cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Միրզե Ահմեդ մզկիթ
Պատմություն
Մզկիթը կառուցվել է 1345 թվականին Հաջի Միրզա Ահմեդի կողմից։ Մզկիթը գտնվում է Շիրվանշահերի ապարանքների մոտ ։ Շատ պատմական մզկիթների պես, նաև Հաջի Բանի մզկիթի պատի վրա կա տապանագիրը։ Տապանագիրում գրված է, որ, Հաջի Բանի մզկիթը կառուցվել է 14-րդ դարում Հաջի Միրզե Էհմեդի կողմից։ Մզկիթը փոքր է։ Մզկիթի շինարարությունը պատկանում է Շիրվան-Ապշերոնի ճարտարապետական դպրոցի։ Մզկիթը գործում է Իչարի Շահար պետական պատմական արգելավայրի Կառավարումի վերահսկողության ներքո։ Հուշարձանը բաղկացած է փոքր նկուղից և Աղոթքային դահլիճից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բաքվի մզկիթներ
Բառացանկ
Բառացանկ, բառարանների կամ հանրագիտարանների գլխաբառերի այբբենական ընդհանուր կամ թեմատիկ ցանկ։
Բառացանկերը Հայկական սովետական հանրագիտարանում
«Հայկական սովետական հանրագիտարան»-ի («ՀՍՀ») բառացանկը կազմելիս հաշվի է առնվել հրատարակության բնույթը (համընդհանուր), կառուցվածքը (այբբենական), ծավալը (բազմահատոր)։ ՀՍՀ ընդհանուր այբբենական բառացանկին նախորդել է գիտության բոլոր հիմնական բնագավառների գծով թեմատիկ բառացանկերի ստեղծումը։ Այդ նպատակով բառ–տերմիններ (հանրագիտական հոդվածի անվանումներ) են ընտրվել հայկական բառարանային հարուստ ֆոնդից, տարբեր լեզուներով հանրագիտական և պարբերական հրատարակություններից, տեղեկագրերից և այլ աղբյուրներից։ Հավաքվել է շուրջ 150․000 հանրագիտական բառ–տերմին, որից և, ՀՍՀ առջև դրված խնդիրներին համապատասխան, ընտրվել է 50․000-ը՝ թեմատիկ բառացանկերերի համար։ Նախապես հրատարակվել և գիտական–հասարակական քննարկման են ենթարկվել ՀՍՀ հետևյալ թեմատիկ բառացանկերը՝ աշխարհագրության և երկրաբանության, արվեստի, բժշկության, գյուղատնտեսության, գրականության, ընդհանուր պատմության, լեզվաբանության, կենսաբանության, հայ ժողովրդի պատմության, Հայաստանի պատմական աշխարհագրության, հնագիտության և ազգագրության, ճարտարապետության, մանկավարժության, ժողովրդական կրթության և հոգեբանության, պետության և իրավունքի,, մամուլի, ռադիոյի և հեռուստատեսության, տեխնիկայի և շինարարության, տնտեսագիտության, փիլիսոփայության, քիմիայի, ֆիզիկայի, աստղագիտության և մաթեմատիկայի, ֆիզկուլտուրայի և սպորտի։
ՀՍՀ թեմատիկ և ընդհանուր այբբենական բառացանկերի կազմմանը և քննարկմանը մասնակցել է շուրջ 5000 մարդ։ Հրատարակության տեսակին և պրոֆիլին համապատասխան բառացանկ․ կազմելիս սահմանվել է հանրագիտարանի նյութն ընդգրկող գլխավոր պրոբլեմների, ընդհանուր և տեղական նյութի, արդի և անցյալ շրջանների, տեսական, տեղեկատու և կենսագրական հոդվածների, հասարակական ու բնատեխնիկական գիտությունների հարաբերակցությունը։ Իր հերթին հաշվի է առնվել, որ ընդհանուր նյութն ընդգրկող տերմինները (հոդվածները) հիմնականում պետք է առնչված լինեն Հայաստանի պատմության հետ, բացահայտեն մի կողմից հայ ժողովրդի, մյուս կողմից սովետական, ինչպես նաև աշխարհի տարբեր ժողովուրդների կապերն ու փոխազդեցությունները։ բառացանկի ամեն մի տերմին ուղեկցվել է համառոտ ծանոթագրությամբ, նշվել է ծավալը (նիշերով), անհրաժեշտ դեպքում՝ պատկերազարդման տեսակը, մատենագիտությունը, վկայակոչումը։ Թեմատիկ բառացանկերի հիման վրա կազմվել է ՀՍՀ ընդհանուր այբբենական բառացանկը, որն իր հերթին բաժանվել է հատորների։ Բառացանկի հետ սերտորեն առնչվում են անձնանունների, ինչպես նաև պատկերազարդվող ու վկայակոչվող տերմինների Բառացանկերը, որոնք փաստորեն նրա բաղկացուցիչ մասերն են։ Բառացանկ մշտապես թարմացվում է, հարստանում ժողովրդական տնտեսության, գիտությանու մշակույթի նորույթներով։ Աշխատանքը բառացանկի վրա շարունակվում է ընդհուպ մինչև հանրագիտարանի տպագրվելը։ Ընդհանուր այբբենական բառացանկի կարևոր տարր է բաց թողնված կամ նոր ի հայտ եկած բառ–տերմինների բառացանկ, որի հիման վրակազմվել է ՀՍՀ լրացուցիչ հատորը։
Կատեգորիա:Հանրագիտարաններ Կատեգորիա:Բառարաններ
Եռաթագավորություն (վեպ)
Տես նաև
Կատեգորիա:Չինական վեպեր Կատեգորիա:Պատմական վեպեր
Վրացական կինո
Վրաստանի կինեմատոգրաֆիա, ազգային կինոարվեստը Վրաստանում։
Վաղ շրջան
Վրաստանում առաջին կինոսեանսը կայացել է 1896 թվականի նոյեմբերի 16-ին Թիֆլիսում։ Ա․ Դ․ Դիգմելովը 1910 թվականին իրականացրել է առաջին կինոնկարահանումները։ 1912 թվականին Վասիլի Ամաշուկելին նկարահանել է առաջին վավերագրական կինոակնարկը։ 1916 թվականին վրաց առաջին կինոռեժիսոր Ա․ Ծուծունավան ստեղծել է «Քրիստինե» (ըստ Է. Նինոշվիլու «Քրիստինե» պատմվածքի) ֆիլմը։
Խորհրդային շրջան
Վրաստանում խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո՝ 1921 թվականին, Թիֆլիսում հիմնադրվել է Վրաստանի «Պետկինոարդ» տրեստը։ 1921 թվականին ստեղծվել է «Արսեն Զորջիաշվիլի», 1923 թվականին՝ «Կարմիր սատանի ճտերը» (երկուսն էլ՝ ռեժ․ Ի․ Պերեստիանի) կինոնկարները։ 1920-ական թվականներին կինոարտադրության մեջ զգալի տեղ է գրավել վրացական գրականության էկրանավորումը՝ «Սուրամի բերդը» (1923, ըստ Դ. Ճոնքաձեի, ռեժ․ Ի․ Պերեստիանի), «Անարգանքի սյան մոտ» (1924, ըստ Ա․ Ղազբեգիի, ռեժ․ Համո Բեկնազարյան), «Սամանիշվիլու խորթ մայրը» (1927, ըստ Դ․ Կլդիաշվիլու, ռեժիսորներ՝ Զ․ Բերիշվիլի, Կ․ Մարջանիշվիլի) և այլն։ Խորհրդային կինոյի նշանավոր ֆիլմերից էր «Էլիսո»-ն (1928, ըստ Ղազբեգիի, ռեժ․ Ն․ Շենգելայա)։ 1920-ական թվականների 2-րդ կեսին վրացական կինոն համալրվեց նոր սերնդի ստեղծագործողներով։ Այդ շրջանի ուշագրավ ֆիլմերից են՝ «Հաղթում է երիտասարդությունը» (1928, ռեժ․ Մ․ Գելովանի), «Սաբա» (1929), «Խաբարդա» (1931, երկուսն էլ՝ ռեժ․ Մ․ Ճիաուրելի), «Զիմ Շվանթե» («Սվանեթիայի աղը», 1930, ռեժ․ Մ․ Կալատոզով) և այլն։ 1928 թվականին Թիֆլիսի կինոստուդիայում հիմնվել է կինոխրոնիկայի սեկտոր (ղեկ․՝ ռեժ․ Սեմյոն Դոլիձե), որի հիման վրա 1958 թվականին ստեղծվել է վավերագրական և գիտահանրամատչելի ֆիյմերի ստուդիա։ Այդ շրջանում է ծնունդ առել վրացական մուլտիպլիկացիոն կինոն, որի հիմնադիրն է Վ․ Մուջիրին («Կորչի օրորոցը», 1930, «Արգոնավորդները» և այլն)։ 1930-ական թվականներին ստեղծվել են պատմահեղափոխական ֆիլմեր՝ «Վերջին դիմակահանդեսը» (1934), «Արսեն» (1937, երկուսն էլ՝ ռեժ․ Մ․ Ճիաուրելի), «Վերջին խաչակիրները» (1934), «Դարիկո» (1936, երկուսն էլ՝ ռեժ․ Սեմյոն Դոլիձե) և այլն։ Վրացական կատակերգության ավանդույթները զարգացրել է Դավիթ Ռոնդելին («Կորուսյալ դրախտ», 1938 և այլն)։ Այդ շրջանում են նկարահանվել կոլտնտեսային գյուղի մասին «Ոսկեգույն հովիտ» (1937, ռեժ․ Ն․ Շենգելայա) և մանկական «Կաջանա» (1941, ռեժ․ Կ․ Պիպսիաշվիլի) ֆիլմերը։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին ստեղծած հայրենասիրական թեմայով ֆիլմերի համար Թբիլիսիի կինոստուդիան պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով (1944)։ Գեղարվեստական ֆիլմերից ուշագրավ են՝ «Գեորգի Սաակաձե» (1942–43, 2 սերիա, ռեժ․ Մ․ Ճիաուրելի), «Ջուրղայի վահանը» (1944, ռեժ․ Սեմյոն Դոլիձե և Դավիթ Ռոնդելի)։ Կինովավերագրողներ Գ․ Ասաթիանին, Շ․ Չագունավան, Շ․ Խոմերիկին և ուրիշներ ռազմաճակատում նկարել են 126 կինոժուռնալ, 52 հատուկ թողարկում և շուրջ 10 ֆիլմ։ Ետպատերազմյան հետաքրքիր կինոնկարներից են՝ «Դավիթ Գուրամիշվիլի» (1946, ռեժ․ Ս․ Սանիշվիլի, Ի․ Թումանիշվիլի), «Քեթո և Կոտե» (1948, ռեժ․ Վ․ Տաբլիաշվիլի, Շ․ Գեդևանիշվիլի), «Ճպուռը» (1954, ռեժ․ Ս․ Դոլիձե)։
«Մագդանայի Լուրջան» ֆիլմով (1956, ռեժ․ Թենգիզ Աբուլաձե, Ռեզո Չխեիձե) սկսվել է վրացական կինոյի վերելքը։ 1953 թվականց Թբիլիսիի կինոստուդիան կոչվել է «Վրացֆիլմ» (այնտեղ նկարահանվել է ընդհանուր առմամբ 1200 ֆիլմ )։ 1957 թվականին հիմնվել է Վրացական ԽՍՀ կինեմատոգրաֆիստների միությունը։ 1968 թվականին ստեղծվել է հեռուստատեսային ֆիլմերի ստուդիա։ 1950–70-ական թվականների կինոնկարներից են՝ «Ուրիշի երեխաները» (1958), «Ես, տատիկս, Իլիկոն և Իլարիոնը» (1962, երկուսն էլ՝ ռեժ․ Թենգիզ Աբուլաձե), «Զինվորի հայրը» (1965), «Տնկիներ» (1972), երկուսն էլ՝ ռեժ․ Ռեզո Չխեիձե), «Փիրոսմանի» (1969, ռեժ․ Գեորգի Շենգելայա), «Սպիտակ քարավան» (1963, ռեժ․ Է․ Շենգելայա, Թ․ Մելիավա), «Մեծ կանաչ հովիտ» (1968, ռեժ․ Մ․ Կոկոչաշվիլի), «Տերևաթափ» (1966), «Երգող կեռնեխ» (1970, երկուսն էլ՝ ռեժ․ Օթար Իոսելիանի), «Չիրիկի և Չիկոտելա» (1975, ռեժ․ Լ․ և Ռ․ Իոտիվարիներ), «Գինու գողեր» (1975, ռեժ․ Վ․ Կվաճաձե), «Մի վշտանա» (1969, ռեժ․ Գեորգի Դանելիա), «Վերա թաղամասի մեղեդիները» (1973, ռեժ․ Գեորգի Շենգելայա), «Առաջին ծիծեռնակը» (1975, ռեժ․ Ն․ Մճեդլիձե), «Մի քանի հարցազրույց անձնական հարցերով» (1978, ռեժ․ Լանա Ղողոբերիձե), «Հարազատ իմ հող» (1980, ռեժ․ Ռեզո Չխեիձե)։ Ոճական ինքնատիպությամբ առանձնանում է ռեժիսոր Միխայիլ Կոբախիձեի ստեղծագործությունը («Հարսանիք», 1964, «Հովանոց», 1967 և այլն)։ 1960–80-ական թվականներին հաջողությունների են հասել նաև կինովավերագրողները, հատկապես՝ Գ․ Ասաթիանին («Տարահարկ Ամերիկա», 1961, «Հին մշակույթի երկիրը», 1963 և այն)։ Միջազգային ճանաչման է արժանացել «Մետաքս» (1972, ռեժ․ Գ․ Ժվանիա) ֆիլմը։ Վավերագրական այլ ուշագրավ կինոնկարներից են՝ «Ռուսթավելու հետքերով» (1966, ռեժ․ Գ․ Պատարաիյա), «Վրացիները Իտալիայում» (1980), «Բարձր սարեր» (1981, ռեժ․ Ռ․ Տաբուկաշվիլի) և այլն։ 1950–80-ական թվականներին մուլտիպլիկացիոն կինոյում աշխատել են ռեժիսորներ Վ․ Բախտաձեն, Բ․ Շոշիթաշվիլին, Օ․ Անդրոնիկաշվիլին և ուրիշներ։ Նշանակալից է «Վրացֆիլմ»-ի՝ թվականին ստեղծած «Դաթա Թութաշխիա» հեռուստատեսային 7-սերիանոց ֆիլմը (1977, ըստ Չ․ Ամիրեջիբիի «Դաթա Թութաշխիա» վեպի, ռեժիսորներ՝ Գ․ Լորթքիփանիձե, Գ․ Գաբեսկիրիա)։ 1969–71 թվականներին ստեղծված հեռուստաֆիլմերից են՝ «Սափոր» (ռեժ․ Ի․ Կվիրիկաձե), «Հին վրացական օրհներգեր» (ռեժ․ Ս․ Չխեիձե) և այլն։ Վրացական ֆիլմերը միջազգային փառատոներում ստացել են շուրջ 100 տարբեր մրցանակներ։ Հաջողությամբ են անցկացվել վրացական կինոյի փառատոները Մեծ Բրիտանիայում (1976), ԱՄՆ–ում (1977), Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետությունում (1978)։ Վրացի ռեժիսորների երկու ֆիլմեր՝ «Խոստովանություն» (Գրան պրի) և «Մագդանայի Լուրջան», ներկայացվել են Կաննի կինոփառատոնում ։
Խորհրդային տարիներին Վրաստանում գործել են 84 կինոթատրոններ ։
Ժամանակակից շրջան
2001 թվականին կառավարության կողմից ստեղծվում է Վրաստանի կինեմատոգրաֆիայի պետական կենտրոնը. այն 2003 թվականից ֆինանասավորում է տարեկան մի քանի ֆիլմեր, որոնք մրցութային ընտրության արդյունքում համարվում են «ազգային ֆիլմ»։ 2011 թվականին կինոկենտրոնի ընդհանուր բյուջեի շուրջ 70%-ը, որ կազմում էր 204 մլն. դոլար, ծախսվել է կինոարտադրության վրա։ Ֆիլմերի նկարահանումներին աջակցելուց բացի կինոկենտրոնն զբաղվում է նաև արտասահմանում վրացական ֆիմերի տարածման ու գովադման գործով։ Վրաստանում գործում են 5 կինոթատրոններ (2011) (2013 թվականին՝ 7), երկրի կինոթատրոնների 90%-ը (8 էկրան) պատկանում է «Ռուսթավելի Հոլդինգ» ընկերությանը ։ Վերջին տարիների առավել նշանակալի ֆիլմերից են Լևան Կոգուաշվիլիի «Փողոցային օրեր», Գեորգի Օվավիլիի «Մյուս ափը» կինոնկարները, որոնք, կինոքննադատ Անդրեյ Պլախովի խոսքերով, «գենետիկորեն իրենց մեջ են կենտրոնացրել վրացական կինոյի գեղարվեստական բարձր չափանիշները, սակայն աշխարհընկալումը նրանցում «վաթսունականների» չէ, այլ ժամանակակից, և իրականությունն էլ էկրանին բոլորավին այլ է, ավելի դաժան է, պոետիկան ու ոճը նույնպես» ։ Լևան Զաքարեյշվիլու «Թիֆլիս-Թիֆլիս» ֆիլմն արժանացել է մի շարք մրցանակների, այդ թվում՝ դարձել է Նիկա կինոմրցանակի դափնեկիր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացական կինեմատոգրաֆիա
Քիլդիմ
Քիլդիմ (Kill Dim), հայ-ադրբեջանական հակամարտությունը նկարագրող հայկական երգիծական կարճամետրաժ մուլտսերիալ։ Համաձայն հայկական ԶԼՄ-ների, մուլտեսերիալը մեծ սեր է վաստակել հանրության շրջանում՝ ինչպես իմաստային, այնպես էլ տեխնիկական լուծումների շնորհիվ ։ Սերիալը մասնավորապես հայ ու ադրբեջանցի զինծառայողների մասին է, ու թե ինչպես են վերջիններս անդադար հիմար իրավիճակներում հայտնվում։ Մուլտֆիլմում կան նաև նախագահներ Իլհամ Ալիևի և Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի պատկերները։
Համաձայն օրաթերթերից մեկում տարածված տեղեկության, «Քիլդիմ» անիմացիոն նախագիծը ստեղծված է Դավիթ Սահակյանցի ստեղծագործական խմբի կողմից ։ Համաձայն բլոգերներից մեկի, ով հղվում է 2010 թվականի հոկտեմբերի 23-ին թերթերից մեկում հրապարակված տեղեկության, մուլտֆիլմը նկարում է «Ռոբերտ Սահակյանց» ստուդիան, ինչպես նաև, համաձայն նույն բլոգերի, նախածգի հովանավորն է «ՄԱՊ» ընկերությունը ։ Ըստ մուլտսերիալի պաշտոնական կայքի, մուլտֆիլմը նկարահանում է «Kill Dim Production»-ը ։
Լրատվամիջոցներից մեկին մուլտսերիալի հեղինակները պատմել են. Մենք ցանկանում ենք ստվերում մնալ, որպեսզի հանգիստ շարունակենք մեր «սև» պայծառ գործը։)։ Ինչ տարբերություն, թե ովքեր են հեղինակները, կարևորը, որ նման աշխատանք է իրականացվում»,- պատմում են հեղինակները
Համաձայն մուլտսերիալների հեղինակների. Սա պատասխան է ադրբեջանական կողմից իրականացվող ապատեղեկատվությանը։ Արդեն վաղուց ժամանակն է որևէ կերպ արձագանքել ու պատասխանել նրանց գոնե տեղեկատվական դաշտում, թեկուզ ծաղրանքի միջոցով։ Բոլորը չէ, որ կարդում են քաղաքական հոդվածներ։ Այս ոճը ավելի մասսայական է, ու քանի որ մեր աշխատաոճը երգիծանքն է, մենք պատասխանի այս տարբերակն ենք ընտրել Մենք ոչ մի դեպքում չենք ուզում ծաղրի ենթարկել ազգը, բազմաթիվ ադրբեջանցի ընկերներ ունենք։ Ռասայական ոչ մի կոնտեքստ չկա։ Մեր ծաղրանքը ուղղված է կոնկրետ քաղաքական գործիչներին ու նրանց գործողություններին
Ինչպես պատմում են մուլտֆիլմի հեղինակները, իրենց տարբեր երկրներից աջակիցներ և օգնողներ ունեն, սակայն, քանի որ մուլտֆիլմերը նրանք ստեղծում են սեփական ուժերով՝ իրենց ֆինանասական աջակցության կարիք ունեն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի մուլտսերիալներ Կատեգորիա:Պայքար հակահայկական քարոզչության դեմ
Կրեզանսի
Կրեզանսի (Crézancy), Ֆրանսիայում գտնվող համայնք, որը մտնում է Պիկարդիա երկրամասի և Էնա գավառի կազմի մեջ։ Համայնքը մտնում է նաև Էսոմ սյուր Մարն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանն է հանդիսանում Շատո Տիերին։
Համայնքի INSEE ծածկագիրն է 02239։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմել է 1110 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին 727 մարդկանցից (15—64 տարեկան) 542-ը եղել են առավել ակտիվ տնտեսվարողներ, 185-ը եղել են համեմատաբար ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 74,6 %, 1999 թվականին եղել է 69,5 %)։ 542 ակտիվ քաղաքացիներից 468-ը աշխատել են տարբեր ձեռնարկություններում (252 տղամարդ և 216 կին), անաշխատունակների թիվը կազմել է 74 մարդ (28 տղամարդ և 46 կին)։ 185 ոչ ակտիվ մարդկանցից 73-ը եղել են կամ աշակերտ կամ էլ ուսանող, 49-ը եղել են թոշակառու, 63-ը եղել են ոչ ակտիվ այլ պատճառներով ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Ուոթ Բենչամաբոֆիտ Դուսիտվանարամ
Ուոթ Բենչամաբոֆիտ Դուսիտվանարամ(Wat Benchamabophit Dusitvanaram), բուդդիստական տաճար Թաիլանդի Բանգկոկ քաղաքի Դուսիտ թաղամասում։ Նաև հայտնի է որպես մարմարյա տաճար։ Այն Բանգկոկի ամենահայտնի տաճարներից մեկն է, ինչպես նաև համարվում է զբոսաշրջային խոշոր կենտրոն։ Այն բնութագրում է Բանգկոկի բարձր գեղարվեստական զարդանախշերի ոճը, յուրահատուկ տանիքները և բարդ կառուցվածքային կոթողները ։
Կառուցում
Տաճարի շինարարությունը սկսվել է 1899 թվականին՝ Չուլալոնգկորն թագավորի խնդրանքով՝ իր պալատի մոտակայքում կառուցվելուց հետո։ Տաճարի անունը բառացիորեն նշանակում է «Հինգերորդ թագավորի տաճարը, որը գտնվում է Դյուսիտ պալատի մոտակայքում»։ Այն նախագծվել է արքայազն Նարիսի կողմից ՝ թագավորի խորթ եղբայրը, և կառուցվել է իտալական մարմարից ։ Այստեղ ցուցադրված են կարրարական մարմարե սյուներ, մարմարե ներքին բակ և երկու մեծ սինգաներ (առյուծներ), որոնք հսկում են բոտի մուտքը։ Ներքին տարածքները զարդարված են ոսկյա խաչաձև նախշերով, իսկ մակերեսային պատերը` երկրի տարբեր մասերում կարևոր իրադարձությունների գեղարվեստական որմնանկարներով ։ Ժողովի դահլիճի մոտակայքում տեղադրված են Բուդդայի 52 պատկերներ ։
Տաճարը
Կարգավորումների սրահի ներսում գտնվում է Սուխոթայի ոճով Բուդդա արձանը, որը կոչվում է Փրա Բուդդհաջինարաջա, որը երկրորդ ամենամեծն է 1920-ին Ֆիտանուլոկի Վաթ Մահաթաթ քաղաքում ստեղծված բնօրինակից հետո։ Բուդդայի հիմնական պատկերը Փրա Բուդդա Չինարատի պատճենն է, որը գտնվում է Թաիլանդի հյուսիսում գտնվող Ֆիտսանուլոկ քաղաքում ։ Չուլալոնգկորն թագավորի աճյունը թաղված է արձանի տակ։ Կարգավորման դահլիճի շրջակա պատկերասրահում տեղադրված են Բուդդայի 52 արձաններ, որոնցից յուրաքանչյուրը ցույց է տալիս տարբեր մուդրա (նշաններ), որոնք հավաքել է արքայազն Դեմրոնգ Ռաջանուբաբը իր թագավորի համար։ Տաճարը ներկայացված էր հանրահայտ «Ամեյզինգ Ռեյս 9»-ում `որպես 10-րդ և վերջնական վերացման տաճար-կանգառ։ Տաճարի ֆասադայի պատկերը տեսանելի է Թաիլանդի արժույթի Հինգ-Բահթ մետաղադրամի հակառակ կողմում։
Պատարագներ և Տոներ
Արժանապատիվ հավատացյալներն ամեն առավոտ գալիս են տաճարի վանականներից ողորմություն ստանալու։ Առավոտյան 06:00- 07:30-ն ընկած ժամանակահատվածում վանականները Նախոն Փաթոմ են ուղևորվում իրենց բաժակներով ստանալու՝ բրինձ, լոտոսի թերթիկներ, խունկ, զուգարանի թուղթ և այլ կենցաղաին իրեր ։ Երեկոյան մոմերով երթը բոտի շուրջ Մագա Պուջայի (փետրվարին) և Վիսախա Պուջայի (մայիսին) բուդդայական տոների ժամանակ այս տաճարում սովորական երևույթ է ։
Պաշտպանություն
2005 թվականին տաճարը հանձնվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին՝ որպես համաշխարհային ժառանգության ապագա օբյեկտ դիտարկվելու համար։
Հանցագործություն
Այս տաճարը երբեմն օգտագործվում է որպես Բանգկոկում գտնվող խարդախությամբ ոչ իրական թանկարժեք քարերի վաճառքի վայր ։ Խարդախության մեջ ներգրավված են զբոսաշրջիկներ, որոնք մեծ գումարով կեղծ քարեր են գնում։ Այս տաճարը հնարավոր զոհերի համար առաջարկվող անվճար շրջագայության մի մասն է։
Հակոբ Զավրիև
Հակոբ Զավրիև (ի ծնե ազգանունը՝ Զավրյան, ), հայ ազգային, ազատագրական շարժման գործիչ, բժիշկ, ազնվական, ՀՅԴ կուսակցության անդամ։
Կենսագրություն
1892 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի ռազմաբժշկական ակադեմիան։ Ուսանող տարիներից զբաղվել է հայ ժողովրդի ազատագրության հարցերով։ 1902 թվականին աշխատանքի է անցել Բաքվում՝ որպես Բալախանիի շրջանի հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ, որտեղ էլ մտերմացել է Հովհաննես Քաջազնունու և Նիկոլ Դումանի հետ։ Մեծ դժվարություններով բազմիցս անցել է Արևմտյան Հայաստան, Մուշում կարողացել է հիմնել հիվանդանոց, բուժօգնություն կազմակերպել ժողովրդի համար, քարոզել ազատագրական գաղափարներ։ Հետապնդվելով թուրքական իշխանություններից՝ անցել է Եվրոպա, կատարել դիվանագիտական հանձնարարականներ։ Բալկանյան պատերազմների ժամանակ (1912-1913) Փարիզում, Պետերբուրգում և Լոնդոնում փորձել է եվրոպական կառավարությունների ուշադրությունը հրավիրել Հայկական հարցի վրա։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին մասնակցել է հայկական կամավորական շարժմանը, կռվել Անդրանիկի ջոկատում։ 1917 թվականին եղել է ռուսական զորքերի կողմից գրավված տարածքների (Վան, Խնուս, Էրզրում, Տրապիզոն) կոմիսար Ավերյանովի տեղակալը՝ լուծելելով բուժական, վարչական, տնտեսական և պաշտպանական հարցեր, կազմակերպել զինված խմբեր (ավելի քան 3-4 հազար մարդ), որոնք մեծ դեր են խաղացել թուրքերի դեմ հայ ժողովրդի ինքնապաշտպանական կռիվներում։ Հայ ժողովրդի փրկության հարցով 1918 թվականի ամռանը (Լ. Նազարյանցի և Ռ. Դարբինյանի հետ) Մոսկվայում բանակցություններ է վարել Ռուսաստանի բոլշևիկյան կառավարության հետ, սակայն նույն թվականի հուլիսին Բաքվի կոմունայի անկումից հետո Զավրիևը որպես դաշնակցության անվանի գործիչ, ներկալվում է, քանի որ կոմունայի անկումը բարդվում էր հենց Դաշնակցության վրա։ Ավելի ուշ Զավրիևը նշանակվում է Մոսկվայի սուր վարակիչ հիվանդությունների հիվանդանոցի բժիշկ, որտեղ էլ վարակվելով բծավոր տիֆով կնքում է մահկանացուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ Կատեգորիա:Տիֆից մահացածներ Կատեգորիա:Հայ ազգայնականներ
Ջորջ Սիգալ
Ջորջ Սիգալ կրտսեր (George Segal, Jr., ծնվ. ), ամերիկացի դերասան, առաջադրվել է «Օսկար» և BAFTA մրցանակների, «Ոսկե գլոբուս» մրցանակաբաշխության կրկնակի դափնեկիր։
Կենսագրություն
Ջորջ Սիգալը ծնվել է 1934 թվականին Նյու Յորքի Գրեյթ Նեք վայրում, Լոնգ Այլենդում, Ֆանի Բլանշ Սլոբոդկինայի և հրեական ծագում ունեցող և սոցիալիստական հայացքների տեր Ջորջ Սիգալ ավագի ընտանիքում  ։ Քոլեջն ավարտելուց հետո նա ընդունվել է Կոլումբիայի համալսարան, որը ավարտել է 1955 թվականի ։ Իր դերասանական դեբյուտը կայացել է թատերական բեմին, իսկ 1961 թվականին իր պայմանագիրն է կնքել «Columbia Pictures» կինոընկերության հետ՝ դրա հետևանքով տասնամյակի սկզբին հայտնվելով մի շարք ոչ նշանակալի կինոֆիլմերում ։
Առաջին հաջողությանը հասել է 1965 թվականին Սթենլի Կրամերի «Հիմարների նավը» տրագիկոմեդիայից հետո։ Մեկ տարի անց Սիգալն առաջադրվել է «Օսկարի» «Ո՞վ է վախենում Վիրջինիա Վուլֆից» դրամայում կատարած դերի համար։ Հետագայում հաջորդել են հաջողակ դերեր «Քվիլերի մեմորանդում» (1966 թ.), «Ռեմագենյան կամուրջ» (1969 թ.), «Բու և կատվիկ» (1970 թ.), «Սիրել» (1970 թ.), «Գողացված քար» (1972 թ.) և «Դիքի և Ջեյնի զվարճալի արկածները» (1977 թ.) ֆիլմերում։ 1973 թվականին դերասանը արժանացել է «Ոսկե գլոբուս»ի «Ճոխությամբ» ռոմանտիկ կատակերգությունում կատարած դերի համար։
2013 թվականին Սիգալը խաղացել է ABC-ի «Հոլդբերգներ» սիքթոմի գլխավոր դերերից մեկը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ
Ռաբդոմիոլիզ
Ռաբդոմիոլիզ, համախտանիշ, որը ներկայացնում է միոպաթիայի ծայրահեղ աստիճան և բնութագրվում է մկանային հյուսվածքի բջիջների վնասմամբ, կրեատինկինազայի և միոգլոբինի մակարդակի կտրուկ ավելացմամբ միոգլոբուրինուրիայով, սուր երիկամային անբավարարության զարգացմամբ։
Ռաբդոմիոլիզը կարող է առաջանալ երկարատև ծանր ֆիզիկական աշխատանքի հետևանքով, այդ թվում նաև գերտաքացման ։
Գերիշխող տարիք
Վնասվածքը և վարակները, ինչպես նաև այլ պատճառներ կարող են պատճառ դառնալ ռաբդոմիոլիզի։ Հիվանդությունը կախված է նաև կմախքային մկանների սուր նեկրոզի պատճառագիտություններից, ավելի երիտասարդ տարիքում կմախքային մկանների սուր նեկրոզի պատճառը հիմնականում ժառանգականության խանգարումներն են։ Հիվանդությունը հանդիսանում է տեղային վնասվածության ( օրինակ՝ մկանների վնասվածք, մկանների այտուց, սեղմվածություն ), ինչպես նաև համակարգային ազդեցությունների արդյունք, ի պատասխան կենսաքիմիական թույների և կենսակտիվ նյութերի, բժշկական դեղորայքի, ինչպես նաև թերթթվածնաքաղցի ( հիպօքսիա )։
Կլինիկական պատկեր
Կլինիկական պատկերը կախված է ռաբդոմիոլիզի ծանրության աստիճանից։ Թեթև ծանրության դեպքում մկաններում փոփոխություններ չեն հայտնաբերվում, բայց ամեն դեպքում հիվանդությունը հնարավոր է ախտորոշել արյան հետազոտությամբ։ Ավելի ծանր ախտաբանության ժամանակ հնարավոր է նկատել ցավ մկաններում, թուլություն և մկանների այտուցվածություն ։ Եթե այտուցվածությունը արագ է զարգանում ( օրինակ երկարատև ճնշման համախտանիշի դեպքում ) հեղուկը արյունից անցնում է մկանային բջիջներ և հանգեցնում է շրջանառվող արյան ծավալի նվազեցման և շոկի։ Մկանների քայքայման արդյունքները ներթափանցում են արյուն և հանգեցնում են էլեկտրոլիտային խանգարումների առաջացման, որը պատճառ է դառնում սրտխառնոցի, փսխումների, անհանգստության, կոմայի և սրտի ռիթմի խանգարումների։ Մեզը կարող է լինել մուգ (թեյի գույն), որը պայմանավորված է միոգլոբինի առկայությամբ։ Երիկամների ախտահարման դեպքում նվազում կամ բացակայում է միզագոյացումը, սովորաբար մկանների վնասումից 12-24 ժամ հետո ։
Երիկամային անբավարարության նշաններն ու ախտանիշները նույն են ինչ այլ ծագման սուր երիկամային անբավարարության նշանները։
Տարբերակիչ ախտորոշում
Կարևոր է տարբերակել մեզի կարմիր գունավորման պատճառները։ Մեզի գունավորման հավանական պատճառներն են
Բուժում
Ֆիզիկական ակտիվություն- ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը կարող է բերել կմախքային մկանների սուր նեկրոզի, հատկապես մետաբոլիկ միոպաթիայով մարդկանց մոտ։
Դեղորայքային բուժում
Կմախքային մկանների սուր նեկրոզի դեպքում երիկամային անբավարարության զարգացումը կանխելու համար ցուցված է մեզի արտազատումը բարձրացնել մինչև 150 մլ / ժամ ( 3 մլ /կգ )
Ծանր հիպերկալեմիայի դեպքում նայել հիպերկալեմիա։
Կանխատեսում
Անբարենպաստ է, մահը հաճախ է տեղի ունենում հիպերկալեմիայի պատճառով կամ երիկամային անբավարարության պատճառով։ Ելքը բարելավվում է դիալիզի անցկացման և փոխարինող թերապիայի դեպքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հիվանդություններ Կատեգորիա:Նեֆրոլոգիա Կատեգորիա:Ուրոլոգիա Կատեգորիա:Երիկամի հիվանդություններ
Վլադիմիր Ամմոն
Վլադիմիր Ֆեոդորովիչ Ամմոն (Владимир Фёдорович Аммон (Аммо́нт ), Ammon, ), ռուս գեղանկարիչ, Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի բնանկարչության ակադեմիկոս, Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության անդամ ։
Կենսագրություն
Վլադիմիր Ամմոնը ծնվել է 1826 թվականի դեկտեմբերի 28-ին (նոր տոմարով՝ 1827 թվականի հունվարի 9-ին) Մոսկվայում՝ գերմանացի գործարար Ֆերդինանդ (Ֆեոդոր) Գոտլիբ Ամմոնի (Ferdinand Gottlieb Ammon, 1785-1842) ընտանիքում, ով սերում էր ֆրանսիացի հուգենոտների ընտանիքից։ Վլադիմիր Ամմոնի ավագ եղբայրը՝ Գերման Ֆեոդորովիչ Ամմոնը (1822-1874), եղել է պատմաբան, հնէաբան, թարգմանիչ։
Վլադիմիր Ամմոնը սովորել է Մոսկվայի տեխնիկական նկարչության ստրոգանովյան ուսումնարանում և Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում։ «Գիտությունների ակադեմիան ու պալատին հարակից գետափը Պետերբուրգում» («Вид академии наук и дворцовой набережной в Петербурге») ծրագրի համար 1850 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի կողմից ստացել է նկարչի կոչում։
1859 թվականի ապրիլի 16-ին «Տեսարան Մոսկվայի ծայրամասում» («Вид в окрестностях Москвы») նկարի համար Վլադիմիր Ամմոնն ստացել է ակադեմիկոսի կոչում։ Կյանքի վերջին տարիներին (1871—1875) մասնակցել է Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության կազմակերպած ցուցահանդեսներին նախ որպես ցուցորդ, ապա որպես ընկերության անդամ։
Ամմոնի «Տղան տաշեղը նետում է ջրի մեջ» («Мальчик кидает щепку в воду», 1854) ջրանկարը գնել է Մեծ իշխանուհի Մարիա Նիկոլաևնան, իսկ «Ծառուղի» (1871) նկարը՝ Կոզմա Սոլդատյոնկովը ։
Հետաքրքիր փաստեր
Վլադիմիր Ամմոնի «Նևայի ափը Գիտությունների ակադեմիայի մոտ» (1850) նկարը Ստոկհոլմի աճուրդի տանը վաճառվել է նախապես հայտարարված գնից տասն անգամ ավելի թանկ՝ 316000 դոլարով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Պերեդվիժնիկներ Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի շրջանավարտներ
Սիրածաղիկ
Սիրածաղիկ ,պատկանում է շուշանազգիների (Liliaceae) ընտանիքին։ Հայրենիքը Աֆրիկան է։
Մշակում
Որպեսզի բույսը լավ աճի և առատորեն ծաղկի, անհրաժեշտ է առնվազն տարին մեկ անգամ վերատնկում կատարել։ Վերատնկումը անհրաժեշտ է կատարել լայն, բայց ոչ խոր թաղարներում, մեծ զգուշությամբ, որպեսզի հաստ ու մսալի արմատները չկոտրատվեն։ Բնակարաններում աճեցվող բույսերը ամռան ընթացքում անհրաժեշտ է դուրս տանել և դնել ստվերում, ջրելով ըստ պահանջի և առատորեն։ Սեզոնի ընթացքում խորհուրդ է տրվում մի քանի սնուցում կատարել հեղուկ թռչնաղբով, նախօրոք նրան խառնելով հեշտ լուծվող հանքային պարարտանյութեր։ Սնուցումը տրվում է բույսը ջրելուց հետո։ Ձմռան ընթացքում բույսերը բնակարաններում կամ նկուղներում կարելի է խնամել 4-6 ջերմության պայմաններում։ Այս դեպքում պահանջվում է չափավոր խոնավություն. հաճախակի չի կարելի ջրել։ Երևանի պայմաններում սիրածաղիկը կարող է ձմեռել նաև բաց գրունտում, եթե ուժեղ ցրտերի շրջանում բույսերը ծածկենք կիսատակառներով և գոմաղբի շերտով։ Թե՛ դրսում ձմեռող բույսերը հաճախ զրկվում են տերևներից, սակայն այդ հանգամանքը բույսի հետագա աճման ու զարգացման վրա բացասական ազդեցություն չի թողնում։ Բազմացվում է սերմերով, թփի բաժանումով և կտրոններով։ Վերջինից ստացված բուսակները ծաղկում են 5-6 տարում։
Օգտագործում
Օգտագործվում է բնակարանները, պատշգամբները և աստիճանավանդակները ձևավորելու, ինչպես նաև գազոնի ֆոնի վրա տնկելու համար։
Վրաստանի լեզուներ
Վրաստանը հին ժամանակներից հայտնի է որպես Կովկասի բազմամշակութային և բազմալեզու երկրներից մեկը։ Վրաստանի շատ ազգություններ ապրում են հեռավոր, անմատչելի շրջաններում, հետևաբար խոսում են իրենց սեփական լեզվով։ Ընդհանուր առմամբ երկրում խոսում են 6 տարբեր լեզվաընտանիքների 23 լեզուներով։
Պետական լեզու
Վրաստանի պետական լեզուն վրացերենն է, որով խոսում է մոտավորապես 4 միլիոն մարդ։ Այն պատկանում է կովկասյան լեզվախմբին և մ․ թ․ 5-րդ դարից օգտագործում է սեփական այբուբենը։ Վրացերենը մայրենի լեզու է Վրաստանի բնակչության ավելի քան 80%-ին։
Մյուս լեզուները
Վրաստանի մյուս լեզուներից հարկ է նշել հարավկովկասյան ընտանիքին պատկանող մեգրելերենը (մոտ 500 000 խոսող), հնդեվրոպական հայերենը (մոտ 450 000 խոսող) և ռուսերենը (խոսողների թիվը զգալիորեն նվազել է ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո), թյուրքական ադրբեջաներենը (մոտ 300 000 խոսող), ինչպես նաև արևմտակովկասյան աբխազերենն ու արևելաիրանական օսերենը (վերջինով խոսում է մոտ 100 000 մարդ)։
Վրաստանի լեզուները, որոնցով խոսում է ավելի քան 100 000 և ավելի մարդ․
Վրաստանի լեզուների դասակարգում
Վրաստանի 23 լեզուները պատկանում են 6 տարբեր լեզվաընտանիքների, որոնցից 3-ը՝ հարավկովկասյանը, արևմտակովկասյանը և արևելակովկասյանը բնիկ կովկասյան լեզուներ են։ Ներկայումս այս երեք խմբերը միմյանց ազգակից չեն համարվում։ Մնացած երեք՝ հնդեվրոպական, թյուրքական և աֆրասիական լեզվաընտանիքներին են պատկանում այն լեզուները, որի կրողները Կովկաս են տեղափոխվել ավելի ուշ (օրինակ՝ հայերը Կովկասում հաստատվել են մ․ թ․ ա․ 7-րդ դարում)։ Հաջորդ դասակարգումը նկարագրում է լեզուների միջև ազգակցական կապերը և այդ լեզուների կրողների թիվը (նշում՝ թվերը ցույց են տալիս միայն Վրաստանում խոսողների թիվը։ «Ընդհանուր» նշումն ընդգրկում է ինչպես լեզվակիրներին, այնպես էլ լավ տիրապետողներին)․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրաստանի լեզուներ
Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրների ցանկ
Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ (Nobelpriset i fysik), Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիայի կողմից ֆիզիկայի տարբեր ոլորտների ֆիզիկոսներին տրվող ամենամյա մրցանակ։ Ըստ Ալֆրեդ Նոբելի (մահացել է 1896 թվականին ) կտակի տրվող հինգ մրցանակներից մեկը, որը տրվում է ֆիզիկայի բնագավառում բացառիկ ներդրում ունեցած անձանց ։ Ըստ Նոբելի կտակի՝ մրցանակը կառավարում է Նոբելյան հիմնադրամը և տրվում է Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիայի կողմից ընտրված՝ հինգ հոգուց բաղկացած հանձնաժողովի կողմից ։ Մրցանակը տրվում է Ստոկհոլմում ամենամյա հանդիսավոր արարողության ժամանակ՝ Ալֆրեդ Նոբելի մահվան տարելիցին՝ դեկտեմբերի 10-ին ։ Մրցանակը բաղկացած է մեդալից, դիպլոմից և դրամական պարգևից ։
Վիճակագրություն
Առաջին Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակը շնորհվել է գերմանացի Վիլհելմ Ռենտգենին 1901 թվականին, որն ստացել է 150,782 շվեդական կրոն, որը 2019 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ հավասար է 9 միլիոն շվեդական կրոնի։ Ընդհանուր առմամբ Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակը շնորհվել է 113 անգամ (բացառություն են եղել՝ 1916, 1931, 1934, 1940, 1941 և 1942 թվականները), որոնցից 47-ը շնորհվել է մեկ, 32-ը՝ երկու իսկ 34-ը երեք դափնեկրի, սակայն Նոբելյան մրցանակ ստացել է 213 դափնեկիր, քանի որ Ջոն Բարդինը ստացել է Նոբելյան մրցանակ երկու անգամ։ Ամենաերիտասարդ դափնեկիրը Ուիլյամ Լորենս Բրեգն է (25 տարեկանում), ով կիսել է 1915 թվականի Նոբելյան մրցանակը հոր՝ Ուիլյամ Հենրի Բրեգի հետ, ամենածերը Արթուր Էշկինն է (96 տարեկանում)։ Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի արժանացել են երեք կին՝ 1903 թվականին Մարիա Կյուրին (նաև արժանացել է 1911 թվականի Քիմիայի Նոբելյան մրցանակին), 1963 թվականին Մարիա Գյոպերտ-Մայերը և 2018 թվականին Դոննա Սթրիքլենդը։ Ամուսիններ Մարի և Պիեռ Կյուրիները միասին կիսել են 1903 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակը Անրի Բեքերելի հետ (հետագայում՝ 1935 թվականին, նրանց աղջիկներից Իրեն Ժոլիո-Կյուրին իր ամուսնու՝ Ֆրեդերիկ Ժոլիո-Կյուրիի հետ արժանացել է Քիմիայի Նոբելյան մրցանակի)։ Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակակիրներ Ուիլյամ Հենրի Բրեգի, Նիլս Բորի, Կարլ Սիգբանի և Ջոզեֆ Ջոն Թոմսոնի որդիները՝ համապատասխանաբար Ուիլյամ Լորենս Բրեգը, Օգե Բորը, Կայ Սիգբանը և Ջորջ Փաջեթ Թոմսոնը, նույնպես ստացել են Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ ։
Դափնեկիրներ
1900-ականներ • 1910-ականներ • 1920-ականներ • 1930-ականներ • 1940-ականներ • 1950-ականներ 1960-ականներ • 1970-ականներ • 1980-ականներ • 1990-ականներ • 2000-ականներ • 2010-ականներ
1910-ականներ
Դեպի վեր
1920-ականներ
Դեպի վեր
1930-ականներ
Դեպի վեր
1940-ականներ
Դեպի վեր
1950-ականներ
Դեպի վեր
Կավկասիձեներ
Կավկասիձեներ (კავკასიძები; Кавкасидзе), ավելի ուշ՝ Կավկասիձևներ (Кавкасидзевы), վրացա-ռուսական ազնվականական տոհմ, որ հիմնադրվել է վրացի ազնվական Եփրեմ Կալատոզիշվիլիի կողմից, ով ուղեկցում էր վրաց թագաժառանգ Բաքարին՝ 1724 թվականին վերջինիս Ռուսաստան արտաքսման ժամանակ ։
Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրների ցանկ
1960-ականներ
Դեպի վեր
Կավկասիձեներ
Կալատոզիշվիլիների ընտանիքը Վրաստանում հայտնի էր 15-րդ դարից, և հիշատակվում են որպես արքունի ազնաուրներ, այսինքն՝ մանր կալվածատերեր, որ գտնվում էին արքայի անմիջական վասալական իշխանության ներքո։ Արտաքսման տարիներին նրանք ստանում են իշխանի տիտղոս և սկսում կոչվել Կավկասիձեներ։ 1741 թվականին ընտանիքն ընդունում է ռուսական գերիշխանությունն ու տոհմական կալվածք ստանում Չեռնիգովի նահանգում ։
Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրների ցանկ
1970-ականներ
Դեպի վեր
1980-ականներ
Դեպի վեր
1990-ականներ
Դեպի վեր
2000-ականներ
Դեպի վեր
Կավկասիձեներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաց ազնվական տոհմեր
Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրների ցանկ
2010-ականներ
Դեպի վեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Գիտնականների ցանկեր Կատեգորիա:Դափնեկիրների ցանկեր Կատեգորիա:Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Բալկանյան պատերազմներ (1912-1913)
Բալկանյան պատերազմներ  (1912 թ.-ի հոկտեմբեր — 1913 թ.-ի մայիսի 30), Առաջին Բալկանյան պատերազմը, տեղի է ունեցել Բալկանյան դաշինքի (Բուլղարիա, Հունաստան. Սերբիա, Չեռնոգորիա) ու Թուրքիայի միջև և ավարտվել վերջինիս պարտությամբ։ Լոնդոնի պայմանագրով Թուրքիան կորցրել է իր բոլոր եվրոպական տիրույթները, բացառությամբ Ստամբուլի և արևելյան Թրակիայի մի փոքր մասի։
2-րդ Բալկանյան պատերազմը (1913 թ.-ի հունիս - օգոստոսի 10) տեղի է ունեցել մի կողմից Բուլղարիայի, մյուս կողմից՝ Մերբիայի և Հունաստանի միջև, որոնց միացել են Չեռնոգորիան և Թուրքիան։ Ավարտվել է Բուլղարիայի պարտությամբ, որը Բուխարեստի պայմանագրով Ռումինիային զիջեց Հարավային Դոբրուջան, Թուրքիային՝ Հարավային Մակեդոնիան ու Արևմտյան Թրակիայի մի մասը, Մերբիային՝ Հյուսիսային Մակեդոնիան։ Բալկանյան պատերազմները հանգեցրին միջազգային հակասությունների սրմանը Բալկաններում և Եվրոպայում, արագացրին առաջին համաշխարհային պատերազմի սանձազերծումը։
Բուլղարական բանակի Մակեդոնա-Օդրինյան երկրապահ զորքերի կազմում 1-ին Բալկանյան պատերազմին մասնակցեց նաև հայկական կամավորական վաշտը (270 մարդ) պոդպորուչիկ Գարեգին Նժդեհի և վոյեվոդա Անդրանիկ Օզանյանի հրամանատարությամբ։ Զորամասը մասնակցեց Մեսթանլիի, Ուզուն-Համիթլարի, Բալկան Թորեսի, Մերհամլի (որտեղ գերվեց թուրք, զորահրամանատար Յավեր փաշան) մարտերին, Մխրետ և ՇարՔյոյ քաղաքների գրավմանը, պաշտպանեց Մարմարայի ծովափը (1912 թ-ի դեկտեմբեր -1913 թ.-ի հունվար)։ Բուլղարական կառավարությունը բարձր գնահատեց հայկական վաշտի մարտական ծառայությունները. շատ ռազմիկներ ու սպաներ արժանացան կառավարական պարգևների։ Զորամասը լուծարքի ենթարկվեց 1913 թ.-ի մայիսի 28-ին։ Բալկանյան պատերազմի և հատկապես Օսմանյան կայսրության պարտությունը 1-ին Բալկանյան պատերազմում հող նախապատրաստեցին հայկական հարցի նոր արծարծման համար, երբ հայ հասարակական շրջանների նախաձեռնությամբ ու ռուս, կառավարության գործուն մասնակցությամբ արևմտյան Հայաստանի բարենորոգումների հարցը վերստին դարձավ միջազգային դիվանագիտության քննարկման առարկա։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բուլղարիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Հայկական հարց Կատեգորիա:Հունաստանի պատերազմներ Կատեգորիա:Սերբիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Չեռնոգորիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Թուրքիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառներ Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատմություն Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատերազմներ
Պերկեսազգիներ
Պերկեսազգիներ,, ձկների ամենամեծ կարգերից։ Ընդգրկում է ավելի քան 150 ընտանիք, 6 հազար տեսակ։ Լողափամփուշտը աղիքների հետ միացած չէ կամ բացակայում է։ Մեջքային լողակները, որպես կանոն, երկուսն են, ծակող ճառագայթներով։ Տարածված են ծովերում և քաղցրահամ ջրերում, ԽՍՀՄ-ի ջրերում ապրում են 28 ընտանիքի ներկայացուցիչներ։ Առավել հաճախ հանդիպում են պերկեսը, ծովային ծածանը, սկումբրիան, ստավրիդան են։ Շատ տեսակներ արդյունագործական կարևոր օբյեկտ են։
Կատեգորիա:Ձկների կարգեր Կատեգորիա:Ոսկրային ձկներ
Պավոլ Գորով
Պավոլ Գորով (Pavol Horov, իսկական անունը՝ Պավոլ Գորովչակ, Pavol Horovčák, ), սլովակ բանաստեղծ, թարգմանիչ։ Սլովակիայի ժողովրդական արտիստ (1973)։
Կենսագրություն
Պավոլ Գորովը ծնվել է 1914 թվականին Բանովցե նադ Օնդավոյում, գյուղացու ընտանիքում։ Սովորել է Բանովցե նադ Օնդավոյում, Մորավանիում, 1926-1934 թվականներին՝ Միխալովցեի քերականական դպրոցում։ Աշխատել է որպես բանվոր, ուսուցիչ, 1948-1950 թվականներին եղել է Չեխոսլովակիայի ռադիոյի տնօրենը Կոշիցեում։ 1951 թվականից ապրել է Բրատիսլավայում, 1951-1952 թվականներին աշխատել է «Slovenský spisovateľ» հրատարակչությունում, 1952-1954 թվականներին եղել է սլովակյան գրողների միության քարտուղարը։
Իր առաջին ժողովածուներում՝ «Ստորերկրյա դավաճան ջրեր» (1940) և «Նիովբեյա, մեր մայր» (1942), պոետը վերացական-մարդասիրական դիրքերից անդրադառնում է դեպի հիտլերյան զինվորների սպառնալիքի տակ դրված մարդկային կեցության խնդիրներին։ Բողոքն ընդդեմ պատերազմի այդ բանաստեղծություններում ողբերգական էր հնչում, քանի որ դա միայնակ մարդու հուսահատական բողոքն էր։ Սերը իր ժողովրդի հանդեպ, հարազատ երկրի հանդեպ ստիպում է նրան քաղաքացիական դիրք գրավել, և նա ստեղծում է «Վերադարձ» ժողովածուն (1944)։ Հետպատերազմյան շրջանում հրատարակել է բանաստեղծությունների նոր ժողովածուներ ՝
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Սլովակ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Սլովակ գրողներ
Օրնյակ լ'Ավան
Օրնյակ լ'Ավան (Orgnac-l'Aven), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում :
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 537 մարդ, բնակչության խտությունը` 24.59 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 21.84 կմ² տարածք:
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 330 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 250-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 80: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,8 %: 250 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 217 անձ (114 տղամարդ և 103 կին): Գործազուրկ են եղել 33 անձ (15 տղամարդ և 18 կին): 80 անաշխատունակներից 21-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 39-ը` թոշակառուներ, իսկ 20-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ացտեկական նոր տարի
Ացտեկական նոր տարի (Año Nuevo Mexicano կամ Año Nuevo Azteca; Yancuic Xīhuitl), նոր տարվա տոնումն ըստ ացտետական օրացույցի։ Ամսաթիվը, որին համապատասխանում է այդ տոնը Գրիգորյան օրացույցով, կախված է օգտագործվող օրացույցի տեսակից, սակայն ընդունված է համարել, որ այն նշվում է մարտի 12-ի առավոտյան ։ Տոնը նշվում է Նաուա ցեղի կողմից, որոնք ապրում են ներկայիս Մեքսիկայի որոշ շրջաններում։ Տոնակատարման համար օգտագործվում է Մոնտեսումայի սոճին (սոճու տեսակներից մեկը), որի վրա նոր տարվա նախօրեին վառում են մոմեր, սրան զուգահեռ տեղի են ունենում հրավառություններ, նվագում են թմբուկ և երգում են երգեր։ Որոշ կարևորագույն տոնական միջոցառումներ տեղի են ունենում Ուաուչինանգոյում, Նաուպանեում, Մեխիկոյում, Զոնգոլիկեում և Հիկոտեպեկեում։
Ավելի ուշ և ավելի ընդունված է Մարդաբանության և պատմության ազգային ինստիտուտի պրոֆեսոր Ռաֆայել Տենի տարբերակը, որը հիմնված է Դուրանի, Սահագունի և Ալֆոնսո Կասոյի ուսումնասիրությունների վրա ։ Նրա հաշվարկները հաստատում են, որ մեքսիկական տարվա առաջին օրը եղել է փետրվարի 13-ը, որը համապատասխանում է հին Հուլյան օրացույցին կամ փետրվարի 23-ին` ըստ ներկայիս Գրիգորյան օրացույցի։ Օգտագործելով այդ հաշվարկները` դրանցով ստուգվում է Ուիցիլոպոչտիլիի ծննդյան տարեդարձը, տարվա վերջը և «Տարվա ավարտ» բոլորաշրջանը, նոր կրակի արարողությունը և «2 Ատակլ» տարվա «1 Տեպչատլ» օր-նշանը, որը համապատասխանում է փետրվարի 22-ին։
Այդ 365 օր ունեցող տարին կապվում էր արեգակնային տարվա հետ և բաժանվում էր 18 ամսվա և 20 օրվա մեջ, ինչպես նաև` լրացուցիչ 5 օր տարվա վերջում։ Բացի այդ, կան որոշ ձեռագրեր, որոնցում հաստատվում է նահանջ տարվա գոյությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարտ ամսվա տոներ Կատեգորիա:Ամանոր
Մարգարտե ականջօղով աղջիկը (ֆիլմ)
Մարգարտե ականջօղով աղջիկը (Girl with a Pearl Earring), Փիթեր Վեբբերի կինոնկարը՝ նկարահանված 2003 թվականին Թրեյսի Շևալյեի նույնանուն վեպի հիման վրա։
Սյուժե
Ֆիլմի իրադարձությունները կատարվում են XVII դարում Նիդեռլանդներում։ Տասնվեցամյա Գրիտը որպես աղախին ընդունվում է հայտնի նկարիչ Յան Վերմեերի տանը։ Խելամիտ աղջիկը գրավում է վարպետի ուշադրությունը, նա ծանոթացնում է նրան գեղանկարչության հրաշալի աշխարհին և նույնիսկ վստահում է նրան իր ներկերը խառնելու գործը։ Աղջիկը դառնում է նրա նկարներից մեկի բնորդուհին։ Դա դժգոհություններ է առաջացնում նկարչի ընտանիքի անդամների մոտ, և ի վերջո բազմաթիվ կոնֆլիկտները բերում են նրան, որ նկարչի խանդոտ կինը Գրիտին վտարում է տնից։
Երաժշտություն
Ֆիլմի սաունդթրեքը գրվել է 2004 թվականին Ալեքսանդր Դեսպլեյի կողմից։ Այն 2004 թվականին ներկայացվել է «Ոսկե գլոբուս» երաժշտական մրցույթում որպես ֆիլմի լավագույն երաժշտություն։ Եղել է BAFTA մրցույթի հավակնորդը որպես լավագույն ֆիլմի երաժշտություն և եվրոպական կինոակադեմիայի մրցանակակիր «Լավագույն երգահան» անվանակարգում։
Տարբերություններ ֆիլմի և գրքի միջև
Ֆիլմում չի հիշատակվում այն մասին, որ Գրիտն ի վերջո ամուսնանում է Փիթերի հետ և նրանից ունենում է երկու տղա` Յանին և Ֆրանսին։ Ֆիլմում բացակայում է սյուժետային գիծը, որը վերաբերում է Գրիտի և իր եղբոր ու փոքր քրոջ` Ագնեսայի փոխհարաբերություններին։ Վեպում պարոն Վան Լևենգուկը խորհուրդ է տալիս Գրիտին հեռու մնալ նկարչից, սակայն ֆիլմում այդ կերպարի բացակայության պատճառով այդ թեմայով խոսակցությունները տեղի են ունենում Գրիտի և Փիթերի միջև։ Վեպում Գրիտի և Տանեկեի հարաբերությունները ունենում են լարված բնույթ, իսկ ֆիլմում նրանք ավելի ընկերական էին։ Ֆիլմում Վերմեերն է ծակում Գրիտի ականջաբլթակը և կախում ականջօղը, իսկ վեպում Գրիտն ինքն է կախում ականջօղը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2003 ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Lionsgate ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Հոլանդական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների պատմական ֆիլմեր
Կրեպի (Էնայի գավառ)
Կրեպի (Crépy), Ֆրանսիայում գտնվող համայնք, որը մտնում է Պիկարդիա երկրամասի և Էնա գավառի կազմի մեջ։ Համայնքը մտնում է նաև Լան-1 կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանն է հանդիսանում Լանը։
Համայնքի INSEE ծածկագիրն է 02238։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմել է 1896 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին 1160 մարդկանցից (15—64 տարեկան) 874-ը եղել են առավել ակտիվ տնտեսվարողներ, 286-ը եղել են համեմատաբար ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 75,3 %, 1999 թվականին եղել է 69,7 %)։ 874 ակտիվ քաղաքացիներից 759-ը աշխատել են տարբեր ձեռնարկություններում (413 տղամարդ և 346 կին), անաշխատունակների թիվը կազմել է 115 մարդ (52 տղամարդ և 63 կին)։ 286 ոչ ակտիվ մարդկանցից 77-ը եղել են կամ աշակերտ կամ էլ ուսանող, 96-ը եղել են թոշակառու, 113-ը եղել են ոչ ակտիվ այլ պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Նինբո
Նինբո (չին. ավանդական 寧波, կրճ. 宁波, փինյին Níngbō, բառացի. «հանդարտ ալիքներ», ), քաղաք ենթագավառական նշանակությամբ, տեղակայված ՉԺՀ Չժեյհան մարզում։ Հյուսիսից Նինբոն ողողվում է Հանչժոուվան ծոցի, արևելքից` Արևելաչինական ծովի ջրերով։ Ենթագավառական նշանակության քաղաքի տարածքը հարավում սահմանակցում է Տայչժոուի և արևմուտքում` Շաոսինի հետ։ Նինբոյից հյուսիս-արևելք նեղուցի հետևում է գտնվում Չժոուշանը։
Պատմություն
Առաջին կենտրոնացված կայսությունների ժամանակներում այս վայրերը մտել են Կուայցի շրջանի (会稽郡) կազմի մեջ, որի կառավարման կենտրոնը տեղակայվել է ժամանակակից Սուչժոուի տեղում։
Սուի կայսրության ժամանակաշրջանում 589 թվականին այստեղ գտնվող երեք կոմսություն միավորվել են Գոուչժան (句章县) կոմսության մեջ։ Սուի կայսրությունից Տան կայսրության հերթափոխից հետո նա 621 թվականին բաժանվեց Ինչժոու (鄞州) և Յոչժոու (姚州) մարզերի։ 625 թվականին Ինչժու մարզը վերաձևավորվել է, իսկ նրա տեղում ստեղծվել է Մաոսյան կոմսությունը (鄮县), որն այդպես է անվանվել իր տարածքում գտնվող Մաոշան լեռան պատվին։
738 թվականին Մաոսյան կոմսությունից առանձնացվել է երեք այլ կոմսություն, և ստեղծվել է 4 կոմսությունը ղեկավարող Մինչժոու (明州) մարզը, որն այդպես է անվանվել իր տարածքում գտնվող Սիմինշան լեռան պատվին։ 742 թվականին մարզը վերանվանվել է Յուիյաո (余姚郡) շրջանի, սակայն 758 թվականին նրան վերադարձվել է նախկին անվանումը։ 909 թվականին` Ուշ Լյանի ժամանակներում Մաոսյան կոմսությունը վերանվանվել է Ինսյանի (鄞县)։
Նինբո մտած առաջին եվրոպացիները եղել են պորտուգալացիները` 1522 թվականին։ Խուան դե Բարրուշի «Դեկալոգիայի» և Ֆերնան Մանդես Պինտուի «Թափառումների» մեջ այն հիշատակվում է որպես «Liampó» (չնայած Բարրուշը և բացատրում է, որ սա իրական անվանում «Nimpó»-ի աղավաղումն է)։ Մինի կայսրության կառավարության որոշման հետ համապատասխանությամբ` Նինբոն դարձավ Ճապոնիայի հետ թույլատրված շփում միակ նավահանգիտը, այդ պատճառով նրան հետևում էին ճապոնական բոլոր դեսպանատները (մասնավորապես, 1523 թվականին իրենց մասնակցությամբ իրականացավ ) և հենց այտեղ պորտուգալացիները առաջին անգամ հանդիպեցին ճապոնացիների հետ։
1841 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, Ցին կայսրության օրոք Ափիոնային առաջին պատերազմի ժամանակ, անգլիացիները Շանհայ ամրոցի հաջող ավերումից հետո գրավեցին Յանցզի գետի գետաբերանում գտնվող Նինբո քաղաքը, և պատերազմի ավարտին Չինական պայմանագրի համաձայն այն դարձավ 5 պայմանագրային նավահանգիստներից մեկը, բաց միջազգային առևտրի համար։ 1864 թվականին քաղաքը  վեց ամիս թայփինները պահել են իրենց իշխանության տակ։ Ֆրանսիա֊չինական պատերազմի ժամանակ Չժենխայի տարածաշրջանում 1885 թվականի մարտի 1-ին տեղի ունեցավ ճակատամարտ, որը ֆրանսիական աղբյուրներում համարվում է աննշան միջադեպ, իսկ չինականում՝ նշանակալից հաղթանակ։ Սինհայական հեղափոխությունից հետո Չիանստանում իրականացվեց վարչական կառուցվածքի բարեփոխում, որի ընթացքում վերացավ կառավարումը, դրա համար էլ 1912 թվականին Նինբոյան կառավարությունը  դադարեց գոյություն ունենալ։
1940 թվականին ճապոնա-չինական պատերազմի ժամանակ ճապոնացիները Նինբոյում կիրառեցին զենքեր, որոնք իրենցից ներկայացնում էին ժանտախտ տարածող ճենապակյա տարաներ որոնց նետում էին ինքնաթիռից։ Պատերազմի ընթացքում քաղաքը լքեցին բնակչության 80-90 %-ը։
1949 թվակամի հունվարի 1-ին գոմինդանյան միապետությունը Ֆենխուա, Յույաո, Շանգյու, Ինսյան և Շենսյան գավառներից ստեղծեց նոր գավառ` Մինշան։
Վարչատարածքային բաժանում
Նինբոյի ենթագավառական նշանակության քաղաքները ներառում են 6 շրջան, 2 քաղաքային կոմսություն և 2 կոմսություն։
Կրոն
Նինբոն Չինաստանի՝ արևմուտքի համար բաց առաջին քաղաքներից մեկն է, համապատասխանաբար, միսիոներներն այստեղ սկսել են թափանցել բավականին վաղ։ Ամբողջ Չինաստանի համեմատ, Նինբոյում քրիստոնեության դիրքերը բավականին ուժեղ են։ Մյուս կողմից, մերձությունը Պուտոշան սուրբ կղզուն և բազում հայտնի բուդդայական տաճարների առկայություն ուժեղացնում են բուդդիզմի ազդեցությունը։
Նինբոյում են գտնվում 565 բուդդայական տաճարներ և վանքեր, 298 քրիստոնեական տաճարներ ու եկեղեցիներ, որոնցից 52−ը՝ կաթոլիկ, ինչպես նաև 1 մզկիթ՝ «Սիպա Մանզո»։
Կրթություն
Քաղաքում բացվել է Նոթինգհեմի համալսարանի մասնաճյուղը։
Տրանսպորտ
Նինբոյի տարածքում Բեյլուն նավահանգստում ավարտվում է Նինբո քաղաքը Հանրժոյիի և Շանհայի հետ կապող երկաթուղային գիծը (Xiaoshan — Ningbo հատված)։ Քաղաքի միջով անցնում է ափամերձ Շանհայ-Շենժեն բարձր արագության երկաթգիծը։
Քաղաքում գործում են խոշոր գլխավոր և Արևելյան երկաթուղային կայարաններ։
Նինբոյից արևմտյան և հարավային ուղղությամբ անցնում են երկու արագընթաց ավտոմայրուղիներ՝ համապատասխանաբար Հանգշոու և Վենչժոու։
Նինբոն ծովային նավահանգիստներից մեկն է առավել բեռնված բեռնափոխադրումների նավահանգիստների աշխարհում։ Նինբոյի հետ Չժոուշան կապում լաստանավային ծառայությունը։
Հանչժոուվան ծովածոցով անցնող կամուրջը, բացվել է 2008 թվականին, միացրել է Շանհային և Նինբոն։ Կամուրջը վանթային կառույց է, աշխարհի ամենաերկար ծովային կամուրջը, նրա երկարությունը կազմում է շուրջ 36 կմ։
Քաղաքում 2000-ական թվականների սկզբին բացվել է Լիշե օդանավակայանը, որը Նինբոն կապում է երկրի գլխավոր քաղաքների հետ, իսկ հետո համալրվել է միջազգային (Հարավային Կորեա, Ճապոնիա, Մալայզիա և այլն) չվերթներով։
2014 թվականից գործում է Նինբոյի մետրոպոլիտենը, որտեղ մինչև 2020 թվականը կլինի երեք գիծ, իսկ հեռանկարում՝ վեց։ Նաև ստեղծվում է մետրոյի հետ ինտեգրված ցանց՝ մերձքաղաքային էլեկտրագնացքների չորս գծերից։ Քաղաքում գործում են բազմաթիվ ավտոբուսային երթուղիներ և տաքսիներ, իսկ 2016 թվականին բացվել է ժամանակակից տրամվայի առաջին գիծը ։
Քույր-քաղաքներ
Քույր քաղաքներ Նիմբո (փակագծում համագործակցման պայմանագրի կնքման ամսաթիվն է)։
Արտաքին հղում
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ
Զաուր Աջբա
Զաուր Կուչովիչ Աջբա (Заур Кучович Аджба, ), աբխազ նկարիչ, Աբխազիայի նկարիչների միության անդամ (1979)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1956 թվականի սեպտեմբերի 19-ին, Աբխազիայի ԽՍՀ-ի Գուդաութա քաղաքում։ 1973-1976 թվականներին սովորել է Սուխումիի Ա․ Կ․ Չաչբայի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։ 1979 թվականին դարձել է Աբխազիայի նկարիչների միության երիտասարդական միավորման անդամ, իսկ 1987 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության և Աբխազիայի նկարիչների միության անդամ։ Մահացել է 1993 թվականին, վրաց-աբխազական պատերազմի ժամանակ։