cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Իռլանդիայի հանրապետական բանակ
Անկախության պատերազմի ավարտից և Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միջև հաշտությամ պայմանագրի կնքումից հետո ԻՀԲ-ը բաժանվել է պայմանագրին դեմ և պայմանագրին կողմ հանդես եկող ճամբարների։ Պայմանագրին կողմ հանդես եկող մասը Մայքլ Քոլինզի գլխավորությամբ վերակազմվեց, դառնալով նորաստեղծ Իռլանդական Ազատ Պետության Ազգային բանակը։ Պայմանագրին դեմ և պայմանագրին կողմ հանդես եկող ուժերը կռվեցին Իռլանդիայի քաղաքացիական պատերազմում (1922-1923), ինչի արդյունքում հաղթել է պայմանագրին կողմ հանդես եկող կողմը։ ԻՀԲ-ի որոշ մնացորդներ ընդհատակ են անցել քաղաքացիական պատերազմից հետո և պարբերաբար գործողություններ ձեռնարկել Իռլանդական Ազատ Պետության իշխանությունների և Հյուսիսային Իռլանդիայում բրիտանական իշխանություններ դեմ։ 1919-1922 թվականների գործած ԻՀԲ-ը երբեմն կոչվում է «հին ԻՀԲ» այդ անվան տակ գործած հետագայի խմբավորումներից այն տարբերակելու համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իռլանդիայի հանրապետական բանակ Կատեգորիա:Պարտիզանական շարժումներ
(8139) Պոլաբել
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,251178 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0298 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4726 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1233,71 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291803 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,84° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վիշնյովոե (գյուղ, Լոխովիցայի շրջան)
Վիշնյովոե (Вишневе), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1929 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վիշնյովոե գյուղում բնակվում էր 29 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 230 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,13 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1929 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Փառքի կոթող (Տոլյատի)
Փառքի կոթող (Обелиск Славы в Тольятти), ստելա Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Տոլյատի քաղաքի Ազատության հրապարակում՝ նվիրված Հայրենական Մեծ պատերազմի և Հեղափոխության հերոսներին ։
Պատմություն
Ստավրոպոլի (Տոլյատի քաղաքի նախկին անվանումը) կառուցապատման նախագծի համաձայն ջրհեղեղի գոտուց քաղաքի տեղափոխումից հետո քաղաքի կենտրոնում պետք է լինեին Պուշկինի հրապարակը և Պուշկինի զբոսայգին։ Սակայն 1957 թվականի ապրիլին երիտասարդ շինարարներն առաջարկեցին սեփական միջոցներով հրապարակի կենտրոնում կառուցել հուշարձան «Հանուն ազատության մարտիկների» ։ Թղթի թափոնների և մետաղի ջարդոնի հավաքման և հանձնման միջոցով կուտակվեց 30 հազար ռուբլի։ Հուշարձանի համար հայտարարված նախագծերի մրցույթում հաղթեց քաղաքի գլխավոր ճարտարապետ Միխայիլ Սորոկինը։ Նրան պարգևատրեցին Մոսկվայի երիտասարդության և ուսանողության VI միջազգային փառատոնի ուղեգրով։ Հուշարձանին տրվեց դասական քառանիստ կոթողի տեսք։ Նրա յուրաքանչյուր նիստի վրա պատկերված էր ազատության համար պայքարող մարտիկների հարթաքանդակներ (քաղաքի բնակիչներ)։
1958 թվականի հոկտեմբերի 26-ին կայացավ հուշարձանի հանդիսավոր բացումը։ Այդ օրվանից Ազատության հրապարակը դարձավ քաղաքի կենտրոնական հրապարակը։ 1958 թվականի նոյեմբերի 7-ից քաղաքային հանդիսությունները և շքերթները սկսեցին կայանալ հենց այստեղ։ «Հանուն ազատության մարտիկների» հուշարձանի անվանումով սկսվեց կոչվել հրապարակը, իսկ հարակից զբոսայգին կոչվեց Երիտասարդական։
Վերակառուցում
1975 թվականի ապրիլին Հայրենական Մեծ պատերազմի 30-ամյակի նախապատրաստման ընթացքում կոթողը վերակառուցվեց և ձևափոխության ենթարկվեց։ Հանվեցին եզրային մասում գտնվող չորս քարե գնդերը և դեկորատիվ շղթաները, ինչպես նաև փոխվեցին հերոսների կիսապատկերներով մեդալիոնները։ Տոլյատինցի քանդակագործներ Ա. Ն Պրոնյուշկինը և Ն. Ի. Կոլեսնիկովը կերտեցին հերոսների բրոնզե հարթաքանդակները։ Հուշարձանը երեսապատվեց գրանիտով։
Կոթողի մի կողմում տեղադրված հուշատախտակին գրված էր`
'' В битве великой не сгинут бесследно павшие с честью во имя идей. Их имена с нашей Песней победной Станут священны мильонам людей ''
Մյուս կողմում գրված էր, ժողովրդի ազատության և երջանկության համար ընկած մարտիկներին։
1978 թվականի նոյեմբերի 3-ին հուշարձանում վառվեց անմար կրակը, որը բերվել էր Սամարայի Փառքի կոթողից զրահամեքենայով։ Աստիճանաբար հուշարձանը սկսեցին կոչել «Փառքի կոթող»։
2006 թվականին Տոլյատիի քաղաքապետ Նիկոլայ Ուտկինն առաջարկեց վերականգնել հուշարձանը։ Հայրենական Մեծ պատերազմի 70-ամյակի տոնակատարությունների հետ կապված հուշարձանը վերականգնվեց և հանդիսավորապես բացվեց 2015 թվականի մայիսի 8-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սամարայի մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:1958 հիմնադրումների Ռուսաստանում Կատեգորիա:Ռուսաստանի կոթողներ
Տերմինատոր 2։ Դատաստանի օր
«Տերմինատոր 2։ Դատաստանի օր» (Terminator 2: Judgment day), ռեժիսոր Ջեյմս Քեմերոնի նկարահանած տերմինատորների մասին եռապատման երկրորդ ֆիլմն է, «Տերմինատորի» շարունակությունը։
Սյուժե
Անցել է 10 տարի այն օրից, երբ տերմինատորը փորձում էր սպանել Սառա Քոնորին։ Սառան տղա է ունեցել՝ Ջոն Քոնորը, ով ապագայում պետք է գլխավորեր մարդկանց հեղափոխությունը ընդդեմ չղեկավարվող ռոբոտ-տերմինատորների։ Մի խումբ գիտնականներ «Cyberdyne Systems» ընկերությունում ծրագրավորող մայլզ Դայսոնի գլխավորությամբ արդեն ստեղծել են պրոցեսոր Т-800 տերմինատորի մնացորդներից, ով մահացել էր առաջին ֆիլմում։
Այս անգամ ապագային նորից գալիս է Т-800-ը, որը սակայն արդեն ծրագրավորվել է Ջոն Քոնորի կողմից որպես օգնական իրեն պաշտպանվելու նույնպես ապագայից եկած ավելի կատարյալ Т-1000 մոդելի տերմինատորից։ T-1000 տերմիանատորը ավելի ուժեղ է և կարողանում է ընդունել ցանկացած տեսք ու գրեթե անխոցելի է ...
Մրցանակներ և վարկանիշային ցանկեր
Ընդհանուր թվով ստացել է 20 կինոմրցանակ, ներկայաված է եղել ևս 19-ի, որոնց թվում՝
Պաշկովցի (գյուղ, Վոլովեցի շրջան)
Պաշկովցի (Пашківці), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վոլովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պաշկովցի գյուղում բնակվում էր 153 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,452 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 338,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վոլովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բյուզանդիան Կոմնենոսների օրոք
Բյուզանդական կայսրություն կամ Բյուզանդիա, պատմաբանների կողմից պայմանականորեն օգտագործվող եզրույթ է, որը նկարագրում է միջնադարյան հունախոս Հռոմեական կայսրությունը։ Վերջինս 395 թվականին բաժանվել էր արևմտյան և արևելյան հատվածների։ Ի տարբերություն Արևմտյան Հռոմեական կայսրության, որը կործանվեց 476 թվականին, Բյուզանդական կայսրությունը գոյատևեց մինչև 1453 թվականը, երբ այն նվաճեցին թուրք-օսմանները։
Բյուզանդական կայսրության պատմության 1081-1185 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածը կոչվում է «Կոմնենոսյան դարաշրջան», քանի որ այդ մեկ դարվա ընթացքում այն կառավարվել է Կոմնենոսների հարստության կողմից։ Հարստությունն ունեցավ 5 ներակայացուցիչ (Ալեքսիոս Ա, Հովհաննես Բ, Մանուիլ Ա, Ալեքսիոս Բ և Անդրոնիկոս Ա), որոնց օրոք կայսրությունն ունեցավ նշանակալից, բայց վերջիվերջո անավարտ ռազմական, տարածքային, տնտեսական և քաղաքական դիրքի վերականգնում։
Այս դարաշրջանում Բյուզանդիան խաղաց կարևորագույն դեր խաչակրաց արշավանքներում և ունեցավ ահռելի մշակութային և քաղաքական ազդեցություն Եվրոպայում, Մերձավոր Արևելքում և Միջերկրական ծովի ավազանի երկրներում։ Ալեքսիոս Ա-ն ունեցավ կարևորագույն դեր խաչակրաց արշավանքների կազմակերպման գործում, իսկ Հովհաննես և Մանուիլ Կոմնենոսներն ունեցան մեծ ազդեցություն նոր ստեղծված խաչակրաց պետությունների նկատմամբ։
Այս դարաշրջանը Բյուզանդիայի և Արևմտյան Եվրոպայի միջև կապերի զարգացման կարևորագույն փուլն է։ Վենետիկցի և այլ իտալացի վաճառականները դարձան մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլսի բնակիչներ (մոտ 60-80,000), և նրանց ու բազմաթիվ լատին վարձկանների առկայության շնորհիվ բյուզանդական գիտական և արդյունաբերական նվաճումները, մշակույթը և գրականությունը տարածվեցին Արևմտյան Եվրոպայով։ Այս ամենն ունեցավ նշանակալից և երկարատև ազդեցություն լատինական Արևմուտքի վրա։
Կոմնենոսները մեծ դեր խաղացին նաև Փոքր Ասիայի կյանքում։ Վերանվաճելով թերակղզու մեծ մասը՝ նրանք երկու դարով հետաձգեցին թուրքերի առաջխաղացումը։ Այս ժամանակաշրջանում կառուցված ամրությունները մեծ ազդեցություն ունեցան Փոքր Ասիայի ռելիեֆի կերտման գործում, որի հետևանքները կարելի է տեսնել և մեր օրերում ։
Ճգնաժամ և մասնատում
Կոմնենոսյան դարաշրջանը սկիզբ էր առել կայսրության համար ծանր և դաժան ժամանակներից։ Հայկական հարստության գերիշխանության ժամանակ (մոտ. 867-մոտ. 1054 թվականներ) Բյուզանդիան վերականգնել էր իր նախկին հզորությունը և ետ գրավել բազմաթիվ տարածքներ։ Սակայն սկսած 11-րդ դարի կեսերից՝ կայսրությունը սկսեց անկում ապրել բոլոր բնագավառներում։ 1081 թվականին՝ Ալեքսիոս Կոմնենոսի գահ բարձրանալու ժամանակ, կայսրության զինված ուժերը, տնտեսությունը քայքայված էին, իսկ տարածքների մի մասը կորցված էին։
Կայսրության խնդիրների մի մասը պայմանավորված էր ազնվականության աճող ազդեցությամբ և հզորությամբ, որի հետևանքն այն էր, որ զինվորների մարզող և համակարգող թեմային համակարգը անկում էր ապրում։ Սկսած զինվոր-կայսր Բարսեղ Բ Բուլղարասպանի մահվանից 1025 թվականին, մի շարք թույլ կայսրերի օրոք կայսրության արևելյան սահմանները պաշտպանող մեծ բանակի մի մասը զորացրվել էր, իսկ խնայված ոսկին օգտագործվում էր հիմնականում թանկարժեք վարձկան զինվորների վարձելու համար ։ Իր հերթին գանձարանը դատարկվել էր կայսերական ընտանիքի շռայլ ապրելակերպի պատճառով ։
Միևնույն ժամանակ երբեմնի հզոր զինվաժ ուժերը մատնվել էին անուշադրության և հասել էին այն աստիճանի, որ այլլևս չէին կարող գործել որպես բանակ։ Վերջինս կամզված էր տարեց և վատ պահպանված զենքերով զինված մարդկանցից և նորակոչիկներից, ովքեր երբեք չէին մասնակցել զինավարժությունների ։
Իրադրությունն էլ ավելի էր ծանրանում, քանի որ միաժամանակ կայսրության երկու կողմում ի հայտ եկան նոր և ռազմատենչ ժողովուրդներ՝ սելջուկ-թուրքերը ` արևելքում և նորմաններն` արևմուտքում։ 1040 թվականին անհող նորման վարձկանները սկսեցին հարձակումներ գործել Իտալիայում Բյուզանդիայի տիրույթների վրա։ Նրանց դեմ 1042 թվականին ուղարկվեց ժամանակի լավագույն զորավարներից Գեորգի Մանիակեսը, ում տրվեց նաև վարյագյան գնդի մի մասը ։ Մանիակեսը ջախջախեց նորմաններին, բայց չհասցրեց ավարտին հասցնել նրանց դուրս մղումը, քանի որ ետ կանչվեց Կոստանդնուպոլիս։ Կայսրն իր արարքներվ իր դեմ հանեց զորավարին, ով ապստամբեց և հաղթանակ տոնեց կայսրին հավատարիմ ուժերի նկատմամբ։ Սակայն Մանիակեսը շուտով մահացավ ստացված վնասվածքներից։ Նորմանները, այլևս չհանդիպելով լուրջ դիմադրության, 1071 թվականին վերջնականապես դուրս մղեցին բյուզանդացիներին Ապենինյան թերակղզուց ։
Չնայած այս կորստին, կայսրությանը հզորագույն հարված հասցրեց Փոքր Ասիայի կորուստը։ Սելջուկ-թուրքերը, ովքեր հիմնականում զբաղված էին Եգիպտոսի Ֆաթիմյանների դեմ պատերազմելով, երբեմն արշավում էին նաև կայսրություն։ Նրանք ասպատակում էին Հայկական լեռնաշխարհն ու արևելյան Փոքր Ասիան, որտեղից հիմնակում տեղի էր ունենում զորակոչը։ Կայսր Ռոմանոս IV Դիոգենեսը փորձեց վերականգնել բանակի նախկին հզորությունը և հակահարված տալ թուրքերին։ Սակայն 1071 թվականին Մանազկերտի ճակատամարտում նա կրեց անսպասելի պարտություն։ Կայսրը գերի ընկավ, և չնայած թուրքերը կայսրության նկատմամբ դրեցին համեմատաբար ոչ ծանր պահանջներ, ճակատամարտն ունեցավ երկարաժամկետ հետևանքներ կայսրության համար ։
Ալեքսիոս Ա Կոմնենոս
Մանազկերտի պարտությունից հետո Կոմնենոսները փորձեցին վերականգնել կայսրությունը։ Նրանց այդ փորձերը երբեմն կոչվում են «Կոմնենոսյան վերականգնում» ։ Այս հարստության առաջին ներկայացուցիչը Ալեքսիոս Ա Կոմնենոսն էր, ում կյանքն ու գործունեությունը նկարագրվել են նրա դուստր Աննա Կոմնենեի կողմից։ Ալեքսիոսը կառավարեց մոտ 37 տարի, որի ընթացքում նա անընդմեջ գտնվում էր պատերազմների մեջ ։
Գահակալման հենց սկզբում Ալեքսիոսը ստիպված էր ետ մղել նորմանների հարձակումը, որոնց ղեկավարում էին Ռոբերտ Գվիսկարդն ու նրա տղան՝ Բոհեմունդ Անտիոքցին։ Վերջիններս գրավել էին Բալկաններում գտնվող Դիռհախիումն ու Կորֆուն և պաշարում էին Լառիսա քաղաքը։ Ալեքսիոսն անձամբ ղեկավարեց զորքն ընդդեմ նորմանների արշավելիս, սակայն չնայած նրա բոլոր գործողություններին, բյուզանդական բանակը պարտվեց և ոչնչացվեց։ Միայն 1085 թվականին Ռոբերտ Գվիսկարդի մահը որոշ չափով նվազեցրեց նորմանական վտանգը ։
Սակայն Ալեքսիոսի խնդիրները միայն սկսվում էին։ Այն ժամանակ, երբ կայսրությանը պետք էր լիքը գանձարան, հարկահավաքությունն ու տնտեսությունը գտնվում էին աղետալի վիճակում։ Արժեզրկումը դուրս էր երկել հսկողությունից, իսկ դրամանական միավորները չունեին հստակ դասակարգում։ Նորմանների դեմ արշավելիս կայսրը ստպված էր օգտագործել պատրիարքի կողմից իրեն հանձնված Ուղղափառ եկեղեցու հարստությունը ։
Վերջապես շատ թե քիչ ապահովելով արևմտյան սահմանները՝ Ալեքսիոսը կարող էր զբաղվել տնտեսության վերականգնմամբ և պաշտպանական ամրությունների վերակառուցմամբ։ Բանակը վերաշինելու առաջին քայլը ֆեոդալական հիմունքներով զինվորների զորակոչումն էր, որը ստացավ «պրոնիայա» անվանումը։ Ալեքսիոսը պատրաստվում էր արշավել սելջուկ-թուրքերի դեմ, ում մայրաքաղաքն էր Կոստանդնուպոլսին ընդհուպ մոտ գտնվող Նիկեա քաղաքը ։
Չնայած բարելավումներին, Ալեքսիոսն ուներ զինուժի պակաս և չէր կարող ետ գրավել Փոքր Ասիան։ Տեսնելով նորմանական ծանր հեծելազորի հիանալի կարողությունները՝ նա դեսպաններ ուղարկեց Եվրոպա և խնդրեց օգնություն վարձկանների տեսքով։ Դեսպանությունը կատարեց իր առաքելությունը։ 1095 թվականին Ուրբանոս II Պապը հայտարարեց խաչակրաց արշավանք։ Այս պայմանավորված էր նրանով, որ Հռոմի Պապը ցանկանում էր տարածել իր իշխանությունը արևելքի քրիստոնյաների նկատմամբ և ուղղել Եվրոպայից դուրս անգործ մնացած ռազմատենչ ազնվականությանը ։ Սակայն վարձկանների փոխարեն Ալեքսիոսին սպասում էր անկառավարելի ահռելի բազմություն։
Առաջին խաչակրաց արշավանք
1095 թվականին ֆրանսիական Կլերմոն քաղաքում Հռոմի Պապի ճառն ունեցավ ահռելի ազդեցություն, և բազմաթիվ կամավորներ որոշեցին մասնակցել արշավանքին դեպի Սուրբ Երկիր ։
Առաջին խումբը, որ հասավ կայսրություն, գյուղացիներն էին, ում կայսրը արագորեն տեղափոխեց Փոքր Ասիա և հրամայեց մնալ ծովափին մոտ ու սպասել օգնական ուժերի։ Սակայն կամակոր խաչակիրները հրաժարվեցին լսել նրան և սկսեցին թալանել տեղի քրիստոնյա բնակիչներին։ 1096 թվականին Նիկեայի ճանապարհին նրանք ջախջախվեցին և ոչնչացվեցին թուրքերի կողմից ։
Երկրորդ և «պաշտոնական» խումբը, որը կազմված էր ասպետներից և ղեկավարվում էր Գոդֆրիդ Բուլյոնացու կողմից շուտով հասավ Բյուզանդական կայսրություն և պարենի մատակարարման դիմաց հավատարմության երդում տվեց կայսրին։ Նրանք նույնպես տեղափոխվեցին Փոքր Ասիա, որտեղ նրանց աջակցում էր բյուզանդացի զորավար Տակիտոսը։ Խաչակիրների հաղթանակի շնորհիվ Ալեքսիոսն ազատագրեց Նիկեան, Քիոս և Հռոդոս կդզիները, Զմյուռնիան, Եփեսոսը, Ֆիլադելֆիան, Սարդիսը և ընդհանրապես արևմտյան Փոքր Ասիայի մեծագույն մասը։ Սակայն խաչակիրների հետ լավ հարաբերությունները շուտով փչացան։ Այդ տեղի ունեցավ այն պատաճառով, որ Անտիոքի պաշարման ժամանակ խաչակիրներին օգնության եկող Ալեքսիոսին խաչակիր իշխաններից մեկը հորդորեց ետ վերադառնալ, հայտնելով, որ պաշարումն ու արշավանքը դատապարտված են պարտության։ Անտիոքը շուտով գրավվեց խաչակիրների կողմից, և վերջիններս դիտարկեցին Ալեքսիոսի այս քայլը որպես դավաճանություն և, հրաժարվելով իրենց երդումներից, ետ չվերադարձրին նախկին բյուզանդական տարածքները։ Անտիոքի նոր իշխան խաչակիր և նորման Բոհեմունդը նույնիսկ կարճատև պատերազմ սկսեց Ալեքսիոսի դեմ, սակայն պարտվեց և 1108 թվականի Դևոլի պայմանագրով իրեն ճանաչեց Բյուզանդական կայսրության վասսալ ։
Վերականգնում
Չնայած այս բոլոր հաջողություններին, գահակալման վերջին 20 տարում Ալեքսիոսը կորցրեց իր հեղինակության մեծ մասը։ Այն հիմնականում կապված էր ծանր իրավիճակից կայսրության վերականգման համար կատարվող քայլերով։ Վերացվեցին նաև եկեղեցու որոշ արտոնությունները։ Ալեքսիոսը շրջանառության մեջ մտցրեց նոր մետաղադրամ՝ ոսկե հիպերպիրոնը, որի շնորհիվ արդեն 1109 թվականին Ալեքսիոսին հաջողվեց հաստատել մետաղադրամների փոխանակման կայուն փոխարժեք։ Հիպերպիրոնը մնաց կայսրության հիմնական մետաղադրամ եկող երկու դարերի ընթացքում ։
Գահակալման վերջին տարիներին Ալեքսիոսը հիմնականում զբաղված էր պավլիկյան և բոգոմիլ աղանդավորական շարժումների հալածանքներով։ Իր վերջին հրամաններից մեկը բոգոմիլների առաջնորդի այրումն էր խարույկի վրա։ Ալեքսիոսի ժառանգն էր լինելու նրա տղան՝ Հովհաննեսը, սակայն նրա կինը ցանկանում էր, որ գահը ժառանգի դստեր ամուսինը՝ զորավար և պատմիչ Նիկեփոր Բրիենոս Կրտսերը։ Վերջինս սակայն հրաժարվեց դավադրություն կազմակերպել օրինական ժառանգի դեմ և լավ հարաբերությունների մեջ մնաց ապագա կայսր Հովհաննես Կոմնենոսի հետ ։
Չնայած իր որոշ քայլերի առաջացրած դժգոհությանը, Ալեքսիոսը, կարելի է ասել, փրկեց կայսրությունը։ Նա ժառանգեց տնտեսապես և ռազմական առումով քայքայված, մեկը մյուսի հետևից արշավող թշնամիներով լի կայսրություն։ Սակայն իր անդադար ջանքերի շնորհիվ նա թողեց կայուն պետություն, որն ուներ հզոր տնտեսություն և բանակ, և որը հնարավոր էր հետագայում ավելի ընդարձակել ։
Հովհաննես Բ Կոմնենոս
Հովհաննես Բ Կոմնենոսը գահ բարձրացավ 1118 թվականին և կառավարեց մինչև 1143 թվականը։ Իր մեղմ և արդար գահակալման շնորհիվ նրան անվանում էին «բյուզանդացի Մարկոս Ավրելիանոս»։ Հովհաննեսը նման չէր իր ժամանակների մյուս կառավարիչներին իր դաժանության բացակայության պատճառով. իր երկար կառավարման ընթացքում նա չսպանեց կամ չկուրացրեց և ոչ մեկի։ Իր հպատակների կողմից նրան տրվեց «Բարի» մականունը։ Հովհաննեսը նաև գործունյա կայսր էր և անցկացնում էր ժամանակի մեծ մասը ռազմաճամբարներում ու անձամբ ղեկավարում էր պաշարումները ։
Հովհաննեսի օրոք Բյուզանդիան բոլոր կողմերից շրջապատված էր թշնամիներով։ Բալկաններում դարձյալ հարձակում էին գործում քոչվոր հեծյալները, իսկ թուրքերն անընդհատ ասպատակում էին Փոքր Ասիան։ Սակայն շուտով Հովհաննեսը սկսեց ետ մղել թշնամիներին։ Բերոյայի ճակատամարտում նա անձամբ ջախջախեց պեչենեգներին։ Հաղթանակում մեծ դեր խաղաց ընտրյալ ստորաբաժանում վայրագյան գունդը։ Հաղթնական այնքան վճռական էր, որ պեչենեգները շուտով վերանում են որպես առանձին ժողովուրդ ։
Հովհաննեսի ամուսնությունը հունգարուհի արքայադստեր հետ, ներքաշեց նրան Հունգարիայի թագավորության ներքին գահակալական կռիվներին, որի հետևանքով 1127-29 թվականներին տեղի ունեցավ հույն-բյուզանդական պատերազմ ։ Հունգարական բանակը հարձակվեց Բելգրադ, Նիշ և Սոֆիա քաղաքների վրա. Հովհաննես հակահարձակում գործեց Ֆիլիպպոլիսից և, օգտագործելով դանուբյան նավատորմը, ջախջախեց հունգարներին ։ Հետագայում հունգարները ևս մի քանի անգամ հարձակվեցին, սակայն ամեն անգամ դուրս էին շպրտվում բյուզանդացիների կողմից. դանուբյան սահմանն արդեն ապահով էր ։
Հետագա ողջ գահակալման ընթացքում Հովհաննեսը ուշադրությունը սևեռեց Փոքր Ասիայի վերանվաճման վրա։ Ի շնորհիվ կայսեր արշավանքների, թուրքերի առաջխաղացումը կանգեցվեց։ Հովհաննեսը որոշեց ինքը հարձակվել սելջուկ-թուրքերի վրա։ Հաջող արշավանքների հետևանքներից էր Կոմնենոսների ծննդավայր Կաստամոնու քաղաքի ազատագրումը։ Հովհաննեսը նվաճեց տաղանդավոր հրամանատարի համբավ, ով հեշտությամբ գրավում էր բերդերը մեկը մյուսի հետևից։ Բազմաթիվ տարածքներ ազատագրվեցին, որոնք նվաճված էին թուրքերի կողմից 1071 թվականից ի վեր։ Սակայն ամենուր նա հանդիպում էր կատաղի դիմադրության. հատկապես հզոր էին թերակղզու հյուսիս-արևելքում գտնվող Դանիշմեդները։ Այս ամենի վառ ապացույցը Կաստամոնու քաղաքի գրավումն էր թուրքերի կողմից, երբ Հովհաննեսը մայրաքաղաքում նշում էր վերջինիս ազատագրումը։ Սակայն կայսրը ևս մեկ անգամ ետ գրավեց քաղաքը և շարժվեց հյուսիսարևելյան Փոքր Ասիա, որտեղ նա դրդեց թուրքերին հարձակվել նրա վրա։ Սակայն ի տարբերություն Ռոմանոս Դիոգենեսի զորքի, նրա զորքը դիմակայեց հարձակման և խափանվեց թուրքերի երկրորդ Մանազկերտ իրագործելու ծրագիրը։ Թուրք սուլթանը, խայտառակված ետ վերադառնալով, սպանվեց իր հպատակների կողմից ։
Հովհաննեսը, ինչպես և Բարսեղ Բուլղարասպանը, շարժվում էր դանդաղ, բայց հաստատուն։ Նրա ուժերը առաջանում էին զգուշորեն և հազվադեպ էին գնում անիմաստ վտանգների, սակայն նրանք մշտապես շարժվում էին դեպի իրենց նպատակը։ Թուրքերը շատ լավ գիտեին, որ կայսրը չի կարող երկար մնալ մեկ թատերաբեմում, քանի որ այլ վայրերում մշտապես ի հայտ էին գալի նոր խնդիրներ։ Այս պատճառով նրանք երբեք մարտի չէին ելնում իրենց բոլոր ուժերով՝ այդպիսով խուսափելով կրել վճռական և ջախջախիչ պարտություն ։
Հովհաննեսը նոր նվաճված տարածքներում կառուցեց բազմաթիվ ամրություններ։ Պատմաբան Պողոս Մագդալինոն իր գրքում բացատրում է, որ ամրությունների շինումը մաս էր կազմում Կոմնենոսների ընդհանուր մարտավարության. Հովհաննեսի հայրը կառուցում էր պաշտպանական կառույցներ Փոքր Ասիայի ծովափին, իսկ Հովհաննեսն արդեն կառուցում էր Փոքր Ասիայի խորքում՝ պաշտպանելով թերակղզու հարթավայրերն ու դաշտերը։ Այս քայլերի շնորհիվ Փոքր Ասիայի տնտեսությունն ու գյուղատնտեսությունը սկսեցին աստիճանաբար վերականգնվել, և թերակղզին դարձյալ դարձավ կայսրության կարևորագույն շրջաններից մեկը ։
Գահակալման վերջում Հովհաննեսը փորձում էր ետ գրավել Անտիոքը։ Այնտեղ արշավելիս նրան հաջողվեց գրավել Փոքր Ասիայի հարավային ծովեզերքը և ժամանակավորապես վերացնել Կիլիկիայի հայկական իշխանությունը։ Այնուհետև նա ամբողջ կյանքն արշավանքներում անցկացրած բանակի հետ շարժվեց Սիրիա։ Չնայած Հովհաննեսի բոլոր ջանքերին, նրա մյուս դաշնակիցներն այդքան ոգևորված էին։ Այս ապացուցում է մի հայտնի դեպք. քանի դեռ կայսրը ղեկավարում էր Շայիզար քաղաքի պաշարումը, նրա խաչակիր դաշնակիցներ Անտիոքի դուքսն ու Եդեսիայի կոմսը զառ էին խաղում։ Խաչակիրները չէին ցանկանում օգնել բյուզանդացիներին, քանի որ այդ դեպքում նրանք պարտավորվելու էին ետ վերադարձնել կայսերը Անտիոք քաղաքը ։ Վերջիվերջո խաչակիրները կազմակակերպեցին դավադրություն, որպեսզի հեռու պահեն Հովհաննեսին Անտիոքից։ Սակայն դրա անհրաժեշտությունը չեղավ. դեպի Երուսաղեմ ուխտագնացության պատրաստվելիս Հովհաննեսը պատահաբար խոցվեց թունավոր նետով և մահացավ որոշ ժամանակ անց ։
Պատմաբան Ջ. Բիրկենմայերը վերջերս հայտնեց այն կարծիքը, որ Հովհաննեսի իշխանությունն ամենահաջողվածն էր Կոմնենոսյան դարաշրջանում։ Իր «Կոմնենոսյան բանակի զարգացումը 1081–1180 թվականներին» գրքում նա նշում է Հովհաննեսի ռազմական մարտավարության խելամտությունը. փոխանակ նա կենտրոնանար ռիսկային ճակատամարտեր տալու վրա, նա հիմնականում զբաղված էր առավել անվտանգ գործով՝ հենակետերի գրավմամբ։ Ըստ պատմաբանի՝ Հովհաննեսի փոքր և առավել հասանելի նպատակներն ավելի իմաստուն էին, քան նրա տղայինը։ Նրա տեսակետի համաձայն՝ Հովհաննեսի նվաճումներն ապահովեցին կայսրության կենտրոնի անվտանգությունը։ Հովհաննեսի արշավանքների շնորհիվ թուրքերն անցան պաշտպանության։ Հետաքրքիր էր նաև Հովհաննեսի արտաքին քաղաքականությունը, որը հիմնականում բավականին պարզ էր. նրա հիմնական դաշնակիցը Սրբազան Հռոմեական կայսրությունն էր, որի հետ նա ուներ ընդհանուր թշնամի ի դեմս Սիցիլիայի նորմանների ։
Ընդհանուր առմամբ Հովհաննեսը թողեց կայսրությունը շատ ավելի լավ վիճակում քան նա ժառանգել էր այն։ Բավականին մեծ տարածքների ետ գրավումը գումարվեց պեչենենգների, հունգարների, թուրքերի ջախջախմամբ։ Այս ամենի հետ միասին նրա փորձերը տարածելու իշխանությունը Անտիոքի դքսության և Եդեսիայի կոմսության նկատմամբ մեծացրին կայսրության հեղինակությունը։ Նրա զգույշ, աստիճանական մոտեցումը պատերազմներին պաշտպանեցին կայսրությունը հանկարծակի պարտություն կրելուց։ Իր մահվան ժամանակ նա արժանացել էր տիեզերական հարգանքի նույնիսկ խաչակիրների կողմից։ Նրա վաղաժամկետ մահը նշանակում էր, որ նրա գործը մնաց անավարտ։ Պատմաբան Զոյի Օլդենբուրգի կարծիքով, Հովհաննեսի վերջին արշավանքը գուցեև և բերեր ահռելի օգուտ ոչ միայն կայսրությանը, այլև ողջ քրիստոնյա աշխարհին ։
Մանուիլ Ա Կոմնենոս
Մանուիլն իր առջև նպատակ էր դրել վերականգնել կայսրության նախկին փառքն ու ևս մեկ անգամ դարձնել այն գերիշխող ուժ տարածաշրջանում։ Նրա արտաքին քաղաքականությունը հավակնոտ էր և հասնում էր Միջերկրական ծովի բոլոր անկյունները։ Նա կնքեց մի քանի դաշինքներ Հռոմի Պապի և արևմտյան մի շարք պետությունների հետ, հաջողությամբ անցկացրեց իր տարածքով անհաջող ավարտվող երկրորդ խաչակրաց արշավանքը և հաստատեց իր գերիշխանությունը Մերձավոր Արևելքի խաչակրաց պետությունների նկատմամբ ։
Մանուիլն իրականացրեց մի շարք հարձակվողական արշավանքներ իր արևմտյան և արևելյան թշնամիների դեմ. մուսուլմանների դեմ Պաղեստինում և Ֆաթիմյան Եգիպտոսում, որտեղ դաշնակցում էր Երուսաղեմի թագավորությանը, 1155 թվականին, դաշնակցելով Հռոմի Պապի հետ, ներխուժեց հարավային Իտալիա։ Չնայած Իտալիայում գրանցած սկզբնական հաջողությունների, դաշնակիցների միջև եղած տարաձայնությունների պատճառով արշավանքն ավարտվեց անհաջողությամբ։ Սակայն այս պարտությունից Մանուիլը չհուսահատվեց և 1167 թվականին նա ներխուժեց Հունգարիա և ջախջախեց նրանց Սիրմիումի ճակատամարտում։ Նա բավականին հաջող քաղաքականություն էր վարում Բալկաններում և Հունգարիայում։ Ըստ որոշ պատմաբանների ոչ մի կայսր այսքան լավ չի գերիշխել Բալկաններում սկսած ու անտիկ դարաշրջանից ։
Արևելքում, սակայն, Մանուիլի ձեռքբերումներն այդքան էլ նշանակալից չէին։ 1176 թվականի Միրոկեֆալոնի ճակատամարտում թուրքերը ջախջախեցին նրան. Մանուիլն արշավում էր թուրքերի մայրաքաղաք Իկոնիա, երբ կիրճում ընկավ թկարդի մեջ։ Այս պարտությունը երբեմն համարվում է Բյուզանդիայի հզորության ավարտի սկզիբը և ռազմական աղետ։ Սակայն ներկայումս պատմաբանները համարում են, որ չնայած այս պարտությունը նվաստացուցիչ էր Մանուիլի համար, այն այդ աստիճանի ազդեցություն չունեցավ։ Իրականում բանակի մեծ մասը կենդանի մնաց և անվնաս նահանջեց ։ Այդ նույն ուժերը հաջորդ տարի մասնակցում էին մեկ այլ արշավանքի ։ Մանուիլի գահակալման մնացած տարիներին սահմանները մնացին անփոփոխ, որը ցույց է տալիս, որ պարտությունը ծայրահեղորեն չփոխեց ուժերի հարաբերակցությունը ։ Իսկ 1177 թվականին իրենք բյուզանդացիները ջարդեցին թուրքական հարձակվող ուժերը ։
Մանուիլը շարունակեց պաշտպանական ամրությունների շինումը Փոքր Ասիայում, վերակառուցեց բազմաթիվ քաղաքների պարիսպները։ Նա հարկ էր պահանջում կայսրության տարածքում ձմեռող թուրքեմնական քոչվորներից։ Ըստ պատմաբան Մագդալինոյի Մանվելի գահակալման ավարտին, բյուզանդացիների իշխանության տակ էր գտնվում թերակղզու հարուստ, գյուղատնտեսական հարթավայրերը, իսկ լեռնային և ավելի քիչ պետքական շրջանները թողնվել էին թուրքերին ։
Մանուիլին հաջողվեց բավական տարածել իր ազդեցությունը խաչակրաց պետությունների նկատմամբ։ Նրա օգնությամբ վերանարոգվեցին Սուրբ Երկրի բյուզանդական բազմաթիվ վանքեր և եկեղեցիներ Նրա օրոք Երուսաղեմի թագավորությունն ու Անտիոքի իշխանությունը գտնվում վասալական կախման մեջ ։ Արևմուտքում այսպիսի համբավ և ազդեցություն ձեռք բերելը համարվում է Մանուիլի մեծագույն հաջողություններից մեկը։
Անդրոնիկոս I և Կոմնենոսների անկումը
1180 թվականի սեպտեմբերի 24-ը Բյուզանդական կայսրության համար շրջադարձային եղավ։ Այդ օրը մահացավ Մանուիլը և նրան հաջորդեց նրա մանկահասակ տղա Ալեքսիոս II Կոմնենոսը, ում խնամակալն էր Մարիա Անտիոքցին։ Սակայն վերջինիս լատինական ծագումն առաջացրեց դժգոհություն, որից օգտվեց Մանուիլի զարմիկ Անդրոնիկոս I Կոմնենոսը (մոտ. 1183–1185)։ 1182 թվականին նա արշավեց Կոստանդնուպոլիս. ըստ ոչ բյուզանդական աղբյուրների նրա զորքում կային նաև մուսուլմաններ ։ Նրա ժամանումն ուղեկցվեց լատին բնակիչների կոտորածով, որից հատկապես տուժեցին մեծաքանակ վենետիկցի առևտրականները։ Անդրոնիկոսը մահապատժի ենթարկեց Մարիային և մանկահասակ Ալեքսիոսին և սկսեց միանձնյա իշխել ։ 1183 թվականին Անդրոնիկոսն ամուսնացավ Ֆրանսիայի արքայադուստր Ագնեսի հետ։
Անդրոնիկոսը հակասություններով լի մարդ էր ։ Չնայած իր դուրեկան արտաքինին նա հայտնի էր իր սանձարձակ արարքներով ։ Որպես ակտիվ, ունակ և վճռական մարդ, Անդրոնիկոսն իրական Կոմնենոս էր ։ Միևնույն ժամանակ նա ընդունակ էր անմարդկային դաժանության ։
Անդրոնիկոսը սկսեց իր գահակալումը բավական հաջող, հատկապես նրա բարեփոխումները կառավարությունում արժանացել են պատմաբանների գովասանքին։ Նահանգներում նրա բարեփոխումները միանգամից բարելավեցին իրավիճակը ։ Անդրոնիկոսը համառորեն փորձում էր արմատախիլ անել կաշառակերությունը. նրա օրոք պաշտոնների վաճառքը դադարեցվեց, պաշտոնյաներն ընտրվում էին ըստ իրենց արժանիքների։ Նրա քայլերից մեկը պաշտոնյաների աշխատավարձերի բարձրացումն էր, որպեսզի նրանք կաշառք չվերցնեն ։
Նույնիսկ նրանք, ովքեր համարում էին, որ նրա օրենքները դաժան էին, ընդունում էին, որ նրաք պաշտպանված են զգում բարձրաստիճան պաշտոնյաների ոտնձգություններից ։ Նրա օրենքների շնորհիվ բավականին թեթևացավ գյուղացիության վիճակը։ Սակայն նրա հարաբերությունները ազնվականության հետ գնալով լարվում էին։ Դրան գումարած Անդրոնիկոսը գնալով ավելի ու ավելի էր խելագարվում. դաժանությունն ու մահապատիժները դարձել էին սովորական երևույթ և շուտով նրա գահակալումը վերածվեց ահաբեկչական իշխանության ։ Մի պահ Անդրոնիկոսը նույնիսկ որոշել էր ոչնչացնել ողջ ազնվականությունը։ Այս ամենը նրա դեմ հանեց հզոր ազնվականներին ։
Տեղի ունեցան մի քանի ապստամբություններ, իսկ 1185 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ներխուժեց նորման Ուիլյամ Սիցիլիացին։ Կայսեր բացակայության ժամանակ պետք է ձերբակալվեր Իսահակ Անգելոսը, ում հավատարմությունը կասկածի տակ էր առնվում։ Վերջինս ապաստանեց Սուրբ Սոֆիայի տաճարում և օգնության դիմեց ժողովրդին, ովքեր միանգամից արձագանքեցին նրա կոչին ։
Երբ Անդրոնիկոսը ետ վերադարձավ, նա պարզեց, որ Իսահակը հռչակվել է կայսր։ Անդրոնիկոսը փորձեց փախչել կնոջ հետ նավակով, սակայն բռնվեց ։ Իսահակը հանձնեց նրան քաղաքի բնակչությանը, ովքեր իրենց կատաղությունը թափեցին նրա վրա երեք օրվա ընթացքում։ Նրա աջ ձեռքը կտրվեց, ատամներն ու մազերը պոկվեցին, մի աչքը դուրս էր եկել տեղից և նրա դեմքին եռացած ջուր էին լցրել ։ Վերջապես նրան տարան Հիպոդրոմ, կախեցին երկու սյան միջև և երկու լատին զինվոր մրցում էին, թե ում թուրն ավելի խորը կխոցի նրան։ Անդրոնիկոսը մահացավ 1185 թվականի սեպտեմբերի 12-ին։
Անդրոնիկոսը վերջին Կոմնենոսն էր, ով իշխեց Կոստանդնուպոլսում, չնայած նրա թոռները հիմնեցին Տրապիզոնի կայսրությունը 1204 թվականին։ Անդրոնիկոսի դերը կայսրության փլուզման մեջ մնում է վիճելի։ Սակայն հեղաշրջումը անկասկած թուլացրեց պետությունը, իսկ հակալատինական քաղաքականություն փչացրեց արևմուտքի հետ ունեցած հարաբերությունները ։ Հատկապես դատապարտվում է նրա անկարողությունը կանխելու լատինների կոտորածը 1182 թվականին, որի հետևանքով Բյուզանդական կայսրությունը արևմուտքում սկսեց ընկալվել որպես թշնամական պետություն ։ Նաև դատապարտվում է նրա հակամարտությունը ազնվականության հետ, որն անփոխարինելի էր դարձել պետության պաշտպանության համար ։ Մյուս կողմից նրա բարեփոխումները իմաստուն և օգտակար էին պետության ներքին վիճակի բարելավման համար ։
Կոմնենոսներին հաջորդեցին Անգելոսները, ում ժամանակ տեղի ունեցավ պետության անկման կարևորագույն փուլը ։ Հաջորդող քառորդ դարի ընթացքում Կոստանդնուպոլիսն առաջին անգամ կընկնի թշնամիների ձեռքը և Բյուզանդիան կկորցնի իր գերպետության դիրքը։ Անդրոնիկոսի մահվամբ ավարտվեց կայսրության 104 տարի տված մի դարաշրջան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի պատմություն Կատեգորիա:Կոմնենոսներ
Հերսա (արբանյակ)
Հերսա (Érsa), կամ Յուպիտեր LXXI, Յուպիտերի ուղիղ շարժմամբ անկանոն արբանյակներից է։ Հայտնաբերվել է աստղագետների խմբի կողմից, որը ղեկավարում էր Սքոթ Շեփարդը, հայտնաբերման մասին հայտնվել է 2018 թվականին, սկզբում արբանյակը ստացել է S/2018 J 1 ժամանակավոր անվանումը ։
2019 թվականին արբանյակը անվանվել է հունական դիցաբանության աստված Զևսի և Սելենեի դստեր Հերսայի անունով ։ 2002 թվականին նույն դիցաբանական կերպարի անունով էր անվանվել նաև Յուպիտերի L - Հերսե արբանյակը ։
Հերսան ունի մոտ 3 կմ տրամագիծ, և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 11 483 000 միլիոն կմ հեռավորության վրա, 252,0 օրվա ընթացքում ։ Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 30,61° խավարածրի հարթության նկատմամբ, իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,094 է  ։
Հերսան պատկանում է Հիմալիայի խմբին, որի կազմի մեջ են մտնում հինգ արբանյակներ, որոնք պտտվում են Յուպիտերի շուրջ 11-ից 13 միլիոն կմ հեռավորության վրա, և ունեն մոտավորապես 27,5° ուղեծրի թեքում ։ Այս ուղեծրի էլեմենտները տրվում են 2000 թվականի հունվարի դրությամբ, սակայն դրանք փոփոխվում են Արեգակի և այլ մոլորակների հետ փոխազդեցության արդյունքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Յուպիտերի արբանյակներ
100 (հեռուստասերիալ)
Սյուժե
Սերիալի իրադարձությունները պտտվում են 100 անչափահաս իրավախախտների շուրջ, որոնք հայտնվում են Երկիր մոլորակի վրա միջուկային ապոկալիպսիսից 97 տարի անց։ Հայտվելով Երկրի վրա՝ նրանք փորձում են գոյատևել և իրենց կյանքը շարունակել իրենց իսկ մոլորակի վրա առանց իմանալու, որ ապոկալիպսիսից հետո երկրի վրա ապրում են մի քանի վայրի ցեղեր։
-
Երրորդ եթերաշրջանում հայտնվում է Ալյա անունով մի համակարգչային ծրագիր, որն իր շուրջը մարդիկ է հավաքում։ Նա այդ մարդկանց հոգիներն ուղարկում է «Լույսի քաղաք»։ Մինչ այնտեղ մարդիկ ենթագիտակցորեն երջանիկ ապրում էին, Ալյան օգտագործում էր նրանց ֆիզիկական ուժը՝ բոլորին քաղաք տեղափոխելով, բացի այդ նա փնտրում էր իրեն ստեղծողի մյուս ծրագիրը, որը կարող էր նրան ջնջել։ Սակայն դա հեշտ չէր, բազում փորձություններից հետո, երբ Կլարկին հաջողվում է դա անել, նա իմանում է, որ երկրին սպառնում է ևս մի միջուկային պայթյուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Հետապոկալիպտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան դրամա հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2014 հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Արկածային հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ֆիլմ-հակաուտոպիա Կատեգորիա:Գրքերի էկրանավորումներ
Իրվին Քորի
Կենսագրություն
Քորին ծնվել է 1914 թվականի հուլիսի 29-ին Նյու Յորքում ։ Այն բանից հետո, երբ հայրը հեռացավ ընտանիքից, մայրը ստիպված էր նրան և մյուս հինգ երեխաներին որբանոց տանել, որտեղ Քորին մնաց մինչև դեռահասություն։ Այնուհետև տեղափոխվեց Կալիֆորնիա և ընդունվեց Լոս Անջելեսի Բելմոնթի ավագ դպրոց ։ Մեծ ճգնաժամի ժամանակ աշխատել է Շրջակա միջավայրի պահպանման քաղաքացիական կորպուսում, այնուհետև վերադարձել Արևելք և «Ոսկե ձեռնոցներ» սիրողական բոքսի մրցաշարում կիսաթեթև քաշային կարգում դարձել չեմպիոն։ 1938 թվականին «Pins and Needles» երաժշտական կատակերգությունում ստանում է սցենարիստի և կատարողի աշխատանք։
Քաղաքական հայացքներ
Քորին սատարում էր ձախերին։ «Երբ փորձեցի Կոմունիստական կուսակցություն մտնել, նրանք ինձ անարխիստ անվանեցին»,— ասում էր նա ։ Նա սատարում էր կուբայացի երեխաներին, Մումիա Աբու Ջամալին և ԱՄՆ-ի կոմունիստական կուսակցությանը։ 1950-ական թվականներին նրա անունը սև ցուցակում է ընդգրկվում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիալիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կարմիր հսկա
Կարմիր հսկա կյանքի վերջնափուլին հասած աստղ։ Այս շրջանում վերջանում է աստղի վառելիքը՝ ջրածին, պակասում է էներգիայի արտադրությունը. աստղը սառչում է և կենտրոնաձիգ ձգողականության ուժի ներգործությամբ սկսում է սեղմվել, ինչի արդյունքում միջուկը սկսում է տաքանալ և տաքացնել աստղի ներքին շերտերը։ Տաքացած գազը սկսում է ընդարձակվել։ Աստղի տրամագիծը այս փուլում կարող է շեշտակի մեծանալ, ինչի արդյունքում աստղը դառնում է կարմիր հսկա։ Բայց դրա արդյունքում աստղի միջուկը դառնում է անկայուն և շատ վտանգավոր։ Էներգիայի սինթեզի համար այլևս ջրածին չկա, և աստղը սկսում է հելիում այրել և առաջացնել ածխածին։ Սրա հետևանքով դուրս է մղվում մեծ քանակով էներգետիկ ալիքներ, որոնք և ճեղքում են նրա արտաքին շերտերը և այն սկսում է կամաց-կամաց ցրվել։ Աստղը մահանում է։ Նրանից մնում է միայն շատ տաք և խիտ միջուկը։ Կարմիր հսկան դառնում է սպիտակ թզուկ։ Աջ կողմում պատկերված է այդ աստղերից մեկը՝ Բետելգեյզեն։ Այն լինելով կարմիր հսկա՝ շատ անկայուն է։ Այն կարող է ամեն վայրկյան պայթել, բայց կարող է պայթել նաև միլիոն տարի հետո։ Հավանականությունը, որ այս աստղը կպայթի այսօր կամ միլիոն տարի հետո, նույնն է։
Արեգակը 5-7 միլիարդ տարի հետո դուրս կգա հիմնական հաջորդականությունից և կսկսի վերածվել կարմիր հսկայի։ Արեգակը որպես կարմիր հսկա՝ Արեգակը կմեծանա այնքան, որ կկլանի Մերկուրին, Վեներան և, հնարավոր է նույնիսկ Երկիրը։
Կատեգորիա:Աստղեր
Շույգա (գյուղ, Պինեժսկի շրջան)
Շույգա (Шуйга), գյուղ Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Պինեժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 472 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Պինեժսկի շրջանի բնակավայրեր
Տերմինատոր 3: Մեքենաների ապստամբությունը
«Տերմինատոր 3։ Մեքենաների ապստամբությունը» (Terminator 3: Rise of the machines), 2003 թվականին նկարահանված Առնոլդ Շվարցենեգերի մասնակցությամբ տերմինատորների եռապատման վերջին գիտաֆանտաստիկ մարտաֆիլմն է։
Այս անգամ Շվարցենեգերի երկաթյա կերպարը պայքարում է հմայիչ կին տերմինատորի դեմ (TX)։
Աստերոիդների ցանկ (71701-71800)
Աստերոիդների ցանկ (71601-71700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (71801-71900)
Կայսըն Կուլիև
Կուլիև Կայսըն Շուվաևիչ (Кайсы́н Шува́евич Кули́ев; Къулийланы Шууаны жашы Къайсын, ), բալկար խորհրդային բանաստեղծ, արձակագիր, լրագրող։ Կաբարդա-Բալկարական ԻԽՍՀ ժողովրդական բանաստեղծ (1967 թ.), Լենինյան մրցանակի դափնեկիր (1990 թ. — հետմահու), ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր (1974), ՌՍՖՍՀ Մաքսիմ Գորկու անվան պետական մրցանակի դափնեկիր (1967)։ ԽՄԿԿ անդամ (1944), ԽՍՀՄ 5-րդ, 9-րդ, 10-րդ և 11-րդ գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։
Կենսագրություն
Բանաստեղծություններ գրել է դեռ դպրոցական տարիներից։ Առաջին ստեղծագործությունները հրատարակել է 1933 թվականին ՝ 16 տարեկան հասակում։
«Իմ հարևանները» (1939-1945 թթ., հրտ. 1957 թ.) քնարական շարքի կենտրոնում խորհրդային մարդն է։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին հրատարակել է բանաստեղծությունների մի քանի շարք։ Այնուհետև դիմել է բալկարների պատմական անցյալին («Կիրճերի երգեր», շարք, 1947-1951 թթ.), գրել «Լեռնային պոեմ Լենինի մասին» (1959-1960 թթ.)։ Բալկար ժողովրդին է նվիրված «Վիրավոր քարը» (1964 թ., Մ. Գորկու անվան ՌՍՖՍՀ պետական մրցանակ, 1966 թ.) բանաստեղծությունների ժողովածուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Մ. Գորկու մրցանակով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Սկանդալ Բոհեմիայում
«Սկանդալ Բոհեմիայում» (A Scandal in Bohemia), Արթուր Կոնան Դոյլի «Շերլոկ Հոլմսի արկածները» ժողովածուի առաջին պատմվածքը։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1891 թվականին Strand Magazine-ում։ Շերլոկ Հոլմսի մասին պատմող իր սիրելի 12 պատմվածքների շարքում Կոնան Դոյլը այս պատմվածքը դասել է հինգերորդ տեղում ։
Սյուժե
Շերլոկ Հոլմսին է դիմում դեմքը թաքցրած մի ազնվական, ով ներկայանում է որպես կոմս ֆոն Քրամ։ Հետախույզը դիմակահանդեսին չի խաբնվում, նա այցելուին դիմում է «ձերդ գերազանցությունով» և ասում է նրա անունը՝ Վիլհելմ Գոտտսրեյխ Սիգիզմունդ ֆոն Օրմշտեյն, Քասել Ֆելշտեյնի իշխան և Բոհեմիայի թագաժառանգը։ Հաճախորդին շանտաժ է անում արկածախնդիր Իրեն Ադլերը, ում հետ ժամանակին թագավորը մոտ է եղել, սակայն հետագայում բաժանվել է։ Հիմա թագավորը պատրաստվում է ամուսնանալ իր ծագմանը համապատասխան կնոջ հետ, իսկ Իրենը սպառնում է խափանել հարսանիքը, ընտանիքին ուղարկելով իր և Օրշտեյնի համատեղ լուսանկարը։ Թագավորը ցանկանում է, որպեսի Հոլմսը ամեն կերպ ձեռք բերի այդ լուսանկարը։ Նախկինում նա արդեն վարձել է գողերի, նրանք խուզարկել են Իրենին և նրա ամբողջ տունը, սակայն լուսանկարը չեն գտել։
Առաջադրանը այդքան էլ դուր չի գալիս Հոլմսին, սակայն նա գործի է անցնում։ Հետախուզման ընթացքում Հոլմսը, ով լոնդոնյան գրումի տեսքով հետևում է Իրենի տանը և իր ձիավոր գործընկերներից տեղեկություն է հավաքում, եկեղեցում է հայտնվում այն պահին, երբ Իրենը և նրա սիրեցյալը՝ փաստաբան Գոդֆրի Նորտոնը, ցանկանում են պսակվել, սակայն քահանան կտրականապես մերժում է կատարել արարողությունը, քանի որ զույգը վկաներ չունի։ Հոլմսի՝ «եկեղեցու պատահական այցելուի» հայտնվելը լուծում է խնդիրը։ Նրան հրավիրում են որպես վկա և նա, իր ծառայության համար, Իրենրից ոսկյա սովերեն է ստանում։
Հոլմսը քահանայի տեսք է ընդունում և, Վաթսոնի և վարձու մարդկանց միջոցով, շեղող գործողություն է իրականացնում, որը թույլ է տալիս նրան ներխուժել Իրենի տուն և իմանալ, թե որտեղ է լուսանկարը։ Հաջորդ օրը, երբ թագավորի հետ միասին գնում են Իրենի տուն, նրանք թաքստոցում միայն մի նամակ են գտնում։ Իրենը գրում է, որ ամուսնանում է և այլևս չի պատրաստվում խոչընդոտել թագավորի ամուսնությանը։ Նամակին կցված լուսանկարը, որտեղ միայն Իրենն է պատկերված, Շերլոկ Հոլմսը իրեն է թողնում, որպես, իր կարծիքով, ոչ այդքան հաջողակ գործի վարձատրում։ Իրեն Ադլերը ընդմիշտ մնում է Հոլմսի համար իդեալական կին, միակը, ում կողմից նա պարտություն է կրել, նա, ում նա անվանում է «Այդ կինը» (անգլերեն՝ The Woman)։
Սխալներ
Պատմվածքի գործողությունները տեղի են ունենում 1888 թվականի մարտին և Վաթսոնը նշում է վերջերս ամուսնանալու մասին։ Սակայն Վաթսոնը և Մերի Մորստենը, ով «Չորսի նշանը» պատմվածքի հերոսուհին է, ամուսնացել են 1888 թվականի վերջին։ Բացի այդ, նշվում է Հոլմսի 1889 թվականին սպանված Տրեպովի գործի համար Օդեսա մեկնելու մասին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արթուր Կոնան Դոյլի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Արթուր Կոնան Դոյլ Կատեգորիա:1891 պատմվածքներ Կատեգորիա:Շերլոկ Հոլմս Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Հովհաննես Սարկավագյան
Կենսագրություն
Հովհաննես Սարկավագյանը ծնվել է 1955 թվականի օգոստոսի 18-ին Երևան քաղաքում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Երևանի թիվ 78 միջնակարգ դպրոցում 1962-1972 թվականներին, որից հետո՝ 1972-1978 թվականներին, սովորել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի Բուժական գործ ֆակուլտետում, 1978-1979 թվականներին ուսումը շարունակել է նույն բուհի ինտերնատուրայում և ստացել վիրաբույժի որակավորում։
1989–1994 թվականներին կամավոր մեկնել է Ստեփանակերտ, Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջան (Դրմբոն), գործուղվել Հայաստանի Նոյեմբերյանի, Իջևանի, Սիսիանի, Արարատի շրջաններ, որտեղ մասնակցել է վիրավոր ազատամարտիկների բուժօգնության աշխատանքներին ։
Վերապատրաստվել է ԱՄՆ-ի Բոստոնի և ՌԴ Սանկտ-Պետերբուրգի բժշկական համալսարանների ասպիրանտուրաներում ։
2010 թվականից հանդիսանում է Եվրոպայի կրծքային վիրաբույժների ասոցիացիայի անդամ։
Մոտ 50 տպագիր աշխատանքի հեղինակ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ
Օլշտին
Օլշտին, քաղաք Łyna գետի ափին՝ Հյուսիսարևելյան Լեհաստանում։ Օլշտինը Արևմտյան-Մազուրյան վոյեվոդության մայրաքաղաքն է։
Պատմություն
1346 թվականին արևմտյան շրջանը՝ անտառը մաքրվեց իր ամբողջ տարածքով՝ (այժմ՝ Łyna գետ) պրուսիական Վարմիայի նոր բնակչությամբ։ Հետևյալ տարին Տևտոնյան պատվերները սկսեցին Իևդենսբուրգի նման ամրոցների կառուցումը։ «Ալլեմշտեյն» բառը գերմաներենում նշանակում է Alle գետի մոտ գտնվող ամրոց։ Ալլեմշտեյնը նշվում է Լեհաստանի թագավորության կողմից՝ հունգարական պատերազմի ժամանակ։
Ալլենշտեյնը միացավ Պրուսիական Կոնֆեդերացիային 1440 թվականին։ Այն ապստամբեց 1454 թվականին՝ որպես 30 տարվա պատերազմի արդյունք և պաշտպանության առաջարկվեց Լեհական կառավարության կողմից։
1655 թվականին Օլշտինը գրավվեց շվեդացիների կողմից և 1708 թվականին՝ լեհ-շվեդական պատերազմների ժամանակ, քաղաքի բնակչությունը գրեթե սրբվեց ժանտախտի և խոլերայի պատճառով։
Քաղաքը վերականգնվել է 1772 թվականին Պրուսիական Թագավորության կողմից՝ Լեհաստանի առաջին մասի կողմից։ Բկակչությունը հասավ 1,770-ի, իսկ Օլշտինը կառավարվում էր Արևելյան Պրուսիայի նահանգի կողմից։ 1807 թվականին Նապոլեոն Բոնապարտն այցելում է Օլշտին։ 1825 թվականին քաղաքը բնակեցված էր 1266 լեհերով և 1341 գերմանացիներով 1841 թվականին առաջին անգամ լույս տեսավ «Allensteiner Zeitung» գերմաներեն պարբերականը։ Քաղաքում հիվանդանոց բացվեց 1867 թվականին։
Գերմանիայի վերամիավորումից հետո՝ 1871 թվականին Օլշտինը դարձավ Գերմանական Կայսրության մասը։ 2 տարի հետո քաղաքը կապվեց Տորունին։ 1886 թվականին սկսվեց առաջին լեհերեն թերթը՝ «Gazeta Olsztyńska»-ն։ Օլշտինի ենթակառուցվածքը զարգացավ արագորեն. Գազը ներմուծվեց 1890, հեռախոսը՝ 1892, ջրատարը՝ 1898, իսկ էլէկտրականությունը՝ 1907 թվականներին։ 1905 թվականին քաղաքը դարձավ Ալենշտեյն շրջանը շրջանի մայրաքաղաքը։ 1818-1910 թվականներին քաղաքը կառավարվում էր Օլշտինի համայնքի կողմից։ Դրանից հետո քաղաքը դարձավ անկախ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմում Գերմանիայի պարտությունից հետո 1920 թվականին Արևելյան Պրուսիայում հանրաքվե անցկացվեց Օլշտինի՝ Արևելյան Պրուսիային կամ Լեհաստանին միանալու վերաբերյալ։ Այն անցկացվեց հուլիսի 11-ին։ 362,209 ձայն (97,8%) կողմ էր Արևելյան Պրոիսիային, իսկ 7,980-ը՝ (2,2%) Լեհաստանին միանալուն։
1939 թվականի սկզբին լեհախոս փոքրամասնությունը՝ հատկապես Գերմանիայի լեհական միությունը Գերմանիայից վտարեցին մահվան ճամբարները։
1945 թվականի հունվարի 22-ին քաղաքը թալանվեց և այրվեց Խորհրդային Կարմիր բանակի կողմից։ 1945 թվականի հոկտեմբերին Օլշտինի գերմանացի բնակչությունը արտաքսվեց Օլշտին քաղաքի հրամանատարների կողմից։
1967 թվականին Օլշտինում բացվեցին անվադողերի գործարաններ։ Դրանց մեջ էին մտնում «OZOS», «Stomil», և «Michelin» ընկերությունները։
Օլշտինը Արևմտյան-մասուրյան վոյեվոդության մայրաքաղաքն է 1999 թվականից։ Նախկինում այն մտնում էր Օլշտինի վոյեվոդության կազմում ։
Աշխարհագրություն
Օլշտինը գտնվում է Լեհաստանի հյուսիս-արևելքում։ Տարածաշրջանը հայտնի է որպես «Հազար լճեր»։
Կանաչ գոտի
Տարածքի անտառների կեսից շատը առանձին կառուցվածք է, որը ծառայում է զբոսաշրջային նպատակներով։ Այս տարածքում են գտնվում տորֆային հողով հարուստ 2 կառույցներ՝ «Մզար» և «Րեդիկայնի»։ Տարածքն իր մեջ է ընդգրկում բնության 910 հուշարձաններ, արգելոցներ՝ հաճարենու, կաղնու, լիմոնի ճանապարհներ։
Լճեր
Քաղաքը տեղակայված է լճային տարածքում։ Վարչական տարածքի ներսում կան 15 լճեր։ Դրանց մակերեսը կազմում է 725 հա, իսկ 8,25%-ը բուն քաղաքն է։
Թանգարաններ
Օլշտինի ամենամեծ թանգարանը Վարմիայի և Մազուրիի թանգարանն է։ Քաղաքը ունի նաև «Gazeta Olsztyńska House», բնության թանգարան, սպորտի թանգարան։
Երաժշտություն
Vader դեթ-մետալ խումբը համարվում է Լեհաստանի ամենահայտնի դեթ-մետալ խմբերից։
Տնտեսություն
«Michelin» անվադողեր արտադրող ընկերությունը Վարմիա և Մասուրիա տարածաշրջանի ամենամեծ ընկերությունն է ։ Մյուս կարևոր ոլորտներն են սնունդը և կահույքագործությունը։
Արտաքին հղումներ
http://www.olsztyn.eu/
http://poland.reship.com/
Վայրեր, որ կարելի է այցելել՝ գտնվելով Օլշտինում
Օլշտինի պատմություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեհաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:1353 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մոնտեգրանարո
Մոնտեգրանարո (Montegranaro), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Ֆերմո պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 13263 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 413 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 31 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 63014։ Հեռախոսային կոդ՝ 0734։
Բնակավայրի հովանավոր սուրբն է Սան Սերաֆինո դա Մոնտեգրանարո։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Գերմանիայի ֆուտբոլի հավաքականը ներկայացնում է Գերմանիան միջազզային և ընկերական խաղերում։ Գերմանիայի միավորումից հետո հանդիսանում է ԳՖՀ-ի և ԳԴՀ-ի իրավահաջորդը։ Այն ղեկավարվում է Գերմանական ֆուտբոլի միության կողմից։
ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում զբաղեցնում է 3-րդ հորիզոնականը՝ 2017 թվականի հունիսի 1-ի դրությամբ ։