cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հռանդեայի ճակատամարտ
Նախապատմություն
Արտաշեսյանների թագավորության անկումից հետո Հայաստանը հայտնվեց ճգնաժամային իրավիճակում, քանի որ Հռոմի և Պարթևստանի կողմից Հայաստանում գահ էին բարձրանում դրածո արքաներ, որոնք բոլորը դառնում էին հայ ժողովրդի և ավագանու զոհը, քանի որ ժողովրդականություն չէին վայելում։ Հայաստանի դրածո արքաներից միակը, որը կարողացավ մինչև իր կյանքի վերջ խաղաղ թագավորել և իր մահով մեռնել, Զենոնն էր, որին հայ ժողովուրդը տվել է իր սիրելի արքայի անունն՝ Արտաշես։ Նա պատմության մեջ հայտնի է որպես Զենոն-Արտաշես։ Վերջինիս մահից հետո Հայաստանում օրակարգային էր նոր արքայատոհմի հաստատումը և այդ խնդիրը ցանկանում էր լուծել հայոց ավագանին։
Նույն ժամանակ Հայաստանի հարևան Պարթևստանում իշխում էր Վաղարշ Ա-ն, որը ուներ երկու եղբայր՝ Տրդատը և Բակուրը։ Հեռատեսություն դրսևորելով՝ պարթև Վաղարշ Ա արքան հասկանում է, որ շատ հաճախ Արևելքի միապետների ընտանիքներում արքաների դեմ դավադրություններ են կազմակերպվում հենց հարազատների կողմից, որոնք ցանկանում են բազմել գահին։ Վաղարշ Ա-ն մտադրություն ուներ իր եղբայրներին նստեցնել հարևան երկրների գահերին ու այդպիսով լուծել երկու հարց. այդ երկրները դարձնել Պարթևստանի դաշնակից և զերծ պահել իր գահը դավադրություններից։
Նա նախատեսում էր Տրդատին թագավոր դարձնել Հայաստանում, իսկ Բակուրին՝ Ատրպատականում։ Վաղարշ Ա-ն Բակուրին կարողանում է հեշտությամբ Ատրպատականի արքա դարձնել, իսկ Տրդատին Հայաստանի արքա դարձնելը երկար ժամանակ էր պահանջում, քանի որ Պարթևստանը պետք է բախվեր Արևելքի հզորագույն կայսրության՝ Հռոմեական կայսրության հետ։ Սկսվում է հռոմեա-պարթևական պատերազմը, որը տևում է ավելի քան 10 տարի ։ Ներոն կայսրն Արևելք է ուղարկում Կորբուլոնին, որը ներխուժում է Հայաստան և սկսում շարժվել դեպի Արտաշատ։ Նույն ժամանակ լեռնական ցեղերը սկսում են ասպատակել պարթևական տարածքները և Վաղարշ Ա-ն ստիպված հանում է զորքրերը Հայաստանից և սկսում պատերազմել լեռնական ցեղերի դեմ։ Միայնակ մնալով` Տրդատը նահանջում է Ատրպատական, որտեղ իշխում էր իր եղբայր Բակուրը։ Կորբուլոնը գրավում է Արտաշատը, ավերում այն, ապա շարժվում դեպի Տիգրանակերտ և այն նույնպես գրավում։ Նա կարծում էր, որ պատերազմն ավարտվել է և ինքը վերջնական հաղթանակ է տոնել հայ-պարթևական ուժերի նկատմամբ։ Այդ պատճառով նա Հայաստանում դրածո արքա է նշանակում Տիգրան Զ-ին, նրա մոտ թողնում 5 հազարանոց բանակ և հեռանում Հայաստանից։ Ավարտելով լեռնականների հետ պատերազմը՝ Վաղարշը մեծ զորքով վերադառնում է Հայաստան, իր զորքը միավորում հայկական զորքի հետ և գահընկեց անում Տիգրան Զ-ին, որը շուտով փախչում է երկրից։ Հասկանալով, որ չի կարող հաղթել հայ-պարթևական ուժերին՝ Կորբուլոնը զինադադար է կնքում նրանց հետ և միևնույն պահին դիմում նաև Ներոն կայսրին՝ խնդրանքով, որ իրեն փոխարինի և նոր զորավար ուղարկի Արևելք։ Ներոնն Արևելք է ուղարկում Պետոս զորավարին, որը 61 թվականին ժամանում է Արևելք և նույն թվականի ամռանը, ներխուժելով Հայաստան, սկսում հռոմեա-պարթևական պատերազմի երկրորդ փուլը ։
Ճակատամարտ
Պետոսի Արևելք ժամանելուց հետո Կորբուլոնը զորքը բաժանում է երկու մասի։ Նա Պետոսին է հանձնում 1-ին, 2-րդ, 5-րդ լեգեոնները, պոնտական, գալատիական ու կապադովկիական օգնական զորքերը, իսկ իր մոտ պահում 6-րդ, 9-րդ և 10-րդ լեգեոնները և սիրիական զորքերը։ Պետոսը Հայաստան սկսում է շարժվել միայն 61 թվականի ամռանը, իսկ Կորբուլոնն այդ ընթացքում պատրաստվում էր պարթևական նոր հարձակմանը և ամրացնում էր իր դիրքերը Եփրատի աջ ափին։
Պետոսը Մելիտինեի վրայով արշավում է Ծոփք, գրավում մի քանի բերդեր և շարունակում իր ռազմաերթը դեպի Հայկական Տավրոս, որտեղ սակայն հետ է մղվում Տրդատի ուժերի կողմից և ստիպված իջնում Խարբերդի դաշտ, որտեղ գտնվում էին նաև այլ հռոմեական ուժեր։ Իր զորքի մի մասը նա տեղադրում է Արշամաշատում, իսկ մնացած մասով շարժվում ոչ հեռու գտնվող Հռանդեա բնակատեղի, որը գտնվում էր Արածանիի ափին ։ Նրա բանակը կազմված էր հռոմեական և Հռոմին հպատակ ժողովուրդների զորքերից։ Բուն հռոմեական զորքը կազմում էր 23480 հետևակ և 10130 հեծյալ, որի թվում նաև Կորբուլոնի ուղարկած օգնական ուժերը՝ 3000 հեծելազոր և 8000 հետևակ, եթե դրան էլ ավելացնենք Հռոմին հպատակ այլ ժողովուրդների ուղարկած օժանդակ զորքերի քանակը, կստացվի, որ Հռանդեայի ճակատամարտին մասնակցել են 46-47 հազար հետևակ և 20-21 հազար հեծյալ։ Հայոց զորքի մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել, սակայն հռոմեական կողմի լռությունից կարելի է ենթադրել, որ այն իր թվաքանակով չի գերազանցում հռոմեական բանակին։
Երկու կողմերը սպասում էին գարնան գալուն․ Պետոսն իր ռազմական գործողությունները վերսկսելու համար, իսկ Վաղարշը և Տրդատը՝ Ներոն կայսրից բանակցությունների վերջնական պատասխան ստանալու համար։ Ի վերջո, 62 թվականի գարնանը վերադառնում են Վաղարշի պատվիրակները և հայտնում բանակցությունների տապալման վերաբերյալ, որից հետո վերսկսվում են ռազմական գործողությունները հայ-պարթևական և հռոմեական ուժերի միջև ։
Տրդատը սկսում է շարժվել Տիգրանակերտից դեպի Արշամաշատ, իսկ Վաղարշ Ա-ն, հասկանալով, որ Ասորիքի վրա հարձակվելը անտեղի զոհերի առիթ կդառնա, քանի որ Կորբուլոնը լավ ամրացրել էր այն, որոշում է ներխուժել Հայաստան և օգնել Տրդատին։ Դրա հետևանքով Պետոսն Արշամաշատի մոտ հայտնվում է շրջափակման մեջ, որից դուրս գալու համար իր 3000-անոց հետևազորը շարում է Հայկական Տավրոսի լեռների հարևան բարձունքներում, ապա ռազմադաշտի մի մասում դիրքավորվում է հռոմեական բանակի թագ ու պսակը համարվող պաննոնական հեծելազորը, իսկ մի կոհորտ ուղարկվում է Արշամաշատ, որտեղ գտնվում էր Պետոսի ընտանիքը։ Այս մասնատումների հետևանքով ընկնում է հռոմեական բանակի արդյունավետությունը, քանի որ նրանք կարող էին ավելի լավ արդյունք տալ միավորված ուժերով։ Ճակատամարտի առաջին փուլում Պետոսը չի կարողանում դիմադրել հայկական ուժերի հարվածներին և ստիպված նահանջում է մինչև Հռանդեա։ Նա օգնություն է խնդրում նաև Կորբուլոնից, որը, ինչպես նշում է Տակտիկոսը, չի շտապում օգնության ձեռք մեկնել իր հայրենակցին, «...որպեսզի վտանգի մեծացման հետ աճի և փրկելու փառքը»։ Սկսվում է ճակատամարտի երկրորդ և վճռորոշ փուլը, որտեղ մարտական ոգին կորցրած հռոմեացիները չեն կարողանում վերադասավորվել և մարտի բռնվել հայ-պարթևական ուժերի դեմ, որոնք անընդհատ գրոհներով փորձում էին նրանց մարտի հրավիրել, սակայն ականատես էին լինում միայն պաշտպանական գործողությունների։ Ի վերջո, տեսնելով իր զորքի խուճապահար և անմարտունակ վիճակը, Պետոսը զինադադար է խնդրում Վաղարշից, որը մերժվում է։ Պետոսը ստիպված է լինում նորից զինադադար խնդրել Վաղարշից, որն այս անգամ ընդունվում է։ Ըստ հետազոտողների՝ հռոմեական բանակը մեծ թվով զոհեր էր տվել, այդ պատճառով էլ Վաղարշը համաձայնվել էր հաշտություն կնքել։ Բանակցությունների արդյունքում Վաղարշը թույլատրում է նրանց հեռանալ ռազմադաշտից, սակայն հռոմեական ամբողջ բանակը պետք է անցներ հայերի նիզակալծի տակով, որն ամենաստորացուցիչ պատիժն էր զինվորականների համար։ Հայերի լծի տակով անցնելուց առաջ առգրավվում է հռոմեական լեգեոնների ամբողջ զինամթերքը։
Տակտիկոսը հավաստիացնում է, որ Պետոսի զորքերը ոչ թե հեռանում, այլ սարսափահար փախչում էին Հայաստանից, քանի որ օրական 20-25 կմ անցնելու փոոխարեն նրանք անցնում էին 60-65 կմ։ Ցավոք, ճակատամարտի ընթացքում տված կորուստների մասին թվեր չեն պահպանվել ։
Արդյունք
Հռանդեայի ճակատամարտի արդյունքում հռոմեական դիրքերը տարածաշրջանում թուլացան, որի արդյունքում 63 թվականին նորից հռոմեական բանակի ղեկավար նշանակվեց Կորբուլոնը, որը ուներ պատերազմելու և բանակցելու արտակարգ լիզորություններ։ Նա 64 թվականին ներխուժում է Հայաստան, սակայն չի համարձակվում պատերազմ սկսել, այլ Վաղարշ Ա-ի հետ բանակցությունների մեջ է մտնում և նրանից խնդրում, որ Տրդատը ներկայանա Հռոմ և հենց Ներոն կայսրից ստանա Հայաստանի թագը։
Վաղարշը և Տրդատը համաձայնվում են, սակայն վերջինս պահանջում է, որ պայմանագիրը ստորագրվի հենց Հռանդեայում, որտեղ հռոմեական ուժերը 2 տարի առաջ ջախջախիչ պարտություն էին կրել՝ ցանկանալով ընդգծել, որ նա հայոց թագը նվաճել է հռոմեական ուժերին հաղթելով։ Ըստ պայմանագրի՝
Ի վերջո, 65 թվականի վերջին Տրդատը 3500 թիկնապահների հետ մեկնում է Հռոմ և Ներոն կայսրի կողմից թագադրվում Հռոմի հրապարակում։ Նրա ճանապարհորդությունը երկար է տևում, որովհետև նա հրաժարվում է նավով անցնել Միջերկրական ծովի վրայով, քանի որ դա հակասում էր պարթևական կրոնին։ Ներոն կայսրը նրան տալիս է նաև մի մեծ գումար՝ 50 միլիոն դինար-դրաքմե, որի միջոցով Տրդատը պետք է վերանորոգեր ավերված Արտաշատ մայարքաղաքը։ Հռոմում տեսնելով մի գեղեցիկ շինություն՝ Տրդատը 66 թվականին վերադառնում է Հայաստան և կառուցում նրա նման մի կառույց, որը նվիրված էր Արեգ-Միհրին ։ Այն հետագայում հայտնի դարձավ Գառնիի հեթանոսական տաճար անվամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայոց պատմություն Կատեգորիա:Հին Հռոմի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության ճակատամարտեր Կատեգորիա:Պարթևստանի ճակատամարտեր
Ջուղա (Լազիստանի գավառ)
Ջուղա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Զնամենկա (գյուղ, Բելեբեևսկի շրջան)
Զնամենկա (Знаменка, Знаменка), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2033 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Բեունինգեն (համայնք)
Բեունինգեն (Beuningen ), համայնք Նիդերլանդների Խելդերլանդ մարզում։ Տարածքը 43,86 կմ² է, բնակչությունը՝ 25.528 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.100 եվրո է։
Կատեգորիա:Խելդերլանդի համայնքներ
Վասիլևշչինա (գյուղ, Սումիի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պերևոլոչան
Պերևոլոչան (Переволочан, Перөволочан), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Խայբուլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 109 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Խայբուլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կուզմին (գյուղ, Կրասիլովի շրջան)
Կուզմին (Кузьмин), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կուզմին գյուղում բնակվում էր 2 028 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5,01 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 404,79 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1480 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Իսքենդերուն ծոց
Իսքենդերունի ծոց, Հայկական ծոց, Ալեքսանդրետտա, ծովածոց Միջերկրական ծովի հյուսիսարևելյան կողմում՝ Կիլիկիայի ափի մոտ։ Ողողում է Փոքր Ասիա թերակղզու հարավարևելյան ափերը Ամանուս լեռների հարավարևմտյան ստորոտների մոտ։ Այս ծոցի ափին են գտնվել Կիլիկիայի Այաս և Կոռիկոս նավահանգիստները։ Ավելի հնում հայտնի է եղել Իսսոս քաղաքի անունով, իսկ նոր ժամանակներում՝ Ալեքսանդրետտայի ծոց։ Հերոդոտոսը հիշատակում է Մյուրանդրոս քաղաք անունով։ Չորրորդ դարում գործածության մեջ է մտնում Հայկական ծոց անունը, որ Հայկական պետության գոյության ժամանակներում ավելի լայն տարածում է ստանում։ Միջնադարյան եվրոպական հեղինակները Հայոց ծոցը և Հայկական Կիլիկիայի ծովային ողջ շրջանը կոչել են Հայոց ծով, իսկ ծովափը՝ Հայկական ծովափ։ XIV դարում ծովածոցը կոչվել է նաև Այաս քաղաքի անունով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի ծոցեր Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի ծոցեր Կատեգորիա:Թուրքիայի Միջերկրածովյան տարածաշրջան
Ադմա
Ադմա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չմշկածագի գավառակում։ Գյուղի մոտակայքում գտնվում էր Գայլ վանքը։ Գայլ վանքում 1273 թվականին մի ձեռագիր է ընդօրինակվել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պեյշոտու դի Ազևեդու
Բնակավայրի մերձակայքում գտնվող Alta Floresta Gold Province-ում գործում է ոսկու 38 հանքավայր ։
Պեյշոտու դի Ազևեդուի համայնքի սահմաններում է գտնվում Բրազիլիայի աշխարհագրական կենտրոնը։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1986 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու նահանգի բնակավայրեր
Բեյվերվեյկ
Բեյվերվեյկ (Beverwijk ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 18,57 կմ² է, բնակչությունը՝ 39.438 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.300 եվրո է։
Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Զնամենկա (գյուղ, Երմեկեևսկի շրջան)
Զնամենկա (Знаменка, Знаменка), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Երմեկեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 59 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Երմեկեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Խորվաթիայի պատմական թանգարան
Խորվաթիայի պատմական թանգարան (Hrvatski povijesni muzej), Խորվաթիայի մայրաքաղաք Զագրեբ քաղաքում գտնվող պատմության պետական թանգարանը խորվաթական պատմության առարկաների և նյութերի նշանակալի հավաքածու է,  երկրի գիտահետազոտական և մշակութային կենտրոն։
Ընդհանուր տեղեկատվություն
Թանգարանի շենքը՝ Վոյկովիչ-Օրշիչ-Ռաուխի պալատը (Vojković-Oršić-Rauch), համարվում է Զագրեբի և ողջ երկրի բարոկկո ոճի ամենաարժեքավոր ճարտարապետական հուշարձաններից մեկը, որը կառուցվել է 18-րդ դարի վերջին։ Պատմության ընթացքում պալատում բնակվել են մի քանի հարուստ խորվաթ ընտանիքներ և այն բազմիցս փոխել է սեփականատերերին մինչև 1930-ական թվականներին քաղաքապետարանը այն գնել է վերջին սեփականատիրոջից։ Հետագայում շենքը համարվել է քաղաքապետարանի նստավայրը, իսկ 1959 թվականից շենքի մի մասը հատկացվել է Խորվաթիայի պատմության թանգարանին։ Թանգարանային հաստատության աշխատանքային ռեժիմը ՝
Պատմություն
Զագրեբի Խորվաթիայի պատմության թանգարանը համարվում է 1846 թվականին հիմնադրված Խորվաթիայի Ազգային թանգարանի իրավահաջորդը։ 1959 թվականին Վոյկովիչ-Օրշիչ-Ռաուխի պալատում տեղակայվեց  Խորվաթիայի պատմության թանգարանը։ Խորվաթիայի անկախացման հետ միասին 1991 թվականին վերջինս միավորվեց Հեղափոխության թանգարանին (Muzej revolucije naroda Hrvatske), այնուհետև կազմավորվեց նոր թանգարանային հաստատություն՝ Խորվաթիայի պատմական թանգարանը, որը համարվում է երկրի պատմության գլխավոր թանգարանը։ Բացի Մատոշևի փողոցում գտնվող բարոկկո պալատից, Խորվաթիայի պատմական թանգարանի ցուցադրությունների մի մասը տեղակայված է Իվան Մեշտրովիչի տաղավարում (Meštrovićev paviljon): Բացի այդ,  թանգարանն ունի գրադարան, իրականացնում է գիտահետազոտական և հրատարակչական գործունեություն։ Թանգարանի կազմում գործում է մասնաճյուղ՝ Իվան Գորան Կովաչիչի հուշահամալիրը Լուկովդոլ (Lukovdol) գյուղում։
Ցուցադրություններ
Խորվաթիայի պատմության թանգարանի ֆոնդերում հաշվառված է շուրջ 200000 ցուցանմուշ։ Թանգարանի հավաքածուները ընդգրկում են 15 բաժիններ՝.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զագրեբի թանգարաններ Կատեգորիա:Խորվաթիայի թանգարաններ Կատեգորիա:1846 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Պատմության թանգարաններ
Ջուլպիջի
Ջուլպիջի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
(4564) Քլեյտոն
(4564) Քլեյտոն (Clayton), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 6-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,56614 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0498 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0825 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1501,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,239764 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,28° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Տրուդ-Ուգոլոկ
Տրուդ-Ուգոլոկ (Труд-Куток), ավան Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Ռազդելնայայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1896 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ Կատեգորիա:1896 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պեյսին
Պեյսին (Пейсын), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վիմ գետի աջ ափին՝ 188 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 13 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած Սիկտիվկար քաղաքից մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Պերևոլոչե
Պերևոլոչե (Переволочье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 274 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Ազատություն, հավասարություն, եղբայրություն
Ազատություն, հավասարություն, եղբայրություն (Liberté, Égalité, Fraternité), Ֆրանսիական հեղափոխության, ինչպես նաև շատ հայտնի ձախական կարգախոս։ Պետական կարգախոս է համարվում Ֆրանսիայում և Հայիթիում։ Ինչպես նաև մասոնիզմի լոզունգներից մեկն է ։
Ձևակերպվեց ֆրանսիական լուսավորիչների՝ մարդու «բնական իրավունքների» տեսության հիման վրա։ Նրա բովանդակությունն արտահայտվել է «Մարդու և քաղաքացու իրավունքների դեկլարացիա»֊ի (1789) մեջ։
Ազատություն
1789 թ. Ֆրանսիական հեղափոխության ընդունած Մարդու և քաղաքացու իրավունքի հռչակագիրն իր 4-րդ հոդվածով սահմանում է ազատության գաղափարը հետևյալ կերպ՝
Տես նաև
Մասոնություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաղաքական կարգախոսներ Կատեգորիա:Մասոնականություն Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունք
Կամո Նիգարյան
Կամո Նիգարյան, նկարիչ, դիզայներ, լուսանկարիչ։
Կենսագրություն
Կամո Նիգարյանը ծնվել է 1950 թվականին Ադրբեջանի Խանլար (Ելենենդորֆ) քաղաքում ։ 1973 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Երաժշտությունը եղել է նրա ինքնարտահայտման և որոնման ձևերից մեկը և 1970-ականներին Նիգարյանը հիմնել է «Սարդեր» ռոք խումբը։
Ձևավորել է Գյումրու Մերկուրովի թանգարանը, «Ձիթողցենց տունը», Երևանի «Մոնումենտի», «Հեղափոխության», Եղիշե Չարենցի թանգարանները ։
Ստեղծագործական ուղի
Կամո Նիգարյանը համարվում է ֆիգուրատիվ արվեստի կամ տրանս-ավանգարդիա շարժման հայաստանյան ներկայացուցիչ։ Շարժումը ներառում է բոլոր այն արվեստի գործերը, որոնք պահպանում են իրականության հետ նմանությունը։
Մեջբերումների Կամո Նիգարյանից
Մեր հիշողությունների վերահսկմանը ենթակա է միայն ու միայն անցյալը … Գիտակցությամբ է սրբագրվում հիշողությունը…Եվ գիտակցության ուրվագծերն են որոշարկում մեր ճամփորդության երթուղին … Ճամփորդեք ձեր հիշողության ալիքներով։ Շուռ բերեք ձեր ներսը։ Հակառակ դեպքում չեք կարողանա ինքներդ ձեզ հակադրել իրականությանը։ Հնարավոր է, որ սա տխուր իրողություն է, բայց՝ փաստ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1950 ծնունդներ Կատեգորիա:2011 մահեր Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 23 մահեր Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ դիզայներներ
Բինենմաս
Բինենմաս (Binnenmaas ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 50,34 կմ² է, բնակչությունը՝ 28.884 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.600 եվրո է։
Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ Կատեգորիա:1984 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալեքսանդր Պեչերսկի
Ալեքսանդր Արոնովիչ Պեչերսկի (Александр Аронович Печерский, Պեչյորսկի (Печёрский), ), խորհրդային ռազմական գործիչ, Կարմիր բանակի սպա, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին մահվան ճամբարներում տեղի ունեցած այն միակ ապստամբության ղեկավարը, որ ավարտվել է հաջողությամբ։
Կենսագրություն
Ալեքսանդր Պեչերսկին ծնվել է 1909 թվականի փետրվարի 22-ին Կրեմենչուգում, հրեայի ընտանիքում։ Եղել է փաստաբանի որդի։ 1915 թվականին ծնողների հետ տեղափոխվել է Դոնի Ռոստով։ Որպես էլեկտրիկ աշխատել է շոգեքարշների նորոգման գործարանում, ավարտել է Դոնի Ռոստովի պետական համալսարանը, ղեկավարել է գեղարվեստական ինքնագործունեության խումբ ։
Պատերազմի սկիզբ
1941 թվականի հունիսի 22-ին՝ Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին օրը, Ալեքսանդր Պեչերսկին զորակոչվել է բանակ և մասնակցել ռազմական գործողություններին։ Նույն թվականի սեպտեմբերին ատեստավորվել է երկրորդ կարգի տեխնիկ-ինտենդանտի զինվորական աստիճանի համար, որ համապատասխանում է հրամանատարական կազմի «լեյտենանտ» զինվորական կոչմանը։ Որպես գործավար ծառայել է 19-րդ բանակի 596-րդ կորպուսային հրետանային գնդում ։ Որոշ տվյալներով՝ շրջապատումից դուրս է բերել վիրավոր հրամանատարին ։
Գերություն
1941 թվականի հոկտեմբերին Ալեքսանդր Պեչերսկին շրջապատման մեջ է ընկել Վյազմայի մոտ, վիրավորվել և գերի ընկել գերմանացիների մոտ։ Գերության ընթացքում հիվանդացել է տիֆով, սակայն ապաքինվել է։
1942 թվականի մայիսին չորս այլ կալանավորների հետ փորձել է փախչել գերությունից։ Փախուստը ձախողվել է, և նրանց ուղարկել են Բորիսովում գտնվող տուգանային ճամբար, ապա Մինսկ։
Սկզբում Պեչերսկին հայտնվել է այսպես կոչված «Անտառային ճամբարում», որ գտնվում էր քաղաքից դուրս ։ Սակայն բժշկական զննության ժամանակ պահակներն իմացել են Պեչերսկու հրեական ծագման մասին, ինչի հետո նա հրեա այլ ռազմագերիների հետ փակվել է նկուղում, որ կոչվում էր «հրեական մառան»։ Այնտեղ նրանք տասը օր մնացել են լիակատար մթության մեջ։
1942 թվականի օգոստոսի 20-ին Պեչերսկին ուղարկվել է Մինսկում գտնվող ՍՍ «աշխատանքային ճամբար», որտեղ գտնվում էին շուրջ 500 հրեաներ Մինսկի գետտոյից, ինչպես նաև հրեա ռազմագերիներ ։
1943 թվականի սեպտեմբերի 18-ին հրեա կալանավորների խմբի հետ Ալեքսանդր Պեչերսկին ուղարկվել է Սոբիբոր մահվան ճամբար, ուր հասել է սեպտեմբերի 23-ին ։ Այնտեղ նա նախապատրաստել է կալանավորների ապստամբություն։
Ապստամբություն Սոբիբորում
1943 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Սոբիբոր մահվան ճամբարի կալանավորներն ապստամբություն են բարձրացրել։ Պեչերսկու պլանի համաձայն՝ կալանավորները պետք է մեկ-մեկ լիկվիդացնեին ճամբարի անձնակազմին, ապա վերցնեն պահեստում պահվող զենքերն ու կոտորեին պահակախմբին։ Պլանը հաջողվել է իրականացնել միայն մասամբ. կալանավորները կարողացել են սպանել 12 էսէսականի ճամբարի անձնակազմից, սակայն զենքի պահեստին տիրանալ չի հաջողվել։ Պահակախումբը կրակ է բացել, և կալանավորներն ստիպված են եղել ճամբարից փախչել ականապատված տարածքով։ Նրանց հաջողվել է հեռանալ անտառ ։
Պատերազմի ավարտին կենդանի էր ապստամբության 53 մասնակից։
Ապստամբությունից հետո
Խորհրդային նախկին ռազմագերիներից ութ հրեայի Պեչերսկին տարել է Բելառուսիա, որտեղ նրանք միացել են պարտիզանական ջոկատներին։ 1943 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Ալեքսանդր Պեչերսկին իր մի քանի ընկերների հետ միացել է Շորսի անվան պարտիզանական ջոկատին։ Այնտեղ նա եղել է ականահատ, մինչ խորհրդային զորքերն ազատագրել են Բելառուսիան ։ Մյուսները միացել են Ֆրունզեի անվան ջոկատին։ Պարտիզանական ջոկատի կազմում Ալեքսանդր Պեչերսկին խորտակել է գերմանական երկու էշելոն։
Կարմիր բանակին միանալուց հետո Պեչերսկին ձերբակալվել է և ուղարկվել գրոհային հրաձգային գումարտակ, որ տուգանային գումարտակի տարատեսակ էր ։
Գումարտակի հրամանատար մայոր Անդրեևը այնքան է ազդվել Սոբիբորի մասին Պեչերսկու պատմությունից, որ հակառակ գումարտակի տարածքից դուրս գալու արգելքին Պեչերսկուն թույլ է տվել մեկնել Մոսկվա՝ դիմելու «Գերմանաֆաշիստական նվաճողների ու նրանց օգնողների չարագործությունների քննման հանձնաժողովին»։
Հանձնաժողովում Պեչերսկու պատմությունը լսել են գրողներ Պավել Անտոկոլսկին և Վենիամին Կավերինը, որոնք դրա հիման վրա հրատարակել են «Ապստամբություն Սոբիբորում» ակնարկը ։ Պատերազմից հետո ակնարկն ընդգրկվել է «Սև գիրքը» հայտնի ժողովածուում, որն տպագրությունը ԽՍՀՄ-ում արգելվել է 1947 թվականին (Ռուսաստանում առաջին անգամ տպագրվել է 2015 թվականին ):
Պատերազմից հետո
Պատերազմի ավարտից հետո Ալեքսանդր Պեչերսկին վերադարձել է Դոնի Ռոստով, որտեղ բնակվում էր պատերազմից առաջ։ Որպես ադմինիստրատոր աշխատել է Երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում։ 1945 թվականին գրել է հուշեր Սոբիբորի ապստամբության մասին։ 1948 թվականին այսպես կոչված «անտոհմիկ աշխարհաքաղաքացիների» քաղաքական հետապնդումների ժամանակ Պեչերսկին կորցրել է աշխատանքը։ Դրանից հետո նա մոտ հինգ տարի չի կարողացել աշխատանք գտնել, և ընտանիքի համար ապրուստի միջոցներ վաստակել է կինը։ 1949 թվականի մայիսի 19-ին Ալեքսանդր Պեչերսկին ներկայացվել է Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշանի, սակայն նույն թվականի հունիսի 10-ին Դոնի Ռոստովի մարզինկոմ գեներալ-մայոր Գեորգի Սաֆոնովը փոխել է պարգևը «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով։
Ստալինի մահից հետո Պեչերսկին աշխատանքի է ընդունվել «Ростсельмаш» մեքենաշինական գործարանում ։
Այլ տվյալներով՝ մինչև 1955 թվականը Պեչերսկին ապրել է Մոսկվայում, որտեղ աշխատել է որպես կինոթատրոնի տնօրեն, ապա տեղափոխվել է Դոնի Ռոստավ ։
1963 թվականին Ալեքսանդր Պեչերսկին Սոբիբոր ճամբարի տասնմեկ պահակների դատավարության ժամանակ հանդես է եկել որպես վկա ։
Ալեքսանդր Պեչերսկին մահացել է 1990 թվականի հունվարի 19-ին։ Թաղվել է Դոնի Ռոստովի Հյուսիսային գերեզմանատանը։
Ճանաչում
Սոբիբորի ճամբարի ոչնչացման պատմությունը դարձել է Նյուրնբերգի դատավարության մի մասը։ Միջազգային դատարանը Պեչերսկուն հրավիրել է որպես վկա, սակայն խորհրդային իշխանությունները նրան թույլ չեն տվել մեկնել Գերմանիա։
Սոբիբոր ճամբարի ու այնտեղ կատարված ապստամբության մասին գրվել են մի շարք գրքեր, որոնցից են՝
Ալեքսանդր Պեչերսկին 1946 թվականին հրատարակել է իդիշով «Դեր ուֆշտանդ ին Սոբիբուր» («Ապստամբություն Սոբիբորում») հուշերի գիրքը։ Նրա հուշերը տպագրվել են նաև մոսկովյան «Սովետիշ գեյմլանդ» ամսագրում (№ 12, 1973) :
1987 թվականին Հոլիվուդում ռեժիսոր Ջեք Գոլդը նկարահանել է «Փախուստ Սոբիբորից» ֆիլմը Ռիչարդ Ռաշկեի համանուն գրքի հիման վրա։ Ալեքսանդր Պեչերսկու դերը ֆիլմում կատարում է Ռուտգեր Հաուերը, ով իր դերակատարման համար արժանացել է «Ոսկե գլոբուսի»։ Ֆիլմի պրեմիերային Պեչերսկին ներկա չի եղել։ Հետագայում նրա այրին ասել է, թե իշխանությունները չեն ցանկացել ձևակերպել ԱՄՆ մուտք գործելու թույլտվություն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ռոստովի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հոլոքոստից փրկվածներ Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Լիպոտ Շուլհոֆ
Լիպոտ Շուլհոֆ (Lipót Schulhof, Léopold Schulhof, ), հունգարացի աստղագետ, Հունգարական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ։ Նա ավելի հայտնի է որպես Լեոպոլդ Շուլհոֆ, քանի որ նրա ժամանակներում գերմաներենը գերակայող լեզու էր Ավստրո-Հունգարիայում։ Շուլհոֆը հայտնաբերել է (147) Պրոտոգենեիա աստերոիդը, ինչպես նաև զբաղվել է մոլորակների, գիսաստղերի և նրանց ուղեծրերի հետազոտություններով։ Նրա պատվին է անվանվել (2384) Շուլհոֆ աստերոիդը։
Շուլհոֆը նախահաշվել է 15P/Ֆինլեյ գիսաստղի վերադարձը 1893 թվականին, և նույն տարում ստացել է Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի Լալանդի մրցանակը։
Կենսագրություն
Նախնական և միջնակարգ կրթությունը ստացել է իր հարազատ քաղաքում, իսկ աստղագիտությունը ուսուցանել է Փարիզի և Վիեննայի համալսարաններում։ 1869 թվականից աշխատել է Վիեննայի աստղադիտարանում որպես պրակտիկանտ։ 1871 թվականիս նա արդեն երկրորդ օգնական էր, իսկ երկու տարի անց արդեն առաջին օգնական։ 1875 Շուլհոֆը ուղևորվեց Փարիզ, որտեղ սկսեց աշխատել Փարիզի աստղադիտարանում, որպես օգնական։ 1878 թվականին ընդունվեց Լայնությունների բյուրո որպես օգնական, որտեղ հետագայում դարձավ տնօրենի տեղակալ։ Այստեղ նա աշխատել է մինչև մահը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունգարացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Լա Բույադիս
Լա Բույադիս (La Bouilladisse), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 5743 մարդ, բնակչության խտությունը` 455.43 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.61 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 660 կմ հարավ, Մարսել քաղաքից` 22 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 3866 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 2602-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 1264։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 67,3 %։ 2602 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 2404 անձ (1265 տղամարդ և 1139 կին)։ Գործազուրկ են եղել 198 անձ (91 տղամարդ և 107 կին)։ 1264 անաշխատունակներից 366-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 431-ը` թոշակառուներ, իսկ 467-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Աստերոիդների ցանկ (175501-175600)
Աստերոիդների ցանկ (175401-175500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (175601-175700)
Աշխարհագրական սահման
Աշխարհագրական սահման, տարածական գիծ, որը բաժանում է մի աշխարհագրական (տարածական) օբյեկտը մյուսից (կից նրան)։ Ընդ որում,  որպեսզի այդպիսի սահման գոյություն ունենա, այդ օբյեկտները պետք է լինեն հատկությամբ տարբեր (պետք է տարբերվեն մեկը մյուսից որեւէ զգալի նշանով կամ նշաններով)      ։
Աշխարհագրական սահմանը կարող է լինել ինչպես հստակ (պետական սահման), այնպես էլ ոչ հստակ անցումային շերտով կամ գոտիով  ։ Կարող է լինել ինչպես փակ այնպես էլ բաց ։
Սահմանը կարող է լինել ինչպես բնական, այնպես էլ արհեստական ։ Կարող է լինել տեսանելի (նշված է տարածքում), ինչպես նաեւ անտեսանելի ։ Սահմանները կարող են լինել ռազմավարական, այսինքն հաշվարկված ռազմական տվյալներով.
Սահմանի անվանումը արտացոլում է այն հատկանիշը, որով տարբերակվում են այն առարկաները, որոնք այն առանձնացնում է, օրինակ դա կարող է լինել գեոմորֆոլոգիական սահման (գագաթ , առափնյա գիծ  ), սահման լանդշաֆտների միջեւ  , տեկտոնական սահման  ,  գետավազանի սահման,սառցադաշտային սահման , վարչաքաղաքական (այդ թվում պետական) սահման   (այդպիսի սահմանները կարող են բաժանել տարբեր վարչական բաժանումներ՝ մարզեր, տարածքներ, հանրապետություններ, քաղաքապետարաններ), սահման տնտեսական շրջանների միջեւ   , գոտիական սահման(գեոբուսաբանական, հիմնային ) , կլիմայական սահման , էթնիկական սահման ։
Լիթոսֆերայի, ջրոլորտի և մթնոլորտի միջեւ սահմանը նույնպես վերաբերվում է աշխարհագրականին ։
Սահմանները կատարում են մի քանի հատկություն։ Երկու հիմնական դուրս բերվողները՝ արգելական կամ տարանջատման(դժվարանցանելի բնական պատնեշներ, պետական սահմաններ) եւ կապային կամ միացումային ։ Կան նաեւ սահմաններ, որոնք կատարում են զտման գործառույթ ։ Սահմանը կարող է կատարել այս գործառույթների որոշակի համակցություն, ներառյալ տարբեր գործառույթներ տարբեր հոսքերի համար (ոմանց համար թափանցելի է, ոմանց համար՝ ոչ), տարբեր հատվածներում և տարբեր ժամանակներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աշխարհագրություն Կատեգորիա:Սահմաններ Կատեգորիա:Քաղաքական աշխարհագրություն Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք Կատեգորիա:Պետական սահմաններ Կատեգորիա:Աշխարհագրական եզրեր
Զնամենկա (գյուղ, Կույուրգազինսկի շրջան)
Զնամենկա (Знаменка, Знаменка), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Կույուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 98 մարդ։
Վարդան Այվազյան (այլ կիրառումներ)
Վարդան Այվազյան կարող է վերաբերվել.
Վասյուկովշչինա (գյուղ, Սումիի շրջան)
Վասյուկովշչինա (Васюківщина), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վասյուկովշչինա գյուղում բնակվում էր 43 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Յան Չեչոտ
Յան Չեչոտ (Jan Czeczot, Ян Чачот, Jonas Čečiotas, 24 հունիսի, 1796, Մալյուշիցի, Նովոգրուդոկի կոմսություն, Սլոնիմի նահանգ, Ռուսական կայսրություն (ներկայում՝ գյուղ Մալյուշիչի (Մալյուշիցա), Կորելիչի շրջան, Գրոդնենի մարզ, Բելառուս) — 11 (23) օգոստոսի, 1847, Ռոտնիցա, Տրոկսի կոմսություն, Վիլենի նահանգ, Ռուսական կայսրություն (ներկայում՝ Դրոսկինինկայ, Լիտվա)), լեհ, բելառուս, լիտվացի բանահյուսագետ, էթնոգրաֆ, Ֆիլոմատների կազմակերպության անդամ։
Կենսագրություն
Յան Չեչոտը ծնվել է 1796 թվականի հունիսի 24-ին Ռուսական կայսրության Սլոնիմի նահանգի Նովոգրուդի կոմսության Մալյուշիցի (ներկայում՝ գյուղ Մալյուշիչի (Մալյուշիցա), Կորելիչի շրջան, Գրոդնենի մարզ, Բելառուս) գյուղում։
1809—1815 թվականներին սովորել է Նովոգրուդոկի դոմինիկյան դպրոցում, որտեղ սովորում էր նաև Ադամ Միցկևիչը։ 1815 թվականին մեկնել է սովորելու Վիլենի համալսարանում, որտեղ ընդունվել է 1816 թվականին, բայց ֆինանսական խնդիրների պատճառով այնտեղ սովորել է միայն մեկ տարի։ Ծառայել է Ռաձիվիլովյան կոմիսիայում, որ կազմակերպվել էր Ալեքսանդր I ցարի հրամանով 1814 թվականի փետրվարին, որպեսզի տնօրինի Դոմինիկ Ռաձիվիլի (1786-1813) ժառանգությունը։ Վերջինս Վարշավայի հերցոգության զորքերի գնդապետ էր, ով իր հեծելախմբի հետ մասնակցել է Նապոլեոն Բոնապարտի արշավանքին դեպի Ռուսաստան։
1818 թվականի հունիսին ընդունվել է Ֆիլոմատների գաղտնի ընկերության շարքերը։ 1823 թվականին կազմակերպել է «Կաստալիա» պոետական խմբակը, որի կազմում ընդգրկված էին լիտվական երգերի ապագա հավաքող ու թարգմանիչ Էմերիկ Ստանևիչը, բանաստեղծ ու Դանթեի ստեղծագործությունների թարգմանիչ Յուլիան Կորսակը և այլք։ Միաժամանակ ղեկավարել է ֆիլարետների ակումբի կազմի մեջ մտնող Կապույտների խմբակը, որ համախմբում էր գրական գործիչներին ու մասնակցում էր։
1823 թվականի հոկտեմբերի 10-ին (հոկտեմբերի 22) ձերբակալվել է ֆիլարետների գործով։ 1824 թվականի հոկտեմբերի 10-ի (հոկտեմբերի 22) դատավճռով Յան Չեչոտը, Տոմաշ Զանն ու Ադամ Սուզինը ուղարկվում են Օրենբուրգ։ Կազիլի բերդում Չեչոտը կրում է իր վեցամսյա բանտարկութունը, որ ավարտվեց 1825 թվականի մայիսին։ Կիզիլում արտաքսման տարիներին թարգմանել է Վաշինգտոն Իրվինգի ստեղծագործությունները (թարգմանությունը հրատարակվել է Վիլնում 1830 թվականին), գրել է բանաստեղծություններ։ 1826—1830 թվականներին ապրել է Ուֆայում։ Մայիսին ազատվել է ոստիկանական վերահսկողությունից ու իրավունք ստացել բնակություն հաստատելու Ռուսաստանի կենտրոնական նահանգներում։ 1831 թվականից ապրել է Տվերում, որտեղ ժանտախտի համաճարակի ժամանակ նահանգապետ Կիրիլ Յակովլևիչ Տյուֆյաևի հրամանով լեհ ուրիշ աքսորականների հետ կես տարի պահվել է կալանքի տակ։ Ավելի ուշ որպես ինժեներական ղեկավարության քարտուղար մասնակցել է Լեպելում Բերեզինի ջրանցքի շինարարությանաշխատանքներին (1833—1841)։
Շորսիում կոմս Ադամ Խրեպտովիչի գրադարանում ստացել է գրադարանավարի պաշտոն և 1841 թվականին վերադարձել է հայրենիք։ Մինչ 1844 թվականն ապրել է Շորսիում, ավելի ուշ հյուրընկալվել է իր ծանոթին Նովգրուդոկի նահանգում։ Աքսորի ժամանակ վատթարացած առողջությունը վերականգնելու նպատակով 1847 թվականին մեկնել է Դրուսկինինկայ։ Մահացել է 1847 թվականի օգոստոսի 11-ին (23) օգոստոսի Դրուսկենիկի մոտ գտնվող Ռոտնիցա վայրում, որտեղ էլ թաղվել է։
Գրական գործունեությունը
Լեպելում ապրելու տարիներին հրատարակության է նախապատրաստել ժողովրդական երգերի ժողովածուներ, որոնք լույս են տեսել Վիլնում հայտնի հրատարակիչ ու գրքավաճառ Յուզաֆ Զավեդսկու կողմից (1837, 1839, 1840 թվականներին և ավելի ուշ)։ Ընկերների ու ծանոթների օգնությամբ հավաքել ու հրատարակել է 957 երգ։ Այդ տեքստերն օգտագործել է Ստանիսլավ Մոնյուշկոն (, 1843—1859) «Տնային երգարան» ժողովածուում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելառուս գրողներ Կատեգորիա:Բելառուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Վիլնյուսի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կուլչինի
Կուլչինի (Кульчини), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կուլչինի գյուղում բնակվում էր 1 124 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4438 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 253,27 մարդ/կմ²։
Կալասար
Կալասար, գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Հերմոն գյուղից 4 կմ հյուսիս-արևմուտք, Վարդենիսի լեռների հարավային լանջին, Արփայի աջակողմյան վտակ Եղեգիս գետի հովտում։
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվել է անասնապահությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գյուղեր
Ռուսփա
Ռուսփա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր Կատեգորիա:Ռիզեի շրջանի համայնքներ
Քորբին Բլու
Քորբին Բլու (Corbin Bleu, ), ամերիկացի դերասան, մոդել, պարող, և երգիչ։
Կենսագրություն
Քորբին Բլուն ծնվել է Նյու Յորքի Բրուքլին թաղամասում, Դեյվիդ և Մարտի Ռիվերզների ընտանիքում։ նա ունի 3 քույր՝ Ջագ, Ֆենիքս և Հանտեր։ Հայրը ունի ճամայկայան ծագում, մայրը՝ իտալո-ամերիկյան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Փետրվարի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի պարողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Ադյաման (Ուրֆայի գավառ)
Ադյաման, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգի Ուրֆայի գավառում։
1986 թվականի տվյալներով Ադյամանը կորցրել է իր նշանակությունը և վերածվել է անշուք բնակավայրի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պատերազմի արհավիրքները
Պատերազմի արհավիրքները (Los Desastres de la Guerra), Ֆրանցիսկո Գոյայի 82 փորագրությունից կազմված շարքը, որոնք ստեղծել է 1810-1820 թվականների ընթացքում։ Արվեստի պատմության մեջ այս շարքը դիտարկվում է որպես բողոք հակաֆրանսիական մայիսի 5-ի ապստամբության և նրան հաջորդած պատերազմի դաժանություններին և վերականգնված Բուրբոնների ռեակցիոն քաղաքականությանը։
Նկարագրություն
Նապոլեոնական Ֆրանսիայի և Իսպանիայի միջև պատերազմի ժամանակ Ֆրանցիսկո Գոյան պալատական առաջին նկարիչն էր, նկարում էր իսպանական և ֆրանսիական ազնվականների դիմանկարներ։ Պատերազմը մեծ ազդեցություն էր թողել նրա վրա, բայց նկարիչը զգացմունքներն իր մեջ էր պահում։ Նկարների շարքի վրա նա սկսեց աշխատել, երբ լուրջ հիվանդ էր և համարյա խլացել էր։ Նկարները մեջտեղ ելան Գոյայի մահից համարյա 35 տարի անց։ Միայն այդ ժամանակ հնարավոր եղավ հրատարակել գործեր, որտեղ քննադատվում էին իսպանական և ֆրանսիական միապետերը։
Անճոռնի դքսուհին (նկար)
«Անճոռնի դքսուհին», ֆլամանդացի նկարիչ Քվինտեն Մասեյսի վրձնին պատկանող նկար։ Նկարիչը յուղաներկը վրձնել է 1513 թվականին։ Այսօր ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Լոնդոնի ազգային պատկերասրահում։
Պատերազմի արհավիրքները
Նկարագրություն
«Պատերազմի արհավիրքները» անվանումը, որով այժմ հայտնի է շարքը Գոյայի առաջարկածը չէ։ Ընկերոջը տված ալբոմի վրա Գոյայի ձեռքով գրված է «Իսպանիայի և Բոնապարտի միջև արյունալի պատերազմի ճակատագրական հետևանքները և այլ խոսուն կապրիչոսներ» (Fatales consequencias de la sangrienta guerra en España con Buonaparte, Y otros caprichos enfáticos)։ Չհաշված փորագրանկարների տակ դրված բացատրությունները, սրանք շարքին վերաբերվող միակ բառերն են։ «Պատերազմի արհավիրքները» շարքը ավանդույթից շեղում էր։ Եթե առաջ արվեստում արտացոլվում էր պատերազմի հերոսական կողմը, ռոմանտիզմը և զինվորական փառքը, ապա Գոյան ցույց տվեց պատերազմի աղետալի հետևանքներն առանձին վերցրած մարդու համար ։
Բլադել (համայնք)
Բլադել (Bladel ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 75,42 կմ² է, բնակչությունը՝ 19.463 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.000 եվրո է։
Պատերազմի արհավիրքները
Նկարագրություն
Շարքը սովորաբար բաժանում են երեք մասի, ըստ ստեղծման ժամանակի։ Պատկերներից 47-ը պատերազմի դրվագներ են և ցույց են տալիս նրա հետևանքները։ 48-ից 64 համարակալված նկարները ցույց են տալիս մասսայական սովի հետևանքները, որ տիրում էր 1811-1812 թվականներին Մադրիդում, իսկ վերջին 17 նկարները արտահայտում են բնակչության տրամադրությունն ու հիասթափությունը Բուրբոնների քաղաքականության նկատմամբ՝ կապված 1812 թվականի սահմանադրությունը չեղյալ հայտարարելու հետ։
Անճոռնի դքսուհին (նկար)
Ծաղրանկարը որպես արվեստի նոր ուղղություն
Մարդկանց կամ երևույթները ծաղրելու, դիմակազերծելու, քննադատելու նպատակով ծաղրանկարիչը դիմում էգրոտեսկի, շարժի։ Ծաղրանկարները լայն առումով այն պատկերներն են, ուր գիտակցաբար ստեղծվում է կոմիկական էֆեկտ, զուգակցվում են իրականն ու երևակայականը, չափազանցվում կամ սրվում են մարդու մարմնի, դեմքի, հագուստի, վարքագծի տիպական գծերը, օգտագործվում անսպասելի զուգորդումներ ու նմանեցումներ։
Բլադել (համայնք)
Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Պատերազմի արհավիրքները
Պատմական նախապայմաններ
Նապոլեոն Բոնապարտը 1799 թվականի փետրվարի 18-ին իրեն հայտարարեց ֆրանսիական հանրապետության առաջին կոնսուլ, իսկ 1804 թվականին դարձավ կայսր։ Իսպանիան Ֆրանսիայի համար հետաքրքրություն էր ներկայացնում, քանի որ Միջերկրական ծով տանող ճանապարհ էր հանդիսանում։ Այդ ժամանակ Իսպանիայում գահակալում էր Կառլոս IV-ը․ նրա իշխանությանը վտանգ էր ներկայացնում իր ժառանգ անգլոմետ կրոնդուքս Ֆերդինանդը։ Նապոլեոնը Կառլին առաջարկեց ռազմարշավ սկսել Պորտուգալիայի դեմ և կիսել ռազմավարը Ֆրանսիայի, Իսպանիայի և Իսպանիայի առաջին նախարար Մանուել դե Գոդոյի միջև։ Վերջինս նաև պետք է ստանար Ալգարաե դքսի տիտղոսը։ Գոդոյին համաձայնվեց, չհասկանալով Նապոլեոնի և Ֆերդինանդի իրական մտադրությունները։
Անճոռնի դքսուհին (նկար)
Ծաղրանկարը որպես արվեստի նոր ուղղություն
Ծաղրանկարը հայտնի է հնագույն, միջնադարի և Վերածննդի արվեստներից։ Սովորաբար ծաղրանկարը վերելք է ապրում հասարակական մեծ ընդհարումների և ժողովրդական զանգվածների ակտիվության շրջանում, երբ դեմոկրատական ուժերը այն ծառայեցնում են որպես պայքարի միջոց (Ռեֆորմացիայի, XVIII դարի վերջի Ֆրանսիական բուրժուական հեղափոխության, 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի, եվրոպական երկրներում 1830 թվականի և 1848-1849 թվականների հեղափոխությունների, 1871 թվականի Փարիզյան կոմունայի, 1905-1907 թվականների ռուսական հեղափոխության ժամանակների ծաղրանկարները)։
Նկարագիր
Նկարում պատկերված պառավն աչքի է ընկնում հսկայական շորագլխարկով և թորշոմած կրծքերով, որոնք պիրկ ընդգրկվել են սեղմիրանի օգնությամբ։ Երկու ձեռքերն էլ դրված են ցածրիկ եզրապատի վրա. ձախ ձեռքը ուղղակիորեն դրված է եզրապատին, իսկ աջ ձեռքում պահում է վարդը՝ դեռևս կոկոն վիճակում։ Վերջին դրվագը նկարիչը հատուկ է արել, որպեսզի ծաղրուծանակի ենթարկի իր հերոսուհուն։ Կասկածելի է, որ այս նկարը համարվում է դիմանկար։ Ըստ երևույթին նկարը մեր օրերը չհասած ինչ-որ մի այլ նկարի ձևափոխված-արտանկարված տարատեսակն է։ Այդ անհետացած նկարից օգտվել է նաև Լեոնարդո դա Վինչին՝ իր առավել վաղ ստեղծած նկարը վրձնելիս ։ Ըստ Դա Վինչիի արվեստի հետազոտողների, վերջինս հակում ուներ նկարելու անսովոր մարդկանց, արատավորների, որոնք իր համար խիստ կարևոր էին իդեալական մարմին նկարելու գործում ։ Ժամանակակիցների մոտ ծիծաղ է հարուցել նաև պառավ հերցոգուհու հանդերձանքը։ Այսպիսի շորագլխարկ Եվրոպայում կրել են մինչև 1450 թվականը, դա երևում է նաև Յան վան Էյքի կնոջ՝ Մարգարիտայի դիմանկարից։
Պատերազմի արհավիրքները
Պատմական նախապայմաններ
1807 թվականի նոյեմբերին ֆրանսիական 23 հազարանոց բանակը մտավ Իսպանիա։ Անգամ փետրվարին, երբ արդեն պարզ էր ֆրանսիական կողմի մտադրությունը, լուրջ դիմադրություն չկազմակերպվեց։ 1808 թվականին Ֆերդինանդի կազմակերպած ժողովրդական ապստամբությունը Կառլին այլ ընտրություն չթողեց, բացառությամբ գահից հրաժարվելը, որը և կատարվեց 1808 թվականի մարտի 19-ին։ Արդյունքում գահ բարձրացավ նրա որդին՝ Ֆերդինանդ Յոթերորդ անունով։ Ֆերդինանդը հույսը դրել էր Նապոլեոնի օժանդակության վրա, բայց Նապոլեոնն ու իր վստահելի զորապետ Յոախիմ Մյուրատը նպատակահարմար գտան, որ Իսպանիան ունենա առավել առաջադեմ տիրակալ քան Բուրբոններն էին։ Նապոլեոնը Կառլին և Ֆերդինանդին հրավիրեց Ֆրանսիա, որտեղ և նրանց համոզեց հրաժարվել իսպանական գահի իրավունքից, հօգուտ իր եղբոր Ժոզեֆ Բոնապարտի։
Անճոռնի դքսուհին (նկար)
Հետաքրքիր փաստեր
Իրենց գրոտեսկային նկարներով, որտեղ պատկերված են հորինած, կեղծ և մտացածին հերոսներ, Քվինտեն Մասեյսն ու Լեոնարդո դա Վինչին ստեղծեցին նոր նախադեպ արվեստի պատմության մեջ, երբ իրենց հորինած կերպարները օգտագործվում են երգիծաբանական նպատակով։ Օրինակ «Անճոռնի դքսուհու» կերպարը հանդիպում է չեխ նկարիչ Վացլավ Հոլլարի «Թունիսի թագուհին» ստեղծագործության մեջ։ Ըստ Մարտին Գարդների «Անոտացիայի ենթարկված Ալիսան» գրքի, «Ալիսը Հրաշքների աշխարհում» գրքի առաջին նկարազարդող Ջոն Տեննիելը օգտվել է Մասեյսի «Անճոռնի դքսուհին» ստեղծագործությունից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1513 նկարներ Կատեգորիա:Քվինտեն Մասեյսի նկարներ Կատեգորիա:Լոնդոնի ազգային պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:Ծաղրանկար Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Պատերազմի արհավիրքները
Պատմական նախապայմաններ
Ֆրանսիական ներխուժումից հետո Գոյան, շատ ազատամիտների նման, հայտնվեց ծանր կացության մեջ։ Նա սատարում էր ֆրանսիական հեղափոխության նպատակներին և հույս ուներ, որ նրա գաղափարները կօգնեն Իսպանիային թոթափել ավատատիրությունը և կնպաստեն ժողովրդական ղեկավարությամբ աշխարհիկ պետություն դառնալուն։ Այդ ժամանակ երկու առճակատում կար՝ ֆրանսիական ներխուժման դեմ և երկրի ազատամտության համար։ Ֆրանսիացիների՝ Իսպանիան լքելուց հետո, առաջին պլան քաշվեց քաղաքական պայքարը։
Պատերազմ
Առաջին 47 թերթերում Գոյան պատկերել է պատերազմի արհավիրքների ռեալիստական տեսարանները։ Պատկերված գործողությունները մեծ մասամբ ճակատամարտից հետո են՝ այլանդակված դիակներ և ծառերից կախված կտրված վերջույթներ։ Եվ ֆրանսիացի, և իսպանացի զինվորները ծաղրուծանակի էին ենթարկում գերիներին, շատ նկարներ պատկերում են նրանց ոչ մարդկային վերաբերմունքը։ Հաճախ խաղաղ բնակիչները հետևում էին բանակներին։ Երբ իրենց հայրենակիցներն էին հաղթում՝ կանայք և երեխաները մահացածների մեջ փնտրում էին մահացած կամ վիրավոր ամուսիններին, հայրերին և որդիներին։ Եթե իրենց կողմը պարտվում էր, ապա խաղաղ բնակիչները փախչում էին, որ չսպանվեն կամ չբռնաբարվեն։
Շարքը սկսում է «Մռայլ կանխազգացումը նրա, ինչը որ պետք է կատարվի» (Tristes premoniciones de lo que ha de acontecer) նկարով, որտեղ պատկերված է ծնկաչոք և ձեռքերը տարածած տղամարդ։ Հաջորդ նկարներում պատկերված են ֆրանսիացիների հետ ճակատամարտի հատվածներ, որտեղ պատկերված ֆրանսիացիները, ըստ քննադատ Վիվիռն Ռեյնորի, կոզակների տեսք ունեն։ 31-ից 39 համարակալված նկարները պատկերում են գազանություններ և սովին նվիրված պատկերների հետ մեկ շարքում են։ Մյուսներում Գոյան զարգացնում է տանջանքների ենթարկված մարմինների թեման։
Ի տարբերություն շատ իսպանացի նկարիչների Գոյան հրաժարվում է զինվորական փառքի և հերոսական էության պատկերումից, նա չի պատկերում կոնկրետ մարդկանց, թեև անանուն զոհերի և զինվորների շարքում հանդիպում են նաև հայտնի հերոսներ։ Համար 7 թերթի պատկերը վերնագրված է «Ինչպիսի քաջություն»։ Այնտեղ պատկերված է Սարագոսայի հերոսուհի Ավգուստինա Արագոնացին, որը 54000 զոհ տարած Սարագոսայի պաշարման ժամանակ ուտելիք էր բերում հրետանավորներին, և երբ բոլոր հրետանավորները զոհվեցին, Ավգուստինան սկսեց լիցքավորել և կրակել հրանոթներով։
Սով
Հաջորդ շարքը, 48-ից 64 թերթերը նվիրված են սովին, որը 1811 թ․ օգոստոսից մինչև Վելինգտոնի զորքերի Մադրիդի ազատագրումը տարածվել էր քաղաքում։ Այդ տարի սովը 20000 մարդու կյանք խլեց։ Այս նկարներում Գոյան հեռանում է Իսպանիայի տարբեր տարածքների ընդանրացված կոտորածների պատկերումից և նկարում է կոնկրետ սարսափելի իրողության՝ Մադրիդի սովը։ Սովը հետևանք էր նրա, որ ֆրանսիական զորքերը, պարտիզանները և ավազակները փակել էին Մադրիդ մտնող ճանապարհները, և մթերքը քաղաք չէր մտնում։
Գոյան հարց չի բարձրացնում սովի պատճառների մասին, չի մեղադրում կողմերից և ոչ մեկին։ Նրան միայն հետաքրքրում է սովի հետևանքները հասարակ բնակչության վրա։ Չնայած այս շարքի պատկերները հիմնված են Մադրիդից վերցրած տպավորությունների վրա, բայց և ոչ մի նկարում կոնկրետ իրադարձություն չի պատկերված։ Ոչ մի կոնկրետ տեղանք, կամ շինություն չկա, որով հնարավոր է եզրակացնել գործողության վայրի մասին։ Գոյան ուշադրությունը կենտրոնացնում է մահացած և կիսակյանք մարդկանց խմբերի վրա, տղամարդկանց, որոնք կանանց դիակներ են կրում, անօթևան երեխաներ, որոնք ողբում են իրենց ծնողների մահը։ Ռոբերտ Հյուզը շարքի ամենաազդեցիկ գործն է համարում 50-րդ թերթի «Անբախտ մայր» (Madre infeliz!) նկարը։ Նրա կարծիքով փոքր աղջկա և նրա մոր միջև ընկած տարածքը «կորստի և որբության էությունը ներկայացնող մթի» պատկերն է։ Այս թերթերի շարքի վրա Գոյան աշխատանքը ենթադրաբար ավարտել է 1814 թվականի սկզբին։
Բուրբոններն ու հոգևորականները
65-ից 82 թերթերը կրում են խոսուն կապրիչոսներ («caprichos enfáticos») վերնագիրը։ Դրանք ստեղծվել են 1813-1820 թվականների արանքում և ընդգրկում են Ֆերդինանդ Յոթերորդի անկումն ու վերադարձի ժամանակաշրջանը։ Դրանցում պատկերված են այլաբանական հետպատերազմական Իսպանիայի քաղաքականությունը խարազանող տեսարաններ, որոնք ներառում են նաև ինկվիզիցիան ու տանջանքները, որոնք այդ ժամանակի դատարանում սովորական երևույթ էին։ Բնական է, որ խաղաղությունը հարկավոր էր, բայց դա ստեղծեց ավելի ճնշող մթնոլորտի քաղաքականությունում, քան առաջ էր։ Նոր ռեժիմը խորտակեց ազատամտության երազանքները, որոնց հետևորդն էր Գոյան։ Հյուզը թերթերի այս շարքը անվանել է «Խաղաղության արհավիրքները»։
Ֆերդինանդի վերադարձից վեց տարի անց Ռաֆայել դել Դիեգոն հեղաջրջում կազմակերպեց, որի նպատակը 1812 թվականի Սահմանադրության վերականգնումն էր։ Թագավորը ստիպված էր համաձայնել հեղափոխականների պահանջներին, բայց 1823 սեպտեմբերին, ֆրանսիական ինտերվենտների օգնությամբ սահմանադրական կառավարությունը խորտակվեց։ Վերջին թերթերը հավանաբար տպված են սահմանադրության վերականգնումից հետո, բայց որոշակիորեն մինչև 1824 թվականը, երբ Գոյան լքեց Իսպանիան։