cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բոսնիա և Հերցեգովինայի փոստային նամականիշերի և փոստի պատմություն
Թագավորություն 1918 թվականին
1918 թվականին Բոսնիա և Հերցեգովինան միացվեց նորաստեղծ Սերբերի, խորվաթների և սլովենացիների թագավորությանը։ 1918 թվականի նոյեմբերին Բոսնիա և Հերցեգովինան թողարկեց նամականիշներ, որոնք լրացնում էին 1910 թվականի Ավստրիայի կողմից թողարկված պատկերազարդ նամականիշերը, որոնցից որոշները լատինատառեր էին և կարդում էին "DRZAVA S.H.S. / 1918 1918 / Bosna i Hercegovina" («Սերբերի, խորվաթների և սլովենացիների պետություն, / Բոսնիա և Հերցեգովինա») և մյուսները, իրենց կյուրեղագիր համարժեքով։ Թագավորության ողջ տարածքում նամականիշերն առաջին անգամ օգտագործման է տրվել 1921 թվականի հունվարին։
Թագավորության անունը փոխվել է Հարավսլավիայի Թագավորության 1929 թվականին, այնուհետև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո դառնալով Հարավսլավիայի սոցիալիստական դաշնային հանրապետություն։ Բոսնիա և Հերցեգովինան օգտագործել է Հարավսլավիայի դրոշմակնիքները մինչև 1992 թվականի անկախացումը։
Անկախություն
1992 թվականի անկախությունից հետո երկիրն ունի երեք փոստային իշխանություն՝ երկրի էթնիկական և վարչական բաժանմանը համապատասխան։ Նամականիշերը թողարկվում են Բոսնիա և Հերցեգովինայի փոստի (BH Pošta, Սարաևո), Խորվաթական փոստի (Hrvatska pošta Mostar|HP Mostar, Մոստար) և Սերբական փոստի (Pošte Srpske|Srpske pošte, Բանյա Լուկա) կողմից։ Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆեդերացիայում BH Pošta-ի կողմից (1995 թվականին Բոսնիայի և Հերցեգովինայի բանակի կողմից վերահսկող տարածքները) և HP Mostar-ի կողմից (1995 թվականին Խորվաթիայի պաշտպանության խորհրդի կողմից վերահսկվող տարածքները) թողարկված նամականիշերը վավեր են, իսկ Սերբիայի Հանրապետությունում վավեր են Srpske pošte-ի կողմից թողարկվածները։
Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆեդերացիա
BH pošta-ն 1993 թվականի հոկտեմբերի 27-ին առաջին անգամ թողարկել է նամականիշեր Republika Bosna i Hercegovina մակագրությամբ, իսկ 1996-ին՝ հենց Bosna i Hercegovina: Մինչև 1998 թվականի հոկտեմբերի 1-ը արժույթը Բոսնիա և Հերցեգովինայի դինարն էր, իսկ դրանից հետո Բոսնիա և Հերցեգովինայի փոխարկելի մարկն է։ HP Mostar-ը թողարկեց նամականիշներ 1993 թվականի մայիսի 12-ից։ Սկզբում նամականիշները Bosna i Hercegovina / Hrvatska Republika Herceg-Bosna մակագրությամբ էին կամ կրճատ՝ HR Herceg-Bosnia: 1996 թվականից նամականիշերը կրում են Bosna i Hercegovina մակագրությունը, սակայն Սարաևոյում BH pošta-ի տարբեր պատկերանիշով։ Սկզբնական արժույթը եղել է խորվաթական կունան, 1999 թվականից՝ Բոսնիա եւ Հերցեգովինա փոխարկելի մարկը։ Երկու փոստային բաժանմունքները 2011 թվականից օգտագործում են Bosna i Hercegovina / Federacija Bosne i Hercegovine մակագրությունը (երբեմն կրճատվում են որպես FBiH), օգտագործելով տարբեր պատկերանիշեր և օգտագործման տարածքներ։
Սերբիայի Հանրապետություն
Srpske pošte-ն Բանյա Լուկայում սկսել է թողարկել նամականիշեր 1992 թվականի հոկտեմբերի 26-ին։ Նամականիշերը սկզբում ունեին Republika Srpska մակագրությունը, իսկ արժույթը մինչև հունիս 24-ը հարավսլավական դինարն էր։ 2003 թվականի հուլիսի 15-ից նամականիշերը օգտագործում են կրկնակի Bosna i Hercegovina / Republika Srpska մակագրությունը։ Նամականիշները սովորաբար օգտագործում են կյուրեղագիրը, ուստի մակագրությունը կարդացվում է Ռեպուբլիկա Սրպսկա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինա Կատեգորիա:Ֆիլատելիա Կատեգորիա:Փոստ
Աասու
Աասու (Aasu), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Հալյալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Հալյալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Պահանջարկի կոտրված կոր
Պահանջարկի կոտրված կոր, պահանջարկի կոր, որը կառուցվել է այն ենթադրության վրա, որ ֆիրմաները օլիգոպոլիայի դեպքում կմիանան օլիգոպոլիստներից մեկի որշմանը, որպեսզի չկորցնեն իրենց հասանելիքը շուկայում, բայց նրա որոշմանը չեն հետևի գների բարձրացումները։ Այդպիսով պահանջարկի կորը առանձին օլիգոպոլիստների արտադրության վրա ունի կոտրվածք շուկայական գնի կետում, այնպես որ պահանջարկի կորը ավելի բարձր կետում համարվում է ավելի թեք (ավելի էլաստիկ պահանջարկ), քան այդ կետինց ներքև գնտվող հատվածում (պակաս էլաստիկ պահանջարկ) ։
Կիրխհոֆի կանոններ
Կիրխհոֆի կանոններ, առնչություններ են սահմանում հաստատուն կամ քվազիհաստատուն հոսանքի ճյուղավորված էլեկտրական շղթայի հոսանքների և լարումների համար։ Ձևակերպել է Գուստավ Ռոբերտ Կիրխհոֆը (1847)։
Պալ Վոժ
Պալ Վոժ (Паль-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սիսոլա գետի ձախ ափին՝ 55 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 15 կմ։
Կիրխհոֆի կանոններ
Կիրխհոֆի առաջին կանոն
Կիրխհոֆի առաջին կանոնը, որ բխում է լիցքի պահպանման օրենքից, հետևյալն է. հաղորդալարերի ճյուղավորման ցանկացած կետում (հանգույցում) հավաքվող հոսանքների ուժերի (Ik) հանրահաշվական գումարը հավասար է զրոյի, այսինքն՝
Պահանջարկի կոտրված կոր
Պատմություն
Կոտրված կորի գաղափարը առաջարկել է Պոլ Սուիզին 1939 թվականին և այդ թվականին նմանատիպ գաղափար է արտահայտվում Ռ․ Հոլլը և Չ․ Հիտչը։ Սուիզին համարվում է, որ օլիգոպոլիայի դեպքում մրցակիցները արագորեն կհավասարեցնեն գների իջեցումը և չեն հետևի դրանց բարձրացմանը, այսինքն գոյություն կոնենա կոտրվածք գոյություն ունեցող P գնի դեպքում պահանաջարկի կորի վրա, իսկ սահմանային օգնության կորը կունենա խզում, որի երկարությունը համամասնական է պահանջարկի կորի վերին և ներքևի կոտրվածքի կետում սեգմենտների թեքությունների տարբերությանը։ Կոտրվածքը վերանում է այն պայմանով, երբ գների իջեցումը կմնա գաղտնի, կամ օլիգոպոլիստը համարվում է գների առաջատարը։ Պահանջարկի տեղաշարժերը չեն ազդելու գնի վրա․
Կիրխհոֆի կանոններ
Կիրխհոֆի առաջին կանոն
l-ը տվյալ հանգույցում հավաքվող հոսանքների թիվն է. ընդ որում, հանգույց մտնող հոսանքը համարվում է դրական, հանգույցից դուրս եկողը՝ բացասական։
Պալ Վոժ
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած Սիկտիվկար քաղաքից մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա ։
Կիրխհոֆի կանոններ
Կիրխհոֆի երկրորդ կանոն
Կիրխհոֆի երկրորդ կանոնի համաձայն՝ հաղորդիչների բարդ ցանցում կամայականորեն առանձնացված ցանկացած փակ կոնտուրի բոլոր տեղամասերի լարման անկումների (IkRk) հանրահաշվական գումարը հավասար է այդ կոնտուրի էլշուների (k) հանրահաշվական գումարին, այսինքն՝
Պահանջարկի կոտրված կոր
Պատմություն
Հոլը և Հիտչը գտնում են, որ շուկան ձգտում է այն գներին, որոնք ծածկում են միջին ծախսերը՝ չմտածելով սահմանային օգնության և սահմանային ծախսերի մասին։ «Ամբողջական ծախսերի» սկզբունքը հանդես է գալիս գաղտնի համաձայնությամբ։ Հոլի և Հիտչի կարծիքով իրականացնողները սահմանում են գին, որը ծածկում է միջին ծախսերը արտադրության պայմանակ ծավալի դեպքում։ Պահանջարկի բարձրացման կամ իջեցման դեպքում կոտրվածքը շարժվելու է աջ/ձախ և թողնի գինը անփոփոխ ։
Պալ Վոժ
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Պահանջարկի կոտրված կոր
Գների անճկունություն
Գների փոփոխությունը կարող է լինել հազվադեպ օլիգոպոլիայի ժամանակ, որը պայմանավորված է գաղտնի համաձայնությամբ, այսինքն ունի գնի դեպքում անճկունության և կոշտության բնութագիր ․
Կիրխհոֆի կանոններ
Կիրխհոֆի երկրորդ կանոն
m-ը փակ կոնտուրի տեղամասերի թիվն է, Ik-ն k-րդ տեղամասի հոսանքի ուժն է, Rk-ն՝ դիմադրությունը։ Կիրխհոֆի կանոնները թույլ են տալիս հաշվարկել էլեկտրական բարդ շղթաները, եթե հայտնի են բոլոր տեղամասերի էլշուները և դիմադրությունները։
Պալ Վոժ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Պահանջարկի կոտրված կոր
Քննադատություն
Պահանջարկի կոտրված կորի գաղափարը ենթարկվել է ուժեղ քննադատությունների Ջ․ Ստիգլերի կողմից ․
Կիրխհոֆի կանոններ
Օրինակ
Մասնաճյուղերի (փակ սխեմաների)։ 4. Ձայների մասնաճյուղեր պարունակող ընթացիկ աղբյուրներ։ 0.
Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոն
Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոն, թատրոն Երևանում: Հիմնադրվել է 1967 թվականին։ Հիմնադիրը ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Հրաչյա Ղափլանյանն է ։
Կիրխհոֆի կանոններ
Օրինակ
Միավորների սխեմաներ։ 2.
Պահանջարկի կոտրված կոր
Քննադատություն
Է․ Մասկինի և Ժ․ Տիրոլի «Դինամիկ օլիգոպոլիայի տեսություն» աշխատության, ինչպես նաև Վ․ Բաշկարի «Պահանջարկի կոտրված կորի տեսական մոտեցում» և Դ․ Սենի «Պահանջարկի կոտրված կորի վերանայում» աշխատություններում ՝ խաղերի տեսությունը և ռազմավարական համագործակցության մոդելներին փոխարինում են կոտրվածքի անհրաժեշտությունը պահանջարկի կորում, որպեսզի բացատրվի արժեքային տեղաշարժը և գների դանդաղ կարգավորումը։
Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոն
Պատմություն
Առաջինը բեմադրվել է «Լավատես ողբերգություն» պիեսը (ռեժիսոր՝ Հրաչյա Ղափլանյան)։ Թատրոնն ունեցել է և ունի հյուրախաղային մեծ աշխարհագրություն՝ Մոսկվա, Թիֆլիս, Դոնի Ռոստով, Փարիզ, Լեոն, Նիս, Վալանս, Հալեպ, Բեյրութ, Լոնդոն, Լոս Անջելես, Գդանսկ, Գյուլա (Հունգարիա), Կրայովա (Ռումինիա), մասնակցել է մի շարք հանրահայտ շեքսպիրյան փառատոների։
Պահանջարկի կոտրված կոր
Գրականություն
Կատեգորիա:Ոչ կատարյալ մրցակցություն Կատեգորիա:Միկրոէկոնոմիկա
Կիրխհոֆի կանոններ
Օրինակ
Առաջի օրենքի կիրառումը Ըստ երկրորդ կանոնի, տեղի են ունենում հետևյալ հարաբերությունները՝
Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոն
Պատմություն
Թատերախմբի կազմում ընդգրկված են Արթուր Ութմազյանը, Գուժ Մանուկյանը, Հրաչյա Հարությունյանը, Լուիզա Ղամբարյանը, Լուսինե Կիրակոսյանը, Հովհաննես Բաբախանյանը և ուրիշներ։ 1986 թվականից թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարն է Արմեն Խանդիկյանը։
Դրամատիկական թատրոնը խաղացանկային թատրոն է, խաղացանկում ներառված են և՛ դասական, և՛ ժամանակակից ստեղծագործություններ։ Թատրոնում բեմադրվել են հարյուրից ավելի անուն ներկայացումներ` հայ և համաշխարհային դրամատուրգիայից։
Կիրխհոֆի կանոններ
Գրականություն
Կատեգորիա:Էլեկտրական շղթաներ
Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոն
Պատմություն
Հյուրախաղերով հանդես է եկել Վրաստանում, Բուլղարիայում, ՌԴ-ում, Լեհաստանում, Ռումինիայում, Հունգարիայում, Անգլիայում, ԱՄՆ-ում և արժանացել բազմաթիվ մրցանակների ու պարգևների ։
Հասցե
Երևանի դրամատիկական թատրոնը գտնվում է Երևանի կենտրոնում, Իսահակյան փողոցի 28 շենքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի դրամատիկական թատրոններ
Իբրագիմովո (գյուղ, Կուվանդիկսկի շրջան)
Իբրագիմովո (Ибрагимово), գյուղ Ռուսաստանի, Օրենբուրգի մարզի Կուվանդիկսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1115 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Օրենբուրգի մարզի Կուվանդիկսկի շրջանի բնակավայրեր
Ուկրաինայի նախագահական ընտրություններ 2004
Ուկրաինայի նախագահական ընտրություններ 2004 տեղի է ունեցել 2004 թվականի հոկտեմբերի 31-ին, նոյեմբերի 21-ին և դեկտեմբերի 6-ին։ Այն չորրորդ նախագահական ընտրությունն էր Ուկրաինայում Խորհրդային միությունից անկախանալուց հետո։ Ընտրության վերջին փուլ էին անցել ընդդիմության ղեկավար Վիկտոր Յուշչենկո և գործող վարչապետ Վիկտոր Յանուկովիչի Ռեգիոնների կուսակցությունից։ Ընտրությունը անցավ լարված քաղաքական պայմաններում, ԶԼՄ-ների և ընդդիմության ներկայացուցիչների վրա ճնշումներ գործադրելով, Յուշենկոյին հոգեբանական շեղման մեջ մեղադրելով ։
Համաձայն Ուկրաինայի ընտրական օրենսգրքի, եթե որևէ թեկնածու չի հավաքում 50% և ավել ձայն ապա առաջին երկու թեկնածուները անցնում են երկրորդ փուլ։ Երկրորդ փուլ անցան Յանուկովիչը և Յուշչենկոն, որը տեղի ունեցավ նոյեմբերի 21-ին։ Ուկրաինայի կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը արդյունքները հրապարակեց նոյեմբերի 23-ին, որի համաձայն ընտրություններում հեղթել էր Վիկտոր Յանուկովիչը։ Ընտրության արդյունքները բողոքարկվեցին Յուշչենկոյի և նրա կողմնակիցների կողմից և միջազգային կառույցների հետ միասին հայտարարեցին ընտրությունների կեղծման մասին ։
Քիսմիսոր
Քիսմիսոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում ։ Գտնվում է Մամախաթուն գյուղաքաղաքից 30 կմ հյուսիս-արևմուտք, Արևմտյան Եփրատի աջ կողմի վտակներից մեկի ափին։
Ուկրաինայի նախագահական ընտրություններ 2004
Այս իրավիճակը բերեց քաղաքական ճգնաժամի Ուկրաինայում, սկսվեցին խաղաղ ցույցեր, որը կոչվեց «Նարնջագույն հեղափոխություն»։ Ուկրաինայի վերին ատյանի դատարանը չեղարկեց ընտրության արդյունքները և հայտարարեց երկրորդ փուլի վերաքվեարկման մասին ։
Քիսմիսոր
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ուկրաինայի նախագահական ընտրություններ 2004
Երկրորդ փուլի վերաքվեարկությունը կայացավ դեկտեմբերի 26-ին։ Վիկտոտ Յուշչենկոն հաղթեց՝ հավաքելով 52 տոկոս ձայն, մինչդեռ Յանուկովիչը հավաքել էր՝ 44 տոկոս։
Միջազգային դիտորդական կազմակերպությունները հայտարարեցին որ երկրորդ փուլի վերաքվեարկությունը անցել է ավելի թափանցիկ քան նախորդ ընտրւթյունները ։
Թեկնածուներ
Ընդհանուր առմամբ նախագահական ընտություններին գրանցվել է 26 թեկնածու ։
Երկու հիմնական թեկնածուներն էին իշխանության թեկնածու գործող վարչապետ Վիկտոր Յանուկովիչը և ընդդիմության առաջնորդ Վիկտոր Յուշչենկոն։ Վիկտոր Յանուկովիչը վարչապետի պաշտոնում էր 2002 թվականից և նրան սատարում էր Ռուսաստանի կառավարությունը նախագահ Վլադիմիր Պուտինի գլխավորությամբ ։
Վիկտոր Յուշչենկոն ավելի շատ արևմտամետ էր և աջակցություն էր ստանում Եվրամիության երկրների և ԱՄՆ-ի կողմից ։
Առաջին փուլ
Առաջին փուլը կայացել է 2004 թվականի հոկտեմբերի 31-ին։ Պաշտոնական արդյունքներով Յուշչենկոն հավաքել է ընդհանուր ձայների 39,87 տոկոսը, իսկ Յանուկովիչը՝ 39,32 տոկոսը։ Քանի որ ոչ մի թեկնածու չէր հավաքել ընդհանուր ձայների 50%-ը, երկրորդ փուլ նշանակվեց նոյեմբերի 21-ին։ Չնայած ընտրություններին մասնակցել է ընտրական իրավունք ունեցող բնակչության 75 տոկոսը, այնուամենայնիվ միջազգային դիտորդները արձանագրեցին բազմաթիվ խախտումներ, հատկապես այն տարածաշրջաններում, որտեղ Յուշչենկոյի համակիրները զգալի շատ էին ։ Հայտնի չէ թե այս խախտումները ինչ ազդեցություն ունեցան արդյունքների վրա։
Ընդհանուր առաջին փուլին մասնակցեց 28.035.184 ընտրող, որոնց ձայները բաշխվեցին հետևյալ կերպ.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի նախագահական ընտրություններ Կատեգորիա:Քաղաքական կաշառակերություն
Նովիչի
Նովիչի (Новичі), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովիչի գյուղում բնակվում էր 280 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,085 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3294,12 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1792 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(4721) Ատաուալպա
(4721) Ատաուալպա (Atahualpa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,253545 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9767 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5304 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1235,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291343 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,37° անկյուն։
Բազմոնթ
Բազմոնթ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Պոբոիշչե (գյուղ, Կուգարչինսկի շրջան)
Պոբոիշչե (Побоище, Побоище), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 198 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մեղրաքար
Մեղրաքար, Բալլըկայա, Բալլըգայա, Բալլուղայա, Բալլը, Պալլըգայա, լեռ է Ադրբեջանի Ջուղայի շրջանում, Երնջակ գետի վերին հոսանքում։ Շահկերտ գյուղի հարավային և Երնջակ գետի ձախ կողմերում գտնվող այս լեռան լանջերը բավականին բուսածածկ են։ Ծովի մակարդակից ունի մոտ 1690 մ բարձրություն։ Ավանդության համաձայն լեռը իր անունը ստացել է բարձունքում մեղվաբներ ունենալու պատճառով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ Կատեգորիա:Ջուղայի շրջան
Վենլո (համայնք)
Վենլո (Venlo ), համայնք Նիդերլանդների Լիմբուրխ մարզում։ Տարածքը 124,34 կմ² է, բնակչությունը՝ 99.792 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.300 եվրո է։
Պալտովիս
Պալտովիս (Палтовис), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լայա գետի ձախ ափին՝ 301 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 24 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Պեդրենգո
Պեդրենգո  (Pedrengo), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 5321 մարդ (2004), բնակչության խտությունը կազմում է 1721 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 3 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 24066։ Հեռախոսաըին կոդ՝ 035։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մենիաշի լեռ
Մենիաշի լեռ, լեռ է Գողթն գավառում, Նորակերտ (Նիրգիուտ) գյուղից 2 կմ հյուսիս, Թիլլակ գյուղատեղի մոտ։ Անտառապատ լանջերով լեռ է և ծովի մակարդակից ունի մոտ 2710 մ բարձրություն։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գողթնի լեռներ
Վարդուտ
Վարդուտ, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Նորաշենիկ գյուղի հետ միասին կազմում է Նորաշենիկ համայքը։
Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է Արցախի Հանրապետության արևմտյան հատվածում՝ Քաշաթաղի շրջանում՝ նախկինում ՝ Արցախի Բերձոր գավառում։ Բնակավայրը տեղակայված է Շալուա գետի ստորին հոսանքի ձախափնյա բլրապատ լանջին։
Պատմություն
Վարդուտը Արցախի հնագույն բնակավայրերից է։ Մինչև 18-րդ դարի կեսերը այստեղ ապրում էին հայեր։ Չդիմանալով Ղարաբաղի Փանահ և Իբրահիմ խաների ճնշումներին, նրանք հեռացան հարազատ բնակավայրից։ Այստեղ հայտնվեցին անասնապահ մի քանի թրքախոս քրդերի ընտանիքներ։ Երբ Արցախը անցավ Ռուսաստանի գերիշխանության տակ, քրիստոնյա հայերի համար ստեղծվեցին համեմատաբար ավելի բարենպաստ պայմաններ, և Վարդուտի նախկին բնակիչները նորից վերադարձան իրենց օջախները։ Մինչև խորհրդային կարգերը գյուղը հայաբնակ էր ։
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ ։
Բնակչություն
2015 թվականին Վարդուտ գյուղում բնակվում էր 57 մարդ, կար 14 տնտեսություն ։
Հասարակական կառույցներ
2007 թվականին «Հայ կրթական հիմնարկություն» կազմակերպության կողմից դպրոցական շենք է կառուցվել և նույն թվականին էլ Վարդուտի միջնակարգ դպրոցն է հիմնվել։ 2017-2018 ուսումնական տարում Վարդուտի դպրոցում 17 աշակերտ էր սովորում, դասավանդում էր 7 ուսուցիչ։ 2007-2017 թվականներին դպրոցը 15 շրջանավարտ է տվել։ Նրանցից Տիգրանուհի Խաչատրյանը 2015-2017 թվականներին սովորել է Դիլիջանի միջազգային դպրոցում, իսկ 2017 թվականից ուսումը շարունակել է  ԱՄՆ Մինիսոտա նահանգի Սենտ Օլաֆ համալսարանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր
Իբրաևո (գյուղ, Ալշեևսկի շրջան)
Իբրաևո (Ибраево, Ибрай), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Վայկա
Վայկա, էստոնական փոքր կղզյակների խումբ, որոնք գտնվում են Վիսլանդի կղզու հարևանությամբ։ Կղզիախումբը բաղկացած է հետևյալ կղզյակներից՝ Ալյումինե, Վայկա, Կարիռահու, Կեսկմինե Վայկա, Կուլլիպանկ, Մուստպանկ և Ուլեմինե Վայկա։
Կատեգորիա:Էստոնիայի կղզիներ Կատեգորիա:Բալթիկ ծովի կղզիներ
Վայինդլու
Վայինդլու, էստոնական փոքր կղզի Բալթիկ ծովի Ֆիննական ծոցում։ Այն զբաղեցնում է 6,2 հա տարածք և հանդիսանում է Էստոնիայի ամենահյուսիսային կետը ։ Այն ենթարկվում է Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիհուլա գյուղին։ Այն նաև կարևոր հանգրվան է թռչունների համար ձվադրման ժամանակաշրջանում
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնիայի կղզիներ Կատեգորիա:Ֆիննական ծոցի կղզիներ Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ
Աասուկալդա
Աասուկալդա (Aasukalda), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիռու-Նիգուլա շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիռու-Նիգուլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Աշնանային թափվող տերևներ
Աշնանային թափվող տերևներ (Chûte de feuillus), Վան Գոգի երկու նկարները, որոնք նա վրձնել է 1888 թվականի վերջին, այն ժամանակ, երբ Պոլ Գոգենի հետ աշխատում էր Առլում՝ Դեղին տանը։
Պատմություն
Մի քանի ամիս նամակագրությունից հետո Պոլ Գոգենը 1888 թվականի հոկտեմբերին Առլում միացել է Վան Գոգին։ Երկուսն էլ մտադիր էին պատկերել «ոչ նատուրալիստական բնապատկեր»։ «Ալիսկան» և «Աշնանային թափվող տերևներ» կտավները դարձել են առաջին նկարներից մեկը, որոնք Վան Գոգը և Պոլ Գոգենը նկարել են Գոգենի ժամանելուց հետո ։
Վան Գոգը և Գոգենը այցելել են հին հռոմեական Ալիսկան գերեզմանատուն, որը կառուցվել էին հռոմեացիները քաղաքի պարիսպներից դուրս։ Ժամանակի ընթացքում տարածքը զբաղեցվել էր ֆաբրիկաների և երկաթուղու կողմից և քաղաքային իշխանությունները որոշ սարկոֆագներ տեղափոխել էին Allee des Tombeaux (գերեզմանների ծառուղի) կոչվող նստարաններով և բարդիներով շրջապատված ծառուղի, որը տանում էր դեպի հռոմեական մատուռ ։
Նկարագրություն
Վան Գոգը աշխատում էր «Ալիսկան» նկարների երկրորդ զույգի վրա, որոնք սկսել էր բարդիների արանքից նայող ծառուղու դիմաց գտնվող դիտահրապարակում՝ ստուդիայում, վատ եղանակին։ Դեղնանարնջագույն տերևները նկարում հակադրվում են բարդիների մուգ մանուշակագույն կապույտ բներին։ Այդ նկարները, որոնք արվել են Գոգենի՝ Առլ ժամանելուց անմիջապես հետո, եզակի էին Վան Գոգի ստեղծագործության մեջ և արտացոլում էին միասին աշխատող երկու մեծ նկարիչների նկարչական ձեռքբերումները։ Էմիլ Բեռնարի համար Գոգենը նկարագրել է համատեղ գործընթացը որպես համատեղելով մտքերն ու տեխնիկան, որտեղ երկու արվեստագետները ստեղծել են իրենց ուրույն աշխատանքները, որոնք տարբերվում են, բայց լրացնում են միմյանց։ Վան Գոգը համարում էր, որ իր «Աշնանային թափվող տերևներ» նկարների զույգը եղել է այնպիսի համատեղ աշխատանք, որի վրա ազդել են իր սեփական գաղափարները, նաև Գոգենի և Բեռնարի գաղափարները ։
Նկարները արվել են Գոգենի բերած ջուտի վրա, որից Վան Գոգը իր քսուքներով ստացել է ավարտուն քանդակ, որը հիշեցնում է գոբելենը։ Աշխատանքում ներկայացված բարձր տեսանկյունը հիշեցնում է Գոգենի «Տեսիլք պատարագից հետո» կտավը (1888)։ Բեռնարը նախկինում գործածել էր ծառերի բների միջոցով դիտվող բնապատկերային կոմպոզիցիայի ստեղծումը։ Վան Գոգը օգտագործել է հակադիր գույները, որպեսզի ուժեղացնի յուրաքանչյուր գույնի էֆեկտը։ Կապույտ բարդիների բներ թափված տերևներից դեղին ուղու ֆոնի վրա։ Կանաչ գույնը այստեղ օգտագործվում է ի հակադրություն կարմրի։ Մանուշակագույնը հակադրվում է ծիրանագույնին։ Վան Գոգը իր քրոջը գրել է գույների ընտրության մասին, «որոնք ստիպում են մեկմեկու փայլել, կազմելով զույգեր, որոնք լրացնում են իրար, ինչպես տղամարդը և կին» ։
Վան Գոգի երևակայությունը նկարի վրա ստեղծել է կերպարներ։ Դրանցից մեկը անձրևանոցով նիհար տղամարդ է խոշորամարմին կնոջ հետ․ շատ նման է նկարչի կնոջ կերպարին, որի հետ նա կարող էր բնակություն հաստատել։ Ծառուղում կա նաև կարմիր հագնված կին։ Մյուս կտավում պատկերված է զույգ, որը գնում է քարե սարկոֆագների միջև ընկած ուղով, և նրանց թիկունքում դեղին մայրամուտն է ։
Պատկերասրահ
Բացի «Աշնանային թափվող տերևներ»-ից, Վան Գոգը վրձնել է նաև «Ալիսկան»-ի ևս մի քանի կտավ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վինսենթ վան Գոգի նկարներ Կատեգորիա:1888 նկարներ Կատեգորիա:Կյոլլեր-Մյուլլերի թանգարանի նկարներ
Լենդիսի գիտափորձ
Լենդիսի գիտափորձ, հոգեբան Կարինի Լենդիսի կողմից իրականացված հոգեբանական գիտափորձերի շարք, որը կոչվում է նաև Ինքնաբուխ դեմքի արտահայտություններ և ստորադասություն։ Շարքն անցկացվել է 1924 թվականին Մինեսոտայի համալսարաններից մեկում ։
Ընթացակարգ
Որպես հետազոտվողներ հանդես են եկել Կարինի Լենդիսի ուսանողները ։ Ավելի հստակ արդյունքներ ստանալու համար ուսանողների դեմքին գծեր էին նկարել։ Այնուհետև գիտնականը տարբեր ձևերով հույզեր է առաջացրել փորձարկվողների մոտ։ Ուսանողները լսում էին ջազ, հոտոտում ամոնիակ, դիպչում կենդանի դոդոշներին։ Հույզը դրսևորելու պահին Լենդիսը նրանց լուսանկարում էր։ Գիտափորձի ամենատհաճ մասը եզրափակիչն էր, երբ մասնակիցները պետք է կտրեին կենդանի առնետի գլուխը։ Մասնակիցներից շատերը համաձայնել են։ Հեղինակն ասել է, որ «Նրանք փորձում էին ամեն ինչ անել հնարավորինս արագ, բայց արդյունքում առնետի գլխատումը վերածվել է դժվարին ու երկար աշխատանքի»։
Ամփոփում
Կարինիի գիտափորձի արդյունքում ոչ մի օրինաչափություն չի հայտնաբերվել, սակայն հոգեբանները հաստատել են, որ մարդիկ հեշտությամբ ենթարկվում են հեղինակությանը և պատրաստ են անել այն, ինչ երբեք չէին անի իրենց ցանկությամբ ։
Քննադատություն
Գիտափորձը հանրության կողմից քննադատության է ենթարկվել կենդանիների նկատմամբ դաժան վերաբերմունքի պատճառով։ Գիտափորձը նպատակին չի հասել և համարվել է ձախողված։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սոցիալական գիտափորձեր Կատեգորիա:Հոգեբանական գիտափորձեր
Նահաջիր (լեռ)
Նահաջիր, լեռ Երնջակ և Նախճավան գավառների սահմանագոտում, Նահաջիր գյուղից 2-3 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Լեռնոտ ու ոչ այնքան բուսապատ լանջերով լեռ է և ծովի մակարդակից ունի 1807 մ բարձրություն։ Այս լեռան վրա է գտնվել մ.թ.ա 1-ին հազարամյակում կառուցված համանուն և բավականին ամրակուռ բերդը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ
Դավիթ Քալանթար
Դավիթ Քալանթար, հայ մանկավարժ, հոգեբան, գրող ։
Կենսագրություն և գործունեություն
Դավիթ Քալանթարը ծնվել է 1847 թվականին Ագուլիսում։ Ավարտել է Վիեննայի և Լայպցիգի համալսարանները՝ ձեռք բերելով հոգեբան-բնախոսի ու մանկավարժի մասնագիտությունները։
1870-80-ական թվականներին Թիֆլիսի Գևորգյան ճեմարանում դասավանդել է հոգեբանություն և այդտեղ մեծ աշխատանքներ է ծավալել գիտական մանկավարժության տարածման գործում։ Այստեղ ուսուցիչների համար հիմնել է մանկավարժական դասընթացներ ։
1888-90 թվականներին եղել է Տրապիզոնի Ազգային վարժարանի տեսուչ։ Կոստանդնուպոլսի մոտ գտնվող Բուրսա քաղաքում իր կնոջ՝ Թագուհի Մանիսալյանի հետ հիմնել է վեցդասյա սեփական դպրոց, որը գործել է մինչև 1910 թվական։ «Բյուզանդիոն» պարբերականում հրատարակել է մի շարք հոդվածներ մանկավարժության, հոգեբանության և այլ հարցերի մասին։ 1915 թվականին դեպքերի ժամանակ ձերբակալվել է իր ընտանիքի հետ։ Եռամսյա բանտարկությունից հետո ազատվում է միայն տիկին Քալանթարը, իսկ ինքը և միակ դուստրը՝ Վարդուհին դատապարտվում են ցմահ բանտարկության։ Երեք տարի Պոլսի բանտում անցկացնելուց հետո օտարազգի քաղաքական գործիչների օժանդակությամբ ազատվում է կալանավայրից 1918 թվականին և նույն տարվա օգոստոսին էլ մահանում է։
Թուրքական ոստիկանության խուզարկումներից փրկված Դավիթ Քալանթարի գրավոր ժառանգության մեջ կան բազմաթիվ գիտամանկավարժական հոդվածներ, մանկական երգարան, մանկավարժական վեպ և այլ գործեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Հայ հոգեբաններ
Անաստասիա Վոլոչկովա
Անաստասիա Վոլոչկովա (Анастасия Юрьевна Волочкова, ), ռուս բալետի պարուհի և հասարակական գործիչ։ Սերժ Լաֆարի անվան միջազգային մրցույթի դափնեկիր է, «Benois de la Danse»–ի (2002 թ.) և «Золотой лев»–ի (2009 թ.) մրցանակակիր
Կենսագրություն
Անաստասիան ծնվել է 1976 թվականի հունվարի 20–ին՝ Խորհրդային միության 1983 թվականի չեմպիոն, թեթև ատլետիկայի սպորտ դպրոցի մարզիչ Յուրի Ֆյոդորովիչի և Սանկտ–Պետերբուրգի էքսկուրսավար Թամարա Վլադիմիրովնայի ընտանիքում։ Ինչպես տեղեկացնում է Վոլոչկովան, հինգ տարեկանից նա երազում էր դառնալ բալետի պարուհի այն օրվանից, երբ մայրը տարավ դիտելու Մարդուկ-Ջարդուկը բալետը Մարինյան թատրոնում։
Եղել է Սանկտ Պետերբուրգի ռուսական բալետի ակադեմիայի շրջանավարտ, հայտնի մանկավարժ Նատալյա Դուդինսկոյի աշակերտուհի։ 1994 թվականին երկրորդ կուրսում սկսել է իր կարիերիան առաջատար բալետի պարուհի Մարինյան թատրոնում։ Կատարել է գլխավոր համարներ հետևյալ բալետներում՝ Ժիզել, Ռայմոնդա և «Հազարան Բլբուլ»։ 1988 թ-ին հրավեր է ստացել Վլադիր Վասիլեվնայի անվան Մեծ թատրոնում հանդես գալու և ներկայացրց Царевны-Лебедь բալետի պարը, նոր անվամբ այս պարը կոչվում է Կարապի լիճ։
Վենրայ
Վենրայ (Venray ), համայնք Նիդերլանդների Լիմբուրխ մարզում։ Տարածքը 145,7 կմ² է, բնակչությունը՝ 39.136 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.700 եվրո է։
Անաստասիա Վոլոչկովա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս պարուհիներ Կատեգորիա:«Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս բալերինաներ Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Վենրայ
Կատեգորիա:Լիմբուրխի համայնքներ
Նիդերֆինով
Նիդերֆինով (Niederfinow), կոմունա Գերմանիայում, գտնվում է Բրանդենբուրգում։
Մտնում է Բարնիմ համայնքի կազմի մեջ։ Ենթարկվում է Բրից-Կորինի ղեկավարմանը։ Բնակչությունը 632 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 13,29 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 60 172։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Շեպետովկա
Շեպետովկա (Шепетівка), քաղաք Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանում, շրջկենտրոն։
2012 թվականի տվյալներով Շեպետովկա քաղաքում բնակվում էր 43 501 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 40 կմ²։
Արաբական մշակույթ
Արաբական մշակույթը ընդգրկում է Արևմտյան Ասիայի և Հյուսիսային Աֆրիկայի արաբական երկրների (Մարոկկոյից մինչև Պարսից ծոց) մշակույթը։ Այդ երկրների լեզուն, գրականությունը, խոհանոցը, արվեստը, ճարտարապետությունը, երաժշտությունը, փիլիսոփայությունը և այլ ուղղություներ համաարաբական աշխարհի մշակութային ժառանգության անբաժանելի մասն են կազմում։
Միջնադարյան մշակույթը ձևավորվել է Արաբական խալիֆայությունում VII-X դարերում, արաբների և նրանց կողմից նվաճված Մերձավոր ու Միջին Արևելքի, Հյուսիսային Աֆրիկայի և Հարավարևմտյան Եվրոպայի ժողովուրդների մշակութային փոխազդեցության ընթացքում։ Գիտական գրականության մեջ «արաբական մշակույթ» տերմինը գործածվում է ինչպես բուն արաբական ժողովուրդների, այնպես էլ խալիֆայության մեջ մտնող այլ ժողովուրդների միջնադարյան արաբալեզու մշակույթն արտահայտելու համար։ Վերջին իմաստով այն երբեմն պայմանականորեն նույնացվում է «իսլամական մշակույթ» հասկացության հետ։ Արաբական մշակույթի ձևավորումը տեղի է ունեցել իսլամի երևան գալու (VI դարի առաջին կես) և խալիֆայության կազմավորման ժամանակաշրջանում։ Վաղ շրջանում արաբական մշակույթի ձևավորումը հիմնականում ընթացել է նվաճված ժողովուրդների մշակութային ժառանգությունը (հին հունական, հելլենիստական–հռոմեական, արամեական, իրանական և այլն) գաղափարական ու սոցիալ–քաղաքական նոր պայմաններում յուրացնելու, վերագնահատելու և ստեղծագործաբար զարգացնելու ուղղությամբ։ Արաբներն իրենք արաբական մշակույթին տվել են իսլամը (որի մեջ հետագայում ներթափանցեցին իրանական փիլիսոփայության տարրեր), արաբերեն լեզուն, բեդվինական պոեզիայի ավանդույթները։ VII-VIII դարերի կեսերին արաբական մշակույթի գլխավոր կենտրոններն էին Դամասկոսը՝ Ասորիքում, Մեքքան և Մեդինան՝ Արաբիայում, Բասրան՝ Իրաքում։ Աբբասյանների ժամանակ կենտրոնը դարձավ 762 թվականին հիմնադրված Բաղդադ քաղաքը։
Արաբական մշակույթը ծաղկման գագաթնակետին հասավ IX-X դարերում։ Նրա նվաճումները աշխարհագրական գիտելիքների, պատմագրության, փիլիսոփայության, մաթեմատիկայի, բժշկության և այլ բնագավառներում հարստացրին Արևելքի և Եվրոպայի շատ ժողովուրդների մշակույթը։ VIII-X դարերի արաբական մշակույթի նշանակությունը համաշխարհային մշակույթի պատմության մեջ որոշվում էր նրա ստեղծողների կողմից՝ աշխարհի և մարդու գիտական, կրոնա-փիլիսոփայական, գեղարվեստական ճանաչման նոր միջոցների հայտնագործումով։ Խալիֆայության կազմալուծմամբ (X դարի կես) նրա լավագույն ավանդույթներն իրենց հետագա զարգացումն ապրեցին Եգիպտոսում և Ասորիքում։ Ֆաթիմյանների (X-XII դարեը) և Այուբյանների (XII-XIII դարեր) ժամանակ Բաղդադը իր առաջնությունը զիջեց Կահիրեին։ X-XV դարերում ծաղկեց նաև արաբա–իսպանական մշակույթը Իսպանիայում (Կորդովա, Սևիլյա, Գրենադա)։ XVI դարում արաբական երկրները վերածվեցին Օսմանյան կայսրության նահանգների և արաբական մշակույթն անկում ապրեց մշակութային ցածր մակարդակի վրա գտնվող նվաճողների՝ թուրքերի իշխանության ներքո։ Նրա զարգացման նոր շրջանն սկսվում է XIX դարի առաջին կեսից։ Ազգային–ազատագրական շարժման սկզբնավորման, արաբական ինքնուրույն պետությունների առաջացման պայմաններում ժամանակակից արաբական մշակույթի ձևավորումը տեղի է ունենում արաբական յուրաքանչյուր երկրի շրջանակներում։
Ճշգրիտ և բնական գիտություններ
Սկզբում բնական գիտությունների զարգացման կենտրոնը խալիֆայությունում Ասորիքն էր (մասամբ՝ Հարավարևմտյան Իրանը)։ Այստեղ սկզբնավորվեցին անտիկ հեղինակների արաբերեն թարգմանություններն ու մեկնությունները, որոնց մի մասը փոխարինեց հետագայում անհետացած բնագրերին։ Օրինակ, Հերոնի «Մեխանիկան», Արքիմեդի շատ տրակտատներ և այլն հասել են մեզ միայն արաբերեն թարգմանությամբ։ Արաբների միջոցով Եվրոպա մուտք գործեցին տեխնիկայի այնպիսի նորույթներ, ինչպես թուղթը, վառոդը, թեք առագաստը, կողմնացույցը և այլն, որոնց մի մասը նրանք վերցրել էին Չինաստանից և Հնդկաստանից։ Թարգմանական գրականության, դրա մեկնությունների ստեղծմանը զուգընթաց սկսեց ձևավորվել շինարարության, հողաչափության և առևտրի կիրառական ու գործնական խնդիրների լուծման հետ սերտորեն կապված գիտական ուղղություն։ Բուռն թափով սկսեցին զարգանալ մաթեմատիկան և աստղագիտությունը։
Մաթեմատիկայի ձևավորման վրա հունականի հետ միաժամանակ մեծ ազդեցություն թողեցին նաև հնդկական գիտության նվաճումները (օրինակ, հաշվարկման տասնորդական դիրքային համակարգը՝ 0-ի կիրառմամբ)։ XV դ. ալ–Րաշին (Սամարղանդ) գործածեց տասնորդական կոտորակներ՝ նկարագրելով դրանց գործողությունների կանոնները։ Մեծ է ալ–Խորեզմիի (IX դ.) և պարսկ. ու տաջիկ․ բանաստեղծ ու գիտնական Օմար Խայամի (XI–XII դդ.) դերը հանրահաշվի, որպես ինքնուրույն գիտության, ձևավորման գործում։ Առաջինի տրակտատը պարունակում է քառակուսի հավասարումների դասակարգումը և դրանց լուծման հնարքները, երկրորդինը՝ խորանարդ հավասարումների տեսությունը և դասակարգումը։ Ալ–Մարվազիի, Աբու–լե–Վեֆաիի (X դ.), Նասրեդին Թուսիի (XIII դ.) և այլոց շնորհիվ ոլորտային և հարթ եռանկյունաչափությունը աստղագիտության օժանդակ բաժնից վերածվեց ինքնուրույն մաթ. գիտության։
Մեծ հաջողությունների հասավ աստղագիտությունը։ Սկզբում կատարվեցին Պտղոմեոսի և հնդկ. աստղագետների մի շարք աշխատանքների թարգմանություններ ու մեկնություններ։ Թարգմանական գործունեության կենտրոնը Բաղդադի «Իմաստության տունն էր» և նրան կից աստղադիտարանը։ Առաջնորդվելով երկնային մարմինների շարժումների մոդելավորման հունական մեթոդներով և հաշվարկման հնդկ. կանոններով՝ արաբ աստղագետները մշակեցին երկնոլորտում լուսատուի կոորդինատների որոշման եղանակներ, ինչպես նաև կիրառելի երեք կոորդինատային համակարգերից մեկից մյուսին անցնելու կանոններ։ Մեծ տարածում ստացան ոլորտային աստղագիտության աղյուսակների ու հաշվարկային կանոնների ժողովածուները։ Արաբական աստղագետներն զգալի ճշգրտությամբ չափեցին Խավարածրի թեքությունը հասարակածի նկատմամբ։ Երկրագնդի չափերի որոշման համար կատարվեց միջօրեականի աստիճանային չափում (IX դ.)։ Դիտումների և հաշվումների համար ստեղծվեցին աստղագիտական և գեոդեզիական գործիքներ։ Հատկապես մեծ տարածում գտան արմիլյար սֆերաները, կվադրանտները և աստրոլաբները։ X դ. աստրոլաբներից մեկը գտնվել է Հայաստանում և պահպանվում է Էջմիածնի Մայր Աթոռի թանգարանում։ Հայերեն և արաբերեն մակագրություններով երկու աստրոլաբներ (IX–X դդ.) պահպանվում են Օքսֆորդի գիտական պատմական թանգարանում։ Ընդ որում, նրանցից մեկի վրայի հայերեն գրությունը արաբերենի թարգմանությունը չէ և ավելի մեծ նյութ է պարունակում, քան արաբերենը։
Մեխանիկայի ասպարեզի աշխատանքներն սկսվեցին Արիստոտելի աշխատությունների թարգմանությամբ և մեկնություններով։ Շարունակվեց անտիկ մեխանիկայի թողած ժառանգության մշակումը։ Ֆիզիկայի, մասնավորապես՝ մթնոլորտի ֆիզիկայի ու գեոֆիզիկայի մասին տեղեկություններ կան Աբու Ալի Իբն-սինայի և Բիրունիի աշխատություններում։ Իբն ալ–Խայսամի «Օպտիկա»–ն լայնորեն հայտնի էր Արևմտյան Եվրոպայում։
Զգալի զարգացում ապրեցին նաև քիմիան (տես Ալքիմիա) և կենսաբանությունը։ Արաբները մեծ հաջողությունների էին հասել նաև բժշկագիտության բնագավառում։ Միջնադարյան Արևելքի նշանավոր գիտնական ար–Ռազիի (864–925) «Բժշկագիտության համապարփակ գիրք» աշխատությունը արաբ. բժշկական հանրագիտարան էր։ Հայտնի են նաև Ալի իբն–Արբասի (մահ. 944) մահճաբուժական (կլինիկական) ուշագրավ նկարագրությունները, Աբու Ալի իբն–Սինայի (980–1037) «Կանոն բժշկության» և Իբն Ռուշդի «ժողովածու» բժշկագիտական ծավալուն աշխատությունները։ Արաբական բժշկագիտությունը ազդեցություն է ունեցել հայ բժիշկներ Մխիթար Հերացու, Ամիրդովլաթ Ամասիացու, Ասար Սեբաստացու, Գրիգորիսի և այլոց վրա։
Փիլիսոփայությունը։ Սկզբնական շրջանում արաբ. փիլիսոփայությունը հանդես է եկել որպես մահմեդական աստվածաբանական մետաֆիզիկա՝ կազմելով իսլամի փիլիսոփայական հիմքը։ Հետագայում հնդկական, հունական և սիրիական փիլ. ագդեցության տակ ձևավորվել են իդեալիստական և մատերիալիստական ուղղություն ունեցող հոսանքները։
Գոյություն ունեցող մահմեդական աստվածաբանական մետաֆիզիկային՝ քալամին, հակադրվեցին մութազիլիտները՝ առաջին մահմեդական մտածողները, որոնք ուսումնասիրեցին հունական անտիկ փիլիսոփայությունը։ Ժխտելով աստծո էությունը լրացնող դրական ատրիբուտները՝ մասնավորապես խոսքի ատրիբուտը, մութազիլիտները ժխտում էին Ղուրանի հարատևության վերաբերյալ պատկերացումը։ Մութազիլիտները գտնում էին, որ մարդը բանականությամբ է ճանաչում տիեզերքը և աստծուն, որ արարիչն անընդունակ է փոխելու իրերի բնական կարգը։ Նրանք հենվում էին ժամանակի բնական և ճշգրիտ գիտությունների արդյունքների, մասնավորապես ատոմիստական ուսմունքի վրա։ IX դարից Բաղդադում սկսեց ձևավորվել արաբական արիստոտելականությունը և նեոպլատոնիզմը։ Արաբ․ փիլիսոփայության հետագա զարգացման վրա զգալի ազդեցություն է թողել սուֆիզմը, որը կրոնական ռեակցիայի արտահայտությունն էր։ Այդ կրոնամիստիկական հոսանքը սկզբնական շրջանում արտահայտում էր աշխատավորների պասսիվ բողոքը ընդդեմ ֆեոդալական կարգերի և հոգևորականության։ Նրա հիմքում ընկած էին ասկետության, հայեցողական ինքնախորասուզման և ակտիվ հասարակական կյանքից հրաժարվելու գաղափարները։ Սուֆիզմի փիլ. սկզբունքներում իր յուրահատուկ արտահայտությունը գտավ նեոպլատոնիզմը։ Այդ հոսանքի ականավոր ներկայացուցիչներն էին ալ–Ղազալին (1059–1111) և Իբն ալ–Արաբին (1165–1240)։
Արաբ․ փիլիսոփայության զարգացման համար շրջադարձային կետ էր Արիստոտելի փիլ. ժառանգության յուրացումը, որի արաբ․ թարգմանությունները և մեկնաբանությունները հնարավորություն ստեղծեցին աթեիստական և նույնիսկ մատերիալիստական ըմբռնումների համար։ Արաբ. պերիպաթետիկության հիմնադիր ալ-Քինդին (մոտ 800–879) առաջինը շարադրեց Արիստոտելի հիմնական աշխատությունների բովանդակությունը։ Արաբ․ արիստոտելականությունը հատկապես ընդգծում էր կոնկրետ գիտությունների և բնագիտության նշանակությունը, պաշտպանում աշխարհի հավիտենականության գաղափարը, գտնում, որ աշխարհը չի ստեղծվել ոչնչից և հավերժ է ինչպես աստված։ Սակայն պերիպաթետները չհրաժարվեցին կրոնական դոգմաներից և ձգտում էին իրենց գաղափարները համատեղել իսլամի հավատալիքների հետ, հնարավոր էին համարում կրոնի և նրանից հարաբերականորեն անկախ փիլիսոփայության ինքնուրույն գոյությունը։ Արաբ․ գիտության և փիլիսոփայության մշակման ու զարգացման գործում մեծ դեր են խաղացել Աբու Ալի իբն–Սինան (Ավիցեննա) և ալ-Ֆարաբին։ Արաբ․ առաջադեմ մտածողների շարքում առանձնակի տեղ է գրավում բանաստեղծ–փիլիսոփա Աբուլ–լ–Ալա–ալ–Մաարին։
XII դարից արաբ. փիլ. մտքի կենտրոնը տեղափոխվում է արևմտյան մահմեդական աշխարհ՝ Իսպանիա։ Արաբ. Արևմուտքի փիլիսոփայության հիմնադիրն է համարվում բժիշկ–մաթեմատիկոս և փիլիսոփա Իբն Բաջան (XII դ.), ըստ որի, բարձրագույն իմացությունը իրականացվում է բանականության միջոցով, և հասարակության կատարելագործման միակ ուղին մարդու հոգեկան ինքնակատարելագործումն է։ Ամբողջ միջնադարյան արաբ․ փիլիսոփայությունը իր բարձրակետին հասավ Իբն Ռուշդի (Ավեռոես, XII դ.) ուսմունքում։ Նշանավոր մտածող էր նաև Իբն Խալդունը, որը իրավամբ համարվում է պատմության փիլիսոփայության հիմնադիրներից մեկը։
Միջնադարյան արաբ․ փիլիսոփայությունը նոր պայմաններում պաշտպանեց և զարգացրեց հունական փիլ. մշակույթը, ձևավորեց ճշմարտության երկվության սկզբունքը՝ հնարավորություն ստեղծելով գիտության և փիլիսոփայության հարաբերականորեն ազատ զարգացման համար։ Արաբ․ սկեպտիցիզմը քննադատության ենթարկեց կրոնը և իդեալիզմը՝ հող նախապատրաստելով աթեիստական և մատերիալիստական հայացքների ձևավորման, նոմինալիզմի սաղմնավորման համար։ Արաբ․ փիլիսոփայությունը, միաժամանակ, հանդիսացավ եվրոպական Վերածննդի գաղափարական ակունքներից մեկը։
Հայ և արաբ․ միջնադարյան փիլիսոփայություններն ունեն ընդհանուր գծեր, որոնք նկատելի են հայկական և արաբական արիստոտելականի մեջ, հատկապես Արիստոտելի տրամաբանական և իմացաբանական ուսմունքի մեկնաբանման մեջ։ X–XIV դդ. հայ բնափիլիսոփայական միտքը զգալիորեն կրել է արաբ․ գիտության ազդեցությունը։ Այս տեսակետից հատկապես հատկանշական են Մխիթար Հերացու «Ջերմանց մխիթարություն» և Հովհաննես Երզնկացու «Ի տաճկաց իմաստասիրաց գրոց քաղեալ բանք» աշխատությունները, որտեղ շարադրվել և մեկնաբանվել են արաբ փիլիսոփաների և բժշկագետների որոշ հայացքներ։ Ընդհանուր գծեր նշմարվում են նաև Գրիգոր Մագիստրոսի, Գրիգոր Նարեկացու հայացքների և արաբական փիլիսոփայական հոսանքների միջև։
*
Սենտ Անդիոլ
Սենտ Անդիոլ (Saint-Andiol), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում ։
Բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում է 3298 մարդ, բնակչության խտությունը` 206.00 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 600 կմ հարավ, Մարսել քաղաքից` 70 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 2035 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1492-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 543։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,3 %։ 1492 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 1271 անձ (691 տղամարդ և 580 կին)։ Գործազուրկ են եղել 221 անձ (99 տղամարդ և 122 կին)։ 543 անաշխատունակներից 180-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 170-ը` թոշակառուներ, իսկ 193-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Աստերոիդների ցանկ (1-100)
- * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (101-200)
Նորաշեն (լեռ)
Նորաշեն, լեռ է Երնջակ գավառում, համանուն գյուղի արևմտյան կողմում։ Սակավ բուսականությամբ և ծովի մակարդակից 1587 մ բարձրություն ունեցող լեռ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ
Պոբոիշչե (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)
Պոբոիշչե (Побоище), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Իսրայելի հյուսիսային ռազմական շրջան
Հրամանատարներ
*
Խաչամելիք
Խաչամելիք, Խաչամելիք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում, Խամուր լեռան ստորոտին։ Գտնվում է Խնուս քաղաքից հարավ, Խամուր լեռնան լանջին, Խամուր և Զեռնակ բերդերի մոտերքում։
Գյուղի անվանումը ստուգաբանվում է որպես «մելիք Աղա-ջան» կամ «մեիլք Խաչան»։ Ենթադրում են, որ պարսկական տիրապետության շրջանում (XVI դար) գյուղում ապրել է հայ մելիք Աղաջանը (կամ Խաչանը), որի անունով էլ կոչվել է գյուղը։
Բնակիչները զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և որսորդությամբ։ Խաչամելիքն ուներ քարակերտ եկեղեցի։ Գյուղի մոտ է գտնվում խնուսցիներին քաջ ծանոթ բնական «ժաժան քար» կոչված շարժվող քարը։ Գյուղից դեպի աղի հանքեր տանող ճանապարհին կար սպտիակ սրբատաշ քարից եպիսկոպոսի պատկերով խաչարձան։
Գյուղն ուներ Ներսիսյան վարժարան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ֆուենսանտա դե Մարտոս
Ֆուենսանտա դե Մարտոս (Fuensanta de Martos), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Խաեն պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մեծ Խաեն շրջանում։ Տարածքը կազմում է 53.32 կմ2։ Բնակչությունը՝ 3267 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 36 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Խաեն պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Պրոֆեսորական անկյուն
Պրոֆեսորական անկյուն (Профессорский уголок, նախկինում կոչվել է Չոլմեկչի-Ֆիդե-Կորա, ապա՝ Տեռնակ, 19-րդ դարի վերջից՝ Պրոֆեսորական անկյուն, 1920 թվականից՝ Բանվորական անկյուն, այնուհետև՝ կրկին Ternak, 1948 - 2001 թվականներին՝ կրկին Բանվորական անկյուն), Ղրիմի Ալուշտա քաղաքի արևմտյան մասը, որը հայտնվել է 19-րդ դարի կեսերին։
Պրոֆեսորական անկյունում գտնվում են պանսիոնատներ և ամառանոցներ, իսկ ափը հրաշալի լողափ է։ Պրոֆեսորական անկյան տարածքով Ալուշտայից Կաստել անցնում է բարեկարգ լողափերով առափ, իսկ լանջերով՝ մայրուղի։
Նախախորհրդային շրջանում Ալուշտայի և Պրոֆեսորական անկյան միջև գործում էր սեզոնային ձիաքարշ 10 կոպեկ ուղեվարձով։ Այժմ Ալուշտայի կենտրոնից Պրոֆեսորական անկյուն առափով կարելի է հասնել ոտքով, ինչպես նաև երթուղայիններով (թիվ 2, 34, 37) և թիվ 2 տրոլեյբուսով։
Բալչիկլի
Բալչիկլի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Պրոֆեսորական անկյուն
Պատմություն
Բանվորական անկյան հետ կապված է ռուս գրող Սերգեյ Սերգեև-Ցենսկու կյանքը։ 1944 թվականին Ալուշտայի քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեն գրողին ժամանակավորապես հատկացրել է 1941 թվականին մահացած ճարտարապետության ակադեմիկոս Ալեքսեյ Բեկետովի առանձնատունը։ Այնտեղ ապրելով ավելի քան երկու տարի՝ Սերգեյ Սերգեև-Ցենսկին ավարտել է իր «Թնդանոթները խոսեցին» վեպը, գրել է «Իմ ծանոթությունը Ի. Ե. Ռեպինի հետ» հուշագրությունը։ Այդ շենքի պատին փակցված է հուշատախտակ ։
Իբրաևո (գյուղ, Աուրգազինսկի շրջան)
Իբրաևո (Ибраево, Ибрай), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 49 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ամերիկյան կարապ
Ամերիկյան կարապ կամ ամերիկյան տունդրային կարապ (Cygnus columbianus) ոչ մեծ կարապ, տարածված է Հյուսիսային կիսագնդի տունդրա գոտում։ Որոշ թռչնաբաններ կարծիքով այս տեսակը նմանեցվում է փոքր կարապ (ենթատեսակ C. c. bewickii) տեսակին, որն ապրում է մերձարկտիկայում, առանձին տեսակով, սակայն, գիտնականների մեծ մասը դեռ հավատում է, որ սա տունդրային կարապի երկու ենթատեսակներից մեկն է ։ Երբեմն Թայմիր թերակղզուց արևելք ապրող ռուսական պոպուլյացիան մեկուսացված է C. c. jankowskii  ենթատեսակի մեջ ։
Բնութագիր
Տունդրային կարապը հյուսիսային կիսագնդում ապրող բոլոր կարապներից ամենափոքրն է` դրա երկարությունը 115-146 սմ է, թևերի բացը՝ 170-195 սմ, իսկ քաշը՝ 4-9,5 կգ ։ Ենթատեսակներ  C. c. bewickii-ն արտաքին նմանություն ունի Եվրասիական ճչան կարապի հետ (Cygnus cygnus), սակայն, համեմատած դրան, այն նկատելիորեն ավելի փոքր է, ունի ավելի կարճ պարանոց և գլխի ավելի կլորացված ձև։ Ի տարբերություն ճչան կարապների, որոնց կտուցի մեջ գերակշռում է դեղին գույնը, առանձին տեսակների կտուցի գույնի մեջ գերակշռում է սևը։
Տարածվածություն
Թռչունների այս տեսակը տարածված է Հյուսիսային Ամերիկայի տունդրաներում և անտառային տունդրաներում՝ Ալյասկայից մինչև Բաֆֆինի ծով։ Այն բնակություն է հաստատում ամենահեռավոր և անհասանելի վայրերում։ Այս կարապները ձմեռում են Հյուսիսային Ամերիկայի Խաղաղ օվկիանոսի ափի ողջ երկայնքով դեպի Կալիֆոռնիան և Ատլանտյան օվկիանոսից մինչև Ֆլորիդա։ Այն հանդիպում է Ռուսաստանում՝ Անադիրում, Կոմանդորյան կղզիներ և Չուկոտկայում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սագանմաններ Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թռչունների ցեղեր Կատեգորիա:Կարապներ Կատեգորիա:Ասիայի թռչուններ Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի թռչուններ Կատեգորիա:Չվտանգված տեսակներ
Պալացագո
Պալացագո (Palazzago), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Բնակչության թիվը կազմում է 3610 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 278 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 13 կմ2 տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25030։ Հեռախոսի կոդ՝ 035։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ստեֆեն Հագեն
Ստեֆեն Հագեն (Steffen Hagen, ), նորվեգացի ֆուտբոլիստ, «Օդդ» նորվեգական ֆուտբոլային ակումբի և Նորվեգիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի պաշտպան ։