cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բորիս Շալյապին
Կենսագրություն
Մանկությունն անց է կացրել Մոսկվայում։ 1919 թվականին սովորել է Պետրոգրադի Վ. Ի. Շուխաևի ակադեմիական արհեստանոցում, 1920-1923 թվականներին՝ Մոսկվայի 1-ին և 2-րդ ԳՊԱԱ-ում Դ. Ն. Կարդովսկու, Ա. Ե. Արխիպովի և Ֆ. Ի. Զախարովի մոտ, 1923-1925 թվականներին՝ Վխուտեմասի քանդակագործության ֆակուլտետում և Սերգեյ Կոնյոնկովի արհեստանոցում՝ Պրեսնենսկի շրջանում։ 1923 թվականին շուրջ երեք ամիս անց է կացրել Փարիզում, 1925 թվականի ամռանը կրկին վերադարձել է Փարիզ և մնացել այնտեղ։ Հայրը նրա համար արհեստանոց է ձեռք բերել Մոնմարտրում։ Նա ուսումը շարունակել է Կոլարոսի ակադեմիայում Շ. Գերենի մոտ, Կ. Կորովինի և Պ. Կ. Ստեփանովի արհեստանոցներում։
1927 թվականին՝ Ֆ. Ի. Շալյապինի՝ լոնդոնյան Կովենտ գարդենում հյուրախաղերի ժամանակ, թատրոնի նախասրահում բացել է իր առաջին ցուցահանդեսը, որի ժամանակ ցուցադրվել է տասը աշխատանք՝ քույր Լիդիայի դիմանկարը, գծանկարներ ռուսական թեմաների վերաբերյալ՝ «Թեյարանում», «Գնչուները տոնավաճառում», «Վաճառականը», «Ստեփան Ռազինը», «Պուգաչովը» և այլն։ Հետագայում թատրոններում և համերգասրահներում նրա ցուցահանդեսները հաճախ ուղեկցում էին հոր ներկայացումները աշխարհով մեկ։ Փարիզի պատկերասրահներում մասնակցել է ռուսական արվեստի ցուցահանդեսներին՝ d’Alignan (1931), La Renaissance (1932), Yteb դահլիճում (1935), Բուլոն Բիյանկուրում (1935) և Պրահայում (1935)։
Մրցանակներ
1934 թվականին «Մերկը» փայտե քանդակի համար ստացել է Աշնանային սրահի ոսկե մեծ մեդալ։ Իր աշխատանքը նվիրաբերել է բարեգործության համար, այդ թվում՝ վիճակախաղի համար՝ հօգուտ ռուս գրողների և լրագրողների միության (1931), և նախաամանորյա ցուցահանդես-վաճառքի՝ մեծ դքսուհի Քսենիա Ռոմանովայի հովանու ներքո (1935)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարիչներ Կատեգորիա:Քանդակագործներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կոլարոսի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուս քանդակագործներ
Ժայսկ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի բնակավայրեր
Էստոնիայի թատրոն
Էստոնիայի թատրոնը ձևավորվել է 1784 թվականին, երբ Ավգուստ ֆոն Կոցեբուն Տալլինում սիրողական թատրոն հիմնեց։ Այդ ժամանակաշրջանի ներկայացումների մեծ մասը կատակերգություններ էին, որտեղ անդրադարձ էր արվում տեղի ազնվական գերմանացիներին։ 1809 թվականին պրոֆեսիոնալ թատրոն հիմնվեց, որն ուներ իր սեփական շենքը Տալլինում։ Խաղացանկը հիմնականում գերմաներեն լեզվով էր, սակայն էստոներեն և ռուսերեն լեզուներով ներկայացումներ ևս բեմադրվում էին ։
Ճորտատիրության դարաշրջանում, որն Էստոնիայում վերացվեց 1816 թվականին, առաջին էստոնական ազգային երաժշտական միությունը՝ Վանեմույնեն, ստեղծվեց 1865 թվականին։ Վանեմույնե թատրոնի առաջին ներկայացումը Լիդիա Կոյդուլայի «Զարմուհին Սաարեմաայից» ներկայացումն էր 1870 թվականին, որով ծնունդ առավ էստոնական թատրոնը։
Վանեմույնե երաժշտական և թատերական միությունը 1878-1903 թվականներին ղեկավարեց Ավգուստ Վիերան։ 1906 թվականին միությանը նոր շենք տրամադրվեց և թատերախումբը, Կարլ Մեննինգի ղեկավարությամբ, դարձավ պրոֆեսիոնալ թատրոն։ Սկսեցին բեմադրվել արևմտյան գրողներ Հենրիկ Իբսենի, Գերհարտ Հաուպտմանի, ռուս Մաքսիմ Գորկու և էստոնացի Ավգուստ Կիցբերգի, Օսկար Լուցի և Էդուարդ Վիլդեի ստեղծագործությունները։
Վինոգրադովկա (գյուղ, Յարմոլինի շրջան)
Վինոգրադովկա (Виноградівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Յարմոլինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վինոգրադովկա գյուղում բնակվում էր 591 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1266 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 466,82 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Յարմոլինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արցախի վարչական բաժանում
Արցախի ընդհանուր տարածքը կազմում է 11.458 կմ² և վարչակա-տարածքայնորեն բաժանված է 8 շրջանների ։ Մայրաքաղաք Ստեփանակերտը նույնպես շրջանի կարգավիճակ ունի։ Շրջանները իրենց հերթին բաժանված են 242 համայնքների։
Շահումյանի շրջանը այժմ Ադրբեջանի ռազմական օկուպացիայի տակ է և հայ բնակչությունը դուրս է մղված և կազմում է ազատագրված Վայկունիքի գավառը։ Այս ութ շրջաններին մեջ են մտնում նաև ազատագրված յոթը հայկական պատմական գավառները՝ Ճրաքն, Կովսական, Քաշունիք (Աղավնո գետի հովիտ, Քաշաթաղի շրջան) Վայկունիք (Տրտու գետի վերին հովիտը), Ակն (Տիգրանակերտի դաշտակ, նախկին Աղդամի շրջան) և Մուխանք (Արցախի դաշտավայր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Խերես դել Մարկեսադո
Խերես դել Մարկեսադո (Jérez del Marquesado), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետըգտնվում է Գվադիկս շրջանում։ Տարածքը կազմում է 82.29 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1083 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Բո (ձող)
Բո (ճապ.棒: ぼう), երկար ձող, որը պատրաստված է փայտից կամ բամբուկից, երբեմն մետաղից։ Օգտագործվում է մարտարվեստներում որպես զենք։ Ամենաերկար Բո (180 սմ) կոչվում է ռոկուշհակուբո։ Բոյի հաստությունը, որպես կանոն, 3 սմ է։ Բո պատրաստում են պինդ ծառատեսակներից ինչպես սպիտակ կաղնին, բոխին, հաճարենին և բամբուկը։ Մեր օրերում բոն օգտագործվում է Ճապոնական մարտարվեստում բոդձյուցույում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սառը զենքեր
(4637) Օդորիկո
(4637) Օդորիկո (Odorico), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի փետրվարի 8-ին Ջոան Բաուրի կողմից Չաոնիսում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,429974 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0624 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7976 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1383,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,260197 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,72° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ջոան Բաուրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ջեսսի Սպենսեր
Ջեսսի Գորդոն Սպենսեր (անգլ.՝ Jesse Gordon Spencer, ), ավստրալիացի թատրոնի, հեռուստատեսության և կինոյի դերասան, երաժիշտ։ Առավել հայտնի է ամերիկյան «Հաուս» հեռուստասերիալում (բժիշկ Ռոբերտ Չեյս) և ավստրալիական «Հարևաններ» օճառային օպերայում (Բիլլի Քենեդի) հանդես գալու համար։
Սպենսերի մասնակցությամբ առավել հայտնի ֆիլմերից են նաև «Լողալով հոսանքն ի վեր», «Ռոբինզոնների ընտանիքը» ֆիլմերը, որոնցից առաջինում Սպենսերը մարմնավորել է ավստրալիացի լողորդ Թոնի Ֆինգլթոնին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 ծնունդներ Կատեգորիա:Ավստրալիացի դերասաններ Կատեգորիա:Փետրվարի 12 ծնունդներ Կատեգորիա:Ավստրալիացի երաժիշտներ
Գորդոն լիճ
Գորդոն լիճ (Lake Gordon), արհեստական ջրամբար, որը ստեղծվել է Գորդոն ամբարտակին կից։ Գտնվում է Գորդոն գետի գետաբերանում, Ավստրալիա մայրցամաքի Թասմանիա նահանգի հարավ-արևմուտքում։
Եղեգնաբույս
Կատեգորիա:Հացազգիներ
Գորդոն լիճ
Առանձնահատկություններ
Ջրամբարը կառուցվել է 1970-ական թվականների սկզբին Թասմանիայի Հիդրոէլեկտրական հանձնաժողովի կողմից ամբարտակի կառուցման արդյունքում։ Վերջինիս նպատակն էր ստեղծել վերին պահեստարան Գորդոնի էլեկտրակայանի համար, որը կունենար ամենամեծ և վիճահարույց հիդրոէներգետիկական սխեման Թասմանիայում ։
Հաշված ջրահավաք ավազանից Գորդոն լիճն ունի 1280 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Ամենամեծ լիճն է Թասմանիայում, 278 քառակուսի կիլոմետր մակերեսով և 12 359 040 մեգալիտր հզորությամբ (436,455,4 × 106 խորանարդ ֆուտ) կամ 12,5 կմ³ (3,0 խորանարդ մղոն) ջրի տարողությամբ, որը քսանհինգ անգամ գերազանցում է Փորթ Ջեքսոնի ջրի քանակին։ Պեդեր լիճը միանում է Գորդոն լճին Մաք Պարթլան ջրանցքով, որի աշխարհագրական կոորդինատներն են՝ -42.8475°N, 146.19583°W:
Հակասություններ
Առաջարկվել են լրացուցիչ ամբարտակներ կառուցել Գորդոն գետի ստորին հոսանքում, բայց դրանք քաղաքական բողոքի ալիք բարձրացրին «Վայրի բնության պահպանում» կազմակերպության կողմից։ Առավել նշանավոր էր 1980-ական թվականների սկզբին Ֆրանկլինի ամբարտակի հակասությունները։ 1983 թվականին Ավստարլիայի վարչապետ Ռոբերտ Հոուքի միջամտությամբ Ավստրալիայի կառավարությունը չեղյալ հայտարարեց Թասմանիայի կառավարության որոշումը՝ ստորին Գորդոնը պատնեշելու մասին։ Երբ Թասմանիայի կառավարությունը հրաժարվեց դադարեցնել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցուցակում ընդգրկված Համաշխարհային ժառանգության տարածքի աշխատանքը, Ավստրալիայի կառավարությունը հաջողությամբ ապահովեց վճիռ Ավստրալիայի Բարձր դատարանում՝ Համագործակցություն ընդդեմ Թասմանիայի գործով։ Ստորին Գորդոնը չպատնեշվեց ։
Թասմանյան էներգետիկ ճգնաժամ
2016 թվականի սկզբին լճում երբեմնի ջրամատակարարման ամենացածր մակարդակը գրանցվեց 2016 թվականի Թասմանյան էներգետիկ ճգնաժամի ընթացքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի լճեր Կատեգորիա:Գորդոն լիճ Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:1970-ականների ճարտարապետություն Կատեգորիա:Ջրամբարներ այբբենական կարգով
Կոշաջա
Կոշաջա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Լինգեվալ
Լինգեվալ (Lingewaal ), համայնք Նիդերլանդների Խելդերլանդ մարզում։ Տարածքը 50,59 կմ² է, բնակչությունը՝ 10.839 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.400 եվրո է։
Կատեգորիա:Խելդերլանդի համայնքներ
Նիկիայի Ա տիեզերական ժողով
Նիկիայի Ա տիեզերական ժողով, 325 թ. Կոստանդիանոս Ա Մեծի կողմից Նիկիա քաղաքում հրավիրված քրիստոնյա եկեղեցու վարդապետների ժողով։ Իր որոշումների ավանդական քրիստոնյա եկեղեցիների կողմից ընդունման շնորհիվ ճանաչվել է տիեզերական։ Ժողովին մասնակցել է 318 եպիսկոպոսներ, այդ թվում Հայաստանից՝ Գրիգոր Լուսավորչի որդի Արիստակեսը։
Կատեգորիա:Տիեզերական ժողովներ
Ընձաքար
Ընձաքար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խուլփի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Էզոթերիզմ
Էզոթերիզմ (ἐσωτερικός - ներքին), հայերեն նաև գաղտնագիտություն։ Էզոթերիզմը փիլիսոփայական կատեգորիա է, որը ենթադրում է աշխարհաստեղծման գաղտնիքների ճանաչումն ու ուսումնասիրությունը, համաձայն այս կամ այն փիլիսոփայական դպրոցի, կամ միաբանության՝ եղբայրության սահմանումների։ Միաժամանակ, տերմինը կարող է օգտագործվել որևէ ծիսական արարողակարգի կամ արարողության թաքնված «էզոթերիկ» բնույթի նկարագրման համար։ Իմաստային առումով այն ենթադրում է գիտելիքների, գրականության և սահմանումների որոշակի գաղտնիության մարդկանց լայն շրջանակներից, որով և ստացել է իր հականիշը՝ էկզոթերիզմ. տերմին, որը ենթադրում է գիտելիքներ հասարակության լայն՝ չլուսավորված շրջանակների համար։
Բացատրություն՝ էզոթերիկա - էզոթերիզմ
Էզոթերիկան աշխարհի գոյության իմաստի ընկալման, նրա արարաման նախապատճառների բացահայտման միջոցները և ուղղություններն ամբողջացնող տերմին է։ Էզոթերիկ գիտելիքներն ենթադրում են, որ տվյալ դպրոցի կամ ուսմունքի հիմքում աշխարհը համարվում է ոչ թե քաոսային, այլ արարչային համակարգ, որը շարժվում ու գործում է համաձայն հստակ սահմանված վերմարդկային օրենքների։
Կրոնները կարող են համարվել էզոթերիկ գիտելիքների հավաքագրման վայրերից մեկը, միաժամանակ տիրապետող ու ոչ շատ տարածված մի շարք կրոններ կարող են ունենալ իրենց էկզոթերիկ ու էզոթերիկ դպրոցները։ Ինչպես օրինակ Իսլամում էզոթերիկ դպրոց է համարվում Սուֆիզմը, Հուդայականությունում՝ Կաբբալան։ Քրիստոնեությունը նույնպես իր հերթին հիմնադրման առաջին օրերից ձեռք է բերել էզոթերիկ բազմաթիվ դպրոցներ ու միաբանություններ, ովքեր յուրովի են մեկնաբանել կրոնի հիմնադիր Հիսուս Քրիստոսի ուսմունքը։
Քրիստոնեական ամենահայտնի էզոթերիկ եղբայրություններն ու միաբանություններն են Մասոնությունը և Վարդի ու խաչի միաբանությունը։
Դպրոցներ, ուսմունքներ, փիլիսոփայական ուղղություններ
Աշխարհում հատկապես մեծ տարածում ունեն քրիստոնեական գաղափարախոսության հիմքի վրա ձևավորված էզոթերիկ դպրոցներն ու միաբանությունները։ Միաժամանակ ամենատարածվածների թվում է կաբալլան, որի հիմքում ընկած է հրեական հուդայականության կրոնափիլիսոփայական հայացքները։
Բազմաթիվ են էզոթերիկ բնույթի դպրոցները՝ ձևավորված նաև հին, նախաքրիստոնեական, հեթանոսական դավանանքների հիմքի վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էզոթերիկա Կատեգորիա:Գաղտնի կազմակերպություններ Կատեգորիա:Եղբայրություններ
Պիտյակովո
Պիտյակովո (Питяково, Питяков), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 730 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիրսկի շրջանի բնակավայրեր
Լինգեվարդ
Լինգեվարդ (Lingewaard ), համայնք Նիդերլանդների Խելդերլանդ մարզում։ Տարածքը 62,72 կմ² է, բնակչությունը՝ 44.471 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.900 եվրո է։
Կատեգորիա:Խելդերլանդի համայնքներ
Պուլի բնակավայր
Պուլի բնակավայր (Pulli asula), Էստոնիայում մարդու հնագույն բնակության հետքեր պարունակող բնակավայր։
1967 թվականին Պյառնու գետի աջ ափին, Էստոնական Սինդի քաղաքից ոչ հեռու գտնվող Պուլի կոչվող տեղանքում հայտնաբերվել են մեզոլիթի շրջանի մարրդու կայանատեղ։ Կենդանիների ոսկորների կտորների և ածուխի մնացորդների ուսումնասիրության հիման վրա բնակավայրը թվագրվել է մոտավորապես մ. թ. ա. 9500-9600 թվականներ ։
1969-1974 թվականների պեղուների արդյունքում գտնվել են կայծքարից և ոսկորից պատրաստվախ իրեր, ըստ որի կարծիք է ձևավորվել, որ բնակիչները եկել են հարավից և եղել են Կունդսյան մշակույթի կրողներ։ Գիտնականները պնդում են, որ Պյառնուի միջագետքում մարդիկ ապրել են դեռևս մ. թ. ա. 7000 թվականից առաջ։ Պուլի կայանատեղին առայժմ համարվում է Էստոնիայի տարածքում հայտնաբերված ամենահին բնակավայրը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեզոլիթյան բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի պատմություն Կատեգորիա:Հնաբանություն Էստոնիայում Կատեգորիա:Մեզոլիթ Եվրոպայում
Կոնոբո շրջան
Կոնոբո, շրջան Լիբերիայի հարավ-արևելքում գտնվող Գրանդ Գեդեհ երկրամասի արևելյան հատվածում։ Այն Գրանդ Գեդեհի 3 շրջաններից մեկն է։ Բնակչությամբ ամենափոքր շրջանն է Գրանդ Գեդեհում ՝ մոտ 21,424 մարդ։ Բնակչությունը հիմնականում խոսում է սովորական և լիբերիական անգլերենով, տարածված են նաև Կրու լեզուները։
Կատեգորիա:Լիբերիայի շրջաններ Կատեգորիա:Գրանդ Գեդեհ երկրամաս
Բեռլինի ազատ համալսարան
Բեռլինի ազատ համալսարանը գերմանական առաջատար համալսարաններից մեկն է, որն ընտրվել է գերմանական գերազանցության նախաձեռնության համար (ազգային մրցույթ համալսարանների համար, որը կազմակերպվել է Գերմանիայի Դաշնային կառավարության կողմից) ։
Միջազգային վարկանիշային աղյուսակում Բեռլինի ազատ համալսարանը դասվում է լավագույն համալսարանների շարքին։
Հիմնադրված Սառը պատերազմի տարիներին, համալսարանի անունը արտացոլում է այդ քաղաքի կարգավիճակը՝ որպես ազատ աշխարհի մաս, ի տարբերություն Արևելյան Բեռլինի և Գերմանիայի դեմոկրատական հանրապետության, որի կոմունիստական իշխանությունը ղեկավարում էր Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանը ։
Համալսարանը հայտնի է նաև իր օդերևութաբանական ինստիտուտով ։
Պատմություն
Հետպատերազմյան Գերմանիայում դաշնակիցների տարաբնույթ գաղափարախոսությունները և քաղաքական ծրագրերը հանգեցրեցին տարաձայնությունների, որոնք տեղի տվեցին Արևելքի և Արևմուտքի միջև սառը պատերազմին։ Այդ պատճառով կոմունիզմը ավելի ուժեղ ազդեցություն ունեցավ Բեռլինի համալսարանի վրա։ Հակառակ նրան, ինչ տեղի ունեցավ Նացիստական Գերմանիայի օրոք, սա առանց արձագանքի չէր, և ուսանողների և դասախոսների շրջանում տեղի ունեցան ուժեղ բողոքներ։ Իշխանությունները պատասխանեցին, ի թիվս այլ բաների, սովետական ​​գաղտնի ոստիկանության կողմից ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի կողմից բազմաթիվ ուսանողների ձերբակալության միջոցով, 1947 թվականի մարտին։ Բեռլին-Լիխտենբերգում անցկացվող սովետական ռազմական դատարանը նրանցից յուրաքանչյուրին պատճառեց պատրվակով քսանհինգ տարվա հարկադիր աշխատանք։ «Բեռլինի համալսարանի ներսում ստորգետնյա ագիտացիա» կամ նույնիսկ լրտեսության մեղադրանքով։
1947թվականի վերջից կար պահանջ` ստեղծել «անվճար համալսարան»։ 1945-1948 թվականներիՆ տասնութ ուսանողներ և ուսուցիչներ ձերբակալվեցին կամ տեղահանվեցին, շատերն էլ անհետացան շաբաթների ընթացքում։ Ոմանք նույնիսկ առևանգվել և դատվել են Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միությունում։ 1948 թվականի գարնանը համալսարանի ղեկավարությունը արգելեց շատ ուսանողների ուսումը՝ նույնիսկ առանց դատական գործընթացների։ Պրոֆեսորների և ուսանողների մի մասնը բաժանվեց և հիմնեց Բեռլինի ազատ համալսարանը ։
Լատինական «Veritas - Iustitia - Libertas» նշանաբանը (ճշմարտություն, արդարադատություն, ազատություն) նշանավորեց գաղափարական հեռավորությունը Բեռլինի հին համալսարանից։
Ֆակուլտետներ
Համալսարանում գործում է 12 ֆակուլտետ.
Համալսարանի տարածք
Համալսարանական համալիրների մեծ մասը գտնվում է քաղաքի հարավ-արևմուտքում գտնվող Դահլեմ շրջանում, Ստեգլից-Զեհլենդորֆի Բեռլինի շրջանում (նախկին ամերիկյան հատվածում)։
1948 թվականին կառուցվեց համալսարանի տարածքում գործող առաջին անկախ կառույցը՝ Հենրի-Ֆորդ շենքը, որը ֆինանսավորվում էր ամերիկյան Ֆորդ հիմնադրամի կողմից։ Այնուհետև կառուցվեցին այլ շենքեր՝ ներառյալ ամենամեծ համալսարանական համալիրը՝ Ռոստ-Ուդ Սիլբերլաուբը, որը բաղկացած էր մի շարք փոխկապակցված կառույցներից։ 2005 թվականի վերջին այն ավարտվեց նոր գլուխգործոցով՝ բանասիրական գրադարանով, նախագծված անգլիացի ճարտարապետ Նորման Ֆոսթերի կողմից։
Ընդունելություն
Համալսարանը ընտրովի համալսարան է։ 2013-ին համալսարան է ընդունվել 4,300 ուսանող, կամ դիմորդների մոտ 13% -ը։
Միջազգային համագործակցություններ
Բեռլինի ազատ համալսարանը միջազգային կապերի լայն շրջանակ է պահպանում միջազգային դիրքի այլ համալսարանների հետ։ 1950-ական թվականներին համալսարանը արդեն համագործակցություն էր հաստատել ԱՄՆ-ի հեղինակավոր համալսարանների հետ, ինչպիսիք են Կալիֆոռնիայի համալսարանը, Չիկագոյի համալսարանը, Կոռնելի համալսարանը, Սթենֆորդի համալսարանը, Փրինսթոնի համալսարանը, Եյլի համալսարանը, ինչպես նաև Արևմտյան Եվրոպայի Քեմբրիջի համալսարանի, Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի Բրյուսելի Ազատ համալսարանի հետ ։
Այսօր համալսարանն ունի 130 համագործակցություն ամբողջ աշխարհում, և ամեն տարի գիտնականների մոտ 600 այց նպաստում է համալսարանական կրթությանն ու հետազոտությանը։
Արտասահմանցի ուսանողների համար ստեղծվել է ամառային դպրոց։ Այն թույլ է տալիս ձեռք բերել միջազգայնորեն ընդունված համալսարանական վարկեր։
Բացի այդ, համալսարանն առաջարկում է կրկնակի դիպլոմներ ֆրանսիական մեծ դպրոցների հետ մասնավորապես Քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտի (Փարիզ) հետ։
Բեռլինի ազատ համալսարանը ունի նաև ներկայացուցչություններ Նյու Յորքում, Բրյուսելում, Մոսկվայում, Պեկինում, Կահիրեում։ Արտերկրում գործող մասնաճյուղերը օգնում են ընդլայնել համագործակցությունը տվյալ երկրների համալսարանների հետ։
Իերապետրա (դիմոս)
Իերապետրա (Δήμος Ιεράπετρας ), համայնք (դիմոս) Հունաստանում, Կրետեի արևելքում։ Մտնում է Լեսիթիոնի պերիֆերիկ միավորի՝ Կրետե պերիֆերիայի մեջ։ 2011 թվականից Մակրի Յալոս համայնքը « Կալլիկրատիս» ծրագրով միացել է Իերապետրա համայնքին ։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թիվը կազմել է 27 602 ։ Տարածքը կազմում է 554,003 քառակուսի կիլոմետր ։ Խտությունը կազմում է 49,82 մարդ/կմ² ։ Վարչական կենտրոնը Իերապետրան է։ 2014 թվականի տեղական ընտրություններում դիմարխ է ընտրվել Թեոդոսիոս Կալանձակիսը (Θεοδόσιος Καλαντζάκης)։
Բեռլինի ազատ համալսարան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի համալսարաններ Կատեգորիա:Համալսարաններ Կատեգորիա:1948 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Բեռլինի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Կրթությունը Գերմանիայում Կատեգորիա:Բեռլին Կատեգորիա:1948 հիմնադրումներ Գերմանիայում
Իերապետրա (դիմոս)
Վարչական բաժանում
Իերապետրա համայնքը (դիմոս) բաժանված է 2 համայնքային միավորի․
Սերգեյ Ավագյանց
Սերգեյ Իոսիֆի Ավագյանց (ծնվ., Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ), հայկական ծագումով ռուսական զորապետ։ 2010 թվականից մինչև 2023 թվականի ապրիլի 20-ը՝ Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի հրամանատար, իսկ արդեն 2014 թվականին ծովակալ ։
Կենսագրություն
Սերգեյ Իոսիֆի Ավագյանցը ծնվել է 1957 թվականի ապրիլի 6-ին, ՀԽՍՀ-ի Երևան քաղաքում։ 1975 թվականին նա ընդունվել է Պ. Ս. Նախիմովի անվան Սևծովյան բարձրագույն ռազմածովային ուսումնարանը, որն ավարտել է 1980 թվականին։ Այնուհետև ուսանել է ՌԾՆ–ի բարձրագույն հատուկ սպայական դասընթացներում, ԽՍՀՄ նավատորմի ծովակալ Ն. Գ. Կուզնեցովի անվան ռազմածովային ակադեմիայում (1989—1991), ՌԴ ԶՈՒ ԳՇ Ռազմական ակադեմիայում (2005—2007)։
Ծառայության է անցել Հյուսիսային նավատորմի «Ծովակալ Յումաշև» մեծ հականավատորմային նավում՝ զենիթառակետային կառավարման դիվիզիոնի հրթիռահրետանային ռազմական միավորումում, որպես խմբի գեներալ։
2010 թվականի օգոստոսի 25-ին ՌԴ-ի նախագահը նշանակում է նրան խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի հրամանատար։
2010 թվականի հոկտեմբերի 29-ից, ծովակալի հաստատումից հետո, Սիդենկոն, ղեկավարելով Արևելյան օկրուգի զինված ուժերը, կատարում էր Խաղաղօվկյանոսյան նավատորմի ղեկավարի պաշտոնը։
2014 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ստացել է ծովակալի կոչում ։
2023 թվականի ապրիլի 20-ին ազատվել է Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի հրամանատարի պաշտոնից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս ծովակալներ Կատեգորիա:Հրամանատարներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Հայկական ծագմամբ ռուսներ
Հելդենշթայն
Հելդենշթայն  (Heldenstein), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Վերին Բավարիա երկրամասին։ Գտնվում է Իննեի Մյուլդորֆ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 2402 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով )։ Տարածքը 19,85 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 83 120։
Սուրբ Խաչի կանգնեցման եկեղեցի
Սուրբ Խաչի կանգնեցման եկեղեցի (Касцёл Узвіжання Святога Крыжа), կաթոլիկ տաճար Բելառուսի Բրեստի մարզի Բարանովիչի քաղաքում։ Վերաբերում է Պինսկի դիոցեզի Արևմտաբարանովիչյան դեկանատին։ Ճարտարապետության հուշարձան է, կառուցվել է փայտից 1924 թվականին։
Ժանվիլ (գյուղ, Խիսլավիչսկի շրջան)
Ժանվիլ (Жанвиль), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Սուրբ Խաչի կանգնեցման եկեղեցի
Պատմություն
20-րդ դարի սկզբին Բարանովիչիի կաթոլիկները խնդրագիր են ներկայացրել կաթոլիկ եկեղեցու կառուցման թույլտվություն ստանալու համար, սակայն Ռուսական կայսրության իշխանությունները նման թույլտվություն չեն տվել։ Կաթոլիկական գերեզմանտանը՝ Յան Ռոզվադովսկու կնոջ՝ Ալժբետա Ռոզվադովսկայայի գերեզմանի մոտ կառուցվել է ոչ մեծ փայտե մատուռ, որտեղ պարբերաբար ժամերգություններ է անցկացրել Նոր Միշից եկած հոգևորականը ։
Բարանովիչիի՝ Լեհաստանի տիրապետության տակ անցնելուց հետո որոշվել է վերադառնալ կաթոլիկ տաճարի կառուցման հարցին։ Փայտե եկեղեցին կառուցվել է 1924 թվականին, իսկ 1925 թվականի հոկտեմբերի 18-ին այն օծվել է ի պատիվ Տիրոջ խաչի կանգնեցման։
Ժանվիլ (գյուղ, Խիսլավիչսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Սուրբ Խաչի կանգնեցման եկեղեցի
Ճարտարապետություն
Տաճարը կառուցվել է էկլեկտիկ ոճով, կոմպոզիցիայում օգտագործվել են գոթիկայի, բարոկկոյի և կլասիցիզմի տարրեր ։ Տաճարի շենքը հիմքում ուղղանկյուն է, առանց տրանսեպտի։ Ներքին տարածքը բաժանված է երեք նավերի, կենտրոնական նավը վերածվում է պրեսվիտերիումի և հնգանկյուն աբսիդի։ Գլխավոր նավը ծածկված է երկթեք տանիքով, դեպի որը ձգվում է գլխավոր ճակատից վեր գտնվող ութանկյուն թմբուկ՝ ձևավոր աշտարակով։ Հարավից խորանի հատվածին կից կառուցված է ոչ բարձր ավանդատուն, որը խախտում է շենքի համաչափությունը։ Գլխավոր մուտքը զարդարված է սյունասրահով, որն ունի եռանկյունի բարձր ճակտոն ։ Տաճարն ընդգրկվել է Բելառուսի Հանրապետության պատմամշակութային արժեքների պետական ցուցակում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելառուսի եկեղեցիներ
Կորշումլի
Կորշումլի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Վոլուդրինցի
Վոլուդրինցի (Волудринці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Յարմոլինի շրջանում։
Կորշումլի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Պարտություն հաղթանակից հետո
Կինոնկարի պրեմիերան կայացել է 1989 թվականի հուլիսին։
Սյուժե
Գենադի Կեդրովի հաղթանակները ռինգում հերափոխում են անձնական պարտությունների շարքով։ Շեշտը դնելով մարզական կարիերայի վրա՝ հերոսը թողնում է աշխատանքը գործարանում և որոշում է հեռանալ համալսարանից։ Ավելի լուրջ մրցումներին մասնակցելուց մարզչի հրաժարվելը Գենադիին ստիպում է հասկանալ, որ կարիերան շարունակել այլևս չի կարող։ Նախկինում հեռանկարային, 27-ամյա բռնցքամարտիկը փորձում է ինչ-որ գումար վաստակել աշխատելով որպես բեռնող, գերեզմանափոր, ապա մակուլատուրայի ընդունող։ Մեկ այլ հարված է դառնում կնոջ պրագմատիկ արձագանքը սկեսուրի հիվանդությանը։
Կայուն վաստակի բացակայությունը, ամուսնական հարաբերություններից հիասթափությունը, ընկերոջ դավաճանությունը՝ անհաջողությունների այս ամբողջ շղթան բռնցքամարտիկին ուղարկում է նոկդաուն։ Երազներում հերոսը մշտապես բախվում է իր ապագայի անշրջելիության հետ։
Ինչ-որ պահի Գենադիը հասկանում է, որ միակ մարդը, ով կարող է կրկին երջանիկ դարձնել իրեն, իր ընկերոջ կինն է։
Կրկին իրեն պետքական զգալու ցանկությունը և իրեն վերջնականապես կորցնելու վախը հերոսին մղում է փոփոխություններ կատարելու իր առանց այդ էլ բարդ ճակատագրում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1988 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Հարսանիքից հետո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1962 ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Աստվածաշնչյան կոնկորդանս
Աստվածաշնչյան կոնկորդանսն, Աստվածաշնչի կոնկորդանս կամ բանավոր բառային ցուցիչն է։ Այս պարզ տարբերակը թվարկում է աստվածաշնչյան բառերը այբբենական կարգով՝ հնարավորություն տալով հեշտությամբ գտնելու Աստվածաշնչի այն հատվածները, որոնք պարունակում են այդ բառերը ։
Լատիներեն
Դոմինիկյան միաբանության վանականները հորինել են Աստվածաշնչի բանավոր կոնկորդանսը։ Որպես իրենց աշխատանքի հիմք՝ նրանք օգտագործել են Արևմտյան Եվրոպայում գտնվող միջին դարերի Աստվածաշնչի՝ լատիներենՎուլգաթայի տեքստը։ Առաջին կոնկորդանսը, որն ավարտվեց 1230 թվականին իրականացվել է կարդինալ Ուգո դե Սենտ-Շերի (Ուգո դե Սանկտո Չարո) ղեկավարությամբ, ում աջակցում էին նաև երիտասարդ դոմինիկացիները ։
Այն պարունակում էր կարճ մեջբերումներ (տե՛ս Ms. Saint-Omer, Bibliothèque municipale, 0028 ) բառի կիրառման հատվածներից։ Դրանք նշված էին գրքի և գլխի միջոցով (ըստ գլուխների բաժանումը վերջերս կատարեց Ստիվեն Լենգթոնը), այլ ոչ թե համարներով, որոնք Ռոբերտ Էստյենը առաջին անգամ ներկայացրեց 1545 թվականին։ Իհարկե, համարների փոխարեն, Հյուգոն յուրաքանչյուր գլուխ բաժանում էր յոթ համարյա հավասար մասերի, որոնք նշված էին այբուբենի տառերով՝ a, b, c և այլն ։
Երեք անգլիացի դոմինիկացիներ (1250–1252) ավելացրեցին նշված հատվածների ամբողջական մեջբերումները։ Տեղի բացակայության պատճառով ներկայիս կոնկորդանսների նպատակը այն մեջբերումների ամբողջականությունն չէ, հետևաբար, հավանական է, որ նշված հատվածները շատ ավելի քիչ էին, քան գտնվել են այսօրվա ամբողջական կոնկորդանսումի մեջ։ Ստեղծագործությունը որոշակիորեն կրճատվեց՝ պահպանելով մեջբերման միայն էական բառերը, մեկ այլ դոմինիկացի Կոնրադ Հալբերշտադցի 1310 թվականի կոնկորդանսում. նրա աշխատանքը մեծ հաջողություն ունեցավ՝ ավելի հարմար ձևի շնորհիվ ։
Նոր Կտակարանի Peter Mintert-ի «Lexicon Græco-Latinum»-ը կոնկորդանս է և բառարան, ինչը տալիս է հունարենի լատինական համարժեքը, իսկ Սեպտուանգինտա բառերի դեպքում՝ նաև եբրայերեն համարժեքը (Ֆրանկֆորտ, 1728) ։
Եբրայերեն
Եբրայերեն առաջին կոնկորդանսը (Meïr Netib) Իսահակ Նաթան բեն Կալոնիմուսի աշխատանքն է, որի ուղղությամբ աշխատանքը սկսվել է 1438 թվականին և ավարտվել 1448 թվականին։ Այն ներշնչված է լատինական կոնկորդանսներից՝ նպաստելու հուդայականության պաշտպանությանը, և տպագրվել է Վենետիկում 1523 թվականին։ Բարելավված հրատարակությունը ֆրանցիսկյան ֆրիար Մարիուս դե Կալասիոյի կողմից լույս է տեսել 1621 և 1622 թվականներին չորս հատորներով։ Երկու գործերն էլ մի քանի անգամ տպագրվել են, մինչդեռ տասնվեցերորդ դարի մեկ այլ եբրայերեն կոնկորդանս, որի հեղինակը Էլիաս Լեւիտան է, և որը շատ առումներով գերազանցում է Նաթանիին, պահպանվում է ձեռագիր տարբերակով ։
Նաթանն ու Կալասիոն բառերը դասավորեցին ըստ եբրայերեն արմատների, ածանցյալները՝ պարզապես ըստ այն կարգի, որով դրանք հանդիպում են եբրայերեն գրքերում. հայր և որդի Բաքստորֆները բայերի և գոյականների քերականական դասակարգմամբ ածանցյալների մեջ կարգ ներմուծեցին։ Նրանց աշխատանքը (Բասլ, 1632) պարունակում էր նաև շատ նոր բառեր և հատվածներ, որոնք նախկինում բաց էին թողնվել, ինչպես նաև պարունակում էր եբրայերեն Աստվածաշնչի բոլոր արամերեն բառերի լրացումները, Բաեքթորֆի (1847) «Baer» հրատարակության մեջ ավելացրեցին որոշակի մասնիկներ ։
Ֆյուրստի կոնկորդանսը (Լայպցիգ, 1840) երկար ժամանակ օրինակ էր հանդիսանում։ Այն ուղղեց Բաքստորֆին և մոտեցրեց ամբողջականությանը, հրատարակեց բոլոր այն եբրայերեն բառերը որնք ձայնավոր էին պարունակում և կատարելագործեց ածանցյալների կարգը։ Յուրաքանչյուր բառ բացատրվում է եբրայերեն և լատիներեն լեզուներով։ Ֆյուրստը, սակայն, բացառում է հատուկ անուները, դերանունները և անորոշ դերանունների մեծ մասը, և ակամա կատարում է շատ բացթողումներ և սխալներ, արմատների նրա դասակարգումը, ըստ Կաթոլիկ հանրագիտարանի (1913), երբեմն տարօրինակ է համարվում։ «The Englishman's Hebrew and Chaldaic Concordance» (Լոնդոն, 1843, երրորդ հրատարակություն, 1866) դեռևս համարվում է օգտակար ։
Աստվածաշնչի նոր կոնկորդանսը (ամբողջական վերնագիրը՝ «A New Concordance of the Bible: Thesaurus of the Language of the Bible, Hebrew and Aramaic, Roots, Words, Proper Names Phrases and Synonyms»), որի հեղինակը Ավրահամ Համ-Շոշանն է, Եբրայերեն Աստվածաշնչի տեքստի կոնկորդանսն է, և այն առաջին անգամ հրատարակվել է1977 թվականին։ Օգտագործված սկզբնական տեքստը 1958 թվականի Կորենի հրատարակությունն է։
Հունական Սեպտուանգինտա
Առաջինը եղել է Կոնրադ Քիրչերը (Ֆրանկֆորտ, 1607); 1718-ին Ամստերդամում հրատարակված Tromm's-ը հղում էր անում ոչ միայն Սեպտուանգինտային, այլ նաև «Aquila», «Symmachus» և «Theodotion» տարբերակներին։ Այն մնաց որպես օրինակ, ապա տեղը զիջեց Էդվին Հեչին և Հենրի Ադենի Ռեդպատին «Concordance to the Septuagint and other Greek Versions of the Old Testamen» (Օքսֆորդ, 1892–97): Սա ներառում է կոնկորդանս երկրորդականոնական գրքերի և Հին Կտակարանի Ապոկրիֆ գրքերի ինչպես նաև մյուս տարբերակների հետ, որոնք մաս են կազմում Ալեքսանդրիայի Օրոգինեսի Հեքսապլայի։ Տրված են նաև հունարենի եբրայերեն համարժեքները։ Հեղինակների անվանումների հիշատակումներն ավելացվում են 1900 թվականին հրատարակված հավելվածում։ Բագստերի «Handy Concordance to the Septuagint» (Լոնդոն, 1887) տալիս է ուղղակի հղումներ՝ առանց մեջբերումների ։
Հունական Նոր Կտակարան
Հունական Նոր Կտակարանի ամենավաղ կոնկորդանսները Բիրկենի կամ Բետուլիուսի (Բասլ, 1546), Հենրի Էստյենի (Փարիզ, 1594) և Էրազմուս Շմիդի (Վիտտենբերգ, 1638) կոնկորդանսներն են, որոնց աշխատանքը երկու անգամ վերանայվել և վերահրատարակվել է։ Տասնիններորդ դարի վերջին կեսի ընթացքում Նոր Կտակարանի ստանդարտ կոնկորդանսը Բրուդերի համար էր (Լայպցիգ, 1842; 4-րդ հրատ., 1888): Դրա հիմնական թերությունն այն է, որ այն գործնականում հիմնված էր «textus receptus»-ի վրա, չնայած նպատակ ունի իր վերջին հրատարակություններում տալ նաև հիմնական տարբերակները ։
Մուլթոնի և Գեդենի կոնկորդանսը Հունական Կտակարանում, ըստ Ուեսկոտի և Հորթի, Տիշենդորֆի և Անգլիական վերանայողների (Էդինբուրգ և Նյու Յորք, 1897) տեքստի, ներառում է բոլոր սահմանային ընթերցումները։ Ընթերցման վերաբերյալ վիճաբանություն առաջանալու դեպքում փաստը մատնանշվում է։ Տրված են Նոր Կտակարանի բոլոր մեջբերումների եբրայերեն համարժեքները. նշված է հունարեն Նոր Կտակարանի բառերի կապը Սեպտուագինտայի և հունական Հին Կտակարանի այլ տարբերակների, ինչպես նաև դասական օգտագործման հետ։ Երկու այլ կոնկորդանսներ են  Վ. Վիգրամի «The» Englishman's Greek Concordance to the New Testament-ը (Լոնդոն, 1839, 2-րդ հր. 1844) և Հանդսոնի «Critical Greek and English Concordance of the N.T.»-ը(Բոստոն, 1875), որոնք պարունակում են հղումներ դեպի ընթերցման հիմնական տարբերակը ։
Սիրիական
Չարլզ Շաֆի «Lexicon Syriacum» (Լեյդեն, 1709) գործնականում ծառայում է Պեշիթո տարբերակի կոնկորդանսին ։
Անգլերեն
Անգլերենում ամենաառաջին կոնկորդանսները հրապարակվել են տասնվեցերորդ դարի կեսերին առաջինը Թոմաս Գիբսոնի կողմից 1535 թվականին (միայն Նոր Կտակարանի համար), իսկ երկրորդը 1550 թվականին Ջոն Մարբեկի կողմից։ Նրանցից ամենահայտնին՝ «Cruden's Concordance»–ը, Ալեքսանդր Քրուդենի աշխատանքն էր։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1738 թվականին, այն իր կյանքի ընթացքում հասել է մի քանի հրատարակությունների և բազմիցս վերամշակվել, կրճատվել և վերատպվել է։ Քրուդենի աշխատանքը լիակատար կոնկորդանս չէ և բաց է թողնում հատկապես շատ հիշատակումներ հատուկ անունների վերաբերյալ, բայց նրա վերջին հրատարակությունը կոնկորդանս ուներ Հին Կտակարանի երկրորդականոնական գրքերի հետ, որոնք, սակայն, սովորաբար չեն տպագրվում ։
Դրան գերազանցեցին Աստվածաշնչի «King James» տարբերակի երեք հիմնական կոնկորդանսները՝ Ռոբերտ Յանգի, Ջեյմս Սթրոնգի և Ուոքերի։
Դրանց հաջորդեց կոնկորդանս, որը հիմնված էր Հռոմեացի կաթոլիկների նախընտրած Աստվածաշնչի Դուայ-Ռեյմս թարգմանության վրա, «A Textual Concordance of the Holy Scriptures», որի հեղինակը հոգևոր հայր Թոմաս Դեյվիդ Ուիլյամսն է 1942 թվական։
Ժամանակակից կիրառում
Քանի որ ծրագրային ապահովումը Աստվածաշունչը հասանելի է դարձրել էլեկտրոնային եղանակով և մանրակրկիտ էլեկտրոնային ինդեքսներով, տպագիր կոնկորդանսները ավելի քիչ կիրառություն ունեն։ Գիտնականների և Աստվածաշունչ ուսումնասիրողների մեծ մասը փոխարենը ապավինում է ծրագրակազմին։
Սթրոնգի թվերի շնորհիվ (տե՛ս Strong's Concordance) հնարավոր դարձավ թարգմանել կոնկորդանսները մի լեզվից մյուսը։ Այսպիսով, ռուսական Thompson Study Bible-ի 30,000 բառերի ռուսական կորնորդանսը («Новая учебная Библия Томпсона», La Buona Novella Inc, 2010, քրիստոնեական հասարակության կողմից հրատարակված «Աստվածաշունչը բոլորի համար», Սբ. Պետերբուրգ, Ռուսաստան) թարգմանություն է «Thompson Chain-Reference Bible»-ի անգլերեն կոնկորդանսի մասին (The New Thompson Study Bible. La Buona Novella Inc. & BBKirkbride Bible Company, Inc., 2006): Ռուսերեն կոնկորդանսը կազմելու գործընթացում հայտնաբերվել է անգլերենի համահունչ բառին համապատասխան եբրայերեն/հունարեն բառը, այնուհետև դրա ռուսերեն համարժեքը և Աստվածաշնչի ռուսերեն Սինոդալ թարգմանության մեջ ավելացվել է ռուսերեն կոնկորրդանսի տեքստին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեզվաբանություն Կատեգորիա:Աստվածաշունչ Կատեգորիա:Լեզվաբաններ ըստ ուսումնասիրության ոլորտի
Վանաձորի քիմիական գործարան
«Վանաձորի քիմիական գործարան» արտադրական ձեռնարկություն ՀՀ Լոռու մարզկենտրոն Վանաձորում։
Արտադրություն
Խորհրդային իշխանության տարիներին որոշվեց կարբիդի արտադրությունը փոխադրել Վանաձոր. կառուցվեց Վանաձորի քիմիական գործարանը։ Առաջին արտադրանքը թողարկվել է 1933 թ., սերիականը՝ 1934 թ. ՝ կիր, կարբիդ, էլեկտրոդային զանգված, ցիանամիդ, թթվածին։ Արտադրում է ամոնիակ, ամոնիակային բորակ, ազոտական թթու, կարբամիդ, կարբիդ, ցիանամիդ, սինթետիկ կորունդ, դիցիանդիամիդ, մելամին, ցիանուրաթթու (1977 թ.)։ Ամոնիակը և կորունդ-ռուբինն ունեն որակի պետական նշան։ Հիմնական արտադրամասերն են ՝ ամոնիակի, ազոտական թթվի, ամոնիակային բորակի, սինթեզի, կարբամիդի, դիցիանդիամիդի, մելամինի, ցիանուրաթթվի, կրի, կարբիդի, ցիանամիդի։
Գործարանի արտադրանք
Գործարանի արտադրանքն իրացվում էր ԽՍՀՄ-ում, ինչպես նաև առաքվում արտասահմանյան 16 երկրներ։ 1973 և 1977 թթ. ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ ներկայացված ռադիացիոն կոնվեկտիվ օդատաքացուցիչը և արհեստական սուտակը արժանացել են արծաթե ու բրոնզե մեդալների։ Գործարանը գիտահետազոտական կապերի մեջ էր ազոտային արդյունաբերության պետական ԳՀԻ-ի և նրա մասնաճյուղերի, Մոսկվայի քիմիական մեքենաշինության, ՀԽՍՀ ԳԱ օրգանական քիմիայի, Խարկովի մոնո-բյուրեղային համամիութենական ԳՀԻ-ների հետ։
Պարգևներ
Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով (1979 թ.)։
ք Կատեգորիա:1933 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կենտրոնական տերություններ
Կենտրոնական տերություններ (Mittelmächte, Központi hatalmak, İttifak Devletleri կամ Bağlaşma Devletleri; Централни сили Tsentralni sili), Գերմանիայի, Ավստրո-Հունգարիայի, Օսմանյան կայսրության և Բուլղարիայի – միջև կնքված դաշինք, ինչը հայտնի է նաև Քառյակ դաշինք անվանմամբ (Vierbund) –։ Եղել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի երկու հիմնական դաշինքներից մեկը (1914–1918 թթ.)։ Այն պարտություն կրեց Անտանտից, որից հետո լուծարվեց։
Դաշինքը ի սկզբանե կնքվել է Գերմանիայի և Ավստրո-Հունգարիայի միջև 1879 թվականին, Բուլղարիան և Օսմանյան կայսրությունը միացել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։
Անդամ երկրներ
Պատերազմի սկզբում զինակցության անդամ Կենտրոնական տերությունները Գերմանական կայսրությունը և Ավստրո-Հունգարիան էին։ Օսմանյան կայսրությունը միացավ Կենտրոնական տերություններին 1914 թվականի վերջին։ 1915 թվականին դաշինքին միացավ Բուլղարիայի թագավորությունը։ «Կենտրոնական տերություններ» տերմինը առաջացել է այս չորս երկրների տեղակայման դիրքից (ներառած դաշինքին սատարող այլ երկրները, բացի Ֆինլանդիայից և Լիտվայից)։ Կենտրոնական տերությունները տեղակայված են արևելքից Ռուսական կայսրության և արևմուտքից Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի միջև։ Ֆինլանդիան, Ադրբեջանը և Լիտվան միացան նրանց 1918 թվականին պատերազմի ավարտից առաջ և Ռուսական կայսրության փլուզումից հետո։
[[Պատկեր:World War 1.gif|մինի|285px|Անտանտը և Կենտրոնական տերությունները Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ
Անտանտ
Անտանտի գաղութներ, տարածքներ կամ նվաճումներ
Կենտրոնական տերություններ
Կենտրոնական տերությունների գաղութներ և նվաճված տարածքներ
Չեզոք երկրներ]]
Պատերազմի արդարացումներ
1914 թվականի հուլիսի սկզբին, երբ Ավստրո-Հունգարիայի Արքայազն Ֆրանց Ֆերդինանդի սպանության հետևանքով ստեղծված իրավիճակը տանում էր պատերազմի Ավստրո-Հունգարիայի և Սերբիայի միջև, Կայզեր Վիլհելմ II-ը և Գերմանիայի կառավարությունը տեղեկացրեց Ավստրո-Հունգարիայի կառավարությանը, որ Գերմանիան հավատարիմ է դաշնակցին և կպաշտպանի այն ռուսների հնարավոր ներխուժումից, եթե պատերազմ բռնկվի Ավստրո-Հունգարիայի և Սերբիայի միջև ։ Երբ Ռուսաստանը հայտարարեց գլխավոր զորահավաքի մասին, Գերմանիան այս գործողությունը դիտեց որպես իրենց դեմ ուղղված քայլ ։ Ռուսաստանի կառավարությունը հավաստիացրեց, որ այս զորահավաքը չի նշանակում նախապատրաստում պատերազմի Գերմանիայի դեմ, սակայն սա արձագանք է Ավստրո-Հունգարիայի և Սերբիայի միջև հարաբերությունների սրման ։ Գերմանիայի կառավարությունը գտավ, որ ռուսների խոստումը հերյուրանք է և նույնպես զորահավաքի հրաման տվեց ու սկսեց նախապատրաստվել պատերազմի ։ Օգոստոսի 1-ին Գերմանիան վերջնագիր ներկայացրեց Ռուսաստանին, չնայած երկու երկրներում իրականացվում էր մեծ զորահավաք ։ Նույն օրն ավելի ուշ, Ֆրանսիան, որը Ռուսաստանի դաշնակիցն էր, նույնպես հայտարարեց գլխավոր զորահավաքի մասին ։
1914 թվականի օգոստոսին Գերմանիան պատերազմ սկսեց Ռուսաստանի դեմ` բացատրելով որ ռազմական լուծումը անհրաժեշտություն է, որովհետև Ռուսաստանը ագրեսիա է դրսևորում զորահավաք իրականացնելով ։
Երբ Գերմանիան պատերազմ հայտարարեց Ռուսաստանին, Ֆրանսիան սկսեց պատրաստվել պատերազմի։ 1914 թվականի օգոստոսին Գերմանիան պատերազմ հայտարարեց նաև Ֆրանսիային ։ Գերմանիան առևերեսվեց երկու ռազմաճակատների և գործեց այսպես կոչված Շլիֆենի պլանի, համաձայն որի, պետք է անցներ Բելգիայով և նվաճեր Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզը։ Այս պլանով Գերմանիան պետք է արագ արդյունքի հասներ և բոլոր ուժերը կենտրոնացներ Արևելյան ռազմաճակատի վրա։ Բելգիան չեզոք երկիր էր և չէր սպասում, որ Գերմանիան կհարձակվի իր վրա։ Գերմանիան հաշվի չառավ Բելգիայի չեզոքությունը և անցավ գրոհի` ուղղություն վերցնելով դեպի Փարիզ։ Սա զայրացրեց Միացյալ Թագավորությանը, որը պատերազմ հայտարարեց Գերմանական կայսրությանը, քանի որ վերջինս խախտել էր 1839 թվականի Լոնդոնի պայմանագիրը, որը երաշխավորում էր Բելգիայի չեզոքությունը։
Դրանից հետո մի շարք երկրներ պատերազմ հայտարարեցին Գերմանիային 1914 թվականի օգոստոսի վերջին, իսկ Իտալիան պատերազմ հայտարարեց Ավստրո-Հունգարիային 1915 թվականին և Գերմանիային` 1916 թվականին, ԱՄՆ-ն պատերազմ հայտարարեց Գերմանիային 1917 թվականի ապրիլի 6-ին և Հունաստանը` 1917 թվականի հուլիսին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ Կատեգորիա:Ռազմաքաղաքական դաշինքներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության քաղաքականություն Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրությունն Առաջին համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:1918 կազմալուծված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:Բուլղարիան Առաջին համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Գերմանական կայսրությունն Առաջին համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Ավստրո-Հունգարիան Առաջին համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:20-րդ դարը միջազգային հարաբերություններում
Դերինքույու (ստորգետնյա քաղաք)
Դերինկույու (թուրք.` Derinkuyu, «խոր ջրհոր»), հինավուրց ստորգետնյա բազմահարկ քաղաք Կապադովկիայում, խոշորագույն քարանձավային բնակավայր։ Այն գտնվում է ժամանակակից Թուրքիայում, Դերինկույու ավանի ներքո, խոշորագույն ստորգետնյա Նևշեհիր քաղաքից 29 կմ հեռավորության վրա։ Հարևանությամբ գտնվող Քայմաքլու ստորգետնյա քաղաքի հետ միասին, Դերինկույուն համարվում է ստորերկրյա բնակելի շինությունների լավագույն օրինակներից մեկը։
Քաղաքը կառուցվել է մթա II-I հազարամյակներում և հայտնաբերվել է 1963 թվականին, իսկ երկու տարի անց` արդեն այն բաց էր զբոսաշրջիկների համար։ Այստեղ մարդիկ դարեր շարունակ թաքնվել են քոչվորների ասպատակություններից, կրոնական հետապնդումներից և այլ վտանգներից։ Հասնելով մինչև 60 մ խորության (ութ հարկաշարք), հին ժամանակներում քաղաքն օթևան է եղել մինչև 20 հազար մարդու` ընտանի կենդանիների և սննդամթերքի պաշարի հետ միասին։ Քաղաքի մակերեսի չափսերը դեռևս չեն կոնկրետացվել, այն մոտավորապես կազմում է 1,5-2,5 կմ² կամ 4×4 կմ։ Գիտնականների կարծիքով, ներկայումս հետազոտվել է քաղաքի ամբողջ տարածության միայն 10-15%-ը։
Պատմություն
Դերինկույու ստորգետնյա քաղաքը փորվել է Կապադովկիային հատուկ, հրաբխային ծագում ունեցող փափուկ տուֆի մեջ։ Քաղաքի ծագման վերաբերյալ մինչ օրս ընթանում են բանավեճեր։ Համաձայն Թուրքիայի մշակույթի նախարարության, քաղաքը հիմնադրվել է մթա 8-7-րդ դարերում, այստեղ տեղափոխված փռյուգիական ցեղերի կողմից։ Այլ վարկածի համաձայն, Դերինկույուն կառուցվել է ավելի վաղ` մթա 1900-1200 թվականներին, երբ այս հողերը բնակեցված են եղել խեթերով։ Մինչ խեթերի գալուստը, այս հողերը բնակեցված են եղել խաթերով, որոնք բնակվել են Անատոլիայի կենտրոնական և հարավարևելյան մասերում ` մթա 2500-2000/1700 թվականներին, վաղ և միջին բրոնզե դարի ժամանակաշրջանում։ Նշված երկրի և այնտեղ ապրող ժողովրդի անվանումը հետագայում ժառանգել են երկիրը նվաճած խեթերը, որոնք պատկանում էին բոլորովին այլ լեզվաընտանիքի։ Խաթերի թագավորությունը` մինչ նվաճվելն ու խեթերի հետ բնիկների միախառնվելը, գոյություն է ունեցել շուրջ հազար տարի, այնպես որ, առավել հավանական է, որ ստորգետնյա քաղաքները կառուցվել են խաթերի կողմից, այս տարածքներում խեթերի բնակություն հաստատելուց առաջ։ Ըստ որոշ կարծիքների, քարանձավային քաղաքի ծագումը կապված է զրադաշտականության հետ։ Ավեստայի Վենդիդադ բաժնի երկրորդ գլխում հիշատակություն կա ստորգետնյա ապաստարանների մասին, որոնք նմանություն ունեն Դերինկույու և հարևան այլ ստորգետնյա քաղաքների հետ։ Համաձայն լեգենդի, այդ քաղաքները կառուցվել են պարսից առասպելական արքա Ջամշիդի կողմից` գերագույն աստված Ահուրամազդայի ցուցումով։ Ելնելով նշվածից, շատ գիտնականներ կարծում են, որ Դերինկույու քաղաքը կառուցվել է մարերի կամ պարսիկների կողմից։
Մթա 6-4-րդ դարերում, պարսիկների տիրապետության ժամանակաշրջանում, քաղաքն առաջին անգամ դարձավ փախստականների օթևան։ Բյուզանդական կայսրության ժամանակներում քաղաքն հունարեն անվանվում էր Μαλακοπαία, իսկ մոտավորապես 5-րդ դարում, այստեղ բնակություն հաստատեցին քրիստոնյաները` լայնացնելով և մեծացնելով ստորգետնյա շինությունները։ Քրիստոնյաների բնակության մասին է խոսում ստորգետնյա դպրոցների, եկեղեցիների և գինու մառանների առկայությունը։ Այստեղ նրանք թաքնվել են քոչվորների ասպատակություններից, ինչպես նաև Օմայանների և Աբբասյանների մուսուլմանական պետությունների հետապնդումներից։ Դերինկույու քաղաքում ակտիվ կյանքը տևել է մինչև 8-րդ դարը, սակայն որոշ գտածոներ վերաբերում են 10-րդ դարին։
Երկար ժամանակ քաղաքը գտնվել է մոռացության մեջ։ Ժամանակի ընթացքում տեղի գյուղացիները սկսեցին քաղաքի բավականին լավ օդափոխվող և զով սրահները օգտագործել որպես պահեստներ։ 1963 թվականին քաղաքը բացվել է հնագետների կողմից, երբ տեղի բնակիչներից մեկը պատահականորեն, իր տան պատից այն կողմ հայտնաբերել է գաղտնի սենյակ։ 1965 թվականին քաղաքի քարանձավները մաքրվեցին և բացվեցին զբոսաշրջիկների համար։
Կենսապայմանները
Կապադովկիայի երկրաբանական առանձնահատկություններից մեկը հանդիսանում է փափուկ հրաբխային տուֆը, որը հիանալի ապար է ստորգետնյա քաղաքներ կառուցելու համար, քանի որ բավականին հեշտությամբ է մշակվում և օդի ազդեցությունից արագորեն պնդանում է։ Մարդիկ գետնի տակ բնակություն են հաստատել ընտանիքներով։ Ժամանակին Դերինկույուն կարողացել է տեղավորել 20 հազար մարդու` ընտանի կենդանիների և ուտելիքի պաշարների հետ միասին։ Այստեղ ստեղծվել էին բոլոր անհրաժեշտ հարմարությունները` բնակելի սենյակներ, օդափոխության հորաններ, ջրհորներ, փարախներ, ախոռներ, խոհանոցներ, ճաշասենյակներ, փռեր, ամբարներ, գինու մառաններ, եկեղեցիներ և ժամատներ, ինչպես նաև արհեստանոցներ, որտեղ պատրաստվում էին անհրաժեշտ պարագաներ։ Տեղեկություններ կան, որ ստորգետնյա քաղաքում եղել են նաև գերեզմանոցներ։
Դերինկույուն իրենից ներկայացնում է օդափոխության համակարգի, սենյակների, սրահների, թունելների և ջրհորների, ներքև, վերև և բոլոր չորս կողմերը տանող ուղիների բավականին բարդ կառուցվածք։ Քաղաքը կառուցված է այնպես, որ անհնար է այն նվաճել։ Հաշվի են առնված անվտանգության բոլոր կանոնները։ Վտանգի դեպքում բոլոր մուտքերը փակվել են հսկայական գլաքարերով և նույնիսկ եթե հակառակորդը հաղթահարեր դրանք, դժվար թե հետո կարողանար ետ վերադառնալ երկրի մակերևույթ, եթե չիմանար գաղտնի անցուղիների և լաբիրինթոսի բոլոր մանրամասները։ Քաղաքը կառուցված էր այնպես, որ նրա անցուղիներում կարողանում էին կողմնորոշվել միայն նրա բնակիչները, իսկ թշնամիները կարող էին պարզապես մոլորվել այնտեղ։
Նկարագիրը
Դերինկույու ստորգետնյա քաղաքը տեղակայված է ութ հարկաշարքում, հասնելով մինչև 55-60 մ խորության։ Նրա չափսերը դեռևս վերջնականապես որոշված չեն։ Քաղաքի մակերեսը տատանվում է 1,5-2,5 կմ²-ի միջև (այլ տվյալներով 4×4 կմ)։ Ներքևի հարկը գլխավոր մուտքի մակարդակից գտնվում է 54 մ խորության վրա։ Գիտնականների կարծիքով, ներկա պահին բացվել է միայն քաղաքի տարածքի 10-15%-ը։ Ենթադրվում է, որ քաղաքը կազմված է ոչ թե ութ, այլ 12 հարկից, չնայած ըստ որոշ կարծիքների, հնարավոր է, որ լինեն ևս 20 չբացված հարկեր։ Ստորգետնյա քաղաքի մուտքը գտնվում է Դերինկույու գյուղի միահարկ տներից մեկում, որը տեղակայված է ծովի մակարդակից 1355 մ բարձրության վրա գտնվող սարահարթում։ Ներսում ջերմաստիճանը տատանվում է 13-15 °C-ի միջև։ Շատ տեղերում, գետնի վրա, հարկերի միջև կապը պահպանելու նպատակով կան ոչ մեծ բացվածքներ։ Առաջին մակարդակում գտնվել են ախոռները, խաղող ճզմելու մամլիչները և այլն։ Ավելի ներքևում բնակելի սենյակներն էին, խոհանոցները և եկեղեցիները։ Ամենաներքևի հարկերում առաստաղը սկսում է աստիճանաբար ավելի ցածրանալ, իսկ միջանցքներն ու թունելները ավելի են նեղանում։ Ամենաներքևի` ութերորդ հարկում գտնվում է բավականին ընդարձակ սրահ, որը հավանաբար նախատեսված է եղել հավաքների համար։
Ներսի կողմից քաղաքը փակվել է հսկայական քարե դռներով, որոնցով փակվել են նաև առանձին սենյակներ և նույնիսկ ամբողջ հարկաբաժիններ։ Ամեն մի դուռ իրենից ներկայացնում է հսկա քարե սկավառակ` 1-1,5 մ բարձրությամբ, 30-35 սմ հաստությամբ և 200-500 կգ զանգվածով։ Դռները բացվում էին ներսի մասում գտնվող բացվածքների օգնությամբ` միայն ներսի կողմից և առնվազն երկու մարդու ջանքերով։ Այդ բացվածքները կարող էին ծառայել նաև որպես դիտանցք։
Ուղղահայաց օդափոխության հորանները ներքևում հասնում էին մինչև ստորգետնյա ջրերին և միաժամանակ ծառայում էին որպես ջրհորներ։ Քաղաքի փառքը հանդիսանում է օդափոխության և ջրամատակարարման բարդ համակարգը, որը անհավանական է այդ վաղ պատմական ժամանակաշրջանի համար։ Թշնամիների հարձակման ժամանակ` ջրի թունավորման դեպքերից խուսափելու համար, որոշ ջրհորների ելքային մակերևույթները ջանասիրաբար ծածկվել են և քողարկվել։ Դրան զուգահեռ, առկա էին հատուկ օդափոխության հորաններ, որոնք վարպետորեն թաքցված էին ժայռերի մեջ։ Հաճախ ջրհորների ներքնամասում քողարկված էին գաղտնի անցուղիներ, որոնցից ներկայումս հայտնաբերվել է մոտ 600-ը։
Այլ ստորգետնյա քաղաքներ
Նևշեհիրի մարզում առկա են նաև այլ ստորգետնյա քաղաքներ, որոնք միմյանց հետ կապված են բազմակիլոմետրանոց թունելներով։ Նրանցից մեկը` Քայմաքլուն, Դերինկույու քաղաքի հետ կապված է 9 կմ երկարություն ունեցող թունելով։ Կայսերի և Նևշեհիր քաղաքների միջև գտնվող տարածքում բացվել են ավելի քան 200 քարանձավային քաղաքներ, որոնցից յուրաքանչյուրը գետնի տակ խորանում է ամենաքիչը երկու հարկ։