cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆրանկոֆոնյան խաղեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բազմասպորտային իրադարձություններ Կատեգորիա:Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպություն
Նոր Գվինեա
Նոր Գվինեա (Pulau Irian, New Guinea), մակերեսով երկրորդ ամենամեծ կղզին աշխարհում ՝ Գրենլանդիայից հետո։ Գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսի հարավ-արևմուտքում, ընկած է Ավստրալիա մայրցամաքից 150 կմ դեպի հյուսիս՝ նրանից անջատվելով Տոռեսի նեղուցով ։
Զբաղեցնում է 829 000 կմ² մակերես ։ Բնակչությունը 2014 թ. տվյալներով կազմում է 11 306 940 մարդ։ Կղզու ամենաբարձր կետը 4884 մետր բարձրություն ունեցող Պունչակ Ջայա լեռն է, որը համարվում է Ավստրալիա և Օվկիանիա մայրցամաքի ամենաբարձր լեռը ։
Ջրագրություն
Կղզին սնուցվում է Խաղաղ օվկիանոսի, Արաֆուրյան և Մարջանների ծովերի ջրերով։ Լեռնային ռելիեֆն ու խոնավության առատ քանակը նպաստում են գետերի ցանցի հարստացմանը։ Նոր Գվինեայում առկա են մի շարք երկար գետեր, որոշների երկարությունը հասնում է մի քանի կիլոմետրի։ Դրանցից ամենաերկարը Սեպիկ գետն է։ Գետի երկարությունը 1126 կմ է, իսկ ջրհավաք ավազանի մակերեսը կազմում է 80 321 կմ2։ Երկարությամբ երկրորդը Պապուա Նոր Գվինեայի տարածքում գտնվող նավարկելի Ֆլայ գետն է, որի երկարությունը 1050 կմ է, ջրհավաք ավազանի մակերեսը՝ 76 000 կմ2։ Ֆլայ գետը նաև ամենաջրառատն է ամբողջ Օվկիանիայում։ Գետի ջրային պաշարն ամբողջությամբ գոյանում է անձրևներից։
Ռելիեֆ
Նոր Գվինեայի հարավային շրջանները պատկանում են Ավստրալիական պլատֆորմին։ Կղզու հյուսիսային և կենտրոնական մասերը զբաղեցնում են բարձր լեռնազանգվածները։ Կղզու ողջ հյուսիս-արևմուտքից մինչ հարավ-արևմուտք ձգվում է գլխավոր լեռնահամակարգը (Կենտրոնական լեռներ), որի ամենաբարձր կետը 3000-4000 մ բարձրություն ունեցող Ջայա լեռն է։ Ծովափերին հանդիպում են բազմաթիվ կորալյան ժայռեր և փոքր կղզիներ, որտեղ հանգած հրաբուխներ կան։ Նոր Գվինեայի լեռնաշղթաները ձգվում են մինչև Բիսմարկի կղզեխումբ և Սողոմոնյան կղզիներ։ Այս կղզիների լեռների բարձրությունը սովորաբար չի գերազանցում 3000 մետրը։ Շատերը կազմված են հանգած և գործող հրաբուխներից։
Պատմություն
Նոր Գվինեայի առաջին բնակիչների մասին պատմական փաստերն ամբողջությամբ վերականգնելը դժվար է, քանի որ այդպիսի կլիմայական պայմաններում օրգանական նյութերն արագ են ոչնչանում։ Հայտնի է, որ սկզբնական շրջանում մարդիկ սկսել են բնակեցնել ծովափնյա տարածքները, քանի որ նրանք լավ ծովագնացներ են եղել և հաճախ են նավարկել։
Նոր Գվինեայում առաջին բնակիչները հայտնվել են դեևս 60 հազար տարի առաջ։ Նրանք այստեղ են հասել Ասիայից և Ավստրալիան Նոր Գվինեային կապող նեղուցով։ Ներկայումս համաշխարհային օվկիանոսի մակարդակի բարձրացման հետևանքով նեղուցը ծածկված է ջրով ։ Գյուղատնտեսությամբ սկսել են զբաղվել 10 հազար տարի առաջ։ Բնակիչներն աճեցրել են բանան, շաքարի ճակնդեղ և տարո (Colocásia esculénta)։
Այստեղ եկած առաջին եվրոպացիները եղել են իսպանացի և պորտուգալացի նավաստիները, որոնք կղզում հայտնվել են 16-րդ դարում։ Լեգենդի համաձայն՝ պորտուգալացի դոն Ժորժի դի Մենեժեշը, գալով կղզի, այն անվանում է Ilhas dos Papuas` «Պապուասների կղզի» (մալայերեն «գանգրահեր» բառից)։ 1545 թ. կղզի է գալիս իսպանացի ծովագնաց Ինյիգո Օրտիս դե Ռետեսը, ով կղզին կոչում է «Նոր Գվինեա»՝ ի հիշատակ աֆրիկյան բնակավայր Գվինեայի, որտեղ եղել էր նախկինում։ Այդ պահից եվրոպացիները սկսեցին Նոր Գվինեայից արտահանել թանկարժեք մետաղներ, կոկոս և արժեքավոր ծառատեսակներ, այդ թվում՝ կաուչուկ։
Ներկայումս կղզին բաժանված է 2 մասի։ Արևելյան մասը պատկանում է Ինդոնեզիային, իսկ արևմտյան մասը՝ Պապուա Նոր Գվինեային։ Նոր Գվինեան Ավստրալիական սալի մաս է կազմում։
Կլիմա
Նոր Գվինեային բնորոշ է հասարակածային և մերձհասարակածային կլիմաները։ 1000 մ բարձրության վրա ջերմաստիճանը բարձր է և գրեթ ողջ տարվա ընթացքում չի փոփոխվում։ Կղզում ամսական ջերմաստիճանը տատանվում է 25-28 °С ջերմաստիճանի սահմաններում, 20 °С-ից գրեթե չի իջնում։ 2000 մ բարձրության վրա միջին ջերմաստիճանը բոլոր ամիսների ընթացքում մի փոքր ցածր է 20 °С-ից։
Հյուսիսային շրջաններում տեղումների միջին քանակը կազմում է 4000 մմ, որոշ վայրերում՝ 6000 մմ։ 4000 մ բարձրության վրա ջերմաստիճանի ցածր պայմաններում և տեղումների բարձր քանակով պայմանավորված ձևավորվում է սառցաշերտ։ Սառցապատ տարածքները հանդիպում են մոտավորապես 4400 մ բացարձակ բարձրության վրա։
Կղզու հարավային մասերը տեղումների բաշխվածությամբ նման են Հյուսիսային Ավստրալիայի կլիմային։ Ձմռանը հարավարևելյան պասսատները կլիման դարձնում են չորային, իսկ ամռանը հյուսիսային մուսսոնները խոնավություն են հաղորդում։ Տեղումների տարեկան քանակը հասնում է 1000 մմ-ի ։
Բուսականություն
Նոր Գվինեայի ցածրադիր ափերում, ինչպես Ավստրալիայում, լայն շերտով ձգվում են արևադարձային խիտ անտառները։ Նոր Գվինեայի որոշ վայրերին բնորոշ է Metroxylon rumphii բուսատեսակի անտառները։ Կղզու սավաննաներում աճում են ակացիաներ, էվկալիպտ, կազուարիններ (Casuarina)։
Կենդանիներ
Նոր Գվինեան, լինելով արևադարձային կղզի, հարուստ է կենդանական և բուսական տեսակներով։ Կղզում հանդիպում են էնդեմիկ կենդանիներ։ Բուսական աշխարհը կազմված է 11 000 տեսակներից, որոնցից 2 500-ը խոլորձներ են, 1 200-ը՝ ծառատեսակները։ Նոր Գվինեան 500 թռչունների, 400 երկկենցաղների, 180 կաթնասունների և 450 թիթեռների հայրենիք է։ Օվկիանոսային կենդանատեսակները նույնպես բազմազան են։ Կան ձկների 1 000 տեսակներ։ Այստեղ հանդիպում են ներկայացուցիչներ կաթնասունների բոլոր ենթադասերից՝ միանցքանիներ, պարկավորներ, գիշատիչ պարկավորներ (լատ.`Dasyuromorphia), Peramelemorphia, Diprotodontia, Eutheria։
Նոր Գվինեայի արևմտյան մասը համարվում է աշխարհի քիչ հետազոտված վայրերից։ Հետազոտություններին չեն օգնում նաև արբանյակային նկարները։ Արևմուտքի սաղարթախիտ անտառների վրա գոյացող ամպերի պատճառով հնարավոր չի լինում տիեզերքից հետազոտել անանցանելի ջունգլիների խորքերը։
Այստեղ հանդիպում են թռչունների 79 ընտանիքներ և 730 տեսակներ և 320 տեսակ էնդեմիկ թռչուններ։ Թութակներն ու աղավնիները մեծ թիվ են կազմում։ Հանդիպում են ճնճղուկանմանների կարգի ներկայացուցիչներ։ Այդ կարգի ավելի հայտնի տեսակներից են դրախտային թռչունները ։ Էնդեմիկ կենդանիների դասին է ներառվում նաև Նորգվինեական կոկորդիլոսը (Crocodylus novaeguineae):
«Եդեմի այգի»
2005 թ. ամերիկացի հետազոտողների մի խումբ հայտնաբերել է «Եդեմի այգի» կոչվող վայրը Նոր Գվինեայի արևադարձային լեռնային անտառներում։ Այդ տարածքը զբաղեցնում է 300 000 հեկտար մակերես Ֆոջա լեռան լանջերին և մեկուսացված է եղել արտաքին աշխարհից։ Հետազոտողները «Եդեմի այգում» հայտնաբերել են մինչ այդ դեռևս չհայտնաբերված ավելի քան 20 տեսակի գորտեր, 4 տեսակ թիթեռներ, 5 տեսակ արմավենիներ։ Հայտնաբերվել են մի քանի հազվադեպ հանդիպող պարկավորներ՝ կենգուրու։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներ Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի կղզիներ Կատեգորիա:Բաժանված տարածաշրջաններ Կատեգորիա:Երկրների միջև բաժանված կղզիներ
Վալոն ան Սյուլի
Վալոն ան Սյուլի (Vallon-en-Sully), համայնք Ֆրանսիայում՝ Օվերն երկրամասի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Էրիսոն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Մոնլյուսոնն է։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 1711 մարդ։
Տնտեսություն
Տնտեսության հիմնական ճյուղերը երկուսն են՝ գյուղատնտեսություն և փայտասղոցման ոլորտ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ենթակեղևային գոյացություններ
Ենթակեղևային գոյացություններ, գորշ նյութի կուտակումներ գլխուղեղի մեծ կիսագնդի հաստության մեջ։
Ենթակեղևային գոյացություններ են պոչավոր կորիզը (ո․ caudatus), կճեպը (putamen), դժգույն կորիզը (globus pallidus), պատնեշը (claustrum), նշաձև կորիզը (ո․ amygdale)։ Պոչավոր կորիզի և կճեպի բջջային կառուցվածքի ու ֆունկցիոնալ նմանության համար Կապերսը (1908) նրանց միավորել է և անվանել նոր զոլավոր մարմին (corpus neostriatum)։ Ներկայումս պոչավոր կորիզը, կճեպը և դժգույն կորիզը միասին անվանում են ստրիոպալիդար համակարգ։ Վերջինս բազմաթիվ առբերող թելերով կապված է տեսաթմբերի (որտեղից ստանում է զգայական և տեսողական գրգիռներ), գլխուղեղի մեծ կիսագնդերի զգայաշարժական գոտու և ուղեղիկի հետ։ Զոլավոր մարմինը արտատար թելերով կապված է դժգույն կորիզի, իսկ վերջինս՝ միջանկյալ և միջին ուղեղի շարժիչ կորիզների հետ։ Ցածրակարգ ողնաշարավոր կենդանիները գլխուղեղի կեղև չունեն, նրանց ենթակեղևային գոյացություններն են ապահովում միջավայրի պայմաններին հարմարվելը, վարքը։ Կաթնասունների և մարդու գլխուղեղի կեղևի զարգացման ու հիմնական ֆունկցիաների կեղևայնացման շնորհիվ ենթակեղևային գոյացությունները կորցրել են իրենց այդքան կարևոր ֆունկցիան և պայմանավորում են չգիտակցված, ինքնաբեր շարժումներ, ինչպես նաև պաշտպանական և հուզական-արտահայտչական որոշ գործողություններ։ Ենթակեղևային գոյացություններ ախտահարվելիս նկատվում է կամայական շարժումների սահունության և ճկունության կորուստ, շարժումները դառնում են աններդաշնակ, կոպիտ, սխեմատիկ։ Զոլավոր մարմինը դժգույն կորիզի նկատմամբ ունի արգելակող ազդեցություն։ Առաջինի մեկուսի ախտահարումից նկատվում է շարժումների աշխուժացում։ Առաջանում են աննպատակ, անկանոն շարժումներ, հատկապես ծայրանդամների հեռադիր հոդերում։
Կատեգորիա:Գլխուղեղի մեծ կիսագնդեր
Ումբերեն
Ումբերեն, ումբրերի լեզուն։ Մոտիկ բարբառներ վոլերի լեզվի և օսկերենի հետ ումբերեն կազմում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի իտալական ճյուղի օսկումբրական խումբը՝ հակադրվելով լատինաֆալիսկյանին։ Խոսվել է Ումբրիայի տարածքում։ Ներկայանում է կարճ արձանագրություններով (ավելի քան տասը) և Իգուվիում (այժմ՝ Գուբբիո) քաղաքում հայտնաբերված յոթ բրոնզե սալիկներով, որոնք Իտալիայի տարածքում ամենից ընդարձակ լեզվական հուշարձաններն են (մոտ 5000 բառ, մ․ թ․ ա․ 4-1 դդ․), բացառությամբ լատինականների և էարուսկյանների։ 1-4-րդ սալիկները և 5-րդ սալիկի մի մասը գրված է էտրուսկյանից սերած այբուբենով, մնացածը՝ լատինականով։ Ումբերենի առանձնահատկություններից են՝ հնդեվրոպական երկբարբառների մենաբարբառացումը, ղադասությունը (ռոտացիզմը), վերջնահանգ բաղաձայնների մեծ մասի անկումը, l և nki ածանցներով անցյալ կատարյալի կազմությունը։
Կատեգորիա:Իտալական լեզուներ Կատեգորիա:Լեզուներ այբբենական կարգով
Թուրհալ
Թուրհալ, ավանԱրևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թուրհալի գավառակում ։ Հանդիսանում էր գավառակի վարչական կենտրոն։
Բնակչություն
Մինչև 1915 թվականն այստեղ զգալի թիվ էին կազմում նաև հայերը։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ավանից ոչ եհռու, բարձրադիր վայրում պահպանվում էին հին Թուրխալ բերդի ավերակները։ Ավանում պահպանվել են միջին դարերում գրված մի քանի ձեռագրեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դիմիտար Սոլև
Դիմիտար Սոլև (Димитар Солев, ), մակեդոնացի արձակագիր, դրամատուրգ, գրական քննադատ։
Հրատարակել է «Հալվող ձյունը» (1956), «Գետի հոսանքով և հոսանքին հակառակ» (1960) ժողովածուները, «Շիկացած երկնակամարի տակ» (1957), «Խոսք Իգորի մասին» (1969), «Մոնո Սամոնիկովի կարճ գարունը» (1964) «Ազատության ձմեռը» (1968) վիպակները։ «Բամիները» (1967), «Խխունջներ» (1975) և մի շարք այլ պատմվածքներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Մակեդոնացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Մակեդոնացի գրականագետներ Կատեգորիա:Մակեդոնացի խմբագիրներ Կատեգորիա:Սկոպիեի համալսարանի շրջանավարտներ‏ Կատեգորիա:Մակեդոնացի գրողներ
Ռուբեն Ադալյան (պատմաբան)
Ռուբեն Պողոսի Ադալյան, հայ պատմաբան (ԱՄՆ), պատմական գիտությունների դոկտոր (1985), պրոֆեսոր (1993)։
Կենսագրություն
Ուսումնասիրությունների առարկան է հայերի ցեղասպանությունը, Հայ դատը, հայ սփյուռքի պատմությունը, հայ պատմագրության հարցերը (Նիկողայոս Ադոնց, Մխիթարյան միաբաններ և այլն)։ Հավաքել, ֆիլմագրել և հրատարակել է ԱՄՆ-ի արխիվներում պահպանված հայերի ցեղասպանության վերաբերյալ 37.000 էջ փաստաթուղթ ("Guide to the Armenian Genocide in the USA Archives, 1915-1918”, 1994)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Տարտուս (այլ կիրառումներ)
Տարտուս (طرطوس) եզրույթը կարող է վերաբերել՝
Նիքլաս Շթարք
Ակումբային կարիերա
Շթարքն իր կարիերան սկսել է գերմանական «Նյուռնբերգ»-ի կազմում։ Թիմի կազմում իր նորամուտը նշել է 2013 թվականի ապրիլի 27-ին՝ «Հոֆֆենհայմ 1899»-ի դեմ խաղում ։ 2013/14 մրցաշրջանի ընթացքում Շթարքը հանդիպումներ է անցկացրել թե՛ հիմնական, թե՛ երիտասարդական թիմի կազմում։ 2014/15 մրցաշրջանի ընթացքում հիմանական թիմի կազմում Նիքլաս Շթարքը մասնակցել է 26 հանդիպման՝ դառնալով 2 գոլի հեղինակ։ 2015 թվականի օգոստոսի 24-ին Շթարքը տեղափոխվել է «Հերթա»։
Միջազգային կարիերա
2014 թվականից Շթարքը հանդես է գալիս Գերմանիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում։ Նա նաև հավաքականի ավագն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Մարիաննե Թիմե
Մարիաննե Լուիզե Թիմե (, Marianne Louise Thieme, ), նիդերլանդացի քաղաքական գործիչ Կենդանիների պաշտպանության կուսակցությունից (պարտիա վուր դե Դիրեն)։ Ներկայացուցիչների պալատում համարվում է կուսակցության խորհրդարանական խմբակցության ղեկավարը 2006 թվականի նոյեմբերի 23-ից։ Թիմեն մասնագիտությամբ իրավաբան է, կենդանիների իրավունքների պաշտպանության ակտիվիստ, գրքերի և հոդվածների հեղինակ։
Մուրադ Ջանիբեկյան
Մուրադ Վահրամի Ջանիբեկյան, հայ դերասան, ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2005)։
Մարիաննե Թիմե
Կյանքը մինչև քաղաքականություն
Սովորել է Դորվետի, Սորբոնի քոլեջում (1991-1992) և Ռոտերդամի Էրազմուս համալսարանում (1992-1997) վարչական իրավունք մասնագիտությամբ։ Բուսակեր է դարձել այդ ժամանակահատվածում։
Մուրադ Ջանիբեկյան
Կենսագրություն
Մուրադ Ջանիբեկյանը ծնվել է 1956 թվականին, Երևան քաղաքում։ 1979 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1979-1997 թվականներին՝ Երևանի տարբեր թատրոնների, 1983-1984 թվականներին և 1997 թվականից՝ Սունդուկյանի անվան թատրոնի դերասան ։
Մարիաննե Թիմե
Կյանքը մինչև քաղաքականություն
1998-2001 թվականներին Մարիաննե Թիմեն աշխատել է Հաագայում, B&A Group հետազոտական գործակալությունում։     2001 - 2004 թվականներին նա աշխատել է հոլանդական հակամորթեղենային կենդանիների պաշտպանության հիմնադրամում։ Մինչև 2006 թվականի նոյեմբերը եղել է Վակկեր Դիեր հիմնադրամի գլխավոր տնօրենը (Ինտենսիվ գյուղատնտեսությունում կենդանիների շահագործման դեմ պայքարի բարեգործական հիմնադրամ)։
Քաղաքական կյանք
2002 թվականի հոկտեմբերին կենդանիների մյուս պաշտպանների հետ հիմնադրել է Կենդանիների պաշտպանության կուսակցություն ։ 2003 թվականի ընտրություններում կուսակցությունը ստացել է 50000 ձայն (0,5 %) և չի անցել խորհրդարան։
Մուրադ Ջանիբեկյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:1956 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 3 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Մարիաննե Թիմե
Քաղաքական կյանք
2004 թվականի փետրվարին Թիմեն մասնակցել է Եվրոպական խորհրդարանի ընտրություններին` գլխավորելով կուսակցության ցուցակը։ Այս անգամ կուսակցությունը ստացել է երեք անգամ ավելի շատ ձայն 153000 (3,2 %)։
Անձնական կյանք
Մարիաննե Թիմեն ունի երկու դուստր. Աննիկան ծնվել է 2002 թվականին։ 2008 թվականի նոյեմբերի 6-ին ամուսնացել է օրգանական ֆերմեր Յաափ Կորթևեգի հետ, որից ունի մեկ դուստր` Ամելին (ծնվել է 2012 թվականին) ։
Մատենագիտություն
2004 թվականի մայիսին լույս է տեսել Թիմեի «De eeuw van het dier» (Կենդանու դարը) գիրքը, որի կենտրոնում կենդանիների իրավունքներն են, որը ստրկության ավարտից հետո կանանց ազատությունից անցնում է կենդանիների իրավունքներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի իրավաբաններ Կատեգորիա:Հոլանդացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Կենդանիների իրավունքների ակտիվիստներ Կատեգորիա:Կին բլոգերներ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հոլանդացի կին ակտիվիստներ Կատեգորիա:Հոլանդացի կին գրողներ Կատեգորիա:Հոլանդացի գրողներ Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆեմինիստներ
Ռաֆֆի Ադալյան
Ռաֆֆի Մարտիրոսի Ադալյան, հայ նկարիչ, ջութակահար։
ՀՀ ժողովրդական նկարիչ Ռուբեն Ադալյանի և գրող Նորայր Ադալյանի եղբայրն է։
Կենսագրություն
1966 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան։
Գեղանկարչություն և նկարչություն սովորել է եղբորից՝ նկարիչ Ռուբեն Ադալյանից, և ազատ ունկնդրի կարգավիճակով հաճախել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտ։
Աշխատել է Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբում։
1992 թվականից ապրում և ստեղծագործում է ԱՄՆ-ում ։
Ստեղծագործական գործունեություն
Ադալյանի գործերը հայկական ավանգարդիստական ուղղության աչքի ընկնող երևույթներից են («Չգրված երգ», 1969, «Թափառող ոգիներ», 1980-ական թթ., «Հայաստան», 1987, վերջին երկուսը՝ նկարաշարեր)։ Ձևավորել է «Մեծ աշխարհի մեր անկյունը» (1982, ԵԴԹ) ներկայացումը։
Ցուցահանդեսներ
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել՝
Գործերից պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Ժամանակակից արվեստի թանգարանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ ջութակահարներ
Ռուսական վարգուն
Ռուսական վարգուն, ռուսական վարգաձի, թեթև լծկան ձիերի ցեղ։ Ստացվել է նախկին ԽՍՀՄ-ում օրլովյան և ամերիկյան վարգաձիերի վերարտադրական տրամախաչումից։ Հաստատվել է 1949 թվականին։ Ունի ամուր կոնստիտուցիա և լավ զարգացած մկանունք։ Գլուխը՝ չոր, պարանոցը՝ մկանուտ, կրծքավանդակը՝ խոր, իրանը՝ ուղիղ, վերջավորությունները՝ չոր և ամուր։ Թույրը՝ առավելապես աշխետ, սև, շիկավուն և մոխրագույն։ Հովատակների մարմնի միջին չափերն են մնդավի բարձրությունը՝ 161, 6, իրանի թեք երկարությունը՝ 162,5, կրծքավանդակի փաթը՝ 184, դաստակինը՝ 20։
Ռուսական վարգաձիերն արժեքավոր տոհմային և սպորտային ձիեր են։ օգտագործվում է լծկան ձիերի ցեղերի բարելավման գործում, ինչպես նաև ձիասպորտում։ Բուծվում է Կուրսկում, Պոլտավայում, Սարատովում, Սմոլենսկում։
Էմոջի ֆիլմ
Էմոջի ֆիլմ (The Emoji Movie), Sony Pictures Animation ստուդիայի ամերիկյան կատակերգական համակարգչային-անիմացիոն կինոնկար՝ նկարահանված ռեժիսոր Թոնի Լեոնդիսի կողմից։ Ֆիլմի շնորհանդեսը տեղի ունեցավ 2017 թվականի հուլիսի 23-ին Regency Village թատրոնում, իսկ ամերիկյան վարձույթը՝ 2017 թվականի հուլիսի 28-ին։
Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է Ջին անունով էմոջիի մասին, որը ճանապարհորդության է մեկնում դեռահաս Ալեքսի հեռախոսի միջոցով իր ընկերների՝ Հայ Ֆայֆի և Ջեիլբրեիքի հետ։
Գնահատականներ
Մուլտֆիլմը ստացել է չափազանց բացասական կարծիքներ կինոքննադատների կողմից, նրանցից ոմանք այն անվանել են պատմության ամենավատ անիմացիոն ֆիլմերից մեկը։ Rotten Tomatoes կայքում, հիմնվելով 92 կարծիքների վրա միջինում 10-ից 2,5 գնահատականով, ընդամենը 8% դրական կարծիքներ է եղել։ Որպես քննադատության փոխհատուցում տեքստի փոխարեն դրել են արգելման նշանը (🚫) ։ Metacritic մուլտֆիլմերի կայքում ստացել է 100-ից 12 միավոր 26 արտոնագրերի հիման վրա ։ Ընդհանուր առմամբ քննադատնները մուլտֆիլմը նկարագրել են որպես՝ «ոչ ծիծաղելի» ու «ժամանակի կորուստ», և անբարենպաստորեն համեմատում են այնպիսի անիմացիոն ֆիլմերի հետ, ինչպիսիք են «Լեգո ֆիլմ», «Գլուխկոտրուկ» և «Ռալֆ» մուլտֆիլմերը ։
IndieWire-ից Դևիդ Էրլիկը մուլտֆիլմին տվել է D գնահատական, ասելով․ «Մի կասկածեք, «Էմոջի ֆիլմը» շատ, շատ, շատ վատն է (մենք խոսում ենք հիպերակտիվ կորպորատիվ քարոզչության մասին, որտեղ Spotify-ը փրկում է աշխարհը, իսկ պարոն Պատրիկ Ստյուարդը հնչյունավորել էր խոսող աղբը), բայց մրցել իրականում հիմա շատ դժվար է» ։
The Wrap-ից Ալոնզո Դուրալդեն դատապարտել էր անիմացիոն ֆիլմը՝ նրան անվանելով «սրտաճմլիկ աղետ հումորի բացակայության, սրամտության, գաղափարների, վիզուալ ոճի, դերասանների համոզիչ խաղի, տեսակետի կամ յուրաքանչյուր ուրիշ տարբերակիչ բնութագրության բացակայություն, որն ընդամենը ժամանակի իզուր վատնում է» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:3D մուլտֆիլմեր
Ջերմահաղորդականություն
Ջերմահաղորդականություն, մարմնի տաք մասերից դեպի պակաս տաք մասերը ջերմության փոխանցում, որը հանգեցնում է ջերմաստիճանների հավասարեցման։ Ջերմահաղորդականությունյանը հատուկ է ջերմության փոխանցման ատոմամոլեկուլային բնույթը՝ մեծ Էներգիա ունեցող մասնիկների (մոլեկուլներ, ատոմներ, Էլեկտրոններ) էներգիայի անմիջական հաղորդումը փոքր էներգիայով մասնիկներին։
Ֆուրիեի օրենք
Իզոտրոպ միջավայրում ջերմության տարածումը ենթարկվում է Ֆուրիեի օրենքին․ որտեղ \vec{q}-ն՝ ջերմային հոսքի խտության վեկտորն Է, T-ն՝ բացարձակ ջերմաստիճանը, \varkappa-ն՝ Ջ-յան գործակիցը, որը կախված չէ ջերմաստիճանի գրադիենտից։ Ըստ մոլեկուլային-կինետիկ տեսության, Ֆուրիեի օրենքը տեղի ունի, եթե ջերմաստիճանի հարաբերական փոփոխությունը ազատ վազքի I միջին երկարության վրա անհամեմատ փոքր է մեկից։
Խորանարդային սիմետրիայից զուրկ բյուրեղներում \vec{q} վեկտորը զուգահեռ չէ gradT-ին և որոշվում է։ առնչությամբ, որտեղ P երկրորդ սեռի տենզոր է։ Միավորների միջազգային համակարգում A-ն չափվում է վտ/(մ*K)-ով։
Իդեալական գազ
Իդեալական գազի համար, որի մոլեկուլներն ունեն միայն համընթաց շարժման էներգիա, A-ն տրվում է։ արտահայտությամբ, որտեղ \rho-ն գազի խտությունն է, c_v-ն՝ միավոր զանգվածի ջերմունակությունը հաստատուն ծավալի դեպքում, \bar{v}-ն՝ մոլեկուլների շարժման միջին արագությունը։ Քանի որ l~l/p, իսկ p~p (p-ն գազի ճնշումն է), ուստի իդեալական գազի A-ն կախված չէ ճնշումից։ Բազմատոմ մոլեկուլներից կազմված գազի A-ն հաշվելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև մոլեկուլների ներքին ազատության աստիճանները։ Խիտ գազերում և հեղուկներում, որտեղ միջմոլեկուլային միջին հեռավորությունը մոլեկուլի չափերի կարգի մեծություն է, միջմոլեկուլային ուժեղ փոխազդեցության առկայությունը նպաստում է ջերմության ավելի արագ փոխանցմանը (հեղուկում այն տարածվում է ձայնի արագությամբ)։ Պինդ մարմինների Ջ-յան բնույթը, մարմնի տեսակից կախված, տարբեր է։ Մետաղներն ունեն բարձր Ջ․, որը կապված է դրանց բարձր էլեկտրահաղորդականության հետ, այսինքն՝ պայմանավորված է հիմնականում հաղորդականության էլեկտրոնների շարժմամբ և փոխազդեցությամբ։
Վիդեման-Ֆրանցի օրենք
Մետաղների A-ի ջերմաստիճանային կախումը կարելի է հետագոտել, օգտվելով Վիդեման-Ֆրանցի օրենքից․
(σ-ն էլեկտրահաղորդականության գործակիցն է)։ Բարձր ջերմաստիճաններում t ջերմաստիճանի նվազման հետ այն սկսում է ավելի արագ աճել և շատ ցածր ջերմաստիճաններում ձգտում է օ0 հաստատուն մեծության։ Ուստի A-ն բարձր ջերմաստիճաններում հաստատուն է, իսկ ցածր ջերմաստիճաններում՝ ուղիղ համեմատական T-ին։ Ոչ մետաղական բյուրեղներում (դիէլեկտրիկ, մաքուր կիսահաղորդիչ՝ ցածր ջերմաստիճաններում) ջերմության փոխանցումը կատարվում է ֆոտոններով։ A-ի որոշման համար կարելի է օգտվել բանաձևից, որտեղ v-ը ֆոնոնի միջին արագությունն է, c-ն՝ ցանցային ջերմունակությունը։ Միջին և բարձր ջերմաստիճաններում։ -ը սահմանափակվում է ֆոնոն-ֆոնոն փոխազդեցությամբ և բավական բարձր ջերմաստիճաններում հակադարձ համեմատական է դառնում T-ին։ l-ի ջերմաստիճանային կախումը Т-ի նվազման դեպքում կարելի է ներկայացնել l~exp(T*/T) տեսքով, որտեղ T*-ն յուրաքանչյուր բյուրեղի համար բնութագրական ջերմաստիճանն է։ Ցածր ջերմաստիճաններում l-ը խիստ մեծանալով, ձգտում է մի հաստատունի, որը որոշվում է բյուրեղի չափերով։ Հաշվի առնելով ցանցային ջերմունակության ջերմաստիճանային կախումը, A-ի կախումը T-ից տարբեր տիրույթներում կարելի է ներկայացնել կորով։
Տարբեր նյութերի ջեմահաղորդականության տարաձևություններ
Կատեգորիա:Ջերմահաղորդականություններ
Բոլդաղ
Բոլդաղ, ավերակ բերդ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի նահանգի Հայոց ձոր գավառակում, Վան քաղաքից հարավ՝ Բոլդաղ լեռան վրա, Աստվածաշեն գյուղի մոտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բերդեր այբբենական կարգով
Աբու Մուսլիմ աթ-Թուրքմանի
Գրականություն
Կատեգորիա:Իրաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ԻԼԻՊ-ի անդամներ
Նանա Ալեքսանդրիա
Նանա Ալեքսանդրիա (ნანა ალექსანდრია, հոկտեմբերի 13, 1949, Փոթի, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն), վրացի շախմատիստուհի, գրոսմայստեր (1976), ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ ։
Կենսագրություն
Նանա Ալեքսանդրիան ծնվել է 1949 թվականին Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Փոթի նավահանգստային քաղաքում։ Ստացել է լրագրողական կրթություն։ 1975 և 1981 թվականներին մասնակցել է շախմատի աշխարհի առաջնություններին։
1963 թվականին առաջին անգամ մասնակցել է ԽՍՀՄ առաջնությանը և երեք անգամ դարձել ԽՍՀՄ չեմպիոն (1966, 1968, 1969)։ Համաշխարհային օլիմպիադաների բազմակի հաղթող է (1969-1980)։ 1967-1990 թվականներին՝ շախմատի աշխարհի առաջնությունների մասնակից։ Ավելի քան 20 միջազգային մրցաշարի հաղթող։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացի շախմատիստներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Մայքլ Ստայպ
Ջոն Մայքլ Ստայպ (John Michael Stipe, ), ամերիկացի երաժիշտ, երգիչ, լուսանկարիչ, R.E.M. ռոք խմբի լիդեր։ Բացի երաժշտությունից Ստայպը զբաղվում է հասարակական գործունեությամբ և ղեկավարում է երկու կինոընկերություններ՝ C-00-ն և Single Cell Pictures-ը ։
Մայքլ Ստայպը Կուրտ Քոբեյնի և Քորթնի Լավի դստեր՝ Ֆրենսիս Քոբեյնի կնքահայրն է։
Կենսագրություն
Մայքլ Ստայպը ծնվել է զինվորականի ընտանիքում, մանկության մեծ մասն անցկացրել է Գերմանիայում, ապա տեղափոխվել է ԱՄՆ-ի Տեխաս, Իլինոյս, Ալաբամա և Ջորջիա նահանգներ։ 1978 թվականին Մայքլն ավարտել է դպրոցը և ընդունվել Ջորջիայի համալսարան, որտեղ սովորել է լուսանկարչություն և կերպարվեստ։
1980 թվականին Ստայպը ծանոթացել է Փիթեր Բակի հետ, վերջինիս հետ որոշել է ստեղծել ռոք խումբ։ Շուտով նրանց են միանում երկու նոր մասնակիցներ՝ Մայք Միլզը և Բիլ Բերին ։ R.E.M. խմբի անդամները (ի դեպ, անվանումը շատ պատահական է առաջացել) ընդհատեցին ուսումը բուհում, որպեսզի շարունակեն իրենց երաժշտական կարիերան։
Մայք Ստայպ բաց բիսեքսուալ է.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգիչներ Կատեգորիա:Ֆեմինիստ երաժիշտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգահաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Բիթլիսցի Մուշեղ
Բիթլիսցի Մուշեղ, բնօրինակ անուն՝ Մուշեղ Մուշեղյան, հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, ֆիդայի։
Կենսագրություն
ՀՀԴ կուսակցության անդամ։ Սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում։ Գործել է Բիթլիսում, Սասունում (մինչև 1893 թվականը՝ հնչակյան գործիչ Ս. Տամատյանի հետ), ապա՝ Աղբյուր Սերոբի խմբում։ Ահաբեկել է հայ բնակչության օտարազգի հարստահարիչների և մատնիչների։
Մասնակցել է Կովկասից Խլաթ զենք և զինամթերք տեղափոխելու գործին, ճանապարհին մղել Ղլիճ-Գեդուկի, Քյոշկ գյուղի. Խաթավինի, Ավերակ ջաղացի (որտեղ հատկապես աչքի է ընկել, և ժողովուրդը երգեր է ձոնել մարտի հերոսներին) կռիվները։ Եղել է բացառիկ նշանառու։
Մասնակցել է 1898 թվականի՝ Աղբյուր Սերոբի ղեկավարած Բաբշենի կռվին։ Զոհ է դարձել դավադրության։
Պարբերական աղյուսակի բլոկ
Պարբերական համակարգի բլոկներ, քիմիական տարրերի համակցություն, որոնք ատոմի վալենտային շերտում ունեն էլեկտրոնների նման դասավորություն ։ Նմանությունն այն է, որ առավելագույն էներգիայով օժտված վալենտային էլեկտրոնները զբաղեցնում են նույն տիպի օրբիտալ։ Տերմինն առաջին անգամ կիրառվել է ֆրանսիացի ֆիզիկոս Շառլ Ժանեի աշխատանքներում ։ Պարբերական համակարգի նույն բլոկի մեջ մտնում են նրա հարակից խմբերի տարրեր։ Բլոկի անվանումը համընկնում է բնութագրող օրբիտալի անվան հետ, որում գտնվում են վալենտային էլեկտրոնները։ Բլոկների անվանումները հետևյալն են՝ Բլոկների և օրբիտալների անվանումները (s, p, d, f և gs) առաջացել են ատոմային օրբիտալների հետ կապված սպեկտրալ գծերի որակական բնութագրից՝ sharp (սուր), principal (գլխավոր), diffuse (անորոշ), fundamental (հինարար)։ Հաջորդական անվանումները տրվում են այբբենական կարգով։ Տարրերի բլոկները երբեմն անվանում են նաև ընտանիքներ։
Ստորև բերվում է ենթամակարդակների լրացում Կլեչովսկու կանոնի համաձայն, ինչը նույնպես տալիս է բլոկների գծային դասավորությունը (կարգաթվի աճմանը զուգընթաց) Մենդելեևի աղյուսակում.
1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d, 4p, 5s, 4d, 5p, 6s, 4f, 5d, 6p, 7s, 5f, 6d, 7p, …
Պարբերական աղյուսակ
Հելիումը տեղավորված է ջրածնից հետո, այլ ոչ նեոնի վերևում, քանի որ այն մտնում է s2 խմբի մեջ։ Բացի պարբերական համակարգում նշված բլոկներից, կա նաև հիպոթետիկ g-բլոկը, որն այստեղ պատկերված չէ։ G բլոկի տարրերը կարելի է տեսնել Մենդելեևի ընդլայնված աղյուսակում։ Բացի դրանից, լյուտեցիումը և լոուրենսիումը գտնվում են սկանդիումի և իտրիումի տակ՝ հաշվի առնելով, որ նրանք d-բլոկի տարրեր են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պարբերական աղյուսակ
Դաուդի (այլ կիրառումներ)
Դաուդի անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Պետրինյա
Պատմություն
Քաղաքը առաջին անգամ հիշատակվել է 1240 թվականին։ 16-րդ դարի վերջում Պետրինյան գրավվել էր թուրքերի, 17-րդ դարում՝ ավստրիական բանակի կողմից։ 1744 թվականին քաղաքում գործում էր մսի վերամշակման ֆաբրիկա։ 19-րդ դարում արդեն գույություն ուներ սննդի զարգացած արդյունաբերություն։
Պետրինյան խիստ տուժել է 20-րդ դարի 90-ական թվականների քաղաքացիական պատերազմների ժամանակ։ Խորվաթական բնակչության մոտ 44 %-ը աքսորվել են։ Քաղաքի վերականգման աշխատանքները ներկայումս գրեթե ավարտված են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի քաղաքներ
Արյան դոնորություն
Արյան դոնորություն (от  — «նվիրել»)  —  արյան և (կամ) նրա բաղադրիչների կամավոր հանձնումն է դոնորների կողմից, ինչպես նաև միջոցառումներ, ուղղված արյան և նրա բաղադրիչների նախապատրաստման  կազմակերպմանն ու անվտանգության ապահովմանը։  Դոնորից վերցրած արյունը,  (դոնորական արյուն), կիրառվում է  գիտահետազոտական և կրթական նպատակներով:Արյան բաղադրիչների, դեղորայքի և բժշկական ապրանքների արտադրության մեջ։  Դոնորական  արյան    և (կամ ) նրա բաղադրիչների կիրառությունը կապված է տրանսֆուզիայի հետ հեմոտրանսֆուզիա|փոխներարկում  ռեցիպիենտին և բուժական նպատակներով և դոնորական պահուստային արյան և կամ նրա բաղադրիչների ստեղծման նպատակով ։ Շիֆր ՀՄԴ-10 Z52.0 արյան դոնոր։
Գրեթե բոլոր արհեստական այսօր հայտնի արյան փոխարինիչները, թանկարժեք են և  ունակ չեն ամբողջությամբ փոխարինելու արյան բոլոր բաղադրիչներին և վերարտադրելու արյան բոլոր գործառույթներն օրգանիզմում, ինչպես նաև  ունեն կողմնակի ազդեցություններ, մասնավորապես, օրգանիզմի վրա առաջացնում են մեծ լիպիդային ծանրաբեռնվածություն ( լիպոսոմներում իմունոկապսուլավորված հեմոգլոբինի վրա հիմնված վարկածների  համար), կամ պոլիմերային բաղադրիչների չուսումնասիրված երկարատև տոքսիկության   էրիթրոցիտար ֆերմենտների կոմպլեքսի և պոլիմերոսոմներում իմունոկապսուլավորված հեմոգլոբինի  և պոլիհեմոգլոբինի վրա հիմնված տեսակետների համար) ։ Այդ պատճառով դոնորական արյունը մնում է անփոխարինելի այրվածքներից և տրավմաներից տուժածների փոխներարկման համար,  ինչպես նաև  բարդ  վիրահատությունների և ծանր ծննդաբերությունների ժամանակ։ Արյունը կենսականորեն կարևոր է նաև  հեմոֆիլիայով, սակավարյունությամբ տառապողների և օնկոհիվանդների քիմիոթերապիայի դեպքում։
Արյան դոնորության կազմակերպմամբ և քարոզչությամբ զբաղվում է Արյան ծառայությունը.
Ռեկորդակիր դոնորներ
Պաշտոնական ռեկորդսմեն-դոնոր է ավստրալիացի Ջեյմս Հարիսոնը (ծնվ. 1936). արյուն է հանձնել 1173 անգամ ։
Խորհրդանիշ
Սկանդինավյան երկրներում որպես դոնորության խորհրդանիչ կիրառվում է հավալուսնի պատկերը մեկ կաթիլ արյունով։ Եվրոպական երկրներում գերբագիտության  հավալուսնը, որը պատռում է իր կուրծքը  ձագերին արյամբ կերակրելու համար, խորհրդանշում  է անձնուրաց ծնողական սերը։ Վաղ քրիստոնեական հեղինակները հավալուսնին համեմատել են Հիսուս Քրիստոսիհետ, ով մարդկության փրկության համար իրեն արյամբ զոհաբերեց։
Արյան դոնորի օր
Արյան դոնորի միջազգային օրը նշվում է հունիսի 14-ին։
Աուտոդոնորություն
Աուտոդոնորությունը հիվանդի սեփական արյան պատրաստումն է հերթական պլանային վիրահատությունից առաջ։ Օտար արյան փոխներարկումը սթրես է օրգանիզմի համար, իսկ սեփական փոխներարկումը թույլ է տալիս նվազագույնի հասցնել բացասական հետևանքները ։ Կիրառվում է նաև նախապես պատրաստված սեփական  արյան պլազման։ Այն կիրառում են ծննդաբերության և բարդ վիրահատությունների ժամանակ ։
Անարատ արյան դոնորություն
Ենթադրում է արյան պատնեշավորում, որը հետագայում վերասուսպենզավորվում է հատուկ կոնսերվատիվ լուծույթում, բաղադրիչների է բաժանվում, փոխներարկվում և վերամշակվում։
Դոնորական պլազմաֆերեզ
Արյան պլազմայի հավաքագրում՝
Դոնորական պլազման փոխներարկվում է ուժեղ այրվածքների և Երկարատև սեղմման համախտանիշի դեպքում (օրինակ, երկրաշարժի դեպքում շինությունների փլուզման)։
Դոնորական թրոմբոցիտաֆերեզ
Հատուկ սարքավորման (սեպարատորի) օգնությամբ արյունից առանձնացվում է թրոմբոցիտային խտանյութ. Թրոմբոցիտներն անհրաժեշտ են օնկոհիվանդների ինտենսիվ քիմեոթերապիայի անցկացման համար և այլ թրոմբոցիտոպենիայով ուղեկցվող այլ կարգավիճակներում։ Թրոմբոցիտների մշակման կարգը առանձնանում է իր բարձր արժեքով, քանի որ այն անց է կացվում այն դոնորների մոտ, ովքեր առաջին անգամ չեն արյուն հանձնում։
Իմունային պլազմայի նվիրատվություն
Կամավորը իմմունիզացվում է ինֆեկցիոն որևէ ագենտի անվտանգ շտամով։ Այդպիսի դոնորից ստացված պլազման պարունակում է   [[հակամարմիններ|հակամարմիններ]] ով տվյալ հարուցիչի հանդեպ և կարող է օգտագործվել բժշկական պրեպարատների պատրաստման համար։ Երբեմն այն ներարկվում է մաքուր վիճակում թույլ հիվանդներին պրոֆիլակտիկ նպատակներով կամ որպես պոլիվալենտ թերապիայի բաղադրիչ։
Դոնորական էրիթրոցիտաֆերեզ
Էրիթրոցիտար զանգվածն անհրաժեշտ է   Դայմոնդ Բլեքֆենի անեմիայի և այլ հիվանդությունների  դեպքում  որոնց դեպքում  իջնում է արյունաստեղծման պրոցեսը  և   հեմոգլոբինի մակարդակը։   Աֆերեզի մեթոդով էրիթրոցիտների ձեռքի պատնեշը համարժեք է  ձեռքի  պլազմաֆորեզին։ Տարբերությունը կայանում է նրանում, որ էրիթրոցիտաֆերեզի դեպքում դոնորի արյան հուն են վերադարձվում արյան բոլոր բաղադրիչները, բացի էրիթրոցիտար զանգվածից, այդ պատճառով շրջանառող արյան ծավալը լրացնելու համար անհրաժեշտ է ներարկել  ֆիզիոլոգիական լուծույթ։
Դոնորին ներկայացվող պահանջները, նրա իրավունքները և պարտականությունները
Դոնորներին ներկայացվող պահանջները տարբեր են ՝ կախված երկրից:Սովորաբար դոնորները արյան հանձնումից առաջ հայտնում են ճանապարհորդության, ինֆեկցիոն հիվանդների հետ կոնտակտի և այլն։ Կախված այդ հարցերի պատասխաններից, անձը կարող է ժամանակավորապես թույլ չտալ արյան հանձնումը (օրինակ, մի քանի շաբաթ մրսածության պատճառով կամ մի քանի ամիս շարունակ ՄԻԱՎ-ով հիվանդացության բարձր մակարդակ ունեցող երկրներ այցելելուց հետո), կամ ընդմիշտ։
Սահմանափակումները և առաջարկությունները դոնորներին
Դոնորներին խորհուրդ չի տրվում `
Արյան հանձնման պրոցեսից հետո խորհուրդ է տրվում զերծ մնալ ծանր ֆիզիկական և սպորտային ծանրաբեռնվածությունից, ծանրություն բարձրացնելուց, այդ թվում և գնումներով պայուսակներ բարձրացնելուց միօնչև արյուն հանձնելու օրվա ավարտը։ Արյուն հանձնելուց հետո երկու օրվա ընթացքում խորհուրդ է տրվում լիարժեք և պարբերաբար ուտել և խմել օրական առնվազն երկու լիտր հեղուկ ' հյութեր, ջուր, ամուր թեյ (ալկոհոլը խորհուրդ չի տրվում) ։ Արյան ճնշման վերչականգնման համար խորհուրդ են տրվում հետևյալ մթերքները ։ բանջարեղեն կամ բուսական հյութեր, հատկապես ճակնդեղի, մրգեր, շոկոլադ։
Արյան հանձնումը հանգեցնում է օրգանիզմում հեղուկի կորստին և ճնշման նվազմանը, ինչի պատճառով սովորաբար արյան դոնորությունը սահմանափակումներ ունի տղամարդիկ կարող են արյուն հանձնել տարեկան հինգ անգամից ոչ ավել, կանայք– տարեկան չորս անգամից ոչ ավել։ Արյուն հանձնելուց հետո պետք է անցնի առնվազն 60 օր, նախքան դոնորը կկարողանա նորից արյուն հանձնել։ արգելվում է դոնորությունը 50կգ-իվ պակաս քաշ ունեցողներին և այլն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արյունաբանություն
Բիլ Ռիդ
Ուիլյամ Ռոնալդ "Բիլ" Ռիդ, կրտսեր, Բրիտանական Կոլումբիայի շքանշան (William Ronald "Bill" Reid, Jr., ), (հայդա) կանադացի քանդակագործ։ Աշխատել է ոսկերչության, քանդակագործության, էկրանի տպագրության և նկարչության բնագավառներում ։ Նրա աշխատանքներից ներկայացվել են Կանադական ուղևորության շարքի (2004-2012) կանադական 20 դոլարանոց թղթադրամի վրա։
Կենսագրություն
Ուիլյամ Ռոնալդ Ռիդ կրտսերը, որին անվանում են Բիլ, ծնվել է 1920 թվականին Բրիտանական Կոլումբիայի Վիկտորիա քաղաքում՝ շոտլանդական-գերմանական ծագմամբ ամերիկացի Ուիլյամ Ռոնալդ Ռիդ Ավագի և T'anuu-ի Ագռավ/Գայլ կլանից, որոնց հաճախ անվանում են հայդա, որոնք Խաղաղօվկիանոսյան ափի առաջին ժողովուրդներն են, Սոֆի Գլադսթոն Ռիդի ընտանիքում ։
Ռիդի մոտ հայդա արվեստի հանդեպ հետաքրքրություն է առաջացրել, երբ Տորոնտոյի CBC ռադիոյի հաղորդավար էր և Ռայերսոնի տեխնոլոգիական ինստիտուտում նաև ուսումնասիրում էր ոսկերչություն։ Առաջին անգամ Ռիդին հայդա արվեստի մասին սովորեցրել է մայրական պապը և նրա միջոցով Բիլը ժառանգեց իր գործիքները իր մեծ հորեղբոր Չարլզ Էդենշոյից, ճանաչված մի արվեստագետ, որը մահացավ Ռիդի ծննդյան տարում ։
1951 թվականին Ռիդը վերադարձավ Վանկուվեր, որտեղ նա Granville Island-ում վերջապես բացեց իր ստուդիան։ Նա մեծապես հետաքրքրված էր Էդենշոյի ստեղծագործություններով և աշխատում էր հասկանալու նրա աշխատանքների սիմվոլիզմը, որոնց մեծ մասը կորել էր բազմաթիվ հայդա ավանդույթների հետ միասին։ Այս ընթացքում Ռիդը նաև կատարել է արտեֆակտների փրկման աշխատանքներ, այդ թվում բազմաթիվ խճճված քանդակներով տոտեմական սյուներ, որոնք լքվել էին գյուղերում։ Նա Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանի մարդաբանության թանգարանում աջակցել է Հայդա գյուղի մասամբ վերակառուցմանը։
29 տարեկանում Ռիդն ամուսնացել է Մաբել անունով մի կնոջ հետ։ Նրանք միասին մեկ երեխա են ունեցել, հետագայում որդեգրել են ևս մեկին։
Ռիդի ամենահայտնի ստեղծագործությունները երեք խոշոր բրոնզե քանդակներ են, որոնցից երկուսը պատկերում են մարդկային և կենդանիների պատկերներով լցված կանոե, սևը՝ Հայդա Գվայիի ոգին, գտնվում է ԱՄՆ-ում Կանադայի դեսպանատանը, Վաշինգտոն, կանաչը՝ նեֆրիտե կանոեն, գտնվում է Վանկուվերի միջազգային օդանավակայանում, Բրիտանական Կոլումբիա, երրորդը՝ Ստորգետնյա աշխարհի տիրակալը, պատկերում է խոյադելֆինին, գտնվում է Վանկուվերի ակվարիումում։ Այս քանդակների սվաղե տարբերակները գտնվում են Գատինոյի կանադական պատմության թանգարանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադացի քանդակագործներ
Քելսի Գրեմեր
Ալեն Քելսի Գրեմեր (Allen Kelsey Grammer, ), ամերիկացի դերասան, կատակերգակ, հեռուստապրոդյուսեր, հեռուստառեժիսոր և երգիչ ։ «Ոսկե գլոբուս» (1996, 2001, 2012) և «Էմմի» (1994, 1995, 1998, 2004, 2006) մրցանակների դափնեկիր ։ Մեծ ճանաչում է ձեռք բերել NBC ալիքի «Ուրախ խմբակ» և «Ֆրեյզեր» կատակերգական հեռուստասերիալներում խաղացած Ֆրեյզեր Քրեյնի դերով։
Հայտնի է նաև «Հեռացնել շրջադիտակը» (1996), «Իքս մարդիկ։ Վերջին մարտը» (2006) ֆիլմերում խաղացած Գազան մուտանտի դերով և «Տրանսֆորմերներ։ Բնաջնջման դարաշրջանը» (2014) ֆիլմերի վրա կատարված աշխատանքով ։ Բացի այդ, Գրեմերը հնչյունավորել է բազմաթիվ անիմացիոն կերպարների՝ «Անաստասիա» մուլտֆիլմում (1997)՝ Վլադիմիրին, «Խաղալիքների պատմություն 2»ում (1999)՝ ջանասեր «Գարշահոտ» Փիթին և «Սիմփսոնները» մուլտիսերիալում (սկսված 1990 թվականի Krusty Gets Busted էպիզոդից)՝ Սայդշո Բոբին։
2011-2012 թվականներին դրամատիկական «Բոսը» հեռուստասերիալում կատարել է Չիկագոյի քաղաքապետ Թոմ Քեյնի գլխավոր դերը ։
Ամուսնացած է եղել չորս անգամ, ունի յոթ երեխա և մեկ թոռ ։
Կարիերա
Ծնվել է 1955 թվականին Շարլոթա Ամալիա քաղաքում։ Գրեմերը, նախքան դպրոցը թողնելը և հաջող բեմական կարիերա սկսելը, Ջուլիարդի դպրոցում երկու տարի ուսանել է դրամա։ Դերասանական կարիերան սկսել է 1981 թվականին Բրոդվեյ թատրոնում, որտեղ դեր է խաղացել «Մակբեթ» և «Օթելլո» պիեսներում։ Գրեմերի առաջին հեռուստատեսային դերը եղել է 1980-ականներին սկսված «Քեննեդի» մինի-սերիալում ։ Սակայն մեծ ճանաչում է ձեռք բերել NBC հեռուստաալիքի «Ուրախ ընկերություն» սիթքոմ ում բժիշկ Ֆրեյզեր Քեյնի դերի շնորհիվ։ Ավելին, այս դերը այնքան հաջող էր, որ գործարկվել է Գրեմերի կերպարին նվիրված սփին-օֆֆում։ Կերպարը ստացել է «Ֆրեյզեր» անվանումը և հեռարձակվել է 1993-2004 թվականները։
Գրեմերը հայտնի է նաև որպես հնչյունավորող դերասան։ Նրա ձայնը կարելի է լսել «Անաստասիա» և «Խաղալիքների պատմություն 2» մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերում։ 1990 թվականին «Սիմփսոններ» մուլտսերիալում նրա ձայնով խոսում էր Սայդշոու Բոբը։
Գրեմերը 14 անգամ առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակի և հինգ անգամ դարձել է դափնեկիր․ դրանցից չորսը «Ֆրեյզեր» սերիալում խաղացած դերի համար է, իսկ մեկը՝ «Սիմփսոններ»-ի Սայդշոու Բոբի հնչյունավորման։ «Ոսկե Գլոբուս»-ի եռակի և կատակերգության բնագավառում Ամերիկյան մրցանակի կրկնակի դափնեկիր։ Իր երրորդ «Ոսկե Գլոբուս»-ը ստացել է 2012 թվականին՝ որպես հեռուստասերիալի լավագույն դերասան՝ «Բոսս» հեռուստասերիալում Չիկագոյի քաղաքապետի դերի համար։
Անձնական կյանք
Գրեմերի ընտանիքին հետապնդել են ողբերգական իրադարձությունները։ Այսպես, 1968 թվականին հայրը գնդակահարվել է իրենց տան դիմաց, 1975 թվականին նրա քույր Քարենը դարձել է հայտնի մարդասպանի՝ Ֆրեդի Գլենի զոհը ։
Քելսին ունի յոթ երեխա։
Իր առաջին կնոջից՝ Դորին Ալդերամանից (ամուսնացած են 1982 թվականից մինչև 1990 թվականը), ունի դուստր՝ Սպենսեր Գրեմերը (ծնվել է 1983 թվականին), որը հեռուստատեսային դերասանուհի է ։
Ամուսնությունից դուրս՝ Բարի Բուքներից, ունի դուստր՝ Քենդեյս Գրիրը ։
Երրորդ կնոջից ՝ «Playboy»-ի նախկին մոդել Կամիլ Դոնատաչիից, ունի դուստր՝ Մեյսոն Օլիվիան (ծնվել է 2001 թվականին) և որդի՝ Ջուդ Գորդոնը (ծնվել է 2004 թվականին) ։ Զույգը ամուսնացած է եղել 1997 թվականի օգոստոսից մինչև 2011 թվականի փետրվարի 10-ը։
2011 թվականի փետրվարի 25-ին՝ ամուսնալուծության գործընթացի ավարտից անմիջապես հետո, Գրեմերն չորրորդ անգամ ամուսնացել է բրիտանուհի Քեյթ Ուելշի հետ, որը նրանից փոքր է 25 տարով ։ Զույգը ունի երեք երեխա՝ դուստրը՝ Ֆեյթ Էվանգելին Էլիասը (англ. Faith Evangeline Elisa, ծնվել է 2012 թվականի հուլիսի 13-ին), որդիները՝ Քելսի Գաբրիել Էլիասը (англ. Kelsey Gabriel Elias, ծնվել է 2014 թվականի հուլիսի 22-ին) և Օդեն Ջեյմս Էլիաս (անգլ. ՝ Jayden James Ellis, ծնվել է 2016 թվականի սեպտեմբերի 14-ին)։
Հանրապետական կուսակցության անդամ է։ 2008 թվականի նախագահական ընտրություններում Գրեմերն ի սկզբանե պաշտպանել Է Նյու Յորքի նախկին քաղաքապետ Ռուդոլֆ Ջուլիանիի, իսկ ավելի ուշ՝ Ջոն Մաքքեյնի թեկնածությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Փետրվարի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:1955 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Բուտ Կալա
Բուտ Կալա, գետակ Թուրքիայում, Ճորոխի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակ Օլթիի աջ օժանդակը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Օլթի գետի վտակներ
Պրյուգ-Տրաուտենֆելս
Գտնվում է Լիցեն մարզի տարածքում։ Բնակչությունը՝ 977 մարդ (2005 թ․ դեկտեմբերի 31). Զբաղեցնում է 62,69 կմ քառ․ տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 61235։
Քաղաքական վիճակը։
Համայնքի ղեկավար՝ Բարբարա Կրեն (ԱԺԿ), 2005 թ․ ընտրությունների արդյունքով։
Համայնքի խորհուրդը բաղկացած է 15 անձանցից։
Ալեսանդրո Մուրջա
Ալեսանդրո Մուրջա (Alessandro Murgia, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս ՍՊԱԼ-ի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում ։
Լացիո
Մուրջան Լացիոյի ակադեմիայի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2016 թվականի սեպտեմբերի 17-ին՝ փոխարինելով Սերգեյ Միլինկովիչ-Սավիչին Պեսկարայի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը խփեց հոկտեմբերի 23-ին՝ Տորինոյի դեմ խաղում ։ 2017 թվականի մայիսի 13-ին իտալացին գոլ խփեց Ֆիորենտինայի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 3-2 հաշվով ։ Իր առաջին մրցաշրջանում Մուրջան անցկացրեց 18 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլի հեղինակ ։
2017 թվականի օգոստոսի 13-ին Մուրջան գոլ խփեց Իտալիայի սուպերգավաթի Յուվենտուսի դեմ հանդիպման ավելացված ժամանակում ՝ 3-2 հաշվով հաղթանակ պարգևելով Լացիոյին և օգնելով իր թիմին նվաճել գավաթը ։ Առաջին հանդիպումը եվրոպական առաջնություններում անցկացրեց սեպտեմբերի 14-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Եվրոպայի Լիգայի Վիտեսի դեմ խաղում և այս խաղում դառնալով գոլի հեղինակ ։ 2018 թվականի ապրիլի 18-ին իտալացին հեռացվեց խաղադաշտից Ֆիորենտինայի դեմ խաղում՝ կարմիր քարտ ստանալով հանդիպման 14-րդ րոպեին ։ Լացիոյի կազմում Մուրջան անցկացրեց 49 հանդիպում՝ դառնալով 4 գոլի և 2 գոլային փոխանցման հեղինակ։
ՍՊԱԼ
2019 թվականի հունվարի 30-ին Մուրջան մինչև մրցաշրջանի ավարտը վարձավճարով միացավ ՍՊԱԼ-ին  ։ Իր դեբյուտը նշեց փետրվարի 3-ին փոխարինման մտնելով Տորինոյի դեմ խաղում ։ Մայիսի 4-ին նա 2 գոլային փոխանցում տվեց Կիևոյի դեմ խաղում ։ Հուլիսի 12-ին Մուրջան լրիվ տրանսֆերով տեղափոխվեց ՍՊԱԼ  ՝ կնքելով 5 տարվա պայմանագիր, իսկ Մանուել Լաձարին տեղափոխվեց հակառակ ուղղությամբ   ։ Իր առաջին գոլը ակումբի կազմում դեկտեմբերի 4-ին՝ Իտալիայի գավաթի Լեչչեի դեմ խաղում ։
Միջազգային կարիերա
Մուրջան ներակայացրել է Իտալիան մինչև 18, մինչև 19 և մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքականներում։ 2019 թվականի հունիսի 6-ին նա ընդգրկվեց Մ21 հավաքականի՝ Եվրոպայի առաջնության համար կազմում  ։ Մրցաշարում նա չմասնակցեց ոչ մի հանդիպման, իսկ Իտալիան դուրս մնաց խմբային փուլից  ։
Ակումբային վիճակագրություն
2020 թվականի հունվարի 13-ի դրությամբ
Ակումբային
Լացիո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լացիոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՍՊԱԼ-ի ֆուտբոլիստներ
Ռուբեն Ադալյան (նկարիչ)
Ռուբեն Մարտիրոսի Ադալյան, հայ նկարիչ, Հայաստանի ժողովրդական նկարիչ (1990)։
Նկարիչ, ջութակահար Ռաֆֆի Ադալյանի և գրող Նորայր Ադալյանի եղբայրն է։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1929 թվականին Սիմֆերոպոլում։ 1938 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Երևան։ 1944-1950 թվականներին սովորել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։ 1956 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1960 թվականից ԽՍՀՄ Նկարիչների միության անդամ։ 1967 թվականին «Հիրոսիմա» նկարի համար արժանացել է Հայաստանի մշակույթի նախարարության մրցանակին, 1971 թվականին «Գնդակահարություն» նկարի համար արժանացել է «Տարվա լավագույն նկար» մրցանակին։
1972 թվականին Հայաստանի Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանով նրան շնորհվել է Հայաստանի վաստակավոր նկարչի պատվավոր կոչում։ 2001 թվականին արժանացել է ՀՀ պետական մրցանակի ։
Ստեղծագործական գործունեություն
Ադալյանի արվեստին բնորոշ են իրականի և երևակայականի համարձակ կերպափոխումը («Ձիերի ճակատամարտ», նկարաշար, 1972-1976), դրամատիզմն ու դինամիկ լարվածությունը («Հիրոսիմա», 1968, «Գնդակահարություն», 1970, երկուսն էլ՝ Ժամանակակից արվեստի թանգարան), բնության և մարդու ներքին հատկանիշների այլակերպումները («Մետամորֆոզներ», 1965-1970, «Հին Երևան», 1978-1988, նկարաշարեր)։
Գործերից պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Հայաստանի այլ թանգարաններում, ինչպես նաև Հայաստանի և արտերկրի մասնավոր հավաքածուներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Գոռ Պողոսյան
Գոռ Պողոսյանը, հայ ֆուտբոլիստ է, ով հանդես է գալիս Գորիսի «Լեռնային Արցախ» ֆուտբոլային ակումբում՝ որպես պաշտպան։
Միկա
Գոռ Պողոսյանը «Միկայի» մարզադպրոցի սան է։ Ակումբային պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 19 տարեկանում՝ «Միկա-2»-ի կազմում, որը հանդես է գալիս Հայաստանի Առաջին խմբի առաջնությունում։
2008 թվականի օգոստոսի 30-ին իր նորամուտն է նշում Բարձրագույն խմբի առաջնության մասնակից թիմում, որտեղ մրցակիցը Երևանի «Փյունիկն» էր։ Հանդիպումն ավարտվում է մրցակցի՝ նվազագույն հաշվի (1-0) առավելությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1988 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 11 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Միկայի ֆուտբոլիստներ
Գարասուր
Գարասուր, լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհում, Զագրոսի լեռնահամակարգում, ձգվում է Ուրմիա լճի արևմտյան կողմով, Դիլման քաղաքից հարավ-արևմուտք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ
Վիտ Նեեդլի
Նեեդլի Վիտ, Չեխոսլովակիայի կոմպոզիտոր և դիրիժոր։ Զդենեկ Նեեդլի որդին։
Պրագայում կոմպոզիցիայի և դիրիժորության դասեր է առել Օ․ Երեմիաշից։ 1936-1938 թվականներին Օլոմոուցի թատրոնի դիրիժոր։ 1939 թվականից ապրել է Մոսկվայում, 1940-1941 թվականներին իբրև դիրիժոր կատարելագործվել Մոսկվայի կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրայում՝ Լ․ Մ․ Գինզբուրգի մոտ։ Գրել է «Ջուլհակներ» օպերան (ըստ Գերհարդ Հաուպտմանի, 1938), 3 կանտատ, 3 սիմֆոնիա (3-րդը նվիրված է Իսպանիայի հանրապետության հերոսներին, 1938), սիմֆոնիետ (1938), «Արշալույսներ», նախերգանք (ըստ Էմիլ Վերհառնի), խմբերդ «150 միլիոն» (ըստ Վ․ Մայակովսկու), կամերային-գործիքային անսամբլներ, քայլերգեր, հայրենասիրական և ռազմաճակատային երգեր՝ չեխ և սովետական բանաստեղծների խոսքերով։ Երաժշտագիտական հոդվածների հեղինակ է։ Զոհվել է ռազմաճակատում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չեխ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամներ Կատեգորիա:Չեխ դիրիժորներ Կատեգորիա:Չեխ երաժշտագետներ
Դելավերի գեղարվեստի թանգարան
Դելավերի գեղարվեստի թանգարան (Delaware Art Museum), մշակութային հաստատություն ԱՄՆ-ում, գտնվում է Ուիլմինգտոն քաղաքում։ Հավաքածուն ներառում է ավելի քան 12 000 օբյեկտ։ Թանգարանի շենքը ընդարձակվել և վերանորոգվել է 2005 թվականին և ներկայումս զբաղեցնում է 9 ակր (36 000 մ) մակերես։ Ունի Հելեն Ֆարր Սլոանի (Helen Farr Sloan ) անվան գրադարան, արխիվ, գեղարվեստի ստուդիա, սրճարան և թանգարանային խանութ։
Պատմություն
Հիմնադրվել է 1912 թվականին Wilmington Society of the Fine Arts ընկերության կողմից՝ ի պատիվ նկարիչ Հովարդ Փայլի, նրա մահից հետո։ Ի սկզբանե ունեցել է ավելի քան 100 նկար և փորագրանկար, որը թանգարանին է տրամադրել նկարիչի այրին՝ Էնն Փայլը։ Իր կանոնակարգում թանգարանը նպատակ է դրել գիտելիքների տարածումն ու կերպարվեստի զարգացումը Դելավեր նահանգում։