cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դաքի Թոթ
Նյադակ «Դաքի» Թոթ (Nyadak Duckie Thot, ), ավստրալիացի մոդել։ Թոթն ավստրալիական Australia's Next Top Model մրցույթի 8-րդ շրջանում գրավել է երրորդ տեղը և որպես կարիերայի մեկնարկ իր դեբյուտն է նշել Yeezy S/S 17 շոուում ։ Նա առավել հայտնի է որպես Fenty Beauty-ի դեմքերից մեկը, ինչպես նաև 2018 թվականին նկարահանված Ալիսը Հրաշքների աշխարհում ֆիլմի գլխավոր դերակատարներից մեկն է ։
Վաղ կյանք
Թոթը մեծացել Մելբուռնում` Ավստրալիայում, Հարավային Սուդանից գաղթած իր ընտանիքի հետ։ Նա իր ընտանիքի յոթ զավակներից մեկն է և Ավստրալիայում ծնված առաջին երեխան։ Մելբուռնում նրա դասընկերները և ուսուցիչները չէին կարողանում արտասանել նրա` Նյանդակ անունը։ Արդյունքում նրան սկսում են կոչել «Դաքի»։ Հետագայում այս անվամբ նա նախընտրում է հանդես հալ որպես մոդել։
Կարիերա
Թոթից առաջ նրա քույրը` Նիկի Թոթը, արդեն զբաղվում էր մոդելային կարիերայով։ Մոդելային աշխարհում Դաքին ներկայացվել է իր քրոջ` Նիկկիի կողմից, որը նրան ուղեկցել է ֆոտոսեսիաների ժամանակ։ Դրանից հետո Թոթը որոշել է մասնակցել Australia's Next Top Model մրցույթի ութերորդ շրջանին, որտեղ գրավել է երրորդ տեղը ։
Թոթը նախ փորձել է մոդելի կարիերա սկսել Մելբուռնում, որտեղ նա մեծ հաջողության չի հասել` իր դեմքի գույնի մգության պատճառով ։ Դրանից հետո որոշում է տեղափոխվել Բրուքլին` Նյու Յորք, այն հույսով, որ Ամերիկայում կկարողանա հաջողված մոդել դառնալ։ Մի քանի մոդելային կազմակերպությունների հետ պայմանավորվելով հանդիպումների համար` նա մեկնում է Նյու Յորք։ Ասյտեղ պայամնագիր ստորագրելու մի շարք առաջարկներներ է ստանում մոդելային կազմակերպություններից և ի վերջո պայմանագիր է ստորագրում New York Model Management-ի հետ ։
Թոթը մասնակցել է Fenty x Puma-յի, Fenty Beauty-ի, Մոսկինոյի, Balmain-ի և Oscar de la Renta-յի արշավներին ։ 2018 թվականին առաջին անգամ մասնակցել է Victoria's Secret Fashion Show-ին ։ Հայտնվել է CHIC-ի It's About Time ամսագրի շապիկին, որը թողարկվել է 2018 թվականի սեպտեմբերին ։
Ներկայումս Թոթը ներառված է Models.com կայքի "Money Girls" ցանկում ։
Երկարություն
Երկարություն, դա հիմնական ֆիզիկական մեծություն, որը երկրաչափական իմաստով ամենաերկարն է։
Չափի միավոր
Մետրական համակարգում երկարության միավորն է մետրը։ Մետրը այն տարածությունն է, որը լույսն անցնում է վակումում 1/299 792 458 վայրկյանում։ Նաև չափման միավորներ են կիլոմետրը, սանտիմետրը, դեցիմետրը և միլիմետրը։ Ինչպես տեսնում ենք հետևյալ մեծությունները կազմվում են հետևյալ բառերով միլի, սանտի, դեցի, կիլո, միկրո և այլն։Միկրո 1 ։ 1000000, միլի 1 ։ 1000, սանտի 1 ։ 100, դեցի 1 ։ 10, կիլո 1000 ։ 1։
Զեռնակի լեռնաշղթա
Զեռնակ, լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհում, Արածանիի հովտում, Մանազկերտ քաղաքից արևմուտք։ Ձգվում է զուգահեռականի ուղղությամբ, Խամուր լեռնաշղթայի հետ միասին կազմելով ջրբաժան Արածանիի և նրա աջակողմյան վտակ Խնուսի գետի միջև։ Բարձր գագաթը 2704 մետր է ։
Երկարություն
Չափի միավոր
Կատեգորիա:Չափագրում Կատեգորիա:Ֆիզիկական մեծություններ Կատեգորիա:Չափումներ
Զեռնակի լեռնաշղթա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Մուշի մարզ
Քեթրին Կուկ Բրիգս
Քեթրին Կուկ Բրիգս, ամերիկացի գրող, որն իր դստեր՝ Իզաբել Բրիգս Մայերսի հետ համահեղինակել է լայնորեն տարածված անհատականության տիպի համակարգը, որը հայտնի է որպես Մայերս-Բրիգս տիպաբանության ցուցիչ ։
Ընտանեկան կյանք
Քեթրին Կուկ Բրիգսը ծնվել է 1875 թվականի հունվարի 3-ին, Ինհեմ շրջանում, Միչիգանում ։ Նրա հայրը՝ Ալբերտ Ջոն Կուկը, աշխատում էր Միչիգանի պետական համալսարանում, որը նախկինում հայտնի էր որպես Միչիգանի գյուղատնտեսական քոլեջ։ Նրա մայրը՝ Մերի Հարիս Բոլդուինը, սովորել է Օբերլինի քոլեջում։ Քոլեջն ավարտելուց հետո Քեթրինն ամուսնացել է Լայման Ջեյմս Բրիգսի հետ՝ ով ֆիզիկոս էր և Վաշինգտոնի ստանդարտների բյուրոյի տնօրենը ։ 1897 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Քեթրինը ծնունդ է տալիս Իզաբել Բրիգս Մայերսին՝ զույգի միակ երեխային, ում վիճակված էր գոյատևել մանկությունից ։
Կրթություն
Բրիգսը տնային կրթություն է ստացել իր հոր հետ։ Նա երբեք չի հաճախել պաշտոնական դպրոց, քանի դեռ տասնչորս տարեկան հասակում չէր ընդունվել քոլեջ ։ Բրիգսը բարձրագույն կրթություն է ստացել գյուղատնտեսության ոլորտում և դարձել ակադեմիկոս։ Քոլեջից հետո նա աշխատել է որպես ուսուցիչ ։
Վաղ ուսումնասիրություններ
Բրիգսն ուսումնասիրել է երեխաների կրթության և սոցիալական զարգացման ժամանակակից տեսությունների ուսումնասիրությունների տվյալները։ Նա երեխաների համար մասնագիտության կողմնորոշման թեստ է մշակել, քանի որ դա տեսնում էր որպես երեխայի ապագա երջանկության և բարեկեցության բանալին ։ Նրա ամենավաղ ուսումնասիրությունները իրեն հանգեցրին 1917 թվականին անհատականության չորս հիմնական տեսակների բացահայտմանը՝ մեդիտատիվ տեսակներ, ինքնաբուխ տեսակներ, գործադիր տեսակներ և շփվող տեսակներ, որոնք հետագայում զարգացան որպես MBTI ixxx, ExxP, ExtJ և ExFJ տերմիններ ։ Այնուամենայնիվ, ուսումնասիրելով տարբեր փիլիսոփաների, գիտնականների և հոգեբանների աշխատանքները, նա չկարողացավ առանձնացնել տիպի մեկ վերջնական տեսություն, որն ընդգրկում էր բոլոր ասպեկտները։ Արդյունքների բացակայության պատճառով նա որոշեց սկսել առանձնացնել տիպի իր ուրույն տեսությունը ։
Գրվածքներ
Նա էսսեներ է գրել երեխաների դաստիարակության և կրթության մասին ՝ հավատալով, որ երեխաներն ունեն բնածին հետաքրքրասիրություն, և որ կրթությունն այն է, ինչը խթանում է այս բնական բնազդին։ Բրիգսի վաղ հետաքրքրությունն անհատականության տեսակների նկատմամբ զարգացավ գեղարվեստական գրականություն գրելու նրա փորձերի արդյունքում։ Իր գեղարվեստական գրականության համար ավելի հագեցած կերպարներ ստեղծելու համար նա փորձեց հասկանալ մարդու անհատականության և վարքի մանրամասները ։ Բրիգսի առաջին երկու հոդվածները տպագրվել են New Republic ամսագրում։ Առաջինը հրատարակվել է 1926 թվականին Meet Yourself Using the Personality PaintBox, իսկ երկրորդը՝ 1928 թվականին Up From Barbarism ։
Իզաբելի ներգրավվածությունը
1923 թվականին Բրիգսը կարդացել է Կարլ Յունգի աշխատանքը և ծանոթացրել այն իր դստերը։ Նրա տեսությունը կենտրոնացած էր մարդկանց բնածին տարբերությունների վրա՝ կապված նրանց որոշումների կայացման և տեղեկատվության ընկալման հետ ։ Նա ոգեշնչված էր Յունգի մասին էրոտիկ գրականություն գրել ։ Կ. Յունգի Հոգեբանական տիպերը կարդալուց հետո Բրիգսը հրաժարվեց անհատականության իր սեփական տեսությունից և սկսեց ավելի խորը ուսումնասիրել Յունգի գաղափարները։ Իզաբելը, ով ի սկզբանե հետաքրքրված չէր տիպերի ուսումնասիրությամբ,մտափոխվել էր, երբ բախվել էր մի աշխատանքի, որը փորձում էր որոշել մարդկանց բնավորությանը համապատասխանող աշխատանքի տեսակը։ Նա որոշել էր միավորել ուժերը մոր հետ ։ Քեթրինի և Իզաբել Յունգի վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Կ․ Յունգը։ Այստեղից նրանք սկսել են տիպերի ուսումնասիրման քսանամյա շրջանը ։ 1945 թվականին Քեթրինն ու Իզաբելը Լայման Բրիգսի օգնությամբ առաջին հետազոտությունն անցկացրին Ջորջ Վաշինգտոնի բժշկական դպրոցի ուսանողների շրջանում ։ Հաշվի առնելով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ իր մոր վաղ աշխատանքները՝ Իզաբելը մշակեց թեստ, որը կօգներ որոշել մարդու համար պատերազմի հետ կապված համապատասխան աշխատանքը ։
Մայերս-Բրիգս տիպաբանության ցուցիչ
Բրիգսների հետագա կյանքը նվիրված էր Յունգի գաղափարների խթանմանը։ Իզաբելը ստանձնեց հետազոտության ղեկավարումը և, հիմնվելով իր դիտարկումների, մոր և Յունգի դիտարկումների վրա, կարողացավ նախաձեռնել թղթով և մատիտով հարցաթերթիկի ստեղծում ՝տիպը որոշելու համար ։ Բրիգսը հիմնականում MBTI-ի ստեղծման շարժիչ ուժն ու ոգեշնչողն էր, իսկ Իզաբելը աշխատուժն էր, որը մշակեց հենց ֆիզիկական թեստը ։
Բրիգսը և անհատականության տեսակների վերաբերյալ նրա վաղ ուսումնասիրությունները կարևոր դեր են խաղացել Մայերս–Բրիգսի տիպաբանության ցուցիչի ստեղծման գործում։ Այն օգտագործվում է այնպիսի լայն ոլորտներում, ինչպիսիք են գործադիր զարգացումը և զույգերի խորհրդատվությունը ։ Քանի որ այն պաշտոնապես ավելացվել է Educational Testing Service's հավաքածուին 1962 թվականին, գնահատվում է, որ 50 միլիոն մարդ անցել է MBTI-ի թեսթը ։ MBTI-ն անհատականության տեսակները դասակարգում է կատեգորիաների չորս զույգերի։ Քեթրինն ու Իզաբելը պնդում էին, որ յուրաքանչյուր մարդ համապատասխանում է անհատականության տեսակների 16 հնարավոր համադրություններից մեկին՝ չորս զույգերից յուրաքանչյուրում գերիշխող նախապատվությամբ։ Թեստի կառուցվածքը գրեթե չի փոխվել այն բանից հետո, երբ Բրիգսն առաջին անգամ մշակել էր այն ։ MBTI-ն հաճախ քննադատվում է որպես կեղծ գիտություն,ոմանց կողմից, ովքեր պնդում են, որ Բրիգսը գնահատումը մշակել է իր տանը՝ նախքան որևէ լայնածավալ գիտական հետազոտություն կատարելը, այլ ոչ թե հակառակը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Անձի զարգացում Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Անհատականության տիպաբանություններ Կատեգորիա:Կին հոգեբաններ Կատեգորիա:Հոգեթերապիա
Էմիրխանի լեռնաշղթա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կարսի մարզի լեռներ
Չեթեմ հաուզի կանոն
Կանոն
Ստեղծվել է 1927 թվականին ու թարմացվել 1992 թվականին։ Սկսած ամենավերջին թարմացումից՝ 2002 թվականից, այս կանոնը սահմանում է, որ.
Նպատակ
Այս կանոնի նպատակն է հանրային քաղաքականության և առկա խնդիրների քննարկման ազատության խթանումը, քանի որ այն թույլ է տալիս մարդկանց արտահայտել ու քննարկել հակասական կարծիքներ ու փաստարկներ՝ առանց իրենց աշխատանքից ազատման վախի ու գործատուի կարծիքից կախվածության։ Կանոնը թույլ է տալիս մարդկանց խոսել որպես անհատներ ու տեսակետներ արտահայտել, որոնք տարբերվում են իրենց կազմակերպությունների տեսակետներից, և այսպիսով խրախուսում է ազատ քննարկումը։ Խոսնակներն ազատ են արտահայտել իրենց կարծիքները՝ առանց սեփական անձի, պաշտոնեական պարտականությունների ու անդամակցման համար խնդիր ստեղծելու։ Չեթեմ հաուզի կանոնը լուծում է շատ պրակտիկ համայնքներին հանդիպող սահմանային խնդիրները՝ թույլ տալով ընդունել ի գիտություն զրույցը՝ միաժամանակ պաշտպանելով փոխգործակցության ազատությունը, որն անհրաժեշտ է համայնքի համար՝ իր քննարկումների համար։ Այս կանոնը նպատակ է հետապնդում նվազեցնել Խմբային կարծիքի ռիսկը, երբ ոչ հանրաճանաչ տեսակետները բացառվում են քննարկումներում՝ այսպիսով նվազեցնելով տվյալ կազմակերպության քննարկումներում կարծիքների ծավալը։
Այս կանոնը նպատակ ունի երաշխավորել ելույթ ունեցողի գաղտնիությունը՝ քննարկման սրահի տարածքում՝ միջազգային հարաբերություններում ավելի լավ հաջողություններ ունենալու նպատակով։ Այժմ այն միջազգայնորեն օգտագործում են որպես ազատ քննարկման օգնություն։ 1927 թվականին առաջին անգամ սահմանված կանոնը թարմացվեց 1992 թվականին և 2002 թվականին։ Թարգմանվել է արաբերեն, չինարեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, պորտուգալերեն, իսպաներեն ու ռուսերեն ։ Այն մասնավոր հանդիպումների ընթացքում հակապատկեր կամ փոխզիջում է, երբ քննարկված հարցերի մասին այլոց տեղեկացնելն արգելված է և երբ բանավեճը ամբողջովին հանրային բնույթի է ու վերագրելի է։ Ընդհանրապես, Չեթեմ հաուզի կանոնը հարկադրում են որպես որևէ հանդիպմանը կամ իրադարձությանը մասնակցելու պայման. բոլոր մասնակիցները տալիս են իրենց համաձայնությունն առ այն, որ նախընտրում են ազատ քննարկումը և որ ենթարկվում են հանդիպման համապատասխան մասի կանոնին։ Կանոնի հաջողությունը բարոյական հարկադրանքի մեջ է՝ հատկապես այն հանգամանքներում, երբ դրա խախտումը պատիժների չի հանգեցնի։
ԵԿԲ-ի օգտագործմանը վերաբերող մտահոգություն
2015 թվականի մայիսին, Եվրոպական կենտրոնական բանկի խորհրդի անդամ Բընուա Կյողեի՝ այս կանոնով պայմանավորված ելույթի հրապարակումը հանգեցրեց բանկի կողմից օգտագործվող համակարգի հանդեպ ուշադրության ավելացմանը։ Կյողեի ելույթն ազդեց արժութային, ֆոնդային ու պարտատոմսերի շուկաների վրա  ։
Ի հետևանք, Կյողեի համար բացման ճառի ու հարցուպատասխանի նիստի ընթացքում կանոնի օգտագործումը ԵԿԲ-ի կողմից և հատկապես փոխնախագահ Վիտոր Կոնստացիոյի կողմից ու խորհրդի այլ անդամ Պետեր Պրատի կողմից նույնպես ուշադրության արժանացան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գաղտնի տեղեկություն Կատեգորիա:Միջազգային հարաբերություններ Կատեգորիա:Հավաքներ
Սանդրա Բեզիկ
Սանդրա Բեզիկ (Сандра Мари Безик, ), կանադական գեղասահորդուհի խորվաթական ծագումով, հանդես է եկել զուգասահքում՝ եղբոր՝ Վել Բեզիկի հետ։ Կանադայի հնգակի չեմպիոն, նշանավոր խորեոգրաֆ։
Կենսագրություն
Սանդրա Բեզիկի մայրը՝ Անջելին Մատելյանը, ծնվել է 1927 թվականին Հյուսիսային Օնտարիոյում՝ Խորվաթիայից գաղթած ընտանիքում։ Հայրը՝ Դուշան Բեզիկը, փախստական էր Խորվաթիայից, Կանադա էր եկել 25 տարեկանում։ Երկու ծնողների ընտանիքներն էլ նույն գյուղից էին, որը գտնվում էր Շոլտա կղզու վրա։ Պայմանավորված այն հանգամանքով, որ մայրը գեղասահք շատ էր սիրում, Սանդրան չմուշկներով սկսեց սահել երեք տարեկանից։ 1965 թվականին՝ 8 տարեկան հասակում, Սանդրան սկսեց սահել՝ զույգ կազմելով եղբոր՝ Վել Բեզիկի հետ։ 1966 թվականին նրանք առաջին անգամ հանդես եկան Կանադայի առաջնությանը երեխաների միջև, որտեղ զբաղեցրին նախավերջին հորիզոնականը։ 1967 թվականին նրանք հաղթեցին այդ առաջնությունում։
17 տարեկանում Սանդրա Բեզիկը, մարզումների ժամանակ կատարելով կրկնակի ակսել թռիչք, կոճի վնասվածք ստացավ։ Բժիշկները ոտքին գիպս դրեցին, և Սանդրան ստիպված էր այդ մրցաշրջանում դադարեցնել ելույթները։ Դիտելով մրցումները որպես հանդիսատես՝ Սանդրան սկսեց մտածել գեղասահքի բացասական կողմերի մասին՝ դատելու, հսկայական ծանրաբեռնվածության։ Նա տեսավ, թե ինչպես գեղասահորդները մարզվում են ողջ տարին ու մրցմանը միայն մեկ սխալ անելով՝ պարտվում են։ Արդյունքում, Սանդրան որոշեց թողնել սպորտը և երեք տարի չկանգնեց չմուշկների վրա, անգամ հեռուստացույցով գեղասահք չէր դիտում։
Երկար մտորելուց հետո Սանդրան որոշեց, որ երաժշտությունը զգալու իր տաղանդը և միջազգային մակարդակի մրցույթի փորձը կարող է օգտակար լինել։ Նա դարձավ խորեոգրաֆ։ Աշխատեց երեխաների և պատանիների հետ, բայց երազում էր ծրագրեր բեմադրել մեծահասակների համար։ Մի քանի ամիս անց Սանդրան հրավերք ստացավ աշխատելու Կանադայի լավագույն մարզիչներից մեկի՝ Լուիս Ստոնգի հետ, ով նոր սկսում էր մարզել Բարբարա Անդերխիլլ/Պոլ Մարտինի զույգին։ Խոսքը 1980 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի նախապատրաստման մասին էր։
1987 թվականին Սանդրան Բրայան Բոյտանոյի մարզիչ Լինդա Լիվերի կողմից հրավիրվեց ստեղծելու կարճ ու ազատ ծրագրեր 1980 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի համար։
Սանդրա Բեզիկը դարձավ Բոյտանոյի օլիմպիական ծրագրերի խորեոգրաֆը, ում հետ էլ նա նվաճեց ոսկե մեդալ։
Ջակոմո Մեյերբերի բալետի երաժշտությամբ Les Patineurs կարճ ծրագիրը նվիրված էր 19-րդ դարի գեղասահորդներին։ «Նապոլեոն» ֆիլմի երաժշտությամբ Սանդրա Բեզիկի բեմադրած կարճ ծրագիրը ստեղծեց Բոյտանոյի ռոմանտիկ հերոսի կերպարը, ով պատրաստվում էր գնալ պատերազմի և վերադառնալ հաղթանակով։
1994 թվականին թողարկվեց «You Must Remember This» ֆիլմը, որի սցենարիստներից և պրոդյուսերներից մեկը Սանդրա Բեզիկն էր։ Ֆիլմում նկարահանվել են հայտնի գեղասահորդներ Քուրտ Բրաունինգը և Քրիստի Յամագուչին։
Սանդրա Բեզիկը «The Passion to Skate» գրքի հեղինակն է։
Սպորտային ձեռքբերումներ
1969
1970
1971
1972
1973
1974
Դեղնագլուխ արքայիկ
Դեղնագլուխ արքայիկ կամ շիր, արքայիկների ընտանիքի թռչուն։ Ձմեռող է, տարածված։
Սննդառություն
Սնվում է անողնաշարավորներով։
Տարածվածությունը Հայաստանում
Հայաստանում, որպես ձմեռող, հայտնվում է հուլիսի 2-րդ կեսից ապրիլի վերջին։ Ստեփանավանի «Սոճուտ» բուսաբանական այգում ձմռանը գրանցված է 250 թռչուն, Դիլիջանում՝ 80, Երևանի շրջակայքում՝ 1-11։ Օգտակար է. ոչնչացնում է անտառի վնասատու միջատների ձմեռող տեսակներ։ Մետաքսանուրբ, խայտաբղետ փետրավորման շնորհիվ որոշակի գեղագիտական արժեք է ներկայացնում։
Կատեգորիա:Արքայիկներ Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ
Սոճի կովկասյան
Նկարագրություն
Ծառ է՝ 20-35 մ բարձրությամբ, կլորավուն կամ բրգաձև։ Կեղևը կարմրադեղնավուն է, որը անջատվում է բարակ շերտիկներով։ Ճյուղերը ծածկված են հարթ, մոխրագույն կեղևով։ Փշատերևները ուղիղ են կամ թեթևակի ալիքավոր, սրածայր, կապտականաչ, 2—7 սմ երկարությամբ, կոշտ։ Կոները ձվաձև են կամ օվալաձև, փայլուն, մոխրագորշավուն, 2,5—5,5 սմ երկարությամբ, 2—4 սմ լայնությամբ, ասիմետրիկ, դեպի ցած թեքված, մեկական կամ 2—4-ական հատ։ Վահանիկը ռոմբաձև է, կնճռոտ, կոնի արտաքին մասում հարթ է կամ բրգաձև, կեռիկանման թեքված դեպի կոնի հիմքը։ Սերմերը մանր են՝ 5 մմ երկարությամբ, 14 մմ-անոց թևիկով։ Ծաղկում է մարտին, պտղաբերում է հուլիս-օգոստոսին։
Տարածվածություն
Կովկասում հանդիպող բոլոր սոճիներից կովկասյանը ամենաընդարձակ արեալը ունի։ Հյուսիսային Կովկասում ընդհատումներով է հանդիպում։ Նրա տարածման արևմտյան սահմանը համարվում է Անապայի շրջակայքի լեռները։ Արևելքում հանդիպում է Գլխավոր Կովկասյան լեռնաշղթայի լեռնազանգվածներում, տարածման արևելյան սահմանը համարվում է Ադրբեջանական Հանրապետություն-ում գտնվող Բուսարչայ գետը։ Մեծ Կովկասի հյուսիսային լանջերին կովկասյան սոճու տարածման արևմտյան սահմանը կարելի է համարել Նավագիր լեռնաշղթայի կիրճը, որը գտնվում է Նովորոսիյսկից դեպի արևմուտք։ Փոքր Կովկասի լեռնազանգվածում հանդիպում է Աջարիսցկալի գետի ավազանում, ավելի հեռու՝ Աջարա-Իմերեթյան լեռնաշղթայի հյուսիսային լանջերում, Սուպսա, Նաթանեբի, Խանիսցկալի, Սակիրեոլլա, Չխերիմելա գետերի ավազաններում։ Այդ լեռնաշղթայի հարավային լանջերին հանդիպում են Աբասթումանի, Պոցխովի, Կոբլիանի, Ցինուբանի, Կվաբիսխևի գետերի ավազաններում։ Թրիալեթի լեռնաշղթայի հյուսիսային լանջերին հանդիպում է Բուռ գետի և նրա վտակների կիրճերում։ Այդ լեռնաշղթայի հարավային լանջերին տարածված է Չոբարեթյան բարձրավանդակում, Ալգետի, խրամի ավազաններում, ավելի հարավ՝ Հայաստանի Լոռիի և Բզովդալի լեռներում՝ Փամբակ, Աղստև, Ձեգամի, Շամխոր գետերի ավազաններում։ Կովկասյան սոճու տարածման արևելյան սահմանը պետք է համարել Բևիազ լեռան լանջերը Գյեկ-Գյոլ լճի մոտակայքում։ Նշված վայրերում կովկասյան սոճին հանդիպում է խոշոր զանգվածներով և փոքր պուրակների ձևով, նույնիսկ առանձին ծառերով։
Կովկասում այս ծառատեսակը խոշոր զանգվածներ է կազմում միայն ցամաքային կլիմա ունեցող շրջաններում, Կովկասի հյուսիսային լանջերին, Ավարական Կոյսու գետի վերին հոսանքներում, ինչպես նաև Արշուն, Բակսան, Կուբան, Տեբերդա, ՋելԵսչուց գետերի ավազաններում։ Անդրկովկասում այդպիսի զանգվածներ են հանդիպում Մսխեթ-Ջավախեթիայում, Տանա գետի ավազանում։ Կովկասյան սոճու տարածման արեալը համապատասխանում է չորրորդական ժամանակաշրջանի ամենամեծ սառցապատման սահմաններին։ Ինչպես կովկասյան սոճու տարածման արևելյան սահմանը, այնպես էլ դրա բացակայությունը՝ Բալիշում Լեռնային Դարաբաղում, կապված է Կովկասի սառցադաշտերի տարածման բնույթից։ Այս ծառատեսակի ուղղաձիգ տարածվածությունը Նույնպես բավականին ընդարձակ է։ Ճան դիպում է կաղնու և շագանակենու անտառների տարածման գոտում, հաճարենու անտառների գոտում։
Հատկապես լեռների հարավային լանջերին հասնում է անտառների տարածման ալպիական սահմաններին, ծովի մակերևույթից 2500-2600 մ բարձրության վրա (Ավարական Կոյսուգետի վերին հոսանքներում, Լեռնային Տուշեթիայում և էլբրուսի բարձունքներում՝ Բակսան գետի վերին հոսանքներում)։ Տարածման ներքին սահմանը Արևմտյան Հարավային Կովկասում հասնում է ծովի մակերևույթից մինչև 500 մ բարձրության (Մայակովսկու շրջան), 300 մ (Շարգայա) և Աջարիայում նույնիսկ հանդիպում է 200 մ բարձրության վրա։ Արևելյան Անդրկովկասում աճում է մինչև լուսավոր անտառների գոտին՝ ծովի մակերևույթից մինչև 600 մ բարձրության վրա, Գլխավոր Կովկասյան լեռների հյուսիսային լանջերին մինչև 800 մ բարձրության վրա (Տեբերդա, Կուբան, Բակսան, Բերեք և այլ գետերի ավազաններում)։ Կովկասյան սոճին լուսասեր ծառատեսակ է։ Ջերմության նկատմամբ պահանջկոտ չէ, որի մասին վկայում է նրա ուղղաձիգ լայն տարածվածությունը։ Դեռ ավելին, ցրտադիմացկուն տեսակ է, հասնում է մինչև ծառաթւիային բուսականության տարածվածության վերին ալպիական սահմանին։ Դեպի ներքև այն տարածված է մինչև կաղնու անտառների Ներքին սահմանը։ Լուսավոր անտառների գոտում բացակայում է, քանի որ նրա տարածմանը խանգարում են ամառային բարձր ջերմաստիճանը, անբավարար քանակությամբ սառնամանիքային օրերը և խոնավության մեծ պակասությունը։ Ծիլերը չեն տուժում աշնանային և գարնանային ցրտահարություններից, սակայն ոչնչանում են արմատավզիկի այրվածքներից, հատկապես հարավային թեքության բաց, արևոտ լանջերում (կաղնու անտառների գոտում) և հաճարենու անտառների ներքին մասերում։ Կովկասյան սոճին քսերոֆիլծառատեսակ է։ Դրա հետ միասին լավ է տանում հողերի գերխոնավացումը և աճում է Նույնիսկ սֆագնային ճահիճներում (Սակոչավի-Բրիալեթյան լեռներ)։ Հողի նկատմամբ պահանջկոտ չէ և հաճախ աճում է թույլ զարգացած քարքարոտ, ինչպես նաև կրով հարուստ և թեթև աղակալած հողերում։
Կովկասյան սոճին հզոր հողերում աչքի է ընկնում ինտենսիվ աճով, 70-80 տարեկան հասակում հասնելով 25 մ բարձրության։ 100 տարեկան հասակում 1 հա-ի արտադրողականությունը կազմում է 400-500 մ3։ Ի տարբերություն սովորական սոճու, կովկասյան սոճին 60 տարեկանից սկսած տուժում է միջուկային փտախտից։ Առողջ ծառաբույսերը տալիս են արժեքավոր բնափայտ, որից ստանում են հրաշալի շինանյութ։ Օգտագործվում է կահույքի և ատաղձագործական նպատակներով։ Բնափայտից ստացվում է սկիպիդար, կանիֆոլ և խեժ։ Երևանում խիստ տուժում է ընձյուղակերից։ Լայնորեն է օգտագործվում անտառապատման և կանաչապատման բնագավառում։
Մաքուր տնկարկներով հանդիպում է Դաղստանում, Լեռնային Տուշեթիայում, ինչպես նաև Բակսան, Մալքի, Կուբան, Տեբերդա գետերի ավազաններում, Մցխեթ-Ջավախքում, Թան գետի ավազանում, Բզովդալի լեռներում և այլ կոնտինենտալ շրջաններում։ Տարածման ներքին սահմանը Արևմտյան Անդրկովկասում հասնում է ծովի մակերևույթից մինչև 500 մ բարձրության (Մայակովսկու շրջան), 300 մ (Շարգայա) և Աջարիայում նույնիսկ հանդիպում է 200 մ բարձրության վրա։
Արևելյան Հարավային Կովկասում աճում է մինչև լուսավոր անտառների գոտին՝ ծովի մակերևույթից մինչև 600 մ բարձրության վրա, Գլխավոր Կովկասյան լեռների հյուսիսային լանջերին մինչև 800 մ բարձրության վրա (Տեբերդա, Կուբան, Բակսան, Բերեք և այլ գետերի ավազաններում)։ Կովկասյան սոճին լուսասեր ծառատեսակ է։ Նրա տարածման արևելյան սահմանը ինչպես Գլխավոր Կովկասում, այնպես էլ Փոքր Կովկասում չի հասնում անտառային բուսականության տարածման սահմանին, չնայած չկան ոչ կլիմայական և ոչ էլ հողային արգելակող պայմաններ։
Կիրառություն
Մշակության հավանական շրջանները' 1 —32:Էկոլոգիական խումբը՝ XI ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սոճի
Ալիսա Գալյամովա
Ալիսա Գալյամովա (Ğällämeva Alisä Mixail qızı, Алисә Михаил кызы Галләмева ), խորհրդային, ուկրաինական և ռուս շախմատիստուհի Կազանից, միջազգային գրոսմայստեր, Ռուսաստանի բազմակի չեմպիոնուհի։ 2010 թվականին Ռուսաստանի թիմի կազմում հաղթել է Շախմատային Օլիմպիադայում։
Կենսագրություն
Ծնվել է Կազանում ռուս-թաթարական ընտանիքում (Գալյամովա մոր ազգանունն է)։ Ուսումը սկսել է 10-րդ մանկապատանեկան սպորտային դպրոցում, հետագայում մոսկովյան սպորտային ինտերնատում։
Առաջին մարզիչը Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ Օլեգ Իլյասովիչ Իգլամովն էր։ Հետագայում նրա մարզիչը դարձավ Ալեքսանդր Նիկոլաևիչ Պանչենկոն, միջազգային գրոսմայստեր, Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ։
1982 թվականին դարձավ խորհրդային «Աշխատանքային ռեզերվ» կամավոր մարզական ընկերության չեմպիոնուհի։
1983-1984 թվականներին Թաթարստանի կրկնակի արծաթե մրցանակակիր կանանց մեջ, իսկ 1985-1986 թվականներին նվաճել է չեմպիոնուհու կոչումը։
1987 թվականին ստացել է արծաթե մեդալ ԽՍՀՄ-ի մինչև 16 տարեկան աղջիկների առաջնությունում (Չելյաբինսկ)։
1987 թվականին հաղթում է մինչև 16 տարեկան աղջիկների աշխարհի առաջնությունում (Ինսբրուք)։
1988 թվականին կրկնեց իր հաջողությունը Ռումինիայի առաջնությունում (Տիմիշոարա), ինչպես նաև դարձավ չեմպիոնուհի մինչև 20 տարեկան տարիքային կատեգորիայում (Ավստրալիա, Ադելաիդա)։
Ալիսա Գալյամովան ԽՍՀՄ հավաքականների կազմում մասնակցել է երեք համաշխարհային օլիմպիադաների (1990, Հարավսլավիա, 2-իդ տեղ), Ուկրաինա (1992, Ֆիլիպիններ, 2-րդ տեղ), Ռուսաստան (1996, Հայաստան, 3-րդ տեղ)։
1997 թվականին դարձավ Ռուսաստանի չեմպիոնուհի և հաղթեց համաշխարհային թագի թեկնածուների մրցաշարում։ Նույն տարում դարձավ շախմատային Օսկարակիր։ Մրցանակը նրան և այլ շախմատիստների հանձնվեց Միջազգային շախմատային լրատվության կազմակերպության կողմից, որպես տարվա լավագույն շախմատիստներ։
2003 թվականին Ռուսաստանի չեմպիոնուհի Թաթարստանի հավաքականի կազմում։
1999 թվականին Կազանում կայացած ՖԻԴԵ-ի վարկածով չեմպիոնուհի կոչման համար մրցամարտում Ալիսա Գալյամովան պարտվեց չինացի շախմատիստուհի Սե Ցզյունին։
2006 թվականին եզրափակիչ չեմպիոնական մրցամարտում Ալիսա Գալյամովան պարտվեց Սյույ Յուհուային։
2009 թվականին դարձել է Ռուսաստանի շախմատի չեմպիոնուհի (7,5 из 9), իսկ 2010 կրկնում է իր հաջողությունը համառ պայքարում հավաքելով 11-ից 7 միավոր։
1991 թվականին ամուսնացել է ուկրաինացի շախմատիստ Վասիլի Իվանչուկի հետ։ Նրանք ունեն որդի` Միշան։ Նրանց ամուսնական կյանքը խատարվեց մի քանի տարուց։
Մշտապես բնակվում է Կազանում, որտեղ հիմնադրել է սեփական համայնքային շախմատի դպրոց, ինչպես նաև փոքր բիզնես։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի շախմատիստներ Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Պուերտո-Այորա
Պուերտո-Այորա (իսպ. Puerto Ayora), Սանտա-Կրուս կղզուն կից լողափի հարավային հատվածում տեղակայված քաղաք, որը մտնում է Գալապագոսյան կղզիների (Էկվադոր) կազմի մեջ։ Պուերտո-Այորան հանդիսանում է Սանտա-Կրուսի Էկվադորի վարչական բաժանման կենտրոնը, որը Գալապագոսի նահանգային վարչական բաժանումներից է։ Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների Պուերտո-Այորայի բնակչությունը կազմում էր 11974 մարդ։ Այն համարվում է Գալապագոսյան կղզիախմբի ամենախոշոր բնակեցված կենտրոնը։
Քաղաքը այդպես է անվանվել ի պատիվ Իսիդրո Այորայի` 1926-1930-ական թվականների Էկվադորի նախագահի ։
Պատմություն և արդիականություն
Պուերտո-Այորա քաղաքի ներկայիս վայրում առաջին բնակիչները եղել են նավաստիներ, որոնց նավը կործանվել է 1905 թվականին։ Նրանք այնտեղ ապրեցին շուրջ երեք ամիս և օգտագործում էին կակտուսների հյութն ու ծովառյուծների արյունը։ 1926 թվականին Պուերտո-Այորան վերաբնակեցվեց մի խումբ նորվեգացիների կողմից, ովքեր 1920-ական թվականներին նոր տարածքներ գրավելու համար եկել էին Գալապագոսյան կղզիներ, հույս ունենալով այնտեղ գտնել ոսկի և ադամանդ։ Նրանց հաջողության չհասան, իսկ մի քանի տարի անց Էկվադորի կառավարությունը բռնագրավեց նրանց նավերը և մնացած ունեցվածքը այն հիմունքներով, որ նրանք չէին կատարել ճանապարհների, դպրոցների ու նավահանգստային կառուցապատման` իրենց տրված խոստումները։ Արդյունքում 1929 թվականին գյուղում մնացին միայն երեք նորվեգացիներ ։
Պուերտո-Այորա քաղաքում գտնվում է ծովային նավահանգիստ։ Համարվելով Գալապագոսյան կղզիների ամենախոշոր բնակեցված կենտրոնը, Պուերտո Այորան համարվում է նաև կղզիախմբի զբոսաշրջային կենտրոնը ։ 1964 թվականին Պուերտո-Այորայի հյուս-արևելյան հատվածում հիմնադրվել է Չարլզ Դարվինի գիտահետազոտական կայանը ։
Բնակչությունը
2010 թվականի մարդահամարի համաձայն պուերտո Այորայի բնակչությունը կազմում էր 11974 մարդ։
Աշխարհագրական դիրքը
Պուերտո Այորա քաղաքը տեղակայված է Սանտա- Կրուս կղզու հարավային հատվածում, Սեյմուր ակադեմիական օդանավակայանի կողքին։ Սեյմուրը գտնվում է Սանտա Կրուսի առափնյա Բալտրա կղզու վրա (Պուերտո Այորայից մոտավորապես 50 կիլոմետր ավտոմեքենայի մայրուղիով)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էկվադորի քաղաքներ
Չինաստանի գիտությունների ակադեմիա
Չինաստանի գիտությունների ակադեմիա (ՉԳԱ,, կարճ՝ ), նաև՝ ՉԺՀ գիտությունների ակադեմիա, բարձրագույն գիտական կազմակերպություն Չինաստանում, բնական գիտությունների բնագավառում հիմնարար հետազոտությունների առաջատար կենտրոնը երկրում։ Երկու ակադեմիաներից մեկը, որը պնդում է իր ծագումը Ակադեմիա Սինիկայից (Academia Sinica), հիմնադրվել է 1928 թվականին Շանհայում, երկրորդը` պահպանելով Ակադեմիա Սինիկա անունը, գտնվում է Թայվանում։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Չինաստանի գիտությունների ակադեմիան ստեղծվել է 1949 թվականի նոյեմբերի 1-ին Պեկինում։ Ստեղծման պահին Ակադեմիան ներառում էր 16 գիտահետազոտական ​​ինստիտուտ և 6 լաբորատորիա, հետազոտական ​​անձնակազմը բաղկացած էր 224 հոգուց։
1962 թվականին Ակադեմիայի գիտնականների թիվը հասել է 8000-ի, իսկ 1967 թվականին ակադեմիան ընդգրկում էր 10000 գիտնական։
1977 թվականի մայիսին ՉԳԱ փիլիսոփայության և հասարակական գիտությունների բաժանմունքի հիման վրա ստեղծվել է ՉԺՀ Հասարակական Գիտությունների Ակադեմիան (ՉԺՀ ՀԳԱ, ՉԳԱ)։
1980-ականների կեսերից Գիտությունների ակադեմիայի շրջանակներում ստեղծվել են նաև մեծ թվով առևտրային կառույցներ, օրինակ՝ «Lenovo» համակարգչային ընկերությունը։
1999 թվականի փետրվարի 2-ին, Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի 50-ամյակի կապակցությամբ, ի պատիվ նրա, աստերոիդը, որը հայտնաբերվել է Չինաստանի Հեբեյ նահանգի Քսիլոնգ դիտակայանում 1996 թվականի մարտի 11-ին, որպես Պեկինի Շմիդտ-ԼԿՍ աստերոիդների ծրագրի մի մաս, անվանվել է 7800 Zhongkeyuan (անունը Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի կրճատ անվանումն է, որը գրված է փինյինով) ։
Ակադեմիան իրականացնում է էկոլոգիական համակարգերի և շրջակա միջավայրի մոնիտորինգ և հետազոտություն։ Նրան կից ստեղծվել է 13 բուսաբանական այգի և 26 հերբարիում։ Բնապահպանական ուսումնասիրությունները եղել են ակադեմիայի աշխատանքի ավանդաբար ուժեղ ոլորտներից մեկը։
Ակադեմիայի վերջին ձեռքբերումները ներառում են մի շարք առաջընթացներ քվանտային հաղորդակցության և հաշվարկման ոլորտում, նոր առաջընթացներ գերհաղորդականության առաջացող խնդիրների ուսումնասիրության մեջ, ցողունային բջիջների հետազոտության հիմնական առաջընթացները և հետախուզության զարգացումը կարգավորող հիմնական գործոնի հայտնաբերումը։
Ըստ 2021 թվականի Ակադեմիայի պաշտոնական կայքի՝ ավելի քան 67900 մարդ ունի հետազոտական ​​գործունեություն, այդ թվում՝ մոտ 56000 պրոֆեսիոնալ հետազոտողներ և գիտնականներ։ Նրանցից շուրջ 22800-ը պրոֆեսորներ կամ դոցենտներ են։ Ակադեմիայի գիտնականներն իրականացնում են Չինաստանի հիմնարար գիտությունների հիմնական նախագծերի շուրջ 30 տոկոսը ։
Միջազգային համագործակցություն և ծրագրեր
Ակադեմիան մեծ նշանակություն է տալիս միջազգային համագործակցությանը և այն դիտում է որպես հաջողության բաղադրատոմս և արդյունավետ միջոց գիտության առաջընթացի և համընդհանուր խնդիրների լուծման համար։ Ակադեմիան լայնածավալ և բազմազան համագործակցություններ և գործընկերություններ ունի աշխարհի տարբեր երկրների գիտնականների հետ։ Օրինակ, Ակադեմիան համագործակցում է գերմանական Մաքս Պլանկի գիտական ​​հետազոտությունների միության (MPG) հետ աստղագիտության, կենսաբժշկական գիտության և նյութագիտության ոլորտներում։ Բացի այդ, Ակադեմիան և ֆրանսիական Պաստերի ինստիտուտը համատեղ հիմնադրել են Պաստերի ինստիտուտի մասնաճյուղը Շանհայում։ Ակադեմիայի գիտնականները նաև սկսել են միջազգային գիտական ​​ծրագրեր, ինչպիսին է ինչպիսին է Շրջակա միջավայրի երրորդ բևեռը։ Բացի այդ, Ակադեմիայի հետազոտողները ակտիվ մասնակցություն են ունեցել համաշխարհային գիտական ​​ծրագրերում, ինչպիսիք են «Մարդու գենոմ» նախագիծը և Միջազգային ջերմամիջուկային փորձարարական ռեակտորի ստեղծումը։ Ակադեմիան մասնակցում է նաև կլիմայի փոփոխության վերաբերյալ միջազգային տարբեր ծրագրերի։
Չինաստանի գիտությունների ակադեմիան հայտնի է նաև երիտասարդ գիտնականներին աջակցելու իր քաղաքականությամբ։ Այն նրանց տրամադրում է կրթաթոշակներ, որոնք, ի թիվս այլ բաների, վերաբերում են նաև այլ երկրների գիտնականներին։ Այս կրթաթոշակների միջոցով Ակադեմիան ներգրավել է ավելի քան 1000 օտարերկրյա գիտնականների՝ իր ինստիտուտներում հետազոտություններ իրականացնելու համար։ Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայում հետազոտությունների միջազգայնացման խթանումը այս կազմակերպության քաղաքականության մի մասն է։
Գիտությունների ակադեմիան նույնպես մեծ նշանակություն է տալիս զարգացող երկրներում գիտատեխնիկական առաջընթացի զարգացմանը։ 2004 թվականին ներդրված հատուկ կրթաթոշակների միջոցով Ակադեմիան տարեկան հրավիրում է մոտ 50 գիտնականների զարգացող երկրներից և նրանց հնարավորություն է տալիս հետազոտություններ անցկացնել Չինաստանի Գիտությունների ակադեմիայի ինստիտուտներում։ Նախատեսվում է մեկնարկել զարգացող աշխարհի գիտնականների ասպիրանտական ​​ծրագիր՝ տարեկան առնվազն 150 ուսանողով։
Կառուցվածք
Ակադեմիան իր մեջ ներառում է հինգ բաժին. Այժմ Չինաստանի գիտությունների ակադեմիան ներառում է 104 գիտահետազոտական ​​ինստիտուտ, 12 մասնաճյուղային ակադեմիա և երեք համալսարան։
Մասնաճյուղերը
Ակադեմիայի մասնաճյուղերը գտնվում են հետևյալ քաղաքներում՝ Պեկին, Շենյան, Չանչուն, Շանհայ, Նանկին, Հեյֆեյ, Ուհան, Գուանչժոու, Չենդու, Նինբո, Կունմին, Սիան, Լանժոու և Սինծիան ինքնավար մարզում։
Հետազոտական ​​գործունեություն
2010 թվականի օգոստոսին «Սինհուա» հրատարակչությունը հրատարակել է «ՉԺՀ-ի Գիտությունների ակադեմիայի տարեգիրքը» (中国科学院统计年鉴（2010）, ISBN：978-7-03-028950-6) Չինաստանում, ինչպես նաև ՉԺՀ-ում 2010 թվականի գիտության մասին զեկույց (2010科学发展报告, ISBN：9787030268266) (13-րդ անգամ)։
ՉԺՀ գիտությունների ակադեմիան զբաղեցրել է 12-րդ տեղը աշխարհում այն ​​հետազոտական ​​կազմակերպությունների ցանկում, որոնց աշխատակիցների աշխատանքը հրապարակվել է Nature ամսագրում 2012 թվականին։
Չինաստանի գիտությունների ակադեմիան հրատարակում է 267 գիտական ​​ամսագիր։ Իր գոյության ողջ ընթացքում Ակադեմիան հրապարակել է ավելի քան 8 հազար հետազոտություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1949 հիմնադրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:Չինաստանի գիտությունների ակադեմիա
Խախանյան
Խախանյան,, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Լա Վալ դե Բիանյա
Լա Վալ դե Բիանյա (Vall de Bianya), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնցում է Ժիրոնա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։ Տարածքը կազմում է 93,68 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1 320 մարդ։
Դոննա Սամմեր
Դոննա Սամմերին անվանել են «Դիսկոյի թագուհի»։ Նա հանդիսանում է դիսկո ոճի երաժշտության առավել հաջող և երկարակյաց կատարողներից մեկը։ Առ ներկա պահը նրան է պատկանում երաժշտական վարկանիշներում առաջին տեղը զբաղեցրած իրար հաջորդող երկակի ալբոմների ռեկորդը (նա թողարկել է 3 նման ալբոմ)։ Դոննա Սամմերի կարիերայի ընթացքում վաճառվել է նրա ավելի քան 130 միլիոն ձայնապնակ և ձայնասկավառակ։ Ելույթներ է ունեցել ինչպես ԱՄՆ-ում, այնպես էլ երկրի սահմաններից դուրս։ Երգչուհին 7 անգամ հյուրախաղերով շրջել է Եվրոպայի, Լատինական Ամերիկայի, Ասիայի երկրներով և Ավստրալիայում։
Դոննա Սամմերը 6 «Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիր է։ 1992 թ. Հոլիվուդի փառքի ծառուղում տեղադրվել է նրա անունով աստղ։
Երգչուհին մահացել է քաղցկեղից՝ 2012 թ. մայիսի 17-ին 64 տարեկան հասակում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգչուհիներ Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգահաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Verjamem
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթ Կատեգորիա:2012 երգեր
Huawei Mate X
Huawei Mate X, Անդրոիդի հիման վրա ստեղծված ծալվող սմարթֆոն մշակված Huawei ընկերության կողմից։ Այն ցուցադրվեց 2019 թվականի փետրվարի 25-ին MWC 2019-ի շրջանակում, և պաշտոնապես հայտարարվեց, որ սմարթֆոնը վաճառքի դուրս կգա 2019 թվականի հունիսին, սակայն թողարկումը հետաձգվեց։ Հետաձգելով ընկերությունը սկսեց ավելի մանրակրկիտ փորձարկել սմարթֆոնի էկրանը, հիմնվելով Samsung Galaxy Fold-ի օգտատերերի ակնարկների վրա ։ Mate X-ը Չինաստանում վաճառքի հանվեց 2019 թվականի նոյեմբերին    ։ Միջազգային տարբերակի թողարկման ամսաթիվը մնում է անհայտ։
Հատկություններ
Mate X-ը ունի 8 դյույմանոց OLED էկրան, որը ծալելու արդյունքում առաջանում է 6,6 դյույմ անկյունագծով հիմնական էկրան և հետևի 6,38 դյույմանոց հետևի էկրան ։ Էկրանը պատված է պլաստիկով և ֆիքսվում է հատուկ ստեղնի միջոցով։ Նրանում օգտագործվում է Kirin 980 պրոցեսսոր, այն օժտված է 8 ԳԲ օպերատիվ և 512 ԳԲ ներքին հիշողությամբ։ Վերջինս կարող է ընդլայնվել 256 ԳԲ-ով, Huawei կողմից թողարկված Nano Memory-ի սարքով։ Սմարթֆոնը ունի երկու մարտկոց, որոնք գտնվում է սմարթֆոների երկու մասերում, ընդհանուր ծավալը կազմում է 4500 մԱ/ժամ և կարող է արագ լիցքավորվել։ Mate X-ի աջ կողմում կա վահանակ, որի հետևի մասում են տեղակայված չորս տեսախցիկները և լույս, իսկ ձախ մասում է գտնվում միացման ստեղնը, որը նաև ծառայում է ինչպես մատնահետքի սենսոր և ներքևի վահանակը որտեղ էլ տեղակայված է USB-C-ին։ Տեսախցիկները իրենցից ներկայացնում են 40 ՄՓ-անոց հիմնական օբյեկտիվ, 16 ՄՓ-անոց լայնշերտ օբյեկտիվ և 8 ՄՓ-անոց տելֆոտոի համար նախատեսված ոսպնյակ և ժամանակի թռիչքային սենսոր։ Կողային վահանակը երկու անգամ հաստ է սմարթֆոնից, ինչը հեռախոսը ձեռքին բռնելը դարձնում է ավելի հեշտ։ Ի տարբերություն Galaxy Fold-ի, սմարթֆոնը ստանդարտ ներկայացվում է 5G ցանցի հնարավորությամբ  ։
Mate X-ը աշխատում է Android 9.0 "Pie" օպերացիոն համակարգով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սմարթֆոններ Կատեգորիա:Զարգացող տեխնոլոգիաներ
Վիտալի Պոպկովի հուշարձան (Մոսկվա)
Պոպկովի բրոնզե կիսանդրին տեղադրվել է գրանիտե պատվանդանի վրա։ Քանդակագործը օդաչուին կերտել է տոնական հագուստով և պարգևներով ։ Կիսանդրու երեսը դիտողին է ուղղված, քանդակագործը կիսանդրուն փոխանցել է որոշակի տրամադրություն և դիտողի ուշադրությունը սևեռել Պոպկովի խիզախության, կամքի, ազնվության, մարդկային հատկանիշների վրա։ Արվեստաբան Ալեքսանդր Զամոշկինը գրել է.
Հուշարձանի ուրվագիծը լավ է ընկալվում հեռվից և համապատասխանում է հրապարակի լանդշաֆտին ։
Պատվանդանն անքակտելիորեն կապված է կիսանդրուն և հուշարձանին հաղորդում է մոնումենտալություն։ Ուկրաինայից բերված գրանիտե մուգ կարմիր գլանաձև պատվանդանը խորանարդի մեջ է մտնում ստորին հատվածից ։ Պատվանդանի առջևի մասում կա բրոնզե տախտակ Պոպկովի երկրորդ՝ «Ոսկե աստղ» մեդալով պարգևատրման մասին տեքստով և նրա պատվին հուշարձան տեղադրելու հրամանի տեքստով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ Կատեգորիա:1953 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Ազե լը Ռիդո դղյակ
Ազե լը Ռիդո դղյակ (Château d'Azay-le-Rideau), դղյակ Ֆրանսիայում, պետական, պատմական հուշարձան ֆրանսիական Էնդր և Լուար դեպարտամենտի համանուն կոմունայում, Տուր քաղաքից 20 կմ արևմուտք, Շինոնի ուղղությամբ ։
Արմաշ (Իզմիթ)
Արմաշ, գյուղ Թուրքիայի Իզմիթ (Նիկոմեդիա) գավառում, Իզմիթից 25 կմ հեռավորության վրա։ Մինչև Մեծ եղեռնը եղել է հայաբնակ։ Կառուցել են Պարսկաստանից գաղթած հայերը 1611-ին, Չարխափան ս․ Աստվածածին վանքի մոտ։ 1720-ին Չարխափանի տաճարը նորոգել է առաջնորդ Նիկողայոս Աստվածաբանը։ 1780-ից առաջնորդ է եղել տաղերգու Պետրոս Ղափանցին։ Բարթուղիմեոս Կապուտիկյանի օրոք կազմվել է միաբանություն, հաստատվել ուսումնարան, կառուցվել մատենադարան։ 1864-ին ստեղծվել է տպարան և սկսվել «Հույս» հանդեսի հրատարակությունը։ 1872-ին բացվել է Ղևոնդյանց գիշերօթիկ բարձրագույն վարժարանը, որը փակվել է 1881-ին։ Մաղաքիա եպիսկոպոս Օրմանյանի վանահայրության ժամանակ (1889-96) հիմնվել է դպրեվանքը։ Այդ տարիներին կառուցվել են ուսումնարանը, հյուրանոցը, շերամատունը, փուռը։ Շերամապահությունը զարգացնելու համար տնկվել են թթենու այգիներ։
XX դ․ սկզբներին Արմաշն ուներ 1500 բն․, որոնք գբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և շերամապահությամբ։ Արմաշի բնակիչները տեղահանվել են 1915-ին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ազե լը Ռիդո դղյակ
Պատկանում Լուարայի դղյակների շարքին։ Շրջապատված է անգլիական այգով։
Կառուցվել է 1510 թվականին Ֆրանցիսկ 1-ին գանձապահի կողմից։ Ֆրանսիական Վերածննդի գլուխգործոցներից է։ Դղյակի կործանված որոշակի մասեր խնամքով վերականգնվել են։
Ստեղծման պատմություն
Ազե լյո Ռիդո դղյակը վեր է խոյանում Էնդր գետի գեղատեսիլ գետագալարի վրա։ «Ազե» անվանումը հավանաբար ծագում է Asiacus-ից, այդ հողերի սեփականատիրոջ անունից։ 12-րդ դարում դղյակը պատկանել է Ռիդո կամ Ռիդել դ՛Ազեյին, ով հայտնի էր իր դաժան բնավորությամբ և ուներ «սատանայի երեխա» մականունը։ Նրա բոլոր տիրույթները գրավվել էին Հենրի Պլանտագենետի կողմից, սակայն Ֆիլիպ Օգոստոսը դրանք վերադարձրեց Ռիդոյի որդուն։
15-րդ դարի սկզբին դղյակը ենթադրաբար պատկանում էր դուքս Բուրգունդսկին։ Վիրավորանքը հասցված դոֆինին՝ ապագա Շառլ Հաղթանակողին և նրա բանակին, պատճառ է հանդիսացել, որ 1418 թվականին ամրոցը ոչնչացվի, 354 մարդ սպանվեց, իսկ գյուղը կրակի մատնվեց և թալանվեց, որից հետո քաղաքը ստացավ Ազելե լյո Բրյուլե («այրված») անվանումը։ 100 տարի անց ամրոցի տեղում կառուցվեց դղյակ, որը կարելի է տեսնել նաև այսօր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թանգարաններ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ֆրանսիայում Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Դղյակներ այբբենական կարգով
Երևանի գոգավորություն
Երևանի գոգավորություն, գոգավորություն Հայաստանում, Արարատյան գոգավորության հյուսիս֊արևելյան մասում, Հրազդանի միջին հոսանքում։ Սահմանափակված է Քանաքեռի և Նուբարաշենի սարավանդներով և Նորքի ու Կոնդի բարձունքներով։ Բարձրությունը 900֊1200 մ։ Տարածված են տարբեր գույների տուֆեր, ինչպես նաև հզոր շերտերով բազալտներ։ Կլիման շոգ է՝ օդի ամառվա 25,5° միջին ջերմությամբ։ Երևանի գոգավորության միջով հոսում է Հրազդան գետը։ Տարեկան մթնոլորտային տեղումների քանակը 300֊350 մմ։ Ոռոգվում է Հրազդան գետի և Նորքի, Արտաշատիի, Շահումյանի, Դալմայի ու մյուս ջրանցքների ջրերով։ Ստեղծված են մի շարք արհեստական ջրամբարներ։ Երևանի գոգավորության տարածքի մեծ մասը զբաղեցնում են քաղաքն ու հարավ֊արևմտյան քաղաքամերձ շրջանները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի գոգավորություններ
Երկրի մագնիսական դաշտ
Երկրի մագնիսական դաշտ, գեոմագնիսական դաշտ, Երկրի շուրջը գոյություն ունեցող հաստատուն և փոփոխական մագնիսական դաշտ, որը ձգվում է տարածության մեջ՝ դիմագրավելով արեգակնային քամուն։ Երկրի մագնիսական դաշտը չի թողնում, որ Արեգակից եկող, օրգանական կյանքի համար կործանարար մասնիկների հոսքը հասնի Երկրի մակերևույթ։ Երկրի մագնիսականությունը պայմանավորված է այդ դաշտով։ Հաստատուն դաշտը (ծագման պատճառները դեռևս ստույգ բացահայտված չեն) Երկրի տարբեր կետերում տարբեր է և ենթարկվում է դանդաղ, դարավոր փոփոխությունների։ Այդ փոփոխությունների հետևանքով Երկրի մագնիսական բևեռները, որոնք չեն համընկնում աշխարհագրական բևեռների հետ, ժամանակի ընթացքում տեղաշարժվում են։ Հաստատուն մագնիսական դաշտը առաջին մոտավորությամբ կարելի է փոխարինել դիպոլի (մագնիսական մոմենտը՝ 8.3×1025 CGSM, Երկրի պտտման առանցքի հետ կազմած անկյունը՝ 11.5°) կամ համասեռ գնդի մագնիսական դաշտով։ Փոփոխական դաշտը կամ մագնիսական վարիացիան պայմանավորված է երկրի մակերևույթին և նրան հարող մթնոլորտի շերտերի էլեկտրական հոսանքներով և արեգակնային գործունեությամբ։
Մագնիսական փոթորիկներ
Բացի սահուն պարբերական տատանումներից, Երկրի մագնիսական դաշտը երբեմն կարճ ժամանակում կտրուկ և զգալի չափով փոխվում է․ «մագնիսական փոթորիկ» կոչվող այս երևույթը կապված է Արեգակից իոնացված մասնիկների արտաժայթքման հետ։ Մագնիսական փոթորիկների մաքսիմումները կրկնվում են 11․5 տարին մեկ։ Այդ ժամանակամիջոցը համընկնում է արևաբծերի մաքսիմումների պարբերությանը։
Գեոմագնիսական դաշտի բաղադրիչները
Երկրի մագնիսական դաշտը տարածության յուրաքանչյուր կետում բնութագրվում է լարվածության \vec T վեկտորով, որի մեծությունն ու ուղղությունը որոշվում են X, Y, Z բաղադրիչներով (հյուսիսային, արևելյան և ուղղաձիգ) կամ երկրի մագնիսականության երեք տարրերով՝ լարվածության հորիզոնական \vec H բաղադրիչով, մագնիսական D խոտորումով (\vec H-ի կազմած անկյունը աշխարհագրական միջօրեականի հարթության հետ) և մագնիսական I հակումով (\vec T-ի կազմած անկյունը հորիզոնի հարթության հետ)։ Մերձհասարակածային մարզերում Երկրի մագնիսական դաշտի լրիվ լարվածության միջին արժեքը կազմում է 0,42 Է, դեպի բևեռներ այն մեծանում և հասսնում է 0,70 Է-ի։ Η, Z և D վարիացիաները չափող սարքերը կոչվում են մագնիսական վարիոմետրեր։ Մագնիսական վարիացիաների մեծությունը և ձևը կախված են դիտարկման տեղի լայնությունից, տարվա եղանակից և Արեգակի ակտիվությունից։ Մագնիսական վարիացիաների ուսումնասիրությունը նպաստում է Երկրի մագնիսականության և Երկրի ու Արեգակի ֆիզիկական կապերի բնույթի բացահայտմանը։
Ազդեցությունը և կիրառոթյունները
Երկրի մագնիսականության տարրերի տարածական բաշխումը քարտեզի վրա պատկերվում է իզոգծերի միջոցով։ Բաշխումը միջինից տարբեր է մագնիսական անոմալիաների շրջանում (տես անոմալիա), ուր մագնիսական դաշտի լարվածությունը զգալի մեծ է։
Երկրի մագնիսականության հետազոտումը հնարավորություն է տալիս կանխատեսել նաև ճառագայթման վիճակը մերձերկրյա տարածությունում տիեզերական թռիչքների ծրագրման ժամանակ։ Հնէամագնիսական հետազոտությունների հիման վրա կատարվում են շերտագրական համադրումներ, որոշվում երկրակեղհը կազմող բլոկների փոխադարձ տեղաշարժումների պարամետրերը։ Մագնիսաթելուրական զոնդումով պարզաբանվում է Երկրի ընդերքի վիճակը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկրաֆիզիկա Կատեգորիա:Մագնիսականություն
Հարժիս (լեռ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Էլեֆտերիա Էլեֆտերիու
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:Հույն երգչուհիներ Կատեգորիա:Հույն երգիչներ
Մարդը, որին ես սիրում եմ
«Մարդը, ում ես սիրում եմ» («Человек, которого я люблю»), 1966 թվականի խորհրդային լիամետրաժ գունավոր գեղարվեստական ֆիլմ, որը բեմադրել է ռեժիսոր Յուլի Կարասիկը «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում խորհրդային գրող Լեոնիդ Անդրեևիչ Զավալնյուկի «Ռոդկա Մուրոմցևի՝ դժվար մարդու օրագիրը» վիպակի հիման վրա։ Սցենարը գրվել է հենց գրողի կողմից՝ ռեժիսոր Յուլի Կարասիկի հետ համահեղինակությամբ։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1967 թվականի մարտի 13-ին։
Սյուժե
Բլագովեշչենսկ փոքր գավառական քաղաքում ապրում է հայրն իր երկու որդու հետ, որոնք մոր մահից հետո մնացել են երեքով։ Ընտանիքի ղեկավարը շարքային ինժեներ Եվգենի Էդուարդովիչ Մուրոմցևն է։ Ավագ որդին երիտասարդ և հավակնոտ բժիշկ Կոստյան է, որը վերջերս ավարտել է ինստիտուտը և ցանկանում է սկսել ինքնուրույն աշխատանք, բայց դեռևս ստիպված է օգնել ավելի փորձառու վիրաբույժների։ Կրտսերը՝ տասնհինգամյա Ռոդկան, երազող և արդարության սուր զգացումով մարդ է, որը նոր-նոր է մտնում չափահաս կյանք։
Ֆիլմի իրադարձությունները ծավալվում են Մուրոմցևների և Սաշա անունով աղջկա՝ Կոստյայի հարսնացուի ընտանեկան բարդ հարաբերությունների շուրջը։ Բայց այստեղ չկա դասական սյուժե՝ հայրերի և երեխաների կոնֆլիկտ։ Կոստյան երազում է իր ասպարեզում սխրագործությունների մասին, հեգնաբար է վերաբերվում հորը, որը կարող էր լուրջ գիտական աշխատանքով զբաղվել, բայց նախընտրում է ինժեների համեստ պաշտոնը և միևնույն ժամանակ «միանգամայն երջանիկ» է։ Զուգահեռաբար զարգանում են պատանեկան հուզիչ և միաժամանակ զվարճալի հարաբերություններ Ռոդկայի և Մուրոմցևների հարևանի՝ Լիգիայի միջև։
Կոստային հանձնարարում են Ռոդկայի մաթեմատիկայի ուսուցչի բարդ վիրահատությունը, որը գրեթե անհույս է։ Վերջապես նրան հանձնարարել են ինքնուրույն աշխատանք։ Եվ նա համոզված է, որ թույլատրելի է ուսումնասիրել հիվանդությունները նույնիսկ մահացու հիվանդների վրա, եթե դա կնպաստի բժշկական գիտության առաջընթացին։ Ռոդկան և հայրը փորձում են համոզել նրան, որ նման դիրքորոշումը ճիշտ չէ․ արդյունքում տեղի է ունենում վեճ, որն ավարտվում է Կոստյայի՝ Մոսկվա մեկնումով, որտեղ նրան նոր կլինիկայում աշխատելու էր հրավիրել իր ընկերոջը։
Սակայն բոլոր գլխավոր հերոսներին հաջողվում է հաղթահարել հակասությունները և ջերմ հարաբերություններ պահպանել միմյանց հետ, չնայած Կոստյայի և Սաշայի բաժանվելուն և Եվգենի Էդուարդովիչի հանդեպ երիտասարդ աղջկա մոտ ծնված զգացմունքներին։ Ֆիլմի վերջում Ալեքսանդրը նույնպես հեռանում է քաղաքից։ Օդանավակայանում հրաժեշտի փոքրիկ տեսարանի ժամանակ հայր Մուրոմցևը գլխի է ընկնում երիտասարդ կնոջ սիրահարվածության մասին, բայց նրանք, այնուամենայնիվ, բաժանվում են․․․
Ֆիլմի առանձնահատկություններից է Յուրի Լևիտինի՝ լավ ընտրված երաժշտություն և օպերատոր Էրա Սավելևայի աշխատանքը, որը յուրաքանչյուր կադրի տալիս է քնարական, ջրաներկային երանգներ, հեռուստադիտողին ստիպում է մտածել տարրական կենցաղային երևույթների մասին։ Հերոսների միջև տեղի ունեցող բոլոր երկխոսությունները պարզ են, դրանց հիմքում հոր հոգատարությունն է որդիների նկատմամբ, նրա ցանկությունը՝ որդիների մեջ սերմանել պատասխանատվության զգացում, բարություն, իրենց արարքների համար պատասխանատու լինելու կարողություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:1966 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Էլմալի Օլուկ (լեռնանցք)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնանցքներ
Նատրիումի դիսելենիդ
Նատրիումի դիսելենիդ, անօրգանական նատրիումի և սելենի միացություն (բանաձևն է՝ Na2Se2), մուգ-մոխրագույն բյուրեղներ, որոնք լուծվում են ջրի մեջ։
Ֆիզիկական հատկություններ
Նատրիումի դիսելենիդը առաջացնում է մուգ մոխրագույն հիգրոսկոպիկ բյուրեղներ։ Բյուրեղացանցի տարրական բջջի պարամետրերն են՝ a = 0,4685 նմ, c = 1,0530 նմ, Z = 2։
Լավ լուծվում է ջրում՝ կարմիր գույնի լուծույթներ դառնալով, որոնք օդում արագ քայքայվում են՝ առանձնացնելով սելենը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Նատրիումի սելենիդներ