cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Սազել)
Ճարտարապետություն
Եկեղեցու հոգրոր կազմն է եղել՝ Մարտիրոս Տեր-Նահապետյանցը, Հովհաննես Տեր-Մարտիրոսյանը, Հարություն Տեր-Հովհաննիսյանը, Բարդուղիմեոս Տեր-Հովհաննիսյան Տեր-Նահապետյանցը, 1990-ական թվականներին՝ Գրիգոր վարդապետ Բալասանյանը։
Գուրզ
Գուրզ, հնագույն զենք։ Սկզբում՝ քարե գլխով և փայտե կոթով, հետագայում՝ մետաղյա զանգվածեղ գլխով և կոթով։ Գուրզերը եղել են գնդաձև, տանձաձև, սկավառակաձև, ելուստավոր, ատամնավոր և այլն։ Հայաստանում քարե գլխով գուրզը ի հայտ է եկել դեռևս նոր քարի դարում (գտնվել մասնավորապես Շենգավիթում)։ Մետաղյա գուրզը երևացել է բրոնզի դարում և հայտնաբերվել է Կամոյում, Լճաշենում, Ստեփանավանում, Հաղարծինում։ «Սասունցի Դավիթ» էպոսում հաճախ է խոսվում գուրզի գործածության մասին։ Որոշ ժողովուրդների մոտ գուրզը եղել է ոչ այնքան զենք, որքան իշխանության խորհրդանիշ (օրինակ, մինչև 19-րդ դար ուկրաինացիների և լեհական հետմանների մոտ)։
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Սազել)
Ճարտարապետություն
Եկեղեցում մինչև այսօր պահնվում են ձեռագրեր. 1826-1841-ական թվականներին գրիչ Մարտիրոս Տեր-Նահապետյանց Ժողովածուն և հինգ աղոթագրքեր։
Գուրզ
Կատեգորիա:Զենք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սառը զենքեր այբբենական կարգով
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Սազել)
Ճարտարապետություն
Խորհրդային անաստվածության տարիներին եկեղեցին չի գործել և փակվել է 1936 թվականին։
2010 թվականին գյուղացիների ջանքերով սկսվում է եկեղեցու վերանորոգման աշխատանքները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ Կատեգորիա:Վանքեր Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի Կատեգորիա:Վրաստանի հայոց թեմ
Ասկինո (այլ կիրառումներ)
ասկինո, կարող է վերաբերել՝
Գուսան Հայկազուն
Գուսան Հայկազուն, իսկական անունը Գագիկ Ստեփանի Նազարյան , հայ գուսան, երգահան, երգերի հեղինակ, «Հայկազունք» երաժշտական համույթի գեղարվեստական ղեկավար, Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ, Արցախյան պատերազմի մասնակից, «Երկրապահ» կամավորների միության անդամ։
Վաղ տարիներ
Գագիկ Ստեփանի Նազարյանը ծնվել է 1951 թվականի ապրիլի 20-ին Արտաշատ քաղաքում, Հայկական ԽՍՀ։ Ընտանիքում կար նաև երեք քույր ։ Արմատները Պարսկահայքի Խոյ քաղաքից են ։ Վաղ հասակում կորցրել է հորը։ Միակը, ըստ գուսանի, որը իրեն մնացել է իր հորից՝  նրա որսորդական հրացանն է, որի հետ ապագա գուսանը երբեք չէր բաժանվում։
Արդեն դպրոցական տարիներին սկսել է գրել հայրենասիրական և սիրային երգեր ։ Ըստ գուսանի, Րաֆֆի Հարությունյան անունով դասատուի շնորհիվ է նաև, որ նա սկսեց հայրենասիրական երգեր գրել։ Ավարտել է դպրոցը 1967 թվականին, ինչից հետո ընդունվել է Երևանի շինարարական տեխնիկումը։ Մասնագիտությամբ շինարար-ինժեներ է։ Երիտասարդ տարիներին ոգեշնչվում էր Հովհաննես Շիրազի բանաստեղծություններով։
Ընտրել գուսան Հայկազուն մականունը այդպիսով նշում է, որ Հայկ Նահապետի ժառանգն է։ Ըստ գուսանի, իր ստեղծագործությունները պայքարի կոչ են և այնտեղ «լացելու» մոտիվներ չկան։
Իր «Հայկազունք» երաժշտական համույթի հետ ամեն տարի Հայաստանի (այդ թվում նաև Արցախի) ավելի քան 40 դպրոցներում համերգներ է տալիս, ինչպես նաև տարին մի քանի անգամ սփյուռքում։
Երգեր
Գրել է և կատարում է ավելի քան հարյուր երգ, որոնցից ավելի քան 10 երգ ՀՀ Պաշտպանության Նախարարությունը ընդունել է որպես բանակային քայլերգ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ երգահաններ Կատեգորիա:Հայ հայրենասիրական երգերի կատարողներ Կատեգորիա:Հայ գուսաններ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:1951 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 20 ծնունդներ Կատեգորիա:Արտաշատ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Գուսան Հայկազուն Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Երախտագիտության մեդալակիրներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Մարվին Ջոն Հիմեյեր
Մարվին Ջոն Հիմեյեր (Marvin John Heemeyer, ), զոդող, Գրենբիում (Կոլորադո) ավտոարհեստանոցի տեր։ Հողամասի հարցով՝ որի վրա էր գտնվում իր արհեստանոցը, Mountain Park ընկերության (ցեմենտի գործարան) հետ երկարատև ընդհարումից հետո, սարքել է զրահապատ բուլդոզեր (Komatsu D355A-3) և դրանով քանդել ընկերությանը պատկանող 13 շենքեր, որից հետո ինքնասպան է եղել։ Այս իրադարձությունը ԶԼՄ-ներում և համացանցում հայտնի որպես «Մարվին Հիմեյերի պատերազմ», իսկ իր բուլդոզերը, որպես «Քիլդոզեր» (KillDozer) ։
Սոնասար (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)
Սոնասար, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության արևմտյան հատվածում։ Բերձոր շրջկետնտրոնից գտնվում է 32 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 82 կմ հեռավորության վրա ։
Մարգիս գյուղի հետ միասին կազմում է Սոնասար համայնքը ։
Աշխարհագրություն
Համայնքը լեռնային է, ունի 1204,4 հա տարածք, որից 366,4 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 756,2 հա անտառային հողեր։ Սոնասար համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Ղոչազսու գետը։
Աստապովո (այլ կիրառումներ)
Աստապովո, կարող է վերաբերել՝
Սոնասար (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)
Աշխարհագրություն
Բնակավայրի տարածքում առկա են խմելու ջրի բազմաթիվ բնական աղբյուր-առվակներ։
Առկա են իսլանդական շպատի հանքային պաշարներ։
Պատմություն
2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ ։
Բնակչություն
2015 թվականին համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 89 մարդ, կա 22 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում էին 15 աշակերտներ ։
Շտրաուպից
Շտրաուպից  (Straupitz), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարածքում։ Գտնվում է Դամե Շպրեվալդ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 988 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 30-ի) ։ Տարածքը կազմում է 21, 64 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12 0 61 476։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ռաֆիկ Եղոյան
Ռաֆիկ Գարեգինի Եղոյան (ապրիլի 2, 1931, Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարապետ, ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1981)։
Ճարտարապետ Գարեգին Եղոյանի հայրն է։
Կենսագրություն
1961 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1961 թվականից եղել է Հայպետնախագիծ ինստիտուտի Գյումրու մասնաճյուղի գլխավոր ճարտարապետ, 1990 թվականից՝ Երևաննախագիծ ինստիտուտի «Գյումրի» արվեստանոցի գլխավոր ճարտարապետ, 1964-1977 թթ. միաժամանակ՝ Գյումրու գլխավոր ճարտարապետ ։
Ստեղծագործական գործունեություն
Ռաֆիկ Եղոյանի նախագծերով Գյումրիում կառուցվել են՝ 1988 թվականի դեկտեմբեորի 7-ի երկրաշարժից հետո Ռաֆիկ Եղոյանը մեծածավալ նախագծային կազմակերպչական աշխատանքներ է ծավալել Գյումրին վերականգնելու համար։ Եղոյանի նախագծերով կառուցվել են թիվ 5 և 8 դպրոցները, վերակառուցվել երկրաշարժից քանդված Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին որդու` Գարեգին Եղոյանի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետներ
Ֆոմինո (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)
Ֆոմինո (Фомино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 45 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Էլեանա Վրախալի
Էլեանա Վրախալի (Ελεάνα Βραχάλη, ), հույն բանաստեղծ և կոմպոզիտոր։
Ավանգարդ (այլ կիրառումներ)
Մամուլ
Ավանգարդ - Երևանում հրատարակվող շաբաթաթերթ։
Էլեանա Վրախալի
Կենսագրություն
Էլեանա Վրախալին ծնվել է 1978 թվականի հունիսի 28-ին Աթենքում։ Նա մասնակցել է երաժշտագիտության և հոգեբանության դասընթացների Deree քոլեջում։ Աշխատել է որպես երաժշտական ​​խմբագիր 98.4 FM, Alpha 98,9 և Seven ռադիոկայաններում։ Դրանից հետո Էլեանա Վրախալին դարձել է «The Rocky Horror Show» մյուզիքլի հունական տեքստերի հեղինակը, որից հետո նա նույնպես սկսել է երաժշտություն գրել, մասնակցել «Երկու որբ» և «Պապայանոպուլուի երջանիկ կյանքը» երաժշտական ​​ներկայացումների ստեղծմանը։ Թողարկվել է նաև «Երեք կետ...» վերնագրով գիրք, որը ներառում է վերջին բանաստեղծությունները, որոնք դրվել են երաժշտության վրա և կատարվում են ժամանակակից հույն երգիչների կողմից։
Վրախալիի բանաստեղծությունների երգեր
Էլեանա Վրախալին հայտնի է դարձել Միխալիս Խաձիյանիսի համար գրված իր երգերով ։ Երբ բանաստեղծուհին ընդամենը 24 տարեկան էր, նրա յոթ երգերը ներառվել են երգչի «Κρυφό φιλί» ալբոմում և արագորեն հանրաճանաչություն են ձեռք բերել։ Ալբոմը, երեք անգամ դարձել է պլատինե և ստացել Arion Awards-ի մի քանի մրցանակ։ Այդ ժամանակվանից ի վեր Վրախալին մշտապես հաջողությամբ համագործակցել է Խաձիյանիսի հետ։
Էլեանա Վրախալին երգեր է գրել նաև հույն հայտնի կատարողների Ալկիստիս Պրոտոփսալտիի, Յանիս Պլուտարխոսի, Պեգի Զինայի, Դեսպինա Օլիմպիուի, Ելենա Պապարիզուի, Սակիս Ռուվասի, Կոստաս Մարտակիսի և այլոց համար։ Աղմկոտ հաջողություն է ունեցել Աննա Վիսսիի «Aπαγορευμένο» երգը, որը թողարկվել է որպես սինգլ և երկու անգամ դարձել պլատինե։ 2011 թվականին Էլեանա Վրախալին գրել է «Watch my dance» երգը, որով Լուկաս Յորկասը Հունաստանը ներկայացրել է Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթում ։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Platinum Records-ը ներկայացրել է Էլեանա Վրախալիի նոր ալբոմը՝ «Όλα τα Ναι του κόσμου» ։ Ալբոմը բաղկացած է 11 երգից և 8 փոքր տեքստերից։ Երաժշտության հեղինակը երիտասարդ կոմպոզիտոր Թեմիս Կարամուրատիդիսն է։ Ալբոմի վաճառքից ստացված ողջ հասույթը ուղղվել է «Παιδικά Χωριά SOS Ελλάδος» (Հունաստանի SOS մանկական գյուղեր), բարեգործական և ոչ առևտրային կազմակերպությանը, որն աջակցում է ծնողների խնամքից զրկված երեխաներին։ Ալբոմի ձայնագրմանը մասնակցել են հայտնի կատարողներ Միխալիս Խաձիյանիսը, Onirama-ն, Էլեոնորա Զուգանելին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հույն կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հույն բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Մահապարտ կանայք
Մահապարտ կանայք կամ «Սև ամուրիներ», ինքնասպան կանայք, որոնք 21-րդ դարի սկզբին Մոսկվայում կազմակերպել են ահաբեկչական գործողություններ
Մահապարտ կանանց տարիքը՝ 18-40 տարեկան։ Ըստ 2003 թվականի տվյալների՝ ընդհանուր թիվը կազմում էր շուրջ 30 մարդ ։
Խաղարկային կինոյի ժանրեր
Խաղարկային կինոյում ընդհանուր ժանրային դասակարգում գոյություն չունի։ Տարբեր կինոարվեստաբաններ ժանրերի իրենց ընդունելի ցուցակն են տալիս։ Այսպիսով կինոյի ժանրերի մասին խոսելը հարաբերական է։ Այս ցուցակը առավել ընդունված տարբերակն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կինոյի ժանրեր Կատեգորիա:Կինեմատոգրաֆիա
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Խաշթառակ)
Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցու տաճար Հայաստանի Տավուշի մարզի Խաշթառակ գյուղում ։
Ծանոթագրություններ
ա
(7253) Նարա
(7253) Նարա (Nara), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի փետրվարի 13-ին Ֆումիակի Ուտոյի կողմից Կաշիհարայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,183314 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,0395 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3271 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2074,52 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173534 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,7° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ֆումիակի Ուտոյի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պրելյուդ
Պրելյուդ ( - նախքան, lսdus - խաղ, նվագ), նախանվագ, սկզբնապես՝ երաժշտական որևէ պիեսի նախորդող ներածական ստեղծագործություն, հետագայում՝ ոչ մեծ ծավալի գործիքային պիես։ Պրելյուդին բնորոշ են երաժշտական մտքի ազատ իմպրովիզացիոն ծավալումը և շարադրության միասնական բանվածքը։ Տարածում է գտել «Պրելյուդ և ֆուգա» երկմաս «փոքր շարքը»՝ որոշ դեպքերում (Ցո․ Ս․ Բախ, Դ․ Շոստակովիչ և ուրիշներ) ընդգրկվելով բոլոր 24 տոնայնություններում գրված Պրելյուդների և ֆուգաների «մեծ շարքում»։ 18-րդ դարից Պրելյուդը հանդես է գալիս նաև իբրև ինքնուրույն գործիքային պիես։ Այդպիսի Պրելյուդները հաճախ միավորված են բոլոր տոնայնություններն ընդգրկող ամբողջական շարքերում կամ ժողովածուներում (Ֆ․ Շոպենի, Ա․ Ակրյաբինի, Ս․ Ռախմանինովի, Դ․ Շոստակովիչի, Դ․ Կաբալևսկու, է․ Բաղդասարյանի, է․ Աբրահամյանի, Գ․ Հովունցի դաշնամուրային Պրելյուդները են)։
Պատմություն
Առաջին պրելյուդները նոտագրվել են երգեհոնի համար երբ երգեհոնը կը նվագվեր եկեղեցիներում, ամենահին օրինակը որ պահված է «praeambulum»ն է, հիգ կարճ պրելյուդներ են որոնց հեղինակը Ադամ Իլեբորգն է 1448 թիվ ։ Իրեն հաջորդեցին գրելով ազատ պրելյուդներ, Վերածննդի դարաշրջանին լարայինների համար նույնպես, որոնք օգտագործվել են մատերի տաքացման, գորիքի լարման և ձայնային ստուգումների համար, ինչպես նվագախմբային ստեղծագործությունում Ջոան Ամպրոսիո Դալզայի հրատարակած «Լարայինների Փորձարկումը» "tastar de corde" (իտալերեն) 1508 թիվ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դասական երաժշտության ժանրեր Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Լեռնապատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Լեռնապատ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 35 հուշարձան (16 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձանների ցանկեր
Իկիկե
Իկիկե (Iquique), քաղաք նավահանգիստ Չիլիում։ Տարածքը՝ 2262 կմ²։ Բնակչությունը՝ 226 000 (2006 թ), բնակչության խտությունը՝ 100 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Կատեգորիա:Չիլիի քաղաքներ
Սուինդոն Թաուն
Սուինդոն Թաուն (Swindon Town F.C.), անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Սուինդոն քաղաքից։ Հիմնադրվել է 1879 թվականին։
Մեղուս (Թորթումի գավառ)
Մեղուս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Թորթումի գավառակում ։ Գտնվում էր Թորթում գետի ակունքի տարածքում։
Սուինդոն Թաուն
Նվաճումներ
Ֆուտբոլային լիգայի գավաթ։ 1969
Մեղուս (Թորթումի գավառ)
Պատմություն
Մեղուսի հայ բնակչությունը XX դարի սկզբին բռնի մուսուլմանացվել է ։
Սուինդոն Թաուն
Նվաճումներ
Սուինդոն Թաուն Կատեգորիա:Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի ակումբներ
Մեղուս (Թորթումի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թորթումի շրջանի համայնքներ
Բոլեսլավչիկ
Բոլեսլավչիկ (Болеславчик), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1294 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բոլեսլավչիկ գյուղում բնակվում էր 613 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1294 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ջուլիետա Ստեփանյան
Ջուլիետա Ստեփանյան, հայ դերասանուհի։ ՀՀ վաստակավոր արտիստ (1991)։
Դերասան Սամվել Բաղինյանի կինը։
Կենսագրություն
Ջուլիետա Ստեփանյանը ծնվել է 1951 թվականին Լենինականում։ Սովորել է Լենինականի թիվ 7 միջնակարգ դպրոցում, այնուհետև՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետում։ 1975-1992 թվականներին եղել է Ստեփանակերտի Մաքսիմ Գորկու անվան հայկական պետական դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի, 1992-1994 թվականներին` Վանաձորի Հովհաննես Աբելյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի։ 1994 թվականին տեղափոխվել է Լեհաստան։ 1995-2004 թվականներին եղել է Օպոլե քաղաքի Յան Կոխանովսկու անվան պետական դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի։ 2004 թվականից տեղափոխվել է Երևան, աշխատանքի անցել Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում, 2010 թվականից միաժամանակ՝ Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Ձեռագիր մատյան
Ձեռագիր մատյան, ձեռագիր, գրական, գիտական աշխատություն՝ մատյան՝ գրված մագաղաթի, թղթի և այլնի վրա, որը, որպես կանոն, ամփոփվել է տարբեր նյութերից պատրաստված կազմերում կամ զետեղվել հատուկ տուփերում։
Պատմություն
Պահպանվել են բազմաթիվ Ձեռագիր մատյաններ, որոնք պատմության ուսումնասիրման կարևոր աղբյուր են և արտացոլում են հայ գեղարվեստական գրականության, գիտության, մանրանկարչության ակնառու ձեռքբերումները։ Հայկական Ձեռագիր մատյաններ գրել և ընդօրինակել են 5-18-րդ դարերում, մեծ մասամբ՝ գրչության կենտրոններում, պահել են ձեռագրատներում։ Ձեռագրերից շատերն ունեն հիշատակարան, որտեղ նշված են Ձեռագիր մատյանի գրության վայրը, ժամանակը, տեղեկություններ՝ գրիչի, ծաղկողի, պատվիրատուի և այլնի մասին։ Հնագույն շատ Ձեռագիր մատյաններ մեզ են հասել քայքայված կամ առանց հիշատակարանի։ Նման դեպքերում գրության ժամանակը որոշելու լավագույն միջոցը գրատեսակն է։
Հայկական Ձեռագիր մատյանների ամենահին գրատեսակը մեսրոպյան երկաթագիրն է՝ իր տարատեսակներով։ Տարբեր ժամանակներում տարածված են եղել նաև գրչագիրը, բոլորգիրը, նոտրգիրը, շղագիրը։ Հանդիպում են նաև կրկնագիր Ձեռագիր մատյաններ, երբ մագաղաթ չլինելու պատճառով էջերից քերել-ջնջել են նախկին բնագիրը և ընդօրինակել նորը։ Կրկնագրերն այժմ հեշտությամբ վերծանում են՝ երբեմն ի հայտ բերելով նախորդ դարերի նշանավոր երկեր (այսպես է Վատիկանի գրադարանում հայտնաբերվել հռոմեացի հռետոր Ցիցերոնի «Հանրապետություն» աշխատությունը, որի ջնջված բնագրի վրա ընդօրինակվել էր Սուրբ Օգոստինոսի ատենախոսություններից մեկը)։ Մեզ հասած հայկական ամենահին ամբողջական Ձեռագիր մատյանը 7-րդ դարի «Վեհամոր Աւետարանն» է, իսկ թվագրվածը՝ «Լազարեան Աւետարանը» (887 թվական)։
Ներկայում աշխարհում հաշվվում է ավելի քան 35 հազար հայկական ձեռագիր (ամբողջական և պատառիկ)։ Մատենադարանում պահվում են 20 280-ը (11233-ը հայկական հիմնական Ձեռագիր մատյաններ են, 420-ը՝ հայկական նոր, 2143-ը՝ հայկական պատառիկ, 530-ը՝ հայկական հմայիլ, շուրջ 6000-ը՝ այլալեզու), Երուսաղեմի Սուրբ Հակոբյանց վանքի մատենադարանում՝ 3800-ը, Վենետիկի և Վիեննայի Մխիթարյան մատենադարաններում՝ 6000-ը, Զմմառի մատենադարանում՝ ավելի քան 2000-ը, Էջմիածնի ձեռագրատանը՝ 1300-ը, Նոր Ջուղայի մատենադարանում՝ 700-ից ավելի։ Հայկական Ձեռագիր մատյաններ կան նաև Լոնդոնի բրիտանական թանգարանում, Փարիզի ազգային գրադարանում, Օքսֆորդի Բոդլեյան գրադարանում, Կ. Պոլսի Ազգային պատրիարքարանում, Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության մատենադարանում, Ռուսաստանի Դաշնության գիտությունների ակադեմիայի արևելագիտության ինստիտուտի Սանկտ Պետերբուրգի բաժանմունքում և Սալտիկով-Շչեդրինի անվան հանրային գրադարանում, Վրաստանի գիտությունների ակադեմիայի հին ձեռագրերի ինստիտուտում, Բեռլինում, Նյու Յորքում, Վաշինգտոնում, նաև անհատական հավաքածուներում։
Հսկայական է նաև կորած կամ ոչնչացված հայկական Ձեռագիր մատյանների քանակը։ 13-րդ դարի պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանի վկայությամբ՝ միայն Սյունյաց Բաղաբերդ ամրոցում 1170 թվականին սելջուկներն ավարառել են շուրջ 10 հազար Ձեռագիր մատյան։ Հիշատակություններ կան, որ մեծ քանակությամբ Ձեռագիր մատյաններ Միջին Ասիա է տարել Լենկթեմուրը։ Քիչ չեն նաև կորուստները թշնամու հարձակումների (միայն Գոշավանքում հրի է մատնվել ավելի քան 1000 ձեռագիր), անտերնչության, անցյալում պետական հսկողության ու հոգածության բացակայության պատճառով։ Բազմաթիվ Ձեռագիր մատյաններ են ոչնչացել Առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914-1918 թվականներ), հատկապես՝ Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Այսուհանդերձ, այժմ հայկական Ձեռագիր մատյանների հավաքածուների ամբողջությունն ամենահարուստներից է աշխարհում։
Ջուզեպպե Անջելելի
Ջուզեպպե Անջելելի (Giuseppe Angelelli ), իտալացի նկարիչ ։
Կենսագրություն
Չնայած, որ նա ծնվել էր Պորտուգալիայում, նրա ծնողները իտալացի էին։ Նրանք շատ են ճանապարհորդել Բրազիլիայում (1807 թվական), Պերույում (1816 թվական), Ֆրանսիայում և Անգլիայում։ Միայն 1818 թվականին Անջելելին տեղափոխվում է Ֆլորենցիա` Ֆլորենցիայի գեղարվեստի ակադեմիայում` Պիետրո Բենվենուտի և Պիետրո Էրմինի մոտ սովորելու համար։ 1827 թվականին նա ճանապարհորդել է դեպի Եգիպտոս` ֆրանս-տոսկանական արշավախմբի հետ, որը ղեկավարում էին Իպոլիտո Ռոսելիլին և Ժան Ֆրանսուա Շամպոլյոնը. այնտեղ նա նկարել է շատ պատկերներ, որոնք հետագայում ներգրավվել են Ռոսելինի «Եգիպտոսի և Նուբիայի հուշարձանները» գրքում։ Նա նաև նկարում էր դիմանկարներ ։
Վերադառնալով Ֆլորենցիա` մեծ կոմսը հանձնարարում է Անջելելին նկարել ֆրանս-տոսկանյան արշավախմբի անդամներին Թեբեի ավերակներում։ Անջելելին նաև նկարում էր Աֆրիկյան բնապատկերներ և դիմանկարներ, այդ թվում` իր կնոջ դիմանկարը և ինքնանկարներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:Օրիենտալիստ նկարիչներ
Ավդոտինո (այլ կիրառումներ)
Ավդոտինո, կարող է վերաբերել՝
Իննոպոլիս
Իննոպոլիս քաղաքը գտնվում է Թաթարստանի Հանրապետության Վերխնեուսոլսկի շրջանում։ Բնակավայրում տեղակայված են Innopolis համալսարանն ու Innopolis հատուկ տնտեսական գոտին ։ Քաղաքի կարգավիճակ ստացել է հիմնադրման օրվանից։ Ռուսաստանի ամենաերիտասարդ և զրոյից բնակեցված քաղաքներից մեկն է։ ՌԴ-ում Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և նորարարական բարձր տեխնոլոգիաների զարգացման նպատակով ստեղծված  երեք քաղաքներից  (Մոսկվայի տարածաշրջանային կենտրոն Սկոլկովո և Նովոսիբիրսկի  Կոլցովո) մեկն է։ Չնայած բնակչության փոքր թվին, քաղաքը համարվում է ինովացիոն տեխնոլոգիաների կենտրոն ։
IT-գյուղի հիմնադրում
Կազանում ինովացիոն կենտրոն ստեղծելու գաղափարն առաջին անգամ նշել է Թաթարստանի նախագահ Ռուստամ Մինիխանովը 2010 թվականին, տարեկան ծրագրերի հաշվետվության ներկայացման ընթացքում։ «IT-գյուղ» կոչվող նախագիծը մշակվել էր 50 հազար մարդկանց բնակեցման նպատակով, որոնցից շուրջ 20 հազարը IT ոլորտի մասնագետներ էին, մնացածները՝ նրանց ընտանիքների անդամները։ Նախագծվել էին բնակելի շենքեր, գրասենյակներ, սպորտի, հանգստի և կրթական ենթակառուցվածքներ։ Գյուղը դիտվել է որպես Արևելյան Եվրոպայում ամենամեծ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կենտրոն ստեղծելու հաջողված փորձի զարգացում, Մոսկվայի Սկոլկովո և Միննիխանով նորարարական կենտրոնների պոտենցիալ գործընկերը կամ մասնաճյուղը։ Այս գաղափարը քննարկվել է փոխվարչապետ Արկադի Դվորկովիչի հետ հանդիպման ժամանակ  ։ Թաթարստանի Հանրապետությունը Վերխնեուսլոնսկի շրջանում 1,4 հազար հա տարածք է հատկացվել «ՏՏ գյուղի» համար, իսկ 2011 թ. օգոստոսին Սինգապուրի ճարտարապետության և ծրագրավորման բյուրոն՝ RSP Architects Planners & Engineers, Սինգապուրի նախկին գլխավոր ճարտարապետ Լու Թի Քերայի ղեկավարությամբ, շահեցին պայմանագիրը։ Հաջորդ տարվա նոյեմբերին ապագա քաղաքն ստացավ «Իննոպոլիս» անվանումը, Թաթարստանի Կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարար Նիկոլայ Նիկիֆորովի կողմից։ 2012 թվականի ապրիլին Լու Թի Քերը այցելեց Թաթարստան, որպեսզի տեղում մշակի և քննարկի շինարարական նախագիծն ու RSP առաջարկությունների շնորհիվ ավելացրեց շինարարության ծավալը՝ հասցնելով շուրջ 155 հազար բնակիչներ ընդունող քաղաք, հաշվի առնելով տասնյակ տարիների ընթացքում բնակչության սպասվելիք աճը։ Հետագա նախագծման համար, հաշվի առնելով ռուսաստանյան օրենսդրությունն ու քաղաքաշինական պլանների առանձնահատկությունները, «Կազանի Գիպրոնիավիապրոմ» ընկերությունը համագործակցում էր սինգապուրյան ճարտարապետների հետ     ։
Շինարարության սկիզբ
Innopolis- ը հիմնադրվել է 2012 թվականի հունիսի 9-ին, երբ ՌԴ վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևը և Ռուստամ Մինյենխանովը ապագա քաղաքի հիմքում դրեցին առաջին հիմնաքարը։ 2012-2014 թվականներին նախատեսվող շինարարության առաջին փուլի շրջանակներում աշխատանքներն սկսվեցին Ալեքսանդր Ստեփանովիչ Պոպովի անվան տեխնոպարկի, Innopolis համալսարանի շենքի, ճամբարի, սպորտային կենտրոնի և բնակելի շենքերի կառուցմամբ։ Օգոստոսին ներկայացվեց քաղաքի կառուցման  վերջնական ծրագիրը, որը հաստատվեց ռուս մասնագետների կողմից      ։ Նոր վարչատարածքային միավորի գրանցումը կարող է տևել մի քանի տարի, ուստի հանրապետության իշխանությունները որոշեցին 2012 թվականին բնակավայրի անվանումը փոխել, վերանվանել հարևան Ելիզավետինո գյուղի անունով։ Սակայն պետական գրանցման, կադաստրի և քարտեզագրության դաշնային ծառայությունը ֆորմալ պատճառներով չթույլատրեց իրականացնել Էլիզավետինո վերանվանումը  ։  Նույն թվականի աշնանը հանրային լսումներ անցկացվեցին Վերխնեուսլոնսկի շրջանի բնակավայրերում։ Մեծ աջակցություններ ստանալով, հարցը տեղափոխեցին Պետական Խորհուրդ։ Արդեն դեկտեմբերի 24-ին ընդունվեց «Թաթարստանի Հանրապետության Վվեդենսկո- -Սլոբոդսկի գյուղական բնակավայրի տարածքում նոր բնակավայր ստեղծելու մասին» բանաձևը ։ 2013 թվականի ապրիլին գյուղն ստացավ «Իննոպոլիս» անվանումը, 2014 թվականի նոյեմբերի 26-ին  Պետական դումայի պատգամավորները քվեարկեցին քաղաքային կարգավիճակ շնորհելու որոշումը, 2015 թվականի հունվարի 1-ին որոշումը ամրագրվեց օրենքով, որը ստորագրվել էր Թաթարստանի Նախագահի կողմից դեկտեմբերի 13-ին    ։
Քաղաքի բացման արարողակարգ
Իննոպոլիսը պաշտոնապես բացվեց 2015 թվականի հունիսի 9-ին, հիմնադրումից երեք տարի անց։ Արարողությանը ներկա էին Դմիտրի Մեդվեդևը, Ռուստամ Միննիխանովը և Նիկոլայ Նիկիֆորովը, ովքեր «նոր սկիզբ դրեցին» նոր քաղաքին` սեղմելով սիմվոլիկ «կոճակը»։ Քաղաքի բացմանը նվիրվեց նաև «ՌԻՖ.ԻնՆոպոլիս» տարածաշրջանային ֆորումի բացումը, Համաշխարհային Օլիմպիական համաժողովը և Համառուսական Ռոբոտատեխնիկական օլիմպիադան։
Այդ ժամանակ շինարարության առաջին փուլը մոտ էր ավարտին, որը Կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարությունը գնահատել է 26 միլիարդ ռուբլի։ Դրանց մեջ ներառված էին Պոպովի տեխնոպարկի շենքի, սպորտային համալիրի, Innopolis համալսարանի շենքի և ուսանողական հանրակացարանի, բնակելի շենքերի և ինժեներա-տեխնիկական ենթակառուցվածքների շինարարական ծախսերը   ։
Անվան պատմություն
Հանրապետության ղեկավարությունը 2011 թ.-ից շրջանառեց Իննոպոլիս՝ «Innopolis», անվանումը, անտեսելով նախկին «IT-գյուղ» անվանումը   ։
Ֆոմինսկոե (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)
Ֆոմինսկոե (Фоминское), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի բնակավայրեր
Պրալունգո
Պրալունգո (Pralungo), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Բիելլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է՝ 2781 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 397 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 7 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 13899։ Հեռախոսային կոդ՝ 015։
Պրալունգոն սահմանակից է Բիելլա, Սալիանո Միքա, Տոլենիո մունիցիպալիտետներին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Միջատներ
Միջատներ, անողնաշարավոր հոդվածոտանի կենդանիների դաս է, որի ներկայացուցիչների մեծ մասը կարող է թռչել։ Ավանդական դասակարգման համաձայն միջատները հազարոտնուկների հետ միասին պատկանում են տրախեաշունչների ենթատիպին։ Դասի անվանումը ծագել է «տարանջատել»,«մասնատել» բայից, որը նույն իմաստն է արտահայտում, ինչ, որ ֆրանսերեն՝ «insecte», լատիներեն՝ insectum, միջին հունարեն՝ ἔντομον բառերը և նշանակում է «կտրվածքներով կենդանի»։ Միջատների մարմինը պատված է խիտինացված կուտիկուլայով, որն առաջացնում է նրա արտաքին կմախքը (էկզոսկելետ) և կազմված է երեք բաժիններից՝գլուխ, կուրծք, փորիկ։ Միջատների շատ խմբերի ներկայացուցիչների մարմնի երկրորդ և երրրդ սեգմենտները կրում են մեկական զույգ թևեր։ Ոտքերն երեք զույգ են և ամրացած են կրծքային բաժնին։ Միջատների մարմնի չափերը լինում են 0,2 մմ-ից մինչև 30 սմ և ավելին։ Միջատների կենսական բոլորաշրջանն ընդգրկում է սաղմնային զարգացման (ձվի փուլ) և հետսաղմնային զարգացման փուլը, որին ուղեկցվում է կերպարանափոխությամբ՝ մետամորֆոզով։ Տարբերում են կերպարանափոխության երկու հիմնական ձևեր՝ լրիվ և ոչ լրիվ։ Ոչ լրիվն ուղեկցվում է զարգացման երեք փուլերով (ձու, թրթուր, իմագո՝ հասուն միջատ), իսկ լրիվը՝ չորս (ձու, թրթուր, հարսնյակ և իմագո)։ Թերի կերպարանափոխությամբ զարգացող միջատների թրթուրները նման են հասուն ձևերին, տարբերվում են նրանցից մարմնի փոքր չափերով, թևերի բացակայությամբ կամ դրանց ու սեռական օրգանների զարգացման սաղմնային վիճակով։ Լրիվ կերպարաափոխությամբ զարգացող միջատներին բնորոշ են որդանման թրթուրները, և միայն իմագոն է, որն օժտված է կարգին բնորոշ բոլոր առանձնահատկություններով։ Թրթուրային փուլում ընթանում է միջատների աճն ու զարգացումը, իսկ իմագոյի փուլում՝ բազմացումն ու տարածումը։ Միջատների ձևերի բազմազանությունը հանդիսանում է նրանց ամենազարմանահրաշ առանձնահատկությունը։ Կենդանիների այս դասը տեսակների թվով ամենաբազմաքանակն է, լցնում է բոլոր հնարավոր էկոլոգիական խորշերը՝ նիշաները և հանդիպում է ամենուրեք ընդհուպ՝ Անտարկտիդայում։ Ներկայումս նկարագրված է միջատների ավելի քան մեկ միլիոն տեսակ, և գիտնականները դեռ շարունակում են հայտնաբերել նորանոր տեսակներ։ Միջատներն ուսումնասիրող գիտությունը կոչվում է էնտոմոլոգիա (միջատաբանություն)։
Անվան ստուգաբանություն
«Միջատ» բառը, որն ի սկզբանե գրականության մեջ առաջարկել է գործածել Արիստոտելը, նշանակում է տարանջատումներով, մասնատումներով, կտրվածքներով կենդանի (insectum «կտրում եմ», «հատում եմ», «տարանջատում եմ», ἔντομον «կտրվածք, հատում, ատամնաձև կտրվածք» բառերից)։
Դասակարգում
Լատինական անվանումը՝ ունի Կառլ Լիննեյի ֆորմալ հեղինակային իրավունքը։ Միջազգային կենդանաբանական անվանակարգի, համաձայն, լիննեյան «ԲՆության համակարգի» 10-րդ հրատարկության լույս ընծայման տարեթվին (1758) է տրվում կենդանաբանական տաքսոնների բոլոր անվանումների առաջնահերթությունը։ Տեսակների, ցեղերի,  ընտանիքների և դրանց մեջ ընկած միջանկյալ կիրառելի տիպական անվանումների համար գործում են կենդանաբանական անվանակարի (նոմենկլատուրայի) Միջազգային կոդեքսի կանոնները, սակայն, այնպիսի ոչ տիպիկ անվանումների համար ինչպիսին է Insecta-ն, դրանք չեն տարածվում։։ Արդյունքում, գիտական գրականության մեջ գործածում էին «Insecta» տերմինը ամենատարբեր տաքսոնների համար։ Ի սկզբանե, Արիստոտելի ժամանակներից սկսած, այդ անվանումը վերաբերում էր ցամաքային հոդվածոտանիներին (վեցոտանիներին, [[սարդակերպերին և այլոց), բայց ոչ խեցգետնակերպերին։ Լիննեյը խեցգետնակերպերին տեղակայեց Insecta դասի մեջ, այնպես որ, ըստ Լիննեյի, Insecta-ն մոտավորապես համապատասխանում է ներկայիս Arthropoda (հոդվածոտանիներ) տաքսոնին։ Ժան Բատիստ Լամարկը  «Insecta» դասի մեջ էր տեղակայում միայն թևավոր միջատներին, այն էլ ոչ բոլորին։ Այլ հեղինակներ գործածում էին «Insecta» անվանումը այս կամ այն իմաստներով, որոնք միջանկյալ դիրք էին գրավում լիննեյան և լամարկյան ընկալումների միջև։ Առավել ավանդական է հանդիսանում «Insecta» (Վիլյամ Էլֆորդ Լիչ, 1815) անվանման գործածումը՝ «վեցոտոնիներ» իմաստով։
Մարմնի կառուցվածք
Միջատների մարմինը կազմված է երեք առանձին, բայց իրար հետ կապված մասերից։ Դրանք են՝ գլուխը, կուրծքը և փորիկը։ Գլխի վրա կա բեղիկների մի զույգ, երկու ֆասետային և, երբեմն նաև, մեկից երեք հատ պարզ աչք։ Բեղիկների միջոցով միջատներն զգում են հոտը և շոշափում շրջապատող առարկաները։
[[Պատկեր:Coléoptère schématique.jpg|367x367px|մինի|Միջատի մարմնի կառուցվածքը։
A գլուխ, B կուրծք, C փորիկ, 1 անտենաներ, 2 ծնոտներ, 3 labrum, 4 բեղիկներ, 5 երես, 6 ճակատ, 7 ծոծրակ, 8 առաջնակուրծք,
9 scutellum, 10 ծածկաթևր, 11 փորիկ, 12 շնչանցքեր, 13-15 ոտքեր ]] Գլխի առջևի մասում են գտնվում նաև ծնոտների երեք զույգերը՝ վերին, ստորին և իրար հետ միաձուլված ստորին ծնոտների երկրորդ զույգը՝ ստորին շուրթը։
Կրծքին տեղադրված են շարժողության օրգանները։ Միջատների մեծամասնությունն ունի 3 զույգ ոտք և 2 զույգ թև, որոնք ամրանում են կրծքի հատվածին։
Փորիկն ունի տասնմեկ հատված, չնայած, միջատների որոշ տեսակների մոտ հատվածները կարող են լինել միացված և ավելի մեծացված չափսերով։ Որովայնում են գտնվում մարսողական համակարգը և բազմացման օրգանները։ Ինչպես մյուս հոդվածոտանիների (օրինակ՝ ծովախեցգետինների և սարդերի), միջատների մարմինը ևս պատված է խիտինե ծածկույթով, որին ասում են արտաքին կմախք ։ Այն անջրաթափանց է և ներքին հյուսվածքները պահպանում է չորացումից։ Մարմնի այդպիսի կառուցվածքը միջատներին հնարավորություն է տվել հարմարվելու Երկրագնդի բոլոր շրջաններում, այդ թվում՝ անապատներում ու լեռներում։ Արտաքին կմախքի գլխավոր թերությունը ոչ առաձգական լինելն է, այդ պատճառով աճող միջատն ստիպված է լինում որոշակի ժամանակահատվածում դեն նետել հին ծածկույթները։ Դրա համար էլ միջատների աճը կրում է թռիչքաձև բնույթ։ Նոր պատյանը ձևավորվում է հնի տակ։ Սկզբնական շրջանում նոր պատյանն առաձգական է լինում՝ հնարավորություն տալով միջատին չափերով աճել։ Սակայն շատ արագ այն կոշտանում է, որպեսզի կարողանա օրգանիզմն արդյունավետ պահպանել անբարենպաստ ազդեցություններից։ Այդ ժամանակ միջատի աճը նորից սկսում է սահմանափակվել։
Թևեր
Սովորական դեպքերում միջատների թևերը երկու զույգ են՝ առջևի և ետևի։ Ամրացված են կրծքամասին։ Կազմված են խիտ ցանց ստեղծող ամուր ջղերի վրա ամրացված բարակ թևաթաղանթից։ Միջատների որոշ կարգերի թևերը կրել են փոփոխություններ՝ հատուկ գործողություններ կատարելու համար։ Թեփուկաթևավորների և թաղանթաթևավորների մոտ ետևի թևերը տարբերվում են առջևիններից իրենց չափսերով։ Բզեզների առջևի թևերը դարձել են ծածկաթևեր՝ ետևինները պաշտպանելու համար, որոնք հանգստի ժամանակ թաքնված են նրանց տակ։
Նյարդային համակարգ
Միջատների կենտրոնական նյարդային համակարգն իրենից ներկայացնում է իրար միացված առանձին նյարդային հանգույցների՝ գանգլիոնների մի շղթա։ Նյարդային համակարգի ամենաառջևի մասի երեք սերտաճած գանգլիոններից է կազմված ուղեղը։ Մնացած մասը գտնվում է աղիների տակ։ Ուղեղը բաժանվում է երեք մասերի։ Պրոտոցերեբրումը պատասխանատու է տեսողության և բարդ վարվեցողական ռեկցիաների համար, դեյտոցերեբրումը նյարդավորում է անտենաները, իսկ տրիտոցերեբրումը՝ ստորին ծնոտները, բերանի անցքի մոտ դասավորված մկաններն ու ներսի օրգանները։
Նյարդային համակարգի մյուս մասն է շղթայաձև իրար միացած գանգլիոնների որովայնային նյարդաշարը։
Մարսողական համակարգ
Միջատների մարսողական համակարգը կազմված է աղիքային տրակտից և մարսողական գեղձերից։ Շատ միջատներ ունեն թքագեղձեր։ Առավել զարգացած են ողկուզանման թքագեղձերը, որոնք թրթուրների մոտ վերափոխվում են մետաքսարտադրող օրգանների։ Թուքը պարունակում է տարբեր ֆերմենտներ. ածխաջրերը ճեղքելու համար՝ կարբոհիդրազներ, ճարպերն ու սպիտակուցները մարսելու համար՝ լիպազներ և պրոտեինազներ, ոջիլների մոտ՝ հյուսվածքները քայքայող գիալուրոնիդազ։ Արյուն ծծողների մոտ կան անտիկոագուլանտներ։ Որոշ միջատների թքագեղձերը կարող են արտադրեն մետաքս, ֆերոմոններ կամ ալոտրոֆ նյութեր։
Շնչառական համակարգ
Միջատներից շատերի շնչառական համակարգն իրենից ներկայացնում է ամբողջ մարմնով տարածված և դեպի դուրս շնչանցքերով բացվող շնչուղիներից։ Շնչանցքների միջոցով կարգավորվում է օդի ներթափանցումը։ Շնչուղիների համակարգը կարող է լինել բաց և փակ։ Երկրորդ դեպքում շնչուղիներ լինում են, իսկ շնչանցքեր՝ ոչ։ Փակ համակարգը հատուկ է ջրային և մակաբույծ միջատներին, որոնք շնչում են ջրի մեջ կամ տիրոջ հեղուկների խոռոչներում լուծված թթվածինը։
Տեսողություն
Միջատների տեսողության առանձնահատկությունը պայմանավորված է նրանց աչքերի ֆասետային կառուցվածքով։ Ֆասետային աչքերը կազմված են հազարավոր օմատիդիումներից։ Ամենաշատ օմատիդիումներ ունեն թիթեռների (12-17 հազար) և ճպուռների (10-28 հազար) աչքերը։
Ֆասետային աչքերում տեսողական պատկերը ձևավորվում է առանձին օմատիդիումների ստեղծած կետային բազմաթիվ պատկերների միավորումից։ Ֆասետային աչքերը չունեն արտաքին ազդակներին հարմարվելու ընդունակություն և չեն կարող հարմարվել տարբեր հեռավորություների տեսողությանը։ Կարելի է ասել, որ միջատները ծայրահեղ «կարճատես» են։
Ֆասետային աչքերի մյուս առանձնահատկությունն այն է, որ միջատները լավ տեսողություն չունենալով հանդերձ, այդ աչքերի կառուցվածքի շնորհիվ շատ լավ են ընկալում օբյեկտների շարժումները։ Դա հատկապես կարևոր է վտանգից խուսափելու համար՝ միջատները շատ արագ են արձագանքում ցանկացած շարժմանը։
Բացի ֆասետային աչքերից, միջատներից շատերն ունենում են նաև պարզ աչքեր, որոնք սովորաբար լինում են երեք հատ և տեղավորված են գլխի ճակատային մասում։ Պարզ աչքերը նախատեսված են լուսավորությունն ու նրա փոփոխությունները գնահատելու համար։
Պարզ աչքեր չունեն թիթեռները, երկթևանիները և աշխատավոր մրջյունները։
Լույս արձակել
Որոշ միջատներ ընդունակ են լույս արձակել։ Դրանցից ամենահայտնիներն են լուսատտիկների կարգի բզեզները։ Որոշ տեսակներ կարողանում են կարգավորել լուսարձակումը՝ կայծեր արձակելով։ մեծ են քաքում Լուսարձակումը ծառայում է տարբեր նպատակների՝ տալիս են ազդանշաններ հակառակ սեռին, լուսարձակումը ծառայեցնում են պաշտպանության և, նույնիսկ, քողարկման նպատակներին։ Photuris կարգի արուներն արձակում են զուգավորմանը պատրաստ լինելու ազդանշաններ, որոնք հատուկ են իրենց հետ նույն տարածքում ապրող Photinus կարգի տեսակներին։ Photinus-ի արուները այդ ազդանշաններով հրապուրվելով «ընկնում են թակարդը», և կեր են դառնում Photuris կարգի գիշատիչ էգերին։
Լսողություն
Տարբեր միջատների մոտ լսողության մեխանիզմները տարբեր են։ Նրանցից շատերի մոտ դա իրականացվում է ազդրերի հետ միացման մասում գտնվող ոտքերի անրակներում գտնվող վիբրառեցեպտորների միջոցով։ Նրանց միջոցով միջատներն ընկալում են այն զանգվածի նվազագույն ցնցումները, որի վրա գտնվում են։
Ձայներ հանել
Միջատները եղել են ձայներ հանող առաջին օրգանիզմները։ Նրանք դա անում են հիմնականում վերջավորությունների մեխանիկական գործողություններով։ Ցիկադներն արձակում են ամենաուժեղ ձայներն այն հատուկ ձևափոխությունների միջոցով, որոնք կրել են իրենց իրենց մարմինն ու մկանային համակարգը։ Աֆրիկյան Brevisana brevis ցիկադի արձակած ձայնը չափվել է մինչև 106.7 դեցիբել ուժգնության 50 սմ հեռավորության վրա ։
Ամենախոշոր միջատ
Նոր Զելանդիայում գտնվող Little Barrier կղզու անտառապահը՝ Մարկ Մոֆեթը, գտել է աշխարհի ամենախոշոր միջատին, որն այնքան մեծ է, որ կարողանում է մի ամբողջ գազար ուտել։ Երկու օր անընդմեջ որոնումների արդյունքում նա հայտնաբերել է այս ծղրիդանման միջատին, որի թևի լայնությունը 15սմ է։ Այս միջատը համարվում է մինչ այժմ հայտնի ամենախոշոր միջատը, որի քաշն այնքան է, որքան կարող են կշռել երեք մուկ միասին վերցրած։
Հետաքրքիր փաստ
Մարդը տարեկան ուտում է միջինը մոտ 500 գրամ միջատ, հիմնականում այլ սննդի հետ միասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ
Ռաչինես
Ռաչինես  (Ratschings, Racines), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտե Ադիջո շրջանում՝ Բոլցանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4012 մարդ, բնակաչության խտությունը՝ 20 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 203 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 39040, հեռախոսային կոդ՝ 0472:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վակունիս (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)
Վակունիս, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հյուսիսարևմտյան հատվածում։ Բերձոր շրջկետնտրոնից գտնվում է 46 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 96 կմ հեռավորության վրա ։
Խաչինտափ, Չորմանք և Շամք գյուղերի հետ միասին կազմում է Վակունիս համայնքը ։
Աշխարհագրություն
Համայնքը բարձր լեռնային է, ունի 15727,3 հա տարածք, որից 2466,3 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 12878,8 հա անտառային հողեր։ Վակունիս համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Շալվա գետը։
Բնակավայրի տարածքում առկա են խմելու ջրի բազմաթիվ բնական աղբյուր-առվակներ։
Պատմություն
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ ։
Բնակչություն
2015 թվականի Վակունիս համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 68 մարդ, կա 16 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Չոմարք գյուղի պատմամշակութային հուշարձաններն են` գերեզմանոց (XVII դ.), 2 տապանաքարեր (XVII դ.), խաչքար (X-IX դդ.):
Վալերի Ժիսկար դ'Էստեն
Կենսագրություն
Վալերին իրեն լավ է դրսևորել ուսումնառության ընթացքում և արդեն 15 տարեկանում ավարտում է դպրոցը և քննություները բարեհաջող հանձնելուց հետո ընդունվում է Ֆրանսիայի ամենահեղինակավոր ուսումնական հասատատութնյուններից մեկը՝ Փարիզի պոլիտեխնիական դպրոցը (École polytechnique)։ Դրանից հետո նա ուսումը շարունակում է Կառավարման ազգային դպրոցում (École nationale d’Administration), որն ավարտելուց հետո սկսվում է նրա քաղաքական կարիերան։
Քաղաքական գործունեություն
1954 թվականի հունիսից դեկտեմբեր ամիսներին Վալերի Ժիսկար դ՛Էստենը (ով այդ ժամանակ 28 տարեկան էր) ստանձնում է Էդգար Ֆորի գրասենյակի վարչության նախագահի տեղակալի պաշտոնը։ 1956 թվականին նա մասնակցել է ՄԱԿ-ի իններորդ նստաշրջանին, որպես Ֆրանսիայի պատվիրակության անդամ։ Վալերի Ժիսկար դ՛Էստեն աջ կենտրոնամետ քաղաքական գործիչ է, եղել է «Միություն հանուն ֆրանսիական ժողովրդավարություն» կուսակցության առաջնորդ։ Ժորժ Պոմպիդուի մահից հետո դառնում է նախագահ և մնում այդ պաշտոնին 7 տարի։ Նրա նախագահության ընթացքում երկրում կատարվեցին մասշտաբային բարեփոխումերին ծրագրեր (մասնավորապես ամրացվեցին երկաթուղիներ, կառուցվեցին ԱԷԿ-ներ և այլն)։ 1979 թվականին Վալերի Ժիսկար դ՛Էստեն դարձավ Նանսենի մրցանակի դափնեկիր։ Սակայն իր նախագահության երկրորդ կեսին սկսվեց տնտեսական ճգնաժամը, որը կասեցրեց երկրի կայուն տնտեսական աճը, որով էլ ավարտվեց համաշխարհային տնտեսության մեջ հայտնի «Փառավոր երեսունականներ»ը։
Վալերի Ժիսկար դ՛Էստենը, չլինելով գոլիստական կուսակցության անդամ, սկզբում վերանայեց նախկին իշխանությունների վարած արտաքին քաղաքականության որոշ կողմեր։ Սկզբում Ֆրանսիան ՆԱՏՕի անդամ դարձավ։ Չնայած դրան շարունակվեցին ամրապնդվել խորհրդաֆրանսիական հարաբերությունները։ Նախագահը ինքնին ջերմ հարաբերություններ ուներ Բրեժնևի հետ։ Ֆրանսիայի վարչապետ Բարր Ռայմոնը հայտարարեց «կոշտ տնտեսական քաղաքականության» մասին, որը հանգեցրեց ֆրանսիական ֆինանսական ծրագրերի կրճատմանը արտասահմանում այդ թվում Աֆրիկայի երկրներում։ Ժիսկար դ՛Էստենին կառավարման վերջում քննադատները մեղադրեցին նրան ավտորիտար եղանակով երկիրը կառավարելու և փոխզիջումների չգնալու մեջ։ 1981 թվականին նա երկրորդ անգամ իր թեկնածությունն առաջադրեց նախագահական ընտրությունների ժամանակ, սակայն երկրորդ փուլում պարտվեց սոցիալիստ Ֆրանսուա Միտտերանին։ Ժիսկարը իր պարտության մեջ մեղադրեց նախկին վարչապետ Ժակ Շիրակին, որը ևս իր թեկնածությունն էր դրել այդ նախագահական ընտրություններին, դրանով իսկ նախագահից «խլելով» ձայների մի մասը, և նաև չանցնելով երկրորդ փուլ կոչ չարեց իր կողմնակիցներին քվեարկել Ժիսկար դ՛Էստենի օգտին։ Հետագայում երբ Ժակ Շիրակը արդեն դարձել էր նախագահ (1995 թվականին) Ժիսկարը միշտ հանդես է եկել քննդատաբար նրա վարած քաղաքականության դեմ։ 2001 թվականին Ժիսկարը գլխավորեց հատուկ հաձնաժողով նախատեսված Եվրոպական սահմանադրությունը բարեփոխելու համար։ 2003 թվականին դարձել է Ֆրանսիական ակադեմիայի իսկ 2004 թվականից Սահմանադրական միության անդամ։ 2007 թվականին Ֆրանսիայում տեղի ունեցած նախագահական ընտրություններում սատարում էր Նիկոլա Սարկոզիին։ 2009 թվականին Ֆրանսիայում լույս տեսավ Վալերի Ժիսկար դ՛Էստենի կողմից գրված «Արքայադուստր և նախագահ» վեպը։ Վեպի շուրջ սկսվեցին բուռն քննարկումներ, քանի որ գլխավոր հերոսուհին Ուելսի արքայադուստր Դիանան, իսկ գլխավոր հերոսի դերում՝ հենց ինքը՝ դ՛Էստենը։ Վալերի Ժիսկար դ՛Էստեն Բիլդեռբերգյան ակումբի մշտական անդամ է։
Դոժ
Դոժ (doge, -ից-առաջնորդ), Վենետիկի (7-18-րդ դարերում) և Ջենովայի (14-18-րդ դարերում) հանրապետությունների ղեկավարը։ Վենետիկում դոժին ընտրել է ավագանին՝ բազմաստիճան ընտրությունների միջոցով։ Պաշտոնը եղել է ցմահ, սկզբնական շրջանում ունեցել է մեծ իշխանություն։ Առանձին դոժերի՝ իշխանությունը ժառանգական դարձնելու փորձերից հետո, Վենետիկի օլիգարխիան 12-14-րդ դարերի ընթացքում աստիճանաբար սկսեց սահմանափակել նրանց դերը։ Ջենովայում դոժի պաշտոնը ցմահ է հայտարարվել 1339 թվականին։ Սակայն 1528 թվականին այդ ժամկետը սահմանափակվել է 2 տարով։
Վենետիկյան դոժ
Դոժի տիտղոսը Վենետիկի հանրապետությունում գոյատևել է տասը դարից ավել։ Սկիզբ է առել 697 թվականին, այն ժամանակ դեռ Վենետիկը պատկանում էր Բյուզանդիային։ Վենետիկի առաջին դոժը եղել է Պաուլո Լուչիո Անաֆեստոն։ Դոժերը ընտրվում էին ցմահ՝ Վենետիկի ամենահարուստ մարդկանց կողմից։ Մինչ 1032 թվականը դոժերը ունեին անսահմանափակ իշխանություն։
Ջենովայի դոժ
Դոժի տիտղոս էր կրում նաև Ջենովայի հանրապետության կառավարիչը։ Դոժ տիտղոսը Ջենովայում սկզբնավորվել է 1339 թվականին։ 1384 թվականից մինչև 1515 թվականը Ջենովայի ամենապատվավոր քաղաքացիները զբաղեցնում էին դոժի պաշտոն։ Տիտղոսը դադարել է Ջենովայում և Վենետիկում Նապոլեոն Բոնապարտի նվաճումների ժամանակաշրջանում։
Կատեգորիա:Իտալիայի ղեկավարներ Կատեգորիա:Տիտղոսներ Կատեգորիա:Պաշտոններ Կատեգորիա:Ազնվական տիտղոսներ Կատեգորիա:Ազգային և էթնիկ առաջնորդման կոչումներ
Իստվիկյան վհուկներ
«Իստվիկյան վհուկներ» (The Witches Of Eastwick), ամերիկյան կատակերգություն-ֆենտեզի՝ նկարահանված 1987 թվականին։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Ջորջ Միլլերը։ Այն համանուն վեպի էկրանավորումն է, որի հեղինակն է ամերիկացի գրող Ջոն Ապդայկը։
Սյուժե
Այդպիսի հավաքույթից մեկից հետո քաղաքում հայտնվում է մի այդպիսի տղամարդ և գնում է Լենոքսի տունը, որը տարածքում վատ համբավ ունեցող տուն էր համարվում։ Նրա հայտնվելը հուզում է փոքրիկ քաղաքի բնակիչներին։ Հատկապես անբարյացկամ է ընդունում քաղաքում բարեպաշտի համբավ ունեցող Ֆելիսիա Օլդենը։ Վերջինս Սյուկիի ղեկավար Քլայդ Օլդենի կինն է։
Օտարականը, հընթացս կարճ ժամանակի, կարողանում է դյութել բոլորին, սակայն նրա անունը մոգական կերպով ջնջվում է բնակիչների հիշողությունից։ Իր ելույթի ավարտից հետո Ջեյնը ծաղիկներ է ստանում գաղտնի երկրպագուի կողմից։ Բացիկի վրա միայն նշված էր «Դ» տառը։ Սյուկին բոլոր հնարավոր միջոցները գործի դնելով հիշում է նրա անունը։ Երբ բարձրաձայն արտասանվում է «Դերիլ վան Հորն» անունը, Սյուկիի մարգարիտը ցրիվ է գալիս ու Ֆելիսիան ընկնում է աստիճաններից։
Կարճ ժամանակ անց Դերիլը ծանոթանում է բոլոր երեք կանանց հետ։ Ալեքսանդրային սկզբից վանում է նրա հոխորտալից տոնը, բայց իր մասին անսպասելի ելույթից հետո սիրտը սկսում է «հալվել»։ Հետո նա գնում է Ջեյնի մոտ։ Սկզբից զբաղվում են երաժշտությամբ, հետո սիրով։ Դերիլը բացահայտում է Ջեյնի կիրքը, որից վերջինս կորցնում է գլուխը։ Վերջիվերջո հերթը հասնում է Սյուկիին, որը նույնպես չի դիմանում սատանա Դերիլի հմայքին։ Կանանց միջև առաջանում է մրցակցություն․ վերջիններս ուզում են, ինչ գնով էլ լինի, առաջինը գրավել Դերիլի ուշադրությունը։ Բայց Դերիլը բոլորին էլ հավաստիացնում է, որ նրանք հավասարապես թանկ են իր համար։ Անցկացնելով շատ ժամանակ միմյանց հետ՝ չորսով, Ալեքսը, Ջեյնն ու Սյուկին բացահայտում են, որ իրենց մոտ առաջացել են զարմանալի հատկություններ, որոնց նախկինում, մինչև Դերիլի հայտնվելը, վերագրում էին զուտ պատահականությանը։
Այդ ժամանակ Ֆելիցիան աստիճանաբար ցնորվում է։ Նա մշտապես պնդում է, որ Դերիլը սատանա է իսկ նրան շրջապատող կանայք՝ կատարյալ վհուկներ։ Նրան մշտապես հետևում են տեսիլքները։ Ու մի անգամ հերթական նոպաներից մեկի ժամանակ նա հարձակվում է ամուսնու վրա։ Ամուսինը չդիմանալավ կնոջ տարօրինակ պահվածքին և օրեցօր աճող խելագարությանը, սպանում է նրան։
Աղջիկները, հասկանալով որ կատարվածը Դերիլի ձեռքի գործն է, պայմանավորվում են այլևս չհանդիպել նրա հետ։ Վան Հորնը, մենությունից խենթացած, նրանց կյանքը վերածում է սարսափելի իսկական մղձավանջի։ Ալեքսն արթնանում է և, իր անկողնում տեսնում բազմաթիվ օձերի։ Ջեյնն իրեն տեսնում է հայելու մեջ այլանդակված տեսքով։ Իսկ Սյուկին սարսափելի ցավեր է ունենում, որից նա վախենում է աշխարհում ամենաշատը։ Արդյունքում նա ընկնում է հիվանդանոց։ Այնտեղ պարզվում է, որ հղի է։ Կարճ ժամանակ անց Ալեքսն ու Ջեյնը հասկանում են, որ իրենք նույնպես երեխայի են սպասում։ Աղջիկները որոշում են, որ Դերիլին չեզոքացնել արդար ճանապարհով չեն կարողանա։ Նրանք ձևացնում են, թե կրկին են ուզում վերադառնալ Դերիլի մոտ։ Առավոտյան, ճանապարհելով նրան քաղաք, կանայք սկսում են խորությամբ ուսումնասիրել սև մոգությունը։ Նրանք պատրաստում են Դերիլի կերպարով վուդու տիկնիկը և նրա հետ անում այն բոլորը, ինչ սովորել են անձամբ նրանից։ Դերիլը շտապում է տուն։ Միայն տանն է նա ընդունում իր իրական սատանայական կերպարը։ Աղջիկները սարսափից կոտրում են տիկնիկը, սակայն ոչ մի արդյունք չի ստացվում․ ավելին, Դերիլն ավելի է կատաղում։ Արդյունքում աղջիկները տիկնիկը նետում են կրակների մեջ և միայն այդ ժամանակ է Դերիլն անհետանում։
Անցնում է 18 ամիս։ Կանայք ապրում են Լենոքսի տանը մեծ ու հաշտ ընտանիքով։ Նրանք դաստիարակում են Դերիլի որդիներին։ Որոշ ժամանակ անց տան մեծ հեռուստացույցի էկրաններին հայտնվում է Դերիլը և շփվում որդիների հետ։ Մայրերը տեսնում են դա, ժպտում և անջատում են հեռուստացույցը․․․
Քննադատություն
«Իստվիկյան վհուկները» ներկա պահին ունի 73 % դրական արձագանքներ Rotten Tomatoesկայքում ։ Իսկ Վաշինգտոն Փոստը գրում է, որ «Հոլիվուդը խախտում է բոլոր արգելքները, ձևափոխում է Ջոն Ապդայկի բնօրինակ գիրքը դեպի փառահեղ, անակնկալներով լեցուն հեքիաթի» ։
Մրցանակներ
Օսկար (1988 թվական)
Քլինթ Ուոքեր
Քլինթ Ուոքեր (Clint Walker, ), կինոյի և հեռուստատեսության ամերիկացի դերասան, քանթրի երաժիտ, երգիչ, երգահան։ Առավել հայտնի է դարձել «Շայենի» սերիալի Շայեն Բոդիի դերակատարմամբ (108 դրվագ 7 տարվա ընթացքում) ։
Կենսագրություն
Նորման Յուջին Ուոքերը (դերասանի իրական անունը) ծնվել է 1927 թվականի մայիսի 30-ին, Հարթֆորդ գյուղում ։ Հայրը` Փոլ Առնոլդ Ուոքերը, Արկանզաս նահանգի բնիկ էր, մայրը` Գլեդիս Խուլդախը, ազգությամբ չեխ էր։ Ունեցել է երկվորյակ քույր` Լյուսի Ուոքերը (ամուսնանալուց հետո` Ուեսթբրուկ, 1927-2000 թվական) ։
9 տարեկան հասակում Ուոքերն սկսել է աշխատել, 16 տարեկանում ընհանրապես թողել է դպրոցը, որպեսզի աշխատի գործարանում և գետային նավակների վրա։ 18 տարեկանում ընդունվել է ԱՄՆ-ի Առևտրային նավատորմ, աշխատել է նավակավար (քաշել է բեռնանավեր) Միսիսիպի գետի վրա ։ Որոշ ժամանակ անց Ուոքերը լքել է նավատորմը և սկսել է ճանապարհորդել երկրով` գումար վաստակելով պատահական աշխատանքների միջոցով։ Նա ապրել է Բրաունվուդում (Տեխաս), որտեղ զբաղվել է նավթի արդյունաբերությամբ, Լոնգ Բիչում (Կալիֆոռնիա) նա եղել է գաղտնի գործակալ, Լաս Վեգասում (Նևադա) ապագա դերասանը նոր բացված և ապագայում բոլորին հայտնի «Պեսկի» հյուրանոց-խաղատանն աշխատել է որպես հսկիչ ։ Նաև երիտասարդ հասակում Ուոքերը աշխատել է որպես ատաղձագործ, բեռնակիր, դիմակահանդեսների ընթացքում օգնական, օգնական գոլֆի դաշտում, գազոնների հնձող, եղել է մետաղյա թիթեղների արտադրման աշխատակից, փոշեկուլների վաճառող, շրջիկ վաճառական և գիշերային ակումբի դռնապան ։
Քլինթ Ուոքերը մահացել է 2018 թվականի մայիսի 21-ին, իր 91-ամյակից 9 օր առաջ, Գրաս Վալի քաղաքում (Կալիֆորնիա)։ Մահվան պատճառը եղել է սրտային անբավարարությունը ։
Անձնական կյանք
Քլինթ Ուոքերն ամուսնացել է երեք անգամ, ընդ որում` յուրաքանչյուր կնոջ հետ ապրել է հենց քսան տարի։
Մրցանակներ և ճանաչումներ
1960 թվական՝ աստղ Հոլիվուդյան Փառքի ծառուղում 1997 թվական՝ «Ոսկյա ոտնաման» մրցանակը 2004 թվական՝ ընդգրկվել է վեստեռնի մեծագույն արտիստների սրահում (Օկլահոմա Սիթի, Օկլահոմա նահանգի կովբոյների և վեստեռների ժառանգության ազգային թանգարան) ։
Ընտրյալ ֆիլմագրություն
Մեծ էկրան
Հեռուստատեսություն