cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նիկոլայ Ղուկասով
Նիկոլայ Հովհաննեսի Ղուկասով (Гукасов Николай Оганесович, ), նավթի և գազի հանքավայրերի շահագործման բնագավառի հայազգի գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1965), պրոֆեսոր (1968): Ուկրաինայի գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1992) :
Տիմոշչենկովո (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)
Տիմոշչենկովո (Тимощенкове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում։
Նիկոլայ Ղուկասով
Կենսագրություն
Նիկոլայ Ղուկասովը ծնվել է 1928 թվականին Բաքվում։ 1950 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի ինդուստրիալ ինստիտուտը։ 1950-1960 թվականներին աշխատել է Ադրբեջանի Նավթի արդյունահանման գիտահետազոտական ինստիտուտում, 1968-1978 թվականներին՝ Վլադիմիրի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ամբիոնի, 1978-1984 թվականներին՝ Հորատման տեխնիկայի ՀամԳՀԻ Պերմի մասնաճյուղի բաժանմունքի, 1984-1998 թվականներին՝ Կիրովոգրադի գյուղատնտեսական մեքենաշինության ինստիտուտի ամբիոնի վարիչ, 1993-2001 թվականներին՝ Մոսկվայի երկրաբանական հետախուզական ակադեմիայի, միաժամանակ, 1994-1999 թվականներին՝ նավթագազային և ստորգետնյա հիդրոմեխանիկայի ինստիտուտի, 1994 թվականից՝ Պենզայի ճարտարապետաշինության ակադեմիայի, 1998 թվականից՝ Ռուսաստանի նավթի և գազի պետական համալսարանի պրոֆեսոր ։
Տիմոշչենկովո (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Տիմոշչենկովո գյուղում բնակվում էր 25 մարդ։
Նիկոլայ Ղուկասով
Կենսագրություն
Աշխատանքները վերաբերում են մածուցիկ և մածուցիկապլաստիկ հեղուկների հիդրավլիկայի կիրառմանը՝ նավթի և գազի հորատանցքերի հորատման ու շահագործման նպատակով ։
Բուհական ուսումնական ձեռնարկների հեղինակ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայազգի գիտնականներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչներ
Պոգրեբովսկի գյուղական խորհուրդ (Գլոբինսկի շրջան)
Պոգրեբովսկի գյուղական խորհուրդ  (Погребівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Պոգրեբովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 2082 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 56,66 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 36,75 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1918 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դոլգենկոե (գյուղ, Վելիկոբուրլուկիի շրջան)
Դոլգենկոե (Довгеньке), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1799 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դոլգենկոե գյուղում բնակվում էր 103 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,09 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1144,44 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1799 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մերիոն Օջիլվի
Մերիոն Օջիլվի, Շոտլանդիայի թագավոր Ջեյմս V-ի խորհրդական կարդինալ Բիթոնի կին կամ սիրուհի։
Վաղ կյանք
Լինտրաթենցի սըր Ջեյմս Օջիլվիի դուստրն էր։ 1491 թվականին Շոտլանդիայի թագավոր Ջեյմս IV-ը դիվանագետ սըր Ջեյմսին դարձրել է Էյրլայլի լորդ Օջիլվի։ Մայրը Ջանեթ Լայլն էր (մահացել է 1525 թվականին), որն իր ամուսնու չորրորդ կինն էր ու, հնարավոր է, ռենֆրուշիրցի 2-րդ լորդ Ռոբերտ Լայլի դուստրը։ Մերիոնը մանուկ հասակում ապրել է Էյրլայլ ամրոցում և Արբրոութի ընտանեկան կալվածքներում։ Ունեցել է ավագ քույր՝ Ջանեթ Օջիլվին և ավելի տարիքով խորթ եղբայր՝ Ջոն Օջիլվին, որը դարձել է Օջիլվիի 2-րդ լորդը։
Մահից առաջ նրա հայրը միայն մասնակիորեն է անդրադարձել Մերիոնին, այն էլ ամուսնական պայմանագրում, ըստ որի Միդմարի Գորդոնի ժառանգը պետք է ամուսնանար Ջանեթի հետ, իսկ վերջինիս մահվան դեպքում՝ Մերիոնի։ Ջանեթը երիտասարդ տարիքում է մահացել, իսկ պայմանագիրն այդպես էլ չի իրագործվել։ 1525 թվականին Մերիոնը դեռևս ամուսնացած չէր ու կառավարում էր իրենց կալվածքները ։
Կյանք Դեյվիդ Բիթոնի հետ
Ջեյմս Բիթոնը Գլազգոյի արքեպիսկոպոսն էր և նրա արքեպիսկոպոսության կազմի մեջ մտնում էին նաև Արբրուոթի ու Քիլվինինգի վանքերը ։ 1522 թվականին, երբ նա դարձել է սուրբ Էնդրյուսի արքեպիսկոպոս, հօգուտ իր զարմիկ Դեյվիդ Բիթոնի հրաժարվել է Արբրուոթի իր իրավունքներից in commendam ։  In commendam-ը  եկեղեցական բենեֆիցիումի հատկացումն էր հովանավորին, որը կարող էր նաև աշխարհիկ մարդ լինել ։ Նորանշանակ վանահայրը ստանում էր վանքի եկամտի մի մասը՝ առանց իր պարտականությունները կատարելու ու նույնիսկ վանքում բնակվելու։
Մերիոնի հարաբերությունները Դեյվիդ Բիթոնի հետ, որն այն ժամանակ դեռ Արբրոութի վանահայրն էր, հավանաբար սկսվել են մոտավորապես 1525 թվականին, երբ Էյրլայլում նա զբաղված էր իր հանգուցյալ մայրիկի գործերով։ 1526 թվականի փետրվարի մի գրառման համաձայն՝ Մերիոնը Բիթոնի հետ Էդինբուրգում է եղել, որից հետո բնակվել է Արբրոութի մերձակայքում գտնվով վերջինիս պատկանող Էթի ամրոցում։ Մերիոնի հետ Բիթոնի հարաբերությունները հաճախ դիտվել են որպես վերջինիս մեղքերից մեկը, քանի որ կաթոլիկ եկեղեցականը պետք է կուսակրոնություն պահպաներ։ Պատմաբան Մարգարեթ Սանդերսոնը նրանց հարաբերությունները համարել է հոգևորականի հարճապահության օրինակ, մի բան, որ Բիթոնն ինքը դատապարտում էր ուրիշների մոտ ։ Բիթոնի «Շոտլանդիայի կարդինալը» կենսագրականում Սանդերսոնը ընդարձակ մեկնաբանում է այս հարցը և ցույց տալիս, որ նրա բոլոր ութ երեխաները ծնվել էին նախքան Բիթոնի ձեռնադրությունը, որը հավանաբար տեղի է ունեցել որպես ֆրանսիական Միրեպուա թեմի եպիսկոպոս նրա օծման ժամանակներում, 1538 թվականին։ Մինչև 19-րդ դարը կարդինալի հարաբերությունները Մերիոնի հետ նրա քննադատների կողմից թիրախային հարց չեն եղել, ոչ էլ նրա կողմնակիցներն են դրանցից ամաչել ։
Օջիլվին զգալի ունեցվածք է ձեռք բերել վանքի հաշվին ու հաճախ հայտնվել դատարանում՝ իր իրավունքները պաշտպանելու համար ։ Նրա եկամտի աղբյուրներից մեկը սուրբ Վայգիանս գյուղի Քիրքթաունի վարձակալության վճարներն էին։
1543 թվականին Բիթոնը գնել է Մելգունդ ամրոցն ու այն դարձել է Մերիոնի բնակավայրը։ Նոր աշտարակի հարկաբաժիններից մեկի պատուհանների վրա նրանց զինանշանն է, ինչպես ցանկացած հողատեր ամուսնական զույգի ։ Կարդինալն սպանվել է սուրբ Էնդրյուսի ամրոցում 1546 թվականին։ Ըստ ռեֆորմատոր Ջոն Նոքսի՝ Մերիոնը հենց նոր էր ամրոցի հետնամուտքից դուրս եկել, երբ Բիթոնի թշնամիները ներխուժել են այնտեղ ։ 1547 թվականին Մերիոնն ամուսնացել է ոմն Ուիլյամ Դուգլասի հետ, բայց նույն թվականի սեպտեմբերի 18-ին կրկին այրիացել է։
Վախճանվել է Մելգունդում 1575 թվականի հունիսին ու հուղարկավորվել Քիննելի ծխական եկեղեցու Օջիլվիներին պատկանող թևում ։
Կարդինալի երեխաներ
1531 թվականի մարտին երեխաներից ոմանք ստացել են իրենց ծնունդն օրինականացնող թագավորական նամակներ, իսկ որդիների համար պահանջվում էր պապական թողությունը, որով փոխհատուցվելու էր նրանց «ծննդյան արատը»՝ եկեղեցական կարիերա սկսելուց առաջ։
Մերիոն Օջիլվիի կտակ
Մերիոնի կտակում նշվել է նրա ագարակների ոչխարների, խոշոր եղջերավորների ու բերքի արժեքը։ Նա ուներ կանխիկ £1000 շոտլանդական ֆունտ։ Նրա ծառաների թվում էին խոհարար Ռոբերտ Սմիթը, Ալեքսանդր Սիմսոնը, մելգունդցի վարպետ Թոմաս Լայնը, Իսոբել Գրեգն ու Քեթրին Բելը։ Նա գումար էր հատկացրել Ջոնեթ Հաֆոուսի որդի Ուիլլի Հաֆոուսին, որպեսզի վերջինս արհեստ սովորի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1495 ծնունդներ Կատեգորիա:1575 մահեր Կատեգորիա:16-րդ դարի շոտլանդացի կանայք Կատեգորիա:Բարոնների դուստրեր
Disney XD
Պատմություն
Disney XD-ի գործարկումը տեղի ունեցավ 2009 թվականի փետրվարի 13-ին, ժամը 12:00-ին ՀԱԱԺ, ցուցադրելով «Մենք վերամիավորում ենք մեր խումբը։» դրվագը։ Ֆինիս և Ֆերբ անիմացիոն շարքը։ Ցանցը թողարկեց իր առաջին հեռուստասերիալը՝ Իսկական Ահարոն Սթոունը, նույն օրը երեկոյան 7:00-ին ՀԱԱԺ։ Երկու մասից բաղկացած պրեմիերայի առաջին մասը ցուցադրվել է միաժամանակ Disney XD-ով և Disney Channel-ով։ Ալիքի սկզբնական շարքում ընդգրկված նոր անիմացիոն սերիալներն էին Kid vs. Kat» և «Jimmy Two-Shoes»:
Disney XD-ն թողարկվել է «Toon Disney» հեռուստաալիքի հիման վրա, որը սկսել է հեռարձակվել 1998 թվականի ապրիլի 18-ին, որը 2004 թվականին թողարկել է «Jetix» կոչվող գեղարվեստական ֆիլմերի և անիմացիոն բլոկը։ ԱՄՆ-ից դուրս Jetix հեռուստաալիքները վերագործարկվեցին Disney XD ապրանքանիշի ներքո՝ սկսած 2009 թվականի ապրիլի 1-ին ֆրանսերեն տարբերակով։ Ալիքի ծրագրերից շատերը, մասնավորապես անիմացիոն սերիալները, նախկինում հեռարձակվել են Toon Disney-ով, հիմնականում որպես Jetix ծրագրային բլոկի մի մաս, որը հեռարձակվել է Toon Disney-ով մինչև այդ ալիքի մահը։ Disney XD-ն ունի նույն անունը, ինչ Disney.com-ում չկապված փոքր կայքը և մեդիա նվագարկիչը, որը կանգնած է «Disney Xtreme Digital»-ի հետևում, թեև հայտարարվել է, որ հեռուստաալիքի անվան «XD»-ն իրական նշանակություն չունի։
Առաջին օրիգինալ Disney XD հեռուստաֆիլմը Sky Gliders-ն է, որի պրեմիերան կայացել է 2009 թվականի նոյեմբերի 27-ին։ 2012 թվականի ապրիլի 1-ին Disney XD-ն գործարկեց «Marvel Universe» կոչվող բլոկը՝ 2009 թվականին Disney-ի կողմից Marvel Entertainment-ի գնման արդյունքում։
2016 թվականի նոյեմբերի 17-ին The Walt Disney ընկերությունը հայտարարեց The Pokémon Company-ի հետ գործարքի մասին՝ 20-րդ սեզոնից սկսած Pokémon անիմե շարքը Cartoon Network-ից Disney XD-ում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հեռուստաընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մանկական հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Անգլալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Disney Channel
Պարիս
Պարիս (Πάρις), Հոմերոսի «Իլիական» դյուցազներգության հերոս։ Տրոյայի Պրիամոս թագավորի և Հեկաբեի որդին։ Ծնվելուց հետո ծնողները նրան նետել են անտառի թավուտը (Իդա լեռան վրա), որովհետև ըստ պատգամախոսի գուշակության, նա դառնալու էր Տրոյայի կործանման պատճառը։ Սկզբում Պարիսին սնել է արջը, այնուհետև հովիվների խնամքի ներքո հասակ առնելով՝ կարգվել է թագավորական հովիվ։ Զևսի ընտրությամբ եղել է Հերա, Աթենաս և Աֆրոդիտե դիցուհիների միջև վեճի դատավորը, ոսկե կռվախնձորը տալով Աֆրոդիտեին՝ նրան ճանաչել է ամենագեղեցիկը։ Այնուհետև դիցուհին ամենուր հովանավորել է նրան, օգնել է առևանգել Հեղինեին (Սպարտայի Մենելայոս թագավորի կնոջը), որը և առիթ է ծառայել Տրոյական պատերազմի համար։ Պատերազմի վերջում Պարիսը սպանել է Աքիլլեսին, իսկ ինքը զոհվել Փիլոկտետեսի թունավոր նետից։ Անտիկ արվեստում Պարիսը պատկերված է որպես գեղեցիկ պատանի՝ փռյուգիական բնորոշ գդակով։ Պարիսի կերպարն արտացոլված է նաև նոր ժամանակների արվեստում (Լուկա Կրանախ, Պիտեր Պաուլ Ռուբենս, Անտուան Վատտո և այլն)։
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Միկլոս Գիմեշ
Միկլոս Գիմեշ (Gimes Miklós, ), հունգարացի լրագրող, քաղաքական գործիչ։ Իր գործունեությամբ աչքի է ընկել 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխության ժամանակ։ 1958 թվականի հունիսի 16-ին դավաճանության համար Իմրե Նադի և Պալ Մալետերի հետ դատապարտվել է մահապատժի։ 1989 թվականին, 31 տարի հետո, արդարացվել է։
Կենսագրություն
Միկլոս Գիմեշի ծնողները հունգարացի հրեաներ էին, մասնագիտությամբ հոգեբույժներ, ովքեր դարձել էին բողոքականության ունիտարիզմ հավատքին։ Գիմեշը ներգրավվել է Հունգարիայի կոմունիստական շարժման մեջ 1942 թվականին, որպես լրագրող աշխատել է տարբեր կոմունիստական թերթերում։ 1955 թվականին հեռացվել է Հունգարիայի Աշխատանքային ժողովրդական կուսակցությունից Լասլո Ռայկին արդարացնելու կոչի համար։ Լինելով Իմրե Նադի քաղաքական ընկերը՝ կարողացել է 1956 թվականին վերականգնել իր անդամակցությունը։
1956 թվականի Հունգարական հեղափոխության ժամանակ զբաղվել է և՛ քաղաքականությամբ, և՛ հեղափոխական լրագրությամբ։ Այլ հեղափոխականների հետ միասին հիմնադրել և խմբագրել է «Magyar Szabadság» (Ազատ Հունգարիա) թերթը։ Հեղափոխության շարքերում է եղել նույնիսկ խորհրդային զորքերի ներխուժումից հետո և հիմնել է Հունգարիայի Ժողովրդավարական Անկախության շարժումը։
1956 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Գիմեշը ձերբակալվել և բերման է ենթարկվել։ Մեկ ու կես տարի հետո Գերագույն դատարանի կողմից դատապարտվել է մահապատժի, որն իրականացվել է 1958 թվականի հունիսի 16-ին, երբ Գիմեշը 40 տարեկան էր։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հունգարացի լրագրողներ Կատեգորիա:Հունգարիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Գրեյս Մերա Մոլիսա
Գրեյս Մերա Մոլիսա (Grace Mera Molisa, ), բանաստեղծ և քաղաքական ակտիվիստ Վանուատուից, որը պայքարում էր կանանց հավասարության և շրջակա միջավայրի պաշտպանության համար։
Նա առաջին կինն էր իր երկրում, որն ստացել էր բարձրագույն կրթություն` արվեստի բակալավրի աստիճան Հարավխաղաղօվկիանոսյան համալսարանում 1977 թվականին։
Անգլիկուհի էր, խոսում էր հինգ լեզուներով։
Հասարակական և քաղաքական գործունեություն
1979 թվականին` Վանուատուի անկախության նախօրեին, որպես Վանուատուի սոցիալիստական կուսակցության անդամ, Մոլիսան դարձել է սոցիալական հարցերի նախարարության երկրորդ քարտուղար։
Նա ստեղծել է Վանուատուի ազգային արվեստի փառատոնը և ստեղծել կոմիտե` ընտրելու ազգային դրոշ, հիմն, զինանշան և կարգախոս։ Նա Ազգային սահմանադրական հանձնաժողովի միայն երկու կանանցից մեկն էր և 1979 թվականին Վանուատուի սահմանադրությունը ստորագրողների թվում էր՝ ամուսնու և քաղաքական գործիչ Սելա Մոլիսայի հետ միասին։ Սելինա Տուսիտալա Մարշն իր էսսեում պնդում է, որ հենց Գրեյս Մերա Մոլիսան է գրել Վանուատուի սահմանադրության նախաբանը։
Նա Վանուատուի հիմնադիր հոր` վարչապետ Վալտեր Լինիի մամուլի քարտուղարն էր 1987-1991 թվականներին։
1990-ական թվականներին նա նշանակվել է Խաղաղ օվկիանոսի հարավային համալսարանի խորհրդի անդամ և դարձել է «Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ» կազմակերպության անդամ։ Նա լքեցժլ է իր կուսակցությունը, երբ 1998 թվականին ընդհանուր ընտրություններում այն չի առաջադրել որևէ կնոջ թեկնածություն և համակարգել է վեց կին քաղաքական գործիչների թեկնածությունը «Վանուատուի կանայք քաղաքականության մեջ» խմբից, որը հիմնադրել էր 1997 թվականին։ Այդ նույն ժամանակ նա գրքույկ է թողարկել, որում ընդգրկված էին Վանուատուի 530 կանայք, որոնք որակավորված էին աշխատել քաղաքացիական ծառայության մեջ` կառավարությանը կանանց ևս պաշտոններ նշանակելու հարցում խթանելու համար ։
Գրական ստեղծագործություն
Մոլիսը հրատարակել է բանաստեղծությունների իր առաջին ժողովածուն՝ «Սև քար» (Black Stone, անունը նրա պոեզիայի հիմնական փոխաբերությունն է. այն է` հենց Վանուատու կղզիների երկիրը` սառած հրաբխային լավան, որը վերածվել է բազալտի և օպսիդիանի)։ 1987 թվականին նրա հրատարակվել է նրա «Գաղութացված մարդիկ. բանաստեղծություններ» (Colonised People: Poems) գիրքը, «որը սոցիալական դաժան մեկնաբանություն էր հայրիշխանական, հետգաղութային Վանուատուի կյանքի մասին»։ 1995 թվականին նրա գիրքը լույս է տեսել բիսլամի լեզվով` Pasifik paradaes :
Նա 2000 թվականին լույս ընծայված Ռոբերտ Բոֆորսկու կողմից խմբագրված «Խաղաղ օվկիանոսի անցյալների հիշատակը. պատմության վերածման հրավեր» աշխատության համար հետգաղութային քաղաքականության վերաբերող մի գլուխ է պատրաստել ։ Դրա աշխատության պատրաստմանը մասնակցում էին նաև Ալբերտ Վենդտը, Վիլսոն Հերենիկոն, Մարշալ Սահլինսը, Ջեյմս Բելիչը, Գյան Պրակաշը, Էդվարդ Սայիդը և Էպելի Հաոոֆան։
Գնահատականներ
Դոկտոր Սելինա Տուսիտալա Մարշը Օքլենդի համալսարանից բնութագրել է նրան որպես «Խաղաղօվկիանոսյան պոեզիայի նախամայրերից» մեկը, Կոնաի հելու Թամանի հետ միասին Տոնգայից և Հաունանի-Քեյ Տրասկի` Հավայան կղզիներից ։
The Australian հրատարակությունը նրան անվանել է «մելանեզիական մշակույթի ավանգարդ և Վանուատուի ձայն, հատկապես` կանանց ձայն» ։ Նրան նաև համարել են Օվկիանիայի «առաջատար մտավորականներից և ակտիվիստներից մեկը» ։
Դմիտրովո (գյուղ, Յարցևսկի շրջան)
Դմիտրովո (Дмитрово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 25 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի բնակավայրեր
Յոկսոլովո
Յոկսոլովո (Ёксолово), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 53 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի բնակավայրեր
Տորվայն
Տորվայն, Ուելսի ունիտար վարչական միավոր (շրջան) (county borough)։
Ունիտար միավորը ձևավորվել է 1994 թվականին տեղական կառավարման ակտով ։
Տարածքը գտնվում է Հարավային Ուելսում և սահմանակից է Նյուպորտի շրջանի հետ հարավում, Մոնմուշտիրի՝ արևելքում և Բլայնայ Գվենքի և Կայրֆիլի հետ՝ արևմուտքում։ Տորվայնը գտնվում է Մոնմուտշիր ավանդական կոմսության տարածքում։
Մարզի հիմնական քաղաքներն են Կումբրան, Պոնտիպուլը և Բլայնավոնը ։
Տարվայնի քաղաքները
Կատեգորիա:Ուելսի շրջաններ
Վալ դը Մոդեր
Վալ դը Մոդեր (Val-de-Moder), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում է 5157 մարդ, բնակչության խտությունը` 827.77 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.23 կմ² տարածք։
Բնակավայրը ստեղծվել է 2016 թվականի հունվարին` Պֆաֆենոֆեն, Յուբերակ և Լա Վալկ համայնքների միավորման արդյունքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:2016 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վունզիդել Ֆիխտել (շրջան)
Վունզիդել-Ֆիխտել  (Landkreis Wunsiedel im Fichtelgebirge), շրջան է Գերմանիայում։ Շրջանի կենտրոնն է Վունզիդել քաղաքը։ Զբաղեցնում է 606,4 կմ2։ Բնակչությունը 82 229 մարդ է։ Բնակչության խտությունը 136 մարդ/կմ2։
Շրջանի պաշտոնական կոդը 09 4 79 է։ Շրջանում 17 համայնք կա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բավարիայի շրջաններ
Ժողովածու (691)
Ժողովածու (691), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է A թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1672 թվականին Ստեփաննոս սարկավագի գրիչի կողմից։ Ծաղկող՝ Ստեփաննոս սարկավագ։ Ստացողը եղել է Ներսես քահանան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19,7×13 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 324 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով և նոտրգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի 148ա, 320ա, հետագայի՝ 1և (1760 թ․),1գ(1776 թ․), 1գ 32բ1 (1798 թ․), 322 բ․ (1831 թ․)ref> ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կոմարովո (գյուղ, Մանևիչի շրջան)
Կոմարովո (Комарове), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Մանևիչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1577 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոմարովո գյուղում բնակվում էր 931 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,49 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 373,9 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Մանևիչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1577 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ագնես Հազբենդ
Ագնես Հազբենդ (Agnes Husband, ), սուֆրաժիստուհի, Դանդիի առաջին կին խորհրդատուներից ։ 74 տարեկան հասակում Դանդի քաղաքի կողմից նրան շնորհվել է Freedom of the City: Նրա հուշատախտակը փակցված է Դանդիի քաղաքային պալատի պատին։ Ալեք Գրիվի ստեղծած Հազբենդի դիմանկարը գտնվում է Դանդիի ՄաքՄանուս պատկերասրահում ։
Վաղ կյանք
Ագնես Հազբենդը ծնվել է 1852 թվականին, Շոտլանդիայի Թայփորթ գյուղաքաղաքում, նավապետ Ջոն Հասբենդի և Ագնես ԼԱմոնդի կամ Լոմանդի ընտանիքում։ Ագնեսն ու քույրը Դանդիում աշխատել են որպես դերձակ ։
Արշավ՝ հանուն սոցիալիզմի և կանանց ընտրական իրավունքի
40 տարեկան հասակում Ագնես Հազբենդը ներգրավվել է սոցիալիստական շարժման մեջ և Լեյբորիստական կուսակցության շարքերում՝ տանուլ տալով 1897 թվականին դպրոցական խորհրդի ընտրություններում։ Սակայն 1901 թվականին ընտրվել է որպես ծխական դպրոցի խորհրդի առաջին երկու կանանցից մեկը ։ Մեկ տարվա ընթացքում մասնակցել է ավելի քան 80 հանդիպումներին, ընդգրկվել է չորս հանձնաժողովների կազմում ։ 1905 թվականին Հազբենդը հաղթել է դպրոցական խորհդրի ընտրություններում և աշխատել քաղաքի աղքատ երեխաներին ապահովել սննդով, գրքերով և նախնական կրթությամբ ։
Ագնեսն իր կրթությունը շարունակել է Դանդիի համալսարանի քոլեջի երեկոյան դասընթացներում և դարձել է Դանդիում բացված Կանանց ազատության լիգայի (WFL) մասնաճյուղի նախագահը ։ 1909 թվականին նա ազգային դերակատարում է ունեցել կանանց ընտրական իրավունքի շարժման մեջ ։ Ագնես Հազբենդը ներկա է գտնվել և կարողացել է զեկույցով հանդես գալ Վեսթմինսթերում կայացած ցույցի ժամանակ, սակայն դա տեղական մամուլում չի արծարծվել ։
Ազդեցություն է ունեցել Աննո Ռոբինսոնի վրա։ 1913 թվականի հոկտեմբերին, երբ Ագնեսը նախագահում էր Կանանց ազատության լիգան, մասնաճյուղը միացավ տեղական Կանանց սոցիալական և քաղաքական միությանը (WSPU) հետ` բողոքելու Դանդիի բանտում բռնի կերակրման դեմ ։ 1926 թվականին՝ 74 տարեկան հասակում, Ագնեսը դարձել է 5-րդ կինը, որին Freedom of the City է շնորհվել Դանդի քաղաքի կողմից։ Հազբենդի պարգևը Քաղաքի արխիվներում ցուցադրվել է կանանց ընտրական իրավունքի համար պայքարի 100-րդ տարելիցին ։ Այնտեղ նշված է.
Ագնես Հազբենդը մահացել է 1929 թվականին ։
Ագնեսի ազդեցությունն ու լայնածավալ սուֆրաժիստական գործունեությունը նկարագրվում են որպես.
Մահ և հիշատակ
Ագնես Հազբենդի մահախոսականի ժամանակ նա ներկայացվել է որպես կանանց պահանջները պաշտպանող, կանանց ունակությունները հանրային կյանքում կիրառող ռահվիրա, ով հոգում է աղքատ երեխաների կրթության մասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի սուֆրաժիստներ Կատեգորիա:Շոտլանդացի ֆեմինիստներ
(3923) Ռադզիևսկի
(3923) Ռադզիևսկի (Radzievskij), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,963171 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,0778 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,8485 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2881,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,124922 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,49° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1976 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Պրոնոզովսկի գյուղական խորհուրդ (Գլոբինսկի շրջան)
Պրոնոզովսկի գյուղական խորհուրդ  (Пронозівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Պրոնոզովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 2797 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 92,11 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 30,37 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1918 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էստանսուելա
Էստանսուելա (Estanzuela), բնակավայր Ուրուգվայի հարավարևելյան մասում, Կոլոնիյա դեպարտամենտում։
Աշխարհագրություն
Էստանսուելան տեղակայված է դեպարտամենտի հարավային մասում, № 50 մայրուղուց հարավ, Մոնտեվիդեոյից Կոլոնիա դել Սակրամենտո քաղաք տանող երկաթուղային ճանապարհին։
Բնակչություն
Աղբյուր։ Instituto Nacional de Estadística de Uruguay ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայի բնակավայրեր
ԱԶ Ալկմար
ԱԶ-ն հաղթել է Նիդերլանդների առաջնությունը 2 անգամ՝ 1980-81 և 2008-09 մրցաշրջաններում։ 1981 թվականին նրանք դուրս եկան ՈՒԵՖԱ Գավաթի եզրափակիչ, սակայն այստեղ 5-4 հաշվով պարտվեցին Իպսվիչ Թաունին։ Բացի այդ, ԱԶ-ն 4 անգամ հաղթել է Նիդերլանդների գավաթը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլանդական ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ Նիդերլանդներում
Ժողովածու (1691)
Ժողովածուն (1691), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1691 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1765 թվականին, Էջմիածնում (Բ)։ Ստացողը եղել է Խաչատուր Կ․ Պօլսեցին (Բ)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16, 5x10, 07 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 212 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարան՝ 1ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Պոլիկարպո Սկալիարինի
Պոլիկարպո Սկալիարինի (Policarpo Scagliarini, ), 1922 թվականի սեպտեմբերին Քեմալ Աթաթուրքի հրամանատարությամբ քեմալական զորքերի կողմից քաղաքի քրիստոնյա բնակչության կոտորածների ժամանակ սեփական կյանքը վտանգելով հայերին և հույներին փրկող իտալացի կաթոլիկ քահանա։
Կենսագրություն
Ծնվել է Զմյուռնիայում (Իզմիր) 1884 թվականի ապրիլի 21-ին Տրանիից եկած ընտանիքում։ Դոն Պոլիակրպո Սկագլիարինին 1922 թվականի սեպտեմբերին Քեմալ Աթաթուրքի հրամանատարությամբ քեմալական զորքերի կողմից քաղաքի քրիստոնյա բնակչության կոտորածների ժամանակ սեփական կյանքը վտանգելով հայերին և հույներին փրկող իտալացի կաթոլիկ քահանա էր։
1922 սեպտեմբերի 8-ին հունական զորքը՝ նահանջելով լքել է Զմյուռնիան՝ անպաշտպան թողնելով Զմյուռնիայի քրիստոնյա բնակիչներին և այստեղ ապաստանած գաղթականներին քեմալական վերահաս հարձակումից։ 1922թ․ սեպտեմբերի 9-ին Զմյուռնիան(Իզմիրը) շրջափակվել է քեմալական զորքերի կողմից, որոնք սկսեցին ավերել և թալանել քաղաքը՝ կոտորելով քրիստոնյա բնակիչներին, հատկապես հայերին և հույներին։ Աղետը շարունակվեց մի քանի օր, իսկ սեպտեմբերի 12-ին քաղաքը հրկիզվեց։
Պոլիկարպո Սկալիարինին, սեփական անձը վտանգելով, Զմյուռնիայի թուրք զիվորականներից մեկին կարողանում է համոզել, որ Սանտա Մարիա եկեղեցում ապաստանած մարդիկ կաթոլիկներ են և պատկանում են իր թեմին։ Այդպիսով նա շուրջ 4000 հայերի և հույների օգնում է օտարերկրյա նավերով հեռանալ հրկիզված Զմյուռնիայից։
Հոգևորականի սխրագործությունները ներկայացվել են Աքիլլե Բելտրամմեի կողմից 1922 թվականի հոկտեմբերի 1-8 Դոմենիկա դել Կորրիեր իտալական պարբերականում ։ Վերադառնալով Իտալիա՝ Սկալիարինին դարձավ ծխական հոգևորական Գուարդիագրելում, որտեղ էլ նա վախճանվեց 1946 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի իտալացիներ Կատեգորիա:Իտալացի հոգևորականներ
Կուխեշի
Կուխեշի (კუხეში), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Ծալենջիխայի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 220 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ծալենջիխայից հեռու է 10 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 355 մարդ ։
Ակնաշեն
Ակնաշեն (նախկին անվանումը` Վերին Խաթունարխ), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզի Վաղարշապատի տարածաշրջանում, Վաղարշապատ քաղաքից մոտ 6 կմ հարավ։ Տեղակայված է մարզկենտրոն Արմավիրից 34 կմ հարավ-արևելք, ծովի մակարդակից 835 մ բարձրության վրա։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Ակնաշենի մշտական բնակչությունը կազմել է 1569, առկա բնակչությունը` 1388 մարդ ։ Բնակիչները հայեր են, որոնց նախնիները 1828-1829 թվականներին գաղթել են Խոյից, որոշ թվով բնակիչներ այստեղ են գաղթել նաև Սուրմալուից Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։
Ակնաշենի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Պատմական կառույցներ
Գյուղի տարածքում են գտնվում Սուրբ Բարդուղիմեոս եկեղեցին և մ. թ. ա. 6-րդ -5-րդ հազարամյակի «Հին Ակնաշեն» բնակատեղին, մ. թ. ա. 4-րդ-3-րդ հազարամյակի դամբարանադաշտը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի բնակավայրեր
Պարխար
Պարխար, Պարխալ, գյուղ Մեծ Հայքի Տայք նահանգում։ Հետագա Պարխար գավառի կենտրոնը, Պարխարի լեռների ստորոտին, Պարխար գետի ափին։ Ըստ Ղ․ Ինճիճյանի հնում եղել է քաղաք, հետագայում վերածվել է գյուղի (թուրքաբնակ)։
Պարխարը հայտնի է 10-րդ դարի տաճարով (շինարարությունը ավարտվել է 973-ին)։ Այն եռանավ բազիլիկ է, որի նավերը միմյանցից բաժանվում են չորս զույգ, վերևում կամարակապ հաստահեղույս մույթերով։ Միջին, բավական լայն նավը արևելքում ավարտվում է կիսաշրջանաձև խորանով, կողային նավերը՝ ուղղանկյուն ավանդատներով, որոնք միջնորմով բաժանվում են երկու մասի։ Միջին նավի արևմտյան կողմում մի ընդարձակ վերնահարկ է։ Երեք նավերն էլ թաղածածկ են՝ ուժեղացված թաղակիր կամարներով։ Ճակատները մշակված են վերձիգ համաչափություն ունեցող կամարաշարով։ Մուտքերը երեքն են՝ արևմուտքից, հարավից և հյուսիսից։ Արևմտյան և հարավային մուտքերի առջև ընդարձակ նախասրահներ են։ Միջին նավի վերնամասի սյուների միջև արտաքին պատերը տեղ–տեղ ծածկված են մոտավորապես 15-րդ դարի ներկով արված վրացերեն գրերով )։ Գտնվելով Թուրքիայի ներկա սահմաններում՝ Պարխարի տաճարը փոխարկվել է մզկիկիթի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տայքի բնակավայրեր
Յոնա (գյուղ, Կովդորսկի շրջան)
Յոնա (Ёна), գյուղ Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Կովդորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 314 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Կովդորսկի շրջանի բնակավայրեր
Վանատեղի ջուր
Վանատեղի ջուր, գետակ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Ուրթիջուր գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Ծաղկուտի լեռների հյուսիսային լանջերից և Գանձաքար գյուղից 5,5 կմ հարավ-արևմուտք միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 8 կմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր Կատեգորիա:Ուրթիջուր գետի վտակներ
Պինդ մարմին
Պինդ մարմին, նյութի հիմնական վիճակներից մեկը։ Պինդ մարմնի հատկանիշներն են կառուցվածքային պնդությունը և ձևի ու ծավալի փոփոխման դեմ դիմակայությունը։ Ի տարբերություն հեղուկի, պինդ մարմինը չի հոսում՝ իր պարունակող անոթի ձևը ընդունելու համար, և ի տարբերություն գազի, այն չի ընդարձակվում բոլոր հնարավոր ծավալը լցնելու համար։ Պինդ մարմնի ատոմները ամուր կապված են իրար, լինի դա կանոնավոր երկրաչափական ցանցով (բյուրեղային պինդ մարմիններ, որոնք ընդգրկում են մետաղները և հասարակ ջրի սառույցը, թե անկանոն կերպով (անձև պինդ մարմին ինչպես հասարակ պատուհանի ապակի)։
Ֆիզիկայի այն ճյուղը, որն ուսումնասիրում է պինդ մարմինները կոչվում է պինդ մարմնի ֆիզիկա, որն իր հերթին սեղմ նյութի ֆիզիկայի հիմնական ճյուղն է (որը նաև ընդգրկում է հեղուկները)։ Նյութագիտությունը նախնականորեն վերաբերվում է պինդ մարմինների ֆիզիկական և քիմիական հատկություններին։ Պինդ մարմնի քիմիան հատկապես վերաբերվում է նոր նյութերի սինթեզին, ինչպես նաև ճանաչման և քիմիական կառուցվածքի գիտության։
Մանրադիտակային նկարագրություն
Պինդ մարմինը կազմող ատոմները, մոլեկուլները կամ իոնները կարող են կանոնավոր կրկնվող օրինակով կամ անկանոն դասավորված լինել։ Այն նյութերը, որոնց բաղադրիչները կանոնավոր օրինակով են դասավորված, կոչվում են բյուրեղներ։ Որոշ պարագաներում այդ կանոնավոր դասավորումը կարող է առանց խանգարումի երկար տարածքում շարունակվել, օրինակ՝ ադամանդները, որոնք միայնակ բյուրեղից են կազմված։ Պինդ մարմինները, որոնք բավականին մեծ են տեսնելու և դիպչելու համար, հազվադեպ են միայնակ բյուրեղից կազմված լինում, այլ միայնակ բյուրեղների մի մեծ քանակից, որոնք կրիստալիտ (crystallite) են կոչվում, և որոնց չափը կարող է լինել մի քանի նանոմետրից մինչև մի քանի մետր։ Այս նյութերը կոչվում են պոլիբյուրեղ (պոլիկրիստալ)։ Մոտավորապես բոլոր հասարակ մետաղները և շատ կերամիկաներ պոլիբյուրեղ են։
Ուրիշ նյութերում ատոմների մեջ ոչ մի երկար շարունակվող կարգ չկա։ Այս պինդ մարմինները կոչվում են անձև (ամորֆ) պինդ մարմիններ, որոնց օրինակներից են պոլիստիրոլը և ապակին։ Պինդ մարմնի բյուրեղ կամ ամորֆ լինելը կապված է նյութի և այն պայմանների հետ, որում այդ պինդ մարմինը կազմվել է։ Դանդաղ սառեցմամբ կազմված պինդ մարմինները հակված են բյուրեղ լինելու, իսկ արագ սառեցմամբ կազմված պինդ մարմինները ավելի հավանական է ամորֆ լինեն։ Նաև, բյուրեղյա մարմնի առանձնահատուկ բյուրեղային կառուցվածքն է կապված նյութի և կազմվելու ձևի հետ։
Որոշ հասարակ իրեր, ինչպիսին են սառույցը կամ մետաղադրամը, ծայրեծայր քիմիականորեն նույնատեսակ են, իսկ շատ ուրիշները պարունակում են մի շարք տարբեր նյութեր՝ սեղմված իրար կողքի։ Օրինակ՝ մի տիպիկ քար տարբեր շատ միներալների և միներալոիդների հավաքածուն է, առանց որևէ հատուկ քիմիական բաղադրության։ Փայտը բնական օրգանական նյութ է, որը բաղկացած է նախնականապես օրգանական լիգնինի մատրիցում տեղավորված բջջանյութի (զելյուլոզայի) մանրաթելերից։
Պինդ մարմինների դասեր
Պինդ մարմնի ատոմների միջև ուժերը կարող են տարբեր ձևեր ստանալ։ Օրինակ՝ նատրիումի քլորիդի (հասարակ աղի) բյուրեղը կազմված է իոնային նատրիումից և քլորից, որոնք իրար են միացված իոնային կապերի միջոցով։ Ադամանդում կամ սիլիցիումում ատոմները համատեղ են դնում ինենց էլեկտրոնները և ձևակերպում կովալենտ կապեր։ Մետաղներում էլեկտրոնները համատեղացվում են մետաղային կապով։ Որոշ պինդ մարմիններ, հատկապես շատ օրգանական բաղադրություններ, իրար են միացած վան դեր Վաալս ուժերով, որոնք ամեն մոլեկուլի վրայի լիցքի ամոպի բևեռացմամ արդյունքն է։ Պինդ մարմինների տեսակների միջև տարբերությունները իրենց ներքին կապերի արդյունքն են։
Կատեգորիա:Պինդ մարմիններ
Դոլժանկա (գյուղ, Վելիկոբուրլուկիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Դոլժանկա գյուղում բնակվում էր 193 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,434 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 444,7 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1675 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տիմչենկի (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)
Տիմչենկի (Тимченки), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տիմչենկի գյուղում բնակվում էր 330 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բոժոժ
Բոժոժ, թրթուրների հյուսած պաշտպանական պատյան։ Սովորաբար հյուսվում է մետաքսաթելից, որ անջատում են թրթուրները՝ հարսնյակ դառնալուց առաջ։ Այդպես են շատ թիթեռների, ցեցերի և շերամորդի, ինչպես նաև որոշ մրջյունների բոժոժները։ Շերամորդինը բնական մետաքսաթելի ստացման հումք է։ Առավել արդյունաբերական նշանակություն ունի թթենու շերամորդինը։ Բոժոժ հյուսվում է բնական կամ արհեստական բոժոժակալների վրա։ Հյուսումը տևում է 2–3 օր։ Թրթուրը կատարում է մինչև 300 հզ․ ութաձև շարժում՝ հյուսելով 300–1500 մ մետաքսաթել։ Բոժոժներից մետաքսաթելը հանվում է ավտոմատացված հաստոցներով (տես Բոժոժամանում)։ Բոժոժի որակը որոշվում է մետաքսաթելի նրբությամբ, պարունակությամբ և մանվողականությամբ։ Մետաքսաթելի պարունակությունը կազմում է 15–30%, իսկ մանվողականությունը՝ 80–85%։ Բոժոժը լինում է գնդաձև, ձվաձև, գոտիավոր, երկարավուն։ Կշիռը տարբեր է՝ 1,2-3,5 գ։
Կատեգորիա:Օնտոգենեզ Կատեգորիա:Սաղմնաբանություն Կատեգորիա:Միջատաբանություն
Ինդիավաի
Ինդիավաի (Indiavaí), համայնք Բրազիլիայի Կենտրոնաարևմտյան տարածաշրջանում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Մատու Գրոսու նահանգի հարավարևմտյան մարզում։ Մտնում է Ժաուրուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2080 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 600,326 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 3,5 մարդ/կմ2։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու նահանգի բնակավայրեր
Դմիտրովո (գյուղ, Սիչովսկի շրջան)
Դմիտրովո (Дмитрово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 56 մարդ։
Գտնվում է շրջանի հյուսիսարևելյան մասում, Սիչյովկայից 19 կմ հարավ-արևելք, P134 «Հին Սմոլենսկայա ճանապարհ» մայրուղուց 16 կմ արևելք Սմոլենսկ - Դորոգոբուժ - Վյազմա - Զուբցով, Կասնյա գետի ափին։ Գյուղից 13 կմ դեպի արևմուտք Վյազմա-Ռժև գծի վրա գտնվում է Վազուզա երկաթուղային կայարանը։ Գյուղում կա փոստի բաժանմունք։
Պատմություն
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի հոկտեմբերին, գյուղը գրավել են նացիստական զորքերը, ազատագրվել է 1943 թվականի մարտին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի բնակավայրեր
Մելգունդ ամրոց
Մելգունդ ամրոց, 16-րդ դարի վերականգնված կառույց, որը գտնվում է Շոտլանդիայի Անգուս տարածաշրջանում և ներկայումս մասնավոր բնակավայր է ։
Ենթադրվում է, որ այս ամրոցը կառուցվել է 1543 թվականին կարդինալ Դեյվիդ Բիթոնի հրամանով և ծառայել է որպես բնակավայր վերջինիս ու իր սիրուհի Մարգարեթ Օջիլվիի համար ։ Սակայն պրոֆեսոր Չառլզ ՄքԿինը պնդում է, որ 1540-ականների աշխատանքը ավելի վաղ գոյություն ունեցած կառույցի վերաձևավորումն է եղել ։ Ամուսնության բերումով հետագայում փոխանցվել է Միտոյի կոմսերին, որոնց շնորհվել է Մելգունդի դերկոմսերի տիտղոսը, որն էլ ներկայումս կրում է այդ կոմսության ժառանգորդը։ Կառույցը նմանեցվել է 16-րդ դարի թևին, որն ավելացվել է 15-րդ դարավերջին կառուցված աշտարակին (2), թեև իրականում այն կառուցվել է 16-րդ դարի կեսին։ 1990-1996 թվականների ընթացքում ամրոցում իրականացվել են հնէբանական հետազոտություններ ։ Երկար ժամանակ գտնվել է կիսաքանդ վիճակում, բացակայել է տանիքը, մինչև որ վերանորոգվել է Բենջամին Տինդոլի ճարտարապետների կողմից։
Ծանոթագրություններ
2. Castles of Grampian & Angus, Mike Salter 1995
Կատեգորիա:Անգուսի ամրոցներ Կատեգորիա:Շոտլանդիայի տեսարժան վայրեր
Բրիդջերթոն
«Բրիդջերթոն» (Bridgerton), Նեթֆլիքսով հեռարձակվող ամերիկյան հեռուստասերիալ, որի հեղինակներն են Քրիս Վան Դուսենը և Շոնդա Ռայմսը։ Սյուժեի հիմքում ընկած է Ջուլի Քուինի «Հերցոգը և ես» վեպը, գլխավոր դերերը կատարել են Ռեգե Ժան Փեյջը և Ֆիբի Դայնեվորը։ Առաջին եթերաշրջանի պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, 2021 թվականի հունվարին այն երկարացվել է երկրորդ եթերաշրջանով, նույն թվականի ապրիլին՝ երրորդ և չորրորդ եթերաշրջաններով։
Սյուժե
Հեռուստասերիալի գործողություններն իրականացվում են Ռեգենտական դարաշրջանի զուգահեռ իրականության Լոնդոն քաղաքում։ Գլխավոր հերոսները Բրիդջերթոն ընտանիքի չորս եղբայրներ և քույրեր են, որոնք սկսում են իրենց կյանքը վերնախավում։ Ընտանիքի նպատակը կայանում է ավագ աղջկան՝ Դաֆնային ամուսնացնելու մեջ։ Չնայած աղջկա արժանիքներին՝ տղամարդիկ չեն շտապում հերթ կանգնել նրա համար։ Նաև ողջ ընթացքին խանգարում է բամբասանքներով լցված բուլվարային լրագիրը, որը հրատարակում է հանելուկային լեդի Ուիսլդաունը, որն իր լրագրի էջերում քննարկում է յուրաքանչյուր սիրավեպ և շշուկներ։ Ոչ ոք չգիտի, թե որտեղից է նա ստանում այդ տեղեկությունները։ Միևնույն ժամանակ Լոնդոնում հայտնվում է թեթևսոլիկ և բոլորի կողմից սիրված հերցոգ Հասթինգսը, որի համար հարսնացուները հերթ են կանգնում։ Նա առաջարկում է Դաֆնային մի ծրագիր, որը թույլ կտար նրան փրկել սեփական կյանքը, իսկ իրեն՝ զերծ մնալ պնդերես աղջիկներից և նրանց մայրերից։
Արտադրություն և թողարկում
Նախագծի մասին հայտարարվել է 2018 թվականի հուլիսի 20-ին ։ Նկարահանումներն անցկացվել են Լոնդոնում և Բաթում (Սոմերսեթ) ։ Հեռուստասերիալի պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ։ Երկրորդ եթերաշրջանի նկարահանումները կայացել են 2021 թվականի գարնանը ։ 2021 թվականի ապրիլին նախագիծը երկարացվել է երրորդ և չորրորդ եթերաշրջաններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նեթֆլիքսի բնօրինակ ծրագրեր Կատեգորիա:2020 հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:21-րդ դարի հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կապիկի ծաղիկ (հիվանդություն)
Կապիկի ծաղիկ (monkeypox), հազվադեպ հանդիպող վարակիչ հիվանդություն, որով հիվանդանում են կենդանիները և մարդիկ։ Բնորոշվում է տենդով, ընդհանուր ինտոկսիկացիայով և էկզանտեմայի (ցան) առաջացմամբ ։ Հարուցիչը պոքսվիրուսի ընտանիքից է, որը գենետիկորեն մոտ է մարդու բնական ծաղիկ վիրուսին ։
Պատճառ
Հարուցիչը պոքսվիրուսների ընտանիքին պատկանող վիրուս է։ Այն առաջին անգամ անջատվել է 1958 թվականին հիվանդ կապիկներից ։ Կառուցվածքով և հատկություններով այն նման է մարդու ծաղիկի վիրուսին։ Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ կապիկի ծաղիկի վիրուսը հակագենային առումով ավելի նման է բնական ծաղիկ վիրուսին, քան պատվաստանյութի և կովի ծաղիկ վիրուսներին։ Այն լավ է աճում և բազմանում հավի սաղմնաթաղանթում ։
Վարակի փոխանցումը հիմնականում տեղի է ունենում երկարատև անձնական շփման դեպքում, ինչը վարակման ամենամեծ վտանգի տակ է դնում հիվանդության սուր դեպք ունեցող անձի ընտանիքի անդամներին։ Փոխանցումը կարող է տեղի ունենալ նաև պատվաստման կամ պլասենցայի միջոցով (բնածին կապիկի ջրծաղիկ) ։
Ենթադրվում է, որ վիրուսն օրգանիզմ է մտնում վնասված մաշկի, շնչառական ուղիների կամ աչքերի, քթի կամ բերանի լորձաթաղանթի միջոցով ։ Կա տեսակետ, որ փոխանցումը տեղի է ունենում սեռական հարաբերության ժամանակ ։ Կենդանուց մարդուն փոխանցումը կարող է տեղի ունենալ խայթոցի կամ քերծվածքի, կենդանու մարմնի հեղուկների կամ վնասված մաշկի նյութի հետ անմիջական շփման կամ վնասվածքի նյութի հետ անուղղակի շփման միջոցով, օրինակ՝ աղտոտված անկողնային պարագաների միջոցով ։ Փոխանցման բարձր ռիսկը կապված է բերանի լորձաթաղանթ վիրուսի ներթափանցման հետ կապված գործոնների հետ ։
Համաճարակներ
Վարակի աղբյուրը կապիկներն են, սակայն եղել են դեպքեր, երբ վարակը փոխանցվել է մարդկանցից ։ Դեպքերը հիմնականում նկատվում են Եվրոպայում, բայց հանդիպում են նաև Հյուսիսային Ամերիկայում, Աֆրիկայում և Ավստրալիայում ։ Հիմնականում այս հիվանդությունը ախտորոշվում է 16 տարեկանից ցածր հիվանդների մոտ ։
Կապիկի ծաղիկը որպես մարդու հիվանդություն առաջին անգամ բացահայտվել է 1970 թվականին Կոնգոյի Դեմոկրատական ​​Հանրապետությունում (նախկինում՝ Զաիր), Հասարակածային նահանգի Բասանկուսու քաղաքում ։ ԱՀԿ-ի հսկողությունը 1981-1986 թվականներին ԿԺԴՀ/Զաիրում գրանցել է 338 հաստատված դեպք և 33 մահ (դեպքերի մահացության մակարդակը 9,8%) ։ Երկրորդ բռնկումը հայտնաբերվել է ԿԺԴՀ/Զաիրում 1996-1997 թվականներին։ 1991-1999 թվականներին ԿԺԴՀ/Զաիրում գրանցվել է 511 դեպք ։ Կոնգոյի ավազանի հիվանդության կլադը (հին հունարեն՝ κλάδος - ճյուղ, շառավիղ) մնում է էնդեմիկ ԿԺԴՀ-ում և ունի մահացության բարձր մակարդակ ։
Եվս մեկ՝ MPXV գենետիկ կլադ է հայտնաբերվել Արևմտյան Աֆրիկայում։ Մահացությունը 1%-ից պակաս է։ Մինչև 2022 թվականին Եվրոպայում կապիկի ծաղիկի բռնկումը, մարդուց մարդուն վիրուսի փոխանցման դեպք չէր գրանցվել ։ Արևմտյան Աֆրիկայի կլադի առաջին բռնկումը Աֆրիկայի սահմաններից դուրս եղել է ԱՄՆ Միջին Արևմուտքում՝ տնային տափաստանային շների տերերի շրջանում 2003 թվականին։ Հաղորդվում է, որ վարակվել է 71 մարդ, նրանցից ոչ ոք չի մահացել ։
Կապիկի ծաղիկը ավանդաբար սահմանափակվել էր խոնավ արևադարձային անտառների էկոլոգիայով ։ Այս օրինաչափությունը խախտվել է 2005 թվականին, երբ Սուդանում (այժմ Հարավային Սուդան) գրանցվել է առանց մահվան 49 դեպք ։ Գենետիկական վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ վիրուսը ծագել է ոչ թե Սուդանում, այլ, ամենայն հավանականությամբ, ներմուծվել է ԿԺԴՀ-ից ։
Կապիկի ծաղիկի շատ ավելի շատ դեպքեր են գրանցվել Կենտրոնական և Արևմտյան Աֆրիկայում և մասնավորապես Կոնգոյի Դեմոկրատական ​​Հանրապետությունում՝ տարեկան 2000 հայտնի դեպք 2011-2014 թվականներին։ Հավաքագրված տվյալները հաճախ թերի են և չհաստատված, ինչը դժվարացնում է ժամանակի ընթացքում կապիկի ծաղիկի դեպքերի իրատեսական գնահատականը։ Այնուամենայնիվ, ենթադրվում է, որ 2018 թվականի դրությամբ գրանցվել է կապիկի ծաղիկի գրանցված դեպքերի աճ և աշխարհագրական բաշխվածության ընդլայնում ։
ԱՄՆ (2003)
2003 թվականի մայիսին մի փոքրիկ երեխա է հիվանդացել ջերմության և ցանի ախտանիշներով այն բանից հետո, երբ նրան կծել էր սկյուռանմանների ընտանիքին պատկանող տափաստանային շուն (Prairie dog) կոչվող (հին հունարեն՝ κῠνο- +μῦς «շնամուկ») կրծողը, որը գնվել էր Վիսկոնսին նահանգի Միլուոքիի մոտակայքում գտնվող տեղական փողոցային շուկայից ։ Մինչև 2003 թվականի հունիսի 20-ը գրանցվել է կապիկի ծաղիկի 71 դեպք։ Բոլոր դեպքերը վերաբերում էին գամբիական համստեր առնետներին (Cricetomys gambianus), որոնք ներմուծվել էին Աքրայից (Գանա) 2003 թվականի ապրիլին Տեխասում էկզոտիկ կենդանիների դիստրիբյուտորի կողմից։ Մահվան դեպքեր չեն եղել ։ Էլեկտրոնային մանրադիտակային և սերոլոգիական հետազոտությունները հաստատել են, որ հիվանդությունը մարդկանց մոտ կապիկի ծաղիկ է ։
Ցխմորիսի
Ցխմորիսի (ცხმორისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Քեդայի շրջանում ։
Կապիկի ծաղիկ (հիվանդություն)
ԱՄՆ (2003)
Կապիկի ծաղիկով հիվանդ մարդիկ սովորաբար ունեցել են ջերմություն, գլխացավ, մկանային ցավ, դող և առատ քրտնարտադրություն։ Վարակված մարդկանց մոտավորապես մեկ երրորդն ունեցել է չոր հազ։ Այս նախնական փուլին հաջորդել է 1-10 օր հետո պապուլային ցանի զարգացումը, որը սովորաբար անցել է վեզիկուլյացիայի, պզուկուլյացիայի (թարախոտ ջրակալում), պորտանման խորության ձևավորման և կեղևավորման փուլերով։
Որոշ մարդկանց մոտ վաղ ախտահարումների դեպքում խոցեր են առաջացել։ Ցանի և վնասվածքների տարածումը տեղի են ունեցել գլխի, մարմնի և վերջույթների վրա․ շատ մարդիկ ունեցել են նախնական և ուղեկցող ախտահարումներ ափերի, ներբանների և վերջույթների վրա։ Որոշ մարդկանց մոտ ցանն ընդհանուր-դիսեմինացված բնույթ է կրել։ Ցանն առաջանալուց հետո մարդկանց մոտ սովորաբար ցանը զարգանում է տարբեր փուլերում։ Բոլոր վարակվածները հայտնել են տափաստանային շուն կրծողների հետ անմիջական կամ սերտ շփման մասին․ հետագայում պարզվել է, որ կենդանիները վարակված են եղել կապիկի ծաղիկի վիրուսով ։
Ցխմորիսի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քեդայի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Կապիկի ծաղիկ (հիվանդություն)
Նիգերիա (2017-2019)
Կապիկի ծաղիկը տարածվել է Նիգերիայի հարավ-արևելքում և հարավում։ Որոշ նահանգներ և Նիգերիայի դաշնային կառավարությունը ուղիներ են փնտրում ծաղիկի տարածումը զսպելու, ինչպես նաև հիվանդության բուժման միջոց գտնելու համար ։ Հիվանդությունը տարածվել է Ակվա Իբոմ, Աբիյա, Բայէլսա, Բենուե, Կրոս Ռիվեռ, Դելտա, Էդո, Էկիտու, Իմո, Լագոս, Նասարավաս, Օյո, Պլատո, Ռիվերս, Նիգերիայի Դաշնային մայրաքաղաքային տարածքում ։ Համաճարակը սկսվել է 2017 թվականի սեպտեմբերին և մի քանի նահանգներում շարունակվել ըստ 2019 թվականի մայիսի տեղեկությունների ։
Մեծ Բրիտանիա (2021)
2021 թվականի մայիսի 24-ին Մեծ Ուելսի Հանրային առողջապահության վարչության Բրիտանիայում հայտնաբերել է կապիկի ծաղիկի երեք դեպք մեկ տնային տնտեսությունում։ Դեպքերի մասին հայտնել է նաև առողջապահության նախարար Մեթյու Հենկոկը՝ դիմելով պատգամավորներին։ Զրոյական հիվանդը հայտնաբերվել է մայիսի 24-ին Նիգերիայից դուրս գալուց հետո։ Երկրորդ դեպքը գրանցվել է հունիսի 2-ին, երրորդը՝ հունիսի 24-ին  ։
2021 թվականի հուլիսի 16-ին Նիգերիա կատարած ուղևորությունից վերադարձող ամերիկացու մոտ ԱՄՆ-ում ախտորոշվել է կապիկի ծաղիկ։ Նա անմիջապես հոսպիտալացվել է ։
Բռնկում (2022)
2022 թվականի մայիսին աշխարհի շատ երկրներում հայտնաբերվել են կապիկների վարակի նոր դեպքեր։ Ըստ 2022 թվականի մայիսի19-ի տեղեկությունների՝ ընդհանուր առմամբ 135 դեպք 19 երկրներում ։
Կլինիկական պատկեր
Ինկուբացիոն շրջանը տևում է 7-ից 19 օր։ Հիվանդությունը սկսվում է սուր, հանկարծակի, մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացմամբ, միանգամայն հնարավոր են նաև գլխացավեր և մկանային ցավեր, գլխապտույտ, սրտխառնոց, փսխում ։ Հիվանդության հետագա դինամիկան նման է բնական ծաղիկի ախտանիշներին, հաճախ թեթև և չափավոր ձևերի։ Կապիկի ծաղիկի և մարդու բնական ծաղիկի, ինչպես նաև այլ նման ախտանշաններ ունեցող վարակիչ հիվանդություններից (քոս, սիֆիլիս, ջրծաղիկ, կարմրուկ, բակտերիալ մաշկի վարակներ և այլն) հիմնական տարբերությունը ավշային հանգույցների բորբոքման (լիմֆադենիտի) առկայությունն է (հիվանդների գրեթե 90%-ի մոտ) ։
Փուլեր
Հիվանդության 3-4-րդ օրը ցան է առաջանում սկզբում դեմքի, ապա թևերի վրա, ապա ծածկում է մարմինը։ Այն սկսվում է մոտ 6-10 մմ տրամագծով բծի տեսքից, այնուհետև այս վայրում ձևավորվում է պապուլա, որը հետագայում վերածվում է վեզիկուլայի (թափանցիկ պարունակությամբ լցված բշտիկ), այնուհետև ձևավորվում է կեղև, որից հետո սպի է մնում։ Հիվանդի վիճակն այս պահին կտրուկ վատանում է, առաջանում է տախիկարդիա, հաճախանում է շնչառությունը, իջնում է արյան ճնշումը, ապա հիվանդի վիճակն աստիճանաբար բարելավվում է։ Նկատվում են նաև հիվանդության մեղմ ձևեր, որոնց դեպքում ընդհանուր վիճակը մնում է նորմալ։ Հիվանդության ընդհանուր տևողությունը 2-3 շաբաթ է ։
Ախտորոշում
Հիմնականում այս հիվանդությունը ախտորոշվում է 16 տարեկանից ցածր հիվանդների մոտ ։
Բուժում
Կապիկի ծաղիկ հիվանդության բուժումը նույն սկզբունքներով է ընթանում, ինչպես մարդու բանական ծաղիկ հիվանդությունը ։
Կանխարգելում
Ենթադրվում է, որ բնական ծաղիկի դեմ պատվաստումը կարող է մարդուն պաշտպանել կապիկի ծաղիկով վարակվելուց, քանի որ դրանք սերտորեն կապված վիրուսներ են, և պատվաստանյութը կենդանիներին պաշտպանում է կապիկի ծաղիկ փորձարարական մահացու վարակից ։ Սա համոզիչ չէ մարդկանց համար, քանի որ ծաղիկի դեմ սովորական պատվաստումը դադարեցվել է ծաղիկի վերացումից հետո ։
Ջրծաղիկի դեմ պատվաստանյութը նվազեցնում է կապիկի ծաղիկի վտանգը Աֆրիկայում նախկինում պատվաստված անձանց շրջանում։ Ծաղկի վիրուսների նկատմամբ իմունիտետի նվազումը վարակված պոպուլյացիաներում կապիկի ծաղիկի տարածվածության գործոն է։ Դա պայմանավորված է ինչպես խաչաձև պաշտպանիչ իմունիտետի թուլացմամբ (այն մարդկանց շրջանում, ովքեր պատվաստված էին մինչև 1980 թվականը, երբ դադարեցվել է ծաղիկի դեմ զանգվածային պատվաստումը), այնպես էլ չպատվաստված անձանց համամասնության աստիճանական աճով։ ԱՄՆ-ի Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնը (CDC) խորհուրդ է տալիս այն անհատներին, ովքեր մտահոգ են ծաղիկի բռնկումներով և խնամում են վարակված մարդկանց կամ կենդանիներին, բնական ծաղիկ հիվանդության պատվաստանյութ ստանալ՝ կապիկի ծաղիկից պաշտպանվելու համար։ Այն անձինք, ովքեր սերտ կամ սեռական կապի մեջ են կապիկի ծաղիկով հիվանդ մարդկանց կամ կենդանիների հետ, նույնպես պետք է պատվաստվեն ։
CDC-ն խորհուրդ չի տալիս նախապես պատվաստվել անասնաբույժների, անասնաբուժական անձնակազմի կամ կենդանիներին հսկող անձնակազմի հետ շփվելու համար, եթե այդպիսի անձինք ներգրավված չեն դաշտային հետազոտություններում ։
Կանխատեսում
Սովորաբար հիվանդությունն ընթանում է բարորակ, մահացու ելք նկատվում է հիվանդների 10%-ի մոտ, հիմնականում՝ չպատվաստվածների ։ Հնարավոր բարդություններից են էնցեֆալիտ, մենինգոէնցեֆալիտ, թոքաբորբ և սեպսիս։