cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Համակարգչային ստեղնաշար
Պատմություն
Հետագայում ստեղծվեց ստեղնաշարներ IBM PC-ների համար։ IBM PC-ի համար ստեղծված առաջին ստեղնաշարը կրում էր «XT» անվանումը, այն իր նախկին տարբերակներից տարբերվում էր ստեղների դասավորությամբ, իսկ ստեղների քանակը 83-ն էր (10-ը ֆունկցիոնալ)։ IBM PC/AT թողարկման հետ մեկ տեղ, 1984 թվականին առաջացավ նոր ստեղնաշարների ստանդարտ։ Սակայն դասավորությունը կրել է աննշան փոփոխություններ՝ ավելացվել է SysRq ստեղնը, թվային բլոկը, որոշ ստեղների տեղերը փոփոխվել էին։ Չնայած նրան, որ նրանք օգտագործում էին նույն խրոցները, նոր ստեղնաշարները անհամատեղելի էին IBM PC և IBM PC/XT-ի հետ և դրանց միացման համար օգտագործվում էր հատուկ սարքեր։ Ստեղնաշարների նոր շրջանը սկսեց «Model M»-ի թողարկման հետ մեկ տեղ, որը կախված տարածաշրջանից ուներ 101-ից (ամերիկյան դասավորություն) մինչև 106 (ճապոնական) ստեղներ, և դարձան ստանդարտ։ Ստեղնաշարների հետագա զարգացումը սկսեց հենց այս մոդելից, միացման խրոցը փոխարինվեց PS/2-ի և USB-ի, ավելացվեց Windows և ընտրացանկ ստեղները։ Դյուրակիր համակարգիչներում կարելի է հանդիպել այլ դասավորություն, բացի դա որոշ ստեղներ կարող են ավել լինել օրինակ՝ Fn ստեղնը։
Ստեղների խմբեր
Ըստ իրենց նշանակության ստեղները բաժանվում են մի քանի հիմնական խմբի՝
Հավելյալ խմբեր՝
Ստեղների մի խմբաքանակ տեղակայված է ստեղնաշարի վերին հատվածում։ Դրանից ներքև տեղակայված են տառա-թվային ստեղները։ Աջ մասում տեղակայված են կուրսորը ղեկավարող ստեղները, իսկ մյուս ծայրում թվային վահանակը։
Տառա-թվային բլոկ
Տառա-թվային ստեղները այլ կերպ կոչվում են այբբենական ստեղներ, տվյալների ստեղներ և ստեղներ տվյալների ներմուծման համար։ Այս բլոկի հիմքում ընկած է գրամեքենայի սխեման։ Սովորաբար մի ստեղնը պարունակում է միանգամից մի քանի տառ, սիմվոլ, կետադրական նշան և այլն։ Ինչպիսի տառ կներմուծվի, որոշվում է հատուկ ստեղների միջոցով ։
PC/AT ստեղնաշարի ստանդարտ բլոկը ունենում է 47 ստեղն։ Որոշ լեզուների համար, որոնցում այբբուբենը ունի 26-ից ավել տառ, ստեղնաշար արտադրողները թողարկում են ստեղնաշարներ հավելյալ ստեղներով։
Տառա-թվային բլոկը բաժանվում է շարքերի և գոտիների։ Ներքին շարքը գտնվում է «բացատանիշ» ստեղնի և Ctrl, Alt, AltGR վերին մասում։ Այն համարվում է առաջին շարքը։ Երկրորդ շարքը գտնվում է դրանից վերև այն կոչվում է տասը մատով տպելու հմտություն։ Ավելի վերև գտնվում է երրորդ շարքը։ Ամենավերևի շարքը, որը չորրորդն է ունի լատիներեն QWERTY հերթականությունը։
Տառա-թվային ստեղների գործողության արդյունքը կախված է ռեգիստրից։
Ղեկավարման ստեղներ
Ղեկավարման ստեղները նախատեսված են հատուկ գործողությունների համար, որոնք կարող են կատարվել առանձին-առանձին կամ ստեղների համադրությամբ, դրանց մեջ են մտնում՝ Esc, Tab, Ctrl, Alt, Backspace, Enter, PrtSc, Ins, Num Lock, Del, Scroll Lock, Break, Win ։
Ձևափոխիչ-ստեղներ
Ձևափոխիչ-ստեղները նախատեսված են այլ ստեղների ձևափոխման համար, դրանք են ՝ Shift, Ctrl, Caps Lock, Alt, AltGr և Win։
Ֆունկցիոնալ ստեղներ
PC/AT ստանդարտի ստեղնաշարների վերին հատվածում է ֆունկցիոնալ ստեղների բլոկը՝ F1-ից մինչև F12։ PC/XT համակրգիչների ստեղնաշանրի վրա կար 10 ֆունկցիոնալ ստեղները, որոնք գտնվում էին ստեղնաշարի ձախ մասում։
Թվային ստեղնաշար
Թվային բլոկը բաղկացած է 17 ստեղնից։ Թվային բլոկի ստեղները կրկնում է այն նույն ֆունկցիաները ինչ տառա-թվային բլոկը, սակայն այն մասնավորապես կենտրոնացված է թվաբանական համակարգի վրա։ Համարվում է, որ թվային բլոկի ստեղները ավելի հարմար են թվերի ներմուծման համար։ Երբ Num Lock-ը անջատված է այն կրկնում է կուրսորի ղեկավարման ստեղների ֆունկցիան։
Կոմպակտ ստեղնաշարներ
Աշխատանքային սեղանի վրա տեղ խնայելու կամ ստեղնաշարը փոքր չափերի սարքերի վրա տեղադրելու համար ստեղծվել են կոմպակտ ստեղնաշարները, որոնցում ստեղները դասավորված են ոչ ստանդարտ հերթականությամբ կամ հեռացված են լինում որոշ ստեղներ ։ Կոմպակտ ստեղնաշարները մեծ հայտություն ունեն, օրինակ՝ գեյմերների և համակարգային ադիմինստրատորների շրջանում, քանի-որ հարմար էր տեղափոխել ։ Ավելի հայտնի են կոմպակտ ստեղնաշարների ֆորմատներից՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համակարգչի բաղկացուցիչներ Կատեգորիա:Ինֆորմատիկա Կատեգորիա:Համակարգիչ Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ Կատեգորիա:Հաշվարկում Կատեգորիա:Տեխնոլոգիա Կատեգորիա:Գրելու գործիքներ Կատեգորիա:Մարդ–համակարգիչ փոխազդեցություն Կատեգորիա:Էրգոնոմիկա Կատեգորիա:Թվային տեխնոլոգիաներ
Նինա Ղորղանյան
Նինա Հովսեփի Ղորղանյան (Դարիալի, Նունե Կորգանովա, ), հայ երգչուհի (մեցցո-սոպրանո), մանկավարժ։
Կոմպոզիտոր Գենարիոս Ղորղանյանի և Հեղինե ու Մարիամ Ղորղանյանների քույրը։
Կենսագրություն
Սովորել է Պետերբուրգում, Բեստուժևյան դասընթացներում։ Մասնագիտական երաժշտական կրթություն ստացել է Միլանում (դասատուներ՝ Լամպերտի, Բուցի)։ Երգել է Եվրոպայի օպերային և համերգային բազմաթիվ բեմերում։ Սկսած 1880-ական թվականներից ելույթներ է ունեցել Թիֆլիսում։ 1888 թվականին տեղափոխվել է Օդեսա, զբաղվել մանկավարժական գործունեությամբ, 1891 թվականին երաժշտության դասընթացներ է հիմնել Մոսկվայում (երգչուհի Կլիմենտովա-Մուրոմցևայի հետ), որտեղ հայ, վրացի և ռուս երիտասարդներին դասավանդել է անվճար, հիմնել է Պետրոս Ադամյանի, Գենարիոս Ղորղանյանի անվան կրթաթոշակներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ Կատեգորիա:Ղորղանյաններ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Մեցցո-սոպրանոներ
Պիեզովարց
Պիեզովարց (հունարեն՝ λτέξω - ճնշել և քվարց), քվարցի անգույն կամ գունավոր բյուրեղներ առանց կողմնակի միներալների, գազի, հեղուկների, ճեղքերի, կրկնաբյուրեղների առկայության։ Պիեզովարցի կիրառությունը հիմնված է նրա պիեզո-էլեկտրական հատկությունների վրա։ Լայնորեն կիրառվում է ռադիոէլեկտրոնային սարքերում, ջրաակուստիկայում, օպտիկայում և այլ բնագավառներում։ Արատներով թափանցիկ քվարցի բյուրեղներից պատրաստում են հատուկ քվարցային ապակի։ Պիեզովարցի ամենախոշոր կուտակումները հանդիպում են քվարցային, քվարցդաշտասպաթային և քվարցկարբոնատային երակների խոռոչներում, ինչպես նաև գրանիտային պեգմատիտներում։ Պիեզովարցի բյուրեղները ձևավորվում են հիդրոթերմալ և հիդրոթերմալ-մետասոմատիկ պրոցեսների հետևանքով։
Կատեգորիա:Ֆիզիկա
Տելենոր
Տելենոր (Telenor), նորվեգական հեռահաղորդակցային ընկերություն։ Հանդիսանում է Նորվեգիայի ամենախոշոր ընկերությունը, բջջային հեռախոսակապի միջազգային շուկայի առաջատար ներդրողներից։ Գլխավոր շտաբը տեղակայված է Նորվեգիայի Ակերսհուս ֆյուլքեի Բերում կոմունայի Ֆորնեբու շրջանում (մայրաքաղաք Օսլոյի մոտ)։
Պատմություն
Ընկերությունը հիմնադրվել է 1855 թվականին Telegrafverket անունով և մատուցել է հեռագրական ծառայություններ։ 1966 թվականին ընկերությունը թողարկում է ձեռքի կոմպլեկտացիայով բջջային հեռախոսակապի ծառայություններ։ 1981 թվականին այն փոխարինում է ավտոմատ հեռախոսային կապով (NMT): Այդ քայլով Նորվեգիան դառնում է Եվրոպայում ավտոմատ հեռախոսային կապի անցած առաջին երկիրը։ 1993 թվականից սկսել է զարգացնել GSMկապը։ 2004 թվականին շահագործման է հանձնվել 3G (UMTS) ցանցը։
2000 թվականի հոկտեմբերին ընկերությունը մասամբ սեփականաշնորհվում է և ֆոնդային բորսաներում ստանում է լիստինգ։
Սեփականատերեր և ղեկավարություն
Տելենորը հանրային կազմակերպություն է, որի հիմնական բաժնետերը Նորվեգիայի կառավարությունն է, որը տնօրինում է բաժնետոմսերի 54 %-ը։ Ընկերության բաժնետոմսերը վաճառվում են Օսլոյի և ՆԱՍԴԱՔ ֆոնդային բորսաներում։ 2006 թվականի դեկտեմբերի 6-ին շուկայական կապիտալիզացիան կազմել է $22,8 միլիարդ։
Ընկերության տնօրենների խորհրդի ներկայացուցիչն է Տորլեֆ Էնգերը (Thorleif Enger), իսկ գործադիր տնօրենը՝ Յոն Ֆրեդրիկ Բաքսոսը (Jon Fredrik Baksaas):
Գործունեություն
Բջջային կապի ծառայություններ մատուցելուն զուգահեռ Տելենորը զբաղվում է նաև սկանդինավյան երկրներում հեռուստահեռարձակման և համացանցային ծառայություններ մատուցելով։
Ընկերության աշխատակիցների ընդհանուր թվաքականը 21,8 հազար մարդ է։ Ընկերության 2008 թվականի եկամուտը աճել է 5,1 %-ով և կազմել €11,23 միլիարդ, զուտ շահույթը նվազել է 21,6 %-ով և կազմել €1,73 միլիարդ ։
Հետաքրքիր փաստեր
1994 թվականին Յոն Սթեֆենսոն ֆոն Թեչները (Jon Stephenson von Tetzchner) և Գեիր Իվարսյոյը (Geir Ivarsøy), հանդիսանալով Տելեվարկետ (ներկայիս Տելենոր) ընկերության աշխատակիցներ, ստեղծել են Օպերա դիտարկիչը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգական ընկերություններ Կատեգորիա:Նորվեգիայի հեռահաղորդակցական ընկերություններ Կատեգորիա:Կապը Նորվեգիայում
Սիրուենիա
Սիրուենիա (Cirueña), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Արո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 12,15 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 137 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 7 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Պիլլի
Պիլլի (Põlli), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Մյառյամաա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 55 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Մյառյամաա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Զեդուբան (Ճիաթուրայի շրջան)
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 650 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ճիաթուրայից հեռու է 15 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 246 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ճիաթուրայի շրջան
(1220) Կրոկուս
(1220) Կրոկուս (Crocus), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1932 թվականի փետրվարի 11-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,003932 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7898 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,218 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1901,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,189308 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,37° անկյուն։
Կրոկուս աստերոիդը պատկանում է Էոսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 4400 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,99 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, որը համապատասխանում է Յուպիտերի հետ 7:3 ուղեծրային ռեզոնանսին, իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,03, որը համապատասխանում է 9:4 ռեզոնանսին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էոսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1932 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ուրալ (գյուղ, Ուչալինսկի շրջան)
Ուրալ (Урал, Урал), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 175 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Որոտնաբերդ
Որոտնաբերդ, հայկական ամրոց Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Ծղուկ գավառում, ներկայում՝ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Որոտնավան գյուղի մոտ, Որոտան գետի աջափնյա լեռնաբազուկի վրա։ Գտնվում է Սիսիան քաղաքից 20 կմ արևելք։
Պատմություն
Եղիշեն (V դ. պատմիչ) Որոտնաբերդը հիշատակում է պարսկական բռնակալներից 450 թվականին Վարդանանց ազատագրած բերդերի ու ավանների թվում։ Ստեփանոս Օրբելյանը (XIIIդ.) Որոտնաբերդը դասել է Սյունիքի նշանավոր բերդերի շարքը, որը 1075-1094 թվականներին պատկանել է Սյունյաց (Կապանի) թագավոր Սենեքերիմ Ա-ին։ 1104 թվականին Որոտնաբերդը գրավել են սելջուկ թուրքերը, 1219 թվականին Իվանե Զաքարյանը ազատագրելով այն հանձնել է Լիպարիտ Օրբելյանին։ 1386 թվականին Լենկթեմուրի հորդաները ասպատակելով Սյունիքը, գրավել են նաև Որոտնաբերդը, որտեղ ամրացած Բուրթել և Սմբատ Օրբելյան իշխաններին գերեվարել են Սամարղանդ (որոշ ժամանակ անց նրանք վերադարձել և կրկին տիրել են հայրենի բերդը)։ 1407 թվականին Սմբատ իշխանից բերդը գրավել է Կարա-Յուսուֆ թեմուրյան բռնակալը։ 1724 թվականին ուրացած Մելիք Բաղրից Որոտնաբերդը ազատագրել է Դավիթ Բեկը։
Նկարագրություն
Որոտնբերդը տեղադրված Է Լորաձորի գետաբերանի և Վաղատին գյուղի միջև գտնվող հսկայական ժայռազանգվածի վրա։ Գահավեժ, բնական ժայռապարիսպները բերդի երեք կողմերից իջնում են դեպի Որոտանի կիրճը։ Բերդի տարածքը կազմող հարթակը հավասարասրուն եռանկյան տեսք ունի, որի հյուսիսային անկյունում վեր Է բարձրանում մի խոշոր ժայռազանգված,հարավում, մոտ 5Օ մետր բարձրության վրա միջնաբերդն Է, իսկ հարթակի մյուս կողմերը զառիվայր են, բացի արևմտյան հատվածից։ Այս մասի ստորոտը զուրկ Է ժայռերից և, կորագծով իջնելով, կազմում Է մի նեղ, երկար պարանոց, որը միանում Է կիրճի հակառակ կողմում առաջացած բնական սարաոստի։ Բերդի ընդհանուր տարածքի այս հատվածը, ուր մինչ օրս նկատվում են շինությունների ու պարսպապատերի հետքեր, շատ ավելի մեծ Է, քան բերդի բուն եռանկյունի հարթակը։ Պարանոցի հատվածում ևս նկատվում են ավերակ շինությունների հետքեր և երկարությամբ ձգվող ոլորապտույտ պարսպապատի ստորին հատվածի մնացորդներ։ Բերդի հերթական վերակառուցման ժամանակ երկու բարձունքները կապող նեղ պարանոցը փակելու անհրաժեշտություն Է առաջացել, և լրացուցիչ պատնեշ Է ստեղծվել ոչ միայն բերդին մոտենալու միակ ճանապարհին, այլև փակվել Է Որոտան (Որոտնավան) գյուղին մոտենալու հարմար ուղղությանը։
Որոտն բերդի արևմտյան և արևելյան հատվածներում պահպանվել են պարսպապատեր՝ կառուցված բազալտե, միջին չափերի կոպտատաշ քարերից, կրաշաղախի միջնաշերտով։ Քարերը շարված են ըստ հորիզոնական շովերի, ուղղահայաց և թեքադիր։ Արևմտյան պարսպապատը երկշերտ է՝ կազմված առաջնապարսպից և ներքնապարսպից։ Առաջնապարիսպը սկիզբ է առնում հյուսիսային ժայռազանգվածի ստորոտից և, իր մեջ առնելով մի խոշոր ժայռաբեկոր, շարունակվում է մինչև բերդի գլխավոր մուտքը։ Ներքնապարիսպը նույնպես սկիզբ է առնում հյուսիսային ժայռազանգվածից, որի միայն ստորին հատվածի մի մասն է պահպանվել, այնուհետև, ընդհատվելով, կորագծեր կազմելով, շարունակվում է անմիջապես մուտքի մոտից և փակում է արևմտյան մասի ողջ երկարությունը մինչև հարավային կողմի զառիթափ հատվածը։ Բերդի գլխավոր մուտքը ավերակ է, առաջնապարիսպը ավարտվում է ժայռից ոչ հեռու։ Սրա ետևում պարսպապատի երկրորդ գոտին է՝ ներքնապարիսպը, որը ևս ունի ավերակ դարպաս։ Այս երկու դարպասները միևնույն առանցքի վրա չեն գտնվում, որի պատճառով ստեղծվում է կրկնակի դարպասներով, անցախուցով մուտք։
Առաջնապարսպի միջին հատվածում, դրա ամբողջ բարձրությամբ կա մի ուղղանկյուն խորշ (4.14 մետր x 0.70 մետր), որն առաջացել է պարիսպը տեղանքի հետ հարմարեցնելու հետևանքով։ Պարսպապատերի այս խորշերը, որոնց հանդիպում ենք հնագույն շրջանում, կրկնվում են ողջ երկարությամբ։ Պարսպի միջին բարձրությունը 5.5 մետր է, նկատվում են վերանորոգումների հետքեր։ Առաջնապարսպի միջնամասում, ներսի կողմից պահպանվել ես ուղղանկյուն շինության (6․40 x 5․40 մ) պատերի ստորին հատվածները։ Կառույցի պատը նույնպես եռաշերտ է՝ կառուցված բազալտե միջին չափերի կոպտատաշ քարերից։ Կառույցի արևմտյան պատի մոտ կեսը ագուցված է պարսպապատի մեջ, որը ենթադրել է տալիս, որ այն կառուցվել է ավելի ուշ։ Հնարավոր է նաև, որ շինությունը օգտագործվել է որպես զինանոց։
Բերդի եռանկյունաձև հարթակի հարավային կողմը՝ ուր միջնաբերդն է, ավելի բարձր է։ Այստեղ խմբավորված են առանց շաղախի, անկանոն քարերից կառուցված բազմաթիվ ուղղանկյուն սենյակներ։
Պարսպի մեկ այլ գոտի կառուցվել Է արևելյան կողմում։ Այն նույնպես սկիզր Է առնում հյուսիսային ժայռազանգվածի ստորոտից, անմիջապես հպվելով նրան։ Պարսպապատն ունի երկու աշտարակ՝ մեկը շրշանաձև, մյուսը՝ կիսաշրջանաձև։ Երկուսն Էլ սնամեջ են՝ կառուցված բազալտե կոպտատաշ միջին չափերի քարերից, կրաշաղախի միջնաշերտով։ Այս հատվածում պատի միջին բարձրությունը 3 մետր Է, հաստությունը՝ 0․80 մետր։ Սնամեջ, շրջանաձև աշտարակի պատի ստորին մասում պահպանվել է կիր-ավազային սվաղի երկշերտ ծածկույթ, յուրաքանչյուր շերտի հաստությունը՝ 0․02 մետր։ Աշտարակները ծառայել են որպես դիտակետ և պահակակետ, քանի որ դրանք տեղադրված են զառիվայր, բարձրադիր ժայռերի վրա, որտեղից երևում Է ամբողջ գետահովիտը։ Շրջանաձև աշտարակին և հյուսիսային ժայռազանգվածին հպված, պարսպապատին ուղղահայաց պատի միջև եղած տարածությունը անպարիսպ Է։ Այս հատվածը նստում Է բնական ժայռի վրա և ծածկված Է փլատակներով։ Այս հատվածում Է եղել բերդի երկրորդ մուտքը։ Չնայած այն գահավեժ իջնում Է դեպի Որոտան գետը, սակայն անհրաժեշտության դեպքում հնարավոր Էր օգտագործել նաև որպես կապի միջոց։ Պատմական Որոտն (Ուռուտ) գյուղի ավերակները մինչև օրս նկատվում են բերդի արևելյան պարսպապատի տակ։ Այս մուտքից են օգտվել Որոտն գյուղի բնակիչները թշնամու հարձակումներից բերդը պաշտպանելու ժամանակ, քանի որ գլխավոր մուտքը գտնվում Էր բերդի հակառակ կողմում, իսկ դրա ստորոտը ամբողջ հարավային կողմով շրջանցելը ժամանակի մեծ կորուստ կլիներ։
Արևելյան պարսպապատի հարավ-արևելյան հատվածում պահպանվել են ուղղանկյուն, միաթաղ կառույցի պատերը (2․5 մ միջին բարձրությամբ)՝ շարված բազալտե կոպտատաշ, միջին չափերի քարերից՝ կրաշաղախի միջնաշերտով։ Այս շինությունը օգտագործված է որպես ջրամբար։ Ի դեպ, Ե. Լալայանը իր աշխատություններից մեկում հիշատակում Է, որ բերդի բաց կողմում փորված Է եղել մի ստորերկրյա անցք՝ ջուր բերելու համար ։ Ջրամբարի հարավային կողմում կան պատին հպված մի քանի փոքր, ուղղանկյուն շինությունների հետքեր, որոնց պատերը շարված են բազալտե կոպտատաշ քարերից, առանց շաղախի։ Բերդի հարավային կողմն անպարիսպ Է, քանի որ բնական ժայռապարիսպներն արդեն անառիկ են դարձնում այս հատվածը։
Այլ տեղեկատվություն
Որոտնաբերդից 3կմ հյուսիս-արևմուտք Որոտնավանքն է, իսկ արևելյան մասում, միջնաբերդի զառիթափի ստորոտին, Որոտան գետի վրա՝ Մելիք-Թանգու կառուցած միաթռիչք կամարակապ կամուրջը (1855 թ.) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ Կատեգորիա:5-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի տեսարժան վայրեր
Սաֆրայի ամրոց (Գուադալախարա)
Սաֆրա (Palacio de los Duques de Feria, պաշտոնական անվանումը՝ Parador Duque De Feria), ամրոց Իսպանիայի Ռուտա-դե-լա-Պլատա քաղաքում, որով հին ժամանակում անցնում էր Եվրոպայի ամենահին ճանապարհը։ Ամրոցն ընդգրկվել է Իսպանիայի մշակութային ժառանգությունների ցանկում R-I-51-0000401 գրանցման համարի ներքո։
Պատմություն
Ամրոցի ունի մի քանի դարերի պատմություն։ Շինարարությունը սկսվել է 1437 թվականին։ Ամրոցը կառուցվել է, որպես Իսպանիայում ազդեցիկ և ամենահարուստ տոհմերից մեկի՝ Ֆերայի, նստավայր։
Յոթ հարյուր տարի առաջ, երբ ներկայիս ամրոցի տարածքը գտնվել է Հռոմեական Կայսրության ձեռքում, Սաֆրա է ժամանել Լորենցո Սուարես դե Ֆիգերոա 2-րդը։ 1435 թվականին Լորենցո Սուարես դե Ֆիգերոա 2-րդը ամուսնանում է Մարիա Մանուելի հետ և որպես ամուսնության նվեր խոստանում է յուրահատուկ ամրոց կառուցել։ Ամուսնությունից երկու տարի անց՝ 1437 թվականին Ֆիգերոա 2-րդը սկսում է Սաֆրա ամրոցի շինարարությունը։
Սկզբում նա քաղաքի շուրջը պարսպապատում է, նրա անվտանգությունը ապահովելու համար, իսկ հետո բարձունքի վրա կառուցում է ամրոցը։ Ամրոցի շինարարության համար օգտագործվել է Ալկասերում գտնվող մավրիտանական ամրոցների ավերակների քարերը։ Սաֆրայի պաշտոնական անունը՝ Parador Duque De Feria, հնչել է երբ ժամանել է այստեղ Մեքսիկայի կոնկիստադոր Էռնան Կորտեսը։
Քաղաքում են ծնվել մի շարք իսպանացի հայտնի գիտնականներ և հետազոտողներ Կառլ 5-րդի կառավարման ժամանակ, երբ հայտնաբերվեց Ամերիկան։ Թե Սաֆրա ամրոցը և թե քաղաքը ամբողջությամբ ստեղծում են այնպիսի միջավայր, որը բնորոշ է Իսպանիայի ազգային բնույթին ու մշակույթին։
Ճարտարապետություն
Սաֆրա ամրոցի տպավորիչ ճակատամասը մարմնավորում է այդ ժամանակահատվածի բոլոր քաղաքացիական հատկանիշները, որի ընթացքում այն կառուցվել էր։ Շինարարության ժամանակ հաշվի է առնվել ռազմավարական դիրքը, որը թույլ է տալիս ապահովել և պաշտպանել քաղաքացիների անվտանգությունը, միաժամանակ ճիշտ դիրքերից հակահարված տալու ու թշնամու ուժերը ոչնչացնելու և ջախջախելու առանձնահատկությունները։
Ինը ատամնավոր աշտարակները, որոնք դրսից անմատչելի են, թաքցնում էին ներսի հիանալի ինտերիերը, որոնց գլուխգործոցը հանդիսանում է շքեղ նախշազարդերով պատված առաստաղը։ Շատ են թանկարժեք փայտից պատրաստված արկղները։
Ամրոցի տարածքում գտնվում է գոթական ոճով պատրաստված ութանկյուն հատակագծով գմբեթավոր մատուռը։
Արտաքին հղումներ
http://www.castlesguide.ru/spain/zafra.html
Կատեգորիա:Իսպանիայի ամրոցներ
Պիտեր Կրաուչ
Պիտեր Կրաուչ, (Peter James Crouch, ), անգլիացի նախկին պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Հանդես է եկել անգլիական «Լիվերպուլ», «Տոտենհեմ Հոթսպուր», «Սթոք Սիթի» և այլ թիմերում։ Հասակը՝ 201 սմ (Պրեմիեր լիգայում և Անգլիայի ազգային հավաքականում հանդես եկած ամենաբարձրահասակ ֆուտբոլիստներից մեկն է համարվում )։ 2005-ից 2010 թվականների միջակայքում Անգլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է 42 հանդիպման, խփել 22 գոլ, ընդ որում՝ այդ ընթացքում մասնակցել է ՖԻՖԱ-ի աշխարհի գավաթի երկու խաղարկության ։ Անգլիական Պրեմիեր Լիգայի շուրջ երեք տասնյակ լավագույն խաղացողներից մեկն է, ում հաջողվել է առաջնության խաղերում խփել 100 և ավելի գոլ, ընդ որում՝ գլխով ամենաշատ գոլեր (47 գոլ) խփած ֆուտբոլիստն է համարվում ։
Մարզական նվաճումներ
«Նորվիչ Սիթի»-ի կազմում
«Լիվերպուլ»-ի կազմում
Անհատական
Մասնակցել է Անգլիայի առաջնությունների 500-ից ավելի հանդիպումների, խփել 130-ից ավելի գոլ։ Եվրոգավաթների խաղարկություններում այդ ցուցանիշները կազմում են համապատասխանաբար 53 հանդիպում, 24 գոլ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տոտտենհեմ Հոտսպուրի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կոնստանտինովկա (գյուղ, Բերդիչևի շրջան)
Կոնստանտինովկա (Костянтинівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1830 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոնստանտինովկա գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,13 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 76,92 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1830 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ղուրու-Այշե
Ղուրու-Այշե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Գագիկ Սիրավյան
Գագիկ Հենրիկի Սիրավյան, հայ նկարիչ։
ՀՀ վաստակավոր նկարիչ Հենրիկ Սիրավյանի որդին է, նկարիչներ Դավիթ և Նունե Սիրավյանների եղբայրը։
Կենսագրություն
1996 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է ։ Գագիկ Սիրավյանի աշխատանքները գտնվում եմ ԱՄՆ-ի, Ավստրիայի, Նորվեգիայի, Գերմանիայի, Շվեյցարիայի, Իսպանիայի, Իտալիայի և Հայաստանի մասնավոր հավաքածուներում։
Ստեղծագործություններ
Աշխատելով տարբեր նյութերով, այդ թվում՝ մատիտ, ջրաներկ, գուաշ, ակրիլ և յուղաներկ՝ Գագիկ Սիրավյանն իր արվեստով բացահայտում է մարդկային զգացմունքներն ու հույզերը։
Ցուցահանդեսներ
1994 թվականից մասնակցել է մի շարք խմբակային ցուցահանդեսների Հայաստանում և արտերկրում։
Մեջբերումներ Գագիկ Սիրավյանից
Իմ ծառերը մարդիկ են։
Ծառի մեջ ես տեսնում եմ «իմ մարդուն»։
Ծառերի հավերժական կերպարը հիացնում ու կախարդում է ինձ։
Նրանց մեջ այնքա՜ն ուժ, ուրախություն ու տխրություն, այնքա՜ն սեր ու հավատ կա։
Ինչպես մարդը՝ նրանք կարող են ճկվել, գալարվել ցավից, լաց լինել վշտից, կարող են ժպտալ և լուսավորվել, թևավորվել ուրախությունից՝ շարժման միջոցով արտահայտելով իրենց զգացումների, տրամադրության փոփոխություններն ու ելևէջները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1970 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 16 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Երևանի Գեղարվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ
Սթիվ Բերրի
Սթիվ Բերրի (Steve Berry, ), ամերիկացի գրող է, դետեկտիվ և արկածային վեպերի հեղինակ։
Կենսագրություն
Սթիվ Բերրին ծնվել է 1955 թվականին ԱՄՆ-ում։ Նա ավարտել է Ուոլթեր Ֆ. Ջորջի անվան իրավաբանական համալսարանը։ Սկսել է գրել 1990 թվականից, բայց հրատարակիչները երկար ժամանակ մերժել են տպագրել նրա գրքերը։ Սակայն 2003 թվականին հրատարակվեց նրա առաջին վեպը՝ «Ամբերե սենյակի անեծքը»։ 2011 թվականին ամբողջ աշխարհում վաճառվեցին ավելի քան տասնմեկ միլիոն տարբեր բովանդակությամբ գրքեր։ Դրանք թարգմանված են երեսունյոթ լեզուներով և տպագրված են աշխարհի հիսուն երկրներում։ Ներկա դրությամբ Բերրին ապրում է Ֆլորիդայի Սենտ-Օգաստին քաղաքում։ Բերրին և իր կինը՝ Էլիզաբեթը, հանդիսանում են «Հարցեր և պատմություն» ոչ առևտրային կազմակերպության հիմնադիրները, որոնք օգնում են պահպանել պատմական անցյալը։
Քարիմ Խանի ամրոց
Քարիմ Խանի ամրոց (պարս. ارگ کریم خان‎), գտնվում է Իրանի Շիրազ քաղաքի կենտրոնում։ Այն կառուցվել է Զանդ արքայատոհմի կառավարմա ժամանակաշրջանոմ։ Այն բանից հետո, երբ Քարիմ Խան Զանդը Շիրազը դարձրեց մայրաքաղաք, տեղափոխվեց այստեղ և սկսեց ամրոցի կառուցումը, որն անվանվեց Քարիմ Խանի ամրոց։ Կառույցը ներկա դրությամբ գտնվում է  Իրանի իսլամական մշակույթի կազմակերպության հսկողութան  տակ։ Վերջերս ամրոցը սկսել են վերանորոգել, որպեսզի այն վերածվի Իրանի Ֆարս նահանգի թանգարանի։ Քարիմ Խանի ամրոցը համարվում է  Շիրազ քաղաքի տեսարժան վարերից մեկը, որտեղ ամեն տարի այցելում են մեծ թվով զբոսաշրջիկներ աշխարհի տարբեր երկրներից ։
Կարտոֆիլի պյուրե
Կարտոֆիլի խյուս կամ կարտոֆիլի պյուրե (Purée), փափկացրած զանգված կարտոֆիլից։ Կարտոֆիլի խյուսը, սովորաբար օգտագործվում է որպես խավարտ, սակայն, իր հերթին կարող է նաև օգտագործվել որպես բաղադրիչ այլ ուտելիքների պատրաստման ժամանակ։
Քարիմ Խանի ամրոց
Պատմություն
Մոհամմադ Խանի կողմից Շիրազը նվաճելուց հետո, Քարիմ Խանի նկատմամբ վերջինիս թշնամանքի պատճառով, նա որոշեց ոչնչացնել բերդը։ Այս որոշումը ընդունելով, նա ոչնչացրեց Զանդ արքայատոհմի ժամանակ կառուցած մի շարք շինություններ, այդ թվում նաև քաղաքային պատը։ Բարեբախտաբար, ամրոցն ամբողջությամբ չավերվեց և հետագայում այն օգտագործվեց որպես իշխանների նստավայր, որոնք նշանակվում էին նահանգի կառավարման նպատակով։
Ամրոցի նկարագրություն
Ամրոցն ունի 4000 քառակուսի մետր տարածք և տեղակայված է 12800 քառակուսի մետր հողամասի վրա։ Կառույցի  շինարարության համար հիմնականում օգտագործվել են   քար և կրաքար։ Դրսից  շենքը պաված է աղյուսով։ Պատերի բարձրությունը կազմում է 12 մետր, իսկ աշտարակի բարձրությունը `14։ Դրսից այնպիսի տպավորություն է, որ կարծես շինությունը  զարդարված չէ ներսից և սահմանափակվում է միայն սենյակներով։ Տանիքը կառուցված է այնպես, որ ամռանը թույլ չի տալիս արևի լույսին թափանցել սենյակներ։ Բոլոր սենյակները միմյանց հետ փոխկապակցված են այնպես, որ նրանց միջև տեղաշարժվելու համար դուրս գալու կարիք չկա։ Ներսից դահլիճները զարդարված են ոսկեպատ պատկերներով և նկարներով, որոնց հեղինակները  ոգեշնչվել են Սեֆյանների դարաշրջանից։ Այս պատկերների ստեղծման ժամանակ օգտագործվել են ոսկի, սնդիկ  կավ և այլ նյութեր։  Ամրոցի ներսում կառուցված են  պատշգամբներ ու սենյակներ, լողավազաններ, շատրվաններ ու այգիներ, որոնք ունեն հատուկ գեղեցկություն։ Հյուսիսային, հարավային և արևմտյան կողմերում   կան պատշգամբներ և ամեն կողմից վեց  սենյակներ։ Արևելյան կողմում կա բաղնիք և մի քանի գրասենյակներ։   Ամրոցի չորս աշտարակները և պատերը, որոնց շուրջը փորված են խրամատներ, իրենցից ներկայացրել են կառույցի պաշտպանական մասը։ Աշտարակներից մեկը թեքվել է Պիզայի  աշտարակի նման, ինչի շնորհիվ համարվում է Շիրազի տուրիստական վայրերից մեկը։ Այս աշտարակի  անկումը կանխելը կարևոր է և տեխնիկական և ճարտարագիտական տեսանկյունից ։
Կարտոֆիլի պյուրե
Բացի այդ, կարտոֆիլի խյուսի մեջ կարող են ավելացնել բաղադրիչներ, որոնք չեն դառնում համասեռ զանգված խյուսի հետ (ինչպիսիք են բեկոնը, տապակած սոխը, պղպեղի կտորներ), սակայն արժի նկատել, որ դրանք արդեն ինքնուրույն ուտեստներ կլինեն, կարտոֆիլի մաքուր խյուս չեն հանդիսանա։
Քարիմ Խանի ամրոց
Բաղնիք
Ամրոցի բաղնիքն Իրանում այս ոճով կառուցված առաջին  բաղնիքներից մեկն է։ Այն նախատեսված էր Շահի ընտանիքի լոգանքի համար։ Բաղնիքի նախասրահում     սովորաբար իրականացվում էին  դաջվածքներ, մերսում, մարդիկ զրուցում էին, խոսում, ծխում էին  նարգիլե,  խմում տարբեև խմիչքներ։ Լոգարանը շոգեբաղնիքի հետ կապված է միջանցքով։  Այս համալիրի ջուրը ապահովվում էր  Ռոքնաբադի ստորգետնյա  ջրանցքի միջոցով։  Այս ջուրը համարվում է Շիրազի լավագույն ջուրը, այն պարունակում է հանքային աղեր։  Ներկայումս սակայն այս համակարգը քայքայված է։ Լոգարանի լողավազանի սենյակը բաղկացած է երեք մասից։ Միջին մասում կա պղնձե  անոթ, որի մեջ կրակ էին վառում։  Անոթի երկու կողմում  տեղակայված էին տաք ջրով երկու փոքր լողավազաններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1767 հիմնադրումներ Իրանում
Կարտոֆիլի պյուրե
Գոյություն ունի նաև կարտոֆիլի լուծվող խյուս. կարտոֆիլային չոր փոշիներ, որոնց ավելացնում են ջուր կամ կաթ։ Կարտոֆիլը փափկեցնելու համար օգտագործում են  կարտոֆիլի տապակիչ։
Էսսեն
Էսսեն (Essen, Էսսըն), քաղաք Գերմանիայի Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա Ռուր շրջանի կենտրոնական մասում։ Հանդիսանում է երկրի 9-րդ ամենամեծ քաղաքը, որի բնակչությունը կազմում է մոտ 567 000 (2012 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ)։
Հիմնադրվել է 845 թվականին՝ մետաղների արդյունահանման մեջ մասնագիտացված Կրուպների դինաստիայի կողմից։ Մինչև 1970-ականները Էսսենը համարվում էր երկրի ածխի և պողպատի արդյունահանման գլխավոր կենտրոններից, ինչի արդյունքում բազմաթիվ մարդիկ երկրի տարբեր ծայրերից տեղափոխվում և հաստատվում էին այստեղ։ 1929-1988 թվականներին Էսսենը մեծությամբ Գերմանիայի 5-րդ քաղաքն էր, ընդ որում՝ 1962 թվականին բնակչության թվաքանակն հասել է 730 000-ի։
Գերմանիայի 100 խոշորագույն կորպորացիաներից 13-ը տեղակայված են Էսսենում։
Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը 2011 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ (հաշվի առնելով 2011 թ. մարդահամարի արդյունքները) կազմել է 565 900 բնակիչ (իսկ նույն ամսաթվին ավելի վաղ այն գնահատվում էր 573 468 բնակիչ)։ 2000 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ քաղաքում ապրում էր 595,243 մարդ, 1990-ին՝ 626,973 մարդ, 1970-ին՝ 696,419 մարդ։
Տնտեսություն
Էսսենը գազի վաճառքի և գազի փոխանցման խոշորագույն գերմանական E.ON Ruhrgas ընկերության կենտրոնակայանն է։
Messe Essen ցուցահանդեսային կենտրոնում ամեն տարի անցկացվում է սեղանի խաղերի աշխարհի ամենամեծ ցուցահանդեսը՝ Internationale Spieltage։
Տրանսպորտ
Էսսենը Deutsche Bundesbahn երկաթուղու տնօրինություններից մեկն էր։ Ըստ գերմանական դասակարգման համակարգի՝ Էսսենի երկաթուղային կայարանը 1-ին կարգի կայարան է, որն այն դասում է երկրի 20 հիմնական կայանների շարքում։
Քաղաքն ունի տրամվայի ցանց։ Տրամվայի ցանցը բաղկացած է երեք արագընթաց տրամվայի գծերից (գերմանական stadtbahn)՝ U-11, U-17, U-18 և տրամվայի յոթ կանոնավոր գծեր (գերմանական Stradtbahn)՝ 101, 103, 104, 105, 106, 107, 109, որոնք մասամբ օգտագործում են ընդհանուր ուղիներ։ U-11, 101, 103, 105, 106, 109 երթուղիները ներքաղաքային ուղիներ են։ U-17 և 107 երթուղիները կապում են Էսսենը Գելզենկիրխենի հետ։ U-18 և 107 երթուղիները Էսսենը կապում են Մյուլհայմ ան Ռըռի հետ։ Էսսենի տրամվայի ցանցն ունի ստորգետնյա հատվածներ՝ 19 կայարաններով։ Միևնույն ժամանակ, ստորգետնյա կայարաններն ունեն ինչպես ստադտբանային երթուղիներ, այնպես էլ պայմանական տրամվայի երթուղիներ։
Էսսենը Եվրոպայի ամենամեծ ավտոշուկաներից մեկն է։
Քույր քաղաքներ
Էսսենը բարեկամական հարաբերությունների մեջ է գտնվում հետևյալ քույր-քաղաքների հետ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Սիուրի
Սիուրի (Cihuri), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Արո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 9,76 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 215 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 49 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
(9084) Աքրիստոու
(9084) Աքրիստոու (Achristou), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի փետրվարի 3-ին Դևիդ Աշերի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,859623 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7144 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,0048 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 926,27 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,388657 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 23,09° անկյուն։
Աքրիստոու աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Դևիդ Աշերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու ներքին մասի աստերոիդներ
Կոնստանդին Գ Կեսարացի
Կոստանդին Գ Կեսարացի (Հերձվածող), Ամենայն Հայոց կաթողիկոս 1307 թ.-ից։ Հաջորդել է Գրիգոր Է Անավարզեցուն։ Ծնվել է մոտ 1240 թ.-ին, ծննդյան վայրն անհայտ է։ Մահացել է 1322 հունվարի 6-ին Սիս քաղաքում։
Մինչև հայրապետ ընտրվելը եղել է Կեսարիայի արքեպիսկոպոս։
Կաթողիկոս է օծվել 1307 թ.-ի մարտի 23-ին։ Եղել է լատին եկեղեցուն ձուլվելու կողմնակից։ Կաթողիկոսը Կիլիկիայում սկսել և շարունակել է կաթոլիկություն, որի հետևանքով երկրում պառակտություններ են սկսվել։ 1307 թ.-ին Սսի Սբ. Սոֆիա եկեղեցում Հեթում Բ թագավորի հետ հրավիրել է ժողով, որն ընդունել է լատինամետ որոշումներ։ Այնուհետև Կոստանդին Գ Կեսարացին նվիրակներ է ուղարկել Սյունիք, որպեսզի արևելահայ հոգևորականությանն ընդունել տա նշված ժողովի որոշումները։ Սակայն Արևելյան Հայաստանի եկեղեցիներն ու վարդապետները մերժել են նրա առաջարկը։
1308 թ.-ի հունվարին Կոստանդին Գ Կեսարացին Տարսոն քաղաքում Օշին Հեթումյանին օծել է Հայոց թագավոր։ Վերջինիս հետ միասին կաթողիկոսը շարունակել է տարածել կաթոլիկություն։ 1308 թ.-ին Ադանա քաղաքում, առանց կաթողիկոսի մասնակցության, նրա հանդեպ ընդդիմադիր դիրքավորում ունեցող հոգևորականները ժողով են գումարել՝ միաձայն մերժելով Սսի ժողովում ընդունված լատինամետ որոշումները։ Թագավորը և կաթողիկոսը դիմել են բռնի միջոցների Ադանայի ժողովը չեղյալ համարելու և Սսի ժողովի որոշումները հաստատելու համար։ Լատինադավանության դեմ ծառացել է նաև Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքությունը, որը 1311 թ.-ին խզել է հարաբերությունները Սսի Մայր Աթոռի հետ։ 1317 թ.-ի հուլիսի 10-ին Օշին թագավորն ու Կոստանդին Գ Կեսարացին Ադանայում նոր ժողով են գումարել՝ 17 եպիսկոպոսների, 7 վարդապետների և մեծաթիվ քահանաների, կրոնավորների մասնակցությամբ։ Թագավորի և կաթողիկոսի ճնշման ներքո ժողովականները ստիպված համաձայնել են Հռոմի եկեղեցու հետ Հայոց եկեղեցու միավորման վերաբերյալ ընդունված որոշմանը, ակնկալելով, որ դրա շնորհիվ կաթոլիկական Եվրոպան զորակից կլինի կիլիկիահայությանը։ Սակայն նրանց հույսերը չեն արդարացել։ 1322 թ.-ի դեկտեմբերի 26-ի կոնդակով պապը բոլոր քրիստոնյաներին կոչ է արել աղոթել հայերի հոգիների փրկության համար։
Երկերեսանի սիրեկանը
«Երկերեսանի սիրեկանը» (L'Amant double), 2017 թվականին նկարահանված ֆրանս-բելգիական էրոտիկ թրիլեր, որի ռեժիսորը Ֆրանսուա Օզոնն է։ Ֆիլմն ընտրվել է Կաննի 70-րդ միջազգային կինոփառատոնի հիմնական մրցութային ծրագրին մասնակցելու համար, սակայն չի արժանացել «Ոսկե արմավենու ճյուղ» մրցանակին ։ Գլխավոր հերոսուհուն մարմնավորել է նախկին թոփ մոդել Մարինա Վակտը։
Կինոնկարի սյուժեն Քերոլ Ջոյս Օութսի «Երկվորյակների կյանքը» (1987) վեպի ազատ ադապտացիան է ։
Սյուժե
20-ամյա նախկին ֆոտոմոդելը՝ Քլոյան (Մարինա Վակտ), երկար ժամանակ տառապում է որովայնի ցավերից։ Գինեկոլոգի մոտ ընդունելության ժամանակ նա խորհուրդ է ստանում դիմել հոգեբույժին, քանի որ, ըստ բժշկի, այդ ցավերը ավելի շուտ հոգեսոմատիկ ծագում ունեն։ Քլոյան դիմում է հոգեվերլուծաբան Փոլին (Ժերեմի Ռենիե), գնում է սեանսների և սիրահարվում է նրան։ Փոլը նույնպես սիրահարվում է իր հիվանդին։ Նրանք վարձակալում են բնակարան և սկսում ապրել միասին, իսկ որոշ ժամանակ անց Փոլն առաջարկություն է անում Քլոյային։
Մի անգամ Քլոյան պատահաբար հանդիպում է Փոլի նմանակին, որը նույնպես հոգեթերապևտ էր։ Նա կեղծ անունով գրվում է նրա հետ և պարզում, որ նա Փոլի երկվորյակ եղբայրն է՝ Լուի անունով։ Ինքը՝ Փոլը, վստահեցնում է, որ ինքը ոչ մի եղբայր չունի և չի ունեցել։ Այնուամենայնիվ, Քլոյան սկսում է գնալ Լուիի հոգեթերապիայի սեանսներին և շուտով նա նույնպես դառնում է իր սիրեկանը։ Եթե Փոլը բարի էր և սիրալիր, ապա Լուին դաժան էր և ագրեսիվ։ Քլոյան իմանում է, որ հղի է, բայց չգիտի, թե եղբայրներից որ մեկն է երեխայի հայրը։
Մի անգամ Քլոյան իմանում է, որ Փոլն ավելի վաղ ունեցել է ընկերուհի՝ Սանդրա անունով։ Նա հետաքննություն է անցկացնում և գալիս է Սանդրայի տուն, որը չի կարողանում քայլել և խոսել։ Նրա մայրը (Ժաքլին Բիսեթ) Քլոյային պատմում է, որ Լուին, ներկայանալով որպես Փոլ, հարբեցրել և բռնաբարել է Սանդային։ Սանդրան, իմանալով, որ հղի է Լուիից, փորձել է ինքնասպան լինել և հաշմանդամ դարձել, իսկ Փոլը փորձել է ընդմիշտ մոռանալ իր և իր եղբոր մասին։ Քլոյան որոշում է հեռանալ Լուիից, սակայն նա շարունակում է համառորեն հետապնդել և սպառնալ նրան։ Ի վերջո, Քլոյան սպանում է Լուիին՝ նրան ատրճանակով կրակելով։ Այդ պահին նրա որովայնը հանկարծակի ուռչում է, նրա մեջ սկսվում է շարժումն ու, կտրելով մաշկը, նրանից դուրս է ցցվում փոքրիկ ձեռք։ Քլոյան կորցնում է գիտակցությունը և նրան տեղափոխում են հիվանդանոց։
Փոլը և Քլոյայի մայրը գալիս են հիվանդանոց, ընդ որում Քլոյայի մայրը նույն կինն է, ինչ Սանդրայի՝ Փոլի նախկին ընկերուհու մայրը։ Հիվանդանոցում նրանք իմանում են, որ Քլոյան չի եղել հղի։ Նրա որովայնում գտնվել է մի կիլոգրամանոց կիստա՝ երկվորյակ-պարազիտ, որը հեռացրել են վիրահատության ժամանակ։ Հենց այդ կիստան էր Քլոյայի հալյուցինացիաների պատճառը, որ Փոլն իբր ուներ դաժան եղբայր՝ Լուի անունով և հաշմանդամ ընկերուհի՝ լքյալ Սանդրան։ Քլոյան տառապում է նրանով, որ ինքը, լինելով մոր արգանդում, սպանել և կերել է իր երկվորյակ քրոջը, որին նա տալիս է Սանդրա անունը։ Նրան մխիթարում են՝ ասելով, որ այդ ամենում ինքը մեղավոր չէ։ Քլոյան հաշտվում է իր մոր հետ, որին տարիներ շարունակ ատում էր։ Փոլը և Քլոյան հիվանդանոցից տուն են վերադառնում և սկսում են սիրով զբաղվել։ Այդ պահին Քլոյան տեսնում է իր երկվորյակ Սանդրային, որը պատուհանից նայում է նրանց, իսկ հետո կոտրում ապակին և մտնում սենյակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Բելգիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բելգիական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:2017 դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին Կատեգորիա:Փարիզում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ֆրանսիական մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բելգիական մելոդրամա ֆիլմեր
Քաղաք-ուրվական
Քաղաք-ուրվական, լքված բնակավայր (ghost town), մի շարք աշխարհագրական օբյեկտներ, նախկին բնակավայրեր, որոնք լքվում են բնակիչների կողմից տարբեր պատճառներով. տնտեսական ակտիվության անկման, պատերազմների, ցեղասպանության, բնական և տեխնոլոգիական աղետների և այլ գործոնների պատճառով, որոնք անհարմար և անհնար են դարձնում մարդկանց բնակությունը տվյալ տարածքում։ Ի տարբերություն անհետացած քաղաքների, լքված քաղաքները երբեմն պահպանում են իրենց արտաքին տեսքը. շենքերը և օբյեկտի ենթակառուցվածքը գտնվում են ճիշտ այն նույն ժամանակահատվածին համապատասխան, երբ լքվել էր քաղաքը։ Նման, հարաբերականորեն պահպանված քաղաքների համար հաճախ կիրառվում է քաղաք-ուրվական տերմինը։
Կրակո (Իտալիա) լքվել էր սողանքների պատճառով 1963 թվականին։ Հենց այստեղ էին նկարահանվել այնպիսի ֆիլմեր, ինչպես Մել Գիբսոնի «Քրիստոսի չարչարանքները» (2003) և Մարկ Ֆոսթերի «Գթասրտության քվանտը» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լքված բնակավայրեր Կատեգորիա:Քաղաքաշինություն Կատեգորիա:Ուրվական քաղաքներ Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Ուրալ (քաղաքատիպ ավան, Ռիբինսկի շրջան)
Ուրալ (Урал), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Ռիբինսկի շրջանի կազմում։
Օն (Վալե դ’Աոստա)
Օն  (ֆրանս.՝ Hône), կոմունա Իտալիայի Վալե դ'Աոստա մարզում։
Ուրալ (քաղաքատիպ ավան, Ռիբինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1836 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Ռիբինսկի շրջանի բնակավայրեր
Օն (Վալե դ’Աոստա)
Բնակչությունը կազմում է 1168 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 97 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 12 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 11020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0125։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ։
Մադարասուն
Մադարասուն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կուկիլնյա
Կուկիլնյա (Кукільня), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1805 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կուկիլնյա գյուղում բնակվում էր 368 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1256 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 292,99 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1805 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Energy (երգ)
«Energy», կանադացի ռեփ երգիչ Դրեյքի երգը, որը թողարկվել է 2015 թվականի հուլիսի 13-ին՝ որպես նրա «If You’re Reading This It’s Too Late» չորրորդ ստուդիական ալբոմի սինգլ։ Երգը դրական արձագանքներ է ստացել և առաջադրվել «Գրեմմի-2016» մրցանակի՝ Լավագույն ռեփ երգ անվանակարգում ։
Պատմություն
Երգը դրական արձագանքներ է ստացել երաժշտական քննադատների և համացանցային հրատարակությունների կողմից, օրինակ՝ Pitchfork-ից ։ Pitchfork Media-ն «Energy» երգի երաժշտական տեսահոլովակը անվանել է 2015 թվականի 12-րդ լավագույն տեսահոլովակը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2015 սինգլներ Կատեգորիա:Դրեյքի երգեր Կատեգորիա:2015 երգեր Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Բեկորային արկ
Բեկորային արկ, հրետանային զինամթերք, իրենից ներկայացնում է հաստ պատերով մետաղե գլանաձև պատիճ, որը լցված է բարձր բրիզանտայնությամբ պայթուցիկ նյութով։ Նախատեսված է հակառակորդի կենդանի ուժի ոչնչացման համար բաց տեղանքում, թեթև զրահավորված փոխադրամիջոցների ու թաքստոցների ոչնչացման համար ։ Համեմատած միևնույն տրամաչափի բեկորա-ֆուգասային արկի հետ բեկորային արկը ավելի արդյունավետ է քիչ զրահավորված օբյեկտների ու կենդանի ուժի ոչնչացման համար, ու պակաս արդյունավետ է ամրաշինական կառույցների ու զրահապատ տրանսպորտային միջոցների ոչնչացման համար։ Բեկորային արկերը օգտագործվում են ՀԻԿ-երի, ավիահրանոթների և ռեակտիվ հրետանու համար։ Բեկորային արկերի հետ կիրառվում են մի քանի տեսակի պայթուցիչներ, հիմնականում համալրված են հեռագործ(դիստանցիոն) և բարոմետրային պայթուցիչներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հրետանային զինամթերք
Պիուն
Պիուն  (Pium), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևելյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Դիանոպոլիսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4106 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 10 012,666 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 0,4 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տոկանտինս նահանգի բնակավայրեր
Պիլլիկու
Պիլլիկու (Põlliku), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կաիու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։
Զոդ (Ճիաթուրայի շրջան)
Զոդ (ზოდი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Ճիաթուրայի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 630 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ճիաթուրայից հեռու է 13 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1483 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ճիաթուրայի շրջան
Վիլգա (գետ, թափվում է Նելգոմոզերո)
Վիլգա (Вилга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Կոնդոպոժսկի շրջանում։ Թափվում է Նելգոմոզերո լիճ։ Գետի երկարությունը 20 կմ է, ավազանի տարածքը 115 կմ2։
Գետը հիմնականում հոսում է ճահճուտներում։ Հիմնական վտակներն՝ Կորբոյա, Վիլգաոյա, Պիզեկսիմ։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Շույա, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր։ Գետի գետային ավազանը՝ Նևա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ալան Դաֆֆ
Ալան Դաֆֆ , նորզելանդացի արձակագիր և թերթի սյունակագիր։ Նա առավել հայտնի է որպես «Մի անգամ մարտիկներ» (1990) վեպի հեղինակ, որը 1994 թվականին նկարահանվել է համանուն ֆիլմում։
Կենսագրություն
Ալան Դաֆֆը ծնվել է Ռոտորուայում, անտառային տնտեսության գիտնական Գոուան Դաֆֆի (1910–1995) որդին է և գրող Օլիվեր Դաֆֆի թոռը, որը հայտնի է որպես Փատ Դաֆֆ։ Նա ծնվել և մեծացել է Նոր Զելանդիայի Ռոտորուա նահանգի Պետական բնակարանային տարածքում։ Օլիվեր Դաֆֆը (1883–1967) Նոր Զելանդիայի գրող և «ՈՒնկնդիր» ամսագրի հիմնադիր խմբագիրն էր, իսկ Դաֆֆը ժառանգեց պապի սերը դեպի գրականությունը ։ Դաֆֆի ծնողները բաժանվել են, երբ նա 10 տարեկան էր, և Դաֆֆը տեղափոխվեց Մաորի մորեղբոր և մորաքրոջ մոտ։ Իր անհանգիստ մանկության մասին նա գրել է 1999 թվականի իր «Մշուշից և գոլորշուց դուրս» հուշագրության մեջ ։ Դաֆֆը հեռացվեց Ռոտորուայի տղաների ավագ դպրոցից և փախավ տնից։ Ավելի ուշ նա ապրում է մեկ այլ հորեղբոր՝ մարդաբան Ռոջեր Դաֆֆի հետ և վերադարձավ Քրիստչերչի տղաների ավագ դպրոց։ 1970-ականների վերջին Դաֆֆն ապրում էր Անգլիայում։ Մինչ այնտեղ նա սկզբում աշխատում էր որպես թիթեղների մեկուսացման տեղադրող, ապա որպես բարմեն և բարերի մենեջեր։ Սակայն նա այնուհետև կրկին տեղափոխվեց հանցավոր կյանք, և 1979 թվականին դատապարտվեց 19 ամսվա բանտարկության։ Անգլիայում գտնվելու ժամանակ Դաֆֆն ուներ զուգընկերուհի՝ Պոլան և դուստրը՝ Կատեան ։ 2007 թվականի սեպտեմբերին նա ձերբակալվեց Տաուպոյի մոտ արագություն գերազանցելիս։ 2008 թվականի Մարտի 30-ին նա ներկայացավ Տաուպոյի շրջանային դատարան՝ դատական նիստին,ոտեղ նրան ներկայացնում էր հայտնի փաստաբան Անտոնի Շոուն։ Դաֆֆը չխոստովանեց իր մեղքը։ Նա նաև ենթադրաբար բռնարար էր և չաշխատող։ Ենթադրյալ միջադեպի ժամանակ նրան կանգնեցրել են, և այնուհետև հանել, հետապնդելուց հետո նա ենթադրաբար շրջել է ոստիկանը ձեռքերով, քանի որ վերջինս փորձում էր նրան զսպել [4]: Ավելի ուշ մեղադրանքները մերժվել են Տաուպոյի շրջանային դատարանի կողմից, դատավոր Մաք Գուայրն ասել է. «Արդյունքն այն է, որ ես անհանգիստ եմ, թե արդյո՞ք ոստիկանության դատախազական լիազորություններն այս դեպքում խելամիտ և արդարացիորեն են օգտագործվել ...» : Այնուամենայնիվ, բարձր դատարանի դատավորը հետագայում որոշում կայացրեց, որ դատավորը սխալվել է, և ոստիկանությունը կարող է վարորդին բերման ենթարկել ստուգումներ իրականացնելիս, չնայած որ նա չի պահանջում մեղադրանքների կրկնում ։ 2011 թվականի հունիսի 16-ին Ալան Դաֆֆն իրեն սնանկ ճանաչեց՝ պարտատերերին պարտք էր $ 3,6 մլն ։ 2013 թվականիի մարտի դրությամբ նա ապրում էր Ֆրանսիայում, բայց տարին մի քանի անգամ շարունակում էր այցելել Նոր Զելանդիա
Ստեղծագործական կյանք
Դաֆֆը սկսեց գրել 1985 թվականին։ Նա փորձեց գրել թրիլլեր որպես իր առաջին վեպը, որը մերժվեց։ Նա այրեց ձեռագիրը և սկսեց գրել «Մի անգամ մարտիկներ» (Once Were Warrior (1990), որն անմիջապես մեծ ազդեցություն ունեցավ։ Վեպը գրված է զուգակցված ինտերիերի մենախոսությունների մեջ՝ դրա ոճն առանձնացնելով այլ գործերից։ Այն «PEN»–ի «Լավագույն առաջին գիրք» մրցանակի դափնեկիր էր, «Գուդման Ֆիելդեր Ուոթի» մրցանակաբաշխության փոխչեմպիոն էր և 1994 թվականին նկարահանվեց նույնանուն մրցանակակիր ֆիլմում։ «One Night Out Stealing»-ը, հայտնվեց 1991 թվականին և ընտրվեց 1992 թվականին «Goodman Fielder Wattie Book Awards» մրցանակաբաշխությունում։ 1991 թվականին Դաֆֆը արժանացավ Ֆրենկ Սարջեսոնի անվան կրթաթոշակի և սկսեց գրել շաբաթաթերթ, այնուհետև` երկու շաբաթական, սյունակ «The Evening Post»- ի համար, որը բաժանվում էր ութ այլ թերթերի։
«State Ward»-ը սկսվեց որպես դրվագների շարք ռադիոյով 1993 թվականին, իսկ որպես նովել տպագրվեց 1994 թվականին։ 1995 թվականի Ամանորի պատվոգրերում Դաֆֆը նշանակվեց Բրիտանական կայսրության շքանշանի անդամ՝ գրականությանը մատուցած ծառայությունների համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորզելանդացի գրողներ Կատեգորիա:Նորզելանդացի սցենարիստներ
Շիրակի ազատագրումը Զաքարյանների կողմից
Նախապատմություն
Վրացական արքունիքում սկսել էին մեծ դիրք գրավել հայ իշխանները, որոնք սելջուկ-թյուրքերի արշավանքների ժամանակ արտագաղթել էին Վրաստան։ Սարգիս Զաքարյանը առաջինն էր, որը կարևոր պաշտոն ստացավ վրաց արքունիքում՝ ամիրսպասալար, որը վրաց զորքերի գերգույն հրամանատարն էր։ Նրա որդիներից Զաքարեն ժառանցել հոր պաշտոնը, իսկ Իվանեն դարձավ աթաբեկ, որի պարտականությունն էր թագաժառանգների դաստիարակումը։ 1195 թվականին սկսվում է հայ-վրացական ուժերի կողմից Հայաստանի ազատագրումը․ այդ գործողության հրամանատարներն էին Զաքարե և Իվանե Զաքարյանները։
Հայ-վրացական ուժերը կարողանում են Շամքորի ճակատամարտում հաղթանակ տանել Գանձակի ամիրայության նկատմամբ, որի հետո շարժվում են դեպի Արագածոտն, որի կենտրոնը Ամբերդն էր։ Ամբերդի գրավմամբ ամբողջանում է Արագածոտնի ազատագրումը, որից հետո ազատագրվում է նաև Գեղարքունիքը։ Չեզոքացնելով Հայաստանի հարավից և հարավ-արևելքից եկող սպառնալիքները՝ Զաքարյան եղբայրները սկսում են Շիրակի ազատագրումը, որը ենթադրում էր Անիի ազատագրում։
Արշավանք
1199 թվականին հայ-վրացական միացյալ ուժերը սկսում են շարժվել դեպի Շիրակ։ Արշավանքը պատրաստված էր հնարավորինս մանրամասնորեն և զորքի առաջխաղացմանը նպաստելու համար յուրքանչյուր քայլ ձեռք էր առնվել։ Անին զավթած Շադդադյաններից այդ ժամանակ իշխում էր Քեյ-Սուլթանը, որը գիտեր, որ բախումը հայ-վրացական ուժերի համար կարող է ճակատագրական լինել, քանի որ Անին այդ ժամանակաշրջանում համարվում էր հայոց ազատության և անկախության խորհրդանիշը։ Սակայն Անիի ամրությունները շատ հզոր էին և կարող էին դիմագրավել մի քանի անգամ ավելի հուժկու արշավանքների, քան Զաքարյանների արշավանքն էր, բայց ռազմական գործողությունները ընթանում են հօգուտ հայ-վրացական ուժերի։