cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(5217) Չաոժոու
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,384668 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9922 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7772 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1345,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,267647 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,92° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1966 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ժողովածու (1121)
Ժողովածու (1121), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1121 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 14-րդ դարում, ենթադրաբար Երեմիայ գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16.6X12.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 287 թերթից։ Գրված է երկսյուն, միասյուն բոլորագրով, նոտրգիրով։ Պահպանակը ունի 287 էջ, գրված է՝ թղթի վրա։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի, կազմողի՝ 1բ, վերանորոգողի՝ 271ա, 285բ (1588 թ․,Յովհ․ Ծարեցի), հետագայի՝ 263բ, (ԺԶ դ․), 1բ (ԺԷ դ․) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Գայովոե (գյուղ, Ալեքսանդրովկայի շրջան)
Գայովոե (Гайове), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գայովոե գյուղում բնակվում էր 259 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Անդրանիկ Բարսեղյան
Անդրանիկ Միհրանի Բարսեղյան, հայ երկրաբուսաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1982), պրոֆեսոր (1989): Հայաստանի գյուղատնտեսական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ (1997) ։
Կենսագրություն
Անդրանիկ Բարսեղյանը ծնվել է 1929 թվականին Նոր Բայազետ (այժմ՝ Գավառ)։ 1952 թվականին ավարտել է Հայաստանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1953 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ բուսաբանության ինստիտուտում, 1971-2001 թվականներին եղել է երկրաբուսաբանության և բույսերի էկոլոգիայի բաժնի վարիչ, 2001 թվականից՝ գլխավոր գիտաշխատող։
Անդրանիկ Բարսեղյանի նախաձեռնությամբ ստեղծվել են ՀՀ բուսական ծածկույթի երկրաբուսաբանական գունավոր քարտեզներ։ Մասնակցել է Անդրկովկասի ագրոկենսաբազմազանության քարտեզի, ԽՍՀՄ (1984) և ՀԽՍՀ (1989) Կարմիր գրքերի, ՀՀ ֆլորայի և բուսական ծածկույթի պահպանության ժողովածուների կազմմանը, Հայաստանի ֆլորայի բազմաթիվ նոր բուսատեսակների, ցեղերի և նույնիսկ ընտանիքների բացահայտմանը։ Նկարագրված նոր տաքսոններից մեկը կոչվում է նրա անվամբ (Linum barseghianii): «Հայաստանի բնություն» հանդեսի (1983-2000), «Հայաստանի ֆլորան, բուսականությունը և բուսական հումքը» (պր. 1-3,1980,1984,1988) աշխատության կազմող և գլխավոր խմբագիր (1975-1994)։ Համահեղինակ է «Օգտակար բույսերի հայերեն, ռուսերեն, լատիներեն բառարանի» (1988) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երկրաբուսաբաններ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի գյուղատնտեսական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամներ
Առնանդամի կոտրվածք
Առնանդամի կոտրվածք, առնանդամի մեկ կամ երկու սպիտակուցային թաղանթների պատռվածքն է, որոնք հանդիսանում են առնանդամի խորշիկավոր մարմինը պատող ֆիբրոզ ծածկ։ Սա առաջանում է էրեկցված առնանդամի վրա կտրուկ բութ ուժի ազդեցությամբ, սովորաբար հեշտոցային ներհրման ժամանակ, կամ անալ սեքսի և ագրեսիվ մաստուրբացիայի դեպքում ։ Առնանդամի կոտրվածքի ժամանակ, երբեմն նաև մասնակիորեն կամ ամբողջովին պատռվում է միզուկը, կամ վնասվում են առնանդամի մեջքային նյարդերը, երակները և զարկերակները ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Երբ սեռական ակտի ժամանակ առնանդամը կոտրվում է, սովորաբար լսվում է բնորոշ խրթոց, այնուհետև առաջանում է ուժեղ ցավ, այտուցվածություն, էրեկցիան անմիջապես դադարում է և կարող է զարգանալ մաշկի տարբեր չափերի հեմատոմա ։
Պատճառներ
Առնանդամի կոտրվածքը համեմատաբար հազվադեպ հանդիպող բժշկական վիճակ է ։ Հեշտոցային և անալ սեքսը, ինչպես նաև ագրեսիվ մաստուրբացիան հանդիսանում են առնանդամի կոտրվածքի հիմնական պատճառները ։ 2014 թվականին Բրազիլիայի Կամպինաս քաղաքի երեք հիվանդանոցներում գրանցված շտապ դեպքերի և պատահարների հիման վրա կարելի է դատել, որ առնանդամի կոտրվածքի համար ամենավտանգավոր դիրքն է հանդիսանում երբ կինը վերևից է, իսկ ամենաանվտագնը միսիոներական դիրքն է։ Հետազոտությունը ենթադրել է, որ երբ սեռական հարաբերության ժամանակ ռեցիպիենտ զուգընկերը գտնվում է վերևում, նրանք սովորաբար չեն կարողանում վերահսկել շարժումները և չեն կարող ընդհատել շարժումը, երբ առնանդամը ենթարկվում է ոչ ճիշտ ներհրման։ Եվ հակառակը, երբ ռեցիպիենտ զուգընկերը վերահսկում է շարժումները, նա կարող է ընդհատել այն, երբ առնանդամի սխալ ներհրման հետևանքով նրա զուգընկերի մոտ առաջանա ցավ, ինչը կնվազեցնի առնանդամին հասցվող վնասը ։ Тaqaandan կոչվող պրակտիկայի կիրառումը տղամարդկանց դնում է առնանդամի կոտրվածքի մեծ ռիսկի տակ։ Տաքաանդանը, որը ծագում է Քրդական բառից, ինչը նշանակում է «ճտացնել», իրենից ներկայացնում է մի գործընթաց, որի ժամանակ տղամարդը ծռում է էրեկցված առնանդամի վերին հատվածը՝ միաժամանակ առնանդամի ցողունը պահելով անշարժ, մինչև չլսվի և չզգացվի բնորոշ ճտոցը։ Տաքաանդանը համարվում է անցավ և համեմատվում է մատերը ճտացնելու հետ, սակայն տաքաանդանի կիրառումը արևմտյան Իրանում մեծացրել է առնանդամի կոտրվածքով տղամարդկանց դիմելիությունը ։ Տաքաանդանը օգտագործվում է դետումեսցենցիայի (էրեկցիաի դադարեցման) հասնելու համար ։
Տեսապատկերային հետազոտություններ
Դեպքերի մեծ մասում գերձայնային հետազոտությունը թույլ է տալիս տեսնել սպիտակուցային թաղանթի պատռվածքը (որպես նորմալ էխոգեն թաղանթում հիպոէխոգեն ընդահտում)։ 25 պացիենտ ներառող հետազոտության արդյունքում, Զարե Մեհրջարդին եկավ այն եզրակացության, որ գերձայնային հետազոտությունը չի կարող գտնել սպիտակուցային թաղանթի պատռվածքը, այն դեպքում, երբ այն տեղակայված է առնանդամի հիմքում։ Նրա հետազոտությունում մագնիսառեզոնանսային շերտագրությունը ճշգրտորեն ախտորոշել է պատռվածքների բոլոր դեպքերը (որպես նորմայում ցածր սիգնալ ունեցող թաղանթի ընդհատում՝ ինչպես T1-, այնպես էլ T2-ռեժիմներում)։ Նրանք եկան այն եզրակացության, որ գերձայնային հետազոտությունը պետք է օգտագործվի, որպես ախտորոշման առաջնային մեթոդ, իսկ ՄՌՇ-ն պետք է օգտագործվի, երբ սոնոգրաֆիայով չի երևում պատռվածք, սակայն կոտրվածքի կլինիկական նշանները առկա են։ Այդ նույն հետազոտությունում հեղինակները ստուգել են գերձայնային և մագնիսառեզոնանսային շերտագրության ճշգրտությունը կապված պատռվածքի (կոտրվածքի) տեղակայման հայտնաբերման հետ, որպեսզի հնարավոր լինի իրականացնել տեղային վիրահատական բուժում։ Այս դեպքում ՄՌՇ-ն ավելի արդյունավետ էր քան գերձայնային հետազոտությունը, սակայն գերձայնային հետազոտությունով իրականացված տեղակայման ճշգրտումը կապված էր վիրահատական ավելի լավ արդյունքների հետ, այն դեպքերում, երբ պատռվածքը պարզ երևում էր գերձայնային հետազոտության պատկերում ։ Առնանդամի կոտրվածքի ախտորոշման մեջ գերձայնային հետազոտությունը չունի մրցակիցներ, այն առումով, որ այն համարվում է ոչ-ինվազիվ, էժան և ոչ-իոնիզացնող մեթոդ ։
Առնանդամի կոտրվածքը կարող է առաջանալ բութ հարվածից կամ ներթափանցող վնասվածքի հետևանքով, վերջինս շատ հազվադեպ է ախտորոշվում տեսապատկերային մեթոդներով, և գրեթե միշտ պահանջում է անհապաղ վիրահատական միջամտություն։ Էրեկցված առնանդամի վնասվածքը առաջանում է սպիտակուցային թաղանթի ձգման կամ նեղացման հետևանքով, ինչը կարող է բերել մեկ կամ երկու խորշիկավոր մարմինների սեգմենտային պատռվածքի, ինչը և իրենից ներկայացնում է առնանդամի կոտրվածք ։
Աստերոիդների ցանկ (9701-9800)
Աստերոիդների ցանկ (9601-9700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (9801-9900)
Առնանդամի կոտրվածք
Տեսապատկերային հետազոտություններ
Առնանդամի գերձայնային հետազոտության ժամանակ սպիտակուցային թաղանթի վնասվածքը երևում է որպես էխոգեն գծի հիպոէխոգեն ընդհատում (Պատկեր 4)։ Փոքր, միջին կամ մեծ հեմատոմաները ցույց են տալիս պատռվածքի ծանրության աստիճանը։ Ներխորշիկային հեմատոմաները, երբեմն առանց սպիտակուցային թաղանթի պատռվածքի, կարող են առաջանալ, եթե կա սինուսոիդային տարածությունը և ենթաթաղանթային երակային հյուսակը պատող տրաբեկուլների հարթ մկանների վնասվածք ։
Առնանդամի կոտրվածքի դեպքերի 10-15%-ում կարող է լինել միզուկի զուգորդված վնասում։ Եթե միզուկի բացվածքում կա արյուն, ապա պետք է իրականացնել միզուկի կոնտրաստով հետազոտություն։ Այն դեպքում, երբ գերձայնային հետազոտության արդյունքները սպառիչ չեն, մագնիսառեզոնանսային շերտագորւթյունը կարող է օգնել ախտորոշման մեջ և բազմաթիվ հեղինակներ խորհուրդ են տալիս այն իրականացնել ։
Բուժում
Որոշ դեպքերում կարելի է իրականացնել ռետրոգրադ ուրեթրոգրամմա՝ ժխտելու համար միզուկի վնասվածքը ։
Իրավական խնդիրներ
Միացյալ Նահանգներում Դո վ․ Մո-ի դեպքը ստուգեց սեռական հարաբերության ժամանակ ծագած առնանդամի կոտրվածքի պատասխանատվությունը։ Դատարանը հրաժարվեց ընդունել որևէ մեկի մեղավորությունը՝ երկու մեծահասակների փոխհամաձայնեցված որոշման հիման վրա։ Այս գործով հայցվորը՝ կոտրված առնանդամով տղամարդը, բողոքել է, որ ամբաստանյալը ՝ իր նախկին ընկերուհին, պատճառել է իրեն վնասվածք, երբ սեռական հարաբերության ժամանակ գտնվում էր տղամարդու վերևում։ Դատարանը որոշում կայացրեց ի օգուտ ամբաստանյալի, քանզի ըստ դատարանի նրա կատարած գործողությունները ոչ օրինապես չմտածված էին, ոչ ել անխոհեմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սեռական առողջություն Կատեգորիա:Առնանդամի հիվանդություններ Կատեգորիա:Անհետաձգելի բժշկական վիճակներ Կատեգորիա:Անհետաձգելի բուժօգնություն Կատեգորիա:Ցավ
Հրապուրվածություն
Հրապուրվածություն, բավականաչափ կայուն և ուժեղ, դրական հուզականությամբ հագեցված հետաքրքրություն որևէ երևույթի կամ գործունեության նկատմամբ, շահագրգռվածություն՝ հագեցված դրական հույզերով։
Հրապուրվածությունը, որպես մոտիվացվածության բարձր աստիճանի արտահայտություն, գործունեության արդյունավետության անհրաժեշտ պայմաններից մեկն է։
Հրապուրվածությունը որևէ գիտությամբ կամ արվեստով կարելի է դիտել նաև որպես այդ բնագավառներում հաջող գործունեություն իրականացնելու համար անհրաժեշտ ընդունակությունների առկայության ցուցանիշ։
Յիետագուսե (գյուղ, Կադռինա շրջան)
Յիետագուսե (Jõetaguse), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Կադռինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 74 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Կադռինա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Անցյալ
Անցյալը օգտագործվում է նշելու համար իրադարձությունները, որոնք տեղի են ունեցել նախքան ներկա պահը։ Այսպիսով անցյալը հակադրում է ներկային և ապագային։ Գործողությունները, որոնց անցյալում ականատես է եղել մարդը կամ մասնակցել, ներկայում մնում են նրա հիշողության մեջ։ Բացի հիշողությունը, մարդիկ արձանագրել են անցյալի իրադարձությունները՝ գրավոր լեզվի միջոցով։ Անցյալի արձանագրումը կարևորագույն պայման է այնպիսի գիտություններում, ինչպիսիք են պատմությունը, հնագիտությունը, ժամանակագրությունը, երկրաբանությունը, պատմական լեզվաբանությունը, տիեզերաբանությունը և այլն։
I Feed You My Love
«I Feed You My Love» (Ես փայփայում եմ քեզ իմ սիրով), Մարգարետ Բերգերի երգն էր, որով նա Նորվեգիան ներկայացրեց Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում ։ Երգի հեղինակներն են Կարին Պարկը և MachoPsycho պրոդյուսերական խումբը։ Երգը մրցույթի եզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 4-րդ հորիզոնականը 191 միավորով։
Կվիտկա (այլ կիրառումներ)
Կվիտկա, կարող է վերաբերել՝
Միներալ շրջան (Մոնտանա)
Միներալ շրջան (Mineral County), ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի 56 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3.160 կմ² է, բնակչությունը՝ 3.884 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սուպերիոր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1914 թ.։
Կատեգորիա:Մոնտանայի շրջաններ
Ձգտում
Ձգտում, անձի գործունեության դրդապատճառ, որի կառուցվածքի մեջ մտնում են հստակորեն գիտակցվող նպատակը և նրա ձեռք բերմանը ուղղված կամային ջանքերը։
Ձգտումը կարող է առաջ գալ որպես կարճատև գործընթաց (մարդկանց շատ ձգտումներ զարգացման այդ աստիճանից առաջ չեն գնում և արագորեն մոռացվում են), բայց կարող է դառնալ նաև կայուն դրդապատճառ և անձի կառուցվածքի մշտական բաղադրիչ, նրա բնավորության գիծ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Զգացմունքներ
Մոլլախդրան
Մոլլախդրան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 67 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մուշի շրջանի համայնքներ
Կաբո Վերդեի դրոշ
Կաբո Վերդեի դրոշը Կաբո Վերդեի Հանրապետության պետական խորհրդանիշերից է։ Այն սահմանված է Կաբո Վերդեի Հանրապետության Սահմանադրությամբ և դրոշի մասին օրենքով։ Կազմված է դեղին, սպիտակ, կապույտ և կարմիր գույներից ՝ լայնքի և երկայնքի 2։3 հարաբերակցությամբ։ Ընդունվել է 1992 թվականի սեպտեմբերի 22-ին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կապո Վերդեի պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ Կատեգորիա:1992 դրոշներ
Ռադկովկա (գյուղ, Պրոխորովսկի շրջան)
Ռադկովկա (Радьковка), գյուղ Ռուսաստանի Բելգորոդի մարզի Պրոխորովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1009 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բելգորոդի մարզի Պրոխորովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գոլիկովո (գյուղ, Ալեքսանդրովկայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Գոլիկովո գյուղում բնակվում էր 511 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ակնհայտ նշաններ չկան
Ակնհայտ նշաններ չկան (Явних проявів немає), ուկրաինացի ռեժիսոր Ալինա Գորլովայի 2018 թվականին նկարահանված ուկրաինական վավերագրական ֆիլմ։ Այն ռուսալեզու ուկրաինական ֆիլմ է, որը արտադրվել է Գորլովայի և ուկրաինացի պրոդյուսեր Մարիա Բեռլինսկայի կողմից։ Ֆիլմը ներկայացնում է Ուկրաինայի բանակի մայոր Օքսանա Յակուբովային, այն ժամանակաշրջանում, երբ նա պայքարում է բարդ հիվանդության դեմ հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարման (PTSD) :
Պարգևատրումներ
«Ակնհայտ նշաններ չկան»-ը 2018 թվականի Դոկ Լայպցիգի կինոփառատոնում ճանաչվել է «Արևելյան Եվրոպայի նշանավոր ֆիլմ» ։
Ֆիլմն ընդգրկվել է ուկրաինական 100 լավագույն ֆիլմերի ցանկում, որն ընդգրկվել է Ալեքսանդր Դովժենկոյի անվան ազգային կենտրոնի կողմից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինական ֆիլմեր
Թունամոլություն
Թունամոլություն, հիվանդություն է, որն առաջանում է բոլոր այն թունավոր (տոքսիկ) նյութերի և դեղամիջոցների չարաշահումից, որոնք չեն մտնում թմրանյութերի ցուցակի մեջ։ Այդ նյութերի շարքն են դասվում պսիխոտրոպ դեղամիջոցներից նեյրոլեպտիկները (ամինազին, տիզերցին, հալոպերիդոլ, լեպոնեքս, սոնապաքս և այլն), տրանկվիլիզատորները (սեդուքսեն, ռելանիում, սիբազոն, էլենիում, տազեպամ, ֆենազեպամ և այլն), կենտրոնական նյարդային համակարգի խթանիչները (սիդնոկարբ, սիդնոֆեն, սապարալ, ֆենամին, կոֆեին ու նրա ածանցյալներից՝ թեյ, սուրճ), ինչպես նաև քնաբերները (նիտրազեպամ, էունոկտին, բրոմուրալ), հակապարկինսոնային (ցիկլոդոլ, արտան, ռոմպարկին, պարկոպան, նորակին), հակահիսթամինային (դիմեդրոլ, պիպոլֆեն) և հակադեպրեանտները (կոաքսիլ) դեղամիջոցները։ Վերոհիշյալ նյութերի նկատմամբ ընտելացում կարող է առաջանալ հիմնականում երկու ճանապարհով. մի դեպքում այդ նյութերն օգտագործող անձինք ցանկանում են տրամադրությունը բարձրացնել, իսկ մյուս դեպքում՝ վատ ինքնազգացումն ու տրամադրության անկումը վերացնել։ Երկու դեպքում էլ ցանկալի վիճակ առաջացնելու համար օրգանիզմի դիմացկունության բարձրացման հետևանքով թունավոր նյութի կրկնակի ընդունման կարիք է զգացվում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թմրամոլություն Կատեգորիա:Հասարակական խնդիրներ Կատեգորիա:Քնաբեր դեղամիջոցներ Կատեգորիա:Հոգեբուժական ախտորոշում
Լիխաչևո (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)
Լիխաչևո (Лихачево), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Հոգեֆիզիկա
հոգեֆիզիկա, պսիխոֆիզիկա, հոգեբանության բնագավառ, որն ուսումնասիրում է ֆիզիկական գրգռիչների և համապատասխան զգայությունների միջև առաջացող հարաբերակցությունները, որոնք արտահայտվում են քանակական չափումներով (սենսորիմետրիա)։ Դրանք վերաբերում են հիմնականում գրգռիչի և զգայության ուժին, ինտենսիվությանը, տևողությանը և շեմքին (զգայության բացարձակ և տարբերակման շեմքեր)։ Ըստ դասական պսիիոֆիձիկաի (Էռնստ Հենրիխ Վեբեր, Գուստավ Ֆեխներ) զգայության ինտենսիվությունը համեմատական է ֆիզիկական գրգռիչի ուժի լոգարիթմին (Տ- Klgl-j-C)։ Նրա հիմնական սխալն այն է, որ անտեսում է գրգռիչի և զգայության հարաբերակցության ֆիզիոլոգիական օրինաչափությունները (ազդակները)։ ժամանակակից պսիիոֆիձիկայում մշակվել են հոգեֆիզիկական այնպիսի սկզբունքներ, որոնք, հիմնվելով պսիխոֆիզիոչոգիայի, կենսաֆիզիկայի, ինչպես նաև մաթեմատիկական և վիճակագրական նորագույն մեթոդների վրա, հնարավորություն են ընձեռում օբյեկտիվորեն ուսումնասիրել զգայական ըմբռնումների և տարբեր բնույթի ու որակների միջև առաջացող հարաբերակցություն^ կոնկրետ իրադրություններում։ 1930-ական թվականներին օբյեկտիվ պսիխոֆիզիկան զուգընթաց զարգանում է։
Կատեգորիա:Հոգեֆիզիկա Կատեգորիա:Հոգեբանության բաժիններ Կատեգորիա:Նեյրոգիտություն
Վատ տղաները 2
«Վատ տղաները 2» (Bad Boys II), ռեժիսոր Մայքլ Բեյի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ուիլ Սմիթը, Մարտին Լոուրենսը, Հորդի Մոլյան, Գեբրիել Յունիոնը, Փեթեր Ստորմարեն, Թերեզա Ռենդլը, Ջո Պանտոլյանոն, Մայքլ Շենոնը, Ջոն Սեդան, Յուլ Վասկեզը։
Սյուժե
Ապօրինի կերպով թմրանյութերի շրջանառության դեմ պայքարի բաժնի դետեկտիվներ Մայք Լորին և Մարկուս Բերնետը առաջադրանք են ստանում հետազոտել Մայամի քաղաք թմրանյութերի տեղափոխման նոր սխեման։ Այդ հետաքննությունը նրանց դուրս է բերում տեղական նարկոբարոնների կողմից կազմակերպվող դավադրության վրա, որի արդյունքում նրանք կկարողանային վերահսկողության տակ պահել թմրանյութերի առևտուրը քաղաքում։ Պատահաբար այդ մասին իմանում են անլեգալ շուկայի մյուս մասնակիցները, որի արդյունքում սկսվում է իսկական պատերազմ։ Չնայած այս ամենին՝ Մայքին և Մարկուսին հաջողվում է գործը հաջողությամբ գլուխ բերել և ճաղավանդակների հետև ուղարկել մատակարարներին։ Բայց իրավիճակը վերահսկողությունից դուրս է գալիս, երբ Մայքը շատ լուրջ հետաքրքրվում է Մարկուսի քրոջով՝ Սիդնիով։ Դրանից հետո դետեկտիվների համար առաջնային է դառնում անձնական հարաբերությունների քննարկումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2003 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Մայքլ Բեյի ֆիլմեր Կատեգորիա:Բադի մուվի Կատեգորիա:Ֆիլմեր ոստիկանների մասին Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ֆիլմեր թմրանյութերի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան բադի մուվի կինոկատակերգություններ
Կղմուխ
Ձվախոտ, աստղածաղկազգիների (բարդածաղկավորներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։
Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունի բարձրանում է՝ 20-60 սմ է (որոշ տեսակներինը՝ մինչև 2մ)։ Տերևներն ամբողջական են, ատամնաեզր, հերթադիր։ Ծաղկազամբյուղները մեկական են կամ կազմում են հուրանանման կամ վահանանման ծաղկաբույլ։ Ծաղիկները դեղին են կամ նարնջագույն։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոսին։ Պտուղը մերկ կամ թավոտ փուփուլավոր սերմիկ է։
Քիմիական կազմ
Արմատը և կոճղարմատը պարունակում են մանուշակահոտ եթերայուղ (1-4%), սապոնիններ, խեժ, ձյութ, լորձային և դառը նյութեր, պիգմենտ, դեհիդրոալանտոլակտոն, ֆրիդելին, դամմարադիենիլացետատ, դամմարադիենոլ, ֆիտոմելան, ինուլին (մինչև 44%), պսևդոինուլին, անկայուն պոլիեններ, ստիգմաստերին, E վիտամին, կարոտին և այլն, տերևներում՝ վիտամին C։ Եթերայուղի հիմնական բաղադրիչ մասը ալանտոլակտոնն է։
Տարածում
Տարածված է գրեթե բոլոր մարզերում։ Աճում է խոնավ և անտառոտ վայրերում, չոր լանջերին և այլն։ Կղմուխ Օշեիև (I. aucherana) հանդիպում է Հաղարծին գյուղի Դիմաց և Պատվար սարերի լանջերին, Լոռու (Հաղպատ գյուղում), Արարատի, Սյունիքի (Տաթև գյուղ) մարզերում։ Խիստ հարմարվել է հանք, ջրերին և աճում է առավելապես տրավերտինների վրա. գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։
Նշանակություն և կիրառում
Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են. պարունակում են սապոնիններ, ալկալոիդներ, Եթերայուղեր, սեսկվիտերպենոիդներ, բուրավետ միացություններ, իսկ կոնիզա Կղմուխից՝ կաուչուկ։ Պատրաստուկներն օգտագործվում են որպես միզամուղ, քրտնաբեր, խորխաբեր, հակասնկիկւսյիև, հակաբորբոքային և այլ միջոց։
Տաքսոնոմիա
Կղմուծը մտնում է դասի,  ընտանիքի և  կարգի մեջ։
Տեսակներ
Դասը ընդգրկում է մոտ 100 տեսակ (այլ տվյալներով՝ 150), նրանցից մի քանիսը ։ ՀՀ-ում՝ 12 տեսակ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ
Սոն Սերվերա
Սոն Սերվերա (իսպ.՝ Son Servera), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Բալեարկիե պրովինցիայում (Լեվանտե ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Էլ Մալորկա շրջանում։ Զբաղեցնում է 42,56 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը` 12 286 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Բաղդասարի խրախճանքը (Ռեմբրանդ)
«Բաղդասարի խրախճանքը» (Het feestmaal van Belsazar), հոլանդացի նկարիչ Ռեմբրանդ Հարմենս վան Ռեյնի նկարը՝ ստեղծված 1635 թվականին։ Որպես հիմք ծառայել է աստվածաշնչյան սյուժեն Հին Կտակարանից՝ Դանիել մարգարեի Գրքից (V, 1—30): Նկարը գտնվում է Լոնդոնի ազգային պատկերասրահում (Մեծ Բրիտանիա)։
Ստեղծման պատմություն
Ի տարբերություն իտալացի, ֆլանդրիացի և իսպանացի նկարիչների, որոնք առավելապես պատկերել են կրոնական սյուժեն, հոլանդացի գեղանկարիչները ստեղծել են նկարներ աշխարհիկ թեմատիկայով։ Ընդ որում, եթե նրանք սկսում էին պատկերել կրոնական թեմա կամ գործչի, ապա աշխատանքը կատարում էին «բողոքական ոճով», որում ընդունված էր միստիկականը պատկերել առօրեական պատկերացմամբ։ XVII դարում բարոկկոն դադարեց գոյատևել սոսկ կաթոլիկ եկեղեցու շրջանակներում, և Եվրոպայի հյուսիսային բողոքական շրջանի նկարիչները սկսեցին կիրառել այս ոճը իրենց աշխատանքներում։ Շուտով հայտնվեցին բազմաթիվ այլևայլ ժանրեր, որոնք բավարարում էին պատվիրատուների զանազան ճաշակները, սակայն միաժամանակ պահպանում էին բարոկկոյին հատուկ սկզբունքները։ Այդ ոճի համախոհը և հետևորդն էր Ռեմբրանդ վան Ռեյնը ։ Ավարտելով աշխատանքները լեյդենյան արվեստանոցում՝ նա 1631 թվականին տեղափոխվում է Ամստերդամ, որտեղ նրա նկարներ ստեղծելու յուրաձևությունը մեծ պահանջարկ էր վայելում։ «Բաղդասարի խրախճանքը» նկարը ստեղծվել է այն ժամանակ, երբ Ռեմբրանդը նոր էր սկսել հայտնի նկարչի համբավ վայելել։ «Վաալամովի իշամայրը», «Խաչվերացը», «Բժիշկ Տյուլպի անատոմիայի դասը» աշխատանքները ուղենշեցին ՌԵմբրանդի մասնագիտական հետագա զարգացումը։
1634 թվականին Սասկիա վան Էյլենբուրխի հետ ամուսնությունից հետո նկարիչը հայտնվեց նյութապես ապահովված քաղքենիների շրջապատում, որոնց թվին էր պատկանում նաև իր աները՝ Լեուվարդեն քաղաքի քաղաքագլուխը, և նկարների վաճառքի համար նոր հնարավորություններ ստեղծվեցին ։ Այս շրջանում պատվերները հաջորդում էին մեկը մյուսին։ Ենթադրվում է, որ «Բաղդասարի խրախճանքը» ևս նկարչի արվեստի երկրպագուներից մեկի պատվերն է եղել։ Նկարիչն այս ստեղծագործության վրա աշխատել է երկու տարի (1634-1636թթ.) և այդ ընթացքում խորհրդակցել է Ամստերդամի հրեական համայնքի ռաբբիների հետ ։
Նկարի սյուժե
Նկարի սյուժեն՝ միստիկական ձեռքի անմիջական ներկայությամբ, Ռեմբրանդը վերցրել է Հին կտակարանի Դանիելի գրքից (Դանիել 5:25-28) : Նաբոնիդ արքայի մահից հետո իշխանությունը Բաբելոնում անցել է նրա որդուն՝ Բաղդասարին։ Այս առիթով ճոխ խրախճանք է կազմակերպվել, որը շարունակվել է մի քանի օր։ Այդ ժամանակ մեդացիները և պարսիկները մոտեցել են Բաբելոնի պարիսպներին և սկսել են պաշարել քաղաքը։ Երբ սպասքը չի բավականացնում հարճերի, մեծատոհմիկների և հյուրերի բազմությանը, արքան հրամայում է դեռևս Նաբուգոդոնոսոր արքայի կողմից կողոպտված Երուսաղեմի տաճարից բերել ծիսական ոսկյա սպասքը։ Նման սրբապղծությունից հետո պատին հայտնվում է մարդկային ձեռք, որն սկսում է գրառումներ անել։ Սարսափից ուշքի գալով՝ Բաղդասարը հրավիրեց գուշակներին, իմաստուններին ու գրբացներին և հրամայեց վերծանել ուղերձը։ Սակայն նրանցից ոչ մեկը գլուխ չհանեց այդ խնդրից։ Արքայի մայրը խորհուրդ տվեց դիմել Դանիել անունով մարդուն։ Մարգարեն վերծանեց խորհրդավոր պատվիրանը. «Մենե, մենե, տեկել, ուպարսին»։ Դանիելը տեղեկացնում է, որ Աստծո նկատմամբ անհաճո արարքների և սրբերին անարգելու համար Բաղդասարին սպառնում է կործանում, իսկ նրա թագավորությունը բաժանվելու է մեդացիների և պարսիկների միջև ։ Հենց այդ գիշեր գրոհով վերցնում են քաղաքը, իսկ քաղդեացիների արքային գտնում են մահացած ։
Նկարագրություն
Կտավը նկարվել է նկարչի արվեստին հոգեհարազատ դեղին, շագանակագունյ, ոսկեգույն երանգներով։ Խրախճանքի մասնակիցներին Ռեմբրանդը հատուկ առանձնացրել է նրանց վրա ընկնող լույսի միջոցով, որը կլանում է խորհրդավոր գրությունից տարածվող խավարը։ «Բաղդասարի խրախճանքը» նկարում Ռեմբրանդը նրբորեն արտահայտել է բոլոր կերպարներին պարուրած զգացողությունները։ Բավական ռեալիստորեն են պատկերվել շփոթությունը և վախը, դինամիկ ֆոնի վրա՝ դեմքերի ընդգծված արտահայտությունը։ Ռեմբրանդը պատկերել է սրբազան անոթներից թափվող գինին՝ այսպիսով խորհրդավորություն հաղորդելով իր աշխատանքին։ Իրեն հատուկ դասական ոճով նկարիչը ստեղծել է կոմպոզիցիա, որի կենտրոնում Բաղդասարն է, իսկ նրա կողքին կինը, հարճերը, ծառաները, քուրմերը և պահակները։ Առեղծվածային ձեռքի հայտնությունը բոլոր ներկաների դեմքին առաջացնում է անկեղծ սարսափի արտահայտություն, իսկ արքան կարծես թե ձեռքով պաշտպանվում է վտանգից ։ Այն ժամանակվա նորաձևությանը հետևելով՝ Ռեմբրանդն այս կտավում պատկերել է նաև իր կնոջը, որտեղ նրան հատկացվել էր Բաղդասարի կնոջ դերը (գանգուր մազերով, ականջօղերով և մարգարտե վզնոցով) ։ Պատին հայտնված հանրահայտ հրեղեն արձանագրության տառերի առանձնահատուկ դասավորությունը պատահական չէ։ Այդ ժամանակ Ռեմբրանդի ընկերն էր հրեա Մանասսե բեն Իսրայելը, որին նկարիչը հաճախ պատկերել է իր էտյուդներում։ Հենց նա էր հուշել նկարչին, թե ինչպես է պետք կտավում տեղադրել արձանագրության տեքստը ։ Եբրայերեն խորհրդավոր արձանագրությունը նկարիչը չի պատկերել հորիզոնական աջընթաց տողերով (ինչպես դա պահանջում էր եբրայերեն գրագրությունը), այլ հինգ սյունակներով, որտեղ վերջին բառի համար պահանջվել է երկու սյունակ։ Եթեբառերը գրվեին սովորական եղանակով, ապա դրանք կարդալը բաբելոնյան վերծանողների համար դժվար չէր լինի։ Սակայն, Աստվածաշնչում հիշատակվում է, որ արձանագրությունը վերծանվել է, իսկ վերծանման գաղտնիքը Աստված բացահայտել է նիայն Դանիել մարգարեի համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1636 նկարներ Կատեգորիա:Ռեմբրանդտի նկարներ Կատեգորիա:Լոնդոնի ազգային պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:Հին Կտակարանի թեմայով նկարներ
Իներցիայի օրենք
Իներցիայի օրենք, Նյուտոնի առաջին օրենք, մեխանիկայի հիմնական օրենք, ըստ որի, երբ մարմնի վրա արտաքին ուժեր չեն ազդում կամ ազդող ուժերը փոխադարձաբար հավասարակշռված են, մարմինը հաշվարկման իներցիալ համակարգի նկատմամբ (տես հաշվարկման համակարգ) պահպանում է իր շարժման կամ հանգստի վիճակը։ Իներցիայի օրենքը հայտնագործել է Գ.Գաիլեյը (1632), իսկ վերջնական տեսքով ձևակերպել է Նյուտոնը (1687)։ Իներցիայի օրենքը համակարգի շարժման քանակի պահպանման օրենքի մասնավոր դեպքն է։
Տես նաև
Կատեգորիա:Դասական մեխանիկայի օրենքներ
Newtonsche Gesetze Newton's laws of motion Lois du mouvement de Newton Законы Ньютона
Աբանտ (Կելեյոսի որդին)
Աբանտ (կամ Ամբանտ) (Ἂβας, -άντις, ), հունական դիցաբանությունում Էլևսինայի արքա Կելեյայի և նրա կնոջ Մեթանիրայի վեց որդիներից ավագը, որը տեսնելով, թե ինչպես Դեմետրան մի շնչով խմում է անանուխով համեմված տարեկանի եփուկը , բացականչում է. «Օ՜, ի՜նչ ագահորեն ես դու խմում», որի համար նա, վիրավորված այդպիսի ավագների նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքից և աստվածներին չմեծարելուց, նրան փոխակերպում է մողեսի։
Ամաչելով իր արարքից, Դեմետրան որոշում է նրա եղբայր Դեմոֆոնտին նվիրել անմահություն, սակայն պատահաբար կործանում է։ Կելեյը դառնորեն սգում է իր երկու որդիների մահը և ասում. «Դժբախտություն է եկել իմ տուն»։ Այդ ժամանակվանից նրան անվանում են Դիսավլ։ Նրան մխիթարում է Դեմետրա աստվածուհին, քոստանալով, որ շռայլորեն կպարգևատրի նրա մյուս որդուն՝ Տրիպտոլեմոսին ։
Աբանտի մասին պատմություն բովանդակում է Նիկանդրի «Թերիակա» պոեմի ներածություններում ։ Նմանատիպ պատմություն պատմվում է Միսմի որդի Ասկալաբի մասին (պատմությունների նմանությունը նշում է Է. Կիրնսը) ։
Մշակույթում
Գերմանացի նկարիչ Ադամ Էլսհայմերը պատկերել է խմող Ցերերային, որին ծաղրում է Աբանտը (չնայած, երբեմն ենթադրվում է, որ նկարում պատկերված է Ասկալաբը։ Աբանտի և Ցերեայի մասին սյուժաով ստեղծել է նաև հոլլանդացի գեղանկարիչ Մաթիաս Սթոմերը (գտնվում է Մյունխենի Հին պատկերասրահում)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հունական առասպելների հերոսներ Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն Կատեգորիա:Աթթիկայի առասպելներ
Ջեֆերսոն շրջան (Նեբրասկա)
Ջեֆերսոն շրջան (Jefferson County), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.484 կմ² է, բնակչությունը՝ 8.333 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆեյրբերի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1856 թ.։
Կատեգորիա:Նեբրասկայի շրջաններ
Ամառային օլիմպիական խաղեր 1960
XVII ամառային օլիմպիական խաղերը (Giochi della XVII Olimpiade; Games of the XVII Olympiad) անցկացվել են 1960 թվականի օգոստոսի 25-ից սեպտեմբերի 11-ը Իտալիայի Հռոմ քաղաքում։
1960 թվականի օլիմպիական խաղերիմայրաքաղաքի ընտրություններ
1955 թվականի հուլիսի 15-ին Հռոմը ընտրվել է XVII ամառային օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաք։ Հռոմի հիմնական մրցակիցը շվեյցարական Լոզան քաղաքն էր։ Այն եզրափակչում պարտվել է Հռոմին 35-24 հաշվով
Գրականություն
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղեր
Գոյության կռիվ
Գոյության կռիվ, գոյության պայքար, բնության մեջ օրգանական աշխարհի տարբեր ներկայացուցիչների միջև ընթացող պայքար, որի նպատակը կյանքի և սերունդների պահպանումն է։ Գոյության պայքար հասկացությունը, որն առաջարկել է Չարլզ Դարվինը (1859), սերտորեն կապված է բնական ընտրության հետ։ Գոյության պայքարը առաջ է գալիս օրգանական աշխարհում օրգանիզմների ինտենսիվ բազմացման և գոյության միջոցների (տարածություն, սննդանյութեր, ջուր և այլն) սահմանափակության հետևանքով։ Այսպես, Դարվինի հաշվումներով փղերի յուրաքանչյուր զույգի սերունդները, եթե բոլորն էլ ապրեին ու բազմանային, 750 տարում կկազմեին 19 միլիոն անհատ։ Մեկ դիատոմային ջրիմուռը, առանց խոչընդոտի բազմանալու դեպքում, կարող է 1,5 օրվա ընթացքում ծածկել ողջ երկիրը։ Սակայն բազմացման այս պոտենցիալ ընդունակությունը բնության մեջ երբեք ամբողջությամբ չի իրացվում։ Նոր գոյացող անհատների մեծ մասը գոյության պայքարում ոչնչանում է։
Շուրջերկրյա ճանապարհորդության ընթացքում Դարվինն ուշադրություն դարձրեց օրգանիզմների բազմացման առանձնահատկությունների վրա։ Բոլոր օրգանիզմները բազմանում և սերունդ են թողնում բավականին մեծ քանակով։ Լուսնաձուկը դնում է մոտ 300 միլիոն ձկնկիթ, թառափը՝ մինչև 1 միլիոն ձկնկիթ, դոդոշը՝ մոտ 10 հազար գորտնկիթ։ Գորշ մեծամուկը տարեկան ծնում է հինգ անգամ միջին հաշվով 8-ական ձագ, որոնք էլ երեք ամսից սկսում են բազմանալ։ Բազմաթիվ օրինակների հիման վրա Դարվինը եզրակացրեց, որ բնության մեջ բոլոր կենդանիները և բույսերը բազմանում են երկրաչափական պրոգրեսիայով, սակայն յուրաքանչյուր տեսակի հասուն առանձնյակների քանակությունը բնության մեջ մնում է գրեթե անփոփոխ։ Դարվինը գտնում է, որ ծնված առանձնյակների մեծ մասը մինչև սեռահասուն դառնալը ոչնչանում է, որի պատճառը բնության մեջ գործող գոյության կռիվն է։ «Գոյության կռիվ» ասելով հասկանում ենք տեսակի ներսում առանձնյակների միջև, տարբեր տեսակների առանձնյակների միջև, ինչպես նաև առանձնյակների և անօրգանական աշխարհի միջև տեղի ունեցող բարդ և բազմազան հարաբերությունները։ Դարվինը գտնում էր, որ գոյության կռիվը ոչ թե առանձին էվոլյուցիոն գործոն է, այլ նախադրյալ է բնական ընտրության համար։ Բոլոր կենդանի օրգանիզմները տալիս են բազմաքանակ սերունդ, սակայն բնության մեջ օրգանիզմների անկառավարելի աճ երբեք չի դիտվում։ Գոյություն ունեն օրգանիզմների թվաքանակը կարգավորող և սահմանափակող բազմաթիվ գործոններ։ Դրանցից են՝ բնակլիմայական պայմանները, գոյության կռիվը՝ ինչպես տեսակի ներսում, այնպես էլ տարբեր տեսակների միջև։ Դարվինն առաջինը հասկացավ գոյության կռվի նշանակությունը էվոլյուցիայի համար։ Գոյության կռվի հիմնական պատճառը տեսակների թվաքանակի հնարավոր անսահմանափակ աճի և միջավայրի պայմանների, պաշարների միջև եղած անհամապատասխանությունն է։
Գոյության կռվի ձևերը
Դարվինը տարբերել է գոյության պայքարի 3 ձև․
Նոամ Չոմսկի
Ավրամ Նոամ Չոմսկի (Avram Noam Chomsky, אברם נועם חומסקי, ), ամերիկացի լեզվաբան, ճանաչողական գիտնական, պատմաբան, սոցիալական քննադատ և քաղաքական ակտիվիստ։ Չոմսկին, ով երբեմն բնութագրվում է որպես «Ժամանակակից լեզվաբանության հայր», հանդիսանում է նաև ճանաչողական գիտության հիմնադիրներից մեկը։ Նա հեղինակ է ավելի քան 100 գրքի հետևյալ թեմաների մասին՝ լեզվաբանություն, պատերազմ, քաղաքականություն և զանգվածային լրատվություն։ Գաղափարապես նա հարում է Անարխոսինդիկալիզմ և Ազատական սոցիալիզմ։ Նա հանդիսանում է նաև Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի (MIT), ինչպես նաև Արիզոնայի համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր ։
Գոյության կռիվ
Ներտեսակային գոյության կռիվը
Տեղի է ունենում նույն տեսակին պատկանող առանձնյակների միջև։ Գոյության կռվի այս ձևը ամենատարածվածն է, քանի որ նույն տեսակի առանձնյակները միջավայրի պայմանների նկատմամբ նույն պահանջներն ունեն։ Ներտեսակային գոյության կռվի օրինակ է մրցակցությունը միևնույն տեսակի առանձնյակների միջև ապրելատեղի, սննդի համար, մրցակցություն էգին տիրանալու համար։ Օրինակ, նույն տեսակին պատկանող թռչունների և կաթնասունների արուները բազմացման շրջանում պայքարի մեջ են մտնում միմյանց հետ՝ էգին տիրանալու հնարավորության համար։ Փշատերև նույնատարիք անտառում ամենաբարձր ծառերը լայն փռված սաղարթներով կլանում են արեգակի ճառագայթների հիմնական զանգվածը արագ աճում։ Զարգացած արմատային համակարգի միջոցով հողից վերցնում են ջուր և նրա մեջ գտնվող հանքային աղերը, հզորանում և ճնշում են մյուս ծառերի աճը՝ ընդհուպ մինչև նրանց լրիվ չորացում և անհետացում։ Տեսակի ներսում առանձնյակների թվաքանակի չափազանց մեծանալու դեպքում ներտեսակային գոյության կռիվը սրվում է, առանձնյակների պտղաբերությունը ընկնում է, առաջանում են համաճարակներ, արդյունքում՝ թվաքանակը փոքրանում և կարգավորվում է։ Ներտեսակային գոյության կռիվը, անշուշտ, նպաստում է տեսակների կատարելագործմանը, հարմարվածության աստիճանի բարձրացմանը այն գործոնների նկատմամբ, որոնք հարուցում են կռվի այս ձևը։
Ցեղասպանություններ պատմության ընթացքում
Ցեղասպանություն, էթնիկ, ռասայական, կրոնական կամ ազգային խմբի կանխամտածված և համակարգված ոչնչացում ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն։ «Գենոցիդ» (Genocide) տերմինն առաջարկվել է Ռաֆայել Լեմկինի կողմից 1944 թվականին և սահմանվել է 1948 թվականին Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և դրա համար պատժի մասին կոնվենցիայի 2-րդ հոդվածում որպես «հետևյալ գործողություններից ցանկացածը, որոնք կատարվել են ազգային, էթնիկ, ռասայական կամ կրոնական խումբը որպես այդպիսին  ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն ոչնչացնելու, խմբի անդամների սպանությունը, խմբի անդամներին լուրջ մարմնական կամ հոգեկան վնաս պատճառելը, խմբի կյանքի այնպիսի պայմանների միտումնավոր ստեղծումը, որոնք նախատեսված են խմբի լրիվ կամ մասնակի ֆիզիկական ոչնչացման, խմբում ծնվածների կանխմանն ուղղված միջոցների ձեռնարկումը, [և] երեխաներին բռնի կերպով խմբից մեկ այլ խումբ տեղափոխելը» ։
Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և դրա համար պատժի մասին կոնվենցիայի նախաբանում ասվում է, որ «Ցեղասպանությունը հանցագործություն է ըստ միջազգային իրավունքի, հակասում է Միավորված ազգերի կազմակերպության ոգուն ու նպատակներին և դատապարտվում է քաղաքակիրթ աշխարհի կողմից», և որ «պատմության բոլոր ժամանակաշրջաններում ցեղասպանությունը մեծ կորուստներ է պատճառել մարդկությանը»։
Այլ սահմանումներ
Որոշ գիտնականներ գրականության մեջ լայնորեն ընդգծել են Խորհրդային Միության դերը 1948 թվականի ցեղասպանության մասին կոնվենցիայի հիման վրա միջազգային սահմանումից քաղաքական խմբերի հեռացման գործում, և այն, որ Իոսիֆ Ստալինը, մասնավորապես, կարող էր զգուշանալ երկրում քաղաքական սպանությունների նկատմամբ միջազգային վերահսկողության ուժեղացումից, ինչպիսիք են «մեծ զտում», սակայն դա չի հաստատվում ապացույցներով։ Խորհրդային Միության հայացքները աջակցություն են գտել տարբեր երկրների կողմից և համապատասխանում էին Ռաֆայել Լեմկինի նախնական հայեցակարգին, որն ի սկզբանե առաջադրվել էր Հրեական համաշխարհային վեհաժողովիի կողմից։
Ցեղասպանություններ Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ
Նախքան Առաջին համաշխարհային պատերազմը ցեղասպանության վերլուծությունը օբյեկտիվության և փաստերի վրա հիմնված ժամանակակից հետազոտությունների արդյունք է, մինչդեռ նախկինում զեկույցները հիմնականում ուղղված են եղել սեփական գերազանցությունն ընդգծելուն։ Ֆրենկ Չոկի, Հելեն Ֆեյնի և Կուրտ Ջոնասոնի խոսքերով, եթե գերիշխող խումբը քիչ ընդհանրություններ է ունեցել մարդկանց փոքր խմբի հետ, գերիշխող խմբի համար հեշտ է եղել մյուսին համարել որպես թերմարդ. փոքր խումբը կարող էր ներկայացվել որպես սպառնալիք, որը պետք է վերացվի։
Ցեղասպանություններ Առաջին աշխարհամարտից մինչև Երկրորդ աշխարհամարտ
Ցեղասպանության ուսումնասիրությունը՝ որպես Հոլոքոստի ուսումնասիրության կողմնակի ակադեմիական ոլորտ, որի ուսումնասիրողները ցեղասպանությունը կապել են Հոլոքոստի հետ և կարծում էին, որ Ռաֆայել Լեմկինի ցեղասպանության սահմանումը չափազանց լայն էր։ 1985 թվականին Միավորված ազգերի կազմակերպության (ՄԱԿ) Ուիթաքեր զեկույցում անդրադարձ է կատարվել 100 000-ից մինչև 250 000 հրեաների զանգվածային սպանություններին 2000-ից ավելի կոտորածներում, որոնք տեղի են ունեցել Ռուսաստանում քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Սպիտակ ահաբեկչության շրջանակներում որպես ցեղասպանության ակտ, դրանում նաև առաջարկվել է դիտարկել էկոցիդը, էթնոցիդը և մշակութային ցեղասպանությունը։
Գոյության կռիվ
Միջտեսակային գոյության կռիվ
Տեղի է ունենում տարբեր տեսակների պատկանող պոպուլյացիաների առանձնյակների միջև։ Այն ավելի սուր է ընթանում, եթե տեսակները պատկանում են միևնույն ցեղին, ապրում են նույն էկոլգիական պայմաններում և օգտագործում են սննդի նույն աղբյուրը։ Միջտեսակային գոյության կռվի օրինակները բազմաթիվ են։ Դրանք գիշատչի և զոհի, միջատների և միջատակեր թռչունների, մակաբույծների և տիրոջ, մշակովի բույսերի և մոլախոտերի միջև գոյություն ունեցող փոխհարաբերություններն են։
Ցեղասպանություններ պատմության ընթացքում
Ցեղասպանություններ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո
Ցեղասպանության մասին կոնվենցիան ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի կողմից ընդունվել է 1948 թվականի դեկտեմբերի 9-ին և ուժի մեջ է մտել 1951 թվականի հունվարի 12-ին։ Այն բանից հետո, երբ անհրաժեշտ քսան երկրները դարձել են կոնվենցիայի մասնակից, այն ուժի մեջ է մտել որպես միջազգային իրավունք 1951 թվականի հունվարի 12-ին, սակայն ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի հինգ մշտական անդամներից միայն երկուսն են եղել պայմանագրի մասնակիցներ, ինչը հանգեցրել է նրան, որ կոնվենցիան ազդեցիկ ուժ չի ունեցել ավելի քան չորս տասնամյակ։ Սառը պատերազմի դարաշրջանում զանգվածային վայրագություններ են կատարվել ինչպես հակակոմունիստական/կապիտալիստական, այնպես էլ կոմունիստական վարչակարգերի կողմից, նրանց թվում են 1965-1966 թվականներին Ինդոնեզիայում տեղի ունեցած զանգվածային սպանությունները և Կամբոջայի ցեղասպանությունը։
Գոյության կռիվ
Անօրգանական աշխարհի անբարենպաստ պայմանների դեմ ընթացող գոյության կռիվ
Անօրգանական աշխարհի անբարենպաստ պայմանների դեմ ընթացող գոյության կռվին Դարվինը մեծ դեր էր հատկացնում։ Այդ կռիվը նկատվում է տեսակի արեալի ցանկացած մասում՝ կապված արտաքին պայմանների փոփոխման հետ։ Դարվինը նշում էր, որ, օրինակ, Անգլիայում խիստ ձմռան պատճառով ոչնչացան թռչունների մոտ 80%-ը։ Ջերմության կամ խոնավության տատանումները լուրջ ազդեցություն են ունենում պոպուլյացիայի առանձնյակների վրա։ Ձմեռային քուն մտնող շատ կենդանիներ՝ երկկենցաղներ, սողուններ, կրծողներ, սակավաձյուն ձմռանը կարող են ցրտահարվել, ոչնչանալ։ Ձմռանը ջրում լուծված թթվածնի պակասից ջրավազաններում ոչնչանում են ձկները։ Լեռներում կլիմայական անբարենպաստ պայմանների դեպքում հանդիպում են հյուծված ծառեր և թփեր, թեև նրանց այլ բույսեր չեն ճնշել։ Անապատներում ապրող բույսերի տերևները ձևափոխվել են փշերի, արմատները երկարել են և այլն։
Ցեղասպանություններ պատմության ընթացքում
Ցեղասպանություններ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո
Ռուանդայի ցեղասպանությունը լրացուցիչ խթան է հաղորդել 1990-ականներին ցեղասպանության հետազոտություններին։
Գոյության կռիվ
Անօրգանական աշխարհի անբարենպաստ պայմանների դեմ ընթացող գոյության կռիվ
Կատեգորիա:Էվոլյուցիոն կենսաբանություն Կատեգորիա:Չարլզ Դարվին
Նոամ Չոմսկի
Ծնված լինելով Ֆիլադելֆիայում՝ միջին դասի հրեական Աշքենազի ներգաղթյալների ընտանիքում, Չոմսկու մոտ վաղ տարիքի հետաքրքրությունը անարխիզմի հանդեպ ձևավորվեց Նյու Յորքի այլընտրանքային գրախանութներից։ 16 տարեկանում նա սկսեց սովորել Փենսիլվանիայի համալսարանում՝ մասնակցելով լեզվաբանության, մաթեմատիկայի և փիլիսոփայության դասընթացների։ 1951 թվականից մինչև 1955 թվականը Չոմսկին աշխատել է Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտների ասոցիացիայում, որտեղ նա մշակել է փոխակերպական քերականության տեսությունը, որի համար նա 1955 թվականին  արժանացել է դոկտորի կոչման։ Նույն թվականին նա սկսում է դասավանդել Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ 1957 թվականին նա հայտնի է դառնում լեզվաբանության բնագավառում իր «Շարահյուսական կառույցներ» նշանակալի աշխատանքով՝ որը վերաձևակերպեց լեզվի գիտական ուսումնասիրությունը, մինչդեռ 1958 թվականից 1959 թվականը նա անդամակցում էր Ազգային գիտական կառույցին Առաջադեմ գիտությունների ինստիտուտում։ Նրան է պատկանում համընդհանուր քերականության տեսության, սերող քերականության տեսության, Չոմսկու հիերարխիայի և մինիմալիստական ծրագրի հեղինակի կամ համահեղինակի կոչումը։ Չոմսկին նաև առանցքային դերակատարություն է ունեցել վարքագծի մերժման մեջ՝ մասնավորապես քննադատելով Բ. Ֆ. Սքինների աշխատությունը։
Լինելով Վիետնամական պատերազմում ԱՄՆ-ի ներգրավվածության ակնհայտ հակառակորդը, որը նա համարում էր ամերիկյան կայսերականության դրսևորում, 1967 թվականին Չոմսկին իր «Մտավորականների պատասխանատվությունը» հակապատերազմական էսսեով գրավեց հանրության ուշադրությունը։ Նոր Ձախերի (New Left) հետ նա բազմիցս ձերբակալվեց իր ակտիվության համար և դասվեց նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնի թշնամիների ցանկում։ Ընդլայնելով իր գործունեությունը լեզվաբանության մեջ հետագա տասնամյակների ընթացքում՝ նա ներգրավվեց նաև լեզվաբանական պատերազմների մեջ։ Էդուարդ Ս. Հերմանի հետ համատեղ Չոմսկին հետագայում գրեց վերլուծական աշխատանք՝ արծարծելով լրատվամիջոցների քննադատության քարոզչական մոդելի մասին և փորձեց բացահայտել Արևելյան Թիմորի ինդոնեզական օկուպացիան։ Ի լրումն այս ամենի, նրա խոսքի անվերապահ ազատության պաշտպանությունը, ինչպես նաև Հոլոքոստը ժխտողների համար, 1980-ականների սկզբին Ֆորիսոնի գործով զգալի հակասություն առաջացրեց։ Դադարեցնելով ակտիվ դասավանդման գործունեությունը՝ նա շարունակեց իր քաղաքական ձայնի ակտիվությունը՝ ընդդիմանալով ահաբեկչության դեմ պատերազմին և աջակցելով օկուպացիայի շարժմանը։
Լինելով պատմության ամենաշատ մեջբերված գիտնականներից մեկը՝ Չոմսկին ազդեցություն է ունեցել մի շարք ակադեմիական ոլորտների վրա։ Նա լայն ճանաչում է գտել որպես պարադիգմայական բարեփոխիչ, ով սկիզբ դրեց մեծ հեղափոխության հումանիտար գիտությունների մեջ՝ նպաստելով լեզվի և մտքի ուսումնասիրման նոր ճանաչողական շրջանակի զարգացմանը։ Ի հավելումն իր շարունակական գիտական հետազոտությունների, Չոմսկին շարունակում է մնալ ԱՄՆ-ի արտաքին քաղաքականության, նեոլիբերալիզմի և ժամանակակից պետական կապիտալիզմի, իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտության, ինչպես նաև զանգվածային լրատվամիջոցների առաջատար քննադատ։ Նրա գաղափարները կարևորագույն նշանակություն են ունեցել հակակապիտալիսատական և հակակայսերական շարժումների մեջ։ Նրա քննադատներից ոմանք նրան մեղադրել են հակաամերիկանիզմի մեջ։
Մանկություն 1928–1945 թվականներ
Ավրամ Նոամ Չոմսկին ծնվել է 1928 թվականի դեկտեմբերի 7-ին, Փենսիլվանիայի Ֆիլադելֆիա քաղաքում, East Oak Lane-ի հարևանությամբ։ Նրա հայրը` Վիլյամ Չոմսկին, Աշքենազի հրեա, ով ծագումով Ուկրաինայից էր և 1913 թվականին փախել էր Միացյալ Նահանգներ։ Ջոն Հոփքինսի համալսարանում սովորելուց հետո Վիլյամը դառնում է Միկվեյ Իսրայելի կրոնական դպրոցում դպրոցի տնօրեն, իսկ 1924 թվականին նշանակվում է Ֆիլադելֆիայի Գրաց քոլեջում որպես տնօրեն։ Չոմսկու մայրը բելառուսական ծագումով Էլզի Սիմոնոֆսկին էր (1904-1972 թվականներ), ուսուցիչ և ակտիվիստ, ում Վիլյամը հանդիպել էր Միկվեյ Իսրայելում աշխատելու ժամանակ։
Նոամ Չոմսկին ընտանիքի առաջին երեխան էր։ Նրա կրտսեր եղբայր Դավիթ Էլի Չոմսկին նրանից փոքր էր հինգ տարով։ Եղբայրները մտերիմ էին, թեև Դավիթը ավելի հանգիստ բնավորություն ուներ, մինչդեռ Նոամը ավելի համակված էր մրցակցային ոգով։ Չոմսկին և նրա եղբայրը դաստիարակվել էին հրեական ոգով, սովորում էին եբրայերեն և պարբերաբար քննարկում էին սիոնիզմի քաղաքական տեսությունները։ Ընտանիքի վրա առավելապես մեծ ազդեցություն են ունեցել Ահադ Հայամի ձախ սիոնիստական գրվածքները։ Որպես հրեա, Չոմսկին բախվել է հակասեմականության փոքր հասակում, հատկապես Ֆիլադելֆիայում ապրող իռլանդական և գերմանական համայնքների կողմից։
Չոմսկին իր ծնողներին բնութագրել է որպես «նորմալ Ռուզվելտ Դեմոկրատներ», ովքեր կենտրոնական ձախ դիրքորոշում ունեին քաղաքական ասպարեզում։ Իսկ ինքը՝ Նոամը ենթարկվում է հեռահար ձախ քաղաքականության, ընտանիքի այլ անդամների մեջ, որոնցից մի քանիսը սոցիալիստներ էին, ովքեր ներգրավված էին Հագուստ Կանանց համար Միջազգային աշխատողների միությունում։ Նրա հայացքները էապես ձևավորվել են իր հորեղբոր շնորհիվ, ով Նյու Յորքում ուներ թերթի կրպակ, որտեղ հավաքվում էին հրեական ձախերը օրվա հարցերը քննարկելու համար։ Ամեն անգամ, երբ Չոմսկին այցելում էր հորեղբորը, նա մտնում էր քաղաքի լիբերալ ու անարխիստական գրախանութները, ագահորեն կարդում էր քաղաքական գրականություն։ Հետագայում նա նկարագրել է անարխիզմի վերաբերյալ իր բացահայտումը որպես «երջանիկ պատահականություն», քանի որ այն թույլ է տվել նրան քննադատել այլ հեռահար ձախ գաղափարախոսություններ, ինչպիսիք էին`ստալինիզմը և մարքսիզմ-լենինիզմի այլ ձևերը։
Չոմսկին իր նախնական կրթությունը ստացել է Oak Lane Country Day դպրոցում, անկախ Deweyite ինստիտուտ, որի առանցքային գաղափարախոսությունն էր շնորհել ազատություն իր աշակերտներին հետևելու իրենց հետաքրքրություններին ոչ մրցակցային մթնոլորտում։ Այդ ժամանակ էր, որ նա գրեց իր առաջին հոդվածը 10 տարեկան հասակում ֆաշիզմի տարածման մասին, երբ Բարսելոնան պարտվեց Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի ֆաշիստական բանակին իսպանական քաղաքացիական պատերազմում։ 12 տարեկանում Չոմսկին շարունակում է միջնակարգ կրթություն ստանալ կենտրոնական ավագ դպրոցում, որտեղ հաճախում է տարբեր ակումբներ, միանում տարբեր հասարակական խմբերի և փայլում իր գերազանց ակադեմիական գիտելիքներով, սակայն նրան անհանգստացնում էր այդտեղ կիրառվող դասավանդման հիերարխիկ և վարչահրամայական մեթոդը։ 12-ից 13 տարեկան հասակում նա ավելի լիարժեք կերպով հարում էր անարխիստական քաղաքականությանը։
Հյուսիսափայլ (նկար, Չըրչ)
«Հյուսիսափայլ» (Aurora Borealis), ամերիկացի նկարիչ, ռոմանտիզմի կարկառուն ներկայացուցիչ Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչի (, 1826-1900 թվականներ) նկարներից։ Նկարիչը կտավը վրձնել է 1865 թվականին։ Կտավի չափերն են՝ : Այսօր «Հյուսիսափայլ» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Վաշինգտոնի Ամերիկյան արվեստի Սմիթսոնյան թանգարանում  ։
Նոամ Չոմսկի
Համալսարան 1945-1955 թվական
1945 թվականին Չոմսկին 16 տարեկան հասակում, սկսեց սովորել ընդհանուր կրթական ծրագիրը Փենսիլվանիայի համալսարանում, որտեղ ուսումնասիրեց փիլիսոփայություն, տրամաբանություն, ինչպես նաև լեզուներ և զարգացրեց նախնական հետաքրքրություն սովորելու արաբերեն։ Մնալով տանը՝ նա կարողացավ ապահովել իր բակալավրի աստիճանը դասավանդելով եբրայերեն։ Այնուամենայնիվ նա հիասթափված էր համալսարանական իր փորձառություններից և մտածում էր թողնել համալսարանը և տեղափոխվել կիբուց, որ գտնվում էր Միացյալ թագավորության մանդատի ներքո գտնվող Պաղեստինում։ Նրա ինտելեկտուալ հետաքրքրասիրությունը թարմացվեց ուկրաինական արմատներով լեզվաբան Զելիգ Հարիսի հետ զրույցներից հետո, ում նա առաջին անգամ հանդիպեց քաղաքական ակումբի շրջանակում 1947 թվականին։ Հարիսը Չոմսկուն ծանոթացրեց տեսական լեզվաբանության ոլորտի հետ և համոզեց նրան մասնագիտանալ դրա մեջ։ Չոմսկու Հումանիտար գիտությունների բակալավրի աստիճանի պատվո թեզը վերնագրված էր «Ժամանակակից եբրայերենի ձևույթային հնչյուները» և ներառում էր Հարիսի մեթոդները, որոնք նրա համար կիրառելի էին լեզվում։ Չոմսկին իր թեզը կատարելագործեց Հումանիտար գիտությունների մաագիստրոսի աստիճանի համար, որը նա ստացավ 1951 թվականին Փենում, որը հետագայում պետք է հրապարակվեր որպես գիրք։ Նա նաև խորացրեց իր հետաքրքրությունը փիլիսոփայության հանդեպ համալսարանական տարիներին, մասնավորապես իր ուսուցչի՝ Նելսոն Գուդմենի հովանավորության ներքո։
Հյուսիսափայլ (նկար, Չըրչ)
Պատմություն
«Հյուսիսափայլ» նկարը ստեղծելիս Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչը օգտագործել է հրեա նկարիչ Այզեկ Իսրայել Հայեսի «Չըրչի պիկ, Արկտիկա» (Church's Peak. Arctic Regions) նկարը։ Այզեկը այն ստեղծել էր այն ժամանակ, երբ բևեռային էքսպեդիցիա էր կատարել 1860-1861 թվականներին ։ Համաձայն Հայեսի մանրամասն նկարագրի, որը կարդում ենք նրա «Բևեռային բաց ծովը» (The Open Polar Sea) գրքում, իսկ ավելի ուշ Չարլզ Թոմլիսոնի գրքում, Չըրչի պիկը գտնվում է Էլսմիր կղզու արևելյան ափերին՝ Քենեդու նեղուցի կողմից, որը բաժանում է Հյուսիսային կանադական կղզիներն ու Գրենլանդիան։
Անձամբ Չըրչը 1864 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ականատես է եղել բևեռափայլի երևույթին, որը տեսանելի է նաև Կանադայի Մեն նահանգի Մաունթ Դեզերտ կղզուց։ Նա հիանալով այդ երևույթով, ստեղծում է իր «Հյուսիսափայլ։ Մաունթ Դեզերտ կղզի։ Բար հարբորից։ Մեն» (Aurora Borealis. Mt Desert Island. From Bar Harbor, Maine) կտավը։ Շատ ամերիկացիներ, դիտելով նրա «Հյուսիսափայլ»-ը, ընդունեցին որպես Հյուսիսի հաղթանակի նախանշան, քանի որ, տակավին, դեռ շարունակվում էր քաղաքացիական պատերազմը։ Ու արդյունքում, հենց այս հաղթանակի խորհրդանիշով ճանաչվեց «Հյուսիսափայլ» կտավը, որը Ֆրեդերիկ Էդվին Չըրչն ավարտին հասցրեց 1865 թվականին ։