cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վանաձորի կերպարվեստի թանգարան
Թանգարանի հավաքածու
Վանաձորի կերպարվեստի թանգարանն ակտիվ գործունեություն է ծավալում համապետական ու միջազգային միջոցառումներում։ Թանգարանի հավաքածուն ներկայացնում է առավելապես 20-րդ դարակեսի հայկական կերպարվեստը։ Այստեղ ներկայացվում են այնպիսի նշանավոր արվեստագետների ստեղծագործություններ, ինչպիսիք են Երվանդ Քոչարը, Մհեր Աբեղյանը, Արա Բեքարյանը, Արմինե Կալենցը, Ռուդոլֆ Խաչատրյանը։ Առանձին գնումների ու առավելապես նվիրատվությունների շնորհիվ թանգարանի ֆոնդը հարստանում է նաև ժամանակակից կերպարվեստի ստեղծագործություններով։
Վանաձորի կերպարվեստի թանգարանը համագործակցում է Վանաձորի պետական համալսարանի հետ. «Մշակութաբանություն» բաժնի ուսանողների գործնական պարապմունքներն անցկացվում են այստեղ՝ գիտաշխատողների մշակած հատուկ ուսումնական ծրագրով։ Կոլեկտիվը համագործակցում է նաև Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի Վանաձորի մասնաճյուղի հետ. «Գեղագիտություն» և «Արտասահմանյան գրականություն» առարկաների որոշակի դասեր և գործնական պարապմունքներ, ինչպես նաև «Արվեստի պատմություն» առարկայի ավարտական քննություններն անցկացվում են թանգարանում։
Կերպարվեստի թանգարանն ունի բարեկամների մեծ շրջանակ, որը գնալով ընդլայնվում է՝ Սանկտ Պետերբուրգ, Սան Ֆրանցիսկո, Լոս Անջելես, Գլենդել, Չիկագո։ Թանգարանի բարեկամների աջակցությամբ վերանորոգվել է սեմինար-դասընթացների հատուկ լսարանը, ձեռք է բերվել թվային տեսախցիկ. որը հնարավորություն է ընձեռել վավերացնելու կազմակերպվող յուրաքանչյուր միջոցառում, պատրաստվել է եռալեզու բուկլետ-ուղեցույց, ստեղծվել է թանգարանի վեբ-կայքը։
Թանգարանը բարեկամության շրջանակներում ոչ միայն օգնություն է ստանում, այլև ինքն է հնարավորությունների սահմաններում օգնում քաղաքի առանձին կազմակերպությունների՝ նրանց համար իրականացնելով տպագրական աշխատանքներ, պատրաստելով թեմատիկ վահանակներ ու ալբոմներ։
Վանաձորի կերպարվեստի թանգարանի ստեղծման ու կայացմնա գործում մեծ ավանդ են ներդրել Մարատ Մինասյանը և Վիլեն Գաբազյանը։ 2001 թվականից նրանց գործն արժանապատվորեն շարունակում է գեղանկարիչ Փափագ Ալոյանը։
Թանգարանի գործունեությունը
Կերպարվեստի թանգարանն իրականացնում է մշակութային գործունեություն մշակութային արժեքների և առարկաների պահպանություն, տարածում և հանրահռչակում մշակութային ծառայությունների մատուցում։
Թանգարանում իրականացվում են՝
Թանգարանում գործում է դասընթացների, սեմինարների համար հատուկ կահավորանքով լսարան, իսկ մեծ սրահում տեղակայված է բաց դասերի ու լսումների լսարանը։ Երրորդ հարկում առանձին սենյակներով առանձնացված են թանգարանի աշխատասենյակները՝ գիտական, գիտալուսավորական ընդունարան, ֆոնդային տնօրինություն։ Ֆոյեում առանձնացված է տոմսարկղը, հուշանվերների խանութ-տաղավարը։ Թանգարանը մեծ դրակատարում ունի ոչ միայն քաղաքի մշակութային կյանքում։ Դեռևս հիմնադրման թվականից թանգարանն ակտիվ գործունեություն է ծավալել ինչպես գիտալուսավորական, այնպես էլ մշակութային ու կրթական բնագավառներում՝ սպասարկելով տարեկան ավելի քան 3500 այցելուի։ Թանգարանում բացվում են հանրապետությունում ու նրանից դուրս ճանաչում գտած շատ ու շատ արվեստագետների անհատական ու խմբային ցուցահանդեսներ։ Ամեն տարի իրականացվում է «Երեխաները հանուն երեխաների» բարեգործական-ուսուցողական միջոցառումը՝ նվիրված երեխաների պաշտպանության միջազգային օրվան։ Համագործակցելով Հայաստանում տարբեր երկրների դեսպանատների, հասարակական կազմակերպությունների և այլ կառույցների հետ՝ թանգարանում իրականացվում են նաև տարաբնույթ այլ միջոցառումներ՝ ցուցադրություններ, գրքի շնորհանդեսներ, ներկայացումներ, համերգներ և այլն։ Ուշագրավ էին «Թռչնաձուկ» մոնոներկայացումը 2005 թվականին, «Փարոս» երգչախմբի համերգը 2006 թվականին, Վանաձորի «Երգի թատրոնի» անակնկալ համերգը 2014 թվականին՝ նվիրված թանգարանի հիմնադրման 40-ամյա հոբելյանին։ Իրականացվող գիտական աշխատանքի արդյունքում թանգարանում առկա է հոդվածների, թարգմանությունների, ֆիլմերի հարուստ արխիվային նյութ։
Թանգարանի կատարած աշխատանքը գտնվում է շահագրգիռ կազմակերպությունների, անհատների ուշադրության կենտրոնում, որի արդյունքում, թանգարանը երեք անգամ մասնակցել է Մարզային մշակութային էքսպոների՝ Գյումրիում և Վանաձորում, և 2013 թվականին արժանացել է «Լավագույն թանգարան» անվանակարգին՝ պարգևատրվելով ՀՀ Մշակույթի նախարարի Պատվոգրով և դրամական խրախուսանքով։ Եվրոպական տարածաշրջանային ակադեմիայի Վանաձորի մասնաճյուղի և «Լոռի տուր» կազմակերպության հետ համագործակցությամբ 2011 թվականից կազմակերպվում է «Լոռի տուր-էքսպո» ցուցադրությունը, որի նպատակը տարածաշրջանում տուրիզմի զարգացումը խթանելն է։
Գևորգ Թաթոսյան
Գևորգ Ալեքսանդրի Թաթոսյան, հայ գրականագետ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1966), Ուկրաինական ԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1977)։
Վանաձորի կերպարվեստի թանգարան
Թանգարանի գործունեությունը
2014 թվականի հոկտեմբերի 3-ին մեծ շուքով նշվեց Վանաձորի կերպարվեստի թանգարանի հիմնադրման 40-ամյա հոբելյանը։ Կազմակերպված հանրապետական ցուցահանդեսին իրենց մասնակցությունը բերեցին լոռեցի 40 և հանրապետության մյուս մարզերից 40 կերպարվեստագետներ։ Հոբելյանի շրջանակում թանգարանի բարերարներ Ռոջեր Ստրաուխ և Ջուլի Կուլհանջյան ամուսինների և «Փարոս» հիմնադրամի աջակցությամբ տպագրվեց թանգարանի 40-ամյա մշակութային գործունեությունը ներկայացնող արժեքավոր պատկերագիրքը, որտեղ առանձին ներկայացված են գեղանկարի, գրաֆիկայի, քանդակի, դեկորատիվ արվեստի ու նվիրատվությունների բաժինները, թանգարանի համառոտ պատմությունն ու գործունեության ընդհանուր բնութագիրը, պատմական լուսանկարներ։
Գևորգ Թաթոսյան
Կենսագրություն
Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո զորակոչվել է բանակ, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1943 թվականին ծանր վիրավորվել է և 1944 թվականին հաշմանդամության պատճառով զորացրվել։ 1949 թվականին ավարտել է ԵՊՀ բանասիրության ֆակուլտետի ռուսաց լեզվի և գրականության բաժինը, ապա սովորել Մոսկվայի Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան համալսարանի խորհրդային գրականության ամբիոնին առընթեր ասպիրանտուրան։ 1953-1957 թվականներին եղել է Երևանի «Կոմունիստ» ռուսերեն թերթի պատասխանատու քարտուղարի տեղակալը։ 1957 թվականից դասախոսել է ԵՊՀ-ում։ 1962-1968 թվականներին եղել է օտարերկրյան քաղաքացիների նախապատրաստական ֆակուլտետի ռուսաց լեզվի ամբիոնի վարիչ, իսկ 1967 թվականից մինչև կյանքի վերջը՝ ռուս գրականության ամբիոնի դոցենտ։
Վանաձորի կերպարվեստի թանգարան
Արտաքին հղումներ
կ Կատեգորիա:Հայաստանի պատկերասրահներ Կատեգորիա:1974 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:1974 հիմնադրված թանգարաններ
Գևորգ Թաթոսյան
Կենսագրություն
Մանկավարժական գործունեությանը զուգահեռ Գևորգ Թաթոսյանը զբաղվել է գիտական աշխատանքով. հեղինակ է բազմաթիվ գիտական, գրական-քննադատական հոդվածների։ Նրա գիտական հետաքրքրությունների մեջ առանձնահատուկ տեղ է գրավել Վալերի Բրյուսովի թարգմանական գործունեությունը։ Նա մեծ եռանդ է ներդրել ինչպես հայ բանաստեղծների (Ավետիք Իսահակյան, Եղիշե Չարենց, Սայաթ-Նովա) ստեղծագործությունների ռուսերեն ժողովածուները, այնպես էլ հայ գրականագետների (Տիգրան Հախումյան, Ա. Սիմոնովա) գրական-քննադադատական երկերի ժողովածուները կազմելու և խմբագրելու գործում։
Գևորգ Թաթոսյանը լուրջ վաստակ ունի հայ-ուկրաինական մշակութային կապերի զարգացման գործում։ Այդ տեսակետից բացառիկ արժեք ունեն «Սովետահայ պոեզիա» (ուկրաիներեն, Կիև, 1980), «Հայ դասական պոեզիա» (ուկրաիներեն, Կիև, 1988) ժողովածուները, որոնք կազմել, խմբագրել և ծանոթագրել է Վիկտոր Կոչևսկու հետ։
Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի, Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշաններով և Ուկրաինական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգրով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Հայերենից ռուսերեն թարգմանիչներ
Տալլինի ռատուշա
Տալլինի ռատուշա (Tallinna raekoda), միջնադարյան Ռևալի (1919 թվականից՝ Տալլին) քաղաքային կառավարման շենքը։ Գտնվում է Հին քաղաքի կենտրոնում՝ Ռատուշայի հրապարակում։ Միջնադարյան ռատուշայի առավել լավ պահպանված շենքերից մեկն է Հյուսիսային Եվրոպայում ։ 2014 թվականին լրացել է Տալլինի ռատուշայի 610-ամյակը ։
Պատմություն
Տալլինի ռատուշան Հյուսիսային Եվրոպայում պահպանված միակ ռատուշան է՝ գոթական ոճով։ Այն առաջին անգամ հիշատակվել է 1322 թվականին։ Այդ ժամանակ ռատուշայի շենքը եղել է կրաքարից կառուցված միահարկ շինություն։ 14-րդ դարի վերջին, երբ հանզայական միության մեջ մեծացել է Ռևալի առևտրական նշանակությունը, ռատուշան ընդարձակել են։ 15-րդ դարը Ռևալի մշակութային ու առևտրական ծաղկման շրջան է եղել։ Ռատուշան վերանորոգելիս 1402-1404 թվականներին ընդարձակել են նրա կամարաշարը, երկրորդ հարկում կառուցել են հանդիսությունների սրահներ, և շենքը ներկայանալի աշտարակի տեսք է ստացել։ Այս տեսքով այն արդեն համապատասխանել է հանզայական հարուստ քաղաքի պահանջներին և հարյուրամյակներ անց մեզ հասել՝ փոխանցելով վարպետների նուրբ ճաշակն ու տեղի քարագործ վարպետների հմտությունները ։
1530 թվականին ռատուշայի աշտարակում տեղադրել են հողմացույց, որը քաղաքացիներն անվանել են Ծեր Թոմաս։ Քաղաքի պահապան Թոմասը Տալլինը հսկում է գրեթե 500 տարի։ Ռևելցի երկաթագործ վարպետների բարձր մակարդակի մասին են վկայում վիշապների տեսքով ջրհորդանները։ Նրանք կառուցվել են 1627 թվականին տեղի պղնձագործ Դանիել Պյոպելի կողմից։
Նկուղային հարկ և առևտրի սրահ
Նկուղային հարկը կիրառվել է որպես գինու մառան (veinikelder)։ Մագիստրոսությունը ցանկացել է, որ գինու վաճառքն իրականացվի իր խիստ հսկողության ներքո։ Գինու ակցիզը քաղաքային գանձարանի համար մեծ եկամուտ է ապահովել։ Միջնադարում գինին համարվել է թանկ ըմպելիք, որ կիրառել են միայն մեծ տոների և եկեղեցական պահանջմունքների համար։ Նկուղային հարկում են գտնվում ռատուշայի ամենահին պատուհանները, որոնք կարելի է ճանաչել աստիճանաձև պատուհանագոգերից ։ Շինության մի ծայրում պահպանվել է քարե հին ելանցքը։
Նկուղային հարկի վերևում գտնվող շինությունը, որ առևտրի սրահ է եղել, հին աղբյուրներում նույնպես նշվում է որպես գինու մառան, չնայած այն ակնհայտորեն կիրառել են որպես պահեստի սրահ և առավել թանկ ապրանքների ներկայացման վայր։
Ամենաշքեղ սրահները գտնվում են ռատուշայի գլխավոր հարկում։ Դա բյուրգերական սրահն է կամ շքամուտքը, իսկ ամենից կարևոր սրահը եղել է մագիստրոսության սրահը։
Բյուրգերական սրահ
Բյուրգերական սրահը կամ շքամուտքը միջադարում ծառայել է որպես հանդիսավոր ընդունելությունների և տոնական սրահ։ Այստեղ են ելույթ ունեցել քաղաք ժամանած թափառական երաժիշտներն ու դերասանները։
Մագիստրոսության սրահ
Մագիստրոսության սրահը քաղաքային մագիստրոսության կամ քաղաքային իշխանության ամենակարևոր սրահն է եղել։ Քաղաքային մագիստրոսության մասին առաջին հիշատակությունը վերաբերում է Էրիկ V արքայի պատվոգրին և թվագրվում է 1248 թվականի մայիսի 15-ին։ Իր որոշումներում Ռևալի մագիստրոսությունն առաջնորդվել է հանզայական քաղաքներում լայն կիրառում գտած Լյուբեկյան իրավունքով։ Մագիստրոսությունը բոլոր խնդիրները որոշել է Ռևալում՝ հարկերից մինչև զարդարանք, հագուստ՝ սահմանելով, թե ով ինչ կարող է հագնել։ Միջնադարում ռաթմանին պարգևատրում չեն հատկացրել աշխատանքի համար, այդ պատճառով էլ մագիստրոսությունում կարող էին աշխատել ամենաազդեցիկ առևտրականները՝ Մեծ գիլդիայի անդամները։ 15-րդ դարում մագիստրոսությունը բաղկացած էր 14 ռաթմաններից և չորս բուրգոմիստրից կամ մագիստրոսության ներկայացուցիչներից։
Քանի որ քաղաքի սահմաններում դատական իշխանությունը ևս պատկանել է մագիստրոսությանը, ապա Մագիստրոսական սրահը ծառայել է նաև որպես դատարան։ Դա ընդգծում են սրահի պատերի կարմիր գույնը և դատական թեմատիկայով նկարազարդումները։
Մագիստրոսության սրահն աչքի է ընկնում խորհրդանիշների առատությամբ։ Արվեստի ամենից կարևոր գործերը ռատուշայում խոսում են բարոյականության, արդարադատության, ազնվության, իմաստնության և արդարադատության մասին։ Անմիջականորեն արդարադատության հետ են կապված լյուբեկցի նկարիչ Յոհան Ակոնի՝ աստվածաշնչյան թեմաներով վեց նկարները, որոնք վերաբերում են 17-րդ դարին։
Խոհանոց
Խոհանոցում պատրաստվել են ուտեստներ մեծ տոների համար։ Խոհանոցային անկյունում գտնվել է ծխնելույզը, որը քանդվել է 19-րդ դարում և վերականգնվել 2004 թվականին։
Խոհանոցային հատվածում է նաև գտնվել ձեռքերի լվացման համար նախատեսված ոչ մեծ խորշը՝ փոքրիկ պատուհանով։ Բնական քարից ոչ մեծ ջրհորդանը բացվել է ուղիղ փողոցի վրա։ Ռատուշան ջուրը ստացել է շուկայի հրապարակի ջրհորից, անձրևաջրերը նույնպես հավաքել են մեծ տակառներում։
Խոհանոցի պատի վերջում գտնվել է ռաթմանների համար նախատեսված արտաքնոցը։ Կոյուղու միջնադարյան համակարգը միասնական է եղել ամբողջ տան համար և համեմատաբար լավ է պահպանվել մինչ օրս։ Աշտարակի մուտքի մոտ է գտնվում արտաքնոցի փոքրիկ սենյակը՝ նախատեսված պահակի համար։
Գանձարան
Ամեն ռաթմանի վրա դրվել է հստակ տարորոշված պարտականություն՝ կապված քաղաքային կյանքի այս կամ այն բնագավառի հետ։ Ռաթմանները, որոնք զբաղվել են քաղաքային հաշվետարությամբ ու տնտեսական հարցերով, աշխատել են քաղաքային գանձարանում։ Ավելի ուշ ներկայացուցչական շինությունը վերածվել է քաղաքապետի աշխատասենյակի։ Քաղաքային գանձարանում գտնվող երկու նկարներ Տալլինի ռատուշայի նվերն են։ Դրանցից մեկը ներկայացնում է շվեդ թագուհի Քրիստինային մանուկ հասակում, իսկ մյուսը՝ Կառլ XI-ին երիտասարդ տարիքում։ Մյուս նկարները ևս ներկայացնում են Եվրոպայի թագակիրներին և ընդգրկվել են Սևագլուխների ընկերության հավաքածուի մեջ։ Սրահի անկյունում հրապարակի կողմից տեսանելի է միջնադարյան հատակի մի մասը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Տալլինի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Տալլինի շենքեր և կառույցներ
Սեսա Չիլենտո
Սեսա Չիլենտո (Sessa Cilento), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 1466 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 81 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 18 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84074, հեռախոսային կոդ՝ 0974։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Ստեփանոս Առաջին նահատակը։ Տոնը նշվում է օգոստոսի 3-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ալեքսանդր Դոստոևսկի
Ալեքսանդր Դոստոևսկի (Александр Андреевич Достоевский, ), ռուս գիտնական-հյուսվածաբան։
Անդրեյ Միխայլովիչ Դոստոևսկու որդին, Անդրեյ Անդրեևիչ Դոստոևսկու ավագ եղբայրը, գրող Ֆեոդոր Դոստոևսկու եղբորորդին։
Կենսագրություն
Ավարտել է Յարոսլավի վարժարանը (1876) և Պետերբուրգյան բժշկա-վիրաբուժական ակադեմիան (1881)։
1884 թվականից եղել է բժշկության դոկտոր (ատենախոսություն Մակերիկամային գեղձերի միկրոսկոպիկ անատոմիայի նյութերի համար)։ 1885 թվականին գործուղվել է արտերկիր, որտեղ զբաղվել է հիմնականում Վալյեդեյերի մոտ Բեռլինում։ Այնուհետև աշխատել է որպես պրոեկտոր Կայսերական ռազմա-բժշկական ակադեմիայի ակնաբուժության ամբիոնում, 1888 թվականից՝ պրիվատ-դոցենտ։ Հրապարակել է «Archive für mikroskopische Anatomie» ամսագրում «Գրանդրի մարմնի կառուցվածքի մասին» (Über den Bau der Graudryschen Körperchen; հատոր 26), «Մակուղեղի առաջնային հատվածի կառուցվածք» (Über den Bau der Vorderlappen des Hirnanhanges; հատոր 26) և «Կաթնասունների թարթիչավոր մարմնի և ծիածանաթաղանթի կառուցվածքը» (Über den Bau des Corpus ciliare und der Iris von Säugetieren; հատոր 28)։
Մահացել է առաջընթաց կաթվածից։ Թաղված է Սմոլենսկու ուղղափառ գերեզմանատանը, հոր՝ Անդրեյ Միխայլովիչի և եղբոր Անդրեյ Անդրեևիչ Դոստոևսկիների գերեզմանների մոտ։ Գերեզմանները պահպանվել են և կապիտալ վերանորոգվել  2006 թվականին Դոստոևսկիների գերդաստանի 500-ամյակին նվիրված։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուս հյուսվածաբաններ Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Պարգևական
Պարգևական քաղաք, արքայատուր, պայմանական հողատիրության ձև միջնադարյան Հայաստանում։ Համապատասխանում է Եվրոպայում, բենեֆիցիումին։
Պատմություն
Զինված և վարչական ծառայության դիմաց արքաներից և խոշոր ֆեոդալներից պարգևական ստացել են մանր ազնվականության մեջ մտնողները՝ [[ազատները, ոստանիկները։ Իրան, ազդեցությամբ պարգևական կոչվել է նաև խոաոակ, այն ստացողը՝ խոստակդար։ Պարգևական կալվածները սովորաբար հորից անցել են որդուն, սակայն առանց պարգևողի համաձայնության ենթակա չեն եղել վաճառքի կամ օտարման։ Պարգևական կալվածները ժամանակի ընթացքում երբեմն վերածվել են հայրենականի։ Բագրատունյաց թագավորության անկումից հետո, երբ Հայաստանում հաստատվեց օտար տիրապետություն, պարգևին փոխարինեց Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներին հատուկ ռազմավարչական պայմանական հողատիրությունը՝ իքտան։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ավատատիրությունը Հայաստանում Կատեգորիա:Հայաստանի սեփականության իրավունք
Սև լուսին (ֆիլմ)
«Սև լուսին» (Black Moon), 1975 թվականին Ֆրանիսա-Գերմանիա-Իտալիա համատեղ նկարահանված կինոֆանտաստիկա։ Ֆիլմի ռեժիսորը ֆրանսիացի Լուի Մալն է։
Սյուժե
Ֆիլմի սյուժեն ծավալվում է գլխավոր հերոսուհու՝ երիտասարդ աղջիկ Լիլիի շուրջ (Քեթրին Հարիսոն)։ Նա որպես վկա է հայտնվում տղամարդկանց և կանանց մինչև ծավալված պատերազմին։ Թաքնվելով պատերազմից մի հինավուրց առանձնատանը՝ նա բախվում է տարօրինակ մարդկանց և հայտնվում երևակայական-անիրական սյուրռեալիստական իրավիճակում։
Ըստ ռեժիսոր Լուի Մալի խոսքերի, ժապավենը պետք է որպես ֆիլմ-երազատեսություն չհամարել, այլ ավելի շուտ «ֆիլմ, որը գտնվում է իրականության սահմաններից դուրս» ։
Միևնույն ժամանակ «Սև լուսին» ֆիլմը պարունակում է շատ իրատեսական ենթատեքստ՝ կապված ֆեմինիստական շարժման ակտիվացման հետ։ Ռեժիսոր Լուի Մալը խոստովանում է, որ իր ֆիլմում կապ կա Լուիս Քերոլի «Ալիսը հրաշքների աշխարհում» ստեղծագործության հետ։
Մրցանակներ և նոմինացիաներ
1976 թվականին ֆիլմն արժանացել է «Սեզար» կինոմրցանակի երկու անվանակարգերում՝ լավագույն ձայն և լավագույն օպերատորական աշխատանք ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալական ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:1975 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Կոդոմո նո հի
, ճապոնական ազգային տոն, նշվում է ամեն տարի մայիսի 5-ին, համարվում է «Ոսկյա շաբաթվա» մաս, ստացել է ազգայն տոնի կարգավիճակ 1948 թվականին։
Տոնի պատմություն
Սկզբում տոնն անվանվել է Տանհո նո սեքու (端午の節句, ձիու առաջին օրվա տոն) և նշվել է լուսնային կամ չինական օրացույցի հինգերորդ լուսնի հինգերորդ օրը ։ Տոնն այլ կերպ կոչվում է նաև Սյոբու նո սեքի՝ հիրիկների տոն։ Հիրիկ ծաղիկը խորհրդանշում է քաջություն և հաջողություն։
Մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը այդ տոնն անվանել են «Տղաների օր»։ Ներկայիս ժամանակահատվածում տոնը հայտնի է «Երեխաների օր» անվանումով։ 1948 թվականին Ճապոնիայի կառավարությունն իր հրամանով հաստատել է ազգային տոնի կարգավիճակը ։
Տոնի հետ կապված ավանդույթներ կապված
«Երեխաների տոնից» առաջ ճապոնական ընտանիքները տան դիմաց ձողի վրա կախում են կաինոբորի՝ գունավոր դրոշներ գետածածանի տեսքով. դրոշների քանակը կախված ընտանիքի տղաների քանակից։ Ճապոնիայում գետածածանը համարվում է դիմացկունության և քաջության խորհրդանիշ, որը կարող է լողալ անգամ ամենահզոր հոսանքների դեմ։
Կանաչ մահուդով ծածկված հատուկ դարակի վրա ցուցադրվում են գոգացու նինգյո տիկնիկներ՝ ճապոնական ավանդական տիկնիկներ, որ ներկայացնում են զինված սամուրայներ։
Հելենա Սպինակուտա
Հելենա Սպինակուտա (Helena Spinacuta, ), շվեդական թատրոնի դերասանուհի և ակրոբատ։
Կենսագրություն
Ծննդյան պահին Հելենայի անունը եղել է Էլլնա Պերստոտտեր։ Նա ծնվել է Գյոթեբորգում 1766 թվականին Պեր Մորտենսսոնի և Կարնի Պերսդոտտերի ընտանիքում։ Նրա հայրը վանական էր Գյոթեբորգի եկեղեցում։
Յուհանը՝ Էլլնայի եղբայրը, դերասան էր, և նրա հետ միասին որպես դերասանուհի 1783-1785 թվականներին նա մասնակցում էր Գյոթեբորգի Comediehuset թատրոնի ներկայացումներին։ 1784 թվականին նա ամուսնացավ իտալացի (վենետիկյան) պարող և ակրոբատ Անտոնիո Բարտոլոմեո Սպինակուտուի հետ (Antonio Bartolomeo Spinacuta),  այդ ժամանակ ելույթ էր ունենում Գյոթեբորգի կրկեսում և հանդիսանում էր ամենահայտնի  արտիստներից մեկը, փոխեց իր անունը` Հելենա Սպինակուտա։ 1786 թվականի գարնանը Հելենան և Անտոնիոն ելույթներ էին ունենում Լունդում, Մալմյոում և Կոպենհագենում, իսկ ամռանը Հելենան իր ելույթն ունեցավ Stenborgs Teater-ում որպես դերասանուհի, իսկ Անտոնիոն ներկաներին զվարճացնում էր իր հնարքներով՝ արարների միջև ընկած ժամանակահատվածում։ Հելենան երկար ժամանակ թատրոնում չէր խաղում, բայց նրա հմտությունն ու գեղեցկությունը բարենպաստ տպավորություն էին թողել հանդիսատեսի վրա, և նրան նվիրված բանաստեղծություններում նրա ներկայացումները կրկնելու խնդրանք կար։
1786 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1787 թվականի մայիսը, Սպինակուտները շրջագայեցին Շվեդիայում Stenborgs Teater-ի դերասանների և Հելենայի եղբոր հետ միասին։ Նա խաղում էր բեմում, իսկ ամուսինը երգում էր, պարում և ցուցադրում ակրոբատիկական  համարներ։ Վերջին անգամ Սպինակուտները շվեդական աղբյուրներում հիշատակվել են 1787 թվականի մայիսի 5-ին, որից հետո նրանք հեռացել են Շվեդիայից ։
1795 թվականին Հելենա Սպինակուտան պայմանագիր է կնքել Ֆիլադելֆիայի Ricketts Cirkus-ի հետ որպես պարուհի։ 1796 թվականին Հռոմում նա միանգամից երկու ձիեր հեծած հնարք կատարեց, որը հիշատակվում էր որպես «նախկինում երկրում որևէ կնոջ կողմից չկատարված հնարք»։ 1807 թվականին Անտոնիոն այլևս կենդանի չէր և Հելենան դիմեց Ֆիլադելֆիայի մասոնական օթյակին, որի անդամ էր հանդիսանում, խնդրելով ֆինանսական օգնություն ցուցաբերել իրեն և երեխաներին։ 1810 թվականին Հելենան վերադարձավ Շվեդիա, իսկ 1814 թվականից նա ապրում էր Տրելլեբորգում իր քրոջ հետ, ով ամուսնացած էր հացթուխի հետ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Թատրոնի շվեդ դերասանուհիներ
Վարդե (կոմունա)
Վարդե (Varde Kommune), դանիական կոմունա Հարավային Դանիա մարզի կազմում։ Տարածքը՝ 1245,66 կմ², ինչը կազմում է Դանիայի մակերեսի 2,89 %-ը՝ առանց Գրենլանդիայի և Ֆարերյան կղզիների։ 2008 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով բնակչության թիվը 50125 մարդ է (տղամարդիկ՝ 25324, կանայք՝ 24801, օտարերկրացիները՝ 2029)։
Պատմություն
Կոմունան ձևավորվել է 2007 թվականին հետևյալ կոմունաների միացումից.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավային Դանիա (մարզ) Կատեգորիա:2007 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռինգ
Ռինգ (ring, բառացի՝ օղակ, շրջանակ), մոնոպոլիստական միավորումների պարզագույն, պատմականորեն սկզբնական ձևերից, մի քանի կապիտալիստների միջև սպեկուլյատիվ բնույթի ժամանակավոր համաձայնություն որոշակի ապրանքներ գնելու կամ պահեստներում պահելու վերաբերյալ՝ հետագայում դրանք բարձր գներով վաճառելու նպատակով։
Բնորոշ է եղել գլխավորապես առևտրական կապիտալի ոլորտին, շուկայական կոնյունկտուրայի փոփոխմամբ հեշտությամբ քայքայվել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոնոպոլիստական միավորումներ
Սնուկերի աշխարհի առաջնություն
Սկսած 1973/74 թվականի մրցաշրջանից, այն ընդգրկված է վարկանիշային մրցաշարերի ցանկում։ Ներկայումս առաջնությունը անց է կացվում Քրուսիբլ թատրոնում (Crucible Theatre) Շեֆիլդում (Անգլիա)։ Այս մրցաշարը իր հեղինակությամբ, վարկանշային միավորներով և մրցանակային գումարով ամենաբարձրն է և անց է կացվում ամեն տարի մրցաշրջանի ավարտին ։ Առաջնությունն առաջին անգամ անց է կացվել 1927 թվականին Բիրմինգհեմում։ Ընդհանուր առաջնությունը ամենից շատ հաղթել է Ջո Դևիսը՝ 15 անգամ։ Ներկայումս (1969 թվականից հետո), առաջնության լավագույն արդյունքը պատկանում է Ստեֆան Հենդրիին, ով հաղթել է առաջնությունը յոթ անգամ, նրան հաջորդում են Սթիվ Դևիսը և Ռեյ Ռեարդնը, ովքեր հաղթել են վեց անգամ։ Առաջնության ներկայիս հաղթողը Մարկ Սելբին է, ով հաղթել է տիտղոսն առաջին անգամ։
Վաղ տարիներ
Չնայած սնուկեր սկսել են խաղալ շուրջ 1870-ական թվականներին, այս խաղի կանոնները պաշտոնապես ընդունվել են Billiard Association & Control Club կազմակերպության կողմից (ներկայումս՝ Billiard Association & Control Council 1919 թվականին։ Այդ ժամանակ անգլիական բիլիարդը իշխող դիրք ուներ բիլարդային խաղերում, և այդ իսկ պատճառով կազմակերպությունը սնուկերի մարզային մրցաշարերի գաղփարը իրագործեց միայն 1920-ական թվականների սկզբին։ Շատ պրոֆեսիոնալ խաղացողներ գիտակցում էին սնուկերի ներուժը և համառորեն պահանջում էին անցկացնել սնուկերի աշխարհի առաջնություն։ Վերջ ի վերջո, դրանով անմիջապես զբաղվում է Բիլ Քեմկինը, ով Բիրմիգհեմում բիլիարդի ակումբի սեփականատեր էր։ Նրա ընկեր Ջո Դևիսը նրա հետ մշակում և ներկայացում է մրցաշարի մշակված ծրագիրը BA & CC-ին։ Նրանց առաջարկը ընդունվում է։
Առաջին աշախարհի առաջնությունը կայացել է 1926 թվականի նոյեմբերից 1927 թվականի մայիսը Բիրմիգհեմում, Անգլիա, որին մասնակցեցին 10 խաղացող։ Առաջին խաղը կայացավ Մելբուրն Ինմենի և Թոմ Նումենի միջև, իսկ առաջնության հաղթող ճանաչվեց անգլիացի Ջո Դևիսը։ Նա մրցաշարի կազմակերպիչներից մեկն էր։ Դևիսը հաղթանակի համար նա ստացավ 6.10 £ (մոտ երեք հարյուր ֆունտ ստերլինգ) , իսկ չեմպիոնի գավաթը գնել էր սեփական գումարներով։ Մրցաշարի ամենաբարձր բրեյկը կատարել էր Ալբերտ Կոուպը՝ 60 միավոր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սնուկերի աշխարհի առաջնություն
Տաթևիկ Ավետիսյան
Տաթևիկ Արարատի Ավետիսյան (մարտի 20, 1977, Ստեփանակերտ, ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քանդակագործ, բանաստեղծուհի։
Կենսագրություն
Սովորել է Արմավիր քաղաքի արվեստի դպրոցում, 1992-1997 թվականներին՝ Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանի դեկորատիվ-կիրառական արվեստի բաժնում։
1992 թվականին «Դպրություն» ամսագրում տպագրվել է Մեսրոպ Մաշտոցին նվիրված նրա բանաստեղծությունը։ Հոդվածներ, բանաստեղծություններ է տպագրել տարբեր ամսագրերում։
2003 թվականին ընդունվել է Արմավիրի «Արարատ» համալսարանի դպրոցական բաժինը։ Որպես ջոկատավար, խմբավար, աշխատել է Արմավիրի թիվ 7 դպրոցում, Արցախի դպրոցներում, Լաչինի Քարեգահ գյուղում։
Մեջբերումներ Տաթևիկ Ավետիսյանից
Արվեստի ամեն աշխատանք գեղեցիկ է և աչքին շոյելի, եթե ճիշտ է ներկայացվում հատկապես լույսի պարզ քողի տակ… Եթե նույնիսկ չես կարող հասկանալ աբստրակցիան, բայց եթե նայելիս այն անցնում է հոգուդ խորանով՝ ուրեմն գնահատելի է և արժեքավոր, ուրեմն բուն նպատակին է հասել արվեստի գործը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կին քանդակագործներ
Ռեյչել Քարսոն
Ռեյչել Լուիզ Քարսոն (Rachel Louise Carson; ), ամերիկացի կենսաբան, բնապահպան, գրող։ Մանկությունից հետաքրքրասեր է եղել, սիրել է զբաղվել ընթերցանությամբ և հետևել բնությանը։ Ութ տարեկանում սկսել է գրել պատմվածքներ, տասը տարեկանում տպագրվել է թերթում։ 1925 թվականից Փենսիլվանիայի օրիորդաց դպրոցում ուսանել է անգլերեն և գրականություն։ 1928 թվականին խորամուխ է եղել կենսաբանության մեջ, սակայն շարունակել է հոդվածներ գրել ուսանողական թերթի համար։
1929 թվականի վերջին Ջոնս Հոփքինսի համալսարանում կենդանաբանության և գենետիկայի ոլորտում կատարել է հետազոտություններ։ Այնուհետև նրա գիտական աշխատանքի հիմանական ուղղությունը դարձել է ծովային կենսաբանությունը, որի վերաբերյալ էլ 1932 թվականի հունիսին պաշտպանել է իր մագիստրոսական դիսերտացիան։
Ֆինանսական դժվարությունների պատճառով Քարսոնը չի կարողացել շարունակել գիտական հետազոտությունները և պաշտպանել դոկտորական դիսերտացիան։ Նա ուսուցիչ է աշխատել, իսկ 1935 թվականին դարձել է ԱՄՆ-ի ձկնորսության բյուրոյի (հետագայում՝ Ձկնային ռեսուրսների և վայրի կենդանիների պաշտպանության ծառայություն) աշխատակիցը։ Այս պետական կազմակերպությունում Քարսոնը վարել է ուսուցողական ռադիոհաղորդումներ, այնուհետև նշանակվել է ծովային կրտսեր կենսաբանի պաշտոնում և զբաղվել ձկների պոպուլացիաների ուսումնասիրմամբ։
1949 թվականին դարձել է կազմակերպության հրապարակումների գլխավոր խմբագիրը։ Այդ ընթացքում հոդվածներ է գրել տարբեր թերթերի և ամսագրերի համար։ 1941 թվականին լույս է տեսել նրա առաջին գիրքը՝ «Ծովային քամու տակ» վերնագրով, որը լավ գնահատականի է արժանացել քննադատների կողմից, սակայն վատ է վաճառվել։ 1951 թվականին հրատարակվել է Ռեյչել Կարսոնի երկրորդ գիրքը՝ «The Sea Around Us», որը բեսթսելլեր է դարձել. այդ գրքի հիման վրա վավերագրական ֆիլմ է նկարահանվել, որն արժանացել է Օսկարի։
1952 թվականին Քարսոնը հեռացել է Ձկնային ռեսուրսների և վայրի կենդանիների պաշտպանության ծառայությունից, դարձել է պրոֆեսիոնալ գրող և ինքնուրույն հետազոտող։ 1956 թվականին նա վերստին փոխել է իր հետազոտությունների և հրապարակումների ուղղությունը. զբաղվել է պեստիցիդների գործածման էկոլոգիական հետևանքների հետազոտությամբ և բնապահպանական խնդիրներով։ 1962 թվականին հրատարակվել է Ռեյչելի՝ այդ հետազոտությունների հիման վրա գրված ամենահայտնի գիրքը՝ «Լուռ գարուն» վերնագրով։ Մարդու և վայրի կենդանիների վրա դուստի և այլ քլորօրգանական թունաքիմիկատների կողմնակի ազդեցության ուսումնասիրություններ նախկինում էլ էին կատարվել, սակայն հենց Կարսոնին է հաջողվել հասարակության ուշադրությունը հրավիրել այդ խնդրի վրա, որը հետագայում հանգեցրել է ԱՄՆ-ում և այլ երկրներում դուստի օգտագործման սահմանափակման, ԱՄՆ-ի բնապահպանական գործակալության ստեղծման, ինչպես նաև ԱՄՆ-ում և այլ երկրներում բնապահպանական շարժումների ծավալման։
Վաղ տարիներ
Ռեյչել Քարսոնը ծնվել է 1907 թվականի մայիսի 27-ին՝ Փենսիլվանիա նահանգի Ալեգինի շրջանի Սփրինգդեյլ քաղաքի մոտակայքում՝ ֆերմերի ընտանիքում։ Հայրը՝ Ռոբերտ Ուորդեն Քարսոնը (1864—1935) ապահովագրաթերթերի վաճառող է եղել, մայրը՝ Մարիա Ֆրեյզերն (Մակլին)՝ տնային տնտեսուհի (1869—1958) : Նրանց ընտանեկան ագարակը զբաղեցնում էր 65 ակր մակերեսով տարածք։ Ռեյչելը փոքրուց շատ հետաքրքրասեր է եղել, հաճախ զբոսնել է տեղանքում՝ այն ուսումնասիրելով։ Նա նաև սիրել է կարդալ գրքեր և ամսագրեր, հատկապես ''«St. Nicholas Magazine» ամսագիրը։ Մանուկ հասակում Ռեյչել Կարսոնի սիրած գրողներն էին Բեատրիս Փոթերը և Ժեն Սրատտոն-Փորթերը, պատանեկության տարիներին՝ Հերման Մելվիլը, Ջոզեֆ Քոնրադը և Ռոբերտ Լուիս Սթիվենսոնը։ Նրան հետաքրքրում էին օվկիանոսների, և առհասարակ, բնության մասին պատմվածքները։ Ութ տարեկանից Կարսոնը սկսել է գրել պատմվածքներ (հաճախ՝ կենդանիների մասին), իսկ տասը տարեկան հասակում նրա պատմվածքներից մեկը տպագրվել է «St. Nicholas Magazine» ամսագրում։ Քարսոնը մինչև 10-րդ դասարանը սովորել է Սփինգդեյլի մի փոքրիկ դպրոցում, այնուհետև հարևան Պարնասուս (Parnassus'', այժմյան՝ Նյու Քենսինգթոն) քաղաքի ավագ դպրոցում, որը գերազանցությամբ ավարտել է 1925 թվականին։
Կրթություն
Դպրոցն ավարտելուց հետո Ռեյչելը սովորել է Փենսիլվանիայի օրիորդաց քոլեջում (Pennsylvania College for Women), այժյան Չատեմի համալսարանում (Chatham University): Սկզբնապես Կարսոնի հիմնական առարկան անգլերենն է եղել, սակայն 1928 թվականի հունվարին նա տեղափոխվել է կենսաբանության բաժին՝ շարունակելով հոդվածներ գրել ուսանողական թերթի համար ։ 1928 թվականին Կարսոնը ընդունվել է Բալթիմորի Ջոն Հոփքինսի համալսարան, բայց ֆինանսական դժվարությունների պատճառով ստիպված է եղել մնալ քոլեջում, որը 1929 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է։ Մասաչուսեթսի Ջրային կենսաբանության լաբորատորիայում (Marine Biological Laboratory) պրակտիկայից հետո, 1929 թվականին Ջոն Հոփքինսի համալսարանում շարունակել է ուսումնասիրել կենդանաբանություն և գենետիկա։
Մեկ տարի անց Կարսոնը տեղափոխվել է երեկոյան բաժին, քանի որ ստիպված է եղել ուսումը համատեղել աշխատանքի հետ։ Նա ասիստենտ էր Ռայմոնդ Փիրլի լաբորատորիայում, որտեղ առնետների և ճանճերի վրա փորձարկումներ էին կատարում։ Բացի նրանցից Կարսոնը ուսումնասիրել է սկյուռանմաններին և շառաչող օձերին, բայց չի զարգացրել այդ թեմաները։
1932 թվականի հունիսին նա կենսաբանության մագիստրոս է դարձել՝ պաշտպանելով ձնկերի պանեֆրոսի սաղնային զարգացման դիսերտացիան։ Նրա մոտ՝ Բալթիմոր է տեղափոխվել իր ընտանիքը՝ ծնողները և ավագ քույրը՝ երկու երեխաների հետ։ Այնուհետև Ռեյչելը ծրագրել է շարունակել հետազոտությունները և դոկտորական դիսերտացիա պաշտպանել, սակայն ընտանիքի ֆինանսական խնդիրների և Մեծ ճգնաժամի պատճառով ստիպված է եղել թողնել համալսարանը և լրիվ աշխատանքային օրով ուսուցիչ աշխատել ։
Բնապահպանական ծառայություն
1935 թվականին մահացել է Կարսոնի հայրը, և նա ստիպված է եղել խնամել ծեր մորը՝ գտնվելով աղքատության շեմին։ Սակայն նրա կենսաբանության գիտական ղեկավար (undergraduate biology mentor) Մերի Սքոթ Սկինկերի (Mary Scott Skinker) միջնորդությամբ Կարսոնը ժամանակավոր աշխատանքի է ընդունվել ԱՄՆ-ի ձկնորսության բյուրոյում : Այնտեղ նա հաղորդավարել է ամեն շաբաթ ռադիոյով հեռարձակվող «Անդրջրյան սիրավեպ» ծրագիրը, և իրականում այն ավելի լավ է վարել, քան նախկին հաղորդավարները։ Ընդհանուր թվով հեռարձակվել են յոթ րոպե տևողությամբ 52 ռադիոհաղորդումներ, որոնց նպատակը ձկների կենսաբանության և ձկնորսության բյուրոյի նկատմամբ հետաքրքրություն առաջացնելն էր։ Այս տարիներին Կարսոնը՝ իր հետազոտությունների հիման վրա, հոդվածներ է գրել տեղական ամսագրերի և թերթերի համար, որոնք պատմում էին Չեսապինյան ծովածոցի բնակիչների կյանքի մասին։
Կարսոնի տնօրենը շատ գոհ է եղել ռադիոհաղորդումների ունեցած արդյունքներից և խնդրել է նրան Ձկնորսության բյուրոյի բրոշյուրի համար ներածություն գրել, այնուհետև որոշել է նրան առաջին իսկ հնարավորության դեպքում տեղափոխել լրիվ դրույքով աշխատանքի։ 1936 թվականին բյուրոյում բացվել է այդպիսի աշխատատեղ, այն զբաղեցնելու համար նա ԱՄՆ պետական պաշտոնյայի քննություն է տվել, որը բոլոր թեկնածուներից լավ է հանձնել։ Կարսոնը դարձել է ԱՄՆ ձկնորսության բյուրոյի կրտսեր ջրային կենսաբանը՝ այդպիսով լինելով երկրորդ կինը, որն այդ կազմակերպությունում լրիվ դրույքով որակավորված պրոֆեսիոնալ աշխատանքի է ընդունվել ։
Պաշտոնավարման ժամանակ Կարսոնը զբաղվել է ձկների պոպուլացիաների սաղմնային հետազոտությունների տվյալների վերլուծությամբ, ինչպես նաև բրոշյուրներ և այլ հանրային գրականություն գրելով։ Նույն թեմայով՝ իր և այլ ծովային կենսաբանների հետազոտությունների հիման վրա, նա «The Baltimore Sun» և այլ ամսագրերի համար հոդվածներ է գրել։ 1937 թվականի հունվարին մահացել է Կարսոնի ավագ քույրը, և Ռեյչելը դարձել է իր մոր և երկու զարմիկների միակ կերակրողը։
1937 թվականի հուլիսին «Atlantic Monthly» ամսագիրը ընդունել է «Ջրերի աշխարհը» (The World of Waters) էսսեի մշակված տարբերակը, որը Կարսոնը գրել էր ձկնորսության բյուրոյի հրատարակած իր առաջին բրոշյուրի համար։ «Atlantic Monthly» ամսագրում այդ էսսեն տպագրվել է «Խոր ծովերում» (Undersea) վերնագրով։ Նրա մեջ պատկերավոր նկարագրվում էր օվկիանոսի հատակին կատարվող երևակայական ճանապարհորդություն։ Այդ հրատարակությունը շրջադարձային է եղել Կարսոնի գրական գործունեության մեջ։  «Simon & Schuster» հրատարակչությունը նրան առաջարկել է այդ հոդվածից գիրք գրել և տպագրել։ Այդպես՝ 1941 թվականին լույս է տեսել «Ծովային քամու տակ» (Under the Sea Wind) գիրքը, որը լավ արձագանք է գտել, սակայն վատ է վաճառվել։ Այդ ժամանակ Ռեյչել Կարսոնի նոր հոդվածները հայտնվել են «Sun Magazine», «Nature» և «Collier’s Weekly» թերթերում։
1945 թվականին Կարսոնը փորձել է թողնել Ձնկորսության բյուրոյի իր աշխատանքը (այն ժամանակ արդեն՝ Ձկնային ռեսուրսների և վայրի կենդանիների պաշտպանության ծառայություն), բայց նրան այդ չի հաջողվել, քանզի ԱՄՆ-ում բնագետ գիտնականների աշխատատեղերը քիչ էին, քանի որ «Մանհեթենյան նախագծի» հաջողությունից հետո ավելի շատ ֆինանսավորվում էին ֆիզիկա-տեխնիկական, այլ ոչ թե կենսաբանական հետազոտությունները։
1945 թվականի կեսին Կարսոնը զբաղվել է դուստի ուսումնասիրությամբ, որն այն ժամանակ «հեղաշրջումային թունաքիմիկատ» էր համարվում և նոր էր ենթարվում տոկսիկոլոգիական և էկոլոգիական անվտանգության ստուգման։ Այդ ժամանակ դուստը Կարսոնի հոդվածների թեմաներից սոսկ մեկն էր, որը հրատարակչության խմբագիրները անհետաքրքիր էին համարում։ Այդ իսկ պատճառով՝ դուստի մասին Կարսոնի հոդվածները տպագրվել են միայն 1962 թվականին։
Կարսոնը շարունակել է աշխատել Ձկնային ռեսուրսների և վայրի կենդանիների պաշտպանության ծառայությունում և 1945 թվականին գլխավորել է գրողների մի խումբ, որն իր առաջին ղեկավար պաշտոնն է եղել։ 1949 թվականին դարձել է ծառայության հրատարակության գլխավոր խմբագիրը։
Մի կողմից՝ այն դաշտային հետազոտություններ անցկացնելու ավելի շատ հնարավորություններ է տվել, մյուս կողմից՝ կազմակերպչական ծանր պարտականություններ է դրել։
«The Sea Around Us»
Օքսֆորդի համալսարանի հրատարակչությունը հետաքրքրություն է ցուցաբերել Կարսոնի՝ օվկիանոսային կյանքի մասին գիրք հրատարակելու առաջարկի նկատմամբ։ 1950 թվականին ձեռագիրն արդեն պատրաստ է եղել։ Գրքի լույս ընծայումից առաջ որոշ մասեր տպագրվել են «Science Digest» և «The Yale Review» թերթերում։ Գլուխներից մեկը՝ «Կղզու ծնունդը» (The Birth of an Island) վերնագրով, Գիտության զարգացմանը նպաստող ամերիկյան ասոցացիայի կողմից արժանացել է Ջորջ Վեստինգհաուզի մրցանակի ՝ լավագույն գիտահանրաճանաչ հրապարակման համար։
1951 թվականի հունիսից «The Sea Around Us»-ի տասը գլուխներ հաջորդաբար տպագրվել են The New Yorker ամսագրի համարներում։ 1951 թվականի հուլիսի 2-ին լույս է ընծայվել ամբողջական գիրքը, որը մեծ ժողովրդականություն է վայելել։ Նա 86 շաբաթ մնացել է The New York Times-ի բեսթսելլերների ցանկում, սեղմ տարբերակով տպագրվել է «Ռիդերզ դայջեստ» ամսագրում։ 1952 թվականին արժանացել է ազգային վավերագրական գրականության գրքային մրցանակի՝ (National Book Award for Nonfiction) և Ջոն Բերրոուզի մրցանակի (John Burroughs Medal) :
Այս գրքի համար Կարսոնը ստացել է երկու պատվավոր դոկտորական կոչում։ Գրքի մոտիվներով նկարահանվել է վավերագրական ֆիլմ։ Այդպիսի հաջողությունից հետո վերահրատարակվել է նաև նրա առաջին գիրքը՝ «Ծովային քամու տակ», որն այս անգամ բեսթսելլեր է դարձել։ 1952 թվականին Ռեյչել Կարսոնը հեռացել է Ձկնային ռեսուրսների և վայրի կենդանիների պաշտպանության ծառայությունից, որպեսզի լրջորեն զբաղվի գրական գործունեությամբ։ Այդ ժամանակ Կարսոնը ուսումնասիրում էր իր գրքի հիման վրա նկարահանվող ֆիլմի սցենարը և հանդիպումների բազմաթիվ հրավերներ էր ունենում։
Նա խիստ դժգոհել էր ֆիլմի պրոդյուսեր և ռեժիսոր Իրվին Ալլենի (Irwin Allen) սցենարից։ Ըստ նրա՝ սցենարը գիտական տեսանկյունից բազմաթիվ վրիպակներ ուներ և սխալ էր հաղորդում նրա գրքի մթնոլորտը, ֆիլմը չափազանց թեթև և արկածային էր։ Հեղինակային իրավունքը նրան թույլ է տվել նախապես ծանոթանալ ֆիլմի սցենարին և գրախոսություն գրել, սակայն նա չէր կարող ֆիլմի բովանդակությունը և աշխատանքները փոխել։ Չնայած Կարսոնի առարկություններին՝ Ալլենը թողարկել է այդ ֆիլմը, որը արժանացել է «Օսկարի»՝ 1953 թվականի լավագույն վավերագրական լիամետրաժ ֆիլմ անվանակարգում։ Սակայն Կարսոնը դժգոհ է մնացել և այլևս ոչ մեկին չի վաճառել իր գրական ստեղծագործությունները էկրանավորելու իրավունքը։
«Ծովի սահմանը»
1953 թվականի սկզբին Կարսոնը զբաղվել է Ատլանտյան օվկիանոսի ափի կենդանի օրգանիզմների էկոլոգիայի և կենասաբանության ուսումնասիրմամբ։ 1955 թվականին նա ավարտել է իր ծովային եռագրության երրորդ հատորը՝ «Ծովի սահմանը» (The Edge of the Sea), որում նկարագրել է առափնյա էկոհամակարգերի կյանքը՝ մասնավորապես ԱՄՆ-ի արևելյան ափին։
Այս գրքի գլուխների սեղմ տարբերակները տպագրվել են «The New Yorker» ամսագրի երկու համարներում, իսկ 1955 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Houghton Mifflin Harcourt հրատարակչությունում տպագրվել է ամբողջ գիրքը։ Այն նույնպես դրական արձագանք է գտել։
1955-1956 թվականներին Կարսոնը հոդվածներ է գրել գիտահանրաճանաչ ամսագրերի համար, ինչպես նաև սցենար՝ «Օմնիբուս» հեռուստասերիալի «Ինչ-որ բան երկնքի մասին» (Something About the Sky) սերիայի համար։ Կարսոնը նպատակ է ունեցել գրել էվոլուցիայի թեմայով գիրք, սակայն Ջուլիան Հակսլին առաջ է անցել նրանից՝ հրատարակելով իր «Էվոլուցիան գործողության մեջ» (Evolution in Action) գիրքը։ Կարսոնը դժվարացել է պարզ և մատչելի լեզվով նոր բան գրել այդ թեմայով, այդ իսկ պատճառով նա հրաժարվել է աշխատել այդիպիսի գրքի վրա։
Էկոլոգիական հետազոտություններ
1956 թվականից հետո Ռեյչլ Կարսոնի գիտական հետազոտությունների և գրական ստեղծագործությունների հիմնական ուղղությունը դարձել են էկոլոգիան և մարդածին աղտոտումից, հատկապես՝ թունաքիմիկատներից շրջակա միջավայրի պաշտպանությունը։ Հնարավոր է, դրան նպաստել են նրա ընկերները, որոնք մի օր Կարսոնի մոտ են բերել մի քանի մահացող կեռնեխներ, որոնք տուժել են դուստից ։
Այս թեմայով Կարսոնի առաջին հրապարակումը «Երկրի հիշատակումը» գիրքն է եղել (Remembrance of the Earth): Բացի գիտական և գրական աշխատանքից, Կարսոնը անդամակցել է «The Nature Conservancy» և այլ բնապահպանական հասարակական միավորումների, ինչպես նաև նախատեսել է գնել հողամաս՝  Մեն նահանգում՝ այնտեղ «Կորած անտառները» (Lost Woods) անվամբ մասնավոր արգելոց հիմնելով։
1957 թվականի սկզբին մահացել է Ռեյչելի զարմուհիներից մեկը՝ որբ թողնելով իր հնգամյա որդուն՝ Ռոջեր Քրիստին (Roger Christie): Ռեյչելը որդեգրել է երեխային և նրա ու մոր մասին հոգ տանելու համար տեղափոխվել է Սիլվեր Սփրինգ (Մերիլենդ), բայց շարունակել է զբաղվել շրջակա միջավայրի պաշտպանության խնդիրներով։
1957 թվականի վերջից Կարսոնը սկսել է ուսումնասիրել այն ժամանակ ԱՄՆ-ում ծրագրված թունաքիմիկատների լայն կիրառման անվտանգության թեման ։ ԱՄՆ գյուղատնտեսության նախարարությունը այդ քայլով նպատակ է ունեցել ամբողջությամբ ոչնչացնել 1930-ական թվականներին Հարավային Ամերիկայից ինտրոդուկցիայի ձևով պատահաբար Հյուսիսային Ամերիկա բերված կարմիր մրջյուններին, որոնք վտանգավոր էին ալերգիկ մարդկանց համար։ Մշակվել են նաև քլորօրգանական և ֆոսֆորօրգանական միջատասպանների կիրառման այլ ծրագրեր, որոնց էկոլոգիական ազդեցությունն այն ժամանակ դեռ բավարար չափով հետազոտված չի եղել և հաճախ հաշվի չի առնվել։ Թունաքիմիկատների չարաշահման վտանգավոր հետևանքները դարձել են Կարսոնի հետազոտությունների հիմնական թեման։
«Լուռ գարունը»
1962 թվականի սեպտեմբերի 27-ին «Houghton Mifflin» հրատարակչությունում լույս է տեսել Ռեյչել Կարսոնի ամենահայտնի գիրքը՝ «Լուռ գարունը» ։ Գրքում մանրամասնորեն և մատչելի լեզվով նկարագրվել է շրջակա միջավայրի վրա թունաքիմիկատների վնասակար ազդեցությունը։ Ռեյչելը առաջին և միակ հետազոտողը չի եղել, որ հանրայնորեն արտահայտել է իր մտավախությունները դուստի և այլ թունաքիմիկատների օգտագործման վերաբերյալ։ Սակայն հենց նրա գիրքն է իր մատչելի և պոետիկ լեզվով գրավել մարդկանց ուշադրությունը և խթանել է շրջակա միջավայրի պահպանության հասարակական շարժման ծավալմանը ։
«Լուռ գարունը» բազմիցս վերահրատարակվել է։ 1994 թվականի վերահրատարակության նախաբանը գրել է ԱՄՆ փոխնախագահ Ալբերտ Գոռը ։ 2012 թվականին «Լուռ գարունը»՝ շրջակա միջավայրի պահպանության գործում իր ունեցած մեծ ավանդի համար Ամերիկայի քիմիական հանրության կողմից ներառվել է Քիմիական ազգային պատմական տեսարժանությունների ցանկում( National Historic Chemical Landmarks) :
1960 թվականին Կարսոնը հետազոտության համար ավելի քան բավարար նյութեր էր արդեն հավաքել, և գրքի գրելը զգալիորեն արագացել էր։ Բացի գիտական գրականության ուսումնասիրությունից, նա անմիջականորեն ուսումնասիրել էր մարդկանց հիվանդությունների հարյուրավոր առանձին դեպքեր և թունաքիմիկատների ազդեցության հետևանքով բնապահպանական վնասներ։ Սակայն 1960 թվականի հունվարին նրա մոտ հայտնաբերվել է տասներկումատնյա աղիքի խոց, որը վարակիչ հիվանդությունների տեսքով բարդություններ է առաջացրել և մի քանի շաբաթ նրան գամել է անկողնուն։ Դա դանդաղեցրել է «Լուռ գարնան» վրա տարվող աշխատանքները։ Կարսոնը մարտին գրեթե ապաքինվել է և գրել սևագրություններ՝ գրքի երկու գլուխների համար, որոնցում քննարկել է թունաքիմիկատների քաղցկեղածին ազդեցությունը, սակայն հետո իր մոտ հայտնաբերել է կիստա՝ ձախ կրծքում, որի պատճառով մաստէկտոմիա է արել՝ այն ակնկալիքով, որ դա կկանխարգելի հետագա բարդույթները և այլևս բուժում չի պահանջվի։ Սակայն նորագոյացությունը չարորակ է եղել և առաջացրել է մետաստազներ։
Չնայած հիվանդությանը՝ Կարսոնը շարունակել է աշխատել ոչ միայն «Լուռ գարնան», այլև նոր «The Sea Around Us» հրատարակության, և մի ֆոտոալբոմի վրա, որի աշխատանքներում նրան աջակցել է լուսանկարիչ Էրիխ Հարտմանը (Erich Hartmann): 1961 թվականին «Johns Hopkins Magazine» ամսագրի մայիսյան և հունիսյան համարներում տպագրվել է այդ ֆոտոալբոմը՝ «Ծովը» վերնագրի (The Sea) ներքո. Կարսոնը ստորագրել է Հարտմանի լուսանկարների տակ։ Այդ աշխատանքները նույնպես դանդաղացրել են «Լուռ գարնան» հրատարակումը։
1960 թվականի վերջին Կարսոնը հասցրել է ավարտել գրեթե ողջ հետազոտական և գրական աշխատանքը՝ բացի այդ պահին վնասատուների թվաքանակի կենսաբանական վերահսկողության և որոշ նոր թունաքիմիկատների վերաբերյալ հետազոտությունների քննարկումից։ Կարսոնի առողջական վիճակը չի բարելավվել, ինչի պատճառով «Լուռ գարնան» հրատարակությունը ստիպված է եղել հետաձգել մինչև 1961 թվական, իսկ հետո՝ 1962 թվականի սկիզբ։
«Լուռ գարնան» հրատարակումից հետո Ռեյչելը գրել է իր ընկերոջը.
Հաղորդման համար Կարսոնը նկարահանվել է իր տան պատշգամբում և կեղծամով նստած, քանի որ մետաստազները տարածվել էին ողնաշարի վրա և նրա մազերը թափվել էին։ CBS Reports-ի թողարկումը, որը դիտել է 10-ից մինչև 15 միլիոն ամերիկացի, Կարսոնին հսկայական հասարակական աջակցություն է տվել, և «Լուռ գարնան» քննադատությունը գործնականում ձախողվել է։ 1963 թվականի մայիսին նա ելույթ է ունեցել ԱՄՆ Սենատի ենթակոմիտեի առջև։ Մինչև տարեվերջ նա ստացել է բազմաթիվ հասարակական մրցանակներ, այդ թվում՝ Ամերիկայի աշխարհագրական կազմակերպության  կողմից տրված Կալլումի և Օդյուբոնի մեդալները։ Դարձել է Ամերիկյան արվեստի և գրականության ակադեմիայի անդամ։
Անձնական կյանք
Ռեյչել Կարսոնը երբեք չի ամուսնացել և չի ունեցել երեխաներ։ Դրա պատճառով, ինչպես գրել է Լինդա Լիրը, մի քանի հրապարակումներում նշվել է, իբր ԱՄՆ-ի գյուղատնտեսության նախկին նախարար Էզրա Տաֆտ Բենսոնը ԱՄՆ նախկին նախագահ Դուայթ Էյզենհաուերին գրել է, որ Ռեյչելը հավանաբար կոմունիստ է, քանզի այդպես էլ չի ամուսնացել՝ չնայած իր գեղեցկությանն ու գրավչությանը։ Սակայն չկան այս նամակի գոյությունը  ապացուցող փաստեր։
Ռեյչելը Դորոտի Ֆրիմենի հետ առաջին անգամ հանդիպել է 1953 թվականի ամռանը՝ Սաութպորտ քաղաքում (Լինկոլն շրջան (Մեն))։ Ֆրիմենը նախօրոք տեղեկացել է, որ Կարսոնը պատրաստվում է բնակություն հաստատել այդ վայրերում, և նրան նամակ է գրել՝ առաջարկելով հանդիպել։ Այդպես նրանց միջև հարաբերություններ են սկսվել, որոնք հեղինակների մի մասը նկարագրում են որպես ընկերական, մի մասն էլ՝ սիրային հարաբերություններ։ Այսպես թե այնպես, այդ հարաբերությունները տևել են մինչև նրա կյանքի վերջը։ Նրանք ամառները միասին են անցկացրել՝ Մեն նահանգում, իսկ մնացած տարվա եղանակներին նամակագրական կապ են պահել. 12 տարում գրել են մոտավորապես 900 նամակ ։
Դորոտի Ֆրիմենը մեծացել է Մասաչուսեթս նահանգի ծովափնյա Մարբլհեդ քաղաքում։ Ամռանը ընտանիքի հետ հաճախ այցելել է Սաութպորտ։ Տնտեսուհի է աշխատել, իսկ 1924 թվականին ամուսնացել է Սթենլի Ֆրիմենի հետ (Stanley Freeman): 1926 թվականին ծնվել է նրանց միակ երեխան, որին անվանել են հոր պատվին՝ Սթենլի Ֆրիմեն կրտսեր (Stanley Freeman, Jr.) : Ռեյչելի կենսագիր Լինդա Ջ. Լիրը (Linda J. Lear) գրել է. «Կարսոնը նվիրված ընկերուհու և հարազատ հոգու կարիք շատ էր զգում, որը կլսեր նրան՝ առանց խորհուրդներ տալու, կընդուներ նրան ամբողջությամբ, թե՛ որպես գրող և թե՛ որպես կին»։ Այդպիսի ընկերուհու դերը կատարել է Դորոտին։
Ընկերուհիները ընդհանուր հետաքրքրություններ շատ ունեին, որոնցից գլխավորը բնությունն էր։ Այդ իսկ պատճառով նրանք շատ էին հաղորդակցվում նամակներով և ամառները իրար հետ էին անցկացնում։ Ջանետ Մոնտեֆիորեն (Janet Montefiore) պնդել է. «Նրանք իրենց սերն արտահայտել են միայն նամակներում, և հազվադեպ՝ հրաժեշտի ժամանակ համբույրով կամ ձեռքսեղմումով»։ Կարսոնի նամակներից մի քանիսը Ֆրիմենը տալիս էր իր ամուսնուն, բայց մեծամասամբ աշխատում էր ցույց չտալ։ Երբեմն մի ծրարի մեջ երկու նամակ էր ուղարկվում. մեկը՝ ամուսնու կամ Կարսոնի մոր ներկայությամբ կարդալու, մյուսը՝ միայն ստացողի համար, որն ընթերցվելուց հետո միանգամից ոչնչացվում էր։
Կարսոնի մահից առաջ նա և Ֆրիմենը ոչնչացրել են հարյուրավոր նամակներ։ Պահպանվածները հրատարակվել են 1995 թվականին՝ «Միշտ, Ռեյչել. Ռեյրել Կարսոնի և Դորոտի Ֆրիմենի նամակները, 1952—1964. հայտնի ընկերության ինտիմ պատկերը» (Always, Rachel: The Letters of Rachel Carson and Dorothy Freeman, 1952–1964: An Intimate Portrait of a Remarkable Friendship) վերնագրի տակ։ Այն հրատարվել է «Beacon Press» հրատարակչությունում՝ Ֆրիմենի թոռան խմբագրմամբ ։ Սառա Տյոսսեմի (Sarah F. Tjossem) խոսքերով՝ Կարսոնի և Ֆրիմենի հարաբերությունները այն տեսակին էին պատկանում, որը Քերոլայն Հեյիլբրուն (Carolyn Heilbrun) նկարագրել էր որպես ամուր կանացի ընկերություն, որտեղ կարևոր է ոչ թե այն, հոմոսեքսուալ են նրանք, թե հետերոսեքսուալ, սիրուհիներ են, թե ոչ, այլ այն, որ երկուսին էլ հատուկ է հասարակական ոլորտում աշխատանքի հիասքանչ էներգիան ։
Մահ
1964 թվականի հունվարին Ռեյչել Կարսոնը, որն արդեն թուլացել էր կրծքի քաղցկեղի և ռադիոթերապիայի պատճառով, վարակվել է շնչառական վիրուսային հիվանդությամբ, որն արագ զարգացել է։ Նույն տարվա փետրվարին նրա մոտ լուրջ անեմիա է ախտորոշվել, որը քաղցկեղի ճառագայթային թերապիայի կողմնակի հետևանք է եղել։ Սակայն ճառագայթային թերապիան նույնպես չի կարողացել կանգնեցնել մետաստազների աճը. մարտին դրանք հայտնաբերվել են լյարդում։ Ռեյչել Կարսոնը մահացել է 1964 թվականի ապրիլի 14-ին՝ սրտամկանի ինֆարկտից՝ Սիլվեր-Սփրինգի իր տանը ։ Կարսոնի մարմինը դիակիզվել է, մասունքները թաղվել են Մերիլենդ նահանգի Ռոքվիլլ քաղաքի Parklawn Memorial Gardens գերեզմանատանը, որտեղ թաղված է եղել նրա մայրը ։
Գրական ժառանգություն
Իր ձեռագրերը և այլ թղթերը Ռեյչել Կարսոնը կտակել է Յեյլի համալսարանին, քանի որ այնտեղ տեղակայված Բեյնեկեի հազվագյուտ գրքերի և ձեռագրերի գրադարանը այն ժամանակ հագեցած էր նորագույն տեխնիկայով և կարող էր պահպանել իր գործերը ապագա ընթերցողների համար։ Լիտագենտ Մարի Ռոդելը գրեթե երկու տարի ուսումնասիրել և կատարելագործել է Կարսոնի գրավոր ժառանգությունը։ Նա իր անձնական նամակները հետ է ուղարկել թղթակիցներին և միայն նրանց համաձայնությամբ ուղարկել արխիվ ։ Ռեյչել Կարսոնից մնացած լուսանկարների մեծ մասը արված են ճանապարհորդությունների և հանգստի ժամանակ, և չեն տալիս տեղեկություններ նրա հետազոտական աշխատանքների վերաբերյալ։
1965 թվականին Ռոդելը հրատարակել է Կարսոնի «Զարմանալու ունակությունը» (a Sense of Wonder) էսսեն, որը հեղինակը մտադիր էր ընդլայնել և դարձնել մի ամբողջ գիրք, բայց այդպես էլ չի հասցրել այդ անել։ Էսսեն տպագրվել է Չարլզ Պրատի (Charles Pratt) և այլ լուսանկարիչների լուսանկարների հետ։ Կյանքի օրոք չհրապարակված այս աշխատանքում Ռեյչել Կարսոնը ծնողներին համոզում էր իրենց երեխաներին ավելի երկար թողնել բնության գրկում, որպեսզի նրանք «.... բնական աշխարհի հետ շփումից երկար ժամանակ հիշվող հաճույք ստանան.... այն հաճույքը, որը հասանելի է յուրաքանչյուրին, ով ենթարկվում է երկրի, ծովի, երկնքի և նրանց զարմանալի կյանքի ազդեցությանը»։