cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գերբնական արձակագրություն
Քսաներորդ դարում, գերբնական արձակագրությունը ասոցացվում էր հոգեբանական վիպագրության հետ։ Արդյունքում, գերբնականն ունի այն բանի միակ հնարավոր բացատրությունը, որը նկարագրվել է։ Ինչպես թվում է, անորոշությունը էֆեկտ է հաղորդում ։ Համապատասխան օրինակ է Շարլոթ Փերքինս Գիլմանի «Դեղին պաստառ» պատմությունը։
Գերբնական գրականությոնը շարունակում է հայտն մնալ, սակայն ոչ նրա համար, որ հեշտ է սահմանել կամ հասկանալ, այն տպագրողների, գրքավաճառների, գրադարանների և այլնի կողմից չի օգտագործվում որպես մարկետինգային կատեգորիա։ Այն վաճառվում է տենդենցային գրականության անվան տակ կամ մտցված այլ ենթաժանրերի մեջ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրական ժանրեր
Էլիզա Բինեմեճյան
Էլիզա Ռուբենի Բինեմեճյան, հայ դերասանուհի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Սոնա Եսայան
Սոնա Եսայան (ապրիլի 8, 1993, Երևան, Հայաստան ) հայ խորեոգրաֆ և պարուհի, «Sona Yesayan Dance Studio»-ի գեղարվեստական ղեկավար և տնօրեն ։ Պարային ուսումնառությունը սկսել է 7 տարեկանից և այսօր համարվում է ունիվերսալ պարուհի, մասնագիտացված հիփ հոփ պարաոճում ։
Ստեղծագործական գործունեություն
2015 թվականից սկսած բուռն գործունեություն է ծավալել հայկական շոու-բիզնեսում և աշխատել է Հայաստանի թոփ արտիստների և ռեժիսորների հետ՝ որպես տեսահոլովակների, համերգների, շոուների խորեոգրաֆ և պարուհի։ «Sona Yesayan Dance Studio»-ի պարային թիմը ևս ընդգրկված է եղել այս բոլոր նախագծերում ։
2016-2017 թվականներից սկսած համագործակցել է Լիլիթ Հովհաննիսյանի հետ։ Եղել է նրա հինգ տասնյակից ավելի մենահամերգների խորեոգրաֆն ու պարուհին և Հայաստանում, և Հայաստանից դուրս։ Ինչպես նաև իր պարախմբի հետ մասնակցել է  2016-2017-ի շրջագայություններին։
2017 թվականին Սոնա Եսայանը հրավեր է ստացել Կրասնոյարսկի պարային համույթի կողմից՝ անցկացնելու հատուկ պարային մաստեր կլաս։
2020 թվականի հունիսից աշխատում է Շանթ հեռուստաընկերության «Երեկոն Շանթում Գրիգի հետ » նախագծում, որպես պարային շոույի ղեկավար, խորեոգրաֆ և պարուհի։
Սոնան Եսայանը YouTube-ում ունի բազմաթիվ անհատական նախագծեր` «Պարիր Սոնայի հետ», «Սոնան տանը չի», «Carpool»: «Պարիր Սոնայի հետ» YouTube նախագծում` բաղկացած մոտ երկու տասնյակ հաղորդումներից, Սոնան մանրակրկտորեն սովորեցնում է տարբեր պարեր ու պարաոճեր։ Այս նախագծի հաղորդումների դիտումները հասնում են մի քանի հարյուր հազարի։ Մեկ այլ Youtube նախագիծ է «Carpool»- ը, որտեղ Սոնան իր մեքենայում հյուրընկալում է արտիստների` միասին երգելու և հետաքրքիր զրույց ունենալու նպատակով։ Այս նախագծի դիտումները հասնում են մի քանի միլիոնի։ «Սոնան տանը չի» travel vlog-ի շրջանակներում, Սոնան հանգստի կամ աշխատանքային նպատակով շրջում է աշխարհի տարբեր երկրներով և ներկայացնում իր առօրյան։ Այս նախագծի դիտումները ևս հասնում են մի քանի հարյուր հազարի։
Ընդհանուր առմամբ «Sona Yesayan Dance Studio» յութուբյան ալիքը ունի 100 հազարից ավել հետևորդ, պաշտոնապես հաստատվել է YouTube-ի կողմից և արժանացել է “Արծաթե կոճակի”:
Որոշ նախագծերում բացի պարելուց Սոնան նաև երգում է։
Խորեոգրաֆիկ կատարումներ
Սոնա Եսայանն իր խմբի հետ բեմադրել է հետևյալ երաժշտական տեսահոլովակների պարային դրվագները։
Պոդգորա
Պոդգորա (Podgora), առողջարանային և զբոսաշրջային գյուղ Խորվաթիայի հարավում՝ Սպլիտսկո Դալմատինսկայի ժուպանությունում։
Աշխարհագրություն
Բաշկա Վոդա գյուղը գտնվում է Բալկանյան թերակղզու վրա գտնվող Խորվաթիա պետության հարավային տեղ անդրծովյան հատվածում՝ Դալմաթիայի պատմական երկրամասում։ Բնակավայրի ափերը ողողում է Ադրիատիկ ծովի ջրերը։
Կլիման միջերկրածովային է և ծովի ազդեցությունը կարևոր դեր ունի գյուղի կլիմայի ձևավորման գործում։ Տարվա ամենատաք եղանակը հուլիս-օգոստոսն է։ Օգոստոսյան միջին ջերմաստիճանը գերազանցում է 25 °C-ը։
Առողջարանային այս գյուղը հայտնի է իր կարմիր կտուրներ ունեցող ցածրահարկ շենքերով։
Բնակչություն
Ըստ 2001 թվականին Խորվաթիայի Հանրապետությունում ազգային վիճակագրական ծառայության կողմից կազմակերպած մարդահամարի տվյալների՝ Պոդգորա գյուղի բնակչությունը կազմում է 1 534 մարդ ։
Գյուղի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը տեղաբնիկ խորվաթներն են։
Գյուղում բնակվող խորվաթները խոսում են խորվաթերենով և դավանում կաթոլիկություն։ Բաշկա Վոդայի տարածքում բնակվում են նաև մեծ քանակությամբ սերբեր, որոնք խորվաթներից հետո համարվում են երկրորդ խոշոր ազգությունը։
Պատմություն
Պոդգորա գյուղի մասին առաջին հիշատակումները եղել են 16-րդ դարում։ Պադգորայում 1831 թվականին ծնվել է խորվաթ գրող և քաղաքական գործիչ, Խորվաթիայի ազգային վերածննդի գործիչ Միխովիլ Պավլինովիչը։
Խորվաթական այս գյուղում է առաջին անգամ կազմավորվել է Հարավսլավիայի թագավորական նավատորմը՝ 1942 թվականին։ Ի պատիվ այս նշանավոր դեպքի 20-րդ տարեդարձին՝ Պադգորա բլրի վրա կառուցվել է հուշարձան, որը հայտնի է «ճայի թևի» անունով։
(2164) Լյալյա
(2164) Լյալյա (Lyalya), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1972 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1972 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պասկովկա (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
Պասկովկա (Пасківка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պասկովկա գյուղում բնակվում էր 218 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դովբիշի
2001 թվականի տվյալներով Դովբիշի գյուղում բնակվում էր 114 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,593 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 192,24 մարդ/կմ²։
Տորենովա
Տորենովա  (Torrenova), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սիցիլիայի մարզում, Մեսինայի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3691 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 284.36 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12,98 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98070։ Հեռախոսային կոդը՝ 0941։
Տորենովան սահմանակից է Կապո դ'Օռլանդո, Կապրի Լեոնե, Միլիտելո Ռոսմարինո, Սան Մարկո դ'Ալունցիո, Սանտ Ագատա դի Միլիտելո մունիցիպալիտետներին։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Կույս Մարիամը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի 15-ին։
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կադռինա (Էստոնիայի շրջան)
Բնակչություն
2007 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 5500 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 16,7 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի շրջաններ
Մեղադրանք
Մեղադրանք, 1․ քրեական դատավարությունում իրավասու մարմինների կամ անձանց դատավարական գործունեությունը՝ ուղղված քրեական պատասխանատվության կանչված անձի մեղավորությունն ապացուցելուն։ Խորհրդային օրենսդրությունը տարբերում է մեղադրանքի երեք տեսակ՝ պետական, հասարակական և մասնավոր։ Պետական մեղադրանքը պաշտպանում է դատախազը, հասարակական մեղադրանքը՝ աշխատավորների կազմակերպության լիազորված ներկայացուցիչը (հասարակական մեղադրող), մասնավոր մեղադրանքը՝ տուժողը, կամ նրա ներկայացուցիչը։
Կատեգորիա:Քրեական իրավունք
Միխայիլ Չերեմնիխ
Միխայիլ Չերեմնիխ (Черемных, Михаил Михайлович, ), խորհրդային գծանկարիչ, ծաղրանկարիչ, գրքերի պատկերազարդող, պաստառների վարպետ։
ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկ։ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական նկարիչ։ Ստալինյան երկրորդ աստիճանի մրցանակի դափնեկիր։
Կենսագրություն
Ավարտել է Տոմսկի գիմնազիան, ընկերություն է արել Ն. Կոտովի հետ։ Նկարել սովորել է նկարիչ Ս. Պրոխորովի մոտ, որը նկարչության դասավանդման մեթոդիկան ղեկավարել է իր ուսուցչի` Պավել Չիստյակովի սկզբունքներով։
Եղել է «ՏԱՍՍ պատուհանի» և «Կրոկոդիլ» լրագրի ստեղծողներից մեկը։
1949-1962 թվականներին դասավանդել է Վ. Սուրիկովի անվան Մոսկվայի գեղարվեստական ինստիտուտում։ Համագործակցել է «Անաստվածը դազգահի մոտ», «Սմեխաչ» լրագրերի հետ ։ Հակակրոնական այբուբենի հեղինակն է։ Եղել է ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի անդամ։
Մ. Չերմենիխը թաղվել է Մոսկվայի Կոլումբարիումի Նովոդևիչ գերեզմանատանը։
Նրա առաջին կինը Ռաիսա Վինագրադովան էր։ Երկրորդ կինը Նինա Չերմենիխն էր, որը ամուսնու օգնականը, ընկերը, տեքստերի և պաստառների հեղինակն էր։ Նկարչի մահից հետո նա մի գիրք է գրել` նվիրված ամուսնու հիշատակին։
Տղամարդու դիմանկարը (Անտոնելլո դա Մեսինա, Լոնդոն)
Տղարդու դիմանկարը, վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ Անտոնելլո դա Մեսինայի նկարն է, որն այժմ գտնվում է Լոնդոնի ազգային պատկերասրահում։ Այն տպագրվել է 1979 թվականից 1983 թվականներին թողարկված իտալական 5000 լիրա թղթադրամի վրա։
Նկարագրություն
Նկարում պատկերված է անհայտ անձ, որի հանդերձները պատկանել են ժամանակի միջին-բարձր խավին։ Նա կրում է կաշվե վերնաշապիկ, որի տակ երևում է սպիտակ վերնաշապիկը, գլխին ունի կարմիր կտորի գլխարկ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Դիմապատկեր Կատեգորիա:Վերածննդի կերպարվեստ Կատեգորիա:Լոնդոնի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Պլովդիվի մարզ
Պլովդիվի մարզ (Област Пловдив), Բուլղարիայի քսանութ մարզերից մեկը,գտնվում է երկրի Բուլղարիայի հարավ-կենտրոնական տարածաշրջանում։ Վարչական կենտրոնը Պլովդիվ քաղաքն է։
Կազմված է 18 համայնքներից (общини, օբշտինի, եզակի՝ общинa, օբշտինա), զբաղեցնում է 5,972.9 քառակուսի կիլոմետր տարածք ։ Բնակչության թիվը 2011 թվականի փետրվարի դրությամբ կազմել է 683,027 մարդ  ։ Մարզը կոչվել է իր վարչական ու արդյունաբերական կենտրոն Պլովդիվ քաղաքի անունով։
Բնակչությունը
Մարզի բնակչության թվաքանակը 2011 թվականին եղել է 683 027 մարդ ։
Համայնքները
Մարզը վարչական տեսակետից բաժանված է հետևյալ համայնքների.
Մարզում բացի Պլովդիվից, որն ունի 376 501 բնակիչ, կա ևս 17 քաղաք. Ասենովգրադը (55 405 բնակիչ ), Բանյան (3626 բնակիչ ), Բրեզովոն (2002 բնակիչ ), Կալոֆեռը (3274 բնակիչ ), Կառլովո գորոդը (26 158 բնակիչ ), Կլիսուրան (1317 բնակիչ ), Կրիչիմը (9039 բնակիչ ), Կուկլենը (6266 բնակիչ ), Լիկին (2751 բնակիչ ), Պեռվոմայը (15 312 բնակիչ ), Պեռուշտիցան (5354 բնակիչ ), Ռակովսկին (16 287 բնակիչ ), Սոպոտը (10 011 բնակիչ ), Սադովոն (2454 բնակիչ ), Ստամբոլիյսկին (12 333 բնակիչ ), Սիեդինենիեն (6098 բնակիչ ), Հիսարիան (8013 բնակիչ ): Մարզն ունի նաև 197 գյուղ ։ 2001 թվականի տվյալներով Պլովդիվի մարզում ապրող հայերի թվաքանակը եղել է 3140։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պլովդիվի մարզ
Սողոմոն (բնակավայր)
Սողոմոն, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Շենքայայի շրջանի համայնքներ
Կոյբալի (աուլ, Բեյսկի շրջան)
Կոյբալի (Койбалы, Хойбал аалы), աուլ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Բեյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 359 մարդ։
Աննինսկայա (գյուղ, Բլագովեշչենսկի շրջան)
Աննինսկայա (Аннинская, Аннин), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի բնակավայրեր
Օբինյի ան Արտուա
Օբինյի ան Արտուա (Aubigny-en-Artois), կոմունա Ֆրանսիայի Հանրապետությունում` Նոր Պա դը Կալե երկրամասի Պա դը Կալե դեպարտամենտում։
Գտնվում է վարչական կենտրոնից՝ Արրասից, 13 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների կոմունայի բնակչությունը կազմում է 1 380 մարդ, հիմնականում՝ ֆրանսիացիներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ռազգրադի մարզ
Ռազգրադի մարզ (Област Разград), Բուլղարիայի քսանութ մարզերից մեկը, երկրի Հյուսիս-կենտրոնական տարածաշրջանում։ Մայրաքաղաքը Ռազգրադ քաղաքն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռազգրադի մարզ
Սրատես բազեն
Սրատես բազեն, (Ясный сокол), բելառուսական մուլտֆիլմ, նկարահանվել է Իրինա Կոդյուկովայի կողմից «Բելառուսֆիլմ» ստուդիայում 2012 թվականին։
Սյուժե
Մուլտֆիլմը ստեղծվել է ըստ «Սրատես Ֆինիստ բազեի մասին» ժողովրդական հեքիաթի։ Հայրն ուներ երեք աղջիկ։ Մի անգամ նա քաղաք է գնում և այնտեղից իր աղջիկների համար նվերներ բերում. մեծին` զգեստ, միջնեկին`ականջօղ, իսկ փոքրին` Սրատես Ֆինիստ բազեի փետուր, որը պարզվեց ամենաթանկ նվերն էր ...
Վիշկա
Վիշկա  (Викша), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Սեգեժսկի շրջանում։ Թափվում է լիճ՝ Վիգոզերո։ Գետի երկարությունը 18 կմ է, ավազանի տարածքը 67,4 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Վաիատու (գյուղ, Տոռմա շրջան)
Վաիատու (Vaiatu), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Տոռմա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 175 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Տոռմա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Էդուարդ Կարախանով
Էդուարդ Ավետիսի Կարախանով (Эдуард Аветисович Караханов, ), նավթաքիմիկոս, Ռուսաստանի Բնական գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, Մոսկվայի Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի քիմիական ֆակուլտետի նավթի քիմիայի և օրգանական կատալիզի ամբիոնի վարիչ (2008), քիմիական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, (1981) :
Կենսագրություն
Էդուարդ Կարախանովը ծնվել է 1937 թվականին Թբիլիսիում։ 1955 թվականին գերազանց առաջադիմությամբ ավարտում է դպրոցը և ընդունվում է Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետ։ Հինգ տարի անց ավարտում է Մոսկվայի պետական համալսարանը և նույն թվականին  ընդունվում  ասպիրանտուրա։ 1963 թվականին  Էդուարդ Կարախանովը պաշտպանում է թեկնածուական, 1977 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսությունները։ 1974-1975 թվականներին Կարախանովը վերապատրաստվել է Ավստրալիայի Ազգային համալսարանում ։ 1983 թվականից Կարախանովը Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի նավթաքիմիայի և օրգանական կատալիզի բաժնի վարիչն է։
Էդուարդ Կարախանովն ավելի քան 500 գիտական հրապարակումների և 5 մենագրության հեղինակ է։ Կարախանովը նաև դասախոսություններ է կարդում Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան համալսարանում։ Որպես հրավիրյալ դասախոս դասախոսել է Ճապոնիայում, Անգլիայում, ԱՄՆ-ում, Իտալիայում, զեկուցումներով հանդես է եկել միջազգային կոնգրեսներում։
Էդուարդ Կարախանովը Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի նավթաքիմիայի բաժանմունքի գիտական խորհրդի ղեկավարի առաջին տեղակալն է, Տեսական և կիրառական քիմիայի միջազգային միության (IUPAC) անդամ՝ մոլեկուլային քիմիայի և մակրոմոլեկուլային կոմպլեքսի ոլորտում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային քիմիկոսներ
Մեղայականով ներկայանալ
Մեղայականով ներկայանալ, դատարանին, դատախազությանը, նախաքննության կամ հետաքննության մարմնին իր կատարած հանցագործության մասին քաղաքացու կամավոր հայտարարությունը (գրավոր կամ բանավոր)՝ մինչև որպես կասկածյալ ձերբակալվելը, կամ որպես մեղադրյալ հարցաքննվելը։
Հայտարարությունն ընդունող պաշտոնատար անձը ստուգում է ներկայացողի ինքնությունը հայտարարության մասին կազմում է արձանագրություն, որը ստորագրում են ներկայացողն ու արձանագրություն կազմողը։ Մեղայականով ներկայանալը կարող է դիտվել, որպես մեղքը մեղմացնող հանգամանք, եթե հայտարարությունը հավաստի է և կատարված հանցագործության մասին պատմվել է լրիվ։
Օրենքով նախատեսված դեպքերում մեղայականով ներկայանալը կարող է պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտվել կամ ազատել քրեական պատասխանատվությունից (օրինակ, առաջին անգամ ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանք կատարելու դեպքում )։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քրեական իրավունք
Սուր միելոյիդ լեյկեմիա
Սուր միելոյիդ լեյկեմիա (ՍՄԼ), միելոյիդ բջջային գծի քաղցկեղ, որը բնորշվում է ոսկրածուծում ու արյան մեջ կուտակվող, և արյան բջիջների նորմալ արտադրությանը խոչնդոտող անոմալ բջիջների արագ աճով ։ Ախտանշանները կարող են ներառել հոգնածության զգացողություն, հևոց, կապտուկների հեշտ առաջացում, արյունահոսություն և ինֆեկցիայի ռիսկի մեծացում ։ Հետագայում հիվանդությունը կարող է տարածվել գլխուղեղ, մաշկ և լնդեր ։ Որպես սուր լեյկեմիա, ՍՄԼ-ն արագ է զարգանում, և, սովորաբար, մահացու է շաբաթների կամ ամիսների ընթացքում, եթե չի բուժվում ։
ՍՄԼ-ի առաջին գծի բուժումը սովորաբար քիմիոթերապիան է, ռեմիսիա առաջացնելու նպատակով ։ Հիվանդները այնուհետ կարող են ստանալ լրացուցիչ քիմիոթերապիա, ճառագայթային թերապիա կամ ցողունային բջիջների փոխպատվաստման ենթարկվել ։ Քաղցկեղային բջիջներում առկա յուրահատուկ գենետիկական մուտացիաները կարող են ուղղորդել բուժումը, ինչպես նաև ինֆորմացիա տրամադրել հիվանդի ողջ մնալու հավանականության մասին (կանխատեսում) ։
2015թ․-ին ՍՄԼ-ով տառապում էր շուրջ մեկ միլիոն մարդ և դրա հետևանքով մահացել 147 000 մարդ ամբողջ աշխարհում ։ ՍՄԼ-ն ամենահաճախը հանդիպում է տարեցների շրջանում ։ Տղամարդիկ կանանցից հաճախակի են հիվանդանում ։ Հնգամյա ապրելիությունը մոտավորպես 35% է 60 տարեկանից փոքր և 10% է 60 տարեկանից մեծ մարդկանց շրջանում ։ Ավելի մեծ տարիքով մարդիկ, ում ընդհանուր առողջական վիճականը չափազանց վատն է ինտենսիվ քիմիոթերապիա ստանալու համար, միջինում ապրում են հինգից տաս ամիս ։ Այն մոտավորապես ներառում է քաղցկեղներից ընդհանուր մահացության 1.1%-ը և 1.9%-ը ԱՄՆ-ում ։
Ախտանիշներ և ախտանշաններ
ՍՄԼ-ի ախտանիշների և ախտանշնանների մեծամասնությունը պայմանավորված է ոսկրածուծում տարածության գրավումով և, որպես հետևանք, նորմալ բջիջների դուրս մղումով և դրանց զարգացման խանգարումով ։ Նորմալ լեյկոցիտների արտադրության պակասը հանգեցնում է ինֆեկցիաների հանդեպ հիվանդների առավել մեծ ընկալունակությանը ։ Էրիթրոցիտների փոքր քանակությունը (սակավարյունություն) կարող է առաջացնել հոգնածություն, գունտատություն, հևոց և սրտխփոցներ ։ Թրոմբոցիտների քանակության պակասը, կարող է հանգեցնել կապտուկների հեշտ առաջացման, քթային արյունահոսության (էպիստաքսիս), մաշկային կամ լնդային փոքր արյունազեղումների (պետեխիաներ), կամ արյունահոսությունների փոքր վնասվածքներից ։ Այլ ախտանշանները կարող են ներառել տենդը, հոգնածության զգացողությունը, որն ավելի ծանր է, քան միայն սակավարյունությանը վերագրվողը, քաշի և ախորժակի կորուստը ։
ՍՄԼ-ի դեպքում կարող է փայծաղի մեծացում լինել, բայց այն սովորաբար անախտանշան է։ Ավշային հանգույցների մեծացումը հազվադեպ է ՍՄԼ-ի դեպքում, բացառությամբ սուր միելոմոնոցիտային լեյկեմիայի (ՍՄՄԼ) ։ Մաշկը կարող է ընդգրկվել մաշկային լեյկեմիայի ձևով, Սվիթի համախտանիշի ձևով, կամ ոչ սպեցիֆիկ նշանների տեսքով․ հարթ բծեր (մակուլաներ), մաշկից բարձրացած պապուլաներ, գանգրենոզ պիոդերմա և վասկուլիտ ։
ՍՄԼ-ով որոշ հիվանդներ կարող են լնդերի այտուցվածություն ունենալ, լնդային հյուսվածքում լեյկեմիկ բջիջների ինֆիլտրացիայի հետևանքով ։ Մարմնի այլ մասերի ընդգրկումը, ինչպիսիք են օրինակ աղեստամոքսային տրակտը, շնչառական ուղիները և այլ հատվածները, հնարավոր է, բայց ավելի հազվադեպ ։ Բուժման տեսանկյունից հատկապես կարևորվում է կենտրոնական նյարդային համակարգը շրջապատող մենինգեալ թաղանթների ընդգրկումը ։
Ռիսկի գործոններ
ՍՄԼ-ի դեպքերի մեծամասնությունում հիվանդը ենթարկված չի լինում ճանաչված ռիսկի գործոններից որևէ մեկին ։ Այնուհանդերձ ՍՄԼ-ի մի շարք ռիսկի գործոններ են առանձնացվել։ Վերջիններս ներառում են այլ արյունաբանական ախտաբանություններ, քիմիական գործոնների ներգործություններ, իոնիզացնող ճառագայթում և գենետիկ ռիսկի գործոններ ։ Երբ հստակ հայտնի է, թե նախկինում հիվանդը ինչ ռիսկի գործոնների ազդեցության է ենթարկվել (քիմիոթերապիա, ճառագայթային թերապիա կամ հայտնի արյունաբանական չարորակ նորագոյացություն), հիվանդությունը կոչում են երկրորդային ՍՄԼ ։
Այլ արյունաբանական խանգարումներ
Այլ արյունաբանական խանգարումերը, մասնավորապես միելոդիսպլաստիկ համախտանիշը (ՄԴՍ) և ավելի հազվադեպ միելոպրոլիֆերատիվ նորագոյացությունները (ՄՊՆ), կարող են վերաճել ՍՄԼ-ի ։ Վերոնշյալի հավանականությունը կախված է ՄԴՍ/ՄՊՆ-ի տիպից ։ Անախտանշան կլոնալ արյունաստեղծման առկայությունը ևս մեծացնում է ՍՄԼ-ի վերափոխման հավանականությունը։
Քիմիական գործոնների ազդեցություն
Հակաքաղցկեղային քիմիոթերապիայի, մասնավորապես ալկիլացնող ագենտների ներգործությունը, կարող է մեծացնել ՍՄԼ-ի հետագա զարգացման ռիսկը ։ Այլ քեմոթերապևտիկ ագենտները, ներառյալ ֆլյուդարաբինը և տոպոիզոմերազ II-ի ինհիբիտորները ևս ասոցացված են ՍՄԼ-ի զարգացման հետ, ամենահաճախը 4-6 և 1-2 տարի հետո, համապատասխանաբար ։ Հաճախ ասոցիացիաներ են լինում սպեցիֆիկ քրոմոսոմալ անոմալիաների հետ լեյկեմիկ բջիջներում։
Այլ քիմիական գործոնները, որոնք ասոցացված են ՍՄԼ-ի առաջացման հետ, ներառում են բենզենը, քլորամֆենիկոլը և ֆենիլբութազոնը։
Ճառագայթում
Իոնիզացնող ճառագայթման ներգործության մեծ քանակությունները, ինչպիսին է քաղցկեղի որոշ տեսակներ բուժելու համար օգտագործվող ճառագայթային թերապիան, կարող են մեծացնել ՍՄԼ-ի առաջացման ռիսկը ։ Մարդիկ, ովքեր բուժվել են իոնիզացնող ճառագայթման միջոցով շագանակագեղձի քաղցկեղի, ոչ-Հոջկինի լիմֆոմայի, թոքի քաղցկեղի և կրծքագեղձի քաղցկեղի կապակցությամբ ունեն ՍՄԼ-ով ախտահարման ամենաբարձր ռիսկը, բայց այս մեծացած ռիսկը 12 տարի անց վերադառնում է ընդհանուր պոպուլայցիայում հիմնական ռիսկի մակարդակին ։ Պատմականորեն, Հիրոսիմայի և Նագասակիի ատոմային ռմբակոծությունից հետո ողջ մնացածները ունեին ՍՄԼ-ով հիվանդացության բարձր ցուցանիշներ, ինչպես որ ճառագայթաբանները, ովքեր ենթարկվում էին ռենտգեն ճառագայթների մեծ քանակությունների ներգործությանը, մինչև ժամանակակից ճառագայթային անվտանգության սկզբունքների համատարած կիրառությունը ։
Գենետիկա
ՍՄԼ-ի դեպքերի մեծամասնությունը առաջանում է ինքնաբերաբար, սակայն որոշ գենետիկ մուտացիաներ ասոցացված են մեծացած ռիսկի հետ։ Որոշ բնածին վիճակներ մեծացնում են լեյկեմիայի ռիսկը, ամենատարածվածը Դաունի համախտանիշն է, այլ ավելի հազվադեպ հանդիպող վիճակները ներառում են Ֆանկոնիի անեմիան, Բլումի համախտանիշը և ատաքսիա-տելեանգիէկտազիան (բոլորը բնորոշվում են ԴՆԹ-ի վերանորոգման դեֆեկտներով) և Կոսթմանի համախտանիշը։
Այլ գործոններ
Ավելորդ քաշ ունենալը և գիրությունը մեծացնում են ՍՄԼ-ի առաջացման ռիսկը, ինչպես որ ցանկացած քանակությամբ ծխախոտի ակտիվ օգտագործումը ։ Որոշ մասնագիտություններ, պայմանավործ ճառագայթային և քիմիական գործոնների ազդեցությամբ, ՍՄԼ-ի ավելի բարձր ռիսկ ունեն, մասնավորապես աշխատանքը ատմոային էներգետիկայի ոլորտում, էլեկտրոնիկայի կամ համակարգիչների պատրաստումը, ձկնորսությունը և կենդանիների սպանդի և մշակման հետ առնչությունը ։
Ախտաֆիզիոլոգիա
ՍՄԼ-ի չարորակ բջիջը միելոբլաստն է։ Արյան բջիջների նորմալ զարգացման դեպքում (հեմատոպոեզ), միելոբլաստը արյան միելոյիդ սպիտակ բջիջները չհասունացած նախորդն է։ Նորմալ միելոբլաստը հետագայում հասունանալու է, դառնալով արյան հետևյալ սպիտակ բջիջներից մեկը․ էոզինոֆիլ, բազոֆիլ, նեյտրոֆիլ կամ մոնոցիտ։ ՍՄԼ-ի ժամանակ մի միելոբլաստ սկսում է գենետիկ փոփոխություններ կուտակել, ինչը դադարեցնում է հասունացումը, մեծացնում է դրա պրոլիֆերացվելու ունակությունը և պաշտպանում է բջջի ծրագրավորված մահից (ապոպտոզ)։ ՍՄԼ-ի բազմատեսակությունը և հետերոգենությունը պայմանավորված է նրանով, որ լեյկեմիկ տրանսֆորմացիան կարող է տեղի ունենալ տարբերակման ուղու տարբեր օղակներում։ Գենետիկ անոմալիաները, ինչպես նաև փուլը, որում խանգարվել է նորմալ տարբերակումը ժամանակակից դասակարգման մասն են կազմում։
Ախտորոշում
Արյան ընդհանուր հետազոտությունը, որը արյունաբանական հետազոտություն է, ՍՄԼ-ի ախտորոշման սկզբնական քայլերից մեկն է։ Այն կարող է ի հայտ բերել թե՛ արյան սպիտակ բջիջների ավելցուկը, թե՛ դրանց քանակության նվազումը, ինչպես նաև սակավարյունությունը և թրոմբոցիտոպենիան ևս կարող են երևան գալ։ Արյան քսուքը կարող է լեյկեմիկ բլաստ բջիջներ ի հայտ բերել։ Այդ բջիջների ներառուկները կոչվում են Աուերի ցուպիկներ, և երբ դրանք հայտնավերվում են, ՍՄԼ-ի ախտորոշումը խիստ հավանական է դառնում։ Վերջնական ախտորոշման համնար անհրաժեշտ է ոսկրածուծի ասպիրացիա և կենսազննում իրականացնել։
Ոսկրածուծն ուսումնասիրվում է լուսային մանրադիտակի տակ, ինչպես նաև հոսքային ցիտոմետրիայով, ախտորոշելու համար լեյկեմիայի առկայությունը և ՍՊԼ-ն, լեյկեմիայի այլ տեսակներից (օր․ սուր լիմֆոբլաստային լեյկեմիա) տարբերակելու, և որոշելու համար թե որքա՞ն հասուն կամ չհասունացած են ախտահարված բջիջները, ինչը կարող է օգնել դասակարգելու հիվանդության ենթատիպը։ Ոսկրածուծի կամ արյան նմուշը սովորաբար նաև ռուտին կերպով հետազոտվում է քրոմոսոմային անոմալիաների կապակցությամբ, ցիտոգենետիկայի կամ ֆլյուորեսցենտ in situ հիբրիդիզացիայի (FISH) օգնությամբ։ Գենետիկ հետազոտությունները նաև կարող են օգտագործվել կոնկրետ գեներում սպեցիֆիկ մուտացիաներ գտնելու նպատակով, ինչպիսիք են FLT3-ը, նուկլեոֆոզմինը, և KIT-ը, ինչը կարող է ազդել հիվանդության ելքի վրա ։
Արյան և ոսկրածուծի ցիտոքիմիական ներկումը կարող է օգնել տարբերակել ՍՄԼ-ն ՍԼԼ-ից, և տարբերակել ՍՄԼ-ի ենթատիպերը։ Միելոպերօքսիդազի և Սուդան սևով ներկման համակցությունը և ոչ սպեցիֆիկ էսթերազայի եղանակով ներկումը թույլ է տալիս ստանալ անհրաժեշտ ինֆորմացիան դեպքերի մեծամասնությունում։ Միելոպերօքսիդազայի և Սուդան սևի ռեակցիաները հատկապես օգտակար են ՍՄԼ-ն ՍԼԼ-ից տարբերակելու առումով։ Ոչ սպեցիֆիկ էսթերազայի եղանակով ներկումը օգտագործվում է ՍՄԼ-ի մոնոցիտային բաղադրիչը հայտնաբերելու և վատ տարբերակված մոնոբլաստային լեյկեմիան ՍԼԼ-ից տարբերակելու նպատակով ։
ՍՄԼ-ի ստանդարտ դասակարգման սխեման Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպության (ԱՀԿ) դասակարգումն է ։ Համաձայն ԱՀԿ չափանիշների, ՍՄԼ-ի ախտորոշումը պահանջում է արյան և/կամ ոսկրածուծի լեյկեմիկ միելոբլաստների 20%-ից ավելիի ներգրավում, բացառությամբ սուր միելոյիդ լեյկեմիայի երեք տեսակների, կրկնվող գենետիկ անոմալիաներով․ t (8;21), inv (16) և t (16;16), և սուր պրոմիելոցիտային լեյկեմիայի PML-RARA մուտացիայով, որոնց դեպքում գենետիկ մուտացիայի առկայությունը ախտորոշիչ է, անկախ բլաստների տոկոսից։ Միելոյիդ սարկոման ևս ՍՄԼ-ի ենթատիպ է համարվում, անկախ բլաստների քանակությունից ։ Ավելի հին՝ Ֆրանսիա-Ամերիկա-Բրիտանական (FAB) դասակարգումով, որն այլևս լայն կիրառություն չունի, բայց առավել խիստ է, պահանջում է բլաստների ամենաքիչը 30% պերիֆերիկ արյան մեջ կամ ոսկրածուծում, ՍՄԼ ախտորոշելու համար ։
Քանի որ սուր պրոմիելոցիտային լեյկեմիան ամենաբարձր բուժելիությունն ունի և պահանջում է բուժման յուրահատաուկ ձև, շատ կարևոր է արագ հաստատել կամ ժխտել լեյկեմիայի այս ենթատիպը։ Ֆլյուորեսցենտ in situ հիբրիդիզացիան, որն իրականացվում է արյան կամ ոսկրածուծի նմուշներն օգտագործելով, հաճախ գործածվում է այս նպատակով, քանի որ այն պատրաստի կերպով իդենտիֆիկացնում է քրոմոսոմային տրանսլոկացիաները [t (15;17) (q22;q12);], որոնք բնորոշում են ՍՊԼ-ն։ Նաև անհրաժեշտություն կա մոլեկուլյար կերպով հայտնաբերելու PML/RARA ձուլման սպիտակուցը, որը վերոնշյալ տրանսլոկացիայի քաղցկեղածին ածանցյալն է ։
Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպություն
ՍՄԼ-ի ԱՀԿ դասակարգումը փորձ է անում կլինիկորեն ավելի օգտակար լինել և նշանակալի կանխատեսող տեղեկատվություն տրամադրել, ավելի քան FAB չափանիշներով դասակարգումը։ ԱՀԿ կատեգորիաներից յուրաքանչյուրը պարունակում է նկարագրական ենթակատեգորիաներ, որոնք անհրաժեշտ են արյունաբաններին և ուռուցքաբաններին, այնուամենայնիվ ԱՀԿ-ի սխեմաներում կլինիկորեն նշանակալի տեղեկատվությունը ամփոփվում է կատեգորիզացիայով ստորև նշված ենթատիպերից մեկում։
ԱՀԿ-ի Հեմատոպոետիկ և Լիմֆոիդ Հյուսվածքների Ուռուցքների դասակարգման վերադիտարկված չորրորդ հրատարակությունը հրատարակվել է 2016-ին։ Այս դասակարգումը հիմնված է գենետիկ և իմունոֆենոտիպային մարկերների և ախտամորֆոլոգիայի համակցության վրա և դասակարգում է ՍՄԼ ենթատիպերն ու դրա հետ կապակցված նորագոյացությունները ։ 2022-ին նոր դասակարգում է հրատարակվել ։
Երկակի ծագման սուր լեյկեմիաներն (որոնք կոչվում են նաև խառը ֆենոտիպային կամ երկֆենոտիպային սուր լեյկեմիաներ) առաջանում են, երբ լեյկեմիկ բջիջները չեն կարող դասակարգվել կամ որպես միելոյիդ, կամ որպես լիմֆոյիդ բջիջներ, կամ երբ երկու տիպերն էլ առկա են։
Ֆրանսա-Ամերիկա-Բրիտանական դասակարգում
Ֆրանսա-Ամերիկա-Բրիտանական դասակարգումը առաջարկում է տերմինոլոգիա, որը դեռևս երբեմն օգտագործվում է, և որը շարունակում է մնալ որպես արժեքավոր ախտորոշիչ գործիք այն վայրերում, որտեղ գենետիկական թեստավորումը հասանելի չէ, սական այս համակարգը հնացած է, համեմատած ԱՀԿ-ի դասակարգման հետ, որն ավելի ուժեղ կերպով է կապակցած բուժումների ելքերի հետ ։
FAB համակարգը ստորոբաժանում է ՍՄԼ-ն 8 ենթակատեգորիայի, M0-ից M7, կախված բջջի տեսակից, որից լեյկեմիան առաջացել է և կախված դրա հասունության աստիճանից։ ՍՄԼ-ի M0-ից M2 տիպերը կարող են կոչվել սուր միելոբլաստային լեյկեմիա։ Դասակարգումն իրականացվում է ուսումնասիրելով չարորակ բջիջների տեսքը լուսային մանրադիտակի տակ և/կամ ուսումնասիրելով բջջագենետիկան, բնութագրելու համար առկա քրոմոսոմային անոմալիաները։ Ենթատիպերը տարբեր կանխատեսումներ ունեն և տարբեր կերպ են պատասխանում բուժմանը։
Ի սկզբանե FAB վեց ենթատիպեր (M1-ից M6) են առաջարկվել 1976-ին, հետագայում ավելացվել են M7-ենթատիպը 1985-ին և M0 ենթատիպը 1987-ին  ։
ՍՄԼ-ի մորֆոլոգիական ենթատիպերը նաև ընդգրկում են հազվադեպ ենթատիպեր, որոնք ներառված չեն FAB դասակարգման մեջ, ինչպիսին է սուր բազոֆիլային լեյկեմիան, որն առաջարկվել է որպես իններորդ ենթատիպ, M8, 1999-ին ։
Բուժում
ՍՄԼ-ի բուժման առաջին գիծը կամզված է հիմնականում քիմիոթերապիայից, որը բաժանված է երկու փուլի՝ ինդուկցիա և կոնսոլիդացիա։ Ինդուկցիոն թերապիայի նպատակը ամբողջական ռեմիսիայի հասնելն է, նվազեցնելով լեյկեմիկ բջիջների քանակությունը մինչև չհայտնաբերվող մակարդակներ։ Կոնսոլիդացիոն թերապիայի նպատակը մնացորդային չհայտնաբերվող հիվանդության վերացումն է և ամբողջական բուժման հասնելը։ Հեմատոպոետիկ ցողունային բջիջների փոխպատվաստումը սովորաբար քննարկվում է, երբ ինդուկցիոն քիմիոթերապիայով չի հաջողվում արդյունքի հասնել, կամ երբ հիվանդությունը կրկնվում է, չնայած փոխպատվաստումը նաև երբեմն օգտագործվում է որպես առաջին գծի բուժում բարձր ռիսկով հիվանդությամբ մարդկանց շրջանում։ ՍՄԼ-ի ժամանակ թիրոզին կինազայի ինհիբիտորների օգտագործման ջանքերը շարունակվում են ։
Ինդուկցիա
Ինդուկցիոն թերապիայի նպատակը ամբողջական ռեմիսիայի հասնելն է։ Ամբողջական ռեմիսիան չի նշանակում, որ հիվանդությունը բուժված է, այլ ավելի շուտ, որ հիվանդությունը չի կարող հայտնաբերվել, օգտվելով ժամանակակից ախտորոշիչ մեթոդներից։ Բոլոր ենթադիպերը, բացառությամբ սուր պրոմիելոցիտային լեյկեմիայի, սովորաբարար վարվում են ինդուկցիոն քիմիոթերապիայի միջոցով, օգտագործելով ցիտարաբին և մի անտրացիկլին, ինչպիսիք են դաունոռուբիցինը կամ իդառուբիցինը։ Ինդուկցիոն քիմիոթերապիայի ռեժիմը հայտնի է որպես «7+3» կամ «3+7», քանի որ ցիտարաբինը տրվում է շարունակական ներերակային ինֆուզիայի տեսքով, յոթ օր շարունակ, մինչդեռ անտրացիկլինը տրվում է երեք իրար հաջորդող օրերին բոլյուսային եղանակով ։ Բուժման պատասխանը տարբեր է տարիքային խմբերում՝ 60 տարեկանից փոքր մարդիկ ունեն ռեմիսիայի ավելի բարձր ցուցանիշներ 60%-ից 80% դեպքերում, մինչդեռ տարեց մարդիկ ունեն ռեմիսիայի ավելի ցածր ցուցանիշներ, որոնք տատանվում են 33%-ից 60%-ի սահմաններում։ Բուժման թունավոր էֆեկտների և ինդուկցիոն թերապիայի հանդեպ ՍՄԼ-ի ռեզիստենտության ավելի բարձր հավանականության պատճառով, տարբեր բուժումներ, ինչպիսիք են կլինիկական փորձարկումները, կարող են առաջարկվել 60-65 տարեկան կամ ավելի մեծ հիվանդներին։
Սուր պրոմիելոցիտային լեյկեմիան բուժվում է ամբողջությամբ-տրանս-ռետինոյաթթվով (ATRA) և կամ արսենի եռօքսիդով մոնոթերապիայով, կամ անտրացիկլինով։ Բուժման առաջին օրերին կամ լեյկեմիայի ախտորոշման պահին կարող է տարածուն ներանոթային մակարդմանը նմանակող համախտանիշ զարգանալ, և բուժումը կարող է բարդանալ տարբերակման համախտանիշով, որը բնորոշվում է տենդով, հեղուկով գերբեռնվածությամբ և թթվածնի ցածր քանակներով։ Սուր պրոմիելոցիտային լեյկեմիան բուժելի է համարվում։ Շատ քիչ ապացույցներ կան, որ ATRA-ի նշանակումը, ի հավելում քիմիոթերապիայի, կարող է օգտակար լինել սուր միելոյիդ լեյկեմիայի այլ ենթատիպերի բուժման մեջ ։
Կոնսոլիդացիա
Նույնիսկ ամբողջական ռեմիսիայի հասնելուց հետո, լեյկեմիկ բջիջները կարող են պահպանվել այնքան փոքր քանակներով, որ դրանք հնարավոր չէ հայտնաբերել ժամանակակից ախտորոշիչ մեթոդներով։ Եթե կոնսոլիդացիոն թերապիա չիրականացվի, ՍՄԼ-ով հիվանդներից գրեթե բոլորը հիվանդության կրկնություն կունենան։
Հետռեմիսիոն թերապիայի սպեցիֆիկ տիպը անհատականացվում է, հիմնվելով հիվանդի կանխատեսող գործոնների և ընդհանուր առողջական վիճակի վրա։ Լավ կանխատեսմամբ լեյկեմիաների համար (օր. inv (16), t (8;21), and t (15;17)), հիվանդները սովորաբար ստանում են ինտենսիվը քիմիոթերապիայի լրացուցիչ երեքից հինգ կուրս, որը հայտնի է որպես կոնսոլիդացիոն քիմիոթերապիա։ Վերջինս հիմնականում ներառում է ցիտարաբինը, որը նշանակվում է ավելի բարձր դեղաչափերով երիտասարդ հիվանդների շրջանում, ովքեր ավելի քիչ հավանական է որ տառապեն բուժումից առաջացած թունավոր էֆեկտներից։
Ցողունային բջիջների փոխպատվաստում
Ցողունային բջիջների փոխպատվաստումը դոնորից կոչվում է ալոգեն ցողունային բջիջների փոխպատվաստում, և սովորաբար իրականացվում է, եթե հիվանդության կանխատեսումը բարենպաստ չէ, հիվանդը կարող է հանդուրժել տրանսպլանտը և ունի համապատասխան դոնոր։ Ալոգեն փոխպատվաստման հիմքը փոխպատվաստուկ ընդդեմ լեյկեմիայի էֆեկտն է, որի դեպքում փոխպատվաստուկի բջիջները խթանում են իմուն պատասխան ըննդեմ լեյկեմիայի բջիջների։
Ցավոք սրտի, սա նաև ուղեկցվում է իմուն պատասխանոով ընդդեմ տիրոջ այլ օրգանների, ինչը կոչվում է փոխպատվաստուկ ընդդեմ տիրոջը հիվանդություն։
Աջակցող բուժում
Ստանդարտ բուժման սխեմային աէրոբիկ վարժությունների ավելացումը կարող է հանգեցնել փոքր կամ զրոյական տարբերության մահացության, կյանքի որակի և ֆիզիկական ֆունկցիոնալության առումով։ Այս վարժությունները կարող են փոքր-ինչ նվազեցնել դեպրեսիան։ Աէրոբիկ վարժությունները նաև նվազեցնում են հոգնածության զգացողությունը ։
Հեմատոպոետիկ չարորակ նորագոյացություններում էպիգենետիկ կարգավորիչների դերը պարզելու ննպատակով վերջերս իրականացված հետազոտությունները նոր լույս են սփռել թիրախային էպիգենետիկ թերապիաների զարգացման վրա, դիտարկելով դրանք որպես ՍՄԼ-ի աջակցող բուժում։ ՈՒԴՆԿ-ն (FDA) հաստատել է որոշ էպիգենետիկ փոփոխող դեղեր, ինչպիսիք են իվոզիդենիբը և էնազիդենիբը, որոնք օգտագործվում են հիվանդների շրջանում, ովքեր այլևս չեն կարող ստանալ ինտենսիվ ինդուկցիոն քիմիոթերապիա, հատկապես դրանք ընդգրկված են IDH1 և IDH2 մուտացիաներով ՍՄԼ-ի բուժման մեջ։ Հետագայում լրացուցիչ ուսումնասիրություններ պետք է իրականացվեն ապացուցելու համար էպիգենետիկ թերապիաների էֆեկտիվությունը, սակայն էպիգենետիկ թերապիաների զարգացումը, իմունոթերապիաների հետ միասին ՍՄԼ-ի ապագա բուժման հիմնաքարերից է ։
Հղիության ընթացքում
ՍՄԼ-ն հազվադեպ է հղիների շրջանում, ախտահարելով մոտավորապես 75,000-ից 100,000 հղի կանանցից մեկին։ Այն ախտորոշվում և բուժվում է հղիություն չունեցող անձանց ՍՄԼ-ի նման ։ Խորհուրդ է տրվում, որ բուժումը սկսվի հրատապ կերպով ։ Այնուամենայնիվ բուժումը նշանակալի հետևանքներ ունի հղիության համար։ Առաջին եռամսյակի հղիություն դեպքում պտղի ողջ մնալը հավանական չէ, 24-36 շաբաթական հղիությունը պահանջում է մոր և պտղի համար քիմիոթերապիայի օգուտ/վնաս փոխհարաբերության քննարկում։ Խորհուրդ է տրվում է քննարկել քիմիոթերապիայի հետաձգումը մինչև հղիիության շատ ուշ ժամկետ (> 36 շաբաթական) ։ Աջակցող թերապիայի որոշ բաղադրիչներ, ինչպիսիք են ինֆեկցիաները կախարգելելու և բուժելու նպատակով հակաբիոտիկները, հղիության դեպքում ևս փոփոխության են ենթարկվում ։
Դեղորայք
Օլուտազիդենիբը (Rezlidhia) հաստատվել է ԱՄՆ-ում բժշկական օգտագործան համար 2022-ին ։
Կանխատեսում
Բազմաթիվ գործոններից որոնք ազդում են ՍՄԼ-ի կանխատեսման վրա, կարելի է նշել յուրահատուկ մուտացիաները և ՍՄԼ-ով մարդու տարիքը։ ԱՄՆ-ում 2011-ից 2016 թթ․ ՍՄԼ-ով անձի միջին ապրելիությունը 8,5 ամիս է եղել, իսկ հնգամյա ապրելիությունը 24% ։ Այս թիվը նվազում է տարիքի հետ, ամենավատ կանխատեսման հասնելով 65 տարեկանից հետո, հատկապես 75-84 տարեկան մարդկանց շրջանում ։
2001-ի դրությամբ բուժման ցուցանիշները կլինիկական հետազոտություններում տատանվել են 20-ից 45%-ի միջև, չնայած կլինիկական հետազությունները հաճախ միայն երիտասարդ մարդկանց են ներառում, և նրանց, ովքեր ունակ են հանդուրժելու ագրեսիվ թերապիաներ ։ ՍՄԼ-ով անձանց ընդհանուր բուժման ցուցանիշները (ներառյալ տարեցներին, և նրանց, ովքեր չեն կարող հանդուրժել ագրեսիվ թերապիաները) հավանաբար էլ ավելի ցածր են։ ՍՊԼ-ի բուժման ցուցանիշը կարող է հասնել 98 տոկոսի ։
Ենթատիպեր
Երկրորդային ՍՄԼ-ն ավելի վատ կանխատեսում ունի, ինչպես որ բուժում-ասոցացված ՍՄԼ-ն, այլ չարորակ նորագոյացության կապակցությամբ ստացված քիմիոթերապիայից հետո։ Վերոնշյալ երկու սուբյեկտները ասոցացված են անբարենպաստ մուտացիաների մեծ քանակների հետ ։
Բջջագենետիկա
Տարբեր գենետիկական մուտացիաներ բուժման ելքի տարբեր ցուցանիշների հետ են ասոցացված։ Կոնկրետ բջջագենետիկական անոմալիաներ ասոցացված են հիվանդության շատ լավ ելքերի հետ (օրինակ, (15;17) տրանսլոկացիան ՍՊԼ-ի դեպքում)։ ՍՄԼ-ով մարդկանց գրեթե կեսը ունի «նորմալ» ցիտոգենետիկա և նրանք ընդգրկվում են միջանկյալ ռիսկի խումբ։ Մի խումբ այլ ցիտոգենետիկ անոմալիաներ ասոցացված են վատ կանխատեսման և հիվանդության կրկնության բարձր ռիսկի հետ, բուժումից հետո ։
Մոլեկուլյար խանգարումների մի խոշոր խումբ հիմա ուսումնասիրվում է ՍՄԼ-ի դեպքում դրանց կանխատեսող նշանակությունը որոշելու նպատակով։ Այնուհանդերձ, այժմ միայն FLT3-ITD, NPM1, CEBPA և c-KIT-ն են ներառված ռիսկի տարբերակման միջազգային սխեմայում։ Սպասվում է, որ վերջիններս մոտ ապագայում զգալիորեն կշատանան։ FLT3 ներքին տանդեմային դուպլիկացիաները (ITD-ներ) ասոցացված են նորմալ ցիտոգենետիկայով ՍՄԼ-ի ելքի ավելի վատ կանխատեսման հետ ։ Որոշ FLT3 ինհիբիտորներ ուսումնասիրվել են կլինիկական հետազոտություններում, խառը արդյունքներով։ Երկու այլ մուտացիաներ՝ NPM1 և երկալել CEBPA ասոցացված են ավելի լավ կանխատեսման հետ, հատկապես նորմալ ցիտոգենետիկայով անձանց դեպքում, և օգտագործվում են ընթացիք ռիսկի ստրատիֆիկացիայի ալգորիթմերում ։
Հետազոտողներն ուսումնասիրում են c-KIT մուտացիաների կլինիկական կարևորությունը ՍՄԼ-ի դեպքում։ Սրանք տարածված, և տեսականորեն կլինիկորեն կարևոր են, պայմանավորված թիրոզին կինազայի ինհիբիտորների հասանելիությամբ։ Այդպիսիք են, օրինակ իմատինիբը և սունիտինիբը, որոնք կարող են դեղաբանորեն արգելակել c-KIT-ի ակտիվությունը ։ Սպասվում է, որ այլ մարկերներ ևս (օր․ RUNX1, ASXL1, and TP53), որոնք ավանդաբար կապակցված են եղել ավելի վատ ելքի հետ, շուտով կներառվեն նշված ուղեցույցներում։ Այլ մուտացված գեների (օր․ DNMT3A, IDH1, IDH2) կանխատեսող նշանակությունը դեռևս պակաս հասկանալի է ։
Այլ կանխատեսող գործոններ
Բարձրացած լակտատ դեհիդրոգենազայի մակարդակները ևս ասոցացված են ավելի վատ կանխատեսումների հետ ։ Ծխախոտի կիրառությունը ասոցացված է հիվանդության ավելի վատ ելքերի հետ, և մարդիկ, ովքեր ամուսնացած են և միասին են ապրում, ավելի լավ կանխատեսում ունեն ։ Մարդիկ, ովքեր բուժվում են այնպիսի տեղերում, որտեղ ՍՄԼ-ն հաճախ է հանդիպում, ևս ավելի լավ կանխատեսում ունեն ։ Ինչպես քաղցկեղների տարբեր ձևերի մեծամասնության համար է արդարացի, կատարողական վիճակը (օրինակ ընդհանուր ֆիզիկական վիճակը և մարդու ակտիվության մակարդակը) կանխատեսման առումով ևս կարևոր դեր ունի։
Համաճարակաբանություն
ՍՄԼ-ն համեմատաբար հազվադեպ հանդիպող քաղցկեղի տեսակ է։ 2016-ին ԱՄՆ-ում քաղցկեղի 19,950 նոր դեպք է գրանցվել ։ 2018-ին ՍՄԼ-ն կազմում էր ԱՄՆ-ում բոլոր քաղցկեղներից մահացության 1,2%-ը։
Մեծ Բրիտանիայում, ՍՄԼ-ն կազմում է բոլոր լեյկեմիաների 31%-ը, և 2016–2018 թթ․ ընկած ժամանակահատվածում յուրաքանչյուր տարի մոտավորապես 3100 մարդու մոտ ՍՄԼ է ախտորոշվել ։
Պատմություն
Բժշկական գրականության մեջ հրատարակված լեյկեմիայի առաջին նկարագրությունը տվել է 1827-ին ֆրանսիացի բժիշկ Ալֆրեդ-Արման-Լուի-Մարի Վելպոն, նկարագրելով 63 ամյա ֆլորիստի, որի մոտ զարգացել է մի հիվանդություն, որը բնութագրվում էր տենդով, թուլությամբ, միզաքարային հիվանդությամբ և լյարդի ու փայծաղի նշանակալի մեծացմամբ։ Վելպոն նկատել էր, որ այդ մարդու արյունը շիլայի մածուցիկություն ունի և նշել էր, որ արյան այսպիսի կոնսիստենցիան հավանաբար սպիտակ մարմնիկների պատճառով է առաջացել ։ 1845-ին Էդինբուրգից սերած ախտաբան Ջ․ Հ․ Բենետի կողմից մի խումբ անձիք են նկարագրվել, ովքեր մահացել են փայծաղի մեծացումով և <<արյան գույնի և կոնսիստենցիայի փոփոխություններով>>, և նա օգտագործել է <<լեյկոցիտեմիա>> տերմինը այս ախտաբանական վիճակը նկարագրելու համար ։
Լեյկեմիա տերմինը գործածվել է հայտնի գերմանացի ախտաբան Ռուդոլֆ Վիրխովի կողմից, 1856-ին։ Որպես ախտաբանության մեջ լուսային մանրադիտակն առաջինը օգտագործողներից մեկը, Վիրխովն առաջինն է նկարագրել արյան սպիտակ բջիջների անոմալ մեծ քանակները, համախտանիշում, որը նկարագրվել էր Վելպոյի և Բենետի կողմից։ Քանի Վիրխովը վստահ չէր, թե որտեղից են ծագել այսպիսի մեծ քանակությամբ սպիտակ բջիջներն արյան մեջ, նա օգտագործել է «լեյկեմիա» նկարագրական տերմինը (հունարեն «սպիտակ արյուն») այս վիճակը նկարագրելու համար ։
ՍՄԼ-ն հասկանալու հարցում հետագա առաջխաղացումներն ի հայտ են եկել տեխնոլոգիաների զարգացման հետ միասին։ 1877-ին Պոլ Էռլիխը մշակել է արյան նմուշների ներկման մեթոդ, որը թույլ էր տալիս հանգամանորեն նկարագրելու նորմալ և անոմալ սպիտակ բջիջները։ Վիլհելմ Էբշտեյնը առաջարկել է «սուր լեյկեմիա» տերմինը 1889-ին, արագ զարգացող և մահացու լեյկեմիաները ավելի դանդաղ ընթացք ունեցող քրոնիկ լեյկեմիաներից տարբերակելու համար ։ «Միելոյիդ» տերմինը առաջին անգամ գործածվել է Ֆրանց էրնստ Քրիստիան Նյումանի կողմից 1869-ին, քանի որ նա առաջինն էր, ով հասկացել էր, որ արյան սպիտակ բջիջները արտադրվում են ոսկրածուծում և ոչ թե փայծաղում (հունարեն․ μυєλός, myelos)։ Լեյկեմիան ախտորոշելու նպատակով ոսկրածուծի ուսումնասիրության տեխնիկան առաջինը նկարագրել է Մոսլերը 1879-ին ։ Վերջապես, 1900-ին, միելոբլաստը, որը ՍՄԼ-ի չարորակ բջիջն է, նկարագրվել է Օտտո Նայեգլիի կողմից, ով ստորաբաժանել էր լեյկեմիաները միելոյիդ և լիմֆոցիտային տիպերի ։
2008-ին, ՍՄԼ-ն դարձել է առաջին քաղցկեղը, որն ամբողջոությամբ սեքվենավորվել է։ ԴՆԹ-ն, որն առանձնացվել էր լեյկեմիկ բջջից, համեմատվել է չախտահարված մաշկի հետ ։ Լեյկեմիկ բջիջներն ունեին ձեռբերովի մուտացիաներ որոշ գեներում, որոնք նախկինում չէին կապում հիվանդության հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեյկոզներ Կատեգորիա:Միելոյիդ նորագոյացություններ Կատեգորիա:Չարորակ ուռուցքներ Կատեգորիա:Չարորակ ուռուցքների բուժում Կատեգորիա:Նորագոյացություններ Կատեգորիա:Արյունաբանություն Կատեգորիա:Ուռուցքաբանություն Կատեգորիա:Ուռուցքներ Կատեգորիա:Ուռուցքների տեսակներ Կատեգորիա:Քաղցկեղներ Կատեգորիա:Քիմիոթերապիա Կատեգորիա:Ճառագայթային բուժում Կատեգորիա:Ռադիոթերապիա Կատեգորիա:Լեյկոցիտներ
Խմելյովշչինա
Խմելյովշչինա (Хмелівщина), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Յամպոլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1700 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Խմելյովշչինա գյուղում բնակվում էր 27 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,14 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 192,86 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Յամպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1700 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սոսխարա
Սոսխարա, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Դուբիշչե (գյուղ, Չուդնևսկի շրջան)
Դուբիշչե (Дубище), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դուբիշչե գյուղում բնակվում էր 1 123 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4927 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 227,93 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սավիխա (Կամիշենկայի վտակ)
Սավիխա  (Савиха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասի Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը գտնվում է Կույա գետի ձախ ափին՝ 5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 18 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Իրտիշ ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Մարուան Ֆելաինի
Մարուան Ֆելաինի Բակկիուի (Marouane Fellaini-Bakkioui, ), մարոկկոյական ծագմամբ բելգիացի ֆուտբոլիստ, անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդ» ակումբի և Բելգիայի ազգային հավաքականի հարձակվող կիսապաշտպան, լիեժյան «Ստանդարտի» և անգլիական «Էվերթոնի» նախկին խաղացող։
Բելգիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է 2008 թ. Ամառային օլիմպիական խաղերին։ «Ստանդարտի» կազմում 2008 թ. նվաճել է Բելգիայի Սուպերգավաթը և չեմպիոնի տիտղոսը։
Հայտնի է իր բարձր հասակով (194 սմ) և «աֆրո» ոճի սանրվածքով ։
Ակումբային կարիերա
Մարուան Ֆելաինին սկսել է ֆուտբոլ խաղալ 7 տարեկանից՝ «Անդերլեխտի» ակադեմիայում։ 3 տարի անց տեղափոխվել է «Մոնս» ակումբ։ Հետո հանդես է եկել «Բուսսու Դուր Բորինաժ» և «Շարլերուա» ակումբներում։ 2004 թվական թվական թվականին տեղափոխվել է լեժական «Ստանդարդ» ակումբ։ Լեժական ակումբի կազմում նորամուտը նշել է երկու տարի անց։ 2006-2008 թվականներին խաղացել է «Ստանդարդի» կազմում։ Ակումբի կազմում խաղացել է 84 խաղ և աչքի է ընկել 11 խփած գոլով։
2008 թվական թվականի ամառային տրանսֆերային պատուհանի վերջում տեղափոխվել է անգլիական «Էվերթոն», կնքելով 5-ամյա պայմանագիր ։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 15 միլիոն ֆունտ ստերլինգ, և նա դարձավ ամենաթանկ ֆուտբոլիստը, ով տեղափոխվել է «Էվերթոն»։ Բելգիացու նորամուտը կայացավ սեպտեմբերի 14-ին՝ «Սթոկ Սիթիի» դեմ խաղում, որտեղ հաղթեցին 3:2 հաշվով։ «Էվերթոնի» կազմում իր առաջին գոլը Ֆելաինին խփել է հոկտեմբերի 5-ին՝ «Նյուքասլի» դեմ խաում։ «Գուդիսոն Պարկում» անցկացրած իր առաջին տարում Ֆելաինին անցկացրել է 35 հանդիպում և խփել 9 գոլ՝ ճանաչվելով ակումբի լավագույն երիտասարդ ֆուտբոլիստ։
Նոր մրցաշրջանում Ֆելաինին դարձավ ակումբի առաջատարներից մեկը, սակայն փետրվարի 6-ին մերսիսայդական դերբի ժամանակ Սոտիրոս Կիրիակոսը բելգիացուն վնասվածք պատճառեց, որի պատճառով էլ բաց թողեց մրցաշրջանի մյուս խաղերը ։ 2010-11 մրցաշրջանում վերադարձավ «Էվերթոնի» կազմ, սակայն այս մրցաշրջանում էլ, ինչպես նախորդում նա շուտ ավարտեց մրցաշրջանը ։
2011 թվական թվականի նոյեմբերի 17-ին Ֆելաինին «Էվերթոնի» հետ նոր 5-ամյա պայմանագիր կնքեց ։
2013 թվական թվականի սեպտեմբերի 3-ին, տրանսֆերային պատուհանի վերջին ժամերին Մարուանը դարձավ «Մանչեսթեր Յունայթեդի» խաղացող։ Տրանսֆերի արժեքը կազմեց 27.5 միլիոն ֆունտ։ Սեպտեմբերի 14-ին Ֆելաինին իր նորամուտը նշեց «Յունայթեդի» կազմում, փոխարինման դուրս գալով «Քրիսթալ Փելասի» դեմ խաղում։ Ի դեպ 2 ակումբի կազմում էլ իր նորամուտը նշեց սպետեմբերի 14-ին։ «Մանչեսթեր Յունայթեդի» կազմում իր առաջին գոլը խփեց 2014 թվական թվականի հոկտեմբերի 20-ին՝ «Վեսթ Բրոմվիչ Ալբիոնի» դեմ խաղում։ 2014-15 մրցաշրջանը Ֆելաինին անցկացրեց բարձր մակարդակով։ Նա ակումբին օգնեց հաղթել մի քանի վճռական խաղերում, իր հաշվին գոլեր գրանցելով «Տոտենհեմի» և «Մանչեսթեր Սիթիի» դեմ խաղերում։
Բելգիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է 2008 թվական թվականին Պեկինում կայացած Ամառային օլիմպիական խաղեր ֆուտբոլային առաջնությանը, որտեղ նրա կաումբը զբաղեցրել է 4-րդ հորիզոնականը։
Արդեն 19 տարեկանում Մարուանը դարձավ Բելգիայի հիմնական կազմի խաղացող։ Առաջին գոլը հավաքականի կազմում խփել է 2007 թվական թվականի մարտի 24-ին՝ Պորտուգալիայի դարպասին, Բրյուսելի Բոդուենա մարզադաշտում։
Ակումբային
'' «Մանչեսթեր Յունայթեդ»
Ակումբային կարիերա
2016 թվականի մայիսի 1-ի դրությամբ
Կարիերան հավաքականում
Արդյունքում։ 1 խաղ; 1 պարտություն.
Արդյունքում։ 6 խաղ/ 1 գոլ; 3 հաղթանակ, 1 ոչ ոքի, 2 պարտություն.
2013 թվականի սեպտեմբերի 3-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելգիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1987 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 22 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բելգիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Բելտ
Բելտ, Մեծ Բելտ, Փոքր Բելտ, նեղուցներ, որոնք Բալթիկ ծովը կապում են Կատեգատ նեղուցն։
Մեծ Բելտը գտնվում է Լոլան, Զելանդիա, Լանգելան և Ֆյուն կղզիների միջև։ Երկարությունը մոտ 120 կմ է, ամենանեղ հատվածը՝ 11 կմ, խորությունը՝ մինչև 58 մ։ Երկաթուղային լաստով Նյուբորդը (Ֆյուն կղզի) կապված է Կորսյորի (Զելանդիա կղզի) հետ։
Փոքր Բելտը ընկած է Ֆյուն, Էրյո, Ալս կղզիների և Յուտլանդական թերակղզու միջև։ Երկարությունը մոտ 130 կմ է, ամենանեղ հատվածը՝ 0,6 կմ, խորությունը՝ հվ-ում 25–35 մ, հս–ում՝ 10–15 մ։ Կառուցված է երկաթուղային կամուրջ, որով անցնում է Համբուրգ–Կոպենհագեն–Ստոկհոլմ միջազգային մայրուղին։
Կատեգորիա:Դանիայի նեղուցներ Կատեգորիա:Նեղուցներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բալթիկ ծովի նեղուցներ