cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կարսի մարզ
Աշխարհագրություն
Կարսի մարզի տարածքը կազմել է 16 473 քառ. վերստ կամ 18 646,6 քառ.կմ։ Հյուսիսից սահմանակցել է Թիֆլիսի ու Քութայիսի նահանգներին, արևելքից՝ Երևանի նահանգին, հարավից՝ Էրզրումի վիլայեթին։ Ռելիեֆը հիմնականում լեռնային է. հարթավայրային բնույթ ունեն միայն Արաքսի ու Կարս գետի հովիտները։ Լեռները հարուստ են արոտավայրերով։ Բարեբեր է Կարսի սարահարթը, որը հարուստ է սևահողով։ Ջրերը պատկանում են Հայկական լեռնաշխարհի խոշորագույն՝ Արաքս, Ճորոխ և Կուր գետերի ավազաններին։ Վերջիններս ամբողջությամբ հոսում են լեռնաշխարհի տարածքով, իսկ Տիգրիսը (ամենաջրառատ) ու Եփրատը (ամենամեծ ջրահավաք ավազան ունեցող), միայն մի մասով են Հայկական բարձրավանդակում։ Կարսի մարզի խոշորագույն լճերից է Չըլդր (Ծովակ Հյուսիսո) լիճը, որը գտնվում է 2000 մետր բարձրության վրա։
Կլիման ցամաքային է, հիմնականում՝ չոր ամառներով ու ցուրտ ձմեռներով։
Հացահատիկային մշակաբույսերից են ցորենը, գարին, բրինձը։ Քրդերի շրջանում տարածված էր անասնաբուծությունը, գլխավորապես՝ ոչխարաբուծությունը։ Ցարական ժամանակ հաշվվել է 800 հազար գլուխ անասուն, որից 265 հազարը՝ խոշոր եղջերավոր, 496 հազար՝ մանր եղջերավոր, 28 հազար ձի և այլն։ Տարածված էին ջրաղացները, բրուտանոցները, ձիթհանները և այլն։ Կաղզվանի ու Օլթիի մոտ արդյունահանել են կերակրի աղ։
Հետպատերազմյան շրջան
1918 թվականին ավարտվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմը։ Այդ ընթացքում Կարսը գրավվել էր թուրքերի կողմից, սակայն անգլիական զորքերը հետ էին գրավել այն և վերադարձրել Հայաստանի նորանկախ հանրապետությանը։ 1919 թվականի ապրիլին անգլիացիների դրդմամբ թուրքերը հեռացել են Կարսի մարզից։ Մեկամսյա անգլիական օկուպացումից հետո մարզը հանձնվել է Հայաստանի Հանրապետությանը։ 1920 թվականի հոկտեմբերի վերջին քեմալական զորքը գրավել է Կարսի մարզը, որից հետո քրիստոնյա բնակչությունը նորից արտագաղթել է։ Այս անգամ ոչնչացվել է 12 000 հայ (հիմնականում՝ տղամարդիկ)։ Կարսից, ինչպես նաև Սուրմալուից, Շիրակից ու Արևմտյան Հայաստանից Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը հերթական անգամ հրաժարվել է 1920 թվականի դեկտեմբերի 2-ին՝ Ալեքսանդրապոլի պայմանագրով։
1945 թվականին Խորհրդային Միությունը փորձել է Պոտսդամի կոնֆերանսում բարձրացնել Կարսի մարզի վերադարձման հարցը, սակայն հաջողություն չի ունեցել։ Այժմ մարզի տարածքը (փոքր տարբերություններով) կազմում է Թուրքական Հանրապետության Կարսի իլը՝ 18 600 քառ. կմ տարածքով և մոտ 720 000 քուրդ և թուրք բնակչությամբ։
Ջեյմս Ուորթի
Ջեյմս Էժեր Ուորթի (James Ager Worthy, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, որը հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի «Լոս Անջելես Լեյքերս» ակումբի կազմում։ Խաղացել է թեթև հարձակվողի դիրքում։ Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամ։
Ուսանողական կարիերա
1982 թվականին ավարտել է Չապել Հիլի Հյուսիային Կարոլինայի համալսարանը, որտեղ երեք տարվա ընթացքում հանդես է եկել «Հյուսիսային Կարոլինա Թար Հիլս» ակումբի կազմում, որում անցկացրել է հաջող կարիերա։ Ուորթիի ուսման տարիներին «Թար Հիլս»-ը երկու տարի շարունակ դուրս է եկել NCAA առաջնության քառորդ եզրափակիչ։ 1981 թվականին «Թար Հիլս»-ը եզրափակչում 50-63 հաշվով պարտվել է «Ինդիանա Հուզերս» ակումբին, որի կազմում այդ տարիներին հանդես էր գալիս Այզեա Թոմասը ։ «Թար Հիլս»-ը հաջորդ տարի դարձել է Ուսանողական սպորտաձևերի ազգային ասոցիացիա (NCAA) չեմպիոն, իսկ Ջեյմս Ուորթին ճանաչվել է այդ բասկետբոլային առաջնության ամենանշանավոր խաղացող։ «Թար Հիլս»-ը որոշիչ խաղում 63-62 հաշվով հաղթել է «Ջորջթաուն Հոյաս»-ին, որի կազմում այդ տարիներին հանդես է եկել Պատրիկ Յուինգը։ Ուորթին այդ խաղում ճանաչվել է թմի լավագույն խաղացող՝ հավաքելով 28 միավոր ։ Ըստ մրցաշրջանի արդյունքների Ուորթին ընդգրկվել է NCAA առաջին համաամերիկյան հավաքականի կազմում։ 52-րդ համարի մարզաշապիկը, որը կրում էր Ջեյմս Ուորթին, անմահացվել է նրա հեռացումից հետո։
Պրոֆեսիոնալ կարիերա
Ուորթին իր ամբողջ կարիերան հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի «Լոս Անջելես Լեյքերս» ակումբի կազմում։ 1982 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Լոս Անջելես Լեյքերս» ակումբի կողմից՝ ընդհանուր առաջին համարի ներքո։ Հայտնի էր նրանով, որ հանդես է եկել հատուկ պլաստիկ ակնոցներով։ Երեք անգամ դարձել է ասոցիացիայի չեմպիոն, իսկ 1988 թվականին ճանաչվել է եզրափակչի ամենաարժեքավոր խաղացող։ Իր դեբյուտային մրցաշրջանում ընդգրկվել է NBA սկսնակների առաջին հավաքականի կազմում։ Յոթ անգամ մասնակցել է NBA բոլոր աստղերի խաղին (1986-1992), բացի դրանից երկու անգամ ընդգրկվել է NBA բոլոր աստղերի սիմվոլիկ հավաքականի կազմում (1990-1991)։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 926 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 16320 միավոր (17,6 մ/խ), կատարել 4708 անդրադարձ, 2791 փոխանցում, 1041 խլում և 624 բլոկշոտ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Լոս Անջելես Լեյքերսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամներ Կատեգորիա:Չօգտագործվող համարներով NBA բասկետբոլիստներ
Լուիզա Ղազարյան
Լուիզա Ղազարյան, Ալաշկերտի և Հայաստանի կանանց հավաքականի կիսապաշտպանի դիրքում հանդես եկող հայ ֆուտբոլիստ։
Համաշխարհային կարիերա
Ղազարյանը Հայաստանի հավաքականի կազմում մասնակցել է 2020 թվականի մարտի 4-ին Լիտվայի դեմ ընկերական հանդիպմանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կին ֆուտբոլիստներ
Կոստոչկովկա
Կոստոչկովկա (Кісточківка, Büyük Eşkene), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Էֆենդիկոյ։
2001 թվականի տվյալներով Կոստոչկովկա գյուղում բնակվում էր 1 082 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Քարուտ (Գենջի գավառ)
Քարուտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լաուդոն շրջան (Թենեսի)
Լաուդոն շրջան (Loudon County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 593 կմ² է, բնակչությունը՝ 39.086 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լաուդոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1870 թ.։
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ
Հովսեփ Գենեսիոս
Հովսեփ Գենեսիոս (Γενἐσιος, ), X դարի բյուզանդական մատենագիր։ Ենթադրվում է, որ ծագումով հայ է։ Կայսր Կոստանդին VII Ծիրանածնի հրամանով 945-959 թթ.-ին գրել է «Թագավորությանց» (հայերեն հրատարակություն «Գիրք թագավորաց», 1834) երկը, որը բովանդակում է կայսրեր Լևոն Ե Հայկազնի (813-820), Միքայել II-ի (820-829), Թեոփիլոսի (829-842), Միքայել III-ի (842-867) և Բարսեղ Ա-ի (867-886) ժամանակաշրջանի պատմությունը։ Կարևոր տեղեկություններ է հաղորդում հայ-բյուզանդական հարաբերությունների, IX դարում Բյուզանդիայում հայերի խաղացած դերի մասին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բյուզանդական պատմիչներ Կատեգորիա:Հայ պատմիչներ Կատեգորիա:Հայերը Բյուզանդական կայսրությունում Կատեգորիա:Մատենագիրներ
Վոսկրեսենովկա (գյուղ, Լիպեցկի շրջան)
Վոսկրեսենովկա (Воскресеновка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի բնակավայրեր
Մյաեկյուլա (գյուղ, Կամբյա շրջան)
Մյաեկյուլա (Mäeküla), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կամբյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 60 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կամբյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հովսեփ (Աղվանից կաթողիկոս)
Հովսեփ (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ), Աղվանից կաթողիկոս XI դարի 1-ին կեսին։ 1038 կամ 1039-ին Անիում հրավիրել է ժողով, որը Հայոց կաթողիկոսական աթոռին վերահաստատել է Պետրոս Ա Գետադարձին (նրան տապալել էր 1022-ի Տրապիզոնի պայմանագրից դժգոհ Հայոց թագավոր Հովհաննես Սմբատը)։ Աջակցել է Հայոց և Աբխազաց գահակալներին՝ ընդդեմ Դվինի ամիրա Աբուլ Ասվարի։
Սլոբոդիշչե-1
Սլոբոդիշչե-1 (Слободище-1), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (30901-31000)
Աստերոիդների ցանկ (30801-30900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (31001-31100)
(6184) Նորդլունդ
(6184) Նորդլունդ (Nordlund), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Պոլ Յենսենի կողմից Բրորֆելդեում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,321959 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0357 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6082 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1292,35 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,278562 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,29° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պոլ Ենսենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Թորգոմ Գուշակյան
Թորգոմ Իյաչերեսի Գուշակյան (իսկական անունը՝ Մկրտիչ Պիլիճյան, ), հայ բանասեր, թարգմանիչ, հոգևորական գործիչ։ Սովորել է ծննդավայրի Ներսես-Շուշանյան դպրոցում, ապա՝ Արմաշի դպրեվանքում։
Վարել է հոգևորական տարբեր պաշտոններ Արմաշում, Կոստանդնուպոլսում, Եգիպտոսում։ 1931 թվականին ընտրվել է Երուսաղեմի հայոց պատրիարք, միաժամանակ վարել «Սիոն» ամսագիրը ։ Աշխարհաբար է թարգմանել Գրիգոր Նարեկացու «Մատյան ողբերգության» պոեմը (1926 թ.), ֆրանսերենից՝ Ֆլոբերի «Հերովդիա»-ն, Բուալոյի «Արվեստ քերթողական»-ը։ Գուշակյան Թորգոմը նպաստել է եգիպտահայ գաղութի հասարակական մշակութային կյանքի աշխուժացմանը։ Գլխավորել է Խորհրդային Հայաստանին ցույց տրվող օգնության գործը (1920-1921, 1926 թթ.)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ հոգևոր գործիչներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կովրովո (գյուղ, Նիժնեգորսկի շրջան)
Կովրովո (Коврово, Manğıt), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Մանգիտ։
Վոսկրեսենսկայա Սլոբոդկա
Վոսկրեսենսկայա Սլոբոդկա (Воскресенская Слободка), գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Սուզդալսկի շրջանի կազմում։
Կովրովո (գյուղ, Նիժնեգորսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կովրովո գյուղում բնակվում էր 94 մարդ։
Վոսկրեսենսկայա Սլոբոդկա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Սուզդալսկի շրջանի բնակավայրեր
Կովրովո (գյուղ, Նիժնեգորսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մեյքոն շրջան (Թենեսի)
Մեյքոն շրջան (Macon County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 795 կմ² է, բնակչությունը՝ 20.386 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լաֆայետ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1842 թ.։
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ
Me Too
Me Too (կամ #MeToo), հեշթեգ, որ արագորեն տարածվել է սոցիալական ցանցերում 2017 թվականի հոկտեմբերին և ընդգծում է սեռական բռնության ու ոտնձգությունների քննադատությունը, որ տարածում է գտել կինոպրոդյուսեր Հարվի Վայնշտեյնի դեմ ներկայացված մեղադրանքներից ու սկանդալից հետո ։ Համարվում է, որ հենց այդ իմաստով է տվյալ արտահայտությունն առաջին անգամ օգտագործվել հասարակական ակտիվիստ Տարանա Բյորքի կողմից, իսկ հետագայում ժողովրդականություն է ստացել դերասանուհի Ալիսա Միլանոյի շնորհիվ, որը կանանց առաջարկել է հավանել և կիսվել, որպեսզի ներկայացնեն իրենց դառը փորձը     ։ Այդ ժամանակից ի վեր միլիոնավոր մարդիկ օգտագործել են այդ հեշթեգը՝ պատմելու համար իրենց վերապրածը։ Նրանց թվում եղել են նաև հայտնի անձինք։
Արտահայտության ծագում
Հասարակական գործիչ Տարանա Բյորքն օգտագործել է «Me Too» արտահայտությունը MySpace սոցիալական կայքում 2006 թվականին «հնարավորությունների ընդլայնում ապրումակցման միջոցով» (empowerment through empathy) արշավի շրջանակներում, որն իրականացվել է սևամորթ կանանց շրջանում, որոնց նկատմամբ կիրառվել է սեռական բռնություն (հատկապես ոչ բարեկեցիկ շրջաններում)   ։ Բյորքն ստեղծել է «Me Too» վավերագրական ֆիլմը, որում մասնավորապես պատմել է, թե ինչպես է մի անգամ պատասխանել «ես նույնպես» 13-ամյա մի աղջկա, որը խոստովանել է, որ ենթարկվել է սեռական բռնության։ Բյորքը զղջացել է, որ այդ աղջկան պարզապես պատասխանել է՝ «Ես նույնպես», ու այլ բառեր չի գտել ։
2017 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Ալիսա Միլանոն կոչ է արել տարածել այդ արտահայտությունը, որպեսզի ցույց տրվի սեռական ոտնձգությունների խնդրի մասշտաբն ու տարածվածությունը. «Եթե սեռական ոտնձգության կամ հարձակման ենթարկված բոլոր կանայք նույնպես գրեին «Ես նույնպես» իրենց էջում, մենք կարող էինք մարդկանց հասկացնել այդ խնդրի մասշտաբները»   ։ Միլանոն հետագայում այդ պատմությունը պատմել է Տարանա Բյորքին և նրան կոչել «սրտառուչ և ոգեշնչող» ։
Տարածում
Արտահայտությունն օգտագործվել է ավելի քան 200 000 անգամ մինչև հոկտեմբերի 15-ը, իսկ հոկտեմբերի 16-ին այդ թիվը գերազանցել է 500 000-ը ։ Ֆեյսբուքում հեշթեգն օգտագործել է ավելի քան 4,7 մլն մարդ 12 մլն հաղորդագրություններում 24 ժամվա ընթացքում ։ Facebook-ը հայտնել է, որ Միացյալ Նահանգների 45 % օգտատերերի ընկերներից գոնե մեկն օգտագործել է այդ տերմինը ։
Միլանոյի հրապարակմանը պատասխանել են տասնյակ հազարավոր կանայք, այդ թվում՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դարձվածքներ Կատեգորիա:Բռնություն կանանց նկատմամբ Կատեգորիա:Սեռական բռնություն Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ
Հովսեփ (գրիչ)
Հովսեփ (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ), հայ գրիչ և մանրանկարիչ։ Ապրել և ստեղծագործել է XV դարի վերջին - XVI դարի սկզբին՝ Վասպուրականում։ Հոր անունը Ավագ է, մորը՝ Մեհրիաթ։ Մատենադարանում են Հովսեփի նկարազարդած ձեռագրերից երեքը՝ №№ 158 (1497 թ.), 3534 (1497 թ.) և 6326 (1499 թ.)։ Ենթադրվում է, որ նա է ծաղկել նաև № 5398 Գանձարանը (XV դարի վերջ)։ Հովսեփի արվեստում նկատելի է Վասպուրականի մանրանկարչության դպրոցի «դասական» շրջանի (XIV դարի և XV դարի 1-ին կես) ոճական և պատկերագրական սկզբունքների վերասերումը։ Սակայն շնորհալի մանրանկարչի արվեստում ավանդականի կորուստը փոխարինվել է ջրաներկային թեթևությամբ արված մեղմ, նրբագեղ գույների առինքնող խաղով։ Զուսպ և հակիրճ է պատկերագրական շարքը։
Կատեգորիա:Հայ գրիչներ Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ Կատեգորիա:Միջնադարյան հայեր
Կտտկենի սովորական
Կտտկենի սովորական, ցախեկեռասազգիներ ընտանիքի, կտտկենի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Թուփ կամ փոքր ծառ է՝ մինչև 5 մ բարձրությամբ, խիստ ճյուղավորված սաղարթով։ Բունը հիմքի մոտ հաստացած է։ Ընձյուղները բաց դարչնագույն են, մերկ, ծածկված բաց գույնի ոսպնյակներով։ Միջուկը փափուկ է, սպունգանման, բաց գորշավուն։ Բնի կեղևը գորշ է, ծածկված երկարավուն կնճիռներով։ Բողբոջները խոշոր են, 1-1,2 սմ երկարությամբ, գնդաձև կամ ձվաձև։ Տերևները կազմված են 3-8 ձվաձև, երկարավուն-ձվաձև կամ էլիպսաձև տերևիկներից, որոնք գագաթում երկարավուն սրված են, 5-8 սմ երկարությամբ և 3-4 սմ լայնությամբ, մերկ, երբեմն ներքևի կողմից մազմզուկապատ, հիմքի մոտ սղոցաատամնաեզր։ Դեղնասպիտակ ծաղիկները հավաքված են խիտ, ձվաձև կամ կոնաձև ծաղկաբույլերում, ունեն 5-7 սմ երկարություն։
Պսակը սպիտակ է կամ դեղնականաչ, 4-5 մմ տրամագծով։ Սռնակը գնդաձև է, 3 կարմիր սպիներով։ Պտուղը կարմիր է, մոտ 0,5 սմ տրամագծով, հավաքված խիտ ողկույզներում, 3 կնճռոտ կորիզակներով։ Սերմերը տափակացած են, բաց դեղնավուն։ Ծաղկում է մայիսին, պտուղները հասունանում են հուլիս-նոյեմբեր ամիսներին։
Տարածվածություն
Տարածված է Ռուսաստանի եվրոպական մասում, Արևմտյան Եվրոպայի լեռներում, որտեղ աճում է անտառներում և թփուտներում։ Աճում է Բբավարար խոնավ, բերրի, ավազակավային հողերում։
Կիրառություն
Առատ բնային մացառներ է տալիս։ Պտուղները թռչունների համար հրաշալի կեր են։ Բարձր է գնահատվում որպես հողապաշտպան թփատեսակ։ Տերևները շատ հարուստ են մոխրանյութերով։ Ծաղկաբույլերը և ծաղիկները ժողովրդական բժշկության մեջ օգտագործվում են որպես քրտնաբեր միջոց, իսկ կեղևը և պտուղները՝ որպես լուծողական։
Լուսնի խավարում
Լուսնի խավարումը, Երկրի՝ Արեգակի և Լուսնի միջև գտնվելու երևույթն է։ Արեգակից լուսավորվող Երկիրը հակառակ ուղղությամբ կոնաձև ստվեր է գցում՝ շրջապատված կիսաստվերով։ Այսպիսի դասավորության հետևանքով Լուսինն ընկնում է Երկրի ստվերի մեջ և տեղի է ունենում Լուսնի խավարում։ Լուսնի խավարումը կոչվում է լրիվ, եթե այն ամբողջապես ընկղմվում է Երկրի ստվերի մեջ։ Իսկ եթե ստվերում է գտնվում Լուսնի սկավառակի միայն մի մասը, ապա լինում է մասնակի խավարում ։
Կտտկենի սովորական
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցախակեռասազգիներ Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ Կատեգորիա:Թունավոր բույսեր Կատեգորիա:Հատապտուղներ
Լուսնի խավարում
Արեգակի ու Լուսնի խավարումները, բացի հետաքրքրաշարժ տեսարաններ լինելուց, նաև հետազոտության բացառիկ հնարավորություններ են ընձեռում գիտնականներին։ Օրինակ՝ Արեգակի լրիվ խավարման ժամանակ է միայն հնարավոր ուսումնասիրել նրա մթնոլորտի ամենավերին շերտերը՝ գունոլորտը և արևապսակը։ Իսկ Լուսնի խավարման ժամանակ առաջացած գույնի հետազոտման շնորհիվ ուսումնասիրում են Երկրի մթնոլորտի շերտերի կառուցվածքը և մթնոլորտում ընթացող որոշ երևույթներ։
Որպեսզի խավարում առաջանա, Լուսինը պետք է լինի երկու ուղեծրերի հարթությունների հատման կետի մոտակայքում։ Խավարումների առաջացման պարբերությունը և հաճախությունը, երբ Արեգակը ծածկվում է Լուսնի կողմից, կամ Լուսինը ծածկվում է Երկրի կողմից, նկարագրված է սարոսի ցիկլում։ Դեռևս հին բաբելոնյան աստղագետները հայտնաբերել են, որ խավարումների հաջորդականությունը կրկնվում է 6585,321 օր, կամ 18 տարի 11 օր և 8 ժամ պարբերությամբ և այն անվանել են սարոս (կրկնություն)։ Մեկ սարոսի ընթացքում տեղի է ունենում մոտ 70-71 խավարում, որից Լուսնի 28 և Արեգակի 42-43 խավարում։
Այսպիսով, Արեգակի խավարումների թիվը մոտ 1,5 անգամ ավելի մեծ է Լուսնի խավարումների թվից։ Բայց Երկրից Լուսնի խավարումները ավելի հաճախ են դիտվում քան Արեգակի, քանի որ Արեգակի խավարումները դիտվում են Երկրի նեղ շերտից, իսկ Լուսնի խավարումը՝ Երկրի ամբողջ գիշերային կիսագնդից։
Լուսնի խավարումը մշակույթում
Շատ մշակույթներում կան առասպելներ և սնահավատություններ լուսնի խավարման հետ կապված, ըստ որոնց Լուսնի խավարումը լավ կամ վատ նշան է։ Օրինակ՝ եգիպտացիները կարծում էին, որ լուսնի խավարումը ոչ այլ ինչ է, քան խոզ, որը որոշ ժամանակով կուլ է տալիս լուսինը։
Մշակութային որոշ խմբեր կարծում էին, որ ինչ-որ դև կուլ է տալիս Լուսինը, որին հնարավոր էր քշել՝ քարեր շպրտելով և նրան անիծելով։ Հին հույները դեռ անտիկ ժամանակներից կարծում էին, որ Երկիրը կլոր է և օգտագործում էին Լուսնի խավարման ստվերը որպես ապացույց։ Հնդիկները կարծում էին, որ փրկության համար հարկավոր էր խավարումից հետո լողալ Գանգես գետում։
Հարավ-արևելյան ասիացիները կարծում էին, որ հղի կանայք լուսնի խավարման ժամանակ պետք է ոչինչ չանեին, նույնիսկ տնից դուրս չգային, որովհետև նրանց բոլոր արարքները կանդրադառնային երեխայի վրա։ Օրինակ եթե ճաշ եփելիս լինեին, ապա երեխայի մաշկը կլիներ փոքր-ինչ այրված, կամ եթե ներարկվեին այդ ընթացքում, երեխան կծնվեր սպիներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լուսին Կատեգորիա:Աստղագիտական երևույթներ
Կապակցանյութ
Կապակցանյութ, շինանյութ, որի շաղախն ունի պնդանալու և պինդ նյութերի հետ շաղկապվելու հատկություն։
Լինում են անօրգանական կամ հանքային և օրգանական։ Հանքային կապակցանյութերն ըստ բաղադրության, հիմնական հատկությունների և կիրառման բնագավառի լինում են օդային (պնդանում են միայն օդում), հիդրավլիկական (պնդանում են նաև ջրում) և թթվակայուն։ Օդային կապակցանյութերից են սովորական կիրը, գիպսը, գաջը, մագնեզիումային ցեմենտը և հեղուկ ապակին, հիդրավլիկական կապակցանյութերից են հիդրավլիկական կիրը, պորտլանդ-ցեմենտը, կավահողային ցեմենտը։ Օդային կապակցանյութերն օգտագործվում են միայն ջրի ազդեցությունից զերծ կառույցներում, իսկ հիդրավլիկականը՝ ամեն տեսակի, այդ թվում նաև հիդրոտեխնիկական կառույցներում։ Թթվակայուն կապակցանյութերից են թթվակայուն ցեմենտները։ Օգտագործվում են թթվակայուն ծածկեր պատրաստելու համար։ Օրգանական կապակցանյութերը բարձրմոլեկուլային ածխաջրածինների և դրանց ոչ մետաղական ածանցյալների խառնուրդներ են, որոնք օգտագործելիս փափկացնում են կամ լուծում լուծիչներում։ Օրգանական կապակցանյութերից են բիտումներն ու ձյութերը, որոնք հիմնականում օգտագործվում են ասֆալտբետոնի արտադրության մեջ։
Հայաստանում արտադրվում են պորտլանդ-ցեմենտ (Արարատ), կիր (Արարատ, Ջաջուռ), գաջ (Երևան) և այլ կապակցանյութեր։
Կատեգորիա:Շինարարական նյութեր
Ֆրանսիսկո Դիաս դե Լեոն
Ֆրանսիսկո Դիաս դե Լեոն Մեդինա (Francisco Díaz de León Medina, ), 20-րդ դարի մեքսիկացի գծանկարիչ, գեղանկարիչ, փորագրանկարիչ, հրատարակիչ, ակադեմիկոս։
Կենսագրություն
Ծնվել է մեքսիկական Ագուասկալիենտես քաղաքի մերձակա Տրիանա բնակավայրում, որտեղ հայրը՝ Ֆրանսիսկո Դիաս դե Լեոնը, տպագրական ու կազմարարական արհեստանոց ուներ։ Տղայի մանկությունն անցել է գրքերի շրջապատում ։ Վաղ հասակում է դրսևորվել նկարելու նրա ձիրքը. դեռ պատանի՝ նմանեցնելով պատկերել է զանազան մարդկանց, արժանացել "El Marqués de Polainas" մականվան ։ Տղային ուսման են տվել Խոսե Ինիես Տովիլայի անվան նկարչական ակադեմիայում, որն ավարտելուց հետո նա աշխատանքի է անցել Մեքսիկայի կենտրոնական երկաթուղու արհեստանոցում։ Հենց այդտեղ էլ կազմակերպել է իր աշխատանքների առաջին ցուցահանդեսը։ 1917 թվականին նահանգի ղեկավարությունը նրան կրթաթոշակ է հատկացրել՝ հնարավորություն ընձեռելով ուսումը շարունակելու Մեքսիկայի գեղարվեստի ազգային դպրոցում ։ Այստեղ նա աշակերտել է Սատուռնինո Էռնանին, սովորել է աշխատել յուղաներկով, ածխով, պաստելով, մասնագիտացել է փորագրանկարչության մեջ ։ Հետագայում ուսանել է նաև բաց երկնքի տակ նկարչության Chimalistac դպրոցում, ինչպես նաև՝ լեզուներ է ուսումնասիրել Escuela Nacional de Altos Estudios դպրոցում։ 1920-1925 թվականներին փորագրանկարչություն է դասավանդել Սան Կառլոս ակադեմիայում, 1925-1932 թթ. պաշտոնավարել է որպես Տլալպանի բաց երկնքի տակ նկարչության դպրոցի տնօրեն։ Հետագայում բացել է փայտա- և մետաղափորագրության արվեստանոց, 1938 թվականին հիմնադրել և մինչև 1956 թվականը ղեկավարել գրքարվեստի դպրոցը, որն ավելի ուշ անվանվել է գրաֆիկական արվեստների ազգային դպրոց (Escuela Nacional de Artes Gráficas- ENAG) ։
Դու հիանալի ես
«Դու հիանալի ես», ՆՏՎ հեռուստաալիքի միջազգային հեռուստատեսային երաժշտական նախագիծ, որում կարող են իրենց մասնակցությունը ունենալ այն երեխաները, ովքեր մնացել են առանց իրենց ծնողների խնամակալության ։
Ֆրանսիսկո Դիաս դե Լեոն
Կենսագրություն
1933 թվականին Ֆրանսիսկո Դիաս դե Լեոնը նշանակվել է Մեքսիկայի ազգային համալսարանի պլաստիկ արվեստների ազգային դպրոցի տնօրեն ։
Դու հիանալի ես
Նախագծի արտադրմամբ զբաղվում են «ՈւայԹ Մեդիա» և «ԿԹ Ստուդիա» ընկերությունները ։
Հեռակա նախընտրական փուլերը սկսվել են 2016 թվականի դեկտեմբերին և ընթացել են ոչ միային Ռուսաստանի տարածքում, այլև նախկին ԽՍՀՄ-ի բոլոր երկրներում ։ Մրցույթի առաջին փուլը մեկնարկվեց 2017 թվականի փետրվարի 11-ին ՆՏՎ հեռուստաալիքով ։ Այդ օրվանից ՆՏՎ-ն պաշտոնապես դարձավ կենդանի ձայնի տարածք ։
Նախագծի մասնակիցներ են համարվում մանկատան, գիշերօթիկ դպրոցների սաները և որդեգիր ու խնամակալական ընտանիքների զավակները, ովքեր 7-ից 18 տարիքային խմբին են պատկանում ։
Եզրափակիչ համերգը տեղի է ունեցել 2017 թվականի մայիսի 26-ին (հեռուստաեթեր է դուրս եկել հաջորդ օրը) Կրեմլի Պետական պալատում ։ Մրցույթում հաղթող է ճանաչվել 12-ամյա Վալերիա Ադլեյբան՝ Աբխազիայից։ «Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթ»-ի եզրափակիչ տեսակավորման փուլում հանդես գալու իրավունք է ստացել Կիրիլլ Եսինը, իսկ մանկական «Նոր Ալիք»-ում մասնակցելու հնարավորություն՝ Եվգենիյ Բոյցովը և Վալերիա Ադլեյբան։ Հանդիսատեսների համակրանքի մրցանակին արժանացավ Զոյա Չիժկովան ։ Մյուս մասնակիցները նույնպես ստացան բազմազան մրցանակներ։ Դրանից բացի, որոշ մասնակիցներ կմասնակցեն «Республика ШКИД» մյուզիքլի բեմադրմանը։
2017 թվականի մայիսի 22-ին պրես-կոնֆերանս МИА «Ռուսաստանն այսօր» -ում, նախագծի պրոդյուսեր՝ Տիմուր Վայնշտեյնը հայտարարեց նախագծի շարունակության մասին։
«Դու հիանալի ես Պարեր» պարային մրցույթի պրեմիերան տեղի կունենա 2017 թվականի սեպտեմբերի 2-ին՝ ժամը 20:00-ին ՆՏՎ ալիքով։ Պարային մրցույթի հաղորդավարը Ալեքսանդր Օլեշկոն էր։
Կանոններ
Մրցույթի առաջին փուլում մասնակիցների ելույթը գնահատում են ժյուրիի չորս անդամները։ Հավակնորդին մյուս փուլ անցկացնելու համար նրանք քվեարկում են մասնակցին՝ սևեռակը սեղմելով։ Առաջին փուլում պետք է հավաքել երեք ձայնից ոչ քիչ, այդ դեպքում բեմը գունավորվում է կանաչ գույնով։ Եթե մասնակիցը հավաքում է սահմանվածից քիչ ձայն, ապա բեմը գունավորվում է կարմիր գույնով և մասնակիցը դուրս է մնում մրցույթից։
Երկրորդ փուլում նույնպես հավակնորդը պետք է հավաքի երեք ձայնից ոչ քիչ, ինչից հետո նա ուղևորվում է սպասասրահ։ Թողարկման ավարտին բոլոր ընտրված մասնակիցներից ժյուրիի ամեն մի անդամը մեկական ընտրություն է կատարում՝ ընտրված մասնակիցները կանցնեն եզրափակիչ։
Եզրափակչում հավակնորդները հայտնվում են սպասասրահում միայն այն դեպքում, եթե ժյուրիի բոլոր անդամները սեղմել են սևեռակները։ Թողարկման ավարտին ժյուրիի ամեն մի անդամ նորից պետք է մեկական մասնակից ընտրի, ովքեր եզրափակիչ անցնելու իրավունք են ստանում։
Մրցույթի հաղթողին ընտրում են հանդիսատեսները սմս-քվեարկության ուղիով։
Դու հիանալի ես և Դու հիանալի ես Պարեր նախագծերի ժյուրիներ
Առաջին եթերաշրջանում ժյուրիի անդամներն էին՝ Մարգարիտա Սուխանկինան, կոմպոզիտոր և պրոդյուսեր Վիկտոր Դրոբըշը, երգչուհի Յոլկան և երգիչ Ստաս Պիեխան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստահաղորդումներ
Ֆրանսիսկո Դիաս դե Լեոն
Կենսագրություն
Նա եղել է Մեքսիկայի մշակութային և գեղարվեստական խորհրդի, փորագրանկարիչների միջազգային ընկերակցության անդամ, 1942 թվականին գործուն մասնակցություն է ունեցել Մեքսիկայի մշակութային ճեմարանի (Seminario Mexicano de Cultura), 1968 թվականին՝ արվեստների ակադեմիայի հիմնադրման աշխատանքներին ։
1969 թվականին Մեքսիկայի դաշային կառավարությունը Ֆրանսիսկո Դիաս դե Լեոնին շնորհել է ազգային մրցանակ արվեստի ասպարեզում ։ 1971 թվականից, տեսողությունը կորցնելու պատճառով, նա դադարեցրել է իր ստեղծագործական գործունեությունը։ Վախճանվել է 1975 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Մեխիկոյում ։
2008 թվականին Ֆրանսիսկո Դիաս դե Լեոնի դուստրերը՝ Գրացիելան և Սուսաննան, Անդրեաս Բլեյստենի թանգարանին են նվիրել իրենց նկարիչ հոր անձնական հավաքածուի շուրջ 5000 նմուշ, որոնց թվում ներառված էին ինչպես վերջինիս գործերից, այնպես էլ նրա ժամնակակից այլ արվեստագետների ստեղծագործություններ, Մեքսիկայի պատմության փոխարքայության ժամանակների և 19-րդ դարի գրաֆիկական աշխատանքներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի արվեստ Կատեգորիա:Մեքսիկացի նկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարիչներ
Մյաեկյուլա (գյուղ, Սիմեռպալու շրջան)
Մյաեկյուլա (Mäekülä), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Սիմեռպալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 35 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Սիմեռպալու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Իրաքի նախագահների ցանկ
Ստորև ներկայացված է Իրաքի նախագահների ցանկը՝ սկսած 1958 թվականից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախագահներ Կատեգորիա:Իրաքի պատմություն
Լիոնել Մեսսի
Լիոնել Անդրես Մեսսի (Lionel Andres Messi, ), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող, «Ինտեր Մայամի» ֆուտբոլային ակումբի խաղացող եւ թիմի ավագ։ Բոլոր ժամանակների լավագույն ֆուտբոլիստներից մեկն է, ինչպես նաև Արգենտինայի ազգային հավաքականի լավագույն ռմբարկուն։ Նվաճելով 2022 թվականին Կատարում անցկացվող աշխարհի առաջնության գավաթը, Մեսսին տիտղոսների թիվը հասցրեց 42-ի և այս ցուցանիշով զիջում է միայն Դանի Ալվեսին (43 տիտղոս)։ Նրան հաճախ համեմատում են Դիեգո Մարադոնայի հետ, իսկ վերջինս նրան համարում էր իր «հետնորդը» ։ Մեսսին «Ոսկե գնդակի» յոթակի մրցանակակիր է (2009, 2010, 2011, 2012, 2015, 2019, 2021 թվականներ)     ։
2019 թվականի սեպտեմբերի 23-ին հայտարարվել է, որ ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակի համաձայն՝ Մեսսին արժանացել է «The Best FIFA Men’s Player» տիտղոսին՝ հավաքելով 46 միավոր  ։
Մեսսին ֆուտբոլ խաղալ սկսել է երիտասարդ տարիքում և իր հմտություններն ու ներուժը շուտով իրագործել է «Բարսելոնայում»։ Նա «Նյուելս Օլդ Բոյսի» երիտասարդական թիմից «Բարսելոնա» է տեղափոխվել 2000 թվականին։ 2004-2005 մրցաշրջանում նա դարձավ թիմի ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստը, ով առաջնությունում գոլի հեղինակ է դարձել։ Մեսսին շուտով լուրջ հաջողությունների հասավ իր թիմի հետ՝ երկու անգամ հաղթելով Լա Լիգ յում (2005, 2006 թթ.) և Չեմպիոնների Լիգայում (2007 թ.)։
2006-2007 մրցաշրջանից նա դարձավ հիմնական կազմի խաղացող, դարձավ հեթ-տրիկի հեղինակ «Էլ Կլասիկոյում» և մրցաշրջանն ավարտեց 14 գոլով՝ մասնակցելով լիգայի 27 խաղի։ 2008-2009 մրցաշրջանը հաջողված էր Մեսսի համար. նա խփեց 38 գոլ և կարևոր դեր խաղաց իր թիմի հաղթարշավում։ Այդ սեզոնում Բարսելոնան հաղթեց Լա Լիգայում, նվաճեց Իսպանիայի գավաթը և Չեմպիոնների Լիգայի գավաթը։ 2009-2010 մրցաշրջանում Մեսսին դարձավ 47 գոլի հեղինակ՝ կրկնելով Ռոնալդոյի ռեկորդը, իսկ 2010-2011 մրցաշրջանում Մեսսին բոլոր մրցաշարերում միասին դարձավ 53 գոլի հեղինակ։
Մեսսին հինգ անգամ դարձել է Իսպանիայի չեմպիոն, երեք անգամ հաղթել է Չեմպիոնների Լիգայում՝ «Մանչեսթեր Յունայթեդի» դեմ երկու եզրափակիչներում էլ դառնալով գոլի հեղինակ։ 2010-2011 Չեմպիոնների Լիգայում դառնալով 12 գոլի հեղինակ՝ Մեսսին դարձավ երրորդ խաղացողը պատմության մեջ, ով երեք անգամ անընդմեջ դառնում է Չեմպիոնների Լիգայի լավագույն ռմբարկու ։
2021 թվականի հունվարի 18-ին Մեսսին պաշտոնապես հայտարարեց, որ հեռանում է «Բարսելոնայից» ։ «Բարսելոնան» ևս պաշտոնապես հաստատել է Մեսսիի հեռանալու մասին լուրը ։
Կենսագրություն
Լիոնել Մեսսին, կամ էլ պարզապես Լեոն, ծնվել է 1987 թվականի հունիսի 24-ին արգենտինական Սանտա Ֆէ քաղաքում։ Նա ծնվել և մեծացել է ամեն ինչով ապահովված ընտանիքում։ Նրա ծնողներն էին Խորխե Հորասիա Մեսսին և Մարիա Կուկիչինին  ։
Մեսսիների ընտանիքը ծագում էր իտալական Անկոնա քաղաքից, որտեղից նրա նախահայրը, Անջելո Մեսսին, գաղթել է Արգենտինա ։ Նա ունի երկու ավագ եղբայրներ, որոնցից մեկը նրանից մեծ է 5, մյուսը՝ 7 տարով, և մեկ քույր ։
Նա սկսել էր իր կարիերան 1995 թվականին «Նյուելզ Օլդ Բոյս» թիմում ։ 11 տարեկանում նրա մոտ հայտնաբերվում է աճի հորմոնի հետ կապված խանգարում, որը դանդաղեցնում էր նրա աճը, ընտանիքը չէր կարողանում գումար հայթայթել բավականին թանկ բուժման համար ։ Երիտասարդ Մեսսիի տաղանդի մասին պատմում են «Բարսելոնա» ֆուտբոլային ակումբի սպորտային գծով տնօրենին, որը Մեսսիի խաղը դիտելուց հետո, առաջարկում է վերցնել նրան ակումբ և հոգալ բուժման ծախսերը, եթե նա համաձայնվի սկսել նոր կյանք Իսպանիայում։ 13 տարեկանում իր ծնողների հետ տեղափոխվում է Իսպանիայի Բարսելոնա քաղաք ։
Սակայն մինչ այդ Լիոնելով սկսեցին հետաքրքրվել «Ռիվեր Փլեյթի» ղեկավարները, սակայն «կարմրա-սպիտակավունների» շարքին տեղափոխվելուն խանգարեց բյուրոկրատական պահանջները։ Բշժկական բազմաթիվ թղթերը հոգնեցրին Խորխե Մեսսիին և նա հրաժարվեց բանակցություններից։ Հավանաբար սա էլ դարձավ այն կետը, որը բերեց նրան «Բարսելոնա» ։
Վաղ տարիներ
Լեո Մեսսիի հետ եղած բուժման խնդիրները և ամեն ինչ ակումը վերցրել էր իր վրա և ոչ մի հանգամանք չէր կարող խանգարել նրան իր ուղու վրա ։ Երբ 2000 թվականին Մեսսին առաջին անգամ հագավ Բարսելոնայի մարզաշապիկը, նրա հասակը ընդամենը 140 սմ էր ։ Փոխարինողների նստարանին նստելիս, նրա ոտքերը նույնիսկ գետնին չհասան։ Փոխարենը մտնելով խաղադաշտ՝ նա հրաշքներ սկսեց գործել։ Այդ տարի «Բարսելոնա Բ»-ում անցկացրած 30 խաղում նա 37 գոլ խփեց, իսկ Կատոլոնիայի գավաթի խաղարկության եզրափակիչում խաղալով կոտրած խաղակոշիկներով 10 րոպեների ընթացքում նա 2 գոլ խփեց։
2000 թվականին իտալական Բերգամո քաղաքում անկացված բավականին հեղինակավոր մրցաշարում, ուր մասնակցում էին նաև «Բարսելոնայի» երիտասարդ ֆուտբոլիստները, քարը քարի վրա չթողեցին մրցակիցներին՝ ընդհանուր առմամբ հաղթելով 38-0 հաշվով, որոնցից ամենադիմացկունը գտնվեց «Յուվենտուսի» մանկապատանեկան ակումբը, որը պարտվեց 4-0 հաշվով։ Այդ մրցաշարի լավագույն ֆուտբոլիստ ճանաչվեց Լիոնել Մեսսին։
«Բարսելոնայի» հիմնական կազմում
Բարձր արդյունավետությունը պատճառ հանդիսացավ, որ 16-ամյա Մեսսին ընդգրկվի «Բարսելոնայի» հիմնական կազմ, չնայած որ այդ քայլին դիմելու համար կային բազմաթիվ այլ դրդապատճառներ ևս։ 2003 թվականի նոյեմբերի 16-ին Ֆրենկ Ռայկարդը փոխարիման մտցրեց Լիոնելին։ Այդ օրը «Բարսելոնան» ընկերական խաղում իր ուժերը չափում էր պորտուգալական «Պորտուի» հետ ։
Քխմուտ
Քխմուտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։ Գյուղը նախկինում մտել է Մեծ Հայքի Տուրուբերան աշխարհի Տարոն գավառի կազմում։
Լիոնել Մեսսի
«Բարսելոնայի» հիմնական կազմում
2003-2004 թվականներին Մեսսին նախապատրաստական մրցաշրջանը սկսեց Բարսայի հիմնական կազմի հետ։ Նա արդեն առիթ ունեցավ մոտիկից շփվելու և փորձով փոխանակվելու Բարսայի հիմնական կազմի աստղերի հետ։ Արգենտինացին Բարսայի կազմում իր նորամուտը նշեց 2004 թվականի հոկտեմբեր 16-ին «Էսպանյոլի» հետ հանդիպման ժամանակ, իսկ ահա նույն մրցաշրջանի վերջում «Ալբասետեի» դարպասը խփեց իր առաջին գնդակը։ Այդ պահի դրությամբ Մեսսին 17 տարեկան էր 10 ամսական 7 օրական։ Մինչև Մեսսին ոչ ոք նման վաղ տարիքում «Բարսելոնայի» կազմում հաջողության չէր հասել ։ 2005 թվականին Նիդերլանդներում տեղի ունեցած երիտասարդական աշխարհի առաջնությունում Մեսսին դարձավ ինչպես առաջնության հաղթող Արգենտինայի հավաքականի կազմում, այլև առաջնության լավագույն ֆուտբոլիստ և լավագույն ռմբարկու։ Հենց այդ ժամանակ էլ Մեսսին թարմացրեց իր պայմանագիրը ունեցած «Բարսելոնայի» հետ։ Այս անգամ պայմանագիրը երկարացվեց մինչև 2010 թվականը։
Քխմուտ
Քխմուտի մասին հիշատակություններ կան Գրիգոր Մակվեցու 1445 թ.-ի կոնդակում։ Գյուղը հանդիսացել է Եղրդուտի Ս. Հովհաննես վանքին պատկան տարածություն։
Լիոնել Մեսսի
2005-2006
Մեսսիի փայլուն խաղը ստիպեց, որ Բարսայի ղեկավարությունը նշանակի նրա տրանսֆերային արժեքի մի աստղաբաշխական գումար՝ 150 միլիոն եվրո ։ Իսկապես փառահեղ ստացվեց 2005-2006 մրցաշրջանը։
Քխմուտ
XX դարի սկզբին գյուղն ուներ 6 տուն հայ բնակիչ ։
Լիոնել Մեսսի
2005-2006
Այս մրցաշրջանում Մեսսին հաղթեց Իսպանիայի առաջնությունում։ 2005 թվականի նոյեմբերի 2-ին նա խփեց իր առաջին գոլը Չեմպիոնների լիգայում՝ «Պանատինայկոսի» դեմ խաղում։ Այդ ժամանակ «Բարսելոնան» հաղթեց 5-0 հաշվով։ Մեսսին նաև նվաճեց Չեմպիոնների Լիգայի գավաթը, բայց քանի որ վնասվածք ուներ, չկարողացավ մասնակցել եզրափակիչ խաղին, որտեղ կատալանները հաղթեցին «Արսենալին» 2-1։ Դեկտեմբերին իտալիական Tuttosport թերթը նրան շնորհեց «Ոսկե տղա մրցանակը, որպես լավագույն ֆուտբոլիստ 21 տարեկանների շարքում։ Հաղթողին որոշելու ժամանակ Մեսսին առաջ էր անցել Ուեյն Ռունիից և Լուկաս Պոդոլսկիից։ Մեսսին խփեց է 6 գոլ 17 խաղում Իսպանիայի լիգայում և 1 գոլ 6 խաղում, Չեմպիոնների լիգայում համապատասխանաբար ։
Քխմուտ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Բոգլանի շրջանի համայնքներ
Լիոնել Մեսսի
2005-2006
Շատ արագ միևնույն տարվա ընթացքում Մեսսին Արգենտինայի երիտասարդական հավաքականից տեղափոխվեց Արգենտինայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական։ Հավաքականում անցկացրած առաջին խաղը հունգարացիների հետ էր, ուր Մեսսին խաղադաշտում գտնվեց ընդամենը 44 վայրկյան։ Փոխարինման մտնելով նա անմիջապես հեռացվեց խաղադաշտից։ Արգինտինայի հավաքականի հաջորդ իսկ խաղում, ուր լատինաամերիկացիները մրցում էին ընկերական խաղում խորվաթների հետ, Մեսսին արդեն 6-րդ րոպեին դարձավ գոլի հեղինակ։
2006-2007
2006–2007 սեզոնում Մեսսին դարձավ հիմնական կազմի խաղացող՝ խփելով 14 գոլ 26 խաղում : Նոյեմբերի 12-ին «Սարագոսայի» դեմ խաղում Մեսսին ծանր վնասվածք ստացավ, որի պատճառով բաց թողեց 4 ամիս ։ Մեսսին խաղադաշտ վերադարձավ փետրվարի 11-ին, «Ռասինգի» դեմ խաղում՝ փոխարինման դուրս գալով երկրորդ խաղակեսում ։ «Էլ Կլասիկոյում», «Ռեալ Մադրիդի» դեմ խաղում, Մեսսին դարձավ հեթ-տրիկի հեղինակ, իսկ խաղը ավարտվեց ոչ ոքի 3-3 ։ Նա դարձավ առաջինը Իվան Սամորանոյից հետո, ով «Էլ Կլասիկոյում» կարողացավ դառնալ հեթ-տրիկի հեղինակ ։ Դրանից հետո Մեսսին սկսեց ավելի արդյունավետ գործել՝ վերջին 13 խաղում խփելով 11 գոլ ։
Ապրիլին Իսպանիայի թագավորական գավաթի խաղարկության «Խետաֆեի» հետ հանդիպմանը Մեսսին նույն ճշգրտությամբ կրկնեց Դիեգո Մարադոնայի՝ անգլիացիների դարպասը խփած 20-րդ դարի ամենահիշարժան գոլը ։ Խաղից հետո մամուլը սկսեց նրան համեմատել Մարադոնայի հետ, իսկ իսպանական թերթերը նրան անվանեցին «Մեսսիդոնա» ։ Նա անցավ 62 մետր, շրջանցեց վեց խաղացողի, գրավեց դարպասը և տոնեց գոլը Մարադոնայի նման ։ Օրեր անց Մեսսին արդեն կրկնեց Մարադոնայի «Աստծո ձեռքի» օգնությամբ խփված գնդակը, և այս անգամ արդեն զոհի թվում էր «Էսպանյոլը»։ Այս անգամ սակայն նրա հեղինակած հրաշք գնդակը «Բարսային», ինչպես Մարադոնայի դեպքում, արդյունքում բաղձալի հաղթանակին չհասցրեց ։
Շնորհիվ իր հաջողության, Մեսսին առաջադրվեց «Ոսկե գնդակի» (France Football) և գրավեց երրորդ տեղը, զիջելով միայն բրազիլացի Կակային և պորտուգալացի Կրիշտիանու Ռոնալդուին։ 2006-2007 մրցաշրջանի ընթացքում Մեսսին, ինչպես նաև «Բարսան», մնացին առանց տիտղոսների։
2007-2008
Սեպտեմբերի 19-ին դարձավ գոլի հեղինակ Լիոնի «Օլիմպիկի» դեմ խաղում, որը ավարտվեց 3-0 հաշվով ։ Սեպտեմպերի 22-ին նա դարձավ դուբլի հեղինակ «Սևիլյայի» դեմ խաղում, իսկ սեպտեմբերի 26-ին խփեց ևս երկու գոլ, այս անգամ «Սարագոսայի» դարպասը ։ Այդ սեզոնի ընթացքում Մեսսին ստացավ բազում վնասվածքներ որոնք էլ խանգարեցին նրան խաղալ ինչպես հարկն է ։
Ամբողջ մրցաշրջանի ընթացքում Մեսսին դարձավ 16 գոլի և 13 գոլային փոխանցման հեղինակ բոլոր մրցաշարերում։
2008-2009
Նոր մրցաշրջանը սկսելուց առաջ Մեսսին փոխարինեց իր հին՝ 19 համարի մարզաշապիկը, նոր՝ 10 համարի, որը նա ստացավ իտալիական «Միլան» տեղափոխված Ռոնալդինյոյից ։ Մեսսին հիանալի անցկացրեց ողջ սեզոնը՝ հաղթելով «Բարսելոնայի» հետ երեք մրցաշարեր՝ Իսպանիայի առաջնությունը, Իսպանիայի գավաթը և Չեմպիոնների Լիգան։ Իսպանիայի առաջնությունում Մեսսին խփեց 23 գոլ և կատարեց 11 գոլային փոխանցում 31 խաղերում և աչքի ընկավ «Էլ Կլասսիկոյում», «Նոու Կամպում» (խաղը ավարտվեց 2-0) և դարձավ դուբլի հեղինակ նույն մրցակցի հետ խաղում «Սանտիագո Բերնաբեույում» (խաղը ավարտվեց 6-2 հօգուտ «Բարսելոնայի»)։ Այնուհետև Մեսսին խփեց իր թիմի որոշիչ գոլը Իսպանիայի գավաթի եզրափակչում՝ «Ատլետիկ Բիլբաոյի» հետ խաղում, որտեղ կատալանները հաղթեցին 4-1 հաշվով։
2009 թվականի մայիսի 27-ին «Բարսելոնայի» հետ միասին հաղթեց Չեմպիոնների Լիգայում՝ եզրափակիչ խաղում հաղթելով «Մանչեսթեր Յունայթեդին» ։ Մեսսին դարձավ հաղթական գոլի հեղինակը («Բարսան» հաղթանակ տարավ 2-0)։ Մեսսին դարձավ Չեմպիոնների Լիգայի 2008-09 մրցաշրջանի լավագույն ռմբարկուն՝ խփելով 9 գնդակ։ Այդ հաջողություններից հետո Մեսսին ճանաչվեց ՈւԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի լավագույն ֆուտբոլիստ և լավագույն հարձակվող ։
2008-09 սեզոնի ընթացքում Մեսսին արժանացավ «Ոսկե գնդակի» (France Football) որպես Եվրոպայի լավագույն ֆուտբոլիստ և ստացավ «Ադամանդե գնդակ», որպես լավագույն ֆուտբոլիստ ՖԻՖԱ-ի վարկածով։
2009-2010
2009-10 մրցաշրջանի սկզբին «Բարսելոնան» կնքում է նոր պայմանագիր Լեո Մեսսի հետ։ Այժմ համաձայնագիրը 22-ամյա ֆուտբոլիստի հետ հետ կնքվում է մինչև 2016 թվականը և պայմանագիրը ընդունելու փոխհատուցման չափը 250 միլիոն եվրո էր։ Նախորդ պայմանագրում փոխհատուցման գումարը կազմում էր 150 միլիոն եվրո ։
Այնուհետև Մեսսին «Բարսելոնայի» կազմում 2009-10 մրցաշրջանում նվաճում է ՈւԵՖԱ Սուպեր գավաթը, ինչպես նաև Իսպանիայի սուպեր գավաթը։ Իսպանիայի սուպեր գավաթի խաղում Բարսան հաղթում է «Ատլետիկ Բիլբաոյին» (3-0 տանը և 2-1 դրսում)։ Սեփական հարկի տակ տեղի ունեցած խաղում Մեսսին իր հաշվին գրանցել է կրկնակի գոլ և օգնել իր թիմին մրցաշրջանի սկզբին գրանցել առաջին հաղթանակը։ Մի քանի օր անց ՈւԵՖԱ-ի Սուպեր գավաթի համար խաղում Բարսան Դոնեցկի «Շախտյորի» հետ խաղում հաղթեց 1-0 հաշվով։ Այդ խաղի ընթացքում Մեսսին դարձել է գոլային փոխանցման հեղինակ։ Առաջին գոլը Իսպանիայի առաջնության ընթացքում Մեսսին խփել է «Խետաֆեյի» դեմ խաղում 2-0։ Հաջորդ խաղում՝ «Ատլետիկո Մադրիդի» հետ, Մեսսի դարձել է դուբլի հեղինակ։ Դինամո Կիևի հետ խաղում Մեսսին խփել է առաջին գոլը Չեմպիոնների լիգայի առաջնության ցուցակում և խաղը ավարտվել է 2։0 հաշվով։
Հունվարի 10-ին Իսպանիայի առաջնությում «Տեներիֆեի» հետ խաղում Մեսսին իր հաշվին գրանցում է հեթ-տրիկ, առաջինը այդ մրցաշրջանում նրա համար է, և երրորդ անգամ Բարսելոնայի կազմում։
Լիոնել Մեսսին Չեմպիոնների լիգայի «Արսենալի» դեմ խաղում խփել է իր 100-րդ գոլը։ Իսկ «Սևիլյայի» դեմ խաղում իր ցանկալի հարյուրմեկերորդը և նա միակն էր, որ այդքան երիտասարդ տարիքում այդքան գոլ էր խփել (22 տարի, 6 ամիս և 22 օր)։
2010 թ, մարտի 14-ին Իսպանիայի առաջնությում, «Վալենսիայի» հետ խաղում, իր հաշվին գրանցում է երկրորդ հեթ-տրիկը այդ մրցաշրջանում և չորրորդը Բարսայի կազմում ։ Իսկ Չեմպիոնների լիգայի այդ մրցաշրջանի ընթացքում Լեո Մեսսին ճանաչվում է լավագույն խաղացող և լավագույն ռմբարկու։
2010-2011
Իսպանիայի սուպերգավաթի համար խաղում «Բարսելոնան» առաջին հանդիպումը «Սևիլյայի» հետ պարտվեց 1-3 հաշվով և պատասխան խաղում «Բարսան» պետք է խփեր ամենաքիչը երկու գոլ։ Այդ նպատակին թիմը հասավ հիմնականում շնորհիվ Մեսսիի, ով դարձավ հեթ-տրիկի հեղինակ։ Այսպիսով, Մեսսին օգնեց «Բարսելոնային» իր պատմության մեջ իններորդ անգամ նվաճել սուպերգավաթը և այդ ցուցանիշով շրջանցել իր հավերժական մրցակից «Ռեալ Մադրիդին»՝ սահմանելով նոր ռեկորդ ։
Չեմպիոնների լիգայի խմբային փուլի առաջին տուրում, Մեսսի դուբլ ձևակերպեց՝ օգնելով «Բարսելոնային» հաղթել հունական «Պանատինաիկոսին» 5-1։ Խփելով երկու գնդակ, Մեսսին դարձավ բոլոր ժամանակների «Բարսելոնայի» լավագույն ռմբարկուն Չեմպիոնների Լիգայում՝ այդ ցուցանիշով շրջանցելով Ռիվալդոյին, ով խփել էր 25 գոլ։
Նոյեմբերի 21-ին, «Ալմերիայի» դեմ խաղում Մեսսին դարձավ 3 գոլի հեղինակ, որոնցից մեկը դարձավ նրա 100-րդ գոլը երկրի առաջնությունում, իսկ խաղը ավարտվեց «Բարսայի» հաղթանակով, 8-0 հաշվով։ Մեսսին դարձավ նաև երկրորդ ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստը (23 տարի, 149 օր), ով Իսպանիայի առաջնությունում 100 գոլ էր խփել՝ զիջելով միայն Ռաուլին (22 տարի, 293 օր)։ Նոյեմբերի 29-ին «Նոու Կամպում» «Բարսան» հանդիպեց «Ռեալ Մադրիդին» և ջախջախեց մադրիդցիներին 5-0 հաշվով ։ Մեսսին չկարողացավ գոլի հեղինակ դառնալ, բայց երկու գոլային փոխանցում կատարեց Դավիդ Վիլյայի վրա։
Հունվարի 10-ին Մեսսին արժանացավ «Ոսկե գնդակի»՝ շրջանցելով իր թիմակիցներ Անդրես Ինիեստային և Չավի Էռնանդեսին։ Մեսսի դարձավ հինգերորդ ֆուտբոլիստը պատմության մեջ, ով կարողացավ այդ մրցանակը շահել երկու անգամ անընդմեջ։ Նրանից առաջ երկու անգամ անընդմեջ «Ոսկե գնդակը» հաշել էին Միշել Պլատինին, Մարկո վան Բաստենը, Կեվին Կիգանը և Ռոնալդոն ։
Ապրիլի 27-ին Մեսսին խփեց երկու որոշիչ գոլ Մադրիդի «Ռեալի» դարպասը Չեմպիոնների Լիգայի շրջանակներում։ «Բարսան» հաղթեց 2-0 և պատասխան խաղից հետո (1-1) նվաճեց եզրափակչի ուղեգիր ։ Եզրաձփակչում «բլաուգրանան» հաղթեց «Մանչեսթեր Յունայթեդին» 3-1 հաշվով, իսկ Մեսսին խփեց իր թիմի երկրորդ գոլը։ Խաղից հետո նա ճանաչվեց եզրափակչի լավագույն ֆուտբոլիստ ։ Մեսսին նաև երրորդ անգամ անընդմեջ դարձավ Չեմպիոնների Լիգայի լավագույն ռմբարկու (12 գոլ)։
Հոկտեմբերի 3-ին Լիոնել Մեսսին ստացավ Ալֆրեդո դի Ստեֆանոյի մրցանակը, որը տրվում է Marca ամսագրի վարկածով Իսպանիայի լավագույն ֆուտբոլիստին։ Մեսսին ստանում է այդ մրցանակը երրորդ անգամ անընդմեջ։
2011-2012
«Բարսելոնայի» առաջին մրցանակը նոր մրացաշրջանում դարձավ Իսպանիայի սուպերգավաթը։ Կատալոնցիների մրցակիցը «Ռեալ Մադրիդն» էր։ Մադրիդում հանդիպումը ավարտվեց 2-2 հաշվով, իսկ Մեսսին դարձավ գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ։ Պատասխան խաղում ավելի ուժեղ գտնվեցին կատալոնացիները, ովքեր հաղթեցին 3-2 հաշվով։ Մեսսին խփեց երկու գոլ և հաղթանակ պարգևեց իր թիմին։ Մեսսին դարձավ սուպերգավաթներում ամենաշատ գոլեր խփած խաղացողը 8 գոլ՝ շրջանցելով իսպանաց։ Ռաուլին։ Օգոստոսի 26-ին «Բարսելոնան» հաղթեց ՈւԵՖԱ Սուպեր գավաթը՝ հաղթելով պորտուգալական «Պորտոին» 2-0 : Մեսսին 39-րդ րոպեին բացեց խաղի հաշիվը, իսկ խաղավարտին մոտ կատարեց գոլային փոխանցում, որից հետո Սեսկ Ֆաբրեգասը վերջակետ դրեց խաղում։
Սեպտեմբերի 17-ին Մեսսին դարձավ հեթ-տրիկի հեղինակ «Օսասունայի» դեմ խաղում։ Արդյունքում «Բարսան» հաղթեց 8-0 հաշվով։ Սեպտեմբերի 24-ին Մեսսին ձևակերպես ևս մեկ հեթ-տրիկ, այս անգամ «Ատլետիկո Մադրիդի» դեմ խաղում։
Սեպտեմբերի 28-ին Չեմպիոնների Լիգայում, բելառուսական ԲԱՏԷ-ի դեմ խաղում Մեսսին խփեց երկու գոլ և հավասարվեց Լադիսլաո Կուբալային «Բարսելանայի» բոլոր ժամանակների լավագույն ռմբարկուների ցանկում (194 գոլ) ։ Հոկտեմբերի 15-ին «Ռասինգի» դարպասը գրավեց երկու անգամ և շրջանցեց Կուբալային ։ Եվս մեկ անգամ Մեսսին հաջողության հասավ «Մալյորկայի» դեմ խաղում՝ խփելով իր 132-րդ գոլը Լա Լիգայում։ Նոյեմբերի 1-ին Մեսսին երեք գոլ խփեց «Վիկտորիա Պլզենի» դարպասը։ Մեսսին կրկնեց իր խաղընկեր Պեդրոյի ռեկրդը՝ հաջողության հասնելով վեց մրցաշարերում մեկ սեզոնի ընթացքում ։
Արգենտիանայի լրագրողների և երկրպագուների քվեարկության արդյունքում Լիոնել Մեսսին արժանաց «Օլիմպիա-դե-Օռո 2011» մրցանակին (Արգենտանայի լավագույն խաղացող) առաջին անգամ իր կարիերայի ընթացքում։ Մեսսին համարում է այդ մրցանակը յուրահատուկ։
2012-2013
Նա գերազանցեց Գրեդ Մյուլերի ռեկորդը խփելով 23 գնդակ այս առաջնությունում ։ Մեսսին արդեն 4 տարի անընդմեջ շահում է «ՈՍԿԵ ԳՆԴԱԿ»-ը։ Դա ռեկորդ է։
«Բարսելոնա» սկսել է մրցաշրջանն նոր մարզչի՝ Տիտո Վիլիանովայի գլխավորությամբ, ով փոխարինել էր Պեպ Գվարդիոլային։ Առաջին պաշտոնական խաղում՝ Ռեալ Սոսեյդադի դեմ խաղում Մեսսին խփել է 2 գոլ։ Իսպանիայի Սուպերգավաթի՝ օգոստոսի 23-ին տեղի ունեցած խաղում Ռեալի դարպասը խփված 3 գոլերից մեկի հեղինակը Մեսսին էր, պենալից։ Հանդիպումն ավարտվել է 3:2 հօգուտ Բարսելոնայի։ Սանտյագո Բերնաբեու մարզադաշտում անցկացված մարզադաշտում Բարսելոնան պարտվեց 2:1 հաշվով և Սուպերգավաթը հաղթեց Ռեալ Մադրիդը, այդ հանդիպման ընթացքում Լիոնելը տուգանային հարվածով խփել է միակ գոլը մադրիդցիների դարպասը՝ այդպիսով դարնալով Բարսելոնի ամենաարդյունավետ խաղացողը Էլ-Կլասիկոյի պատմության մեջ և առաջ անցնելով Սեսար Ռոդրիգեսից։ Լեոն խփել է 15 գոլ Էլ-Կլասիկոյում։ Բացի այդ արգենտինացին սահմանել է ևս 1 ռեկորդ. նա դարձել է Իսկպանյայի Սուպերգավաթի լավագույն ռմբարկուն։ Հոկտեմեբերի 27-ին կայացած Ռայո Վալյեկանոյի դեմ խաղում Մեսսին խփել է իր 300-րդ գոլը կարիերայի ընթացքում։
Նոյեմբերի 20-ին Լիոնելը Չեպմպիոնների Լիագայի 5-րդ խաղում՝ «Սպարտակի» դեմ, գրանցեց դուբլ, ինչի շնորհիվ Չեմպիոնների Լիագյում խփած գոլերով հավասարվեց Ռուդ Վան Նիստերլոյին. յուրաքանչյուրը խփեց 56 գոլ։ Նրանցից շատ խփել էին Ռաուլ Գոնսալեսը (71) և Ֆիլիպպոս Ինդզագին (70)։ Այդ խաղից հետո արգենտինացին Չեմպիոնների Լիագայում առաջինն էր նաև այն խաղերի թվով, որոնցում դուբլ էր գրանցել, առաջ անցնելով Ռաուլից (14)։ Ռեալ Բետիսի դեմ խաղում Մեսսին խփեց իր 85-րդ և 86-րդ գոլերը 1 տարում, անցնելով Գերդ Մյուլլերի ռեկորդը։ Մեսսին առաջ անցավ նաև Սեսար Ռոդրիգեսից, ով Լա Լիագյում խփել էր 190 գոլ։
Դեկտեմբերի 14-ին Մեսսին ճանաչվել էր 2012 թվականին լավագույն ֆուտբոլիստ, ըստ World Soccer ամսագրի, հակառակորդների հաղթելով մեծ առավելությամբ, Լիոնելը հավաքել է 47,33%, նրան հետևում էին Քրիշտինաու Ռոնալդուն 19,01 %-ով և նրա խաղնկեր Անդրես Ինիեստան 9,77 %-ով։ Մեսսին հաղթեց 3 անգամ ինչպես Քրիշտիանու Ռոնալդուն ։ Հունվարի 7-ին Ցյուրիխում Մեսսին կարիերայի ընթացքում 4-րդ անգամ արժանացավ Ոսկե Գնդակին։ Այդ մարցանակը արգենտինացու համար դարձավ 4-րդը, դա ռեկորդ էր, որոնք Լիոնելը սահմանեց անընդմեջ ։ Արգենտինացին հավաքեց ձայների 41,6 %-ը 2-րդ հորիզոնականում Քրիշտիանու Ռոնալդուն էր 23,6 %-ով, իսկ 3-րդ հորիզոնականում Անդրես Ինիեստան էր, որը հավաքել էր 10,9 %  ։ Ոսկե Գնադկը նվաճելուց հետո Մեսսին մեկնաբանեց այսպես.
Հունվարի 27-ին կայացած 21-րդ տուրում առաջնության ամենաթույլ ակումբի՝ Օսասունայի դեմ Մեսսին խփեց 4 գնդակ, իսկ Բարսելոնան հաղթեց 5-1 հաշվով։ Այս խփված գնդակներից հետո Մեսսին նոր ռեկորդ սահմանեց, 11 խաղ անընդմեջ գոլ խփելով։ Այս ռեկորդը կատարել էին Բարսելոնայի նախկին խաղացողներ՝ Մարտին Մարիանոն և Ռոնալդոն, աչքի ընկան Պրեմիեր լիգայի 10 խաղերում ։ Ինչպես Մեսսին, խփելով 2-րդ գնդակը խաղում, խփեց 200-րդ գնդակը Իսպանական չեմպիոնատում։ Մեսսին դարձավ տարիքով ամենափոքր ֆուտբոլիստը, ում հաջողվել էր հնավճել այդ մրցանակը ։ Փետրվարի 7-ին Մեսսին երկարաձգեց Բարսելոնայի հետ պայմանագիրը մինչև 2018 թվականի հունիսը։ Պայմանագրում նշված էր նաև վարձելու գումարը, որը կազմում էր 250 միլիոն ։
Փետրվարի 16-ին Լիոնելը խփեց 2 գնդակ Գրանդայի դարպասը, խփելով 300 գնդակ Բարսելոնայի կազմում ։
Մարտի 2-ին Սանտյագո Բերնաբեում կայացած Ռեալ Մադրիդի դեմ կազմում, Լիոնելը հավասարվեց Դի Ստեֆանիոյին Էլ-Կլասիկոյում խփած գոլերով (18) ։
2013 թվականի մարտի 30-ին կայացած 29-րդ տուրում՝ Սելտայի դեմ խաղում Մեսսին երկարացրեց իր ռեկորդը, մրցակցի դարպասը խփելով 19 խաղ անընդմեջ (11-19րդ տուրերում)։ Այնուհետև վնասվածքի պատճառով բաց թողնելով 3 խաղ, նա խփեց ևս 2 գոլ ։
Աչքի ընկնելով 33-րդ տուրում Ատլետիկ Բիլբաոի դեմ խաղում, Մեսսին սահմանեց ևս 2 ռմբարկուական ռեկորդ ։ Ատլետիկոյի դեմ խաղում խփած գոլը դարձավ 24-րդ արտագնա խաղերում։ Արգենտինացին կրկնեց Քրիշտիանու Ռոնալդուի անցած տարվա ռեկորդը, խփված 23 հյուրային խաղերում։ Բացի այդ, Մեսսին 15 հյուրային խաղերում դաշտից դուրս չի եկել առանց գոլ խփելու։ Ռեկորդի հին սեփականատերը եղել է Դանիել Գուիսան Մալիորկայի կազմում 2007/08 մրցաշրջանում։
Մրցաշրջան 2013/14
Մրցաշրջանը Լեոն սկսել է բավականին հաջող՝ հաշվի առնելով այն, որ նա երկար ժամանակ բուժվում էր վնասվածքից։ Իսպանիայի չեմպիոնատի Վալենսիայի դեմ խաղում Մեսսին ակումբային կարիերայում ձևակերպեց իր 23-րդ հետ-տրիկը, իսկ «Չղջիկներին» նրա երրորդ գոլի շնորհիվ նա դարձավ Պրեմյերայի լավագույն ռմբարկուն, որոնք խփվել են արտագնա խաղերում, այս ցուցանիշի առջևում մեքսիկական լեգենդար հարձակվող Ուգո Սանչեսն, խփելով 99 հյուրային խաղերում։ Ամբողջ առաջին 6 տուրերում Մեսսին խփել է 8 գոլ և կատարել 3 արդյունավետ փոխանցում, իսկ Չեմպիոնների Լիագայի Այաքսի դեմ խաղում Մեսսին ևս մեկ հետ-տրիկ է ձևակերպում Բարսելոնայի կազմում, դարձավ միակ ֆուտբոլիստը, ով կարողացել է ձևակերպել 4 հետ-տրիկ առաջնության ամենահեղինակավոր ակումբին։ Ալմերայի դեմ հյուրային խաղում Մեսսին վնասվածք ստացավ, հաշիվը 21-րդ րոպեին բացելուց վայրկյաններ անց հարձակվողը ծնկի մասում ցավ զգաց, և ցանկացած փոխարինվել։ Նա բաց թողեց 3 օր ծնկատակի ջլի պատճառով ։
Չեմպիոնների Լիագայի Միլանի դեմ խաղում, որտեղ Լիոնելը հեղինակեց դուբլ, արտագնա Բետիսի դեմ խաղում Մեսսին կրկին վնասվածք ստացավ - ձգեց մկանները և բաց թողեց երկու ամիս ։