cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գանգուղեղային վնասվածք
Գլխուղեղի սալջարդ
Գլխուղեղի թեթև սալջարդի ժամանակ շարժողության, զգացողության և այլ խանգարումները սովորաբար լրիվ վերանում են 2-3 շաբաթվա ընթացքում։ Առավել ծանր դեպքերում, որպես կանոն, մնում են կայուն հետևանքներ, լուծանքներ և կիսալուծանքներ, զգացողության, խոսքի խանգարումներ, երբեմն՝ էպիլեպսիայի նոպաներ։
Գլխուղեղի ճնշում
Գլխուղեղի ճնշումը կարող է առաջանալ ներգանգային արյունազեղման, գանգոսկրերի կոտրվածքի, գլխուղեղի այտուցի ժամանակ։ Որպես կանոն՝ գանգոսկրերի կոտրվածքի ժամանակ գլխուղեղը միաժամանակ ենթարկվում է ճնշման և սալջարդի, իսկ այտուցն առաջանում է արագ՝ որպես գլխուղեղի հյուսվածքի տեղային ծանր վնասման հետևանք։ Այլ կերպ է ընթանում գլխուղեղի ճնշումը՝ արյունային ուռուցքի առկայության դեպքում, արյան անոթի պատռվածքը (հատկապես գլխուղեղի թաղանթներում) կարող է տեղի ունենալ առանց գլխուղեղի հյուսվածքների կոպիտ վնասումների։ Այդպիսի դեպքերում գիտակցության կարճատև կորստին հետևում է, այսպես կոչված, լուսավոր ընդմիջումը՝ գլխուղեղի թեթևակի սալջարդին բնորոշ ախտանշաններով, որոնք տևում են մի քանի ժամ, երբեմն՝ նույնիսկ մի քանի օր։
Գլխուղեղի սկսվող ճնշման (խորացող արյունազեղմամբ) առաջին ախտանշաններն են՝ գլխացավերի ուժեղացումը, հիվանդի անհանգիստ վիճակը կամ ընդհակառակը՝ քնկոտությունը։ Աստիճանաբար առաջանում են նաև գլխուղեղի ճնշմանը բնորոշ օջախային խանգարումներ։ Այնուհետև վրա են հասնում գիտակցության կորուստը, ինչպես նաև կյանքին վտանգ սպառնացող՝ սրտի գործունեության և շնչառության խանգարումները։
Օեսե (գյուղ, Վիգալա շրջան)
Օեսե (Oese), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Վիգալա շրջանում։
Նորա Գրիգորյան (դերասանուհի)
Նորա Գրիգորյան, հայ բեմադրիչ, դերասանուհի։
Թատերական գործիչ, բեմադրիչ և ռեժիսոր Ալեքսանդր Գրիգորյանի դուստրը ։
Գանգուղեղային վնասվածք
Պատռված-սալջարդված վերքեր
Գանգուղեղային բաց վնասվածքներից, գանգի հիմի կոտրվածքներից բացի, որոնք ուղեկցվում են քթային կամ ականջային արյունահոսությամբ, ողնուղեղային հեղուկի արտահոսքով, առավել հաճախ հանդիպում են գլխի պատռված-սալջարդված վերքերը՝ գանգոսկրերի կոտրվածքներով։ Հաճախակի են նաև կտրած, կտրատած, ծակած վերքերը։ Խաղաղ ժամանակ բավականին հաճախ հանդիպում են ինքնաշեն զենքից առաջացած հրազենային վերքեր։ Հատկապես վտանգավոր են գլխուղեղի կարծր թաղանթի և ուղեղանյութի վնասմամբ ընթացող վերքերը, որոնք միշտ ուղեկցվում են ներգանգային պարունակության առաջնային վարակումով։ Գանգուղեղային բաց վնասվածքների կլինիկական հիմնական դրսևորումներից է (բացի ընդհանուր ուղեղային ախտանշաններից՝ գիտակցության խանգարում, գլխացավ, սրտխառնոց, փսխում) նաև օջախային արտահայտված ախտանշանների առկայությունը, որոնց բնույթը որոշվում է գլխուղեղի վնասվածքի շրջանի ֆունկցիոնալ առանձնահատկություններով (լուծանքներ, կիսալուծանքներ, զգացողության, խոսքի խանգարումներ և այլն)։
Օեսե (գյուղ, Վիգալա շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Վիգալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Գանգուղեղային վնասվածք
Բուժում
Բուժումը, որպես կանոն, անցկացվում է միայն հիվանդանոցային պայմաններում։ Գլխուղեղի ցնցման և թեթև, սալջարդի դեպքերում կիրառում են պահպանողական բուժման մեթոդներ, շատ կարևոր է խիստ անկողնային ռեժիմը, առանձին դեպքերում, հատկապես գլխուղեղի ճնշման ժամանակ, պահանջվում է անհապաղ վիրահատություն։
Նորա Գրիգորյան (դերասանուհի)
Կենսագրություն
Նորա Գրիգորյանը ծնվել է 1993 թվականի հուլիսի 30-ին Երևան քաղաքում։ Խորհրդային և հայ թատերական գործիչ, բեմադրիչ և ռեժիսոր, Կ. Ստանիսլավսկու անվան ռուսական պետական դրամատիկական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր ռեժիսոր Ալեքսանդր Գրիգորյանի դուստրն է։ 2010 թվականին ավարտել է Մուշեղ Իշխանի անվան թիվ 5 հիմնական դպրոցը և Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցը։ Սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետում՝ Ռուբեն Բաբայանի արվեստանոցում, որն էլ ավարտել է 2014 թվականին։ Զուգահեռ որպես դերասանուհի է աշխատել Երևանի Կ. Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնում, իսկ 2013 թվականից՝ նաև որպես բեմադրիչ։
Գանգուղեղային վնասվածք
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անհետաձգելի բուժօգնություն
Նորա Գրիգորյան (դերասանուհի)
Կենսագրություն
2010 թվականին դարձել է «Ռուսական երգ» միջազգային մրցույթի դափնեկիր։ «Բադաորս», «Ամեն ինչ վաճառվում է», «Царевна Несмеяна», «Ինչպես աստվածներ», «Ախ, այս ֆրանսիական հնարքները»ի ներկայացումների երաժշտությունների հեղինակն է։ Որպես դերասան հանդես է եկել «Արքայադստեր 100 համբույր», «Կարմիր գլխարկ», «Աբանամաթ», «Հաղթանակի օր», Ա. Օստրովսկու «Ամեն ինչ վաճառվում է» ներկայացումներում ։
Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում դասավանդել է դերասանի վարպետություն ։ Մի շարք թատերական փառատոների մասնակից է։ Վ. Բրյուսովի անվան մեդալակիր է։
Ունի երկու դուստր և մեկ որդի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հայ բեմադրիչներ Կատեգորիա:Հայաստանի մրցանակներ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Տետչո Սուեհիրո
Տետչո Սուեհիրո (末広 鐵腸),, ի ծնե՝ Յուջիրո Սուեհիրո (末広 雄次郎), ճապոնացի քաղաքական գործիչ, արձակագիր և լրագրող ։ Նա Ազատության և ժողովրդական իրավունքների շարժման կողմնակիցն էր ։
Ծնվել է սամուրայների տոհմում ներկայիս Էհիմե պրեֆեկտուրայի տարածքում, նա ընտանիքի երկրորդ որդին էր։ Նրա հայրը՝ Թեյսուկեն, հաշվապահ էր։ Նա ավարտեց տեղի սամուրայների դպրոցը և դարձավ ուսուցիչ 1869 թվականին։ Այնուհետև նա տեղափոխվեց Տոկիո և վեց տարի աշխատեց Ֆինանսների նախարարությունում, նախքան թերթի բիզնեսին անցնելը։ Նա երկու անգամ բանտարկվել է ազատ մամուլի գործող օրենքները վիճարկելու համար և մեծ դեր է ունեցել առաջին ազգային քաղաքական կուսակցության ստեղծման գործում ։ Նա գրել է քաղաքական, նախա-գիտաֆանտաստիկ վեպ «Սետչուբայ» («Սալորը ծաղկում է ձյան մեջ», 1886 թ.): Նրա գրքերից ստացված եկամուտը թույլ տվեց նրան ճանապարհորդել Միացյալ Նահանգներ և Եվրոպա 1888 թվականին, այդ ժամանակ նա դարձավ ֆիլիպինցի քարոզիչ և հայրենասեր Խոսե Ռիզալի ժամանակավոր ուղեկիցը։ Հետագայում նա կճանաչի Ռիզալի ազդեցությունը մեկ այլ վեպում՝ «Nanyo no daiharan» (Մեծ ալիքը հարավային ծովերում) ։
1890 թվականին նա ընտրվեց առաջին համապետական ընտրություններում, սակայն հետագայում հեռացվեց Լիբերալ կուսակցությունից դուրս գալու պատճառով։ Սուեհիրոն մահացավ 1896 թվականին լեզվի քաղցկեղից և թաղվեց Էհիմեում։
Հիմնական աշխատանքներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ճապոնացի գրողներ Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ճապոնացի վիպասաններ
Ներիմա
Ներիմա (練馬区), Տոկիոյի 23 հատուկ շրջաններից մեկն է։ 2008 թվականի տվյալներով շրջանի բնակչությունը կազմում է 703 005 մարդ, իսկ 2015 թ.` 726 440: Բնակչության խտությունը կազմում է 14 443 մարդ./կմ։ Այստեղ բնակվում է 897 օտարերկրացի։ Ներիմայի բնակչության 18,4 %-ը բարձր է 65 տարեկանից։ Շրջանի ընդհանուր տարածքը կազմում է 48,16 կմ²։
Պատմություն
Էդո Ներիմայի օրոք հիմնականում գյուղատնտեսական շրջան էր։ 1923 թ. Կանտոյում տեղի ունեցած երկրաշարժից հետո շատ քաղաքացիներ տեղափոխվեցին այստեղ Տոկիոյի կենտրոնական մասերից ։ Մինչև 1947 թ.-ի օգոստոսի 1-ին առանձին շրջան հայտարարվելը, Իթաբասիի մասն էր համարվում։ Ներիմայում շատ զբոսայգիներից բացի, կան նաև ջերմոցներ, որտեղ բանջարեղեն են աճեցնում։
Աշխարհագրություն
Ներիման ընկած է Տոկիոյի կենտրոնից հյուսիս-արևմուտք։ Սահմանակից է հետևյալ շրջանների հետ. Սուհինամի, Թոսիմա, և Նականո, նաև Մուսիսանո և Նասիտոկյո քաղաքների հետ։
Կանաչ հրվանդան
Կանաչ հրվանդան (Cabo Verde, Cap-Vert), հրվանդան Կաբո Վերդե թերակղզում, Գամբիա և Սենեգալ գետերի գետաբերանների միջև։
Անվանում
Հայտնագործել է պորտուգալացի Դինիշ Դիաշը 1445 թվականին։ Անվանումը ստացել է տեղի սավաննային բուսականության պատճառով, որը խիստ հակադրություն է հանդիսականում Սահարայի մերձատլանտյան ափի մերկ ավազների նկատմամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի հրվանդաններ Կատեգորիա:Սենեգալի հրվանդաններ
Քրոմատիզմ
Քրոմատիզմ, քրոմատիկա (հուն․ χρώματιός – երանգավորում, χρώμα– գույն), դիատոնիկ հնչյունաշարի աստիճանների «երանգավորումը» քրոմատիկ կիսատոնով բարձրացնելու կամ իջեցնելու միջոցով։ Հին հունական երաժշտության տեսության մեջ քրոմատիկ է կոչվել տետրախորդի երեք հիմնական սեռերից մեկը (այդպիսի տետրախորդը իր 1 1/2, 1/2 , 1/2 տոն կառուցվածքով ընկալվել է որպես «երանգավոր»)։ Դասական կոմպոզիտորական երաժշտության առումով քրոմատիզմը դիատոնիկ տարրերի (լադային աստիճանների, ինտերվալային ու ակորդային տոների) կիսատոնային փոփոխումն է՝ և՛ երանգավորող, և՛ նոր ձգտողականություններ գոյացնող ֆունկցիայով։ Տարբերում են մեղեդային (նաև տարածության վրա երևան եկող) և ներդաշնակային քրոմատիզմներ։ Ներդաշնակության մեջ քրոմատիզմը երաժշտության տոնայնաան զարգացման կարևորագույն միջոց է։
Տե՛ս նաև
Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Իլլաննա (հնամենի)
Իլլաննա (இள்ளன்னா), թամիլական այբուբենի քսանիններորդ տառն է։ Համարվում է հնատառ, թամիլերեն՝ Իլլաննային։
Հանդիպում է բառամիջում և բառավերջում։ Թամիլական դասակարգմամբ մտնում է իդաիյինի խմբի մեջ (இடையினம்)։ Որպես գրաֆիկական տարր, օգտագործվում է ուվաննա (ஊ) և աուվաննա (ஔ) տառերը գրելուց։
Գրականություն
Կատեգորիա:Թամիլերեն
(6528) Բոդեն
(6528) Բոդեն (Boden), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի մարտի 21-ին UESAC ծրագրի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,253145 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8596 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6467 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1235,33 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291421 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,06° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:UESAC ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հայաստանի ազգային կամերային նվագախումբ
Հայաստանի ազգային կամերային նվագախումբ, գործունեություն, սկսվել է դեռևս Խորհրդային ժամանակաշրջանում։ Հիմնադրվել է 1962 թվականին Երևանում որպես անսամբլ․ հիմնադիր գեղարվեստական ղեկավարը եղել է ջութակահար Զարեհ Սահակյանցը։
1997 թվական այն միավորվել է Երևանի կամերային նվագախմբի հետ, և կազմավորվել է Հայաստանի ազգային կամերային նվագախումբը։
Պատմություն
1975-1983 թվականներին գեղարվեստական ղեկավարը եղել է Կ. Բաղդասարյանը, 1983-1997 թվականներին՝ Ռուբեն Ահարոնյանը։ Նվագախմբի հիմքը լարային գործիքների խումբն է. պայմանավորված ստեղծագործության բնույթով՝ ընդգրկվում են նաև փայտե և պղնձե փողային գործիքներ։ Նվագացանկում՝ բարոկկոյի վարպետների, եվրոպացի և հայ կոմպոզիտորների երկեր, հայկական ժողովրդական երգերի ու միջնադարյան մեղեդիների մշակումներ, փոխադրումներ և այլն։
Նվագախմբի համար գործեր են գրել Ա. Հարությունյանը, Է. Հովհաննիսյանը, Ա. Աճեմյանը, Է. Խաղագործյանը, Ռ. Սարգսյանը և ուրիշներ։
Նվագախումբը համերգներով շրջագայել է ԱՊՀ-ում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Մերձբալթյան երկրներում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Շվեյցարիայում, Իսպանիայում, Ֆիլիպիններում, Թաիլանդում և այլուր։
1997 թվականին նվագախումբը միավորվել է Երևանի կամերային նվագախմբի հետ, վերակազմավորվել Արամ Ղարաբեկյանի (գեղարվեստական ղեկավար և դիրիժոր՝ 1997 թվականից), երբ նույն թվականի ապրիլին Հայաստանի մշակույթի նախարարը հատուկ հրավեր է ուղարկել ամերիկահայ դիրիժոր Արամ Ղարաբեկյանին և նրան նշանակել նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար և դիրիժոր։ Փաստորեն նոր գլխավոր դիրիժորը կազմել է նորացված Հայաստանի ազգային կամերային նվագախումբը։ Քսանհինգ բարձրակարգ կամերային երաժիշտներ, որոնք բոլորն էլ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ էին, ընդգրկվել են նվագախմբի կազմում։
2011 թվականին գեղարվեստական ղեկավար է դարձել Վահան Մարտիրոսյանը։
Հայաստանի ազգային կամերային նվագախումբը թողարկել է ձայնասկավառակներ, ունի ֆոնդային ձայնագրություններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նվագախմբեր Կատեգորիա:1961 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կալիննիկովի փողոց (Յալթա)
Կալիննիկովի փողոց (Улица Калинникова), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է ռուս կոմպոզիտոր, Պյոտր Չայկովսկու և «Հզոր խմբակի» կոմպոզիտորների ավանդույթների շարունակող Վասիլի Սերգեևիչ Կալիննիկովի (1866-1901) պատվին։ Սկիզբ է առնում Մոսկովյան փողոցից և ավարտվում Ձերժինսկու փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 400 մետր է։
Նկարագրություն
Յալթա քաղաքի Կալիննիկովի փողոցը սկսվում է Մոսկովյան փողոցից և ավարտվում Ձերժինսկու փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 400 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 17 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)` 5 շենք, աջ կողմում (զույգ համարներ)` 12։ Կալիննիկովի փողոցի թիվ 14 շենքում է գործում Յալթայի թիվ 10 միջնակարգ դպրոցը ։
Փողոցն անվանվել է ռուս կոմպոզիտոր, Պյոտր Չայկովսկու և «Հզոր խմբակի» կոմպոզիտորների ավանդույթների շարունակող Վասիլի Սերգեևիչ Կալիննիկովի (1866-1901) պատվին։ Նա գրել է երկու սիմֆոնիա, «Մայրին և արմավենին» սիմֆոնիկ պոեմը, երաժշտություն Ալեքսեյ Կոնստանտինովիչ Տոլստոյի «Բորիս արքա» ողբերգության համար, դաշնամուրային պիեսներ, ռոմանսներ ։ 1893 թվականի աշնանը կոմպոզիտորի օրգանիզմում հայտնաբերվել են տուբերկուլոզի նշաններ, և նա մեկնել է Ղրիմ, որտեղ անցկացրել է կյանքի մնացած տարիները` շարունակելով ստեղծագործել ։ Մահացել է Յալթայում և թաղվել Պոլիկուրովյան գերեզմանատանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Խերարդո Մարտինո
Խերարդո Դանիել Մարտինո (իսպ․՝ Gerardo Daniel Martino 1962 թ., նոյեմբերի 20, Ռոսարիո, Արգենտինա), նախկին արգենտինացի ֆուտբոլիստ, Արգենտինայի հավաքականի գլխավոր մարզիչ։
Կարիերա
Իր Կարիերայի մեծ մասն Խերարդոն անցկացրել է իր հարազատ քաղաքը՝ Ռոսարիոն ներկայացնող «Նյուելս Օլդ Բոյս» ակումբում։ Այս ակումբի պատմության մեջ նա ռեկորդակիր է անցկացրած խաղերի թվով (505 խաղ) ։ Նաև 2003 թվականին անցկացրած հարցման արդյունքներով նա ճանաչվել է «Նյուելս Օլդ Բոյսի» ակումբի պատմության լավագույն ֆուտբոլիստ։
2007 թվականի փետրվարին Մարտինոն ստանձնեց Պարագվայի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզչի դերը։ Կոպա Ամերիկայի խմբային փուլում Պարագվայի հավաքականը վատ տպավորություն չէր թողնում, խմբում զբաղեցնելով 2-րդ տեղը զիջելով միայն Արգենտինայի ազգային հավաքականին։ Բայց արդեն Փլեյ-Օֆֆ-ում Պարագվայը 6։0 հաշվով պարտվեց Մեքսիկայի ազգային հավաքականին։ Աշխարհի առաջնության ընտրական փուլում Պարագվայը զբաղեցրեց 3-րդ տեղը զիջելով միայն Բրազիլիային և Չիլիին։ Ինչպես նաև Մարտինոն հավաքական հրավիրեց մի քանի իր հայրենակիցներին, որոնց թվում էին նաև Նեստոր Էրտիգոսան և Լուկաս Բարիոսը։ Աշխարհի Առաջնության Ֆ խմբում Պարագվայը զբաղեցրեց 1-ին տեղը և դուրս եկավ 1/8-րդ եզրափակիչ, որտեղ 11 մետրանոցներով (5։3) հաղթելով Ճապոնիաին կարողացավ պատմության մեջ առաջին անգամ դուրս գալ քառորդ եզրափակիչ, որտեղ Մարտինոյի սաներին բաժին հասավ մրցաշարի գլխավոր ֆավորիտը՝ Իսպանիայի ազգային հավաքականը, այստեղ Պարագվայը պարտվեց 1։0 հաշվով և դուրս մնաց մրցաշարից։ Այդ խաղից անմիջապես հետո Մարտինոն ասաց՝ «Մենք ունեցանք շանսեր, սակայն չկարողացանք օգտվել դրանցից»։ Մունդիալ 2010 թ.-ից հետո Խերարդոն երկարաձգեց իր պայմանագիրը հավաքականի հետ 4 տարով։ 2011 թ. Կոպա Ամերիկայի ավարտից հետո, որտեղ Պարագվայը զբաղեցրեց 2-րդ տեղը բայց չհաղթեց և ոչ մի խաղում, Մարտինոն հրաժարական տվեց։
2013 թ. Հուլիսի 22-ին «Տատա»-ն եռամյա պայմանագիր կնքեց Կատալոնական Բարսելոնայի հետ։
Մարզչական վիճակագրություն
Թարմացումը 2014 թվականի սեպտեմբերի 3-ի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:1962 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 20 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Բարսելոնա ՖԱ մարզիչներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Նյուելս Օլդ Բոյզի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արգենտինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կոմեդիա դել'արտե
Կոմեդիա դել'արտե (Commedia dell'arte), դիմակների կատակերգություն, իտալական ուշ միջնադարյան ժողովրդական թատրոն, բնույթով ստեղծաբանական (բանավոր-իմպրովիզացիոն) արվեստ, որի ակունքները վաղ միջնադարի առաջավոր ասիական և դասական միջնադարի եվրոպական ժողովրդական աշխարհիկ թատրոնի ընդերքում են ։ Տարբեր աղբյուրներում հիշատակվում է նաև որպես «la commedia a soggetto» (սցենարային թատրոն), «la commedia all 'improvviso» (իմպրովիզացիայի թատրոն) կամ «la commedia degli zanni» (կոմեդիա ձաննի)։
Թատրոնը գոյատևել է 16-րդ դարի կեսից մինչև 18-րդ դարի վերջը՝ զգալի ազդեցություն թողնելով արևմտաեվրոպական դրամատիկական թատրոնի հետագա զարգացման վրա։ Դիմակներով կատակերգություններ խաղացող թատերախմբերը առաջին պրոֆեսիոնալ թատերախմբերն էին Եվրոպայում, որտեղ դրվեցին դերասանական վարպետության հիմքերը (կոմեդիա դել'արտե կամ արհեստական թատրոն եզրը մատնանշում է թատերական խաղում դերասանների կատարելիությունը) և որտեղ առաջին անգամ ի հայտ եկան ռեժիսորական տարրեր (այս գործառույթը կատարում էր թատերախմբի առաջատար դերասանը, որը կոչվում էր կապոկոմիկո)։
19-րդ դարում կոմեդիա դել'արտեն սպառում է իրեն, սակայն շարունակվում է մնջախաղում և մելոդրամայում։ 20-րդ դարում կատակերգությունը Մեյերխոլդի և Վախթանգովի, ինչպես նաև ֆրանսիացի Ժակ Կոպոյի և Ժան Լուի Բառոյի սինթետիկ թատրոնի համար մոդել էր, որը վերածնում էր բեմական ժեստի և իմպրովիզացիայի արտահայտչականությունը և մեծ նշանակություն էր տալիս անսամբլեային խաղին։
«Tipi fissi» սկզբունքը, որտեղ նույն կերպարները (դիմակները) մասնակցում են տարբեր բովանդակություն ունեցող սցենարներում, այսօր լայնորեն օգտագործվում է կատակերգական հեռուստասերիալների ստեղծման մեջ, իսկ իմպրովիզացիայի արվեստը՝ «stand-up comedy»-ում։
Ծագում
Հին հռոմեական թատրոնում գոյություն ուներ ժողովրդական ներկայացման մի տեսակ, որը կոչվում էր ատելանա։ Դրանք անբարո ֆարսեր էին, սկզբում՝ իմպրովիզացիոն, որոնց դերասանները նույնպես դիմակներ էին կրում․ կերպարներից որոշները դիմակի բնավորությամբ նման էին կոմեդիա դել'արտեի կերպարներին (օրինակ՝ Պապուսի հռոմեական դիմակը և Պանտալոնեի իտալական դիմակը), թեև ատելանաների մասին խոսել որպես կոմեդիա դել'արտեի նախակարապետներ, իրավաչափ չէ․ նրանց միջև ավելի քան 12 դարի տարբերություն կա։ Ամենայն հավանականությամբ խոսքը միայն հանգամանքների նմանության մասին է, որոնցում ծնվել են թատրոնների այդ տեսակները։
Կոմեդիա դել'արտեն ծնվել է կառնավալային տոնախմբություններից։ Թատրոն դեռ չկար, սակայն կային խեղկատակներ, միմոսներ, դիմակներ։ Մյուս գործոնն ազգային իտալական դրամատուրգիայի ծնունդն էր։ Նոր պիեսները գրում էին Լուդովիկո Արիոստոն, Նիկոլո Մաքիավելին, Ֆերդինանդո Բիբիենան, Պիետրո Արետինոն, սակայն այդ բոլոր ստեղծագործությունները պիտանի չեն բեմի համար, գերհագեցած են կերպարներով և սյուժետային գծերի առատությամբ։ Այս դրամատուրգիան ստացավ «կոմեդիա էրուդիտա» անվանումը (Commedia erudita)։
Անջելո Բեոլկոն (Ռուձանտե) 16-րդ դարի առաջին կեսին, օգտվելով «կոմեդիա էրուդիտա»-ի տեխնիկայից, պիեսներ էր գրում Վենետիկի կառնավալների համար։ Խառը սյուժեներն ուղեկցվում էին հնարքներով և գյուղական առողջ հումորով։ Բեոլկոյի շուրջ աստիճանաբար հավաքվեց ոչ մեծ թատերախումբ, որտեղ նշանավորվեց «tipi fissi» սկզբունքը և հաստատվեց թատերական բեմահարթակներում ժողովրդական բարբառը։ Վերջապես, Բեոլկոն դրամատիկական գործողության մեջ ներմուծեց պարն ու երաժշտությունը։ Սա դեռևս կոմեդիա դել'արտե չէր․ Բեոլկոյի թատերախումբն աշխատում էր հանձնարարված սյուժեի շրջանակներում, այն չուներ ազատ խաղ և իմպրովիզացիա, սակայն կոմեդիա ծնվելու ճանապարհը բաց էր։ Դիմակների թատրոնի մասին առաջին հիշատակումը եղել է 1555 թվականին ։
Կոմեդիա դել'արտեի հիմնական կերպարներ
Կոմեդիա դել'արտեում շատ են դիմակները (ընդհանուր առմամբ հաշվվում է ավելի քան հարյուր), սակայն դրանցից շատերը մոտ կերպարներ են, որոնք տարբերվում են միայն անուններով և աննշան մանրուքներով։ Կոմեդիայի հիմնական կերպարների թվին են պատկանում տղամարդու 8 դիմակ, Կապիտանի դիմակը, ինչպես նաև դիմակ չկրող կերպարները՝ աղջիկ ձաննիները, Սիրահարները և բոլոր ազնվական կանայք և տղամարդիկ ։
Դիմակներ
Կաշվե դիմակը (maschera) պարտադիր բաղադրիչ էր, որը ծածկում էր կատակերգակի դեմքը և ի սկզբանե հասկացվում էր միայն այդ իմաստով։ Սակայն ժամանակին զուգընթաց դիմակ սկսեցին անվանել ամբողջ կերպարին։ Դերասանը, որպես կանոն, խաղում էր միևնույն դիմակը։ Բրիգելլա խաղացող դերասանը հազվադեպ էր խաղում Պանտալոնե և հակառակը։ Սցենարները հաճախ էին փոխվում, իսկ դիմակները՝ զգալիորեն հազվադեպ։ Դիմակը դառնում էր դերասանի կերպարը, որն ընտրել էր իր կարիերայի սկզբում և այն խաղալով ամբողջ կյանքում՝ լրացնում էր իր արտիստիկ անհատականությամբ։ Անհրաժեշտ չէր, որ նա իր դերն իմանա, բավական էր, որ սցենարը՝ սյուժեն ու առաջարկվող հանգամանքներն իմանա։ Մնացածը ստեղծվում էր ներկայացման գործընթացում՝ իմպրովիզացիայի միջոցով։
Թատերախմբի կառուցվածք և ներկայացման կանոն
Ներկայացումը սկսվում և ավարտվում էր բոլոր դերասանների շքերթով, որն ուղկցվում էր երաժշտությամբ, պարերով, լացցիներով (բուֆոնադային հնարքներով) և հիմարություններով, կազմված էր 3 արարներից։ Արարների ընդմիջումներին կարճ ինտերմեդիաներ էին ներկայացվում։ Գործողությունը սահմանափակված էր ժամանակով (24-ժամյա կանոն)։ Սյուժեին սխեման ևս կանոնակարգված էր․ երիտասարդ սիրահարները, ում երջանկությանը խանգարում էին ծերերը, ճարպիկ ծառաների օգնությամբ հաղթահարում են բոլոր խոչընդոտները։ Թատերախմբում կար կապոկոմիկո, որը դերասանների հետ մշակում էր սցենարը, վերծանում լացցին և հոգ տանում անհրաժեշտ ռեկվիզիտի համար։ Սցենարն ընտրվում էր այն դիմակներին համապատասխան, որոնք որ կան թատերախմբում։ Դա նվազագույնը 4 դիմակ էր և սիրահարների զույգ։ Լավ թատերախումբը պետք է իր կազմում ունենար նաև 2 դերասանուհիներ, երգչուհի և պարուհի։ Թատերախմբում դերասանների քանակը հազվադեպ էր 9-ից պակաս, սակայն սովորաբար չէր գերազանցում նաև 12-ը։ Դեկորացիաների համար պահանջվում էր, որ առանձնացվեր փողոց, հրապարակ, խորքում՝ աջ և ձախ կողմից 2 տուն, որոնց միջև ձգվում էր ետևի բեմավարագույրը։
Սցենար և իմպրովիզացիա
Ներկայացման հիմքը կոմեդիա դել'արտեում սցենարն էր (կամ կանվան)՝ դրվագներով պատմող շատ հակիրճ սյուժեն՝ գործող անձանց մանրամասն նկարագրությամբ, բեմ դուրս գալու հերթականությամբ, դերասանների գործողություններով, հիմնական լացցիներով և ռեկվիզիտներով։ Սցենարների մեծամասնությունը ընթացիկ պատմվածքների և նովելների, կոմեդիաների փոփոխված տարբերակներն էին՝ վերցված առանձին թատերախմբի կարիքներին համապատասխան (դիմակների իր հավաքածուով) սցենարները հապճեպ խզբզած տեքստեր էին, որոնք ներկայացման ժամանակ կախում էին վարագույրից այն կողմ։ Սցենարը, որպես կանոն, կատակերգական բնույթ ուներ, սակայն այն կարող էր լինել և՛ ողբերգություն, և՛ տրագիկոմեդիա, և՛ պաստորալ (Ֆլամինիո Սկալայի սցենարների ժողովածուում, որոնք խաղում էր «Ջելոզի» թատերախումբը, կան ողբերգություններ․ հայտնի է նաև, որ ֆրանսիական պրովինցիաներով շրջագայող Մոլիեր-Դյուֆրենի թատերախումբը երբեմն ներկայացնում էր ողբերգություններ՝ թեև առանց առանձնակի հաջողության) ։
Այստեղ ուժի մեջ էր մտնում իտալացի կատակերգուների իմպրովիզացիայի արվեստը։ Իմպրովիզացիան հնարավորություն էր տալիս պիեսն ադապտացնել նոր հանդիսատեսին, քաղաքի նորություններին։ Բացի այդ, իմպրովիզացիոն ներկայացումն ավելի դժվար էր ենթարկել նախնական գրաքննության։ Իմպրովիզացիայի արվեստը կայանում էր ռեպլիկների հնարամիտ մատուցման մեջ՝ տեղին ժեստիկուլյացիայի հետ մեկտեղ և ամբողջ իմպրովիզացիան դեպի նախնական սցենարը տանելու կարողությամբ։ Հաջող իմպրովիզացիայի համար պահանջվում էր տեմպերամենտ, հստակ առոգանություն, արտասանության, ձայնի, շնչառության տիրապետում, անհրաժեշտ էր լավ հիշողություն, ուշադրություն և հնարամտություն, որոնք պահանջում էին ակնթարթային արձագանք, հարուստ երևակայություն, մարմնի գերազանց տիրապետում, ակրոբատիկ ճարպկություն, գլուխկոնծի տալու կարողություն. մնջաաղը՝ որպես մարմնի լեզու, հավասար էր խոսքին։ Բացի այդ, իրենց ամբողջ կյանքում միևնույն դերը խաղացող դերասանները, բեմական հնարքների, երգերի, ասացվածքների, աֆորիզմների և մենագրությունների էական փորձ էին ձեռք բերում և կարող էին ազատ կիրառել դրանք ամենատարբեր դրսևորումներով։ Միայն 18-րդ դարում դրամատուրգ Կառլո Գոլդոնին իտալական դրամատուրգիան սցենարից տարավ դեպի ամրագրված տեքստի․ նա «թաղեց» պահանջարկ չունեցող կոմեդիա դել'արտեն՝ վերջինիս անմահ հուշարձան կանգնեցնելով՝ «Երկու տերերի ծառան» պիեսի տեսքով ։
Արամ Արսենյան
Արամ Արագեղեցիկի Արսենյան, հայ արևելագետ, ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարի տեղակալ (2015-2017 թվականներ)։
Կոմեդիա դել'արտե
Բարբառներ
Բարբառը դիմակը բնութագրող անհրաժեշտ տարրերից մեկն էր։ Առաջին հերթին դա վերաբերվում էր զավեշտական և բուֆոնադային դիմակներին, քանի որ ազնվական դիմակները, տիկինները, պարոնայք և սիրահարները խոսում էին Իտալիայի գեղարվեստական լեզվով՝ հռոմեական արտասանությամբ Տոսկանիայի բարբառով։ Բարբառը լրացնում էր կերպարի բնութագիրը՝ մատնանշելով նրա ծագումը, ինչպես նաև հաղորդում էր իր զավեշտական էֆեկտը։
Արամ Արսենյան
Աշխատանքային գործունեությունը
Ամուսնացած է։ Անկուսակցական է։
Կոմեդիա դել'արտե
Բարբառներ
Բացի այդ, Իտալիայի յուրաքանչյուր մարզում ստեղծվում էր իր դիմակը՝ տեղի բարբառով (օրինակ՝ Ստենտերելլոյի ֆլորենցիական դիմակը)։ Այսպիսի դիմակները, որպես կանոն, հանրաճանաչ էին ոչ մեծ վայրերում, որտեղ տարածված էր այս կամ այն բարբառը և նրանց հանրաճանաչությունը դուրս չէր գալիս այդ սահմաններից ։
Հայտնի թատերախմբեր և դերասաններ
16-րդ դարի կեսերին նոր թատրոնի թատերախմբերը միաժամանակ մի քանի վայրերում հայտնվեցին, սակայն ճշգրիտ տվյալներ առանձին թատերախմբերի վերաբերյալ չեն պահպանվել, թեև հայտնի է, որ 1959 թվականին Ֆլորենցիայում հանդես էր գալիս մի թատերախումբ, որի կազմում մի քանի ձաննի, Պանտալոնե (դեռևս այն ժամանակ կոչվում էր մեսիր Բենեդետտի) և այլ դիմակներ կային։ Ավելի ուշ ի հայտ են գալիս վկայություններ 1565 թվականին Ֆեռարայում ներկայացումների մասին, 1566 թվականին՝ Մանտուայում, իսկ 1568 թվականին՝ Իտալիայի միանգամից մի քանի մարզերում ներկայացումների մասին։ Այդժամ էլ հիշատակվում է դերասանի առաջին անունը՝ Ալբերտո Նազելլի, որը հանդես էր գալիս Մանտուայում Ձան Գանասսի կեղծանվամբ և առաջին թատերախումբը, որը «Ջելոզի» անվամբ հանդես էր գալիս Միլանում և որը դարձավ 16-րդ դարի երկրորդ կեսի ամենանշանակալի թատերախմբերից մեկը։ Հայտնի էին նաև «Դեզիոզի», «Կոնֆիդենտի», «Ունիտի» (դուքս Մանտուանսկու թատերախումբը), «Աչեզի» (որը Ֆրանսիայում հանդես էր եկել Հենրի IV-ի և Մարիա Մեդիչիի պսակադրության տոնախմբությանը), «Ֆեդելե» թատերախմբերը։ 17-18-րդ դարերում թագավորական հովանու տակ Փարիզում գործում էր Իտալական կոմեդիայի թատրոն ։
Կոմեդիա դել'արտեն արտասահմանում
Կոմեդիա դել'արտեի գոյություն ունենալու հենց սկզբից իտալական թատերախմբերը, Իտալիայի մարզերում շրջագայելու հետ մեկտեղ, հանդես էին գալիս նաև հարևան երկրներում։ Առաջին հերթին դրանք Ֆրանսիան ու Իսպանիան էին, քանի որ աշխարհագրորեն և լեզվով մոտ էին Իտալիային։ Թատերախումբը հասնում էր նաև մինչև Ավստրիա, Գերմանիա, Անգլիա, իսկ 18-րդ դարում հանդես են եկել նաև Ռուսաստանում։ Դերասաններին և կերպարներին իրենց ստեղծագործություններում հիշատակել են Լոպե դե Վեգան, Բրանտը, Բեն Ջոնսոնը և 17-18-րդ դարերի շատ ուրիշ դրամատուրգներ և պոետներ։
Կոմեդիա դել'արտեն Ֆրանսիայում
Հայտնի առաջին հյուրախաղերը Ֆրանսիայում հիշատակվել են 1571 թվականին, երբ թատերախմբի դերասան Ջան Գանասսին կես տարի ներկայացումներ էր բեմադրում Կառլոս IX-ի արքունիքում ։ Ոչ մի տեղ կոմեդիա դել'արտեի ազդեցությունն այդքան մեծ չէր, որքան Ֆրանսիայում։ Այնտեղ, որտեղ շատ ուժեղ էին ֆարսի ավանդույթները, որտեղ արդեն գրվել էր «Գարգանտյուա և Պանտագրյուել»-ը, էլիտան ազատ խոսում էր իտալերեն, իսկ գյուղացիներն ու քաղաքացիներն առանց դժվարության հասկանում էին, կոմեդիան կամ ինչպես սկսեցին այն անվանել, իմպրովիզացված կոմեդիան (comédie à l'impromptu), ընդունվեց և զարգացավ տոնավաճառային թատրոնի տեսքով (théâtre de la foire)։ Ֆրանսիացի դերասանները հաճախ դիմակներ չէին կրում և միայն սպիտակեցնում էին երեսներն ալյուրով․ նույնիսկ Փարիզի Իտալական կոմեդիայի թատրոնի դերասանները, որոնք խաղում էին դասական կերպարներ, նախընտրում էին խաղալ առանց դիմակ։ Իտալական կոմեդիայի որոշ կերպարներ փոփոխության են ենթարկվել․ այսպես, Պուլչինելլան վերածվեց Պոլիշինելի, իսկ Պեդրոլինոն՝ Պիեռոյի։ Տոնավաճառային ներկայացումների սյուժեն պարզունակ էր՝ համեմատած իտալական ներկայացումների հետ և հաճախ էր կատարում բացարձակ ծառայողական գործառույթ՝ նախապատրաստում և միմյանց էր կապում ակրոբատների, լարախաղացների և պարողների բազում ելույթները, որոնցում քիչ իմպրովիզացիա կար։
Իտալական թատերախմբերը շրջագայում էին Ֆրանսիայում, և այդ ներկայացումները տեսել է երիտասարդ Մոլիերը։ Նրա տեսած դիմակներից և զավեշտալի իրավիճակներից շատերը տեղափոխվում էին պիեսներ, այդ թվում՝ ֆարսեր և կոմեդիաներ՝ «Սկապենի արարքները», «Բարբուլիեի խանդը», «Մտացածին հիվանդը»։
Կոմեդիա դել'արտեն Ռուսաստանում
Ռուսաստանում իտալական թատերախմբերն սկսեցին շրջագայել 1733 թվականից։ Այն հայտնի ժամանց դարձավ և արդեն 18-րդ դարի վերջին Մոսկվայի և Սանկտ Պետերբուրգի տներում սկսեցին պարբերաբար վենետիկյան կառնավալներ կազմակերպել՝ տարբեր զվարճալի և հրաշալի դիմակներով։ Պավել I կայսեր իշխանության գալուց հետո այդ կառնավալները դուրս եկան քաղաքացիների կյանքից, որը ժամանակային առումով համընկավ Իտալիայում կոմեդիա դել'արտեի անկման հետ։
Կոմեդիա դել'արտեի ժառանգության նկատմամբ հետաքրքրության նոր ալիքն սկսեց արդեն 20-րդ դարի սկզբին, երբ այն սկսեցին օգտագործել ռուս արտիստների և նկարիչների մի ամբողջ համաստեղություն։ 1906 թվականին Ալեքսանդր Բլոկը գրեց «Բալագանչիկ» դրաման, որտեղ ողբերգական քողի ներքո վերաիմաստավորեց կոմեդիայի դիմակները։ 1906 թվականին դրաման առաջին անգամ բեմադրեց Վսևոլոդ Մեյերխոլդը Վ․ Կոմիսարժևսկայայի անվան թատրոն, որում ինքն էլ կատարեց Պիեռոյի դերը։ Նա տարվեց դիմակների թատրոնով և սկսեց դոկտոր Դապերտուտտո խաղալ՝ 1910 թվականին ներկայացնելով «Կոլոմբինայի շարֆը» հանրահայտ մնջախաղային ներկայացումը։ Իր փորձարկումների և կոմեդիա դել'արտեի դերասանների խաղի տեխնիկան խոր ուսումնասիրության հիման վրա՝ Մեյերխոլդն առաջարկեց կենսամեխանիկայի պրակտիկան, որն այժմ ֆիզիկական թատրոնի հիմքերից մեկն է համարվում։ Այնուհետև «էստաֆետան» վերցրեց ռեժիսոր Ալեքսանդր Թաիրովը («Պիերետայի ծածկոցը» ներկայացում, 1916)։ Գագաթնակետը դարձավ «Արքայադուստր Տուրանդոտ» ներկայացումը՝ Գոցցիի պիեսի հիման վրա, որը 1922 թվականին բեմադրել էր Եվգենի Վախթանգովը Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի երրորդ ստուդիայում և որը պահպանվել է թատրոնի խաղացանկում ավելի քան 80 տարի։
Այն ժամանակվա գեղանկարիչներից կոմեդիա դել'արտեին են դիմել Ալեքսանդր Յակովլևը, Կոնստանտին Սոմովը, Սերգեյ Սուդեյկինը և այլք։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կատակերգություն Կատեգորիա:Դիմակներ Կատեգորիա:Կոմեդիա դել'արտե
Բոռչանյան
Բոռչանյան, հայկական ազգանուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Արիանա (երգչուհի)
Արիանա Ռոուզ (իրական ազգանունը՝ Գրինբլաթ, ), ամերիկյան և ռուսական R&B երգչուհի։
Կենսագրություն
Արիանան ծնվել է Տեխասի Հյուսթոն քաղաքում 1985 թվականի օգոստոսի 16-ին։ Յոթ տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Մոսկվա և ընդունվել անգլո-ամերիկյան դպրոց։ Մանկուց սովորել է դաշնամուր նվագել, 12 տարեկանում սկսել է զբաղվել վոկալով և խորեոգրաֆիայով։ Շուտով Գրեգորի Գրինբլաթը՝ Արիանայի հայրը և նրա անձնական մենեջերը, դստերը ծանոթացրել է իր վաղեմի ընկերոջ՝ խորհրդային և ռուս երաժիշտ և պրոդյուսեր Մատվեյ Անիչկինի հետ։ Ձայնագրելով իր առաջին դեմո ձայնագրությունը՝ Արիանան այն ցույց է տվել Անիչկինին, և շուտով սկսվել է նրանց համագործակցությունը ։
Անիչկինի հետ Արիանայի առաջին համատեղ աշխատանքը՝ «The Fire Was Dead», 2000 թվականի աշնանը հայտնվել է հանրահայտ MTV երաժշտական հեռուստաալիքի էկրանին, և շուտով երգչուհին պայմանագիր է կնքել Sony Music ընկերության հետ ։ 2000 թվականի դեկտեմբերի 25-ին թողարկվել է սուրբծննդյան «Happy New Year» սինգլը, որում տեղ են գտել «Новый год» («Նոր Տարի») և «Под испанским небом» («Իսպանական երկնքի տակ») երգերը, ինչպես նաև նրանց անգլերեն տարբերակները։ Երգերի ռուսերեն տեքստերի հեղինակը Մատվեյ Անիչկինն է, իսկ անգլերեն տեքստերը գրել է ինքը՝ երգչուհին ։ 2001 թվականի սկզբին Կիպրոսում տեղի են ունեցել «Не пожалеешь» («Չես զղջա») երգի տեսահոլովակի նկարահանումները, որի ռեժիսորը Յուրի Գրիմովն է ։ Նույն թվականին Արիանան արժանացել է «Ոսկե գրամոֆոն» մրցանակի «Под испанским небом» կոմպոզիցիայի համար և անցել «Տարվա երգ» մրցույթի եզրափակիչ» ։
2002 թվականի սեպտեմբերի 24-ին համացանցում ներկայացվել է երգչուհու «Первая любовь» («Առաջին սեր») դեբյուտային ստուդիական ալբոմը, իսկ 2002 թվականի հոկտեմբերի 4-ին ալբոմը պաշտոնապես թողարկվել է։ Նույն օրը Կիևում տեղի է ունեցել ալբոմի շնորհանդեսը ։ Այն ներառում է 17 երգեր, որոնք կատարվել են ինչպես ռուսերեն, այնպես էլ անգլերեն։ Ալբոմի բոլոր երգերի հեղինակն ու պրոդյուսերը եղել է Անիչկինը։ Նույն թվականին ալբոմի համանուն գլխավոր կոմպոզիցիայի հիման վրա ռեժիսոր Օլեգ Գուսևը նկարահանել է տեսահոլովակ, որի նկարահանումները տեղի են ունեցել Սանկտ Պետերբուրգում ։ Շուտով Արիանան առաջադրվել է MTV Europe Music Awards մրցանակաբաշխությանը որպես լավագույն ռուս կատարող ։ 2002 թվականի վերջին Արիանան կրկին դարձել է «Ոսկե Գրամոֆոն» և «Տարվա երգ» մրցանակների դափնեկիր։
2003 թվականի սկզբին Արիանան Ալեքսանդր Մարշալի հետ միասին ձայնագրել է «Յունոնա և Ավոս» ռոք օպերայից ռոմանսի նոր տարբերակ՝ «Я тебя никогда не забуду» («Ես քեզ երբեք չեմ մոռանա»)  ։ Տարվա վերջին Արիանան և Մարշալն արժանացել են «Ոսկե Գրամոֆոն», «Տարվա երգ» , ինչպես նաև «Հարյուրտոկոսանոց հիթ» մրցանակների։ Նույն տարում Արիանան գերազանցությամբ ավարտել է Մոսկվայի անգլո-ամերիկյան դպրոցը։ 2003 թվականի վերջին Լոս Անջելեսում Արիանան սկսել է ձայնագրել անգլալեզու ալբոմ։ Բացի այդ, նա դերասանական վարպետության դասեր է ստացել Հոլիվուդի հայտնի մանկավարժներից և վոկալի դասեր Սեթ Ռիգզից, որի մոտ նախկինում սովորել են այնպիսի արտիստներ, ինչպիսիք են Մայքլ Ջեքսոնը, Բարբարա Սթրեյզանդը և Սթիվի Ուանդերը ։
2004 թվականի կեսերին Արիանան վերադարձել է Մոսկվա՝ աշխատելու երկրորդ ռուսալեզու ալբոմի վրա։ Ձայնասկավառակը ստացել է «Без компромиссов» («Առանց փոխզիջումների») անվանումը և պարունակում է 12 ստեղծագործություն ։ Ալբոմում հատուկ տեղ է զբաղեցրել իտալացի կոմպոզիտոր Տոմազո Ալբինոնիի երաժշտությամբ և Մատվեյ Անիչկինի տեքստով «Ադաջիո» երգը ։
2010 թվականին Արիանան ամուսնացել է գործարար Լև Գրաչյով-Շնեուրի հետ, որը հայտնի է նաև որպես «Тет-А-Тет» խմբի մենակատար։
2014 թվականին Արիանան զբաղվել է ռեստորանային բիզնեսով և Նյու Յորքում բացել ռուսական խոհանոցի «Արիանա» ռեստորանը՝ երաժշտական գործունեությունը մղելով երկրորդ պլան ։ 2015 թվականին ռեստորանը փակվել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գրամաֆոն» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ռուս երգչուհիներ
Սոֆինո (գյուղ, Սիչովսկի շրջան)
Սոֆինո (Софьино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Սոֆինոն գտնվում է շրջանի հյուսիսարևելյան մասում՝ Սիչևկայից 17 կմ հարավ-արևելք, P134 «Հին Սմոլենսկայա ճանապարհ» մայրուղուց՝ Սմոլենսկ - Դորոգոբուժ - Վյազմա - Զուբցով, 18 կմ արևելք, Պլեխանովկա գետի ափին։ Վազուզա երկաթուղային կայարանը գտնվում է գյուղից 15 կմ դեպի արևմուտք՝ Վյազմա-Ռժև գծի վրա
Բնակչություն
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 72 մարդ։
Պատմություն
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի հոկտեմբերին, գյուղը գրավել են նացիստական զորքերը, ազատագրվել է 1943 թվականի մարտին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի բնակավայրեր
Միչոական
Միչոական, (Michoacán, պաշտոնական անվանումը՝ Միչոական-դե-Օկամպո (Michoacán de Ocampo), Մեքսիկայի 31 նահանգներից մեկը։ Արևմուտքում սահմանակից է Կոլիմա և Խալիսկո նահանգներին, հյուսիսում՝ Գուանախուատո և Կերետարո նահանգներին, արևելքում՝ Մեխիկո նահանգին, հարավ-արևելքում՝ Գերերո նահանգին և հարավում՝ Խաղաղ օվկիանոսին։
Նահանգի տարածքը կազմում է 59,864 կմ2։ Համարվում է Մեքսիկայի 16-րդ նահանգը և զբաղեցնում է Մեքսիկայի տարածքի 3 %-ը։ Բնակչությունը՝ 4,412,767 մարդ (ըստ 2012 թվականի տվյալների)։ Նահանգի մայրաքաղաքն է Մորելիան, որը գտնվում է Մեքսիկայի երկու խոշոր քաղաքների՝ Մեխիկոյի և Գվադալախարայի միջև։
Պատմություն
Շուրջ 2000 տարի Միչոականն եղել է պուրեպեչանների բնակավայրը։ Պուրեպեչանները եղել են մեզոամերիկյան քաղաքակրության զարգացած ազգերից։ Նահանգի անունը ծագել է ացտեկական michin (ձուկ), hua (սեփական) և can (վայր) բառերից։ Ներկայիս Միչոականի տարածքում բնակվող տարասկիները իրենց միշտ համարել են պուրեպեչաններ։ 16-րդ դարի սկզբում իսպանացի նվաճողները նրանց անվանումը տվեցին իրենց իսկ լեզվից։ Հնդկացիների, տարսկիների անվանումը իրենց լեզվում նշանակում է tarascué «ճանապարհի ընկեր» ։
Պուրեպեչաների լեզուն կապված չի եղել ոչ մի լեզվաընտանիքի հետ։ Չնայած լեզուն բաղկացած է բազմաթիվ այլ լեզուների տարրերից, նրանց միջև ոչ մի կարևոր կապ չի եղել։ Չնայած պուրեպեչաններն ապրել են մեզոամերիկայում, այլ բնակավայրերի հետ ոչ մի փոխհարաբերություն չեն ունեցել, քանի որ մեկուսի քաղաքականություն են վարել։
Վարչական բաժանում
Նահանգն ունի 113 համայնք՝
Բոսնակյան
Բոսնակյան, հայկական ազգանուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Գրուշևկա (գյուղ, Սուդակի քաղաքային խորհուրդ)
Գրուշևկա (Грушівка, Suvuq Sala), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սուդակի քաղաքային խորհուրդում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Սալի։
2001 թվականի տվյալներով Գրուշևկա գյուղում բնակվում էր 2 054 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Տիխի Դոն (գյուղ, Լև-Տոլստովսկի շրջան)
Տիխի Դոն (Тихий Дон), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լև-Տոլստովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1924 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լև-Տոլստովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կոֆտյուգա
Կոֆտյուգա  (Кофтюга), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սուլա գետի աջ ափին՝ 37 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Սևանի ջրակենսաբանական կայան
Սևանի ջրակենսաբանական կայան, խորհրդային շրջանի Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի գիտահետազոտական հիմնարկ Սևան քաղաքում։
Հիմնադրվել է 1923 թվականին, Նոր Բայազետի (հետագայում՝ Կամո, այժմ՝ Գավառ) շրջանում, պրոֆեսոր Ա․ Դերժավինի նախաձեռնությամբ և ղեկավարությամբ, որպես լճակայան (ՀԽՍՀ երկրագործության ժողկոմատի համակարգում)։ 1935 թվականին անցել է ԽՍՀՄ ԳԱ հայկական մասնաճյուղի համակարգ, տեղափոխվել քաղաք Սևան և վերանվանվել Սևանի ջրակենսաբանական կայան։
Կայանում գործել է հիդրոֆիզիկայի, հիդրոքիմիայի, պլանկտոնի, անողնաշարավորների, ձկնաբանության, ձկնաբուծության, մանրէաբանության, կենսաքիմիայի, էկոլգիական ֆիզիոլոգիայի և այլ լաբորատորիաներ։ Կայանի հետազոտությունների հիմնական խնդիրները եղել են ձկնային տնտեսության զարգացման և դրա հետ անմիջականորեն կապված հարցերը (իշխանի տարբեր տեսակների, կողակի պալարների, սիգի կլիմայավարժեցման, ձկների ձվադրման պայմանների, կերային բազաների, լճի կենդանական և բուսական աշխարհի ուսումնասիրություն և այլն)։
Հետագայում Սևանի ջրակենսաբանական կայանը զբաղվել է Սևանա լճի ֆիզիկաքիմիական, մանրէաբանական հետազոտություններով, ջրային բույսերի, նախակենդանիների, անողնաշարավորների, ձկների զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրությամբ, լճի Էկոլոգիական ֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի, օրգանիզմների, համակեցությունների փոխհարաբերությունների և բազմաթիվ այլ հարցերով։ Կայանի հետազոտություններում կարևորագույն տեղը հատկացվում էր Սևանա լճի պահպանությանը։ Ուսումնասիրվել են նաև Հայաստանի մյուս լճերը, գետերն ու ջրամբարները։
Սևանի ջրակենսաբանական կայանը տվել է Սևանա լճի ֆիզիկաքիմիայի և մանրէաբանական նկարագրությունները, ջրի ստվարաշերտում և հատակում ապրող բուսական ու կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչների նկարագրություններն ու զարգացման օրինաչափությունները։ Կատարվել են Հայաստանի ջրամբարների ձկնաբանական, ձկնաբուծական և ձկնատնտեսական խորը ուսումնասիրություններ։ 1927 թվականից կայանը հրատարակել է աշխատությունների ժողովածու։
Կատեգորիա:Հայաստանի տնտեսություն
Բանգալոր
Բանգալոր նաև Բենգալուրու (ಬೆಂಗಳೂರು: ಬೆಂಗಳೂರು,, անգլ։ ), խոշոր քաղաք և վարչական կենտրոն Հնդկաստանի հարավում։ Գտնվում է Դեկանի սարահարթում՝ Կարնատակա նահանգի հարավ- արևելքում, և այդ նահանգի մայրաքաղաքն էլ համարվում է։ Բնակչության թվով 3-րդն է, տարածքով՝ 1-ինը և մեծությամբ 5-րդ ագլոմերացիան Հնդկաստանում։
Սա Ասիայի ամենադինամիկ զարգացող քաղաքներից մեկն է և Հնդկաստանի խոշորագույն գիտական և արդյունաբերական կենտրոնը, որը արտադրում է մեքենաշինության և էլեկտրոնիկայի ոլորտի սարքավորումներ։ Բացի այդ, Բանգալորը անվանում են «հնդկական սիլիկոնային հովիտ»՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների հետ առնչվող ընկերությունների բազմաքանակության պատճառով։ Այստեղ են գտնվում նաև Հնդկաստանի գիտությունների ինստիտուտը, համալսարանը և Օդագնացության ազգային լաբորատորիան։ Հաշվի առնելով աշխարհում Բանգալորի տնտեսական աճող դերը CNN-ն 2007 թվականին այն հայտարարել է «Բիզնեսի վարման համար ամենագրավիչ վայրերից մեկը»։
Քաղաքի հիմնադիրը համարվում է տեղի վասալը և Ելահանկա շրջանի (այսօր Բանգալորի արվարձան) ղեկավարը՝ Կեմպե Գոուդա I-ը։ Նրանք, 1537 թվականին այս վայրում կառուցելով կավե ամրոց, այն հայտարարեցին Վիջայնագար կայսրության շրջան։ Նրա ժառանգորդը՝ Կեմպե Գոուդա II-ը, շրջանի սահմանները նշելով, հարևան գյուղերի կողքով անցկացնելով 4 պաշտպանական ամրոցներ, նշել է իր տարածքը։ Մեծանալով բրիտանական իշխանության ժամանակ՝ քաղաքը հայտնի է դարձել աշխարհին՝ լինելով Հնդկաստանի գաղութային վարչության կենտրոն։ Քաղաքի զարգացմանը նպաստել է 1806 թվականի բրիտանական զորակայանի շինանարարությունը, որն այստեղ է գրավել բազմաթիվ ներգաղթյալների։ 1947 թվականին Հնդկաստանի անկախության վերականգնումից հետո պետության մեջ ձևավորվեց մի նահանգ՝ Մայրուս անունով, իսկ Բանգալորը հռչակվեց նրա մայրաքաղաքը։ 1973 թվականին Մայրուսը վերանվանվեց Կառնատակի։ Այսօր այն արագ աճող քաղաք է բարձրագույն ուսումնական հաստատություններով և գիտահետազոտական ինստիտուտներով։ Բանգալորը գրագիտության մակարդակով Հնդկաստանում զբաղեցնում է երկրորդ տեղը։
Ստուգաբանություն
Տեղի բնակիչները՝ ովքեր խոսում են կաննարա լեզվով քաղաքը անվանում են Բենգալուրու (Bengalūru) իսկ Բանդալոր անվանումը քաղաքը ստացել է բրիտանական իշխանության ժամանակ, այդ կերպ բրիտանացիները ցանկանում էին քաղաքը տանել բրիտանական ուղով։
Քաղաքի անունը հաճախ կապում են երկու լեգենդների հետ որոնց անվանումներն են «Եփած լոբի» (Bendha KaaLu) և «գյուղ» (ooru): Այս լեգենդների միասին համահունչ արտասանման դեպքում ստացվում է քաղաքի անվանումը։ Ըստ այդ լեգենդի ղեկավար Հոյսալ Վիրա Բալլալա II-ը (1173—1220) մոլորվում է տեղի անտառում և ելքը փնտրելիս նա հանդիպում է մի խրճիթի։ Տան տիրուհին որպես հյուրասիրություն ղեկավարին կարողանում է առաջարկել միայն եփած լոբի և ջուր։ Ղեկավարը շնորհակալություն հայտնելով հյուրասիրության համար՝որոշում է այն տարածքը որը ինքը ղեկավարում է անվանել «գյուղական եփած լոբի » (BendhakaaLooru) անունով։
Մեկ այլ տեսության համաձայն քաղաքի անվանումը կապում են ծառի հետ որի անվանումը բնիկների բառբարով հնչում է վեն-կայ («Ven-kai»):
Իրականում քաղաքի անվանումը առնվազն մի քանի դար ավելի մեծ է Վիրա Բալլալա II-ի ղեկավարության շրջանից։ Կան IX դարին վերաբերվող հիշատակումներ որոնք հասել են մինչև մեր օրերը «հերոսական քարի» վրա։ Այն հայտնաբերվել է Բեգուր տաճարում՝տեղակայված քաղաքից ոչ հեռու։ Այնտեղ հիշատակվում է Բենգալուրու վայրում 890 թվականին տեղի ունեցած պատերազմի մասին։ Հիշատակումը արված էր կաննարա լեզվի հին տարբերակով, հավաստիացնում է այն որ հին քաղաք «bengaval-uru»-ն կամ «պահակների քաղաքը» 1004 թվականին մտել է Գանգա պետության կազմի մեջ։ Շրջանի ամենամեծ թերթը՝The Hindu-ն մեկնաբանում է այս գտածոն այսպես։
«Գրությունը վերաբերում է մեզ՝նկարագրելով 890 թվականը, դրանից ելնելով կարելի է ենթադրել որ Բենգալուրուն ավելի քան հազար տարեկան է։ Միայն թե այն շարունակում է մնալ Բեգուր տաճարում ոչ հեռու քաղաքից...»
2005 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Կարնատակա նահանգի կառավարությունը հայտարարեց, որ քաղաքի անվանումը պետք է հնչի ըստ պատմական անվանման՝Բանդալոր կամ Բանդալուրու։ 2006 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Բանդալորի ղեկավարը ստորագրել է անվանափոխման պայմանագիր, իսկ նահանգի ղեկավարը այն հաստատել է։ Ենթադրվում է որ պաշտոնական անվանախողությունը տեղի է ունեցել 2006 թվականի նոյեմբերի 1-ին։ Սակայն մինչև օրս այդ գործընթացը դադարեցվել է մինև Հնդկաստանի ներքին գործերի նախարարության կողմից հաստատումը։
Տրոիցկոյե
Տրոիցկոյե, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում ։
Բանգալոր
Անվանման Այլ Նշանակություններ
Այս անվանումը ունի նաև այլ նշանակություններ
Տրոիցկոյե
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Բանգալոր
Պատմություն
Հնում ժամանակակից Բանդալորի տարածքը շատ է ընկել այլ մշակույթների ազդեցության տակ՝փոխելով կրոնը իսլամի և հինդուիզմի, որն էլ ազդել է այստեղ բնակվող մարդկանց մշակութային առանձնահատկությունների վրա։ Քաղաքը միքանի դար գտնվել է Արևմտյան Գանգա դինաստիայի իշխանության տակ, սակայն 1024 թվականին այն գրավվեց տամիլյան դինաստիայի Չոլա առաջնորդի կողմից։ 1116 թվականին Հոյսալ Վիրա Բալլալա II-ը ջարդեց Չոլայի զորքին և Կարնատակա նահանգը ամբողջությամբ անցկացրեց իր կայսրության սահմանների մեջ։ Ժամանակակից քաղաքի պատմությունը սկսվում է 1537 թվականից, երբ Կեմպե Գոուդա I-ը այստեղ կառուցեց կավե ամրոց՝այդ վայրը անվանելով «Գանդու բհումի» (հերոսների հող)։ Ամրոցի ներսում քաղաքը բաժանված էր մի քանի փոքր թաղամասերի որոնց անվանում էին «պյոտյո»(peɪteɪ): Քաղաքում կար երկու հիմնական ճանապարհ, դրանցից մեկը Չիկապյոտոն էր՝ձգվող արևելքից արևմուտք, իսկ երկրորդը Դոդապյոտոն էր՝զգվող հյուսիսից հարավ։ Դրանց խաչմերուկում ձևավորվել է Դոդապյոտո հրապարակը, այն համարվում է ներկայիս Բանդալորի «սիրտը»։ Նրա ժառանգորդը Կեմպե Գոուդա II-ը քաղաքի շուրջը կառուցել է պաշտպանական աշտարակներ՝ դրանով ընդգծելով քաղաքի սահմանները։ Վիջայանագարի օրոք քաղաքը հայտնի է եղել «Դեվայանագարա» (Devarāyanagara) և «Կալյանապուրա» (Kalyānapura, «ծաղկող քաղաք») անվանումներով։ Կայսրության անկումից հետո քաղաքը շատ անգամներ ընկել է ձեռքից ձեռք։ 1638 թվականին մուսուլմանական սուլթան Բիջապուրը խան Ռանադուլլիի հովանավորությամբ և Շահդի Շհոնսեի օգնությամբ ջարդեց Կեմպե Գոուդա III-ի զորքը, ու Շահդհին ստացավ քաղաքը որպես ջագիրա (ֆեոդալական սեփականության ձև կապված զինվորական ծառայության հետ)։ 1687 թվականին մոնղոլների գեներալ Կասիմ- խանը Շահդի Էկոջիի (Ekoji) որդու զորքը ջախջախելով գրավել է Բանդալորը և այն վաճառեց Մայրուսյան դինաստիայի ղեկավար Շիկադեվայաջե Վադիյարու (Chikkadevaraja Wodeyar) թագավորի (1673—1704) վրա 300 հազար րուպիով։ 1759 թվականին դինաստիայի մեկ այլ ղեկավարի՝Կրիշնարաջի Վադիյար II-ի (Krishnaraja Wodeyar II) մահից հետո մայրուսյան բանակի գեներալ Հայդար Ալին (Hyder Ali) իրեն հռչակեց քաղաքի ղեկավար՝ այս վայրում ձևավորելով Հուդա-Դադ պետությունը։ Հայդար Ալի խանի մահից հետո իշխանությունը անցավ նարա որդու՝Տիմպու Սուլթանին ում անվանել են նաև «Մայրուսների վագր»։ 1799 թվականին անգլո-մայրուսական չորրորդ պատերազմի ժամանակ զոհվեց Սուլթանը և բրիտանացիները գրավվելով տարածքը՝ վերականգնեցին հին արքայական դինաստիան՝ֆորմալ առումով փոխանցելով իշխանությունը հինգամյա Կրիշնարաջա Վադիյարու III-ին։ Կորցնելով անկախությունը՝պետությունը ստացավ հայրենական իշխանության կարգավիճակ՝գտնվելով բրիտանական կայսրության կազմի մեջ, սակայն ներքին կարգով իշխանությունը գտնվում էր հինդուական ղեկավարների ձեռքին։ Բանդալորի հսկողությունն ու ղեկավարությունն անցավ Մագարաջե Մայրուսային, իսկ անգլիացիներից այստեղ մնացին միայն ռազմական ճամբարներ։ 1799 թվականին բրիտանական պաշտոնական նստավայրը հիմնադրվես Մայրուս քաղաքում, իսկ 1804 թվականին այն տեղափոխվեց Բանդալոր։ 1843 թվականին Բանդալորը կորցնում է այդ կարգավիճակը, բայց այն նորից ձեռք է բերում 1881 թվականին և պահպանում այն մինչև Հնդկաստանի անկախության վերականգնումը՝մինչև 1947 թվականը։ Այդ տարիներին բրիտանացիները ավելի շատ նախընտրում էին, որ աշխատուժը լինի հարևան Մադրաս քաղաքից։ 1831 թվականին կայսրության մայրաքաղաքը տեղափոխվում է Մայրուսա իսկի հետո տեղափոխվում է Բանդալոր։
XIX դարում Բանդալորը կիսվում է իրարից անկախ երկու հատվածի, առաջին դա պյոտոն էր՝կազմված կաննարա լեզվով խոսող ժողովրդից։ 1898 թվականին քաղաքում հայտնվում է համաճարակի հարուցիչը, որի արդյունքում քաղաքի բնակչությունը խիստ կրճատվեց։ Համաճարակի ժամանակ մարդիկ փորձում էին գնալ քաղաքի արվարձաններ որպեսզի թաքնվեն համաճարակից, այսպիսով քաղաքում ձևավորվեցին երկու թաղամասեր՝Մալլեշվարան (անգլ.՝ Malleshwara) հյուսիսում և Բասավանագուդին (անգլ.՝ Basavanagudi) հարավում։ Համաճարակը բուժելու նպատակով Բանդալորում անց է կացվել հեռախոսային կապ և ձևավորվել է բժշկական պաշտոն։ 1906 թվականին Շիվանասավուդրա փոքրիկ քաղաքում հիդրոէլեկտրոկայանի շինարարության ավարտից հետո Բանդալորը Հնդկական քաղաքներից առաջինն էր որը իրեն ապահովվեց էներգիայով։ Բանդալորին 1927 թվականին անվանեցին «քաղաք-այգի»։ Բանդալորում բացվել էր նոր այգի իսկ այգում կառուցված է եղել հիվանդանոց և համայնքային շենքեր։ 1947 թվականին Բանդալորը նորից անցավ կիրթ նահան Մայրոսի կազմի մեջ։ Քաղաքում բացվեցին ուսումնական հաստատություններ և լրացուցիչ համայնքային աշխատատեղեր, ինչի շնորհիվ մարդիկ քաղաքի ծայրամասերից սկսեցին տեղափոխվել քաղաք։ Բնակչությունը սկսեց արագ զարգանալ հատկապես 1941- 1951 եւ 1971-1981 թվականներին։ 1961 թվականին Բնադալորը դարձավ բնակչության թվով Հնդկաստանում հինգերորդ քաղաքը, իսկ նրա բնակչությունը 1 207 հազար մարդ էր։ Քաղաքի բնակչությունը աճում է մինչև օրս։