cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջոն Քյուսաք
Ջոն Փոլ Քյուսաք (John Paul Cusack, ), ամերիկացի կինոդերասան։ Մեծ ճանաչում է ձեռք բերել 1977 թվականին «Սպանություն Գրոս Փոյնթում» և «Օդային բանտ» ֆիլմերում կատարած դերերով։
Կենսագրություն
Լրանալով Ջոնի 8 տարեկանը, նա ընդունվում է թատերականը դպրոց, որտեղ դասավանդում էին ընտանիքի ընկերներ Բյորն ու Ջոնս Փիվենին։ Նույն դպրոցում սովորում էր նաև Էննը, Ջոանը, և Ջոնս Փիվենիի տղան, ով երկար տարիների ընթացքում եղել էր Ջոնի լավագույն ընկերը։ Հետևելով իր քրոջը, Ջոնը սովորում է դերասանական վարպետություն և հետագայում նույնիսկ խաղացել է Անտոն Չեխովի «Աղջիկը» պիեսի գլխավոր դերերից մեկը։ Հիմա Ջոնը խոստովանում է, որ ուզում էր դառնալ պրոֆեսիոնալ բեյսբոլիստ, և նույնիսկ չէր էլ մտածում, որ դառնալու է դերասան։
Փոքր տարիքում Ջոնը եղել էր շատ զվարթ երեխա, լի խանդավառությամբ, որը, ըստ իր ընկերներից մեկի պատմածի, «թույլ էր տալիս նրան դուրս գալ գրեթե ցանկացած իրավիճակից», և թեև նա տանել չէր կարողանում Էվանսթոնի Էլիտար դպրոցի ավագ դասարանների կյանքը, արհամարհում էր իշխանությունը և իրեն լքված զգում։ Չնայած դրան՝ ծնողների օգնությամբ 12 տարեկանում աշխատանքի է ընդունվել տեղական ռադիոկայանում, որտեղ կարդում էր գովազդային հայտարարություններ և փոխարինում տնօրենին։ 14 տարեկանում հանդես է գալիս թատրոնի շատ ներկայացումներում, որտեղ ստանում է «Փայլուն և անընդհատ իպրովիզներ կատարող դերասանի» հեղինակություն։
Քյուսաքը ամերիկացի չեմպիոն և դերասան Բեննի Ուրկիդեսի հետ զբաղվել է նաև քիքբռնցքամարով։ Այդ մարտարվեստի դիսցիպլինայում ունի սև գոտի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:1966 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բլոգերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Աստղային պատերազմներ։ Էպիզոդ II։ Կլոնների հարձակումը
«Աստղային պատերազմներ։ Էպիզոդ II: Կլոնների հարձակումը» (Star Wars: Episode II - Attack of the Clones), ռեժիսոր Ջորջ Լուկասի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Էվան Մաքգրեգորը, Հեյդեն Քրիստենսենը, Նատալի Փորտմանը, Քրիստոֆեր Լին, Սեմյուել Ջեքսոնը, Ֆրենկ Օզը, Յեն ՄակԴայարմիդը, Պերնիլա Աուգուսթը, Տեմուերա Մորիսոնը, Դենիել Լոգանը։
Սյուժե
Առաջին էպիզոդի դեպքերից հետո արդեն 10 տարի անցել է։ Հանրապետությունն ավելի ու ավելի է խորանում հակասությունների և քաոսի մեջ։ Անջատողականների շարժումները մեծ խնդիրներ են բարձրացրել։ Վերջիններս կարողացել են իրենց կողմնակից դարձնել հարյուրավոր մոլորակների այլանսներ, որը նոր սպառնալիք է դարձել Գալակտիկայի համար։ Նույնիսկ ջեդայները նրանց հաղթահարել չեն կարող։ Ծագած կոնֆլիկտը, որը նախօրոք մտածված էր ուժեղ, բայց դեռևս անհայտ ուժերի կողմից, բերում է Կլոնների պատերազմի սկսվելուն և հանրապետության մայրամուտին։ Դրա դեմն առնելու համար գերագույն կանցլեր Պալատինը դառնում է երկրի ղեկավարությունը վերցնում է իր ձեռքը և հանրապետական բանակ ստեղծելու հրաման է տալիս։ Բանակը պետք է օգնի փոքրաթիվ ջեդայներին, որպեսզի վերջիններս կարողանան պայքարել ուժերով իրենց գերազանցող հակառակորդի դեմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2002 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ջորջ Լուկասի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Աստղային պատերազմներ Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոէպոպեաներ Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ ֆիլմեր տիեզերքի մասին Կատեգորիա:2000-ականների արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր այլմոլորակայինների մասին Կատեգորիա:2000-ականների ֆիլմեր Կատեգորիա:Պեպլումներ Կատեգորիա:Ֆիլմ-հակաուտոպիա Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Անփառունակ սրիկաները (ֆիլմ, 2009)
Անփառունակ սրիկաները, 2009 թվականին նկարահանված Տարանտինոյի ֆիլմն է պատերազմի մասին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական դետեկտիվ ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դետեկտիվ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին Կատեգորիա:Քվենտին Տարանտինոյի ֆիլմեր Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Փարիզում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում Կատեգորիա:The Weinstein Company ֆիլմեր
Ավստրիայի տոներ
Ավստրիայում տոները որոշվում են դաշնային կամ հողային օրենսդրությամբ։
Աստղանիշ (*) նշանակում է շարժական տոն։
Հավելյալ օրեր նկատվում են որոշ հողերում ու ոլորտներում։ Ստորև նշված տոները նշվում են որոշ դաշնային հողերում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տոների ցանկեր ըստ երկրի Կատեգորիա:Ավստրիական մշակույթ
Կելե (մուլտֆիլմ)
Կելե (Келе), խորհրդային կարճամետրաժ մուլտֆիլմ, որը նկարահանվաել է 1988 թվականին, ըստ Կելեի և աղջիկների մասին չուկչայական հեքիաթի մոտիվների ։ Մուլտֆիլմում օգտագործվել է չուկչայական ազգային երաժշտություն։
Սյուժե
Չուկչայական բնակատեղից երկու աղջիկ որոշում են տայգայից հատապտուղներ հավաքել և լսում են, թե ինչպես է հրեշ Կելեն սրինգ նվագում։ Թողնելով սրինգը` Կելեն գնում է հատապտուղ ուտելու, այդ ժամանակ աղջիկները գտնում են սրինգը և սկսում նվագել։ Շատ տարվելով` նրանք չեն նկատում, թե ինչպես է աղմուկով նրանց մոտենում Կելեն։ Բռնելով աղջիկներին` նա որոշում է հանգստանալ և նրանց կախում է ծառից։ Աղջիկները խնդրում են թռչուններին ազատել իրենց, թռչունները ազատում են նրանց, և նրանք փախչում են։ Արթնանալով` Կելեն վազում է նրանց փնտրելու։ Հասնելով լայն գետին` նա հարցնում է մյուս ափն անցած աղջիկներին, թե ինչպես հասնել նրանց։ Նրանք խորհուրդ են տալիս հրեշին խմել գետի ջուրը և, չորացնելով այն, անցնել գետի հատակով։ Հիմար Կելեն այդպես էլ վարվում է, բայց շատ ջուր խմելով` պայթում է։ Աղջիկները երջանիկ վերադառնում են տուն, իսկ Կելեն, կարելով իր տաբատի պատռվածքը, մխիթարվում է սրինգի նվագով։
Փառատոններ և պարգևներ
1991-«ФесАн» կինոփառատոն, «Պոլկան» մրցանակ ։
Վերաթողարկում DVD ձևաչափով
Մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով վերաթողարկվել է «Masters of Russian Animation Volume 4» մուլտֆիլմերի ժողովածուում։ Ժողովածուում ընդգրկված են եղել հետևյալ մուլտֆիլմերը. «Դուռը» (1986), «Ազատագրված Դոն Կիխոտը» (1987), «Մարտինկո» (1987), «Ստորգետնյա մեծ պարահանդես» (1987), «Կատուն և ծաղրածուն» (1988), «Կելե» (1988), «Երազ» (1988), «Երկրորդ ես» (1989), «Ընկերուհին» (1989), «Կվաժդի կվա» (1990), «Կատուն և Կոն» (1990) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1988 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Ռամալլահ
Ռամալլա կամ Ռամալլահ (رام الله, רמאללה), քաղաք Հորդանան Գետի Արևմտյան Ափի կենտրոնական մասում, որը մերձ է Էլ Բիրեին։ Գտնվում է Երուսաղեմից 13 կմ դեպի հյուսիս հեռավորության վրա։ Այժմ Ռամալլան Պաղեստինյան Ինքնավարության վարչական մայրաքաղաքն է։ Բնակչությունը 27 460 մարդ է (2007) ։ Բնակչության մոտավորապես կեսը կազմում են քրիստոնյա, իսկ մյուս կեսը մուսուլման արաբները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պաղեստինի քաղաքներ
Գալֆայան
Գալֆայան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
(7192) Ցեյլետեսպեյս
(7192) Ցեյլետեսպեյս (Cieletespace), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,166646 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8636 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4697 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2058,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174906 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,83° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կին Էնդատեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Օրթո․․․, մետա․․․, պարա․․․
Օրթո․․․, մետա․․․, պարա (ορθός - ուղիղ, - հետո,  - դեմ, մոտ), քիմիայում, բենզոլային օղակում երկու տեղակալիչների դիրքերը միմյանց նկատմամբ ցույց տվող համառոտ նշանակում։
Օրգանական քիմիա
1,2-օրթո, 1,3-մետա, 1,4-պարա։ «Մետա»-ն և «օրթո»-ն օգտագործվում են նաև որպես բարդ բոռերի սկզբնամաս հիդրասսայման տարբեր աստիճան ունեցող թթուների անվանումներում, օրինակ, НРО3- մետաֆոսֆորական թթու, H3PO4 - ֆոսֆորական թթու։
Իզոմերիա
Ունի երեք իզոմերներ․ օրթո-, մետա- և պարա-քսիլոլ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ընդհանուր քիմիա
Լինովիցա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ
Կանովելյաս
Կանովելյաս (Canovelles), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կատալոնիա ինքնավար համայնքում՝ Բարսելոնա պրովինցիայի մեջ։ Մունցիպալիտետը գտնվում է Վալես Օրիենտալ շրջանում։ Զբաղեցնում է 6,7 կմ² մակերես տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 16076 մարդ (2010 թվական)։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 2 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղում
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Գենադի Գատիլով
Գենադի Գատիլով (Генна́дий Миха́йлович Гати́лов, ), ռուս դիվանագետ։
Կենսագրություն
1972 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։
1972 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի մեկ դուստր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Պաթոս (կղզի)
Պաթոս (Isla de Patos), Վենեսուելային պատկանող հրաբխային ծագում ունեցող փոքրիկ (0,6 կմ²) անմարդաբնակ կղզի ։
Աշխարհագրական դիրք
Պաթոս կղզին գտնվում է Վենեսուելայի ափից մոտ 4 կմ և Չակաչակարե քաղաքից (Տրինիդադ և Տոբագո) մոտ 10 կմ հեռավորության վրա, Բոկա Գրանդե նեղուցում։ Կղզին ունի 1,1 կմ երկարություն և 0,6 կմ լայնություն ։
Բուսական և կենդանական աշխարհ
Կղզում աճում են քսերոֆիլ բույսեր, այդ թվում՝ կակտուսներ, պրոսոպիսներ և տարբեր տեսակի թփեր։
Կղզու կենդանական աշխարհը տեսակների քանակով համեմատաբար փոքր է։ Կղզում տարածված են իգուանաներն ու օձերը, ինչպես նաև լեռնային այծերը։
Պատմություն
Պաթոսը Տրինիդադ և Տոբագոյի բրիտանական գաղութի մի մասն էր կազմում։ 1942 թվականի փետրվարի 26-ից այն գտնվում է Վենեսուելայի կազմի մեջ։ 1947 թվականի օգոստոսի 9-ին Կարիբյան ծովի այս և մի քանի այլ կղզիներ ստացան ազգային պարկի կարգավիճակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ Կատեգորիա:Փոքր Անտիլյան կղզիներ Կատեգորիա:Վենեսուելայի անմարդաբնակ կղզիներ Կատեգորիա:Կարիբյան ծովի կղզիներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Լուի Ալտյուսեր
Ալտյուսերի հայտնիությունն իր գագաթնակետին հասավ 1960-ականներին և 1970-ականներին, երբ հրապարակվեցին նրա հիմնական աշխատությունները «Հանուն Մարքսի» և «Կարդալ «Կապիտալը»»։ 1960-ականների սկզբին ֆրանսիական նեոմարքսիզմի ընդհանուր վերելքի ֆոնի վրա Ալտյուսերն առաջարկեց Մարքսի ստեղծագործությունների նոր մեկնաբանում՝ հիմնվելով գիտության իմացաբանության ֆրանսիական ավանդույթների վրա, ստրուկտուրալիզմի, սպինոզիզմի և հոգեվերլուծության վրա։ Ամբողջ աշխարհում լայնորեն քննարկվում էին Ալտյուսերի կողմից առաջ քաշված տեսական հակահումանիզմի, իմացաբանական բացի, պատմությունը՝ որպես «գործընթաց առանց առարկայի», գերորոշման, տեսական պրակտիկայի գաղափարները։ Ալտյուսերն այն ժամանակ Ֆրանսիայի կոմունիստական կուսակցության առաջատար տեսաբանն էր և ակտիվորեն մասնակցում էր հասարակական-քաղաքական քննարկումներին։ Փիլիսոփան անընդհատ վերանայում էր իր նախկին հայացքները, իսկ հետագայում նա հարեց պոստստրուկտուրալիզմին։
Ալտյուսերը ավելի քան երեսուն տարի դասավանդել է հեղինակավոր Բարձրագույն նորմալ դպրոցում, նրա ուսանողներից շատերը, այդ թվում՝ Միշել Ֆուկոն, Պիեռ Բուրդյեն, Ժակ Դերիդան, հետագայում դարձել են հայտնի։ Ալտյուսերը զգալի ազդեցություն է ունեցել ժամանակակից հասարակական մտքի վրա, հետևորդներ է ունեցել աշխարհի տարբեր ծայրերում՝ Մեծ Բրիտանիա, ԱՄՆ, Իտալիա, Լատինական Ամերիկա։ Ալտյուսերի կողմից ձևակերպված գաղափարախոսության տեսությունը, որը հիմնված է ինտերպելացիայի և սուբյեկտիվացման հասկացությունների վրա, ժամանակակից քաղաքական փիլիսոփայության, հասարակական և հումանիտար գիտությունների գաղափարախոսությունների ամենահայտնի հասկացություններից է։
1980-ականներին մարքսիզմի ընդհանուր անկման պատճառով Ալտյուսերի աշխատանքը մոռացության մատնվեց։ 1990-ականներին, բազմաթիվ ձեռագրերի, նամակների և ինքնակենսագրականների հետմահու հրատարակվելուց հետո, փիլիսոփայի ստեղծագործության նկատմամբ հետաքրքրությունը վերադարձավ՝ հաճախ ուղեկցվելով նախկին գնահատականների վերանայմամբ։
Ալտյուսերի կենսագրությունը ողբերգական է. Լինելով գաղութատիրական Ալժիրում գտնվող ֆրանսիացի վերաբնակիչների ընտանիքից՝ նա հինգ տարի անցկացրել է գերիների ճամբարում՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Հասուն կյանքի ամբողջ ընթացքում փիլիսոփան տառապում էր հոգեկան խանգարումով, որն արտահայտվում էր մշտական դեպրեսիայի տեսքով։ 1980 թվականին, հիվանդության սրման ժամանակ, Ալթյուսերը խեղդամահ արեց իր կնոջը և իր կյանքի մնացած մասը անցկացրեց մեկուսացման մեջ՝ ենթարկվելով իր հակառակորդների և մամուլի մշտական հարձակումներին։
Վաղ տարիներ
Ալտյուսերը ծնվել է Բիրմանդրեյսում (Ալժիրի արվարձան) Ալզասից ներգաղթյալների կաթոլիկ մանրբուրժուական ընտանիքում, որն ապրում էր Ալժիրում։ Նրա հայրը՝ Շառլ-Ժոզեֆ Ալտյուսերը, ֆրանսիական բանակի սպա էր, իսկ ավելի ուշ՝ բանկի աշխատակից և, հետագայում, Ալժիրի բանկային ընկերության Մարսելի մասնաճյուղի տնօրեն։ Մայրը՝ Լյուսիեն-Մարթա Բերգերը, հավատացյալ կաթոլիկ էր, դպրոցում ուսուցչուհի էր աշխատում։ Ըստ Ալտյուսերի հուշերի՝ նրա ալժիրյան մանկությունը բարեկեցիկ է եղել։ Հետազոտող Մարտին Ջեյը նշել է, որ Ալտյուսերը, ինչպես Քամյուն մեկ սերունդ առաջ և Դերիդան մեկ սերունդ անց, «Հյուսիսային Աֆրիկայի ֆրանսիական գաղութային մշակույթի արդյունքն էր»։
1930 թվականին Ալտյուսերի ընտանիքը տեղափոխվում է Մարսել, իսկ 1936 թվականին՝ Լիոն։ Ալտյուսերը սովորել է Ալժիրի և Մարսելի դպրոցներում, իսկ ավելի ուշ՝ Լիոնում՝ Ֆրանսիայի լավագույն գավառական լիցեյներից մեկում։ Ուսման տարիների Ալտյուսերը, ով սերում էր պահպանողական ընտանիքից, ենթարկվել է կաթոլիկ ուսուցիչների, փիլիսոփաների և պատմաբանների ազդեցությանը, իսկ 1937 թվականին նա միացել է Jeunesse étudiantes chrêtiennes կաթոլիկ երիտասարդական կազմակերպությանը։ Նրա ուսուցիչներից մեկը կաթոլիկ փիլիսոփա Ժան Գիտոնն էր, ով ավելի ուշ հիշեց, որ երիտասարդ Ալտյուսերը 1938 թվականին ցանկանում էր դառնալ տրապիստ վանական։ Ալտյուսերի որոշ քննադատների կարծիքով, կաթոլիկության հետ վաղ տարիքում առնչվելը հետագայում ազդեց Մարքսի ուսմունքների նկատմամբ նրա մոտեցման վրա։
Ալտյուսերը երկու տարի անցկացրեց Լիոնի լիցեյում՝ նախապատրաստվելով հեղինակավոր բարձրագույն դպրոցների ընդունելության քննություններին։ 1939 թվականի հուլիսին նա հաջողությամբ ընդունվեց էլիտար բարձրագույն նորմալ դպրոց։ Բայց մինչ ուսումնական տարվա մեկնարկը Ալտյուսերը զորակոչվեց բանակ և շուտով, 1940 թվականի հունիսին, նա գերեվարվեց Վան քաղաքում (Բրետանի) և պատերազմի հինգ տարիներ անցկացրեց ռազմագերիների համակենտրոնացման ճամբարում՝ Շլեզվիգ-Հոլշտայնում (Հյուսիսային Գերմանիա)։ Ալտյուսերին սկզբում ուղարկեցին ծանր աշխատանքի, բայց նա հիվանդացավ և տեղափոխվեց ճամբարի լաբորատորիա՝ որպես հիվանդապահ։ Իր ինքնակենսագրականոմ Ալտյուսերը նկարագրել է համերաշխության, համատեղ գործունեության և համայնքի ճամբարային փորձը, որը, ըստ նրա հուշերի, նրան ծանոթացրել է կոմունիզմի գաղափարին ։ Ալտյուսերը հիշում է ։ Միաժամանակ համակենտրոնացման ճամբարում գտնվելը վատթարացրել է նրա հոգեկան առողջությունը, որն արտահայտվել է մշտական դեպրեսիայով, որը շարունակվել է մինչև կյանքի վերջ։ Ըստ կենսագիր Էլիզաբեթ Ռուդինեսկոյի՝ Ալտյուսերի փիլիսոփայական սերնդի համար աբսուրդային պատերազմի փորձը որոշիչ եղավ, պատերազմի ավարտին Ալտյուսերի ներսում բախումների մեջ էին՝ փառքն ու հերոսությունը, սակայն դրանք իր վրա չազդեցին։
Իսկենդերբեգլու
Իսկենդերբեգլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Լուի Ալտյուսեր
Վաղ տարիներ
Ազատ արձակվելուց և 1945 թվականին պատերազմի ավարտից հետո Ալտյուսերը վերսկսեց իր ուսումը Բարձրագույն նորմալ դպրոցում։ 1946 թվականին նա ընկերական հարաբերություններ հաստատեց Հեգելի և Հեսսեի թարգմանիչ Ժակ Մարտինի հետ, ով հետագայում ինքնասպանություն գործեց։ Ալտյուսերն իր «Մարքսի համար» գիրքը նվիրեց Մարտինին։ Դպրոցում նա ընկերություն էր անում Միշել Ֆուկոյի, Ժան-Տուսեն Դեսանտիի և վիետնամցի փիլիսոփա Տրան Դուկ Թաոյի հետ։ Մարտինի ազդեցության տակ Ալթյուսերը սկսեց լրջորեն ուսումնասիրել Հեգելին և ֆրանսիացի գիտության փիլիսոփաներին։  Հեգելի ֆենոմենոլոգիայի նկատմամբ հետաքրքրությունը կապված էր նաև 1930-1940-ական թվականներին Ֆրանսիայում Հեգելյան «վերածննդի» հետ։  Ալտյուսերը չընդունեց Կոժևի մեկնաբանությունը Հեգելի «Ոգու ֆենոմենոլոգիայի» մասին (Կոժևի աշխատությունը լույս է տեսել 1947 թվականին, Ալտյուսերը գրել է դրա կարճ ակնարկը «Մարդ, այս գիշեր»), քանի որ նա հրաժարվեց Մարքսի փիլիսոփայությունը բխեցնել տիրոջ և ստրուկի հեգելյան դիալեկտիկայից։ Ըստ հետազոտող Գրեգորի Էլիոթի՝ Ալտյուսերն այդ տարիներին հեգելական էր, թեև ոչ երկար ժամանակ։ Ավարտական աշխատանքը, որը գրվել է Գաստոն Բաշելարդի ղեկավարությամբ, վերնագրված էր «Բովանդակության հայեցակարգի մասին Հեգելի փիլիսոփայության մեջ» (հրատարակվել է 1992 թվականին)։ Դպրոցում սովորելու ընթացքում երիտասարդ Ալթուսերը մնացել է կաթոլիկ և եղել է կաթոլիկ կազմակերպություններում՝ կապեր պահպանելով ձախ շարժման հետ ։
Իսկենդերբեգլու
Բնակչություն
1907-1908 թվականներին գյուղն ունեցել է 195 քուրդ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Լուի Ալտյուսեր
Կարիերային սկիզբ. Առաջին հրապարակումներ
1948 թվականին ուսումն ավարտելուց հետո Ալտյուսերը ստացել է փիլիսոփայության դիպլոմ։ Նույն թվականին նա մասնակցում է համալսարանի ուսուցչի («ագրեժե») պաշտոնի մրցույթին և նշանակվում ԲՆԴ-ում որպես ասիստենտ, որտեղ հետագայում զբաղեցնում է փիլիսոփայության ուսուցչի, ավագ դասախոսի և դասախոսի պաշտոնները,և դասավանդում է փիլիսոփայության սեփական թեմատիկ դասընթացներ և առանձին փիլիսոփայություն։ 1948 թվականից նա կուրսի վերահսկիչն էր (ուսանողական ժարգոնով՝ «կայման»), ուսանողներին նախապատրաստում էր ավարտական քննություններին, նրա ուսանողներից էին Ժակ Դերիդան, Պիեռ Բուրդյեն, Միշել Ֆուկոն և Միշել Սերրեն։ 1950 թվականին դարձել է ԲՆԴ-ի հումանիտար և հասարակական գիտությունների բաժնի քարտուղար։ Ընդհանուր առմամբ, Ալտյուսերը երեսունհինգ տարի անցկացրել է ԲՆԴ-ում՝ մինչև 1980 թվականը։  Այս բոլոր տարիներին Ալտյուսերը մեծ ազդեցություն է ունեցել ԲՆԴ-ում՝ մշտապես կազմակերպելով դասախոսություններ ու սեմինարներ ֆրանսիացի առաջատար փիլիսոփաների մասնակցությամբ։.
1940-ականների վերջին Ալթյուսերը աստիճանաբար հեռացավ կաթոլիկությունից դեպի կոմունիզմ։ Ալտյուսերի քաղաքական կրթության վրա մեծապես ազդել է նրա բարեկամությունը Մարտինի հետ, ով կոմունիստական կուսակցության ակտիվիստ էր։ Հետպատերազմյան առաջին տարիներին ԿԿ-ն ամենաազդեցիկ քաղաքական ուժերից մեկն էր. բազմաթիվ ֆրանսիացի մտավորականներ միացան դրան։ Ալտյուսերը հիշում է․ Ալտյուսերը 1948 թ-ի նոյեմբերին դարձավ ԿԿ-ի անդամ, ակտիվ գործունեություն ծավալեց՝ մասնակցելով, մասնավորապես, ձախակողմյան Խաղաղության շարժմանը։ Միանալով ԿԿ-ին՝ Ալտյուսերը, այնուամենայնիվ, մի քանի տարի պահպանեց իր կաթոլիկական համոզմունքները։ 1949-ին փիլիսոփան խոսեց կաթոլիկ եկեղեցու և բանվորական շարժման հարաբերությունների մասին՝ միևնույն ժամանակ հանդես գալով եկեղեցու սոցիալական ազատագրման և «կրոնական ռեկոնկիստայի» օգտին։ Անհանգիստ երկիմաստությունը, հավանաբար, տևեց ավելի երկար, քան բացահայտորեն խոստովանեց Ալթյուսերը, մինչև 1950-ականների սկիզբը, երբ Վատիկանը արգելեց կաթոլիկներին մասնակցել Քահանայական բանվորների շարժմանը և ձախակողմյան այլ շարժումներին, որոնք շատ բան էին նշանակում Ալտյուսերի համար։
Իր ողջ կյանքի ընթացքում Ալտյուսերը գրեթե ոչ մի մեծ գործ չի գրել։ Նրա ժառանգությունը ներառում է նախկինում հնչեցրած դասախոսությունների ժողովածուներ, չհրատարակված գրքերի նախագծային տարբերակներ, անավարտ հատվածներ։ Որպես կանոն, գրքերը ստեղծվել են նմանատիպ թեմաներով հոդվածների հավաքածուների հիման վրա։ Ալտյուսերը 1946 թվականից հոդվածներ է գրում քրիստոնեության, քաղաքականության, պատմության փիլիսոփայության և ընթացիկ քաղաքական իրադարձությունների վերաբերյալ (օրինակ՝ Ռեյկի դատավարությունը Հունգարիայում): Ժամանակակից աշխարհում քրիստոնեության արդիականության մասին առաջին հոդվածը, որը տպագրվել է «Գերի Ավետարանը» կաթոլիկական հրատարակության մեջ, պատասխանել է «Արդյո՞ք բարի լուրը հռչակված է այսօրվա մարդկանց» հարցին։ Նույն շրջանում նա ուսումնասիրել է ֆրանսիական լուսավորության փիլիսոփայությունը, որի վրա 1949-1950 թվականներին պատրաստել է մեծ ատենախոսության նախագիծ «Քաղաքականությունը և փիլիսոփայությունը 18-րդ դարում» թեմայով և փոքրիկ ուսումնասիրություն Ռուսոյի մասին։ 1950-ին ատենախոսությունը ներկայացվեց Ժան Իպոլիտին և Վլադիմիր Յանկելևիչին, բայց ի վերջո այն մերժվեց։ Ավելի ուշ Ալտյուսերը գրեց, որ այս ստեղծագործությունը միշտ պահպանել է իր նշանակությունը իր համար, որը մարմնավորվել է Մոնտեսքյեի մասին գրքում, իսկ հետագայում՝ Ռուսոյի մասին աշխատություններում։ 1950-ականների սկզբին Ալտյուսերը վերջնականապես հեռացավ Հեգելից, որի ուսմունքը նրա համար դարձավ «բուրժուական» փիլիսոփայություն։
1953-1960 թվականներին Ալտյուսերը գրեթե ոչինչ չի հրապարակել մարքսիստական թեմաներով։ Բայց նրա ուսուցչական գործունեությունը նրա համար փիլիսոփայի և հետազոտողի համբավ ստեղծեց։ 1955 թվականին Ալտյուսերը «Revue de l'enseignement philosophique»-ում հրապարակեց բաց նամակ Փոլ Ռիկուրին, «Պատմության օբյեկտիվության մասին, պատմության գիտական հիմքերի մասին». Նամակը պատասխան էր Ռիկուրի կոշտ քննադատությանը Ռայմոնդ Արոնի «Պատմության փիլիսոփայության ներածություն»-ի վերաբերյալ։1959 թվականին լույս է տեսել նրա առաջին գիրքը՝ Մոնտեսքյեի փիլիսոփայության մասին։ 1960 թվականին Ալթյուսերը թարգմանել, խմբագրել և հրատարակել է Ֆոյերբախի ընտրված գործերը 1839-1845 թվականներին՝ գրելով նրա տեքստերի ժողովածուի նախաբանը։
1960-ական թթ. հիմնական աշխատանքներ
1961 թվականին «Երիտասարդ Մարքսի մասին՝ տեսության հարցեր» հոդվածի հրապարակմամբ ամսագրում սկսվեց Մարքսի մասին աշխատությունների շարք, որոնք Ալտյուսերին հռչակ բերեցին։ Ալտյուսերը միացավ ֆրանսիացի մարքսիստների միջև Մարքսի և մարքսիստական փիլիսոփայության շուրջ շարունակվող բանավեճին ։ Բանավեճը տեղի ունեցավ երեք տարբեր ձևերով՝ գրքերի հրատարակման միջոցով,հակասություններով «La Nouvelle Critique» թերթում (1964-1965 թթ.) և 1966թ-ի ԿԿ լիագումարում։
Մարքսի համար (1965, 1961-1965 թվականներին հրատարակված տեքստերի ժողովածու) և «Կարդալ «Կապիտալը»» (1965, համահեղինակներ Ջ. Ռանսիերը, Պ. Մասերեյը, Է. Բալիբարը և Ռ. Էստաբլը) Ալտյուսերին միջազգային համբավ են բերում, թեև խիստ քննադատության են ենթարկվում։ Նա դառնում է ԿԿ-ի առաջատար տեսաբաններից մեկը։ Այս գրքերում Ալտյուսերն առաջարկում է Մարքսի այն ժամանակվա արմատական մեկնաբանությունը։ Երկու տասնամյակ շարունակ նրա աշխատանքը ազդեցություն է ունեցել մարքսիստական բանավեճի վրա։ Հակասությունը հասավ գագաթնակետին 1960-ականների կեսերին, այն ունեցավ լայն հնչեղություն, և Ալտյուսերի երկու հիմնական գրքերը դարձան բեսթսելերներ։ Բանավեճի ընթացքում, որը տեղի ունեցավ Ստալինի անձի պաշտամունքի քննադատության ֆոնին, «հումանիստները» հակադրվեցին «գիտնականներին». Վերջինիս առաջնորդն էր Ալտյուսերը՝ հանդես գալով «տեսական հակամարդասիրության» դիրքերից։ Ալտյուսերը հիշեցրել է, որ «մարդասիրության» և, միևնույն ժամանակ, ստալինյան դիամատի դեմ պայքարում նա, բացի խիստ գիտական նպատակներից, հետապնդել է նաև քաղաքականը։ Թեև Ժան Պոլ Սարտրի հումանիզմն ու հակաստալինիզմը, որն այդ տարիներին մեծ ազդեցություն ուներ, նույնպես ձախ կողմում էր, սակայն նրա ոլունտարիզմը չնպաստեց հետևողական քաղաքական մարտավարության կամ ռազմավարության մշակմանը։Ֆրանսիայի կոմունիստական կուսակցության մարքսիստ-հումանիստները գիտական մարքսիզմը կապում էին ստալինիզմի հետ։ Ուստի Ալտյուսերի ինտելեկտուալ մանևրները Մարքսի արմատական մեկնաբանության համար իրականացվել են բավականին բարդ միջավայրում։
1960-ականների կեսերին Ալտյուսերի աշխատանքի ազդեցությամբ ԿԿ-ում ձևավորվեց նրա կողմնակիցների մի խմբակցություն, որը հիմնականում բաղկացած էր երիտասարդ մտավորականներից ։ Պաշտոնական ղեկավարությունը մնաց ստալինյան մարքսիզմի դիրքերին՝ քննադատվելով ինչպես «ձախից», ձևավորվող մաոիստական խմբերից, այնպես էլ «աջերից», հումանիստներից։ Ձախ խմբերը (մաոիստներ և տրոցկիստներ) դեմ էին կուսակցության վերափոխմանը խորհրդարանական կառույցի Ալտյուսերը սկզբում զգուշորեն, իսկ հետո ավելի բացահայտորեն իրեն նույնացնում էր ստալինիզմի մաոիստական ձախ քննադատության հետ (Մաո Ցզեդունի մասին նրա առաջին հիշատակումը թվագրվում է 1962 թվականին): 1966-ի վերջին Ալտյուսերը մաոիստական ամսագրերից մեկում տպագրեց անստորագիր հոդված՝ «Մշակութային հեղափոխության մասին», որը մեծ հնչեղություն ունեցավ։ Փիլիսոփան չինական մշակութային հեղափոխության սկիզբը գնահատել է որպես «տեսական մեծ հետաքրքրություն ներկայացնող պատմական աննախադեպ փաստ»։ Անդրադառնալով մշակութային հեղափոխության փորձին՝ Ալտյուսերը դեմ է արտահայտվել ԿԿ-ի վերափոխմանը խորհրդարանական տիպի կուսակցության և կոչ է արել բարեփոխել այն՝ հիմնվելով հեղափոխական շարժման զանգվածային բնույթի և ինքնակարողության վրա։
Այդ ժամանակ Ալտյուսերի ժողովրդականությունը Ֆրանսիայում այնքան էր աճել, որ քաղաքականության, գաղափարախոսության կամ տեսության հարցերի մասին հազվագյուտ ինտելեկտուալ քննարկում չէր հիշատակվում նրա աշխատանքի մասին։ 1965 թվականից Ալտյուսերը հրատարակչության համար սկսեց խմբագրել «Տեսություն» մատենաշարը, որտեղ էլ և նա և իր համախոհները հրատարակեցին։ Տեսական պայքարի առանցքային իրադարձությունները տեղի են ունեցել 1966 թ-ին։ Հունվարին Շուազի-լե-Ռուայում տեղի ունեցավ կոմունիստ փիլիսոփաների համաժողով։ Համաժողովում հումանիստների առաջնորդ Ռոջեր Գարոդին հանդես է եկել «դատապարտող ելույթով»՝ ընդդեմ տեսական հակահումանիզմի։ Ալտյուսերը բացակայում էր, նրա նամակը հնչեցվեց։ Հակասությունը Ալտյուսերի և Գարուդիի կողմնակիցների միջև երկարատև կոնֆլիկտի գագաթնակետին էր հասել։ Մարտին Արժանտոյում (Փարիզի արվարձան) տեղի ունեցավ Կենտրոնական կոմիտեի պլենումը, որտեղ նախագահում էր Լուի Արագոնը։ Ելնելով Ալտյուսերի և Գարուդիի թեզերի քննարկման արդյունքներից՝ ղեկավարությունը որոշեց (այն կարդացել է փիլիսոփա Լյուսիեն Սեվեն) աջակցել Գարուդիի դիրքորոշմանը, թեև վերջինս քննադատության է ենթարկվել։ Տեսական հակահումանիզմը կոչվում էր փակուղային մոտեցում, որը բացառում էր մարդու հայեցակարգը և սխալ մեկնաբանում սոցիալական հարաբերությունների և դասակարգային պայքարի հարցերը, բանաձևը պնդում էր, որ տեսությունը տանում է դեպի «իդեալիստական մարդաբանության» և «պատմական թերահավատութաւն»։ Կուսակցության գլխավոր քարտուղար Վալդեկ Ռոշը հայտարարեց, որ «կոմունիզմն առանց հումանիզմի կոմունիզմ չէ»։ 1966-ի վերջին 600 մաոիստ ուսանողներ պաշտոնապես հեռացվեցին ԿԿ-ից։ Պլենումից հետո Ալտյուսերը երկար նամակ է պատրաստել ԿԿ-ի Կենտրոնական կոմիտեին՝ քննադատելով բանաձևի տեսական խնդիրները, բայց նա այդպես էլ չուղարկեց։ Գարուդիին աջակցելու ղեկավարության որոշումը էլ ավելի նվազեցրեց Ալտյուսերի ազդեցությունը ԿԿ-ում։.
Նաև 1966 թվականին Ալտյուսերը մի քանի հոդվածներ հրապարակեց Ռուսոյի մասին։ 1967 թվականին նա գրել է «Մարքսիստական փիլիսոփայության պատմական առաջադրանքը» ծավալուն հոդված՝ տպագրելու խորհրդային «Փիլիսոփայության հիմնախնդիրները», սակայն այն չի ընդունվել խորհրդային ամսագրում և մեկ տարի անց տպագրվել է հունգարերեն։ Միևնույն ժամանակ Ալտյուսերը ԲՆԴ-ում կազմակերպեց Սպինոզայի խումբը տեսական և քաղաքական հարցերի շուրջ։ Խմբի անդամները, որոնց թվում էր Ալեն Բադիուն, թաքնվել են կեղծանուններով՝ հետևելով այն ժամանակվա բազմաթիվ ընդհատակյա կազմակերպությունների օրինակին։ 1967 և 1968 թվականներին, ընդհուպ մինչև մայիսյան իրադարձությունները, Ալտյուսերն իր ուսանողների հետ միասին անցկացրեց «Փիլիսոփայության դասընթաց գիտնականների համար» ԲՆԴ-ում։ Նյութի մի մասն էր «Փիլիսոփայություն և գիտնականների ինքնաբուխ փիլիսոփայություն» գիրքը (1974)։ 1968 թվականի փետրվարի 24-ին Ֆրանսիական փիլիսոփայական ընկերությունում Ալտյուսերը դասախոսություն է կարդացել «Լենինը և փիլիսոփայությունը» (հրատարակվել է 1969 թվականին)։
1968-ից հետո
1968 թվականի մայիսյան իրադարձությունների ժամանակ Ալտյուսերը հոսպիտալացվել է դեպրեսիվ խանգարման պատճառով և բացակայել Լատինական թաղամասից։ Նրա ուսանողներից շատերը մասնակցել են միջոցառումներին, և Ռեժիս Դեբրեն դարձել է միջազգային հեղափոխական հայտնի մարդ։ Ալտյուսերի լռությանը բացասաբար են ընդունել արմատական ուսանողները, ովքեր տների պատերին գրել էին. «A quoi sert Althusser? Althusser — a rien»․ Նա խիստ քննադատության է ենթարկվել ձախ մաոիստական «Դելո Նարոդա» թերթի կողմից, որը նրան անվանել է ռեվիզիոնիստ: Այդ պահից սկսած նրա ազդեցությունը ուսանողների վրա սկսեց նվազել։ Ալտյուսերի պասիվությունը դատապարտել են նրա որոշ կողմնակիցներ, հատկապես ուսանող Ժակ Ռանսյերը։
1969-ին գրվել է «Պետություն, իրավունք, վերադաս» աշխատությունը, որը վերջնականապես չի տպագրվել (ամբողջությամբ տպագրվել է 1995 թ.), որի մաս է կազմել «Պետության գաղափարախոսությունը և գաղափարախոսական ապարատները» հայտնի հոդվածը, որը տպագրվել է 1995 թ. «La Pensée» ամսագիրը 1970 թ։ Նույն թվականին Ալտուսերը գրեց չիլիացի մարքսիստ սոցիոլոգ Մարթա Հարնեքերի «Պատմական մատերիալիզմի հիմունքները» աշխատության առաջաբանը, որը հրատարակվել է Մեքսիկայում և Արգենտինայում և դարձել բեսթսելլեր։ Այդ ժամանակ Ալտյուսերը մեծ ժողովրդականություն էր ձեռք բերել Լատինական Ամերիկայում. որոշ ձախ ակտիվիստների և մտավորականների համար նա գրեթե նոր Մարքսն էր, թեև նրա աշխատանքը բուռն քննարկումների և սուր քննադատության առարկա էր։ 1960-1970-ականների վերջին նրա հիմնական գործերը թարգմանվեցին անգլերեն՝ «Մարքսի համար» 1969 թվականին, «Կարդացեք «Կապիտալը»» 1970 թվականին, որից հետո Ալտյուսերի գաղափարները լայն տարածում գտան անգլիախոս մարքսիստների շրջանում։
1970-ականներին Ալտյուսերը ինտենսիվ աշխատել է ԲՆԴ-ում, նրա վարչական պարտականությունների շրջանակը բավականին լայն էր։ Նա հրատարակեց «Տեսություն» շարքը ։ 1970-ականների սկզբին ԿԿ-ն մտավ տեսական խնդիրների շուրջ ներքին հակամարտությունների մեջ, որոնք տեղի էին ունենում եվրոկոմունիզմի առաջացման ֆոնին։ Ալտյուսերի ստրուկտուալիստական մարքսիզմն այդ պայմաններում քիչ թե շատ ֆորմալացված միտումներից էր։ Ալտյուսերը քննադատեց ինչպես ձախակողմյան միասնության խորհրդարանական ռազմավարությունը, այնպես էլ ստալինիզմի մնացորդները, որոնք դեռ պաշտոնապես չեն մերժվել ԿԿ-ի ղեկավարության կողմից։ Ամենաշատ քննարկվող հարցերից մեկը «պրոլետարիատի դիկտատուրայի» թեզն էր, որից ԿԿ-ն պաշտոնապես հրաժարվեց իր համագումարում 1976 թվականին ։ Ալտյուսերը սուր քննադատության ենթարկեց, թե ինչ ձևով է դա արվել, իսկ ավելի ուշ իր դիրքորոշումն արտահայտեց «Ինչը պետք է փոխվի Կոմունիստական կուսակցությունում» հրապարակումների շարքում «Le Monde»-ում (1978 թ.)։ Ալտյուսերն ու իր համախոհները աստիճանաբար կորցրեցին իրենց դիրքերը Կոմկուսի կազմում՝ վերածվելով մարգինալ խմբի, որը բաղկացած էր հիմնականում ուսանողներից ու մտավորականներից։ Նրանք փորձում էին պաշտպանել իրենց դիրքերը կուսակցության ներսում, սակայն Ալտյուսերի պարտությունն անվիճելի էր։ Միևնույն ժամանակ, ԿԿ-ում քաղաքական բաժանումը աջ կամ ձախ սկզբունքով կարող էր պայմանական լինել. Ալտյուսերը հաճախ նման դիրքորոշումներ ուներ, օրինակ՝ աջ կոմունիստ Ժան Էլենշտեյնի հետ։
Ալտյուսերը շարունակեց մասնակցել ԿԿ-ի տարբեր հանրային միջոցառումներին։ 1973 թվականին Լը Հյումանիտե թերթի կողմից կազմակերպված «Կոմունիստներ, մտավորականներ և մշակույթ» քննարկմանը (Ժան Էլենշտեյնի և Լուի Արագոնի հետ միասին), 1976 թվականին գրքի փառատոնում 1975 թվականին Ալտյուսերը ստացել է իր դոկտորական կոչումը Ամիենի համալսարանից՝ հիմնվելով հրատարակված աշխատանքների ամբողջականուփյան վրա։ 1976 թվականին լույս է տեսել տարբեր տարիների հոդվածների ժողովածուն՝ «Դիրքեր»։ Նույն թվականի հուլիսին փիլիսոփան դասախոսություն է կարդացել Մադրիդի և Բարսելոնայի համալսարաններում, իսկ 1977 թվականի նոյեմբերին հանդես է եկել «Վերջապես մարքսիզմի ճգնաժամը» զեկույցով։ Վենետիկում իտալական « Il Manifesto » ձախ ամսագրի կողմից կազմակերպված կոնգրեսում։ «Մաքիավելիի մենակությունը» զեկույցը ներկայացվել է Քաղաքական գիտության ազգային հիմնադրամի (1977 թ.) կազմակերպված գիտաժողովում։ «Ռևիզիոնիստական» տեքստը «Մարքսը իր սահմաններում» (հրատարակվել է 1994 թվականին) և Մարքսիզմի մասին հոդվածը իտալական Enciclopedia Europea-ի համար թվագրվում են 1978 թ.։ 1979-ին Ալտյուսերը պետք է զեկուցեր հոգեվերլուծության մասին Թբիլիսիի ֆրանս-խորհրդային կոնֆերանսին, սակայն նա հրաժարվեց մասնակցել։
Հիվանդություն. Անձնական կյանք
Ալտյուսերը տառապում էր մանիակալ-դեպրեսիվ փսիխոզով իր հասուն կյանքի ընթացքում, նա հաճախակի դեպրեսիաներ ուներ, որոնք, հավանաբար, սկսվեցին 1938 թվականին և կանոնավոր դարձան գերմանական գերության մեջ գտնվելու հինգ տարիներից հետո ։ Նա իր կյանքի մեծ մասն ապրել է ԿԿ-ի շենքի բնակարանում՝ հազվադեպ լքելով այն։ 1950-ական թվականներից նա գտնվում էր մշտական բժշկական հսկողության տակ, հաճախ հոգեբուժական և քիմիաթերապևտիկ բուժում էր անցնում կլինիկաներում, որոնք ներառում էին բուժման արմատական մեթոդներ (էլեկտրաշոկ) ։ Ալտյուսերը չի սահմանափակվել միայն բժիշկների կողմից նշանակված դեղամիջոցներով և զբաղվել ինքնաբուժությամբ՝ օգտագործելով տարբեր դեղամիջոցներ ալկոհոլի հետ միասին։ Նա բուժվել է հոգեվերլուծության օգնությամբ։ Ըստ Է. Ռուդինեսկոյի, 1965 թվականից Ալտյուսերը սկսեց կանոնավոր սեանսներ անցնել հոգեվերլուծաբան Ռենե Դիատկինի հետ, ով նրա բժիշկն էր մինչև մոտ 1987 թվականը։ Հիվանդությունը ազդեց գիտական արտադրողականության վրա. օրինակ, 1962 թվականին փիլիսոփան սկսեց գիրք գրել Մաքիավելիի մասին դեպրեսիվ սրացման ժամանակ և արդյունքւոմ 3 ամիս անցկացրեց կլինիկայում։ 1968 թվականի մայիս-հունիս ամիսների իրադարձությունների ժամանակ Ալտյուսերին մեղադրում էին պասիվության մեջ, թեև նա այդ ժամանակ բուժման կուրս էր անցնում։ 1976 թվականին Ալտյուսերը հաշվարկեց, որ անցած 30 տարիներից 15-ը նա անցկացրել է հիվանդանոցներում և հոգեբուժական կլինիկաներում։
Կանանց իրավունքներ
Կանանց իրավունքներ, ամբողջ աշխարհի կանանց ու աղջիկներին վերագրվող իրավունքներ ու իրավասություններ, որոնք հիմք են հանդիսացել 19-րդ դարում կանանց իրավունքների շարժման ու 20-րդ դարում ֆեմինիստական շարժման համար։ Որոշ երկրներում այս իրավունքներն ամրագրված են օրենքով, տեղական սովորույթներով ու վարվեցողությամբ, մինչդեռ այլ երկրներում դրանք անտեսված ու ճնշված են։ Մարդու իրավունքների ավելի ընդգրկուն պատկերացումներից տարբերվում են տղամարդկանց ու տղաների օգտին պատմական ու ավանդական կողմնակալության դեմ պահանջով, որն ուղղված է կանանց ու աղջիկների կողմից իրենց իրավունքներին տեր կանգնելուն ։
Կանանց իրավունքներին առնչվող թեմաներն են՝ մարմնական ամբողջականության ու ինքնուրույնության իրավունքը, սեռական բռնությունից զերծ լինելու իրավունքը, կանանց ընտրական իրավունքը, պետական պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքը, իրավական պայմանագրեր կնքելու իրավունքը, ընտանեկան իրավունքը, աշխատելու իրավունքը, արդար աշխատավարձի իրավունքը, վերարտադրողական իրավունքները, սեփականության իրավունքը և կրթություն ստանալու իրավունքը ։
62-րդ հարավային զուգահեռական
62-րդ հարավային զուգահեռականը հասարակածից 62° դեպի հարավ գտնվող լայնությունների շրջանագիծն է։
Զուգահեռականն անցնում է Անտարկտիդայով և Հարավային օվկիանոսով։
Հեռավորությունը հարավային բևեռից 3125 կմ է, երկարությունը՝ 18 863 կմ, ինչը կազմում է հասարակածի երկարության 47%-ը։
Զուգահեռականով հատվող տարածքները
հավակնում են Արգենտինան, Միացյալ Թագավորությունը և Չիլին
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարավային զուգահեռականներ
Կանանց իրավունքներ
Միջագետք
Հնագույն Շումերիայում կանայք կարող էին գույք գնել, որպես սեփականություն ունենալ, վաճառել կամ ժառանգել ։ Կարող էին զբաղվել առևտրով ու դատարանում որպես վկա ցուցմունք տալ ։ Սակայն նրանց ամուսիններն իրավունք ունեին ամուսնալուծվելու մանր զանցանքների համար, իսկ ամուսնալուծված տղամարդը կարող էր կրկին ամուսնանալ այլ կնոջ հետ, երթ իր առաջին կինը զավակ լույս աշխարհ բերած չլիներ ։ Կանացի Ինաննա աստվածությունը լայնորեն երկրպագվում էր ։ Աքքադացի բանաստեղծուհի Էնհեդուաննան, որը Ինաննայի քրմուհին էր ու Սարգոնի դուստրը, հայտնի ամենահին գրողն է, որի անունը գրառվել է ։ Հին բաբելոնյան օրենքները թույլ էին տալիս ամուսնուն բաժանվել կնոջից ցանկացած պարագայում , բայց այդպես վարվելիս նա պետք է կնոջը հետ վերադարձներ նրա ամբողջ ունեցվածքն ու երբեմն էլ տուգանք վճարեր նրան ։ Շատ օրենքներ կնոջն արգելում էին ամուսնուն դիմել ամուսնալուծության պահանջով, իսկ այդ պահանջը ներկայացրած կնոջը ենթարկում էին այն պատիժներին, ինչով պատժվում էր ամուսնական անհավատարմության մեջ բռնված կինը ․ որոշ բաբելոնական ու ասորական օրենքներ, սակայն, կանանց վերապահում էին ամուսնալուծվելու նույն իրավունքն, ինչ տղամարդկանց և նրանցից պահանջում էին ճիշտ նույն տուգանքը ։ Արևելասեմիտական աստվածությունների մեծամասնությունը արական էր ։
Հնդկաստան
Վեդայական դարաշրջանի սկզբում կանայք ունեին սեռային հավասարություն տղամարդկանց հետ կյանքի բոլոր բնագավառներում ։ Հին հնդկական քերականներ Պատանջալիի և Կատյայանիի աշխատություններում ասվում է, որ վեդայական դարաշրջանի սկզբում կանայք կրթություն էին ստանում ։ Կանայք ամուսնանում էին հասուն տարիքում և հավանաբար ազատ են եղել ամուսին ընտրելու հարցում ։
Հռոմ
Հռոմեական օրենքներն ստեղծվել էին տղամարդկանց կողմից՝ հօգուտ տղամարդկանց ։ Կանայք ձայնազուրկ էին ու չէին կարող զբաղեցնել հասարակական պաշտոններ ։ Հին Հռոմում ազատ ծնված կանայք քաղաքացիներ էին, որոնք ունեին իրավական արտոնություններ և պաշտպանություն, որոնցից զուրկ էին ոչ քաղաքացիներն ու ստրուկները։ Հռոմեական հասարակությունը հայրիշխանական էր, և կանայք չէին կարող ընտրությն մասնակցել, պաշտոն զբաղեցնել կամ ծառայել բանակում ։ Բարձր հասարակարգի կանայք քաղաքական ազդեցույուն ձեռք էին բերում ամուսնության կամ մայրանալու միջոցով։ Հռոմեական հանրապետության տարիներին Գրակխի եղբայրների մայրն ու Հուլիոս Կեսարի մայրը հայտնի էին որպես օրինաակելի կանայք, որոնք նպաստել էին իրենց որդիների կարիերային։ Հռոմեական կայսրության ժամանակ կայսեր ընտանիքին պատկանող կանայք կարող էին ունենալ զգալի քաղաքական իշխանություն ու հաճախ պատկերվում էին արվեստի մեջ ու մետաղադրամնեի վրա ։ Հռոմեական հասարակության կենտրոնական դեմքը pater familias կամ ընտանիքի տղամարդ գլխավորն էր, որն իշխանություն ուներ իր երեխաների, ծառաների ու կնոջ վրա ։ Աղջիկները տղաներին հավասար ժառանգական իրավունքներ ունեին, եթե իրենց հայրը մահացել էր առանց կտակ թողնելու ։ Երեխա ունենալը խրախուսվում էր պետության կողմից և մ․թ․ա․ 27–14 թվականներին «երեք երեխաների օրինական իրավունքը» երեք երեխա ծնած կնոջը շնորհում էր սիմվոլիկ պատիվներ ու նրան ազատում տղամարդու վերահսկողությունից ։ Հռոմեական հանրապետության վաղ շրջանում հարսնացուն իր հոր վերահսկողությունից անցնում էր ամուսնու «ձեռքը» և ենթարկվում նրա կամքին ։ Ամուսնության այս տեսակից հրաժարվել են Հուլիոս Կեսարի իշխանության օրոք, երբ անգամ ամուսնությունից ու ամուսնու տուն տեղափոխվելուց հետո հետո կինն օրենքով դարձյալ մնում էր իր հոր իշխանության տակ։ Սա անկախության առաջին դրսևորումն էր, որը վայելում էին հռոմեացի կանայք ։ Թեև օրինական հարցերում կանայք պատասխանատու էին իրենց հոր առջև, նրանք ազատ էին նրա վերահսկողությունից իրենց առօրյա կյանքում, իսկ ամուսինն օրինական որևէ ազդեցություն չուներ կնոջ վրա ։ Հոր մահից հետո կինն օրենքով ազատագրվում էր։ Ամուսնացած կինը պահպանում էր ամուսնությամբ ձեռք բերված ունեցվածքը ։ Դասական հռոմեական իրավունքով տղամարդուն արգելվում էր կնոջը ֆիզիկական բռնության ենթարկել կամ ստիպել նրան սեքսով զբաղվել ։ Կնոջը ծեծելը բավարար հիմք էր ամուսնալուծության կամ ամուսնու դեմ այլ դատական գործընթացների համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ Կատեգորիա:Գենդերային հետազոտություններ Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ Կատեգորիա:Հասարակական շարժումների պատմություն Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Լուի Ալտյուսեր
Հիվանդություն. Անձնական կյանք
Ինքնակենսագրության փաստերը քննադատորեն են գնահատվում հետազոտողների կողմից։ Ըստ հրատարակիչների՝ «Ապագան երկար է տևում»-ը փաստի և հորինվածքի անքակտելի միահյուսում է։ Ալտյուսերը կենտրոնացել է ընտանեկան հանգամանքների նկարագրության վրա՝ առանց հաշվի առնելու, օրինակ, ԲՆԴ-ի ազդեցությունը իր անձի վրա: Կենսագիր Յան Մուլյեր-Բուտանը, Ալտյուսերի կենսագրության վաղ շրջանի մանրակրկիտ վերլուծությունից հետո, եզրակացրեց, որ փաստից հետո գրված ինքնակենսագրությունը իրադարձությունները մեկնաբանում է կյանքի փլուզման պրիզմայով: Մուլյե-Բուտանը կարծում է, որ Հելենն էր, ով առանցքային դեր է խաղացել Ալտյուսերների ընտանիքի պատմության «ֆատալիստական» ներկայացման ստեղծման գործում՝ հիմնականում ձևավորելով իր տեսլականը դեռևս 1964 թ.։ Ըստ Գ.Էլիոթի, ինքնակենսագրությունը, առաջին հերթին, ստեղծում է կործանման և ինքնաոչնչացման տպավորություն։ Ալտյուսերը, ամենայն հավանականությամբ, թաքցրել է մշտական դեպրեսիայի սկիզբը ավելի ուշ (հետպատերազմյան) շրջան՝ բաց թողնելով հիվանդության ավելի վաղ դրսևորումները դպրոցում և համակենտրոնացման ճամբարում։
Յան Մուլյե-Բուտանը դեպրեսիաները կապում է ոչ միայն իր անձնական կյանքի իրադարձությունների, այլև քաղաքական հիասթափությունների հետ։ Ալտյուսերի կենսագիրները ուշադրություն են հրավիրում ԿԿ-ի ներքին մշակույթի վրա, որը նրա քաղաքական մտածողության և հոգեբանական վիճակի վրա ազդող կարևոր գործոն էր։ Ըստ Մուլե Բուտանիի, Ալտյուսերը վաղ տարիքից զարգացրել է մտերիմ հոգեբանական կապ իր քրոջ՝ Ժորժետի հետ, և թեև նա հազվադեպ է հիշատակել նրան իր ինքնակենսագրության մեջ, նրա հետ հարաբերությունները կարևոր տարր են եղել նրա կյանքում: Քույրը ևս դեպրեսիաներ ուներ, և չնայած այն հանգամանքին, որ եղբայրն ու քույրը գրեթե ողջ չափահաս կյանքն ապրել են միմյանցից առանձին, նրանց դեպրեսիաները հաճախ համընկնում էին ժամանակի հետ։ 1960-ականներին Ալթուսերը մտերիմ հարաբերություններ է ունեցել իտալուհի Ֆրանկա Մադոնիայի հետ՝ փիլիսոփա, դրամատուրգ և նրա ստեղծագործությունների թարգմանիչ։ Մադոնիան գեղեցիկ կին էր հարուստ բուրժուական ընտանիքից։ 1998 թ-ին հրապարակվեց նրանց նամակագրությունը (1961-1973 թվականներին Ալտյուսերի ավելի քան հինգ հարյուր նամակներով)։ Ըստ Է.Ռուդինեսկոյի՝ Ալտյուսերը սիրահարված էր Մադոնյային, ով իր համար մարմնավորում էր այն ամենը, ինչ պակասում էր մանկության և փարիզյան կյանքում՝ իսկական ընտանիք, ապրելու արվեստ, այլ մտածելակերպ, հաղորդակցություն և ցանկություններ։
Կնոջ սպանությունը և վերջին տարիները
1978 թվականի ընտրություններում ֆրանսիական ձախերի և ԿԿ-ի պարտությունից հետո Ալտյուսերի դեպրեսիաներն ավելի հաճախակի դարձան և ուժեղացան ։ Դիֆրագմայի կերակրափողի բացվածքի ճողվածքը հեռացնելու վիրահատության ենթարկվելով (ճողվածքի պատճառով Ալտյուսերի համար դժվար էր շնչել ուտելիս), փիլիսոփան 1980 թվականի ողջ ամառը անցկացրեց կլինիկայում։ Ալտյուսերի խոսքով՝ վիրահատությունը հանգեցրել է ինչպես ֆիզիկական ինքնազգացողության, այնպես էլ հոգեկան վիճակի վատթարացման։ Մասնավորապես, նրա հետապնդման մոլուցքը սրվեց։ Բուժումը դրական արդյունք չի տվել, սակայն հոկտեմբերի սկզբին Ալտյուսերը դուրս է գրվել կլինիկայից։
Պատմական համատեքստ
Երկու կարևոր քաղաքական իրադարձություններ ազդեցին Ալտյուսերի ամենահայտնի աշխատությունների գրման վրա՝ «Մարքսի համար» (1965 թ.), «Կարդալ «կապիտալը»»(1965 թ.) և «Լենինը և փիլիսոփայությունը» (1969 թ.)։
ԽՄԿԿ 20-րդ համագումարը շրջադարձային էր միջազգային կոմունիստական շարժման համար։ Ապաստալինացումը այնքան էլ չարդարացրեց իր վրա դրված հույսերը։ Այնուամենայնիվ, կոմունիստական կուսակցությունների արևմտյան մտավորականների համար դա նշանակում էր քննադատության ազատություն, թեև սահմանափակ, և մարքսիստական և ոչ մարքսիստական ավանդույթների միջև փոփոխությունների և փոխազդեցության հնարավորություն։ Ամենից կարևորը հենց ստալինյան մարքսիզմի նկատմամբ քննադատական վերաբերմունքի հնարավորությունն էր։ Չին-խորհրդային պառակտումից հետո Չինաստանը շատ կոմունիստ մտավորականների համար դիտում էր որպես սոցիալիզմի ինքնաբավ մոդել, որը համակրանք առաջացրեց որպես այլընտրանք խորհրդայինին։ Այս վերաբերմունքը, ի թիվս այլ բաների, պայմանավորված էր Խորհրդային Միության կողմից «ձեռք բերված սոցիալիզմի» համար վճարած բարձր գնով։
Ստալինյան մարքսիզմ
1950-ական թվականներին՝ 20-րդ համագումարից առաջ և հետո, Ֆրանսիայի կոմունիստական կուսակցությունը կանգնած էր ստալինյան մարքսիզմի (խորհրդային ավանդույթի համաձայն՝ «մարքսիզմ-լենինիզմ») դիրքերի վրա։ Տեքստերի ամբողջությունը սահմանափակվում էր Մարքսով, Էնգելսով, Լենինով և Ստալինով։ Դոգմատիկ ավանդույթը փիլիսոփայության մեջ տալիս էր երեք տարբերակ՝ ապավինել «գերմանական գաղափարախոսությանը» և զբաղվել իրական պատմության հետ, զարգացնել դիալեկտիկա պատմական մատերիալիզմի հիման վրա, այսինքն՝ ավելացնել այն, ինչ խոստացել է գրել Մարքսը, բայց չի գրել. զարգացնել Էնգելսի հետագա փիլիսոփայական և բնագիտական գաղափարները։ Վերջին ավանդույթը համակարգվեց ու կոդավորվեց և կոչվեց «դիալեկտիկական մատերիալիզմ»։
Նեոմարքսիզմ
Որոշ մտավորականներ պաշտպանում էին մարքսիզմի հումանիստական բնույթը։ Հումանիզմի մեջ կար երկու հիմնական գիծ։ Առաջինը Մարքսին վերագրեց լուսավորության հումանիստական ավանդույթին, մարքսիզմի հիմնադիրն այս մեկնաբանությամբ ռացիոնալիստ էր, էքզիստենցիալիստ և ֆենոմենոլոգ։ Հումանիզմի գիծը ձևավորվել է Ժան-Պոլ Սարտրի, Անրի Լեֆևրի և Մորիս Մերլո-Պոնտիի ստեղծագործությունների հիման վրա, ովքեր մարքսիզմի մեջ ինտեգրեցին Հուսերլի և Հայդեգերի ֆենոմենոլոգիան և էքզիստենցիալիզմը։ Մերլո-Պոնտին և Սարտրը շեշտում էին փիլիսոփայության քաղաքական հարթությունը՝ հակադրվելով ստալինյան մարքսիզմի գիտությանը։ Մերլո-Պոնտին երկար ժամանակ չմնաց մարքսիստ, ի տարբերություն Սարտրի, ով մոտեցավ ԿԿ-ին: Մերլո-Պոնտին ֆենոմենոլոգիական միտումնավորությունը սինթեզել է պատմական պրակտիկայի հայեցակարգի հետ։ Սարտրի էկզիստենցիալիզմը ժխտում էր պատմական և տնտեսական դետերմինիզմը՝ առաջին տեղում դնելով մարդկային սուբյեկտիվությունն ու ազատությունը։ Սարտրը, ի տարբերություն Մերլո-Պոնտիի, փորձեց մարքսիզմը հարմարեցնել ներկայիս քաղաքական իրավիճակին։ Թեև երկու մտածողներն էլ հիմնականում անքննադատորեն աջակցում էին Խորհրդային Միությանը, մարքսիզմի նրանց անկախ տարբերակները միանշանակորեն ուղղված էին ստալինյան տարբերակի դեմ: Մեկ այլ գիծ ուշադրություն հրավիրեց պրոլետարիատի պատմական փորձի վրա, որը մարքսիստական տեսությունը կոնցեպտուալ ձևակերպեց։ Պրոլետարիատը պատմական գործընթացի հիմնական առարկան էր, իսկ տեսության համարժեքությունը որոշվում էր բացառապես քաղաքական պրակտիկայի արդյունավետությամբ։ Այս մոտեցման վրա ազդել են Գյորգի Լուկաչի, Անտոնիո Գրամշիի և Կարլ Կորշի աշխատանքը։.
Ալտյուսերը հակադրվում էր հումանիզմի երկու տարբերակներին (հումանիստներից ստալինիստի պիտակ ստանալիս), պաշտպանում էր գիտությունը և մարքսիզմի ինքնավարությունը՝ որպես տեսական գործունեություն, ինչին դեմ էին Լուկաչի և Գրամշիի հետևորդները։
Ֆրանսիական ստրուկտուալիզմը և Լականի հոգեվերլուծությունը
Ֆրանսիայում հոգեվերլուծության առաջատար ներկայացուցիչ Ժակ Լականը սինթեզել է հոգեվերլուծությունը և կառուցվածքայնությունը։ Անգիտակցականը, ըստ Լականի, կառուցված է այնպես, ինչպես լեզուն։ Լականը անհատականության ձևավորման փուլերն ըստ Ֆրոյդի մեկնաբանել է կառուցվածքային լեզվաբանության տեսանկյունից։ Ֆրոյդի իդը, սուպերէգոն և եսը փոխարինվում են իրական, խորհրդանշական և երևակայականով։ Սուբյեկտն անցնում է մշակույթի իշխանությանը ենթարկվելու տարբեր փուլեր՝ խորհրդանշական կարգի կանոնների տեսքով։ Նախնական ներկայացումը պայման է հետագա սոցիալական հաղորդակցության համար։ Նախաբանային «Երևակայական» փուլում («հայելի»՝ Ֆրեյդի նարցիսիզմի համարժեքը) հայելու մեջ նրա պատկերի հիման վրա ձևավորվում է գեղարվեստական ինքնություն։ «Խորհրդանշական» փուլի լեզվի աշխարհ անցնելիս տեղի է ունենում Էդիպյան բարդույթի մասնակի լուծում, սակայն երևակայական ինքնությունը սպառնում է. երեխան սովորում է տեսնել բառի և առարկայի միջև եղած բացը։ Մարդկային կյանքը հայելային փուլի կորած պատրանքային ինքնության ապարդյուն որոնում է:
Գիտության փիլիսոփայություն Գաստոն Բաչելարդի կողմից
Ալտյուսերի ուսուցիչ Գաստոն Բաշելարդն ուսումնասիրել է գիտության պատմությունն ու փիլիսոփայությունը։ Բաշելարդը մշակեց իմացաբանական բաց հասկացությունը, որն ուներ երկու հիմնական ասպեկտ։ Նախ, գիտությունը առօրյա կյանքի շարունակություն չէ, այլ ենթադրում է առօրյա փորձի խզում տեսական հասկացություններ (հասկացություններ) ստեղծելիս։ Այդ հասկացություններն այնուհետև մարմնավորվում են իրերի, գործիքների և փորձերի մեջ: Երկրորդ, գիտական հասկացությունները ներառված են ցանցում, այլ հասկացությունների համակարգ, գիտական հասկացությունն ինքնին նշանակություն չունի առանց այլ հասկացությունների հետ կապի։