cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նազովրեցիներ (արվեստ)
Սանտ Իսիդորո վանք
1810 թվականին Պֆորը և Օվերբեկը Վիեննայից տեղափոխվել են Հռոմ՝ մոտիկից ծանոթանալու իտալական արվեստին։ Ավելի ուշ նրանց են միացել գերմանացի նկարիչ Պիտեր ֆոն Կոռնելիուսը, գերմանացի նշանավոր քանդակագործ Յոհան Գոդֆրիդ Շադովի որդի Ֆրիդրիխ Վիլհելմ ֆոն Շադովը և այլ նկարիչներ։ Նրանք տեղավորվել են Պինչոյի ստորոտում՝ Իսպանական աստիճանների մոտ գտնվող 16-րդ դար ի ֆրանցիսկյան Սանտ Իսիդորո վանքի մենաստանում, որը փակվել էր Նապոլեոնի իշխանությունների կողմից և դատարկ էր։ Նազովրեցիները ընդօրիանակել էին միջնադարյան կրոնական համայնքների կենսակերպը։ Ըստ Օվերբեկի նրանք ձգտում էին «Վերամշակել հնագույն սրբազան արվեստը լռության մեջ»։ Նրանք ձևավորել էին յուրօրինակ կոմունա, ամեն օր հավաքվում էին վանքի սեղանատանը՝ կարդալու Աստվածաշունչը և Վիլհելմ Վակենռոդերի «Սրտի զեղումը...»։ Նրանք նկարում էին միայն իրենց խցերում, քանի որ կարծում էին, որ նկարիչը չպետք է կուրորեն կրկնօրինակի բնությունը, այլ պետք է պատկերի սեփական զգացմունքները։ Նազովրեցիները նկարչի գլխավոր արժանիքները համարում էին հոգևոր մաքրությունն ու կրոնականությունը՝ անկեղծորեն հավատալով, որ «միայն Աստվածաշունչն է Ռաֆայելին հանճար դարձրել»։ 1813 թվականից միության բոլոր բողոքական անդամները կաթոլիկություն են ընդունել։ Շատ արվեստագետներ այն ժամանակ ուսումնասիրում էին մարդու մարմնի կառուցվածքը դիակներից։ Կրոնական նկատառումներով նազովրեցիները հրաժարվել են դրանից, նաև չեն աշխատել կանացի մերկ բնորդուհիների հետ և օգնության համար դիմել են վաղ քրիստոնեական, միջնադարյան և վերածննդի արվեստի հուշարձաններին ։
Ի տարբերություն «գերմանացի հռոմեացիների», ովքեր ավելի վաղ ուխտագնացություններ էին կատարել Իտալիա և հատկապես Հռոմ, նազովրեցիները փնտրում էին ոչ թե Հին Հռոմը, այլ միջնադարյան եկեղեցիների և վանքերի՝ «քրիստոնեական» Հռոմը։ Խմբի անդամները 19-րդ դարի արվեստի համակարգում առաջինը ընդվզեցին ակադեմիական նկարչության դեմ։ Նազովրեցի շարժումը արձագանք էր Յոհան Յոախիմ Վինկելմանի կլասիցիզմին և Ֆյուգերի ակադեմիզմին ։
Հռոմում գտնվող նազովրեցիների խումբը 1811 թվականից գրավել է բազմաթիվ այլ երիտասարդ նկարիչների Գերմանիայից։ Նրանց բոլորին ընդունել են բարեկամաբար։ 1811-1816 թվականներին, ի թիվս այլոց, նրան միացել են Լյուդվիգ Շնոր ֆոն Կարոլսֆելդը, Ֆիլիպ Վեյտը, Պետեր ֆոն Կոռնելիուսը, Ֆրանց Լյուդվիգ Կատելը, Յոզեֆ Անտոն Կոխը, Վիլհելմ ֆոն Շադովը և Կարլ Ֆիլիպ Ֆորը։ նրանցից ոմանք, այնուամենայնիվ, գերադասում էին ավելի ազատ գեղարվեստական ​​կապերը Սանտ Իսիդորոյի վանական կյանքին։ Յոհան Կոնրադ Հոթինգերը անկարող էր զգում հաղթահարել կրոնական կյանքի բարոյական պահանջները և լքեցՍուրբ Ղուկասի միությունը։ Լյուդվիգ Ֆոգելը նույնպես ստիպված եղավ բաժանվել իր ընկերներից 1812 թվականին, քանի որ ընտանեկան պարտավորություններից ելնելով ստիպված վերադառցավ Ցյուրիխ։ Երկուսն էլ հետագայում այլևս նկարիչությամբ ակտիվ չեն զբաղվել։
Ֆրանց Պֆորը 1812 թվականի հունիսի 12-ին մահացավ տուբերկուլյոզից, սա որոշիչ դեր խաղաց՝ Օվերբեկը կրոնում մխիթարանք փնտրեց, և 1813 թվականի ամառվա սկզբին կաթոլիկույթուն ընդունեց։ Գրեթե բոլոր նկարիչները, ովքեր մոտ էին Սուրբ Ղուկասի միությանը, նույնպես ընդունեցին կաթոլիկություն։ Պֆորի մահվանից հետո նազովրեցիները որոշեցին հեռանալ Սանտ Իսիդորո վանքի մենաստանից և հրաժարվել վանական կենսակերպից ։
Գաղափարախոսություն
Ավելի քան կես դար Հռոմը գրավում էր նկարիչների և արվեստի տեսաբանների՝ Յոհան Յոախիմ Վինկելմանին, Ռաֆայել Մենգսին, Ժակ-Լուի Դավիդին, Անտոնիո Կանովային և Բերտել Տորվալդսենին, ովքեր ցանկանում էին վերակենդանացնել գեղեցկության հնագույն իդեալը։ Այդ ժամանակ Հռոմում գեղարվեստական ​​լճացում էր տիրում։ Ե՛վ լիբերալ միջին, և՛ առաջադեմ վերին խավի պակաս կար, որոնք կարող էին խթանել արվեստի նոր շարժումները։ 1814 թվականին Հռոմի ֆրանսիական օկուպացիայի ավարտից հետո քաղաքի քաղաքական և գեղարվեստական ​​կյանքում գերիշխում էր Վատիկանը։ Այս ֆոնի վրա, Նազովրեցիները իրենց տեսան որպես Հռոմի հոգևոր և գեղարվեստական արժեքների ժառանգորդներ և համոզված էին, որ դասական գեղեցկության, գերմանական մտերմության և ճշմարիտ քրիստոնեության միավորումը կհանգեցնի նոր վերածննդի։ Այս տեսակետն արտացոլված է Օվերբեկի «Իտալիան և Գերմանիան» նկարում, որտեղ երկու կանացի կերպարները խորհրդանշում են իրենց երկրների արվեստը։ Նկարում պատկերված է հռոմեական բազիլիկ գերմանական միջնադարյան քաղաքի ֆոնին։ «Իտալիան և Գերմանիան» երբեմն անվանում են նազովրեցիների ծրագրային նկար։
Պետեր ֆոն Կոռնելիուսը հատկապես ազդեցիկ էր Սուրբ Ղուկասի միության նոր անդամների մեջ։ Նա մերժեց հին գերմաներենի ռոմանտիկ հիշատակումը, անվանելով այն չափազանց բարեսիրտ։ Նա նաև ընդլայնեց այն թեմաները, որոնցում Ղուկասի եղբայրները ստեղծագործելու մոտիվներ գտան։ Նրա ազդեցության շնորհիվ անտիկ արվեստը այլևս որպես դիցաբանություն չէր դիտվում, այլ որպես քրիստոնեության նախակարապետ։ Նազովրեցիների համար ընդունված առարկա դարձավ նաև բնանկարչությունը։ Վերջինում ամենից առաջ աչքի ընկան Կարլ Ֆիլիպ Ֆորը և Շնոր ֆոն Կարոլսֆելդը ։
Արվեստի նոր շարժումը հասավ իր առաջընթացին և հանրային ճանաչմանը երկու հիմնական՝ Բարտոլդիի և Մասիմոյի տների որմնանկարների շարքերի պատվերների միջոցով։ Այս երկու խոշոր պատվերները ամենակարևոր գործն են, որ նազովրեցիները կատարել են խմբով Հռոմում գտնվելու առաջին տարիներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռոմանտիզմ Կատեգորիա:Ստեղծագործական միավորումներ Կատեգորիա:Գերմանիայի արվեստ Կատեգորիա:Գերմանիայի մշակույթ
Հովսեփոս Փլավիոս
Հովսեփոս Փլավիոս (հայտնի է նաև որպես Հովսեփ Բեն Մաթաֆիա, իսկ հռոմեական քաղաքացի դառնալուց հետո՝ Տիտոս Փլավիոս Հովսեփոս, ), անտիկ շրջանի հրեա պատմիչ և մատենագիր։ Գրել է «Հրեական պատերազմի մասին», «Հրեական հնախոսություն», «Ընդդեմ Ապիոնի», «Կյանքը» աշխատությունները։ Բացառիկ տեղեկություններ է հաղորդում Հայոց արքաներ Տիգրան Բ Մեծի, Արտավազդ Բ-ի և Տրդատ Ա Արշակունու վերաբերյալ։
Մասնակցել է 66-73 թվականներին Հռոմի դեմ բռնկած հրեական ապստամբությանը, Գալիլեայում ղեկավարել է Յոտապատա բերդի պաշտպանությունը, գերվել հռոմեացիներից։ Հռոմում ընդունել է իրեն հովանավորող Վեսպասիանոս կայսրի Փլավիոս ազգանունը։ Հունարեն գրել է «Հրեական պատերազմի մասին» (7 գիրք, ընդգրկում է մ.թ.ա. 175 - մ.թ. 73 թվականների ժամանակաշրջանը), «Հրեական հնախոսություն» (20 գիրք, շարադրել է հրեաների պատմությունն աշխարհի ստեղծումից մինչև մ.թ. 66 թվականը), «Կենսագրություն» (նկարագրում է 66 թվականից մինչև II դարի սկզբի իրադարձությունները) ևն երկեր։ Հովսեփոս Փլավիոսն իր նկարագրած շատ իրադարձությունների ականատեսն է ու մասնակիցը, օգտագործել է նաև հավաստի այլ աղբյուրներ։ Հովսեփոս Փլավիոսի երկերում արժեքավոր տեղեկություններ կան Տիգրան Բ-ի, Արտավազդ Բ-ի, Տրդատ Ա-ի ժամանակաշրջանի վերաբերյալ։ Հայաստանի և հայերի վերաբերյալ նրա տեղեկությունները ճշմարիտ են և արժանահավատ, հակասում կամ ճշտում են հունահռոմեական հեղինակների աչառու տեղեկությունները։ Հովսեփոս Փլավիոսի երկերից օգտվել է Մովսես Խորենացին։
Կյանքի վաղ շրջանը
Հովսեփոս Փլավիոսը ծնվել է Երուսաղեմում, Գայոս Կալիգուլա կայսեր իշխանության առաջին տարում (37/38 թ.), հրեա քահանայապետի ընտանիքում, որտեղ և ստացել է անբասիր ռաբբիական դաստիարակություն։ 64 թվականին՝ 26 տարեկան հասակում, նա մեկնում է Հռոմ՝ նպատակ ունենալով պաշտպանելու մի խումբ հրեա քահանաների, որոնց դեմ մեղադրանք էր հարուցվել։ Սակայն գալով կայսրության մայրաքաղաք, նա ականատես է լինում, թե ինչպես է այն հրկիզվում՝ Ներոնի ձեռքով։ Իսկ Ներոնն այդ բանն արել էր ներշնչվելու և գրական մեծարժեք ստեղծագործություն գրելու համար, քանզի, ինչպես ինքն էր ասում, Հոմերոսի ժամանակներում տեղի ունեցան այնպիսի պատմական և գեղեցիկ իրադարձություններ, որոնք նրան ներշնչեցին գրելու իր «Իլիական» և «Ոդիսական» պոեմները, իսկ իր ժամանակներում ոչ մի սրտահույզ իրադարձություն տեղի չի ունենում։ Քահանաների պաշտպանության առաքելությունը կատարում է մեծ հաջողությամբ՝ կայսրուհի Պոպպեայի միջոցով, որից հետո նրանից առատ պարգևներ ստանալով, վերադառնում է Երուսաղեմ։ Բայց շատ ժամանակ չէր անցել, երբ 66 թվականին ծագեց Հրեական կոչված պատերազմը, որն ըստ էության հրեաների ապստամբությունն էր հռոմեակն տիրապետության դեմ։
Հրեական պատերազմը
I Դարում Պաղեստինը ենթարկվել էր Հռոմին և կառավարվում էր Հռոմի նշանակած կուսակալների միջոցով, որոնցից մեկն էլ Պոնտացի Պիղատոսն էր։ Սա 37 թվականին ետ կանչվեց Պաղեստինից, և նոր կայսր Կալիգուլան Հրեաստանի թագավոր կարգեց Հռոմում դաստիարակված Հերովդես Ագրիպասին, որը հլու գործիք էր լինելու Հռոմի ձեռքին։ Հրեաները մինչ այդ ազատված էին կայսեր պաշտամունքին մասնակցելու պարտավորություններից։ Սակայն Կալիգուլայի կամքով Երուսաղեմի տաճարում պետք է կանգնեցվեր կայսեր հսկայական արձանը։ Այդ անհանդուրժելի հրամանը պետք է հանգեցներ հրեաների բացարձակ ապստամբությանը, սակայն 41 թվականին Կալիգուլայի սպանությունը կանխեց դեպքերի հախուռն զարգացումը։ Դրանից հետո Պաղեստինը միացվել էր Սիրիա պրովինցիային և հրեաները թեև վայելում էին մի շարք արտոնություններ, սակայն հռոմեական իշխանությունների և տեղի բնակչության հետ տարբեր առիթներով ծագող վեճերն անպակաս էին, քանզի նրանք տառապում էին ծանր հարկերի տակ, իսկ նրանց կրոնական առանձնաշնորհները հաճախ ոտնահարվում էին։ Դեպքերի հետագա արագ զարգացումն անխուսափելիորեն տարավ դեպի զինված ընդհարման, որն էլ բռնկվեց 66 թվականին։
Մասնակցությունը Հրեական պատերազմին
Երիտասարդ Հովսեփոս Փլավիոսը, որը Հռոմում եղած ժամանակ տեսած լինելով նրա հարստությունն ու հզորությունը, հռոմեական բանակը համարում էր անպարտելի, սկզբում ջանաց մեղմել զայրացած հրեաների տրամադրությունը և կանխել ապստամբությունը, բայց նրա բոլոր հորդորներն ու պատճառաբանություններն անցան ապարդյուն։ Որոշ ժամանակ անց, հանգամանքների բերումով, նա ստիպված եղավ գործուն մասնակցություն ունենալ արդեն սկսված ապստամբությանը և անգամ նշանակալից դեր խաղալ։ Քսանիննամյա Հովսեփոսը, որ հոգևորական էր, ուրիշ երկու հոգու հետ, որպես զորահրամանատար ուղարկվեց Գալիլեա և իր ձեռքը վերցրեց այդ շրջանում գտնվող Յոտապատա բերդի պաշտպանությունը։ Սակայն հռոմեացիները շուտով գրավեցին այդ բերդը և Հովսեփոսին էլ գերի վերցրին։ Կայսր Ներոնի հրամանով Պաղեստին արշավել էր զորավար Վեսպասիանոսը, ում մոտ էլ տարան Հովսեփոսին։ Վեսպասիանոսի հետ զրույցի ընթացքում Հովսեփոսը կանխագուշակեց նրա բարձրանալը Հռոմի կայսեր գահին։ Եվ իսկապես, ընդամենը երկու տարի անց Վեսպասիանոսը կայսր հռչակվեց, որից հետո հիշելով հրեա երիտասարդ հոգևորականի կանխագուշակումը, ազատեց նրան գերությունից։ Դրանից հետո, որպես երախտագիտության նշան, Հովսեփոսն իր անվանն ավելացրեց Վեսպասիանոսի «Փլավիոս» մականունը։ Այսպես, Հովսեփոսը դարձավ հռոմեական քաղաքականության ջատագով։
Երբ Վեսպասիանոս Պաղեստինից ճամփա ընկավ դեպի Հռոմ՝ իշխանությունն ստանձնելու համար, նրա ճամբարում գտնվող Հովսեփոսը միացավ նրան։ Ալեքսանդրիայում նրանք հանդիպեցին նոր կայսեր Տիտոս որդուն, ով նշանակվել էր Հրեաստանում պատերազմ մղող հռոմեական զորքերի գլխավոր հրամանատար։ Հովսեփոսը Տիտոսի հետ վերադարձավ Պաղեստին, որտեղ մասնակցեց պաշարմանը։ Ինչպես ինքն է պատմում, նա այդ ընթացքում, հռոմեական ճամբարում նստած կատարել է դեպքերի մանրամասն գրառումներ, քանի որ իրազեկ է եղել քաղաքի իրադրությանը հրեա դասալիքների միջոցով, որոնց հաղորդած տեղեկությունները, լինելով հրեա, միայն ինքը կարող էր հասկանալ։ Պաշարման ընթացքում Հովսեփոսը մի քանի անգամ հորդորել է իր հայրենակիցներին՝ զենքը ցած դնել և հնազանդվել ամենազոր Հռոմին, ինչն առավել շատ է բորբոքել հրեաների ատելությունը նրա հանդեպ։ Ինչպես մինչ այդ, այժմ էլ հրեաները նրան սպանելու փորձ են անում, սակայն անհաջող։ Երուսաղեմի մատույցներում Հովսեփոսն ու հրեաները մնացին մինչև Երուսաղեմի գրավումն ու ավերումը, որով էլ ավարտվեց Հրեական պատերազմը։Ապստամբության վերջնական ճնշումից հետո Հովսեփոսը Տիտոսի հետ մեկնեց Հռոմ, որտեղ արժանացավ կայսեր ջերմ ընդունելությանը։
Հռոմում ապրած տարիները
Դոմիցիանոսի սպանությամբ Փլավիոսների տոհմը հանգեց, և Հովսեփոսը զրկվեց կայսերական հովանավորությունից ընդհանրապես։ Նա գտավ մի նոր մեկենաս՝ հանձին ոմն Եփափրոդիտոսի, որն այդ ժամանակ քերականի համբավ էր վայելում, ձեռքի տակ ուներ մեծ գրադարան և զբաղվում էր Հոմերոսի ուսումնասիրությամբ։ Հովսեփոսի կյանքի հետագա տարիների մասին մեզ ոչինչ հայտնի չէ, մեզ անհայտ է մնում նույնիսկ նրա մահվան տարեթիվը։ Միայն, հիմնվելով իր ինքնակենսագրական ծավալուն աշխատության վրա, կարող ենք ասել, որ մինչև 110 թվականը դեռևս ողջ է եղել։
Գրական գործունեությունը
«Հրեական պատերազմի մասին» մատյանը եբրայեցի մատենագրի վաղագույն և առավել հռչակավոր աշխատությունն է, որ գրված է իրազեկ ու ականատես մարդու բոլոր առավելություններով, որ միաժամանակ ձեռքի տակ ուներ և տվյալ պատերազմի վերաբերյալ զեկուցագրերն ու բացատրությունները, ինչպես նաև Վեսպասիանոսի ու Տիտոսի հուշերը։ Այն, որ Հովսեփոսն այս աշխատությունն անվանել է «Հրեական պատերազմի մասին», ցույց է տալիս հրեական ապստամբության մասին հռոմեական կողմի տեսակետը։ Հովսեփոսի գրած նախաբանից պարզվում է, որ մեզ հասած հունարեն բնագիրը աշխատության առաջին շարադրանքը չէր, այլ դրան նախորդել է արամեերեն գրված և «վերին բարբարոսներին» ուղղված շարադրանքը։ Հաջորդ պարբերության մեջ նա բացահայտում է, թե ում նկատի ունի այդ խոսքով՝ Պարթիայի, Բաբելոնիայի և Արաբիայի բնիկներին, Միջագետքի հրեական գաղութը, ինչպես նաև Ադիաբենեի բնակիչներին, ա՛յն իշխանության, որի թագավորական տունը, ինչպես հպարտությամբ նշում է Հովսեփոսը, հարել էր հրեականությանը։ Հունարեն բնագիրը, Հովսեփոսի բնորոշմամբ, արամեերեն սկզբնօրինակի տարբերակն է միայն, և գրված է Հռոմեական կայսրության հպատակների՝ այսինքն հունա-հռոմեական աշխարհի համար։ Սակայն արամեերեն այդ բնագիրը, որը, հավանաբար, ավելի անկողմնակալ է գրված եղել, մեզ չի հասել։ Իսկ ո՞րն է Հովսեփոսի այս գրքի նպատակը. դա ընդարձակ մի զեկույց էր, որի հիմնական նպատակն էր նախազգուշացնել Արևելքի ժողովուրդներին այն բանում, որ դիմադրությունը Հռոմին անմիտ բան է։ Հռոմեական կողմի համար պարթևների ուժեղացման վտանգը մշտական սպառնալիք էր ներկայացնում, ուստի և պատահական չէ, որ պարթևները հիշատակված են Հովսեփոսի հավանական ընթերցողների ցուցակի սկզբում։ Հունարեն շարադրանքի առաջին ուրվագիծը գրված է եղել մաս առ մաս, որպես հետևանք՝ Հովսեփոսի և Հրեաստանի Ագրիպաս թագավորիմիջև եղած նամակագրության։ Ագրիպասը, հավանաբար, ծանոթ է եղել «Պատմության» արամեերեն տարբերակին։ Իսկ հունարեն գործերն ավարտուն վիճակում ներկայացրել է իրեն հովանավորող կայսրերին, ինչպես նաև արքունիքին մոտ կանգնած հեղինակավոր մարդկանց և ստացել Տիտոսի արտոնությունը՝ դրանք հրապարակելու համար։ Իսկ այս երկը հանրությանը ներկայացվել է 70-ական թվականների վերջին։
Հովսեփոսի «Հրեական պատերազմն» ամբողջությամբ վերցրած, որպես գրական երկ, ունի խոշոր արժանիքներ։ Ճաշակով ընտրված բառերը, դասական համաչափ ու շքեղ ոճը մեծապես պարտավորեցնում են թարգմանչին և դժվարին խնդիրներ հարուցում նրա առջև։ «Հրեական պատերազմի մասին» երկից 16 տարի անց՝ 94 թվականին, հայտնվեց Հովսեփոս Փլավիոսի երկրորդ մեծ երկը՝ «Հրեական հնախոսությունը»։ Այդ 16 տարին նա ծախսել է ծավալուն երկի շարադրանքի անհրաժեշտ նյութեր հավաքելու համար։ Այս մատյանը բաղկացած է 20 գրքից, իսկ հիմնական բովանդակությունը կազմում է հրեա ժողովրդի պատմությունը՝ սկզբնավորումից մինչև հրեական պատերազմի բռնկումը (66 թ.)։ Այս աշխատությունը շարադրելիս Հովսեփոսի հիմնական աղբյուրը եղել է Աստվածաշունչը, որին հետևելով, սակայն, Հովսեփոսն իր երկը հեղինակել է որպես պատմագիր և ոչ թե պարզապես հրեա ժողովրդի զրույցները գրի առնող։ Այս մատյանով նա նպատակ է ունեցել հռոմայեցիների, հույների և Արևելքի հունալեզու ընթերցողների աչքին բարձրացնել հրեաներին, նրանց պատմությունն ու մշակույթը։ Դրանից ելնելով, Հովսեփոսը շարադրանքից դուրս է թողել մի շարք այնպիսի իրողություններ՝ հրեից պատմությունից, որոնք հազիվ թե նպաստեին այդ նպատակին։ Այս երկու գործերից բացի, Հովսեփոսի գրչին են պատկանում նաև լրիվ պահպանված, ծավալով համեմատաբար ոչ մեծ, բայց պատմական որոշակի արժեք ներկայացնող երկու շարադրանք՝ «Կենսագրություն» և «Ընդդեմ Ապիոնի»։ Իրենց բովանդակությամբ և ունեցած նշանակությամբ առաջինը ձայնակցում է «Հրեական պատերազմն», իսկ երկրորդը՝ «Հրեական հնախոսությանը»։ Սրանք եղան Հովսեփոսի վերջին ստեղծագործությունները՝ գրված I և II դարերի սահմանագծին, Տրայանոս կայսեր (98-117 թթ.) գահակալության տարիներին։
Հովսեփոսի պատմագրության արժեքը Հայոց պատմության տեսանկյունից
Մեզ համար խիստ արժեքավոր են Հովսեփոսի պատմության հատկապես այն հատվածները, որոնք վերաբերում են Տիգրան Մեծին, Արտավազդ Բին (Ք.Ա. I դար) և Տրդատ Ա-ին (մ.թ I դար)։ Նրա վկայությունների բացառիկ նշանակությունը պայմանավորված է մի շարք հանգամանքներով, որոնցից են.
ա) Հովսեփոսը Ստրաբոնից հետո, ժամանակով առավել մոտ է Տիգրանին և վերջին Արտաշեսյաններին։ Ինչ վերաբերում է Տրդատ Ա-ին, ապա Փլավիոսն այն պատմիչն է, որի քաղաքական գործունեության և գրական ստեղծագործության տարիները համընկնում են Մեծ Հայքում Արշակունյաց հարստության հիմնադրի գահակալության տարիներին։
բ) Ինչքան էլ Հովսեփոսի գործերում սուր կերպով զգացվում է նրա սուբյեկտիվ վերաբերմունքը նկարագրված դեպքերի նկատմամբ, որոնց ինքն անմիջական մասնակցություն է ունեցել, այնուամենայնիվ, Հայոց թագավորներին, առանձնապես Տիգրան Մեծին և Արտավազդ Բ-ին վերաբերող նրա վկայությունները առավել անաչառ են։ Եթե, օրինակ, հույն հեղինակների, հատկապես Պլուտարքոսի ուրվագծած Տիգրանը դաժան և կամակոր միապետ է, ապա Հովսեփոսի գրչի տակ Հայոց թագավորը պատկերված է մեղմաբարո և մարդկային։ Եբրայեցի պատմիչի՝ Տիգրանին տված այս գնահատականն առանձնապես արժեվորվում է, եթե նկատի առնենք, որ Հայոց թագավորը, հայ մատենագրության տվյալներով, մեծ թվով հրեաների գերեվարել ու գաղթեցրել էր Մեծ Հայք։ Ինչ վերաբերում է Արտավազդին, եթե Պլուտարքոսը նրան բնութագրում է իբրև նենգամիտ և հռոմեական շահերին դավաճանած մարդ, ապա Հովսեփոսը նրան ներկայացնում է իբրև զոհ՝ Անտոնիոսի մեքենայությունների ու փառասիրության։
Հովսեփոսը նոր անուն չէ հայ մատենագրության համար։ Ի թիվս այլ աղբյուների, հայոց քերթողահայր Մովսես Խորենացին բազմիցս օգտվել է հրեա պատմիչի երկերից։ Խորենացին մերթ վկայակոչում է իր այս աղբյուրին և բառացի մեջբերում անում, մերթ էլ օգտվելով Հովսեփոսի տեղեկություններից, դրանք վերաշարադրում է իր մատյանում՝ հարմարեցնելով իր «Պատմութիւն Հայոց»-ին։
Աղբյուրներ
Հովսեփոս Փլավիոս, Դիոն Կասսիոս, Ընդդեմ Ապիոնի։ Հրեական պատերազմի մասին։ Հրեական հնախոսություն։ Հռոմեական պատմություն։ Երևան, 1976 թ.:
Կատեգորիա:Հռոմեական պատմիչներ Կատեգորիա:Հրեաներ Կատեգորիա:Փլավիոսներ Կատեգորիա:Մատենագիրներ Կատեգորիա:Հրեա պատմաբաններ
Հենքոկ շրջան (Արևմտյան Վիրջինիա)
Հենքոկ շրջան (Hancock County), ԱՄՆ Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի 55 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 215 կմ² է, բնակչությունը՝ 30, 676 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Նյու Քամբերլենդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1848 թ.։
Կատեգորիա:Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի շրջաններ
Միլորադովսկի գյուղական խորհուրդ (Կոտելևսկի շրջան)
Միլորադովսկի գյուղական խորհուրդ  (Милорадівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելևսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Միլորադովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1456 մարդ։ Խորհրդում կա 9 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Գաբրիել Շապինգարահիսարցի
Գաբրիել Շապինգարահիսարցի, Գաբրիել Թոխատցի, 17-րդ դարի ժամանակագիր։
Կենսագրություն
Գաբրիել Շապինգարահիսարցու «Ժամանակագրությունը» («Մանր ժամանակագրություններ 17-18 դարերում», համար 2, 1956 թվական, կազմել է՝ Վլադիմիր Հակոբյան) գործն արժեքավոր տեղեկություններ է պարունակում 1680-ական թվականներին Արևմտյան Հայաստան, Թուրքիա, Իրաք, Եգիպտոս, Ավստրիա, Լեհաստան, Իտալիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա կատարած ուղևորության մասին։
Գավառի ձայն
«Գավառի ձայն», գրական, հասարակական, գյուղատնտեսական եռօրյա լրագիր։
Պատմություն
Լույս է տեսել 1913-1916 թվականներին Ալեքսանդրապոլում։ Խմբագիր-հրատարակիչ՝ Հովսեփ Միրզայան։
Հոդվածներ է տպագրել գավառի գյուղատնտեսության, կոոպերատիվ շարժման խնդիրների մասին, արծարծել է քաղաքի սանիտարական վիճակի, կրթական գործի և բնակարանային պայմանների բարելավման հարցեր։ Լուսաբանել է Ալեքսանդրապոլի մշակութայան, հատկապես՝ թատերական կյանքը։
Յուրյուզան (գյուղ, Կարաիդելսկի շրջան)
Յուրյուզան (Юрюзань, Йүрүҙән), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Գավառի ձայն
Պատմություն
Մեծ տեղ է հատկացրել պատերազմական իրադարձություններին և Հայկական հարցին։
Յուրյուզան (գյուղ, Կարաիդելսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 28 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի բնակավայրեր
Շվաբզոյեն
Շվաբզոյեն (Schwabsoien), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Վերին Բավարիա շրջանին։ Մտնում է Վայլհայմ Շոնգաուի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1297 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 17,02 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 1 90 151։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ժակ դը Մորգան
Ժան Ժակ Մարի դը Մորգան (Jacques Jean Marie de Morgan, ), ֆրանսիացի հնագետ և պատմաբան, մասնագիտությամբ հանքային ճարտարագետ։ Պեղել է Աքեմենյան Պարսկաստանի մայրաքաղաք Շոշ քաղաքը, գրել հետազոտություններ Ուրարտուի մասին, հեղինակ է «Հայ ժողովրդի պատմությունը հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը» աշխատության։ 1880-ական թթ երկրորդ կեսին զբաղեցրել է Ֆրանսիական կապիտալի կողմից շահագործվող Ալավերդու պղնձի արդյունահանման գործարանի տնօրենի պաշտոնը։ 1887-89 թթ. ընթացքում Ալավերդիի և Ախթալայի տարածքում կատարել է պեղումներ՝ ի թիվս այլ հնագիտական նմուշների հայտնաբերելով պղնձե զարդեր, զենքեր, կենցաղային առարկաներ ։
Դատապարտել է 1915-18 թթ. Հայոց ցեղասպանությունը, իր հրապարակումներում բարձրացնում էր երիտթուրքերի պարագլուխներին պատասխանատվության ենթարկելու խնդիրը։ «Երբ ուշադիր կարդում ես հայերի եղեռնին վերաբերող փաստաթղթերը, ապշում ես, թե ինչ հեռատեսությամբ ու հմտությամբ էր երիտթուրքական կառավարությունը կազմակերպել այդ սարսափները։ Ամեն ինչ նախատեսված էր. զոհերի զինաթափումը, դիմադրելու ընդունակ երիտասարդության մեկուսացումը, զանգվածային տեղահանությունը և տանջանքները ճանապարհին, տղամարդկանց ոչնչացումը, կանանց և աղջիկների ընտրությունը մահմեդականացնելու համար... Կգա օրը, երբ այդ ոճրագործները... պատասխան պետք է տան իրենց արարքների համար և հատուցեն իրենց կատարած չարագործությունների դիմաց» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հնագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երկրաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մարդաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կենսաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի եգիպտագետներ
Գայանե Մեջլումյան
Գայանե Գրիշայի Մեջլումյան, հայ ազատամարտիկ է, բուժքույր։ 1990 թվականին ամուսնու՝ Ս. Տոնոյանի հետ մեկնել է Արցախ։ Ամուսնու զոհվելուց հետո մնացել է ջոկատում։ 1992-1994 թվականներին Վանք գյուղի (Մարտակերտի շրջան) ջոկատի, Պաշտպանության բանակի ականանետային վաշտակազմերում մասնակցել է Մարտակերտի (Ղագարտրահող, Մաղավուզ, Մաղաղիս, Չլդրան, Կուսապատ, Թալիշ և այլն) շրջանի պաշտպանական և ազատագրական մարտերին։
Կատեգորիա:1959 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ բուժքույրեր
Թոմ Գերելս
Թոմ Գերելս (, 1925 թ. փետրվարի 21-ին Նիդերլանդներում, Հարլեմերմեյրում, - 2011 թ. հուլիսի 11-ին ԱՄՆ-ի Թուսոն քաղաքում ), ամերիկյան աստղագետ, աստղագիտության և մոլորակագիտության պրոֆեսոր Արիզոնայի համալսարանում (Թուսոն)։
Հետազոտություններ
Գերելսը առաջինը 50-ական թվականներին սկսեց օգտագործել աստերոիդների որոնման ֆոտոմետրիկ մեթոդը, ինչպես նաև հետազոտեց ալիքի երկարության կախումը աստղերի և մոլորակների բևեռականացումից, հրատարակելով իր հետազոտությունները «Աստղագիտական ամսագրում» (Astronomical Journal)։
Նա է հանդիսացել գլխավոր գիտնական-ֆոտոբևեռացնողը Պիոներ-10-ի և Պիոներ-11-ի վրա տեղադրած ֆոտոբեևեռացուցիչի (Photopolarimeter) հետ աշխատանքներում։
(1777) Գերելս աստերոիդը անվանվել է նրա պատվին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի աստղագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Ջիգրաշեն (Վանի գավառ)
Ջիգրաշեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ժան Պիեռ Ռամպալ
Ժան Պիեռ Ռամպալ (Jean-Pierre Rampal, ), ֆրանսիացի ֆլեյտահար, եղել է աշխարհի ամենահայտնի ֆլեյտահարներից։
Կենսագրություն և ստեղծագործություն
Ռամպալը ծնվել է Մարսելի սիմֆոնիկ նվագախմբի ֆլեյտիստների ընտանիքում։ Նրա հայրը սկսել է սովորեցնել նրան նվագել ֆլեյտա, բայց ենթադրել է, որ երաժշտական կարիերա նա չի անի, և Ժան Պիեռը զբաղվել է բժշկական գիտություններով։ Երբ 1943 թվականին նա սովորել է բժշկական համալսարանի երրորդ կուրսում, գերմանական օկուպացիոն զորքերը նրան զորակոչել են զինվորական ծառայության։ Հասկանալով, որ իրեն կուղարկեն առաջնագիծ, Ռամպալը ուրիշի անունով տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ ընդունվել է կոնսերվատորիա, որն ավարտել է հինգ ամիս անց առաջին մրցանակով. եղել է Գաստոն Կրյունելի աշակերտը։ 1944 թվականի օգոստոսին՝ Փարիզի ազատագրումից հետո, Ռամպալը նշանակվել է Փարիզի Վիշի օպերայի նվագախմբի առաջին ֆլեյտահար։
1950 թվականին Ռամպալը սկսել է իր կարիերան որպես ֆիլհարմոնիայի մենակատար։ Այդ տարիներին նա ելույթ է ունեցել ֆրանսիացի դաշնակահար և կլավիսինահար Ռոբերտ Վեյրոն-Լակրուայի հետ։ նրա խորհրդով Ռամպալը ընդլայնել է իր նվագացանկը 18-րդ դարի երաժշտությամբ և ժամանակակից կոմպոզիտորների ստեղծագործություններով։ Նա մշակել է գործիքի յուրահատուկ ռոմանտիկ հնչողություն, որը դարձել է իր այցեքարտը և ազդել է հաջորդ սերնդի ֆլեյտահարների ստեղծագործական հայացքների վրա։ 1956-1962 թվականներին Ռամպալը նվագել է Փարիզի օպերայի նվագախմբում։ Այդ ընթացքում նա հաճախ է ձայնագրվել Փարիզի ռադիոյում՝ ձեռք բերելով մեծ ճանաչում։ Դասավանդել է Փարիզի կոնսերվատորիայում և վարպետության դասեր տվել ամբողջ աշխարհում։
Ռամպալը մեծ սեր է ունեցել կամերային երաժշտության հանդեպ։ 1945 թվականին նա հիմնադրել է Ֆրանսիական փողային նվագախումբը, իսկ 1953 թվականին՝ Փարիզի «Բարոկկո» անսամբլը։ Նա ելույթ է ունեցել տարբեր նվագախմբերի հետ, համերգներ է տվել տարբեր երկրներում և արել է մեծ թվով ձայնագրություններ՝ կատարելով ամբողջ դասական նվագացանկը՝ գրված ֆլեյտայի համար, ինչպես նաև նոր և քիչ հայտնի ստեղծագործություններ։ Նրա ձայնագրությունները հաճախ են արժանացել տարբեր մրցանակների ձայնագրություն կատարող ընկերությունների կողմից։
Ռամպալի երաժշտական հետաքրքրությունները չեն սահմանափակվել միայն դասական երաժշտությամբ։ Նա մասնակցել է անգլիական ժողովրդական երգերի, ամերիկյան (ռեգթայմ) ժամանցային երաժշտության, եվրոպական ջազի, ճապոնական, չինական և հնդկական երաժշտության ձայնագրություններին։ Նրա գործընկերներից էին Մստիսլավ Ռոստրոպովիչը, Լիլի Լասկինը, Կլոդ Բոլլինը, Ռավի Շանկարը, Լակշմինառայան Սուբռամանիամը, Իսահակ Շտեռնը։ Ռամպալին իրենց ստեղծագործություններն են նվիրել Ֆրանսիս Պուլենկը, Պիեռ Բուլեզը, Անդրե Ժոլիվեն, Ալան Հովհաննեսը, Ժան Ֆրանսեն և ուրիշ կոմպոզիտորներ։
Թաղվել է Մոնպառնասի գերեզմանատանը։ 1989 թվականին լույս է տեսել ինքնակենսագրական գիրքը՝ «Երաժշտությունն իմ սերն է» վերնագրով։
Պարգևներ
Ներգրավվել է «Gramophon » ամսագրի փառքի սրահում
Կազմակերպչական գործունեություն
1980 թվականին Ռամպալը հիմնադրել է մրցույթ մինչև 30 տարեկան երիտասարդ ֆլեյտահարների համար, 2005 թվականին մրցույթն անցկացվել է 7-րդ անգամ։ 2001 թվականից մրցույթի շրջանակներում «Իրինա» հատուկ մրացանակ է շնորհվում Ռուսաստանի կամ Ուկրաինայի մասնակցին։ Երկու անգամ (2001թվական և 2005 թվական) այդ մրցանակը տրվել է ռուս ֆլեյտահար Դենիս Բուրյակովին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Խաչյան (անձնանուն)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Մայնց 05
Մայնց 05 (գերմ.՝՝ 1. Fußball- und Sportverein Mainz 05 e. V.), գերմանական ֆուտբոլային ակումբ Մայնց քաղաքից։ Ակումբը հիմնադրվել է 1905 թվականին և ներկայումս հանդես է գալիս Բունդեսլիգայում՝ Գերմանիայի բարձրագույն դիվիզիոնում։
Ներկա կազմ
2017 թվականի սեպտեմբերի 1-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանական ֆուտբոլային ակումբներ
Ապաճյան
Ապաճյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Նիկոլկովսկի գյուղական խորհուրդ (Կոտելևսկի շրջան)
Նիկոլկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Микілківська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելևսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Նիկոլկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 966 մարդ։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Գորկի (գյուղ, Պուտիվիլի շրջան)
Գորկի (Гірки), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գորկի գյուղում բնակվում էր 142 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դոնսկոե (գյուղ, Սկորնյակովսկոե գյուղական բնակավայր)
Դոնսկոե (Донское), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Զադոնսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1710 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Զադոնսկի շրջանի բնակավայրեր
Վիլվիսայմ
Վիլվիսայմ (Wilwisheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 26 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 479 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 386-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 93։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,6 %։ 386 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 355 անձ (183 տղամարդ և 172 կին)։ Գործազուրկ են եղել 31 անձ (19 տղամարդ և 12 կին)։ 93 անաշխատունակներից 37-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 38-ը` թոշակառուներ, իսկ 18-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մետալլովկա
Մետալլովկա (Металівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1795 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1795 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ապլահատյան
Ապլահատյան, հայկական ազգանուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Ապատյան
Ապատյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Բուենոս Այրես (լիճ)
Բուենոս Այրես կամ Հեներալ Կարրերա, սառցադաշտային ծագման լիճ Պատագոնյան Անդերից՝ Արգենտինայի և Չիլիի սահմանին։ Ներկայումս լճի մակերեսը 1850 կմ² է ։ Ծովի մակերևույթից բարձր է 208 մետր, ամենախոր բարձրությունը 590 մետր է։ Լճի արևմտյան մասը ֆյորդաձև է՝ եզրված ուղղաձիգ անտառապատ ժայռերով, արևելյան մասն ընկած է բարձրավանդակի վրա և ողողված է մորեններով։ Լճի հոսքն իրականանում է Բերտրան լճի միջոցով՝ դեպի Բեյկեր գետը, որը պատկանում է Խաղաղ օվկիանոսի ավազանին։
Լճի փոսորակը հայտնվել է սառույցների՝ արևմուտքից դեպի արևելք, դեպի Պլիոցենյան բաժին, իսկ հետագայում՝ պլեյստոցեն փոխ առ փոխ շարժումներից։ Մինչև վաղ Գոլոցենը լճի բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում էր 406 մետր և լճից՝ Ռիո Դեսեադո գետի միջով գոյություն ուներ հոսք՝ դեպի Ատլանտյան օվկիանոս։ Լճի չիլիական մասից սառույցի հալումից հետո Բեյկեր գետի միջով հոսք բացվեց դեպի Խաղաղ օվկիանոս և լճի մակարդակն իջավ ներկայիս արժեքին (208 մետր)։ Հուներից մեկը՝ Ֆենիքս Գրանդե գետի հոսքը, որը նախկինում լիճ էր թափվում արևելքից, փոփոխվեց 1898 թվականին Ֆրանսիսկո Մորենոյի ղեկավարությամբ իրականացվող նախագծի հետևանքով։ Ջրի մի մասը վերաուղղվեց Ռիո Դեսեադո գետի ավազան։ Ճյուղավորումը տեղակայված է Պերիտո Մորենո քաղաքից ոչ հեռու ։
Լիճը հայտնաբերվել է 1880-1881 թվականներին Կարլոս Մարիա Մոյանոյի կազմակերպած արշավախմբի կողմից. Մոյանոն բարձրացավ Ռիո Չիկոյի ուղղությամբ գրեթե մինչև ակունք, ինչից հետո գնաց հյուսիս՝ Պատագոնյան Անդերի երկարությամբ։ Լեբալյոս լեռնային զանգվածի ստորոտում (2748 մետր)՝ ավելի քան 1.5 հազար մետր բարձրության վրա, Մոյանոյի արշավախումբը հայտնաբերեց Ռիո Դեսեադոյի վերին հոսանքները և Բուենոս Այրես լիճը ։
Լճի չիլիական մասում կան մարմարյա քարանձավներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի լճեր Կատեգորիա:Չիլիի լճեր Կատեգորիա:Սահմանային լճեր Կատեգորիա:Հարավային Ամերիկայի լճեր
Ապտալյան
Ապտալյան, հայկական ազգանուն։
Ժողովածու (1681)
Ժողովածու (1681), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1681 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 14-րդ դարում ենթադրաբար Կիրակոս գրիչի կողմից, ենթադրաբար Գլաձորում։ Ստացողը եղել է Եսայի Նչեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 17,2 X 12,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 260 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 233ա, 259բ, հետագայի` 260բ (1553 թ.), 260բ (ծածկագիր, 1757 թ.) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Աստղաբերդ (ամրոց)
Աստղաբերդ, կամ Ասղնբերդ, կամ Մոկաց բերդ, միջնադարյան հզոր ամրոց։ Գտնվում էր Տուրուբերանի Տարոն գավառում, Մուշից արևելք։
Պահպանվել են բերդի պարիսպները (արևմտյան պարիսպը քանդված է)։ Շրջակայքի հայ բնակիչները, ժամանակին, ամրոցի տարածքում հայտնաբերել են հնագիտական նյութեր։ Հովհան Մամիկոնյանը հիշատակում է Աստղաբերդի կաթողիկե եկեղեցին և ամրոցը՝ Աստեղունք, Աստեղօնք, Աստղօնք ձևով։
Կատեգորիա:Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Թուրքիա) Կատեգորիա:Տարոն
Հրեշտակի օրը (ֆիլմ, 1988)
«Հրեշտակի օրը» («День ангела »), խորհրդային կատակերգական դրամա, որը նկարահանվել է Միխայիլ Կոնովալչուկի համանուն պատմվածքի հիման վրա։ Ֆիլմը նկարահանվել է ընդհատակյա 1980-ականների սկզբին և առաջին անգամ ցուցադրվել է միայն 1988 թվականի հունիսին։ ԽՍՀՄ-ում այն դիտել է 300000 մարդ։
Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունների կենտրոնում դեռահաս Մաֆուսայիլն է, որը պատմում է իր և մտերիմ մարդկանց կյանքի մասին։ Տղայի հայրը քաղաքացիական պատերազմի հերոս է, ավագ եղբայրը գող է և ավազակ, միջնեկը՝ դրամանենգ։ Նա ունի նաև երեք քույր՝ աշխատավոր Կատերինա, բարեպաշտ Վերան և անհանգիստ Լյուբկան։ Նրանք բոլորն ապրում են մի մեծ փայտե տանը, որը նույնպես ֆիլմի հերոս է։ Մաֆուսայիլից և նրա ընտանիքից բացի տանն ապրում են նրա նախկին տերը՝ բարինը, որն ապրում է ինչ-որ տեղ նկուղներում, քաղաքից եկած ամառանոցավորներ և շատ ուրիշներ... Նրանք բոլորը գոյակցում են տանը, երբեմն ձանձրացնում են միմյանց, բայց երբեք չմտնելով կոնֆլիկտի մեջ։
Ֆիլմի մասին
Ռեժիսոր Սերգեյ Սելյանովն ասել է․ Խաղի կանոնները, որ հորինել են կուսակցությունը և կառավարությունը նկարիչների համար, ինձ բոլորովին չէին գոհացնում։ Դրա համար էլ սկսեցի իմ փողերով նկարահանել «Հրեշտակի օրը» ։ Ինչպես նշվում է «Հայրենական կինոյի նորագույն պատմությունը (1986-2000)» («Новейшая история отечественного кино (1986—2000)») հանրագիտարանում, սցենարիստ Միխայիլ Կոնովալչուկը «Հրեշտակի օրը» ֆիլմում առաջին դեմքից նկարագրել է «տարօրինակ աշխարհը», որը ներկայանում է դեռահաս-հիմար աչքերով (գրական հնարավոր նմանակը՝ Բենջին Ուիլյամ Ֆոլքների «Շառաչ և ցասում» ստեղծագործությունից և երկատված «Ես-պատմիչը» Սաշա Սոկոլովի «Դպրոց հիմարների համար» երկում), ինչպես նաև նրա ընտանիքի պատմությունը, ընդ որում՝ օգտագործելով լեզվի «պլատոնական» դեֆորմացիա և դիմելով Ցեղի, Թվի և Տառի կատեգորիաներին։ Այս պատմվածքի հիման վրա նկարահանված Սերգեյ Սելյանովի և Նիկոլայ Մակարովի համանուն ֆիլմը դարձել է ԽՍՀՄ-ում «անկախ կինոյի» առաջին փորձը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1988 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Սիդորյաչենսկի գյուղական խորհուրդ (Կոտելևսկի շրջան)
Սիդորյաչենսկի գյուղական խորհուրդ  (Сидоряченська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելևսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Սիդորյաչենսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 678 մարդ։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Հարդի շրջան (Արևմտյան Վիրջինիա)
Հարդի շրջան (Hardy County), ԱՄՆ Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի 55 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1, 510 կմ² է, բնակչությունը՝ 14, 025 մարդ (2010 թ. տվյալներով) ։ Շրջկենտրոնն է Մուրֆիլդ բնակավայրը ։ Կազմավորվել է 1786 թ., Հեմփշիր շրջանից և անվանակոչվել 18-րդ դարավերջի վիրջինիացի պետական գործիչ Սեմյուել Հարդիի պատվին ։
Յուրոշկի
Յուրոշկի (Юрошки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Պեխի
Պեխի (Пехи), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Շացկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պեխի գյուղում բնակվում էր 258 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,269 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 959,11 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Շացկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ալեսանդրո Բարատա
Ալեսանդրո Բարատա (Alessandro Baratta, ), իտալացի նկարիչ և փորագրիչ։
Կենսագրություն
Նա ծնվել և մահացել է Պարմայում։ Հայտնի է եղել Պարմայում կվադրատուրայի և այլ վայրերում` Նեապոլի տեսարանների տոպոգրաֆիկ փորագրությունների միջոցով ։
Նրա առաջին վավերագրված աշխատանքը թվագրվում է 1668 թվականին, երբ Ազնվականների քոլեջի շնորհիվ նա ծանոթացել է Ռենուչո Ֆառնես կոմսի առաջին որդու մկրտության տեսարաններին։ Մի քանի տարի անց ուշադրություն է դարձրել Սանտա Քրիստինա եկեղեցու խաբկանքային ձևավորմանը, որը Ֆլորենտին Ֆիլլիպո Մարիա Գալերին որմնանկարել է Սան Գաետանո դա Տեինի կյանքից դրվագներով, որը Տիատինների հիմնադիր էր և ղեկավարում էր եկեղեցին։ Գումարի պակասը ստիպել է հրաժարվել գմբեթի և աբսիդի կառուցումից. Բարատան ընդարձակ կտավ է նկարել, որը լայն համայնապատկերում կեղծել է գմբեթն ու երգչախումբը` ստեղծելով բեմական էֆեկտ, որը շատ է գնահատվել, ստվերները այնպես են պատկերվել, որ նրանք, ովքեր մտել են եկեղեցի, կարող էին հավատալ, թե դրանք իրական են։
1672 թվականին դառնում է Սան Ջուզեպպե ընկերակչության առաջին ռեգենտը։ Ամուսնանալով Մարիա Լուչիայի հետ` նա գնացել է բնակվելու Սան Պաոլոյի եկեղեցական ծխում։ 1676 թվականին նա առաջադրանք է ստացել, որպեսզի վերականգնի Սանտա Կրոչե եկեղեցու նկարները և թարմացրել դամբարանի որմնանկարները։ Նա նաև աշխատել է Դուոմոյում, որտեղ նա որմնանկաներ է արել Ողջերի և մեռածների եկեղեցու առաստաղին և պատերին։
1689 թվականին Ստեֆանո Լոլլին Բոլոնիայից ձևավորել է Ֆարնեսի թատրոնի մոտ գտնվող արքայական թատրոնը, Բարրատան ձևավորել է այն` ընդգծելով զարդարանքները և նկարները։ 1695-1697 թվականներին նա նկարազարդել է Սանտա Լուչիա եկեղեցու գմբեթը։
Նրա վերջին վավերագրված աշխատանքները Սանտա Մարիա դել Քուարտիրեի բարձր խորանի պատկերազարդում է և Չերտոսան դի Սան Ջիրոլամո եկեղեցու չորս պատերը։
Նա նաև աշխատել է Նեապոլում, որտեղ փորագրություն է արել` պատկերելով Կամալդոլի բլրի հարավային զառիթափը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:17-րդ դարի իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:Իտալացի փորագրիչներ
Շվաբրուք
Շվաբրուք (Schwabbruck), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Վերին Բավարիա շրջանին։ Մտնում է Վայլհայմ Շոնգաուի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 936 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 7,34 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 1 90 149։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ճակատամարտ Վադիմոն լճի մոտ
Վադիմոն լճի ճակատամարտ, ճակատամարտ, որը տեղի է ունեցել մ.թ.ա. 310 թվականին՝ Հին Հռոմի զորքերի և նրա թշնամիների միջև՝ Իտալիայի Վադիմոն լճի (Vadimonis) ափերին։
Առաջին պայքար
Ճակատամարտը տեղի է ունեցել Սամնիտի երկրորդ պատերազմի ընթացքում։ Էտրուսկները Սամնիտների հետ միավորվելով, դուրս էին եկել Հռոմի դեմ՝ սպառնալով նրա հյուսիսային տիրապետություններին։ Վերջապես հռոմեական և էտրուսկական զորքերը հանդիպեցին Ֆալերիի քաղաքի մոտ գտնվող Վադիմոն լճի մոտ։ Հռոմեական զորքերը Քվինտուս Ֆաբիուսի հրամանատարությամբ հաղթեցին էտրուսկներին, որից հետո էտրուսկական Տարկվինիա քաղաքըկնքեց Հռոմի հետ 40 տարի խաղաղ պայմանագիր կնքեց։
Արտաքին աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հռոմեական հանրապետության մարտեր Կատեգորիա:Էտրուրիայի մարտեր Կատեգորիա:Ճակատամարտեր Իտալիայում Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 310 մարտեր
Բյուզանդ Եղիայան
Բյուզանդ Եղիյան, գրող, խմբագիր, հրապարակագիր։
Կենսագրություն
Սովորել է Տարոնի և Իզմիրի ամերիկյան քոլեջներում, Ժնևի համալսարանում։
1929 թվականից դասավանդել է Անթիլիասի դպրեվանքում, Բեյրութի Դարուհի Հակոբյան և Հովակիմյան-Մանուկան ու Կիպրոսի Մելգոնյան վարժարաններում։ 1939–1949 թվականներին՝ «Ծիածան» պարբերաթերթի խմբագիր, 1949–1950 թվականներին՝ «Հասկ» տարեգրքի խմբագրակազմի անդամ։
Լույս են տեսել Եղիյանի «Կրօնաբարոյական դասեր։ Միջին կարգ» (1929 թվական), «Աղօթքի հոգեբանութիւնը» (1954 թվական), «Մանկավարժական դասախօսութիւններ» (1965 թվական), «Ատանայի հայոց պատմութիւնը» (1970 թվական, 2012 թվական), «Հայ կաթոլիկ եւ աւետարանական յարանուանութեանց բաժանումը ԺԹ դարուն» (1971 թվական), «Քննական պատմութիւն սուրբգրական ժամանակներու» (1972 թվական), «Ժամանակակից պատմութիւն կաթողիկոսութեան հայոց Կիլիկիոյ, 1914–1972» (1975 թվական), «Սելճուկ-թաթար-օսմանեան թիւրքերու պատմութիւն։ ԺԱ–ԺԵ դարեր» (1989 թվական), «Կիլիկիոյ հայոց թագաւորութեան երեք դարերը» (1994 թվական), «Կրօնքների պատմութիւն» (2005 թվական) պատմագիտական և մակավարժական աշխատությունները, «Հայաստանի հերոսներ» (անգլերեն, 1993 թվական) պատմական դրամատիկական վեպը, «Կարաւանը» (1979 թվական) պատմվածքների ժողովածուները։
Եղիյանի երկերի մեծ մասը տպագրվել է Անթիլիասում։
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Դոնսկոե (քաղաքատիպ ավան, Սոետլոգորսկի շրջան)
Դոնսկոե (Донское), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կալինինգրադի մարզի Սոետլոգորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2921 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կալինինգրադի մարզի Սոետլոգորսկի շրջանի բնակավայրեր
(3997) Տագա
(3997) Տագա (Taga), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Ացուշի Սուգիեի կողմից Դայնիկում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,424805 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,007 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8426 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1379,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,261029 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,62° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ացուշի Սուգիեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Էրբա
Էրբա (Erba), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։ Բնակչությունը հասնում է 16974 մարդու, 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։ Հեռախոսային կոդն Է 031, իսկ փոստային ինդեքսը 22036։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սպիտակ դրոշներ (ֆիլմ)
«Սպիտակ դրոշներ» (თეთრი ბაირაღები), 1990 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, դրամա, որը ստեղծվել է «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում ։ Ֆիլմը նկարահանել է ռեժիսոր Գիգա Լորթքիփանիձեն իր իսկ սցենարով, որը գրվել է վրացի հայտնի գրող Նոդար Դումբաձեի «Սպիտակ դրոշներ» վեպի հիման վրա։
Ֆիլմում գլխավոր դերերը կատարել են Գեորգի Խոբուան, Քեթևան Կիկնաձեն, Օթար Մեգվինետուխուցեսին, Գիա Բուրջանաձեն, Գիվի Բերիկաշվիլին և Ռամազ Չխիկվաձեն։ Ֆիլմը առաջին անգամ ցուցադրվել է 1990 թվականին ԽՍՀՄ-ում։
Սյուժե
Ֆիլմի գլխավոր հերոս Զազա Նակաշիձեն՝ առանց մեղքի մեղավորը, անարդարացիորեն դատապարտվել է սպանության համար, որը նա չի կատարել։ Զազան բանտ է ընկնում, բայց անազատության մեջ գտնվելով՝ փորձում է գտնել ճշմարտությունը և ապացուցել, որ ինքը չի կատարել այդ սպանությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1990 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Վրացֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գիգա Լորթքիփանիձեի ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Բելեցկովսկի գյուղական խորհուրդ (Կրեմենչուգսկի շրջան)
Բելեցկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Білецьківська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Բելեցկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 5592 մարդ։ Խորհրդում կա 7 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Ժողովածու (1115)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Վահագն Գարագաշյան
Վահագն Վազգենի Գարագաշյան, խմբագիր, բանաստեղծ։
Կենսագրություն
Սովորել է ծննդավայրի Հառաջ-Գալուստ Կյուլպենկյան, ապա՝ Բեյրութի Սուրեն Խանամիրյան ազգային վարժարաններում (1984-1986 թվականներին), Հայկազան համալսարանում (1986-1989 թվականներին), Մելբուռնի Մոնաշե համալսարանում (1992 թվական)։
1991 թվականին հաստատվել է Ավստրալիայում, 1 տարի եղել է Սիդնեյի «Հորիզոն» ռադիոժամի տնօրենը։
1995 թվականին փոխադրվել է ԱՄՆ։
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Եկատերինա Պեշկովա
Եկատերինա Պավլովնա Պեշկովա (ծննդյամբ` Վոլժինա, ), ռուս և խորհրդային հասարակական գործիչ, իրավապաշտպան։
Մաքսիմ Գորկու առաջին և միակ պաշտոնական կինը։
Կենսագրություն
Եկատերինա Պեշկովան ծնվել է 1876 թվականի հուլիսի 14 (26)-ին Սումի քաղաքում, ազնվականների ընտանիքում։ Հայտնի են նրա ծննդյան տարեթվի երեք տարբերակներ։ Գիմնազիան ավարտել է Սամարայում (1895)։ 1895 թվականին «Սամարյան թերթում» աշխատել է որպես սրբագրիչ, որի խմբագրությունում ծանոթացել  է Ալեքսեյ Պեշկովի (Գորկու) հետ ։ 1896 թվականի օգոստոսի 30-ին նրանք ամուսնացանել են, 1897 թվականին ծնվել է նրանց որդին՝ Մաքսիմը, 1901 թվականին՝ դուստրը, Կատյան։ 1902-1903 թվականներին ընտանիքը բնակվում էր Նիժնի Նովգորոդում (այժմ` Ա. Մ. Գորկու տուն-թանգարան)։ Նրանք ամուսնալուծվեցին փոխադարձ համաձայնությամբ։ Հնգամյա դուստրը՝ Կատյան, մահացավ 1906 թվականի ամռանը, մենինգիտից, երբ Գորկին և Մարիա Անդրեևան գտնվում էին ԱՄՆ-ում, որտեղից Ալեքսեյ Մաքսիմովիչը մխիթարական նամակ գրեց կնոջը՝ խնդրելով հոգ տանել միակ որդու մասին ։ Սակայն նրանք «ողջ կյանքի ընթացքում առանձնահատուկ հարաբերություններ էին պահպանում», նշում է նրանց թոռնուհի Մարֆան ։ Ըստ հրապարակված տվյալների՝ ամուսնալուծությունը այդպես էլ պաշտոնապես չի գրանցվել, ինչն էլ մասամբ բացատրում է այն փաստը, որ Գորկին այլևս գրանցված ամուսնության մեջ չի եղել ։
1907-1914 թվականներին որդու՝ Մաքսիմի հետ բնակվել է արտասահմանում, հիմնականում՝ Փարիզում։ Սորբոնում հաճախել է ֆրանսերեն լեզվի դասընթացների և սոցիալական գիտությունների դասախոսությունների, աշխատել է Վերա Ֆինգերի կողմից կազմակերպված տաժանակրության և աքսորի Խմբակում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմը սկսվելուց հետո Իտալիայից վերադարձել է Ռուսաստան։
1917 թվականից դարձել է վերստեղծված Քաղաքական կարմիր խաչի բյուրոյի ղեկավար, որը ստացել էր Քաղբանտարկյալների օգնության Կարմիր Խաչի մոսկովյան ընկերություն անվանումը։ Հետագայում դարձել է այդ կազմակերպության փոխնախագահ, աշխատել Միխայիլ Վինավերի հետ։
1919 թվականից պաշտոնապես զբաղվում էր Յուզեֆ Պիլսուդսկու լեհական բանակի լեգիոներների որոնման և հայրենիք վերադարձման գործով, 1920 թվականից համատեղությամբ եղել է լեհական Կարմիր Խաչի ներկայացուցիչը, օգնել է Խորհրդային Միության և Լեհաստանի տարածքում գտնվող ռուս և լեհ ռազմագերիներին վերադառնալու հայրենիք։
Մահ
Մահացել է 1965 թվականին Կրեմլի հիվանդանոցում։ Թաղված է Նովոդևիչի վանքի գերեզմանատանը։
Այլ տվյալներ
ՌԴ Պետական արխիվում գործում է ֆոնդ, որը կոչվում է «Պոմպոլիտ։ Եկատերինա Պավլովնա Պեշկովա» ։ Ֆոնդում պահվում են մեծ քանակությամբ փաստաթղթեր  (ավելի քան հազար գործ, որոնք պարունակում են նամակներ, հիմնականում գրագրություններ, որ ստացել է Պեշկովան, իրենց քաղաքական հայացքների համար տուժած քաղաքացիներից )։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության հեղափոխականներ Կատեգորիա:Խորհրդային իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուս գրողների կանայք Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ռուս իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Վրացա-Իմերեթական նահանգ
Վրացա-Իմերեթական նահանգ (Грузино-Имеретинская губерния), Ցարական Ռուսաստանի մարզերից մեկը Հարավային Կովկասի արևելյան մասում 1840-1846 թվականներին։ Արևմուտքում սահմանակից էր Թիֆլիսի նահանգին և հարավից՝ Պարսկաստանին ու Օսմանյան կայսրությանը։ Արևմտյան ամբողջ սահմանի երկարությամբ Սև ծովն է։
Համապատասխանում է ներկայիս Վրաստանի ողջ հատվածին՝ ներառելով Աբխազիան և Հարավային Օսիան, դուրս է մնում միայն Բաթումի շրջակայքը (Աջարիա)։ Նրա տարածքի մեջ է մտել ժամանակակից Հայաստանի մեծագույն մասը՝ բացառությամբ Սյունիքի մարզի, ինչպես նաև՝ Սուրմալուի դաշտը և Արարատ լեռը, Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունը և Ադրբեջանի հյուսիսարևմտյան մասը՝ Գանձակի շրջակայքը։