cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վարդավառ
Ուխտագնացություններ
Վարդավառը ուխտագնացությունների տոն էր, ուխտագնացությունների համար ընտրվում էին գլխավորապես լեռները, ջրերի ակունքները։ Զանգեզուրում Վարդավառի ամենասիրված ուխտավայրը Խուստուփն էր, չնայած շատ էին գնում նաև Մեծ Իշխանասար, Մռավ, Մեծ Քիրսի, Դիզափայտ և այլ լեռնագագաթներին գտնվող սրբավայրերը։ Խուստուփ այցելում էին թե Կապանի, թե Մեղրու շրջանի ամենահեռավոր գյուղերից անգամ, և այստեղ հազարավոր մատաղներ էին արվում։ Շատերի համար ամենասիրված ուխտատեղը Մշո Սուրբ Կարապետի վանքն էր։ Սուրբ Կարապետ կատարվող ուխտագնացությանը մեծ կարևորություն էր տրվում։ Հետազոտողներն ասում են, որ Սուրբ Կարապետի վանքը Տարոնում, հատկապես Վարդավառի համաժողովրդական տոնախմբությունների օրերին, դարձել էր համայն Մերձավոր Արևելքի թե քրիստոնյաների, թե այլադավանների սիրված ու հեղինակավոր սրբավայրերից մեկը։ Վարդավառյան ուխտագնացությունները, միայն դեպի Ս. Կարապետ չէ, որ կատարվում էին։ Վարդավառի համար ուխտավայր կարող էր դառնալ ցանկացած սրբազան տարածք, մատուռները, Թուխ Մանուկ սրբավայրերը, սարերն ու ջրերի ակունքները։ Ըստ մի հետազոտության, Հայաստանի և Արցախի տարածքում այժմ կա շուրջ 160 ուխտավայր-սրբատեղի, որոնք այցելվել են Վարդավառի ժամանակ ։
Տոնակատարություն
Վարդավառը ուներ տոնահանդեսի արարողակարգի հաջորդականություն, որ որոշակի հստակեցում էր մտցնում հանդիսությունների շղթայում։ Տոնին բնորոշ ծեսերը ընդհանրական էին, որ ըստ դրանց ամենուր տոնը բնորոշվում էր. այդպիսիք էին, օրինակ, միմյանց վրա ջուր ցողելու, աղավնիներ թռցնելու, միմյանց ծաղիկներ նվիրելու, եկեղեցի հասկեր տանելու և օրհնել տալու սովորությունները, ուխտագնացությունները, զոհաբերությունները, գիշերային հանդեսները և այլն։ Կատարման ժամանակով Վարդավառը համընկնում էր դաշտերում հասունացած հացահատիկների հավաքին։ Տոնի օրը գրեթե ամենուր հասկեր էին տանում եկեղեցի' խնդրելով, որ դաշտերը կարկուտից ու մորեխից անվնաս մնան։ Ընդհանրացված սովորույթ էր, որ տարվա առաջին խնձորը ուտեն Վարդավառին։ Սարերում Վարդավառի ամենաուրախ հանդեսներին հավաքվում էին լարախաղացներ, կազմակերպվում էին պարեր, տոնավաճառներ, և զբոսախնջույքներ։ Ուխտավայրերում կատարվող վարդավառյան հանդիսությունները երբեմն հիշեցնում էին նավասարդյան տոնահանդեսները։
ԵԱԴ
Երիտասարդական ակումբների դաշնության (FYCA) կողմից 2014 թվականից սկսված ամեն տարի կազմակերպվում է «Վարդավառ» միջազգային փառատոնը, որի նպատակը երիտասարդությանն ու հանրությանը Վարդավառի ծիսակատարությունների ներկայացումն է, ազգային-ավանդական մշակույթի հանրահռչակումը Հայաստանում և երկրի սահմաններից դուրս։ Տոնակատարությունն իր մեջ ներառում է Վարդավառ միջազգային փառատոնի համար պատրաստված գաթայի և գինու հյուրասիրությունը, ազգային երգ ու պար, Վարդավառ տոնի թեմատիկ տաղավարներ, որոնք ներկայացնում են Հայաստանի տարբեր մարզերի ավանդույթները ու ձեռագործ աշխատանքները, Վարդավառի շուրջպար և հին հայկական խաղեր։
Փառատոնին առաջկցում են Համաշխարհային հայկական երիտասարդական Ոստայնը (WostAYN), «Հայկական Փի Ար ասոցիացիա» գիտատեղեկատվական հասարակական կազմակերպությունը և այլ կազմակերպություններ։
Վարդավառ և այլ տոներ
Չնայած, որ Վարդավառը և Համբարձման տոնը նշվում են տարբեր ամսաթվերի, երկու տոներն էլ սնվում են իմաստային միևնույն ակունքից։ Իրարից տարբերվելով կատարման ժամանակի առումով՝ երկուսն էլ կապված են նույն ժամանակի առասպելաբանական ընկալման հետ։ Համբարձումը և Վարդավառը նշանավորվում են անցումը Հին տարուց Նոր տարվան ։ Այդ ժամանակային անցումը տոնվել է գարնանը, գարնանային օրահավասարին (Բարեկենդան), իսկ ավելի ուշ՝ աշնանը, աշնանային օրահավասարին (Նավասարդ) ։ Որոշ բնակավայրերում Վարդավառին գրեթե կրկնվում էին Համբարձման վիճակախաղերը։ Զանգեզուրում, Լոռիում , Պարսկահայոց մեջ , Արցախում, Տավուշում, Համենում, Պոնտոսում և շատ այլ բնակավայրերում, Վարդավառը նույնպես վիճակ հանելու օր էր, որը երբեմն ավելի մեծ հանդիսավորությամբ էր կատարվում։ Հայաստանի առանձին գավառներում, Վարդավառին, սարերում խարույկներ էին վառում, որոնց շուրջը կատարվող արարողությունները նման էին Տրընդեզի կրակավառության հանդիսություններին ։
Քրիստոնեություն
Քրիստոնեական ավանդույթի համաձայն տոնն անվանվում է նաև Քրիստոսի պայծառակերպություն կամ այլակերպություն (գրաբար՝ Պայծառակերպութիւն Տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի)։ Այն հայ եկեղեցու հինգ Տաղավար տոներից մեկն է։ Համաձայն Աստվածաշնչի՝ Քրիստոսն իր քարոզչական գործունեության երրորդ տարվա ամռանը, իր մահվան և հարության մասին առաքյալներին հայտնած կանխասացությունից վեց օր հետո, Պետրոս, Հակոբոս և Հովհաննես առաքյալների հետ բարձրանում է Թաբոր լեռը՝ աղոթելու։ Աղոթքի պահին Հիսուսը նրանց առաջ պայծառակերպվում և այլակերպվում է. «դեմքը փայլեց ինչպես արեգակը և նրա զգեստները դարձան սպիտակ՝ ինչպես լույսը» (Մատթ. 17.2, որպես համեմատություն՝ Մարկ. 9.2, Ղուկ. 9.29): Աշակերտների ապշած աչքերի առջև Քրիստոսը խոսում է շուրջ հազար տարի առաջ վախճանված Մովսեսի և հրեղեն կառքով երկինք համբարձված Եղիա մարգարեի հետ։ Ղուկաս ավետարանիչը պատմում է, որ նրանք խոսում էին Քրիստոսի երկրային կյանքի վերջին օրերի դեպքերի մասին, որ տեղի պիտի ունենային Երուսաղեմում (Ղուկ. 9.31): Շուտով մի ամպ հովանի է լինում իրենց, և մի ձայն ամպի միջից ասում. «Դա է իմ սիրելի Որդին, դրան լսեցեք» (Մարկ. 9.6, համեմատության համար՝ Մատթ. 17.5, Ղուկ. 9.35): Որոշ աստվածաբաններ Վարդավառի տոնը կապում են Ջրհեղեղի և Նոյի՝ տապանից իջնելու հետ՝ միմյանց վրա ջուր ցանելը, աղավնի բաց թողնելը դիտելով իբրև Ջրհեղեղն ու նրանից ազատվելը հիշատակող կամ խորհրդաբանող արարողություն ։
Ամսաթիվ
Հայկական թվականի հաստատումով Վարդավառի տոնը բաժանվել է Նավասարդից, կապվել Քրիստոսի Հարության տոնի շարքին և սկսել տոնվել Զատկին հաջորդող 14-րդ կիրակի օրը՝ տատանվելով հունիսի 28-ից օգոստոսի 1-ի միջև ։ Այժմ Վարդավառը նշվում է Զատիկից 14 շաբաթ (98 օր) անց։ Տոնն հատկապես սիրված է երեխաների շրջանում, բայց մեծերը նույնպես անտարբեր չեն։ Իրար վրա ջուր ցողելու կամ ջրելու ավանդույթը ժողովրդական լեզվում անվանվում է նաև ջրոցի։ Հույները և լատինները Վարդավառը տոնում են օգոստոսի 6-ին։
Վերջին հարյուրամյակի ընթացքում Հայաստանի հյուսիսարևելյան շրջաններում կայունացել է Վարդավառը հուլիսի 22-ին հաջորդող կիրակի օրը նշելու ավանդույթը։ Այդ օրը, ըստ էության, լավագույնս համապատասխանում է տոնի բովանդակային սկզբունքին, գյուղացու դաշտային աշխատանքները հիմնականում ավարտված են լինում և լիովին իմաստավորվում է հասկերը եկեղեցում կամ գառը ուխտավայրերում զոհաբերելու սովորույթը ։ Վարդենիսի բոլոր գյուղերի բնակիչները ջանում են այդ օրը ուխտի գնալ Կարճաղբյուր գյուղի հնագույն ուխտատեղին՝ Դաշ կափուն։
Մատենագրություն
Հայ մատենագրության մեջ Վարդավառին նվիրված առավել հայտնի երկերից են Մովսես Խորենացու անվամբ կենցաղավարած «Յաղագս Վարդավառին խորհրդոյ» (Մովսես Խորենացի, «Մատենագրութիւնք», 1865, էջ 326– 338), «Ի մեծի աւուր տապանակին..., որ ի Կարիաթարիմ, որ բերէ զտօն Վարդավառի» («Սոփերք հայկականք», հ. 18, 1854, էջ 71–86) ճառերը, Գրիգոր Նարեկացու նշանավոր տաղը («Գոհար վարդն...»), Ներսես Շնորհալու տաղերը («Արփիական լոյսն...» և այլն) ։
Գրականություն
Վարդավառի տոնին անդրադարձել են տարբեր հայ բանաստեղծներ։ Հայտնի են Ավետիք Իսահակյանի, գուսան Աշոտի, Հրաչյա Հովհաննիսյանի, Թաթուլ Բոլորչյանի, Անդրանիկ Տերտերյանի և այլոց բանաստեղծությունները, որոնք «Ձոն Վարդավառին» գրքույկով հրատարակել են Հրաչյա Հունանյանը և Քրիստինե Զիլֆուղարյանը։ Ավետիք Իսահակյանն ունի Վարդավառին նվիրված մի ամբողջ շարք։
Երաժշտություն
Շարակնոցում Վարդավառի Ա օրվա կանոնը («Որ ի լերինն այլակերպեալ») վերագրվում է Անանիա Շիրակացուն, իսկ Բ («Ճառագայթ փառաց») և Գ («Այսօր որ էն ի յերկինս բան») օրերի կանոնների երգերը հեղինակել է Ներսես Շնորհալին։ Գրչագիր Գանձարաններում ևս պահպանվել են Վարդավառին նվիրված մի շարք խազագրված տաղեր և մեղեդիներ, որոնցից մի քանիսը երգվում են առ այսօր։ Դրանցից են, օրինակ, Գրիգոր Նարեկացու «Տաղ Վարդավառի», ինչպես նաև անանուն «Այսօր լեառն Թաոր» և «Լեառն ցնծա դու Թաբոր» տաղերը ։
Պատկերագրություն
«Պայծառակերպության» կամ Վարդավառի պատկերագրությունն իր կանոնական հորինվածքով, գունային և լուսային համապատասխան հարաբերակցությամբ մասնավոր տեղ է զբաղեցրել հայ միջնադարի մանրանկարչության և արվեստի մեջ։ «Պայծառակերպության» տեսարանի հնագույն օրինակն Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցու որմնանկարն է, սակայն այս թեմայի պատկերումները հայտնի են դեռևս 6-րդ դարի բյուզանդական արվեստից։
Մանրանկարներում սովորաբար Հիսուսը պատկերվում է Թաբոր լեռը խորհրդանշող բարձունքի վրա, աջ և ձախ կողմերում՝ Եղիա և Մովսես մարգարեները, ներքևում՝ վախեցած կամ զարմացած Պետրոս, Հակոբոս, Հովհաննես առաքյալները։ Երբեմն Քրիստոսին նկարում են կլոր կամ էլիպսաձև մանդոռլայի մեջ։ Հին օրինակներում վերևում պատկերվում են Աստծո Աջը, աստղեր, խաչ։ Եղիան և Մովսեսը պատկերվում են կիսատ մարմնով, իսկ առաքյալների փոխարեն պատկերվում են երեք գառներ։ Հատկապես ուշագրավ են 11-13-րդ դարերի հայկական մանրանկարները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ծեսեր Կատեգորիա:Հայկական հեթանոսություն Կատեգորիա:ՀՀ ոչ նյութական մշակութային ժառանգություն
Նավ
Նավ եզրը վերաբերվում է ցանկացած ճարտարագիտական կառուցվածքի, որը ունի անջրաթափանց իրան, կարող է լողալ ջրի մակերևույթին կամ սուզվել ջրի մեջ (սուզանավ), ծառայելով որոշակի նպատակների։
Նավը մեծ է քան նավակը, և նախատեսվում է ավելի երկար նավարկման համար և չափերով ավելի մեծ են։
Նավերը մեծ դեր են ունեցել մարդկության միգրացիաների և առևտրի զարգացման մեջ։ Նավերի օգտագործման միջոցով մեծ զարգացում են ստացել գաղութատիրությունն ու ստրուկների առևտուրը։ 15-րդ դարից սկսած նոր սննդատեսակները տեղափոխվեցին Ամերիկաներ և Եվրոպա, որը զարկ տվեց բնակչության շեշտակի աճին ։ Նավերով է տեղափոխվում աշխարհի ապրանքաշրջանառության մեծ մասը։
Համաձայն սովորույթի նավերին ջուր իջեցման պահին տրվում են անհատական անվանումներ։
Իրավական սահմանում
Ծովային օրենքում նավը սահմանվում է, որպես ինքնագնաց կամ ոչ-ինքնագնաց լողացող կառուցվածք, այսինքն մարդու կողմից արհեստական ստեղծված օբյեկտ, որը նախատեսված է ծովում մշտական լողալու համար։ Այս կամ այն կառուցվածքի նավ ճանաչելու համար հաշվի չի առնվում նրա վրա շարժիչի առկայությունը կամ անձնակազմի առկայությունը։ Հնդկաստանի նախատիպերի վրա հիմնված օրենսդրությամբ նավ է համարվում այն փոխադրամիջոցը, որը տեղափոխում է ապրանքներ ծովով ։
Նավերի տեսակներ
Նավերը դասակարգվում են տարբեր առանձնահատկություններով, ըստ նշանակության, կառուցվածքի, տարողության և այլն։
Ըստ շարժման միջոցի
Ըստ շարժման միջոցի նավերը բաժանվում են՝
Վալենտինա Ցվետկովա
Վալենտինա Ցվետկովա (Цвєткова Валентина Петрівна, ), ուկրաինացի և խորհրդային հայտնի նկարչուհի, բնանկարի և նատյուրմորտի վարպետ։ Յալթայի պատվավոր քաղաքացի (1997) ։
Նավ
Ըստ նշանակության
Ըստ նշանակության նավերը դասակարգվում են հիմնական երկու դասերի՝
Վալենտինա Ցվետկովա
Կենսագրություն
Ծնվել է 1917 թվականի ապրիլի 23-ին, Աստրախանում։ 1930-1935 թվականներին սովորել է Աստրախանի գեղարվեստի դպրոցում։ 1935-1938 թվականներին աշխատել է Աստրախան քաղաքի «Նկարիչ» ընկերակցությունում։ 1936 թվականից Վալենտին Ցվետկովա Պետրովնան սկսել է մասնակցել ցուցահանդեսների, 1952 թվականից՝ հանրապետական, 1955 թվականից՝ համամիութենական ցուցահանդեսների։ 1965 թվականից սկսել է մասնակցել արտասահմանյան ցուցահանդեսների (Ֆրանսիա, Կանադա)։ 1938-1940 թվականներին նկարիչը աշխատել է Լենինգրադի Արվեստների տանը կից արվեստանոցում։ 1944 թվականից Ցվետկովան եղել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։ 1950-1972 թվականներին Վալենտինա Ցվետկովան եղել է Ուկրաինական ԽՍՀ նկարիչների միության Ղրիմի մասնաճյուղի վարչության անդամ։ Պարգևատրվել է «Գերազանց աշխատանքի համար» (1967), «Անձնվեր աշխատանքի համար» (1970) մեդալներով։ 1985 թվականից` Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստ, իսկ 2002 թվականից` Ուկրաինայի ժողովրդական արտիստ։ Եղել է Ուկրաինայի ժողովրդական նկարիչ, Յալթա քաղաքի պատվավոր քաղաքացի, Ուկրաինայի նատյուրմորտների լավագույն վարպետներից մեկը, որը լայնորեն հայտնի է իր կենսահաստատ աշխատանքներով։ Ցվետկովայի աշխատանքները ձեռք են բերել աշխարհի լավագույն թանգարանները՝ ​​Տրետյակովյան պետական պատկերասրահը, Սանկտ Պետերբուրգի ռուսական թանգարանը, Կիևի ուկրաինական կերպարվեստի պետական ​​թանգարանը, Բուլղարիայի, Հունգարիայի, Կանադայի, Ճապոնիայի, ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի տարբեր թանգարաններ ։
Նավ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նավեր
Վալենտինա Ցվետկովա
Կենսագրություն
Ցվետկովայի բազմաթիվ ստեղծագործական ժառանգությունների շարքում հանդիպում ենք դիմանկարներ։ Դրանք բոլորը պատկերվել են տարբեր տարիներին, և բոլոր պատկերվածները հենց նկարչին հարազատ մարդիկ են։ Ցվետկովան պատկերում է ոչ միայն անձին, այլ հաջողությամբ ֆիքսում է դեմքի արտահայտությունը, ձեռքի շարժումները, հայացքի առանձնահատկությունը, զգացմունքների խաղը, ինչը նկարչի յուրաքանչյուր գործը դարձնում է գլուխգործոց։ Հենց այդ մեթոդով է պատկերվել մեծ գրող Անտոն Չեխովի քրոջ, Յալթայի Անտոն Չեխովի տան տնօրեն Մարիա Չեխովայի դիմանկարը, որն իր ամբողջ կյանքը նվիրել է եղբոր հիշատակի հավերժացման գործընթացին ։
2017 թվականի փետրվարի 8-ին Սևաստոպոլի Մ. Կրոշիցկու անվան գեղարվեստական թանգարանում բացվել է «Հոբելյանական նկարիչներ Վ. Բերնադսկի և Վ. Ցվետկովա» ցուցահանդեսը, որը համընկել է ղրիմյան հայտնի նկարիչների ծննդյան հարյուրամյակի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի նկարիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Նույնություն
Նույնություն, առարկայի, երևույթի ինքն իր հետ կամ այլ առարկաների և երևույթների հետ ունեցած հավասարությունը, միատեսականությունը։ Առարկաները համարվում են նույնական, եթե դրանցից մեկին բնութագրող բոլոր հատկությունները բնութագրում են նաև մյուսներին։ Բացարձակ նույնություն չի կարող լինել, որովհետև առարկաները մշտապես փոփոխվում են։ Այդ պատճառով նույնությունը հարաբերական է, ժամանակավոր և պարունակում է տարբերություններ։ Այս կերպ ըմբռնված նույնությունը հնարավորություն է տալիս ձևակերպել նույնության հասկացության ձևական տրամաբանական մոդելը, որը կախված չէ այդ հասկացության բովանդակությունից։ (Անտեսվում են նույնականացման ընթացակարգերը և նույնացման արդյունքների կախվածությունը նույնականացման պայմաններից կամ եղանակներից)։ Մաթեմատիկայում նույնությունը հավասարում է, որը ճիշտ է այդ հավասարման մեջ մտնող փոփոխականների բոլոր հնարավոր արժեքների համար։
Ֆրանչեսկա դա Ռիմինի
Ֆրանչեսկա դա Ռիմինի (իտալերեն՝ Francesca da Rimini, Francesca da Polenta, ), ազնվական իտալական տիկին, Դանթեի «Աստվածային կատակերգություն» պոեմի գործող անձ, ողբերգական սիրո գրական տիպար։
Գիլյերմե Մարինատո
Գիլյերմե Ալվին Մարինատո (Guilherme Alvim Marinato, ), բրազիլացի և ռուսաստանցի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ, Մոսկվայի «Լոկոմոտիվ» ակումբի փոխավագ։ Ռուսաստանի հավաքականի խաղացող։ Լև Յաշինի ակումբի անդամ ։
Ֆրանչեսկա դա Ռիմինի
Ֆրանչեսկա դա Ռիմինին Ռավեննայի սինյոր Գուիդո դա Պոլենտայի դուստրն էր։ Նրան ամուսնացրին Ռիմինիի ազնվական Ջանչոտտո Մալատեստայի հետ, որը կաղ ու տգեղ էր։ Այդ ամուսնությունը, որը կնքվեց իրար հետ երկար ժամանակ գժտված երկու իշխանավորների միջև խաղաղությունը վերահաստատելու համար, թելադրված էր զուտ քաղաքական նկատառումներով։ Ապա Ֆրանչեսկան սիրահարվեց Ջանչոտտոյի եղբորը՝ Պաոլոյին. մի օր երկուսն էլ հանցանքի վրա բռնվեցին և սպանվեցին ամուսնու կողմից։ Ֆրանչեսկան հորաքույրն էր Ռավեննայի սինյոր Գուիդո Նովելլո դա Պոլենտայի, որի մոտ մոտ ապաստանեց աքսորական Դանտեն իր կյանքի վերջին տարիներին։
Գիլյերմե Մարինատո
Կենսագրություն
Գիլյերմեն զբաղվել է մինի ֆուտբոլով և եղել է պաշտպան։ Ըստ իր խոսքերի՝ մի անգամ դարպասապահը չէր եկել մարզումների, իսկ ինքը եղել է ամենաբարձրահասակը դաշտում գտնվող խաղացողներից, և մարզիչը նրան հանձնարարել է կանգնել դարպասների մոտ ։ Այդպես Գիլյերմեն 10 տարեկանում դարձել է դարպասապահ ։ Տղան եղել է խիստ բարձրահասակ իր տարիքի համար, հատկապես ոչ բարձրահասակ հոր համեմատությամբ։ Այդ պատճառով մանկական և պատանեկան մրցաշարերում հաճախ ստիպված է եղել ապացուցել, որ չի նվազեցնում իր տարիքը, և նրա հայրն իր հետ միշտ տարել է տղայի ծննդյան վկայականն ու նրա պապի լուսանկարը. հենց նրանից էր դարպասապահը ժառանգել բարձր հասակը ։
Ֆրանչեսկա դա Ռիմինի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրական կերպարներ
Գիլյերմե Մարինատո
«Ատլետիկո Պարանաենսե»
Իր հայրենիքում Գիլհերմոն հանդես է եկել միայն «Ատլետիկո Պարանաենսե» (Կուրիտիբա) ակումբում, որի պատանեկան թիմում մի անգամ գոլ է խփել գլխի հարվածով ։ Մեկ անգամ հրավիրվել է Բրազիլիայի պատանեկան հավաքական (մինչև 20 տարեկան), բայց նրա կազմում ոչ մի անգամ չի խաղացել։
«Լոկոմոտիվ» (Մոսկվա)
Գիլյերմեն արժանացել է «Լոկոմոտիվի» ուշադրությունը ինչ-որ առումով պատահաբար. երկաթուղայինների սկաուտները որոնել են հենակետային կիսապաշտպան և ներկա են գտնվել «Ատլետիկո Պարանաենսեի» հանդիպմանը ։ 2007 թվականի հուլիսին, երբ «Լոկոմոտիվը» հրավիրեց Գիլյերմեին, նա անմիջապես համաձայնել է և օգոստոսին կնքել հինգ տարվա պայմանագիր ՝ դառնալով առաջին բրազիլացի դարպասապահը ռուսական պրոֆեսիոնալ ֆուբոլում ։ Դարպասապահը «Ատլետիկո Պարանաենսե» ակումբում հանդես է եկել 1 համարի մարզաշապիկով և ցանկացել է այդ համարով հանդես գալ նաև «Լոկոմոտիվում», բայց Յուրի Սյոմինը, որն այդ ժամանակ ակումբի նախագահն էր, ի պատասխան այդ խնդրանքի Գիլյերմեին ասել է, որ մտադիր է առաջին համարը պահել ակումբի լեգենդ Սերգեյ Օվչիննիկովի անունով, որն այդ ժամանակ արդեն ավարտել էր խաղացողի կարիերան։ Արդյունքում Գիլյերմեն վերցրել է 85 համարը, որը համապատասխանում էր նրա ծննդյան տարվա հետ ։
2007 թվականին Գիլյերմեն այդպես էլ չի խաղացել «Լոկոմոտիվի» հիմնական կազմում՝ մասնակցելով երիտասարդական առաջնության ընդամենը երեք խաղի, և հետագայում դա բացատրել է նրանով, որ երկար ժամանակ է ծախսվել հարմարման վրա։ 2008 թվականի հունվարին դարպասապահը ստացել է ծանր վնասվածք՝ խաչաձև ջլերի պատռվածք։ Վիրահատությունը կատարվել է Բրազիլիայում այն բժշկի գլխավորությամբ, որը բուժել է Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներին, սակայն երբ դարպասապահն ապաքինվել է, «Լոկոմոտիվի» երիտասարդական կազմում անցկացրած առաջին իսկ խաղում կրկին վնասվել են նույն ծնկի խաչաձև ջլերը (դա կատարվել է 2008 թվականի օգոստոսի 29-ին) և արդյունքում ամբողջ տարվա ընթացքում խաղացել է ընդամենը մեկ խաղակես՝ նորից հանդես գալով միայն երկրորդ կազմում ։ Ընդ որում, ըստ Գիլյերմեի խոսքերի, մինչև 2008 թվականը նա չի ստացել ոչ մի վնասվածք, նույնիսկ շատ թեթև ։ Երկրորդ վիրահատությունը կատարվել է Գերմանիայում։ Բուժումը բարդացել է ջլերի բորբոքման պատճառով, որը, ըստ գերմանացի բժիշկների, սկսվել էր առաջին վիրահատությունից հետո ։
2008 թվականին «Լոկոմոտիվի» նախագահ Նիկոլայ Նաումովն ասել է, որ հավանաբար ակումբը շուտով կհրաժարվի Գիլյերմեի ծառայություններից, սակայն 2009 թվականի հունիսին «Լոկոմոտիվի»՝ Թուրքիայում տեղի ունեցած հավաքների ժամանակ Գիլյերմեի խաղն արժանացել է գլխավոր մարզիչ Յուրի Սյոմինի հավանությանը։ Այդ ժամանակ «Լոկոմոտիվը» մտադրվել էր Գիլյերմեին հավելավճարով փոխարինել Ռոման Պավլյուչենկովի հետ, որը հանդես էր գալիս անգլիական «Տոտենհեմ Հոտսպուրում», բայց Սյոմինն անձամբ հանդես է եկել Գիլյերմեի հեռանալու դեմ , և հուլիսի 12-ին դարպասապահը կատարել է իր նորամուտը երկաթուղայինների հիմնական կազմում՝ մասնակցելով Ռուսաստանի առաջնության 13-րդ տուրի՝ «Տոմ» ակումբի դեմ խաղին Մոսկվայում և դարպասը պաշտպանելով անառիկ ։ Հետագայում Յուրի Սյոմինն ասել է, որ որոշել էր Գիլյերմեին տալ տեղը դարպասի մոտ՝ վստահելով իր ներքին ձայնին. «Նայեցի Գիլյերմեին, և ինձ թվաց, որ նա սուպերտաղանդավոր դարպասապահ է, նրան պետք է տալ հնարավորություն։ Մտածում եմ, որ նա դառնալու է էքստրա դասի դարպասապահ»։ Առաջնությունից հետո «Լոկոմոտիվի» պաշտոնական կայքի այցելուների շրջանակում անցկացված քվեարկության արդյունքում Գիլյերմեն, որը մասնակցել էր առաջնության 30 խաղերից 17-ին, մրցաշրջանի լավագույն խաղացողների ցանկում զբաղեցրել է երրորդ տեղը ։
2015 թվականի օգոստոսին դարպասապահը հայտարարել է, որ ուզում է մնալ «Լոկոմոտիվի» կազմում մինչև կարիերայի ավարտը ։
Կարիերան հավաքականում
2015 թվականի նոյեմբերին Գիլյերմեն ստացել է Ռուսաստանի քաղաքացիություն և դադարել է համարվել լեգեոներ երկրի առաջնությունում, իսկ 2016 թվականի մարտին ստացել է առաջին հրավերը Ռուսաստանի հավաքական՝ մասնակցելու Լիտվայի և Ֆրանսիայի դեմ ընկերական խաղերին՝ այդպիսով դառնալով Ռուսաստանի քաղաքացիություն ստացած առաջին ֆուտբոլիստը հեռավոր արտասահմանից, որը հանդես է եկել Ռուսաստանի հավաքականում ։
Ռուսաստանի հավաքականում նորամուտը կատարել է մարտի 26-ին՝ դուրս գալով փոխարինման Լիտվայի դեմ խաղ ընդմիջումից հետո (3:0) ։ Ընդգրկվել է հավաքականի հայտացուցակում՝ մասնակցելու Եվրո 2016-ին, սակայն մրցաշարի ընթացքում խաղադաշտ դուրս չի եկել։ Մրցաշարի ավարտից հետո դարպասապահը երկար ժամանակ չի հրավիրվել հավաքական, սակայն 2018 թվականի ամռանը հրավիրվել է մասնակցելու նորաստեղծ Ազգերի լիգայի խաղերին, որտեղ երկու անգամ խաղն ավարտել է չոր հաշվով։
Քաղաքագիտություն
Քաղաքագիտություն կամ Քաղաքական գիտություն (πολιτικός – հասարակական, πολίτης-ից՝ քաղաքացի, նաև πόλις-ից քաղաք, λόγος` ուսմունք, խոսք), գիտություն քաղաքականության վերաբերյալ, ուսումնասիրում է մարդու և հասարակության կապը պետական և ոչ պետական կառույցների, պետության և այլ կառույցների հետ, ուսումնասիրում է նաև պետության վարած քաղաքականությունը և դրա նպատակահարմարությունը առանձին ոլորտներում։ Այդ մասին նշվում է Արիստոտելի «Պոլիտիկա» աշխատության մեջ, որը նվիրված է հին հունական 100-ից ավելի քաղաք-պետությունների հասարակական կյանքի ուսումնասիրությանը։
Գիլյերմե Մարինատո
Անձնական կյանք
Գիլյերմեի հայրը՝ Սեբաստյանը, մինչև թոշակի անցնելը աշխատել է տեքստիլ ֆաբրիկայում, մայրը՝ Մարլիսեն, եղել է տնային տնտեսուհի ։ Եղբայրը՝ Լեոն, որը ծնվել է 1980 թվականին, նույնպես խաղացել է ֆուտբոլ՝ սիրողական մակարդակում, ապա ընդունվել է համալսարան և դարձել ֆիզիկական պատրաստության մարզիչ ։
Քաղաքագիտություն
Քաղաքագիտության ինստիտուցիոնալ կայացման սկիզբը
Հասարակության քաղաքական կյանքն ուսումնասիրող գիտությունը անգլիալեզու երկրներում կոչվում է Political science՝ քաղաքական գիտություն։ Եվրոպայի և ԱՊՀ մի շարք երկրներում օգտագործվում է պոլիտոլոգիա։ Ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական իմաստով քաղաքագիտությունը ավանդաբար համարվել է արվեստ, գիտություն պետության կառավարման մասին։ Դեռևս Պլատոնի ժամանակներից քաղաքական գիտության գլխավոր հարցն այն էր, թե ով պետք է ղեկավարի պետությունը։ Պլատոնը գտնում էր, որ ոչ թե ամբոխը, այլ լավագույնները, ընտրյալները պետք է ղեկավարեն պետությունը։ Արիստոտելը, առարկելով Պլատոնին՝ գտնում էր, որ յուրաքանչյուր մարդ, որն օժտված է խելամտությամբ, վճռականությամբ և փիլիսոփայի հմտությամբ, պետք է մասնակցի հասարակության կառավարման գործերին։
Գիլյերմե Մարինատո
Անձնական կյանք
2009 թվականի դեկտեմբերի 12-ին` իր ծննդյան օրը, Կուրտիբեում Գիլյերմեն ամուսնացել է բրազիլուհի Ռաֆաելայի հետ, և հարսանիքից հետո կինը տեղափոխվել է իր մոտ՝ Մոսկվա։ Գիլյերմեն Ռաֆաելայի հետ ծանոթացել է դեռ պատանեկան տարիքում, երբ հանդես էր գալիս «Ատլետիկո Պարանաենսե» ակումբի երկրորդ կազմում։ Ապագա ամուսինները ծանոթացել են դիսկոտեկում՝ Կուրիտիբեում ։ Ռաֆաելան կրթությամբ լրագրող է, աշխատել որպես ռադիահաղորդավար և մամուլի խոսնակ պարային, երաժշտական ու կինոփառատոններում ։ 2012 թվականի հունվարին զույգն ունեցել է դուստր՝ Մարիա Ֆերնանդան, 2014 թվականի նոյեմբերին ծնվել է երկրորդ դուստրը՝ Սոֆյան ։ Ռաֆաելան երեխաների հետ միասին ներկա է լինում «Լոկոմոտիվի» տնային հանդիպումներին ։
Գիլյերմեն կնոջ հետ սկզբում Մոսկվայում ապրել են Մոժայսկի մայրուղու վրա գտնվող բազմաբնակարան շենքում, ինչպես «Լոկոմոտիվի» շատ այլ օտարերկրացի խաղացողներ, բայց առաջին դստեր ծննդից հետո ընտանիքը տեղափոխվել է այլ բնակարան, որը գտնվում է մերձմոսկովյան Անգելովո գյուղում։ Մարիա Ֆերնանդան այցելում էր բրիտանական մանկապարտեզ ։
Քաղաքագիտություն
Քաղաքագիտության ինստիտուցիոնալ կայացման սկիզբը
Մեկ տարի հետո նույն հանձնաժողովի նախաձեռնությամբ (1949 թ) ստեղծվում է քաղաքական գիտությունների միջազգային ասոցիացիան։ Երեք տարին մեկ գումարվում են միջազգային կոնգրեսներ, որտեղ քննարկվում են քաղաքական գիտության առջև ծառացած հրատապ հիմնահարցերը։ 1961 թվականին ամերիկյան մի շարք համալսարանների միավորման հիմքի վրա ստեծվեց քաղաքական և սոցիալական հետազոտությունների միջհամալսարանական գործակալությունը (ICPSR)։ Այն ունի քաղաքագետների կողմից տարբեր ծրագրերի շրջանակներում հավաքված քանակական տվյալների հարուստ արխիվ, որը, որպես հարուստ տեղեկատվական աղբյուր հսկայական դեր խաղաց քաղաքական գիտության զարգացան գործում։ 1970 թվականին Ֆորդի հիմնադրամի միջոցներով ամերիկյան համալսարանների օրինակով ստեղծվեց քաղաքական և սոցրալական հետազոտության եվրոպական գործակաւաթյունը (ECPR) այժմ այն ունի 140-ից ավելի անդամներ։ Համաեվրոպական այս կազմակերպությունը համակցում ու իրականացնում է Մեծ Բրիտանիայի էսեքսի համալսարանում կազմակերպվող ամառային դպրոցի և քաղաքական գիտության	 զարգացման տարբեր ծրագրերի ֆինանսավորումը։ Նրա աջակցությամբ լույս է տեսնում նաև «Քաղաքական հետազոտությունների եվրոպական հանդեսը»։ 1962 թվականին ստեղծվեց քաղաքական գիտությունների խորհրդային ասոցիացիան, սակայն քաղաքագիտությանը որպես ինքնուրույն առարկա, չէր դասավանդվում։ Նրա մի շարք հիմնահարցեր տարրալուծված էին գիտական կոմունիզմի, պատմական մատերիալիզմի և այլ առարկաների մեջ, որոնք դասավանդվում էին միայն մարքսիստական հայեցակարգով և կուսակցականացված սկզբունքով։ Խորհրդային կարգերի փլուզումից հետո քաղաքագիության ամբիոններ բացվեցին նախկին ԽՍՀՄ-ի բոլոր համաւսարաններում. այդ թվում նաև Երևանի պետական համալսարանում։ Մշակվեցին առարկայի ծրագրեր, հրատարակվեցին դասագրքեր, բացվեցին մասնագիտացումներ։ Քաղաքագիտության դասավանդումը դրվեց հիմնարար հիմքերի վրա։
Գիլյերմե Մարինատո
Անձնական կյանք
Գիլյերմեն կաթոլիկ է և փորձում է հնարավորության դեպքում այցելել Մոսկվայի եկեղեցի։ Ունի երկու դաջվածք, որոնք երկուսն էլ կրոնական թեմատիկայով են. ուսին Հիսուսի նկարն է, մեջքին՝ գրություն ։
Քաղաքագիտություն
Քաղաքագիտության ծագման տեսական և գաղափարական ակունքները
Քաղաքական գիտության կայացմանը նպաստ է բերել Ն. Մաքիավելլին։ Նա քաղաքական խաղի կանոնները բխեցնում էր իրական կյանքից՝ սահմանազատելով քաղաքականությունը կրոնից և բարոյականությունից։ Քաղաքական մտքի այս երեք ականավոր ներկայացուցիչների հիմնարար գաղափարները իրենց հետագա զարգացումն ստացան նոր և նորագույն մտածողների կողմից։ Քաղաքական գիտության ծագման և զարգացման համար կարևոր նշանակություն է ունեցել փիլիսոփայությունը, որը միշտ էլ միտված էր պարզելու աշխարհի, այդ թվում նաև հասարակության գոյության հիմքերը, ցույց տալու մարդկանց փոխհարաբերությունների կարգավորման եղանակները։ Քաղաքական գիտության ծագման տեսական հիմքերից մեկն էլ ուտոպիական ուսմունքներն էին, որոնք ընդլայնեցին և խորացրին քաղաքական գիտությամբ զբաղվող մարդկանց հայածքները արդարության և իդեալական հասարակության մասին, հիմքեր ստեղծեցին հասարակության ապագա քաղաքական զարգացումները կանխատեսելու մասին, հիմքեր ստեղծեցին հասարակության ապագա քաղաքական զարգացումները կանխատեսելու համար։ Մյուս հիմքերից մեկն էլ իրավագիտությունն է, հատկապես՝ պետականագիտությունը։ Այն հնարավորություն ստեղծեց քաղաքական գիտության համար վերլուծելու պետական հաստատությունները, որպես մարդկանց փոխհարաբերությունները կարգավորող առանձնահատուկ սոցիալական նորմերի ամբողջություն։ Քաղաքական գիտությունը ձևավորվել և զարգացել է նաև շնորհիվ փորձարարական, հոգեբանական հետազոտությունների, որոնք հիմք են հանդիսացել քաղաքական գործընթացների օբյեկտիվ և արդյունավետ վերլուծության համար։ Բացի տեսական, գաղափարական հիմքերից քաղաքական գիտության ձևավորմանը նպաստել է նաև մի շարք այլ գործոններ։
Գիլյերմե Մարինատո
Անձնական կյանք
Ռուսերեն սկսել է խոսել Ռուսաստանում անցկացրած չորրորդ տարում, ընդ որում՝ ուսուցչի հետ անցկացրել է ընդամենը երկու պարապմունք, ապա սկսել է սովորել լեզուն ինքնուրույն՝ շփվելով ակումբակիցների հետ ։ Գիլյերմեն նախնտրում են հիպ-հոպ, մասնավորապես Տիմտիին , որի համերգներին ներկա է եղել մի քանի անգամ , այդ թվում նաև կնոջ հետ ։ 2010 թվականին լուսանկարվել է Esquire ամսագրի համար , սականյ իրական կյանքում նորաձևությանը չի հետևում՝ նախնտրելով հագնել ջինսեր և շապիկներ ։ Վարում է 2015 թվականի ամռանը գնված Mercedes-Benz GL դասի մեքենա, որը ձեռք է բերել ընտանիքի համար ։ Ինչպես կինը , այնպես էլ Գիլյերմեն ունեն էջ Instagram կայքում ։ <!-- ==== Անուն ==== Ըստ պորտուգալառուսական տառադարձման կանոնների ֆուտբոլիստի անունը պետք է գրվի Գիլհերմի Ալվին Մարինատո ։ Ռուսալեզու մամուլում մեծ մասամբ օգտագործվում է անվան տառադարձման հետևյալ ձևը՝ Գիլյերմե           ։ Լոկոմոտիվը ինչպես նաև նրա օրինակով ՌՖՊԼ, ՌՖՄ, ինչպես նաև լրատվամիջոցների մի մասը, օգտագործում է նաև Գիլյերմե և Ալվին տարբերակները, որը հակասում գործնական տառադարձման տարիներին։
Քաղաքագիտություն
Գիտականության հիմնախնդիրը
Երբ խոսում ենք քաղաքագիտության, իբրև գիտության մասին, ապա օբյեկտիվորեն հարց է ծագում, թե արդյո՞ք հասարակության քաղաքական կյանքը, քաղաքական իշխանության ու քաղաքական գործընթացների հետազոտությունը կարելի է համարել գիտություն։ Այս հարցին պատասխանելու համար անհրաժեշտ է պարգել, թե ինչ ենք հասկանում գիտություն ասելով։ Գիտություն բառը ծագել է epistame, -ից, որը նշանակում է գիտելիք, գիտելիքներ։ Այն մարդկային գործունեության բնագավառ է, որի հիմնական գործառնություններից է իրականության մասին օբյեկտիվ գիտելիքների ստացումը, մշակումը և տեսական ընդհանրացումը։ Գիտությունը բնության, հասարակության և մտածողության մասին գիտելիքների համակարգ է։ Այն սոցիալական ինստիտուտ է, որի նպատակը նոր գիտելիքների արտադրման, կուտակման և կիրառման գործընթացի ապահովումն է։
Գիլյերմե Մարինատո
Անձնական կյանք
Սպորտային մեկնաբան և Чемпионат.com կայքի գլխավոր մեկնաբան Ալեքսանդր Շմուրնովը անհամաձայնություն է հայտնել ֆուտբոլիստի անվան գրելաձի պատճառով ։ -->
Քաղաքագիտություն
Գիտականության հիմնախնդիրը
Քաղաքական գիտությունը ամբողջությամբ զարգանում է որպես քաղաքականության մասին տեսական և պրակտիկ գիտելիքների համակարգ։ Տեսական քաղաքագիտությունը լուծում է գիտական հարցեր՝ կապված քաղաքական գործունեության մասին հիմնարար գիտելիքների ձևավորման հետ։
Գիլյերմե Մարինատո
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի մայիսի 20-ի տվյալներով
Քաղաքագիտություն
Գիտականության հիմնախնդիրը
Տեսական քաղաքագիտությունը ուղղված է դեպի գիտության առարկան, նպաստում է գիտելիքների աճին, ընդգծում կիրառականի հիմնական ուղղությունը։ Դա կարևոր դեր է խաղամ քաղաքական գործընթացների վերլուծության հայեցակարգային և մեթոդաբանական ապարատի մշակման գործած։ Քաղաքագիտության տեսական և կիրառական ուղղություններն իրարից տարբերված են ոչ այնքան հետազոտության օբյեկտի և մեթոդների առածով, որքան իրենց առջև դրված նպատակներով։ Կիրառական քաղաքագիտությանը ուղղակի պատասխանում է ինչի՞ համար և ինչպե՞ս հարցերին, զբաղվում է ընթացիկ քաղաքական պրակտիկայից բխող պրոբլեմային որոշակի իրավիճակների վերլուծությամբ։ Կիրառական քաղաքագիտությունը տեսական մոդելների, հետազոտական ընթացակարգերի, քաղաքական զանազան տեխնոլոգիաների ամբողջություն է՝ ուղղված գործնական կիրառման և ռեալ քաղաքական արդյունք ստանալու նպատակին։ Նրա հետազոտության հիմնական առարկան կոնկրետ իրադարձությունն է՝ իր ամբողջ հարստությամբ, կապերով ու հարաբերություններով։ Կիրառական քաղաքագիտության սուբյեկտները վերլուծաբան փորձագետներ են, որոնք աշխատում են հետազոտական կենտրոններում և պետական կառուցվածքներում։ Այսօր աշխարհի առաջատար համալսարաններում և գիտահետազոտական կենտրոններում իրականացվում են և տեսական և կիրառական հետազոտություններ։
Գիլյերմե Մարինատո
Վիճակագրությունը հավաքականում
Ընդհանուր պաշտոնական խաղերում՝ 6 խաղ և 5 բաց թողած գոլ, 3 հաղթանակ, 1 ոչ-ոքի, 2 պարտություն, 4 չոր հաշվով խաղ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ
Քաղաքագիտություն
Ուսումնասիրության օբյեկտը և առարկան
Քաղաքագիտության առարկայի, նրա բովանդակության վերաբերյալ գիտական գրականության մեջ գոյություն ունեն տարբեր կարծիքներ։ Բանն այն է, որ այդ առարկան համեմատաբար նոր ձևավորված սոցիալական գիտության ճյուղերից է, իսկ մի շարք երկրներում նրա վերջնական կայացման գործընթացը դեռևս չի ավարտվել։ Գիտական գրականության մեջ քաղաքական գիտության առարկան դիտարկվում է լայն և նեղ իմաստով։ Լայն առումով քաղաքական գիտությունը ներառում է քաղաքական հարցերի այն շրջանակները, որոնք քննարկվում են քաղաքական փիլիսոփայության, քաղաքական սոցիոլոգիայի, քաղաքական հոգեբանության և հարակից այլ գիտությունների կողմից։ Նման մոտեցումը ցույց է տալիս, որ քաղաքական գիտությունը բացահայտում ու հետազոտում է քաղաքական իրականության ոչ միայն առանձին կողմերը, այլև քաղաքական հարաբերությունների ամբողջ հատվածը։ Սա դրական է այն առումով, որ նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել հասարակության քաղաքական կյանքի մասին։ Սակայն նման դեպքում ստեղծվում է մի իրավիճակ, երբ հարցականի տակ է դրվում բուն քաղաքագիտության, որպես ինքնուրույն գիտության գոյությունը։ Ուստի անհրաժեշտ է նշել, որ միևնույն օբյեկտը, որպես իրականության մի մաս, կարող է ուսումնասիրվել մի շարք գիտությունների կողմից։ Առարկան օբյեկտի որպիսությունն է, առանձնահատկությունը, նրա հատկանիշների ամբողջությունը։ Օբյեկտը մեզնից և մեր գիտակցությունից անկախ արտաքին աշխարհի գոյ է։ Օբյեկտի հետազոտության ժամանակ յուրաքանչյուր առարկա հետապնդում է իր նպատակը, իր ոճով, հետազոտության մեթոդներով ընդգծում օբյեկտի էական հատկանիշները, բացահայտում ու վերլուծում իրեն հետաքրքրող հիմնախնդիրները։
Նեղ մասնագիտական առումով քաղաքական գիտության առարկան քաղաքական իշխանության լինելիության ու զարգացման օրինաչափությունն է, որը նախ ուսումնասիրում է.
Այս օրինաչափություններն արտահայտում են քաղաքական իրականության մեջ օբյեկտիվորեն գործող քաղաքականության սուբյեկտների կապերի և հարաբերությունների բնույթը, դրանց փոխհարաբերությունների զարգացման էական ու կայուն միտումները։ Քաղաքագիտությունն ուսումնասիրում է ինչպես ընդհանուր փիլիսոփայական, սոցիոլոգիական բնույթի օրինաչափություններ, օրինակ՝ բազիսը և վերնաշենքը, այնպես էլ յուրահատուկ օրինաչափություններ՝ կապված բուն քաղաքականության և հասարակական կյանքի մյուս բնագավառների հետ։
Ընդհանուր առմամբ քաղաքագիտության կողմից ուսումնասիրվող օրինաչափությունները բաժանվում են երկու խմբի։ Այս առումով քաղաքագիտությունը ընդգրկում է քաղաքական չափումների բոլոր օբյեկտները՝ պետական ինստիտուտներից մինչև իշխանության իրականացման հոգեբանությունն ու մշակույթը։ «Իշխանություն» կատեգորիան ավելի լիարժեք է արտահայտում քաղաքականության բովանդակությունը։ Հետևաբար, աշխարհի առաջատար մի շարք քաղաքագետների կարծիքով՝ ՝քաղաքագիտությունը գիտություն է իշխանության համար մղվող պայքարի և մրցակցության մասին՝ ՝:
Այսպիսով, քաղաքագիտության օբյեկտը հասարակության քաղաքական ոլորտն է, իսկ առարկան՝ քաղաքական իշխանության ձևավորման ու զարգացման օրինաչափությրւնները։
Երբ խոսում ենք քաղաքագիտության մասին, ապա այն դիտարկում ենք որպես գիտություն և ուսումնական առարկա։ Երկու դեպքում էլ դրանք ունեն հետազոտման և դասավանդման նույն հիմնախնդիրները։ Այնուհանդերձ, դրանց միջև գոյութուն ունեն տարբերություններ։ Քաղաքագիտությունը, որպես ուսումնական առարկա, հենվում է գիտության վրա, ուստի որքան լայն ու ծանրակշիռ են գիտական նվաճումները, այնքան լիարժեք և բովանդակալից է ուսումնական առարկան։ Տարբեր են գիտության և ուսումնական առարկայի նպատակներն ու խնդիրները։ Գիտությունը ներառում է գիտնականների ստեղծագործական հետազոտության արդյունքները, մեթոդաբանական, վերլուծական տարրեր եղանակներով ստացված ճշմարիտ գիտելիքները։ Հետևաբար, գիտության նպատակն է նպաստել գիտելիքների աճին, լայնացնել գիտական հորիզոնները։
Քաղաքագիտության գործառույթները
Մեծ է քաղաքագիտության դերը հասարակական կյանքի ճանաչողության ու իմաստավորման գործում։ Այս առումով նա իրականացնում է մի շարք գործառույթներ, որոնք պայմանավորված են պատմական տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակության սոցիալ-քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական իրավիճակով։ Գործառույթը իրերի և երևույթների ակտիվ փոխհարաբերությունների կայուն եղանակ է, երբ մի օբյեկտի փոփոխությունը հանգում է մյուսի փոփոխության։ Քաղաքագիտական առումով դա քաղաքական համակարգի տարրերի, քաղաքականության սուբյեկտների կողմից իրականացվող որոշակի դեր է սոցիալական խմբերի շահերի և նպատակների իրականացման ուղղությամբ։ Քաղաքագիտական գրականության մեջ առանձնացվում են մի շարք գործառույթներ։
Գոյաբանական գործառույթ
Որպես մեկնարկային, որի հիմնական նպատակն է քաղաքական երևույթներն ու գործընթացները ճանաչել և բացատրել այնպես, ինչպես դրանք գոյություն ունեն իրականում։ Պատասխանում է այն հարցին, թե ի՞նչ է քաղաքականությունը, քաղաքական ինստիտուտը, ինչո՞ւ և ինչպե՞ս են դրանք առաջացել, ո՞րն է դրանց ճակատագիրը և այլն։
Տեղեկատվական-ճանաչողական գործառույթ
Մյուսը տեղեկատվական-ճանաչողական գործառույթն է։ Մարդկանց միշտ էլ հետաքրքրել և հետաքրքրում է, թե ի՞նչ է պետությունը, ի՞նչ դեր ունեն իշխանությունները, քաղաքական լիդերները հասարակության ճգնաժամի և զարգացման ժամանակ։ Քաղաքագիտությունը սոցիալական տեղեկատվություն է տալիս, բացահայտում է հետազոտվող հիմնահարցի էությունը, ճանաչում և իմաստավորում է համաշխարհային քաղաքական զարգացման տեսությունն ու պրակտիկան։ Քաղաքագիտությունը կարող է արդյունավետ, օգտակար ծառայություն մատուցել կառավարությանը, քաղաքական գործիչներին, իշխանություններին ասել ճշմարտությունը։ Քաղաքագիտությունը ոչ թե պարզապես նկարագրում է, թե ինչպե՞ս է գործում պետությունը, այլև պարզաբանում է, թե ինչո՞ւ է պետությունը գործում հատկապես այդպես և ոչ թե այլ կերպ։ Պրոֆեսիոնալ քաղաքագետները հստակորեն տարբերում են, թե ինչո՞ւ և ինչպե՞ս են ընթանում քաղաքական գործընթացները։ Քաղաքագիտությունը գիտականորեն մշակված տեղեկատվություն է տալիս քաղաքական գործընթացների մասին, առաջադրում է օգտակար դեղատոմսեր քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման մասին։
Քաղաքական սոցիալականացման գործառույթ
Հաջորդը քաղաքագիտության քաղաքական սոցիալականացման գործառույթն է։ Այն նպաստում է բնակչության քաղաքական մշակույթի ձևավորմանն ու զարգացմանը, օգնում ճիշտ գնահատելու գոյություն ունեցող հասարակական, քաղաքական կարգը, քաղաքացու տեղը, դերը, իրավունքներն ու պարտականությունները հասարակության մեջ։ Գլխավոր նպատակն է՝ սովորեցնել մարդկանց ճիշտ կողմնորոշվել սոցիալ-քաղաքական բարդ իրադրություններում, ճիշտ մոտեցում ցուցաբերել համամարդկային, պետական, խմբակային և անհատական շահերի ու արժեքների հանդեպ։
Կարգավորող գործառույթ
Քաղաքագիտությունը իրականացնում է նաև աշխարհայացքային, կարգավորող գործառույթ։ Յուրաքանչյուր մարդկային գործունեություն, վարքագիծ սկսվում է մարդու մտքից, իրերի ու երևույթների նրա ընկալումից։ Այստեղից էլ բխում են քաղաքագիտության աշխարհայացքային գործառույթի կարևոր դերը և նշանակությունը։ Քաղաքագիտությունը հետազոտում, վերլուծության է ենթարկում տարբեր հայացքներ, տեսակետներ, գաղափարներ, բացահայտում է դրանց էությունը, սովորեցնում գիտական անաչառ դիրքերից գնահատել այդ բոլորը։ Այն մշակում է օբյեկտիվ պատմական մտածողություն, իր երկրի պատմության նկատմամբ հարգանք և վերլուծական մոտեցում։ Քաղաքագիտությունը կարող է գնահատել քաղաքական իրականությունը, քաղաքական գործիչների արարքները, պատասխանել այն հարցերին, թե ինչո՞ւ և ինչպե՞ս անել, որ քաղաքական որոշումները, գործողությունները նպաստեն հասարակության կայունացմանն ու զարգացմանը։ Այս խնդիրների լուծման մեջ մեծ է պրոֆեսիոնալ քաղաքագետների դերն ու պատասխանատվությունը։ Նրանք կարող են և պետք է օգտագործեն իրենց ինտելեկտուալ իշխանությունը, գիտելիքներն ու վերլուծական ընդունակությունները երկրի զարգացման ճիշտ ուղիներ փնտրելու համար։
Կանխատեսման գործառույթ
Քաղաքագիտության մեջ թե՛ տեսական և թե՛ կիրառական առումով կարևոր դեր է խաղում կանխատեսման գործառույթը։ Ելնելով քաղաքական երևույթների օբյեկտիվ վերլուծության սկզբունքներից՝ քաղաքագիտությունը զբաղվում է ոչ միայն ընթացիկ հարցերի վերլուծությամբ, այլև ձգտում է ճանաչել ապագան, կանխատեսել քաղաքական գործընթացների զարգացման հեռանկարները։ ժամանակակից գիտական տեխնոլոգիաների զարգացումը մեծացրել է քաղաքական հետազոտությունների արդյունավետությունը, բարձրացրել կանխատեսումների ճշգրտության աստիճանը։ Աշխարհի մի շարք առաջատար համալսարաններում ստեղծվել են ֆուտուրոլոգիական (Ֆուտուրոլոգիա - ապագա, գիտություն ապագայի մասին) կենտրոններ, որոնք հավաստի տեղեկատվության և փաստերի վերլուծության հիման վրա նախագծում, մշակում են աշխարհի ապագա քաղաքական նկարագիրը։ Այսպիսով, քաղաքագիտությունը բավականին հետաքրքիր ու բարդ գիտություն է, որի ուսումնասիրությունն ընդհանրապես և մեր պետականության կայացման արդի փուլում հատկապես ունի տեսական, առավել ևս կիրառական նշանակություն։ Ինչպես անցյալում, այնպես էլ այժմ կան մարդիկ, ովքեր հասարակական ճգնաժամերի, սոցիալական դժվարությունների, զանազան անարդարությունների համար մեղադրում են քաղաքական գիտությանը։ Իրականում գիտությունն անաչառ է ու անկողմնակալ, նայած թե ովքեր, ինչքան, ինչպես և ինչ նպատակներով են օգտվում նրանից։
Քաղաքագիտության կապը սոցիալական այլ գիտությունների հետ
Այս առումով հարկ է նշել, որ քաղաքագիտության մի շարք հիմնախնդիրներ միջառարկայական հետազոտության ոլորտ են կազմում։ Օրինակ, քաղաքական ինստիտուտների, նորմերի և արժեքների ուսումնասիրությունը սերտորերն կապված է իրավագիտության հետ։ Քաղաքական ուսմունքներն ու գաղափարախոսությունները ուսումնասիրվում են նաև փիլիսոփայության կողմից, քաղաքական զգացմունքները, հույզերը՝ հոգեբանության կողմից, քաղաքական ավանդույթները՝ մշակույթի պատմության և տեսության կողմից, քաղաքական իշխանության ծագումը՝ մարդաբանության ու ազգագրության կողմից և այլն։
Ուսումնասիրման մեթոդները
Քաղաքագիտության հետազոտության մեթոդաբանությունը մեթոդների, նորմերի ամբողջություն է, գիտական որոնումների ռազմավարություն։ Գիտական մեթոդը սկզբունքների, տեսության հիմնական տեղադրումների, կիրառվող եղանակների համակարգ է, որի օգնությամբ հետազոտողը հասնում է իրականության օբյեկտիվ ճանաչողությանը։ Պրոֆեսիոնալ քաղաքագետի համար գիտական վերլուծության մեթոդներին տիրապետելը նրա որակական մակարդակի կարևոր չափանիշներից մեկն է։ Այն հնարավորություն է ստեղծում և նպաստում հետազոտության օբյեկտիվության ու արդյունավետության բարձրացմանը։ Տարբեր մեթոդների ամբողջությունը, որոնց օգնությամբ հետազոտվում են քաղաքական իրականությունն ու իրադարձությունները, հնարավորություն է ընձեռում տեսնելու զարգացման միտումները, ընդունելու համապատասխան որոշումներ, կազմելու քաղաքական վերլուծության բովանդակությունը։ Մեթոդը methodos, հետազոտության ուղի, ճանապարհ, քաղաքական տեսության ստուգման և գնահատման միջոց, վերլուծության եղանակ է։
Քաղաքական հետազոտությունների մեթոդաբանական մակարդակը, մեթոդների հիմնական ձևերը կազմվել, ձևավորվել են քաղաքական մտքի պատմական զարգացման ընթացքում։ Քաղաքագիտության մեթոդների մշակման գործընթացը մասնագիտական գրականության մեջ բաժանվում է հետևյալ փուլերի ։
Քաղաքական գործընթացների մասնագետ հետագոտողը պարտավոր է իրերն ու երևույթները տեսնել այնպես, ինչպես իրականում դրանք կան և ոչ թե այնպես, ինչպես ինքն է ցանկանում տեսնել։ Սակայն քաղաքագիտության մեջ դա համեմատաբար ավելի դժվար է, քան բնական գիտությունների մեջ։ Բանն այն է, որ քաղաքականությունը բացի քանակական չափումներից ունի նաև հոգեբանական կողմեր, որոնք չափումների չեն ենթարկվում։ Դրանից զատ, յուրաքանչյուր հետազոտող ընտրելով այս կամ այն հարցի ուսումնասիրությունը՝ ի սկզբանե արդեն ցուցաբերում է որոշակի նախասիրություն, եթե չասենք՝ շահ։ Ուստի անհրաժեշտ է, որ հետագոտոդը մինչև վերջ կշռադատի իր եզրակացությունը, արժեքային հակվածությունը հասցնի նվազագույնի, հետազոտությունը հիմնավորված լինի և փաստերով ապացուցված։ Քաղաքական հետազոտության ժամանակ պետք է նկատի ունենալ, որ հետազոտվող օբյեկտի մասին կարող են լինել նաև այլ տեսակետներ, որոնց մեջ կան ճշմարտության տարրեր. Վեբերը նշում է, որ ցանկացած գիտական հայտնագործություն եթե հենվում է քաղաքական կանխակալ հայացքների վրա, օբյեկտիվ և արդյունավետ լինել չի կարող։
Համեմատական մեթոդ
Քաղաքագիտության մեջ օգտագործվում են հետազոտության ինչպես ավանդական, այնպես էլ ժամանակակից ձևեր։ Քաղաքական գործընթացների հետազոտության ամենահին մեթոդներից է համեմատական մեթոդը, որը հնարավորություն է տալիս քաղաքական մի քանի օբյեկտների համեմատության միջոցով բացահայտել դրանց միջև եղած տարբերություններն ու նմանությունները, ընդգծել քաղաքական գործընթացների ընդհանուր և առանձնահատուկ գծերը, նշել շարժընթացը և զարգացման միտումները։ Այդ մեթոդը բացահայտում է քաղաքական գործընթացի տարրերի և սոցիալական այլ երևույթների միջև եղած փոխադարձ կապը, օգնում է ճիշտ գնահատել քաղաքական փորձը, որն այսօր էական կիրառական նշանակություն ունի հատկապես այն երկրների համար, որոնք նոր են սկսել դեմոկրատական վերափոխումների գործընթացը։ Համեմատական մեթոդը հումանիտար գիտությունների մեց խաղում է այն դերը, ինչը գիտական փորձը բնական գիտությունների մեջ։ Այն հատկապես արդյունավետ է փոքր երկրների ազգային շահերի, դեմոկրատական ինստիտուտների, ընտրությունների և հասարակական կարծիքի հետազոտման ժամանակ և հնարավոր է դարձնում քաղաքական որոշումների ընդունման ժամանակ օգտվել նմանատիպ ճանապարհ անցած երկրների փորձից, հաշվի առնել սեփական առանձնահատկությունները և ընդունել ավելի իրատեսական որոշումներ։ Համեմատական մեթոդաբանության հիմքի վրա ԱՄՆ-ում և արևմտյան մի շարք երերներում ստեղծվել է քաղաքագիտության կարևոր ճյուղերից մեկը՝ համեմատական քաղաքագիտությունը։ Համեմատական քաղաքագիտության բնագավառում հետազոտությունները կատարվում են
Համակարգային մեթոդ
Քաղաքագիտական հետազոտությունների բնագավառում ամենատարածվածներից մեկը համակարգային մեթոդն է, որը համեմատական մեթոդի հետ միասին լայնորեն օգտագործում են աշխարհի բազմաթիվ գիտահետազոտական կենտրոններում։ Համակարգային մոտեցումը գիտական հետազոտության այնպիսի մեթոդ է, որի հիմքում ընկած է բարդ օբյեկտի դիտարկումը իբրև բազմաթիվ տարրերի ամբողջություն։ Այս դեպքում հետազոտության սլաքը ուղղվում է օբյեկտի ամբողջության բացահայտմանը, նրա ներքին կառուցվածքի և արտաքին կապերի վերլուծությանը։ Այդ մեթոդը կիրառվում է հատկապես ամերիկյան քաղաքագիտության մեջ քաղաքագետներ Դ. Իստոնի և Հ. Ալմոնդի կողմից քաղաքական համակարգերի վերլուծության ժամանակ։ ժամանակակից ամերիկյան քաղաքագիտության մեջ կարելի է առանձնացնել համակարգային վերլուծության երեք փոխկապակցված մոտեցումներ. Կարևորն այստեղ այն է, որ սուբյեկտը գործելով տվյալ իրադրության մեջ իրականացնում է որոշակի սոցիալական քաղաքական դեր, որը էական ներգործություն է ունենում շրջապատի նկատմամբ նրա հարաբերությունների վրա։
Մոդելավորման մեթոդ
Քաղաքական հետագոտությունների մեջ կարևոր դեր ունի մոդելավորման մեթոդն, որը կիրառվում է հատկապես վերջին ժամանակներում՝ կապված կիբեռնետիկայի զարգացման հետ։ Մոդելը իրականության պարզեցված պատկերն է. որն օգտագործվում է սոցիալական գիտությունների տվյալները կարգավորելու, տեսություն ստեղծելու և իրադարձությունների զարգացումը կանխատեսելու համար։ Հետազոտվող օբյեկտի կրկնօրինակի ստեղծումը և դրանով իրական գործընթացների նմանակումը կոչվում է մոդելավորում։ Այսօր շատ է մեծացել քաղաքական հետազոտությունների մեջ համակարգչային տեխնոլոգիաների դերը։ Համակարգչային տեխնիկայի օգնությամբ մոդելի կառուցումը ընդգրկում է մի քանի փուլ, առաջին՝ հետազոտվող օբյեկտի, համակարգի մասին միասնական տեսական պատկերացման ձևավորում. դա հայեցակարգային մոդելն է։ Երկրորդ՝ հայեցակարգային մոդելը փոխակերպվում է մաթեմատիկական պայմանանշանների՝ մաթեմատիկական մոդելի։ Երրորդ՝ մաթեմատիկական մոդելը փոխադրվում է համակարգչային ծրագրավորման հարթություն, որը հնարավորություն է տալիս հետազոտողին աշխատելու թվային տեղեկատվության վրա։ Եվ վերջապես, մաթեմատիկական կամ համակարգչային մոդելի մեջ տեղադրելով հետազոտվող օբյեկտի մասին փաստացի տեղեկատվություն, մաթեմատիկայի պայմանանշանները փոխարինելով քանակական ցուցանիշների՝ ստանում ենք հետազոտվող օբյեկտի տեղեկատվական մոդելը։ Վերջինս հնարավոր է դարձնում ճիշտ գնահատելու քաղաքական իրադրությունը, կանխագուշակելու զարգացման միտումները, փորձաքննության ենթարկելու հետազոտության արդյունքները։ Ցանկացած քաղաքական գործընթացի համար կառուցված մոդելը պետք է բխի հետազոտության նպատակից, որոշման ճշգրտությունից և ելակետային հայտնի տվյալներից։ Եթե ելակետային տվյալների իսկությունը ճշտված չէ, ապա իմաստ չունի մոդելի ստեղծումը։ Մոդելը պետք է արտահայտի երևույթի գլխավոր հատկանիշները, հաշվի առնի էական բոլոր գործոնները, որոնցից կախված է հետազոտության հաջողությունը։ Ընդհանրապես, քաղաքական երևույթների մոդելավորումը երկու վտանգ է պարունակում, առաջինը, երբ իզուր J կարող ես թաղվել մանրուքների մեջ, երկրորդ' դժվարացնել երևույթներն ու դրանց հետազոտությունը։ Սակայն իրական դժվարությունը մարդկային բանականության սահմանափակության մեջ է։ ճիշտն այն է, որ հետազոտության արդյունքները որոշվեն մի քանի մոդելներից ստացված տվյալներով։ Ի դեպ, եթե գիտական եզրակացությունները մի մոդելից մյուսին անցնելով քիչ են փոփոխվում, ապա դա լուրջ փաստարկ է հետազոտության օբյեկտիվության մասին, իսկ եթե էապես փոխվում են, ուրեմն պետք է վերանայել ընդհանուր հայեցակարգը։
Բիհեվիորիստական մեթոդը
Քաղաքագիտության նոր մեթոդներից անհրաժեշտ է նշել բիհեվիորիստական (Բիհեվիորիզմ -վարք, վարքագիծ, բառիս բուն իմաստով՝ գիտություն վարքագծի մասին) մեթոդը, որը ձևավորվեց անցյալ դարի սկզբներին, երբ ամերիկյան քաղաքագետ Չարլզ Մերիամն ընդգծեց, որ հասարակության քաղաքական կյանքում որոշիչ դեր է խաղում մարդկանց քաղաքական վարքագիծը։ Այս մոտեցման էությունը այն է, որ քաղաքականությունը հետազոտվում է անհատների, սոցիալական խմբերի կոնկրետ վարքագծի կտրվածքով։ Մարդկանց գործողությունը դիտվում է որպես ձգտում իրենց քաղաքական շահերի իրականացման համար։ Ըստ այդ մեթոդի հետազոտությունը պետք է անկանխակալ լինի՝ հիմնված փորձնական ուսումնասիրության վրա և կապված մարդկանց քաղաքական վարքագծի շարժառիթների հետ։ Այդ մեթոդը օգնում է ուսումնասիրելու քաղաքական լիդերների, զանազան սոցիալական խմբերի արարքների, վարքագծի հոգեբանական մոտիվները, նրանց հեղինակության աստիճանը, մարդկանց տրամադրությունները ընտրություններից առաջ և այլն։ Բիհեվիորիզմը հասավ իր գագաթնակետին XX դարի կեսերին, սակայն 60-ականներից սկսած՝ քննադատության ենթարկվեց՝ կապված բնագիտական մեթոդաբանական մի շարք դրույթների հետ։ Մասնավորապես նշվեց, որ կենտրոնանալով միայն փաստերի վրա՝ գիտությունը ի վիճակի չէ ընթացիկ քաղաքական երևույթների պատճառները բացահայտելու։ Այդ թերությունը բացահայտ է դառնում հատկապես քաղաքական արժեքների վերլուծության, հասարակական-քաղաքական ճգնաժամերի ժամանակ։ Հաշվի առնելով այս թերությունները՝ վերջին տասնամյակում բիհեվիորիզմի մեթոդաբանությունը լրացվեց, նորացավ և ստացավ «հետբիհեվիորիզմ» կամ «նեոբիհեվիորիզմ» անվանումը։
Որոշումների ընդունման մեթոդ
Քաղաքագիտական հետազոտությունների մեջ կարևոր դեր է խաղում որոշումների ընդունման մեթոդը։ Նրա հիմնական տարրերն են՝ որոշումների ընդունման կենտրոնները, որոշումների ընդունման գործընթացը և դրա իրականացումը։ Այս մեթոդի արդյունավետությունը շատ կողմերով պայմանավորված է իրավիճակի քաղաքական ճիշտ գնահատականով։ Քաղաքական գնահատականը երևույթների, փաստերի, գործընթացների էությունը, բովանդակությունը բացահայտող բանավոր կամ գրավոր եզրակացությունն ու ամփոփումն է։ Քաղաքական գնահատականը հետազոտողից պահանջում է բարձր մտակարողություն, լայնածավալ գիտելիքներ, քաղաքական երևույթների ընդհանրացում և վերլուծություն։ Որոշումների ընդունման ժամանակ շատ բարձր է գնահատվում անկախ փորձագետների և հետազոտական կենտրոնների կարծիքը, նրանց առաջարկները, խորհուրդները, որոնք մեծ ազդեցություն են ունենում որոշումների ընդունման վրա։