cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ցելիակիա
Սքրինինգ
Գիտնականները բանավիճում են սքրինինգի օգտակար լինելու հարցում։ Միացյալ Նահանգների կանխարգելիչ միջոցառումների թիրախային խումբը մինչ 2017թ. կատարված ուսումնասիրությունները, անբավարար գտավ անհրաժեշտությունը իրականացնել սքրինինգ առանց ախտանշանների մարդկանց մոտ ։ Միացյալ Թագավորությունում, Կլինիկական հմտությունների և առողջության ազգային ինստիտուտուտը (NICE) առաջարկեց ցելիակիայի համար թեստավորել արդեն հաստատված ախտորոշմամբ մարդկանց առաջին աստիճանի ազգակիցներին, ովքեր ունեն մշտական թուլություն, որովայնային կամ ստամոքսաղիքային ախտանշաններ, դանդաղած աճ, անբացատրելի քաշի կորուստ կամ երկաթի, վիտամին B12 կամ ֆոլաթթվի անբավարարություն, բերանում խիստ արտահայտված խոցոտումներ, ախտորոշված առաջին տիպի շաքարային դիաբետ, աուտոիմուն թիրեոիդիտ, նոր ախտորոշված քրոնիկական հոգնածության համախտանիշ և գրգռված աղու համախտանիշ ։ Հերպետիկ մաշկաբորբը ընդգրկված է այլ ուղեցույցներում ։ NICE-ը նաև խորհուրդ է տալիս շճաբանական հետազոտություն այն մարդկանց մոտ, ովքեր ունեն ոսկրային մետաբոլիկ հիվանդություն (ոսկրերի հանքայնացման խտության նվազում կամ օստեոմալացիա), չբացատրված նյարդաբանական խանգարումներ (օրինակ՝ ծայրամասային նեյրոպաթիա և ատաքսիա), ռեպրոդուկցիայի խնդիրներ կամ կրկնակի վիժման դեպքեր, կայուն լյարդային ֆերմենտների բարձր մակարդակ անհայտ պատճառով, ատամների էմալի խնդիրներ և ախտորոշված Դաունի կամ Տերների համախտանիշ ։
Որոշ ուսումնասիրություններ պարզել են, որ վաղ ախտորոշումը նվազեցնում է առողջական խնդիրների զարգացման ռիսկը, ինչպիսիք են օստեոպորոզը, սակավարյունությունը, քաղցկեղի որոշ տեսակներ, նյարդաբանական խանգարումները, սիրտանոթային հիվանդությունները և վերարտադրողական խնդիրները  ։ Այդ իսկ պատճառով խորհուրդ է տրվում հետազոտել կոնկրետ հիվանդություններով մարդկանց ։
Շճաբանական հետազոտությունը առաջարկվել էր որպես սքրինինգային մեթոդ, քանի որ հակամարմինների հայտնաբերումը թույլ կտար պարզել ցելիակիայի նախկինում չբացահայտված դեպքերը և կանխել դրա բարդությունները այդ մարդկանց շրջանում:[Այնուամենայնիվ, շճաբանական թեստերը օժտված են բարձր զգայունությամբ միայն այն դեպքերում, երբ առկա է տոտալ թավիկային ատրոֆիա, և ունեն շատ ցածր հնարավորություն հայտնաբերելու մասնակի թավիկային ատրոֆիայով քեյսերի կամ աղիքային նվազ ախտահարումների դեպքում դեպքում Ցելիակիայի հայտնաբերման նպատակով կարելի է առաջարկել թեստավորում այն մարդկանց, ում մոտ առկա է հաճախակի ասոցացված վիճակներ ։
Սննդակարգ
Ներկայում, միակ արդյունավետ բուժումը հանդիսանում է ամբողջ կյանքի ընթացքում առանց գլուտենային դիետան :Չկա ոչ մի դեղամիջոց, որը կկանխի վնասումը կամ օրգանիզմի հանդեպ գրոհը, եթե առկա է սննդում գլուտեն։ Սննդակարգի խիստ պահպանումը օգնում է աղիքի պատի վերականգնմանը, հանգեցնելով գրեթե բոլոր ախտանշանների վերացման դեպքերի մեծամասնությունում, և, կախված, թե ինչքան վաղ է սկսվել դիետան, հնարավոր է օստեոպորոզի և աղիքային քաղցկեղի ռիսկի նվազում կամ երբեմն վերացում ։ Դիետայի պահպանումը կարող է ծանր լինել. դրանից շեղումը կարող է հանգեցնել ախտադարձի։
Սննդաբանի օգնությունը անհրաժեշտ է, որպեսզի պացիենտը իմանա՝ որ մթերքներն են պարունակում գլուտեն, որոնք են անվնաս, և ինչպես սնվել բալանսավորված չնայած սահմանափակումներին։ Շատ երկրներում, առանց գլուտենի մթերքները հասանելի են բժշկի դեղատոմսով և կարող են բժշկական ապահովագրության ոլորտում լինել։ Առանց գլուտենի սննդամթերքը սովորաբար ավելի թանկ է և ավելի դժվար է գտնել քան գլուտեն պարունակողները ։ Քանի որ պատրաստի սնունդը կարող է պարունակել գլուտենի մնացորդներ, ցելիակիայով հիվանդ մարդկանց մի մասը նախընտրում է այն պատրաստել զրոյից ։
«Առանց գլուտեն» տերմինը հիմնականում գործածվում է չնչին, ոչ վնասակար քանակը ցույց տալու համար, քան դրա իսպառ բացակայությունը ։ Գլուտենի անվտանգ չափաբաժնի հստակ քանակը դեռ պարզ չէ և վիճելի է։ Վերջին համակարգային հետազոտությունները թույլատրում են հասկանալ ենթադրյալ չափաբաժինը, ըստ որի օրական 10 մգ-ից պակաս գլուտենի օգտագործումը հյուսվածաբանական փոփոխությունների առաջացմանքիչ հավանականություն է պարունակում, չնայած, նշվում է որ կատարված հուսալի հետազոտությունների քանակը բավարար չեն ։ «Առանց գլուտեն» անվանման կարգավորումը փոփոխական է։ Եվրոպական միությունում, Եվրոպական կոմիտեի 2009թ. որոշմամբ «առանց գլուտեն» տերմինը սահմանվում է 20 մգ/կգ, իսկ «շատ քիչ գլուտեն» տերմինը՝ ավելի քիչ քան 100 մգ/կգ հաշվարկով ։ Միացյալ Նահանգներում, Սննդի և դեղորայքի ադմինիստրացիան (FDA) 2013թ. հրապարակեց «առանց գլուտեն» տիտղոսի սահմանափակումը ավելի քիչ քան գլուտենի 20 մասնիկ մեկ միլիոնի հաշվարկով ։ Ներկայիս միջազգային «Կոդեքս ալիմենտարիուս»-ի ստանդարտներով թույլատրվում է մինչև 20 պմիլ այսպես կոչված «առանց գլուտեն» մթերքների համար ։ Որոշ կազմակերպություններ, ինչպես օրինակ առանց գլուտեն սետիֆիկացման կազմակերպությունը (GFCO), Ցելիակիայի ասոցիացիան (CSA), Ցելիակիայի տեղեկացման ազգային հիմնադրամը (NFCA), նույնպես կարող են հավատարմագրել մթերքները և կազմակերպությունները որպես «առանց գլուտեն» ։
Առանց գլուտենային դիետան բարելավում է առողջապահական տեսանկյունից կյանքի որակը, իսկ սննդակարգին խիստ հետևելը տալիս է ավելի լավ արդյունք, քան դրա մասնակի պահպանումը։ Այնուամենայնիվ, դիետայի պահպանումը ամբողջությամբ չի կարող նորմայի հասցնել կյանքի որակը ։
Ռեֆրակտեր հիվանդություն
Շուրջ 0.3%-10% մարդկանց մոտ առկա է ռեֆրակտեր հիվանդություն, ինչը նշանակում է, որ նրանց մոտ առկա է մշտական թավիկային ատրոֆիա, անկախ անաց գլուտենային ֆիետայի պահպանումից 12 ամսից երկար ժամանակում ։ Այնուամենայնիվ, գլուտենի ոչ գիտակցված օգտագործումը հանդիսանում է թավիկային մնայուն ատրոֆիայի հիմնական պատճառը, հետևաբար, այն պետք է բացառվի մինչ ռեֆրակտեր հիվանդություն ախտորոշման հաստատումը ։ Քիչ հիմնային գիտելիքներով և առանց գլուտենային սննդակարգի մասին էիչ պտկերացում ունեցող մարդիկ կարող են վստահ լինել, որ խստորեն հետևում են դիետային, սակայն պարբերաբար սխալներ կատարեն ։ Ինչպես նաև, ախտանշանների բացակայությունը աղիքների թավիկների վերականգնման հուսալի ցուցանիշ չեն հանդիսանում ։
Եթե թավիկները վնասող գործոնները վերացվել են, գլուկոկորտիկոիդների կամ իմունաճնշիչ դեղորայքի (ինչպես օրինակ ազաթիոպրինը) կիրառումը կարող է նպատակահարմար լինել նշված սցենարում ։
Ռեֆրակտեր ցելիակիան պետք է տարբերակել ախտանիշանների մշտական պահպանումից անկախ գլուտենի բացառումից սննդակարգում, որի պատճառ են հանդիսանում աղիքային վնասումների հետւանքով տրանզիտոր վիճակները  , որոնք սովորաբար խորանում կամ բարելավվում են ամիսներ արունակ առանց գլուտենի սնվելու հետևանքով  , ինչպես օրինակ բարակ աղիքի բակտերիալ ֆլորայի ավելացում, լակտոզային անտանելիություն, ֆրուկտոզայի տերներծծում sucrose , և սորբիտոլի մալաբսորբցիա, ենթաստամոքսային գեղձի էկզոկրին անբավարարություն  և միկրոսկոպիկ կոլիտ ։
Համաճարակաբանություն
Ողջ աշխարհում ցելիակիայով տառապում են 1:100-1:170 մարդ ։ հավանականությունը, սակայն, տատանվում է կախված աշխարհի տարբեր տարածաշրջաններից. ինչպես 1:300, այնպես էլ ամենահաճախը՝ 1:40 : Միացյալ նահանգներում կարծում են, որ որ ախտահարվում են 1:1750-ից (նկարագրվում են որպես կլինիկական հիվանություն ներառելով հերպետիկ մաշկաբորբ սահմանափակ ստամոքսաղիքային ուղու ախտանշաններով) 1:105-ի (նկարագրվում է տրանսգլուտամինազային IgA առկայությամբ արյան դոնորների շրջանում) ։ Փոփոխական նշանների և ախտանիշների պատճառով ենթադրվում է, որ հիվանդների մոտ 85% -ը ախտորոշված ​​չէ ։ Կլինիկորեն ախտորոշված ​​հիվանդություն ունեցող մարդկանց տոկոսը (ախտանիշներ, որոնք դրդում են ախտորոշիչ թեստերի) տարբեր հետազոտություններում կազմում է 0,05–0,27%: Այնուամենայնիվ, Եվրոպայի, Հնդկաստանի, Հարավային Ամերիկայի, Ավստրալիայի և ԱՄՆ-ի բնակչության մի մասի շրջանում ուսումնասիրությունները (օգտագործելով շճաբանական թեստեր և բիոպսիա) ցույց են տալիս, որ հիվանդություն ունեցող մարդկանց տոկոսը երեխաների մոտ կարող է լինել 0.33-ից 1.06% -ի սահմաններում (բայց ուսումնասիրություններից մեկում 5.66% Սահրավիի նախատրամադրվածություն ունեցող երեխաների մոտ )) և մեծահասակների մոտ ՝ 0,18–1,2% : Առաջնային օգնության շրջանակում, ովքեր ունեն ստամոքսաղիքային տրակրի ախտանշաններ, ցելիակիայի հավանականությունը կազմում է 3%. :Ավստրալիայում մոտավորապես մեկը 70 մարդուց տառապում է այս հիվանդությամբ ։ Հաճախականությունը մեծահասակ արյան դոնորն երի շրջանում Իրանից, Իսրայելից, Սիրիայից և Թուրքիայից համապատասխանաբար կազմում է 0.60%, 0.64%, 1.61% և 1.15% :
Աֆրիկյան, ճապոնական և չինական ծագում ունեցող մարդկանց մոտ հիվանդությունը հազվադեպ է ախտորոշվում, սա արտացոլում է գենետիկական ռիսկի գործոնների, ինչպիսիք են HLA-B8, շատ ավելի ցածր տարածվածությունը ։ Հնդկական ծագում ունեցող մարդիկ, կարծես, ունեն ռիսկի նույն հավանականությունը, ինչ արևմտյան Կովկասի մարդկանց շրջանում ։ Պոլպուլյացիոն ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ ցելիակիայով հիվանդների մեծ մասը մնում են չախտորոշված. մասամբ դա պայմանավորված է բժիշկների՝ այս հիվանդության մասին ոչ բավարար տեղեկությամբ, իսկ երբեմն այն պատճառով, որ հիվանդությունը կարող է ընթանալ ասիմպտոմ ։ Ցելիակիան ավելի շատ հանդիպում է կանանց քան տղամարդկանց մոտ ։ ԱՄՆ-ում խոշոր բազմակենտրոն հետազոտությունները հայտնաբերեցին 0.75% հավանականություն ոչ ռիսկի խմբում գտնվողների, աճող մինչև 1.8% սիմպտոմատիկ մարդկանց մոտ, ցելիակիայով հիվանդների երկրորդ աստիճանի ազգականների 2.6% մոտ(տատիկներ, պապիկներ, թոռներ, հորաքույրներ և այլն) և 4.5% առաջին աստիճանի ազգականների մոտ (քույրեր, եղբայրներ, ծնողներ և երեխաներ) ։ Այս պրոֆիլը համապատասխանում է ցելիակիայի տարածվածությանը Եվրոպայում ։ Ցելիակիայի բարձր ռիսկի այլ պոպուլյացիաներում հավանականությունը տատանվում է 5%-10%, ներառյալ Դաունի համախտանիշով, Տերների համախտանիշով, առաջին տիպի դիաբետով և վահանագեղձի աուտոիմուն հիվանդություններով, այդ թվում և՛ թեֆունկցիան, և՛ գերֆունկցիան ։
Պատմականորեն համարվում էր, որ ցելիակիան հանդիպում է շատ հազվադեպ, 0.02% հաճախությամբ ։ Հվանդությամն գրանցված դեպքերի այսչափ աճի պատճառը անհասկանալի է ։ մասամբ դա կարելի է բացատրել ախտորոշման հնարավորությունների ընդլայնմամբ ։ Ինչպես նաև ենթադրելի է, որ շուրջ 4.5 անգամ քանակի ավելացումը կարող է պայմանավորված լինել արևտյան միջավարում բակտերիաների և այլ պաթոգենների նվազ դրսևորմամբ ։ Միացյալ նահանգներում ախտորոշման միջին տարիքը համարվում է 38-ը ։ Մետավորապես պացիենտների 20 տոկոսի մոտ ցելիակիայի ախտորոշումը կատարվում է 60 տարեկանից հետո ։
Պատմություն
"Ցելիակիա" տերմինը առաջացել է հունարեն κοιλιακός (koiliakós, "որովայնային") և թարգմանվել է 19-րդ դարում որպես հին հունական հիվանդություն Արեթեուս Կապադովկիացու կողմից
Մարդիկ առաջին անգամ սկսել են մշակել հացահատիկներ Նեոլիթիկ դարաշրջանում (սկիզբը մոավորապես 9500 մ.թ.ա.) պտղաբեր կիսալուսնի շրջանում Արևմտյան Ասիայում, և շատ հավանական է, որ ցելիակիան մինչ դա չի առաջացել։ Արեթեուս Կապադովկիացին, ապրելով երեկրորդ դարում նույն տարածաշրջանում, նկարագրեց քրոնիկ դիարեայով ուղեկցվող մալաբսորտիվ համախտանիշ, որը հանգեցնում էրամբողջ մարմնի հյուծման ։ Նրա "Cœliac Affection" (ցելիակիային հունարենκοιλιακός koiliakos, "որովայնային") գրավեց արևմտյան բժշկության ուշադրությունը երբ Ֆրանսիս Ադամսը ներկայացրեց Արեթեուսի աշխատանքի թարգմանությունը 1856 թվականին Սիդենհամի հասարակությանը։ Արեթեուսի աշխատանքներում նկարագրված պացիենտները նշում էին ստամոքսի ցավ, հյուսված էին, գունատ և անաշխատունակ։ Փորլուծությունը նկարագրվում էր որպես սպիտակ հեղուկ դեֆեկացիա, գարշահոտով և փորափքանքով, հիվանդությունը դժվարությամբ էր բուժվում, և պարբերաբար կրկնվելու միտում ուներ։ Ըստ Արեթեուսի խնդիրը ստամոքսում ոչ բավարար ջերմությունն է, որը խանգարում է մարսողությանը, և սննդանյութերը չեն բաշխվում ամբողջ օրգանիզմում, ինչի հետևանքով առաջանում է փորլուծություն։ Նա համարում էր այս հիվանդությունը մեծահասակների, և ավելի շատ կանանց հիվանդություն, բացառելով երեխաների ախտահարումը։ Ապտճառը, ըստ Արիթեուսի, այլ քրոնիկ հիվանդությունն էր, իսկ երբեմն «սառը ջրի մեծ կումը»
Մանկաբույժ Սամուել Ջին առաջին անգամ լեկցիային նկարագրել է հիվանդության ժամանակակից տեսքը երեխաների մոտ Great Ormond Street հոսպիտալում, Լոնդոնում 1887թվականին։ Ջին ընդունեց նախկին նկարագրությունները և տերմինները, ինչպես նաև հիվանդության անունը, ինչ առաջարկել էր Արիթեուսը։ Ջին պաշտոնապես հայտարարեց, որ եթե պացիենտին առհասարակ հնարավոր լինի բուժել, ապա դա հնարավոր կլինի միայն սննդակարգի միջոցով։ Ջին հասկացավ, որ կաթի անտանելիությունը կապակցված է ցելիակիայի հետ, և բարձր օսլայի պարունակությամբ մթերքները պետք է բացառել սննդակարգից։
Հետազոտական ուղղություններ
Միջավայրային գործոնների որոնումը, որոնք կարող էին պատասխանատու լինել գենետիկորեն նախատրամադրված մարդկանց մոտ գլուտեն անհանդուրժողականության, հանգեցրել է հետազոտական ​​գործունեության ընդլայնմանը` դիտարկելով նաև ստամոքս-աղիքային ինֆեկցիաները ։ 2017-ի ապրիլին հրապարակված հետազոտությունները ենթադրում են, որ հաճախակի անախտանշանային վարակը ռեովիրուսի ընդհանուր շտամով կարող է մեծացնել զգայունությունը գլուտեն պարունակող մթերքների հանդեպ ։
Շատ բուժման պլաններ են ուսումնասիրվում, ներառյալ նրանք, որոնք կնվազեցնեն դիետայի պահպանման անհրաժեշտությունը։ Բոլորը եղանակները ուսումնասիրման փուլում են, և առաջիկայում չի սպասվում, որ հասանելի կդարնան հասարակության համար ։
Առաջարկվել է երեք հիմնական մոտեցում՝ որպես ցելիակիա հիվանդության նոր բուժման եղանակ՝ գլյուտենի դետոքսիկացիա, աղիների թափանցելիության մոդուլյացիա և իմունային պատասխանի փոփոխում ։
Գենետիկորեն մշակված ցորենի տեսակների կամ հացահատիկների օգտագործումը, որոնք ընտրովի մշակվել են որպես նվազագույն իմունոգեն, չեն բացառում դրանց օգտագործումը։ Սակայն այն կարող է խոչընդոտել գլիադինի ազդեցությունը և ազդել խմորի որակի վրա։ Այլընտրանքային տարբերակով գլուտենի ազդեցությունը հնարավոր է նվազագույնի հասցնել ֆերմենտների համադրությամբ (պրոլիլ էնդոպեպտիդազ և գարու գլուտամին-սպեցիֆիկ ցիստեինէնդոեպեպտիդազ (EP-B2)), որը քայքայում է ենթադրյալ 33-մերային պեպտիդը տասներկումատնյա աղիքում ։
Հետազոտության փուլում գտնվող այլընտրանքային բուժումները ներառում են զոնուլինի, էնդոգեն ազդանշանային սպիտակուցի արգելակումը, որը կապված է աղիքի պատի թափանցելիության բարձրացման հետ, և, հետևաբար, բարձրացնում է գլիադինի ներկայացումը իմունային համակարգին։ Այս ուղու ինհիբիտոր հանդիսանում է լարազոտիդ ացետատը, որը ծրագրավորված է 3-րդ փուլում գտնվող կլինիկական փորձարկումների համար ։
Ցելիակիայով հիվանդների իմունային պատասխանը մոդուլյացիայի ենթարկելու վերաբերյալ փորձերը հիմնականում մնում են կլինիկական թեստավորման I փուլում. մեկ գործոն (CCX282-B) գնահատվել է որպես կլինիկական փորձարկման II փուլ՝ ցելյակիայով տառապող մարդկանցից վերցված բարակ աղիքի բիոպսիաների հիման վրա՝ գլուտենի ազդեցությունից առաջ և հետո ։
Չնայած, որ այն լայնորեն կիրառվում է որպես աուտիզմի այլընտրանքային բուժում, չկա ոչ մի ապացույց որ առանց գլուտենային դիետան օգուտ է տալիս  ։ Գլուտենի հանդեպ զգայունություն ունեցող մարդկանց ենթախմբում, կան սահմանափակ տվյալներ, որ առանց գլուտենային սննդակարգը որոշակի դրական արդյունք ունի աուտիզմի դրսևորման որոշ տեսակների վրա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աուտոիմուն հիվանդություններ Կատեգորիա:Աղեստամոքսային տրակտի հիվանդություններ Կատեգորիա:Մանկաբուժություն Կատեգորիա:Գենետիկ հիվանդություններ և խանգարումներ Կատեգորիա:Նյութափոխանակության խանգարումներ Կատեգորիա:Մարսողական համակարգի հիվանդություններ Կատեգորիա:Մանկական հիվանդություններ
Սերաֆիմովիչի փողոց (Նովոշախտինսկ)
Սերաֆիմովիչի փողոց (Улица Серафимовича), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Նովոշախտինսկ քաղաքի Սամբեկ ավանում։ Անվանվել է ռուս խորհրդային գրող Ալեքսանդր Սերաֆիմովիչի (1863-1949) պատվին։ Սկիզբ է առնում Էստոնսկայա փողոցից և ավարտվում Վոստոչնայա փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 320 մետր է։
Նկարագրություն
Նովոշախտինսկ քաղաքի Սերաֆիմովիչի փողոցը գտնվում է Սամբեկ ավանում։ Այն սկսվում է Էստոնսկայա փողոցից և ավարտվում Վոստոչնայա փողոցի հետ հատումով։ Կարճ փողոց է. երկարությունն ընդամենը 320 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 27 շինություն։
Սերաֆիմովիչի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346934։
Փողոցն անվանվել է ռուս խորհրդային գրող Ալեքսանդր Սերաֆիմովիչ Սերաֆիմովիչի (1863-1949) պատվին։ Սերաֆիմովիչի իսկական ազգանունը Պոպով էր։ Որպես «Պրավդա» թերթի զինթղթակից նա եղել է 1918-1920 թվականների Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ռազմաճակատներում։ Նրա «Երկաթե հեղեղ» (1924 թվական, հայերեն հրատարակվել է 1927 թվականին) վեպը խորհրդային գրականության դասական ստեղծագործություններից է, որի հիմքում Թամանյան բանակի հերոսական արշավանքն է (1918 թվական)։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին կրկին եղել է ռազմաճակատում, զբաղվել հրապարակախոսությամբ։ ԽՍՀՄ պետական (Ստալինյան) մրցանակի դափնեկիր է (1943 թվական) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նովոշախտինսկի փողոցներ
(8277) Մաչու-Պիկչու
(8277) Մաչու-Պիկչու (Machu-Picchu), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի ապրիլի 8-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,43698 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2491 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6249 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1389,56 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,259075 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,07° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բզզաններ
Բզզաններ, կարճաբեղիկ երկթևանի միջատների ընտանիք։ Հայաստանում հայտնի է 120 տեսակ՝ տարածված ամենուրեք։
Արտաքին կառուցվածք
Միջին մեծության կամ խոշոր ճանճեր են, արտաքին տեսքով՝ նման կրետներին, մեղուներին։ Մարմնի երկարությունը 5-15 (հազվադեպ՝ 25) մմ է։ Մարմինը վառ գունավորված է կամ սև, որոշ տեսակներինը թավշոտ է՝ պատված խիտ մազիկներով։ Դեմքի վրա կան լավ զարգացած ելուններ։ Բեղիկները 3-հատվածանի են, վերջին հատվածը կրում է մազանման հավելված։ Փորը վերևից հաճախ բծերով է։ Հասուն բզզանները հիմնականում ապրում են ծաղիկների վրա, սնվում ծաղկափոշով ու նեկտարով։ Թրթուրների մարմնի ձևն ու կենսակերպը խիստ բազմազան են։ Որոշ տեսակների թրթուրները սնվում են լվիճներով, որոշներն ապրում են բույսերի ցողուններում, սոխուկներում, կան նաև տիղմի և ջրի մեջ ապրողներ։
Տնտեսական նշանակություն
Հայաստանում կարևոր նշանակություն ունի սոխի բզզանը (Eumerus strigatus), որի վնասակարությունը հայտնաբերված է Արարատյան դաշտում, լուրջ վնաս է հասցնում սոխի, սխտորի, գազարի, ճակնդեղի և կարտոֆիլի պալարներին։ Թրթուրները (մինչև 100) հայտնվում են վնասված սոխուկներում։ Ճանճերի առաջին սերնդի թռիչքը սկսվում է հունիսի սկզբին և շարունակվում է 1 ամիս։
Բազմացում և զարգացում
Էգերը ձվադրում են փոքր կույտերով՝ սոխուկների և դրանց մոտիկ հողի վրա։ Հարսնյակավորվում են հողում։ 2-րդ սերնդի թռիչքը՝ հուլիսի վերջից սեպտեմբեր։ Տարեկան տալիս են 3 սերունդ։ Հասունի մարմնի երկարությունը 58 մմ է։ Դեմքը բեղիկների տակ խորացած չէ։ Փորիկը թույլ արտահայտված մոխրագույն բծերով է։ Թրթուրի գլխի հատվածում կան լավ արտահայտված ծնոտներ։
Կատեգորիա:Երկթևանիներ
Անուտա
Անուտա (Anuta), մեկուսացված կղզի Մելանեզիայում, պատկանում է Սանտա-Կրուսի խմբին։ Վարչական մաս է կազմում Սողոմոնյան կղզիների Մելանեզիական հանրապետության Տեմոտու նահանգի։
Աշխարհագրություն
Անուտա կղզին գտնվում է Սողոմոնյան կղզիների արևելքում, Նոր Հեբրիդի հյուսիսում։ Հյուսիս-արևմուտքում մոտ 500կմ հեռավորության վրա է գտնվում Նենդո կղզին, Սանտա-Կրուս կղզեախմբի ամենակարևոր կղզին, մոտ 112կմ  հեռավորության գտնվում է Տիկոպիան կղզին, 60կմ հարավ-արևելքում գտնվում է Ֆատուտակա կղզին։ Անուտան իրենից ներկայացնում է հրաբխայինն կղզի ։
Անուտան ունի հստակ կլորացված ձև։ Հարավային մասում գտնվում է ափամերձ հարթավայր ։ Անուտայի բարձր կետը Տե-Մաունգա բլուրն է, կղզու հյուիսիսային մասում, հասնում է ընդամենը 65 մետրի ։ Կղզու տրամագիծը 750 մետր է։
Պատմություն
Անուտա կղզին բնակեցված է եղել լապիտա մշակույթի ժամանակաշրջանից մոտավորապես 3000 տարի առաջ ։ Բայց համաձայն լեգենդի այստեղի բնակիչները այստեղ բնակեցվել են ընդամենը 300-350 տարի առաջ Տոնգա և Ուվեա կղզիներից ։ Այնուհետև կղզում հայտնվեցին Սամոա և Ռոտումա կղզիներ ներգաթողները, որոնք սերտ կապեր են ստեղծել են հարևան Տիկոպիա կղզու հետ ։
Եվրոպացի բացահայտողն ով առաջին անգամ բացահայտել է կղզին, կապիտան Չերրին է՝ «Պանդորա» նավից, նա նկատել է կղզին 1791 թվականին «Բաունտի» նավի ապստամբներին փնտրելիս ։ Անուտա կղզու ամենահին անվանումը Նուկումաիռաոն է, որը նշանակում է «երկիր ներքևում» ։
1890 թվականին կղզում տեղակայված էր բրիտանական պրոտեկտորատը ։ 1978 թվականից Անուտան համարվում է Սողոմոնյան կղզիների մի մասը։ Կղզու բնակիչները մինչև այսօր շարունակում են պայքարը Անուտան ինքնավար ճանաչելու համար ։
Ընդհանուր բնութագիրը
Անուտա կղզու բնակչությունը կազմում է 270 մարդ 1999 թվականի մարդահամարով ։ XX դարի սկզբում կղզում բնակվել է ավելի քան 100-200 մարդ, իսկ 1972 թվականի մարտին 162 մարդ ։ Կղզում կա երեք գյուղ՝ Պարե-Արիկին, Ռոտապին և Վատիանան ։
Հասարակական և քաղաքական կազմակերպություն
Կղզում առանձնանում են մարդկանց միավորման երեք տեսակ՝ պոնգոնիա (ընտանիք), կարաանգա (կլամ) և կանոպեունա։ Մարդու պատկանելությունը այս կամ այն խմբին որոշվում է հենվելով պարետային սկզբունքի վրա։
Անուտան ավանդական պոլենեզիական հասարակության մի փոքրիկ մոդել է, որում առաջնորդը զբաղեցնում է ամենաբարձր դիրքը։ Բնակիչների կազմակերպումը խիստ հիերարխիկ է ։ Կղզում գտնվում են 4 կլաններ, որոնցից երկուսին ղեկավարում են կղզու ղեկավարները։ Վերին ատյաններին անվանում են Տե-Արիկի-ի-Մուա կամ Տուի-Անուտա, փոքրին՝ Տե-Արիկի-Ի-Մուրի կամ Տուի-Կաինանգա։ Առաջնորդի կոչումը շարունակում է ավագ որդին։
Լեզուներ
Անուտա կղզու բնակիչները ֆիզիոլոգիապես համարվում են պոլենեզիացիներ ։ Տեղացիները խոսում են պոլինեզիական անուտա լեզվով, որում կան շատ փոխառություններ տոնգանական լեզվից ։
Տնտեսագիտություն
Տեղացիների հիմնական զբաղմունքը գյուղակատնտեսությունն է և ձկնորսությունը։ Հիմնական մշակաբույսերն են մանիոկը, տառոն, կոկոսը, պապայան, բանանը, ծխախոտը, արդյունաբերությունը բարձրացնելու համար կղզիներն օգտագործում են ցանքաշրջանառություն, տեռասավորված հողագործությունը, մոլախոտը և ցանկածածկումը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ավստրալիայի և Օվկիանիայի կղզիներ Կատեգորիա:Սողոմոնյան Կղզիների կղզիներ
Անաստասիայի մատ
Անաստասիայի մատ (Anastasia-Matt), շախմատային կոմբինացիա գերմանացի գրող Յոհան Յակոբ Վիլհելմ Հայնզեի (1746-1803) «Անաստասիան և շախմատային խաղը» (1803) նորավեպից։
Պատմություն
Հայնզեն 1803 թվականին հրապարակեց «Անաստասիան և շախմատային խաղը։ Արդինգելլոյի նամակները Իտալիայից» նորավեպը։ Սա գրականության պատմության մեջ գեղարվեստական առաջին ստեղծագործությունն է, որում դիպաշարի ընթացքում բերվում է շախմատային խաղի դիրք։ Եվ այդ դիրքը կապված է կին հերոսի՝ Անաստասիայի հետ, որը հայտարարում է մատ 3 քայլից.
'''1.Ձe7+ Աh8 2.Ն։h7+! Ա։h7 3.Նh5#'''
Ինչպես և «Դիլարամի մատը», «Անաստասիայի մատը» մտել է շախմատի պատմության մեջ, և այդ անվանումով մատային տվյալ կոմբինացիան բերվում է գերմանական և ֆրանսիական շախմատային տեղեկագրքերում։
Օրինակներ գործնական պարտիայից
«Անաստասիայի մատի» գաղափարը երբեմն հանդիպում է գործնական շախմատում. Ամենաառաջին օրինակներից էր Կոնրադ Բայեր - Էռնստ Կառլ Ֆալկբեեր պարտիան (Վիեննա, 1852).
Թիմ Բարթոն
Թիմաթի (Թիմ) Ուոլթեր Բարթոն (Timothy Walter Burton, ), ամերիկացի կինոռեժիսոր, կինոպրոդյուսեր, մուլտիպլիկատոր և գրող։ Ժամանակակից կինեմատոգրաֆիայի հանճարը, ով ստեղծագործում է սև հումոր և մեկաբրիկական ժանրերում։
Մանկություն և ուսում
Դեռ վաղ տարիներից Թիմը իրեն օտար էր զգում իր հարազատ տանը։ Իր պատմածով՝ նրա ծնողները, անհասկանալի պատճառներով, աղյուսով փակել էին իր մանկական սենյակի պատուհանները, բացելով մի քանի անցք՝ լույսի համար։
Պատանի տարիքում Թիմը ջրային պոլո է խաղում իր դպրոցի թիմում, նախընտրում է մենակություն, լսելով փանկ ռոք և զվարճանալով կինո գնալուց։ Իր սիրած կինոթատրոններն էին երկրորդ կարգի ֆանտաստիկ և սարսափ ֆիլմեր ցուցադրող թատրոնները։ Մի ժամանակ նա երազում է աշխատել դերասան «Գոձիլլա ռեզինե հրեշին խաղացնող» ճապոնական ֆիլմերից։ Ոգեշնչվելով Ռեյ Հարրիհաուզենի կինո-ռաբոտներով, նա որոշում է ստեղծել իր տիկնիկային մուլտֆիլմերը, որոնց մեծ մասը կորել են, կամ այդպիսին են համարվում։
Դպրոցն ավարտելուց հետո, (Burbank High School) 1976 թվականին նա ընդունվում է Կալիֆորնիայի արվեստի համալսարան։ Ուսման ընթացքում Բարթոնը հաճախ էր գրավոր տնային հանձնարարությունները փոխարինում սիրողական կարճամետրաժ ֆիլմերի նկարահանմամբ՝ տրված հանձնարարության թեմայով։ Այդ տարիներին նա նկարահանում է «Հուդինի», «Բժիշկ Իգորի կղզին» կարճամետրաժ ֆիլմերը, ինչպես նաև անիմոցիոն շղթա՝ Նեխուր-հրեշի հետքերով։
Disney Studios-ի աշխատանք և առաջին ֆիլմեր
1979 թվականին Թիմ Բարթոնը սկսեց աշխատել նախ որպես հերոսների ոճաբան, այնուհետև անիմատոր՝ Ուոլթ Դիսնեյ ընկերությունում։ Մի քանի անգամ հեռացվել, սակայն կրկին հետ է կանչվել աշխատանքի։ Բարթոնի առաջին մեծ աշխատանքը եղել է Ռալֆ Բակշի «Մատանիների տիրակալը» մուլտֆիլմի երանգավորումը (1978) ։ Նաև մասնակցել է Աղվեսն ու որսաշունը (1981) և «Սև վառարանը» (1985) և «Գահը» (1982) մուլտֆիլմերի ստեղծմանը, որն առաջին Դիսնեյան ֆիլմն է, որտեղ օգտագործվել է համակարգչային ակտիվ գրաֆիկան։
Այն ժամանակ նկարահանեց նաև Բարթոնը իր վերջին «անկախ» ֆիլմը՝ Լուաու-երեկույթ հավայան ձևով։ Երկար ժամանակ այդ ֆիլմի մասին ոչինչ հայտնի չէր, բացի մի փաքրիկ հիշեցումից, որը Բարթոնն արել է մի հարցազրույցի ժամանակ, ասելով, որ զվարճանալու համար, իր ընկերների հետ նկարահանել են մի ֆիլմ մի մեքսիկական հրեշի, այլմոլորակայինների և վերֆինգիստների մասին։
Ավելի ուշ Բարթոնը համեմատում է Դիսնեյի աշխատանքը զինված ուժերի հետ (հետաքրքիր է, որ ապագա ռեժիսորը երբեք չի ծառայել բանակում)։
Բարթոնի աշխատանքերի շարքը այդպես էլ մնում է անավարտ, Օրինակ՝ ֆիլմ, երեխաների Հելոուինյան արկածների մասին «Trick or Treat», որի աշխատանքները սառեցվեցին հենց այն պահին, երբ ստեղծվում էին նոր հերոսները։
Դրանց կողքին, Թիմը ռեժիսորություն է անում Հենզելն ու Գրետելը (1982) հեքիաթի էկրանավորումը՝ հատում ճապոնական Disney Channel-ի համար։
Այնուհետև Բարթոնը նկարահանում է իր առաջին վեց-րոպեանոց Վինսենտ մուլտֆիլմը։ Իր հաջորդ աշխատանք՝ Ֆրանկենվինի-ն ստուդիան թույլ չտվեց էկրաններ բարձրանալ, համարելով այդ ֆիլմը անհամատեղ մանկական ստուդիայի ոճին, և ֆիլմը դուրս է գալիս միայն 1992 թվականին։ Հենց այդ ժամանակ էլ նա հանդիպում է իր մշտական ընկերուհի Ջուլի Հիքսոնի հետ։ Նրա ազդեցության տակ նկարահանվեցին Բարթոնի առաջին ինքնուրույն ֆիլմերը։ Հիքսոնը մասնակցել է Բեթմենի (1989) սցենարի առաջին էսքիզների ստեղծմանը։
«Մեծ Ֆիլմի» սկիզբ
Չնայած «Ֆրանկենվինի» արգելմանը, այն գրավեց հայտնի կատակերգու Փոլ Ռուբենսի ուշադրությունը։ Արդյունքում, նա խորհուրդ տվեց Բարթոնին նկարահանելու «Պի-Վիի մեծ արկածը» լիամետրաժ ֆիլմը։
«Պի-Վիի մեծ արկածը» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ Թիմը ծանոթանում է կոմպոզիտոր Դեննի Էլֆմանի հետ, ով դրանից հետո դառնում է նրա ֆիլմերի մշտական կողմպոզիտորը։
Ստուդիայի հետ կնքած իրնախկին պայմանագրի համաձայն, նա պետք է նկարահաներ մեկ ֆիլմ։ Սակայն երիտասարդ ռեժիսորը մերժում է երկրորդ կարգի կատակերգությունների նկարահանումը, որոնք իր մոտ են գալիս «Պի-Վիի» հաջողությունից հետո։ Արդյունքում այդ ֆիլմը դառնում է Բիթլջուսը (1988), որից հետևեցին երկու նոր ֆիլմեր՝ «Բեթմեն» (1989) և «Բեթմենը վերադառնում է» (1992)։
Այդ շրջանում Բարթոնը ծանոթանում է հայտնի լուսանկարիչ Լենա Հեյսկայի հետ, ում հետ ամուսնանում է 1989 թվականի փետրվարի 24-ին։ Այդ կապը երկար չի տևում, և 1991 թվականի դեկտեմբերի 31-ը զույգը բաժանվում է։
Լիզա Մերիի ժամանակաշրջան
Բարթոնի արվեստի շատ հետևողներ կարծում են, որ ռեժիսորի արվեստի վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել նրա կանայք։ Մեծ ազդեցություն թողած նախկին մերկապարուհի, նկարչուհի և դերասանուհի Լիզա Մերիի հետ նրանք երկար ժամանակ հանդիպում էին։ Նրանք նշանվեցին 1992 թվականի սկզբներին և միասին ապրեցին մինչև 2001 թվականը։
Այդ ժամանակահատվածում նկարահանվեցին Բարթոնի արվեստի ամենահայտնի գործերը՝ «Մկրատաձեռն Էդվարդը» (1990), «Էդ Վուդը» (1994), «Նիրհած հովիտը» և այլն (տե՛ս ֆիլմագրություն)։
«Մկրատաձեռն Էդվարդի» նկարահանումների ժամանակ Բարթոնը ավելի է մտերմանում իր երիտասարդ տարիքի կուռք Վինսենտ Փրայզի հետ (նրանք արդեն ծանոթացել էին Վինսենտ մուլտֆիլմի հնչյունավորման ժամանակ)։ Ընկերության արդյունքում սկսվում են Զրույցներ Վինսենտի հետ ֆիլմի նկարահանումները։ Ֆիլմը մնում է անավարտ՝ դերասանի մահվան պատճառով, 1993 թվականին։
Երկու անգամ ռեժիսորն իրեն փորձում է գովազդային հոլովակների նկարահանումներում։ 1998 թվականին Hollywood Gum մաստակի համար նկարահանվում է «Այգու թզուկը», և 2000 թվականին Timex ժամացույցերի ընկերության համար՝ «Քունգ-ֆու» և «Մանեքեն»։ «Մանեքեն» հոլովակում գլխավոր դերում էր Լիզա Մերին, ով 1994-2001 թվականներին հայտվում է Բարթոնի համարյա բոլոր ֆիլմերում՝ երկրորդական էպիզոդիկ դերերով և հնչյունավորում է «Սթեյնբոյ-բիծ-տղան» սերիալի մի քանի դերեր։
Բացի այդ, Թիմ Բարթոնը ակտիվ գրում է իր սեփական ֆիլմերի՝ Մկրատաձեռն Էդվարդը, մոլտֆիլմ Մզձավանջ Ամանորից առաջի (այնուհետև Հարսնացուի դիակը և այլն) սցենարները։
Հելենա Բոնեմ Քարթերի ժամանակաշրջան
2001 թվականին Բարթոնը սկսում է իր աշխատանքները, Կապիկների մոլորակը ֆիլմի երկրորդ տարբերակի նկարահանմանը։ Այդ ժամանակ նա հետաքրքրվում է անգլիացի դերասանուհի Հելենա Բոնեմ Քարթերով։ Իրենց կապը Լիզա Մերի հետ վերջանում է։ Դատարանով ռեժիսորը իր նախկին «մուսային» տալիս է $5,4 մլն ։
2001 թվականի հոկտեմբերին Բարթոնը նշանվում է Բոնեմ Քարտերի հետ։ Այդ նույն տարվա ապրիլին լույս տեսած «Կապիկերի մոլորակը» միայն ԱՄՆ-ում հավաքում է 100 միլիոն դոլար՝ 100 միլիոն բյուջեով ։
Սակայն այդ լուրերը հերքվեցին իր վերջին 2 նկարների լույս տեսնումից հետո՝ Չառլին և շոկոլադի գործարանը, ըստ Ռոալդ Դալյայի մանկական վիպակից և տիկնիկային մուլտֆիլմ՝ Հարսնացուի դիակը։ Նաև այս երկուսը նոմինացվել էն 2005 թվականի Օսկարին։ Նրանցում վերադարձան Բարթոնի մութ ձեռագիրը իր ստեղծագործություններում, իսկ ֆիլմերին սպասվեց վաճառքի մեծ հաջողություն։
2006-2007 թվականներին Բարթոնը ձեռնամուխ է լինում Սուինի Թոդ։ Սատանայական վարսահարդարը Ֆլիթ-Սթրիթից մյուզիքլի նկարահանմանը։ Նույն թվականի աեպտեմբերի 5-ին, դրա համար նա ստանում է Վենետիկյան Կինոփառատոնի «Ոսկե առյուծ» մրցանակին։ Հենց այնտեղ էլ, երբ հայտարարվում է Բարթոնի անունը, ցուցադրվում է ապագա ֆիլմից 8 րոպեանոց հատված"
Երկու շաբաթ առաջ զույգը հայտարարում է Հելենայի երկրորդ հղիության մասին ։ Նրանց դուստրը ծնվում է 2007 թվականի դեկտեմբերի 15-ի գիշերը։ Երկար ժամանակ նրանք թաքցնում են հանրությունից աղջկա անունը։ 8 ամիս անց, հարցազրույցներից մեկի ժամանակ Հելենա Բոնեմ Քարտերը տեղեկացնում է, որ իր և Բարթոնի դստեր անունը Նելլ է ։.
2007 թվականի վերջերին Warner Bros.-ը հայտարարում է, որ Ուրվականի արհեստանոցը ֆիլմի (հիմնված է Ժոզեֆ Դիլեյնի համանուն հեքիաթի հիման վրա) ռեժիսորն է Թիմը ։ по причине занятости 2008 թվականի մարտի վերջին, նա հրաժարվում է նախագծից՝ զբաղվածության պատճառով։
2007-ի նոյեմբերին Դիսնեյ ստուդիան տեղեկացնում է, որ Բարթոնին կուզենար տեսնել որպես ռեժիսոր, երկու 3D-անիմացիոն ֆիլմերում։ Նկարահանել Ալիսան հրաշքների աշխարհում և իր սեփական ֆիլմի՝ «Ֆրանկենվինի»-ի նոր, մուլտիպլիկացիոն տարբերակը։
2008 թվականի սկզբին, Բարթոնը պատմում է իր ամուսնության մասին՝ Բոնեմ Քարտերի հետ, որը հնարավոր է կատարվի մոտակա ժամանակներում։ Ավելի ուշ զույգը վաճառում է իր առանձնատունը Լոս Անջելեսում և վերջնականապես հաստատվում Լոնդոնում ։
2008-ի հոկտեմբերին Բարթոնը արժանացավ «Scream» պատվավոր մրցանակի՝ սարսափ ժանրում զարգացնելու համար։
2010 թվականին Թիմը դառնում է 63-րդ Կաննի կինոփառատոնի ժուրիի անդամ ։.
2014 թվականի դեկտեմբերին Թիմ Բարթոնը և Հելենա Բոնեմ Քարտերը 13 տարի համատեղ կյանքից հետո բաժանվում են։
Ֆիլմագրություն
Դերասան
3 լիրա (Միլան, Մարիա Թերեզա)
Մարիա Թերեզայի 3 լիրա մետաղադրամը (կես սկուդո) արտադրվել և բաց է թողվել Միլանի կիսանկախ կառավարության կողմից 1777 թվականից մինչև 1780 թ., ավստրիական թագուհի Մարիա Թերեզայի գերիշխանության ներքո։
Թիմ Բարթոն
Ֆիլմագրություն
Անիմատոր
3 լիրա (Միլան, Մարիա Թերեզա)
Պատմություն
Մետաղադրամը հատված է արծաթից, Իտալական պետություններում ընդունված ստանդարտով (90% հարգի արծաթ, կշիռը՝ 11,6 գրամ, տրամագիծը՝ 31 մմ)։ «Մարիա Թերեզայի 3 լիրան» հատվել էր մեծ քանակով, և հետևաբար առանձնապես նումիզմատական արժեք չի ներկայացնում։
Թիմ Բարթոն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մուլտիպլիկատորներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պատկերազարդողներ
3 լիրա (Միլան, Մարիա Թերեզա)
Դարձերես
Ետևի կողմում՝ Մարիա Թերեզայի թագավորական զինանշանը և տարեթիվը։ Առկա է նաև փողերանոցի դրոշմը, քանի որ այս դրամը արտադրվել է ոչ միայն Միլանում, այլ նաև Վիեննայում։
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ Կատեգորիա:Մետաղադրամ Կատեգորիա:Լիրա Կատեգորիա:Իտալիայի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Իտալական լիրա Կատեգորիա:Դրամագիտություն Կատեգորիա:Արծաթե դրամներ
Շեղբի վրայով վազողը - 2049
Շեղբի վրայով վազողը - 2049 (Blade Runner 2049), կանադացի ռեժիսոր Դենի Վիլնյովի և պրոդյուսեր Ռիդլի Սքոթի անգլո-ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմ, որը հիմնված է Ֆիլիպ Կ. Դիկի «Արդյո՞ք անդրոիդներն էլեկտրական ոչխարների մասին են երազում» սիրավեպի վրա։ 1982 թվականին նկարահանվել է ֆիլմի շարունակությունը ։ Ֆիլմը ԱՄՆ-ում կինովարձույթ դուրս եկավ 2017 թվականի հոկտեմբերի 6-ին   ։
Սյուժե
Հեռու ապագայում աշխարհը բնակեցված է մարդկանցով և ռեպլիկատներով, որոնք ստեղծված են իրականացնելու ամենածանր աշխատանքները։ Ոստիկանության սպա՝ Կեյի աշխատանքը, աճող լարվածության պայմաններում, ռեպլիկանտներին վերահսկողության տակ պահելն է, քանի դեռ նա պատահականորեն չի դառնում գաղտնի ինֆորմացիայի տիրապետող, որը սպառնալիքի տակ է դնում ողջ մարդկության գոյությունը ։ Ցանկանալով գտնել այդ գաղտնիքի բանալին, Կեյը որոշում է գտնել Ռիկ Դեկարդին՝ Լոս Անջելեսի ոստիկանության հատուկ ստորաբաժանման նախկին սպային, որն անհետ կորել է բազում տարիներ առաջ :
Արտադրություն
Լեննի Ջեյմս դերասանի խոսքերով, դա ամենագաղտնի նախագիծն է, որտեղ նա մասնակցություն է ունեցել։ «Երբ ինձ աշխատանքի առաջարկ արեցին, ես ընտրեցի սցենարը։ Ինձ ուղարկեցին 20 էջ իրադարձություններ, որոնք նախորդում էին իմ կերպարին և 20 էջ այն բանից հետո, երբ իմ կերպարն արդեն չկար ։ Տեքստը հավելվածի մեջ էր և ես չէի կարող այն բացել այլ սարքավորումների վրա։ Ես չէի կարող սքրինշոթ անել։ Ես չէի կարող այն հիշել։ Ինձ զգուշացրին. «Դուք ունեք 36 ժամ և ապա տեքստը կանհետանա»։ Երբ ես կայացնում էի իմ մասնակցության որոշումը, ինձ ուղարկեցին ողջ սցենարը։ Ես աշխատում էի դրա հետ, սակայն ամեն օր ինձ համար բացում էին նոր էջեր, որոնց հետ ես աշխատում էի որոշակի օր և ես պետք է ստորագրեի դրա համար ։ Ես չէի կարող տուն գնալ առանց հատուկ թույլտվության։ Եվ ահա նկարահանումներն ավարտվել են, մուտքն բաց է և ես գնում եմ տուն և ուրախանում եմ՝ իմ ձեռքում ողջ սցենարն է։ 9 ժամ անց իմ iPad-ից ողջ սցենարն անհետացավ ամենախորհրդավոր ձևով»։
Մարքեթինգ
2016 թվականի դեկտեմբերին լույս տեսավ ֆիլմի առաջին տիզերը ։ Պաշտոնական թրեյլերներում օգտագործվում էր Վանգելիսի բնօրինակ երաժշտական թեման։
Կարճամետրաժ պրիկվելներ
2017 թվականին ներկայացվեց երկրորդ կարճամետրաժ ֆիլմ-պրիկվելը, որը նույնպես նկարահեց Լյուկ Սքոթը «2048. Փախչելու տեղ չկա» (2048։ Nowhere to run): Իրադարձությունները տեղի են ունենում հիմնական սյուժեից մեկ տարի առաջ և ցույց են տալիս փախուստի դիմած Nexus 8 սերիայի ռեպլիկանտի՝ Սապպեր Մորթոնի պատմությունը   ։ Նրա դերը կատարեց Դև Բատիստան։ Հետաքրքիր փաստ ՝ Ադամ Սևիջը (Myth Busters այժմ փակ հաղորդման հաղորդավարներից մեկը) որը համարվում է Blade Runner տիեզերքի մեծ երկրպագուն, նկարահանվեց տվյալ կարճամետրաժ ֆիլմի փոքրիկ էպիզոդային դերում ։
Ստեղծման ժամանակագրությամբ երրորդ պրիկվելը դարձավ 15 րոպեանոց Blade Runner Black Out 2022 անիմեն, որի սցենարի հեղինակը և ռեժիսորն է դարձել Shinichiro Watanabe, Cowboy Bebop հայտնի անիմեի հեղինակը ։ Ժապավենը լույս տեսավ 2017 թվականի սեպտեմբերի 27-ին և ցույց է տալիս 2022 թվականի իրադարձությունները, երբ ռեպլիկատների կողմից կազմակերպված ահաբեկչության հետևանքով տեղի ունեցավ Մեծ Բլեքաութը՝ բոլոր էլեկտրոնային համակարգերի լրիվությամբ անջատումը և մարդկության էլեկտրոնային գրեթե բոլոր արխիվների վերացում, ինչպես նաև հասկանալի է դառնում, որ առաջին ֆիլմի իրադարձություններից հետո լույս տեսան կյանքի սահմանափակ տևողությամբ (4 տարի) ռեպլիկատների նոր սերիաներ  ։
Աստրախանի պետական համալսարան
Ուսումնական կազմակերպության և դրա մասնաճյուղերի գտնվելու վայրը
416540 Հարավային դաշնային մարզ, Աստրախանի մարզ, ք. Զնամենսկ, Օստրովսկու փող., 16։
Ընդհանուր տեղեկություններ
2018 թվականին ավելի քան 12,000 ուսանող էր սովորում ԱՊՀ-ում, այդ թվում՝ ավելի քան 2000 օտարերկրյա քաղաքացի Կասպից ծովի հարևան երկրներից և արտերկրից։
Բուհը մասնագետներ է սովորեցնում բոլոր արդիական ուղղություններով։ Այժմ Աստրախանի պետական համալսարանում կան ավելի քան 70 ուսուցման տարբերակներ, և մշտապես ստեղծվում են նորերը՝ հաշվի առնելով կադրային շուկայի պահանջները։ Ճկուն ծրագրի և պահանջված մասնագետների ուսուցման ուղղվածության շնորհիվ ԱՊՀ-ն հնարավորություն է ընձեռում բոլոր ուսանողներին ստանալ լրացուցիչ կրթություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվաբանական պատրաստությանը, որի շնորհիվ ցանկացած մասնագիտությունների ներկայացուցիչներ՝ ֆիզիկատեխնիկական և ստեղծագործող, ուսման ընթացքում յուրացնում են մեկ կամ մի քանի օտար լեզուներ։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս շրջանավարտներին հավակնել հեղինակավոր աշխատանքների Ռուսաստանում և արտերկրում։
Միասնական գիտակրթական տարածքի ստեղծմանը նպաստում են համագործակցության համաձայնագրերը, որոնք կնքվում են մշտապես։ Նման պաշտոնական փաստաթղթերը կարգավորում են միջազգային կապերը Ֆրանսիայի, Չինաստանի, Ճապոնիայի, Իտալիայի և այլ երկրների խոշորագույն բուհերի հետ։ Համաշխարհային մակարդակի համալսարանների հետ սերտ համագործակցության շնորհիվ ԱՊՀ ուսանողները կարող են սովորել արտերկրում և ստանալ կրկնակի գիտական ​​աստիճան, իսկ համագործակցությունը նաև խթանում է ակադեմիական շարժունությունը և մասնակցությունը միջազգային ծրագրերին։
Իր հերթին, տարածաշրջանային և ռուսական մասշտաբի ձեռնարկությունների հետ կնքվել են մի շարք պայմանագրեր, որոնք թույլ են տալիս ստեղծել համատեղ ստորաբաժանումներ, ուսանողների պրակտիկայի վայրեր և կատարել նպատակային վերապատրաստում՝ որոշակի արդյունաբերության կարիքների համար և խոշոր կորպորացիաների պահանջով։
Շրջանավարտների հետագա հաջող աշխատանքի ապահովմանը նպաստում է արտաուսումնական հատվածների զարգացած համակարգը։ Ամեն տարի անցկացվում են սոցիալական միջոցառումներ, որոնց միանում է յուրաքանչյուր ուսանող, մշտապես աշխատում են հասարակական կազմակերպություններ, արհմիություններ, կամավորական շարժումներ, ստեղծագործական և մարզական բաժիններ։
Համալսարանն ունի ժամանակակից ենթակառուցվածք։ Ուսումնական շենքերը հագեցած են ժամանակակից դասասենյակներով, նորագույն սարքավորումներով հագեցած լաբորատորիաներով, իսկ ֆիզիկամաթեմատիկական ինստիտուտի լաբորատորիաները հիմք ունեն զրոյից ռոբոտներ ստեղծելու համար։ Համալսարանն ունի եզակի լողավազան, մարզադահլիճներ, ուսանողական հարմարավետ հյուրանոցային համալիր, դիսպանսեր և շատ ավելին։ Նաև պայմաններ են ստեղծվել տարբեր առողջական կարողություններ ունեցող ուսանողների վերապատրաստման համար։
Վերջին տասնամյակում ԱՊՀ-ն ձեռք է բերել նորարարական հետազոտական ​​կենտրոնի կարգավիճակ և շարունակում է զարգանալ այս ուղղությամբ։ Տեխնոպարկի, լաբորատորիաների և այլ ստորաբաժանումների հիման վրա գիտության տարբեր ճյուղերում իրականացվում են բազմաթիվ հետազոտություններ։ ԱՊՀ-ն դառնում է աշխարհահռչակ գիտնականների հետ հանդիպելու հարթակ, իսկ համալսարանական հետազոտողների աշխատանքներն իրականացվում են հաշվի առնելով տարածաշրջանի խնդիրները և գործնականում պահանջված են։
Աստրախանի պետական ​​համալսարանը տարածաշրջանի ամենամեծ կրթական կենտրոնն է։ Համալսարանը պատրաստել է հազարավոր բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների, ովքեր հաջողությամբ աշխատում են ոչ միայն Ռուսաստանում, այլ նաև արտերկրում։ ԱՊՀ շրջանավարտներն արժանի տեղ են գրավում տնտեսական, քաղաքական, գիտական ​​և գործունեության այլ ոլորտների կազմակերպություններում։
Համալսարանի կառուցվածքը
Համալսարանում գործում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «սովորող հասարակություն և սոցիալ-կայուն զարգացում» ամբիոնը։
Ինստիտուտներ
Աստրախանի պետական ​​համալսարանը բաժանված է երեք ինստիտուտների, որոնք ղեկավարում են տնօրենները։ Յուրաքանչյուր ինստիտուտ իր կազմում ունի գիտական, հետազոտական, գիտական ​​և կրթական լաբորատորիաներ, կենտրոններ։
«Մաթեմատիկական մոդելավորումը և տեղեկատվական տեխնոլոգիաները գիտության և կրթության ոլորտում» գիտական լաբորատորիա
«Կենդանի համակարգերի ֆիզիկա» գիտակրթական կենտրոն
«Մեծ տվյալների և թվային տեխնոլոգիաների» գիտական ​​լաբորատորիա
Ֆունկցիոնալ մագնիսական նյութերի գիտաուսումնական կենտրոն
ԱՊՀ-ի օքսիդային մագնիսական նյութերի նախագծման և ֆիզիկաքիմիական հետազոտությունների համատեղ գիտական ​​լաբորատորիա
Խտացրած նյութերի ֆիզիկայի և նոր հետազոտության մեթոդների համատեղ գիտական ​​լաբորատորիա
«Բնական ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործում» գիտակրթական կենտրոն
«Էլեկտրոնիկայի և ռոբոտաշինության առաջատար տեխնոլոգիաներ» հավաքական օգտագործման կենտրոն
Լայնամասշտաբ մոդելների և նախատիպերի հավաքման և փորձարկման լաբորատորիա
«Այլընտրանքային էներգիա» հետազոտական ​​և կրթական կենտրոն
Աստրախանի պետական ​​համալսարանի Վոլգա-Կասպյան տարածաշրջանի կենսերկրաքիմիայի և անասնաբուժական բժշկության հիմնարար և կիրառական հիմնախնդիրների և հետազոտական ​​համատեղ լաբորատորիայի և երկրաքիմիայի ու վերլուծական քիմիայի ինստիտուտ
Կենսատեխնոլոգիաների գիտական լաբորատորիա
Ստորին Վոլգայի շրջանի և Կասպյան տարածաշրջանի հասարակական-քաղաքական և մշակութային դինամիկայի ուսումնասիրության լաբորատորիա
Խորհրդային շրջանի Ստորին Վոլգայի շրջանի պատմության ուսումնասիրության կենտրոն
Պաշտոնական էջերը սոցիալական ցանցերում
https://vk.com/asu_edu_ru
https://www.facebook.com/asu30
https://www.instagram.com/agu_astrakhan30/
https://ok.ru/asu.edu30
Նշումներ
Կատեգորիա:1932 հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:Համալսարաններ այբբենական կարգով
Էվպորիե (արբանյակ)
Էվպորիե (Εὐπορία), կամ Յուպիտեր XXXIV, Յուպիտերի անկանոն բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում։ Հայտնաբերվել է Սքոթ Շեփարդի ղեկավարած խմբի կողմից, հայտնաբերման մասին հայտարարվել է 2001 թվականին, սկզբում արբանյակը ստացել է S/2001 J 10 ժամանակավոր անվանումը ։
Էվպորիեն ունի մոտ 2 կմ տրամագիծ, և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 19 302 000 միլիոն կմ հեռավորության վրա, 550,7 օրվա ընթացքում ։ Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 145,8° խավարածրի հարթության նկատմամբ (144,9° Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ), իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,144 է  ։
Էվպորիեն պատկանում է Անանկեի խմբին, որի արբանյակները ունեն հակադարձ շարժում, հեռավորությունը մոլորակից ընկնում է 19,3 - 22,7 գիգամետր միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը մոտ 150° է ։
Արբանյակի անունը տրվել է 2003 թվականին, այն անվանվել է Հունական դիցաբանության առատության աստվածուհի, հորա Էվպորիեի անունով. Զևսի և Թեմիսի դուստրը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Յուպիտերի արբանյակներ Կատեգորիա:Անկանոն արբանյակներ
Խորհուրդների համագումարներ (ԽՍՀՄ)
Խորհուրդների համագումարներ, Խորհրդային Ռուսաստանում և մի շարք այլ միութենական հանրապետություններում իշխանության տեղական և կենտրոնական մարմիններ 1917 թվականից մինչև 1936 թվականը։ Ներառել է շրջանային (գավառային), մարզային (նահանգային), երկրամասային, հանրապետական (ինքնավար և միութենական հանրապետությունների) խորհուրդների համագումարներն ու Խորհուրդների համամիութենական համագումարը։
Համագումարները կազմավորվում էին բազմաստիճան ընտրությունների միջոցով, բաց քվեարկությամբ ուղղակի ընտրությունները կիրառվում էին միայն քաղաքային և գյուղական խորհուրդների պատգամավոր ընտրության ժամանակ (ընտրությունները տեղի էին ունենում արտադրական և տերիտորիալ սկզբունքով գումարվող ժողովներում)։ Շրջանային (գավառային) խորհուրդների համագումարներ կազմավորվում էին տվյալ շրջանի տարածքում գտնվող քաղաքային և գյուղական խորհուրդների ներկայացուցիչներից։ Խորհուրդների մարզային, նահանգային, հանրապետական և համամիութենական համագումարները կազմավորվում էին ստորադաս Խորհուրդների համագումարների ներկայացուցիչներից։ Մասնավորապես մարզային (նահանգային), երկրամասային, ինքնավար հանրապետության Խորհուրդների համագումարներ կազմավորվում էին շրջանային խորհուրդներում ընտրված պատգամավորներից։ Օրենսդրությամբ նախատեսվում էր նաև շրջանային, մարզային (նահանգային) և երկրամասային համագումարներ անմիջականորեն պատգամավորներ ուղարկել քաղաքի սահմաններից դուրս գտնվող ֆաբրիկաներից ու գործարաններից։
Միութենական հանրապետությունների Խորհուրդների համագումարները կազմավորվում էին մարզային (նահանգային), երկրամասային (նահանգային բաժանում չունեցող հանրապետությունների Խորհուրդների համագումարներ՝ շրջանային) Խորհուրդների համագումարների ներկայացուցիչներից։ Խորհուրդների համագումարները որոշում էին պետական, տնտեսական, մշակութային շինարարության հարցեր։ Խորհուրների միութենական և հանրապետական համագումարները կառավարության զեկույցների հիման վրա սահմանադրական, տնտեսության և մշակութային, պաշտպանության և արտաքին հարաբերությունների հարցերով ընդունում էին կարևորագույն որոշումներ։ 1936 թվականի ԽՍՀՄ սահմանադրությամբ Խորհուրդների համագումարներին փոխարինեցին միասնական, աշխատավորների պատգամավորների խորհուրդները, 1977 թվականի սահմանադրությամբ՝ ժողովրդական պատգամավորների խորհուրդները։
Տեսողական էֆեկտներ
Տեսողական էֆեկտներ, (VFX (կրճատ)) գործընթաց է, որի միջոցով պատկերները ստեղծվում կամ մանիպուլացվում են կինոարտադրության մեջ նկարահանված կենդանի գործողությունների համատեքստից դուրս։ Տեսողական էֆեկտը՝ իրական պատկերներ ստեղծելու համար կենդանի գործողությունների կադրերի և hամակարգչային գեղարվեստական (CG) տարրերից վիդեո կադրերի ինտեգրումն է։
Խորհուրդների համագումարներ (ԽՍՀՄ)
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ իրավունք
Տեսողական էֆեկտներ
Տեսողական էֆեկտները ներառում են կենդանի գործողությունների կադրերի (հատուկ էֆեկտներ) և գեներացված պատկերների (թվային կամ օպտիկա, կենդանիներ կամ արարածներ) ինտեգրումը, որոնք իրատեսական են թվում, բայց վտանգավոր են, թանկ, անիրագործելի, ժամանակատար, կամ անհնար է դրանք նկարահանել ֆիլմում։ Համակարգչային գեղարվեստական պատկերների (CGI) օգտագործմամբ տեսողական էֆեկտները վերջերս համեմատաբար հասանելի և մատչելի են դարձել կինոռեժիսորի համար, անկախ օգտագործվող անիմացիաների և այլ ծրագրերի ներդրման։
Էֆեկտների պատմություն (հատուկ և տեսողական)
Վաղ զարգացումներ 1857 թվականին Օսկար Ռեյլանդերը ստեղծեց աշխարհում առաջին «հատուկ էֆեկտներ»-ով պատկերը՝ 32 տարբեր մոնտաժված բաժիններ համակցելով մեկ պատկերի մեջ, ստանալով մեկ ամբողջական համադրություն։ 1895 թվականին Ալֆրեդ Կլարկը առաջին անգամ ստեղծեց այն, ինչը սովորաբար ընդունվեց անվանել՝ նկարի շարժման հատուկ էֆեկտ։ Շոտլանդիայի թագուհի Մերրիի գլխատման տեսարանը նկարահանելու ժամանակ՝ Կլարկը, Մերիի զգեստով դերասանին հանձնարարեց մոտենալ գլխատման վայրին։ Երբ դահիճը կացինը բերեց գլխից մի քիչ վերև, Կլարկը կանգնեցրեց տեսախցիկը, բոլոր դերասաններն անշարժացան, և ստիպեց, որ Մերիի դերակատարը հեռանա նկարահանման հրապարակից։ Նա դերասանի փոխարեն դրեց Մերրիի մանեկենին, վերսկսեց նկարահանումը և թույլ տվել, որ դահիճը իջեցնի կացինը ցած՝ կտրելով մանեկենի գլուխը։ Նմանատիպ մեթոդները դարեր շարունակ գերիշխում են հատուկ էֆեկտների արտադրության մեջ։
Դա ոչ միայն խաբկանքի առաջին օգտագործումն էր կինոյում, այլև առաջին հնարքն էր լուսանկարչության մեջ, որը հնարավոր էր միայն շարժողական նկարներում, և անվանում էին «կանգառի հնարք»։ Ժորժ Մելիեսը՝ կինոյի առաջին ռահվիրաներից մեկը, պատահաբար հայտնաբերեց նույն «կանգառի հնարքը»։
Մելիեսի խոսքով՝ Փարիզում փողոցային տեսարան նկարահանելիս նրա տեսախցիկը խափանվել է։ Ֆիլմի դիտման ժամանակ պարզել էր, որ «կանգառի հնարք»-ով՝ բեռնատար մեքենան վերածել է մարդատար մեքենայի, հետիոտները փոխել են ուղղությունները, իսկ տղամարդիկ վերածվել են կանանց։ Մելիեսը՝ Ռոբերտ Հուդի թատրոնի ռեժիսորը, ոգեշնչված, 1896 թվականից 1913 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում ստեղծեց ավելի քան 500 կարճամետրաժ ֆիլմեր՝ զարգացնելով կամ հորինելով այնպիսի մեթոդներ, ինչպիսիք են՝ բազմակի ցուցադրումը, ժամանակի տևողությամբ նկարահանումը, վերափոխումը ու ձեռքով նկարված գույները։