cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ստեֆան Մալարմե
Գործունեություն
Լինելով դեմոկրատականորեն տրամադրված, բուրժուական իրականությունից դժգոհ, իդեալի ծարավ («Լազուր», «Պատուհաններ», «ժամհարը» բանաստեղծություններ) և պատրաստ իմպրեսիոնիստական դիրքերից գնահատելու աշխարհի գեղեցկությունը («Մի այծամարդու հետմիջօրեն», 1876)՝ Մալլարմեն հանգեց այն ողբերգական ըմբռնմանը, թե պոեզիան ու կյանքը կապ չունեն իրար հետ («Կարապը», 1885), թե պոեզիան պետք է լինի ծայրահեղորեն ինքնամփոփ («Արձակ՝ Դեզեսենտի համար», 1885), միայն սիմվոլների միջոցով գերզգայականը հաղորդող («Պոեզիայի գաղտնիքը», 1896, հոդված)։ Բուրժուական քննադատությունը Մալլարմեին ընդունում էր միայն որպես սիմվոլիստ ու էսթետ, մինչդեռ նըրան հատուկ էր նաև ձգտումը դեպի իրականը, դեպի պոեզիայի դասական բովանդակալից ձևերը («Բանաստեղծություններ ըստ առիթի», 1880-98)։ Մալլարմեի պոեզիայի էությունը բացահայտվեց «Հաջողությունը չի բացասում պատահականությունը» (1897) պոեմում, որն անողոք քննադատում է սիմվոլիստական պոեզիայի՝ իրականությունից վեր կանգնելու փորձերը։ Հայ իրականության մեջ Մալլարմեի ստեղծագործությանը անդրադարձել են Միսաք Մեծարենցը և ուրիշներ։ Զգալի է նրա պոեզիայի երաժշտականության ազդեցությունը Ինտրայի «Նոճեստան» սոնետների ժողովածուի և «Ներաշխարհ» գրքի վրա։ Հայերեն են թարգմանված Մալլարմեի «Ծաղիկներ»-ը (1898, «Անահիտ» հանդես), «Հայտնություն», «Լազուր», «Ծովային սյուք» («Ծաղկաքաղ ֆրանսիական դասական քնարերգության», 1976 բանաստեղծությունները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:19-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաքննադատներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Քանդակների այգի (Վիբորգ)
Քանդակների զբոսայգի, Վիբորգի կենտրոնում գտնվող պուրակ է, որը տեղակայված է Ակուլովա, Վոկզալնայա, Կույբիշև փողոցների և Լենինգրադյան խճուղու միջև։
Պատմություն
Երկար ժամանակ ներկայիս այգու տեղում գտնվել է Պետերբուրգի արվարձանի բնակելի թաղամասի և Վիբորգի կամրջագլխային ամրությունների մի մասը, որը կազմավորվել էր 18-րդ դարի առաջին կեսին։ Թաղամասի ուրվագծերը ձևավորվել են 19-րդ դարի վերջին, երբ, համաձայն 1861 թվականի գլխավոր հատակագծի, արվարձանի տարածքը ներառվել է քաղաքի մեջ։ Մինչև 1930-ականների վերջը այս տարածքը կառուցապատված է եղել մեկ և երկհարկանի բնակելի և առևտրային շենքերով։ 1929 թվականին Վիբորգի գլխավոր հատակագծով նախատեսվում է եղել տարածքի վերակառուցում, այդտեղով պետք է անցներ Մյուլլյումյաենկատու փողոցը` դեպի Վոկզալնայա հրապարակ գնացող նախագծված լայն մայրուղու մի մասը, այդ պատճառով էլ թաղամասը չի կառուցապատվել բազմահարկ շենքերով։ Բայց կառուցվել է Մելնիչնայա Գորա հրապարակից դուրս եկող փողոցի միայն մի փոքր մասը, նախագիծն ընդհատվել է խորհրդա-ֆիննական պատերազմի արդյունքում (1939-1944), որի ընթացքում թաղամասի փայտե շենքերը ամբողջությամբ ավերվել են։ Այսպիսով, ձևավորվել է պուրակ, որի բարեկարգման համար քաղաքային իշխանությունները ներգրավել են ՌՍՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի մասնաճյուղի անդամներին ։
1976 թվականից ի վեր այգի-պուրակային քանդակագործության նկատմամբ հետաքրքրության վերածննդի շրջանում ԽՍՀՄ-ում կազմակերպվել են քանդակագործական սիմպոզիումներ, որոնց անցկացման վայրը այն քաղաքներն են եղել, որոնք ապահովված են եղել քանդակներ ստեղծելու համար համապատասխան նյութերով։ Առաջին փորձը Կլայպեդայի սիմպոզիումն էր, որի արդյունքում ստեղծվել է Քանդակների պուրակ։ Բիշքեկի Կաղնու պուրակի քանդակները հիշեցնում են 1984 թվականին անցկացված նմանատիպ սիմպոզիումը։ Վիբորգի քաղխորհրդի գործադիր կոմիտեն որոշում է կայացրել կիրառել հաջողված փորձը և 1988 թվականի հուլիս-օգոստոս ամիսներին կազմակերպել ՌՍՖՍՀ նկարիչների միության քանդակագործական սիմպոզիումը։ Տասնմեկ հոգանոց քանդակագործների խմբի աշխատանքի համար որպես նյութ օգտագործվել է Վոզրոժդենիեի քարհանքի տեղական մոխրագույն ռապակիվի գրանիտը։ Սիմպոզիումի աշխատանքների արդյունքում ստեղծվել են տասնմեկ քանդակագործական կոմպոզիցիաներ, որոնցից ինը տեղադրվել են «Քանդակների այգի» կոչվող պուրակում`
Լ. Ա. Բեյբությանի «Տղան կատվի հետ» տասներորդ քանդակը տեղադրված է Մեծ Շերեփի ծովափին գտնվող պուրակում, իսկ տասնմեկերորդը՝ Ն. Ն. Խրոմովի «Ալիք»-ը (լողացող կնոջ կերպարը) Վիբորգսկի շրջանի Զիմինո ավանի առողջարանի շենքի մոտ։
Հետազոտողների կարծիքով, քանդակագործական սիմպոզիումները դարձել էին կարևոր իրադարձություն Վիբորգի գեղարվեստական կյանքում։ Պուրակում տեղադրվել էին պայմանական և ընդհանրացված ձևերով քանդակներ, որոնք ներկայացնում էին աշխատանքի, ստեղծագործության, հանգստի, ինչպես նաև գրական կերպարների պատկերներ։ Միևնույն ժամանակ, պարտեզի հատակագծման մեջ նկատվեցին թերություններ, որոնց պատճառով գրանիտե քանդակները, գործնականում զուրկ էին պատվանդաններից և ընկալվում էին պասիվ և միօրինակ։ Դա հաշվի էր առնվել պուրակի  հետագա բարեկարգման, ընթացքում` լրացուցիչ կանաչապատման,մանկական խաղահրապարակի ձևավորման և ամենահաջողված քանդակերից մեկի` «Գայլի» կոմպոզիցիայի կենտրոն տեղափոխման ընթացքում։
Պուրակում տնկված էկզոտիկ ծառատեսակներից հատկանշական էին Մակկա թխկենին և շագանակենին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիբորգի զբոսայգիներ Կատեգորիա:1988 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կարոնո Վարեզինո
Կարոնո Վարեզինո (Caronno Varesino), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում ։
Բնակչությունը 4602 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 920 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 5 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 21040: Հեռախոսային կոդը՝ 0331։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ռեյ Չարլզ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Կույր երաժիշտներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Լյարդի ցիռոզից մահացածներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Գրան Պրե
Գրան Պրե, պատմամշակութային զբոսայգի Կանադայի Նոր Շոտլանդիա նահանգում, ֆրանսիական նախկին գավառ՝ Ակադիայի տարածքում։
Պատմություն
Զբոսայգու կառուցման համար տարածքը գնել են 1907 թվականին, իսկ շինարարությունը սկսվել է 1922 թվականին։ Զբոսայգին հուշային էր, ի հիշատակ ակադցիների արտաքսման, ովքեր ապրել են այստեղ 1682-1755-ական թվականների ընթացքում։ Զբոսայգին նեռարում է հուշային շենք, արձաններ, հնագիտական գտածոների ցուցահանդես և այլ օբյեկտներ, որոնք կապված էին ակադցիների կյանքի հետ։ 1955 թվականին նեռարվել է Կանադայի պատմական վայրերի ազգային ցուցագրության մեջ ։ 2012 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Կանադայում
Թել-Տեր
Թել-Տեր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Թադևոս Ավետիսյան
Կենսագրություն
1999 թվականին ավարտել է Երևանի պետական տնտեսագիտական համալսարանը և ստացել տնտեսագետի որակավորում։ 2002 թվականին ավարտել է նույն համալսարանի ասպիրանտուրան և ստացել Տնտեսագիտության թեկնածուի և դոցենտի գիտական աստիճան։
2012 թվականին ավարտել է ՝ ՀՀ ԳԱԱ Գիտակրթական միջազգային կենտրոնի մագիստրատուրան և ստացել իրավագիտության մագիստրոսի գիտական աստիճան։
Որպես դասախոս 1999 թվականից դասախոսել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի միջազգային տնտեսական հարաբերությունների ամբիոնում։
2003-2006 թվականներին եղել է Հայաստանի Հանրապետության նախագահի խորհրդականի (հակակոռուպցիոն մոնիտորինգի հանձնաժողովի նախագահի) օգնական, 2006-2018 թվականներին՝ Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության աշխատակազմի աշխատանքի և զբաղվածության վարչության զբաղվածության բաժնի պետ, հետագայում՝ աշխատանքի և զբաղվածության վարչության պետ, նախարարի գլխավոր խորհրդական և նախարարի տեղակալ։ 2018-2021 թվականներին եղել է «Հրայր Մարուխեան» հիմնադրամի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի ծրագրերի համակարգող։
Թադևոս Ավետիսյանը 2021 թվականի հունիսի 20-ին «Հայաստան» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով ընտրվել է ԱԺ պատգամավոր ։
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պատգամավորներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ ըստ ազգության և կուսակցության Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ
Ծիածանի վերջին մոտ
«Ծիածանի վերջին մոտ», 1930 թվականին Tiffany Productions-ում նկարահանված ամերիկյան վեստեռն, որի ռեժիսորն էր Ջ․Պ․ ՄքԳովենը։ Ֆիլմում երգող կովբոյի դերում նկարահանվել է Բոբ Սթիլը, ինչպես նաև Լեյֆ ՄքԿին և Ալ Ֆերգյուսոնը, թողարկվել է Միացյալ Նահանգներում 1930 թվականի հունիսի 10-ին։
Սյուժե
Ագարակատեր Թագ ՈՒիլիսոնը (Ալֆրեդ Հյուսթոն) բացահայտում է իր տիրոջ դիվային ծրագիրը, որի պատճառով անմիջապես սպանվում է։ Հանցագործ ագարակատեր Բուք Ռենկինը (Ալ Ֆերգյուսոն), մեղադրվում է Բլդեսոյի անասունները սպանելու մեջ։ Բուքը Թագի վրա է բարդում Ջիմի մահը (Բոբ Սթիլ)։ Վրեժխնդիր լինելու համար Թագի դուստր Ռութը (Լուիզ Լորեյն) միանում է Բուքի գլխավորած շարժմանը՝ Ջիմին սպանելու համար։ Ջիմը խուսափում է առաջին մահափորձից, բայց գիտի, որ դա երկար չի տևի։ Բարեբախտաբար մի հովիվ ականատես էր եղել Բուքի և անասունների սպանությանը։ Ճշմարտությունը բացահայտվելուց հետո շերիֆ Հանկ Բոսլին (Հենք Բել), որը սկզբում Բուքի կողմնակիցն էր, անհապաղ ձերբակալում է մեղավորին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1930 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեստերն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր
Ռուս-լիբիական հարաբերություններ
Ռուս-լիբիական հարաբերություններ (Российско-ливийские отношения), դիվանագիտական հարաբերությունները Ռուսաստանի Դաշնության և Լիբիական Արաբական Հանրապետության միջև։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արտաքին հարաբերություններ Կատեգորիա:Լիբիայի քաղաքականություն
Անապատային խածկտիկ
Անապատային խածկտիկ, սերինոսների ընտանիքին պատկանող բնադրող-չվող թռչուն, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի երկարությունը 12,5 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 25-28 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 20 գ։ Արուի կտուցը հաստ է, վարդագույն, գլուխը՝ մոխրագույն։ Էգի փետրածածկը մոխրագույն է, գլուխը, գոտկատեղը և պոչի հիմքը՝ վարդագույն երանգով։ Երիտասարդը դեղնամոխրագույն է՝ առանց վարդագույն երանգի։
Տարածվածություն
Հարմարված է կիսաանապատային, ժայռաելուստներով անջրդի աղբյուրների հարևանությամբ, նոսր բուսականությամբ տարածքներին և ձեռք է բերել միջավայրի գույներին զարմանալի նմանություն, որի շնորհիվ անտեսանելի է գիշատիչների համար։ Առավոտյան և երեկոյան անապատային խածկտիկներն աղբյուրներ են այցելում զույգերով կամ սակավաթիվ խմբերով։
Տարածված է Հյուսիսային Աֆրիկայում, Փոքր Ասիայում, Իսրայելից և Առաջավոր Ասիայից մինչև Պակիստան, Հյուսիսարևմտյան Հնդկաստան, Կենտրոնական Ասիա և Մոնղոլիա ։
Հայտնաբերված է Արարատի մարզի Վեդի քաղաքի շրջակայքի բնադրավայրում։ Առանձին առանձնյակներ նկատվել են Արարատի մարզի այլ մասերում և Կոտայքի մարզում ։
Սննդառություն
Սնվում է սերմերով, հատապտուղներով, անողնաշարավորներով։
Պահպանություն
Հայաստանում խիստ սահմանափակ արեալով, հազվագյուտ և օջախային բնադրմամբ խիստ սակավաթիվ տեսակ է, որը քիչ մտահոգող կարգավիճակով ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերինոսներ Կատեգորիա:Հայաստանի թռչուններ Կատեգորիա:Հայաստանի կենդանական աշխարհ Կատեգորիա:Անդրկովկասի կենդանական աշխարհ Կատեգորիա:Իսպանիայի կենդանական աշխարհ Կատեգորիա:Քորդավորներ Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ Կատեգորիա:Ճնճղուկանմաններ Կատեգորիա:Թռչուններ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
(6907) Հարիֆորդ
(6907) Հարիֆորդ (Harryford), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի նոյեմբերի 19-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Luxair
Luxair (Luxair Société Luxembourgeoise de Navigation Aérienne SA), ազգային ավիափոխադրողն է Լյուքսեմբուրգում։ ԱՎիաընկերությունը իրականացնում է կանոնավոր չվերթներ ։ Ավիաընկերությունը չվերթներ է իրականացնում հետևյալ երկրներում՝ Եվրոպա, Հյուսիսային Աֆրիկա և Մերձավոր Արևելք։ Այդ բոլոր չվերթները իրականացնում է հիմնականում ամառային սեզոնին ։
Պատմություն
Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1961 թվականին, Լյուքսեմբուրգի կառավարության կողմից։ 1962 թվականին ավիաընկերությունը իրականացրել է իր առաջին չվերթը դեպի Փարիզ, Fokker F27 ինքնաթիռով։ 1967 թվականին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած էր ընդամենը երեք ինքնաթիռ, Vickers Viscount արտադրության։ 1970 թվականին ավիաընկերությունը միանում է Cargolux ավիաընկերության հետ, և սկսում են համատեղ թռիչքներ։ 1977 թվականին ավիաընկերությունը ստանում է իր առաջին օդանավը՝ Boeing 747SP։ 2003 թվականի մարտին ավիաընկերությունը պատվիրում է երեք նոր տեսակի օդանավ, ինքնաթիռներից առաջինը ընկերությունը ստանում է 2004 թվականի փետրվարի 14֊ին ։
Չվերթը
2010 թվականի փետրվարին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած էր հետևյալ ինքնաթիռներից ՝
2010 թվականի փետրվարին ավիաընկերության միջին տարիքը կազմել է 6,3 տարի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիայի անդամներ
Ստեմասի
Ստեմասի (Стемасы), գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ալատիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1485 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ալատիրսկի շրջանի բնակավայրեր
Կավասակիի հիվանդություն
Կավասակիի հիվանդություն, հայտնի է նաև որպես մաշկի, լորձաթաղանթների, ավշագեղձերի հիվանդություն, արյունատար անոթների բորբոքային հիվանդություն ։ Հիմնական ախտանիշներն են՝ տենդ, որը տևում է ավելի քան 5 օր և չի պատասխանում սովորական դեղորայքին, պարանոցային մեծացած ավշային հանգույցներ, ցան սեռական օրգանների հատվածում, կարմրած աչքեր, շրթունքներ, ափեր և ոտնաթաթեր ։ Այլ ախտանիշներն են՝ ցավոտ կոկորդ և լուծ ։ Ախտանիշների սկզբից 3 շաբաթ հետո հնարավոր է ոտնաթաթերի և ափերի մաշկի թեփոտում ։ Այնուհետև տեղի է ունենում վերականգնումը ։ Որոշ երեխաների օրգանիզմում 1-2 տարի անց կարող է առաջանալ բարդացում՝ սրտի պսակաձև զարկերակների անևրիզմա։
Պատճառն անհայտ է ։ Կարող է լինել ինֆեկցիոն տրիգերի հանդեպ գենետիկորեն նախատրամադրված աուտոիմուն պատասխանը։ Հիվանդությունը վարակիչ չէ ։ Ախտորոշումը հիմնվում է կլինիկական նշանների և ախտանիշների վրա ։ Այլ ախտորոշիչ թեստեր, ինչպես սրտի ՈՒՁՀ-ն և արյան հետազոտությունները կարող են լինել օգտակար ։ Այլ հիվանդություններ, որոնք կարող են դրսևորվել համանման ձևով, քութեշն է և յուվենիլ (մանկական) ռևմատոիդ արթրիտը ։
Հիմնական բուժումն իրականացվում է ասպիրինի և իմունոգլոբուլինի մեծ դոզաներով։ Սովորաբար, բուժման ընթացքում, տենդը վերանում է 24 ժամվա ընթացքում և տեղի է ունենում ամբողջական ապաքինում ։ Եթե ախտահարվում են պսակաձև զարկերակները, հնարավոր է պահանջվի վիրահատական միջամտություն ։ Բուժման բացակայության դեպքում, պսակաձև զարկերակների ախտահարում տեղի է ունենում 25% դեպքում, 1% մահվան ելքով ։ Բուժման դեպքում մահվան ռիսկը 0,17% է կազմում ։
Հիվանդությունը հազվադեպ է հանդիպում ։ Հանդիպման հաճախականությունը 8-67 է 100,000 երեխաների հաշվով, բացառությամբ Ճապոնիայի, որտեղ 124։100,000 է ։ 5 տարեկանից բարձր երեխաների խմբում հազվադեպ է հանդիպում ։ Տղաներն ավելի հաճախ են հիվանդանում, քան աղջիկները ։ Հիվանդությունն առաջին անգամ նկարագրվել է 1967-ին, Ճապոնիայում, Թոմիսակու Կավասակիի կողմից
Նշաններ և ախտանիշներ
Կավասակիի հիվանդությունը սովորաբար սկսվում է բարձր և մշտական ջերմությունով, որը շատ զգայուն չէ պարացետամոլով (ացետամինոֆեն) կամ իբուպրոֆենով բուժմանը ։ Հիվանդության սուր փուլի ժամանակ տենդը սովորաբար լինում է 39-40 °C, կրում է հետադարձ բնույթ և ուղեկցվում է ծայրահեղ անհանգստությամբ ։ Վերջինը հանդիպում է Կավասակի հիվանդության ատիպիկ ընթացքի ժամանակ , չնայած ոչ բոլոր դեպքերում ։ Հիվանդության դեբյուտ է համարվում տենդի առաջին օրը ։ Տենդի տևողությունը միջինում 1-2 շաբաթ է, բուժման բացակայության դեպքում կարող է ձգվել մինչև 3-4 շաբաթ ։ Երկարաձգված տենդը ասոցացվում է սրտային ախտահարման հետ ։ Տենդը մասնակիորեն իջնում է ջերմիջեցնողներով, բայց ոչ հակաբիոտիկներով ։ Տենդը անհետանում է համապատասխան բուժման՝ ներերակային իմունոգլոբուլին և ասպիրինի օգտագործումից 2 օր անց ։
Երկկողմանի շաղկապենաբորբը հաջորդ ամենահաճախ հանդիպող ախտանիշն է ։ Դա սովորաբար ընդգրկում է բուլբար կոնյունկտիվան, ցավոտ չէ և չի ուղեկցվում ճնշման զգացողությամբ ։ Սովորաբար ի հայտ է գալիս հիվանդության սուր փուլում՝ տենդից հետո ։ Առաջային ուվեիտը կարելի է ախտորոշել սլիթ-լեմփ հետազոտության միջոցով  ։ Ծիածանաթաղանթաբորբ ևս հնարավոր է ։ Եղջերաթաղանթային նստվածքները ակնային ախտահարման հաջորդ դրսևորումն են (ի հայտ են բերվում միկրոսկոպով, անզեն աչքի համար անտեսանելի են) ։
Կավասակիի հիվանդության ժամանակ դիտվող բերանի ախտահարումներն ընդգրկում են՝ կարմրած լեզու, այտուցված շրթունքներ՝ մակերեսային շերտի եղջերացումով և արյունահոսությամբ ։ Բերանի և կոկորդի լորձաթաղանթը կարող է լինել վառ կարմիր, լեզուն մորենման տեսք է ունենում (նշանակալի կարմիր է, սպիտակ պտկիկներով) ։ Նշված ախտանիշերը մեռուկացնող միկրովասկուլիտի և ֆիբրինոիդ մեռուկի հետևանք են ։
Պարանոցային լիմֆադենոպաթիան հանդիպում է 50-75% հիվանդների մոտ, մինչդեռ այլ դրսևորումները հանդիպում են 90% դեպքերում, սակայն երբեմն այս ախտանիշը կարող է լինել գերակշռող ։ Համաձայն ախտորոշումը հաստատող չափանիշերի, ընդգրկված ավշային հանգույցներից գոնե մեկի չափը պետք է լինի ≥ 15 մմ ։ Ախտահարված ավշային հանգույցներն անցավ են կամ քիչ ցավոտ և անշարժ, հնարավոր է հարակից շրջանի մաշկի կարմրություն ։ Տենդով և պարանոցային ադենիտով,երեխաները ովքեր կայուն են հակաբիոտիկներով բուժմանը, որպես տարբերակիչ ախտորոշում պետք է կասկածել Կավասակիի հիվանդություն ։
Հիվանդության սուր փուլում, կարող է լինել ափերի և ներբանների կարմրություն, որը սովորաբար ունենում է հստակ սահմաններ և հաճախ ուղեկցվում է ձեռքերի և ոտքերի հետին մակերեսի ցավոտ, պինդ այտուցներով։ Այս պատճառով է, որ հաճախ հիվանդ երեխաները չեն ցանկանում ինչ որ բան պահել ձեռքում կամ ոտքերի վրա ծանրություն կրել։ Հետագայում, ապաքինման կամ ենթասուր փուլի ժամանակ՝ տենդի սկզբից 2-3 շաբաթ անց, սկսվում է ձեռքերի ու ոտքերի մատների մաշկի թեփոտումը սովորաբար հարեղնգային շրջանից և կարող է ընդգրկել ափերն ու ներբանները ։ Հիվանդների 11%-ի շրջանում մաշկի թեփոտումը կարող է շարունակվել երկար տարիներ ։ Տենդի սկզբից 1-2 ամիս անց, հնարավոր են եղունգի վրա լայնական գծերի առաջացում (Բյուի գծեր), և որոշակի հատվածներում եղունգի կորուստ ։
Մաշկի ամենահաճախ հանդիպող ախտահարումը տարածուն ոչ յուրահատուկ բծա-թմբիկավոր էրիթեմատոզ ցանավորումն է ։ Ցանը փոխվում է ժամանակի ընթացքում։ Բնորոշ տեղակայումը իրանն է, սակայն հետագայում կարող է տարածվել դեմքի, վերջույթների, ինչպես նաև շեքի վրա ։ Մաշկի այլ վնասումներ ևս նկարագրված են՝ քութեշանման, թմբիկավոր, եղնջացանանման, բազմաձև-էրիթեմատոզ, պուրպուրանման, նույնիսկ փոքրիկ թարախաբշտիկային ախտահարումներ ։ Մաշկի ախտահարումը կարող է լինել բազմաձև, առանց քորի զգացողության և սովորաբար ի հայտ է գալիս տենդի հինգերորդ օրը ։ Այնուամենայնիվ այն երբեք չի լինում բշտանման կամ պարկանման ։
Հիվանդության սուր փուլում, բազմաթիվ օրգաններում տեղի են ունենում համակարգային բորբոքային փոփոխություններ ։ Երկկողմանի հոդացավեր (արթրալգիա), հոդերի այտուցվածություն և հոդաբորբեր են հանդիպում ։ Կարող է հանդիպել միոկարդիտ, պերիկարդիտ, վալվուլիտ, ասեպտիկ մենինգիտ, պնևմոնիտ, լիմֆադենիտ, հեպատիտ, լուծ ․ ախտահարված հյուսվածքներում նկատվում է բորբոքային բջիջների կուտակում ։ Բուժման բացակայությամ դեպքում որոշ սիմպտոմներ կարող են ինքնուրույն վերանալ, սակայն պսակաձև զարկերակների անևրիզմնան չի բարելավվում, և առաջանում է մահվան կամ հաշմանդամության բարձր ռիսկ, կապված սրտամկանի ինֆարկտի հետ ։ Անհապաղ բուժման դեպքում այս ռիսկից հնարավոր է մեծապես խուսափել ։
Այլ, ոչ սպեցիֆիկ ախտանիշերից են հազը, խորխը, քթահոսությունը, փսխումը, գլխացավը և ցնցումները ։
Հիվանդության ընթացքը կարելի է բաժանել 3 կլինիկական փուլի ․
Կլինիկական ախտանիշները երեխաների և չափահասների դեպքում տարբեր են․ չափահասների դեպքում պարանոցային ավշային հանգույցներն ավելի հաճախ են ախտահարվում (93% չափահասներ, 15% երեխաներ), հեպատիտ (65% հարաբերությամբ 10%) և հոդացավեր (61% հարաբերությամբ 24–38%) ։ Որոշ հիվանդներ ունենում են ատիպիկ կլինիկական ընթացք և այս դեպքում հնարավոր են դասական ախտանիշերի բացակայություն։ Սա, մասնավորապես, տեղի է ունենում նորածինների դեպքում, այս պացիենտներն ունեն պսակաձև զարկերակների անևրիզմայի առաջացման ամենաբարձր ռիսկը ։
Սրտային
Սրտային բարդությունները Կավասակիի հիվանդության ամենաէական բարդություններն են։ Ամերիկայի միացյալ նահանգներում և Ճապոնիայում երեխաների շրջանում սրտային հիվանդությունների հիմնական պատճառն է ։ Զարգացած երկրներում, այս հիվանդությունը հավակնում է փոխարինել սուր ռևմատիկ տենդին, որպես երեխաների շրջանում սիրտն ախտահարող ամենատարածված հիվանդություն ։ Պսակաձև զարկերակների անևրիզման տեղի է ունենում վասկուլիտի հետևանքով, 20–25% չբուժված երեխաների մոտ ։ Սա առաջին անգամ ի հայտ է գալիս հիվանդության սկզբից ամենաքիչը 10օր հետո, հանդիպման հաճախության պիկը հիվանդության սկզբից 4 շաբաթ հետո է ։ Անևրիզմաները դասակարգվում են՝ փոքր(անոթի պատի ներքին տրամագիծը <5 մմ) և հսկայական (տրամագիծը > 8 մմ). պարկանման և իլիկանման անևրիզմաները սովորաբար զարգանում են հիվանդության սկզբից 18-25 օրվա միջակայքում ։
Նույնիսկ, եթե բուժվում է բարձր դեղաչափերով ներերակային իմունոգլոբուլիններով, հիվանդության առաջին 10 օրվա ընթացքում երեխաների 5%-ի մոտ առաջանում են պսակաձև զարկերակների ժամանակավոր լայնացում, իսկ 1%-ի մոտ՝ հսկայական անևրիզմա  ։ Մահը կարող է տեղի ունենալ կամ սրտամկանի ինֆարկտի հետևանքով, անևրիզմայում ձևավորված թրոմբի պատճառով, կամ մեծ անևրիզմայի պատռվածքի պատճառով։ Մահը առավել հաճախ տեղի է ունենում հիվանդության սկզբից 2-12 շաբաթ անց ։
Բազմաթիվ ռիսկի գործոններ են ի հայտ բերված, որոնք կանխագուշակում են անևրիզմայի առաջացումը, ներառյալ պահպանվող տենդը ներերեկային իմունոգլոբուլինի ընդունման ֆոնին , հեմոգլոբինի, ալբումինի ցածր կոնցենտրացիան, բարձր լեյկոցիտոզը, նեյտրոֆիլյոզը, բարձր Ց ռեակտիվ սպիտակուցը, արական սեռը և մեկից փոքր տարիքը ։ Կավասակի հիվանդության ժամանակ տեղի ունեցող պսակաձև զարկերակների վնասումը ժամանակի ընթացքում ենթարկվում է փոփոխության։ Անոթների վերականգնումը հիվանդության սկզբից 1-2 տարի անց, նկատվել է կորոնար անևրիզմայով անոթների կեսում  ։ Պսակաձև անոթների նեղացումը հանգեցնում է անոթի նշանակալի օբստրուկցիայի, որի հետևանքով սիրտը բավական քանակով արյուն և թթվածին չի ստանում ։ Սրա արդյունքը կարող է լինել սրտամկանի ինֆարկտը ։
Սրտամկանի ինֆարկտի առաջացման ամենաբարձր ռիսկը հիվանդության առաջին տարին է ։ Ինֆարկտի ախտանիշերը երեխաների մոտ տարբերվում են մեծահասակների ախտանիշերից։ Հիմնական ախտանիշերն են՝ շոկը, անհանգստությունը, փսխումը և որովայնային ցավը․ կրծքավանդակի ցավը առավել բնորոշ է մեծ տարիքով երեխաներին ։ Շատ երեխաների մոտ ախտանիշերը սկսում են քնած կամ հանգիստ ժամանակ, և մոտավորապես 1/3 դեպքում ունենում է ասիմպտոմ ընթացք ։
Փականային անբավարարությունը, մասնավորապես միտրալ կամ տրիկուսպիդալ, հաճախ դիտվում է հիվանդության սուր փուլում, փականների և սրտամկանի բորբոքման հետևանքով։ Սրա արդյունքում լինում է սրտամկանի դիսֆունկցիան, պսակաձև անոթների ախտահարումից անկախ ։ Այս վնասումները մեծ մասամբ անցնում են հիվանդության սուր փուլը հաղթահարելուց հետո, սակայն վնասումների փոքր մասը կարող է մնալ և պրոգրեսիվել ։ Աորտալ կամ միտրալ անբավարարությունը փականների հաստացման և դեֆորմացման հետևանքով, ունենում է ուշ սկիզբ՝ հիվանդության սկզբից մի քանի շաբաթից մինչև տարիներ անց ։ Այս ախտահարումներից որոշները պահանջում են փականների պրոթեզավորում
Այլ
Կավասակի հիվանդության այլ բարդություններ ևս նկարագրված են, ինչպես օրինակ այլ անոթների անևրիզմաներ․ աորտայի անևրիզմա, մեծ մաս դեպքերում որովայնային աորտայի ընդգրկումով, անութային զարկերակի անևրիզմա , բազկագլխային զարկերակի անևրիզմա , անևրիզմա զստային և ազդրային զարկերակների, երիկամային զարկերակի անևրիզմա ։ Անոթային այլ ախտահարումներից հնարավոր են անոթի պատի հաստացում, քնային զարկերակների , աորտայի և բազկաճաճանչային զարկերակների կարծրացում։ Անոթային այս փոփոխությունները երկրորդային ձևով առաջացնում են էնդոթելիալ դիսֆունկցիա ։ Հավելենք, որ Կավասակի հիվանդությունով երեխաները պսակաձև զարկերակների ախտահարումով, կամ առանց դրա, ունեն կարդիովասկուլյար բարձր ռիսկ , ինչպես զարկերակային բարձր ճնշումը, ճարպակալումը, պլազմայի ոչ նորմալ լիպիդային պրոֆիլը ։
Ստամոքսաղիքային բարդությունները Կավասակի հիվանդության ժամանակ համանման են Հենոխ-Շենլեյնի պուրուրայի ժամանակ առաջացողներին, ինչպես աղիքային անանցանելիություն, աղիքային իշեմիա , սուր որովայն ։
Ակնային փոփոխությունները Կավասակիի ժամանակ նկարագրվել են դեռևս 1980-ին։ Դիտվում է ուվեիտ, իրիդոցիկլիտ, շաղկապենային արյունազեղումներ , տեսանյարդի բորբոքում , կուրություն, ակնային զարկերակի օբստրուկցիա ։
Նյարդաբանական բարդությունները Կավասակիի ժամանակ․ կարող է հանդիպել մենինգոէնցեֆալիտ, ենթակարծրենային արտաքիրտ , գլխուղեղի թերարյունամատակարարում , գլխուղեղի իշեմիա և ինֆարկտ , ուղեղիկի ինֆարկտ , որը կլինիկորեն դրսևորվում է ցնցումներով, խորեայով, հեմիպլեգիայով, մտավոր խանգարումներով, լեթարգիայով և կոմայով և նույնիսկ գլխուղեղի ինֆարկտով, որը նյարդաբանական դրսևորում չի ունենում ։ Նյարդաբանական այլ բարդացումները, որոնք գանգուղեղային նյարդերի ներգրավման պատճառով են, ներառում են ատաքսիան , դիմային նյարդի պարեզը , նյարդազգայական խլությունը  ։ Վարքագծային փոփոխությունները, որոնք ենթադրաբար գլխուղեղի իշեմիայի հետևանքով են, ներառում են ուշադրության պակասը, սովորելու հետ կապված դժվարությունները, զգացմունքային խանգարումները (էմոցիոնալ անկայունությունը, գիշերային վախերը և սարսափները), ներանձնային խնդիրները (տագնապներ, դեպրեսիվ կամ ագրեսիվ վարքագիծ)  ։
Պատճառներ
Որպես հիմնական հիպոթեզ, քննարկվում է գենետիկ նախատրամադրվածության՝ աուտոիմուն մեխանիզմի և միջավայրային գործոնների փոխազդեցությունը, առաջնությունը տալով ինֆեկցիոն գործոնին։
Ինֆեկցիոն տրիգերի օգտին ապացույցները շարունակաբար աճում են, սակայն արդյոք հիմքը հակամարմնային է, թե սուպերանտիգենային, դեռևս քննարկվում է։
Ախտորոշում
Կավասակիի հիվանդությունը կարող է ախտորոշվել միայն կլինիկորեն (կլինիկական նշանների և ախտանիշների հիման վրա)։ Սպեցիֆիկ լաբորատոր տեստեր չկան։ Ախտորոշման հիմնավորումը բարդ է, հատկապես հիվանդության սկզբում, և հաճախ երեխաները չեն ախտորոշվում մինչև չեն հետազոտվում համապատասխան մասնագետի կողմից։ Տարբերակիչ ախտորոշում պետք է իրականացնել քութեշի, տոքսիկ շոկի համախտանիշի, յուվենիլ իդիոպաթիկ արթրիտի, սնդիկով թունավորման (մանկական ակրոդինիա) ։
Հինգ օր տևող տենդը և ևս 4 կամ 5 ախտորոշիչ չափանիշ է անհրաժեշտ ախտորոշման հաստատման համար։ Չափանիշերն են ՝
1․ բերանի լորձաթաղանթի կամ շրթունքների էրիթեմա, կամ շրթունքների ճաքճքվածություն
2․իրանի ցանավորում
3․ձեռքերի կամ ոտքերի այտուցվածություն կամ էրիթեմա
4․աչքերի կարմրածություն (շակապենու ինյեկցիա)
5․պարանոցային մեծացած ավշային հանգույցներ, գոնե 15մմ չափի
Շատ երեխաներ, հատկապես նորածիններ, դիագնոզվում են Կավասակիի հիվանդություն, վերը նշված բոլոր ախտանիշերը չունենալով։ Շատ փորձագետներ խորհուրդ են տալիս բուժել հիվանդությունը որպես կավասակի, եթե անգամ առկա է եռօրյա տենդ և ախտորոշիչ 3 չափանիշ, հատկապես եթե այլ տեստերը ի հայտ են բերել կավասակիին բնորոշ տվյալներ։ Հավելենք, որ ախտորոշումը կարելի է դնել հիմնվելով պսակաձև զարկերակների անևրիզմայի վրա համապատասխան կլինիկական տվյալների դեպքում։
Հետազոտություններ
Ֆիզիկալ զննումը կարող է ի հայտ բերել վերը նշված բազմաթիվ ախտանիշերը։
Սկլերոդերմիա
Համակարգային սկլերոդերմիա (ՀՍԴ), աուտոիմուն հիվանդություն, որը բնութագրվում է մաշկի, արյունատար անոթների, մկանների և ներքին օրգանների փոփոխություններով ։ Հիվանդությունը կարող է տեղակայվել կամ մաշկի վրա, կամ ի հավելումն մաշկի՝ այլ օրգաններ ևս ընդգրկել ։ Ախտանշախումբը կարող է ինչպես մաշկի հաստացած տեղամասեր, կարկամություն, հոգնածութան զգացում, այնպես էլ մատների՝ արյան թույլ մատակարարում կամ ոտքի մատերի սառած, անշարժացած դիրքը ներառել ։ ՀՍԴ–ի մի այլ ձևը, որը հայտնի է, որպես CREST համախտանիշ դասականորեն կալցիումի պահեստավորման, Ռեյնոյի համախտանիշի, կերակրափողային խնդիրների, ձեռքերի ու ոտքերի մատների հաստացման և արյունատար փոքր անոթների լայնացած տեղամասերի առաջացման է հանգեցնում ։
Կավասակիի հիվանդություն
Հետազոտություններ
Արյան քննություն
Սկլերոդերմիա
Պատճառն անհայտ է, սակայն կարծիք կա՝ որոշակի վերապահումներով, որ այն ոչ նորմալ իմունային պատասխանի հետևանքով կարող է առաջանալ ։ Ռիսկի գործոնները ընտանեկան պատմություն, որոշ ժառանգական գործոններ, սիլիցիումի երկօքսիդի վնասակար ազդեցությունն են ընդգրկում ։ Հիմնական մեխանիզմը ներառում է շարակցական հյուսվածքի ոչ նորմալ աճը, որը կարծիք կա, որը տեղի է ունենում օրգանիզմի իմունային համակարգի՝ առողջ հյուսվածքների վրա գրոհի արդյունքում ։ Ախտորոշումը սովորաբար հիվանդի ունեցած ախտանշանների վրա է հիմնվում և կարող է մաշկի բիոպսիայով կամ արյան անալիզով հաստատվել ։
Կավասակիի հիվանդություն
Հետազոտություններ
Այլ հետազոտություններն ընդգրկում են․
Դասակարգում
Զարկերակների և երակների բորբոքում, վասկուլիտ։ Սրա պատճառը սովորաբար պաթոգենի նկատմամբ իմուն համակարգի ուժեղացված պատասխան ռեակցիան է կամ աուտոիմուն մեխանիզմը ։ Համակարգային վասկուլիտները կարելի է դասակարգել ըստ անոթի պատի բորբոքային պրոցեսի մեջ ընդգրկված բջիբների տեսակի ։ Համաձայն այս դասակարգման, Կավասակիի հիվանդությունը համարվում է մեռուկացնող վասկուլիտ, որը կարելի է հաստատել հյուսվածքաբանորեն․ առկա է մեռուկ (հյուսվածքի մահ), ֆիբրոզ, անոթի պատի ներքին թաղանթի բորբոքային ինֆիլտրացիա ։
Սկլերոդերմիա
Թեև վերջնական բուժում չկա, սակայն իրականացվող բուժումները կարող են ախտանիշները բարելավել ։ Կիրառվող դեղամիջոցները ներառում են կորտիկոստերոիդներ, մեթոտրեքսատ և ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներ (ՈՍՀԲԴ–ներ)։ Արդյունքները կախված են հիվանդության արտահայտվածության աստիճանից։ Տեղայնացված հիվանդություն ունեցող անձանինք նորմալ ապրելիություն ունեն ։ Համակարգային հիվանդության դեպքում ապրելիությունը հիվանդության սկզբից հաշված 11 տարի է ։ Մահը հաճախ թոքային, ստամոքսաղիքային կամ սրտային բարդությունների հետևանքով է վրա հասնում ։
Տարվա ընթացքում 100,000 մարդկանցից մոտավորապես 3–ի շրջանում համակարգային ձևն է զարգանում ։ Հիվանդությունը հաճախ միջին տարիքում է սկսվում ։ Կանայք ավելի հաճախ են հիվանդանում, քան տղամարդիկ ։ Սկլերոդերման առաջին անգամ, հավանաբար, նկարագրել է Կարլո Կրուզիոն՝ 1753 թվականին, իսկ հաստատվել է 1842 թվականին ։ Տերմինը հունարեն է՝ "sklerosis", որը թարգմանաբար «կարծրություն, պնդություն» և "derma", որը «մաշկ» է նշանակում ։
Կավասակիի հիվանդություն
Դասակարգում
Կավասակիի հիվանդությունը կարելի է դասակարգել նաև որպես միջին և փոքր տրամաչափի անոթների վասկուլիտ  ։
Սկլերոդերմիա
Նշաններ և ախտանիշներ
Պոտենցիալ նշաններն ու ախտանիշներն ընդգրկում են  ՝
Կավասակիի հիվանդություն
Դասակարգում
։ Կավասակիի հիվանդությունը համարվում է նաև մինչև 18 տարեկան երեխաների խմբում առաջնային վասկուլիտ ։ Այս վասկուլիտը ՀՆՀՄ (հականեյտրոֆիլ հակամարմնային) չէ։
Բուժում
Կավասակի հիվանդությունով երեխաներին անհրաժեշտ է հոսպիտալացում և բուժում համապատասխան փորձ ունեցող մասնագետի կողմից։ Բուժումն իրականացնում են մանկական սրտաբանը, մանկական ռևմատոլոգը և մանկական վարակաբանը (թեպետ հաստատված ինֆեկցիոն ագենտ չկա) ։ Պսակաձև զարկերակների ախտահարումը կանխելու նպատակով բուժումը պետք է սկսել ախտորոշումը հաստատելուն պես։
Սկլերոդերմիա
Պատճառ
Սկլերոդերմիան ժառանգական և միջավայրային գործոնների ազդեցությամբ է առաջանում ։ Ախտածագման մեջ HLA գեների մուտացիան որոշ (բայց ոչ բոլոր) դեպքերում վճռական դեր ունի, նմանապես՝ սիլիկահողի, արոմատիկ և քլորացված լուծիչների, կետոնների, եռքլորէթիլենի, եռակցման գոլորշիների և Ստոդարտի լուծիչի նույնիսկ փոքր քանակը հիվանդների շրջանում նպաստում է հիվանդության առաջընթացին    ։
Կավասակիի հիվանդություն
Բուժում
Ներերակային իմունոգլոբուլինը Կավասակիի հիվանդության բուժման դասական մոտեցումն է ․ նշանակվում է բարձր դոզաներով, և վիճակի լավացում նկատվում է արդեն 24 ժամվա ընթացքում։ Եթե ջերմության իջեցում չի նկատվում, նպատակահարմար է դեղաչափի ավելացում։ Հազվադեպ երրորդ դեղաչափի անհրաժեշտություն է առաջանում։ Ներերակային իմունոգլոբուլինը շատ արդյունավետ է տենդի սկզբի 7 օրվա ընթացքում․այդ կերպ կանխարգելվում է կորոնար անևրիզման։
Սկլերոդերմիա
Ախտաֆիզիոլոգիա
Հիվանդությունը բնորոշվում է կոլագենի հարաճող սինթեզով (բերում է սկլերոզի առաջացման), փոքր տրամաչափի անոթների վնասմամբ, T լիմֆոցիտների ակտիվացմամբ և վնասված շարակցական հյուսվածքի արտադրմամբ ։ Առաջարկվում են ախտածագման հետևյալ տարբերակները   ՝
Կավասակիի հիվանդություն
Բուժում
Կորտիկոստերոիդներ ևս օգտագործվել են, հատկապես երբ բուժման այլ տարբերակները չեն օգնել, կամ ախտանիշերը կրկնվել են․ սակայն ռանդոմիզացված հետազոտություններում կորտիկոստերոիդների հավելումը ներերակային իմունոգլոբուլինով և ասպիրինով բուժմանը, չի ազդել հիվանդության ելքերի վրա ։ Ավելին, կորտիկոստերոիդների ռուտին օգտագործումը Կավասակիի հիվանդության բուժման պլանում, ասոցացվում է կորոնար անևրիզմայի ձևավորան բարձր ռիսկերի հետ, այսպիսով, ստերոիդների ռուտին նշանակումը հակացուցված է։ Ներերակային իմունոգլոբուլինի նկատմամբ կայուն հիվանդներին կարելի է նշանակել ցիկլոֆոսֆամիդ և պլազմաֆերեզ։
Սկլերոդերմիա
Ախտաֆիզիոլոգիա
Վիտամին D–ն մասնակցում է հիվանդության ախտաֆիզիոլոգիային։ Պլազմայում վիտամին D–ի քանակի ու սկլերոդերմիայի ծանրության միջև հակադարձ համեմատական կապ է նշվում և հայտնի է, որ վիտամին D–ն վճռորոշ դերակատարում ունի (սովորաբար ճնշող) իմունային համակարգի գործողությունների կանոնակարգման մեջ ։
Կավասակիի հիվանդություն
Կանխատեսում
Վաղ բուժման դեպքում կարելի է ակնկալել ախտանիշերի արագ վերացում և կորոնար անևրիզմայի առաջացման ռիսկի իջեցում։ Բուժման բացակայության դեպքում ախտանիշերն այնուամենայնիվ նահանջում են, սակայն կորոնար անևրիզմայի առաջացման ռիսկը մնում է բարձր։ Հիվանդների մոտավորապես 2%-ը մահանում է կորոնար վասկուլիտի բարդացումների հետևանքով։
Լաբորատոր ապացույցները բորբոքման բարձր մակարդակի և ժողովրդագրական առանձնահատկությունների միջև (արական սեռ, 6 ամսականից փոքր կամ 8 տարեկանից բարձր տարիքը) և ներերակային իմունոգլոբուլինով բուժմանը ոչ ադեկվատ պատասխանը ձևավորում են Կավասակիով հիվանդանալու բարձր ռիսկի խումբ անձանց ։ Փոքր տրամաչափի անևրիզմաների հետզարգացումն ավելի հավանական է, քան ավելի մեծ տրամաչափի դեպքում ։ Այլ չափանիշեր, որոնք դրական են ազդում անևրիզմաների հետզարգացմանը, սրանք են․ 1տարեկանից փոքր հասակը, իլիկաձև անևրիզման և կորոնար զարկերակի դիստալ հատվածում տեղակայված անևրիզման ։ Ամենավատ կանխատեսում ունեն հսկայական անևրիզմայով երեխաները ։ Ծանր դեպքերում հնարավոր է պահանջվի միջմաշկային ներանոթային անգիոպլաստիկա, կորոնար ստենտավորում , կորոնար շունտավորում և նույնիսկ սրտի փոխպատվաստում ։
Ախտանիշերի կրկնութ1յունը կարող է պահանջել վերահոսպիտալացում և բուժման կրկնություն։ Ներերակային իմունոգլոբուլինով բուժումը կարող է առաջացնել ալերգիկ և ոչ ալերգիկ ռեակցիաներ, ասեպտիկ մենինգիտ, ավելորդ հեղուկի պահում օրգանիզմում և հազվադեպ այլ լուրջ ռեակցիաներ։ Այնուամենայնիվ, բուժման կյանքին սպառնացող կողմնակի էֆեկտները համեմատած չբուժվածի, շատ հազվադեպ են։ Կավասակի հիվանդության ժամանակ խանգարվում է լիպիդների նյութափոխանակությունը, որը հարատևում է, անկախ հիվանդության բուժմանը։
Հիվանդության հետադարձը բուժումով կամ առանց, հազվադեպ է
Սկլերոդերմիա
Ախտորոշում
Լաբորոատոր տվյալներով կարող են հակատոպոիզոմերազային հակամարմիններ հայտնաբերվել, ինչպես օրինակ՝ հակատոպոիզոմերազա–1 (Anti Scl-70) (տարածուն համակարգային ձև առաջացնող) կամ հակացենտրոմերային հակամարմիններ (սահմանափակ համակարգային ձև և CREST համախտանիշ՝ կրակալում, էզոֆագիտ, սկլերոդակտիլիա, տելեանգիեկտազիա առաջացնող)։ Այլ հակամարմիններ ևս կարող են հայտնաբերվել, օրինակ՝ հակա–U3 կամ հակա–ՌՆԹ պոլիմերազա ։ Հակակրկնապարուրված ԴՆԹ (ds ԴՆԹ) աուտոհակամարմինները հավանական է, որ շիճուկում դրական կլինեն։
Կավասակիի հիվանդություն
Համաճարակաբանություն
Կավասակիի հիվանդությունն ավելի հաճախ ախտահարում է տղաներին, քան աղջիկներին և ասիայի բնակիչներին, մասնավորապես ճապոնացիներին և կորեացիներին։ Մինչև վերջին մի քանի տասնամյակը, հիվանդությունը կովկասցիների մոտ հազվադեպ էր հանդիպում։
Սկլերոդերմիա
Տարբերակիչ ախտորոշում
Հաճախ սկլերոդերմիան անհրաժեշտ է տարբերակել հետևյալ հիվանդություններից ՝
Դասակարգում
Սկլերոդերմիան բնորոշվում է սահմանափակ կամ տարածուն արտաքին տեսքով, անշարժ, կոպիտ, հարթ, սադափափայլ տեղամասերով, որոնք մաշկին ռիգիդություն են տալիս, հիվանդությունը հանդիպում է և տեղայնացված և համակարգային ձևերով ՝․
Կավասակիի հիվանդություն
Համաճարակաբանություն
Ներկայում Կավասակիի հիվանդությունն աշխարհում ամենահաճախ մանկական տարիքում ախտորոշվող վասկուլիտն է։ Հիվանդությունն ամենահաճախը հանդիպում է Ճապոնիայում՝ 218,6։100,00 5 տարեկանից փոքր երեխաների խմբում (մոտավորապես 1։450)։
Սկլերոդերմիա
Բուժում
Սկլերոդերմիայի դեպքում վերջնական բուժում գոյություն չունի, չնայած ախտանշանների թեթևացում, այնուամենայնիվ լինում է։ Դրանք ներառում են ՝
Կավասակիի հիվանդություն
Համաճարակաբանություն
Միացյալ նահանգներում հիվանդության հանդիպման հաճախականությունը աճում է։ Կավասակիի հիվանդությունը հիմնականում փոքր երեխաների հիվանդություն է, պացիենտների տարիքը 80% դեպքում 5 տարեկանից փոքր է։ Յուրաքանչյուր տարի Միացյալ նահանգներում գրանցվում է 2,000-4,000 դեպք (9-ից 19 յուրաքանչյուր 100,000 5 տարեկանից փոքր երեխաների խմբում)  ։
Մեծ Բրիտանիայում հանդիպման հաճախությունը տարբերվում է, հիվանդությունը հազվադեպ է հանդիպում՝ 1։25,000 ։ Հանդիպման հաճախությունը 1991-ից մինչև 2000 թվականը կրկնապատկվել է՝ 4։100,000-ի 1991-ին և 8։100,000-ի 2000թվականին ։
Սկլերոդերմիա
Բուժում
Հաճախ իմունաճնշիչներով բազիսային հակաբորբոքային բուժում է կիրառվում    ։ Բուժման ընթացքում կիրառվող իմունաճնշիչները ներառում են ազաթիոպրին, մեթոտրեքսատ, ցիկլոֆոսֆամիդ, միկոֆենոլատ, ներերակային իմունոգլոբուլին, ռիտուքսիմաբ, սիրոլիմուս, ալեֆացեպտ և թիրոզին կինազային ինհիբիտորներ, իմատինիբ, նիլոտինիբ և դասատինիբ       ։
Կավասակիի հիվանդություն
Համաճարակաբանություն
Միացյալ նահանգներում հիվանդությունն առավել տարածված է ձմռանը և վաղ գարնանը։ Հիվանդ տղաների և աղջիկների հարաբերակցությունն է՝ 1,5-1,7։1 և հիվանդ երեխաների 76%-ը 5 տարեկանից փոքր են ։
Պատմություն
Հիվանդությունն առաջին անգամ նկարագրել է Թոմիսակու Կավասակին, Կարմիր Խաչի հիվանդանոցում 1961-ին Տոկիոյում։ Հետագայում Կավասակին և իր կոլեգաները համոզվեցին սրտի ախտահարման մասին, երբ նրանց հետազոտած 23 հիվանդից 11-ի էլեկտրասրտագրությունում առկա էր պաթոլոգիա։ Առաջին անգամ այս հիվանդության մասին տպագրվել է 1974-ին, անգլալեզու գրականությունում ։ 1976-ին, Մելիշը և այլք Հավայիում 16 երեխայի մոտ նկարագրեցին նույն հիվանդությունը ։ Մելիշը և Կավասակին միմյանցից անկախ հայտնաբերել են ախտորոշիչ նույն չափանիշերը, որոնք մինչ այժմ կիրառվում են կլինիկական պրակտիկայում։
Սկլերոդերմիա
Բուժում
Հետոզոտվող փորձնական ուսումնասիրություններն էնդոթելինի ընկալիչների ներհակորդներ, թիրոզին կինազի ինհիբիտորներ, բետա–գլիկան պեպտիդներ, հալոֆուգինոն, բազիլիքսիմաբ, ալեմտուզումաբ, աբատցեպտ և հեմատոպետիկ ցողունային բջիջների փոխպատվաստում են ընդգրկում ։
Կավասակիի հիվանդություն
Պատմություն
Քննարկվում էր, թե արդյոք հիվանդությունն առաջացել է 1960-ից 1970-ականների ընթացքում, բայց հետագայում, 1870-ին մահացած յոթնամյա երեխայի պահպանված սրտի ուսումնասիրությունը ցույց տվեց պսակաձև զարկերակների 3 անևրիզմա թրոմբերով, այնպես, ինչպես տեղի է ունենում Կավասակիի հիվանդության ժամանակ ։ Կավասակիի հիվանդությունն այժմ հայտնի է ամբողջ աշխարհում։ Միացյալ նահանգներում և այլ զարգացած երկրներում այն հավակնում է փոխարինել սուր ռևմատիկ տենդին, որպես երեխաների շրջանում սիրտն ախտահարող հիմնական հիվանդություն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիրտ-անոթային հիվանդություններ Կատեգորիա:Աուտոիմուն հիվանդություններ Կատեգորիա:Մանկաբուժություն Կատեգորիա:Բորբոքումներ Կատեգորիա:Շարակցական հյուսվածքի համակարգային խանգարումներ Կատեգորիա:Անոթային հիվանդություններ Կատեգորիա:Համախտանիշներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մանկական հիվանդություններ
Սկլերոդերմիա
Կանխատեսում
5-ամյա ապրելիության ցուցանիշը մոտավորապես 85% է կազմում, մինչդեռ 10-ամյա ապրելիությունը՝ ընդամենը մինչև 70% ։ Այն ենթատեսակից կախված տատանվում է․ տեղայնացված սկլերոդերմիան սովորաբար մահացու չէ, սահմանափակ համակարգային սկլերոդերմիա ունեցող անձինք ավելի բարձր ապրելիություն ունեն, քան տարածուն համակարգային սկլերոդերմիայով տառապողները։ Սկլերոդերմիա ունեցող հիվանդների մահվան գլխավոր պատճառներն են թոքային հիպերտենզիան, թոքային ֆիբրոզը և սկլերոդերմիայի դեպքում դիտվող երիկամային կրիզը ։ Այս հիվանդները քաղցկեղի (հատկապես լյարդի, թոքերի, արյան և միզապարկի քաղցկեղներ) ու երբեմն նաև սիրտանոթային հիվանդություների զարգացման բարձր ռիսկի խմբում են     ։
Համաճարակաբանություն
Ավելի հաճախ սկլերոդերմիան առաջին անգամ 20–50 տարեկանում է դրսևորվում, թեև ցանկացած տարիքային խումբ կարող է ախտահարվել ։ Սկլերոդերմիայի զարգանալը կանանց շրջանում չորսից ինն անգամ ավելի հավանական է, քան տղամարդկանց շրջանում ։
Այս հիվանդությունը հայտնաբերվում է ամբողջ աշխարհում ։ Միացյալ Նահանգներում հիվանդության տարածվածությունը մեկ միլիոն մարդու հաշվով 240 և տարեկան հիվանդացությունը մեկ միլիոնից 19 է գնահատվում ։ Միացյալ Նահանգներում աֆրոամերիկացիները մի փոքր ավելի են հաճախ են հիվանդանում, քան սպիտակամորթները, ինչպես կանայք՝ տղամարդկանց համեմատությամբ։ Սկլերոդերմիայի՝ ներքին օրգանները ախտահարող տիպով ավելի հավանական է, որ չոկտո բնիկ ամերիկացիները, քան եվրոպական ծագման ամերիկացիները հիվանդանան ։ Գերմանիայում հիվանդության տարածվածությունը մեկ միլիոն մարդու հաշվով 10–50 է կազմում, իսկ տարեկան հիվանդացությունը մեկ միլիոն մարդու հաշվով՝ 3–28 ։ Հարավային Ավստրալիայում տարեկան հիվանդացությունը մեկ միլիոն մարդու հաշվով 23 է, իսկ մեկ միլիոն մարդու հաշվով տարածվածությունը՝ 233 ։ Սկլերոդերմիան նվազ տարածված է ասիական պոպուլյացիայում ։
Հղիություն
Հղիության ընթացքում սկլերոդերմիան համալիր մի վիճակ է․ այն մոր և երեխայի կյանքին սպառնացող վտանգը բարձրացնում է ։ Ընդհանուր առմամբ սկլերոդերմիան ասոցացվում է գեստացիոն տարիքի համեմատությամբ պտղի քաշի նվազ լինելով ։ Սկլերոդերմիայի բուժումը հաճախ հայտնի տերատոգեններ է ներառում, ինչպես օրինակ՝ ցիկլոֆոսֆամիդ, մեթոտրեքսատ, միկոֆենոլատ և այլն, հետևաբար, հղիության ընթացքում խորհուրդ է տրվում այդ դեղորայքից խուսափել ։ Այդպիսի դեպքերում հիվանդության վերահսկման նպատակով հիդրօքսիքլորոխին և ցածր դեղաչափով կորտիկոստերոիդներ կարող են կիրառվել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աուտոիմուն հիվանդություններ Կատեգորիա:Հազվադեպ հանդիպող հիվանդություններ Կատեգորիա:Շարակցական հյուսվածքի համակարգային խանգարումներ
Փոփ արտ
Փոփ արտ (pop-art - ընդմիջվող հնչյուն, թեթև հարված, բառացի՝ արվեստ, որ առաջացնում է անակնկալ, շփոթեցնող տպավորություն, մեկնաբանվում է նաև որպես popular art-ի՝ հանրամատչելի արվեստի կրճատ ձև), նեոավանգարդիստական ուղղություն կերպարվեստում։
Որպես աբստրակտ արվեստի յուրօրինակ հակազդեցություն, միաժամանակ, կապ ունենալով դադաիզմի (հատկապես Մարսել Դյուշանի գործերի) և սյուրռեալիզմի հետ, «Փոփ-Արտ»-ը տարածում է գտել 1950-ական թվականների 2-րդ կեսից ԱՄՆ-ում (Ջ․ Ռոզենկվիստ, Ջ․ Ջոնս, Ջ․ Դայն, ուղղության հիմնադիր՝ Ռ․ Ռաուշենբերգ), Մեծ Բրիտանիայում (Պ․ Բլեյք, Ռ․ Համիլտոն) և այլ երկրներում։ «Փոփ-Արտ»-ի ներկայացուցիչները հռչակել են «վերադարձ իրականությանը», մասսայական արտադրանքի նմուշների, մասսայական հաղորդակցության միջոցների (գովազդ, լուսանկար, վերատպություն և այլն) լեզվի, մարդուն շրջապատող արվեստական նյութական միջավայրի «գեղագիտական արժեքի բացահայտում»։ Նրանք բառացիորեն վերարտադրում են (հաճախ կուլաժի կամ սրան հիշեցնող տեխնիկաների օգնությամբ) ժամանակակից ոլրբանիզացված կենցաղի տիպական առարկաներ (կահկարասիներ, ապրանքների փաթեթավորում են), անվանի մարդկանց, իրադարձությունների հանրածանոթ տպագիր պատկերներ կամ էլ, նույնիսկ՝ այդ առարկաներն ու պատկերները կոմպոզիցիաների մեջ են ներառնում բնական վիճակվով։
«Փոփ-արտ», ինչպես և նրան պատմականորեն նախորդած մոդեռնիզմի հոսանքները, ներփակված է ինքնաբավ ձևական փորձերի շրջանակում և նույնպես հեռու է իրականության ռեալիստական վերապատկերումից, ինչպես, օրինակ, աբստրակցիոնիզմը, և, ըստ էության, հակարվեստ է։
Կատեգորիա:Արվեստ Կատեգորիա:Փոփ արտ Կատեգորիա:Ավանգարդիզմ Կատեգորիա:Մոդեռնիզմի արվեստ
Ստեփան Մարգարյան (մեքենագետ)
Ստեփան Ենոքի Մարգարյան, հայ մեքենագետ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1971), պրոֆեսոր (1976): ՀԳԳԱ ակադեմիկոս (1994): Ամերիկյան կենսագրական ինստիտուտի կողմից ընդգրկվել է «20-րդ դարի նշանավոր մարդ» անվանական պարգևատրման ցանկում։
Կենսագրություն
Ստեփան Մարգարյանը ծնվել է 1930 թվականի օգոստոսի 31-ին, Երևան քաղաքում։ 1955 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը` «ինժեներ-մեխանիկի» որակավորմամբ։ 1961-1972 թվականներին եղել է Գյուղատնտեսության մեքենայացման և էլեկտրիֆիկացման գիտահետազոտական ինստիտուտի բաժնի վարիչ, 1972-1978 թվականներին՝ Գյուղատնտեսության մեքենայացման և էլեկտրիֆիկացման հայկական գիտահետազոտական ինստիտուտի գլխավոր տնօրենի տեղակալ, 1978-1994 թվականներին՝ Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի Գյուղատնտեսության մեքենայացման և էլեկտրիֆիկացման ամբիոնի վարիչ,1994-2008 թվականներին՝ Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայի Գյուղատնտեսական տեխնիկայի շահագործման ամբիոնի վարիչ, 2008 թվականից՝ ՀԱԱՀ Գյուղատնտեսական տեխնիկայի շահագործման ամբիոնի պրոֆեսոր ։
Գիտական հետազոտությունները վերաբերում են կերարտադրության և անասնապահության մեքենայացմանը, նրա ղեկավարությամբ ստեղծվել և արտադրությունում ներդրվել են երեք տասնյակից ավելի նոր տեխնոլոգիաներ ու մեքենաներ, այդ թվում` ԽՍՀՄ-ում առաջին բրիկետավորող կոմբայնը, բրիկետավորող, հատիկավորող սարքավորումների ՕՊԿ-2 հավաքածուում կերի խառնիչը, լեռնային մոդիֆիկացիայի կթի ագրեգատը, օրգանական պարարտանյութեր ցրող սարքավորումը և այլն։ Հայաստանի պայմանների համար Ս.Ե. Մարգարյանը նախագծել է քար, գոմաղբ, թռչնաղբ հավաքող մեքենաներ, գոմաղբի (թռչնաղբի) աերոբ, անաերոբ և կենսաբանական մշակման կատարելագործված տեխնոլոգիաներ ու մեքենաներ, տարբեր կերատեսակների մանրացման փոքրաչափ և ունիվերսալ մեքենաներ, խոնավ կերախառնուրդների ու գոմաղբածղոտային խառնուրդի հատիկավորման արտադրամասեր և այլն։ Հեղինակ է շուրջ 400 գիտական հոդվածի, 9 գրքի, ստացել է 56 հեղինակային վկայագիր, 18 արտոնագիր, 4 պատենտ (Ֆրանսիայում, Կանադայում, ԳՖՀ-ում և ԳԴՀ-ում)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մեքենագետներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ
Օբուրոգ
Օբուրոգ (Обурог), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Ոսկու կարասը
«Ոսկու կարասը», Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներից ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանի այս հեքիաթի գրման ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ ։ Առաջին անգամ 1908 թվականին լույս է տեսել «Հասկեր» ամսագրի համար 3-ում (էջ 107-108)՝ «Հեքիաթ Հովհաննես Թումանյանի» ենթավերնագրով, այնուհետև՝ 1908 թվականին լույս է տեսել «Լուսաբեր» դասագրքում (2-րդ տարի, (էջ 52-54), ինչպես նաև 1913 թվականին Կոստանդնուպոլսում՝ «Մեղրագետ» դասագրքում։ Ապա՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 149-150)։ Այս հեքիաթը գրելիս՝ Թումանյանն օգտագործել է հայկական «Բախտ», «Տատ ու պետատ» «Աստոծ մարդի որ ուզենա հարստություն տա, կբվերի երդկով էլ վե կածի» հեքիաթներից։
Ինքնագիրը չի պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հեքիաթներ
Ջոն Աբսոլոն
Ջոն Աբսոլոն (John Absolon, ), անգլիացի ջրանկարիչ, բնանկարիչ։
Նախշիրգորա
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 8 մարդ ։
Ջոն Աբսոլոն
Կենսագրություն
Նկարչություն սովորել է Լոնդոնում, այնուհետև Փարիզում։ Աբսոլոնը բնապատկերների շարք նկարել է Շվեյցարիայում և Իտալիայում ։ Նրա լավագույն գործերից են համարվում հետևյալ ստեղծագործությունները.
Նախշիրգորա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մցխեթի շրջան
Ջոն Աբսոլոն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ
Կանկունի ստորջրյա թանգարան
Կանկունի ստորջրյա թանգարան, (Museo Subacuático de Arte, հայտնի է որպես MUSA), շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն, որը գտնվում է Մեքսիկայի Կանկուն քաղաքում։ Այն նվիրված է արվեստի պահպանությանը։ Ընդհանուր հաշվով թանգարնն ունի 500 ցուցանմուշ, որոնց մեծ մասը ստեղծվել են Ջեյսոն դը Կերի Թայլորի կողմից, իսկ մնացածը՝ հինգ այլ քանադակագործների կողմից ։ Աշխատանքները գտնվում են օվկիանոսի հատակին՝ միմյանցից հինգ-վեց մետր հեռավորություն ունեցող երեք տարբեր «սրահներում»՝ Կանկուն ազգային պարկում։ Թանգարանի միտքը ջրային այգու տնօրեն Ջեյմ Գոնսալես Կանտոյինն է եղել, ում օգնել են քանադակագործները ։ Աշխատանքները սկսվել են 2009 թվականին, ավարտվել՝ 2013 թվականին։