cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Իգուբաևո
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 190 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռենատ Սաբիտով
Ակումբային
Ռենատ Սաբիտովը «Չերտանովո» ֆուտբոլային դպրոցի սան է, որտեղ մարզվել է մարզիչ Ալեքսանդր Վլադիմովիչ Կուզիշինայի մոտ ։ Հետո Սաբիտովը խաղացել է Մոսկվային հիմնական հավաքականում, որի հետ հաղթել է Ռուսաստանի պատանեկան առաջնությունում ։ 16 տարեկանում Սաբիտովը պայամանագիր է կնքել «Խիմկի» ակումբի հետ, որը մարզվել է Ռավիլ Սաբիտովի մոտ։ «Խիմոկ» ակումբի կազմում Սաբիտովը անց է կացրել 2 մրցաշրջան, խաղալով երկրորդ թիմի կազմում, որտեղ խաղացել է 43 խաղ։ 2004 թվականին Սաբիտովը տեղափոխվել է ռամենական «Սատուրն», որին մարզման ընթացքում հավանել է Նիկոլայ Կիսելյովին ։ Առաջին մրցաշրջանը նոր հավաքականում նա խաղացել է 2 անգամ, զբաղեցրել է 3-րդ տեղը երկրորդ կազմերի առաջնությունում։ 2005 թվականին Սաբիտովը սկսել է պարբերաբար խաղալ Սատուրնի առաջին թիմում, որի կազմում անցկացրել է 16 խաղ Ռուսաստանի առաջնությունում և մեկ խաղ երկրի գավաթում։ Մրցաշրջանի արդյունքներով, ըստ «Սպորտ Էսպրեսի» գնահատականներով Սաբիտովը ընդգրկվել է առաջնության 10 լավագույն երիտասարդ ֆուտբոլիստների ցանկում ։ 2006 թվականի մայիսի 4-ին Սաբիտովը խփել է իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ մակարդակում՝ գրավելով Մոսկվայի «Սպարտակի» դարպասը Ռուսաստանի գավաթի խաղարկությունում ։
2006 թվականի դեկտեմբերին սկսել է բանակցություններ Սաբիտովի «Սպարտակ» տեղափոխման վերաբերյալ ։ Դեկտեմբերի 23-ին դարձել է կարմրասպիտակների խաղացող, որոնց երկրպագել է մանկուց ։ Առաջին մրցաշրջանում Սպարտակի կազմում Սաբիտովը հանդես է եկել պարբերաբար՝ անկացնելով 20 խաղ։ Մայիսին նա ճանաչվել է ակումբի լավագույն ֆուտբոլիստ ։ 2007 թվականի նոյեմբերին «Էլչեի» դեմ ընկերական խաղում նա ստացել է փոքր ոսկրի կոտրվածք , ինչից հետո երկար ապաքինվել է՝ արդյունքում անցկացնելով ընդամենը 3 խաղ։
Դեկտեմբերին Սաբիտովը վերադարձել է «Սպարտակ»։ Կատարվել է պլանային վիրահատություն, որպեսզի հանվի նախորդ վիրահատության ժամանակ դրված սկավառակը ։ 2009 թվականի մրցաշրջանում Սաբիտովը «Սպարտակի» կազմում անց է կացրել 19 խաղ՝ թիմի կազմում տեղի համար մրցակցելով Սերգեյ Կովալչուկի և Ռաֆայել Կարիոկոյի հետ։ 2010 թվականին «Սպարտակ» է տեղափոխվել մեկ ուրիշ կիսապաշտպան՝ Ալեքսանդր Շեշուկով, որը դարձել է Սաբիտովի մրցակիցը։
2010 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Սաբիտովը տեղափոխվել է «Տոմ» ակումբ։ 2,5 տարվա պայմանագիր է կնքել, սակայն մեկ տարի անց այն խզվել է, որովհետև Տոմը իվիճակի չի եղել իր վրա վերցնել պայմանագրային պարտականությունները։ Այդ տարի «Տոմի» կազմում Սաբիտովը Պրեմիեր լիգայում խաղացել է 27 խաղ, Ռուսաստանի Գավաթում 1 խաղ։
2012 թվականի փետրվարի 2-ին հայտնի է դարձել, որ Սաբիտովը մինչև մրցաշրջանի ավարտը պայմանագիր է կնքել Սիբիրի հետ ։ Նովոսիբիրսկի թիմում նա մասնակցել է 9 խաղի։
2012 թվականի հունիս 30-ին Սաբիտովը վերադարձել է «Տոմ»՝ կնքելով մեկ տարվա պայմանագիր ։ Հուլիսի 23-ին Սաբիտովը խփել է իր առաջին գոլը Տոմսկի ակումբում՝ գրավելով «Սիբիրի» դարպասը և հաղթանակ բերելով Տոմին Սիբիրյան դերբիում ընդդեմ իր նախկին ակումբի։
Ամբողջ 2013 թվականը Սաբիտովը բաց է թողել ծնկի լուրջ վնասվածքի պատճառով և 2013/14 մրցաշրջանում անցկացրել ընդամենը 7 խաղ Ռուսաստանի առաջնությունում։ 2014 թվականի հուլիսին դարձել է Տոմսկի ակումբի ավագ։
2019 թվականի հուլիսին պայմանագիր է կնքել «Դոլգոպրուդնի» ակումբի հետ ։
Թիմային
«Սպարտակ»
«Թոմ»
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Խիմկիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սատուրնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Ծուղակ ծնողների համար (ֆիլմ, 1961)
«Ծուղակ ծնողների համար» («The Parent Trap»), 1961 թվականի ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգություն, որի սցենարի հեղինակը և ռեժիսորը Դեյվիդ Սվիֆթն է ։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են Հեյլի Միլսը, Մորին Օ'Հարան և Բրայան Քիտը։ Ֆիլմի սցենարը հիմնված է Էրիխ Կեստների «Լոթի և Լիզա» (Das Doppelte Lottchen) գրքի վրա ։ Նրա գրքի հիմքում «Երեք սիրուն աղջիկներ» (1936) ֆիլմի սյուժեն է։ «Ծուղակ ծնողների համար» ֆիլմն  առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի երկու անվանակարգերում՝ «Լավագույն ձայն» և «Լավագույն մոնտաժ», սակայն երկու անվանակարգերում էլ հաղթել է «Վեստսայդյան պատմությունը»։ Ավելի ուշ նկարահանվել է ֆիլմի երեք հեռուստատեսային շարունակություն՝ «Ծուղակ ծնողների համար II», «Ծուղակ ծնողների համար III» և «Ծուղակ ծնողների համար։ Մեղրամիս Հավայան կղզիներում», ինչպես նաև 1998 թվականի ռեմեյքը, որի գլխավոր դերը կատարել է Լինդսի Լոհանը ։  1961 թվականին հրապարակվել է ֆիլմի հիման վրա ստեղծված կոմիքս, որը ադապտացրել և պատկերազարդել է Դեն Շպիգլը  ։
Սյուժե
Երկվորյակներ Շերոն Մաքքենդրիկը և Սյուզան Էվերսը (Հեյլի Միլս) ծանոթանում են ամառային ճամբարում՝ սկզբում չհասկանալով, որ քույրեր են։ Մրցակցելով միմյանց հետ՝ նրանք միմյանց փոքր տհաճություններ են պատճառում։ Որպես պատիժ նրանք փակվում են մեկուսարանում, որտեղ պարզում են, որ երկուսն էլ ոչ լրիվ ընտանիքներից են, իսկ իրենց ծնողներն ամուսնալուծվել են իրենց ծնվելուց անմիջապես հետո։ Եվ նրանք որոշում են փոխել տեղերը. Սյուզանը Բոստոն է մեկնում Շերոնի փոխարեն, իսկ Շերոնը մեկնում է Կալիֆոռնիա։
Երբ Շերոնն իմանում է, որ իրենց հայրը պատրաստվում է ամուսնանալ, զանգահարում է Սյուզանին, և նրանք որոշում են, որ իրենց մայրը պետք է թռչի Կալիֆոռնիա և խանգարի հարսանիքի անցկացմանը։
Հեյլի Միլսի՝ միաժամանակ երկու դեր կատարելու համար ստուդիան առաջին անգամ օգտագործել է այսպես կոչված «նատրիումի գործընթացը», որը հետագայում օգտագործվել է մի քանի տասնամյակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:1961 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր ընտանիքի մասին Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռոմանտիկ կատակերգություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի կանանց հուշարձան
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի կանանց հուշարձան (Monument to the Women of World War II), Լոնդոնի Ուայթհոլ փողոցում Կենոտաֆից հյուսիս գտնվող Մեծ Բրիտանիայի ազգային պատերազմի հուշահամալիր։ Ստեղծել է քանդակագործ Ջոն Ու. Միլսը, բացման արարողությունը կատարել է Եղիսաբեթ II-ը 2005 թվականի հուլիսին։
Հուշահամալիրի ստեղծման նպատակով կազմակերպվել է դրամահավաք, որին իր մասնակցությունն է բերել Ազգային ժառանգության հիշատակի հիմանդրամը։ Բարոնուհի Բութրոյդը դրամահավաքի գումարը ձեռք է բերել «Ով է ուզում դառնալ միլիոնատեր» հեռուստաշոուում։
Հիմնադրում
Հուշահամալիրի ստեղծման գաղափարը 1997 թվականին առաջ է քաշել թոշակի անցած դիվանագետ Դեյվիդ Մաքնոլի Ռոբերտսոնը, ով տեղեկացրել էր, որ շատ երկրներ ունեն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կանանց կատարած աշխատանքը հավերժացնող ազգային հուշարձան, մինչդեռ Մեծ Բրիտանիան չուներ ։ Նախորդ արշավների արդյունքում Ռոբերտսոնի մասնակցությամբ իրականացված դրամահավաքով հաջողվել էր հուշատախտակ փակցնել Յորքի Սուրբ Պետրոսի տաճարում։ Արշավի առաջատարներն էին նախկին հրացանակիրներ Էդնա Սթորրը և Միլդրեդ Վիլը ։ Դրամահավաքին իրենց աջակցությունը բերեցին Բարունուհի Բութրոյդը, բրիտանացի երգչուհի, Բրիտանական Կայսրության շքանշանակիր Վերա Լիննը և Բրիտանական թագավորական ընտանիքի անդամ արքայադուստր Աննան ։ Դրամահավաքին աջակցեցին նաև քաղաքական գործիչներ Ջոն Գրոգանը, Հյու Բեյլին, Բարոնուհի Ֆինլայ Լանդաֆցին և Ռոբերտ Քրաուֆորդը ։
Ազգային ժառանգության հիշատակի հիմնադրամը հատկացրեց 934,115 ֆունտ ստերլինգ, 800,000 ֆունտ ստերլինգ հանգանակեց Բարոնուհի Բութրոյդը, որը 2002 թվականին «Ով է ուզում դառնալ միլիոնատեր» հեռուստաշոուում հայտնվեց բարեգործական նպատակով ։ Գումարի մնացած մասը հանգանակեց Յորքում հիմնադրված Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հուշահամալիր հիմնադրամը ։
Նախագծում
Նախագծի նախնական տարբերակը ներկայացնում էր օդային հարձակման հսկիչ կնոջ, որն ապաստան է տալիս երեխաների։ Այս տարբերակը պարզեցվեց, մինչև վերջնական տարբերակը ստացվեց ։
Բրոնզե հուշարձանն ունի 6,7 մետր բարձրություն, 4,9 մետր երկարություն և 1,8 մետր լայնություն ։ Հուշարձանի կողերի գրվածքները կրկնօրինակում են պատերազմի ժամանակի ռացիոնալ գրքերի համար օգտագործվող տառատեսակը։ Հուշարձանի շուրջ 17 անհատական հագուստներ ու համազգեստներ են , որոնք խորհրդանշում են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կանանց ստանձնած տարբեր աշխատանքները ։ Հանդերձանքը ներառում է համազգեստներ, որոնք հագել են Կանանց ցամաքային բանակում, Կանանց արքայական ռազմածովային նավատորմում, բուժքրոջ, ոստիկանի հագուստ, զոդման դիմակ ։
Հուշարձանի բացում
Հուշարձանի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2005 թվականի հուլիսի 9-ին, Լոնդոնի պայթյուններից երկու օր անց։ Հուշարձանը բացել է Եղիսաբեթ II-ը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտի 60-ամյա տարեդարձի միջոցառումների շրջանակներում։ Բացման արարողությանը մասնակցել են նաև Բարոնուհի Բութրոյդը, Մարգարետ Թետչերը, Վերա Լիննը, Պաշտպանության քարտուղար Ջոն Ռեյդը, ինչպես նաև պատերազմի վետերան կանայք, ինչպես նաև Ֆրանսիական դիմադրության բրիտանացի գործակալ Նենսի Ուեյքը ։ Բացման ժամանակ անցել են հինգ ուղղաթիռներ՝ Apache, Sea King, Lynx, Chinook և Merlin, որոնք վարել է կանանց անձնակազմը։ Դրան հաջորդել են կին օդաչուների վարած երկու Tornado ADV-ները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2005 քանդակներ Կատեգորիա:Կանանց հուշարձաններ Կատեգորիա:Կանայք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Զեյդերիկ
Զեյդերիկ (Zederik ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 73,77 կմ² է, բնակչությունը՝ 13.454 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.800 եվրո է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ Կատեգորիա:1986 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ցմովկա (գյուղ, Շեպետովի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ցմովկա գյուղում բնակվում էր 216 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,055 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3927,27 մարդ/կմ²։
Լիբերիայի պատմություն
Լիբերիայի պատմություն։ Լիբերիայի ժողովուրդների վաղ շրջանի պատմությունը վատ է ուսումնասիրված։ XIX դարի 2-րդ կեսին, երբ Լիբերիայի տարածքի առափնյա մասերում երևացին եվրոպացիները, բնիկները դեռևս վարում էին բնատնտեսություն։ 1821 թ. ԱՄՆ-ի նեգրերի մի խումբ տեղական առաջնորդներից գնեց Փրովիդենս կղզին նրա դիմաց գտնվող մայրցամաքի հատվածը։ Այդ տարածքում հիմնվեց ԱՄՆ-ում ազատագրված նեգրերի բնակավայր Մոնրովիա անունով (ի պատիվ ԱՄՆ-ի պրեզիդենտ Մոնրոյի), իսկ ամբողջ գաղութը կոչվեց Լիբերիա (լատ. liber-ազատ բառից)։ 1834–36 թվականներին առաջացան նոր բնակավայրեր, որոնք միմյանցից անկախ էին։ 1839 թ. Լիբերիայի բնակավայրերը միավորվեցին ֆեդերալ սկզբունքներով։
1847 թվականի հուլիսի 26-ին հռչակվեց Լիբերիայի Հանրապետությունը։ Ներգաղթողները, որոնք իրենց անվանում էին ամերիկանա–լիբերիացիներ, տիրապետող դիրք գրավեցին պետական, վարչական մարմիններում և տնտեսության մեջ։ Մեծ Բրիտանիան և Ֆրանսիան XIX դարի 2-րդ կեսից փորձեցին անեքսիայի ենթարկել Լիբերիային։ 1911 թ. Լիբերիան հասավ նրան, որ այդ երկրները ճանաչեցին իր սահմանները։ Ներգաղթածների և բնիկների միջև պայքարը և եվրոպական երկրների ագրեսիան ծանրացրին երկրի ֆինանսական դրությունը։ Լիբերիան ստիպված դիմեց արտաքին փոխառությունների:1918 թվականին Լիբերիան Անտանտի կազմում ձևականորեն մասնակցեց առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ(1939 - 1945 թթ.)Լիբերիան պաշտոնապես միացավ (1944) հակաֆաշիստական դաշնակցությանը։ ԱՄՆ–ը Լիբերիայում կառուցեց ռազմաբազաներ։ 1944-ին Լիբերիայի պրեզիդենտ (մինչև 1971 թ.) Տաբմենը հռչակեց «միավորման քաղաքականություն», որի նպատակն էր բնիկների ևներգաղթածների սերունդների միջև անհավասարության վերացումը։ 1945 թ. բնիկները (տղամարդիկ) ընտրելու իրավունք ստացան, որը սահմանափակված էր գույքային ցենզով։ Սակայն միջէթնիկական հակասությունները լրիվ չհաղթահարվեցին։ Ետպատերազմյան տարիներին ուժեղացավ ազգային բուրժուազիայի և բանվոր դասակարգի ձևավորման ընթացքը։ 1959թվականին Լիբերիան ԱՄՆ–ի հետ կնքեց ռազմական պայմանագիր՝ «Լիբերիայի դեմ ագրեսիայի կամ ագրեսիայի սպառնալիքի դեպքում» կոնսուլտացիաների վերաբերյալ։ Լիբերիան Աֆրիկայի միասնության կազմակերպության գործուն անդամներից է․ դատապարտում է ռասիզմը ՀԱՀ-ում, Հարավային Ռոդեզիայում։ 1971-ի հուլիսին պրեզիդենտ դարձավ Տոլբերտը։ 1972 թվականին դեսպանություններ փոխանակվեցին ԽՍՀՄ-ի և Լիբերիաի միջև։ 1973 թվականից 74-ին դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատվեցին սոցիալիստական մի շարք երկրների հետ։
Կատեգորիա:Լիբերիայի պատմություն
(4747) Ջույո
(4747) Ջույո (Jujo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի նոյեմբերի 19-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,005323 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6719 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3387 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1902,98 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,189177 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,8° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դողանչի (Տրապիզոնի գավառ)
Դողանչի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Լեֆկարա
Լեֆկարա (Λεύκαρα), գյուղ և համայնք Կիպրոսի Հանրապետության Լառնակայի շրջանի հյուսիս-արևմուտքում։ Գյուղը գտնվում է Տրուդոս լեռնաշղթայի հարավային լանջերում։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների քաղաքի բնակչությունը կազմել է 1,100 մարդ, մեծամասնությունը հույն կիպրացիներ են։ Մեծությամբ Կիպրոսի 3-րդ համայնքն է։
Դողանչի (Տրապիզոնի գավառ)
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Լեֆկարա
Քույր քաղաքներ
Լեֆկարայի քուր քաղաքն է՝
Դողանչի (Տրապիզոնի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Լեֆկարա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լառնակայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Պոդբորե (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)
Պոդբորե (Подборье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Աեսոո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Տոռի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Երկիր (օրաթերթ)
Երկիր Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության Գերագույն մարմնի պաշտոնաթերթն է ։
Երկրի առաջին համարը լույս է տեսել 1991 թվականի օգոստոսի 27-ին, Երևանում ։
Թերթը տպագրվել է 8 էջանոց օրաթերթի տեսքով մինչև 2001 թվական։ Թերթը իր ամենաբարձր տպաքանակին հասավ 1993–1994 թվականներին (56000 օրինակ), որը հայ մամուլի ամենամեծ տպաքանակը դարձավ վերջին տասը տարվա ընթացքում։
1994 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Հայաստանի նախագահ՝ Լևոն Տեր-Պետրոսյաննի հրամանագրով արգելեց ՀՅԴ կուսակցությունը արգելելով նաև Երկիր օրաթերթը, «Ազատամարտ» շաբաթաթերթը (ՀՅԴ հայկական ներկայացուցչության պաշտոնաթերթ) և այլ թերթեր ու ամսագրեր։ Երկիր օրաթերթին վերագործարկելու թույլտվությունը տրվել է միայն 1998 թվականի մարտին, երբ երկրի քաղաքական իրավիճակը փոխվեց։ 2002 թվականի հունվարից (2500 օրինակ տպաքանակով) Երկիրը դարձավ 20 էջանոց շաբաթաթերթ։
Երկիրը հրապարակվում է ԱՊՀ երկրներում, ինչպես նաև սփյուռքում։ 2002 թվականի ապրիլից այն հրատարակվում է նաև արևմտահայերեն Լիբանանի մայրաքաղաքում՝ Բեյրութում։ Երկրի հիմնական նպատակն է լուսաբանել քաղաքական, տնտեսական, կրթական, մշակութային և սպորտային իրադարձությունները, անհրաժեշտության դեպքում նաև մեկնաբանություն թողնել այդ իրադարձությունների մասին։
Հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի թերթեր Կատեգորիա:Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն
Ժողովածու (2197)
Ժողովածու (2197), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2197 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1707-1710 թվականներին Հարություն, Մինաս Էտրենեցի, Նիկողայոս երեց գրիչների կողմից ենթադրաբար Պրուսայում։ Ստացողները եղել են Աստվածատուր երեցը, Խաչատուր վարդապետը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21×15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 239 թերթից։ Գրված է միասյուն, երկսյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ նախագաղափար՝ 238բ(1682-1687թթ․), գրչի՝ 86բ, 119ա, 149ա, 239ա, կնիք՝ 5ա(Մեսրոպ վարդապետ, 1806թ․, Դանիել վարդապետ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Զեյվանգ
Զեյվանգ (Zeevang ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 38,19 կմ² է, բնակչությունը՝ 6.315 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.200 եվրո է։
Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ Կատեգորիա:1970 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ջոն Սինա
Ջոն Ֆելիքս Էնթոնի Սինա կրտսեր (John Felix Anthony Cena, Jr, ), ամերիկացի դերասան, հիփ-հոփ երգիչ և պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր)։ Հանդես է գալիս «WWE» կազմակերպության «SmackDown!» ապրանքանիշում։
Մասնագիտական կարիերայի ընթացքում 14 անգամ նվաճել է WWE, 3 անգամ՝ Աշխարհի ծանրքաշային չեմպիոնական գոտիները, ինչպես նաև 5 անգամ հռչակվել WWE Միացյալ նահանգների և 2 անգամ` WWE աշխարհի թիմային չեմպիոն։ Հաղթանակ է տարել նաև 2008 և 2013 թվականների «Թագավորական մարտերում» (Royal Rumble)։
Որպես ռեփեր, թողարկել է մեկ հիփ հոփ ալբոմ՝ «You Can't See Me» անվամբ։
Հայտնի է նաև «Ծովային հետևազորայինը» (2006), «12 ռաունդ» (2009), «Լեգենդարը» (2010), «Առանց բարդույթների աղջիկը» (2015) և այլ ֆիլմերում ունեցած դերակատարումներից։
Տիղոսներ և այլ նվաճումներ
1 Սինան չի ընդունում մրցանակը և փոխարենը որոշում է այն նվիրել հանձնողին՝ Ռիկ Ֆլեյրին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1977 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 23 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեփերներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի ռեփերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մարզիկներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ
Վերին Այպա
Վերին Այպա (Верхняя Айпа), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պյոզա գետի աջ ափին՝ 84 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 61 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կումիյամա
Կումիյամա (久御山町), Ճապոնիայի Կիոտո պրեֆեկտուրայի Կուսե գավառում գտնվող ավան։ Ավանի մակերեսը կազմում է 13,86 կմ², բնակչությունը՝ 15 589 մարդ (2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն) , բնակչության խտությունը՝ 1124,75 մարդ/կմ²։
Բնակչություն
Ավանի բնակչությունը կազմում է 15 589 մարդ (2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 1124,75 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1970-2015 թվականներին.
Սիմվոլիկա
Կումիյամա ավանը խորհրդանշող ծառ է համարվում Camellia sasanqua-ն, ծաղիկ՝ Rhododendron indicum-ը ։
Ալիակպեր Հասանզադե
Ալիակպեր Ալի Հեյդար օղլի Հասան Զադե (Алиакпер Али-Гейдар оглы Гасан-Заде, ), ադրբեջանցի, ռուս և խորհրդային հնչյունային ռեժիսոր։ Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչ (1997 թվական)։ Ռուսաստանի Դաշնության պետական մրցանակի դափնեկիր (2001 թվական)։
Կենսագրություն
Ալիակպեր Ալի Հեյդար օղլի Հասան Զադեն ծնվել է 1939 թվականի նոյեմբերի 8-ին, Բաքվում, դերասանների ընտանիքում։
1976 թվականից աշխատել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում որպես հնչյունային ռեժիսոր։ Նաև աշխատել է «Կիրգիզֆիլմ», «Լեննաուչֆիլմ», «Ուզբեկֆիլմ», «Տաջիկֆիլմ», «Բելառուսֆիլմ», «Ղազախֆիլմ», Սվերդլովյան կինոընկերությունում և այլ ստուդիաներում։
1979 թվականից դասավանդել է հնչունային ռեժիսուրա։
1992 թվականից Սանկտ Պետերբուրգի հեռուստատեսության և կինոյի համալսարանի էկրանային արվեստների ֆակուլտետում ղեկավարել է արվեստանոց։
2007-2019 թվականներից աշխատել է Սանկտ Պետերբուրգի հեռուստատեսության և կինոյի համալսարանի ամբիոնում որպես հնչունային ռեժիսուրայի պրոֆեսոր։
Մահ
Ալիակպեր Ալի Հեյդար օղլի Հասան Զադեն մահացել է 2019 թվականի հուլիսի 1-ին, Սանկտ Պետերբուրգում։ Նա ավելի քան 5 տարի հիվանդ էր քաղցկեղով, սակայն ամեն կերպ աշխատում էր թաքցնելով իր հիվանդությունը հարազատներից և մերձավորներից։ Թաղումը կայացել էր Բաքվում, որին մասնակցել է գրեթե 200 մարդ։
Սեն Պոլ լե Դյուրանս
Սեն Պոլ լե Դյուրանս (Saint-Paul-lès-Durance), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 973 մարդ, բնակչության խտությունը` 21.24 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 45.81 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 630 կմ հարավ-արևելք, Մարսել քաղաքից` 55 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակն ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ունեցել է 682 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 550-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 132։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,6 %։ 550 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 514 անձ (290 տղամարդ և 224 կին)։ Գործազուրկ են եղել 36 անձ (17 տղամարդ և 19 կին)։ 132 անաշխատունակներից 37-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 54-ը` թոշակառուներ, իսկ 41-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ցվետ (գյուղ, Շեպետովի շրջան)
Ցվետ (Цвіт), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ցվետ գյուղում բնակվում էր 4 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,021 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 190,48 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Էլիզաբեթ Բոմ-Շնայդեր
Էլիզաբեթ Բոմ-Շնայդեր ( և Elisabeth Baume-Schneider), շվեյցարացի քաղաքական և պետական ​​գործիչ, ներկայացնում է Սոցիալ-դեմոկրատական ​​կուսակցությունը։ Շվեյցարիայի դաշնային խորհրդի անդամ 2023 թվականի հունվարից։ 2023 թվականի հունվարի 1-ից Արդարադատության և ոստիկանության դեպարտամենտի ղեկավարն է ։
Շեբաբի գավառակ
Շեբաբ, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում։ Կենտրոնը Շեբաբ գյուղն էր։
Էլիզաբեթ Բոմ-Շնայդեր
Կարիերա
Էլիզաբեթ Բոմ-Շնայդերը ծնվել է 1963 թվականի Սուրբ Ծննդյան օրը գերմանախոս ֆերմերների ընտանիքում Բեռն կանտոնի ֆրանսախոս հատվածում։ Սովորել է ֆրանսիական դպրոցում, որից հետո ընդունվել է Նյոշատելի համալսարան՝ սովորել տնտեսագիտություն և սոցիալական գիտություններ։ 1987 թվականին ստացել է արտոնագիր, այնուհետև սկսել է աշխատել որպես սոցիալական աշխատող նորաստեղծ Յուրա կանտոնի Ֆրանշ Մոնտան քաղաքում ։
Շեբաբի գավառակ
Աշխարհագրություն
Գավառակը գտնվում էր Ջուլամերկի գավառակից արևմուտք, Խաբուր գետի միջին հոսանքի շրջանում։
Էլիզաբեթ Բոմ-Շնայդեր
Կարիերա
Էլիզաբեթը միշտ կանգնած է եղել ձախ դիրքերում և պատանեկության տարիներին եղել է Շվեյցարիայի տրոցկիստական ​​հեղափոխական մարքսիստական ​​լիգայի անդամ, ներգրավված է եղել Amnesty International-ի գործունեության մեջ, նրա կուռքը երկար ժամանակ եղել է լեհական համերաշխությունը։ Դա էր պատճառը, որ նա ի վերջո ընդունվել է ՇՍԴԿ-ի շարքերը։ 1995 թվականին երիտասարդ տարիքում նա ընտրվել է Յուրա կանտոնի ղեկավարի պաշտոնում։ 2019 թվականի Շվեյցարիայի խորհրդարանական ընտրություններում Բոմ-Շնայդերը ընտրվել է Շվեյցարիայի կանտոնների խորհրդի կազմում ։ 2020 թվականի հունվարին ընտրվել է Fachhochschule-ի (Կիրառական գիտությունների համալսարան) խորհրդատվական խորհրդի անդամ ։ 2022 թվականի նոյեմբերին նա առաջադրեց իր թեկնածությունը Շվեյցարիայի Դաշնային խորհրդում ։
2022 թվականի դեկտեմբերին, երրորդ փուլում, Էլիզաբեթ Բոմ-Շնայդերը, շատերի համար անսպասելիորեն, ընտրվել է Շվեյցարիայի Դաշնային խորհրդի անդամ։ Այսպիսով, Յուրա կանտոնի առաջին ներկայացուցիչը հայտնվել է Դաշնային խորհրդում։
Շեբաբի գավառակ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Էլիզաբեթ Բոմ-Շնայդեր
Անձնական կյանք
Էլիզաբեթ Բոմ-Շնայդերն ամուսնացած է և ունի երկու որդի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի նախարարներ Կատեգորիա:Արդարադատության կին նախարարներ Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ Կատեգորիա:Շվեյցարիայի կին քաղաքական գործիչներ
Ռեստինգա
Ռեստինգա, (պորտ.՝ Restinga), մունիցիպալիտետ Բրազիլիայում, մտնում է Սան Պաուլո նահանգի մեջ։ Ռիբերյան Պրետոյի բաղկացուցիչ մաս։ Բնակչությունը՝ 6454 (2006 թվականի տվյալներով),տարածքը՝ 245,599 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 26.3 մարդ կմ2-ում։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1964 թվականի փետրվարի 28-ին։
Մժնկերտ
Մժնկերտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում ։ Գտնվում էր Խնուս քաղաքից մի քանի կմ հյուսիս, Մժնկերտի ջուր գետակի ձախ ափին, Բյուրակն լեռան լանջին, Խնուս-Կարին ճանապարհի վրա։
Պատմություն
Մժնկերտի տարածքում գտնվել է հնում հիշատկավող Մժնկերտ դաստակերտը։
Բնակչություն
1885 թվականին ուներ 15 տուն հայ, իսկ 1915 թվականին՝ 5 տուն հայ և 40 տուն թուրք բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Մժնկերտն ուներ Ս. Աստվածածին անունով քարաշեն եկեղեցի։ Գյուղի դիմաց, կանաչապատ բարձունքի վրա գտնվում էր Մժնկերտու Ս. Կարապետ վանք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Չերեպովեց
Չերեպովեց (Череповец), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնությունում՝ Վոլոգդայի մարզում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է՝ այդ շրջանից վարչականորեն դուրս գտնվելով, ունենալով մարզային քաղաքի կարգավիճակ և կազմավորելով քաղաքային օկրուգ։ Ընկած է Վոլգայի ձախ վտակ Շեքսնայի և Ռիբինսկի ջրամբարի ափերին, մարզկենտրոնից՝ Վոլոգդա քաղաքից մոտավորապես 125 կիլոմետր դեպի արևմուտք։ Զբաղեցնում է 120,9 քառակուսի կիլոմետր տարածք ։ Հյուսիսից հարավ ձգվում է 13, արևմուտքից արևելք՝ 21 կիլոմետր։ 2021 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 309 445 ․ այդ ցուցանիշով առաջին տեղն է գրավում մարզում՝ գերազանցելով նաև մարզկենտրոնին ։
Փոստային կոդը՝ 162600 ։
Հեռախոսային կոդը՝ 8202 ։
Ստուգաբանություն
Քաղաքի անվան ծագումը բանավեճերի տեղիք է տվել տեղացի պատմաբանների ու լեզվաբանների շրջանում։ Առաջարկված վարկածներից մեկի համաձայն՝ հիմքում ընկած է "գանգ" (череп, չերեպ) արմատը․ հնում այդպես է կոչվել Շեքսնա և Յագորբա գետերի միախառնման վայրի մոտ գտնվող բլուրը, որի լանջին հեթանոսական սրբավայր է եղել ։ Ըստ մեկ այլ վարկածի՝ քաղաքի անվան մեջ արտացոլվել է տեղացիների "վես" (весь) ցեղի անվանումը ։
Աշխարհագրություն
Քաղաքն ըկած է Վոլգա-Բալթիկ կարևոր ջրուղու, արևմուտք-արևելք երկաթուղիների, մայրուղային, խոշոր գազախողովակաշարերի և ռուսական խոշորագույն քաղաքներ Մոսկվայի ու Սանկտ Պետերբուրգի մերձակայքում։
Տնտեսություն
Չերեպովեցը Հյուսիսարևմտյան Ռուսաստանի կարևորագույն արդյունաբերական կենտրոններից է, որն առավելապես հայտնի է այդ երկրի խոշորագույն պողպատաձուլարանով՝ «Սևերստալ» կոմբինատով, որի արտադրանքն արտահանվում է աշխարհի ավելի քան 50 երկիր։
Քիմիական արդյունաբերություն
Քաղաքում արդյունաբերական երկրորդ խոշոր ճյուղը քիմիականն է, որտեղ իշխողը հանքային պարարտանյութերի արտադրությունն է։ PhosAgro (LSE, MOEX) ձեռնարկությունը ֆոսֆորական պարարտանյութերի և ֆոսֆորական ու ծծմբական թթուների խոշորագույն արտադրողն է Եվրոպայում, ազոտական պարարտանյութերի, ամոնիակի, ամոնիումի նիտրատի խոշորագույն արտադրողը Ռուսաստանում ։
Մետաղաձուլական և քիմիական հսկա ձեռնարկություններ ունեցող Չերեպովեցը շրջակա միջավայրի աղտոտվածության տեսակետից ամենավատ դիրքերից մեկն է զբաղեցնում աշխարհում, իսկ Ռուսաստանում այդ առումով երկրորդ տեղն է գրավում՝ առաջին տեղը զիջելով առավել աղտոտված Նորիլսկին ։
Կլիմա
Չերեպովեցին բնորոշ է մայրցամաքային խոնավ կլիման՝ տարվա չորս եղանակների հստակ արտահայտվածությամբ (Dfb), տաք ամառներով և չափազանց ցուրտ ձմեռներով։ Օդի տարեկան միջին ջերմաստիճանը՝ 3,3 C, խստաշունչ ձմռան տևողությունը՝ հինգ ամիս․ այս առումով քաղաքի կլիման բավականին մոտ է մերձարկտիկականին։
Քույր քաղաքներ
Չերեպովեցի քույր քաղաքներն են ՝
(2022 թվականի մարտ ամսից խզել է եղբայրական կապերը)
Տես նաև
Չերեպովեցի շրջան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի բնակավայրեր
Չքնաղ նոր աշխարհ
1999 թվականին Modern Library-ն տեղադրել է «Չքնաղ նոր աշխարհ» վեպն իր «20-րդ դարի 100 լավագույն անգլալեզու վեպեր» ցանկի 5-րդ հորիզոնականում ։ 2003 թվականին Ռոբերտ ՄաքՔարամը, գրելով The Observer պարբերականի համար, տեղադրել է վեպն իր «բոլոր ժամանակների 100 մեծագույն վեպեր» ցանկի 53-րդ հորիզոնականում ։ Բացի այդ՝ BBC-ի «The Big Read» հարցման արդյունքներով այն զբաղեցրել է 87-րդ հորիզոնականը ։
Հայերեն տպագրվել է 2017 թվականին «Զանգակ» հրատարակչությունում, թարգմանիչ՝ Լիլիթ Հայրապետյան ։
Անվանում
«Չքնաղ նոր աշխարհ» անվանումը գալիս է Ուիլյամ Շեքսպիրի «Փոթորիկ» պիեսի 5-րդ գործողության 1-ին տեսարանի ժամանակ Միրանդայի խոսքից ։
Շեքսպիրն այս արտահայտությունը օգտագործում է հեգնանքով, քանի որ խոսողի անմեղությունը նշանակում է, որ նա չի կարող ճանաչել կղզու այցելուների չար բնույթը ։
Պատմություն
Հաքսլին գրել է «Չքնաղ նոր աշխարհ» վեպը՝ ապրելով Ֆրանսիայի Սանարի-սյուր-Մեր քաղաքում, չորս ամսվա ընթացքում՝ 1931 թվականի մայիսից օգոստոս ընկած ժամանակահատվածում  ։ Այդ ժամանակ Հաքսլին արդեն իրեն դրսևորել էր որպես գրող և սոցիալական երգիծաբան։ Նա աշխատել է Vanity Fair և Vogue ամսագրերում որպես հեղինակ և հրատարակել է իր բանաստեղծությունների ժողովածուն` «Այրվող անիվը» (The Burning Wheel, 1916) և չորս հաջողակ երգիծական վեպ՝ «Դեղին քրոմ» (Crome Yellow, 1921), «Անտիկ խոտ» (Antic Hay, 1923), «Այդ ամուլ տերևները» (Those Barren Leaves, 1925) և «Կոնտրապունկտ» (Point Counter Point, 1928)։ «Չքնաղ նոր աշխարհը» Հաքսլիի հինգերորդ վեպն է և առաջին հակաուտոպիական ստեղծագործությունը։
«Դեղին քրոմ» վեպի մի հատվածը պարունակում է «Չքնաղ նոր աշխարհի» համառոտ կանխատեսումը, որը ցույց է տալիս, որ Հաքսլին նման միտք է ունեցել դեռ 1921 թվականին։ Ավելի վաղ գրքի կերպարներից մեկը՝ պարոն Սքոգանը, նկարագրում է ապագայի «անդեմ սերունդը», որը «զբաղեցնելու է բնության նողկալի համակարգի տեղը»։
Հաքսլին ասել է, որ «Չքնաղ նոր աշխարհ» վեպը ոգեշնչվել է Հերբերտ Ուելսի ուտոպիական, այդ թվում՝ «Ժամանակակից ուտոպիա» (A Modern Utopia, 1905) և «Աստվածների նման մարդիկ» (Men Like Gods, 1923) վեպերից ։ Ապագայի հնարավորությունների վերաբերյալ Ուելսի հուսադրող տեսլականը Հաքսլիին տվել է վեպերի ծաղրերգություններ գրելու գաղափարը, որոնք ապագայում դարձել են «Չքնաղ նոր աշխարհ»։ Իր ծանոթին՝ Արթուր Գոլդսմիթին ուղղված նամակում նա գրել է, որ «մի քիչ զվարճացել է՝ կատակելով Ուելսի վրա», բայց հետո նա «գրավվել է [իր] սեփական գաղափարների հուզմունքով» ։ Ի տարբերություն ժամանակի ամենահայտնի լավատեսական ուտոպիական վեպերի, Հաքսլին ձգտել է ներկայացնել ապագայի վախեցնող տեսլականը։ Հաքսլին «Չքնաղ նոր աշխարհ» վեպն անվանել է «բացասական ուտոպիա», որը ստեղծվել է մասամբ Ուելսի «Քնածն արթնանում է» (The Sleeper Awakes) գրքի (դիտարկելով այնպիսի թեմաներ, ինչպիսիք են կորպորատիվ բռնապետությունը և վարքագծային պայմանականությունը), ինչպես նաև Դեյվիդ Հերբերթ Լոուրենսի աշխատանքների ազդեցության տակ։
«Չքնաղ նոր աշխարհ» վեպում ներկայացված գիտական ֆուտուրիզմը հավանաբար փոխառվել է Ջոն Բըրդոն Սանդերսոն Հոլդեյնի «Դեդալ» (Daedalus) աշխատությունից ։
1931 թվականին Մեծ Բրիտանիայի ճգնաժամի իրադարձությունները, որոնք ուղեկցված են եղել զանգվածային գործազրկությամբ և ոսկու արժութային ստանդարտից հրաժարվելով, համոզել են Հաքսլիին պնդել, որ կայունությունը «առաջնային և վերջնական կարիք» էր, եթե քաղաքակրթությունն ուզում է վերապրի ներկայիս ճգնաժամը ։ Վեպի կերպար Մուսթաֆա Մոնդը՝ Արևմտյան Եվրոպայի մշտական համաշխարհային հսկիչը, անվանվել է սըր Ալֆրեդ Մոնդի պատվին։ Վեպը գրելուց քիչ առաջ Հաքսլին այցելել է Անգլիայի հյուսիս-արևելքում գտնվող Բիլինգեմ քաղաքի մոտ գտնվող Մոնդի տեխնոլոգիապես զարգացած գործարանը, և այն մեծ տպավորություն է թողել նրա վրա ։
Հաքսլին օգտագործել է իր գիտաֆանտաստիկ վեպի իրավիճակը և կերպարներիին լայն տարածված անհանգստություններն արտահայտելու համար, որոնք հատկապես պայմանավորված են եղել արագ փոփոխվող ապագայի աշխարհում անհատականությունը կորցնելու վախով։ Վաղ ուղևորությունը դեպի Միացյալ Նահանգներ վեպին հաղորդել է դրա վերջնական բնավորության մեծ մասը։ Հաքսլին վրդովված էր եղել երիտասարդների մշակույթի, առևտրային զվարճանքի և սեռական սանձարձակության, ինչպես նաև շատ ամերիկացիների ներքին բնույթի պատճառով ։ Բացի այդ՝ նա նաև գտել է Հենրի Ֆորդի «Իմ կյանք և աշխատանք» (My Life and Work) գիրքը դեպի Ամերիկա շոգենավի վրա և տեսել է, որ գրքի սկզբունքները կիրառվում են այն ամենի մեջ, ինչին նա հանդիպել է Սան Ֆրանցիսկոյից հեռանալուց հետո ։
Սյուժե
Վեպի գործողությունը զարգանում է ապագայի Լոնդոնում (մ․թ․ 26-րդ դարում՝ մասնավորապես 2541 թվականին)։ Մարդիկ ամբողջ Երկրի վրա ապրում են մեկ «առաջադիմող» պետության մեջ, որտեղ հիմք են ծառայում հետևյալ արժեքները. անհոգություն (աշխատանքը չի ընդունվում՝ հաշվի առնելով դրա բնական ցանկությունը), սեռական ազատությունը և սպառումը։ Հաշվարկվում է նոր ժամանակագրություն՝ T դարաշրջան, որը սկսվում է Ford T մեքենայի լույս տեսնելու ամսաթվից ի վեր։ Սպառումը վերածվում է պաշտամունքի, Հենրի Ֆորդը հանդես է գալիս որպես սպառման աստծո խորհրդանիշ, և խաչի նշանի փոխարեն մարդիկ օգտագործում են T նշանը։
Ըստ սյուժեի՝ մարդիկ ծնվում են ոչ թե բնական ճանապարհով, այլ շշերով սնուցվում են հատուկ գործարաններում՝ թխսամեքենարաններում։ Սաղմի զարգացման փուլում նրանք բաժանվում են հինգ կաստաների, որոնք տարբերվում են մտավոր և ֆիզիկական կարողություններով` սկսած «ալֆաներից», որոնք առավելագույն զարգացումն ունեն, մինչև առավել պարզունակ «էպսիլոնները»։ Ծննդյան պահից ի վեր երեխաները պատրաստվում են աշխատանքի այն տեսակների, որոնք ստիպված են լինելու կատարել։ Ստորին կաստաների մարդիկ (ապագա բանվորներ և ծառաներ) միտումնավոր բթացվում են, նրանց սաղմերը ճնշվում են էթիլ սպիրտով և աճեցվում են «բոկանովսկիզացման» մեթոդով (ցիգոտի ծլացում՝ այն բազմակի բաժանելու և տասնյակ նույնական երկվորյակներ ստանալու համար)։ Հիպնոպեդիայի միջոցով հասարակության կաստային համակարգը պահպանելու համար մարդկանց պատվաստվում է հպարտությունն իրենց կաստային պատկանելության հանդեպ, ավելի բարձր կաստաների նկատմամբ հարգանքը և ցածր կաստաների նկատմամբ արհամարհանքը, ինչպես նաև հասարակության արժեքները և դրանում պահվածքի հիմքերը։ Հասարակության տեխնոլոգիական զարգացման շնորհիվ աշխատանքի զգալի մասը կարող է կատարվել մեքենաների միջոցով և հանձնվում է մարդկանց միայն նրանց ազատ ժամանակը զբաղեցնելու համար։ Հոգեբանական խնդիրների մեծ մասը մարդիկ լուծում են թմրամիջոցի` սոմայի միջոցով, որը զրկանքի համախտանիշ չի առաջացնում, բայց 60 տարեկանում սպանում է նրանց, ովքեր օգտագործում են այն։ Բժշկության նվաճումների շնորհիվ այդ տարիքում մարդիկ ծերանալու ժամանակ չեն ունենում և մահանում են երիտասարդ և գեղեցիկ։ Նույնիսկ մահը նրանք ուրախությամբ են հանդիպում՝ անընդհատ զվարճանալով սինթետիկ երաժշտությամբ, հեռուստաներկայացումներով և թմրամիջոցներով։ Բարոյականության փոխարեն, մանուկ հասակից մարդկանց մեջ սպառման, կոլեկտիվիզմի, դասային տարբերությունների և հիգիենայի նկատմամբ պարզունակ հիպնոպեդիկ վերաբերմունք է սերմանվում։ Երբ մարդիկ երազներ են տեսնում, նրանց համար տարբեր արտահայտություններ և հասկացություններ են միացվում, որոնք ծառայում են որպես հասարակության մեջ վարքի հիմքեր, օրինակ. «Սոմայի մեկ գրամը հետ կբերի կյանքի համը»։
Վեպում նկարագրված հասարակության մեջ ամուսնության ինստիտուտ գոյություն չունի, և ավելին, մշտական ​​սեռական զուգընկերոջ առկայությունը համարվում է անպարկեշտ, իսկ «հայր» և «մայր» բառերը համարվում են կոպիտ հայհոյանքներ (և եթե «հայր» բառը հումորի և համակրանքի տարրեր է պարունակում, ապա «մայրը», արհեստական ծննդաբերությունների պատճառով ամենակեղտոտ հայհոյանքն է համարվում)։ Սեռական դաստիարակության դասերը և սեռական խաղերը պարտադիր են բոլոր երեխաների համար, իսկ մեծահասակները անկանոն սեռական կյանք են վարում և հատուկ կինոթատրոններում պոռնոգրաֆիա են նայում։ Այդ ամենը համարվում է հոգեկան առողջության երաշխիք, քանի որ Ֆրոյդի ուսմունքի համաձայն՝ ծնողների և երեխաների փոխհարաբերությունները և սեռական արգելքները նևրոզներ են առաջացնում, ուստի դրանք վերացվել են՝ համարվելով վնասակար։ Չստերիլացված կանանց համար պարտադիր են բեղմնականխման և մալթուսականության դասերը։ Հասարակության կյանքում վերացվել է այն ամենը, ինչը վսեմ է և ուժեղ զգացմունքներ է առաջացնում՝ սերը, կրոնը, բարձր արվեստը, ազատամտականությունը և հիմնարար գիտությունը։ Այս ամենն իր պլեբեյան փոխարինողներն ունի՝ անվտանգ սեքս և թմրանյութեր, Ֆորդի պաշտամունք, զանգվածային ժամանցի արդյունաբերություն, առանց իսկական գիտելիքների և հասկացողության կարծրատիպերի ներշնչում։ Գրեթե բոլոր մարդիկ երջանիկ են պարզունակ, հեդոնիստական ​​երջանկությամբ։ Գիրքը նկարագրում է տարբեր մարդկանց կյանքը, որոնք չեն կարողանում ներգրվել այս հասարակության մեջ։ Այդ մարդիկ նրանք են, ովքեր չեն յուրացրել համընդհանուր կոլեկտիվիզմը և զարգացրել են անհատականությունն ու ինքնագիտակցությունը։
Վեպի հերոսուհին՝ Լենինա Քրաունը, բետա կաստայի անդամ է (պլյուս թե մինուս, նշված չէ), որն աշխատում է որպես բուժքույր՝ մարդկանց արտադրության կոնվեյերում։ Նա սեռական հարաբերությունների մեջ է գտնվում Հենրի Ֆոսթերի հետ։ Բայց նրա ընկերուհին՝ Ֆանի Քրաունը պնդում է, որ Լենինան հավատարիմ մնա իրերի դասավորությանը և հարաբերությունների մեջ մտնի նաև այլ տղամարդկանց հետ, ինչից հետո Լենինան խոստովանում է, որ իրեն դուր է եկել Բեռնարդ Մարքսը։ Բեռնարդ Մարքսն ալֆա-պլյուս կաստային է պատկանում։ Նա հիպնոպեդիայի մասնագետ է և տարբերվում է իր կաստայի այլ ներկայացուցիչներից ինչպես արտաքնապես, այդպես էլ հոգեբանորեն․ նա կարճահասակ է, ամփոփված է իր մեջ և իր ժամանակի մեծ մասն անցկացնում է միայնակ, ինչի պատճառով վատ համբավ ունի։ Շշուկներ են գնում, որ «երբ Մարքսը շշի մեջ է եղել, ինչ-որ մեկը սխալ է թույլ տվել՝ մտածելով, որ նա գամմա է, և սպիրտ է լցրել նրա արյան փոխարինողի մեջ։ Այդ պատճառով էլ նա թուլակազմ տեսք ունի»։ Նա ստեղծագործության ինստիտուտային բաժնի դասախոս-ուսուցիչ Հելմհոլց Վաթսոնի ընկերն է, որի հետ նա ընդհանուր առանձնահատկություն է ունեցել` անհատականության գիտակցությունը։
Լենինան և Բեռնարդը հանգստյան օրերին թռչում են դեպի Հնդկական ռեզերվացիա, որտեղ հանդիպում են Ջոնին՝ բնական ճանապարհով ծնված սպիտակ երիտասարդին, որը կրում է «Վայրենի» մականունը։ Նրա հայրը կրթական կենտրոնի տնօրենն է, որտեղ աշխատում են Բեռնարդը և Լենինան, իսկ մայրը՝ Լինդան, այժմ հարբեցող է, որն արհամարհվում է հնդիկների շրջանում բոլորի կողմից, թեև նախկինում նա բետա-մինուս կաստայի ներկայացուցիչ էր և աշխատում էր կրթական կենտրոնում։ Լինդային և Ջոնին տեղափոխում են Լոնդոն, որտեղ վերջինս սենսացիա է դառնում բարձր հասարակության շրջանում, իսկ Լինդային հիվանդանոց են տեղավորում, որտեղ նա լիովին ինքնահանգստի է տրվում և շուտով մահանում է թմրանյութերի գերդոզավորումից։
Լենինային սիրահարված Ջոնը դժվարությամբ է վերապրում մոր մահը։ Երիտասարդը սիրում է Լենինային հասարակության մեջ անտեղի բարձր սիրով՝ չհամարձակվելով խոստովանել նրան՝ «հնազանդ երդումներին, որոնք երբեք չեն հնչել»։ Երբ Լենինան փորձում է հրապուրել Ջոնին, վերջինս նրան պոռնիկ է անվանում և փախչում։
Ջոնի հոգեկան խախտումն էլ ավելի է սրվում մոր մահվան հետևանքով, նա փորձում է «դելտա» ստորին կաստայի ներկայացուցիչ աշխատողներին այնպիսի հասկացություններ բացատրել, ինչպիսիք են գեղեցկությունը, մահը, ազատությունը։ Ջոնը տապալում է նրանց ամենօրյա թմրանյութերի բաշխման ընթացքը, իսկ սոմայի դեղահատերը նետում պատուհանից։ Ամբոխը շտապում է ծեծել նրան։ Հելմհոլցը փորձում է օգնել Ջոնին, իսկ Բեռնարդը, գտնվելով մոտակայքում, վախենում է և հեռանում իր ընկերներից, ինչի արդյունքում երեքն էլ ձերբակալվում են։
Արևմտյան Եվրոպայի գլխավոր կառավարիչ Մուսթաֆա Մոնդի աշխատասենյակում, որն աշխարհում իրական իշխանությունը ներկայացնող տաս մարդկանցից մեկն է, տեղի է ունենում երկար զրույց։ Մոնդն անկեղծորեն խոստովանում է իր կասկածները «համընդհանուր երջանկության հասարակության» վերաբերյալ, մանավանդ որ նա ժամանակին տաղանդավոր ֆիզիկոս էր։ Այս հասարակության մեջ գիտությունը, արվեստը և կրոնը փաստացի արգելված են։ Հակաուտոպիայի պաշտպաններից և ազդարարներից մեկը, ըստ էության, դառնում է կրոնի ապագայի և հասարակության տնտեսական կառուցվածքի վերաբերյալ հեղինակի տեսակետների խոսափողը։
Արդյունքում, Բեռնարդին աքսոր են ուղարկում Իսլանդիա, իսկ Հելմհոլցին՝ Ֆոլկլենդյան կղզիներ։ Մոնդն ավելացնում է. «Ես համարյա նախանձում եմ ձեզ, դուք կհայտնվեք ամենահետաքրքիր մարդկանց շարքում, որոնց անհատականությունն այնքան է զարգացել, որ նրանք հասարակության կյանքի համար անպիտան են դարձել»։ Իսկ Ջոնը լքված աշտարակում ճգնավոր է դառնում։ Լենինային մոռանալու համար նա իրեն անընդունելի է պահում հեդոնիստական ​​հասարակության չափանիշներով, որտեղ «կրթությունը բոլորին դարձնում է ոչ թե կարեկից, այլև ծայրաստիճան զզվող»։ Օրինակ՝ նա պայքարում է իր կրքերի դեմ և աղոթում է, ստիպում է իրեն փսխել՝ քաղաքակիրթ աշխարհի կեղտից մաքրվելու համար, և ինքնամտրակում է կազմակերպում, որին ականատես է դառնում լրագրողը։ Ջոնը կրկին սենսացիա է դառնում։ Նրա մասին ֆիլմ է նկարահանվում, որից հետո հարյուրավոր մարդիկ ուղղաթիռներով հոսում են դեպի նրա ճգնավորության վայրը` արտասովոր «վայրենուն» տեսնելու համար։ Տեսնելով ժամանած Լենինային, նա խախտվում է, մտրակով հարվածում է նրան՝ բղավելով, որ նա անառակ է։ Ջոնը չէր կարող ներել իր կողմից աստվածացվող Լենինային այն բանի համար, որ նա անկարող է սիրել և հավատարիմ լինել, և տրվում է միայն իր կրքերին և անամոթ սեռականությանը։ Դիտողների բազմությունը կատաղության մեջ է ընկնում, և սոմայի ազդեցության տակ զանգվածային օրգիա է սկսվում։ Ջոնը տրվում է գայթակղությանը և միանում դրան։ Ուշքի գալով՝ նա, ջախջախվելով մեղսագործության համար մեղքի զգացմունքով և գայթակղություններից փրկվելու իր հույսի ձախողմամբ, ինքնասպանություն է գործում կախաղանի միջոցով։
Հասարակության կաստային համակարգ
Կաստաների բաժանումը տեղի է ունենում դեռ ծնվելուց առաջ։ Մարդկանց աճեցմամբ զբաղվում է Թխսամեքենարանը։ Արդեն շշերի մեջ սաղմերին բաժանում են կաստաների և պատվաստում են որոշակի հակումներով մի տեսակի գործունեության և, ընդհակառակը, ատելությամբ՝ ուրիշ գործունեության նկատմամբ։ Քիմիկոսները զարգացնում են կապարի, կաուստիկ սոդայի, խեժերի, քլորի հանդեպ դիմացկունությունը։ Ստորին կաստաների մոտ ատելություն է սերմանվում գրքերի նկատմամբ և հակակրանք՝ բնության հանդեպ։
Դաստիարակության գործընթացում մարդկանց մեջ սեր է սերմանվում իրենց սեփական կաստայի հանդեպ, հիացմունք՝ վերադաս կսատայի հանդեպ և արհամարհանք՝ ստորին կաստաների նկատմամբ։
Յուրաքանչյուր մարդու մեջ, անկախ կաստայից, սպառման պաշտամունք է սերմանվում։
Բարձրագույն կաստաներ․
Ստորին կաստաների համար գենետիկ նյութը վերցնում են իրենց տեսակներից։ Բեղմնավորումից հետո սաղմերը հատուկ բուժում են անցնում, որի արդյունքում մեկ զիգոտի բողբոջում է մինչև 96 անգամ։ Այն ստեղծում է ստանդարտ մարդկանց։ «Իննսունվեց նույնական երկվորյակներ, որոնք աշխատում են իննսունվեց նույնական մեքենաների վրա»։ Այնուհետև սաղմերին թթվածնի մատակարարումը զգալիորեն կրճատվում է, ինչը նվազեցնում է մտավոր-մարմնական մակարդակը։ Ստորին կաստաները հասակով ավելի կարճ են, մտածողական ընդունակությունը նույնպես նվազեցված է։
Կերպարներ
Բեռնարդ Մարքս (Bernard Marx), ալֆա-պլյուս կաստայի ներկայացուցիչ, հիմնոպեդիայի մասնագետ։ Չնայած Բեռնարդը բարձրագույն կաստային է պատկանում, նա ավելի ցածր կաստայի առանձնահատկություններ ունի։ Բեռնարդն իրեն երջանիկ չի զգում Համաշխարհային պետության մեջ, սակայն նրա մտքի անկախությունը ավելի շատ բխում է նրա անլիարժեքության բարդույթից և դեպրեսիվությունից, քան որևէ փիլիսոփայական համոզմունքի խորքից։ Բեռնարդը շատ թերահավատորեն է վերաբերվում իր համաքաղաքացիների կողմից անգիր արված նշանաբաններին և «խորհուրդներին», քանի որ նա հիպնոպեդիայի մասնագետ է և հասկանում է, որ այդ վերաբերմունքն ու առաջարկությունները մանկության տարիներին են ներարկվել մարդկանց մեջ։ Նա չի վայելում այնպիսի հանրաճանաչ գործունեությունը, ինչպիսին է գոլֆը, կամ նույնիսկ սոման, և նաև խուսափում է այլ մարդկանց հետ ընկերական հարաբերություններ մտնելուց։ Այդ ամենի պատճառով նա վատ համբավ է վայելում։
Ջոն (John), Լինդայի և Թխսամեքենարանի տնօրենի անօրինական որդի, որը ծնվել է Ռեզերվացիայում։ Ջոնն («Վայրենի» կամ «պարոն Վայրենի», ինչպես նրան հաճախ դիմում են) օտար է համարվում ինչպես Ռեզերվացիայում, որտեղ բնիկները դեռ զբաղվում են ամուսնությամբ, բնական ծնունդով, ընտանեկան կյանքով և կրոնով, և իբր քաղաքակիրթ Համաշխարհային պետությունում, որի հիմքում ընկած են կայունության և երջանկության սկզբունքները։ Նա ոչինչ չի կարդացել, բացի Ուիլյամ Շեքսպիրի ամբողջական գործերից, որոնք նա հաճախ մեջբերում է, և, մեծ մասամբ, դա տեղին է լինում, թեև նրա ակնարկը «Չքնաղ նոր աշխարհին» (Միրանդայի խոսքերը «Փոթորիկում») վեպի զարգանալուն զուգահեռ ավելի ու ավելի մուգ և դառը հեգնանք է ստանում։ Ջոնը խիստ բարոյական է՝ համաձայն այն օրենսգրքի, որը նրան սովորեցրել են Շեքսպիրը և կյանքը Մալփայիսում, բայց նա նաև միամիտ է. նրա տեսակետները ներմուծված են իր սեփական գիտակցության մեջ ճիշտ այնպես, ինչպես Համաշխարհային պետության քաղաքացիների հիպնոպեդիկ հաղորդագրությունները վերջիններիս մեջ։ Քանի որ Ջոնն անցանկալի է եղել Մալփայիսում, նա ընդունում է Լոնդոն վերադառնալու հրավերը և ի սկզբանե զարմանում է Համաշխարհային պետության հարմարություններով։ Այնուամենայնիվ, նա հավատարիմ է մնում այն ​​արժեքներին, որոնք գոյություն ունեն միայն իր պոեզիայում։ Նա նախ հերքում է Լենինային՝ իր շեքսպիրյան իդեալին չհամապատասխանելու համար, այնուհետև ամբողջ ուտոպիական հասարակությունը․ նա պնդում է, որ դրա տեխնոլոգիական հրաշալիքները և սպառողականությունը անհատական ​​ազատության, մարդու արժանապատվության և անձնական ամբողջականության աղքատ փոխարինողներն են։ Մոր մահից հետո նա խորապես հուզվում է վշտից՝ զարմացնելով հիվանդանոցում գտնվող մարդկանց։ Այդ բանից հետո նա հեռանում է հասարակությունից և փորձում է մաքրվել «մեղքից» (ցանկությունից), բայց ի վերջո ի վիճակի չէ լինում դա անել և հուսահատված ինքնասպանություն է գործում կախաղանի միջոցով։
Հելմհոլց Վաթսոն (Helmholtz Watson), ալֆա-պլյուս կաստայի ներկայացուցիչ, Էմոցիոմալ ինժեներինգի քոլեջի գրավիչ և հաջող դասախոս, Բեռնարդի ընկեր։ Նա իրեն չբավարարված է զգում`գրելով անվերջ քարոզչական ոտանավորներ, իսկ Համաշխարհային պետության խեղդող կոնֆորմիզմը և ֆիլիստինիզմը նրան վրդովեցնում են։ Ի վերջո, Հելմհոլցն աքսորվում է Ֆոլկլենդյան կղզիներ՝ ալֆա-պլյուս կաստայի դժգոհ ոչ կոնֆորմիստիստների համար սառը ապաստան, այն բանից հետո, երբ մենության առաքինությունների վերաբերյալ հերետիկոսական բանաստեղծություններ է ընթերցում իր ուսանողների համար և օգնում է Ջոնին ոչնչացնել սոմային որոշ չափաբաժիններ՝ Լինդայի մահից հետո։ Ի տարբերություն Բեռնարդի, նա հանգիստ է տանում է իր աքսորը և այն դիտում է որպես իր գրությունների համար ոգեշնչման հնարավորություն։
Լենինա Քրաուն (Lenina Crowne), սիրուն և հայտնի կին, որը պատկանում է բետա կաստային և որպես բուժքույր աշխատում է մարդկանց արտադրության կոնվեյերում։ Հերոսուհու անունը հղում է Վլադիմիր Իլյիչ Լենինին։ Լենինան իր հասարակության օրինակելի ներկայացուցիչն է, նա չի կասկածում այն բանի մեջ, ինչ իրեն սովորեցրել են, երջանկություն է գտնում անվերջ սպառման մեջ և սոմայով ճնշում է ցանկացած անցանկալի վատ հույզերը։ Բեռնարդի հետ Ռեզերվացիա այցելելուց հետո, նա հավանում է Ջոնին, և ցանկանում է հարաբերությունների մեջ մտնել նրա հետ։ Բայց Լենինայի համար հարաբերությունները միայն ֆիզիկական մտերմություն էին նշանակում, մինչդեռ Ջոնը դաստիարակվել է Շեքսպիրի ստեղծագործությունների վրա, և նրա զգացմունքները Լենինայի հանդեպ շատ բարձր էին։ Հետևաբար, Ջոնը խիստ վիրավորվում է Լենինայի՝ իր հետ սեռական հարաբերություններ մտնելու առաջարկից, և դրան ագրեսիվ է արձագանքում։ Երբ Ջոնը ճգնավոր է դառնում, Լենինան նրա մոտ է գալիս շատ այլ մարդկանց և լրագրողների հետ, որոնք եկել են՝ վայրենուն նայելու համար։ Տեսնելով Լենինային՝ Ջոնը կորցնում է ինքնակառավարումը և հարվածում է նրան մտրակով։ Լենինայի հետագա ճակատագիրը վեպում անհայտ է մնում։
Մուսթաֆա Մոնդ (Mustapha Mond), Արևմտյան Եվրոպայի գլխավոր կառավարիչ, որը ղեկավարում է Իննամյա պատերազմից և Տնտեսական կոլապսից հետո առաջացած Համաշխարհային պետության տասը գոտիներից մեկը։ Նա նուրբ է և բարեսիրտ, և ամբողջ ուժով պաշտպանում է պետությունում առկա կարգը։ Միևնույն ժամանակ, Մոնդը հասկանում է, որ նոր հասարակության մեջ անհատականության, գիտության, արվեստի և ազատության տեղ չկա, բայց կարծում է, որ դա անհրաժեշտ զոհաբերություն է՝ հանուն համընդհանուր առավելագույն երջանկության։ Ըստ Մոնդի, սոցիալական կայունության հասնելու համար պահանջվում է կաստային համակարգ և վարքի վերահսկողություն։ Մոնդը ժամանակին մեծ գիտնական է եղել, բայց նրա կարծիքով գիտությունը, արվեստը և ազատությունը պետք է զոհաբերվեին հանուն ընդհանուր երջանկության։ Մոնդին ընտրություն է տրվել՝ աքսորվել կղզիներ կամ մոռանալ հին արժեքների մասին և միանալ Գլխավոր կառավարիչների խորհրդին։ Մոնդը ընտրել է երկրորդը, իսկ ավելի ուշ նա ինքն էլ դարձել է գլխավոր կառավարիչ։