cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Իրավահաջորդության ճգնաժամ Անգլիայում (1553)
Մարիի փախուստը (1553 թվականի հուլիսի 4-ից 8-ը)
Հուլիսի 5-ին գիշերելով Սաքսթոն Հոլում իր դաշնակից Ջոն Հադլստոնի մոտ՝ Մարիան շրջվեց դեպի հյուսիս-արևելք՝ դեպի Նորֆոլքի հարավում գտնվող իր տիրույթները։ Հուլիսի 7-ի երեկոյան, երբ Մարիան կանգ առավ Տետֆորդի մոտ գտնվող Էստոն-Հոլի կալվածքում, նրան բռնել էին Լոնդոնցի արշավորդները՝ թագավորի մահվան մասին լուրով։ Սկզբում նրան հայտնել է Նիկոլաս Տրոկմորտոնի ուղարկած սուրհանդակը։ Մարիան, հավանաբար, վախենալով Դադլիի սադրանքից, անմիջապես չի գործել, այլ սպասել է հուսալի աղբյուրի հաստատմանը՝ ամենայն հավանականությամբ, դա Մարիայի անձնական բժիշկ Թոմաս Հյուզն էր, ում մուտքը պալատ հասանելի է եղել։ Հուլիսի 8-ին Մարիան, համոզվելով, որ լուրը հավաստի է, շտապ մեկնել է Յուստոնից 13 մղոն հեռավորության վրա գտնվող Քենինգհոլլ կալվածք՝ նրա ռազմական արշավի հավաքակայան։
Ապստամբների մոբիլիզացիա (1553 թվական հուլիսի 4-ից 8-ը)
1553 թվականի հուլիսի 8-ին Մարիան զինված ապստամբության մեխանիզմ է գործարկել։ Նրա առաջին փուլը Քենինգհոլլի կոչումն էր Արևելյան Անգլիայից Մարիամի կողմնակիցներին և ամբողջ երկրում նոր դաշնակիցների՝ տիտղոսային ազնվականության, թագավորական պաշտոնյաների, քաղաքային ինքնակառավարման խորհուրդների հավաքագրումը։ Հուլիսի 8-ին և 9-ին խռովության շտաբը երկրում բազմաթիվ պրոֆեսիոնալ կազմված անձնական նամակներ և կոչեր է ուղարկել։ Նրանց բովանդակությունը, բաշխման ժամանակացույցը և հասցեատերերի ցանկը նախապես ստուգվել են, նախքան Հանսդոնից փախչելը։ Այդ նամակներից մի քանիսը պահպանվել են, այդ թվում՝ հուլիսի 9-ին Էդվարդ Գաստինգսին թվագրված նամակը, որը գլխավորել Է Թեմզայի հովտում Մարիամի աջակցության խռովությունը։ Հուլիսի 9-ին Քենինգհոլլ են ժամանել Մարիայի կողմնակիցների առաջին փոքրաթիվ, բայց լավ զինված ջոկատները։ Հուլիսի 12-ին կամ 15-ին խռովարար զորքը, որն հասել է մինչև վեց հազար մարդու, որոնք դեռ պրոֆեսիոնալ հրամանատարներ չունեին, նա տեղափոխվել է Ֆրամլինգեմ Դղյակ (Քենինգհոլլից 25 մղոն հարավ-արևելք): Մարիամի խորհրդականները պատրաստվել են հետ մղել Դադլիի հարձակումները։
Մարիայի կուսակցությունը կազմված է եղել համոզված կաթոլիկների և բազմաթիվ ուղևորներից, որոնք տարբեր դրդապատճառներով միացել են ապստամբությանը։ Մարիան լիովին օգտագործել է համախոհ կաթոլիկների ընդհատակյա ցանցը, սակայն նա նաև բողոքականներից աջակցության կարիք է ունեցել, ուստի առայժմ ձեռնպահ է մնացել կրոնական հռետորաբանությունից։ Պարադոքսալ է, բայց ապսամբությանը աջակցել են ոչ միայն առանձին բողոքականներ, այլև ամբողջ բողոքական համայնքներ, ինչպիսիք են Քովենթրիի քաղաքային համայնքը։ Կրեստյան Սաֆֆոլկան Մարիամի ճամբարում ատելություն է առաջացրել Դուդլիի նկատմամբ՝ Ռոբերտ Քեթի ապստամբության դաժան ջախջախման համար։ Նորֆոլկի նահանգապետ Հենրի Ռեդքլիֆը՝ Կոմս Սասեքսը, ստիպված է եղել անցնել Մարիայի կողմը և գլխավորել նրա զորքը, այն բանից հետո, երբ ապստամբները պատանդ վերցրին նրա որդուն։ Սաֆֆոլկի նահանգապետ Թոմաս Ուենտուորթը հուլիսի 11-ին աջակցել է Ջեյն Գրեին, իսկ հուլիսի 14-ին իր ջոկատով անցել է Մարիամի մոտ՝ հավանաբար, հետևելով ինքնապահպանման զգացողությանը. նրա տունը խռովարարների ճամբարից ընդամենը քսան մղոն հեռավորության վրա էր։ Նույն կերպ վարվեցին նաև Շերիֆ Նորֆոլկան և Սաֆֆոլկա Թոմաս Քորնուոլիսը և «Հռչակագրի» կազմողներից մեկը՝ Ռիչարդ Սաութվելը ։ Ջոն դե Վերան (Օքսֆորդի Կոմս) համոզեց իր ծառաներին, ովքեր պատրաստ էին գնալ Մարիամի մոտ իրենց տիրոջ հետ կամ առանց նրա։ Քինգս-Լին վաճառական ջենթլմեն Օսբերտ Մոնֆորը, կանգնել է Մարիամի կողմը, հասել է մրցակիցների ձերբակալությանը, որոնք աջակցել են Ջեյն գրային:Բողոքական արկածախնդիրներ Փիթեր Քերուը և Նիկոլաս Թրոկմորտոնը կամավոր քարոզչություն են իրականացրել Մերիի օգտին, իսկ կես տարի անց մասնակցել են նրա դեմ ապստամբությանը։
Ռոբերտ Դադլիի գործողությունները (1553 թվականից հուլիսի 7-18-ը)
Հուլիսի 7-ին Ջոն Դադլին ուղարկել է Ռոբերտի որդուն՝ երեք հարյուր մարդուց բաղկացած ջոկատով, ձերբակալելու Մարիային։ Ռոբերտ Դադլին, ինչպես իր հայրը, անտեղյակ էր Մարիամի ծրագրերի և գործողությունների մասին և առաջին հերթին գնաց Հանսդոն։ Այնուհետև, հետևելով իր երթուղուն, հուլիսի 9-ին կամ 10-ին Ռոբերտ Դադլին հասել է Քենինգհոլլի շրջակայքին։ Այդ ժամանակ Մարիի ուժերը կազմում էին ոչ ավելի, քան վեց հարյուր մարդ, որոնց թվում չկար ոչ մի հրամանատար, ոչ էլ բավարար թվով սպաներ։ Ռոբերտը չի հարձակվել նրանց վրա, այլ անցել է 50 մղոն դեպի հյուսիս-արևմուտք՝ ֆիննական ճահճուտներ, և գրավել է Ոիզբեչ քաղաքը։ Հետագա օրերին Ռոբերտ Դադլին գրավեց Ուոշ նեղուցի ողջ ափը։ Հուլիսի 16-ին նա երդում տվեց Ջեյն Գրեյ Թեթֆորդին, հուլիսի 18-ին Քինգս Լիին։
Էրիկ Այվի ենթադրությամբ՝ ամբողջ ընկերության ընթացքում Ռոբերտ Դուդլին գործել է ոչ թե սեփական նախաձեռնությամբ, այլ հոր հրահանգներով։ Դադլիի կլանի վերահսկողությունը ֆենոմենալ ճահիճների նկատմամբ արդյունավետորեն արգելափակել է Մարիամի ճանապարհը Միդլենդս և խոչընդոտել հյուսիսից և արևմուտքից նրա մոտ ամրացումների հասնելուն։ Հավանաբար, եթե Ջոն Դադլին ուղարկեր մի քանի նման արգելափակման ջոկատներ, Մարիան չէր կարողանա բավականաչափ ուժ մոբիլիզացնել, և դիմակայության ելքը այլ կերպ կլիներ. միայնակ, թեկուզև արդյունավետ, Ռոբերտ Դադլիի գործողությունները չէին կարող խանգարել ապստամբների կենտրոնացմանը։
Մեկ այլ Դադլին՝ Անրի Ռենգենտի հեռավոր ազգականը, ուղարկվել է Ֆրանսիա՝ Հենրիխ Վալուայի աջակցությունը փնտրելու համար։ Հուլիսի 18-ին Հենրի Դուդլին հանդիպեց Ֆրանսիայի թագավորին և հասավ ոչ պաշտոնական աջակցության խոստմանը. Անգլիայի իրադարձությունների վրա այդ բանակցությունները չեն ազդել։ Դադլիի կլանի ջախջախումից հետո նրա թշնամիները պնդում էին, որ քաղաքական աջակցության դիմաց Ջոն Դադլին պատրաստ էր հանձնել ֆրանսիացիներին Կալենը և Իռլանդիան, սակայն, ըստ Դևիդ Լոդսի, այդ մեղադրանքն անտոկոս էր։
Իրադարձություններ ծովում (1553 հուլիսի 10-17)
Հուլիսի 10-ին Գաղտնի խորհրդում վստահություն էր տիրում, որ Մարիան փորձում է ծովով փախչել Իսպանական Նիդերլանդներ։ Մարիայի փախուստը ճգնաժամից հաջող ելք կլիներ, սակայն Չարլզ V-ի, Էդուարդ և Դադլիի ռազմավարական հակառակորդի կողմից փախուստը անցանկալի էր։ Խորհուրդը վեց նավերից բաղկացած ջոկատ է ուղարկել Ռիչարդ Բրուքի ղեկավարությամբ, որը Գրինվիչում ձևավորվել է դեռևս Էդուարդի կենդանության ժամանակ։ Պատմաբաններն ավանդաբար դիտարկում են Բրուկի էսկադրայի ուղարկումը որպես առանձին դրվագ, որը կապված չէ Դադլիի ցամաքային արշավի հետ։ Էրիկ Այվսի կարծիքով՝ նավերի ուղարկումը կարող էր լինել ընդհանուր պլանի մի մասը, որով Ռոբերտ Դադլիի ջոկատը Մարիային կտրել էր Հյուսիսային կոմսություններից՝ իրենց նավահանգիստներով, իսկ Ջոն Դադլիի գլխավոր ուժերը նրան դուրս էին մղում Սաֆոլկի ափ, որտեղ պետք է նավարկեր Բրուկը։
Հուլիսի 13-ին կամ 14-ին փոթորիկը ստիպել է Բրուկին ապաստան փնտրել Հավանայում. հինգ նավեր թաքնվել են Օրվել գետի գետաբերանում, իսկ իսկ կապիտան Գրայսի «Գրեյհաունդ» գալեասը հեռու է տարել դեպի հյուսիս՝ դեպի Գրեյթ Յարմութ։ Երբ Գրայսը նավից ափ իջավ, թիմը ապստամբեց և անցավ Մարիամի կողմը։ Զահրադչիկ է դարձել բոցմանը, որը թիմ է հավաքել կապիտանի նավախցիկը թալանելու համար ։ Ապստամբ նավը հրաժարվել է ենթարկվել Մարիամի գործակալներին և հեռացել դեպի հարավ՝ էսկադրայի հետ վերամիավորվելու համար։ Հուլիսի 17-ին ձերբակալվածը Հրայսը երդվել է Մարիամին, վերադարձել շարքին, իսկ հետո երկու տարի փորձել է վերադարձնել գողոնը դատարանի միջոցով ։
Օրվելի գետաբերանում Էսկադրային դիմավորել է Հենրի Ջերնինգեմը, որն Իպսուիչ է ուղարկվել Թոմաս Ուենտուորտի հետ բանակցելու համար։ Հուլիսի 14-ին, երբ Ուենտուորտը մեկնել էր Մարիայի ճամբար, Ջերնինգեմը կարողացել է պայմանավորվել նաև Բրուկի հետ։ Մի վկայությամբ՝ մինչ այդ Բրուկի նավերի թիմերն արդեն անցել են Մարիայի կողմը, մյուսով՝ նրանք հետևել են «Գրեյհաունդ» թիմի օրինակին և պահանջել են ձերբակալել ոչ պիտանի կապիտաններին ։ Հուլիսի 15-ին Բրուկը և Ջերնինգեմը մեկնել են ֆրամլինգեմյան ճամբար՝ իրենց հետ վերցնելով ռազմանավային հրետանու մի մասը։ Հուլիսի 17-ին բոլոր անձնակազմերը երդվել են Մարիային, իսկ երկու օր անց էսկադրայի հրամանատարությունն ընդունել է Մարիա Ռիչարդ Կավենդիշին ։
Ջոն Դադլիի արշավանքը (1553 թվականի հուլիսի 13-20)
Հուլիսի 10-ի և 13-ի միջև գաղտնի խորհուրդը գիտակցել է Մարիամից եկող վտանգը և որոշել է լիարժեք ռազմական արշավ ուղարկել Արևելյան Անգլիա։ Այս որոշման ճանապարհը հեշտ չէր. խորհրդականները միասնական կարծիք չունեին, գործին անսպասելիորեն միջամտեց Ջեյն Գրեյը։ Մի աղբյուրի համաձայն՝ նա պահանջել է հրամանատար նշանակել սեփական հորը, մյուսով՝ հակառակը, բողոքել է նման նշանակման դեմ։ Ժամանակակիցները խոստովանել են, որ Հենրի Գրեյն այդ դերին չի մոտեցել, թույլ էին նաև այլ կանխիկ թեկնածուները. Ջոն Դադլին ստիպված է եղել պատժիչ գործողության հրամանատարությունը վերցնել իր վրա և Լոնդոնը թողնել նույն Հենրի Գրեյի և Գաղտնի խորհրդից անհուսալի ուղեկիցների խնամքին։ Հուլիսի 11-ին Դադլին, չսպասելով նրանց որոշմանը, սկսել է վարձկանների տենդագին հավաքագրումը։ Նրա գործակալները վարձու հետևակայիններին, ըստ տարբեր աղբյուրների, առաջարկում էին օրական 10-20 կենսաթոշակ՝ 6 կենսաթոշակի սովորական վճարի դիմաց։ Հավաքված Դադլիի զորքի թվաքանակը հաստատապես հայտնի չէ։ Դևիդ Լոդսը գրում է Լոնդոնից դուրս եկած 1500 մարդու մասին։ Օտարերկրյա դեսպանները այն գնահատել են 3 կամ 4 հազար մարդու, մեղադրող Ջոն Դուդլիին՝ 3 հազար մարդու (այդ թվում՝ ամրապնդվելու ճանապարհին ստացված բոլոր նյութերը)։ Զորքերի կազմը (հիմնականում ձիասպորտի) հեռու էր օպտիմալից,, բայց Դադլին ուներ հրետանի, որը Մարիան չուներ մինչև Բրուկի էսկադրայից նավային հրացաններ։ Դադլին և նրա արբանյակները՝ Ուիլյամ Գրեյը և Էդվարդ Քլինթոնը, իրենց դարաշրջանի լավագույն անգլիացի զորավարներն էին, իսկ հեծելազորի որակը Դադլիի վկաները նկարագրել է որպես գերազանց։
Ըստ ամենահավանական աղբյուրի՝ Դադլիի հիմնական ուժերը մարտի են դուրս եկել հուլիսի 13-ին, հրետանին և զորախմբերը՝ հուլիսի 15-ին։ Կոլչեստրով (90 մղոն) ուղիղ երթուղու փոխարեն դեպի Ֆրամլինգհեմ, Դադլին Քեմբրիջշիրով անցավ նույն ճանապարհը, ինչ Մարիան (115 մղոն)։ Հուլիսի 14-ին Դադլիի ղեկավար ջոկատները անցան Վէրն ու այնտեղ ամրացումներ ընդունեցին Միդլենդսից, և հուլիսի 15-ին ջախջախեցին Սոուստոնի ամրոցը և շարունակեցին երթը դեպի հյուսիս։ Միևնույն ժամանակ, Դադլիի մոտակա թիկունքում, Բաքինգեմշիրում, ապստամբություն են բարձրացրել Մարիամի օգտին ազդեցիկ ֆեոդալներ Ուիլյամ Վինդզորը, Էդվարդ Գաստինգսը և Էդմունդ Պեկհեմը։ Սա վրդովմունք է, որը կոչվում է անգլիական պատմագրության մեջ «ապստամբություն Թեմզի հովտում» (Thames valley rising), արագ անցել է հարևան Օքսֆորդշիր և մասամբ Նորթհեմփթոնշիր։ Այն անմիջականորեն չի ազդել հակամարտության արդյունքի վրա, սակայն բարոյալքել է Գաղտնի խորհուրդը։ Լոնդոնը լի է լուրերով պարոն Պեկհեմի տասը հազար մարտիկների մասին, որոնք իբր թե գրոհում են Թաուերը։
Հուլիսի 18-ի առավոտյան Դադլին Քեմբրիջից դուրս է եկել արշավելու Ֆրամլինգով՝ հույս ունենալով ամրացման ճանապարհով ընդունել նրան, սակայն նրանց փոխարեն Նյումարկետում նրան դիմավորել Է Լոնդոնից տագնապալի լուրերով արշավորդը։ Դադլին հասել է Բերի Սենտ Էդմունդս, շրջվել և հուլիսի 19-ին կամ 20-ին վերադարձել Քեմբրիջ, որտեղ նրան գրավել է Լոնդոնում տեղի ունեցած հեղաշրջման լուրը։ Բերի-Սենտ Էդմունդս քաղաքում տեղի ունեցածի մի քանի բացատրություն կա։ Ըստ ավանդական վարկածի՝ Դադլիի ուժերը պայթեցվել են զանգվածային դասալքությամբ. մինչև հուլիսի 19-ը ռեգենտին պատերազմելու ոչինչ չկար։ Սակայն աշխարհազորայինների դասալքության մասին հաղորդող բոլոր աղբյուրները հիմնվում են լուրերի վրա, իսկ բոլոր ազդեցիկ, անուն առ անուն հայտնի հրամանատարները հուլիսի 19-ին մնացել էին շարքերում։ Ենթադրվում էր, որ Մարիամի գործակալները, անասուններին առևանգելով, զորքին զրկել են սննդից։ Էրիկ Այվի կարծիքով՝ Դադլին հրաժարվել է մարտից՝ հակառակորդի ուժերի թվաքանակի և կազմի մասին ստացված տեղեկությունների պատճառով։ Նրանց հետ մերձենալուն պես հետախուզական տվյալների որակն աճել է, և հուլիսի 19-ին Դադլին համոզվել է, որ իրեն տասը հազար մարտիկներ են դիմակայում պատրաստված դիրքերում։ Այվսը գրում է, որ հնարավոր է, որ որոշիչ գործոն է դարձել ռազմանավային հրետանու՝ ապստամբներին ժամանելու լուրը։
Հեղաշրջում Լոնդոնում (1553 հուլիսի 19)
Հուլիսի 19-20-ը Քեմբրիջի Դադլիի ճամբարում տեղի ունեցած իրադարձությունները աղբյուրներում նկարագրված են հատվածաբար և հակասական։ Ենթադրվում է, որ հուլիսի 20-ի երեկոյան Քեմբրիջում վերջնագիր են ստացել Մարիային։ Դադլին հավաքել է ռազմական խորհուրդը և հայտարարել կապիտուլյացիայի մասին։ Նա որդիների և խորհրդականների հետ միասին դուրս եկավ շուկայական հրապարակ և հրապարակավ հայտարարեց Մարիա թագուհու մասին. ականատեսի հիշողություններով, նա գլխարկը նետեց օդ ու ծիծաղեց այնպես, որ նրա դեմքին արցունքներ էին հոսում։ Նույն օրը Լոնդոնից սուրհանդակը Դադլիին հասցրել է Գաղտնի խորհրդի հրամանը՝ վայր դնել զենքը և երդել Մարիամին։ Սկսվել է նախկին դաշնակիցների և Դադլիի խորհրդականների զանգվածային փախուստը, որոնք շտապում էին փրկել սեփական կյանքն ու կարիերան։ Հուլիսիս 23-ին կամ 24-ին Ջոն Դադլին հանձնվել է Հենրի Ֆիցալանին։
Եղիսաբեթի գործողությունները (1553 հուլիսի 7-31)
Արքայադուստր Էլիզաբեթը 1553 թվականի հուլիսի իրադարձություններին ակտիվ մասնակցություն չի ունեցել։ Հուլիսի 7-ին Գաղտնի խորհուրդը նրան Լոնդոն է կանչել, բայց Եղիսաբեթը հիվանդ է ասել, իսկ նրան Հետֆիլդ հաուսից ուժով դուրս բերել Լոնդոնի առաջնորդները չեն համարձակվել (հենց այդպես վարվեց Մարիան Եղիսաբեթ թագուհու հետ Ուայեթի ապստամբության ընթացքում): Կես դար անց Ուիլյամ Քեմերենը պնդում էր, որ Ջոն Դադլին Եղիսաբեթի հետ բանակցություններ է վարել Ջեյն Գրեյի ճանաչման շուրջ, սակայն նրա ոչ մի փաստագրական վկայություններ չեն պահպանվել։ Երեկոյան Փեյջեթը և Ֆիցալանը մեքենայով շարժվեցին դեպի Ֆրամլինգհեմ քրեակատարողական հիմնարկ։ Ենթադրվում էր, որ Ելիզավետան քարոզել է իրենից կախված մարդկանց հօգուտ Մարիամի, բայց այդ կարծիքը չի ամրապնդվել փաստագրական ապացույցներով։
Պարտվելուց անմիջապես հետո Ելիզավետան միացավ հաղթողների կուսակցությանը։ Հուլիսի 29-ին, քրոջից առաջ անցնելով, Եղիսաբեթը հանդիսավոր կերպով մուտք է գործել Լոնդոն երկհազարանոց զորքի ուղեկցությամբ, որը հագնված է դինաստիական գույներով՝ սպիտակ և կանաչ։ Թե երբ և ինչ նպատակով է նա այդքան կողմնակիցներ հավաքել, հայտնի չէ։ Դևիդ Լոդսի ենթադրությամբ՝ Եղիսաբեթ թագուհու ա«ջակցման խումբը» ձևավորվել է Ջեյն Գրեյի տապալումից հետո մեկ շաբաթվա ընթացքում, երբ ճգնաժամն արդեն լուծվել է։ Հուլիսի 31-ին Եղիսաբեթը Լոնդոնից մեկնել է քրոջը ընդառաջ՝ այս անգամ հազար մարդու ուղեկցությամբ։ Հնարավոր է, որ նա ցանկացել է Մարիին ցույց տալ սեփական քաղաքական կշիռը, բայց նա նախընտրել է դեռ ուշադրություն չդարձնել դրան։
Մարիի հաղթանակը
Հուլիսի 24-ին, ստանալով Դադլիի ձերբակալության հաստատումը, Մարիան Ֆրամինգեմից մեկնել է Լոնդոն՝ տասհազարանոց զորքի ուղեկցությամբ։ Ճանապարհորդությունը տևել է տասը օր. թագուհին, առանց հապաղելու, շրջանցել է սեփական ունեցվածքը՝ գիշերով կանգ առնելով հավատարիմ արիստոկրատների տներում։ Երթի ճանապարհին միանում էին Դադլիի ճամբարից տիտղոսավոր փախստականները, որոնք շտապում էին երդվել Մարիին և ազատություն գնել նախկին ընկերների վերապահման գնով։ Նրանց թվում է նաև Ֆրենսիս Գրեյը՝ "թագուհի ինն օրով", և Հենրի Գրեյի կինը։ Նա ներողամտություն էր խնդրում միայն իր և ամուսնու համար, բայց ոչ դստեր համար։
1553 թվականի օգոստոսի 3-ին Մարիան տրիումֆալ մուտք գործեց Լոնդոն։ Հին անգլիական ավանդույթի համաձայն՝ նա Թաուերից ազատել է Էդուարդ VI-ի չորս բանտարկյալների՝ Աննա Սեյմուրին, Էդվարդ Քորթնիին, Ստեֆան Գարդիներին և տարեց Թոմաս Հովարդին։ Մի քանի օր անց Գարդիները նշանակվել է լորդ՝ կանցլեր, իսկ Հովարդը՝ դատարանի նախագահ Դադլիի և նրա ընկերների նկատմամբ։
Ամբողջ ճգնաժամի ընթացքում Էդուարդի մարմինը անթաղ էր։ Մարիամը եղբոր մահից հետո շարունակում էր իրեն համարել իր դաստիարակ և հովանավոր և անկեղծորեն համոզված էր, որ կաթոլիկ ծեսի թաղումը կօգնի մոլորված հոգուն։ Նա կարծում է, որ բողոքականներին զիջումը կընկալվի որպես թուլություն և «հերետիկոսներին» անհնազանդության կհրահրի։ Սակայն խորհրդականները տարհամոզել են Մարիին, և օգոստոսի 8-ին Էդուարդը թաղվել է Վեսթմինսթերյան աբբայությունում՝ բողոքական ծեսով։
Ռեպրեսիաներ
Ջեյն Գրեյի կողմից գործող իրադարձությունների հիմնական մասնակիցները ձերբակալվել են Գաղտնի խորհրդի կողմից և տարվել են Թաուեր, նախքան Մարիի վերադարձը Լոնդոն։ Ջեյն Գրեյը և նրա ամուսինը, ամենայն հավանականությամբ, չեն լքել Թաուերը, նրանց ուղղակի թագավորական ժամանակավոր հանգույցներից տեղափոխել են կալանքի։ Հուլիսի 23-ին Թաուեր են տեղափոխել Ջոն Դադլիի ձերբակալված կնոջը։ Հուլիսի 25-ին լոդնոյան Թաուեր է ժամանել Քեմբրիջում ձերբակալվածների առաջին խմբաքանակը՝ Ջոն Դադլին իր մոտ գտնվող հարազատների հետ, Ֆրենսիս Գաստինգսը, Թոմաս Փալմերը, Ջոն Գեյթսը և նրա եղբայր Հենրին։ Հուլիսի 26-ին Թաուերում հայտնվեցին Ռոբերտ Դադլին և Ուիլյամ Պարրը, հուլիսի 27-ին՝ Հենրի Գրեյը՝ ընկերների հետ։ Ավելի ուշ բոլորին՝ օգոստոսի 6-ին, Թաուեր են բերել Կալեում ձերբակալված Հենրի Դադլիին։ Հենրի Մեններսին նստեցրել են Ֆլիտյան բանտ։
Ոչ կարճ հարցաքննություններից հետո 7 կարևորագույն կալանավորվածների հանձնել են դատարան՝ վերջերս ներում ստացած Թոմաս Հովարդի նախագահությամբ։ Օգոստոսի 18-ին դատարանում Ուիլյամ Պարրը և ավագ որդին՝ Դադլի Ջոնը (Կոմս Ուորիկը) ամբողջությամբ ընդունել են իրենց մեղքը, իսկ ավագ Դադլին ակտիվորեն պաշտպանվել է՝ պնդելով, որ գործել է բացառապես թագավորական մանդատի շրջանակներում։ Հաջորդ օրը դատարանի առաջ կանգնեցին Էնդրյու Դադլին, Ջոն Գեյթսը, նրա եղբայր Հենրին և Թոմաս Փալմերը, բոլոր յոթը դատապարտվեցին մահապատժի։ Դատավճռի հրապարակումից հետո Դադլին ընդունել է կաթոլիկությունը և խոստովանել Ստեֆան Գարդիներին, իսկ հետո նրան բողոքականությունից հրաժարված մյուս դատապարտյալների հետ միասին քաղաքում անցկացրել են ցուցադրական կաթոլիկ երթով։ Օգոստոսի 22-ին ռեգենտը, Ջոն Գեյթսը և Թոմաս Փալմերը մահապատժի ենթարկվեցին։ Պալեմրը չի պատկանել Դադլիի Մերձավոր շրջանին և չի մասնակցել Մարիի սելմինգին. ահա թե ինչու է նա առանձնացրել նրան ընկած ռեգենտի հարյուրավոր կողմնակիցներից, մնացել է գաղտնի։ Մյուս բոլոր ձերբակալվածները (այդ թվում ՝ չորս մարդ, որոնք մահվան էին դատապարտվել Դադլիի հետ միասին) մահվանից խուսափել են. ոմանք, ինչպես անփույթ կապիտան Գրայսը, արագ ազատ են արձակվել և պատիժներ չեն կրել, մյուսները բանտարկության մեջ են անցկացրել մի քանի տարի։ Հենրի Գրեյը, լորդ-ծովակալ Էդվարդ Քլինթոնը և դատավոր Մոնթեգյուն ազատություն են գնել՝ Մարիին վճարելով մի քանի հազար ֆունտ ստերլինգ։
1553 թվականի նոյեմբերին դատարանը մահապատժի Է դատապարտել Թոմաս Կրանմերին, Ջեյն Գրեյին, Գիլֆորդ Դադլիին, նրա եղբայրներին՝ Հենրիին և Ամբրոուզին (Ռոբերտ Դադլին ավելի ուշ՝ 1554 թվականի հունվարին, դատապարտվել է)։ Հասարակության մեջ այս դատավճիռը համարում է ընդամենը ձևականություն, ակնկալելով շուտափույթ ներման բոլոր դատապարտյալների վրա։ Մարիան որոշել է մահապատժի ենթարկել Ջեյն Գրեյին և Գիլֆորդ Դադլիին միայն 1554 թվականի փետրվարին՝ Ուայեթի ապստամբության ամենաթեժ պահին։ Հենրի Գրեյը՝ ապստամբության ակտիվ մասնակից, մահապատժի է ենթարկվել 1554 թվականի փետրվարի 23-ին, Թոմաս Կրանմերը՝ 1556 թվականին։ Ջոն Դադլիի ավագ որդին մահացել է 1555 թվականին՝ Թաուերից ազատվելուց մի քանի օր անց, մնացած ԴԱդլիի եղբայրները ողջ են մնացել։ Ռոդ Դադլին, կորցնելով բռնագրավված ունեցվածքը, կանգ չառավ, այլ ընդմիշտ հեռացավ քաղաքական ասպարեզից։ Վերապրածներից Դադլին պատմության մեջ են մտել միայն հանգուցյալ ապաշնորհ Ամբրոուս Դադլին, Ռոբերտ Դադլին և բարոնուհի Շեֆիլդից նրա ապօրինի զավակը, Դադլիի բազմաթիվ հաճախորդներից, որոնք ժամանակին զբաղեցրել են նշանավոր պաշտոններ, ծովահեն Հենրի Քիլիգրյուն։
Էսնա (գյուղ, Ռոոսնա-Ալլիկու շրջան)
Էսնա (Esna), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Ռոոսնա-Ալլիկու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Ռոոսնա-Ալլիկու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Վանդակ դեղձանիկների համար
«Վանդակ դեղձանիկների համար» («Клетка для канареек»), ռեժիսոր Պավել Չուխրայի դրաման , որը նկարահանվել է Անատոլի Սերգեևի «Կայարանում պատահած դեպք» («Случай на вокзале») պիեսի հիման վրա 1983 թվականին  ։
Սյուժե
Ֆիլմը ներկայացնում է երկու դեռահասների՝ Օլեսյայի (Եվգենյա Դոբրովոլսկայա) և Վիկտորի (Վյաչեսլավ Բարանով) ներքին ճգնաժամը։ Օլեսյան հենց նոր փախել է տնից, իսկ Վիկտորն էլ գողությամբ է ապրուստի միջոցեր վաստակում։ Երկուսին էլ թվում է, որ իրենք արգելափակված են վանդակում, և նրանք փորձում են ազատություն ձեռք բերել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1983 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Պավել Չուխրայի ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Իվանովո (գյուղ, Կիրովսկի շրջան)
Իվանովո (Иваново), գյուղ Ռուսաստանի, Լենինգրադի մարզի Կիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1770 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կիրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Միզաթթու
Միզաթթուն, 2, 6, 8 եռօքսիպուրին, C5H4O3N4, անգույն բյուրեղական նյութ է։
Տաքացնելիս քայքայվում է նախքան հալվելը։ Վատ է լուծվում ջրում։ Հայտնաբերել է Կ․ Շեելեն մեզում (1776)։ Գոյություն ունեն կետոնային (I) և էնոլային (II) ձևափոխությունները։ Մարդու և կաթնասունների օրգանիզմում պուրինային փոխանակության վերջնական արդյունք է և առաջանում է քսանտինի ֆերմենտային օքսիդացման հետևանքով։ Փոքր քանակներով միզաթթու պարունակվում է հյուսվածքներում (ուղեղ, լյարդ, արյուն), մեզում և քրտինքում։ Նյութափոխանակության որոշ խանգարումների դեպքում միզաթթուն և նրա թթու աղերը՝ ուրատները, կուտակվում են օրգանիզմում (երիկամի, միզապարկի քարեր)։ Միզաթթուն հայտնաբերվել է նաև որոշ բույսերում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պուրիններ
Ռաշտովկա
Ռաշտովկա (Раштівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռաշտովկա գյուղում բնակվում էր 244 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կանապվիլ (Կալվադոսի գավառ)
Կանապվիլ (Canapville), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 233 մարդ, բնակչության խտությունը` 93.20 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.5 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 170 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 40 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 133 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 89-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 44։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 66,9 %։ 89 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 84 անձ (45 տղամարդ և 39 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (1 տղամարդ և 4 կին)։ 44 անաշխատունակներից 14-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 17-ը` թոշակառուներ, իսկ 13-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Փառքի շքանշան (ԽՍՀՄ)
Փառքի շքանշան՝ Խորհրդային Միության ռազմական եռաստիճան շքանշան, հաստատված ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի նախագահության հրամանագրով՝ «Փառքի շքանշանի I, II և III աստիճանի շքանշանի հիմնադրման կարգը», նոյեմբերի 8-ին 1943 թ.։ Պարգևատրվել են բացառիկ խիզախություններով աչքի ընկած Կարմիր բանակի շարքային և սերժանտական կազմը, ինչպես նաև ռազմաօդային ուժերի կրտսեր լեյտենանտները։ Պարգևատրվում են միայն անձնական վաստակի համար, զինվորական ստորաբաժանումները և կազմավորումները «Փառքի շքանշան» չեն պարգևատրվել։ Փառքի շքանշանը իր ստատուտով (կանոնադրություն) և ժապավենի գույնով գրեթե նույնությամբ կրկնում է մինչհեղափոխական Ռուսաստանի առավել հարգված պարգևներից Գիորգիևյան Խաչը։
Փառքի շքանշանը ունի երեք աստիճան, որոնցից ամենաբարձր I աստիճանի շքանշանը ոսկուց է, իսկ II և III-ը՝ արծաթե (II աստիճանի մոտ ոսկեզօծ էր կենտրոնական մեդալիոնը)։ Այս տարբերանշանները կարող էին տրվել է անձնական սխրանքի համար ռազմի դաշտում, և տրվում էին խիստ հաջորդականությամբ՝ ցածր աստիճանից ամենաբարձր աստիճանի։
Փառքի շքանշանի ասպետները օգտվում են ԽՍՀՄ շքանշանների մասին ընդհանուր կանոնադրություններով սահմանված արտոնություններից, ինչպես նաև արտահերթ զինվորական կոչում ստանալու իրավունքից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Փառքի III աստիճանի շքանշանով պարգևատևվել է ավելի քան 868 000 խորհրդային զինվոր, թ աստիճանով՝մոտ 46 000, իսկ Փառքի շքանշանի ասպետ են դարձել 2 456-ը, որոնցից 27-ը հայ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ շքանշաններ
Սուսի Պուջիաստուտի
Սուսի Պուջիաստուտի (Susi Pudjiastuti, ), ինդոնեզացի ձեռնարկատեր, պետական գործիչ։ Ինդոնեզիայի Ջրային ռեսուրսների և ձկնորսության նախարար (2014 թվականից) ։ Ծովամթերքներ արտահանող «PT ASI Pudjiastuti Marine Product» ընկերության, ինչպես նաև «PT ASI Pudjiastuti Aviation» օդային չվերթներ իրականացնող «Susi Air» կազմակերպության սեփականատեր ։
Կենսագրություն
Սուսի Պուջիաստուտին ծնվել է Ինդոնեզիայի Արևմտյան Ճավա նահանգի Պանգանդարան քաղաքում հաջի Ահմադ Կարլանի և հաջա Սուվու Լասմինայի ընտանիքում։ Սուսին ճավացի է, ծնողները՝ Պանգանդարանում, որտեղ գերիշխում են սունդանցիները, հաստատված 5-րդ սերունդն են։ Նրա ընտանիքն նախնական շրջանում զբաղվել է անշարժ գույքի և գյուղատնտեսական կենդանիների վաճառքով ։
Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է SMA Negeri 1 Yogyakarta ավագ դպրոց, սակայն կրթությունը կիսատ է մնացել և արտաքսվել է դպրոցից Գոլպուտ (սպիտակ խումբ) շարժման մեջ քաղաքական ակտիվիզմ դրսևորելու համար, ինչն արգելված էր նախագահ Սուհարտոյի «նոր հրամանով» ։ Պուջիաստուտին առաջին ինդոնեզացի նախարարն է, որը չի ավարտել ավագ դպրոցը ։
Անդրեաս Գուրսկի
Անդրեաս Գուրսկի (Andreas Gursky, ), գերմանացի լուսանկարիչ, Դյուսելդորֆի լուսանկարչության դպրոցի հիմնական ներկայացուցիչներից մեկն է։
Կենսագրություն
Անդրեաս Գուրսկին ծնվել է 1955 թվականին Լայպցիգում։ Նա լուսանկարչություն սովորել է նախ հոր՝ գովազդային լուսանկարչի մոտ, այնուհետև ընտանիքի՝ ԳԴՀ-ից ԳՖՀ փախչելուց հետո Էսենի Ֆոլկվանգ դպրոցում, ապա 1980-ական թվականների սկզբին Դյուսելդորֆի Արվեստների պետական ​​ակադեմիայում։ Անդրեաս Գուրսկին շատ է ճանապարհորդել, եղել է Հոնկոնգում, Կահիրեում, Նյու Յորքում, Բրազիլիայում, Տոկիոյում, Ստոկհոլմում, Չիկագոյում, Աթենքում, Սինգապուրում, Փարիզում, Լոս Անջելեսում և այլ վայրերում։ 1990-ական թվականների երկրորդ կեսին Գուրսկին սկսել է լուսանկարներ մշակել համակարգչով, որպեսզի խոշոր համայնապատկերային լուսանկարներում հասնի ավելի մանրամասն դետալների մշակման։
Սուսի Պուջիաստուտի
Կենսագրություն
Սուսի Պուջիաստուտին ունի երեք երեխա Պանջի Հիլմանսյահը, Նադինե Կեյզերը և Ալվի Խավիերը ։ Նրա ավագ որդին՝ Պանջի Հիլմանսյահը, 2016 թվականի հունվարի 31-ին Ֆլորիդայում մահացել է սրտի կաթվածից ։ Սուսին ամուսնալուծված է, հայտնի է իր տատուներով և մոլեռանդ ծխող է ։
Անդրեաս Գուրսկի
Ցուցահանդեսներ
Գուրսկին իր աշխատանքներն առաջին անգամ ցուցադրել է Գերմանիայում 1985 թվականին։ Նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել 1988 թվականին Գալերի Ջոնում՝ Քյոլնում։ 1998 թվականին բացվել է Գուրսկու առաջին անհատական թանգարանային ցուցահանդեսը Միացյալ Նահանգների Միլվոկի արվեստի թանգարանում, իսկ 2001 թվականին Նյու Յորքում նրա աշխատանքները դարձել են նյութ հետահայաց կազմակերպված ժամանակակից արվեստի թանգարանում։ Հետագա թանգարանային ցուցահանդեսները տեղի են ունեցել 2008 թվականին Կյունստմուզեն Կրեֆելդում և 2007 թվականին Մյունխենի Կունստում։ Նրա աշխատանքները ցուցադրվել են միջազգային ցուցահանդեսներում, այդ թվում միջազգային Էսլինգնում (1989 և 1995), Վենետիկի Բիենալեում (1990 և 2004) և Սիդնեյի Բիենալեյում (1996 և 2000)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի լուսանկարիչներ
Սուսի Պուջիաստուտի
Ձեռնարկատիրություն և Susi Air
1983 թվականին Պուջիաստուտին ձեռնամուխ է լինում ձեռնարկատիրական գործունեության՝ Պանգանդարանի Fish Auction Facility-ում աշխատելով որպես ծովամթերքի առաքիչ ։ 1996 թվականին նա ստեղծեց «PT ASI Pudjiastuti Marine Product» անվանումով ծովամթերքի մշակման գործարան, որը մասնագիտացած է "Susi Brand" փաթեթավորմամբ որակյալ խեցգետինների արտահանման գործում ։ «PT ASI Pudjiastuti Marine Product»-ը ընդլայնել է իր գործունեությունը և սկսել է արտադրանք արտահանել Ասիա և Ամերիկա ։
«PT ASI Pudjiastuti Marine Product»-ի աճող պահանջարկին զուգընթաց թարմ ծովամթերքի արագ օդային փոխադրման անհրաժեշտությունից ելնելով՝ 2004 թվականին Պուջիաստուտին ձեռք բերեց Cessna 208 Caravan-ը և հիմնադրեց PT ASI Pudjiastuti ավիացիան։ «Cessna»-ին տրվեց "Susi Air" ազդականչը։ Այն սկսեց ինդոնեզական թարմ ծովամթերք մատակարարել Ջակարտա, ինչպես նաև Սինգապուր, Հոնկ Կոնգ և Ճապոնիա ։
Պետական գործունեություն
2014 թվականի հոկտեմբերի 26-ին նախագահ Ջոկո Վիդոդոն իր աշխատանքային կաբինետի կազմում (2014-2019) Պուջիաստուտիին նշանակել է Ծովային գործերի և ձկնորսության նախարար։ Նախքան նախարարի պաշտոնը զբաղեցնելը Պուջիաստուտին թողել էր PT ASI Pudjiastuti Marine Product-ի և PT ASI Pudjiastuti ավիացիայի նախագահի պաշտոնը ։
2016 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Վայրի բնության համաշխարհային հիմնադրամի կողմից արժանացել է «Ապրող մոլորակի առաջնորդներից մեկը» մրցանակին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ինդոնեզացի ձեռնարկատերեր Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի պետական գործիչներ
Գրաբովեց (այլ կիրառումներ)
Գրաբովեց, կարող է վերաբերել՝
Ստեփան Առաքելյան (այլ կիրառումներ)
Ստեփան Առաքելյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝
Ջոն Աբրահամ
Ջոն Աբրահամ, հնդիկ դերասան, պրոդյուսեր և նախկին մոդել։
Ծնվել է Բոմբեյում. նրա հայրը՝ Աբրահամ Ջոնը, մասնագիտությամբ ճարտարապետ է՝ մալյալի ազգից, իսկ մայրը՝ Փիրոզա Իրանին, պարսերից է ։ Ավարտել է Ջաի Հինդա քոլեջը տնտեսագիտության բակալավրի աստիճանով ։
Կինոյում դեբյուտը եղել է 2003 թվականին «Ցանկությունների մութ կողմը» ֆիլմում, որտեղ դերակատարման համար առաջադրվել է Filmfare Award Տղամարդու լավագույն դերի մրցանակի ։ Քննադատների շրջանում մեծ հաջողություն ունեցավ «Ջուր» ֆիլմում դերի համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հնդիկ դերասաններ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 17 ծնունդներ Կատեգորիա:1972 ծնունդներ Կատեգորիա:Բուսակերներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Մոդելներ Կատեգորիա:Հնդիկ պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Հնդիկ կինոդերասաններ
Գրաբովո (այլ կիրառումներ)
Գրաբովո, կարող է վերաբերել՝
Ղազարյան
Ղազարյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Ռավեննա
Ռավեննա (Ravenna, Ravêna, Ravenna), քաղաք իտալական Էմիլիա-Ռոմանյա նահանգում։ Ադրիատիկ ծովից գտնվում է 10 կմ հեռավորության վրա։ 402 թվականից հետո եղել է Արևմտյան Հռոմեական կայսրության, օստգոթերի թագավորության, Հռավեննայի էկզարխատի և լանգոբարդների թագավորության մայրաքաղաքը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իտալիայում Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Գրակովո (այլ կիրառումներ)
Գրակովո, կարող է վերաբերել՝
Ալուիզիու Ազևեդու
Ալուիզիու Ազևեդու (Aluísio Tancredo Belo Gonçalves de Azevedo, ), բրազիլացի գրող, ծաղրանկարիչ, դիվանագետ, դրամատուրգ և նովելիստ։ Դրամատուրգ Արթուր Ազևեդուի եղբայրն է։
Կենսագրություն
1879 թվականին մեկնել է Ռիո դե Ժանեյրո՝ համալսարանում գեղանկարչություն սովորելու համար և այն ավարտելուց հետո աշխատել է մի շարք թեթերում, ինչպիսիք են՝ «O Fígaro», «O Mequetrefe», «Zig-Zag» և «A Semana Ilustrada»: Հոր մահից հետո՝ 1887 թվականին, ստիպված է եղել վերադառնալ հայրենի քաղաք, որպեսզի հոգ տանի ընտանիքի մասին։ Գրեթե այդ ժամանակ նա սկսել է իր գրական կարիերան՝ 1880 թվականին հրապարակելով առաջին վեպը՝ «Uma Lágrima de Mulher»։ Սկզբում ռոմանտիզմի կողմնակից էր, ավելի ուշ միացել է նատուրալիզմի ուղղությանը։ Բրազիլիայում հանդես է եկել որպես բնագետների շարժման ներկայացուցիչ՝ 1881 թվականին հրապարակելով «O Mulato» վեպը։
Ծնվել է Սենթ Լուիսում, երիտասարդ տարիներին աշխատել է որպես վաճառող, վաղ տարիքից զբաղվել է գեղանկարչությամբ։ Երկու տարվա ընթացքում բավականաչափ գումար կուտակելով՝ վերադարձել է Ռիո և ակտիվորեն գրել 1882-1895 թվականներին՝ հանդես գալով իր վեպերով, այդ թվում՝ հակամիջուկային և աբոլիցիոնիստական հայացքներով։ 1895 թվականին ընդունվել է դիվանագիտական ծառայության և աշխատել Իսպանիայում, Ճապոնիայում, Անգլիայում, Իտալիայում և Արգենտինայում, որտեղ էլ մահացել է։ Եղել է Բրազիլիայի Գրականության ակադեմիայի հիմնադիրը և նախագահը 1897 թվականից մինչև իր մահը՝ 1913 թվականը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի դիվանագետներ Կատեգորիա:19-րդ դարի գրականություն Կատեգորիա:20-րդ դարի գրականություն Կատեգորիա:Բրազիլացի գրողներ Կատեգորիա:Բրազիլացի վիպասաններ Կատեգորիա:Բրազիլացի նկարիչներ Կատեգորիա:Բրազիլացի դրամատուրգներ
Մինսկի մետրո
«Մինսկի մետրո» (Мінскі метрапалітэн, Минский метрополитен), արագ տրանսպորտային համակարգ Մինսկում, Բելառուս։ Բացվել է 1984 թվականին, ներկայումս ունի 2 գիծ և 29 կայարան ընդհանուր 37,25 կիլոմետր։
2013 թվականին ունեցել է 328.3 միլիոն ուղևոր միջինը օրական մոտ 899,450 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն Կատեգորիա:1984 հիմնադրումներ
Ռեշնյովկա (գյուղ, Ստարոկոնստանտինովի շրջան)
Ռեշնյովկա (Решнівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
Իվանովո (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)
Իվանովո (Иваново), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Ռեշնյովկա (գյուղ, Ստարոկոնստանտինովի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1593 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աջաբյան
Աջաբյան, հայկական ազգանուն ։
Իվանովո (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Աջաբյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արաբերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Պոտաշ (գյուղ, Շումյաչինսկի շրջան)
Պոտաշ (Поташ), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Էսպռե
Էսպռե (Espre), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Ռիդալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Ռիդալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Գրանիտնոե (այլ կիրառումներ)
Գրանիտնոե, կարող է վերաբերել՝
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչ 2000
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչներ Կատեգորիա:2000 ֆուտբոլում Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի հանդիպումներ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Քիշնև)
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, հայ առաքելական եկեղեցու տաճար Մոլդովայի Քիշնև քաղաքում։
Պատմություն
Ըստ որոշ տվյալների, եկեղեցին կառուցվել է հին մոլդովական տաճարի ավերակների վրա։ 1739 թվականին հրդեհվել է ինչպես ամբողջ Քիշնևը, այնպես էլ հին մոլդովական եկեղեցին, իսկ 1804 թվականին նրա տեղում կառուցվել է նոր եկեղեցի, բայց արդեն հայկական։
Ճարտարապետական ոճ
Դատելով եկեղեցու հատակագծի ճարտարապետական և հատակագծային լուծումից՝ կիսաշրջանաձև աբսիդով և արևմուտքից երկաստիճան զանգակատան կցակառույցի տեսքից, կարելի է ենթադրել, որ տաճարի կառուցման ոճը վերաբերվում է 18-րդ դարին։
Եկեղեցու հիմնական ծավալը արևելյան կողմում կլորացված երկարավուն զուգահեռանիստաձև և արևմտյան նարտեքսի վերևում գտնվող բարձր զանգակատունն է, որն ավարտվում է վրանաձև տանիքով։ Հարավային միջանցքի բացվածքների կամարները՝ դեկորատիվ սյուններով, պատերի սրբատաշ շարվածքը  նույնպես հայկական ճարտարապետության օրինակներ են։ 1817 թվականից հետո Եկեղեցու գավթին ավելացվել է սյունազարդ նախասրահ (հարավից երեք կամար և արևմուտքից և արևելքից մեկ կամար)։  Կառուցման ոճը խիստ տարբերվում է եկեղեցու ճարտարապետությունից։ Հատկապես ուշագրավ է սյունազարդ նախասրահի կամարաազարդումը, որը նախագծված է սրածայր կամարների և յուրահատուկ արաբական սյունների ու խոյակների տեսքով։
Տաճարի պատերը, առաստաղները, հենասյուները պատրաստված են աղյուսից ու քարից և սվաղված են։ Հիմքը շարված է որմնաքարերից։ Սյունազարդ նախասրահի պատերը շարված են բաց մոխրագույն և մուգ մոխրագույն գույնի սրբատաշ քարից։ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու արտաքին տեսքը հաստատունության և վիթխարակերտության տպավորություն է թողնում։ Եկեղեցու շենքը, օժանդակ շենքերի հետ միասին, կազմում է հիանալի ճարտարապետական համալիր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քիշնևի մշակույթ Կատեգորիա:Մոլդովայի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
ԱՄՆ Կոնգրեսի՝ Թոմ Լանտոսի անվան Մարդու Իրավունքների Հանձնաժողով
ԱՄՆ Կոնգրեսի՝ Թոմ Լանտոսի անվան Մարդու իրավունքների հանձնաժողովը (The Tom Lantos Human Rights Commission), որը նախկինում կոչվում էր ԱՄՆ Կոնգրեսի Մարդու իրանքունքների խումբ (the Congressional Human Rights Caucus) երկկուսակցական մի պետական մարմին է ԱՄՆ-ի Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատում։ Նրա հայտարարված առաքելությունն է․ "առաջ մղել, պաշտպանել և խրախուսել միջազգայնորեն ճանաչուած մարդու իրավունքների նորմերը՝ ոչ կուսակցական ձևով, թե՛ Կոնգրեսի ներսում, թե նրանից դուրս, ինչպես դա ամրագրված է Մարդու Իրավունքների Համընդհանուր Հռչակագրում, և այլ համապատասխան մարդկային իրավանց փաստաթղթերում։"
Պատմություն
ԱՄՆ-ի Կոնգրեսի՝ Թոմ Լանտոսի Մարդու Իրավունքների խումբը հիմնադրվել է 1983 թվականին, երկու կոնգրեսականների կողմից՝ Թոմ Լանտոս (Tom Lantos), որը Դեմոկրատական կուսակցութեան անդամ էր, Կալիֆորնիա նահանգից և Ջոն Փորթեր (John Porter), որը Հանրապետական կուսակցութեան անդամ էր, Իլինոյս նահանգից ։
Լանտոսը ծնունդով Հունգարիայից էր, և ինքնատիպ էր նրանով, որ Հոլոքոսթից միակ փրկուածն էր, որը երբևէ ծառայել է որպէս ԱՄՆ-ի Կոնգրեսի անդամ ։
Ստանալով այդ մանդատը՝ Թոմ Լանտոսի Մարդու Իրաւունքների Յանձնաժողովը դարձաւ ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների Պալատի պաշտօնական մարմիններից մէկը, որը ծառայում է հետևեալ նպատակով՝ մատուցել կրթական և խորհրդատուական ծառայութիւններ ԱՄՆ-ի Կոնգրեսի անդամներին, համակարգել Մարդու իրաւանց ասպարէզում նախաձեռնութիւնները Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների Պալատում, և կապի մէջ լինել ԱՄՆ-ի Գործադիր իշխանութեանց հետ՝, ինչպէս նաև Մարդու իրաւունքների Պաշտպանութեան պետական ու ոչ պետական մարմինների հետ թէ՛ ԱՄՆ-ի ներսում և թէ՛ դրսում՝ դիւրացնելու համար ԱՄՆ Կոնգրեսում Մարդկային Իրաւանց գծով նախաձեռնութիւնների առաջ մղումը ։
Այս Յանձնաժողովը ոչկուսակցական է և ղեկավարւում է երկու համանախագահների կողմից՝ որոնցից մէկը Դեմոկրատ է, իսկ միւսը՝ Հանրապետական։
Ներկայիս համանախագահներն են՝ Ջէյմս ՄաքԳովըրնը (James P. McGovern), Դեմոկրատ, Մասաչուսեթս նահանգից, 02 ընտրական շրջանից և Քրիսթոֆըր Սմիթը (Christopher H. Smith), Հանրապետական, Նիւ Ջըրզի նահանգից, 04 ընտրական շրջանից ։
Տիբէթի Դալայ Լամայի այցը
Լանտոսի կոնգրեսական այս խումբը կոչւում էր Մարդակային Իրաւանց, սակայն, փաստօրէն, դրանով իսկ զբաղւում էր Ազգային Իրաւանց պաշտպանութեամբ։ Դա ցոյց են տալիս բազմաթիւ գործեր, որոնք առաջ են մղել նրանք։ Դրանցից առաջինն ու ամէնաշռնդալիցը Տիբէթի հոգևոր ու քաղաքական առաջնորդի հրաւէրն էր ԱՄՆ Կոնգրես։
1987 թուականին Թոմ Լանտոսի Մարդու Իրաւանց խումբը հրաւիրեց 14-րդ Դալայ Լամային (Dalai Lama)՝ խօսելու Տիբեթի իրավիճակի մասին։
Յայտնի է, որ Դալայ-Լամաները Տիբեթի հինաւուրց թէոկրատական պետութեան հոգևոր առաջնորդներն ու միաժամանակ աշխարհիկ գահակալներն են։
20-րդ դարի յիսունական թուականների սկզբին միջազգային ասպարէզում յատկապէս լայն արձագանք գտաւ Տիբէթի նուաճումը կոմունիստական Չինաստանի, այսինքն՝ Չինաստանի Ժողվորդական Հանրապետութեան կողմից։ 1951 թուականի մայիսի 23-ին կոմունիստական Չինաստանի 40.000 զինուորներից ու սպաներից բաղկացած զօրաբանակը գրաւեց այն ժամանակ դեռևս անկախ պետութիւն հանդիսացող Տիբէթը։ Ձեւականօրէն կոմունիստական Չինաստանը տիբեթցիներին խոստացաւ ամէնալայն կրօնական ազատութիւններ եւ քաղաքական ինքնավարութիւն։ Բնականաբար, իւրեանց այդ կեղծ խոստումները չինացի կոմունիստ ղեկավարները իւրեանց տիրապետութեան հաստատման առաջին իսկ օրերից ի վեր խախտեցին։ Չինական տիրապետութեան եօթանասուն երկու տարուայ ընթացքում Տիբէթում զոհուել է աւելի քան մէկ ու կէս միլիոն տիբեթցի։ Միայն շատ աւելի ուշ չինական իշխանութիւնները՝ արդէն իւրեանց որոշակի օգտապաշտակաՆ նկատառումներից ելնելով թոյլ տուեցին, որպէսզի Տիբէթում վերաբացուեն մէկ ու կէս հազար լամայական վանքերը։ Լամա կոչւում են Տիբէթի բուդդայական հոգևարականները։ Իսկ Դալայ Լաման նրանց ամէնաբարձր առաջնորդն է։
Սա Դալայ Լամայի առաջին պաշտօնական հրաւէրն էր՝ ԱՄՆ-ի որևէ իշխանական կառոյցի կողմից։
Բիրմայի Չարմ Տոնգի այցը
2005 թուականի հոկտեմբերի 31-ին Լանտոսն ու իւր Մարդու Իրաւանց խումբը օգնեցին Շան Բիրմացի ակտիւիստուհի Չարմ Տոնգին՝ այցելելու Սպիտակ Տուն՝ քննարկելու Բիրմայի քաղաքական իրավիճակը Նախագահ Ջորջ Բուշ Կրտսերի (President George W. Bush), նրա Ազգային Անվտանգութեան գծով Խորհրդական Սթիվըն Հադլիի (Stephen J. Hadley), և այլ ամերիկեան բարձրաստիճան պաշտօնենաների հետ ։,
Չարմ Տոնգը խօսեց Բուշի հետ թէ՛ պատերազմական բռնաբարութիւնների մասին, եւ թէ՛ կանանց իրաւունքների դաժանագոյն խախտման այլ հարցերի մասին, որոնք առկա են իւր հայրենի Շան նահանգում։
Այդ հանդիպումից յետոյ Լանտոսը ճշտօրէն կանխատեսեց, որ Չարմ Տոնգի 50-րոպեանոց զրոյցը Բուշի հետ "ուժեղ արձագանքներ կառաջացնի աշխարհով մէկ" ։
ԱՄՆ ներկայիս՝ 118-րդ Կոնգրեսի՝ Թոմ Լանտոսի Մարդու իրաւունքների յանձնաժողովի անդամները
ԱՄՆ 118-րդ Կոնգրեսի՝ Թոմ Լանտոսի Մարդու իրաւունքների յանձնաժողովի անդամները 55 հոգի ։ Մէկ տեղ՝ 56-րդը թափուր է։
Ստորև բերուած են նրանց անուն-ազգանունները, կուսակցական պատկանելութիւնը, ներկայացրած նահանգները և ընտրական շրջանները, որտեղից ընտրուել են ԱՄՆ Կոնգրես ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի Կոնգրեսներ Կատեգորիա:1983 հիմնադրումներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կազմակերպություններ
(4956) Նոյմեր
(4956) Նոյմեր (Noymer), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի նոյեմբերի 12-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,44497 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9486 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9413 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1396,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,257806 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 24,23° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Տառագոնա
Տառագոնա (Tarragona), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Կատալոնիայի Տառագոնա պրովինցիայի Տառագոնես շրջանում (կոմարկայում)։ Տարածքը՝ 61,91 կմ² ։ Բնակաչության թվաքանակը՝ 140.184 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքն ունի նավահանգիստ, որը կարևոր դեր է խաղում Իսպանիայի տնտեսության մեջ։ Գտնվում է Բարսելոնայից 98 կմ դեպի հարավ–արևմուտք։
Պատմություն
Հիմնադրվել է մ․թ․ա 5–րդ դարում։ Մ․թ․ա 218 թվականին գրավվել է Հռոմի կողմից։ Հռոմեական կայսրության ժամանակաշրջանում եղել է Տարակո նահանգի կենտրոնն էր և միաձուլվել է Գալիցիայի Տարակոնսկայա քաղաքին։ Հուլիոս Կեսարի ժամանակաշրջանում այն դարձել է Կոլոնիա Ջուլիա Ուրբիս Տրիումֆալիս Տարրակո մարզի կենտրոն։ Կանտրաբիանական պատերազմի ավարատից հետո՝ հաղթանակի կապակցությամբ Օգոստոս Օվկիանոսի կողմից կառուցվել է բազմաթիվ շինություններ։ Հռոմեական կայսր Սեվերոսն այն միացրել է Հռոմի վարչակազմին։ 4 դար շարունակ այն ղեկավարում էին Մավրովները և քաղաքին տիրել են մինչև 1117 թվականը։ Միջնադարում այն դարձավ Արագոն թագավորության մայրաքաղաք։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունն Իսպանիայում
Գրանով (այլ կիրառումներ)
Գրանով, կարող է վերաբերել՝
Պաստիտսիո
Պաստիտսիո (παστίτσιο, pastítsio, երբեմն գրվում է պաստիցիո), հունական խոհանոցի ավանդական ուտեստ՝ աղացած մսի խճողակով և բեշամել սոուսով մակարոնի թխուկ։
Անվանում և ծագումնաբանություն
Պաստիտսիո ուտեստն իր անվանումն ստացել է իտալական pasticcio ուտեստի անվանումից։ Իտալական խոհանոցում pasticcio-ն իրենից ներկայացնում է թխած աղի կարկանդակների ընտանիքի ուտեստ․ այս դասին պատկանող ուտեստների հիմքում ընկած է միսը, ձուկը կամ մակարոնը ։ Իտալական pasticcio-ի բազմաթիվ տեսակներ իրենց բաղադրատոմսերում ներառում են չորահացիկներ, իսկ որոշ տեսակներ՝ նաև բեշամել սոուս ։ Pasticcio բառը ծագում է ժողովրդական լատիներենի pastīcium բառից, որն առաջացել է «մակարոն» բառից, նշանակում է «կարկանդակ», իսկ ժամանակի ընթացքում տարատեսակ լեզվական փոփոխությունների ենթարկվելով՝ ստացել է հետևյալ փոխաբերական իմաստները՝ «խառնաշփոթ», «բարդ իրավիճակ» ։
Կիպրոս
Կիպրոսում այսպսի ուտեստը կոչվում է «մակարոնը ջեռոցում» (μακαρόνια του φούρνου, makarónia tou foúrnou, Turkish: fırında makarna)  ։ Կիպրոսում այս ուտեստը կարևոր և պարտադիր կերակրատեսակ է համարվում հարսանիքների և այնպիսի արարողությունների և տոների ժամանակ, ինչպիսին է՝ Սուրբ Զատիկը, որի ժամանակ այն մատուցվում է տապակած մսային ուտեստի հետ։ Բաղադրատոմսերը տարբեր են, բայց հիմնական բաղադրատարրը՝ խոզի, տավարի կամ ոչխարի միսը, մշտապես պահպանվում է։ երբեմն ավելացնում են նաև լոլիկ, որը համեմում են նանայով, մաղադանոսով կամ դարչինով։ Վրայից ավելացնում են հալլումի կամ անարի քերած պանիր, չնայած պանիրը երբեմն ավելացնում են միայն սպիտակ սոուսին ։
Նաև գոյություն ունի այս ուտեստի թուրքա-կիպրական տարբերակը (bol peynirli makarna fırında), որը փոխարինում է մսին երկու տեսակի պանիրների օգտագործմամբ (կասերի և բեյազ) ։
Եգիպտոս
Եգիպտական խոհանոցում այս ուտեստը կոչվում է «բեշամել մակարոն», որն այս ուտեստի ֆրանսիական տարբերակի կրկնօրինակումն է։ Այն պատրաստվում է պեննե տեսակի մակարոնից։ Պաստիտսիոյի եգիպտական բաղադրատոմսում օգտագործում են միս, սոխ, բեշամել կամ մորնե սոուս։ Առավել մեծ կիրառում ունի տոմատի սոուսով պատրաստված տարբերակը, որի դեպքում տոմատի սոուսն ավելացվում է կերակրատեսակի մեկ կամ մի քանի բաղադրատարրերին։
(4955) Գոլդ
(4955) Գոլդ (Gold), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում ։
Պաստիտսիո
Մալթա
Մալթայում այս ուտեստը կոչվում է «թիմպանա» (անվանումը հավանաբար ծագում է իտալական «թիմբալլո» ուտեստի անվանումից)։ Այս դեպքում շոգեխաշած մակարոնը լցնում են տոմատի սոուսի մեջ, որն անպայման պարունակում է տավարի կամ աղադիր միս՝ հում ձվի կամ քերած պանիրի հետ միասին։ Երբեմն ավելացվում է նաև եփած ձու։ Դրանից հետո թխուկը պատրաստվում է միկրոլաիքային վառարանում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հունական խոհանոց Կատեգորիա:Կիպրական խոհանոց Կատեգորիա:Եգիպտական խոհանոց Կատեգորիա:Մակարոնեղեն
(4955) Գոլդ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,151926 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7434 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5604 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2043,91 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176133 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,44° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հենրի Հոլտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գրեբենիկի (այլ կիրառումներ)
Գրեբենիկի, կարող է վերաբերել՝
Բոինգ 707-ի ավիավթար Քերեջում
Boeing 707-ի ավիավթար Քերեջում, դեպի Իրանի Քերեջ քաղաքում գտնվող «Պայամ» միջազգային օդանավակայան ուղևորվող օդանավի ավիավթար՝ 2019 թվականի հունվարի 14-ին։ Ինքնաթիռում գտնվող 16 ուղևերներից 15-ը ավիավթարի ժամանակ զոհվեց ։
Չվերթ
Ինքնաթիռն իրականացնում էր միջազգային բեռնափոխադրման չվերթ, որը Բիշքեկի միջազգային «Մանաս» օդանավակայանից միս էր տեղափոխում Քերեջի «Պայամ» միջազգային օդանավակայան։ Իրանական կողմը հայտարարում է, որ օդանավը պատկանում է Ղրղզստանում գրանցված ավիաընկերություններից մեկին։ Բիշքեկի «Մանաս» միջազգային օդանավակայանի ղեկավարությունը, սակայն, հերքել է այս տեղեկությունները` պնդելով, որ կործանված Boeing-ը գտնվել է իրանական «Payam Air» ավիաընկերության հաշվեկշռում։