cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռուսական թատրոն
Զինվորական թատրոններ
Զինվորական թատրոնները ստեղծվել են 18-րդ դարում և գոյություն են ունեցել խոշոր կայազորներում։ 18-րդ դարում ներկայացումներ են բեմադրվել սպաների համար՝ ղեկավարության ցուցումով։
19-րդ դարում ներկայացումները բեմադրվում էին «սեփական հաճույքի և հասարակ ժողովրդի զվարճանքի համար»։ Զինվորական թատրոնների ներկայացումները հաճախում էին ցածրաստիճան զինվորականները, քաղքենիները, ոչ հարուստ առևտրականները, տարատոհմիկ մտավորականները, գյուղացիները։
Խաղացանկը ավանդույթային, ժողովրդական էր։ Որպես կանոն բեմադրվում էր 3-4 պիես։ Ամենատարածված կատակերգություններից էին՝ «Մակսիմիլիան արքա», «Իրոդ արքա», «Նավակ»։ Առաջին կրոնական պիեսները առանց փոփոխության էին բեմադրվել, իսկ «Նավակ»-ում իդեալականացվել էր ավազակային կյանքը։
Կանտոնիստները (զինվորների զինապարտ որդիները) ունեին իրենց թատրոնները ։
Մասնավոր թատրոններ
19-րդ դարում կայսերական թատրոնների զարգացման հետ մեկտեղ լայն տարածում գտան մասնավոր թատրոնները։ Դրանց ղեկավարները, որպես կանոն, պրոֆեսիոնալ դերասաններ և ռեժիսորներ էին, որոնք կրթություն էին ստացել կայսերական թատրոնների համակարգի մեջ մտնող թատերական ուսումնարաններում և փնտրում էին իրենց ճանապարհը արվեստում՝ հեռանալով կայսերական թատրոնների պետական ուղղվածությունից, որտեղ երկար ժամանակ թույլ չէր տրվում նորարարություններ, և դերերն էլ փոխանցվում էին դերասաններից երիտասարդ սերնդի դերասաններին նույն կատարողական մեկնաբանությամբ։
Մասնավոր գավառական ձեռնարկությունները
Գավառական թատերական ձեռնարկություններում աշխատում էին ականավոր այնպիսի դերասաններ, ինչպիսիք էին Նիկոլայ Ռիբակովը, ում Օստրովսկին տվեց Նեսչասլիվցևի դերը «Անտառ» պիեսում։ Վերջիններս ցատկահարթակ էին հանդիսանում դերասանների և ռեժիսորների համար, որտեղ նրանք կարող էին փորձ ձեռք բերել «իսկական» մայրաքաղաքային թատրոններում հանդես գալուց առաջ (օրինակ Փոքր թատրոնի դերասան Սերգեյ Շումսկին 1847 թ. մեկնեց գավառական Օգեսսկի թատրոն, որպեսզի գլխավոր դերերի փորձ ձեռք բերի և որոշակի փորձ ձեռք բերելով վերադարձավ Մոսկվա)։ Այդտեղից շատերը սկսեցին իրենց կարիերան և արդյունքում դարձան ռուսական մշակույթի հայտնի գործիչներ։ Հետագայում այն դերասանները, որոնք հանդես էին գալիս կայսերական թատրոններում, ստանում էին արտոնություններ, մասնավորապես պետական դերասանները, ծերունական տարիքում հեռանալով բեմից, ապահովվում էին ցմահ թոշակով։ Նման տարանջատումը մայրաքաղաքների և գավառների միջև ազդում էր ոչ միայն, այլև երկրի զարգացման ամբողջ պատմության վրա։
Մայրաքաղաքային մասնավոր թատրոններ
19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբների մոսկովյան մասնավոր երաժշտական թատրոններից հարկ է նշել Սավվա Մամոնտովի թատրոնը և Սերգեյ Զիմինի օպերային թատրոնը։
Այդ ժամանակ աշխատում էին նաև մի քանի դրամատիկական մասնավոր թատրոններ՝ Կորշի թատրոնը, Սոլովցովի և այլն։ Նախահեղափոխական տարիներին ի հայտ եկան Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի մոսկովյան գեղարվեստական թատրոնը, Թաիրովի Կամերային թատրոնը, իսկ 1901 թ. Մոսկվայում բացվեց «Նոր թատրոն»-ը Լիդիա Յավորսկու ղեկավարությամբ, որն աշխատեց մի քանի տարի; Պետերբուրգում աշխատում էր Նիկոլայ Եվրեինովը։ Այս բոլորը թատերական նոր երևույթներ էին, որոնք տարբերվում էին կայսերական թատրոններից։
Ռուս դրամատիկական մշակույթում և թատրոնում ռեալական ուղղվածության զարգացման մեջ հատուկ տեղ էին գրավում Ստանիսլավսկու տեսական մշակումները, որոնք դարձան համաշխարհային թատերական շարժման սեփականությունը։
Ժամանակի հիմնական թատերական գեղագետները
19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին ի հայտ եկան նոր թատերական գեղագետներ։
Միխայիլ Լենտովսկին թատրոնը տեսնում էր հրապարակային արվեստի ավանդույթների զարգացման մեջ, որը սկիզբ էր առնում խեղկատակությունից՝ որպես գալա ներկայացում և վերածվում էր զանգվածային տոնախմբության։
Ստանիսլավսկին և Նեմիրովիչ-Դանչենկոն Մոսկվայի Գեղարվեստական թատրոնում դարձան հոգեբանական թատրոնի հիմնադիրները՝ յուրաքանչյուր բեմական կերպար մշակելով և հավելելով հանդիսատեսին ոչ տեսանելի նախապատմությամբ, որը խթանում էր կերպարի այս կամ այն արարքները։ Վսևոլոդ Մեյերխոլդը մշակում էր թատերական ձևերը, մասնավորապես բեմական շարժումը։ Նա հանդիսանում է թատերական կենսամեխանիկայի համակարգի հեղինակը։ Նա միանգամից ընդունեց հեղափոխական նորարությունները՝ փնտրելով նորարարական ձևեր և դրանք ներմուծեց թատերական արվեստ՝ կոտրելով ակադեմիական դրամատիկական կարծրատիպերը։
Ալեքսանդր Թաիրովը աշխատում էր թատրոնի՝ որպես համադրական ժանրի զարգացման վրա։
1917 թվականից հետո
1917 թվականի հեղափոխությունից հետո բոլոր թատրոնները հայտարարվեցին պետական սեփականություն։ Սոցիալական և տնտեսական քայքայումը բերում էին նրան, որ թատրոնները մարդկանց համար էական չէին։ Մշակույթի շատ գործիչներ, այդ թվում կոմպոզիտորներ, գրողներ, արտիստներ, վոկալիստներ, հեռացան երկրից։ Թատրոնները կորցրեցին նաև հանդիսատեսի զգալի մասին։
Թատրոնը ուղիներ էր փնտրում նոր պայմաններում գոյատևելու համար։ Օգնեցին ՆԷՊ-ի տարիները։ Ռուսական արվեստը սկսեց քիչ-քիչ վերածնվել, սակայն նոր պայմաններում։ Դա թատրոն-կաբարեների ծաղկման ժամանակաշրջանն էր։
Թեև դրամատիկական թատրոններն էլ գրավելով «բերում» էին այդ ժամանակների գործարարներին հանդիսասրահներ, բեմադրում թեթև ժանրերի ներկայացումներ՝ հեքիաթներ և վոդևիլներ։ Նոր ստեղծված Վախթանգովի ստուդիայում բեմադրվում է «Արքայադուստր Տուրանդոտը» ներկայացումը՝ գրված Կարլո Գոցցիի հեքիաթի հիման վրա, որի թեթև ժանրի ետևում թաքնված էր սուր սոցիալական երգիծանք։ Թեպետ այսպիսի ներկայացումները բացառություններ էին։ Հիմնականում նոր սովետական պիեսները նոր իշխանության հռչակումն ու նշանաբաններն էին։
Հայտնվեցին նոր թատրոններ՝ նոր բեմական գեղագետներով՝ օրինակ Արբատում 1920 թ. իր «Մաստֆոր» թատերական ստուդիան բացեց Նիկոլայ Ֆորեգերը։ Հենց այստեղ են կատարել իրենց բեմական առաջին քայլերը Սերգեյ Էյզենշտեյնը, Սերգեյ Յուտկևիչը, Սերգեյ Գերասիմովը, Թամարա Մակարովան, Բորիս Բարնետը, Վլադիմիր Մասսը և սովետական արվեստի շատ այլ ականավոր գործիչներ։
Այդ ժամանակ էլ ծնվեց «Կապույտ բլուզ» թատերական շարժումը։
Շարունակում էին գործել նախկին մասնավոր պետականացված Մոսկվայի Գեղարվեստական թատրոնը, Կամերային թատրոնը, Զիմինի օպերային թատրոնը, նախկին կայսերական և նույնպես պետականացված Մեծ և Փոքր թատրոնները։
Որոշ ընդմիջումից հետո նոր պայմաններում գործը շարունակեց աշխարհում միակ կենդանիներ վարժեցնող, գիտնական-բնագետ Վլադիմիր Դուրովի Կենդանիներիի թատրոնը։ Դուրովին և նրա ընտանիքին մի որոշ ժամանակ թույլատրվեց ապրել իր թատրոնի պետականացված տարածքում, որը սկզբից ևեթ հայտնի վարժեցնողի տունն էր։
Թատրոնը ԽՍՀՄ-ում
Մեծ թատրոնում բեմադրվում էին բացառապես սովետական սյուժեներով ներկայացումներ։ Ստեղծվեց դասական բալետի բարձրորակ դպրոց, դրամատիկական բեմերում բեմադրվում էին սովետական տաղանդավոր հեղինակների պիեսները, ռուսական թատրոնի պատմության մեջ բարձր տեղ գրավեցին նորանուն դերասանները, ռեժիսորները, պարողները, էստրադային կատարողները, բալետմեյստերները, երգիչները։ Ստեղծվեց սովետական թատերական վերլուծությունը, թատերագիտությունը, լույս տեսավ «Թատրոն» ամսագիրը։ Երկրի պատմության մեջ ընդմիշտ մնացին Մայա Պլիսեցկայայի, Դավիթ Բորովսկու, Յուրի Գրիգորովիչի, Արկադի Ռայկինի, Ինոկենտի Սմոտկունովսկու, դրամատուրգներ Միխայիլ Բուլգակովի, Ալեքսեյ Արբուզովի, Վիկտոր Ռոզովի, Ալեքսանդր Վոլոդինի, դրամատիկական ռեժիսորներ և դերասաններ Կոնստանտին Ստանիսլավսկու, Վլադիմիր Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի, Եվգենի Վախթանգովի, Ալեքսանդր Թաիրովի, Ալիսա Կոոնենի, Սոլոմոն Միխոէլսի, Ալեքսեյ Դիկիի, Ռուբեն Սիմոնովի, Գեորգի Տովստոնոգովի, Անատոլի Էֆրոսի, Յուրի Լյուբիմովի և սովետական թատրոնի այլ ականավոր գործիչների անունները։ Բոլոր այս գործիչները ստիպված էին գոյատևել սովետական գրաքննության խեղդող մթնոլորտում։
1924 թ. երկրում հատուկ որոշմամբ արգելվեցին բոլոր պլաստիկական և ռիթմոպլաստիկական ստուդիաները։ Միակ գաղափարախոսական ճիշտ գեղագիտական ուղղվածությունը համարվում էր Ստանիսլավսկու մշակած ուղղվածությունը։ Հետագա մի քանի տարիների ընթացքում թատրոնների մի մասը փակվեցին (Մաստֆորը՝ 1924 թ., «Կապույտ բլուզ» թատերական շարժումը՝ 1933 թ., Մեյերխոլդի թատրոնը՝ 1938 թ., Հրեական թատրոնը (Մոսկվայի պետական հրեական թատրոն) Սոլոմոն Միխոէլսի հետ (սպանվեց 1948 թ.)՝ 1949 թ., Թաիրովի կամերային թատրոնը՝ 1950 թ.), իսկ մշակույթի շատ գործիչներ գնդակահարվեցին կամ բանտարկվեցին։
1930-ական թթ. դրամատիկական թատրոններում ժամանակակից օտարերկրյա հեղինակների ստեղծագործությունները բեմադրել արգելվում էր։ Բացառությունները քննարկվում էին ամենաբարձր մակարդակում. 1930 թ. Թաիրովի կամերային թատրոնը բեմադրեց Բերտոլտ Բրեխտի «Երեքգրոշանոց օպերան»։ 1946 թ. օգոստոսի 26-ի «դրամատիկական թատրոնի խաղացանկի» մասին որոշումը ամրապնդեց այս դրությունը ։. Որոշման մեջ մասնավորապես ասվում էր.
Մի քանի տասնամյակ շարունակ սովետական պիեսների գլխավոր դրական հերոսը պրոլետարն էր՝ «հասարակ սովետական մարդու» հավաքական կերպարը։ Բոլոր թատրոնների խաղացանկում նշանակալի տեղ զբաղեցրեց լենինիանան։ Թատերական Լենինը իմաստուն, բարի, դրական հերոս էր։
Էստրադայում միայն հարբեցողների, պորտաբույծների, գործալիքների և նման այլ անբարեխիղճ աշխատավորների կերպարներ էին։ Ծաղրի էր ենթարկվում այն ամենը, ինչ կատարվում էր Արևմուտքում։ Բարձր պաշտոնյաների և կուսաշխատողների նմանակումները կտրականապես արգելվում էին. թույլատրվում էր միայն հայտնի երգիչների և երգչուհիների ընկերական նմանակումները, որոնց էլ իրենց հերթին թույլատրվում էր կատարել միայն այն երգերը, որոնք անցել էին գրականության և հրապարակության հարցերով զբաղվող գլխավոր ղեկավար մարմնի գրաքննությունը։
«Ձնհալի» ժամանակաշրջանում թատերական մշակույթ մտավ վաթսունականների սերունդը։ Մշակույթի նախարար Եկատերինա Ֆուրցևայի որոշմամբ Տագանկայում բացվեց հայտնի մոսկովյան թատրոնը՝ Յուրի Լյուբիմովի գլխավորությամբ։ Դա մի թատրոն էր, որը միանգամից հանդես բերեց ընդդիմադրական տրամադրվածություն թատերական սոցիալիզմի նկատմամբ։ Տագանկայի թատրոնը, երկար տարիներ դառնալով ոչ միայն Մոսկվայի, այլ ամբողջ երկրի ամենահայտնի թատրոնը, պաշտոնապես սահմանվեց որպես ամենացածր կատեգորիայի թատրոն. դրանից ցածր գտնվում էին ինքնագործ խմբակները։
Սովետական Միությունում բացվում էին մանկական թատրոններ, պատանի հանդիսատեսի թատրոններ, 1965 թ. նոյեմբերի 21-ին հանդիսավոր կերպով բացվեց Նատալյա Սացի անվան Մոսկվայի պետական ակադեմիական մանկական երաժշտական թատրոնը հենց իր՝ Սացի գլխավորությամբ։
Մայրաքաղաքում թատերական կյանք գոյություն ուներ, սակայն գավառներից և գյուղերից մայրաքաղաք հասնելը հեշտ չէր։ Գավառների ամենատաղանդավոր դերասաններին ու ռեժիսորներին տեղափոխում էին Մոսկվա, իսկ գավառական բեմերը «դատարկվում» էին։ Ռուսական գավառական քաղաքներում թատրոններ կառուցվում ու գոյատևում էին, սակայն նրանց մակարդակը չէր կարելի համեմատել Մոսկվայի և Լենինգրադի թատրոնների մակարդակի հետ։
Սակայն մայրաքաղաքի թատրոններում գոյություն ունեին կարգեր. «Ձնհալի» տարիներից հետո պետական կառավարման համակարգը խստացավ։ Գրաքննական կոմիտեն կայսերական թատրոններից շարունակում էր ներկայացումներ հանելը, սովետական կուսակցական ղեկավարությունը (ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարությունը, շրջանային և քաղաքային կուսակցական աշխատողները, շրջկոմները և քաղկոմները) նույն գաղափարախոսական հիմունքներով չէր թույլատրում շատ դրամատիկական ստեղծագործությունների բեմադրությունը սովետական բեմի վրա, իսկ որոշ թատերական գործիչների էլ մղում էր տարագրության, օրինակ՝ Յուրի Լյուբիմովին։
Գորբաչովյան և Ելցինյան վերակառուցումը հանգեցրեց մի շարք փոփոխությունների, այդ թվում նաև թատերական։ Սակայն 20-րդ դարի 1980-ական թվականների սկզբում տիրող տնտեսական քայքայումը բերեց նրան, որ թատրոններով սկսեցին քիչ հետաքրքրվել։
Տես նաև
Կատեգորիա:Թատրոն Կատեգորիա:Թատրոնի պատմություն
Կապուցիների բուլվարը
«Կապուցիների բուլվարը» (Le Boulevard des Capucines), ֆրանսիացի նկարիչ Կլոդ Մոնեի կտավը, որն ստեղծվել է 1873 թվականին։ Նկարում պատկերված է Փարիզի Կապուցիների բուլվարը։
Պատմություն
Նկարն ստեղծվել է Դոնու փողոցի (rue Daunou) և Կապուցիների բուլվարի անկյունում գտնվող Նադարի լուսանկարչական ստուդիայի («Anciens Salons Nadar») պատշգամբից ։ Նկարչի համար դա հիանալի հնարավորություն էր՝ վերևից տեսնել աշխույժ բուլվարը՝ բազմաթիվ անցորդներով, որոնց նա պատկերել է որպես նուրբ գրաֆիկական ֆիգուրներ
1873 թվականին Մոնեն նկարել է երկու «Կապուցիների բուլվարը»՝ ուղղահայաց և հորիզոնական։ Առաջին նկարը (Boulevard des Capucines) ներկայում գտնվում է Կանզաս Սիթիի (ԱՄՆ) Նելսոն-Ատկինսի թանգարանում (Nelson-Atkins Museum of Art) ։ Երկրորդ (հորիզոնական) նկարը, որի մասին խոսվում է հոդվածում, 1874 թվականին գնել է Ժան-Բատիստ Ֆորը։ 1907 թվականին այն ձեռք է բերել ռուս վաճառական և կոլեկցիոներ Իվան Մորոզովը, որի հավաքածուում այն գտնվել է մինչև 1918 թվականը, իսկ հեղափոխությունից հետո ազգայնացվել է։ Ներկայումս գտնվում է Ալեքսանդր Պուշկինի անվան պետական թանգարանի հավաքածուում ։
Երկու կտավներն էլ ցուցադրվել են 1974 թվականի ապրիլի 15-ից մայիսի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում Փարիզում իմպրեսիոնիստների առաջին ցուցահանդեսում։ Հարկ է նշել, որ ռուսական արվեստագիտության մեջ հաճախ հանդիպող «Կապուցիների բուլվար» անվանումը չի համապատասխանում նշված երկու նկարներից ոչ մեկին և չի հանդիպում այն ժամանակվա մամուլում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կլոդ Մոնեի նկարներ
Ֆեմինիզմի պատմություն
Ֆեմինիզմ (femina` կին), հասարակության բոլոր ոլորտներում կանանց իրավունքների շարժումը պարզաբանող տերմին, որի նպատակն է վերացնել կանանց խտրականությունը։ Այդ շարժումն առաջացել է դասական լիբերալիզմի ալիքի հետ, 18-րդ դարում, բայց ակտիվացել է 1960-ական թվականների վերջից։ Ֆեմինիստ են անվանում նրանց, ովքեր տեսական հիմնավորումների հիման վրա գիտակցում են կանանց` ենթակա լինելու կարգավիճակը, նրանց սոցիալական կարգավիճակը, որը հավասար չէ տղամարդկանց կարգավիճակին, և պաշտպանում են կանանց ազատման գաղափարը (` կախվածությունից ազատում)։ Նրանք քննադատում են ստեղծված հասարակական հարաբերությունները` շեշտը դնելով սեռերի անհավասարության և կանանց շահերի ու իրավունքների պաշտպանության վերլուծության վրա ։
Նախապատմություն
Ֆեմինիստական ​​գաղափարների տարածման նախադրյալները ի հայտ են եկել ֆեոդալական հասարակության փլուզման ժամանակ բուրժուական հարաբերությունների առաջացման պայմաններում, որից հետո սկսվել է կանանց` վարձու աշխատողներ բանվորներ դարձնելու շրջանը։ Կա նաև տեսակետ, որը ֆեմինիստական ​​գաղափարների տարածումը կապում է իտալացի առաջին կին գրողներ Իզոտա Նոգարոլայի, Լաուրա Չերետայի, Քրիստինա Պիզանսկայայի անունների հետ։ Սրան առնչվում է նաև Աֆրա Բենի, Մերի Էստելի ստեղծագործությունը, որոնք Անգլիայում սովորաբար կոչվում են կանանց իրավունքների առաջին պաշտպաններ։ Նրանք պաշտպանում էին կանանց` տղամարդկանց չափ ազատ և լիարժեք լինելու իրավունքները։ Նաև ֆրանսիացի Պուլենա դե լա Բարան Երկու սեռերի հավասարության մասին իր էսսեում գրել է կանանց անհավասար վիճակի մասին, ինչն, ըստ նրա, տղամարդկային կոպիտ ուժին ենթարկվելու արդյունք է, այլ ոչ թե «բնությունից եկած» ։
Ֆեմինիզմի ծնունդ
18-րդ դարի սկիզբը գենդերային հավասարության գաղափարից նահանջելու շրջան է, այդ ժամանակ հատուկ ժողովրդականություն է ձեռք բերել կանացի «թուլության» («թույլ սեռի») մշակման գաղափարը։ Սակայն արդեն 18-րդ դարի կեսերին ֆրանսիացի լուսավորիչները նպաստել են ֆեմինիստական գաղափարների վերածնմանը։ Վոլտերը գրել է կանանց հանդեպ անարդարության մասին, Մոնտեսքյոն գրել է, որ կինը պետք է մասնակցի հասարակական կյանքին, Հելվեցիուսը պնդում էր, որ «կանանց լուսավորության բացակայությունը միայն նրա թերի և սխալ կրթության հետևանքն է»։
18-րդ դարի ողջ ընթացքում եվրոպական երկրների կանայք սկսել են ակտիվ մասնակցություն ունենալ հասարակության կյանքում։ Մեծ թվով կանայք սկսել են ունենալ տնտեսական անկախություն, աշխարհիկ կանայք փորձում էին միջամտել քաղաքականությանը։ Կանայք խնդրել են ճանաչել քաղաքացիական կյանքի նկատմամբ իրենց իրավունքները` կրթություն, աշխատանք, հարգանք ընտանիքում և հասարակությունում ։
«Առաջին ալիքի» ֆեմինիզմ
19-րդ դարի երկրորդ քառորդում տարբեր երկրներում ֆեմինիստների պահանջները մարմնավորվում էին մեկ ընդհանուր քարոզչության և գործողությունների մեջ։ Սկզբնապես առաջնային խնդիր էր կանանց բարձրագույն կրթության հասանելիությունը, այնուհետև` օրենսդրական բարեփոխումների և կանանց ընտրելու իրավունքի հարցը` որպես օրենսդրական բարեփոխումների ապահովման միջոց։
1848 թվականին ԱՄՆ-ում, Սենեկա Ֆոլզ քաղաքում (Նյու Յորք նահանգ) Ստրկության դեմ շարժման անդամները (68 կին և 32 տղամարդ) ստորագրել են կանանց կարգավիճակի վերաբերյալ Դիրքորոշումների և բանաձևերի մասին հռչակագիրը։ Հռչակագիրը շրջադարձային է դարձել ամերիկյան և համաշխարհային ֆեմինիզմի պատմության մեջ ։
Սուֆրաժիզմ
19-րդ դարի կեսերից կրթված կանայք ակտիվացել են հասարակական կյանքում` պահանջելով քաղաքական հավասարություն։ Պայքարի հիմնական կենտրոնը Անգլիան էր, այդ պատճառով էլ այն իր անունն ստացել է անգլիական «սուֆրաժիզմ» տերմինից, որը նշանակում է ընտրական իրավունք, և մտել է ֆեմինիզմի քաղաքական ուղղության պատմության մեջ։
1867 թվականին Մանչեսթերում ստեղծվել է «Կանանց ընտրական իրավունքի միություն», և անդամները սկսել են «կանանց սուֆրաժիստական ամսագրի» հրատարակումը։ 1868 թվականին միությունը վերափոխվել է «Սուֆրաժիստական ընկերությունների ազգային ֆեդերացիայի» (NFSO), որը մեկ տարվա ընթացքում համախմբել է ավելի քան 5000 անդամ։ NFSO-ն փորձել է սուֆրաժիզմի գաղափարները տարածել Ուելսում, Իռլանդիայում և Շոտլանդիայում։
Նոր Զելանդիայում կանայք ակտիվ ընտրական իրավունք են ստացել (բայց չեն կարող ընտրվել) 1893 թվականին, իսկ Ավստրալիայում 1902 թվականին կանայք ստացել են և՛ ակտիվ, և՛ պասիվ ընտրական իրավունքներ։
Սակայն Անգլիայում կանանց` ոչ միայն տեղական, այլև խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելու իրավունքի մասին օրենքի ընդունումը հետաձգվում էր։ Անգլիացիներն ընտրական իրավունք են ստացել սահմանափակ (միայն ամուսնացած կանանց համար) 1918 թվականին, իսկ ամբողջ ծավալով` 1928 թվականին։
20-րդ դարի 20-ական թվականներին Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում առաջին ալիքի ֆեմինիստական շարժումը, ընտրական իրավունքներին զուգահեռ, կանանց թույլ տալով սովորել համալսարաններում և աշխատել տնից դուրս, իր խնդիրները լուծված է համարել, և կանանց կազմակերպությունների ակտիվությունն անկում է ապրել ։
«Երկրորդ ալիքի» ֆեմինիզմ
Սիմոնա դե Բովուարը դարձել է «երկրորդ ալիքի» ֆեմինիզմի հիմնադիրը, չնայած իրեն չէր համարում ֆեմինիստ։ Բայց նա էր, որ ցրել է աշխատանքի սեռական բաժանման բնականության մասին դոգման, ստեղծել է փոխկապակցված «բնականը» (կանացի) «մշակութայինի» (առնական) հետ։
20-րդ դարի 60-ականների սկզբին կանացի սոցիալական ինքնագիտակցության արթնացումը հանգեցրել է ֆեմինիզմի «երկրորդ ալիքի» առաջացմանը։
Ֆեմինիզմն առանձնանում է հետևյալ գործոններով.
Լիբերալ ֆեմինիզմ
Լիբերալ ֆեմինիզմի վերածնունդը կապված է հրեական ծագում ունեցող ամերիկուհի Բեթի Ֆրիդայի «Կանացիության առեղծվածը» գրքի հետ (1963 թվական)։ Շուտով ԱՄՆ-ում ստեղծվել է կանանց ազգային կազմակերպություն, որը միավորել է ավելի քան 300 000 անդամների, որոնք իրենց նպատակն են հռչակել երկու սեռերի ինքնաիրացման համար հավասար հնարավորությունների ստեղծման համար պայքարը։ Իր գլխավոր խնդիրը նոր կազմակերպությունը համարել է տնտեսական ակտիվության բոլոր ոլորտներում սեռի հիմքով խտրականության օրենսդրական արգելքի ընդունումը։
ԱՄՆ-ի գենդերային քաղաքականության բարեփոխումը սկսել է 1961 թվականին նախագահ Ջ. Քենեդին, որը կանանց կարգավիճակի հանձնաժողով է ստեղծել` հետպատերազմյան Ամերիկայում կանանց իրավունքների հետ կապված իրավիճակն ուսումնասիրելու համար։ 1970 թվականին Հարվարդում հումանիտար և բնական ֆակուլտետների 483 դասախոսների թվում չկար ոչ մի կին։ ԱՄՆ-ի հեղինակավոր համալսարաններում, բարձրագույն բժշկական դպրոցներում, բիզնեսի դպրոցներում 1960-ականների վերջին կանանց թիմը կազմել է ուսանողների 5-8%-ը ։
Արմատական ֆեմինիզմ
Արմատական ֆեմինիզմը ձևավորվել է 20-րդ դարում և այժմ իրենից ներկայացնում է ֆեմինիզմի ամենավառ ուղղությունը։ Արմատական ֆեմինիստուհիների համար պետությունը վերահսկողության գործիք է նախ և առաջ կանացի սեքսուալության համար, տղամարդիկ սոցիալական խումբ են, որն օգտագործում է կանանց սեքսուալությունն իրենց կարիքների և ցանկությունների մշտական սպասարկման համար։ Ցույց տալով, թե ինչպես են կանանց մարմինը և սեքսուալությունը ճնշվում և օգտագործվում հայրիշխանական համակարգում, արմատական ֆեմինիզմը հանրային քննարկման է ներկայացրել ավելի վաղ արգելված թեմաներ` սեռական ոտնձգություններ, ընտանեկան բռնություն, կանանց սեռական հաճույք ։
Թրյոնդելագ
Կենտրոնական Նորվեգիա կամ Թրյոնդելագ (Trøndelag), ոչ պաշտոնական վարչատարածքային միավոր Նորվեգիայում ։
Գտնվում է թագավորության կենտրոնական հատվածում։ Վարչականորեն ներառում է երկու ֆյուլքե։
Աշխարհագրություն
Հուր-Նորգեն գտնվում է Նորվեգիայի հյուսիսում՝ Սկանդինավյան թերակղզու վրա։ Ափերը ողողում է Նորվեգական ծովի ջրերը։
Կենտրոնական Նորվեգիայի երկրամասը բացի միջմարզային սահմաններից, ունի նաև միջպետական սահման։ Արևելքում սահմանակցում է Շվեդիային։
Ներառում է երկու ֆյուլքե (մարզ)` Նուր Թրյոնդելագ և Սյոր Թրյոնդելագ։ Գտնվում է UTC+1 ժամային գոտում։ Զբաղեցնում է 41 254 կմ² տարածք և Նորվեգիայի ամենախոշոր վարչատարածքային միավորն է։ Այն կազմում է ամվողջ երկրի 12,74 %-ը։
Բնակչություն
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Կենտրոնական Նորվեգիան ունի 437 198 բնակիչ, որոնք հիմնականում տեղաբնիկ նորվեգացիներն են։ Խոսում են տարբեր լեզուներով, մասնավորապես նորվեգերեն լեզվի երկու բարբառներով։
Ըստ բնակչության թվի՝ Թրյոնդելագն չորրորդն է Նորվեգիայում։ Այն կազմում է ամբողջ Նորվեգիայի բնակչության 8,66 %-ը։ Պաշտոնական կրոնը քրիստոնեությունն է։
Յուրի Օռլով
Յուրի Ֆեոդորի Օռլով (Юрий Фёдорович Орлов, օգոստոսի 13, 1924, Մոսկվա, ԽՍՀՄ ), ռուս նշանավոր ֆիզիկոս, իրավապաշտպան և հասարակական գործիչ։ Ֆիզիկա-մաթեմատիակական գիտությունների դոկտոր (1963), պրոֆեսոր (1970)։ ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (1968)։
Կրիստիանա Մուսկարդինի
Կրիստիանա Մուսկարդինի (Cristiana Muscardini, ), իտալացի հրապարակախոս և աջակողմյան քաղաքական գործիչ, 1989-2014 թվականներին` Եվրոպական խորհրդարանի անդամ։
Քաղաքական կարիերա
Ստանալով փիլիսոփայություն մասնագիտության բարձրագույն կրթություն` Կրիստիանա Մուսկարդինին միացել է Իտալական սոցիալիստական շարժման ակտիվիստներին (1972-1994 թվականներ), այնուհետև դարձել է Ազգային դաշինքի առաջնորդ (1995-2009 թվականներ)։
Յուրի Օռլով
Կենսագրություն
1952 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը։ 1976 թվականին եղել է Մոսկվայի հելսինկյան խմբի հիմնադիր նախագահ, Մարդու իրավունքների միջազգային հելսինկյան Ֆեդերացիայի պատվավոր նախագահ։ Արվեստի և գիտության ամերիկյան ակադեմիայի և մի շարք գիտական ու հասարակական կազմակերպությունների անդամ, Ուպսալայի (Շվեդիա) համալսարանի պատվավոր դոկտոր է։ 1987 թվականից Կոռնելի համալսարանի (Իթակա, Նյու Յորք) ավագ գիտաշխատող է։ 1986 թվականից բնակվում է ԱՄՆ-ում։
Կրիստիանա Մուսկարդինի
Քաղաքական կարիերա
1980-1990 թվականներին նա նաև եղել է Միլանի քաղաքապետարանի խորհրդական։ 1983 թվականի ընտրություններում նրան հաջողվել է դառնալ իտալական խորհրդարանի պատգամավոր, իսկ 1989 թվականին Քրիստիանա Մուսկարդինին առաջին անգամ մտել է Եվրախորհրդարան։
Յուրի Օռլով
Գործունեություն Հայաստանում
Արտեմ Ալիխանյանի հրավերով 1956-1972 թվականներին աշխատել է Հայաստանում ։ Նա եղել է ԵրՖԻ-ի արագացուցչի նախագծողների և կառուցողների հիմնական կազմում, դասավանդել է ԵՊՀ-ում, ընտրվել է ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ ։ 1952-1956 թթ. աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ տեսական և փորձարարական ֆիզիկայի ինստիտուտում, 1956-1972 թթ.՝ ԵրՖԻ-ի գիտաշխատող, լաբորատորիայի վարիչ։
Կրիստիանա Մուսկարդինի
Քաղաքական կարիերա
2000-2004 թվականներից նա զբաղեցրել է Ազգերի Եվրամիության փոխնախագահի` խորհրդարանական ծայրահեղ աջ խմբակցության փոխնախագահի պաշտոնը։ 2004-2009 թվականներից նա ղեկավարել է խորհրդական նոր` «Ազգերի դաշինքը Եվրոպայի համար» միության աշխատանքը։ 2009 թվականին մտել է Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության ներկայացուցիչների դաշինք, իսկ 2012 թվականին անդամակցել է Եվրոպական պահպանողական և ռեֆորմիստների կուսակցություն։ 2014 թվականի ընտրություններում Կրիստիանա Մուսկարդինին պարտվել է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իտալիայի կին քաղաքական գործիչներ
Յուրի Օռլով
Պարգևներ
Պարգևատրվել է Ամերիկական ֆիզիկական ընկերության Նիկոլսոնի մեդալով (1995) և այլ մեդալներով ու մրցանակներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Ռուս կալանավորներ և ձերբակալվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Խորհրդային այլախոհներ Կատեգորիա:Ռուս իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Մոսկվայի ֆիզիկատեխնիկական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Ասանա
Ասանա` आसन նշանակում է "մարմնի համար հարմար դիրք"։ Յոգա գիտության ութփուլանի համակարգի երրորդ փուլն է, որն ուղղված է մարդու ֆիզիկական մարմնի ամրացման, հզորացման, կոփման ու ճկունացման միջոցով այն ավելի բարենպաստ ու կենսաակտիվ վիճակի բերել, որպեսզի այն լավագույնս ծառայի մարդուն՝ լիարժեք կատարելության հասնելու համար։ Յոգայի մարմնական դիրքերի / կեցվածքների մասին առաջին համակարգված հիշատակությունները գրի է առել հնագույն իմաստուն և Յոգայի գիտակ Փաթանջալին իր "Յոգա Սուտրա" գրքում, որը բաղկացած է 196 աֆորիզմներից կամ "շաստրաներից": Ասանաների քանակության մասին շատ տարբեր վարկածներ կան, որոնցից որոշների համաձայն՝ դրանց թիվն անցնում է 40000-ից։ Սակայն սա ավելի շատ Յոգայի հազարամյա գոյության ու վայելած մասսայականության արգասիք է, քան գիտական օրինաչափություն։ Իրականում, ըստ Յոգայի մասին հնուց մեզ հասած տվյալների, Յոգայի հիմնական դիրքերի բավական համեստ քանակությունը միանգամայն բավարար է ինքնակատարելության պրակտիկայի համար, հատկապես եթե դրանք համադրվեն Յոգայի մյուս 7 աստիճանների հետ։
Կատեգորիա:Յոգա Կատեգորիա:Ասանա
Վենիբ Յոլ
Վենիբ Յոլ (Вениб-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը գտնվում է Սիսոլա գետի աջ ափին՝ 307 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կազեի Ջերոլա
Բնակչությունը կազմում է 2535 մարդ (2004 թվական)։ Խտությունը կազմում է 1106 մարդ/կմ²։ Տարածքը 24 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 27050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0383։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վալե դի Կադորե
Վալե դի Կադորե (Valle di Cadore), կոմունա Իտալիայում։ Տեղակայված է Վենետո մարզում, Բելունո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2033 մարդ (2007), բնակչության խտություն՝ 50 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 41 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 32040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0435։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բրախիոզավրիդներ
Բրախիոզավրիդներ(լատիներեն Brachiosauridae), զաուրոպոդների ինֆրակարգին պատկանող սողունակոնքային դինոզավրերի ցեղ, որոնք գոյություն են ունեցել մոտ 161-100 միլիոն տարի առաջ։ Այս դինոզավրերը իրենցից ներկայացնում են չորս ոտանի (առջևի մեծ վերջույթներով), երկար պոչով ու պարանոցով կենդանիներ։ Չնայած նրանց բազմաթիվ առանձնահատկությունների կան տեսակետներ, որ այս ընտանիքը չի առանձնանում, այլ հանդիսանում է տիտանոզավրոֆորմերի խմբի մի մաս։ Ամենամեծ բրախիոզավրիդն է հանդիասնում բրեվիպարոպը։ Ներկայումս իրականացվում է աշխարհում չափերով երկրորդ բրախիոզավրիդի (ընձուխտատիտանի՝ նախկինում բրախիոզավր բրանկա) կմախքի վերականգնումը Բեռլինի Գումբոլդտ թանգարանում։
Տաքսոնոմիա
Կատեգորիա:Դինոզավրեր Կատեգորիա:Յուրայի դարաշրջանի դինոզավրեր
Կարպովո-Նադեժդինկա
Կարպովո-Նադեժդինկա (Карпово-Надеждинка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կարպովո-Նադեժդինկա գյուղում բնակվում էր 629 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վոլպինո իտալիանո
Հայտնի է դարձել 17-րդ դարում։ Վոլպինոն Իտալիայում շատ սիրված է հատկապես կանանց կողմից։ Իտալերենից թարգմանաբար շան անունը նշանակում է "աղվես"։ Վոլպինոյի ականջները փոքրիկ եռանկյունաձև են։ Բուրդը փարթամ է։ Այս կենդանիները լինում են հիմնականում սպիտակ, կարմիր և դեղին գույների ։ Կան նաև սև վոլպինոներ որոնք շատ քիչ են հանդիպում։
Վոլպինոյի հասակը հասնում է 25-30 սմ-, իսկ քաշը 4.5 կգ։
Բուզդաղ (լեռ, Պարսկահայաստան)
Բուզդաղ, լեռ Իրանում, Ղարադաղի շրջանում, Հագար գյուղաքաղաքից մոտ 40 կմ հյուսիս-արևմուտք, Արաքսի աջ ափից 25-26 կմ հեռավորության վրա։ Բարձրությունը՝ շուրջ 2700 մ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ
Կարմրակատար շամփրուկ
Կարմրակատար շամփրուկ, շամփրուկների ընտանիքին պատկանող թռչուն, որը գրանցված Հայաստանի կարմիր գրքում։ Հայաստանում բնադրվող, չվող թռչուն է։
Արտաքին կառուցվածք
Կարմրակատար շամփրուկի գլուխը շագանակագույն է, թևերը, պոչը, ճակատը և աչքից դեպի ականջը ու ծոծրակը տարածվող շերտերը սև են, թևի վրա ունի սպիտակ շերտ, որն ավելի լավ է երևում թռիչքի ընթացքում, վերին կտուցի հիմքում ունի սպիտակ շերտ, որովայնը սպիտակ է՝ շիկավուն երանգով, պոչի եզրային փետուրները սպիտակ են, կտուցի ծայրը կեռ է և սուր։ Էգ թռչունի գարնանային գուներանգները մեղմ են, ձագերի փետրավորումը՝ ալիքավոր նախշերով։ Քաշը՝ 33-40 գ, թևի երկարությունը՝ 94-102 մմ ։
Բնադրում
Գարնանը վերադառնում է ապրիլի վերջին, մայիսի սկզբին։ Տարածված է կիսանապատային գոտում, մասամբ՝ լեռնային տափաստաններում։ Հիմնական բնադրավայրերն են՝ Աշտարակից մինչև Երասխ, Վայքը և Զանգեզուրը։ Բնադրվում է թփերի և ծառերի վրա, բույնը սարքում է օշինդրից, բրդի կտորներից, տեղադրում գետնից 60-70 սմ բարձր։ Մայիսին դնում է 5-7 կանաչավուն կամ երկնագույն, մոխրամանուշակագույն պտերով ձու ։
Սննդառություն
Սնվում է հիմնականում բզեզներով և այլ անողնաշարներով։ Օգտակար թռչուն է ։
Նամիբ անապատ
Նամիբը (Namіbe, Namіb) առափնյա անապատ է Աֆրիկայի հարավարևմտյան մասում։ Անապատի անվանումը ծագում է բնիկ նամա ցեղի լեզվից։ Նամիբի տարածքը կազմում է ավելի քան 100 000 կմ²։ Անապատը տարածվում է մոտ 1900 կմ Ատլանտյան օվկիանոսի երկարությամբ Անգոլայում Նամիբե քաղաքից, ամբողջ Նամիբիայի տարածքով (որը ստացել է իր անվանումը այս անապատից) մինչև Օլիֆանթս գետի գետաբերանը ՀԱՀ-ի Կապի նահանգը։ Օվկիանոսից անապատը գնում է մինչև մայրցամաքի խորքը 50-ից 160 կմ հեռավորության վրա ներմայրցամաքային սարահարթի լանջերի մոտ։ Հարավում Նամիբը կապվում է Կալահարիի հարավարևմտյան մասի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի անապատներ Կատեգորիա:Նամիբիայի անապատներ Կատեգորիա:Անգոլայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության անապատներ Կատեգորիա:Անգոլայի անապատներ
Կարմրակատար շամփրուկ
Տարածվածություն
Տարածված է հարավային և միջին Եվրոպայում, հյուսիսային Աֆրիկայում, Փոքր Ասիայում, Իրանում ։
Պահպանություն
Սակավաթիվ օլիգոտոպային տեսակ է, որն ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում և գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Ներկայիս թվաքանակի գնահատման համար տվյալները բավարար չեն։ Մեղրու շրջանում խտությունը կազմում է միջին հաշվով 0,34 թռչուն 1 հեկտարին։
Կարմրակատար շամփրուկի թվաքանակի վրա կարող է բացասականորեն ազդել գյուղատնտեսական նպատակներով կիսաանապատների յուրացումը, ինչպես նաև վնասատուների դեմ պայքարում թունաքիմիկատների օգտագործումը։
Պոպուլյացիայի մի մասը բնակվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի տարածքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թռչուններ Կատեգորիա:Շամփրուկներ Կատեգորիա:Հայաստանի թռչուններ Կատեգորիա:Քորդավորներ Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Աֆրիկայի թռչուններ
Բոգդան Գալստյան
Բոգդան Հակոբի Գալստյան (22.12.1882 (03.01.1883), Դերբենդ –15.06.1938, Մագադան, անհատի պաշտամունքի զոհ), հողագետ,պրոֆեսոր (1925) ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանի բնագիտական ֆակուլտետը (1906)։ 1925–1930- ին՝ Երևանի պետական համալսարանի հողագիտության ամբիոնի վարիչ, 1930–3198-ին՝ դասախոս։ Աշխատանքները վերաբերում են Հայաստանի հողերի ուսումնասիրման, հողաաշխարհագրի շրջանացման հարցերին։ Հետազոտել է հողածածկույթը, կազմել առաջին քարտեզները, ըստ գոտիների առանձնացրել հողատեսքերը։
(8311) Ժանգդանինգ
(8311) Ժանգդանինգ (Zhangdaning), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Պեկինի Շմիդտ-ԼԿՍ աստերոիդների ծրագրի կողմից Քսիլոնգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,30327 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1169 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4896 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1276,78 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,28196 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,98° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պեկինի Շմիդտ-ԼԿՍ աստերոիդների ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Չալբի անապատ
Չալբին (Chalbi) կավե-աղուտային անապատ է Աֆրիկայում, որը գտնվում է Քենիայի հյուսիսային և Եթովպիայի հարավային մասերում, Թուրքանա լճից արևելք։ Անապատի անվանումը գաբբարա լեզվով նշանակում է «տկլոր և աղի»։ Սա Քենիայի ամենաչոր մասն է։ Անապատը կազմավորվել է հին լճի տեղը։ Այստեղ հաճախակի օդատեսիլներ են լինում։
Կատեգորիա:Աֆրիկայի անապատներ Կատեգորիա:Քենիայի անապատներ Կատեգորիա:Եթովպիայի անապատներ
Մերլ Գրին Ռոբերտսոն
Մերլ Գրին Ռոբերտսոն (Merle Greene Robertson, ), ամերիկացի նկարիչ, արվեստի պատմաբան, հնագետ, դասախոս և մայաիստ հետազոտող, որը հայտնի է իր ծավալուն աշխատանքով մայաների քաղաքակրթության արվեստի, պատկերագրության և մինչկոլումբոսյան Ամերիկայի գրչության ուսումնասիրման և պահպանման ուղղությամբ ։ Նա առավել հայտնի է մայաների փորագրված ստելաների, քանդակագործության և փորագրված քարերի ստելլաներով, հատկապես մայաների Տիկալ և Պալենկե վայրերում։
Վաղ կյանք և կրթություն
Ռոբերտսոնը ծնվել է 1913 թվականին Մոնտանա նահանգի Մայլս Սիթի փոքրիկ քաղաքում՝ Ադա Էմմա Ֆուտի և Դարել Իրվինգ ՄաքՔենի ընտանիքում։ Ութ տարեկանում տեղափոխվել է Մոնտանա նահանգի Գրեյթ Ֆոլս։ Այստեղ նա մեծապես հետաքրքրվել է բնիկ ամերիկացիների մշակույթով և նույնիսկ սովորել հնդկական ժեստերի լեզուն Բլեքֆութ (Blackfoot) հնդիկ առաջնորդներից, որոնց հետ մտերիմ էր նրա հայրը ։ Բայց ավելի կարևոր է, որ նա հանդիպել է նկարիչ Չարլզ Մ. Ռասելին Great Falls-ում, ով Մերլին սովորեցնել է նկարել։ Դեռահաս տարիքում տեղափոխվել է Սիեթլ (Վաշինգտոն), այնտեղ ավարտել է միջնակարգ դպրոցը և հաճախել Վաշինգտոնի համալսարան ։
Չափահասություն
Մերլը սկսել է աշխատել որպես կոմերցիոն նկարիչ և ոսկյա թերթավոր փեղկերի նկարիչ-դրվագող։ Ամառները նա աշխատել է Տապավինգո ճամբարում։ Ավարտելուց հետո Մերլին ամուսնացել է իր քոլեջի ընկերոջ՝ Ուոլաս ՄակՆիլ Գրինի հետ։ Զույգն ամուսնացած է եղել տասներեք տարի և ունեցել երկու երեխա՝ Դեյվիդն ու Բարբարան։ Այնուամենայնիվ, ամուսնությունը լուծարվել է, երբ Մերլը իմացել է, որ համատեղ կյանքում իր ամուսինն ունեցել է մի քանի սիրավեպեր։ Ամուսնալուծությունից հետո Մերլը երեխաների հետ տեղափոխվել է Կալիֆորնիա, որտեղ նա սկսել է դասավանդել Սան Ռաֆայելի ռազմական ակադեմիայում։ Այնտեղ նա առաջին անգամ հանդիպել է դեկան Բոբ Ռոբերտսոնին, որը հետագայում դարձել է նրա ամուսինը։ Նա և պարոն Ռոբերտսոնը մեկնել են Սալվադոր՝ այցելելու կադետներ Քինոնեսին, Էսկալոնին և Սագրերայի և սալվադորյան հնագիտության մասին տեղեկանալու։ Հետագայում նա որոշել է վերադառնալ դպրոց և տեղափոխվել Սան Միգել դե Ալենդե քաղաք (Մեքսիկա, Գուանախուատո)։
Նա ստացել է կերպարվեստի մագիստրոսի կոչում Գուանախուատոյի համալսարանում, որտեղ սովորել է ջրանկարչություն, յուղանկարչություն, լուսանկարչություն և որմնանկարչություն Մեքսիկայի լավագույն նկարիչներից մեկի՝ Ջեյմս Պինտոյի մոտ ։ Իր մագիստրոսականն ավարտելուց հետո Մերլը սկսել է աշխատել Տիկալ նախագծի վրա Փենսիլվանիայի համալսարանի հետ 1961 թվականին ։ Նա երեք ամառ անցկացրել է՝ նկարելով Կենտրոնական Ակրոպոլիսի ճարտարապետությունը ։ Նա նաև սկսել է իր հայտնի ռուբինգ կրկնօրինակումներն՝ արվեստը դարձնելով մայաների ռելիեֆային քանդակների մասին տեղեկատվությունը փաստագրելու և պահպանելու միջոց։ Մինչ նա այնտեղ էր, նրան առաջարկել են ճանապարհորդել Գվատեմալայով և վերարտադրել ստելլաներն այլ վայրերում։
Մինչ Մերլն իր համար ճանապարհ էր հարթում որպես մայաիստ, նա շարունակում է դասավանդել նահանգային դպրոցներում։ Նա և իր ամուսին Բոբը երկուսն էլ աշխատում էին Կալիֆորնիայի Փեբլ Բիչ քաղաքի Սթիվենսոնի դպրոցում։ Այստեղ Մերլն առաջին անգամ սկսել է երիտասարդ ուսանողների շրջանում սեր սերմանել մայաների հանդեպ։ Նա դասավանդել է մեզոամերիկյան հնագիտություն և իր ուսանողներից շատերին տարել Կենտրոնական Ամերիկայի ջունգլիներ արշավների։ Նրա ուսանողներից ոմանք նույնիսկ շարունակել են սովորել հնագիտության քոլեջում և շարունակել կարիերան՝ ուսումնասիրելով մայա քաղաքակրթությունը, որոնց լավագույն օրինակներից մեկը մայաիստ Առլեն Ֆ. Չեյզն էր ։
Ռուբբինգ կամ դրոշմապիտակում
Ի սկզբանե նկարչական կրթություն ունենալով՝ Ռոբերտսոնն առաջինն է սկսել մայաների մոնումենտալ քանդակների և արձանագրությունների պատկերները ռուբբինգ (rubbing-դրոշմապիտակում) տեխնիկայով կրկնօրինակել՝ ստեղծելով դրանցից ավելի քան 4000-ը չորս տասնամյակ տևած կարիերայի ընթացքում (2000-ը՝ հուշարձան) ։ Շատ դեպքերում այս վերատպումների շնորհիվ պահպանվել են արվեստի գործերի մանրամասները, որոնք դրանից հետո քայքայվել կամ նույնիսկ անհետացել են շրջակա միջավայրի կամ թալանողական գործողությունների պատճառով։ Այս մեթոդն առաջին անգամ օգտագործվել է հին չինացիների կողմից, սակայն Մերլը հետագայում զարգացրել և կատարելագործել է գործընթացը։ Նա մշակել է երկու տեխնիկա՝ օգտագործելով թանաքի երկու տարբեր ձևեր բրնձի թղթի վրա։ Ընտրված թանաքի տեսակը հիմնված էր շրջակա միջավայրի պայմանների և գրանցվող նյութի բնույթի վրա։ Մերլը մայաիստ Տատյանա Պրոսկուրյակովայի և Էդիթ Ռիկետսոնի հետ միասին կանանց համար մայաների հնագիտության ոլորտ մուտք գործելու ճանապարհ է հարթել։ Նա առաջին կինն էր, ով միացավ Տիկալի նախագծին, այն ժամանակ, երբ կանայք չպետք է աշխատեին հնագիտական նախագծերի վրա ։
Մերլն առավել հայտնի է Պալենկեի իր աշխատանքով։ 1980-ականներին նա ձեռնարկել է մի նախագիծ՝ փաստագրելու և մանրամասնորեն արձանագրելու ամբողջ քանդակագործական արվեստը ։ Սա հանգեցրել է մայաների համաժողովների շարքի անցկացմանը, որը հայտնի է որպես Պալենկեի կլոր սեղաններ, որոնք հանգեցրել են մայաների հետազոտության և հնագույն մայաների գրերի վիմագրական վերծանման ամենակարևոր բեկումներին։ Հանդիպումները սկսվել են 1973 թվականի դեկտեմբերին և ավարտվել 1993 թվականի հունիսին ։ Կլոր սեղանի հանդիպումների նյութերից ընդհանուր առմամբ 10-ը հրատարակվել են առանձին հատորով ։
Մերլը նաև հայտնի է Չիչեն Իցայում երկարատև աշխատանքով։ Այստեղ նույնպես նա ստեղծել է մի մեծ, ընդգրկող զեկույց՝ տեղանքի բոլոր քանդակների մասին ։ Նա ոչ միայն արձանագրել է հիերոգլիֆային և պատկերագրական արձանագրությունները, այլև դրանք մեկնաբանել է հեղինակների աչքերով։ Սա ցույց է տվել նրա եզակի կարողությունները որպես նկարիչ, այլ ոչ թե ֆորմալ կրթություն ստացած հնագետ ։
1982 թվականին Մերլը հիմնել է Մինչկոլումբիական մշակույթի ինստիտուտը, որը հրատարակում է PARI Journal-ը ։ Այս շահույթ չհետապնդող կազմակերպությունն աջակցել է մեզոամերիկյան արվեստի, էպիգրաֆիայի և պատկերագրության հետազոտություններին և ֆինանսավորել հնագիտական պեղումները Պալենկում Cross Group նախագծի շրջանակներում ։
2004 թվականին Ռոբերտսոնը ստացել է Orden del Pop մրցանակ Գվատեմալայի Popol Vuh թանգարանից՝ ի նշան մայաների հուշարձանների մանրամասն փաստաթղթավորման և հիերոգլիֆային գրության իր տասնամյակների աշխատանքի՝ մայաների մշակութային ժառանգությունը պահպանելու գործում ։ Այս Անթրոպոլոգիայի և Պատմության Ազգային Ինստիտուտը (INAH) նաև Մերլին է հանձնել Ացտեկների արծվի շքանշան և նրան շնորհել Պալենկեի կլոր սեղանների պատվավոր նախագահի կոչում, որոնք շարունակվում են առ այսօր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մայանիստներ Կատեգորիա:Նկարիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ազգագրագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հնագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին արվեստագետներ
Պուտինի մարդիկ
«Պուտինի մարդիկ։ Ինչպես ՊԱԿ-ը հետ վերադարձրեց Ռուսաստանը և հարձակման անցավ Արևմուտքի ուղղությամբ» (Putin's People: How the KGB Took Back Russia and Then Took on the West), բրիտանացի լրագրող Քեթրին Բելթոնի գիրքը, որը լույս է տեսել 2020 թվականի ապրիլին։ Գրքում խոսվում է Վլադիմիր Պուտինի իշխանության գալու մասին և այն մարդկանց, որոնք այդ ժամանակաշրջանում շրջապատել են նրան։ Հրատարակումից հետո գրքում հիշատակված մի շարք կերպարներ և կազմակերպություններ դատական հայցեր են ներկայացրել հեղինակի դեմ։
Նկարագրություն
Գրքի հեղինակը բրիտանացի լրագրող Քեթրին Բելթոնն է, որը եղել է «Financial Times»-ի մոսկովյան բյուրոյի թղթակից և 16 տարի ապրել Ռուսաստանում, որտեղ ծանոթացել է օլիգարխների, պաշտոնյաների, հատուկ ծառայությունների աշխատակիցների ու կրեմլի ասեկոսեների հետ ։
Գրքում նշվում է, թե «ինչպես Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինին մոտ կանգնած խումբը, որը բաղկացած էր ՊԱԿ-ի նախկին սպաներից և ուժայիններից, իր ազդեցության տակ վերցրեց հետխորհրդային տնտեսության հիմնարար ընկերություններն ու պետական ինստիտուտները» ։
Գիրքն ունի լրագրողական հետաքննության ձևաչափ, պարունակում է բազմաթիվ աղբյուրներ, ինչպես օրինակ կրեմլյան ասեկոսեներ տարածողների, դիվանագետների, հետախուզության աշխատակիցների, դատախազների, քրեական տարրերի և օլիգարխների վերաբերյալ մեկնաբանություններ, որոնք հիմնականում անանուն են ։ Գրքի գլխավոր բաժինը ՅՈւԿՈՍ ընկերության պատմությունն է ։
Վեճեր և վարույթներ
2021 թվականի մարտ-ապրիլ ամիսներին HarperCollins հրատարակչության դեմ, որը թողարկել էր «Պուտինի մարդիկ» գիրքը, դատական մի քանի հայց էր ներկայացվել։ Հայցվորների գրքի հեղինակին մեղադրում էին զրպարտության մեջ։ Դրանց թվում էին միլիարդատեր և «Չելսի» ֆուտբոլային ակումբի սեփականատեր Ռոման Աբրամովիչը, «Альфа-Групп-ի» համասեփականատեր Միխայիլ Ֆրիդմանը, գործարար Պյոտր Ավենը, գործարար Շալվա Չիգիրինսկին, ինչպես նաև «Ռոսնեֆտ» ընկերությունը ։
Աբրամովիչը հայտարարել էր, որ գիրքը պարունակում է «կեղծ և արատավորող» պնդումներ, իսկ հայցի նպատակն այն փաստի վիճարկումն էր, որ «Չելսի» ակումբն Աբրամովիչը գնել է Պուտինի հանձնարարությամբ ։ Ֆրիդմանի մամուլի քարտուղարի խոսքով՝ «ո՛չ Ավենը, ո՛չ Ֆրիդմանը ավելի վաղ չեն իմացել դատական մյուս գործընթացների մասին», որոնք կապված են գրքի հետ, ինչպես նաև «նրանք մյուս հայցվորների կամ նրանց փաստաբանների հետ չեն քննարկել և չեն համակարգել իրավաբանական ռազմավարությունը» ։ HarperCollins հրատարակչության ներկայացուցիչները Բելթոնի գիրքն անվանել են «կարևոր և բարեխղճորեն իրականացված աշխատանք» ու խոստացել դատարանում պաշտպանել նրա շահերը ։
Հայցերի լսումներն սկսվել են 2021 թվականի հուլիսի 28-ին Լոնդոնի թագավորական դատարանում ։ Հուլիսի 29-ին կողմերը կնքել էին նախադատական համաձայնություն, համաձայն որի ձեռք էր բերվել պայմանավորվածություն այն մասին, որ վերահրատարակություններում կջնջվեն գրքի բոլոր այն հատվածները, որտեղ նշվում է ՊԱԿ-ի հետ գործարարների կապի մասին։ Բացի այդ, հրատարակչությունը ներողություն կխնդրի գործարարներից այն բանի համար, որ գրքի հեղինակ Քեթրին Բելթոնը գրքի հրատարակումից առաջ մեկնաբանություն չի խնդրել նրանցից ։
Արտադատական կարգով հրատարակչության հետ պայմանավորվածություն է ձեռքբերել միլիարդատեր Ալիշեր Ուսմանովը, որը պահանջում էր գրքից հեռացնել այն հատվածը, համաձայն որի Ուսմանովն օգտագործել է «Газпроминвестхолдинг-ի» ղեկավարի իր պաշտոնը անձնական կարողության մեծացման համար, ինչպես նաև փորձել է «ներթափանցել» բրիտանական էլիտա կամ «դառնալ» դրա «վստահված անձը»։ Արդյունքում գրքում փոփոխություններ են արվել՝ համաձայն Ուսմանովի պահանջների ։
Գնահատականներ
«The Times»-ը և «Financial Times»-ը «Պուտինի մարդիկ» գիրքն անվանում են ժամանակակից Ռուսաստանի, Պուտինի և նրա շրջապատի մասին ամենալավ գիրքը ։
«The Spectator-ի» Կարծիքով՝ Բելթոնը «ոչ միայն փաստաթղթավորել է ՊԱԿ-ից իշխանության ղեկին աշխատակիցների վերելք, այլև հետևել է, թե ինչպես է շրջապատն իրականացրել ողջ երկրի ու նրա ֆինանսների գրավում» ։
Մրցանակներ
2020 թվականին «Պուտինի մարդիկ» գիրքը դարձել է «The Times», «The Sunday Times» և «The Daily Telegraph» թերթերի վարկանիշներով «տարվա գիրք» ։
Կազորատե Պրիմո
Կազորատե Պրիմո (Casorate Primo), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 7003 մարդ (2004 թվական)։ Խտությունը կազմում է 778 մարդ/կմ²։ Տարածքը 9 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 27022։ Հեռախոսային կոդ՝ 02։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հիմեձի
Հիմեձի (姫路市), քաղաք Ճապոնիայում` Հյոգո պրեֆեկտուրայի Կանսայ շրջանում։
2016 թվականի մայիսի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 534 881 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 213 950 մարդ/կմ2։ Քաղաքը զբաղեցնում է 534,43 կմ2 տարածք։
Կլիմա
Հիմեձիի կլիման մերձարևադարձային մուսսոնային է։ Այն բնութագրվում է շոգ ամառներով և զով ձմեռներով։ Ամռանը տեղումները նկատելիորեն ավելի առատ են քան ձմռանը։
Տեսարժան վայրեր
Հիմնեձին իրականում ամրոց-քաղաք է։ Այստեղ է գտնվում Հիմնեձի ամրոցը, որը համարվում է «ՅՈՒՆԵՍԿՕ»-ի համաշխարհային ժառանգության մասը։ 400 տարիների ընթացքում ամրոցը մնացել է անվնաս։ Այն կարողացել է կանգուն մնալ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ իրականացված ռմբակոծություններից, 1995 թվականի ավերիչ երկրաշարժից և մի շարք կործանարար թայֆուններից հետո  ։
Կրթություն
Հիմեձիի կրթական համակարգը նման է ճապոնիայի մյուս քաղաքների համակարգներին։ Քաղաքում կան 20-ից 30 արտերկրացի ուսուցիչներ, որոնք դասավանդում են անգլերեն տեղի միջնակարգ և ավագ դպրոցներում՝ «JET» ծրագրի շրջանակներում ։
Միջազգային հարաբերություններ
Քույր կամ զույգ քաղաք է համարվում ճապոնական երկու և միջազգային վեց քաղաքների հետ։ Քաղաքի ամրոցը ֆրանսիական Շանտիյի ամրոցի քույրն է։ Քաղաքը լավ կապեր ունի ամերիկյան Ֆինիքսի հետ, որի ուսուցիչները կարող են դասավանդել Հիմեձիում 1-2 տարի շարունակ։ «Երիտասարդ դեսպանների փոխանակում» ծրագրի շրջանակներում ամերիկացի և ճապոնացի ավագ դպրոցի աշակերտները հանարավորություն են ստանում գնալ համապատասխան երկրները և ուսումնասիրել երկրների լեզուները և մշակույթը երեք շաբաթվա ընթացքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ճապոնիայի նավահանգստային բնակավայրեր Կատեգորիա:1889 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կիսելևկա (գյուղ, Ամվրոսիևսկի շրջան)
Կիսելևկա (Киселівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գրիգորի Պոժենյան
Գրիգորի Միխայիլի Պոժենյան, խորհրդային և ռուս ռազմաճակատային բանաստեղծ, գրող, Մոսկվայի գրողների միության անդամ, երկու անգամ Ռուսաստանի պետական մրցանակի կրկնակի դափնեկիր, մի քանի կինոսցենարների հեղինակ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1922 թվականի սեպտեմբերի 20-ին, Խարկովում։ Հայրը՝ Միխայիլ Աբրամի (Արամի) Պոժենյանը, ծագումով հայ է, Խարկովի տրակտորային գործարանի հիմնադիրներից, եղել է Խարկովի Քաղաքացիական, արդյունաբերական և ինժեներական կառույցների ուկրաինական գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն։ Մայրը՝ Ելիզավետա Լվովնա Քերները (1899-?), ծնունդով Էլիսավետգրադից էր, ազգությամբ հրեա, բժշկական գիտությունների թեկնածու էր , աշխատել էր որպես թերապևտ , հետագայում՝ Խարկովի բժշկական ինստիտուտի մարդու անատոմիայի ամբիոնում, պրոֆեսոր Ռ. Դ. Սինելնիկովի մոտ, 1941 թվականի հունիսից եղել է բժշկական ծառայության մայոր (3-րդ աստիճանի ռազմական բժիշկ), թիվ 3336, այնուհետև Լենինգրադի ռազմաճակատում գտնվող թիվ 291 տարհանման հոսպիտալի թերապևտիկ բաժանմունքի վարիչ , Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետ է , հեղինակ է «Հեմոլիզի երևույթները և բիլիռուբինի տատանումները կապարի հետ շփվող աշխատողների արյան մեջ» մենագրության (Ի․ Մ․ Մարկուսի հետ միասին, Խարկով՝ Научная мысль, 1928): Որոշ կենսագիրներ տարբեր տեսակետներ են ներկայացնում բանաստեղծի հոր ծագման վերաբերյալ    ։ Հայրենական պատերազմի I աստիճանի և Կարմիր աստղի շքանշանների Պոժենյանի պագևատրման թերթիկներում ազգությունը նշվում է օսեթ։ Ընտանիքը բնակվել է Մորդվինովսկու նրբանցքի, թիվ 17 տանը ։
1939 թվականին ավարտել է Խարկովի թիվ 6 միջնակարգ դպրոցը։ Զինվորական ծառայությունն անցել է Սևծովյան նավատորմում։ Նա պատերազմը դիմավորել է որպես Մոլոտով հածանավի 1-ին աստիճանի ավագ։ Օդեսայի պաշտպանության ժամանակ եղել է 2-րդ հեծելազորային դիվիզիայի հետախուզական նավաստիների ջոկատի կազմում։ Օդեսայի Պաստեր փողոցի թիվ 27 շենքի պատին ամրացված հուշատախտակի վրա Պոզենյանի անունը հիշատակվում է 13 նշանավոր նավաստի-հետախույզների ցանկում ։