cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նիկողայոս Տիգրանյանի դիմաքանդակ
Նիկողայոս Տիգրանյանի դիմաքանդակ (Երաժշտագետ Նիկողայոս Տիգրանյանի կիսանդրին ), խորհրդահայ քանդակագործ Արա Սարգսյանի ստեղծած փայտաքանդակը ։ Հեղինակն այն ստեղծել է 1940 թվականին Երևան քաղաքում ։ Քանդակն այժմ գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։ Քանդակի մեջ հեղինակը պատկերել է կոմպոզիտոր, բանահավաք, դաշնակահար, երաժշտական գործիչ Նիկողայոս Տիգրանյանին։
Պատմություն և նկարագրում
Քանդակագործն աշխատանքն ավարտել է 1934 թվականին և 1940֊1941 թվականներին այն տեղափոխել փայտի վրա։ Նիկողայոս Տիգրանյանի դիմաքանդակն ավելի հանգիստ ու խաղաղ ստեղծագործություն է, քան Մելիք֊Փաշայանի դիմաքանդակը ։ Նիկողայոս Տիգրանյանի դիմաքանդակի մեջ նկատելի է նրա ծերունական դեմքը։
Հայ արվեստաբան Վահան Հարությունյանը «Արա Սարգսյան» մենագրության մեջ նշում է՝ «Տիգրանյանի անշարժ դեմքի վրա միակ շարժուն մասը ծնոտն է, ծերունական դողդոջուն ծնոտը, որ իրենն է ու կարծես իրենը չէ, և հենց այդ ծնոտն է երգողը։
Տիգրանյանի խոր ընկած աչքերում, լայն ու կնճռոտ ճակատին և ընդhանրապես նրա ողջ կերպարի մեջ քանդակագործը գտել է ու վեր հանել ստեղծագործողին` նրա hասակի և վիճակի բոլոր առանձնահատկություններով» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արա Սարգսյանի քանդակներ
Skydance Media
Skydance Media (նախկինում հայտնի է եղել Skydance Productions անունով), ամերիկյան ֆիլմարտադրական ընկերություն՝ ստեղծված 2010 թվականին Paramount Pictures-ի հիման վրա Դևիդ Էլիսոնի կողմից Հոլիվուդում (Կալիֆոռնիա)։ Ընկերությունը հավաքել է շուրջ 350 միլիոն դոլար Paramount Pictures-ի հետ ֆիլմերի համատեղ արտադրության և ֆինանսավորման համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոընկերություններ
Էլիանե Ժիարդինի
Էլիանե Թերեզինիա Ժիարդինի (Eliane Teresinha Giardini, ), թատրոնի և կինոյի բրազիլացի դերասանուհի։ Էլիանեն Բրազիլիայի ամենահայտնի դերասանուհիներից մեկն է։ Հայ հանդիսատեսին առավել հայտնի է Կլոն հեռուստասերիալում մարմնավորած Նազիրայի դերով։
Կենսագրություն
Էլիանե Ժիարդինին ծնվել է 1952 թվականին Սան Պաուլո քաղաքում՝ իտալական ընտանիքում։ Դեռ մանկուց երազել է դերասանուհի դառնալու մասին։ Մասնակցել է սիրողական ներկայացումների։ Դեռահաս տարիքից սկսել է նկարահանվել ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում։ Էլիանեն նկարահանվել է Ռեդե Գլոբո հեռուստաընկերության մի շարք հեռուստասերիալներում։
Ընտանիք
Նախկին ամուսինը դերասան Պաուլո Բետտին է։ Ունի երկու աղջիկ՝ Ջուլիաննան (ծնված 1977 թվականին) և Մարինան (ծնված 1981 թվականին)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
(902) Պրոբիտաս
(902) Պրոբիտաս (Probitas), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1918 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Վիեննայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,446914 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0098 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8841 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1398,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,257499 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,35° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1918 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Օկտյաբրսկոե (ավան, Վելիկոնովոսյոլկովսկի շրջան)
Օկտյաբրսկոե (Октябрське), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վելիկոնովոսյոլկովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օկտյաբրսկոե ավանում բնակվում էր 1 110 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վելիկոնովոսյոլկովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Սիմոն Բոլիվար
Ազատագրել է իսպանական գերիշխանությունից Վենեսուելան, Նոր Գրանադան (Հյուսիսային Կոլումբիա ու Պանամա), Կիտո գավառը (ժամանակակից Էկվադոր), 1819-1830 թվականներին այս տերությունների տարածքում ստեղծված Մեծ Կոլումբիայի նախագահ։ 1824 թվականին ազատագրել է Պերուն ու կանգնել Վերին Պերուի տարածքում ստեղծված Բոլիվիա հանրապետության գլուխ, որը կոչվել է իր պատվին (1825)։ Վենեսուելայի Ազգային կոնգրեսը 1813 թվականին նրան հռչակել է Ազատիչ (El Libertador)։
Վաղ տարիները
Սիմոն Բոլիվարը ծնվել է 1783 թվականի հուլիսի 24-ին ազգությամբ բասկ, ազնվական կրեոլ Խուան Վինսենտե Բոլիվարի ընտանիքում։ Իսպանիայից Հարավային Ամերիկա տեղափոխված Բոլիվարների ընտանիքն ակտիվ դերակատարություն էր ստանձնել Վենեսուելայի հասարակական կյանքում։ Սիմոն Բոլիվարը վաղ հասակում կորցրել է ծնողներին։ Ապագա հեղափոխականի դաստիարակության և աշխարհայացքի ձևավորման վրա մեծ ազդեցություն է թողել Բոլիվարի ավագ ընկեր և հայտնի լուսավորիչ Սիմոն Ռոդրիգեսը։ 1799 թվականին Սիմոնի ազգականները որոշեցին նրան Մադրիդ ուղարկել` հեռու անհանգիստ Կարակասից։ Մադրիդում Սիմոն Բոլիվարն ուսումնասիրեց իրավաբանություն, ապա այցելեց Իտալիա, Շվեյցարիա, Գերմանիա, Անգլիա և Ֆրանսիա։ 1805 թվականին Բոլիվարն մեկնեց Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, որտեղ էլ նրա մոտ ձևավորվեց իսպանական տիրապետությունից Հարավային Ամերիկայի ազատագրման գաղափարը։
Վենեսուելայի Հանրապետություն
Բոլիվարն ակտիվ մասնակցություն ունեցավ Վենեսուելայում իսպանական տիրապետության տապալման (ապրիլի 19, 1810) և նրա անկախ հանրապետություն հռչակման գործում (հուլիսի 5, 1811)։ Նույն թվականին Բոլիվարը հեղափոխական խունտայի (ժողովրդական ժողով) կողմից ուղարկվեց Լոնդոն՝ բրիտանական կառավարությունից օգնություն ստանալու ։ Վերջինս սակայն գերադասեց պահպանել չեզոքություն։ Բոլիվարը Լոնդոնում թողեց Լուի Լոպես Մենդեսին Վենեսուելայի անունից զինվորների վարձակալության համար բանակցությունները շարունակելու և վերադարձավ Վենեսուելա։
Շուտով իսպանացի գեներալ Մոնտևերդեն օգնության խնդրանքով դիմեց Վենեսուելայի տափաստան-լյանոսների կիսավայրենի բնակիչներին` ռազմատենչ լյաներոսներին։ Լյաներոսների ոչ կանոնավոր ուժերի գլուխ նաշանակվեց աստուրիացի Խոսե Տոմաս Բովեսը։ Պատերազմն ընդունեց չափազանց դաժան բնույթ, ինչին Բոլիվարը պատասխանեց գերիներին սպանելու հրամանով։ Իսպանացիների կողմից Բոլիվարի բանակի ջախջախումից հետո նա 1812 թվականին հաստատվեց Նոր Գրանադայում (այժմյան Կոլումբիան)։ Սակայն հաջորդ տարվա սկզբներին Բոլիվարը վերադարձավ, իսկ 1813 թվականի օգոստոսին նրա զորքերը գրավեցին Կարակասը։ Այստեղ նա հանդիսավոր կերպով հռչակվեց «Վենեսուելայի ազատարար» (El Libertador)։ Բոլիվարի գլխավորությամբ ձևավորվեց Վենեսուելայի երկրորդ հանրապետությունը։ Սակայն չիրականացնելով հասարակության ստորին հատվածների շահերից բխող բարեփոխումներ՝ նա չկարողացավ ստանալ նրանց աջակցությունը և 1814 թվականին կրկին պարտություն կրեց։ Իսպանական զորքերի ճնշման տակ 1814 թվականի հուլիսի 6-ին Բոլիվարի զորքերը լքեցին Կարակասը, իսկ Բոլիվարը հեռացավ երկրից` հաստատվելով Ճամայկայում։ 1815 թվականի սեպտեմբերին Բոլիվարն այնտեղ բաց նամակ գրեց, որտեղ համոզմունք էր հայտնում Իսպանական Ամերիկայի շուտափույթ ազատագրման վերաբերյալ։
Արտաքին հղումներ
Բոլիվարի մասին Դպրոցական Մեծ Հանրագիտարանում
Կատեգորիա:Մասոնություն Կատեգորիա:Պետական գործիչներ Կատեգորիա:Մեծ Կոլումբիայի նախագահներ Կատեգորիա:Վենեսուելայի հեղափոխականներ Կատեգորիա:Պերուի հեղափոխականներ Կատեգորիա:Էկվադորի հեղափոխականներ Կատեգորիա:Բոլիվիայի նախագահներ Կատեգորիա:Պերուի նախագահներ Կատեգորիա:Անկախության ակտիվիստներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Աշոտ Թովմասյան (այլ կիրառումներ)
Աշոտ Թովմասյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝
Մոնոնոքե հիմե
Մոնոնոքե արքայադուստրը (もののけ姫), Հայաո Միյաձակիի 1997 թվականին թողարկված շրջադարձային անիմեն է։ Հեղինակը Գիբլի ընկերությունն է, պրոդյուսերը՝ Տոշիո Սուզուկին։
«Մոնոնոքե արքայադուստրը» անիմեում գործողությունները զարգանում են հին Ճապոնիայի ուշ Մուրոմաչի ժամանակաշրջանում (մոտավորապես 1337-1573 թվականները)։ Առկա են նաև գերբնական ուժերի տարրեր։ Պատմությունը կենտրոնանում է Էմիշի կայսրության երիտասարդ զինվորի՝ Աշիտաքայի մասին, ով հանգամանքների բերումով ներգրավվում է անտառի պաշտպանների ու անտառն ավերող մարդկանց հակամարտության մեջ։ Մոնոնոքեն անուն չէ, այլ ճապոնական տերմին է, որն օգտագործվում է որպես «Հրեշի ոգի»։ Մոնոնոքե արքայադուստրը կարող է թարգմանվել որպես «Ոգիների արքայադուստր»։
Առաջին անգամ անիմեն Ճապոնիայում թողարկվել է 1997 թվականի հուլիսի 12-ին։ Սա Գիբլի ընկերության առաջին ֆիլմն էր, որ հայտնություն ստացավ Ճապոնիայի սահմաններից դուրս ու հեղինակներին համաշխարհային ճանաչում բերեց։
Սյուժե
Անիմեն հանդիսատեսի տեղափոխում է Մուրոմաչի ժամանակաշրջան. Սա այն ժամանակաշրջանն է, երբ Ճապոնիայում առաջին անգամ հայտնվում է հրազենը։ Էմիշիների գյուղի բնակիչնեչը, ինչպես նաև գլխավոր հերոս երիտասարդ արքայազն Աշիտաքան アシタカ Նագոյի հարձակման են ենթարկվում։ Նագոն ատելությամբ լի գազան է, որն իր իսկ ատելությունից հրեշի է վերածվել։ Գյուղը պաշտպանելիս Աշիտաքան ստիպված է սպանել Նագոյին, բայց կռվի ժամանակ գազանը դիպչում է հերոսի աջ ձեռքին ու անիծում է նրան։
Իմաստուն կինը բացահայտում է արքայազնին գազանի զայրույթի պատճառը ու գուշակում է մահ ստացած վերքերից։ Տղան կտրում է մազերը ու հավատարիմ Յաքուրուի հետ լքում գյուղը։
Ճանապարհին արքայազնը փոքր գյուղի անզեն բնակիչներին սպանող սամուրայների է հանդիպում ու նրանց հետ կռվում պարզում, որ վերքն իրեն գերբնական ուժ է տալիս։ Սամուրայի հետ հաշվեհարդար տեսնելով, Աշիտաքան մոտակա քաղաքն է մտնում, ուր ծանոթանում է թափառող վանական Ջիգոյի հետ։ Վանականն օգնում է Աշիտաքային փրկվել, երբ նա վատ իրավիճակում է հայտնվում բրնձի համար մաքուր ոսկով վճարելիս, հետո պաշտպանում է թանկարժեք իրերի հոտն առած ավազակներից։ Հետո, լսելով Աշիտաքայի պատմությունը, կարծիք է հայտնում, որ Անտառի Մեծ Ոգին՝ Շիշիգամին シシ神 կարող է օգնել նրան։
Երկաթե քաղաքի たたら場 ճանապարհին արքայազնը ակամայից մտնում է Մարդկանց ու Կենդանիների հակամարտության մեջ։ Հեռատես ու նպատակասլաց Էբոշիի エボシ ղեկավարության տակ գնտվող մարդկանց վրա հարձակվել են Հին Անտառի ոգիները՝ գայլերի ու վարազների աստվածը՝ Մորոն モロ և Օքքոտոնուշին 乙事主, Մորոյի որդեգիր-աղջիկը՝ Սանը サン և Շիշիգամին։
Աստվածուհի Մորոն, Սանը և Մորոյի երեխաները՝ երկու հսկայական գայլեր հարձակվում են Երկաթե քաղաք գնացող բրնձով քարավանի վրա։ Նրանք ուզում են Էբոշի-սամային սպանել, որպեսզի անտառահատման ու երկաթե հումքը գողանալու համար վրեժ լուծեն։ Կռվում մարդիկ ու ցուլեր են զոհվում, անդունդն են գլորվում բրնձով տակառները։ Մորոն նետվում է դեպի Էբոշին, բայց վերջինս կարողանում է հրազենով վիրավորել գայլուհուն ու փրկվել։ Կռվից անմիջապես հետո քարավանը ցրվում է, չփորձելով վիրավորներին կամ անասուններին փրկել։ Աշիտաքան գտնում է երկու ծանր վիրավոր տղամարդկանց և ուզում է օգնել նրանց, երբ առաջին անգամ հանդիպում է Սանին ու գայլերին։
Երկաթե քաղաքում Աշիտաքան հաղորդակցվում է Մորոյի ու Էբոշիի կոնֆլիկտին։ Հերթական ընդհարման ժամանակ արքայազնը որոշում է, որ կարող է խառնվել, խառնվում է ու չի թույլատրում աղջիկներին միմյանց սպանել։ Բայց ինքն է մահացու վիրավորվում Էբոշիի պաշտպաններից ու գերբնական հրեշություն օգտագործելով միայն կարողանում է իրեն ու Սանին անտառից դուրս հանել։ Հանելով, կորցնում է գիտակցությունը, բայց նրան փրկում են Սանն ու Շիշիգամին։
Միաժամանակ անտառում Օքքոտոնոնուշիի ղեկավարությամբ վարազների զորք է հավավում։ Օքքոտոնոնուշին ծեր ու իմաստուն կռվող էր ու ցանկանում էր կյանքի մայրամուտին իր ցեղի ոչնչացման համար մարդկանցից վրեժ լուծել։ Վերջին կռիվը երկար ու դժվար է ընթանում։
Արտադրությունը
Ուշ 1970-ական թվականներին Միյաձակին էսքիզներ է արել անտառում հրեշի հետ ապրող արքայադստեր մասին։ 1994 թվականի օգոստոսին նա արդեն սկսում է պատմատախտակներ նկարել ու պատմությունը գրել։ Որոշ դժվարություններ են առաջանում նախնական գաղափարներն ու պատկերները ժամանակին հարմարեցնելու գործում, քանի որ դրանցից շատերը արդեն օգտագործվել էին «Իմ հարևան Տոտորոն» անիմեում ու փոխվել էր հասարակական գիտակցությունը։
Տոշիո Սուզուկիի հավաստմամբ, On Your Mark տեսահոլովակի վրա աշխատանքները օգնեցին Միյաձակիին «ցրվել» ու նոր հայացքով վերսկսել անիմեի վրա աշխատանքները։ 1995 թվականի ապրիլին Մասաշի Անդոն Միյաձակիի պատկերատախտակներից մշակեց հերոսներին։ Նույն թվականի մայիսին Միյաձակին կրկին նկարեց նախնական պատկերատախտակները։ Մոտավորապես նույն ժամանակ Միյաձակին և Անդոն, իրենց հետ վերցնելով թիմին, երեք օրով մեկնում են Յաքուշիմայի հնագույն անտառներ ու Հյուսիսային Հոնշուի Շիրաքամի-Սանչիի լեռները` անիմեի բնապատկերների համար ոգեշնչվելու։
Անիմեի արտադրությունը սկսվում է 1995 թվականի հուլիսին։ Միյաձակին անձամբ վերանայել է ֆիլմի համար նկարված 144 հազար կադրերն ու վերանկարել է դրանցից 80 հազարը։ Վերջնական պատկերատախտակները պատրաստ էին ֆիլմի ճապոնական պրեմիերայից ընդամենը մի քանի օր առաջ։ Անիմեն հիմնականում ձեռքով էր նկարված, բայց համակարգչով արված հատվածներ էլ կան, որոնց գումարային տևողությունը 5 րոպե է։ Դրանք էլ, որպես կանոն, ավանդական եղանակով նկարված կադրեր են, որոնք համակարգչային գրաֆիկայի տարրեր են պարունակում։ Այս գործելաոճը օգտագործվում է Գիբլի ընկերության շատ ֆիլմերում։ Գունավորումն արվել է ավանդական ներկով, Միյազակիի ու Միչիո Յասուդայի համապատասխան էսքիզների հիման վրա։
Ամեն դեպքում, պրոդյուսերները վերջին օրերին համաձայնեցին «թվայնացնել» անիմեն։
Ոգեշնչվելով Ջոն Ֆորդի՝ հանրահայտ վեսթրնների հեղինակ Իրանա-Ամերիկյան ռեժիսորի փորձով, Միյաձակին իր Երկաթե քաղաքը «սահմանամերձ» ստեղծեց ու բնակեցրեց այն «ճապոնական ֆիլմերում հազվադեպ, եթե ոչ երբեք, հանդիպող վտարանդիների խմբերով ու ճնշված փոքրամասնություններով»։ Նրա կերպարները «թախծոտ, ամբիցիոզ ու պինդ» էին։
Չնայած անիմեի հիմնական ենթադրվող ժամանակը Մուրոմաչի ժամանակաշրջանն է, իրականում այն տատանվում է Ջոմոն, Յամատո ու Էմիշի ժամանակաշրջաններում։ Միյաձակին չէր ուզում ճշգրտորեն վերատպել Միջնադարյան Ճապոնիայի պատմությունը, այլ շեշտը դնել «անլուծելի թվացող հակամարտության արդյունաբերական քաղաքակրթության ու բնության առաջացման պատճառների» վրա։
«Մոնոնոքե արքայադստեր» արտադրությունն ունեցել է 2,35 բիլիոն էն՝ մոտավորապես 23.5 միլիոն դոլար, բյուջե։
Քննարկվել են անիմեի երկու պոտենցիալ վերնագրեր։ Այն, որն ընտրվել է, հայերեն թարգամնվում է որպես «Մոնոնոքե արքայադուստրը»։ Մյուսը կարող թարգամնվել որպես «Աշիտաքայի պատմությունը» կամ «Աշիտաքայի առասպելը»։ 2013 թվականի նոյեմբերի 26-ին, Tokyo Broadcasting System-ի հաղորդման ընթացքում, Տոշիո Սուզուկին բացահայտել է, որ Միյաձակին նախընտրում էր «Աշիտաքայի լեգենդը» վերնագիրը ու նույնիսկ նոր կանջի է հնարել այն գրառելու համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտիպլիկացիա Կատեգորիա:Հայաո Միյաձակիի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ճապոնական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ճապոնական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր գայլերի մասին Կատեգորիա:Ֆենտեզի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆեմինիստական ֆիլմեր
Կիլիկյան Հայաստանի պետական կարգ
Թագավորի գործառույթները
Թագավորը՝ որպես պետության գլուխ և երկրի գերագույն տեր, օժտված էր բացառիկ իրավունքներով ու առանձնաշնորհներով։ Նա իր մշտական դեսպաններն է ունեցել Հռոմում, Նեապոլում, Կոստանդնուպոլսում, Ֆրանսիայում, Անգլիայում, Եգիպտոսում, Մոնղոլիայում և այլուր։
Արքունիքի կառուցվածքը
Թագավորության հռչակումից ի վեր պետությունը կառավարել է արքունիքը, որը բաղկացած էր
Վերին արքունի ատյանի գործառույթները
Ատյանի նիստերին մասնակցում էին խոշոր իշխանները՝ բերդատեր պարոնները։ Վերին արքունի ատյանը խորհրդատուի իրավասություն ուներ, իսկ նիստերը վարում էր թագավորը։
Պայլի գործառույթները
Պայլը թագավորի առաջին խորհրդականը և գահաժառանգի դաստիարակն էր, իսկ գահակալի անչափահասության դեպքում՝ նրա խնամակալն ու պետության կառավարիչը։ Նա պետությունը կառավարել է նաև երկրից թագավորի ժամանակավոր բացակայության ժամանակ։
Սպարապետի գործառույթները
Սպարապետության գործակալը՝ սպարապետը կամ գունդստաբլը, տնօրինում էր ռազմական գործերը։ Նա թագավորի առաջին տեղակալն էր. գլխավորել է ինչպես արքունի, այնպես էլ իշխան, շական զորամիավորումները։ Բանակի սպառազինման և պարենավորման գծով սպարապետի տեղակալը կոչվել է մարաջախտ։
Կանցլերի (կանցլեր) գործառույթները
Արքունի դպրապետության (քարտուղարություն) գործակալը՝ կանցլերը (կանցլեր) կամ ատենադպիրը, վարել է արտաքին գործերը, կազմել և թագավորի հետ ստորագրել է պետական հրովարտակները, շնորհագրերը։ Նա է պահել պետական կնիքը, ղեկավարել դիվանագիտական հարաբերությունները, թագավորի անունից բանակցություններ վարել օտարերկրյա պետությունների հետ։ Այդ պաշտոնը սովորաբար վարել է Սսի արքեպիսկոպոսը, երբեմն՝ օտար լեզուների գիտակ, տաղանդավոր անձ (օրնակ՝ Վահրամ Րաբունի վարդապետը)։
Սեղանապետության գործակալի գործառույթները
Սեղանապետության գործակալն զբաղվել է արքունի տան եկամուտներով ու ծախսերով, պալատի տնտեսությամբ, համարվել է թագավորի խորհրդական և «հավատարիմն տանն արքայի»։
Մաքսապետության գործակալի գործառույթները
Մաքսապետության գործակալը ղեկավարել է պետական եկամուտները, մաքսային ու տուրքային գործերը, ներքին և արտաքին առևտրական հարաբերությունները։ Նրան են ենթարկվել քաղաքների, նավահանգիստների ու մաքսատների վերակացուները և մյուս պաշտոնյաները։ Արքունիքում գործել են նաև այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ՝ իշխանաց իշխանը, թագադիր իշխանը, սուրհանդակապետը (պետական փոստի գործակալ) և այլն։
Թագուհու գործառույթները
Մեծ հեղինակություն է վայելել տիկնաց տիկինը՝ թագուհին։ Նա մասնակցել է արքունի և իշխան, խորհրդի նիստերին, քաղաքական մեծ դեր խաղացել հատկապես թագավորի բացակայության կամ մահվան դեպքերում։
պ
(901) Բռունսիա
(901) Բռունսիա (Brunsia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1918 թվականի օգոստոսի 30-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,223602 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7307 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7165 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1211,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,297248 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,45° անկյուն։
Բռունսիա աստերոիդը դասվում է Ֆլորայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 7438 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,33։ Այս ընտանիքի աստերոիդների էքսցենտրիսիտետները ընկնում են 0,109-0,168 միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը՝ 2,4°-6,9°։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Ֆլորայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1918 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ադրբեջանցիներն Ուկրաինայում
Ադրբեջանցիները Ուկրաինայում, ադրբեջանցիների համայնք Ուկրաինայում։ Ադրբեջանը և Ուկրաինան մտել են նախ Ռուսական կայսրության, իսկ հետո՝ Խորհրդային Միության կազմ։ Ներկայումս Ուկրաինայում բնակվում է ավելի քան 45,000 ադրբեջանցի ։ Նրանց մեծ մասը բնակվում Է Դոնեցկի (8 հազար), Խարկովի (5-6 հազար) և Դնեպրոպետրովսկի (5-6 հազար մարդ) մարզերում։ Էթնիկ խմբի ներկայացուցիչների թվաքանակը շատ արագ է աճել։ Հատկապես 1960-1990 թվականներին այն աճել է 5.5 անգամ, ինչի պատճառը հիմնականում Անդրկովկասում տիրող անկայունությունն էր։ Այսօր Ուկրաինան մեծությամբ 7-րդ ադրբեջանական համայնքն է աշխարհում։
Ադրբեջանցիների վերաբնակեցումն Ուկրաինայի տարածքում տեղի է ունեցել որոշակի պատմական իրադարձությունների արդյունքում, որոնցում գերակշռում էին տնտեսական բնույթ ունեցող միգրացիոն գործընթացները։ Մոտ 2300 ադրբեջանցի ուկրաիներենի կրող է։
Ադրբեջանցիների մեծ մասը մուսուլման է, հիմնականում՝ շիաներ։ Ադրբեջանցիները աշխարհի ամենաքիչ կրոնական ազգերից են։ Նրանք պարբերաբար չեն կիրառում իրենց կրոնը, ինչպես նաև իրենց հագնվելու ոճով նույնպես չեն հետևում կրոնին ։
Ներկայումս Ուկրաինայի 15 շրջանում գործում են ադրբեջանցիների ազգային-մշակութային կազմակերպություններ։ Շրջաններից ութում կան կիրակնօրյա դպրոցներ, որոնք ուսումնասիրում են ադրբեջաներեն և գրականություն։ «Ադրբեջանի ձայն» (ադրբեջաներեն և ուկրաիներեն) ամսագրի հրատարակությունն սկսվել է Կիևում 1998 թվականին։ Ուկրաինայում առաջին ադրբեջանական «Միլլեթ» թերթը լույս է տեսնում 1991 թվականից Ղրիմում։
Իրադարձություններ
2011 թվականի հունվարի 20-ին Ադրբեջանի դեսպանատանը և Ուկրաինայի ադրբեջանցիների կոնգրեսում տեղի է ունեցել Խոջալուի կոտորածին, Մարտյան օրերին և Սև հունվարին նվիրված հիշատակի արարողություն ։ Ուկրաինայի ադրբեջանցիների կոնգրեսի տարածաշրջանային կազմակերպությունների ղեկավարները, Ադրբեջանցիների համաշխարհային կոնգրեսի՝ Ուկրաինայում առաքելություն անցկացնող անդամները, մտավորականները, երիտասարդները, սփյուռքի ուսանողներն ու ակտիվիստները նշում են այնպիսի ազգային տոներ, ինչպիսիք են Հանրապետության օրը և Ազգային փրկության օրը։
2011 թվականի մայիսին Սևաստոպոլում բացվել է 77-րդ դիվիզիայի ադրբեջանցի զինվորների վերականգնված հուշարձանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի ազգեր Կատեգորիա:Ադրբեջանական սփյուռք
Գուստավս Բուտելիս
Արստարուլմիրուս Արսույմֆուս Տարուս (լատիշերեն՝ Arstarulsmirus Arsujumfus Tarus) (ծնյալ Գուստավս Բուտելիս (Gustavs Butelis), ), առավել հայտնի է իր բեմական անունով՝ Գուստավո (Gustavo), լատվիացի ռեփեր և ձայնագրման պրոդյուսեր, ով արդեն իսկ թողարկել է երաժշտական չորս ալբոմ, բազմաթիվ մրցանակների արժանացել իր ալբոմների ու երգերի համար։
Կենսագրություն
Բուտելիսը երաժշտությամբ հետաքրքրվել է դեռ պատանեկան հասակից, ցանկացել է թմբուկ ու կիթառ նվագել սովորել, բայց հայրը համոզել է, որ սաքսոֆոնն ընտրի։ Պատանին երաժշտական շատ ոճերով է հրապուրվել, մի որոշ ժամանակ՝ հատկապես մետալ ոճով, իսկ 15 տարեկանից տարվել է հիփ-հոփով ։ 1995 թվականից, երբ արդեն 18 տարեկան էր, ձեռնամուխ է եղել երաժշտական կարիերա անելուն, ընկերների հետ հիմնել է Fact երաժշտախումբը։ Բուտելիսն այդ խմբի առաջատար երաժիշտն էր և իր գործը կատարում էր ամենայն լրջությամբ, սիրով ու պատասխանատվությամբ։ Բայց որոշ ժամանակ անց Fact-ը ցրվել է, և Բուտելիսն սկսել է իր մենակատարային կարիերան՝ բեմական Gustavo անունով ։
2002 թվականին՝ ավելի քան երկու տարի տևած լռությունից հետո, նա թողարկել է իր առաջին սինգլը՝ Jau-tā-jums-ը, իսկ դրանից ևս երկու տարի անց էլ՝ առաջին ալբոմը՝ Beidzot-ը ։ 2006 թվականին լույս է ընծայվել երկրորդ սոլո ալբոմը՝ Pa pāris pantiem/viesības viesnīcā-ը, 2008-ին՝ Tur kaut kam ir jābūt-ը (այս վերջինը՝ լատվիական «Բրեյնսթորմ» («Brainstorm» - «Մտագրոհ») երաժշտախմբով։ Այնուհետև իր հաջորդ՝ 3. elpa-Plus/mīnuss ալբոմից նախապես թողարկել է երեք սինգլ ՝ Par citu meiteni-ն , Mūsu soļi-ն ։ Երեք սինգլներն էլ երաժշտասեր հասարակության ջերմ ընդունելությանն արժանացան, լատվիական գրեթե բոլոր ռադիոկայաններում դարAան թոփ հիթեր, իսկ Mūsu soļi-ն դարձավ նաև Rīgas VEF բասկետբոլային ակումբի պաշտոնական օրհներգը։ 2009 թվականի դեկտեմբերի 10-ին "Essential" ակումբում տեղի ունեցավ Գուստավոյի նոր ալբոմի շնորհահանդեսը ։ Ալբոմն ինքը թողարկվեց 2010 թվականի հունիսի 16-ին ։ Այս վերջին ալբոմի թողարկումից հետո Բուտելիսը տարվել է իիսիիդեոլոգիայով , պաշտոնապես փոխել է իր անունը Արստարուլսմիրուս Արսույումֆուս Տարուսի և սկսել է կյանքի մասին ուսուցողական դասախոսություններով հանդես գալ ։
Որպես համամասնակից
== Լատվիական երաժշտական ձայնագրությունների ամենամյա մրցանակաբաշխություն ==
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատիշ երաժիշտներ Կատեգորիա:Լատիշ երգահաններ
Աշոտ Թովմասյան (բժիշկ)
Աշոտ Հովհաննեսի Թովմասյան (1889, Երևան - 1962), հայ բժիշկ, ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ (1940):
Կենսագրություն
Ծնվել է տանիքագործ վարպետի ընտանիքում։ 1902 թվականին ընդունվել է Երևանի արական գիմնազիան։ 1903 թվականին զրկվել է մորից։ 1910 թվականին ավարտել է գիմնազիան, ընդունվել Խարկովի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Արձակուրդներին բուժակ է աշխատել Երևանի քաղաքային հիվանդանոցում։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին, դեռևս համալսարանը չավարտած, նշանակվում է էվակուհոսպիտալի կրտսեր բժիշկ։ Հետո նույն պաշտոնով աշխատում է Խարկովի դրուժինայում ու զինվորական լազարեթում, քաղաքներից մեկի զեմստվոյական հիվանդանոցում (1915-1916): Առանց աշխատանքից կտրվելու հանձնում է պետական քննությունները և ավարտում բժշկական ֆակուլտետը։ 1917 թվականին նշանակվում է Մանտուրովո քաղաքի էվակուհոսպիտալի, իսկ հետո՝ դիվիզիայի լազարեթի օրդինատոր։
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո տեղափոխվել է Երևան, նշանակվել հոսպիտալի գլխավոր բժշկի պաշտոնակատար։ Հիվանդացել է և կազդուրվելու համար գնացել Դիլիջան։ Միաժամանակ աշխատել է տեղի հիվանդանոցում։ Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո նրան հանձնարարվում է կազմակերպել առողջապահության գործը Դիլիջանի գավառում։ 1921 թվականին նշանակվել է Լոռու գավառի առողջապահության բաժնի վարիչ։ 1923 թվականին նշանակվել է Լոռի-Փամբակի միացյալ գավառի առողջապահության բաժնի վարիչ և այդ պաշտոնում աշխատել մինչև 1931 թվականը՝ գլխավորելով Ղարաքիլիսայի քաղաքային հիվանդանոցը և նրա վիրաբուժական բաժանմունքը։ 1931 թվականի տեղափոխվել է Երևան, աշխատել առաջին կլինիկական հիվանդանոցում, այնուհետև՝ ՀԽՍՀ առժողկոմատում։ 1935-1958 թվականներին եղել է Լենինականի քաղաքային հիվանդանոցի վիրաբուժական բաժանմունքի ղեկավարը, իսկ 1949 թվականից՝ նաև Լենինական քաղաքի գլխավոր վիրաբույժը։
Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին աշխատել է նաև № 1474 էվակուհոսպիտալում (1941) և Մարիուպոլից Լենինական էվակուացված հոսպիտալում (1942 թվականից սկսած)։ 1958 թվականին նշանակվել է Երևանի օրթոպեդիայի և վնասվածքաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի առաջին կլինիկայի վարիչ։ 1960 թվականից անցել է թոշակի։
Պարգևատրվել է Լենինի և «Պատվո նշան» շքանշաններով ու մեդալներով։ Նրա անունով է կոչվել Լենինականի № 1 հիվանդանոցը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Խարկովի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Ադամը և շունը
«Ադամը և շունը» (Adam and Dog), ամերիկյան անիմացիոն կարճամետրաժ ֆիլմ, որ ստեղծվել է ռեժիսոր Մինքյու Լիի կողմից 2011 թվականին։ Մուլտֆիլմն ստեղծվել է Ծննդոց գրքից Ադամի և Եվայի մասին լեգենդի հիման վրա։
2013 թվականին մուլտֆիլմն առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի «Լավագույն կարճամետրաժ անիմացիոն ֆիլմ» անվանակարգում և արժանացել «Էննի» մրցանակի որպես Լավագույն կարճամետրաժ անիմացիոն ֆիլմ  ։
«Օսկարի» ներկայացվելուց հետո մուլտֆիլմը նույն մրցանակի առաջադրված մյուս 15 մուլտֆիլմերի հետ միասին թողարկվել է թատրոններում ShortsHD-ի կողմից ։
Սյուժե
Շունը քայլում է Եդեմի պարտեզում, և մի օր նա հանդիպում է մի տարօրինակ արարածի՝ Ադամին։ Նրանք իրենց օրերն անցկացնում են ծաղկած այգում և դառնում անբաժան ընկերներ։ Բայց շուտով Ադամը հանդիպում է Եվային։ Եվան դառնում է Ադամի նոր ընկերը, և Ադամն սկսում է մոռանալ շանը։ Բայց երբ մեղսագործությունից հետո Ադամն ու Եվան պետք է հեռանան Եդեմից, շունը մարդկանց հետ գնում է դժվարություններին ընդառաջ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կարճամետրաժ մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:2001 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Բիգոլի
Բիգոլի, իտալական մակարոնեղենի տարատեսակ (pasta), երկար և հաստ, ոչ սնամեջ խողովակների ձևով։ Սկզբնապես բիգոլի պատրաստում էին հնդկացորենի ալյուրից, բայց այժմ հիմնականում պատրաստում են ցորենի ալյուրից։ Երբեմն բիգոլիի բաղադրության մեջ ավելացնում են բադի ձու։ Պատրաստի խմորանման զանգվածն այնուհետև մամլվում և դուրս է մղվում բիգոլարո կոչվող սարքի միջոցով ։ «Բիգոլի» տերմինը մակարոնեղենի այս տեսակի համար ավելի հաճախ օգտագործվում է Վենետոի շրջանում, մինչդեռ Տոսկանայում նմանատիպ մակարոնեղենին անվանում են պիչի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց Կատեգորիա:Մակարոնեղեն
Սուսամբար
Սուսամբար, աստղածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող տարկավան ցեղի հոտավետ, բազմամյա խոտաբույս։
Աճում է Կովկասում, Փոքր և Առաջավոր Ասիայում, գլխավորապես տափաստանային քարքարոտ զառիթափ լանջերին և մշակովի այգիներում։ Բարձրությունը 70-120 սմ է։ Տերևները ամբողջաեզր են կամ բութ ատամնավոր, գեղձավոր, խամրած կանաչ գույնի։ Ծաղկազամբյուղները բազմաթիվ են (10-60), 6-8 մմ լայնությամբ։ Եզրի ծաղիկները լեզվակավոր են, սպիտակ, միջինները՝ խողովակավոր, դեղին։ Եթերայուղերի պարունակությունը տերևներում 0,4% է։ Սուսամբարը օգտագործվում է հատկապես բուրավետ պարտեզների ստեղծման և համեմունքների ստացման համար։ Ժողովրդական բժշկության մեջ կիրառվում է որպես սպազմոլիտիկ դեղամիջոց։ Միջատասպան է։
Մաքսիմ Մանուկյան
Մաքսիմ Մանուկյան, (դեկտեմբերի 10, 1987, Մարտունի), հունահռոմեական ոճի հայ ըմբիշ, աշխարհի չեմպիոն, 2013 թվականի Ունիվերսիադայի արծաթե մեդալակիր, զինծառայողների աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, լողափնյա ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, 2016 թվականի օլիմպիական խաղերի մասնակից։
Սուսամբար
Տարածվածություն
Աճում է մարգագետիններում, քարքարոտ լանջերին, գետափերին, ճանապարհների եզրերին և աղբավայրերում։
Մաքսիմ Մանուկյան
Կենսագրություն
Մաքսիմը ըմբշամարտով զբաղվել է 1998 թվականից, սակայն որոշ ժամանակ անց դադարեցրել է պարապմունքները և վեց տարվա ընդմիջումից հետո կրկին վերադարձել է 2010 թվականի մարզումներին։
Սուսամբար
Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Արմավիրի, Գեղարքունիքի, Տավուշի, Արարատի և Արագածոտնի մարզերում ։
Մաքսիմ Մանուկյան
Կենսագրություն
2011 թվականին նորամուտը նշել Է Թբիլիսիի միջազգային մրցաշարում, սակայն անհաջող։
Սուսամբար
Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են ծաղկազամբյուղները առանց ծաղկակոթերի, որոնք հավաքում են ծաղկման շրջանում։ Ծաղկաբույլերը պարունակում են ֆլավոնոիդներ, ալկալոիդներ, տանացետին, օրգանական թթուներ, դաբաղանյութեր, ասկորբինաթթու, եթերային յուղ ։
Մաքսիմ Մանուկյան
Կենսագրություն
2013 թվականին Կազանի Ունիվերսիադայում ներկայացրել է Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտը, որտեղ ստացել է արծաթե մեդալ՝ եզրափակչում զիջելով այդ պահին գործող ռուս օլիմպիական չեմպիոն Ալան Խուգաևին ։
2015 թվականին Բաքվում կայացած առաջին Եվրոպական խաղերում զբաղեցրել է միայն 5-րդ տեղը, սակայն այդ մրցաշարում նրա նետումը, որը կատարվել է ադրբեջանցի մարզիկի դեմ, ըմբշամարտի Միացյալ աշխարհը ճանաչել է «Տարվա լավագույն հնարք» ։
2016 թվականին որակավորման փուլի շնորհիվ դուրս է եկել Ռիո դե Ժանեյրոյում կայանալիք Օլիմպիական խաղերին, սակայն առաջին շրջանում 3-0 հաշվով պարտվել է հունգարացի Վիկտոր Լերինցին և դուրս մնացել մրցաշարից ։
2017 թվականին Փարիզում կայացած աշխարհի առաջնությունում իրականացրեց իր վաղեմի երազանքը՝ նվաճելով աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը։ Կիսաեզրափակիչում հայ ըմբիշը 1 րոպե 55 վայրկյանում 7:0 հաշվով հաղթել է Եվրոպայի գործող չեմպիոն Զուրաբ Դատունաշվիլիին, իսկ եզրափակչում 5:0 հաշվով հաղթել է բելառուսցի Ռադիկ Կուլիևին ։ Այս հաղթանակի համար նա ստացել է «Սպորտի զարգացման գործում նշանակալի ավանդի և նվիրվածության համար» մրցանակ։ Մանուկյանը դարձել է «Հայկյան 2017» մրցույթի դափնեկիր։ Մրցանակը հայ ըմբիշին հանձնել է ՀՀ 3-րդ նախագահ՝ Սերժ Սարգսյանը ։
Պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանով (07.09.2017) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ
Արվեստի տաղավար
Պատմություն
Պատկերասրահի ստեղծման գաղափարը առաջին անգամ առաջ է քաշել խորվատ նկարիչ Վլախո Բուկովացը 1895 թվականին ։ 1896 թվականի մայիսին Բուդապեշտում պետք է կայանար «Հազարամյակի ցուցահանդեսը»՝ նվիրված Հունգարիայի 1000-ամյա պետականությանը, որին հրավիրված էին նկարիչներ այն ժամանակվա Խորվաթիայի և Սլավոնիայի թագավորությունից։ Բուկովացի խնդրանքով խորվաթ նկարիչները որոշել են իրենց աշխատանքները ներկայացնել հատուկ կառուցված տաղավարում՝ որը կառուցվել է երկաթե կարկասի հավաքածուի հիման վրա և ցուցահանդեսից հետո պետք է տեղափոխվեր Զագրեբ ։ Բուդապեշտի տաղավարը նախագծել են հունգարացի ճարտարապետներ Ֆլորիս Կորբը և Կալման Գերգլը, այն կառուցել է «Danubius» շինարարական ընկերությունը ։
Ցուցահանդեսի ավարտից հետո կառույցի կարկասը տեղափոխվել է Զագրեբ, իսկ «Fellner & Helmer»-ի ավստրիացի ճարտարապետները, որոնք այն ժամանակ ակտիվորեն աշխատել են Զագրեբում և ավելի վաղ նախագծել էին Խորվաթիայի ազգային թատրոնի շենքը, վարձվել են երկաթե շրջանակի հիման վրա տաղավարի նոր տարբերակի ստեղծման համար, մինչդեռ «Hönigsberg & Deutsch» շինարարական ընկերության հետ պայմանագիր է կնքվել պատկերասրահի կառուցման համար ։ Արտաքին տեսքը զարդարված էր ակադեմիական արվեստի ոճի քանդակներով (բոզար). արևելյան ճակատամասին հայտնվել են Վերածննդի ժամանակաշրջանի խորվաթական ծագմամբ երեք նկարիչների՝ Ջուլիո Կլովիոյի (Յուլիե Կլովիչ), Անդրեա Սկյավոնեի (Անդրիա Մեդուլիչ) և Վիտտորե Կարպաչչոյի կիսանդրիները, իսկ արևմտյան ճակատին տեղադրվել են Միքելանջելոյի, Ռաֆայելի և Տիցիանի կիսանդրիները ։
Պատկերասրահի կառուցումը տևել է երկու տարի՝ 1897-1898 թվականները, և տաղավարը պաշտոնապես բացվել է 1898 թվականի դեկտեմբերի 15-ին մեծ ցուցահանդեսով, որը ցուցադրում էր տեղացի նկարիչների աշխատանքները՝ «Խորվաթական սալոն» (Hrvatski salon) անվամբ ։ Այն եղել է շատ հայտնի և գրավել է մոտ 10 000 այցելուի, այն դեպքում, երբ Զագրեբի բնակչության թիվը այդ ժամանակ հասնում էր 60 000 մարդու ։
Պատկերասահն ունի ընդհանուր 600 մ² ցուցանմուշային տարածք և չունի մշտական ցուցանմուշներ, քանի որ այն մասնագիտացված է միանվագ անհատական և խմբակային ցուցահանդեսներով, որոնք ներկայացնում են բոլոր ժամանակների և բոլոր ոճերի արվեստի ստեղծագործություններ՝ ինչպես խորվաթական, այնպես էլ այլազգի նկարիչների։ Իր պատմության ընթացքում պատկերասրահը ունեցել է նկարիչների մասնակցությամբ մոտ 700 ցուցադրություն՝ սկսած խորվաթական Երկիր խումբ կոլեկտիվից և ավարտած Գեորգ Գրոսով, Հենրի Մուրով, Օգյուստ Ռոդենով, Էնդի Ուորհոլով, Խոան Միրոով, Ալբերտո Ջակոմետիով և ուրշներով ։
21-րդ դարի սկզբին տաղավարում անցկացվել են Միլիվոյ Ուզելեցի, Ժիլ Այլոյի , Էդո Կովաչևիչի , Գերհարդ Ռիխտերի, Վիլկո Գեցանի, Նաստա Ռոյցի և նաև խմբակային ցուցահանդեսներ, որոնցում ներկայացված են ժամանակակից նկարիչների՝ Սանտյագո Սերայի և Բորիս Միխայլովի , 21-րդ դարի նկարիչներ Կարլ Թեոդոր ֆոն Պիլոտիի, Ֆրանց ֆոն Շտուկի հետադարձ ցուցահանդեսները ։
2006 թվականին վերանորոգվել է ապակե տանիքը և փոխվել է լուսավորության համակարգը ։ Այլ վերանորոգման աշխատանքները շարունակվել են յոթ տարվա ընթացքում և ավարտվել են 2013 թվականին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զագրեբի թանգարաններ Կատեգորիա:1898 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:1898 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Պատկերասրահներ
Ալեքսանդրա Դանիացի
Ալեքսանդրա Դանիացի կամ Ալեքսանդրա Կարոլինա Մարիա Շառլոտա Լուիզա Յուլիա Դանիացի (Alexandra Caroline Marie Charlotte Louise Julia of Denmark, ), Դանիայի արքայադուստր, Էդուարդ VII-ի կինը, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի, Հնդկաստանի կայսրուհի ։
Ալեքսանդարան սերել է Գլյուքսբուրգների գերմանական դինաստիայից և եղել է արքայազն Քրիստիան IX-ի և Լուիզա Հեսսեն Կասելացու դուստրը։ Վիկտորյա թագուհին տասնվեցամյա Ալեքսանդրային ընտրել է իր ավագ որդի ու ժառանգորդ Ուելսի արքայազն Ալբերտ Էդուարդին կնության վերցնելու համար։ Նրանց հարսանիքը կայացել է 1863 թվականին, և այդ նույն թվականին Ալեքսանդրայի հայրը Մեծ տերությունների կամքով ժառանգել է դանիական գահը՝ դառնալով Դանիայի անժառանգ թագավոր Ֆրեդերիկ VII-ի ժառանգորդը։
Ալեքսանդրա և Էդուարդ ամուսինները գահ են բարձրացել 1901 թվականին՝ Վիկտորիա թագուհու մահից հետո և իշխել են մինչև Էդուարդ VII-ի մահը (1910 թվական)։ Ալեքսանդրան Ուելսի արքայազնի հետ ամուսնանալով ունեցել է վեց երեխա, որոնցից էին ապագայում Վինձորների դինաստիայի առաջին միապետ Ջորջ V-ը և Նորվեգիայի թագուհի Մոդ Շառլոտա Մարիյա Վիկտորիան։
Ալեքսանդրան իր նոր հայրենիքում հայտնի է եղել բարեգործական և հասարակական ակտիվ գործունեությամբ, համարվել է երկրի նորաձևության թելադրող։ Քաղաքականության մեջ նա ամուսնուն և կառավարությանը փորձել է ուղղորդել ի շահ Դանիայի և Հունաստանի, սակայն այդ փորձերը հաջողություն չեն ունեցել։ Ամբողջ կյանքում չի համակրել Գերմանիային և կայսր Վիլհելմ II-ին, հատկապես Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։
Ալեքսանդրայի եղբայրներն էին Դանիայի թագավոր Ֆրեդերիկ VIII-ը և Հունաստանի թագավոր Գեորգ I-ը, իսկ քույրը՝ ռուսական կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնան՝ Նիկոլայ II-ի մայրը, որի հետ Անգլիայի թագուհի Ալեքսանդրան պահպանել է մտերմիկ հարաբերություններ ողջ կյանքի ընթացքում։
Ալեքսանդրան մահացել է ինֆարկտից 1925 թվականին և հուղարկավորվել է Վինձոր ամրոցում՝ ամուսնու կողքին։
Ծագում
Ալեքսանդրան ծնվել է 1844 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, Ամալիենբորգ թագավորական պալատական համալիրի մոտակայքում գտնվող Դեղին պալատում (Կոպենհագենի)։ Նրա ծնողներն էին գերմանական արքայազն Քրիստիան Շլեզվիգ Հոլշտեյն Զոնդերբուրգ Գլյուքսբուրգցին (1818-1906) և արքայադուստր Լուիզա Հեսսեն Կասելացին (1817-1898) (էջ 69-70) : Ընտանիքում արդեն ունեին ավագ որդի՝ արքայազն Ֆրեդերիկը, Ալեքսանդրայից հետո ծնվել են կրտսեր երեխաները՝ Գեորգը, Դագմարը, Տիրան և Վալդեմարը։
Արքայադստեր ծնողները երկուսն էլ Դանիայի թագավոր Ֆրեդերիկ V-ի ծոռներն էին և Մեծ Բրիտանիայի թագավոր Գեորգ II-ի ծոռի թոռները։ Չնայած արքայական ծագմանը՝ Ալեքսանդրայի ընտանիքը բավականաչափ համեստ կենցաղ էր վարում ։ Արքայազն Քրիստիանը դանիական բանակում ծառայելու համար տարեկան ստանում էր շուրջ 800 ֆունտ ստեռլինգ։ Ընտանիքը բնակվում էր Դեղին պալատում, որը նրանց տրամադրել էր թագավոր Քրիստիան VIII-ը բնակության համար ։
Հայրը որպես Դանիայի գահի ժառանգ
1848 թվականին մահացել է Քրիստիան VIII թագավորը։ Գահ է բարձրացել նրա միակ որդի Ֆրեդերիկ VII-ը։ Նոր թագավորը երկու անգամ ամուսնացել է, բայց սերունդներ չի ունեցել։ Ինչի հետևանքով երկրում առաջացել էր գահի շարունակականության ճգնաժամ։ Ֆրեդերիկը Դանիայի արքան էր և Շլեզվիգ Հոլշտայնի դուքսը։ Շլեզվիգ Հոլշտայնում գործում էր Սալիկայի օրենք, ըստ որի կանաց գահակալություն չէր թույլատրվում։ Դանիայում այդպիսի օրենք չկար։ 1852 թվականին մեծ տերությունները Լոնդոնում հրավիրված համաժողովում լուրջ ուշադրության արժանացնելով դանիական հարցին՝ որոշում են ընդունվել, որ արքայազն Քրիստիան Շլեզվիգ Հոլշտայն Զոնդերբուրգ Գլյուքսբուրգցին կդառնա Դանիայի և Ֆրեդերիկի տիրապետության տակ եղած ողջ տիրույթների նոր արքան։ Այդպիսով Ալեքսանդրայի հայրը շրջանցել է գահի մյուս թեկնածուներին, այդ թվում, իր զոքանչին և կնոջ հարազատ եղբորը (էջ 8) :
Կյանքը Դանիայում և կրթություն
Ընտանիքը շարունակել է համեստ կենցաղ վարել և պալատական կյանքի ինտրիգներին չի մասնակցել։ Ալեքսանդրան իր սենյակը կիսում էր փոքր քրոջ՝ Դագմարի հետ։ Երեխաները իրենք էին կարում իրենց հագուստները, հարթարում էին անկողինը և միասին սեղան էին նստում (էջ 17): Ալեքսանդրան և Դագմարը միասին լողի պարապմունքների էին հաճախում, որոնք ղեկավարել է հայտնի շվեդական լողորդուհի Նենսի Էդբերգը ։ Ալեքսանդրայի երիտասարդ տարիներն անցել են Բերնստորֆ պալատում։ Այնտեղ տնային ուսուցիչները նրան սովորեցնում էին անգլերեն, ֆրանսերեն և գերմաներեն, կրոնի հիմունքներ։ Վաղ մանկությունից Ալեքսանդրան երաժշտական հակումներ է ցուցաբերել։ Մայրը սովորեցրել է դաշնամուր նվագել, իսկ դայակները նկարել և երգել են սովորեցրել։ Ապագա թագուհին լավ նվագում էր դաշնամուր, իսկ ավելի ուշ տիրապետել է նաև մանդոլինին (էջ 178): Ալեքսանդրան հաճախ ձիավարել է հոր հետ միասին զբոսնելով մերձակայքում  ։
Արքայադուստրը օծվել է Կրիստիանսբորգ պալատում, կոնֆիրմացիայի ծիսակարգով ։ Ամբողջ կյանքում Ալեքսանդրան եղել է բարեպաշտ, իսկ Մեծ Բրիտանիա տեղափոխվելուց հետո դարձել է Բարձր եկեղեցու հետևորդ (էջեր 125, 176): Ալեքսանդրան Լոնդոնում առաջին անգամ եղել էր մանկության տարիներին՝ մոր հետ միասին, Քեմբիջի դքսուհու հրավերով (էջ 234):
Հարսնացուի ընտրություն
Բացի բրիտանական թագավորական տնից Ալեքսանդրա արքայադստերը՝ որպես իրենց գահաժառանգին արժանի կին, դիտարկում էին նաև Նիդեռլանդների թագուհի Սոֆիա Վյուրտեմբերգցին և ռուսական կայսր Ալեքսանդր II-ը ։
Ալեքսանդրայի և Ուելսի արքայազնի ծանոթությունը տեղի է ունեցել 1861 թվականի սեպտեմբերի 24-ին, գերմանական Շպայեր քաղաքում, երբ Վիկտորիա Պրուսիացին եղբորը ծանոթացրել է Դանիայի արքայադստեր հետ։ Բերտին, ինչպես նրան անվանում էին ընտանեկան շրջապատում, 16-ամյա արքայադստեր արտաքինը չհավանելով քրոջը ասել էր. «քիթը շատ երկար է, ճակատը՝ շատ նեղ» ։ Սակայն նա պետք է ամուսնանար և նախքան իր վերջնական ընտրություն կատարելը արքայադստերը հրավիրել է Անգլիա այցելել։
Գրեթե մեկ տարի անց, 1862 թվականի սեպտեմբերին, Վիկտորիա թագուհին առաջին անգամ հանդիպել է արքայադստեր հետ։ Հանդիպումը տեղի է ունեցել Լակեն թագավորական պալատում՝ Վիկտորիայի հորեղբոր՝ Բելգիայի թագավոր Լեոպոլդ I-ի տանը։ Թագուհին հաճելիորեն զարմացել է նրա գեղեցկությամբ և անբասիր վարվելաձևերով։ Թագուհին երիտասարդ աղջկան տվել է հավամրգու ճերմակ ճյուղ, որը պոկել էր արքայազն Ալբերտը Բալմորալում և ասել, որ հույս ունի, որ այն երջանկություն կբերի։ Ուելսի արքայազնն ամուսնության առաջարկությունն Ալեքսանդրային արել է սեպտեմբերի 9 -ին՝ իռլանդացի թեթևաբարո դերասանուհի Նելլի Քլիֆդենի հետ սիրավեպից և հոր մահից հետո    ։
Հարսանիք
Հարսանեկան արարողությունը տեղի է ունեցել 1863 թվականի մարտի 10-ին, Քենթերբերի արքեպիսկոպոս Չարլզ Թոմաս Լոնգլիի ղեկավարությամբ, Վինձոր ամրոցի Սուրբ Գեորգ մատուռում։ Արարողակարգի վայրի ընտրությունը լայն քննադատության է արժանացել հասարակության շրջանում։ Հարսանիքը կայացել էր Լոնդոնի արվարձանում, որտեղ գրեթե չկային հասարակ հանդիսատեսներ։ Հրավիրված հյուրերից շատերը դժգոհ էին շատ երկար ճանապարհից։ Հարսնացուի կողմից հրավիրվել էին միայն առավել մտերիմ ազգականները։ Թագավորական ընտանիքն այդ ժամանակ դեռևս սգում էր բոլորովին վերջերս մահացած արքայազն Ալբերտի կորուստը։ Հարսանիքին ներկա բոլոր կանայք մոխրագույն, մանուշակագույն կամ ծիրանագույն հագուստներ էին կրում, իսկ ինքը ՝ թագուհին պսակադրության արարողությանը հետևում էր Եկատերինա Արագոնացու էրկերից , իսկ դրան հաջորդած հարսանյաց ճաշկերույթին չմասնակցեց ։
Ալեքսանդրայի հարսանեկան հագուստը սպիտակ ատլասե զգեստ էր՝ կրինոլինով պահվող փարթամ կիսաշրջազգեսով։ Շլեյֆը պատրաստված էր արծաթե մուարից ։ Հագուստը, ինչպես նաև քողը ժանեկազարդված էին չորս աստիճանական շերտերով։ Դեպի խորան նրան ուղեկցում էր հայրը և Քեմբրիջի դուքսը ։
Իր ամուսնության մասին Ալեքսանդրան գրել է կրոնպրինցեսա Պրուսիացուն.
Իրենց մեղրամիսն ամուսիններն անցկացրել են Օսբորն Հաուսում, Ուայթ կղզում, որտեղ շնորհավորանքներ են ստացել Էտոն քոլեջի ուսանողներից, այդ թվում Ռենդոլֆ Չերչիլից ։ Թագուհին, որպես հարսանեկան նվեր, նորապսակներին նվիրել է Սանդրինգհեմյան պալատը ։ Ալեքսանդրան ամուսնուց նվեր է ստացել ադամանդե խույր, իսկ սկեսուրից՝ Վիկտորիա թագուհուց, օպալից և ադամանդներից պատրաստված վզնոց։ Դանիայի թագավորը Ալեքսանդրային նվիրել է ադամանդակուռ ոսկե խաչ, որը Դագմար Բոհեմացի թագուհու՝ դանիական միապետ Վալդեմար II-ի կնոջ խաչի ճիշտ պատճենն էր ։
Տարեվերջին Ալեքսանդրայի հայրը ժառանգել է դանիական գահը, Գեորգ եղբայրը դարձել է Հունաստանի արքա, իսկ կրտսեր քույր Դագմարը նշանադրվել է ռուսական գահի ժառանգորդ` ցեսարևիչ Նիկոլայ Ալեքսանդրովիչի հետ։ Այդ ժամանակ քաղաքական իրադրությունը հագիստ չէր․ Դանիայի թագավորը շարունակում էր պայքարել Ավստրիայի և Պրուսիայի հետ Շլեզվիգ Հոլշտայնի համար։ Գերմանական զորքերը ներխուժեցին դքսություն և իշխանությունը զավթեցին։ Դրանով իսկ երկու հինգերորդով նվազեցնելով Դանիայի թագավորության տիրույթները։ Ի հեճուկս Վիկտորիա թագուհու և նրա դստեր Վիկտորիա Պրուսիացու, Ալեքսանդրան և Ալբերտ Էդուարդը հանդես էին գալիս ի պաշտպանություն դանիական կողմի։ Ընդհանուր առմամբ, գերմանացիների նկատմամբ հակակրանքը, որը տածում էին Ալեքսանդրայի ծնողները և հենց նա ինքը, պահպանվել է մինչև Ալեքսանդրայի կյանքի վերջը ։ Չնայած հակագերմանական հայացքներին, դանիայի արքայադուստրը շարունակել է մնալ Վիկտորիա Պրուսիացու մտերիմ ընկերուհին՝ գրեթե 40 տարի, ընդհուպ մինչև 1901 թվականի օգոստոսին քաղցկեղից վերջինի մահանալը ։
1864 թվականի սկզբին ծնվել է ամուսինների առաջնեկը՝ Ալբերտ Վիկտորը ։ Նա լույս աշխարհ էր եկել երկու ամիս ժամկետից շուտ։ Եվ հետագայում, Ալեքսանդրայի բոլոր վեց երեխաներն էլ ժամկետից շուտ են ծնվել։ Կենսագիր Ռիչարդ Հյուն գրում է, որ Ալեքսանդրան դիտավորյալ էր մոլորեցնում իր սկեսուրին երեխայի ծննդյան ամսաթվի հարցում, որպեսզի վերջինս չկարողանա ներկա գտնվել ծննդաբերությանը ։ Տիկին Բլեքբեռնը, որը արքայական ընտանիքի բուժքույրն էր, գրել է.
Երրորդ երեխայի հղիության ընթացքում արքայադուստրը սկսել է տառապել հոդացավերից, ինչի հետևանքով նա սկսվել է կաղալ   ։
Հասարակության մեջ թագաժառանգի կինը իրեն արժանապատիվ էր պահում և կարողանում էր բոլորի վրա լավ տպավորություն գործել, տանը քնքուշ էր հարազատների հետ, ուներ հումորի զգացում ։ Ազատորեն տիրապետում էր անգլերենին, բայց խոսում էր ընդգծված դանիական առոգանությամբ ։ Ալեքսանդրան սիրում էր պարել, չմուշկներով սահել և դայվինգ ։ Ի հեճուկս Վիկտորիա թագուհու, նա հաճախ էր ձիավարում, որը ըստ թագուհու, կարող էր խոչընդոտել երեխա ունենալուն ։ Թագուհու և նրա հարսի միջև պարբերաբար քաղաքական վեճեր էին ծագում Պրուսիայի նկատմամբ վերաբերմունքի շուրջ։ Ալեքսանդրան կտրականապես չէր աջակցում արքայադուստր Ելենայի՝ Բերտիի կրտսեր քրոջ ամուսնությունը գերմանական արքայազն Քրիստիան Շլեզվիգ Հոլշտայնցու հետ, որը Ավգուստենբուրգյան տան անդամ էր, որը ակնկալում էր Շլեզվիգ Հոլշտայնի դքսի գահին բազմել ։
Ուելսի արքայադուստր
Ալեքսանդրայի և նրա ամուսնու համար Սանդրինգհեմյան պալատը ամենասիրելի նստավայրն է եղել։ Լոնդոնում նրանք բնակվում էին Մարլբորո հաուսում (Marlborough House): Շատ կենսագիրներ համակարծիք են այն հարցում, որ Դանիայի արքայադստեր և անգլիական գահաժառանգի ամուսնությունը երջանիկ է եղել, որի վկայությունն էին վեց երեխաները և երկար տարիներ ամուսնու հետ ինտենսիվ նամակագրությունը։ Սակայն կենսագիրները գրում են, որ Ալբերտ Էդուարդը բավարար ժամանակ չէր տրամադրում Ալեքսանդրային և ժամանակի ընթացքում նրանց հարաբերությունները սառել են։ 1871 թվականին, երբ Ալբերտը հիվանդացել էր որովայնային տիֆով և որն էլ արքայազն Ալբերտի մահվան պատճառն էր դառնալու, Ալեքսանդրան խնամել է ամուսնուն, որի շնորհիվ նրանց հարաբերությունները կրկին ջերմացել են (էջ 110) (էջ 111):
Արքայազն Էդուարդին հասարակությունը քննադատաբար էր վերաբերվում, քանի Ալեքսանդրայի ռևմատիկ ցավերի ժամանակ նրա նկատմաբ բավարար հոգատարություն չէր ցուցաբերել (էջ 132-134): Բացի այդ, ամբողջ ամուսնության ընթացքում Ալբերտ Էդուարդը բազմաթիվ սիրուհիներ է ունեցել։ Նրա սիրուհիներից են եղել դերասանուհի Լիլի Լենգտրին և Սառա Բեռնարը, Դեյզի Գրենվիլ, կոմսուհի Ուորլիկը, իսկ «աշխարհիկ առյուծ» Ալիսա Կեպելի հետ կապը շարունակվել է Էդուարդի կյանքի վերջին 12 տարիների ընթացքում։ Ամուսնու բոլոր սիրուհիներից Ալեքսանդրան առավել բարեհաճ վերաբերմունք է ցուցաբերել հենց Ալիսայի նկատմամբ ։ Ալեքսանդրան 1910 թվականին նրան անգամ թույլատրել էր այցելել Էդուարդի մահիճին (էջ 271) (էջ 18, 180): Ինքը՝ Ալեքսանդրան ամբողջ կյանքում հավատարիմ է եղել ամուսնուն (էջ 100-101):
1871 թվականին Ուելսի արքայադուստրը մի վերջին անգամ հղիացել է, որից ծնված որդին՝ Ալեքսանդր Ջոնը, հաջորդ օրն իսկ մահացել է։ Ալեքսանդրան թագուհուն խնդրել էր հասարակությունից թաքցնել երեխայի մահը, բայց Վիկտորիայի պնդմամբ պաշտոնական սգո օր է հայտարարել։ Մամուլում երեխայի մահը նկարագրվել է որպես դժբախտ վիժում և անտանելի դիմակահանդես։ Երեխային հուղարկավորել են Սանդրինգհեմի Սուրբ Մարիամ Մագթաղենացի եկեղեցում, լիովին գաղտնի, ի տարբերություն իր նախնիների, որոնց դարեր շարունակ թաղել էին Վինձոր ամրոցում (էջ 80-85):
1873 թվականին ցեսարևիչ Ալեքսանդրը տիկնոջ՝ Մարիա Ֆեոդորովնայի հետ (Ալեքսանդրայի քրոջ, որի առաջին փեսացու Նիկոլայը մահացել էր 1865 թվականին Նիցցայում) և ավագ երեխաների հետ հյուրընկալվել են Ուելսի արքայազնի և Ալեքսանդրայի մոտ՝ Մարլբորո հաուսում։ Անգլիացի և ռուս հարազատները այցելում էին թատրոններ, ազնվական պարահանդեսներ, թագավորական նստավայրեր և մի քանի անգամ եղել են Վիկտորիա թագուհու մոտ ընդունելության ։ Հաջորդ տարի ժառանգորդ զույգը մեկնել է Սանկտ Պետերբուրգ, որտեղ Բերտիի կրտսեր եղբայր Ալֆրեդը ամուսնանում էր Ալեքսանդր II կայսեր միակ դստեր՝ մեծ իշխանուհի Մարիայի հետ ։ 1875-1876 թվականներին Ուելսի արքայազնը ութ ամիս ճամփորդել է Հնդկաստանում, իսկ Ալեքսանդրան, ի հեճուկս իրեն, մնացել էր տանը։ Այդ ընթացքում Ալբերտը վայելում էր իր ազնվական ընկերների ընկերակցությունը, զբաղվում որսորդությամբ, հրաձգությամբ՝ այցելելով տեսարժան վայրեր ։ Նույն թվականին Ալեքսանդրան իր զարմուհի Մարիա Էդինբուրգցու կնքամայրն է դարձել․ Մարիան հետագայում դառնալու էր Ռումինիայի թագուհի ։
Ալեքսանդրան ամուսնու և երեխաների հետ ամեն տարի ամռանը մեկնում էին Դանիա, որտեղ Ֆրեդերիկսբորգում ամբողջ Եվրոպայից հավաքվում էին դանիական միապետերի արքայական հարազատները ։ 1877 թվականի գարնանը Ալեքսանդրան մեկնել է Հունաստան՝ բուժման և արքա եղբորը հյուընկալելու։ 1877-1878 թվականների Ռուս-թուրքական պատերազմի վերաբերյալ Ուելսի արքայադուստրը արտահայտվել է ի օգուտ Ռուսաստանի, իսկ Օսմանյան կայսրության և Հունաստանի սահմանների վերանայման հարցում հանդես է եկել ի օգուտ վերջինիս։
1881 թվականին ամուսինները մեկնել են Սանկտ-Պետերբուրգ՝ որպես Մեծ Բրիտանիայի արքունիքի ներկայացուցիչներ, կայսր Ալեքսանդր III և կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնայի թագադրման ժամանակ։ Գտնվելով Ռուսաստանում, Ալեքսանդրան իր ողջ ժամանակն անցկացրել է թագուհի քրոջ ընկերակցությամբ ։
Որպես անգլիական գահի ժառանգորդ, Ուելսի արքայադուստրը կատարել է բազմաթիվ հասարակական պարտականություններ։ Ըստ Վիկտորիա թագուհու խոսքերի. Հասարակությունը միշտ ողջունել է թագավորական ընտանիքին։ Մի անգամ, Իռլանդիայի Կորկ քաղաքում այցի ժամանակ, զույգը հանդիպել է դժգոհ ամբոխի, որը մեծ մասամբ իռլանդական ազգայնականներից էր կազմված։ Հավաքվածները սուլել են բարձրաստիճան հյուրերին, փայտերով և սև դրոշներով թափահարել։ Ինչպես գրել են բրիտանական թերթերը, «չնայած ամբոխը կատաղած էր, Ալեքսանդրան բարեհամբույր էր և ժպտերես, իսկ հավաքված մարդկանց բնութագրել է որպես խանդավառ»։ Այդ իռլանդական այցի ժամանակ Ալեքսանդրան Դուբլինում ստացել է Տրինիտի քոլեջի դոկտորի աստիճան։ Նա հատուկ հոգածություն է ցուցաբերել Թագավորական հիվանդանոցի խնդիրներին, որտեղ հաճախել է պարբերաբար։ Այնտեղ ապագա թագուհին անձամբ ծանոթացել է Ջոզեֆ Մերիկի հետ, որը հայտնի էր որպես Մարդ-Փիղ՝ մարմնի սարսափելի ձևախախտումների համար ։