cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Անգլո-իսպանական պատերազմ
Նիդերլանդական հեղափոխությունը պատերազմի վերջնամասում
1597 թվականին Իսպանական երկրորդ արմադայի ձախողումը, ապա՝ Ֆրանսիայում կաթոլիկների դիրքերի թուլացումը բոլոր առումներով առավելություն է տալիս անգլո-հոլանդական պատերազմող ճամբարին։ Այդ առավելությունն էլ ավելի ամրապնդվում Տյուրնհաուտի ճակատամարտում իսպանական բանակի պարտությունից և նահանջից հետո։ Բացի այդ, ապստամբական բանակին վերջապես հաջողվում է գրավել Ռայնբերգը և Գրունլոն։ Այս ամենին հաջորդում են մինչև տարեվերջ տևած պաշարողական գործողությունները Բրեդևորտում, Էնշխեյդեում, Օտմարսյումում, Օլդենզալում և Լինգենում։ Սա արդեն նշանակում էր, որ ապստամբների կողմից նախքան հեղափոխությունը թիրախավորված տարածքը պայքարի արդյունքում դուրս էր եկել Իսպանիայի վերահսկողության գոտուց․ այսպիսով, Միացյալ նահանգների հանրապետության տարածքը ձգվում էր Հռենոս գետի երկայնքով ։Անցնելով հակագրոհի՝ իսպանացիները վերադարձնում են Ռայնբերգն ու Մոյերսը։ Իսպանական ուժերի այդ արշավանքը պատմությանը հայտնի է 1598-1599 թվականների «Իսպանական ձմեռ» անվանումով ։ Հաջորդիվ Ֆրանսիսկո Ուրտադո դե Մենդոսայի բանակը փորձում է գրավել Բոմելերվարդը, սակայն մատնվում է անհաջողության՝ ստիպված լինելով թշնամուն զիջել նաև անպաշտպան թողնված Զալտբոմել բնակավայրը։ Անհաջողության մատնված Մենդոսան այլ ելք չունենալով նահանջում է, ինչն էլ տարերայնորեն բարոյալքում է իսպանական բանակը։ Փորձելով օգտվել իսպանացիների հուսահատությունից, Յոհան վան Օլդենբարնևալտը վերջնականապես որոշում է, որ հասունացել է այն պահը, որպեսզի հետագա պատերազմը ընթանա կաթոլիկ Ֆլանդրիայում։ Հընթացս հաշտվում և միմյանց վերստին զորակցություն են հայտնում մարտադաշտում գժտված Օլդենբարնևալտն ու Մորից Օրանացին։ Որպես Ֆլանդրիա ներխուժելու հենակետ հոլանդացիներն օգտագործում են Օստենդը՝ առաջնային նպատակ ունենալով օկուպացնել Լա Մանշի ափին փռված և ստրատեգիական խիստ կարևոր նշանակություն ունեցող Դյունկերկ նավահանգստային քաղաքը։ Այսպիսով, ապստամբական ուժերը շարժվում են դեպի Դյունկերկ և ճանապարհին բախվում Իսպանական կայսրության տերսիոյին։ 1600 թվականին տեղի ունեցած Նիվպորտի ճակատամարտում անգլո-շոտլանդական բանակի գործուն աջակցությամբ նիդերլանդական կողմը տոնում է ռազմավարական հաղթանակ ։
Դյունկերկի ուղղությամբ, սակայն, հոլանդացիներն այդպես էլ նոր արշավանք չեն կազմակերպում, քանի որ զորքում առկա հակասությունների և վիճաբանությունների պայմաններում հարավում նոր տարածքների մասին մտածելը կնշանակեր զոհաբերել արդեն իսկ ունեցածը։ Փորձելով խարխլել հոլանդական զորքերի դիրքավորումը տարածաշրջանում, Ֆիլիպ II-ի ուժերն անսպասելիորեն սկսում են պաշարել Օստենդենը ։ Միևնույն ժամանակ Մորիցի գլխավորած բանակաթևը վերանվաճում է Ռեյնբերգն ու Մոյերսը, ապա՝ զորքերն ուղղում դեպի Հերտոգենբոսում։ Հերտոգենբոսումի ուղղությամբ գրոհը տապալվում է, իսկ Մորիցի բանակը մեծ կորուստներով մազապուրծ է լինում մարտադաշտից։ Քննարկվող ժամանակամիջոցում անգլո-հոլանդա-իսպանական ռազմական հակամարտության արյունալի թատերաբեմի էր վերածվել Օստենդենը, որը դժվարությամբ դիմադրում էր իսպանական պաշարմանը։ Ալբրեխտ VII-ի ղեկավարած իսպանական բանակը մեծաքանակ կորուստների գնով (60-70 հազար զոհված, գերեվարված և անհետ կորած) Օստենդենի ճակատամարտում կարողանում է հասնել առավելության։ Սա Իսպանական կայսրության համար պյուռոսյան հաղթանակ էր ։
Կրոնական հակամարտությունը Ֆրանսիայում
Ֆրանսիայի թագավորության հյուսիսարևմտյան հատվածում գտնվող Բրետան երկրամասը 1590-1600-ական թվականներին դառնում է անգլո-իսպանական պատերազմի նոր թատերաբեմ։ Պատճառն այն էր, որ իսպանական զորքերի առկայությունն էական սպառնալիք էր պաշտոնական Լոնդոնի համար, քանի որ հակառակորդի այդչափ մոտ գտնվելը կարող էր ներխուժման վտանգ առաջացնել բուն թագավորական հողերի համար։ Ֆիլիպ II-ի նպատակը, ինքնին, Ֆրանսիական կաթոլիկ լիգային օժդանդակելն էր, որը նշյալ աշխարհագրական շրջանից գրեթե իսպառ վտարել էր անգլիական և հուգենոտական ուժերը։ Կրոնական պատերազմների ժամանակ հուգենոտների ղեկավար Հենրի IV-ը 1593 թվականին ընդունում է կաթոլիկություն և քաղաքամայր-ոստան Փարիզում թագադրվում որպես Ֆրանսիայի արքա ։ Խորհրդանշական էր այն հանգամանքը, որ վերջինս որպես հուգենոտների առաջնորդ 1590-ին կատարել էր իր Փարիզի նվաճելու անհաջող փորձ ։ 1594 թվականին անգլո-ֆրանսիական միացյալ զորքերը կարողանում են իսպանացիներից նվաճել Բրեստ նավահանգիստը, որը Անգլիական նեղուցը հատելու և Բրիտանիա արշավելու համար կարող էր հանդիսանալ կարևոր մեկնարկակետ։ Արտաքին ուժերի ազդեցությամբ Ֆրանսիայի քաղաքացիական պատերազմն ավելի է բորբոքվում։ 1596 թվականին Ֆրանսիան, Անգլիան և Հոլանդական միացյալ նահանգների հանրապետությունը ստորագրում են համագործակցության վերաբերյալ պայմանագիր, որով ստեղծվում էր վերջիններիս «Եռյակ դաշինք»-ն ընդդեմ Իսպանական կայսրության և կաթոլիկների «Սրբազան լիգա»-ի ։ Դաշնագրի ստորագրումից և իսպանացիների կողմից Կալե նավահանգստի նվաճումից անմիջապես հետո Եղիսաբեթ Թյուդորը 2000-անոց նոր բանակ է ուղարկում Ֆրանսիա։ 1597 թվականի սեպտեմբերին անգլո-ֆրանսիական զորքերը վերանվաճում են Պիկարդիայի գլխավոր քաղաքը՝ Ամյենը ։ Խաղաղության օրակարգով առաջին բանակցություններն Անգլիայի և Իսպանիայի միջև սկսել էին դեռևս Ամյենի առճակատումներից առաջ։ Շուտով Կաթոլիկ լիգան սկսում է կորցնել իր ժողովրդականությունը Ֆրանսիայի թագավորությունում, իսկ Ֆրանսիայի, Անգլիայի և Հոլանդական հանրապետության դեմ երկարատև պատերազմներից սնանկացած Իսպանիան արդեն ի վիճակի չէր ֆինանսավորելու այդ միավորմանը։
Այսպիսով, անկողնային հիվանդ Ֆիլիպ II Հաբսբուրգը որոշում է կայացնում դադարեցնել Ֆրանսիայի կաթոլիկներին տրամադրվող ֆինանսավորումը և ճանաչել Հենրի IV-ի իշխանության օրինականությունը։ Առանց իսպանական աջակցության՝ Կաթոլիկ լիգան որոշ ժամանակ անց կապիտուլյացվում է։ 1598 թվականի մայիսին երկու թագավորները ստորագրում են Վերվենի հաշտության պայմանագիրը՝ վերջ տալով Ֆրանսիայի երկարատև կրոնական պատերազմներին, ինչպես նաև թագավորության ներքին գործերին Իսպանիայի միջամտությանը ։
Ապստամբություն Իռլանդիայում
1594 թվականին Իռլանդիայում սկսվում է Իննամյա պատերազմն այն բանից հետո, երբ Օլսթերի լորդեր Աոդ Մոր մակ Օ'Նեյլը և Աոդ Ռուադ Օ'Դոննելն ապստամբություն են բարձրացնում անգլիական տիրապետության դեմ։ Իռլանդացի ապստամբները վայելում էին Իսպանիայի լիակատար աջակցությունը։ Սա իսպանացիների պատասխան քայլն էր Անգլիայի՝ Նիդերլանդներում սկսված ապստամբությանը միջամտելուն։ 1595 թվականին իռլանդացի ապստամբները մեկը մյուսի ետևից հաղթանակներ են տանում անգլիացիների նկատմամբ։ Այդ տարում նշված հաղթանակներից ամենանշանավորներն էին Քլոնթիբրեթի և Յելոու Ֆորդի ճակատամարտերը։ Մինչև Եղիսաբեթի համալրված զորքերն ապստամբների գործողությունները ճնշելու նպատակով մտնում են Բելֆաստ, իսպանական երկու նոր արմադաներ սկսում են մոտենալ Բրիտանիայի ափերին։ Իսպանական երկրորդ արմադան Անգլիա է արշավում 1596 թվականին, իսկ երրորդ արմադան՝ 1597-ին։ Այնուամենայնիվ, իսպանական նավատորմերը որևէ հաջողություն չեն ունենում, քանի որ ոչ բարենպաստ եղանակով պայմանավորված ստիպված են լինում ետ վերադառնալ հայրենիք։ 1598 թվականին քաղցկեղից մահանում է Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ II Հաբսբուրգը և գահն անցնում է վերջինիս իրավահաջորդին՝ Ֆիլիպ III-ին։ Ներքին և արտաքին քաղաքական անճարակության պայմաններում գահը ժառանգած Ֆիլիպը հոր գործը շարունակում է ավելի քիչ վճռականությամբ։
1601 թվականի ավարտին Իսպանական կայսրության վերջին արմադան ուղարկվում է հյուսիս։ Նույն տարում արշավախումբը մոտենում է Բրիտանական կղզիների ափերին և վայրէջք կատարում հարավային Իռլանդիայում՝ ապստամբական ուժերին զորակցելու նպատակամղմամբ։ Նախքան իսպանացիների 3000-անոց զորաբանակը կմոտենար Քինսեյլ քաղաքին, անգլիական ուժերը պաշարում են այն։ Շուտով, սակայն, իռլանդացի ապստամբները կարողանում են կոտրել անգլիական պաշարումը, մինչդեռ դաշնակիցների հետ քիչ հաղորդակցության արդյունքում Քինսեյլի ճակատամարտն ավարտվում է Անգլիայի վճռական հաղթանակով ։ 1602 թվականի հունիսի 18-ին Եղիսաբեթի բանակը նվաճում է իռլանդացի ապստամբների վերջին հենակետը՝ Դանբոյ ամրոցը ։
Քինսեյլի ճակատամարտից հետո իսպանացիները ընդունում են անձնատուր լինելու պայմանները և վերադառնում հայրենիք, իսկ իռլանդացի ապստամբները Եղիսաբեթի մահվանից անմիջապես հետո (1603 թվական) վայր են դնում զենքերը։
1603 թվականի մարտի 24-ին Լոնդոնում թագադրվում է Անգլիայի նոր բողոքական արքան՝ Շոտլանդիայի կաթոլիկ թագուհի Մարի Ստյուարտի (վերջինս գլխատման միջոցով մահապատժի էր ենթարկվել Եղիսաբեթի կողմից և այդ հանգամանքը պատերազմի սանձազերծման հարմար առիթ էր հանդիսացել Իսպանիայի համար) որդին և իրավահաջորդը՝ Հակոբ I-ը։ Հակոբն իրեն համարում էր «Եվրոպայի խաղաղարար»-ը․ վերջինիս արտաքին քաղաքականության վերջնական նպատակը (նրա հայացքներն արտացոլված են «Ազատ միապետությունների ճշմարիտ օրենքը» տրակտատում) քրիստոնեական Եվրոպայի վերամիավորումն էր ։ Այդ նպատակի իրագործման ճանապարհին Հակոբ I-ը գահին բազմելուն պես խաղաղության բանակցություններ է սկսում Իսպանիայի նոր արքայի՝ Ֆիլիպ III Հաբսբուրգի հետ։
Պատերազմի ավարտ
Ֆրանսիայի կրոնական պատերազմների ավարտից հետո Ֆիլիպ III-ը ևս սկսում է խաղաղության եզրեր որոնել Անգլիայի թագավորության հետ։ Երկարատև պատերազմը շատ թանկ էր արժեցել Իսպանիայի համար։ Պատերազմող մյուս կողմերը՝ Անգլիան և Հոլանդիայի հանրապետությունը ևս զգում էին խաղաղության կենսական անհրաժեշտությունը ։ Կողմերի միջև առաջին բանակցությունները սկսվում են Բոլոնիայում՝ 1600 թվականին, սակայն անգլիացիները և հոլանդացիները կտրականապես մերժում են իսպանացիների ներկայացրած խաղաղության պայմանները։ Ֆիլիպը ցանկանում էր պահպանել Իսպանական կայսրության հեգեմոնիան, մինչդեռ Նիդերլանդների իսպանական գավառների կառավարիչ Ալբրեխտ VII Ավստիացին և իր կինը՝ ինֆանտա Իզաբելլա Կլարա Եվգենիան (որև միևնույն ժամանակ նաև Ֆիլիպ II-ի քույրն էր), խաղաղություն և բարեկամական հարաբերությունների կողմնակիցներ էին ։ Այսպիսով, ստեղծված հակասությունների պայմաններում կողմերի միջև բանակցային առաջին գործընթացը տապալվում է՝ տալով զրոյական արդյունք։
Իռլանդիայում լիակատար հաղթանակի հասած անգլիացիները Ռիչարդ Լևենսոնի գլխավորությամբ շարժվում են դեպի Պիրենեյներ և առաջին անգամ շրջափակում Իսպանիան։ Լքելով Պորտուգալիայի ափերը՝ վերջիններս նավարկում են դեպի Սեզիմբրոյի ծոց, որտեղ էլ կենտրոնացած էր Ֆեդերիկո Սպինոլայի և Ալվարո դե Բասոնի հրամանատարության ներքո գտնվող իսպանական նավատորմը ։ Սպինոլան արդեն իսկ կենտրոնացրել էր իր զորքերը Ֆլանդրիայի Սլաուս քաղաքում՝ առաջին իսկ հարմար առիթի դեպքում Անգլիա ներխուժելու համար։ Սեզիմբրայի ծոցում տեղի ունեցած մարտում Բասոնի և Սպինոլայի նավատորմերը հիմնահատակ կազմաքանդվում են․ մարտն ավարտվում է Ռիչարդ Լևենսոնի և Ուիլյամ Մոնսոնի ղեկավարած ռազմածովային ուժերի հաղթանակով։ Անգլո-իսպանական պատերազմի վերջին ռազմական դրվագը տեղի է ունենում Պա դե Կալե նեղուցում՝ Անգլիայի ցամաքային սահմանից ընդամենը մի քանի ծովային մղոն հեռավորության վրա։ Առճակատումը հայտնի է դառնում Նեղ ծովերի ճակատամարտ անվանումով, որն ավարտվում է անգլիական և հոլանդական ծովային ջոկատների հաղթանակով։ Այս պարտությունն իսպանացիներին վերջնականապես ստիպում է դադարեցնել ռազմական գործողություններն Անգլիայի դեմ ։
Պատերազմի հետևանքներ
Անգլո-իսպանական խաղաղության բանակցությունները սկսվում են 1604 թվականին և ամրագրվում Լոնդոնի հաշտության պայմանագրով։ Պայմանագիրը վերականգնում էր նախապատերազմական ստատուս-քվոն (status quo ante bellum) և, որպես այդպիսին, բարենպաստ էր և՛ Իսպանիայի, և՛ Անգլիայի համար ։
Լոնդոնի հաշտության պայմանագիր
Պայմանագրով Իսպանական կայսրությունն ապահովում էր իր դիրքերը որպես եվրոպական գաղութատեր գերտերություն և ռեգիոնալ ուժ ։ Իսպանական նավագնացության համակարգի արդիականացումը վերջիններիս թույլ է տալիս շարունակել «Արծաթյա նավատորմ»-ի երթուղին և պահպանել Նոր աշխարհի գաղութները։ Լոնդոնում ձեռք բերվում պայմանավորվածության համաձայն Անգլիայի թագավորությունը պարտավորվում էր նաև դադարեցնել իր աջակցությունը Միացյալ նահանգների հանրապետությանը ։ Այսպիսով, պատերազմի ավարտից հետո Իսպանիան հնարավորություն կունանար իր ողջ զորքերը կենտրոնացնել Նիդերլանդներում՝ ընդդեմ ապստամբների։ Այնուամենայնիվ, պայմանագրով անգլիացիները չէին պարտավորվում լիովին զենքերը վայր դնել, քանի որ պատերազմի ժամանակ Հոլանդիայում վերջիններս ձեռք էին բերել մի շարք քաղաքներ ։ Անգլիայի համար քննարկվող պայմանագիրն ամրագրում էր Ռեֆորմացիայի շարժման փաստական նվաճումները․ Անգլիայում կաթոլիկության վերականգնման Իսպանիայի և Պապական մարզի փորձերը վերջնականապես ձախողվում են։ Քինսեյլի ճակատամարտից հետո մեկ այլ պայմանագիր էլ կնքվել էր Հակոբ I-ի և իռլանդացի ապստամբների միջև։ 1604 թվականին Իսպանական կայսրությունը խոստանում է այլևս չսատարել Իռլանդիայի անջատողականներին։ Այնուամենայնիվ, անգլիական հասարակության մի մասը կարծում էր, որ խաղաղության պայմանագիրը խիստ անհեռանկարային էր իրենց երկրի համար, իսկ շատերն էլ այն համարում էին «նվաստացուցիչ խաղաղություն» ։ Վերջիններս պնդում էին, որ այս պայմանագրով պաշտոնական Լոնդոնը թողնում է իր երբեմնի դաշնակցին՝ Հոլանդիային, որպեսզի բարելավի հարաբերություններն Իսպանիայի հետ ։
Պատերազմի ավարտից հետո
Պայմանագրի տրամաբանությունից ելնելով Անգլիան դադարում է հովանավորել կապերներին։ Այսպիսով, պատերազմի տարիներին կապերական արշավախմբերին ֆինանսավորած ներդրողներն իրենց հսկայական շահույթները կարողանում են ներդնել նոր ձեռնարկություններին ֆինանսավորելու համար։ Լոնդոնյան ընկերությունը 1607 թվականին Վիրջինիայում կարողանում է հիմնել բնակավայր ։ 1600 թվականին Արևելահնդկական ընկերության հիմնադրումն Անգլիան (հետագայում՝ Բրիտանական կայսրությունը) դարձնում է աշխարհի գաղութային գերտերություններից մեկը ։ Ճավայի Բանտամ քաղաքում անգլիացիները հիմնում են արդյունաբերական ֆակտորիա՝ խարխլելով իսպանացիների և պորտուգալացիների մենաշնորհային դիրքերը տարածաշրջանում ։ Ի վերջո, միջազգային առևտրային շուկայում Անգլիայի հավակնոտ կեցվածքը հերթական անգամ դառնում է երկու երկրների՝ Անգլիայի և Իսպանական կայսրության շահերի բախման պատճառ։
Պայմանագրի կնքումից հետո Իսպանիան ակնկալում էր, որ Անգլիական արքունիքն այդուհանդերձ տոլերանտ կգտնվեր կաթոլիկների նկատմամբ, սակայն 1605 թվականին տեղի ունեցած դավադրությունը, որի զոհ է դառնում բողոքական արքա Հակոբ I-ը, հիմնահատակ կործանում է այդ ակնկալիքները։
Անգլիայի և Իսպանիայի միջև հարաբերական խաղաղությունը պահպանվում է մինչև 1625 թվականը ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Անգլո-իսպանական պատերազմ (1585-1604) Կատեգորիա:16-րդ դարի հակամարտություններ Կատեգորիա:17-րդ դարի հակամարտություններ Կատեգորիա:Անգլիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Իսպանիայի պատերազմներ Կատեգորիա:16-րդ դարի պատերազմներ
Վալերի Աբրամիձե
Վալերի Աբրամիձեն ծնված լինելով Վրաստանում, եղել է նաև Ռուսաստանի քաղաքացի։
Կարիերա
2002 թվականի ամռանը Աբրամիձեն տեղափոխվել է «Սպարտակ»` կնքելով հնգամյա պայմանագիր։ Սպարտակի կազմում անցկացրել է Ռուսաստանի առաջնության 15 հանդիպումներ։ 2003 թվականին տեղափոխվել է «Ուրալան», իսկ արդեն 2004 թվականին` «Խիմկի» ֆուտբոլային ակումբ ։
2007 թվականի մրցաշրջունում Աբրամիձեն ունեցել է լուրջ խնդիրներ ադրբեջանական «Խազար Լենկորան» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։ 2006 թվականին այդ ակումբի հետ պայմանագիր կնքելիս նա համոզված է եղել, որ կնքում է մեկտարյա պայմանագիր, սակայն տարբերություններ են եղել պայմանագրի բնօրինակ ադրբեջաներենի և թարգմանություն վրացերենի միջև ։
Աբրամիձեի թարգմանության մեջ գրված էր, որ նա ակումբում պարտավորվում է մարզվել մեկ տարի, իսկ ադրբեջաներեն տարբերակում՝ 2 տարի։ Այդ սխալի պատճառով Աբրամիձեն զրկվում է «Անժի» ֆուտբոլային ակումբում խաղալու հնարավորությունից և ադրբեջանական ակումբից հեռանում 2007 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Խիմկիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վրաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Մահկանաբերդ
Մահկանաբերդ, բերդ Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի Ձորոփոր (Կայան) գավառում, Աղստև գետի միջին հոսանքի ավագանում, Ոսկեպարի վտակ աջակողմյան օժանդակ Կիրանցի (Քարհան) ձորի Սամսոն գետակի աջ ափին, Դեղձուտի վանքի դիմաց, հարավ-արևելյան կողմում, Աճարկուտ գյուղից 10 կմ հարավ-արևմուտք։
Անվան ստուգաբանություն
«Մահկանաբերդ» անվանումը բանասիրության մեջ ստուգաբանվում է երկու իմաստով
Նկարագրություն
Անհայտ է Մահկանաբերդի կառուցման ստույգ ժամանաը, նաև ում կողմից կառուցված լինելը։ 12-13-րդ դարերում այն պատկանել է վրաց թագավորությունում բարձր դիրքի և շնորհների արժանացած Արծրունիներին, որոնք իրենց գավառի և բերդի անունով կոչվում էին Մահկանաբերդի Արծրունիներ։ Նրանց տիրապետության տակ տարբեր ժամանակներում եղել են նաև Աղստև գետի միջին հոսքը զբաղեցնող Կայան գավառը, Հաղպատն ու Սանահինը։ Իսկ Մահկանաբերդը գտնվում է այդ տարածաշրջանի կենտրոնում, Քարհանի ձորում, նրա աջայողմյան Սամսոնի վտակի ստեղծած ակնահաճո գոգահովտի գրեթե կենտրոնում, Մթնասարի լեռնաշղթայի արևմտյան հիմքից սկզբնավորվող խիտ անտառապատ, երկու կողմերից խիստ զառիթափ լանջերով ժայռապարի ծայրին, ճիշտ անդունդի եզրին։ Մահկանաբերդը հանդիսացել է նաև դիտակետ, այստեղից տեսանելի է Մթնասարի լեռնաշղթայի լեռնալանջերով և Սամսոնի ձորով ձեռնարկված յուրաքանչյուր շարժում։
Տեղանքի զառիթափության շնորհիվ այստեղ ի սպառ բացառված է եղել հակառակորդի կողմից պարսպակործան մեքենաների կիրառումը։ Բլորովին դյուրին չեն եղել նաև հակառակորդի զորքերի քարագնաց և անձավամուտ ստորաբաժանումների բերդին գեթ հասնելու փորձերը։ Մահկանաբերդի գրավել ձգվող հակառակորդի հիմնական կռվանը մնաել է տևական պաշարումը։
Ճարտարապետություն
Մահկանաբերդն ունեցել է ոչ ուղղանկյունհատակագծով, սակայն չորս որմնահեցերով միջնաբերդ, նաև դրսի բակ՝ նորից պարիսպներով, զույգ զորանոցներ, ջրամբար և օժանդակ սենյակներ։ Դրանք կառուցված են մանր քարերից, կապակցված կրաշաղախով։ Պարիսպների և մյուս շինությունների վերնամասերն ավերված են երկրաշարժերից, տեղումներից, քամուց և արևից։ Գանձախույցերն էլ իրենց սև գործը կատարել են պայթեցումներով։
Համալիրի առանցքային կետը 1-ին որմնահեցն է, որը մյուս 3 որմնահեցերից չափերով մեծ է գրեթե 3 անգամ։ Դրանից դեպի հյուսիս-արևմուտք և հարավ-արևմուտք 120° անկյան տակ բացվում են «Մական» լեռնաբազկի վերձնակետից ճառագայթվող մեծ ու փոքր սանրանման սրակատար ժայռերը։ Կարճ ճառագայթի մեծ մասը մնացել է միջնաբերդի տակ։ Դժվարին տեղանքի փոքր ինչ հարմար յուրաքանչյուր մակերես արդյունավետ օգտագործելու նպատակով ճարտարապետը երկար ճառագայթի երկու կողմերին ավելացրել է մի քանի օժանդակ շինություններ՝ երկու զորանոցներ, արոնց չափերը 4 մx 12 մ են։ Վանքի խոցելի տեղը ջրաղբյուրի բացակայությունն էր, այդ իսկ պատճառով ճարտարապետը ժայռի արևմտյան լանջին, միջնաբերդի մուտքը մոտ, կառուցել է նաև 2.5 մ x 4 մ չափերով ջրմբար, որի տարողունակությունը գրեթե 25 մ3 է։ Ջրամբարը պահպանվել է 2 մետր խորությամբ և ունեցել է ծածկ։ Ոչ ուղղանկյուն հատակագծով միջնաբերդի հարավարևմտյան 17 մետր երկարությամբ և 6-8 մետր բարձրությամբ պահպանված պարսպապատը միացնում է 2-րդ և կարժ ճառագայթի վրա կառուցված 3-րդ որմնահեցերը։ 1-ին և 2-րդ որմնահեցերը միացնող պատի մեջ, միջնաբերդի հյուսիսային կողմում, գտնվում է 1.45 մետր լայնքով և 1.5 մետր բարձրությամբ միակ մուտքը, որի բարավորը պահելիս են եղել կենի կամ կաղնի չորս հաստ կլորկոճերը, որոնց վրա կախվել է դուռը։ Բերդի տարողությունը մեծացնելու, ավելի շատ խաղաղ բնակիչ ընդունելու նպատակով միջնաբերդի հարավային և արևելյան կողմերը վերածվել են արտաքին բակի, որը միջնաբերդից ցածր է եղել 8-10 մետրով։ Կան ավերված բազմաթիվ սենյակների, կացարանների հետքեր։ Բակը պաշտպանված է անկյուններից ելնող հաճախ ուղղահայաց ժայռերի շարունակությունը կազմող արտաքին պարսպով, որը սկսվում է մեծ որմնահեցի հյուսիսային հիմքից, ուղիղ գծով 35 մետր ձգվում դեպի հարավ-արևելք, ապա սուր անկյան տակ թեքվում րևմուտք և, ուղղությունը մի քանի անգամ ժայռերի կատարով փոխելով, 3-րդ որմնահեցի հիմքին միանում արևելյան կողմից։ Այս որմնահեցի բարձրության միջնամասից սկիզբէ առնում միջնաբերդի հարավային ոչ ուղիղ, մեջտեղում անկյունավոր պարսպապատը, որը միանում է արտաքին բակի մեջ բարձրացող 4-րդ որմնահեցին։ Վերջինս իր հերթին ձգվելով հարավ-արևելքից հյուսիս-արևմուտք ուղղությամբ՝ միանում է 1-ին որմնահեցին։ պարիսպների մեջ շարված են մեծաքանակ գետաքարեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ Կատեգորիա:Գուգարք նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:12-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Կռատուկի բախտը
Կռատուկի բախտը (“Hun duede ikke”), դանիացի հայտնի հեքիաթագիր Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթը։ Գրվել է 1852 թվականին։
Սյուժե
Հեքիաթը պատմում է այն մասին, որ մի հարուստ ագարակում հազվագյուտ ծառեր ու ծաղիկներ էին աճում։ Քաղաքից և մոտակա գյուղերից մարդիկ էին գալիս, որպեսզի տեսնեն այդ հրաշալի բույսերը։ Ագարակի ցանկապատից դուրս մի կռատուկ կար, որին ոչ ոք ուշադրություն չէր դարձնում, բացի մի պառավ էշից։ Մի օր այգում մեծ բազմություն էր հավաքվել, այդ թվում նաև մի օրիորդ, որը շատ հարուստ, նշանավոր տոհմից էր և եկել էր Շոտլանդիայից։ Նա փորձում էր իր համար ծաղիկ ընտրել, բայց չէր կարողանում, որովհետև ոչ մեկն իր ճաշակով չէր։ Օրիորդը նայում է ցանկապատից դուրս և տեսնում կռատուկի կապտակարմրավուն փարթամ ծաղիկներն ու խնդրում տանտիրոջ տղային, որ նա պոկի ծաղիկը, որովհետև դա Շոտլանդիայի ծաղիկ է։ Ծաղիկը պոկելուց տղայի մատը փուշը ծակում է, բայց միևնույնն է նա ոչինչ չի ասում ու ծաղիկը տալիս աղջկան։ Աղջիկը վերցրնում է ծաղիկը ու դնում է տղայի մերակի մեջ ։ Շաբաթներ հետո կռատուկը լսում է մի լավ լուր այն մասին, որ օրիորդն ամուսնացել է տանտիրոջ տղայի հետ ու սկսում է բոլորին պատմել այն մասին, որ իր շնորհիվ է, որ նրանք միացան։ Նա իր բոլոր նոր բողբոջներին ասում էր, որ նրանք շուտով պատվավոր տեղում են լինելու, բայց այդպես էլ նրանց երազանքը չկատարվեց։ Ժամանակն անցնում էր, իսկ կռատուկը սպասում էր, թե երբ նրան կտանեն ցանկապատից ներս։ Անմեղ երիցուկներն ու ջրջրուկները լսում էին նրան և անկեղծ հավատում նրա ամեն մի խոսքին, իսկ կաթնավաճառի սայլը քաշող պառավ էշը, որ կապված էր կռատուկից ոչ հեռու, անընդհատ ձգտում էր դունչը հասցնել կռատուկին, բայց պարանը շատ կարճ էր։ Կռատուկը շատ ժամանակ մտածում էր իր տոհմի և նշանավոր լինելու մասին, զրուցում մյուսների հետ այն մասին, որ նա հարուստ տոհմից է։ Վերջանում էր աշունը։ Այգում ավելի գեղեցիկ ծաղիկներ էին աճել, բայց չէին բուրում։ Ջահել եղևնիներն արդեն սկսել էին զգալ Ծննդյան տոներից առաջ իրենց վիշտը։ Իսկ կռատուկը վշտացած խորհում էր։ Վերջապես եկավ ձմեռը։ Կռատուկի բոլոր ծաղիկները չորացել էին, բացի մեկից` ամենավերջինից։ Հանկարծ այգի են մտնում նորապսակ ամուսինները, աղջիկը նայում է ցանկապատից դուրս և տեսնում այն հին կռատուկին, որի ծաղիկներից մեկը նրանց ամուսնական նկարի մեջ էր նկարվել, բայց ափսոս, որ վրան էլ ծաղիկ չկար։ «Ինչպես չկա՞, ահա այնտեղ մի ծաղիկ կա։ Պետք է այդ ծաղիկը մեր նկարի շրջանակին փորագրեն», ասում է աղջիկը։ Աղջիկը խնդրեց, որ տղան քաղի դա և տա իրեն։ Տղան քաղում է ծաղիկը, բայց ծաղիկը նրա մատը ծակում է։ Եղավ այնպես, ինչպես ցանկանում էր աղջիկը։ Ժամանակն անցնում էր և կռատուկը մի օր շատ լավ բան մտածեց. «Եթե զավակները լավ են տեղավորված` ծնողները կարող են ցանկապատից դուրս էլ մնալ»։ Արևը նրան ասում է, որ դա լավ միտք է։ Հիմա նա ոչ թե թաղարի մեջ կհայտնվի, այլ մի գեղեցիկ հեքիաթում։ Եվ ահա այդ հեքիաթը ։
Մահկանաբերդի իշխանություն
Մահկանաբերդի իշխանություն, XII-XIII դարերում ֆեոդալական կազմավորում Հյուսիսային Հայաստանում՝ Արծրունի տոհմից սերած իշխանների գլխավորությամբ։ Ընդգրկում էր Կայան գավառը՝ Աղստև գետի միջին հոսանքում։ Կենտրոններն էին Կայան ամրոցը և Մահկանաբերդը։ Մահկանաբերդի իշխանության հիմնադիրը Վահրամ Արծրունին էր, Ամիր Ջուրդ Արծրունու հայրը։ XII-XIII դդ. Մահկանաբերդի Արծրունիների ֆեոդալական տան ներկայացուցիչները բարձր դիրք էին գրավում վրաց արքունիքում, ազգակցական կապեր ունեին Զաքարյանների հետ։ 1191 թվականին Ամիր Քրդի շնորհազրկումից հետո Կայան գավառը անցավ Զաքարյաններին։ Մահկանաբերդի իշխանության տիրույթները Աղստևի հովտում սահմանափակվեցին Մահկանաբերդի շրջակայքով։ 1236 թվականին իշխանության տարածքը տուժեց մոնղոլների արշավանքից։ XIII դ. Մահկանաբերդի ֆեոդալական տան խոշոր ներկայացուցիչներն էին Սադուն Արծրունին և Խութլու Բուղան։ Մահկանաբերդի իշխանությունը քայքայվեց XIV դ., մոնղական տիրապետության ժամանակ։
Ֆակաոֆո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆակաոֆո Կատեգորիա:Տոկելաուի օղակղզիներ Կատեգորիա:Օվկիանիայի երկրների մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:Նոր Զելանդիայի տարածքային խնդիրներ Կատեգորիա:Օղակղզիներ
Մահկանաբերդի իշխանություն
Իշխանացանկ
Կատեգորիա:Մահկանաբերդի իշխանություն
Սանտա Լուզիա (Բաիա)
Սանտա Լուզիա (Santa Luzia), համայնք Բրազիլիայի հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Բաիա նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Հարավային նահագի Բաիա մարզում։ Մտնում է Իլեուս Իտաբունա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 14 908 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 785,193 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 19,0 մարդ/կմ²։ Քաղաքի տոնը նշվում է օգոստոսի 14-ին։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1985 թվականի մայիսի 10-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Եվրոպայի երկրներն ըստ տարածքի
Եվրոպայի երկրներն ըստ տարածքի տեսակավորված այս ցանկում։
Երկրների ցանկը
Հետևյալ երկրների մի փոքր մասը Եվրոպայում
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրոպայի երկրներ
Մահմուդ Ղազնևի
Մահմուդ Ղազնևի, Ղազնևիների պետության (X-XII դդ. Միջին Արևելքում) տիրակալ 998 թվականից։ Եղել է եռանդուն անձնավորություն, տաղանդավոր զորավար և հմուտ քաղաքագետ։ 1000-1027 թվականին. ավերիչ արշավանքներ է ձեռնարկել Հյուսիսային Հնդկաստան, Խորեզմ, պատերազմել Կարախանյանների պետության (պետություն Միջին Ասիայում X-XII դդ.) դեմ, պարտության մատնել Բուխարայում հաստատված սելջուկներին։ Նրա օրոք Ղազնևիների պետությունը հասել է ծաղկման գագաթնակետին և իր մեջ ընդգրկել Իրանի, Միջին Ասիայի մի շարք մարզեր, Հնդկաստանի հյուսիսային և հյուսիսարևմտյան նահանգները։ Հովանավորել է գիտության և մշակույթի զարգացումը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Զորավարներ Կատեգորիա:Թյուրք կառավարիչներ
Սանտա Մարիա դա Վիտորիա
Սանտա Մարիա դա Վիտորիա  (Santa Maria da Vitória), համայնք Բրազիլիայի հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Բաիա նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Արևմտյան նահագի Բաիա մարզում։ Մտնում է Սանտա Մարիա դա Վիտորիա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 40 184 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 890,695 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 21,25 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1909 թվականի հուլիսի 26-ին։
Աշխարհագրություն
Կլիման տարածքում լեռնային արևադարձային է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Գեորգի Ադամիա
Գեորգի Ադամիա, (გიორგი ადამია, ), վրացի ֆուտբոլիստ, «Սիոնի Բոլնիս» ֆուտբոլային ակումբի հարձակվող։
Կարիերա
Գեորգի Ադամիան իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է իր հայրենիքում՝ Վրաստանում։ Նա սկզբում խաղացել է «ՏԳՈՒ» և «ՎԻՏ Ջորջիա» ֆուտբոլային ակումբների կազմում։ 2004 թվականին «ՎԻՏ Ջորջիա» ֆուտբոլային ակումբի կազմում դառնում է Վրաստանի չեմպիոն ։
Հայրենիքից դուրս իր առաջին ֆուտբոլային քայլերը Գեորգին կատարել է Ադրբեջանում` «Նեֆտչի» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։ Այս ֆուտբոլային ակումբի կազմում նա խաղացել է մեկ մրցաշրջան և նրա ակումբը գրավել է երկրորդ տեղը Ադրբեջանական լիգայում։ 2005 թվականին դառնում է հերթական գավաթի խաղարկության ռմբարկուն։
Հինգ ամիս անց Ադամին տեղափոխվում է Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքուն ներկայացնող «Բաքու» ֆուտբոլային ակումբ։ Դրանից հետո նա համապատասխանաբար խաղեր է անցկացնում «Ղարաբաղ» և «Ինտեր» ֆուտբոլային ակումբների կազմում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Անդրե Տեշինե
Անդրե Տեշինե (André Téchiné, ), ֆրանսիացի կինոռեժիսոր և սցենարիստ, կինոքննադատ։
Կենսագրություն
Անդրե Տեսչինը ծնվել է Ֆրանսիայի հարավում ՝ Պիրենեայում գտնվող Վալանսի դ’Ագեն փոքր քաղաքում։ Իսպանական ծագմամբ նրա ընտանիքը, ուներ գյուղատնտեսական տեխնիկայի փոքր բիզնես։ 1952-1959 թվականներին սովորել է Մոնտուբայի Կաթոլիկ գիշերօթիկ դպրոցում։ Կիրակի օրերին թույլատրվում էր դուրս գալ դպրոցից, և երիտասարդ Թեշինը գնաց կինոթատրոն։ Այնուհետև Թեսինը սովորում էր աշխարհիկ հանրային դպրոցում, իսկ 19 տարեկան հասակում մեկնել է Փարիզ՝ կինոմատոգրությանը նվիրվելու համար։
Որոշ ժամանակ Անդրե Տեշինեն աշխատել է ֆրանսիական Cahiers du Cinemma ամսագրում, որտեղ տարբեր ժամանակաշրջաններում աշխատել են ֆրանսիական «նոր ալիքի» ռեժիսորները։ Դասավանդել է կինոյի կրթության բարձրագույն դպրոցում (IDHEC): Նա աշխատել է որպես Ժ. Ռիվետի օգնական։ Կինոյում առաջնելույթ է կատարել 1969 թվականին «Պոլինան հեռանում է» ֆիլմի միջոցով։
1970-ական թվականների սկզբից նա սկսել է նկարել սեփական ֆիլմերը։ Ռեժիսորի ամենահայտնի գործերն են ՝ «Բրոնտե քույրերը» (1979), «Հանդիպում» (1985, Կաննի կինոփառատոնի մրցանակ` լավագույն ռեժիսորական աշխատանքի համար), «Ես չեմ համբուրում» (1991 թ.), «Վայրի եղեգներ» (1994, չորս «Սեզար» մրցանակներ, այդ թվում լավագույն ֆիլմ և լավագույն ռեժիսուրայի համար)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Ու Տան
Ու Տան, բիրմացի պետական գործիչ և դիվանագետ։ 1947-1956 թթ. զբաղեցրել է կառավարական տարբեր պաշտոններ։ 1957-1961 թթ.՝ Բիրմայի մշտական ներկայացուցիչ ՄԱԿ-ում։ 1961 թ. նոյեմբերից մինչև 1962 թ. նոյեմբերին կատարել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի պարտականությունները, 1962-1971 թթ.՝ ՄԱԿ-ի գլխ․ քարտուղար։ Ու Տանը հանդես էր գալիս խաղաղ գոյակցության քաղաքականությանն աջակցելու, վիճելի հարցերը բանակցությունների միջոցով լուծելու օգտին։ Բազմիցս այցելել է ԽՍՀՄ։ Բիրմայի ետպատերազմյան տարիների պատմության, Ազգերի լիգայի վերաբերյալ գրքերի հեղինակ է։ Եղել է Մոսկվայի պետական համալսարանի և ԱՄՆ-ի մի շարք համալսարանների պատվավոր դոկտոր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Բիրմացի գրողներ Կատեգորիա:Բիրմացի դիվանագետներ
Պասկալ Գրեգորի
Պասկալ Գրեգորի (Pascal Greggory, ), ֆրանսիացի դերասան։
Կենսագրություն
Պասկալ Գրեգորին ծնվել է 1954 թվականի սեպտեմբերի 8-ին, Փարիզում ՝ բուրժուական բողոքական ընտանիքում։ 12 տարեկանից Պասկալը երգել է փարիզյան օպերայի բեմում, իսկ թատրոնում կատարե; է «մանկական դերեր»։ Միևնույն ժամանակ նա սովորել է Ժան Պերիմոնիի դերասանական վապետության դասընթացներում, Դրամատիկական արվեստի ազգային կոնսերվատորիա ընդունվելու համար։ Պասկալ Գրեգորին 1973 թվականին ձախողել է քննությունները կոնսերվատորիայում, բայց դասընթացի ղեկավար `հայտնի թատրոնի ռեժիսոր Անտուան ​​Վիտեսը թույլ է տվել նրան սովորել որպես անվճար ունկնդիր։
Կինոյում Պասկալ Գրեգորին առաջին անգամ հանդես է եկել 1975 թվականին Ժան-Լուի Բերտուչիի «Դոկտոր Ֆրանսուա Գայան» ֆիլմում և այդ ժամանակից ի վեր խաղացել է մոտ 80 դեր կինոյում և հեռուստատեսության ոլորտում։ Նա նկարահանվել է այնպիսի հայտնի ռեժիսորների ֆիլմերում, ինչպիսիք են Անդրե Տեսինը, Էրիկ Ռոմերը, Անջեյ Ջուլավսկին և Օլիվյե Դաանը։
Վրաստանի խորհրդարանական ընտրություններ (1919)
Վրաստանի խորհրդարանական ընտրություններ, արտահերթ ընտրություններ, որը տեղի է ունեցել 1919 թվականի փետրվարի 14-ից 16-ը Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետությունում ։ Արդյունքում հաղթել է Վրաստանի Սոցիալ-դեմոկրատական լիբերալ կուսակցությունը ձայների մեծամասնությամբ։
Պասկալ Գրեգորի
Կենսագրություն
1987 թվականին հանրահայտ թատրոնի և կինոռեժիսոր Պատրիս Շերոյի հետ հանդիպումից հետո Գրեգորին խաղացել է նրա թատերական բեմադրություններում և նկարահանվել է նրա հինգ ֆիլմերում։ Շերոյի «Նրանք, ովքեր ինձ սիրում են, կուղևորվեն գնացքով» ֆիլմում դերի համար, Պասկալ Գրեգորին առաջին անգամ առաջադրվել է «Սեզար» մրցանակի`լավագույն դերասանական կազմի համար։ Դերասանը երկու անգամ առաջադրվել է «Սեզար» մրցանակի` 2001 թվականին, որպես լավագույն դերասան ՝ «Ժանրերի խառնուրդ» ֆիլմում իր դերի համար, իսկ 2008 թվականին ՝ Էդիթ Պիաֆ Օլիվյե Դաանի «Կյանքը վարդագույնով» երկրորդ պլանի լավագույն դերասանի համար, բայց Գրեգորը երբեք ոչ մի մրցանակ չի ստացել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Վրաստանի խորհրդարանական ընտրություններ (1919)
Այդ կուսակցությունը հավաքել է ամբողջ ձայների 81%-ը։ Դրանից հետո նրանք իրենց իշխանությունը զիջեցին Վրաստանում գործող Հայ հեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցությանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի դեմոկրատական հանրապետություն
Էդուարդ Բարսուկով
Էդուարդ Գրիգորևիչ Բարսուկով (Эдуард Григорьевич Барсуков, ), գրող, լրագրող, Ռուսաստանի գրողների միության անդամ (1995) ։
Կենսագրություն
Էդուարդ Գրիգորևիչը ծնվել է Դոնի Ռոստովում՝ ծառայողի ընտանիքում։ 1952-1956 թվականներին սովորել է Ռոստովի մանկավարժական ինստիտուտի պատմա-բանասիրական ֆակուլտետում։ Ավարտելուց հետո եղել է գյուղական ուսուցիչ, Ուզբեկստանի դպրոցներում դասավանդել ռուսաց լեզու և գրականություն։ Ռոստով վերադառնալուց հետո զբաղվել է լրագրողական աշխատանքով, եղել է գործարանային տպագրության գրական աշխատակից, այնուհետև՝ մարզային երիտասարդական «Կոմսոմոլեց» թերթի աշխատակից, Ներքին գործերի վարչության մարզային թերթի աշխատակից։ 1970-1994 թվականներին աշխատել է ՆԳՎ-ում։ Ռուսաստանի Ներքին գործերի նախարարության թոշակառու է  ։
Ստեղծագործական ուղի
Բարսուկովի առաջին բանաստեղծությունը՝ «Բուդյոնովսկի տունը», 1949 թվականին տպագրվել է «Большевистская смена» թերթում, այնուհետև նրա բանաստեղծությունները տպագրվել են Ռոստովի քաղաքային և մարզային ալմանախում և թերթերում, «Դոն» ամսագրում Վորոնեժի «Վերելք» ամսագրում, Ռոստիզդատի հավաքածուներում, «Երիտասարդ գվարդիայում», «Գրական թերթում», «Վիտ» բուլղարական թերթում, հունգարական «Ալֆոլդ» ամսագրում և այլ հրատարակություններում։
Բարսուկովի բանաստեղծությունների առաջին գիրքը՝ «Բոսորագույն անտառները», 1968 թվականին լույս է տեսել Ռոստիզդատում։ 1993 թվականին «Գրեֆեստ» հրատարակչությունը հրապարակել է «Հավերժական երկինք» բանաստեղծությունների ժողովածուն, 1999 և 2003 թվականներին «Օրբիտ» և «Նոր գիրք» հրատարակչություններում լույս է տեսել «Ճակատագրի թատրոն» և «Ամպրոպ երկուսի համար» բանաստեղծական գրքերը։
Էդուարդ Գրիգորևիչ Բարսուկովի բանաստեղծությունները քնարական են, ստեղծագործության հիմնական թեման բնությունն ու արվեստն է, մարդը ժամանակակից աշխարհում։ Նրա պոեզիան լի է քաղաքացիական պաթոսով։
Բարսուկովի ստեղծագործությունները բազմիցս հրատարակվել են սկսած 1956 թվականից «Վերելք» (Վորոնեժ), «Պարոն Ռոստով», «Դոնյան ալիք», «Ajfold», «Տապան», «Դոնի ժամանակակից», «Նիվա» (Ղազախստան) ամսագրերում։
Բարսուկովի բանաստեղծությունները տպագրվել են կոլեկտիվ հավաքածուներում՝ «Երիտասարդ ձայներ», «Երիտասարդ, տարբեր», «Աշխատավորի պոեզիա», «Դոնյան պոեզիայի օր», «Կրակից կարված շինել ...», «Դոնուհի, իմ Ռուսաստանի դուստր... », «Շոլոխով. քաջության և բարության դասեր» (ժողովածուն կազմող), «Քրեական հետաքննություն. Ռոստովի քրեական աշխարհը», «Պատերազմի զինվոր, իրավակարգի զինվոր»։
Էդուարդ Գրիգորևիչ Բարսուկովը Վիտալի Զակրուտկինի անվան մրցույթի դափնեկիր։ Ներքին գործերի նախարարության վետերանների խորհրդի և Դոնի ներքին զորքերի նախագահության անդամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ Կատեգորիա:Ռոստովի պետական մանկավարժական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Աստվածատուր Ներսեսովիչ
Աստվածատուր Ներսեսովիչ (Դեոդատ Ներսեսովիչ, Աստվածատուր Ներսիսյան, Աստվածատուր Լեհացի, ), լեհահայ մանկավարժ, բառարանագիր, աստվածաբան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեհահայ կրոնական գործիչներ Կատեգորիա:Լեհահայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայ բառարանագիրներ Կատեգորիա:Հայ աստվածաբաններ Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արևելագետներ Կատեգորիա:Լեհ մանկավարժներ Կատեգորիա:Լեհ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայալեզու գրողներ Կատեգորիա:Լվովի պատմություն Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցու եպիսկոպոսաց դաս
Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցու հոգևորականության բարձրագույն դասը, որի առաքելությունն է ղեկավարել և ուղղորդել Հայ Եկեղեցու հոգևոր և իրավական կյանքը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի
Մարիա Մայերովա
Կենսագրություն
Նրա վիպակների ու պատմվածքների ժողովածուներում («Կայծակի ուղին», 1951, «Վայրի Արևմուտք», 1954), ակնարկների գրքերում («Արծաթից դրվագված աղջիկներ», 1964) արտահայտված է նոր մարդու հոգևոր աճը։ Հայտնի է նաև որպես մանկագիր։ Մայերովան չեխ գրականության մեջ սոցիալիստական ռեալիզմի հիմնադիրներից է։ Գոտվալդի անվան պետական մրցանակի դափնեկիր է (1955)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չեխ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Կոմունիստ գրողներ Կատեգորիա:Չեխ լրագրողներ Կատեգորիա:Չեխ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:Չեխ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Չեխիայի քաղաքական գործիչներ
Հովհաննես Զատիկյան
Կենսագրություն
1964-1969 թվականներին սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետում, 1969-1972 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ Ավարտելուց հետո տարբեր բուհերում դասավանդել է «Հայոց պատմություն» առարկան։ Հեղինակել է պատմավեպեր, պատմվածքներ, տպագրվել են նրա ավելի քան 50 գիտական հոդվածներ, «Անծուխ կրակներ», «Կարին», «Հովհաննես հայ թագավորը» գրքերը։ 2003 թվականից Խաչատուր Աբովյանի տուն-թանգարանի տնօրենն էր։ 2008 թվականից դասախոսել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:1945 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 20 ծնունդներ Կատեգորիա:Վարդաքար գյուղում ծնվածներ‎ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Sequoia Capital
Sequoia Capital, ամերիկյան վենչուրային հիմնադրամ, որը ստեղծվել է 1972 թվականին Դոն Վալենտինի կողմից։ Վալենտայնի հաջող ներդրումների թվում է 1978 թվականին Apple-ում կատարված ներդրումը։ 90-ականների կեսերից կառավարման մեջ ակտիվ դեր են խաղում հիմնադրամի գործընկերներ Մայքլ Մորիցը և Դուգ Լեոնեն ։
Հիմնադրամը ղեկավարում են ինը գլխավոր գործընկերներ՝ Մորիտց, Լեոնե, Ջիմ Գետց, Ալֆրեդ Լին, Ռելոֆ Բոտա, Նիլ Շեն, Մայքլ Գոգեն, Բրայան Շրայեր և Կույ Չժոու։ Նրանց տարեկան աշխատավարձը հասնում է $ 1 մլն, սակայն ստացվող եկամուտների մեծ մասը կազմում է ներդրումների շահույթը։ Sequoia Capital-ը հայտնի է դարձել ստարտափներում արագ ներդրումներով, որոնք հետագայում դարձել են բազմամիլիարդանոց ընկերություններ՝ Cisco, Google, Yahoo, PayPal, Youtube, LinkedIn, Dropbox, Stripe, Square, Airbnb, WhatsApp, Instagram, PicsArt Photo Studio: Սթարտափների թվում, որոնց հիմնադրամը մերժել է ներդրումներում, եղել են Twitter-ը, Pinterest-ը և Facebook-ը, որը լուրջ չեն ընդունել այն պատճառով, որ Մարկ Ցուկերբերգը ներկայացել է հանդիպմանը գիշերանոցով ։
2012 թվականին գործընկերները Sequoia Capital Global Growth Fund-ում ներգրավել են 700 մլն դոլար ։ Հիմնադրամը ներդնում է $ 100,000-ից $1 մլն-ի նախնական փուլում, $1 մլն-ից $10 մլն-ի վաղ փուլում, $10 մլն-ից $100 մլն-ի աճի փուլում։ Ներդրումների բազմակի վերադարձը դարձնում է հիմնադրամը արդյունաբերության մեջ առավել արդյունավետներից մեկը։ Այսպես, Sequoia Venture XI Fund-ը 2003 թվականին 387 մլն դոլար է ներգրավել 40 ավանդատուների մոտ (առավելապես համալսարանների և էնդաումենտների մոտ), 2014 թվականին Venture XI-ի եկամուտը փակելիս կազմել է 3,6 մլրդ դոլար կամ տարեկան 41%՝ հանձնաժողովի կողմից հանած ։
2009 թվականին հիմնադրամը ստեղծել է սկաուտների լայն ցանց երբեմնի հայտնի ձեռներեցների թվից, որոնք փնտրում են հեռանկարային ընկերություններ, իսկ Sequoia-ն նրանց մատակարարում է միլիոնավոր դոլարներ սկզբնական ներդրումների համար։ Նման մոտեցումը թույլ է տալիս մեծ հավանականությամբ նկատել հեռանկարային ընկերությանը և միաժամանակ թաքցնել այլ վենչուրային հիմնադրամներից իր ակտիվությունը՝ հիմնադրամը ներդրումներ է տալիս սկաուտների միջոցով՝ առանց իր անունը հրապարակելու մինչև նոր փուլ։ Սովորաբար սկաուտն իրեն դուր եկած ընկերությունում ներդնում է մոտ 30 հազար դոլար։ Տարեկան նրանք կարող են Sequoia Capital-ից մինչև 100 հազար ստանալ ստարտափների ֆինանսավորման համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1972 հիմնադրված ընկերություններ Կատեգորիա:Ներդրումային ֆոնդեր
Թոնգարիրո ազգային պարկ
Թոնգարիրո ազգային պարկ (Tongariro National Park), Նոր Զելանդիայի ամենահին ազգային պարկը ։ Գտնվում է Հյուսիսային կղզու կենտրոնական մասում։ Աշխարհում ստեղծված ամենահին ազգային պարկերի տասնյակում զբաղեցնում է վեցերորդ հորիզոնականը ։ Նրա տարածքում են ընկած գործող հրաբուխներ Ռուապեհուն, Նգաուրուհոեն, Թոնգարիրոն, որոնց գագաթները երբեմն նույնիսկ ամռանն են պատված մնում ձյունով (այդ եռյակից Ռուապեհուի կատարը միշտ է ծածկված ձյունով ու սառցադաշտերով) ։
Աշխարհագրություն
Թոնգարիրո ազգային պարկն զբաղեցնում է 786 կմ2 տարածք։ Ընկած է Հյուսիսային կղզու կենտրոնական հատվածից հարավ, Նոր Զելանդիայի ամենամեծ լճից՝ Թաուպոյից մի քանի կիլոմետր դեպի հարավ-արևմուտք, ամենախոշոր բնակավայրից՝ Օքլենդ միլիոնանոց քաղաքից 330 կմ դեպի հարավ և մայրաքաղաք Վելինգտոնից 320 կմ դեպի հյուսիս։
Պատմություն
Թոնգարիրո ազգային պարկը հիմնադրվել է 1894 թվականին, սկզբնապես՝ 76,5 հազար հեկտար տարածքի վրա։
1993 թվականին Թոնգարիրոն դարձել է մշակութային լանդշաֆտներից առաջինը, որ ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության՝ նոր չափորոշիչների համաձայն կազմված ցանկում։ Ընդ որում՝ հաշվի է առնվել նրա արժեքը թե՛ որպես բնության հւշարձանի և թե՛ որպես մաորիների մշակութային ժառանգության մի կարևոր հատվածի։
Պարկին բնորոշ է բնապահպանական համակարգերի լայն դիապազոնը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային պարկեր Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Աճող բյուջե
Աճող բյուջե (incremental budget), բյուջե, որի դեպքում կարգավորվող աղբյուրների պլանավորման ժամանակաշրջանի ծախսերը սահմանվում են նախորդ ժամանակահատվածում այդ աղբյուրների իրական ծախսերի մակարդակով։
Սահմանում
Անգլիացի պրոֆեսոր Քոլին Դրուրին սահմանել է աճող բյուջեի բյուջետավորումը որպես բյուջետավորման մեթոդ, որով առաջիկա ժամանակահատվածի պլանավորումը տեղի է ունենում ընթացիկ ծախսերի մեծության ավելացման վրա, օրինակ՝ գնաճի ինդեքսի հաշվի շնորհիվ ։
Ըստ ամերիկացի պրոֆեսոր Էնթոնի Ատկինսոնի՝ աճող բյուջեն այն բյուջեն է, որում դիսկրեցիոն (կանոնակարգված) աղբյուրների համար նախատեսված ժամանակահատվածի ծախսերը որոշվում են նախորդ ժամանակահատվածում այդ աղբյուրների իրական ծախսերի մակարդակով։ Դիսկրեցիոն ծախսերի ընդհանուր բյուջեն ավելանում է 10%-ով, ինչը նշանակում է, որ յուրաքանչյուր դիսկրեցիոն աղբյուր ավելանում է 10%-ով ։
Քննադատություն
Ք. Դրուրիի կարծիքով աճող բյուջեի թերությունն այն է, որ գործունեության հիմնական մակարդակի հետ կապված ծախսերի մեծ մասը մնում է անփոփոխ։ Այդ կերպ այլ տեսակի գործունեությունների ծախսերը, որոնք կապված չեն կոնկրետ արտադրանքի հետ, դառնում են սահմանված, և դա կարող է հանգեցնել այն բանին, որ նախկին թերությունները և ոչ ռացիոնալ ծախսերը կարող են կրկնվել հետագայում ։
Ըստ Է. Ատկինսոնի՝ աճող բյուջեն չի պահանջում այդ ծախսերի արժեքների հիմնավորում, չի նախատեսում այդ ծախսերի կրճատում կամ վերացում ձեռնարկությունում կառուցվածքային փոփոխությունների դեպքում, և չունի մեխանիզմ` այդ ծախսերի անհամաչափ բաշխումը տարբեր դիսկրեցիոն աղբյուրներին ապահովելու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բյուջե
Իմ մարդասպան շունը
«Իմ մարդասպան շունը» (Môj pes Killer) 2013 թվականին ռեժիսոր Միրա Ֆորնայի նկարահանած սլովենական ֆիլմ-դրամա ։ Ֆիլմն ընտրվել է ներկայացվելու 86-րդ ակադեմիայի մրցանակաբաշխությանը որպես լավագույն օտարալեզու ֆիլմ, բայց չի առաջադրվել։
2013 թվականին ֆիլմը ներկայացվել է «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի «Խաղարկային ֆիլմերի մրցույթ» ծրագրում ։
Սյուժե
Ֆիլմի գլխավոր հերոսը՝ Սլովակիայի և Մորավիայի սահմանագծին բնակվող 18-ամյա Մարեկը, չունի իրական ընկերներ, բացի իր պահապան շնից։ Նա օրերով թափառում է հոր և սափրագլուխների հետ։ Մարեկը անախորժությունների առջև է կանգնում, երբ նրա կյանքում հայտնվում է անհետ կորած մայրը։
Յաննիկ Գերհարդ
Յաննիկ Գերհարդ  (Yannick Gerhardt, ), գերմանացի ֆուտբոլիստ, «Վոլֆսբուրգ» ակումբի և Գերմանիայի հավաքականի պաշտպան։
Ակումբային
Գերհարդը «Քյոլն» ակումբի սան է։ 2013 թվականի հուլիսի 20-ին Դրեզդենի «Դինամոյի» դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Երկրորդ Բունդեսլիգայում ։ Սեպտեմբերի 1-ին «Էրցգեբիրգեի» դեմ խաղում Յաննիկը խփել է իր առաջին գոլը «Քյոլնի» կազմում ։ Մրցաշրջանի վերջում Գերհարդը թիմին օգնել է անցնել էլիտար փուլ։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 13-ին «Պանդերբորն 07»-ի հետ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Բունդեսլիգայում ։ Մայիսի 10-ին «Շալկե 04»-ի դեմ խաղում Յաննիկն իր առաջին գոլն է խփել բարձրագույն մակարդակում ։
2016 թվականի մայիսի 27-ին «Վոլֆսբուրգ» ֆուտբոլային ակումբը հայտարարել կիսապաշտպանի տեղափոխությունն իր կազմ. պայմանագիրը կնքվել է մինչև 2021 թվականի հունիսի 30-ը ։ Օգոստոսի 27-ին «Աուգսբուրգի» դեմ խաղում նա կատարել է իր դեբյուտը նոր ակումբի կազմում ։
Միջազգային կարիերա
2017 թվական Գերմանիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Գերհարդը հաղթել է Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում, որ անցկացվել է Չեխիայում։ Մրցաշարում նա խաղացել է Չեխիայի, Դանիայի , Իտալիայի , Անգլիայի և Իսպանիայի հավաքականների դեմ։
2016 թվականի նոյեմբերի 15-ին Իտալիայի հավաքականի հետ ընկերական խաղում Գերհարդը կատարել է իր նորամուտը Գերմանիայի ազգային հավաքականի կազմում ։
Ձեռքբերումներ
Միջազգային
Գերմանիա (մինչև 21)
Սանտա Մարիա (Կատամարկա)
Սանտա Մարիա (Կատամարկա) (Departamento de Santa Maria), դեպարտամենտ Արգենտինայում, Կատամարկա պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝ 5740 կմ2։ Ըստ վիճակագրության Ազգային ինստիտուտի և Արգենտինայի բնակչության 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ դեպարտամենտի բնակչությունը կազմում է 22548 մարդ՝ 2001 թվականի 22127-ի փոխարեն, որը կազմում է 1,9% աճ ։ Բնակչության խտությունը՝ 3,9 մարդ/կմ2։ Վարչական կենտրոնը Սանտա Մարիան է։
Յաննիկ Գերհարդ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական Կատեգորիա:Գերմանիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վոլֆսբուրգի մարզիչներ Կատեգորիա:Վոլֆսբուրգի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Քյոլնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Սանտա Մարիա (Կատամարկա)
Աշխարհագրություն
Դեպարտամենտը գտնվում է Կատամարկա պրովինցիայի հյուսիս-արևելքում։ Սահմանակից է՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգենտինայի դեպարտամենտներ
Beauty Never Lies
«Beauty Never Lies» (անգլերենից թարգմանած նշանակում է «Գեղեցկությունը (կամ՝ սիրունը) երբեք չի ստում», հայտնի է նաև սերբերեն վերնագրով՝ « Цео свет је мој » (o je sCevet moj)), սերբ երգչուհի Բոյանա Ստամենովի երգը, որը ներկայացվել է Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում  ։
Տեղեկատվություն երգի մասին
Երգչուհի Բոյանա Ստամենովը մասնակցել է «Սերբական տաղանդներ» մրցույթին, որտեղ էլ ճանաչվել է հաղթող։ Նրա այս հաղթանակը շատ բաներ է փոխում իր կյանքի մեջ։ Նա որոշում է մասնակցել Եվրատեսիլ երգի մրցույթի նախընտրական փուլին և նրան հաջողվում է հաղթել։ Նա կատարում է «Beauty Never Lies» երգը, որտեղ ասվում է վերջ ինքնահավանության։ Նրա երգի մեջ նաև նշվում է բարդություններից ազատվելու մասին։
Ռոլան Մարտիրոսով
Կենսագրություն
Ծնվել է 1935 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Արցախի Չարդախլու գյուղում ։ Նրա հայրը` Գուրգեն Ամիրխանի Մարտիրոսյանը, մասնագիտությամբ փիլիսոփա էր։ Նա երկար ժամանակ դասախոսել է Գրոդնոյի մանկավարժական ինստիտուտում։ Ավարտելով Մոսկվայի ավիացիոն ինստիտուտը` Ռոլան Մարտիրոսովը սկսել է աշխատել Սուխոյի անվան կոնստրուկտորական բյուրոյում, նախագծերի ամենաառաջատար բաժնում, որն աշխատում էր իր և գլխավոր կոնստրուկտոր Պավել Օսիպովիչ Սուխոյի անմիջական ղեկավարությամբ։
Աշխատանքային գործունեություն
Այդ բյուրոյում հաշված տարիների ընթացքում նախագծված և ստեղծված ճակատային կործանիչները հայտնի են ամբողջ աշխարհում։ Ռոլան Մարտիրոսովը տեխնիկական ղեկավարներից մեկն է, որը «ՍՈւ» ինքնաթիռներով համաշխարհային ռեկորդներ սահմանելու ուղղությամբ համալիր աշխատանքներ առաջատար մշակողներից է։ Այդ մեքենաներով սահմանվել են 30 համաշխարհային ռեկորդներ ։ Ռոլան Մարտիրոսովը, որպես Սուխոյի անվան կոնստրուկտորական բյուրոյի գլխավոր կոնստրուկտոր, ղեկավարել է ՍՈՒ-34 նոր ճակատային ռմբակոծիչի ստեղծման աշխատանքները։ Ռոլան Մարտիրոսովի ստեղծած նոր ՍՈՒ-34 ինքնաթիռը կարող է երկարատև թռիչք կատարել 10 ժամյա լիցքավորմամբ 8 տոննա բեռնվածության դեպքում։ Առանց օդում լիցքավորման թռիչքի երկարությունը 4000 կմ է, իսկ երեք անգամ լիցքավորման դեպքում 14000 կմ։ Առաջին թռիչքը կատարել է 1992 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավիակոնստրուկտորներ
Եմելյան Յարոսլավսկի
Յարոսլավսկի Եմելյան Միխայլովիչ (իսկական ազգանունը և անունը՝ Գուբելման Մինեյ Իզրաիլևիչ, ), կոմունիստական կուսակցության գործիչ, պատմաբան, հրապարակախոս։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1939)։ Կոմունիստական կուսակցության անդամ 1898 թվականից։