cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սպորտային էթիկա
Սպորտային էթիկա, բարոյականության վարդապետության, հասարակության մարդկային վարքի, գիտության մարդկային հարաբերությունն է։ Բարոյական սկզբունքները արտադրվում են կյանքի ընթացքում մարդկանց առօրյա շփման միջև, որպես հետևանք կյանքի փորձից. ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի միջոցով է ստեղծվել սպորտային Էթիկայի ուսումնասիրումը, հատկապես մարզական էթիկան, հետազոտումը, թե ինչպես սոցիալական վարքագծի կանոնները իրականացնել սպորտի բնագավառում գործածելիս, ուսումնասիրել էթիկական հարաբերությունները մարզիկների, որոնք ցուցադրվել են սպորտային խաղի ժամանակ։ Սպորտային էթիկայի հասկացություններն են, ինչպիսիք են հայրենասիրության, պարտքի ու պատասխանատվության, բարեկամության և թիմային աշխատանքի, պատվի, արժանապատվության, արդարության և մշակույթի վարքագիծ։ Քանի որ մեր երկրի ամեն մի քաղաքացի մարզիկ ունի բարոյական պարտավորություն հասարակության մեջ։ Մարզիկի բարեխիղճ, անձնուրաց աշխատանքը բերում է մարզական նվաճումների։ Մարզական էթիկան տալիս է մարզիկին հայրենասիրություն իր հայրենիքի նկատմամբ, պաշտպանել դրոշի պատիվը միջազգային ասպարեզներում։ Սպորտի նպատակը, մարզիկի վարքագծի բարոյական սկզբունքներն են հասարակության մեջ։ Որոշ երկրներում սպորտը դարձել է բիզնես, շահութաբեր տեսարան։ Մարզիկը կարող է գնվել և վաճառվել։ Սպորտը պետք է լինի խորապես հումանիստական։ Այն օգնում է մարդուն իմանալու իրենց ուժը, իմանալ հակառակորդի հաստատակամությունը և քաջությունը։ Սպորտային Էթիկան սահմանում է հատուկ պահանջներ մարզիկների վարքագծի վերաբերյալ։ Բարեկամություն և համագործակցություն - Սա մի օրենք է մարզիկների փոխհարաբերությունների մասին։ Սպորտային Էթիկան ներառում է կարողություններ ներքին կազմակերպության, կարգապահության, մշակույթի։ նույնիսկ, եթե թվում է, որ դատավորը սխալ է, մարզիկ երբևէ չի մտնում վիճաբանության մեջ, գնահատելով իրավիճակը, հաշվի առնելով, որ միայն առաջատարը իրավունք ունի դիմել դատավորին։ Էթիկայի օրենքները թույլ չեն տալիս սպորտում չեղյալ հայտարարել կատարումը, դադարեցնել խաղը ժամանակից շուտ, նույնիսկ այն դեպքում, եթե մարզիկը գիտի, որ ինքը պարտվել է։ Երիտասարդ մարզիկները պետք է հետևել կանոններին մարզական էթիկայի ժամանակ։ Երիտասարդ մարզիկները պետք է շատ քրտնաջան աշխատանք կատարել, տիրապետել գիտելիքների, ընդլայնել իրենց հորիզոնները, վաստակելով մարզական հմտությունները, բարելավել իրենց արդյունքները ։
Գեղարվեստական ձևաստեղծում
Գեղարվեստական ձևաստեղծում, տեղծագործական նախագծում, որի նպատակն է մարդուն շրջապատող առարկայական միջավայրի կատարելագործումը արդյունաբերական արտադրության միջոցներով։ Գեղարվեստական ձևաստեղծումը (հաճախ նույնացվում է դիզայնին) մարդու անմիջական օգտագործման համար նախատեսված ժամանակակից արտադրական արտադրանքի ստեղծման պրոցեսի բաղկացուցիչ, անկապտելի մասն է. այն իրականացվում է ինժեներ-կոնստրուկտորների, տեխնոլոգների և այլ մասնագետների ստեղծագործական համագործակցությամբ և կոչված է նպաստելու սպառողի պահանջմունքների առավելագույն բարելավմանն ու արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը։
Սպորտային էթիկա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սպորտային էթիկա
Գեղարվեստական ձևաստեղծում
Մեթոդ
Գեղարվեստական ձևաստեղծումի մեթոդը կազմված է գեղար վեստա-կոնստրուկտորական վերլուծությունից (անալիզ) և համադրություևից (սինթեզ)։ ԲԳեղարվեստական ձևաստեղծումին բնորոշ է օբյեկտի մանրակերտումը համապատասխան մասշտաբով, երբեմն՝ բնական մեծությամբ, որը վերջում դառնում է կերտվածքի փորձանմուշը։ Գեղարվեստական ձևաստեղծումի մեթոդին յուրահատուկ է նախագծվող կերտվածքը՝ որպես մարդուն շրջապատող առարկաների ողջ համալիրի տարր քննության առնելը։ Գեղարվեստական ձևաստեղծում սկզբնավորվել է 20-րդ դարի սկզբին։
Հիմքեր
Արևմտաեվրոպական գեղարվեստական ձևաստեղծումի հիմքերը դրվել են արվեստագետներ, ճարտարապետներ և ինժեներներ՝ Պ. Բեռենսի, Վ. Գրոպիուսի, Դ. Զեմպերի, Դ. Մուտեզիուսի (Գերմանիա), Հ. Կ. վան դե Վելդեի (Բելգիա), Լը Կորբյուզեի, Ֆ. Ռյոլոյի (Ֆրանսիա) տեսական և պրակտիկ գործերում, գերմաևական վերկբունդիև «բաուհաուզի» գործունեությամբ։ 1930-1940-ական թվականներին Գեղարվեստական ձևաստեղծումի կենտրոնը Եվրոպայից տեղափոխվել է ԱՄՆ, ուր այն զարգացել է այսպես կոչված շահութաբեր դիզայնի ձևով։
1950-1960-ական թվականներին գեղարվեստական ձևաստեղծումի բնագավառում տեսական մտքի օջախներ են դարձել Եվրոպայի և ԱՄՆ-ի որոշ դիզայներական բուհեր։ Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Իտալիայի, ԳՖՀ-ի, Ճապոնիայի և այլ երկրների դիզայնով զբաղվող պետական և հասարակական կազմակերպությունները 1957 թվականին միավորվել են արդյունաբերական դիզայնի կազմակերպությունների միջազգային խորհրդի (SCSID) կազմում։
1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո ժամանակակից գեղարվեստական ձևաստեղծումի համար կարևոր ուղենիշ է եղել Վխուտեմասի (Համա-ռուսական գեղարվեստատեխ նիկական արվեստանոցներ) ստեղծումը։
Առաջընթացներ
Խորհրդային գեղարվեստական ձևաստեղծումը մեծ առաջընթաց է ապրել 1960-1970-ական թվականներին, երբ ստեղծվեցին Տեխնիկական գեղագիտության համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտն (BHHИTЭ) ու նրա մասնաճյուղերը (հայկական, ստեղծվել է 1963 թվականին, Երևանում), մի շարք գեղարվեստա-կոնստրուկտորական բյուրոներ ու դրանց ստորաբաժանումներ արդյունաբերական ձեռնարկություններում, կոնստրուկտորական բյուրոներում, գիտահետազոտական ինստիտուտներում։
Կորյուն Աբգարյան
Կորյուն Աբգարի Աբգարյան, հայ ճարտարապետ, նկարիչ, գրաֆիկ, դիզայներ։
Կենսագրություն
Կորյուն Աբգարյանը ծնվել է 1952 թվականին Երևանում։ Սովորել է Երևանի թիվ 10 միջնակարգ դպրոցում, այնուհետև` Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։ 1977-1992 թվականներին Երևանում կազմակերպել է «Աչքաբաց» մանկական գեղարվեստական ստուդիան ։
Մասնակցել է բազմաթիվ ցուցահանդեսների։ Աբգարյանի աշխատանքները գտնվում են Ճապոնիայի, ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Բելգիայի, Ռուսաստանի, Հայաստանի մասնավոր հավաքածուներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ դիզայներներ Կատեգորիա:Հայ գրաֆիկներ Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամներ
Երջանիկ Աբգարյան
Կենսագրություն
Երջանիկ Աբգարյանը ծնվել է 1940 թվականի փետրվարի 8-ին, Աշտարակի շրջանի Արգել գյուղում։ Հայրը՝ Ավետիք Աբգարյանը զոհվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում՝ 1943 թվականին «Մալայա Զեմլյայում»։ 1958-1963 թվականներին որպես խառատ աշխատել է Երևանի կաբելի և սարքաշինության գործարաններում։ 1963-1968 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի արաբագիտական բաժինը։ 1968-1970 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում՝ Ղրղզստանում տեղակայված ռազմական օդային բազայում որպես արաբերենի ռազմական թարգմանիչ։ 1970-1990 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ արևելագիտության ինստիտուտում որպես գիտաշխատող։ Այդ ընթացքում, 1971-1972 թվականներին աշխատել է նաև Հարավային Եմենի Ադեն մայրաքաղաքում որպես խորհրդային ընկերություններից մեկի թարգմանիչ։
Երջանիկ Աբգարյանը եղել է Ղարաբաղյան շարժման ակունքներում։ Դեռ 1987 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի հարցով ծավալված ընդհանուր ստորագրահավաքի կազմակերպիչներից ու իրականացնողներից էր։ 1988 թվականին Շարժման սկզբից ղեկավարում էր Հայաստանի Գիտությունների ակադեմիայի Արևելագիտության ինստիտուտի «Ղարաբաղ» ենթակոմիտեն, ապա համակարգում էր ԳԱ գիտական ինստիտուտների «Ղարաբաղ» ենթակոմիտեների աշխատանքը։ 1988 թվականի հոկտեմբերից Դավիթ Շահնազարյանի, Ավետիք Իշխանյանի, Արշակ Սադոյանի, Ալբերտ Բաղդասարյանի, Սմբատ Հակոբյանի հետ միասին ընդգրկվել է գաղտնի «Ղարաբաղ» կոմիտեի կազմում։ Գաղտնի այս կոմիտեն հաջողությամբ ղեկավարեց Ղարաբաղյան շարժումը մինչև 1989 թվականի մայիս՝ հիմնական «Ղարաբաղ» կոմիտեի կալանքի տակ գտնված 6 ամիսների ընթացքում։
1990-1995 թվականներին եղել է Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, Հայոց համազգային շարժում կուսակցության անդամ։ 1990-1991 թվականներին եղել է Գետաշենի ենթաշրջանի և Շահումյանի շրջանի ՀՀՇ ջոկատների գործողությունների համակարգող։ Մասնակցել է Արցախյան ազատամարտին, մասնավորապես, Էրքեջ և Մանաշիդ գյուղերի ինքնապաշտպանական գործողություններին։ 1992-1997 թվականներին աշխատել է ՀՀ Մաքսային վարչության պետ։ Ստեղծել է անկախ Հայաստանի մաքսային համակարգը, հեղինակել հանրապետության մաքսային օրենսդրությունը։ 1995-1999 թվականներին` ՀՀ ԱԺ պատգամավոր, Հայոց համազգային շարժում կուսակցության վարչության անդամ, Հայ ազգային կոնգրես կուսակցության վարչության անդամ  ։ «Արմատ» ժողովրդավարության և քաղաքացիական հասարակության զարգացման կենտրոն հ/կ-ի հիմնադիր անդամներից է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգել գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ արևելագետներ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ
Transparency International, կոռուպցիայի դեմ պայքարի և ամբողջ աշխարհում կոռուպցիայի մակարդակի ուսումնասիրման համար նախատեսված ոչ կառավարական միջազգային կազմակերպություն։ Transparency International-ի միջազգային շարժումը հիմնադրվել է 1993 թվականին Բեռլինում։ Դրա հիմնադիրներն է Համաշխարհային բանկի Արևելյան Աֆրիկայի գծով նախկին տնօրեն Պետեր Այգենը։ Այս պահին կազմակերպության մասնաճյուղերը գործում են աշխարհի ավելի քան 100 երկրներում ։
Ըստ Global Go To Think Tank-ի 2016 թվականի զեկույցի՝ Transparency International-ն «աշխարհի լավագույն ուղեղային կենտրոններ (ոչ ԱՄՆ-ում)» կատեգորիայում 100-ից զբաղեցրել է 9-րդ տեղը, իսկ «աշխարհի լավագույն ուղեղային կենտրոններ (ԱՄՆ-ում և ԱՄՆ-ից դուրս)» կատեգորիայում 150-ից՝ 27-րդ տեղը։
2014 թվականի դեկտեմբերին կազմակերպության վարչության նախագահ է ընտրվել Խոսե Ուգասը՝ Պերուի նախկին հատուկ պետական դատախազը։ Խոսե Ուգասը պատասխանատվության է ենթարկել կոռուպցիայի մեջ մեղադրավող մի քանի բարձրաստիճան պաշտոնյաների։ Ավելին, նա հիմնական դեր է խաղացել Պերուի նախկին նախագահ Ալբերտո Ֆուխիմորիի և Պերուի ազգային հետախուզության նախկին ղեկավար Վլադիմիր Մոնտեսինոսի դեմ կոռուպցիայի գործում ։
Կոռուպցիայի ընկալման ինդեքս
Կոռուպցիայի ընկալման ինդեքսը (Corruption Perception Index) ամենամյա ինդեքս է, որը չափում է տարբեր երկրներում կոռուպցիայի ընկալման մակարդակը։ Transparency International-ը տարեկան կազմում է «Կոռուպցիայի ընկալման ինդեքսը», որն արտացոլում է տարբեր երկրների պետական սեկտորում կոռուպցիայի ընկալման մակարդակը գործարարների և վերլուծաբանների կողմից՝ 100 միավորի սանդղակով։
Ինդեքսը կազմվում է փորձագետների կողմից՝ գործարար շրջանակում անցկացված հարցումների տվյալների հիման վրա։ Հարցումներն անցկացնում են անկախ փորձագիտական կազմակերպություններ, որոնք զբաղվում են պետական կառավարման կամ գործարար միջավայրի վերլուծությամբ։ Transparency International-ի փորձագետները գնահատում են տեղեկատվության յուրաքանչյուր աղբյուրի մեթոդաբանությունը՝ համոզվելու, որ այն համապատասխանում է որակի ստանդարտներին ։
Պատմություն և կառուցվածք
Transparency International-ի ռուսական բաժանմունքը գոյություն ունի «Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ- Ռ Կենտրոն» («ԹԻ-Ռ» Կենտրոն) ինքնավար ոչ առևտրային կազմակերպության տեսքով, որը ստեղծվել է 1999 թվականին ։ 2000 թվականի հոկտեմբերին այն դարձել է Transparency International միջազգային շարժման մի մասը։ Կազմակերպության հիմնադրման պահից մինչև 2014 թվականի ամառը նրա գլխավոր տնօրենը հանդիսացել է Ելենա Պանֆիլովան։ 2014 թվականի դեկտեմբերին Պանֆիլովան ընտրվել է Transparency International միջազգային շարժման փոխնախագահ, սակայն 2017 թվականի հոկտեմբերին հեռացել է այդ պաշտոնից՝ մնալով «ԹԻ-Ռ Կենտրոն»-ի վարչության նախագահ ։ 2014 թվականի ամռանից «ԹԻ-Ռ Կենտրոն»-ի գլխավոր տնօրենն է Անտոն Պոմինովը։
«Հակակոռուպցիոն հետազոտությունների և նախաձեռնությունների Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ - Ռ-ի կենտրոն» ինքնավար ոչ առևտրային կազմակերպությունը Ռուսաստանի Դաշնության արդարադատության նախարարության կողմից ներառվել է «օտարերկրյա գործակալի գործառույթ իրականացնող շահույթ չհետապնդող կազմակերպությունների» ռեեստրում։
Դոլգոպրուդնի
Դոլգոպրուդնի (Долгопру́дный) քաղաք Մոսկվայի մարզում, գտնվում է Մոսկվայի կենտրոնից 20 կմ հյուսիս։ Քաղաքի անվանունը ծագել է ռուսական "Долгий пруд" (երկար լիճ)՝ քաղաքի հյուսիսարևելյան մասում գտնվող երկար և նեղ լճի անունից։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը հարավից և արևելքից սահմաններ ունի Մոսկվայի հետ, հարավարևմուտքից՝ Խիմկիի հետ, արևմուտքում սահմանափակվում է Մոսկվայի ջրանցքով, հյուսիսում՝ Կլյազմինսկոյե ջրամբարով։ Մոսկվայի Սավյոլովսկի կայարանի երեք կառամատույցներից՝ Նովոդաչնայա, Դոլգոպրուդնայա և Վոդնիկի, գնացքով կարելի է 20 րոպեում հասնել Դոլգոպրուդնի։ Մոսկվան Դմիտրովին կապող Դմիտրովյան մայրուղին անցնում է քաղաքի արևելյան հատվածով։
Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ
Գործունեության ուղղություններ
Ռուսաստանում կոռուպցիայի դեմ պայքարի դրա մոնիթորինգի խնդիրների կատարման համար «Transparency International - Ռուսաստան» կենտրոնը գործում է ստորև ներկայացված ուղղություններով՝
Դոլգոպրուդնի
Աշխարհագրություն
Տարբեր ժամանակահատվածներում քաղաքի կազմում են եղել
Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ
Գործունեության ուղղություններ
Այդ նպատակներին հասնելու համար «Transparency International - Ռուսաստան» կենտրոնը մշակում և իրականացնում է հակակոռուպցիոն նախագծեր, որոնցից շատերը լայն լուսաբանում են գտնում ԶԼՄ-ներում։
Դոլգոպրուդնի
Պատմություն
Ժամանակակից Դոլգոպրուդնին գտնվում է 17-րդ դարից ի վեր հայտնի բնակավայրում, որտեղ 1900-ական թվականներին կառուցել են երկաթուղի, 1914 թվականին՝ երկաթուղային հարթակ։ Բնակավայրն սկսեց զարգանալ, երբ այնտեղ 1931 թվականին կառուցվեց օդանավաշինության գործարան։ Որոշ ժամանակ բնակավայրն անվանվել է Dirizhablstroy ("օդանավաշինություն")։ 1951 թվականին Դոլգոպրուդնի տեղափոխվեց Մոսկվայի ֆիզիկատեխնիկական ինստիտուտը և քաղաքի հարավային մասում սկսվեց նրա նոր մասնաշենքի շինարարությունը։ Դոլգոպրուդնին քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1957 թվականին։
Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ
Քաղաքացիական վերահսկողություն
Վերջին տարիների ընթացքում կենտրոնի առավել նկատելի և արդյունավետ արշավներից կարելի է նշել «Ոստիկանության մասին օրենքում 5 պարզ փոփոխություններ» առցանց արշավը, որի արդյունքում ակտիվիստների առաջարկած փոփոխություններից երկուսը (ոստիկանների կողմից կրծքանշան կրելը և ձերբակալվածի զանգի իրավունքը) արտացոլվել են «Ոստիկանության մասին» 2011 թվականի օրենքի եզրափակիչ տեքստում ։ Բացի դրանից, «Transparency International - Ռուսաստան» կենտրոնը «Ոստիկանության մասին» օրենքի իրականացման նկատմամբ իրավապաշտպան կազմակերպությունների հետ համատեղ ակտիվորեն հասարակական վերահսկողություն է իրականացնում։ 2012 թվականին Ռուսաստանի ամբողջ տարածքում «Transparency International - Ռուսաստան» կենտրոնը երիտասարդական իրավապաշտպան շարժման և «Ռուս լրագրող» ամսագրի հետ միասին անցկացրել է «Փաստաթղթերի ստուգման օր» ցույցը, որի ընթացքում հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների մոտ կրծքանշանի առկայություն, վկայականի առկայություն և այն ներկայացնելու պատրաստակամություն, ինչպես նաև քաղաքացիների նկատմամբ քաղաքավարության ընդհանուր մակարդակ և վերաբերմունք ։ 2013 թվականին տեղի է ունեցել «Բաժանմունքների ստուգման օր» նմանատիպ ցույցը, որը նվիրված է եղել բաժանմունքներում ոստիկանության աշխատակիցների աշխատանքի մակարդակի վերահսկմանը ։
Դոլգոպրուդնի
Տարածքային բաժանում
Միկրոշրջաններ
Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ
Քաղաքացիական վերահսկողություն
«Transparency International - Ռուսաստան» կենտրոնն իրականացնում է ռուս պետծառայողների և պետական պաշտոններ զբաղեցնող անձանց եկամուտների և գույքի վերաբերյալ տեղեկությունների ակտիվ մոնիթորինգ, ամենամյա և նախընտրական հակակոռուպցիոն հայտարարագրերի համեմատություն, հաղորդում է ապօրինի հարստացման դեպքերի մասին։ 2011 թվականին սկսված «Դեկլարատոր» նախագիծը իրենից ներկայացրել է պատգամավորների, պաշտոնյաների, դատավորների, տարածաշրջանային իշխանության ներկայացուցիչների և Ռուսաստանի Դաշնության այլ պետական մարմինների եկամուտների և ունեցվածքի մասին մշտապես համալրվող տվյալների ամենախոշոր բազան։
Դոլգոպրուդնի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:1931 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Թրանսփարենսի ինթերնեշնլ
Կոռուպցիայի դիմորդների իրավական աջակցություն
Հակակոռուպցիոն կենտրոնները քաղաքացիների ընդունելություն են իրականացնում «Կոռուպցիայի հակազդման և վարչական խոչընդոտների հաղթահարման» հարցերով։ Օգտագործվող գործիքներ են՝ իրավաբանական անձաց իշխանության մարմիններ դիմելը, իրավաբանական խորհրդատվությանը, դատարան, դատախազություն և իշխանության մարմիններ դիմումներ կազմելու օգնությունը։ Դրանից բացի, շուրջօրյա առցանց ընդունարանը հասանելի է «Transparency International - Ռուսաստան» կենտրոնի «Հակակոռուպցիոն ամսագրի» կայքում ։
Կրթական և հետազոտական գործունեություն
Transparency International-ի միջազգային հետազոտությունների արդյունքների տարածան հետ մեկտեղ, «Transparency International - Ռուսաստան» կենտրոնը Ռուսաստանում անցկացնում է իր համառուսաստանյան և տարածաշրջանային հետազոտությունները։ 2012 թվականին Մոսկվայի և Մոսկվայի մարզի շուկայի օրինակով կենտրոնի աշխատակիցների կողմից հարցումների հիման վրա հաշվարկվել է կաթի մանրածախ գնի մեջ դրված կոռուպցիոն ծախսերի մոտավոր բաժինը ։
Լինելով արդարադատության նախարարության կողմից հավատարմագրված փորձագետ՝ «Transparency International - Ռուսաստան» կենտրոնն իրականացնում է Ռուսաստանի Դաշնության նորմատիվ իրավական ակտերի և դրանց նախագծերի անկախ հակակոռուպցիոն փորձաքննություն։
2010 թվականին Տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոցը և «Transparency International - Ռուսաստան» կենտրոնը մասին հիմնել են հակակոռուպցիոն քաղաքականության Նախագծա-ուսումնական լաբորատորիա (ՀՔ ՆՈՒԼ), որի բազայի վրա գործում են բանավիճային ակումբ և ուսանողների համար հակակոռուպցիոն քաղաքականության ամառային դպրոց, ինչպես նաև ռեսուրսային կենտրոն, որը կոռուպցիայի հակազդման խնդիրների վերաբերյալ գրականություն և նյութեր է պարունակում։
Գործունեության այլ ուղղություններ
Կենտրոնի այլ նախագծերից են՝
Քննադատություն
2017 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային համալսարանի ռեկտոր Վլադիմիր Լիտվինենկոն հայց էր ներկայացրել «Transparency International - Ռուսաստան»-ի դեմ՝ պահանջելով հերքել կոռուպցիոն սկանդալի մասին տեղեկատվությունը, որում նա իբր ներգրավված է եղել։ Դատարանը պաշտպանել է հայցվորի կողմը և որոշել, որ «Transparency International - Ռուսաստան»-ը պարտավոր է Լիտվինենկոյին փոխհատուցել 1 մլն ռուբլու բարոյական վնաս։ 2019 թվականի փետրվարին հայտնի է դարձել, որ կազմակերպությունը մինչ այսօր այդպես էլ չի վճարել տուգանքը ։
Պատմություն և կառուցվածք
Ղազախստանում «Transparency International»-ի ազգային բաժանմունքն ստեղծվել է 1999 թվականի սեպտեմբերի 16-ին և գրանցված է որպես «Թրանսփարենսի Ղազախստան» հասարակական հիմնադրամ ։ Առաջին գործադիր տնօրեն է նշանակվել Սերգեյ Զլոտնիկովը ։
Թրանսփարենսի Ղազախստանը, կանոնադրության համաձայն, ունի հիմնադիրներ, որոնք կազմում են Հիմնադիրների ընդհանուր ժողովը՝ կառավարման բարձրագույն մարմինը։ Հիմնադիրների ընդհանուր ժողովն ընտրում է Հոգաբարձական խորհուրդը, որը կառավարման և վերահսկողության մշտապես գործող կոլեգիալ մարմին է, որը բաղկացած է ոչ ավելի, քան 5 հոգուց։ Հոգաբարձական խորհրդի գլխավոր խնդիրներից է հիմնադրամի գործադիր մարմնի՝ գործադիր տնօրենի նշանակումը և նրա գործունեության նկատմամբ վերահսկողությունը ։
Գործունեության ուղղություններ
Կոռուպցիայի հակազդեցության համար Թրանսփարենսի Ղազախստանն իրականացնում է.
Հակակոռուպցիոն կրթություն
2004 թվականին Թրանսփարենսի Ղազախստանը թողարկել է տնտեսական և իրավաբանական մասնագիտությունների ուսանողների համար նախատեսված «Կոռուպցիայի հակազդման հիմունքները» դասագիրքը, որը մշակվել է Ղազախստանի Սահմանադրական խորհրդի նախագահ Իգոր Ռոգովի, Ղազախստանի Գերագույն դատարանի նախագահ Կայրաթ Մամիի, պրոֆեսոր, իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, Հանրապետության Սահմանադրական խորհրդի նախկին անդամ, այժմ՝ Ղազախստանի Հանրապետության 6-րդ գումարման խորհրդարանի՝ Մաժիլիսի պատգամավոր Սվետլանա Բիչկովայի կողմից ։
2014 թվականից Թրանսփարենսի Ղազախստանն աշխատանքներ է տանում հանրակրթական դպրոցի 10-րդ դասարանի աշակերտների համար նախատեսված «Հակակոռուպցիոն կրթություն դպրոցականների համար» դասագրքի մշակման ուղղությամբ ։
Թրանսփարենսի Ղազախստանը կազմակերպել է «Հակակոռուպցիոն դպրոց», որը տեղի է ունեցել 2014 թվականին Ալմաթիում և 2016 թվականին երկու մարզային կենտրոններում՝ Կարագանդայում և Ակտաուում ։ Դպրոցի ծրագիրը ներառում է մի շարք դասընթացներ և սեմինարներ ղազախստանցի և միջազգային փորձագետների մասնակցությամբ, ինչպես նաև իրավիճակների մոդելավորում և բիզնես խաղեր։
Հետազոտություն
Բացի այդ, ազգային բաժանմունքն իրականացնում է նաև իր հետազոտությունները։ 2016 թվականին հրապարակվել է նախարարությունների և ակիմատների ինտերնետ-ռեսուրսների հասանելիության մոնիթորինգը։ Այն բացահայտել է ռուսերեն և ղազախերեն տեղեկատվության ոչ նույնական ծավալը ։
Միաժամանակ, 2016 թվականին դիտարկվել է քաղաքացիների՝ Հասարակական խորհուրդների միջոցով որոշումների կայացման հնարավորությունը։ Հանրային խորհուրդներն ստեղծվել են Ղազախստանում «Հանրային խորհուրդների մասին» օրենքի ընդունումից հետո։ Հանրային խորհուրդները խորհրդատվական-խորհրդակցական և դիտորդական մարմիններ են, որոնք ձևավորվում են նախարարություններին և ակիմաթներին կից՝ ոչ առևտրային կազմակերպությունների և քաղաքացիների հետ համատեղ։ Մոնիթորինգում Թրանսփարենսի Ղազախստանը դրսևորել է հետաքրքրությունների կոնֆլիկտ։
2012 թվականին Ղազախստանի ազգային բաժանմունքն իրականացրել է դատարանների թափանցիկության հետազոտություն, որը պարզել է, որ դատարանի այցելուները, ընդհանուր առմամբ, բավարարված են դատարանի աշխատանքով (լավ՝ 35%, միջին՝ 49%): Ամենից շատ նրանց բավարարում են դատարանի աշխատանքի այնպիսի հատկանիշներ, ինչպիսիք են դատավորի վարքագիծը՝ 73%, գործավարության դատավարական նորմերի պահպանումը՝ 70%։ Կոռուպցիայի մակարդակը միջին հաշվով գնահատվում է 4,7/10 միավոր ։
Հակակոռուպցիոն իրավական կենտրոն
2009 թվականին Թրանսփարենսի Ղազախստանը նախաձեռնել է հակակոռուպցիոն իրավական կենտրոնի ստեղծում երկու քաղաքներում՝ Ալմաթիում և Նուր-Սուլթանում ։ Կենտրոնում մշտական հիմունքներով աշխատել են պրոֆեսիոնալ իրավաբաններ, որոնք, քննելով քաղաքացիների գործերը, օգնել են նրանց գտնել իրենց խնդիրների լուծման լավագույն ուղիները, օգնել են դիմումներ, բողոքներ, դիմումներ գրել պետական մարմիններին։ Կենտրոնը նաև ուղեկցող նամակներ է ուղարկել պետական մարմիններին՝ հանգամանքների իրավական գնահատականով։
Քննադատություն Ուկրաինայում
2010 թվականի վերջին Ուկրաինայի կառավարությունը «Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ»-ին մեղադրել էր «կոռուպցիայի ինդեքսի» վարկանիշը կեղծելու և Ուկրաինայում Յուլիա Տիմոշենկոյի կառավարության գործունեության վերաբերյալ աուդիտ անցկացնելու մեջ, ինչի հետևանքով Ուկրաինայի նոր ղեկավարությունը Վիկտոր Յանուկովիչի գլխավորությամբ անկախ փորձագետներ էր վարձել կրկնակի ստուգման համար։ Կազմակերպությունը կրկնակի ստուգումն անվանել է «վհուկների որս», թեև մեկ տարի առաջ մատնանշել էր Ուկրաինայում կոռուպցիայի մակարդակի ավելացումը 2009 թվականին (146-րդ տեղ)՝ 2008 թվականի համեմատությամբ (134-րդ տեղ) ։
Ներքին սկանդալներ
2017 թվականի հունվարին Transparency International-ի քարտուղարությունը հաստատել է, որ իր տնօրենների միջազգային խորհուրդը 2017 թվականի հունվարի 10-ին որոշում է ընդունել իրեն զրկել ամերիկյան գործընկեր Transparency International USA-ից՝ Միացյալ Նահանգներում որպես ազգային ղեկավար իր հավատարմագրումից։ Transparency International USA-ը միացել է լիազորություններից զրկված մասնաճյուղերի թվին, որոնց թվում է նաև Transparency Croatia-ն։ Դիս-հավատարմագրման համար հաստատված հիմքը եղել է նախկին ղեկավարի և Transparency International միջազգային շարժման միջև փիլիսոփայության, ռազմավարության և առաջնահերթությունների տարբերությունների խորհրդի ճանաչումը։ Նաև հաղորդվել է, որ TIUSA-ն ԱՄՆ-ում դիտվում է որպես կորպորատիվ խումբ, որը ֆինանսավորվում է միջազգային կորպորացիաների կողմից։ MI ti-USA-ի բյուջեն տրամադրվել է Bechtel, Deloitte, Google, Pfizer ($ 50 000 և ավելի), Citigroup, ExxonMobil, Fluor, General Electric, Lockheed Martin, Marsh & McLennan, PepsiCo, PricewaterhouseCoopers, Raytheon, Realogy, Tyco ($ 25,000 - $ 49,999) և Freeport-McMoRan և Johnson & Johnson (մինչև $ 24999). TIUSA-ն ավելի վաղ ամենամյա կորպորատիվ մրցանակ էր շնորհել իր խոշոր կորպորատիվ հովանավորներից մեկին։ 2016 թվականին այդ մրցանակը բաժին է հասել Bechtel-ին ։
«Անվստահության» պատճառով Խորվաթիայում TI-ի ղեկավարը 2015 թվականի նոյեմբերին որակազրկվել է կազմակերպության տնօրենների խորհրդի կողմից։ 2016 թվականին Խորվաթիայի ղեկավարի մի քանի առաջնորդներ վիճարկում էին ղեկավարի ընտրությունների օրինականությունը։ Նախագահը մեղադրվում էր գրառումների կեղծման, շահերի բախման և կազմակերպության 10 անդամների կամայական վտարման մեջ, որոնք դեմ էին կազմակերպության կանոնների խախտումներով անձնակազմի վարձմանը։ Խորվաթիայի մասնաճյուղի ղեկավարությունը, ի վերջո, հետ է կանչել նախագահի նշանակումը ։
Տարբեր ժամանակահատվածներում Transparency International-ը ինտենսիվ քննադատության է ենթարկվել կաշառակերությամբ զբաղվող ընկերություններից միլիոնավոր դոլարներ ընդունելու համար։ 2014 թվականին Siemens ընկերությունը Transparency International-ին տրամադրել է 3 միլիոն դոլար, ընդ որում, տվյալ ընկերությունը 2008 թվականին մեղավոր է ճանաչվել Հունաստանի, Նորվեգիայի, Իրաքի, Վիետնամի, Իտալիայի, Իսրայելի, Արգենտինայի, Վենեսուելայի, Չինաստանի և Ռուսաստանի տարածքում կաշառքների վճարման մեջ, ինչի համար վճարել է ավելի քան 1,6 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի տուգանք ։ Transparency International-ի քաղաքականությունը արգելում է կոռումպացված ընկերություններից գումար վերցնել։
2016 թվականի հունվարին վեճ է առաջացել Նոր Զելանդիայում TI-ի ղեկավարների շուրջ։ Բեռլինի TI շտաբ-բնակարանում կառավարման հարցերով տնօրենը փորձել է արգելափակել ղեկավարի խորհրդի նախագահի դեմ ներկայացված էթիկայի բողոքը, որպեսզի թույլ չտա, որ բողոքը լսվի Բեռլինի գրասենյակի կողմից։ Կառավարման հարցերով տնօրենը ներկայացրել է նաև Նոր Զելանդիայի դատարանի իրավասությունը վիճարկող աֆիդևիտը գործի քննության համար ։
2015 թվականի օգոստոսին TI-ի նախկին աշխատակից Աննա Բուցզոնին հրապարակավ խոսել էր այն հատուցման մասին, որի հետ նա և նրա գործընկերները բախվել էին այն բանից հետո, երբ մենեջերներին հայտնել էին Integrity Water TI ցանցում կասկածելի ֆինանսական գործարքների մասին։ Buzzoni նախագծի երկու պարտականությունները դադարեցվել են, և այն տեղափոխվել է իր կամքին հակառակ։ Նա հեռացել է TI-ից քիչ առաջ, երբ 2014 թվականի հունիսին ընդունվել էին ներքին իրազեկիչի ուղեցույցները ։
Ֆինանսավորման աղբյուրներ
Transparency International-ի ֆինանսավորման աղբյուրները նշված են կազմակերպության կայքում ։ Դրանք պետական կազմակերպություններ են, ոչ պետական հիմնադրամներ և առևտրային կազմակերպություններ։ Կազմակերպությունը նաև դիմում էր կամավորական օգնությանը և ընդունում նվիրատվություններ անհատների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոռուպցիա Կատեգորիա:Միջազգային կազմակերպություններ Կատեգորիա:1993 հիմնադրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:Ոչ առևտրային կազմակերպություններ
Այգեպատ
Այգեպատ (նախկին անվանումը` Մասումլու), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզի Արտաշատի տարածաշրջանում, Արտաշատ քաղաքից մոտ 2 կմ արևելք։ Վերանվանվել է Այգեպատ 1949 թ. դեկտեմբերի 1-ին ։
Պատմություն
Այգեպատ գյուղը Արտաշատի տարածաշրջանի մեջ մտնող 39 գյուղերից մեկն է, որը մտել է Դվին քաղաքի արվարձանների մեջ։ Վերահիմնադրվել է 1828 թվականին։ Մինչև Բնակիչների նախնիները եկել են Պարսկահայաստանի Խոյ և Սալմաստի գավառներից։ Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, մշակույթի տուն, գրադարան, մանկական խաղահրապարակ, բուժկետ, ատամնաբուժարան, հեռախոսային ցանց, ալրաղաց, և մի շարք տարբեր նշանակության խանութներ։ Գյուղը մոտ է մի շարք պատմամշակութային հուշարձանների և բնակավայրերի։ Այգեպատից մինչև Խոր Վիրապ վանական համալիր՝ 12 կմ է, Դվին մայրաքաղաքի ավերակները՝ 8 կմ, Ոստան գյուղի թանգարան ՝ 4 կմ, Շահումյան համայնքի Գրիգորի հնագիտական թանգարան՝ 3 կմ, Արցախյան ազատամարտին նվիրված հուշարձան՝ 15 կմ։
Կլիման
Գյուղը տեղադրված է ծովի մակարդակից 865 մ բարձրության վրա ։ Կլիման բարեխառն է, ամռանը՝ տաք, ձմռանը ցուրտ։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին։  Տարեկան միջին ջերմաստիչանը կազմում է  20°C, առավելագույն ջերմաստիչանը հասնում է  մինչև +35°C-ից  +40°C, իսկ նվազագույնը հասնում է -40°C  Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24-ից 26 աստիճան, իսկ առավելագույնը՝ 42 °C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսաանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վեր են ածվել կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։ Գյուղը սահմանակից է  հյուսիս -արևելքից՝ Ոստանին, Վերին Արտաշատին, իսկ հարավ-արևմուտքից՝ Շահումյանին ։
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է այգեգործությամբ, խաղողագործությամբ, դաշտավարությամբ, բանջարաբուծությամբ։ Մշակում են ջերմասեր բանջարաբոստանային կուլտուրաներ՝ լոլիկ, տաքդեղ, սմբուկ, ձմերուկ, սեխ, ինչպես նաև հացահատիկ։ Զբաղվում են նաև կաթնամսատու անասնապահությամբ,ոչխարաբուծությամբ թռչնաբուծությամբ, մեղվաբուծությամբ։ Պահուստային հողերը նույնպես յուրացվում են որպես այգիներ, վարելահողեր։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողերը  կազմում են 210 հա, պտղատու և խաղողի այգիները 158 հա։
Խաչիկ Փափազյան
Խաչիկ Փափազյան (1875, Տիվրիկ, Տիվրիկ գավառակ, Սեբաստիայի գավառ, Սեբաստիայի նահանգ- 28/29 մարտի, 1916, Կ. Պոլիս), հայ բժիշկ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1875 թվականին Սեբաստիայի նահանգի Սեբաստիայի գավառի Տիվրիկ գավառակի կենտրոն Տիվրիկ ավանում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում, միջնակարգը՝ ամերիկացի մի­սի­ո­ներների Բրուսայի նահանգի Նիկոմիդիայի գավառակի Պարտիզակ ավանի Բյութանիայի բարձրագույն վարժարանում։
1897/1899 թվականին ավարտել է Կ. Պոլ­սի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը, ապա պարտադիր ծառայության ուղարկվել Եդեսիա և Հալեպ քաղաքները։ 1908 թվականին մեկնել է Փարիզ և Սան Լուիզի ու Նեկերի հիվանդանոցներում մասնակցել անվանի մաշկային բժիշկ-պրոֆեսոր Գաուշերի դասընթացներին։ Եղել է Թուրքիայի առաջին մաշկային բժիշկ մասնագետը։ Վերադառնալով Կ. Պոլիս՝ Բահչե կափու թաղամասում սեփական դարմանատուն է բացել։
1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Մոդայի ու Դավուդփաշայի զինվորական հիվանդանոցների զինվորական բժիշկ ծառայել։ Զինվորական հիվանդանոցում մի հրեա զինվորականի բուժելու ժամանակ նրանից վարակվել է բծավոր ժանտախտով (բծավոր տիֆ)։ Մահացել է 1916 թվականի մարտի 28/29-ին՝ ժանտախտից (տիֆից), Կ. Պոլ­սի Բալըքլըի հունական հիվանդանոցում՝ 41 տարեկանում։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:1875 ծնունդներ Կատեգորիա:Տիվրիկ ավանում ծնվածներ Կատեգորիա:1916 մահեր Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Արշակ Շիրինյան
Արշակ Հայրապետի Շիրինյան, հայ քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի 2-րդ գումարման պատգամավոր ։
Կենսագրություն
Գնդակահարվել է 1920 թվականի օգոստոսի 2-ին Գորիսի բանտում բոլշևիկների կողմից ։
Կամարադ
Կամարադ (Camarade), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Լը Մաս դ’Ազիլ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Պամե շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09073։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 156 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 95 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 64-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 31-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 67,4 %, 1999 թվականին եղել է՝ 70,6 %)։ 64 աշխատունակ բնակիչներից 52-ը աշխատում էին (30 տղամարդ և 22 կին), անաշխատանք էին 12-ը (3 տղամարդ և 9 կին)։ 31 անգործունակ մարդկանցից 12-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 11-ը թոշակառու, 8-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Հայաստանի Հանրապետության հարկային ծառայության պետական խորհրդական
Հայաստանի Հանրապետության հարկային ծառայության պետական խորհրդական , Հայաստանի Հանրապետության հարկային ծառայության համակարգում (բացի օպերատիվ ստորաբաժանումից) բարձրագույն դասային կոչում, որը բարձրագույնն է (բարձր է Հայաստանի Հանրապետության հարկային ծառայության 1-ին դասի պետական խորհրդականի դասային աստիճանից)։ Դասային կոչումը շնորհում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։ Այն հարկային մարմնի ղեկավարի պաշտոնին համապատասխանող հարկային ծառայության կոչումների վերին սահմանն է։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հարկային մարմնի ղեկավարի գործառույթները 2014 թ. ապրիլի 26-ից 2016 թ. մարտի 1-ը վերապահված էին ՀՀ ֆինանսների նախարարին, ապա դասային աստիճանը այդ ժամանակահատվածում փաստացի շնորհվել չէր կարող։
Հայաստանի Հանրապետության հարկային ծառայության պետական խորհրդականները
Կատեգորիա:Հայաստան Կատեգորիա:ՀՀ բարձրագույն դասի դասային աստիճաններ
Ալեքսանդր Պարխոմենկո
Ալեքսանդր Յակովլևիչ Պարխոմենկո (, Александр Яковлевич Пархоменко), (1886—1921), Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի (1918—1920) մասնակից։ Բոլշևիկյան կուսակցության անդամ 1904 թվականից։
1905-1907 թվականներին կազմակերպել է մարտական դրուժինա, ղեկավարել Մակարով Ցար գյուղի (Ուկրաինա) գյուղացիական ապստամբությունը։ Բազմիցս ձերբակալվել է։ 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխության ժամանակ Մոսկվայում բոլշևիկյան զինվորների հետ հարձակվել է ոստիկանական տեղամասի վրա, այն զինաթափել։ Այնուհետև Լուգանսկում կազմակերպել է կարմիր գվարդիայի ջոկատներ, մասնակցել Դոնբասում խորհրդային օկուպացիայի հաստատմանը, ինչպես նաև Կենտրոնական ռադայի դեմ պայքարին։ Աչքի է ընկել 1918 թվականի ամռանը գերմանական ուժերի դեմ մարտերում և Ցարիցինի պաշտպանության ժամանակ։ 1919 թվականի դեկտեմբերից եղել է Առաջին հեծյալ բանակի ՌՀԽ-ի հատուկ լիազորը, 1920 թվականի ապրիլից՝ 14-րդ հեծյալ դիվիզիայի պետ։
Զոհվել է մախնոյականների դեմ մարտում։ Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի 2 շքանշանով։
Կատեգորիա:1886 ծնունդներ Կատեգորիա:1921 մահեր
Այնթապ (Արարատի մարզ)
Այնթապ, գյուղ Հայաստանի Արարատի մարզում, մարզկենտրոնից՝ 25 կմ հեռավորության վրա։ Ընկած է Երևան քաղաքից հարավ-արևելք։ Նախկինում ունեցել է Այնթապ նոր, Բեյբուդաբադ, Թազագյուղ, Թազաքենդ, Նորագեղ անվանումները։
Պատմություն
Այնթապ է վերանվանվել 1970 թվականին ի հիշատակ Կիլիկիայի Այնթապ քաղաքի։ Նորագյուղ անունով Այնթապը հիշատակվում է 1465-1466 թվականներին։ 1679 թվականի Երևանի ավերիչ երկրաշարժի հետևանքով գյուղն ամբողջովին ավերվել է և ամայացել։ Հետագա տարիներին վերակառուցվել է Խոյ գավառից եկած վերաբնակիչների կողմից։
Կլիմա
Գյուղը տեղակայված է Արարատյան դաշտում` ծովի մակարդակից 865 մ բարձրության վրա։ Կլիման չոր, խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին։ Ամառը տևական է` մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24-ից 26, իսկ առավելագույնը՝42։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ է։
Բնական լանդշաֆտները կիսաանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վերածվել են կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է բանջարաբոստանային կուլտուրաների մշակությամբ և այգեգործությամբ։
Գյուղն ունեցել է մի եկեղեցի՝ սուրբ Գրիգոր, որին կից գործում էր փոքր վարժարանը (Նորագեղ, Թազագյուղ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի գյուղեր
Ջրավետ
Ջրավետ, լեռնագագաթ (2502 մ) Գեղարքունիքի մարզում, Արեգունի լեռնաշղթայում, Դրախտիկ գյուղից 4,6 կմ հս-արմ։ Լեռան հարավ արևմտյան լանջից է սկիզբ առնում Ջրաձոր գետը։ Ջրավետի լանջերը ծածկված են մարգագետնային բուսականությամբ և բյուրակն են։
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռներ
Նիկոլա Սանսոնե
Վաղ տարիներ
Նիկոլան ծնվել է Մյունխենում։ 10 տարեկան հասակում միացել է «Բավարիա»-ի ակադեմիային։ Գերմանական ակումբի երիտասարդական թիմի կազմում իտալացին իր դեբյուտը նշել է 2010 թվականի հունվարին՝ «Դինամո Դրեսդեն»-ի դեմ խաղում ։ 2009-10 մրցաշրջանի ընթացքում նա մասնակցել է ևս 3 հանդիպման։
2010 թվականի հոկտեմբերին նա հայտավորվել է Բունդեսլիգայի շրջանակներում կայանալիք «Ֆրայբուրգ»-ի դեմ խաղին մասնակցելու համար։
2011-2014 թվականների ընթացքում Սանսոնեն հանդես է եկել «Պարմա»-ի կազմում։ Թիմի կազմում նա իր դեբյուտը նշել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 26-ին՝ «Ջենոա»-ի դեմ խաղում։ Հանդիպումն ավարտվել է 1-1 հաշվով։
«Սասուոլո»
2014 թվականի հունվարի 21-ին Նիկոլա Սանսոնեն տեղափոխվել է «Սասուոլո»։ Թիմի կազմում նա իր դեբյուտը նշել է 2014 թվականի հունվարի 26-ին՝ «Լիվորնո»-ի դեմ խաղում։ Հանդիպումն ավարտվել է 1-3 հաշվով՝ «Սասուլո»-ի պարտությամբ։
2015-16 մրցաշրջանի ընթացքում Սանսոնեն մասնակցել է 36 հանդիպման և դարձել է 7 գոլի հեղինակ։
«Վիլյառեալ»
2016 թվականի օգոստոսի 7-ին Նիկոլան տեղափոխվել է Լա Լիգան ներկայացնող «Վիլյառեալ»։ Տրանսֆերն արժեցել է 13 միլիոն եվրո, իսկ ֆուտբոլիստը թիմի հետ կնքել է 5 տարվա պայմանագիր ։
Նա իր դեբյուտը նշել է օգոստոսի 20-ին՝ «Գրանադա»-ի դեմ խաղում ։ Իսկ իր առաջին գոլը իսպանական թիմի կազմում խփել է սեպտեմբերի 10-ին՝ «Մալագա»-ի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 2-0 հաշվով ։
Միջազգային կարիերա
Իտալիա Մ20 հավաքականի կազմում Սանտոնեն իր դեբյուտը նշել է 2012 թվականի փետրվարին։
Իտալիայի ազգային հավաքական ֆուտբոլիստն առաջին անգամ հրավիրվել է 2015 թվականի մայիսի 31-ին ։ Իսկ իր դեբյուտը ազգային հավաքականի կազմում նշել է հունիսի 16-ին՝ Պորտուգալիայի ազգային հավաքականի դեմ կայացած խաղում ։ Նա այդ խաղում փոխարինել է Ստեֆան Էլ-Շաարավիին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Բավարիա Մյունխենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պարմայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վիլյառեալի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կրոտոնեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բոլոնյայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Սասուոլոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Պագուոշյան կոնֆերանսներ
Գիտության և համաշխարհային հարցերի վերաբերյալ պագուոշյան կոնֆերանսներ (Pugwash Conferences on Science and World Affairs), խաղաղության, զինաթափման և միջազգային անվտանգության, համաշխարհային միջուկային պատերազմի կանխման և գիտական համագործակցության համար հանգես եկող գիտնականների միջազգային կոնֆերանսներ։
Նախաձեռնողներն էին Ալբերտ Այնշտայնը, Ֆրեդերիկ Ժոլիո-Կյուրին, Բերտրան Ռասելը և ուրիշներ։ 1955 թվականին նրանք կոչով դիմեցին աշխարհի բոլոր գիտնականներին՝ հանդես գալ ատոմային էներգիան ռազմական նպատակներով օգտագործելու դեմ։
1957 թվականին Ս․ Իլոնի ակտիվ աջակցությամբ Պագուոշում (Կանադա) կայացավ առաջին կոնֆերանսը, որտեղ ստեղծվեց պագուոշյան մշտական կոմիտե (նստավայրը՝ Լոնդոն)։ Պագուոշյան կոնֆերանսներ հրավիրվում են ամեն տարի (1-2 կոնֆերանս), աշխարհի տարբեր երկրներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոնֆերանսներ
Կամոն (Արյեժի գավառ)
Կամոն (Camon), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Միրպուա կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն Ժիրոն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09074։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 164 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 105 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 77-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 28-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 73,3 %, 1999 թվականին եղել է՝ 60,0 %)։ 77 աշխատունակ բնակիչներից 68-ը աշխատում էին (39 տղամարդ և 29 կին), անաշխատանք էին 9-ը (4 տղամարդ և 5 կին)։ 28 անգործունակ մարդկանցից 6-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 14-ը թոշակառու, 8-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ահորն (Կոբուրգ)
Ահորն (Ahorn), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում։ Մտնում է Կոբուրգ (շրջան) կազմի մեջ՝ Վերին Ֆրանկոնիայում։ Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է 4324 մարդ։ Զբաղեցնում է 19,85 կմ² տարածք ։ Փոստային ինդեքս՝ 96482։ Հեռախոսային կոդը 09561, 09565։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 12 գյուղական շրջանների։
Բրահմայական բվեճ
Չնայած մարդկային ճնշումներին՝ թռչնատեսակը համարվում է Հարավային Ասիայում ամենից շատ հանդիպող թռչուններից մեկը։ Շատ հաճախ մարդածին գործոնները լավ հետևանքներ են ունենում այս թռչունների պոպուլյացիաների պահպանման համար։ Ապրելով մարդկանց հարևանությամբ՝ բրահմայական բվեճներն ունենում են կերի բավարար պաշարներ։ Բացի այդ՝ այս տեսակների բնակության վայրը հնարավորություն է ընձեռում հնարավորինս զերծ մնալ արտաքին միջավայրի թշնամիներից։
Արտաքին տեսք
Բրահմայական բվեճը բվիճակների ցեղի տիպիկ ներկայացուցիչ է, որը մյուս բվեճների պես համեմատաբար ավելի փոքր է, քան սովորական բուն։ Արտաքինից այն շատ նման է իր ցեղակից տնային բվիկին, որը տարվա որոշ ամիսներին չվում է Հինդուստան թերակղզու տարածքով՝ ուր և տարածված են բրահմայական բվեճները ։ Թռչունների մարմնի երկարությունը կազմում է 20-21 սմ, իսկ քաշը՝ 100-110, ոչ հաճախ նաև 120 գրամ։ Թևերի երկարությունը կազմում է 14,3-17,1 սմ, իսկ պոչինը՝ 6,5-9,3 սմ ։
Բրահմայական բվեճների մարմնի վերին հատվածը գորշ շագանակագույն է՝ սպիտակ բծերով։ Հազվադեպ նման գունավորում է նկատվում նաև որոշ առանձնյակների գլխի, մեջքի վերին հատվածի և գոտկատեղի հատվածում։ Մարմնի ստորին հատվածը սպիտակ է՝ մոխրա-շագանակագույն կետերով։ Մեջքի ստորին հատվածի շուրջը նկատվում է սպիտակ «մորթե օձիք»։ Աչքերի շուրջը նկատվում են սպիտակ շրջանակներ, որոնք ձևավորում են բվեճի հոնքերը։ Պոչի վրա կան լայնակի սպիտակ շերտեր։ Բրահմայական բվեճի աչքի ծիածանաթաղանթը վառ դեղին է, իսկ կտուցը՝ դեղնա-կանաչավուն (հաճախ ունի նաև մուգ երանգավորում)։ Որոշ առանձին տեսակների մոտ կտուցի վերին հատվածը կարող է լինել ավելի կանաչավուն, քան ստորինը։ Սնամեջ ոսկորները մինչ մատները պատված են փետուրներով, մատները խառնադեղնավուն են՝ մուգ ճանկերով ։
Արու և էգ բվեճների գունավորումը գրեթե չի տարբերվում, սակայն, ինչպես և մյուս գիշատիչ թռչունների, այնպես էլ բրահմայական բվեճի էգը չափերով ավելի խոշոր է, քան արուն։ Սակայն այդ տարբերությունը ոչ միշտ է նկատելի և առկայության դեպքում էլ շատ քիչ է տեսանելի։ Հետևաբար, սեռական դիմորֆիզմը բրահմայական բվեճի արուի և էգի միջև արտահայտված է շատ թույլ։ Ազատ բնության մեջ այս թռչունների ճշգրիտ սեռը կարելի է որոշել զուգավորման շրջանում ։
Անվանում
Թռչունների անգլերեն անվանումն է spotted owlet (բառացի թարգմանությամբ՝ «բծավոր բվեճ»)։ Իրականում այս անվանումը լիովին համապատասխանում է վերջիններիս արտաքին տեսքին։ Անգլերեն անվանումը հաճախ հանդիպում է նաև մի շարք ռուսալեզու աղբյուրներում (հետևաբար նաև հայալեզու աղբյուրներում) ։ Բացի այդ, այս թռչուններին հաճախ անվանվում են նաև հարավասիական բվեճ։
Բվեճների լատիներեն անվանումը բաղկացած է երկու հատվածից՝ Athene brama։ «Athene»-ն լատիներենից թարգմանաբար նշանակում է բվեճ, իսկ «brama» նախդիրը տեսակին շնորհել է նիդերլանդացի գիտնական Կոնրադ Տեմինկը, ով տեսակին դասակարգել է 1821 թվականին, որպես Հարավային Ասիայի տիպիկ ներկայացուցիչ։ Հոլանդացի կենդանաբանը այս թռչնատեսակին կոչել է ի պատիվ հինդուիզմի գերագույն աստվածներից մեկի՝ Բրահմայի ։
Տարածվածություն
Բրահմայական բվեճը լայնորեն տարածված է Հարավային Ասիա տարածաշրջանում՝ Հնդկաստանի, Պակիստանի, Բանգլադեշի և Նեպալի տարածքում։ Որոշակի թվով բվեճներ բնակվում են նաև Հարավարևելյան Ասիայում։ Տեսակը Շրի Լանկայում չի հանդիպում, չնայած նրան, որ բրահմայական բվեճներն ապրում են նույնիսկ Հնդկաստանի ծայր հարավ՝ Պոլկի նեղուցում, որը գտնվում է կղզուց ընդամենը մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա ։ Բրահմայական բվեճների տարածվածության արեալն ընդգրկում է նաև Իրանի հարավ-արևելքը, ինչպես նաև Աֆղանստանի հարակից տարածքները՝ ընդհանուր հաշվով 10 միլիոն կմ քառակուսի տարածք։ Այս տարածքներում բրահմայական բվեճները տեղաբաշխված են բավականին հավասարաչափ ։
Թռչունների տիպիկ կենսատոպերն են նոսր անտառները և մացառուտները։ Բրահմայական բվեճները բնակության համար նախընտրում են բաց տարածություններ, այդ թվում կիսաանապատներ և նույնիսկ անապատային որոշ հատվածներ ՝ ուր և առկա է որոշակի բուսականություն։ Խուսափում է խիտ անտառներից ։ Լեռնային շրջաններում հայտնաբերվել է ծովի մակարդակից մինչև 1400 մետր բարձրության վրա։ Բնադրում է ժայռերի քիվերին կամ խորշերում, քարերի կույտերում հաճախ կավե զառիթափ պատերի մեջ։
Տեսակներ
Մասնագետներն առանձնացրել են բրահմայական բվեճների 4 կամ 5 տարատեսակ, որոնցից յուրաքանչյուրը զբաղեցնում է որոշակի արեա 1940-ական թվականներին որոշ հետազոտողներ առանձնացրել են բրահմայական բվեճի ևս մի ենթատեսակ, որը տարածված է Հարավարևելյան Ասիայում (A.b. mayri (Deignan, 1941)) :
Տեսակների միջև եղած հիմնական տարբերությունը ընդհանուր գունավորումն է, քանի որ հարավային պոպուլյացիաների թռչունների ընդհանուր փետրածածկն ունի ավելի մուգ երանգներ ։ Բացի այդ տարբերություն կա նաև գլխի և մարմնի կետերի դասավորվածության մեջ ։
Վարք
Չնայած այն հանգամանքին, որ բրահմայական բվեճը Հարավային Ասիայի ամենատարածված թռչուններից է, որը բնակվում է մարդկանց հարևանությամբ, այնուամենայնիվ մինչ վերջերս այս թռչունը համարվում էր կենսաբանական տեսանկյունից վատ ուսումնասիրված։ 1983 թվականին հնդիկ թռչնաբան Սալիմ Ալիի և ամերիկացի գիտնական Սիդնեյ Ռիպլիի հրատարակած «Հնդկաստանի և Պակիստանի ազգային թռչուններ» հեղինակային աշխատությունում նշված էր, որ այս բվեճի կենսակերպն ու սննդառությունը շարունակում են մնալ քիչ ուսումնասիրված։ Իրավիճակը փոքր-ինչ փոխվեց 1990-2000-ական թվականներին, երբ հնդկական և պակիստանյան փորձագետների մի շարք խմբեր սկսեցին այս թռչունների մանրակրկիտ ուսումնասիրությունը։
Բրահմայական բվեճները սովորաբար ապրում են զույգերով կամ 3-4 առանձնյակներից բաղկացած ընտանեկան խմբերով։ Բրահմայական բվեճը, ինչպես նաև բվանմանների կարգի մյուս թռչունները, հիմնականում վարում են գիշերային կենսակերպ, սակայն բացառված չէ նաև այս տեսակների ցերեկային ակտիվությունը։ Ցերեկային ժամերին բվեճները չեն սնվում և ցուցաբերում են պասիվ կենսակերպ։
Համբարձում Տերտերյան
Համբարձում Մանվելի Տերտերյան, հայ իրավաբան, քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի 2-րդ գումարման պատգամավոր , Հայաստանի առաջին հանրապետության ֆինանսների նախարար (1920 նոյեմբերի 24 - դեկտեմբերի 2), Հայաստանի առաջին հանրապետության հանրային խնամատարության և վերաշինության նախարարի պաշտոնակատար (1920 նոյեմբերի 24-դեկտեմբերի 2) ։ Եղել է Նոր Նախիջևանի Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության Նոր Նախիջևանի Կենտրոնական կոմիտեի նախագահ ։
Բրահմայական բվեճ
Բնակալման վայր
Բրահմայական բվեճները տիպիկ փչակաբնակներ են։ Նրանք բնակալման համար ընտրում են անցքեր և խոռոչներ, որոնք լինում են ինչպես բնական (ծառի փչակ, կիրճեր և այլն), այնպես էլ արհեստական՝ մարդու կողմից ստեղծված (շինվածքներ, կառույցների անցքեր)։
Համբարձում Տերտերյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1884 թվականին Նոր Նախիջևանի շրջանի Թոփտի գյուղում։ Նախնական կրթությունը ստացել է տեղի ծխական դպրոցում, ապա շարունակել է Նոր Նախիջևանի թեմական դպրոցում։ Ավարտել է Վլադիկազկազի գիմնազիան, այնուհետև՝ Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի Իրավագիտական ֆակուլտետը։ Այնուհետև Նոր Նախիջևանում զբաղվել է իրավաբանությամբ։ Եղել է Նոր Նախիջևանի Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության Նոր Նախիջևանի Կենտրոնական կոմիտեի նախագահը։ 1911-1914 թթ. եղել է Նոր Նախիջևանի շրջանի Թոփտի գյուղի ծխական դպրոցի հոգաբարձու։ 1914-1917 թթ. եղել է Նոր Նախիջևանի Թեմական դպրոցի հոգաբարձու, ինչպես նաև նույն քաղաքի համայնական խորհրդի անդամ և փոխնախագահ։ 1918-1919 թթ. եղել է Նոր Նախիջևանում ստեղծված Կովկասյան ֆրոնտի Պաշտպանության կոմիտեի փոխնախագահ, ապա՝ նախագահ։
Բրահմայական բվեճ
Սննդառություն
Բրահմայական բվեճը գիշատիչ է և ակտիվանում է մութն ընկնելուց հետո։ Երիտասարդ թռչունները սնվում են հիմնականում միջատներով, իսկ հասուն ձևերը կերակրում են բոլոր այն ձագերին, որոնք ի վիճակի չեն կեր հայթայթել։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ այս թռչունները կարճ ժամանակահատվածում կարող են ուտել մեծ թվով միջատներ՝ այդ թվում բզեզներ, խավարասերներ, ճպուռներ, ինչպես նաև տնային մուկ, փոքր դոդոշներ, չղջիկներ և որդեր։ Հետազոտողների համար այնուամենայնիվ անհասկանալի էր, թե ինչպես է բվեճներին հաջողվում որսալ չղջիկներին։ Բրահմայական բվեճների բնում հայտնաբերվել են նաև դոդոշների մնացորդներ (հայտնաբերվել է մինչև տաս դոդոշի մնացորդ)։ Սովորաբար գիշատիչ կենդանիները հեռու են մնում նման երկկենցաղներից, քանի որ վերջիններիս մաշկը հիմնականում պատված է թունավոր գեղձերով։ Բացի այդ, 1980-ական թվականների ավելի վաղ աղբյուրները ոչինչ չեն նշում բվեճների սննդառության մեջ գորտերի առկայության մասին, սակայն հպանցիկ հիշատակում են, որ բրահմայական բվեճն ուտում է նաև գորտեր՝ առանց որևէ գիտական ապացույցի ։
Համբարձում Տերտերյան
Աշխատանքային գործունեություն
1919 թվականի հունիսից` Հայաստանի առաջին հանրապետության Խորհրդարանի պատգամավոր։ 1920 թվականի ամռանը Լևոն Շանթի գլխավորած ՀՀ պատվիրակության կազմում մասնակցել է Մոսկվայում և Երևանում տեղի ունեցած հայ-ռուսական բանակցություններին։ 1920 թվականի նոյեմբերի 24-ից դեկտեմբերի 2-ը Սիմոն Վրացյանի գլխավորած ՀՀ կառավարության կազմում եղել է Հայաստանի առաջին հանրապետության ֆինանսների նախարար, հանրային խնամատարության և վերաշինության նախարարի պաշտոնակատարը ։ 1920 թվականի դեկտեմբերի 2-ից մինչև 1921 թվականի փետրվարի 18-ը, համաձայն 1920 թվականի դեկտեմբերի 2-ին կնքված Երևանի համաձայնագրի, Խորհրդային Հայաստանի կառավարության կազմում զբաղեցրել է Ֆինանսների նախարարի պաշտոնը։ 1921 թվականի փետրվարի 18-ի ապստամբությունից հետո մինչև ապստամբության վախճանը՝ ապրիլի 2-ը Հայրենիքի Փրկության կոմիտեի կառավարության կազմում եղել է ֆինանսների և հանրային խնամատարության նախարար։ Ապստամբության պարտությունից հետո ապստամբության մյուս մասնակիցների հետ անցել է Զանգեզուր։ 1921 թվականի ամռանն անցել է Իրան։ Հետագա գործունեության և մահվան տեղի և թվականի մասին տվյալներ չկան։ Հավանաբար զբաղվել է իրավաբանությամբ։