cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տեր դը Դրուանս
Բնակավայրը ստեղծվել է 2016 թվականի հունվարին` Լասի, Սեն Ժան լը Բլան և Սեն Վիգոր դե Մեզրե համայնքների միավորման արդյունքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:2017 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պոձախարիչի
Պոձախարիչի (Підзахаричі), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Պուտիլայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոձախարիչի գյուղում բնակվում էր 443 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Պուտիլայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նովոգուրովսկի
Նովոգուրովսկի (Новогуровский), գյուղ Ռուսաստանի Տուլայի մարզի Նովոգուրովսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3613 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1946 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տուլայի մարզի Նովոգուրովսկի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Վարդանաձորի աղբյուրներ
Վարդանաձորի աղբյուրներ, ջրաերկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Սյունիքի մարզի Անգեղակոթ գյուղից 17 կմ հարավ-արևմուտք՝ Սիսիան-Նախիջևան ավտոճանապարհից 160 մ ներքև։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Սյունիքի մարզում
Բոգաշ
Բոգաշ, լեռ Թուրքիայում Պոնտական լեռների համակարգում, Տրապիզոն քաղաքից հյուսիս-արևմուտք, Գյումուշխանե տանող ճանապարհից աջ, վերջինիս մոտավորապես 35 կմ հյուսիս ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Տրապիզոնի մարզ
Բրեձա
Բրեձա (ბრეძა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 720 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 26 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 496 մարդ ։
Ցամաքային բիոմներ
Ցամաքային բիոմները խմբավորվում են գերազանցապես ըստ իրենց բուսականության տիպի։
Բիոմների աշխարհագրական դասակարգումը հիմնականում կախված է կլիմայից։ Այդ պատճառով տեղումները և ջերմաստիճանային տատանումները հաճախ տվյալ շրջանում գոյություն ունեցող բիոմի տեսակը որոշող առանցքային գործոններն են։ Եթե կլիմայական պայմաններն աշխարհագրական տարբեր տարածաշրջաններում նույնն են, ապա միևնույն տեսակի բիոմը կարող է գոյություն ունենալ երկու կամ ավելի վայրերում էլ։
Յուրաքանչյուր բիոմ բնութագրվում է որոշակի կենսաբանական համակեցության տիպով։ Համաշխարհային տաքացման վերաբերյալ անհանգստությունը մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում բուսականության ձևերի վրա կլիմայի ունեցած ազդեցության վերաբերյալ։ Oգտագործելով արբանյակները գիտնականները փաստագրում են բիոմների սահմանների աշխարհագրական տեղաշարժերը, սառցածածկերի պակասումը և այլն։
Արևադարձային անտառներ
Արևադարձային անտառները գոյություն ունեն հասարակածային տարածքներում, որտեղ ջերմաստիճանը բարձր է, իսկ օրվա տևողությունը կլոր տարին 11-ից 12 ժամ է։ Բուսականության տիպը հիմնականում որոշվում է թափվող անձրևներով։
Շատ ծառեր պատված են լույսին ընդառաջ աճող և փաթաթվող ծառանման բույսերով։ Այլ բույսեր, օրինակ՝ խոլորձները, արեգակնային լույսին հասնում են աճելով բարձր ծառերի ճյուղերի կամ բների վրա։ Առանձին ծառեր արեգակնային առավելագույն լուսավորվածության հասնում են ընդհանուր անտառային ծածկից վեր բարձրանալով։ Շատ կենդանիներ նույնպես բնակվում են ծառերի վրա, որտեղ սնունդն առատ է։ Կապիկները, թռչունները, միջատները, օձերը, չղջիկներն ու գորտերը սնունդ և ապաստան են գտնում հողից բազմաթիվ մետրերի բարձրության վրա։
Սավաննա
Սավաննաներում գերակշռող են խոտաբուսականությունն ու առանձին կանգնած ծառերը։ Ջերմաստիճանը տաք է կլոր տարին։ Տարեկան միջին տեղումները կազմում են 30-50 սմ, կտրուկ եղանակային փոփոխություններով։ Կայծակի կամ մարդու գործունեության հետևանքով առաջացած հրդեհները կարևոր աբիոտիկ գործոն են։ Խոտատեսակները հրդեհներից հետո կենդանի են մնում, որովհետև նրանց ընձյուղների աճման կետը գտնվում է հողի տակ։ Այլ բույսեր ունեն սերմեր, որոնք անմիջապես հրդեհից հետո ծլում են։
Անձրևային եղանակին խոտաբուսականության ու փոքր լայնատերև բույսերի աճը հարուստ սննդի աղբյուր է ստեղծում բուսակեր կենդանիների համար։ Աֆրիկյան սավաննաներում ապրում են զեբրերի ու այծեղջերուների շատ տեսակներ, ինչպես նաև առյուծներ ու վագրակատուներ։ Կենգուրուի մի քանի տեսակներ Ավստրալիայի սավաննայի գերակշռող խոտակերներն են։ Սավաննաները բնակեցնող այլ կենդանիներ են կրծողները, օրինակ՝ մկները, խլուրդները, գետնասկյուռներն ու շերտավոր սկյուռները։
Անապատ
Անապատները բիոմների մեջ ամենաչորն են։ Դրանք բնութագրվում են սակավ և անկանխատեսելի մթնոլորտային տեղումներով՝ տարեկան 30 սմ-ից պակաս։ Որոշ անապատներում շատ շոգ է, ցերեկային ժամերին հողի մակերեսին ջերմաստիճանը հասնում է 60 աստիճան Ցելսուսի (մոտ 140 Ֆարենհայտ)։
Այլ անապատներ, օրինակ՝ Ժայռոտ լեռներից (Rocky Mountains) արևմուտք գտնվողները և հյուսիսային Չինաստանում ու հարավային Մոնղոլիայում տարածվող Գոբի անապատը, համեմատաբար ցուրտ են։ Ցուրտ անապատներում օդի ջերմաստիճանը կարող է իջնել -30 աստիճան Ցելսուսից (մոտ -22 Ֆարենհայտ) ցածր։
Անապատային բուսականությունը, որպես կանոն, ներառում է ջուր պահեստող բույսեր, ինչպիսին կակտուսներն ու խոր արմատակալած թփերն են։ Տարբեր տեսակի օձերը, մողեսներն ու սերմակեր կրծողները անապատների սովորական բնակիչներն են։ Հոդվածոտանիները, օրինակ՝ կարիճներն ու մի շարք միջատներ, նույնպես ապրում են անապատներում։
Տայգա
Տայգան Երկիր մոլորակի ամենամեծ ցամաքային բիոմն է։ Այն լայն գոտով ձգվում է Հյուսիսային Ամերիկայի ու Ասիայի վրայով՝ Հյուսիսային բևեռային շրջագծից հարավ։ Տայգան բնութագրվում է երկար, ձնառատ ձմեռներով ու կարճ, խոնավ ամառներով, որոնք երբեմն տաք են լինում։ Շատ ասեղնատերևավորների կոնանման ձևը թույլ չի տալիս, որ նրանց վրա ձյուն կուտակվի և ճյուղերը կոտրատվեն։ Տայգայի կենդանիների թվին են պատկանում որմզդեղնը, ազնվացեղ եղջերուն, ճագարը, արջերը, գայլերը, կաքավն ու չվող թռչունները։ Ասիական տայգայում դեռևս բնակվում են ոչնչացման եզրին կանգնած սիբիրյան վագրերը։
Տունդրա
Տունդրան ծածկում է Արկտիկայի ընդարձակ տարածությունները տայգայի ու բևեռային սառույցների միջև։ Մշտապես սառցակալած ենթահողը, խիստ ցածր ջերմաստիճանները և ուժեղ քամիներն են պատճառը արկտիկական տունդրայում ծառերի ու այլ բարձր բուսականության բացակայության։ Արկտիկական տունդրան ստանում է տարեկան տեղումների քիչ քանակություն։
Տունդրայի բուսականությունը ներառում է փոքր թփեր, խոտաբուսականություն, մամուռներ ու քարաքոսեր։ Հյուսիսային եղջերուն, խոյացուլերը, գայլերն ու լեմինգները (մանր կրծողների տեսակ) արկտիկական տունդրայում բնակվող կաթնասուններից են։
Ուժեղ քամիներն ու ցածր ջերմաստիճանները բոլոր լայնությունների բարձր լեռնագագաթներին, ներառյալ արևադարձները, ստեղծում են բուսական համակեցություններ, որոնք կոչվում են ալպիական տունդրա։ Ալպիական տունդրայի տակ գոյություն չունի մշտապես սառցակալած ենթահող։
Մացառուտ
Մացառուտները գլխավորապես առաջանում են օվկիանոսի մերձափնյա սառը հոսանքների շրջապտույտից, որ ձևավորում են բարեխառն կլիմա, անձրևային ձմեռներ ու տաք, չոր ամառներ։ Արդյունքում այս բիոմը սահմանափակված է փոքր ծովափնյա տարածքներում, որոնց մի մասը գտնվում է ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգում։
Մացառուտների ամենալայնարձակ շրջանը միջերկրածովայինն է։ Մացառուտներում գերիշխում են խիտ, փշոտ, մշտադալար թփերը։ Մացառուտներին բնորոշ կենդանիներն են եղջերուն, պտղակեր թռչունները, սերմակեր կրծողները, մողեսներն ու օձերը։
Մացառուտների բուսականությունը հարմարված է կայծակների հետևանքով առաջացող հրդեհներին։ Շատ բույսեր պարունակում են դյուրավառ քիմիական նյութեր ու լավ այրվում են։ Հրդեհից հետո ընձյուղների արագ վերածնունդն ապահովելու համար թփերն օգտագործում են պահպանված արմատներում պահեստավորված սննդանյութերը։
Բարեխառն մարգագետիններ
Բարեխառն մարգագետիններն ունեն սավաննաների որոշ հատկանիշներ, սակայն հիմնականում ծառազուրկ են, բացառությամբ գետերի կամ առուների եզերքի։ Հանդիպում են այն շրջաններում, որտեղ ձմեռային ջերմաստիճանները համեմատաբար ցածր են։ Մթնոլորտային տեղումները, որոնց միջինը տատանվում է տարեկան 25-75 սմ-ի միջև, կրկնվող խիստ երաշտների հետ միասին, չափազանց աննպաստ են անտառների աճի համար։
Ինչպես սավաննայում, այստեղ նույնպես հիմնական բուսակերներն անողնաշարավորներն են, հատկապես ծղրիդներն ու հողաբնակ օղակավոր որդերը։ Ծառերի բացակայության պայմաններում թռչունները բնադրում են հողի վրա։ Շատ փոքր կաթնասուններ, օրինակ՝ նապաստակները, դաշտամկները, գետնասկյուռները, տափաստանային շներն ու գրպանային գետնասկյուռները, հողի տակ բներ են փորում գիշատիչներից խուսափելու նպատակով։
Քանի որ մարգագետինների հողը խորն է ու սննդանյութերով հարուստ, այս բնակմիջավայրերը գյուղատնտեսությանը պտղաբեր հող են տրամադրում։ Միացյալ Նահանգների մարգագետինների մեծ մասը վերափոխվել է վարելահողերի կամ արոտավայրերի, և միայն շատ փոքր մասը գոյություն ունի որպես բնական մարգագետին։
Բարեխառն լայնատերև անտառներ
Բարեխառն լայնատերև անտառները հանդիպում են ամենուրեք միջին լայնություններում, որտեղ առկա է բավարար քանակությամբ խոնավություն մեծ ծառերի աճը խթանելու համար։ Տարեկան տեղումները համեմատաբար բարձր են, տատանվում են 75-150 սմ-ի սահմաններում և սովորաբար հավասարաչափ բաշխված են տարվա ընթացքում։
Տերևաթափող ծառերը տերևաթափվում են նախքան ձմեռը, երբ ջերմաստիճանները չափազանց ցածր են արդյունավետ ֆոտոսինթեզ կատարելու համար, և բույսը հնարավորություն չի ունենում գոլորշիացման արդյունքում կորած ջուրը լրացնելու սառցակալած հողից։
Հողում Բնակվում են բազմաթիվ անողնաշարավորներ։ Որոշ ողնաշարավորներ, օրինակ՝ մկներն ու շերտավոր սկյուռները փորում են հողը բնադրելու կամ սնունդ հայթայթելու նպատակով, մինչդեռ շատ թռչնատեսակներ, բնակվում են ծառերի վրա։ Գիշատիչներից են լուսանները, աղվեսները, սև արջերն ու լեռնային առյուծները։
Հյուսիսային Ամերիկայի բոլոր բնական բարեխառն լայնատերև անտառները քայքայվել են անտառահատումների հետևանքով կամ մաքրվել գյուղատնտեսության կամ շինարարության նպատակով։ Սակայն այս անտառները ձգտում են վերականգնվել խանգարումներից հետո, և ներկայումս ականատես ենք լինում, թե ինչպես են նախկինում եղած անտառների անմշակ տարածքների մեծ մասում տերևաթափող ծառեր աճում։
Բևեռային սառույց
Բևեռային սառույցը ծածկում է երկրի մակերեսը բարձր լայնություններում՝ Հյուսիսային կիսագնդում արկտիկական տունդրայից հյուսիս ընկած տարածությունը և Հարավային կիսագնդում Անտարկտիդան։ Ծովին մոտ սառույցը սնման համար անհրաժեշտ տարածք է տրամադրում խոշոր կենդանիներին, օրինակ՝ բևեռային արջերին (Հյուսիսային կիսագնդում), պինգվիններին (Հարավային կիսագնդում) և փոկերին։
Աղբյուրներ
Campbell Biology 9-րդ հրատարակություն
Տես նաև
Կատեգորիա:Կենսաբանություն Կատեգորիա:Կենսաաշխարհագրություն Կատեգորիա:Աշխարհագրություն Կատեգորիա:Բիոմներ Կատեգորիա:Բնություն
Գրգուռ
Գրգուռ, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում, Վանա լճի հարավ֊արևմտյան ափին, Բիթլիս֊Մուշ ճանապարհից աջ, Ռահվա հովտի հյուսիսային կողմում։ Ունի հրաբխային ծագում։ Բարձրությունը՝ 2457 մետր։ Ունի 5 ոչ սրածայր գագաթներ, հարավ֊արևելքից պատկերանում է իբրև միաձույլ զանգված, որի խիստ թեք և ուղղաձիգ կողերը արևմուտքում և հարավ֊արևմտուտում հակվում են անտառապատ լեռներին և բլուրներին։ Գագաթային մասում կան 7 փոքրիկ լճակներ, որոնց ջրերն ունեն ծծմբաերկաթային բաղադրություն։ Ոմանք այդ լճակները համարում են Արածանիի ձախակողմյան վտակ Մեղրագետի ուկունքը։ Գրգուռի ստորոտում էր գտնվում Ջրհոր հայկական գյուղը։
Ըստ Հին Հայկական ավանդության Նոյի տապանը իբր այստեղով անցնելիս, դիպել է Գրգուռին և դղրդացել, որից լեռը ստացել է իր Գրգուռ անունը (գռգռալ, գռգռոց)։ Մեկ այլ ավանդությամբ՝ անունը դնողը եղել է պարսիկ զորավար Վախթանգը՝ ի հիշատակ իր Գրգռոս որդու։ Ասվում է նաև, որ Գրգուռի ստորոտում է Հայկ Նահապետի նետով սպանել բռնակալ Բելին։
Լեռանստորոտում կան բնական հսկայական քարերի շարքեր, որոնք ժողովրդի կողմից կոչվում են Նեմրութի քարավան կամ Բելի քարավան։ Ժողովրդական ավանդությունն ասում է, որ դրանք իբր Բելի մարդիկ էին, որ իրենց առաջնորդի տապալումը տեսնելով քարացել են ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բիթլիսի մարզ
Նիկոլյա Անելկա
Նիկոլյա Սեբաստիան Անելկա (Nicolas Sébastien Anelka, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Վաղ ժամանակներում հանդես է եկել Ֆրանսիայի հավաքականում։ Խաղացել է մի շարք ակումբներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Թուրքական Սուպեր լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆեներբահչեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պարի Սեն Ժերմենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լիվերպուլի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բոլթոն Ուոնդերերսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արսենալի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի չեմպիոններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Նովաիոլետ Բուլավայո
Նովայոլետ Բուլավայո (անգլ. NoViolet Bulawayo, իսկական անունը` Էլիզաբեթ Տշելե (անգլ. Elizabeth Tshele), հոկտեմբերի 12, 1981 թվական, Տշոլոտշո, Հյուսիսային Մատաբելելենդ), գրող Զիմբաբվեից, ով ստեղծագործում է անգլերեն լեզվով։
Կենսագրություն
Ավարտել է Բուլավայոյի Մզիլիկազիի անվան պետական ​​բարձրագույն դպրոցը։ 1999 թվականից նա բնակվում է ԱՄՆ-ում։ Նա ստացել է մագիստրոսի և բակալավրի կոչումներ Տեխասի A&M համալսարանում (Կոմերս, Տեխաս) և Հարավային մեթոդիստական ​​համալսարանում։ 2010 թվականին նա ավարտել է Կոռնելի համալսարանի գրական դասընթացը և դասավանդել այնտեղ։ 2012-2014 թվականներին Սթենֆորդի համալսարանի գրականության գերազանցության ծրագրի գիտաշխատող էր։
Ստեղծագործական կյանքը
2009 թվականին Ջ. Մ. Կուտզեն ընդգրկեց Բուլավայոյի «Պատկերները» պատմվածքը իր նոր՝ «Աֆրիկյան նոր գրականություն» հատորում։ 2010 թվականին լույս տեսած Boston Review-ում՝ «Խելագարները Բուդապեշտում» պատմվածքն արժանացել է 2011 թվականի «Աֆրիկյան Բուքերի» Քեյն մրցանակին ։ 2013 թվականին գրողի առաջին վեպը հայտնվեց ԱՄՆ-ում և Մեծ Բրիտանիայում, որի հիմքը մրցանակակիր պատմություն էր։
Դեդոփլիս-Ծղարոյի հայկական դպրոց
Դեդոփլիս-Ծղարոյի հայկական դպրոց հայկական դպրոց, որը գտնվել է Վրաստանի Կախեթի մարզի Դեդոփլիսծղարո քաղաքում։
Պատմություն
1894 թվականին դպրոցն ունեցել է 1 ուսուցիչ և 23 արական սեռի աշակերտ ։
Դպրոցի գոյությանը մեծ դեր է ունեցել երեցփոխ Ա. Օթարյանը, որն «...իր հաշւով պահել է դպրոցը, ծախսելով երեք տարում մօտ 1700 ր.: Դպրոցի շարժական գոյքը ձեռք է բերված Օթարեանի միջոցներով։ Շինութիւնը արժէ մօտ 2000 ր.» ։
1911 թվականին դպրոցը եղել է երկսեռ, քառամյա՝ 1 դասարանով, ունեցել է 1 ուսուցիչ և 23 աշակերտ՝ 11 տղա ու 12 աղջիկ, 1914 թվականին՝ 1 ուսուցիչ և 16 աշակերտ ։
1914 թվականին օրիորդ Կատարինե Լիանոզյանը դպրոցին նվիրել է «Հասկեր» պարբերականը ։
1916/17 ուսումնական տարում դպրոցը գործել է Կովկասի հայոց բարեգործական ընկերության տրամադրած 150 ռուբ. նպաստի շնորհիվ ։
1910 թվականին դպրոցում բացվել է գրադարան-ընթերցարան ։ 1916 թվականին գրադարանն ունեցել է 500 կտոր գիրք, գրադարանավարը եղել է Հակոբ քհն. Գրիգորյանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Վրաստանի հայկական դպրոցներ
Գայլակապ
Գայլակապ, լեռնաբազուկ նախկին ՀԽՍՀ-ում, Աղստև - Տավուշի շրջանում, Հալաբի լեռնաշխթայում, Ֆիոլետովի գյուղի մոտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնաբազուկներ
Վսևոլոդ Սոֆինսկի
Վսևոլոդ Սոֆինսկի (Всеволод Николаевич Софинский, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան։
Կենսագրություն
1963 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Չիչժոու
Վարչական բաժանում
Քաղաքային շրջան Հուայնանը բաժանվում է 1 շրջանի, 3 կոմսության։
Կատեգորիա:Չինաստանի վարչական բաժանում
Ավազասեր բուսականություն
«Ավազասեր (պսամոֆիլ) բուսականություն», երկրաբանական բնության հուշարձան է Հայաստանում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի Զվարթնոց տաճարի մոտ։ Այն գրանցված է Հայաստանի Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» Հայաստանի Կառավարության որոշման համաձայն ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Արմավիրի մարզում
Շոլոխովի փողոց (Շախտի)
Շոլոխովի փողոց (Улица Шолохова), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Շախտի քաղաքի Մայսկի ավանում։ Անվանվել է ռուս խորհրդային արձակագիր, հրապարակախոս, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Միխայիլ Ալեքսանդրովիչ Շոլոխովի (1905-1984) պատվին։ Սկիզբ է առնում Մայսկայա և Ուստինովի փողոցները միացնող ճանապարհից և ավարտվում Սոցիալիստիչեսկայա և Բուրյատսկայա փողոցների հանգույցում։ Երկարությունը 400 մետր է։
Նկարագրություն
Շախտի քաղաքի Շոլոխովի փողոցը գտնվում է Մայսկի ավանում։ Փողոցը գտնվում է իրեն զուգահեռ Բուրյատսկայա և Տյորկինի փողոցների միջև։ Այն սկսվում է Մայսկայա և Ուստինովի փողոցները միացնող ճանապարհից և ավարտվում Սոցիալիստիչեսկայա և Բուրյատսկայա փողոցների հանգույցում։ Կարճ փողոց է. երկարությունը 400 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 29 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)՝ 15, աջ կողմում (զույգ համարներ)՝ 14 շենք։
Շոլոխովի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346537։
(7587) Վեկման
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,255181 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,897 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6134 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1237 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291026 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,52° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Շոլոխովի փողոց (Շախտի)
Նկարագրություն
Փողոցն անվանվել է ռուս խորհրդային արձակագիր, հրապարակախոս, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Միխայիլ Ալեքսանդրովիչ Շոլոխովի (1905-1984) պատվին։ «Խաղաղ Դոն» վեպի համար նա նախ ստացել է Ստալինյան մրցանակ ։ «Խաղաղ Դոնը» դարձել է ամենաշատ ընթերցվող խորհրդային գիրքը և սկիզբ է դրել սոցիալիստական ռեալիզմին ։ Այս գրքի համար Շոլոխովը 1965 թվականին ստացել է Նոբելյան մրցանակ գրականության բնագավառում։ Գրքում նկարագրվում է Առաջին համաշխարհային և Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմների ընթացքում կազակների կյանքը ։
Բեգերմազդաղ
Բեգերմազդաղ, լեռնաշղթա Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում։ Գտնվում է բալու քաղաքից 35-36 կմ հարավ-արևմուտք։ Ձգվում է հարավ-արևմուտքից հյուսիս-արևելք ուղղությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Էթնիկական հոգեբանություն
Էթնիկական հոգեբանություն, Ժողովուրդների հոգեբանություն, հոգեբանության ճյուղ, որն ուսումնասիրում է տարբեր ժողովուրդների, ցեղերի, ցեղախմբերի հոգեկան կերտվածքի առանձնահատկությունները, նրանց մտածողության, լեզվի, բնավորության, խառնվածքի, ընդունակությունների, հույզերի, զգացմունքների, սովորությունների և նախապաշարումների բնորոշ գծերը, աշխատանքային գործունեությունը։ Էթնիկական հոգեբանությունը սերտորեն առնչվում է մարդագիտությանը, ազգագրությանը և սոցիալական հոգեբանությանը։ «Էթնիկական հոգեբանություն» տերմինն առաջինը օգտագործել են XIX դ. 2-րդ կեսի գերմանացի փիլիսոփա և լեզվաբան Դ. Շտեյնտալը և Մ. Լացարուսը։
Մարո Մազմանյան
Մարո (Մարիետա) Մկրտչի Մազմանյան, հայ թարգմանչուհի, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1970 թվականից։
Կենսագրություն
Մարո Մազմանյանը ծնվել է 1937 թվականի մայիսի 29-ին, Երևանում։ 1954-1957 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ռուսաց լեզվի և գրականության բաժնում։ 1957 թվականին ընդունվել 1962 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի թարգմանական բաժինը։ 1962-1966 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ արևելագիտության սեկտորում որպես կրտսեր գիտաշխատող։ Նրա թարգմանությամբ (հայերենից) ռուսերեն լույս են տեսել Սիլվա Կապուտիկյանի «Քարավանները դեռ քայլում են» (Մոսկվա, 1969, 1979, Երևան, 1970, 1979), Գարեգին Սևունցի «Պատմվածքներ» (Մոսկվա, 1969), Նոր-Այրի «Արամ» (1970), Եղիշե Չարենցի «Ուղղիչ տնից» (Երևան, 1975), Ակսել Բակունցի «Ալպիական մանուշակ» (Երևան, 1975), Մանուկ Մնացականյանի «Սրինգ» (Երևան, 1979), Զորայր Խալափյանի «Եվ վերադարձնելով ձեր դիմանկարը» (Երևան, 1980), Անահիտ Սահինյանի «Կեռմաններ» (Երևան, 1980) գրքերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ
Երդմնիկ
Երդմնիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում ։ Գտնվում էր Խարբերդի դաշտում։
Պատմություն
Գյուղը թուրքերի ձեռքով ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
XIX դարի վերջին ուներ 60 տուն՝ 500 հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Երդմնիկն ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Աբրերա
Աբրերա  (Abrera), մունիցիպալիտետ և քաղաք Իսպանիայում։ Մտնում է Բարսելոնա պրոնվիցիայի մեջ ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ Լոբրեգատ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 11469 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն, իսկ տարածքը կազմում է 19,9 կմ²։
Անետտե Շավան
Անետտե Շավան (Annette Schavan; ), գերմանացի քաղաքական գործիչ, Քրիստոնեական-դեմոկարատական միության անդամ, 2005 թվականի նոյեմբերի 22-ից մինչև 2013 թվականի փետրվարի 9-ը եղել է Գերմանիայի ուսումնասիրությունների ու կրթության դաշնային նախարար։
Սովորել է Բոննի և Դյուսելդորֆի համլսարանում, որտեղ ուսումնասիրել է մանկավարժություն, փիլիսոփայություն և կաթոլիկ աստվածաբանություն։
1995 թվականից մինչև 2005 թվականը զբաղեցրել է Բադեն-Վյուրթեմբերգի մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի նախարարի պաշտոնը։ 2005 թվականին Էրվին Թոյֆելի հրաժարականից հետո եղել է Բադեն-Վյուրթեմբերգի վարչապետի հավակնորդ, սակայն նոր վարչապետ է դարձել Գյունթեր Էգինտերը։ 2005 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից հետո դարձել է Գերմանիայի ուսումնասիրության և կրթության դաշնային նախարար՝ այս պաշտոնում փոխարինելով Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչ Էդելգարդ Բուլմանին։
Գրագրողության մեջ մեղադրանք
2012 թվականին անանուն բլոգերը գրագողություն է հայտնաբերել փիլիսոփայության դոկտորի կոչման համար Շավանի ատենախոսության մեջ ։ «Անձը և խիղճը ՝ խղճի ժամանակակից ձևավորման նախադրյալների, անհրաժեշտության և պահանջների հետազոտություն» խորագրով դիսերտացիան պաշտպանվել է 1980 թվականին՝ Դյուսելդորֆի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետում։ Համալսարանը հետաքննել է այդ մեղադրանքները ։ Ապացուցվել է, որ ինչպես պաշտպանության նախարար Կարլ-Թեոդոր ցու Գուտենբերգի դիսերտացիայի մեջ նախկինում հայտնաբերված գրագողության մեջ, գրեթե 100 դեպքերում հայտնաբերվել է արտաքին աղբյուրների վերաձևակերպում՝ առանց դրանց հղումների ։
2013 թվականի փետրվարի 6-ին գրագողության համար զրկվել է փիլիսոփայության գիտությունների դոկտորի աստիճանից ։ Գրագողության մեջ մեղադրվելու կապակցությամբ Շավանը կրթության նախարարի պաշտոնից հրաժարականի դիմում է ներկայացրել։ 2013 թվականի փետրվարի 9-ին Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելը ընդունել է Շավանի հրաժարականը ։
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="1">
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քրիստոնեական-դեմոկրատական միության անդամներ Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գերմանիայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Բոննի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գերմանիայի նախարարներ Կատեգորիա:Կին նախարարներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ Կատեգորիա:Գերմանիայում ծնվածներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ Կատեգորիա:1965 ծնունդներ Կատեգորիա:Կանայք Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գրագողություն Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Գերմանիայի դեսպաններ Կատեգորիա:Գերմանիայի կառավարության նախարարներ Կատեգորիա:Կին դիվանագետներ
Վարչարարությունը Արևմտյան Հայաստանում
Օսմանյան վարչարարությամբ Արևմտյան Հայաստանի մասը 1555 թվականին ընդգրկվել է վարչատարածքային էյալեթ կոչվող  միավորի մեջ և պաշտոնապես կոչվել է Էրմանիստան։ 1639 թվականներից Էրմանիստան կոչվող վարչատարածքային էյալեթը պարբերաբար վերաբաշխվել է Էրզրումի, Կարսի, Վանի, Բայազետի, Չըլդըլրի, Դիարբեքիրի և Սեբաստիայի փաշայությունների միջև։ 1860 թվականին մայիսի 24 ին Պոլսո հայոց պատրիարքությունը Էրմանիստան կոչվող վարչատարածքային էյալեթի համար ընդունեց Սահմանադրություն, թուրքերեն Նիզամնամելի միլլեթի  Էրմենիան, որը  նախատեսնում էր կարգավորելու և վարելու արևմտահայերի կրոնական, կրթական, հասարակական կյանքը։ Օսմանյան կառավարությունը 1863-ի մարտի 17-ին վավերացրեց կանոնադրությունը էական կրճատումներով և փոփոխություններով, կրճատվեցին  հոդվածների թիվը, երեսփոխան-պատգամավորների, հատկապես՝ գավառները ներկայացնողների քանակը ։ 1877-78 թվականների Սան Ստեֆանոյի և Բեռլինի պայմանագրերը  նոր իրավիճակ  ստեղծեցին  Արևմտյան Հայաստանում։ Սան Ստեֆանոյի և Բեռլինի պայմանագրի 61–րդ հոդվածներով միջազգային դիվանագիտության հարցի է վերածվել Հայկական հարցը։1878-ին, Կ․ Պոլսի Հայոց պատրիարքարանի՝ Բեռլինի կոնգրեսին ներկայացրած տվյալներով, Թուրքիայում ապրում էր 3 մլն․ հայ։ 1882-ին կատարված մարդահամարով Թուրքիայում ապրում էր 2, 660 հզ․ հայ, ընդ որում, Վանի վիլայեթում՝ 400 հզ․, Սվազում՝ 280, Խարբերդում՝ 270, Բիթլիսում՝ 250, Դիարբեքիրում՝ 150, Էրզրումում՝ 280, Կիլիկիայում՝ 380, Ասիական Թուրքիայի մնացած մասերում՝ 455, Եվրոպական Թուրքիայում՝ 155 հզ․։ Արևմտյան Հայաստանում շուրջ կես հազարամյակ իրենց կիսանկախությունը պահպանեցին հայկական մի շարք իշխանություններ՝ Սասունը, Սավուրը, Իսյանը, Ճապաղջուրը, Տուժիկը, Մանազկերտը, Խնուսը։ Նրանք հարկ էին վճարում կառավարությանը, բայց օսմանական իշխանավորները, պետական զորքերը իրավունք չունեին մտնել նրանց գավառները։ Սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ը տապալեց  բարեփոխումների անցկացումը և ստեղծեց առաջին պլանավորված հակահայ  էթնիկական ջարդերը և զտումները։ Աբդուլ Համիդ II-ի օրոք հայերի նկատմամբ կիրառվող ուծացման, զանգվածային ջարդերի քաղաքականությանը հաջորդեցին նոր արտագաղթեր։  1897 թվականին Արևմտյան Հայաստանը կազմվեց Վանի, Էրզրումի, Սեբաստիայի (Սվազ), Բիթլիսի, Դիարբեքիրի, Խարբերդի, Տրապիզոնի վիլայեթներից։ 1912-ին, Կ․ Պոլսի Հայոց պատրիարքարանի նոր մարդահամարով, Թուրքիայում ապրող հայերի թիվն իջել էր 2,026000-ի ։
Ռուսական վարչարարություն
Ռուսական վարչարարությունից օգտվելու նպատակով   Հայոց կաթողիկոս  Գևորգ Ե–դը  1912 թվականներին դիմեց ռուսական կառավարությանը  Արևմտյան Հայաստանում բարենորոգումներ անցկացնելու համար և   կոնդակով  հիմնեց ազգային պատվիրակության գործառույթը ։ 1914 թվականի հունվարի 26–ին ստորագրված ռուս-թուրքական համաձայնագրի համաձայն՝ Արևմտյան Հայաստանում ստեղծվելու էին երկու հատվածներ, որոնցից մեկն ընդգրկելու էր Էրզրումի, Տրապիզոնի և Սեբաստիայի, մյուսը՝ Վանի, Բիթլիսի, Դիարբեքիրի և Խարբերդի վիլայեթները, իսկ դրանց գլուխ կարգվող եվրոպական երկու ընդհանուր տեսուչները հետևելու էին բարենորոգումների ընթացքին։ 1915 թվականին ձևավորվեց Արևմտյան Հայաստանի վարչակազմը՝ Ա․ Մանուկյանի գլխավորությամբ Վան կենտրոնով։ 1916 թվականի մայիսի 22-ին գեներալ-լեյտենանտ Ն․Ն․Պեշկովը դարձավ Արևմտյան Հայաստանի շրջանների առաջին գեներալ-նահանգապետը, 1916 թվականի հունիսի (21) 8-ին  Նիկոլայ II-ը հաստատեց «Պատերազմի օրենքով օկուպացված Թուրքիայի շրջանների կառավարման ժամանակավոր կանոնակարգը»։  Արևմտյան Հայաստանի տարածքներում ստեղծվեց ռազմական կառավարիչների վարչակազմ (ԺԿՎ),   գեներալ-լեյտենանտ Ն․Ն․Պեշկովի ղեկավարությամբ, կազմված  29  ռազմա-վարչական շրջաններից (военно-административные районы): Ռազմա-վարչական շրջանները ղեկավարում էին ադմինստրացիաները իսկ տեղամասերը ղեկավարում էին բաժնի պետերը։ Ա․Մանուկյանը  ընդունեց  Արևմտյան Հայաստանի ժամանակավոր ռազմական ընդհանուր կառավարության գերակայությունը և վերանշանակվեց Վանի ռազմա-վարչական շրջանի ղեկավար։ 1917 թվականի ապրիլի 26-ի հրամանով՝ Արևմտյան Հայաստանը հանվեց  ռազմական իշխանության ենթակայությունից և դրվեց ժամանակավոր կառավարությանը վերահսկողության տակ։ 1917 թվականի մայիս 31 ին  Արևմտյան Հայաստանի առաջին ռազմական կառավարիչ գեներալ-լեյտենանտ Ն․Ն․Պեշկովը ազատվեծ ծառայությունից և ուղարկվեց թոշակի ։
Անհատական վարչարարություն
1917 թ․ մայիսի 2-ին ընտրվեց 15 գործիչներից կազմված  Արևմտահայ ազգային խորհուրդը  ,որը ստանձնեց 1912 թվականին ստեղծված ազգային պատվիրակության գործառույթը, նախագահ ընտրվեց Ա․Մանուկյանը։ 1917-ի դեկտեմբերին Ա․ Մանուկյանը Վանում իշխանությունը փոխանցեց գեներալ-լեյտենանտ Թովմաս Նազարբեկյանին (Фома Назарбеков) և հաստատվեց Երևանում։ 1918 թվականի մարտին Թ․Նազարբեկյանը տեղափոխվեց Երևան։  1918-ի մարտից մինչև 1918-ի ապրիլը  Վանի ադմինստրացիան ղեկավարեց գեներալ Անդրանիկ Օզանյանը։ 1918 թվականի հուլիսի 20-ին Երևանում Արևմտահայոց ազգային խորհրդի նախագահ   Ա․ Մանուկյանի և  Արևելահայոց ազգային խորհրդի նախագահ, կառավարության վարչապետ՝ Քաջազնունու գլխավորությամբ  անցկացվեց կառավարության միասնական նիստը և որոշվեց նշանակել Հայաստանի Խորհուրդ՝ խորհրդարան ։ 1919 թվականի փետրվարի առաջին կեսին (6-13-ը) Երևանում գումարվեց Արևմտահայոց 2-րդ համագումարը։ Համագումարը լիազորեց և լիակատար վստահություն  հայտնեց  Պողոս Նուբար փաշային՝ ներկայացնել արևմտահայության իրավունք ները Սևրի  վեհաժողովում։ Փետրվարի սկզբին  Ա. Ահարոնյանը և Պողոս Նուբարը երկու պատվիրակության անունից  Սևրի վեհաժողովին ներկայացրեցին «Հայկական հարցը հաշտության վեհաժողովին առջև» հուշագիրը՝ ստորագրված Ա. Ահարոնյանի և Պողոս Նուբարի կողմից։ Ըստ հուշագրի` Հայաստանը կազմված էր Վան, Բիթլիս, Դիարբեքիր, Խարբերդ, Սվազ, Էրզրում, Տրապիզոն վիլայեթներից, Կիլիկիայի չորս սանջակներից՝ Ալեքսանդրետի հետ միասին և արևելյան Հայաստանը։ փետրվարի 23-ին, Արևմտահայ խորհրդի Գործադիր մարմինը դիմեց ՀՀ վարչապետին պաշտոնական առաջարկով, «Արարատյան Հանրապետության կառավարությունը կփութա օր առաջ հայտարարել Միացյալ, Ազատ Հայաստանի անկախությունը և գործնական քայլեր անի միացումը իրականացնելու համար կյանքի մեջ» ։
Պետական վարչարարություն
1919 թվականի մայիսի 26-ի և 27-ի կառավարության նիստերում քննարկվեցին և հաստատվեցին համապատասխանաբար Միացյալ Հայաստանի Անկախության Հայտարարման Ակտի և «Հայաստանի Խորհրդի համալրման մասին» օրինագծերը։ Օրինագծերը հաստատվեցին  5 կողմ, 1 դեմ, 1 ձեռնպահ և 6 կողմ, 2 դեմ քվեարկությամբ։ Մայիսի 27-ին թիվ 1427 գրությամբ վարչապետի պաշտոնակատար Ալ. Խատիսյանը տեղեկացրեց Արևմտահայոց Գործադիր մարմնին, որ մայիսի 28-ից 12 ներկայացուցիչ ուղարկի խորհրդարան՝ նիստերին մասնակցելու համար։ Արևմտահայ խորհրդի Գործադիր մարմինը   վարչապետի պաշտոնակատար Ալ. Խատիսյանին ներկայացրեց հաստատման 12 անձից կազմված  արևմտահայ գործիչների խորհրդարանական խմբակցության ցուցակ։ 1919 թվականի մայիսի 28-ին, Հայկական Հանրապետության առաջին տարեդարձի կապակցությամբ, Նախարարների խորհուրդը հրապարակեց  երկու օրենք՝ «Միացյալ և Անկախ Հայաստանի անկախության մասին» և «Հայաստանի խորհրդի համալրման մասին»։ Մայիսի 28-ին տոնակատարության ժամանակ Ալ. Խատիսյանը ընթերցեց Միացյալ Հայաստանի հռչակագիրը, Հռչակագիրը  ընթերցելուց հետո խորհրդարանը ընդունեց արևմտահայ 12 ներկայացուցիչներին։ Միացյալ Հայաստանի հռչկագիրը ողջունեց Արևմտահայ խորհրդի Գործադիր մարմինը ։  1924 թ․-ի հուլիսի 12-ին  Ազգերի լիգայի որոշմամբ, եղեռնից փրկված արևմտահայության  մի մասը, մոտ 350 հազար հայեր, փախստականի կարգավիճակով  վերաբնակվեցվեցին  Եվրոպայից մինչև ԱՄՆ ստանաով «Նանսենյան անձնագիր» ։
Կուսակցական վարչարարություն
Արևմտահայության հայրենատիրության իրավունքը դուրս մղվեց իրավաքաղաքական դաշտից և տեղափոխվեց  հասարակագիտական և պատմագիտական  տարածք, այն նորից բարձրաձայնվեց 1941-1945 թվականին, երբ  ՀՅԴ -ն Արևմտահայության հարցը սկսեց առաջ տանել Հայ դատի հանձնախմբի ( Armenian National Committee) միջոցով։ Սակայն հայությունը նորից չկարողացավ ստանալ արդյունք և նորից  արևմտահայության խնդիրը 1948 թվականին հանվեց միջազգային քաղաքական օրակարգից, իսկ 1953 թվականին ԽՍՀՄԸ հանդես եկավ հայտարարությամբ Заявление советского правительства правительству Турции от 30 мая 1953 года ։ 1955 թվականից հետո իր վերջնական տեսքը ստացավ Հայ Դատի գրասենյակը անգլերենում ընդունված ձևը (Armenian National Committe),որը հիմնականում զբաղված էր ցեղասպանության ճանաչման խնդիրներով իսկ 1988 թվականից Արցախի ճանաչման հարցով։ Հայաստանի Հանրապետության անկախության վերաճանաչումից հետո  Արևմտյան Հայաստանի խնդիրը այդպես էլ  պետական խողովակներով չմտավ միջազգային  իրավական տարածք։ Արևմտահայության իրավաքաղաքական վարչարարություն բացը լրացնելու նոր փորձերը սկսվեցին արվել  2000 թվականներից  երբ  անկուսակցական կառույցներ Հայաստանում, Ռուսաստանում, Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում նախաձեռնեցին ձևավորվել արևմտահայության վերկուսակցական իրավաքաղաքական վարչարարության միասնական մարմին։ Արևմտահայության իրավաքաղաքական վարչարարության հարցը Ռուսաստանում 2000 թվականին ակտիվացրեց  Կ․ Միքաելյանը։ 2004 թվականին Շուշիում մի խումբ մտավորականներ և ազատամարտիկներ հռչակել էին Արևմտյան Հայաստանի Հայերի Ազգային Խորհուրդ որը 2007 թվականից  ղեկավարում է Ա․ Աբրահամյանը։ 2005 թ․ ԱՄՆ-ում Մ․ Սոսիկյանը ստեղծեց Արևմտյան Հայաստանի Պաշտպանության կոմիտեն։ 2011 թվականի փետրվարի 4-ին Արևմտյան Հայաստանի Հայերի Ազգային Խորհուրդը հանդես եկավ Հռչակագրով և հայտատարեց Արևմտյան Հայաստանի վտարանդի կառավարություն ստեղծման մասին հիմք ընդունելով միջազգային իրավունքի տարածքում ընդունված պետաիրավական և քաղաքական վարչարարություն երեք տեսակի ՝ ճանաչված պետություն, չճանաչված պետություն և վտարանդի կառավարություն գոյության փաստը։ 2011 թվականին  Կ․ Միքաելյանը  ձևավորվեց «Արևմտահայերի ազգային համագումար» ոչ պետական միջազգային հասարակական կազմակերպությունը գրանցված Ֆռանսիայում։  Արեւմտահայերու Ազգային Համագումարի հերթական   չորոդ համագումարը տեղի ունեցավ Ֆրանսիայում։
Պետաիրավական և քաղաքական վարչարարություն
Արեւմտահայութեան Ազգային Գերագոյն Խորհուրդ հիմնադրվել է 2017 թվականին ,որը ներառել է իր մեջ արևմտահայության մեջ գործող ազգային խմբակներին։ Նպատակն է միավորել և համակարգել արևմտահայության հասարակական կառույցներին ու նրանց աշխատանքը։ Նախագահն է սիրիահայ Գառնիկ Սարգսյանը։Գ․Սարգսյանի ակտիվ մասնակցությամբ Երևանում էր գտնվում հայ ազգի բարեկամ,իսլամական աշխարհի լավագույն աստվածաբաններից մեկը Շեյխ Իմրան Հուսեինը։ Գ․Սարգսյանը և Շեյքխ Իմրան Հուսեինի  հարցազրույցը Նոյան Տապան լրատվական կենտրոնից։ Արևմտյան Հայաստանի հայերի ազգային խորհրդի նախագահ Ա․Աբրահամյանը 2008 թվականից բնիկ ժողովուրդների ձևաչափով աշխատանք է իրականացնում միջազգային դաշտում, մասնավորապես ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ձևաչափով։ Արևմտյան Հայաստանի Հայերի Ազգային Խորհրդի անունից  մշտապես մասնակցում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բնիկ ժողովուրդների ձևաչափով կազմակերպված  աշխատանքներին և ներկայացնում է արևմտահայության խնդիրները ։ Բնիկ Ժողովուրդների  ներկայացուցիչները  ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ձևաչափով ճանաչել են հայոց ցեղասպանությունը։ Արևմտյան Հայաստանի Հայերի Ազգային Խորհրդի աշխատանքները պարբերաբար լուաբանվում են տարբեր լեզուներով ։ Ազգային Խորհուրդը  մշակութային ակտիվ կարպեր է հաստատում Արևմտյան Հայաստանի հայաշատ բնակավայրերում, իսլամադավան հայության և քրդական տարբեր խմբերի հետ։ Մշակությաին երկխոսություն է իրականացնում Վանում և Դիրարբեքիրում։ Ակտիվ աշխատանքներ է իրականացնում նաև Ֆրանսիայում, հանդիպումեր և գիտաժողովներ է կազմակերպում Մարսել, Լիոն և Փարիզ քաղաքներում լուսաբանելով արևմտահայության խնդիրները և պահանջները։ Արևմտյան Հայաստանի Հայերի Ազգային Խորհրդի ներկայացուցչի ելույթը ՅՈՒՆԵՍԿՕ պլանային հանդիպման ժամանակ 2018-07-17 Assemblée des Arméniens d’Arménie Occidentale, UNESCO(լեզուն ֆրանսերեն)
Գրականություն
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստան
Ռևիկ Եզեկյան
Ռևիկ Կորյունի Եզեկյան, պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր (1990)։
Կենսագրություն
1962 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1963-1974 թվականներին աշխատել է Հայաստանի հեղափոխության պետական թանգարանում, 1968 թվականից՝ բաժնի վարիչ, 1974-1991 թվականներին՝ Հայաստանի Կոմունիստական կուսակցության կենտկոմի կուսակցության պատմության ինստիտուտում, 1989 թվականից՝ բաժնի վարիչ, միաժամանակ դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանում և Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտում ։
Աշխատանքները վերաբերում են գիտատեխնիկական առաջընթացի, գիտության և արտադրության ինտեգրման, ինչպես նաև կառավարման կատարելագործման հիմնահարցերին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
The Fray (խումբ)
The Fray, ամերիկյան ռոք խումբ է Կոլորադոյի Դենվեր քաղաքից։ Խումբը ստեղծվել է 2002 թվականին՝ Իսահակ Սլեյդ և Ջո Քինգ դասընկերների կողմից։ Նրանք հաջողություն ունեցան 2005 թվականին իրենց առաջին՝ «How to save a life» ալբոմի թողարկումով։ Նրանք համազգային հաջողություն ունեցան իրենց առաջին երգով՝ «Over my head», որը դարձավ ԱՄՆ-ի թոփ 10 հիթերից մեկը։ Իրենց երկրորդ՝ «How to save a life» երգի թողարկումը խմբին արդեն համաշխարհային ճանաչում բերեց։ Երգը լավագույն 5 երգերի ցուցակում էր Ավստրալիայում, Կանադայում, Իռլանդիայում, Իտալիայում, Իսպանիայում, Շվեդիայում և Մեծ Բրիտանիայում։
2009 թվականին թողարկված խմբի երկրորդ ալբոմն առաջին անգամ ներկայացվեց Բիլլբորդում և համարվեց «ոսկե» ԱՄՆ-ում, Ավստրալիայում և Կանադայում։ Այն նաև ներկայացվեց Գրեմմի մրցանակաբաշխությանը՝ որպես 2010 թվականի լավագույն Փոփ վոկալային ալբոմ ։ Խումբը զբաղեցրեց 84-րդ հորիզոնականը Billboard-ի «Տասնամյակի արտիստները» ցուցակում ։ Խմբի երրորդ ալբոմը թողարկվեց 2012 թվականին, չորրորդն ու առայժմ վերջինը՝ 2014 թվականի փետրվարին։
Խմբի կողմից դաշնամուրը իր երգերում որպես հիմնական գործիք օգտագործելը քննադատներին թույլ տվեց խմբին համեմատել անգլիական դաշնամուրային խմբերի հետ, ինչպիսիք են Coldplay-ը Kaene-ն  ։ Ինչևէ, խումբը համարում է, որ իրենք ազդեցություն են կրել Wallflowers, Counting Crows, Better Than Ezra and U2 խմբերից ։
Ձևավորում և վաղ տարիներ
Խմբի անդամների կյանքը հիմնականում ձևավորվել է Դենվերի եկեղեցիներում, որտեղ նրանք օգնում էին կառավարել պաշտամունքը, և քրիստոնեական դպրոցում, ուր հաճախում էին նրանցից երեքը։ 24-ամյա Սլեյդը և 25-ամյա կիթառիստ Ջոն մի քանի տարի մեծ էին 21-ամյա հարվածող Բեն Վիսոցկուց Հավատի քրիստոնեական ակադեմիայում։ Վիսոցկին ու 27-ամյա կիթառիստ Դեյվիդ Վելշը նվագում էին նույն խմբում։ 2002 թվականի գարնանը Ջոն և Իսահակը կապվեցին և սկսեցին համագործակցել երաժշտության ասպարեզում, որի արդյունքը եղավ երգեր գրելը։ Հետո նրանք ավելացրին Զաք Ջոնսոնին` հարվածային գործիքների համար և Սլեյդի փոքր եղբայր Քալեբին` բաս կիթառի, չնայած Քալեբը շուտով խնդրեց հեռանալ։ Քալեբի հեռանալը եղբայրների միջև կոնֆլիկտ առաջացրեց, ինչն էլ ոգեշնչեց Իսահակին հետագայում «Over My Head (Cable Car)» երգը գրելու համար, որը եղբայրների հարաբերությունների մասին է ։ Հետո Ջոնսոնը ևս լքեց խումբը՝ Նյու Յորքում արվեստի դպրոց հաճախելու համար։
Բեն Վիսոցկին՝ Իսահակ Սլեյդի նախկին խմբակիցը, միացավ խմբին որպես հարվածող, իսկ ավելի ուշ Դեյվ Վելշը` նրանց մյուս խմբակիցը, դարձավ խմբի նոր գլխավոր կիթառիստը։ Նոր ձևավորված խումբը կոչվեց Fray, որ նշանակում է կռիվ, վիճաբանություն։ Խմբի անդամները պատմում են, որ այս անունն ընտրել են` մարդկանց արված հարցումների արդյունքում։ Սկզբում ասում էին, որ անունը ընտրել են, որովհետև հաճախ երգերի բառերը գրելիս վիճում էին, բայց սկսած հիմնադրման օրվանից խմբի անդամները համերաշխ էին և միշտ հաշվի էին առնում բոլոր անդամների կարծիքները ։ Քաբելի հեռանալուց սկսած խումբը հիմնական բասսիստ չուներ։ Ներկայիս բասիստն է Ջերեմի Մք Քյը, ով խմբի հետ է 2009 թվականից։
Խումբն իր առաջին ձայնագրությունը՝ «Movement EP»-ը, թողարկել է 2002 թվականին։ Հաջորդ տարի խումբը թողարկեց «Reason EP»` «How to Save A life»-ի պրոդյուսեր Ահարոն Ջեյմսի գլխավորությամբ, ով խմբին տեղական հաջողություն ապահովեց ։ Շուտով խումբը փոխեց երգի անունը՝ տալով «Over My Head (Cable Car)» անունը, և երգը տարածվեց ողջ երկրով մեկ։ Westword ամսագիրը 2004 թվականին խմբին տվեց «Լավագույն նոր խումբ մրցանակը» ։ Epic ձայնագրման ընկերությունը և Դանիել Դեվիսը իմացան խմբի մասին հենց այս թերթից և շուտով Epic ընկերությունը 2004 թվականի դեկտեմբերի 17-ին պաշտոնապես պայմանագրիր կնքեց խմբի հետ ։
2005-2007 թվականներ
Խմբի առաջին ալբոմը՝ «Ինչպես փրկել կյանքը» (How to save a life) թողարկվեց 2005 թվականի սեպտեմբերի 13-ին։ Ալբոմի ոճը ավանդական և ալտերնատիվ ռոքն է ։ Ալբոմի առաջին երգն է «Over My Head (Cable Car)»-ը։ Երգը բազում հիթ շքերթներում առաջատար հորիզոնական գրավեց, և դարձավ 2006 թվականին ամենաշատը ներբեռնված երգերի ցուցակում 5-րդը ։
Փարիզի Աստվածամոր տաճարը (վեպ)
Փարիզի Աստվածամոր տաճարը (Notre-Dame de Paris), Վիկտոր Հյուգոյի առաջին պատմական վեպն է։ Առաջին անգամ տպագրվել է 1831 թ.-ի մարտին, իսկ հայերեն թարգմանվել է 1953 (Վ․ Միքայելյան) և 2012 թվականներին։
Ստեղծման պատմությունը
Վեպը գրելու աշխատանքներն սկսվել են 1828 թ.-ին։ Հնարավոր է նմանատիպ վեպ գրելու միտքը եղել է դեռ 1823-ից, երբ լույս է տեսել Վալտեր Սքոթի «Քվենտին Դորվարդ» վեպը, որում պատկերված էր XV դարի Ֆրանսիան։ Այդ վեպի վերաբերյալ, երիտասարդ Հյուգոն «Ֆրանսիական մուզա» ամսագրի հուլիսյան համարում տպագրված իր հոդվածում ոչ միայն պարզաբանեց փառաբանված անգլիացի գրողի վեպը, այլ նաև շարադրեց իր հայացքները պատմական վեպի վերաբերյալ։
The Fray (խումբ)
2005-2007 թվականներ
Մինչ «Over My Head (Cable Car)»-ը աճում էր շքերթներում, «How to Save a Life» երգն առաջին անգամ ներկայացվեց Grey Anatomy-ի երկրորդ եթերաշրջանին, ապա Scrubs-ի 5-րդ եթերաշրջանին 2006 թվականի ապրիլի 25-ին ։ Չնայած երգը դեռ պաշտոնապես չէր հրապարակվել, այն մտավ Լավագույն 100 երգերի մեջ 2006 թվականի ապրիլի 15-ի հարցումների արդյունքում։ Երգը հրապարակվեց որպես խմբի 2-րդ երգ։ 2006 թվականի օգոստոսի 18-ին ABC-ն հայտարարեց, որ երգը լինելու է Grey's Anatomy-ի գովազդային երգն այդ շրջանում ։
Փարիզի Աստվածամոր տաճարը (վեպ)
Ստեղծման պատմությունը
Վեպը գրելիս Հյուգոն օգտագործել է հետևյալ աղբյուրները՝
The Fray (խումբ)
2005-2007 թվականներ
«Look After you» (Խնամիր քեզ) երգը թողարկվեց որպես ալբոմի 3-րդը։ Այն Հոթ 100-ի ցուցակում հասավ 59-րդ հորիզոնականին։ Երգը գրվել էր խմբի մեներգիչ Իսահակ Սլեյդի կողմից։ Այն նրա այն ժամանակվա ընկերուհու, ապագայում՝ կնոջ մասին է։ Ալբոմը 15-րդ հորիզոնականին հասավ Billboard-ի շքերթում, և ընդգրկվեց Թոփ 10-ի մեջ Ավստրալիայում, Կանադայում, Իռլանդիայում, Նոր Զելանդիայում և Մեծ Բրիտանիայում և դարձավ նույնիսկ բոլոր ժամանակների ամենավաճառված թվային ալբոմը՝ գերազանցելով Coldplay-ի «X&Y»-ին ։
Փարիզի Աստվածամոր տաճարը (վեպ)
Ստեղծման պատմությունը
1812 թ.-ի նոյեմբերի 15-ին Հյուգոն պայմանագիր է կնքել հրատարակիչ Գոսլենի հետ, ըստ որի նա պարտավորվում էր 1829 թվ.-ի ապրիլի 15-ին ներկայացնել «Փարիզի Աստվածամոր տաճարի» ձեռագիրը։ Առաջին սցենարում բացակայում էր Փեբ դե Շատոպերը, վեպի կենտրոնական շղթայում Կլոդ Փրոլլի և Կվազիմոդոյի զգացմունքներն են Էսմերալդայի հանդեպ։ Էսմերալդային մեղադրում են միայն կախարդության մեջ (այլ ոչ Փեբի սպանության), և նրան սիրահարված բանաստեղծ Գրենգուրին հաջողվում է ժամանակավորապես հետաձգել ողբերգական ավարտը։ «Էռնանի» վեպի տպագրությունից որոշ ժամանակ անց Գոսլենը Հյուգոյից պահանջում է պայմանագրի կատարումը։
The Fray (խումբ)
2005-2007 թվականներ
Ալբոմի տարածումը խթանելու համար խումբը համաշխարհային շրջագայություն սկսեց 2006 թվականին, և հուլիսի 18-ին կենդանի կատարեց ալբոմը։ Սեպտեմբերի 19-ին վերաթողարկեցին ալբոմը CD/DVD տարբերակով։ Այս տարբերակը ներատում էր նաև ալբոմի ստեղծման մասին տեսանյութ ։ 2007 թվականի սեպտեմբերի 4-ին խումբը թողարկեց մեկ այլ ալբոմ՝ «Bootleg No. 2»-ն, որը ձայնագրվել էր 2006 թվականի վերջին։ Սկզբում ալբոմը կարող էին գնել միայն CD տարբերակով, բայց 2007 թվականի նոյեմբերի 13-ին այն հասանելի դարձավ նաև iTunes-ում։ Խումբը նաև թողարկեց Ջոն Լեննոնի և Յոկո Օնոյի «Happy Xmas (War Is Over)» երգի քովեր տարբերակը՝ որպես 2006 թվականի սուրբծննդյան երգ, ինչպես նաև աշխատեց Reverb-ի՝ բնապահպանական կազմակերպության հետ, 2007 թվականի ամառային շրջագայության համար ։
Փարիզի Աստվածամոր տաճարը (վեպ)
Ստեղծման պատմությունը
1830 թ.-ի հունիսի 5-ին կնքված նոր պայմանագիրը պարտավորեցում էր վեպն ավարտել մինչև դեկտեմբերի 1-ը։ Վեպի առաջին տողերը գրվել են հուլիսի 25-ին, ընդամենը երկու օր անց հեղափոխության պոռթկումը դադարեցրեց վեպի վրա տարվող աշխատանքները։ Հյուգոն ստիպված էր լքել Ժան Գուժոնա փողոցում գտնվող իր տունը, որը կռիվներին մոտ էր գտնվում։ Հապճեպ տեղափոխման ժամանակ նա կորցրել է նախապատրաստական նշումներով տետրը, և այդ ժամանակ հրատարակիչը տվել է վերջին հետաձգումը մինչև 1831 թ.-ի փետրվարի 1-ը։ Ադել Հյուգոն թողել է մեզ գունագեղ պատմությունը, աշնան և ձմեռային ամիսների ընթացքում գրողի ինտենսիվ աշխատանքների մասին։ «Այժմ հետաձգման վրա հույս դնել չէր կարելի, անհրաժեշտ էր հասցնել ժամանակին։ Նա գնեց թանաքով մի շիշ և մոխրագույն բրդից մեծ սվիտեր և «մտավ» վեպ, ինչպես բանտ։ Նա տխուր էր։ Այսուհետև նա լքում էր իր գրասենյակը միայն ուտելու և քնելու համար։ Նրա միակ զվարճությունը ընկերների հետ մեկ ժամանոց զրույցն էր, ովքեր գալիս էին նրան այցելության, երբեմն Հյուգոն նրանց կարդում էր իր այդ օրվա գրվածները։ Առաջին երկու գլխից հետո տխրությունն անհետացավ, նա ամբողջովին ստեղծագործության իշխանության մեջ էր, չէր զգում ո՛չ հոգնածություն, ո՛չ ձմեռային ցուրտը՝ դեկտեմբերին նա աշխատում էր պատուհանները բաց։ Հունվարի 14-ին գիրքը ավարտված էր։ Թանաքով լի մի շիշը, որը Հյուգոն գնել էր աշխատանքը սկսելու առաջին օրը, դատարկված էր, նա հասել էր վերջին տողին և վերջին կաթիլին, անգամ մտածում էր գիրքը վերանվանել և վերնագրել «Ինչ է պարունակում մի շիշ թանաքը»»։ Վեպը լույս է տեսել 1831 թվ.-ի մարտի 16-ին և մինչ տարվա վերջ տեսել ևս յոթ հրատարակչություններ, ապա հեղինակային իրավունքները փոխանցվել է հրատարակչին, որը 1832 թվ.-ին թողարկել է ութերորդ հրատարակչությունը, ավելացրած ևս երեք գլուխներով, չմտած Գոսլենի հարապարակածի մեջ (6 գլխի 4 գիրքը «Ժողովրդի ատելություն») և երկու գլուխ ձևավորող 5 գլուխը «Ահա սա կսպանի դրան»։
The Fray (խումբ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալտերնատիվ ռոք երաժշտական խմբեր Կոլորադոյից Կատեգորիա:2002 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Քառյակներ
Փարիզի Աստվածամոր տաճարը (վեպ)
Ստեղծման պատմությունը
== 《Փարիզի Աստվածամոր Տաճարը》վեպի սյուժեն ==
Վեպի մասին ուրիշներ
«Վիկտոր Հյուգոն հին տաճարի կողքին կառուցեց բանաստեղծական մի նոր տաճար, նույնպիսի պինդ ու ամուր հիմքով և նունպիսի բարձր աշտարակներով։» Միշլե
«Այս վեպը իսկական իլիական է, նա արդեն դասական է դարձել»։ Թեոֆիլ Գոթյե
Վեպի նպատակ
Հյուգոն վեպը գրել է, նպատակ ունենալով, Փարիզի գոթական տաճարը, որպես գլխավոր հերոս ներկայացնելը։ Այն ժամանակ տաճարը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիկտոր Հյուգոյի վեպեր Կատեգորիա:Պատմական վեպեր Կատեգորիա:Հեռուստաշոուների հիմք ծառայած վեպեր
Բալ (լեռ)
Բալ, լեռ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Արցախում, Հաթերք գյուղի մոտակայքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի լեռներ Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջան
Ռիժա
Ռիժա (Рижа), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Պուտիլայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռիժա գյուղում բնակվում էր 682 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Պուտիլայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նովոդեսյատկինո
Նովոդեսյատկինո (Новодесяткино, Яңы Десяткин), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 47 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիրսկի շրջանի բնակավայրեր
Գադիգինա
Գադիգինա (გადიგინა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1000 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 22 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Խաղաղության մշակույթի միջազգային տարի
Խաղաղության մշակույթի միջազգային տարի, Միավորված ազգերի կազմակերպության կողմից ընդունված տարի, որը նշվել է 2000 թվականին որպես խաղաղության մշակույթի տոնման ու խրախուսման տարի։
Ծագում
1959 թվականից ի վեր Միավորված ազգերի կազմակերպությունը կազմակերպության առաքելության մաս կազմող խնդիրները շեշտադրելու համար առանձնացրել է հատուկ տարիներ։ Խաղաղության մշակույթի միջազգային տարին հռչակվել է ՄԱԿ-ի տնտեսական և սոցիալական խորհրդի վճռի վրա հիմնված 1997 թվականի Գլխավոր ասամբլեայի որոշման մեջ ։ Գլխավոր ասամբլեան ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից ստացել է հռչակագիր և գործողությունների ծրագիր և ընդունել այն տաս ամսվա դժվարին բանակցություններից հետո ։
ԽՄՄՏ օպերատիվ խումբ
Միջազգային տարվա գլխավոր կազմակերպությունը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն էր և այդտեղ տրամաբանություն կար, քանի որ այն ՄԱԿ-ի կազմակերպություն է, որը գործ ունի կրթության հետ և որ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի սահմանադրական մանդատում ներառված է խաղաղության գլոբալ մշակույթի խրախուսումը։ Փարիզի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի քարտուղարությունում 1998-2000 թվականների ընթացքում ձևավորվել է Խաղաղության մշակույթի միջազգային տարվա օպերատիվ խումբ, որի նպատակը միջազգային տարին հրապարակայնացնելու գործողությունների համակարգումն էր։ Օպերատիվ խմբի անդամների թվում էին՝ Դեյվիդ Ադամսը (նախագահ), Էնզո Ֆացինոն, Քեթրին Ստոուսելը , Դի Բրեթերթոնը , Զեյնապ Վարողլուն և Յան Վիսերը ։