cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆոր Գնասինգբե
Մինչ նախագահի պաշտոնը ստանձնելը, նա իր հոր՝ նախագահ Գնասինգբե Էյադեմայի կողմից, նշանակվել է սարքավորումների, հանքերի, փոստի և հեռահաղորդակցության նախարարի պաշտոնում (2003-2005)։
Կրթություն է ստացել Ֆրանսիայում (Սորբոննա) ֆինանսական մենեջմենթի մասնագիտությամբ, և Սեն Սիրի ռազմական վարժարանում։ 1992-1997 թվականներին սովորել է ԱՄՆ-ի Ջորջ Վաշինգտոնի համալսարանում՝ ստանալով Բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի աստիճան և վերապատրաստվելով մի շարք միջազգային կազմակերպություններում։ 1998 թվականին նա վերադարձել է Տոգո ։
2002 թվականի հոկտեմբերից խորհրդարանի անդամ է, 2003 թվականի հուլիսի 29-ից հեռահաղորդակցության նախարար։
2005 թվականի փետրվարի 5-ին հոր մահից հետո բանակի աջակցությամբ հայտարարվել է երկրի նախագահ (Եվրոպայում գտնվող Ազգային ասամբլեայի նախագահ Ֆամբարե Ուատար Նաչաբի ինքնաթիռը, որը Սահմանադրությամբ պետք է կատարեր ժամանակավոր  նախագահի պարտականությունները, հարկադրել էին վայրէջք կատարել հարևան Բենինում)։ Իշխանության անցմանը օրինականություն հաղորդելու համար Ազգային ժողովը փետրվարի 6-ին «հետին ամսաթվով» նախագահ է ընտրել Ֆորա Գնասինգբեին՝ Նաչաբայի փոխարեն։ Բացի այդ, պատգամավորները չեղյալ են հայտարարել հաջորդ Նախագահական ընտրությունների անցկացման սահմանադրական նորմը 60 օրվա ընթացքում։ Ֆոր Գնասինգբեն կարող էր նախագահ մնալ մինչև իր հոր նախագահական ժամկետի ավարտը, այսինքն՝ ևս երեք տարի ։
Արևմտյան Աֆրիկայի երկրների տնտեսական համայնքի, ԵՄ-ի, Աֆրիկյան միության և ՄԱԿ-ի ճնշման ներքո փետրվարի 25-ին հրաժարական է տվել Ազգային ժողովի նախագահի պաշտոնից՝ հասնելով, որ այդ պաշտոնում (երկրի ժամանակավոր նախագահի լիազորություններով) ընտրվի իր զինակից Աբբաս Բոնֆոն և նշանակի նախագահական ընտրություններ, որի ժամանակ էլ հաղթել է։ 2020 թվականի նախագահական ընտրությունների արդյունքում վերընտրվել է չորրորդ ժամկետով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Ջեք Բաթլենդ
Ջեք Բաթլենդ (Jack Butland, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ։ «Ստոք Սիթի» ակումբի և Անգլիայի ազգային հավաքականի դարպասապահ։
Ակումբայի կարիերա
Ջեք Բաթլենդը ծնվել է 1993 թվականին Բրիստոլում ։ Նա խաղացել է «Կլավեդո Յունայթեդ» ակումբի երիտասարդական ակադեմիայի կազմում։ 2007 թվականին տեղափոխվել է «Բիրմինգեմ Սիթի» ակադեմիա ։ 16 տարեկանում նա իր դեբյուտն է կատարել «Բիրմինգեմի» պահեստային թիմի կազմում։ 2010 թվականի մարտին նա ստորագրել է առաջին մասնագիտական ​​պայմանագիրը իր կարիերայի ընթացքում ։ 2009/10 մրցաշրջանի արդյունքում նա ճանաչվել է «Բիրմինգեմ Սիթիի» լավագույն երիտասարդ խաղացող։ 2010 թվականի հոկտեմբերին նա կոտրել է ձեռքը, ինչից հետո ենթարկվել է վիրահատության ։
2011 թվականի սեպտեմբերին Ջեքը տեղափոխվել է Ֆուտբոլային երկրորդ լիգայի «Չելթնեմ Թաուն» ակումբ` մեկ ամիս վարձակալությամբ ։ Նա անմիջապես ներգրավվել էր թիմի մեկնարկային կազմում՝ կատարելով իր դեբյուտը ակումբի կազմում սեպտեմբերի 10-ին «Մաքլսֆիլդ Թաուն» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ ։ Նա իր երկարաձգել է «Բիրմինգեմի»  հետ իր պայմանագրի ժամկետը   մինչև 2015 թվականի հունիսը ։ 2011 թվականի հոկտեմբերին «Չելթնեմ Թաունը» երկարացրել է վարձակալական պայմանագրի ժամկետը ևս 2 ամսով ։ 2011 թվականի  դեկտեմբերին նրա վարձակալության ժամկետն ավարտվել է։ Երեք ամիս վարձավճարով հանդես գալու ընթացքում Բաթլենդը մասնակցել է 12 խաղի, որոնցից յոթում չի ընդունել ոչ մի գոլ։
2012 թվականի փետրվարին Ջեքը վերադարձել է «Չելթնեմ Թաուն» մինչև մրցաշրջանի ավարտը ։ Ապրիլին, երբ վնասվածք է ստացել «Բիրմինգեմի» հիմնական դարպասապահ Բոազ Մայհիլը, Բաթլենդը հետ է կանչվել ։
Ձեռքբերումներ
Անգլիա (մինչև 17)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սթոք Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Լիդս Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բիրմինգհեմ Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Դիքսի Գրեյվս
Դիքսի Գրեյվս (Dixie Bibb Graves, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ սենատոր Ալաբամայից 1937 թվականի օգոստոսի 20-ից մինչև 1938 թվականի հունվարի 10-ը։ Եղել է Ալաբամայի առաջին տիկինը՝ 1927-1931 և 1935-1939 թվականներին։
Վաղ տարիներ
Դիքսի Բիբբի և նրա չորս քույրերի մանկությունը անցել է Մոնտգոմերիում։ Երբ նա դարձավ տասնութ տարեկան ամուսնացավ Դեյվիդ Բիբբ Գրեյվսի հետ, որը 1927 թվականին դարձավ Ալաբամայի նահանգապետը։
ԱՄՆ Սենատոր
1937 թվականի օգոստոսին նախագահ Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտը Ալաբամայից սենատոր Հյուգո Բլեքին նշանակել էր գերագույն դատավոր։ Սենատից Բլեքի հեռանալուց հետո նահանգապետ Դևիդ Գրեյվսը լիազորված էր նշանակվելու ժամանակավոր սենատորի պաշտոնում մինչև ընտրությունների անցկացումը։ Սենատորի պաշտոնում նա նշանակել է իր կնոջը՝ Դիքսիին համարելով նրան իր լավագույն դաշնակիցը և դրանով իսկ նրան դարձնելով Ալաբամայի առաջին կին սենատորը ։
Որպես սենատոր, Դիքսի Գրեյվսը ուշադրություն է դարձրել առողջապահության և կրթության հարցերին ։ Հինգ ամսվա ընթացքում նա աշխատել է բողոքների կոմիտեում, կրթության և աշխատանքի կոմիտեում, հանքերի և հանքարդյունաբերության կոմիտեում ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա հավաքագրվել է կանանց բանակային կորպուսում, աշխատել է Կարմիր խաչի և միասնական սպասարկման կազմակերպություններում։ Գրեյվսը եղել է կանանց բանակային կորպուսի ջոկատներից մեկի հրամանատարը ։
Մահ
Գրեյվսը մահացել է 1965 թվականի հունվարի 21-ին Մոնտգոմերիում ։ 1972 թվականին նրա անունը ներառվել է Ալաբամայի կանանց փառքի սրահում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սուֆրաժիստներ
Շառլ Բոսյու
Շառլ Բոսյու (Charles Bossut, ), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս, հանրագետ։ Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս 1768 թվականից։ Բեռլինի, Բոլոնիայի և Սանկտ-Պետերբուրգի ակադեմիաների պատվավոր օտարերկրյա անդամ (1778 թվականից) ։
Կենսագրություն
Շառլ Բոսյուն ծնվել է Տարտարա քաղաքում, հարուստ ընտանիքում։ Ավարտել է Լիոնում գտնվող Հիսուսի միաբանության քոլեջը, որից հետո տրվել է գիտական հետազոտություններին և մասնակցել Դենի Դիդրոյի «Գիտությունների, արվեստի և արհեստների հանրագիտարանի» ստեղծմանը։
Ֆրանսիացի մաթեմատիկոս Շառլ Կամյուի հետ ունեցած ընկերության շնորհիվ 1752 թվականին նշանակվել է Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքում գտնվող Թագավորական ինժեներական դպրոցի պրոֆեսոր, որից հետո Տեխնիկական հալամսարանում փոխարինել է նրան որպես ուսանողների քննող և տեղափոխվել Փարիզ։
1768 թվականին ընդգրկվել է Ֆրանսիայի ակադեմիայի անդամների ցանկում։
Ֆրանսիական Մեծ հեղափոխության ժամանակ նա կորցրել է իր պաշտոնը, սակայն Առաջին ֆրանսիական կայսրության օրոք վերականգնել այն ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և հասարակական-պետական գործիչ Գասպար Մոնժի օգնությամբ, որը եղել է նրա աշակերտը Մեզյերում և աշխատել է մինչև 1808 թվականը։
Եղել է նաև հիդրավլիկ մեքենաների և արքայական շինությունների գլխավոր տեսուչ և հիդրոդինամիկայի արքայական պրոֆեսոր։
1775-1777 թվականներին հայտնի փորձեր է կատարել Ռազմական ակադեմիայի լճակներում՝ նպատակ ունենալով պարզել ջրային նավերի հակառակ շարժման դիմադրությունը։ Պետական հանձնաժողովի կազմում աշխատել է Սենա և Լուար գետերի միջև գտնվող ջրանցքի նախագծի վրա, որը կյանքի է կոչվել «Նիվերնե ջրանցք» անվանումով իր մահից հետո, 1841 թվականին։
Շառլ Բոսսյուն գրել է նաև մի շարք աշխատություններ մաթեմատիկայի և հիդրոդինամիկայի վերաբերյալ։
Գրականություն
Շառլ Բոսսյու // Բրոկգաուզի և Էֆրոնի հանրագիտարանային բառարան։ 86-րդ տոմ (82տ․ և 4լր․)․— Սանկտ-Պետերբուրգ, 1890-1907
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ
Լոխտակուր (գետակ)
Լոխտակուր, գետակ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Վաչագան գետի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Խուստուփ լեռան հյուսիսային լանջից և Կապան քաղաքից 1 կմ հարավ-արևմուտք միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 4 կմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Վաչագան գետի վտակներ
Օքսանա Սլիվենկո
Օքսանա Սլիվենկո (Окса́на Никола́евна Сливе́нко, ), ռուս ծանրորդ, 2008 թվականի օլիմպիական չեմպիոն մինչև 69 կգ քաշային կարգում, աշխարհի եռակի չեմպիոն, Եվրոպայի և Ռուսաստանի բազմակի չեմպիոն։ Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ (2007)։ Օքսաննան Ռուսաստանի կանանց ծանրամարտի պատմության մեջ միակ օլիմպիական չեմպիոնն է։
Առաջին մարզիչը եղել է Վ. Ա. Տարանենկոն, 2005 թվականից մարզվել է Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ Վլադիմիր Սաֆոնովի ղեկավարությամբ։
Օքսանա Սլիվենկոն 2012 թվականի Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերի անվիճելի ֆավորիտն էր մինչև 69 կգ քաշային կարգում, սակայն 2012 թվականի հուլիսի 26-ին հայտնի դարձավ, որ մարզուհին չի մասնակցի Օլիմպիադային մեջքի ծանր վնասվածքի պատճառով, որը ստացվել էր վերջին մարզումներից մեկում ։
Կարիերան ավարտել է 2014 թվականի աշնանը 27 տարեկան հասակում ։
2017 թվականին չինուհի Լյու Չունխունը որակազրկվելուց հետո Սլիվենկոյին է անցել 2008 թվականի օլիմպիական ոսկին։ Նա դարձել է Ռուսաստանի կանանց ծանրամարտի պատմության մեջ առաջին ոսկե մեդալակիրը ։ Նա նաև դարձել է համաշխարհային ռեկորդների դափնեկիր, որը սահմանել է 2006 թվականին (123 կգ պոկում վարժությունում) և 2007 թվականներին (276 կգ երկամարտի արդյուքնով)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ‎ Կատեգորիա:Ծանրամարտի աշխարհի չեմպիոններ Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Սուրեն Խառատյան
Կենսագրություն
Սուրեն Խառատյանը ծնվել է 1948 թվականին Երևանում։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետը։ 1975 թվականից աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ Քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտում, ՀՀ ԳԱԱ Քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտի Բարձրջերմաստիճանային ինքնատարածվող սինթեզի կինետիկայի լաբորատորիայի վարիչ, ԵՊՀ Անօրգանական քիմիայի ամբիոնի պրոֆեսոր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:ԵՊՀ քիմիայի ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Ջոն Բանյան
Ջոն Բենիան (John Bunyan, ), անգլիացի գրող, բապտիստական քարոզիչ։ Հայտնի է որպես «Ուտավորի առաջընթացն այս աշխարհից գալիք աշխարհ» քրիստոնեական այլաբանական վեպի (երկու մասից, The Pilgrim's Progress from This World to That Which Is to Come, 1678-1688) հեղինակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:17-րդ դարի անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ
Քաղաքացու երգը
Քաղաքացու երգը, որը հայտնի է նաև որպես Իմ քայլը, Նիկոլ Փաշինյանի հեղինակած և Հայկ Ստվերի կողմից կատարված երգ, որը դարձել է Հայկական թավշյա հեղափության գլխավոր սիմվոլներից ։ Որոշ հեղինակներ և լրատվամիջոցներ երգն անվանում են «Հեղափոխության հիմն» ։
Պատմություն
Երգն առաջին անգամ հրապարակվել է 2018 թվականի մարտի 30-ին՝ Յություբում, իսկ հաջորդը օրը Գյումրի քաղաքից մեկնարկեց Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության վարչության անդամ և ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած բողոքի քայլերթն ընդդեմ Սերժ Սարգսյանի հետագա իշխանավարմանը ։
Ըստ Հայկ Ստվերի, երբ սկզբում իր եղբայրը՝ Մխիթար Հայրապետյանը, որը Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամ է, առաջարկել էր երգել երգը՝ մերժեց, քանի որ այլ ոճի երգեր է երգում, սակայն մեկ շաբաթ հետո եղբայրը իրեն կրկին դիմեց, քանի որ բոլորը «վախեցել են» երգել այն։ Հայկ Ստվերի խոսքով, Քաղաքացու երգը կատարել է նաև մեկ այլ երգիչ՝ կիթառով, սակայն վերջում ընտրել են իր կատարման իր տարբերակը։ Երգի կատարող Հայկ Ստվերը Նիկոլ Փաշինյանին վաղուց գիտեր, սակայն պաշտոնապես ծանոթ չէր ։ Առաջին անգամ իրար հանդիպել են 2018 թվականի ապրիլի 25-ին, երբ Կիևից, որտեղ այն ժամանակ բնակվում էր Հայկ Ստվերը, իրեն կանչել էին Երևան՝ Հանրապետության հրապարակ, որտեղ նա այդ օրն առաջին անգամ կատարեց Քաղաքացու երգը Արդյունքում, 5-6-ամյա դադարից հետո երգի կատարաումը դարձավ Հայկ Ստվերի ստեղծագործական վերելքը, որն իրեն ճանաչում բերեց ։
Երաժշտություն և տեքստ
Երգի խոսքի հեղինակն է Նիկոլ Փաշինյանը, երաժշտության՝ Հայկ Ստվերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թավշյա հեղափոխություն (Հայաստան) Կատեգորիա:Նիկոլ Փաշինյան
Ռոմանա
Ռոմանա (Romana), կոմունա Իտալիայում, մտնում է Սարդինիա շրջանի կազմի մեջ, նահանգը՝ Սասարի։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկան
Տարաբուլուս (շրջան)
Տարաբուլուս (شعبية طرابلس), առաջին մակարդակի վարչատարածքային միավոր՝ շրջան Լիբիայի հյուսիսում։
Վարչական կենտրոնը Տրիպոլի քաղաքն է, որը նաև Լիբիայի մայրաքաղաքն է։ Շրջանը զբաղեցնում է 835 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Բենգազի շրջանը գտնվում է Լիբիա պետության հյուսիսային հատվածում։ Ափերը ողողում են Միջերկրական ծովի ջրերը։ Միջպետական սահման չունի Լիբիայի հարևան որևէ պետության հետ։
Բնակչություն
Հիմնական բնակիչները իսլամադավան արաբներն են, որոնք օգտագործում են արաբական այբուբենը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիբիայի շրջաններ
Հելսինկիի եզրափակիչ ակտ
Այն սահմանում էր ընդհանուր սկզբունքներ մարդու հիմնարար իրավունքների, պետությունների միջև համագործակցության, պետությունների ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջկանության, ժողովրդների ինքնորոշման և այլնի վերաբերյալ։
Դինգո թիմ
Դինգո թիմ, Հայաստանում գործող կենդանապաշտպան կազմակերպություն։ Կազմակերպության նախագահն է Օվսաննա Հովսեփյանը ։
The Alternate Aloha
Օրինակ
Տվյալ ելույթը ձայնագրվել էր 1973 թվականի հունվարի 12-ին Հավայի նահանգի Հոնոլուլու մայրաքաղաքի H.I.C. դահլիճում ընդհանուր որակով, և փորձում էին այնպես անել, որպեսզի ոչ մի խնդիրներ չառաջանան գլխավոր շոուի հեռուստատեսության ժամանակ։ Այդ ձայնագրությունների թողարկումը չէր պլանավորվել, նրանք միայն թողարկվեցին 15 տարի անց այդ նույն ալբոմում։ Որպես լրացուցիչ թրեքեր ավելացվել էր 3 երգ, հունվարի 14-ին ձայնագրվածները այն ամենից հետո, երբ հանդիսատեսները լքեցին դահլիճը։ Նրանք պատկերացնում էին իրենց «Blue Hawaii» ալբոմի երգը, որպես 1961 թվականի նույնանուն ֆիլմի սաունդթրեք։
Դինգո թիմ
Դինգո թիմը կազմված է բացառապես կամավորներից՝ կենդանասեր մարդկանցից, ովքեր օգնում են անտուն կենդանիներին տարբեր ոլորտներում։ Կազմակերպության միակ բյուջեն նվիատվություններն են և այն չի ֆինանսավորվում որևէ կառույցի կողմից։
The Alternate Aloha
Երգացանկ
Կատեգորիա:1988 ալբոմներ
Դինգո թիմ
Նպատակներ
Կազմակերպության հիմնական նպատակն է կենդանիների համար տուն գտնելը, ինչպես նաև ձևավորել այն մշակույթը, որ մարդիկ գնելու փոխարեն կենդանի որդեգրեն ։
Պատմություն
Կազմակերպությունը սկզբում կոչվում էր «Դինգո կենդանասերների խումբ», բայց հետո, ինչպես պատմում է կազմակերպության նախագահ Օվսաննա Հովսեփյանը, անդամների մեջ հասունացավ «թիմ» բառը, որ իրենք կոչեցին կազմակերպությունը «Դինգո թիմ» ։
Գործունեություն
Կազմակերպությունը զբաղվում է անտուն կենդանիների շտապ օգնությամբ (փողոցում մնացած ծանր վնասված, անօգնական կենդանիներին բուժօգնությամբ), անտուն ձագուկների որդեգրմամբ, կենդանիների ստերջացմամբ այն բակերում, որտեղ բնակիչները կենդանուն խնամում են և ցանկանում են, որ կենդանին մնա իրենց բակում, կորած ընտանի կենդանիներին գտնելով, դպրոցներում և մանկապարտեզներում կրթական ծրագրի իրականացմամբ, կենդանիների նկատմամբ լավ վերաբերմունքի մշակույթի զարգացմանն ուղղված միջոցառումների կազմակերպմամբ։
2011-2013 թվականների ժամանակահատվածում «Դինգո» թիմի շնորհիվ 1200 կենդանի է որդեգրվել, վեց հարյուր կենդանի բուժում է ստացել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի կենդանապաշտպան կազմակերպություններ
Շինջի Օկազակի
Շինջի Օկազակի (ճապ.՝ 岡崎 慎司, ), ճապոնացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Հանդես է գալիս անգլիական Լեսթեր Սիթի ֆուտբոլային ակումբում և Ճապոնիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։
Ակումբային
2005-2010 թվականներին հանդես է եկել ճապոնական Սիմիդզու Էս Պալս ֆուտբոլային ակումբի կազմում ։ 2010-2013 թվականներին հանդես է եկել գերմանական Շտուտգարտ ֆուտբոլային ակումբում ։ 2013-2015 թվականներին հանդես է եկել Մայնց 05 ֆուտբոլային ակումբում  ։ 2015 թվականից մինչև հիմա հանդես է գալիս անգլիական Լեսթեր Սիթի ֆուտբոլային ակումբում։
Ազգային հավաքական
2008 թվականից մինչև հիմա հանդես է գալիս Ճապոնիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում ։
Ակումբային կարիերա
Վերջին թարմացում՝ փետրվարի 2, 2013
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Գերմանիում
Գերմանիում, Ge, տարրերի պարբերական համակարգի 5-րդ պարբերության 4-րդ խմբի քիմիական տարր, կարգահամարը՝ 32, ատոմական զանգվածը՝ 72,60։ Ունի հինգ կայուն իզոտոպ՝ 70Ge, 72Ge, 73Ge, 74Ge և 75Ge համապատասխանաբար՝ 20,55%, 27,35%, 7,78%, 76 5% և 7,86%։
Արհեստականորեն ստացվել են գերմանիումի բազմաթիվ ռադիոակտիվ իզոտոպները։ Գերմանիումը p տարր է, նրա ատոմի արտաքին Էլեկտրոնային թաղանթի կառուցվածքն Է՝ 4s24p2։ Գերմանիումը հայտնաբերել է գերմանացի քիմիկոս Կ․ Վինկլերը (1886) և անվանել ի պատիվ իր հայրենիքի։
Հայտնաբերման պատմություն և ստուգաբանություն
1869 թվականին ռուս քիմիկոս Դմիտրի Մենդելեևը հայտնեց մի քանի քիմիական տարրերի գոյություն մասին, այդ թվում նաև գերմանիումի։ 1870 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Մենդելեևը իր հոդվածում որոշել էր տվյալ տարրի ատոմային զանգվածը և հատկությունները։
1885 թվականին Ֆրայբերգը հանքավայրերից մեկում հայտնաբերեց մի նոր հանքաքար։ Գերմանացի քիմիկոս Կլեմեքս Վինկլերը քիմիական անալիզի ժամանակ հայտնաբերեց մի նոր քիմիական տարր։ 1886 թվականին գիտնականներին հաջողվեց հայտնաբերել այդ տարրը։
Վինկլերը նոր տարրը բացահայտելուց հետո այն անվանեց Germanium, իսկ քիմիական նշանը՝ Ge : 1886-1887 թվականներին Վինկլերը մանրամասն նկարագրեց գերմանիումի հատկությունները։ Սկզբում Վինկլերը ցանկանում էր տարրը անվանել «նեպտունիում», բայց այդ անվանումը արդեն տրվել էր մեկ ուրիշ տարրի, այդ պատճառով էլ անվանեցին ի պատիվ իր հայրենիքի՝ Գերմանիա։
1930-ական թվականների վերջին գերմանիումը չէր օգտագործվում արդյունաբերությունում ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ գերմանիումը օգտագործվում էր որոշ էլեկտրական սարքերում, հիմնականում դիոդներում ։
Բնության մեջ
Գերմանիումի պարունակությունը երկրակեղևում 7•10−4 % է (ըստ զանգվածի)։ Ցրված տարր է, մտնում է բազմաթիվ ապարների և միներալների բաղադրության մեջ։ Գերմանիումի միներալները՝ Գերմանիումի կոնցենտրացիան ծովի ջրերում կազմում է 6·10−5 մգ/լ ։
Ստացում
Գերմանիումը արդյունաբերության մեջ ստանում են հիմնականում գունավոր մետաղների հանքերի (օրրնակ ցինկի փայլ) վերամշակման կողմնակի արգասիքներից, որոնք պարունակում են 0,001-0,1 % գերմանիում։
Որպես հումք օգտագործում են նաև քարածխի մոխիրը, գազագեներա-տորների փոշին ն կոքսաքիմիական գործարանների մնացուկները։ Չափազանց մաքուր գերմանիում ստանում են զոնային հալումով և օգտագործում դիողներ, տրիոդներ, դետեկտորներ, ուժային ուղղիչներ պատրաստելու համար։
Ֆիզիկական հատկություններ
Գերմանիումը բաց մոխրագույն, փխրուն պինդ նյութ է, Թափանցիկ է ինֆրակարմիր ճառագայթների համար, կիսահաղորդիչ է (ΔЕ= 0,69 էվ, 1,104 10−19 ջ, 25 °С)։ Խառնուրդների ակայությունը և տաքացումը մեծացնում են նրա էլեկտրահաղորդականությունը։ Ստացված ամենամաքուր գերմանիումի տեսակարար դիմադրությունը՝ 60 օհմ•սմ (25 °C)։
Միացություններում 2 և 4 արժեքանի է։ Մետաղների լարման շարքում գտնվում է պղնձի և արծաթի միջև։ Սովորական ջեմաստիճաններում կայուն է օդի, ջրի, ալկալիների և նոսր թթուների նկատմամբ։ Ազոտական թթվում և խիտ ծծմբական թթվում օքսիդանում է։ Տեշտությամբ լուծվում է արքայաջրում և H2O2 պարունակող ալկալիների լուծույթներում։
Իզոտոպներ
Ունի հինգ կայուն իզոտոպ՝ 70Ge, 72Ge, 73Ge, 74Ge և 75Ge համապատասխանաբար՝ 20,55%, 27,35%, 7,78%, 76 5% և 7,86%։
Քիմիական հատկություններ
Տաքացնելիս (500-700 °C) գերմանիումը օդում օքսիդանում է՝ առաջացնելով GeO և GeO2։ Վերջինս սպիտակ փոշի է, հալվում է 1116 °C-ում, ամֆոտեր է՝ արտաևայտված թթվային հատկությամբ։
Ալկալինևրի և մետաղների օքսիդների հետ միահալելիս առաջացնում է գերմաևատներ (օրինակ Na2GeO3), որոնք գերմանիումական թթվի աղեր են։ Վատ է լուծվում ջրում (4,3 գհ, 20 °C)։
GeO ունի հիմնային հատկություն։ Ջրածնային միացությունները՝ գերմանիտրոածխաջրածինները կամ գերմինները, անկայուն են, կարող են ստացվել տարրերի անմիջական միացումից՝ 1000-1100 °C-ում։
Գերմանիումի քառաքլորիդը՝ GeCl, անգույն հեղուկ է, ջրում հիդրոլիզվում է՝ առաջացնելով հիդրատացված երկօքսիդի՝ GeO2nH2O նստվածքը։ Հայտնի են նաև գերմանիումի երկհալոգենիդները՝ GeX2։
Ծծմբին գերմանիումը միանում է տաքացնելիս (900-1000 °C), առաջացնելով երկսուլֆիդը՝ GeS2։ Հայտնի է նաև գերմանիումի սուլֆիդը՝ GeS, սելենիդը՝ GeSe, և թելուրիդը՝ GeTe, որոնք կիսահաղորդիչներ են։ Գերմանիումը ազոտին անմիջապես չի միանում, հայտնի է սակայն նրա նիտրիդը՝ Ge3N4, որը կայուն է օդի, ջրի, թթուների և հիմքերի նկատմամբ։
Ֆոսֆորի հետ առաջացնում է անկայուն ֆոսֆիդը՝ GeP։ Ածխածնի հետ գերմանիումը չի միանում, այդ պատճառով կարելի է այն հալել գրաֆիտե հալքանոթներում։
Միանում է բազմաթիվ մետաղների հետ՝ առաջացնելով գերմանիդներ (օրինակ Mg2Ge)։
Գերմանիումը առաջացնում է բազմաթիվ կոմպլեքս միացություններ։
Կիրառություն
2007 թվականին գերմանիումի հիմնական սպառողներն են.
Բազմաբյուրեղային գերմանիումը օգտագործվում է դոզիմետրիկ և մագնիսական դաշտի լարվածությունը չափող սարքերում։ Գերմազնումի օգտագործման կարևոր բնագավառներից է ինֆրակարմիր ճառագայթների (8-14 մկ) դետեկտորների արտադրությունը։ Գերմանիումը մտնում է բազմաթիվ մետաղական համաձուլվածքների բաղադրության մեջ։
Գներ
2007 թվականին գերմանիումի միջին գնաճը կազմում է.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիում Կատեգորիա:Կիսամետաղներ Կատեգորիա:Կիսահաղորդչային նյութեր Կատեգորիա:Դմիտրի Մենդելեև
Աննիկ Շեֆրազյան
Աննիկ Շեֆրազյան, թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության իրանահայ դերասանուհի։
Կենսագրություն
Աննիկ Շեֆրազյանը ծնվել է 1909 կամ 1910 թվականին, Սպահանի Նոր Ջուղա քաղաքում։ Արվեստագետ ազգականի խորհրդով՝ միացել է Նոր Ջուղայի թատերախմբին և Աբադանում շրջագայել նրանց հետ։ Նախքան 1964 թվականին Սամուել Խաչիկյանի «The Stroke»-ում խաղալը, տեղափոխվել է Թեհրան, որտեղ էլ ծանոթացել է Խաչիկյանի և Արամայիս Հովսեփյանի հետ և իր ուղին հարթել հայկական թատերախմբերում։ 1968 թվականին խաղացել է Խաչիկյանի «The White Hell»-ում, որին հաջորդել են դերեր հայտնի ռեժիսորների ֆիլմերում։ Նկարահանվել է «The Coachman» (Նոսրաթ Քարիմի, 1971), «Prince Ehtejab» (Բահման Ֆարմանարա, 1974), «The Chess of the Wind» (Մոհամմադրեզա Ասալնի, 1977), «The Crow» (Բահրամ Բայզայ, 1978) և «Համուն» (Դարիյուշ Մեհրջուի, 1990) ֆիլմերում։ 1988 թվականին Մաջիդ Քարիզադեի «The Land of Dreams» ֆիլմի համար «Լավագույն աջակցող դերասանուհի» անվանակարգում արժանացել է Կրիստալ Սիմորղի անվան մրցանակի։ Մահացել է 1996 թվականին, Քահրիզակի խնամքի տանը :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանահայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Յանիս Բեհրակիս
Յանիս Բեհրակիս (Γιάννης Μπεχράκης, ), հույն ֆոտոլրագրող, Ռոյթերսի ավագ խմբագիր։
Կենսագրություն
Նա նաև երկար տարիներ լուսաբանել է Իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտությունը, երկրաշարժեր Քաշմիրում, Թուրքիայում, Հունաստանում, Իրանում և աշխարհում տեղի ունեցող կարևոր իրադարձություններ։ Նաև լուսաբանել է 4 Ամառային օլիմպիական խաղեր, 1994 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունը ԱՄՆ-ում և մի շարք այլ միջազգային սպորտային իրադարձություններ։ 2008-2009 թվականներին Ռոյթերսի հետ եղել է Երուսաղեմում։ 2010 թվականին վերադարձել է Հունաստան` լուսաբանելու երկրի ֆինանսական ճգնաժամը։
Մասնակցել է անհատական և խմբակային ցուցահանդեսների Աթենքում, Սալոնիկում, Լոնդոում, Էդինբուրգում, Նյու Յորքում, Հռոմում, Բարսելոնայում, Մադրիդում, Ֆրանսիայում և Դուբայում։
2000 թվականին Բեհրակիսը փրկվել է դարանից Սիեռա Լեոնեում, որտեղ ամերիկացի լրագրող Կուրթ Շորկն ու իսպանացի օպերատոր Միգել Գիլ Մորենո դե Մորան սպանվել են ։ Նա և հարավաֆրիկացի օպերատոր Մարկ Չիշոլմը կարողացել են խուսափել հետապնդողներից ։ 2016 թվականին Ռոյթերսի թիմի կազմում նա արժանացել է Պուլիցերյան մրցանակի հրատապ նորությունների լուսանկարչության համար ։
Բեհրակիսը մահացել է 58 տարեկան հասակում, 2019 թվականի մարտի 2-ին, Աթենքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հույն լրագրողներ
Բանակ (գետակ)
Բանակ, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում, պատմական տայքի Բերդացփոր գավառում, Բանակի աջ ափին են գտնվում համանուն բերդն ու գյուղը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էրզրումի նահանգ Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Շահի Զինդա
Շահի Զինդա ( - բառացիորեն «կենդանի արքա», պարսկերեն հնչում է - Շոխ-ի Զինդա), միջինասիական միջնադարյան ճարտարապետական հուշարձան Սամարղանդ քաղաքում։ Կազմավորվել է 11-րդ-12-րդ դարերում, Աֆրասիաբ քաղաքատեղիի արևելքում (պեղումներից բացվել են դամբարանների, փայտե պորտիկի և մինարեթի մնացորդներ)։ Ներկա համալիրի (հիմնականում՝ 14-15-րդ դարեր) կազմում են նեղ փողոցի երկայնքով տեղադրված բազմագույն ջնարակած փորագիր թրծակավով, խեցե նկարազարդ երեսպատումով, հավաքովի խճանկարներով ճոխ հարդարված մեմորիալ-պաշտամունքային կառույցները.
Կատեգորիա:Ուզբեկստանի դամբարաններ
Ծնկլտան գեղգեղիկ
Արտաքին կառուցվածքը
Մարմնի երկարությունը 10-11 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 15-21 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 7.8 գ։ Առաջնային փետուրները կարճ են, ոտքերը սևավուն։ Հասունի մարմինը վերևից մոխրավուն դարչնագույն-կանաչ է, ներքևից՝ սպիտակ-դեղնավուն, կտուցը՝ մուգ։ Երիտասարդի մարմինը վերևից կանաչ-մոխրագույն է, թափահարող փետուրները՝ դեղին երիզով, թևին կա բաց գույնի շերտ։ Պոչը հաճախ տմբտմբացնում է։
Կենսակերպը
Բնադրող-չվող է։ Գարնանային վերադարձը՝ մարտի 2-րդ կեսից։
Սննդառություն
Կեր որոնում է գետնից մինչև ծառերի գագաթը։ Սնվում է անողնաշարավորներով։
Ապրելավայր
Ապրում է անտառներում, չուի ընթացքում տարածված է։
Բազմացում և զարգացում
Հարսանեկան զույգերը սկսում են ձևավորվել ապրիլի վերջից մայիսի 1-ին կեսը։ Ձվերի ամբողջովին քանակով պատրաստ բները ի հայտ են գալիս  մայիսի վերջ-հունիսի ընթացքում, կրկնակի բնադրման դեպքում՝ հուլիսի 1-ին կեսին։ Բույնը գավաթաձև է կամ գնդանման՝ չոր խոտաբույսերից։ Բնադրում է գետնին մոտ։ Բույնը դնում է 17 մմ տրամագծով, սպիտակ՝ մուգ պտերով 4-7 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 14 օր։ Ձագերին էգն է կերակրում։ Ձագերը բնից զանգվածաբար հեռանում են հունիսի վերջից օգոստոսի սկիզբը։ Այդ ընթացքում ի հայտ են գալիս  թռիչքին համեմատաբար թույլ տիրապետող ձագերից և ինքնուրույն կերակրվող երիտասարդ թռչուններից կազմված ընտանիքներ։
Կոնդե ան Բրի (այլ կիրառումներ)
Կոնդե ան Բրի, կարող է վերաբերել՝
Կոնդի (այլ կիրառումներ)
Կոնդի, կարող է վերաբերել՝
Կոնեսա (այլ կիրառումներ)
Կոնեսա, կարող է վերաբերել՝
Արազի
Արազի (Մովսես Մելիքի Հարությունյան, ծածկանունը՝ Ֆերնանդո, ), հայ արձակագիր և թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավորներ
Առաջին օրիորդաց վարժարանի պանսիոնի և Սուրբ Մագդաղենացի եկեղեցու շենք
Առաջին օրիորդաց վարժարանի պանսիոնի և Սուրբ Մագդաղենացի եկեղեցու շենք (Здание пансиона и церкви Святой Магдалины при первой женской гимназии), ճարտարապետական հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Եկատերինբուրգ քաղաքում, որը գտնվում է պատմական կենտրոնում։ Մշակութային ժառանգության օբյեկտ է (գրանցման համար՝ 6600129003)։ Հասցեն՝ Տոլմաչովի փողոց, տուն 8։
Նկարագրություն
Երկհարկանի աղյուսե շենք է, որը 1893 թվականին կառուցել է ճարտարապետ Յուլի Օսիպովիչ Դյուտելը։ Եկեղեցին օծվել է նույն թվականի օգոստոսի 24-ին։ 1893-ից մինչև 1919 թվականը շենքում էր գտնվում Սուրբ Մագդաղենացի եկեղեցին։ Հետագայում շենքը գտնվել է Ուրալի պետական մանկավարժական համալսարանի ենթակայության տակ։ Ներկայումս շենքը կիսավեր վիճակում է։ Եկատերինբուրգի թեմի պաշտոնական կայքում Սուրբ Մագդաղենացի տնային եկեղեցին ներկայացված է «Ավերված տաճարներ» բաժնում ։
Պատմություն
1863 թվականին պանսիոնի քարե շենքը փայտե կողաշենքով և դաստակերտով ձեռք է բերվել օրիորդաց առաջին վարժարանի համար և 1866 թվականին վերակառուցվել է ուսումնական  հաստատության կարիքների համար։ Որպես պանսիոն հիշատակվում է 1889 թվականից ։
Այս երկհարկանի շենքը տեղակայված է Տոլմաչովի փողոցի կարմիր գծով և եզրափակում է համակառույցի հյուսիսարևմտյան անկյունը։ Նրա հարավային կողմը կցված է եկեղեցու տարածքներին։ Եկեղեցին կառուցվել է Եկատերինբուրգյան զեմստվոյի դրամաշնորհի և անհատական ​​նվիրատվությունների միջոցով։ Դրամահավաքին ակտիվորեն մասնակցել է Եկատերինբուրգի օրիորդաց վարժարանի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ Ա. Ն. Կազանցևը։ Այդ վարժարանի հանրակացարանի շենքին կից էլ կառուցվել է եկեղեցին։ Այն օծվել է 1893 թվականին։ Վարժարանի կարմիր աղյուսից կառուցված շենքը կանգնած է Կարլ Լիբկնեխտի փողոց, 9 հասցեում։ Ե՛վ վարժարանը, և՛ եկեղեցին կառուցվել են Յուլի Դյուտելի նախագծով, որը 1890 թվականից եղել է Եկատերինբուրգի քաղաքային ճարտարապետ ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:1893 հիմնադրումներ
Դիմանկար (մուլտֆիլմ, 1965)
«Դիմանկար», Ռոման Կաչանովի նկարված մուլտիպլիկացիան՝ ըստ Սերգեյ Միխալկովի համանուն հեքիաթի, որը թողարկվել է 1965 թվականին՝ «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։
Ներկայացնում է Կաչանովի նկարահանված առաջին մուլտֆիլմը։
Թեմա
Ավանակը որպես տնօրեն աշխատում է «Գլխավոր դեմք» հաստատությունում։ Կնոջ երեսունամյակին նա ուզում էր նվիրել իր դիմանկարը։ Ավանակը գնաց նկարիչ-դիմանկարիչ Նապաստակի մոտ։Հենց այդ պահին գլխավոր ղեկավար Վագրը անցնում էր այդտեղով՝ ձեռքին իր դիմանկարը, որը մեծ տպավորություն է թողնում Ավանակի վրա։ Նկարիչ Նապաստակը կատարում է Ավանակի պատվերը, բայց իր դիմանկարում Ավանակը տեսնում է ոչ թե պաշտոնյայի, այլ՝ սովորական Իշուկի։ Դիմանկարը նրան դուր չեկավ, և Ավանակը խնդրեց նկարել իրեն Վագրի տեսքով։ Նկարիչը նկարեց Ավանակին բծանախշերով և ժանիքներով։ Այժմ Ավանակը գոհ է և հպարտանում է դիմանկարով։ Նա իրեն վագրի տեղ է դնում և հպարտանում է ճանապարհին հանդիպած անցորդների մոտ։ Սակայն, Արջը բացեիբաց հայտարարում է կեղծիքի մասին, ինչին վրդովված Ավանակը պատասխանում է վիրավորական բառերով։ Այդ ժամանակ բարկացած Արջը դիմանկարը «հագցնում» է Ավանակի ականջներին, և շրջանակի վրա նորից երևում է Ավանակի գլուխը։
Հնչյունավորողներ
Ալեքսանդր Գրավե  - Նապաստակ, Անատոլի Պապանով - Ավանակ, Անատոլի Կուբացկի - Վագր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ռոման Կաչանովի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1965 մուլտֆիլմեր
Angelic Voices Calling
Angelic Voices Calling, դանիական Illnath խմբի առաջին մինի ալբոմը՝ թողարկված 2001 թվականին։
Ալբոմի մասին
Angelic Voices Calling թողարկվել է կոլեկտիվի սեփական գործիքների մասնակցությամբ։ Խումբը երկար ժամանակ չէր կարողանում գտնել թմբկահար և վերջին վայրկյանին ծրագրվում է ալբոմի ձայնագրման համար հրավիրել թմբկահար Dimmu Borgir և Susperia խմբերից, բայց, վերջ ի վերջո, գտնվեց տաղանդավոր Բենջամինը, ով էլ կատարեց հարվածային մասը ալբոմի.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2001 ալբոմներ
Գեղարքունիքի ազատագրումը Զաքարյանների կողմից
Գեղարքունյաց արշավանք, Իվանե Զաքարյանի կողմից ղեկավարված արշավանք, որն ուղղված էր դեպի Գեղարքունիք և սկսվել է 1197 թվականին։ Ռազմական բախումը տեղի է ունեցել Զաքարյանների իշխանապետության և թյուրքական բանակի միջև։ Հայ-վրացական միացյալ բանակը 1195 թվականին սկսում է ազատագրել հայոց տիրույթները։ Շամքորի ճակատամարտի արդյունքում գրավվում է Հայաստանի հյուսիս-արևելյան շրջանները, որից հետո՝ 1196 թվականին, տեղի է ունենում Ամբերդի գրավումը։ Ցանկանալով ազատգարել նաև Գեղարքունիքը՝ հայ-վրացական ուժերը շուտով սկսում են շարժվել դեպի Սևանի ավազան, սակայն քիչ անց վրացական զորամասը հետ է վերադառնում, իսկ հայկական փոքրաթիվ ուժերը շարժվում են առաջ։ Տեղի ունեցած բախման ժամանակ հայերը կարողանում են ծուղակը գցել թյուրքական զորքին, սպանել հրամանատար Բաբլանին և փախուստի մատնել նրա զորքին ։
Նախապատմություն
Վրացական արքունիքում սկսել էին մեծ դիրք գրավել հայ իշխանները, որոնք սելջուկ-թյուրքերի արշավանքների ժամանակ արտագաղթել էին Վրաստան։ Սարգիս Զաքարյանը առաջինն էր, որը կարևոր պաշտոն ստացավ վրաց արքունիքում՝ ամիրսպասալար, որը վրաց զորքերի գերգույն հրամանատարն էր։ Նրա որդիներից Զաքարեն ժառանցել հոր պաշտոնը, իսկ Իվանեն դարձավ աթաբեկ, որի պարտականությունն էր թագաժառանգների դաստիարակումը։ 1195 թվականին սկսվում է հայ-վրացական ուժերի կողմից Հայաստանի ազատագրումը․ այդ գործողության հրամանատարներն էին Զաքարե և Իվանե Զաքարյանները։
Հայ-վրացական ուժերը կարողանում են Շամքորի ճակատամարտում հաղթանակ տանել Գանձակի ամիրայության նկատմամբ, որի հետո շարժվում են դեպի Արագածոտն, որի կենտրոնը Ամբերդն էր։ Ամբերդի գրավումը նույնպես հաջողությամբ է պսակվում, որից հետո հայ իշխանները սկսում են գեղարքունյաց արշավանքը՝ Գեղարքունիքը թյուրքերից ազատագրելու համար։
Արշավանք
Շարունակելով Հայաստանի ազատագրումը՝ հայ-վրացական ուժերը 1197 թվականին պատրաստվում են շարժվել դեպի Գեղարքունիք։ Տարածքը հետախուզելու համար նախօրոք կազմակերպվում է հետախուզական արշավանք՝ Իվանե Զաքարյանի ղեկավարությամբ։ Անհաջողություններից հիասթափված թյուրքական ուժերը չեն կարողանում լուրջ դիմադրություն ցուցաբերել Իվանեի ուժերին, որի հետևանքով հայ-վրացական ուժերի հրմանատարը անարգել կարողանում է մոտենալ Սևանա լճի ավազանին։ Սակայն շուտով վրացական ուժերը վերադառնում են բուն հայրենիք, որից հետո արշավանքը շարունակելու ամբողջ պատասխանատվույթունը մնում փոքրաթիվ հայկական զորաբանակի ուսերին։ Իմանալով այս մասին՝ թյուրքական ուժերը ավելի հաարձակ գործողությունների են անցնում։
Ստեղծված իրավիճակում Իվանեն գործում էր չափազանց զգուշությամբ․ նա անընդհատ փոքրիկ հետախուզական ջոկատներ էր ուղարկում առաջ, որպեսզի տեղյակ լինի հակառակորդի զորաշարժերին և թույլ չտա հակառակորդին իրականացնել անակնկալ հարձակումներ։ Այս ամենի հետևանքով թյուրքերի թվական գերակշռության պայմաններում հակառակորդիների մեջ հավասարակշռություն է հաստատվում։
Շուտով տեղեկություն է ստացվում, որ Գանձակի ամիրայության զորքերը Բաբլանի հրամանատարությամբ շարժվում է դեպի Գեղարքունիք՝ կասեցնելու Իվանեի առաջխաղացումը։ Այս ամենի մասին հետախուզական ջոկատները արագորեն հայտնում են Իվանեին մոտալուտ վտանգի մասին, սակայն Իվանեն որոշում է հառակակորդին ծուղակի մեջ գցել և ոչնչացնել նրա թվային գերակշռությունը։
Իվանեն իր ուժերով դարանակալում է։ Սպասելով, մինչև թշնամին հասնի դարանակալած հայոց ուժերին՝ Իվանեն արագ երթավ գրոհի հրաման է տալիս, որից թյուրքական մեծաքանակ զորքը հանկարծակիի է գալիս և խուճապի մատնվում։ Քանի որ հանկարծակիության գործոնը աշխատում էր հայերի կողմից, որոշ ժամանակով վերանում է հակառակորդի թվական գերակշռությունից առաջացած սպառնալիքը։ Շուտով Բաբլանը կարողանում է վերականգնել սեփական զորքերի մարտակարգը և հայկական ուժերը դժվար կացության մեջ են հայտնվում։ Ստեղծված իրավիճակից դուրս գալու համար հայոց հրամանատարը հրամայում է իր ուժերին կենտրոնանալ ճակատային այն հատվածում, որտեղ կռվում էր հառակորդի հրամանատար Բաբլանը։ Նա շուտով սպանվում է, որից գրեթե անմիջապես հետո թյուրքական ուժերը սկսում են նահանջել, իսկ հայկականը՝ հետապնդել նրանց ։
Ի վերջո, Իվանեի կատարած գեղարքունյաց արշավանքի շնորհիվ Գեղարքունիքը ազատագրվեց և հետագայում դարձավ Իվանեի կալվածքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1197 Կատեգորիա:Գանձակի ամիրայության պատերազմներ Կատեգորիա:Հայաստանի ազատագրումը Զաքարյանների կողմից
Դեյվիդ Քրոնենբերգ
Դեյվիդ Պոլ Քրոնենբերգ (David Paul Cronenberg, ), կանադացի կինոռեժիսոր և սցենարիստ, ամերիկյան անկախ կինոյի խոշորագույն ներկայացուցիչներից մեկը։ 1999 թվականին գլխավորել է Կաննի կինոփառատոնի ժյուրիներին։
2018 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Վենետիկի 75-րդ կինոփառատոնում Դեյիդ Քրոնենբերգը կինեմատոգրաֆում ունեցած ներդրման համար արժանացել է պատվավոր «Ոսկե առյուծ» մրցանակի ։
Կենսագրություն
Դեյվիդ Քրոնենբերգը ծնվել է 1943 թվականի մարտի 15-ին Տորոնտոյում, ռեֆորմիստական հրեական ընտանիքում ։ Դեյվիդի մայրը եղել է երաժիշտ, հայրը՝ գրող։ Քրոնենբերգի հայրական կողմի պապի իսկական ազգանունը Ֆորման է, եղել է լիտվացի, այնտեղից էլ ընտանիքով արտագաղթել է ԱՄՆ։ Այնտեղ վերցրել է Լիտվայի ամենահարուստ մարդու՝ Լեոպոլդ Քրոնենբերգի ազգանունը ։
Կարիերա
Տեղական համալսարանում ուսանելու ժամանակ նկարահանել է երկու փորձառական ֆիլմ՝ «Ստերեոն» (1969) և «Ապագայի հանցագործությունները»  (1970)։ Քրոնենբերգի առաջին կոմերցիոն ֆիլմը՝ «Զզվանքը» ցուցադրվել է 1975 թվականին։ 1982 թվականին լույս է տեսել «Վիդեոդրոմը»՝ տասնամյակի ոճավորող ֆիլմերից մեկը, որը մեծ հաջողություն է բերել ռեժիսորին։
Մինչև 2000-ական թվականները Քրոնենբերգը մասնագիտացել է «բոդի-հորոր» ժանրում (բառացիորեն «մարմնի սարսափ», սարսափի աղբյուրը՝ մարդու մարմնի անբացատրելի մուտացիաներն են) ։ Դեյվիդի նկարներից շատերը բարձրացնում են այն խնդիրը, թե ինչն է ընդունված համարել նորմալ, ինչը՝ աննորմալ, այդ հասկացությունների միջև սահմանի անկայունությունը ։
2000-ական թվականների ֆիլմերում, որոնք քննադատների կողմից բարձր գնահատականի էին արժանացել, Քրոնենբերգը նուարային գույներով է նկարում անհույս մռայլ աշխարհը, որտեղ բռնությունն իշխում է հենց մարդու բնույթով։
2014 թվականին լույս է տեսնում նրա առաջին տպագիր վեպը՝ «Օգտագործված» (Consumed), որը քննադատների կողմից ստացել է խառը, բայց ընդհանուր առմամբ դրական գնահատականներ։
Անձնական կյանք
1972 թվականին Քրոնենբերգը ամուսնացել է Մարգարետ Հինդսոնի հետ և ունեցել է մեկ դուստր՝ Կասանդրա։ 1979 թվականին նրանք բաժանվել են, և ամուսնալուծությունն ուղեկցվել է ծանր դատական ​​գործով իրենց դստեր խնամակալության համար։ Քրոնբերգը երկրորդ անգամ ամուսնացել է Քերոլայն Զեյֆմենի հետ։ Նրանք ունեցել են երկու երեխա․ դուստրը՝ Քեյթլին և որդին՝ Բրենդոնը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Կանադացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կանադացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Կանադացի դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Տորոնտոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասաններ
Շատ ալ-Արաբ
Շատ ալ-Արաբ (شط العرب), գետ Իրաքում։ Ստորին հոսանքում սահմանային է Իրաքի և Իրանի միջև։ Երկարությունը 195 կմ է, ավազանը՝ ավելի քան 1 միլիոն կմ²։ Կազմվում է Տիգրիս և Եփրատ գետերի միախառնումից, հոսում Միջագետքի դաշտավայրով և, առաջացնելով դելտա, թափվում է Պարսից ծոց։ Վարարում է գարնանը։ Ձախից ընդունում է Քարուն գետը։ Ջրի ծախսը 1-2հզ. մ³/վրկ-ից (աշնանը) 6-8հզ. մ³/վրկ (գարնանը) է։ Նավարկելի է։ Ափերին են Բասրա և Աբադան քաղաքները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրաքի գետեր Կատեգորիա:Պարսից ծոցի ավազանի գետեր Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Ուփլանդ
Ուփլանդ (Uppland), նահանգ Շվեդիայի կենտրոնական մասում։
Շվեդիայի նահանգներ
Շվեդիայի նահանգներ (շվեդերեն՝ Landskap i Sverige), պատմաաշխարհագրական տարածքային միավորներ Շվեդիայում (դրանց թվաքանակը 25 է), որոնք զրկվել են վարչաքաղաքական գործառույթից 1634 թվականից, երբ այդ երկիրը բաժանվեց վարչատարածքային 21 նոր միավորների՝ լեների։ Շվեդիայի նահանգները պահպանել են միայն պատմական և մշակութային գործառույթները՝ դրսևորելով դրանք հնարավոր լայն համատեքստում :
200 լավագույն վեպերի ցանկը ըստ BBC-ի տվյալների
200 լավագույն վեպերի ցանկ (The Big Read՝ այս պարագայում «հաստափոր գրքեր»), կազմվել է 2003 թվականին հարցումների արդյունքում, որի ժամանակ մասնակցել են մոտավոր 1 մլն մարդ։ Առաջին 21 տեղերի համար կարգ է սահմանվել «հեղինակներից միայն մեկ գիրք»՝ այս գրքերը հեռուստատեսության միջոցով ներկայացվել են հեռուստադիտողներին, որը հեռարձակվել է 2003 թվականի հոկտեմբերի 18-ից մինչև դեկտեմբերի 13-ը։
Ցանկից 45 գիրք տպագրվել է տարբեր ժամանակներում «Penguin Books» հրատարակչության կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանական գրականություն Կատեգորիա:Ցանկեր:Մեծ Բրիտանիա:Միացյալ Թագավորություն Կատեգորիա:BBC Կատեգորիա:Գրքեր Կատեգորիա:Վեպեր
Արկադի Գայդարի հուշարձան
Արկադի Գայդարի հուշարձան (Памятник Аркадию Гайдару), խորհրդային մանկագիր Արկադի Գայդարին նվիրված հուշարձան Մոսկվայում։ Հիմնադրվել է 1974 թվականին։ Գտնվում է Մոսկվայի Շկուլոևի փողոց 2 հասցեում, «Պիոներների պալատի» տարածքում, այժմ՝ «Արկադի Գայդարի անվան մանկապատանեկան ստեղծագործական պալատ»։
Գայդարի մասին
Խորհրդային գրող, լրագրող, սցենարիստ, ռազմական թղթակից Արկադի Պետրովիչ Գայդարը (1904-1941 թթ.) մասնակցել է Քաղաքացիական և Հայրենական պատերազմներին։ 14 տարեկանից եղել է Կարմիր բանակի անդամ։ Հայրենական պատերազմի ժամանակ եղել է գործող բանակում, աշխատել որպես «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» թերթի թղթակից։ Մահացել է 1941 թվականին, պատերազմի ժամանակ։ Թաղված է Ուկրաինայի Կանևե քաղաքում։
Տեխնիկական տվյալներ
Արկադի Գայդարի հուշարձանի քանդակները պատրաստված են շպիատրից, որոնք տեղադրված են բետոնե պատվանդանի վրա։ Հուշարձանի տարածքը բարեկարգ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ Կատեգորիա:1974 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Anthem (ալբոմ)
Anthem, անգլիացի երգչուհի Տոյա Ուիլկոկսի երկրորդ ստուդիական ալբոմը, որը ձայնագրվել է Marquee Studio- ում և թողարկվել է 1981 թվականին մայիսի 21-ին։ Հունիսին UK Albums Chart-ում ալբոմը գրավում է երկրորդ հորիզոնականը ։ Արդյունքում ալբոմը դարձավ կրկնակի պլատինե։ 1999 թվականին Anthem- ը երկրորդ անգամ թողարկվեց CD լեյբլով Connossier Records- ի կողմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1981 ալբոմներ
Գադոլինիում
Գադոլինիում ՝ քիմիական տարր է, որի նշանն է Gd, տարրերի պարբերական համակարգի 3-րդ խմբի քիմիական f-տարր, լանթանիդ է, կարգահամարը՝ 64, ատոմական զանգվածը՝ 157, 25։ Ատոմի էլեկտրոնային թաղանթի կառուցվածքն է 4f75s25p65d16s2, К-, L-, M-, N- թաղանթները լրացված են
Պատմություն
Առաջին անգամ գադոլինիտ միներալից անջատել է Ժ․ Շ․ Մարինյակը, 1880 թվականին։ Անվանվել է ի պատիվ ֆինն քիմիկոս Յ․ Գադոլինի։
Բնության մեջ
Բնության մեջ հանդիպում է այլ լանթանիդների հետ, գադոլինիտ, քսենոտիմ և այլ միներալներում։ Երկրակեղևը պարունակում է 0, 001 % (ըստ զանգվածի) գադոլինիում։ Պարունակթյունը օվիկիանոսի ջրում՝ 2, 4×10−6մգ/լ։
Հանքավայրեր
Գադոլինիումը մտնում է լանթանիդների կազմի մեջ, որոնք հիմնականում հանդիպում են ԱՄՆ-ում, Ղազախստանում, Ռուսաստանում, Ուկրաինայում, Ավստրալիայում, Բրազիլիայում, Հնդկաստանում, Սկանդինավիաում։
Ստացում
Մետաղական գադոլինիումը ստանում են GdCl2•6H2O-ի, նատրիումի ու լիթիումի քլորիդների հալված խառնուրդի էլեկտրոլիզից՝ օգտագործելով կադմիումե կաթոդ։
Կադմիումից անջատում են թորելով վակուում պայմաններում (1300 °C)։
Քիմիական հատկություններ
Քիմիապես ակտիվ տարր է։ Օդում դանդաղ օքսիդանում է՝ առաջացնելով Gd2O3։
Գադոլինիումի հիդրօքսիդը թույլ հիմք է։ Տաքացնելիս գադոլինիումը միանում է ջրածնի հետ։
Աղերն անգույն են, քլորիդը, սուլֆատը, նիտրատը ջրում լուծելի են, ֆտորիդը, կարբոնատը և ֆոսֆատը՝ անլուծելի։
Գադոլինիումը միացություններ է առաջացնում նաև ոչ մետաղների և մետաղների հետ։
Իզոտոպներ
Բնության մեջ գտնվում են գադոլինիումի 152, 154, 155, 156, 157, 158 և 160 զանգվածի թվերով կայուն իզոտոպներ։ Արհեստականորեն ստացվել են 145-161 զանգվածի թվերով ռադիոակտիվ իզոտոպներ, որոնցից երեքը (148, 149 և 150 զանգվածի թվերով) α-ճառագայթիչներ են։
Կիրառություն
Գադոլինիումը ջերմային նեյտրոնների զավթման հատվածքով (70000 բառն) գերազանցում է հայտնի բոլոր տարրերին և կիրառվում միջուկային ռեակտորներում։
Գադոլինիումի որոշ աղեր, օրինակ՝ Gd2(SO4)3•8H2O, կիրառվում են գերցածր ջերմաստիճաններ (բացարձակ զրոյին մոտ) ստանալու համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գադոլինիում Կատեգորիա:Լանթանոիդներ
Բորդո (շրջան)
Բորդոյի շրջան (ֆր․՝ Arrondissement de Bordeaux), վարչական շրջան Ֆրանսիայում՝ Նոր Ակվիտանիա երկրամասի Ժիրոնդ դեպարտամենտում։ Ունի 82 համայնք։ Զբաղեցնում է 1521,8 քառակուսի կիլոմետր տարածք, 2016 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 950․099 ։ Շրջանի սուպրեֆեկտուրան (վարչական կենտրոնը) Բորդո քաղաքն է, որը նաև շրջանի խոշորագույն բնակավայրն է։
Պատմություն
Բորդոյի շրջանը կազմավորվել է 1800 թվականին ։ 2006 թվականի մայիսին, Ժիրոնդ դեպարտամենտի շրջանների վերակազմավորման արդյունքում, նրա Սենտ Անդրե դը Կյուբզակ կանտոնը փոխանցվել է Բլայ շրջանին, Կադիլլակ և Պոդոնսակ կանտոնները՝ Լանգո շրջանին, Կաստելնո դը Մեդոկ կանտոնը՝ Լեսպառ-Մեդոկ շրջանին ։ 2007 թվականի հունվարին էլ նրա Արկաշոն, Օդնժ, Բելեն-Բելիե և Լա Տեստ դը Բյուշ կանտոնները տրվել են նորակազմ Արկաշոն շրջանին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչական բաժանում
Էդվարդ Քինասթոն
Էդվարդ Քինասթոն (Edward Kynaston, ), անգլիացի դերասան։
Կենսագրություն և ստեղծագործական կյանք
Քինասթոնն Ստյուարտների վերականգնման դարաշրջանի վերջին այսպես կոչված «տղա կատարողներից» էր. այդպես էին կոչվում բեմում կանացի դերեր կատարող երիտասարդ դերասաններին։ Գրավիչ արտաքինի շնորհիվ նա համոզիչ էր հերոսուհիների կերպարներում։ Սեմյուել Փիփսն ըստ Ջոն Ֆլեթչերի պիեսի «Հավատարիմ ծառան» բեմադրությունից հետո նրան անվանել է «իր կյանքում երբևէ հանդիպած ամենագեղեցիկ լեդին, միայն թե նրա ձայնն այնքան էլ հաճելի չէր»։ Փիփսը 1660 թվականի օգոստոսի 18-ին կայացած ներկայացումից հետո ընթրել է Քինասթոնի հետ ։
Քինասթոնի կանացի արտաքինը մասամբ կարող էր կապված լինել նրա ոչ միանշանակ սեռական կողմնորոշման հետ։ Դերասան Քոլի Քիբերը հիշել է. «Տիկնայք հպարտանում էին, որ ներկայացումից հետո նա թատերական կոստյումով կառքով շրջել է իրենց հետ Հայդ պարկում» ։ Քիբերը նաև հիշում է, որ ողբերգության բեմադրությունը, որին ներկա էր նաև Չարլզ II Ստյուարտը, հետաձգվել է, քանի որ թագուհու դերը խաղացող Քինասթոնը «չէր հասցրել սափրվել» ։
1660-ական թվականներին կանանց թույլատրվում է բեմ բարձրաանալ, իսկ տղամարդկանց կողմից կանանց դերեր կատարելու հանդեպ վերաբերունքը բացասական է դառնում։ Քինասթոնի վերջին կանացի դերը եղել է Էվադնայի դերը Ֆրենսիս Բոմոնթի և Ջոն Ֆլեթչերի «Աղջկա ողբերգությունները» ներկայացման մեջ, որը բեմադրվել է 1661 թվականին։ Քինասթոնը հաջողություն է ունեցել նաև տղամարդկանց դերերում, որոնցից հատկապես աչքի է ընկել շեքսպիրյան Հենրիխ IV-ի մարմնավորմամբ։ Բեմից հեռացել է 1699 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Հայկական հոսպիտալ
Հայկական հոսպիտալ, Կամենեց-Պոդոլսկ քաղաքի ամենահին բուժական հաստատությունը, գործել է 17-19-րդ դարերում։ Հոսպիտալի շենքը հայ համայնքի կողմից կառուցվել է 1614 թվականին։
Նախապատմություն
Քաղաքի ամենահին բժշկական հաստատության պատմությունը անքակտելիորեն կապված է քաղաքի հայ համայնքի գործունեության հետ։ Տարբեր աղբյուրների համաձայն՝ հայերը բնակություն հաստատեցին այստեղ 11-13-րդ դարերում ։ 17-րդ դարում քաղաքում արդեն 1200 հայ ընտանիքներ կային ։ Կամենեց-Պոդոլսկի բնակչության զգալի մասը կազմում և զբաղեցնում էին քաղաքի մեծ մասը, հայերը ներգրավված են եղել նրա մշակութային, տնտեսական և ռազմական կյանքում։ Հայերը հիմնականում բնակություն են հաստատել քաղաքի հարավարևելյան մասում, մինչ օրս քաղաքում կա հայկական անունով տեղացիների շրջանում հայտնի թաղամաս։ Այստեղ է գտնվում առևտրային գործունեության կենտրոնը՝ Հայկական շուկան, նաև, որը մինչև մեր օրեր չի պահպանվել, հայկական մագիստրատը(ռատուշան) և քաղաքի գլխավոր հայկական տաճարները ։
Հայկական հոսպիտալը կառուցվել է 1614 թվականին։ Անտոնի Յուզեֆ Ռոլլեն նշել է, որ այն մեծապես տարբերվում էր տարածաշրջանի մյուս հոսպիտալներից, որոնցում հիվանդներն ու հաշմանդամները, ինչպես նաև տարեց զինվորները միայն ապաստան էին գտնում։ Հայ համայնքի հիվանդանոցը կատարել է հիվանդանոցի գործառույթները, ուր ընդունվել են տարբեր հիվանդություններով հիվանդները։ Բուժման մեջ ակտիվ դերակատարում ունեին հայ երիտասարդ կանայք, ովքեր գիտեին հայկական և արաբական բժշկության գաղտնիքները։ 11-16-րդ դարերում հայկական բժշկությունը եղել է Արևելքի առաջավոր բժշկության նվաճումների մակարդակի վրա, իսկ որոշ շրջաններում՝ ժամանակից առաջ (ֆիզիոլոգիա, պաթոլոգիա, կլինիկա, վարակի և կոնտրագնոզնոետնի հասկացությունը և այլն) ։
Հայկական հոսպիտալը հիվանդների բուժման իր գործառույթն իրականացնում էր մոտ 200 տարի։ Հին քաղաքի հայկական թաղամասերից մեկի պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել են սղոցված ոսկորներ և վիրաբուժական պինցետ։ Այդ կապակցությամբ ենթադրություն է արվել այն մասին, որ հոսպիտալում իրականացվել են նաև որոշ վիրաբուժական վիրահատություններ ։
Ճարտարապետություն
Հայկական հիվանդանոցը 27 մետր երկարությամբ և 10 մետր լայնությամբ շենք է։ Հոսպիտալը կառուցվել է «Г » տառի տեսքով, որը հյուսիսային կողմից միացվել է պաշտպանական աշտարակին։ Հոսպիտալի բակում, կառույցի ողջ երկարությամբ, առաջին և երկրորդ հարկերի միջև, կառուցվել է փայտե պատկերասրահ՝ պատշգամբ։ Շինությունը քաղաքային աղմուկից որքան էլ մեկուսացված լիներ, միայն նրա հարավային կողմից մուտքի մոտ կար մինչև 3 մետր լայնությամբ մեծ դարպաս։ Հոսպիտալի շենքի արևմտյան պատն ամրացվել է երկու քարե կոնտրֆորսներով ։