cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վլադիմիր Զախարին
Կենսագրություն
Վլադիմիր Զախարինը ավարտել է Խերսոնի յոթամյա դպրոցում, ապա նավաշինարար-մեխանիկների դպրոցում։ Լողացել է որպես մեքենավար-մեխանիկ գետային նավատորմի նավերում։ 1932-1934 թվականներին գնացել է շուտափույթ ռազմական ծառայության Կրասնոզնամյոնի Բալթյան նավատորմ, զորացրվել է որպես պահեստային սպա։ 1933 թվականին գնացել է Լենինգրադ, աշխատել 1-ին ՀԷԿ-ում որպես վարպետ։ 1935 թվականին ընդունվել է Համառուսական գեղարվեստի ակադեմիայի նախապատրաստական կուրսը։ 1938 թվականին դարձել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչության ֆակուլտետի ուսանող։
Հայրենական մեծ պատերազմը սկսելուց հետո զորակոչվել է բանակ, ծառայեց Բալթյան նավատորմում, որպես հրամանատարական դասակի ղեկավար։ Պարգևատրվել է «Լենինգրադի պաշտպանության համար», «Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի հաամար» մեդալներով։ Զորացրվելուց հետո 1945 թվականին վերադարձել է ուսմանը։ Սովորել է Ալեքսանդր Զայցևի, Հենրիխ Պավլովսկիի, Սեմյոն Աբուգովի մոտ։ 1950 թվականին ավարտել է ինստիտուտը Միխայիլ Ավիլովի արվեստանոցում, նկարչի կոչմամբ։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Ստորգետնյա տպարան» նկարը ։ Նույն թվականին դարձել է Լենինգրադի խորհրդային նկարիչների միության անդամ։
Ինստիտուտը ավարտելուց հետո 1950—1952 թվականներին դասավանդել է նկարչություն Գեղարվեստի միջնակարգ դպրոցում։ 1952 թվականից աշխատել է Արվեստի ֆոնդում` պայմանագրով։ 1950 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների, իր աշխատանքները ցուցադրելով Լեենինգրադի արվեստի առաջատար վարպետների աշխատանքների հետ միասին։ Նկարել է դիմանկարներ, ժանրային կոմպոզիցիաներ, բնանկարներ, նատյուրմորտներ։
80-90-ական թվականներին Վլադիմիր Զախարինի աշխատանքները Լենինգրադի նկարիչների աշխատանքների էզոպոզիցիայի շարքում, ցուցադրվել է եվրոպական հանդիսատեսներին արտասահմանյան մի շարք ցուցահանդեսներում   ։
Մահացել է 1993 թվականի նոյեմբերի 4-ին Սանկտ Պետերբուրգում, իր կյանքի 85-րդ տարում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կեդրոնական քոլեջ Թուրքիո
Կեդրոնական քոլեջ Թուրքիո, ամերիկյան միսիոներական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն։ Հիմնվել է 1876 թվականին, Այնթապում (Կիլիկիա)։ Առաջին նախագահն է եղել Թրոպրիճը։ Թեև քոլեջը հայկական հաստատություն չի եղել, բայց գրեթե ամբողջությամբ ծառայել է հայերին, դասախոսների և ուսանողների մեծ մասը եղել է հայ։ Սովորել են նաև թուրքեր, ասորիներ, հրեաներ, քրդեր։ Մեծ տեղ է հատկացվել բժշկագիտությանը, մաթեմատիկային և բնական գիտություններին։ Ունեցել է գիշերօթիկ բաժին, բժշկական վարժարան, հիվանդանոց, քիմիայի աշխատանոց, տպարան, մատենադարան (մոտ 7600 կտոր գիրք), թանգարան, գրական, մարզական, ուսանողական և շրջանավարտների միություններ։ 1886-1887 թվականներին ստեղծվել է Հայախոս ընկերությունը՝ թրքախոս հայ ուսանողներին հայերեն սովորեցնելու համար։ 1878 թվականին սովորել է 50-55, 1890 թվականին՝ 100-ից ավելի ուսանող։ Մինչև 1915 թվականըը տվել է 409 շրջանավարտ։ Դասախոսել են Ա. Պեզճյանը, Ս. Լևոնյանը, Հ. Գրիգորյանը, Զ. Պեզճյանը (նախկին շրջանավարտ), Մ. Փափազյանը, ճ. Մաթոսյանը, սովորել Վ. Քյուրքճյանը, Ս. Կյուլյուզյանը, Ն. Քյուրքճյանը, Հ. Էյրլոպյանը, Գ. Պողոսյանը, Հ. ճեմելյանը, Ե. Պեհեսնիլյանը (Քասունի), Ա. ճ.եպեճյանը և ուրիշներ։ 1924 թվականին քոլեջը փոխադրվել է Հալեպ և գործում է մինչև այժմ՝ Ալեպպո կոլեջ անվամբ։
Կատեգորիա:Նոր շրջանի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի կրթօջախներ
Ջոն Մյուր
Ջոն Մյուր (John Muir, ), շոտլանդական ծագում ունեցող ամերիկացի բնագետ, գրող և վայրի բնության պաշտպան, ԱՄՆ-ում ազգային պարկերի և արգելոցային տարածքների ստեղծման նախաձեռնողներից մեկը։ Նրա նամակները, էսսեները և գրքերը պատմում են բնության (հատկապես Սիեռա-Նևադայի լեռնային համակարգի Կալիֆոռնիայում) ուսումնասիրման մասին։
Կենսագրություն
Ջոն Մյուրը ծնվել է 1838 թվականի ապրիլի 21-ին Դանբար քաղաքում (Շոտլանդիա)՝ Դենիել Մյուրի և Էնն Գիլրիի ընտանիքում։ Եղել է երրորդը ընտանիք ութ երեխաներից՝ Մարգարետ, Սառա, Դևիդ, Դենիել, Էնն և Մերի (երկվորյակներ) և արդեն ԱՄՆ-ում ծնված Ջոաննան։ 1849 թվականին Մյուրի ընտանիքը գաղթել է ԱՄՆ՝ սկզբում կանգ առնելով Portageո (Վիսկոնսին) քաղաքի մոտ գտնվող Fountain Lake Farm ֆերմայում ։
Ջոն Մյուրի ստեղծագործությունները ոգեշնչել են ընթերցողներին, ներառյալ նախագահներին և կոնգրեսականներին և նպաստել շրջակա միջավայրի պաշտպանության գործողությունների հաջողությանը։ Նրա ակտիվ գործունեության շնորհիվ պահպանվել են Յոսեմիթիի հովիտը, սեկվոյա ազգային պարկը և վայրի բնության այլ անկյունները։ Ջոն Մյուրը Sierra Club-ի հիմնադիրն է (1892, ընտրվել է նրա նախագահ), որը դարձել է ԱՄՆ-ում ամենաազդեցիկ բնապահպանական կազմակերպություններից մեկը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճանապարհորդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երկրաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի բուսաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Շոտլանդացի գրողներ Կատեգորիա:Շոտլանդացի երկրաբաններ Կատեգորիա:Շոտլանդացի ճանապարհորդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Շոտլանդացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բնապահպաններ Կատեգորիա:Շոտլանդացի ակտիվիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ոչ գեղարվեստական գրողներ Կատեգորիա:Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բրիտանացի գրողներ Կատեգորիա:19-րդ դարի բրիտանացի գրողներ Կատեգորիա:Բրիտանացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Անձինք մետաղադրամների վրա Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի բնագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ
Ռոբերտ Մենենդես
Ռոբերտ Մենենդես (Robert Menendez, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, Նյու Ջերսիից ընտրված սենատոր, դեմոկրատ, իրավաբան։ ԱՄՆ բարձրագույն օրենսդիր մարմնում պաշտոնավարում է 2006-ից։ Դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչ է։ 2013-2016թթ. նախագահել և 2021-ից ի վեր դարձյալ նախագահում է ԱՄՆ Սենատի Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովը. նաև ԱՄՆ Կոնգրեսի Հայկական հարցերով հանձնախմբի անդամ է։
Կենսագրություն
Ծնվել է ծագումով կուբացի ամերիկացու ընտանիքում, որն ԱՄՆ է գաղթել 1953 թվականին։ Ռոբերտը մանկուց զբաղվել է ֆուտբոլով, նրա դաստիարակությամբ զբաղվել է իրենց հարևանուհին՝ հայազգի տիկին Անուշը ։ Հայրը՝ Մարիոն եղել է հյուսն, իսկ մայրը՝ Էվանջելինը՝ դերձակ ։
2006 թվականի հունվարին Մենենդեսը նշանակվել է ԱՄՆ Սենատում՝ սենատոր Ջոն Կորզայնի հրաժարականից հետո, որն ընտրվել էր Նյու Ջերսիի նահանգապետ։ 2006 թվականի նոյեմբերին վերընտրվել է։ 2013 թվականի փետրվարի 1-ից մինչև 2015 թվականի հունվարի 3-ը սենատի միջազգային հարաբերությունների հանձնաժողովի ներկայացուցիչ է եղել։
Մենենդենսը երբեմն գործել է հայկական լոբիի շահերի շրջանակներում և 1995 թվականից մտել է ԱՄՆ Կոնգրեսի հայկական հարցով հանձնախմբի մեջ ։
Մենենդեսը Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ թիվ 150 բանաձևի համահեղինակն է, որը 2019 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ընդունել է ԱՄՆ Սենատը ։
Նա արգելափակել է այն բանաձևը, համաձայն որի ԱՄՆ-ին թույլատրվում է ուղղաթիռներ վաճառել Ադրբեջանին, ինչպես նաև Մեթյու Բրայզային Ադրբեջանում ԱՄՆ դեսպան նշանակելը ։
2014 թվականի մարտին ՌԴ արտաքին գործերի նախարարության կողմից ներառվել է այնպիսի անձանց շրջանակներում, որոնց նկատմամբ պատժամիջոցներ են կիրառվել։ Նրան արգելվում է այցելել ՌԴ՝ ի պատասխան ԱՄՆ-ի կողմից ՌԴ-ի նկատմամբ իրականացվող արգելափակումների՝ Ուկրաինայի և Ղրիմի հարցի պատճառով ։
2014 թվականի հուլիսի 22-ին նախագահ Օբամային ուղղված նամակում նա կոչ է արել Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետությունը ճանաչել որպես ահաբեկչական կազմակերպություն և ՌԴ-ի նկատմամբ լայնածավալ արգելանքներ իրականացնել ։
In 2015, Menendez was indicted on federal corruption charges; the jury was unable to reach a verdict and charges were dropped in 2018. The United States Senate Select Committee on Ethics "severely admonished" him. 2015-ին Մենենդեսին մեղադրանք է առաջադրվել կոռուպցիայի համար, սակայն 2018-ին այն չեղարկվել է, քանի որ ատենակալներն այդպես էլ չեն կարողացել վճիռ կայացնել։ Նա խիստ նկատողության է արժանացել Էթիկայի հարցերով Սենատի հատուկ հանձնաժողովի կողմից։
Անձնական կյանք
1976 թվականին ամուսնացել է ուսուցչուհի Ջեյն Յակոբսենի հետ, ունեցել են երկու երեխա՝ դուստր Ալիսիան (որն այժմ հեռուստատեսության մեկնաբան է), և որդին՝ Ռոբերտը։ 2005 թվականին Ռոբերտն ու Ջեյնն ամուսնալուծվել են ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հակակոմունիստներ Կատեգորիա:Ռատգերսի համալսարանի շրջանավարտներ
Ջալուիթ
Ջալուիտ (Տյալյոետ) (Jaluit Atoll, մարշ. Jālooj [tʲælʲe͡oː͡etʲ]), օղակղզի Խաղաղ օվկիանոսում, մտնում է Ռալիկ շղթայի մեջ (Մարշալյան կղզիներ)։
Աշխարհագրություն
Ջալուիտը գտնվում է Մաջուրո կղզուց 210 կմ հարավ-արևմուտք։ Մոտակա մայրցամաքը՝ Ավստրալիան, 3400 կմ հեռու է ։
Ծածկված է օղակղզիներին յուրահատուկ խիտ բուսականությամբ։ Լայն տարածում ունի արմավենին, կան նաև թփուտներ։
Պատմություն
Համաձայն մարշալցիների հեթանոսական առասպելների՝ օղակղզին ստեղծել է Լովա աստվածը ։
1860-ական թվականներին Մարշալյան կղզիներում սկսեցին հայտնվել կոպրայի գերմանացի առաջին վաճառականները, իսկ 1874 թվականին Իսպանիան առաջին անգամ կղզեխմբին տիրելու պաշտոնական պահանջ ներկայացրեց ։
1878 թվականին կղզու կողմն է ուղարկվել գերանական «Ariadne» ռազմանավը, որի գլխավորը կապիտան ֆոն Վեռներն էր։ Նոյեմբերի 26-ին այն կանգ առավ օղակղզու մոտ, և միանգամից կնքվեց պայմանագաիր այն մասին, որ Ջալուիտը անցնում է Գերմանիային։ Տեղացիները կատարեցին ռազմական պարեր գերմանացիների համար, իսկ օտարերերկրացիները, իրեն հերթին, կազմակերպեցին ռազմական երթ, որպեսզի վախեցնեն տեղացիներին։ Արդյունքում Ջալուիտի վրա առաջացավ ածխի հանք, նավերի համար։
1885 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Իսպանիան Մարշալյան կղզիները վաճառեց Գերմանիային, որն կղզեխումբը կառավարում էր Ջալուիտյան կազմակերպության միջոցով։ 1886 թվականի սեպտեմբերի 13-ին գերմանական գաղութները պաշտոնապես հաստատվեցին կղզու վրա։ 1906 թվականի ապրիլի 1-ից կղզեխմբի բոլոր կղզիները մտան Գերմանական Նոր Գվինեայի կազմի մեջ՝ ենթարկվելով Կարոլինյան կղզիների շրջանային սպային։ 1914 թվականին Մարշալյան կղզիները գրվեցին ճապոնացիները ։ 1922 թվականին կղզեխումբը դարձավ Ազգերի լիգայի մանդատային տարածք՝ Ճապոնիայի ղեկավարությամբ։ 1947 թվականին կղզեխումբը ԱՄՆ-ի տիրապետությամբ դարձավ Ազգերի լիգայի Խաղաղօվկիանոսյան ենթամանդատային տարածք։ 1979 թվականին Մարշալյան կղզիները ստացան սահմանափակ ինքնավարություն, իսկ 1986 թվականին ԱՄՆ-ի հետ կնքվել է պայմանագիր, համաձայն որի ԱՄՆ-ն ընդունեց Մարշալյան կղզիների Հանրապետության անկախությունը։ Դրանից հետո Ջալուիտը Մարշալյան Կղզիների Հանրապետության կազմում է։
Բնակչություն
2011 թվականին օղակղզու բնակչությունը կազմում էր 1788 մարդ։ Տեղացիների հիմնական զբաղմունքը կոպրա աճեցնելն է։ Ջալուիտը կազմում է Մարշալյան կղզիների 33 մունիցիպալիտետներից մեկը ։ Երկրի պառլամենտում (մարշ. Nitijela) օղակղզին ներկայացնում են երկու պատգամավոր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարշալյան կղզիներ Կատեգորիա:Օղակղզիներ
Ստարոսոլդովո
Ստարոսոլդովո (Старосолдово, Иҫке Салдау), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տատիշլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 142 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տատիշլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ցմի (գյուղ, Ալագիրսկի շրջան)
Ցմի (Цми, Цыми), գյուղ Ռուսաստանի Հյուսիսային Օսիա-Ալանիա հանրապետության Ալագիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Հյուսիսային Օսիա-Ալանիա հանրապետության Ալագիրսկի շրջանի բնակավայրեր
Լյուբոմիրովկա (գյուղ, Կազանկայի շրջան)
Լյուբոմիրովկա (Любомирівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կազանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1921 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լյուբոմիրովկա գյուղում բնակվում էր 72 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,3 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կազանկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1921 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էսթել
Էսթել, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Նոր Մարադոնա
Նոր Մարադոնա կամ Նոր Դիեգո, տիտղոս է, որը տրվում է մամուլի և հասարակությոան կողմից արգենտինացի խոստումնալից ֆուտբոլիստներին։ Երբ Դիեգո Մարադոնան ավարտեց կարիերան, մարդիկ ակնկալում են, որ մեկը կտանի Արգենտինայի հավաքականին մինչև եզրափակիչ, ինչպես նա 1986 թվականին։ 2007 թվականին Լիոնել Մեսսիի «Խետաֆեին» խփած գոլը մամուլը նմանեցրեց Անգլիային խփած Մարադոնայի հանրահայտ գոլին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային եզրույթներ
It's My Birthday
«It's My Birthday» («Իմ ծնունդն է»), ամերիկացի ռեփեր Will.i.am-ի երգը, որում իր մասնակցությունն ունի նաև ամերիկացի երգիչ Քոդի Ուայզի հետ։ Այն որպես սինգլ թողարկվել է 2014 թվականի մայիսի 29-ին Interscope Records լեյբլի կողմից։
Թողարկում
Երգի պրեմիերան կայացել է 2014 թվականի մայիսի 20-ին, իսկ որպես սինգլ` այն iTunes-ում թողարկվել է մայիսի 29-ին ։
Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Բեն Մորը, ներկայացվել է 2014 թվականի մայիսի 28-ին Will.i.am-ի VEVO ալիքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2014 սինգլներ Կատեգորիա:Will.i.am երգեր Կատեգորիա:2014 երգեր Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Պանաթինաիկոս (ֆուտբոլային ակումբ)
«Պանաթինաիկոս» Ֆուտբոլային Ակումբը մասնագիտական ֆուտբոլային ակումբ է, որը հանդես է գալիս Աթենքում։
Պատմություն
«Պանաթինաիկոս» Ֆուտբոլային Ակումբը հիմնադրվել է 1908 թվականին, Աթենք քաղաքում։
Ջալալիններ
Ջալալիններ, ջելալիններ, ապստամբներ Օսմանյան կայսրությունում 16-17-րդ դարերում։
Անվանում
«Ջալալիններ» անվանումն առաջացել է 1519 թվականին Թոքաթի (Եվդոկիա) ապստամբության ղեկավարի՝ ոմն Ջելալի անունից։
Ջալալինների հիմնական զանգվածը գյուղացիներն էին, նաև մանր ֆեոդալները։ Ջալալինների շարժումը բաժանվում է երեք շրջանի։
Ջալալինները մի իսկական պատուհաս են եղել հայերի համար։ Նրանց հրոսակախմբերը տասնամյակներ շարունակ ամայացրել են Հայաստան ը, ավերել բազմաթիվ քաղաքներ ու գյուղեր, խոշտանգել ու կոտորել, գերեվարել հազարավոր մարդկանց, բազում հայեր հարկադրված հեռացել են երկրից։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ապստամբություններ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատմություն Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
(6892) 1978 VG8
(6892) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի նոյեմբերի 7-ին Էլեանոր Հելինի և Շելտ Բասի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,565692 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8689 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2625 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1501,08 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,239827 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,26° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի հյուսիսկենտրոնական մասի մարզ
Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի հյուսիսկենտրոնական մաս(Mesorregião do Centro-Norte de Mato Grosso do Sul) վարչական մեզոշրջան Բրազիլիայում, մտնում է Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 929 873 մարդ 2005 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 67 125,95 կմ²։ Բնակչության խտությունը 13.85 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի մեզոշրջաններ
Իլինիսա
Իլինիսա (Illiniza), ստրատոհրաբուխ Հարավային Ամերիկայում, Էկվադորում։ Հրաբուխն ունի երկու հիմնական գագաթ` Իլինիսա Նորթեն` ծովի մակարդակից 5248 մ բարձրության վրա, և Իլինիսա Սուրը` 5126 մ բարձրությամբ։ Հրաբուխն ակտիվ չէ, վերջին ժայթքման տարեթիվն անհայտ է։
Ժայթքում
Վերջին ժայթքումների մասին տեղեկությունները բացակայում են ։ Հրաբխի հարավում է գտնվում Tishigcuchi լավային գմբեթը, որն ակտիվ է եղել Հոլոցենի ժամանակաշրջանում։ Որոշ հետազոտություններ ցույց են տվել, որ հրաբուխը կարող է ժայթքել նաև հետագայում։
Նվաճման պատմությունը
1880-ի փետրվարի 8-ին Էդուարդ Ուիմփերը, Ժան-Անտուան Կառելը և Լուի Կառելը փորձեցին բարձրանալ Իլինիսա Սուրը, բայց չհաջողվեց։ Դրանից հետո Ուիմփերը ևս երկու անգամ փորձեց բարձրանալ սարը (1880 թ. Փետրվար-հունիսին), բայց անհաջող ։ Իլինիս Սուր առաջին անգամ բարձրացել են Ժան-Անտուանը և Լուի Կառելը` 1880 թվականի մայիսին։ Իլինիս Նորթեն նվաճվել է 1912-ի մարտին Ա. Վիլավիչենցոյի և էկվադորցի լեռնային ուղեկցորդ և ալպինիստ Ն. Մարտինեսի կողմից։
2012 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Էկվադորի երեք ալպինիստ (Մարիա Ֆերնանդա Չաչա, 22 տարեկան, Սերխիո Գոմես Վիսկկաո, 28 տարեկան, Ֆրեդի Վելազկես, 34 տարեկան) մահացավ Իլինիս Սուրի գագաթից իջնելիս 300 մետր բարձրությունից ընկնելու հետևանքով։ Նրանց մահը պատճառ հանդիսացավ Էկվադորի շրջակա միջավայրի պահպանության մասին հարցը նախարարությունում քննարկմանը այն մասին, որ ծովի մակարդակից ավելի քան 5000 մետր բարձրության վրա գտնվող բոլոր երթուղիները պետք է ուղեկցվեն փորձառու ուղեկցողներով։ Արդյունքում որոշվեց, որ 2013 թվականից սկսած, ազգային պարկերում ցանկացած ծայրահեղ սպորտ պետք է իրականացվի տուրիստական ​​գործակալությունների միջոցով։ Այս գործակալությունները պետք է գործեն ազգային զբոսայգիների տարածքում հաստատված զբոսաշրջության և ժամանցի կանոններին համապատասխան։ Բոլոր զբոսաշրջիկները, ովքեր որոշում են զբաղվել ծայրահեղ սպորտով, պետք է ստորագրեն մի փաստաթուղթ, որն ազատում է ազգային պարկերին իրենց կյանքի և առողջության համար պատասխանատվությունից, ինչպես նաև պետք է պատրաստ լինի իրենց պահանջով ներկայացնել ապահովագրություն և առաջարկվող ուղի վերահսկող կազմակերպություններին ։
Գագաթ բարձրանալու ուղիները
Իլինիսա Նորթեն ավելի թեթև է Իլինիսա Սուրի համեմատ, չնայած նրան, որ ավելի բարձր է։ Իլինիսա Նորթի մայրուղին ունի II կատեգորիա ըստ UIAA դասակարգման (կամ F կատեգորիա ըստ IFAF դասակարգման)։ Իլինիսա Սուրի մայրուղին նույնպես ունի II կատեգորիա ըստ UIAA դասակարգման (սակայն ըստ IFAF դասակարգման այն ունի PD+ բարդություն, որն ավելի բարդ է, քան F-ը)։ Երկու մայրուղիներն անցնում են Refuge des Illinizas (Nuevos Horizontes) մոտով, որը գտնվում է ծովի մակարդակից 4700 մ բարձրության վրա Իլինիսա Սուր գագաթի հյուսիս-արևելյան կողմի ստորոտում։ Իլինիսա Սուր գագաթը բարձրանալ կարելի է հյուսիս-արևելյան կողմից, Իլինիսա Նորթ գագաթը` հարավային կողմից  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով
Ցմուր
Ցմուր (Цмур), գյուղ Ռուսաստանի Դաղստան հանրապետության Սուլեյման-Ստալսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 534 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաղստան հանրապետության Սուլեյման-Ստալսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստարոսուբխանգուլովո
Ստարոսուբխանգուլովո (Старосубхангулово, Иҫке Собханғол), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրզյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4872 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրզյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Էրբիլ
Էրբիլ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Թռիչք Վիեննայի վրայով (1918)
«Թռիչք Վիեննայի վրայով» (Volo su Vienna, Flug über Wien), օդային մարտարշավ է, որը իրականացրել են իտալացի օդաչուները Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտին բանաստեղծ և ազգայնական Գաբրիել դ’Աննունիցոյի ղեկավարությամբ։ Ansaldo S.V.A. տիպի 11 ինքնաթիռներից բաղկացած իտալական 87-րդ ռազմաօդային ուժերի էսկադրիլիան, որոնք ստացել էին «Սերենիսսիմա» (La Serenissima, Վենետիկյան հանրապետության հնացած անունը) անվանումը, քանի որ  էսկադրիլայի  խորհրդանիշը կապված էր Սուրբ Մարկոսի առյուծի հետ, դ’Աննունիցոյի հրամանատարությամբ հաղթահարեց 1200 կմ, թռչելով Դուե Կարարեում գտնվող ռազմական օդակայանից մինչև Վիեննա։ Մարտարշավի արդյունքում Ավստոր-Հունգարիայի մայրաքաղաքի վրա բաց թողնվեցին հազարավոր քարոզչական թռուցիկներ։
Գործողությունները մեկ տարի առաջ էին նախատեսվել, բայց այնպիսի խնդիրները, ինչպիսիք են ինքնաթիռների վառելիքի հզորությունը, հետաձգեց այն։
1918 թվականի օգոստոսի 2-ին կատարվել է ինքնաթիռների թռիչքի առաջին փորձը, սակայն ինքնաթիռները վերադարձել են ուժեղ մառախուղի պատճառով։ Օգոստոսի 8-ին կայացել է երկրորդ փորձը, որն էլ հետաձգվեց ուծեղ քամու պատճառով, իսկ երրորդ օգոստոսի 9-ի փորձը հաջող էր։
Ինքնաթիռները թռան Վիեննայի վրայով և բաց թողեցին 50 000 քարոզչական թռուցիկներ երեք գունավոր քարտի վրա (կանաչ, սպիտակ և կարմիր` իտալական դրոշի գույներով)։ Դրանք գրված էին դ’Աննունիցոյի կողմից և գերմաներեն թարգմանված չէին։ Դրանց վրա գրված էր՝
"Այս օգոստոսյան առավոտ, մինչ ձեր հուսահատ դառնության չորրորդ տարին ավարտվում է և լուսավոր կերպով սկսում է մեր լիարժեք իշխանությունը, հանկարծակի հայտնվում է եռագույն թև, որպես ճակատագրի նշան, որը փոխում է ճակատագիրը։ Ճակատագիրը փոխվում է։ Այն դառնում է դեպի մեզ երկաթյա վստահությամբ։ Այս Գերմանիայի ժամը, որը թուլացնում է ձեզ, նվաստացնում է ձեզ և վնասում է ձեզ, այժմ հավերժ վերջացավ։ Ձեր ժամը ավարտվել է։ Քանի որ մեր հավատն ավելի ուժեղ էր, ահա ահա թե ինչպես է մեր կամքը գերիշխում և կգերիշխի մինչև վերջ։ Պիրայի հաղթական մարտիկները, Մարինայի հաղթական մարտիկները, դա զգում են, գիտեն դա, հիացմունքով, որը մեծացնում է խթանումը։ Բայց եթե խթանումը բավարար չէ, ապա թիվը բավարար կլինի. և սա ասվում է նրանց համար, ովքեր պայքարում են տասը մեկի դեմ։ Ատլանտիկան, դա արդեն ճանապարհ է, որը փակվում է, և դա հերոսական ուղի է, ինչպես ցույց տվեց նոր կործանիչ ինքնաթիռները, որոնք ներկել են Դքսությունը գերմանական արյամբ։ Ազատության գետերից բարձրացած հաղթական քամու վրա, մենք չենք եկել, բացի քաջության երջանկությունից ելնելով, մենք եկել են  ապացուցելու, որ մենք կարող ենք խիզախել և անել այն, ինչ մենք կցանկանանք, մեր ընտրությունից մեկ ժամ անց։ Երիտասարդ իտալական թևի թնդյունը նման չէ առավոտվա երկնքում թաղված բրոնզին։ Այնուամենայնիվ, ուրախ համարձակությունը կասեցվում է Սուրբ Ստեփանոսի և Գրաբենի միջև անդառնալի պատժով, Վիենացիներ։ Երկար կյանք Իտալիային!"
Նախկինում դ’Աննունիցոյի քննադատները ասում էին, որ․«Նա գրում է, բայց չի գործում»։ Քանի որ, նրա իտալերեն տեքստը անարդյունավետ էր համարվում և չէր թագմանվել գերմաներեն, Ֆերդինանդո Մարտինին ասել է, որ․«Այժմ նա գործում է, բայց չի գրում»։
Նրանք նաև բաց թողեցին 350 000 քարոզչաթղթեր, որոնք գրվել էին Ուգո Օյեթթի կողմից, որոնք թարգմանվել էին գերմաներեն։
Վեսելովկա (գյուղ, Բախմաչի շրջան)
Վեսելովկա (Веселівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Պուստայա Գրեբլյա։
2006 թվականի տվյալներով Վեսելովկա գյուղում բնակվում էր 33 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 277,31 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1650 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դուշան Յովանովիչի սպանություն
Դուշան Յովանովիչի սպանություն (Убиство Душана Јовановића), 1997 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Բելգրադի կենտրոնում տեղի ունեցած աղմկահարույց հանցագործությունը, որի ընթացքում 17-ամյա նացի-սքինհեդը սպանել էր 13-ամյա գնչու տղային։ Դուշան Յովանովիչի սպանության միակ պատճառը նրա էթնիկ պատկանելությունն է եղել ։
Սպանություն
13-ամյա Դուշան Յովանովիչը ընտանիքի հետ ապրել է Բելգրադի փողոցում՝ Բելգրադի «Սլավիա» հրապարակից ոչ հեռու գտնվող տանը։ 1997 թվականի հոկտեմբերի 18-ի երեկոյան Տղայի հայրը՝ Ալեքսանդրը, նրան մի քիչ գումար է տվել և մոտակա մթերային խանութ է ուղարկել «Կոկա-Կոլա»-ի համար։ Ճանապարհին Դուշանի վրա հարձակվել են սքինհեդների ծայրահեղ աջ շարժման երկու անդամներ՝ հարբած վիճակում ։ Իմանալով տղայի գնչուական ծագման մասին՝ նրանք խլել են նրա փողերը, գցել գետնին, սկսել են իրենց կոշիկների մետաղական մասերով հարվածել և խողովակի կտորով խփել են այնքան ժամանակ, քանի դեռ նա չի դադարել կյանքի նշաններ ցույց տալ։ Դուշանը տեղում մահացել է պարանոցի կոտրվածքից ։
Կալանք և պատիժ
Հանցագործությունից մի քանի ժամ անց ոստիկանությունը ձերբակալել է երկու 17-ամյա դեռահասների, որոնք ներգրավված են եղել սպանությանը՝ Զեմունցի Միլան Չուիչին և Իշտվան Ֆենդրիկին։ 1998 թվականի մարտին Բելգրադի շրջանային դատարանը նրանց դատապարտել էր Հարավսլավիայում անչափահասների համար առավելագույն պատժի՝ գաղութում 10 տարվա ազատազրկման և ուղարկվել Վալևո քաղաքի ուղղիչ հիմնարկ։ Ավելի ուշ դատարանը մեղմացրել էր դատավճիռը. Ֆենդրիկն ազատ էր արձակվել ապրիլի 1-ին, իսկ Չուիչը՝ 2004 թվականի ապրիլի 30-ին ։
Սպանությունից չորս տարի անց Ֆենդրիկը համաձայնել է հարցազրույց տալ տեղի «ՆԻՆ» շաբաթաթերթին։ Նա պնդում էր, որ ոչ մի քաղաքական կուսակցության անդամ չէ, ոչ նեոնացիստ, ոչ «Ռադ» ֆուտբոլային ակումբի ֆանատիկոսների անդամ (ինչպես ենթադրում էր մի շարք լրատվամիջոցներ), սակայն խոստովանել է, որ հանցագործության պահին ծայրահեղ աջ հայացքներ է ունեցել ։ Հարցազրույցի ընթացքում, ինչպես նաև ազատ արձակվելուց հետո, Ֆենդրիկը զղջացել է իր հանցագործության համար։ Չուիչն էլ հրապարակավ հայտարարել է, որ խղճի խայթ չի զգում ։
Հետևանքներ
Դուշան Յովանովիչին հուղարկավորել են սպանությունից երկու օր անց։ Տղայի հրաժեշտի արարողությանը ներկա են եղել հարյուրավոր ոչ հարազատ քաղաքացիներ ։
Դուշանի մահը վերջին ողբերգական իրադարձությունը չէր Յովանովիչի ընտանիքում։ Քրիստինայի խոսքով՝ տղայի կրտսեր քույրը, որը ծնվել է նրա մահից երեք տարի անց, մայրը չի կարողացել համակերպվել որդու մահվան հետ, բազմիցս փորձել է ինքնասպան լինել. խմել է աղաթթու, հաբ է կուլ տվել, իսկ 2015 թվականի հուլիսի 12-ին՝ Դուշանի ծննդյան 18-րդ տարեդարձից ոչ շատ առաջ, նրան գտել են կախաղան հանված։ Դուշանի մահից երեք տարի անց նրա հայրը կրել է առաջին ինֆարկտը, ավելի ուշ տեղի են ունեցել ևս մի քանի սրտի նոպաներ, նա երկու արյունազեղումներ է ապրել ուղեղում, թրոմբոզի արդյունքում զրկվել է երկու ոտքերից, մահացել է 2016 թվականի վերջին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1997 մահեր Կատեգորիա:Սպանություն Կատեգորիա:1997
Դահլակ (կղզեխումբ)
Անվան ծագումը
Համարվում է, որ կղզեխմբի անվանումը եկել է արաբական «Dah’ala» անունից, որը թարգմանվում է որպես «դժոխքի դարպաս» ։
Աշխարհագրություն
Կղզեխումբը կազմված է երկու մեծ և 124 ոչ շատ մեծ կղզյակներից։ Ամենամեծ և ամենաշատ բնակեցված կղզյակը Դահլակն է։ Կղզյակները հարուստ են կենդանական աշխարհով և ծովային թռչուններով, կան նաև գեղեցիկ վայրեր զբոսաշրջիկների համար։
Կղզյակներից ամեն մեկն ունի իր անունը՝ Դհուլադհիյա (Dhuladhiya), Դիսսեյ (Dissei), Դոհուլ(Dohul), Էրվա (Erwa), Հարատ (Harat), Հերմիլ (Hermil), Իսրա-Տու (Isra-Tu), Նահալեգ, Նորա (Norah) և Շումմա (Shumma), չնայած որ նրանցից ոչ բոլորն են բնակեցված։
Պատմություն
Հանտինֆրոնգը (G.W.B. Huntingford) հայտնաբերել է կղզիների խումբ Ադուլիս քաղաքի մոտերքում, որը ներկայումս կոչվում է «Ալալայոու» («Alalaiou») ։ Ինչպես նշում է Էդուարդ Ուլլենդորֆը (Edward Ullendorff), Դահլակ կղզու առաջին բնակիչները եղել են արաբներ և դա վերաբերում է նաև Հյուսիսային Աֆրիկային, դրա վկայություններն են այնտեղ հայտնաբերված արաբական գերեզմանները որոնց վրա հայտնաբերել են կուֆիական գրվածքներ։ VII դարում կղզեխմբերը գրավվել էր մուսուլմանների կողմից։ Սակայն հետագայում կղզին նվաճվել է Եմենի կողմից, իսկ հետո ընդմիջումից հետո այն գրավվել է Եթովպիաի կողմից, այնուհետև գրավվել է փոքր պետության Աբիսսինիա կողմից 7 և հետո Օսմանյան թուրքերը 1559 թվականին Սավական փաշայի գլխավորությամբ։
XIX դարի վերջին կղզզին դարձավ իտալական գաղութներից մեկը, որը ձևավորվեց 1890 թվականին։
Սառը պատերազմի ժամանակ Եթովպիայի՝ ԽՍՀՄ կազմի մեջ մտնելուց հետո կղզեխմբում էր գտնվում սովետական միության ռազմածովային բազան (533 ПМТО) ։ 1990 թվականին Եթովպիան զիջեց Դահլակի վերահսկողությունը և հյուսիս-էրիթրեական ափը Էրիթրեայի անկախության համար (Էրիթրեայի ազատագրման ժողովրդական ճակատ), իսկ 1991 թվականին կորցրեց վերահսկողությունը ամբողջ Էրիթրեայի վրա։ Էրիթրեայի անկախության միջազգային ճանաչումից հետո Դահլակ կղզիները 1993 թվականին մտան Էրիթրեայի կազմի մեջ։
1990 թվականին Էրիթրեան զիջեց կղզեխումբ Դահլակի վերահսկողությունը այնուհետև 1991 թվականին Էրիթրեան կորցրեց ամբողջ վերահսկողությունը Էրիթրեաում։ Էրիթրեայի անկախության ճանաչումից հետո, միջազգային հանրության կողմից 1993 թվականին որոշվեց, որ Դահլակը մտնում է Էրիթրեայի կազմի մեջ։
Արաբական աղբյուրները նշում են Դահլակ և Ֆատամա կղզիներում Իսրայելի ենթադրյալ ներկայության մասին։ Էրիթրեայի նախահագ Իսայի Աֆեվորկի հետ ձեռք բերված պայմանավորվածությունը թույլ է դիտարկումներ անցկացնել հարևան պետությունների վրա և միջուկային թափոնների պահպանման համար տարածք կառուցել .։ Այս տեղեկությունը ոչ հաստատված է, և ոչ էլ ժխտված է որևէ աղբյուրով։
Նոկրա ոչ մեծ կղզում իտալական գաղութացման ժամանակաշրջանում իտալական բանտ է եղել, իսկ 1970-ականների վերջից տեղակայվել է ԽՍՀՄ ռազմածովային նավատորմի նյութատեխնիկական բազա (533 ПМТО)։
Բնակչություն
Կղզեխմբի միայն չորս կղզիներն են մշտապես բնակեցված։ Բնիկները խոսում են դահլիկյան լեզվով։ Որոշ կղզիներ կարելի է հասնել Մասսաուից՝ ծովային ճանապարհով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կարմիր ծովի կղզիներ
Էֆրայիմ Մոշե Լիլիեն
Էֆրայիմ Մոշե Լիլիեն (Ephraim Moses (Moshe, Maurycy) Lilien, אפרים משה ליליין, ), լեհ, հրեա, գերմանացի նկարիչ, գրաֆիկ, դիզայներ, լուսանկարիչ, գրքերի նկարազարդող, սիոնական շարժման ներկայացուցիչ։ Արվեստում նոր ոճի` մոդեռնի կամ սեցեսիայի (Գերմանիայում` յուգենդ-շտիլ) հիմնադիրներից։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1874 թվականին Դրոգոբիչում, հրեական արհեստավորի ընտանիքում, ով եղել է օրթոդոքս ։ Նյութական միջոցներից զուրկ ընտանիքն ի վիճակի չի եղել վճարելու գիմնազիայում նրա կրթության համար։ Երիտասարդ տարիքում աշխատել է լվովցի նկարչի վարպետանոցում։
Ռեալական դպրոցն ավարտելուց հետո ուսում ստանալու նպատակով մեկնել է Կրակով` Կիրառական արվեստի դպրոց, որը գլխավորում էր Յան Մատեյկոն։ Ուսումնառությունը տևել է 1889-1893 թվականներին, սակայն ֆինանսական դժվարությունների պատճառով Լիլիենը ստիպված է եղել կիսատ թողնել ուսումը և վերադառնալ Դրոգոբիչ։ Աշխատելով 50 ոսկե գուլդեն` նա դրանք ծախսել է Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայում նկարչության կուրս անցնելու վրա։ 1894-1898 թվականներին սովորել է Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայում։
Հաջողությունն այցելել է նկարչին, երբ նա իր գրաֆիկական աշխատանքները` «Կախարդական սրինգ», «Սիրեցյալը» և մի քանի այլ գործեր ուղարկել է «Յուգենդ» (արվեստի նոր ուղղության` մոդեռնի կամ սեցեսիայի առաջատար) գրական-գեղարվեստական ամսագրին և ստացել համագործակցության առաջարկ։ «Յուգենդի» համար նախատեսված աշխատանքների շնորհիվ նա դարձել է «նորաձև» նկարիչ, իսկ ֆինանսական վիճակը բարելավվել է։
1898 թվականին տեղափոխվել է Բեռլին, աշխատակցել «Գրացիա», «Օստ ունդ Վեստ» «Սիմպլիցիսիմուս», «Գոսպոդին», «Վալտշպիգել» ամսագրերին, նկարազարդել է «Մաքսավորը Կլաուզենից» գիրքը։
1900 թվականին ծանոթացել է գերմանացի ազնվական (բարոն), բանաստեղծ, բանահավաք Բյորիս ֆոն Մյունհաուզենի հետ։ Վերջինս հրավիրել է Լիլիենին իրագործել իր նախագիծը` նկարազարդել իդիշ բանաստեղծ Մորիս Ռոզենֆելդի «Գետտոյի երգը» գիրքը, որը բարոնը թարգմանել էր գերմաներեն։ Դրա համար նկարիչը նույնիսկ մեկ ամբողջ տարի հաստատվել է բարոնի` Թյուրինգիայում գտնվող ամրոցում։ Այնտեղ նա նաև նկարազարդումներ է արել բանաստեղծական թարգմանությունների գրքի համար, որը հետագայում բազմիցս վերահրատարակվել է։ Դրանից հետո Լիլիենը գիրք ձևավորողի մեծ համբավ է ձեռք բերել և նկարազարդել եռահատոր «Աստվածաշունչը», «Երգ երգոցը» և այլ գրքեր։
Որպես սիոնիստական շարժման ակտիվ ներկայացուցիչ` Լիլիենը 1906-1918 թվականներին մի քանի անգամ այցելել է Պաղեստին ։ Նա օգնել է Բորիս Շացին Երուսաղեմում Արվեստների ու արհեստների դպրոց հիմնելու (ներկայումս` Բեցալելի անվան արվեստի և դիզայնի ակադեմիա)։ 1906 թվականին դասավանդել է նոր դպրոցում` իր անջնջելի հետքը թողնելով հրեական արվեստի վրա։ 20-րդ դարի առաջին երկու տասնամյակներին Լիլիենի աշխատանքները օրինակ էին հանդիսանում նկարիչների համար, որոնք հավաքվել էին Բեցալելում։
Լիլիենը սիոնիզմի հայր Թեոդոր Հերցլի հայտնի լուսանկարի հեղինակն է (Հերցլն ընդհանրապես եղել է Լիլիենի սիրած ֆոտոմոդելներից մեկը, ով հանձին նրա տեսնում էր «նոր հրեայի» կերպարը) ։
1902 թվականին դարձել է հրեական ազգային Jüdischen Verlags հրատարակչության հիմնադիրներից մեկը, որտեղ եղել է և' նկարիչ, և' խմբագիր, և' տնօրինել է տնտեսական հարցերը։ Նույն թվականին մեկնել է Ռուսաստան` հրեական գրականության ժողովածու նախապատրաստելու, որը, սակայն, չի տպագրվել` պայմանավորված 1905 թվականի իրադարձություններով։
1914 թվականին Լիլիենը կրկին այցելել է Պաղեստին, սակայն այս անգամ որպես ավստրո-հունգարական բանակի զինվոր, որտեղ հրավիրվել էր որպես ռազմական լուսանկարիչ և նկարիչ։ Պատերազմի ավարտից հետո վերադարձել է Բեռլին, որտեղ ակտիվորեն շարունակել է գիրք նկարազարդել։ 1922 թվականին «Benjamin Harz» հրատարակչությունում լույս է տեսել Լոտար Բրեյգերի «Եֆրայիմ Մոշե լիլիեն» գիրք-ալբոմը` նկարչի կենսագրությամբ ու նրա 226 աշխատանքների վերատպությամբ։ Լիլիենի նկարներով պատրաստվել են Էսսենի հին սինագոգի մուտքի հսկայական դռները։ Նա նաև թողարկել է փոստային նամականիշների մեծ շարք և նկարել նամականիշների համար, իսկ նրա էքսլիբրիսները գրաֆիկական աշխատանքի լավագույն օրինակներ են։
1923 թվականին Նյու Յորքում բացվել է Լիլիենի աշխատանքների` առաջին հերթին գրքերի նկարազարդումների ցուցահանդես։
Նա համարվում է հրեա այն նշանավոր նկարիչներից, որոնք իրենց ստեղծագործություններով լուսաբանել են սիոնիստական թեման։ Լիլիենը հրեական միջավայրում հայտնի է որպես «սիոնիստ առաջին նկարիչ»։
Լիլիենը մահացել է ինֆարկտից Բադենվայլեր առողջարանային քաղաքում, թաղված է Բրաունշվայգում (կնոջ` Ելենայի հայրենիքում)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ նկարիչներ Կատեգորիա:Իսրայելցի նկարիչներ Կատեգորիա:Հրեա արվեստագետներ Կատեգորիա:Ավստրիացի լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Լեհ լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Լեհ դիզայներներ
Ռեգինա Էզերա
Ռեգինա Էզերա (Regīna Ezera,), լատվիացի գրող, Լատվիայի ԽՍՀ-ի մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1974), Լատվիայի ԽՍՀ-ի ազգային գրող (1981):
Կենսագրություն
Ռեգինա Էզերան ծնվել է 1930 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, Ռիգայում, հյուսն Ռոբերտի և բուժքույր Լուցի Շամրետոյի ընտանիքում։ 1944 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել էր Գրեմանիա աշխատելու։ 1945 թվականին, երբ ամերիկացիները «տեղահանված անձանց» տեղափոխում էին Արևմուտք, նա ծնողների հետ փախել է էշելոնից, և մնացել են խորհրդային օպուկացիոն գոտում։ 1945 թվականի աշնանը նրանք վերադարձել են Ռիգա։
1963 թվականին հրապարակվել է գրողի երկրորդ վեպը` «Նրանք երեքն էին»։
1976 թվականին «Ջրհոր» վեպի հիման վրա Ռիգայի կինոստուդիայում ռեժիսոր Գունար Ցիլինսկու կողմից նկարահանվել է «Սոնատ լճի վրա» գեղարվեստական ֆիլմը։ 1996 թվականին Լատվիական հեռուստատեսությամբ ռեժիսոր Թալիվալդիս Մարգևիչի կողմից էկրանարկվել է «Դինոզավրի ձու» գիրքը, հերոսներից մեկին մարմնավորել է Ռեգինա Էզերան ։
Ընտանիք Առաջին ամուսին - նախկին զինվորական Էկաբ Լասենբերգ
երկրորդ ամուսին - թարգմանիչ և լրագրող Չեսլավ Կինձուլիս (Česlavs Kindzulis)
Երեք դուստրեր` Ինեսե, Իլզե և Այյա։
1978 թվականից ապրել է իր գյոուղական տանը՝ Ռիգայից ոչ հեռու։
Մահացել է 2002 թվականի հունիսի 11-ին։ Թաղվել է Թոմեսկի գերեզմանոցում, Կեգումի շրջակայքում։
2003 թվականին գրողի տանը բացվել է նրա հիշատակի թանգարանը։
Գրեգորի Փեյջ
Գրեգորի Դևիդ Փեյջ Հովելյան (Gregory David Page Hovelian, ), ամերիկահայ երգիչ-երգահան և կիթառահար։
Կենսագրություն
Գրեգորի Փեյջը ճամփորդող հայ էստրադային երգիչ Գրեգորի Հովելյանի որդին է, որին նա չէր հանդիպել ավելի քան 40 տարի։ Նրա իռլանդուհի մայրը՝ Մոյրա Փեյջը, միայն աղջիկներից բաղկացած բրիտանական առաջին խմբերից մեկի՝ The Beat-Chics-ի մենակատարուհին և սաքսոֆոնահարն էր, որը շրջագայել էր The Beatles-ի հետ ։
Գրեգորի Փեյջը ծնվել է Հյուսիսային Լոնդոնում (Անգլիա)։ Նա ամաչկոտ տղա էր, գրքերի և նկարների սիրահար, միայնակ վազվզում էր անտառներում և դաշտերում՝ Անգլիայի իր գյուղական տան շուրջը։ Տասնչորս տարեկանում նա մեկնել է ԱՄՆ, իսկ հաջորդ 5 տարիներին բանաստեղծություններ է գրել և սովորել կիթառ նվագել։ Այս ընթացքում նա մտերմորեն ծանոթացել է երաժշտության հետ։ Ջեյմս Թեյլորը և Փոլ Սայմոնը նրա մեծ սերն էին, բայց նա հիանում էր Լեոնարդ Քոհենով, Նիք Դրեյքով և այլ սենտիմենտալ երաժիշտներով, որոնք գրում էին աղքատների և լքվածների տառապանքների մասին։
Հարավային Կալիֆոռնիայում Գրեգորի Փեյջը սկսեց կասկածել ինքն իրեն և իր աշխատանքին։ Սիրած աղջկա մերժումը նրա հուսահատության մեկնարկային կետն էր։ Գրելով այս թշվառ աշխարհի մասին և որոշ մխիթարություն գտնելով իր տեսածն ու զգացածը ներկայացնելու իր ջանքերում՝ թափառական և ճնշող անորոշությունից հետո 27 տարեկանում նա վճռեց դառնալ երգահան։ Փեյջը կարծում էր, որ դա իր փրկության միակ միջոցն է, մեկուսացած և մաքուր գործունեություն, որտեղ նա ազատ կլինի, պատասխանատու կլինի միայն իր առջև և, այնուամենայնիվ, կարող է ստեղծել մի գործ, որն ուրախություն և հասկացվածություն կհաղորդի ուրիշներին։ Փեյջի երաժշտությունն օգտագործվել է BBC-ում, NPR-ում, ինչպես նաև ֆիլմերի և հեռուստատեսության սաունդթրեքներում, ներառյալ՝ Ray Donovan-ը և Better Things-ը ։
Բացի սեփական երաժշտության վրա աշխատելուց, Փեյջն աշխատել է նաև մի շարք արտիստների հետ, ինչպիսիք են Ջեյսոն Մրազը, Ջոն Դոուն, Ջուելը, Թոմ Բրոսոն, Սթիվ Պոլցը, Ջոն Ռայլին և Էյ Ջեյ Կրոսը ։
1990-ական թվականներին Փեյջը The Rugburns խմբի անդամ էր ։
Գրեգորի Փեյջը Ջեյսոն Մրազի և Տոկա Ռիվերայի 2018 Live in Stereo շրջագայության հատուկ հյուրն էր, որի ընթացքում նրանք այցելեցին ամբողջ Միացյալ Նահանգների մեծաթիվ քաղաքներ ։
Փեյջը ներկայումս ապրում է Հարավային Կալիֆոռնիայում և հաճախակի շրջագայում է Եվրոպայում և Ավստրալիայում ։
Նա թողարկել է իր պոեզիայի երեք գիրք՝ «Դատարկ էջ» (The Blank Page), «Գնանք, մոլորվենք» (Let's Go Get Lost) և «Չափսի փոքրացում» (Growing Smaller), որը լույս է տեսել 2020 թվականին։
Սիլիկյան (Երևանի թաղամաս)
Սիլիկյան (հայտնի է նաև որպես «3-րդ գյուղ» և «Գ3 թաղամաս»), թաղամաս Երևանի Աջափնյակ վարչական շրջանում ։
Ստարոսուլտանբեկովո
Ստարոսուլտանբեկովո (Старосултанбеково, Иҫке Солтанбәк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 555 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սիլիկյան (Երևանի թաղամաս)
Փողոցներ
Սիլիկյան թաղամասը ներառում է հետևյալ փողոցները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աջափնյակ վարչական շրջանի թաղամասեր
Ալժիրի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Ալժիրի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը ներկայացնում է Ալժիրը ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Կառավարվում է Ալժիրի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կողմից։ Մականունն է «Կանաչներ»։ Հավաքականը իր տնային խաղերն անցկացնում է Մուստաֆա Տչակեր մարզադաշտում ։
Ցուգոլ (գյուղ, Մոգոյտույսկի շրջան)
Ցուգոլ (Цугол), գյուղ Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի Մոգոյտույսկի շրջանի կազմում։
Ալժիրի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Ալժիրի հավաքականը 4 անգամ մասնակցել է Աշխարհի առաջնությանը։ Ամենալավ արդյունքը ցուցաբերել է 2014 թվականին Բրազիլիայում անցկացված աշխարհի առաջնության ժամանակ, երբ Ալժիրը հաղթահարեց խմբային փուլի արգելքը, սակայն դուրս մնաց 1/8 եզրափակչում։ Նաև 17 անգամ մասնակցել է Աֆրիկայի ազգերի գավաթին և 1990 թվականին հաղթել գավաթում։
Ցուգոլ (գյուղ, Մոգոյտույսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 843 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի Մոգոյտույսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալժիրի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում զբաղեցնում է 53-րդ հորիզոնականը՝ 2017 թվականի հունիսի 1-ի դրությամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալժիր Կատեգորիա:Արաբական ֆուտբոլային ասոցիացիաների միություն
ՀՀ անասնաբուծություն
Անասնաբուծությունը Հայաստանում նկատելի զարգացման է հասել I հազարամյակում և հատկապես Ուրարտուի համահայկական թագավորության (8-6-րդ դարեր) ժամանակաշրջանում, Բագրատունիների (9-10-րդ դարեր) օրոք և Կիլիկիայի հայկական պետությունում (11-14-րդ դարեր)։
19-րդ դարում ոլորտի զարգացման համար նպաստավոր պայմաններ են ստեղծվել Արևելյան Հայաստանի՝ Ռուսաստանին միանալուց հետո, իսկ ինտենսիվ հիմքերի վրա է դրվել խորհրդային տարիներին։ 1988 թվականին հիմնական անասնապահական մթերքների արտադրությունը կազմել է՝ միս (սպանդային քաշով)՝ 113,2 հազար տոննա, կաթ՝ 569,9 հազար տոննա, ձու՝ 618,1 միլիոն հատ։
ՀՀ անկախացումից հետո ագրարային բարեփոխումների առաջին տարիներին թույլ տրված սխալների պատճառով լրջորեն տուժել է նաև անասնաբուծությունը։ 1991-1993 թվականներին սեփականաշնորհվել է ողջ անասնագլխաքանակը։ Ստեղծված գյուղացիական և գյուղացիական կոլեկտիվ տնտեսությունները, չունենալով անհրաժեշտ կերի բազա, ինտենսիվ պահվածքի ու խնամքի, ինչպես նաև արտադրանքի իրացման հնարավորություններ, կրճատել են անասնագլխաքանակը։ 1997 թվականին, 1990 թվականի համեմատությամբ, ածան հավերի և խոզերի գլխաքանակը կրճատվել է 4, ոչխարինը՝ 3 անգամ, տավարինը՝ կիսով չափ։ Ոլորտում կայունություն է նկատվել 1998 թվականից. 2011 թվականին հանրապետությունում կային 571,4 հազար խոշոր եղջերավորներ, 114,8 հազար խոզ, 559,2 հազար ոչխար և այծ, 3462,5 հազար թռչուն։
Տավարաբուծություն
Տավարաբուծությունը ՀՀ-ում անասնապահության առավել զարգացած ճյուղն է։ Մեկ գյուղացիական տնտեսության հաշվով՝ տավարի միջին գլխաքանակը 2,3 է (այդ թվում՝ 1,3 կով)։ Հանրապետությունում բուծվող տավարի գլխաքանակի 98 %-ը կովկասյան գորշ տավարի ցեղի կենդանիներն են։ Արտադրվող մսի (կենդանի զանգվածով) 62 %-ը և կաթի 98,5 %-ն ստացվել են տավարաբուծությունից (2010 թվական)։
Ոչխարաբուծություն
Հայկական լեռնաշխարհը եղել է ոչխարաբուծության սկզբնավորման կենտրոններից։ Դեոևս մ.թ.ա. 9-րդ դարի կեսին Հայկական լեռնաշխարհում հայտնի էին ոչխարների տարբեր տիպեր։ Ժողովրդական երկարատև ընտրասերման միջոցով Հայաստանի տարբեր շրջաններում ստեղծվել են մազեխ, բոզախ, բալբաս, Ղարաբաղ, կարամանյան ոչխարի ցեղեր։ Ոչխարաբուծությունն սկսել է զարգանալ հատկապես Արևելյան Հայաստանը Ռուսաստանին միանալուց և խորհրդային իշխանություն հաստատվելուց հետո։ 1988 թվականին հանրապետությունում կար 1,72 միլիոն ոչխար, 1991 թվականին՝ 1 միլիոն։ Անկախացումից հետո ագրարային բարեփոխումների հապճեպ իրականացման և սխալների, տնտեսական ճգնաժամի, շրջափակման, տնտեսվարման նոր պայմաններում ոչխարաբուծությունը հետընթաց է ապրել։ Ոչխարների և այծերի գլխաքանակը 1998 թվականին կրճատվել է գրեթե կիսով չափ և կազմել 521 հազար իսկ 2011 թվականին՝ 559.2 հազար։ Բուծվում են հիմնականում կիսանրբագեղմ տիպի, հայկական կիսակոպտաբուրդ, քիչ քանակությամբ՝ բալբաս, բոզախ, մազեխ և Ղարաբաղ ցեղերի ոչխարներ։
Խոզաբուծություն
Խոզաբուծությունը մինչև 1991 թվականը հանրապետությունում զարգացել է հիմնականում արդյունաբերական տիպի խոշոր համալիրներում։ Անկախացումից հետո խոզի մսի հիմնական արտադրողները գյուղացիական տնտեսություններն են։ ՀՀ-ում բուծում են խոզերի խոշոր սպիտակ, լանդրաս, ուկրաինական տափաստանային և այլ ցեղեր։ 2011 թվականին հանրապետությունում կար 114,8 հազար խոզ։
Թռչնաբուծություն
Հայկական լեռնաշխարհում հնագույն ժամանակներից տարածված են եղել ընտանի թռչունների առանձին տեսակներ (հավ, աղավնի և այլն)։ Թռչնաբուծությամբ զբաղվել են գյուղացիական մանր տնտեսությունները։ 1920-ական թվականների վերջին հանրապետությունում թռչնաբուծության տեսակարար կշիռն անասնապահության մեջ չի գերազանցել 1,42 %-ը։ 1925 թվականին ՀԽՍՀ հողժողկոմատը կազմակերպել է թռչնաբույծների 10 ընկերություն։ Թռչնաբուծական առաջին ֆերման հիմնադրվել է 1926 թվականին Թոխմախան գյուղում (այժմ՝ Երևանի շրջագծում)։ 1930 թվականին ստեղծվել է առաջին թռչնաբուծարանը (Դիլիջանի մոտ), ապա ստեղծվել են ինկուբատորային կայաններ, թռչնաբուծական ֆերմաներով տնտեսություններ։ 1955 թվականին սկսել է գործել Էջմիածնի շրջանի Շահումյան ավանի (այժմ՝ Արմավիրի մարզում) թռչնաբուծական առաջին ֆաբրիկան։ Ներկայումս ՀՀ-ում գործում են Լուսակերտի, Արզնու տոհմային, Գետամեջի (Կոտայքի մարզ), Ջրառատի, «Արաքս» (Արմավիրի մարզ), Գնդեվազի (Վայոց ձորի մարզ), «Սյունիք» (Սյունիքի մարզ), «Շիրակ» (Շիրակի մարզ), «Երևան» (Երևանի քաղաքապետարան) թռչնաբուծական ֆաբրիկաները, «Արգո» թռչնաբուծական տնտեսությունը։ 2011 թվականին ՀՀ-ում կար 3462,5 հազար թռչուն, արտադրվել է 633,6 միլիոն ձու։
Մեղվաբուծության
Մեղվաբուծության հնագույն կենտրոններից է Հայաստանը։ Մեղվաբուծության զարգացմանը նպաստել են բնակլիմայական բարենպաստ պայմանները, հնագույն ժամանակներից հայկական դեղին և լեռն, գորշ մեղուների ցեղերի ու նրանց խառնացեղերի առկայությունը։
Ձկնարդյունաբերություն
1965 թվականից հանրապետությունում ձևավորվել է լճակային ձկնաբուծությունը։ Ստեղծվել են (1968 թվական) Եղեգնուտի կարպա-լճակային, Ակնա լճի ֆորելային, Մեծամոր լճի իշխան ձկան, Արմաշի ծածանաբուծական (1975 թվական) տնտեսությունները, Մասիսի կարպալճակային «Ձուկ» կոմբինատը, Եղեգնաձորի ձկնաբուծարանը, ինչպես նաև «Խոսրով»-ի անտառ-արգելոց և Մեղրու ֆորելային տնտեսությունները և այլն։ 2010 թվականին ձկնաբուծական լճակային տնտեսությունների ընդհանուր ջրային մակերեսը 2677 հեկտար էր, որից 1860,7 հեկտարն՝ Արարատի, իսկ 722 հեկտարն՝ Արմավիրի մարզում։ ՀՀ-ում ջրային մակերեսի յուրաքանչյուր հեկտարից ստացվել է միջին հաշվով 1,96 տոննա ապրանքային ձուկ։ Սառեցված և վերամշակված ձուկ ու խավիար արտահանվում են ԱՄՆ, ՌԴ, Վրաստան և Ուկրաինա։
ՀՀ-ում արդյունագործական նպատակներով բուծում են սպիտակ ու սև ամուրներ, սպիտակ ու խայտաբղետ պնդաճակատներ, թիաքիթ, ճապոնական կարպ (կոյ), աֆրիկյան լոքո, թառափազգիներից՝ սիբիրյան և ռուսական թառափներ, սաղմոնազգիներից՝ ծիածանափայլ և ոսկեփայլ իշխաններ, Գեղարքունիքի կարմրախայտ և այլն։
Անտառային տնտեսություն
Ներկայումս անտառածածկ է ՀՀ տարածքի մոտ 11 %-ը, սակայն հանրապետության անտառազուրկ տարածքների զգալի մասը վաղ անցյալում ծածկված է եղել անտառներով։ Դարերի ընթացքում անկանոն շահագործման և հատման հետևանքով ՀՀ անտառների զգալի մասը ոչնչացվել է, անհետացել են բույսերի բազմաթիվ արժեքավոր տեսակներ, պահպանված անտառները հիմնականում ցածրարժեք տնկարկներ են։ Խորհրդային տարիներին վերականգնվել են անտառային բազմաթիվ զանգվածներ, ստեղծվել են նորերը։ ՀԽՍՀ-ում առաջին անտառային տնտեսությունները հիմնադրվել են 1924 թվականին Հրազդանի շրջանում (այժմ՝ Կոտայքի մարզում)։ 1924-1985 թվականներին ստեղծվել են մոտ 115 հազար հեկտար տնկարկներ։
1991 թվականին էներգետիկական ճգնաժամի և տնտեսական շրջափակման պատճառով գերհատվել են բազմաթիվ անտառներ։ Անտառային ֆոնդի զգալի տարածքներ տուժել են զանգվածային անթույլատրելի ծառահատումներից, կրճատվել են անտառածածկ տարածքները, ավելացել են տարահասակ ցածրարժեք անտառները, խախտվել է անտառի ջրաբանական ռեժիմը, ակտիվացել են էրոզային երևույթները, սողանքներն ու հեղեղումները։
1993 թվականին ՀՀ անտառային ֆոնդը 460 հազար հեկտար էր, որից 334,1 հազար հեկտարն անտառածածկ տարածքներ էին, մոտ 50 հազար հեկտարն՝ արհեստական։ ՀՀ Կառավարության 2005 թվականի որոշմամբ հաստատվել է Հանրապետության անտառի զարգացման ազգային ծրագիրը։ 2004-2009 թվականներին պետական բյուջեի և տարբեր ծրագրերի հաշվին 30,5 հազար հեկտար տարածքում կատարվել են անտառվերականգնման աշխատանքներ։ Ճապոնիայի Կառավարության «Պարենային արտադրության աճ» գործընկերային ֆոնդի հաշվին 2006-2009 թվականներին տարբեր մարզերում հիմնվել է 1288 հեկտար, իսկ Գերմանիայի շրջակա միջավայրի, բնապահպանության և միջուկային անվտանգության դաշնային նախարարության, Գերմանիայի զարգացման բանկի (Բնության համաշխարհային հիմնադրամի հայաստանյան մասնաճյուղի հետ) ֆինանսավորմամբ 2009 թվականին Լոռու մարզում ստեղծվել են 100 հեկտար, ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի շրջանակում՝ Գլոբալ էկոլոգիական ֆոնդի հատկացումներով՝ Սյունիքի մարզում՝ 10 հեկտար անտառամշակույթներ։ ՄԱԿ-ի պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության աջակցությամբ 2009 թվականից Կոտայքի մարզում իրականացվում է անտառապատման և անտառվերականգնման ծրագիր։
Անտառտնտեսության գիտաարտադրական հիմնահարցերը մշակվում են ՀՀ գյուղնախարարության «Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ում և ՀՀ ԳԱԱ Բուսաբանության ինստիտուտում։
Կատեգորիա:Անասնաբուծություն Կատեգորիա:Հայաստանի գյուղատնտեսություն