cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մերիլին Մոնրո
Կարիերայի անկում և անձնական խնդիրներ (1960-1962)
Մոնրոն նորից հայտնվել է հանրության ուշադրության կենտրոնում 1962 թվականի գարնանը. նա ստացել է «World Film Favorite» Ոսկե գլոբուս մրցանակ և սկսել է նկարահանվել 20th Century Fox ստուդիայի նոր ֆիլմում՝ «Մի բան պիտի պատահի» (Something's Got to Give), որ «Իմ ամենասիրելի կինը» (My Favorite Wife, 1940) ֆիլմի ռեմեյքն էր։ Այն պետք է նկարահանվեր MMP-ի հետ համատեղ, որպես ռեժիսոր պետք է հանդես գար Ջորջ Կյուկորը, իսկ Մոնրոյից բացի դիլմում պետք է նկարահանվեին Դին Մարտինը և Սիդ Չարիսը։ Նկարահանումների սկսվելուց օրեր առաջ Մոնրոյի մոտ սկսվել է սինուսիտ. չնայած բժիշկները խորհուրդ են տվել հետաձգել նկարահանումները, Fox ստուդիան դրանք սկսել է ապրիլի վերջին, ինչպես նախատեսել էր։ Մոնրոն հիվանդության պատճառով ի վիճակի չի եղել աշխատել հետագա վեց շաբաթների ընթացքում, բայց չնայած բազմաթիվ բժիշկների զգուշացումներին, ստուդիան փորձել է նրա վրա ճնշում գործադրել՝ հրապարակայնորեն հայտարարելով, թե նա կեղծում է։ Մայիսի 19-ին դադար է վերցրել, որպեսզի կատարի «Happy Birthday» երգը Ջոն Ֆ. Քենեդու ծննդյան տոնին, որ նշվել է Մեդիսոն Սքվերում (Նյու Յորք)։ Նա ուշադրություն է գրավել իր զգեստի շնորհիվ. նա հագել էր բեժ գույնի, մարմինը կիպ ընդգրկող և արհեստական քարերով պատված զգեստ, որն այնպիսի կարծիք էր ստեղծում, թե նա մերկ է։ Մոնրոյի ուղևորությունն ավելի է զայրացրել Fox ստուդիայի ղեկավարությանը, որ ցանկանում էր Մոնրոյին ստիպել չեղարկել այն։
Հետագայում Մոնրոն նկարահանվել է «Մի բան պիտի պատահի» ֆիլմի մի տեսարանում, որտեղ մորկ լողում է ջրավազանում։ Հանրության ուշադրությունը գրավելու նպատակով մամուլի ներկայացուցիչներին առաջարկվել է լուսանկարել այդ տեսարանը, և լուսանկարը տպագրվել է Life-ում. դա եղել է առաջին դեպքրը, երբ առաջատար աստղը մերկ լուսանկարվել է իր կարիերայի գագաթնակետին գտնվելու ժամանակ։ Երբ Մոնրոն հիվանդության պատճառով նորից հեռացել է մի քանի օրով, Fox ստուդիան որոշել է, որ այլևս չի կարող թույլ տալ, որ ևս մեկ ֆիլմ հետ մնա գրաֆիկից, քանի որ արդեն իսկ ստիպված էր փակել «Կլեոպատրա» (1963) ֆիլմի աճող ծախսերը։ Հունիսի 7-ին Fox ստուդիան աշխատանքից հեռացրել է Մոնրոյին և հայց ներկայացրել նրա դեմ՝ պահանջելով 750 000 դոլար՝ որպես վնասի փոխհատուցում։ Նրան փոխարինել է Լի Ռեմիքը, բայց երբ Դին Մարտինը հրաժարվել է նկարահանվել առանց Մոնրոյի, և Fox ստուդիան հայց է ներկայացրել նաև նրա դեմ և փակել նախագիծը։ Ստուդիան Մոնրոյին է մեղադրել ֆիլմի ձախողման համար և սկսել է բացասական լուրեր տարածել նրա մասին՝ հայտարարելով նույնիսկ, որ նա ունեցել է հոգեկան խնդիրներ։
Fox-ը շուտով զղջացել է իր որոշման համար և հունիսի վերջին վերսկսել է բանակցությունները Մոնրոյի հետ. ամառվա վերջին ձեռք է բերվել համաձայնություն նոր պայմանագրի վերաբերյալ, որով նախատեսվել է վերսկսել «Մի բան պիտի պատահի» նախագիծն ու նրան տալ գլխավոր դերը «Ի՜նչ ճանապարհ է» (What a Way to Go!, 1964) սև կատակերգությունում։ Իր համբավը վերականգնելու համար Մոնրոն մասնակցել է մի քանի գովազդային արշավների, այդ թվում հարցազրույց է տվել Life և Cosmopolitan ամսագրերի համար և առաջին անգամ լուսանկարվել Vogue ամսագրի համար։ Vogue-ի համար նա և լուսանկարիչ Բերտ Շտերնը կազմել են լուսանկարների երկու շարք՝ ստանդարտ և մերկ լուսանկարների շարքեր, որոնք երկուսն էլ տպագրվել են հետմահու The Last Sitting խորագրով։ Իր կյանքի վերջին շաբաթներին Մոնրոն ծրագրել է նաև նկարահանվել Ջին Հարլոուի մասին կենսագրական ֆիլմում։
Մահ
Իր կյանքի վերջին ամիսներին Մերիլին Մոնրոն ապրել է Լոս Անջելեսի մոտ՝ Բրենթվուդում՝ 12305 Fifth Helena Drive հասցեում։ Նրա տանտիրուհի Յունիս Մյուրրեը մնացել է տանը 1962 թվականի օգոստոսի 4-ի՝ շաբաթ օրվա երեկոյան։ Մյուրրեյն արթնացել է օգոստոսի 5-ի գիշերվա ժամը 3:00-ին և զգացել, որ ինչ-որ բան այնպես չէ։ Չնայած նա տեսել է, որ Մոնրոյի ննջասենյակի դռան տակից լույս է երևում, նա պատասխան չի ստացել, իսկ դուռը կողպված է գտել։ Մյուրրեը զանգահարել է Մոնրոյի հոգեբույժին՝ Ռալֆ Գրինսոնին, որը կարճ ժամանակ անց եկել և լուսամուտով մտել ննջասենյակ՝ Մոնրոյին գտնելով մահացած իր անկողնում։ Մյուրեյը դերասանուհու մահվան մասին հայտնել է նրա բժշկին՝ Հայման Էնգելբերգին, որը հասել է նրանց տուն մոտ 3:50։ Ժամը 4:25 նրանք հայտնել են Լոս Անջելեսի ոստիկանությանը։
Մոնրոն մահացել է օգոստոսի 4-ի երեկոյան՝ ժամը 20:30-ի և 22:30-ի միջև ընկած ժամանակահատվածում և թունագիտական անալիզի արդյունքում պարզվել է, որ նրա մահվան պատճառը եղել է բարբիտուրատներով գերդոզավորումը։ Նրա արյան մեջ հայտնաբերվել է 8 մգ% (միլիգրամ 100 միլիլիտր լուծույթում) քլորալհիդրատ և 4,5 մգ% պենտոբարբիտալ (Նեմբութալ) և 13 մգ% պենտոբարբիտալ լյարդում։ Դեղի դատարկ սրվակները գտնվել են նրա մահճակալի մոտ։ Հնարավորությունը, թե Մոնրոյի գերդոզավորումը կարող էր լինել պատահական, բացառվել է, քանի որ նրա մարմնում հայտնաբերված դեղի քանակը մի քանի անգամ գերազանցել են թույլատրելի չափաբաժինը ։
Լոս Անջելեսի շրջանային դատաքննչական գրասենյակին օգնել է Լոս Անջելեսի ինքնասպանությունների կանխման թիմը, որն ունեցել է մասնագիտական գիտելիքներ ինքնասպանությունների վերաբերյալ։ Մոնրոյի բժիշկները փաստել են, որ նա հակված է եղել «լուրջ վախերի ու հաճախակի դեպրեսիաների», ինչպես նաև նրա մոտ նկատվել են «տրամադրության կտրուկ և անկանխատեսելի փոփոխություններ», և նախկինում էլ մի քանի անգամ նրա մոտ եղել է գերդոզավորում, հավանաբար ոչ կանխամտածված ։ Այդ փաստերի և սպանության հետքերի բացակայության հիման վրա շրջանային դատաքննիչ Թոմաս Նոգուչին նրա մահը հայտարարել է հավանական ինքնասպանություն։
Մոնրոն եղել է միջազգային ճանաչում ունեցող դերասանուհի և նրա հանկարծակի մահը եղել է թիվ մեկ լուրը Միացյալ Նահանգներում և Եվրոպայում։ Ըստ Լոիս Բեների՝ «ասում են, թե Լոս Անջելեսում ինքնասպանությունների թիվը կրկնապատկվել է նրա մահվանը հաջորդող ամսվա ընթացքում. բազմաթիվ թերթերի վաճառքն ավելացել է այդ ամիս» և Chicago Tribune-ը հայտնել է, որ իրենք ստացել են հարյուրավոր հեռախոսազանգեր այն անձանցից, որոնք խնդրել են տեղեկություններ նրա մահվան վերաբերյալ ։ Ֆրանսիացի գրող և նկարիչ Ժան Կոկտոն ասել է, թե նրա մահը «պետք է սարսափելի դաս լինի բոլոր նրանց համար, որոնց հիմնական զբաղմունքը կինոաստղերին լրտեսելն ու տանջելն է»։ Մոնրոյի նախկին խաղընկեր Լոուրենս Օլիվիեն նրան համարել է «դատարկ աղմուկի ու սենսացիայի» զոհ, իսկ «Ավտոբուսի կանգառ» ֆիլմի ռեժիսոր Ջոշուա Լոգանն ասել է, թե Մոնրոն եղել է «ամենաթերագնահատված մարդկանցից մեկն աշխարհում» ։ Մոնրոյի հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել օգոստոսի 8-ին Վեսթվուդ Վիլիջում՝ Վեսթվուդի գերեզմանատանը. այն եղել է փակ, և ներկա են եղել միայն նրա ամենամոտ ծանոթները։ Արարողությունը կազմակերպել են Ջո Դիմաջիոն ու Մոնրոյի նախկին բիզնես մենեջեր Ինեզ Մելսոնը։ Հարյուրավոր մարդիկ հավաքվել են գերեզմանատանը հարող փողոցներում։ Ավելի ուշ Մոնրոն թաղվել է Հիշատակի միջանցքի № 24 դամբարանում ։
Ճանաչում և համբավ
Երբ 20th Century-Fox ստուդիան սկսել է ստեղծել Մոնրոյի աստղային կերպարը, նրանք ցանկացել են, որ Մոնրոն փոխարինի արդեն տարիքով Բեթի Գրեյբլին, որը նրանց ամենահայտնի «blonde bombshell»-ն էր 1940-ական թվականներին։ 1940-ական թվականներն այն դերասանուհիների ժամանակն էր, որոնք ընկալվում էին որպես խիստ ու խելացի, ինչպիսիք էին Քեթրին Հեփբորնն ու Բարբարա Սթենվիկը, և այն կինոաստղերի, որոնք դիմում այն այն հանդիսատեսին, որտեղ գերակշռում էին կանայք։ Ստուդիան ցանկանում էր, որ Մոնրոն լինի նոր տասնամյակի աստղը, որը տղամարդկանց կստիպի գնալ կինոթատրոն։ Հենց սկզբից նա կարևոր դերակատարում է ունեցել իր կերպարի ստեղծման գործում, և մինչև իր կարիերայի վերջը Մոնրոն գրեթե ամբողջովին վերահսկել է ։ Մոնրոն ինքն է մշակել իր գովազդային ռազմավարություններից շատերը, ընկերական հարաբերություններ է հաստատել ասեկոսեներ տարածող լրագրողների հետ, ինչպիսիք էին Սիդնի Սկոլսկին և Լուելլա Պարսոնսը, ինչպես նաև վերահսկել է իր լուսանկարներ օգտագործումը։ Գրեյբլից բացի նա հաճախ համեմատվել է մեկ այլ հայտնի շիկահերի՝ 1930-ական թվականների կինոաստղ Ջին Հարլոուի հետ։ Համեմատության նախաձեռնողը մասամբ եղել է հենց Մոնրոն, որը Հարլոուին կոչել է իր մանկության կուռք, ցանկացել է կատարել Հարլոուի դեր նրա մասին պատմող կենսագրական ֆիլմում և նույնիսկ աշխատանքի է ընդունել Հարլոուի վարսահարդար-ոճաբանին, որ նա ներկի իր մազերը։
Հագուստը նույնպես կարևոր դեր է ունեցել Մոնրոյի աստղային կերպարում։ Նա հաճախ է հագել սպիտակ, որպեսզի ընդգծի իր շիկահերությունը և ուշադրություն է գրավել բաց ու կառուցվածքն ընդգծող հագուստներով։ Նրա գովազդային հնարքները հաճախ հիմնվել են հագուստի վրա, որ ավելի շատ ցուցադրել է նրա մարմինը, ինչպես նաև հագուստի թվացյալ թերությունների վրա, օրինակ՝ նրա ուսակապերից մեկը հանկարծ բացվել է մամուլի ասուլիսի ժամանակ։ Մամուլում Մոնրոն ներկայացվել է որպես ամերիկյան երազանքի մարմնացում, մի աղջիկ, որ դժբախտ մանկություն ունենալուց հետո հասել է Հոլիվուդյան ճանաչման։ Իր ստուդիական կենսագրություններում հաճախ չափազանցվել են որդեգիր ընտանիքներին ու մանկատանն անցկացրած ժամանակների վերաբերյալ պատմությունները և նույնիսկ մասամբ հորինվել։
Չնայած Մոնրոյի՝ հիմար, բայց գրավիչ շիկահերի բեմական կերպարը եղել է մանրամասն մշակված, հանդիսատեսն ու կինոքննադատները հավատացել են, թե դա նրա իսկական էությունն է, և նա չի խաղում իր կատակերգություններում։ Դա դարձել է խոչընդոտ ուշ շրջանի իր կարիերայի համար, երբ նա ցանկացել է փոխել իր կերպարն ու կատարել այլ դերեր կամ հանդես գալ որպես գործարար կին։ Ակադեմիկոս Սառա Չերչվելը, ուսումնասիրելով Մոնրոյի վերաբերյալ տարածված պատմությունները, ասել է. "Ամենամեծ առասպելը եղել է այն, թե նա հիմար էր։ Երկրորդն այն էր, թե նա եղել է փխրուն, երրորդը, թե նա խաղալ չգիտեր։ Նա հեռու էր հիմար լինելուց, չնայած պաշտոնական կրթություն չէր ստացել, և նա ծանր էր տանում այդ հանգամանքը։ Բայց նա իրականում շատ խելացի էր և շատ խիստ։ Նա պետք է ունենար այդ երկու որակները, որ կարողանար հաղթել Հոլիվուդի ստուդիական համակարգին 1950-ականներին։ ....Հիմար շիկահերը դեր էր. նա դերասանուհի էր, աստծու սիրուն։ Այնքան լավ դերասնաուհի, որ ներկայում ոչ ոք չի հավատում, թե այնպիսին չէր, ինչպես ներկայանում էր էկրանին։ ."
Լոիս Բենները գրել է, թե Մոնրոն հաճախ նրբորեն ծաղրանմանակել է սեքս-խորհրդանիշի իր կարգավիճակն իր ֆիլմերում և հանրային ելույթներում, ինչպես նաև ասել է, թե «Մորիլին Մոնրոն» կերպարը, որ նա ստեղծել էր, եղել է փայլուն նախատիպ, որ կանգնած է Մեյ Ուեսթի և Մադոննայի միջև» ։ Մոնրոն իր մասին ասել է, թե ինքը կրել է Ուեսթի ազդեցությունը՝ սովորելով «նրանից մի քանի հնարքներ, ինչպիսիք են իր սեփական գրավչության վրա ծիծաղելու կամ ծաղրելու ազդեցությունը»։ 1950-ական թվականներին նա սովորել է կատակերգություն նմանակող և պարող Լոտե Գոսլարի մոտ, որը հայտնի էր իր կատակերգական ներկայացումներով և նրան ստիպել է ուղեկցել իր նկարահանումների ժամանակ, որ շարունակի սովորեցնել ճիշտ խաղալ։ «Ջենտլմենները նախընտրում են շիկահերներին» (1953) ֆիլմում, որում Մոնրոն մարմնավորել է նախատիպային հիմար շիկահերներից մեկին, նրա կերպարի համար ավելացվել է հետևյալ արտահայտությունը. «Ես կարող եմ լինել խելացի, եթե դա կարևոր է, բայց տղամարդկանց մեծ մասին դա դուր չի գալիս»։
Դայերն ասել է, թե Մոնրոյի բեմական կերպարն ստեղծված է եղել տղամարդկանց համար, և նա սովորաբար ֆիլմերում մարմնավորել է այն աղջկան, որը գտնվել է տղամարդկանց ուշադրության կենտրոնում։ Նրա գրեթե բոլոր դերերը եղել են երգչախմբի աղջիկներ, քարտուղարուհիներ կամ մոդելներ, այսինքն՝ այնպիսի մասնագիտությունների ներկայացուցիչներ, որտեղ «կինը ներկայացվում է այնպես, որպեսզի հաճույք պատճառի տղամարդկանց»։ Կինոգետ Թոմաս Հարրիսը, որ վերլուծել է Մոնրոյի բեմական կերպարը 1957 թվականին, գրել է, թե աշխատավոր դասից ծագած լինելու և ընտանիք չունենալու հանգամանքների պատճառով նա թվացել է ավելի մատչելի, «իդալական խաղընկեր», ի տարբերություն իր ժամանակակից Գրեյս Քելլիի, որը նույնպես ներկայացվում էր որպես գրավիչ շիկահեր, բայց իր բարձր ծագման պատճառով ընդունվում էր որպես նրբաճաշակ դերասանուհի, որը հասնաելի չէ տղամարդ հանդիսատեսների մեծամասնության համար։
Ըստ Դայերի՝ Մոնրոն դարձել է «հասարակ անուն սեքսի համար» 1950-ական թվականներին և «նրա պատկերը պետք է տեղադրվի հիսունականներին Ամերիկայում տիրող բարոյականության ու սեքսուալության վերաբերյալ գաղափարների հոսանքում», ինչպիսիք են Ֆրոյդի գաղափարները սեքսի մասին, Քինսիի հաշվետվությունը (1953) և Բեթի Ֆրիդանի «Ֆեմինիստական միստիկան» (The Feminine Mystique, 1963)։ Մոնրոն դարձել է առաջին սեքս-խորհրդանիշը, որ սեքսը ներկայացրել է որպես բնական ու անվտանգ՝ ի հակադրություն 1940-ական թվականների «ճակատագրական կանանց»։ Սպոտոն նրան նկարագրում է նաև որպես «ամերիկացի աղջկա հետպատերազմյան իդեալ, նուրբ, բացահայտ կարիքավոր, տղամարդկանց երկրպագող, նաիվ, առանց պահանջների սեքս առաջարկող», ինչը կրկնվում է Մոլլի Հասկելի մոտ, թե «նա եղել է հիսունականների հորինվածք, սուտ, թե կանայց չունեն սեքսուալ պահանջներ», թե նա պատրաստ է բավարարել տղամարդկանց պահանջմունքները։ Մոնրոյի ժամանակակից Նորման Մեյլերն գրել է, թե «Մոնրոն ասում էր, թե սեքսը կարող է լինել դժվար ու վտանգավոր ուրիշների հետ», բայց ոչ իր հետ, իսկ Գրաուչո Մարքսը նրան բնութագրել է որպես Մայա Ուեսթը, Թեդա Բարան ու Բո Փիփը միասին։ Ըստ Հասկելի՝ սեքս-խորհրդանիշի իր կարգավիճակի շնորհիվ Մոնրոն քիչ ժողովրդականություն է վայելել կանանց շրջանում, քան տղամարդկանց, քանի որ նրանք չէին կարող «իրենց նույնացնել նրա հետ և չէին սատարում նրան», ինչը փոխվել է նրա մահվանից հետո։
Դայերը նաև նշել է, թե Մոնրոյի շիկահեր մազերը նրան դարձրել են «ռասայական տեսանկյունից միարժեք» (racially unambiguous) և բացառապես սպիտակ, երբ դեռ նոր էր սկսվել պայքարը քաղաքացիական իրավունքների համար, և նրան պետք է դիտարկել որպես ռասիզմի խորհրդանիշ 20-րդ դարի փոփ մշակույթում։ Բենները նույնպես այն կարծիքն է հայտնել, թե Մոնրոյի կողմից շիկահերության թրենդի տարածումը կարող էր պատահական չլինել քաղաքացիական իրավունքների համար պայքարի ժամանակ, բայց նա նաև քննադատել է Դայերին՝ նշելով, որ մամուլի ուշադրության կենտրոնում գտնվող իր անձնական կյանքում Մոնրոն ասոցացվել է այնպիսի մարդկանց հետ, որոնք եղել են «սպիտակամորթ էթնիկներ», ինչպիսիք էին Ջո Դիմաջիոն (իտալա-ամերիկացի) և Արթուր Միլլերը (հրեա)։ Ըստ Բենների՝ նա երբեմն մարտահրավեր է նետել ռասայական նորմերին իր լուսանկարներում, օրինակ՝ 1951 թվականին Look ամսագրում տպագրված լուսանկարում նա կրում է բաց հագուստ և վոկալ է պարապում է աֆրոամերիկացի ուսուցչի՝ Ֆիլ Մուրի հետ։
20th Century Fox ստուդիան, օգտագործելով Մոնրոյի ճանաչվածությունը, նման կերպարներ է մշակել մի շարք դերասանուհիների համար, ինչպիսիք են Ջեյն Մենսֆիլդը և Շիրի Նորթը։ Ուրիշ ստուդիաներ նույնպես ստեղծել են իրենց Մոնրոները. Universal Pictures-ը՝ Մամի Վան Դորենին, Columbia Pictures-ը՝ Քիմ Նովակին, Rank Organisation-ը՝ Դիանա Դորսին ։
Մերլին Մոնրոյի ընկերուհի և քարտուղար Պատրիսիա Նյուքոմբի վկայությամբ Մոնրոն իրենից վերջին հարցազրույցը վերցրած թղթակցին խնդրել է, որ նա իր մասին հոդվածն ավարտի իր հետևյալ արտահայտությամբ, բայց խնդրանքը չի կատարվել.
Մոնրոն սևամորթ ջազ-երգչուհի Էլլա Ֆիցջերալդի ընկերուհին էր և նրան օգնում էր իր կարիերայում։ Հետագայում Էլլա Ֆիցջերալդը պատմել է.
1962 թվականին Մեքսիկայում նա բացահայտորեն կապված էր ՀԴԾ-ի կողմից որպես կոմունիստներ ճանաչված ամերիկացիների հետ, ինչպիսին էր Ֆրեդերիկ Վանդերբիլդ Ֆիլդը։ Մոնրոյի վերջին հոգեբանի դուստրը՝ Ջոանա Գրինսոնը, ասել է, որ Մոնրոն հետաքրքրված էր իրավունքների հավասարությամբ, սևամորթների իրավունքներով, աղքատների իրավունքներով և իրեն նույնացնում էր աշխատավորների հետ ։
Ժառանգություն
Համաձայն «Միացյալ Նահանգների փոփ մշակույթի ուղեցույցի» (The Guide to United States Popular Culture)՝ «որպես ամերիկյան փոփ մշակույթի խորհրդանիշ՝ ժողովրդականության տեսանկյունից Մոնրոյի քիչ մրցակիցների թվում են Էլվիս Փրեսլին ու Միկի Մաուսը... ոչ մի այլ աստղ երբևէ չի ոգեշնչել այդքան տարբեր զգացմունքներ՝ կրքից մինչև խղճահարություն, նախանձից մինչև խղճի խայթ։ Արվեստի պատմաբան Գեյլ Լևինը նշել է, որ Մոնրոն հավանաբար եղել է «20-րդ դարի ամենաշատ լուսանկարված մարդը», իսկ Ամերիկյան կինոյի ինստիտուտը նրան կոչել է վեցերորդ մեծագույն էկրանային կին լեգենդն ամերիկյան կինոյի պատմության մեջ։ Սմիթսոնյան ինստիտուտը նրա անունը ներառել է «Բոլոր ժամանակների 100 ամենակարևոր ամերիկացիների» ցանկում , իսկ Variety-ն և VH1-ը դերասնուհուն ներառել են 20-րդ դարի փոփ մշակույթի մեծագույն գործիչների լավագույն տասնյակում ։
Հարյուրավոր գրքեր են գրվել Մերիլին Մոնրոյի մասին։ Նրան նվիրվել են ֆիլմեր, ներկայացումներ, օպերաներ և երգեր, նրա ազդեցությունն են կրել այնպիսի դերասաններ և էստրադային արտիստներ, ինչպիսիք են Էնդի Ուորհոլը և Մադոննան ։ Նրա անունը շարունակում է մնալ թանկարժեք բրենդ. նրա նկարն ու անունը արտոնագրվել են հարյուրավոր ապրանքների համար, և նա գովազդել է տարբեր ընկերություններ ու ապրանքանիշներ, ինչպիսիք են՝ Max Factor, Շանել, Mercedes-Benz և Absolut Vodka ։
Մոնրոյի ժողովրդականության տևականությունը կապված է նրա հասարակական կերպարի հակասականության հետ։ Մի կողմից նա մնում է սեքս-խորհրդանիշ, գեղեցկության օրինակ ու Հոլիվուդյան դասական կինոյի ամենահայտնի աստղերից մեկը, իսկ մյուս կողմից նա հիշվում է նաև իր անձնական կյանքում ու մանկության տարիներին ունեցած խնդիրների, մասնագիտական ոլորտում հարգանքի արժանանալու համար պայքարի, ինչպես նաև իր մահվան և դրա շուրջը ձևավորված դավադրության տեսությունների շնորհիվ։ Նրա մասին գրել են մի շարք գիտնականներ ու լրագրողներ, որ հետաքրքրվել են գենդերային ու ֆեմինիզմի հարցերով. այդ գրողներից են Գլորիա Սթեյնեմը, Ժաքլին Ռոուզը, Մոլլի Հասկելը, Սառա Չերչվելը և Լոիս Բենները ։ Ոմանք, ինչպիսին է Սթեյնեմը, նրան համարում են ստուդիական համակարգի զոհ ։ Մյուսները, օրինակ՝ Հասկելը, Ռոուզը և Չերչվելը , դրա փոխարեն ընդգծում են Մոնրոյի ակտիվ դերն իր կարիերայում և իր հանրային կերպարի ստեղծման գործում։ Մոնրոն շարունակում է համարվել մշակույթի ամենահայտնի գործիչներից մեկը, բայց քննադատները տարբեր կարծիքներ են հայտնել նրա՝ որպես դերասանուհու ժառանգության վերաբերյալ։ Դեյվիդ Թոմսոնը նրա աշխատանքը կոչել է «ոչ էական», իսկ Պոլին Քեյլը գրել է, թե նա չէր կարողանում խաղալ, այլ ավելի շուտ «օգտագործում էր դերասանական ունակությունների բացակայությունը հանրությանը զվարճացնելու համար։ Նա ուներ հնարամտություն կամ տգիտություն կամ անխոհեմություն՝ չիզքեյքը վերածելու դերասանության և հակառակը, նա անում էր այն, ինչը չանելու համար ուրիշներն ունեին լավ ճաշակ» ։ Փիթեր Բրեդշոուն, ընդհակառակը, գրել է, թե Մոնրոն եղել է տաղանդավոր կատակերգակ, որ «հասկացել էր, թե ինչպես է կատակերգությունը հասնում իր էֆեկտին» , իսկ Ռոջեր Էբերթը գրել է, թե «նկարահանման հրապարակում Մոնրոյի տարօրինակություններն ու նևրոզները դարձել էին տխրահռչակ», բայց ստուդիաներն ի վերջո հաշտվում էին այդ հանգամանքի հետ, «որովհետև այն, ինչ ստացվում էր էկրանին, կախարդական էր» ։ Ջոնաթան Ռոզենբաումը նշել է, թե «նա նրբորեն աղավաղում էր իր նյութի սեքսիստական բովանդակությունը», և որ ոմանց կողմից նրա խելացիության դժվար ընդունումը պայմանավորված էր այն կարծրատիպով, թե «սուպերկանացի» կինը չի կարող լինել խելացի ։
Մերիլին Մոնրոյին են նվիրված Լեդի Գագայի «Government Hooker» և «Dance in the Dark», Blue System խմբի «The Wind Cries (Who Killed Norma Jean)», Մարկ Էշլիի «Marilyn’s Dream», Ֆլորան Մոտի «Marylin», Գլեն Դանցիգի «Who Killed Marylin», Էլթոն Ջոնի «Candle in the Wind», Ջեյն Բիրկինի «Norma Jean Baker», Նիքի Մինաժի «Marilyn Monroe», Լանա Դել Ռեյի «Marilyn Monroe», Ֆարել Վիլյամսի «Marilyn Monroe», Ամանդա Լեպորի «Marilyn» երգերը, Անդրեյ Վոզնեսենսկու «Մերիլին Մոնրոյի մենախոսությունը» («Монолог Мерлин Монро») բանաստեղծությունը և այլն։ 2010 թվականին թողարկվել է «Coco Mademoiselle» հոլովակը, որի սյուժեի հիմքում ընկած է Մոնրոյի ու լուսանկարիչ Դուգլաս Քիրքլանդի ռոմանտիկ հարաբերությունների պատմությունը։ 2011 թվականի հունիսի 19-ին Մոնրոյի հայտնի սպիտակ զգեստը («Յոթ տարվա տենչ» ֆիլմից) Լոս Անջելեսում՝ «Profile in History» աճուրդի տանը, վաճառվել է 4,6 մլն դոլարով ։ 2011 թվականի հուլիսի 5-ին Չիկագոյում բացվել է Մոնրոյի արձանը, որում նա ներկայացվում է «Յոթ տարվա տենչ» ֆիլմի այն տեսարանում, երբ նա կանգնած է մետրոյի ճաղավանդակի վրա, և օդի հոսանքը բարձրացնում է նրա զգեստի փեշերը։ Քանդակագործը Սյուարդ Ջոնսոնն է ։
Ամերիկացի լուսանկարիչ Ֆիլիպ Հալսմանը 1952 թվականին ստեղծել է «Մերիլինը Մաոյի կերպարում» նկարը, որի հիման վրա Սալվադոր Դալին ստեղծել է «Ինքնանկար» (1972)։ Ավստրալիացի լուսանկարիչ Պոլիքսենի Պապապետրուն ստեղծել է «Որոնելով Մերիլինին» («Seaching for Marilyn», 2002) շարքը՝ լուսանկարելով տարնսվեստիտ-նմանակողը (Բեն Յակոբսոն) ։ 2011 թվականին թողարկվել է «Մեկ շաբաթ Մերլինի հետ» ֆիլմը, որում Մոնրոյի դերը կատարել է Միշել Ուիլյամսը։ Ֆիլմը պատմում է դերասանուհու՝ Լոուրենս Օլիվիեի անցկացրած ժամանակի մասին «Արքայազնն ու պարուհին» (1957) ֆիլմի նկարահանումների ընթացքում։
Ֆիլմագրություն
– գլխավոր դեր
Մրցանակներ և անվանակարգեր
Ցանկը ներկայացված է ըստ IMDb.com կայքէջի տվյալների.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ինքնասպան դերասանուհիներ Կատեգորիա:Դեղերի չարաշահումից մահացածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ
Մալայա Գորկա (Մարտինովսկի շրջան)
Մալայա Գորկա (Малая Горка), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մարտինովսկիշրջանում։ Մտնում է Զելենոլուգսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Մարտինովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի ավաններ
(1767) Լամպլանդ
(1767) Լամպլանդ (Lampland), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1962 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Ինդիանայի համալսարանի կողմից Բրուկլինում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,01803 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7125 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3235 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1915,07 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187983 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,84° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1962 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ինդիանայի համալսարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սուլիմի (գյուղ, Նովի Սանժարիի շրջան)
Սուլիմի (Сулими), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովի Սանժարիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սուլիմի գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,494 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 26,32 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովի Սանժարիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սուռու
Սուռու (Suru), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանում։ 2015 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 5 մարդ ։
Սուռու գյուղի միջով է հոսում Վալգե գետը, որը համարվում է բնապահպանական օբյեկտ։ Գետի արևելյան մասում գտնվում է Էստոնիայի զինված ուժերին պատկանող կենտրոնական պոլիգոնի մի մասը , իսկ արևմտյան մասում՝ Պիհյա-Կիրվեմաա արգելոցի մի մասը ։
Պատմություն
Նախկինում ժամանակակից Սուռու գյուղի տարածքում գտնվում էր Սուռու ազնվականական դաստակերտ (Surro), որն առաջին անգամ հիշատակվել է 1541 թվականին ։ Սուռու դաստակերտը Կիհլվեռե դաստակերտից առանձնացվել ու որպես առանձին կալվածք ձևավորվել է 1780-ական թվականներին։ Տարբեր ժամանակներում դաստակերտը պատկանում էր տարբեր ազնվական ընտանիքներին՝ ֆոն Հելվիգներ von Helwig), ֆոն Բրեմեններ (von Bremen), Ստենբոկներ, ֆոն Նիեռոտներ (Grafen von Nieroth), ֆոն Տոլլեր (Toll), ֆոն Բրևեռններ (von Brevern), ֆոն Կլյուգեններ և Շտակելբերգներ (Stackelberg) :
1950-ական թվականներին Սուռու գյուղի տարածքում ստեղծվել է բազմաֆունկցիոնալ ռազմական պոլիգոն։ Այստեղ անցկացվում էին տանկային զորքերի և հրետանու զորավարժություններ ։ Դաստակերտի հողերը անցել են պոլիգոնին 1952 թվականին, որից հետո դաստակերտի շինություներն ոչնչացվել են կամ իրենք են ավերվել ։ Ներկայումս պոլիգոնը պատկանում է Էստոնիայի զինված ուժերին։ Այստեղ է գտնվում Սուռու հրաձգարանը և Սուռու մարտավարական տեղանքը ։
1991 թվականին պոլիգոնի հողերի մի մասը վերածվել է Պիհյա-Կիրվեմաա արգելոցի, որի հյուսիսային հատվածը գտնվում է Սուռու գյուղի տարածքում ։
Աշխարհագրություն
Հյուսիսում գյուղը սահմանակցում է Վալգեյիե, արևելքում և հարավ-արևելքում՝ Տիռեսկա, հարավ-արևմուտքում՝ Կոիտյեռվե, արևմուտքում՝ Սիգուլա և հյուսիս-արևմուտքում՝ Լիիապեկսի գյուղերի հետ ։
Գյուղի տարածքի միջով հոսում է Վալգե գետը ։
Հարավ-արևմուտքում գտնվում են երկու լճերի համակարգերը՝ Յարվի (Järvi järved) և Պյուհամեեստե (Pühameeste järved)։ Յարվի լճերի համակարգի մեջ մտնում են Սյագյարվ (Sägjärv), Պյարնյարվ (Pärnjärv) և Պիկկյառվ (Pikkjärv) լճերը։ Պյուհամեեստե լճերի համակարգի մեջ են մտնում Լաիյարվ (Laijärv) և Վյայկեյարվ (Pühameeste Väikejärv) լճերը։ Կոիտյեռվե գյուղի հետ սահմանի և Սուռու ճահիճի մոտ գտնվում է Պիկկլաուգաս (Pikklaugas) լիճը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հայաստանը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Մասնակցության տարիներ
Հայաստանում մրցույթը հեռարձակող Հանրային հեռուստաընկերությունը Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցելու համար առաջին անգամ հայտ է ներկայացրել 2005 թվականին, սակայն հետագայում հետ վերցրեց այն և չմասնակցեց 2005 թվականի մրցույթին։ 2006 թվականին Հանրային հեռուսատաընկերությունը պաշտոնապես հաստատեց իր մասնակցությունը 2006 թվականի մրցույթում։ Հայաստանի առաջին ներկայացուցիչը մրցույթում եղել է Անդրեն «Without Your Love» երգով։ Հայաստանը նախկինում երբեք չէր մասնակցել մրցույթին, ուստի ստիպված էր հանդես գալ կիսաեզրափակչում։ Առաջին ելույթը բավականին հաջողակ ստացվեց Հայաստանի համար։ Անդրեն զբաղեցրեց 8-րդ հորիզոնականը, ինչը թույլ տվեց, որ Եվրատեսիլ 2007 երգի մրցույթում երկիրը հանդես գա միանգամից եզրափակիչ փուլում և այդ տարի Հայաստանը ներկայացրեց Հայկոն «Anytime You Need» երգով և կրկնեց նախորդ տարվա արդյունքը, զբաղեցնելով 8-րդ հորիզոնականը։
2009 թվականին Հայաստանը ներկայացրել են Ինգա և Անուշ Արշակյանները «Ջան Ջան» («Նոր պար») երգով և զբաղեցրել են 10-րդ հորիզոնականը։
2010 թվականին Հայաստանը ներկայացրել է Եվա Ռիվասը «Apricot Stone» երգով և զբաղեցրել է 7-րդ հորիզոնականը։
Մինչ մրցույթում սկսվեցին կիրառվել եզրափակիչները, Հայաստանը այն երեք հաջողակ երկրներից էր, որը մշտապես գտնվում էր լավագույն 10-նյակում, սակայն Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթում Հայաստանը ներկայացնող Էմմին «Boom Boom» երգով չկարողացավ հաղթահարել կիսաեզրափակիչ փուլը. ընդամենը 1 միավորի բացակայության պատճառով դուրս մնաց եզրափակչից։
2012-ի մարտի 7-ին Հայաստանը հայտարարեց, որ չի մասնակցի Ադրբեջանում կայանալիք Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթին անվտանգության նկատառումներից ելնելով։
2014-ին 4 տարվա բացակայությունից հետո երկիրը կրկին հայտնվեց լավագույն 10-նյակում Արամ Mp3-ի «Not Alone» երգով։ Երգը զբաղեցրեց 4-րդ հորիզոնականը՝ կրկնելով Հայաստանի լավագույն արդյունքը, որը սահմանել էր Սիրուշոն «Քելե Քելե» երգով 2008-ին, ով նաև քվեարկության նոր համակարգով հավաքել է՝ 272 միավոր, ինչը Հայաստանի մասնակցության ամբողջ պատմության ընթացքում ամենաշատ միավորն է։
2016 թվականին Հայաստանը ներկացնող գերմանահայ երգչուհի Իվետա Մուկուչյանը հավաքել է 249 միավոր և զբաղեցրել լավագույն 10-նյակի 7-րդ հորիզոնականը «LoveWave» երգով։
2017 թվականին Հայաստանը ներկայացրեց Արծվիկը «Fly With Me» երգով և զբաղեցրեց 18-րդ հորիզոնականը, կրկնելով Հայաստանի վատագույն արդյունքը եզրափակչում, որը սահմանել էր Դորիանսը «Lonely Planet» երգով 2013-ին։
2018 թվականին Հայաստանը ներկայացրել է երգիչ Սևակ Խանաղյանը «Քամի» երգով, որով 2011 թվականից սկսած երկիրը առաջին անգամ դուրս է մնացել եզրափակիչ փուլից և իր մասնակցության ամբողջ պատմության ընթացքում երկրորդ անգամ չի անցել եզրափակիչ փուլ։
2019 թվականին Հայաստանը ներկայացրել է Սրբուկը «Walking Out» երգով, սակայն չհավաքելով բավարար միավորներ չի անցել եզրափակիչ փուլ։ Սա Հայաստանի մասնակցության երրորդ դեպքն է, երբ երկիրը չի անցել եզրափակիչ փուլ։
2020 թվականին Հայաստանը պետք է ներկայացներ հունահայ երգչուհի Աթենա Մանուկյանը «Chains On You» երգով, սակայն մրցույթը չեղարկվեց COVID-19-ի համավարակի պատճառով։ Եվրատեսիլ 2021 -ին  Հայաստանը  հրաժարվել է մասնակցել ։
2022 թվականին մրցույթին երկիրը ներկայացրեց հեղինակ կատարող, երաժշտական պրոդյուսեր Ռոզա Լինը, նա կատարեց անգլերեն "Snap" երգը և եզրափակչում  գրավեց 20-րդ տեղը։
Ընդհանուր 13 տարվա մասնակցության ընթացքում՝ Հայաստանը 7 անգամ հայտնվել է լավագույն տասնյակում։
Հայաստանն իր մասնակցության ամբողջ պատմության ընթացքում հավաքել է` 1276 միավոր ։
AMPTV-ն ունի մի ծրագիր` «Եվրատեսիլի օրագիր» անվանմամբ, որը մշակված է հատուկ Եվրատեսիլի հայաստանյան մասնակիցների և նրանց փորձի համար։ Ծրագիրը սկսվում է ամեն տարի, երբ ընտրվում է ներկայացնող արտիստը և ավարտվում է Եվրատեսիլի եզրափակչով։
Ազգային ընտրություն
Հայաստանում մրցույթը հեռարձակող Հանրային հեռուստաընկերությունը առաջին անգամ Եվրատեսիլի ազգային եզրափակիչ կազմակերպել է 2007 թվականին։ Այս նույն ձևաչափը կիրառվել է նաև 2009, 2010 թվականներին, իսկ 2008, 2011 և 2013 թվականներին ժյուրիի և հեռուստադիտողի քվեարկությամբ ընտրվել է միայն երգը։ 2006, 2014, 2015, 2016 և 2019 թվականներին և՛ մասնակիցը, և՛ երգը ընտրվել են ներքին քվեարկությամբ։ 2017 թվականից Հանրային հեռուստաընկերությունը սկիզբ է դրել «Դեպի Եվրատեսիլ» ազգային եզրափակիչին, որը կիրառվել է նաև 2018 և 2020 թվականներին։
Երգերի լեզուն
Հայաստանը Եվրատեսիլում մինչև այժմ ներկայացրել է 13 երգ, որոնցից 9-ը ամբողջությամբ անգլերենով են, մյուս 3-ը անգլերեն և հայերեն, իսկ 1-ը ամբողջությամբ հայերեն։
Մասնակիցներ
Աթենա Մանուկյան {| class="wikitable sortable" style="width:100%" ! Տարի ! Անցկացման վայր ! Մասնակից ! Լեզու !Երգ ! Թարգմանություն ! Եզրափակիչ ! Միավորներ ! Կիսաեզրափակիչ ! Միավորներ Միլան
Միայն եզրափակչում Հայաստանը ամենաշատ միավորները տվել է․
Կիսաեզրափակչում և եզրափակչում Հայաստանը ամենաշատ միավորները տվել է
Միայն եզրափակչում Հայաստանը ամենաշատ միավորները ստացել է․
Կիսաեզրափակչում և եզրափակչում Հայաստանը ամենաշատ միավորները ստացել է․
12 միավորներ
* ժ - ժյուրի, **հ - հեռուստադիտողներ
Մարսել Բեզենսոնի մրցանակ
Երկրպագուի մրցանակ
Մարսել Բեզենսոնի մրցանակները առաջին անգամ հանձնվեցին Էստոնիայի Տալլին քաղաքում անցկացվող «Եվրատեսիլ 2002» երգի մրցույթի ժամանակ` եզրափակելով լավագույն մրցակից երգերը։ Հիմնադրվել է Քրիստեր Բյորկմանի («Եվրատեսիլ 1992» երգի մրցույթի ժամանակ Շվեդիայի ներկայացուցիչ և Շվեդիայի պատվիրակության ներկայիս ղեկավար) և Ռիչարդ Հերրիի (Herreys-ի անդամ և «Եվրատեսիլ 1984» երգի մրցույթի Շվեդիայի հաղթող) կողմից, մրցանակները տրվում են ամենամյա մրցույթի հեղինակ Մարսել Բեզենսոնի անունից։ Մրցանակները բաժանվում են երեք անվանակարգերի. Մամուլի մրցանակ, գեղարվեստական մրցանակ և կոմպոզիտորական մրցանակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Նորաշեն եկեղեցի
Նորաշեն Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, Հայ Առաքելական եկեղեցի ներկայիս Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի կենտրոնական մասում՝ Կոտե Ափխազի (նախկին Լեսելիձե) փողոցի եզրին ։
Պատմություն
Նորաշեն եկեղեցին կառուցվել է 1467 թվականին հայազգի Սատաթի կողմից իր հոր՝ պարոն Սուլթանի, պապի՝ պարոն Թավաքալի, կողակցի՝ Լիշելի և այլոց հիշատակին։
Եկեղեցու շուրջ եղել է նաև հայկական գերեզմանատուն, որտեղ ամփոփված են եղել Լիդիա Թամամշյանի, Վարդանովների, քաղաքագլուխ Եղիա Փրիդոնյանցը, Կատարինե Փրիդոնյանի և այլոց աճյունները ։
Եկեղեցին տարբեր ժամանակաշրջաններում վերանորոգվել է Թբիլիսիի հայ ազգաբնակչության ջանքերով։ Մասնավորապես՝ 1650 թ.-ին Խոջա Նազարը վերակառուցել է քայքայված հին եկեղեցին, իսկ գմբեթը՝ ուստա Պետրոսը ։ 1795 թ.-ին Բեհբության Մելիք-Ավետիքի հրամանով և Գրիգոր քահանայի նախաձեռնությամբ ։ Նույն թվականին Աղա-Մահմատ խանը արշավել է Տփղիսի վրա, ինչի հետևանքով տուժել է նաև Նորաշեն սուրբ Աստվածածին եկեղեցին։ 1808 թ.-ին դարձյալ նորոգվել է գործակալ Տեր-Ղազարի և պրն. Մունթոյանի գլխավորությամբ։ Աստվածածին եկեղեցին ։ 1875 թ.-ին ամենայն հայոց կաթողիկոսի թույլտվությամբ նորոգվել է եկեղեցու կղմինդրե տանիքը։ Շենքի ներսում նորոգումներ են կատարվել նաև 1897 և 1900 թթ.-ներին ։
Հարյուրամյակներ շարունակ Նորաշենի սուրբ Աստվածածին եկեղեցին հայ և օտար հեղինակներն ու այցելուները իրենց թողած գրավոր աղբյուրներում հիշում են որպես Տփղիսի գլխավոր հայկական եկեղեցիներից մեկը։ Այդ փաստը չեն թաքցրել նաև վրաց ուսումնասիրողները, որոնք 1989 թ.-ից հետո որդեգրեցին եկեղեցու բռնի վրացականացման քաղաքականությունը ։ 2014 թ.-ին Վրաստանի նախկին վարչապետ Բիձինա Իվանիշվիլիի և ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի միջնորդությամբ եկեղեցին վերակառուցվեց և այժմ գործում է որպես հայ առաքելական եկեղեցի ։
Խորհրդային ժամանակաշրջան
Թբիլիսիի ոչնչացված հայկական տասնյակ եկեղեցիների թվում էր նաև Նորաշենի սուրբ Աստվածածինը, որի քանդման համար «Արմյանսկիյ բազար» փողոցի վերակառուցման պատրվակով 1924-1925 թթ.-ին կազմված մասնագետների խորհուրդը (հուշարձանների պահպանության բաժնի վարիչ Ս. Կակաբաձե, Գ. Չուբինաշվիլի, Գ. Չիտայա, Ն. Սևերով, Շ. Չխենկելի, քաղաքի բարեկարգման բաժնի պետ՝ Ս. Քուրդիյանի, վերահսկիչ՝ Աբաշիձե և Ագլաձե) 1925 թ.-ի հուլիսի 2-ին ձայների մեծամասնությամբ որոշում է քանդել Նորաշենի սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, բայց Ն. Սևերովի համառության շնորհիվ որոշումը չի հաստատվում ։
Վրացականացման շրջան
Վրաստանի անկախացումից հետո նոր թափով սկսվեցին Վրաստանի տարածքում գտնվող, մասնավորապես՝ մայրաքաղաք Թբիլիսիի հայկական եկեղեցիների ու այլ շինությունների բռնի վրացականացումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական կիսավեր վանքեր և եկեղեցիներ (Վրաստան) Կատեգորիա:15-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Հին Թբիլիսի Կատեգորիա:Թբիլիսիի հայկական եկեղեցիներ
Դանիել Սոլանդեր
Դանիել Կարլսոն Սոլանդեր (Daniel Carl Solander,), շվեդ բուսաբան, կենդանաբան և բնագետ , «Լիննեյի առաքյալներից» մեկը՝ Ջեյմս Կուկի առաջին ճանապարհորդության մասնակից (1728-1771)։ Արխիվային փաստաթղթերի պահպանման տուփի գյուտարար։
Կենսագրություն
Դանիել Կարլսոն Սոլանդերը ծնվել է 1733 թվականի փետրվարի 19-ին Պիտեո քաղաքում։
17 տարեկանում ընդունվել է Ուփսալայի համալսարան, որտեղ բուսաբանություն է սովորել մեծ բնագետ Կարլ Լիննեյի ղեկավարությամբ, եղել է նրա սիրելի աշակերտներից մեկը և ապրել նրա տանը։ Սոլանդերը նաև եղել է շվեդ գիտնական Յուհան Գոտշալկ Վալերիուսի ուսանողը ։
1760 թվականին Սոլանդերը Լիննեուսի առաջարկությամբ մեկնել է Անգլիա։ 1768-1771 թվականներին Սոլանդերը անգլիացի բուսաբան Ջոզեֆ Բենքսի հետ մասնակցել է Ջեյմս Կուկի առաջին շուրջերկրյա ճանապարհորդությանը։ Սոլանդերը Բենքսի հետ միասին նկարագրել է բույսերի և կենդանիների հազարավոր նոր տեսակներ (ներառյալ միջատները), հիմնականում Հարավային Խաղաղ օվկիանոսից, Ավստրալիայից և Նոր Զելանդիայից։ 1772 թվականին Բենքսն ու Սոլանդերը մեկ այլ համատեղ ճանապարհորդություն կատարեցին՝ դեպի Իսլանդիա։
Սոլենդերը մահացավ Բենքսի տանը՝ Սոհո հրապարակում, 49 տարեկան հասակում, 1782 թվականի մայիսի 13-ին։ Հաջորդ օրը կատարվեց դիահերձում և բացահայտվեց ուղեղի արյունազեղում։ Նա թաղված է Բրուքվուդ գերեզմանատան շվեդական բաժնում ։
Ժառանգություն
Սոլենդերի հեղինակության վրա խորապես ազդել են նրա սահմանափակ թվով հրապարակումները և նրա վաղաժամ մահը։ Չնայած նրան, որ նա մանրամասն նկարագրություններ էր պատրաստել բուսաբանական նմուշների մեծ մասի համար, որոնք նա հավաքել էր ճանապարհորդության ժամանակ, ի հարգանք Ջոզեֆ Բենքսի, Սոլանդերը դադարեցրեց հրատարակությունը՝ սպասելով ավելի քան 700 փորագրությունների ավարտին։ Սակայն Սոլենդերի մահից հետո Բենքսը, որն այժմ Թագավորական ընկերության նախագահն էր, չկարողացավ հրապարակել իր նախագծած Florilegium-ը։ Եթե ​​նա այդպես վարվեր, ապա կապահովեր Սոլանդերի հետմահու համբավը։ Ասում են, թե Բենքսը Սոլանդերին և Յոնաս Դրյանդերին վերաբերվում էր որպես նրա ծառաների, այլ ոչ թե որպես մյուսների հետ հավասար դիրք ունեցող բուսաբանների։ Այնուամենայնիվ, Բենքսն ակնհայտորեն ամուր էմոցիոնալ կապ ուներ Սոլանդերի հետ, հոգում էր նրա ծախսերը և նույնիսկ աջակցում էր Շվեդիայի իր հարազատներին։ 1784 թ. Երբ նա գրեց Յոհան Ալստրյոմերին Սոլանդերի մահվան մասին, Բենքսը հայտարարեց. «Ընկերոջ այս վաղ կորուստը, որին ես սիրել եմ իմ ավելի հասուն տարիներին և որին միշտ կարոտելու եմ, ինձ ստիպում է ցանկանալ շղարշ քաշել նրա մահվան վրա, հենց որ ես դադարեցի խոսել այդ մասին։ Ես երբեք չեմ կարող դրա մասին մտածել առանց մահացու ցավի»։ Սոլենդերը իր կյանքի վերջին տասնամյակում մնաց Բրիտանական թանգարանի աշխատակից, բայց նաև վճարվեց Բենքսի կողմից։ Բենքսի հարաբերությունները Ռոբերտ Բրաունի հետ ավելի պաշտոնական էին ։
Սոլանդերը հորինել է գրքի տուփ, որը հայտնի է որպես Solander տուփ, և մինչ այժմ օգտագործվում է գրադարաններում և արխիվներում՝ որպես տպագիր, գծանկար, հերբարիումային նյութեր և որոշ ձեռագրեր պահելու ամենահարմար միջոց։ Լոնդոնի արևելյան հատվածում գտնվող Սոլենդերի այգիները կոչվում են նրա անունով, ինչպես նաև Սոլանդեր կղզիները Նոր Զելանդիայի Հարավային կղզու մոտ և Սոլենդեր հրվանդանը՝ Kamay Botany Bay ազգային պարկում, ինչպես նաև Սիդնեյի NSW-ի մոտ գտնվող Ռեդֆերն արվարձանում, բնակարանային հանձնաժողովի աշտարակները ներառում են Դանիել։ Սոլենդերի շենքը Նաև Սոլանդեր կղզին, Կանադայի Վանկուվեր կղզու հյուսիսային արևմտյան ափին։ Նրա պատվին կոչված բազմաթիվ բույսերից մեկը Fuscospora solandri-ն է։ Սոլենդերը կապված էր Բենքսի հետ՝ Կապիտան Կուկի շուրջերկրյա ճանապարհորդության բուսաբանության նկարազարդումներում և նրա «Բազմաթիվ հետաքրքիր և անսովոր զոոֆիտների բնական պատմությունը», որը հանգուցյալ Ջոն Էլիսի կողմից (1786 թ.) հրատարակվել է հետմահու։ Սիդնեյի թագավորական բուսաբանական այգում գտնվող «Դանիել Սոլանդերի գրադարանը», որը հիմնադրվել է 1852 թվականին, Ավստրալիայի ամենահին բուսաբանական հետազոտական ​​գրադարանն է ։ Պրովիդենս Պետրելի գիտական ​​անվանումը՝ Pterodroma solandri, տվել է նրա պատվին թռչնաբան Ջոն Գուլդը։ Նրա անունով է կոչվում Banksia solandri թուփը։ Սոլանդերի ծննդավայր Պիտեոյում Սոլանդերի գիտական ​​պարկում տեղակայված են մի շարք մաքուր տեխնոլոգիական ընկերություններ և հետազոտական ​​կազմակերպություններ ։ Սոլանդերի ծննդավայր Պիտեոյում Սոլանդերի գիտական ​​պարկում տեղակայված են մի շարք մաքուր տեխնոլոգիական ընկերություններ և հետազոտական ​​կազմակերպություններ։
Սոլանդերի պատվին
Դանիել Սոլանդերի պատվին անվանվել է Solanaceae ընտանիքից Solandra Kuntze ծաղկավոր բույսերի ցեղը։
Նրա անունով են կոչվել նաև հետևյալ բուսատեսակները
Ռադիոակտիվ թափոննների կառավարումը Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունում
Համաձայն Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության ատոմային էներգիայի օգտագործման մասին օրենքի՝ բոլոր տեսակի ռադիոակտիվ թափոնները (անկախ ակտիվությունից) պետք է թաղվեն խորը երկրաբանական ֆորմացիաներում կառուցված գերեզմանոցներում։
Գերմանիայում ռադիոակտիվ թափոնների դասակարգումը տարբերվում է Ատոմային Էներգիայի Միջազգային Գործակալության և մի շարք այլ երկրներում ընդունված դասակարգումից։ Դրանք բաժանվում են 2 դասի՝ ջերմագոյացնող ռադիոակտիվ թափոններ և չնչին ջերմագոյացմամբ ռադիոակտիվ թափոններ, որոնք համաձայն 2008 թ.-ին ստորագրված Միջուկային էներգիայի գործակալության ռադիոակտիվ թափոնների կառավարման հանձնաժողովի (OECD/NEA/RWMC) №6433 կոլեկտիվ հայտարարության՝ պետք է թաղվեն խորը երկրաբանական ֆորմացիաներում կառուցված գերեզմանոցներում։
Գերմանիայում ընդունված ՌԹ-ների դասն ու դրանց բնութագրական հատկությունները բերված են ստորև.
Ջերմագոյացնող ռադիոակտիվ թափոններ
Հատկանշական բնութագրերն են՝ Ջերմագոյացնող ռադիոակտիվ թափոններն են՝ Չնչին ջերմագոյացմամբ ռադիոակտիվ թափոններ
Հատկանշական բնութագրերն են՝ Չնչին ջերմագոյացմամբ ռադիոակտիվ թափոններն են. Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունում ռադիոակտիվ թափոնների կառավարման համար պատասխանատու կազմակերպություններն են՝
Դաշնային կառավարությունը (Bund ) - պատասխանատու է ռադիոակտիվ թափոնների գերեզմանոցների տրամադրման համար։Bundesamt für Strahlenschutz (BfS ) – հանդիսանում է ճառագայթային պաշտպանության դաշնային կազմակերպություն, որը գործում է Դաշնային Կառավարության ենթակայության տակ և պատասխանատու է գերեզմանոցների կառուցման և շահագործան համար։
DBE - նախագծում, կառուցում և շահագործում է ռադիոակտիվ թափոնների բոլոր տեսակի պահեստարանները՝ BfS-ի պատվերով։
"DBE TECHNOLOGIES GmbH" - կատարում է ռադիոակտիվ թափոնների պահեստարանների հետ կապված խորհրդատվական և տեխնիկական աշխատանքներ։
Որպես ՌԹ-ների գերեզմանոցների թաղման համար հնարավոր տարբերակներ՝ Գերմանիայում նախապատվությունը տրվել է աղային և կավային տեղակայող ապարների ֆորմացիաներին։
Աղային ֆորմացիաների հիմնական առավելությունն այն է, որ այդ տիպի ֆորմացիաները շատ խիտ են, անթափանց են ջրի համար, բաց տարածություններն ինքնաբերաբար փակվում են և զգայուն չեն բարձր ջերմաստիճանների նկատմամբ։ Հիմնական թերությունն այն է, որ ջուրը կարող է լուծել աղը։ Կավային ֆորմացիաներում ՌԹ-ները թաղելու հիմնական առավելությունն այն է, որ շատ ռադիոակտիվ էլեմենտներ ուղղակի խրվում, մնում են կավային ապարների մեջ (սորբցիա), բացի այդ այս տիպի ֆորմացիաներում շատ չնչին է ջրաթափանցելիությունը։ Սակայն թերություններից մեկն այն է, որ կավը զգայուն է ջերմության նկատմամբ, բացի այդ էլ այդ տիպի շերտերում թաղելն այնքան էլ հերմետիկ չէ։
Ինչևէ գերեզմանոցների կառուցման և ռադիոակտիվ թափոնների երկարաժամկետ անվտանգ մեկուսացումն ապահովելու համար անհրաժեշտ է լավ ուսումնասիրել և ունենալ բավականաչափ տեղեկատվություն. Նմանատիպ գերեզմանոցներում ՌԹ-ների երկարաժամկետ թաղման համար շատ կարևոր է նաև կատարել անվտանգության վերլուծություն և ուսումնասիրություններ, նկատի ունենալով, որ խորը երկրաբանական ֆորմացիաները հիմանականում չեն փոփոխվում ժամանակի ընթացքում և պաշտպանված են արտաքին ազդեցություններից։ Գերմանիայում այդ տիպի գերեզմանոցների համար կատարում են մոտ 1 մլն. տարվա համար վերլուծություններ, օրինակ մարկանց կյանքի մասին վերլուծություն, որը հնարավոր է կատարել միայն 200 տարվա համար։ Վերլուծություններ կատարելիս հաշվի են առնվում անվտանգության չափանիշները։
Բացի այդ, հաշվի առնելով տեղանքի առանձնահատկությունները՝ սահմանվում են պահանջներ թափոնների թաղման վերաբերյալ, որոնք են՝ -       Հիմնական պահանջներ,
-       Պահանջներ երկրորդական թափոնների նկատմամբ,
-       Վերամշակված թափոնների խմբերի որակական չափանիշներին ուղղված պահանջներ,
-       Պահանջներ ակտիվության սահմանային հասանելի արժեքի վերաբերյալ,
-       Պահանջներ թափոնների տարրաները լցնելու վերաբերյալ, -       Հիմնական պահանջներ,
-       Թափոնների տարրաների դասին ուղղված պահանջներ,
-       Պահանջներ ուղղված վթարային իրավիճակների նկատմամբ փաթեթավորման անվտանգության վերաբերյալ, -       Ակտիվության թույլատրելի արժեքներին ուղղված պահանջներ,
-       Պահանջներ ռադիոակտիվ իզոտոպների կազմի վերաբերյալ, Ներկայումս Գերմանիայում առկա և պլանավորված գերեզմանոցներից երեքը կառուցված կամ պլանավորված են կառուցել աղային ֆորմացիաներում (Ասսե, Մորսլեբեն, Գորլեբեն), իսկ Կոնրադը՝  կավային ֆորմացիաներում։
Ասսե - ցածր և միջին ակտիվության թափոնների գերեզմանոց
Այժմ իրավիճակն Ասսեում այնպիսին է, որ այնտեղ առկա է ջրի հոսք, ուստի դիտարկվում են տարբերակներ թաղված թափոնների փաթեթները դուրս բերելու ու հետագայում դրանք Կոնրադ գերեզմանոց փոխադրելու։
Մորսլեբեն - ցածր և միջին ակտիվության թափոնների գերեզմանոց
Մորսլեբենի նախագծով նախատեսված է եղել և թաղվել է հետևյալ քանակության ցածր և միջին ակտիվության ռադիոակտիվ թափոններ. Գումարային ակտիվությունը → 2,9∙1014 Բկ Գումարային ակտիվությունը → 1014 Բկ
Մորսլեբենը գտնվում է փակման փուլում, որը նախատեսված է ավարտին հասցնել առաջիկա 20 տարվա ընթացքում։
Գորլեբեն - բարձր ակտիվությամբ ռադիոակտիվ թափոնների և աշխատած միջուկային վառելիքի գերեզմանոց
Կատարելով տեղանքի երկրաբանական կառուցվածքների ուսումնասիրություն և ի մի բերելով արդյունքները՝ Գորլեբեն գերեզմանոցը նախագծվել է օգտագործելու որպես բարձր ակտիվության ռադիոակտիվ թափոնների և աշխատած միջուկային վառելիքի թաղման համար գերեզմանոց։ Նախատեսվում է, որ այն կունենա հորիզոնական (բարձր ակտիվության թափոնների համար) և ուղղահայաց (աշխատած միջուկային վառելիքի համար) թաղման հնարավորություն։ Դիտարկվում է տարբերակ աղային ապարների և թափոնների արանքներում գոյացած անցքերը լցոնել մանրացված աղով։ ՌԹ-ների թաղման համար նախատեսվում է օգտագործել Պոլյուքս տիպի կոնտեյներներ, որոնք գլանաձև են, ունեն հատուկ "բռնիչ" ծայրին, որը հարմարեցված է հետագայում հեշտությամբ այն դուրս բերելու համար։
Գորլեբեն գերեզմանոցում նախատեսվում է տեղակայել ՌԹ-ների հետևյալ քանակությունը.
-      Աշխատած ջերմագոյացնող էլեմենտներ – 35000 մ3
-      Ապակիացված թափոններ -  8000 մ3
-      Հետազոտական ռեակտորների ջերմագոյացնող էլեմենտներ – 2000 մ3
Չնչին ջերմագոյացմամբ ռադիոակտիվ թափոններ
-      գրաֆիտ – 1000 մ3
-      ուրանի մնացորդներ (урановые хвосты) – 35000 մ3
-      այլ թափոններ – 15000 մ3
Կոնրադ - ցածր և միջին ակտիվության ռադիոակտիվ թափոնների համար
Կոնրադ գերեզմանոցը կառուցվում է կավային ֆորմացիայում։ Կառուցման և շահագործման համար լիցենզիայի ստանալը բավականին դժվար էր, քանի որ մեծ էր հանրության ներգրավվածությունը այս նախագծում։ Մոտավորապես 27 տարի տևեց կառուցման լիցենզիա ստանալու գործընթացը։ Լիցենզիայի տրվելուց հետո սկսեցին կառուցողական աշխատանքները։ Այժմ այն դեռևս կառուցման փուլում է, սակայն զուգահեռաբառ նաև շահագործվում է երկաթի հանքը։ Նախատեսվում է աշխատանքներն ավարտել 2019 թվականին։
Կոնրադ գերեզմանոցը նախատեսված է թույլ և միջին ակտիվության ռադիոակտիվ թափոնների թաղման համար։ Նրա տարողունակությունը (չնչին ջերմագոյացմամբ ռադիոակտիվ թափոնների դեպքում) 303.000 մ3 է։
Գումարային ակտիվությունը՝
ß և γ ճառագայթման դեպքում → 5∙1018 Բկ
α ճառագայթման դեպքում → 1,5∙1017 Բկ
Էլեկտրական իմպեդանս
Էլեկտրական իմպեդանսը ցույց է տալիս այն հակազդեցությունը, որը ցուցաբերում է էլեկտրական շղթան փոփոխական հոսանքի անցմանը, երբ կիրառված է փոփոխական լարում։ Ինչպես հայտնի է, հաղորդչով հաստատուն հոսանքի անցումը կարգավորվում է Օհմի օրենքով : Փոփոխական հոսանքի դեպքում, սխեմայի որոշ տարրեր (ինչպիսիք են կոդենսատորները և ինդուկտիվ կոճերը) ստեղծում են ժամանակային միջակայք լարման և հոսանքի միջև։ Վերջինիս պետք է ուշադրություն դարձնել, երբ գնահատվում է անցնող հոսանքին հակազդեցությունը։ Այս է պատճառը, որ փոփոխական հոսանքի վրա շղթայի դիմադրության ազդեցությունը նկարագրելու համար ներմուծված է էլեկրական իմպեդանսի հասկացությունը։ Փոփոխական հոսանքի սինուսոիդալ ալիքը որակապես բնութագրվում է  լայնույթով (V_m և I_m), հաճախությամբ  (f հերցերով, հաճախ նաև անկյունային հաճախությամբ  ) \varphi փուլային անկյունով` հիմնային ազդանշանի նկատմամբ։