cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հունաստանի վարչապետների ցանկ
Հունաստանի վարչապետ (Πρωθυπουργός της Ελλάδος), Հունաստանի Հանրապետության կառավարության ղեկավարը։
Վարչապետին նշանակում է Հանրապետության նախագահը։ Վարչապետի առաջարկությամբ Նախագահը նշանակում և պաշտոնից ազատում է կառավարության անդամներին և նրանց տեղակալներին ։ Վարչապետը նշանակվում է խորհրդարանում ամենաշատ տեղեր ունեցող կուսակցության առաջնորդ։ Եթե կուսակցություններից ոչ մեկը մեծամասնություն չի կազմում, խորհրդարանում համեմատաբար շատ տեղեր ստացած կուսակցության ղեկավարը նախագահից հնարավորություն է ստանում կառավարություն ձևավորել, որը կունենա խորհրդարանի վստահությունը ։
Ցանկացած փորձնական մանդատ ուժի մեջ է երեք օր, որից հետո, եթե չի հաջողվում արդյունքի հասնել, նախագահը խորհրդակցում է կուսակցությունների ղեկավարների հետ, և եթե նորից չի հաջողվում արդյունքի հասնել, մինչ հաջորդ ընտրությունները կառավարություն է ձևավորում խորհրդարանական բոլոր կուսակցությունների անդամներից։ Եթե այս փորձն էլ է ձախողվում, այդ դեպքում ձևավորվում է «Լայն համաձայնության կառավարություն» (ժամանակավոր կառավարություն) կամ խորհրդարանը ցրվում է ։
Նախագահը իրավասու է նաև պարտականությունների կատարումից ազատել կառավարությանը, եթե նրա անդամները հրաժարական են ներկայացրել կամ խորհրդարանն անվստահություն է հայտնել կառավարությանը ։
Վարչապետներ
Այս ցանկում ներկայացված են Հունաստանի Հանրապետության վարչապետները՝ սկսած Հունաստանի անկախության համար պայքարի ժամանակահատվածից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Հունաստան
Մոնտացոլի
Մոնտացոլի  (Montazzoli), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1116 մարդ։ Խտությունը՝ 29 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 39 կմ²։ Փոստային ինդեքս 66030։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0872։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացի Հրաշագործը։ Տոնակատարությունը հունիսի 4-ին է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Չոգորի (հագուստ)
Չոգորի, բլուզ կամ ժակետ, կորեական ազգային հագուստի՝ հանբոկի հիմնական տարրը, թե՛ տղամարդկանց և թե կանանց համար։ Չոգորին փակում է ձեռքերը և մարմնի վերևի հատվածը  ։
Ստուգաբանություն
Չոգորին հագնում են դեռևս հին ժամանակներից, այս հագուստի տարրը Կորեական երեք թագավորությունների ժամանակաշրջանում հայտնի է եղել յու (유, 襦), պոկսամ (복삼, 複杉), վիխե (위해, 尉解) անուններով, և հայտնի չէ, թե որ ժամանակաշրջանում է այս հագուստի համար սկսեցին օգտագործել «չոգորի» բառը։ Գորյոյի դինաստիայում՝ Չխուննյոլ թագավորի (1236—1308, թագավորել է՝ 1274—1308) կառավարման վերջում։ Առաջին փաստաթուղթը, որտեղ հիշատակվել է «չոգորի» բառը՝ Չխոնջոնը : Վոնգյոնի թագուհին (원경왕후, վոնգյոն-վանխու) հագել էր չոգորի դագաղի դուրս բերման արարողության ժամանակ։ 1420 թվականի փաստաթուղթը (Սեջոնի ժամանակաշրջան) ամրագրում է չոկկորի (赤古里) և տանջոկորի (短赤古里) բառերը, միայն թե հայտնի չէ, թե դա եղել է կորեերենի թարգմանություն հանջայով։ Մինչև Գորյոյի կառավարելը Սիլլայում հանդերձանքի վերևի տարրը կոչվում էր «վիխե», և այդ բառը Սիլլայի լեզվից էր և մինչև հիմա էլ օգտագործվում է բարբառներում՝ ուտխի և ուչխի տարբերակներով  ։
Ամենավաղ գտնված չոգորին, նմուշը յանչխոնական տոհմական գերեզմանատնից (թվագրվում է1400—1450 թվականներին), ինչպես նաև նմուշը, գտնված Սանվոնս տաճարում գտնվող Բուդդայի արձանից (ենթադրաբար, թողել էին, որպես զոհաբերություն), թվագրված 1460-ական թվականներին ։
Արտաքին տեսք
Չոգորին բաղկացած է բազմաթիվ մասերից։ Հիմնականները թվարկված են ստորև։
Չոգորիի ձևը ժամանակի ընթացքում փոխվել է. գոյություն ունեն այս հագուստի բազմաթիվ տեսակներ, որոնք տարբերվում են ձևով, օգտագործվող կտորով, կարի տարբերակով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կորեական տարազ Կատեգորիա:Հագուստ
Յուրի Գալանսկով
Յուրի Գալանսկով (Юрий Тимофеевич Галансков, ), ռուս բանաստեղծ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային այլախոհներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում բռնադատվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ Կատեգորիա:Ռուս իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Ֆաշիզմից Ավստրիայի ազատագրման ժամանակ զոհված խորհրդային զինվորների հուշարձան (Վիեննա)
«Ֆաշիզմից Ավստրիայի ազատագրման ժամանակ զոհված խորհրդային զինվորների հուշարձան» (առավել հայտնի է որպես Խորհրդային բանակի հերոսների հուշարձան անունով), Խորհրդային բանակի՝ Ավստրիան մտած զինվորների հիշատակին նվիրված հուշարձան։ Գտնվում է Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայի Շվարցենբերգպլաց հրապարակում։ Հուշարձանը բացվել է 1945 թվականի օգոստոսի 19-ին։ Ըստ հուշարձանի տեղեկատվական ցուցանակի՝ հեղինակներն են քանդակագործ Մ.Ա. Ինտեզարյանը և ճարտարապետ Ս.Գ.Յակովլևը ։
1945 թվականի հոկտեմբերին Ուկրաինական 2-րդ և 3-րդ ճակատի զորքերը Գլխավոր շտաբի կողմից Վիեննայի վրա հարձակվելու հրաման են ստանում՝ ռազմավարական և դաշնակիցների հետ հետպատերազմյան բանակցություներում ծանրակշիռ դիրքեր ունենալու նպատակով ։ Վիեննայի հարձակողական գործողությունը սկսում է 1945 թվականի մարտի 16-ին և նույն թվականի ապրիլի 14-ի լարված փողոցային մարտերից հետո քաղաքը գրավվում է ։
Նկարագրություն
Կիսակլոր, սպիտակ մարմարե սյունաշարը մասամբ շրջապատում է Կարմիր Բանակի զինվորի 12 մետր բարձրություն ունեցող հուշարձանը։ Կարմիր Բանակի զինվորներին նվիրված հուշարձանը Վիեննայում կանգնեցվել է ի հիշատակ 17 հազար խորհրդային զինվորներին, ովքեր զոհվել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Վիեննայի համար մղված մարտում ։
Հուշարձանն ներառում է հաղթական կամարը և Շպագինի հրացանը կրծքին զինվորի արձանը։ Զինվորը կրում է ոսկե սաղավարտ, ձեռքին բռնել է ԽՍՀՄ-ի դրոշը և ոսկեգույն խորհրդային զինանշան։ Հուշարձանի պատվանդանը հնգանկյան ձև ունի։ Պատվանդանի հետևի կողմում, որը Շվարցենբերգպլաց հրապարակի կողմում է, ԽՍՀՄ զորքերի գերագույն գլխավոր հրամանատար Ի.Վ. Ստալինի 1945 թվականի ապրիլի 13-ին Վիեննան գրավելու մասին հրամանն է փորագրված։ Հուշարձանի երկու կողային մասերում Վիեննայի համար մարտում ընկած խորհրդային զինվորների ու սպաների անուններն են փորագրված։ Պատվանդանի հետնամասի կողմերից մեկում ներկայացված է 1943 թվականի խմբագրության ԽՍՀՄ պետական հիմնի երկրորդ մասը, ինչպես նաև Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի առթիվ Ի.Վ. Ստալինի 1945 թվականի մայիսի 9-ի ելույթից մի հատված ։
Նշանակություն
Հուշարձանի պահպանության և խնամքի պարտականությունները ներառվել են Ավստրիայի Հանրապետության հետ կքված պետական պայմանագրում (հոդված 19), որը ստորագրվել է 1955 թվականին՝ հակահիտլերյան դաշինքի անդամ երկրների և Ավստրիայի կառավարության միջև, և որով Ավստրիային անկախություն է տրվել։
Պատահարներ
2015 թվականի փետրվարի 23-ին անհայտ անձինք հուշարձանի պատվանդանին սև ներկ են լցրել ։ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը դեպքի առիթով բողոքի նոտա է հղել Ավստրիայի կառավարությանը ։
Դրամագիտության մեջ
2016 թվականի օգոստոսի 1-ին Ռուսաստանի Կենտրոնական բանկը 2 միլիոն նմուշով թողարկել է «Գերմանա-ֆաշիստական զավթիչներից խորհրդային զորքերի ազատագրած քաղաքները՝ պետությունների մայրաքաղաքները» շարքից Նացիստական Գերմանիայից Վիեննայի ազատագրմանը նվիրված է 5 ռուբլի անվանական արժեքով մետաղադրամ, որի դիմերեսին պատկերված է ֆաշիզմից Ավստրիայի ազատագրման ժամանակ զոհված խորհրդային զինվորների պատվին կանգնեցված հուշարձանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիեննայի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ավստրիայի հուշարձաններ Կատեգորիա:Վիեննայի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Վիեննայի պատմություն
Միշել Ռոլլ
Միշել Ռոլլ (Michel Rolle, ), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս, Փարիզի ԳԱ անդամ (1685 թվականներ)։ «Տրակտատ հանրահաշվի վերաբերյալ» աշխատության մեջ զարգացրել է հանրահաշվական հավասարումների իրական արմատներն առանձնացնելու (անջատելու) մեթոդ, որը հենվում է, այսպես կոչված, Ռոչուի թեորեմի մասնավոր դեպքի վրա։ Ուսումնասիրել է երկու անհայտով գծային անորոշ հավասարումների ամբողջական լուծումները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Փարիզի ԳԱ անդամներ
Արեգակի խավարում (հունիսի 21, 2020)
2020 թվականի հունիսի 21-ի Արեգակի խավարում, Արեգակի օղակաձև խավարում, որն ամենալավը տեսանելի է եղել  Աֆրիկայում (հատկապես նրա արևելյան մասում),  հարավային և արևելյան Ասիայում։ Խավարման ամբողջական փուլի առավելագույն տևողությունը կազմել է ընդամենը 38 վայրկյան։ Ի տարբերություն Արեգակի լրիվ խավարման՝ օղակաձև խավարման ժամանակ Լուսինը ծածկում է Արեգակի սկավառակի հիմնական մասը՝ եզրերում թողնելով նեղ լուսավոր օղակ՝ «հրե օղակ»։
Նախորդ այսպիսի Արեգակի խավարում եղել է 2002 թվականի հունիսի 10-ին (Մանադո (Ինդոնեզիա) և Պուերտո-Վալյարտա (Մեքսիկա) մասնակի՝ Արևելյան Ասիա, Ավստրալիայի հյուսիս-արևելք, Հյուսիսային Ամերիկա, Հավայի), հաջորդը կանխատեսվում է 2037 թվականի հուլիսի 13-ին (Ավստրալիա, Նոր Զելանդիա, Խաղաղ օվկիանոս) ։
Խավարման տեսանելիության գոտիներ
Խավարումը սկսվել է Գրինվիչի ժամանակով ժամը 04:45:58-ին, 06:40:04-ին հասնել առավելագույն փուլին և ավարտվել 09:34:01-ին։ Խավարման լավագույն տեսանելիությունը եղել է Հնդկաստանի հյուսիսից և Չինաստանի հարավ-արևմուտքից, որտեղ այդ ժամանակ եղել է կեսօր։
Խավարումը տեսանելի է եղել 111 երկրում՝ օղակաձև կամ մասնավոր ։ Արեգակի այս խավարումը համընկում է ամառային արևադարձի հետ։ Այդ օրը սկսվում է աստղագիտական ամառը։
Խավարման տեսանելիությունը Հայաստանից
Հայաստանից խավարում դիտվել է մասամբ՝ մոտ 30%։ Այն սկսվել է Երևանի ժամանակով 08։55։33-ին, առավելագույն փուլին հասել  09։45։43-ին և ավարտվել 10։51։59-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արևի խավարումներ Կատեգորիա:Արեգակ Կատեգորիա:Արեգակնային երևույթներ Կատեգորիա:Իրադարձություններ
Լագորս (Արդեշի գավառ)
Լագորս (Lagorce), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 520 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 150 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 35 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 620 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 425-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 195։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,5 %։ 425 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 361 անձ (201 տղամարդ և 160 կին)։ Գործազուրկ են եղել 64 անձ (28 տղամարդ և 36 կին)։ 195 անաշխատունակներից 34-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 93-ը` թոշակառուներ, իսկ 68-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ավրիյի (Ալյեի գավառ)
Ավրիյի (Avrilly), համայնք Ֆրանսիայում՝ Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Լը Դոնժոն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Վիշին է։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 160 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 87 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 57-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 30-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 65,5 %, 1999 թվականին եղել է՝ 63,6 %)։ 57 աշխատունակ բնակիչներից 51-ը աշխատում էին (31 տղամարդ և 20 կին), անաշխատանք էին 6-ը (3 տղամարդ և 3 կին)։ 30 անգործունակ մարդկանցից 9-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 10-ը թոշակառու, 11-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Հոմսի մարզ
Հոմսի մարզ (مُحافظة الرقة), մարզի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետության կենտրոնական հատվածում։ Ունի 40 940 կմ² տարածք և 2 145 184 բնակչություն։
Վարչական կենտրոնը Հոմս քաղաքն է։ Խոշոր քաղաքներն են՝ Հոմս, Ալ-Ռասթան, Թադմոր, Ալ-Կուսեյր, Թել Բիսա, Ալ-Կարյաթեյն, Թել Քալախ ։
Աշխարհագրություն
Տեղակայված է երկրի կենտրոնական հատվածում։ Հյուսիս-արևմուտքում սահմանակցում է Տարտուսի մարզի, հյուսիսում՝ Համայի մարզի ու Ալ-Ռակկայի մարզի, արևելքում՝ Դեյր-էլ-Զորի մարզի, հարավ-արևմուտքում՝ Դամասկոսի մարզի, հարավ-արևելքում՝ Իրաքի ու Հորդանանի հետ։ Մարզի արևմտյան հատվածով հոսում է Օրոնտ գետը։ Մարզի կենտրոնական հատվածում է գտնվում Պալմիրա գյուղը։
Վարչական բաժանում
Մարզը բաժանված է 7 գավառների՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոմսի մարզ
Պարկ-ավենյու, 432
Պարկ-ավենյու, 432 (432 Park Avenue), գերհզոր բարձրահարկ երկնաքեր, կառուցված  Նյու Յորքի Միդթաուն շրջանում, Պարկ-ավենյու 56 և 57 փողոցների միջև։ Նախագիծը մշակել է CIM Group-ը։ Շինարարությունը սկսվել է 2012 թվականին և ավարտվել 2015 թվականի դեկտեմբերին ։ Նախնական պլանի բարձրությունը կազմելու էր 396 մետր ։ Շինարարությունը կատարվել է 495 տեղանոց քանդված Drake Hotel հյուրանացի տեղում, կառուցվծ 1926 թվականին։ Հյուրանոցը 440 միլիոն դոլլարով գնել է կառուցապատող Հարրի Մակլոյը 2006 թվականին, որից հետո այն քանդվել է։ Ազատված տարածքը, իր դիրք պատճառով դարձել էր Նյու Յորքի ամենաթանք տարածքներից մեկը ։  Շինարարության ընդհանուր գումարը կազմել է  1,25 միլլիարդ  դոլլար ։ Շնությունը 426 մետր բարձրությամբ հանդիսանում է  Միացյալ Նահանգների և աշխարհի ամենաբարձր բնակելի շենքերից երրորդ շինությունը աշխարհում ։ Այս շինությունը Նյու Յորքում բարձրությամբ երկրորդն է առևտրի համաշխարհային կենտրոնից հետո։ Պարկ-ավնեյուի տանիքի բարձրությունը 432 մետր է առևտրի համաշխարհային կենտրոնից բարձր է 9,8 մետրով, սակայն վերջինս ավելի բարձր է իր ծայրաձողի հաշվին։
Դիզայն
Դիզայնը մշակվել է Ուրուգվայի ճարտարապետ կողմից, հիմք ընդունելավ «Մաքուր երկրաչափական ձև»՝  քառակուսի հայեցակարգի հիման վրա։ Շինության 85 հարկերից յուրաքանչյուրը ունի քառակուսու ձև 368,7 մ² մակերես, յուրաքանչյուր կողմում վեց հատ կառակուսի 9,3 մ² լուսամուտներ։ Ռաֆայել Վինյոլին նկարագրել է  երկնաքերի ազդեցությունը Մանհեթոնի տեսարանին հետևյալ կերպ՝ Դժվար էր ընտրել ավելի հարմար Նախագիծ։ Մեր նպատակն էր ստեղծել այնպիսի մի բան, որը հավերժական կլինի, որը կդառնար Մանհեթնի համայնապատկերի անբաժանելի մասը, նրա նոր խորհրդանիշը։ Ինտերիերը ստեղծվել է Deborah Burke Partners և Bentel & Bentel  դիզայներական բյուրոների կողմից, որոնք աշխատել են նաև  ռեստորանների տեսքի վրա  Eleven Madison Park և  Gramercy Tavern։ Գլխավոր կառուցապատող Հարրի Մակլոուն հայտարարել է, որ հպարտանում է իր կառուցած երկնաքերով, որը երևալու է Նյու Յորքի բոլոր կաղմիրից և որը կզարդարի քաղաքի ուրվագիծը ։ Նորաձևության գծով խորհրդատու Թիմ Գանն շինությունը նկարագրել է ինչպես  «Պարզապես բարակ սյուն» ։
Հարկաբաժիններ
Յուրաքանչյուր հարկ ունի 3,84 մետր բարձրություն։ Համատիրության տարածքը 32,6 մ² է։ Բնակարանների գինը, որոնց ընդհանուր քանակը 104 կլինի, մի քանի միլիոնից տատանվում է մի քանի տասնյակ միլիոն դոլարների։ Ամենաթանկ բանակարանները իրենցից ներկայացնում են պենտհաուս վեց ննջասենյակներով,  յոթ լոգարաններով և գրադարանով, ընդհանուր առմամբ 95 միլիոն դոլլար արժողությամբ ։ Պենտհաուսը գնել է  Սաուդյան Արաբիայի միլիարդատեր Ֆավազ Ալ Խոկաիրը ։ Բացի բնակարաններից, շենքը ներառում է ռեստորան, սաունայի մարզասրահ, լողավազան, բիլիարդ, գոլֆի և  այլ հարմարություններ։
Հետաքրքիր փաստեր
Միդթաունի շրջանում, որտեղ գտնվում է 432 Պարկ-ավենյու, 2014 թվականին սկսվել է երեք գերհզոր բարձրահարկ բնակելի երկնաքերի շինարարություն՝ 225 West 57th Street (472 մ), 111 West 57th Street (438 մ) և 125 Greenwich Street(414 մ)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2016 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Հակոբ Ուղուրլյան էֆենդի
Հակոբ էֆենդի Ալիքսանի Ուղուրլյան (Ուղուրլույան) (1874 (կամ 1878), Կ. Պոլիս (Յոզղաթ) - 14/19/25 ապրիլի, 1918, Կ. Պոլիս), հայ բժիշկ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1874 (կամ 1878) թվականին Կոստանդնուպոլսի Բերա թաղամասում (կամ Ան­կա­րա­յի նա­հան­գի Յոզղաթի գավառի կենտրոն Յոզղաթ քաղաքում)։
1906-07 թվականներին Կ. Պոլսի Սբ. Փրկիչ ազգային հիվանդանոցում մտային հիվանդությունների բաժնի բժիշկ է աշխատել։ Մասնագիտացել է ծննդամիզական և վեներական հիվանդությունների գծով։ 1913 թ. Կ. Պոլսում զբաղվել է ծննդամիզական և վեներական հիվանդությունների բուժմամբ։ Հիվանդներին բուժել է պրոֆ. Էրլիխի վերջին մեթոդով՝ 606 Սալվարսան դեղով։ Ամենակարճ ժամկետում բուժել է հին և նոր գաղղիական ախտով (սիֆիլիս), ջերմամիզությամբ (սուսանակ), միզապարկի և երիկամների հիվանդություններով տառապող հիվանդների։ Հիվանդներին ընդունել է Կ. Պոլսի Սիրքեջի տրամվայի ճանապարհի վրայի, Ֆեբիուս լուսանկարչատան առաջին հարկում գտնվող իր մասնավոր դարմանատանը։
1914 թվականին՝ Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ օսմանյան բանակում ծառայել է զինվորական դպրոցների ու պահեստների գլխավոր բժշկի տեղակալ կապիտանի աստիճանով։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:1918 մահեր Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Բուրաստան Զուլումյան
Բուրաստան Սերգեյի Զուլումյան, ռուսաստանցի լեզվաբան, լեզվաբանական գիտությունների թեկնածու (1993), ՌԳԱԱ Ա. Մ. Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի Ռուսաստանի Դաշնության և ԱՊՀ երկրների ժողովուրդների գրականությունների բաժնի ավագ գիտական աշխատող, Մոսկվայի պետական համալսարանի Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների ինստիտուտի ավագ գիտական աշխատող և ավագ դասախոս , Հայկական գիտական միության անդամ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1953 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Երևանում, Հայկական ԽՍՀ։
1954-1965 թվականներին սովորել է Պ. Ի. Չայկովսկու անվան Մանկական երաժշտական դպրոցում։
1960-1970 թվականներին սովորել է Ռ. Միրոյանի անվան թիվ 77 դպրոցում։
1975 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի լեզվաբանության ֆակուլտետը (մասնագիտություն՝ ռուսաց լեզու և գրականություն)։
1976-1983 թվականներին աշխատել է «Սովետական գրող» հրատարակչությունում։
1989 թվականին ընդունվել է ԽՍՀՄ ԳԱ (այժմ՝ ՌԳԱ) Ա. Մ. Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրա։
1993 պաշտպանել է «Պարույր Սևակի ստեղծագործությունները հայկական բանաստեղծույթան համատեքստում»։
1993 թվականից Ռուսաստանի և ԱՊՀ երկրների ժողովուրդների գրականությունների բաժնի ավագ գիտական աշխատող է։
«Համաշխարհային գեղարվեստական մշակույթ», «Արվեստի պատմություն», «Հայ գրականության պատմություն» դասընթացների դասախոս է, հայոց լեզուն ուսանող Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների ինստիտուտի «Հայ գրականության պատմություն» դասընթացների ծրագրի կազմողն է։
Հայ գրականության մասին մի շարք հոդվածների հեղինակ է «Կրուգոսվետ» և Ռուսական մեծ հանրագիտարաններում։
«Լազարյան ընթերցումներ» (2003, 2006) և այլ կոնֆերանսների մասնակից։ ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի գրականության ինստիտուտի հետ միասին անց է կացրել մի շարք կոնֆերանսներ, այդ թվում՝ «Ազգային ինքնագիտակցություն և գրականություն» (Երևան, 2002) և «Գրիգոր Նարեկացին և միջնադարի հոգևոր մշակույթը» (Մոսկվա, 2004)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների ինստիտուտի դասախոսներ Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Կլոր աշտարակ (Վիբորգ)
Շինարարություն
1470-ական թվականներին Վիբորգի ամրոցից արևելք գտնվող թերակղզու վրա կառուցվող քաղաքը շրջապատված էր մոտ 2 կմ երկարությամբ քարե պարսպով։ Քարե պարսպի վրա կառուցված էր 10 աշտարակ։ Արևելյան ճակատի հինգ աշտարակներից մեկը պահպանում էր այսպես կոչված Անասունների փոխադրման դարպասը, ինչի համար էլ այն կոչվում էր Cariaportti (անասունների քշում)։ Այնուամենայնիվ, հրետանու կատարելագործումը և ամրոցների դեմ պայքարի մեթոդները պահանջում էին պաշտպանական կառույցների ամրապնդում, և Գուստավ Վասայի հրամանով կառուցվեցին ցածր ամրակազմի ռոնդելի տիպի աշտարակներ (այս տիպի աշտարակները բնորոշ էին ուշ գոթական ամրությունների համար)։ Դրանք 17 մետր բարձրությամբ քաղաքային պատի ճակատային մասում կառուցված հրետանային կրակ վարելու համար նախատեսված աշտարակներ էին։ Նախագծով աշտարակը ձվաձև էր և ուներ մոտ 21 մ տրամագիծ, արևելյան կողմի պատի հաստության հետ միասին մոտ 4 մ հիմքում, իսկ արևմտյան կողմից` մոտ 3 մ պատի հաստությամբ (այդպիսի պաշտպանական կառույցը կոչվում էր բարբական)։
1564 թվականին Էրիկ XIV թագավորի ցուցումով պաշտպանական ամրոցի շինարարություն սկսվեց քաղաքի արևելյան տարածքներում։ Անկյունային ամրոցապարիսպների անսովոր տեսքի պատճառով բերդը կոչվում էր Եղջյուրավոր։ Կլոր աշտարակը ներառված էր նոր պաշտպանական համակարգի կառույցներում, կուրտինան կառուցված էր ներկայիս շուկայի կողմից և շարունակվում էր ներկայիս Լենինի պողոտային զուգահեռ։ Հարևանությամբ գտնվող աշտարակը ոչ պաշտոնապես կոչվում էր Անասունների բանտ (անապաստան թողնված անասունները իշխանությունների կողմից պահվում էին աշտարակում և միայն տուգանք վճարելուց հետո վերադարձվում քաղաքացիներին)։
Ռազմական նշանակության կորուստ
1710 թվականին ռուսական բանակի կողմից Վիբորգի գրավումից հետո աշտարակը կոչվեց Պետերբուրգյան. գտնվում էր պաշտպանության թիկունքում և աստիճանաբար կորցրեց իր ռազմական նշանակությունը, այն սկսեցին օգտագործել որպես զինանոց, և քաղաք այցելողները այդտեղ վճարում էին պետական տուրք։
1861 թվականին երբ բերդի պատերն ու հիմքերը քանդվեցին քաղաքաշինական նոր ծրագրի համաձայն, Կլոր աշտարակը ընկավ նոր ձևավորված Շուկայի հրապարակի ծայրամասում։ Տարբեր ժամանակներում աշտարակը օգտագործվել է որպես պահեստ, պայթուցիկ նյութերի պահեստ և նույնիսկ բանտ։ Պաշտոնապես, աշտարակը կոչվում էր Պետրովսկայա, բայց այն հայտնի էր նաև «Հաստլիկ Կատերինա» անվանումով։
Բազմիցս առաջարկվել է քանդել այն, բայց 1922 թվականին Վիբորգի այն ժամանակվա գլխավոր ճարտարապետ Ունո Ուլբերգի ջանքերի շնորհիվ շենքը հարմարեցվել է հանրային տարածքների համար, այդ թվում տեխնիկական ակումբի նիստերի համար, որտեղ հավաքվել է Վիբորգի տեխնիկական մտավորականությունը։
Առաջին հարկում կազմակերպվել էր նախասրահ և գրասենյակային տարածք, իսկ երկրորդ հարկում կազմակերպվել էին Արծաթե սրահ նիստերի համար (դարբնագործական լամպերով և արծաթապատ ջահերով), գրադարան և փոքրիկ Վերածննդի սրահ։ Երրորդ հարկում բացվեց Վերածննդի մեծ դահլիճ` պատմական թեմաներով նկարներով զարդարված «Կլոր աշտարակ» ռեստորանի հիմնական դահլիճը՝ զարդարված ամրոցի հիմնադրումից մինչև 1710 թվականին Պետրոս I-ի կողմից քաղաքի գրավումը, ֆիններեն, շվեդերեն և լատիներեն պատմական դրվագների նկարագրություններով։ Մի շարք դրվագներ ավարտվում էին լատիներեն թևավոր «Per aspera ad astra» արտահայտությամբ («Տատասկների միջով դեպի աստղեր»)։ Սանդուղքները, պատերը և առաստաղները պատված էին Վալաամ կղզուց բերված սոճու փայտե տախտակներով։ Այցելուներին սպասարկում էին բարոկկո ժամանակաշրջանի տարազներ հագած մատուցողներ։
Աշտարակի նշանակությունը նորից փոխվեց խորհրդա-ֆիննական պատերազմի (1939-1944) արդյունքում։ 1940 թվականին Վիբորգը ԽՍՀՄ-ին հանձնելուց հետո խորհրդային իշխանությունները որոշեցին աշտարակի տարածքը հանձնել տեղական գավառագիտական թանգարանին, բայց հաջորդ տարի Ֆինլանդիայի զինված ուժերը, որոնք Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Վիբորգ էին վերադարձել, Կլոր աշտարակում կազմակերպեցին յուրահատուկ դաշտային խոհանոց։ Երբեմն աշտարակում  անցկացվում էին Վիբորգի քաղաքապետարանի ժողովները, քանի որ այն մնացել էր առանց շենքի։
Արդի ժամանակներ
Հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում խորհրդային իշխանությունները աշտարակում դեղատնային պահեստ էին կազմակերպել։ Կլոր աշտարակը հետագայում տեղափոխվեց քաղաքային հանրային սննդի տրեստի ենթակայություն ներքո։ 1972 թվականին ճարտարապետ-նկարիչ Վ. Վ. Դմիտրիևը մշակեց վերականգնման նախագիծ, այդ թվում` Վերածննդի սրահի որմնանկարների վերականգնման, որը համալրվեց ռուսերեն նկարագրությամբ, իսկ 1976 թվականին աշտարակում բացվեց սրճարան-ռեստորան։ Ռեստորանի դահլիճը մնաց երրորդ հարկում, իսկ պաշտոնական ճաշկերույթների դահլիճը գտնվում է երկրորդ հարկում (գրադարանի և արծաթե սրահի վերականգնումը նախատեսված չէ վերականգնման նախագծով)։
«Կլոր աշտարակ» ռեստորանը գործում է մինչ օրս ։
Մոնտեբելո սուլ Սանգրո
Մոնտեբելո սուլ Սանգրո (Montebello sul Sangro), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում ։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Կիրակոս Հռոմեացին։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
McLaren Automotive
Mclaren Automotive-ը հաճախ անվանվում է նաև Մաքլարեն (Mclaren), որը բրիտանական սպորտային մեքենաներ արտադրող ընկերություն է։ Որպես ճանապարհային մեքենաներ արտադրող ընկերություն գրանցվել է 1989 թվականին։ Մեքենաները պետք է պատրաստված լինեին՝ օգտագործելով Ֆորմուլա Մեկի փորձն ու տեխնոլոգիաները։ Ընկերությունը անվանվել է Նոր Զելանդացի Բրյուս Մաքլարենի անունով։ Ընկերության պատմությունը սկսվեց երբ 1960 թվականին Բրյուս Մաքլարենը որոշեց մասնակցել -«Լեմանսի 24 ժամերը» մրցույթին։ Ըստ նախագծի արդեն գոյություն ունեցող M6 Can-Am մեքենայի համար պիտի պատրաստվեր նոր թափք։ Պատվիրվեց ավելի քան 50 մեքենա, սակայն դժվարությունների պատճառով նախագիծը չիրագործվեց։ Մաքլարենը որոշում կայացրեց նախագծի ռեսուրսներն օգտագործելով պատրաստել աշխարհի ամենաարագ ճանապարհային մեքենան և տարեկան արտադրել 250 օրինակ։ Մեքենան անվանվեց M6 GT սակայն ընդամենը երկու օրինակ արտադրվեց, քանի որ Մաքլարենը մահացավ 1970 թվականին Goodwood-ի վթարներից մեկում։
Mclaren F1
Ընկերության առաջին ճանապարհային մեքենան Mclaren F1-ն էր։ Մեքենան ուներ գերմանական BMW ընկերության կողմից արտադրված 6 լիտր աշխատանքային ծավալով V12 կոնֆիգորացիայի շարժիչ, որի հզորությունը 618 ձիաուժ էր կամ 461 կՎ։ Մինչև 2005 թվականը F1-ը համարվում էր աշխարհի ամենաարագ մեքենան՝ հասնելով 391 կմ/ժ արագության։ 0-100 կմ/ժ-ի F1-ը հասնում էր 3.2 վայրկյանում։ Արտադրությունը սկսվեց 1992 թվականին։ Հետագայում 1995 թվականին ներկայացվեց F1 LM մոդելը, իսկ 1997 թվականին F1 GT մոդելը։ F1 GTR մոդելը արտադրվել է 1995-1997 թվականներին։ McLaren F1- արտադրությունը ավարտվեց 1998 թվականին։ Արտադրվեց ընդհանուր 100 մեքենա, որոնք մինչև օրս համարվում են աշխարհի ամենաարագ սպորտային մեքենաները։
Mercedes-Benz Mclaren SLR (P7)
1997 թվականին Մաքլարենը համաձայնվեց Մերսեդես-Բենց ընկերության համար նախագծել SLR մոդելը, քանի որ DaimlerChriseler ընկերությունը Մաքլարենի ամենամեծ բաժնետերն էր։ SLR-ը ուներ 5.5 լիտր աշխատանքային ծավալով սուպերմղիչով V8 կոնֆիգուրացիայի շարժիչ, որի հզորությունը 626 ձիաուժ էր կամ 467 կՎ։ Մեքենան 0-100 կմ/ժ–ի հասնում էր 3.8 վ-ում, իսկ 0-161 կմ/ժ-ի 6.3 վ-ում։ Հետագայում 2006 թվականին ներկայացվեց Mercedes-Benz McLaren SLR 722 տարբերակը, որի շարժիչի հզորությունը 650 ձիաուժ էր կամ 480 կՎ, իսկ մեքենայի մաքսիմալ արագությունը 340 կմ/ժ։ 2007 թվականին ներկայացվեց SLR-ի կաբրիոլետ տարբերակը։ Նույն տարում սկսվեց արտադրությունը։ Մեքենան պարամետրերով չէր տարբերվում կուպեից։ Այնուհետև թողարկվեց սահմանափակ արտադրության SLR Stirling Moss տարբերակը, որով և ավարտվեց մեքենայի արտադրությունը։
McLaren P1 (P12)
McLaren P1 (P12)-ը սահմանափակ արտադրության հիբրիդ սպորտային մեքենա է, որը փոխարինում է Mclaren F1-ին։ Կոնցեպտը ներկայացվեց 2012 թվականի Փարիզի ավտոսալոնում։ Արտադրությունը սկսեց 2013 թվականին և թողարկվեց 375 մեքենա։ McLaren P1 (P12)-ը ունի 3.8 լիտր աշխատանքային ծավալով 2 տուրբոմղիչներով V8 կոնֆիգուրացիայի շարժիչ։ Շարժիչի հզորությունը 727 ձիաուժ է կամ 542կՎ, ինչպես նաև նրան միացած է 176 ձիաուժ հզորությամբ էլեկտրական շարժիչ։ Մեքենան հիբրիդ է և ունի բավականին մեծ՝ 324 բջիջ ունեցող մարտկոց։ Փոխանցման տուփի փոխանցումների ժամանակ հզորության կորստի պահերին էլեկտրական շարժիչը պահպանում է մեքենայի արագությունը, ինչպես նաև արգելակման ժամանակ կարող է լիցքավորել մարտկոցը։ Մեքենան կարող է գործել միայն էլեկտրական շարժիչով 10 կմ։ " Մեքենան 0-100 կմ/ժ-ի հասնում է 2.8 վ-ում, իսկ 0-200 կմ/ժ-ի՝ 6.8 վ-ում։ P1-ի քաշը 1490 կգ է, իսկ մաքսիմալ արագությունը 340 կմ/ժ։ 2015 թվականին ներկայացվեց նաև P1 GTR տարբերակը, որի ճանապարհային օգտագործումը արգելված է։ Թողարկվեց 35 տարբերակ, որոնք արժեին 2.8 միլիոն դոլար։ Սովորական տարբերակից GTR-ը 50 ձիաուժով հզոր է ։
McLaren 650S (P11M)
McLaren 650S-ը թողարկվեց փոխարինելու արդեն հնացած 12C մոդելը ։ McLaren 650S-ը 25%-ով ավելի թեթև էր և առաջին անգամ ցուցադրվեց 2014 թվականին Ժնևի ավտոսալոնում։ Մեքենան ունի նույն McLaren M838T շարժիչը։ Բենզինով աշխատող 3.8 լիտր աշխատանքային ծավալով V8 կոնֆիգուրացիայի երկու տուրբոմղիչներով շարժիը, որի հզորությունը 641 ձիաուժ է կամ 478կՎ, մեքենային 0-100 կմ/ժ-ի արագացնում է 2.9 վ-ում։ Մաքսիմալ արագությունը 333 կմ/ժ է։ Թողարկվեց նաև McLaren 650S Spider տարբերակը, որը 40 կգ-ով ավելի ծանր էր։ Հետագայում թողարկվեց նաև 625C տարբերակը, որը ավելի էժան էր, սակայն ավելի դանդաղ էր։
McLaren 675 LT
McLaren 675 LT-ը 650S-ի մոդիֆիկացիա է։ Առաջին անգամ ներկայացվեց Ժնևի ավտոսալոնում 2015 թվականին։ Նշանավոր է, որ մեքենան թեթև է 100 կգ-ով, սակայն ունի 2 անգամ ավելի մեծ հակաթև(Spoiler) և 26 ձիաուժով ավել հզորություն։ 0-100 կմ/ժ արագության կարող է հասնել 2.9 վ-ում ։
McLaren 570S
McLaren 570S-ը McLaren-ր առաջին սպորտային մեքենան է(բոլոր մյուսները սուպերմեքենաներ էին)։ Առաջին անգամ ցուցադրվեց Նյու-Յորքի ավտոսալոնում ։ Նրա գինը 180 հազար դոլար է ։ Մեքենան ունի բենզինով աշխատող 3.8 լիտր աշխատանքային ծավալով V8 կոնֆիգուրացիայի երկու տուրբոմղիչներով շարժիչ, որի հզորությունը 562 ձիաուժ էր կամ 419կՎ։ Մեքենայի քաշը 1313 կգ է, 0-100կմ/ժ-ի արագանում է 3.2 վայրկյանում իսկ մաքսիմալ արագությունը 330կմ/ժ է։
McLaren 540C
540c-ն արժե 160 հազար դոլար և ամենա էժան Մաքլարենի արտադրության սպորտային մեքենան է։ Մեքենան ունի 3.8 լիտր աշխատանքային ծավալով V8 կոնֆիգուրացիայի երկու տուրբոմղիչներով շարժիչ, որի հզորությունը 533 ձիաուժ է կամ 399ԿՎ։ 540c-ն 0-100կմ/ժ արագության հասնում է 3.5 վայրկյանում իսկ մաքսիմալ արագությունը 320կմ/ժ է։ 540c-ն նախատեսված է մասնավորապես Չինաստանում վաճառվելու համար ։
Լալևադ դ'Արդեշ
Լալևադ դ'Արդեշ (Lalevade-d'Ardèche), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
McLaren Automotive
McLaren Special Operations (MSO)
McLaren Special Operations (MSO)-ը հատուկ ստորաբաժանում է, որը զբաղվում է ընկերության հաճախորդների համար մեքենաների հատուկ մոդիֆիկացիաների ստեղծմամբ։ MSO-ն կարող է նաև ամբողջովին փոխել մեքենայի տեսքը ինչի օրինակ է McLaren X-1-ը որը հիմնված էր 12c մոդելի վրա և առաջին անգամ ներկայացվեց 2012 թվականին։ Ստորաբաժանումը նաև պատասխանատու է P1 GTR մեքենաների արտադրության և տեխսպասարկման համար։
Լալևադ դ'Արդեշ
Բնակչությունը 2067 թվականի դրությամբ կազմում է 1184 մարդ, բնակչության խտությունը` 521.59 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.27 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 500 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 130 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 24 կմ հարավ-արևմուտք։
McLaren Automotive
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1989 հիմնադրված ընկերություններ Կատեգորիա:Ավտոարտադրողներ
Լալևադ դ'Արդեշ
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 639 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 422-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 217։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 66,0 %։ 422 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 383 անձ (199 տղամարդ և 184 կին)։ Գործազուրկ են եղել 39 անձ (23 տղամարդ և 16 կին)։ 217 անաշխատունակներից 52-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 77-ը` թոշակառուներ, իսկ 88-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Արամայիս Միքայելյան
Արամայիս Գրիգորի Միքայելյան (հուլիսի 21, 1996 - ապրիլի 4, 2016), Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Պաշտպանության Բանակի զինծառայող, Պաշտպանության բանակի շարքային։
Մահացել է Արցախա-ադրբեջանական «քառօրյա պատերազմ»-ի ընթացքում՝ հերոսի մահով ։
Վաղ կյանք
Ծնվել է 1996 թվականի հուլիսի 21-ին Սյունիքի մարզի Գորայք գյուղում։ Տասը տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Ոսկեհատ։
Դպրոցն ավարտել է գերազանցությամբ։ Զբաղվել է քանդակագործությամբ և փայտի փորագրությամբ։
Արամայիս Միքայելյանը սովորում էր Երևանի «Հայբուսակ» համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, սովորել է նաև Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի Հայորդաց տանը, զուգահեռ սովորել է ՀԲՄԸ-ի փայտի փորագրության բաժնում, Հայաստանի ԴՕՍԱՖ ռադիոկապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բաժնում՝ որպես ռադիոտեխնիկ։
2014 թվականին Արամայիս Միքայելյանը՝ ուսման 3-րդ կուրսից, երկրորդ զորակոչով ներկայացել է Էջմիածինի զինկոմիսարիատ և անցել ծառայության Արցախի Հանրապետությունում (Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում) ։ Բանակում ծառայելու ընթացքում քանդակել է Հայաստանի գերբը, որը ցավոք կիսատ է մնացել և վերջերս հարազատների խնդրանքով այն տեղափոխել են Էջմիածին։
Ծառայություն
2016 թվականի ապրիլի 1-ի լույս 2-ի գիշերը Արցախա-Ադրբեջանական շփման գծի ողջ երկայնքով հակառակորդի զինված ուժերի ստորաբաժանումները լայնամասշտաբ հարձակումներ են կատարում։ Սկզբնապես հյուսիսարևելյան ուղղությամբ տեղակայված հենակետային դիրքերը հրետակոծելուց հետո ադրբեջանական ուժերն անցնում են գրոհի։ Շուրջ երեք հարյուր հոգուց բաղկացած խմբերը, զինված լինելով նաև տանկերով, փորձ են կատարում գրավելու հայկական դիրքերը։
Ջաբրայիլում թշնամուն հետ մղելու ընթացքում զոհվում է նաև Արամայիս Միքայելյանը։ Նրա մահվան մասին հայտարարվել է 2016 թվականի ապրիլի 5-ին։ Ապրիլի 7-ին, Էջմիածնի Ս. Շողակաթ եկեղեցում տեղի է ունեցել հուղարկավորությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախա-ադրբեջանական ռազմական գործողություններ 2016 Կատեգորիա:Հուլիսի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:1996 ծնունդներ Կատեգորիա:Գորայք գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Ապրիլի 2 մահեր Կատեգորիա:2016 մահեր Կատեգորիա:Քառօրյա պատերազմ
Ագոնժ
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03002։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 221 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 153-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 68-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 69,2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 67,0 %)։ 153 աշխատունակ բնակիչներից 139-ը աշխատում էին (77 տղամարդ և 62 կին), անաշխատանք էին 14-ը (7 տղամարդ և 7 կին)։ 68 անգործունակ մարդկանցից 22-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 17-ը թոշակառու, 29-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Լեռնային պարեկ
Լեռնային պարեկ, 1964 թվականին «Երևանի փաստա-վավերագրական ֆիլմերի ստուդիայի» նկարահանված հայկական սև-սպիտակ ֆիլմ։
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է լեռնային փլուզումները կանխարգելող և դրանց հետևանքները վերացնող լեռնագնացների մասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1964 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Արտավազդ Փելեշյանի ֆիլմեր
ՀՀ ԳԱԱ ԵԳԻ երկրաբանական թանգարան
ՀՀ ԳԱԱ ԵԳԻ Հովհաննես Կարապետյանի անվան Երկրաբանական թանգարան, ՀՀ ԳԱԱ Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի թանգարան Երևանում։ Ստեղծվել է 1937 թվականին ականավոր երկրաբան, գիտության վաստակավոր գործիչ, պրոֆեսոր Հովհաննես Կարապետյանի նախաձեռնությամբ և անմիջական ղեկավարությամբ (1944 թվականի օգոստոսի 26-ից կոչվում է նրա անունով)։
Պատմություն
ՀՀ ԳԱԱ ԵԳԻ երկրաբանական թանգարանը ստեղծվել է 1937 թվականին երկրաբան, գիտության վաստակավոր գործիչ, պրոֆեսոր Հովհաննես Տիգրանի Կարապետյանի նախաձեռնությամբ և անմիջական ղեկավարությամբ։ Թանգարանի առաջին ցուցադրությունը կազմվել է նրա հարուստ հավաքածուների հիման վրա և հետագայում համալրվել Հայաստանի և այլ երկրների երկրաբանների կողմից։ 1944 թվականից թանգարանը կոչվում է Հովհաննես Կարապետյանի անունով։
Թանգարանի ստեղծման համար հիմք են ծառայել Հովհաննես Կարապետյանի անձնական՝ մոտ 4500 նմուշները։ Տարիների ընթացքում բազմաթիվ երկրաբանների շնորհիվ թանգարանը համալրվել է ։
Ցուցադրություն
Թանգարանի հիմնական խնդիրը Հայաստանի երկրաբանական կառուցվածքի, ընդերքի հարստությունների երկրաբանական նվաճումների ցուցադրումն է։ Թանգարանում ցուցադրված են օգտակար հանածոների, ապարների, բրածո կենդանիների (ուշագրավ է Գյումրու ավազահանքում հայտնաբերված նախապատմական տրոգոնթերյան փղի կմախքը) և բույսերի նմուշներ, քարտեզներ։ Ֆոնդում կա ավելի քան 13 հազար նմուշ (98%-ը՝ ՀՀ տարածքից), որոնցից ցուցադրվում է 50%-ը։ Ցուցանմուշները ցուցադրված են 6 բաժիններում՝ հանքաբանության, հնէաբանության, քարաբանության, օգտակար հանածոների, Հայաստանի հանքային ջրերի, Հայաստանի բնական հուշարձանների։
Ցուցադրված նմուշները պարբերաբար փոխարինվում են նորերով։
Միներալներ
2012 թվականի սեպտեմբերի 16-ին թանգարանում բացվել է Արա Ցոլակի Դիլդիլյանի անվան միներալների սրահը, որտեղ ցուցադրվում են նմուշներ աշխարհի տարբեր հանքավայրերից։ Ցուցանմուշները դասակարգվել են ելնելով դրանց քիմիական կազմից՝ քվարցի խումբ, սիլիկատներ, նռնաքարեր, բնածին էլեմենտներ։ Քվարցի խմբում ցուցադրված են 23 նմուշներ, որոնցից մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում ամեթիստները, հերկիմեր ալմաստը, ցիտրինը և այլն։ Քվարցի խմբի միներալները հանդես են գալիս տարբեր ագրեգատային ձևերով՝ դրուզներով, մոնոբյուրեղներով և այլն։
Երկնաքար
Սիխոտե-Ալին, Ռուսաստան։
Անկման ամսաթիվը՝ 12.02.1947 թ։
Կշիռը՝ 36.8 կգ։
Ռումինիայի վարչական բաժանում
Ռումինիան բաժանված է զարգացման 8 տարածքների, որոնք չեն հանդիսանում վարչական միավորներ, այլ ծառայում են զուտ ռեգիոնալ զարգացման ճշգրիտ կազմակերպանը։
Ռումինիան վարչականորեն բաժանվում է 41 գավառի, որոնք կոչվում են ժուդեց։ Բուխարեստ մայրաքաղաքն իրենից ներկայացնում է առանձին վարչական միավոր՝ մունիցիպիա։
ՀՀ ԳԱԱ ԵԳԻ երկրաբանական թանգարան
Երկնաքար
Դասը՝ երկաթյա, կոպտակառուցվածքային օկտաէդրիտ
Ռումինիայի վարչական բաժանում
Ժուդեցներն իրենց հերթին ստորաբաժանվում են 2686 կոմունաների (գյուղական համայնքներ) և 256 մունիցիպիաների (քաղաքային համայնքներ)։ Կումունաներն ու մունիցիպիաները հանդիսանում են նվազագույն վարչական միավորները։ Կոմունաները բաժանվում են նաև գյուղերի, սակայն նրանք չեն հանդիսանում վարչական միավորները։ Ռումինիայում կա 13092 գյուղական բնակավայր։
Ռումինիայի վարչատարածքային համակարգում առանձնանում է Բուխարեստը, որը թեև համարվում է մունիցիպիա, բայց բաժանվում է 6 սեկտորների, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր կառավարական ապարատը։
ՀՀ ԳԱԱ ԵԳԻ երկրաբանական թանգարան
Լեյցիտի յուրահատուկ բյուրեղներ
Լեյցիտի յուրահատուկ բյուրեղներ կան Փամբակի լեռներում, Հրազդան քաղաքից 25 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք՝ Թեժսարի հանրահայտ ինտրուզիվ համալիրը։ Ազգությամբ հայ ապարագետ Վ. Ն. Լոդոչնիկովը բնութագրել է այն իբրև «մագմատիկ ապարների իսկական հրավառություն Հայաստանի լեռներում»։ Թեժլեռան հարավ արևելյան լանջին, այդ համալիրը կազմող ապարների որոշ տարատեսակներում՝ լեյցիտոֆիրներում հանդիպում են լեյցիտի խոշոր (մինչև 8 սմ), կատարյալ ձևի բյուրեղներ։ Այն սիլիկատների դասի միներալ է, կազմում է «լեյցիտոեդրերի»՝ տետրագոն եռաօկտաէդրերի ձև ունեցող բնորոշ բյուրեղներ։ Լեյցիտի նիստերի մակերեսը փայլատ է, մոխրագույն։ Միներալի բնորոշ առանձնահատկությունն է բյուրեղների հալվածությունը, այդ պատճառով էլ բնության մեջ դրանք հանդիպում են մեծ մասամբ գնդի ձևով։
Բնագունեղ քարերի հանքավայրեր
Բնագունեղ քարերն օգտակար հանածոների խոշոր ու կարևոր մի խումբ են, որոնք միավորում են թանկագին, կիսաթանկագին և ոչ թանկարժեք քարերը։ Միներալներով ու լեռնային ապարներով ներկայացված բնագույն քարերն օգտագործվում են ոսկերչական իրերում, հուշանվերներում և զարդարվեստի ստեղծագործություններում։
Ռումինիայի վարչական բաժանում
Ժամանակակից վարչական բաժանությունը ժուդեցների կատարվել է XIX դարում՝ ֆրանսիական դեպարտամենտների օրինակով։ Յուրաքանչյուր ժուդեցում նշանակվել է պրեֆեկտ, որը կառավարության ներկայացուցիչն էր տվյալ ժուդեցում, ինչպես նաև տեղական վարչության ղեկավարը։
ՀՀ ԳԱԱ ԵԳԻ երկրաբանական թանգարան
Փիրուզի հանքավայր
Փիրուզը ոսկերչական գեղեցկագույն քարերից է և հայտնի է մարդկությանը հնուց։ Թեղուտի փիրուզի հանքավայրը գտնվում է Հայաստանի հյուսիսում, Ալավերդի քաղաքից 25 կմ հեռավորության վրա, Թեղուտ գյուղի մոտ, ծովի մակարդակից 1200-1300մ բարձրությունների վրա։ Առանձնապես արժեքավոր է հոծ, եզրերում մասամբ թափանցիկ, վառ երկնագույն ու կանաչավուն-երկնագույն փիրուզը՝ առանց խառնուրդների և օտարածին ներփակումների։ Փիրուզը հանդիպում է 15սմ տրամագծով մինչև 2-5 սմ չափեր ունեցող ներփակումների կամ նրբերակների տեսքով։
Ռումինիայի վարչական բաժանում
Կոմունիստական վարչակարգի օրոք ժուդեցային համակարգը փոխարինվեց ռուսական վարչական համակարգով, սակայն 1968 թ-ին ժուդեցները կրկին վերականգնվեցին։
ՀՀ ԳԱԱ ԵԳԻ երկրաբանական թանգարան
Ամեթիստի և Ագաթի հանքավայրեր
Ամեթիստը քվարցի թանաքագույն կամ թույլ կարմրավուն տարատեսակն է։ Այն հայտնի է հնուց և քվարցի խմբում ամենաթանկարժեքն է։ Ըստ հին ավանդության, ամեթիստն ունի գերբնական ուժ՝ հաջողություն է բերում։ Ամեթիստն օգտագործվում է զարդարվեստում։ Որպես կանոն, բյուրեղների չափերը 0.5-ից մինչև 10 սմ են։ Իջևանի հանքավայրը գտնվում է Հայաստանի հյուսիսում, Տավուշի մարզում, Իջևան քաղաքից 15 կմ դեպի հյուսիս։ Ներկայումս արդյունահանումը դադարեցվել է։ Նախշի նրբության ու գունագեղության առումով զարմանալի ագաթներ են հանդիպում Հայաստանի հարավում՝ Արծվանիկ գյուղի շրջակայքում։
Հասպիսներ
Քվարցային գոյացումների բազմաթիվ տարատեսակների մեջ կա մեկը, որը ներառել է արևի լույսի ամբողջ լուսապատկերը՝ դեղնակարմիրը, կարմիրը, նարնջագույնը, դեղինը, կանաչը, երկնագույնը, դարչնագույնը, գրեթե սևն ու սպիտակը։ Նման ամբողջական ներկապնակ չունի աշխարհում ոչ մի քար։ Մեր ժամանակներում հասպիսը կիրառվում է ոսկերչական իրեր, քանդակներ, սեղանածածկեր պատրաստելիս, ճարտարապետության մեջ և այլուր։ Հայաստանում հասպիսը բավականին լայն տարածում ունի։ Այն կարելի է հանդիպոլ Վայոց ձորում, Սևանի լեռնաշղթայում, Հայաստանի հյուսիս-արևմուտքում՝ Մեծավան (Շահնազար) գյուղի մոտ, Երևան քաղաքի շրջակայքում (Ջրվեժ գետի կիրճում) և այլուր։ Գունավորմամբ ու նախշերով զարմանալի գեղեցիկ հասպիս կա Հայաստանի հյուսիս-արևելքում՝ Տավուշի մարզում, Չինչին գյուղի շրջակայքում։
Ռումինիայի վարչական բաժանում
1981 թ-ին նախկին Իլֆով և Յալոմիցիա ժուդեցների փոխարեն ստեղծվեցին Ջուրջու, Կելերաշի, Յալոմիցա և Իլֆով ժուդեցները։
ՀՀ ԳԱԱ ԵԳԻ երկրաբանական թանգարան
Քարացած փայտ
Ոսկերչական գործում զգալի պահանջարկ ունեն քարացած փայտի դեկորատիվ տարատեսակները։ Զոլավորությամբ ու համակենտրոն զոնալային կառուցվածքով նրանք հիշեցնում են ագաթ։ Քարացած փայտն օգտագործվում է վզնոցների, ոչ թանկարժեք ոսկերչական զարդերի ագույցների, հուշանվերների պատրաստման համար։ Հավաքածու կազմողների համար առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում գունեղ օղակաձև նախշով քարացած փայտի ողորկափայլ թերթիկներն ու բեկորները։ Հայաստանում քարացած փայտի տարածման շրջաններ են հրաբխային տարածքները, ուր հրաբուխների ժայթքումները տեղի են ունեցել պալեոգենի ժամանակաշրջանի անտառածածկ գոտիների սահմաններում։ Դեկորատիվ լավ հատկություններ ունի Սարիարի հանքավայրի քարացած փայտը։ Այն գտնվում է Հայաստանի հյուսիս-արևմուտքում, Շիրակի մարզում, Գետիկի՝ Փամբակ գետի ձախ վտակի վերին հոսանքում։
Ռումինիայի վարչական բաժանում
Մինչև 1995 թ-ը Իլֆովն առանձին ժուդեց էր։ Ներկայումս այն գտնվում է Բուխարեստ մունիցիպիայի ենթակայության տակ։
ՀՀ ԳԱԱ ԵԳԻ երկրաբանական թանգարան
Գունավոր խառնաքարեր
Ճարտարապետության մեջ որևէ առարկային, շենքերի պատերի ու սյուների երեսապատմանը դեկորատիվ տեսք հաղորդելու համար հաճախ օգտագործվում են լեռնային ապարների գունավոր բեկորներից ու գլաքարերից կազմված խճանկարներ։ Բնությունն ինքը ոչ հազվադեպ ստեղծում է զարմանալի ու հոյակապ խճանկարներ, ինչը ստիպում է հիանալ նրա «ստեղծագործությամբ»։ Գունավորումով ու նախշերով հրաշալի գունագեղ խառնաքարեր կան Հաղարծին (Ջարխեչ) գյուղի մոտ՝ Դիլիջան քաղաքից ոչ հեռու։ Խառնաքարերը կազմված են բազմագույն կրաքարային բեկորներից, որոնք ցեմենտացած են նույն կրային նյութերով։ Բեկորներն առավելապես վարդագույն, դեղնավուն, բաց աղյուսագույն են։ Գլաքարերի չափերը 2-3 սմից մինչև 15 սմ են։ Ջարխեչի խառնաքարերն արտահանվել են Գերմանիա, Ռուսաստան, Ֆրանսիա։ Դրանցով երեսապատվել են Մոսկվայում Համագումարների պալատի ու մետրոպոլիտենի մի շարք կայարանների, իսկ Փարիզում ֆրանսիական պառլամենտի շենքի ներքին պատերը։ Դեկորատիվ արժեք ունեն Վայքի գունավոր խառնաքարերը։ Դրանք տարածված են Արփա գետի կիրճում՝ Հայաստանի հարավում։
Օբսիդիաններ
Հայկական օբսիդիաններն ունեն ոսկերչական ու կիրառական հիանալի հատկություններ։ Օբսիդիանը գործածվում է զարդարվեստում, այլ իրերի ու հուշանվերների պատրաստման համար։ Խոշոր հանքավայրեր են Արտենին, Գյումուշ-Ջրաբերը, Հատիսը և այլն, որոնցից կարելի է հավաքել հրաշալի օբսիդիաններ։
Մարմարային օնիքս
Մարմարային օնիքսը (եղնջաքար) զարմանալի ու շատ գեղեցիկ քար է։ Նախշերով ու գունավորումով այն նման է ագաթին, սակայն տարբերվում է նրանից ավելի փոքր կարծրությամբ։ Մարմարային օնիքը պակաս կարծր է և ոսկերչական գործում գրեթե չի օգտագործվում։ դրանից պատրաստում են ծաղկամաններ, տակդիրներ, զարդատուփեր և այլ հուշանվերներ։ Մարմարային օնիքսի գեղեցիկ նմուշներ կարելի է հավաքել որոտան գետի կիրճում՝ Տաթև գյուղի շրջակայքում։ Հանդիպում են նաև Հանքավանի առողջարանի մերձակայքում, Արտաշատ քաղաքի մոտ և Հայաստանի այլ վայրերում։
Հայաստանի երկրաբանական հուշարձանները
Երկրաբանական հուշարձաններ են համարվում ուշադրության արժանի թանկարժեք և հազվագյուտ, հիմնականում անձեռակերտ, բնական գոյացումներն ու լանդշաֆտները, որոնք ձևավորվել են երկրաբանական զանազան պրոցեսների արդյունքում և ունեն գիտական, ուսումնաճանաչողական և գեղագիտական արժեք։ Երկրաբանական հուշարձանները բաժանվում են հետևյալ հիմնական խմնբերի. հրաբխային, արտածին, տեկտոնական, մագմայական, միներալաբանական, հնէաբանական, ջրաերկրաբանական և օգտակար հանածոների։
Հնէաբանական հուշարձաններ
Երկրաբանության մեջ սևեռուն ուշադրության են արժանանում երկրաբանական հեռու անցյալի կենդանական (ֆաունա) և բուսական (ֆլորա) աշխարհի մնացորդների գտնված նմուշները։ Դրանց հատուկ նշանակություն է տրվում, քանի որ այդ նմուշների շնորհիվ որոշվում է ներփակվող նստվածքների հասակը, վերականգնվում են երկրաբանական անցած դարակարգերի կլիմայական և ֆիզիկաաշխարհագրական պայմանները։ Հայաստանում ներկայումս հայտնի են բազում մերկացումներ, որտեղ գտնվել են ֆաունայի և ֆլորայի զանազան բրածո մնացորդներ։
Քաջարանի պղնձամոլիբդենային հանքավայր
Քաջարանի հանքավայրը գտնվում է Հայաստանի հարավ արևելյան հատվածում, Սյունիքի մարզում, Ողջի գետի վերի հոսանքում, ծովի մակարդակից 1800-2400 մ բարձրությունների վրա։ Հանքավայրի շրջանի երկրաբանական հետազոտման պատմությունը սկսվում է 19-րդ դարի կեսերից, և գրեթե միաժամանակ սկսվում է նրա շահագործումը։ 1950-ական թվականներին կառուցվել է ոչ մեծ պղնձաձուլարան, որը գործել է 10 տարուց պակաս։ Գրեթե մեկ դար անց Քաջարանի հանքավայրում անցկացվել են մանրամասն երկրաբանահետախուզական աշխատանքներ, հաշվարկվել են հանքանյութերի պաշարները, իսկ 1951 թվականին սկսվել է նրա շահագործումը։ Ներկայումս հանքավայրը շահագործվում է բաց եղանակով՝ բացհանքով։ Շարժվող հատուկ պաստառի օգնությամբ հանքանյութը բացհանքից հասցվում է հարստացուցիչ ֆաբրիկա, որտեղ նրանից ստացվում է պղնձի և մոլիբդենի մեծարժեք խտանյութ։ Հանքանյութում հայտնաբերված են ավելի քան 70 միներալներ, որոնցից գլխավորները խալկոպիրիտն ու մոլիբդենիտն են։ Հիմնական մետաղների հետ մեկտեղ այստեղի հանքանյութը պարունակում է ռենիում, սելեն, տելլուր և այլն։ Իր պաշարներով և պղնձի ու մոլիբդենի հարուստ պարունակություններով Քաջարանի հանքավայրն համարվում է խոշորագույններից մեկն աշխարհում։ Այն շահագործվում է արդեն գրեթե կես դար, իսկ նրա պաշարները կբավականացնեն ևս հարյուր տարվա համար։ Հանքավայրի բազայի վրա գործում է հզոր պղնձամոլիբդենային կոմբինատ և կառուցվել է Քաջարան քաղաքը։
Սոթքի (Զոդի) ոսկու հանքավայր
Գտնվում է Գեղարքունիքի մարզում, Սոթքի գետի վերին հոսանքում, Սևանի լեռնաշղթայի հարավային լանջերին, ծովի մակարդակից 2200-2500 մ բարձրության վրա։ Հանքավայրն ունի ավելի քան երեք հազար տարվա պատմություն, ոսկին այստեղ ստանում էին դեռևս հեռու անցյալում։ Դրա վկայություններն են հին հանքարանների մնացորդները, աշխատանքի պարզունակ գործիքները, որոնք գտնվել են հանքավայրի տարածքում։ Այն կրկին հայտնաբերվել է 1950 թվականին, իսկ շահագործումը սկսվել է 1976 թվականին։ Հանքանյութերում հայտնաբերված են ավելի քան 120 միներալներ, այդ թվում և բավականին հազվագյուտները՝ նագիագիտը, ռիկարդիտը, վեյսիտը և այլն։ Սոթքի հանքավայրը խոշորագույնն է Կովկասում և Հայաստանի Հանրապետության առավել հեռանկարային ոսկեբեր օբյեկտն է։
Հայաստանի շինանյութերը
Հայկական լեռնաշխարհը շինանյութերի հսկայական շտեմարան է։ Լեռնաշխարհը հատկապես հարուստ է հրաբխային ծագման շինանյութերով՝ բազալտներով, անդեզիտներով, դացիտներով, հրաբխային տուֆերով, պեռլիտներով, պեմզայով և այլն։ Նույն չափով հարուստ է նաև նստվածքային ծագման շինանյութերով՝ ավազաքարերով, կրաքարերով, կավերով, տրավերտինով, գիպսով և կերակրի աղով։ Հայտնի են նաև մետամորֆային ծագման՝ մարմարների, խառնաքարերի և այլ հանքավայրեր։