cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գաբամաճյան
Գաբամաճյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Օդրի Հեփբըրն
Օդրի Հեփբըրն (Audrey Hepburn, ), բրիտանացի և ամերիկացի դերասանուհի, պարուհի, ֆոտոմոդել, նորաձևության աստղ և հումանիստ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Բելգիայում՝ Օդրի Քեթլին Ռասթոն անվամբ, հետագայում իր հայրիկի կողմից վերագրանցվել է որպես Օդրի Քեթլին Հեփբըրն-Ռասթոն։ Մանկությունը և պատանեկությունն անց է կացրել Նիդերլանդներում։ Ապրել և գործել է ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում, Մեծ Բրիտանիայում և այլ երկրներում, իր փայլուն գործունեության արդյունքում դառնալով բոլոր ժամանակների ամենաերանելի աստղերից մեկը և՛ որպես կինոյի գեր-աստղ, և՛ որպես նորաձևության աշխարհի դիցուհի, ինչպես նաև որպես ՅՈՒՆԻՍԵՖ կազմակերպության բարի կամքի դեսպան։
Մանկության տարիներին սովորել է Լոնդոնում, որտեղ նաև զբաղվել է բալետով՝ նպատակ ունենալով դառնալ պարուհի, և մեծ դառնությամբ է հետագայում հրաժարվել իր երազանքից երբ պարզվել է, որ ֆիզիկական տվյալներով չի բավարարում պրիմա բալերինայի պահանջներին։ Դերասանական առաջին փորձերն արել է բրիտանական մի քանի երաժշտական շարժանկարներում նկարահանվելով։ Հոլիվուդյան կինոյի իր առաջին իսկ գլխավոր դերի համար Օդրին արժանացել է ԱՄՆ կինոակադեմիայի Օսկար մրցանակի, Հոլիվուդյան «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակի և բրիտանական կինոակադեմիայի «BAFTA» մրցանակի։ «Սաբրինա» շարժանկարի նկարահանման ժամանակ ծանոթանալով ֆրանսիացի նորաձևության վարպետ կոմս Հուբերտ Դ՛Ջիվենշիի հետ, դարձել է «Ջիվենշի» ապրանքանիշի ներկայացուցիչն ու քարոզողը և Հուբերտ Դ՛Ջիվենշիի մտերիմ ընկերն ու մուսան։ Իսկ Ջիվենշին դարձել է Օդրիի միակ գործընկերը հետագա բոլոր շարժանկարների նկարահանման ժամանակ, ինչպես նաև նրա անձնական զգեստերի մեծ մասի ձևավորողը, և իր առաջին՝ L'Interdit օծանելիքը ստեղծել է Օդրի Հեփբըրնի համար։
Օդրի Հեփբըրնի անունն ընդգրկված է միջազգային լավագույն զգեստակիրների ցանկում և Ամերիկյան կինոակադեմիայի կողմից հրապարակած Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում պատվավոր 3-րդ տեղում։
1980-90 ական թվականներին Օդրի Հեփբըրնը իր ժամանակի մեծ մասը նվիրել է ՅՈՒՆԻՍԵՖ կազմակերպությանը՝ աշխատելով Աֆրիկայի, Հարավային Ամերիկայի և Ասիայի առավել կարիքավոր երկրներում, ինչի համար 1992 թվականին արժանացել է ԱՄՆ-ի Ազատության նախագահական շքանշանի։
Մահացել է քաղցկեղից 1993 թվականին 63 տարեկան հասակում, Շվեյցարիայի իր տանը։
Կյանքը երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին
Պատերազմի վերջում իրավիճակը Հոլանդիայում խիստ սրվել էր։ Ֆաշիստական զորքերը առգրավել էին հոլանդացիների առանց այն էլ սահմանափակ մթերային և ջեռուցման պաշարները։ Մարդիկ մահանում էին սովից և ցրտահարումից իրենց տներում և փողոցներում։ Արնհեմը նաև մեծապես տուժել էր ռմբակոծումներից Շուկայի Այգի գործողության ժամանակ։ Թերի սնունդի հետևանքով Օդրին առողջական լուրջ խնդիրներ ունեցավ։ Այդ տարիներին նա պարում էր բալետի խմբում, և այդպիսով դրամ հավաքում ընդհատակյա շարժմանն օգնելու համար։ Սովը ստիպում էր սնվել բույսերի արմատներով։ Այս ամենը մեծ ազդեցություն ունեցավ իր աշխարհայացքի և արժեհամակարգի վրա։
Աստղային վերելք
Պատերազմից հետո Օդրին մոր հետ տեղափոխվեց Լոնդոն, որտեղ շարունակեց սովորել բալետ, աշխատել որպես մոդել, և 1951 թվականին սկսեց նկարահանվել շարժանկարներում՝ հիմնականում երկրորդական դերերում, արդեն որպես Օդրի Հեփբըրն։ Նա սկսեց նկարահանվել հիմնականում դրամ վաստակելու համար, որպեսզի մայրը ստիպված չլինի աշխատել իրենց պահելու համար։ Նրա առաջին մեծ դերը «Գաղտնի մարդիկ» շարժանկարում էր, որտեղ նա հանդես եկավ որպես բալետի պարուհի։ Մանկուց բալետով զբաղվելը օգնեց արժանանալու քննադատների հավանությանը։ Սակայն բալետի ուսուցիչները նրան համարեցին չափազանց բարձրահասակ պրոֆեսիոնալ պարուհի դառնալու համար, քանի որ 170 սմ հասակով նա նույնիսկ գերազանցում էր շատ տղամարդ պարողների։
Այնուհետև նա ընտրվեց բրոդվեյան «Ջիջի» ներկայացման առաջատար դերի համար, որը բացվեց 1951 թ նոյեմբերի 24–ին, և մեծ հաջողությամբ անց կացվեց Նյու Յորքում վեց ամիսների ընթացքում։ Այս դերի համար նա ստացավ «Թատրոնի աշխարհ» մրցանակը։
Այդ նույն թվին Օդրին առաջարկություն ստացավ խաղալ Գրեգորի Պեկի հետ՝ Հոլիվուդյան «Հռոմեական արձակուրդներ» շարժանկարում։ Պեկը, նկատելով նրա տաղանդը, պնդեց որ գովազդային վահանակների վրա Օդրիի անունը գրվի վերնագրում՝ իր անվան հետ միասին, և չսխալվեց․ այս դերի համար Օդրին ստացավ 1953 թվականի Օսկար մրցանակը՝ որպես լավագույն դերասանուհի։ Տարիներ անց, երբ նրան հարցրեցին թե ո՞րն է իր սիրած շարժանկարը, նա առանց վարանելու նշեց «Հռոմեական արձակուրդները», քանի որ դրա շնորհիվ նա դարձավ աստղ։
Այդ շարժանկարից հետո նա նկարահանվեց «Սաբրինա»-ում, Համֆրի Բոգարտի և Ուիլյամ Հոլդենի հետ միասին։ 1954 թ նա վերադարձավ թատրոն, «Օնդին»-ում խաղալով Մել Ֆերերի հետ միասին, որի հետ ամուսնացավ նույն թվականին։ Այս դերի համար նույն թվականին նա ստացավ «Թոնի» մրցանակը, որպես լավագույն դերասանուհի։ Օսկարից ընդամենը վեց ամիս անց ստացված այս մրցանակը ամրապնդեց նրա համբավը որպես կինոյի և բեմի աստղ։
Հետագա գործունեությունը կինոյում
Դառնալով հոլիվուդյան ամենահանրաճանաչ աստղերից մեկը՝ Օդրին նկարահանվեց այլ աստղերի հետ․ Ֆրեդ Ասթերի հետ «Զվարճալի մռութը» շարժանկարում, Համֆրի Բոգարտի և Գերի Կուպերի հետ «Սերը կեսօրից հետո» շարժանկարում, Ջորջ Պեպարդի հետ «Նախաճաշը Թիֆանիի մոտ», Քերի Գրանտի հետ «Շարադ» շարժանկարում, Ռեքս Հարիսոնի հետ «Իմ չքնաղ լեդի» շարժանկարում, Պիտեր Օ'Թուլի հետ «Ինչպես գողանալ միլիոն» ֆլիլմում և Շոն Քոններիի հետ «Ռոբին և Մարիան» շարժանկարում։
Այս դերասաններից շատերի հետ նա մտերմացավ։ Ռեքս Հարիսոնը նրան անվանեց իր ամենասիրելի կին գործընկերը, Քերի Գրանտը սիրում էր կատակել նրա հետ կապված, և մեկ անգամ ասաց․ «նոր տարվա համար իմ միակ ցանկությունն Օդրի Հեփբըրնի հետ ևս մեկ շարժանկարում նկարահանվելն է», իսկ Գրեգորի Պեկի հետ ընկերությունը շարունակվեց Օդրիի ողջ կյանքի ընթացքում։ Օդրիի մահից հետո Պեկը հարցազրույցի ժամանակ ասմունքեց Օդրիի սիրած բանաստեղծությունը՝ «Չվերջացող սերը»։ «Նախաճաշ Թիֆանիի մոտ» շարժանկարում «Հոլի Գոլայթիի» դերակատարման արդյունքում ստեղծվեց 20-րդ դարի ԱՄՆ կինոյի ամենապաշտելի կերպարներից մեկը։ «Ելիզա Դուլիթլի» դերի համար «Իմ չքնաղ լեդին» շարժանկարում նրա մրցակիցն էր Ջուլի Էնդրյուսը, որն այդ դերը կատարում էր Բրոդվեյում, բայց այդ դերում Ջուլիյի թեկնածությունը հանվել էր մինչ Օդրիին փորձելը։ Օդրին սկզբից հրաժարվել էր այդ դերից, և խնդրել Ջեք Վերներին այդ դերը տալ Ջուլի Էնդրյուսին, բայց երբ նրան ասել են, որ Ջուլին այլևս չի դիտարկվում այդ դերի համար, և իր հրաժարվելու դեպքում այն կառաջարկվի Էլիզաբեթ Թեյլորին, նա որոշեց մասնակցել։ Նույն թվականին Ջուլի Էնդրյոսը նկարահանվեց հանրահայտ «Մերի Փոփինս» շարժանկարում, որի համար շահեց այդ տարվա Օսկարը, իսկ Օդրիի դերը «Իմ չքնաղ լեդի»-ում նույնիսկ թեկնածուների ցանկում տեղ չգտավ, ինչը մեծ աղմուկ առաջացրեց մամուլում։ Սակայն երկու դերասանուհիներն էլ պնդում էին, որ այս դեպքերը ոչ մի կերպ չանդրադարձան իրենց լավ հարաբերությունների վրա։
«Իմ չքնաղ լեդին» շարժանկարում երգերը սկզբից ձայնագրվեցին Օդրիի կատարմամբ, սակայն հետագայում որոշվեց նրա ձայնը փոխարինել պրեֆեսիոնալ երգչուհի Մարնի Նիքսոնի կատարումով։ Դա սկզբում զայրացրեց Օդրիին, բայց հաջորդ օրը նա համաձայնվեց շարունակել նկարահանումները։ Օդրիի կատարմամբ մի քանի երգերի ձայնագրությունները պահպանվել են և ներառվել են շարժանկարի DVD հրատարակման մեջ։
1967 թվականից հետո, տասնհինգ տարվա հաջող դերասանական փորձ ունենալով, Օդրին հազվադեպ էր նկարահանվում։ Մել Ֆերերի հետ ամուսնալուծվելուց հետո նա ամուսնացավ իտալացի հոգեբան Անդրեա Դոտտիի հետ, և աշխարհ բերեց իր երկրորդ որդուն, ծանր հղիությունից հետո, որը բացառում էր նկարահանումները։ Դոտտիից բաժանվելուց հետո նա փորձեց վերադառնալ կինո, 1976 թվականին նկարահանվելով Շոն Քոններիի հետ «Ռոբինը և Մերիանը» շարժանկարում, որը մեծ հաջողություն չունեցավ։ Զարմանալիորեն նա հրաժարվեց բալետի պարուհու խոստումնալից դերից «Շրջադարձային կետ» շարժանկարում։
Հետագայում Օդրին կինո վերադառնալու ևս մի քանի անհաջող փորձ կատարեց, որոնցից վերջինը 1988 թվականն Սթիվեն Սփիլբերգի «Միշտ» շարժանկարում հրեշտակի դերակատարումն էր։
Կյանքի ավարտը
1992 թվականի վերջում ստամոքսի ցավերի հետ կապված հետազոտությունների արդյունքում հայտնաբերվեց հազվադեպ տեսակի քաղցկեղ, որն սկսվել էր կույրաղիքից։ Օդրիին վիրահատեցին Լոս Անջելեսի հիվանդանոցում, բայց քաղցկեղը շարունակեց տարածվել։ Հուբերտ Դ՛Ժիվենշիի օգնությամբ նրան տեղափոխեցին Տոլոշենազ՝ Շվեյցարիա, որտեղ նա վախճանվեց 1993 թվականի հունվարի 20-ին՝ 63 տարեկան հասակում, ընտանիքի անդամների շրջապատում։ Նրա շիրիմը գտնվում է Տոլոշենազի գերազմանատանը։ Իր ավագ որդին՝ Շոնը, իր հուշերում մեջբերում է մահվանից առաջ Օդրիի վերջին խոսքերը՝ «ոչ, բայց ես չեմ կարող հասկանալ․․․ ինչու՞ է այսքան չարչարանք բաժին ընկնում․․․ երեխաներին․․․»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բրյուսել քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Տոլոշենազ քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բարի կամքի դեսպաններ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի բարի կամքի դեսպաններ Կատեգորիա:Պոլիգլոտներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Կանայք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Գևորգ Ալթունյան (հեռուստահաղորդավար)
Գևորգ Ալթունյան, հայ հեռուստահաղորդավար և մեկնաբան, 2012 թվականից՝ Հանրային հեռուստաընկերության լրատվական և վերլուծական հաղորդումների տնօրեն , 2016 թվականից զբաղեցնում է ՀՀ ՊՆ տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի վարչության պետի պաշտոնակատարի պաշտոնը  ։
Կենսագրություն
Գևորգ Ալթունյանը ծնվել է 1974 թվականի մարտի 8-ին Երևանում։ 1991 թ. ընդունվել ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետը։ 1996-1998 թթ. ծառայել է ՀՀ Ազգային Բանակում, որտեղ հիմնադրել է «Պաշտպան հայրենյաց» զիվորական թերթը։ 1999-2000 թվականներին թղթակցել է «Հայկական ժամանակ» և «Երկրապահ» թերթերին։ 2002 թ. աշխատանքի է անցել «Կենտրոն» հեռուստաընկերությունում, որտեղ հեղինակել է «Տեսանկյուն» հաղորդաշարը։ 2004 թվականից զուգահեռաբար աշխատել է «Արմնյուզ» հեռուստաընկերությունում, որտեղ հեղինակել է «Լրագրողական հետաքննություն» հաղորդաշարը։ 2004-2010 թթ. աշխատել է «Արմենիա» և «TV5» հեռուստաընկերություններում, որտեղ վարել է «Էքսպրես» լրատվական հաղորդումը, «Հեռուստադուել» թոք-շոուն և եղել է լրատվական ծառայության ղեկավարը։ 2010 թվականից աշխատում է Հայաստանի Հանրային հեռուստաընկերությունում` որպես լրատվական և վերլուծական հաղորդումների փոխտնօրեն, որտեղ հանդես է գալիս նաև «Տեսանկյուն» հաղորդաշարի հեղինակ և հաղորդավար, «Առաջին» լրատվական ծրագրի հաղորդավար։ 2012 -2016 թթ․-ին եղել է Գևորգ Ալթունյանը Հայաստանի Հանրային հեռուստաընկերության լրատվական և վերլուծական հաղորդումների տնօրենն։
Օլուխլի
Օլուխլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Կոնստանտինովկա (քաղաքատիպ ավան, Արբուզինսկի շրջան)
Կոնստանտինովկա (Костянтинівка), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Արբուզինկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1703 թվականին։
2011 թվականի տվյալներով Կոնստանտինովկա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 2 312 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6,07 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Արբուզինկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1703 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տիկունի
Տիկունի (Тикуны), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Օիդռեմա
Օիդռեմա (Oidrema), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Կոոնգա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 114 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Կոոնգա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հերակլիոնի հնագիտական թանգարան
Հերակլիոնի հնագիտական թանգարան, Հունաստանի խոշորագույն և աշխարհի լավագույն թանգարաններից մեկը, որը նվիրված է Հին Հունաստանում ապրած Մինոյան արվեստին։ Թանգարանում ցուցադրված են ներկայումս պահպանված իրեղեն նմուշներ, որոնք նվիրված են հունական և մինոյան քաղաքակրթությանը։
Ցուցադրություն
Այսօր թանգարանի 20 սենյակները պարունակում են հավաքածուներ, որոնք վերաբերում են Կրետեին և Հունաստանին։ Մինոյան արվեստի թանգարանում ներկայացված են այլ ժամանակաշրջանի նմուշներ՝ հիմնականում Կրետեի նեթլիթից մինչև հունա-հռոմեական հելլենիզմի դարաշրջանը։ Թանգարանի բոլոր նոր նմուշները անմիջապես բերվում են պեղման վայրերից։
Թանգարանը ունի երկու հարկ, ընդ որում յուրաքանչյուր հարկում 13 սենյակներ։ Երկրորդ հարկում գտնվում են յուրօրինակ դրվագներ մինոյան որմնանկարներով։ Ցուցադրությունը ներառում է ավելի քան 3000 տարվա պատմություն՝ հիմնականում Կրետեի հին աշխարհյան պատմությունը։
1-ին սենյակ
Նեոլիթից հետմինիոսյան ժամանակահատվածը.
4-րդ սենյակ
մ.թ.ա. 1700-1450 թվականներին թվագրված արվեստի նմուշներ
5-րդ սենյակ
մ.թ.ա. 1450—1400 թվականներին թվագրված արվեստի նմուշներ
6-րդ սենյակ
Առարկաներ հայտնաբերված Կնոս, Ֆեստ և Արհանես բնակավայրերից
7-րդ սենյակ
մ.թ.ա. 1700—1300 թվականների իրեր
9-րդ սենյակ
մ.թ.ա. 1700—1450 թվականներին թվագրված քարե իրեր
10-րդ սենյակ
մ.թ.ա. 1400—1100 թվականներին թվագրված իրեր
11-րդ սենյակ
մ.թ.ա. 1100—900 թվականներին թվագրված դորիական մշակութային իրեր
12-րդ սենյակ
մ.թ.ա. 650 թվականներին թվագրված իրեր
13-րդ սենյակ
Լառնակա քաղաքից հայտնաբերված արվեստի նմուշներ
14-րդ-ից 20-րդ սենյակ
Որմնանկարներ և արվեստի նմուշներ հայտնաբերված Լարնակայից, Լիմասոլից, Հերակլիոնից և Հունաստանի ու աշխարհի տարբեր վայրերից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի թանգարաններ Կատեգորիա:1883 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:1883 հիմնադրումներ Հունաստանում
Վիլյամորոնտա
Վիլյամորոնտա (Villamoronta), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Պալենսիա պրովինցիայում (Կաստիլաի և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տիեռա դե Կամպոս շրջանում։ Բնակչությունը՝ 286 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Լիստվենիչնայա (Շեգմասի վտակ)
Լիստվենիչնայա  (Лиственничная), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պիյու գետի աջ ափին՝ 14 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 25 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Իտատիայուսու
Իտատիայուսու  (Itatiaiuçu), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում 9368 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 295,062 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 31,7 մարդ/կմ2։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Սիդերիկ պարբերություն
Սիդերիկ պտույտի պարբերություն (sidus, աստղ բառից), ժամանակահատված, որի ընթացքում որևէ երկնային մարմին-արբանյակ հիմնական մարմնի շուրջ կատարում է աստղերի նկատմամբ մեկ ամբողջական պտույտ։ «Սիդերիկ պտույտի պարբերություն» հասկացությունը օգտագործվում է Երկրի շուրջ պտտվող մարմինների համար՝ Լուսին (սիդերիկ ամիս) և արհեստական արբանյակներ, ինչպես նաև Արեգակի շուրջ պտտվող մարմինների համար՝ մոլորակներ, գիսաստղեր, և այլն։
Սիդերիկ պարբերությունը անվանում են նաև տարի։ Օրինակ՝ Հրատային տարի, Նեպտունյան տարի և այլն։ Այս պարագայում պետք չէ մոռանալ, որ «տարի» անվան տակ կարող են լինել մի քանի հասկացություններ։ Այսպես, պետք չէ շփոթել սիդերիկ տարին (Երկրի մեկ պտույտի ժամանակահատվածը Արեգակի շուրջ) և արևադարձային տարին (այն ժամանակահատվածը, երբ տեղի է ունենում տարվա եղանակների ամբողջական փոփոխություն), որոնք իրարից տարբերվում են մոտ 20 րոպեով (այս տարբերությունը պայմանավորված է Երկրի առանցքի պրեցեսիայով)։
Արեգակնային համակարգի մոլորակների սիդերիկ պարբերություններ
Աղյուսակում ներառվել են նաև Լուսնի, աստերոիդների գոտու մարմինների, գաճաճ մոլորակների և Սեդնայի տվյալները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկնային մեխանիկա Կատեգորիա:Ժամանակը աստղագիտության մեջ
Թիրեսիաս
Թիրեսիաս (Τειρεσίας), հին հունական դիցաբանության մեջ Ապոլլոնի կույր մարգարեն` Թեբեից։ Հայտնի է իր մարգարեությունների և 7 տարով կնոջ փոխակերպված լինելու համար։ Նա Էվերես հովվի և հավերժահարս Քարիկլոյի որդին էր ։ Թիրեսիասը Թեբեում ապրել է յոթ սերունդ՝ սկսած Կադմուսի խորհրդատուն լինելուց։
Նկարագրություն
Լուկ Բրիսոնն առանձնացրել է դիցաբանական Թիրեսիասին առնչվող տասնութ հղում, որոնք բաժանել է երեք խմբի մեջ. առաջին խումբը, երկու մասով, ներառում է Թիրեսիասի սեռափոխությունը և Հերայի ու Զևսի հետ հանդիպումը։ Երկրորդ խումբը ներառում է Աթենասի կողմից կուրացումը և երրորդը՝ Թիրեսիասի անհաջողությունները։
Որոշակի չէ Թիրեսիասի տեղեկատվություն ստանալու ձևը։ Հաճախ նա կարող էր տեսնել տեսիլքներ, լսել թռչունների երգերը կամ բացատրել տրված առարկաների այրումից գոյացած ծխի ձևը։
Մի անգամ Պելոպոնեսի Կիլեն լեռան վրա Թիրեսիասը հանդիպում է երկու մերձեցող օձերի և փայտով հարվածում նրանց։ Հերան զայրանում է և Թիրեսիասին պատժում՝ դարձնելով նրան կին։ Կնոջ կերպարանքով Թիրեսիասը դառնում է Հերայի քրմուհին, ամուսնանում է և ունենում երեխաներ, այդ թվում՝ Մանտոյին, որը նույնպես օժտված էր կանխագուշակման ձիրքով։ Այս հեքիաթի տարբերակների համաձայն՝ Թիրեսիասը եղել է ճանաչված մարմնավաճառուհի։ Յոթ տարի կնոջ կերպարանքով մնալուց հետո, Թիրեսիասը կրկին հանդիպում է մերձեցող օձերի։ Առասպելի համաձայն՝ այս անգամ նա կամ թողնում է, որ օձերը մերձենան, կամ ըստ Հիգինուսի՝ տրորում է դրանց ։ Արդյունքում, Թիրեսիասի կախարդանքը վերանում է և նրան է վերադառնում իր տղամարդկությունը։ Այս պատմությունը գրված է նաև Հեսիոդոսի կորսված տողերում ։
Հելլենական և հռոմեական ժամանակներում Թիրեսիասի սեռափոխության պատմությունն ավելի է ընդարձակվել ։ Թիրեսիասը վերածվել է բարդ կերպարի, դարձել է միջնորդ աստվածների և մարդկանց, կուրության և տեսողության, ներկայի և ապագայի, աշխարհի և անդրաշխարհի միջև
Ըստ դիցաբանական տեղեկատու «Բիբլիոտեկի» (Bibliotheke) ՝ Թիրեսիասի կուրության մասին տարբեր պատմություններ կան, որոնցից ամենատարածվածը այն է, որ նրան կուրացրել են աստվածները՝ վերջիններիս գաղտնիքները բացահայտելու համար։ Մեկ այլ պատմություն է պատմում պոետ Ֆերեսիդեսը, որն իր շարունակությունն է գտնում Կալիմաքոսի «Պալլասի լոգանքը» պոեմում։ Այս պատմության համաձայն՝ Թիրեսիասը Աթենասին մերկ է տեսել, որից հետո Աթենասը նրան կուրացրել է։ Քարիկլոն՝ Թիրեսիասի մայրը, խնդրել է Աթենասին վերադարձնել իր երեխայի կուրությունը, բայց աստվածուհին չի կարողացել. սրա փոխարեն նա մաքրել է Թիրեսիասի ականջները ՝ օժտելով նրան թռչունների երգը հասկանալու և կանխագուշակման ընդունակությամբ։ Մեկ այլ պատմության մեջ, Թիրեսիասը ներքաշվում է Զևսի և Հերայի միջև ընթացող կռվի մեջ, որտեղ նրանք վիճում էին, թե ում հետ սեռական ակտն է ավելի հաճելի, տղամարդու հետ՝ ինչպես Հերան էր պնդում, թե՝ կնոջ՝ ինչպես Զևսն էր պնդում։ Թիրեսիասը սեռական հարաբերություն էր ունեցել և՛ տղամարդու, և՛ կնոջ հետ։ Թիրեսիասը պատասխանում է, որ՝ «Տաս մասերից տղամարդը վայելում է միայն մեկը» ։ Իր անհարգալից վերաբերմունքի համար Հերան Թիրեսիասին միանգամից կուրացնում է ։ Զևսը չի կարողանում վերադարձնել Թիրեսիասի տեսողությունը, բայց որպես նվեր նրան է պարգևում կանխագուշակելու կարողությունը և յոթ անգամ ավելի երկար կյանքի տևողություն։
Ասում են, որ Թիրեսիասը հասկանում էր թռչունների լեզուն և կարող էր ապագան տեսնել կրակի կամ ծխի մեջ։ Բայց ամենից շատ ապագան կանխագուշակելիս նա հիմնվում էր մեռածների հետ զրույցների վրա ։
Թիրեսիաս և Թեբե
Թիրեսիասը տարբեր հունական ողբերգությունների կերպարներից է և հայտնվում է Թեբեին առնչվող առասպելական պատմության մեջ։ Եվրիպիդեսի «Բաքոսուհիներում» Թիրեսիասը հայտնվում է Թեբեի հիմնադրի և առաջին թագավորի՝ Կադմուսի հետ, այդ ժամանակվա թագավոր Պենթեուսին զգուշացնելու, որ չքննադատի Դիոնիսոսին։
Մահ
Թիրեսիասը մահանում է Թիլֆուսա նեխած աղբյուրից ջուր խմելուց հետո, որտեղ նա խոցվում է Ապոլլոնի արձակած նետից։
Նրա ստվերն իջնում է Ասֆոդել մարգագետին, որը Հադեսի տարտարոսի առաջին մակարդակն է։ Մահից հետո, անդրաշխարհում նրան այցելում է Ոդիսևսը, որին Թիեսիասը խորհուրդ է տալիս, թե ինչպես շարունակել ոդիսականը. ինչպես անցնել Սկիլլան և Քարիբդիսը։ Նա նույնիսկ Ոդիսևսին խուրհուրդ է տալիս Թրինակիայում չուտել Հելիոսի կովերը, որին Ոդիսևսը չի հետևում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն Կատեգորիա:Կույրեր
Կարատե տղան (ֆիլմ, 2010)
«Կարատե տղան» (The Karate Kid), մարտական դրամա ժանրի ֆիլմ, որը թողարկվել է 2010 թվականին։ Ֆիլմի ռեժիսորը Հարոլդ Ցվարտն է։ Գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջեքի Չանը, Ջեյդեն Սմիթը, Տարաջի Պ. Հենսոնը, Վենվեն Հանը, Յու Ռոն Գուանը, Չժենսու Ուն, Չժենվեյ Վանը, Ջարեդ Մինսը և Շիյա Լյուն։ Ֆիլմի պրոդյուսերական աշխատանքները կատարել են Ջերի Վայնտրաուբը, Ջեյմս Լասիտեր, Կեն Ստովիցը և Ջեյդեն Սմիթի ծնողները՝ Ուիլը և Ջադան։ Սցենարը գրվել է Քրիստափոր Մերֆիի կողմից, 1984 թվականին նկարահանված ֆիլմի հիման վրա, որի հեղինակը Ռոբերտ Կամենն է։ Ի տարբերություն բնօրինակի, այս ֆիլմը նկարահանվել է Չինաստանում։ Ֆիլմի երաժշտության հեղինակը Ջեյմս Հորներն է։ Ֆիլմը միջազգային՝ Չինաստանի, Հոնկ Կոնգի և Միացյալ Նահանգների համատեղ արտադրության է։
Նկարահանումները սկսվել են 2009 թվականի հուլիսից Չինաստանի մայրաքաղաք Պեկինում և ավարտվել են 2009 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ The Karate Kid ֆիլմը թողարկվել է 2010 թվականի հունիսին Sony Pictures ընկերության հովանավորությամբ։ The Karate Kid -ը շատ սիրվեց մարդկանց կողմից, որի շնորհիվ վաստակեց ավելի քան 359.1 միլիոն դոլար։ Սյուժեն պատմում է տասներկուամյա տղայի՝ Դրեի (Սմիթ) մասին, ով իր մայրիկի հետ ԱՄՆ-ի Դետրոյթ քաղաքից տեղափոխվել էր Պեկին։
Սյուժե
Տասներկուամյա Դրե Պարկերը իր մայրիկի՝ Շերի Պարկերի հետ Դետրոյթից տեղափոխվում է Պեկին։ Մեկ օր անց, երբ Դրեն իր ընկերոջ հետ գնում է այգի խաղալու, նկատում է չինուհի Մեյինին. նա այգում պատրաստվում է իր կայանալիք համերգին։ Դրեն փորձում է շփվել նրա հետ։ Ամեն ինչ լավ էր ընթանում մինչ Չենգի գալը, վերջինս իրենց խմբում ամենաուժեղ ուշուիստն էր։ Չենգը բարկանում է Մեյինի վրա և այգում ծեծում Դրեին։ Հաջորդ օրը Դրեն ընդունվում է չինական դպրոց, որտեղ սովորում էր հենց ինքը՝ Չենգը, և նրա ընկերները։ Տասներկուամյա փոքրիկը ամեն ինչ անում էր խուսափելու բախումից, բայց՝ ապարդյուն։ Մի շարք կռիվներից հետո հայտնվում է հյուրանոցի սանտեխնիկ Միստր Հանը, ով ծեծում է այդ տղաներին՝ պաշտպանելով Դրեին։
Տեսնելով ծեծի ողջ տեսարանը՝ Դրեն խնդրում է Միստր Հանին սովորեցնել նրան Քունգ ֆու, բայց Հանը մերժում է նրան, սակայն քայլեր է ձեռնարկում, որ նա որևէ սպորտ-դպրոց ընդունվի։ Նրանք գնում են Պեկինում հայտնի քունգ ֆու դպրոցներից մեկը, որտեղ հանդիպում են Չենգի ուսուցչին՝ Մաստեր Լիին՝ տղաներին հաշտեցնելու համար։ Լին, ով իր աշակերտներին սովորեցնում է չհարգել հակառակորդին, ասում է, որ Չենգը և փոքրիկ Դրեն հենց այստեղ մենամարտեն։ Հանը այստեղ առաջարկում է, որ տղաները մենամարտեն քունգ ֆու առաջնության ժամանակ, բայց մինչ առաջնությունը Լիի տղաները պետք է նրան միայնակ թողնեին։ Լին համաձայնում է Հանի այս առաջարկի հետ և տեղում հրամայում իր աշակերտներին, որ Դրեին ոչինչ չասեն և, շրջվելով Հանի կողմը, ասում է. «եթե տղան չմասնակցի առաջնությանը, ես անձամբ ձեզ երկուսիդ ցավ կպատճառեմ»։
Հանը խոստացավ Դրեին սովորեցնել իրական քունգ ֆու, և հաջորդ օրվանից սկսվեցին պարապմունքները։ Հանը նկատել էր, որ Դրեն վատ սովորություն ունի՝ պիջակը գետնին գցել, որի պատճառով նրա մայրը հաճախ բարկանում էր։ Քունգ ֆուի պարապմունքները Հանը կապեց կյանքի հետ՝ պարզաբանելով, որ քունգ ֆուն ամբողջովին կապված է կյանքի հետ։ Մի քանի օր Հանի պահանջով Դրեն իր պիջակը հագնում, հանում, գցում էր գետնին, հետո նորից վերցնում և հագնում։ Եվ երբ Դրեն մի օր վերադառնում է տուն, մայրիկի հարցին՝ թե նա ինչ է սովորել այսօր, Դրեն, պիջակը կախելով, ասում է՝ ոչինչ։ Դրեն մի քանի անգամ փորձում է խուսափել պիջակը գետնին գցելու, հագնելու և կախելու վարժությունից, բայց՝ ապարդյուն։ Մի պարապմունքի ժամանակ Դրեն վրոդվված «ապստամբում է»՝ ասելով, որ սա քունգ ֆու չէ, և միստր Հանը քունգ ֆու չգիտի, շրջվում և փորձում է հեռանալ։ Այդ պահին Հանը գոռում է՝ «Կանգնի՛ր» և մոտենում Դրեին՝ հրամայելով «Վերցրու՛ պիջակդ գետնից»։ Երբ Դրեն փորձում է վերցնել այն՝ Հանը սկսում է բացատրել, որ քունգ ֆուն կապված է կյանքի հետ, նույնիսկ պիջակը գետնին գցելով, վերցնելով և կախելով կարելի է քունգ ֆու սովորել, և այդ պահից սկսվում են իրական քունգ ֆուի պարապմունքները։
Քանի որ Դրեի և Մեյինի ընկերությունը շարունակվում էր, Դրեն առաջարկում է Մեյինին կտրվել իր ջութակի պարապմունքներից և լավ ժամանակ անցկացնել, բայց Մեյինը ասում է, որ վաղը, մեծ համերգի ժամանակ նա պետք է ելույթ ունենա, բայց Դրեին հաջողվում է նրան համոզել, և նրանք միասին գնում են ուրախ ժամանակ անցկացնելու։ Հանակարծ Մեյինին է զանգահարում նրա հայրիկը և ասում, որ համերգի օրը տեղափոխվել է և այն սկսվելու է 20 րոպեից։ Մեյինը իր հայրիկի հետ միանգամից գնում է այնտեղ, իսկ Դրեն ոտքով որոշ ժամանակ հետո հասնում է դահլիճ։ Մեյինը, իր ելույթից հետո ծնողների հետ մոտենում է Դրեին և ասում, որ հեռու մնա իրենից, քանի որ խանգարում է իրեն։
Հանը Դրեին մեկ ազատ օր է տալիս ցրվելու համար, քանի որ նրանք շատ էին աշխատում։ Սակայն Դրեն հրաժարվում է հանգստանալ և երեկոյան գնում է Հանի տուն։ Տղան ապշում է՝ տեսնելով իր ուսուցչին արբած. նա կոտրում էր իր ավտոմեքենան, որը 1 տարի է, ինչ վերանորոգում էր։ Հանը Դրեին պատմում է, որ հենց այդ մեքենայով նա, իր կինը և տասնամյա տղան ավտովթարի էին ենթարկվել։ Հանին հաջողվել էր փրկել, բայց կինը և որդին մահացել էին։ Դրեն սփոփում է Հանին, և նրանք սկսում են պարապել։
Սկսվում է առաջնությունը։ Սկզբում Դրեն վախենում էր գորգ դուրս գալ, սակայն որոշ ժամանակ անց հավաքում է իր ուժերը և սկսում հաղթել բոլորին՝ հասնելով մեկ քառորդ եզրափակիչ։ Քառորդ եզրափակչում էին հայտնվել նաև Լիի երկու աշակերտները, որոնցից մեկը Չենգն էր։ Մենամարտի ժամանակ Լին հրամայեց իր աշակերտին կոտրել Դրեի ոտը, այդ քայլը հակասում էր Քունգ ֆուի օրենգներին։ Ի վերջո Լիի աշակերտը որակազրկվեց, իսկ Դրեն ծանր վնասվածքով տեղափոխվեց հոսպիտալ, սակայն ամեն կերպ համոզում էր իր ուսուցչին, որ պատրաստ է կռվել։ Եզրափակչում նա հերոսաբար հաղթեց Չենգին՝ դառնալով առաջնության ոսկե մեդալակիր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սպորտային ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Հարոլդ Ցվարտի ֆիլմեր Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր մանդարին լեզվով Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր Կատեգորիա:Չինական մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր
Կելտական խաչ
Կելտական խաչ, հավասար ճառագայթներ և շրջանագիծ ունեցող խաչ։ Կելտական քրիստոնեությանը բնորոշ խորհրդանիշ է, չնայած որ ունի ավելի հին՝ հեթանոսական արմատներ։ Խորհրդանշում է արևը, օդը, երկիրը և ջուրը դրանց միասնությունը։ Ունի նաև ցիկլայնության և սահմանափակության իմաստ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կելտեր Կատեգորիա:Խաչեր Կատեգորիա:Իռլանդիայի ազգային խորհրդանիշեր Կատեգորիա:Քրիստոնեական արվեստ
Դեղին թզուկը (ֆիլմ)
«Դեղին թզուկը» (Жёлтый карлик), ռուսական կատակերգական մելոդրամա, որի ռեժիսորն է Դմիտրի Աստրախանը , սցենարի հեղինակը՝ Օլեգ Դանիլովը ։ Ֆիլմը նկարահանվել է 2001 թվականին ։
Սյուժե
Գործողությունները տեղի են ունենում մեր օրերում՝ Սանկտ Պետերբուրգում։ Գլխավոր հերոսը հայտնի գրող Վլադիմիր Ժառովսկին է։ Նա գրում է սիրավեպեր, որոնք սիրված են ընթերցողների որոշակի զանգվածի համար։ Վլադիմիրը հարուստ է և հայտնի։ Ինքը գրողը իրեն համարում է անհաջողակ, քանի որ մի ժամանակ առաջ գրած «Դեղին թզուկը» վեպը իրեն փառք էր ապահովել, իսկ այժմ գումար աշխատելու նպատակով սկսում է պատճենել անարվեստ գործեր․ արդյունքում թողնում է արվեստը․․․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:2001 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Թռչունի արձանիկ (մ․թ․ա․ 15-14-րդ դարեր, Լճաշեն)
Թռչունի արձանիկ, մ․թ․ա․ 15-14-րդ դարերում Լճաշենում հայտնաբերված արձանիկ, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 2009-50 համարի ներքո ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պատմության թանգարանի նմուշներ Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ
Սառա Բեռնար
Սառա Բեռնար (Sarah Bernhardt, ), ֆրանսիացի նշանավոր դերասանուհի, իր ժամանակին ճանաչվել է որպես «աշխարհի երբևիցե ապրած ամենահռչակավոր դերասանուհի»՝ երկրպագուների կողմից արժանանալով «Աստվածային Սառա» անվանը։ Հայտնի է դարձել 19-րդ դարի 70-ական թվականների սկզբներին՝ Ֆրանսիայում, իսկ հետագայում շլացուցիչ հաջողությամբ հանդես է եկել Եվրոպայի և Ամերիկայի բեմերում։ Նրա խաղացանկը հիմնականում կազմված էր լուրջ դրամատիկական դերերից։ Բեռնարի լավագույն դերերից են՝ դոննա Սոլ («Էռնանի» Հյուգո), Մարգարիտա Գոտիե («Կամելիազարդ տիկինը» Դյումա-որդի), Թեոդորա (Սարդուի համանուն պիեսը), Անուրջների արքայադուստրը (Ռոստանի համանույն պիես), Ռեյխշտադտի դուքս (Ռոստանի «Արծվի ձագ» պիես), Համլետ (Շեքսպիրի համանուն ողբերգություն), Լորենցաչչո (Մյուսսեի համանուն պիես)։ Թողել է բեմը 1922 թվականին։ Ռոստանն անվանել է նրան «դիրքերի թագուհի և ժեստերի արքայադուստր», Հյուգոն գովաբանել է նրա «ոսկե ձայնը»։ Նա մի քանի թատերական շրջագայություններ է կատարել աշխարհով, եղել է առաջին դերասանուհին, ով ձայնագրություններ է կատարել և խաղացել է շարժանկարներում։
Վաղ կյանք
Սառա Բեռնարը ծնվել է որպես Հենրիետե Ռոսինե Բեռնար, Փարիզի Լատինական թաղամասում, հոկտեմբերի 22-ին կամ 23-ին ։ Նա հոլանդացի-հրեա կուրտիզանուհի, բարձր դասի այցելուներ ունեցող մարմնավաճառ Հուդիթ Բեռնարի ապօրինի դուստրն էր։ Նրա հոր անունը հայտնի չէ։ Ըստ որոշ աղբյուրների, նա ենթադրաբար հարուստ վաճառականի որդի էր, Լա Հավրեից: Բեռնարը հետագայում գրել է, որ որ իր հայրը վճարել է իր կրթության համար, պնդել է, որ աղջիկը մկրտություն ստանա որպես կաթոլիկ և բավականին գումար է թողել նրա համար: Նրա մայրը հաճախ է ճամփորդել և քիչ է տեսել իր դստերը։ Նա աղջկան դայակի հետ նախ տեղավորել է Բրիթանի շրջանում, հետո` Փարիզի Նեուիլի արվարձանում: Երբ Սառան 7 տարեկան էր, մայրը նրան ուղարկում է երիտասարդ օրիորդների դպրոց Աութեուիլում, ուսման համար վճարում էր հոր միջոցներով։ Այստեղ նա առաջին անգամ մասնակցել է թատերական ներկայացման` խաղալով «Քլովիլդ» ներկայացման մեջ Փերիների թագուհու դերը:
Քանի դեռ Սառան դպրոցում էր, նրա մայրը հայտնվում է Փարիզի կուրտիզանուհիների վարկանիշի ամենաբարձր տեղերում` շփվելով քաղաքական գործիչներր, բանկիրների, գեներալների ու գրողների հետ։ Նրա ընկերների մեջ էր Նապոլեոն 3-րդ կայսեր եղբայր և ֆրանսիական օրենսդրական մարմնի նախագահ Շառլ դե Մոնրին: 10 տարեկանում, Մոնրիի հովանավորությամբ Սառան ընդունվել է Վերսալի մոտ գտնվող Ավգուստին կաթոլիկ դպրոց: Կաթոլիկ դպրոցում նա խաղացել է «Թոբիթը և հրեշտակը» օպերայի Ռաֆայել հրեշտակապետի հատվածում: Նա հայտարարել է իր` միանձնուհի դառնալու մտադրության մասին, սակայն միշտ չէ, որ հետևել է կաթոլիկ դպրոցի կանոններին։ Նա մեղադրվել է սրբապղծության մեջ, երբ իր մողեսի համար կազմակերպել է քրիստոնեական թաղում` ծեսերով:
1859 թվականին Սառան իմանում է, որ իր հայրը մահացել է: Մայրը ընտանեկան ժողով է հրավիրում` ներառյալ Մորնիին` որոշելու համար աղջկա հետագա ճակատագիրը։ Մորնին աղջկան առաջարկում է դերասանուհի դառնալ, սակայն այդ միքտը սարսափեցնում է Սառային, ով երբևէ թատրոնում չէր եղել: Մորնին կազմակերպում է նրա առաջին այցելությունը Comedie Française թատրոն` Սառայի մայրիկի և իր ընկերոջ` Ալեքսանդր Դյումայի հետ։ Նրանք դիտում էին Ժան Ռասինի «Բրիտանիկուս» ներկայացումը։ Սառան այնքան էր տարվել ներկայացմամբ, որ սկսում է բարձր հեկեկալ` անհանգստություն պատճառելով հանդիսատեսին: Մոնրին և խմբի մյուս անդամները բարկանում են նրա վրա ու հեռանում, իսկ Դյուման հանգստացնում է նրան և հետո հավաստիացնում Մորնիին, որ նա ծնված է բեմի համար։ Ներկայացումից հետո Դյուման նրան կոչում է «իմ փոքրիկ աստղ»: Մորնին օգտագործում է իր կապերը Փարիզի կոնսերվատորիայի ղեկավար, կոմպոզիտոր Դանիել Աուբերի հետ` նրա համար տեղ ապահովելու համար։ Նա սկսում է պատրաստվել, ինչպես հետագայում գրել է իր հուշերում, «ակնհայտ չափազանցությամբ, որով ես ընդունում եմ ցանկացած նոր նախաձեռնություն»: Դյուման աշխատում էր նրա հետ։ Ժյուրիի կազմում էին Աուբերն ու Comédie Française թատրոնի հինգ առաջատար դերասաններ ու դերասանուհիներ։ Ենթադրվում էր, որ նա պետք է անգիր արտասաներ Ռասինի ստեղծագործություններից որևէ մեկը, սակայն նա նախօրոք չէր տեղեկացվել այդ մասին։ Բեռնարն ասում է ժյուրիի անդամներին, որ դրա փոխարեն նա կարող է ասմունքել Ժան դը Լաֆոնտենի Երկու աղավնի առակը։ Ժյուրիի անդամները կասկածանքով են նայում դրան, սակայն նրա ասմունքի պաթոսն ու խանդավառությունը հաղթում են նրանց, և նա հրավիրվում է սովորելու կոնսերվատորիայում:
Առաջնախաղ և հեռացում Կոմեդի Ֆրանսեզից (1862-1864)
Բեռնարը սովորել է Կոնսերվատորիայում 1860-1862 թվականներին` ուսանելով Comédie Française թատրոնի երկու ականավոր դերասանների` Ժոզեֆ Իզիդոր Սամսոնի և Ժամ Բապտիստ Պրովոստի մոտ։ Նա հետագայում գրել է իր հուշերում, որ Պրովոստը նրան սովորեցրել է ձայնի ճիշտ արտասանություն և ժեստեր, իսկ Սամսոնը սովորեցրել է նրան պարզության ուժը: Բեմի համար նա փոխել է իր ազգանունը` "Bernhard"-ից դարձնելով "Bernhardt": Ուսանելու տարիներին նա նաև ստացել է ամուսնության իր առաջին առաջարկը հարուստ բիզնեսմենից, ով առաջարկել է նրան 500.000 ֆրանկ։ Դերասանուհու մերժումը նա ծանր է տարել։ Բեռնարը գրել է, որ ինքը «ցավ է ապրել, քանի որ այդ մարդն ինձ սիրում էր այնպես, ինչպես սիրում են թատերական ներկայացումներում»:
Ողբերգությունների դասընթացի իր առաջին քննությանը նա փորձել է ուժեղացնել իր գանգուր մազերի առատությունը, որը նրան առավել անկառավարելի է դարձրել։ Մրսածությունը կոշտացրել էր նրա ձայնն այնքան, որ ինքը հազիվ էր ճանաչում այն։ Ավելին, նրա ներկայացման հատվածները դասական գործեր էին և պահանջում էին մանրամասնորեն մտածված հույզեր, իսկ ինքը նախընտրում էր ռոմանտիզմն ու բնականորեն ու ամբողջապես էր արտահայտում իր հույզերը։ Ուսուցիչները նրա խաղացած ողբերգությունը գնահատում են 14-րդ տեղում, իսկ կատակերգությունը` երկրորդ: Մորնին նրան ևս մեկ անգամ է փրկում։ Նա բարեխոսում է Սառայի համար Կամիլ Դուսեի` Արվեստների ազգային նախարարի մոտ։ Դուսեն ներկայացնում է նրան Կոմեդի ֆրանսեզ թատրոնի տնօրեն Էդուարդ Տիերիին, ով առաջարկում է Բեռնարին ընդունել թատրոն որպես «թոշակառու», նվազագույն աշխատավարձով:
Բեռնարն այստեղ իր առաջնախաղն է ունենում 1862 թվականի օգոստոսի 31-ին, Ռասինի «Իֆիգենիան Ավլիսում» ներկայացումով : Առաջնախաղը հաջողությամբ չի անցնում։ Սառան հասկանում է, թե ինչ է բեմի հանդեպ վախը։ Որոշ հանդիսականներ ծաղրում են նրա կերպարը։ Երբ ներկայացումն ավարտվում է, Պրովոստն սպասում էր նրան կուլիսներում, և դերասանուհին նրանից ներողություն է խնդրում։ Պրովոստն ասում է նրան. «Ես կարող եմ ներել քեզ, և միգուցե դու ինքդ էլ քեզ ներես, սակայն Ռասինն իր գերեզմանում երբևէ չի ների ների»: L'Opinion Nationale ևLe Temps թերթի թատերական ազդեցիկ քննադատ Ֆրանսիսկո Սաքրին նրա խաղի մասին գրել է. «Նա իրեն լավ է տիրապետում և հիանալի արտասանություն ունի։ Սա ամենն է, որ այս պահին կարելի է ասել նրա մասին»:
Բեռնարը երկար չի մնում Կոմեդի Ֆրանսեզում։ Նա Հենրիետայի դերն է խաղում Մոլիերի «Գիտնական կանայք» պիեսում և Իպոլիտի դերը L'Étourdiում` առանց մեծ տպավորություն թողնելով քննադատների կամ էլ թատրոնի անձնակազմից որևէ մեկի վրա։ Շաբաթներ են անցնում, իսկ Սառան նոր դերեր չի ստանում: Նրան խնդիրների է առաջ է կանգնեցնում նաև իր տաքարյուն բնավորությունը։ Երբ թատրոնի դռնապանը նրան անվանում է «փոքրիկ Բեռնար», նա իր անձրևանոցը կոտրում է դռնապանի գլխին։ Հետո նա ներողություն է խնդրում, և երբ 20 տարի անց դռնապանը թոշակի է անցնում, նրա համար առանձնատուն է գնում Նորմանդիայում:
1863 թվականի հունվարի 15-ին, Մոլիերի ծննդյան օրվա միջոցառմանը Սառան հրավիրում է իր կրտսեր քրոջը` Ռեգինային, իրեն ընկերակցելու։ Ռեգինան անզգուշաբար կանգնում է թատրոնի առաջատար դերասանուհու` Զաիր Նատալի Մարտելի (1816-1885, հայտնի որպես տիկին Նատալի) զգեստի վրա ։ Տիկին Նատալին հրում է Ռեգինային։ Երկու կանայք սկսում են գոռալ իրար վրա, Սառան միջամտում է ու ապտակում է տիկին Նատալիին։ Տարեց դերասանուհին ընկնում է մեկ այլ դերասանի վրա։ Տիերին խնդրում է Սառային ներողություն խնդրել տիկին Նատալիից։ Բեռնարը հրաժարվում է, պահանջելով, որ նախ տիկին Նատալին պետք է ներողություն խնդրի Ռեգինայից։ Բեռնարին արդեն նոր դեր էին տվել, և ներկայացման փորձերն սկսված էին։ Տինին Նատալին պահանջում է, որ Սառան պետք է զրկվի դերից, եթե ներողություն չխնդրի։ Քանի որ նրանցից ոչ մեկը չէր զիջում, իսկ տիկին Նատալին թատրոնի գլխավոր մարդկանցից մեկն էր, Տիերին ստիպված էր խնդրել Բեռնարին հեռանալ:
Գիմնազիա թատրոն և Բրյուսել (1864-1866)
Նրա ընտանիքը չէր կարողանում հասկանալ թատրոնից նրա հեռացումը. նրանց համար անըմբռնելի էր, որ որևէ մեկը կարող է հեռանալ Փարիզի ամենահեղինակավոր թատրոնից 18 տարեկանում: Դրա փոխարեն նա գնում է մեկ այլ հայտնի` Գիմնազիա թատրոն, որտեղ նա դառնում է երկու առաջատար դերասանուհիների փոխարինող։ Այստեղ նա գրեթե միանգամից մեկ այլ սկանդալի հեղինակ է դառնում, երբ թատրոնի այլ դերասանների հետ հրավիրվում է բանաստեղծություններ ասմունքելու Տուիլերիս Պալատ. միջոցառմանը ներկա էր նաև Նապոլեոն 3-րդ կայսրը։ Նա որոշում է ասմունքել Հյուգոյի երկու ռոմանտիկ բանաստեղծություն, որոնք կծու քննադատության են ենթարկում կայսրին։ Առաջին բանաստեղծությունից հետո կայսրը վեր է կենում և դուրս է գալիս, նրան հետևում են այլ հյուրեր ևս: Գիմնազիայում նրա հաջորդ` ռուս հիմար արքայադստեր դերն ընդհանրապես չէր սազում նրան. նրա մոր կարծիքով ներկայացումն «անհեթեթ» էր: Նա հանկարծակի որոշում է թողնել թատրոնը, ճամփորդել ու մոր նման սիրեկաններ ունենալ։ Նա կարճ ժամանակով մեկնում է Իսպանիա, հետո, Ալեքսանդր Դյումայի առաջարկով` Բելգիա:
Իր հետ Բրյուսել է տանում Դյումայի երաշխավորող նամակներն ու ընդունելություն է գտնում հասարակության ամենաբարձր մակարդակներում։ Ըստ որոշ վկայությունների Բրյուսելում հանդիպում է երիտասարդ ազնվական Լիգնեի արքայազնին ու նրա հետ սիրավեպ է ունենում: Այլ վկայություններ ասում են, թե նրանք հանդիպել են Փարիզում, որտեղ Արքայազնը թատրոն էր այցելել: Սիրավեպը կարճ է տևում և ավարտվում է այն ժամանակ, երբ Սառան իմանում է, որ մայրը սրտի կաթված է ստացել։ Նա վերադառնում է Փարիզ և մորը տենսում է ավելի լավ վիճակում։ Ինքն այդ ժամանակ հղի է լինում Արքայազնից։ Նա այդ մասին չի տեղեկացնում երեխայի հորը։ Սառայի մայրը չէր ուզում, որ իր հարկի տակ առանց հայր երեխա մեծանա, այսպիսով դերասանուհին տեղափոխվում է մի փոքրիկ առանձնատուն, որտեղ էլ 1864 թվականի դեկտեմբերի 22-ին 20-ամյա Սառան ունենում է իր միակ երեխային` Մաուրիս Բեռնարին: Որոշ վկայություններ ասում են, որ Արքայազն Հենրին չի մոռանում նրան։ Ըստ այս վարկածի, նա իմանում է Սառայի հասցեն թատրոնից, ժամանում է Փարիզ ու այցելում է Բեռնարին։ Մեկ ամիս անց նա վերադառնում է Բրյուսել ու ասում է իր ընտանիքին, որ ուզում է ամուսնանալ դերասանուհու հետ։ Ընտանիքը հանձնարարում է տղայի հորեղբորը վերջ դնել սիրավեպին` սպառնալով Արքայազնին զրկել ժառանգությունից` Բեռնարի հետ ամուսնանալու դեպքում: Ըստ մեկ այլ վարկածի` Արքայազնը հրաժարվում է երեխայի հանդեպ պատասխանատվությունից: Սառան այս սիրավեպը հետագայում կոչել է իր «մշտական վերքը», սակայն երբեք չի քննարկել Մաուրիսի հայրության հարցը։ Երբ նրան հարցրել են, թե ով է երեխայի հայրը, նա երբեմն պատասխանել է. «Ես այդպես էլ չեմ կարողանում հասկանալ, թե ով է իմ երեխայի հայրը. Լոեն Գամբետան, Հյուգոն, թե՞ Գեներալ Բուլանժեն»: Շատ տարիներ անց, 1885 թվականի հունվարին, երբ Բեռնարը ճանաչված էր, Արքայազնը գալիս է Փարիզ և առաջարկում է Մաուրիսին ճանաչել որպես իր որդի, սակայն Մաուրիսը քաղաքավարի կերպով մերժում է նրան` բացատրելով, որ իրեն լիովին բավարարում է Սառա Բեռնարի որդին լինելը:
Օդեոն (1866-1872)
Մաուրիսի ծնվելուց հետո Բեռնարը մանր դերեր է խաղաղել որպես մելոդրամիկ հայտնի Փորթ-Սեինթ-Մարտին թատրոնում։ 1866 թվականի սկզբին նա Օդեոն թատրոնի տնօրեն Ֆելիքս Դուքուեսնելի հետ համատեղ ընթերցանության հնարավորություն է ստանում։ Հետագա տարիներին Դուքուեսնելը նկարագրել է այդ ընթերցումներն` ասելով. «Ինձ հետ էր մի էակ, ով սքանչելիորեն շնորհալի էր, հանճարեղության աստիճան խելացի, նրբության տակ թաքնված մեծագույն էներգիայով ու ամուր կամքով»։ Թատրոնի ֆինանսական գծով տնօրենի տեղակալ Չարլզ դե Չիլին ցանկանում էր մերժել նրան` որպես անպատասխանատու մարդու, ինչպես նաև` նրան դուր չէր գալիս դերասանուհու չափազանց նիհարությունը, սակայն Դուքուեսնելը հմայված էր. նա աշխատանքի է ընդունում Սառային շատ համեստ, 150 ֆրանկ ամսական աշխատավարձով, որը նա վճարում էր իր գրպանից:
Օդեոնն իր նշանակալիությամբ ու հայտնիությամբ զիջում էր միայն Կոմեդի Ֆրանսեզին, և ի տարբերություն այդ խիստ ավանդական թատրոնին, կենտրոնացած էր առավել ժամանակակից ներկայացումների վրա։ Օդեոնը բավականին հայտնի էր Լեֆթ Բենքի ուսանողների շրջանում։ Սառայի առաջին ներկայացումները թատրոնում հաջողված չէին։ Նա խաղում էր 18-րդ դարի չափազանց մակերեսային ու թեթևամիտ կատակերգություններում, մինչդեռ նրա ուժեղ կողմը բեմում իր առավելագույն անկեղծությունն էր: Նրա նիհար կազմվածքը ծիծաղելի էր նայվում ճոխ զարդարված հագուստի մեջ։ Նրա ամենամեծ աջակիցը` Դյուման, նրա ներկայացումներից մեկից հետո ասել է. «Նա կուսական գլուխ ունի և ցախավելի պես մարմին»:
Շուտով այնուամենայնիվ, տարբեր ներկայացումներ խաղալով ու ավելի շատ փորձ ձեռք բերելով, նրա ներկայացումները բարելավվում են։ Սառան բարձր է գնահատվում «Լիր արքա» ներկայացման մեջ Կորդելիայի դերի համար։ 1867 թվականի նա երկու` երիտասարդ կնոջ և երիտասարդ տղայի դերեր է խաղացել Ժան Ռասինի «Աթալիա» պիեսում. տղայի` Զախարի դերն առաջինն էր բազմաթիվ տղամարդկային դերերից, որ Սառան խաղացել է իր կարիերայի ընթացքում։ Ազդեցիկ քննադատ Սարսին գրել է. «... նա հմայել է իր հանդիսատեսին ինչպես փոքրի Օրփեոսը»:
Նրա բեկումնային ներկայացումն է դարձել Ալեքսանդր Դյումայի «Քին» ստեղծագործությունը, 1868 թվականին, որտեղ Սառան խաղացել է կանացի գլխավոր` Աննա Դենբիի դերը։ Ներկայացումն սկզբում ընդհատվել է հանդիսատեսի «Դո՛ւրս տարեք Դյումային, տվե՛ք մեզ Հյուգոյին» կոչերով։ Բեռնարը դիմել է հանդիսատեսին` ուղղակիորեն ասելով. «Ընկերներ, դուք ցանկանում եք ճշմարտությունը պաշտպանել։ Եվ դրա համար դուք պարոն Դյումային պատասխանատու եք դարձնում պարոն Հյուգոյի վտարմար համա՞ր»: Սրանից հետո հանդիսատեսը ծիծաղում է, ծափահարում նրան ու լռում։ Վերջին տեսարանում նա օվացիաների է արժանանում, և Դյուման շտապում է կուլիսներ` նրան շնորհավորելու։ Երբ նա թատրոնից դուրս է գալիս, ամբոխը հավաքվում է բեմի դիմաց ու նրան ողողում ծաղիկներով։ Նրա աշխատավարձը միանգամից բարձրացվում է` ամսական հասցվելով 250 ֆրանկի:
Նրա հաջորդ հաջողությունը Ֆրանսուա Կոպեի Le Passant ներկայացումն էր, որի առաջնախաղն Օդեոն թատրոնում տեղի է ունեցել 1868 թվականի հունվարի 14-ին: Սառան այստեղ խաղացել է տրուբադոր Զանետոյի դերը ։ Քննադատ Թեոֆիլ Գուտիերը նրա խաղը բնութագրել է «նրբագեղ ու հմայիչ»։ Այն բեմադրվել է 150 անգամ, ինչպես նաև` խաղացվել է Թյուիլրի արքայական պալատում` Նապոլեոն 3-րդի ու նրա պալատականների համար։ Դրանից հետո Կայսրը նրան ադամանդով զարդարված կրծքազարդ է ուղարկել:
Իր հուշերում Սառան Օդեոնում խաղացած տարիների մասին գրել է. «Սա այն թատրոնն է, որը ես ամենից շատն եմ սիրել և միակը, որը ես ափսոսանքով եմ թողել։ Մենք բոլորս սիրում էինք միմյանց։ Բոլորն ուրախ էին։ Թատրոնն ասես դպրոցի շարունակությունը լիներ։ Բոլոր երիտասարդներն այստեղ էին գալիս...Ես հիշում եմ այն մի քանի ամիսը, որ անց եմ կացրել Կոմեդի Ֆրանսեզում։ Այդ փոքիկ աշխարհը խեղդող էր, բամբասող ու նախանձ։ Ես հիշում եմ մի քանի ամիսները Գիմնազիա թատրոնում։ Այստեղ բոլորը խոսում էին միայն հագուստի ու գլխարկների մասին և շաղակրատում հարյուրավոր բաների մասին, որոնք որևէ կապ չունեին արվեստի հետ։ Օդեոնում ես երջանիկ էի, որ մենք մտածում էինք միայն ներկայացումներ բեմադրելու մասին։ Մենք փորձեր էինք անում առավոտյան, կեսօրին ու երեկոյան, միշտ։ Ես հիանում էի դրանով»։ Բեռնարն ապրում էի իր վաղեմի ընկերոջ ու օգնականի` մադամ Գերարդի և իր որդու հետ փոքրիկ առանձնատանը Աուտեուիլ արվարձանում և թատրոն էր գնում փոքրիկ կառքով։ Նա սկսում է մտերմություն անել գրող Ժորժ Սանդի հետ և խաղում է նրա հեղինակած երկու պիեսներում: Իր հանդերձարանում նա շատ հայտնի մարդկանց էր ընդունում, այդ թվում` Գյուստավ Ֆլոբերին ու Լեոն Գամբետային։ 1869 թվականին, երբ ֆինանսապես առավել լավ վիճակում էր, նա տեղափոխվում է 7 սենյականոց ավելի մեծ առանձնատուն Փարիզի կենտրոնում։ Մայրն սկսում է այցելել նրան` երկար տարիների ընդմիջումից հետո, իսկ նրա տատիկը, ով խստաբարո օրթոդոքս հրեա էր, տեղափոխվում է Սառայի տուն` հոգ տանելու Մաուրիսին։ Բեռնարն սպասուհի է վարձում` ճաշ եփելու և տնային գործերն անելու, ինչպես նաև` ընտանի կենդանիներին հոգ տանելու համար։ Դերասանուհին մեկ կամ երկու շուն էր պահում, իսկ երկու կրիաները միշտ ազատ շրջում էին բնակարանում:
1868 թվականին հրդեհն ամբողջովին ավերում է նրա բնակարանն իր ողջ գույքով։ Նա չի դիմում ապահովագրության համար։ Կայսեր նվիրած ադամադե կրծքազարդն ու իր սիրեկաններից մեկի` Խալիդ Բեյի նվիրած թագը հալվում են։ Նա մոխիրների մեջ գտնում է ադամանդենրը, իսկ Օդեոնի ղեկավարները բարեգործական ներկայացում են կազմակերպում։ Այդ ժամանակվա ամենահայտնի սոպրանոն, Ադելինա Պատտին, անվճար համերգ է տալիս։ Ի հավելումն, նրա հայրիկի տատիկը նվիրաբերում է 120.000 ֆրանկ։ Բեռնարը կարողանում է ավելի ընդարձակ բնակարան գնել` երկու սրահով ու մեծ ճաշասենյակով:
Պատերազմի տարիներն Օդեոնում (1870-1871)
Ֆրանս-պրուսական պատերազմի սկիզբը հանկարծակի ընդհատել է նրա թատերական կարիերան։ Ֆրանսիական բականի պարտության լուրը, Նապոլեոն 3-րդ կայսրի հանձնվելը Սեդանում և 1870 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Երրորդ Ֆրանսիական Հանրապետության հռչակումը նախորդել են պրուսական բանակի կողմից քաղաքի պաշարմանը։ Փարիզը կտրվել է նորություններից և սննդի մատակարարումից, և թատրոնները փակվել են։ Բեռնարը նախաձեռնել է Օդեոն թատրոնի շենքը ճակատամարտերի ընթացքում վիրավորված զինվորների համար հիվանդանոցի վերածելու գործընթաց:
Նա 32 մահճակալ է տեղադրել նախասրահում, իր անձնական խոհարարին բերել է վիրավորների համար ապուրներ պատրաստելու և իր հարուստ ընկերներին ու երկրպագուներին ստիպել է նվիրատվություններ անել հիվանդանոցի համար։ Բացի հիվանդանոցի կազմակերպումը, նա նաև աշխատել է որպես բուժքույր` օգնելով ավագ վիրաբույժին վիրահատությունների ժամանակ: Երբ քաղաքի ածխի պաշարներն սպառվել են, Բեռնարն օգտագործել է հին դեկորացիաներ, նստարաններ և աստիճանի փայտեր` թատրոնը տաքացնելու համար:
1871 թվականի հունվարի սկզբին, 16 շաբաթվա պաշարումից հետո գերմանացիներն սկսել են ռմբակոծել քաղաքը երկարափող հրանոթներով։ Հիվանդներին ստիպված էին տեղափոխել նկուղ, և ի վերջո հիվանդանոցը փակվել է։ Բեռնարը լուրջ գործողություններ էր իրականացնում` վիրավորներին այլ ռազմական հիվանդանոց տեղափոխելու համար, և նա ի վերջո կարողանում է բնակարան վարձել` տեղավորելու 20 հիվանդներին։ Պաշարման ավարտին Բեռնարի հիվանդանոցը հոգ էր տարել ավելի քան 150 վիրավոր զինվորների համար` ներառյալ Ֆերդինանդ Ֆոչին, ով հետագայում Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ դարձել է դաշնակից զորքերի հրամանատար:
1871 թվականի հունվարի 19-ին ֆրանսիական կառավարությունը զինադադար է կնքում, և Բեռնարն իմանում է, որ իր որդին ու ընտանիքը տեղափոխվել են Համբուրգ։ Նա գնում է Ֆրանսիայի հանրապետության նոր ղեկավար Լուի-Ադոլֆ Տիերի մոտ և պահանջում է հնարավորություն տալ անցնել Գերմանիա` ընտանիքին հետ բերելու։ Երբ նա մի քանի շաբաթ անց Փարիզ է վերադառնում, քաղաքը Փարիզի կոմունայի վերահսկողության տակ էր։ Նա կրկին հեռանում է` ընտանիքը տանելով Սեն Ժերմեն ան Լե։ Սառան ավելի ուշ վերադառնում է իր բնակարան, երբ Կոմունան պարտվել էր Ֆրանսիական բանակի կողմից։
Ռուի Բլազ և վերադարձ Կոմեդի Ֆրանսեզ (1872-1878)
Թյուիրլի պալատը, Փարիզի քաղաքային դահլիճը և շատ այլ շինություններ այրվել են Կոմունայի կողմից կամ վնասվել են պատերազմի ժամանակ, սակայն Օդեոն թատրոնի շենքը կանգուն է մնացել։ Օդեոնի տնօրեն Շարլ Մարի Չիլին այցելում է Սառային իր բնակարանում, որտեղ դերասանուհին ընդունում է նրան բազմոցին թիկնած։ Նա հայտարարում է, որ թատրոնը կվերաբացվի 1871 թվականի հոկտեմբերին և խնդրում է նրան Անդրե Տերիեի նոր` «Ժան Մարի» պիեսում խաղալ գլխավոր դերը։ Բեռնարը պատասխանում է, որ նա ավարտել է գործերը թատրոնի հետ և պատրաստվում է տեղափոխվել Բրետեն ու գյուղատնտեսությամբ զբաղվել։ Չիլին, ով Բեռնարի բնավորությունը լավ գիտեր, ասում է, որ հասկանում ու ընդունում է նրա որոշումը և դերը կտա Ջեյն Էսլերին, ով Բեռնարի ախոյան դերասանուհին էր։ Ըստ Չիլիի, Բեռնարն անմիջապես ցատկում է բազմոցից ու հարցնում է, թե երբ է պետք է փորձերն սկսել: