cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալերգիա
Բժշկական մասնագիտություններ
Ալերգոլոգը, բժիշկ-մասնագետ է, ով վերապատրաստված է ալերգիաները, ասթման և այլ ալերգիկ հիվանդությունները վարելու և բուժելու համար ։ ԱՄՆ ում ալերգոլոգ/իմունոլոգ դառնալու համար պահանջվում է 9 տարի վերապատրաստում։ Բժշկական համալսարանական կրթության ավարտից հետո, ունենալով բժշկական աստիճան, բժիշկը պետք է անցնի երեք ամյա վերապատրաստում ներքին հիվանդությունների կամ մանկաբուժության գծով։ Ավարտելով այս վերապատրաստումները, բժիշկը, պետք է հանձնեն ամերիկյան որոշակի ասոցիացիաների քննությունները։ Այն թերապևտները կամ մանկաբուժերն, ովքեր ցանկանում են ստանալ ալերգոլոգ/իմունոլոգ ենթամասնագիտացումը պետք է ավարտեն երկամյա վերապատրաստումը (ֆելոուշիփ) ։
Հայաստանի Հանրապետությունում, բժիշկ-մասնագետ, կլինիկական ալերգոլոգ իմունոլոգ մասնագիտացումը պահանջում է երկամյա հետդիպլոմային կրթություն ԵՊԲՀ Կլինիկական ալերգոլոգիա և իմունոլոգիա ամբիոնում։
Հետազոտություններ
Մշակվում են նվազ ալերգեն սննդամթերքներ, մաշկային փրիք թեսթի միջոցով կանխատեսում, ատոպիայի գնահատման փաթչ թեսթ, արագ ազդման էպինեֆրինի հաբեր և հակաինտերլեյկին-5 միջոցների էոզինոֆիլային հիվանդությունների համար ։
Աերոկենսաբանությունն ուսումնասիրում է կենասբանական մասնիկների պասիվ տարածումն օդում և նպատակներից մեկը կանխարգելել ծաղկափոշիների ալերգիայի առաջացումը ։
Ախուրյանի շրջան
Ախուրյանի շրջան (մինչև 1945 թվականը՝ Դուզքենդի շրջան), Հայկական ԽՍՀ, ապա՝ Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային միավոր այժմյան Շիրակի մարզի հյուսիսում։ Գտնվում էր ՀԽՍՀ հյուսիս-արևմուտքում՝ սահմանակցելով Թուրքիային։ Կազմավորվել է 1937 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։ Տարածությունը 576 քառ. կմ էր, բնակչությունը՝ 39 500 մարդ (1987), խտությունը՝ 68,5 մարդ։
Բնակավայրեր
Ախուրյանի շրջանի վարչական կենտրոնն էր Ախուրյան գյուղը։ Ուներ 3 ավանային, 19 գյուղական խորհուրդ։ Բնակավայրերն են՝
Տարածքում էր ՀԽՍՀ երկրորդ խոշոր քաղաքը՝ Լենինականը։
Պատմություն
Ախուրյանի շրջանի տարածքը դեռ հնադարում եղել է Հայաստանի կազմում՝ Երվանդունիների (մ.թ.ա. 570-201) և Արտաշեսյանների (մ.թ.ա. 189-1) թագավորության ժամանակ։ Ավելի ուշ Ախուրյանի շրջանի տարածքը կազմել է Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի Աշոցք գավառի մեջ։ 9-րդ դարի վերջից մտել է Բագրատունյաց թագավորության, ապա՝ Զաքարյան իշխանապետության մեջ։ 14-16-րդ դարերում այն մտել է մոնղոլական, ապա՝ կարակոյունլու և ակկոյունլու թուրքմենական պետությունների մեջ։
Պարսկական տիրապետության ժամանակ Ախուրյանի շրջանը Երևանի կուսակալության, ապա Շորագյալի սուլթանության մի մասն էր։ Արևելյան Հայաստանը Ռուսաստանին միանալուց հետո, այն մտել է Կարսի մարզի Հայաստանում խորհրդային կարգեր հաստատվելուց հետո կազմել է Լենինականի գավառի Ադբաբայի գավառամասը։
Շրջանի տարածքում կան կիկլոպյան ամրոցի մնացորդներ (Ցողամարգ) և 3000-ամյա բնակավայրի հետքեր (Լեռնագյուղ)։ Շրջանային կուսակցական կազմակերպությունը ստեղծվել է 1937 թվականին։ 1987 թվականին կար 105 սկգբնական կուսակցական, 127 կոմերիտական կազմակերպություն։ Լույս է տեսնում «Շիրակ» շրջանային թերթը։
Պատմական հուշարձաններից նշանավոր են Վահրամաբերդի ուրարտական ամրոցը, Կառնուտի բազիլիկ եկեղեցին (4-5-րդ դարեր), Ջրառատի եկեղեցին (7-րդ դար), Մարմաշենի վանքը (10-13-րդ դարեր)։
Ռելիեֆ և կլիմա
Ախուրյանի շրջանը գտնվում է Շիրակի դաշտի կենտրոնական մասում, հյուսիսում Շիրակի, արևելքում Փամբակի լեռնաշղթան է։ Բարձրությունը 1500-2256 մ է (Եզնասար լ․)։ Մակերևույթը հարթ է, անտառազուրկ։ Գերակշռում է լեռնատափաստանային լանդշաֆտը։ Հարուստ է հանքային շինանյութերով, կա նաև գորշ ածուխ։
Կլիման բարեխառն է, հունվարի միշին ջերմաստիճանը՝ -8 °C-ից մինչև 10 °C, հուլիսինը՝ 12-20 °C, տարեկան տեղումները՝ 450-550 մմ, վեգետացիայի շրջանը՝ 140-170 օր։ Արևմուտքով հոսում է սահմանային Ախուրյան գետը։ Գործում են Ախուրյանի աջափնյա, Շիրակի, Կապսի ջրանցքները, Կառնուտի և Զաջուռի ջրամբարները։ Ախուրյան գետի վրա գործում են Լենինականի հէկը, ջրհան կայաններ։
Տնտեսություն
Տնտեսության առաջատար ճյուղերն են թեթև, շինանյութերի և սննդի արդյունաբերությունը, դաշտավարությունն ու անասնապահությունը։ Կային 11 արդյունաբերական ձեռնարկություն։ Արտադրանքի ծավալով առաջնակարգ են Ախուրյանի կարի ֆաբրիկան, կաթի, երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների, Զաջուռի կրի, Մուսայելյանի յուղի-պանրի գործարանները, Լենինականում գտնվող շինարարական կոմբինատը։
Գյուղատնտեսության առաջատար ճյուղերն են՝ հացահատիկի, շաքարի ճակնդեղի մշակումը և տավարաբուծությունը։ Կային 17 կոլեկտիվ, 1 խորհրդային տնտեսություն։ Երկաթուղիների երկարությունը 55 կմ է, ավտոխճուղիներինը՝ 202 կմ։ Գործում է 1 կապի հանգույց՝ 20 բաժանմունքով։
1986-87 ուսումնական տարում կային 21 միջնակարգ, 3 ութամյա, 2 երաժշտական, 1 մարզական, 1 գեղարվեստի դպրոց, 1 պրոֆտեխնիկական ուսումնարան։ 1987 թվականին գործում էր գրադարանների կենտրոնացված համակարգ՝ 39 մասնաճյուղով, 22 մշակույթի տուն, 13 ակումբ, 2 կինոթատրոն, 1 պիոներ տուն, 1 հիվանդանոց, 6 բուժկայան, 5 ամբուլատորիա։ Ջաջուռում է Մինաս Ավետիսյանի տուն-թանգարանը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ախուրյանի շրջան
Խաչուկ (անձնանուն)
Խաչուկ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն խաչ բառից։ Փաղաքշական ձևն է՝ Խաչիկ։ Հիշատակվել է 1560, 1578 , 1608 թվականներին։ Համշենահայերի շրջանում գործածվում է Խաչոկ ձևով։ Այս անձնանունից է առաջացել Խաչուկենք ազգանունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Պետրովկա (գյուղ, Կոնստանտինովսկի շրջան)
Պետրովկա (Петрівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Պետրովկա գյուղում բնակվում էր 21 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կաչաղակը կախաղանին (կտավ)
Կաչաղակը կախաղանին (De ekster op de galg), Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարը։ Ստեղծվել է 1658 թվականին, նկարված է յուղաներկով փայտի վրա։ Պահպանվում է Դարմշտադտի` Հեսսենի երկրամասի թանգարանում։
Նկարագրություն
Նկարի կենտրոնական մասը զբաղեցնում է կախաղանը։ Այն կտավը բաժանում է երկու մասերի` ավելի «բաց» աջ հատվածի և «փակ» երկրորդ հատվածի ։ Կախաղանին կաչաղակ է նստել։ Թռչունը խորհրդանշում է շատախոսությունը, որ հանգեցնում է չարախոսության և դավաճանության։ Կախաղանի ստորին մասում պարող գյուղացիների կերպարը հավանաբար ակնարկ է ֆլամանդական ասացվածքին. «Կախաղան տանող ճանապարհն անցնում է ուրախ մարգագետիններով» ։ Կտավը Բրեյգել Ավագի (1525-1569) ուշ շրջանի գործերից է. նկարվել է նկարչի մահից մեկ տարի առաջ։ Նկարիչը բարձր է գնահատել իր աշխատանքը` այն ժառանգություն թողնելով կնոջը` Մեյկեն Կուկին։ Բանահյուսության թեմային Բրեյգելը ավելի վաղ շրջանում էլ էր անդրադարձել։ Այդ գործերից առավել հայտնի է «Ֆլամանդական ասացվածքներ» նկարը ։
Բրեյգելի աշխատանքներին բնորոշ է վերևից պատկերելու սովորույթը։ Այդ տեսանկյունից նայելիս դիտողը կատարվածի անուղղակի մասնակիցն է դառնում։ Բնապատկերը ներկայացնում է գործողությունների կատարման առանձնահատկության ողջ աշխարհայացքը. պարող գյուղացիների անհոգությունը հակադրվում է հսկայական կախաղանին, որը նրանք կարծես չեն էլ նկատում։ Ամենայն հավանականությամբ, միջնադարի մարդու գիտակցության համար հակադրությունն այդքան էլ արտասովոր չէր։ Շատ հաճախ մահավճիռն իրականացնելու գործիքը` կախաղանը, տեղադրվում էր մարդաշատ վայրերում բոլորին ի տես։ Այդ պատճառով կախաղանին առընթեր ուրախությունը դաժան իրականություն կարող էր լինել։
Կախաղանը իր տեսքով նման է անհնարին պատկերի։
Բնանկարը կտավում դեկորատիվ, բայց իմաստավորված դեր ունի. դա մի ամբողջ աշխարհայացքի արտացոլումն է։ Բրեյգելը այդ աշխարհայացքում պահպանում է սրբապատկերների ավանդույթը, որտեղ բնապատկերի ֆոնին կատարվող իրադարձությունները տիեզերական հնչեղություն են ստանում։
Կտավի համատեքստ
Ժամանակակիցների կողմից կախաղանն ընկալվում էր որպես պայքար այլախոհների դեմ։ Բրեյգելը քսան տարեկան էր, երբ Ամստերդամում և այլ քաղաքներում անաբապտիստների այրումը զանգվածային բնույթ է ստանում։ Երբ քառասուն տարեկան էր, Բրյուսել է մտնում հերցոգ Ֆեռնանդո Ալբայի բանակը։ Հետագա տարիներին Ալբան կատաղի մոլուցքով ոչնչացնում է հերետիկոսներին. մի քանի հազար նիդերլանդցիներ մահվան դատավճռի են արժանանում։ Կախաղանը սպասում էր քարոզիչներին, որոնք զանգվածների մեջ տարածում էին նոր հավատը` բողոքականությունը։ Ալբայի ահաբեկչությունը իրականացվում էր մատնությունների, ասեկոսեների հիման վրա։ Այդ հանգամանքը հաշվի առնելով` կաչաղակի` որպես շատախոս թռչնի կերպարը պատահական չէ կտավում։
Գրականություն
Կատեգորիա:1568 նկարներ
Զարդարվեստ
Զարդարվեստ, կերպարվեստի բնագավառ․ ծառայում է մարդուն շրջապատող միջավայրը զարդարելուն։ Սկզբնավորվել և զարգացել է շատ հնուց։ Օգտագործվել են կայուն նյութեր (փայտ, կավ, խեցի, ոսկոր, քար, մետաղ, ապակի, գործվածք, թել, թուղթ, մագաղաթ ևն)։ Ըստ այդմ, ստեղծվել են հատուկ գործիքներ՝ մուրճ, հատիչ, փորագրիչ, հղկիչ, ասեղ, հելուն, գրիչ, վրձին ևն, որոնցից էլ՝ համապատասխան զարդատեսակների անունները․ զարդաքանդակ կամ քանդակազարդ, դրվագազարդ, կոստղազարդ, ակնազարդ, փորագրազարդ, ասեղնազարդ, գորգազարդ, խճազարդ, նկարազարդ (ծաղկազարդ), դրոշմազարդ ևն։ Զարդարվել են մարդկանց և կենդանիների մարմինները, մարդու մաշկը (վիտում), վարսերը, հագուստը, տնային կահկարասին, գործիքները, զենքերը, նվագարանները, խաղալիքները, գերեզմանները, աշխարհիկ ու կրոնական կառույցները, պաշտամունքային առարկաները, գրքերը և այլն։ Հաճախ որպես զարդ օգտագործվել են զանազան իրեր (ատամներ, փետուրներ, ակնունք, հասարակ քարեր)։ Զարդերը լինում են գունավոր և անգույն, բնական տեսքով կամ ոճավորված։ Հատուկ նշանակություն է տրվել զուգակշռությանը (սիմետրիա) և ռիթմին։ Պատկերվել են իրական և երևակայական ձևեր։
Զարդամոտիվներ
Զարդամոտիվները հանդիպում են ինչպես առանձին միավորներով, այնպես էլ պարզ կամ բարդ հարակցումներով, միահյուսումներով։ Անցյալում զարդապատումը իրականացվել է միմիայն ձեռքի աշխատանքով, հետագայում, կաղապարների և տեխնիկայի օգնությամբ, մշակվել բազմաքանակ արտադրության եղանակը։ Զարդարվեստը հայտնի է սկսած քարի դարից։ Այն ժողովրդական արվեստ է։ Զարդաձևերն անանուն են։ Չնայած ազդեցություններին ու փոխազդեցություններին, մարդկային յուրաքանչյուր խմբավորում, ցեղ, ժողովուրդ զարդարվել է ինքնուրույնաբար։ Զարդարվնստը միջազգային արվեստ է ոչ միայն տարածմամբ, այլև մոտիվների նմանությամբ։ Գոյություն ունեն ոճով միմյանցից տարբերվող մի շարք գարդաշխարհներ՝ հնդկական, չինական, եգիպտական, հին արևելյան, կովկասյան, հունա-հռոմեական, սլավոնական, միջինասիական, սկանդինավյան ևն։ Զարդարվեստի մոտիվները բաժանվում են աշխարհիկ և կրոնական զարղախմբերի։ Առաջինները կապվում են բնական իրողություննևրի, առօրյա զբաղմունքի և կենցաղի հետ։ Երկրորդների վրա նկատելի են անիմիստական, տոտեմական պատկերացումների ազդեցություններ։ Հետագայում նրանց փոխարինել են կենդանակերպ, ապա՝ մարդակերպ աստվածությունների գաղափարները։ Նշված խմբերը ոչ միշտ են որոշակիորեն տարբերվում միմյանցից։
Տես նաև
Կատեգորիա:Կերպարվեստ Կատեգորիա:Զարդարվեստ
Չաթալ Հույուք
Չաթալ Հույուք Çatalhöyük, մեր թվարկությունից առաջ 7-րդ հազարամյակի նեոլիթյան խոշոր բնակավայր Առաջավոր Ասիայում (այժմ՝ Թուրքիայի Քոնյա քաղաքից մոտ 54 կմ հարավ-արևելք, Քյուչուքքյոյ գյուղից մոտ 1,5 կմ հարավ)։
Պեղվել է 1961-1963 թթ.՝ անգլիացի հնագետ Ջեյմս Մելլարտի ղեկավարությամբ։ Չաթալ Հույուքը բաղկացած է մշակութային մնացորդներից արհեստականորեն առաջացած երկու բլրից, որոնք միմյանցից բաժանվում են Չարշամբա գետի նախկին հունով։ Արևելյան բլուրը, որն ունի մոտ 13 հա մակերես, բազմաշերտ, օվալաձև (450 մ և 275 մ տրամագծերով) բնակավայր է՝ 17,5 մ առավելագույն բարձրությամբ։ Արևելյան բլուրը շրջանաձև (մոտ 400 մ տրամագծով), 7,5 մ բարձրությամբ, պղնձաքարային դարի բնակավայր է։ Պեղումները հիմնականում կատարվել են արևելյան բլրում, որի նեոլիթյան շերտերի հաստությունը ավելի քան 19 մ է։ Շուրջ 4000 մ2 տարածքում պեղված հաջորդական 12 շինարարական շերտերից յուրաքանչյուրն առանձին բնակավայր է (գոյատևել են 7-9-րդ դարերում)։ Հում աղյուսից կառուցված տները բաղկացած են ուղղանկյուն հիմքով 1-3 կից սենյակներից, մեծը (մոտ 25-27 մ2) ծառայել է իբրև բնակարան-խոհանոց, փոքրերը՝ պահեստներ։
Չաթալ Հույուքից հայտնաբերվել են որսորդության, անասնապահության զարգացման մակարդակը բացահայտող նյութեր, հասարակ խեցի, քարե գործիքներ, զենքեր (դաշույններ և այլն) ու զարդեր (նույնիսկ՝ հայելիներ), երկրաչափական նախշերով կավե կնիքներ, փայտե ամաններ։ Չաթալ Հույուքի բնակիչներին հայտնի է եղել պղնձի ու արճճի մշակումը։ Պեղված մոտ 40 սրբարաններում, որոնք բնակելի սենյակներից տարբերվում են միայն ներքին ձևավորմամբ, պահպանվել են աստվածուհիների ու հովազների պատկերներով կավե բարձրաքանդակներ, ցլերի կավե գլուխներ, վայրի ցլի եղջյուրներով կուռքեր։ Կան նաև որմնանկարներ (որսի, մարդկանց դիակներ հոշոտող գիշակեր թռչունների և այլ տեսարաններով), հրաբխի ժայթքում պատկերող բնանկար։ Առանձին խումբ են կազմում կավե ու քարե՝ մինչև 30 սմ չափի արձանիկները (գերակշռում են գազանների մայր աստվածուհուն անձնավորողները)։
Չաթալ Հույուքի բնակչության մեջ գերիշխել է որսորդության պաշտամունքը, սկսել են ձևավորվել երկրագործական հավատալիքների տարրերը։ Հանգուցյալներին թաղել են տներում (սովորաբար՝ կավե մահիճների կամ հատակի տակ)՝ կմախքը նախապես մաքրելով փափուկ հյուսվածքներից։ Զարգացած են եղել անդրշիրիմյան աշխարհի վերաբերյալ պատկերացումները (այդ են վկայում յուրահատուկ գույքն ու թաղման ծեսերը)։ Չաթալ Հույուքում հասարակական հիմնական միավորը եղել է փոքր ընտանիքը՝ մոր գլխավորությամբ։ Չաթալ Հույուքի մշակույթը, իր հասակակից մյուս մշակույթների համեմատությամբ, եղել է առավել զարգացած։
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում Կատեգորիա:Քարի դար Կատեգորիա:Թուրքիայի նախկին բնակավայրեր Կատեգորիա:Թուրքիայի Միջերկրածովյան տարածաշրջան Կատեգորիա:Փոքր Ասիա Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Կեն Կուտարագի
Կեն Կուտարագի, «Sony Computer Entertainment» ընկերության հիմնադիրը, գլխավոր գործադիր տնօրենը և նախկին նախագահը։ Հայտնի է որպես «PlayStation-ի հայր», որի վաճառքի շնորհիվ « Սոնի » ընկերությունը մեծ եկամուտներ է ստացել։
Մինչ այդ, նա մշակել է ձայնային պրոցեսոր Super Nintendo կոնսոլների համար։ Սոնիի հետ միասին մշակել է VLSI չիպը, որն աշխատում է PlayStation-ի RISC պրոցեսորի հետ։
Կուտարագին ուշադիր հետևում էր ֆինանսական վերլուծությանը, «Սոնի» կորպորացիայի կորուստներին և եկամուտներին։ Դրանով է պայմանավորված «Սոնի»-ի հաշվետվություններում PlayStation-ի ֆրանշիզայի բարձր շահույթը, այն ընկերության շահույթի հիմնական աղբյուրն էր ։
Կեն Կուտարագին այժմ «Cyber AI Entertainment»-ի նախագահը և գործադիր տնօրենն է։ Նա նաև «Kadokawa Group Holdings», «Nojima Corporation» և «Rakuten» ընկերությունների խորհրդի անդամ է։
Մանկություն
Կեն Կուտարագին ծնվել է 1950 թվականին Տոկիոյում։ Նրա ընտանիքը փոքր տպարան ուներ։ Մանկության տարիներին Կենը հաճախ քանդում էր խաղալիքները՝ հասկանալու համար թե ինչպես են դրանք աշխատում։ Լինելով դպրոցական, նա սկսում է ուսումնասիրել ժամանակակից էլեկտրոնիկայի առանձնահատկությունները։ Դրա շնորհիվ Կենը իր հոր տպարանում մյուս բոլոր աշխատողներից արագ հասկացավ սարքի մեխանիզմների առանձնահատկությունները, հեշտությամբ տիրապետեց վերանորոգման հմտություններին և սկսեց կատարելագործել դրանք։
Դպրոցն ավարտելով գերազանց գնահատականներով Կենն ընդունվում է Տյոֆու քաղաքի էլեկտրոնիկայի համալսարանը։
Աշխատանք «Սոնի»-ում
Ինստիտուտի ավարտից հետո Կեն Կուտարագին աշխատանքի է ընդունվել «Սոնի» ընկերությունում, որտեղ նա տեսել է իր մեծ ներուժը։ Եղել է առաջին հեղուկաբյուրեղային էկրանների և թվային ֆոտոխցիկի նախագծողներից մեկը։
1980-ական թվականներին, նա հետևում էր, թե ինչպես է իր դուստրը խաղում Famicom և տեսել է էլեկտրոնային զվարճանքի հսկայական ներուժը։ Այդ ժամանակ «Սոնի» ընկերության ղեկավարները քիչ հետաքրքրություն էին ցուցաբերում տեսախաղերի նկատմամբ։ Երբ «Նինթենդո»-ն հայտարարեց նոր 16-bit համակարգի համար ձայնային չիպերի ստեղծման անհրաժեշտության մասին, Կուտարագիի օգնությունն ընդունվեց։ Կենն իր վերդասներից գաղտնի ստեղծել է չիպ, որը հայտնի է որպես SPC700։ Ընկերության ղեկավարներն իմանալով դրա մասին բարկացել են։ Միայն «Սոնի»-ի գլխավոր տնօրեն Նորիո Օգա Կուտարագիի օգնությամբ պահպանեց իր աշխատանքը և ավարտեց իր աշխատանքը չիպերի ստեղծման վրա։
Նույնիսկ Նինթենդոյի վրա աշխատանքում «Սոնի»-ում համակարգչային խաղերը դիտարկվում էին որպես քմահաճույք ևև նայում նրա վրա վերևից։ Չնայած տեսախաղերի նկատմամբ թշնամական վերաբերմունքին, Կուտարագին կարողացել է «Սոնի»-ի ընկերության ղեկավարներին համոզել՝ ֆինանսավորել նրա Super NES կոմպակտ-սկավառակի ստեղծման մշակումը (սարք, որն, ի վերջո, կդառնա PlayStation)։ Չնայած նրան, որ մյուս ղեկավարները ռիսկային էին համարում մշակումը, Կուտարագին կրկին աջակցություն է ստացել Նորիո Օգից։ PlayStation-ի հաջողությունը հանգեցրել է այլ կոնսուլների ստեղծմանը, ինչպիսիք են PlayStation 2-ը և PlayStation 3-ը։ PlayStation-ը շուկայում մեծ մասնաբաժին է նվաճել համակարգչային խաղերի ոլորտում՝ հետ մղելով Նինթենդոյին և Սեգային, իսկ Կեն Կուտարագին ճանաչվել է 2004 թվականի ամենաազդեցիկ 100 մարդկանցից մեկը «Թայմ» ամսագրում ։
1997 թվականից Կուտարագին կարող էր դառնալ «Սոնի»-ի հաջորդ նախագահը։ Նա մտերիմ հարաբերություններ է ունեցել «Սոնի»-ի տնօրեն Նորիո Օգի հետ, ով աջակցել է Կուտարագիին ձայնային չիպերի և PlayStation նախագծի ստեղծման ժամանակ։ Ընկերության նոր տնօրեն Նոբույուկի Իդեյնը Կուտարագիին դարձրել է «Սոնի»-ի գործադիր նախագահի տեղակալ, ինչպես նաև գլխավոր գործադիր տնօրեն և փոխնախագահ (2003 թվականին)։ Կեն Կուտարագիին է նաև վստահվում նոր կենցաղային տեխնիկայի զարգացման վերահսկողությունը։ Սակայն 2006 թվականի նոյեմբերի 30-ին Կուտարագին հեռացել է «Sony Computer Entertainment»-ի նախագահի պաշտոնից՝ պաշտոնը հանձնելով Կաձուո Հիրային, այն ժամանակվա Ամերիկայում «SCE»-ի նախագահին։ Կուտարագին նշանակվել է «SCE»-ի նախագահ, սակայն պահպանել է իր դիրքերը որպես խմբի գլխավոր գործադիր տնօրեն։ 2007 թվականի ապրիլի 26-ին հայտարարվել է, որ Կուտարագին հրաժարական կտա և կստանձնի պատվավոր նախագահի դերը։
Կենսաթոշակ
2009 թվականին Կենը Ռիցումեյկան համալսարանում դարձել է պրոֆեսոր ։
2011 թվականին թոշակի անցնելուց հետո Կեն Կուտարագին դարձել է «Sony Computer Entertainment»-ի պատվավոր նախագահը։
Ոլորտի վերլուծաբանների գնահատում
Չնայած, Կուտարագիի ղեկավարությունը սպառողական էլեկտրոնիկայով հաջող չէր, վերլուծաբանները նաև կասկածում են, որ «Սոնի»-ի նախկին գլխավոր տնօրեն Նոբույուկի Իդեյնի ժամանակ Կուտարագիի գործունեությունը գնացել է անկման, հաշվի առնելով, որ երկու աշխատակիցներն ունեին սառը աշխատանքային հարաբերություններ։ Компания «Sony Computer Entertainment» ընկերությունը սկսել է կորցնել շահույթը ($ 7,5 մլրդ 2004 թվականին համեմատած $ 8,2 մլրդ 2003 թվականի հետ) և աճել են կորուստները ($ 25 մլն 2004 թվականի 4-րդ եռամսյակում)։ Դա մասամբ կապված է շուկայի տեսախաղերի և գնային պատերազմների գերհագեցվածության հետ, որոնց պատճառով PlayStation 2-ը սկսել է կորցնել առաջատարի դիրքերը վաճառքի առումով ։
Մրցակիցների արտադրանքի գնահատում
Բայց միևնույն ժամանակ Կեն Կուտարագին գովաբանել է Էփլի արտադրանքը, որոնք 2005 թվականին թողարկեցին iPod-ը և iTunes ծառայությունը, ինչպես նաև գովել է Սամսունգի մոնիտորների և հեռուստացույցների շարքը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի գործարարներ Կատեգորիա:Ճապոնացիներ Կատեգորիա:Ճապոնացի գիտնականներ
Կինը Պատուհանում
Կինը լուսամուտի մոտ (The Woman in the Window), 2020 թվականին սպասվող ամերիկյան հոգեբանական թրիլլեր, որի ռեժիսորը Ջոե Րայթն է, սցենարի հեղինակը` Թրեյսի Լեթսը։ Ֆիլմի սցենարը հիմնված է Ա. Ֆիննի համանուն վեպի վրա։ Ֆիլմում նկարահանվել են Էմի Ադամսը, Գարի Օլդմենը, Էնթոնի Մաքին, Ֆրեդ Հեքինջերը, Ուայաթ Ռասսելը, Բրայան Թայրի Հենրին, Ջենիֆեր Ջեյսոն Լին և Ջուլիան Մուրը։ Ֆիլմը նախատեսվում է թողարկել 2020 թվականի մայիսի 15-ին։
Սյուժե
Ըստ հրապարակված սյուժեի` ֆիլմը պատմելու է ագորաֆոբիայով տառապող կնոջ մասին, ում աչքի առաջ դաժան հանցագործություն է կատարվել ։
Արտադրություն
Նկարահանման շրջանն սկսվել է 2018 թվականի օգոստոսի 6-ին, Նյու Յորքում ։ Նկարահանումներն ավարտվել են 2018 թվականի օգոստոսի 30-ին ։
Թողարկում
Ֆիլմն ի սկզբանե նախատեսված էր թողարկել 2019 թվականի հոկտեմբերի 4-ին, 20th Century Fox-ի կողմից ։ Այնուամենայնիվ, հուլիսի 9-ին այն հետաձգվել է մինչև 2020 թվական` փորձնական ցուցադրության բացասական արձագանքի պատճառով ։
Վերջնական ֆիլմը կթողարկվի Fox 2000 լեյբլով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Դենի Էլֆմանի Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:2020 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ջո Ռայթի ֆիլմեր Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Netflix-ի արտադրության ֆիլմեր
Ֆրանկվիլ (Էնայի գավառ)
Ֆրանկվիլ (Franqueville), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Մարլ կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Վերվեն:
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02331:
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 130 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 83 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 66-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 17-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 79,5%, 1999 թվականին եղել է 67,6%)։ 66 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 58-ը (25 տղամարդ և 33 կին), գործազուրկ էին 8 մարդ (6 տղամարդ և 2 կին)։ 17 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 9-ը՝ թոշակառուներ, 6-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Սպիտակի շրջան
Սպիտակի շրջան (մինչև 1949 թվականը՝ Համամլուի շրջան), Հայկական ԽՍՀ, ապա՝ Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային միավոր այժմյան Լոռու մարզի հարավ-արևմուտքում։ Գտնվում էր ՀԽՍՀ հյուսային մասում։ Կազմավորվել է 1937 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։ Տարածությունը 544 կմ² է, բնակչություն՝ 42 800 (1983)։
Բնակավայրեր
Սպիտակի շրջանի վարչական կենտրոնը Սպիտակ քաղաքն էր։ Շրջանն ունի 21 բնակավայր, այդ թվում՝ 1 քաղաք (Սպիտակ), 1 ավան (Շիրակամուտ) և 19 գյուղ՝
Պատմություն
Սպիտակի շրջանի Նալբանդ (Շիրակամուտ) գյուղի մոտակայքից հայտնաբերված հնագույն կենդանիների (մամոնտ, հնադարյան ձի և այլն) մնացորդները վկայում են մինչսառցադաշտային ժամանակներում այդ տարածքի բնակլիմայական նպաստավոր պայմանների մասին։ Սպիտակում, Մեծ Պարնի, Ջրաշեն, Գոգարան Արևաշող գյուղերում հայտնաբերված նեոլիթյան գործիքներն ու կենցաղային իրերը (քարե հատիչներ, կացիններ, դանակներ, նետասլաքներ, աղորիքներ, արձանիկներ և այլն) վկայում են այդ տարածքում բնակված երկրագործ և անասնապահ ցեղերի հասարակական զարգացման բարձր աստիճանը մ.թ.ա. 4-3 հազարամյակներում։ Սպիտակում (Սարդարի կոնդ բլուր), Շիրակամուտում (Դպրոցի բլուր), Գեղասարում, Արևաշողում հայտնաբերվել են բրոնզի դարաշրջանին (մ.թ.ա. 3-2 հազարամյակներ) բնորոշ առարկաներ (պղնձե և բրոնզե նետասլաքներ, դաշույններ, սև փայլեցրած կավախեցե ամաններ և այլն)։ Սպիտակի շրջան տարածքի բնակիչների կյանքը վերընթաց զարգացում է ապրել նաև մ.թ.ա. 1 հազարամյակում, երբ այդ տարածքը մտել է Ուրարտու պետության կազմի մեջ (մ.թ.ա. 7-րդ դար)։
Սպիտակի շրջանի տարածքը եղել է Հայաստանի կազմում՝ Երվանդունիների (մ.թ.ա. 570-201) և Արտաշեսյանների (մ.թ.ա. 189-1) թագավորության ժամանակ, որի մասին է վկայում Արևաշողում հայտնաբերված արտաշեսյան արամեատառ սահմանաքարը։ Ավելի ուշ Սպիտակի շրջանի տարածքը կազմել է Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի Տաշիր գավառի հարավարևմտյան մասը, իսկ 9-րդ դարի վերջից մտել է Բագրատունյաց թագավորության, 972-1113 թվականները՝ Կյուրիկյան թագավորության, ապա՝ Զաքարյան իշխանապետության մեջ։ 14-16-րդ դարերում այն մտել է մոնղոլական, ապա՝ կարակոյունլու և ակկոյունլու թուրքմենական պետությունների մեջ։
Պարսկական տիրապետության ժամանակ Սպիտակի շրջանը Վրացական թագավորության կազմում էր, իսկ 1801 թվականից Վրաստանի և Հայաստանի հյուսիսարևելյան մի քանի գավառների հետ միացվել է Ռուսական կայսրությանը։ Սպիտակի շրջանի տարածքը կոչվել է Համամլուի գավառակ և մտել է նախ Լոռի-Փամբակի, ապա՝ Ալեքսանդրապոլի գավառի մեջ։ 1918 թվականի մայիս-սեպտեմբերին և 1920 թվականի նոյեմբերից մինչև 1921 թվականի ապրիլը մասամբ թուրքական զորքերը օկուպացրել են գավառակը, կոտորել և կողոպտել բնակչությանը։ Համամլուի շրջանի հեղկոմը 1921 թվականին Աղբուլաղ (Լուսաղբյուր), Ղալթաղչի (Հարթագյուղ) և Ղարաբոյա (Խնկոյան) գյուղերում բացեց գերեզմանափոսեր, որտեղ թաղված Էր 11886 դիակ (80%ը սառը զենքով գազանաբար խոշտանգված կանայք ու երեխաներ)։
Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո Համամլուի գավառակը մտավ Լոռի-Փամբակի գավառի մեջ։ Շրջանի առաջին կոմբջիջը ստեղծվել էր 1919 թվականի հոկտեմբերին, Համամլու կայարանում։ Այն ընդհատակյա աշխատանք է տարել աշխատավորության շրջանում, սերտ կապեր հաստատել Ալեքսանդրապոլի և Ղարաքիլիսայի գավառային կազմակերպությունների հետ։ Սպիտակի շրջանում խորհրդային իշխանություն է հաստատվել 1920 դեկտեմբերին (Համամլուում՝ դեկտեմբերի 5-ին), երբ 11-րդ կարմիր բանակի ջոկատները Ղարաքիլիսայի կողմից մտել են շրջանի տարածքը։
1921-1930 թվականին Սպիտակի շրջանի տարածքը բաժանված էր Ալեքսանդրապոլի և Ղարաքիլիսայի գավառների միջև, և կուսակցական աշխատանքը այնտեղ տարվում էր համանուն գավկոմների, իսկ 1930-1937 թվականներին՝ Լենինականի և Կիրովականի կուսշրջկոմների ղեկավարությամբ։ 1938 թվականից սկսած շրջանի կուսակցական կյանքը ղեկավարում է ՀԿԿ Սպիտակի շրջկոմը։
1985 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ 92 սկզբնական կուսկազմակերպություններում հաշվվում էր 1981 անդամ և 97 անդամության թեկնածու։ 1921 թվականին ստեղծված Սպիտակի շրջանի ԼԿԵՄ կազմակերպությունը 1985 թվականի հունվարին ուներ 113 սկզբնական կազմակերպություն՝ 10547 կոմերիտականով։ Լույս էր տեսնում «Լուսարձակ» շրջանային թերթը։
Ռելիեֆ և կլիմա
Սպիտակի շրջանը գտնվում է Փամբակի հովտում, Փամբակ գետի վերին հոսանքի շրջանում։ Տարածքի հյուսիսում ձգվում են Բազումի, հարավում՝ Փամբակի լեռնաշղթաները, որոնց լեռնաբազուկներն ընդհուպ մոտենալով Փամբակ գետին, գետահովիտը բաժանում են Պարնիի, Սպիտակի և այլ գոգհովիտների։ Արևմուտքից շրջանի տարածքի մեջ է մտնում Շիրակի լեռնաշղթայի արևելյան մասը, որը Ջաջուռի թամքոցով միանում է Փամբակի լեռնաշղթային։ Լեոների միջին բարձրությունը չի անցնում 2800 մետրից, գետահովիտներինը՝ 1600 մետրից։ Շրջանի ամենաբարձր կետը 2992 մետր է (Ուրասար լեռ)։
Շրջանի ցածրադիր մասերին բնորոշ է երկարատև չափավոր զով ամառը և մեղմ ձմեռը, լեռների բարձրադիր մասերին՝ կարճատև զով ամառը և ցուրտ ձմեռը։ Միջին տարեկան ջերմաստիճանը 7-8 °C է, լեռնային բարձրադիր շրջաններում՝ 2-3 °C։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը -6 °C է, նվազագույնը՝ -30 °C։ հուլիսի միջին ջերմաստիճանը 17-18 °C է, առավելագույնը՝ 33 °C։ Տեղումների տարեկան քանակը 500-550 մմ է (առավելագույնը՝ գարնանը), գոլորշունակությունը՝ 900 մմ։ Ձնածածկույթի միջին հաստությունը 18-20 սանտիմետր Է, ձնածածկույթով օրերի թիվը՝ 75-80։ Շրջանի խոշոր գետը Փամբակն է՝ Ջրաշեն և Չիչկան վտակներով։ Գետերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։ Չիչկան գետից սկիզբ առնող Նալբանդի ջրանցքը ոռոգում է Սեծ Պարնիի գոգհովիտը (2210 հա)։ Փամբակ գետի վրա կան մի քանի ջրհան կայաններ (Դեղասարի, Սարահարթի, Սպիտակի, Ղուրսալիի, Սարալի), որոնք ոռոգում են մոտ 1000 հա հողատարածություն։ Հողաբուսական ծածկույթում առկա է բարձունքային գոտիականությունը։
Գերակշռում են չափավոր խոնավ տափաստանային լեռնակարբոնատային հողերն ու տիպիկ սևահողերը (սակավազոր, թույլ զարգացած սևահողերի կոմպլեքսով), ցածրադիր մասերում՝ գետային ալյուվիալ հողերը, նախալեռնային շրջաններում՝ կարբոնատային բաց շագանակագույն, լեռնային բարձրադիր վայրերում՝ լեռնամարգագետնային հողերը։ Տիրապետում են լեռնահովտային, տափաստանամարգագետնային բուսական համակցությունները։ Բազումի լեռնաշղթայի հարավային լանջը, արևահայաց դիրքի հետևանքով, չորային է՝ ծածկված տափաստանային բուսականությամբ։ Փամբակի լեռնաշղթայի հյուսիսային լանջը ավելի բուսապատ է։ Սպիտակ, Ղուրսալի, Քարաձոր, Սեծ Պարնի և Գոգարան բնակավայրերի մոտ կան անտառների պուրակներ (600 հա)։ Վերականգնվում են հին անտառամասերը, կատարվում՝ նոր անտառատնկումներ (2500 հա)։ Չիչկան գետի հովտում զգալի տեղ են գրավում չիչխանի մացառուտները։ Տափաստաններից բարձր տարածվում են ենթալպյան մարգագետինները։ Կենդանական աշխարհին բնորոշ են գայլը, աղվեսը, նապաստակը, կզաքիսը, դաշտամուկը, բազմատեսակ թռչուններ, սողուններ ու միջատներ։
Տնտեսություն
Մինչև խորհրդային կարգերի հաստատումը Սպիտակի շրջան տարածքի տնտեսությունը գյուղատնտեսական բնույթ ուներ, կային մի քանի դարբնոցներ, ձիթհանքեր, կրահորեր, ջրաղացներ։ Խորհրդային իշխանության տարիներին Սպիտակի շրջան դարձավ արդյունաբերական-գյուղատնտեսական շրջան։ Շրջանի տնտեսության մեջ արդյունաբերական արտադրանքի ծավալը կազմում է 95,1 %։ Առաջատար են արդյունաբերության թեթև, սննդի և մեքենաշինական ճյուղերը։ Արդյունաբերության համախառն արտադրանքի 54,8%ը տալիս է թեթև, 35%ը՝ սննդի արդյունաբերությունը, 7,3 %-ը՝ մեքենաշինությունը և այլն։ Շրջանի արտադրական առաջին ձեռնարկությունը Սպիտակի պանրի գործարանն է (կառուցվել է 1937 թվականին), ապա շարք են մտել շաքարի գործարանը, վերելակաշինական, կաշվի փոխարինիչների գործարանները, հացամթերքների և սննդի կոմբինատները, կարի արտադրական միավորումը, տրիկոտաժի ֆաբրիկան, հացի գործարանը (բոլորը՝ Սպիտակում)։ 1978 թվականին գործարկվել են «Հայապակի» միավորման Արզնիի բյուրեղապակու գործարանի Սեծ Պարնիի մասնաճյուղը և «Հայվերելակմեքենա» արտադրական միավորումը։ Շրջկենտրոնի կարի արտադրական միավորումը մասնաճյուղեր ունի շրջանի Արևաշող, Ջրաշեն, Սեծ Պարնի, Կաթնաջուր, Լեռնավան, Սարամեջ, Գոգարան, Հարթագյուղ, Սարալ, Ծաղկաբեր, Քարաձոր գյուղերում և Շիրակամուտ ավանում։ Գործում են «Հայգյուղտեխնիկայի» շրջանային բաժանմունքը, Հայկոոպի առևտրական բազան, ՇՍՇ (շարժական մեքենայացված շարասյուն)։
Սպիտակի շրջանում կար 12 կոլեկտիվ, 8 խորհրդային տնտեսություն (1-ը՝ Սպիտակ քաղաքում), 3 միջտնտեսային ձեռնարկություն։ Գրանցում աշխատում են բարձրագույն կրթությամբ 93 մասնագետ։ Գյուղատնտեսությունը բազմաճյուղ է։ Առաջատար ճյուղը կաթնամսատու անասնապահությունն է (գլխավորապես տավարաբուծությունը), որը տալիս է գյուղատնտեսական արտադրանքի 58,7 %։ 1984 թվականին շրջանում կար 23099 խոշոր, 73678 մանր եղջերավոր անասուն, ավելի քան 4000 խոզ, 160325 հազար թռչուն, 1244 մեղվաընտանիք։ Միջտնտեսային ձեռնարկությունները մասնագիտացել են արու մատղաշների ինտենսիվ գիրացման (Սպիտակ), երինջների աճեցման (Քարաձոր) և խոզերի աճեցման ու բծման (Լուսաղբյուր) ուղղությամբ։ Անասնապահության զարգացմանը մեծապես նպաստում են շաքարի գործարանը և հացամթերքների կոմբինատը, որոնք տալիս են ճակնդեղի մզուկ և խտացրած կերեր։ Գյուղատնտեսական արտադրանքի 41,3%ը տալիս է դաշտավարությունը, որի գլխավոր ճյուղերն են ճակնդեղագործությունը, հացահատիկի մշակությունը և այգեգործությունը։ Շրջանի հողային ֆոնդը 54350 հա է, որից 34322 հա օգտագործվում է գյուղատնտեսական արտադրության համար (13471 հա վարելահող, 759 հա այգիներ և այլն)։ Ցանքատարածության 35,3%ը զբաղեցնում են հացահատիկային, 9,4%ը՝ տեխնիկական, 34,5 %՝ կերային, 1 %-ը՝ բանջարանոցային կուլտուրաները։ Շրջանի կոլեկտիվ և խորհրդային տնտեսություններում զբաղվում են պտղաբուծությամբ (խնձոր, տանձ, կեռաս, սալոր, ընկույզ)։ Շրջանն ունի ջերմոցային տնտեսություն (3000 մետր2)։
Սպիտակի շրջանով է անցնում Երևան-Թբիլիսի երկաթուղու 45 կմ հատվածը։ Խճուղային ճանապարհների ընդհանուր երկարությունը 166 կմ է, որից 91 կմ-ը՝ ասֆալտապատ։ Շրջանն ավտոմոբիլային հաղորդակցությամբ կապված է Երևանի, Թբիլիսիի, Լենինականի և Կիրովականի հետ։ Շրջկենտրոնի և գյուղերի միջև հաստատված է ավտոբուսային մշտական երթևեկություն։ Շրջանում գործում են կապի 16 բաժանմունք, 5 ավտոմատ հեռախոսակայան (6 հազար համարով), ռադիոհանգույց։ Բոլոր գյուղերը ռադիոֆիկացված են, վերահաղորդման կայանների միջոցով ընդունում են կենտրոնական և հանրապետական հեռուստահաղորդումները։ Սպիտակի շրջանը բարձրավոլտ գծերով միացած է Անդրկովկասյան միասնական էլեկտրահամակարգին։ Սպիտակ քաղաքը և մյուս բնակավայրերը օգտվում են Ղազախ-Երևան գազամուղից։
Նախախորհրդային շրջանում Սպիտակի շրջանի տարածքում բուժական հիմնարկներ չկային, սպասարկում էր 1 բուժակ։ Խորհրդային իշխանության տարիներին շրջանում ստեղծվել է բժշկական հիմնարկների ցանց։ 1983 թվականին Սպիտակի շրջանում գործում էր 1 շրջանային, 3 գյուղական (Շիրակամուտ, Սեծ Պարնի, Ջրաշեն) հիվանդանոց՝ 260 մահճակալով, բուժմանկաբարձական 17 կայան, 4 դեղատուն, շրջանային և ստոմատոլոգիական պոլիկլինիկաներ, մանկական և կանանց կոնսուլտացիաներ, բուժական 8 և շտապ օգնության 2 կայան։ Բուժաշխատողների թիվր 509 է, որից 66-ը՝ բժիշկ։
Նախախորհրդային շրջանում Համամլուում (Սպիտակ) և գավառակի մի քանի այլ գյուղերում գործել են ծխական դպրոցներ։ 1983-1984 ուսումնական տարում կար 26 հանրակրթական դպրոց՝ (21-ը՝ միջնակարգ, 5-ը՝ ութամյա) 8433 աշակերտով։ Դպրոցներում աշխատում էին 744 ուսուցիչ (492-ը՝ բարձրագույն կրթությամբ)։ Գործում են նաև Երևանի էլեկտրամեխանիկական տեխնիկումի մասնաճյուղը, պրոֆտեխնիկական ուսումնարան, գեղարվեստի, 2 երաժշտական, 3 մարզական, հեռակա և երեկոյան միջնակարգ, օժանդակ դպրոցներ, 27 մսուր-մանկապարտեզ։ Շրջանն ունի գրադարանների կենտրոնացված համակարգ՝ 23 գրադարան-մասնաճյուղով (188 հազար կտոր գիրք), 21 մշակույթի տուն և ակումբ, ժողովրդական թատրոն, 1 կինոթատրոն և 20 ստացիոնար կինոսարք։
Տես նաև
Կատեգորիա:Սպիտակի շրջան
Ֆյոդոր Շտոկվիչ
Կենսագրություն
Ֆյոդոր Շտոկվիչը ծնվել է 1828 թվականի սեպտեմբերի 10-ին։ Դավանել է ուղղափառ եկեղեցուն։ Սերում է Թիֆլիսի նահանգի ազնվականների տոհմից, Կարսի ռազմական գործողություններում զոհված կովկասյան սպայի ընտանիքում։ Կրթությունը ստացել է Թիֆլիսի գիմնազիայում։
1847 թվականի հունվարի 10-ից սկսեց իր ռազմական գործունեությունը որպես Երևանյան ջոկատի ենթասպա։ Նույն թվականի մարտի 2-ին վերակոչվել է Յունկերի, իսկ 1850 թվականի մարտի 27-ին՝ ենթասպայի ։ Շտոկվիչի ռազմական հետագա ծառայությունը անցել է Կովկասում։
Արևելյան պատերազմի ժամանակ, 1853 թվականի նոյեմբերի 2-ի Բայանդուրի ռազմական գործողություններում հաղթելու համար, ստացավ փոխտեղակալի պաշտոն։ 1853 թվականի նոյեմբերի 19-ի Բաշ-Քադիքլարի հաղթական հակամարտության արդյունքում պարգևատրվեց Սուրբ Աննայի շքանշանով՝ «Հանուն խիզախության» գրությամբ։ 1854 թվականին, Կուրյուկ Դարայի՝ թուրքերի դեմ մարտական գործողության ժամանակ, վիրավորվել է նռնակի պայթյունից։ Այդ հակամարտության արդյունքում ստացել է պորուչիկի պաշտոն։
Թուրքերի դեմ մարտական գործողությունների ավարտից հետո Շտոկվիչը կռվել է Չեչնիայում և Դաղստանում։ 1857 թվականին նշանակվել է 4-րդ վաշտի հրամանատար ։
1859 թվականի մարտի 10-ին Լեռնականների դեմ պատերազմի արդյունքում ստացել է շտաբի կապիտանի կոչում։ Նա նաև մասնակցել է բազմաթիվ արշավանքների, որոնք ավարտվել են Գունիբի գրավմամբ և Շամիլի գերությամբ։
1870 թվականից Շտոկվիչը ծառայել է Կովկասյան ռազմական օկրուգի ինտենդանտային գերատեսչությունում։ 1875 թվականին տեղափոխվել է Թիֆլիսի տեղական գունդ ։
Կայազորը անցավ մեծ դժվարությունների, ծարավի և սովի միջով։ Ջրի պաշարներն արագ սպառվեցին։ Զինվորներն այնքան էին թուլացել, ուժասպառ եղել, որ հրացանի կրակոցից առաջացած հետահարումը դիպչում էր նրանց ոտքերին։ «Երկու-երեք օրվա չորահացը, նեխած ուտելիքները՝ դիակային հոտով, ջուրը՝ 40-45 աստիճանում եռացող, արեց իր գործը․ նրանք չեն սպանել կայազորին, բայց այն դարձրել են կմախքների և Կենդանի մեռյալների բազմություն, որոնց վրա առանց հոգեկան ցնցման և սարսափի չէր կարելի նայել», — հիշում էր Շտոկվիչը։
Իմանալով կայազորի աղետալի վիճակի մասին ՝ հակառակորդը միջնաբերդ ուղարկեց բանագնացների՝ հանձնման առաջարկներով։ Սակայն կապիտուլյացիայի բոլոր պահանջները Շտոկվիչը մերժվեց։ Հունիսի 28-ին Բայազետին օգնության է հասել Էրիվանի ջոկատը՝ գեներալ-լեյտենանտ Թերգուկասովի հրամանատարությամբ և գրոհել թուրքական շրջափակված կորպուսի վրա։ Շտոկվիչը, նույնպես, կայազորի մի մասի հետ հարձակում է գործել։ Թուրքերը կոտրվեցին։ Այսպիսով ավարտվեց Բայազետի միջնաբերդի 23-օրյա պաշտպանությունը։ Այնուհետև Շտոկվիչը գրել է. «ևս 5-6 օր, և ամբողջ կայազորը սովից ու ծարավից մեռած կլիներ, կամ միջնաբերդը կթռչեր օդ ՝ ամրոց ներխուժած թուրքերի հետ միասին»։
Կովկասի փոխարքա Մեծն իշխան Միխայիլ Նիկոլաևւիչը հուլիսի 7-ին հեռագրեց կապիտան Շտոկվիչին. «Կայսրը հրամայել է ինձ շնորհավորել Ձեզ Գևորգի 4-րդ աստիճանի շքանշանի կապակցությամբ։ Անկեղծ ուրախանում եմ։ Եվս մեկ անգամ ի սրտե շնորհակալ եմ» ։
1877 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Շտոկվիչը դարձավ մայոր և պարգևատրվեց սուրբ Գևորգի 4-րդ աստիճանի շքանշանով ։
1878 թվականի ապրիլի 18-ին նա պարգևատրվել է «Արիության համար» գրությամբ ոսկե դրագունյան սուսերով, իսկ նույն թվականի հունիսի 28-ին ստացել է փոխգնդապետի պաշտոն։ Բացի այդ, Շտոկվիչի բոլոր երեխաները կրթություն են ստացել պետական գանձարանի հաշվին ։
1878 թվականին Շտոկվիչը ստանձնեց պետերգոֆյան 2-րդ պարետի պաշտոնը (պաշտոնը մինչ այդ գոյություն չուներ և հիմնադրվեց կայսր Ալեքսանդր II-ի կողմից հատուկ Շտոկվիչի համար՝ «Ի նշան հատուկ միապետական բարեհաճության») ։ 1883 թվականին այդ պաշտոնը վերացվել է Ալեքսանդր III-ի կողմից, իսկ ինքը ՝ Շտոկվիչը նույն թվականի մայիսի 26-ին տեղափոխվել է բանակի պահեստային հետևակային զորամաս։ 1891 թվականի մայիսի 4-ին Շտոկվիչը ստացավ գնդապետի պաշտոն ։
Մահ
Շտոկվիչը մահացել է 1896 թվականի մարտի 15-ին գնդապետի կոչումով ։ Թաղված է ցարական գյուղի Կազանի գերեզմանատանը ։
Ընտանիք
Ամուսնացած էր։ 1895 թվականին, կնոջ՝ Աննա Իվանովնայի հետ ապրել է ցարական գյուղում, փողոց՝ Կադետսկայա, տուն Բենզեման ։ Շտոկվիչը ունեցել է 4 զավակ ։
Առցանց խաղ
Առցանց խաղ (Online game) համակարգչային խաղերի տեսակ է, որը անպայման օգտագործում է կապ Ինտերնետի հետ կամ այլ համակարգչային կապ ։
Տեսակներ
Առցանց խաղերը լինում են 3 տեսակի՝
Սրտի փականային հիվանդություն
Սրտի փականային հիվանդություն,՝ սիրտ-անոթային հիվանդության տեսակ է, որը ժամանակ ախտահարվում են սրտի չորս փականներից մեկը կամ մի քանիսը՝ աորտալ և միտրալ փականները սրտի ձախ կողմում, իսկ թոքային և տրիկուսպիդալ փականները սրտի աջ կողմում։ Այս հիվանդությունները ի հայտ են  գալիս հիմնականում մեծ տարիքում, բայց կարող են նաև լինել բնածին  խանգարումների կամ հատուկ հիվանդությունների և ֆիզիոլոգիական գարծընթացների արդյունք, ներառյալ՝ սրտի ռևմատիկ հիվանդությունը և հղիությունը ։
Անատոմիաորեն, փականները սրտի խիտ շարակցական հյուվածքի մի մասն են, որը հայտնի է նաև որպես սրտի կմախք և պատասխանատու է արյան հոսքի կարագավորման համար՝ սրտի խոռոչների և անոթների միջև։ Փականային խնդիրները կարող են խանգարել սրտի գործառույթները։ Առանձին գործառույթների խանգարումները կախված են փականային հիվանդության տեսակից և ծանրությունից։ Սրտի փականային հիվանդության բուժումը կարող է լինել դեղորայքային և վիրահատական, որի դեպքում էլ կարող են վերականգնել փականը կամ փոխարինել արհեստական փականով։
Դասակարգում
Ստենոզը և անբավարարությունը/հետհոսքը սրտի հիվանդության հետ կապված գերիշխող ֆունկցիոնալ և անատոմիական հետևանքներն են։ Անկախ հիվանդության ընթացքից, տեղի են ունենում փականի փոփոխություններ, որոնք առաջացնում են ստենոզի և անբավարարության տարբեր համակցումներ։ Անբավարարությունը և հետհոսքը հոմանիշ տերմիններ են, որոնք նկարագրում են փականի՝ հետհոսքը կանխելու անկարողությունը, քանի որ փականի թերթիկները չեն կարողանում հերմետիկ փակվել (համադրվել)։ Ստենոզը բնութագրվում է փականի վացվածքի նեղացումով, ինչը կանխում է արյան նորմալ հոսքը։ Ստենոզը կարող է հանգեցնել նաև անբավարարության, եթե օղի կամ թերթիկների հաստացումը հանգեցնում է փականի ոչ պատշաճ փակման։
Աորտալ և միտրալ փականների ախտահարումներ
Աորտալ անբավարարությունը կամ ռեգուրգիտացիան բնութագրվում են փականի թերթիկների հերմետիկ փակվելու անկարողությամբ սիստոլաի վերջում, ինչը թույլ է տալիս, որ արյունը հետ հոսի դեպի ձախ փորոք։ Աորտալ անբավարարության պատճառները շատ դեպքերում անհայտ  կամ իդիոպաթիկ են ։ Դա կարող է լինել շարակցական հյուսվածքի հիվանդության կամ իմունային համակարգի խանգարման հետևանք, ինչպիսիք են Մարֆանի համախտանիշը կամ համակարգային կարմիր գայլախտը՝ համապատասխանաբար։ Այն գործընթացները, որոնք հանգեցնում են աորտայի անբավարարության, սովորաբար ներառում են փականի օղի լայնացում, դրանով իսկ հեռացնելով իրարից փականի թերթիկները, որոնք միացած են օղին։
Միտրալ ստենոզը հիմնականում առաջանում է սրտի ռևմատիկ հիվանդության ժամանակ, չնայած հազվադեպ հանդիսանում է կալցիֆիկացման արդյունք։ Որոշ դեպքերում, էնդոկարդիտի, սրտի հյուսվածքի բորբոքման արդյունքում միտրալ թերթիկների վրա գոյացություն է ձևավորվում։ Միտրալ ստենոզը հազվադեպ է հանդիպում և տարիքից այնքան էլ կախված չէ՝ ի համեմատ փականային հիվանդությունների այլ տեսակների ։
Միտրալ անբավարարությունը կարող է առաջանալ ձախ սրտի լայնացումից, որը հաճախ սրտային անբավարարության հետևանք է։ Այս դեպքերում ձախ փորոքն լայնանում է և առաջացնում է պապիլյար մկանների տեղաշարժ, որոնց հետ ջլային թելերով կապված է միտրալ փականը։
Թոքային և եռափեղկ փականների հիվանդություն
Թոքային զարկերակի և եռափողկ փականների հիվանդությունները աջ սրտի հիվանդություններ են։ Թոքային զարկերակի փականի հիվանդությունը մեծահասակների շրջանում փականային հիվանդությունների ցանկում ամենահազվադեպ հանդիպող տեսակն է ։
Թոքային զարկերակի փականի ստենոզը հաճախ բնածին արատների հետևանք է և նկատվում է մեկուսացված կամ որպես ավելի մեծ պաթոլոգիական գործընթացի մի մաս, ինչպես Ֆալլոյի տետրադան, Նունանի համախտանիշը և բնածին կարմրուկի համախտանիշը։ Եթե ստենոզի աստիճանը ծանր չէ, ապա թոքային զարկերակի ստենոզ ունեցող մարդիկ սովորաբար ունենում են գերազանց արդյունքներ և բուժման հնարավորություններ։ Հաճախ հիվանդները կարիք չունեն միջամտության մինչև հասուն տարիքը՝ կալցիֆիկացման պատճառով, որը տեղի է ունենում ծերացման հետ միասին։
Թոքային զարկերակի փականի անբավարարությունը սովորաբար առողջ մարդկանց մոտ շատ մեղմ է և չի պահանջում միջամտություն ։ Առավել նկատելի անբավարարությունը, որպես կանոն, փականի վնասվածքի հետևանք է սրտի կաթետերիզացիայի, ներաորտալ բալոնային պոմպի կիրառման կամ այլ վիրաբուժական միջամտությունների հետևանքով։Բացի այդ, անբավարարությունը կարող է լինել արդյունք կարցինոիդ համախտանիշի, բորբոքային պրոցեսների, ինչպիսիք են ռևմատոիդ հիվանդությունը կամ էնդոկարդիտը, և բնածին արատները ։ Այն կարող է նաև լինել երկրորդային ծանր թոքային հիպերտոնիայի ժամանակ։
Տրիկոսպիդալ ստենոզը առանց միաժամանակյա ռեգուրգիտացիայի չափազանց հազվադեպ է հանդիպում և սովորաբար ռևմատիկ հիվանդության արդյունք է։ Դա կարող է լինել նաև բնածին արատների, քաղցկեղածին համախտանիշի, աջ նախասրտի օբստրուկտիվ ուռուցքների (սովորաբար լիպոմա կամ միքսոմա) կամ հիպերէոզինոֆիլիկ համախտանիշի դեպքում։
Աննշան տրիկուսպիդալ անբավարարությունը հանդիպում է առողջ մարդկանց մոտ ։Ավելի ծանր դեպքերում, սա հետևանք է աջ փորոքի ընդլայնման, ինչը հանգեցնում է պապիլյար մկանների տեղաշարժին, որոնք վերահսկում են փականի փակման ունակությունը ։Աջ փորոքի լայնացումը լինում է երկրորդային միջփորոքային միջնապատի դեֆեկտի ՝ արյունը անցնում է աջից ձախ Էիզենմենգերի համախտանիշի, հիպերթիրոիդիզմի և թոքային ստենոզի ժամանակ։ Տրիկուսպիդալ անբավարարությունը կարող է նաև լինել տրիկուսպիդալ փականի բնածին արատների հետևանքով, ինչպիսիք են Էբշտեինի անոմալիան։
Աորտալ ստենոզ
Աորտալ ստենոզի ախտանիշները կարող են ներառել սրտային անբավարարության ախտանիշներ, ինչպիսիք են ՝ հևոցը՝ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ժամանակ (ամենատարածված ախտանիշը), օրթոպնոէ և պարոքսիզմալ գիշերային հևոց , ստենոկարդիան և ուշագնացությունները, սովորաբար ՝ ծանրաբեռնվածության ժամանակ ։
Աորտալ ստենոզի բժշկական նշանները ներառում են «pulsus parvus et tardus», այսինքն՝ քնային զարկերակների անոթազարկի կրճատում և հետաձգում, սրտի չորրորդ տոնի, A2 տոնի նվազում , կայուն գագաթային հրոց , պրեկորդիալ թրթռոց ։ Աուսկուլտացիան կարող է բացահայտել կրեշենդո-դեկրեշենդոյի կտրուկ տիպի սիստոլիկ աղմուկը, որը լսվում է 2-րդ միջկողային տարածությունում՝ աջից և տարածվում է դեպի քնային զարկերակներ ։
Աորտալ ռեգուրգիտացիա
Աորտալ անբավարարություն ունեցող հիվանդները կարող են ունենալ սրտային անբավարարության ախտանիշներ, ինչպիսիք են հևոցը՝ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ժամանակ, օրթոպնոեն և պարոքսիզմալ գիշերային հևոցը, սրտխփոցը և ստենոկարդիան ։ Սուր դեպքերում հիվանդներ մոտ կարող են առաջանալ ցիանոզ և շրջանառային շոկ ։
Աորտալ անբավարարության բժշկական նշանները ներառում են պուլսային ճնշման բարձրացում՝ պայմանավորված սիստոլիկ ճնշման բարձրացմամբ և դիաստոլիկ ճնշման իջեցմամբ, բացի այդ արդյունքները կարող են աննշան լինել, եթե դրանք սուր են ։ Հիվանդը կարող է ունենալ դիաստոլիկ աղմուկ դեկրեշենդո, որը լավագույնս լսվում է կրծոսկրի ձախ եզրում, ջրային հարվածի անոթազարկ, Օստին Ֆլինտի աղմուկը և խառը գագաթային հրոց ներքևից և ձախից ։ Կարող է ի հայտ գալ սրտի երրորդ տոնը ։
Միտրալ ստենոզ
Միտրալ ստենոզով հիվանդները կարող են ունենալ սրտային անբավարարության ախտանիշներ, ինչպիսիք են հևոցը՝ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ժամանակ, օրթոպնոէն և պարոքսիզմալ գիշերային հևոցը, սրտխփոցը, կրծքավանդակի ցավը, արյունախխումը, թրոմբոէմբոլիզմը ասցիտը և այտուցը (եթե զարգանում է աջակողմյան սրտի անբավարարություն) ։ Միտրալ ստենոզի ախտանիշները վատթարանում են ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության և հղիության ժամանակ ։
Աուսկուլտացիայի ժամանակ միտրալ ստենոզով հիվանդի մոտ ամենանկատելի ախտանիշը համարվում է S1 սրտի տոնը ։ Մեկ այլ ախտանիշ է բացման տոնը, որին հաջորդում է ցածր դիաստոլիկ դղրդյուն `պրեստիստոլիկ շեշտադրմամբ ։ Բացման տոնին հետևում է փակման տոնը՝ S2 վատթարացող ստենոզով ։ Աղմուկն ամենալավը լսվում է այն դեպքում, երբ ստետոսկոպի զանգակը դրված է ձախ կողմում, և դրա տևողությունը ավելանում է հիվանդության վատթարացման հետ :Հիվանդության ուշ փուլերը կարող են ունենալ աջ սրտային անբավարարության նշաններ, ինչպիսիք են պարաստեռնալ արտափքում, լծային երակների լեցունություն, հեպատոմեգալիա, ասցիտ և / կամ թոքային հիպերտենզիա (բարձր հնչյունով P2 ) : Ախտանիշները վատթարանում են ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության և հղիության ժամանակ ։
Միտրալ ռեգուրգիտացիա
Միտրալ ռեգուրգիտացիայի ունեցող հիվանդները կարող են ունենալ ախտանիշներ սրտային անբավարարության, ինչպիսիք են հևոցը՝ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ժամանակ, օրթոպնոէն և պարոքսիզմալ գիշերային հևոցը, սրտխպոց կամ թոքի այտուց ։ Ակուլտուրացիայի ժամանակ միտրալ ստենոզով հիվանդը կարող է ունենալ հոլոսիստոլիկ աղմուկ գագաթում, որը ճառագայթվում է մեջքին կամ թիակին, սրտի երրորդ տոն և բարձր, շոշափելի P2 , որը ամենալավը լսվում է, երբհիվանդը պարկած  -ի ձախ կողքի վրա։ Հիվանդները նույնպես սովորաբար ունենում են շողացող աոիթմիա ։ Հիվանդները կարող են ունենալ կողային տեղակայման գագաթային հրոց , հաճախ `պարաստեռնալ արտափքում Սուր դեպքերում աղմուկը և տախիկարդիան կարող են մինել միակ տարբերակիչ առանձնահատկությունները ։
Տրիկուսպիդալ ռեգուրգիտացիա
Տրիկուսպիդալ ռեգուրգիտացիայով հիվանդները կարող են ունենալ աջ սրտային անբավարարության ախտանիշներ, ինչպիսիք են ասցիտը, հեպատոմեգալիան, այտուցը և լծային երակների լեցունությունը ։ Տրիկուսպիդալ ռուրգիտացիայի նշանները ներառում են պուլսային լյարդը, նկատելի V ալիքները և Y-ի արագ իջեցումը լծային երակային ճնշման մեջ ։ Աուսկուլտացիայի արդյունքները ներառում են ներշնչման ժամանակ լսվող սրտի երրորդ տոնը ձախ ստորին կրծքային սահմանում (ՁՍԿՍ) և արտաշնչման հոլոսիստոլիկ աղմուկը ՁՍԿՍ- ում,որը ուժեղանում է ներշնչման և թուլանում արտաշնչման և Վալսալվայի գործողության ժամանակ ։Հիվանդները կարող են ունենալ պարաստեռնալ արտափքում ՁՍԿՍ երկայնքով։ Նախասրտերի շողացումը սովորաբար նկատվում է տրոկուպիդալբ ռեգուրիտացիա ունեցող հիվանդների մոտ ։
Աորտալ ստենոզ
Աորտայի ստենոզով հիվանդները կարող են ունենալ կրծքավանդակի ռենտգենի արդյունքներ, որը ցույց է տալիս վերել աորտայի լայնացում, բայց դրանք կարող են ունենալ նաև կրծքավանդակի նորմալ ռենտգեն ։ Կալցիֆիկատների ուղիղ վիզուալիզացիան ռենտգենոգրաֆիայով հազվադեպ է հանդիպում ։ Այլ ստացված տվյալները ներառում են ձախ փորոքի լայնացում ։ ԷՍԳ-ն սովորաբար ցույց է տալիս ձախ փորոքային հիպերտրոֆիա ծանր ստենոզով հիվանդների մոտ, բայց կարող է ունենալ նաև ձախ փորոքի լարվածության նշաններ ։ Էխոկարդիոգրաֆիան համարվում է ախտորոշման ոսկե ստանդարտ, որը ցույց է տալիս ձախ փորոքի հիպերտրոֆիան, թերթիկների ճշգրտումը և թերթիկների աննորմալ փակումը ։
Աորտալ ռեգուրգիտացիա
Կրծքավանդակի ռենտգենը ոչ այնքան բարցր Զգայունություն և առանձնահատկություն ունի, ինչպես մյուս թեստերը, բայց դա կարող է ցույց տալ վերել աորտայի (հատկապես աորտայի արմատը ներառող դեպքերում) և Սրտի գագաթի տեղաշարժումը ։ԷՍԳ-ն կարող է ցույց տալ ձախ փորոքային հիպերտրոֆիա և ձախ սրտում լարվածության նշաններ ։Ձախ առանցքի շեղումը կարող է լինել պրոգրեսիվող հիվանդության նշան ։Էկոկարդիոգրաման կարող է օգտակար լինել հիվանդության արմատային պատճառը որոշելու համար, քանի որ այն հստակ ցույց է տալիս աորտայի արմատի լայնացումը կամ շերտավորումը, եթե այն առկա է ։Սովորաբար սիստոլայի ընթացքում սրտի պոմպային գործառույթը նորմալ է, բայց էխոկարդիոգրաֆիան ցույց կտա հետհոսք դիաստոլայի ընթացքում ։Այս հիվանդությունը դասակարգվում է օգտագործելով ռեգուրգիտացիոն ֆրակցիան (ՌՖ) կամ փականի միջոցով հետադարձող ծավալի քանակությունը, որը բաժանվում է սիստոլայի ընթացքում փականի միջոցով անցնող արյան քանակին։Ծանր հիվանդությունը ունի ՌՖ > 50%, մինչդեռ աորտայի պրոգրեսիվող ռեգուրգիտացիան ունի ՌՖ -30%-49% ։
Միտրալ ստենոզ
Կրծքավանդակի ռենտգենը Միտրալ ստենոզի ժամանակ սովորաբար ցույց է տալիս ընդլայնված ձախ նախասիրտ և կարող է ցույց տալ թոքային երակների լայնացում ։ ԷՍԳ-ն կարող է ցույց տալ ձախ նախասրտի ամեծացում `ձախ նախասրտի ճնշման մեծացման պատճառով ։ Էխոկարդիոգրաֆիան օգնում է որոշել հիվանդության ծանրությունը `չափելով սիստոլիկ ճնշումը թոքային զարկերակում :Այս թեստը կարող է ցույց տալ նաև թերթիկների կալցիֆիկացիան և ճնշման գրադիենտը միտրալ փականի նկատմամբ :Ծանր միտրալ ստենոզը սահմանվում է որպես միտրալ փականի բացվածք <1,5 սմ 2: Պրոգրեսիվող միտրալ ստենոզը ունի փականի նորմալ բացվածք, բայց կունենա հոսքի արագության աճ փականի անցքի միջոցով։