cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կայսր Նիկոլայ II-ի գահից հրաժարվելը
Հրաժարվելու իրավական ասպեկտները
Ոչ 1917 թվականին, ոչ ավելի ուշ, մինչև 1921 թվականը, Նիկոլայ II-ի գահից հրաժարվելու օրինականությունը չի վիճարկվել իր համար։ Հետագայում ուլտրամոնարխիստ էմիգրանտների շրջանում փորձեր արվեցին վիճարկել հրաժարման իսկությունը ։ Առաջին հրապարակային հայտարարությունները, որոնք կասկածի տակ էին դնում Ռուսաստանի միապետի գահից հրաժարվելու օրինականությունը, արվել են 1921 թվականին Առաջին միապետական ​​կոնգրեսի աշխատանքի ժամանակ։ Այդ ժամանակից ի վեր ռուսական արտագաղթի և հետխորհրդային Ռուսաստանի հուշագրողների, հրապարակախոսների, պատմաբանների մեծ մասը կանգնած է հրաժարվելու իրավական «անօրինականության» տեսակետի վրա ։ Այս կարծիքի հետ համերաշխ են պատմաբաններ Ա.Ն. Բոխանովը և Վ. իշխող միապետն ընդհանրապես և այլ անձի համար միապետի գահից հրաժարվելու հնարավորություն չի տվել ։
Պատմաբան Վ.Ժ. Ցվետկովն այս հարցում հակառակ կարծիքին էր. նա գրել է, հղում անելով 20-րդ դարի սկզբին իրավաբան պրոֆեսոր Կորկունովի կողմից գրված պետական ​​իրավունքի վերապատրաստման դասընթացի դրույթներին և այս թեմայով հիմնական վերապատրաստման դասընթացը համարել է ք. Ռուսական կայսրությունում այդ ժամանակ գահից հրաժարվելը նախատեսված էր Հիմնարար օրենքների օրենսգրքի 37-րդ հոդվածում, որը ասվում էր. տրված է ազատություն՝ հրաժարվելու այս իրավունքից այնպիսի հանգամանքներում, երբ գահին հաջորդելու համար դժվարություններ չեն լինի» ։ Կորկունովը գրել է. «Արդյո՞ք նա, ով արդեն բարձրացել է գահին, կարող է հրաժարվել դրանից։ Քանի որ Գահակալող Ինքնիշխանը, անկասկած, ունի գահի իրավունք, և օրենքը շնորհում է գահի իրավունք ունեցող յուրաքանչյուրին գահից հրաժարվելու իրավունք, ապա մենք պետք է դրան դրական պատասխան տանք…»:
Վ.Ժ.Ցվետկովը գրել է, որ գահից հրաժարվելով իր անչափահաս որդու համար, Նիկոլայ II-ը նույնպես չի խախտել օրենքը, այլ գործել է Ռուսական կայսրության հիմնարար օրենքների օրենսգրքի 199-րդ հոդվածի համաձայն, ըստ որի՝ «անչափահասի խնամքը. Կայսերական ընտանիքը պատկանում է նրա ծնողներին. նրանց մահվան կամ խնամակալության նշանակումը պահանջող այլ հանգամանքների դեպքում անչափահասի և՛ անձի, և՛ ունեցվածքի խնամքը և նրա գործերի կառավարումը վստահված է խնամակալի վրա ։ Պատմաբան Լ.Ա.Լիկովան նաև գրել է, որ Նիկոլայ II-ի գահից հրաժարվելը հօգուտ իր եղբոր իրավաբանորեն ճիշտ էր ։
Գահից հրաժարվելու սահմանադրական և իրավական ասպեկտները Կ.Վ.Կարպենկոն վերլուծել է 2017 թվականին ։ Հեղինակը, մասնավորապես, կարծում է, որ թագաժառանգին գահից գահից հեռացնելը նույնպես օրինական էր, բայց այլ պատճառով։ Նիկոլայ II-ն իրականացրեց աբրոգացիա, այսինքն՝ շեղում գործող օրենսդրությունից։ Նման շեղման հնարավորությունը նախատեսված էր Պետության հիմնարար օրենքներով։
Գուչկովի դավադրությունը. Այլընտրանքային հայացք Նիկոլայ II-ի գահից հրաժարվելու պատմությանը
Պատմական աղբյուրների ամբողջությունը վկայում է, որ 1916-ի սկզբին վերջապես ձևավորվել էր ազատական-կադետական ​​ընդդիմության և հեղափոխական խմբավորումների դավադրությունը, որոնք սերտ կապեր ունեին Արևմուտքի որոշ քաղաքական և ֆինանսական ուժերի հետ, որոնք իրենց նպատակն էին դնում կայսր Նիկոլայ II-ի գահից տապալումը ։
Հետագայում ստեղծվեց շտաբ՝ Ա.Ի.Գուչկովի գլխավորությամբ, որը մտադիր էր միապետական ​​գործող կառավարչին փոխարինել փոքր սահմանադրականով։
Կ.ի. n. P. V. Multatuli-ն իր «Դավաճանություն, վախկոտություն և խաբեություն շուրջբոլորը. Նիկոլայ II-ի գահից հրաժարվելու իրական պատմությունը» գրքում գրում է.
«Ըստ Գուչկովի՝ իր խումբը «շատ արագ պլան է մշակել» ։ Այս ծրագիրը բաղկացած էր ցարի գնացքը գրավելու մեջ Սուվերենի՝ Պետրոգրադից դեպի Գլխավոր գրասենյակ կամ հակառակ ուղևորություններից մեկի ժամանակ։ Դրա համար ուսումնասիրվել են գնացքի «երթուղիները»։ Ձերբակալելով Ինքնիշխանին, ենթադրվում էր, որ նրան անմիջապես ստիպեցին հրաժարվել գահից՝ հօգուտ Ցարևիչ Ալեքսեյի, Մեծ Դքս Միխայիլ Ալեքսանդրովիչի օրոք։ Միաժամանակ երկրում ներդրվեց սահմանադրական համակարգ ։
Դավադիրների ծրագիրն էր գրավել կայսերական գնացքը և ձերբակալել Ինքնիշխանին։ Ենթադրվում էր, որ նրան անմիջապես կստիպի հրաժարվել գահից, իսկ մերժման դեպքում՝ սպանել։ Այս պլանի հեղինակը Գուչկովն էր։ Նախապես պատրաստվել էին համապատասխան մանիֆեստներ։ Այս ամենը պետք է արվեր գիշերը, իսկ առավոտյան ամբողջ Ռուսաստանն ու բանակը կիմանային հրաժարման մասին։ Այս ամենն արվել է 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխության ճակատագրական փետրվար-մարտյան օրերին։
Այնուամենայնիվ, Ա.Ֆ. Կերենսկին ուներ իր ծրագրերը, ով հեղաշրջումից հետո Ռուսաստանը տեսնում էր միայն որպես դեմոկրատական ​​հանրապետություն, որը ղեկավարելու էր ոչ թե ռեգենտական ​​խորհուրդը, այլ հիմնադիր ժողովը։ Այսինքն՝ ոչ թե միապետություն իր ցանկացած ձևով, այլ հանրապետություն։ Իսկ Կերենսկին Գուչկովի պլանը մտցրեց իր ծրագրի մեջ, քանի որ գիտեր, որ բացահայտ գործելով՝ չի հաջողվի։
1917 թվականի փետրվարի 22-ին Գեներալ Մ.Վ.Ալեքսեևի կողմից ինքնիշխանը գայթակղվեց շտաբ և կտրվեց մայրաքաղաքից, որի ժամանակ անմիջապես սկսվեցին անկարգություններ։ Անկարգությունները ճնշելու համար զորք ուղարկելու ինքնիշխանության հրամանը չիրականացվեց։ Ինքնիշխանը գրավվեց դավադիրների կողմից, զրկվեց ազատությունից, իսկ ավելի ուշ՝ գահը ։
Պ.Վ. Մուլթաթուլի. «... միանգամայն ակնհայտ է, որ ոչ իրավական, ոչ բարոյական, ոչ էլ կրոնական տեսանկյունից Ինքնիշխանի հպատակների համար ցարի կողմից գահից հրաժարում չի եղել։ 1917 թվականի փետրվար-մարտին տեղի ունեցած իրադարձությունները ոչ այլ ինչ էին, քան կայսր Նիկոլայ II-ի տապալումն իր նախնիների գահից. ապօրինի, որը կատարվել է հանցավոր ճանապարհով, ավտոկրատի կամքին ու ցանկությանը հակառակ, իշխանությունից զրկում ։
Իրադարձությունների մասնակիցների հետագա ճակատագիրը
Իրադարձությունների բազմաթիվ մասնակիցներ մահացել են 1917-1918 թթ.
Ներքին գործերի նախարար Ա.Դ. Պրոտոպոպովը իրադարձությունների ժամանակ խուճապի մեջ ընկավ, և 1917 թվականի փետրվարի 28-ին նա ձերբակալվեց Պետդումայի հեղափոխական ժամանակավոր կոմիտեի կողմից, որն այդպիսով փորձեց կանխել ամբոխի լինչինգը։ 1918 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Մոսկվայում Կարմիր տեռորի ժամանակ գնդակահարվել է բոլշևիկների կողմից։
Պատերազմի նախարար Բելյաև Մ.Ա.-ն գնդակահարվել է բոլշևիկների կողմից Կարմիր ահաբեկչության ժամանակ 1918 թվականին
Պալատի հրամանատար Վ. Ն. Վոեյկովը ձերբակալվել է ժամանակավոր կառավարության կողմից և 1917 թվականին փախել արտերկիր։ Մահացել է 1947 թվականին Ստոկհոլմում։
Պետրոգրադի ռազմական օկրուգի հրամանատար, գեներալ Ս. Խաբալովը ձերբակալվել է ժամանակավոր կառավարության կողմից և այնուհետև Սպիտակ զորքերի մնացորդների հետ տարհանվել Ռուսաստանից։ Մահացել է 1924 թ.
Պետրոգրադում կայսերական արքունիքի նախարար Ֆրեդերիկս Վ. Բ.-ի տունը իրադարձությունների ընթացքում թալանվեց ապստամբ ամբոխի կողմից՝ որպես «գերմանացի»։ Իրականում Ֆրեդերիկսն իրոք օտար ծագում ուներ, բայց ոչ թե գերմանական, այլ շվեդական։ 1924 թվականին խորհրդային իշխանությունների թույլտվությամբ նախկին նախարարը գաղթել է Ֆինլանդիա, որտեղ մահացել է 1927 թվականին 88 տարեկան հասակում։
Գերագույն գլխավոր հրամանատարի շտաբի պետ, գեներալ Ալեքսեև Մ.
Մեծ դուքս Նիկոլայ Նիկոլաևիչը, ով իրադարձությունների ընթացքում ստանձնեց Գերագույն գլխավոր հրամանատարի պաշտոնը, 1917 թվականի մարտի 11-ին ժամանակավոր կառավարությունը պաշտոնանկ արեց «Ռոմանովի նման» ձևակերպմամբ։ Նրա հրամանը զորքերին պաշտոն ստանձնելու մասին այդպես էլ չհրապարակվեց։ Նա ակտիվորեն չի մասնակցել Սպիտակ շարժմանը, 1919 թվականին Ղրիմի անկումից հետո արտագաղթել է։ Մահացել է աքսորավայրում՝ 1929 թվականի սկզբին։
Գեներալ Էվերտ Ա.Է.-ն արդեն մարտի 22-ին պաշտոնանկ արվեց ժամանակավոր կառավարության կողմից միապետության համար։ Նա չի արտագաղթել, քաղաքականությամբ չի զբաղվել։ Սպանվել է 1918 թվականի նոյեմբերի 12-ին «փախչելու փորձի ժամանակ» (ըստ Ն. Ի. Էվերտի հուշերի՝ սպանվել է ուղեկցորդների կողմից՝ Մոժայսկի բանտից կայարան տանող ճանապարհին Մոսկվա տեղափոխելիս։
Գեներալ Բրուսիլով Ա.Ա.-ն անցավ բոլշևիկների կողմը, մահացավ բնական մահով 1926 թ. Կարմիր բանակի հիմնադիրներից էր։ 1920 թվականի մայիսից գլխավորել է Խորհրդային Հանրապետության բոլոր զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարին կից հատուկ ժողովը, որը մշակել է առաջարկություններ Կարմիր բանակի հզորացման համար։ 1921 թվականից՝ նախազորակոչային հեծելազորային պատրաստության կազմակերպման հանձնաժողովի նախագահ, 1923 թվականից՝ Հեղափոխական զինվորական խորհրդում՝ հատկապես կարևոր հանձնարարություններով։ 1923-1924 թվականներին եղել է հեծելազորի տեսուչ։
Գեներալ Վ. Այլևս ոչ մի քաղաքականություն. 1920 թվականին գնդակահարվել է «կանաչ ապստամբների» կողմից։
Ծովակալ Նեպենին Ա.Ի.-ն արդեն 1917 թվականի մարտի 4-ին գնդակահարվեց Բալթյան նավաստիների կողմից Հելսինգֆորսում։
Մեծ իշխան Միխայիլ Ալեքսանդրովիչը սպանվել է 1918 թվականի հունիսի 13-ին Պերմում բոլշևիկների կողմից։
Գեներալ Ռուզսկի Ն.Վ.-ին բոլշևիկները մահապատժի են ենթարկել 1918 թվականի հոկտեմբերի 18-ին պատանդների խմբի կազմում։
Մեծ իշխան Կիրիլ Վլադիմիրովիչը 1917 թվականին փախել է Ֆինլանդիա, որտեղից էլ գաղթել է Շվեյցարիա։ 1924 թվականին աքսորում նա իրեն հռչակեց նոր կայսր։ Այդ պահից վարկած է ի հայտ գալիս, որ նա, իբր, չի անցել հեղափոխության կողմը, այլ գվարդիայի ռազմածովային անձնակազմը բերել է Տաուրիդյան պալատ՝ «կարգուկանոնը վերականգնելու համար»։
Գեներալ Քելլեր Ֆ. Ա.-ն սպանվել է Կիևում Պետլիուրիստների կողմից 1918թ.
IV գումարման Պետդումայի նախագահ, Հոկտեմբերյան կուսակցության առաջնորդ Ռոձիանկո Մ.Վ.-ն բոլշևիկների իշխանության գալուց հետո փախել է Դոն, որտեղ միացել է Սպիտակ շարժմանը։ 1920 թվականին գաղթել է Հարավսլավիա և մահացել 1924 թվականին։
IV գումարման Պետդումայի պատգամավոր, Կադետական ​​կուսակցության առաջնորդ Միլյուկով Պ. իշխանությունը, նա փախավ Դոն, որտեղ միացավ Բելի շարժմանը։ 1918-ին գաղթել է Ֆրանսիա։ 1922 թվականին աքսորում նա քիչ էր մնում դառնար միապետական ​​մահափորձի զոհ, որի արդյունքում Միլյուկովի փոխարեն մահացավ Նաբոկովը։ Նա մահացավ 1943-ին, երբ հասցրեց ապրել Ստալինգրադի ճակատամարտում հաղթանակ տեսնելու համար։
Գուչկով Ա․ 1921 թվականին Բեռլինում ծեծի է ենթարկվել միապետի կողմից։ Նա մահացել է 1936 թվականին Փարիզում քաղցկեղից։
IV գումարման Պետդումայի պատգամավոր, կադետների մերձավոր, աջերի խմբակցության ղեկավար, նախկինում Համամիութենական Ազգային ժողովի պատգամավոր Շուլգին Վ. հակասեմական և սահմանադրական միապետության կողմնակից՝ քաղաքական համոզմունքների պատճառով։ 1944-ին նա ձերբակալվել է խորհրդային զորքերի կողմից և տարվել ԽՍՀՄ, որտեղ դատապարտվել է «հակասովետական ​​գործունեության» համար։
1948-ին մինչև 25 տարվա ազատազրկում, քանի որ այդ պահին ԽՍՀՄ-ում վերացվել էր մահապատիժը։ Ստալինի մահից հետո նա 1956 թվականին ժամկետից շուտ ազատ է արձակվել։ Մահացել է 1976 թ.
Կերենսկին, IV գումարման Պետական ​​դումայի պատգամավոր և Պետրոսովետի գործկոմի ընկեր (տեղակալ) նախագահ, սոցիալ-հեղափոխական, նախքան 1912-ին պատգամավորների թեկնածու առաջադրվելը, Պետդումայում - Տրուդովիկ, Տրուդովիկների առաջնորդը 1915-ից, 1917 թվականի մարտից կրկին սոցիալիստ-հեղափոխական; 1917 թվականի ապրիլյան կառավարական ճգնաժամի և Միլյուկովի և Գուչկովի հրաժարականի արդյունքում նա դարձավ ժամանակավոր կառավարության պատերազմի նախարար, իսկ հուլիսին՝ վարչապետ։ Մի քանի ամսվա ընթացքում այն ​​ժողովրդականության կարճ ժամանակահատված է ապրում։ Նիկոլայ II-ը, ով ձերբակալված է Ցարսկոյե Սելոյում, 1917 թվականի հուլիսի 8-ի իր օրագրում գրում է. «Կառավարության կազմում փոփոխություններ են տեղի ունեցել. գիրք. Լվովը հեռացավ նաև որպես Սովետի նախագահ։ ր. կլինի Կերենսկին՝ միաժամանակ մնալով ռազմական և ռազմածովային ականներ։ և վերահսկողության տակ վերցնելով ևս մեկ րոպե։ առևտուր և պրեմ. Այս մարդն այս պահին դրականորեն իր տեղում է. ինչքան շատ իշխանություն ունենա, այնքան լավ»։ Այնուամենայնիվ, հունիսյան հարձակման ձախողումը և այլ քայլերը Կերենսկուն տանում են դեպի փլուզում։ 1917 թվականի հոկտեմբերին նա փախել է Պետրոգրադից՝ անհաջող փորձելով ճնշել բոլշևիկների ապստամբությունը գեներալ Կրասնովի կորպուսի ուժերով։ 1918 թվականի հունիսին նա վերջնականապես գաղթեց՝ սկզբում Լոնդոն, այնտեղից՝ Փարիզ, իսկ 1940 թվականին Հիտլերի ներխուժումից հետո՝ Միացյալ Նահանգներ։ 1968 թվականին նա անհաջող փորձեց Բրեժնևից թույլտվություն ստանալ ԽՍՀՄ այցելելու համար։ Մահացել է 1970 թ.
Ցար Նիկոլայ II-ը իր ողջ ընտանիքի և ծառաների հետ միասին գնդակահարվել է Եկատերինբուրգում բոլշևիկների կողմից 1918 թվականի հուլիսի 17-ին։
Ժամանակակիցների, պատմաբանների, հրապարակախոսների գնահատականներն ու կարծիքները
Գուչկով Ա.Ի."Եվ այս ամենն անցավ այնքան պարզ, սովորական ձևով, և, ես կասեի, առանց ամբողջ իրադարձության խորը ողբերգական ըմբռնման այն անձի կողմից, ով այս բեմի գլխավոր դեմքն էր, որ ուղղակիորեն մտքովս անցավ. գործ ունեինք նորմալ մարդու հետ. Այս մարդն ուղղակի ամբողջությամբ չի գիտակցել իրավիճակը՝ այն արարքում, որը կատարում էր մինչև վերջին պահը։ Այնուհանդերձ, ամենաերկաթե բնավորությամբ, ինքնատիրապետումով, որին չի կարելի հավասարվել, մարդու մեջ ինչ-որ բան դողում էր, կխառնվեր, ցավալի զգացում կզգար։ Բայց սրանից ոչ մեկը չեղավ։ Ըստ երևույթին, նվազեցված գիտակցություն ունեցող, ես կասեի` զգայունության նվազում ունեցող մարդ։"Միլյուկով Պ.Ն.-ն միապետական ​​Ի.Վ.Ռևենկոյին ուղղված նամակում, արդեն փետրվարյան իրադարձություններից հետո, խոստովանել է."<Ընդդիմությունը վճռականորեն որոշել է> օգտվել պատերազմից` հեղաշրջում իրականացնելու համար։ Մենք այլևս չէինք կարող սպասել, քանի որ գիտեինք, որ ապրիլի վերջին կամ մայիսի սկզբին մեր բանակը պետք է անցներ հարձակման, որի արդյունքներն անմիջապես կկանգնեցնեն դժգոհության բոլոր ակնարկները և կառաջացնեին հայրենասիրության պայթյուն։ և ուրախություն երկրում։"Պետրոգրադի անվտանգության վարչության պետ, գեներալ-մայոր Կ. Ի. Գլոբաչովը [58]."Ռուսաստանում հեղափոխական ցնցումների համար մեկ ամիս կար, այսինքն՝ մինչև ապրիլի 1-ը։ Հետագա ձգձգումը կտապալեր հեղափոխությունը, որովհետև ռազմական հաջողությունները կսկսվեին, և դրանց հետ մեկտեղ բարենպաստ հողը կսահեր։"Արքայազն Օբոլենսկի Ա.Ն.-ն 1916 թվականի վերջին ասաց[54]."<Դավադրության գլխին էին> Դումայի նախագահ Ռոձյանկոն, Գուչկովը և Ալեքսեևը։ Դրան մասնակցել են նաև այլ անձինք, ինչպես գեներալ Ռուզսկին, և նույնիսկ Ա.Ա. Ստոլիպինը (Պյոտր Արկադևիչի եղբայրը) գիտեր նրա մասին։ Անգլիան դավադիրների հետ էր։ Այս շարժմանը մասնակցել է Մեծ Բրիտանիայի դեսպան Բյուքենենը, նրա հետ բազմաթիվ հանդիպումներ են եղել։"Դենիկին Ա.Ի. [59]. Անզուսպ բախանալիան, իշխանության ինչ-որ սադիզմը, որը ցույց տվեցին Ռասպուտինի նշանակման հաջորդական կառավարիչները, 1917-ի սկզբին, հանգեցրին նրան, որ նահանգում չկար մեկ քաղաքական կուսակցություն, ոչ մի կալվածք, ոչ։ մեկ դասակարգ, որի վրա կարելի է ապավինել թագավորական կառավարությանը։ Բոլորը նրան համարում էին ժողովրդի թշնամի` Պուրիշկևիչն ու Չխեիձեն, միացյալ ազնվականությունը և բանվորական խմբերը, մեծ դքսերը և ցանկացած կրթված զինվոր… Ես ամփոփում եմ միայն այն մեղադրանքները, որոնք արդարացիորեն նրա հասցեին հնչեցին տապալման նախօրեին։ Պետական ​​դումա.
Կառավարության միջոցառումները, հասարակական կազմակերպության բացակայության պայմաններում, խաթարեցին երկրի արդյունաբերական կյանքը, անհետացան տրանսպորտը, վառելիքը։ Իշխանությունն անզոր ու անշնորհք եղավ այս ավերակների դեմ պայքարում, որի պատճառներից մեկն անկասկած կոմերցիոն ու արդյունաբերողների եսասիրական, երբեմն գիշատիչ ձգտումներն էին։
Գյուղն ունայն էր։ Մի շարք ծանր զորահավաքներ՝ առանց արտոնությունների և ազատումների, որոնք տրամադրվում էին պաշտպանության համար աշխատող այլ խավերին, խլեցին նրա աշխատավոր ձեռքերը։ Իսկ ֆիքսված գների անկայունությունը, սկզբում խոշոր հողատիրության օգտին կատարված փոփոխություններով, իսկ հետո հացահատիկի սպասարկման բաշխման համակարգի չարաշահումը, քաղաքի հետ ապրանքափոխանակության բացակայության պայմաններում, հանգեցրին մատակարարման դադարեցմանը։ հացահատիկ, սով քաղաքում և բռնաճնշումներ գյուղերում։ Մեծ Կայսր Ալեքսանդր Միխայլովիչ, 3 մարտի, 1917[60]. Իմ ադյուտանտը ինձ արթնացրեց լուսադեմին։ Նա ինձ մեկնեց տպագիր թերթիկ։ Դա Ինքնիշխանի մանիֆեստն էր՝ հրաժարվելու մասին։ Նիկկին հրաժարվեց բաժանվել Ալեքսեյից և հրաժարվեց հօգուտ Միխայիլ Ալեքսանդրովիչի։ Ես նստեցի անկողնում և նորից կարդացի այս փաստաթուղթը։ Նիկին երևի կորցրել է խելքը։ Երբվանի՞ց կարող է Համայն Ռուսիո ավտոկրատը հրաժարվել Աստծո կողմից իրեն տրված իշխանությունից՝ մայրաքաղաքում հացի պակասից առաջացած ապստամբության պատճառով։ Պետրոգրադի կայազորի դավաճանությո՞ւնը։ Բայց չէ՞ որ նա իր տրամադրության տակ ուներ տասնհինգ միլիոնանոց բանակ…
Մեկ րոպե անց Նիկիի մեքենան շարժվեց դեպի կայարան... Նա գունատ էր, բայց արտաքինից ուրիշ ոչինչ չէր մատնանշում, որ նա է այս սարսափելի մանիֆեստի հեղինակը... նա նախատեց իր եղբորը՝ Միխայիլ Ալեքսանդրովիչին Ռուսաստանից առանց կայսեր թողնելու համար։
— Միշան դա չպետք է աներ,— վերջացրեց նա խրատելով։ Հետաքրքիր է, ո՞վ է նրան նման տարօրինակ խորհուրդ տվել։
Այս դիտողությունը, որը գալիս էր մի մարդու կողմից, ով նոր էր տվել տիեզերքի մեկ վեցերորդը մի քանի անկարգապահ զինվորների և գործադուլ անող բանվորների, ինձ անխոս թողեց։ Անհարմար դադարից հետո նա սկսեց բացատրել իր որոշման պատճառները։ Հիմնականներն էին.
1) Ռուսաստանում քաղաքացիական բախումներից խուսափելու ցանկությունը.
2) Բանակը քաղաքականությունից զերծ պահելու ցանկությունը, որպեսզի նա շարունակի նույն բանը անել դաշնակիցների հետ, և.
3) Համոզվածություն, որ ժամանակավոր կառավարությունը ավելի հաջող կկառավարի Ռուսաստանը, քան նա։
Նման սխալն առավել եւս ներելի էր, քանի որ Պետրոգրադը միշտ վտանգ էր ներկայացնում հեղափոխական ոգու համար։ Նա սոցիալիստական ​​քարոզչության կենտրոնն էր, որն իրականացվում էր հիմնականում զորանոցներում և գործարաններում։ Այն լի էր գերմանական գործակալներով, ովքեր աշխատում էին կործանել կայսրությունը և սա համարում էին Ռուսաստանին պատերազմից դուրս բերելու ամենաապահով քայլը։ Բացի այդ, մայրաքաղաքի մթնոլորտն այնքան հագեցած էր հոռետեսությամբ, որ կայսրը մեկ անգամ չէ, որ ինձ ասաց, թե որքան ուրախ է թոթափել նրա ճնշող ազդեցությունը և վերադառնալ ռազմաճակատի ավելի ուժեղ մթնոլորտ։
...
Ռուսական պատկերացմամբ՝ ազատությունը կայանում է նրանում, որ ամեն ինչ անլուրջ վերաբերվի, կրկնակի աշխատավարձ պահանջվի, փողոցներում ցույցեր անելը և հանրային հանդիպումներում բանաձևերի քվեարկության ժամանակ անցկացնելը։ 1925 թվականին Եկատերինբուրգում գնդակահարված բժիշկ Է. Ս. Բոտկինի զարմիկ Ս. Դ. Բոտկինը գրել է հետևյալը."Հեղափոխությունը սկսվել է այն օրվանից շատ առաջ, երբ Ա.Ի. Ինչպես այժմ հաստատված է, Ինքնիշխանը փաստորեն դավադիրների գերին էր նույնիսկ մինչև գահից հրաժարվելու ստորագրումը։ Երբ ցարի գնացքը կանգ առավ Պսկովի կայարանում, Սուվերենն այլևս նրա տերը չէր։ Նա իր ցանկությամբ ու հայեցողությամբ չկարողացավ ուղղորդել իր գնացքը, և հենց Պսկովում կանգառը նրա կողմից չէր ծրագրված։ Գեներալ Ռադկո-Դմիտրիևն ավելի ուշ ասաց, որ եթե ինքնիշխանը, Սանկտ Պետերբուրգի դումայի պատվիրակներին իր կառքով սպասելու փոխարեն, իջնի Պսկովի կայարանում և մեքենայով քշի իրեն վստահված բանակի զորքերի ուղղությամբ։, իրադարձությունները բոլորովին այլ ընթացք կունենային։ Կասկածից վեր է, որ ընդունելությունը Գերիշխանի կողմից y.g. Գուչկովն ու Շուլգինը Ռադկո-Դմիտրիևի շտաբում այլ բնավորություն կունենային և բոլորովին այլ հետևանքներ կունենային. բայց հարցը մնում է. կարո՞ղ էր ինքնիշխանը մեքենայով մեկնել Պսկովի կայարանից։ Չպետք է մոռանալ, որ գնացքի բոլոր ծառաները, ընդհուպ մինչև ցարի գնացքի վերջին մեխանիկը, ներգրավված են եղել հեղափոխության մեջ։"Պատմության դոկտոր Գ. Զ. Յոֆեն իր «Հեղափոխությունը և Ռոմանովների ճակատագիրը» աշխատության մեջ."Նիկոլայ II-ը չկարողացավ բացահայտ ճնշել հեղափոխությունը։ Պսկովում նրան «ամուր» սեղմել են իր ադյուտանտ գեներալները։ Նրանց ուղղակի հակադրությունը Պսկովի պայմաններում, որտեղ իրավիճակը վերահսկում էր գլխավոր դավաճաններից Ռուզսկին, գործնականում անհնար էր։ Սպիտակ էմիգրացիոն միջավայրում կարելի է գտնել այն պնդումը, որ եթե Նիկոլայ II-ը, գտնվելով Պսկովում, դիմեր զորքերին, ապա նրանց մեջ կհայտնվեին ցարական կառավարությանը հավատարիմ զորամասեր։ Սակայն գործնականում նա նման հնարավորություն չուներ, թեկուզ միայն այն պատճառով, որ կապն իրականացվել է գեներալ Ռուզսկու շտաբի միջոցով։ Գուչկովի ցուցմունքի համաձայն՝ Ռուզսկին ուղղակիորեն ասել է Նիկոլայ II-ին, որ ինքը չի կարողանա որևէ զորամաս ուղարկել Պետրոգրադ։"
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նիկոլայ II Կատեգորիա:Ռուսական միապետություն Կատեգորիա:Ռոմանովներ Կատեգորիա:Հեղափոխություններ ըստ դարի Կատեգորիա:Հեղափոխականներ ըստ երկրի Կատեգորիա:Հեղափոխություն Կատեգորիա:1917 Ռուսաստանում
Գավրիլովկա 2-րդ
Գավրիլովկա 2-րդ (Гавриловка 2-я), գյուղ Ռուսաստանի Տամբովի մարզի Գավրիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը ըստ վերջին գրանցված տվյալների կազմում էր 2000 մարդ։
Խամուրի լեռնաշղթա
Խամուրի լեռներ, հրաբխային խոշոր լեռնազանգված Հայկական լեռնաշխարհի կենտրոնական մասում, Բյուրակն լեռնազանգվածից հարավ-արևելք։ Բարձրությունը 2924 մ է, ջրբաժան է Արածանու և նրա վտակ Խնուսի միջև։ Լանջերը զառիթափ են, մակերևույթը՝ բլրա-ալիքավոր, կան քարակարկառներ։ Կազմված է վերին պլիոցենի և անթրոպոգենի անդեզիտաբազալտային լավաներից։
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհ Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Հոկտեմբերյան կամուրջ (Յարոսլավլ)
Հոկտեմբերյան կամուրջ, ավտոճանապարհային-հետիոտնային կամուրջ Յարոսլավլում՝ Վոլգա գետի վրայով, որը կապում է Հոկտեմբերյան հրապարակը Ուրոչյան փողոցի հետ, Լենինյան և Կիրովյան շրջանները՝ քաղաքի Զավոլժսկի շրջանի, Մոսկվան՝ Վոլոգդայի և Արխանգելսկի հետ։
Գտնվում է Մոսկվայի հարավային նավահանգստից 519,2 կմ հեռավորության վրա՝ Վոլգա և Կոտորոսլ գետերի միացումից 2 կմ վերև։
Պատմություն
Կամրջի հիմնադրման վայրում քաղաքի կենտրոնական մասի կողմից գտնվել է Պյոտրի և Պավելի եկեղեցին (1691 թվական), որը քանդվել է 1930-ական թվականներին, իսկ մինչև XV դարը՝ Պետրոպավլովյան վանքը (12-րդ դար)։
Կամուրջը կառուցվել է 1961-1966 թվականներին՝ ժամանակավոր անցամիջոցի փոխարեն, Եվգենի Սերգեևիչ Ուլանովի՝ բալետի արտիստուհի Գալինա Ուլանովայի եղբոր նորարարական ծրագրով։ Ըստ կառուցվածքի՝ երկաթբետոնային կամուրջը հավաքովի դետալներով է՝ ամբողջացված սինթետիկ սոսնձի և կապված պարանների օգնությամբ։
Ըստ այդ ժամանակաշրջանի ավանդույթի՝ կամրջի շահագործման հանձնումը զուգադիպել է Հոկտեմբերյան հեղափոխության հիսունամյակին, այդ պատճառով էլ կամուրջը ստացել է «Հոկտեմբերյան» անվանումը։
Ներկայիս վիճակ
Կամուրջն իր կեսդարյա պատմության ընթացքում չորս անգամ վերանորոգվել է։ Վերջին անգամ վերանորոգվել է 2013-2014 թվականներին՝ փոխարինելով ձևախախտված կարերը, ասֆալտբետոնային ծածկը, լուսավորության հենասյուները, բազրիքային ճաղաշարքերը և կառուցվածքի այլ տարրեր  ։ 2013-2014 թվականների ձմռանը բացվել է կամրջի երթևեկությունը, սակայն արագությունը սահմանափակվել է 40 կմ/ժ -ով։ Կամրջի առանցքային գծով տեղադրվել է ժամանակավոր խոչընդոտող պատնեշ։ Երկու փուլով իրականացված վերանորոգման ժամանակ կամրջի վրայով երթևեկությունը թույլատրվել է միայն  հասարակական փոխադրամիջոցներին և հրատապ ծառայության ավտոմեքենաներին։ Վերանորոգումն ավարտվել է 2014 թվականի օգոստոսի 30-ին ։
Հերմես
Հերմես (Ἑρμῆς < Ἑρμέας < Ἑρμείας, միկեն. e-ma-a2 ), հին հունական աստված, Զևսի և Մայայի որդին։ Նույնացվել է հռոմեացիների Մերկուրի աստծո հետ։ Անձնավորում էր հատկապես խորամանկությունն ու ճարպկությունը։ Հովանավորում էր գողերին, հռետորներին, վաճառականներին։ Ստեղծել է կշիռն ու չափը։ Զևսի սուրհանդակ, հանգուցյալների հոգիների դեպի դժոխք ուղեկցողը։
Աստվածների սուրհանդակ Հերմեսը նույնպես սիրահարված էր սիրո աստծուհուն։ Հերմեսն ու Ափրոդիտեն (սիրո աստվածուհին) Հերմափրոդիտոս անունով զավակ են ունենում։
Ծագում
Արկադիայում, Կիլենե լեռան մոտ գտնվող անձավում, ամսվա չորրորդ օրում , ծնվեց Զևսի և Մայայի (այլ տարբերակով՝ Պերսեփոնեի ) որդի Հերմեսը՝ աստվածների դեսպանը։ Ըստ մեկ այլ վարկածի, ծնվել է Կերիկոն լեռան վրա։ Մտքի արագությամբ նա Օլիմպոսից սուրում է աշխարհի ամենահեռավոր ծայրը՝ թևավոր սանդալներով իր ձողիկը ձեռքին։
Հերմեսը պահպանում է ճանապարհները, և նրան նվիրված հերմերը Հունաստանում ամենուրեք կարելի էր տեսնել ճանապարհներին, խաչմերուկներում և տների մուտքերի առաջ։ Նա հովանավորում է ճանապարհորդներին՝ նրանց կենդանության ժամանակ, նա մեռյալաների հոգիներին ուղեկցում է վերջին ճանապարհ՝ դեպի Հադեսի տրտում թագավորությունը։ Իր կախարդական ձողիով փակել է տալիս մարդանց աչքերը և նրանց ընկղմում քնի մեջ։ Հերմեսը ճանապարհների և ճանապարհորդների հովանավոր աստվածն է. և առևտական հարաբերություների ու առևտրի աստվածը։ Նա առևտրական շահ է բերում ու մարդկանց հարստություն տալիս։ Հերմեսն է հնարել և՛ չափ ու կշիռը, և՛ թվերը, և՛ այբուբենը. նա՛ է սովորեցրել այդ ամենը մարդկանց։ Նա ճարտասանության աստվածն է նաև ւ դրա հետ մասին՝ հնարագիտության ու խաբեության։ Ոչ ոք չի կարող գերազանցել նրան ճարպկության, մինչև իսկ գողության մեջ, քանի որ նա արտասովոր ճարպիկ գող է։ Նա է, ով մի անգամ կատակով գողացել է Զևսի գայիսոնը, Ափրոդիտեից՝ գոտին, Պոսեյդոնից՝ եռաժանին, Ապոլլոնից՝ ոսկե նետերն ու աղեղը, Հեփեստոսից՝ աքցանը, իսկ Արեսից՝ սուրը ։
Դիցաբանություն
Հերմես (ըստ հռոմեական առասպելաբանության՝ Մերկուրիուս) - Հունաստանի հնագույն աստվածներից մեկն է։ Սկզբում եղել է նախրի ու հոտի պահապան աստվածը, նրան երբեմն պատկերել են ոչխարը ձեռքին։ Հոմերոսյան էպոսում Հերմեսը նախ և առաջ աստվածների բանբերն է և մեռածների հոգիների ուղեկիցը՝ դեպի Հադեսի ստորերկրյա թագավորություն։ Հերմեսը ճանապարհների հովանավորն է. առևտրի զարգացման հետ Հերմեսը դառնում է առևտրի, հետևապես նաև հնարագիտության, խաբեության ու մինչև անգամ գողության հովանավոր աստվածը։ Բացի այդ, Հերմեսը պատանեկության, ատլետների հովանավորն է, մարմնամարզության աստվածը. նրա արձանները դրվում էին պալեստրաներում ու գիմնազիաներում՝ այն հաստատություններում, ուր սովորեցնում էին ըմբշամարտ, բռնցքամարտ, սկավառակի նետում, վազք, թռիչք և այլն։ Ալեքսանդր Մակեդոնացու կողմից ամբողջ պարսկական տիրապետությունը նվաճվելուց հետո (ն.թ.ա.IV դարի վերջը) Հերմեսը նույնացվում է գիտության և կախարդության եգիպտական Տոտ աստծու հետ և դառնում է նաև կախարդության և աստղագուշակության աստվածը. նրան սկսում են կոչել երիցս մեծագույն աստված Հերմես։
Հերմեսի սիրուհիներ և երեխաներ
Նա հանդիսանում է Ոդիսևսի նախապապ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հին հունական աստվածներ Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով
Չումախ
Չումախ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում ։ Գտնվում էր Քղի քաղաքից 7-8 կմ հյուսիս-արևմուտք, ջրառատ վայրում, լեռան ստորոտում։
Պամտություն
1915 թվականի Մեծ եղեռնից փրկվել է ընդամենը 10 հայ։
Բնակչություն
Մեծ եղեռնի նախօրեին ուներ 30 տուն՝ 200 հայ բնակչով և 15 տուն քուրդ բնակչով։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը հողագործությունն ու խաշնարածությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Չումախն ուներ հայակական եկեղեցի։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր փոքրիկ վարժարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ջեքսոն շրջան (Ֆլորիդա)
Ջեքսոն շրջան (Jackson County), ԱՄՆ Ֆլորիդա նահանգի 67 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.372 կմ² է, բնակչությունը՝ 49.746 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մարիաննա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1822 թ.։
Կատեգորիա:Ֆլորիդայի շրջաններ
Յուրգեն Հաբերմաս
Յուրգեն Հաբերմաս (Jürgen Habermas. ;, ), գերմանացի փիլիսոփա և հասարակագետ, Մայնի Ֆրանկֆուրտի Յոհան Վոլֆգանգ Գյոթեի անվան համալսարանի պրոֆեսոր (1964 թվականից), Մաքս Պլանկի անվան ընկերության գիտատեխնիկական աշխարհի կյանքի պայմանների ուսումնասիրության ինստիտուտի համատնօրեն (Կարլ Ֆրիդրիխ ֆոն Վայցզեկերի հետ մեկտեղ) (1970—1981): Համարվում է փիլիսոփայության ֆրանկֆուրտյան դպրոցի ականավոր ներկայացուցիչներից, 20-րդ դարի երկրորդ կեսի հասարակական-քաղաքական բնագավառի առավել ազդեցիկ մտածողներից մեկը, ով ստեղծել է հաղորդակցական գործողության բաղադրույթը (կոնցեպցիան) և դիսկուրսի բարոյագիտությունը։
Կենսագրություն
Ծնվել է Դյուսելդորֆում, հասակ առել Գումերսբախում, որտեղ հայրը առևտրաարդյունաբերական պալատի տեղի բաժանմունքի կառավարիչն էր։ Յուրգենն ի ծնե հաշմանդամ էր. ծնվել էր գայլի երախով, և մարդկանց հետ հաղորդակցվելը արտակարգ բարդ ու դժվար էր նրա համար։ Թերևս հենց այս հանգամանքն էլ կարևոր դեր է խաղացել, որ նա հետագայում հետաքրքրություն դրսևորի հաղորդակցման փիլիսոփայության նկատմամբ ։ Իրավիճակը շտկելու նպատակով դեռ մանկական տարիքում իրականացված երկու վիրահատություննները հնարավորություն են տվել, որ Հաբերմասը կարողանա հաղորդակցվել մարդկանց հետ ։ Յուրգենի հայրը նացիոնալ-սոցիալիստական կուսակցության նվիրյալ անդամներից էր, և տղան էլ դարձել է հիտլերյուգենդի նվիրյալ անդամ՝ չնայած հաշմանդամների նկատմամբ նացիստների դրսևորած հանրահայտ բացասական վերաբերմունքին։ Իսկ Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտին նա արդեն որպես բարձրագույն ռասայի ներկայացուցիչների էր ընդունում պատերազմում հաղթանակ տարած և Գերմանիայի մի մասին տիրած ամերիկացի զինվորներին, որոնց շարքերում այն ժամանակներում չափազանց շատ էին մարքսիստները։ Հաբերմասը մինչև վերջ մնացել է ամերիկասեր։ Եվ ամերիկյան համալսարաններում նրա փիլիսոփայության գերակա դիրքն ապահովող «կուլտուրական մարքսիզմի» տեսությունը զուտ ամերիկյան արմատներ ունի։
Հաբերմասն ուսանել է Գյոթինգենի (1949—1950), Ցյուրիխի (1950—1951) և Բոննի (1951—1954) համալսարաններում։ Փիլիսոփայի ու հասարակագետի գործունեությունն սկսել է Էրիխ Ռոթհակերի ղեկավարությամբ, ում նա աշակերտել է Ապելի հետ մեկտեղ (Հաբերմասի և Ապելի փոխադարձ ազդեցությունը չափազանց մեծ է)։ Երիտասարդ գիտնականի դոկտորական առաջին ատենախոսությունը նվիրված էր Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Յոզեֆ ֆոն Շելինգի փիլիսոփայությանը։ Ասպիրանտուրան ավարտելուց հետո նա դարձել է Թեոդոր Ադոռնոյի ասիստենտը։ Հաբերմասի փիլիսոփայական դպրոցը ձևավորվել է ոչ թե օտարերկրյա ազդեցություններին մեծապես ենթակա Ֆրանկֆուրտում, այլ Մագդեբուրգի համալսարանում դոկտորական երկրորդ աշխատանքը պատրաստելու ժամանակ և իր բնույթով սկզբնապես եղել է զուտ գերմանական ։ Յուրգենը դասավանդել է Հայդելբերգի համալսարանում։ 1964 թվականին դարձել է Մայնի Ֆրանկֆուրտի համալսարանի ամբիոնի վարիչ, առաջ քաշվել որպես տեսաբանների ֆրանկֆուրտյան դպրոցի երկրորդ սերնդի առավել նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ 1960-ական թվականների կեսերին դարձել է Արևմտյան Բեռլինում ու ԳՖՀ-ում ծավալված ուսանողական շարժման գաղափարախոսը։ Սակայն 1968 թվականի ուսանողական ելույթների ժամանակ մի կողմ է քաշվել ուսանողության արմատական թևից, վերջինիս առաջնորդներին մեղադրել «ձախ ֆաշիզմ»ի մեջ։ 1960-ական թվականների կեսերից դիրքավորվել է որպես չափավոր սոցիալ-դեմոկրատ, Վիլլի Բրանդի հետևորդ։
Մյունխենից ոչ հեռու՝ Շտառնբերգում գործող Մաքս Պլանկի անվան ինստիտուտում մեկ տասնամյակ աշխատելուց հետո գործընկերների հետ տարակարծություններ ունենալու պատճառով 1981 թվականին հեռացել է, վերադարձել Մայնի Ֆրանկֆուրտ, որի համալսարանում 1994 թվականից մինչև թոշակի անցնելը պաշտոնավարել է որպես փիլիսոփայության ամբիոնի վարիչ։
Յուրգենը 1955 թվականին ամուսնացել է Ուտա Վեսելհոֆտի հետ։ Ունեցել են երեք զավակ։ Նրանցից Թիլմանը 2002 թվականից Ֆրանկֆուրտի համալսարանում հոգեվերլուծության պրոֆեսոր է, Ռեբեկան՝ 2000 թվականից՝ Գյոթինգենի համալսարանում պատմության պրոֆեսոր։
Հայացքները
Մեր օրերում Հաբերմասին բնորոշում են որպես Գերմանիայի գլխավոր փիլիսոփայի, Կանտի ժառանգորդի, Կարլ Մարքսի ցասման, իրականության ֆրոյդյան ըմբռնման, ամերիկյան պրագմատիզմի հստակության ականավոր ջատագովի ։
Որպես փիլիսոփա՝ նա դատողություն հասկացությունը կապում է Մարքսի, Վեբերի, Փարսոնսի մոտեցումների հետ։ Ժխտում է փիլիսոփայական ապրիորիզմը և սևեռվում փիլիսոփայական նախագծի պոստմետաֆիզիկական մշակման վրա ։ Ի տարբերություն Մարքսի՝ Հաբերմասը սահմանազատում, առանձնացնում է պատմության փիլիսոփայությունը և էվոլյուցիայի հասարակական տեսությունը, ինչը նրան մերձեցնում է Ժան Պիաժեին, Թոլքոթ Փարսոնսին, Նիքլաս Լումանին։ Հաբերմասի գլխավոր գաղափարներից մեկն այն պնդումն է, որ ժամանակակից պայմաններում իմացության տեսությունը կարող է գոյություն ունենալ միայն որպես հասարակական (սոցիալական) տեսություն ։
Ըստ Հաբերմասի տեսակետի՝ Մարքսն ու Էնգելսը սոցիալիզմն ընբռնել են որպես կոնկրետ բարոյականության մարմնավորում։ Նրանք սոցիալիզմը չեն բացահայտել ու մեկնաբանել որպես այնպիսի պայմանների հանրագումար, որոնք անհրաժեշտ են էմանսիպացիայի ձևերի գոյության համար, ձևեր, որոնց մասին հասարակության տարբեր խմբերը պետք է պայմանավորվեն իրար հետ և հանրագումարի գան ընդհանուրի համար ընդունելի հայեցակետի շուրջ։ Հիմնախնդրի լուծումը, ըստ Հաբերմասի, կանտյան մտածողության մեջ է, գործնական խելքի և ինքնիշխան կամքի, մարդու իրավունքների ու ժողովրդավարության միասնության մեջ։ Քանի որ պետության քաղաքացիների համատեղված կամքը կարող է դրսևորվել միայն համընդհանուր ու վերացական օրենքների տեսքով, ուրեմն այդ կամքը պետք է ուղղել այնպիսի շահերի բացառմանը, որոնք հնաավոր չէ ընդհանրացնել, և թույլատրել միայն այնպիսի կարգավորումներ, որոնք բոլորի համար կերաշխավորեն հավասար ազատություններ։ Հաբերմասի կարծիքով՝ Կանտի այս կոնցեպցիայի համաձայն՝ ժողովրդական ինքնիշխանության պրակտիկան միաժամանակ կապահովի նաև մարդու իրավունքները՝ առանց կապիտուլյացիայի ենթարկվելու լիբերալիզմի (ազատականության) առջև և առանց դավաճանելու ժողովրդավարության ու սոցիալիզմի իդեալներին ։ Հաբերմասը ժողովրդավարությունը կոչում է իր փիլիսոփայության «կախարդական բառը» և գտնում է, որ այն պետք է միավորվի բարոյականության հետ, իսկ նոր տիպի բարոյագիտությունը՝ փիլիսոփայության ու քաղաքականության հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:20-րդ դարի գիտնականներ
Արսեն Գալստյան (ձյուդոիստ)
Արսեն Ժիրայրի Գալստյան, հայազգի ձյուդոիստ է, ով հանդես է գալիս Ռուսաստանի հավաքականի կազմում։ Լոնդոնի Ամառային Օլիմպիական խաղերի ժամանակ կիսաեզրափակչում Արսենը հաղթեց ուզբեկ Ռիշոդ Սոբիրովին և դուրս եկավ եզրափակիչ, որտեղ հաղթելով ճապոնացի Խիրոակի Խիրոակույին դարձավ օլիմպիական չեմպիոն ։ Նա Լոնդոնի Ամառային Օլիմպիական խաղերում դարձավ Ռուսաստանի հավաքականի առաջին ոսկե մեդալակիրը։ Համաձայն Արսենի խոսքերի նա Լոնդոն է եկել միայն հաղթանակի համար, և ինքը հասավ իր նպատակին։
Հղումներ
Կատեգորիա:Հայ մարզիկներ Կատեգորիա:Ներքին Կարմիրաղբյուր գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ ձյուդոիստներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ‎ Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Խայբերի լեռնանցք
Խայբերի լեռնանցք, լեռնային կարևոր անցում Աֆղանստանի և Պակիստանի միջև։ Հատում է Ապինգար լեռնաշղթան Քաբուլ գետի կիրճից հարավ։ Երկարությունը 53 կմ է, լայնությունը՝ 15-130 մ։ Գլխավոր լեռնանցքը գտնվում է 1030 մ բարձրության վրա։ Խայբերի լեռնանցքով է անցնում Փեշավար-Քաբուլ խճուղին և Պակիստանից Աֆղանստանի սահմանը տանող երկաթուղին։
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Աֆղանստանի լեռնանցքներ Կատեգորիա:Պակիստանի լեռնանցքներ
Ալֆորտիոզ
Ալֆորտիոզ, ձիերի և միասմբակ այլ կենդանիների մակաբույծ հիվանդություն, որի հարուցիչները հաստ աղիներում (սեռահասուն որդերը) և որովայնամզի առպատային թերթիկի տակ (թրթուրները) մակաբուծվող Alfortia edentatus կլոր որդեր են։ Վարակը տարածվում է սննդառության ուղիով։ Հաճախ հիվանդանում են ձիերի 3 և ավելի տարեկան մտրուկները ։
Ախտանշաններ
Հիվանդության ախտանշաններն են՝ աճի դանդադումը, թեթև աղեխիթերը, որովայնի ծավալի մեծացումը, որովայնի պատի ցավերը, իսկ սուրի դեպքում՝ վարակաորովայնամզաբորբը, սակավարյունությունը, հյուծումն ու անկումը ։
Ախտորոշում
Հիվանդությունը հաստատվում է միայն դիահերձմամբ, երբ աղիքային ալֆորտիոզ կղանքի կուլտուրայում 3-րդ փուլի թրթուրներ են հայտնաբերվում ։
Բուժում
Հիվանդության բուժման նպատակով կերի հետ հիվանդ կենդանուն տալիս են ալբեն, նիլվերմ, պանակուր ։
Կանխարգելիչ միջոցառումներ
Կանխարգելիչ միջոցառումներն են գոմադրի վարակազերծումը, արածեցման սկզբնափուլերում և միջնափուլերում ճիճվաթափությունը, արոտավայրի փոփոխումը ։
Անասնաբուժասանիտարական փորձազննություն
Մսեղիքը, վարակված օջախները մաքրելուց հետո, առանց սահմանափակումների կարելի է օգտագործել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հիվանդություններ Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն Կատեգորիա:Կենդանիների հիվանդություններ
Փոքր Տալաժանկա
Փոքր Տալաժանկա (Малая Талажанка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Նագորսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տալաժանկա գետի ձախ ափին՝ 3,5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Տեղաշարժման կանոն
Տեղաշարժման կանոն, Ֆայանսի և Սոդդիի կանոն, ռադիոակտիվ (a և 3՜) տրոհման հետևանքով առաջացած տարրի տեղը տարրերի պարբերական համակարգում որոշող կանոն։ a-տրոհումը միշտ հանգեցնում է այնպիսի տարրի իզոտոպի (У) առաջացման, որը ելակետայինի (X) նկատմամբ 2 վանդակով տեղաշարժված է դեպի տարրերի պարբերական համակարգի սկիզբը, այսինքն՝ տրոհվող տարի կարգաթիվը (Z) նվազում է 2, զանգվածի թիվը (A)՝ 4 միավորով ՜տրոհումից առաջացած տարրը ելակետայինի նկատմամբ 1 վանդակով տեղաշարժված է դեպի պարբերական համակարգի վերջը, այսինքն՝ կարգաթիվը մեծանում է 1 միավորով, իսկ զանգվածի թիվը մնում է հաստատուն ձևակերպել են Կ․ Ֆայանսն ու Ֆ․ Սողղին 1913 թվականին, միմյանցից անկախ։ Հայտնի են նաե պոզիտրոնային (թ+) և էլեկտրոնի զավթումով (К-կլանում) տրոհումներ, որոնց դեպքում առաջացած տարրը ելակետայինի նկատմամբ տեղաշարժված է դեպի տարրերի պարբերական համակարգի սկիզբը 1 վանդակով։
Տես նաև
Կատեգորիա:Քիմիական օրենքներ
Անդրե Դասիե
Անդրե Դասիե (André Dacier, ), ֆրանսիացի լեզվաբան։ Թարգմանել է հույն և հռոմեացի հեղինակների բազմաթիվ գործեր, հատկապես Հորացիուսի և Արիստոտելի ստեղծագործությունները։ 1708 թ. նշանակվել է արքայական գրադարանի գրադարանավար։ Ընտրվել է Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանասերներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Գրադարանավարներ Կատեգորիա:Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ
Բուրբուլատովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Բուրբուլատովսկի գյուղական խորհուրդ  (Бурбулатівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Բուրբուլատովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1597 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.5 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 152.1 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 6 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1919 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Փարոսն աշխարհի ծայրին
Փարոսն աշխարհի ծայրին (Le Phare du bout du monde), ֆրանսիացի գրող Ժյուլ Վեռնի արկածային վեպը, որը մտնում է «Անսովոր ճանապարհորդություններ» շարքի մեջ։ Գրվել է 1901 թվականին։ Առաջին հրատարակությունը տեղի է ունեցել «Magasin d'Éducation et de Récréation » ամսագրում՝ 1905 թվականի օգոստոսի 15-ից (№ 256) մինչև դեկտեմբերի 15-ը (№ 264)՝ Ժյուլ Վեռնի որդու՝ Միշել Վեռնի խմբագրմամբ։ Առաջին գրքային հրատարակությունը լույս է տեսել 1905 թվականի նոյեմբերի 15-ին՝ Ժյուլ Վեռնի մահից հետո։
Շատ տարիներ անց, 1999 թվականին, Մոնրեալում, առաջին անգամ հրատարակվել է Ժյուլ Վեռնի վեպի բնօրինակը՝ առանց փոփոխությունների, որոնք արվել էին որդու կողմից։
Հեղինակային իրավունքներ
«Փարոսն աշխարհի ծայրին» վեպը հանդիսանում է առաջինը, որը փոփոխության է ենթարկվել Ժյուլ Վեռնի որդու՝ Միշելի կողմից։ Այստեղ փոփոխությունները շատ քիչ են, և Միշել Վեռնը դրվագն ավարտել է ինքնուրույն՝ մերժելով որոշ առաջարկներ։ Այդ պատճառով վեպը համարվում է Վեռնի վերջին իրական աշխատանքը։ Համենայն դեպս, սա առաջին վեպն է, որը հրատարակվել է Ժյուլ Վեռնի որդու խմբագրմամբ։
Վեպի հիմքում ընկած է Ժյուլ Վեռնի ձեռագրի բնօրինակը։ Սակայն այն փոփոխության է ենթարկվել որդու՝ Միշել Վեռնի և հրատարակիչ Էտցել-որդու կողմից, չնայած, որ ամբողջ XX դարի ընթացքում այն ընդունվել է որպես բնօրինակ։ Մահից մեկ ամիս առաջ, Ժյուլ Վեռնը ձեռագիրը ուղարկել է հրատարակման, սակայն գրքի իրավունքների տերը (հեղինակը արդեն մահացել էր)՝ Վեռնի որդի Միշելը, արգելք է հանդիսանում դրան։ Դա հանգեցրել է խոշոր վեճի։ Գիրքը լույս է տեսել «Անսովոր ճանապարհորդություններ»-ի քառասունմեկերորդ հատորում՝ «Ներխուժում ծով» վեպի հետ համատեղ, 1905 թվականի նոյեմբերի 15-ին։
Սյուժե
1859-ից 1860 թվականներին, Հարավային Ամերիկայի եզրին, Հրո Երկիր հրվանդանից արևելք, անմարդաբնակ կղզում, որտեղ Ատլանտյան օվկիանոսը հատվում է Խաղաղ օվկիանոսի հետ, Արգենտինայի կառավարությունը փարոս է կառուցում։ «Սանտա Ֆե» ռազմանավը՝ նավապետ Լաֆայետի հրամանատարությամբ, այնտեղ է հասցնում երեք պահակների՝ Վասկեսին, Ֆելիպեին և Մորիցին։ Նրանք այնտեղ պետք է անցկացնեն մի քանի ամիս՝ մինչև ռազմանավը նորից ժամանի և փոխարինի նրանց ուրիշ խմբով։ Մի անգամ նրանք այնտեղ հանդիպում են էգ եղնիկի և փորձում են որսալ նրան։ Շուտով պահակները հայտնաբերում են եղնիկին մահացած։ Պարզվում է, որ եղնիկը սպանվել է փամփուշտով, որն արձակվել է Վասկեսի, Ֆելիպեի և Մորիցի հակառակ կողմից։ Դա խոսում է այն մասին, որ իրենցից բացի կղզում ևս ինչ-որ մեկը կա։ Դա ծովահենների Կոնգրի և Կարականտաի ավազակախմբերն են։
Նրանք ժամանել էին այս կղզին և երկար ժամանակ ապրում էին քարանձավում՝ հավաքելով նավաբեկության ենթարկված նավերի մնացորդները և պաշարը։ Այժմ նրանք որոշել են նավ գրավել և նավարկել դեպի Խաղաղ օվկիանոս, քանի որ ռազմանավի դեմ նրանք ոչինչ չէին կարող անել։ Ավազակները գրավում են նավաբեկության ենթարկված «Մոլ» երկկայմ առագաստանավը՝ հետագայում այն վերանվանելով «Կարականտ»։ Նրանք նավարկում են և լողում են փարոսի մոտակայքում։ Երկու պահակները դուրս են գալիս նավի դեմը, սակայն ծովահենները Ֆելիպեին սպանում են կացնով և կրակում են Մորիցի վրա։ Վասկեսը այդ ամենը նկատում է փարոսից և այդ պատճառով գիշերը փախչում է փարոսից։
Պահակը գտնում է ծովահենների քարանձավը և այդ պատճառով սննդի պակաս նրա մոտ չի նկատվում։ Ծովահենները չեն հեռանում։ Վասկեսին դժվար է լինում թաքնվել, չնայած որ նա զենք նույնպես ուներ։ Նա գաղտնի լսում է ծովահենների խոսակցությունը և իմանում է նրանց ամբողջ պատմությունը։ Շատ երկար ժամանակ է անցնում։ Արևամուտին ծովահենները և, այդ թվում նաև, Վասկեսը նկատում են խոշոր մի նավ։ Նախկին պահակը փորձում է դեպի իրեն ուշադրություն գրավել, բայց դա նրան չի հաջողվում։ Առագաստանավը նավաբեկության է ենթարկվում, բայց Վասկեսին հաջողվում է փրկել նավի ավագ սպաին։ Նրա անունը Ջոն Դևիս է։ Վասկեսը նրանից իմանում է, որ նավը անվանվում էր «Հարյուրամյակ» և նավարկում էր Սան Ֆրանցիսկոյից։
Այժմ երկու ընկերները փորձում են ծովահեններին պահել կղզում՝ մինչև սուրհանդակ նավի ժամանումը։ Սկզբում նրանք կրակում են նավի կողամասի վրա՝ նավից գտնված հրանոթից, այնուհետև Վասկեսը, ոչ շատ ծանր, վնասում է նավը պայթյունով։ Բայց շուտով ընկերների և ծովահենների միջև հակամարտություն է սկսվում, որն ավարտվում է սուրհանդակ նավի ժամանումով։ Ծովահեններից երկուսին Վասկեսը սպանում է, իսկ մնացած բոլորը փոխչում են կղզու խորքը։ Դևիսը և պահակը միացնում են փարոսը, որպեսզի «Սանտա Ֆե»-ն կարողանա նավարկել դեպի ծովածոցը (գործողությունները տեղի էին ունենում գիշերը)։ Ծովահեններից յոթին մահացած են գտնում, հինգը հանձնվում են, իսկ Կոնգրը ինքնասպան է լինում՝ ձերբակալության ժամանակ։
Ֆիլմագրություն
Վտանգավոր լույս աշխարհի ծայրին(անգլ. The Light at the Edge of the World), 1971 թվական, ԱՄՆ, Իսպանիա, Շվեյցարիա, Լիխտենշտեյն
Տարբերություն ֆիլմի և գրքի մեջ
Ֆիլմի որոշ հերոսների անունները տարբերվում են գրքի հերոսների անուններից։ Ինչպես նաև գրքի սյուժեն որոշ փոփոխությունների է ենթարկվել՝ գրքում Վասկեսը ոչ մի անգամ ծովահենների ձեռքը չի ընկնում, իսկ կինոնկարում ամեն ինչ ընդհակառակն է։ Նաև «Վտանգավոր լույս աշխարհի ծայրին» ֆրլմում ավելացվել է նոր կերպար՝ աղջիկ, որը փրկվել է «Հարյուրամյակի» կործանումից (ֆիլմում նավի անունը այլ է)։ Ֆիլմի վերջաբանը նույնպես փոփոխության է ենթարկվել՝ Ջոն Դևիսը գնդակոծել է ծովահենների նավը հրանոթից և դրանից հետո մարտի է բռնվել Կոնգրի հետ։ Սյուժետային այլ շրջադարձեր, նույնպես, փոփոխության են ենթարկվել։ Ֆիլմը տարբերվում է առանձնապես դաժանոությամբ։ Սյուժեում ավելացվել է նաև մահացած կապիկ Մարիոն։
Աղբյուրներ
http://fantlab.ru/work7240
https://bookmate.com/books/Z4QzVuPK
http://www.imdb.com/title/tt0067345/
http://kinostok.tv/video/256242/opasnyiy-svet-na-krayu-zemli--1971--smotret-onlayn
Դավիթ Ասատրյան
Դավիթ Գեղամի Ասատրյան, ռադիոտեխնիկայի բնագավառի գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (2001)։
Կենսագրություն
1962 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1967-1978 թվականներին աշխատել է տարբեր հաշվողական կենտրոններում, 1978-2002 թվականներին՝ Ռադիոֆիզիոլոգիական չափումների ԳՀԻ-ում, 1998-2002 թվականներին՝ փոխտնօրեն, 2001 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման հիմնախնդիրների ինստիտուտում։
Գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են տվյալների, ազդանշանների և պատկերների մշակման մաթեմատիկական մեթոդներին, կիրառական ռադիոֆիզիկայում ճառագայթող օբյեկտների բնութագրերի չափման և տվյալների մաթեմատիկական մշակման եղանակներին, գիտության տարբեր բնագավառներում դրանց կիրառման և մոդելավորման խնդիրներին։ Համահեղինակ է «Հավանականություն և կիրառական վիճակագրություն» (2000) բուհական դասագրքի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Չապաևո (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
Չապաևո (Чапаєве), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կեգիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1899 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Չապաևո քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 2 911 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5,27 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 552,3 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կեգիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1899 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վիշնյով (գյուղ, Լյուբոմլի շրջան)
Վիշնյով (Ви́шнів), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1510 թվականին։
Սանտովենիա (քաղաք)
Սանտովենիա (Santovenia), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանաիայում։ Մտնում է Սամորա պրովինցիայի, Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բենավենտե Ի Լոս Վալիես շրջանում։ Տարածքը կազմում է 32.96 կմ², բնակչությունը՝ 324 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 44 կմ հեռավորության վրա։
Ումենդորֆ (Բիբերախ)
Ումենդորֆ (Բիբերախ) (Ummendorf (bei Biberach)), կոմունա Գերմանիայի Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Ենթակա է Տյուբինգեն վարչական շրջանին։ Մտնում է Բիբերախի շրջան մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4353 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) Տարածքը կազմում է 20,66 կմ²։ Կոմունան բաժանված է 2 գյուղական համայնքերի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ