cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սյունիքի թագավորություն
Անկում
1103 թվականին սելջուկ-թուրքերը Մելիք-Շահի երբեմնի մատռվակ Չորթմանի գլխավորությամբ ներխուժում են Սյունիքի Բաղք գավառ։ Նրանց հիմնական նպատակն էր գրավել Կապան մայրաքաղաքը, ոչնչացնել թագավորության զինական ուժը և վերջնականապես լուծել «Սյունյաց խոչընդոտի» հարցը։ Չորթմանի հրոսակները կոտորածն սկսում են Կապանի Ջհտաթաղ (հրեաների թաղ) կոչված արվարձանից։ Թշնամուն չի հաջողվում գրավել արքայանիստ Բաղաբերդ ամրոցը և կողոպտած հարուստ ավարով հեռանում է քաղաքից։ Սյունիքի մայրաքաղաք Կապանի ավերակները գտնվում են Կապան-Քաջարան մայրուղու ձախակողմյան սարալանջին, Ողջի գետի աջ ափին, այժմյան դպրոցական ճամբարների և Քաջարանի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի առողջարանային համալիրի տարածքում։ Երբեմնի քաղաքը ծածկված է անտառային խիտ բուսականությամբ, սակայն հարավային մասում տեղ-տեղ երևում են պարսպապատերի մնացորդները՝ երբեմն 2-2,5 մ բարձրությամբ։ Կատաղի մարտերը տևեցին մեկ տարի։ 1104 թվականին նրանք ներխուժեցին Որոտն և Բղեն գավառ, որը գտնվում էր Հաբանդի (այժմյան Գորիսի շրջան) և Բաղքի (այժմյան Կապանի շրջան) միջնամասում։ Գերվեց Բղենո Խոսրովիկ իշխանը։ Ապա՝ Սյունիքը խաղաղության մեջ գտնվեց ևս 22 տարի։ 1126 թվականին Հարոն ամիրան գրավեց Արևիք գավառը (այժմյան Մեղրիի շրջանը)։ 1152 թվականին թուրքերին հաջողվեց նվաճել Շլորուտի բերդը, իսկ հինգ տարի հետո՝ 1157 թվականին ընկավ Մեղրու բերդը։ 1170 թվականին թուրքերը Կապան քաղաքի մերձակա գրավեցին Սյունյաց աշխարհի «հոյս եւ ապաւէն» Բաղաբերդ ամրոցը։ Կողոպտվեցին և ոչնչացվեցին այստեղ ամբարված ավելի քան 10 000 ձեռագիր մատյաններ, սրբություններ, Սյունյաց նահանգի արքունական գանձերը։ Բաղաբերդի անկումը պատմիչը համեմատում է Նաբուգոդոնոսոր արքայի կողմից Երուսաղեմը կործանելու հետ։ Ուսումնասիրողներից ոմանք համարում են, որ Բաղաբերդը Կապան քաղաքի միջնաբերդն էր, որպիսի վարկածը ընդունելի չէ, քանզի պատմական Կապան քաղաքը գտնվելիս է եղել Ողջի գետի աջ ափին, իսկ Բաղաբերդ ամրոցը՝ գետի ձախակողմյան սարալանջին՝ Բաղակու քարին հանդիպակաց։
Թագավորների ցանկ
1166 թվականին մահանում է Սյունիքը 70 տարի իշխած Գրիգոր Բ թագավորը, ով սերում էր Խաչենի Առանշահիկների իշխանական տոհմից։ Նույն տարում մահանում է նաև եղբայրը։ Գրիգորը իր միակ դստերը՝ Կատային, կնության էր տվել Խաչենցի իշխանազն Հասան Գեռաքարեցուն։ Վերջինս էլ դառնում է Սյունիքի 7-րդ թագավորը։
Սակայն Հասան Խաչենցի թագավորը, ով հայտնի էր նաև որպես Գեռաքարեցի, անկարող գտնվեց կազմակերպել Սյունիքի պաշտպանությունը և ընտանիքը վերցրած, հեռացավ Արցախ։
Իվան Վեքիլյան
Իվան Դավթի Վեքիլյան (Վեքիլով). [ նոյեմբերի 24, 1894, գյուղ Կրասնիե Կոլողցի - հունիսի 16, 1953, Մոսկվա], հրետանու գեներալ-լեյտենանտ (հուլիսի 5, 1943)։
Գրիգոր Վարազ
Գրիգոր Վարազ (ծննդյան թիվը անհատ - մոտ 636), Գարդմանի տեր և իշխան մոտ 628 թվականից։ Միհրանյանների տոհմից։ Իշխանական տիտղոսը ստացել է պարսից արքունիքից, Աղվանից կաթողիկոս Վիրոյի (որի ձեռքով էլ մկրտվել էր հայ լուսավորչական) միջնորդությամբ։ Ենթարկվելով բյուզանդական զորքերի և խազարների արշավանքներին՝ Գրիգոր Վարազն ընդունել է նրանց տիրապետությունը և պահպանել իշխանությունը։ Վարազ Գրիգորին հաջորդել է որդին՝ Ջիվանշիրը։
Իվան Վեքիլյան
Կյանքը և գործունեությունը
ՍՄԿԿ անդամ 1945 թվականից։ Ավարտել է Թիֆլիսի կադետական կորպուսը (1912), Պետրոգրադի հրետանային ուսումնարանը (1914), Մոսկվայի բարձրագույն հրետանային դպրոցը (1925), ԽՍՀՄ զինված ուժերի Գլխավոր շտաբին կից Կ․ Ե․ Վորոշիլովի անվան ոազմային ակադեմիան (1952)։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, որպես հրետանային մարտկոցի հրամանատար, մասնակցել է 1914- 1915 թվականների Սարիղամիշի օպերացիային։ 1925-1930 թվականներին եղել է Հայկական լեռնահրաձգային դիվիզիայի գնդի հրամանատար, այնուհետև՝ Հյուսիսային Կովկասի զինվորական օկրուգի շտաբի հրետանային ծառայության պետի տեղակալ։ 1939-1940 թվականներին մասնակցել է խորհրդաֆիննական պատերազմին, եղել Մաններհայմի գիծը ճեղքողների շարքում։ Հայրենական պատերազմի սկզբին մեկնել է ռազմաճակատ, 1942 թվականի հունվարի 10-ին ստացել գեներալ-մայորի կոչում, նշանակվել հարավարևմտյան ուղղության հրետանու պետի, այնուհետև՝ Կարմիր բանակի հրետանու շտաբի պետի տեղակալ, մասնակցել Օդեսայի պաշտպանությանը և Ստալինգրադի ճակատամարտին։ 1943 թվականի հունիսին նշանակվել է Կարմիր բանակի հրետանու մարտական պատրաստության վարչության պետ, մասնակցել Սևաստոպոլի, Բոբրույսկի, Լյուբլինի, հունգար, մի շարք քաղաքների ազատագրմանը, Յասսի-Քիշնևի օպերացիային, Վերին Սիլեզիայի և Բեռլինի գրավմանը։ Կյանքի վերջին տարիներին դասավանդել է Կ․ Ե․ Վորոշիլովի անվան բարձրագույն ռազմային ակադեմիայում։ Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի 3, Սուվորովի 2-րդ աստիճանի, Կուտուզովի 2-րդ աստիճանի, Բոգդան Խյմելնիցկու 1-ին աստիճանի, Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի, Կարմիր աստղի շքանշաններով։
Գրիգոր Վարազ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աղվանք Կատեգորիա:Միհրանյաններ
Իվան Վեքիլյան
Կյանքը և գործունեությունը
Կատեգորիա:1894 ծնունդներ Կատեգորիա:1953 մահեր Կատեգորիա:Գեներալ-լեյտենանտներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Ստալինգրադի ճակատամարտի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Ալվարդ Առաքելյան
Ալվարդ Սահակի Առաքելյան, հայ քիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1996):
Կենսագրություն
Ալվարդ Առաքելյանը ծնվել է 1947 թվականի մայիսի 24-ին, Երևանում։ 1970 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1970 թվականից աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ օրգանական քիմիայի ինստիտուտում, 1996 թվականից՝ առաջատար գիտաշխատող ։
Աշխատանքները վերաբերում են բիս λ հալոգեն եթերների ցիկլոալկիլման ռեակցիաների, ինչպես նաև տեղակալման և պոկման ռեակցիաների մի շարք առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Ձևակերպել է պոկման ռեակցիայի ուղղությունը կանխատեսող ընդհանրացված կանոն, որը հնարավորություն է տալիս պարզաբանել տեսության և սինթեզի որոշ խնդիրներ  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
Չուրուժ (գետ)
Չուրուժ (Чуруж), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Բելոմորսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Օխտա գետի ձախ ափին՝ 97 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 46 կմ է, ավազանի տարածքը 425 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունքն է մինչև Կիրվոպորոժսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Յաբեզ Ալիես
Յաբեզ Ալիես (Jabez Allies, ), անգլիացի բանագետ և հնագետ։ Եղել է Ֆոլկլորի վերաբերյալ առաջին հեղինակներից մեկը։
Կենսագրություն
Ամուսնանալով Վիլյամ Հարթշորնի դստեր` Քեթրինի հետ, ումից ունեցել է միայն մեկ երեխա, նա դուրս է եկել Լոնդոնից և մի քանի տարի բնակություն է հաստատել Քեթրին Վիլայում, որն այժմ Վուսթերի մի մասն է, մասնակցելով վերամիավորման բոլոր միջողառումներին և շարժումներին, որոնք կապված էին Վուսթերշեյրի և դրա պատմության հետ։
Մահացել է 1856 թվականին, Չելթնհեմի Թիվոլի տանը, որը նա գնել էր մի քանի տարի առաջ։ Թաղված է Լեքամփթոնի եկեղեցու բակում իր կնոջ կողքին, ով մահացել էր ավելի վաղ, 1855 թվականի մայիսի 28-ին, 74 տարեկան հասակում։
Մատենագրություն
Բացի Archæological Journal պարբերականում տպագրված աշխատանքները, նա գրել է մի շարք հետաքրքիր ակնարկներ իր սիրելի թեմաներով, որոնք տպագրվել են Literary Gazette (1845) և այլ պարբերականներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի հնագետներ Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Մելքիսեդեկ
Մելքիսեդեկ (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ են), հայ գրիչ և մանրանկարիչ։ 14-րդ դարի 1-ին կեսի Վասպուրականի մանրանկարչության դպրոցի ներկայացուցիչ։
Հայտնի է մեկ ձեռագրով, որն ընդօրինակվել է 1338 թվականին։ Ավետարանի «Ծնունդ», «Տյառնընդառաջ», «Հարություն» և «Չորս ավետարանիչ»-ի ինքնատիպ հորինվածքներն ունեն հստակ կառուցվածք, կերպավորված են համարձակ, արտահայտիչ գծանկարով և մաքուր գույների (հիմնականում կապույտ, կանաչ, կարմիր) հնչեղ հարաբերումներով։ Նման գունամտածողությունը եզակի է հայ միջնադարյան արվեստում և նորովի ի հայտ է եկել ինչպես 20-րդ դարի հայկական, այնպես էլ արևմտաեվրոպական գեղանկարչությունում։ Մելքիսեդեկի ընդգծված անհատականությամբ բնորոշվող ձևաստեղծման և գեղանկարչական սկզբունքները նրա երկերին հաղորդում են հուզական խորը լիցք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գրիչներ Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ
Շնագայլեր
Շնագայլ, շնանմանների (Canidae) ընտանիքի 3 կամ 4 տեսակի ընդհանրացված անունն է, որոնք բնակեցված են Աֆրիկայում, Ասիայում և Հարավ-Արևելյան Եվրոպայում ։ Շնագայլը զբաղեցնում է Հյուսիսային Ամերիկայում գտնվող կոյոտների համանման էկոլոգիական որմնախորշը։ Ոչ մեծ կամ միջին չափի գիշատիչը սնվում է լեշերով և մնացորդներով։ Երկար ոտքերը և կոր ճանկերը հարմարեցված են ոչ մեծ չափի կաթնասուններ, թռչուններ և սողուններ որսալու համար։ Պահպանում է 16 կմ/ժ արագությունը երկար ժամանակ։ Ավելի ակտիվ է մթնշաղին։
Շնագայլների սոցիալական բջիջներում կան միամուսնական զույգեր, որոնք պաշտպանում են իրենց տարածքը մյուս զույգերից․, ակտիվորեն ճնշում են թշնամիներին և պատում են իրենց տարածքը մեզով և կղանքով։ Տարածքը կարող է լինել բավականին մեծ, որպեսզի երիտասարդ շնագայլերը կարողանան ապրել ծնողների հետ այնքան ժամանակ, մինչև կունենան սեփական տարածքը։ Շնագայլները հաճախ կազմում են ոչ մեծ ոհմակներ, օրինակ, զոհին հոշոտելու համար, բայց սովորաբար նրանք որսի են դուրս գալիս միայնակ կամ զույգերով։
Տպագրիչների փողոց (Երևան)
Տպագրիչների փողոց, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։
Շնագայլեր
Տաքսոնոմիա
1816 թվականին թողարկվեց Լորենց Օկենի երրորդ Lehrbuch der Naturgeschichte հատորը, որտեղ հեղինակը գտել է բավականին նմանություններ շնագայլի և հյուսիսամերիկյան կոյոտի ատամների միջև և առանձնացրել նոր առանձին Thos ցեղատեսակի մեջ։ Բայց այդ առաջարկը չընդունվեց։ Ժամանակակից հետազոտությունները ճշտել են շնագայլերի տեսակների փոխհարաբերությունները։ Չնայած արտաքին նմանություններին` նրանք ոչ բոլորն են սերտ կապված միմյանց հետ։ Բծավոր շնագայլը և սևամեջք շնագայլը մոտ են միմյանց, բայց առանձնացվել են աֆրիկյան և եվրոպական այլ վայրի շներից և գայլերից մոտավորապես 6-7 մլն տարի առաջ։ Սովորական շնագայլը և եթովպական գայլը հանդիսանում են միևնույն ենթատեսակի մաս, որին են պատկանում նաև մոխրագույն գայլը, ընտանի շունը և կոյոտը ։ Գերմանիայում իրականացված պուդելների և շնագայլերի հիբրիդացման հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ ի տարբերություն վոլֆդոգների շուն/շնագայլ հիբրիդները ցույց են տալիս ծնելիության նվազում, հաղորդակցման զգալի խդիրներ, ինչպես նաև գենետիկ հիվանդությունների թվի մեծացում հաջորդ երեք սերունդների միջամտությունից հետո, ինչպես նաև կոյոտների մոտ ։
Տպագրիչների փողոց (Երևան)
Տվյալներ
Սկսվում է Վարդանանց փողոցի №5 և №7 շենքերի մոտից, ձգվում հարավարևելյան ուղղությամբ, հատում Հանրապետության փողոցը և հասնում Վարդանանց փողոցի անցուղի։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Շնագայլեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գայլեր
Էդուարդ VII
Էդուարդ VII կամ փաղաքշական Բերտի (Edward VII ), Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի թագավոր, Հնդկաստանի կայսր (1901 հունվարի 22-ից մինչև մահ՝ 1910 թվական), Վիկտորիա թագուհու և Ալբերտ կոնսորտ արքայազնի ավագ որդին։ Լինելով բրիտանական միապետի ավագ որդի՝ ծննդյան օրվանից կոչվել է Կոռնուոլի դուքս, Ռոթսեյի դուքս, որպես Ալբերտ արքայազնի ավագ որդի՝ Սաքսեն Կոբուրգի և Գոթայի (այժմ Վինձորի դինաստիա) արքայազն և Սաքսոնիայի դուքս։ 1841 թվականի դեկտեմբերի 8-ին նա դարձել է Ուելսի արքայազն (մինչև 1901 թվականին թագավոր դառնալը) և Չեստերի կոմս, Դուբլինի կոմս (1850 թվականի հունվարի 17-ին)։
Բերտին եղել է Կապիչի շքանշանի ասպետ (1958 թվականի նոյեմբերի 9), Շոտլանդիայի Տատասկափշի շքանշանի ասպետ (1867 թվականի մայիսի 24), ավստրիական ֆելդմարշալ (1904 մայիսի 1)։ Նա գահ է բարձրացել 59 տարեկան հասակում, մոր մահից հետո։ Եղել է Մեծ Բրիտանիայի պատմության մեջ մինչ այդ եղած ամենատարեց արքայազնը։ Ամուսնացել է Ալեքսանդրա Դանիացու հետ (1863): Համատեղ կյանքում ունեցել են վեց երեխա, որոնց թվում՝ Մեծ Բրիտանիայի ապագա թագավոր Ջորջ V-ը և Նորվեգիայի ապագա թագուհի Մոդ Շառլոտա Մարիյա Վիկտորիան։
1863 թվականին նա հրաժարվել է Սաքսեն Կոբուրգի և Գոթայի դքսությունից հօգուտ իր կրտսեր եղբոր՝ արքայազն Ալֆրեդի ։
Մանկություն
Էդուարդ VII-ը ծնվել է 1841 թվականի նոյեմբերի 9-ին Լոնդոնում, Բուքինգհեմյան պալատում, թագավորական ընտանիքում։ Նրա ծնողներն էին Մեծ Բրիտանիայի Վիկտորիա թագուհին և Ալբերտ կոնսորտ արքայազնը։ Էդուարդ VII-ը եղել է թագավորական ընտանիքի երկրորդ երեխան և ավագ որդին։ Մինչև գահ բարձրանալը Ուելսի արքայազնը հայտնի է եղել իր առաջին՝ կնունքի անունով՝ Ալբերտ (փաղաքշական՝ Բերտի)։
Դաստիարակություն
Տասնամյա արքայազնի ֆրանսերենի ուսուցիչ դոկտոր Վուազենը մտահոգված էր, որ տղային ծանրաբեռնում են ինտելեկտուալ աշխատանքով։ «Ստիպիր նրան ծառ բարձրանալ, վազել, թռչել, թիավարել, ձիավարել»,- խորհուրդ էր տալիս Վուազենը երիտասարդ Բերտիի գլխավոր կանոնակարգող քսանամյա Ֆրեդերիկ Գիբսին։ Սակայն այս և նման այլ խորհուրդները, որոնք կարող էին տղայի մանկական հետաքրքրությունները բավարարել, անտեսվում էին տղայի ծնողների կողմից ։
Բերտին ամեն կերպ աշխատում էր արդարացնել ծնողների հույսերը, սակայն ապարդյուն։ Նրանք միշտ դժգոհ էին մնում Բերտիից։ Չնայած Ալբերտն առաջադիմությամբ աչքի չէր ընկնում, բայց նա հմայիչ էր, մարդամոտ և տակտի զգացողությամբ։ Բենջամին Դիզրայելին նրան նկարագրել է որպես տեղեկացված, խելացի և քաղցրալեզու վարվեցողություն ունեցող երիտասարդ։ Միջնակարգ կրթություն ստանալուց հետո Բերտիի հսկողությունը հանձնարարվում է Ռոբերտ Բրյուսին ։
Ըստ էության այս «տերթոդիկյան» դաստիարակությունը հատուկ էր այդ ժամանակաշրջանի բրիտանական ազնվական շատ ընտանիքներին։ Այնպես, որ Վիկտորիան և Ալբերտը ոչնչով չէին տարբերվում ժամանակակից անգլիական մանկավարժական մտածողության հետևորդ այլ ծնողներից։
Ծնողական վախեր
Վիկտորիա թագուհին և Ալբերտը դաժանության հասնող խստությունը պայմանավորված էր նրանց վախերով։ Ալբերտի մանկությունը նույնպես դաժան էր եղել։ Երբ լրացել էր նրա հինգ տարին, մայրը, թողնելով ընտանիքը, ամուսնացել էր իր սիրեկանի հետ և այլևս չէր տեսել իր երեխաներին. նա մահացել է երեսուն տարեկանում քաղցկեղից։ Ալբերտի հայրը ամուսնացել էր իր ազգականներից մեկի հետ և երեխաներից երես թեքել։ Ահա այս տխուր մանկության մղումով էլ Ալբերտը ամեն գնով ցանկանում էր կայունություն հաստատել։
Վիկտորիան վախենում էր, որ իր որդիները կարող են ժառանգել իր հաննովերյան գեները։ Հոգեկան խանգարման պատճառով բրիտանական գահից զրկված Ջորջ III թագավորը նրա ազգականն էր, որը խելագար սովորություն ուներ. սիրում էր ծառերի հետ խոսել։ Վիկտորիայի հորեղբայր Գեորգ IV «քաղցրասերը» հարգանք չէր վայելում պալատում ։ Նման ժառանգականությունը նպաստավոր չէր բրիտանական միապետությունը ձեռքում պահելու համար։ Իսկ Վիկտորիան դեռ մանկուց մոլի ռոյալսիտ էր. նրա կենսագիրներից Լիտոն Ստրեյչի վստահեցմամբ՝ թագուհու երիտասարդության սիրելի մեղեդիներից է եղել «Աստված, պահպանիր թագավորին» օրհներգը։ Վիկտորիան աղոթում էր նորածին որդու համար, որ «նա նման լինի իր թանկագին ամուսնուն»։ Որդու ծնվելուց մի քանի ամիս անց նա գրել է իր քեռուն՝ Բելգիայի Լեոպոլդ թագավորին.
Այսինքն, Վիկտորիան երազում էր, որ որդին իսկական գերմանացի մեծանա, որը տանել չի կարողանում զվարճանքը և չի ընդունում քննադատությունը։ Նման դեսպոտ դաստիարակությունից ծնված ընդվզումը Բերտիին հետագայում դարձնում է հմայիչ փլեյբոյ, մոլախաղերի և ֆլիրտի սիրահար, այն ամենի մարմնավորում, որից նրա ծնողները սարսափում էին։
«Արքայական ժամանց»
Բերտին դասերից շունչ էր քաշում, երբ Ալբերտը ժամանակ առ ժամանակ նրան վերցնում էր իր հետ Վինձոր և Բալմորալ որսի գնալիս (հետագա ամբողջ կյանքի ընթացքում որսորդությունը դարձավ Բերտիի սիրելի զբաղմունքը)։ Ծնողները հազվադեպ իրենց հետ պաշտոնական միջոցառումների էին տանում Ալբերտին, դրանցից է 1852 թվականին Վելինգթոն դուքսի հուղարկավորության հանդիսավոր արարողությունը, նաև երկար տևող արարողությունները, երբ մայրը Ղրիմից վերադարձած զինվորներին պարգևատրում էր Վիկտորիայի խաչով։ Այս առումով նրա մանկությունը իրադարձություններով հարուստ չի եղել ։
1853 թվականի օգոստոսին 11-ամյա Բերտին թագավորական ընտանիքի հետ միասին ներկա է եղել Սոլենտ (The Solent) նեղուցում կազմակերպված Թագավորական ռազմածովային շքերթին, որը միտված էր հարևան երկրի ուժը Նապոլեոն III-ին ցուցադրելուն։ Թագավորական ընտանիքը իրադարձությանը հետևում էր «Փերի» զբոսանավից։ Վերջին անգամ նման շքերթ կազմակերպվել էր 1814 թվականին Վաթեռլոոյի ճակատամարտից առաջ ։
1855 թվականին, 13 տարեկանում՝ ամենատպավորվող տարիքում Բերտին մոտիկից ծանոթացել է Նապոլեոն III-ի հետ, երբ թագավորական ընտանիքը պաշտոնական այցով մեկնել էր Փարիզ։ Դա շրջադարձային պահ է եղել Բերտիի համար։ Արքայազն Ալբերտը, չափազանց խիստ հայր լինելով, ավագ որդու համար այնպիսի ամուր սահմանափակող կապանքներ էր ստեղծել, որ Ալբերտը, դրանից հետո լինելով Եվրոպայում (ավելի հաճախ Ֆրանսիայում) և ազատվելով ծնողների հսկողությունից, լիաթոք վայելել է ազատությունը։ Արդյունքում, անգլոգերմանական իդեալական արքայազն Ալբերտ Էդուարդ ստեղծելու ծնողների անչափ ձգտումից ծնվել է տրամագծորեն հակառակ «Լկտի Բերտի» (Dirty Bertie) :
Պատմական ակնարկ
Նապոլեոնը իր իշխանության լեգիտմության նպատակով 1854 թվականին փորձում էր արևմուտքի սուվերենների հետ անձնական հարաբերություններ հաստատել, սակայն Վիկտորիա թագուհին չէր ցանկանում նրան հյուրընկալել, չնայած մի քան դար անց առաջին անգամ, 1853 թվականի հոկտեմբերից Ղրիմի պատերազմում արդեն գործում էր անգլոֆրանսական ալյանսը ։ Նապոլեոնը չհուսահատվեց։ Նա գիտեր, որ Ալբերտը հետաքրքրվում է գիտության և տեխնիկայի նորույթներով և անգամ 1851 թվականին Լոնդոնում Համաշխարհային ցուցահանդեսի կազմակերպիչներից մեկն է եղել, որի պատվավոր հյուրերի թվում, ի հեճուկս Նապոլեոնի, եղել էին նաև տապալված ֆրանսիական ընտանքի անդամները։ Խորամանկ Նապոլեոնը ի միջիայլոց հիշատակեց, որ ցանկանում է Լոնդոն այցելել և Վիկտորային և Ալբերտին անձամբ հանձնել 1855 թվականին Փարիզում կայանալիք Համաշխարհային ցուցահանդեսին (Exposition Universelle) մասնակցելու հրավերը։ Խայծը աշխատեց. Նապոլեոնը ստացավ Լոնդոն այցելելու պաշտոնական հրավեր։ 1855 թվականի ապրիլին Նապոլեոն III-ը Եվգենիայի հետ ժամանեցին Դուվր նավահանգիստ, որից հետո գնացքով Ալբերտի հետ ուղևորվեցին Վինձոր, որտեղ նրանց սպասում էր հանդուրժողական ընդունելություն։
Եվգենիայի կենսագիր Ժակ Դեբյուսիի հավաստմամբ. Նապոլեոնը «առանց հապաղելու գրավեց թագուհու [Վիկտորիայի] համակրանքը, այնպես ինչպես դա եղել է բոլոր նրանց հետ, ում նա ցանկացել է գերել (sduire)»: Վիկտորիան սիր Թեոդոր Մարտինին գրել է. կայսրը «այնքան պարզ, նույնիսկ նաիվ էր, այնպես էր ուրախանում, երբ լսում էր նոր մի բան, ինչը ինքը չգիտեր»։ Այս այցի գագաթնակետը եղել է Նապոլեոնին Բրիտանիայի մեծագույն պարգև՝ Կապիչի շքանշան հանձնելը։ Նապոլեոն III-ի և Եվգենիայի Անգլիա այցելության ժամանակ Բերտին շփվել է Եվգենիայի հետ, որը երազում էր երեխա ունենալ և մի քանի անգամ հղիացել էր, բայց երեխա դեռ չուներ։ Իր քնքշանքով և հոգատարությամբ, որը երբեք հատուկ չի եղել Վիկտորիային և Ալբերտին, զգացմունքային ֆրանսուհին այնպես էր գերել Բերտիին, որ նա իր օրագրում համարձակ (հայրը կարդում էր օրագիրը) գրառում է կատարել. «Նա շատ հմայիչ է» ։
Ֆրանսիական ընդունելություն
Փարիզում կայանալիք Համաշխարհային ցուցահանդեսին մասնակցելու Նապոլեոն III-ի հրավերը ընդունված էր։ Ծնողները իրենց հետ վերցնելու էին երեխաներից Բերտիին և Վիկտորիային։ Փարիզ մեկնելու որոշումը շատ ուրախալի լուր էր Բերտիի համար։ Նա 10 օրով ազատվելու էր դասերից և հոգ չէ, որ զինվորական համազգեստ՝ կիլտ պետք է հագներ։ Նա չուներ համադասարանցիներ, որոնք գուցե նրան զգուշացնեին, որ ֆրանսիացիները շրջազգեստով անչափահասի վրա կծիծաղեն ։
1855 թվականի օգոստոսի 18-ին Բրիտանական թագավորական ընտանիքը Լա Մանշով ուղևորվեց Ֆրանսիա։ Հենրիխ VI-ից հետո (1431 թվական) բրիտանական որևէ միապետ պաշտոնական այցով դեռ չէր եղել Ֆրանսիայում։ Դեռ ավելին, այն ժամանակ Հենրիխը Փարիզ էր եկել ֆրանսիական գահ բարձրանալու համար, իսկ այս դեպքում Նապոլեոնը լիիրավ տանտեր էր զգում իրեն և հասկանալով իրադարձության պատմական նշանակությունը կազմակերպել էր շքեղ և ջերմ ընդունելություն։ «Վիկտորիա և Ալբերտ» թագավորական զբոսանավով թագավորական ընտանքը ժամանեց Բուլոնի նավահանգստ։ Լուի Արմանը պատկերել է Բուլոն սյուր Մերի ընդունելությունը իր կտավում, որն այժմ պահպանվում է Փարիզի մոտ գտնվող Կոմպյենի պալատում։ Իսկ Նապոլեոնի սիրելի նկարիչ Շառլ Մյուլլերը «Նորին Մեծություն Անգլիայի թագուհու ժամանումը Շատո Սեն Կլու պալատ» («Arrivée de S.M. la reine d’Angleterre au Palais de Saint-Cloud») կտավում փոխանցել է Շատո Սեն Կլու պալատում տիրող ընդունելության մթնոլորտը։ Այդ կտավում միայն երիտասարդ արքայազն Բերտին է նայում նկարիչին։ Տոնական սպիտակ վերնաշապիկով, մուգ պիջակով, հետ սանրած գլխին ծեփած մազերով Բերտին կոմպոզիցիայի կենտրոնում է։ Բերտիի կենսագիր Ստեֆան Կլարկը այդ նկարը մեկնաբանում է այսպես.
Պաշտոնական այցելությունը Ֆրանսիա ամենահաջողված ընտանեկան ամառային արձակուրդներն են եղել Անգլիական թագավորական ընտանքի պատմության մեջ։ «Վիկտորիան որդու և դստեր հետ հիացած էին ընդունելությունից, նույնիսկ Ալբերտը որոշ չափով անկաշկանդ էր դարձել» ։
Նստակեցությամբ և ուշադրությամբ չփայլող պատանի Բերտիի համար որոշ պաշտոնական միջոցառումներ ձանձրալի էին, հատկապես Համաշխարհային ցուցահանդեսի շրջանակներում 28 երկրներից 5000 նկարիչների գործերի 3 ժամյա դիտումը։ Բերտին շարունակում էր մնալ ծնողների ուշադրության կենտրոնում, հսկում էին նրա յուրաքանչյուր քայլը, ասես առիթ էին փնտրում կասկածելու, որ սխալ էր նրան իրենց հետ ճամփորդության վերցնելու գաղափարը։ Նրանց համար Բերտին մնում էր տկարամիտ տղա, որը կրկնուսույցների խնամակալության կարիք է զգում, որոնք Ֆրանսիայում չեն, ուրեմն հարկավոր էր աչքից բաց չթողնել։
Բերտիին գրավեց ցուցահանդեսի Արդյունաբերական պալատում (Palais de l'Industrie) տիրող աշխուժությունը, որտեղ «Էքսպո-1855»-ի շրջանակներում ցուցադրվում էին գերժամանակակից կամ վերջին նորարարությունները ։ Տպավորիչ իրադարձություններից էր օգոստոսի 23-ին Փարիզի Քաղաքապետարանում (Htel de Ville) կազմակերպված պարահանդեսը, որի ժամանակ հյուրերից մի շեյխ խոնարհվեց և բարձրացնելով Վիկտորիայի զգեստի փեշը համբուրեց նրա սրունքը արտաբերելով «Թող ամաչի նա, ով վատ կմտածի» («Honi soit qui mal y pense»): Անգլիայի պատմության իմացության համար Վիկտորիան ծիծաղեց և դա որպես կատակ ընդունվեց։ Հաջորդ օրը թագավորական ընտանիքին ներկայացվեց 45 000 զինվորների մասնակցությամբ զորահանդես, որը կազմակերպված էր ներկայիս Էյֆելյան աշտարակի գտնվելու վայրում (Champ-de-Mars - Մարսի դաշտ)։
Այցելություն Բոնապարտի շիրիմին
1855 թվականի օգոստոսի 24-ին Փարիզում կազմակերպված զորահանդեսից հետո արդեն երեկո էր, երբ Վիկտորիան ցանկացավ Բերտիին «Հաշմանդամների տուն»՝ Նապոլեոն Բոնապարտի աճյունի մոտ տանել։ Այդ մութ քամոտ գիշերում ջահերի սարսափազդու լույսի ներքո պատերազմի կաղացող հաշմանդամների ուղեկցությամբ հյուրերը Նապոլեոն III-ի հետ շարժվեցին Սուրբ Ժերոմի ժամատուն (Chapelle de Saint Jrme), որտեղ հանգչում էր Բոնապարտը։ Այնտեղ մտնելով՝ Վիկտորիան շրջվեց Բերտիի կողմը և որպես իր թագաժառանգի և այս նոր բարեկամության իրավահաջորդի, հրամայեց ծնկի գալ Բոնապարտի սարկոֆագի առաջ (Վիկտորիան իր օրագրում հիշատակել է Անգլիայի և Ֆրանսիայի միջև բարեկամության հանդիսավոր պահի զգացողությամբ տոգորված այս պահը, չնայած գիտակցում էր, որ անգլիական քաղաքագետները նրա այս քայլին ըմբռնումով չէին մոտենա)։ Երիտասարդ արքայազնը, որը հագել էր շոտլանդական ձիավորի տարազ, հնազանդորեն ծնկի եկավ։ Այդ պահին երկինքը լուսավորվեց շլացուցիչ կայծակից, և ամպրոպի ձայնից ժամատան պատերը դղրդացին։ Պատերազմի հաշմանդամներից ոմանք դա համարեցին վերին նշան և արտասվեցին։ Իսկ երիտասարդ Բերտիի համար դա իրադարձությունների կենտրոնում լինելու ևս մեկ վկայություն էր։ Եվ իրականում այս արարողությունը պաշտոնապես հաստատեց Ֆրանսիայի հետ նրա կապը ողջ կյանքում։ Ամպրոպի շաչյունը ասես Բոնապարտի հոգին էր, որ տղային ասում էր «Բարով եկար մեզ մոտ» («Bienvenue chez nous») :
Ժոզեֆ Լուի Իպոլիտ Բելանժեի նկարը («Թագավորական այցելություն Նապոլեոն III-ին. 1855 թվականի օգոստոսի 25-ի հանդիպումը Սեն Ժերմեն անտառի Շատո դե լա Մյուետում կայսերական որսի ժամանակ») արտացոլում է թագավորական և կայսերական ընտանիքների բարձրաշխարհիկ հավաքը, որը խիստ տարբերվում էր Բերտիի մինչ այդ իմացած որսերից, երբ երկար քայլում էին հոգնեցուցիչ շոտլանդական հողամասերի միօրինակ շրջադարձերով։
Հրաժեշտի երեկույթ
Օգոստոսի 25-ի երեկոյան Եվգենիան և Նապոլեոնը Վերսալում տեխնիկայի վերջին նորարարություններով հագեցած աննախադեպ շքեղ պարահանդես էին կազմակերպել։ Նապոլեոն III-ը, ինչպես և Ալբերտը, ժամանակակից տեխնոլոգիաների սիրահար էր և Լյուդովիկոս XIV-ի պալատը շքամուտքերը և սրահներն այնպես էին լուսավորված նորագույն գազային լուսավորությամբ, որ ասես ցերեկ լիներ. մոմի խավար լույսին սովոր մարդկանց համար սա իրոք կախարդանք էր։ Հատակին պատի երկայնքով դասավորված և առաստաղից կախված ծաղկամաններում, ամենուրեք ծաղիկներ էին ու բույսեր։ Հյուրերը նույնպես շլացուցիչ էին. մետաքսե հագուստներ, սպիտակ բրիջիներ, բացված ուսեր, սրած բեղեր։ Պարահանդեսում նվագում էին 4 նվագախմբեր, որոնցից մեկի խմբավարն էր վալսի ավստրիական մաեստրո Յոհան Շտրաուսը։ Դա խոշոր իրադարձություն էր։ Բացումը սկսվեց թագավորական ընտանիքի վալսով։ Նրանց միացավ Բերտին և արդարացրեց բոլոր սպասելիքները։ Էժեն Լամիի նկարը («Ընթրիք Վերսալում Անգլիայի թագուհու պատվին 1855 թվականի օգոստոսի 25-ին») փոխանցում է այդ օրվա ընդունելության ընթրիքի հանդիսավորությունը և ճոխությունը։
Վիկտորիան իր օրագրում գրել է, որ դա «ամենահրաշալի տեսարաններից մեկն էր մեր երբևէ դիտածներից» և «Լյուդովիկոս XVI-ի ժամանակներից ի վեր Վերսալում պարահանդես չէր եղել»։ Հավանաբար Բերտին ֆրանսիական արձակուրդներից եզրակացություն արեց, որ սուվերենի կյանքը չի սահմանափակվում իր հպատակներին ղեկավարելով և գերմաներենի քերականություն սովորելով։ Սուվերենը կարող է բավականություն ստանալ կյանքից։ Հետևաբար, զարմանալի չէ, որ Բերտին և Վիկին պաշտոնական այցի վերջին օրը գնացին Եվգենիայի մոտ և խնդրեցին, որ նա ծնողներին համոզեր, որ իրենց թողնեն Ֆրանսիայում։ Երբ Եվգենիան դիվանագիտորեն ասաց,- Վիկտորիան և Ալբերտը չեն կարողանա առանց ձեզ մնալ, Բերտին պատասխանեց «Առանց մեզ չե՞ն կարող։ Չմտածեք անգամ։ Մենք նրանց հարկավոր չենք, և բացի այդ տանը մեզ նման ևս վեցը կան» ։
Թագավորական ընտանիքին հրաժեշտ տվողներից Դքսուհի դը Արմայը նկատել էր, որ «Բերտին հուսահատ այս ու այն կողմ էր նայում, ասես, չէր ուզում բաց թողնել Փարիզում եղած վերջին ակնթարթները»։ Երեխաները արտասվում էին, երբ թագավորական զբոսանավը հեռանում էր Ֆրանսիայի ափերից։
Ֆրանսիական արձակուրդները բարձրացրին Բերտիի ինքնագնահատականը։ Ի տարբերություն անվերջ դժգոհ ծնողների և չոր ու ցամաք կրկնուսույցների, Բերտիին Փարիզում սիրեցին, նրանով հիանում էին։ Այստեղ նրան գերմանական առոգանության համար չէին քննադատում. ամբողջ կյանքում նա այդպես էլ չկարողացավ ճիշտ արտասանել անգլերեն R տառը, բայց դա օգնեց ֆրանսերեն լավ խոսել։ Նա իրեն այնքան արքայավայել էր պահում հասարակության մեջ, որ նույնիսկ արժանացավ մոր խրախուսանքին։ Նա հրաշալի պարում էր։ Կայսեր, կայսրուհու և պալատականների համար հետաքրքիր զրուցակից էր։ Նապոլեոնը ժամանակ տրամադրեց և տղային ցույց տվեց մայրաքաղաքը ձիակառքը անձամբ վարելով և տղամարդավարի զրուցելով նրա հետ ո՛չ ուսման մասին։ Սա լրիվ նոր փորձ էր պատանու համար։
Պատանեկություն
1857 թվականի հուլիսին 15-ամյա Էդուարդին Եվրոպայով մեկ կրթական ուղևորության է մեկնում։ Նրան ուղեկցում էին մանրակրկիտ ստուգում անցած երեք հասակակից ազնվականներ և գանձարանի կանցլերի ավագ որդին՝ Ուիլյամ Գլադսթոնը։ Ըստ արքայազն Ալբերտի մշակած պլանի՝ Բերտին պետք է երեք ամիս մնար Գերմանիայում՝ Քյոնիգսբերգում։ Այդ ընթացքում կարող էր առողջ ապրելակերպին հետևելով լինել Շվեյցարիայում, Ֆրանսիայում, բայց ոչ մի դեպքում Փարիզում։
1858 թվականին Բերտիի ծննդյան 17-ամյակին ծնողներից ստացած նամակում ասված է, որ 500 ֆունտ ստեռլինգ ամենամյա անհատական գումար են հատկացնում նրան և թույլ են տալիս ծառայության անցնել բանակում փոխգնդապետի կոչումով, որը Բերտիի վաղեմի երազանքն էր։ Այնուամենայնիվ, նրա նկատմամբ մշտական հսկողությունը հանձնարարված էր գնդապետ Ռոբերտ Բրյուսին, որը շատ լուրջ զինվոր էր և արտաքնապես շատ նման էր Ալբերտին։
Լատիներենը սկզբնաղբյուրից սովորելու նպատակով 1859 թվականի սկզբին հայրը Բերտիին 3 ամսով Հռոմ է ուղարկում և թույլատրում է Հռոմի պապի հետ հանդիպել, սակայն Բրյուսի խիստ հսկողությամբ, քանի որ մտավախություն կար, որ պապի հետ առանձնազրույցի դեպքում հնարավոր է, որ երիտասարդ արքայազնը անգլիական եկեղեցին տապալեր։ Այդ էր պատճառը, որ հանդիպման ժամանակ, երբ սկսում են խոսել անգլիական կաթոլիկության մասին, Բրյուսը Բերտիին շտապ հեռացնում է Վատիկանից։
Իտալիայում Բերտին ծանոթանում է Էդվարդ Լիրի հետ (1812-1888), որը Բերտիին բարձր գնահատական տալով հետագայում գրել է, որ «այդպիսի նրբաճաշակ շարժուձևեր դեռևս ոչ մեկի մոտ չի հանդիպել»։ Բերտին հանդիպում է նաև բանաստեղծ դրամատուրգ Ռոբերտ Բրաունինգին (1812-1889), որը նրա մասին է «բարեհամբույր, նրբանկատ երիտասարդ»։ Բերտին ինչպես Փարիզում, այնպես էլ ամենուրեք կարողանում էր հեշտությամբ հարմարվել ցանկացած միջավայրում։
Վիկտորիա թագուհին, անհանգստանալով Բերտիի բարոյական նկարագրով, գրել է դստերը՝ Վիկային.
1859 հոկտեմբերին Բերտիին ուղարկում են Օքսֆորդի համալսարանի Քրիստոսի եկեղեցի (Christ Church) ազնվականների քոլեջ ուսման, սակայն կրկին գնդապետ Բրյուսի հսկողությամբ և մասնավար դասախոսությունների հաճախելով, բացի այդ Բերտին ստիպված էր ապրել քոլեջի սահմաններից դուրս՝ ուսանողական ընկերներից մեկուսացած Կուռաժ ճամբարում (Campa an Churraigh)  : 1861 թվականի հունվարին Բերտին տեղափոխվում է Քեմբրիջի համալսարանի Տրինիտի քոլեջ սովորելու ։ Այնտեղ նրա պատմության դասախոսը Չառլզ Կինգսլին էր, որի դասախոսություններին Բերտին անհամբեր սպասում էր ։
Բելատրիքս
Բելատրիքս (Bellātrix, γ Ori, γ Orionis, 24 Ori), գիշերային երկնակամարի ամենապայծառ աստղերից մեկը, պայծառությամբ երրորդը՝ Օրիոնի համաստեղությունում (Հայկ համաստեղություն)։
Էդուարդ VII
Պատանեկություն
Այդ ուղևորության ընթացքում Բերտին լինում է Իռլանդիայում, Կանադայում, ԱՄՆ-ում։ Նրան ամենուրեք հիացմունքով էին ընդունում։ Նույնիսկ ամերիկացիները, որոնք հայտնի էին իրենց հակամիապետական տրամադրություններով, ջերմ ողջույններով էին դիմավորում թագաժառանգին։ Նյու Յորքի փողոցներում հավաքված 300 000–անոց ամբոխը ծաղիկներով ծածկել էր թագավորական երթուղին։ Բոլորը հիանում էին նրա դիվանագիտությամբ, հմայքով։ Պարահանդեների ժամանակ նա շատ բարեկիրթ էր և զուսպ ։
Բելատրիքս
ֆիզիկական բնութագիր
Բելատրիքսը B2III սպեկտրալ դասի սպիտակաերկնագույն հսկա է, որը 25-րդն է երկնքի ամենապայծառ աստղերի ցանկում, հնում 57 նավարկության կողմնորոշիչ աստղերից մեկը։ Բելատրիքսի տեսանելի մեծությունը 1.64 է։ Դա անզեն աչքով տեսանելի ամենապայծառ աստղերից մեկն է, որի մակերևույթի ջերմաստիճանը գնահատվում է 21500 Կ, իսկ լուսատվությունը ավելի քան 4000 անգամ մեծ է Արեգակի լուսատվությունից։ Չնայած մակերևույթի բավականին բարձր ջերմաստիճանի և լուսավորության, Բելատրիքսի շառավղը  ընդամենը 5,7 անգամ է մեծ Արեգակի շառավղից, իսկ զանգվածը 8-ից 9 արեգակնային զանգված է։
Էդուարդ VII
Պատանեկություն
Անդրօվկիանոսյան քառամսյա ուղևորությունից հետո բոլորի համար պարզ էր, որ Բերտին հրաշալի է լուծել իր վրա դրված խնդիրը. արտասահմանում արժանապատիվ ներկայացրելնելով միապետությունը, և ամերիկացիներին նույնիսկ ստիպել է երգել « Աստված, պահպանիր թագուհուն » ։ Բերտին հույս ուներ շարունակել ծառայությունը Բրիտանական բանակում, սակայն Վիկտորիան վետո է դրնում նրա ակտիվ ռազմական կարիերայի վրա ։ Վիկտորիան և Ալբերտը չէին ուզում, որ Բերտին «գլխապտույտ» ունենա այդ միջազգային հաջողությունից։ Բերտին Ամերիկայից հետո սկսել էր ծխել և թագուհին ճարահատյալ թույլատրում է ծխել, սակայն ոչ տանը և ոչ էլ հասարակության մեջ։
Բելատրիքս
ֆիզիկական բնութագիր
Որոշ ժամանակ համարվում էր, որ Բելատրիքսը, ինչպես է Օրիոնի համաստեղության պայծառ աստղերի մեծ մասը, պատկանում է նույն աստղասփյուռին (Օրիոն OB1), բայց ըստ Hipparcos աստղադիտակի եռանկյունաչափական պարալաքսի, ճշգրտելով աստղի հեռավորությունը, պարզվել է, որ Բելատրիքսը շատ ավելի մոտ է Արեգակին, քան Օրիոնի աստղասփյուռը։ Աստղից հեռավորությունը գնահատվում է 243 լուսատարի, մինչդեռ Օրիոն OB1 աստղասփյուռի աստղերը գտնվում են ավելի քան 1000 լուսատարի հեռավորության վրա։
Բելատրիքսը աստղագետների կողմից երկար տարիներ օգտագործվել է որպես չափանիշ՝ որոշելու այլ աստղերի փոփոխական պայծառությունը։ Ինչպես հետագայում պարզվեց, Բելատրիքսի պայծառությունը նույնպես կայուն չէ։ Այն էրուպտիվ փոփոխական աստղ է (ժայթքող), որն անկանոն կերպով փոխում է իր պայծառությունը ավելի քիչ, քան 6%-ով։ Աստղի պայծառությունը տատանվում է 1.59մ- 1,64մ սահմաններում։
Էդուարդ VII
Նելլի Կլիֆդենի հետ ծանոթություն
1861 թվականի սեպտեմբերի 6-ին, երբ Բրյուսը գնացել էր քնելու, զորամասի սպաները Բերտիի համար անակնկալ էին պատրաստել։ Լոնդոնից սպաների հետ Իռլանդիա եկած թեթևաբարո Նելլի Կլիֆդենը սողոսկել էր Բերտիի սենյակ ։ Այդ զվարճալի աղջիկը շուտով սկսեց ամենուրեք պատմել իր հարաբերությունների մասին և հետագայում Լոնդոնի պարասրահներում ներկայանալ Ուելսի արքայադուստր։ Նոյեմբերի 12-ին Ալբերտը իմացավ այդ մասին։ Նա մահացու հիվանդ էր, սակայն Բերտիին մի նամակ գրեց իր հիասթափության և այլնի մասին, ավելացնելով, որ պետք է ամուսնանալ։ Ալբերտը և Վիկտորիան համոզված էին, որ Նելլի հետ կապը հաննովերյան գեների չար կատակ է և չնայած ծնողների այդքան ջանքերին Բերտին նմանվում էր տխրահռչակ Ջորջ IV-ին։ Նրանք սարսափում էին, որ Բերտին շուտով կազինոյում կվատնի փողերը, սիրուհիների հարեմ կստեղծի և վերջնականապես կկործանի թագավորական ընտանիքի հեղինակությունը։ Ալբերտը պահանջով Բերտին հաշվետվություն ներկայացրեց Բրյուսին, հրաժարվելով հայտնել սպաների անունները, ովքեր կազմակերպել էին այդ ծանոթությունը և զղջման նամակ ուղարկեց հորը։ Հայրը համաձայնվեց ներել շտապ ամուսնանալու պայմանով, որը կփրկեր նրան կործանումից։
Բելատրիքս
ֆիզիկական բնութագիր
Բելատրիքսի հասարակածից աստղային նյութը հսկայական արագությամբ դուրս է ժայթքում (մոտ 1600 կմ/վրկ), որն ամենայն հավանականությամբ պայմանավորված է աստղի սեփական պտույտի բարձր արագությամբ (մոտ 59 կմ/վրկ)։ Հաշվի առնելով սա, Բելատրեքսին կարելի է դասել B դասի աստղերի շարքին։
Էդուարդ VII
Ալեքսանդրայի հետ ծանոթություն
Համապատասխան հարսնացուն ընտրված էր՝ 16-ամյա Ալեքսանդրա Դանիացին՝ Դանիայի թագաժառանգ Քրիստիան IX Դանիացու դուստր Շլեզվիգ Հոլշտայն Զոնդերբուրգ Գլյուքսբուրգցին։ Ռազմական զորավարժություններին մասնակցելու պատրվակով Ալբերտը Բերտիին ուղարկեց Գերմանիա, որտեղ իրականում պլանավորված էր նրա հանդիպումը ապագա կնոջ՝ Ալեքսանդրայի հետ։ Նրանք հանդիպեցին 1861 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Գերմանիայի Շպայեր քաղաքում Բերտիի ավագ քրոջ՝ Վիկտորիայի ներկայությամբ, որը ամուսնացած էր (1858) Ֆրիդրիխ III-ի հետ։ Վերջնական որոշում կայացնելուց առաջ Բերտին Ալեքսանդրային առաջարկեց Անգլիա գալ ։
Բելատրիքս
ֆիզիկական բնութագիր
Բելատրիքսը երիտասարդ աստղ է (մոտ 10 միլիոն տարեկան), և մի քանի միլիոն տարի հետո այն կսպառի իր ներքին այրման ռեսուրսները և կիվերածվի կարմիր հսկայի։
Էդուարդ VII
Հոր հետ վերջին հանդիպում
1861 թվականի նոյեմբերի 25-ին Ալբերտը եկավ Քեմբրիջ որդու հետ խոսելու։ Նրանք երկար զրուցեցին զբոսնելով։ Սկսվեց արևելաանգլիական կատաղի փոթորիկ, նրանք մոլորվեցին։ Վինձոր վերադառնալով Ալբերտը անկողին ընկավ և դեկտեմբերի 14-ին մահացավ։ Բերտին հեռագիր էր ստացել հոր առողջական վիճակի մասին դեկտեմբերի 13-ին. Նրան կանչում էին Վինձոր։ Սակայն նա հոր մահճին հասավ միայն հաջորդ օրը առավոտյան Լոնդոնում կայացած ուրախ ընթրիքից հետո և բարձր տրամադրությամբ։ Վիկտորիան որդուն մեղադրեց ամուսնու մահվան մեջ։ Վիկտորիայի համար Ալբերտը միշտ եղել էր հրեշտակ, մարգարե, գուրու և սուրբ միաժամանակ և նա վստահ էր, որ Կարայում տեղի ունեցածը կործանեց իր կատարյալ ամուսնուն ։
Միջերկրածովյան շրջագայություն
Ալբերտը որոշել էր, որ Բերտին պետք է ամուսնանա և Վիկտորիան թույլ չէր տա, որ դա քննարկման առարկա լինի։ Միաժամանակ Ալբերտը մահվանից առաջ որոշել էր Բերտիին ուղարկել կրթական շրջագայություն, որը ընդգրկելու էր Վիենան, Վենեցիան, Եգիպտոսը և Մերձավոր Արևելքը։ Սգացող Վիկտորիան տեսնել չէր կարողանում որդուն և Ալբերտի մահից 8 շաբաթ չանցած, Բերտիին ուղարկեց միջերկրածովյան շրջագայության, կրկին գեներալ Բրյուսի հսկողությամբ։ Վերջինս այդ ընթացքում տենդից մահացավ և նրան փոխարինեց նապոլեոնյան պատերազմի վետերան գեներալ Ուիլյամ Նոլիսը, որը հսկում էր նաև Բերտիի ֆինանսական ծախսերը։ Սակայն Նոլիսը Բրյուսի նման խիստ չէր և առավել նվիրված էր արքայազնին, քան Վիկտորիային ։
Բելատրիքս
ֆիզիկական բնութագիր
Բելատրիքսը իր բնութագրերով նման է Սպիկային, Ադարային և Շաուլային։
Անուն և դիցաբանություն
Բելատրիքս լատիներենից թարգմանաբար նշանակում է «կին մարտիկ», «ամազոնուհի», նրան անվանում են նաև «ամազոնուհիների աստղ»։ Անվան արաբերեն թարգմանությունն է (النجید, Al Nâjed) «նվաճող», «հաղթող»։ Բելատրիքս անունը առաջին անգամ օգտագործվել է 1252 թվականի Ալֆոնսյան աղյուսակներում։ Ուզբեկ աստղագետ Ուլուգբեկը աստղի համար հիշատակել է մեկ այլ արաբական անուն՝ (المرزم النجید, Al Murzim al Nâjed), որը թարգմանվում է «մռնչացող ռազմիկ» կամ «Առյուծ մարտիկ»։ Արաբները հավատում էին, որ Բելատրիքսը համաստեղության մեջ հայտված առաջին աստղերից մեկն է, որը «առյուծի մռնչոցով» ազդարարում է իր հայտնվելը, ողջունում Ռիգելի ծագելը և Հսկայի հայտնվելը երկնքում (Օրիոնի անունը արաբական աստղագիտության մեջ)։ Պարսիկ աստղագետ և մաթեմատիկոս Ալ Սուֆիի «Անշարժ աստղեր» գրքում Գամմա Օրիոնի մեկ այլ անուն ևս կա (الروزه م, Al Ruzam):
Էդուարդ VII
Միջերկրածովյան շրջագայություն
Թագուհին ուղևորության ավարտին թույլ տվեց, որ Բերտին մեկ օրով՝ 1862 թվականի հունիսի 10-ին քաղաքավարության այց կատարի Փարիզ՝ Նապոլեոն III-ին և կայսրուհուն։ Թագուհին մեկ պայման էր դրել. Ազատել իրեն Փարիզում լինելու մանրամասներից՝ «Սոդոմից և Գոմորից», ինչպես նա էր արտահայտվել գեներալ Բրյուսին գրած նամակում։ Բերտին մեկ շաբաթ անցկացրեց Ֆոնտեբլոյում և վերադարձավ Լոնդոն։
Բելատրիքս
Հետազոտություն
2005 թվականի Հուլիսի 14-ին Կասինի տիեզերական ապարատը նկատեց Սատուրնի արբանյակ Էնցելադի կողմից Բելատրիքսի խավարումը։ Դիտարկումները օգնեցին որոշել Էնցելադի մթնոլորտի կազմը և խտությունը։
Էդուարդ VII
Ամուսնություն
Ալբերտի և Ալեքսանդրայի հարսանիքը նշանակվեց 1863 թվականի մարտի 10-ին՝ Մեծ Պահքի օրը։ Սակայն, երբ Քենթերբերիի արքեպիսկոպոսը զգուշացրեց, որ անհարմար ժամանակ է հարսանիքի համար, թագուհին հակադարձեց, որ «ամուսնությունը հանդիսավոր սուրբ արարողություն է և համատեղելի չէ զվարճանքի հետ»։ Այնուամենայնիվ ժողովուրդը սրտանց ընդունեց հարսանիքի լուրը անտեսելով թագուհու սուգը։ Փողոցները զարդարվել էին դրոշներով։ Ցուցափեղկերը լի էին հուշանվերներով, Ալեքսանդրա արքայադստեր լուսանկարներներով, հարսանեկան շքանշաններով, նույնիսկ նրա անունով հերակալներով։ Նոր տոնական երգեր էին հորինվել, որպեսզի դաշնամուր ունեցող բնակարաններում հնչեին այդ հայրենասիրական երգերը։
Բելատրիքս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստղեր Կատեգորիա:Փոփոխական աստղեր Կատեգորիա:Աստղագիտություն Կատեգորիա:Աստղային համակարգեր
Էդուարդ VII
Ամուսնություն
Պաշտոնապես տոնակատարությունները սկսվել էին հարսանիքից երեք օր առաջ, երբ թագավորական զբոսանավով Ալեքսանդրայի Անգլիա ժամանումից հետո Բերտին պետք է նրան ուղեկցեր Լոնդոն։ Երթուղին հայտնի դառնալուց հետո հարմարավետ պատշգամբներն ու պատուհանները վարձակալության էին հանձնվել աստղաբաշխական գներով։ Սակայն «Թայմս» թերթը գրում է. «Թագավորական կառքերը հին էին, ձիերը կիսամեռ, առանց զարդարանքի և հարսանեկան վարդերի»։ Վիկտորիան չէր ցանկանում տոնական մթնոլորտ տեսնել։ Սակայն ամբոխը չորս ժամ շարունակ բուռն ողջունում էր Ալեքսանդրային, որը չնայած մարտյան ցրտաշունչ քամուն և հասարակության մեջ առաջին անգամ հանդես գալուն, արքայավայել էր իրեն պահում։
Վինձոր ժամանելուց անմիջապես հետո Վիկտորիան երիտասարդ զույգին տարավ Ալբերտի դամբարան և ամուսնու գերեզմանի մոտ միացրեց նրանց ձեռքերը։ «Նա տալիս է իր օրհնությունը», - հայտարարեց Վիկտորիան։ Պսակադրության արարողությունը Վիկտորիայի պնդմամբ տեղի ունեցավ Վինձոր ամրոցի Սուրբ Գեորգի մատուռում, որը մինչ այդ առավելապես հայտնի էր որպես թագավորական գերեզման։ Այնտեղ հանգչում էին Էդուարդ IV, Հենրիխ VI, Հենրի VIII, Կարլոս I, Ջորջ III և Ջորջ IV, Վիլհելմ IV թագավորները։ Մատուռում հավաքվածները միայն Վիկտորիայի հյուրերն էին, Ալեքսանդրայի հարազատները հրավիրված չէին։ Հրավիրված չէր անգամ Ալեքսանդրայի հայրը՝ Դանիայի թագավորը։ Վիկտորիան արարողությանը հետևում էր Եկատերինա Արագոնացու էրկերից ։ Նա սև զգեստ էր հագել, կրծքին՝ Ալբերտի նկարով բրոշ։ Առաջինը հնչեց Ալբերտի գրած օրատորիան երգչախմբի կատարմամբ։ Ալեքսանդրա Դանիացին 20 րոպե ուշացումով եկավ ամելիաների փնջերով ասեղնագործած արծաթասպիտակ ատլասե զգեստով, նարնջի ծաղիկներով (ֆլյոր դը օրանժ)։ Բերտին էլեգանտ տեսք ուներ։ Նա գեներալի համազգեստով էր, ուսին Կապիչի շքանշանով թավշե թիկնոց։ Ամուսնական երդումը տալիս Բերտին Ալեքսանդրայի անունը կարդաց թղթից. նա պետք է արտասաներ Ալեքսանդրայի բոլոր վեց անունները (Ալեքսանդրա Կարոլինա Մարիա Շառլոտա Լուիզա Ջուլիա)։
Արարողությունից հետո հարսանեկան ընթրիքին թագուհին չմասնակցեց։ Երեկոյան Ալեքսանդրան և Բերտին ուղևորվեցին ամուսնական ճամփորդության Ուայթ կղզի և մեկ շաբաթ պետք է Օսբորն հաուսում անցկացնեին ։
Վիկտորիա թագուհու հարսանելան նվերը Սանդրինգհեմյան պալատն էր։
Ուելսի արքայազն
Թագաժառանգ է եղել մինչև 59 տարեկանը, քանի որ նրա մայրը երկար կյանք է ունեցել։ Բրիտանիայի Ուելսի արքայազններից ամենատարեցն է համարվել մինչև 2008 թվականը (երբ լրացավ արքայազն Չարլզի 60 տարին)։ Արքայազնին գործնականում հեռու են պահել պետական գործերից, անգամ համարվում է, որ Վիկտորիան իր ավագ որդուն չի սիրել՝ նրան մեղադրելով ամուսնու՝ արքայազն Ալբերտի մահվան մեջ ։ Վիկտորիան թույլ չէր տալիս, որ Բերտին ընթերցի նախարարների կաբինետի թղթերը՝ զգուշանալով, որ նա կարող է համաձայն չլինել իր քաղաքականության հետ և կարող էր անզուսպ լինել։ Վիկտորիան չէր ցանկանում, որ Բերտին պաշտոնական միջոցառումների ժամանակ իրեն ներկայացներ, չնայած Ամերիկայում Բերտին լիովին արդարացրել էր նրա սպասելիքները։ Իր նախարարին գրած նամակում, որտեղ Վիկտորիան իր մասին խոսում է երրորդ դեմքով (նա քաղաքական գործիչների հետ շփվելիս իր մասին երրորդ դեմքով էր խոսում), Բերտիի մասին այսպես է արտահայտվում.
1875-1876 թվականներին Ուելսի արքայազն Ալբերտը ուղևորվել է Հնդկաստան։ Այդ մեծ ուղևորության ընթացքում նա եղել է Հունաստանում, Եգիպտոսում, Մալթայում, Ադենում, Ջիբրալթարում, Իտալիայում, Իսպանիայում և Պորտուգալիայում։ Թագաժառանգի այս մեծ ուղևորությունը կարևոր նշանակություն է ունեցել եվրոպական դիվանագիտության տեսանկյունից ։
Գահակալություն
Էդուարդի իշխանությունը սկսվել է 1901 թվականի հունվարից՝ Վիկտորիա թագուհու մահից հետո։ Թագուհու ցանկությունն էր, որ որդու թագակալության անունը լինի Ալբերտ Էդուարդ I (ի պատիվ ամուսնու)։ Սակայն, քանի որ մինչ այդ Ալբերտ անունով Բրիտանիայի թագավոր չէր եղել (և որ ավելի կարևոր էր, շատ անգլիացիներ այն ֆրանսիական էին համարում), նախկինում կրկնակի անուն կիրառելու նախադեպ չէր եղել, հետևաբար Վիկտորիայի հետնորդի երրորդ անունը դարձավ նրա երկրորդ անունը՝ Էդուարդ։ Նոր միապետի թագադրությունը նշանակվել էր 1902 թվականի հունիսի 26-ին, սակայն այդ արարողությունից մի քանի օր առաջ թագավորի կույր աղիքի նոպայի պատճառով, որը շտապ վիրահատություն էր պահանջում, Մեծ Բրիտանիայի պատմության մեջ առաջին անգամ թագադրման արարողությունը հետաձգվեց։ Այն տեղի է ունեցել 1902 թվականի օգոստոսի 9-ին։
Քաղաքականություն
Էդուարդ_VII-ի մականունը եղել է Եվրոպայի քեռի (the Uncle of Europe), քանի որ իր իշխանության ընթացքում եղել է եվրոպական մի քանի միապետերի քեռին, ներառյալ Նիկոլայ II-ի և Վիլհելմ II-ի ։ Թագավորը մեծ ներդրում է ունեցել Անտանտի ստեղծման գործում՝ պաշտոնական այցեր կատարելով Ֆրանսիա (1903) և Ռուսաստան (1908)։ 1904 թվականին կնքել է Անգլո-ֆրանսիական համաձայնագիրը, իսկ 1907 թվականին՝ Անգլո-ռուսական համաձայնագիրը։ Նա բրիտանական միապետերից առաջինն էր, որը եղել է Ռուսաստանում (նախկինում, 1906 թվականին Դոգեր Բանկի միջադեպի (Dogger Bank incident կամ Incident of Hull) հետ կապված անգլո-ռուսական հարաբերությունների լարվածության պատճառով նա հետաձգել էր այցը) ։
Չնայած այս քայլերը պատմական նշանակություն ունեցան Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ իմպերիալիստական ուժերի համախմբման գործում, ժամանակակիցների համար Էդուարդ-ը «Խաղաղարար» (the Peacemaker) էր այնպես, ինչպես ֆրանս-ռուսական միության նախաձեռնող Ալեքսանդր III-ը։ Նրա օրոք սկսեցին սրընթաց վատանալ հարաբերությունները Գերմանիայի կայսրության հետ. Վիլհելմ II կայսրին Էդուարդը չէր սիրում։ «Էդվարդական դարաշրջանում» երկիրում տարածվեց լրտեսության, ալարմիզմի և գերմանաֆոբիայի ալիքը։ Թագավորը կարևոր դերակատարում ունեցավ Անգլո-բուրական պատերազմից հետո բրիտանական նավատորմի և ռազմաբժշկական ծառայության ռեֆորմի գործում։
«Էդվարդյան դարաշրջանը» (Ռուսաստանում երանական կոննոտացիայով գրեթե համահունչ էր «արծաթե դարին», «խաղաղ ժամանակներին», «մինչև 1913 թվականը ժամանակաշրջանին») նշանավորվել է Բրիտանիայի բնակչության քաղաքական ակտիվությամբ, սոցիալիզմի և ֆեմինիզմի աճով և արտադրատեխնիկական զարգացմամբ։
Ընտանիք
Ուելսի արքայազնն ընտանիք է կազմել 1863 թվականի մարտի 10-ին Ալեքսանդրայի, Դանիայի արքայադստեր հետ (1844 - 1925), որը ռուսական կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնայի քույրն է եղել։ Համատեղ կյանքում վեց երեխա են ունեցել.
Մահ
Էդվարդը սովորաբար օրական ծխում էր քսան ծխախոտ և տասներկու սիգար։ 1907 թվականին ռադիումով հեռացվեց բազալիոման (քաղցկեղի տեսակ, որը առաջանում է քթի մաշկի վրա) ։ Կյանքի մայրամուտին նա տառապում էր բրոնխաբորբից ։ 1909 թվականի փետրվարին Բեռլինում պաշտոնական հանդիպման ժամանակ նա հանկարծակի կորցրեց գիտակցությունը ։ 1910 թվականի մարտին Բիարիցում նա ուշագնաց եղավ։ Նա մնաց այնտեղ բուժվելու, իսկ Լոնդոնում վարչապետ Ասկվիտը փորձում էր անցկացնել ֆինանսների Բիլլը։ Թագավորի առողջական վիճակը վատ էր, և նա այդ լարված ժամանակ շարունակում էր մնալ Ֆրանսիայում, որը քննադատության տեղիք տվեց Անգլիայում։ Ապրիլի 27-ին նա վերադարձավ Բուքինգհեմյան պալատ սաստիկ ծանր բրոնխիտով։ Այդ ժամանակ Ալեքսանդրան գտնվում էր Կերկիրայում։ Նա այցելության էր գնացել իր եղբորը՝ Հունաստանի թագավոր Գեորգիոս I-ին։ Ալեքսանդրան, տեղեկանալով ամուսնու առողջական վիճակի վատթարացման մասին, մայիսի 5-ին վերադարձավ Լոնդոն։ Հաջորդ օրը թագավորը մի քանի սրտի նոպաներ ունեցավ, սակայն հրաժարվում էր պառկել։ Նա ասում էր. «Ես չեմ հանձնվի, պետք է մինչև վերջ աշխատեմ»։ Այդ ընթացքում, երբ Էդուարդը գիտակցության էր գալիս, նրա որդին՝ Ուելսի արքայազնը (հետագայում Ջորջ V), հայտնեց, որ Էդուարդի ձին հաղթել է։ Թագավորը արտասանեց իր վերջին խոսքերը.«Այո, ես լսել եմ այդ մասին, ես շատ ուրախ եմ»։ Դրանից 15 րոպե անց՝ 1910 թվականի մայիսի 6-ի երեկոյան 11:30 Էդուարդ VII-ը մահացավ ։
Ալեքսանդրան ութ օր շարունակ թույլ չէր տալիս տեղափոխել ամուսնու մարմինը և միայն որոշ այցելուների թույլ տվեց մոտենալ հանգուցյալին, որոնցից էր Ալիս Քեփելը՝ Բերտիի սիրուհին ։ Մայիսի 11-ին թագավորի մարմինը համազգեստով տեղադրվեց կաղնու դագաղի մեջ և մայիսի 14-ին տեղափոխվեց գահասենյակ, որտեղ այն կնքվեց։ Պատգարակի անկյուններում կանգնած հսկում էին չորս գվարդիականներ։ Մայիսի 17-ի առավոտյան դագաղը տեղադրվեց Վեստմինստերյան պալատում փոխադրման կառքի վրա, որը լծված էր սև ձիերով։ Նոր թագավորը և նրա ընտանիքը քայլում էին ետևից։ Կարճ արարողությունից հետո արքայական ընտանիքը հեռացավ դահլիճից, որից հետո դահլիճը բացվեց հասարակության համար։ Երկու օր դագաղը մնաց դահլիճում, և հարգանքի տուրք մատուցողների թիվը գերազանցում էր 400.000-ը ։
Հուղարկավորությունը տեղի ունեցավ մայիսի 20-ին։ Թագավորների և բարձրաստիճան պաշտոնյաների ուղեկցությամբ դագաղը Լոնդոնից տեղափոխվեց Վինձոր ամրոց, որտեղ էլ Սուրբ Գեորգի մատուռում թաղվեց Էդուարդ VII-ը ։
Նախասիրություններ
Էդուարդը դեռևս Ուելսի արքայազն եղած ժամանակ հայտնի է եղել կենսասիրությամբ, սիրել է որսորդություն, գեղեցիկ սեռի մեծ սիրահար է եղել։ Նրա ֆավորիտուհիների թվում են եղել Սառա Բեռնարը և Լիլի Լենգտրին։ Արքայազնի սիրառատությունը չի վնասել նրա հեղինակությանը։ Ալեքսանդրան տեղյակ էր այդ մասին և այդ կանանց հանգիստ էր վերաբերվում՝ նրանց հետ կապ պահպանելով։ Թագավորի վերջին սիրուհու՝ Ալիս Քեփելի թոռան աղջիկը՝ Կամիլա Պարկեր Բոուլզը, հետագայում եղել է Ուելսի մեկ այլ արքայազնի՝ Չարլզի սիրուհին, իսկ հետո՝ կինը։ Պաշտոնապես համարվում է, որ վերջինիս տատիկը ծնվել է Ալիսի օրինական ամուսնուց։ Նաև որևէ տվյալ չկա այն մասին, որ Էդուարդը իր օրինական երեխաներից բացի ընդունած լինի որևէ այլ երեխայի հայրությունը։
Էդուարդը եղել է Անգլիայի միացյալ Մեծ օթյակի մեծ վարպետ և մասնակցել է Բրիտանիայի և մայրցամաքի օթյակների բազմաթիվ ժողովների։ Մասսոնական թեմաներով նրա որոշ ելույթներ հանրային են եղել։
1908 թվականին Էդուարդ VII-ը կատարել է Լոնդոնում Օլիմպիական խաղերի բացումը։
Մեծ հեղինակություն է վայելել ինչպես Անգլիայում, այնպես է նրա սահմաններից դուրս և՛ որպես արքայազն, և՛ որպես թագավոր։
Պարգևներ
1844 թվականի մայիսի 28-ին պարգևատրվել է սուրբ Անդրեասի շքանշանով ։ 1901 թվականին պարգևատրվել է Ալբերտի շքանշանով (Արվեստների թագավորական կազմակերպություն)։
Ի հիշատակ
Ի պատիվ Ուելսի արքայազն Ալբերտ Էդուարդի Մանիտոբա արվարձանում կանադական գյուղապետարանը անվանակոչվել է Ալբերտ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանական թագավորական ընտանիք Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի միապետներ Կատեգորիա:Ուելսի արքայազններ Կատեգորիա:Բողոքական միապետներ Կատեգորիա:Էդինբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Սուրբ Պատրիկի շքանշանի ասպետներ
Թալասեմիա
Թալասեմիա, արյան ժառանգական հիվանդությունների խումբ, որում ընդգրկված հիվանդությունները բնորոշվում են ախտաբանական կառուցվածքով հեմոգլոբինի արտադրությամբ ։ Ախտանիշները կախված են թալասեմիայի տեսակից և կարող են բնորոշվել անախտանիշից մինչև ծանր արտահայտված դրսևորումներով ։ Հաճախ հանդիպում է թեթևից մինչև ծանր սակավարյունություն ։ Սակավարունությունը կարող է առաջացնել հոգնածության զգացողություն և մաշկի գունատություն ։ Կարող են դիտվել նաև ոսկրային համակարգի խնդիրներ, մեծացած փայծաղ, դեղնավուն մաշկ և մուգ մեզ ։ Երեխաների մոտ կարող է դիտվել աճի հապաղում ։
Թալասեմիաները գենետիկ հիվանդություններ են, որոնք փոխանցվում են հիվանդին ծնողներից ։ Առկա են թալասեմիաների երկու հիմնական խմբեր՝ ալֆա և բետա ։ Ալֆա և բետա թալասեմիաների ծանրությունը պայմանավորված է նրանով, թե ալֆա գլոբինի սինթեզը պայմանավորող չորս գեներից կամ բետա գլոբինի սինթեզը պայմանավորող երկու գեներից քանիսն են մուտացված ։ Արյան հետազոտման միջոցով ախտորոշում դնելիս կատարվում է արյան ընդհանուր քննություն, հեմոգլոբինային թեստեր և գենետիկ հետազոտություն ։ Ախտորոշումը կարող է դրվել նաև մինչծննդյան շրջանում ՝ պրենատալ թեստավորման շնորհիվ ։