cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Օսկոդա շրջան (Միչիգան)
Օսկոդա շրջան (Oscoda County), ԱՄՆ Միչիգան նահանգի 83 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1,481 կմ² է, բնակչությունը՝ 8,640 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Միո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1840 թ.։
Կատեգորիա:Միչիգան նահանգի շրջաններ
Բաևո (գյուղ, Բաևսկի շրջան)
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5200 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Բաևսկի շրջանի բնակավայրեր
Կալինովկա (գյուղ, Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կալինովկա գյուղում բնակվում էր 176 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,999 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 176,18 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1893 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:1867 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լատվիական դիցաբանություն
Լատվիական դիցաբանությունը առասպելների հավաքածու է, որն առաջացել է Լատվիայի պատմության ողջ ընթացքում։ Երբեմն Լատվիական դիցաբանությունը մշակվում էր նախորդ սերունդների կողմից, և երբեմն մերժվում ու փոխարինվում էր այլ պատմիչների կողմից ։ Այս առասպելները բխում են լատվիացիների և նախաքրիստոնեական Բալթյան դիցաբանությունից։
Լատվիական դիցաբանությունն օգտագործվում է, մասնավորապես, որպես Լատվիայի հեթանոսական պատմական հավատալիքները և ազգային ինքնությունը վերակառուցելու և վերլուծելու գործիք ։
Կարևոր է նշել, որ այս առասպելների մեծ մասի մանրակրկիտ մանրամասները, եթե ոչ բոլորը, տարբեր են ըստ տարածաշրջանի և երբեմն նույնիսկ ըստ ընտանիքի։
13–18–րդ դարեր
Կան քիչ զեկույցներ բալթյան ցեղերի, ժամանակակից լատվիացիների նախնիների և նրանց դիցաբանության մասին մինչև քրիստոնեության ընդունման XIII դարը։ Քրիստոնեության ընդունումից ի վեր տեղի են ունեցել մի քանի զեկույցներ, որոնք առնչվում են տեղական դիցաբանությանը, ինչպես նաև մատենագրությունները, ճանապարհորդությունների մասին զեկույցները, այցելությունների գրառումները, ճիզվիտական ​​զեկույցները և հեթանոսական պրակտիկայի այլ պատմություններ ։ Հետազոտողների կողմից այս զեկույցները երկրորդական աղբյուրներ են համարվում, որովհետև հեղինակները լատվիացի չէին, նրանք չէին խոսում տեղական լեզուներով և հաճախ կողմնակալ էին ։ Այս նյութերը երբեմն ճիշտ չեն և պարունակում են սխալներ, հերյուրանքներ և աղավաղումներ, որոնք բխում են քրիստոնեական աշխարհայացքից։ Չնայած դրան, դրանք հաճախ կարելի է ստուգել՝ օգտվելով բանահյուսական տեղեկություններից։
18-րդ - 20-րդ դարի սկիզբ
Բանահյուսական նյութերի մեծ մասը հավաքվել է 19-րդ դարի կեսերից։ 18-րդ և 19-րդ դարերում ենթադրվում էր, որ բալթյան ցեղերը ի սկզբանե մեկ ազգ են և, այդպիսով, ունեն նույն աստվածությունները ։ Վաղ հեղինակները, որոնք փորձում էին վերակառուցել լատվիական պանթեոնը, օգտագործում էին հարևան տարածաշրջանների տվյալները։ Այս միտումը հետագայում ընդունվեց նաև լատվիացի ազգային ռոմանտիստների կողմից։ Ճորտատիրության վերացումից հետո ձևավորվում էր նոր ազգային ինքնություն, և հեղինակները փորձում էին ապացուցել, որ Բալթյան մշակութային ավանդույթները նույնքան խորն են, որքան մյուս ազգերի ավանդույթները ։ Հույս կար, որ կարելի է մեծ էպոս կառուցել բանահյուսության մեջ պահպանված պատառիկների միջոցով։ Կարծում էին նաև, որ 700 տարվա ճնշման ընթացքում մոռացված հին կրոնը կարող է վերակառուցվել։ Այնուամենայնիվ, բանահյուսության աղբյուրները ապացուցեցին առաջադրանքի անբավարարությունը։ Ոմանք փորձեցին վերակառուցել պանթեոնները նույնքան տպավորիչ, որքան Հունական դիցաբանության մեջ, ինչը հանգեցրեց որոշ աստվածությունների պարզապես հորինմանը։ Բացի այն ենթադրությունից, որ Բալթյան այլ ժողովուրդների աստվածությունները նույնպես պետք է լինեին լատվիական, բայց ժամանակի ընթացքում դրանք պարզապես կորան, շատ նոր աստվածություններ ստացվեցին Հունական և Հռոմեական աստվածությունների օրինակով։ Միտման օրինակ է Անդրեյ Պումպուրսի «Lāčplēsis» էպիկական պոեմը, որում ներկայացված է լատվիական և պրուսական աստվածների պանթեոն, իսկ որոշ պոեմներ հենց ինքն է հորինել։ Նույն կերպ, Յուրիս Ալունանի և բանաստեղծ Միկելիս Կրոգզեմիսի ստեղծագործություններում հայտնաբերված են աստվածների պանթեոններ։
Միևնույն ժամանակ, որոշ հեթանոսական ծեսեր դեռևս կիրառվում էին։ Եվ, քանի որ քրիստոնեությունը դիտվում էր որպես խորթ երևույթ, փորձեր արվեցին վերստեղծել հին կրոնը։ Նոր հեթանոսական շարժումներից ամենահաջողը Դիևտուրիբան էր, որը հիմնադրվել է 1920-ականների վերջին, պնդում է, որ հին լատվիացիները միաստված էին, և տարբեր դիցաբանական էակները Աստծո բոլոր ուղղություններն են։ Չնայած լատվիական ավանդույթները վերակառուցելու համար այլմոլորակային ազդեցությունները վերացնելու անհրաժեշտության գաղափարը պահպանվեց հետագայում, կեղծ աստվածների Օլիմպոսանման պանթեոն ստեղծելու փորձերն ի վերջո դադարեցին, քանի որ ազգային ռոմանտիզմը փոխարինվեց ռեալիզմով և սկսվեց քննադատվել 20-րդ դարի առաջին կեսին։ Կասկածվում էր նաև, որ բանահյուսական որոշ նյութեր հնարավոր է կեղծված լինեն ։ Այս ժամանակի հետազոտությունը բնութագրվում է ոչ միայն թերահավատությամբ, այլև օտար ազդեցություններ որոնելու փորձերով։
1944–1970-ական թվականներ
1944-ին Խորհրդային ուժերի կողմից Լատվիայի վերազավթումից հետո, Լատվիայում արգելվեց դիցաբանության և հատկապես կրոնական հասկացությունների ուսումնասիրությունը։ Նույն կերպ, հեթանոսական խմբերի նոր անդամները հետապնդվում էին, քանի որ հեթանոսությունը համարվում էր շովինիստական​​: Չնայած դրան, ուսումնասիրությունները շարունակեցին աքսորյալ լատվիացիները, որոնք կենտրոնացած էին ժողովրդական երգերի դիցաբանության վրա։ Երգերն արդեն դիտվում էին որպես դիցաբանության ուսումնասիրության լավագույն աղբյուր միջպատերազմյան շրջանում։ Պատճառն այն էր, որ, քանի որ բանաստեղծական մետրը և մեղեդին պահպանելու անհրաժեշտությունը սահմանափակում էին հնարավոր փոփոխությունները, ենթադրվում էր, որ հին հասկացություններն ավելի լավ են պահպանվել դրանց մեջ, քան բանահյուսության այլ ժանրերում։ Ըստ այդմ, ժողովրդական երգերը երկար ժամանակ հետազոտության միակ աղբյուրն էին։ Այս մոտեցումը քննադատել են ժամանակակից հետազոտողները, ովքեր գտնում էին, որ այլ ժանրերում նշված թեմաները, ինչպիսիք են հեքիաթները, լեգենդները և ժողովրդական հավատալիքների և կախարդական պրակտիկայի գրառումները, կարող են լրացնել ժողովրդական երգերը, քանի որ յուրաքանչյուր ժանր պարունակում է տարբեր թեմաներ և կարող է ապահովել միայն մասնակի պատկերացում դիցաբանության մեջ։
1970-ականներ, արդի ժամանակներ
Չնայած Լատվիայում հետազոտությունները կարող էին վերսկսվել միայն 1980-ականներին, 1970-ականներին առաջացավ շարժման անդամների հետ բանահյուսական շարժում, որը կարելի էր բնութագրել որպես նոր հեթանոսների շարժում։ Այս խմբերը պանթեիստական ​​էին, պակաս միատարր, պակաս դոգմատիկ, հետաքրքրված էին բնության և մշակութային ժառանգության պահպանմամբ և ավելի բաց էին հարևան ազգերի ավանդույթների ազդեցության համար։ Ավելի ուշ, այս շարժումներն ուսումնասիրեցին հոգևորականությունը ինչպես տեղական ավանդույթներում, այնպես էլ աշխարհի կրոնական և հոգևոր պրակտիկայում, ինչպիսիք են Արևելքի կրոնները։ Օրինակ, 1990-ականների վերջին այս խմբերից մեկը հայտարարեց, որ Պոկայչի անտառը հնագույն սրբավայր է, և այն յուրաքանչյուր տարի գրավում է հազարավոր այցելուների ուշադրությունը։ Դիևտուրին, որը Լատվիայում վերսկսեց իր գործունեությունը 1990-ին անկախության վերականգնումից առաջ,  պաշտոնապես միակ հեթանոսական կրոնն է, և 2001 թվականի դրությամբ ուներ շուրջ 600 հետևորդ։ Հաշվի առնելով շարժման ազդեցության նվազումը, դրա անունը երբեմն ավելի լայն իմաստով կիրառվում է բանահյուսության հետ կապված ցանկացած ժամանակակից պրակտիկայի հետ։
Էակներ և հասկացություններ
Երկնային աստվածներ
Լատվիական առասպելաբանության մեջ տարբեր վերակառուցումներ կան, բայց հետազոտողների մեծ մասը համաձայն է երկնքի հետ կապված որոշ առանձնահատկությունների նշանակության շուրջ։ Երկինքն ինքնին նույնացվում է որպես Դեբեսկալնս («Երկնքի լեռ»)։ Երկինքը կոչվում է նաև Oļu kalns («Խիճերի լեռ»), Sudraba kalns («Արծաթե լեռ») կամ Ledus kalns («Սառցե լեռ»)՝ ածականներով, հավանաբար նկատի ունենալով աստղերը կամ ձյունը։ Ենթադրվում է նաև, որ Դիևսը (Աստված) նույնպես երկնքի խորհրդանիշն է, նրա անվան ստուգաբանությունը, կարծես, կապված է երկնքի հետ։ Դիևսը համարվում է գերագույն աստված ։ Մեկ այլ երկնային աստվածուհի է Սոլը՝ արևի ասվածուհին, որի անունը բառացիորեն թարգմանվում է «արև», նա երկրի պտղաբերությունը և անհաջողության աստվածուհին էր, պահապան էր հատկապես որբերի և երիտասարդ հովիվների համար ։ Նրա ճանապարհը նրան տանում է երկնքի լեռան միջով դեպի ծով, որը երբեմն մեկնաբանվում է որպես երկնքի կամ տիեզերական օվկիանոսի խորհրդանիշ։ Ծովն ու ջրի մյուս մարմինները, ներառյալ գետերը, հատկապես Դաուգավան, կարծես թե նշում են ողջը մեռածների աշխարհների միջև։ Լատիներեն «աշխարհ» բառը բխում է Արև բառից, և այդ աշխարհները կոչվում են «այս արևը» և «այդ արևը»։ Հետևաբար, թվում է, որ Սոլեն սերտ կապ ունի նաև մահ հասկացության հետ։ Նա, ըստ երևույթին, մահացածների հոգիները ծովի այն կողմ է տեղափոխում՝ դեպի մահացածների աշխարհ։ Այսպիսով, նրա ամենօրյա շարժումը կարող է կապված լինել մարդկային կյանքի ցիկլի հետ, երբ նա ամեն օր վերածնվում է։
Արևի ճանապարհին, ջրի մեջ կամ դրա կողքին, հաճախ ծովերի մեջտեղում գտնվող կղզու կամ ժայռի վրա, գտնվում է Austras koks- ը (արշալույսի ծառ), ենթադրաբար այն ներկայացնում է համաշխարհային ծառ կամ առանցք, այն սովորաբար նկարագրվում է որպես ծառ, բայց կարող է լինել նաև այլ բույսերի կամ նույնիսկ առարկաների բազմազանություն։ Ոչ ոք երբևէ չի տեսել ծառը, չնայած բանահյուսությունը ենթադրում է, որ շատերը փնտրել են իրենց ամբողջ կյանքում։ Դեռևս ենթադրվում է, որ դրա բնական օբյեկտ կարող է լինել բևեռային աստղը կամ Ծիր Կաթինը։ Առաջարկվել է նաև այն դարձնել տարվա խորհրդանիշ ։ Ծառը կապված է երկնային հարսանիքի առասպելների հետ, որոնցում արևի կամ նրա դստերը հարգում են Dieva dēli- ն (Աստծո որդիներ), Auseklis- ը (Venus) կամ Pērkons- ը (Կայծակի աստված)։
Բացի այդ, քանի որ լատիշերենում դուստր բառը նշանակում է նաև աղջիկ, անորոշ է, թե կոնկրետ ով է ամուսնանում։ Այնուամենայնիվ, դա չի ազդում առասպելական իրադարձությունների ձևավորման վրա։ Արական աստվածությունները համաշխարհային ծառի մոտ լրտեսում են արևի աստծուն, բաղնիք պատրաստում նրա համար, ծաղրում նրան և այլն։ Ի վերջո, նրան առևանգում են և ամուսնանում (ենթադրվում է, որ Սոլեի ամուսինը լուսնի աստված Մաունեսն է)։ Դա զայրացնում է Պիրկոնսին, ով հարվածում է համաշխարհային ծառին, ուստի լաց լինող Սաուլը ստիպված է երեք տարի վերցնել իր կտորները և այնուհետև նորից հավաքել դրանք՝ չորրորդ տարում ավարտելով։
Հետմահու կյանք
Մահացածների աշխարհը կոչվում է Aizsaule կամ Viņsaule «Մյուս արևը», որտեղ արևը գիշերն է դուրս գալիս։ Այն կապված է տարբեր մայր աստվածությունների հետ (կամ գուցե մեկի հետ, որը կոչվում է մի քանի անուններով). Emեմես māte (Երկրի մայր), երբեմն անվանում են «Nāve», բառացիորեն նշանակում է «մահ»։ Veļu māte (բարկությունների մայր), Kapu māte (գերեզմանների մայր) և Smilšu māte (ավազի մայր)։ Զեմեսի զուգընկերը պատկերված է այնպես, որ կրում է սպիտակ հագուստով երկար խալաթ և երբեմն ունի մանգաղ ։
Ջոդսը (չպետք է շփոթել վելնիի հետ) էակ է, որը սովորաբար պատկերվում է այլ աստվածների հետ հավասար։ Ի տարբերություն վելնիի, Ջոդսը զուտ չար է։ Ասում են, որ նա մասնակցել է աշխարհի և կենդանի էակների ստեղծմանը։ Ջոդսը մարդկանց գողանում է՝ նրանց իր աշխարհը տանելու համար։ Դրանով նա նման է այլ ոգիներին, ովքեր սպանում են մարդկանց, այդ թվում նաև Վեչիին, որը, ինչպես ենթադրվում էր, երբեմն վերադառնում էր՝ պահանջելու մի մարդու կյանք, որին նրանք ճանաչում էին իրենց կյանքի ընթացքում ։ Ենթադրվում էր, որ մահացածները, որոնք կոչվում էին Վեչի (նաև Iņi, Dievi werei, Pauri), աշնան ընթացքում այցելում էին իրենց հին տները Միչեչիից (սեպտեմբերի 29) դեպի Մարթինի (նոյեմբերի 10)։ 16-րդ դարի վերջի ճիզվիտական ​​զեկույցը ենթադրում է, որ պատմականորեն թաղման թափորը ղեկավարում էր մի անձնավորություն, ով կացինը թափահարում էր՝ պաշտպանելու մահացածին Veļi- ից, որը նրա մոտ գալիս էր շատ արագ։ Հանգուցյալին թաղում էին առևտրի առարկաների հետ, որպեսզի կարողանային ապահովել ապրուստը հետմահու կյանքում։ Հաց ու գարեջուր էլ էին տալիս։ Աշնանը հոգիներին հյուրասիրության էին հրավիրում տուն։ Տունը մաքուր էր լինում։ Տոնի սկզբում մի երեց հրավիրում էր Վեչիին՝ զանգահարելով բոլոր մահացածներին, ովքեր ժամանակին ապրում էին այն կենդանի տանը, ում հիշում էին ողջերը։ Դրանից հետո նա ելույթ էր ունենում՝ նախատելով նրանց տունը բավարար չափով չպաշտպանելու համար, խնդրելով նրանց ավելի լավ անել հաջորդ տարի, ապա հրավիրել սնվելու։ Ժամանակակից Լատվիայում նախնիներին երկրպագելու ձևը պահպանվել է ուշ նոյեմբեր ամսին մահացածների Հիշատակի օրը  և գերեզմանների օրը նշելու համար։
Սատանաներ
Այն հավատը, որ բոլոր կախարդները չար են, առաջացել է միայն Քրիստոնեության ընդունումից հետո։ Նախքան հավատում էին, որ ինչպես բոլորը, կախարդները կարող են լինել և՛ չար, և՛ բարի։ Քրիստոնեության ընդունումից հետո հավատում էին, որ կախարդները չարի ծառաներ են, որոնք կոչվում են burvji, burtnieki (կախարդներ) և raganas (կախարդներ) ամուսնանում են velni- ի հետ։ Իրականում սրանք գուցե եղել են ժողովրդական բժշկության մասնագետներ։ Laumas և spīganas տերմինները, որոնք ենթադրվում է, որ ի սկզբանե վերաբերում են տարբեր հասկացություններին, օգտագործվել են նաև որոշ վայրերում կախարդներին էին ուղղված։ Ջոդսի օգնությամբ նրանք կարող էին վերածվել տարբեր էակների կամ չար ոգիների և ծառայել նրանց։ Այսպիսով, կարելի էր համարել, որ դևերը անկախ ոգիներ են կամ շուրջը թռչող կախարդների ոգիներ։ Ենթադրվում էր, որ կախարդների հոգիները թողնում են իրենց մարմինը, որը մեռնում է և այն դարձնելով կարող է ընդմիշտ սպանվել, քանի որ հոգին չգիտի, թե ինչպես վերադառնալ մարմնին։ Հաղորդումներ կան նաև գայլերի (vilkači, vilkati)՝ մարդկանց մասին, ովքեր կարող են գայլերի վերածվել։ Շրջադարձը սովորաբար պատահական էր, քանի որ պատահում է, երբ կանգնած էր երկու սոճիների միջև, որոնք աճեցվում են միասին որոշակի ժամանակահատվածում, որոնք տարբեր են յուրաքանչյուր մարզում։ Կան հակասական տեղեկություններ այն մասին, թե ինչ ուժեր են նրանք ծառայում, չնայած դրանք սովորաբար ոչ ոքի չեն ծառայում և պարզապես գազաններ են։
Հաճախ հաղորդվում է, որ կախարդները կաթը գողանում են դոդոշներ և օձեր գործածելով, որոնք, ենթադրաբար, ունակ են կովի կուրծքից ծծել այն, իսկ հետո հրամանով վերականգնել այն։
Մեկ այլ գազան, որը երբեմն ասում էին, որ կախարդի ծառայություն է մատուցում կամ նույնիսկ կախարդի ընտանի կենդանին էր pūķis (վիշապ), մի էակ էր, որը գողանում էր հացահատիկ և այլ հարստություններ և բերում դրանք իր տիրոջը։ Նրան պահում էին առանձին սենյակում, որտեղ ոչ ոք չէր կարող մուտք գործել առանց սեփականատիրոջ թույլտվության։ Հրեշներին կերակրում էին յուրաքանչյուր կերակուրի առաջին մասը։ Եթե ​​վիշապը զգար, որ իրեն շատ չեն հարգում, կդիմեր տիրոջը և կայրեր տունը։ Երբեմն վիշապները կարող էին խոսել ։
Սատանան, որը երբեմն կապվում էր կախարդների հետ, բայց սովորաբար ասում էին, որ երեխայի հոգին է, որը դատապարտվել է հետապնդման մեջ մինչև իր մահվան ժամանակը, Լիետուվանն է, որը գիշերը խոշտանգում էր մարդկանց, անասուններին և ձիերին և կապված է նրա հետ։ Նմանապես, երբեմն հաղորդվում է, որ Vadātājs- ը ուրվական է, երբեմն վաղաժամ մահացած մարդու և երբեմն ուզում է սպանել մարդուն՝ իր մահվան նման։ Սակայն հաճախ vadātājs- ը ինքը սատանա է։ Այս դևը հարձակվում է ճանապարհորդների վրա ՝ նրանց շփոթեցնելով, և նրանք չեն կարողանում գտնել իրենց ճանապարհը։ Հաճախ դրա նպատակը, կարծես, մարդկանց տանելն է դեպի ջրի մոտակա հատվածը, որտեղ նրանք կխեղդվեին։ Վելնսը էակներ են, որոնց փոքրերը պատկերվում են որպես մարդու չափի մոտ կեսը։ Երիտասարդ վելնիները ֆիզիկապես հզոր չեն, բայց դեռ չարաճճի են, երբեմն նույնիսկ հիմար։ Բոլոր վելնիներն ունեն սև մորթի և երբեմն եղջյուրներ ունեն իրենց գլխին։ Մեծացած վելնիներն ուժեղ են և երբեմն ունենում են բազմաթիվ գլուխներ, սա լավագույնս պատկերված է հայտնի «Կուրբադներ» հեքիաթում։ Բոլոր վելնիները ագահ են։ Նրանք ապրում են «Պեկլե» -ում կամ հետագայում նրանց անվանում են «Էլ»։ Պեկլե հասնելու համար հարկավոր է գտնել շատ խորը անցք, սովորաբար քարանձավներում, ճահիճներում կամ մեծ ծառի արմատներում, քանի որ Պեկլեն այլ թագավորություն չէ, այլ պարզապես Երկրի մակերևույթի տակ գտնվող տեղ:Sumpurņi- ն ('Dogsnouts') էակներ են, որոնք մարդուց բարձրահասակ են և ապրում են անտառներում։ Նրանց առավել տարբերակիչ հատկությունը մորթուց ծածկված մարդու մարմին և շան գլուխ կամ երբեմն թռչուն է։ Sumpurņi- ն նույնպես պոչ ունի, կարծում էին, որ նրանք ունեն հիերարխիկ հասարակություն ազնվականներով և նույնիսկ թագավորներով, մեկի պոչի երկարությունը որոշելու էր նրա դիրքը իրենց հասարակությունում։ Կատաղության մեջ ընկնելիս սումպուրչին հարձակվում էր մարդկանց և այլ կենդանիների վրա, պոկում նրանց և ծծում նրանց արյունը։ Սրա կարգը երբեմն հետ է ընկնում։
Ճակատագրի աստվածուհիներ
Ճակատագրի ամենակարևոր աստվածուհին Լայման էր (հաջողության աստվածուհին)։
Նա ապրում է Երկրի վրա և ամբողջովին ընդրկված է մարդու կյանքի մեջ։ Նրա հիմնական գործառույթը կապված է ծննդաբերության և երեխայի ճակատագիրը որոշելու հետ։ Ավանդաբար կանայք ծննդաբերում էին լոգարաններում։ Լոգանքի տանող ուղին մաքրվելու էր, որպեսզի Լայման հեշտությամբ կարողանար օգնել ծննդաբերության գործընթացին։ Կինը պետք է մաքրվեր ծիսականորեն, աղոթթներ կատարեր և ծիսական զոհեր մատուցեր Լայմային։ Հաջող ծննդաբերությունից հետո ամուսնացած կանայք խնջույքներ պետք է անցկացնեին, իսկ Լաիմային պատվո տեղ էր վերապահված լոգարանում ՝ ի նշան երախտագիտության։ Նա նաև որոշելու էր մարդու ճակատագիրը, դա մի որոշում էր, որը  չէր կարող փոխել։ Ակնկալվում էր, որ նա կօգնի նաև կյանքի այլ կարևոր ասպեկտներին և կհոգա առհասարակ մարդկանց բարեկեցության մասին։ Ամուսնացած աղջիկները աղոթում էին, որպեսզի նրանց լավ ամուսիններ և երջանիկ ամուսնություն պարգևի։ Նա նաև որոշ չափով ապահովում էր դաշտերի և կենդանիների (մասնավորապես ձիերի) բերրիությունը ։
Մեկ այլ աստվածուհի՝ Մարան, նույնպես ունի մի քանի ընդհանուր գործառույթներ Լայմայի հետ ։ Չնայած այս տեսակետը քննադատության է ենթարկվել, շատ հետազոտողներ համաձայն են, որ Մարան նման է Սուրբ Մարիամին։ Առաջարկվում էր, որ Մարիամը ստանձնի ավելի վաղ աստվածությունների որոշ գործառույթներ, ներառյալ Լայման ։ Այնուամենայնիվ, Մարան հղում էր անում սուրբ Մարիամին, որին նույնպես կանչում էին ծննդաբերության ժամանակ և օգնում էին մի շարք հիվանդությունների դեպքում ՝ նրա ժամանակակից լատվիական Marija անունով։ Այս ամենը օգտագործվել է նաև որպես մեղմասացություն։ Հակասական տեսակետը, որը հիմնված է համեմատական ​​լեզվաբանության վրա, որը կապում է նրան Հնդեվրոպական այլ աստվածությունների լայն շրջանակի հետ, այն է, որ նա կարևոր նախաքրիստոնեական խտոնիկ աստվածություն էր, որը և՛ կյանք է տալիս, և՛ խլում։
Նմանատիպ գործառույթներ ունեցող ևս երկու աստվածուհիներ են Կորտան և Դակլան։ Dēkla- ն բանահյուսության մեջ հիշատակվում է հիմնականում Կուռլանդիայի մեկ կաթոլիկական տարածքից՝ պատմականորեն Պիլտենի շրջանից։ Կարտան նույնիսկ ավելի հազվադեպ է հիշատակվում բանահյուսության մեջ, ենթադրվում է, որ նա կատարում է Լայմայի և Դակլայի կայացրած որոշումները, ինչպես առաջարկվում է իր անունով։ Նա միշտ Լայմայի կողքին է և, հավանաբար, պատմականորեն վերջերս տեղի ունեցած դեպք է, որն ավելի շատ կապ ունի ժողովրդական երգերի հնչյունաբանության հետ, քան կրոնի։
Պտղաբերության աստվածներ
Պտղաբերության ապահովումը կարևոր գործառույթ էր, որը վերագրվում էր մի շարք հոգիների և աստվածությունների։ Լավ բերքի ապահովումը Ջումիսի հիմնական գործառույթն էր։ Ենթադրվում էր, որ նա ապրում է դաշտերում, ուստի բերքի վերջին մասը մնում էր դաշտերում, որպեսզի որպեսզի Ջումիսը շարունակեր բնակվել այնտեղ։ Այս հավատալիքը ծիսակարգի հիմքն էր, որը կատարվում էր Միկելիի ժամանակ, որը սովորաբար բերքի վերջին օրն էր ։ Թվում է, որ սա ենթադրում էր երգերի կատարու, քանի որ հացահատիկի վերջին մասը քաղվում էր, և խնդրում էին Յումիսին վազել այնտեղ, որտեղ բերքը հավաքվում էր։ Բերքի վերջին կտորը փնտրում էր Ջումիսը և, ապա կապում էր մի հանգույցի մեջ։ Նման մեկ այլ գործողություն էր հացահատիկային ծաղկեպսակների պատրաստումը, որոնք պահվելու էին մինչև հաջորդ տարի, երբ դրանցից առաջին սերմերը ցանվեին։ Սովորաբար այդ ծաղկեպսակների մեջ փորձում էին տեղադրել Ջումիսի ցողուններ։ Այս իմաստով Ջումիսը խորհրդանշվում է երկու ականջներով ցողուններով։ Ցանկացած միրգ կամ ծաղիկ, որը ցույց է տալիս նման ոչ նորմալ կրկնօրինակում, կոչվում էր Ջումիս։ Ենթադրվում էր, որ Ջումիս ուտելը կանանց կամ կենդանիներին երկվորյակներ լույս աշխարհ բերելու պատճառ կդառնա։
Անասունների բարեկեցության ապահովումը, այլ աստվածների գործառույթն էր։ Ūsiņš- ը կապված էր Ūsiņi տոնակատարության հետ և այդպիսով որոշակիորեն միացավ Սուրբ Գեորգիի հետ։ Նրան պաշտում էին հիմնականում որպես ձիերի պահապան։ Ենթադրվում է նաև, որ նա կարող է լինել մեղուների և լույսի աստվածը ։ Կովերի հիմնական պաշտպանը կարծես թե եղել է Մարան։ Նա հայտնի է նաև որպես Lopu Marija (անասունների Մարիամ), Lopu māte (անասունների մայր) և Piena māte (կաթի մայր)։ Նրա գործառույթն էր ապահովել կովերի կաթնատվությունը։ Հետևաբար, նա նաև հաճախ է հիշատակվում ջրի, գետերի և ծովի հետ կապված, քանի որ ջուրը կաթ էր խորհրդանշում, իսկ կովը կարագ։ Պատմական աղբյուրները նշում են նաև, որ լատվիացի հեթանոսները երկրպագում էին օձերին (հավանաբար խոտի օձերին) և դոդոշներին որպես «կաթնամթերք» և կերակրում էին նրանց կաթով։
Այլ հմտություններ
Հնարավոր է, որ եղել են մի շարք այլ ոգիներ և աստվածություններ, որոնց պաշտում են լատվիացիները։ Օրինակ, կա Mahte («մայր») անվանումով աստվածությունների լայն տեսականի։ Ըստ նրանց գնահատվում է, որ դրանց թիվը 50-ից 115-ն է։ Նման անճշտության պատճառն այն է, որ երբեմն կասկածվում է որոշակի «մայրերի» իսկությունը։ Կան տարբերություններ տարածաշրջանների միջև, թե ինչ աստվածներ են պաշտում, և սրանցից շատերը մեկ աստվածության նույնանման տիտղոսներ են ։ Մոր և այլ ազգակցական տերմինները կարող են օգտագործվել պարզապես տարիքը նշելու և հարգանք ցուցաբերելու համար (երբ խոսքը վերաբերում է տարեց մարդկանց, թեև իգական սեռի մեծ մասը կոչվում է «մայր», տղամարդու ոգին կկոչվի «հայր» (tēvs) կամ «վարպետ» (kungs) կամ «աստված» (dievs, dieviņš) կամ «ոգի» (gars, gariņš): Պատմական աղբյուրները հայտնում են, որ հավատ կա, որ հոգիները ապրում են հողի մեջ։ Կան նաև Mājas gari («տան ոգիներ») կամ Mājas kungs («տան տերը»), որոնք ապրում և երկրպագվում էին տներում։ Սրանք երբեմն սրբազան կենդանիներ էին։ Նրանց հաճախ կերակրում էին յուրաքանչյուր կերակուրի առաջին մասով ։ Հոգիներին և աստվածներին երկրպագում էին նաև նշանակված վայրերում, որոնք հնարավոր էր այցելել միայն տարվա որոշակի ժամանակահատվածում։ Ենթադրվում էր, որ այլ վայրեր նրանց այցելելը կամ պղծելը, նույնիսկ անգիտակցաբար, այդպիսի քայլը որևէ ձևով մեծ դժբախտություն կբերի մեղավոր կողմին։ Կուրությունը կամ մահը սովորական օրինակներ են։ Այնտեղ կային նաև կենդանիներ, որոնցից ոմանք հայտնի էին որպես dieva sunīši («Աստծո շներ»), որոնց սպանելը դժբախտություն կբերեր, դրանք ներառում են կզաքիսներ, գայլեր, գորտեր, զատիկներ և այլն։ Երբեմն, այնուամենայնիվ, կարծում էին, որ սպանությունը դժբախտություն չի բերի, բայց եթե կենդանին փախչեր, դա սարսափելի վրեժխնդրություն կլիներ։ Սա հիմնականում վերաբերում է օձերին։ Գայլեր, օձեր նույնպես չպետք է նշվեին անունով։ Նմանատիպ հավատալիքներ կան ՝ սատանան կամ ժանտախտը չհիշատակելը։ Այս տաբուի պատճառն այն համոզմունքն է, որ մարդու համար վնասակար էակը կգա հենց այդ անունով։ Նմանապես որոշակի վայրերում սուլելը սատանայի հրավեր էր, իսկ երգելը՝ Աստծուն։ Ուստի փոխարենը օգտագործվեց մեղմասացություն,ինչպես նաև համեմատություններ, մարդկային անուններ և այլ մարդաբանական տերմիններ, օրինակ օձերին նմանեցնում էին պարանների հետ կամ անվանում «հարսնացուներ», մինչդեռ գայլին անվանում էին Ջուրիս կամ Անսիս կամ անվանում էին անտառի «մարդ» (նաև «եղբայր» կամ «ընկեր»)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լատվիայի մշակույթ Կատեգորիա:Դիցաբանություն ըստ մշակույթի Կատեգորիա:Եվրոպական դիցաբանություն
Սեմինոլներ
Սեմինոլներ (Seminole), հնդկացիների ցեղ, ծագումը՝ Ֆլորիդա, այժմ բնակվում են նաև Օկլահոմայի տարածքում։
= Պատմություն = Ցեղախումբը ձևավորվել է XVIII դարի սկզբին՝ ժամանակակից Ջորջիայի, Միսսիսիպիի և Ալաբամայի նահանգների տարածքում ապրող հնդկացիների (հիմնականում կրիկական ծագման), ինչպես նաև Հարավային Կարոլինայի և Ջորջիայի փախստական սևամորթ ստրուկների՝ միավորման արդյունքում։
XIX դարի միջնամասում, ԱՄՆ-ի կառավարությունը սեմինոլների մեծամասնությանը Ֆլորիդայից բռնությամբ արտաքսել է Օկլահոմայի հնդացիների ռեզերվացիա։ Ցեղախմբի մի փոքր հատված (300-500 մարդ) մնաց Էվերգլեյդսում՝ Ֆլորիդայի հարավում և կատաղի դիմադրությում ցույց տվեց ԱՄՆ-ի բանակին, որը սեմինոլների հետ ճակատամարտերում կորցրեց շուրջ 1500 զինվոր։ Ֆլորիդայի սեմինոլները այդպես էլ չհանձնվեցին ԱՄՆ-ի իշխանություններին և հպարտորեն անվանում են իրենց «Չհպատակեցված ժողովուրդ». նրանք հանդիսանում են հնդկացիների միակ ցեղը, որը չի ստորագրել ԱՄՆ-ի հետ խաղաղության պայմանագիրը։ Միևնույն ժամանակ, սեմինոլները հանդիսանում են «Հինգ քաղաքակիրթ ցեղախմբերից» մեկը։
Շուրջ 12 հազ. մարդկանցից բաղկացած սեմինոլների ցեղախումբը հողատարածքների է տիրում Ֆլորիդայում և Օկլահոմայում։ Ցեղախմբի հիմնական գործարարական հետաքրքրություններն են ծխախոտը, զբոսաշրջությունը և խաղային բիզնեսը։ 2006 թ-ին ցեղախումբը 965 միլիոն դոլարով գնեց համաշխարհային ճանաչում ունեցող Hard Rock Cafe ռեստորանների ցանցը։
Այսօր շուրջ 3100 սեմինոլներ բնակվում են Ֆլորիդայում, իսկ 6000 սեմինոլներ՝ Օկլահոմայում։ Ֆլորիդայի ռեզերվացիաներն են՝ Բրայթոնը, Իմմոկալին, Բիգ-Սայփրեսսը, Հոլլիվուդը և այլն։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հնդկացիներ Կատեգորիա:Հյուսիսամերիկյան հնդկացիներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ազգեր
Ստեֆանոս Լանցաս
Ստեֆանոս Լանցաս (Στέφανος Λάντσας, ), հույն ակադեմիական նկարիչ և 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի ուսուցիչ։
Կենսագրություն
Ստեֆանոս Լանցասը ծնվել է 1861 թվականին Աթենքում՝ Հունաստանում նատուրալիզացված և Աթենքի գեղարվեստի դպրոցի դասավանդող դարձած իտալացի նկարիչ Վիկենտիոս Լանցասի ընտանիքում։ Ավարտել է Արվեստի դպրոցը, որտեղ սովորել է իր հոր մոտ։
1894 թվականից սկսել է դասավանդել «Արվեստի դպրոցում»։ 1909 թվականին ընդունել է Էմանուիլ Լամբակիսի նկարչության կաֆեդրան, որը ղեկավարել է մինչև 1932 թվականը ։
Ստեֆանոս Լանցասը գրել է հիմնականում յուղաներկով և ջրաներկով։ Լանցասի նկարների թեմատիկան հին ավերակներ էին, որոնցում նա կրկնում էր իր հոր ոճը ։ Նրա՝ հինավուրց հուշարձանների պատկերումը հետևել է նախորդ տասնամյակում արևմտաեվրոպական ճանապարհորդների ռոմանտիկ ոգուն ։ Որոշ ժամանակակից հույն արվեստագետներ Ստեֆանոս Լանցասին նշել են Ալեքսանդր Կալուդիսի հետ, որը ակադեմիզմի առավել հաստատուն հետևորդներից էր։ Նույն արվեստագետները կարծում են, որ Ստեֆանոս Լանցասի աշխատանքում, նրա դարաշրջանից դուրս, հին ավերակների նկարները շարունակում են ապրել որպես նրա ստեղծագործության թեմայի առանցք ։ Լանցասը մասնակցել է Հունաստանի և Եվրոպայի բազմաթիվ ցուցահանդեսների։ 1888 թվականին Պանելիստական «Օլիմպիան» ցուցահանդեսում պարգևատրվել է բրոնզե մեդալով։
Ստեֆանոս Լանցասը մահացել է 1993 թվականին Աթենքում։
Նրա աշխատանքները պահվում և ցուցադրվում են Աթենքի ազգային պատկերասրահում, Աթենքի քաղաքային պատկերասրահում, Աֆերով պատկերասրահում, Կուտլիդիսա Լևենդիսայի հավաքածուներում և այլ պատկերասրահներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հույն նկարիչներ Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Միկրոսոմներ
Միկրոսոմներ (միկրո․․․և հունարեն օձամարմին), էնդոպլազմային ցանցի հատվածներ (մինչև 1000կմ տրամագծով բշտիկներ), առաջանում են բույսերի և կենդանիների հյուսվածքների հոմոգենացման պրոցեսում բջիջների քայքայումից։ Տարբերում են հարթ և անհարթ մակերևույթով միկրոսոմներ։ Մինչև բջջային հոմոգենատների բաժանման տեխնիկան կատարելագործելը միկրոսոմների ֆրակցիայի մեջ մտնում էին նաև միկրոքոնդրիաները։
Կատեգորիա:Կենսաբանական թաղանթ
Դուբրավնի (Ցիմլյանսկի շրջան)
Դուբրավնի (Дубравный), ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ցիմլյանսկի շրջանում։ Մտնում է Կրասնոյարսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ցիմլյանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի ավաններ
Կամենի Բրոդ (գյուղ, Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջան)
Կամենի Բրոդ (Камяний Брід), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կամենի Բրոդ գյուղում բնակվում էր 198 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 152,31 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բրիսակ դղյակ
11-րդ դարում կառուցել է կոմս Անժույացի Ֆուլկ Ներան։ 1434 թվականին այն ձեռք է բերում Կառլ 7-րդի և Լյուդովիկոս 11-րդի կառավարման ժամանակ նախարարի պաշտոն զբաղեցրած Պյեռ դե Բրեզեն։ Այս դղյակում 1620 թվականի օգոստոսի 12-ին տեղի է ունեցել Լյուդովիկոս 13-րդի հերթական հաշտությունը իր մոր՝ Մարիա Մեդիչիի հետ, ով զորք էր հանել իր որդու դեմ։
1502 թվականին դղյակը ձեռք է բերել Ռենե դե Կոսեն, և մինչ մեր ժամանակները այն հանդիսանում է Կոսե-Բրիսակ ընտանիքի սեփականություն։
Դղյակն ունի 203 դահլիճներ և սենյակներ։
Տես նաև
Լուարայի դղյակներ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դղյակներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիայի դղյակներ
Կորոտինովո
Կորոտինովո (Коротыново), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 15 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի բնակավայրեր
Օտսեգո շրջան (Միչիգան)
Օտսեգո շրջան (Otsego County), ԱՄՆ Միչիգան նահանգի 83 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1,362 կմ² է, բնակչությունը՝ 24,164 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Գեյլորդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1840 թ.։
Կատեգորիա:Միչիգան նահանգի շրջաններ
Թաո
Հոուան Զի Թաո (հանգըլ՝ 황지타 오, 黄子韬, ), չինացի երգիչ և դերասան, կորեա-չինական հայտնի EXO բոյ-բենդի նախկին անդամ (EXO-M ենթախումբ) ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1993 թվականի մայիսի 2-ին Չինաստանի Շանդուն նահանգի Ցինդաո քաղաքում։ Տիրապետում է մարտական արվեստներին։ Հինգ տարեկանից զբաղվել է ուշույով, և մասնակցել Ցինդաոյի մարտարվեստների առաջնությանը։ Հաղթել է նաև Պեկինի երրորդ ամենամյա «Collage Street Jam» մրցանակաբաշխության «Թոփ ռեփ մրցանակ» անվանակարգում։
Ավելի ուշ՝ 2010 թվականին, Թաոն մասնակցել է «MBC Star Audition»-ին, որտեղ էլ նրան նկատել է «SM Entertainmen»t-ի ներկայացուցիչը։
Կարիերա
2010 թվականին մասնակցել է իր քաղաքում անցկացվող քասթինգին ու դարձել «S.M. Entertainment»-ի փորձաշրջանային մասնակից։ Թաոյի նախապատրաստական շրջանը կազմել է ընդամենը մեկ տարի և 2011 թվականի դեկտեմբերի 7-ին նրան ներկայացրել են որպես EXO-ի երրորդ մասնակից։
2015 թվականի հունիսի 11-ին Թաոն Չինաստանում հիմնադրում է «Huang Zi Tao Studio» ընկերությունը։
2015 թվականի հուլիսի 23-ին Թաոն պաշտոնապես կատարում է իր դեբյուտը՝ սոլո երգով ու տեսահոլվակով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չինացի դերասաններ Կատեգորիա:Չինացի երգիչներ Կատեգորիա:EXO խմբի կատարողներ Կատեգորիա:Չինացի ռեփերներ Կատեգորիա:Չինացի մոդելներ Կատեգորիա:Չինացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Չինացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Չինացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ
Բելոգորսկի շրջան (այլ կիրառումներ)
Բելոգորսկի շրջան, կարող է վերաբերել՝
Տարերային մատերիալիզմ
Տարերային մատերիալիզմ, «․․․ չգիտակցվող, չձևավորված, փիլիսոփայորեն անգիտակցական համոզմունքը արտաքին աշխարհի օբյեկտիվ ռեալության վերաբերյալ․․․» ։ «Տարերային մատերիալիզմ» հասկացությունը բնութագրում է փիլիսոփայությանն անտեղյակ բնագետների դիրքորոշումը փիլիսոփայության հիմնարար, նախ և առաջ իմացաբանական խնդիրների նկատմամբ, որոնք առաջանում են մասնավոր գիտական հետազոտություններում։ Ըստ էության տարերային մատերիալիստները գիտական հետազոտություններում սահմանափակ կերպով օգտագործում են մատերիալիզմի որոշ կարևոր գաղափարներ (օրինակ, կենդանի բնության մեջ էվոլյուցիայի գաղափարը, ատոմիստական հիպոթեզը և այլն)։ Սակայն տարերային մատերիալիզմը սահմանափակվում է օբյեկտիվ ռեալությունը և զգայարանների տվյալների ճշտությունը ընդունելով, չի հասնում գիտակցական մատերիալիստական աշխարհընկալման։
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական ուղղություններ և դպրոցներ Կատեգորիա:Մատերիալիզմ
Ժասմեն Մսրյան
ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Վլադիմիր Մսրյանի քույրն է։
Նիո (Էստոնիայի շրջան)
Նիո շրջան (Nõo vald), շրջան Էստոնիայի Տարտումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Նիո գյուղական ավանը։
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 3924 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 23,08 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի շրջաններ
Բելոզերկա (այլ կիրառումներ)
Բելոզերկա, կարող է վերաբերել՝
Նատրոնակիր
Նատրոնակիր, նատրիումի (NaOH) և կալցիումի (CaO) հիդրօքսիդների խառնուրդը։
Պատրաստում են NaOH-ի խիտ լուծույթը թարմ այրած կրի հետ խառնելով։ Խառնուրդը չորացնում են և թույլ շիկացնում։ Ստացվում է սպիտակ ծակոտկեն զանգված, որն օգտագործվում է քիմիական լաբորատորիաներում՝ ածխաթթու գազը կլանելու համար։
Կատեգորիա:Հիմքեր
Նովոդոնեցկի (Կաշարսկի շրջան)
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Կաշարսկի շրջանի բնակավայրեր
Trouble (երգ, Քոլդփլեյ)
«Trouble», բրիտանական Քոլդփլեյ ալտերնատիվ ռոք խմբի սինգլը։
Ալեքսանդր Ակիմով
Ալեքսանդր Ֆյոդորովիչ Ակիմով (Александр Фёдорович Акимов,, ), խորհրդային միջուկային ինժեներ։ 1986 թվականի ապրիլի 26-ին եղել է Չեռնոբիլի ատոմակայանի 4-րդ էներգաբլոկում անվտանգության փորձարկման գիշերային հերթափոխի անձնակազմում։ Փորձարկման ընթացքում թույլ տված խախտումները Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարի պատճառ հանդիսացան։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1953 թվականի մայիսի 6-ին՝ Նովոսիբիրսկ քաղաքում։ 1976 թվականին ավարտել է Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտի Ճարտարագիտության և ջերմային էներգետիկայի ավտոմատացման բաժինը։
1979 թվականի սեպտեմբերին աշխատանքի է անցել Վ. Ի. Լենինի անվան Չեռնոբիլի ԱԷԿ-ում։ Աշխատանքային առաջին հինգ տարիների ընթացքում զբաղեցրել է տուրբինների կառավարման ավագ ինժեների և տուրբինային շինությունների վերահսկիչի պաշտոնները։
1984 թվականի հուլիսի 10-ին նշանակվել է 4-րդ էներգաբլոկի հերթափոխի ղեկավար ։
1986 թվականի ապրիլի 26-ին Ակիմովը կատարում էր հերթափոխի ղեկավարի պարտականությունները։ Ինչպես նախատեսվել էր, 4-րդ էներգաբլոկում անվտանգության փորձարկման նկատառումներով անջատվել էր տուրբինը, ինչի հետևանքով հզորության կտրուկ աճ գրանցվեց։ Ակիմովը ստիպված սեղմեց ԱԶ-5 կոչվող վթարային կոճակը՝ կանգնեցնելու էներգաբլոկի աշխատանքը։ Էներգաբլոկի ձգաձողերը կանգնեցին մոտ 2-ից 2,5 մետրի վրա (դրանց խորությունը կազմում էր 7 մետր), սակայն բորի կաղապարաձողերը՝ դրանց գրաֆիտային ծայրերով հանդերձ, անկառավարելիորեն մեծացրել էին ներսի ջերմաստիճանը։ Ի վերջո, էներգաբլոկը պայթեց։ Ակիմովն իր անձնակազմի հետ միասին մինչև վաղ առավոտ վթարված էներգաբլոկի ներսում պոմպամղման եղանակով հովացման ջուր մատակարարեց միջուկի մեջ ։
Ակիմովը մահացավ 1986 թվականի մայիսի 11-ին, վթարից երկու շաբաթ անց, սուր Ճառագայթային հիվանդությունից՝ ընդամենը 33 տարեկանում։
Հետաքննության նախնական փուլում, վթարի մեջ մեղադրում էին հենց Ակիմովին և նրա աշխատակիցներին, սակայն ավելի ուշ ապացուցվեց ատոմակայանի տնօրեն Վիկտոր Բրյուխանովի, գլխավոր Ինժեներ Նիկոլայ Ֆոմինի և գլխավոր ինժեների տեղակալ Անատոլի Դյատլովի մեղքը։ Համաձայն հետաքննության, ղեկավար անձնակազմի անդամները չէին հետևել անվտանգության գործարանային ուղեցույցներին և անտեսել էին Ակիմովի և նրա աշխատակիցների բազմաթիվ նախազգուշացումները
2008 թվականին, Ակիմովը հետմահու արժանացել է Ուկրաինայի նախագահի 3-րդ աստիճանի արիության մեդալի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նովոսիբիրսկ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարի լիկվիդատորներ Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարապետներ
Բարձինք
Բարձինք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում ։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 21 կմ արևելք՝ Թիլ գյուղի մոտակայքում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բելոստոկ (այլ կիրառումներ)
Բելոստոկ, կարող է վերաբերել՝
Չապաևո (գյուղ, Շառգորոդի շրջան)
Չապաևո (Чапаєве), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Շառգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չապաևո գյուղում բնակվում էր 308 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 61,6 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Շառգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կատերինովկա (գյուղ, Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջան)
Կատերինովկա (Катеринівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կատերինովկա գյուղում բնակվում էր 223 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7,81 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 28,55 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բազա Կրուգլայա
Բազա Կրուգլայա (База Круглая), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Խասանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։
Ահարբաշի
Ահարբաշի, լեռնաշղթա Ճորոխի հյուսիսարևմտյան կողմում ։
Բազա Կրուգլայա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Խասանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1922 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ահարբաշի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ
Բելովկա (այլ կիրառումներ)
Բելովկա, կարող է վերաբերել՝
Ռոդի Գարգանիկո
Ռոդի Գարգանիկո  (Rodi Garganico), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Ֆոջա գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 3702 մարդ 2008, բնակչության խտությունը կազմում է 280 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 71012, հեռախոսային կոդ՝0884։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կորիզաբանություն
Կորիզաբանություն կամ կարիոլոգիա (լատ. «կարիո» և «լոգոս» բառերից)։ Բջջաբանության բաժին է, ուսումնասիրում է բջջի կորիզի կազմությունն ու ֆունկցիան օպտիկական և էլեկտրոնային միկրոսկոպիայի, բջջաքիմիայի, իզոտոպային ինդիկատորների մեթոդներով։ Կորիզաբանությունը որպես գիտություն ծագել է 19-րդ դարի վերջերին և 20-րդ դարի սկզբներին, երբ վերջնականապես պարզվեց բջջի կորիզի առաջնակարգ դերը ժառանգականության մեջ։ Կորիզաբանության հիմնական նվաճումներից են՝ բջջային կառուցվածքների վարքագծի և միկրոսկոպիական կազմության պարզաբանումը ինչպես ինտերֆազում, այնպես էլ բջջի կորիզի բաժանման որևէ ձևի ժամանակ (ամիտոզ, միտոզ, մեյոզ) և ամենից առաջ քրոմոսոմների վերարտադրման կառուցվածքն ու օրինաչափությունները։ Գենետիկայի և կորիզաբանության հիման վրա առաջացավ ցիտոգենետիկան։ Կորիզաբանության ժամանակակից խնդիրը քրոմոսոմների և քրոմոսոմային ենթամիավորների կառուցվածքի ուսումնասիրությունն է։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բջջաբանություն
Բելովոդսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)
Բելովոդսկի գյուղական խորհուրդ, կարող է վերաբերել՝
Ժելեզնոդորոժնի (Ցիմլյանսկի շրջան)
Ժելեզնոդորոժնի (Железнодорожный), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ցիմլյանսկի շրջանում։ Մտնում է Մարկինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ցիմլյանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Օտտավա շրջան (Միչիգան)
Օտտավա շրջան (Ottawa County), ԱՄՆ Միչիգան նահանգի 83 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 4,227 կմ² է, բնակչությունը՝ 263,801 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Գրանդ Հեվն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1831 թ.։
Կատեգորիա:Միչիգան նահանգի շրջաններ
Ութոտնուկը և կայծեր աչքերից (պատմվածքների ժողովածու)
Ութոտնուկը և կայծեր աչքերից (Octopussy and The Living Daylights)՝ Յան Ֆլեմինգայի պատմվացքների երկրորդ հավաքածուն պատմում է Ջեյմս Բոնդի և իր վերջին գրքի մասին։ Գրողի մահից հետո հրատարակվել է մի շարք գրական հուշեր։ Ժողովածուն պատմում է  տարբեր պարբերականներում լույս տեսած կարճ պատմվածքների հրատարակումների մասին («Փլեյբոյ» ամսագրում,«The Sunday Times» թերթում և «Sotheby's» աճուրդային կատալոգում)։ 1966 թվականին հրապարակված առաջին հրատարակությունը պարունակում էր ընդամենը երկու գիրք․ «Ութոտնուկ» (Octopussy) և «Մահու չափ վախենալ» (The Living Daylights), այս հավաքածուն Անգլիայում հաճախակի անվանում են «Octopussy & The Living Daylights»։ 1967 թվականին գրքում ավելացվել է «Սեփական տիկին» պատմությունը (The Property of a Lady): Իսկ 2002 թվականին հավաքածուն համալրվեց «Նյու Յորքի 007 գործակալ» պատմությամբ, որն ավելի վաղ հրատարակվել էր Ֆլեմինգի «Հիանալի քաղաքներ» գրքի ամերիկյան տարբերակում (Thrilling Cities)…
Հավաքածուն բաղկացած է չորս պատմություններից.
Ութոտնուկ (պատմություն)
«Ութոտնուկ» (Octopussy)- 9-րդ և վերջին պատմությունը Ջեյմս Բոնդի մասին։ Հյուսիսային ափին Յամայկան ապրում էր միայնակ մայոր թոշակառու` Դեկսթեր Սմայթի հետ միասին։ Նա հանգիստ ապրում էր ինֆարկտից երկու տարի անց և գրեթե մոռացել էր իր ռազմական Բյուրո գործողության ծառայության  մասին։ Նա ստիպված էր հիշել։ Եվ բանալու դեր կխաղա 007-ը։
Նույն անուն էկրանիզացիա պատմություն (1983)
«Ութոտնուկ» ֆիլմը եղել է քսաներորդ և նախորդը «Ռոջեր Մուրը, որպես գործակալ 007»-ը։
Կապը կինոյի հետ
1983 թվականին նկարահանված «Ութոտնուկ» ֆիլմի հեղինակները մայորի աղջիկներին դարձրել են գլխավոր  հերոսներ։ Պատմության մեջ նկարագրված իրադարձությունները նշում է ֆիլի անցումը և ութոտնուկը շնորհակալություն է հայտնում Բոնդին, որ հայրը հնարավորություն տվեց ամոթից խուսափելու համար։
Կայծեր աչքերից(պատմություն)
«Կայծեր աչքերից» ({{lang-en|The Living Daylights)- վեցերորդ պատմությունը Ջեյմս Բոնդի մասին։ Գաղտնի Ծառայությանը սպասում էր երկաթե վարագույրը, իր 272 գործակալը կարևոր տեղեկություններով սովետական միջուկային ծրագրի մասին։ Հայտնի է, որ սահմանը հատվելու է Բեռլինում։ Անգլիացիներին նույնպես հայտնի է ԿԳԲ-ն, ռուսները պատրաստվում են լուծարել 272-ը և դիպուկահարների  օգնությամբ ջարդել ձգանը։ Մարդասպանի ուղին պետք է դառնա 007-ը։
Նույն անուն էկրանիզացիա պատմություն (1986)
Հինգերորդ ֆիլմի անունը դարձավ Կայծեր աչքերից, որտեղ սյուժեի հիմքում ընկած է նույն պատմությունը։ Առաջին երկուսն են այս ֆիլմերը Տիմոտտ Դալտոնի գործակալը 077-ի դերում։
Ֆիլմի հետ կապակցված
Պատմության իրադարցությունները «Կայծեր աչքերից» (1987) ֆիլմում հանդես են գալիս, որպես հիմնական դավադրության սկիզբ, կապված մաքսանենգության և թրաֆիքինգի հետ։ Ֆիլմի հիմնական հերոսներ դարձան ԿԳԲ-ն (ֆիլմում-գեներալ Գեորգի Կոսկով) և թավջութակահարուհին (Կառա Միլովի)։
Սեփական տիկին(պատմություն)
«Սեփական տիկին» (The Property of a Lady)- Ջեյմս Բոնդի մասին 7-րդ պատմությունը։ Այս անգամ 007-ը բացահայտում է ռուս հատուկ ծառայող Սոտբիյի նենգությունը և բացահայտել ԿԳԲ ռեզիդենտին Լոնդոնում։
Ֆիլմեր,պատմության հիման վրա(1983)
Այս պատմությունը ֆիլմի սկիզբն էր Ութոտնուկը Ռոջեր Մուրի հետ առաջատար դերում։
Կինոյի հետ կապը
«Ութոտնուկ» ֆիլմում կա մի տեսարան, որտեղ Բոնդը ուղեկցում է «Սոտբիզ»-ի աճուրդի փորձագետին։
Նյու Յորքի 007 գործակալ(պատմություն)
«Նյու Յորքի 007 գործակալ»(007 in New York)-Ջեյմս Բոնդի մասին 8-րդ պատմությունը։ Բոնդի առաջադրանքն էր զգուշացնել ՄԻ-6-ի աշխատողուհուն Սոլանժի անունից, որ նրա սիրեկանը ԿԳԲ-ի գործակալն է...
Կինոյի հետ կապը
«Կազինո Ռոյալ»(2006) ֆիլմում հայտնվում է նույն անունով մի աղջիկ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Գրքեր Ջեյմս Բոնդի մասին Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Կրեացիոնիզմ
Կրեացիոնիզմ, աշխարհայացք, ըստ որի օրգանական աշխարհի (կյանք) հիմնական ձևերը, մարդկությունն ու Երկիր մոլորակը Աստծո արարչագործության արդյունքն են։ Այն ժխտում է տեսակների մակրոէվոլյուցիան։ Կրեացիոնիզմի տարատեսակություն է համարվում նաև հակաէվոլյուցիոնիզմի կենսաբանական տեսությունը, որին հարում էին շվեդ գիտնական Կառլ Լիննեյը, ֆրանսիացի կենդանաբան Ժ. Կյուվիեն և ուրիշներ։ Լիննեյը գտնում էր, որ բույսերի և կենդանիների բոլոր տեսակները գոյություն ունեն աշխարհի ստեղծման ժամանակներից, միմյանցից անկախ։
Կրեացիոնիզմական հայացքների համակարգերը տարատեսակվում են մաքուր կրոնականից և հասնում մինչև գիտական ըմբռնումների։ Այնպիսի կողմնորոշումները, ինչպիսիք են «գիտական կրեացիոնիզմ» և 1990-ական թվականներին հայտնված նեո-կրեացիոնիզմական հայացքների համակարգը՝ «Խելամիտ մտադրություն»-ը (Intelligent design), պնդում են, որ նրանք ունեն գիտական սկզբնաղբյուր։ Չնայած դրան, գիտական միության կողմից դրանք ճանաչվել են կեղծ, քանի որ հակասում են գիտական փաստերին, բացի այդ համապատասխանում են վերիֆիցիրուիզմի, ֆալսիֆիցիրուիսմի (ֆալս՝ կեղծ) և Օկկամայի սկզբունքներին ։
Պատմություն
Կրեացիոնիզմի պատմությունը համարվում է կրոնի պատմության մաս, չնայած, որ տերմինը ինքնին հայտնվել է ոչ այնքան վաղ։ Կրեացիոնիզմ տերմինը հայտնի է դարձել մոտավորապես 19-րդ դարի վերջից, նշանակելով կոնցեպցիա, որը ընդունում է Հին կտակարանում շարադրված արարչագործության պատմության հավաստիությունը։ Տարբեր գիտությունների տվյալների կուտակումը (աստղագիտությունից մինչև երկրաբանություն և կենսաբանություն), հատկապես 19-րդ դարում էվոլյուցիայի տեսության տարածումը, բերել է գիտական նոր հայացքների և աշխարհի աստվածաշնչյան պատկերի միջև հակասության առաջացմանը։ Հետագայում այս հակամարտության արդյունքը դառնում է դրան հաջորդած կրեացիոնիզմի վերածնունդը ինչպես ամբողջություն տելեոլոգիական կոնցեպցիաների, համարվելով պահպանողական քրիստոնյաների պատասխան, գերիշխող դարձած՝ էվոլյուցիայի և կենդանի ու անկենդան բնության առաջացման պատկերացումներին։
ԱՄՆ-ում կրեացիոնիստների բավականին ազդեցիկ կազմակերպությամբ հաջողվեց հասնել էվոլյուցիոն կենսաբանության դասավանդման ժամանակավոր արգելքի մի քանի նահանգների հանրային դպրոցներում, իսկ 1960-ականների կեսերին «երիտասարդ կրեացիոնիզմի» ակտիվիստները սկսեցին հասնել դպրոցական ծրագրում «գիտական կրեացիոնիզմի» դասավանդման ներմուծմանը ։ 1975 թվականին «Դանիել ընդդեմ Ուոտերսի» դատական գործի հարուցմամբ դպրոցում մաքուր կրեացիոնիզմի դասավանդումը համարվեց ոչ սահմանադրական, որը առաջ բերեց անվանման փոխարինմանը «արարչագործության գիտություն» անվամբ, իսկ դրա արգելումից հետո 1987 թվականին («Էդվարդս ընդդեմ Ագիլլարդա դատավարություն»), փոխարինվեց «բանական միտք» անվամբ, որը կրկին արգելվեց դատարանի կողմից 2005 թվականին («Կիցմիլլեր ընդդեմ Դովերի դատավարություն») ։
Թուրքիայում 1992 թվականից գործում է «Ստամբուլի գիտական հետազոտությունների ֆոնդը(BAV)», հայտնի իր հրատարակչական լայն գործունեությամբ։ 2007 թվականի փետրվարին ֆոնդի կողմից ներկայացվել է լուսաբանված ուսումնական ձեռնարկ «Աշխարհի արարչագործության ատլաս» 770 էջ ծավալով, որը անվճար տրվել է գիտնականներին և Մեծ Բրիտանիայի, Սկանդինավների, Ֆրանսիայի, Թուրքիայի դպրոցներին իրենց լեզուներով ։ Մի կողմ թողնելով «գիտական տեսությունները», գիրքը շոշափում է աշխարհահայացքային հարցեր։ Այդպես գրքի հեղինակները էվոլյուցիայի տեսության վրա դնում են կոմունիզմի, նացիզմի և իսլամական ռադիկալիզմի մեղքը։ «Դարվինիզմը միակ փիլիսոփայությունն է, որի համար կոնֆլիկտը գնահատվել է», - ասվում է տեքստում ։
Ներկայումս աշխարհի տարբեր երկրներում կրեացիոնիզմի գաղափարի ներքո գործում են հասարակական միություններ, խմբեր և կազմակերպություններ։ Ըստ առկա տվյալների՝ 34-ը՝ ԱՄՆ-ում են, 4-ը՝ Մեծ Բրիտանիայում, 2-ական՝ Ավստրալիայում, Հարավային Կորեայում, Ուկրաինայում, Ռուսաստանում, 1-ական՝ Թուրքիայում, Հունգարիայում, Սերբիայում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրեացիոնիզմ Կատեգորիա:Կրոնական փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ
(2386) Նիկոնով
(2386) Նիկոնով (Nikonov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1974 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Պանտենի գերեզմանատուն
Պանտենի գերեզմանատուն (Cimetière parisien de Pantin), գերեզմանոց Փարիզից հյուսիս-արևելք գտնվող Պանտեն քաղաքի Սեն Սեն Դենի դեպարտամենտում։ Փարիզի և Ֆրանսիայի խոշորագույն գերեզմանատունն ընդհանուր առմամբ, ու Փարիզի երեք դամբարաններից մեկը (Բանյոյի և Տյեի գերեզմանատների հետ միասին)` քաղաքի տարածքից դուրս գտնվող։ Ունի 107.60 հա մակերես։
Իսիկարի
Իսիկարի կամ Իշիկարի (石狩川), գետ Ճապոնիայում, Հոկայդո կղզում։ Սկիզբ է առնում Տոկատի լեռներից, հոսում Իսիկարիի դաշտավայրով, թափվում Ճապոնական ծովը։ Երկարությունը 268 կմ է։ Ափին է Ասահիգավա քաղաքը ։
(2386) Նիկոնով
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,815472 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,379 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,252 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1725,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,20863 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,07° անկյուն։
Իսիկարի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի գետեր
(2386) Նիկոնով
Նիկոնով աստերոիդը պատկանում է Գեֆյոնի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 766 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,74 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,82 ա. մ.-ի վրա։
Պանտենի գերեզմանատուն
Նկարագրություն
Ստեղծվել է 1886 թվականի նոյեմբերի 15-ին՝ Բանյոյի գերեզմանատան հետ միաժամանակ, և այս երկու գերեզմաններն ունեն մուտքի նույն դուռը։ Ընդհանուր առմամբ, չնայած իր չափերին, զբոսաշրջիկների կողմից ամենաքիչ հայտնի և այցելվող քաղաքային դամբարաններից մեկն է։
(2386) Նիկոնով
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Պանտենի գերեզմանատուն
Նկարագրություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ռազմական հրապարակը ներառում է 3,201 գերեզման ։
(2386) Նիկոնով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Գեֆյոնի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1974 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ