cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նովոե Պոլեսիե (գյուղ, Բախմաչի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1650 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կամանդոնա
Կամանդոնա  (Camandona), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Բիելլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 400 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 44 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 9 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 13050։ Հեռախոսային կոդ՝ 015։
Twice (ալբոմ)
#Twice, հարավկորեական գըրլ բենդ Twice-ի առաջին ճապոնական ալբոմը։ Այն համարվում է խմբի առաջին հինգ սինգլների հավաքածուն, որը ձայնագրվել է ճապոներեն և կորեերեն լեզուներով։ Թողարկվել է 2017 թվականի հունիսի 28-ին` Warner Music Japan լեյբլով ։
Կամանդոնա
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Twice (ալբոմ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2017 ալբոմներ
Կամանդոնա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Դոնալդ Ֆեյսոն
Դոնալդ Էյդիսոն Ֆեյսոն (Donald Adeosun Faison, ), ամերիկացի դերասան, որն առավել հայտնի է NBC-ի «Կլինիկա» սերիալի Քրիսթոֆեր Թյորքի դերով։
Վաղ տարիներ
Ծնվել է Նյու Յորք նահանգի Հարլեմ քաղաում՝ քասթինգի տնօրեն Շիրլիի և դռնապան Դոնալդի ընտանիքում ։ Դերասանի երկրորդ անունը՝ «Էյդիոսան»-ը, յորուբա լեզվից թարգմանաբար նշանակում է «Ես կրում եմ Աշանի թագը»։ Այն հորինվել է ծնողների կողմից Նիգերիա այցելելուց հետո։ Դոնալդ Ֆեյսոնն ունի չորս եղբայր, որոնցից կրտսերը՝ Օլամանդ Ֆեյսոնը, հանդիսանում է Imajin ամերիկյան Ռիթմ ընդ բլյուզ խմբի հանդամ։ Դոնալդը սովորել է Մանհեթենի մանկական պրոֆեսիոնալ դպրոցում, որտեղ պատրաստում են ապագա դերասաններ և պարողներ։ Նրա լավագույն ընկերն է Դեշ Մայհոկը ։
Կարիերա
Ֆեյսոնը ճանաչում է ձեռք բերել «Անհասկացողները» ֆիլմում (թողարկվել է 1995 թվականին) խաղացած Մյուրեյա Լոուրենս Դյուվալյայի դերից հետո ։ Նույն թվականին խաղացել է «Արտաշնչմանը սպասելով» ֆիլմի Թարիքի դերը։ Հետագայում Դոնալդը «Ֆելիսիթի» հեռուստասերիալի 23 էպիզոդներում կատարել է Թարիքի դերը, ինչպես նաև հայտնվել է «Հիշելով Տիտաններին» ֆիլմում՝ կատարելով պատվասեր ֆուտբոլիստ Փիթի դերը, և հնչյունավորել MTV-ի «Ծաղրածուների դպրոց» անիմացիոն սերիալի մի քանի կերպարներին։
2005 թվականին Ֆեյսոնը նկարահանվել է MTV-ի «Փոխձիեր» ամերիկյան հեռուստաշոուի էպիզոդում, որի խաղարկության զոհը դարձել է «Կլինիկա» հեռուստաշոուի իր խաղընկեր Զաք Բրաֆը ։ Նա նաև հայտնվել է Fall Out Boy խմբի Մայքլ Ջեքսոնի «Beat It» երգի քավեր տարբերակի տեսահոլովակում։
2010 թվականին Ֆեյսոնը «Սքայլայն» ֆիլմում կատարել է Թերիի դերը։ 2011-2012 թվականին «Նախկին» սիթքոմում կատարել է գլխավոր դերերից մեկը ։
2011 թվականին հայտնվել է The Sims Medieval խաղի համար գովազդային հոլովակներում։ 2012 թվականին նկարահանվել է «Կատարյալ ձայն» ֆիլմի էպիզոդիկ դերում ։ 2013 թվականին եղել է «Ո՞վ է ծիծաղում վերջինը» սքեթչ շոուի հաղորդավարը ։ 2016-2018 թվականներին վարել է GSN Winsanity խաղարկային շոուն ։
2018-2020 թվականներին Ֆեյսոնը հնչյունավորել է «Ատսղային պատերազմներ։ Դիմադրություն» մուլտսերիալի Հայպ Ֆազոնի պիլոտը, որը կոչվել է նրա պատվին ։
«Կեղծ բժիշկներ, իսկական ընկերներ» փոդքասթում, որը թողարկվել է 2020 թվականի մարտին, Ֆեյսոնը և նրա խաղընկեր Զաք Բրաֆը կիսվել են իրենց պատմություններով և սերիալի նկարահանման փորձով։ Փոդքասթը տարածվում է iHeartRadio ընկերության կողմից ։
Անձնական կյանք
Դոնալդն ունի վեց երեխա։ Ավագ որդին՝ Շոն Ֆեյսոն-Ինսը, Դոնալդի մանկության ընկերուհի Օդրի Ինսից է, իսկ երրոդը Լիզա Ասկիից է, որի հետ ամուսնացել է 2001 թվականին։ Ունի երկվորյակ որդի և դուստր՝ Դեյդը և Քայան, ու ևս մեկ որդի՝ Քոբին։ Զույգը բաժանվել է 2005 թվականին ։
2012 թվականի դեկտեմբերին Դոնալդն ամուսնացել է Քեյսի Քոբի հետ ։ 2013 թվականի օգոստոսի 15-ին նրանք ունեցել են որդի՝ Ռոկո Ֆեյսոնը, իսկ 2015 թվականի ապրիլի 4-ին՝ դուստր՝ Ուայլդեր Ֆրենսիս Ֆեյսոնը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հնչյունավորողներ
ՄՔ մարզադաշտ
«ՄՔ մարզադաշտ» (Stadium mk, հայտնի է նաև «Միլտոն Քինս Սթեդիում» և «Denbigh Stadium» անվանումներով), մարզադաշտ Անգլիայի Միլտոն Քինս քաղաքում։ Հանդիսավոր բացումը տեղ է ունեցել 2007 թվականին, Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Էլիզաբեթ II-ի մասնակցությամբ ։ Երկյարուս մարզադաշտ է՝ ընդհանուր առմամբ 45 հազար նստատեղով։ Սակայն ներկայոմս օգտագործվում է միայն ստորին յարուսը՝ 22 հազար նստատեղով ։
Այս մարզադաշտում է իր տնային հանդիպումներն ու մարզումներն անցկացնում «Միլտոն Քինս Դոնզ» ֆոտբոլային ակումբը։ Երբեմն անց են կացվում նաև ռեգբիի մրցախաղեր. ռեգբիի 2015 թվականի աշխարհի առաջնության հանդիպումներից երեքը կայացել է ՄՔ մարզադաշտում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Անգլիայում Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր Կատեգորիա:2007 հիմնադրումներ
Պետրու Միսիր
Կենսագրություն
Պետրու Թ. Միսիրը ծնվել է Ռումինիայի Ռոման քաղաքում՝ ծագումով հայ վաճառականների ընտանիքում։ 1873 թվականին նա ավարտել է Յասիի ազգային քոլեջը։ Վիեննայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում սովորելու տարիներին նա ընդունվել է România jună ընկերություն և դարձել նրա քարտուղարը։ Հետագայում նա իրավունք է ուսանել Բեռլինի համալսարանում, որտեղ դոկտորի կոչում է ստացել 1879 թվականին։ Ռումինական գրական Junimea («Հունիս») ընկերության անդամ էր, որտեղ նաև ծառայում էր որպես կազմակերպության լիազորված անձ ։ Միսիրը եղել է Յոն Լուկա Կարաջալեի ամբողջ կյանքի ընկերը և Տիտու Մայորեսկուի ու Պետրե Պ. Կարպի մտերիմը։ 1880-1884 թվականներին Յասիում որպես մագիստրատ աշխատելուց հետո նա սկսած 1884 թվականից բնական և միջազգային իրավունք է դասավանդել Յասիի համալսարանում։ 1890 թվականից Միսիրը Բուխարեստի համալսարանի պրոֆեսոր էր և 1893 թվականին մասնակցել է Միջազգային մասնավոր իրավունքի Հաագայի կոնֆերանսին։ Նա Junimea-ի այն անդամներից էր, ովքեր միջոցներ են հավաքել ի պաշտպանություն Միհայ Էմինեսկուի։
Միսիրը խմբագրել է Era nouă (1889-1900) շաբաթաթերթը և եղել Revista română-ի (1902) խմբագրական հանձնաժողովի կազմում ։ 1891 թվականին Era nouă-ն սկսել է ասոցացվել Սահմանադրական կուսակցության՝ Պահպանողական կուսակցության Կարպի գլխավորած յունիմիստների այլախոհական խմբակցության հետ, որին նա կրկին միացել է 1900 թվականին։ 1912 թվականին եղել է Ռումինիայի Սենատի փոխնախագահ ։
Հաջորդ տարի նա մտել է Տակե Իոնեսկուի Պահպանողական-դեմոկրատական կուսակցություն։ 1926 թվականին ընտրվել է Ռումինական ակադեմիայի պատվավոր անդամ ։
Դեպի երկիր
«Դեպի երկիր», գրականության և արվեստի պարբերագիրք։ Լույս է տեսել 1945-1947 և 1949 թվականներին, Հալեպում։ Խմբագրական կազմ։ Հայրենադարձ հայերի ընդհանուր միության, հետագայում՝ սովետական Հայաստանի հետ մշակութային կապի հալեպահայ ընկերակցության հրատարակություն։ Փորձել է նպաստել հայրենադարձությանը։ Տպագրել է սփյուռքահայ գրողների հայրենասիրական գործերը, նմուշներ արաբական և սովետական գրողներից։ Աշխատակցել են Վահե Վահյանը, Զ․ Մելքոնյանը, Ս․ Սեզան, Ա․ Նաճարյանը և ուրիշներ։
Կատեգորիա:Սիրիայի հայկական հանդեսներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Դմիտրի Մալիկով
Դմիտրի Յուրևիչ Մալիկով (Дми́трий Ю́рьевич Ма́ликов, ), ռուս կոմպոզիտոր, դաշնակահար, երգիչ, դերասան, պրոդյուսեր և հեռուստահաղորդավար։ Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (2010) ։
Կենսագրություն
Դմիտրի Մալիկովը ծնվել է 1970 թվականի հունվարի 29-ին Մոսկվայում։ Մանկությունն անցել է Մոսկվայի Կրասնոսելսկի շրջանում։ 5 տարեկան հասակից զբաղվել է երաժշտությանմբ. հաճախել է դաշնամուրի դասերի։ Դմիտրի Մալիկովն ավարտել է երաժշտական դպրոց, 1985-1989 թվականներին սովորել է Մոսկվայի կոնսերվատորիային կից երաժշտական ուսումնարանում, 1994 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիան (դաշնամուրի և կոմպոզիցիայի դասարան)։ Ստեղծագործական գործունեությունն սկսել է դեռևս 15 տարեկանում. գրել է երեք երգ՝ «Солнечный город», «Я пишу картину» և «Дом на облаке», որը կատարել է Լարիսա Դոլինան։ Հաջողության է հասել 1988 թվականին «Лунный сон», «Ты моей никогда не будешь» և «До завтра» երգերի շնորհիվ, որոնք սիրվեցին հանդիսատեսի կողմից և ընդգրկվեցին տարբեր հիթ-շքերթներում։ «Московский Комсомолец» թերթի «Звуковая дорожка» բաժնի վարկածով՝ 1988 թվականին Դմիտրի Մալիկովը ճանաչվում է «Տարվա հայտնություն», իսկ 1989 և 1990 թվականներին ճանաչվում է «Տարվա երգիչ»։ 1990 թվականի նոյեմբերին 20-ամյա երգիչն իր առաջին մենահամերգներն է տվել «Օլիմպիական» մարզահամերգային համալիրում։
1992 թվականին ռեժիսոր Ալեքսանդր Պրոշկինի «Տեսնել Փարիզն ու մեռնել» ֆիլմում կատարել է տղամարդու գլխավոր դերը։
Էստրադային երգչի կարիերային զուգահեռ Մալիկովն զբաղվում է նաև դասական երաժշտությամբ։ 1997 թվականին Շտուտգարտում (Գերմանիա) տեղի ունեցան Մալիկովի դաշնամուրային համերգները և թողարկվեց առաջին գործիքային ալբոմը՝ «Страх полёта»: Ալբոմի երգերը հնչում են վավերագրական ֆիլմերում ու ռուսական հեռուստատեսության հաղորդումներում։ Որպես դաշնակահար՝ Մալիկովը ելույթներ է ունեցել «Մոսկվայի վիրտուոզներ» («Виртуозы Москвы», Վլադիմիր Սպիվակովի ղեկավարությամբ), «Մոսկվայի մենակատարներ» («Солисты Москвы», Յուրի Բաշմետի ղեկավարությամբ), «Музыка Вива» (Ալեքսանդր Ռուդինի ղեկավարությամբ) սիմֆոնիկ նվագախմբերի, Կոնստանտին Կրեմեցի և այլ նվագախմբերի հետ։
2007 թվականին Դմիտրի Մալիկովն իրականացրեց «PIANOMANIЯ» նախագիծը. նրանում համադրված էին ռուս դասական երաժշտության ավանդույթները, էթնիկական մոտիվներ ու ժամանակակից գործիքավորում։ Շոուն, որ բեմադրվել էր ռեժիսոր Դմիտրի Չերնյակովի մասնակցությամբ, Մոսկվայում ներկայացվել է երկու անգամ՝ 2007 թվականի ապրիլին և դեկտեմբերին։
2010 թվականի մարտին Մոսկվայի երաժշտության միջազգային տանը տեղի ունեցավ Դմիտրի Մալիկովի դաշնամուրային մենահամերգը։ Իսկ 2010 թվականի դեկտեմբերին Ֆրանսիայում ներկայացվեց դասական երաժշտության Symphonic Mania շոուն։ Նախագծին մասնակցում էին նաև ռուսական երաժշտական կոլեկտիվներ, որոնց թվում էին Գեդիմինաս Տարանդայի Ռուսական կայսերական բալետը, սիմֆոնիկ նվագախումբը և «Նոր օպերա» թատրոնի նվագախումբը։ Ծրագրում ընդգրկված էին ռուս, խորհրդային և համաշխարհային դասականների ստեղծագործություններ։ Համերգներն անցկացվեցին «Ֆրանսիայում Ռուսաստանի տարվա և Ռուսաստանում Ֆրանսիայի տարվա» շրջանակներում։ Շրջագայության ընթացքում ավելի քան 45 համերգներ տրվեցին Ֆրանսիայի խոշոր քաղաքներում, այդ թվում՝ Փարիզում, Կաննում, Լիլլում, Մարսելում և Նանտում
Դմիտրի Մալիկովն զբաղվում է նաև պրոդյուսերական գործունեությամբ։ Նրա նախագծերից է PLAZMA խումբը։ Օգնել է սկսնակ երգչուհի Ելենա Եսենինային, ուզբեկ երգիչ Սարդոր Ռախիմխոնին։
2013 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Դմիտրի Մալիկովը թողարկել է իր տասնչորսերորդ ստուդիական ալբոմը՝ «25+», որով նա նշել է իր ստեղծագործական գործունեության 25-ամյակը։ Ձայնապնակը թողարկվել է ձայնասկավառակի հետ միասին «iTunes» ինտերներտ-խանութում, որտեղ «25+» ալբոմի հետ ներկայացվել է Դմիտրի Մալիկովի «Panacea» գործիքային ալբոմը՝ որպես բոնուս ։
Ներկայումս Դմիտրի Մալիկովը շարունակում է գրել երգեր ու գործիքային պիեսներ։ Համերգներ է տալիս որպես դաշնակահար, ելույթներ է ունենում սիմֆոնիկ նվագախմբերի հետ։
Անձնական կյանք
Դմիտրի Մալիկովն ապրել է երգչուհի Նատալյա Վետլիցկայայի (ծնվել է 1964 թվականին) հետ քաղաքացիական ամուսնությամբ։
Մալիկովն ամուսնացած է։ Կինը՝ Ելենան (ծնվել է 1963 թվականի փետրվարի 14-ին), ծնունդով Տուլայից է։ 1992 թվականից մինչ 2000 թվականն ապրել են քաղաքացիական ամուսնությամբ։ Դմիտրի Մալիկովը որդեգրել է Ելենայի դստերը՝ Օլգա Իզակսոնին (ծնվել է 1985 թվականի հուլիսի 2-ին )։ Վերջինս լուսանկարիչ է։
Դմիտրի Մալիկովի ու Ելենայի դուստրը՝ Ստեֆանիա Մալիկովան (ծնվել է 2000 թվականի փետրվարի 13-ին), զբաղվում է պարով ու նկարչությամբ, նվագում է դաշնամուր, կիթառ, երգում է, ինչպես նաև իր ուժերն է փորձել որպես մոդել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ռուս դաշնակահարներ Կատեգորիա:Ռուս երգիչ-երգահաններ Կատեգորիա:Ռուս պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ռուս հեռուստահաղորդավարներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:«Ոսկե գրամաֆոն» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ
(6856) Բեթեմոնս
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,371493 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9629 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,78 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1333,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,26988 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,33° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սրվեղի վանք
Պատմություն
Սրվեղի վանքը կառուցվել է 13-րդ դարում։
Ճարտարապետություն
Հուշարձանախմբի գլխավոր եկեղեցին գմբեթավոր դահլիճ է, կառուցված թրծած աղյուսով։ Միայն պատերի ստորին շարքերը մոտ մեկ մետր բարձրությամբ շարված են մուգ վարդագույն անդեզիտի սրբատաշ քարերով։ Կիրանցի վանքից հետո այն տվյալ տարածքում միջնադարում կառուցված աղյուսաշեն երկրորդ եկեղեցին է։
Սրվեղի վանական համալիրը կազմված է կրոնական և աշխարհիկ հետևյալ կառույցներից՝
Վանքի տարածքում պահպանվել են նաև բնակելի և տնտեսական այլ շինությունների, պարսպապատերի հետքեր, գերեզմանոցներ և այլն։
Սուրբ Նշան եկեղեցի
Գլխավոր գմբեթավոր դահլիճ տիպի Սուրբ Նշան եկեղեցին ներքևի մասում շարված է քարով, վերևում, գմբեթի հետ միասին օգտագործված է թրծած աղյուս։ Պատերի վրա կան արձանագրությոններ, որոնցից մեկը 1152 թվականի է։ Կառուցողներն են Սարգիս ճարտարապետն ու Հովհաննեսը ։ Եկեղեցին ներսից կլոր է, դրսից՝ 12 նիստանի, ունի սրածայր գմբեթ, որի հետ էլ ժողովրդական ստուգաբանությամբ կապում են Սրվեղ անունը։ Պատերի մեջ ագուցված են խաչքարերի կտորներ, որոնք հավանաբար ավելի հին են։ Սրվեղի վանքը մի շարք անգամ ենթարկվել է նորոգումների։
Եկեղեցին անսյուն է։ Երկու զույգ որմնասյուներով սլաքաձև կամարները միանալով, կրում են երկարավուն, 12 նիստանի թմբուկը՝ պսակված սրածայր վեղարով։ Ներսում, հյուսիսային պատի վրա կառուցված Է կամարավոր մի խորշ՝ մկրտության ավազանով, որն ունի ձագարաձև անցք ջուրը դուրս հանելու համար։ Սրվեղի հուշարձանը մի քանի անգամ վերանորոգվել է։ Ամբողջովին վերանորոգվել են արևելյան ճակատի երկու անկյունները, բեմի կենտրոնական մասը, արևմտյան դռան շրջանակը և անկյունների հատվածները, մասնակի վերանորոգման է ենթարկվել նաև գմբեթը։ Նորոգումների ընթացքում պատերի շարվածքի մեջ գրվել են բազմաթիվ բեկորների և քանդակազարդ խաչքարերի կտորներ։ Հուշարձանի վրա կան նաև վերանորոգման վերաբերյալ արձանագրություններ։ Դրանցից մեկը գտնվում է մկրտության ավազանից վերև, որտեղ կարդում ենք. «1152 թիվ ես Արտաւագդ եւ Սարգս շինեցաք զեղեկեցիս ձեռամբ Յոհաննիսի”։
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի
Համալիրի հյուսիսային կողմում պահպանվել են 1889 թվականին կառուցված Սուրբ Աստվածածին միանավ եկեղեցու պատերը։ Այն կառուցվել է Այգեհովիտ գյուղի բնակիչների կողմից քահանա Տեր Հովհաննեսի ղեկավարությամբ։ Հիմնադրման մասին տեղեկությունները հայտնի են մկրտության ավազանի մոտ գտնվող քարի վրայի արձանագրությունից։ Եկեղեցին կառուցված է եղել կոպտաշար քարերից։
Սրվեղի վանքի շրջակայքում կան բազմաթիվ շինությունների մնացորդներ, տապանաքարեր, խաչքարեր, թրծված կավե ջրատար խողովակներ։
Վրացականացման փորձ
Վրացական որոշակի շրջանակներ Սրվեղի վանքը համարում են վրացական, ինչը, ըստ հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանի, հայկական միջնադարյան պատմական հուշարձանի պատմության խեղաթյուրման փորձ է։ Նրա պնդմամբ, երբեմն վրացական մամուլում հայտնվում են հրապարակումներ, որտեղ վանքը ներկայացվում է որպես վրացական, որպեսզի որոշ ժամանակ անց այդ հրապարակումների հիման վրա այն հայտարարվի վրացական ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Տավուշի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:13-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Այգեհովիտ (Տավուշի մարզ)
Մեծեփի կիկլոպյան ամրոց
Մեծեփի ամրոցը գտնվում է Սևան քաղաքից մեկ կիլոմետր դեպի հյուսիս ընկած մի բարձունքի վրա, որը Փամբակի լեռնաշղթայի ամենահարավային գագաթներից մեկն է։ Բարձունքը արևելքից, հարավից և արևմուտքից խիստ թեքությամբ, կոնաձև վեր է խոյանում, որի լանջերը ծածկված են հրաբխային տուֆի կամ այլ կոնգլոմերատի բեկորներով։ Գագաթը շրջապատից բարձր է մոտ 600 մետր և խիստ դժվարամատչելի է։ Տեղացիների մոտ բարձունքը հայտնի է «Մեծեփ» անունով, որի վրա կա ավերակ մի մատուռ, նույն անունով։
Գագաթի կոնֆիգուրացիային համապատասխան, եզրերով անցնում են կիկլոպյան ամրոցի պարիսպների հիմքերը, որոնց բարձրությունը տեղ-տեղ պահպանվել է մեկ-երկու շար քարերով։ Ամրոցն ունի 225 մետր երկարություն և 25-30 մետր լայնություն։ Պարիսպների վրա կան երեք աշտարակի հետքեր, որոնցից մեկը կառուցած է միջնաբերդի հյուսիսարևմտյան անկյունում, մյուս երկուսը, նույն չափերով, գտնվում ն հյուսիսարևելյան անկյուններում։ Այդ աշտարակների միջև ընկած պարսպի կենտրոնում երևում է ամրոցի մուտքի բացվածքը։ Հյուսիս-արևմտյան աշտարակից մոտ 50 մետր հեռու սկսվում է արտաքին պարիսպը։ Այս պարսպին զուգահեռ, հյուսիս արևելյան լանջով 35-40 մետր հեռու նկատվում է երրորդ պարիսպը, սակայն նա չի շարունակվում մինչև վերջ։ Պարիսպների կառուցվածքը նույնն է, ինչ Լճաշենի ամրոցի հին շրջանի պարիսպները, միայն այստեղ քարերն ավելի փոքր ու տափակ են։
Ամրոցի ներսում և դրանից դուրս նկատվում են կացարանների ավերակների հետքեր։ Մեծեփը գտնվում է Լճաշենից մոտ հինգ կիլոմետր հեռավորության վրա։ Այստեղից դեպի չորս կողմ բացվում են գեղատեսիլ հորիզոններ։ Լեռան գագաթից երևում է լճի գրեթե ամբողջ հայելին, ափերով հանդերձ, իսկ դեպի արևմուտք՝ Հրազդան գետի հովիտը, Սևան-Երևան խճուղիով մինչև Հրազդան քաղաքը։ Այս բոլորը թույլն տալիս ենթադրելու, որ Մեծեփ անունով լեռան գագաթին եղած կիկլոպյան ամրոցը, հավանորեն, հանդիսացել է Լճաշենի ամրոցի հեռավոր մատույցներում մի պահակային կետ։
Լճաշենի ամրոցի մոտ, երկու կիլոմետր դեպի հյուսիս, վերջերս բացված լճի հատակում, բազմաթիվ դամբարանների հետ հայտնաբերվեց նաև մի փոքր բնակավայր, որի ընդհանուր տարածությունը քիչ է կես հեկտարից։ Այս բնակավայրի ավերակները գտնվում են երկարավուն մի բլրակի վրա, որն իր շրջապատից բարձր է 5-6 մետր։ Դիտելով հյուսիսային ծայրամասում պահպանված, կանոնավոր շարքով պարսպի հատվածը (12 մետր), կարելի է ենթադրել, որ այստեղ հնում եղել է ինչ-որ կառույց, որը կապված է եղել Լճաշենի ամրոցի հետ, գուցե, որպես մոտակա պահակակետ։ Հնարավոր է նաև, որ այդպիսի պահակային կետ է ծառայեկ Ցամաքաբերդ գյուղից դեպի հարավ ընկած բարձունքի գագաթին եղած երբեմնի ամրոցը, որը մինչև լճի իջնելը մի թերակղզի էր։ Այդտեղից երևում է ինչպես Լճաշենի ամրոցը, այնպես էլ Մեծեփի գագաթը։ Այս ամրոցը, ինչպես և Սևանա կղզում եղած ամրոցը նույնպես պաշտպանել են Լճաշենի մատույցները հանկարծակի Սևան-Դիլիջան ուղղությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ Կատեգորիա:Կիկլոպյան ամրոցներ Կատեգորիա:Նախնադարյան Հայաստան
Ժողովածու (3110)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Տրուբնիկով Բոր
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 692 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Տոսնենսկի շրջանի բնակավայրեր
Բարիման
Բարիման, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վիկտոր Դենի
Վիկտոր Նիկոլաևիչ Դենի (Виктор Николаевич Денисов, ), ռուս ռուս խորհրդային երգիծաբան, ծաղրանկարիչ և գրաֆիկ, ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1932)։ Համարվել է խորհրդային ագիտացիոն պաստառների հիմնադիրներից՝ բոլշևիկյան շրջանի (1917–1921) գլխավոր ագիտպրոպ պաստառների նկարիչներից մեկը։
1921 թվականից աշխատել է «Պրավդա» թերթում։ Հայտնի գործերից են՝ «Անտանտա» (1919 թվական), «Կապիտալ» (1920 թվական) պլակատները, «Մի ուրվական է շրջում Եվրոպայում» (1924 թվական), «Պայքար անապաստանության դեմ» (1926 թվական) և այլն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուս գրաֆիկներ Կատեգորիա:Ռուս դիզայներներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Ստարոկուրզյա
Ստարոկուրզյա (Старокурзя, Иҫке Көрйә), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 209 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի բնակավայրեր
Լա Լիգա 1941-42
Լա Լիգա 1941-42 մրցաշրջանը սկսվել է 1941 թվականի սեպտեմբերի 28-ին և ավարտվել 1942 թվականի ապրիլի 30-ին։ Մրցաշրջանի արդյունքում հաղթել է Վալենսիան, ինչը նրա առաջին չեմպիոնությունն էր։
Մրցաշրջանին մասնակցել են հետևյալ ակումբները`
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի մրցաշրջաններ Կատեգորիա:1941 ֆուտբոլում Կատեգորիա:1942 ֆուտբոլում
Ռիգայի ավտոմոբիլային թանգարան
Ռիգայի ավտոմոբիլային թանգարան (Rīgas motormuzejs), ավտոմոբիլային թանգարան Ռիգայում, որի ցուցադրություններում ընդգրկված են ավելի քան 230 մեքենա, մոտոցիկլետներ և մոպեդներ 19-րդ դարի վերջից մինչև 20-րդ դարի վերջը։ Ավտոմոբիլային թանգարանում ներկայացված են սպորտային և ռազմական տրանսպորտային միջոցներ, լատվիական մեքենաներ, լիմուզիններ և 30-ական թվականների մեքենաներ (այդ թվում՝ Մոլոտովի մեքենան, Բրեժնևի լիմուզինը) ։
Թանգարանի պատմություն
Թանգարանի պատմությունը սկսվում է 1972 թվականի հուլիսի 21-ին ԽՍՀՄ-ում մի քանի ակտիվիստների նախաձեռնությամբ հիմնադրված Լատվիայի Հին մեքենաների ակումբի ստեղծմամբ։ Հին մեքենաների ակումբն իրեն ներկայացնում էր հնագույն ավտոմեքենաների և մոտոցիկլետների վերականգնմամբ զբաղվող հասարակական կազմակերպություն։ Նրա նպատակն էր ավտոմեքենաների և մոտոտեխնիկայի պատմության տարածումը, հին տրանսպորտային միջոցների նվիրյալների և հավաքորդների միավորումը, ռետրո մեքենաների ձեռք բերումը և պատշաճ տեսքի բերումը։
Թեմատիկ թանգարան ստեղծելու ակումբի անդամների երազանքը դարձավ իրական 1985 թվականին, երբ 1985 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Լատվիայի ԽՍՀ Նախարարների խորհրդի թիվ 586 որոշմամբ բացվեց Տեխնիկական ստեղծագործության, ցուցահանդեսների և հանգստի Մեժցիեմս կենտրոնը։ 1986 թվականի հունիսի 6-ին առաջին քարը տեղադրվեց թանգարանի շենքի հիմքում, որը նախագծվել էր լատվիացի ճարտարապետ Վիկտոր Վալգումի կողմից։ Լատվիայի ԽՍՀ ավտոմոբիլային տրանսպորտի և ավտոմոբիլային ճանապարհների նախարարության 1987 թվականի հուլիսի 21-ի թիվ 287 որոշմամբ Հին մեքենաների ակումբը հին մեքենաների հավաքածուն փոխանցել է հաշվառման «Մեժցիեմս» կենտրոնում։
Ռիգայի ավտոմոբիլային թանգարանի պաշտոնական բացումը հանդիսանում է 1989 թվականի ապրիլի 22-ը։ 1992 թվականի հուլիսի 1-ից Ռիգայի ավտոմոբիլային թանգարանը ստացել է Լատվիայի Հանրապետության տրանսպորտի նախարարությանը կից պետական թանգարանի կարգավիճակ (1992 թվականի նոյեմբերի 6-ի դրույթ)։
2016 թվականի հուլիսի 2-ին Ռիգայի ավտոմոբիլային թանգարանը վերաբացվել է վերակառուցման աշխատանքներից հետո, որը տևել է երեք ու կես տարի և զգալիորեն փոխել է թանգարանի ներքին տեսքը։
Թանգարանում ամենահայտնի ցուցանմուշներից մեկը 1938 թվականի C/D տիպի Auto Union մրցաշարային մեքենայի կրկնօրինակն է։ Իսկական մեքենան մասնատումից փրկել է Լատվիայի Հին մեքենաների ակումբի նախագահ Վիկտորս Կուլբերգը, սակայն այնուհետև 1995 թվականին Audi AG -ի հետ բանակցությունների արդյունքում փոխանակվել է Crostwaite & Gardiner և Roach Manufacturing -ի կրկնօրինակի հետ։ 1938 թվականի բնօրինակ մեքենայով այժմ կարելի է հիանալ Audi ավտոմեքենաների թանգարանում Գերմանիայի Ինգոլշտադտ քաղաքում։
Ցուցադրություններ
Նաև ներկայացված են տարբեր մոտոցիկլետներ (ներառյալ Zundapp -ի և BMW -ի գրեթե ողջ ընտանիքը), Ռիգա մոպեդները, հեծանիվներ, շարժական և արտաքին շարժիչներ և այլն։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Լատվիայի պատմություն Կատեգորիա:Ռիգայի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Ավտոմեքենաների թանգարաններ ըստ երկրի Կատեգորիա:Լատվիայի շենքեր և կառույցներ ըստ տեսակի Կատեգորիա:1989 հիմնադրված թանգարաններ
Adobe Animate
Adobe Animate (նախկինում՝ Adobe Flash Professional, Macromedia Flash և FutureSplash Animator) մուլտիմեդիա և համակարգչային անիմացիոն ծրագիր է, որը մշակվել է Adobe Systems-ի կողմից։
Adobe Animate-ը կարող է օգտագործվել վեկտորային գրաֆիկա և անիմացիաներ ստեղծելու համար՝ հեռուստատեսային ծրագրերում, առցանց տեսանյութերում, կայքերում, վեբ հավելվածներում և տեսախաղերում հրապարակելու համար։ Ծրագիրը նաև աջակցում է bitmap գրաֆիկայի, հարուստ տեքստի, աուդիո և վիդեո ներդրման և ActionScript սկրիպտների։ Շարժապատկերները կարող են հրապարակվել HTML5, WebGL, SVG և հին Flash Player (SWF) և Adobe AIR ձևաչափերով ։
Առաջին անգամ թողարկվել է 1996 թվականին որպես FutureSplash Animator, իսկ ավելի ուշ վերանվանվել է Macromedia Flash՝ Macromedia-ի կողմից ձեռք բերելուց հետո։
2016-ին վերանվանվել է Adobe Animate-ը, որպեսզի ավելի լավ արտացոլի իր դիրքը շուկայում, քանի որ Animate-ում ստեղծված բովանդակության ավելի քան մեկ երրորդն օգտագործում է HTML5 :
Պատմություն
Adobe Flash/Adobe Animate-ի առաջին տարբերակը եղել է վեկտորային գրաֆիկայի և վեկտորային անիմացիայի FutureSplash Animator ծրագիրը, որը թողարկվել է 1996 թվականի մայիսին։ FutureSplash Animator-ը մշակվել է FutureWave Software-ի՝ փոքր ծրագրային ապահովման ընկերության կողմից, որի առաջին SmartSketch արտադրանքը ձեռքի համակարգիչների համար վեկտոր նկարելու ծրագիր էր։ Հետագայում այն տեղափոխվեց Microsoft Windows, ինչպես նաև Mac OS: 1995 թվականին ծրագրին ավելացվեցին անիմացիոն առանձնահատկությունները և ստեղծվեց վեկտորային անիմացիոն հարթակ համաշխարհային ցանցի համար, որից հետո ստեղծվեց FutureSplash Animator-ը։ FutureSplash անիմացիոն տեխնոլոգիան օգտագործվել է մի քանի հայտնի կայքերում, ինչպիսիք են MSN-ը, The Simpsons-ի պաշտոնական կայքը և The Walt Disney Company-ի Disney Daily Blast :
1996 թվականի դեկտեմբերին Macromedia-ն գնեց FutureWave-ը և ներկայացրեց արտադրանքը Macromedia Flash ապրանքանիշի ներքո, որի տակ թողարկվեց ութ տարբերակ։ Adobe Systems-ը ձեռք բերեց Macromedia-ն 2005 թվականին և վերաբրենդավորեց Adobe Flash Professional-ը՝ բաժանվելու համար Adobe Flash Player-ից։ Ծրագիրը ներառված էր Creative Suite-ի արտադրանքներում՝ CS3-ից մինչև CS6, մինչև Adobe-ը լքեց Creative Suite շարքը՝ հօգուտ Creative Cloud-ի (CC) :
2015 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Adobe-ը հայտարարեց, որ ծրագիրը կվերանվանվի Adobe Animate հաջորդ հիմնական թարմացման ժամանակ։ Այս քայլը Adobe Flash Player-ի աջակցությունը դադարեցնելու ծրագրերի մի մասն է։ Առաջին տարբերակը նոր անունով թողարկվել է 2016 թվականի փետրվարի 8-ին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Adobe ծրագրային ապահովումներ Կատեգորիա:Գրաֆիկական ֆորմատներ Կատեգորիա:C++-ով գրված ծրագրեր Կատեգորիա:Adobe Creative Suite Կատեգորիա:Վեկտորային գրաֆիկական խմբագրիչներ Կատեգորիա:Վինդոուզի ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Վիկտոր Կնորրե
Վիկտոր Կառլի Կնորրե (Виктор Карлович Кнорре 4 հոկտեմբերի 1840, Նիկոլաևի մարզ, Ռուսական կայսրություն - 25 օգոստոսի 1919, Բեռլինի մերձակայք, Գերմանիա), ռուսաստանյան աստղագետ, գերմանական ծագումով։
Կենսագրություն
Վիկտոր Կնորրեն հինգերորդ երեխան էր մի ընտանիքում, որը ավանդաբար զբաղվում էր աստղագիտությամբ, ընդամենը ընտանիքում կային տասնհինգ երեխա։ Պատշաճ կրթություն ստանալու համար Վիկտոր Կնորրեին ուղարկում են Վիլյանդի։ Դպրոցի ավարտելուց հետո նա վերադառնում է և երկու տարի աշխատում հոր հետ, աստղադիտարանում, որպես ասիստենտ։
1862 թ. մեկնում է Բեռլին, և ընդունվում համալսարան, որտեղ սկսում է ուսումնասիրել աստղագիտություն Վիլհելմ Ֆյորստերի մոտ։ Դիսերտացիայի պաշտպանելուց հետո, 1867 թ. սկսում է աշխատել Պուլկովյան աստղադիտարանում։ Այստեղ աշխատելու ընթացքում նախաձեռնում է բազմաթիվ ճանապարհորդություններ, կատարում է ստուգայցեր օդերևութաբանական կայաններ, ինչպես նաև հաշվարկում է այս կայանների ճշգրիտ տեղաբաշխումը։ Բացի այդ զբաղվում է Երկրի մագնետիզմի հաշվարկներով։ 1869 թ. վերադառնում է Նիկոլաև, որտեղ սկզբից ուսուցում է իր փոքր քույրերին և եղբայրներին, ապա սկսում է աշխատել դպրոցում, որպես ուսուցիչ։ Որոշ ժամանակ անց նորից տեղափոխվում է Բեռլին, հոր մոտ, ով այդ ժամանակ աշխատում էր այնտեղ։
Վիկտոր Կնորրեն սկսել է աշխատել Բեռլինի աստղադիտարանում 1873 թվականից։ Միաժամանակ նա դասավանդում էր Բեռլինի Գումբոլդի անվան համալսարանում, և 1892 թ. նրան շնորհվեց աստղագիտության պրոֆեսորի կոչում։ 1906 թ. Կնորրեն անցնում է հանգստի և տեղափոխվում է բնակության Լիխտենֆելդե (Lichterfelde), որտեղ և անց է կացնում իր կյանքի վերջին տարիները։
Նվաճումները աստղագիտությունում
Բռլինյան աստղադիտարանում, դիտարկումների համար, Կնորրեն օգտագործում էր Յոզեֆ Ֆրաունգոֆերի ռեֆրակտորը։ Հիմնականում զբաղվում էր աստերոիդների, գիսաստղերի և կրկնակի աստղերի դիտարկումներով։
Աստերոիդների դիտարկումների և ուղեծրերի հաշվարկի համար նա նախագծել էր հատուկ սարք (միկրոմետր), որի աշխատանքի սկզբունքը նկարագրել է մասնագիտական ամսագրում (Astronomische Nachrichten)։ Կնորրեն մասնակցել է նաև այլ սարքերի նախագծմանը և բարելավմանը, ինչպես նաև աստղադիտակների հասարակածային մոնտաժման նախագծմանը։ Նույնիսկ հանգստի անցնելուց հետո էլ նա զբաղվում էր գիտական գործունեությամբ։ Այսպես, 1909 և 1911 թթ. հրատարակել է աստղադիտակների հատուկ տեսակի հասարակածային մոնտաժման (Knorre und Heele) մասին հոդվածներ։
Նվաճումները շախմատում
Վիկտոր Կնորրեն եղել է նաև հայտնի շախմատիստ, որին հատկացնում են իր ժամանակի (1865 թ.) գերմանացի բարձր դասի շախմատիստներին։ Նա տարբեր մրցաշարերում հաղթել է այնպիսի հայտնի շախմատիստների, ինչպիսիք էին Ա. Անդերսոնը, Լ. Պաուլսենը, Յո. Ցուկերտորտը և Գ. Նեյմանը։ Մոտավորապես 1880 թվականից հետո նա սկսում է խաղալ միայն սիրողական շախմատ, չնայած ամբողջ կյանքի ընթացքում հետաքրքրվել է շախմատով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Չերվոնոե (գյուղ, Ժովտնևի շրջան)
Չերվոնոե (Червоне), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1930 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Չերվոնոե գյուղում բնակվում էր 545 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,035 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1930 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հեղգաց սարավանդ
Հեղգաց սարավանդ, սարավանդ Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Արցախի սահմանագլխին, Սյունիքի բարձրավանդակի կենտրոնական մասում։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից՝ 2900-3100 մ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի սարավանդեր Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն Կատեգորիա:Սարավանդներ այբբենական կարգով
Գրին Բեյ
Գրին Բեյ (Green Bay), քաղաք ԱՄՆ-ի հյուսիսային մասում, Վիսկոնսին նահանգում։ Քաղաքը գտնվում է Միչիգան լճի ափին՝ Ֆոքս Ռիվեր գետի ակունքի մոտ։ Քաղաքը գտնվում է նահանգակենտրոն Միլուոկիից 180կմ դեպի հյուսիս։ 2000 թ-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 102 313 մարդ։ Այն իր բնակչությամբ երրորդն է Վիսկոնսինում ` Մեդիսոնից և Միլուոկիից հետո։ Գրին Բեյը արդյունաբերական քաղաք է։ Այստեղ կան մի քանի մսակոմբինատներ, թղթի ֆաբրիկա, խոշոր նավահանգիստ։ Գրին Բեյը երկու անգամ (1964 և 1999 թթ.) ստացել է «համաամերիկյան քաղաք» տիտղոսները։ Քաղաքի ընդհանուր տարածքը կազմում է 140.6 կմ², որից 113.7 կմ² ցամաքային հատվածն է, իսկ 27 կմ²՝ ջրային։
Հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:1634 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դարյաչե Նամաք
Դերյաչեյե Նամաք, աղուտ Իրանում՝ Դաշթե Քևիր անապատի արևմուտքում։ Տարածությունը շուրջ 4.000 կմ2 է։ Ձմռանն ու գարնանը գետերի հեղեղման ժամանակ գոյանում է ծանծաղաջուր լիճ կամ լճերի խումբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի աղուտներ Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Փոքր Մհեր
Փոքր Մհերը «Սասնա Ծռեր» էպոսի հերոսական սերնդի վերջին ներկայացուցիչն է։ Էպոսի չորրորդ ճյուղը նվիրված է նրա հալածական և հերոսական կյանքի պատմությանը։
Փոքր Մհերը Սասունցի Դավթի ու Խանդութ Խաթունի որդին է։ Ամուսնությունից հետո Դավիթը մեկնում է Գյուրջիստան և 7 տարի մնում այնտեղ։ Խանդութը որդի է ունենում ու կոչում Մհեր։ Չափահաս դառնալով՝ նա որոշում է գնալ և գտնել հորը։ Ճանապարհին հայր ու որդի հանդիպում են և իրար չճանաչելով` մենամարտում։ Դավիթը Մհերի բազկապանից ճանաչում է որդուն, չի ներում, որ նա հանդգնել է մենամարտել իր հետ և անիծում է. «Անմա՜հ ըլնես, անժառա՜նգ»։
Դավթի մահից հետո հորը փոխարինած Փոքր Մհերը պատերազմում է թշնամիների դեմ և հաղթում, սպանում է Չմշկիկ Սուլթանին՝ լուծելով հոր վրեժը։ Ապա ամուսնանում է գեղեցկուհի Գոհարի հետ։ Բայց կատարվում է հոր անեծքը. Մհերը մնում է անժառանգ։ Մեռնում է Գոհարը։ Հողն այլևս չի դիմանում Մհերի ոտքերի տակ։ Սասնա վերջին քաջազունը փակվում է Ագռավաքար ժայռի մեջ՝ պատգամելով.
Քանի աշխարք չար է, Հողն էլ ղալբցեր (ծուլացել) է, Մեջ աշխարքին ես չեմ մնա։ Որ աշխարք ավերվի, մեկ էլ շինվի, Եբոր ցորեն էղավ քանց մասուր մի, Ու գարին էղավ քանց ընկուզ մի, Էն ժամանակ հրամանք կա, որ էլնենք էդտեղեն։
Երկար ժամանակ Փոքր Մհերը թափառում էր Սասնա սարերոում իր հավատարիմ ընկերոջ՝ հրեղեն Քուռկիկ Ջալալու հետ։ Ծանր մտորումների մեջ էր, զգում էր, որ հերոսական կյանքը մոտենում է իր ավարտին։ Ողբում էր, ուժերը օրեցօր պակասում էին, իսկ ժողովրդի դժբախտությունները` սաստկանում։ Եվ ահա մի երեկո Մհերը կանգ առավ սև Ագռավաքարի առաջ։ Նրա ահաբեկ ստվերը տարածված էր լճի վրա։
— Եթե ես խփեմ թրովս ժայռին,— ասաց նա ինքն իրեն,— և ժայռը ճաքի, ուրեմն հոգուս վրա մեղք չունեմ։
Վերջին ուժերը լարելով՝ նա հուժկու հարված հասցեց ժայռին և երկու մասի ճեղքեց Ագռավաքարը։ Վերջին անգամ ժպտաց Մհերը արևի լույսին, թոթափեց ձիու բաշը և մտավ ներս՝ ժայռր ամիջապես փակվեց նրա հետևից ու ընդմիշտ քարացավ։ Իմացան սասունցիները, որ Մհերը մտել է լեռան մեջ և զնդանել է իրեն առ հավերժ, յոթ օր ու յօթ գիշեր ողբում էին, կանչում Մհերին հետ, իրենց քարերին էին զարկում։ Բայց այդ ամենը զուր էր։ Շատ տարիներ անցան։ Մեկ անգամ միայն մի հովիվ է կարողանում տեսնել Մհերին։ Այդ հովիվը գիշերով հայտնվում է Ագռավաքարի մոտ։ Քարը բացվում է ու երևում է հզոր դյուցազնը՝ վիթխարի ձիու վրա։
— Մհեր,— ուրախացավ հովիվը,— ե՞րբ ես այստեղից դուրս գալու։
— Քանի աշխարհում սուտն է թագավորում, ես չեմ կարողանա այստեղից դուրս գալ։ Երբ որ երկիրը կքանդվի և նորից կարարվի, գարու հատիկը կլինի պոպոքի չափ, իսկ ցորենի հատիկը՝ մասուրի չափ, ես թույլտվություն կստանամ դուրս գալու ժայռի միջից։
Այդ օրվանից էլ ոչ ոք նրան չէր տեսել։ Բայց ասում են, որ Վարդավառին և Համբարձման տոնին Ագռավաքարից ջուր է բխում։ Դա Քուռկիկ Ջալալին է իր սմբակներով խփում, հողից դուրս է բերում այդ ջուրը։ Իսկ եթե ականջ դնեք քարին, կարելի է լսել Քուռկիկի բարակ խրխնջոցը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կերպարներ Կատեգորիա:Հայկական էպոս Կատեգորիա:Հայկական էպոսի հերոսներ
Ստարոկուրմանկեևո
Ստարոկուրմանկեևո (Старокурманкеево, Иҫке Көрмәнкәй), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 298 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի բնակավայրեր
(6857) 1990 QQ
(6857) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի օգոստոսի 19-ին Էլեանոր Հելինի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,31503 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8623 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7677 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1286,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,279814 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,19° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բարմունես
Բարմունես, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Լճավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Գեղարքունիքի մարզի Լճավան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 36 հուշարձան (6 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Տրուդարմեյսկի
Տրուդարմեյսկի (Трудармейский), գյուղ Ռուսաստանի Կեմերովոյի մարզի Պրոկոպևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4760 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1918 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կեմերովոյի մարզի Պրոկոպևսկի շրջանի բնակավայրեր
Ճահիճ
Ճահիճ, երկրի մակերևույթի ջրային գոյացություն, որտեղ ջրային ռեժիմը դրական է՝ ջուրը ավելի շատ ներթափանցում է, քան հեռանում։ Դրա հետևանքով ճահիճներում կա խոնավության մշտական ավելցուկ։ Ճահիճների հատակը հարուստ է օրգանական վառելիքով՝ տորֆով։ Ճահիճները առավելապես տարածված են Հյուսիսային կիսագնդի տարածքում, անտառներում։
Ճահիճը ցամաքային էկոհամակարգի տիպ է, որը բնութագրվում է ավելցուկային խոնավությամբ, վերին հորիզոններում մեռած ու չքայքայված բուսական մնացորդների (հետագայում փոխակերպվում են տորֆի) կուտակմամբ։ Տորֆաշերտի 30 սմ-ից ոչ պակաս հզորության դեպքում տեղանքը կոչվում է ճահիճ, պակասի դեպքում՝ ճահճացած հողեր։ Ճահիճներն առաջանում են ջրավազանների բուսակալման կամ մակերևութային ջրերի լճացման (երբ ստորերկրյա ջրերի մակարդակը մոտենում է Երկրի մակերևույթին) հետևանքով։ Ճահիճում դժվար գազափոխանակության պատճառով օրգանական նյութերը դանդաղ են քայքայվում, հողում հումուս չի կուտակվում և դժվարանում է բուսականության զարգացումը։
Ճահիճների տեսակներ
Ըստ սնուցման ձևի և բուսականության տիպերի՝ ճահիճները լինում են
Ճահիճում տորֆի միջին աճը 1000 տարվա ընթացքում մոտ 1 մ է։
Հայաստանի ճահիճներ
Հայաստանում ճահիճները փոքր տարածքներով (մոտ 15 հազար հեկտար) հանդիպում են Տաշիրի գոգավորությունում (Լոռու մարզ), Մասրիկի դաշտում, Արգիճիի հովտում (Գեղարքունիքի մարզ)։ Ճահիճից ստացված տորֆն օգտագործվում է որպես վառելանյութ, պարարտանյութ, ջերմամեկուսիչ։ Ճահիճները, որպես կանոն, չորացվում են, և տարածքներն օգտագործվում են որպես վարելահողեր, խոտհարքներ, արոտավայրեր։ Սակայն չորացման աշխատանքները կատարելիս անհրաժեշտ է նախապես հաշվարկել դրա բոլոր հետևանքները։ Օրինակ՝ միայն Գիլլի լճի ճահիճների չորացման պատճառով Հայաստանի տարածքից հեռացել են արժեքավոր ջրաճահճային թռչուններ, ոչնչացել են աբեղախոտը, կիզխոտը, Զեդելմեյերի մարգացնծուն և այլ բույսեր։
Կատեգորիա:Ճահիճներ
Լեա ֆոն Լիտրով
Լեա ֆոն Լիտրով (գերմաներեն՝ Lea von Littrow, ), ավստրիացի նկարչուհի, ով ճանաչման է արժանացել իր բնանկարներով
Կենսագրություն
Ծնվել է 1860 թվականի մարտի 17-ին, Տրիեստում ։ Գերադասում էր, որ իրեն դիմեին Leontine կամ Leo von Littrow անվանաձևով ։ Հայրը՝ Հայնրիխ ֆոն Լիտրովը, նավապետ էր և անվանի քարտեզագիր, պապը՝ Յոզեֆ Յոհան ֆոն Լիտրովը՝ աստղագետ (ի դեպ, ֆոն Լիտրով ազգանունը առաջին անգամ հենց նա է կիրառել)։
Լեան նկարչության դասեր է առել Փարիզում, Ժան դ՛Ալեմի ղեկավարությամբ ։ Նրա նկարչական աշխատանքները ցուցադրվել են 1893 թվականին Չիկագոյում՝ այսպես կոչված Կանանց կառույցում կազմակերպված Կոլումբոսյան համաշխարհային ցուցահանդեսում ։ Հետագայում նրա ստեղծագործությունները ցուցադրվել են նաև Վիեննայի Կյունստլերհաուսի ամենամյա ցուցահանդեսում, Մյունխենի Ապակե պալատում (Glaspalast-ում), Զալցբուրգի Կունստֆերայնում (Salzburger Kunstverein-ում) ։
Լիտրվը մահացել է 1925 թվականին, առողջարանային Օպատիա քաղաքում, որ այն ժամանակ գտնվում էր Ավստրիայի կազմում, իսկ ներկայումս Խորվաթիայի կազմում է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:19-րդ դարի կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Ավստրիացի նկարչուհիներ
Դարձաթիակավոր հիդրոտուրբին
Դարձաթիակավոր հիդրոտուրբին, Կապլանի տուրբին (ավստրիացի կոնստրուկտոր Վիկտոր Կապլանի անունով), ռեակտիվ հիդրավաիկական տուրբին, որի աշխատանքային անիվի թիակներն իրենց երկայնական առանցքի մոտ դարձական են։ 25% բեռնվածքի դեպքում դարձաթիակավոր հիդրոտուրբինի օ․գ․գ․-ն հասնում է մինչև 0,83-ի։ Հզորությունն ավելի քան 100 Մվտ է, աշխատանքային անիվի տրամագիծը՝ 9 մ, իսկ օգտագործվող էջքը՝ մինչև 50 մ։ Կիրառվում են հարթավայրային գետերի վրա կառուցվող հզոր հիդրոէլեկտրակայաններում։
Կատեգորիա:Հիդրավլիկա Կատեգորիա:Տուրբիններ
Կամբուրցանո
Կամբուրցանո  (Camburzano), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Բիելլա գավառում։
Կամբուրցանոն սահմանակից է Գրագլիա, Մոնգրանդո, Մուզանո, Օկիեպո Ինֆերիորե, Օկիեպո Սուպերիորե մունիցիպալիտետներին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Սիրո աստված (ֆիլմ)
«Սիրո աստված» («God of Love»), ռեժիսոր, սցենարիստ և համապրոդյուսեր Լյուկ Մեզենիի ամերիկյան անկախ գեղարվեստական կարճամետրաժ ֆիլմ։ Այն պատմում է լաունժ երգիչ և պրոֆեսիոնալ տեգախաղացող Ռեյի մասին, որն ստանում է մարդկանց տեգերի օգնությամբ սիրահարություն շնորհող ընդունակություն ։ Քննադատները դրական են ընդունել աշխատանքը՝ նշելով պատմության թեթևությունը, չծեծված թեման և որոշ դրվագների աբսուրդ լինելը  ։
Սկզբում Մեզենին մտադիր է եղել Սանդենսի կինոփառատոնում ժապավենի առաջին ցուցադրության իրավունք ստանալ, սակայն մերժվել է ։ Դրանից հետո դիմել է Ամերիկայի Կինոարվեստի և գիտության ակադեմիայի ուսանողական ստորաբաժանմանը, որտեղ էլ 2010 թվականի հունիսի 12-ին էլ տեղի է ունեցել ֆիլմի առաջին ցուցադրությունը ։ Հետագայում ռեժիսորը չի նախատեսել վարձույթի դուրս գալ, այլ միայն որոշել է ցուցադրել ֆիլմը որոշ կինոհարթակներում, որոնցից էին Վուդսթոքի և Տուսոնի կինոփառատոնները, որոնք Մեզենիին բերել մի քանի մրցանակներ ։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 1-ին հայտարարվել են «Օսկար» մրցանակի «Լավագույն գեղարվեստական կարճամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգի հավակնորդները, որոնց շարքում էր նաև «Սիրո աստված» ֆիլմը ։ 2011 թվականի մարտի 7-ին ֆիլմն արժանացել է այդ մրցանակին ։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 23-ին պրոդյուսերների որոշմամբ ֆիլմը ԱՄՆ-ում լայն վարձույթի է հանվել։ Ֆիզիկական կրիչների վրա այն թողարկվել է որպես Դեննի Բոյլի «127 ժամ» ֆիլմի Blu-ray-ի լրացում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Կարճամետրաժ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Ուիլյամ Դևիս
Ուիլյամ Մորիս Դեիվիս (William Morris Davis, ), ամերիկացի երկրաբան և աշխարհագրագետ։
Ավարտել է Հարվարդի համալսարանը (1870)։ Ամերիկյան աշխարհագրագետների ասոցիացիայի հիմնադիրն է (1904) և Ամերիկյան երկրաբանական ընկերության նախագահը (1911)։ Հետազոտել է ԱՄՆ-ի, Հարավային Ամերիկայի, Արևմտյան Եվրոպայի տարբեր շրջանների երկրաբանական կառուցվածքը և գեոմորֆոլոգիան։ 1890-ական թվականներից մշակել է աշխարհագրական ցիկլերի մասին ուսմունքը։ Դևիվիսը ստեղծել է գեոմորֆոլոգների դպրոց, զբաղվել ֆիզիկական աշխարևագրության դասավանդման հարցերով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկրաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի աշխարհագրագետներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Ոսկե եռանկյուն
Ոսկե եռանկյուն,  հավասարասրուն եռանկյուն ի է, որի մեջ երկու կողային (հավասար) կողմերը հիմքի հետ գտնվում են ոսկե համամասնության մեջ։
Ոսկե եռանկյունիները կարելի է գտնել դոդեկաէդր ի(կանոնավոր բազմանիստ) և իկոսաէդր ի փռվածքների աստղանման պատկերների մեջ։
Այդ եռանկյունն կարելի է հանդիպել նաև պենտագրամի գագաթներին։ Գագաթի անկյունը հավասար է։
Իմանալով, որ եռանկյան անկյունների գումար ը 180° է, մենք ստանում ենք, որ հիմքի անկյունները հավասար են 72 °-ի ։ Ոսկե եռանկյուն կարելի է գտնել նաև կանոնավոր տասանկյան մեջ՝ կենտրոնը միացնելով երկու հարևան գագաթներին։ Ստացված եռանկյունը ոսկե կլինի, քանի որ կանոնավոր տասանկյան ներքին անկյուններից յուրքանչյուրը՝ 180°(10°-2)/10=144° է, միացնելով տասանկյան գագաթը և կենտրոնը, ներքին անկյան մասերը կլինեն՝ 144°/2=72°.
Ոսկե եռանկյան անկյունները ևս յուրահատուկ են, քանի որ նրաք հարաբերում են ինչպես՝ 2: 2: 1 ։
Լոգարիթմական պարույր
Ոսկե եռանկյուն ների հաջորդականությանը կարելի է պարուրել լոգարիթմական պարույրով՝ (մեծ եռանկյունուց սկսած) հիմքի անկյունը տրոհելով երկու հավասար մասերի, ստանում ենք հաջորդ կետը որով կանցնի պարույրը։ Տրոհման այս գործընթացը կարող է շարունակվել անվերջ՝ ստեղծելով անվերջ թվով ոսկե եռանկյուններ։ Ստացված գագաթներով կարելի է գծել լոգարիթմական պարույր։ Այս պարույրը հայտնի է նաև որպես հավսարանկյուն պարույր անվանբ։ Այդ տերմինը առաջարկեց Ռենե Դեկարտ ը․ «Եթե բևեռից ուղիղ գիծ գծեք կորի ցանկացած կետի, այն կորը կհատի միշտ նույն անկյան տակ»։
Ոսկե գնոմոն
Ոսկե եռանկյան հետ սերտորեն կապված է ոսկե գնոմոնը՝ բութանկյուն հավասարասրուն եռանկյուն, որի մեջ հավասար (կարճ) կողմերի երկարությունների հարաբերությունը երրորդ կողմի (հիմքի) երկարությանը ոսկե հարաբերակցության հակառակն է։ Ոսկե գնոմոնը եզակի եռանկյուն է ՝ 1: 1: 3 անկյունային հարաբերակցությամբ։ Նրա սուր անկյունները 36° են, ինչպես ոսկե եռանկյան գագաթի անկյունը։ Նկարում երևում է, որ AX-ի և СX-ի երկարությունները հավասար են φ։ «Ոսկե եռանկյան հիմքի ու կողմի հարաբերությունը հավասար են ոսկե հարաբերակցությանը՝ φ, ինչպես նաև ոսկե գնոմոնի կողմի և հիմքի հարաբերությունը, հավասար է ոսկե հարաբերակցությանը»։ Ոսկե եռանկյունը կարելի է տրոհել ոսկե եռանկյունու և ոսկե գնոմոնի։ Նույնը վերաբերում է ոսկե գնոմոնին։ Ստացված ոսկե գնոմոնը և ոսկե եռանկյունը՝ իրենց հավասար կողմերով (գնոմոնի կողմը հավասար է եռանկյան կողմին) նույնպես հանդրսանում են Ռոբինսոնի բութանկյուն և սուրանկյուն եռանկյուններ ։ Այս հավասարասրուն եռանկյունիները կարող են օգտագործվել Պենրոուզի խճանկարներ ստեղծելու համար։ Պենրոուզի խճանկարները կազմված են «օձերից» և «տեգերից»։ «Օձը» դելտոիդ է, որը բաղկացած է երկու ոսկե եռանկյունուց, իսկ «տեգերը»` դելտոիդ, որը բաղկացած է երկու ոսկե թզուկներից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրաչափություն Կատեգորիա:Եռանկյուններ
Ծխախոտ
Ծխախոտ, ծխախոտ բույսի մանրակրկիտ կտրված ու մշակված տերևներ, որոնք մտցված են թղթե գլանակի մեջ՝ ծխելու համար։ Ժամանակակից ծխախոտի գլանակները մեծ մասամբ ֆիլտրացված են։
«Սիգար» կամ «սիգարետ» բառը ծագում է մայաների լեզվով՝ սիյար բառից, որը նշանակում է ծխել ծխախոտի փաթաթած տերևները ) բառը առավելապես բնութագրում է տաբակ կոչվող բույսը, սակայն երբեմն այս բառը կապվում է նաև ծխախոտի ուրիշ տեսակների՝ մեխակի կամ կանեփի հետ, որոնք ծխելով՝ ծխամոլները իրենց պնդմամբ «հաճույք» են ստանում։
Կառուցվածք
Ծխախոտի արմատային համակարգը հզոր է, առանցքային։ Ցողունը կանգուն է, կլորավուն, վերին մասում՝ ճյուղավորվող, բարձրությունը՝ 120–150 սմ։ Տերևները հերթադիր են, ամբողջաեզր, կլորավուն, ձվաձև, էլիպսաձև, նշտարաձև և այլն։ Ծաղկաբույլը գնդաձև, վահանաձև, փռված, հակադարձ բրգաձև հուրան է, ծաղիկը՝ երկսեռ, վարդագույն կամ կարմիր։ Պտուղը բազմասերմ, երկբուն, ձվաձև տուփիկ է։ Սերմերը մանր են, հարթ, մուգ շագանակագույն։
Ծխախոտը ջերմասեր բույս է, աճում է տաք, խոնավ և անձրևոտ վայրերում։ Տերևները համապատասխան մշակումից հետո օգտագործվում են գլանակներ, սիգար, սիգարետներ, ծխամորճի համար թելավոր (կտրտված) ծխախոտ պատրաստելու համար։ Տերևները պարունակում են ածխաջրեր, նիկոտին, սպիտակուցներ, օրգանական թթուներ, եթերայուղեր, բուրավետ նյութեր, սերմերը՝ 36–39% յուղ, որն օգտագործում են տեխնիկական նպատակներով։
Տարածում
Հայաստանում բավական զարգացած է ծխախոտի արտադրությունը։ Բայց միշտ պետք է հիշել, որ ծխելը վնասակար է առողջությանը։
Ծխախոտի հայրենիքը Հարավային Ամերիկան է։ Սերմերն այնտեղից Եվրոպա են բերվել 16-րդ դարի սկզբին, մեկ դար հետո՝ Ռուսաստան, իսկ 17-րդ դարի վերջին՝ Կովկաս։ Ծխախոտը Հայաստանում մշակում են 19-րդ դարի վերջից։
Մոծակներ
Մոծակներ, երկարաբեղիկ երկթևանիներ, միջատների ենթակարգ։ Հայտնի է 20 հազար, Հայաստանում՝ ավելի քան 20 տեսակ։ Հանդիպում են ամենուրեք, առավել տարածված Են Արարատյան դաշտում, Սևանի ավազանում և անտառային շրջաններում։ Զազիրքի ամենակարևոր բաղադրիչն են։ Ունեն երկար, բարակ կնճիթ, որի օգնությամբ ծակում են մաշկը և ծծում արյունը։ էգերը սնվում են բույսերի հյութերով կամ մարդու և կենդանիների արյունով (ծծում է իր մարմնի ծավալից 1,5 անգամ ավելի արյուն), արուները՝ միայն բուսական հյութերով։ Հասուն միջատներն օդային կյանք են վարում, իսկ թրթուրները, հարսնյակներն ապրում են ջրում, խոնավ հողում։
Մոծակների ակտիվությունը մեծանում է երեկոյան և գիշերը։ Առավել վտանգավոր են Culicidae ընտանիքի անոֆելես սեռի (մալարիային) մոծակները, որոնք փոխանցում են մալարիայի և վիրուսային ու ճիճվային հիվանդությունների հարուցիչներ։ Ոչ մալարիային մոծակները (Culex pipiens pipiens) փոխանցում են ավելի քան 50 վարակիչ և մակաբուծային հիվանդություններ (դեղին տենդ, տուլարեմիա և այլն)։ էգերը ձվադրում են բնական և արհեստական ջրամբարներում (կանգնած և դանդաղահոս ջրերով), ձվերից զարգանում են թրթուրները, որոնք ապրում են ջրում։