբոլային ակումբի և Մոլդովայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում։ Համարվում է ռեկորդակիր Մոլդովայի առաջնությունում անցկացրած խաղերի քանակով՝ 445 խաղ և Մոլդովայի գավաթ եռակի դափնեկիր։ 2010 թվականին սկսել է իր մարզչական կարիերան «ՈՒՏՄ Ակադեմիա» ակումբում, իսկ 2011-12 թվականների մրցաշրջանում մարզել է Քիշնևի «Զիմբրու» ակումբին ։
Ակումբային
Ֆուտբոլիստի կարիերան Սերգեյը սկսել է «Ավտոմոբիլիստ» ակումբի կազմում՝ 1984 թվականին։ Այդ ակումբը 1986 թվականին վերանվանվում է՝ «Տեկստիլշիկ»։ Այդ ժամանակ ակումբը հանդես էր գալիս ԽՍՀՄ-ի երկրորդ լիգայի 5-րդ գոտիում ։ 1987 թվականը Ստրոյենկոն անցկացնում է Օդեսսայի «ՍԿԱ» ակումբի կազմում։ 1988 թվականից 2001 թվականը Սերգեյը հանդես է եկել «Տեկստիլշիկում», որը այդ շրջանում երկու անգամ վերանվանվում է. սկզբում «Տիրաս», այնուհետև «Տիլիգուլ»։ 1990 թվականի մրցաշրջանում այդ ակումբը հանդես էր գալիս ԽՍՀՄ-ի առաջին լիգայում, 1991 թվականի մրցաշրջանում ակումբը առաջնության մրցաշարային աղյուսակում զբաղեցնում է երկրորդ հորիզոնականը և իրավունք է ստանում մյուս մրցաշրջանում հանդես գալ արդեն երկրի բարձրագույն առաջնությունում, սակայն Սովետական Միության փլուզման արդյունքում ակումբը այդպես էլ հնարավորություն չի ստանում այդ հարթակում հանդես գալու համար։ Ակումբի կազմում Սերգեյը հանդես է գալիս մինչև 2001 թվականը, այնուհետև նա տեղափոխվում է «Զիմբրու», որի կազմում Մոլդովայի առաջնությունում մասնակցում է 14 հանդիպման։ 2002 թվականից հանդես է եկել «Ագրո» ակումբի կազմում, 2003 թվականին վերադառնում է կրկին «Տիլիգուլ», որտեղ էլ և ավարտում է ֆուտբոլիստի կարիերան՝ 2009 թվականին ։ Սերգեյ Ստրոյենկոն համարվում է տիրասպոլյան ֆուտբոլի լեգենդներից մեկը. ֆուտբոլիստը «Տիլիգուլի» կազմում անցկացրել է շուրջ երկու տասնամյակ և այդ ընթացքում ընդհանուր հաշվարկով մասնակցել է 497 հանդիպման և դարձել 37 գոլի հեղինակ ։
Միջազգային
Սերգեյ Ստրոյենկոն հանդես է եկել Մոլդովայի ազգային հավաքականի կազմում 1992 թվականից և մասնակցել է 46 հանդիպման ։ 2007 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Իգոր Դոբրովոլսկին հրավիրում է նրան հավաքականի կազմ՝ Մալթայի ազգային հավաքականի դեմ կայանալիք խաղին մասնակցելու նպատակով։ Խաղը անցկացնելու ժամանակ Ստրոյենկոն 40 տարեկան և 237 օրական էր  ։ Այդպիսի տարիքային տվյալների «հետևանքով» նա դառնում է ամենատարեց ֆուտբոլիստը, որը երբևէ հանդես է եկել Մոլդովայի հավաքականի կազմում (մինչև այդ Սերգեյը վերջին անգամ հրավիրվել էր հավաքական վեց տարի առաջ) ։