cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պորտասար
Նրա տարիքը գնահատվում է մինչև 12,000 տարեկան, որը սակայն, ըստ 2003 թվականին կատարված գեոմագնիսական հետազոտությունների , նախնական տվյալներով թվագրվում է առնվազն մ.թ.ա. 9-րդ հազարամյակով ։
Համարվում է աշխարհում մինչ այժմ հայտնի ամենահին ծիսական կառույցը, և Նևալը-Չորիի վաղ նեոլիթյան բնակավայրի հետ հեղաշրջել է եվրասիական նեոլիթի մասին պատկերացումները ։
2021 թվականի դրությամբ պեղվել է տեղանքի 5%-ից պակաս հատվածը ։
Նախապատմություն
Ամենայն հավանականությամբ կառուցվել է մ․թ․ա․ 10-րդ հազարամյակում։ Պեղումների արդյունքների համաձայն՝ համալիրը ոչ թե լքվել, այլ դիտավորյալ կերպով ամբողջովին հողով է ծածկվել մ․թ․ա․ 8-րդ հազարամյակից հետո ։ Այստեղ հայտնաբերվել են 12,000 տարի առաջ կառուցված սրբավայր և աշխարհի ամենահին պատկերագրերը։ Նեոլիթյան դարաշրջանին պատկանող Պորտասարի տաճարախումբը գտնվում է ներկայիս Օրենջիք գյուղի մոտակայքում։ Մոտավորապես 300 մ տարածքում կառուցված այս սրբատեղին ունի 15 մ բարձրությամբ պատեր ։
Տաճարային համալիր
1994 թվականից հետազոտվում է գերմանական և թուրքական հնագետների կողմից։ Համարվում է, որ առայժմ հետազոտված է տարածքի ընդամենը 5%-ը։ Տվյալ տարածքում մինչ օրս հնագետների կողմից պեղվել են 6 տաճարներ։ Մասնագետները, սակայն, ենթադրում են, որ Պորտասարում տաճարների թիվը շուրջ 20-ն է։ Այստեղ կատարված հնագիտական պեղումների արդյունքում նաև հայտնագործվել է, որ ցորենի նախատիպը ևս առաջին անգամ աճել է Պորտասարի ստորոտին ։ Պորտասարի պեղումներին մասնակցած հնագետները նաև նշում են, որ թեև մինչ այժմ չի պարզվել, թե ինչ բնույթի կրոնական արարողություններ են այստեղ կատարվել, այնուամենայնիվ, դրանք արվել են որևէ հեղուկի (արյուն, ջուր, ալկոհոլ և այլն) միջոցով ։
Նշանակությունը
Մինչև այս հնավայրի պեղումները նման չափի համալիրի կառուցումն անհնարին էր համարվում այդքան հին և պարզունակ գործիքներ ունեցող համայնքի համար (նաև հասարակության կազմակերպման առումով․ միայն 10-20 տոննա ծանրությամբ սյուների պատրաստման և 100-500 մ տեղափոխման համար, ենթադրաբար, անհրաժեշտ է մոտ 500 հոգու համատեղ աշխատանք) ։
Ժամանակակից մշակովի ցորենի ԴՆԹ վերլուծության արդյունքների համեմատությունը վայրի ցորենի հետ ցույց է տվել մերձավոր կապը մոտ 32 կմ հեռու գտնվող Կարաչա դաղ լեռան տարածքի հետ, ինչից կարելի է ենթադրել, որ ժամանակակից ցորենի ընտելացումը (Նեոլիթյան հեղափոխության ժամանակ) առաջին անգամ այստեղ է իրականացվել ։
Համահունչ է նաև Հայկական վարկածի հետ, ըստ որի, հնդեվրոպական ժողովուրդների հայրենիքը Հայկական լեռնաշխարհն է։
Մեկնաբանություն
Պորտասարի հնագիտական հուշարձանախմբի հայտնագործումը նաև հերքում է մինչ այժմ հայտնի պատմագիտական այն վարկածը, ըստ որի քոչվոր համայնքները նստակյաց կյանքի են անցել գյուղատնտեսական կուլտուրաներ մշակելուց հետո միայն ։
Գիտական կոնֆերանսներ
Հնագետներին բլուրը հայտնի էր դեռ 1963 թվականից, սակայն նրա իրական նշանակությունն ի հայտ եկավ, երբ թուրք-գերմանական հնագիտական խումբը Կլաուս Շմիդտի ղեկավարությամբ սկսեց պեղումները։ Հնագիտական աշխատանքների ու հայտնագործությունների մասնակի ամփոփումը տեղի ունեցավ Գերմանիայի Կարլսռուե քաղաքում 2007 թվականի հունվարի 20-ից մինչև հունիսի 17-ը։ 500-ից ավելի բարձրարժեք նյութերը ներկայացնում էին Պորտաբլրի 12.000 տարվա մշակույթը ։
Հրապարակումներ
«Պորտասար կամ Գյոբեկլի Թեփե – Երբ ակադեմիական միտքը շրջանցում է փաստը»
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նախնադարյան Հայաստան Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում Կատեգորիա:Փոքր Ասիա Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Շանլըուրֆայի մարզի պատմություն Կատեգորիա:Հարավարևելյան Անատոլիայի հնավայրեր Կատեգորիա:Շանլըուրֆայի մարզ Կատեգորիա:Կրոնական կառույցներ Կատեգորիա:Հարավարևելյան Անատոլիա Կատեգորիա:Հնագիտական օբյեկտներ Կատեգորիա:Աստղագիտության պատմություն Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդավոր իրադարձություններ
Ֆեոդոր Եվտիխիև
Ֆեոդոր Ադրիանովիչ Եվտիխիև (Фёдор Адрианович Евтихиев, ), ավելի հայտնի է Jo-Jo կամ «շան դեմքով տղան» մականունով։ Ռուս շոումեն, ով հասել է եվրոպական հանրաճանաչության 19-րդ դարի վերջում։
Կենսագրություն
Եվտիխիևը ծնվել է 1864 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում։ Ինչպես նրա հայրը Ադրիան Եվտիխիևը, այդպես էլ Ֆեոդոր Եվտիխիևը տառապում էր հիպերտրիխոզ հիվանդությամբ, նրանց մարմինը և դեմքը ծածկված էր մազերով։ Նա երկար տարիներ հանդես եկավ հայտնի շոումեն Բարնում Թեյլորի ամերիկայում կազմակերպած շոուներում։
19-րդ դարի վերջին ռուսական տոնավաճառներում սկսեցին ցուցադրել «մազածածկ մարդկանց»-ից՝ Ադրիան Եվտիխիևին և Ֆյոդր Պետրովային, ովքեր բնիկ Կորովինո և Բերեզնիկ գյուղերից էին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Կրկեսի դերասաններ‏ Կատեգորիա:Անձինք ըստ բժշկական կամ հոգեբանական վիճակի
(4820) Ֆեյ
(4820) Ֆեյ (Fay), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Կարոլին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,861766 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8609 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,8626 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1768,27 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,203588 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,44° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Էնկյուլա
Էնկյուլա (Änkküla), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պալամուսե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 71 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պալամուսե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Տաղաչափություն
Տաղաչափություն է կոչվում չափածո ստեղծագործության յուրահատկությունը, նրա կառուցման արվեստը, որով այն տարբերվում է սովորական արձակ խոսքից։ Չափածոյի հիմնական առանձնահատկությունը նրա ռիթմն է, որն առաջանում է խոսքի որոշ հավասար միավորների (ոտք, անդամ, բանատող) պարբերական, կանոնավոր կրկնության շնորհիվ։ Տաղաչափության սկզբունքները սերտորեն կապված և պայմանավորված են տվյալ ազգային լեզվի կառուցվածքի և արտասանության յուրահատկությամբ։ Այդ հիման վրա էլ առաջանում են ոտանավորի կառուցման տարբեր եղանակներ կամ տաղաչափական համակարգեր։ Տաղաչափությունը անվանում են նաև մետրիկա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրականագիտություն
Ֆերենկ
Ֆերենկ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Արդյունաբերացում
Արդյունաբերացում կամ ինդուստրացում (Industria), զարգացման ավանդական փուլից արդյունաբերական փուլին արագացված սոցիալ-տնտեսական անցման գործընթացը՝ տնտեսության մեջ արդյունաբերական արտադրության գերակշռությամբ։ Այս գործընթացը կապված է նոր տեխնոլոգիաների զարգացման հետ, հատկապես այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են էներգետիկան և մետալուրգիան։ Ինդուստրացման ընթացքում հասարակությունը նույնպես ենթարկվում է որոշակի փոփոխությունների, փոխվում է նրա աշխարհայացքը։ Աշխատանքի նկատմամբ դրական վերաբերմունքը՝ զուգորդված նոր տեխնոլոգիաների և գիտական ​​հայտնագործությունների հնարավորինս արագ կիրառման ցանկության հետ, նույնպես նպաստում է արտադրության և բնակչության եկամուտների արագացված աճին։ Արդյունքում ձևավորվում է բոլոր տեսակի ապրանքների և ծառայությունների ավելի լայն, ի վերջո, համաշխարհային շուկա, որն իր հերթին խթանում է ներդրումները և հետագա տնտեսական աճը։
Արդյունաբերացումը խոշոր, տեխնիկապես զարգացած արդյունաբերության ստեղծումն է, տնտեսության մեջ արդյունաբերության մասնաբաժնի զգալի աճը։
Տարբեր երկրներում արդյունաբերացման ժամկետներն ու տեմպերը կարող են տարբեր լինել։ Առաջին երկիրը, որտեղ տեղի ունեցավ արդյունաբերական հեղափոխությունը, Մեծ Բրիտանիան էր (19-րդ դարի կեսերին) ։ Ֆրանսիան արդյունաբերական դարձավ 1920-ականների սկզբին։ Ռուսական կայսրությունում ինդուստրացումը սկսվել է 19-րդ դարի վերջից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը։ 20-րդ դարի վերջում տնտեսապես ամենահաջողակ տարածաշրջաններից մեկը Արևելյան Ասիան էր, հատկապես Հոնկոնգը ։
ԽՍՀՄ-ում 1930-ականներին ինդուստրացման իրականացումը ենթադրում էր երկրի տնտեսության հետամնացության վերացում զարգացած երկրների համեմատ համեմատաբար կարճ ժամանակահատվածում՝ ծանր արդյունաբերության գերակշռող նյութական և մարդկային ռեսուրսների զգալի լարման հաշվին ։
Նկարագրություն
Ըստ ընդունված դասակարգման՝ տնտեսությունը բաղկացած է արտադրության առաջնային հատվածից (գյուղատնտեսություն, օգտակար հանածոների արդյունահանում), առաջնային հատվածից ստացված հումքի վերամշակման երկրորդական հատվածից և երրորդային հատվածից կամ սպասարկման հատվածից։ Արդյունաբերականացման գործընթացը բաղկացած է երկրորդական հատվածի ընդլայնումից, որը որը սկսում է գերիշխել առաջնայինին։ Արդյունաբերացման համաշխարհային գործընթացի սկիզբը սովորաբար անվանում են առաջին արդյունաբերական հեղափոխություն։ Այն սկսվել է 18-րդ դարի վերջին Արևմտյան Եվրոպայ ի և Հյուսիսային Ամերիկայի որոշ շրջաններում, նախ՝ Մեծ Բրիտանիայում, այնուհետև Գերմանիայում և Ֆրանսիայում ։ Երկրորդ արդյունաբերական հեղափոխություն կոչվում է արդյունաբերության արդիականացումը, որը տեղի ունեցավ 19-րդ դարի վերջից՝ ներքին այրման շարժիչի, էլեկտրական սարքերի, ջրանցքների և երկաթուղու ցանցերի ստեղծումից հետո։ Նրա ծաղկման շրջանը ընկնում է փոխակրիչի գյուտի հետ  ։
Տնտեսության մեջ արդյունաբերական հատվածի բացակայությունը կարող է խոչընդոտ հանդիսանալ երկրի տնտեսական զարգացման համար՝ ստիպելով կառավարություններին քայլեր ձեռնարկել՝ խրախուսելու կամ խթանելու արդյունաբերացումը պետական ​​միջոցներով։ Մյուս կողմից, արդյունաբերության առկայությունն անպայման չի նշանակում, որ բնակչության հարստությունն ու բարեկեցությունը կավելանա։ Բացի այդ, մեկ երկրում արդյունաբերության առկայությունը կարող է խոչընդոտ հանդիսանալ հարևան երկրներում նույն ճյուղերի զարգացման համար։ Տիպիկ օրինակ է համակարգիչների և ծրագրային ապահովման արտադրությունը։ 1950-ականներին այն սկսվեց ԱՄՆ-ում, ապա արագորեն տարածվեց ամբողջ աշխարհում, բայց շատ շուտով արդյունաբերությունը մենաշնորհվեց և արտադրությունը հիմնականում կենտրոնացավ ԱՄՆ-ում։
Ժողովածու (1959)
Ժողովածու (1959), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1959 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1730 թվականին Կիրակոս, անանուն գրիչների կողմից Երուսաղեմում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22,9×15,2 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 85 թերթից։ Գրված է երկսյուն, միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 77բ, հետագայի՝ 18բ, (1749 թ.), 15ա (1760 թ.), 17բ, 85ա (18֊րդ դար) ։
Արդյունաբերացում
Արդյունաբերացման պատմություն
Նախաարդյունաբերական տեխնոլոգիաների մեծ մասը մարդու գոյությունն ապահովում էր միայն ֆիզիկական գոյատևման կամ մի փոքր ավելի բարձր։ Բնակչության մեծ մասը կենտրոնացած էր ապրուստի միջոց վաստակելու վրա։ Օրինակ՝ միջնադարյան Եվրոպայի բնակչության 80%-ն աշխատում էր գյուղատնտեսության մեջ։ Միայն մի քանի նախաարդյունաբերական հասարակություններ, օրինակ՝ հին հույները, մեծապես կախված էին առևտուրից, որն ազատ հույներին ապահովում էր համեմատաբար բարձր կենսամակարդակով։ Բայց դրանք նույնպես զգալիորեն կախված էին ստրուկների աշխատանքի օգտագործումից, ուստի հին հունական հասարակության միջին կենսամակարդակը նույնպես ցածր էր։ Զանգվածային սովը սովորական երևույթ էր, և միայն այն հասարակությունները, որտեղ զարգացած էր ապրանքափոխանակությունը, ներառյալ գյուղատնտեսական ապրանքների ներմուծումը (միջնադարյան Անգլիա, Նիդեռլանդներ, Արաբական խալիֆայություն, իտալական քաղաք-պետություններ, Հին Հռոմ) կարողացան խուսափել դրա կրկնությունից։ Օրինակ, Նիդեռլանդներում XVII դ. կամ Աթենքում Ք.ա. 5-րդ դարում սննդամթերքի 70-75%-ը ներմուծվել է։
Ժողովածու (1959)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Արդյունաբերացում
Արդյունաբերական հեղափոխություն Արևմտյան Եվրոպայում
Առաջին արդյունաբերական հեղափոխությունը սկսվել է Անգլիայում 18-րդ դարում ։ Այն ուղեկցվում էր գյուղատնտեսության արտադրողականության զգալի աճով, որը կոչվում է Բրիտանական գյուղատնտեսական հեղափոխություն, որն ապահովեց բնակչության զգալի աճ և ավելցուկային բնակչության ազատում գյուղերից, ինչը պահանջված էր արդյունաբերական քաղաքներում։
Նոր աշխատողների ցածր որակավորումը ստիպեց նրանց տերերին ռացիոնալացնել և ստանդարտացնել արտադրական գործառնությունները։ Այսպես ի հայտ եկավ աշխատանքի բաժանումը արդյունաբերության մեջ։ Կապիտալի կուտակումը ժամանակի ընթացքում հնարավոր դարձրեց ներդրումներ կատարել բարձր մեքենայացված և գիտելիքատար արտադրության մեջ, որն ապահովեց ինդուստրացման հետագա էվոլյուցիան։ Համեմատաբար լավ վարձատրվող հմուտ աշխատողների դասի ի հայտ գալն իր հերթին առաջացրեց բանվորների համար ապրանքների շուկա, որի հիման վրա հետագայում առաջացավ ֆորդիզմը ։ Մեծ Բրիտանիայից արտադրության մեքենայացումը տարածվեց եվրոպական այլ երկրներում և բրիտանական գաղութներում՝ ապահովելով նրանց կենսամակարդակի բարձրացում և աշխարհի մի մասի ստեղծում, որն այժմ կոչվում է Արևմուտք։
Որոշ պատմաբաններ կարծում են, որ եվրոպական երկրներում կապիտալի կուտակումը հնարավոր է դարձել այն պատճառով, որ նրանք իրենց գաղութներից «դուրս են հանում» միջոցները, որոնք մի կողմից ծառայում էին որպես հումքի և գյուղատնտեսական արտադրանքի էժան աղբյուր և արտադրված շուկա։ ապրանքները մյուս կողմից։
Որոշ պատմաբաններ կարծում են, որ եվրոպական երկրներում կապիտալի կուտակումը հնարավոր է դարձել այն պատճառով, որ նրանք իրենց գաղութներից «դուրս են հանում» միջոցները, որոնք մի կողմից ծառայում էին որպես հումքի և գյուղմթերքի էժան աղբյուր, իսկ մյուս կողմից՝ արտադրված ապրանքների սպառման շուկա։ Եռանկյուն առևտուրը համարվում է նման փոխանակման դասական օրինակ։ Միևնույն ժամանակ, Գերմանիան արդյունաբերացման տարիներին չուներ գաղութներ և չէր կարող դրանք օգտագործել իր տնտեսական աճի համար։
Արդյունաբերացումը Ռուսաստանում
Ռուսաստանում արդյունաբերական հեղափոխությունը սկսվեց 1830-1840-ական թվականներին, երբ գործնականում զրոյից ստեղծվեցին այն ժամանակվա համար տեխնիկապես զարգացած տեքստիլ և շաքարի արդյունաբերությունները, և սկսվեց մետաղագործության տեխնիկական վերազինումը։ Բայց ամենաինտենսիվ ինդուստրացումը տեղի ունեցավ 1891 թվականից հետո, երբ ռուսական տնտեսության զարգացումը վերահսկում էր Սերգեյ Վիտտեն՝ «ռուսական ինդուստրացման պապ» մականունով։
Խորհրդային Ռուսաստանը սկսեց արագացված ինդուստրացումը՝ համաձայն խորհրդային պետության որդեգրած հնգամյա պլանների՝ ստեղծելով ծանր արդյունաբերություն և ռազմական ենթակառուցվածք, ինչի արդյունքում ԽՍՀՄ-ը վերածվեց գերտերություններից մեկի։ Սառը պատերազմի ժամանակ Տնտեսական փոխօգնության խորհրդի (ՏՓԽ) մյուս երկրները զարգացան նույն գծով, բայց ավելի քիչ ուշադրություն դարձրեցին ծանր արդյունաբերության զարգացմանը։
Արդյունաբերացումն այլ երկրներում
1854 թվականի ճապոնա-ամերիկյան հաշտության պայմանագրի կնքումից հետո Ճապոնիան վերանայեց արտաքին աշխարհից ինքնամեկուսացման իր նախկին քաղաքականությունը և որոշ նավահանգիստներ բացեց արևմտյան երկրների հետ առևտրի համար։ Ճապոնիայի կառավարությունը գիտակցում էր արագացված տնտեսական զարգացման անհրաժեշտությունը, որն անհրաժեշտ էր՝ հաղթահարելու իրենց երկրի հետամնացությունը Արևմուտքին դիմակայելու համար։ Երկրում սկսվեցին քաղաքական բարեփոխումներ, որոնք հանգեցրին ֆեոդալական համակարգի վերացմանը և կայսերական դինաստիայի իշխանության վերականգնմանը։ 1870-ական թվականներին սկսվեցին ռազմական բարեփոխումները և սկսվեց Ճապոնիայի արագացված արդյունաբերացումը՝ այն վերածելով տարածաշրջանային տերության։
Հարավային Եվրոպայի երկրները՝ Իտալիան և Իսպանիան, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո եվրոպական տնտեսությանը ինտեգրվելու արդյունքում, զարգացնելով իրենց « տնտեսական հրաշքը », ինդուստրացում իրականացրեցին։ Սակայն նրանց արդյունաբերությունը, ինչպես արևելյան երկրներում, չի հասել արևմտյան չափանիշներին ։
Զարգացող երկրներ
Կառավարության ծրագրերի հիման վրա տնտեսական զարգացման նմանատիպ ծրագրեր են ընդունվել 20-րդ դարում աշխարհի գրեթե բոլոր երկրներում։ Նրանց հիմնական նպատակը ներմուծվող ապրանքներից տնտեսական անկախության հասնելն էր, գյուղատնտեսության մեքենայացումը, կրթության և առողջապահության զարգացումը։ Այս փորձերից շատերը ձախողվեցին համապատասխան սոցիալական ենթակառուցվածքների բացակայության, ներքին պատերազմների և քաղաքական անկայունության պատճառով։ Արդյունքում այս երկրները արտաքին պարտքեր են ձևավորել հիմնականում արևմտյան երկրներին, ինչպես նաև կոռուպցիա։
Նավթ արտադրող երկրներ
2008 թվականին ՕՊԵԿ-ի երկրները իրենց նավթի համար միասին ստացել են 1,251 տրիլիոն դոլար ։ Նավթի բարձր տնտեսական կարևորության և թանկարժեքության պատճառով նավթի պաշարներ ունեցող երկրներն ունեն արտահանման բարձր եկամուտներ, բայց դրանք հազվադեպ են օգտագործվում տնտեսական զարգացման համար։ Որպես կանոն, տեղական իշխող վերնախավերը նավթադոլարները չեն ներդնում, այլ ծախսում են շքեղ ապրանքների վրա ։
Սա հատկապես ակնհայտ է Պարսից ծոցի տարածաշրջանում, որտեղ մեկ շնչին բաժին ընկնող եկամուտը համեմատելի է զարգացած արևմտյան երկրների եկամուտների հետ, սակայն արդյունաբերականացումն անգամ չի սկսվել։ Բացի երկու փոքր երկրներից՝ Բահրեյնից և Արաբական Միացյալ Էմիրությունների ց, արաբական աշխարհը չունի ժամանակակից, դիվերսիֆիկացված տնտեսություն և իր անփոխարինելի բնական ռեսուրսների վաճառքից ստացված եկամուտը ազգային եկամտի որևէ այլ աղբյուրով փոխարինելու քաղաքականություն ։
Նոր արդյունաբերական երկրներ
Հետևելով Ճապոնիային, որն ասիական երկրներից առաջինն էր, որ սկսեց արդյունաբերացումը, այս գործընթացն անցել է մի շարք այլ երկրների, առաջին հերթին՝ Արևելյան Ասիայի։ Արդյունաբերության ամենաբարձր տեմպերը 20-րդ դարի վերջին նկատվել են չորս երկրներում, որոնք հայտնի են որպես Չորս ասիական վագրեր։ Ունենալով կայուն կառավարություններ, ցածր սակագնային քաղաքականություն, կառուցվածքային հասարակություն, ցածր աշխատուժի ծախսեր, բարենպաստ աշխարհագրական դիրքեր և օտարերկրյա ներդրումներ, ինդուստրացումը հաջող է եղել Հարավային Կորեայում, Սինգապուրում, Հոնկոնգում և Թայվանում։
Հարավային Կորեան սկսեց պողպատի, ավտոմեքենաների և նավաշինության արտադրությունը 1970-1980-ական թվականներին, իսկ 1990-2000-ական թվականներին երկիրը կենտրոնացավ բարձր տեխնոլոգիաների և սպասարկման ոլորտի վրա։ Արդյունքում Հարավային Կորեան դարձել է աշխարհի քսան տնտեսապես ամենազարգացած երկրներից մեկը։ Հարավային Կորեայի զարգացման մոդելը հետագայում կրկնօրինակվեց շատ այլ ասիական երկրների կողմից, այդ թվում՝ կոմունիստական։ Նրանց հաջողությունը առաջացրել է օֆշորային ընկերությունների գրանցման ալիք արևմտյան երկրներում, որտեղ աշխատանքային ռեսուրսներն ավելի էժան են։
Հնդկաստանն ու Չինաստանը նույնպես օգտագործել են հարավկորեական փորձը, բայց իրենց իսկ փոփոխություններով և աշխարհաքաղաքական հավակնությունները հաշվի առնելով։ Ներկայումս Չինաստանն ակտիվորեն ներդնում է իր միջոցները տնտեսական ենթակառուցվածքի զարգացման, հումքի և էներգիայի մատակարարման ուղիների զարգացման մեջ, ինչպես նաև խրախուսում է չինական արտադրանքի արտահանումը, այդ թվում՝ ԱՄՆ՝ կարգավորելով առևտրի դեֆիցիտը՝ ֆինանսավորելով ԱՄՆ արտաքին պարտքը։ Սա Չինաստանին դարձրեց ԱՄՆ-ի ամենամեծ վարկատուն։
Հնդկաստանի կառավարությունը ներդրումներ է կատարում բիոինժեներիայի, միջուկային տեխնոլոգիաների, դեղագործական արդյունաբերության, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և տեխնոլոգիային ուղղված բարձրագույն կրթության մեջ։
Ներկա իրավիճակը
2005 թվականի դրությամբ ԱՄՆ արդյունաբերական արտադրանքի խոշորագույն արտադրողն էր։ Երկրորդ և երրորդ տեղերը կիսել են Ճապոնիան և Չինաստանը։
ՄԱԿ-ի քաղաքականությունը
ՄԱԿ-ը ուշադրություն է դարձնում աշխարհի տարբեր տարածաշրջանների զարգացմանը։ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի խնդրանքով՝ աջակցելու Աֆրիկայի ինդուստրացմանը, նշվում է Աֆրիկայի արդյունաբերացման օրը։
Ուրբանիզացիա և ընտանիքի կառուցվածքի փոփոխություն
Գործարաններում և ֆաբրիկաներում աշխատանքային ռեսուրսներ ի կենտրոնացումը հանգեցրել է քաղաքների աճին, որտեղ ապրում են դրանցում աշխատող բանվորներն ու աշխատողները։ Նրանց բնակչությունն ավելի շարժուն է գյուղական բնակչության համեմատ, ընտանիքները կրճատվել են, քանի որ երեխաները հակված են հեռանալ իրենց ծնողներից և տեղափոխվել այնտեղ, որտեղ նրանք աշխատանք են գտնում։ Միայն ծնողներից և նրանց անչափահաս երեխաներից բաղկացած ընտանիքները, ինչը բնորոշ է քաղաքային բնակչությանը, կոչվում են միջուկային ընտանիքներ։ Ագրարային երկրների համար ավելի բնորոշ է բազմազավակ ընտանիքը, որը բաղկացած է տարածքում ապրող ազգականների մի քանի սերունդներից ։
Շրջակա միջավայր
Արդյունաբերական միջավայրն առաջացնում է մի շարք բացասական հետևանքներ մարդու առողջության համար, մասնավորապես՝ նյարդայնություն և սթրես։ Սթրես առաջացնող գործոնները ներառում են ավելորդ աղմուկը, վատ օդը, աղտոտված ջուրը, վատ սնունդը, արդյունաբերական վթարները, սոցիալական մեկուսացումը, աղքատությունը, անօթևանությունը, մշտական ​​կամ նույնիսկ ժամանակավոր, ալկոհոլի և այլ թմրամիջոցների օգտագործումը։ Քաղաքային բնակչության գերբնակեցումը, որը նպաստում է համաճարակների տարածմանը, այս բացասական գործոններից ևս մեկն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն Կատեգորիա:Արդյունաբերություն Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Կամպուս դու Ժորդաու
Կամպուս դու Ժորդաու (Campos do Jordão. ), քաղաք և համայնք Բրազիլիայի հարավարևելյան մասում՝ Սան Պաուլու նահանգում, Վալե դու Պարաիբա է Լիտորալ Նորտե (Vale do Paraíba e Litoral Norte) մետրոպոլիսային տարածաշրջանում ։ Բրազիլիայի ամենաբարձրադիր քաղաքն է. գտնվում է ծովի մակերևույթից 1628 մետր բարձրության վրա ։ Զբաղեցնում է 290,52 կմ2 տարածք։ 2020 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 52.405 :
Ձմռան ամիսներին քաղաքի բնակչության թիվը գրեթե քառապատկվում է զբոսաշրջիկների և իրենց հանգիստն այստեղ անցկացնել ցանկացողների հաշվին։ Ժամանցի միջոցներից են հետիոտն արշավները, լեռնագնացությունը, ծառի կատարին ամրացված ճոպանով ճոճվելը (arborismo-ն), ձիավարությունը, մոտոցիկլետներով և մոտոամենագնացներով արշավները։ Բազմաթիվ զբոսաշրջիկների է հրապուրում նաև ամեն ձմեռ այստեղ անցկացվող դասական երաժշտության փառատոնը։
Քաղաքում կլոր տարին գործում են գերմանական, շվեյցարական, իտալական խոհանոցով ռեստորաններ, բարեր, իջևանատներ, գինետներ, գարեջրատներ, շալեներ, դիսկո- և գիշերային ակումբներ...
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Սան Պաուլու նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Աննա Մայա Ղազարյան
Աննա-Մայա Ղազարյան Anna-Maja Kazarian,, վրացահայ արմատներով նիդեռլանդացի շախմատիստուհի, կանանց միջազգային վարպետ (2017), ՖԻԴԵ-ի վարպետ (2015), Շախմատի Եվրոպայի կանանց թիմային առաջնության բրոնզե մեդալակիր (2015)։ Ներկայացրել է Նիդեռլանդները շախմատի Եվրոպայի պատանեկան առաջնություններում և տարբեր տարիքային խմբերում, շախմատի աշխարհի պատանեկան առաջնություններում։ 2012 թվականին Պրահայում եղել է Եվրոպայի մինչև 12 տարեկան աղջիկների շախմատի առաջնության երկրորդ մրցանակակիր և ստացել ՖԻԴԵի կանանց  վարպետի
Կենսագրություն
Ծնվել է Վրաստանում, շուտով ընտանիքը տեղափոխվում է Նիդեռլանդներ։ 6 տարեկանից սկսել է շախմատ խաղալ։ 25 անգամ հաղթել Է Նիդեռլանդների շախմատի տարբեր առաջնություններում՝ աղջիկների և տղաների  տարբեր տարիքային խմբերում ։
Ներկայացրել է Նիդերլանդները Շախմատային օլիմպիադայում (2016) և երկու Շախմատի Եվրոպայի թիմային առաջնությունում (2015-2017) ։ Շախմատի կանանց Եվրոպայի թիմային առաջնությունում պահեստային խաղատախտակում նվաճել է անհատական բրոնզե մեդալ։
2015 թվականին դարձել Է տղամարդկանց ՖԻԴԵ-ի վարպետ, իսկ երկու տարի անց՝ կանանց միջազգային վարպետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Իլովատկա
Իլովատկա (Иловатка), գյուղ Ռուսաստանի, Վոլգոգրադի մարզի Ստարոպոլտավսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1807 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ստարոպոլտավսկի շրջանի բնակավայրեր
Օֆանենգո
Օֆանենգո (Offanengo), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում ։
Օգոստոսի 10-ին կոմունայում նշվում է Սուրբ Լավրենտիի տոնը։
Արդյունաբերությունը
Օֆանենգոյում է գտնվում COIM խոշորագույն քիմիական գործարաններից մեկը։ Գործարանը ստեղծում է պոլիէթելեն և դրա հիմքի վրա ստեղծվող ապրանքներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ստեփան Մութաֆյան
Ստեփան Գրիգորի Մութաֆյան (ծնվել է 1928 թվականին Լենինականում), խորհրդային կուսակցական-պետական աշխատող, ԽՄԿԿ անդամ (1959)։
Ավարտել է Լենինգրադի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի մեխանիկա-մեքենաշինական ֆակուլտետը (1953)։ 1953 թվականից աշխատել է Լենինգրադի «Սոյուզարդմեխանիզացիա» տրեստի նախագծային կոնստրուկտորական բաժանմունքում, 1960 թվականից՝ «Հայգունմետնախագիծ» ինստիտուտում, 1966 թվականից ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհրդի մոնտաժային և հատուկ աշխատանքների գլխավոր վարչությունում որպես պետի տեղակալ։ 1978 թվականից եղել է ՀԽՍՀ գազիֆիկացման գլխավոր վարչության պետ, 1979 թվականից՝ ՀԿԿ Կենտկոմի շինարարության և քաղաքային տնտեսության բաժնի վարիչ։ 1981-՞ թվականներին՝ ՀԽՍՀ Կենտրոնական վիճակագրական վարչության պետ։
Եղել է նաև ՀԽՍՀ X գումարման Գերագույն սովետի դեպուտատ, 1981 թվականից՝ ՀԿԿ Կենտկոմի անդամության թեկնածու։
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային կուսակցական գործիչներ
Գրիգորի Օռլով
Գրիգորի Օռլով (Григорий Григорьевич Орлов, ), գեներալ-ֆելդմարշալ, ռուսական կայսրուհի Եկատերինա II-ի ֆավորիտ, երկրորդը Օռլով եղբայրներից։
Հանդիսանում է ռուսական 2 պալատների կառուցող։
Պաղին (Բալուի գավառ, հին)
Պաղին, ամրոց, բերդ, ավան, գյուղաքաղաք, քաղաք Մեծ Հայքի Չորրորդ Հայք աշխարհի Պաղնատուն գավառում, իսկ ավելի ուշ քաղաք Արևմտյան Հայաստանում, Բալուի գավառակում ։ Գտնվում էր Բալու քաղաքից հյուսիս-արևմուտք։
Գրիգորի Օռլով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ
Պաղին (Բալուի գավառ, հին)
Անվան ստուգաբանություն
Բնակավայրի անվանման առաջացման հետ կապված կա երկու վարկած։ Ըստ առաջինի Պաղին է կոչվել կառուցողի անունով, իսկ ըստ ժողովրդական ստուգաբանությամբ պաղ աղբյուրներ ունենալու պատճառով։ Աղբյուրներից մեկը, որը բխում էր Սեղանաքար ժայռի տակից, կոչվում էր Սեղանի ակ։
Պատմություն
Պաղինը հիմնադրվել է մ.թ.ա. 9-8-րդ դարերում կամ էլ դրանից էլ շուտ։ Բնակավայրի ավերակների տակից հայտնաբերվել է Մենուա թագավորի 2 սեպագիր արձանագրություններ։
Եղել է Պաղնատուն գավառի կենտրոնը։ Հանդիսացել է Ծոփքի պաշտպանական կարևոր ամրություններից մեկը։
Քաղաքն ամայացել է XV դարում։ Բնակիչները տեղափոխվել են մոտակայքում գտնվող Պաղին գյուղ։ Հատկանշական է, որ XIX դարում Բալուի գավառակն ուներ Պաղին անունով 3 գյուղ, որոնցից մինը Բալու քաղաքից գտնվում էր հյուսիս-արևմուտք, երկրորդը` հարավ-արևմուտք, իսկ երրորդը` հյուսիս։
Անվանի անձինք
Պաղինից է V դարի ավագ թարգմանիչների սերնդի հայտնի ներկայացուցիչներից Հովսեփ Պաղնացին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դուեյն Դե Ռոզարիո
Դուեյն Էնտոնի Դե Ռոզարիո (Dwayne Anthony De Rosario, ), կանադացի նախկին ֆուտբոլիստ, հարձակվողական ոճի կիսապաշտպան։ 1998 թվականից 2015 թվականը հանդես է եկել Կանադայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում և համարվում է հավաքականի պատմության լավագույն ռմբարկուն։ Դե Ռոզարիոն չորս անգամ ճանաչվել է Կանադայի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ։ 2015 թվականի մայիսի 10-ին Ռոզարիոն հայտարարել է իր ֆուտբոլային կարիերան ավարտելու մասին։
Վաղ տարիներ
Դե Ռոզարիոն գայանական ներգաղթյալների ընտանիքից է, ովքեր տեղափոխվել են Կանադա 1970-ական թվականներին։ Երեք տարեկան հասակում Դե Ռոզարիոն սկսում է խաղալ իր հայրենի քաղաքի ակումբներից մեկի՝ «Սկարբորո Բլիզարդի» մանկական կազմում։ 1985 թվականին ծնողները Դուեյնին և նրա երկու եղբայրներին տալիս են Սուրբ Մարիա Գորետիի տարեկան ճամբարը։ Հենց ֆուտբոլիստի խոսքերով՝ ճամբարին մասնակցելը շատ մեծ ազդեցություն է ունենում իր վրա. նա սովորում է թիմային աշխատանք, ինչը շատ անհրաժեշտ է դառնում իր համար ինչպես պրոֆեսիոնալ կարիերայում, այնպես էլ անձնական կյանքում, իսկ ճամբարային դաստիարակության մեթոդները Դե Ռոզարիոն օգտագործում է ֆուտբոլային ակադեմիայի սանների հետ աշխատանքի ժամանակ ։
1994 թվականին Դե Ռոզարիոն, հետևելով իր մեծ եղբոր օրինակին, որը բուսակեր էր դարձել հինգ տարի առաջ, սկսում է խիստ բուսական դիետա, սակայն 10 տարի հետո Դուեյնն սկսել է ձուկ ուտել ։
Դե Ռոզարիոն կրթություն է ստացել Սկարբորոյում գտնվող Ուինսթոն Չերչիլի անվան համալսարանական հաստատությունում։
Երիտասարդական կարիերա
1997 թվականին Դե Ռոզարիոն, 18 տարեկան հասակում պայմանագիր կնքելով Ա լիգայում հանդես եկող «Տորոնտո Լինկսի» հետ, սկսում է իր մարզական կարիերան ։ Այդ ակումբում Ռոզարիոն հանդես էր գալիս Կանադայի ազգային հավաքականի իր ապագա խաղընկերներից մեկի՝ Փոլ Ստալտերիի հետ։ Մրցաշրջանի միջնամասում Դե Ռոզարիոն որոշում է փոխել իր ակումբային պատկանելությունը և պայմանագիր է կնքում գերմանական «Ցվիկաուի» հետ։ Գերմանիայում նա հանդես է գալիս Երկրորդ Բունդեսլիգայի 1997-98 մրցաշրջանում, որի արդյունքներով Ռոզարիոյի նոր ակումբը զբաղեցնում է մրցաշարային աղյուսակի նախավերջին հորիզոնականը և կրում է դիվիզիոնային մակարդակի իջեցում ։ «Ցվիկաուում» անցկացրած մեկ մրցաշրջանից հետո Ռոզարիոն որոշում է վերադառնալ Հյուսիսային Ամերիկա և 1999 թվականին պայմանագիր է կնքում «Ռիչմոնդ Կիկերսի» հետ ։ 1999 թվականի մրցաշրջանի ավարտից հետո, որում դառնում է երկու գոլի հեղինակ և կատարում է հինգ գոլային փոխանցում, Դե Ռոզարիոն 2000 թվականին սկսում է զգալիորեն ավելի հաջող խաղալ և առաջնության արդյունքներով դառնում է 15 գոլի և 5 գոլային փոխանցման հեղինակ, իսկ նրա ակումբը կրում է 20 հաղթանակ և պարտվում ընդամենը մեկ անգամ ։
«Սան-Խոսե Էրտկվեյքս»
Հաջորդ մրցաշրջանում, երբ կանադացի Ֆրենկ Յելոպը նշանակվում է «Սան-Խոսե Էրտկվեյքսի» գլխավոր մարզիչ, Ռոզարիոն դառնում է նրա առաջին ձեռքբերումներից մեկը։ Դե Ռոզարիոն, 2001 թվականին «Էրտկվեյքսի» կազմում անցկացնելով 1072 րոպե, դառնում է հինգ գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ, ինչը շատ մեծ դեր է խաղում, քանի որ ակումբը հաղթում է ՄԼՍ Գավաթի խաղարկությունում, իսկ Ռոզարիոն, եզրափակչում դառնալով ոսկե գոլի հեղինակ, ճանաչվում է ՄԼՍ Գավաթի խաղարկության լավագույն ֆուտբոլիստ։ Նա այդպիսով արդարացնում է Յելոպի սպասումները։ Ռոզարիոն նմանատիպ հաջողությամբ հանդես է գալիս նաև 2002 թվականին, որի ընթացքում նա, խաղադաշտում անցկացնելով 1637 րոպե, իր հաշվին գրանցում է չորս գոլ և ութ գոլային փոխանցում , սակայն «Էրտկվեյքսը» չի կարողանում կրկնել նախորդ տարվա հաջողությունը։ 2003 թվականին Դե Ռոզարիոն չի մասնակցում առաջնության խաղերի մեծ մասին, իր անցկացրած 684 րոպեների ընթացքում նրան հաջողվում է խփել ընդամենը չորս գոլ և դառնալ երեք գոլային փոխանցման հեղինակ ։ Այնուամենայնիվ ակումբը կրկին հաղթանակ է տոնում ՄԼՍ Գավաթի խաղարկությունում։ 2004 թվականին Դե Ռոզարիոն անցկացնում է 1211 խաղային րոպե և դառնում է հինգ գոլի (այդ թվում նաև ՄԼՍ առաջնության մրցաշրջանի լավագույն գոլը, որը հեղիանկվել էր օգոստոսի 7-ին ընդդեմ «Դի Սի Յունայթեդի») և երեք գոլային փոխանցման հեղինակ ։
2004 թվականի դեկտեմբերին Դուեյնը տեղափոխության առաջարկ է ստանում «Նոթինգհեմ Ֆորեստից», սակայն մերժում է այն։
2005 թվականին Լենդոն Դոնովանի հեռանալուց հետո Դե Ռոզարիոն տեղափոխվում է խաղադաշտի կենտրոն և այդ մրցաշրջանում կատարած 13 գոլային փոխանցումների շնորհիվ ճանաչվում է ՄԼՍ-ի տարվա ամենաշատ գոլային փոխանցում կատարած ֆուտբոլիստ։ Դրանից բացի նա հեղինակում է ինը գոլ, որոնցից մեկը կրկին ճանաչվում է ՄԼՍ-ի մրցաշրջանի լավագույն գոլ (կանոնավոր մրցաշրջանի վերջին՝ հոկտեմբերի 15-ին կայացած «Լոս Անջելես Գալաքսիի» դեմ խաղում տուգանային հարվածից կատարած հզոր հարվածին հետևած գոլը)։ Նա միակ ֆուտբոլիստն է, որը երբևէ երկու տարի անընդմեջ նվաճել է այդ տիտղոսը։ Մրցաշրջանային արդյունքներով նա նաև ներառվում է տարվա խորհրդանշական հավաքականի կազմում։
«Հյուստոն Դինամո»
Կապված «Սան Խոսե» ակումբի՝ AEG մարզադաշտի վերաբերյալ համաձայնության չհասնելու պատճառով Դե Ռոզարիոն իր թիմակիցներից մի քանիսի հետ 2006 թվականի մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ տեղափոխվում է «Հյուստոն Դինամո»։ 2006 թվականին ՄԼՍ-ի աստղերի թիմի՝ Չիկագոյում կայացած «Չելսիի» հետ հանդիպման 70-րդ րոպեին Դե Ռոզարիոն խփում է խաղի միակ գոլը և այդպիսով հաղթանակ է պարգևում թիմին։ Այդպիսի ընկերական խաղերը լոնդոնյան ակումբի համար մրցաշրջաններից առաջ արդեն դարձել էին սովորական։ Ռոզարիոն թիմի չորս ֆուտբոլիստներից մեկն էր, ով մասնակցեց ամբողջ խաղին ։
Դե Ռոզարիոն, «Հյուստոն Դինամոյի» հետ 2006 թվականի նոյեմբերի 12-ին եզրափակչում հաղթելով «Նյու Ինգլենդ Ռևոլյուշնին», ճանաչվում է 2006 թվականի ՄԼՍ Գավաթի խաղարկության հաղթող։ «Դինամոն» հաջողությամբ է ավարտում 11 մետրանոց հարվածաշարը, իսկ Դե Ռոզարիոն վստահորեն է իրացնում իրեն հասանելիք հարվածը։ Մրցաշրջանի վերջում Դե Ռոզարիոն մինչև 2010 թվականը ժամկետով պայմանագիր է կնքում ակումբի հետ, որում նշվված էր, որ նա պիտի վաստակի տարեկան 325000 դոլար։ Հետագայում նա տեղափոխվում է «Տորոնտո» ։
Հաջորդ տարի Դե Ռոզարիոն և «Դինամոն», 2007 թվականի ՄԼՍ գավաթի եզրափակչում երկրորդ տարին անընդմեջ հաղթելով «Նյու Ինգլենդ Ռևոլյուշնին», կրկնում են իրենց հաջողությունը։ Դե Ռոզարիոն ճանաչվում է այդ խաղարկության տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ և այդպիսով դառնում է միակ ֆուտբոլիստը, ով երբևէ արժանացել է այդ կոչմանը երկու անգամ ։
2007 թվականին Դե Ռոզարիոն ՄԼՍ-ի աստղերի թիմի կազմում մասնակցում է շոտլանդական «Սելտիկի» դեմ ընկերական խաղին։ Հանդիպման 36-րդ րոպեին Ռոզարիոյի կատարած փոխանցումից հետո Խուան Պաբլո Անխելը բացում է հանդիպման հաշիվը, իսկ խաղակեսի ավարտից առաջ Խուան Տոխան, խփելով հանդիպման երկրորդ գոլը, ավելի է ընդգծում ամերիկյան աստղերի թիմի առավելությունը։ Այդ խաղի 65-րդ րոպեին Դե Ռոզարիոյին փոխարինում է Կրիստիան Գոմեսը, սակայն հանդիպման հաշիվը մինչև խաղի ավարտը մնում է անփոփոխ ։
«Տորոնտո»
Դե Ռոզարիոն տեղափոխվում է «Տորոնտո» 2008 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ։ Նոր ակումբի կազմում նա նշում է իր նորամուտը մարտի 21-ին «Սպորտինգ Կանզաս-Սիթիի» դեմ խաղում, որը Ջիմ Բրենանի՝ խաղավերջում հեղինակած գոլի շնորհիվ ավարտվում է 3:2 հաշվով։ Դե Ռոզարիոն «Տորոնտոյի» կազմում իր առաջին գոլը հեղինակում է «Դալասի» դեմ հանդիպման ժամանակ՝ գլխով հարված կատարելով։ Այդ հանդիպման ժամանակ Ռոզարիոյի կողմից խփված գոլի շնորհիվ «Տորոնտոն» խուսափում է պարտությունից (1:1)։
Դե Ռոզարիոն Յամայկայի ազգային հավաքականի դեմ 2010 թվականի հունվարի 31-ին ստացած վնասվածքի պատճառով մի քանի շաբաթ բաց է թողնում Տորոնտոյում անցկացվող ակումբի մարզումները և վերադառնում է խաղադաշտ «Տորոնտոյի» մինչմրցաշրջանային Հարավային Ֆլորիդայի համալսարանի դեմ նվազագույն հաշվով հաղթանակով ավարտված խաղում ։
2010 թվականի ապրիլի 8-ին Դե Ռոզարիոն ստանում է «Տորոնտոյի» ավագի թևկապը և դառնում է ակումբի պատմության մեջ երկրորդ ավագը Ջիմ Բրենանի՝ ֆուտբոլային կարիերան ավարտելուց հետո ։ Երկու օր անց Դե Ռոզարիոն հեղինակում է իր առաջին գոլը 2010 թվականի մրցաշրջանում։ Այդ գոլը «Նյու Ինգլենդ Ռևոլյուշն» ակումբի դեմ 4:1 հաշվով ավարտված հաղթական հանդիպման գոլերից մեկն էր ։
2010 թվականի ապրիլի 15-ին Դե Ռոզարիոն «Ֆիլադելֆիա Յունիոնի» դեմ տնային հանդիպման ժամանակ դուբլ է ձևակերպում և այդպիսով 2:1 հաշվով հաղթանակ պարգևում իր ակումբին ։ Իր հաջորդ՝ «Կոլորադո Ռեպիձի» դեմ խաղում Դե Ռոզարիոն հեղինակում է առաջնությունում իր չորրորդ գոլը և դառնում է կանոնավոր մրցաշրջանի լավագույն ռմբարկուն «Տորոնտոյի» պատմության մեջ ։ Դե Ռոզարիոն կրկին գրավում է մրցակցի դարպասն ապրիլի 25-ին կայացած «Սիեթլ Սաունդերսի» դեմ տնային հանդիպման ժամանակ, որն ավարտվում է 2:0 հաշվով։ Այդ գոլը Ռոզարիոյի համար առաջնությունում դառնում է 5-րդը։ Այն բանից առաջ, երբ Ուայթ Օ’Բրայանը խփել էր «Տորոնտոյի» կազմում իր երկրորդ գոլը, Դե Ռոզարիոն համարվում էր մրցաշրջանում իր ակումբի բոլոր գոլերի հեղինակը ։ Շնորհիվ այդպիսի արդյունավետ խաղի հինգերորդ տուրում Ռոզարիոն ճանաչվում է ՄԼՍ-ի շաբաթվա լավագույն ֆուտբոլիստ ։ Ռոզարիոն կրկին արժանանում է այդ տիտղոսին 10-րդ տուրում մեծ մասամբ իր նախկին ակումբ «Սան-Խոսեի» դեմ խաղում դուբլի հեղինակ դառնալու համար։ Նա խփել էր այդ խաղի երկրորդ ու երրորդ գոլերը և այդպիսով իր ակումբին 3:1 հաշվով հաղթանակ պարգևել ։
Ռոզարիոն Տորոնտոյում 2010 թվականին անցկացնում է հաջող մրցաշրջան, որի գագաթնակետն է դառնում ՄԼՍ-ի բոլոր աստղերի թիմի խաղը։ Այդ խաղում նա մրցավարի եզրափակիչ սուլիչից առաջ գոլի հեղինակ է դառնում, իսկ ակումբը 5:2 հաշվով պարտվում է «Մանչեսթեր Յունայթեդին» ։
2010 թվականի օգոստոսի 3-ին Դե Ռոզարիոն հավասարեցնում է ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի Չեմպիոնների Լիգայի նախնական փուլի «Մոտագուայի» դեմ խաղի հանդիպման հաշիվը։ Հինգ րոպե անց հոնդուրասական ակումբը նորից առաջ է անցնում հաշվում, սակայն «Տորոնտոն» Չեդ Բարետի ջանքերով կարողանում է կրկին հավասարեցնել հանդիպման հաշիվը։ «Տորոնտոն» վերջնական հաշվով հաղթում է այդ խաղում 3:2 հաշվով ։
Մարզիչ Նիլ Լենոնի նախաձեռնությամբ դեկտեմբերի 28-ից Դե Ռոզարիոյի հետ բանակցություններ էր վարում շոտլանդական Պրեմիեր լիգայում հանդես եկող «Սելտիկը» ։ Դուեյնը և «Սելտիկը» բանակցում էին կապված մինչև ՄԼՍ-ի նոր մրցաշրջանի մեկնարկը կարճաժամկետ վարձավճարային պայմանագիր կնքելու շուրջ, սակայն «Տորոնտոյի» նոր մարզիչ Արոն Վինտերը հրաժարվում է ակումբի հետ հետագա համագործակցությունից ։
Դուեյնը 2011 թվականի մարտի 19-ին խփում է նոր մրցաշրջանում «Տորոնտոյի» առաջին գոլը, իսկ Վանկուվերում կայացած խաղում «Տորոնտոն» պարտվում է 4:2 հաշվով։ Դա լիգայի առաջին իսկական կանադական խաղերից էր։ Դուեյնը հանդիպման 20-րդ րոպեին հեղինակում է այդ խաղի երկրորդ գոլը, որը դառնում է ութհազարերորդը ՄԼՍ առաջնության պատմության մեջ ։
Վերադարձ ԱՄՆ
2011 թվականի հունիսի 27-ին «Դի Սի Յունայթեդը» ձեռք է բերում Դե Ռոզարիոյին ։ Նոր ակումբի կազմում Ռոզարիոն իր առաջին գոլը խփում է իր նախկին ակումբ «Նյու Յորք Ռեդ Բուլզի» դարպասը։ 2011 թվականի հուլիսի 30-ին Դե Ռոզարիոյի ձևակերպած դուբլը թույլ է տալիս «Յունայթեդին» հաղթել կրկին Ռոզարիոյի նախկին ակումբներից մեկին՝ «Սան Խոսեին» (2:0)։ 2011 թվականի օգոստոսի 6-ին «Յունայթեդը» Ռոզարիոյի հեթ-տրիկի շնորհիվ «Տորոնտոյի» դեմ խաղը ավարտում է 3:3 հաշվով։ Ռոզարիոն այդ խաղում իր բոլոր երեք գոլերը հեղինակել էր այն բանից հետո, երբ «Յունայթեդը» Բիլ Համիդի հեռացումից հետո մնացել էր 10 հոգով։ Ակումբի կազմում նա իր երկրորդ հեթ-տրիկը ձևակերպում է 2011 թվականի սեպտեմբերի 25-ին. Ռոզարիոն խփում է բոլոր երեք գոլերը 9 րոպեների ընթացքում և այդպիսով սահմանում նոր ռեկորդ ՄԼՍ-ի պատմության մեջ ։ Կանադացին ավարտում է մրցաշրջանը ընդհանուր հաշվով մասնակցելով 32 խաղի և դառնալով 16 գոլի ու 12 գոլային փոխանցումների հեղինակ (13 գոլը և 7 գոլային փոխանցումները հեղինակվել էին «Յունայթեդի» կազմում անցկացրած 17 հանդիպումների ընթացքում) ։ Նրա գոհացնող արդյունավետությունը «Յունայթեդում» պատճառ է դառնում ՄԼՍ-ի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստի կոչմանը արժանանալու թեկնածու դառնալու համար։ Կանոնավոր մրցաշրջանի՝ «Պորտլենդ Տիմբերսի» դեմ խաղից հետո վերջինիս գլխավոր մարզիչ և «Չելսիի» նախկին հարձակվող Ջոն Սպենսերը ասում է.
Մրցաշրջանի ավարտից հետո Ֆրանսիայի ազգային հավաքականի նախկին ֆուտբոլիստ Թիերի Անրին դրականորեն է բնութագրում Դե Ռոզարիոյի հնարավորությունները.
2012 թվականի օգոստոսի 29-ին Դե Ռոզարիոն «Դի Սի Յունայթեդի» տնային «Նյու Յորք Ռեդ Բուլզի» դեմ խաղում՝ խփում է ՄԼՍ լիգայում իր հարյուրերորդ գոլը ։
2013 թվականին, չնայած այն բանին, որ «Դի Սի Յունայթեդը» ՄԼՍ-ի առաջնությունում զբաղեցնում է վերջին հորիզոնականը, Դե Ռոզարիոն օգնում է ակումբին հաղթանակ տանել ԱՄՆ-ի Բաց գավաթի խաղարկությունում և այդ կերպ ապահովել ակումբի մասնակցությունը ԿՈՆԿԱԿՖ-ի Չեմպիոնների Լիգայի 2014-15 մրցաշրջանին։ Ռոզարիոն, Ֆրեդերիկ Պիկոնի հետ հավասար քանակով գոլեր հեղինակելով (5 գոլ), ճանաչվում է գավաթի մրցության լավագույն ռմբարկու (գոլերից երեքը նա խփել էր «Ֆիլադելֆիա Յունիոնի» դեմ խաղում ): Դե Ռոզարիոն գավաթի խաղարկությունում տարած հաղթանակը բնութագրում է այսպես
2013 թվականի հոկտեմբերի 31-ին «Դի Սի Յունայթեդը» հայտարարում է, որ Դե Ռոզարիոյի հետ պայմանագրի ժամկետը չի երկարաձգվելու ։
Վերադարձ «Տորոնտո»
«Դի Սի Յունայթեդից» հեռանալուց հետո Դե Ռոզարիոն 2013 թվականի դեկտեմբերի 18-ին վերադառնում է «Տորոնտո» ։ 2014 թվականի հունվարի 9-ին ֆուտբոլիստը պայմանագիր է կնքում իր նախկին ակումբի հետ ։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 3-ին հայտնի է դառնում, որ «Տորոնտոն» չի պատրաստվում երկարաձգել Դե Ռոզարիոյի հետ ունեցած իր պայմանագիրը ։ 2015 թվականի մայիսի 10-ին ֆուտբոլիստն անձամբ հայտարարում է իր ֆուտբոլային կարիերան ավարտելու մասին ։ Դե Ռոզարիոն պետք է դառնար «Maple Leaf Sports & Entertainment» ընկերության դեսպանը ։
Դերը թիմում
ՄԼՍ-ում անցկացրած իր ամբողջ կարիերայի ժամանակ Դե Ռոզարիոն վաստակել է լիգայի ամենաուժեղ կատարողներից մեկի կոչումը ։ Նրա կարիերան ընդգրկում է ՄԼՍ գավաթի խաղարկության եզրափակչում հեղինակած երկու գնդակ, որոնց համար նա ստացել է ՄԼՍ-ի գավաթի մրցության լավագույն ֆուտբոլիստի տիտղոսը և երկու հաղթական գոլ օտարերկրյա թիմերի դեմ ՄԼՍ-ի բոլոր աստղերի խաղերում։ 2009 թվականի հունիսի 18-ին նա դառնում է հեթ-տրիկի հեղինակ և այդպիսով «Մոնրեալ Իմպակտի» դեմ խաղում հաղթանակ է պարգևում «Տորոնտոյին»։ «Տորոնտոյին» Կանադայի առաջնությունում հաղթելու և ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի Չեմպիոնների լիգայի ուղեգիր վաստակելու համար հարկավոր էր այդ խաղը հաղթել չորս գոլի առավելությամբ, և արդյունքում նրանք այդ խաղում հաղթանակ են տանում 6:1 հաշվով։ 2010 թվականի սեպտեմբերի 18-ին, երբ անհաջող առաջին խաղակեսից հետո «Տորոնտոն» «Հյուսթոնին» պարտվում էր 1:0 հաշվով, Դուեյնին հաջողվում է երկու անպատասխան գոլի հեղինակ դառնալ երկրորդ խաղակեսում (երկուսն էլ տուգանային հարվածից), ընդ որում մեկը ավելացված ժամանակում։ Այս կերպ նա արդարացնում է 2010 թվականի փլեյ-օֆֆերում ակումբի մասնակցության հետ կապված երկրպագուների հույսերը։ 2011 թվականին Դե Ռոզարիոն ռեկորդ է սահմանում ՄԼՍ-ի մրցաշրջանի խորհրդանշական հավաքականի կազմում ընդգրկվելու թվով (6 անգամ)։
Կարիերան հավաքականում
Դե Ռոզարիոն համարվում է Կանադայի հավաքականի պատմության լավագույն ֆուտբոլիստներից մեկը։ Նա խաղացել է կիսապաշտպանի դիրքում և 71 խաղում դարձել 20 գոլի հեղինակ (2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի տվյալներով) ։ Նա հավաքականի կազմում իր առաջին հանդիպումն անցկացրել է 20 տարեկան հասակում 1998 թվականի մայիսի 18-ին ընդդեմ Մակեդոնիայի ազգային հավաքականի։ Նա նաև Կանադայի երիտասարդական հավաքականի կազմում 1996 թվականին մասնակցել է ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի երիտասարդական գավաթի խաղարկությանը։ Ռոզարիոն այդ գավաթի խաղարկությունում՝ Նիկարագուայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի դեմ խաղում դուբլ է ձևակերպում և այդպիսով օգնում է իր հավաքականին խաղում տանել 3:0 հաշվով հաղթանակ։ Կանադայի երիտասարդական հավաքականն իր խմբում զբաղեցնում է առաջին հորիզոնականը։ Նաև Դե Ռոզարիոն խփած գոլերով աչքի է ընկնում չեմպիոնական խմբի երկու խաղերում. նա հավասարեցնում է հաշիվը Մեքսիկայի հավաքականի դեմ խաղում՝ մրցակցի գոլից ընդամենը երկու րոպե անց (վերջնական հաշիվ՝ 2:2) և բացում է ԱՄՆ-ի հավաքականի դեմ խաղի հաշիվը, որում Կանադան հաղթում է 2:0 հաշվով և դառնում է մրցաշարի չեմպիոն և որակավորվում է աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը ։
1997 թվականի աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում Կանադայի երիտասարդական հավաքականը, իր հաշվին ունենալով մեկական հաղթանակ, պարտություն և ոչ-ոքի, իր խմբում զբաղեցնում է երրորդ հորիզոնականը։ Դե Ռոզարիոն եզրափակիչ փուլի շրջանակներում կայացած Հունգարիայի երիտասարդական հավաքականի դեմ խաղի առաջին խաղակեսում Դե Ռոզարիոն հավասարեցնում է հանդիպման հաշիվը, իսկ հավաքականը երկրորդ խաղակեսում հաշվով անցնում է առաջ և հաղթանակ տանում։ 1/8 եզրափակչում Կանադայի երիտասարդական հավաքականը հանդիպում է Իսպանիայի երիտասարդական հավաքականին, որի դեմ խաղի վերջին 15 րոպեների ժամանակ բաց է թողնում երկու գնդակ և դուրս մնում հետագա պայքարից ։
1999 թվականին Դե Ռոզարիոն մասնակցություն է ունենում Վիննիպեգում անցկացվող Պանամերիկյան խաղերին (Կանադա մ-22)։ Մրցաշարում իր առաջին գոլը նա խփում է Կոստա Ռիկայի ազգային հավաքականի դարպասը, բայց մրցակցին հաջողվում է հավասարեցնել հանդիպման հաշիվը (1:1)։ Հաջորդ՝ Տրինիդադ և Տոբագոյի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ խաղում նա դուբլի հեղինակ է դառնում (գոլ է խփում հանդիպման առաջին և երկրորդ խաղակեսերում), նրա գոլերը մնում են խաղում միակը։ Կանադայի ազգային հավաքականը, զիջելով միայն Մեքսիկայի ազգային հավաքականին, խմբում զբաղեցնում է երկրորդ հորիզոնականը։ Կիսաեզրափակչում կանադացիները 2:0 հաշվով պարտվում են հոնդուրասցիներին, իսկ երրորդ տեղի համար ընթացող պայքարում՝ Միացյալ Նահանգների ազգային հավաքականին (2:1) ։
Դե Ռոզարիոն 2000 թվականին մասնակցել է Կանադայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի պատմության մեջ առաջին հաղթական ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի Ոսկե գավաթի խաղարկությանը ։ Մրցաշարում նա իր առաջին գոլը հեղինակել է 2002 թվականին երրորդ տեղի համար ընթացող Հարավային Կորեայի հավաքականի դեմ խաղում, որն ավարտվում է 2:1 հաշվով հօգուտ Կանադայի հավաքականի։ Մինչև այդ խաղը՝ 1/2 և 1/4 եզրափակիչներում Կանադան Մարտինիկայի և ԱՄՆ-ի հավաքականների դեմ խաղերում հասել է մինչև հետխաղյա 11 մետրանոց հարվածաշարի շրջան, որոնցում Դե Ռոզարիոն եղել է իր հավաքականի երրորդ իրացնողը և հաջողությամբ իրացրել է հարվածները ։
2007 թվականին Դե Ռոզարիոն իր կարիերայում արդեն երրորդ անգամ ճանաչվում է Կանդայի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ։ 2007 թվականին նա հավաքականի կազմում անցկացրած 8 խաղերում դառնում է 5 գոլի հեղինակ, ինչը տարվա ընթացքում հավաքականի կազմում հեղինակած գոլերի քանակով երկրորդ արդյունքն է Ջոն Կատլիֆի՝ 1993 թվականին գրանցած արդյունքից հետո ։
Ռոզարիոն հաջորդ անգամ մասնակցում է ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի խաղարկության մրցաշարին չորս տարի անց։ Նա ընդգրկվում է 2011 թվականի մայիսի վերջին Ստիվեն Հարտի կողմից կազմված 23 ֆուտբոլիստներից բաղկացած կազմի մեջ։ Մրցաշարի խմբային փուլի առաջին տուրի Միացյալ Նահանգների ազգային հավաքականի դեմ 2:0 հաշվով պարտությունից հետո Կանադայի հավաքականը չի կարողանում «ուշքի գալ» և խմբում զբաղեցնում է վերջին հորիզոնականը՝ դուրս մնալով հետագա պայքարից։ Հավաքականը խումբը լքում է հետևյալ արդյունքներով՝ մեկ պարտություն, հաղթանակ և ոչ-ոքի։ Նրանց միակ ձեռքբերումն է դառնում Ռոզարիոյի 11 մետրանոցից խփած երկու գոլերը, որոնք նա հեղինակել էր համապատասխանաբար Գվադելուպայի և Պանամայի հավաքականների դեմ խաղերում ։ Դե Ռոզարիոն շարունակում է գոլերի հեղինակ դառնալ հավաքականի կազմում՝ 2014 թվականի աշխարհի առաջնության որակավորման փուլի բացման խաղերում երկու գոլով աչքի ընկնելով. մեկը նա խփում է սեպտեմբերի սկզբին ընդդեմ Սենտ Լյուսիայի հավաքականի, իսկ մյուսը նոյեմբերի միջնամասում՝ ընդդեմ Սենթ Քիթս և Նևիսի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի։ Սենտ-Կիտսի հավաքականի դարպասը հեղինակած նրա գնդակը միջազգային հարթակում դառնում է իր 19-րդ գոլը և այդ ցուցանիշը թույլ է տալիս նրան հավաքականի կազմում խփած գոլերի քանակով հավասարվել հավաքականի պատմության լավագույն ռմբարկուի՝ Դեյլ Միտչելի հետ ։ Դեկտեմբերի 14-ին Դե Ռոզարիոն դառնում է 2011 թվականի Կանադայի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ (նա հավաքում է ընտրողների 47,7 %-ի ձայները, իսկ երկրորդ և երրորդ հորիզոնականները զբաղեցնում են համապատասխանաբար Սայմոն Ջեքսոնը և Ջոշ Սիմպսոնը)։ Այդպիսով՝ Դե Ռոզարիոն իր կարիերայի մեջ արդեն չորրորդ անգամ է արժանանում այդ մրցանակին ։ 2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Պանամայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դարպասը խփած Դե Ռոզարիոյի գոլը նրան դարձնում է Կանադայի ազգային հավաքականի բոլոր ժամանակների լավագույն ռմբարկու ։
Հավաքականի կազմում Դե Ռոզարիոյի վերջին հանդիպումը դառնում է նաև նրա կարիերայի վերջինը։ 2015 թվականի հունվարի 19-ին Ռոզարիոն դուրս է գալիս խաղադաշտ Իսլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ խաղում և անգամ գոլի հեղինակ է դառնում. խաղն ավարտվում է ոչ-ոքի՝ 1:1 հաշվով ։ Այդ խաղից հետո նա հրաժեշտ է տալիս ֆուտբոլին։
Անձնական կյանք
Դե Ռոզարիոն ամուսնացած է Բրենդի Դե Ռոզարիոյի հետ և ունի երկու որդի և մեկ դուստր։ Բրենդի Դե Ռոզարիոն շուրջ 25 տարի Արևմտյան Աֆրիկայում աշխատում է որպես ուսուցիչ և պարուսույց։ Նա Վիրջինիայի համալսարանի կողմից ստացել է գիտությունների բակալավրի աստիճան կինեզիոթերապիայի ոլորտում և համարվում է յոգայի հավաստագրված մարզիչ ։ Ներկա պահին Դե Ռոզարիոն իր ընտանիքի հետ ապրում է Էշբյորնում (Վիրջինիա) ։
Ձեռքբերումներ
Կանադայի հավաքական
Սան-Խոսե Էրտկվեյքս
«Տորոնտո»
Դի Սի Յունայթեդ
Անձնական
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կանադայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Ժողովածու (833)
Ժողովածու (833), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 833 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1688թվականին Իգնատիոս քահանա գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 14,7X10 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 131 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 1բ, 128ա, հետագայի՝ 128բ(1668-ից հետո), 75ա(1749 թ.), 95բ(18-րդ դար) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Պոլիտոտդել (Ադըղեա)
Բնակչություն
թվականի դրությամբ խուտորն ունի բնակիչ, որոնց գերակշիռ մասը թաթարներ են ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ադըղեայի Կոշեխաբլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1930 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սահմանադրական կուսակցություն (Էստոնիա)
Սահմանադրական կուսակցություն (Konstitutsioonierakond), կուսակցություն Էստոնիայում։ Մինչև 2004 թ.-ի փետրվար ամիսը Էստոնիայի միացյալ կուսակցություն (էստ. Eestimaa Ühendatud Rahvapartei)։
Հիմնադրվել է 1994 թ.-ին։ 1999—2003 թթ.-ին Էստոնիայի խորհրդարանում ուներ 6 մանդատ, իսկ տեղական ինքնակառավարման մարմիններում զբաղեցնում էր մի շարք պաշտոններ։ 2003 թ.-ի խորհրդարանական ընտրություններում հավաքել է 2,2% ձայն, 2007 թ.-ին՝ 1,0%։ Կուսակցությանը հիմնականում սատարում են Էստոնիայի ռուսախոս բնակչությունը։ 2008 թ.-ին պայմանագիր է կնքել Էստոնիայի ձախերի կուսակցության հետ միություն ստեղծելու համար ։