cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ներսես Մոկացի
Կենսագրություն
Ներսես Մոկացու փիլիսոփայական հայացքները դրսևորվել են «Վիճաբանութիւն երկնի եւ երկրի» այլաբան, բանաստեղծության մեջ։ Հոգու և մարմնի փոխհարաբերության հարցում գերադասությունը տալիս է մարմնին, երկնքի և երկրի հակադրության հարցում՝ երկրին։
Ներսես Մոկացու գործունեությունը կապված է Բաղեշի Ամրդոլու վանքի, Սյունյաց Մեծ անապատի և Լիմ կղզու միաբանության հետ, որի հիմնադիրն է (1622) ինքը։ Ավանդել է արտաքին գիտություններ։ Ներսես Մոկացու ստեղծագործությունը կարելի է բաժանել 3 խմբի՝ պատմական, հոգու և մարմնի փոխհարաբերության, ավանդական-առասպելական։ Պատմական երկերում հեղինակը հաղորդում է այնպիսի փաստեր, որոնք չկան այլ աղբյուրներում։ Այդպիսին է «Օրհնեալ Տեր Յիսուս փրկիչ» տողով սկսվող ներբողը նվիրված է Հարանց անապատի հիմնադրմանը։ Մի այլ գրվածքում պատկերել է Անդրեաս քահանայի նահատակությունը՝ Շահ Աբբասի հրամանով (1617)։ «Ի հոլովել ժամանակին» տողով սկսվող ողբում նկարագրել է Սալահ ադ Դինի կողմից Երուսաղեմի գրավումը (1187)։ Ներսես Մոկացու փիլիսոփայական հայացքները դրսեորվել են «Վիճաբանություն երկնի և երկրի» այլաբանական բանաստեղծության մեջ։ Հոգու և մարմնի պայքարի հարցում նա համարձակորեն առավելությունը տալիս է մարմնին, երկնքի և երկրի հակադրության հարցում՝ երկրին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Պարույր Սևակ
Պարույր Սևակ (Պարույր Ռաֆայելի Ղազարյան, ), հայ ականավոր բանաստեղծ, մշակութային գործիչ, գրականագետ, թարգմանիչ։ Թաղված է հայրենի տան բակում՝ Զանգակատուն գյուղում։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1970): ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1967, «Անլռելի զանգակատուն» պոեմի համար)։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1949 թվականից։
Մանկություն
Պարույր Սևակը ծնվել է 1924 թվականի հունվարի 24-ին Արարատի մարզի Չանախչի (այժմ՝ Զանգակատուն) գյուղում։ Հայրը՝ Ռաֆայել Ղազարի Սողոմոնյանը (1892-1975) և մայրը՝ Անահիտ Գասպարի Սողոմոնյանը (1894-1982) զբաղվել են հողագործությամբ և անասնապահությամբ։ Նրանց նախնիները 1828 թվականին գաղթել էին Պարսկահայաստանի Սալմաստ գավառից։ Բանաստեղծի նախնիների ազգանվանը իր իսկ վկայությամբ «սերնդեսերունդ կպած է եղել «Տեր»-ը, որ հոգևոր դասի տիտղոսն էր»։ Նրանք գրագետ մարդիկ էին, որ ուսանել էին Գևորգյան ճեմարանում ։ Նորածնին կնքահայր է դարձել համագյուղացի Մադոյենց Խաչատուրը՝ այգեգործ մի մարդ։ Նա նորածնի անունը Պարույր է դրել ի պատիվ նույնանուն սպայի, որի զինվորն է եղել ինքը՝ կնքահայրը։
Լինելով ծնողների մինուճար որդին՝ Պարույրը մանկությունից մշտապես զգացել է նրանց հոգատարությունն ու փայփայանքը։ Պարույրի մեջ պատվաստել էին նվիրվածություն հարազատների հանդեպ, արյունակցական կապի սրբազան զգացում, անկեղծ ու ջերմ սեր շրջապատի մարդկանց, հատկապես՝ մոր հանդեպ։ Ահա, թե ինչ է գրում բանաստեղծը գրառումների մի ծոցատետրում իր մոր՝ Ազիի (ինչպես կանչում էր նրան) մասին․ «Իմ մայրը մի կին էր, որի համար դժբախտության հասկացողությունը անհասկանալի մնաց ամբողջ կյանքում։ Ամբողջ կյանքում նա իրեն դժբախտ է համարել, այդքանով էլ, իսկապես, դժբախտությունը՝ ահավոր ճշտությամբ ապրելուց հեռու մնալով։ Նրա համար դժբախտություն էր՝ խոտը ուշ դեզելը, թեյի գդալների պակասը, աման ջարդվելը, պարանի կորչելը։ Բանաստեղծական հոգի էր նա, աշխարհը ողբերգականորեն վերապրող, անհանգիստ, անհագ հոգի, որքան, իհարկե, զորում էր նրա գեղջկական՝ պարզ, ոչնչով չաղարտված արտաքին էությունը։ Ես նրանից ժառանգել եմ չափազանց շատ, անքան շատ, որ մեծագույն մասով փոխարկվել է ուղիղ հակադրության»։Պարույր Սևակը մեծություն էր անգամ մանուկ հասակում։
Հինգ տարեկան էր Պարույրը և, առանց դպրոց գնալու, արդեն կարդում ու գրում էր։ Ավելի ճիշտ՝ գնում էր, բայց ոչ «օրինական» ձևով։ Եվ ուսուցիչը հաջորդ տարում՝ 1930 թվականին, թույլ է տալիս նրան օրինական ձևով հաճախել դպրոց՝ անուն-ազգանունը գրանցելով մատյանում։ Գյուղական փոքրիկ դպրոցում լավ սովորողները քիչ չէին, բայց տարեկիցներից ոչ մեկը չէր կարող մրցակից դառնալ Պարույրին սովորելու մեջ։ Դպրոցը գյուղական երեխայի առջև բացեց մի ուրիշ աշխարհ՝ գրքերի աշխարհ, իսկ գիրք չկար։ «Զարթոնքի տարիներն էին, բայց և դժվարին տարիներ։ Չկար թուղթ ու մատիտ։ Չկար դասագիրք։ Հաճախ ամբողջ դասարանը սովորում էր մեկ դասագրքով։ Պակասում էին ուսուցիչները։ Եղածներն էլ՝ միջնակարգ և նույնիսկ թերի միջնակարգ կրթության տեր։ Իններորդ դասարանում, օրինակ, մեր ֆիզկուլտուրայի դասատուն որքան հաղթանդամ, նույնքան համակրելի մի երիտասարդ էր։ Նույն այդ երիտասարդը 10-րդ դասարանում ստիպված էր մեզ գրականություն դասավանդել։ Երեկ՝ ֆիզկուլտուրա, այսօր՝ գրականություն։ Եվ դասավանդեց․ գիշերները ես գրում էի հաջորդ օրվա մեր անցնելիք գրողի կյանքն ու գրական գործունեությունը և առավոտյան նա թելադրում էր մեզ իմ գրածը, ընդ որում՝ բոլորի հետ մեկտեղ նրա թելադրածը գրում էի նաև ես։ Եվ այդպես՝ կլոր տարին.․․»։
Աշակերտական նստարանից սկսած, իսկ համալսարանական տարիներին ու հետագայում առավել ևս, գիրքը՝ վեպ լիներ, թե բանաստեղծությունների ժողովածու, պատմագիտական ուսումնասիրություն, թե փիլիսոփայական տրակտատ, միևնույն է, ինչ էլ կարդալիս լիներ՝ մատիտը կամ գրիչը անբաժան էին նրանից։ Բնավ չէր հավանում այն գրքերը, որտեղ մատիտը պետք չէր գալիս։ Սիրում էր պոեզիան և հայ բանաստեղծներից շատերի գործերը անգիր գիտեր։ Շատ էր սիրում Հովհաննես Թումանյանին։ «Ես՝ գաղտնիքս մեծ, ինքս՝ փոքրիկ, արդեն վաղուց համոզված էի, որ դառնալու եմ «էն «Գիքոր»-ը գրողի պես մարդ», այսինքն՝ գրող կամ բանաստեղծ։ Բայց այդ մասին գիտեի լոկ ես ու մեկ էլ․․․․Աստված»։
Կրթություն
1939 թվականից Պարույր Ղազարյանը դարձել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական բաժանմունքի հայոց լեզվի և գրականության բաժնի ուսանող (մինչև 1945)։ Ավարտել է Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը (1955), որտեղ և դասախոսել է (1955-1959)։ 1946 թվականին ընդունվել է ՀԽՍՀ ԳԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրան՝ հայ հին գրականություն մասնագիտությամբ։ Նույն այս տարիներից էլ սկսվել է նրա աշխատանքային գործունեությունը։ 1945-1946 թվականներին որպես գյուղական երիտասարդության բաժնի վարիչ աշխատել է «Ավանգարդ» թերթում, 1946-1947 թվականներին որպես մամուլի բաժնի ավագ ռեֆերենտ՝ Արտասահմանյան երկրների հետ բարեկամության և մշակութային կապի հայկական ընկերությունում։ 1949-1951 թվականներին վարել է «Գրական թերթի» պոեզիայի բաժինը ։ 1963-1971 թվականներին եղել է ավագ գիտաշխատող ՀՍՍՀ ԳԱ Մ․ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում, 1966–1971 թվականներին՝ Հայաստանի գրողների միության վարչության քարտուղար։
Գրական գործունեություն
Սևակի սիրո ապրումը զգում և վերարտադրում է ոչ թե մեկ-երկու տարածված վիճակների մեջ (սիրո արբեցում, մերժված, անպատասխան, անհասանելի սիրուց առաջացած տառապանք), այլև՝ բացահայտում տվյալ զգացմունքի բոլոր հատկանշական կողմերը։ Սերը նրա քնարական հերոսի համար ոչ միայն ոգեղենացված մի պահ է, այլև՝ հոգևերո կենսագրություն։ Այդ իսկ պատճառով այդ զգացողության վերապրման գերիշխող վիճակների կողքին իրենց տեղն ունեն նաև բավարարված սերը, սիրո խաղը, սիրո ձանձրույթը, անսեր սերը, օտար սերը։
Բանաստեղծական նոր որակի սկիզբն են սիրային պոեմները («Ուշացած իմ սեր», «Նահանջ երգով», «Երգ երգոց») և «Անլռելի զանգակատուն» (1959, վերամշակված հրատարակություն 1966, ՀՍՍՀ պետական մրցանակ՝ 1957) քնարական-փիլիսոփայական պոեմը։ «Անլռելի զանգակատուն»-ը պատկերում է Կոմիտասի ճակատագիրը՝ ծննդյան օրից մինչև Մեծ եղեռնի տպավորություններից խելագարվելը, ապա և մահը՝ «վերադարձը հայրենիք»՝ 1935 թվականին։ Այդ ամենը պոեմում ներկայացվել է հայ ժողովրդի քաղաքական ու սոցիալական կյանքի ընդարձակ ֆոնի վրա, ազգագրական ու բանահյուսական նյութի հարուստ օգտագործումով։ Պոեմը ծավալվում է սիմֆոնիկ ստեղծագործության սկզբունքով, մեծ իրադարձությունները մարմնավորող «համազանգ»-երի և ավելի փոքր անցքերը մարմնավորող «ղողանջ»-ների միահյուսումով։ Բարձր պաթոսով է հագեցած պոեմի վերջաբանը, որը խորհրդանշում է հայություն-հայ երգ-Կոմիտաս եռամիասնության հարատևության գաղափարը։ Պոեմն ամբողջությամբ, կառուցվածքի և բանաստեղծական արտահայտչաձևերի ինքնատիպությամբ երևույթ է բազմադարյան հայ պոեմի պատմության մեջ։
Առանձնակի նշանակություն ունեն Սևակի նաև մյուս՝ «Այր մի Մաշտոց անուն» և «Եռաձայն պատարագ» պոեմները, որոնք հատկանշվում են հայրենասիրական-հայասիրական շնչով ու փիլիսոփայական ներսուզումներով․ առաջինում վերաիմաստավորվել է հայ գրերը հայտնագործողի դերը, երկրորդը ձոնվել է Մեծ եղեռնի ապրիլյան զոհերի հիշատակին։
Սևակն իր ստեղծագործությամբ լուծել է նորարարական խնդիրներ՝ հայ բանաստեղծությամբ (Գրիգոր Նարեկացի, Սիամանթո, Եղիշե Չարենց) ավանդված կառուցվածքները համադրելով ամերիկյան (Ու. Ուիթմեն), եվրոպական (Պ. Էլուար) և ռուսական (Վ. Մայակովսկի) բանաստեղծության կառուցվածքների հետ։ Նման համադրության առաջին նշանակալից հայտը «Մարդը ափի մեջ» (1963) ժողովածուն է, որին հատուկ է նախ՝ ժամանակակից մարդու ներաշխարհի գաղտնիքները հետախուզելու–բացահայտելու կիրքը, ապա՝ «ազատ բանաստեղծության» կիրառությունն ու բանաստեղծական ձևերի ճկունությունը։ «Եղիցի լույս» (1971) բանաստեղծությունների և պոեմների ժողովածուով Սևակը բացեց մարդու, անհատի ճանաչման նոր հնարավորություններ, որին նա հասել է իրականության գեղարվեստական ընկալման համադրական-վերլուծական սկզբունքի գործադրումով։ Միաժամանակ, նա բարձր լարվածության է հասցրել իր քննադատական պաթոսը՝ մարդկային ու հասարակական արատների դեմ, հանդես եկել իբրև մարդու կատարելության և աշխարհի ներդաշնակության ջատագով։
Սևակի գրական ժառանգության մի ստվար մասն են նրա գրականագիտական-բանասիրական և գրաքննադատական հետազոտություններն ու հոդվածները Գրիգոր Նարեկացու, Մեսրոպ Մաշտոցի, Կոմիտասի, Նահապետ Քուչակի, Պետրոս Դուրյանի, Հովհաննես Թումանյանի, Եղիշե Չարենցի, ժամանակակից բանաստեղծների, հայոց պատմության և լեզվաոճական ալևայլ խնդիրների վերաբերյալ, ինչպես նաև «Սայաթ-Նովա» (1969) մենագրությունը, որտեղ Սևակը լուծել է բանասիրական մի շարք «առեղծվածներ» և թափանցելով Սայաթ-Նովայի տաղերի էության մեջ՝ վերհանել նրա ստեղծագործության մի շարք առանձնահատկություններ։
Հայ գեղագիտական մտքի պատմության մեջ, մասնավորապես բանաստեղծական արվեստի տեսական հիմունքների մշակման առումով, ուշագրավ են Սևակի մի շարք հոդվածներ, առաջին հերթին՝ «Հանուն և ընդդեմ ռեալիզմի նախահիմքերի» բանավիճային հոդվածը (Երկ․ ժող․, 1976, հ․ 6)։ Դրանցում հանդես գալով «նաղլա–հեքիաթային», նկարագրական, գետնատարած, պարզունակ բանաստեղծությունների դեմ՝ Սևակի արդի բանաստեղծության զարգացման ուղին համարում է մարդկային հոգու խորությունները թափանցող («ներանձավային»), «ոգեղենացած շնչի», բազմաձայնական լայն հնարավորություններով և իմացականությամբ հագեցած չափածոն։ Բանաստեղծության տեսության վերաբերյալ Սևակի առաջարկած որոշ ձևակերպումներ մտել են գիտական շրջանառության մեջ։
․․․Իմ կյանքի լավագույն տասնամյակը անցավ ինքնամաքառման մեջ․ ամեն ինչ գնաց երկու բանի վրա։ Նախ՝ դիմանալու։ Դիմացա, բայց ի՞նչ գնով։ Իմ տասը տարվա աշխատանքը մնաց ու մնում է գզրոցում․ իր ժամանակին՝ չէր կարելի, իսկ հիմա չարժի։ Այդ տարիներին ես հասկացա, որ մի բան մտածել և այլ բաներ ասելը անբարոյականության վատթարագույն տեսակն է, ինչպես որ հարկադրաբար սիրելն էլ վատթարագույն շնականությունն է․․․
Մահ
Պարույր Սևակը մահացել է 1971 թվականի հունիսի 17-ին ավտովթարից։ Նրա մեքենան բախվել է գյուղական ճանապարհով անցնող կաթ տեղափոխող մեքենային։
Վարկածներ
Գրողի մահվան մասին կան իրարամերժ վարկածներ։ Ըստ վարկածներից մեկի՝ Սևակը մեքենա վարել չի իմացել, բայց այդ օրը նա պետք է մեկներ Երևան՝ իր զոքանչի քառասունքին ներկա գտնվելու համար։ Սևակի վարորդը հրաժարվել է մեքենան վարել՝ պատճառաբանելով, որ գործեր ունի։ Սևակը ինքն է որոշել վարել ու իր կնոջը՝ Նելլի Մենաղարաշվիլիին ասել է, որ եթե մեքենան կարողանա դուրս բերել ավտոկանգառից, ապա ճանապարհ կընկնեն։ Կինը նստել է Սևակի կողքին, իսկ երկու որդիները՝ մեքենայի հետնամասում։ Սևակի մեքենան բախվել է հայրենի գյուղից 8 կմ հեռավորության վրա, որի պատճառով մահացել են Սևակն ու նրա կինը ։
Ըստ մեկ այլ վարկածի՝ գրողի մահը եղել է կազմակերպված, և այն կատարվել է սովետական իշխանության պատվերով ։
Տուզակ (Շարանտի գավառ)
Տուզակ (Touzac), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 451 մարդ, բնակչության խտությունը` 28.82 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15.65 կմ² տարածք։
2017 թվականի հունվարից Մալավիլ, Էրավիլ, Նոնավիլ և Վիվիլ համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Բելվին համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 420 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 125 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 27 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 281 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 212-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 69։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,4 %։ 212 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 201 անձ (110 տղամարդ և 91 կին)։ Գործազուրկ են եղել 11 անձ (2 տղամարդ և 9 կին)։ 69 անաշխատունակներից 23-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 25-ը` թոշակառուներ, իսկ 21-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Զբոսաշրջությունն Ալժիրում
Զբոսաշրջությունը Ալժիրում կազմում է Ալժիրի համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) 1 տոկոսը ։ Ալժիրի զբոսաշրջությունը զիջում է իր արևելյան և արևմտյան հարևաններին ՝ Թունիսին և Մարոկկոյին, թեև ունի զգալի ներուժ տուրիզմի զարգացման համար։ Հաշվի առնելով նրա բնությունը և պատմական օբյեկտների առկայությունը՝ նա էականորեն չի տարբերվում «արաբական արևմուտքի»՝ Մաղրեբի երկրներից։ Հարևանների միջև տարբերությունն այն է, որ օրինակ Մարոկկոյում կամ Թունիսում պոտենցիալն օգտագործվում է ակտիվորեն և տուրիզմն այստեղ ծանր արժութային եկամուտների աղբյուր է, այն դեպքում, երբ Ալժիրում ռեսուրսներն անբավարար ձևով են օգտագործվում։ Համեմատելով Թունիսում կամ Մարոկկոյում զարգացող տուրիստական բիզնեսի հետ, որոնք ունեն զարգացած տուրիստական ենթակառուցվածք և հմուտ կադրեր, ակտիվ գովազդ են իրականացնում և օտարերկրյա հյուրերին կարող են առաջարկել ցանկացած ճաշակի ու գրպանի համապատասխան ճանապարհորդություններ, Ալժիրում տուրիզմը 1990-ական թվականներին զգալի դժվարություններ էր ապրում ոչ միայն ներքին բարդ իրադրության այլ նաև իշխանությունների ոչ բավարար ուշադրության պատճառով։
Վիճակագրություն
2000 թվականին Ալժիրում կար միայն հինգ հինգաստղանի հյուրանոց համեմատած Թունիսի և Մարոկկոյի հետ, որոնք ունեին նույն կարգի 76 հյուրանոց միասին վերցրած։ Ալժիրն ուներ ընդամենը 15 չորսաստղանի հյուրանոց Մարոկկոյի և Թունիսի 245 նմանատիպի դիմաց։
Այսպես Տուրիզմի նախարարության պաշտոնական տվյալներով 1999 թվականին երկիր այցելել են մոտ 7 553 000 հյուրեր և համեմատած նախորդ տարիների հետ նրանց թիվն աճել էր 14.3%–ով։ Սակայն նրանցից միայն 1 476 000 մարդ էր եղել օտարերկրացի, մնացած մասը կազմում էին ալժիրցիները, որ գտնվում էին արտերկրում, ովքեր որոշել էին այցելել հարազատ վայրերն ու բարեկամներին։ Միանգամայն ակնհայտ է, որ Ալժիրում տուրիստական սեկտորը գտնվում է լճացման վիճակում և սրա համար մի քանի պատճառ կա։ Ամենակարևորներից է լայնամասշտաբ տնտեսական կառույցների վերակառուցման և տնտեսական բարեփոխումների համար ֆինանսական միջոցների պակասը, երկրի կառավարության քաղաքական կամքի պակասը փոխելու վերաբերմունքը սեկտորի հանդեպ և այն թեքել երկրի կարիքներին համաձայն, ինչպես նաև շարունակվող ներքին անկայունությունը որպես իշխանության և իսլամական ծայրահեղականների միջև զինված հակամարտությունների արդյունք, ինչը բնականաբար վախեցնում է պոտենցիալ տուրիստներին։ 21-րդ դարի սկզբին տուրիստական սեկտորի զարգացումը որպես օտարերկրյա արժույթի ներդրման այլընտրանքային կարևոր աղբյուրներից մեկը մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում կառավարության շրջանում։
Պայմաններ
Ինչ վերաբերվում է բնակլիմայական պայմաններին ապա դրանք ինչպես Մաղրիբի մնացած երկրներում լրիվ նպաստում են տուրիզմի զարգացմանը։ Տարածքի մեծությունն ու ձգվածությունը հյուսիսից հարավ երկայնքով ապահովում է լանդշաֆտային բազմազանությունը՝ լեռնային տարածքներ, Սահարա անապատ, Միջերկրական ծովի ափամերձ հատվածներ։ Սահարայի դերը շատ մեծ է անապատային զբոսաշրջության զարգացման առումով։ Օտարերկրյա տուրիստներին Ալժիրում գրավում են ոչ միայն միջերկրածովյան խոնավ կլիման և հյուսիսային ծովափնյա շրջանի հրաշալի լողափները, որն ուներ զարգացած տուրիստական ենթակառուցվածք։ Այստեղ են գտնվում նաև միջազգային կարգի հյուրանոցների հիմնական մասը։
Տուրիստներին գրավում է նաև Ալժիրի յուրօրինակ մշակույթը, որն ներառում է ժողովրդի բազմադարյան ավանդույթները և առաջին հերթին նրա ճարտարապետական հարուստ ժառանգությունը։ Փյունիկացիների նյութական մշակույթի հուշարձանները, հին հռոմեական դարաշրջանի արժեքավոր հուշարձաններն ու ցուցադրանմուշները, բաց երկնքի տակ թանգարանները 11-18-րդ դարերի արաբամուսուլմանական քաղաքակրթության հետաքրքիր հուշարձանները, այս բոլորը կարող էին երկիր բերել արտերկրից հսկայական քանակի տուրիստներ և զգալիորեն լցնել ալժիրյան գանձարանը։
Զարգացում
1970-ական թվականներին Ալժիրյան իշխանության ջանքերը ուղղված էին տուրիստական խոշոր համալիրների և երկրի տարբեր շրջաններում հանգստյան կենտրոնների շինարարությանը, բայց հատկապես ծովափնյա շրջաններում հիմնական օտարերկրյա տուրիստներին, ինչպես նաև տեղի բնակչությանը ծառայելու։ Ալժիր քաղաքից ոչ հեռու կառուցվեց Սիդի-Ֆերուշ հսկայական համալիրը՝ հյուրանոցներով, ռեստորաններով, խաղատներով, աշտարակներով և նավահանգիստներով։ Հետո մայրաքաղաքի կողքին կառուցվեցին մի քանի նման համալիրներ։ Այդ նույն ժամանակ, քանի որ ալժիրյան տնտեսությունը հիմնվում էր հիմնականում նավթագազային սեկտորի զարգացման վրա իշխանությունները բավարար ուշադրություն չէին հատկացնում տուրիստական սեկտորի աճին և տուրիզմը դարձնելու տնտեսության դինամիկ զարգացող ճյուղ, որն ի վիճակի է գործել ժամանակակից տեխնոլոգիաներով և տրամադրել նոր որակի ծառայություններ։ Քիչ ուշադրություն էր հատկացվում նաև տուրիստական գործի համար մասնագիտացված կադրերի պատրաստմանը։ Նոր հյուրանոցները, որպես կանոն, թանկ էին, բայց նույն ժամանակ այնտեղ սպասարկումը համապատասխան չէր համաշխարհային չափանիշներին։
Կառավարությունում տուրիզմի զարգացման հստակ ծրագրի բացակայության և տուրիզմի տարածքների զարգացման հարկավոր հսկողության բացակայության և վարչական համակարգում կոռուպցիայի առկայության հետևանքով զբոսաշրջությունն այստեղ շարունակում էր զարգացվածության ցածր մակարդակում մնալ։ Տեղի գործարարներն ովքեր ուզում էին զբոսաշրջական բազաներ ստեղծել բավարար ներդրողներ էին փնտրում այն նույն ժամանակ, երբ Իտալիայից, Իսպանիայից, Պարսից ծոցի երկրներից ներդրողները հրաժարվում էին մասնակցել այդ նախագծերի իրականացմանը հենց բազային ենթակառուցվածքների բացակայության և տեղի պոտենցիալ գործընկերների անկանխատեսելիության պատճառով։ Դարասկզբին Ալժիրում հաշվվում էր տուրիզմի զարգացման մոտ 174 գոտի։ Կառավարությունը նախատեսում է այնտեղ բազային ենթակառոցվածքի շինարարությունը արագացնել ներառելով առաջին հերթին ջրմուղի և մաքրող համակարգի շինարարությունը։ Դրա հետ կապված կառավարությունը փորձում է գտնել հետաքրքրված ներդրողներ երկրում կամ արտասահմանում, որպեսզի բաժանեն նրանց միջև հողատարածքները խելամիտ գներով։ Վերջին տարիներին կտրուկ անկում ապրած տուրիզմի եկամուտները բարձրացնելու հույսով իշխանությունները ձգտում էին բարձրացնել օտարերկրյա տուրիստների սպասարկման մակարդակը, ընդլայնել միջազգային չափանիշներին համապատասխանող նոր հյուրանոցային համալիրների շինարարությունը։
Տուրիզմից ստացված եկամուտներն Ալժիրում 1992 թվականի 75 միլիոն դոլարից կրճատվեին ընդամենը 6 միլիոն դոլարի 1997 թվականին, ընդ որում 1992 թվականի եկամուտները կազմում էին 1997 թվականի ստացված եկամուտների ընդամենը 23%–ը։ 1990-ական թվականների վերջերին իրադրությունն ավելի վատացավ, ինչի մասին վկայում են վիճակագրական տվյալները. 1997-ին տուրիզմի արտասահմանյան եկամուտները կազմում էին միայն 1.6 %-ը 1972 թվականի տվյալների։ Ալժիրում տուրիստական սեկտորի հետամնացությունը լուսաբանելու համար պետք է նշել, որ այս ճյուղի եկամուտներն Ալժիրում կազմում են Իսպանիայում տուրիստական բիզնեսի եկամուտների 0.03%-ը իսկ Թունիսի՝ 0.4%-ը։ Որոշ համալիրներում և հյուրանոցներում խոշոր ընկերությունների հետ երկարատև բանակցություններից ու մտորումներից հետո սպասարկման մակարդակի բարձրացման նպատակով արտասահմանյան կառավարում մտցնելու մասին պայմանագրերի վերաբերյալ որոշում ընդունվեց ստորագրել պայմանագրեր արտասահմանյան ընկերությունների հետ։ Այս գործում առաջին աղավնի դարձավ «Սոֆիտել» հյուրանոցը։
Միջազգային ասպարեզում մրցունակ տուրիստական սեկտորի ստեղծման համար անհրաժեշտ է քաղաքական ուժ, տուրիզմի զարգացման հստակ և հետևողականորեն իրականացվող ծրագիր, խոշոր ֆինանսական ներդրումներ, որոնք պետությունը կարող է ապահովել, եթե նավթի գները շարունակում են մնալ բարձր մակարդակում։ Ընդ որում, պետք է հաշվի առնել, որ Ալժիրում գոյություն ունեն մի շարք այլ խնդիրներ, որոնք անհետաձգելի լուծում են պահանջում, այդ թվում օրինակ անգործության բարձր մակարդակը, ժամանակակից բնակատեղիների խիստ պակաս, բնակչության ցածր կենսամակարդակ, կրթության և առողջապահության ոլորտի խնդիրներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալժիրի տնտեսություն Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունն Ալժիրում ա
Վարդան Գաբրիելյան
Վարդան Սերգեյի Գաբրիելյան, հայ նկարիչ։
Կենսագրություն
1975 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1983 թվականին՝ Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի նկարչական ֆակուլտետը։ 1987 թվականից ԽՍՀՄ նկարիչների միության երիտասարդական սեկցիայի անդամ է, 2001 թվականից՝ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։ Ստեղծագործում է վերացական, կոնստրուկտիվ, ֆիգուրատիվ, կրոնական թեմաներով։
Վարդան Գաբրիելյանի գործերը գտնվում են տարբեր երկրների թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։
Ցուցահանդեսներ
Մասնակցել է բազմաթիվ հանրապետական և միջազգային ցուցահանդեսների Երևանում, Մոսկվայում, Հելսինկիում, Բազելում, Շարժայում, Նյու Ջերսիում, Թեհրանում, Ֆլորենցիայում, Օլդենբուրգում, Վենետիկում, Բեյրութում, Դուբայում ։
Անհատական ցուցահանդեսներ
Վարդան Գաբրիելյանի աշխատանքները ցուցադրվում են
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Համլետ Անդրեասյան
Համլետ Անդրեասյան (4 հունիսի, 1955, Առաջաձոր, Մարտակերտի շրջան - 28 հոկտեմբերի, 1992, Սրխավենդ), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Կենսագրություն
Համլետ Անդրեասյանը ծնվել է 1955 թ. հունիսի 4-ին Մարտակերտի շրջանի Առաջաձոր գյուղում։ Ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։ Ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է Առաջաձորի կենցաղսպասարկման կոմբինատում որպես հյուսն։ 1989 թ-ից արցախյան շարժման մասնակիցների շարքում էր։ Մասնակցել է պաշտպանական ու ազատագրական մարտերին։ Զոհվել է 1992 թ հոկտեմբերի 28-ին Սրխավենդի համար մղված մարտում։ Հետմահու պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած էր, ունի երեք երեխա։ Հանգչում է Առաջաձորի գերեզմանատանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հունիսի 4 ծնունդներ Կատեգորիա:1955 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 28 մահեր Կատեգորիա:1992 մահեր Կատեգորիա:Առաջաձոր (Արցախ) գյուղում ծնվածներ
Փառքի արահետներ
«Փառքի արահետներ» (Paths of Glory), 1957 թվականին նկարահանված ամերիկյան ֆիլմ նվիրված Առաջին համաշխարհային պատերազմի իրադարձություններին։ Նկարահանումները կատարվել են Գերմանիայում, Մյունխենի Շլայսհայմի պալատի մերձակայքում։ Սթենլի Կուբրիկի երիտասարդ տարիների նկարահանած ֆիլմերից է, գլխավոր դերերից մեկում հանդես է եկել ճանաչված դերասան Քըրք Դուգլասը։
Սյուժե
Ֆիլմում գործողությունները ծավալվում են 1916 թվականին Առաջին համաշխարհային պատերազմի արևմտյան ճակատում։
Մոտ երկու տարի է կորպուսի գեներալ Բրուլարի զորքերը մի քանի մետրով առաջադիմում են ռազմաճակատում, և նորից հետ նահանջում։ Գենարալ Բրուլարը հրամայում է դիվիզիոնի գեներալ Միրոյին գրոհել հակառակորդի անառիկ դիրքերից մեկը, որն ստացել է Մրջյունի բլուր անվանումը։ Ռազմական գործողության կատարումը հանձնարարվում է գնդապետ Դաքսին, ով ղեկավարում է հետևակային գունդը։
Կասոլա
Կասոլա (Cassola), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վիչենցա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 13 309 մարդ (2005), բնակչության խտություն՝ 1023,27մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12,72 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 36022։ Հեռախոսային կոդ՝ 0424։ Քաղաքի հովանավոր պաշտպանն է Սուրբ Մարկը։ Քաղաքի տոնը նշվում է ապրիլի 25-ին։
Փառքի արահետներ
Սյուժե
Սակայն գործողության կատարման տապալումը հենց սկզբից ակնհայտ է, քանի որ դիրքը գրավումը գրեթե անհնարին է, և երբ ռազմական գործողությունը ավարտվում է լիակատար անհաջողությամբ, գեներալը հրամայում է վախկոտության համար դատապարտել և գնդակահարել պատահականորեն ընտրված 3 զինվորի։ Գնդապետ Դաքսը, ով նախկինում քրեական գործերով փաստաբան էր աշխատել, ելույթ է պատրաստվում է ի պաշտպանություն իր զինվորների։
Կասոլա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Փառքի արահետներ
Սյուժե
Սակայն ռազմական դատարանի վճիռը կարծես կանխորոշված է, քանի որ հենց հրամանատարի խոսքերով «կարգապահության լավագույն պահպանությունը - ժամանակ առ ժամանակ ենթականերից մեկին պատին դեմ տալն է։
IPad Pro (2-րդ սերունդ)
iPad Pro (2-րդ սերունդ), Apple կորպորացիայի՝ 2017 թվականի iPad Pro շարքի ինտերնետ-պլանշետները, որոնք ներկայացվել են 2017 թվականի հունիսի 5-ին WWDC 2017-ում։ Նրանք հագեցած են Apple A10X Fusion ավելի արտադրողական պրոցեսորով, iSight՝ 12 մեգապիքսել տեսախցիկով, 4 ԳԲ օպերատիվ հիշողությամբ, FaceTime 7 մեգապիքսել ճակատային տեսախցիկով և կախված օգտատիրոջ զբաղմունքից՝ հաճախականությունը փոխելու հնարավորություն ունեցող էկրանով։ Ինչպես այս շարքի բոլոր պլանշետները, այս սարքավորումները ևս աջակցում են Apple Pencil ստիլուսի և iOS 11-ում Split View ռեժիմի աշխատանքը, որը թույլ է տալիս միաժամանակ երկու հավելված գործարկել էկրանին ։
Արտադրողականություն
IPad Pro 10.5 (2017) պլանշետի «սիրտը» Apple A10X նոր պրոցեսորն է՝ 5-րդ սերնդի 64-բիթանոց ճարտարապետությամբ։ Պլանշետին ավելացվել է նաև նոր M10 համապրոցեսոր։ Ըստ մամուլում հայտնված Geekbench թեստերի շարքի՝ Apple A10X-ի նոր չիպի արագությունը մեկ միջուկային ռեժիմում 34%-ով բարձր է, քան նրա նախորդ Apple A9X-ը (ներկայացված 2015 թվականի սեպտեմբերին)՝ 4236 միավոր 3490-ի դիմաց, իսկ բոլոր միջուկների օգտագործմամբ թեստավորման ժամանակ նոր չիպն ավելի արագ է եղել 27%-ով. Apple A10X-ը ցուցադրում է 6588 միավոր՝ Apple A9X-ի 5580-ի դիմաց։ Apple A10 սերիայի՝ iPhone 7 սմարթֆոններում (ներկայացված 2016 թվականի սեպտեմբերին) օգտագործված ավելի վաղ չիպի հետ արագագործությունը համեմատելիս Apple A10X նոր չիպը նույնպես գերազանցություն է ցուցադրում՝ 22%-ով՝ մեկ միջուկի թեստավորման ռեժիմում, և 20%-ով՝ բազմամիջուկային ռեժիմում։ Այս թեստավորման մեջ iPad Pro ինտերնետ պլանշետը Apple A10X նոր չիպով ավելի շատ միավոր է հավաքել, քան Apple MacBook-ի 12-դյույմանոց նոութբուքը` 4-միջուկային Intel Core M պրոցեսորով, որը ցույց է տվել 3023 մակարդակի արագություն և 6430 միավոր և, հետևաբար, սեղանի համակարգիչների հետ հավասար ի վիճակի է աշխատել iMovie-ի տիպի «ծանր» հավելվածների հետ ։
Պլանշետը թողարկվում է երեք տարբերակով ՝ 32 գիգաբայթ, 128 գիգաբայթ և 256 գիգաբայթ։
Ինքնավարություն
Wi-Fi-ին միացված վիճակում համացանցում նավարկելու ռեժիմում մարտկոցի ինքնավար աշխատունակությունը մինչև 10 ժամ է։
iSight տեսախցիկ
Տեսանյութ՝
Էկրան
10.5-դյույմանոց iPad Pro-ն (2017) առաջարկում է մի ֆունկցիա, որը հարմարեցնում է էկրանի գույները օգտատիրոջ միջավայրին։ Apple-ն աշխատել է արտացոլումների, պայծառության և գույների վրա` նոր iPad-ի էկրանը դարձնելով մի փոքր ավելի լավը, քան նախորդ մոդելների էկրանները։
«Բարև, Siri»
10.5-դյույմանոց iPad Pro-ն ունի միշտ միացված «Բարև, Siri» գործառույթ, որը թույլ է տալիս առանց պլանշետին հպվելու ակտիվացնել ձայնային օգնականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2017 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Էփլ
Կարոտին
Կարոտին (լատիներեն carota-գազար), C40H56, կարոտինոիդների խմբի դեղնանարնջագույն պիգմենտ, վիտամին A-ի նախավիտամինն է։ Սինթեզվում է բուսական օրգանիզմներում։ Կարոտինով հարուստ են գազարի արմատները (այստեղից «կարոտին» անվանումը, որոշ սորտեր պարունակում են մինչև 31 միլիգրամ%), մասրենու (2-16 մգ%), հաղարջենու, արոսի, չիչխանի պտուղները։ Մեծ քանակությամբ կարոտին պարունակում են նաև կարագը, ձկան յուղը, ձվի դեղնուցը։ Բույսերում հիմնականում հանդիպում է B-կարոտինը։ Կարոտինը բարձրացնում է կենդանիների պտղաբերությունը, մատղաշի աճումն ու զարգացումը։ Բույսերում կարոտինի դերը լրիվ պարզված չէ։
Կատեգորիա:Վիտամին A Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ Կատեգորիա:Ներկանյութեր Կատեգորիա:Վիտամիններ
Համիդ ալ-Դին ալ-Քիրմանի
Ալ-Քիրմանին տիրապետում էր հին հրեական ու ասորերեն լեզուներին ու ծանոթ էր ոչ միայն հրեական Նոր Կտակարանի տեքստի և Նոր Կտակարանի ասորական տարբերակի հետ, նաև այլ հուդայա-քրիստոնեական սուրբ գրություններին։ Նա ստեղծեց սեփական մանրազնին մշակված համակարգ՝իսմայիլական աստվածաբանությունը, համաձայնեցնելով տարբեր փիլիսոփայական ավանդույթների հետ։ Այդ տեսական դրույթները նրա կողմից շարադրվել են «Մտքի հանգստություն» (راحة العقل՝ Ռահաթ ալ-ակլ) նրա հիմնական փիլիսոփայական աշխատության մեջ, որն ավարտին է հասցրել 1020 թվականին և որը նախատեսված էր հատուկ հասարակության կրթված շերտերի համար։
Ալ-Քիրմանիի գրչին են պատկանում մեծաքանակ այլ աշխատություններ, որոնցում ուսումնասիրվում են զանազան փիլիսոփայական խնդիրներ (خزائن العدلية՝ արդարադատության պահեստ), որում քննարկվում են սկզբնական գոյի մտքեր, (النظم في مقابلة الأولين՝ սկզբնականի մասին կանոնակարգ), كنز الولد` պատանու գանձ և այլն։
Հայեցակարգ
Ալ-Քիրմանիի հայեցակարգն իրենից ներկայացնում է մի եզակի սինքրետիկ ավանդույթ, որը սկիզբ առավ փիլիսոփայական իսմայիլիզմի իրանական դպրոցի ներսում։ Նրա աստվածաբանությունը մասամբ հիմնված էր եղել ալ-Ֆարաբիի Արիստոտելյան փիլիսոփայական դպրոցի վրա։ Դիտարկելով Աստծո անճանաչելիությունն ու տրանսցեդենտությունը, ալ-Քիրմանին ավելի անսասան դիրքորոշում գրավեց ի տարբերություն իր իսմայիլիական նախորդների` հերքելով ցանկացած միջնորդի էական դերը, ինչպիսին է օրինակ աստվածային խոսքը կամ կարգադրությունը Աստծո և առաջին արարվածի միջև, քանի որ իր կարծիքով դա վարկաբեկում էր միաստվախության (توحيد՝ թաուհիդ) սկզբունքը և աստվածային տրանսցենդենտությունը (փորձառու գիտելիքին սկզբունքորեն անհասանելի լինելը)։
Նա հանդես էր գալիս մի շարք մուսուլմանական փիլիսոփաների հայացքների դեմ, ինչպիսին էր իբն Սինան, ովքեր Աստծուն դիտարկում էին իբրև «անհրաժեշտ գոյ» (واجب الوجود՝ վաջիբ ալ-վուջուդ) և հավատարիմ էին այս հայեցակարգին, որը ըստ ալ-Քիրմանիի, վարկաբեկում էր աստվածային տրանսցեդենտությունը, քանի որ կարող էր կիրառվել միայն «արարված էակների նկատմամբ»։
Իր կոսմոլոգիայի մեջ ալ-Քիրմանին հոգևոր աշխարհում համաշխարհային մտքի (عقل, ակլ) ու համաշխարհային հոգու (نفس, նաֆս) նոր պլատոնական դիադան փոխարինեց տասը առանձին մտքերի համակարգով՝ դրա համար մասամբ հարմարացնելով ալ-Ֆարաբիի դպրոցի փիլիսոփայական հայացքները։ Ալ-Քիրմանիի համակարգում առաջին միտքը կամ առաջին արարումը նույնանման է հենց արարման բուն գործողությանը, այն կատարյալ է իր էության, անշարժության ու կայունության մեջ։ Այս ատրիբուտները նշանակում են սկզբնական մտքի կատարյալ հանգիստ և հանդարտություն, որտեղից էլ գալիս է գրքի վերնագրի անունը։
Սկզբնական միտքը հանդիսանում է նաև բոլոր արարածների նախահիմքը։ Սկզբնական միտքը ելակետ է հետագա մտքերի և բոլոր մյուս արարծների էմանացիայի համար։ Երկրորդ ու երրորդ մտքերը բխում են առաջին մտքի վերին ու ստորին կապերից։ Մնացած յոթ մտքերը սիմվոլիկ կերպով նույնացվում են օրիգինալ իսմայիլական կոսմոլոգիայի յոթ բարձրագույն տառերի (الحروف՝ ալ-հուրուֆ, العلوية՝ ալ-ուլվիյա) և ծագում են երկրորդ մտքից՝ առաջին արարված էակից։ Ալ-Քիրմանիի հայացքները երրորդ մտքի նկատմամբ, որը դրսևորում է նախնական նյութի (հայուլա) և ձևի (صورة՝ սուրա) նախատիպերը, թվում է, չունեն նախադեպ ալ-Քիրմանիի իսմայիլական նախորդների ու փիլիսոփաների շրջանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆաթիմյան խալիֆայություն Կատեգորիա:Արաբ աստվածաբաններ Կատեգորիա:Արաբ փիլիսոփաներ
Իրեն Կալըպճյան
Իրեն Կալըպճյան ( - ...), ֆրանսահայ նկարչուհի։
Կենսագրություն
1931-1940 թվականներին սովորել է Փարիզի գեղարվեստի դպրոցում։ Ստեղծել է նատյուրմորտներ, դիմանկարներ, նաև կրոնական թեմաներով կտավներ ։ 1947 թվականին Կալըպճյանը տեղափոխվել է Նյու Յորք, 1949 թվականին բացել իր գեղանկարչական գործերի ցուցահանդեսը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1910 ծնունդներ Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Լյուդմիլա Շվեցովա
Լյուդմիլա Շվեցովա  (Людмила Ивановна Швецова, ծնված՝ Օդինցովա, ), ռուս պետական և քաղաքական գործիչ։
Նախկինում եղել է ՀամԼԿԵՄ կենտկոմին առընթեր Վ. Լենինի անվան համամիութենական պիոներական կազմակերպության (1983-1986 թվականներ) կենտրոնական խորհրդի նախագահ, Մոսկվայի կառավարության քաղաքապետի տեղակալ (2000-2011 թվականներ)։
Ռուսաստանի «Գիտելիք» հասարակություն համառուսաստանյան հասարակական կազմակերպության նախագահ, քաղաքական գիտությունների թեկնածու , պրոֆեսոր, Ռուսաստանի պետական հումանիտար համալսարանի գենդերային հետազոտությունների ամբիոնի վարիչ («կանանց իրավահավասարության և առաջնորդության» տեսություն) ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1949 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Ալմաթիում։ Հայրը՝ Իվան Վասիլևիչ Օդինցովը (1922-2002), կադրային զինվորական էր, Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից, պարգևատրվել է բազմաթիվ պետական պարգևներով։ Մայրը՝ Վերա Գրիգորևնա Օդինցովան (22.06.1922-11.01.1972), դասավանդել է անգլերեն։
1967 թվականին արծաթե մեդալով ավարտել է Դոնի Ռոստովի ֆիզիկամաթեմատիկական դպրոցը։ Դպրոցական տարիներին աշխատել է որպես հեռուստատեսության մանկական պիոներական հաղորդումների հաղորդավար, որի համար Ռոստովի ԽՄԿԿ-ի մարզային կոմիտեն նրան ուղղություն է տվել ընդունվել Մոսկվայի Միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտ, ինչպես նաև թատերական ուսումնարան։ Սակայն նա այդ ուղղություններից չի օգտվել և 1967 թվականին ընդունվել Է Խարկովի ավիացիոն ինստիտուտ, որն ավարտել է 1973 թվականին ինքնաթիռաշինության «ինժեներ-մեխանիկ» մասնագիտությամբ ։
Ինստիտուտն ավարտելուց հետո Շվեցովան սկսել է աշխատել որպես կոնստրուկտոր Անտոնովի անվան Միավորված վարկային բյուրոյում, սակայն մասնագիտությամբ աշխատել է միայն երկու տարի. արդեն 197 թվականին անցել է կոմսոմոլական աշխատանքի՝ դառնալով Կիևի կոմերիտմիության Լենինգրադի շրջկոմի քարտուղարը. այդ ժամանակ նա աշխատել է որպես կոնստրուկտոր, իսկ 1975 թվականին՝ որպես ինժեներ, իսկ 1975 թվականին որպես կոնստրուկտոր, աշխատել է Լենինգրադի շրջկոմում։
1983-1986 թվականներին ՀամԼԿԵՄ Կենտկոմի քարտուղար, համամիութենական պիոներական կազմակերպության կենտրոնական խորհրդի նախագահ ։ Որպես Կենտրոնական կոմիտեի քարտուղար Շվեցովան զբաղվել է ոչ միայն մանկական և երիտասարդական կազմակերպությունների, մանկավարժական միավորումների հետ աշխատանքով, այլև համակարգել է Համամիութենական ուսանողական շինարարական ջոկատի գործունեությունը և մասնակցել է նոր ի հայտ եկած խնդիրների լուծմանը։ Շվեցովան նաև մասնակցել է «Օլիմպիադա-80» և երիտասարդության և ուսանողների համաշխարհային փառատոնի կազմակերպմանը 1985 թվականին, որի համար արժանացել է Պատվո նշան (1981) և Աշխատանքային կարմիր դրոշ (1986) պետական բարձր պարգևների ։
1986-1991 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի աշխատակազմի քարտուղարությունում, ԽՍՀՄ ժողովրդական պատգամավորների համագումարում, որում 1989 թվականից ղեկավարել է պարգևների բաժինը, 1990 թվականից նշանակվել է աշխատակազմի ղեկավար ։
1991-1992 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ Նախարարների կաբինետին կից ընտանիքի և կանանց հարցերով կոմիտեի նախագահ ։
ԽՄԿԿԿ Կենտրոնական վերստուգիչ հանձնաժողովի անդամ (1986-1990), ԽՄԿԿ Կենտկոմի անդամ (1990-1991)։
1992-ից մինչև 1993 թվականը եղել ՌԴ Գերագույն խորհրդի բարձրագույն տնտեսական խորհրդի գլխավոր փորձաքննության խմբի ղեկավար։ Նույն թվականին ընտրվել է «Կանանց նախաձեռնություն» հիմնադրամի նախագահ, իսկ մեկ տարի անց դարձել Ատլանտիդա տեղեկատվական-հրատարակչական համագործակցության փոխնախագահ և «Կանանց լիգա» կոնֆեդերացիայի համանախագահ։ Որոշ ժամանակ Շվեցովան աշխատել է առևտրային կառույցում, որտեղ եղել է հասարակայնության հետ կապերի գծով խորհրդական ։
Շվեցովան ավարտել է Ռուսաստանի պետական սոցիալական համալսարանի ասպիրանտուրան և 1997 թվականին պաշտպանել է «Կանանց ինտեգրումը քաղաքականության մեջ։ 1970-1990-ական թվականներ» թեզը՝ քաղաքական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան ստանալու համար ։
1998-2002 թվականներին, գտնվելով Յուրի Լուժկովի ենթակայության տակ, մտնում էր նրա «Հայրենիք» քաղաքական շարժման կազմի մեջ։
2000 թվականի հունվարի 21-ին Լուժկովի կողմից նշանակվել է Մոսկվայի քաղաքապետի առաջին տեղակալ, սոցիալական ոլորտի համալիրի ղեկավար։
2009 թվականի հոկտեմբերին Լուժկովի հետ միասին մասնակցել է Միասնական Ռուսաստանից Մոսկվայի քաղաքային դումայի պատգամավորների ընտրությունների ն, սակայն ստացած պատգամավորական մանդատից, ինչպես և Լուժկովը, հրաժարվել է մասնակցել ։
Այն բանից հետո, երբ 2010 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Ռուսաստանի նախագահ Դ. Մեդվեդևը Յու. Լուժկովին պաշտոնանկ էր արել վստահությունը կորցնելու հետ կապված, հրաժարական էին տվել նաև քաղաքի կառավարության բոլոր անդամները, այդ թվում նաև Շվեցովան՝ պահպանելով լիազորությունները մինչև մայրաքաղաքի նոր կառավարության նշանակումը։ Նույն թվականի հոկտեմբերին Միասնական Ռուսաստանը պետության ղեկավարին ներկայացրել է Մոսկվայի քաղաքապետի պաշտոնի թեկնածուների ցանկը, որում ընդգրկվել են Ս. Սոբյանինը, Ի. Լևիտանը, Վ. Շանցևը և Շվեցովան ։
2010 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Սոբյանինը, որին պաշտպանել է Մոսկվայի քաղաքային դումայի պատգամավորների բացարձակ մեծամասնությունը, պաշտոնապես ստանձնել Է Մոսկվայի քաղաքապետի պաշտոնը։ Նույն ամսին ձևավորվել է նոր կառավարություն, որում Շվեցովան շարունակել է կատարել սոցիալական բլոկի պատասխանատուի պարտականությունները, սակայն արդեն Մոսկվայի քաղաքապետի տեղակալի պաշտոնում ։
2011 թվականի աշնանը Շվեցովան ընդգրկվել Է Պետդումայի ընտրություններում Միասնական Ռուսաստան կուսակցության ցուցակում
2011 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ընտրվել է 6-րդ գումարման Պետական դումայի պատգամավոր։
2011 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Շվեցովան և Մոսկվայի քաղաքապետի առաջին տեղակալ Վլադիմիր Ռեսինը պաշտոնաթող են եղել Պետդումա աշխատանքի անցնելուց հետո ։
Դեկտեմբերի 21-ին նոր Դումայի առաջին նիստում նշանակվել է փոխխոսնակ ։ ՌԴ Պետական Դումայի փոխնախագահի պաշտոնում ղեկավարում է աշխատանքի, սոցիալական քաղաքականության և վետերանների գործերի պետական կոմիտեն, կրթության հարցերով պետական կոմիտեն, ընտանիքի, կանանց և երեխաների հարցերով Պետական դումայի կոմիտեն, մշակույթի հարցերով պետական կոմիտեն և հասարակական միավորումների և կրոնական կազմակերպությունների գործերով պետական դումայի կոմիտեն։
2013 թվականի մայիսին Շվեցովան ընտրվել է Ազգային ծնողական ասոցիացիայի համանախագահ ։
Մոսկվայի քաղաքապետի ընտրություններում (2013) եղել է Մոսկվայի քաղաքապետի պաշտոնակատար Սերգեյ Սոբյանինի նախընտրական շտաբի ղեկավարը ։
2014 թվականի ապրիլի 29-ին նրա դեմ պատժամիջոցներ են սահմանվել Եվրամիության կողմից ։ Մահվանից հետո հանվել է եվրոպական պատժամիջոցների ցանկից ։
Լ. Շվեցովան եղել է մանկական շարժման հետազոտողների ասոցիացիայի նախագահ (1991 թվականից), Կանանց միջազգային համաժողովի Գործկոմի անդամ։ 2011 թվականի հոկտեմբերին ընտրվել է Կանանց միջազգային համաժողովի փոխնախագահ, իսկ 2013 թվականի հոկտեմբերին՝ Մունիցիպալ Բնակարանային Ֆոնդի նախագահ։ Մանկական, երիտասարդական, կանանց շարժման, սոցիալական քաղաքականության խնդիրների վերաբերյալ թերթերում և ամսագրերում բազմաթիվ հրապարակումների հեղինակ է։
Գրիգոր Թորոսյան (այլ կիրառումներ)
Գրիգոր Թորոսյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Լյուդմիլա Շվեցովա
Կենսագրություն
2013 թվականի մարտի 28-ին XV համագումարում ընտրվել է Ռուսաստանի «Զնանիե» հասարակական կազմակերպության նախագահ ։ 2013 թվականի ամռանը մտել է «Խաղաղություն և սեր» բարեգործական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհուրդ։
Մահացել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 29-ի գիշերը Մոսկվայում  ։ Հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել Միությունների տանը, արարողությունը Մոսկվայի կառավարության համար արժեցել է 4 մլն ռուբլի ։ Հուղարկավորվել է Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը ։
Անձնական կյանք
Ամուսինը՝ Անատոլի Անդրեևիչ Շվեցով (1949-1994)։ Որդին՝ Ալեքսեյ Շվեցովը (1978-2004)։ 2009 թվականի հայտարարագրի համաձայն՝ Շվեցովայի եկամուտը կազմել է 7,43 մլն ռուբլի։ Նա ունեցել է երկու հողամաս (15 և 20 ակր մակերեսով), բնակարան, տուն և ծառայողական շինություն, ինչպես նաև երկու ավտոմեքենա ։ Շվեցովայի 2011 թվականի եկամուտը կազմել է 11,5 մլն ռուբլի ։
Հիշատակ
Լյուդմիլա Իվանովնա Շվեցովայի անունը կրում է Մոսկվայում հաշմանդամների բժշկա-սոցիալական վերականգնման գիտագործնական կենտրոնը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Քաղաքական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:«Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 27-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Մոսկվայի 850-ամյակի հուշամեդալով պարգևատրվածներ
Հայկազն Խաչատրյան
Հայկազն Կարապետի Խաչատրյան, հայ նկարիչ, քաղաքական գործիչ, քաղբանտարկյալ, խորհրդային նշանավոր այլախոհ, Ազգային միացյալ կուսակցության (ԱՄԿ) հիմնադիր։
Կենսագրություն
Ինստիտուտն ավարտելուց հետո 1953-1963 թվականներին Խաչատրյանն աշխատում է Մոսկվայում Ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահանդեսում (ВДНХ), մասնակցում է Էրմիտաժի վնասված կտավերի վերականգման աշխատանքներին, աշխատում է «Հայկական մանրանկար» գրքի նկարազարդման վրա։ Այնուհետև Երևանում «Պիոներ» մանկական գրականության հրատարակչությունում աշխատում է որպես նկարիչ ու դիզայներ։ 1965 թվականի ապրիլի 24-ին, Հայերի ցեղասպանության 50-ամյակին, նա իր գաղափարակիցների հետ ցույց է կազմակերպում Կոմիտասի գերեզմանի մոտ։ Իսկ ուղիղ մի տարի անց՝ 1966 թվականի ապրիլի 24-ին Խաչատրյանը առաջարկում է Կոմունիստական կուսակցությանը ընդդիմադիր կուսակցություն ստեղծել, որն անվանակոչվում է Ազգային Միացյալ Կուսակցություն (ԱՄԿ)։ Գաղափարը ձևավորվում է նախնական կալանավորման վայրում, որտեղ Խաչատրյանը ու Ստեփան Զատիկյանը հայտնվում են Կոմիտասի գերեզմանի մոտ ձերբակալվելուց հետո։ Սակայն հանցագործության կազմի բացակայության պատճառով նրանց մի քանի օրից ազատ են արձակում։
Արդեն մի քանի օրից ձևավորվում է կազմակերպության կորիզը։ ԱՄԿ-ին միանում են ընդհատակյա երիտասարդական մի քանի կազմակերպություններ, որոնք մինչ այդ իրարից անկախ էին գործում։ Կազմակերպությունը մշակում է իր կանոնադրությունը և գործողությունների ծրագիրը։ 1967 թվականի ապրիլի 24-ին Ծիծեռնակաբերդում Հայոց ցեղասպանության հուշարձանի մոտ ներկայացվում է ԱՄԿ-ի հռչակագիրը։ Հենց այնտեղ էլ կազմակերպության առաջին անդամները Ազգային Սուրբ երդում են տալիս՝ հավատարիմ մնալու կուսակցության գաղափարներին։ Կուսակցության ղեկավար մարմին է դառնում ԱՄԿ-ի Խորհուրդը։ Կուսակցությունը որոշում է կայացնում ընդհատակյա գործունեություն ծավալելու մասին։ ԱՄԿ-ի ամեն անդամ պարտավոր էր խիստ հետեւել կուսակցության «Հօգուտ Ազգի եւ Հայրենիքի» ծրագրին։ Կուսակցության անդամ կարող էին դառնալ բոլոր 16 տարեկանը լրացած անձինք, ովքեր ընդունում էին ծրագիրը, կանոնադրությունը և սուրբ երդումը։ Կուսակցության կառուցվածքը հետևյալն էր. ԱՄԿ-ն կազմված էր բազմաթիվ խմբերից (տասնյակներից), որոնք չէին շփվում միմյանց հետ և չէին էլ ճանաչում իրար։ Ամեն մի խումբ ուներ ղեկավար, որը ճանաչում էր մյուս խմբերի ղեկավարներին, ինչպես նաև իր ղեկավարին (հարյուրապետին)։ Նման կառուցվածքի նպատակն էր ապահովել կուսակցության գործունեության գաղտնիությունը։
ԱՄԿ անդամակցել են նաև Ստեփան Զատիկյանը, Շահեն Հարությունյանը, Պարույր Հայրիկյանը, Աշոտ Նավասարդյանը, Անդրանիկ Մարգարյանը, Մովսես Գորգիսյանը և այլ նվիրյալներ։
Հայոց ցեղասպանության օրվան էր նվիրված ընդհատակյա «Փարոս» թերթի անդրանիկ համարը։ Խաչատրյանն իր հոդվածները տպագրում էր «Վռամ» կեղծանվան ներքո։ Իր խմբագրական սյունակում նա գրում է. «Հայո՜ց ազգ, քո սուրբ պարտքն է քո նախնիների գործին հավատարիմ մնալը, ազգային էությունը պահպանելը, Հայաստանի անկախության համար պայքարելը։ Ապրիլի 24-ը պետք է նշվի յուրաքանչյուր տարի։ Դա պետք է լինի հայ ազգի ցասումնալից բողոքի օր՝ ընդդեմ անցյալի եւ ներկայի հանցագործությունների»։
«Փարոսը» աղմուկ բարձրացրեց ոչ միայն Հայաստանում և ԽՍՀՄ-ում, այլեւ արտասահմանում։ Կուսակցության գոյության մասին լուրերը տարածվեցին ամենուր, որտեղ հակասովետական շարժում էր գոյանում։ Թերթը արգելվել էր և հակասովետական էր ճանաչվել։ Հետապնդվում էին ոչ միայն «Փարոսի» հեղինակները, այլև ընթերցողները։ Այդ ընթացքում ԱՄԿ-ին նոր անդամներ էին միանում։ Կուսակցությանը անդամակցելը համընդհանուր բնույթ էր ստանում։ Սակայն հենց դա էլ նրա անկման պատճառը դարձավ։ Կուսակցության մեջ դավաճաններ ներթափանցեցին։ 1968 թվականի հունիսին Խաչատրյանը ձերբակալվեց։ Նրան մեղադրանք առաջադրվեց Հայկական ԽՍՀ ՔՕ 65.1 ու 67 հոդվածների համաձայն (հակասովետական ագիտացիա, մասնակցություն հակասովետական կազմակերպությանը)։ Հայկական ԽՍՀ Գերագույն դատարանը նրան դատապարտեց 5 տարվա ազատազրկման։ Իր պատիժը Խաչատրյանը կրում էր հանրահայտ մորդովյան ճամբարներում։
Այնտեղ նա ծանր հիասթափություն է ապրում իր նախկին գաղափարակիցներից շատերից, ովքեր դավաճանել էին իրեն և ակտիվորեն համագործակցում էին ՊԱԿ-ի հետ։ Սակայն նույնիսկ Մորդովիայում կալանավորված լինելու ժամանակ նա չէր դադարել ընդահատկյա գործունեություն ծավալել։ Նրան հաջողվեց կապեր հաստատել շատ քաղբանտարկյալների հետ, որոնք հետագայում համակվեցին նրա գաղափարներով և դարձան ամենամոտ գաղափարակիցները։
Ճամբարում Խաչատրյանը ընդհատակյա գրականություն էր տարածում հայերեն ու ռուսերեն լեզուներով։ Դրանք հիմնականում իր սեփական մտքերն էին Հայկական հարցի, ազգի ապագայի և այլ հարցերի մասին։ Այդ հոդվածների հիման վրա ստեղծվեց մի գիրք, որը անվանվեց «Սև». այն այդպես էլ չտպագրվեց։ Գրքում Խաչատրյանը պատմում է անազատության մեջ անցկացրած իր իսկապես սեւ օրերի մասին։ Այնտեղ ՝ ճամբարում նա շատ բանտարկյալների է պատկերում, և շատերը մինչ օրս որպես սրբություն պահում են այդ դիմանկարները։ Հետաքրքիր են Խաչատրյանի՝ ճամբարից ուղարկված նամակները. շատ խորը, զգացմունքային։ Նա դրանք գրում էր թխկու տերևների վրա։
1973 թվականին, պատիժը կրելուց հետո, Խաչատրյանը վերադառնում է Երևան։ Սովետական կառույցներում նրա համար աշխատանք «չգտնվեց»։ Նրա հանդեպ խիստ վերահսկողություն էր սահմանվել. արգելվում էր լքել քաղաքը, տանից դուրս գալ 17։00-ից հետո, և այլն։ Շաբաթական մեկ անգամ պարտավոր էր այցելել միլիցիա ու չմեկնելու մասին ստորագրություն տալ։ Այնուամենայնիվ, նրան հաջողվում էր շփվել ամենամոտ գաղափարակիցների հետ, որոնք նրան այցելում էին իր տանը եւ առաջադրանքներ ստանում։ Նկարչի ազատ մասնագիտությունը նրան թույլ էր տալիս սիրելի գործով զբաղվել։ Խաչատրյանի ստեղծած կուսակցությունը շարունակում էր գոյատևել, բայց իշխանությունները լուրջ պատճառներ չունեին նրան մեկուսացնելու։ Այդ ժամանակ իշխանությունները սադրանքի դիմեցին՝ հարևանների «օգնությամբ»։ 1978 թվականին Խաչատրյանը ձերբակալվեց «խուլիգանության» համար։ Այս անգամ նա 1,5 տարվա ազատազրկմամբ «պրծավ»։ Անազատության տարիները շատ վատ անդրադարձան Խաչատրյանի առողջության վրա։ Բանտում նա 3 անգամ ուղեղի կաթված (инсульт) տարավ։
Մարկտշելենբերգ
Մարկտշելենբերգ (գերմաներեն՝  Marktschellenberg), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Բերխտեսագադեն վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Բնակչությունը 1796 մարդ է (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալների) ։ Զբաղեցնում է 17,66 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 72 124։
Զբոսաշրջություն
Համայնքն նըրկայացված է Բերխտեսագադենի զբոսաշրջային շրջանում
Ձեռնարկություներ
Համայնքում գործում է հետևյալ ձեռանրկություները PSM ProTech GmbH & Co KG։
Լիմենա
Լիմենա (Limena), կոմունա Իտալիայում՝ Վենետո մարզի Պադովա գավառում ։ Սահմանակից է Կուրտարոլո, Պադովա, Պիացոլա սուլ Բրենտա, Վիգոդարցերե, Վիլլաֆրանկա Պադովանա համայնքներին ։
Բնակչության թվաքանակը 2004 թվականի տվյալներով եղել է 7148, 2014 թվականի տվյալներով՝ 7.874 : Բնակչության խտությունը կազմում է 456 մարդ/կմ²։ Համայնքն զբաղեցնում է 15 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսը՝ 35010։ Հեռախոսային կոդը՝ 049։
Բնակավայրի հովանավորներն են համարվում Սան Ֆելիքսը և Սան Ֆորտունատոն։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կորդովադո
Կորդովադո  (Cordovado), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզում՝ Պորդենոնե գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 2681 մարդ, բնակչության խտություն՝ 217 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33075։ Հեռախոսային կոդ՝ 0434։
Քաղաքի հովանավոր պաշտպանն է առաքյալ Անդրեյը։
Հալուրգիա
Հալուգիա, աղագործություն, քիմիական տեխնոլոգիայի բաժին, որն զբաղվում է հանքային աղերի արտադրությամբ։ Նեղ իմաստով հալուրգիան բնական աղերի վերամշակումն է։ Հալուրգիական արտադրության համար հումք են ծովաջուրը և չոր կլիմայում նրա խտացումից առաջացած աղային նստածքները, ինչպես նաև լճերի ընդերքի աղաջրերը։ Առանձին աղեր անջատում են բյուրեղացմամբ և լուծույթի գոլորշացմամբ, ինչպես բնական (հատուկ հարմարեցված ավազաններում), այնպես էլ գործարանային պայմաններում։ Հալուգիային բնորոշ է հումքի կոմպլեքսային օգտագործումը։ Այսպես, ծովային աղաջրերից ստանում են կերակրի աղ, նատրիումի սուլֆատ, մագնեզիումի սուլֆատ, քլորիդ և օքսիդ, նաև բրոմ, իսկ լճերի աղաջրերից՝ սոդա, բորաքս, լիթիումի աղեր։ Կալիումի բնական աղերի վերամշակմամբ կալիումի քլորիդի և սուլֆատի հետ միաժամանակ ստանում են մագնեզիումի քլորիդ և սուլֆատ, բրոմ, ինչպես նաև ռուբիդիումի և ցեզիումի աղեր։
Արամ Խաչատրյանի հուշարձան (Մոսկվա)
Արամ Խաչատրյանի հուշարձան, գտնվում է Մոսկվայում, Կոմպոզիտորների տան մոտ՝ Բրյուսովի նրբանցքում։ Տեղադրվել է 2006 թվականին։