cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վիեննայի խմբակ
Էմպիրիզմ
Վիեննայի խմբակի գաղափարների վրա մեծ ազդեցություն ունեցավ Վիտհենշտեյնը։ Ծանոթ լինելով «Principia Mathematica» աշխատությունում տրամաբանական ատոմիզմի մոդելին՝ իր տրամաբանա-փիլիսոփայական տրակտատում այդ մոդելը տարածել է աշխարհի մասին բոլոր գիտելիքների վրա։ Այդ մոդելի գլխավոր դրույթներն էին հանդիսանում էքզիստենցիալիզմը (առաջարկների միջև կապը դիտարկվում է դրանց ճշմարտացիության գործոնի ենթատեքստում) և ատոմարությունը (գիտությունը համադրվում է անկախ ատոմար առաջարկների հետ)։ Խմբակի անդամները, որպես էմպերիզմի կողմնակիցներ, այս մոդելը ձևափոխել են իրենց տեսանկյունից ելնելով։ Ըստ նրանց՝ աշխարհի մասին բոլոր գիտելիքները ամփոփվել են զգայական ստուգելի հաստատումներով, որոնց նրանք կոչում էին արձանագրային դրույթներ ։
Վերիֆիկացիոնիզմ և մետաֆիզիկա
Խմբակի անդամների մեծամասնության հավանությանն արժանացած գաղափարներից մեկը Է. Մախի արտահայտությունն է այն մասին, որ «դատողությունները, որոնք ոչ ստուգման են ենթակա և ոչ էլ ժխտվել են, չեն կարող որևէ կապ ունենալ գիտության հետ»։ Թեև խմբակի անդամները որոշեցին, որ մաթեմատիկական խնդիրները ոչ մի փաստ չեն արտացոլում (այսինքն ապրիորի վերլուծական են), ուստի անիմաստ են, սակայն նույնը նրանք չկարողացան ասել էմպիրիկ գիտությունների մասին, որոնք արտացոլում են իրական կյանքի փաստերը և սինթետիկ «aposteriori» են։ Վիեննական խմբակի կողմից առաջարկվել է մի սկզբունք, համաձայն որի՝ իրական կյանքի միայն փորձով փորձարկելի դատողությունները իմաստ ունեին։ Այդ տրամաբանական սկզբունքը ստացավ վերիֆիկացիոնիզմ անվանումը։ Համաձայն Վիեննայի խմբակի գաղափարների՝ ոչ վերիֆիկացվող առաջարկությունները, բացի այն որ անիմաստ էին, նաև փսևդոխնդիրներ էին ստեղծում ։
Տրամաբանական պոզիտիվիզմ
Վիեննայի խմբակում մեծ դերակատարություն ունեցավ մախիզմը, որը մեծ ազդեցություն ուներ Վիեննայի համալսարանում։ Մախիզմի էմպիրիզմն ու ֆենոմենալիզմը գիտական ճանաչման մեկնաբանության համատեքստում Լյուդվիգ Վիտհենշտեյնի «տրամաբանական-փիլիսոփայական տրակտատում» ներկայացված գիտության փիլիսոփայությունում լեզվի տրամաբանական վերլուծության գաղափարների հետ համատեղ լայնորեն կիրառվում էր Վիեննայի խմբակի անդամների կողմից ։ Վիտհենշտեյնից փոխառնելով ատոմար առաջարկների գաղափարը՝ խմբակի անդամները ձևավորեցին փորձերում «անմիջական տրված» արտահայտող գիտական լեզվի մասին պնդումների հիմնարար մոդելը։ Այս հիմնարար հասկացությունները ստացան պրոտոկոլային առաջարկների անվանումներ և դիտարկվեցին որպես հաստատուն իրողություններ, որոնց հետ համեմատությունները երաշխավորում էին այս կամ այն վերլուծելի հաստատումների, այսինքն՝ իրական գիտությունների վերիֆիկացումը։ Գիտության ժամանակակից մեթոդոլոգիայում որևէ մեկնաբանությունից ազատ՝ մաքուր փորձի անվերապահ արժանահավատությունը կորցնում է իմաստը, այդ պատճառով էլ Վիեննայի խմբակի անդամների տվյալ գաղփարը ավելի շուտ հետաքրքիր է փիլիսոփայա-մեթոդոլոգիական մտքի պատմության իմաստով ։ Փիլիսոփայական խնդիրներից շատերի լուծման համար, ինչպես նաև գիտական լեզվի վերլուծության տեսանկյունից խմբակի անդամները գործածել են մաթեմատիկական տրամաբանության կառուցվածքը։ Հետագայում դա օգնել է հաստատել կամ հերքել գիտական տեսությունները։
1920-ական թվականներին Վիեննայի խմբակի գաղափարախոսության հիմքի վրա առաջացել է նեոպոզիտիվիզմի այնպիսի ուղղություն, ինչպիսին տրամաբանական պոզիտիվիզմն է։ Տրամաբանական պոզիտիվիզմին հատուկ էր վառ արտահայտված սցիենտիզմը, այսինք՝ այն համոզմունքների համակարգը, որը գիտության հիմնարար դերն էր հաստատում աշխարհի մասին դատողություններում։ Ոչ հազվադեպ են սցիենտիստները «օրինակելի գիտություններ» համարում ֆիզիկան ու մաթեմատիկան՝ վստահեցնելով, որ բոլոր գիտությունները պետք է կառուցվեն հենց դրանց հիմքերի վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գիտության փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Գիտական միություններ Կատեգորիա:Վիեննական խմբակ Կատեգորիա:Վերլուծական փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Փիլիսոփայական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Պոզիտիվիզմ Կատեգորիա:Իմացաբանություն Կատեգորիա:Գիտաբանություն Կատեգորիա:Տրամաբանական պոզիտիվիզմ
Սասսի
Սասսի (Sassi), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Նիո շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 35 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Նիո շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սպենսեր Քոմփթոն, Ուիլմինգթոնի կոմս
Սպենսեր Քոմփթոն, Ուիլմինգթոնի կոմս (Spencer Compton, 1st Earl of Wilmington;) բրիտանացի պետական գործիչ, «Վիգեր» կուսակցության անդամ, իսկ կառավարության անդամ հանդիսացել է՝ 1715 թվականից մինչ մահ։ Ի դեպ, 1742-1743 թվականներին նա Միացյալ Թագավորության վարչապետն էր, մինչդեռ երկիրն իրականում ղեկավարում էր Պրիվն Քարտերեթը՝ Գաղտնի խորհրդի ղեկավարը։
Մանկություն
Սպանսեր Կոմպտոնը երրորդ որդին էր Ջեյմս Քոմփթոնի երկրորդ ամուսնությունից։ Կրթություն է ստացել Լոնդոնի Սուրբ Պողոսի դպրոցում և Օքսֆորդի Երրորդության քոլեջում։ Նա առաջին անգամ մուտք է գործել Միացյալ Թագավորության համայնքների պալատ 1698 թվականին։
Քաղաքական կարիերա
Չնայած այն փաստին, որ նրա ընտանիքը պատկանում էր «Թորի» կուսակցության վերին օղակին, նա եղբոր հետ վիճաբանությունից հետո դարձավ «Ուիգ» կուսակցության անդամ։ Միացյալ Թագավորության խորհրդարանում նա արագորեն իրեն ապացուցեց որպես ականավոր պետական գործիչ Վիգերի միջից և դարձավ Ռոբերտ Ուոլպոլի ընկերակիցը, որի հետ նրա ընկերությունը տևեց ավելի քան քառասուն տարի։
Վարչապետ
1742 թվականի հունվարին նա փոխարինեց Ռոբերտ Ուոլփոլին որպես Գանձապետարանի առաջին լորդ և Վարչապետ, չնայած Ջոն Քարրեթը իրականում ղեկավարում էր կառավարությունը։ Սփենսեր Քոմփթոնի առողջությունն այդ ժամանակ ցնցվեց, և որոշումներ կայացվեցին առանց նրա իմացության։ Նա մնաց պաշտոնում մինչև իր մահը և մահացավ չամուսնացած և կամք չթողեց. արդյունքում ոչ ոք երբևէ չի ժառանգել նրա բոլոր կոչումները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի ասպետներ
Սեգու
Սեգու (Ségou), քաղաք, որը գտնվում է Հարավային Մալիի կենտրոնում, Բամակոյից 235 կմ հյուսիս-արևելք՝ Նիգեր գետի վրա, Սեգուի շրջան։ Հիմնադրվել է 1620 թվականին բոզո վերաբնակիչների կողմից։ Այժմ քաղաքը բնակչության թվով երրորդն է Մալիում, որը կազմում է մոտ 100 հազար մարդ։
Նախկինում Բամբարայի կայսրության մայրաքաղաքն էր, այժմ Սեգուն Մալիի ամենամեծ վարչական շրջաններից մեկի մայրաքաղաքն է։ Այն նաև հայտնի է որպես Բալանզան՝ տեղական ծառի անունով (Faidherbia albida, Ակացիա սպիտակավուն)։
Սեգուն ենթարկվել է բազմաթիվ նվաճումների և կառավարիչների փոփոխության, բայց միշտ մնացել է առևտրի կենտրոն այլ քաղաքների համար, որտեղ միշտ հնարավոր էր գնել կամ վաճառել հացահատիկ և անասուն։
Պատմություն
Քաղաքի ծաղկման շրջանը սկսվում է 1712 թվականին, երբ Բիտոն Մամար Կուլիբալին հիմնում է Սեգուի կայսրությունը և դառնում դրա կայսրը։ 1796 թվականին առաջին եվրոպացին՝ Մունգո Պարկը, այցելեց Սեգու։ Կայսրությունը հետզհետե անկում ապրեց և գրավվեց Էլ Հադջ Ումար Թալլի Տուկուլյոր կայսրության կողմից 1861 թվականին, այնուհետև՝ Ֆրանսիական բանակի գնդապետ Լուի Արշինարի կողմից 1890 թվականին։
Ծագում
Ոմանք պնդում են, որ Սեգու-Կորո անունը գալիս է «Sikoro»-ից, ինչը նշանակում է շի ծառի պտուղներ։ Ոմանք պնդում են, որ գյուղը կոչվել է հիմնադիրի՝ Մուրաբիթ Սեյկուի, անունով, բայց մեծամասնությունը այն կարծիքին են, որ Սեգուն հիմնադրվել է բոզե ժողովրդի ձկնորսների կողմից, ովքեր կառուցել են իրենց գյուղերը Նիգերի երկայնքով։
11-րդ դարում Գանայի կայսրությունից փախած սոնինկե ժողովուրդները զանգվածաբար գաղթել են այս վայրեր։ Ենթադրվում է, որ Կուլիբալի դինաստիայի հիմնադիր Կալադիյան Կուլիբալին հրամայել է այստեղ հիմնել բնակավայր։ Հետագայում Դիարայի դինաստիան Բամբարա կայսրության մայրաքաղաքը տեղափոխեց Սեգու։
Ժողովրդագրություն
Շրջանի բնակչությունը 2009 թվականին կազմել է 2 338 349 մարդ։ Գյուղական բնակչությունը քոչվոր է կամ նստակյաց և բաղկացած է բազմաթիվ էթնիկ խմբերից՝ բամբարա, բոզո, պուլ, սոնինկե, մանդինկա, տուկոլյեր։ Ամենամեծ էթնիկ խումբը բամբարներն են, որոնք հիմնականում զբաղվում են հողագործությամբ։ Երկրորդ ամենամեծ ժողովուրը՝ բոզեն, որպես կանոն, բնակություն է հաստատում Նիգերի ափերին և զբաղվում ձկնորսությամբ։ Նրանք նաև զբաղվում են մարդկանց և ապրանքների ջրային տրանսպորտով, քանի որ գիտեն Նիգերի բոլոր ծանծաղուտներն ու սեզոնային ջրհեղեղները։ Մնացած ազգություններն այնքան էլ շատ չեն և հիմնականում առևտրով ու ճանապարհորդությամբ են զբաղվում՝ պահպանելով իրենց նախնիների
Տնտեսություն
Սեգուի հիմնական տնտեսական գործունեությունը գյուղատնտեսությունն է, անասնապահությունը և ձկնորսությունը։ Ամբողջ արտադրությունը հիմնականում ուղղված է տեղի բնակչությանը։ Խոշոր վերամշակմամբ զբաղվում են երեք գործարաններ՝ COMATEX, CMDT և SUKALA:
Արվեստ և մշակույթ
Բամբարներն իրենց գիտելիքները բանավոր էին փոխանցում միմյանց, ուստի նրանց մշակութային ժառանգության մեծ մասը մեզ անհայտ է։ Առկա մշակութային պատկերները ներառում են ավանդական երաժշտական ​​գործիքներ, նուրբ գրիոտ բարդեր, բանահյուսական համույթներ, դիմակներ և տիկնիկներ։
Նրանց կրոնական համոզմունքները բավականին երկիմաստ են։ Բամբարաները ոգեպաշտ են, բայց միևնույն ժամանակ ունեն ֆետիշիզմ մշակութային սովորույթների, տոտեմների և մոնիզմի նկատմամբ։ Սեգուի ամենահայտնի արհեստներն են՝ խեցեղենը, ջուլհակությունը (վերմակներ, թիկնոցներ և գորգեր), բոգոլանագործությունը, ինչպես նաև նկարչությունն ու քանդակագործությունը։ Սեգուն համարվում է նաև Մալիի խեցեգործության արդյունաբերության կենտրոնը։
Երկրպագության վայրեր
Աղոթատեղիները հիմնականում մուսուլմանական մզկիթներն են ։ Կան նաև քրիստոնեական եկեղեցիներ և տաճարներ՝ Սեգուի հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցի (Catholic Church), Մալիի Ավետարանական քրիստոնեական եկեղեցի (Alliance World Fellowship)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Մալիի քաղաքներ
Նեխուր բուրավետ
Նեխուր բուրավետ, նեխուրազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։
Նկարագրություն
Եռակի փետրաձև մասնատված տերևներով և հաստ իլիկաձև արմատով երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույս է։ Նիստավոր ցողունը սնամեջ է և 1 մ բարձրությամբ։ Երկար կոթուններով տերևները աճում են ցողունի ստորին մասում։ Բարդ, հովանոցաձև ծաղկաբույլերում հավաքված են մանր, սպիտակ, հնգանդամ ծաղիկները։ Կողավոր պտուղները մանր են։ Նոխուրը հայտնի բանջարանոցային բույս է ։
Նշանակություն
Բուժական նպատակով օգտագործում են նեխուրի պտուղներն ու արմատը։ Լայնորեն կիրառում են նաև սննդարդյունաբերության և օծանելիքի արտադրության մեջ։ Արմատները և տերևներն ունեն յուրահատուկ հոտ և օգտագործում են որպես համեմունք աղցաններում, ապուրներում, թթու, մարինադ և տարբեր կերակրատեսակներ պատրաստելիս ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր Կատեգորիա:Խոտաբույսեր Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր Կատեգորիա:Հովանոցավորներ
Ֆիլինցի (գյուղ, Լյուբարսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ֆիլինցի գյուղում բնակվում էր 356 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 23758 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14,98 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Քաղաքականապես խոցելի անձ
Քաղաքականապես խոցելի անձ տերմինը նկարագրում է այն անձին որը ունի կամ ունեցել է պետական (հանրային) բարձր պաշտոն կամ էլ սերտորեն կապված է այդպիսի անձի հետ։ Այդպիսի պաշտոնի ազդեցությունը հաշվի առնելով՝ ենթադրվում է, որ մեծ վտանգ կա, որ քաղաքականապես խոցելի անձը պոտենցիալ ներգրավված լինի կաշառակերության մեջ։ «Քաղաքականապես խոցելի անձ» հոլովույթը գտնում է իր ակունքները «Abacha» գործից, որը կազմել է խորագրերը 1990-ականների վերջին։ Sani Abacha-ն Նիգերիայի բռնապետ էր, որը կազմակերպել էր իր ընտանիքի անդամների և մերձավորների հետ Նիգերիայում պետական միջոցների զանգվածային գողության մի ցանց։ Այս թալանի գումարը գնահատվել է մի քանի միլիարդ եվրոյի, որոնք պահվում էին Մեծ Բրիտանիայում և Շվեյցարիայում բանկային հաշիվների վրա։ 2001-ին, գողացված գումարը վերադարձնելու նպատակով, Նիգերիայի կառավարությունը, որ հաջորդել էր Abacha-ի ռեժիմին դատական հետաքննություն էր բացել եվրոպական մի շարք երկրներում, այդ թվում նաև Շվեյցարիայի Համադաշնության ոստիկանության դաշնային գրասենյակի (FOP) միջոցով։ «Քաղաքականապես խոցելի անձ» հասկացությունը առաջացել է Շվեյցարիայի կողմից ավելի քան վաթսուն բանկերում անցկացված այս դատաքննչական փոխօգնության հետևանքով, որը, ի վերջո, ընդգրկվեց ՄԱԿ-ի 2003 թ.-ի Կոռուպցիայի դեմ կոնվենցիայի մեջ։
Կատեգորիա:Քաղաքականություն
Տիմոֆեյ Մոզգով
Տիմոֆեյ Պավլովիչ Մոզգով (Тимофей Павлович Мозгов, ), ռուս պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, կենտրոնական։
Ըստ «Սպորտ Էքսպրեսի»՝ 2008-09 թվականների Ռուսաստանի բասկետբոլի առաջնության ամենաարդյունավետ խաղացողն է ։ Ռուսաստանի բասկետբոլի հավաքականի կազմում բրոնզե մեդալի է արժանացել 2011 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում և 2012 թվականի աշխարհի առաջնությունում։ 2012 թվականի օգոստոսի 20-ին, Լոնդոնի ամառային օլիմպիական խաղերում ունեցած հաջող ելույթից հետո, արժանացել է Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետի կոչման ։
Հանդես է գալիս նաև Ռուսաստանի բասկետբոլի ազգային հավաքականում։
Մասնագիտական կարիերան
Մասնագիտական կարիերան Մոզգովն սկսում է ծննդավայրում 2004 թ.-ին՝ պայմանագիր կնքելով տեղի «Լենվո Սանկտ Պետերբուրգ» ակումբի հետ, որը հանդես է գալիս ռուսական լիգայի երկրորդ դիվիզիայում։ 2006 թ.-ին Մոզգովը տեղափոխվում է «ՑՍԿ ՎՎՍ-2 Սամարա» կոչվող ակումբ, որը նույնպես կրտսեր լիգայի ներկայացուցիչ էր։ Մինչև 2006-07 խաղաշրջանի մեկնարկը, Մոզգովը վերջապես պայմանագիր է կնքում «Խիմկիի» հետ, որտեղ մնում է մինչև 2009-10 խաղաշրջանը։
Կարիերան NBA-ում
2010 թվականին Մոզգովին հաջողվում է 9.7 միլիոն դոլարանոց պայմանագրի առաջարկ ստանալ NBA-ի «Նյու Յորք Նիքս» ակումբից, որը նա իսկույն ընդունում է ։
2011 թվականի փետրվարի 22-ին Մոզգովը ներառվում է «Նիքս»-«Նագեթս»-«Թիմբերվուլվզ» եռակողմանի փոխանակման մեջ և տեղափոխվում «Դենվեր Նագեթս» (փոխանակման արդյունքում «Նիքս»-ում է հայտնվում նաև Կարմելո Էնթընին) ։
2013 թվականի հուլիսի 23-ին Մոզգով երկարաձգում է պայմանագիրը «Դենվերի» հետ։
2014 թվականի ապրիլի 10-ին, «Գոլդեն սթեյթ Ուորիորսի» հետ ունեցած կանոնավոր առաջնության մրցապայքարում Մոզգովն իր հաշվին գրանցում է կարիերայի բարձրագույն 23 միավոր և 29 անդրադարձ։ Հանդիպումն հաղթում է «Դենվերը»՝ 100-99 հաշվով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 ծնունդներ Կատեգորիա:Ռուս բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ Կատեգորիա:Լոս Անջելես Լեյքերսի բասկետբոլիստներ
Միլենիում (մարզադաշտ)
Միլենիում (վալ.՝Stadiwm y Mileniwm), մարզադաշտ Կարդիֆ քաղաքում։ Տեղավորում է 74500 հանդիսականի։ Մարզադաշտը ընդունում է Ուելսի ֆուտբոլի և ռեգբիի հավաքականների հանդիպումները։
Բացումը
Մարզադաշտը բացվել է 1999 թվականի հունիսին։ Մարզադաշտում հանդիսականների քանակով ռեկորդ գրանցվել է 2008 թվականի փետրվարի 9-ին, երբ այնտեղ տեղի էր ունենում ռեգբիի հանդիպում ուելսի և Շոտլանդիայի հավաքականների միջև ։
Թալաթ Խանլարով
Թալաթ Աղասիբեկ օղլի Խանլարով (Tələt Ağasıbəy oğlu Xanlarov, ), ադրբեջանցի ճարտարապետ, Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1975), Արևելյան երկրների Միջազգային ճարտարապետության ակադեմիայի փոխնախագահ, «Փառքի» և «Պատվո» շքանշանների դափնեկիր ։
Միլենիում (մարզադաշտ)
Այլ մարզաձևերի հանդիպումներ
2007 թվականի ապրիլի 7-ին այստեղ իր մենամարտն է անցկացրել բռնցքամարտիկ Դերեկ Չիսորան։
Թալաթ Խանլարով
Կենսագրություն
Թալաթ Խանլարովը ծնվել է 1927 թվականի օգոստոսի 26-ին Բաքվում։ 1956 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1956-1992 թվականներին աշխատել է որպես ճարտարապետ, նախագծի գլխավոր ճարտարապետ, բաժնի վարիչ, գլխավոր ճարտարապետ Շինարարության և Ճարտարապետության պետական կոմիտեի «Ազպետականճարտարապետանախագծ» ինստիտուտում։ 1992 թվականից ղեկավարել է «Ակադեմիկոս Թ. Խանլարովի ստեղծագործական ստուդիան»։ Այս տարիներին Թալաթ Խանլարովի նախագծով կառուցվել են «Իմամ Ռզա» մզկիթը, Բաքվի Իսլամական համալսարանի շենքը, Բաքվում գտնվող «Ջումա» մզկիթը, մի շարք վարչական և բնակելի շենքեր ։
Միլենիում (մարզադաշտ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարզադաշտեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր Կատեգորիա:Ռեգբիի մարզադաշտեր Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Ուելսում
Թալաթ Խանլարով
Կենսագրություն
1967-2002 թվականներին աշխատել է որպես Բաքվի քաղաքային գործադիր իշխանության Ընդհանուր ճարտարապետության վարչության քաղաքային խորհրդի անդամ։ Թալաթ Խանլարովը մահացել է 2004 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի ճարտարապետներ
Երևանյան օրերի խրոնիկա
«Երևանյան օրերի խրոնիկա», 1972 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում ռեժիսոր Ֆրունզե Դովլաթյանի կողմից նկարահանված հայկական կինոնկար։
Դրվագներում
Խ. Ասմարով, Ռ. Պ. Բաբայան, Լաուրա Վարդանյան, Նիկոլայ Գևորգյան, Ավետիք Ջրաղացպանյան, Ռ. Մկրտչյան, Ա. Ռստակյան, Գ. Սիմոնյան, Ա. Սահակյան, Գ. Տրդատյան, Ս. Չրչյան, Մայրանուշ Պարոնիկյան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1972 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրունզե Դովլաթյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Լարիսա Սոսյան
Լարիսա Գևորգի Սոսյան, հայ իրավաբան, ՀՀ վարչական վերաքննիչ դատարանի նախկին դատավոր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:1947 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 7 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ դատավորներ
Ռեբեկա Ֆրոմեր
Ռեբեկա Քամհի Ֆրոմեր (Rebecca Camhi Fromer, ), ամերիկացի դրամատուրգ, պատմագիր և բանաստեղծ։ Իր ամուսնու՝ Սեյմուր Ֆրոմերի հետ 1961 թվականին Կալիֆոռնիա նահանգի Բերքլի քաղաքում համահիմնադրել է հրեական արվեստի և կյանքի Մագնես հավաքածուն ։ Թանգարանը, որը 2010 թվականին դարձել է Կալիֆոռնիայի համալսարանի մաս, պարունակում է հրեական արարողակարգային արվեստի ավելի քան 15000 արտեֆակտներ և ձեռագրեր և իր տեսակի մեջ երրորդ ամենամեծ հավաքածուն է Միացյալ Նահանգներում ։
Ֆրոմերը ծնվել է Նյու Յորքում, սակայն մեծացել Լոս Անջելեսում ։ 1953 թվականին ամուսնու հետ տեղափոխվել է Օքլենդ ։
Բերքլիի բնակիչ Ֆրոմերը մահացել է 2012 թվականի հունվարի 1-ին 84 տարեկանում Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում ։ Ունեցել է դուստր՝ Մայրա Զ․ Ամիրասը և երկու թոռնիկ՝ Մայքլ Զուսմենը և Ռայնա Սավրոսան ։ Ամուսինը՝ Սեյմուր Ֆրոմերը, որը համահիմնադրել էր թանգարանը կնոջ հետ, մահացել էր 2009 թվականին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ
Շարակնոց (5120)
Շարակնոց (5120), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5120 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15x10 չափս։ Գրված է միասյուն, նոտրգիր, բոլորգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Սուրբ Մարիամ Աստվածածին (Էջմիածին)
Եկեղեցու արևելյան պատին՝ Ավագ խորանի ձախ կողմում, կա մի արձանագրություն՝ ըստ որի «Այս սուրբ եկեղեցին կառուցվեց և գյուղն անջատվեց Աթոռից նորա պարսպի կառուցման հետևանքով, Տեր Սիմեոն Սրբազան Կաթողիկոս Երևանցու ծախսերով և հրամանով՝ ի պատիվ Սուրբ Աստվածածնի, որի անունով կառուցվեց 1767 թվին»։
Այժմ, այն գործում է որպես Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցու Արմավիրի թեմի աթոռանիստ եկեղեցի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի Կատեգորիա:Արմավիրի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ մ Կատեգորիա:Վաղարշապատի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի տեսարժան վայրեր
Լյուդվիգսքորգասթ
Լյուդվիգսքորգասթ  (Ludwigschorgast), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա համայնքում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Կուլմբախ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 975 մարդ, տարածքը՝ 5,95 կմ² (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 4 77 135։ Կոմունան ունի 4 գյուղական շրջան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Վիեննայի համալսարան
Վիեննայի համալսարան (Universität Wien, ), Եվրոպայի հնագույն համալսարաններից։ Հիմնարել է Ռուդոլֆ IV կայսրը, 1365 թվականին։ Ունեցել է 4 ֆակուլտետ (ազատ արվեստների, իրավաբանական, բժշկական և աստվածաբանության)։ 15-17-րդ դարերի․ Վիեննայի համալսարանում իշխել են ճիզվիտները։ 19-րդ դարի 2-րդ կեսից սկսվել է Վիեննայի համալսարանի ծաղկման շրջանը։
1848-1870 թվականներին հիմնադրվել է ներկայումս գործող ԴՀ հիմնարկների մեծ մասը, մտցվել են նոր առարկաներ, բացվել մի շարք ամբիոններ, փիլիսոփայության ֆակուլտետը դարձել է իդեալիստական փիլիսոփայական հոսանքների (պոզիտիվիզմ, էմպիրիոկրիտիցիզմ) կենտրոն։ 1920-ական թվականներին Վիեննայի համալսարանում կազմակերպվել է տրամաբանական պոզիտիվիստների Վիեննայի խմբակը։ Հատկապես մեծ հռչակ է վայելել (դեռևս 18-րդ դարից) բժշկական ֆակուլտետը, ուր 1902-1938 թվականաներին աշխատել է Զ․ Ֆըոյդը։ Վիեննայի համալսարանն ունի 5 ֆակուլտետ, աստղադիտարան, բուսաբանական այգի, գրադարան (հիմնվել է 1365 թվականին) և մի շարք ԴՀԻ-ներ։
Պատմություն
Վիեննայի համալսարանը հիմնադրվել է 1365թ. մարտի 12 -ին, Ռուդոլֆ IV կայսեր և նրա եղբայրներ Ալբրեխտ III և Լեոպոլդ III կայսրերի կողմից։ Alma Mater Rudolphina անվանումը համալսարանն ստացել է ի պատիվ իր հիմնադիրների։ Պրագայի Կարլի  և  Կրակովի  Յագելլոնի համալսարաններից հետո  Վիեննայի համալսարանը համարվում է երրորդ ամենահին ԲՈՒՀ-ը  Կենտրոնական Եվրոպայում, իսկ  Գերմաներենով ուսուցանվող ԲՈՒՀ-երից ամենահինն է աշխարհում։ Համալսարանի լիարժեք գործունեության համար անհրաժեշտ եղավ ևս քսան տարի։  Ալբրեխտ III կայսրն ստիպված եղավ Սորբոնի համալսարանից հրավիրել պրոֆեսորա-դասախոսական մի խումբ, ինչպես նաև աջակցություն խնդրեց կաթոլիկ եկեղեցուց, որպեսզի համալսարանը լիարժեք գործի, իսկ հետագայում ավելացվեց նաև աստվածաբանական ֆակուլտետ։ Արդյունքում՝  1385թվականին բացվեց համալսարանի առաջին շենքը։ Մինչև միջնադարի վերջը համալսարանն անընդհատ զարգանում էր, 1450թվականին համալսարանն ուներ շուրջ 6 000 ուսանողներ։ Թուրքերի կողմից Վիեննայի անընդհատ պաշարումները մի քանի տասնամյակ անց հանգեցրին գրեթե ամբողջ համալսարանի փլուզմանը։ Արդյունքն այն էր, որ մի քանի տարի շարունակ ուսանողների թիվը չէր անցնում 30 -ից:Համալսարանում  բարեփոխումներ կատարվեցին  միայն 1749 թ. Մայր Թերեզայի և Իոսիվ II կայսեր ջանքերի շնորհիվ։ 1897թվականին կանայք առաջին անգամ իրավունք ստացան կրթություն ստանալ համալսարանում, սկզբում միայն փիլիսոփայության ֆակուլտետում։ Մյուս ֆակուլտետները կանանց համար հասանելի դարձան միայն տարիներ հետո. 1900 թվականին՝ բժշկական ֆակուլտետը, 1919թվականին՝ իրավաբանական, 1923թ.՝ աստվածաբանական, իսկ  1946 թ՝  Կաթոլիկ-աստվածաբանական ֆակուլտետները։ 1905թ. Էլիզե Ռիխտերը դարձավ այն առաջին կինը համալսարանի պատմության մեջ, ով ստացավ գիտությունների դոկտորի կոչում։
Համալսարանի հասցե
Միջնադարում համալսարանը գտնվում էր Վիեննայի այսպես կոչված Stubenviertel (գերմանական Stubenviertel) թաղամասում։ Վիեննայի համալսարանի այժմեան հիմնական շենքը կառուցվել է 1877-1884թթ.-ին Ringstrasse- ում՝ ճարտարապետ Գենրիխ ֆոն Ֆերստելի կողմից։ Հիմնական շենքում ներկայումս գործում են ռեկտորի գրասենյակը, դեկանատների մեծ մասը, համալսարանի հիմնական գրադարանը, ինչպես նաև որոշ ինստիտուտներ։ Մնացած ֆակուլտետներն ու բաժինները տեղակայված են Վիեննայի գրեթե վաթսուն մասերում։ Համալսարանի հիմնական շենքից ոչ հեռու պահպանվում է այն կառույցը, որը  նախկինում Վիեննա քաղաքի հիվանդանոցն էր։
Ֆակուլտետներ
Վիեննայի համալսարանը ուսանողներին առաջարկում է հետևյալ դասընթացները.
Նշանավոր շրջանավարտներ
Վիեննայի համալսարանը համարվում է նաև ավստրիական տնտեսական դպրոցի օրրանը, որի շրջանավարտները վերապատրաստվել են և հետագայում դասավանդել համալսարանում։ Նրանց թվին են պատկանում Կարլ Մենգերը, Էյգեն ֆոն Բյոմ-Բավերկը, Ֆրիդրիխ ֆոն Վիզերը, Լյուդվիգ Ֆոն Միզեսը, Ֆրիդրիխ ֆոն Խայեկը, Յոզեֆ Շումպետերը, Ադոլֆ Մուսսաֆիան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրիայի համալսարաններ Կատեգորիա:Վիեննայի շենքեր և կառույցներ
Մշակ (անձնանուն)
Մշակ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն մշակ՝ «երկրագործ» բառից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
(9479) Մադրեսպլազամայո
(9479) Մադրեսպլազամայո (Madresplazamayo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,619604 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,379 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8602 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1548,64 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,232461 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,54° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վաշդին
Վաշդին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գնչուհին թութակով (կտավ)
Գնչուհին թութակով, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյանի վաղ շրջանի ստեղծագործություններից։
Պատմություն
Իսաբեկյանի արվեստի ձևավորման վաղ շրջանում ֆրանսիական ռոմանտիզմի, հատկապես Էժեն Դելակրուայի ազդեցությունը կարելի է նկատել կոմպոզիցիոն, երբեմն գունային, նաև՝ թեմատիկ ընդհանրություններում։ Դեռ ուսանողական տարիներից պահպանվել է նկարչի «Գնչուհին թութակով» (1939 թ.) նկարը, որի մտահղացման զուգահեռները Էժեն Դելակրուայի «Կինը թութակով» (1827 թ.) աշխատանքի հետ դրսևորվել են նաև Ալեքսանդր Բաժբեուկ-Մելիքյանի արվեստում համանուն փոքրաչափ ստեղծագործության հետ։ Վերջինս բաժբեուկյան կերպարային ընդհանրացումներով ձևի և գեղանկարչական պլաստիկայի նրբաճաշակ կատարում է ։
Նկարագրություն
Իսաբեկյանի «Գնչուհին թութակով» աշխատանքում նկատելի են բնորդից կատարված կարճատև սեանսի հիմքում ընկած դիտարկումներին ու կերպարի ծավալային մոդելավորմանը զուգընթաց ընդհանրացումները, խուլ կոլորիտը, թուխ մաշկին հակադրվող հագուստի, պարանոցի մանյակի ոսկեգույն փայլը, նաև գլխաշորի վարդագույն, ճերմակ լուսային վրձնահարվածները։ Աշխատանքում որոշակի դիսոնանս է՝ չափով անհամապատասխանորեն մեծ թութակի պատկերը, որի գունային շեշտը գերակտիվ է կոլորիտային ամբողջականության համար։
To Pimp a Butterfly
To Pimp a Butterfly, ամերիկացի ռեփեր Քենդրիկ Լամարի երրորդ ստուդիական ալբոմը՝ թողարկված 2015 թվականի մարտի 15-ին Top Dawg, Aftermath Entertainment և Interscope Records լեյբլներում։ Պրոդյուսերները եղել են Dr. Dre-ն և այլք։ Լամարի սկավառակը գլխավորել է ամերիկյան Billboard 200 հիթ-շքերթը, նաև ներկայացվել է Գրեմմի 2016 մրցանակաբաշխությանը «Տարվա լավագույն ալբոմ» անվանակարգում։
Ալբոմի մասին
To Pimp a Butterfly ալբոմը առաջին անգամ թողարկվել է 2015 թվականի մարտի 15-ին iTunes Store-ում և Spotify-ում, այսինքն սկզբնապես նշանակված թողարկումից ութ օր առաջ ։ Ըստ Էնթոնի Թիֆֆիթի, ով Top Dawg Entertainment լեյբլի գլխավոր տնօրենն է, ալբոմի վաղաժամ թողարկումը եղել է չնախատեսված, և ըստ էության եղել է Interscope Records-ի սխալի հետևանք ։ Հաջորդ օրն այն դարձել է անհասանելի iTunes-ում, բայց թողարկումը թարմացվել է մինչև մարտի 23-ը, սակայն պահպանվել է սթրիմինգը Spotify-ում ։ Թողարկման առաջին շաբաթում To Pimp a Butterfly-ը դեբյուտացվել է ամերիկյան Billboard 200 հիթ-շքերթի առաջին հորիզոնականում՝ ունենալով 324,000 օրինակ վաճառք ԱՄՆ-ում ։ Ալբոմն ստացել է դրական արձագանքներ երաժշտական քննադատների կողմից ։ ԱՄՆ-ից բացի այն նաև գլխավորել է Մեծ Բրիտանիայի, Կանադայի, Ավստրալիայի և Նոր Զելանդիայի հիթ-շքերթները ։
Rolling Stone ամսագիրը ընդգրկել է ալբոմն իր կազմած 2015 թվականի լավագույն սկավառակների «The 50 Best Albums of 2015» ցանկում ։
2015 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ալբոմը ներկայացվել է Գրեմմի մրցանակի «Տարվա լավագույն ալբոմ» կատեգորիայում ։
2016 թվականի փետրվար ամսվա դրությամբ ԱՄՆ-ում վաճառվել է ալբոմի 788000 օրինակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2015 ալբոմներ Կատեգորիա:Billboard 200 գլխավորած ալբոմներ
Լևոսիմենդան
Լևոսիմենդան (Levosimendan), կալցիումական սենսիբիլիզատոր, որն օգտագործվում է սուր դեկոմպենսացված սրտային անբավարարության ժամանակ։ Այն վաճառվում է Simdax (Orion corporaton) ապրանքանիշով։
Ցուցումներ
Լևոսիմենդանը կիրառվում է սուր դեկոմպենսացված ծանր քրոնիկ սրտային անբավարարության ժամանակ։ Նաև օգտագործվում է կարդիոգեն շոկով բարդացած սրտամկանի սուր ինֆարկտի ժամանակ որպես ադրեներգիկ դեղամիջոցների այլընտրանք այն հիվանդների մոտ, ովքեր ստացել են երկարատև բուժում բետա-բլոկատորներով մինչև սուր սրտային անբավարարության զարգանալը,անբավարար միզարձակում ունեցող հիվանդների մոտ, ի պատասխան միզամուղների կրկնակի ներերակային ներմուծման ժամանակ։ Նրա օգտագործումը տեղին է 90-100 մմ սս միջակայքում սիստոլիկ զարկերակային ճնշում և թոքային այտուցի նախանշաններ ունեցող (III դաս ՍԱ Killip) հիվանդների մոտ։ Բացի այդ,լևոսիմենդանը կարող է օգտագործվել որպես լրացուցիչ միջամտություն նորադրենալինի և այլ ադրենո և դոֆամիներգրիկ խթանիչների հետ համատեղ սրտածին շոկով և ծայրամասային անոթների նեղացման ցուցումներ ունեցող հիվանդների մոտ( Killip IV դաս և ՍԱՃ <90 մմ սս )։ Լևոսիմենդանի ներմուծումից տեղի ունեցող ռեակցիան պետք է գնահատվի բեռնվող դոզայի ճշգրտումից հետո 30-60 րոպեների ընթացքում,կամ հիվանդի վիճակի փոփոխության ժամանակ։ Ինֆուզիոն առաջարկվող տևողությունը 24 ժամ է ։
Լիցենզավորման կարգավիջակ
Ի սկզբանե մշակված լևոսիմենդանը «Օրիոն» ընկերությունը հայտ է ներկայացրել նոր դեղամիջոցի համար 1998 թվականին ԱՄՆ-ում, սակայն FDA-ը պահանջել է հետագա հետազոտություններ, և Օրիոնը կատարել է դիմումի հետկանչ 1999 թվականի նոյեմբերին։ Օրիոնն ի սկզբանե ստացել է դեղը վաճառելու թույլտվությունը Շվեդիայում 2000 թվականին ։ Այդ ժամանակվանից ի վեր աշխարհի 60 երկրներ հաստատել են դեղամիջոցը,սակայն այն դեռևս գրանցված չէ ԱՄՆ-ում,որտեղ ներկայումս մշակվում է սրտային վիրահատություններ տանող հիվանդների հիվանդացության և մահացության նվազեցման նպատակով,նվազած սրտային արտամղման համախտանիշի պատճառով ։
Հակացուցումներ
Լևոսիմենդանի օգտագործումը հակացուցված է չափավոր և ծանր արտահայտված երիկամային անբավարարության,փորոքների ծանր լցումների և արտալցումների,ծանր հիպոտենզիայի և տախիկարդիայի ժամանակ ։
Կողմնակի երևույթներ
Գլխացավ,զարկերակային ճնշման իջեցում,առիթմիաներ(նախասրտերի ֆիբրիլյացիա,էքստրասիստոլա,նախասրտային և փորոքային տախիկարդիա),սրտամկանի իշեմիա,հիպոկալիեմիա և/կամ փսխում (Ռոսսի, 2006)։
Լևոսիմենդանը վաճառվում է որպես 2,5 մգ/մլ ինֆուզիոն խտացված լուծույթ։ Մինչև լցնելը խտանյութը նոսրացվում է 5% գլյուկոզայի լուծույթով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ Կատեգորիա:Լակտամներ Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ այբբենական կարգով
Ֆիբրիլյար սպիտակուցներ
Ֆիբրիլյար սպիտակուցներն ունեն երկարաձգված տեսք կարճ և երկար առանցքների հարաբերությունը գերազանցում է 1/10 չափանիշը, օրինակ ֆիբրինոգենում այն կազմում է 1/20։ Ֆիբրիլյար սպիտակուցների մուլեկուլները կարող են առաջացնել բազմամոլեկուլյար թելանման ագրեգատներ։ Այդ սպիտակուցները հիդրոֆոբ են։
α-կերատին
Մազերի, եղունգների, բրդի, փետուրների, պատյանի կառուցվածքի մեջ մտնող հիմնական սպիտակուցն է։ pH=5,5-7 և ֆիզոլոգիական թույլատրելի(մինչև 40 °C) ջերմաստիճանի պայմաններում ջրում անլուծելի է։ Երեք, միմյանց զուգահեռ α-պարույրները փաթաթված են մեկ առանցքի երկարությամբ՝ եռաջիղ պարանի նման՝ առաջացնելով գերպարույր։ Տասնմեկ այսպիսի գերպարույրները կազմում են մազի միկրոֆիբրիլը։ α-կերատինի ամինաթթվային մնացորդների մոտ 18%-ը ցիստեինն է։ Բազմաթիվ լայնակի դիսուլֆիդային կապերը ցիստեինների մնացորդների միջև նպաստում են մոլեկուլի ամրությանը։ Հիդրոֆոբ ամինաթթուների ռադիկալների մնացորդները տեղադրված են մոլեկուլի արտաքին մակերեսին՝ պայմանավորելով դրա վատ լուծելիությունը։
β-կերատին
Նույն ինքը ֆիբրոին մետաքսի և սարդոստայնի սպիտակուցն է։ Այն թելանման է, անլուծելի, պինդ և չձգվող։ Երկրորդային կառուցվածքը β-ծալքային շերտ է։ Երեք հակազուգահեռ շղթաները, որոնց միջև առաջանում են լայնակի ջրածնական կապեր, կազմում են β-կերատինի ենթամիավորը։ β-կերատինը հարուստ է փոքր ռադիկալներ ունեցող ամինաթթուներով՝ գլիցինով, ալանինով։ Գլիցինը կազմում է ամբողջ շղթայի 50%-ը, որի պատճառով պոլիպեպտիդային շղթաները խիստ մոտենում են իրար՝ առաջացնելով ամուր ծալքավոր կառուցվածք։
Կոլագեն
Կապանների, ջլերի, աճառների և միջբջջային մատրիքսի հիմնական սպիտակուցն է՝ օժտված մեծ առաձգականությամբ և ամրությամբ։ Ամինաթթվային կազմի 35%-ը գլիցինն է (յուրաքանչյուր երրորդը), 25% պրոլինը, 11% ալանինը։ Կոլագենի առաջնային կառուցվածքում հաճախակի կրկնվում է գլի-X-Y հաջորդականությունը, որտեղ X-ը սովորաբար պրոլինն է, իսկ Y-ը 4-հիդրօքսիպրոլինը։ Կոլագենում հանդիպում է ևս մեկ մինորային ամինաթթու 5- հիդրօքսիլիզինը։ Պրոլինի և լիզինի հիդրօքսիլացումը կատարվում է սպիտակուցի սինթեզից հետո՝ պոստտրանսլյացիոն մոդիֆիկացիայի արդյունքում, վիտամին C-ի, Fe2+իոնների և համապատասխան հիդօքսիլազա ֆերմենտների մասնակցությամբ։ Պրոլինի հիդրոքսիլացումն անհրաժեշտ է կոլագենի եռպարույրի ձևավորման համար և նպաստում հավելյալ ջրածնական կապերի առաջացմանը, իսկ լիզինի հիդրոքսիլացումը ապահովում է կոլագենի մոլեկուլների միջև կովալենտ կապերի առաջացումը։ Կոլագենի սինթեզը և հասունացումը բազմափուլ պրոցես է, որը սկսվում է բջջում և ավարտվում միջբջջային մատրիքսում։ Կոլագենի կառուցվածքային միավորը տրոպոկոլագենն է կազմված երեք շղթաներից՝ յուրաքանչյուրը 1000 ամինաթթվային մնացորդներից, որոնք միահյուսված են եռաջիղ պարանի ձևով։ Տրոպոկոլագենները դասավորված են միկրոֆիբրիլի երկարությամբ՝ իրար զուգահեռ։ Դրանց մոլեկուլների գլխիկները միմյանց նկատմամբ շեղված են 1/4-ով։ Տրոպոկոլագենների միջև կան ներմոլեկուլային լայնական կապեր՝ լիզին-լիզին և լիզին-հիստիդին ամինաթթուների ռադիկալների միջև, որոնք ապահովում են կոլագենի ամրությունը։ Այս կապերի առաջացման համար անհրաժեշտ է ռեակտիվ ալդեհիդի սինթեզ, որը կատարվում է լիզինի և հիդրօքսիլիզինի օքսիդացիոն դեզամինացմամբ, պղինձ պարունակող ֆերմենտ՝ լիզիլօքսիդազայի, վիտամին B6-ի և վիտամին PP-ի մասնակցությամբ։ Տարիքի հետ լայնական կապերի քանակն ավելանում է, կոլագենը դառնում է փխրուն ու կոպիտ, փոխվում է հոդերի շարժունակությունը, ոսկրերը դառնում են դյուրաթեք, եղջերաթաղանթը կորցնում է իր թափանցելիությունը։ Կոլագենը պոլիմորֆ սպիտակուց է։ Հայտնի են դրա մոտ 19 տեսակներ, որոնք միմյանցից տարբերվում են առաջնային կառուցվածքով, ֆունկցիաներով, լոկալիզացիայով և այլն։ Կոլագենը դժվարփոխանակվող սպիտակուց է և դրա փոխանակության արագությունը որոշվում է մեզում և արյան մեջ հիդրոքսիպրոլինի պարունակությամբ։ Կոլագենի կատաբոլիզմն ավելի ակտիվ է երիտասարդ տարիքում (մինչև 20 տարեկան) և մի շարք հիվանդությունների ժամանակ(կոլագենոզներ, մի շարք ինֆեկցիոն հիվանդություններ և այլն)։
Էլաստին
Էլաստինը շարակցական հյուսվածքի կապանների սպիտակուց է։ Այն շատ է արյունատար անոթի պատերում։ Գլիկոպրոտեին է և ի տարբերություն շատ սպիտակուցների՝ դրա երրորդային կառուցվածքը բավականին ճկուն է, չունի հաստատուն տեսք և կարող է ձեռք բերել պատահական կոնֆորմացիա, որի տիպիկ օրինակն է արյունատար անոթների էլաստիկությունը՝ կախված արյան հոսքի ճնշումից։ Չորս պոլիպեպտիդային շղթաներից լիզինային մնացորդների ռադիկալներն իրար են միանում կողպեքի տեսքով՝ կառուցելով դեսմոզինի մոլեկուլ (մինորային ամինաթթու), որը հյուսվածքին տալիս է ձգվելու և տարբեր ուղղություններով կրճատվելու ունակություն։ Հիմնական ենթամիավորը տրոպոէլաստինն է՝ կազմված չորս պոլիպեպտիդային շղթաներից։ Էլաստինը հարուստ է գլիցինով, ալանինով, շատ են լիզինի մնացորդները և քիչ պրոլինինը։ Այս հանգամանքը էլաստինին դարձնում է կաուչուկանման, որը ծանրության ազդեցությամբ մի քանի անգամ կարող է երկարել, ծանրության վերացման դեպքում նորից կարճանալ։
Միոզին և ակտին
Սրանք կմախքային մկանների սպիտակուցներ են, մասնակցում են կծկման և թուլացման պրոցեսներին։
Միոզին
Այն կազմված է վեց պոլիպեպտիդային շղթաներից, որոնցից երկուսը ծանր, իսկ չորսը թեթև շղթաներ են։ Բոլոր շղթաների երկրորդային կառուցվածքները α-պարույր են։ Միոզինի մոլեկուլը պայմանականորեն բաժանվում է երկու մասի՝ գլխիկի և պոչիկի։ Գլխիկն ունի գլոբուլյար տեսք և կազմված է չորս թեթև շղթաներից։ Այն օժտված է ԱԵՖ-ազային ակտիվությամբ (ճեղքելով ԱԵՖ-ի մոլեկուլը՝ ծախսել էներգիան)։ Պոչն ունի ֆիբրիլյար տեսք, կազմված է միմյանց պարուրված երկու ծանր շղթաներից։ Միոզինի մոլեկուլի մինորային ամինաթթուն մեթիլլիզինն է։
Ակտին
Գոյություն ունի երկու ձևերով՝ գնդաձև (G, գլոբուլային) և թելիկային (F, ֆիբրիլյար)։ G-ակտինը կազմված է մեկ պոլիպեպտիդային շղթայից և տարածության մեջ ունի գլոբուլյար ձև։ F-ակտինը կազմված է երկու շղթաներից, որոնցից յուրաքանչյուրը բաղկացած է n թվով G-ակտիններից։
Գրականություն
Կատեգորիա:Սպիտակուցներ
Կավկազսկի (Կարաչայ-Չերքեզիա)
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3022 մարդ։
Ազգային կազմը (2002) ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կարաչայ-Չերքեզիայի Մերձկուբանյան շրջանի բնակավայրեր
Սասուկվեռե
Սասուկվեռե (Sassukvere), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 31 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Դիոնիսադես (կղզի)
Դիոնիսադես (կղզի) Յանիսադես (Διονυσάδες ή Γιανυσάδες), փոքրիկ կղզեխումբ կազմված 4 անմարդաբնակ կղզիներից, Սիտիա քաղաքից և Կրետե կղզուց 17 կիլոմետր հյուսիս-արևելք։ Կղզեխումբը ներառում է Յանիսադա, Դրագոնադա և Պակիսիմադա կղզիները։ Այն վարչականորեն պատկանում է Սիտիա համայնքի ծայրամասային միավոր Լեսիթիոնին։
Կրետեյի հյուսիս-արևելյան վերջամասի կղզիները, Սիդերոս և Էլասա կղզիների հետ միասին մտնում են «Նատուրա-2000» հատուկ պահպանվող տարածքների ցանցը։ Դրանք ունեն բազմաթիվ հազվագյուտ բուսականություն և կենդանիներ, որոնցից է Էլեոնորայի բազեն, որը բնակվում է այդ արգելոցում ։
Կղզիները եղել են հին հունական Դիոնիսոս Աստծո աղոթավայրը։ Տեղական ավանդության համաձայն Դիոնիսոսը ստեղծել է 2 կղզի, որոնք ի պատիվ նրա՝ իր անունն են կրել և կոչվել են Դիոնիսոսականներ։ Երկրաբանները հայտնաբերել են փաստեր, որոնք վերաբերվում են հին և նախաքրիստոնեական ժամանակաշրջանին ։ Սա վկայում է, որ հնում կղզիները եղել են բնակելի։
Արմենակ Բորյան
Արմենակ Հարությունի Բորյան, հայ հեղափոխական գործիչ, Բաքվի 26 կոմիսարներից։
Ծնվել է 1886 թվականին ՀՀ Կրասնոսելսկի շրջանի Ներքին Ճամբարակ գյուղում։ Խորեն Բորյանի և Բ. Բորյանի եղբայրն է։ Թղթակցել է բոլշևիկյան մամուլին։ Գնդակահարվել է 26 կոմիսարների հետ 1918 թվականին 32 տարեկանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ Կատեգորիա:Սպանվածներ Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Թուրքմենստանում մահացածներ Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ
Բելոզերովկա (գյուղ, Լիպովեցի շրջան)
Բելոզերովկա (Білозерівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1862 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բելոզերովկա գյուղում բնակվում էր 244 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1366 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 178,62 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1862 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մութ գիշեր (ֆիլմ, 2001)
«Մութ գիշեր» («Тёмная ночь»), 2001 թվականի ռուսական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Օլեգ Կովալով՝ հղում անելով վաղ գերմանական ձայնային կինոյին, մասնավորապես Ֆրից Լանգի «M» (1931) ֆիլմին։
Բովանդակություն
«Մութ գիշեր» ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 20-րդ դարի 30-ականների սկզբին Գերմանիայում։ Իմանտը (Իլյա Շակունով), միայնակ և ինտրովերտ նկարիչ-լուսանկարիչ է, ապրում է այն ցավալի զգացողությամբ, որ երկրին է մոտենում նացիզմի գիշերը։ Նա ցանկանում է ազատվել այս սպառնալիքից և փախչել դրանից մի աղջկա՝ Մարթայի (Լարիսա Ժարկովա) հետ, որի նկատմամբ գրեթե հիվանդագին կապվածություն է զգում։ Սակայն իրականությունից փախչելն անհնար է։ Մտավոր ռեֆլեքսիան վերածվում է մոլուցքի և հանգեցնում ողբերգության։
Ռեժիսորի մտահղացմամբ՝ «Մութ գիշեր» ֆիլմի աշխարհը ոչ թե «իրական» Գերմանիայի աշխարհն է, այլ ավելի շուտ ինչ-որ «կինոաշխարհ», որտեղ ապրում են գերմանական գիտակցության առասպելներն ու պատկերները։ Ֆիլմը պատմում է այն մասին, թե ինչպես է բռնապետությամբ հղի հասարակության մթնոլորտը խեղում մարդկանց ճակատագրերն ու բնական մղումները։
Դերերում
Դմիտրի Դոլինինի ազատ թարգմանությամբ «Լիլի Մառլեն» երգը կատարում է Ելենա Կամբուրովան։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:2001 ֆիլմեր
Վիլար ան Վալ
Վիլար ան Վալ (Villar-en-Val), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 34 մարդ, բնակչության խտությունը` 2.98 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.42 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 22 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 11-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 11։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 50,0 %։ 11 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 10 անձ (7 տղամարդ և 3 կին)։ Գործազուրկ են եղել 1 անձ (1 տղամարդ և 0 կին)։ 11 անաշխատունակներից 1-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
(1618) Դաուն
(1618) Դաուն (Dawn), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1948 թվականի հուլիսի 5-ին Էռնեստ Ջոնսոնի կողմից Յոհանեսբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,867767 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7902 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9453 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1773,84 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,20295 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,23° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1948 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էռնեստ Ջոնսոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լուսինե Սարգսյան
Լուսինե Սարգսյան, հայ կինոռեժիսոր։
Կենսագրություն
Լուսինե Սարգսյանը ծնվել է 1973 թվականին, ՀՀ Երևան քաղաքում։
Ֆիլմագրություն
«Ոսկե Ծիրան» միջազգային կինոփառատոնում ընդգրկվել է հայկական համայնապատկեր անվանակարգում և ստացել է միջազգային Էկումենիկ ժյուրիի գլխավոր մրցանակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Սեքսի համար հարաբերություն
Սեքսի համար հարաբերություն, միջանձնային հարաբերությունների տեսակ, որի նպատակն է ստեղծել կանոնավոր կամ անկանոն սեքսուալ շփում՝ առանց որևէ պաշտոնական պարտավորությունների։ Այսպիսի հարաբերություններում բացակայում են սիրային զգացմունքները և, որպես կանոն, զույգը չի պահպանում սեքսուալ հավատարմություն։
Այս կարգի հարաբերությունը պետք է տարանջատել բաց սիրային հարաբերություններից, որովհետև այս դեպքում զույգի մեջ բացակայում է խորը զգացմունքային կապը։ Ինչպես նաև պետք չէ խառնել մեկանգամյա սեքսի հետ, քանզի հարաբերությունները երկարաժամկետ են։
Սեքսուալ հարաբերություններ կարող են զարգանալ նաև ընկերների միջև, որոնք ժամանակ առ ժամանակ ունենում են սեռական կապ (այսպես կոչված արտոնությամբ ընկերներ, friends with benefits): Սովորաբար նման սեքսուալ հարաբերությունները գաղտնի են պահվում, քանի որ խաղընկերները գերադասում են ամուրի թվալ։ Սեքսի համար հարաբերությունները կարող են վերաճել հարաբերության այլ ձևերի, եթե զույգի միջև ձևավորվում են ռոմանտիկ զգացմունքներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարդու սեռականություն
Ջուլիետ Իբրահիմ
Ջուլիետ Իբրահիմ (Juliet Ibrahim, ), գանացի դերասանուհի, պրոդյուսեր, լիբանանյան, լիբերիական և գանայական ծագումով երգչուհի, հումանիստ։ 2010 թվականին Գանայի կինոփառատոնում արժանացել է «Լավագույն դերասանուհի» տիտղոսին։ A-listers ամսագիրը նրան անդրադարձել է որպես «Արևմտյան Աֆրիկայի ամենագեղեցիկ կինը»  ։ 2014 թվականին թողարկել է "Its Over Now", "Traffic Jam" երգերի տեսահոլովակները  , 'Sholala' սինգլը, որը նույնպես տեսագրվել է։
Կենսագրություն
Ջուլիետ Իբրահիմը ծնվել է Գանայում։ Հայրը Լիբանանից է, մայրը՝ Գանայից և Լիբերիայից։ Ունի երկու քույր՝ Սոնյա, Նադյա և մեկ եղբայր՝ Նաբիլ։ Լիբերիայում պատերազմի պատճառով մանկությունն անցել է Լիբանանում և Կոտ դ'Իվուարում։ Տարրական կրթություն ստացել է Լիբանանում, միջնակարգ՝ Կոտ դ'Իվուարում։ Ծննդավայր վերադարձել է բարձրագույն կրթություն ստանալու համար։ Գանայի օտար լեզուների ինստիտուտում ուսանել է անգլերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն, Գանայի լրագրության ինստիտուտում՝ մարկետինգ, գովազդ և հանրային կապեր։ Տիրապետում է անգլերենի, ֆրանսերենի, իսպաներենի   ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գանացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Գանացի դերասանուհիներ
Դացզուի ժայռաքանդակներ
Դացզուի ժայռաքանդակներ չինական կրոնական արձանների և ժայռաքանդակների շարք, որոնք գտնվում են Չինաստանի Դացզու նահանգի Չունցին քաղաքում։ Ժայռաքանդակները թվագրվում են Ք․ա 7-րդ դարին, պատկերում են և կրում բուդդայական,կոնֆուցիական,դաոսականական հավատալիքների ազդեցությունը։ Որոշները ժայռափոր քարայրային դամբարաններ են, սովորական չինական բուդդայական ոճով, իսկ մյուսները քարե քանդակներ, որոնք փորագրված են բաց ժայռերի մակերեսներին։
Համաշխարհային ժառանգության ցանկ
Համալիրն ընդգրկված է Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Դացզուի ժայռաքանդակները կազմված են 75 պահպանվող վայրերից, որոնք ներառում են մոտ 50 000 արձան, չինական տառերից կազմված ավելի քան 100 000 արձանագրություններ և մակագրեր։ Այդ վայրերը գտնվում են Չունցինի ինքնավար քաղաքային շրջանում, Դազու նահանգի զառիթափ սարալանջերում, Չունցին քաղաքի տարածքից մոտ 165 կմ արևմուտք։ Հիմնական ժայռափոր քարայրները գտնվում են Բաոդ և Բեյշան լեռների վրա։
Ժայռաքանդակները Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկվել են 1999 թվականին, որակվելով որպես՝ «․․․դրանց գեղագիտական որակը, առարկաների հարուստ բազմազանությունը՝ թե աշխարհիկ և թե կրոնական, և լույսը, որ սփռում են Չինաստանում՝ այս ժամանակաշրջանի ընթացքում։ Նրանք ապահովում են բուդդայական, կոնֆուցիական, դաոսականական ներդաշնակ համակցության ակնհայտ ապացույցները'' ։»
Պատմություն
Առաջին ժայռաքանդակները թվագրվել են մ. թ. ա. 650 թվականին Թան դինաստիայի կողմից, սակայն դրանց ստեղծման հիմնական շրջանը սկսվել է 9-րդ դարի վերջին, երբ Վեյ Յունջինգը՝ Չանգժուի պերֆեկտը առաջին ժայռաքանդակները պատկերեց Բեիշան լեռան վրա, և նրա օրինակին հետևեցին Թանգ դինաստիայի փլուզումից հետո՝ 5 Դիանաստիաների և 10 Թագավորությունների ժամանակաշրջանի ընթացքում նրա օրինակին են հետևել տեղական ազնվականությունը, վանականները և միանձնուհիները, սովորական մարդիկ (907-65)։ 12-րդ դարում, Սոնգ դինաստիայի ժամանակաշրջանում, բուդդիստ վանական Ժաո Ժիֆենգը սկսել է մշակել քանդակներ և ժայռաքանդակներ Բաոդ լեռան վրա՝ իր կյանքի 70 տարիները նվիրելով նախագծին։ Երկար տարիներ շարունակ ժայռաքանդակները արգելված են եղել այցելուների համար։ Չին զբոսաշրջիկների համար ժայռաքանդակները բացվել են 1961 թվականին, իսկ օտարերկրացիների համար՝ 1980 թվականին։ Մինչև 1975 թվականը, կար միայն մեկ ճանապարհ Դացզու քաղաքի և հիմնական ժայռաքանդակների միջև։ Չինաստանի մշակութային հեղափոխության զանգվածային հակակրոնական վանդալիզմի ժամանակ մեկուսացումը օգնել է անվնաս պահել արվեստի այս նմուշները ։
Նովոսելիցա (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)
Նովոսելիցա (Новоселиця), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոսելիցա գյուղում բնակվում էր 6 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ալբերտ Զաֆի
Ալբերտ Զաֆի (Albert Zafy, ), մադագասկարցի քաղաքական և պետական գործիչ, Մադագասկարի նախագահը 1993 թվականի մարտի 27-ից 1996 թվականի սեպտեմբերի 5-ը։
Կենսագրություն
Ալբերտ Զաֆին ծնվել է 1927 թվականի մայիսի 1-ին Մադագասկարի Դիանայի շրջանում ։ Ավարտել է Ֆրանսիայի Մոնպելյեի համալսարանը։ Մադագասկար վերադառնալուց հետո նա դարձել է վարչապետ՝ Գաբրիել Ռամանանցուայի կառավարության առողջապահության և սոցիալական հարցերի նախարար։ Այն բանից հետո, երբ 1975 թվականին Դիդյե Ռացիրական իշխանության եկավ, Զաֆին դուրս եկավ կառավարությունից և ընդունվեց Մադագասկարի համալսարան։
1988 թվականին հիմնադրել է հանուն ժողովրդավարության և զարգացման ազգային միությունը (National Union for Democracy and Development, UNDD)։ 1990 թվականին ընդդիմության ազգային համաժողովում Զաֆին ընտրվել է ակտիվ ուժերի կոմիտեի նախագահ (Committee of Active Forces)։ 1991 թվականի հուլիսի 16-ին կոմիտեն հայտարարել է այլընտրանքային կառավարության ստեղծման մասին, Զաֆին որպես վարչապետի պաշտոնում ։ 1991 թվականի հուլիսի վերջին Զաֆին ձերբակալվել էր և ազատ արձակվելուց հետո 100 հազար կողմնակիցներով բազմության էր հանդիպել, ոմանք էլ հետագայում Զաֆին վիրավորվել էին բողոքի ակցիաների ժամանակ ։ Ընդիմությունը ի վերջո Ռացիրակին ստիպեց հհամաձայնել 1991 թվականի հոկտեմբերի 31-ին անցումային կառավարություն հաստատած կոնվենցիայի ընդունմանը ։ 1991-1993 թվականների անցումային շրջանում Զաֆին դարձավ պետության Գերագույն մարմնի ղեկավարը, որը փոխարինեց Գերագույն հեղափոխական խորհրդին և Ազգային ժողովին ։