cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ձայնավորներ
Ետնալեզվային ձայնավորներ
Ետին շարքի ձայնավորների արտաբերման ժամանակ լեզուն ամբողջությամբ ետ է մղվում, լեզվի ծայրը հեռանում է ստորին ատամնաշարից, և դեպի քիմքը տարբեր աստիճանի բարձրացումներ է ունենում լեզվամեջքն իր ետևի մասով։ Այս դեպքում էլ բարձրացող մասն ինչ-որ չափով սահմանագծում է բերանային արձագանքարանը՝ առաջնային խոռոչի մեծացումով (ետնայինի փոքրացումով)։
Հայերենում ետնալեզվային ձայնավորներ են ա, օ, ու հնչյունները։
Միջնալեզվային ձայնավորներ
Միջին շարքի ձայնավորների արտասանության ժամանակ լեզուն մի տեսակ միջին դիրք է բռնում առաջնային ու ետին շարքերի հանդեպ, և լեզվամեջքը դեպի քիմքը տարբեր աստիճանի բարձրացումներ է ունենում հարթությամբ։
Հայերենի ձայնավորներից միջնալեզվային է ը հնչյունը։
Ստորին բարձրացման ձայնավորներ
Ստորին բարձրացման ձայնավորների արտաբերման ժամանակ լեզվի բարձրացող մասը քիմքի հանդեպ գտնվում է ամենացած դիրքում։ Այսպես արտաբերվում է գրական հայերենի ա ձայնավորը։
Վերին բարձրացման ձայնավորներ
Վերին բարձրացման ձայնավորների արտաբերման ժամանակ լեզվի բարձրացող մասը քիմքի հանդեպ գտնվում է համեմատաբար առավել մոտ դիրքում։ Այսպես արտաբերվում են հայերենի ի, ու ձայնավորները։
Միջին բարձրացման ձայնավորներ
Միջին բարձրացման ձայնավորների արտաբերման ժամանակ լեզվի բարձրացող մասը միջին դիրք է գրավում ստորին և վերին բարձրացումների հանդեպ։ Այսպես արտաբերվում են է, ը, օ ձայնավորները։
Շրթնային ձայնավորներ
Շրթնային ձայնավորներն արտաբերվում են շրթունքների կորացումով և մի փոքր առաջ ձգված դիրքով. դրանք են՝ օ, ու։ Ոչ շրթնային ձայնավորներն արտասանվում են շրթունքների չեզոք դիրքով, այսպիսիք են՝ ա, է, ի, ը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հնչյունաբանություն
Դմիտրի Կարբիշև
Դմիտրի Միխայլովիչ Կարբիշև (Дмитрий Михайлович Карбышев, ), խորհրդային զորահրամանատար, ինժեներական զորքերի գեներալ-լեյտենանտ (1940), պրոֆեսոր, ռազմական գիտությունների դոկտոր (1941), Խորհրդային Միության հերոս (1946)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Նիկոլաևյան ինժեներական ակադեմիան (1911)։ Մասնակցել է 1904-1905 թվականների ռուս-ճապոնական և 1914-1918 թվականների Առաջին համաշխարհային պատերազմներին։ Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ (1918-1920) ապահովել է Կոլչակի և Վրանգելի զորքերի դեմ ուղղված գործողությունների ինժեներական կողմը։ Խորհրդային Միության վրա Ֆաշիստական Գերմանիայի սանձազերծած լայնամասշտաբ հարձակման սկզբում, ծանր վիրավոր, գերի է ընկել և տանջամահ արվել Մաութհաուզենում։
Աշխատություններ
Կարբիշևը գրել է ռազմագիտական աշխատություններ, մշակել ռազմագիտական գործողությունների ինժեներական ապահովման, ինժեներական զորքերի՝ օգտագործման տեսության հիմունքները։
Պարգևներ
Հետմահու պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով, մինչև պատերազմը՝ Կարմիր դրոշի և Կարմիր աստղի շքանշաններով։
Հիշատակի հավերժացում
Կարբիշևին հուշարձաններ են կանգնեցված Մաութհաուզենում, Գեներալ Կարբիշևի հուշարձան (Մոսկվա), Օմսկում, Տալլինում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային զորահրամանատարներ Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Գեներալ-լեյտենանտներ Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Պարույր Սևակի հուշապատ
Պարույր Սևակի հուշապատ, գտնվում է Երևանի Էրեբունի համայնքում, Էրեբունի թանգարանի հարևանությամբ գործող Պարույր Սևակի անվան թիվ 123 հիմնական դպրոցի պատի խորշում։ Տեղադրվել է 1978 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Էրեբունի վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Պատմություն
Հուշարձանի աջ և ձախ կողմերում շենքի պատին փորագրված են քառյակներ Պարույր Սևակի բանաստեղծություններից.
...Ա՜խ, իմ հայրենի՛ք... Ես ոչի՜նչ, ոչի՜նչ քեզ տալ չեմ կարող, Ինչ էլ տամ՝ կրկին տվածդ եմ տալիս։ Մինչևիսկ չունեմ պարտքի զգացում. Ես ոտից գլո՜ւխ քո պարտքն եմ որ կամ... Պ. ՍԵՎԱԿ («Երգ եռաձայն»-ից)
իսկ պատվանդանի ներքևի մասում հետևյալ տողերն են.
«Ճշմարտությունը չի հետազոտվում, Ճշմարտությունը ճանաչվում է լոկ» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Արա Շիրազի քանդակներ Կատեգորիա:Ջիմ Թորոսյանի հուշարձաններ
Ֆյումալբո
Ֆյումալբո (Fiumalbo), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Մոդենա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1296 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 33 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 39 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 41022։ Հեռախոսային կոդ՝ 0536։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Ժենվիլյե
Ժենվիլյե (Gennevilliers), քաղաք և կոմունա ֆրանսիական Օ-դը-Սեն դեպարտամենտում, Նանտերի շրջանում, երկու կանտոնների վարչական կենտրոն։
Աշխարհագրական դիրք
Ժենվիլյեն Փարիզի հյուսիսարևմտյան արվարձանն է, գտնվում է Սենայի ափին։
Պատմություն
Ժենվիլյեի տարածքը բնակեցված է եղել հին ժամանակներից։ Բնակիչները զբաղվել են հողագործությամբ, անասնապահությամբ, ձկնորսությամբ և որսով։ Մինչև 1302 թվականին սեփական եկեղեցական համայնք ունենալը Ժենվիլյեն պատկանում էր Անիեր-սյուր-Սենին։ 1740 և 1910 թվականներին Ժենվիլյեն խիստ տուժել է մակընթացությունից։ 1746 թվականին հերցոգ Ռիշելյեն այստեղ կառուցում է իր ամրոցը, որտեղ ընդունել է թագուհի Մարիա Լեշչինսկայային, Լյուդովիկոս 15-րդին, մարքիզուհի դե Պոմպադուրին։ Այս ամրոցում է Բոմարշեն գրել իր «Անմիտ օր կամ Ֆիգարոյի ամուսնությունը» պիեսը։
19-րդ դարի վերջերին քաղաքում՝ Էդուարդ Մանեի և Գյուստավ Կայբոտի ընտանիքներում են հյուրընկալվել իմպրեսիոնիստ շատ նկարիչներ՝ Պոլ Սեզանը, Կլոդ Մոնեն, Բերտա Մորիզոն, Օգյուստ Ռենուարը, Ալֆրեդ Սիսլեյը, ինչի շնորհիվ էլ Ժենվիլյեն, ինչպես նաև մոտակա Արժանտյոն պատկերվել են շատ կտավներում։
Ժենվիլյեի արդյունաբերական զարգացումը սկսվեց միայն 20-րդ դարի սկզբին։ 1909 թվականին այնտեղ կառուցված երկաթուղին քաղաքը դարձրեց արդյունաբերական կենտրոն։
Տնտեսությունը և արդյունաբերությունը
Ժենվիլյեում է գտնվում Փարիզի և Իլ դը Ֆրանսի գետային գլխավոր նավահանգիստը։
Տրանսպորտ
Ժենվիլյեն Փարիզին կապվում է մետրոյով, արագընթաց RER տրանսպորտով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Խայտաբղետ ժապավեն
Խայտաբղետ ժապավենը գրական ստեղծագործություն Արթուր Կոնան Դոյլի «Շերլոկ Հոլմսի արկածները» պատմվածաշարից։ Առաջին անգամ տպագրվել է Strand Magazine ամսագրում 1892 թվականի փետրվարին։ Կոնան Դոյլն այն ներառել է Շերլոկ Հոլմսի մասին 12 լավագույն պատմվածքների ցուցակի մեջ։
Սյուժեն
Հոլմսը սկզբում գալիս է սխալ եզրակացության, կարծելով, թե դա գնչուների ձեռքի գործն է, որոնք ապրում էին կալվածքի տարածքում։ Սակայն գալով Սթոք-Մորոն ու խուզարկելով տունը՝ Հոլմսը եզրակացնում է, որ դրսից աղջկան ոչինչ չէր կարող սպառնալ, վտանգը տան մեջ էր։ Ավելի ուշ Հոլմսը բացահայտում է տարօրինակ օդանցք, որը տանում էր խորթ հոր սենյակը, ու զանգի պարան, որը չի զանգում ու նույնիսկ որպես ադպիսին զանգ չէ։
Շերլոկը, որ համադրել էր բոլոր փաստերը, հասկանում է օձի մասին։ Պարանով այն իջնում էր զոհի մահճակալի մոտ (մահճակալը ամրացված էր հատակին, որ զոհը չկարողանա այն տեղափոխել), իսկ սուլոցով դոկտոր Ռոյլոթը սովորեցրել է նրան վերադառնալ սենյակ։ Հոլմսն ու Վաթսոնը գիշերն անցկացնում են Էլլեն Սթոուների սենյակում ու դեմ առնում օձին։ Հոլմսը ձեռնափայտով քշում է օձին հետ՝ օդանցք։ Օձի մեջ արթնանում է իր դաժան բնությունն, ու այն կատաղած կծում է առաջին պատահածին՝ հենց դոկտորին։ Գրիմսբի Ռոյլոթը մեռնում է գրեթե ակնթարթորեն թույնից։
Ներշնչման աղբյուրը
Ռիչարդ Լանսելին Գրինը, «Շերլոկ Հոլմսի արկածներ»-ի 2000 թվականի Օքսֆորդի շապիկի ձևավորողը, ենթադրում է, որ Դոյլի ստեղծագործության ստեղծման աղբյուրն է, պարզվում է, մի հոդված «Ում զարթնեցրել է վիշապօձը։ Արևմտաաֆրիկյան արկած» ("Called on by a Boa Constrictor. A West African Adventure"), որը տպագրվել է Cassell's Saturday Journal ամսագրում 1891 թվականի փետրվարին։ Հոդվածում կապիտանը պատմում է, թե ինչպես էին նրան ուղարկել Արևմտյան Աֆրիկայի մի հեռավոր ճամբար, որտեղ նա մնալու էր մի պորտուգալացի վաճառականին պատկանող կիսաքանդ խցում։ Այդտեղ անցկացրած առաջին գիշերը նա զարթնում է մի ճռռոցից ու տեսնում է «մի մուգ տարօրինակ բան, որը կախված էր իր վերևի օդանցքից»: Պարզվում է, որ դա իր տեսած ամենամեծ վիշապօձն էր (ավելի հավանական է, որ դա պիթոն էր, քանի որ Աֆրիկայում վիշապօձեր չկան)։ Նա սառում է վախից, երբ օձը իջնում է սենյակ։ Չկարողանալով օգնության կանչել՝ կապիտանը նկատում է մի հին զանգ, որը կախված էր պատուհաններից մեկի վերևում ամրացված մի պարանից։ Պարանը արդեն փտել էր, բայց փայտի օգնությամբ նա կարողանում է օգնության հանչել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շերլոկ Հոլմս Կատեգորիա:Արթուր Կոնան Դոյլի ստեղծագործություններ
Սեննայա (Վալույի վտակ)
Սեննայա (Վալույի վտակ) (Козинка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Սեննայա (Վալույի վտակ) մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վալու գետի աջ ափին 34 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Լը Ամել (Սոմի գավառ)
Լը Ամել (Le Hamel), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 510 մարդ, բնակչության խտությունը` 55.92 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.12 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 120 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 20 կմ արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 357 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 273-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 84։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,5 %։ 273 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 250 անձ (142 տղամարդ և 108 կին)։ Գործազուրկ են եղել 23 անձ (11 տղամարդ և 12 կին)։ 84 անաշխատունակներից 25-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 30-ը` թոշակառուներ, իսկ 29-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Անդրեա (երգչուհի)
Թեոդորա Ռումենովա Անդրեևա (Теодора Руменова Андреева, առավել հայտնի է Անդրեա (Андреа) ), փոփ-ֆոլկ ոճի բուլղարացի երգչուհի։
Նրան հաճախ անվանում են Բուլղարացի ամենագեղեցկուհի երգչուհի։
Կենսագրություն
Անդրեան ծնվել է Սոֆիայում։ Դեռ վաղ մանկությունից նա առնչվել է արվեստի տարբեր ճյուղերի հետ (երաժշտություն, գեղանկարչություն, բալետ և այլն)։ Նրա ընտանիքը սերտորեն կապված էր երաժշտության բնագավառի հետ ։ Տատը նախկին պարուհի էր և ազգային հեռուստատեսությունում ռեժիսորի օգնական, իսկ մյուս տատը` «Ռենեսանս» թատրոնում մեներգչուհի էր։ Արվեստի բնագավառում հայտնի էին նաև նրա նախատատը, ով ջութակահարուհի էր և նախապապը, ով «Կավալ» երգչախմբի դիրիժորն էր ։
Անդրեան մանկուց ուսանել է երաժշտական դպրոցում, սովորել դաշնամուր նվագել իր մորաքրոջ մոտ, ով Վրացայի օպերային թատրոնի մեներգչուհի էր ։ Սովորել է նաև իր պապի մոտ կիթառ նվագել, ով նրան փոխանցել է իր գիտեցած քաղաքային երգերը։ Այդ ամենի հետ միասին, Անդրեան հաճախում էր նաև դասական բալետի դասընթացներին։ Բացի դրանից, Անդրեայի կիրքը նաև գեղանկարչությունն էր, որով զբաղվում էր 13 տարեկանից` սովորելով հատուկ մասնագիտացված դպրոցում։ Հաճախելով անգլերեն լեզվի մասնավոր դպրոց, Անդրեան միաժամանակ երգում էր ժողովրդական երգչախմբում։ Շուրջ երկու տարի երգելով երգչախմբի կազմում, նա արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների ։ 16 տարեկանում արդեն լրջորեն զբաղվել է երաժշտական կրթությամբ և հաճախել երգեցողության դասընթացների։
Կարիերայի սկիզբը
2006 թվականին Անդրեան ձայնագրել է իր առաջին «Като непознат» երգը։ Նույն թվականին նկարահանել է տեսահոլովակ «Не съм такава» երգի համար։ 2007 թվականին թողարկել է «Хладна нежност», իսկ նույն թվականի ամռանը` «Без теб» երգերի տեսահոլովակները։ Երգչուհին տարին ավարտել է «Красива лъжа» տեսահոլովակով։ 2009 թվականին Անդրեան մասնակցել է «Sahara» նախագծին։ Դա այն խմբի անվանումն էր, որտեղ նա երգում էր ռումինացի երգիչ, պրոդյուսեր և կոմպոզիտոր Կոստի Իոնիցեի հետ։ Խմբի կազմում առաջինը «Избирам теб» երգն էր։ Ամռան վերջում «Sahara» խումբը թողարկել է իր հերթական «Моята порода» երգի տեսահոլովակը։ Խումբը թողարկում էր երգեր նաև անգլերեն լեզվով և մեծ համբավ ուներ Ռումինիայում։ Կոստի Իոնիցեի հետ զուգերգով նկարահանվել է «Мен си търсил» երգի տեսահոլովակը, իսկ հետո ձայնագրվեց նաև Անդրեայի «Употребена» երգը, որը Բուլղարիայում հիթ էր դարձել։
Հետագա տարիները
2010 թվականին Անդրեան թողարկել է «Хайде опа» երգի տեսահոլովակը, որը հիթ էր դարձել ոչ միայն Բուլղարիայում, այլ նաև նրա սահմաններից դուրս։ 2013 թվականին Planeta TV-ի համերգային մրցանակաբաշխության ժամանակ, Անդրեան ներկայացրել է իր «Лоша герой» նոր երգը։ 2014 թվականին Անդրեան առաջին փոփ-ֆոլկ ոճի կատարողներից էր, ով մեկ այլ բուլղար երգչուհու` Պրեսլավայի հետ միասին ելույթ է ունեցել Ռուսաստանում, Կրեմլում կայացած «TASHI SHOW» երաժշտական շոուի ժամանակ կատարելով «Хайде опа» երգը ։
2015 թվականին Անդրեան մեկնել է ԱՄՆ` իր առաջին համերգային շրջագայությանը։ Այնուհետև ներկայացրել է իր նոր «Universal Love» երգը` հայտնի երաժիշտ Էդվարդ Մայայի հետ, որին հաջորդել է «Секс за ден» երգը։ Տարեվերջին Անդրեան ներկայացել է «Passion» նոր նախագծով։ Միջազգային այդ նախագիծն իրենից ներկայացնում էր ռումինացի երգչուհի Օտիլիայի, պրոդյուսեր Կոստի Իոնիցեի և հայտնի ռեգգի կատարող Շоգգիի համագործակցությունը։ 2016 թվականին Անդրեան թողարկել է անգլերեն լեզվով իր «Love is mine» երգը։ Ներկայումս նա ձայնագրում է անգլերեն լեզվով իր առաջին երաժշտական ալբոմը։
2006 թվականից Անդրեան հանդիպում է հայտնի բռնցքամարտիկ Կուբրատ Պուլևի հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Բուլղարացի երաժիշտներ
Պրովեի-Կալիշի դաստակերտ
'''Ֆ. Ի. Պրովեի - Ա. Ի. Կալիշի դաստակերտ''' (Усадьба Ф. И. Прове – А. И. Калиш), դաստակերտ Մոսկվայում։ Հասցեն՝ Նովայա Բասմաննայա փողոց, տուն 22/2։ Մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է (գրանցման համար` 7720104000) ։
Պատմություն
Դաստակերտը պատկանել է վաճառական Լանիններին, ապա այն ձեռք է բերել արդյունաբերող և գործարար Իվան Կարլովիչ Պրովեն։ Հին դաստակերտային կառույցները քանդվել են, և 1895 թվականին Պրովեի երեխաների` երկվորյակներ Ֆեոդորի և Ադելիի համար ճարտարապետ Կառլ Վասիլևիչ Տրեյմանի նախագծով կառուցվել է երկու համաչափ կանգնած կողաշենքերով եռահարկ տուն։ «Ֆրանսիական նեոռենեսանս» ոճի տունը գտնվում է հողամասի փոքր-ինչ խորքում, գլխավոր բակը փողոցից անջատված է դարպասով և կափածո ճաղերով ցանկապատով։ Գլխավոր ճակատի դեկորը կազմված է ծեփվածքից և պատուհանների երեսկալներից։ Ե՛վ տունը, և՛ կողաշենքերը երեսպատված են կոպտատաշ քարով, ճակատի հիմնական` բաց դարչնագույնը լրացված է հակադիր կարմիրով ։
Տունն ունի երկու առանձին գլխավոր մուտք, որոնք տարբերվում են ձևավորմամբ և վերևում զարդատախտակներին գրված վենզելներով` «ФП» («ՖՊ») և «АК» («ԱԿ»)։ Առաջինը տանում էր դեպի Ֆեոդոր Իվանովիչ Պրովեի բնակարան, որը գտնվում էր երկրորդ հարկում, իսկ երկրորդը` նրա քրոջ` Ադելի Իվանովնա Պրովեի (ըստ ամուսնու` Կալիշ) բնակարանը երրորդ հարկում։ Առաջին հարկն օգտագործվել է տնտեսական կարիքների և ծառաների համար։ Դաստակերտի ձախ կողաշենքը պատկանում էր Ադելիին, աջը` Ֆեոդորին ։
Ռաֆայել Տոլոյ
Ռաֆայել Տոլոյ (Rafael Tolói, ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, Ատալանտա ֆուտբոլային ակումբի պաշտպան, Տոլոյը նաև հանդես է եկել Բրազիլիայի մինչև 20 տարեկանների հավաքականում ։
Պրովեի-Կալիշի դաստակերտ
Պատմություն
Ֆեոդոր Իվանովիչը մասնակցել է հոր գործերին, սակայն ավելի շատ հայտնի էր որպես դրամահավաք։ Նրան պատկանում էր անտիկ և բյուզանդական մետաղադրամների մի մեծ հավաքածու, և որոշ ժամանակ նա եղել է Մոսկովյան դրամագիտական ընկերության նախագահը։ Նրա քույրը` Ադելին, ամուսնացած էր վաճառական Գեորգի Կալիշի հետ և զբաղվում էր բարեգործությամբ։ Նոր իշխանության օրոք, 1918 թվականին, Ֆեոդորն ու Ադելին վտարվեցին սեփական տնից, իսկ դաստակերտն ազգայնացվեց և սկսեց ծառայել բուժական նպատակների համար։ Ներկայումս տան մի մասը զբաղեցնում է բանկը, իսկ մյուս մասը Սվեշնիկովի անվան պետական երգչախումբը ։
Ռաֆայել Տոլոյ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1990 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ատալանտայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Պրովեի-Կալիշի դաստակերտ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1895 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Մարատ Գրիգորյան
Մարատ Գրիգորյանը, բելգիահայ միջինքաշային քիքբռնցքամարտիկ է, այժմ մենամարտում է GLORY-ում, հայտնի է իր ագրեսիվ պայքարի ոճով և նոկաուտներով։ 2016 թ.-ի դեկտեմբերի 29-ի դրությամբ աշխարհի 5-րդ լավագույն թեթևքաշային մարզիկն է ըստ LiverKick.com կայքի ։
Կենսագրություն և կարիերա
Մարատ Գրիգորյանը ծնվել է 1991 թվականի մայիսի 29-ին։ Մարզվում է Hemmers Մարզասրահի մուայ թայի և քիքբռնցքամարտի ակումբում Նիդերլանդներում։ Նա արժանիորեն համարվում է Հոլանդիայի լավագույն աստղերից մեկը 70 կգ քաշային կարգում ։ 2011 թ.-ին, Գրիգորյանը մենամարտել է ամենամյա It's Showtime 73MAX-ում, բայց մրցավարների միաձայն որոշմամբ միավորներով պարտվել է Յոհան Լիդոնին ։ Բայց ամեն դեպքում այդ ժամանակ 19 տարեկանում նա դարձել է ամենաերիտասարդ մենամարտիկը, որ երբևէ պայքարել է Showtime տիտղոսի համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բռնցքամարտիկներ Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Սան Պրոսպերո
Սան Պրոսպերո (San Prospero), San Pròsper), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Մոդենա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 4 444 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 131 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 34 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 41030։ Հեռախոսային կոդը՝ 059։
Կոմունայի հովանավորն է Ռեջիոյի Սուրբ Պրոսպերը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի ապրիլի 7-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Երևանի մամուլի ակումբ
Երևանի մամուլի ակումբ, ԵՄԱ, Հայաստանում գործող եկամուտ չհետապնդող ոչ կառավարական կազմակերպություն, որը միավորում է լրագրողներին, հրատարակիչներին, ԶԼՄ-ների ղեկավարներին և փորձագետներին՝ անկախ նրանց կուսակցական պատկանելությունից և քաղաքական հայացքներից ։ Ակումբի նախագահն է Բորիս Նավասարդյանը։
Խնդիրներ
Ակումբի հիմնական խնդիրներն են հանդիսանում՝ լրագրողների խոսքի ազատության իրավունքի և տեղեկատվության մատչելիության պաշտպանությունը, աջակցել հայաստանյան և արտասահմանյան ԶԼՄ-ների և լրագրողների միջև կապեր ընդլայնման աջակցությունը, լրագրողական մասնագիտական էթիկայի ամրապնդում և նպաստել ԶԼՄ-ների ինքնակարգավորման համակարգի զարգացմանը նպաստումը, լրագրողների մասնագիտական վարպետության աճի աջակցություն՝ սեմինարների, գիտաժողովների, վերապատրաստման և այլ միջոցներով, ԶԼՄ-ներում տիրող իրավիճակի դիտարկում՝ տարբեր հետազոտությունների և մոնիտորինգների միջոցով ։
Պատմություն
Ակումը հիմնադրվել է 1995 թվականի հուլիսի 18-ին, ստանձնելով անկախ Հայաստանի Հանրապետության լրագրողների առաջին մասնագիտական միավորումը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լրագրությունը Հայաստանում Կատեգորիա:Հայաստանի կազմակերպություններ Կատեգորիա:1995 կազմակերպություններ
Ռենե Պրևալ
Ռենե Գարսիա Պրևալ (René Garcia Préval, հունվարի 17, 1943, Պորտ-օ-Պրենս, Հայիթի - մարտի 3, 2017, Պորտ-օ-Պրենս, Հայիթի), հայիթցի քաղաքական գործիչ և գյուղատնտես, որը 2 անգամ ընտրվել է Հայիթիի նախագահ (փետրվարի 7, 1996 - փետրվարի 7, 2001, մայիսի 14, 2006 - մայիսի 14, 2011)։ Եղել է նաև վարչապետ 1991 թվականի փետրվարից հոկտեմբեր։ Պրևալը Հայիթիի պատմության մեջ առաջին նախագահն է, որն իր նախորդից իշխանությունը ստացավ խաղաղ ճանապարհով և առաջին նախկին վարչապետը, որը դարձավ նախագահ։ Նրա նախագահության տարիներն առանձնացել են ներքին խռովություններով և տնտեսական կայունացման փորձերով․ վերջին նախագահության ժամանակ տեղի է ունեցել Հայիթիի կործանիչ երկրաշարժը (2010) ։
Վաղ տարիներ և կարիերա
Պրևալի հայրը նույնպես գյուղատնտես էր, գեներալ Պոլ Էժեն Մագլուարի կառավարության ժամանակ եղել է գյուղատնտեսության նախարար ։ Հեռանալով Հայիթիից՝ Պրևալի հայրն աշխատանք գտավ Աֆրիկայի ՄԱԿ-ի գրասենյակներում ։
1990 թվականին Արիստիդի նախագահ դառնալուց հետո Պրևալը դարձավ վարչապետ (1991 թվականի փետրվար-հոկտեմբերի 11), այնուհետև 1991 թվականի ռազմական հեղաշրջումից հետո աքսորվեց ։
2009 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Պրևալն ամուսնացավ Էլիզաբեթ Դելատուր Պրևալի հետ, որն իր տնտեսական գծով խորհրդատուներից մեկն էր և Լեսլի Դելատուրի՝ Հայիթիի կենտրոնական բանկի նախկին կառավարչի այրին։ Պրևալի առաջին և երկրորդ ամուսնությունները՝ համապատասխանաբար Ժերդա Բենուայի և Սոլանժ Լաֆոնտանի հետ, ավարտվեցին ամուսնալուծությամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայիթիի նախագահներ Կատեգորիա:Հայիթիի վարչապետներ
Հատուկ բաժին (սերիալ)
«Հատուկ բաժին»-ը Arriva films-ի կողմից նկարահանված և Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության եթերում ցուցադրվող հեռուստասերիալ է։ Դետեկտիվ ժանրի 16 մասանոց սերիալի ցուցադրումը սկսվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ին։ Սերիալը պատմում է ոստիկանության՝ «Օպերատիվ քրեագիտական հատուկ բաժնի» աշխատակիցների մասին։ Ամեն օր ցուցադրվում է երկուական սերիա, որոնք միասին կազմում են մեկ ամբողջական պատմություն ։ Եթերում ցուցադրվող և Հատուկ բաժնի կողմից բացահայտվող հանցագործությունները իրական են։
Սյուժե
Հասարակության մեջ առավել մեծ հնչեղություն ունեցող, կարևորագույն հանցագործությունները բացահայտելու համար ՀՀ ոստիկանության համակարգում կազմավորվել է Օպերատիվ քրեագիտական հատուկ բաժին (ՕՔՀԲ)։ Բաժնում աշխատում են համակարգի լավագույն մասնագետները, և նրանց ղեկավարում է գնդապետ Առնո Ղազարյանը։ Սերիալը սկսվում է ՕՔՀԲ նոր աշխատակցի՝ Արմենի մուտքով, ով տեխնիկայի հանճար է։ Նա, լինելով հարուստ ընտանիքից, ինքնակամ որոշել է մտնել ոստիկանության համակարգ, որպեսզի կարողանա օգտակար լինել ժամանակակից տեխնիկայի օգտագործման միջոցով ծանր հանցագործությունների բացահայտմանը։ Սերիալում հետագրգիր սյուժետային գիծ է նաև Հատուկ բաժնի աշխատակիցների սիրային եռանկյունին։ Գնդապետ Ղազարյանը ամուսնացած է սակայն կնոջը չի հասկացել և որոշել է բաժանվել նրանից, բայց միայն նրանց դստեր՝ Գայանեի հարսանիքից հետո։ Երկար տարիներ Ալլայի հետ աշխատելուց հետո Առնոն և Ալլան սկսել են սիրել միմյանց, բայց Ալլային սիրահարված է նաև բաժնի աշխատակից Ռոբը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական հեռուստասերիալներ
Շալոմ (թատրոն)
Մոսկվայի հրեական «Շալոմ» թատրոն, հրեական թատրոն բոլոր ազգությունների համար, հիմնադրվել է 1988 թվականին։ Գտնվում է Մոսկվա, Վարշավյան պողոտա, 71 տուն հասցեում։ Միակ թատրոնն է Ռուսաստանում, որն ամբողջապես նվիրված է հրեական մշակույթին ու ավանդույթներին ։
Թատրոնի հիմնադրում
1986 թվականին Մոսկվայի հրեական դրամատիկական անսամբլը վերանվանվել է Մոսկվայի հրեական դրամատիկական թատրոն-ստուդիայի և առաջին անգամ հրեական մշակութային հաստատությունների փակումից հետո ստացել է մշտական գործելու վայր։ 1987 թվականին թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարն է դարձել Ալեքսանդր Լեվենբուկը։ Թատրոնն ստացել է նոր անվանում` Մոսկվայի հրեական «Շալոմ» թատրոն։ Այդ ժամանակ ռուսերեն լեզուն գերակա է դարձել բեմում, իսկ գործիքային անսամբլը դուրս է եկել թատրոնի կազմից։
Հրեական թատրոնն այսօր
2013 թվականի ապրիլի 8-ին Մոսկվայի հրեական «Շալոմ» թատրոնը հանդիսավոր կերպով նշել է իր գործունեության 25-ամյակը Էստրադայի թատրոնի բեմում։ Հրեական թատրոնի համար հոբելյանական ներկայացում է եղել Իգոր Դեմարինի երաժշտության հիման վրա գրված «Ադամ և Եվա» ներկայացումը Թատրոնի 26-րդ թատերաշրջանը բացվել է միանգամից երկու հարթակներում` կապված Վարշավյան պողոտայում գտնվող շենքում ընթացող շինարարության հետ։ Վերանորոգման աշխատանքների ժամանակ կիրակի օրերին «Շալոմ» թատրոնը ներկայացումներ է խաղացել Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանում ։
Ամելե
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 461 մարդ, բնակչության խտությունը` 77.74 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.93 կմ² տարածք։
Յուկա Օգատա
Յուկա Օգատա (緒方 夕佳), ճապոնացի քաղաքական գործիչ և Կումամոտոյի քաղաքային ժողովի անդամ ։ Առաջին անգամ ընտրվել է 2015 թվականի տեղական ընտրություններում՝ հավաքելով 4196 ձայն Հիգասի Կումամոտոյի օկրուգում ։ Մինչ պետական ծառայության անցնելն Օգատան եղել է Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագրի Եմենի բաժանմունքի աշխատակից ։
Շալոմ (թատրոն)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատրոններ
Ամելե
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 120 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 17 կմ արևելք։
Յուկա Օգատա
Երեխան համաժողովի սենյակում
2017 թվականի նոյեմբերին Օգատան հայտնվել է քաղաքային ժողովի բանավեճի ուշադրության կենտրոնում։ Մանկական սենյակում տեղ ստանալու հնարավորություն չունենալով՝ նա մասնակցել է ժողովին իր փոքրիկ որդու հետ, որպեսզի լուսավորի այն դժվարությունները, որոնց բախվում են երեխաներ դաստիարակող աշխատող ճապոնացի ծնողները, և երեխաների սենյակների պակասը։ Իր տեղը զբաղեցնելուց կարճ ժամանակ անց խորհրդի խոսնակ Յոշիտոմո Սավադան և նրա գործընկերները հանդիպել են նրան, որպեսզի հարցնեն, թե ինչու է նա իր երեխային իր հետ բերել։ Մի քանի րոպե անց Օգատան հանձնվել է և ուղեկցվել բանախոսի աշխատասենյակ։ Այնուհետև նա վերադարձել է հետաձգված նիստին միայնակ՝ թողնելով իր որդուն ընկերոջ խնամքին ։ Սավադան ավելի ուշ ներողություն է խնդրել այն բանի համար, որ նիստը բացել է 40 րոպե ուշ, սակայն վեհաժողովի մեկ այլ անդամ ուշացման մեջ անուղղակիորեն մեղադրել է Օգատային ։ Ժողովի ժամանակ չկար կանոն, որն արգելում էր անդամներին մտնել սենյակ իրենց երեխաների հետ, սակայն ժողովը երեխային դիտում էր որպես այցելու, որը պարտավոր էր նստել պատկերասրահում ։
Ամելե
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 315 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 233-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 82։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,0 %։ 233 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 221 անձ (108 տղամարդ և 113 կին)։ Գործազուրկ են եղել 12 անձ (3 տղամարդ և 9 կին)։ 82 անաշխատունակներից 35-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 30-ը` թոշակառուներ, իսկ 17-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Յուկա Օգատա
Երեխան համաժողովի սենյակում
Այս միջադեպն անսպասելիորեն ձեռք է բերել ազգային և միջազգային ճանաչում։ Սա վկայակոչվել է որպես ապացույց, որ ստեղծված իրավիճակը թշնամական է ընտանիք և կարիերա ունեցող ճապոնացի կանանց համար, և նույնիսկ ավելի վատ է, երբ նրանք քաղաքական գործիչներ են։ Մեկնաբանները նշել են, որ Օգատայի գործողությունները ցույց են տալիս, թե ինչպես է վարչապետ Սինձո Աբեի քաղաքականության ազդեցությունը կանանց նկատմամբ դեռևս սահմանափակված։ Օգատան նաև քննադատել է այն փաստը, որ երեխա ունեցող կանանց հետ հազվադեպ են խորհրդակցում քաղաքականության մշակման ժամանակ ։
Ամելե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Յուկա Օգատա
Երեխան համաժողովի սենյակում
Ավելի ուշ Օգատան վեհաժողովից նկատողություն է ստացել բանավեճը ձախողելու համար։ Փետրվարին վեհաժողովն ընդունել է կարգ, որն արգելում է բոլոր ոչ անդամներին մտնել բանավեճների պալատ՝ որպես նոյեմբերյան միջադեպի արձագանք ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1975 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքական գործիչներ
Հաջի Ջավադ մզկիթ
Հաջի Ջավադ մզկիթ (Hacı Cavad məscidi), մզկիթ Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվում՝ կառուցած 20-րդ դարի սկզբին։ Այն գտնվում է Բաքվի Յասամալ շրջանում, Ա. Շաիկ փողոցում։
Հին մզկիթ
Առաջին մզկիթը կառուցվել է 1912 թվականին Հաջի Ջավադի կողմից ։ Այս մզկիթը ուղղանկյունաձև հորինվածք ուներ։ Մզկիթը չուներ մինարեթ։ Բարձրությունը 6 մետր էր։ Մզկիթի մուտքի մոտ կան 3 քարային տապանագիրներ։ Տապանագիրներում գրված է, որ մզկիթը կառուցվել է 1912 թվականին ։ Մզկիթն ունեցել է մեդրեսե։ Խորհրդային իշխանության առաջին տարիներին այս մզկիթը դադարեց իր գործունեությունը։ Ավելի ուշ, մեդրեսայի սենյակները տրվեցին մարդկանց ապրելու համար։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո Բաքվում մզկիթները նորից սկսեցին գործել։ Հաջի Ջավադի մզկիթը վերականգնվել և այժմ գործում է ։
Նոր մզկիթ
2017 թվականի հուլիսի 2-ին սկսվեց նոր մզկիթի շենքի կառուցումը ։ Նոր շենքի բացումը տեղի ունեցավ 2018 թվականի ապրիլի 12-ին։ Հաջի Ջավադ մզկիթի նոր շենքը զբաղեցնում է 1200 քառակուսի մետր տարածք։ Գմբեթի բարձրությունը 18 մետր է, իսկ բարձրությունը` 33.7 մետր։ Մզկիթի առաջին հարկը նախատեսված է տղամարդկանց, իսկ երկրորդ հարկը՝ կանանց համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բաքվի մզկիթներ Կատեգորիա:1912 հիմնադրումներ
Լաուրա Բասի
Լաուրա Մարիա Կատերինա Բասի (Laura Maria Caterina Bassi, ), իտալացի գիտնական, բժիշկ։ Վերածննդի ժամանակաշրջանից առաջին կինն է, ում պաշտոնապես թույլատրվել է դասավանդել եվրոպական համալսարանում։
Կենսագրություն
Ծնվել է Բոլոնյայում, փաստաբանի բարեկեցիկ ընտանիքում։ Ստացել է մասնավոր կրթություն և դեռահասության տարիքում յոթ տարի ուսանել Գաետանո Տակոնիի մոտ, որը համալսարանում կենսաբանության, բնագիտության ու բժշկության դասախոս էր։ Լաուրան գրավել է կարդինալ Պրոսպերո Լամբերտնիի ուշադրությունը, որը խրախուսել է նրա՝ գիտական աշխատանքով զբաղվելը։
Լաուրան 1731 թվականին Բոլոնիայի համալսարանում նշանակվել է կենսաբանության պրոֆեսոր 21 տարեկան հասակում, 1732 թվականին ընդունվել է Գիտությունների ակադեմիա, իսկ հաջորդ տարի ղեկվարել է փիլիսոփայության ամբիոնը։ Սկզբնական շրջանում սովորեցնելու նրա հնարավորությունները սահմանափակված էին պատահական դասախոսություններով։ 1738 թվականից նա ամուսնացել է ակադեմիկոս Ջուզեպե Վերատիի հետ։ Նրանց ամուսնությունից ծնվել է 12 երեխա։ Հետագայում նա կանոնավոր ձևով դասախոսություններ է կարդացել տանը և բարեհաջող դիմել է համալսարանին մեծ պատասխանատվությամբ ավելի բարձր աշխատավարձի համար, որպեսզի գնի սեփական սարքավորումներ։
Դասական մեխանիկայի բնագավառի գիտական հետաքրքրությունները նա դասավանդել է գրեթե 28 տարի։ Եղել է Իտալիայում Նյուտոնի՝ ֆիզիկայի ու բնական փիլիսոփայության գաղափարախոսը։ Սեփական փորձերն է կատարել ֆիզիկայի՝ իր ժամանակներում առկա բոլոր ոլորտներում։ Կենդանության օրոք հրատարակվել են նրա 28 հոդվածներ, որոնց մեծ մասը ֆիզիկայից ու հիդրավլիկայից են, սակայն գիրք չի գրել։
1776 թվականին 65 տարեկան հասակում նա Գիտությունների ակադեմիայում նշանակվել է փորձարակական ֆիզիկայի բաժանմունքում։ Մահացել է երկու տարի անց՝ ավարտելով հաջող կարիերան ֆիզիկայի բնագավառում և կոտրելով շատ կարծրատիպեր գիտական շրջանակներում կնոջ դերի մասին։
Լաուրա Բասին ընտրվել է գրական շատ միությունների անդամ և նամակագրություն է հաստատել եվրոպական նշանավոր գրականագետների հետ։ Նա լավ ծանոթ է եղել դասական գրականությանը՝ ներառյալ ֆրանսիական և իտալական։
Լաուրա Բասիի անունով են կոչվել 31 կմ տրամագծով խառնարանը Վեներայում, Լաուրաբասի աստերոիդը (15742), Բոլոնյայում ավագ դպրոցներից մեկը և փողոց ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի գիտնականներ Կատեգորիա:Իտալացի կին ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Կին ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Կին գիտնականներ Կատեգորիա:Կին փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:18-րդ դարի գիտնականներ Կատեգորիա:Իտալացի կին գիտնականներ Կատեգորիա:Իտալացի բժշկուհիներ Կատեգորիա:Իտալացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Իտալացի մաթեմատիկոսներ
Նոնանտոլա
Նոնանտոլա (Nonantola), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Մոդենա գավառում ։
Բնակչությունը ըստ 2006 թվականի տվյալների կազմում է 14 022 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 227 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 55 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 41015։ Հեռախոսային կոդը՝ 059։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Սիլվեստրը՝ Հռոմի պապը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի դեկտեմբերի 31-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Աննա դը Ֆուա
Աննա դը Ֆուա, Աննա դե Կանդալ (Anna z Foix a Candale, Candale-i Anna, Ana Kandalakoa, Ana de Fois, Anne de Foix, ), Հունգարիայի թագուհի ( թագադրվել է 29 սեպտեմբերի 1502 թ․ Սեկեշֆեհերվար քաղաքում) և 1502 թվականի սեպտեմբերի 29-ից նաև Չեխիայի թագուհի։
Կենսագրություն
Աննան ծնվել է 1484 թվականին, Ֆուա կոմսության կրտսեր ներկայացուցիչ՝ Գաստոն II դը Ֆուայի և Եկատերինա դը Ֆուայի։ Մորական կողմից նա Գաստոն IV դը Ֆուայի  և թագուհի Էլեոնորա Նավարացու թոռնուհին էր ։
1502 թվականի սեպտեմբերի 29-ին նա ամուսնացավ Հունգարիայի և Չեխիայի թագավոր Վլադիսլավ II-ի հետ՝ դառնալով նրա երրորդ կինը։ Ունեցել է երկու զավակ՝ Չեխիայի թագուհի Աննա Յագելոնան և  Լյուդովիկոս II թագավորը։
Աննա դը Ֆուան մահացել է 1506 թվականի հուլիսի 26-ին և թաղված է Սեկեշֆեհերվարում։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ծննդաբերելիս մահացածներ Կատեգորիա:Յագելլոներ
Դեդշոթ
Դեդշոթ (Deadshot), DC Comics-ի աշխարհի կերպար, Բեթմենի թշնամին։ Առաջին անգամ հայտնվել է Batman #59-ում (1950 թվականի հունիս-հուլիս) և ստեղծվել է Բոբ Քեյնի, Դևիդ Ռիդ Վերնի և Լյու Շվարցի կողմից ։
Նաիրի Զարյան
Նաիրի Եղիազարի Զարյան (Հայաստան Եղիազարյան), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թատերագիր, հրապարակագիր և թարգմանիչ, հասարակական գործիչ։ Հայաստանի Գրողների Միության վարչության նախագահ (1944-1946)։ ԽՄԿԿ անդամ 1930 թվականից։ Քննադատվել է ստալինյան անհատի պաշտամունքին բուռն մասնակցության համար ։
Դեդշոթ
Կենսագրություն
Դեդշոթ՝ վարձու մարդասպան, ով անընդհատ գլուխ է գովում այն բանվով, որ «ոչ մի անգամ չի վրիպել»։ Նա օգտագործում է զենքի լայն սպեկտոր, սակայն ավելի հաճախ ատրճանակներ, որոնք կպցրած են նրա դաստակների վրա։ Սկզբից, նա հայտնվում է Գոթեմում՝ հանցանքի դեմ պայքարելու համար, սակայն դառնում է Բեթմենի թշնամին, երբ փորձում էր փոխել Խավարի ասպետին և հետո բանտ է նետվում, երբ Բեթմենը և կոմիսար Գորդոնը բացահայտում են նրան։
Նաիրի Զարյան
Կենսագրություն
Նաիրի Զարյանը ծնվել է 1900 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, Արևմտյան Հայաստանի Վանի նահանգի Խառակոնիս գյուղում։ Ծանր է եղել նրա մանկությունը։ Իր մանկությունը և պատանեկությունը Զարյանը նկարագրել է «Երկրորդ կյանք» հուշագրության մեջ։ Եղել է աղքատ ընտանիքի զավակ։ Գյուղում սիրված է եղել իբրև Խառակոնիսի ամենաընդունակ երեխաներից մեկը։ Ծնողները շուտ են մահացել՝ Հայաստանին և քրոջը թողնելով հորաքրոջ հույսին։ Ցեղասպանության տարիներին տեղահանել են նաև Խառակոնիսը։ Քրոջ հետ հասել է Արևելյան Հայաստան, այստեղ կորցրել քրոջը։ 1915 թվականին, թուրքական յաթաղանից հալածված, հազարավոր հայրենակիցների հետ միասին, Զարյանը գաղթում է Արևելյան Հայաստան, ապաստան է գտնում Երևանի և Դիլիջանի որբանոցներում։ Որբանոցներում նա մնում է մինչև 1921 թվականը և այնտեղ էլ ստանում միջնակարգ կրթություն։ Այստեղ մտերմացել է ապագա հայտնի գրող Գուրգեն Մահարու հետ, ով այդ տարիներին դեռ Գուրգեն Աճեմյան էր։ Հետո երկու ընկերները ծանոթացել են Եղիշե Չարենցի հետ, որը որբանոցի դաստիարակն էր։ Որբանոցի վերջին տարիներից սկսած՝ Զարյանի ամբողջ կյանքը կապված է եղել հայ գրականությանը։ Ավարտել է Երևանի թեմական դպրոցը, 1927 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի պատմագրական ֆակուլտետը, 1933 թվականին՝ Լենինգրադի արվեստագիտության պետական ակադեմիայի գրական բաժնի ասպիրանտուրան։
Դեդշոթ
Կենսագրություն
Իր դատվածությունն անցկացնելուց հետո Դեդշոթը սկում է աշխատել վարձու մարդասպանի դերում, ինչպես նաև փոխում է իր հագուստի դիզայնը. կարմիր կոմբինեզոն շագանակագույն թիկնոցի վրայից և նետվող զենքեր երեսի վրայի կողմնորոշիչ սարքով։ Հին կոմիքսներում, որտեղ նկարագրվում է նրա անցյալը և բնավորությունը, պարզ է դառնում, որ նրա իրական անունը Ֆլոյթ Դոութոն է, նա ապրում է իր մոր, ողբեր և հոր հետ, ով շատ վատ է վարվում ընտանիքի հետ։ Մի անգամ նրա հայրը հարձակվեց նրա եղբոր՝ Ֆլոյդի վրա, ինչպես նաև ցանկանում էր ծեծել ամբողջ ընտանիքին, և Ֆլոյդը փորձելով կրակել նրա վրա հոր սեփական զենքով, սակայն պատահականորեն սպանում է եղբորը։ Այդ բանից հետո մարդասպան Ֆլոյդը երդվեց, որ այլևս երբեք չի վրիպի։
Նաիրի Զարյան
Գրական-հասարակական գործունեություն
Զարյանի կյանքում հիշարժան էր Եղիշե Չարենցի հետ հանդիպումը, որն էլ անունը փոխեց Նաիրի Զարյանի։ 1926 թվականին լույս է տեսել Զարյանի բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Ջրանցքի կապույտ երկրում»։ Քաղաքացիական պատերազմին ու Հայաստանում տեղի ունեցող սոցիալական վերափոխումներին են նվիրված «Հրանուշը» (1925), «Նոյեմբերյան օրերին»(1926), «Ռուշանի քարափը» (1930), «Սաքո Միկինյան» (1935) պոեմները, «Հացավան» (1937, վերամշկ.՝ 1949, բեմ.՝ 1980) վեպը։
Դեդշոթ
Ինքնասպանների ջոկատ
Դեդշոթը կարևոր դեր էր կատարում մահկանացուների ջոկատում վերջին երկու, մարմնավորումներում, որտեղ նրա ունակությունները կրակողի դերում և մարդկային կյանքեր խլելու նրա ցանկությունը օգնում էին ջոկատին առաջ անցնել իրենց առաջադրանքներում։
Նաիրի Զարյան
Գրական-հասարակական գործունեություն
Գրական առաջին քայլերը արել է որբանոցում, 1918 թվականին տպագրվել է առաջին բանաստեղծությունը, իսկ 1969 թվականին՝ վերջին գիրքը։ Զարյանին հռչակ բերեցին նրա մի շարք բանաստեղծությունները, «Ռուշանի քարափը» (1930) պոեմը և «Հացավան» (1937-1947) վեպը, իսկ Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին նրա ստեղծագործությունները հայրենասիրական կրակ վառեցին ընթերցողների սրտում։ 1941-1945 թվականներին Զարյանը հրատարակեց «Մարտակոչ» (1941), «Շիրակաց հոգով», «Վրեժ» (1942) և «Լսեք դարեր» (1942) ժողովածուները։ Այդ շրջանի գործերից են «Ձայն հայրենական» պոեմը (1943) և «Արա Գեղեցիկ» դիցավիպական ողբերգությունը (1944 թ.), որը պատմում է հայոց թագավոր Արա Գեղեցիկի և Ասորեստանի թագուհի Շամիրամի պայքարի մասին։ Արա Գեղեցիկը, մերժելով իր հայրենիքը նվաճել ցանկացող Շամիրամի սերը, կռվի է ելնում նրա բանակի դեմ և հերոսաբար զոհվում։
Դեդշոթ
Ինքնասպանների ջոկատ
«Անդրաշխարհային նետման» ժամանակ Դեդշոթը որոշում է պայթեցնել մանկապարտեզը։ Արդարության լիգայի մարմնավորումը կանգնեցնում է նրան, սակայն, մոտավերապես այդ նույն ժամանակ Դեդշոթը ացնում է սահմանը, որպեսզի սպանի Հռոմի Պապին։ Հրաշք կինը փրկում է նրան վերջին րոպեին։
Նաիրի Զարյան
Գրական-հասարակական գործունեություն
Զարյանի դրամատիկական երկերից ուշագրավ են ետպատերազմյան տարիներին գրված «Աղբյուրի մոտ» (1948) և «Փորձադաշտ» (1950) կատակերգությունները։ Նրա ճանաչված գործերից է նաև «Հայերեն» բանաստեղծությունը, գրված՝ հայրենասիրական զգացումով։
Դեդշոթ
Գաղտնի վեցնյակ
Դեդշոթը ներկայացվում է «Չարագործների միավորում»։ Գաղտնի վեցնյակ՝ չարագործների միավորում, իր դեմքը գաղտնի պահող չարագործի՝ Մոքինբրդի դերում (ով իրականում Լեքս Լյուտորն է), և ով պարգևներ է տալիս իրականացված առաջադրանքի համաև և շատ դաժան կերպով պատժում է նրան, ով հրավժարվում է մտնել խմբի մեջ։ Դեդշոթի պարգևն էր Հյուսիսային Ամերիկաի կառավարումը, իսկ պատիժն այն տարածքի ոչնչացումը, որտեղ ապրում էին նրա կինը և աղջիկը։ Մինի սերիայի վերջում Կոնֆլիկտը փակման ճանապարհին է կանգնում, և Դեդշոթի կարգավիճակը անփոփոխ է մնում մինչև նրա երկրորդ մինի սերիայի ավարտը։ Նա մնում է Գաղտնի վեցնյակի անդամ և ցույց է տրվում, թե ինչպես է նա ընկերանում իրենց խմբի մյուս անդամնի՝ Քեթմենի հետ։ Որպես վճար վեցնյակը նրան վարձու մարդասպանի առաջադրանք տվեց, որը նրա աղջիկն ու կինն էին։ Այն բանից հետո, երբ Վեցնյակը բաժանվեց, Նոկաուտը մեկնաբանեց, որ Դեդշոթը վերադարձել է Ինքնասպանների ջոկատի մոտ։
Նաիրի Զարյան
Գրական-հասարակական գործունեություն
1920-1930-ական թվականներին Նաիրի Զարյանը եղել է մի շարք պարբերականների պատասխանատու քարտուղար և խմբագիր։ Դրանցից կարելի է հիշատակել «Գրական դիրքերում», «Գրական սերունդ» ամսագրերը։ 1944-1946 թվականներին եղել է Հայաստանի գրողների միության վարչության նախագահը։ Հետագայում ընտրվել է Հայաստանի Գերագույն խորհրդի անդամ, վարել հանրային եռանդուն գործունեություն։ 1951-1958 թթ. եղել է ՀԽՍՀ ԳԽ պատգմավոր, Խաղաղության պաշտպանության հայկական կոմիտեի նախագահ։
Հայկական թատրոնը բեմադրել է նրա «Արա Գեղեցիկ», «Այրող դիմակ», «Աղբյուրի մոտ», «Փորձադաշտ», «Արտավազդ և Կլեոպատրա» դրամաները։ 1980 թվականին Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան թատրոնը բեմադրել է Զարյանի «Հացավանը»։ Կյանքի վերջին տարիներին Զարյանը որբանոցային տպավորությունների հիման վրա գրեց իր լավագույն արձակ գործերից մեկը՝ «Պարոն Պետրոսը և իր նախարարները»։
Բացասական վերաբերմունքը Չարենցի նկատմամբ
1928 թվականի հունիսի 12-ին Նաիրի Զարյանը՝ «Գրական դիրքերում» ամսագրի խմբագիր Ն․ Դաբաղյանի ու գրական խորհրդի մի շարք այլ անդամների հետ հայտարարությամբ դիմում են ՀԿ(բ)Կ Կենտկոմ ու բողոքում Չարենցի կողմից ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ ընտրվելու դեմ։ Արդյունքում վերջինիս կրկին հանում են այդ կազմից։
Դեդշոթ
Գաղտնի վեցնյակ (2-րդ գլուխ)
Դեդշոթը, Սքենդալ Սեյվիջի, Բեյնի, Քրջե տիկնիկի և Քեթմենի հետ միասին Միանում են «Գաղտնի վեցնյակին», վարձված լինելով, որպեսզի Ալկատրասի կղզուց ստանան Տառանտուլային, և գտնեն քարտեզը, որը նա Յունիորից՝ խորհրդավոր չարագործից էր գողացել, որը կարծես թե աշխատում է ամբողջ արևմտյան ափում։ Շուտով վեցնյակի վրա է հարձակվում սուպերչարագործների ոչ մեծ խումբ, որը ցանկանում էր վերակառուցել քարտեզը և ստանալ 20 մլն դոլար չափով փոխհատուցում վեցնյակի յուրաքանչյուր անդամի համար, և համաձայն Ֆլագի հրամանի, ով բռնել և տանջում է Բենին, ում սկզբունքները և բարոյական համոզմունքները, ինչպես նաև սերը Սքենդելի հանդեպ, հետ են պահում նրան իր նոր խմբին դավաճանելուց։ Շուտով, դա պարզվեց, երբ Ֆլագը գտավ Քրջե տիկնիկի քրոջը և նրա առաջին դստերը։ Նրանց արտաքինը շատ սարսափելի է. ճղած կաշի և կայն բացված կարած աչքեր, որպեսզի նա ավելի շատ ծաղրածուի նման լինի։
Նաիրի Զարյան
Բացասական վերաբերմունքը Չարենցի նկատմամբ
1932 թվականի մարտին «Գրական թերթ»-ում (թիվ 2) տպագրվում է Զարյանի «Բաց նամակ Եղիշե Չարենցին» նյութը, որի մեջ գրում է. ««Էպիքական լուսաբացում» … դու ավելի ես նահանջում դեպի ինդիվիդուալիզմի ինքնահանգստացուցիչ հանգրվանը։ …Հիմնականում սխալ ես լուծում կլասիկներին օգտագործելու հարցը։ … Դու ինդիվիդուալիստորեն շարունակ դատում ես քո ուժեղության, իմաստության և վերափոխության մասին։ … Ինչո՞ւ դու չես գրում մի մոնումենտալ աշխատություն։ … Քո նահանջի և լռության պատճառն այն է …, որ դու … մասսաների հետ թույլ ես կապված…»: Հրապարակելով այս նամակը, նա բացահայտում է իր չարամիտ դիրքորոշումը Չարենցի հանդեպ, ինչն այդուհետ պետք է վերածվեր ոխերիմ թշնամանքի։
Դեդշոթ
Գաղտնի վեցնյակ (2-րդ գլուխ)
Վեցնյակը վազում էր, և ուղևորվում էր դեպի Գոթեմը, որտեղ Դեդշոթը դավաճանել էր նրանց, և թողել էր Տառանտուլան։ Վեցնյակը կարողացավ հասնել Դեդշոթին, միայն որպեսզի հարձակման չենթարկվեին Յունիորի և սուպերչարագործների, ինչպես նաև Խելագար Շլյապինիկի կողմից, ով քիչ էր մնում ասեր ով է իրենց վարձել, միայն իր կյանքը փրկելու համար։ Տառանտուլը զոհաբերում է իրեն, իրեն և Ֆլագին քաշելով սուպերչարագործների ընդհանուր հարձակման ժամանակ, և, թվում էր, թե քարտեզը իրենց հետ նույնպես վերացնում է։ Քիչ թե շատ, ավելի ուշ ցույց էրվում, որ Սքենդալը ներկա ժամանակում գիտի քարտեզի գտնվելու վայրի մասին։
Նաիրի Զարյան
Պարգևներ
1935 թվականի հունվարին «Ստալին» բանաստեղծության համար արժանացել է պետական բարձրագույն պարգևի՝ Լենինի շքանշանի։
Դեդշոթ
Գաղտնի վեցնյակ (2-րդ գլուխ)
Ինքնասպանների ջակոտը կրկին Դեդշոթի կյանքի մեջ մտավ, երբ նա վերադարձավ 2010 թվականի հունվարին, մինչև Ամենամութ գիշերվա իրադարձությունները ։
Քննադատություններ և արձագանքներ
2010 թվականին Դեդշոթը զբաղեցրել է 43-րդ հորիզոնականը IGN վերսիայի 100 մեծագույն չարագործների ցուցակում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բեթմենի թշնամիներ Կատեգորիա:Հորինված հանճարներ
Անկուր
Անկուր (Hancourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 107 մարդ, բնակչության խտությունը` 26.35 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.06 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 130 կմ հյուսիս-արևելք, Ամյեն քաղաքից 60 կմ արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 65 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 51-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 14։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,5 %։ 51 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 41 անձ (25 տղամարդ և 16 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (5 տղամարդ և 5 կին)։ 14 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 1-ը` թոշակառուներ, իսկ 5-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Յան Աուտրոպ
Յան Աուտրոպ (Ян Петрович Аутроп (Аутрун), ), Քաղաքացիական պատերազմի հերոս, Վարշավյան ճակատամարտի մասնակից ։
Կենսագրություն
Լատիշ բատրակների ընտանիքից է, սովորել է գյուղական ուսումնարանում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո, երբ Կուրլանդիայի նահանգը գրավվում է գերմանական զորքերի կողմից, Յանը ուղարկվում է 12-րդ կայսերական բանակ խրամատներ փորելու։ Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո ծառայել է լատիշական գնդերից մեկում։ Կամավոր մտնել է Կարմիր բանակ, 1917 թվականի վերջին գտնվել է Վալկո-Ռուենյան մարտական ջոկատում և գերի ընկել գերմանացիներին։ Գերությունից փախչելուց հետո միանում է «Գրասիս» պարտիզանական ջոկատին։ 1919 թվականին 3-րդ Կազանյան հրաձգային դիվիզիայի 8-րդ լատիշական հետևակային գնդում հետախույզ և գնդացրորդ էր ։ Մասնակցել է հյուսիսարևմտյան դենիկինյան, լեհական, վրանգելյան ռազմաճակատների մարտերին, վիրավորվել և կոնտուզիա ստացել։ Վրանգելի զորքերի ջախջախումից հետո ավարտել է Լատդիվիզիայի հեծելազորային բրիգադին կից հեծելազորային դասընթացները։ Եղել է տարբեր հրամանատարական պաշտոններում, մասնակցել Մախնոյի և մյուս բանդաների դեմ մղվող մարտերին։ Աչքի է ընկել Խարկովի տակ գտնվող «Սուխայա Սոլոտինա» գյուղում, վաշտի անհաջող հարձակումից հետո, Աուտրոպը իր գնդացրով միայնակ մի քանի ժամ դիմացել է թշնամու ճնշմանը, մինչև օգնական ուժերի մոտենալը և հարձակման վերսկսելը։ Այդ սխրանքի համար գնդացրորդ և հետախույզ Յան Աուտրոպը պարգևատրվել է ՌՍՖՍՀ Կարմիր Դրոշի շքանշանով և արծաթյա ժամացույցով ։ Կարմիր բանակայինի հետագա ճակատագիրն անհայտ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Նիժնի Նովգորոդի էկզոտարիում
Նիժնի Նովգորոդի էկզոտարիում (Нижегоро́дский экзота́риум), էկզոտարիում Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդ քաղաքում։ Բացվել է 1996 թվականի մայիսի 19-ին։ Համարվում է քաղաքի տեսարժանություններից մեկը։
Մագի (այլ կիրառումներ)
Մագի անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Մագո (այլ կիրառումներ)
Մագո անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Բելա Կուն
Բելա Կուն (Béla Kun, ի ծնե՝ Բելա Կոն (Béla Kohn), ), հունգարացի կոմունիստական ակտիվիստ և քաղաքական գործիչ, Հունգարիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության (ՀՍԴԿ) և (1902), ԽՄԿԿ անդամ (1917)։
1914 թվական զորակոչվել է բանակ, 1916 թվականին գերի է ընկել Ռուսաստանում։ 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո համագործակցել է Տոմսկի բոլշևիկյան նահանգկոմին, աշխատել «Սիբիրսկի ռաբոչի» ամսագրում և «Զնամյա ռևոլյուցիի» թերթում ։
1918 թ. մարտին Ա. Կունաեի հետ հիմնադրել է ՌԿ(բ)կ հունգարական խումբը։ Եղել է 1918 թվական մայիսին ստեղծված ՌԿ(բ) կ արտասահմանյան խմբերի Կենտրոնական ֆեդերացիայի նախագահը։ Ռուսաստանում ընկերացել է Վլադիմիր Լենինի հետ և մասնակցել է քաղաքացիական կռիվներին։ 1918 թվականին անօրինական ճանապարհով վերադարձել է Հունգարիա և խորհրդային ղեկավարության աջակցությամբ դարձել Հունգարիայի կոմկուսի (ՀԿԿ) հիմնադիրներից, ընտրվել դրա նախագահ։ Հունգարական Խորհրդային Հանրապետության (ՀԽՀ) հռչակումից (1919 թ. մարտի 21) հետո զբաղեցրել է արտաքին գործերի, ռազմական գործերի ժողկոմի պաշտոնները։
ՀԽՀ-ի լուծարումից հետո կրկին տեղափոխվել է Խորհրդային Ռուսաստան, մասնակցել Ղրիմում սպիտակգվարդիականների դեմ մղվող մարտերին, ընտրվել Ղրիմի հեղկոմի նախագահ ։
Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով (1927 թ.)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունգարիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Սպանվածներ Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ Կատեգորիա:Դիվանագետներ Կատեգորիա:Հունգարացի լրագրողներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Սպանված քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Արաբա-իսրայելական պատերազմ (1973)
Արաբա-իսրայելական պատերազմ, Ահեղ դատաստանի պատերազմ կամ Յոմ Կիպուրի պատերազմ, 1973 թվականին Պաղեստինում և նրա հարակից շրջաններում Իսրայելի և արաբական պետությունների միջև տեղի ունեցած հերթական՝ թվով չորրորդ պատերազմ։
Պատերազմին մասնակցում էր մի կողմից՝ Իսրայելը, մյուս կողմից՝ Եգիպտոսը և Սիրիան։ Վերջիններին աջակցում էին 6 պետություններ՝ Իրաքը, Հորդանանը, Ալժիրը, Կուբան, Մարոկկոն և Թունիսը։ Իսրայելը զորքերի թիվը հասնում էր 400, Եգիպտոսինը՝ ավելի քան 700, Սիրիայինը՝ 150 հազար զինվորի։ Արաբական կողմից Իսրայելի դեմ պայքարող միացյալ զորքերի թիվը հասնում էր 100 հազարի։ Իսրայելը ռազմական տեխնիկայի քանակով արաբներին զիջում էր 2-3 անգամ։
Պատերազմն ավարտվեց Իսրայելի հաղթանակով։ Եգիպտական ճակատում նա վերահաստատեց իր իրավունքները Սինայի թերակղզու վրա, իսկ Սիրիայի դեպքում Իսրայելի հաղթանակը մասնակի էր. Գոլանի բարձունքներից սիրիական զորքերը կարողացան ազատագրել միայն նրա մայրաքաղաք ալ-Կունեյտրան և իր շրջակայքը ։
Ընդհանուր նկարագիր
Վեցօրյա պատերազմն Իսրայելի համար ունեցավ բարեհաջող ավարտ։ Պատերազմի ընթացքում Իսրայելը գրավեց Արևմտյան ափը, Արևելյան Երուսաղեմը, Սինայի թերակղզին, Գազան և Գոլանի բարձունքները։ ՄԱԿ-ը 1967 թվականի հունիսի 22-ին ընդունեց 242-րդ բանաձևը, որում նշվում էր պատերազմից հետո ստեղծված իրադրությունից դուրս գալու եղանակը։ Այդ բանաձևում, որը մինչ օրս էլ չի իրագործվել, ասվում էր, որ Իսրայելը պետք է դուրս գա գրավված տարածքներից, որն էլ հնարավորություն կտա տարածաշրջանում խաղաղություն հաստատել։ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Ու Տանի հանձնարարությամբ նշանակվեց Հատուկ ներկայացուցիչ, ով պետք է կապեր հաստատեր կողմերի հետ և հասներ նրանց միջև համաձայնության կայացմանը։