cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լեզվաբանություն
Փաստագրական լեզվաբանություն
Լեզվաբանության սկզբնավորումից ի վեր լեզվաբանները շահագրգռված են եղել այն լեզուների նկարագրությամբ և վերլուծությամբ, որոնք նախկինում չեն փաստագրվել։ 1900–ականների սկզբին սրանով սկսեցին զբաղվել բազմաթիվ լեզվաբաններ, այդ թվում Ֆրանց Բոասը։ Լեզվաբանության այս ճյուղի կտրուկ զարգացումը որոշ չափով կարելի է բացատրել այդ ժամանակաշրջանում շատ լեզուների և ժողովուրդների անհետացումով։ Լեզվի նկարագրության այս մոտեցուման շնորհիվ զարգացան հանրալեզվաբանությունը, մարդաբանական լեզվաբանությունը և լեզվաբանական մարդաբանությունը, որոնք ուսումնասիրում են լեզվի, մշակույթի և հասարակության միջև կապերը։
Փաստագրական լեզվաբանությունը շեշտը դնում է արագ անհետացող լեզուների փաստագրման վրա։ Լեզվի նկարագրությունը շատ ջանքեր է պահանջում և ժամանակատար է։ Լեզուն փաստագրելու համար անհրաժեշտ է հավաքագրել տվյալ լեզվի մասին բավականաչափ տվյալներ, այդ լեզվով տեքստեր և ձայնագրություններ, որոնք հետագայում օգտագործվում են հետազոտություններ կատարելու նպատակով ։
Թարգմանություն
Թարգմանության ենթաճյուղն ընդգրկում է գրավոր և բանավոր տեքստերի թվային, տպագրած և բանավոր թարգմանությունները։ Բառացիորեն թարգմանել նշանակում է իմաստը մի լեզվից մյուսը փոխարկել։ Թարգմանիչները կարող են աշխատանքի անցնել տարբեր կազմակերպություններում՝ տուր-գործակալություններում, դեսպանատներում և այլն։ Նրանք ապահովում են հաղորդակցում երկու և ավելի կողմերի միջև, ովքեր չեն տիրապետում միմյանց լեզուներին։ Թարգմանիչները աշխատում են նաև համակարգչային լեզվաբանության ոլորտում։ Թարգմանություն կատարվում է նաև հրատարակչություններում, որտեղ թարգմանվում են գրականության տարբեր գործեր՝ դրանք ավելի մեծ լսարանի հասանելի դարձնելու համար։ Ակադեմիական թարգմանիչներն այն մարդիկ են, ովքեր թարգմանության հետ մեկտեղ մասնագիտանում են նաև այլ ոլորտներում, ինչպիսիք են օրինակ՝ իրավաբանություն, տնտեսագիտություն, տեխնիկական գիտություններ են։
Կենսալեզվաբանություն
Կենսալեզվաբանությունն ուսումնասիրում է լեզվի կենսաբանական հատկանիշները և դրա զարգացումը։ Այն միջճյուղային ոլորտ է և ընդգրկում է տարբեր ոլորտներ՝ լեզվաբանություն, կենսաբանություն, նյարդաբանություն, հոգեբանություն, մաթեմատիկա և այլն։
Կլինիկական լեզվաբանություն
Կլինիկական լեզվաբանությունը լեզվաբանական տեսությունների կիրառումն է լոգոպեդիայի ոլորտում։ Ախտաբաններն աշխատում են շտկել հաղորդակցային և լեզվական խանգարումները ։
Զարգացումային լեզվաբանություն
Զարգացումային լեզվաբանությունը ուսումնասրում է մարդու զարգացման պատմության մեջ լեզվական ունակության առաջացումը, ինչպես նաև տարբեր լեզուների մեջ մշակութային զարգացումը։ Այն նաև ուսումնասիրում է հնագույն համայնքների տեղաշարժման հետևանքով ամբողջ աշխարհում լեզուների տարածումը ։
Դատա-փորձագիտական լեզվաբանություն
Դատա-փորձագիտական լեզվաբանությունը լեզվաբանական վերլուծության կիրառումն է դատական փորձագիտության ոլորտում։ Դատական վերլուծությունը հետազոտում է իրավական համատեքստում կիրառվող ոճը, լեզուն, բառապաշարը և լեզվաբանական և քերականական այլ հատկանիշներ՝ դատարանում վկայություն տալու համար։
Լեզվաբանության նպատակ
Լեզվաբանության նպատակն է լուսաբանել մարդկային լեզվի ծագման գործընթացը, գտնել լեզվի զարգացման ներքին օրենքները, ցույց տալ նրա տեղն ու դերը հասարակական կյանքում և տալ այն սկզբունքները, որոնցով պետք է առաջնորդվել յուրաքանչյուր լեզվի ու լեզվական երեևույթի հետազոտության բնագավառում ։
Լեզվաբանությունը՝ որպես հասարակական գիտություն
Լեզուն հասարակական երևույթ է, ուստի լեզվաբանությունը հասարակական գիտություն է։ Լեզվաբանությունը, ըստ այս տեսակետի դառնում է էմպիրիկ, փաստագրական գիտություն. նրա ուսումնասիրման առարկան այսպիսով դառնում է լեզուների ձևը, մինչդեռ այդ ձևերն առանց բովանդակության ոչինչ չեն ասում մեզ։ Միայն լեզվի ձևի ու բովանդակության միասնական ուսումնասիրությունը կարող է լինել իսկական գիտություն։ Սրան հետևում է, որ լեզվաբանությունը չի կարող առանց լեզվի փիլիսոփայության։ Լեզվի ուսումնասիրությունը պետք է կատարվի և՛ կոնկրետ նյութի քննությամբ ու հետազոտությամբ, և՛ դրա փիլիսոփայական մեկնաբանությամբ։
Լեզվաբանությունը՝ որպես պատմական գիտություն
Եթե լեզվաբանությունը ուսումնասիրում է մարդկային լեզուն, ապա նշանակում է, թե նա միաժամանակ նաև պատմական գիտություն է։ Լեզուն քարացած երևույթ չէ. նա հարատև փոփոխվող ու զարգացող է։ Լեզվաբանությունն ուսումնասիրում է այդ պատմականորեն զարգացող երևույթն իր բոլոր մանրամասներով ու բազմազնությամբ, իր բոլոր վիճակներով ու դրսևորումներով, իր զարգացման ընթացքի մեջ, ինչը ցույց է տալիս լեզվաբանության պատմական բնույթը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեզվաբանություն Կատեգորիա:Լեզու Կատեգորիա:Կոգնիտիվ գիտություն
Լը Ֆյուժերե
Լը Ֆյուժերե (Le Fugeret, Lo Fugeiret), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Ալպերի Պրովանսի գավառում։ Մտնում է Աննո կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Կաստելան։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04090։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 224 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 140 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 99-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 41-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 70,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 67,6 %)։ 99 աշխատունակ բնակիչներից 96-ը աշխատում էին (54 տղամարդ և 42 կին), անաշխատանք էին 2 տղամարդ 1 կին։ 41 անգործ մարդկանցից 10-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 13-ը թոշակառու, 18-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բերեզնիկի (գյուղ, Եմելչևի շրջան)
Բերեզնիկի (Березники), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բերեզնիկի գյուղում բնակվում էր 522 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 401,54 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
ČT24
ČT24, Չեխական շուրջօրյա լրատվական հեռուստաալիք պետական «Česká televize» հեռուստաընկերության կազմում։
Հեռարձակվում է 2005 թվականի մայիսի 2-ից։ Ունի 24-ժամյա եթեր, ցուցադրվում են թարմ նորություններ յուրաքանչյուր ժամը մեկ, ներառյալ տնտեսագիտական և մշակութային լուրեր, քննարկումներ, տպագիր լրագրերի մասին նյութեր, տնտեսական վերլուծություններ և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեխիայի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Լրատվական հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Չեխալեզու հեռուստաալիքներ
Չիշմի (քաղաքատիպ ավան, Չիշմինսկի շրջան)
Չիշմի (Чишмы, Шишмә), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 22358 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1650 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (101301-101400)
Աստերոիդների ցանկ (101201-101300) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (101401-101500)
(9288) Սանթոս-Սանզ
(9288) Սանթոս-Սանզ (Santos-Sanz), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 2-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,179617 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7489 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6104 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1175,35 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,306291 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,24° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բերքաձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Ասկերանի շրջան)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Բերքաձոր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 14 հուշարձան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ասկերանի շրջանի հուշարձանների ցանկեր
Կաստելպլանիո
Կաստելպլանիո (Castelplanio), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե մարզի Անկոնա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 3439 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 221 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 15 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 60031։ Հեռախոսային կոդ՝ 0731։
Տերնովայա Բալկա (Զավետինսկի շրջան)
Տերնովայա Բալկա (Терновая Балка), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զավետինսկի շրջանում։ Մտնում է Սավդյանսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Զավետինսկի շրջանի բնակավայրեր
Եմթլանդ
Եմթլանդ (, Jämtland), պատմական մարզ և նահանգ Շվեդիայի կենտրոնական հատվածում՝ Հյուսիսային Եվրոպայի Սկանդինավյան թերակղզում։ Հարավում սահմանակցում Շվեդիայի Հերյեդալենի և Մեդելփադի նահանգներին, արևելքում՝ Օնգերմանլանդ նահանգին, Լափլանդին հյուսիսում, իսկ արևմուտքում գտնվում է Նորվեգիայի Նուր-Տրյոննելագ նահանգի հետ սահմանը։
Շվեդիայի այս նահանգը ունի 112.717 մարդ բնակչություն, իսկ նահանգի պաշտոնական լեզուն շվեդերենն է։ Տարածված է նաև գերմաներենը, հունարենը, ռուսերենը և նորվեգերենը։
Զբաղեցնում է ընդհանուր հաշվով 34.009 քառակուսի կիլոմետր տարածք, որը կազմում է ամբողջ Շվեդիայի տարածքի 8.3 %-ը։ Եմթլանդը Շվեդիայի երկրորդ ամենախոշոր նահանգն է՝ ըստ տարածքի մեծության։
Բնակչության մեծամասնությունը բնակվում է Ստուրշյոն գետի ափի ափամերձ բնակավայրերում և հարակից տարածքներում։ Այս նահանգի վարչական կենտրոնը՝ Էսթերսունդ քաղաքը, համարվում է Շվեդիայի Թագավորության տարածքում գտնվող 24-րդ առավել խիտ բնակեցված քաղաքը։
Որպես տարածքային ամբողջականություն Եմթլանդը ձևավորվել է Միջնադարում։ Սկզբնական շրջանում նա ձևավորվել է որպես ինքնավար մարզ Եվրոպայի Հյուսիսային մասում, որը ուներ իր սեփական ժողովրդագրությունը, ինչպես նաև սեփական օրենքները, արժույթը և խորհրդարանը։
Սակայն Եմթլանդը չուներ անկախություն և որպես առանձին անկախ պետական կազմավորում աշխարհում հայտնի չէր։ 1178 թվականին նորվեգ վիքինգները գրավում են Եմթլանդը և այն ներառում Նորվեգիայի Թագավորության մեջ։ Նորվեգիայի կազմում այս նահանգը մնում է ավելի քան 450 տարի, որից հետո 1645 թվականին կցվում է Շվեդիային՝ որպես ինքնավար նահանգ Շվեդիայի կազմում։ 1699 թվականին նահանգի բոլոր բնակիչները հայտարարվեցին Շվեդիայի օրինական քաղաքացիներ։
Անվան ստուգաբանություն
Եմթլանդ նահանգի անունը, ըստ հիմնական վարկածի, վերցված է նահանգի հիմնական բնակիչների՝ եմթլանդացիների անունից, ովքեր առաջացել են վիկինգներից։ Նահանգի անվանման ստուգաբանությանը վերաբերվող կարևոր սկանդինավյան հին սեպագրական քար է գտնվել, ըստ որի նահանգի անվանումը ունի ռոմանա-գերմանական ծագում։ Նրա բառերի արմատները վերցված են գերմաներեն լեզվից։
Բացահայտ չէ թե ինչպես է նահանգը կոչվել Եմթլանդ, իսկ ժողովուրդը՝ եմթլանդացի։ Մեկ վարկած ներկայացված է ինչ-որ իսլանդական գրքում, որը ըստ հավաստի աղբյուրների թվագրվում է 13-րդ դարին։
Նախապատմություն
Եմթլանդում հայտնաբերվել է մարդկանց մնացորդներ և տարբեր հնագիտական իրեր, որոնք վկայում են այն մասին, որ այս տարածքները հնուց ի վեր եղել են բնակեցված։ Եմթլանդ նահանգի Փիլգրիմստադ բնակավայրում հայտնաբերվել մամոնտի մնացորդներ, որոնք մնացել են հին քարե դարից։ Առաջին ժամանակակից մարդիկ այստեղ եկել են արևմուտքից՝ մոտավորապես մ.թ.ա. 7000-6000 թվականներին։
Այս նահանգի կլիման եղել է շատ ավելի տաք, քան այսօր։ Աճել են բազմապիսի ծառեր, որոնց մի մասը այժմ ոչնչացել են։ Այդպիսի ծառերը բնորոշ են միայն արևադարձային գոտուն։
Այս տարածքներում հայտնաբերվել են մի քանի հազար հնագիտական իրեր, որոնց մի մասը տեղափոխվել է մայրաքաղաքի հնագիտության թանգարան, իսկ մյուս մասն էլ տեղակայվել են տեղի թանգարանում։ Պահպանվել են 20.000 փաստագրված անտիկ հուշարձաններ, որոնցից ամենահինը գտնվել է Կախյոս բնակավայրում և ըստ հավաստի աղբյուրների թվագրվում է մոտ 8000 տարի առաջ։ Այդ կառույցը համարվում է ամենահին շինությունը Շվեդիայում։
Հռոմեական արվեստ
Հռոմեական արվեստ, Մ.թ.ա. 1-ին դարի վերջին Հռոմեական պետությունը ազնվականական հանրապետությունից վերածվեց կայսրության։ Այսպես կոչված «հռոմեական խաղաղությունը» (դասակարգային պայքարում անդորրությունը), որ սկսվեց Օգոստոսի պրինցիպատի (կայսրության անցնող քաղաքական շրջանի) սկզբին, խթանում էին արվեստի բուռն ծաղկումը, շինարարության աճը։ Անտիկ շրջանի պատմաբանները Օգոստոսի կառավարման ժամանակաշրջանը (մ.թ.ա. 27- մ.թ. 14 թվականներ) բնութագրում են որպես Հռոմեական պետության «ոսկեդար»։ Նրա հետ են կապված ճարտարապետ Վիտրուվիոսի, պատմաբան Տիտոս Լիբիասի, բանաստեղծներ՝ Վիրգիլիոսի, Օվիդիոսի և Հորացիոսի անունները։ Արվեստում որպես պաշտոնական ուղղություն ձևավորվեց «օգոստոսյան դասականությունը» (կլասիցիզմը), որը հսկայական ազդեցություն գործեց արևմտաեվրոպական արվեստի հետագա զարգացման վրա։ Հռոմեական նկարիչները կողմնորոշվում էին դեպի Ֆիդիասի ժամանակների Հունաստանի մեծ վարպետները, բայց հունական դասական արվեստի բնականությունը փոխարինվեց խոհայնությամբ, զսպվածությամբ։
Ճարտարապետություն
Հռոմը ձեռք բերեց համաշխարհային մայրաքաղաքի հեղինակությանը պատշաճող բոլորովին նոր կերպարանք։ Աճեց հասարակական շենքերի թիվը, կառուցվում էին հրապարակներ, կամուրջներ, ջրանցույցներ, հարստացավ ճարտարապետական զարդարանքը։ Պատմաբան Սվետոնիոսի խոսքերով՝ Օգոստոսը Հռոմն այնպես «զարդարեց, որ արդարացիորեն կարող էր պարծենալ, ասելով՝ Հռոմը ստացա աղյուսից, այն թողնում եմ մարմարից»։ Քաղաքը ժամանակակիցներին ապշեցնում էր իր հրապարակի անծայրածիրությամբ՝ ոչ մի կողմից այն հստակ սահմաններ չուներ։ Նրա արվարձանները կորած էին Կամպանիայի շքեղ ամառանոցների կանաչի մեջ։ Հոյակապ շենքերը, սյունասրահները, կամարակապ, գեղեցիկ ճակտոններով տանիքները, հարուստ զարդարված ջրավազանները և շատրվանները հաջորդում էին պուրակներին ու ծառուղիներին։
Օգոստոսյան պաշտամունքային ճարտարապետության ոճի մասին պատկերացում է տալիս Նիմում կառուցված տաճարը (մ.թ.ա. 1-ին դարի սկզբին, Հարավային Ֆրանսիա), որը պատկանում է կեղծ սյունաշար շենքի տիպին, նրանում շեշտվում էր ներքին տարածությունը։ Կորնթոսյան օրդերի դասական ձևերը խստիվ պահպանվում են, համամասնությունները գեղաշար են, հանրապետական տաճարների համեմատությամբ երևան եկավ նրբագեղության, շքեղության ձգտում։ Տաճարը վերականգնված է վարդագույն կրաքարից, ունի վեց սյունանի սրահ։ Ամբողջականի կոմպոզիցիայում տեղ-տեղ նկատելի են կամային լարվածությունը և բանական պարզությունը, որոնք շենքին հաղորդում են պաշտոնականության երանգ։ Տոնականությունն ուժեղանում է նաև նրանով, որ տաճարը կառուցված է բարձր հիմքի վրա։
Իշխող դասական հոսանքի հետ միասին շարունակում էր զարգանալ ճարտարապետությունը, որն ուներ զուտ գործնական նշանակություն, օրինակ ինժեներական կառուցվածքները։ Մտահղացման իմաստուն պարզությամբ, ոչ շատ, բայց արտահայտիչ միջոցներով գեղարվեստական արդյունքի հասնելու կարողությամբ առանձնանում է Նիմում (Հարավային Ֆրանսիա) կառուցված վիթխարի բարձրության հասնող կամուրջը, որը Նեմուզ քաղաքին ջուր մատակարարող ջրանցույցի մի մասն է։ Կամուրջը բազմահարկ խոշորաթռիչք կամարաշարք է Գար գետի հովտում։ Ներքևի երկու հարկերի՝ բարձրությամբ գրեթե հավասար մեծ կամրջաթռիչքները վերջանում են ցածր կամարաշարքով։ Կառուցվածքի հորիզոնականությունն ու մասշտաբայնությունը և միաժամանակ նրա թեթևությունը ընդգծված են միջին կամարաշարքի տարբեր կամարաթռիչքների ռիթմի դինամիկայով, որն ստացել է կոմպոզիցիոն կենտրոնի նշանակություն։ Գարդի կամուրջը Հռոմի ինժեներական արվեստի խորհրդանիշն է։
Հին Հռոմի արվեստն իր զարգացման գագաթնակետին հասավ մեր դարաշրջանի առաջին երկու դարի ընթացքում, թեև հասարակական հակասություններն այդ ժամանակ սրվեցին։ Կայսերական իշխանությունն ստացավ բռնակալական բնույթ, հաճախակի դարձան ընդհարումները սենատի հետ, ավելի ու ավելի հաճախ էր արտահայտվում մայր երկրի և նահանգների բնակչության ստորին խավերի դժգոհությունը։ Սակայն նահանգների աստիճանական բռնացումը, ստրուկների շարժման և ապստամբությունների ճնշումը Հրեաստանում, Իլիրիայում, Աֆրիկայում, ֆինանսական ռեֆորմները, արտաքին դրության ամրապնդումը, ստրկատերերի իշխող խավի կոնսոլիդացիան, ապա և տարբեր ցեղային ստրկատիրական ավագանուն պետության կառավարման մեջ ընդգրկումը՝ այս ամենը չէր կարող չհանգեցնել կայսրության սոցիալական համակարգի տնտեսական ծաղկման ու կայունացման, հասարակական կյանքի որոշակի վերելքի։
Մ․թ․ա․ 1-ին դարի վերջը և 2-րդ դարի սկիզբը (Փլավիոսների և Տրայանոսի կառավարման ժամանակաշրջան) վիթխարի ճարտարապետական համալիրների, մեծ տարածական թափի կառուցվածքի ժամանակներ էին։ Հին Հանրապետական հրապարակի կողքին կառուցվեցին հանդիսավոր արարողությունների համար նախատեսված՝ կայսրերի հրապարակներ (Տրայանոսի հրապարակը և այլն), նրանք ձգտում էին իրենց հավերժացնել շքեղ կառուցվածքներով։ Կառուցվում էին բազմահարկ տներ, որոնք որոշում էին Հռոմի և կայսրության մյուս քաղաքների դեմքը։ Մինչև այսօր իրենց խստաբարո վեհությամբ զարմացնում են կայսրերի հսկայական պալատների ավերակները Պալատինում (մ․թ․ 1-ին դար)։ Կայսերական Հռոմի հզորության և պատմական նշանակալիցության մարմնավորում էին Հռոմի ռազմական հաղթանակները փառաբանող կառուցվածքները։ Հաղթակամարներ և սյունաշարեր էին կառուցվում ոչ միայն Իտալիայում, այլև նահանգներում՝ ի փառս Հռոմի։ Այնտեղ հռոմեական մշակույթի, գաղափարախոսության ակտիվ տարածողներ էին հռոմեական կառուցվածքները։
Հետագայում կառուցվեցին եռակամար բարդ՝ Սեպտիմիոս Սևերոսի (մ.թ. 2-րդ դարի վերջ), կոնստանտինի հաղթակամարները (մ.թ. 4-րդ դար)։ Հռոմեացիների կյանքում մեծ տեղ էին գրավում տեսարանները։ Թատրոնները և ամֆիթատրոնները բնորոշ են անտիկ քաղաքներին։
Դեռևս ուշ շրջանի հանրապետության ժամանակներում Հռոմում սկզբնավորվեց ամֆիթատրոնի յուրահատուկ տեսակ։ Վերջինս ամբողջովին հռոմեական գյուտ էր։ Եթե հունական թատրոնները տեղադրվոմ էին բաց երկնքի տակ, հանդիսատեսների նստատեղերը պատրաստվում էին բլրի կտրվածքում, ապա հռոմեական թատրոնները ինքնուրույն փակ բազմահարկ շենքեր էին քաղաքի կենտրոնում՝ նստատեղերը համակենտրոն կառուցված պատերի մեջ։ Ամֆիթատրոնները նախատեսվում էին մայրաքաղաքի բնակչության ստորին խավերի՝ ներկայացումների ծարավ ամբոխի համար, որի առջև տոնախմբությունների օրերին տեղիէին ունենում կրկեսամարտիկների (գլադիատորների) մրցամարտեր, ծովամարտեր և այլ նման ելույթներ։
Հին Հռոմի ամենավիթխարի տեսլարանային վիթխարի կառույցը Փլավիոսի ամֆիթատրոնն է՝ Կոլիզեյը (մ.թ. 75-90 թվականներ), որը գտնվում է Հանրապետական հրապարակի մոտ։ Կառուցողները պետք է նրա հսկայական քարե թասում տեղավորեին հիսուն հազար հանդիսատես։ Կոլիզեյի հզոր պատերը (բարձրությունը՝ 50 մ) համատարած կամարաշարքերով բաժանված են 4 հարկի. ներքևի հարկում դրանք ծառայում էին մուտքի և ելքի համար։ Հատակագիծը էլիպսաձև է (156×198 մ)։ նրա կոմպոզիցիայի կենտրոնն այժմ ավերակ ասպարեզն է (մրցարանը), որն օղակված է հանդիսատեսների համար աստիճանաձև նստարաններով։ Էլիպսն ամենից ավելի լիակատար ձևով էր համապատասխանում ծավալվող ներկայացումների դինամիկայի՝ գլադիատորների մարտերի պահանջներին։ Այն հնարավորություն էր տալիս առավելագույնս ակտիվացնելու հանդիսատեսին, արտոնյալ հասարակության տեղերը մոտեցնելու մրցասպարեզին. ձագարաձև ցած իջնող տեղերը բաժանվում էին հանդիսատեսների հասարակական աստիճանին համապատասխան։ Հարկատակերի տարածություններն օգտագործված են կամավոր սրահ-ճեմասրահների և աստիճանների համար։
Կոլիզեյն այսօր նույնպես ապշեցնում է իր կոմպոզիցիաների ամբողջականությամբ և համարձակությամբ։ Նրա ներքևի երեք հարկերը ձևավորված են միջանցիկ կամարներով և կիսասյուներով. առաջին հարկում՝ տոսկանական, երկրորդում՝ հոնիական, երրորդում կորնթոսյան։ Չորրորդ՝ քարե հզոր պատի նմանվող հարկը, որը համատարած գոտիով ամուր կապում է շենքի ծավալը, ավարտում է այն և դրանով ուժեղացնում զսպող ուժի արտահայտությունը։ Պատը բաժանող կորնթոսյան օրդերի քառանկյունի որմնասյուները չեն խախտում մոխրագույն ծակոտկեն կրատուֆով պատված շենքի մենաքարը։ Կոլիզեյի արտաքին տեսքը տոգորված է զսպող ուժով։ Այդ զգացողությունն առաջանում է ոչ միայն շենքի վիթխարի մասշտաբները, այլև հիմնական ձևերի ընդհանրացումը, պարզ ռիթմերի հանդիսավոր հզորությունը։
Մտահղացման վիթխարիությամբ և տարածական լուծման լայնությամբ կոլիզեյի հետ մրցում է Պանթեոն տաճարը (մ․թ․ մոտ 118-125 թթ․), որը դիտողին գրավում է իր ազատ ներդաշնակությամբ։ Կառուցված լինելով Ապոլլոդորոս Դամասկոսցու կողմից, այն անտիկ աշխարհում կենտրոնագմբեթային ամենամեծ և կատարյալ շենքի մի դասական օրինակ է։ Պանթեոնի ռոտոնդը (կլոր կիսագնդաձև գմբեթով) արտաքինից թողնում է շքեղ քարե զանգվածի տպավորություն։ Պատերի ընդարձակ հարթ մակերեսին հյուսիսից հակադրված է կորնթոսյան օրդերի հզոր սյունաշարը՝ աստիճաններով։ Պանթեոնում գլխավորը՝ հանդիսատեսին զարմացնողը, գմբեթի տակի վիթխարի, ամբողջական, հանդիսավոր-մեծատեսիլ ու ներդաշնակ տարածությամբ ինտերիերն է։ Պանթեոնի համամասնությունները լիակատար են՝ գմբեթի տրամագիծը (43,5 մ) գրեթե հավասար է տաճարի բարձրությանը (42,7 մ), իսկ քանի որ պատերի բարձրությունը հավասար է նրա շառավղին, գմբեթատակի տարածությունը ներգծվում է գնդի մեջ։ Գմբեթն ունի կիսագնդի ձև, որը հենվում է գլանաձև հիմքին։ Գմբեթի գագաթի իննմետրանոց կլոր անցքը («Պանթեոնի աչքը») լույսի աղբյուր է, որտեղից լույսը հեղեղի նման թափանցում, լուսավորում է ամբողջական թողնված ինտերիերը։ Կենտրոնական բարձր մասում լուսավորության կենտրոնացումը հանդիսատեսին ստիպում է սրությամբ ընկալել գմբեթի բարձրությունը։ Դեռ հնում նշվել է, որ վիթխարի ռոտոնդը գմբեթով ծածկելն ընդգրկում էր երկնակամարի խորհրդանշական վերարտադրությունը։ Այդպիսի լուծումը թելադրված էր «բոլոր աստվածների տաճարի» ստեղծման խնդրով, ոչ միայն աստվածությունների բնակարանի, ինչպես այդ հույների մեջ էր, այլև սուրբ տարածության ստեղծման խնդրով, ոչ միայն աստվածությունների բնակարանի, ինչպես այդ հույների մեջ էր, այլև սուրբ տարածության ստեղծման խնդրով, որտեղ աղոթողներն են գտնվում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հռոմեական կայսրություն Կատեգորիա:Արվեստ ըստ երկրի
Ադոլֆ Ֆրիդրիխ ֆոն Շակ
Ադոլֆ Ֆրիդրիխ ֆոն Շակ (Adolf Friedrich von Schack, ), գերմանացի բանաստեղծ, գրող և գրականության և արվեստի պատմաբան, բարերար, Շակ պատկերասրահի հիմնադիր։
Կյանք և ստեղծագործություն
Ադոլֆ Ֆրիդրիխ ֆոն Շակը 1834-1838 թվականներին ուսանել է Բոննի, Հայդելբերգի և Բեռլինի համալսարաններում։ Ուսումը ստանալով` նա անցել է պրուսական հանրային ծառայության, աշխատել է Բեռլինի դատական պալատում։ Շուտով, սակայն, հրաժարական է տվել և իր ժամանակը նվիրել ճանապարհորդություններին՝ այցելելով Իտալիա, Եգիպտոս և Իսպանիա։ Վերադառնալով Գերմանիա` նա ծառայության է անցել Օլդենբուրգի Մեծ Դքսությունում, որը 1849 թվականին ֆոն Շակին նշանակել է Բեռլինում որպես իր դեսպանորդ։
1852 թվականին Շակը հեռացել է նաև այդ ծառայությունից, մեկնել Մեկլենբուրգի իր կալվածք, ապա Իսպանիա, որտեղ ուսումնասիրել է ռեկոնոկիստների պատմությունը։ Ադոլֆ Շակը 1855 թվականին ժամանել է Մյունխեն։ 1856 թվականին ընտրվել է Բավարիայի Գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամ։
Մյունխենում նա ստեղծել է արվեստի պատկերասրահ (Շաքի պատկերասրահ), որը պարունակում էր արվեստի արժեքավոր գործեր ։ 1881 թվականին ֆոն Շակին շնորհվել է Մյունխենի պատվավոր քաղաքացու կոչում։ Շակի պատկերասրահը, չնայած այն բանին, որ կոլեկցիոները այն հանձնել էին կայսր Վիլհելմ II-ին, մնացել է Մյունխենում։
Գիտական տեսակետից առավել արժեքավոր Ֆոն Շակի «Արաբների պոեզիան, արվեստը Իսպանիայում և Սիցիլիայում» աշխատությունը (Poesie and Kunst der Araber in Spanien und Sicilien) լույս է տեսել 1865 թվականին։ 1887 թվականին հրատարակել է «Կես դար, հուշեր և գրառումներ» (Ein halbes Jahrhundert, Erinnerungen and Aufzeichnungen) :
Գրականություն
Կատեգորիա:19-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու բանաստեղծներ Կատեգորիա:Գիտական հասարակությունների անդամներ Կատեգորիա:Միջառարկայական բնագավառներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ Կատեգորիա:Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրականագետներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Բենգելա (քաղաք)
Բենգելա (ամբողջական անունը՝ Սաու Ֆելիպե դե Բենգելա (São Felipe de Benguela)), քաղաք Անգոլայում, Բենգելա նահանգի վարաչական կենտրոնը։
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտի պատրաստած 2018 թվականի ժողովրդագրական կանխատեսումների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 623 777 մարդ, իսկ տարածք 2 100 կմ², ինչի շնորհիվ քաղաքը եղել է նահանգի ամենախիտ բնակչություն ունեցողը և տասներորդ ամենախիտ բնակեցվածը երկրում։
Պորտուգալական տիրապետություն
1483 թվականին ափը հետազոտվել է պորտուգալացի նավագնաց Դիոգու Կանայի արշավախմբի կողմից։ Պորտուգալական կառավարությունը բազմիցս փորձեր է ձեռնարկել այս տարածքում հենակետ ձեռք բերելու համար, սակայն տեղական կառավարիչների հետ հարաբերությունները մնաել են դժվար, աշխույժ առևտրի ժամանակաշրջանները հերթափոխվել են թշնամանքով և զինված բախումներով։ 1574 թվականին ներկայիս Պորտու ամբոինի տեղում հիմնադրված բնակավայրը (նույնպես կոչվել է Բենգելա) 1587 թվականին տեղի բնակիչների կողմից հարձակման է ենթարկվել և ամբողջությամբ ավերվել։
1615 թվականին Ֆիլիպ II թագավորի հրամանով Անգոլա Կապիտանիայի կազմից առանձնացվել է Բենգելա Կապիտանիան, որն այդ ժամանակ ավերված էր։ Անգոլայի 8-րդ նահանգապետը որոշում է կայացրել ոչ թե վերականգնել հին բնակավայրը, այլ նորը հիմնել նրանից 350 կիլոմետր դեպի հարավ։ 1617 թվականի ապրիլի 11-ին նահանգապետի և 130 վերաբնակիչների հետ նավը հեռացել է Լուանդայից, իսկ մայիսի 17-ին հիմնադրվել է Կապիտանիայի մայրաքաղաքը, որն ստացել է նախկին անունը՝ Բենգելա ։
Ամրոցի կառուցումը չի պաշտպանել քաղաքը 1641 թվականին հոլանդացիների կողմից գրավումից։ Մինչև 1648 թվականը Բենգելան մնացել է հոլանդական Վեստ Ինդիայի ընկերության վերահսկողության տակ, մինչև Անգոլայի ռենկոնկիստայի ընթացքում հետ վերադարձվելը։
1843 թվականին հիմնադրված Լոբիտու նոր նավահանգիստը (հիսուն կիլոմետր դեպի հյուսիս) իր հարմարավետ բնական նավահանգստով իրականացրել է բեռնափոխադրումների զգալի մասը՝ դրանով իսկ առաջացնելով Բենգելայի տնտեսության լճացում, որը տևել է մինչև քսաներորդ դարի սկիզբը։ Առևտրին ավելի շատ հարված է հասցրել ստրկության համատարած վերացումը։ Տնտեսական գործունեության նոր աճ և քաղաքի արագ զարգացում սկսվել է 1905 թվականին Բենգելայի երկաթուղու գործարկմամբ, որը ափին կապող պորտուգալական նավահանգիստները կապել է Կենտրոնական Աֆրիկայի պղնձե գոտու ամենահարուստ հանքավայրերի հետ։
Քաղաքի բարեկարգման և տնտեսության զարգացման գործում ունեցած հաջողությունների համար Բենգելայի քաղաքային խորհուրդը 1967 թվականին պարգևատրվել է պորտուգալական Կայսրության շքանշանով ։
Անկախություն
Անգոլայի անկախության համար մղվող պատերազմը զգալի ազդեցություն չի ունեցել Բենգելայի բարգավաճման վրա. պորտուգալական վարչակազմը բավականին հաջողությամբ հաղթահարել է ԽՍՀՄ-ի և ՉԺՀ-ի աջակցությամբ իրականացված գրոհները։ Շատ ավելի աղետալի իրավիճակ է ստեղծվել անկախությունից հետո (1975) սկսված քաղաքացիական պատերազմը, որը հանգեցրել է տնտեսության ու ենթակառուցվածքի լիակատար անկման։ 1983 թվականին Բենգելայի բնակչությունը կազմել է 155 000 մարդ։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Բենգելա քաղաքի բնակչությունն ավելացել է ավազակախմբերի կողմից ավերված գյուղական բնակավայրերից փախստականների հաշվին։ Երկաթուղին, սպիտակամորթ մասնագետների փախչելուց կամ զոհվելուց հետո փաստացի դադարել է գործել 1980-ականների սկզբին ։
Արդիականություն
2002 թվականին քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո քաղաքն ու շրջակայքը աստիճանաբար սկսել են վերականգնվել։ 2014 թվականին չինական վարկով և չինացի մասնագետների ուժերով վերականգնվել է երկաթուղին ։ Բենգելան մեր օրերում արագ զարգանում է․ այն իր հյուսիսային հարևան Լոբիտուի հետ փաստացի միաձուլվելով դարձել է մեկ միլիոնից ավելի բնակչությամբ քաղաք։ Պատմական գաղութային թաղամասերը, նոր բիզնես կենտրոնը և հիմնական ենթակառուցվածքը գտնվում են լավ վիճակում (աֆրիկյան չափանիշներով), սակայն քաղաքաբնակների մեծ մասն ապրում է տնակային ավաններում՝ ջրի, կոյուղու, էլեկտրաէներգիայի և աղբահանության սահմանափակ հասանելիությամբ։
Աշխարհագրություն և կլիմա
Բենգելա քաղաքը գտնվում է Անգոլայի արևմուտքում՝ Ատլանտյան օվկիանոսի ափին, երկրի մայրաքաղաք Լուանդայից 430 կմ հարավ և Լոբիտու նավահանգստից 55 կմ դեպի հարավ, որը նաև Բենգելայի բեռնատար նավահանգիստ է։ Բենգելայի անունով կոչվել է Բենգելական հոսանքը Աֆրիկայի հարավ-արևմտյան ափերի մոտ։
Տնտեսություն
Բենգելան եղել է ներքին աֆրիկյան երկրների հետ Պորտուգալիայի առևտրի կենտրոններից մեկը։ Քաղաքը մնում է կարևոր առևտրային օղակ արևմտյան և արևելյան Անգոլայի միջև։ Սուրճը, եգիպտացորենը, սիզալը, շաքարեղենը և ծխախոտը աճեցվում են Անգոլայի ներքին շրջաններում և լայնորեն վաճառվում են Բենգելայում։ Տեղական արդյունաբերությունները ներառում են ձկների վերամշակում և շաքարեղեգի մանրացումը։ Քաղաքում արտադրվում է նաև խեցեղեն, օճառ և գործիքներ։
Տրանսպորտ
Բենգելան ազգային տարածքին միացված է բազմաթիվ տրանսպորտային տեսակներով, որոնցից ամենաավանդականը ավտոճանապարհն է։ Ամենակարևոր միջքաղաքային ճանապարհներն են EN-100-ը, որն այն կապում է նաև Լուբանգոյի և Մոսամեդիշի հետ և EN-105-ը, որն այն կապում է Լուբանգոյի և Հուամբոյի հետ ։
Լոբիտուից և Բենգելայից դեպի արևելք՝ աֆրիկյան մայրցամաքի խորքերը, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության, Զամբիայի, Զիմբաբվեի տարածքով դեպի Հնդկական օվկիանոսի ափերը՝ մինչև Մոզամբիկի Բեյրա նավահանգիստն անցնում է տրանսաֆրիկյան Բենգելական երկաթգիծը՝ միացնելով երկու օվկիանոսները։ Բենգելան ոչ միայն խոշոր երկաթուղային հանգույց է. այստեղ կա նաև օդանավակայան և ծովային նավահանգիստ (ոչ բեռնատար)։
Ցավի ֆիզիոլոգիա
Ցավ, ֆիզիոլոգիական երևույթ, որն ունի պաշտպանական և նախազգուշացնող նշանակություն։
Ցավը կարող է լինել տհաճ, անտանելի և առաջանալ հյուսվածքների կամ որոշ ֆունկցիաների խանգարման հետևանքով։ Ցավի զգացողության շեմքը կախված է տարբեր գործոններից, ներառյալ՝ ազգային պատկանելիությունից, սեռից, ժառանգականությունից ։
Ներկայումս ցավի ամենատարածված բնորոշումն է Ցավի ուսումնասիրման միջազգային ասոցիացիայի (International Association for the Study of Pain) կողմից տրվածը. ցավը տհաճ զգայական և հոգեհուզական զգացողություն է, որն առաջանում է հյուսվածքների իրական կամ հնարավոր վնասման դեպքում, կամ բնութագրվում է նման վնասվածքի շրջանակներում ։ Մյուս զգայնությունների համեմատությամբ ցավն առավել քիչ տեղեկատվություն է հաղորդում, սակայն այն ունի հզոր պաշտպանական նշանակություն ։
Ցավի տեսակներ
Ցավի յուրահատուկ դրսևորումներից է ֆանտոմային ցավը։
Ցավային ընկալիչներ
Ցավային ընկալիչները՝ նոցիցեպտորները (լատ. nocere - քայքայել) զգացող նյարդաթելերի ազատ վերջույթներ են։ Նոցիցեպտորները հանդիպում են ողջ օրգանիզմում, բացառությամբ՝ գլխուղեղի։ Նրանք հատկապես շատ են տարածված մաշկում և ավելի քիչ՝ ներքին օրգաններում ։ Հիմնական ցավային ընկալիչները (նոցիցեպտորներ) երկուսն են.
Ցավի հաղորդող ուղիներ
Ցավի վերընթաց հաղորդող ուղին հիմնականում եռնեյրոնային է։ Պարանոցից, իրանից և վերջույթներից ցավային ազդակները կենտրոնական նյարդային համակարգ են մտնում ողնուղեղային նյարդերով։ Երկրորդ կարգի նեյրոնների մարմինները տեղակայված են ողնուղեղի հետին եղջյուրների գորշ նյութում, իսկ երրորդ կարգի նեյրոններինը՝ տեսաթմբում։ Գլխի հատվածից ցավային ազդակները հիմնականում հաղորդվում են եռորյակ նյարդով ։
Նոցիցեպտորները ողնուղեղ են մտնում ողնուղեղի հետին արմատիկներով։ Ողնուղեղով ցավային ազդակները հաղորդվում են երկու ուղիներով՝ նեոսպինոթալամիկ և պալեոսպինոթալամիկ ։
Նեոսպինոթալամիկ ուղիով ազդակները ուղիով հասնում են տեսաթումբ և սինապսներ առաջացնում երրորդ կարգի նեյրոնների հետ։ Վերջիններիս աքսոններն ուղղվում են գլխուղեղի կեղևև։ Այս ուղին պատասխանատու է արագ ցավի ընկալման համար։ Պալեոսպինոթալամիկ ուղին ավելի տարածական ազդեցություն ունի, ավարտվում է միջին ուղեղի և վարոլյան կամրջի ցանցանման գոյացությունում, տեսաթմբում, ենթատեսաթմբում և լիմբիական համակարգում, որոնք պատասխանատու են ցավի ժամանակ անհատի վարքի, հույզերի, ինչպես նաև վեգետատիվ ֆունկցիաների և հորմոնային մակարդակի փոփոխման համար։ Միաժամանակ, ազդակներն ուղղվում են նաև միջին ուղեղի հարջրածորանային գորշ նյութ, որը մեծ դեր է խաղում հակացավային զգացողության կարգավորման գործում։ Այս ուղով հիմնականում հաղորդվում են C նոցիցեպտորներում ծագած ազդակները ։
Ցավի դարպասային ղեկավարումը
Ցավի դարպասային ղեկավարումը օրգանիզմում հակացավային համակարգերից է։ Հայտնի է, որ մաշկի որոշակի հատվածների շփումը փոքր-ինչ մեղմացնում է ցավը։ Պատճառն այն է, որ շոշափելիքի Aβ նյարդաթելերով ընթացող ազդակները դրդում են ողնուղում տեղադրված արգելակիչ նեյրոններին, որոնք արգելակում են ցավային երկրորդ կարգի նեյրոններին և թուլացնում ցավը։
Ընդերային ցավի առանձնահատկությունները
Ներքին օրգանների ցավի առաջացման պատճառ կարող է հանդիսանալ ցանկացած գրգռիչ, որը գրգռում է ներքին օրգանների ցավային վերջույթները։ Նման գրգռիչներից է իշեմիան, հարթ մկանների սպազմը, խոռոչային օրգանների գերձգումը և այլն։ Որոշ ներքին օրգաններ համարյա անզգայունակ են ցավի նկատմամբ, օրինակ՝ լյարդը, թոքաբշտերը։ Սակայն լյարդի պատիճը, լեղածորանները, բրոնխները, թոքամզի ընդերային թերթիկը խիստ զգայուն են ցավի նկատմամբ։ Ընդերային ցավը սովորաբար վատ է տեղակայված, ուղեկցվում է ճառագայթված ցավերով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հույզեր Կատեգորիա:Ցավ Կատեգորիա:Ցավազգացողություն
Աստերոիդների ցանկ (273801-273900)
Աստերոիդների ցանկ (273701-273800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (273901-274000)
Մշկնոց
Մշկնոց, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում ։
Պատմություն
Գյուղի բնակչության մեծ մասը բնաջնջվեց 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
1914 թվականին ուներ 60 տուն՝ մոտ 500 հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործությունն ու արհեստներն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Մշկնոցն ուներ եկեղեցի։
Կրթություն
Գյուղն ուներ հայկական վարժարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տյուլպանի (Զավետինսկի շրջան)
Տյուլպանի (Тюльпаны), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զավետինսկի շրջանում։ Տյուլպանովսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Զավետինսկի շրջանի բնակավայրեր
Razer
Razer, ընկերություն, որը զբաղվում է պրոֆֆեսիոնալ խաղային սարքավորումների ստեղծմամբ և մշակմամբ։ Իր տեսականում մեջ են մտնում՝ մկնիկները, գորգեր մկնիկների համար, ստեղնաշարներ, ականջակալներ, խաղային համակարգեր։
Պատմություն
1988 թվականին Razer-ը ներկայացվել է ինչպես kärna LLC-ի դուստր կազմակերպություն, ով իր առաջ նպատակ էր դրել զարգացնել և շուկաին ներկայացնել գեյմերների համար նախատեսված բարձրորակ Boomslang մկնիկները։ Այն բանից հետո, երբ 2000 թվականին kärna-նը դադարեց իր գոյությունը, Մին-Լյան Տանը (Min-Liang Tan) և kärna-ի նախկին գլխավոր մենեջեր՝ Ռոբերտ Կրակոֆֆը (Robert Krakoff), ձեռք բերեցին Razer բրենդը և 2005 թվականին Սան Դիեգոյում հիմնեց Razer Inc. ։
2006 թվականին ընկերությունը թողարկում է իր համար հայտնի մկնիկների շարքը՝ DeathAdder-ը, որը հետագայում պետք է դառնար ամենավաճառվածը ողջ աշխարհում։
2007 թվականին Razer-ը ընդլայնում է իր գործունեությունը Եվրոպայում և բացում է շրջանայիան գրասենյակ Համբուրգում։
2009 թվականին Razer-ի երկու գլխավոր գրասենյակներից մեկը Սան-Դիեգոից տեղափոխվում է Սան Ֆրանցիսկո։
2010 թվականին ընկերությունը մասնաճյուղ է բացում Շանհայում և մեծացնելով իր ներդումը կիբերպորտում, դառնալով կորեական WeMade FOX ակումբի հովանավորը։ Արդեն 2011 թվականին Razer-ը դառնում է այնպիսի կազմակերպությունների գործընկեր, ինչպիսին են Team Liquid և LGD Gaming, և հովանավորել է IGN Pro League 3 առաջնությունը, իսկ 2013 թվականին ընկերություն դարձավ շվեդական թիմի հիմնադիրը, որը նույն տարում դարձավ Dota 2-ի համաշխարհային առաջնության՝ The International 2013 հաղթող։
Համագործակցություն Microsoft-ի հետ
2006 թվականին ընկերություն Microsoft-ի հետ համատեղ Microsoft ապրանքանիշի տակ թողարկեց Reclusa խաղային ստեղնաշարը և Habu մկնիկը։
2011 թվականին ընկերությունը թողարկեց երկու գեյմպադ Xbox 360-ի և PC-ների համար՝ Razer Onza և Razer Onza Tournament Edition։
2013 թվականին համագործակցությունը դադարեցվեց։
Խաղային սարքավորումների շարքեր
Ընկերության պաշտոնական կայքում կա հատուկ բաժիներ խաղային սարքավորումների համար՝
Շարժման վերահսկիչներ
2011 թվականին Razer-ը թողարկեց և սկսեց վաճառել առաջին շարժման վերահսկիչները ԱՀ-ների համար՝ Razer Hydra ։ Razer Hydra-ն մշակվել էր Sixense Entertainment ընկերության համագործակցության շնորհիվ։ Razer Hydra-ն վաճառքի սկզբից համատեղելի էր ավելի քան 125 խաղի հետ ։ Ավելի շատ հնարավորությունները ունի Razer Hydra-ն Portal 2 խաղը խաղալիս, վերահսկիչի համար ստեղծվել էր հավելում՝ Portal 2 Sixense MotionPack DLC ։
2012 թվականի մարտի 5-ին Razer ընկերությունը հայտարարեց Razer Hydra-ի լրիվ համատեղությանը Valve ընկերության կողմից թողարկված խաղերի հետ՝ Left 4 Dead 2, Half-Life 2 և Team Fortress 2։ Նաև հավաստացրեց, որ վերահսկիչները լրիվ կապահովեն Valve ընկերության ապագա խաղի կոցմից, ինչպիսին են օրինակ՝ Dota 2 և Counter-Strike։ Global Offensive։ Սրան հավելում Sixense և Valve ընկերությունները ներգրավեցին Sixense MotionCreator 2.0 ծրագրային ապահովումը, ներկա պահին Steam հարթակում Razer Hydra-ի հետ համատեղելի է ավելի քան 250 խաղ։
Razer Switchblade
2011 թվականի հունվարին ընկերությունը ներկայացրեց նոր խաղային սարք՝ Razer Switchblade, խաղային դյուրակիր համակարգիչ, ադապտացված ստեղնաշարով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համակարգչային խաղերի արտադրողներ Կատեգորիա:Համակարգիչ արտադրողներ Կատեգորիա:2005 հիմնադրված ընկերություններ Կատեգորիա:Տեխնոլոգիական ընկերություններ Կատեգորիա:1998 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Սպորտ Կատեգորիա:2005 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Համակարգչի բաղկացուցիչներ Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:Տեխնոլոգիա Կատեգորիա:ՆԱՍԴԱՔ-ում ցուցակված ընկերություններ
Ռեհեմյաե
Ռեհեմյաե (Rehemäe), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Նիսսի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Նիսսի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Արուսյակ Փափազյան
Կենսագրություն
Արուսյակ Փափազյանը ծնվել է 1841 թվականին, Կոստանդնուպոլսի Գում-Գափու թաղամասում։ Իսկական անունը եղել է Մարիամ։ Սովորել է Խասգյուղի Ներսիսյան վարժարանում, Պեպեքի ֆրանսիական իգական դպրոցում՝ կաթոլիկ միանձնուհիների հսկողության տակ, իր քրոջ՝ ապագա դերասանուհի Աղավնու հետ։ Որպես ուսուցչուհի աշխատել է Ենի-Գափուի Հայկանուշյան դպրոցում։ 1858 թվականին, հաղթահարելով ընտանեկան արգելքը՝ մտնում է Հեքիմյանի խումբը, ընդունելով «Արուսյակ» բեմական անունը։ Եղել է հայ առաջին պրոֆեսիոնալ դերասանուհին։ 1861 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Կ. Պոլսում հիմնված հայ առաջին պրոֆեսիոնալ թատրոնի առաջին ներկայացմանը խաղացել է առաջին կարևոր դերը՝ Թերեզա (Ռոթայի «Երկու հիսնապետ») մելոդրամայում Պետրոս Մաղաքյանի բեմադրությամբ։ 1857-1859 թվականներին խաղացել է Սրապիոն Հեքիմյանի թատերախմբում։ 1861-1863 թվականներին եղել է «Արևելյան թատրոն»-ի առաջատար դերասանուհի։ 1863 թվականից խաղացել է «Վասպուրական թատրոն»-ում։ 1867-1869 թվականներին Արուսյակը համագործակցել է Ստեփան Էքշյանի հետ ընտրել է դասական և ռոմանտիկական խաղացանկ։ 1869 թվականին նրան տեսնում ենք Մաղաքյանի խմբում, որտեղ նա խաղում է դեպքից-դեպք երիտասարդ դերասան Պետրոս Ադամյանի հետ։ Դերասանուհու գործունեությունը նպաստել է հայ երիտասարդության ազգային ինքնագիտակցության զարթոնքին ։
Վերջին ներկայացումը խաղացել է 1883 թվականին։ Դերասանուհու հետագա կյանքից քիչ բան է հայտնի. ապրել է մենակ, ծայր թշվառության մեջ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:1841 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 18 ծնունդներ Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1907 մահեր Կատեգորիա:Ապրիլի 27 մահեր Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Նովոսյոլովկա (գյուղ, Կրեմենչուգի շրջան)
Նովոսյոլովկա (Новоселівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոսյոլովկա գյուղում բնակվում էր 754 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ջեյմս Պատերսոն
2015 թվականի նոյեմբերին Պատերսոնը արժանացել է «Լավագույն գրականագետ» մրցանակին։ Բուհերի, ուսուցիչների, քոլեջների, անկախ գրախանութների, դպրոցական գրադարանների և քոլեջի ուսանողների առատաձեռն աջակից՝ Պատերսոնը նվիրաբերել է միլիոնավոր դոլարներ և կրթաթոշակներ՝ նպատակ ունենալով խրախուսել բոլոր տարիքի ամերիկացիներին ավելի շատ գրքեր կարդալ ։
Վաղ կյանք
Ջեյմս Պատերսոնը ծնվել է 1947 թվականի մարտի 22-ին Նյուբուրգում՝ Նյու Յորքում։ Նրա ծնողներն էին՝ Իզաբել և Չարլզ Պատերսոնները ։ Ավարտելով Մանհեթենի քոլեջը՝ Պատերսոնը ուսումը շարունակում է Վանդելբիլթի համալսարանում ։
Կարիերա
Ջեյմս Պատերսոնը Ջ. Վալտեր Թոմփսոնի գովազդի գործադիր տնօրենն էր։ 1996 թվականին պաշտոնը թողնելուց հետո նա նվիրեց իր ժամանակը գրքեր գրելուն ։ Ավելի ուշ նա խոստովանեց, որ իր համար մեծագույն ոգեշնչման աղբյուր է հանդիսացել՝ Իվան Ս. Քորելի 1959 թվականի գրված վիպակ՝ «Տիկին Բրիջ»-ը։ Նա իր առաջին վեպը հրատարակեց 1976 թվականին, որը կոչվեց՝ «Թոմաս Բերրմանի համարը»։ 1976 թվականից ի վեր Պատերսոնը գրել է 147 վեպ ։ Ըստ Նյու-Յորք Թայմսի նրա կողմից գրված ստեղծագործություններից 114-ը համարվել են լավագույնը և դասվել են ամենաշատ վաճառվողների շարքին ։ Պատերսոնը լույս ընծայելով 67 գեղարվեստական ստեղծագործություն, գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում։ Վերջին տարիներին նրա վեպերը ավելի շատ են վաճառել, քան Սթիվեն Քինգինը, Ջոն Գրիշամինը և Դեն Բրաունիինը։ Նրա գրքերից վաճառվել են մոտ 305 միլիոն օրինակ ամբողջ աշխարհում ։ 2008 թվականին նա փոխարինեց Ջաքլին Վիլսոնին։ Նա այդ պաշտոնը զբաղեցրեց մինչև 2013 թվականը ։
Պատերսոնն արժանացել է մի շարք մրցանակների, որոնցից են՝ «Էդգար» մրցանակը, «Տարվա միջազգային թրիլլեր» մրցանակը, «Տարվա հեղինակ» մանկական գրքի մրցանակը և այլն։ Երկար ժամանակ եղել է Նյու Յորք Թայմսի մեծահասակների և մանկական բեսթսելերների ցուցակներում առաջինը։ Նա նկարահանվել է Fox TV- ով ցուցադվող «Սիմփսոնները» ամերիկյան սիթքոմում («Yokel Chords» դրվագում) և «Դղյակ»-ի տարբեր դրվագներում։
Պատերսոնն աշխատում է մի շարք համահեղինակների հետ՝ ինչպիսիք են Քենդիս Ֆոքսը, Մաքսին Պաետրոն, Էնդրյու Գրոսսը, Մարկ Սալվիվան, Էշվին Սենգին, Մայքլ Լեդվիջը և Պիտեր Դե Յոնգը ։ 2017 թվականի մայիսին հայտարարվեց, որ Պատերսոնը կմիավորի նաև ԱՄՆ նախկին նախագահ Բիլ Քլինթոնի հետ հանցագործությունների գրքով։ Պատերսոնը հաճախ ասում է, որ ուրիշների հետ համագործակցելը նոր ու հետաքրքիր գաղափարներ է բերում իր պատմություններին։
2009 թվականի սեպտեմբերին Պատերսոնը ստորագրել է մի գործարք, ըստ որի նա պետք է գրեր 11 գիրք՝ մեծահասակների և 6 գիրք՝ երիտասարդների համար։ Ըստ Ֆորբսի գործարքն արժեր 150 միլիոն դոլար, սակայն ըստ Պատերսոնի այդ գնահատումը սխալ էր ։
Քննադատություններ
Պատերսոնին մեղադրել են մի շարք գրքերին համահեղինակելու մեջ և ասել են, որ նա ավելի շատ ուշադրություն է դարձնում փողին, քան իր արվեստին ։
2013 թվականին Պատերսոնը դուրս եկավ հայտարարություններով՝ «Ով կփրկի մեր գրքերը, մեր գրախանութները, մեր գրադարանները»։ «Նյու Յորք Թայմս» շաբաթաթերթում նա նշել է. «Եթե չլինեն գրախանութներ, գրադարաններ, լուրջ հրատարակիչներ՝ ինչ կլինի մեր գրականության հետ։ Ով նոր գրողներ կստեղծի։ Ով կհրապարակի մեր կարևոր գրքերը։ Ինչ կպատահի, եթե նման գրքեր չլինեն »:
Անձնական կյանք
Ջեյմս Պատերսոնը կաթոլիկ է ։ Նա և իր կինը՝ Սյուզանը, ներկայումս ապրում են Ֆլորիդայում։ Նրանք ունեն մի որդի՝ Ջեքը, ծնված 1998 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Բյուրականյան առաջին շրջահայություն
Բյուրականյան առաջին շրջահայություն, Մարգարյանի շրջահայություն (First Byurakan Survey, FBS, Markarian survey), 1965-1980 թվականներին Բյուրականի աստղադիտարանի ակադեմիկոս Բենիամին Մարգարյանի և իր աշխատակիցների կողմից իրականացրած շրջահայություն, որն աշխարհում ամենամեծ սպեկտրային շրջահայությունն է և ծածկում է հյուսիսային երկնքի մեծ մասը ։ Շրջահայությունը ներառում է մոտակա տիեզերքի ամենամեծ ուսումնասիրությունը և 20-րդ դարի աստղաֆիզիկայի ամենամեծ ձեռքբերումներից մեկն է։ Այն իր բնույթով եզակի է և ակտիվ գալակտիկաների որոնման առաջին կանոնավոր ծրագիրն է, որի արդյունքում հայտնաբերվել է գերմանուշակագույն ավելցուկով 1500 գալակտիկա (Մարգարյանի գալակտիկաներ) ։
Մարգարյանի շրջահայությունը թվայնացվել է 2002-2005 թվականներին (Digitized First Byurakan Survey, DFBS) ։ Արդյունքում 2000 լուսանկարչական թիթեղների վրա և թվային տեսքով պահպանվել են 20 միլիոն երկնային մարմինների սպեկտրալ տվյալները։
2011 թվականին Մարգարյանի շրջահայությունը գրանցվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Աշխարհի հիշողություն» ծրագրի միջազգային ռեգիստրում (Memory of the World International Register) ։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Աստղաֆիզիկա
Բերյոզովկա (գյուղ, Եմելչևի շրջան)
Բերյոզովկա (Березівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բերյոզովկա գյուղում բնակվում էր 299 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,778 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 384,32 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ֆեդոսեևկա (Զավետինսկի շրջան)
Ֆեդոսեևկա (Федосеевка), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զավետինսկի շրջանում։ Ֆեդոսեևսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Զավետինսկի շրջանի բնակավայրեր
Չիպիշևո
Չիպիշևո (Чипышево), գյուղ Ռուսաստանի Չելյաբինսկի մարզի Սոսնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 400 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:19-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Չելյաբինսկի մարզի Սոսնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Քրիստիան Ցիմերման
Քրիստիան Ցիմերման (Krystian Zimerman, ), լեհ դաշնակահար և դիրիժոր։
Կենսագրություն
Դաշնամուր նվագել սովորել է Անջեյ Յասինկու մոտ, նախ՝ մասնավոր դասեր առնելով, ապա Կատովիցեի կոնսերվատորիայում։ Ցիմերմանը հանրության առջև առաջին անգամ հանդես է եկել, երբ ընդամենը վեց տարեկան էր։1975 թվականին համաշխարհային ճանաչում է ստացել՝ դառնալով Շոպենի անվան դաշնակահարների մրցույթի հաղթող։ Հաջորդ տարվա ընթացքում կատարելագործել է իր վարպետությունը Արթուր Ռուբինշտեյնի ղեկավարությամբ։ 1980 թվականին որոշ ժամանակով դադարեցրել է համերգային գործունեությունը՝ տեղափոխվելով Լոնդոն՝ կատարելագործելու իր կատարողական արվեստը։ Դադարից հետո նրա առաջին համերգը մեծ հաջողություն ունեցավ՝ աչքի զարնելով կենսահաստատ մեկնաբանությունների թարմությամբ։ Ցիմերմանը համերգային գործունեություն է վարում (մինչև 50 համերգ տարվա ընթացքում) և ձայնագրություններ անում, իսկ 1996 թվականից սկսած դասավանդում է Բազելի Երաժշտական Բարձրագույն Դպրոցում։
Արվեստ
Ցիմերմանը մեր ժամանակների ամենահայտնի դաշնակահարներից է։ Նա համարվում է Շոպենի երաժշտության մեծ մեկնաբան, բայց կատարում է նաև Բեթհովենի, Լիստի, Դեբյուսիի, Շիմանովսկու, Ռավելի, Վեբերնի և այլ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ։ 1988 թվականին Ցիմերմանը դարձավ Վիտոլդ Լյուտասլավսկու Դաշնամուրային կոնցերտի առաջին կատարողը։ Դաշնակահարի ձայնագրությունների ցանկը ներառում է Բեթհովենի, Բրամսի, Շոպենի, Ռավելի, Լիստի դաշնամուրային ստեղծագործությունները (այդ թվում՝ նրանց բոլոր Դաշնամուրային Կոնցերտները), ինչպես նաև Ռիխարդ Շտրաուսի և Օտտորինո Ռեսպիգիի՝ դաշնամուրի և ջութակի համար գրված կամերային ստեղծագործությունները (կորեացի ջութակահար Չուն Կյուն Օ-ի հետ)։ 1985 թվականին երաժշտության մեջ ունեցած մեծ ավանդի համար Ցիմերմանը պարգևատրվել է Կիջի ակադեմիայի մրցանակով, իսկ 1994 թվականին՝ Լեոնի Սոնինգի մրցանակով։
Ցիմերմանը հանդես է գալիս նաև որպես դիրիժոր՝ ղեկավարելով 1999 թվականին իր հիմնած Լեհական Փառատոնային Նվագախումբը։
ČT Sport
ČT Sport, Չեխիայի ազգային Česká televize հեռուստաընկերության սպորտային հեռուստաալիքն է։
Սկսել է հեռարձակվել 2006 թ. փետրվարի 10-ից, հիմնականում ցուցադրվում են Օլիմպիական խաղեր, ֆուտբոլի, հոկեյի, թեթև ատլետիկայի մրցություններ։
Հեռուստաալիքը հասանելի է թվային հեռուստատեսային կայանների, նաև ալեհավաքային և կաբելային հեռուստատեսությամբ։ 2012 թվականի մայիսի 3-ից հեռարձակվում է նաև HD ֆորմատով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեխիայի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Մարզական հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Չեխալեզու հեռուստաալիքներ
Ալեքսանդրյան այգու դեպքեր
Ալեքսանդրյան այգու դեպքեր, խաղաղ ցույցի գնդակոծում Թիֆլիսի նախկին Ալեքսանդրյան այգում (այժմ՝ Ապրիլի 9-ի այգի), փետրվարի 10-ին, Անդրկովկասյան սեյմի բացման օրը։
Բոլշևիկների նախաձեռնությամբ կազմակերպված միտինգը բողոքի ցույց էր Անդրկովկասի հակախորհրդային ուժերի դեմ։ Անդրկովկասյան կոմիսարիատը բանտարկել էր բոլշևիկյան կուսակցության մի շարք ղեկավար գործիչների, փակել «Կավկազսկի ռաբոչի» («Кавказский рабочий»), «Բրձոլա», «Բանվորի կռիվը» թերթերը։
Ալեքսանդրյան այգու դեպքերը աշխատավորության մեջ բողոքի բուռն ալիք առաջացրին։ Թիֆլիսում բանվորները գործադուլ հայտարարեցին։ Գործադուլային կոմիտեն պահանջեց չեղյալ համարել Ա. Շահումյանին ձերբակալելու մասին որոշումը, ազատել բանտարկված բոլշևիկներին, ձերբակալել ու դատի տալ գնդակոծումը կազմակերպողներին։ Գործադուլը նույնպես ճնշվեց։
Կատեգորիա:Վրաստանի պատմություն Կատեգորիա:Թբիլիսի Կատեգորիա:1919
Վոզրիցա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օնեժի լճի ավազան, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր։ Գետի գետային ավազանը՝ Նևա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր