cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նատալյա Խառլամպևա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Յակուտիայի ժողովրդական բանաստեղծներ Կատեգորիա:Յակուտիայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Դավիդ Լիմբերսկի
«Սպարտա»
2007/08 մրցաշրջանը Դավիդ Լիմբերսկին անցկացրել է «Սպարտա»-ի կազմում։ Նա թիմի կազմում դարձել է Չեխիայի փոխչեմպիոն։
«Վիկտորիա»
2008 թվականին նա վերադարձել է «Վիկտորիա»։
Միջազգային կարիերա
Դավիդը հանդես է եկել Չեխիայի տարբեր տարիքային հավաքականներում։ Նա Չեխիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է Աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը, որտեղ դարձել է 2 գոլի հեղինակ 3 խաղում։
Ազգային հավաքականի կազմում Լիմբերսկին հանդես է գալիս 2009 թվականից։ Հավաքականի կազմում նա իր դեբյուտը նշել է 2009 թվականի հունիսի 5-ին կայացած Մալթայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում։
Նա հավաքականի կազմում 2011 թվականին մասնակցել է Կիրին գավաթի խաղարկությանը ։
Արթուր Հարությունյան
Արթուր Հարությունյան Իվանի, ԱՀ ֆինանսների նախկին նախարար, Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավոր «Ազատ հայրենիք-ՔՄԴ» կուսակցությունների դաշինքի համամասնական ցուցակով, Արցախի Հանրապետության Ազգային Ժողովի ֆինանսաբյուջետային և տնտեսական կառավարման հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ,«Արցախ – Կանադա» բարեկամական խմբի ղեկավար, քաղաքական գործիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1979 թվականին, հունվարի 20-ին, Ստեփանակերտ քաղաքում։
Կրթություն
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արցախի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Գերե-դեր
Գերե-դեր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։ Գտնվում էր Բերկրի գյուղաքաղաքից 37-38 կմ հարավ-արևելք, Վանա լիճը թափվող Սև ջուր գետի վտակներից մեկի ափին, սարավանդի վրա։
A-300-ի ավիավթար Պարսից ծոցում
A-300-ի ավիավթար Պարսից ծոցում, ավիավթար 1988 թվականի հուլիսի 3-ին Պարսից ծոցի վրա։ Իրանական «Iran Air» ավիաընկերության A300B2-203 ինքնաթիռն իրականացնում էր Թեհրան - Դուբայ չվերթը՝ Բանդեր Աբբաս («Bander Abbas») կանգառով։ Բանդեր Աբբասից օդ բարձրանալուց մի քանի րոպե հետո ինքնաթիռը Պարսից ծոցում խփվեց ամերիկյան «Վինսեննես» («Vincennes») հածանավից արձակված հրթիռից։ Զոհվեցին բոլոր 290 ուղևորները, այդ թվում ինքնաթիռի անձնակազմի 16 անդամներ և 65 երեխա ։ «Վինսեննեսից» հրթիռի արձակման պահին ինքնաթիռը գտնվել է Իրանի տարածքային ջրերում ։
Ամերիկյան կառավարությունը հայտարարեց, որ իրանական ինքնաթիռը սխալմամբ նույնականացվել է որպես Իրանի ՌՕՈւ F-14 կործանիչ։ Իրանական կառավարությունը պնդում է, որ «Վինսեննես»-ը գիտակցաբար է հրթիռակոծել քաղաքացիական ինքնաթիռը։
Գերե-դեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
A-300-ի ավիավթար Պարսից ծոցում
Ինքնաթիռ
A300B2-203 օդանավը (գրանցման համար` EP-IBU, սերիական համար` 186) բաց թողնվեց 1980 թվականին (առաջին թռիչքը իրականացվեց մարտի 16-ին)։ Նույն թվականի մարտի 30-ին հանձնվել է Iran Air իրանական ազգային ավիաընկերությանը։ Ունի 2 General Electric CF6-50C2 շարժիչներ։ Աղետի օրը թռել է ավելի քան 11497 ժամ։
Պատմություն
1983 թվականին սովետական Սու-15 կործանիչը հարվածեց հարավկորեական «Բոինգ 747», ինչը առաջացրեց մեծ միջազգային աղմուկ։ Ամերիկայի նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանը, առիթը բաց չթողնելով, Խորհրդային միությունը անվանեց «չարի կայսրություն»։ Սակայն 5 տարի անց, նույն Ռեյգանը ստիպված էր արդարանալ միջազգային հանրության առաջ. ԱՄՆ պատկանող կործանիչը ոչնչացրեց մարդատար A-300 ինքնաթիռը։Իրաքի հետ ձգվող կոնֆլիկտի ժամանակ իրանական զինված ռազմանավերը և օդուժը 1988 թվականի սկզբին սկսեցին այսպես կոչված տանկերային պատերազմ. գրոհելով Օրմուզի ծոցում քաղաքացիական նավերը, հույս ունեին, որ կկարողանան խաղտել Իրաքի հետ ծովային հաղորդակցությունը և զրկել նրան արտահանել «սև ոսկին»` նավթը, որի վաճառքից ստացված գումարով Սադդամ Հուսեյնը ձեռք էր բերում բոլոր անհրաժեշտ զինամթերքը որպեսզի շարունակեր պատերազմը։ Մինչ իրանական ավազակային հարձակումներից տուժում էին չեզոք տերությունները, ԱՄՆ սահմանափակվում էր Հոմեյինի հասցեին սպառնացող նոտաներով։ Սակայն հարվածի տակ ընկան մի քանի աստղա-զոլավոր դրոշներով տանկեր. Համաշխարհային 2-րդ պատերազմից հետո ամենամեծ ռազմածովային խմբավորումները ԱՄՆ կենտրոնացրել էր Պարսից ծոցում, ինչը հանգեցրեց իրավիճակի կտրուկ սրմանը. այն բազմապատկեց զինված հակամարտությունների հավանականությունը և բարձրացրեց քաղաքացիական թիրախների խոցելիության մակարդակը ։
Ամերիկյան «Վինսեննես» ռազմական հածանավը, որը ժամանել է այդ տարածք 1988 թվականի մայիսին, արդեն հունիսին դարձավ լուրջ միջադեպի մասնակից։ «Վաշինգտոն Փոստ» թղթի թղթակից Պատրիկ Թայլերը հայտնում է, որ նավի հրամանատարը «փորձեր ձեռնարկեց փոփոխություններ կատարել օդային կապի մեջ, ինչը կարող էր հանգեցնել օդում երկու մարդատար ինքնաթիռների բախման»։ Այլ կերպ ասած` «Վինսեննես»-ը ստիպեց մարդատար ինքնաթիռին փոխել իր ուղղությունը, ինչն էլ հանգեցրեց ավիավթարի։ Այդ միջադեպը տեղի ունեցավ հունիսի 8-ին և հիմք հանդիսացավ Արաբական Միացյալ Էմիրությունների կառավարության բողոքի առաջացմանը Աբու-Դաբիում գտնվող ԱՄՆ դեսպանատան առաջ։ «Նավերը մեծ վտանգ են իրենցից ներկայացնում քաղաքացիական ինքնաթիռների համար և մարդկանց կյանքեր են դրվում վտանգի տակ,- զգուշացնում էր Դուբայի ավիացիոն ծառայության ներկայացուցիչը։- Խնդիրը նրանում է, որ յուրաքանչյուր նոր ամերիկական ռազմական նավերի` Պարսկական ծոց ժամանած հրամանատար բավարար տեղեկացված չէ և չի հասկանում` ինչպես է պետք գործել մարդատար ինքնաթիռների դեպքում»։ Արաբական Միացիալ Էմիրությունների ավիացիոն դիսպետչերական ծառայության մեկ այլ ներկայացուցիչ ասում էր, որ ամերիկյան նավերի հրամանատարները ժամանակ առ ժամանակ մոլորեցրել են մարդատար ինքնաթիռների օդաչուներին։ «Վաշինգտոն Փոստ» թղթի լրագրող Թայլերը գրում է. «Վերջին տարվա ընթացքում ԱՄՆ-ի զինված ուժերը ստացել են ավելի շատ իրանունքներ Պարսկական ծոցում իրանական ուժերի ագրեսիվ գործողությունների դեմ որոշումներ կայացնելու հարցում։ Այն հարցը, թե երբ կրակ բացել, հանգիստ չի տալիս ամերիկյան հրամանատարներին այն պահից, երբ 1987 թվականի մայիսին «Սթարկ» հածանավը չկարողացավ պաշտպանվել իրաքական ինքնաթիռի ռմբակոծությունից, արդյունքում զոհվեցին 37 ամերիկյան ծովայիններ։ Այսօր ամերիկյան հրամանատարները գործում են փոքր և քաղաքացիական թիրախներով հարուստ կռվի գոտում, որը ավելի մեծ վտանգ է ներկայացնում` կապված Ռեյգանի ադմինիստրացիայի ներկայացուցչի նոր դաժան հրամանների հետ, ովքեր ցանկանում են կանխել Իրանի փորձերը գտնելու ամերիկյան քաղաքականության ճեղքվածքը»։ Հրամանատարները Պենտագոնից հրահանգ ստացան նախազգուշացնող կրակ բացել, եթե հակառակորդի գործողությունները գնահատվեն վտանգավոր ։ Աղետն անխուսափելի էր, և այն տեղի ունեցավ։ Պարսկական ծոցի շրջան, Օրմուզի նեղուցի մոտակայք։ Հունիսի 3, կիրակի, տեղի ժամանակով 10:54։ «Երկիր և օդ» դասի երկու հռթիռներ բաց թողնվեցին ամերիկյան «Վինսեննես» հածանավից միջազգային ուղեգծով թռչող Ա-300 ինքնաթիռի ուղղությամբ, 3 րոպե առաջ ճանաչված որպես F-14 կործանիչ ։ Վայրկյաններ անց հածանավի հրամանատարին հայտնեցին թիրախի ոչնչացման մասին։
Օդանավի մեջ գտնվող 290 ուխտավոները և նրա բեկորները ընկան ծովը։ F-14 կործանիչի վարկածը, որը մոտենում էր հածանավին «թշնամական մտադրությամբ», հայտնում են Պենտագոն։ Ոչ մեկ դեռ չգտիեր, որ անկախության օրը, որն ԱՄՆ-ում նշվում է հունիսի 4-ին, Իրանում կհայտարարվեր ազգային սուգի օր։ Իրանի հոգևոր առաջնորդ այաթոլլա Հոմեյնին, ով գլխավորում էր «տանկերային պատերազմը» Իրաքի դեմ, զինակոչեց իր համախոհներին պատասխանել հարվածով և պայթեցնել ինչ-որ մի ամերկյան ինքնաթիռ։ Համաձայն «ԻՐԱՆ» իրանական գործակալության հայտարարության` «Իրան-Էյր» կազմակերպությանը պատկանող դեպի Դուբայ չվերթ կատարող A-300 ինքնաթիռը սկսել է թռիչքը Բանդար Աբբաս քաղաքից։ Օդաչուի վերջին շփումը օդանավակայանի դիսպեչերների հետ ֆիկսվել է ուղիղ 10:54 րոպեին։ 43 վայրկյան հետո տեղի է ունեցել աղետը։ Պաշտոնական Վաշինգտոնը տարածեց աղետի պատճառի իր վարկածները։ Կիրակի հունիսի 3-ին 1988 թվականին «Վինսեննես» հածանավը, «Մոնտգոմերի» ֆրեգատը և «Ջոն Հ. Սայդերը» մարտական հերթապահության մեջ էին։ Տեղի ժամանակով առավոտյան 10:00-ին ռադիոտեղորոշիչները հայտնաբերեցին Իրանի ռազմածովային ուժերի 3 հռթիռային ռազմանավեր, որոնք շարժվում էին դեպի դանիական «Քարոմա Մայերսկ»-ի ուղղությամբ։ «Մանտգոմերին» շտապում է օգնության դանիացիներին և կրակ բացեց իրանական ռազմական նավերի ուղղությամբ։«Վինսեննեսի» տախտակամածից թռած ուղղաթիռի ուղղությամբ նույնպես իրանական ռազմանավերը կրակ են բացել։ Հածանավը շարժվում է դեպի դեպքի վայր. 10:42 կրակ բացեց ռազմանավերի վրա և նրանցից երկուսին հարվածեց։ 5 րոպե անց ռադիոորոշիչների էկրաններին ի հայտ է գալիս «չբացահայտված ինքնաթիռ», որը շարժվում էր դեպի «Վինսեննես»-ը ։ Ինքնությունը պարզող համակարգը ցույց տվեց, որ օդային նավը փոխանցում էր իրանական կործանիչների կողմից օգտագործվող ազդանշաններ։ Համաձայն ամերիկյան ռազմային կանոնադրության` նավի հրամանատարը կարող է ընդունել անհատական որոշում և կրակ բացել ինքնաթիռի ուղղությամբ, եթե այն մոտեցել է 32 կմ։ 10:51 րոպեին մարդատար ինքնաթիռը հատել է այդ սահմանը, և համակարգչային համակարգը մեքենայաբար պատրաստեց «Ստանդարտ-2» «երկիր և օդ» դասակարգի երկու հռթիռներ մարտական պատրաստվածության։
Հրամանատար Ռոջերսը նախազուշացումներ ուղարկեց։ Նրան թվացել է, թե օդանավը դուրս է եկել զենիթից և հավաքելով արագություն կարծես ցանկացել է հարձակվել նավի վրա։ Ընտրության տարբերակ չէր մնում. հռթիռի ազդեցության նվազագույն շառավիղը կազմում է 10 կմ։ 10:54:43 վայրկյանին, երբ օդանավը հասավ ծովի մակերևույթից 14 կմ նշագծի վրա, հրամանատարը արձակեց երկու հռթիռներ։ Համենայն դեպս դրանցից մեկը հարվածեց մարդատար օդանավը. այն պայթեց և խորտակվեց ջրում։
Մի քանի ժամ անց Իրանի արտգործնախարար Ալի Ակբար Վելայաթին հանդես եկավ հայտարարությամբ. «Վաշինգտոնը գործնականորեն ընդունեց իր հանցագործությունը` թույլ տալով, որ իր զինված ուժերը հռթիռակոծեն իրանական ռազմական ինքնաթիռ։ Ոչ մի իրանական ռազմական ինքնաթիռ այդ ժամանակ այդ շրջանում չի եղել։ Ամերիկյան հռթիռները ոչնչացրել են մարդատար օդանավ, որը կատարում էր չվերթ դեպի Դուբայ»։ Պարսկական ծոցի շրջանի թղթերը քննադատում էին ամերիկյան զինվորականներին։
ԱՄՆ նախագահ Ռոլանդ Ռեյգանը ստիպված եղավ կատարել հատուկ հայտարարություն։ Նա իր վրա վերձրեց ամերիկյան ռազմածովային ուժերի կողմից իրականացված իրանական օդանավի կործանման պատասխանատվությունը` բնութագրելով այդ կործանումը ինչպես «սարսափելի մարդկային ողբերգություն»։ Սակայն նախագահը նշեց նաև, որ հռթիռները արձակվել են ինքնապաշտպանության նպատակով։ Հածանավը գործել է համապատասխան բոլոր հրահանգներով, այն բանից հետո, երբ օդանավը ոչ մի կերպ չի արձագանքել բազմիցս կրկնվող զգուշացումները։
Ռեյգանը, չնայած ընդունեց իր մեղքը, բայց և այնպես հայտարարեց, որ ԱՄՆ-ի 25-30 նավերից կազմված ռազմածովային ուժերը, որոնք կոչված են պաշտպանել ծովային ուղիները իրանական հարձակումներից, առանց փոփոխության կշարունակեն մնալ իրենց տեղերում ։
«Վինսեննես»
«Վինսեննեսը» պատկանում է «Տիգոնկերոգ» խմբի հածանավին, որը սկսելու էր իր ռազմական գործունեությունը 1983 թվականին։ Նմանատիպ հածանավերը ունեին ժամանակակից բազմաֆունկցիոնալ «Իջիս» զենքերի համակարգ։ Նրա կազմության մեջ մտնում են զենիթային ղեկավարվող «Ստանդարտ-2» հռթիռներ, ռադիոորոշիչների կայանք, որոնք ապահովում են շրջանաձև տեսանելություն, հայտնաբերում։ Նրա արձակած ձայների բնույթից կարելի է որոշել կեղծ թիրախները։ Բացի այդ համակարգը կարողանում է որոշել պոտենցիալ վտանգավոր թիրախները, լավագույնս դրանք դասաբաշխել տարբեր տեսակի զենքերի միջև։ Մի խոսքով, տեխնիկապես հածանավի համակարգը պետք է կանխեր աղետը։
Իրանի խնդրանքով գումարվեց ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհրդի հրատապ նիստ` քննարկելու Պարսից ծոցում ամերիկյան հածանավից արձակված հռթիռներից կործանված 290 հոգանոց իրանական մարդատար օդանավի հարցը։ Առաջինը հուլիսի 14-ին ելույթ ունեցավ Իրանի արտգործնախարար Ալի Ակբար Վելայաթին։ Նրա կեսժամյա խոսքում հնչեց և զոհվածների մորմոքը, և ԱՄՆ-ի գոծողությունների զայրալից քննադատությունը և օգնության կոչը միջազգային հասարակությանը։ Վելայաթին բերեց հունիսի 3-ի բոլոր մանրամասները, օդաչուների և դիսպեչերների հետ խոսակցության սղագրությունը թռիչքի վերջին 7 րոպեներին ընթացքում, վերջին խոսակցությունը դարձավ ճակատագրական։ Օդաչուի խոսքերն են. «ամեն ինչ լավ է»,- սա այն է, ինչ լսել է դիսպեչերը։ Հետո կապը ընդհատվել է ։
Հետո իրանական նախարարը հայտարարեց. «Եթե նույնիսկ ընդունենք ամերիկյան պնդումները, որ դա դժբախտ պատահար է, դա ոչ մի կերպ չի նվազեցնում ԱՄՆ-ի պատասխանատվությունը»։ Պատասխան խոսքում ԱՄՆ վարչապետ Բուշը իր վրա վերձրեց Իրանի ողբերգության ողջ պատասխանատվությունը։ Սակայն շուտով ԱՄՆ հասավ իր նպատակին և նրան անմեղ ճանաչեցին։
Եվ մեկ այլ հետաքրքիր շտրիխ։ Ազդեցիկ «Նյու ռիփաբլիկ» թերթը հրատարակված հոդվածում գրում է. «Հունիսի 3-ի ողբերգակակ սխալի առաջնային աևդարացումները հանդարտվում են, ամեն ինչ դառնում է ակնհայտ. Մենք պարտավոր ենք ներողություն խնդրել ԽՍՀՄ-ից մեր էժանագին արձագանքի համար 1983 թվականին տեղի ունեցած ԿԱԼ-007 օդանավի հետ կապված միջադեպի համար։ Մեր զոհերը գտնվում էին ռազմական օդում ռազմական գործողությունների վերևում։ Մյուս կողմից նրանց զոհերը գտնվում էին սովետական տարածքում։ Պարզ է, որ մեր ռեակցիան ԿԱԼ-007-ին ցինիկ պրոպագանդիայի մի մասն է և տեխնոլոգիական բարձրամտության արդյունք. իբր թե մեր հետ չէր կարող նման բան տեղի ունենալ» ։
Ամերիկյան կառավարության պաշտոնական կարծիքը
Համաձայն ամերիկյան կառավարության պաշտոնական հայտարարությունների` «Վինսեննես» հածանավը սխալմամբ օդանավը ճանաչել է որպես իրանական գրոհող ինքնաթիռ։ 655 չվերթ իրականացնող օդանավի թռիչքի պրոֆիլը հիշեցրել է հարձակման պատրաստվող F-14A «Տոմկետ» կործանիչը։ Բացի այդ օդանավը դուրս է եկել Բանդեր Աբբաս օդանավակայանից, որը հանդիսանում էր ոչ միայն առևտրական, այլ նաև իրանական F-14 կործանիչների բազավորման կայան։ Ըստ այդ նույն աղբյուրների` հածանավը մի քանի անգամ (11 անգամ) փորձել է ռադիոյի միջոցով կապ հաստատել 655 չվերթ կատարող օդանավի հետ, սակայն պատասխան չի ստացել։ Ընդ որում 3 հաղորդագրությունները ուղարկվել են քաղաքացիական հաճախականությամբ, Վինսեննես թիմը հաղորդակցվելու ժամանակ չի օգտագործել իրանական ինքնաթիռի հատուկ ծածկագիր։ 10:24 UTC հածանավը արձակել է SM-2MR հռթիռը 20 կմ հեռավորության վրա գտնվող անհայտ թռչող օբյեկտի ուղղությամբ։ Հռթիռը հարվածել է օդանավին` բաժանելով այն 2 մասերի։ Ոչնչացնելուց հետո միայն օդանավը ճանաչվեց որպես մարդատար։ Այս վարկածը շարադրված է ծովակալ Ուիլյամ Ֆոգարտի զեկույցում,ով ղեկավարում էր այս միջադեպի պաշտոնական հետաքննությունը։ Զեկույցը գաղտնազերծվեց և միայն մասամբ հրատարակվեց. առաջին մասը հրատարակվեց 1988 թվականին, իսկ երկրորդը` 1993 թվականին։Զեկույցում արված եզրակացությունները մեծ քննադատական ալիք բարձրացրեցին։ պաշտոնական զեկույցում միջադեպի հիմնական պատճառներից մեկը անվանվում է պատերազմական պայմաններում գործող Վինսեննես թիմի հոգեբանական վիճակը, ինչպես նաև կործանիչի պրոֆիլի նմանությունը։ Հիմնականում Ամերիկայի իշխանությունը եղածը դիկարկում է որպես պատերազմական միջադեպ և համարում է, որ հածանավի թիմը գործել է համաձայն ընթացիկ հանգամանքների։ Հետագայում հածանավի հրամանատարը 1987-1989 թվականների ընթացքում հաջող ծառայության համար պարգևատրվել է «Պատվո լեգեոնի» շքանշանով։
Իրանի տեսակետը
Իրանական կառավարությունը քաղաքացիական ինքնաթիռի հարձակումը համարում է դիտավորյալ հարձակում։ Իրանը փաստացի համարում է, որ Իրաքն ու Իրանը այդ ժամանակ գտնվում էին չհայտարարված պատերազմում, ընդ որում ԱՄՆ հանդես էր գալիս Իրաքի կողմից` ցուցաբերելով նրան ռազմական և քաղաքական օգնություն։ Իրանը քաղաքացիական օդանավի հարձակումը դիտարկում է, որպես ագրեսիայի հարձակում, որպեսզի ճնշում գործադրի իրանական կառավարության վրա իրանական-իրաքական պատերազմում հաշտության կնքման նպատակով ։
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա 2004-2005
Չեմպիոնների Լիգա 2004-2005, Չեմպիոնների Լիգայի 50-րդ մրցաշրջանն է։ Եզրափակիչն անց է կացվել Աթաթուրք Օլիմպիկ Ստադիում մարզադաշտում, Ստամբուլում։ Եզրափակչում խաղում էին «Միլանն» ու «Լիվերպուլը»։ Հանդիպումը Չեմպիոնների Լիգայում ամենադրամատիկն էր, առաջին խաղակեսից հետո հաշիվը 3։0 էր հօգուտ «Միլանի» սակայն «Լիվերպուլը» ոչ միայն հավասարեցրեց հաշիվը այլ նաև հաղթանակ կորզել հետխաղյա 11-մետրանոցներով։ = Որակավորման փուլ =
Երրորդ որակավորման փուլ
= Խմբային փուլ =
Խումբ H
= Փլեյ-օֆֆ փուլ =
Եզրափակիչ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցաշրջաններ Կատեգորիա:2004 ֆուտբոլում Կատեգորիա:2005 ֆուտբոլում
Տալի (գյուղ, Սաառդե շրջան)
Տալի (Tali), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Սաառդե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 256 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Սաառդե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
(9718) Գերբեֆրեմով
(9718) Գերբեֆրեմով (Gerbefremov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,363831 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0108 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7168 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1327,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,271194 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,93° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1976 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արտերկրային քաղաքակրթություն
Արտերկրային քաղաքակրթություն, վարկածային քաղաքակրթություն, որ ծագում և տարածվում է Երկրից դուրս։ Հասկացությունը կիրառվում է գլխավորապես գիտական ոլորտում, ինչպես նաև ֆանտաստիկ ժանրում և ուֆոլոգիայում։ Արտերկրային քաղաքակրթության գոյությունը հիմնովին ապացուցված կամ հերքված չէ, չնայած վիճակագրորեն հնարավոր է      ։ Այս թեմայով տարբեր կարծիքներ հայտնել են փիլիսոփաները՝ Ջորդանո Բրունոն, Նիկոլայ Կուզանսկին, Ջամբատիստա Բենեդետտին և այլն։ XVII դարում արտերկարային քաղաքակրթությունների միտքը սատարեց Կոպեռնիկոսի արեգակնակենտրոն համակարգի տարածման և Գալիլեյի աստղադիտակի ստեղծման գործում։ Լուսնի վրա հայտնաբերված էին սարեր և հարթավայրեր, և ենթադրվում էր, որ այնտեղ ապրում էին լուսնաբնակներ որոնց անվանում էին «սելենիտներ»։ Ավելի ուշ ենթադրվեց մարսեցիների գոյությունը։ Արեգակնային համակարգի հետազոտությունների ընթացքում արտերկրային քաղաքակրթությունների ենթադրյալ տեղը գտնվում է մեր համակարգից դուրս, տիեզերքի խորքերում։
Գիտատեխնիկական առաջընթաց
Տիեզերքի ճանաչումը չի կարող չառնչվել կյանքին ու բանականությանը, քանի որ դրանք էլ տիեզերքում առկա երևույթներ են։ Կենդանի ու բանական արարածներն էլ տիեզերքի բաղկացուցիչ մասն են կազմում։ Բնականաբար մարդն ինքն իրեն հարց է տալիս. արդյո՞ք երկրային կյանքն ու բանականությունը բացառիկ են, թե՞ դրանք օրինաչափ ու նույնիսկ տարարածված երևույթներ են տիեզերքում։
Բացառիկության առաջին պատմական ժխտումն արեց Ջորդանո Բրունոն։ Շարունակաբար հավաքվող գիտական փաստերն ավելի ու ավելի էին վկայում այն մասին, թե բնության օրենքներն ամենուրեք նույնն են։ Իսկ դա նշանակում էր, որ եթե մի տեղ այդ օրենքները հանգեցրել են կյանքի ծագման, ապա դա կարող է լինել նաև այլ տեղերում։
Մինչև հիմա գիտությունը հստակ չի պարզել, թե ինչպես կարող է անկենդան միջավայրում կյանք առաջանալ, և ինչպես է դա տեղի ունեցել Երկրի վրա։ Պարզ է միայն, որ երկրային կյանքը ծագել է օվկիանոսում՝ պարզագույն միաբջիջ օրգանիզմներից, որոնք տարածվել են ողջ մոլորակով։ Երկրային կյանքում ի սկզբանե մեծ դեր է ունեցել ջուրը։ Բայց հենց Երկրի վրա էլ հայտնաբերվել են ծայրահեղ աննպաստ քիմիական ու ֆիզիկական պայմաններում ապրող միկրոօրգանիզմները, ուստի գիտնականները գտնում են, ու կյանքի ավելի աննպաստելի դրսևորումներ կարող են լինել նաև այլ մոլորակների վրա։
Բանականությունն իր հերթին կյանքի ամենաբարձրակագ դրսևորումն է։ Այստեղ էլ կանգնում ենք բանակնն անբանականից տարբերելու խնդրի առաջ։ Երկրային մարդն առայժմ մեզ հայտնի միակ բանական էակն է, ով ունի մեր պատկերացրած բանականությունը։ Ո՞ր ունակությունն է բանականության չափանիշը՝ գործիք ստեղծելու՞, հաղորդակցվելու՞, ինֆորմացիա հիշելու՞, սեփական անձը մնացած աշխարհից տարբերելու ձևեր։ 1960-ական թթ. ամերիկացի աստղագետ Ֆրանկ Դրեյքը կատարեց արտերկրային քաղաքակրթության ազդանշաններ գրանցելու առաջին փորձերը։ Իսկ մեկ տարի անց նա ներկայացրեց իր բանաձևը, որով կարելի էր գնահատել գալակտկայում հաղորդակցության պատրաստ քաղաքակրթությունների հնարավոր քանակը։ Այսպես՝ Ֆրանկ Դրեյքի, Կառլ Սագանի միջոցներով կյանքի կոչվեց արտերկարային քաղաքակրթությունների որոնման SETI ծրագիրը։
Դրեյքի ծրագրը թույլ տվեց համակարգված դիտարկել արտերկարային քաղաքակրթությունների հայտնաբերման հավանականությունը պայմանավորող գործոններ։ Օրինակ վերջին տարիների դիտողական տեխնիկայի զարգացման շնորհիվ այլ աստղերի շուրջ հայտնաբերված մոլորակների թիվը խիստ աճել է։
Արդեն հայտնի են ավելի քան 3400 արտարեգակնային մոլորակներ և ավելի քան 580 մոլորակային համակարգեր։ SETI англ. SETI, Search for Extraterrestrial Intelligence) ծրագիրը շարունակական եղավ։ Հանվեցին ավելորդ սահմանափակումները։ Օրինակ ո՞վ է ասել, որ այլ քաղաքակրթությունները հաղորդակցության համար կօգտագործեն ռադիոալիքները։ Սկսեցին լրջորեն քննարկել օպտիական և այլ կապի միջոցները։ Կատարվեցին երկնքի զննումներ հնարավոր բոլոր միջոցներով։ Մշակվեցին բնական և արհեստական ազդանշանները տարբերող կապի ծրագրեր։ Սակայն բացահայտ արհեստական ազդանշան չգրանցվեց։ Դա ավելի կարևորեց այն հարցը, որ դեռ 1950-ին տվել էին իտալացի ֆիզիկոս Էնրիկո ֆերմին. «Ու՞ր են նրանք»։ Ինչո՞ւ է տիեզերքը լռում։ Այդ լռությունը կոչվեց Ֆերմիի պարադոքս։
Այս հարցադրումը հարուցեց լուրջ քննարկումներ։ Բերվեցին բազում քննարկումներ։ Ոմանք գտնում էին, որ քաղաքակրթությունները չեն հայտնաբերվում, որովհետև շատ քիչ են և կարճ կյանք ունեն։ Ենթադրվում էր, որ նրանք չեն կարողանում այնքան խելամիտ լինել, որ զարգացումը չհանգեցնի ինքնակործանման։ Մյուսները պնդում են, որ դրանք պարզապես չկան, որովհետև չեն կարող լինել, կամ էլ չեն ուզում հաղորդակցվել մեզ հետ, որովհետև մեզնից ացելի զարգացած են և դա նրանց ոչինչ չի տա։
Քաղաքակրթությունները պետքէ զարգանան ներդաշնակ՝ առանց կտրուկ թռիչքների առանձին բնագավառներում։ Իսկ դա չի կարող լինել ավելի արագ, քան բնականոն զարգանալու դեպքում՝ առանց կողմնակի միջամտության։ Եթե այդպես է, ապա ինչո՞ւ մենք չենք կարողանում հաղորդակցվել այլ քաղաքակրթությունների հետ։ Հաղորդակցությունը զարգացման և գոյատևման մեծ գործոն է։ Գուցե այդ է պատճառը, որ մենք դեռ բանական կանչեր չենք լսում տիեզերքից։ Գուցե բարձրակարգ քաղաքակրթությունները համարում են, որ մենք դեռ պատրաստ չենք դրան և մեզ չվնասելու համար իրար հետ հաղորդակցվելուց կիրառում են այնպիսի միջոցներ, որոնք մեզ առայժմ հասու չեն։ Գուցե՞ կգա այն ժամանակը, երբ մենք բավականաչափ հասու կլինենք նրանց հաղորդագրություններն ընկալեու համար։ Գուցե մե՞նք էլ պետք է զգույշ լինենք տիեզերք ազդանշաններ ուղարկելիս։ Սրանք իրոք խրթին հարցեր են, և դեռ շատ սերունդներ են գլուխ ջարդելու դրանց վրա։ Ամեն դեպքում նյութը տիեզերքում ընդունակ է նաև այնպես կազմակերպվել, որ դրսևորի կյանք՝ մեր այժմյան պատկերացմամբ, և նույնիսկ դառնա բանական և սկսի ինքն իրեն ճանաչել։ Իսկ քանի որ այդ նյութը տիեզերքի մի մասն է, ուրեմն տիեզերքն ընդունակ է ինքնաճանաչման։ Հետաքրքիր է՝ այդ հատկությունը կարո՞ղ է այլ հատկություների պես ազդել տիեզերքի զարգացման հետագա ընթացքի վրա։ Ո՞րն է մարդու տիեզերական դերն ու նշանակությունը, կամ ինչպես ասում էր ամերիկահայ գրող Վիլյամ Սարոյանը․ «Եթե մարդը հանկարծ վերանա, տիեզերքեն բան մը կպակասի՞»:
Paramore
Paramore, ամերիկյան ռոք խումբ ստեղծված 2004 թվականին Թենեսի նահանգի Ֆրանկլին քաղաքում։ Խումբը թողարկել է իր դեբյուտային ալբոմ All We Know Is Falling-ը 2005 թվականին։ Riot! երկրորդ ալբոմը թողարկվել է 2007 թվականին, հետագայում այն դարձել է պլատինե ԱՄՆ-ում և Միացյալ Թագավորությունում, իսկ Իռլանդիայում ոսկե։ Brand New Eyes երրորդ ալբոմը թողարկվել է 2009 թվականի սեպտեմբերի 29-ին։ Գլխավորել է բազմաթիվ երկրների հիթ-շքերթը, այդ թվում Ավստրալիայի և Մեծ Բրիտանիայի ։
2013 թվականի ապրիլի 9-ին հրապարակված նույն անունով Paramore ալբոմը, առաջին տեղը գրավեց ԱՄՆ-ում Billboard-ի գծապատկերներում, այդ թվում Billboard 200-ում։ Բացի այդ, ալբոմը զբաղեցրեց առաջին տեղը Մեծ Բրիտանիայի, Իռլանդիայի, Ավստրալիայի, Նոր Զելանդիայի, Բրազիլիայի, Արգենտինայի և Մեքսիկայի չարտերում : 57-րդ Գրեմմի մրցանակաբաշխությունում Paramore-ը արժանացել է «Լավագույն ռոք երգի» անվանակարգում մրցանակին («Ain’t It Fun») :
Կազմը
Ներկա կազմ
Նախկին մասնակիցներ
Ժամանակավոր մասշտաբ
Վիդեոտեսանյութեր
Տվյալ պահին խումբը ունի 23 տեսահոլովակ։ Դրանցից ամենահայտնին Decode-ն է, որը ունի 200 միլիոն դիտում Յութուբ-ում։ Երկրորդը՝ Misery Business (140 միլիոն դիտում), երրորդը՝ Still Into You (120 միլիոն դիտում)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ալտերնատիվ ռոք երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:2004 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Ամերիկյան փոփ ռոք խմբեր Կատեգորիա:NME Awards մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Լեսովոե (գյուղ, Մալինի շրջան)
Լեսովոե (Лісове), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1921 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լեսովոե գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,758 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 44,85 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1921 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալայգիրովո
Ալայգիրովո (Алайгирово, Алайғыр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 463 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Պարարտանյութերի կարտելներ
Մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը պարարտանյութերի համաշխարհային շուկայում առաջատար դեր էին խաղում կալիումի (առաջացել է 1926 թվականին), ազոտի (1928 թվականին), ֆոսֆատի (1933 թվականին) միջազգային կարտելները, որոնք միավորում էին պարարտանյութեր արտահանողներին։
1962 թվականին Ցյուրիխում (Շվեյցարիա) ստեղծվեց միջազգային ազոտային կարտել, որը միավորում էր Արևմտյան Եվրոպայի մայրցամաքային երկրների արտադրողներին։ Կարտելի կոորդինացման կենտրոնը «Նիտրեքս» («Nitrex A․ G․») բաժնետիրական ընկերությունն էր, որը հավաքում էր ազոտային պարարտանյութերի մատակարարման բոլոր պատվերները և դրանք բաշխում կարտելի մասնակիցների միջև։
Միջազգային կալիումական կարտելի ֆունկցիաներն իրականացնում էին Բեռնի (Շվեյցարիա) միջազգային կալիումական ինստիտուտը, որը ներկայացնում էր հիմնականում արևմտաեվրոպական ընկերությունների շահերը, և ԱՄՆ-ի 2 կազմակերպությունները՝ Ամերիկյան կալիումական ինստիտուտը և կալիումի միջազգային հետազոտությունների ֆոնդը։ Ֆոսֆատների միջազգային կարտելը ետպատերազմյան շրջանում տրոհվեց շարք տարածաշրջանային կարտելների, որոնք իրենց գործունեությունը կոորդինացնում էին համաշխարհային շուկայի մասշտաբով։
Կատեգորիա:Բիզնես Կատեգորիա:Կարտելներ
Գերտրուդա Բերգ
Գերտրուդա Բերգ (Gertrude Berg, իրական անունը՝ Թիլի Էդելշտեյն, ), ամերիակացի դերասանուհի, կոմիկ և սցենարիստ, հիսունականների սկզբներից գրանցված է « Հոլիվուդի սև ցուցակում »։ Հերտրուդա Բերգը համարվում է հեռուստատեսության պատմության մեջ առաջին կինը, որը ղեկավարել, ստեղծել և խաղացել է գլխավոր դեր իր հեղինակային ներկայացման մեջ։ Նա ճանաչում է ձեռք բերել իր հեղինակային «Հոլդբերգներ» ներկայացումը բեմադրելուց հետո, որը հեռարձակվում էր 1929-1946 թվականները ամերիկյան ռադիոյով, իսկ 1949 թվականից՝ ամերիկյան հեռուստատեսությամբ ։
Կյանք և կարիերա
Թիլի Էդելշտեյնը ծնվել է 1898 թվականին Հարլեմում։ 20 տարեկանում ամուսնացել է և շուտով ունեցել 2 երեխա, իսկ հետագայում սովորել է Նյու Յորքի թատրոնում։ Նրա ամուսինը շաքարի գործարանում էր աշխատում, դժբախտ պատահարի հետևանքով հրկիզվել է։ Իր մեծ ընտանիքին կերակրելու նպատակով Հերտրուդա Բերգը նախագծել է կիսաինքնակենսագրական կատակերգական ներկայացում ‹‹Հոլդբերգները›› ՝ մեծ ընտանիքի մասին և այդ գաղափարով մտել է NBC ռադիո։ 1929 թվականի նոյեմբերի 20-ին կայացել  է նրա ներկայացման պրեմիերան և դերասանուհին մեկ շաբաթում ստացել է 75 դոլար։ Երկու տարի անց՝ Մեծ ճգնաժամի ամենաթեժ շրջանում նրա հոնորարը մեկ շաբաթում  հասել է անհավանական 2000 դոլարի։ 1949 թվականին Հերտրուդա Բերգը իր ներկայացումը տարել է CBC ալիքի հեռուստաէկրան։  Նախագիծը ցուցադրվել է էկրաններին 7 տարի շարունակ։ 1950 թվականին նա թողարկել  է իր ներկայացման կինոտարբերակը, իսկ մեկ տարի առաջ  բրոդվեյան բեմադրություն «Ես և Մոլլին»։ Վաթսունականների սկզբին նա վերադարձել է կինոէկրան «Հերտրուդա Բերգի ներկայացումով»։
Գերտրուդա Բերգը 1950 թվականին  պատմության մեջ է  մտել ինչպես « Էմմի » ներկայացման առաջին մասնակից։
Նա նույնպես խաղացել է « Թոնի » ներկայացման մեջ 1959 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Կին սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ
Չադի ազգային թանգարան
Չադի ազգային թանգարան (Musée National du Tchad), Չադի ազգային թանգարանն է։ Այն տեղակայված է մայրաքաղաք Նջամենայում, Նջամենայի Քեպինսկի հյուրանոցի մոտակայքում։ Թանգարանը հիմնադրվել է 1962 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, ժամանակավոր մասնաշենքում, Չադի ազգային թանգարան, Ֆորթ Լամի անունով, որն արտացոլել է Չադի մայրաքաղաքի նախկին գաղութային անվանումը։ 1964 թվականին այն տեղափոխվել է քաղաքապետարանի նախկին շենք, Անկախության պալատի մոտ։
Հիմնադրման ժամանակ այն ուներ նախապատմության, պրոտոպատմության, արխիվների, ժողովրդական արվեստների, ձեռագործության և ավանդույթների համար չորս սենյակներ ։ Նախապատմական սենյակն առնվազն 1965 թվականին արդեն ներառել է իրեր` կապված Օլդուվայան մշակույթի հետ, այդ թվում` նյութեր Ամգամա քարայրից, հինքարեադարյան գործիքներ, բռնակի վրա անց ունեցող կացիններ, ստորերկրյա ջրաղացի քարեր, կվարց և օբսիդիանե նետեր։ Թանգարանը մի ժամանակ պարունակում էր որսորդական տեսարանի ամբողջական վերարտադրություն օքրայով, մ.թ.ա. առաջին հազարամյակից։ Այդ հավաքածուն ներառում է նաև թրծած աղյուսներ, որոնք ինչ-որ չափով բնորոշ են Բուլալա և Բաբալիա ցեղերին։
Այս իրերը հայտնաբերվել են Բոթա-Կաբիրա սրբավայրում, այդ թվում` մարդկային դիմակներ, բրոնզե իրեր և ոսկրե գործիքներ ։ Այդ արվեստի գործերից շատերը կորել են երկրի անկայունության պատճառով։ Այն ունի երաժշտական գործիքների կարևոր հավաքածու ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ազգային թանգարաններ Կատեգորիա:1962 հիմնադրված թանգարաններ
Օսկարի 45-րդ մրցանակաբաշխություն
Ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկարի» 45-րդ մրցանակաբաշխությունը տեղի է ունեցել 1973 թվականի մարտի 27-ին, Dorothy Chandler Pavilion-ում (Լոս Անջելես, Կալիֆորնիա, ԱՄՆ) ։ Մրցանակաբաշխության վարողներն էին Հոլիվուդյան աստղեր՝ Քերոլ Բյորնեթը, Մայքլ Քեյնը, Չառլթոն Հեսթոնը և Ռոք Հադսոնը ։ ԱՄՆ-ում այն հեռարձակվում էր NBC հեռուստաալիքով ։ Այս մրցանակաբաշխությունը լի է տարբեր հետաքրքիր փաստերով ու իրադարձություններով։
Եվ «Կնքահայրը», և «Կաբարե» ֆիլմերը, թեկնածության էին առաջադրվել տասը անվանակարգերում։ «Կաբարեն» ստացավ ութը մրցանակ, գրավելով կարևոր անվանակարգերի մի մասը։ «Կնքահայրը» արժանացավ միայն երեքի, սակայն ամենագլխավորների. լավագույն ֆիլմ (Ալբերտ Ս. Ռադդի), լավագույն դերասան (Մառլոն Բրանդո, որը հրաժարվեց մրցանակից) և լավագույն ադապտացված սցենար (Մարիո Պյուզո և Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլա)։
Հաղթողներ և թեկնածուներ
Հաղթողներն ընդգծված են թավատառ տեքստով.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օսկար կինոմրցանակ
Միլանի հրովարտակ
Միլանի հրովարտակ (լատ․՝ Edictum Mediolanense) — համաձայնություն, որը կայացել է 313 թ․ հռոմեական կայսրեր Կոնստանտինի և Լիկինիուսի միջև՝ Միլանում տեղի ունեցած հանդիպման ժամանակ, հայտնի է «Միլանի հրովարտակ» անունով, Հռոմեական կայսրության տարածքում հռչակել է կրոնական հանդուրժողականություն։ Միլանի հրովարտակը կարևոր քայլ հանդիսացավ կայսրության մեջ քրիստոնեությունը պետական կրոն հռչակելու ճանապարհին։ Հրովարտակի անմիջական տեքստը մեզ չի հասել, սակայն այն մեջբերված է Լակտանցիուսի կողմից իր «Հալածիչների մահվան մասին» աշխատության մեջ։
Ժամանակագրություն
Այս հրովարտակը Հալերիուս կայսեր կողմից արձակված Նիկոմեդյան հրովարտակի շարունակությունն էր 311 թ․ ապրիլի 30-ից։ Նիկոմեդյան հրովարտակն օրինականացնում էր քրիստոնեությունը և թույլ էր տալիս ծեսերի իրականացումն այն պայմանով, որ քրիստոնյաները պիտի աղոթեին հանրապետության ու կայսեր բարեկեցության համար։ Սակայն, պետք է նշել, որ Նիկոմեդյան հրովարտակը քրիստոնյաներին չէր տալիս այն, ինչ նրանք էին խնդրել՝ արդյունքում չխաղալով այն դերը, որը Հալերիուսն էր վերագրում դրան։ Քրիստոնյաներին չվերադարձվեցին պաշտամունքային կառույցները՝ տաճարներ, գերեզմանատներ, հուշարձաններ և շարժական ու անշարժ գույք։ Չեղավ նաև ոչ մի փոխհատուցում հուշարձանների, տաճարների, թանկարժեք իրերի և այլնի ոչնչացման դիմաց։
Միլանի հրովարտակն ավելի հեռուն գնաց։ Այն ուղղված էր կայսրության նահանգային վարչությունների բոլոր ղեկավարներին։ Եվսեբիոս Կեսարացին գրում է․ «․․․Կոնստանտինը և, նրա հետ միասին, Լիկինիուսը, դեռ խելացնորության մեջ չընկած իրենց տիրապետության հետագա շրջանում, Աստծուն համարելով իրենց ուղարկված բոլոր բարիքները պարգևող, միաձայն ընդունեցին քրիստոնյաների համար չափազանց հրաշալի օրենք։ Նրանք դիմեցին Մաքսիմուսին, որը դեռ կառավարում էր Արևելքում և շողոորթում էր նրանց» ։
Բովանդակություն
Միլանի հրովարտակի համաձայն՝ բոլոր կրոններն օրենքով հավասարվում էին և, այդպիսով, ավանդական հռոմեական հեթանոսությունը կորցրեց պաշտոնական կրոնի դերը։ Հրովարտակը, հատկապես, առանձնացնում էր քրիստոնյաներին և նախատեսում էր քրիստոնյաներին ու քրիստոնեական համայնքներին վերադարձնել ողջ սեփականությունը, որ զավթվել էր նրանցից հետապնդումների ժամանակ։ Հրովարտակը նախատեսում էր նաև գանձարանի հաշվին փոխհատուցել նրանց․ ովքեր տիրում էին նախկինում քրիստոնյաներին պատկանած սեփականության, ստիպված էին այն վերադարձնել նախկին տերերին ։
Որոշ գիտնականների կարծիքով՝ Միլանի հրավարտակը քրիստոնեությունը հռչակել է կայսրության միակ կրոն։ Ուրիշների կարծիքով՝ այս տեսակետը չունի իր հիմնավորումն ինչպես հրովարտակի պահպանված վերաշարադրանքների, այնպես էլ՝ դրա կազմման հանգամանքների մեջ ։ Եկեղեցու պատմության հայտնի մասնագետ Վ․ Վ․ Բոլոտովը նշում է, որ «հրովարտակը կայսրության ողջ բնակչությանն ազատություն էր տալիս դավանել իր կրոնը, միևնույն ժամանակ, չէր սահմանափակում հեթանողների արտոնությունները և հնարավորություն էր տալիս անցնելու ոչ միայն քրիստոնեությանը, այլև ուրիշ, հեթանոսական պաշտամունքների» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քրիստոնեության պատմություն Կատեգորիա:Հին Հռոմի քաղաքականություն Կատեգորիա:Կրոնը Հին Հռոմում Կատեգորիա:Հին Հռոմի օրենքներ Կատեգորիա:Էդիկտներ Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս Կատեգորիա:Նիկոմեդյան հրովարտակ Կատեգորիա:Դավանության ազատություն
(1833) Շմակովա
(1833) Շմակովա (Shmakova), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1969 թվականի օգոստոսի 11-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,634014 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3376 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9304 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1561,44 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,230556 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,99° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1969 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ակիսիմա
Ակիսիմա Ակիսիմա (昭島市), քաղաք Ճապոնիայում։ Գտնվում է Տոկիոյի պրեկտուրայում։
Բնակչություն
Բնակչությունը կազմում է 111 269 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1), խտություն - 6420,60 մարդ/կմ²։
Սիմվոլիզմ
Քաղաքի ծառը համարվում է օսմանտուս ծառը, ծաղիկը՝ ռոդոդենդռոն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր
Չինաստանի կենտրոնական հեռուստատեսություն
Չինաստանի կենտրոնական հեռուստատեսություն (中國中央電視臺, China Central Television - CCTV), Չինաստանի ժողովրդական հանրապետության հիմնական հեռուստատեսային հեռարձակող ընկերություն։ Ընկերության կազմում գործում են 22 հեռուստաալիքներ, դիտողների քանակը անցնում է 1 միլիարդ մարդ ։
Առաջին եթերը կայացել է 1958 թվականի սեպտեմբերի 2-ին՝ «Պեկինի հեռուստատեսություն» անվանումով։ 1978 թվականի մայիսի 1-ին ընկերությունը ստացավ ներկայիս անվանումը ։ 2008 թ. բացվել է ընկերության նոր կենտրոնական մասնաշենքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չինաստանի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Մեդիաընկերություններ
Ֆրանչեսկա Անկարոլա
Ֆրանչեսկա Անկարոլա (Francesca Ancarola), ), չիլիացի երգչուհի և երգահան ։ Անկորալի երաժշտական ոճը ջազ և ժողովրդական երաժշտության խառնուրդն է` սոցիալական արդարության թեմայով։ Անկարոլան Չիլիի Նոր երգ շարժման մասնակից է։
Կարիերա
Անկարոլան իր երաժշտական կարերան սկսել է 1980 թվականից, մրցանակ է ստացել Չիլիի Նոր երգ շարժման հետ կապված La Bicicleta y el Café del Cerro ամսագրի կողմից կազմակերպված փառատոնի ժամանակ ։
Նա ավարտել է Չիլիի համալսարանը որպես երաժիշտ և ավելի ուշ երգեցողություն է սովորել Չիլիի Կաթոլիկ Հայրապետական համալսարանում։ 1997 թվականին նա դարձել է Ֆուլբրայթի ծրագրի հաղթող` Մանհեթենի երաժշտության դպրոցում սովորելու համար։
Անկարոլասի առաջին ալբոմը` Que el canto tiene sentido, որպես մենակատար թողարկվել է 1999 թվականին։ Ալբոմի վերնագիրը դրվել է Վիկտոր Ջարայի Մանիֆիեստո երգի պատվին, Ջարայը Նոր Երգ շարժման հայտնի երգիչ-երգահան և ակտիվիստ էր, որը սպանվել էր ռազմական գործիչ Աուգուստո Պինոչետի կողմից ղեկավարվող ռազմական ռեժիմի կողմից, 1973 թվականին։
2004 թվականին նա թողարկել է Contigo aprendí (Քեզ հետ ես սովորեցի) ալբոմը` կազմված բոլերոներից ։
Անկարոլան կրկին ի պատիվ Ջարայի 2006 թվականին թողարկել է Lonquén ալբոմը, որտեղ Անկարոլան նաև ընդգրկում է Ջարսի երգերը` օգտագործելով «շատ ժամանակակից լեզուներ» ։ Անկարոլան ալբոմների թողարկման վերաբերյալ ասում է. «Վիկտորն աղքատ ընտանիքից է, բայց չնայած դրան, նա հաղթահարելով գերազանցում և զարգացնում է ինքն իրեն... դառնալով մեր երաժշտության կուռքը»։
2008 թվականին Անկարոլան թողարկել է մանկական երգերի ալբոմ` Arrullos (Օրորոցայինը), որը արժանացել է Ալթազոր մրցանակին ։
Անկարոլայի Templanza (Temperance) ալբոմը թողարկվել է 2012 թվականին։
2016 թվականին նա թողարկել է ամբողջական ալբոմ` Espejo de los Sueños վերնագրով ։
Ազդեցություն
Անկարոլան երաժշտությունը ազդեցություն է կրել Վիկտոր Ջարայից, Վիոլետա Պարրայից, Միլթոն Մաշիմենտոյից, Կաբուկա Գրանդայից, Սիլվիո Ռոդրիգեսից և Շիկու Բուարկիից ։
Կինդասովո
Կինդասովո (Киндасово), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրյաժինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրյաժինսկի շրջանի բնակավայրեր
Չերվոնայա Վլադիմիրովկա
Չերվոնայա Վլադիմիրովկա (Червона Володимирівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Խմելնիկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Վիդումկա։ Հիմնադրվել է 1928 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Չերվոնայա Վլադիմիրովկա գյուղում բնակվում էր 171 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,86 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 198,84 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Խմելնիկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1928 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ջորդանո Բրունո
Ջորդանո Բրունո (Giordano Bruno, )՝ մականունը՝ Բրունո Նոլեցի), իտալացի հոգևորական, փիլիսոփա, գիտնական, աստղագետ, նաև գրող։
Ջորդանո Բրունոն Վերածննդի դարաշրջանի մեծ մտածողներից և բանաստեղծներից մեկն էր, այդ ժամանակ, ինչպես ասում էր այդ դարաշրջանի մտածող պատմաբաններից մեկը՝ Բրունգոֆերը, «Հարություն առավ դարձյալ թաղվելու հազարամյակի ընթացքի մեջ, մարդկության խորը հիշողություններում և ավերված փլատակների տակ, հին մշակույթի, հարստացվող ճշմարտության հետազոտություններում, Հունաստանի և Հռոմի բարի և գեղեցիկ մեծարվեստ երկերում։ Լաոկոոնի, Ապոլլոն Բելվեդերսկու և Վեներա բժշկության ուսանողուհու խումբը կրկին լույս աշխարհ եկավ, համարյա Հոմերոսի և Սոփոկլեսի, Պլատոնի, Արիստոտելի և Հունաստանի ու Հռոմի ուրիշ բանաստեղծների և մտավորականների տպագիր հրատարակման հետ։ Հայտնագործությանը հետևում է հայտնագործություն։ Մարդիկ ապրում էին ներքին մշտական հուզմունքների և տագնապների մեջ, հատուկ միայն այն դարաշրջանի, որում անգամ ի ծնե սակավաշնորհք մարդիկ, հափշտակված նոր զգացումների հեղեղով, հստակորեն զգում էին, որ հինը մոտենում է վախճանին և որ, սկսվում է նոր զարգացում»։ Հենց այդպիսի դարաշրջանում հայտնվեց Բրունոն իր աշխարհայեցությամբ, մնալով միանգամայն հակասության մեջ տիրող մտքի և բարոյականության կարգի հետ։
Իր հայացքների համար կաթոլիկ եկեղեցու կողմից դատապարտվել է որպես հերետիկոս և այրվել խարույկի վրա։
Մանկություն
Բրունոն ծնվել է 1548 թվականին, Նոլում՝ Նեապոլի թագավորության գավառական քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Ջովաննի Բրունոն զինվորական էր, նրա մորը կոչում էին Ֆրաուլիսա Սավոլինա։ Նա՝ ինքը, մկրտվելիս ստացավ Ֆիլիպպո անունը։ Նոլն, որտեղ ծնվել է Բրունոն, գտնվում է Նեապոլից մի քանի մղոն՝ Везувием и Тирренским ծովերի միջև, կես ճանապարհին, այն միշտ համարվել է ամենից ծաղկուն քաղաքներից՝ Երջանիկ Կամպանիայի (Compagna felice), հիմնադրված 8-րդ հարյուրամյակում մինչ Р. X: Կոլխիդայի հունական գաղթականներից, Նոլն հունական և միջնադարյան պատմաշրջանում շարունակ բաժանվել է Կամպանիայի (Кампаньи) դավաճանական մասնակցությամբ, երբեք, բայց և այնպես չենթարկվեց թշնամական ավերման։ Ֆլիպպոյի վաղ մանկության մասին շատ քիչ բան գիտենք, մեզ հասել է միայն մի պատմություն, որը վերաբերվում է նրա կյանքի առաջին շրջանին, վկայելով թե որքան վաղ սկսվեց նրա հոգևոր զարգացումը։ Մի անգամ թունավոր օձը, հաճախ է հանդիպում այդ վայրերում, սողոսկեց տուն, որտեղ ապրում էին Բրունոն և կարողացավ փաթաթվել պառկած մանկիկի օրորոցին, բարեբախտաբար, վերջինս քնած չէր, նկատեց օձին և կյանքում առաջին անգամ վախեցած՝ հասկանալի գոռգոռոցով, կանչում է հորը՝ գտնվելով այդ ժամանակ հարևան սենյակում։ Հետագայում Ֆիլիպպոն, երբ արդեն մեծ տղա էր, բոլորովին իր համար անսպասելի հիշում է օձի այդ դրվագը և պատմում է նրա մասին զարմացած, ծնողների համար արդեն մոռացված դեպքը, նույնիսկ տառացիորեն փոխանցում է բառերը, որ ասել է հայրը, օձին սպանելով։ Բրունոյի մանկության առաջին 10 տարիներն անցել է հիանալի բարենպաստ պայմաններում, ինչպես վերաբերվում է բնության, այնպես էլ նրան՝ շրջապատող մարդկանց։
Նոլ
Նոլ քաղաքն առաջվա պես շարունակում է վայելել աշխարհի հիանսքանչ անկյան փառքը, բայց այդպիսին չի եղել դրությունը Նեապոլի թագավորությունում, մնալով՝ 1504 թվականին իսպանական գաղութային լծի տակ։ Բրունոն տասը տարի թողեց Նոլը և տեղավորվեց Նեոպոլում իր քեռու մոտ, գիշերօթիկ դպրոցում։ Այստեղ նա օգտվում էր августинского վանական Վարրանո Տեոֆիլի (Теофила Варрано) մասնավոր դասերից, որի մասին նա հիշում է միշտ մեծ հարգանքով և հետագայում իր զրույցներում սովորաբար իրեն վերապահում է ուսուցչի դերում՝ Տեոֆիլի անվան տակ։
Բրունոն այդ ժամանակ լսում է նաև մեկ այլ ուսուցչի դասախոսությունները, ում նա անվանում է Սարնեզոմ (Сарнезом)։ Հավանաբար դա եղել է նշանավոր՝ հետագայում Հռոմի համալսարանի պրոֆեսոր Վիչենցո Կալե դը Սարնոն (Виченцо Кале де Сарно).: 1562 թվականին Բրունոյին տեսնում ենք արդեն Դոմինիկա (Доминика) սուրբ վանքում, այն վանքում, որտեղ երեք հարյուրամյակ առաջ ուսանել է եկեղեցու մեծ Ուսուցիչ Ֆոմա Ակվինսկին (Фома Аквинский)։ Ի՞նչն է, այնուամենայնիվ, դրդել 15-ամյա օժտված, շնորհալի երիտասարդին ընդունվել վանք, հավանական է, միայն, որ նա ցանկացել է լրացնել իր կրթությունը։ Այդ ժամանակ վանքերը համարվում էին մտավոր կյանքի կենտրոն, բացի այդ, նրանք ապահովում էին վանականներին գոյության միջոցներ և նրանց տրամադում էին բավականաչափ ազատ ժամանակ, որպեսզի նրանք զբաղվեն, հենց այդպես էր ուզում Բրունոն, գիտությամբ և փիլիսոփայությամբ։ Վանք ընդունվելիս Ֆիլիպպո Բրունոն փոխեց անունը՝ Ջորդանո (Джордано (Jordanus)) և այդ անունով հետագայում հայտնի դարձավ ամբողջ կրթված աշխարհում։ 1572 թվականին, 24 տարի հարազատներից հեռու, Բրունոն ստանում է քահանայի աստիճան և Կամպանիայում(в Кампанье), Նեապոլի թագավորության գավառական քաղաքում, երիտասարդ դոմինիկենը (доминиканец) առաջին անգամ անցկացրեց իր պատարագը։
Այդ ժամանակ նա ապրում էր Կամպանիայից ոչ հեռու Սուրբ Բարդուղիմեոս (Варфоломея) վանքում և իր հոգևոր ղեկավարության կարգադրությամբ և ծառայում էր պատարագներին արարողությանը, և կատարում էր այլ ծեսեր։ Քահանայական պարտականությունները Բրունոյին հնարավորություն տվեցին բացակայվել վանքից և մոտիկից շփվել մարդկանց և բնության հետ։ Նման պայմանները նրա համար բացեցին ավելի ստեղծագործելու հնարավորություն, որը նա չէր կարող ստանալ՝ բացառապես ապրելով վանքում։ Այսպես, այստեղ, ազատության մեջ, նա կարդում է առաջին հումանիստների աշխատությունները, իտալական փիլիսոփաների բնության մասին ստեղծագործությունները, իսկ ամենագլխավորը, ծանոթացել է, այդ ժամանակ լույս ընծայված՝ կրճատ տեսքով, Կոպեռնիկոսի (Коперника) գիրքը՝«Երկնային մարմինների պտույտի մասին» «Об обращении небесных тел (De revolutionibus orbis)։ Այդ ստեղծագործությունը վերջնականապես ամրապնդեց Բրունոյի գիտական աշխարահայացքը։ Դրա հետ միասին նրա հետագա մնալը դոմինիկյան վանակաների շրջապատում դառնում է ամեն մի օր ավելի դժվար և վտանգավոր նրա համար։ Հազիվ էր նա Կամպանիայից ետ վերադարձել Սուրբ Դոմինիկի վանք, երբ նրա հանդեպ ծագեց նոր մեղադրանք։
Գոյություն ունի պատմություն, իբր Բրունոն, Հռոմից հեռանալով, հանդիպեց Հավերժական քաղաքի դարպասների մոտ իր միաբանության ընկերոջը, որը փորձում էր նրան ձերբակալել և բանտ ուղարկել, բայց Բրունոն ոչ միայն կարողացավ դուրս պրծնել նրա ձեռքից, այլ ինքը բախվեց Տիբրի (Тибра) ծովափյա ալիքներին, որտեղ նա գտավ արժանի մահ։ Ինչպես էլ որ լինի, այդ Բրունոյի արարքը չի կարելի է ասել սպանություն վրեժխնդրությամբ, ինչպես դա ցանկանում էին ներկայացնել մեղադրողները։ Թող դա այդպես լինի, ինկվիզիցիան բաց չէր թողնի նման առիթը օգտագործելու և կցելու իր մեղադրանքների էջերին։ Այնտեղից նա տեղափոխվում է Նոլ՝ գեղասքանչ նավահանգստային քաղաք Սավոնի (Савоны) հարևանությամբ։ Այստեղ Բրունոն թույլտվություն ստացավ դասավանդել քերականություն։
Ճենովա
Ճենովայում Բրունոն մնաց ընդամենը երեք օր, այնտեղ մոլեգնում էր ժանտախտը և դա ստիպում էր Բրունոյին թողնել այդ քաղաքը։ Այնտեղից նա տեղափոխվեց Նոլ՝ գեղասքանչ նավահանգստային քաղաք, Սավոնի (Савону)։ Այստեղ Բրունոն ստանում է քաղաքապետությունից թույլտվություն դասավանդելու քերականություն, դրա հետ նա՝ ցանկացողներին, սովորեցնում էր աստղագիտություն։ Այնուամենայնիվ փիլիսոփան Նոլում մնաց հինգ ամսից ոչ ավել, ձանձրույթը և ավելի մեծ աշխատավարձ ունենալը նրան քշեցին ավելի հեռուն՝ հարևան Սավոն, սակայն և այստեղ մնաց երկու շաբաթից ոչ ավել և տեղափոխվեց Թուրին (Турин)։ Վերջում նա չէր կարողանում իր համար գտնել զբաղմունք և տեղափոխվեց Վենետիկ (Венецию)։ Այդ ժամանակ Վենետիկը, ինչպես Ճենովան տառապում էր ժանտախտից, որ սկսվել է 1575 թվականի օգոստոսից և շարունակեց մինև 1576 թվականի վերջը։ Վենետիկում երկու ամսից մնալուց հետո Բրունոն թողեց Վենետիկը և տեղավորվեց Պադույում (Падую)։ Այստեղ նա հանդիպում է ծանոթ դոմինիկյան քահանաններին, ովքեր համոզում էին նրան, որ չնայած նա թաքնվել էր վանքից, նրա համար օգտակար կլիներ շարունակել կրել իր միաբանության վանական հագուստը։ Դա իրեղեն կարգ էր Իտալիայում (XV դար, երբ ավելի քան 40 հազար վանականներ ապրում էին վանական պատերից դուրս։ Ավելի ուշ Բրունոն հետևում է նրանց խորհրդին և իսկապես պատվիրում է իր համար փարաջա թանկարժեք սպիտակ կտորից, փարաջայի վրայից նա հագնում է նարիմանիկ (Scapular),իր հետ էր վերցրել Հռոմից փախուստի ժամանակ։ Այդ հագուստով Բրունոն Միլանով և Տուրինով հասավ Շամբերի (Шамбери), մտադրվելով այնտեղից տեղափոխվել Լիոն։ Շամբերիում Բրունոն սիրալի ընդունելության չհանդիպեց և եկավ այն համոզման, որ Լիոնում սպասվում է վատագույնը։ Դրա համար փոխում է մտադրությունը և մեկնում է Ժնև։