cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(4790) Պետրպրավեց
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պոդսելևո
Պոդսելևո (Подсельево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Հարավարևմտյան դիվիզիոն (NBA)
Հարավարևմտյան դիվիզիոն (անգլ.`Southwest Division), Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) արևմտյան կոնֆերենցիայի 3 դիվիզիոններից մեկն է, որը բաղկացած է 5 թիմերից` «Դալաս Մավերիքս», «Հյուսթոն Ռոկետս», «Մեմֆիս Գրիզլիս», «Նյու Օռլեանս Հորնեթս» և «Սան Անտոնիո Սփըրս»։ Երեք ակումբներ Տեխաս նահանգից են։
Այս բաժանմունքը գործում է 2004-05 խաղաշրջանից, երբ լիգայի 29 թիմերին ավելացավ երեսուներորդը՝ «Շառլոթ Բոբքեթսը»։
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա
מבנה ה-NBA
Սերգեյ Կիրով
Սերգեյ Միրոնովիչ Կիրով (Сергей Миронович Киров, ի ծնե՝ Կոստրիկով [Костриков], ), ռուս բոլշևիկ հեղափոխական, կոմունիստական կուսակցության և խորհրդային պետական գործիչ։
Գործունեություն
Ծնվել է Վյատկայի նահանգի Ուրժում բնակավայրում։ Ավարտել է Կազանի մեխանիկական տեխնիկայի ուսումնարանը (1904), որից հետո տեղափոխվել է Տոմսկ և դարձել Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցության (ՌՍԴԲԿ) անդամ։ 1905 թվականին ընտրվել է ՌՍԴԲԿ Տոմսկի կոմիտեի անդամ։ Մասնակցել է 1905 թվականի ռուսական հեղափոխությանը և ձերբակալվել, ազատվելուց հետո միացել բոլշևիկներին։ Մի քանի անգամ կալանավորվելուց ու ազատվելուց հետո տեղափոխվել է Կովկաս, որտեղ մնացել է մինչև ցար Նիկոլայ II-ի սպանությունը և Փետրվարյան հեղափոխության հաղթանակը։ 1908 թվականին տեղափոխվել է Իրկուտսկ, վերականգնել տեղի կուսակցական կազմակերպությունը։ Խուսափելով հետապնդումներից, 1909 թվականի մայիսին անցել է Վլադիկավկազ, ղեկավարել տեղի բոլշևիկյան կազմակերպությունը, աշխատել «Թերեք» («TepeK») թերթում, ուր տպագրել է մի շարք հոդվածներ «Ս. Կիրով» ստորագրությամբ։ 1917 թվականից գլխավորել է Հյուսիսային Կովկասի բոլշևիկյան կազմակերպությունը, կազմակերպել խորհրդային իշխանության համար Թերեքի աշխատավորների շարժումը։
1919 թվականի փետրվարին նշանակվել է Աստրախանի երկրամասի ժամանակավոր ՌՀԿ նախագահ, նույն թվականի մայիս-հուլիսին ՝ 11-րդ բանակի, Կարմիր բանակի Հարավային խմբավորման ՌՀԽ-ների անդամ։ Սերգո Օրջոնիկիձեի հետ, մինչև 1920 թվականը ղեկավարել է 11-րդ բանակի հարձակումները Հյուսիսային Կովկասում։ 1920 թվականի ապրիլի 28-ին 11-րդ Կարմիր բանակի հետ մտել է Բաքու, որից անմիջապես հետո խաղաղ ճանապարհով Ադրբեջանի խորհրդարանը հայտարարել է Ադրբեջանում խորհրդային կարգերի հաստատման մասին 1920 թվականին նշանակվել է ՌԽՖՍՀ լիազոր ներկայացուցիչ մենշևիկյան Վրաստանում, ընտրվել է ՌԿ(բ)կ ԿԿ կովկասյան բյուրոյի անդամ, 1921 թվականին ՝ ՌԿ(բ)կ ԿԿ անդամության թեկնածու, 1923 թվականին ՝ լիիրավ անդամ։
1921-1926 թվականներին եղել է Ադրբեջանի կոմկուսի ԿԿ քարտուղար։ Եղել է նաև Անդրֆեդերացիայի հիմնադիրներից և ղեկավարներից։ 1926 թվականի փետրվարից՝ ՀԱՄԿ(բ)Կ Լենինգրադի նահանգկոմի և ՀԱՄԿ(բ)Կ ԿԿ Հյուսիս-արևմտյան բյուրոյի առաջին քարտուղար, ՀԱՄԿ(բ)Կ ԿԿ քաղբյուրոյի անդամության թեկնածու։
1930 թվականին ընտրվել է որպես ԱՄԿ(բ)Կ ԿԿ քաղբյուրոյի անդամ, 1934 թվականին՝ ԱՄԿ(բ)Կ ԿԿ քարտուղար և կազմբյուրոյի անդամ, ԽՍՀՄ ԿԴԿ նախագահության անդամ։
Սպանվել է Սմոլնիում՝ 1934 թվականին՝ ենթադրաբար Ստալինի գաղտնի կարգադրությամբ ։ Ավելի ուշ հայտարարվում է, որ Կիրովը սպանվել է «ԽՍՀՄ-ի թշնամի դավադիրների ձեռքով» ։
Հետմահու պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։ Աճյունն ամփոփված է Կրեմլի պատի մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հրաձգային զենքից մահացածներ Կատեգորիա:Սպանվածներ Կատեգորիա:Քաղաքական կեղծանուններ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ
Սոֆյա Բլուվշտեյն
Սոֆյա Իվանովա (Շեյնդլյա-Սուրա Լեյբովնա) Բլուվշտեյն, (Блювштейн, Софья Ивановна, ), հրեական ծագում ունեցող ռուս հանցագործ, հայտնի է Սոնկա՝ Ոսկյա գրիչ՝ («Сонька Золотая Ручка») կեղծանունով։
Կենսագրություն
Սոֆյա (Սոնյա) Սողոմոնիակ-Բլուվշտեյն-Շտենդելի կյանքի մասին ճշգրիտ տեղեկություններ չկան, քանի որ նա հիմնականում կեղծել է իր սեփական կյանքը։ Ըստ պաշտոնական դատական փաստաթղթերի՝ հայտնի հանցագործը ծնվել է 1846 թվականին Վարշավայի նահանգի Պովոնզկա տեղանքում ։ Սակայն, երբ 1899 Սոֆյան մկրտվել է ուղղափառ եկեղեցում, նշել է, որ ծնվել է Վարշավա քաղաքում 1851 թվականին։ Կրթություն է ստացել, սովորել մի քանի օտար լեզուներ։ Օժտված է եղել արտիստիզմով և թատերական ռեինկառնացիայի շնորհով։
Ամուսնացել է մի քանի անգամ, վերջին ամուսինը խաղաթղթերի աճպարար Միխայիլ (Միխել) Յակովլևիչ Բլուվշտեյնն է եղել, որից Սոֆիան ունեցել է երկու դուստր։ Զբաղվել է խոշորամասշտաբ գողությունների կազմակերպմամբ։ Հայտնի է դարձել խաբեությամբ, խորամանկությամբ, կերպարի հաճախակի փոփոխությամբ։ Իր կյանքի ընթացքում բազմաթիվ անգամ փոխել է անուն-ազգանունը։ Այդ ազգանուններից էին Ռոզենբադը, Ռուբինշտեյնը, Շկոլնիկը և Բրիները (կամ Բրեները)։ Այս ազգանուններից մի քանիսը իր ամուսինների ազգանուններն են։
1860-1870-ական թվականներին հանցավոր գործունեություն է ծավալել ռուսական խոշոր քաղաքներում և Եվրոպայում։ Բազմիցս ձերբակալվել է տարբեր պետությունների ոստիկանությունների կողմից, սակայն առանց լուրջ հետևանքների, այսինքն ոչ մի պատժով կամ երկարատև ձերբակալությամբ։
Նախքան 1885 թվականի ձերբակալությունը, մի շարք խոշոր գույքային հանցագործություններ է կատարել Ռուսաստանի գավառական քաղաքներում։ 1885 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Սմոլենսկում դստեր հետ բռնվել է ոստիկանության կողմից։ Խոշոր գողության և խարդախության համար դատապարտվել է երեք տարվա ծանր աշխատանքի և մտրակի քառասուն հարվածների։ Մինչև 1893 թվականը տաժանակիր աշխատանքները անցնում էին բանտերում դատարանի վերահսկողությամբ։ Բանտերը գտնվում էին Ռուսական կայսրության եվրոպական մասի տարածքում։ 1886 թվականի հունիսի 30-ին փախել է Սմոլենսկի բանտից՝ իրեն սիրահարված բանտային հսկիչի օգնությամբ։
Չորս ամիս անց հանցագործուհին ձերբակալվել է Նիժնի Նովգորոդում, իսկ հետագայում կատորգիից փախչելու և նոր հանցագործություններ կատարելու համար կրկին դատապարտվել և 1888 թվականին Օդեսայից շոգենավով ուղարկվել է Սախալին կղզու Ալեքսանդրովսկի Տիմովսկի շրջանի (այժմ՝ Սախալինի մարզի Ալեքսանդրովսկ-Սախալինսկի շրջանի) կալանավայրը, որտեղ փախուստի երկու փորձերից հետո կալանավորվել է։ Այնտեղից փախուստի երեք փորձ է կատարել։ Մարմնական պատիժների Է ենթարկվել բանտապետի որոշմամբ։
1890 թվականին Սոֆյա Բլուվշտեյնի հետ հանդիպել է Անտոն Չեխովը, որը Սոֆյային նկարագրել է «Սախալին կղզին» գրքում․
Ազատ արձակվելուց հետո 1898 թվականին «Сонька Золотая Ручка»-ն մնացել է Իման գյուղի մոտակայքում (այժմ՝ Դալներեչենսկ) Պրիմորիեի երկրամասում։ Բայց արդեն 1899 թվականին, մեկնել է Խաբարովսկ, ապա վերադարձել է Սախալին կղզի, Ալեքսանդրովսկի։
1899-ի հուլիսին մկրտվել է ուղղափառ եկեղեցում՝ իր բոլոր ծիսակատարություններիով։ Մկրտության անունը Մարիա է։
20-րդ դարի սկզբին տարածված էին խոսակցություններ նրա հաջող փախուստի և նոր կեղծ դեմքի մասին։ Արդեն խորհրդային տարիներին ծերացած Սոնկային իբր տեսել են մեկ Օդեսայում, մեկ Մոսկվայում։
Որոշ տվյալների համաձայն՝ մահից առաջ Սոֆյան ծանոթացել և ապրել է ոմն Նիկոլայ Բոգդանովի հետ, որը նույնպես ավելի վաղ պատիժ էր կրել տարբեր հանցագործությունների համար։ Պնդում էին, որ նա շատ է ծեծել Սոֆյային, և վերջինս էլ փորձել է փախչել Նիկոլայից և գնացել անտառ ։ Սոֆյա Բլյուվշտեյնը մահացել է 1902 թվականին մրսածությունից, ինչի մասին վկայում է բանտապետության հաղորդագրությունը։ Սոֆյան թաղվել է Ալեքսանդրովսկի շրջանի տեղական գերեզմանատանը ։
Մեկ այլ լեգենդի համաձայն՝ Սոֆյան փախչել և արտագաղթել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ (1918 թվական) ։
Երեխաներ
Հայտնի է Սոֆյա Իվանովայի 2 դուստրերի և մեկ որդու մասին․
Աղայանց
Աղայանց, հայկական ազգանուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յանց վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Ուռուցքային մարկերներ
Ուռուցքային մարկերը կենսամարկեր է, որը հնարավոր է հայտնաբերել արյան մեջ, մեզի մեջ կամ մարմնի հյուսվածքներում, որոնք կարող են բարձրացած լինել մեկ կամ ավելի քաղցկեղների տիպերի առկայության դեպքում։ Գոյություն ունեն տարբեր ուռուցքային մարկերներ, որոնք յուրահատուկ են կոնկրետ հիվանդությունների համար, և դրանք օգտագործվում են օնկոլոգիայում քաղցկեղի առկայությունը հաստատելուն օգնելու նպատակով։ Ուռուցքային մարկերների բարձր մակարդակը կարող է քաղցկեղի մասին խոսել, սակայն դրա բարձրացումը կարող է նաև այլ պատճառներ ունենալ (կեղծ դրական արդյունքներ)։
Չնայած մամոգրաֆիան, գերձայնային հետազոտությունը, համակարգչային շերտագրությունը, միգնիսառեզոնանսային շերտագրությունը և ուռուցքային մարկերների հետազոտումը թույլ են տալիս իրականացնել քաղցկեղի փուլավորումը և բուժման ճիշտ մոտեցումներ ընտրել, սակայն դրանք սովորաբար վերջնական ախտորոշիչ թեստեր չեն։ Դեպքերի մեծամասնությունում ախտորոշումը հաստատվում է բիոպսիայով ։
Դասակարգում
Իրենց քիմիական բնույթով ուռուցքային մարկերները կարող են սպիտակուցներ, կոնյուգացված սպիտակուցներ, պեպտիդներ և ածխաջրեր լինել։ Սպիտակուցները և կոնյուգացված սպիտակուցները կարող են ֆերմենտներ, հորմոններ կամ սպիտակուցային հատվածներ լինել։ Ախտորոշիչ նպատակներով իարականացվող գեների սեքվենավորումը դասակարգվում է կենսամարկեր եզրույթից դուրս, ուստի այս հոդվածում չի քննարկվելու։
Կիրառում
Ուռուցքային մարկերները կարող են կիրառվել հետևյալ նպատակներով․
Ինչպես նշված է BMJ 2009-ում, ընդհանուր առմամբ ուռուցքային մարկերները չպետք է օգտագործվեն քաղցկեղի համար ախտորոշիչ նպատակներով, այլ որոշակի քաղցկեղների դեպքում իրականացվող մոնիտորինգի նպատակով, կամ որոշ դեպքերում սքրինինգային նպատակներով ։ Այս թեստերի օգտագործումը, առանց դրանց օգտակարությունը և նպատակները հասկանալու կարող է պատճառ դառնալ դրանց անտեղի կիրառման, ինչը կհանգեցնի քաղցկեղների ախտորոշման նպատակով անտեղի գեր-հետազոտությունների իրականացմանը ։
Տեխնիկաներ
Ուռուցքային մարկերները կարող են հայտնաբերվել արյան պլազմայում, կամ հազվադեպ մեզում կամ մարմնի այլ հեղուկներում, հաճախ իմունոֆերմենտային անալիզի միջոցով, ինչպես օրինակ ֆերմենտի ակտիվության որոշումը։ Հյուսվածքների մանրադիտակային վիզուալիզացիան իմունոհիստոքիմիայի միջոցով թվային արդյունքներ չի տալիս, ուստի այստեղ չի քննարկվելու։
Շատ հետազոտությունների համար տարբեր տեխնիկաներ են հասանելի։ Մոնիտորինգի համար կարևոր է, որ օգտագործվի միևնույն հետազոտությունը, քանի որ տարբեր հետազոտությունների արդյունքները սովորաբար համեմատելի չեն։ Օրինակ՝ AFP-ի հայտնաբերման տարբեր առևտրային հավաքածուներ կան, որոնք հիմնված են տարբեր տեխնոլոգիաների վրա, և թիմիդին կինազի համար հավաքածուներ կան, ֆերմենտի ակտիվությունը կամ նյութի քանակությունը պարզելու համար։
Եթե ուռուցքային մարկերների կրկնակի չափումների անհրաժեշտություն կա, որոշ կլինիկական թեստովորում իրականացնող լավորատորիաներ ապահովում են հատուկ զեկուցման մեխանիզմներով՝ հաջորդական մոնիտոր, որը կապում է անձին պատկանող ինֆորմացիան և հետազոտությունների տվյալները։ Վերջինս անձից հատուկ նույնականացում է պահանջում։
Եվրոպայում հաճախ, միջլաբորատոր պրոֆեսիոնալության թեստավորումներ են իրականացվում համեմատելով ուռուցքային մարկերների տվյալները ։ ԱՄՆ-ն ևս պաշտպանում է այս մոտեցումը ։
Ճշգրտություն և հսատկություն
Տարբեր անալիզների համար պահանջվող ճշգրտությունն ու հստակությունը տատանվում են, որոշ անալիզներ կոնցենտրացիոն ակտիվության փոքր կամ միջին աստիճանի փոփոխությունների հանդեպ խիսստ զգայուն են, ուստի դրանք կարող են բավարարել պահանջվող բարձր ճշգրտությունն ու հստակությունը, միչդեռ մյուս անալիզները, որոնք ցույց են տալիս նորմալ և ախտաբանական ցուցանիշների միայն մեծ տարբերությունները, կարող են օգտակար լինել, նույնիսկ եթե դրանց ճշգրտության ու հստակության ցուցանիշները ցածր են։ Հետևապես, պահանջվող ճշգրտությունն ու հստակությունը կոնկրետ անալիզի համար կարող են տարբեր լինել տարբեր իրավիճակների համար, ինչպես օրինակ տարբեր ախտորոշումների կամ տարբեր կիրառումների։ Սա նաև ազդում է տվյալ անալիզի օգտակար աշխատանքային ծավալի մեծության վրա տարբեր ախտորոշումների կամ կիրառումների դեպքում։ Ցանկացած լաբորատորիա պետք է գնահատի ճշգրտությունն ու հստակությունը հատուկ գործիքների և անձնակազմի միջոցով։
Բարձր դոզայի կեռի էֆեկտը իմունոֆերմենտային անալիզի գործիքների արտեֆակտ է, որի պատճառով չափված քանակությունը սխալ կերպով ցածր է գնահատվում, երբ այն իրականում բարձր է։ Չբացահայտված կեռի էֆեկտը կարող է ուռուցքի ուշացած բացահայտման պատճառ դառնալ ։ Կեռի էֆեկտը կարող է գնահատվել լուծույթների ստացման սերիական անալիզով։ Կեռի էֆեկտը բացակայում է, եթե ուռուցքային մարկերի կոնցենտրացիան սերիական լուծման քանակությունը համեմատական է լուծմանը։
Բազմաթիվ ուռուցքային մարկերների թեստեր
Ինչպես այլ ախտորոշիչ այլ թեստերը, ուռուցքային մարկերների թեստերը ունեն մի քանի բնութագրեր, որոնք ազդում են դրանց օգտակարության վրա․
Թեստերի կոմբինացիաներ, որոնք ավելի հստակ արդյունքներ կտան, օրինակ ․
Լրացուցիչ նյութեր
Կատեգորիա:Ուռուցքային մարկերներ Կատեգորիա:Կենսամարկերներ Կատեգորիա:Քաղցկեղի ախտորոշում Կատեգորիա:Քաղցկեղի ելքի կանխատեսում
Կաթնատամ
Կաթնատամ, ժամանակավոր ատամներ, որոնք թվով քսանն են՝ ութ կտրիչներ, չորս ժանիքներ և ութ աղորիքներ։ Երեխան ծնվում է առանց ատամների (երբեմն լինում են բացառություններ), կաթնատամների ծկթումը սկսում է վեցից ութ ամսականում, սովորաբար ստորին կենտրոնական կտրիչներից, և ավարտվում երեք տարեկանում։ Կաթնատամների ծկթումը կարող է ուղեկցվել ցավերով, անհանգտտութամբ, ջերմութան բարձրացմամբ, քնկոտութամբ։
Զարգացում
Կաթնատամների սաղմնադրումը սկսվում է ներարգանդային շրջանի երկրորդ ամսից, ուստի նրանց ձևավորման վրա անմիջականորեն կարող են ազդել հղի կնոջ տարած հիվանդութոունները, սթրեսը, ոչ լիարժեք սնունդը։ Հղիության ութերորդ շաբաթից արդեն գոյութոուն ունեցող ատամնաթիթեղի մեջ առաջանում են տասական զանգականման արտափքումներ (համապատասխանաբար վերին և տտորին ), որից հետագայում էլ առաջանում են կաթնատամները։
Ընդհանուր բնութագիր
Կաթնատամները թվով քսանն են։ Կաթնատամային կծվածքում ունենք 8 կտրիչներ, 4 ժանիքներ և 8 աղորիքներ (ծամողական ատամներ)։ Կաթնատամները անատոմիորեն կազմված են՝
Կտրիչները և ժանիքները ունեն մեկական արմատ, իսկ աղորիքները (ծամողական ատամները) երեքական արմատներ։ Կաթնատամները կազմված են հետևյալ հյուսվածքներից՝
Էմալը ծածկում է ատամի պսակը և երեխաների մոտ այն ավելի քիչ կրակալված է, ուստի հեշտութամբ է ենթարկվում կարիեսային քայքաման։ Դենտինը ևս ի տարբերություն մնայուն ատամների ավելի քիչ կրակալված է, իսկ դենտինի կառուցվածքային տարր համարվող դենտինային կանալները ավելի լայն են և կարճ, որն էլ իր հերթին նպաստւմ է ինֆեկցիայի արագ տարածմանը դեպի նյարդ և շուրջատամնային հյուսվածքներ։ Ատամի խոռոչը ավելի ծավալուն է, արմատախողովակները ավելի լայն։
Կաթնատամներըը նման են մնայուն ատամներին, սակայն ունեն մի շարք առանձնահատկություններ՝
Կաթնատամնայյին կծվածքում ատամների միջև ունենում ենք ազատ տարածություններ՝ դիաստեմաներ և տրեմաներ։ Դրանք նորմալ են համարվում և այդ տարածությունները հետագայում ապահովվում են կաթնատամներին փոխարինող ատամների ճիշտ դիրքադրումը, քանի որ նույնանուն ատամերից ավելի մեծ է կաթնատամից։ Կաթնատամների արմատները ավելի չռված են, քանի որ արմատների միջև գտնվում է մնայուն ատամի սաղմը։
Ծկթումը
Կաթնատամների ծկթման ժամանակահատվածների միջին ցուցանիշներն են՝
Սրանք միջին տվյալներ են և հաճախ լինուն են տատանումներ, սակայն զգալի ուշացումների կամ վաղաժամ ծկթումների դեպքում պետք է դիմել մասնագետի։
Փոխարինումը
Նորմայում կաթնատամների արմատները սկսվում են ներծծվելը, կաթնատամները սկսվում են շարժվելը և փոխարինվելը մշտական ատամներով։ Սրանք միջին տվյալներ են և հաճախ լինուն են տատանումներ, սակայն զգալի ուշացումների կամ վաղաժամ փոխարինումների դեպքում պետք է դիմել մասնագետի։
Խնամքը
Կաթնատամի խնամքը անհրաժեշտ է սկսել առաջին ատամի ծկթումից հետո։ Մայրը երեխային կերակրելուց հետո պետք է ստերիլ բինտով սրբի փոքրիկի ատամը։ Արդեն մոտ երկու տարեկան հասակում, երբ ունենք ձևավորված կաթնատամային կծվածք, ծնողը պետք է երեխային սովորեցնի ատամնախոզանակով ճիշտ մաքրել ատամները, դեռևս առանց ատամնամածուկի, ողողել բերանը ջրով և թքել։ Երեք տարեկանից արդեն թույլատրելի է մաքրել ատամները մանկական ատամնամածուկով՝ առավոտյան հաց ուտելուց հետո և երեկոյան քնելուց առաջ։ Մանկական ատամնամածուկի ընտրությունը պետք է կատարել ելնելով երեխայի տարիքից։ Մինչև 3 տարեկանը նախընտրելի են ֆտոր չպարունակող ատամնամածուկները, 3-8 տարեկանում ֆտորի քանակը չպետք է գերազանցի 500 ppm-ը, 8 -14 տարեկանների համար նախընտրելի են մինչև 1400 ppm ֆտոր պարունակող ատամնամածուկները։ Ատամնախոզանակը ևս պետք է լինի մանկական՝ փափուկ կամ շատ փափուկ, որպեսզի չվնասի երեխաների բերանի խոռոչի փափուկ լորձաթաղանթը։ Ատամնախոզանակը անհրաժեշտ է փոխել յուրաքանչյուր երեք ամիսը մեկ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ատամներ
Ծավ
Ծավ (նախկին անվանում՝ Բռուն), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում, Կապանից մոտ 16 կմ հարավ, Ծավ գետի հովտում, ծովի մակարդակից մոտ 1100 մ բարձրության վրա։
Նույն անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Կապանի շրջանի։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ։
Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է Մեղրու լեռնաշղթայի լանջին՝ Ծավ գետի ափին։ Կլիման մեղմ է։ Պատմական աղբյուրներում գյուղը հիշատակվում է XVIII դարի կեսից, նշված է Ղուկաս Սեբաստացու «Ընտիր պատմություն Դավիթ Բեկի» աշխատության մեջ։ Հիշատակվում է նաև Թազաշեն անվամբ։ Ծավում կա եկեղեցի, իսկ շրջակայքում՝ եկեղեցի, գերեզմանոց, գյուղատեղիներ (Մթնաձոր, Սանալու, Նավս, Կեմանց, Դալլաքլու, Չինարլու, Թնջումնաց), Կըզկալա և Ղազաղռան կոչված բերդերի ավերակները։ Ծավից 6-7 կմ հարավ-արևելք գտնվում է Ակսել Բակունցի նկարագրած Մթնաձոր անտառը, իսկ 2 կմ հեռավորության վրա՝ Սոսու պուրակ արգելավայրը։
Ծավի համայնքի մեջ է մտնում Շիշկերտ գյուղը։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Ծավի մշտական բնակչությունը կազմել է 74, առկա բնակչությունը` 108 մարդ։ Ծավի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի, կերային կուլտուրաների և ծխախոտի մշակությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր
Կյուն-Գյուրմեզ
Կյուն-Գյուրմեզ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Չոլաքցոց-գեղ
Չոլաքցոց-գեղ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Իլինո (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Իլինո (Ильино), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալլիկյեռվե
Ալլիկյեռվե (Allikjärve), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Ռոոսնա-Ալլիկու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 53 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Ռոոսնա-Ալլիկու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Պոդսելիցա
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի բնակավայրեր
Գոլուբչա (գյուղ, Պոլոննոեի շրջան)
Գոլուբչա (Голубча), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Պոլոննոեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գոլուբչա գյուղում բնակվում էր 176 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1049 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 167,78 մարդ/կմ²։
Աղաչրաղյան
Աղաչրաղյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Կամենայա (Սուլայի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո-Պեչորսկ ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Պյոզա գետն է, գետի ենթաավազանը Մեզեն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Մեզեն գետն է։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Գործունեություն
Գործունեություն, մարդու ակտիվության այնպիսի գործընթաց, որի ընթացքում իրականացվում են նրա այս կամ այն դիրքորոշումը միջավայրի, մարդկանց, խմբերի կամ խնդիրների նկատմամբ, որոնք նրան առաջադրում է կյանքը։
Գործունեությունն ունի իր դրդապատճառները և հետապնդում է որոշակի նպատակ, կազմված է առարկայական և մտավոր գործողություններից։
Տեսակներ
Մարդկային գործունեության հիմնական տեսակներն են՝
Առաջատար գործունեություն
Առաջատար գործունեությունը անձի օնտոգենետիկական զարգացման տվյալ փուլում իրականացվող այն գործունեությունն է, որով պայմանավորված են երեխայի կամ պատանու հոգեկանում տեղի ունեցող հիմնական փոփոխություններն ու այն գործընթացները, որոնք նախապատրաստում են նրա անցումը զարգացման հաջորդ՝ ավելի բարձր փուլին։
Փուլեր
Օնտոգենեզում տեղի ունի առաջատար գործունեության հերթափոխում, որն ըստ Դ. Բ. Էլկոնինի, ընթանում է հետևյալ կարգով՝
Խմբային գործունեություն
Սոցիալական խմբի կողմից իրականացվող գործունեություն, որը հետապնդում է խմբային նպատակներ։ Խմբային գործունեության իրականացման ընթացքում խմբի յուրաքանչյուր անդամ կատարում է իր հատուկ գործառույթները (դերը, անհատական գործունեությունը), որի ընթացքում շփվում է խմբի մյուս անդամների հետ։
Գործնական (պրակտիկ) գործունեություն
Անհատական կամ խմբային այնպիսի գործունեություն, որի ընթացքում ազդեցություն են գործում շրջապատող աշխարհի վրա, նրանում առաջ են բերում փոփոխություններ։ Գործնական գործունեության ընթացքում օգտագործվող եղանակներն ու մեթոդները ստեղծվում են մարդկանց տեսական գործունեության շնորհիվ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տերմինաբանություն Կատեգորիա:Հոգեբանական հասկացություններ
Լատինական խաչ
Լատինական խաչ (մյուս անվանումն է երկար խաչ), խաչի հորիզոնական հատվածը տեղադրված է ուղղահայաց, սակայն ոչ թե մեջտեղում (ինչպես օրինակ հունական խաչն է), այլ ավելի վեր։ Խաչի այս տեսակը ավելի տարածված քրիստոնեական խորհրդանիշ է եղել արևելյան աշխարհում։ Ենթադրվում է, որ հենց այսպիսի խաչի վրայից են իջեցրել Քրիստոսին, այստեղից էլ ծագել է այս խաչի մյուս անվանումը՝ խաչելության խաչ, արևմուտքի խաչ, կյանքի խաչ, տառապանքի խաչ։ Խաչի ձևը նաև նման է բացված ձեռքերով մարդուն։ Այն մինչև քրիստոնեության ստեղծվելը եղել է Հունաստանի և Չինաստանի աստվածների խորհրդանիշ ։ Եգիպտացիների մոտ այս խաչը բարության խորհրդանիշ է եղել ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Խաչեր Կատեգորիա:Ռոմանական ճարտարապետություն
Ֆելիս Նատալ
Ֆելիս Նատալ (Feliz Natal), համայնք Բրազիլիայի Կենտրոնաարևմտյան տարածաշրջանում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Մատու Գրոսու նահանգի հյուսիսային մարզում։ Մտնում է Սինոպ գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 9557 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 11 448,049 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 0,8 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1989 թվականի նոյեմբերի 17-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու նահանգի բնակավայրեր
Բառապաշար
Բառապաշար (τὸ λεξικός — «բառին վերաբերող», — «բառ», «արտահայտություն»), լեզվի մեջ մտնող բոլոր բառերի ամբողջությունը, կոչվում է նաև բառային կազմ։ Բառապաշար է կոչվում նաև այն բառերի ամբողջությունը, որ գիտի մարդը կամ մարդկանց խումբը։
Լեզվի բառապաշարի մեջ մտնում են ինչպես համագործածական (ընդհանուր գործածածական) բառերն ու դարձվածքները, այլ նաև լայն գործածություն չունեցող տերմինները, այլ կերպ ասած՝ լեզվի բառապաշարն ընդգրկում է ինչպես գործուն (ակտիվ) և ոչ գործուն (պասիվ) բառախմբերը, այնպես էլ տերմինաբանությունը։ Բառապաշարի առավել գործուն, կենսունակ շերտը կոչվում է բառային հիմնական ֆոնդ (հիմնական բառաֆոնդ)։
Բառային կազմ
Բառային կազմի մեջ մտնում են տվյալ լեզվի բոլոր բառերը.
Ակտիվ բառապաշար
Բառապաշարի այն մասը, որում ընդգրկված բառերը տվյալ լեզվով խոսողը ոչ միայն հասկանում է, այլև օգտագործվում է անվանվում է ակտիվ բառապաշար։ Ավելի լայն իմաստով՝ ակտիվ բառապաշարի մեջ մտնում են առօրյա գործածական այն բառերը, որոնք հասկանալի և օգտագործելի են տվյալ լեզվով խոսող բոլոր մարդկան համար ։
Բառապաշարի զարգացումը
Բառապաշարը պատմական կարգ է։ Այն անընդհատ փոփոխվում է լեզվի զարգացմանը զուգահեռ, լրացվում է ու կատարելագործվում։
Լեզվի կառուցվածքային բաղադրիչներից ամենինց շատ բառապաշարն է կրում արտալեզվական գործոնների ազդեցությունը։ Հասարակական կյանքում տեղի ունեցող փոփոխությունները շատ արագ իրենց արտահայտությունն են գտնում բառապաշարի մեջ։ Վերջինիս փոփոխումն ու լրացումն անմիջականորեն կապված է արտադրական գործունեության, հասարակական-տնտեսական կյանքի, մշակույթի, գիտության և տեխնիկայի զարգացման հետ։ Նոր առարկաների ու երևույթների ի հայտ գալուն զուգահեռ լեզվուն համալրվում է նոր բառերով, որոնք կարող են լինել ինչպես լեզվում արդեն առկա բառերից բառաբարդման ու ածանցման միջոցով կերտված, այնպես էլ այլ լեզուներից փոխառված։ Մյուս կողմից որոշակի առարկաների ու երևույթների՝ գործածությունից դուրս գալու հետևանքով լեզվից դուրս են մնում նաև դրանց անվանումները։
Բառապաշարի փոփոխմանն ու լրացմանը մեծապես նպաստում են նաև տեղի ունեցող իմաստաբանական բարդ գործընթացները։ Բառային կազմի լրացման աղբյուր կամ բառապաշարից բառի դուրս մղման պատճառ կարող են դառնալ նաև բառերի մեջ նոր իմաստի կամ իմաստների առաջացումը, բառի իմաստի մթագնումը և այլն։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բառագիտություն Կատեգորիա:Բառապաշար
(4791) Իֆիդամաս
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 5,169031 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 4,9245 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,4136 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 4292,52 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,083867 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 25,96° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդներ
Հեթում Ա
Հեթում Ա, Կիլիկիայի հայոց թագավոր 1226-ից մինչև 1270 թվական, Հեթումյանների հարստության հիմնադիր։
Գահակալությունը
Հեթում Ա-ն ծնվել է մոտ 1213 թվականին։ Հայտնի է, որ Կիլիկյան Հայաստանի գահ է բարձրացել 1226 թվականին՝ հիմնելով Հեթումյանների արքայատոհմը։ Բանն այն է, որ այստեղ հայկական իշխանապետություն, ապա թագավորություն հիմնած Ռուբինյանների տոհմը հանգել էր՝ Լևոն Բ արքայի մահվամբ։ Լևոն Բ-ն արական գծով հետնորդ չունենալու պատճառով Հայոց գահաժառանգ է օծում իր երկրորդ ամուսնությունից ծնված մանկահասակ դուստր Զաբելին (Իզաբելա), նրան խնամակալ նշանակելով սպարապետ Կոստանդինին՝ Հեթումյան իշխանական տոհմից։ Լևոն Բ-ի մահից հետո գահակալության հարցը լուրջ բարդություններ է առաջացնում։ Գահի շուրջ սկսված վեճերը հարթելու նպատակով 1221 թվականին Կիլիկիայի իշխանները Զաբելին ամուսնացնում են Անտիոքի դքսության իշխանազն Ֆիլիպի հետ։ Վերջինս լատինամոլ քաղաքականություն վարելու համար 1226 թվականին հայ իշխանների կողմից գահընկեց է արվում և բանտարկվում (ինն ամիս անց Կոստանդինի հրահանգով թունավորվում է)։ Թագավորական գահը դարձյալ թափուր մնալու պատճառով երկիրը նորից սկսում է ղեկավարել սպարապետը։ Նա այս անգամ ստանձնում է ոչ միայն թագուհի Զաբելի, այլև ամբողջ թագավորության խնամակալությունը։ Երեք տարի կառավարելուց հետո՝ 1226 թվականին Հայոց իշխանական խորհրդի համաձայնությամբ իր 13–ամյա որդի Հեթումին ամուսնացնում է Լևոն 2–րդի միակ գահաժառանգ դուստր Զաբելի հետ, նրան հռչակում է Կիլիկիայի Հայոց թագավոր, որը և դառնում է Հեթումյանների արքայատան հիմնադիրը։
Հեթում Ա-ն իշխում է 1226-1269 թվականներին, որը մի բարդ ժամանակաշրջան էր Կիլիկիայի հայոց թագավորության համար. մի կողմից արևմուտքում տեղի էին ունենում խաչակրաց արշավանքները, որոնց արդյունքում Մերձավոր Արևելքում ստեղծվել էին եվրոպացի իշխանավորների հիմնադրած կոմսություններն ու դքսությունները՝ պայքարելով միմյանց դեմ, մյուս կողմից հայոց թագավորությանը սպառնում էին շրջապատող իսլամադավան պետությունները։ Այս բոլորի վրա գումարվել է մոնղոլների արշավանքը Ասիայի խորքերից՝ սպառնալով Մերձավոր Արևելքի ու Եվրոպայի երկրներին։ Ահա այստեղ է, որ կարևոր դերակատարություն է ստանձնում հայոց արքան՝ Հեթում Առաջինը։
Հեթումի օրոք ավելի կենտրոնացվեց միապետական իշխանությունը, հաղթահարվեցին ներքին երկպառակությունները։ Հզորացնելով ռազմական ուժերը և ամրացնելով պետության սահմանները՝ Հեթումը վարել է խաղաղասեր արտաքին քաղաքականություն, որի պայմաններում վերելք է ապրել տնտեսական և մշակութային կյանքը։ Թաթար-մոնղոլների ներխուժման սպառնալիքը կանխելու համար Հեթումը 1253 թվականին խաղաղության և փոխօգնության պայմանագիր է ստորագրել մոնղոլական Բաչու Նոյին զորավարի հետ, իսկ 1264 թվականին, մոնղոլական մայրաքաղաք Կարակորումում, անձամբ նոր դաշնագիր կնքել Մանգու խանի հետ։ 786-789 թվականներին մոնղոլների զինակցությամբ Հեթումը սանձել է Հալեպի ամիրայության, Իկոնիայի ու Եգիպտոսի սուլթանությունների ոտնձգությունները, ազատագրել Հերակլեա, Մարաշ, Այնթապ քաղաքներն ու նրանց շրջակա հողերը, Կիլիկյան Հայաստանին միացրել Կապադովկիայի հարավային շրջանները, առժամանակ՝ Հյուսիսային Ասորիքի զգալի մասը՝ Հալեպ կենտրոնով, մի շարք հաղթանակներով ամրապնդել պետության միջազգային հեղինակությունը։ Հզորացած Եգիպտոսի սուլթանությունը, օգտվելով մոնղոլական աշխարհակալության տրոհումից ու թուլացումից, 1264 թվականին 30000-անոց բանակով ներխուժել է Կիլիկիա, ավերել ու ավարի մատնել բազմաթիվ բնակավայրեր։ 1268 թվականի հուլիսին Հեթումը մի քանի սահմանային բերդերի ու ամրությունների զիջման գնով հաշտություն է կնքել Եգիպտոսի սուլթանության հետ, գերությունից ազատել որդուն՝ Լևոնին, և 1269 թվականին գահը նրան հանձնելով, մտել է վանք (Ակներ գյուղում ), ուր և մահացել է։ Հեթում Պատմիչը գրում է. «…և ինքն հրաժարեալ ի շքոյ կենցաղոյ՝ և մուտ ի կրօն, եւ կոչեցաւ Մակար, և յետ սակաւ ժամանակի հանգեաւ խաղաղութեամբ յամի 801»։
Հեթումի անունով և պատկերով հատվել են ոսկյա, արծաթյա և պղնձյա դրամներ։
Հեթում Ա-ի վարած արտաքին քաղաքականությունը
Հեթում Ա-ի անվան հետ են կապված Կիլիկիայի թագավորության արտաքին քաղաքականության երեք նշանակալից հաջողությունները։ Նրա օրոք է, որ իր վերելքի շրջանն ապրող Ռումի սուլթանությունը չեզոքության քաղաքականություն որդեգրեց Կիլիկյան Հայաստանի նկատմամբ, մոնղոլների հետ կնքվեց ռազմավարական դաշինք և Անտիոքի իշխանապետության նկատմամբ փաստացի հայկական պրոտեկտորատ հաստատվեց։ Հարկ է նշել նաև, թե ինչպես են ժամանակակիցները արտահայտվել Հեթումի մասին։ Միջնադարյան պատմագիրները նրան տվել են բազմաթիվ պատվանուններ՝ «Աստվածասեր», «Բարեպաշտ», «Մեծն», «Քրիստոսասեր», «Քրիստոսապսակ» և այլն, այս պատվաննուները ընդհանուր բնույթ կրելով, հատկացվում են գրեթե բոլոր հայ գահակալներին։ Սակայն Հեթումին տրվող պատվանունների շարքում ամենատարածվածը բարեպաշտն է, ինչով նա առանձնանում է մնացյալ բալոր հայ թագավորներից, և ինչը ևս մեկ անգամ հաստատում է նրա սրբակենցաղության մասին ձևավորված պատկերացումը։ Այս ամենից, թերևս, կարող է ստեղծվել այն միակողմանի տպավորությունը, որ Հեթումը սոսկ քրիստոնեական առաքինություններով օժտված բարոյական կերպար էր, այնինչ անժխտելի է, որ դրանով հանդերձ նա դրսևորել է պետական մեծ գործչին վայել բազմաթիվ ունակություններ, ընդ որում, թե՛ տնտեսական, թե ՛ ռազմական, և թե՛ դիվանագիտական ասպարեզներում։
Հեթում Ա-ի թագավորության առաջին տարիները համընկան Իկոնիայի սուլթանության առավելագույն հզորության՝ սուլթան Քեյ Կուբադի (789-796 թթ.) կառավարման ժամանակաշրջանի հետ։ Սակայն շուտով աշխարհաքաղաքական նոր իրադրության պայմաններ են հասունանում այստեղ։ Մոնղոլական բարբարոսական վաչկատուն ցեղերը կենտրոնական Ասիայի խորքերից խոշոր զանգվածներով ներխուժեցին Միջին Ասիա և Մերձավոր Արևելք։ Մոնղոլները գրավեցին նաև Պարսկաստանի զգալի մասը ու Անդրկովկասը, ապա պարտության մատնելով փոքր Ասիայի սելջուկներին՝ 8-րդ դարի սկզբներին նրանք սկսեցին սպառնալ Կիլիկիայի հայկական թագավորության գոյությանը։
Այս նույն ժամանակահատվածում հեղաշրջումներ էին նախապատրաստվում նաև իսլամի աշխարհում։ 1260-ական թթ., Ռումի սելջուկյան սուլթանը և եգիպտաասորիքյան Այուբյան սուլթանությունը հաջորդաբար հպատակեցվում և ոչնչացվում են երկու նոր և հզոր ռազմաքաղաքական ուժերի կողմից, որոնք շուտով առաջատար դեր են ստանձնում. հեթանոս մոնղոլները թագավորություն են հիմնում Պարսկաստանում, իսկ թուրք մամլուքներն իրենց ձեռքն են վերցնում իշխանությունը Եգիպտոսում և Ասորիքում։
Հեթում Ա-ն և մոնղոլները
Մոնղոլների առաջին արշավանքը դեպի Անդրկովկաս ազդեցություն չունեցավ Փոքր Ասիայի և Մերձավոր Արևելքի քաղաքական իրադարձությունների վրա, սակայն վիճակը շուտով փոխվեց։ 763 թվականի Էրզրումի և Երզնկայի միջև գտնվող Քյոսադաղի մոտ մոնղոլների և Իկոնիայի սելջուկների միջև տեղի ունեցած ճակատամարտի նախօրեին Կիլիկիայի հայկական թագավորության առաջ ծառացել էր մի դժվարին հարց. կա՛մ երկիրը պետք է աջակցեր սելջուկներին և դրանով իր վրա ընդուներ մոնղոլների հաջորդ հարվածը, կա՛մ, հրաժարվելով սելջուկներին օգնելուց, պիտի շահեին մոնղոլների բարեկամությունը և դրանով զերծ մնային մոնղոլական ահարկու վտանգից։
Հեթում Ա-ն ընտրեց երկրորդ ուղին, որի արդյունքում թշնամացրեց Իկոնիայի սուլթանությանը, ապա նաև Եգիպտոսի մամլուքներին։ Քյոսադաղի ճակատամարտում պարտություն կրեց Ռումի սուլթանությունը, իսկ Կիլիկյան Հայաստանը շնորհիվ ճկուն դիվանագիտության խուսափեց մոնղոլների ամայացուցիչ ներխուժումից, սակայն սրվեցին թշնամական հարաբերությունները Ռումի սելջուկների հետ։ Այս հանգամանքից ելնելով տեղի է ունենում հայ-մոնղոլական հարաբերությունների նոր մերձեցում։ Այս նպատակով Հեթումի եղբայրը՝ Սմբատը, ուղևորվում է մեծ խան Գույուկի մոտ։ Եթե մոնղոլների համար Սմբատի գալը նշանակում էր Կիլիկյան Հայաստանի կողմից նրանց գերիշխանության ճանաչման հաստատում, ապա Կիլիկիայի համար թագավորի եղբոր դիվանագիտական առաքելությունը նշանակում էր օգնության խոստման ստացում՝ Իկոնիայի սուլթանության դեմ մղվող պայքարում։
Վերադառնալուց հետո Սմբատը Գույուկ խանի հրամանը՝ հայերին ընդդեմ սելջուկների օգնելու մասին, հաղորդեց մոնղոլ զորավար Բաչուին։ Բայց օգնությունը սահմանափակվում էր միայն նրանց կողմից սելջուկների վրա դիվանագիտական ճնշումով։ Կիլիկյան Հայաստանի զորքերի ռազմական գործողություններն ընդդեմ Իկոնիայի սուլթանության VII դարի 50-ական թվականներին հաջող էին ընթանում։ Այս նույն ժամանակահատվածում մոնղոլները լրջորեն պատրաստվում էին նոր արշավաքի դեպի Առաջավոր Ասիա, որպեսզի ամրապնդեն իրենց իշխանությունը մինչ այդ գրաված երկրներում, նվաճելով Միջագետքն ու Սիրիան։ Այդ կապակցությամբ մոնղոլ խաները ձգտում էին ուժեղացնել իրենց ազդեցությունը Կիլիկիայի հայկական թագավորությունում և Մերձավոր Արևելքի ուրիշ վասալ երկրներում, որպեսզի դրանք նպաստեին իրենց առաջիկա արշավանքի հաջողությանը։ Այդ իսկ պատճառով, այս անգամ, մոնղոլները Ոսկե Հորդա են հրավիրում անձամբ Հեթում թագավորին, այլ ոչ թե նրա եղբորը։
Հեթում Ա-ի մեկնումը Կարակորում
Ժամանակի բոլոր թագավորների մեջ միայն հայոց թագավոր Հեթում Ա-ն էր, որ իրեն անհամար նեղություններ պատճառելով ձգտում է քրիստոնյա ժողովուրդների դեմ ծառացած խնդիրը լուծելու գործնական հստակ քայլեր կատարել։ 796 թվականի գարնանը Հեթումը ձեռնարկում է դժվարին մի ճանապարհորդություն դեպի հեռավոր Կարակորում՝ մեծ խան Մանգուի մոտ։ Հանդիպելով նրան, բանակցում է և կնքում խիստ նպաստավոր դաշնագիր։ Այդ դաշնագրով հայոց արքան ոչ միայն իր թագավորությանը՝ Կիլիկյան Հայաստանին ու Արևելյան Հայաստանին (այսինքն բուն Հայաստանին, որի թագավոր ևս հռչակված էր նա) առնչվող, այլև առավել ընդգրկուն՝ Երուսաղեմը մուսուլմաններից ազատագրելու և ընդհանրապես քրիստոնյա Արևելքը մուսուլմանների ահագնացող հեղեղից փրկելու հարցեր է քննարկում։ Իսկ դա խոսում է Հեթում արքայի քաղաքական շրջահայեցության ու հեռատեսության մասին, քանզի նա քաջ գիտակցում էր, որ Մերձավոր Արևելքին ամբողջությամբ տիրելուց հետո, սարակինոսները մխրճվելու էին Կիլիկյան Հայաստան ու Մեծ Հայքի երբեմնի թագավորության տարածք, Բյուզանդիա, այնտեղից էլ՝ Եվրոպայի սիրտը։
Կնքված դաշնագրի մասին տեղեկություններ է հաղորդում դեպքերի ժամանակակից, հայոց արքայի զարմիկ Հեթում Պատմիչը. «Կայսրը Հեթումին ընդունեց մեծ սիրով ու բարեհաճությամբ, - գրում է նա, - և նրան այնպիսի շնորհների ու պատիվների արժանացրեց, որ մարդիկ դրա մասին խոսում են մինչև այսօր։ Մի քանի օր այնտեղ մնալուց հետո Հայաստանի թագավորն իր խնդրանքները ներկայացրեց մոնղոլների կայսրին։ Նա խնդրեց, որ հավիտենական խաղաղություն ու սեր հաստատվի մոնղոլների և քրիստոնյաների միջև (ուշադրություն դարձրեք, նշվում է ոչ թե հայերի, այլ քրիստոնյաների)։ Ապա խնդրեց, որ թաթար-մոնղոլների կողմից նվաճված կամ նվաճվելիք բոլոր երկրներում քրիստոնյաների եկեղեցիները, քահանաները, սպասավորներն ու մյուս կրոնական անձինք լինեն ազատ և չենթարկվեն ստրկության։ Այնուհետև Հեթում արքան խնդրեց, որ Մանգու խանը բարեհաճի օգնություն և խորհուրդ տալ՝ Սուրբ երկիրը մուսուլմանների ձեռքից ազատելու և այն քրիստոնյաներին վերադարձնելու համար։ Ապա խնդրեց, որ նա հրաման տա Ռումի սուլթանությունում (այժմյան Թուրքիայում) գտնվող թաթարներին, որպեսզի գնան կործանեն Բաղդատ քաղաքը և նրա խալիֆին, որը Մուհամմեդի սուտ հավատի հետևորդն է։ Նաև խնդրեց, որ կարիքի դեպքում իրավունք և թույլտվություն ունենա օգնության համար դիմելու այն մոնղոլներին, որոնք ամենամոտը կլինեն Հայաստանի թագավորությանը»։ Իսկ յոթերորդ խնդրանքը վերաբերում էր նրան, որ հայկական այն հողերը, որոնք գրավել էին մուսուլմանները, ազատագրվելու դեպքում վերադարձվեն հայերին։ Հեթում թագավորի Մանգու խանին ներկայացված նախապայմանների մասին նշված է նաև «Հորինված թագավորության փնտրումներում» գիտական աշխատության մեջ։ Ըստ այդմ՝ Հեթումի առաջին նախապայմանն էր, որ Մանգու խանը քրիստոնյա կնքվի։
Հեթումը դաշինքի մեջ ներգրավում է նաև Անտիոքի իշխան Բոհեմունդ 2-րդին, ինչպես նաև հույներին և ասորիներին։ Հայ-մոնղոլական արշավանքը պատմության մեջ հիշատակվում է նաև որպես Դեղին Խաչակրաց արշավանք։
Իսկ ի՞նչ պատասխան է ստանում հայոց արքան Մանգու խանից. դարձյալ հաղորդում է Հեթում Պատմիչը. «Երբ Մանգու խանը լսեց Հայաստանի թագավորի խնդրանքները, - գրում է նա, - նա Հայաստանի թագավորին հրավիրեց իր մոտ, և իր իշխանների ու ողջ արքունիքի առջև պատասխանեց, ասելով. «Քանի որ Հայաստանի թագավորն այդքան ճանապարհ կտրելով, իր բարի կամքով եկել է մեր կայսրությունը, ապա պատշաճ է, որ մենք կատարենք նրա բոլոր խնդրանքները Մենք կամենում ենք, որ խաղաղություն և հավիտենական բարեկամություն լինի քրիստոնյաների (և ոչ միայն հայերի)» ու մոնղոլների միջև, բայց ուզում ենք, որ դուք երաշխավորեք, որ քրիստոնյաները իսկական խաղաղություն և անկեղծ բարեկամություն կանեն մեզ հետ, ինչպես մենք կանենք նրանց հանդեպ»։ Այսպիսով, Մանգու խանը բավարարում է Հեթում թագավորի բոլոր նախապայման-խնդրանքները, ինչի դիմաց հայկական բազմահազարանոց ծանր այրուձին մոնղոլական բանակի հետ միասին իրականացնում է Դեղին խաչակրաց արշավանքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հեթումյաններ Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի թագավորներ
Բադնյակ
Բադնյակ (Ба́дњак, Весељак, Бъдник, баднак), Հարավային սլավոնների մոտ գերան է, որը այրվում է օջախում Ճրագալույցին և անվանումը համապատասխանում է ծիսակատարությանը ։ Ըստ ծիսակատարության անվան սերբերն ու բուլղարները Ճրագալույցը անվանում են Բադնիի օր կամ Բադնիի երեկո (Бадњи дан, Бъдни вечер):
Ծիսակատարությունը տարածված է Սերբիայում, Հերցոգովինայում, Բոսնիայում, Դալմաթիայում, Իստրիայում (ուղղափառների և կաթոլիկների մոտ), հարավային, հյուսիսային և կենտրոնական Բուլղարիայում, Մակեդոնիայում, Խորվաթիայի մի քանի շրջաններում և մասամբ Սլովենիայում։ Բադնյակի մասին առաջին տեղեկությունները վերաբերում են 13-րդ դարին։
Ծեսի էություն
Որպես կանոն՝ Բադնյակը կտրվում է կաղնուց։ Երբեմն Բադնյակին տալիս են մարդակերպության որոշ գծեր, (օրինակ մորուք)։ Բադնյակին անվանում են հին աստված, համարվում է անցնող հին տարվա մարմնացում և հակապատկերն է նոր, երիտասարդ աստծու (Божич), որը համեմատվում է նոր տարվա և երիտասարդության հետ։
Ավանդության համաձայն, Բադնյակին հանդիսավոր կտրում են անտառում, բերում են տուն՝ ողջ ընթացքում հարգալից վերաբերվելով նրան։ Տան հատակը ծածկվում է ծղոտով, իսկ Բադնյակին ողողում են գինով, մեղրով և ձիթայուղով, վրան ցանում են ցորենի հատիկներ և այրում են նրա մասին աղթքի տակ։ Բադնյակն այդ դեպքում, այրման ընթացքում իրենից ներկայացնում է հին տարին իր ողջ խնդիրներով և դժբախտություններով, որոնք այրվում են՝ ազատելով հող նոր տարվա համար իր հույսերով և նոր սկիզբներով։ Գոյություն ուներ նաև ծես հարվածելով կայծեր դուրս մղել այրվող Բադնյակից, որն ուղեկցվում էր անասունների թիվը բազմապատկելու ցանկություններով մոգական բանաձևով։
Վլադիմիր Նիկոլաևիչ Տոպորովի կարծիքով, համաձայն ստուգաբանական հետազոտությունների Բադնյակը կապված է Համաշխարհային ծառի Օձի կերպարին՝ ըստ Վեդիական դիցաբանության։ «Բադնյակի այրումը հին տարվա ավարտին համարժեք է կրակով օձին հաղթելուն, որը մարմնավորում է ներքին աշխարհի վնասաբեր սկիզբը և նշանակում է նոր փուլի, երաշխավորում է պտղաբերություն և այլն» ։ Տվյալ դեպքում Տոպորովը և նրան սատարող Վ․ Ի․ Վսեվոլոդևիչը Բադնյակի այրումը համեմատում են Մերձավոր Արևելյան ավանդույթների Ամանորի ծեսի հետ, որտեղ առկա է քաոսի խորհրդանիշ օձի կերպարը և նրա այրումը, ինչը խոսում է տիեզերական կարգուկանոնի հաղթանակի մասին ։ Այդ կապակցությամբ մերժվում է Բեդնյակի անվան լեզվաբանության ավանդական մեկնաբանությունը և ՛՛առօրյայի՛՛ հետ նրա կապը։ Այդ բառերի ծագումը բացատրվում է Հնդեվրոպական նախալեզվի «հատակ, ներքևի մաս, արմատ» նշանակությամբ *budhn արմատի միջոցով ։
Կլեյն Լև Սամույլովիչը առաջնային չի համարում «տակ» նշանակությունը, այլ հակված է ավանդական բացատրությանը՝ թե գերան բադնյակ անվանումը ծագել է տոնական զարթոնք ծեսից ։
Ալեքսանդր Բորիսովիչ Ստրախովը արտահայտեց իր նկատառումներն այն մասին, որ շատ եվրոպական ազգերին հայտնի ծննդյան գերանի կտրման ու այրման ծեսը իրենից ներկայացնում է ավետարանական հետևյալ տողերի բեմականացում․ «Այժմ և կացինն է ծառերու արմատին․ ուրեմն ամէն ծառ, որը չի բերում լավ պտուղ, կկտրվի և կնետվի կրակը» ։
Ծեսը Բուլղարիայում
Բուլղարների մոտ Ծննդյան տոների նախօրեն կոչվում է «Բադնիի երեկո», («Бадни дан»)։ Ահա թե ինչպես է նկարագրում օրվա ծեսը 19-րդ դարի բանահավաք Ալեքսանդր Նիկոլայի Աֆանասևը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամանորն աշխարհում Կատեգորիա:Ավանդույթներ Կատեգորիա:Արարողություններ
Աղասարյան
Աղասարյան, հայկական ազգանուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Տորամ Բաս
Տորամ Բաս  (Thorame-Basse, Torama Bassa), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Վերին Ալպերի Պրովանսի գավառում։ Մտնում է Ալլոս Կալմար կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Կաստելան։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04218։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 122 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 88-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 34-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 72,1 %, 1999 թվականին եղել է՝ 65,5 %)։ 88 աշխատունակ բնակիչներից 75-ը աշխատում էին (43 տղամարդ և 32 կին), անաշխատանք էին 13-ը (5 տղամարդ և 8 կին)։ 34 անգործ մարդկանցից 6-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 17-ը թոշակառու, 11-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Պոդսինեե
Պոդսինեե (Подсинее), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ալթայսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ալթայսկի շրջանի բնակավայրեր
Բեկաբադ
Բեկաբադ (Bekobod), քաղաք Ուզբեկստանի Հանրապետության Տաշքենդի մարզում, Սիրդարյա գետի ափին։ Երթուղային կայարան է, սև մետալուրգիայի, ցեմենտի արդյունաբերության կենտրոն։ Ունի 101 292 բնակիչ (2009)։
Անվանում
Անվանումն ուզբեկերեն բառացի նշանակում է «բեկի քաղաք». բեկ (բեգ)` ավատատեր՝ թուրքական ժողովուրդների մեջ, և աբադ «քաղաք» բառերից։ Քաղաքն առաջացել է 1945 թվականին մի փոքր շղլախի տեղում և մինչև 1964 թվականը կոչվել է Բեգովատ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուզբեկստանի քաղաքներ
Նիկողոս Թահմիզյան
Նիկողոս Կիրակոսի Թահմիզյան, հայ երաժշտագետ։ Արվեստագիտության դոկտոր (1980), պրոֆեսոր (1987): ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1984):
Կենսագրություն
Նիկողոս Թահմիզյանը ծնվել է 1926 թվականի մայիսի 9-ին Աթենքում։ Սովորել է Կիպրոսի Մելքոնյան կրթական հաստատությունում։ 1946 թվականին հայրենադարձել է։ 1956 թվականին ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիան։ 1960 թվականին ավարտել է Լենինգրադի կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրան։ 1947-1956 թվականներին եղել է Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի նվագախմբի երաժիշտ, 1960-1990 թվականներին՝ Մատենադարանի գիտաշխատող։ 1972-1990 թվականներին դասավանդել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում ։
1990 թվականից բնակվել է ԱՄՆ-ում, 1995 թվականին ստացել է ԱՄՆ քաղաքացիություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կուջաղ
Կուջաղ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Իլինո (գյուղ, Խոլմ-Ժիրովսկի շրջան)
Իլինո (Ильино), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 28 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Լուիս Միրո
Լուիս Միրո Դոնյատե (Luis Miró Doñate, թ. սեպտեմբերի 25, Բարսելոնա, Իսպանիա), իսպանացի նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ, ով հանդես է եկել մասնավորապես իսպանական ակումբներում։ Իր մարզչական կարիերայի ընթացքում մարզել է մի շարք իսպանական ակումբներ, ինչպես նաև իտալական Ռոման և ֆրանսիական Մարսելի Օլիմպիկը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Բարսելոնա ՖԱ մարզիչներ Կատեգորիա:Ռոմա ՖԱ մարզիչներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Չոմաշ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Նաթանիել Կլայն
Նատալեյն Քլայն (Nathaniel Edwin Clyne; ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, աջ եզրային պաշտպան «Լիվերպուլ» ակումբի և Անգլիայի ազգային հավաքականի։ «Քրիստալ Փելեսի» սան է։
Ակումբային կարիերա
Քլայնը Քրիսթալ Փելես ակումբի երիտասարդական ակադեմիայի աշակերտ է։ 2008 թվականի Հոկտեմբերի 18-ին ելույթ ունեցավ «Բրիթսփս» -ի դեմ առաջնության խաղարկությունում,  որի ժամանակ նա խաղացել է «Քրիսթալ Փելես»  ակումբի կազմում ։ Նույն տարվա հոկտեմբերի 20-ին նա ակումբի հետ երեք տարվա պայմանագիր է կնքել, և Նեյլ Ուորնոկը հայտարարել է, որ Քլայնը մեծ ապագա ունի ։ 2010 թվականի ձմեռային տրանսվերային պատուհանում Քրիսթալ Փելեսը ընդունեց Քլայնի փոխանցման Վուլվերհամտոնի առաջարկը, սակայն ֆուտբոլիստը հրաժարվեց գնալ «գայլերին», ովքեր խոսում էին Պրեմիեր լիգայի մասին ։
2010-2011 թվականների մրցաշրջանում Քլայնը դարձավ Քրիսթալ Փելեսի լավագույն խաղացող։ 2011/12 թվականների մրցաշրջանի ավարտին նա դարձավ ֆուտբոլային լիգայի առաջնության խորհրդանշական ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստ։
Ուլոֆ Լագերկրանց
Ուլոֆ Գուստավ Հուգո Լագերկրանց (Olof Gustaf Hugo Lagercrantz, ), շվեդ բանաստեղծ, գրականագետ և հրապարակախոս։ Որպես Dagens Nyheter թերթի գլխավոր խմբագիր՝ 1960-1975 թվականներին առանցքային դեր է խաղացել շվեդական մշակույթում, լինելով «մշակութային արմատականության» ձախակողմյան ուղղության  գլխավոր գործիչներից մեկը ։
Նաթանիել Կլայն
Ակումբային կարիերա
2012 թվականի հուլիսի 19-ին Պրեմիեր լիգայի շրջանակներում Քլայնը խզեց պայմանագիրը՝ Քրիսթալ Փելեսի հետ, նոր պայմանագիր կնքեց «Սաութհեմփթոնի» հետ, ստորագրելով 4-տարվա պայմանագիր  ։ Օգոստոսի 19-ին Պրեմիեր լիգայում ելույթ ունեցավ «Մանչեսթեր Սիթիի» հետ խաղում, և այդ խաղի ժամանակ Քլայնը դաշտում անցկացրեց խաղի ամբողջ 90 րոպեն ։
2015 թվականի հուլիսի 1-ին Լիվերպուլ տեղափոխվեց 12.5 մլն ֆունտով ։
Ուլոֆ Լագերկրանց
Կենսագրություն
Երբ սկսվեց ձմեռային պատերազմը, Լագերկրանցը մասնակցեց ի պաշտպանություն Ֆինլանդիայի շարժմանը։ Կարլ Գուստավ Հիլդեբրանդի հետ միասին նա գրել է, որ «Ֆինական գործը մեր գործն է» բրոշյուրը, որը տարածվել է 900000 օրինակով, ինչպես նաև աշխատել է շվեդական կամավորական կազմակերպության Den frivillige (Կամավորներ) թերթի խմբագիր։ Նա նույնիսկ կոչ արեց, որ Շվեդիան պատերազմի մեջ մտնի Ֆինլանդիայի կողմից։ Մոսկվայի պայմանագրի կնքումից հետո նա մեծ հիասթափություն հայտնեց այն բանի համար, որ նա ընկալում էր որպես խարդախություն սեփական երկրի կողմից, ինչը վերջ տվեց նրա իդեալիզմին ։
Նաթանիել Կլայն
Կարիերան հավաքականում
Նա 19 և 21 տարեկանների համար խաղում էր Անգլիայի հավաքականում։