cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջրանցք
Ջրմուղի ջրանցքները ծառայում են ջրամատակարարման աղբյուրից ջուրը սպառողին հասցնելու համար։ Շահագործման պայմաններից և սանիտարական պահանջներից ելնելով՝ երբեմն կիրառում են ջրմուղ ջրանցքներ։ Լաստառաքման ջրանցքները ծառայում են փայտանյութը ցրիվ կամ լաստերով փայտամթերման վայրից մինչև լաստառաքման գետը կամ Փայտասղոցման գործարան փոխադրելու համար։ Ձկնաբուծական ջրանցքները ծառայում են արհեստական ձվադրատեղերին ջուր մատակարարելու և առանձին մեկուսացված ջրամբարները գետի հետ միացնելու համար Կոմպլեքսային ջրանցքները կառուցում են մի քանի ջրատնտեսական խնդիրներ միաժամանակ լուծելու համար։ Օրինակ, Մոսկվայի անվ. ջրանցքը ծառայում է նավարկության, ջրամատակարարման և ջրավորման նպատակների համար։ Ջրանցքի լայնական հատվածքի ձևերը կախված են ջրանցքի նշանակումից, գրունտի շինարարական հատկություններից, հողային աշխատանքների կատարման պայմաններից։ Փափուկ գրունտներում ջրանցքները կառուցում են հիմնականում սեղանաձև և բազմանկյուն հատվածքով։ Ուղղանկյուն հատվածքը նպատակահարմար է ժայռոտ փորվածքներում ջրանցք կառուցելիս։ Ջրանցքի հատվածքի չափերը որոշում են հիդրավլիկական հաշվարկներով՝ ելնելով նավերի և լաստերի չափերից, տվյալ ջրանցքի պայմանների համար թույլատրելի արագություններից։ Ջրանցքի շեպերի թեքությունը որոշվում է ըստ գրունտի բնույթի։ ջրանցքում ջրի թույլատրելի արագություններն ունեն սահմանային արժեքներ՝ առավելագույն (որի դեպքում բացառվում է ջրանցքի ողողման հնարավորությունը) և նվազագույն (որը պաշտպանում է հունը տղմոտումից և բուսակալումից)։ Ջրանցքները կառուցում են հավաքովի կամ ամբողջական երկաթբետոնե սալերից երեսապատումով կամ առանց երեսապատման։ Երեսապատումը ջրանցքին պաշտպանում է ողողումից, կրճատում ծծանցման հաշվին ջրի կորուստը և փոքրացնում հատակի և շեպերի խորդուբորդությունը։ Ջրանցքների երեսապատումը կատարվում է քարե սալարկով, բետոնե, երկաթբետոնե ու ասֆալտային սալերով։ Ծծանցումից խուսափելու համար ջրանցքներում երեսապատումից բացի կիրառում են նաև գրունտի մեխանիկական խտացում, աղմավորում են։ Բացի շահագործման հետ կապված հատուկ կառույցներից (շլյուզներ, պոմպակայաններ, ջրթողներ և այլն) բոլոր ջրանցքների ծրագծերի վրա կան տարբեր նշանակման կառույցներ (խողովակներ, դյուկերներ, թունելներ, կամուրջներ, ջրանցույցներ, ուղանցույցներ, արագահոսք, ջրանկում և այլն)։
Մ․ թ․ ա․ 5-3-րդ հազարամյակներում Հին Արևելքի երկրներում հողագործության զարգացմամբ պայմանավորվեց ոռոգման և ջրավորման ջրանցքների կառուցումը (օրինակ, Հին Եգիպտոսում, մ․ թ․ ա․ 5-րդ դար, Չինաստանում, մ․ թ․ ա․ III հազարամյակներում)։ Նավարկելի ջրանցքների կառուցումը նույնպես սկսվել է հնում (օրինակ, մ․ թ․ ա․ 6-րդ դար Նեղոսը Կարմիր ծովի հետ միացնող ջրանցք)։ Միջին դարերում նավարկելի ջրանցքներ են կառուցվել հիմնականում Հոլանդիայում, Ֆրանսիայում, Անգլիայում։ Հայաստանի տարածքում ջրանցքներ սկսել են կառուցել մ․ թ․ ա․ 9-րդ դարում։ Դրանցից խոշորագույնը մ․ թ․ ա․ 9-8-րդ դարերին կառուցված Մենուայի ջրանցքն է։ Կառուցվել են նաև բազմաթիվ այլ ջրանցքներ, որոնց մի մասը գործում են առ այսօր (օրինակ, Դալմայի ջրանցքը)։ 7-10-րդ դարերին ջրանցքներ են կառուցվել Զվարթնոցում, Գավառում, Տաթևում, Անիում։ 17-րդ դարին են վերաբերում էջմիածնի և Խաթունարխի ջրանցքները։ Խորհրդային ռեժիմի հաստատումից հետո Հայաստանում կառուցվեցին մեծ թվով ոռոգման ջրանցքներ (Հոկտեմբերյանի ջրանցք, Արտաշատի ջրանցք, Թալինի ջրանցք, Կոտայքի ջրանցք, Նորքի ջրանցք, Շիրակի ջրանցք, Ստորին Հրազդանի ջրանցք և այլն)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ջրանցքներ Կատեգորիա:Ջրագրություն
Բուժիմ (համայնք)
Բուժիմ համայնք (, Општина Бужим), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականերոն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում։ Համայնքի վարչական կենտրոնն է Բուժիմ քաղաքը ։
Բնակչություն
2012 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ համայնքում բնակվել են 18030 մարդ ։
Տեղադրությունը Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում
Տեղակայված է երկրի ծայր հյուսիսարևելյան հատվածում։ Արևելքում սահմանակցում է Բոսանսկա Կրուպա համայնքի հետ, հարավ՝ Ցազին համայնքի հետ, արևմուտքում և հյուսիսում՝ Վելիկա Կլադուշա համայնքի հետ, իսկ հյուսիս-արևելքում՝ խորվաթական Դվոր նա Ունի համայնքի հետ։
Ճանապարհներ
Բուժիմ համայնքի տարածքով անցնում են մի քանի ռազմավարական կարևոր ավտոճանապարհներ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության համայնքներ
Վենևիտինովո
Վենևիտինովո (Веневитиново), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Նադեժդինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 85 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Նադեժդինսկի շրջանի բնակավայրեր
Նովոինգուլկա
2001 թվականի տվյալներով Նովոինգուլկա գյուղում բնակվում էր 704 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1214 կմ²։
Գյոլփունար
Գյոլփունար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Լևոն Միսակյան
Լևոն Վլադիմիրի Միսակյան (, Երևան), բռնցքամարտիկ, սպորտի վարպետության թեկնածու (1967 թ.), ԽՍՀՄ պատանիների բրոնզե մեդալակիր (1967 թ.), մարզադպրոցի տնօրեն, ՀԽՍՀ վաստակավոր մարզիչ (1987 թ.)։
1964 թվականին ավարտել է Երևանի Պերճ Պռոշյանի անվան միջնակարգ դպրոցը, 1970 թվականին՝ Երևանի ֆիզիկական կուլտուրայի ինստիտուտի սպորտային բաժինը, մարզիչ-մանկավարժի որակավորմամբ։ 1970-1971 թվականներին եղել է "Աշխատանքային ռեզերվներ" ընկերության մարզիչ, 1971-1972 թվականներին՝ Ենգիբարյանի բռնցքամարտի մարզադպրոցի մեթոդիստ, ֆինանսա-տնտեսագիտական տեխնիկումի դասատու։ 1973 թվականից աշխատում է "Աշխատանք" կամավոր մարզական ընկերության բռնցքամարտի մասնագիտացված դպրոցի ուսմասվար, մարզիչ, դպրոցի տնօրեն (1987 թվականից առ այսօր)։
Կատեգորիա:Հայ բռնցքամարտիկներ Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Լավագույն երգ (MTV)
Լավագույն երգ (Best Song), MTV Europe Music Awards-ի մրցանակներից մեկը։ Այս անվանակարգում առաջին հաղթողները Իուսսու Ն’Դուրը և Նենե Չերին էին (Youssou N’Dour and Neneh Cherry)։ Մեկից ավելի մրցանակներ ստացել են՝ Փինկ (2002, 2008) և Բիյոնսե (2003, 2009), Լեդի Գագա (2010, 2011)։
Այս անվանակարգում ռեկորդ Rihanna-ն է սահմանել։ Չնայած նրան, որ այս անվանակարգում նա արժանացել է 7 մրցանակի, նրա մոտ չկա ոչ մի մրցանակ։
Ռիհաննան և Լեդի Գագան այն երգիչներն են, ովքեր արդեն 3 տարի շարունակ արժանանում են այս մրցանակին։
Կատեգորիա:MTV եվրոպական երաժշտական մրցանակաբաշխություն
Բնության թանգարան (Սոչի)
Սոչիի ազգային պարկի բնության թանգարան (Музе́й приро́ды Со́чинского национа́льного па́рка), մշակութային, կրթական հաստատություն Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասի Սոչի քաղաքի Խոստինսկի շրջանի Մացեստա միկրոշրջանում։ Սոչիի ազգային պարկի ցուցահանդեսային բաժինն է։ Բացվել է 1998 թվականին 1984 թվականին կառուցված շենքում ։
Նկարագրություն
Սոչիի բնության թանգարանը հիմնադրվել է 1998 թվականին։ Թանգարանի այցելուները հնարավորություն ունեն ծանոթանալու Արևմտյան Կովկասի բուսական և կենդանական աշխարհի պատմությանը։ Թանգարանը համարվում է Սոչիի ազգային պարկի ցուցասրահը։ Բնության թանգարանի տարածքը 80 մ2 մի փոքր մեծ է։ Ունի երկու սրահ։ Առաջին սրահում ներկայացված է ազգային պարկի և առողջարանի պատմությանը, երկրորդ սրահում` Մեծ Սոչիի բնության պատմությունը ։
Ցուցադրություն
Թանգարանի ցուցադրությունը բաժանված է ըստ կլիմայական գոտիների։ Այստեղ կան ստենդներ և դիորամներ, որտեղ ներկայացված են բարձր լեռները, անտառային բեկորներ այնտեղ բնակվող տարբեր բնակիչների հետ միասին։ Այստեղ ցուցադրված են կովկասյան ջրասամույրի, կովկասյան գորշ արջի, կովկասյան լեռնային այծի խրտվիլակներ։ Կան նաև մեծ թվով հերբարիում բույսեր, մրգեր, թռչունների ձվեր։ Թանգարանում ներկայացված են օգտակար հանածոների արժեքավոր ցուցանմուշներ։ Թանգարանային ցուցադրության մի մասը գտնվում է Կրասնոպոլյանսկի անտառային տնտեսությունում, որի կազմում ներկայացված են էկզոտիկ բույսեր Հյուսիսային Ամերիկայից, Չինաստանից և Ճապոնիայից ։
Հասցե
Թանգարանը գտնվում է Ռուսաստանի Սոչի քաղաքի Ռուչեյ դե Սիմոնա 3 հասցեում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի թանգարաններ
Ֆեռերա դի Վարեզե
Ֆեռերա դի Վարեզե (Ferrera di Varese), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում ։
Բնակչությունը ըստ 2004 թվականի տվյալների կազմում է 677 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 564 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 1 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 21030։ Հեռախոսային կոդը՝ 0332։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ուռեկ (Երզնկայի գավառ)
Ուռեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում ։ Գտնվում էր Արևմտյան Եփրատի ձախ կողմի Մերջան գետի ստորին հոսանքի ձախ ափին, Մերջան լեռան հյուսիսային ստորոտում, Երզնկա քաղաքից 18 կմ հարավ-արևելք։
Պատմություն
Բնակչության մի մասը բնաջնջվել է 1895 թվականի կոտորածների ժամանակ։ Փրկվածները ամբողջությամբ կոտորվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Տնտեսություն
Գյուղն հայտնի էր խաղողի և թթի մշակությամբ։ Բնակչությունը զբաղվում էր նաև արհեստներով։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ուռեկի մոտ էր գտնվում Չարչարանաց (Գրիգոր Լուսավորիչ) վանքը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(7135) 1993 VO
(7135) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի նոյեմբերի 5-ին Յոշիսադա Սիմիձուի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Նաչի-Կացուուրայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,488275 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9498 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0268 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1433,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,251106 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,72° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոշիսադա Սիմիձուի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Տակեշի Ուրատայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Օտրադո-Կուբանսկոե
Օտրադո-Կուբանսկոե (Отрадо-Кубанское), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Գուլկևիչիի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3650 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Գուլկևիչիի շրջանի բնակավայրեր
No Mediocre
«No Mediocre» (հայ.՝ Ոչ միջակ), ամերիկացի ռեփեր T.I.-ի երգն է համագործակցությամբ ավստրալիացի ռեփեր Իգի Ազալիայի հետ։ Երգը թողարկվել է 2014 թվականը հունիսի 17-ին որպես T.I.-ի «Paperwork» իններորդ ստուդիական ալբոմի գլխավոր սինգլ ։
Նախապատմություն
2013 թվականի նոյեմբերի 22-ին T.I.-ը հայտարարում է որ իր թվով իներորդ ստուդիական ալբոմը թողարկելու համար նա ստորագրել է պայմանագիր Columbia Records լեյբլի հետ ։ Ի սկզբանե նրա ալբոմը պետք է թողարկվեր «Trouble Man II: He Who Wears the Crown» անվանումով, որը նրա 2012 թվականին թողարկված ալբոմի շարունակություններ էր, սակայն ալբոմի գործադիր պրոդյուսեր Ֆարել Վիլյամսի հետ քննարկելուց հետո նա փոխում է իր միտքը։ 2013 թվականի դեկտեմբերի 16-ին հայտնի է դառնում, որ T.I.-ը իր իններորդ ալբոմը անվանելու է «Paperwork: The Motion Picture» (ավելի ուշ փոխվում է պարզապես «Paperwork») ։
2014 թվականի հունիսի 17-ին T.I.-ը թողարկում է իր «Paperwork» ալբոմի գլխավոր սինգլը՝ «No Mediocre» երգը, համագործակցությամբ ավստրալիացի ռեփեր Իգի Ազալիայի հետ։ Նրանք իրար հետ նախկինում թողարկել էին «Change Your Life» (2013) և «Murda Biznes» (2012) երգերը, որոնց համար նաև նկարահանվել էր տեսահոլովակ։
Կենդանի կատարումներ
2014 թվականի հունիսի 29-ին T.I.-ը և Իգի Ազալիան երգը կատարել են BET մրցանակաբաշխության ժամանակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2014 սինգլներ Կատեգորիա:T.I. երգեր Կատեգորիա:Իգի Ազալիայի երգեր Կատեգորիա:2014 երգեր
Դիմակ
Դիմակ (պահլավերեն demak - կերպարանք, ձև), որևէ պատկերով (մարդու դեմք, կենդանու մռութ, դիցաբանական էակի գլուխ) խավաքարտից կամ այլ նյութերից պատրաստված՝ մարդու դեմքին հագցվող հատուկ հարմարանք։
Պատմական ակնարկ
Դիմակները գործածվում են հնագույն ժամանակներից՝ 1․ որպես ծիսադիմակներ․ կրել են ծիսակատարությունների (պաշտամունքային ն մոգական պարեր նն) մասնակիցները։ 2․ Թաղելիս մահացածի դեմքին դրվող դիմակ։ Փայտից, կավից, ոսկուց և այլ նյութերից պատրաստված դիմակներ են հայտնաբերվել Եգիպտոսի, Կարթագենի, Նինվեի, Մեքսիկայի, Իրանի և ուրիշ երկրների հին գերեզմանոցներում։ Այդ դիմակները մեծ մասամբ անհատական են և դիմապատկերային։ 3․ Թատերական դիմակներ, օգտագործել են ղեոասաններն անտիկ Թատրոնում։ Դիմակները փոխարինել են դիմախաղին, հաղորդել տարբեր հոգեկան ապրումներ (օրինակ, դիմակի մի կողմում պատկերվում Էր տառապանք, մյուսում՝ ուրախություն)։ Դերասանի ձայնը ուժեղացնելու համար դիմակի ներսում եղել են մետաղյա ձայնադարձիկներ։ Միջին դարերում դիմակներ են օգտագործել հիստրիոնները, սկոմորոխները։ Հայ գուսաններն օգտագործել են նաև երկդեմ դիմակներ։ 16-18-րդ դարերում դիմակներ են կրել իտալական կոմեդիա դելլ արտեի կատակերգական պերսոնաժները։ Թատերական դիմակները տարածված են եղել Հնդկաստանի, 1․ Թաղման դիմակ՝ Միկենքի Ա գերեզմանոցի 4-րդ դամբարանից, ոսկի (մ․թ․ա․ 16-րդ դարի, Ազգային թանգարան, Աթենք), 2․ ծիսային դիմակ (Աֆրիկա) Թատերական դիմակներով դերասաններ․ 1․ մանրանկար 13-րդ դարի Կիլիկիայում ընդօրինակված Ավետարանից, 2․ մանրանկար 1290-ին Դրազարկում ընդօրինակված Ավետարանից, ծաղկող՝ Թորոս քահանա (երկուսն Էլ՝ Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվ․ Մատենադարանում) Ինդոնեզիայի, Ճապոնիայի և Ասիայի այլ երկրների ավանդական թատրոններում։ Երբեմն դիմակներ օգտագործվում են ժամանակակից թատրոնում (օրինակ, «Բեռլիներ անսամբլում», Բ․ Բրեիսոի «Կովկասյան կավճե շրջանակը» պիեսի ներկայացման մեջ)։ 4․ Ծպտվելու դիմակներ, որ կրում են կառնավալնևրի, դիմակահանդեսների ժամանակ։ 5․ Գիպսից կամ այլ նյութից մահացածի դեմքից հանված պատճեն։ 6․ Բժշկության ասպարեզում՝ սարք (կամ ապարատի մաս), որ դնում են հիվանդի դեմքին օրգանիզմի ընդհանուր ցավազրկման (նարկոզ) նպատակով։ 7․ Կոսմետիկայում՝ դեմքի մաշկը բուժելու կամ խնամելու եղանակներից մեկը։
Կատեգորիա:Դիմակներ
Յորգոս Սեֆերիս
Յորգոս Սեֆերիս ((Γιώργος Σεφέρης), ), իսկական ազգանունը՝ Սեֆերիադիս (Σεφεрιάδης), հույն նշանավոր բանաստեղծ, Նոբելյան մրցանակակիր (1963)։
Գործունեություն
1918-1925 թթ. Փարիզում ուսումնասիրել է իրավագիտություն։ 1926-1962 թվականներին կատարել է դիվանագիտական աշխատանք։ Հրատարակել է «Շրջադարձ» (1931), «Ցիստեռն» (1932), «Պատմությունը առասպելներում» (1935), «Փորձերի գիրք» (1940), «Ա տախտակամածի օրագիրը» (1940), «Բ տախտակամածի օրագիրը» (1944), «Կեռնեխ» (1947), «Գ տախտակամածի օրագիրը» (1955) ժողովածուները։ «Տախտակամած» փոխաբերությունը բանաստեղծություններում ներկայացնում է անընդհատ շարժվող բեմահարթակ, որտեղ բանաստեղծը գործում է ու խորհրդածում։
Դիմադրության տարիներին երգել է ազատության համար մարտնչող ժողովրդին։ 1963 թ. ստացել է Նոբելյան մրցանակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հույն գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Իզմիրում ծնված անձինք Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Զմյուռնիայի հույներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Հույն բանաստեղծներ Կատեգորիա:Դիվանագետներ Կատեգորիա:Հույն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հույն դիվանագետներ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Հունաստանի դեսպաններ Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կոնգոյական աղավնի
Կոնգոյական աղավնի (Columba unicincta) աղավնիների ընտանիքին պատկանող թռչուն, որն ապրում է Աֆրիկայում Սահարայից հարավ ։
Այս տեսակն ապրում է ցածրադիր և լեռնային անտառներում՝ ծովի մակարդակից 1600 մետր բարձրության վրա։ Սնվում է հիմնականում բույսերի պտուղներով և տերմիտներով։
Թռիչքի ընթացքում արու թռչունների թևերը բարձր ձայն են արձակում։ Բազմացման սեզոնը տատանվում է ըստ տարածաշրջանների։ Կոնգոյի Դեմոկրատական ​​Հանրապետությունում բնադրումը տեղի է ունենում հուլիսից հունվար և հունվարից ապրիլ, իսկ Ուգանդայում՝ մարտից ապրիլ։ Բույնը կառուցված է ծառի մանր շիվերից։ Բնում դնում է մեկ ձու կանաչավուն բծերով ։
Բնութագիր
Կոնգոյական աղավնու մարմնի երկարությունը 35-ից 36 սմ է (14 և 14 դյույմ) և քաշը 356-ից 490 գ (12,6 և 17,3 ունցիա)։ Սեռերը նման են։ Այն ունի մոխրագույն պարանոց և մարմին՝ ավելի մուգ մոխրագույն թևերով և պոչով։ Կրծքավանդակը գորշ-վարդագույն է։ Աղավնիների այս տեսակի կտուցը և աչքերը վառ կարմիր են ։
Աղավնիների այս տեսակը շատ բարձր ձայն է հանում։ Այն հնչում է որպես «դու, դու, դու» կամ «հու, հու, հու» ։
Տարածվածություն
Դրանք հանդիպում են աֆրիկյան արևադարձային անտառի բաժանած երկու հատվածներում։ Մասնավորապես, դրանք կարելի է գտնել Սիերա Լեոնեում, հարավային Գվինեայում, Լիբերիայում, Փղոսկրի Ափում և Գանայում։ Այս թռչունները հանդիպում են նաև հարավարևելյան Նիգերիայում, Կամերունում, Գաբոնում, Հասարակածային Գվինեայում, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում, Կենտրոնական Աֆրիկայի Հանրապետությունում, Ուգանդայում և Անգոլայում ։
Սնունդ
Կոնգոյական աղավնին սնվում է հիմնականում բույսերի պտուղներով, սերմերով և տերմիտներով ։
Բազմացում
Բազմացման սեզոնը տատանվում է ըստ տարածաշրջանների։ Նրանք հիմնականում բազմանում են չոր սեզոնի երկրորդ կեսին։ Էգ թռչունը հիմնականում դնում է 1-3 ձու ։ Եվ արու, և էգ թռչուն ծնողները երկուսն էլ զբաղվում են ձագերի մեծացմամբ։ Թուխս է նստում 14-18 օր։ Ձվից դուրս գալուց հետո ձագերը սկզբնական շրջանում սնվում են մրգերի հյութով։ Մի քանի օր անց նրանք սկսում են ընդունել նաև պինդ սնունդ։ Բույնը լքում են ձվից դուրս գալուց 20-25 օր հետո ։
Պահպանություն
Բնության պահպանության միջազգային միությունը (ԲՊՄՄ) այս տեսակը դասակարգել է հատուկ պահպանության մեջ՝ որպես քիչ մտահոգող տեսակ։ Կոնգոյական աղավնիների կոնկրետ քանակ հայտնի չէ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աղավնիներ Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Աֆրիկայի թռչուններ Կատեգորիա:Քորդավորներ
Կարպովկա (գյուղ, Գորոդնյայի շրջան)
2006 թվականի տվյալներով Կարպովկա գյուղում բնակվում էր 90 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 65,69 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Գորոդնյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ռաս Ֆրիման
Ռասել Դոնալդ Ֆրիման (Russell Donald Freeman, ), բիբոփ և քուլ ջազի դաշնակահար և կոմպոզիտոր ։
Կենսագրություն
Սկզբնական շրջանում Ֆրիմանը դասական կրթություն է ստացել։ Նրա համբավը և կոչումը, որպես ջազային դաշնակահար աճել է 1940-ական թվականներին, երբ նա համագործակցում էր Արթ Փեպերի և Շորթի Ռոջերսի հետ։ 1947 թվականի «Home Cooking» ջազային սեսիայում նա նվագել է նաև Չարլի Փարքերի հետ ։ Բազմաթիվ այլ համագործակցություններ է ունեցել 1950-ական թվականներին՝ Չեթ Բեյքերի, Շելի Մեննի և Արթ Փեպերի հետ։ Այս համագործակցությունները իրենց մեջ ներառել է Jazz Immortal LP-ը, որը ձայնագրել են Ռաս Ֆրիմանը և ջազային շեփորահար Քլիֆորդ Բրաունը՝ 1954 թվականին, որտեղ նվագել են նաև առաջատար երաժիշտներ Բրաունը և Զութ Սիմսը ։ Jazz Immortal LP-ում Ռաս Ֆրիմանը հնարավորություն է ունեցել նվագել մի կոմբոյում, որը ձայնագրել է Քլիֆորդ Բրաունի մի շարք կոմպոզիցիաները ։
1957 թվականին Ֆրիմանը համագործակցել է Անդրե Պրևինի հետ, «Double Play!» ալբոմը թողարկելու համար, որում նրանք երկուսն էլ դաշնամուր էին նվագում, իսկ Մեննը հարվածային գործիքներով նրանց նվագակցում էր։
1988 թվականին Քեյթ Ջառետը Փարիզում անցկացվող մենահամերգի ժամանակ կատարել է Ֆրիմանի «The Wind» երգի տարբերակը, որը հետագայում տեղ է գտել Ջառետի «Paris Concert» ալբոմում։ 1991 թվականին Մրայա Քերին «Emotions» ալբոմի համար «The Wind»-ի համար նոր բառեր է գրել։ Ֆրիմանը «The Wind» երգի բառերը գրել է օրիգինալի՝ Ջերի Գլեդսթոնի երգի բառերի նման։ Այն որպես գործիքային ստեղծագործություն հնչել է 1950-ական և 1960-ական թվականներին այնպիսի երաժիշտների կողմից, ինչպիսիք են Բեյքերը, Լեո Ռայթը և Սթեն Գեթցը, երգվել է Ջուն Քրիսթիի կողմից («The Misty Miss Christy» ալբոմում)։ Ֆրիմանի դաշնամուրային երաժշտությունը ներկայացվել է Բեյքերի 1954 թվականի «The Wind» ձայնագրությունում (հնչել է «Chet Baker & Strings» ալբոմում)։ Ֆրիմանը երաժշտությամբ է զբաղվել իր ողջ կյանքի ընթացքում։
Մահացել է 2002 թվականի հունիսի 27-ին՝ Լաս Վեգասում։
Ընտանիք
Ֆրիմանը ամուսնացել է երեք անգամ։ Իր երկրորդ ամուսնությունից Ֆրիմանը ունեցել է մեկ դուստր՝ Պաուլա Քենլի Ֆրիմանը։ Նա թոռնիկներ չի ունեցել։
Պաուլան 2009 թվականին Սիեթլից տեղափոխվել է Նիդերլանդներ՝ մշտապես այստեղ ապրելու համար։ 2009 թվականի մայիսին Պաուլան հոր հետ ունեցած հարաբերությունների մասին հարցազրույց է տվել Եվրապական «PianoWereld» ամսագրի համար։
Սկավառակագրություն
Չեթ Բեյքերի հետ Մեյնարդ Ֆերգյուսոնի հետ Ջիմի Ջիֆեի հետ Իրեն Կրալի հետ Շելի Մեննի հետ Ջեք Մոնտրոզի հետ Արթ Փեպերի հետ Անդրե Պրևինի հետ Փիթ Ռուգոլիի հետ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ջազմեններ Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դաշնակահարներ
Դոդոխյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Գագիկ Պարսամյան
Գագիկ Լևոնի Պարսամյան, հայ նկարիչ։
Ցուցահանդեսներ
Պարսամյանը մասնակցել է բազմաթիվ ցուցահանդեսների Երևանում, Մոսկվայում, Տոկիոյում, Բելգրադում, Փարիզում, Գերմանիայում, Կալինինգրադում, Վարշավայում։
2007 թվականին անհատական ցուցահանդես է ունեցել Էջմիածնի Մհեր Աբեղյանի թանգարանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հուլիսի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:Էջմիածին քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Դինամիկական ամրություն
Դինամիկական ամրություն, կոնստրուկցիայի և նրա տարրերի նյութի՝ դինամիկական բեռնվածքների ազդեցությանը դիմադրելու ունակությունը՝ առանց տարրերի քայքայման և նրանց ձևի Էական փուիոխության։ Պարբերաբար կրկնվող բեռնվածքների ազդեցությաև դեպքում նյութի դինամիկական ամրություն թվապես բնութագրվում է դիմացկունության սահմանով, որը լարումների տատանումների մեծ ամպլիտուդների դեպքում զգալիորեն փոքր է ստատիկական ամրության սահմանից։ Հարվածի դեպքում դինամիկական ամրությունը բնութագրվում է ամենամեծ լարումով, որին նյութը կարող է դիմանալ հարվածի փոքր ժամանակահատվածում, ինչպես նաև հարվածային ճլությամբ։
Կատեգորիա:Ֆիզիկական էֆեկտներ և երևույթներ
Վենցի (Կրասնոդարի երկրամաս)
Վենցի (Венцы), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Գուլկևիչիի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4139 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Գուլկևիչիի շրջանի բնակավայրեր
Գյոք-Մուսա
Գյոք-Մուսա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
み
Հիրագանայում՝ み, կատականայում՝ ミ, ճապոներենի վանկային այբուբենի վանկ։ Օգտագործվում է մեկ մորայի գրելաձևի համար։ Համապատասխանում է հայերեն «մի» տառակապակցությանը և Միջազգային հնչյունական այբուբենի /mi/ ձայնին։
Ժամանակակից ճապոներենի վանկային աղյուսակում գտնվում է հիրագանայի ま(մա) և む(մու) կանաների միջև։ Իսկ կատականայում՝ マ(մա) և ム(մու) կանաների միջև։
Կատեգորիա:Կանա
Ֆրանսուա Էժեն Վիդոկ
Կենսագրություն
Վիդոկի մասին տեղեկությունների մեծ մասը վերցված է նրա՝ «գրականական սևամորթի» կողմից գրված ինքնակենսագրությունից։ Դրան համաձայն, Վիդոկը ծնվել է 1775 թվականի հուլիսի 23-ին ֆրանսիական Արրաս քաղաքում։ Նրա հայրը հացթուխ էր։ 14 տարեկանում նա, ըստ երևույթին հանկարծակի, սպանեց իր սուսերամարտի ուսուցչին և որոշեց փախչել քաղաքից։ Սկզբում նա որոշել էր գնալ Ամերիկա, բայց ծախսեց իր ամբողջ գումարը դերասանուհու՝ թեթվաբարո կնոջ վրա։ Վերջ ի վերջո, մեկ տարի անց նա ստիպված էր ընդունվել Բուրբոնական զորագունդ։ Նա այնքան էլ անթերի զինվոր չէր. ավելի ուշ նա հիշում էր, մասնակցել էր 15 մենամարտների, սպանել երկու հակառակորդների և ենթարկվել շատ կարգապհական պատիժների։ Պատերազմի ընթացքում Ֆրանսուային ստիպեցին անցնել ավստրիացիների կողմը, բայց, չցանկանալով կռվել իր զորագնդի դեմ, նա կռվից առաջ հիվանդ ձևացավ։ Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ Վիդոկը, իր հայտարարությամբ, փրկեց երկու ազնվականուհիների, ինչի հետևանքով ինքն էլ ձերբակալվեց։ Նրան փրկեց հայրը, որը օգնություն խնդրեց Շևայեների ընտանիքից։ Ֆրանսուան սիրահարվեց նրանց դուստր Լուիզային և ամուսնացավ նրա հետ, երբ վերջինս ձևացնում էր, թե հղի է։ Իմանալով նրա սպա-սիրեկանի մասին, Վիդոկը տեղափոխվեց Բրյուսել կեղծ փաստաթղթերի օգնությամբ, որտեղ սիրահետում էր իրենից տարիքով մեծ բարոնեսսայի հետ և ավազակների հրոսակախմբի անդամ էր։ Տեղափոխվելով Փարիզ, նա ծախսեց իր ամբողջ գումարը թեթևաբարո կանանց վրա և տեղափոխվեց սահմանամերձ Լիլ քաղաք, որտեղ սկիզբ առան նրա հարաբերությունները ոմն Ֆրանսինայի հետ։ Մի անգամ, բռացնելով նրան սիրեկանի հետ, Վիդոկը ծեծեց վերջինիս, ինչի համար երեք ամսով ձերբակալվեց Սբ. Պետրի աշտարակում։ Այնտեղ նա հանդիպեց գյուղացի Սեբաստիան Բուտատելին, հացի գողության համար վեց տարով ձերբակալված և մեծ ընտանիքից բաժանվելու փաստից տառապող։ Հետագայում Սեբաստիանը ազատվեց կեղծ խնդրագրի միջոցով, որը գրել էին նրա բանտակիցները՝ Գերբոն և Գրուարը։ Վիդոկը ժխտում էր իր, այդ գործի մեջ մանակից լինելու փաստը (նրա խոսքերով, Գերբոն և Գրուարը ընդամենը օգտվում էին նրա բանտախուցով, չասելով նրան, թե ինչի համար), իրենց հեթին բանտակիցնեն հավատացնում էին, որ դա հենց Ֆրանսուայի մտահղացումն էր։ Վիդոկին և Գերբոյին 8 տարով դատապարտեցին ուղղիչ աշխատանքների, բայց Ֆրանսուան, իր արարքի համար զղջացող Ֆրանսինայի օգնությամբ փախավ բրեստի բանտից, հագնելով ոստիկանային տեսուչի հագուստ։ 1798 թվականին տեղափոխվեց Նիդերլանդներ, որտեղ օգնում էր կապեր Ֆրոմանտենին թալանել անգլիական նավեր։ Օստենդում կրկին ձերբակալվեցև ուղարկվեց տուլոնյան բանտ խիստ հսկողության տակ, որտեղից փախավ մեկ այլ բանտարկյալի օգնությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հանցագործներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռազմական գործիչներ
Եվրամայդանի ժամանակագրություն
Եվրամայդան (Євромайдан), զանգվածային բազմահազարանոց բողոքի ակցիա Կիևի կենտրոնում, ինչպես նաև Ուկրաինայի այլ քաղաքներում, որը սկսվել է 2013 թվականի նոյեմբերի 21-ին։ Ակցիայի մեկնարկի համար առիթ է հանդիսացել Ուկրաինայի կառավարության կողմից Ուկրաինայի և Եվրամիության միջև Ասոցացման համաձայնագրի ստորագրման նախապատրաստման գործընթացի կասեցումը։ Մայդանում վրանային քաղաքը ցրելուց և 2014 թվականի հունվարի 16-ին Գերագույն ռադայի կողմից զանգվածային անկարգություններին մասնակցելու համար պատժամիջոցների խստացում նախատեսող օրենքների ընդունումից հետո ակցիան կտրուկ հակաիրավական և հակակառավարական բնույթ է ստացել և, ի վերջո, 2014 թվականի փետրվարին հանգեցրել է պետական իշխանության փոփոխման։
Նախապատմություն
2013 թվականի նոյեմբերի 21-ին՝ 2013 թվականի նոյեմբերի 28-29-ին Վիլնյուսում կայանալիք «Արևելյան գործընկերության» գագաթնաժողովից մի քանի օր առաջ, որի հիմնական իրադարձությունը պետք է լիներ Ուկրաինայի կողմից Եվրամիության հետ Ասոցացման համաձայնագրի ստորագրումը, Ուկրաինայի կառավարությունը հայտարարեց այդ համաձայնագրի կնքման նախապատրաստական աշխատանքները դադարեցնելու մասին։ Այս մասին հրամանագիրը պաշտոնապես հրապարակվել է Ուկրաինայի վարչապետ Նիկոլայ Ազարովի կողմից։
Ազարովի խոսքով, որը նոյեմբերի 22-ին ելույթ է ունեցել Գերագույն Ռադայում հերթական «կառավարական ժամի» ժամանակ, «վերջին կաթիլը» կառավարության համար ծառայել է Արժույթի միջազգային հիմնադրամի նոյեմբերի 20-ի նամակը, որում Ուկրաինային վարկ ստանալու համար կարգադրված էր գազի և ջեռուցման սակագները բարձրացնել 40 %-ով, սառեցնել աշխատավարձերը և կրճատել բյուջետային ծախսերը ։ Բացի այդ, կառավարության ղեկավարը նշել է, որ եվրաինտեգրման արդյունքում Ուկրաինական շատ ձեռնարկություններ կարող են փակվել, իսկ 400 հազար քաղաքացիներ կմնան առանց աշխատանքի ։ Ուկրաինայի վարչապետը շեշտեց, որ եվրաինտեգրման գործընթացը կասեցնելը մարտավարական քայլ է և կապ չունի նախորդ կուրսը լքելու հետ ։ Իսկ երբ վարչապետը հայտարարեց, որ ԱՄՀ-ի պայմանների կատարմանն այլընտրանք կառավարությունը առաջնահերթություն է դարձրել Ռուսաստանի հետ տնտեսական հարաբերությունների վերականգնմանը, որոնք արմատախիլ են արվել նախորդ ամիսներին, ընդդիմությունը նրան խոչընդոտեց և սկսեց շրջանցել կառավարական օթյակը։ Վարչապետը հազիվ է կարողացել պայմանավորվել, որից հետո Գերագույն Ռադայի նախագահ Վ. Ռիբակը փակել է նիստ ։
Դեռևս նոյեմբերի 13-ին, այսինքն՝ վարչապետ Ազարովի հայտարարությունից մեկ շաբաթ առաջ՝ «Նարնջագույն հեղափոխության» ակտիվ գործիչ Յուրի Լուցենկոն, որը Յանուկովիչի օրոք դատապարտվել էր 2012 թվականին պաշտոնեական դիրքը չարաշահելու համար և ներում էր ստացել 2013 թվականի ապրիլին, կոչ էր արել բանակցություններ վարել ընդդիմադիր խորհրդարանական խմբակցությունների ղեկավարների հետ՝ զանգվածային ակցիաներ անցկացնելու վերաբերյալ, եթե ուկրաինական ղեկավարությունը ձախողի ԵՄ-ի հետ Ասոցացման համաձայնագրի ստորագրման նախապատրաստումը ։
2013 թվականի նոյեմբերի 21-23։ Զանգվածային ակցիաների սկիզբ
Ուկրաինայի և ԵՄ-ի միջև ասոցացման համաձայնագրի ստորագրման նախապատրաստման գործընթացը կասեցնելու կառավարության որոշման հրապարակումից անմիջապես հետո «ՀԱՐՎԱԾ» կուսակցությունը հայտարարել Է վարչապետ Ազարովի դեմ քրեական գործ հարուցելու մասին Գլխավոր դատախազություն դիմելու մտադրության մասին՝ կապված «Ուկրաինայի արտաքին և ներքին քաղաքականության հիմունքների մասին» օրենքի խախտման և ծառայողական լիազորությունների գերազանցման հետ և կոչ է արել բոլոր ուկրաինացիներին, որոնք անտարբեր չեն իրենց ապագայի նկատմամբ, նոյեմբերի 24-ին դուրս գալ ընդդիմության հանրահավաքին և իշխանություններին ։
Նոյեմբերի 21-ի երեկոյան Կիևի շրջանային վարչական դատարանը, ի պատասխան Կիևի քաղաքային վարչակազմի դիմումի, որոշել է արգելել խաղաղ զանգվածային ակցիաների անցկացման ժամանակ փոքր ճարտարապետական ձևեր տեղադրել վրանների, կրպակների, այդ թվում ժամանակավոր և շարժական վահանակների տեսքով, 2013 թվականի նոյեմբերի 22-ից մինչև 2014 թվականի հունվարի 7-ը Անկախության Մայդանում, Կրեշչատիկ փողոցում և Եվրոպական հրապարակում, այնուամենայնիվ, միացյալ ընդդիմության ներկայացուցիչները Եվրոպական հրապարակում տեղադրել են 15 բանակային բրեզենտ վրաններ և 20 վրանային քաղաքի պարետանտ է դարձել Անդրեյ Պարուբին։ Տեղեկատվական-քարոզչական աշխատանքը գլխավորել է Յացենյուկի զինակից Վյաչեսլավ Կիրիլենկոն ։ Նոյեմբերի 22-ին ոստիկանությունը, ի կատարումն դատարանի որոշման, փորձել է խանգարել ակտիվիստներին վրաններ տեղադրել, ինչի պատճառով տեղի են ունեցել առաջին բախումները։ Հանրահավաքին մասնակցում էին ընդդիմադիր ակտիվիստներ։ Նոյեմբերի 22-ին, չնայած Կիևի խորհրդի արգելքին, հավաքվածները սկսել են 2004 թվականի օրինակով վրաններ տեղադրել, արդյունքում տեղի են ունեցել առաջին բախումները ոստիկանության հետ ։ Նույն օրը իշխանությունները սկսեցին ստահոդ լուրեր տարածել այն մասին, թե «ՀԱՐՎԱԾ» կուսակցությունը ցուցարարներին իբր կոչ է անում ցրվել ։
Նոյեմբերի 22-ին Լվովում Լվովի Օգի շենքի առջև տեղի է ունեցել շուրջ 2 հազար ուսանողների հանրահավաք ։ Նրանց առջև ելույթ են ունեցել Իվան Ֆրանկոյի անվան Լվովի ազգային համալսարանի ռեկտոր Իվան Վակարչուկը և քաղաքային ղեկավար Անդրեյ Սադովոյը։ Այդ օրը «Եվրոմայդանի» մասնակիցների թվով զգալիորեն ավելի փոքր ակցիաներ են կայացել նաև Ուկրաինայի մի շարք այլ քաղաքներում՝ Վիննիցայում (500 մարդ), Դոնեցկում (մոտ 100 մարդ), Կրիվոմ Ռոգեում (մոտ 70 մարդ), Սումախում (մոտ 150 մարդ), Խարկովում (մոտ 50 մարդ) և Չեռնովցիում։
Մի շարք շրջաններում եվրոմայդանների մասնակիցները ոչ միայն եվրոպամետ կարգախոսներ էին առաջ քաշում, այլև պահանջում էին տեղական իշխանությունների հրաժարականը։ Բոլոր եվրոմայդաններում գերիշխում էին Ուկրաինայի և ԵՄ դրոշները։ Ընդհանուր առմամբ, սակայն, տեղի ունեցածը, դիտորդների խոսքով, ոչ թե քաղաքական, այլ քաղաքացիական միջոցառում էր ։
Նոյեմբերի 23-ին ոստիկանությունը մի փոքր հետ է մղել ցուցարարներին՝ ընդարձակելով տոնածառի տեղադրման տարածքի շրջակայքը ։
Նոյեմբերի 24-ի զանգվածային հանրահավաքներ
Հանրահավաքի ժամանակ հայտարարվել է անժամկետ բողոքի ակցիա սկսելու մասին և ընդհանուր գծերով ներկայացվել է ընդդիմության ծրագիրը․
«Ժողովրդական վեչե» բանաձևը նոյեմբերի 24-ին․
Հանրահավաքից հետո ցուցարարների մի մասը (հիմնականում «Ազատություն» կուսակցության կողմնակիցները) փորձել են ճեղքել Կառավարության շենքի կենտրոնական մուտքը և արգելափակել կառավարական ավտոմեքենաների երթևեկությունը։ Մուտքի մոտ տեղակայված են «Բերկուտ» հատուկ ստորաբաժանման մի քանի հարյուր մարտիկներ։ Ագրեսիվ տրամադրված ցուցարարները հարձակվել են ոստիկանության վրա և կոտրել ուղեփակոցը։ Ընդդիմադիր լրատվամիջոցների պնդմամբ՝ պայթուցիկները ոստիկանական բաժանմունք էին նետում իբր ոչ թե ցուցարարները, այլ այսպես կոչված «տիտուշները», այսինքն՝ իշխանությունների կողմից վարձված սադրիչները։ Նման պնդումներ հետագայում մշտապես հնչել են։ Ոստիկանությունը նաև արցունքաբեր գազ է կիրառել, սակայն, ՆԳՆ մամուլի քարտուղարի խոսքով, միայն ի պատասխան ցուցարարների գործողությունների։ Մի քանի մասնակիցներ ձերբակալվել են ոստիկանության մարմիններին դիմադրելու համար։ Նրանցից մի քանիսին դատարանը կալանքի տակ պահելը որպես խափանման միջոց է ընտրել ։
Կեսգիշերից քիչ առաջ «Բերկուտը» երկու անգամ հարձակվել է Եվրոպական հրապարակում գտնվող վրանային քաղաքի վրա, սակայն ցուցարարներին հաջողվել է հետ մղել այդ հարձակումները ։
Կիևի Միխայլովի հրապարակում հավաքվել է «հակա-Եվրոմայդանը», որը կազմակերպել է Ռեգիոնների կուսակցությունը՝ ի պաշտպանություն կառավարության որոշումների, որին մասնակցել է մինչև հազար մարդ ։ Ցուցարարների խումբը ձեռքերում պահել է մի մեծ սպիտակ փուչիկ՝ «Եվրո = հոմո» մակագրությամբ և գծված խաչաձև աքաղաղով և ԵՄ դրոշով ։ ԵՄ-ն հանրահավաքում անվանել են «Գեյրոփ»՝ ընդգծելով, որ եվրաինտեգրումը կնշանակի Ուկրաինայում գեյ-մշակույթի ազդեցության ուժեղացում ։ Սևաստոպոլում Հակամայդանին 3 հազար քաղաքացի է մասնակցել ։
Եվրոմայդանը Ուկրաինայի այլ քաղաքներում
Ավելի քիչ թվով մասնակիցներ բողոքի ակցիաներ են կազմակերպել Ուկրաինայի այլ քաղաքներում․
Վիլնյուսյան գագաթաժողովին ընդառաջ (նոյեմբերի 25-29)
Նոյեմբերի 25-28-ն ընկած ժամանակահատվածում վրանային ճամբարում մշտապես եղել է շուրջ 300 մասնակից, հիմնականում երիտասարդնե ։ Այդ ընթացքում նշվել են որոշ օտարերկրյա քաղաքական գործիչների (մասնավորապես Լիտվայի Սեյմի նախագահ Լ. Գրաուժինենեի ) առաջին այցելությունները Մայդան։ Մինչդեռ Ուկրաինայի այլ քաղաքներում բողոքի ակցիաները չեղարկվել են ։
Նոյեմբերի 25-ին ցուցարարները Եվրոպական հրապարակում մեքենա են ջախջախել, որում, ինչպես իրենք էին կասկածում, եղել Է Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության «գաղտնալսումը» ։ Միջադեպին մասնակցել են ընդդիմության առաջնորդներ Տյագնիբոկն ու Յացենյուկը։ ՈՒԱԾ-ի հայտարարության համաձայն, որը հրապարակվել է հաջորդ օրը, «ավտոմեքենայում գտնվել են ՈՒԱԾ-ի աշխատակիցները, որոնք, իրավասությանը համապատասխան, կատարել են մարդկանց զանգվածային կուտակման վայրերում պայթուցիկ սարքերի հնարավոր կառավարման ռադիոալիքների տեխնիկական միջոցների հայտնաբերման խնդիրները» ։
Քանի որ ցուցարարները չէին ցանկանում տեսնել քաղաքական գործիչներին, Մայդանը նոյեմբերի 24-ին՝ ընդդիմության հանրահավաքի ավարտից հետո, «ձուլվեց». «կուսակցական» վրանային ավանը ստեղծվեց Եվրոպական հրապարակում, «հանրային»՝ Անկախության Մայդանում ։ Նոյեմբերի 26-ին երկու հանրահավաքներն էլ միավորվեցին։ Ընդդիմության առաջնորդները և վրանային քաղաքի կազմկոմիտեն հայտարարել են իրենց միասնության մասին։ Յուլիա Տիմոշենկոն կոչ է արել Մայդանից հեռացնել կուսակցական խորհրդանիշները ։ Ենթադրվում էր, որ Մայդանը կդիմանա մինչև 2013 թվականի դեկտեմբերի 1-ը, որին ընդդիմադիր առաջնորդները նշանակել էին եզրափակիչ ակցիա, որով պետք է «ավարտեր առաջին փուլը» ։
Նոյեմբերի 26-ին դասադուլ են հայտարարել այն ուսանողները, որոնք նախագահ Յանուկովիչին առաջադրել են հետևյալ պահանջները․
Վիլնյուսյան գագաթաժողովից առաջ մնացած օրերին ակտիվություն է ծավալել Յուլիա Տիմոշենկոն։ Նոյեմբերի 25-ին նա անժամկետ հացադուլ է հայտարարել՝ «Յանուկովիչին պահանջելով ստորագրել ԵՄ-ի հետ ասոցացման և ազատ առևտրի գոտու մասին համաձայնագիրը»։ Նոյեմբերի 26-ին նա կոչ է արել «բոլոր քաղաքական ուժերին հեռացնել կուսակցական խորհրդանիշները, կուսակցական դրոշները, վրանները, կարգախոսները։ Ամեն ինչ, որ խանգարում է մեր բացարձակ միասնությանը, պետք է անմիջապես հեռացվի»։ Նոյեմբերի 27-ին Տիմոշենկոն կոչ է արել Եվրամիությանը Ուկրաինայի հետ ասոցացման համաձայնագիր ստորագրել՝ չառաջադրելով որևէ պայման, և «գործի դնել բոլոր գործիքները, որպեսզի 2015 թվականին Ուկրաինայում կարողանան արդար ընտրություններ անցկացնել, որոնք թույլ կտան ավտորիտար ռեժիմը փոխարինել նոր ժողովրդավարական իշխանության և ուկրաինացիներին վստահ ճանապարհ կբացի դեպի Միացյալ Եվրոպա» ։
Նոյեմբերի 27-ին Վիլնյուսի գագաթնաժողովի նախաշեմին նախագահ Յանուկովիչը հարցազրույց է տվել առաջատար հեռուստաալիքներին, որում, մասնավորապես, հայտարարել է, որ ԵՄ-ի հետ Ասոցացման համաձայնագիրն առկա տեսքով չի համապատասխանում Ուկրաինայի ազգային շահերին, դա «հանգույց» է։ ԱՄՀ-ի վարկի հաշվարկները չարդարացան, ուստի Ուկրաինայի կառավարությունն ակտիվ բանակցություններ է վարում Ռուսաստանի հետ գազի գնի նվազեցման և այն խնդիրների կարգավորման շուրջ, որոնք կարող են առաջանալ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի միջև ԵՄ-ի հետ Ասոցացման համաձայնագրի ստորագրման դեպքում։ «Եվրոմայդանի» մասին հարցին Յանուկովիչը պատասխանել է, որ խաղաղ և օրինական ակցիաների դեմ ուժ չի կիրառվի, կարևորն այն է, որ ցույցերի մասնակիցները չխախտեն օրենքը, բռնության չդիմեն և չփորձեն գրավել իշխանության կառույցները ։
Նոյեմբերի 27-ին Ղրիմի Գերագույն խորհուրդն իր «քաղաքական իրադրության մասին» բանաձևով աջակցություն է հայտնել Ուկրաինայի կառավարության որոշմանը, դատապարտել ընդդիմադիր կուսակցությունների գործողությունները, «որոնք շահարկում են եվրոպական արժեքները... հիստերիա են բորբոքում Ասոցացման համաձայնագրի շուրջ և դիմում շանտաժի քաղաքականությանը…» ։
2013 թվականի նոյեմբերի 28-29-ը Վիլնյուսում տեղի ունեցավ «Արևելյան գործընկերության» գագաթաժողովը, որին ներկա էր նաև Ուկրաինայի նախագահ Վիկտոր Յանուկովիչը։ Նոյեմբերի 29-ի կեսօրին հայտնի է դարձել, որ Ուկրաինայի և ԵՄ-ի միջև Ասոցացման մասին համաձայնագիրը այդպես էլ չի ստորագրվել։
Նոյեմբերի 29-ին Եվրոպական հրապարակում եռժամանոց հանրահավաք էր կազմակերպվել՝ ի պաշտպանություն նախագահի և կառավարության գործողությունների ։
Նոյեմբերի 29-ի երեկոյան Անկախության հրապարակ են բերվել «Բերկուտի» ուժերը ։ Պետավտոտեսչության աշխատակիցները փորձել են ձերբակալել և Մայդանից դուրս բերել ընդդիմության երկու մինի ավտոբուս՝ ձայնային արտադրողականությամբ, պատճառաբանությամբ, որ սարքավորումն օգտագործվել է ավելի ուշ, քան 23։ 00-ն ։ Արսենի Յացենյուկը և Յուրի Լուցենկոն կարողացել են կանխել տրանսպորտի բռնագրավումը ։
Նոյեմբերի 30։ Եվրոմայդանի ցրում
Ըստ Ուկրաինայի Գլխավոր դատախազության վարկածի, նոյեմբերի 30-ին, առավոտյան ժամը 4-ին ոստիկանությունը պահանջել է ազատ արձակել Մայդանը, որպեսզի նախապատրաստի նրան նոր տարվա տոնակատարությանը։ Բողոքի ակցիայի մասնակիցները, որոնք գտնվում էին հրապարակում, անտեսել են այդ պահանջը, նրանց մի մասը ագրեսիվություն է դրսևորել, որը վերածվել է ոստիկանության հետ բախման, ընդ որում ցուցարարները սկսել են ոստիկանության վրա նետել «շշեր, քարեր, մետաղական խողովակներ» ։
Հատուկ գործողությունը, որում ներգրավված է եղել, ականատեսների վկայությամբ, «Բերկուտի» շուրջ 2000 մարտիկներ, որոնք Կիև են տեղափոխվել Ուկրաինայի տարբեր շրջաններից, սկսվել են գիշերվա ժամը 4-ին։ Դրանից մեկ ժամ առաջ հրապարակում խափանվել էր բջջային կապը ։ Ականատեսների խոսքով՝ այդ ժամանակ հրապարակում գտնվել է եվրոմայդանի մոտ հազար մասնակից։ Նրանց մեծ մասը ենթարկվել է հրապարակից հեռանալու պահանջներին և դուրս եկել միջանցքներով, որոնք նրանց տրամադրվել են, սակայն մոտ երկու հարյուր մարդ մնացել է տեղում ։ «Բերկուտի» հրամանատար Սերգեյ Կոսյուկը հայտարարել է, որ հավաքվածներն իրենց ագրեսիվ են պահել, չեն արձագանքել հրապարակն ազատելու կոչերին և «Բերկուտի» մարտիկների վրա շշեր, ձողիկներ և ապակիներ են նետել ։ Ականատեսների և լրագրողների վարկածով՝ այդ պահին հրապարակում էին հիմնականում բուհերի ուսանողներ երիտասարդները, իշխանությունների վարկածով՝ սադրիչներ ։ Ուժային ակցիայի ժամանակ «Բերկուտի» աշխատակիցների կողմից ծեծի են ենթարկվել նույնիսկ աղջիկները ։ «Բերկուտի» մարտիկները մարդկանց հետապնդել են Կրեշչատիկով և հարակից փողոցներով մինչև Միխայլովսկի տաճար, որի վանականները բացել են դարպասները և փակել մինչև երկու հարյուր ցուցարարների ։
«Բատկիվշչինա» կուսակցությունից պատգամավոր Գենադի Մոսկալը, որը մասնակցել է իրադարձությունների հետաքննությանը, որը վարել է ընդդիմությունը, դեկտեմբերի կեսերին հայտարարել է, որ վրանային քաղաքը ցրելու խնդիրը դրվել Է Ղրիմի ԱՀ-ի, Պոլտավայի, Չեռնիգովի, Սումսկի, Լուգանսկի մարզերի և Կիևի քաղաքի «Բերկուտի» ստորաբաժանումների առջև։ Նա նաև պնդել է, որ նոյեմբերի 30-ի գիշերը «բերկուտականներին» ոչ թե ռետինե մահակներ են տվել, այլ պլաստիկե, շատ ավելի վտանգավոր ։
Կիևում Ուկրաինայի ՆԳՆ գլխավոր վարչության պետ Վալերի կորյակի խոսքով, որն իր վրա է վերցրել «Բերկուտի» ակցիայի պատասխանատվությունը, գործողության նպատակը Մայդանի մաքրումն էր ամանորյա եղևնի և սահադաշտի լցման համար ։
Ոստիկանությունը ձերբակալել է ավելի քան 30 մարդու և նրանց տեղափոխել ոստիկանության Շևչենկովի բաժին ։ Ձերբակալվածների թվում հիմնականում եղել են Կիևի, ինչպես նաև Լվովի, Ռովենսկի, Վիննիցկի և Տերնոպոլի մարզերի բնակիչները ։ Մի քանի ժամ անց, վարչական արձանագրություններ կազմելուց հետո, ձերբակալվածներն ազատ են արձակվել ։
Ոստիկանության կողմից հարուցվել է երկու քրեական գործ՝ խուլիգանության և իրավապահ մարմինների ներկայացուցիչներին դիմադրելու վերաբերյալ հոդվածներով ։
Ուժային ակցիայի ընթացքում 79 մարդ մարմնական վնասվածքներ է ստացել, այդ թվում՝ 7 ոստիկան։ Նրանցից, ըստ պաշտոնական տվյալների, 21 մարդ տեղափոխվել է հիվանդանոց, 10-ը հոսպիտալացվել է ։ Տուժածների թվում են նաև Լեհաստանի քաղաքացիներ ։
Հետևանքներ
Վրանային քաղաքի ցրումը հանգեցրել է քաղաքական իրավիճակի անհապաղ փոփոխության։ Կոշտ ուժային ակցիան զանգվածային կարեկցանք առաջացրեց տուժածներին՝ ընդդիմությանը տրամադրելով իշխանության դեմ ուժեղագույն փաստարկ՝ հոգեպես ավելի ուժեղ, քան «եվրաինտեգրումից հրաժարվելը»։
Ուկրաինական սոցիալական մեդիայի հաղորդագրությունների վերլուծությունն այդ շրջանում ցույց է տալիս բողոքի փոխաբերությունների օգտագործումը, որոնք արտացոլում են նախագահ Յանուկովիչի՝ որպես «ժողովրդի թշնամու», «բանդիտի» և «դավաճանի» ընկալումը։ Նշված փոխաբերությունները, որոնք ուղղված էին հանրային կարծիքում ուկրաինացիների բարեկեցության սպառնալիքով զուգորդված ուկրաինական իշխանության կերպարի ձևավորմանը, բնորոշ էին նաև Ուկրաինայում բողոքի ակտիվության նախորդ շրջանի (նոյեմբերի 18-30) համար։ Դեկտեմբերի 1-ից սկսած, սակայն, այս դիսկուրսը դառնում է ավելի էմոցիոնալ և բովանդակային հագեցած ։
Իրավակարգի մարմինների կողմից ուժի չափազանց կիրառումը հանգեցրել է Արևմուտքի երկրների ղեկավարների կտրուկ բացասական արձագանքին և Յանուկովիչին դրել է արդարացողի վիճակի մեջ ։ Այդ կապակցությամբ ենթադրություն էր հնչում, որ ցրումը նախագահ Յանուկովիչի շրջապատի խմբերից մեկի ձեռքի գործն է, որն արդեն «դուրս է գրել» իրեն և ունի նախագահի սեփական թեկնածու ։ Միևնույն ժամանակ ներկայացվում են տվյալներ, որոնք վկայում են այն մասին, որ խնդրել էին հրահրվել առաջնորդների խորհրդարանական ընդդիմության, ովքեր փորձում էին գտնել «միավորող գաղափար» ։
«Ռեգիոնների կուսակցության» խորհրդարանական խմբակցությունից դուրս գալու մասին հայտարարել են Դավիդ Ժվանիան, Իննա Բոգոսլովսկայան , Նիկոլայ Ռուդկովսկին և Վլադիմիր Մելնիչենկոն ։
Հրաժարական է տվել նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Սերգեյ Լևոչկինը, սակայն նախագահը չի ընդունել նրա հրաժարականը ։
Ընդդիմությունը Եվրոմայդանի ցրումը որակել է որպես «արյունալի» ակցիա, որի ընթացքում ոստիկանությունը «ծեծել է երեխաներին»։ Ուկրաինական պորտալ gazeta.ua-ը նոյեմբերի 30-ի առավոտյան հայտնել է «արյան ծով»-ի մասին» ։ Ինչպես իրենց հոդվածում գրել են լրագրողներ Սերգեյ Լեշչենկոն և Մուստաֆա Նայեմը, "Մայդանի ցրումը ցույց է տվել, որ ի տարբերություն 2004 թվականի, նախագահը չի վերահսկում «արկղը»։ Դմիտրի Ֆիրտաշի, Վիկտոր Պինչուկի և նույնիսկ Ռինատ Ախմետովի մեդիահոլդինգները իրադարձությունները լուսաբանում են գրեթե առանց օրինագծերի, ցույց տալով նոյեմբերի 30-ի գիշերը և դեկտեմբերի 1-ի բանկային ակցիաների ժամանակ ցուցարարներին «ծեծելու ամենասարսափելի կադրերը» ։ Համացանցում հայտնվում են միայն մասնակիցների ծեծի տեսագրությունը, մինչդեռ մայդաննիկների կողմից ագրեսիայի ակտերի տեսագրությունը բացակայում է։ Առաջին տեսահոլովակը, որտեղ աջ կազմակերպությունների ակտիվիստների կողմից սադրանքների 30 վայրկյան կա, համացանցում հայտնվում է միայն նոյեմբերի 30-ի ցերեկը։ Այն, ինչ տեղի է ունեցել հրապարակում հենց սկզբից, այդպես էլ չի ցուցադրվել ։
Ուժային ակցիան ընդդիմությանը ձևական առիթ տվեց, այսպես կոչված, «ազգային դիմադրության շտաբ» ստեղծելու և դեկտեմբերի 1-ին տեղի ունեցած կառավարական շենքերի վրա հարձակումներ կատարելու համար։
Նոյեմբերի 30-ին բողոքի նոր ակցիայի սկիզբը դրեց Միխայլովսկի հրապարակում տեղի ունեցած հանրահավաքը, որին, տարբեր գնահատականներով, եկել էր 10-15 հազար մարդ։ Ընդդիմության առաջնորդներ Արսենի Յացենյուկը, Վիտալի Կլիչկոն և Օլեգ Տյագնիբոկը հանրահավաքից առաջ հանդիպում են անցկացրել ԵՄ դեսպանների հետ։ Հանրահավաքում հնչեցվել են ընդդիմության պահանջները, որոնցից գլխավորը նախագահ Յանուկովիչի հրաժարականն է, ինչպես նաև ներքին գործերի նախարար Վիտալի Զախարչենկոյի և «Բերկուտի» մի շարք մարզային հատուկ ստորաբաժանումների ղեկավարների պատասխանատվության ենթարկելը, որոնք ուժ են կիրառել ցուցարարների դեմ։ Ելույթ ունենալով հանրահավաքում՝ Յացենյուկը կոչ է արել ստեղծել գործադուլ հայտարարելու համար գործադուլ՝ Ուկրաինայի նախագահի և կառավարության վաղաժամկետ հրաժարականին հասնելու նպատակով ։
Մինչդեռ, ելույթ ունենալով Լվովում, Վիտալի Կլիչկոն կոչ է արել լվովյանին մասնակցել «ժողովրդական վեչեին հանուն եվրոպական Ուկրաինայի», որի անցկացումը նշանակված էր դեկտեմբերի 1-ին։ Ավելի ուշ այնտեղից Կիև է մեկնել մինչև 10 հազար կամավոր ։
Մայրաքաղաք
Ուկրաինայի նախագահ Վիկտոր Յանուկովիչը Ուկրաինայի ժողովրդին ուղղված ուղերձում, որը տեղադրված է իր պաշտոնական կայքում, վրդովմունք է հայտնել նոյեմբերի 30-ի գիշերը Անկախության Մայդանում տեղի ունեցած իրադարձությունների կապակցությամբ ․ «Ես դատապարտում եմ այն գործողությունները, որոնք հանգեցրել են մարդկանց ուժային դիմակայության և տառապանքների։ Մի քանի օր առաջ ես ամբողջ երկրի առջև հայտարարել էի քաղաքացիական ոչ բռնի ակցիաների աջակցության մասին։ Նրանք, ովքեր չեն լսել Սահմանադրության և նախագահի խոսքերը և իրենց որոշումներով ու գործողություններով Մայդանում կոնֆլիկտ են հրահրել, կպատժվեն»։
Նույն դիմումում նա Ուկրաինայի գլխավոր դատախազությունից պահանջել է անհապաղ իրեն և ուկրաինական հասարակությանը տրամադրել անհապաղ և օբյեկտիվ հետաքննության արդյունքները՝ մեղավորներին պատշաճ պատժելու համար։
Դեկտեմբերի 1-ին ՆԳՆ ղեկավար Վիտալի Զախարչենկոն ներողություն է խնդրել ուժ գործադրելու համար ։ Նույն օրը Կիևի ոստիկանապետ Վալերի Կորյակը, որը, ըստ պաշտոնական վարկածի, անձամբ է տվել ուժի կիրառման հրամանը, հրաժարականի դիմում է ներկայացրել , սակայն այն չի ընդունվել ։ Վիտալի Զախարչենկոն միայն ժամանակավորապես պաշտոնանկ է արել Վ. Կորյակին մինչև ծառայողական քննության ավարտը ։
Դեկտեմբերի 3-ին, ելույթ ունենալով խորհրդարանում կառավարությանն անվստահություն հայտնելու փորձի ժամանակ, Ուկրաինայի վարչապետ Նիկոլայ Ազարովը կառավարության անունից ներողություն է խնդրել իրավապահ մարմինների գործողությունների համար և խոստացել, որ մեղավորները պատասխանատվություն կկրեն, իսկ կառավարությունը «վճռական կադրային փոփոխություններ» է սպասում ։
Դեկտեմբերի 11-ին Կիևում ցուցարարների պիկետները կրկին ուժային կերպով ցրելու փորձից հետո Նիկոլայ Ազարովը, փորձելով հանգստացնել հասարակությանը, կառավարության նիստում և իր անձնական կայքի միջոցով հայտարարել է, որ այսուհետ «ուժ խաղաղ ցուցարարների նկատմամբ չի կիրառվի», և որ դեկտեմբերի 17-ին ուկրաինա-ռուսական միջպետական հանձնաժողովի վեցերորդ նիստի ընթացքում «Մաքսային միության մասին ոչ մի խոսք չի լինի» ։
Թուրքիայում Ուկրաինայի հյուպատոս Բոգդան Յարեմենկոն, որը քննադատել է Եվրոմայդանի ցրումը, հետ է կանչվել Ստամբուլից ։ ՄԱԿ-ում Ուկրաինայի մշտական ներկայացուցիչ Յուրի Սերգեևը վրդովմունք է հայտնել Կիևում Եվրոմայդանի ուժային ջախջախման կապակցությամբ՝ ընդ որում ՄԱԿ-ում Ուկրաինայի ներկայացուցչության ցուցարարներին հայտարարելով՝ «Ես ձեզ հետ եմ» ։