cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջորջոնե
Որոտ
Իր ստեղծագործություններում նա կարողանում է շոշափել իրականության այնպիսի թեմաներ, որոնց մինչ այդ ոչ ոք չէր անդրադարձել։ Մոտ 1506–1507 թվականներին նկարիչը երիտասարդ վենետիկցի պատրիկի համար նկարում է «Որոտը» կտավը։ Իր սյուժետային գաղափարով այն նկարչի ամենաառեղծվածային աշխատանքն է։ Դժվար է ասել թե այն կոնկրետ ինչ սյուժեով է նկարվել։ Որքան էլ բարդ լինի սյուժեն, ինչին հավանաբար այնքան էլ մեծ ուշադրություն չեն դարձրել ոչ վարպետն, ոչ էլ ժամանակի արվեստասերները, ակնահայտ է նկարչի ձգտումն կերպարների յուրահատուկ կոնտրաստային համադրությամբ արտահայտելու հոգեվիճակ։ Կերպարները տեղադրված են բնապատկերային միջավայրում, չնայած դեռևս առաջին պլանում չեն։ Զարմանալի նրբությամբ է պատկերված բնության բազմազանությունն։
Գյուղական համերգ
Ջորջոնեից մեզ հասած վերջին աշխատանքը «Գյուղական համերգն» է (մոտ 1508-1510 թթ, Լուվր)։ Այն կարծես Ջորջոնեի ժամանակակիցների երազած «ոսկեդարի» մարմնացումն է։ Հանգիստ հանդիսավոր բնապատկերի ֆոնին պատկերված են շքեղ հագուստով երկու երիտասարդ և երկու մերկ կին։ Ժամանակի ընթացքում մգացած լաքy նկարին հաղորդում է տաք ոսկեգույն երանգ։ Իրականում, սկզբում այն առաձնանում էր ընդհանուր տոնի հավասարակշռությամբ։ Այն արտահայտվում էր զուսպ սառը և չափավոր տաք երանգներով։
Այս աշխատանքում, ավելի շատ քան մյուսներում, կարծես թե պատրաստվում է Տիցիանի ի հայտ գալուն։ Բացի այդ այս աշխատանքի առանձնահատկությաունն այն է, որ այն բացահայտում է այլևս ոչ ոքի կողմից չկրկնվող նկարչի հմայքը։ Ջորջոնեի մոտ մոտիվը փափկեցվում է երազկոտ հայցողականությամբ, կյանքի հանդեպ հավասարակշռված հարմոնիան։
1510-ին Վենետիկում սկսվում է ժանտախտի համաճարակ, որի զոհերից մեկն է դառնում Ջորջոնեն՝ մահանալով 1510-ի աշնանը ստեղծագործական ուժերի ծաղկման շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Ստոյկա (գյուղ, Ուստ-Ալդանսկի ուլուս)
Ստոյկա (Стойка), գյուղ Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Ուստ-Ալդանսկի ուլուսի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Ուստ-Ալդանսկի ուլուսի բնակավայրեր
Բաբկա (բնավայր)
Բաբկա բնավայր (Урочище Бабка), համապետական նշանակության բնության բուսաբանական հուշարձան։ Գտնվում է Բորոդյանի շրջանի տարածքում (Կիևի մարզ, Ուկրաինա), կաղնիների և կաղնե-բոխային անտառների մասսիվ է։ Զբաղեցնում է 78 հեկտար տարածք։
Պատմություն
Բնության հուշարձանը ստեղծվել է ՈւԽՍՀ-ի Մինիստրների խորհրդի 14.10.1975 թվականի № 780-Р հրամանի համաձայն։
Ըստ 2011 թվականի հետազոտությունների արդյունքների՝ որսարգելավայրը միատեսակ ծառերից բաղկացած սաղարթավոր անտառի չափանմուշ էր, այնտեղ չկային բնապահպանական կանոնակարգի նկատելի խախտումներ։ 2013 թվականի կադաստրային քարտեզների հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ որսարգելավայրի տարածքում կան ընդհանուր 7,5 հեկտար մակերեսով հողակտորներ, որոնք օգտագործվել են օրենսդրության խախտումներով։
Նկարագրություն
Բնավայրը գտնվում է Կիևի մարզի Բորոդյանի շրջանի Պորոսկոտեն գյուղի մոտակայքում։ Բնության հուշարձանը ստեղծվել է Կիևյան անտառների համար հազվադեպ կաղնիների և կաղնե-բոխային անտառների պաշտպանության և պահպանման նպատակով։
Որսարգելավայրի տարածքը թույլ լեռնային է, գտնվում է Ստրիժեն գետի հովտում, հատվում է առուներով և ունի արհեստական լճակներ։
Արգելավայրի մեծ մասը զբաղեցնում են արևմտյան սահմանի զամբյուղախոտային անտառները, ինչպես նաև կաղնե-բոխային անտառների մասսիվները, որտեղ աճում է մազածածկ կնյուն (Carex pilosa), նշտարաձև աստղիկ (Stellaria holostea), սովորական այծոտն (Aegopodium podagraria), առուների հովիտներում՝ սև լաստենի։
Բնություն
Բնավայրում աճում է ավելի քան 150 տեսակի անոթավոր բույս։ Կան գարնանային էֆեմերոիդներ, որոնցից գերակշռում է թավուտի հողմածաղիկը (Anemone nemorosa), կաղնե-բոխային անտառներում՝ բացատային անծխոտը (Corydalis solida): Հանդիպում են նաև Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր՝ երկտերև լյուբկա (Platanthera bifolia), կանաչ լյուբկա (Platanthera chlorantha), Dactylorhiza maculata, երկտերևի ձվաձև (Listera ovata), գանգրավուն շուշան (Lilium martagon), ստվերային կնյուն (Carex umbrosa)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ այբբենական կարգով
Օզերո (գյուղ, Պիժանսկի շրջան)
Օզերո (Озеро), գյուղ Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Պիժանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Կոտոր (բերդ)
Կոտոր, Կոտորաց բերդ, Կոտորն, Կոտորոց, Կոտորոց ամրոց, Կոտորք, Կոտուր, բերդ (ամրոց) Մեծ Հայքի Վասպուրական աշխարհի Անձախիձոր գավառում, Կոտուր գետի ափին, Խոյ քաղաքից արևմուտք, համանուն ավանում։
Թովմա Արծրունին վկայում է «բերդն Կոտորոց», իսկ Ստեփանոս Ասողիկ Տարոեցին՝ «Կոտորոց բերդն» ձևով։ Վկայում է նաև Շապուհ Բագրատունին։
Հետագայում կոչվել է Կոտու։ Ըստ ոմանց՝ Կոտորը ծագում է աքքադերեն kudurru բառից, որը նշանակում է «սահման»։ Կոտորը նորոգել են Բագրատունի իշխանները՝ դարձնելով այն սահմանային զորակայան իրենց և Արծրունիների տիրապետությունների միջև։
972 թվականին այստեղ վախճանվել է Ստեփանոս Գ Սևանցի կաթողիկոսը, որին բերդում բանտարկել էր Ապուսահլ Արծրունին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Թուրքիա) Կատեգորիա:10-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Գաձադա Սկիանո
Գաձադա Սկիանո (Gazzada Schianno), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում ։ Տեղակայված է Վարեզե գետի ափին։
Բնակչությունը ըստ 2004 թվականի տվյալների կազմում է 4514 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 1129 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 4 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 21026։ Հեռախոսային կոդը՝ 0332։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Համֆրի Բոգարտ
Կենսագրություն
Համֆրի Բոգարտը ծնվել է 1899 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Նյու Յորքում։ Հայրը՝ Բելմոնտ Դեֆորեսթ Բոգարտը (հուլիս 1867- սեպտեմբեր 1934) մասնագիտությամբ վիրաբույժ էր, մասնագիտացել էր սրտի և թոքերի վիրահատության մեջ, մայրը Մոդ Համֆրին (1868-1940) նկարչուհի էր և աշխատում էր կանացի «The Delineator» ամսագրում։ Նրանք ամուսնացել էին 1898 թվականի հունիսին։
Մանուկ ժամանակ եղել է չհարմարվող երեխա և չի ունեցել շատ հետաքրքրություններ։ Ծնողների կապերի միջոցով Համֆրի Բոգարտը սովորել է մասնավոր դպրոցներում, մասնավորապես հեղինակավոր Ֆիլիպսի Ակադեմիայում։
Ռազմական ծառայություն
1918 թվականի գարնանը չունենալով որևէ կարիերայի հնարավորություն Բոգարտը՝ ով սիրում էր ծովը, անցնում է ծառայության ԱՄՆ-ի ռազմածովային ուժերում։ Նա, ծառայելով նավերում, համարվում էր օրինակելի նավաստի։
Անձնական կյանք
Իր կարիերայի սկզբնական «Drifting» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ ծանթացել է դերասանուհի Հելեն Մենկենի հետ և նրան ամուսնացել են 1926 թվականի մայիսի 20-ին։ Բոգարտի առաջին ամուսնությունը երկար չի տևել և նրանք բաժանվել են 7 տարի անց՝ 1927 թվականի նոյեմբերի 18-ին։ 1928 թվականի ապրիլի 3-ին ամուսնացել է դերասանուհի Մերի Ֆիլիպսի հետ, ում հետ ծանթացել էր 1924 թվականին «Nerves» ներկայացման ժամանակ, ում հետ նույնպես ամուսնալուծվել է։
1938 թվականի օգոստոսի 21-ին երրորդ անգամ ամուսնացել է դերասանուհի Մայո Մետոտի հետ, ով չնայած բնավորությամբ աշխույժ էր և հարմարվող, բայց տառապում էր հարբեցողությամբ։
Չորրորդ կնոջ արդեն հայտնի դերասանուհի Լորեն Բեքոլի հետ ծանոթացել է 1944 թվականին «Ունենալ և չունենալ» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ։ Այդ ժամանակ Բեքոլը 19 տարեկան էր, իսկ Բոգարտը 45։ Բեքոլը 16 տարեկանից աշխատել էր որպես մոդել, ապա անցել դերասանական կարիերայի։ 1945 թվականի մայիսի 21-ին նրանք ամուսնացան Օհայո նահանգում գտնվող Բոգարտի մտերիմ ընկերոջ՝ սցենարիստ Լուիս Բրոմֆիլդի տանը։
Ընդհանուր առմամբ նրանց ամուսնությունը հաջողված էր, չհաշված երբեմն-երբեմն ծագող վեճերը, որոնք առաջանում էին ընտանիքում Բոգարտի հարբեցողությունից հետո։ 1949 թվականի հունվարի 6-ին ծնվում է նրանց որդին՝ Սթիվեն Համֆրի Բոգարտը, ով դառնում է գրող։ Իսկ 1952 թվականի օգոստոսի 23-ին ծնվում է նրանց երկրորդ երեխան՝ Լեսլի Հովարդ Բոգարտը։
Կարիերա
Առաջին նշանավոր ֆիլմերից մեկը 1930 թվականին նկարահանված «Գետով դեպի վեր» ֆիլմն էր, որտեղ հանդես էր գալիս նաև նրա մտերիմներից մեկը՝ Հոլիվուդյան հայտնի մեկ այլ դերասան Սփենսեր Թրեյսին։ 1951 թվականին «Աֆրիկական թագուհին» ֆիլմի համար Օսկար է ստանում Օսկար լավագույն դերասանի համար անվանակարգում, որտեղ նրա խաղընկերուհին հանրահայտ Քեթրին Հեփբորնն էր։
1943 թվականին իր ամենահայտնի «Կասաբլանկա» ֆիլմում կատարած դերի համար ներկայացվել է Օսկարի։ Ֆիլմը մեծ հաջողություն է ունեցել, դարձել է կինոյի պատմության ամենանշանավոր ֆիլմերից մեկը, Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ֆիլմերի ցանկում ընդգրկվելով 3-րդ տեղում։ Եվս մեկ Օսկարի ներկայացվել է նաև 1954 թվականին «Ապստամբություն Քեյնի վրա» ֆիլմի համար։
Ֆիլմագրություն
‎ ‎ Ընդհանուր թվով հանդես է եկել 80-ից ավելի ֆիլմերում։ Առավել նշանավոր ֆիլմերն են.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
Գեյ-Մամեդլու
Գեյ-Մամեդլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Կատյուշա (այլ կիրառումներ)
Կատյուշա անվանումը կարող է վերաբերվել
Ձերժինսկոգո (գյուղ, Բոբրովիցայի շրջան)
Ձերժինսկոգո (Дзержинського), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բոբրովիցայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Ձերժինսկոգո գյուղում բնակվում էր 153 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1577,32 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բոբրովիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Էլեանոր Անգլիացի (Բարի կոմսուհի)
Անգլիայի թագավոր Էդուարդ I-ի և նրա առաջին կին թագուհի Էլեանոր Կաստիլիացու կենդանի մնացած ավագ դուստրը ։
Էլեանորը ամուսնացավ ֆրանսիացի ազնվական, Բարի կոմս Հենրի III-ի հետ 1293 թվականի սեպտեմբերի 20-ին և ունեցավ երկու երեխա.
Էլեանորը թաղված է Ուեստմինստերյան աբբայությունում։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Անգլիայի արքայադուստրեր Կատեգորիա:Պլանտագենետների հարստություն
Կոտորուքանետային և կոտորուքաշիթային մշակում
Կոտորուքանետային և կոտորաքաշիթային մշակում, դետալների մակերևույթներն ամրապնդող մշակում։ Օգտագործվում է ցիկլով փոփոխվող, ինչպես նաև հարվածային բեռնվածքների պայմաններում աշխատող դետալների կոնստրուկցիոն ամրությունը բարձրացնելու համար։ Կոտորուքանետային և կոտորաքաշիթային մշակումը կիրառվում է սև և գունավոր մետաղներից պատրաստված դետալների մշակման դեպքում, աչքի է ընկնում մեծ արտադրողականությամբ ու տնտեսմամբ։ Կոտորուքանետային և կոտորաքաշիթային մշակումը փոխում է մետաղի արտաքին շերտի ֆիզիկական հատկությունները, մեծացնում ամրությունը, կարծրությունը, ստեղծում լարումների վերաբաշխում են։ Կոտորուքանետային և կոտորաքաշիթային մշակումը մեծացնում է նաև զսպանների, տուրբինների թիակների, դրոշմոցների երկարակեցությունը։
Կատեգորիա:Մետաղամշակում
Zlatarna Celje
Zlatarna Celje, d.d. (հայերեն հնչողոթյամբ՝ «Զլատառնա Ցելե»), սլովենական ոսկերչական և արծաթագործական ընկերություն, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Ցելե քաղաքում։ Ոսկերչական արտադրանքից զատ՝ թողարկում է ոսկու ձուլակտորներ, ատամնատեխնիկական ձուլվածքներ, տեխնիկական (արդյոնաբերական) ոսկի։ Ունի շուրջ հարյուր վաճառակետեր, որոնք հիմնականում սփռված են Սլովենիայում և նախկին Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Դաշնային Հանրապետության կազմի մեջ մի ժամանակ մտած երկրներում։ Իր արտադրանքը վաճառում է Zlatarna Celje և Lencia ապրանքանիշերով ։
2011 թվականին Ոսկու համաշխարհային խորհուրդը, ուսումնասիրելով ընկերության գործունեությունը, նրան ներառել է ոսկու վաճառքով զբաղվող վստահելի ձեռնարկությունների ցանկում ։
Մարաստան (Մարդինի գավառ)
Մարաստան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պիանտեդո
Պիանտեդո (Piantedo), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Սոնդրիո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 1188 մարդ, խտությունը կազմում է 198 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 6 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 23010, հեռախոսային կոդ՝ 0342։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ
(6941) Դալգարնո
(6941) Դալգարնո (Dalgarno), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Հարվարդի աստղադիտարանի կողմից Հարվարդում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,778193 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2392 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3172 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1691,38 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,212844 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,43° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1976 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հարվարդի աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ստոպչիշչե
Ստոպչիշչե (Стопчище), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Պատմություն
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ գյուղը 1941 թվականի հոկտեմբերին, գրավել են նացիստական զորքերը, ազատագրվել է 1943 թվականի մարտին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սիոնի Բոլնիս (ֆուտբոլային ակումբ)
Սիոն (վրաց.` საფეხბურთო კლუბი სიონი ბოლნისი), վրացական ֆուտբոլային ակումբ Բոլնիս քաղաքից։ Հիմնադրվել է 1936 թվականին։ «Տալմազա Ստեպանիա» տնային մարզադաշտը տեղավորում է 3.000 հանդիսատեսի։
2003-2004 մրցաշրջանում «Սիոն» ֆուտբոլային ակումբը Վրաստանի առաջնությունում առաջին տեղը կիսել է «ՎԻՏ Ջորջիա» ակումբի հետ, բայց պարտվել է որոշիչ խաղում (0:2)։
2006 թվականին «Սիոն» ֆուտբոլային ակումբը հաղթել է Վրաստանի առաջնությունում, որը նրան հնարավորություն էր տվել մասնակցելու Չեմպիոնների լիգայի առաջին նախընտրական փուլին ։ Առաջին խաղում «Սիոնը» հաղթանակ է տարել ադրբեջանական «Բաքվի» դեմ խաղում (2:1), երկրորդ խաղում պարտվել է բուլղարական «Լևսկի» ակումբին (0:4) ։
Պատմություն
«Սիոնի» Ֆուտբոլային Ակումբը հիմնադրվել է 1936 թվականին, Բոլնիս քաղաքում։
Ներկա կազմ
Օգոստոսի 1, 2009
Արտաքին հղումներ
Սիոնի Բոլնիս
Ոստիկանը Բևեռլի Հիլզից
Սյուժեն
Դեթրոյթի ոստիկան Աքսել Ֆոուլին (Մերֆի) հանդիպում է իր դպրոցական ընկերոջը, ում երկար ժամանակ չէր տեսել, և վերջինիս սպանում են։ Մարդասպանի որոնումներով ոստիկանը գնում է Լոս Անջելես։ Այստեղ նա աշխատում է համառորեն, բայց նաև համառորեն հրաժարվում էր տեղական ոստիկանությանը միանալուց։ Իր հատուկ շնորհի շնորհիվ նա միշտ լուծում է գտնում ցանկացած իրավիճակից։ Ֆուլին արժանանում է համակրանքի և նրանցից երկուսի իրական աջակցությանը։ Մի շարք կռիվներ, կրակոցներ, լավ երաժշտություն և գերազանց հումոր. այս ենք տեսնում ֆիլմում։
Մրցանակներ
Անվանակարգը՝ Լավագույն սցենարիստ
Տուն-ակվարիում (Չելյաբինսկ)
Տուն-ակվարիում, Չելյաբինսկ քաղաքի Մետալուրգիական թաղամասում գտնվող տերարիում և ակվարիում։ Այն Չելյաբինսկի մարզի միակ ակվարիումն ու տերարիումն է։ Չելյաբինսկի տուն-ակվարիումն ունի ծովային և քաղցրահամ ջրերի ձկների, ինչպես նաև միջատների և սողունների ցուցանմուշների յուրօրինակ հավաքածու։ Կառույցն ընդգրկված է ակվարիումների համաշխահային գրքում ։
Պատմություն
Չելյաբինսկի տուն-ակվարիումը բացվել է 1983 թվականի հունիսի 17-ին Չելյաբինսկի՝ Օ. Տիսչենկոյի անվան զբոսայգում ։ Ներկայացված էր 3 մշտական հավաքածու՝ ծովային և քաղցրահամ ջրերի ձկներ, տերարիում, ինչպես նաև ծովային նավի տնակի տեսքով ձևավորված է սրահ, որտեղ ներկայացված էին ծովային մթնոլորտ ստեղծող տարբեր ցուցանմուշներ։ Հիմնական սրահի կենտրոնական մասում տեղադրված է 3 տոննա ծավալով ջրավազան, որտեղ լողում է միայն քաղցրահամ ջում ապրող խոշոր ձուկ։ 2014-ին ակվարիումի  շենքը վերանորոգվել է, փոխվել են բոլոր կոմունալ հարմարություները, թարմացվել են ակվարիումները։ Հոկտեմբերի 29-ին բացվել է վերանորոգված տուն-ակվարիումը։ Ներկայումս (2017 թ), ցուցասրահում ընդգրկված են ավելի քան 80 տեսակ ձուկ, հազվագյուտ միջատների 20 տեսակներ, օձեր, մողեսներ և կրիաներ:
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="1">
Քրտնարտադրություն
Քրտնարտադրություն, քրտնագեղձերից քրտինքի արտադրվելը և մաշկի վրա դուրս գալը։ Լավ արտահայտված է մարդու, կապիկների և սմբակավորների (հատկապես կենտսմբակավորների) օրգանիզմում։
Քրտնարտադրության դերը
Քրտնարտադրությունը կարևոր դեր է կատարում նյութափոխանակության վերջնական արգասիքները օրգանիզմից հեռացնելու, մարմնի ջրաաղային հաշվեկշիռը պահպանելու, ջերմակարգավորման պրոցեսներում։ իրականանում է ռեֆլեկտոր ճանապարհով։
Քրտնարտադրության կենտրոնները
Քրտնարտադրության կենտրոնները գտնվում են գլխուղեղի կեղևում, հիպոթալամուսում, երկարավուն ուղեղում և ողնուղեղում։ Քրտնարտադրությունը կարելի է ուժեղացնել կամ նվազեցնել դեղորայքների միջոցով։
Բուժումը
Հիմնական հիվանդության վերացում, օգտագործվում են նաև տեղային ախտանշանային դեղամիջոցներ։
Կատեգորիա:Ոչ պայմանական ռեֆլեքսներ Կատեգորիա:Ջերմակարգավորում
Սեյադ
Սեյադ (պարսկերեն ՝ որսորդ, Մադաթյանց Պետրոս Տեր-Հովսեփի, 1810, Շամախի — 1876), հայ աշուղ։
Եղել է ռուս բանակի սպա։ Տիրապետել է ռուսերեն, թուրքերեն, վրացերեն, պարսկերեն լեզուներին։ Հորինել է միայն հայերեն երգեր, որոնք արևելյան աշուղների խաղերից հիմնովին տարբերվում են ինքնուրույն, հայկական հանգերով, հատկապես՝ բովանդակությամբ։ Սեյադը բողոքել է անարդարության, անհավասարության դեմ («Վասն աշխարհի»), խարազանել ամբարտավանությունն ու տգիտությունը, անհավատարմությունը, սուտն ու կեղծիքը («Վաղնջուց ժամանակաց նկարագիր»)։ Ապրել է իր ժողովրդի հոգսերով, հայրենիքի բախտը կապել ռուս ժողովրդի հետ։ Սեյադը հորինել է նաև սիրո, վայելքի և խրախճանքի երգեր, որոնք ժողովրդականություն են վայելել («Էդ կարմիր վարդ թուշիդ», «Շահնազ հայերեն», «Ով սիրուն թառ․․․», «Մատռվակ, գինի տուր» և այլն)։ Աշուղական արվեստի մեջ առանձնահատուկ տեղ ունի «Արէ Նազելի» մուխամմազը։ Առաջին ժողովածուն («Զանազան երգք պ․ Պետրոս] Տ․ Հովսեփյան Մադաթյանց Շամա- խեցվո Աեյադ մականուանելո», 1857), որ լույս է ընծայել Ոսկան Երևանցին Մոսկվայում, պարունակում է 71 երգ։ Տասնյակ երգեր տեղ են գտել «Քնար հայկակ » (1868), «Հայ աշուղներ» (1903) և ժամանակի այլ երգարաններում, «Սոխակ Հարսստանի»-ի հատորներում։ Սեյադը մշակել, կատարելագործել է աշուղական տաղաչափության շատ ձևեր, ստեղծել նորերը («Բան նորաձև»)։
Կատեգորիա:Հայ աշուղներ
Տիցիան
Տիցիանո Վեչելլիո կամ Տիցիան (Tiziano Vecellio, ), իտալացի գեղանկարիչ։ Վերածննդի դարաշրջանի Իտալիայի 16-րդ դարի վենետիկյան դպրոցի վաղ շրջանի ներկայացուցիչ, իտալական բարձր Վերածննդի գլխավոր ներկայացուցիչներից մեկը։
Օզերո (գյուղ, Սեմյոնովսկի շրջան)
Օզերո (Озеро), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սեմյոնովսկի շրջանի կազմում։
Տիցիան
Կենսագրություն
Տիցիանը 10 տարեկանում Վենետիկում խճանկարչության դասեր է առել Սեբաստիան Ձուկատոյից, մի քանի տարի անց աշակերտել է նկարիչ Ջովաննի Բելլինիին՝ Ջորջոնեի և ապագա նշանավոր այլ նկարիչների հետ։ Մոտ 1508 թ-ին Ջորջոնեին օգնել է ստեղծելու Վենետիկի գերմանական իջևանատան որմնանկարները, իսկ վերջինիս մահից (1510 թ.) հետո ավարտել է նրա «Քնած Վեներան» կտավը։ Տիցիանն աշխատել է հիմնականում Վենետիկում, նաև Պադուայում (1506 թ.), Ֆեռարայում (1516 և 1523 թթ.), Մանտուայում (1536-37 թթ.), Ուրբինոյում (1542-44 թթ.), Հռոմում (1545-46 թթ.) և Աուգսբուրգում (Գերմանիա, 1548 և 1550-1551 թթ.)։ Ստեղծել է աստվածաշնչյան և դիցաբանական թեմաներով նկարներ, հայտնի է նաև որպես դիմանկարիչ։ Տիցիանը 30 տարեկանում Վենետիկի լավագույն նկարիչն էր։ Նրա արվեստն աչքի է ընկնում կյանքի բազմակողմանի ընդգրկումով, դարաշրջանի դրամատիկ բախումների խոր բացահայտմամբ։ 1510-ական թվականների կեսից Տիցիանը մշակել է ուրույն ոճ. նրա կերպարներին բնորոշ է հանգստությունը, իսկ կտավներին՝ մաքուր գույների ներդաշնակությունը։ 1510-1530-ական թվականներին նկարիչն առավելապես ստեղծել է պաթոսով և դինամիկայով օժտված գործեր՝ «Սալոմե» (1515 թ.), «Ֆլորա» (մոտ 1515 թ.), «Երկնային և երկրային սեր» (մոտ 1515-1516 թթ.), «Աստվածամոր համբարձվելը» (1518 թ.), «Կեսարի դինարը» (1518 թ.), կենսալի կերպարներ, սլացիկ շարժումներով հորինվածքներ («Բաքոսը և Արիադնան», 1523 թ.)։ Տիցիանը կրոնական և դիցաբանական թեմայով նկարներում հաճախ ներմուծել է ճարտարապետական ֆոն և կենցաղային մանրամասներ («Պեզարո ընտանիքի տիրամայրը», 1526 թ., և այլն)։ 1519-1526 թթ-ին որմնանկարել է մի շարք Ավագ խորաններ։ Տիցիանի դիմանկարչական արվեստը ծաղկել է 1530-40-ական թվականներին. ժամանակակիցների կերպարներում ընդգծել է նրանց բնավորության գծերը, յուրաքանչյուրի համար գտել հորինվածքային հնարամիտ, գունային յուրօրինակ լուծումներ («Հիպպոլիտո Մեդիչի», 1532-33 թթ., «Վեներա», 1538 թ., «Պիետրո Արետինո», 1545 թ., «Պողոս III պապը Ալեսսանդրո և Օտտավիո Ֆառնեզեների հետ», 1545-46 թթ., և այլն)։ XVI դարի կեսից՝ ստեղծագործության ուշ շրջանում, Տիցիանը հասել է կատարյալ գեղանկարչականության և կրոնական ու դիցաբանական թեմաների մեկնաբանման բացառիկ խորության։ Մարդու մարմնի գեղեցկությունը նկարչի գործերի առանձնահատուկ թեմաներից է («Դանայա», մոտ 1554 թ., «Վեներան հայելու առջև», 1550-ական թվականներ, «Եվրոպայի առևանգումը», մոտ 1559 թ., և այլն)։ Այդ շրջանի կրոնական թեմայով նկարներին («Սուրբ Հիերոնիմոս», մոտ 1552 թ., «Ապաշխարող Մարիամ Մագդաղենացին», 1560-ական թթ., «Սուրբ Սեբաստիանոս», 1570 թ., և այլն) բնորոշ են գունային նուրբ ելևէջներն ու ազատ կերպավորումը։ Տիցիանը գեղանկարչության մեջ մշակել է նոր տեխնիկա. ներկերը կտավին քսել է և՜ վրձնով, և՜ մատներով, և՜ քսաթիակով։ Նա ստեղծել է նաև գծանկարներ։ Տիցիանի նկարներն ուսումնասիրել են տարբեր երկրների ու դարաշրջանների նկարիչներ (Տինտորետո, Էլ Գրեկո, Ռեմբրանդ, Էդուարդ Մանե, Դիեգո Վելասկեզ, Պիտեր Ռուբենս և ուրիշներ)։ Նրան անվանել են Աստվածային Տիցիան։ Տիցիանի գործերից պահվում են Լոնդոնի ազգային, Բեռլինի, Հռոմի Բորգեզե, Ֆլորենցիայի Պալատին պատկերասրահներում, Փարիզի Լուվր, Սանկտ Պետերբուրգի Էրմիտաժ և այլ թանգարաններում։ Նրա անունով կոչվել է խառնարան Փայլածու (Մերկուրի) մոլորակի վրա։
Օզերո (գյուղ, Սեմյոնովսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սեմյոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Տիցիան
Կենսագրություն
Իսպանիայի Կառլոս V թագավորը Տիցիանին հրավիրել է իր մոտ և արժանացրել հատուկ պատվի ու հարգանքի։ «Ես կարող եմ ունենալ հերցոգ, սակայն չեմ կարող գտնել երկրորդ Տիցիան», - ասել է նա։ Մի անգամ նկարելու ժամանակ Տիցիանի ձեռքից վրձինն ընկել է։ Կառլոս V-ը բարձրացրել է այն և ասել. «Տիցիանին ծառայելը պատիվ է նույնիսկ թագավորի համար»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:Անձինք թղթադրամների վրա
Onetwo (խումբ)
Onetwo, բրիտանա-գերմանական սինթի փոփ դուետ, որը կազմավորվել է 2000-ականների սկզբին։ Իր վերջնական և պաշտոնական անունն ստացել է 2004 թվականին։ Խումբը կոչվել է նաև pandc, Story x two, The Rear Mirror, Part Two ։
Պատմություն
Onetwo-ի կազմում ներառված են Պոլ Համֆրիզը և Կլաուդիա Բրյուկենը։ Նրանք հանդիպել են 1980-ականների սկզբին և 1996 թվականին արդեն սիրային հարաբերությունների մեջ էին։ Նրանք միասին աշխատում էին Propaganda անվանումով ալբոմի վրա, բայց ալբոմի հաջողությունը ձախողվեց և անդամներից ամեն մեկը սկսեց աշխատել իր սեփական երգերի վրա։ 2000 թվականի վերջին նրանք շրջագայություն կատարեցին ԱՄՆ-ում, որը կոչվում էր OMD Revisited Tour. շրջագայության ընթացքում նրանք կատարեցին իրենց հին, ինչպես նաև մի քանի նոր երգեր։
2004 թվականի մայիսին նրանք թողարկեցին Item անունով մինի ալբոմ։ Նույն տարվա սեպտեմբերի 30-ին նրանք ունեցան իրենց առաջին կենդանի ելույթը, որը կայացավ Լոնդոնում ։ 2006 թվականին նրանք ելույթ ունեցան Լոնդոնի Too2Much հրապարակում։ Այդ նույն տարում նրանք շրջագայել են Կենտրոնական և Արևելյան Ամերիկայում, իսկ 2007 թվականի ապրիլին՝ Գերմանիայում ։ Աշնանը խումբը ելույթ ունեցավ Erasure-ի և Human League-ի համերգներում։ 2006 և 2008 թվականներին խումբը ելույթ է ունեցել Մոսկվայում ։ 2011 թվականի սեպտեմբերին խումբը մասնակցել է Electronic Phuture Revue շոուին ։
Խումբը ունի իր սեփական լեյբլը, որը կոչվում է There(there)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանական երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Գերմանական երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:2000 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Պիշչևիցա
2001 թվականի տվյալներով Պիշչևիցա գյուղում բնակվում էր 17 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,052 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կազանկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1880 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գեյալ
Գեյալ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 116 ադրբեջանցի բնակիչ ։
Ռոզմարի Քենեդի
Ռոզմարի Քենեդի, Ժոզեֆ Քենեդի և Ռոզա Ֆիթզջերալդ Քենեդի ամուսնական  զույգի ավագ  դուստր։ Նա ԱՄՆ նախագահ Ջոն Ֆ. Քենեդիի, քաղաքական գործիչ Ռոբերտ Քենեդիի և Էդվարդ Մուր Քենեդիի քույրն էր։
Քենեդին ուներ մտավոր թույլ կարողություններ և հատուկ ուսումնառություն է անցել։ Դեռահասության տարիներին նրա մոտ ի հայտ եկան գլխուղեղի կտրուկ խանգարումներ, որոնք բացասաբար էին անդրադառնում նրա բնավորության վրա։ Սրա հետ մեկտեղ, հայրը թույլատրեց պերեֆրոնտալ լոբոտոմիա (հուն․ λοβός «մաս, բաժին» + τομή «կտրվածք») անցկացնել, երբ նա 23 տարեկան էր։ Դա նեյրովիրաբուժական միջամտություն էր, որի ժամանակ հեռացվում էր գլխուղեղի որևէ մաս, կոնկրետ այս դեպքում՝ ճակատայինը։ Սակայն ընթացակարգը անհաջող եղավ և Քենեդին դարձավ անկարողունակ, իսկ խոսքը՝ անհասկանալի։ Քենեդին իր հանգիստն անց էր կացնում Վիսկոնսին նահանգի Ջեֆերսոն համալսարանում, որտեղ նրան հոգ էին տանում։
Վաղ կյանք և ընտանիք
Ռոուզ Մարի Քենեդին ծնվել է Բրուքլինում՝ հայրական տանը։ Նա Ժոզեֆ Կենեդիի և Ռոզա Ֆիթսգերալդի երրորդ երեխան էր և առաջին դուստրը։ Նրան անվանեցին  իր մոր անունով և սովորաբար Ռոզմարի կամ Ռոուզ էին անվանում։ Ռոզա Քենեդիի ծննդաբերության ժամանակ, մինչև բժշկի ժամանելը, բուժքույրը նրան խորհուրդ էր տվել ոտքերն իրար սեղմած պահել։ Երեխայի գլուխը  շուրջ երկու ժամ մնացել էր սեղմված, որը պատճառ էր դարձել թթվածնաքաղցի ։ Ռոզմարիի մեծանալուն հետ, ծնողները նկատեցին, որ նա չի զարգանում իր տարիքին համապատասխան։ Երկու տարեկան հասակում, նա հազիվ էր նստում և դեռևս չէր կարողանում խոսել ։
15 տարեկան հասակում Ռոզմարիին ուղարկեցին Էլմհուրսթ, որտեղ նա կրթություն ստացավ բոլոր ուսանողներից մեկուսացած։ Առանձին դասասենյակում նրա հետ ամբողջ օրն աշխատում էին երկու միանձնուհիներ և հատուկ կրթության ուսուցչուհին՝ Միս Նյութոնը։ Քենեդին դպրոցին նվիրեց թենիսի բակ՝ նրանց ցուցաբերած աջակցության դիմաց։ Նրա կարդալու, գրելու, հաղորդակցվելու և հաշվելու կարողությունները համապատասխանում էին չորրորդ դասարանի մակարդակին։
Ռոզա Քենեդին առաջարկեց  ավագ որդուն ընկերակցել Ռոզմարիին պարահանդեսի ժամանակ։ Եղբոր շնորհիվ, նա  այնքան էլ չտարբերվեց իր հասակակիցներից ։
Ռոզմարին մի քանի գիրք է կարդացել, դրանցից էր նաև Վինի Թուխը ։ 1930 թվականին գրված նրա օրագրերը տպագրվեցին՝ բացահայտելով մի կնոջ, ում կյանքը լի էր օպերա, պարահանդես, գնումների և այլ հասարակական իրադարձությունների մասնակցելու ցանկությամբ ։ 1939 թվականին, Քենեդին իր ընտանիքի հետ մասնակցեց Հռոմի պապ Պիուս XII-ի թագադրման արարողությանը։ Նա նաև այցելեց Սպիտակ տուն ։  Քենեդիի ծնողները Woman's Day  ամսագրին հայտնել էին, որ նա սովորում է, որ աշխատի  մանկապարտեզում որպես  ուսուցչուհի։ Երբ, The Boston Globe լրագիրը առաջարկ ստացավ հարցազրույց անցկացնել Ռոզմարիի հետ, նրա հոր օգնականը նախապատրաստեց նրա ելույթը, որը  Ռոզմարին ջանասիրաբար կրկնեց․"Ես շատ առիթներ եմ ունեցել հասկանալու, որ կյանքը տրված չէ միայն հաճույքների համար։ Ես ուսումնասիրեցի դոկտոր Մարիա Մոնտեսսորի հոգեբանական  հետաքրքիր  մեթոդները և անցյալ տարի ստացա իմ գիտական աստիճանը ․․․"1938 թվականին, Քենեդին   Բուքինգհեմյան պալատում ներկայացավ Ջորջ VI թագավորին և Մայր թագուհի Եղիսաբեթին ։  Քենեդին ժամեր շարունակ փորձում էր սովորել թագավորական բարդ ծնկածալ ողջույնը։  Միջոցառման ժամանակ նա շփոթվեց և սայթաքեց։ Ռոուզ Քենեդին երբեք չի քննարկել այս դեպքը, համարելով այդ դեբյուտը  հաղթանակ։ Հավաքվածները ուշադրություն չդարձրին, իսկ թագուհին ժպտաց՝ ասես ոչինչ էլ չէր պատահել ։
Լոբոտոմիա
Համաձայն Յունիս Քենեդի Շրայվերի, երբ Ռոզմարին 1940 թվականին ԱՄՆ-ից  վերադարձավ  Անգլիա նա շատ վատ վիճակում էր․ դյուրագրգիռ էր և   տկար։ Այդ ժամանակ նա 22 տարեկան էր ։ Նա հաճախ էր ջղաձգություններ ունենում և կատաղության նոպաների ժամանակ նա կարող էր անգամ հարվածել կամ վնասել կողքիններին ։ Արևմտյան Մասաչուսեթսի ամառային ճամբարներից մեկից հեռացվելուց և Ֆիլադելֆիայի դպրոցում մի քանի ամիս մնալուց հետո՝ Ռոզմարիին ուղարկեցին Վաշինգտոնի վանական դպրոց ։ Ռոզմարին գիշերներն աննկատ դուրս էր գալիս վանական դպրոցից ։ Միանձնուհիները կարծում էին, որ նա սիրեցյալ ունի և հանդիպում է նրան, երբ բոլորը քնած են։ Ենթադրելով, որ նմանատիպ հանդիպումներն ինչ հետևանքներ կարող են ունենալ՝ նրանք հայտնեցին Ռոզմարիի ծնողներին ։ Նրա այս վարքագիծը  հիասթափեցրեց հորը։ Ժոզեֆ Քենեդին հատկապես անհանգստանում  էր, որ նրա վարքագիծը մեծ ամոթ կլինի ընտանիքի համար և կարող է հարվածի տակ դնել իր և որդիների քաղաքական կարիերան ։
1941 թվականի նոյեմբերին, երբ Ռոզմարին 23 տարեկան էր, բժիշկները  Ժոզեֆ Քենեդիին խորհուրդ տվեցին նեյրովիրաբուժական միջամտություն անցկացնել, որն առավել հայտնի էր որպես լոբոտոմիա։ Դա կարող էր կանխել նրա ջղաձգությունը և կատաղության նոպաները  ։ Ժոզեֆ Քենեդին մտածեց, որ կարելի է փորձել գոնե մի քիչ մեղմացնել աղջկա վիճակը և տվեց իր համաձայնությունը՝ առանց տեղյակ պահելու կնոջը մինչև միջամտության ավարտը ։  Քանի որ Ռոզմարին ախտորոշվել էր որպես մտավոր թերզարգացած, միայն նրա համաձայնությունը բավարար էր ամեն ինչ սկսելու համար ։ Միջամտությունն իրականացնում էին  Ջեյմս Վոթսը և Վոլտեր Ֆրիմանը։ Նրանք երկուսն էլ Ջորջ Վոշինգտոն բժշկական համալսարանից էին և հարցազրույցի ժամանակ նկարագրեցին վիրահատության ամբողջ ընթացքը։ Նրանց մեջբերումները տեղ գտան Ռոնալդ Կեսլերի՝  Ժոզեֆ Քենեդու մեղքերը  և նրա հիմնադրած տոհմը  գրքում։"Երբ մենք մուտք գործեցինք նրա գլխուղեղ, ես կարծեցի նա արթուն է։ Նա փոքր ինչ անզգայացած էր։ Հատվածը գտնվում էր ճակատի երկու կողմերում։ Ես գանգի միջով կատարեցի ուղեղի վիրահատական մեկ դյույմ կտրվածք։ Բժիշկ Վոթսն ասես կարագի դանակ էր օգտագործում։ Նա այն վերև ու ներքև էր տանում՝ կտրելով ուղեղի հյուսվածքը։ Մինչ բժիշկ Վոթսն աշխատում էր Ֆրիմանը նրան հարցեր էր տալիս։ Օրինակ՝ արտասանել տերունական աղոթքը, երգել God Bless America երգը կամ հետ հաշվել։ Մեզ համար շատ դժվար էր աշխատել՝ հիմնվելով նրա պատասխանների վրա։ Երբ նա սկսեց կցկտուր արտահայտություններ անել՝ մենք դադարեցրինք վիրահատությունը" Առավել քան պարզ էր, որ միջամտությունն անհաջող էր։ Քենեդիի մտավոր կարողությունը նվազեց՝ համապատասխանելով եկու տարեկան երեխայի տարիքի։ Նա չէր կարողանում քայլել կամ խոսել և անմիզապահություն ուներ ։
Հետևանք
Լոբոտոմիայից հետո Ռոզմարին անմիջապես ինստիտուցիոնալացվեց։ Նախ, նա մի քանի տարի ապրեց Գրեյգ Հաուսում։ Դա հոգեբուժական մասնավոր հիվանդանոց էր, որտեղից Նյու Յորք մեկժամյա ճանապարհ էր ։ 1949 թվականին, նա տեղափոխվեց Ջեֆերսոն, Վիսկոնսին (նախատեսված առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող երեխաների համար ), որտեղ նա ապրեց մինչև իր կյանքի վերջ ։ Արքեպիսկոպոս Ռիչարդ Քաշինգը  Ժոզեֆ Քենեդիին պատմեց այդ վայրի մասին, որտեղ հոգ էր տարվում ավելի քան երեք հարյուր հաշմանդամ  մարդկանց։ Նա մեկնեց այնտեղ և մեկ մղոն հեռավորության վրա աղջկա համար տուն կառուցեց ։ Միանձնուհիները տունն  անվանում էին  Քենեդի քոթեջ ։ Կաթոլիկ երկու միանձնուհիներ՝ Քույր Մարգարեթը Աննան  և  Քույր Լեոնան,  հոգ էին տանում նրա մասին։ Նա շաբաթական երեք օր ունենում էր նաև խեցեգործության դասընթացներ ։ Փոքրիկ ուղևորությունների համար նա ուներ հատուկ մեքենա, իսկ զբոսնելիս նրան ուղեկցում էր շունը ։
Չնայած այս պայմաններին, Ռոզմարիի ընտանիքը նրան մեկուսացրեց մնացած անդամներից։ Ռոզա Քենեդին չայցելեց աղջկան շուրջ 20 տարի ։ Հայրն ընդհանրապես նրան այցելության չեկավ ։  Քենեդիների թաքնված աղջիկը աշխատությունում, հեղինակ Քեյթ Քլիֆորդը հայտարարում է, որ Ռոզմարիի լոբոտոմիայի մասին նրա ընտանիքի անդամները տեղյակ չեն եղել ավելի քան 20 տարի ։ 1958 թվականին, մինչ նրա ավագ եղբայրը պատրաստվում էր վերընտրվել սենատի ընտրություններում, Քենեդի ընտանիքը բացատրում էր Ռոզմարիի բացակայությունը նրա ամաչկոտությամբ։ Մինչև 1961 թվականը, երբ Ջոնը ընտրվեց նախագահ, Քենեդի ընտանիքը չհայտնեց հանրությանը նրա բացակայության իրական պատճառը։ Քենեդիները չբացահայտեցին, որ նա մեկուսացվել է լոբոտոմիայի անհաջող փորձի հետևանքով, փոխարենը հայտնեցին, որ նա ունի մտավոր հետամնացություն ։ 1961 թվականին, երբ Ժոզեֆ Քենեդին ինսուլտի հետևանքով կորցրեց խոսելու ունակությունը, Ռոզմարիի հարազատները իմացան նրա գտնվելու վայրը ։ Մինչև 1987 թվականը հասարակությունը չիմացավ նրա լոբոտոմիայի մասին ։
Ուշ կյանք
Ռոզմարիի հոր մահից հետո, Քենեդիները նրան ամբողջովին ներգրավեցին ընտանեկան կյանքին ։ Ռոզմարին մեկնեց Վաշինգտոն՝ բարեկամներին այցելության, ինչպես նաև  Քեյփ Կոդ, որտեղ անցել էր նրա մանկությունը։ Այդ ժամանակ, Ռոզմարին կրկին սովորում էր քայլել, բայց դա նրան հաջողվում էր միայն ձեռնափայտերով։ Նա չկարողացավ վերականգնել խոսելու ընդունակությունը, իսկ նրա ձեռքերն անզգայացած էին ։ Նրա վիճակը երբեմն համարվում էր ոգեշնչող Յունիս Քենեդի Շրայվերի համար, ով հետագայում հիմնադրեց հատուկ օլիմպիադան, որը նախատեսված էր մտավոր անկարողունակ մասնակիցների համար ։ Չնայած Շրայվերը 1995 թվականին, Նյու Յորք Թայմսին տված հարցազրույցում ասաց, որ նա չէ պատճառ հանդիսացել  իր  նախաձեռնությանը ։
Ռոզմարին մահացավ 2005 թվականի հունվարի 7-ին 86 տարեկան հասակում ։ Նա մահացավ Ֆորթ Ատկինսոնի անվան հիվանդանոցում ։ Նրա կողքին էին քույրը՝ Ջին Քենեդին, Յունիսը, Պատրիսիան և եղբայրը՝ Թեդը ։ Նա հուղարկավորվեց ծնողների կողքին՝ Բրուքլինի (Մասաչուսեթս) Հոլիհուդ գերեզմանատանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ
Ջեսի Լասկի
Ջեսի Լուիս Լասկի (Jesse Louis Lasky; ), ամերիկացի կինոպրյոդուսեր, Ադոլֆ Ցուկորի հետ ստեղծել է «Paramount Pictures» ամերիկյան ընկերությունը։ Սցենարիստ Ջեսի Լ․ Լասկի կրտսերի հայրն է։ Ջեսի Լասկին Կինոարվեստի և գիտության ակադեմիայի հիմնադիրներից մեկն է ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Սան Ֆրանցիսկոյում՝ Ռուսաստանից եկած հրեական ընտանիքում ։ Հայրը՝ Իսահակ Լասկին, եղել է կոշիկի խանութի սեփականատեր, իսկ մայրը՝ Սառան՝ տնային տնտեսուհի ։ Փոխել է տարբեր աշխատանքներ, բայց իր զվարճացնող կարիերան սկսել է զավեշտությունից, որը հետագայում նրան տարել է դեպի կինոբիզնես։ Քույրը՝ Բլանշը, ամուսնացել է Սեմուել Գոլդվինի հետ, և 1913 թվականին Լասկին, Գոլդվինը, Սեսիլ Բլաունտ դե Միլլը և Օսկար Ափֆելը հիմնել են Jesse L. Lasky Feature Play Company ընկերությունը։ Սուղ միջոցներով նրանք վարձակալել են Լոս Անջելեսից ոչ հեռու գտնվող սրահ, որտեղ պատրաստում են առաջին հոլիվուդյան գեղարվեստական ֆիլմը՝ «Հնդկուհու կինը»։ Այդ սրահում, որն այժմ հայտնի է «Լասկի֊դե Միլլա» անվամբ, գտնվում է Հոլիվուդյան ժառանգության թանգարանը։
1916 թվականին ընկերությունը միաձուլվել է Ադոլֆ Ցուկորի հետ՝ կազմելով «Famous Players-Lasky Corporation» ընկերությունը։ 1920 թվականին Նյու Յորքում՝ Աստորիայում, հիմնել են մեծ ստուդիա, որը այժմ հայտնի է «Քաուֆմանի աստորյան ստուդիա» անունով։ 1927 թվականին եղել է Կինոարվեստի և գիտության ակադեմիայի երեսունվեց հիմնադիրներից մեկը ։
Մեծ ճգնաժամի ժամանակ խորացած ֆինանսական խնդիրների պատճառով ընկերությունը 1933 թվականին անցել է մրցութային արտադրության ։ Ֆիլմերի արտադրության համար Լասկին համագործակցել է Մերի Փիքֆորդի հետ, սակայն մի քանի տարի անց խզել է իր գործնական հարաբերությունները։ Մինչև 1945 թվականը Լասկին մեծ ստուդիաներից մեկում աշխատել է պրոդյուսեր, հետո ստեղծել սեփական կինոարտադրման ընկերությունը։ 1951 թվականին ստեղծել է իր վերջին ֆիլմը, 1957 թվականին հրապարակել է ինքնակենսագրությունը՝ I Blow My Own Horn։ Մահացել է 1958 թվականին՝ Բևեռլի Հիլզում ։ Թաղվել է Hollywood Forever գերեզմանատանը։
Ընտանիք
Կինը Բեսսի Իդա Գինզբերգն է, որդին՝ Ջեսի Լանսկի֊կրտսերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:Կինոյի պատմություն Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Ճարտար (քաղաք)
Ճարտար, քաղաք Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հարավարևելյան հատվածում։ Մարտունի շրջկենտրոնից գտնվում է 17 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 78 կմ հեռավորության վրա։ Համայնքը լեռնային է, ունի 3883,8 հա տարածք, որից 2665,38 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 832,59 հա անտառային հողեր։
Ճարտարը սկզբնապես գյուղի կարգավիճակ է ունեցել (եղել է Արցախի ամենամեծ գյուղական համայնքը), սակայն 2014 թվականի նոյեմբերի 26-ին ԼՂՀ Ազգային ժողովի լիագումար նիստում ընդունվեց կառավարության առաջարկը` Մարտունու շրջանի Ճարտար համայնքին տալ քաղաքի կարգավիճակ ։
Աշխարհագրական դիրքը
Ճարտարը բաղկացած է Ղուզե (հյուսիսահայաց) Ճարտար, Ղուզե Կալեր, Գյունե (արևելահայաց) Ճարտար և Գյունե Կալեր գյուղերից, որոնք գտնվում են իրարից 1-1,5 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Հյուսիսային մասով ձգվող ժայռոտ լեռնաշղթան արևմուտքում միանում է Ալանբոթ հսկա լեռանը, որից դեպի հարավ տարածվում են Սարեն արտ և Եղիշեի լեռնազանգվածները, որոնց բազուկներից մեկի վրա էլ գտնվում է Եղիշեի նշանավոր վանքը։
Ճարտարի արևմտյան մասում է գտնվում մի լեռնանցք, որը տեղական բարբառով կոչվում է Գյադուկ։ Մեկ ուրիշ լեռնանցք, որով ճանապարհը ձգվում է դեպի Սոս, Հերհեր, Կարմիր շուկա և այլ գյուղեր, գյուղացիները կոչում են «Արյունոտ Գյադուկ»։
Ճարտարի հյուսիսարևմտյան մասում է գտնվում հսկայական մի բերդ, որի միջնաբերդի կատարին դեռ երևում են «Նահատակ» սրբավայրի ավերակները։ Շատ քչերին է հաջողվել բարձրանալ նրա միջնաբերդը։
Ճարտարի մոտակայքում կան հինգ գյուղատեղիներ, որոնցից ամենանշանավորը Շինատեղն է։ Այն գտնվում է Ճարտարի հարավային մասում՝ Եղիշեի վանքից մոտ երկու հարյուր մետր դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Այստեղ հայտնաբերված բազմաթիվ հնագիտական իրերը՝ կավե և պղնձե ամանները, շենքերի հետքերը, հին գերեզմանատները, նաև այն հանագամանքը, որ տեղացիներն այդ վայրերն անվանում են «շինատեղ», հիմք են ծառայում պնդելու, որ հիշյալ գյուղատեղիները երբեմնի հին բնակավայրերի մնացորդներ են։ Ըստ ուսումնասիրությունների՝ «Մռավի թաղ», «Քյամալա աղբյուր», «Ղալին խութ» հնավայրերը եղել են ոչ թե մշտական ապրելատեղեր, այլ հարձակումներից պաշտպանվելու, թաքնվելու ժամանակավոր կացարաններ։
Բնակչություն
2014 թվականի փետրվարի 1-ից ի վեր Ճարտարում գործում է «Ղարաբաղ կարպետ» ՍՊԸ մասնաճյուղը, որի նպատակն է արցախյան ավանդական գորգագործության ավանդույթների պահպանումը ։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Կան պատմամշակութային հուշարձաններ՝ Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին (1787 թ.), «Կոհակ» եկեղեցին (10-13-րդ դարեր), Ճարտար բերդը (մ.թ.ա. 1-3-րդ դարեր), Նահատակ բերդը, Եղիշեի վանքը։
Ճարտարում 2018 թվականի հունիսի 16-ին տեղի է ունեցել Սուրբ Վարդանանց եկեղեցու օծման հանդիսավոր արարողությունը  ։ Եկեղեցին կառուցվել է «Ղարաբաղի գյուղերի զարգացման» հիմնադրամի միջոցներով։ Եկեղեցու հիմնարկեքի արարողությունը տեղի էր ունեցել 2014 թվականի սեպտեմբերի 26-ին ։
Առանձնակի հետաքրքրություն են ներկայացնում Ճարտարի մեջ միավորվող գյուղերի աղբյուր-հուշարձանները՝ Մոտե ջուր, Ծրվա ջուր, Գովեն աղբյուր, Ըսլար (Սալեր) և Ելազին, Կեռին աղբյուր։
Եղիշեի վանք
Ղուզե Ճարտար գյուղից հարավ բարձրացող լեռան գագաթին է գտնվում Եղիշեի կամ Ղշա վանքը։ Վանքի միակ եկեղեցին արձանագրությունների մեջ կոչվում է Եղիշայ կույսի անապատ։ Այն ուշ միջնադարի ոճի հատուկ բազիլիկ է, ներսում ունի երկու սյուն, ծածկը թաղակապ է։ Բեմի երկու կողմում կան ուղղանկյուն հատակագծով խորաններ։ Պատերում բացված են երեք մեծ խորշեր։ Միակ մուտքը արևմտյան կողմից է։ Կամարները, մույթերը, լուսամուտների և դռան եզրերը շարված են մաքուր տաշած քարերով, իսկ մնացած մասերը՝ անտաշ որձաքարերով։
Հին շենքի հիմնադրման ժամանակը ստույգ հայտնի չէ։ Ըստ վիմական արձանագրության՝ XII դարից եղել է նշանավոր ուխտատեղիներից մեկը։ Հետագայում այն ավերվել է, և XVII դարում վերակառուցվել։ «Ուստայ Կաբրըելս շինեցի այս եկեղեցին ի ձեռամբ իմով....» (արձանագրությունը պետք է հասկանալ վերակառուցելու իմաստով)։ Վերակառուցումը կատարվել է 1655 թվականին երկու կրոնավորների՝ Հովհան աբեղայի և իր որդեգիր՝ կրտսեր տեր Հովհանի կողմից։ Շինարարության արձանագրությունը մուտքի ճակատակալ քարին է։ Կտուրի վրա իբրև զանգակատուն ունեցել է փոքրիկ կաթողիկե, որն այժմ կիսավեր վիճակում է։ Եկեղեցու ավագ խորանում՝ բեմի տակ, գտնվում է Եղիշե կույսի դամբարանը։
Վանքը հնում պարսպապատ է եղել ։
Հուշակոթողներ
Ճարտարում կան մի շարք հուշակոթողներ՝ Հայրենական մեծ պատերազմին մասնակցած ճարտարցիների հիշատակին նվիրված հուշակոթողը (պատերազմին մասնակցած 1000 ճարտարցիներից 451-ը զոհվել են), Արցախյան ազատամարտում զոհված նահատակների հուշարձան, որը գտնվում է Սևակ Ղուկասյանի անվան մարզամշակութային պալատի հարևանությամբ։
Սևակ Ղուկասյանի անվան մարզամշակութային պալատ
Սուրեն Ադամյանի ղեկավարության տարիներին (1945 թվականի մայիսի 5-ից շուրջ 40 տարի նա ղեկավարել է Ճարտարը )՝ 1961 թվականին, Ճարտարում կառուցվում է Մշակույթի պալատը. այն կառուցվել է Արթիկից բերված վարդագույն տուֆով։ Այս նշանակալի կառույցը Երևանի Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի շենքի նմանությամբ է կառուցվել, սակայն չափերով ավելի փոքր է։ Կառույցի նախագծի հեղինակը Ալեքսանդր Թամանյանի որդին է՝ Գևորգ Թամանյանը ։
Այժմ մարզամշակութային պալատը կրում է ճարտարցի քաջ մարտիկ Սևակ Ղուկասյանի անունը, ով 2011 թվականի ապրիլի 29-ին հերոսաբար ընկավ թշնամու գնդակից։
Գյուղատնտեսություն
Ելնելով բնական պայմանների յուրահատկություններից՝ Ճարտարում արմատավորվել են գյուղատնտեսության բազմազան ենթաճյուղեր։ Մասնավորապես, Ճարտարը հացահատիկային մշակաբույսերի աճեցման, խաղողագործության, թթի այգիների ու պտղաբուծության բնագավառներում ամբողջ Արցախում շատ հնուց միշտ առաջնակարգ տեղ է զբաղեցրել։ Քանի որ Արցախի բարձրադիր գյուղերում հացահատիկի աճեցման համար պայմաններն աննպաստ են (խիստ լեռնային ռելիեֆի ու անտառածածկ լինելու պատճառով), ապա դրանք իրենց հացահատիկի պահանջալի մասը լրացնում էին դաշտային և նախալեռնային գյուղերից։ Իսկ լեռնային գյուղերի պայմանները նպաստավոր են կարտոֆիլի ու լոբու, տարբեր տեսակի պտուղների աճեցման համար։ Հետևաբար, նրանք իրենց աճեցրած կարտոֆիլի, լոբու զգալի մասը, ինչպես նաև անտառներից մթերած պտուղները բերում և ցածրադիր վայրերում գտնվող գյուղերում փոխանակում էին հացահատիկով։ Այս տեսակետից, հատկապես Ղավախան, Ննգի, Հաղորտի, Թաղավարդ, Զարդանաշեն, Սարգսաշեն, Սարուշեն և լեռնային այլ գյուղերի համար փոխանակման հիմնական շուկա էր Ճարտարը։ Ճարտարի տնտեսությունը բազմաճյուղ է դարձել և մեծ վերելք է ապրել հատկապես 1940-ական թվականների վերջերից, երբ այստեղ մեծ չափերով ընդլայնվել են հացահատիկի ցանքերը, խաղողի ու պտղատու այգիները, անասնապահությունը։ Ինչպես ամբողջ Արցախում, այնպես էլ Ճարտարում գյուղատնտեսության կոլեկտիվացումը, կոլտնտեսության ստեղծումն իրականացվել է 1927-1932 թվականներին։ Մինչև 1948 թվականը Գյունե և Ղուզե Ճարտարները ունեին առանձին կոլտնտեսություններ։ 1948 թվականին դրանք միավորվել են, և միավորված կոլտնտեսության նախագահ է դարձել Սուրեն Ադամյանը։ Սուրեն Ադամյանի մահից (1983 թվական) որոշ ժամանակ հետո միացյալ այդ խոշոր տնտեսությունը նորից բաժանվել է 2 մասի։ Հաշվի առնելով գյուղի բնակլիմայական պայմանների առանձնահատկությունները ճարտարեցիները զարգացրել են տնտեսության 3 գլխավոր ճյուղեր՝ հացահատիկային տնտեսություն, այգեգործություն (հատկապես խաղողագործություն) և անասնապահություն։
Հացահատիկային ցանքատարծություններ
Ճարտարի հացահատիկային ցանքատարծությունները գտնվում էին հիմնականում ցածրադիր՝ հարթավայրային վայրերում՝ Աղբուռուն, Քավթառլու, Ալաբալի, Գևորգավան կոչվող տարածքներում։ Հնուց ի վեր Ճարտարում աճեցվում են աշնանացան ցորեն և գարի։ Հացահատիկի ցանքատարածությունները 1980-ական թվականներին կազմել է շուրջ 1400 հեկտար։ Ըստ որում, գարի հիմնականում աճեցվում էր ցածրադիր, չոր տափաստանային վայրերում՝ Աղբուռունում և Քավթառլուում, որտեղ այն շատ շուտ, արդեն հունիսի սկզբներին հասունանում էր։ Իսկ ցորեն աճեցվում էր հիմնականում Ալաբալիում, Կլազին ձորում և նախալեռնային վայրերում։
Թթի այգիներ
Շատ հնուց Ճարտարի, ինչպես նաև Արցախի նախալեռնային բազմաթիվ գյուղերի այգեգործության համակարգում յուրահատուկ կարևոր տեղ էին զբաղեցնում թթի այգիները։ Թթենին իր արմատները փռում է հսկայական տարածության վրա և կարծես թե լեռնալանջերի հողը գրկած պահում։ Այսինքն՝ թթենին իր բազմաթիվ օգտակար հատկությունների հետ միասին ունի նաև հողապաշտպան նշանակություն։ Լեռնալանջային թթի այդպիսի այգիներից առավել հայտնի էին Ճմոտեն բաղը, Զանուն բաղը, Բոզանց չափարը, Չիտիրին գյոլը, Քոլոտը, Ըղդըղորեն ծորը, Բախշունց չափարը և այլն։ Սակայն Ճարտարի թթենու ընդարձակ այգիները փռված էին համեմատաբար հարթ տարածքներում։ Դրանցից առավել հանրահայտները Դուդեն, Թունանց, Բագուն, Դերունց, Բլըղըզանց, Բադուն բաղերն են և այլն։ Ճարտարում աճեցվում է 2 տեսակի թութ՝ սպիտակ և սև։ Ճարտարի պայմաններում թութը հասունանում է մայիսի վերջերին և տևում մինչև հուլիսի կեսերը։ Շատ կարևորվում է առավոտյան առավոտյան մինչև նախաճաշը(այսինքն՝ դատարկ ստամոքսով) թութ ուտելը։ Այն կարևոր նշանակություն ունի ստամոքսաաղիքային հիվանդություններից զերծ մնալու համար։ Ճարտարում հոդացավեր ունեցող մարդիկ ընդունում էին թթի լոգանք(<<վաննա>>): Դա իրականացվում էր հետևյալ կերպ։ Երբ որ թթի ծառերը թափ են տալիս, ստացված կամ հավաքված թթի զանգվածը լցնում են փայտե տակառների մեջ։ 1-2 շաբաթ անցնելուց հետո թութը սկսում է եռալ, որից հետո թորում և օղի են ստանում։ Տակառներում եռացող թութն էլ երբեմն, մինչև թորելը, օգտագործվում է լոգանքի համար։ Այսինքն՝ հիվանդը մերկանում և մտնում է եռացող թթով լիքը տակառի մեջ և 10-15 րոպե մնում ու այսպես այդ գործընթացը կրկնում մի քանի օր, օրական մեկ անգամ։ Հոդացավի բուժման այս մեթոդը ընդունված է եղել, իսկ արդյունքը՝ բավականին դրական։ Ճարտարեցու համար թութը առավել մեծ կարևորություն ուներ՝ նրանից բարձրորակ օղի ստանալու համար։ Արտադրված թթի օղու որակը շատ բարձր էր, մաքուր և այն օգտագործվում էր խիստ չափավոր, որովհետև թթի օղու համը, հոտը, օգտակարությունը նրա օգտագործման չափի մեջ է։ Ընդունված սովորություն կար գյուղում, որ հարսանիքների, խնջույքների ժամանակ սկզբում յուրաքանչյուրին տրվում էր մեկական բաժակ օղի, որից հետո՝ գինի՝ ցանկացած չափով։ Այս առումով չափը անցկացնող ճարտարեցի հազվադեպ կարող էր լինել։ Օղին օգտագործվում է նաև մրսածությունը բուժելու համար, խմելուց բացի նրանով մերսվում էր մրսածի մարմինը։ Նշվածներից բացի ճարտարեցիները թթից պատրաստվում են չամիչ, ըստ որում, դրա համար հատկապես օգտագործվում էր լեռնալանջային, արևոտ վայրերի թթի այգիների թութը, որը ավելի քաղցր էր։ Այն նաև օգտագործվում է շերամապահության համար, այն շերամի որդի միակ կերն է։ Մյուս շատ կարևոր բարիքը, որը ճարտարեցին ստանում էր թթի ծառից, նրա պտղից, թթից եփած դոշաբն է( գյուղացիները դա անվանում են <<բաքմազ>>): Վերջինիս համար օգտագործվում է քաղցր, բարձր շաքարայնություն ունեցող թութ։ Այն հատկապես օգտագործում են մրսած ժամանակ հազը անցնելու համար։ Արցախում թթի այգիներով առավել հայտնի է Մարտունու շրջանը։ Ճարտարից բացի թթի համեմատաբար ընդարձակ այգիներ ունեն Մաճկալաշենը, Քերթը, Հերհերը, Կոլխոզաշենը, Թաղավարդը, Քարահունջը, Սոսը, Նոր Շենը, Բերդաշենը, Գիշին, Խնուշինակը, Մուշկապատը, Հաղորտին և այլ գյուղեր։
Ընկուզենի, տանձենի, կտավատ
Բավականին տարածված էին կուլտուրականացված ընկուզենու ծառերը, որոնք ունեն հողապաշտպան և ջրապաշտպան դեր։ Դարավոև ընկուզենիներ կային( այժմ էլ դրանց մի մասը մնում է ) հատկապես Ղուզե Ճարտարում, որոնց շնորհիվ Մոտեճուր կոչվող սառնորակ աղբյորը բավականին հորդ էր։ Այժմ այն խիստ սակավաջուր է դարձել, մինչդեռ մինչև 1950-ական թվականները Ճարտարի մյուս մասերից, հատկապես ամռանը, երիտասարդությունը գնում էր այդ աղբյուրի ջուրը ըմպելու, այդտեղ հանգստանալու և սառնորակ ջուր տանելու։ Պտղատու այգիներով առավել հանրահայտը Ղուզե Ճարտարն էր։ Այստեղ տարածված էին տանձենու մի քանի տեսակներ, որոնցից նշանակավորներն են  <<մեղրենին>> (մըղըրենե) և  <<կարմրենին>> (կըմբըրենե)։ Դարեր շարունակ ճարտարեցին աճեցնում էր յուղատու մշակաբույս՝ կտավատ(յուղատու վուշ), որից ստացվող ձեթը լայնորեն օգտագործվում է որպես բարձր որակի, բուժիչ սննդամթերք։ Գյուղում գործում էին ձիթհաններ (սրանոցներ)։ Հետագայում անհիմն ձևով այդ մշակաբույսը ոչ միայն Ճարտարում, այլև առհասարակ Արցախում, հանվեց շրջանառությունից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Ստորինո
Ստորինո (Сторино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 30 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (228101-228200)
Աստերոիդների ցանկ (228001-228100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (228201-228300)
Սերին
Սերին, α-ամինա-β-օքսիպրոպիոնաթթու, HOCH2CH(NH2)COOH, բնական ամինաթթու։ Գոյություն ունի օպտիկապես ակտիվ D, L և ռացեմիկ DL ձևերով։ Սերինը փոխարինելի ամինաթթու է (կենդանի օրգանիզմներում սինթեզվում է D-3-ֆոսֆոգլիցերինաթթվից)։ Պարունակվում համարյա բոլոր սպիտակուցներում և որոշ լիպիդներում։ Օրգանիզմում քայքայվում է պիրոխաղողաթթվի։ Մասնակցում է մի շարք կարևոր կենսաբանական նյութերի սինթեզին։ Սերինի որոշ ածանցյալներ անտիբիոտիկներ են։
Եվգենի Օնեգին
«Եվգենի Օնեգին» («Евгеній Онѣгинъ»), Ալեքսանդր Պուշկինի չափածո վեպը, որը գրվել է 1823-1831 թվականներին, ռուս գրականության ամենանշանավոր գործերից մեկը ։
Ստեղծման պատմություն
Պուշկինն այս վեպի վրա աշխատել է շուրջ 7 տարի՝ 1823-1831 թվականներին։ Վեպը, գրողի խոսքերով, «սառը դիտողությունների և սրտի ցավալի նկատառումների» «պտուղ» է։ Պուշկինն իր աշխատանքը քաջագործություն էր համարում. իր բոլոր գրվածքներից մեկ էլ «Բորիս Գոդունովին» է այդպիսին համարել։ Ստեղծագործության մեջ ցույց է տրված ռուսական մտավորականության ամենալավ մարդկանց դրամատիկ կյանքը։