cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալեքսանդր Բելյաև (աստվածաբան)
Կենսագրություն
Ծնվել է 1852 թվականի հուլիսի 23-ին Ռուսական կայսրության Ռանենբուրգ քաղաքում, մահացել է 1919 թվականի հոկտեմբերի 29-ին՝ 67 տարեկանում։
Սովորել է Մոսկվայի հոգևոր ակադեմիայում, 1876 թվականին արժանացել է Մոսկվայի հոգևոր ակադեմիայի դոցենտի կոչմանը։
1880 թվականի արժանացել է աստվածաբանության դոկտորի կոչման՝ իր «Աստվածային սեր» աշխատության համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս աստվածաբաններ
Զիհնի Միհրան էֆենդի
Զիհնի Միհրան էֆենդի, հայ բժիշկ։
Կենսագրություն
Զիհնի Միհրան էֆենդին ծնվել է Կ. Պոլ­սում։ Դեղագործական կրթություն է ստացել և դեղագործ աշխատել։ 1914 թվականի Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազ­մի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Կարինում դեղագործ ծառայել՝ լեյտենանտի աստիճանով։
Մահացել է 1915 թվականի փետր­վա­րի 27 (մարտի 12)-ին, ժան­տախ­տից։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:1915 մահեր Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Մեծ Բրուսենկա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Արյունոտ կիրակի (1969)
Արյունոտ կիրակի (Kanlı Pazar), ԱՄՆ-ի նավատորմի ժամանման դեմ բողոքի գագաթնակետը և 1969 թվականի փետրվարի 16-ին Ստամբուլի բնակիչների ցույցի դեմ ծայրահեղ աջ զինյալների հարձակումը։
Պատմություն
1960 թվականի պետական հեղաշրջումը, որը թույլ է տվել իշխանության գալ մի խումբ զինվորական սպաների, դժգոհություն է առաջացրել Թուրքիայի բնակչության շրջանում ։ Արհմիութենական շարժման ճնշումն ու տարածաշրջանում ԱՄՆ քաղաքականությանը ենթարկվելը հակակառավարական ու հակաամերիկյան տրամադրություններ են առաջացրել աշխատանքային ու երիտասարդական միջավայրում։ 1960-ականների երկրորդ կեսին այդ տրամադրությունները սկսեցին տարածվել ամերիկյան քաղաքականության դեմ բաց բողոքի ակցիաների մեջ ։
ԱՄՆ-ի 6-րդ նավատորմի ժամանումը Թուրքիա առաջացրել է զանգվածային բողոքներ, այդ թվում՝ Ստամբուլի բնակիչների երեսունհազարանոց ցույցը, որը շարժվել է դեպի Թաքսիմ հրապարակ։ Մի քանի հազար ցուցարարներին հաջողվել է ճեղքել ոստիկանական պատնեշները, սակայն ճեղքվածների վրա անմիջապես հարձակվել է ծայրահեղ աջակողմյան զինյալների մի մեծ խումբ, որոնք զինված են սառը զենքով ։ Բախման ժամանակ սպանվել են երկու ցուցարարներ՝ Ալի Թուրգութն ու Դուրան Էրդողանը ։ Ավելի ուշ հետազոտող Ֆերոզ Ահմադը արյունալի կիրակի տեղի ունեցած իրադարձությունները բնորոշել է որպես կազմակերպված ֆաշիստական բռնության օրինակ ։
Աջերի և ձախերի բախումները Թուրքիայում հաճախակի են եղել 1960-1970-ական թվականներին ։ Նման հարձակումների բազմիցս ենթարկվել են ձախ, կանացի, արհմիութենական և աշխատանքային կազմակերպություններն ու հրատարակությունները։ Ծայրահեղ աջակողմյան բռնությունների ևս մեկ գագաթնակետ է դարձել 1977 թվականին Թաքսիմ հրապարակում տեղի ունեցած սպանդը, որը համարվում է Թուրքիայում երկրորդ արյունալի կիրակի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ստամբուլի պատմություն
Սպիտակաճակատ սագ
Սպիտակաճակատ սագ, բադերի ընտանիքին պատկանող ջրլող թռչուն։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կրմիր գրքում։
Սպիտակաճակատ սագը տարածված է Սառուցյալ օվկիանոսի կղզիներում, ափերի տունդրայում՝ Սպիտակ ծովից մինչև Չուկոտկա ընկած տարածքներում, ինչպես նաև Հյուսիսային Ամերիկայի տունդրայում, Գրենլանդիայում և Իսլանդիայում։ Եվրոպայի Սպիտակաճակատ սագերը ձմեռում են Միջերկրական, Սև, Կասպից ծովերի ափերում, երբեմն թռչում են նաև Միջին Ասիա և Հեռավոր Արևելքի երկրներ։
Տարածվածություն
Տարածված է Սառուցյալ օվկիանոսի կղզիներում, ափերի տունդրայում՝ Սպիտակ ծովից մինչև Չուկոտկա, Հյուսիսային Ամերիկայի տունդրայում, Գրելանդիաում և Իսպանիայում։ Ձմեռում է Եվրոպայում և Ասիայում։ Գարնանային և աշնանային չուի ընթացքում հանդիպում է Սևանա և Արփի լճերում և Արաքսի հովտում (նաև ձմռանը, բայց ոչ ամեն տարի) ։
Էկոլոգիա
Բնադրման շրջանում նախընտրում է թփուտային տունդրայի գետերով և լճերով հարուստ վայրերը, ձմռանը՝ դաշտերը, տափաստանները և ջրավազանների ափերը։ Բնադրում է խոտաբույսերով պատված թմբիկներին, որոշ դեպքում՝ հողի և ավազի վրա։ Բնի փոսիկը պատում է նախորդ տարվա չորացած խոտաբույսերով, որի վրա առատորեն փռում են աղվափետուրները։ 70-81 մմ, սպիտակավուն ձվերը 5-7 հատ են։ Թխսումը տևում է 26-28 օր։ Ծնողները ակտիվ ձևով խնամում են ձվից դուրս եկած ձագերին ։
Պահպանություն
Չվող, բնադրող, ձմեռող, քիչ տարածված, հազվագյուտ տեսակ է, որն ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում ընդգրկված է քիչ մտահոգ կարգավիճակով և գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Վտանգման հիմնական գործոններից են Սևանա լճի ավազանում և Արաքսի հովտում անհանգստացման գործոնը և որսորդությունը։
Պապանվում է «Սևան» և «Արփի լիճ» ազգային պարկում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թռչուններ Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Ջրլող թռչուններ
Դժոխքից դժոխք
Դժոխքից դժոխք (Из ада в ад, З пекла ў пекла, Von Hölle zu Hölle), ռուս-բելառուսա-գերմանական գեղարվեստական ֆիլմ՝ նկարահանված 1996 թվականին ռեժիսոր Դմիտրի Աստրախանի կողմից ։ Բելառուսի կողմից ֆիլմը առաջադրվել է որպես «Օսկարի» 69-րդ մրցանակաբաշխության ներկայացման թեկնածու «Օտարալեզու լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում, սակայն չի ընտրվել ։
Սյուժե
Ֆիլմում ներկայացվում է երկու երիտասարդ ընտանիքների պատմությունը, որոնցից մեկը հրեաներ են, մյուսը՝ լեհեր։ Լեհերի ընտանիքը երեխա չունի, իսկ հրեաներն ունեն մեկ դուստր։ Երբ գերմանացիները հրեաներին ուղարկում են համակենտրոնացման ճամբարներ, լեհերի ընտանիքը թաքցնում է նրանց դստերը։
Պատերազմի ավարտից հետո աղջկա ծնողներն անսպասելիորեն վերադառնում են։ Հայրը, որին հաջողվել էր փախչել մահվան ճամբարից, կռվել էր պարտիզանական ջոկատի կազմում և այժմ նշանակվում է քաղաքի ոստիկանության ղեկավար։ Հրեաների նախկին տները զբաղեցվել են լեհերի կողմից, աղջիկը համոզված է, որ ինքը լեհ է և չի ընդունում իր իսկական ծնողներին։ Միևնույն ժամանակ լեհերի վերաբերմունքը մահվանից փրկված ու վերադարձած քիչ թվով հրաների նկատմամբ ծայրահեղ բացասական է և վերաճում է կոտորածի։
Ստեղծման պատմություն
Ֆիլմը նկարահանվել է իրական դեպքերի հիման վրա, որ տեղի են ունեցել Լեհաստանի Կելցե քաղաքում 1946 թվականի հուլիսի 4-ին։ Ֆիլմի գաղափարն ու վերնագիրն առաջարկել է կինոպրոդյուսեր Արթուր Բրաուները, որը մասնակցել է ավելի քան 200 ֆիլմի ստեղծման (այդ թվում է նաև «Եվրոպա, Եվրոպա» ֆիլմը) ։
Zman.com կայքին տված հարցազրույցում ռեժիսոր Դմիտրի Աստրախանը պատմել է, որ Բրաուների առաջարկած՝ լեհ սցենարիստի սյուժեի հիմնական գաղափարն այն էր, որ կոտորածի հրահրողը եղել է ԽՍՀՄ Պետական անվտանգության կոմիտեն։ Դմիտրի Աստրախանն այդ սյուժեն համարել է պարզունակ և մշակել այն։ Նա ասել է, որ իր համար «կարևոր է ցույց տալ թշնամության «մեխանիկան», այն, թե ինչպես են սովորական մարդիկ մի ակնթարթում վերածվում գազանների»։ Նա չի իդեալականացնում հրեաներին, բայց կարծում է, թե ոչ մի հակասություն չի կարող պատճառ դառնալ կոտորածների կամ զանգվածային սպանությունների համար ։
Մրցանակներ և անվանակարգեր
Ֆիլմը ներկայացվել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի և արժանացել «Կինոտավր» փառատոնի մրցանակի «Տղամարդու լավագույն դերակատարման համար» անվանակարգում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բելառուսական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:«Բելառուսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:1990-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հոլոքոստի մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1940-ականներին
Պոջո Պիչենցե
Պոջո Պիչենցե (Poggio Picenze), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզի Լ'Աքվիլա գավառում ։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ նահատակ Ֆելիքսը։ Տոնը նշվում է հունիսի 18-ին։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Can't Pretend
Can't Pretend, բրիտանացի երգիչ և երգահան Թոմ Օդելի թողարկած առաջին սինգլը, իր դեբյուտային ալբոմից՝ Long Way Down (2013)։ Երգը Մեծ Բրիտանիայում հրապարակվել է 2013 թվականի մարտի 6–ին։ Այն եղել է The Newsroom–ի երկրորդ մասի թրեյլերը։ Հայտնի է նաև The Blacklist–ի Milton Bobbit դրվագում և The 100–ի Earth Skills դրվագում։
Կենդանի կատարումներ
2013 թվականի փետրվարի 23–ին The Jonathan Ross Show շոուի ժամանակ է կատարվել ։
Աղյուսակներում
{| |
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրիտանական երգեր Կատեգորիա:2013 երգեր
Տոմաշկա (գետ)
Տոմաշկա (Томашка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուֆտյուգա գետի ձախ ափում՝ 68 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 17 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ֆրանչեսկո Բորրոմինի
Ֆրանչեսկո Բորրոմինի, մականունը՝ Ֆրանչեսկո Կաստելլի (Francesco Borromini, ), իտալացի ճարտարապետ։ Ծնվել է ներկայիս Տիչինո քաղաքի մոտ ։ Իր ժամանակակիցների՝ Լորենցո Բերնինիի և Պիետրո դա Կորտոնայի հետ նշանակալի դեր է ունեցել հռոմեական բարոկկո ճարտարապետության առաջացման գործում։
Լինելով Միքելանջելոյի ճարտարապետության և Անտիկ դարաշրջանից մնացած ավերակների եռանդուն ուսումնասիրողը՝ զարգացրել է ինչ-որ կերպ յուրօրինակ, բայց հնարամիտ և հատկանշական ճարտարապետություն։ Իր կառույցներում հմտորեն համադրել է դասական ճարտարապետական ձևերը, երկրաչափական սկզբունքներն ու խորհրդանշական նշանակությունը։ Նա կարծես ունեցել է կառույցների ձայնային պատկերացում, ինչը, թերևս չի երևում  Բերնինիի և Կորտոնայի մոտ։ Միգուցե դա այն պատճառով է, որ նրանք առավելապես կրթվել են արվեստի այլ բնագավառներում։ Նրա նկարները նույնպես տարբերակելի են։ Նա հավանաբար եղել է ինքնուս գիտնական և մինչև իր կյանքի վերջը հավաքել է հսկայական գրադարան։
Նրա բնավորության պատճառով ունեցել է լարված կարիերա։ Ի տարբերություն Բերնինիի, որը հեշտությամբ ընդունեց «պալատական հիանալի թիկնոցը», Բորրոմինին եղել է և՛ մելանխոլիկ, և՛ տաքարյուն, ինչի արդյունքում ունեցել է սահմանափակ, որոշակի աշխատանք, իսկ կյանքը ավարտվել է ինքնասպանությամբ։
Առանձնահատուկ լնելու պատճառով նրա աշխատանքների հետագա ազդեցությունը լայն տարածում չի գտել, չնայած Կամիլլո-Գուարնիի գործերում այն ակնկայտ է, և Բերնինիի և Կորտոնայի ճարտարապետության հետ միաձուլված հանդիպում է Հյուսիսային Եվրոպայի բարոկկո ճարտարապետության մեջ ։ Ավելի ուշ բարոկկոյի քննադատները, ինչպիսին են Ֆրանչեսկո Միլիզիան և անգլիացի ճարտարապետ Սըր Ջոն Սոունը, Բորրոմինիի աշխատանքների խիստ քննադատողներն են եղել։ 19-րդ դարի վերջից սկսած կրկին աճել է հետաքրքրությունը նրա նկատմամբ, իսկ նրա ճարտարապետությունը արժևորվել իր հնարագիտության համար։
Վաղ կյանք և առաջին աշխատանքներ
Բորրոմինին ծնվել է Բիսսոնում, Լուգանոյի մոտ՝ ներկայիս Տիչինոյի մոտ։ Նա եղել է քարտաշ-որմնադիրի որդի, և իր կարիերան ևս սկսել է որպես որմնադիր։ Հետո մեկնում է Միլան, որպեսզի սովորի և զբաղվի իր արհեստով ։ 1619 թվականին տեղափոխվում է Հռոմ և սկսում աշխատել իր հեռավոր բարեկամ Կառլո Մադերնայի հետ Սուրբ Պետրոսի տաճարի և ապա նաև Պալացցո Բարբերինիի վրա։ 1629 թվականին մահանում է Մադերնան, և Բորրոմինին ու Պիետրո դա Կորտոնան շարունակում են աշխատել պալատում Բերնինիի գլխավորությամբ։ Հռոմ տեղափոխվելուն պես Ֆրանչեսկոն իր Կաստելլի ազգանունը փոխարինում է Բորրոմինիիով, որը նրա մոր տոհմական ազգանունն էր, և միգուցե նաև կարդինալ Սբ․ Կառլո Բորրոմեոյի պատճառով ։
Սան Կառլո ալե Քուարտրո Ֆոնտանե (Սան Կառլինո)
1634 թվականին Բորրոմինին ստացավ իր առաջին գլխավոր պատվերը՝ ձևավորել Սան Կառլո ալե Քուատրո Ֆոնտանե եկեղեցին (նաև հայտնի է որպես Սան Կառլինո)։ Եկեղեցին կառուցվում էր Հռոմի Կվիրինալ բլրի վրա՝ իսպանական Տրինիտարյան միաբանության համար։ Առաջինն ավարտվեց վանական շենքի ու մենաստանի կառուցումը, որից հետո ձեռնարկվեց եկեղեցին։ Շինարարությունը տևեց 1638-1641 թվականը, և 1646 թվականին այն նվիրվեց կարդինալ Սան Կառլո Բորրոմեոյին։ Եկեղեցին համարվում է հռոմեական բարոկկո ճարտարապետության առանձնահատուկ գլուխգործոց։ Սան Կառլինոն համեմատաբար փոքր է, և համարվում է, որ ողջ շինությունը կարող է «տեղավորվել» Սուրբ Պետրոսի տաճարի գմբեթի մեջ  ։
Եկեղեցու տեղը այնքան էլ հեշտ չէր։ Այն գտնվում էր անկյունային դիրքում, և տարածքը սահմանափակ էր։ Բորրոմինին տեղակայում է եկեղեցին երկու հատվող ճանապարհների անկյունում։
Եկեղեցու հատակագիծը Բորրոմինին կազմում է երկրաչափական լուծումներով, որի արդյունքում ինտերիերի ստորին պատերը միահյուսված են դեպի ներս և դուրս՝ մասամբ խաչաձև, մասամբ էլ՝ օվալաձև, և դրանք բոլորն ամբողջանում են մեկ ընդհանուր գմբեթի տակ ։
Սանտ Իվո ալլա Սապիենցա եկեղեցի
1640-1650 թվականներին նա աշխատում էր Սանտ Իվո ալլա Սապիենցա եկեղեցու և նրա բակի ձևավորման վրա։ Եկեղեցին գտնվում էր Լա Սապիենցա համալսարանին կից։ Այն կառուցվել էր Ջակոմո դելա Պորտայի կառուցած երկար բակի վերջում։ Գմբեթը և զանգակատունը յուրահատուկ են, որոնցում արտացոլվում է Բորրոմինիի առանձնահատուկ ոճը, ինչով նա էապես տարբերվում էր իր ժամանակակիցներից։ Ներսում նավն ուներ անսովոր կենտրոնացված պլան, որը շրջափակված էր ուռուցիկ և ներս ընկած քիվերով, որոնք ընդհանրանում էին մի գմբեթով։ Կառույցն իրենից ներկայացնում է երկրաչափական վեցանկյուն։
Սանտ Անյեզե ին Ագոնե
Բորրոմինին մեկն էր այն մի քանի ճարտարապետներից, որոնք ընդգրկված էին Սանտ Անյեզե ին Ագոնե եկեղեցու կառուցման մեջ։ Եկեղեցին վերանորոգելու որոշումը Իննոկենտիոս X Պապի ծրագրի մի մասն էր, որն ուզում էր ընդլայնել Պիացցա Նավոնան, որի դիմաց գտնվում էր իր ընտանեկան պալատը՝ Պալացցո Պամֆիլին։ Առաջին նախագիծը՝ հունական խաչով հատակագծով եկեղեցի, արվել էր Ջիրոլամո Ռայնալդիի և նրա որդի Կառլո Ռայնալդիի կողմից։ Հիմքը և առաջին պատերը կառուցվում էին, երբ Ռայնալդիներին քննադատեցին ձևավորման համար, և շինարարությունը հանձնարարվեց Ֆրանչեսկո Բորրոմինիին ։
Վերջինս սկսեց ավելի հնարագետ մոտեցում ցուցաբերել ճակատամասի վերաբերյալ, որը ընդլայնվեց՝ ներառելով Պալացցո Պամֆիլիի հարակից մասերը և տեղ բացվեց երկու զանգակատների համար ։ Ճակատամասի կառուցումը շարունակվեց մինչև քիվերը, իսկ գմբեթը բարձրացվեց վեր, ինչպես լապտեր։
1656 թվականին Իննոկենտիոս X Պապը մահացավ, և Բորրոմինին հրաժարվեց շարունակել շինարարությունը։ Նրան փոխարինեց Կառլո Ռայնալդին, որը բազմաթիվ փոփոխություններ կատարեց Բորրոմինիի ձևավորման մեջ։ Հետագա փոփոխություններն արվեցին նաև Բերնինիի, ապա Կիրո Ֆերրիի կողմից։ Վերջինիս հանձնարարվեց ֆրեսկոներով պատել գմբեթի ներսակողմը, ինչն էապես տարբերվում էր Բորրոմինիի նախագծից։ Հետագա լայնածավալ քանդակներն ու գունավոր մարմարը նույնպես նրա ձևավորումը չէր ։
The Re Magi Chapel of the Propaganda Fide
Congregazione de Propaganda fide a Roma շինությունն ներառում է Բորրոմինիի Re Magi cappella de Propaganda Fide կապելլան, որը ճարտարագետները համարում են տարածական միասնական ճարտարապետական ինտերիերներից մեկը ։
Կապելլայում կա մի փոքր օվալաձև աղոթատեղի, որը նախագծել էր Բերնինին, և այն Բորրոմինիի կարիերայի վերջին աշխատանքներից մեկն է եղել։ 1648 թվականին նա նշանակվեց որպես ճարտարապետ, և չնայած հիմնական աշխատանքի մեծ մասն ավարտվեց 1665 թվականին, սակայն որոշ ձևավորումներ արվեցին նրա մահից հետո։
Մահ և տապանագիր
1667 թվականի ամռանը, ավարտելով Ֆալկոնիերիի կապելլան Հռոմի Սան Ջիովաննի դեյ Ֆիորենտինի եկեղեցում, Բորոմինին ինքնասպանություն է գործում, ինչը հավանաբար նյարդային խանգարման և ընկճախտի հետևանք էր։
Իր կտակում գրել է, թե չի ցանկացել, որ իր գերեզմանի վրա որևէ անուն գրվի, և ցանկություն է հայտնել, որ իր մարմինն ամփոփվի իր ազգակից Կառլո Մադերնայի կողքին Սան Ջիովաննի դեյ Ֆիորենտինի եկեղեցում։ Վերջերս նրա անունը ավելացվել է Մադերնոյի շիրիմի կից մարմարե հուշատախտակի վրա։ Շվեյցարիայի դեսպանատունը ևս տեղադրել է մի հուշատախտակ, որի վրա լատիներենով գրված է՝
FRANCISCVS BORROMINI TICINENSIS EQVES CHRISTI QVI IMPERITVRAE MEMORIAE ARCHITECTVS DIVINAM ARTIS SVAE VIM AD ROMAM MAGNIFICIS AEDIFICIIS EXORNANDAM VERTIT IN QVIBUS ORATORIVM PHILLIPINVM S. IVO S. AGNES IN AGONE INSTAVRATA LATERANENSIS ARCHIBASILICA S. ANDREAS DELLE FRATTE NVNCVPATUM S. CAROLVS IN QVIRINALI AEDES DE PROPADANDA FIDE HOC AVTEM IPSVM TEMPLVM ARA MAXIMA DECORAVIT NON LONGE AB HOC LAPIDE PROPE MORTALES CAROLI MADERNI EXUVVIAS PROPINQVI MVNICIPIS ET AEMVLI SVI IN PACE DOMINI QVIESCIT
Կոչում
Այս որոշումը այդ ժամանակ բանավեճ առաջացրեց Շվեյցարիայում, որը սկսվեց շվեյցարացի Իտալական արվեստաբան Պիերո Բիանկոնիի կողմից։ Ըստ նրա 17-րդ դարից սկսած այն տարածքները, որոնք 1803 թվականին դարձան Տիչինո կանտոն, շվեյցարական կանտոնների իտալական ունեցվածքներ էին, և Բորրոմինին չէր կարող է ո՛չ Տիչինոյացի համարվել, ո՛չ էր շվեյցարացի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարապետներ Կատեգորիա:Իտալացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Ինքնասպաններ Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարագետներ
Ծղուկի լեռներ
Ծղուկի լեռներ, լեռներ Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Արցախի սահմանագլխին, Սյունիքի բարձրավանդակում։ Ամենաբարձր գագաթը Թրասար լեռն է՝ 3594 մ։ Երկարությունը 9 կմ է ։
Անդրեյ Կոբյակով
Անդրեյ Վլադիմիրովիչ Կոբյակով (Андрэй Уладзіміравіч Кабякоў, ), Բելառուսի պետական գործիչ, Բելառուսի վարչապետ 2014 թվականի դեկտեմբերի 27-ից մինչև 2018 թվականի օգոստոսի 18-ը։
2010 թվականի դեկտեմբերի 28-ից մինչև 2011 թվականի նոյեմբերի 8-ը զբաղեցրել Է Բելառուսի Հանրապետության նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալի պաշտոնը, 2011 թվականի նոյեմբերի 8-ից մինչև 2012 թվականի օգոստոսի 27-ը՝ Ռուսաստանի Դաշնությունում Բելառուսի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնը, 2012 թվականի օգոստոսի 27-ից՝ Բելառուսի Հանրապետության նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնը , իսկ 2014 թվականի դեկտեմբերի 27-ից՝ Բելառուսի Հանրապետության վարչապետի պաշտոնը, որով փոխարինել է Միխայիլ Մյասնիկովիչին ։
Կենսագրություն
Անդրեյ Վլադիմիրովիչ Կոբյակովը ծնվել է 1960 թվականի նոյեմբերի 21-ին Մոսկվայում։ Երեք տարեկանից ապրում է Բելառուսի Հանրապետության տարածքում։
1983 թվականին ավարտել է Ս. Օրջոնիկիձեի անվան Մոսկվայի ավիացիոն ինստիտուտը, իսկ 1991 թվականին՝ Բելառուսի Վ. Վ. Կույբիշևի անվան ժողովրդական տնտեսության պետական ինստիտուտը և ԲԿԿ-ի քաղաքագիտության և սոցիալական կառավարման ինստիտուտը։ Կրթությամբ ինժեներ-մեխանիկ, տնտեսագետ, քաղաքագետ, սոցիալ-քաղաքական առարկաների դասախոս ։
1983 թվականից աշխատել է Մինսկի Ս.Ի. Վավիլովի անվան գործարանում, 1985 թվականից՝ ավագ վարպետ, արտադրամասի պետի տեղակալ և Ռոգաչովի Դիապրոեկտոր գործարանի հավաքման արտադրության պետի տեղակալ (Գոմելի մարզ), իսկ 1988 թվականից մինչև 1989 թվականը՝ ԽՄԿԿ-ի Ռոգաչևի քաղկոմի կազմակերպչական բաժնի հրահանգիչ։
Բելառուսի Ժողովրդական տնտեսության պետական ինստիտուտն ավարտելուց հետո 1991 թվականից աշխատել է Դիապրոեկտոր գործարանի պլանա-տնտեսական բաժնի պետ, 1992 թվականից՝ Դիապրոեկտոր գործարանի տնտեսության գծով փոխտնօրեն, 1995 թվականից՝ Բելառուսի Հանրապետության նախագահի վերահսկողության ծառայության պետի տեղակալ, 1996 թվականից՝ Բելառուսի Հանրապետության պետական վերահսկողության կոմիտեի նախագահի տեղակալ, այնուհետև՝ Բելառուսի թեթև արդյունաբերության ապրանքների արտադրության և իրացման պետական կոնցեռնի նախագահ, իսկ 1998 թվականին՝ պետական վերահսկողության կոմիտեի նախագահ։
Պետական գործունեություն
2000 թվականին Կոբյակովը նշանակվել է Բելառուսի Հանրապետության վարչապետի առաջին տեղակալի պաշտոնում, 2001 թվականի սեպտեմբերին՝ Բելառուսի Հանրապետության վարչապետի տեղակալի, իսկ 2002 թվականի հուլիսին՝ Բելառուսի Հանրապետության վարչապետի տեղակալի պաշտոնում։ 2003 թվականի մարտից միաժամանակ եղել է Միասնական տնտեսական տարածքի (ՄՏՏ) բարձր մակարդակի խմբի անդամ։
2003 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Անդրեյ Կոբյակովն ազատվել է էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնից, այնուհետև մինչև 2010 թվականը եղել է Բելառուսի Հանրապետության վարչապետի տեղակալի պաշտոնում։ 2004 թվականի փետրվարի 20-ին նշանակվել է Բելպրոմստրոբանկ ԲԲԸ-ում պետության ներկայացուցչի պաշտոնում ։
2010 թվականի դեկտեմբերի 28-ին նշանակվել է Բելառուսի Հանրապետության նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալի պաշտոնում, իսկ 2011 թվականի նոյեմբերի 8-ին Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն նշանակվեց Ռուսաստանի Դաշնությունում Բելառուսի արտակարգ և լիազոր դեսպան , ինչպես նաև Եվրասիական տնտեսական համագործակցությանը կից Բելառուսի մշտական ներկայացուցիչը՝ համատեղությամբ ։
2012 թվականի օգոստոսի 27-ին Կոբյակովը նշանակվել է Բելառուսի Հանրապետության նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնում ։
2014 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Միխայիլ Մյասնիկովիչին փոխարինել Է Բելառուսի վարչապետի պաշտոնում ։ Պաշտոնից ազատվել է 2018 թվականի օգոստոսի 18-ին։
Քննադատություն
Մինսկում 2016 թվականի փետրվարի 22-ին տեղի ունեցած բողոքի ակցիայի ժամանակ ընդդիմադիրներ Պավել Սեվերինեցը, Ալես Մակաևը վարչապետ Անդրեյ Կոբյակովին կոչ են արել հրաժարական տալ ։
2016 թվականի հուլիսի 17-ին Միավորված քաղաքացիական կուսակցությունը պահանջել է Կոբյակովի կառավարության հրաժարականը կուսակցության 17-րդ համագումարում ընդունված հայտարարության մեջ ։
Ընտանիք
Կինը՝ Օլգան, «2017 թվականի տարվա կին մրցույթի հաղթող» ։
Դուստրը՝ Վերան։
Որդին՝ Գեորգի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելառուսի պետական տնտեսագիտական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բելառուս տնտեսագետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարագետներ Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Բելառուս)
Քաֆր Կասեմ
Քաֆր Կասեմ կամ Քաֆր Կասիմ (כפר קאסם), քաղաք Իսրայելում։ Այն գտնվում է երկրի Կենտրոնական շրջանում։ Տարածքը կազմում է 116 կմ²։ Բնակչությունը՝ ։
Աշխարհագրական դիրք
Քաֆր Կասեմը գտնվում է Շարոնի հովտում, որը գտնվում է Ռոշ հա-Այն քաղաքից հյուսիս՝ թիվ 5 խճուղու վրա։ Մոտակայքում գտնվում է համանուն տրանս-իսրայելական խճուղու հանգույցը։
Բնակչություն
Քաղաքի բնակչության էթնիկ կազմի մեծամասնությունը կազմում են արաբները ։ Քաղաքում ապրում են երկու մեծ տոհմեր՝ Իսաները և Սարսուրները, որոնք վերաբնակեցվել են Նեգևայում։ Բնակչությունը, ըստ 2009 թվականի տվյալների, կազմում է 18 800 բնակիչ ։ Բնակչության բնական աճը 2,6% է ։ Աշակերտների 47 % ստանում է հասունության վկայական ։ 2009 թվականի տվյալների, միջին աշխատավարձը կազմում է 4 555 շեկել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսրայելի քաղաքներ
Լևոնկլա
Լևոնկլա (Լևոնի ամրոց), (Yılankale «Օձի ամրոց» ), պատմական Կիլիկյան Հայաստանի  ամրոց ներկայիս Ադանայի նահանգի տարածքում։
Պատմություն
Ամրոցը կառուցվել է Լևոն Բ-ի (1198-1219) օրոք 12-րդ դարի վերջին։ Ամրոցը գտնվում է Ջեյհան գետի ափին՝ քարափի վրա։ Ջեյհան քաղաքից ունի 6 կիլոմետր հեռավորություն։ Բերդը ամբողջովին կառուցված է լավ տաշված կրաքարից։ Ամրոցում առկա է զանգակատուն։
Բերդը կառուցվել էր Դաշտային Կիլիկիայում՝ մետաքսի ճանապարհով անցնող միջազգային առևտուրը վերահսկելու նպատակով։ Բացի այդ, ամրոցը հանդիսանում էր Լևոն Մեծագործի արքունի ամառանոցը։
Ներկայումս բերդը կիսավեր վիճակում է մեր օրեր են հասել երկու ամբողջական պատեր։ Ըստ որոշ տեղեկությունների` Լևոնկլան անտերության է մատնվել Բեյլիքների տիրապետության տակ գտնված ժամանակ։ Ներկայումս բերդը համարվում է Կիլիկյան Հայաստանի ամենալավ պահպանված ամրոցներից մեկը, ազատ է հանրության համար և վերանորոգվել է 2014 թվականին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Թուրքիա) Կատեգորիա:Կիլիկիայի բերդեր Կատեգորիա:12-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ Կատեգորիա:Բերդեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:12-րդ դարի հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:Թուրքիայի ամրոցներ
Թրասար
Ղլըշդաղ (Qlışdağ) լեռնագագաթ Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանագլխին, Ծղուկի լեռների ամենաբարձր գագաթը՝ 3594 մ, Սառնակունք գյուղից 16 կմ հյուսիս–արևելք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ Կատեգորիա:Արցախի լեռնագագաթներ
Պրատա դ’Անսիդոնիա
Պրատա դ’Անսիդոնիա (Prata d’Ansidonia), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզի Լ'Աքվիլա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 545 մարդ (2005 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 27,75 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 19,64 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 67020։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0862։
Կոսմոգոնիա
Կոսմոգոնիա, տիեզերածնություն (<կոսմոս և հուն. γονή — ծագում), գիտություն երկնային մարմինների և նրանց համակարգերի ծագման ու զարգացման մասին։ Կոսմոգոնիայի եզրակացությունները հիմնվում են աստղագիտության այլ ճյուղերի և առաջին հերթին՝ աստղաֆիզիկայի, ինչպես նաև ֆիզիկայի, երկրաբանության, երկրաֆիզիկայի ու երկրաքիմիայի տվյալների վրա։ Կոսմոգոնիայի խնդիրներն են.
Սակայն այդ պրոբլեմներից յուրաքանչյուրի ուսումնասիրությունը չի կարող կատարվել մյուսից անկախ։ Քանի որ մոլորակային համակարգի կենտրոնական մարմինը աստղ–Արեգակն է, որի ձգողության ազդեցությամբ կատարվում է մոլորակների շարժումը, պարզ է, որ մոլորակների ծագման ու զարգացման օրինաչափությունները պետք է սերտ կապի մեջ գտնվեն աստղերի ծագման ու զարգացման օրինաչափությունների հետ։ Մոլորակային կոսմոգոնիայի և աստղային կոսմոգոնիայի անցյալում զարգացել են մեկը մյուսի հետ ոչ շատ կապակցված, որը պատճառ է կոսմոգոնիական նախկին բազմաթիվ տեսությունների անհաջողության։
Կոսմոգոնիայի նշանակությունն ու խնդիրները
Կոսմոգոնիան գիտական մատերիալիստական աշխարհայացքի զարգացման համար ունի հսկայական նշանակություն։ Այն կստանա նաև մեծ գործնական նշանակություն, քանի որ զբաղվում է նաև Երկիր մոլորակի ծագման և զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրմամբ, որոնց պատմական ընթացքի պարզաբանումը կհեշտացնի երկրի ներքին կառուցվածքին վերաբերող շատ հարցերի լուծումը։ Արեգակի ֆիզիկայի գործնական շատ հարցեր նույնպես սերտորեն կապված են այդ լուսատուի զարգացման պատմության հետ։
Մարդու աշխարհայացքի համար իր մեծ նշանակությունն ունենալու պատճառով, Կոսմոգոնիան միշտ եղել և մնում է գաղափարական սուր պայքարի թատերաբեմ գիտության ու կրոնական պատկերացումների, մատերիալիզմի ու իդեալիզմի, գիտական նոր գաղափարների և իրենց դարն ապրած հին տեսակետների միջև։ Կապիտալիստական երկրների գիտնականները կոսմոգոնիական հարցեր դիտարկելիս հաճախ սահմանափակվում են մտացածին իդեալիստական սխեմաներով, որոնք մեծ մասամբ կտրված են իրականությունից և հակասում են դիտումների տվյալներին։
Կոսմոգոնիական պրոբլեմների յուրահատկությունը, որի հետևանքով էլ նրանք չափազանց դժվար են, այն է, որ երկնային մարմինների զարգացման ընթացքը (բացառությամբ պայթյունային բնույթի տիեզերական երևույթների, օրինակ, նոր և գերնոր աստղերի բռնկումը) սովորաբար տևում է միլիոնավոր և միլիարդավոր տարիներ, այսինքն՝ այնպիսի ժամանակամիջոցներ, որոնց հետ համեմատած մարդկային հասարակության մեջ աստղագիտական դիտումների ու աստղագիտության զարգացման ամբողջ ժամանակաշրջանը չափազանց կարճ է։ Երկնային մարմիններում (աստղերում, աստղային համակարգերում, մոլորակներում) տեղի ունեցող փոփոխությունների ճնշող մեծամասնությունն այնքան դանդաղ է ընթանում, որ մեր դիտումները (որոնց տևողությունը չափվում է տարիներով և միայն լավագույն դեպքում՝ հարյուրավոր տարիներով) կարողանում են արձանագրել երկնային մարմինների միայն որոշակի, ըստ էության ակնթարթային դրությունը, և որոշ դեպքերում էլ դիտման պահին այդ դրության փոփոխության ուղղությունը։
Կոսմոգոնիայի ծագումը
Գիտական կոսմոգոնիան ծագել է XVII և XVIII դդ. աստղագիտության մեջ արեգակնային համակարգի մարմինների շարժման բացատրության բնագավառում ձեռք բերած մեծ նվաճումների հիման վրա։ Տիեզերական ձգողության ուժի շնորհիվ հնարավոր եղավ մոլորակների և արբանյակների շարժման կանխատեսումը ինչպես նախօրոք՝ երկար ժամանակ առաջ, այնպես էլ նրանց՝ անցյալում ունեցած դասավորության հաշվումը։ Այս հանգամանքը XVIII դ. վերջին և XIX դ. սկզբին աստղագետներին բերեց այն եզրակացության, որ ելնելով ելակետային վիճակի մասին ունեցած որոշակի ենթադրություններից, մեխանիկայի օրենքների հիման վրա կարելի է բացատրել արեգակնային համակարգի ժամանակակից կառուցվածքը։ Գերմանացի փիլիսոփա Իմ. Կանտը և ֆրանսիացի աստղագետ և մաթեմատիկոս Պ.Լապլասը առաջադրեցին հիպոթեզներ, որոնցով նրանք ցանկանում էին տալ մոլորակային համակարգի ծագման նկարագիրը։ Արդեն Կանտի և Լապլասի հիպոթեզների հանդես գալու փաստը այն ժամանակ մի հուժկու հարված էր ինչպես կրոնական պատկերացումներին, ըստ որոնց Երկիրը և մյուս աշխարհները ստեղծել է արարիչը, այնպես էլ Տիեզերքի ստատիկական և անփոփոխ կառուցվածքի մետաֆիզիկական պատկերացմանը։ Բնութագրելով բնության անփոփոխության պատկերացման փոխարինումը աշխարհում գոյություն ունեցող ամեն ինչի փոփոխման պատկերացմամբ, Ֆ. Էնգելսը գրում էր. «Բնության նկատմամբ այս քարացած հայացքի մեջ առաջին ճեղքը բացեց ոչ թե բնախույզը, այլ փիլիսոփան։ 1755-ին հրատարակվեց Կանտի «Երկնքի համընդհանուր բնապատմությունն ու տեսությունը»։ Առաջին հարվածի հարցը վերացվեց. Երկիրը և ամբողջ արեգակնային համակարգը, պատկերացան որպես ժամանակի մեջ գոյացած մի ինչ-որ բան» (Ֆ. Էնգելս, Բնության դիալեկտիկա, 1950, էջ 13)։
Կանտի և Լապլասի հիպոթեզները գիտական Կոսմոգոնիայի կառուցման առաջին հսկա քայլերն էին, որոնք մինչև այժմ էլ տիեզերագիտության համար իրենց արժեքը չեն կորցրել։
Կանտի հիպոթեզը
Ըստ Կանտի, Արեգակը մի ժամանակ շրջապատված է եղել միգամածությունով, որը կազմված է եղել Արեգակի շուրջը տարբեր ուղղություններով քաոսաբար շարժվող մասնիկներից։ Մասնիկների փոխադարձ բախման պատճառով ժամանակի ընթացքում այդ շարժումը կանոնավորվել է, և միգամածությունն սկսել է պտտվել Արեգակի շուրջը։ Այդ պտտվող միգամածությունից հետագայում առաջացել են մոլորակները։ Լապլասը խուսափեց Կանտի այն սխալից, ըստ որի ենթադրվում էր, որ քաոսային շարժվող միգամածությունն իբր մասնիկների փոխադարձ ազդեցությամբ և միայն Արեգակի ձգողությամբ կսկսի պտտվել։ Այդ ենթադրությունը հակասում էր պտտման մոմենտի պահպանման օրենքին։ Լապլասը ենթադրում էր, որ սկզբնական շիկացած միգամածությունը իրենից ներկայացրել է արագ պտտվող Արեգակի չափազանց ընդարձակ մթնոլորտ, որի շնորհիվ էլ օժտված է եղել անհրաժեշտ պտտման մոմենտով։ Այդ սկզբնական միգամածությունից հետագայում մոլորակների առաջացման բացատրությունը երկու հիպոթեզներում էլ ըստ էության նույնն է։
Լապլասի հիպոթեզը
Ըստ Լապլասի պատկերացման, շիկացած պտտվող գազային միգամածությունը, որն իր չափերով պետք է գերազանցեր այժմյան ամբողջ մոլորակային համակարգը, պետք է ունեցած լիներ տափակ ձև։ Սառելու և դեպի կենտրոն ունեցած ձգողության հետևանքով ժամանակի ընթացքում այդ միգամածությունը սեղմվել է։ Պտտման մոմենտի պահպանման օրենքի հետևանքով պտտման արագությունը, հետևաբար և գծային արագությունը, հասարակածում մեծացել է. դրա հետևանքով մեծացել է նաև միգամածության տափակությունը։ Հետագայում պտտման արագության մեծացման պրոցեսում պետք է հասներ այնպիսի պահ, երբ հասարակածում կենտրոնախույս ուժը հավասարվեր միգամածության՝ դեպի կենտրոն ունեցած ձգողության ուժին։ Այդ բանի հետևանքով միգամածությունից նրա հասարակածային մասում անջատվել է մի շերտ, որը կազմել է նրա շուրջը պտտվող մի գազային օղակ։ Շարունակվող սեղմման հետևանքով այդ պրոցեսը կրկնվել է, և անջատվել են մի շարք օղակներ։ Նրանցից յուրաքանչյուրն իր բաղադրիչ մասնիկների փոխադարձ ձգողության ուժի ազդեցությամբ հավաքվել է մի գնդաձև մարմնում՝ մոլորակում, որը սկզբում եղել է շիկացած, բայց ջերմության առաքման հետևանքով հետագայում սառել է։ Իսկ միգամածության կենտրոնական մասը, սեղմվելուց ու մի շարք օղակների անջատումից հետո ընդունել է կոմպակտ աստղի՝ Արեգակի տեսք, իր այժմյան ծավալով։ Արբանյակների առաջացումը բացատրվել է օղակների անջատման նման պրոցեսով, այս անգամ այդ օղակները անջատվել են մոլորակներից։
Հետագայում, սակայն, պարզվեց, որ Լապլասի հիպոթեզը իր նախնական տեսքով ի վիճակի չէ բացատրել արեգակնային համակարգի մի շարք առանձնահատկություններ։ Այսպես, օղակների անջատումից հետո, որոնցից հետագայում առաջացել են մոլորակները, Արեգակը զանգվածի մեծ մասի հետ իր մեջ պետք է պահպաներ նաև պտտման մոմենտի զգալի մասը։ Դրա շնորհիվ Արեգակը իր ներկա դրությամբ ևս պետք է օժտված լիներ շատ մեծ պտտման մոմենտով և պտտվեր այնքան արագ, որ արեգակնային հասարածակի վրա կենտրոնախույս ուժն իր մեծությամբ համեմատելի լիներ ծանրության ուժի հետ։ Հակառակ դրան, Արեգակը մի դանդաղ պտտվող աստղ է, որի հասարակածում կենտրոնախույս ուժը ծանրության ուժի համեմատությամբ արհամարհելի փոքր է։ Այդ հակասությունն այն հիմնական պատճառն էր, որն ստիպեց հրաժարվել Լապլասի հիպոթեզից։ Մյուս լուրջ առարկությունն այն էր, որ ապացուցվեց, որ անհնար է գազային օղակների խտացմամբ մոլորակների առաջանալը, որովհետև այդքան փոքր գազային զանգվածը, ինչպիսին օղակների զանգվածն է, պետք է ընդարձակվեր ու ցրվեր և ոչ թե սեղմվեր ու առաջացներ համեմատաբար խիտ մարմիններ՝ մոլորակներ։ Բացի դրանից, Լապլասի հիպոթեզն ուներ այն սկզբունքային թերությունը, որ արեգակնային համակարգի առաջացման ամբողջ պրոբլեմը նրա մեջ լուծվում էր միայն մեխանիկայի միջոցներով։ Ֆիզիկայի մյուս ճյուղերն այդ ժամանակ դեռևս անբավարար էին մշակված, իսկ աստղաֆիզիկան ամբողջությամբ գոյություն չուներ։ Այդ պատճառով էլ, ընդգծելով Լապլասի տեսության արժանիքները, տեսություն, որը լրջորեն ազդեց Կոսմոգոնիայի զարգացման վրա, միաժամանակ պետք է նշել նրա հիպոթեզի մեխանիցիզմն ու սահմանափակվածությունը։
Այլ հիպոթեզներ
Սակայն վիճակագրական հաշվումները ցույց են տալիս, որ որևէ աստղի՝ իր ամբողջ կյանքի ընթացքում նման մերձեցում ունենալու հավանականությունը մեր աստղային համակարգում մեկ տասմիլիարդերորդից էլ փոքր է։ Այդ նշանակում է, որ ժամանակակից Գալակտիկայի բոլոր աստղերից միայն մեկի կամ մի քանիսի նկատմամբ այդպիսի դեպք կարող էր տեղի ունենալ։ Ջինսի հիպոթեզից հետևում է, որ Արեգակն իր մոլորակային համակարգով միլիարդավոր աստղերի մեջ հազվագյուտ բացառություն է կազմում։ Մոլորակների համակարգի, որում և մենք ենք ապրում, հազվագյուտ լինելու այդ հակագիտական հետևությունը շատ շուտով օգտագործեցին իդեալիստները՝ որպես աշխարհի երկրակենտրոն համակարգին յուրահատուկ վերադարձ, իհարկե, նոր՝ «արդիացված» ձևով։
Ջինսի հիպոթեզը մի շարք տարիների ընթացքում անբաժանորեն գերիշխող էր ոչ միայն արտասահմանյան, այլև սովետական հանրամատչելի գրականության մեջ, ըստ որում հաստատվում էր, թե իբր այդ հիպոթեզը, ի տարբերություն Լապլասի հիպոթեզի, բացատրում է մեծ մոլորակների ուղեծրային շարժումներում եղած մեծ պտտման մոմենտի առկայությունը ևս։ Սակայն դեռ 1935-ին նրա ճշտության վերաբերյալ կասկածներ առաջացան, իսկ ԽՍՀՄ-ի աստղագետ Ն. Ն. Պարիյսկու առաջին անգամ բավականին ճշտությամբ կատարած մանրազնին վերլուծությունը (1945) ցույց տվեց, որ Ջինսի հիպոթեզը մեծ մոլորակների շարժման մոմենտների վրա այնպիսի սահմանափակումներ է դնում, որոնք բացահայտորեն հակասում են դիտումներին։ Այսպիսով ապացուցվեց այդ հիպոթեզի անճշտությունը։ Անգլիացի մի շարք հեղինակների որոշ փորձեր հիպոթեզի լավացման ուղղությամբ ձախողվեցին։ Այդ պատճառով 1942-ից սկսած արտասահմանյան աստղագիտական գրականությունում երևացին մի շարք նոր կոսմոգոնիական հիպոթեզներ (օրինակ, անգլիացի աստղագետներ Ֆ. Հոյլի և Գ. Ջեֆրիսի, գերմանացի աստղագետ Ֆ. Վեյցզեկերի հիպոթեզները), որոնք, սակայն, բնորոշ են կա՛մ ժամանակակից աստղաֆիզիկայի կուտակած փաստական տվյալներից ամբողջովին կտրված լինելով և կամ արտակարգ արհեստականությամբ։
Կոսմոգոնիան Խորհրդային Միության գիտնականների մեկնաբանությամբ
XX դարի 40—50-ական թթ. մոլորակների առաջացման կոնկրետ հիպոթեզի մշակման մի փորձ է կատարել Խորհրդային միության գիտնականների մի խումբ՝ Օ. Յու. Շմիդտի ղեկավարությամբ։ Ըստ Շմիդտի ենթադրության, մոլորակներն առաջացել են տիեզերական փոշու ամպից, որը մի ժամանակ պտտվել է Արեգակի շուրջը։ Շմիդտը ցույց տվեց, իսկ ԽՍՀՄ աստղագետներ Ա. Ի. Լեբեդինսկին և Լ. Ե. Գուրևիչը հաստատեցին, որ Արեգակը շրջապատող այդպիսի փոշային ամպը մասնիկների փոխադարձ բախման հետևանքով պետք է արագորեն վերածվեր չափազանց տափակ շրջանային շերտի։ Փոխադարձ ձգողության ուժերի ազդեցությամբ այդ շերտը պետք է վերածվեր առանձին կուտակումների, իսկ հետագայում կուտակումները պետք է հետզհետե միանային ու կազմեին մեծ մոլորակներ։ Ինչպես նշեց 1951-ին Մոսկվայում գումարված կոսմոգոնիայի հարցերին վերաբերող առաջին խորհրդակցությունը, Շմիդտի հիպոթեզը բացատրում է մոլորակների համարյա շրջանային շարժումները, նրանց ուղեծրերի փոխադարձ փոքր թեքվածությունները, մոլորակների՝ իրենց առանցքի շուրջը ունեցած պտույտը, արբանյակների ուղիղ և հակադարձ շարժումները, մոլորակների երկու խմբի բաժանվելը։ Երկրաբանության և երկրաֆիզիկայի համար մեծ նշանակություն ունի այն եզրակացությունը, որ Երկիրը սկզբում եղել է սառած վիճակում։ Ըստ Շմիդտի հիպոթեզի Երկրի կեղևը ոչ թե խարամ է, որն առաջացել է Երկրի հիմնական, շիկացած հեղուկ զանգվածի մակերևույթի վրա, այլ մեր մոլորակի բաղադրիչ մասն է, որն սկզբում եղել է սառած և միայն հետագայում՝ իր ենթակեղևային շերտերում կատարվող ռադիոակտիվ և որոշ երկրատեկտոնական պրոցեսների շնորհիվ սկսել է տաքանալ։ Բավականին դժվարություն է ներկայացնում այն սկզբնական դիֆուզային մատերիայի ամպի հատկությունների հարցը, որից առաջացել են մոլորակները։ Եթե ամպը կազմված է եղել պինդ մասնիկներից (փոշու հատիկներ), ապա անհրաժեշտ է հաստատել, թե արդյոք այդ մասնիկներն ըստ իրենց հատկությունների և ծագման կարո՞ղ են նմանվել ժամանակակից երկնաքարերին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Աստղաֆիզիկա Կատեգորիա:Կոսմոգոնիա Կատեգորիա:Տիեզերք Կատեգորիա:Նախասոկրատեսյան փիլիսոփաներ
Մորեայի բռնապետություն
Մորեայի բռնապետություն (Δεσποτάτο του Μυστρά), Բյուզանդական կայսրության մարզ։ Գոյություն է ունեցել 14-րդ դարի կեսերից մինչև 15-րդ դարի կեսերը։
Ավելի քանի 150 տարի բռնապետության սահմանները փոփոխվել են, և իր գոյատևման վերջին տարիներին այն պրակտիկ զբաղեցնում էր ամբողջ Պելոպոնես թերակղզին (այժմ՝ Մորեա)։ Սովորաբար պետությանը ղեկավարում էին բյուզանդական կայսրի ժառանգները, որոնց անվանում էին բռնակալներ (դեսպոտներ)։ Բռնապետության մայրաքաղաքն էր լավ զինված Միստրա հունական քաղաքը, որը տեղակայված էր պատմական Սպարտա քաղաքի հարևանությամբ և Բյուզանդական մշակույթի և իշխանության կենտրոն էր։
Պատմություն
Բռնապետությունը ձևավորվել է ֆրանսիական Աքայան իշխանության տարածքում։ Վերջինս առաջացել է 1204 թվականին՝ Բյուզանդական կայսրության՝ խաչակիրների կողմից բաժանման ժամանակ Խաչակրաց չորրորդ արշավանքի ընթացքում։ 1259 թվականին իշխանության ղեկավար Վիլլիամ II Վիլլարդենը պարտություն կրեց Պալեոլոգոսի ճակատամարտում ապագա Բյուզանդիայի կայսր Միքայել VIII Պալեոլոգոսին։ Արդյունքում Վիլլիամ II Վիլլարդենը ստիված եղավ հանձնել արևելյան Մորեայի մեծ մասը, ինչպես նաև նոր կառուցած բերդը։ Այս տարածաշրջանը դարձավ Մորեայի բռնապետության կենտրոնը։
Գրականություն
Կատեգորիա:1460 կազմալուծումներ Կատեգորիա:1349 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Մորեայի բռնապետություն
Սասունցի Դավիթ (կտավ, 1958)
«Սասունցի Դավիթ», հայ նշանավոր նկարիչ Հակոբ Կոջոյանի կտավներից։
Պատմություն
«Սասունցի Դավիթ» կտավը ստեղծվել է 1958 թվականին։ Դավթի կերպարը կերտելիս Հակոբ Կոջոյանին օգնել է Լևոն Կոջոյանը։ Վերջինս այդ ժամանակ զբաղվում էր ծանրամարտով, և վարպետը որոշեց օգտագործել նրան որպես բնորդ։
Կոջոյանը կտավի վրա սկսել էր աշխատել դեռ մինչև 1948 թ.: 1958 թ. վարպետն իջեցրեց կտավն ու սկսեց աշխատել Դավիթի կերպարի ստեղծման վրա։ Կտավի ստեղծման հետագա աշխատանքները կատարվել են առանց բնորդի օգնության՝ հիմնվելով վարպետի անկաշկանդ պատկերացման վրա ։
Սասունցի Դավիթը եղել է Հակոբ Կոջոյանի վերջին ստեղծագործությունը։
Տես նաև
«Փյունիկ» նկար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հակոբ Կոջոյանի նկարներ Կատեգորիա:1958 նկարներ
Ունտերոթ
Ունտերոթ  (Unterroth), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Նոյ Ուլմ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 985 մարդ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով ։ Տարածքը 15,37 կմ² է։ Պաշտոնական կոդն է՝ 09 7 75 161։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Աշխատանքի միջազգային բաժանում
Աշխատանքի միջազգային բաժանում (ԱՄԲ).
Աշխատանքի միջազգային բաժանման մեջ ունեցած մասնակցության օգուտներն են.
ԱՄԲ ձևեր
Եզակի և մասնակից ԱՄԲ-ն նշանակալի չափով իրագործվում են վերազգային կորպորացիաների շրջանակներում, որոնք գործում են միաժամանակ տարբեր երկրներում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Համաշխարհային տնտեսություն Կատեգորիա:Միջազգային առևտուր Կատեգորիա:Աշխատանք
Տոմիկ (Դիադինի գավառ)
Տոմիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դիադինի գավառակում։ Գտնվում էր Մալխաս գետի ափին, Դիադին քաղաքից 42 կմ հարավ-արևելք ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հանցավորությունը Հայաստանում
Հանցավորությունը Հայաստանում բազմաչափ է։ Այն ներառում է սպանությունները, հարկերից խուսափելը, կոռուպցիան, շորթումը, փողերի լվացումը, ոստիկանության հետ/կողմից դաժան վերաբերմունքը, կազմակերպված հանցավորությունը և կլանների կամ ավազակախմբերի բռնությունը։
2018 թվականին գրանցվել է հանցագործության 22,551 դեպք, ինչը 11,2%-ով ավելի է, քան եղել է 2017 թվականին ։
2017 թվականին Հայաստանում արձանագրվել է 20,284 քրեական գործ՝ 2016 թվականի 18,764-ի համեմատ ։
2017 թվականին Երևանում արձանագրվել է 10,219 քրեական գործ, ինչը կազմում է 2017 թվականին Հայաստանում բոլոր 20,284 քրեական գործերի շուրջ կեսը ։
Սպանություններ
2018 թվականին 38 դեպքով Հայաստանում արձանագրվել է սպանությունների ամենացածր մակարդակը 38-40 տարում ։
2017 թվականին Հայաստանում գրանցվել է 49 սպանության դեպք (մոտ 1․6՝ 100 000 բնակչի հաշվով)՝ 2016-ի 66-ի համեմատ ։ Ընդհանուր առմամբ, տարբեր քրեական գործերով զոհվել է 409 մարդ (2016 թվականի 424-ի համեմատությամբ), այդ թվում՝ ճանապարհատրանսպորտային պատահարների հետևանքով գրանցվել է 202 մահվան դեպք ։
2012 թվականին Հայաստանում սպանությունների մակարդակը կազմել է 1,8՝ 100 000-ի հաշվով ։ 2012 թվականին Հայաստանում 54 սպանությա դեպք է գրանցվել ։
Կազմակերպված հանցավորություն
Կազմակերպված հանցավորությունը ներթափանցում է Հայաստանի ողջ տնտեսությունը։ Երևանում գոյություն ունեն կազմակերպված հանցավոր կլաններ, որոնք հաստատել են իրենց իշխանությունը դիրքի և կապերի շնորհիվ։ Դրանց անդամները ղեկավարվում են հանցավոր աշխարհի օրենքներով, որոնք փոխառվել են ռուսական բանտերից ։
Կոռուպցիա
2017 թվականին արձանագրվել է 634 քրեական գործ՝ կապված կոռուպցիայի հետ, ինչը հանգեցրել է 376 անձի քրեական հետապնդման ։
Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագիրը Հայաստանում կոռուպցիան դիտարկում է որպես «լուրջ մարտահրավեր երկրի զարգացմանը» ։
Ընտանեկան բռնություն
2008 թվականին անցկացված Amnesty International-ի հետազոտությունը ցույց է տվել, որ Հայաստանում կանանց ավելի քան մեկ քառորդը «բախվել է ամուսինների կամ ընտանիքի այլ անդամների կողմից ֆիզիկական բռնության» ։ Քանի որ կենցաղային բռնության մասին հաղորդագրությունները խիստ խարան են հայ հասարակության մեջ, շատ կանայք ամուսնու հետ մնալուց բացի այլ ընտրություն չունեն ։
Շրջակա միջավայրի պաշտպանություն
2017 թվականին արձանագրվել է շրջակա միջավայրի պահպանության օրենսդրության խախտման 885 դեպք, ինչի արդյունքում 3346 միլիոն դրամի փոխհատուցում է պահանջվել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հանցագործությունը Հայաստանում Կատեգորիա:Հանցագործություն ըստ երկրի
Տրավյանուշկա
Տրավյանուշկա (Травянушка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոնդաս գետի աջ ափում՝ 73 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ճկուն բյուջե
Ճկուն բյուջե (flexible budget), բյուջե, որը հնարավորություն է տալիս իր աղբյուրները ճշգրտել ակտիվ գործունեության տարբեր մակարդակներում (վաճառքի ծավալներով)։
Սահմանում
Անգլիացի պրոֆեսոր Քոլին Դրուրին ճկուն բյուջեն սահմանել է որպես բյուջե, որը կարող է ճշգրտվել ակտիվ գործունեության տարբեր մակարդակներում։ Ճկուն բյուջեում օգտագործվում են նորմատիվային ճկուն ցուցանիշներ ։
Ամերիկացի պրոֆեսոր Ռեյ Հարիսոնը ճկուն բյուջեն սահմանել է որպես բյուջե, որը գնահատում է այն ծախսերը, որոնք կատարվելու են բիզնեսի ցանկացած մակարդակի դեպքում` որոշակի գործունեության ծավալների շրջանակներում ։
Չվերահսկվող գործոնները (արտաքին հանգամանքները, որոնք հայտնի չեն և համապատասխանաբար չեն պլանավորվել) փոխում են (մեծացնում կամ պակասեցնում) փոփոխական ծախսերի արժեքները բյուջեի կետերում, իսկ հիմնական ծախսերը մնում են անփոփոխ։ Հաշվետու ժամանակաշրջանի ավարտից հետո կառավարիչը, չվերահսկվող ակտիվ գործունեության գործոնների խեղաթյուրող ազդեցության առկայության դեպքում, սկսում է հաշվի առնել այդ շեղումները։ Սկզբնական բյուջեն ճշգրտվում է փոփոխական ինքնարժեքի առարկաների մասով, ըստ ակտիվ գործունեության իրական մակարդակի՝ ստեղծելով ճկուն բյուջե, որն այնուհետև վերլուծվում է ։
Համաձայն ամերիկացի պրոֆեսոր Չարլզ Հորնգրենի պլանավորված եկամուտների կամ պլանավորված ծախսերի հիման վրա ճշգրտված արտադրանքի (կամ վաճառքի) իրական ծավալը ձևավորում է ճկուն բյուջեն։ Ճկուն բյուջեն օգտագործում է փաստացի թողարկման ծավալը կամ արտադրանքի վաճառքը, իսկ կայուն բյուջեն օգտագործում է թողարկման պլանավորված մակարդակը կամ վաճառքը։ Հետևաբար, ճկուն բյուջեի օգտագործումը, ի տարբերություն կայուն բյուջեի, կառավարիչներին թույլ է տալիս ավելի շատ տեղեկատվություն ստանալ շեղումների վերաբերյալ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բյուջե Կատեգորիա:Կառավարչական հաշվառում
Կոսովոյի ազգային պատկերասրահ
Կոսովոյի ազգային պատկերասրահ (KNAG, Galeria Kombëtare e Arteve e Kosovës, Национална галерија Косова / Nacionalna galerija Kosova), պատկերասրահ Պրիշտինայի համալսարանի ( 6 ) կամպուսում՝ տեղակայված Կոսովոյի ազգային գրադարանի հետևի կողմում: Պատկերասրահը հիմնադրվել է 1979 թվականին ։ Անվանվել է Կոսովոյի հայտնի նկարիչներից մեկի՝ Մուսլիմ Մուլիքիի անունով։
Պատկերասրահը համարվում է Կոսովոյի Հանրապետության կերպարվեստի բարձրագույն հաստատությունը։ Այստեղ ներկայացված են բազմաթիվ տեղացի և օտարերկրացի արվեստագետներ։ Ամենամյա հաջողված ցուցահանդեսներից են՝ միջազգային լուսանկարչական "Gjon Mili" ցուցահանդեսը, «Երիտասարդ արվեստագետների մրցանակներ», «Վաղվա մրցանակը շահող արվեստագետներ» և Մուսլիմ Մուլիքիի անվան ժամանակակից արվեստի միջազգային ցուցահանդեսը։
Կոսովոյի ազգային պատկերասրահը հրատարակել է գրքեր, կատալոգներ, բրոշյուրներ, երկու մենագրություն՝ «Կոսովոյի ժամանակակից արվեստ» և «Kosova Feniks» :
Հիմնադրում
Երկար ժամանակ Կոսովոյի արվեստն անհայտ է եղել միջազգային հանրությանը։ Ռեժիմի պատճառով շատ արվեստագետներ չէին կարողանում իրենց արվեստը ներկայացնել պատկերասրահներում, և շարունակ այլընտրանքներ էին փնտրում։ Կոսովոյի պատերազմի ժամանակ շատ ստուդիաներ այրվեցին, շատ արվեստի գործեր ոչնչացվեցին ու կորան։
Մինչև 1990 թվականը Կոսովոյի արվեստագետներն իրենց արվեստը ներկայացնում էին աշխարհի հեղինակավոր ու ճանաչված կենտրոններում։ Նրանք բարձր էին գնահատվում արվեստի յուրահատուկ մոտեցման համար, ինչպես նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքները, որոնցում նրանք ստեղծագործել են։
Հետպատերազմյան շրջանում պատկերասրահը կազմակերպել է տեղացի և միջազգային արվեստագետների ավելի քան 200 խմբակային և անհատական ցուցահանդեսներ։
Ճարտարապետություն
Կոսովոյի ազգային պատկերասրահի շենքի ճակատային հատվածը կառուցվել է Պեչից բերված քարով, որի շնորհիվ առանձնանում է մյուս կառույցներից։ Այժմ պատկերասրահը գտնվում է այն շենքում, որտեղ մի ժամանակ տեղավորված էր 1941-1945 թվականների պատերազմի թանգարանը ։
Համագործակցություն
Կոսովոյի կերպարվեստի զարգացմանն աջակցել են նաև բազմաթիվ սերբ, մոնտենեգրացի, թուրք արվեստագետներ։ Իրենց մանկավարժական հմտություններով աջակցել են Վլադա Ռադովիչը, Միլորադ-Մուսա Միկետիչը, Վելյկո Ռադովիչը, Սվետոզար Կամենովիչը, քանդակագործ Սվերտոմիր Արսիչ-Բասարան, գրաֆիկ նկարիչ Զորան Յովանովիչը, նկարիչներ Հիլմիյա Քատովիկը, Ֆևզի Թուֆեկցին, Զորան Կարալայչը, ով աշխատել է նաև Պրիշտինայի արվեստի համալսարանում ։
Կոսովոյի ազգային պատկերասրահը համագործակցում է հետևյալ հաստատությունների հետ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոսովոյի թանգարաններ
Վերջին տերևը
«Վերջին տերևը» (The Last Leaf), ամերիկացի արձակագիր Օ. Հենրիի նովելը՝ հրատարակված 1907 թվականին «Վառվող ջահ» պատմվածքների ժողովածուում։
Սյուժե
Գրինվիչ֊Վիլլիջ փոքրիկ թաղամասի եռահարկ տներից մեկում ապրում են երկու երիտասարդ նկարիչներ՝ Սյուն և Ջոնսին։ Ջոնսին հիվանդացել էր թոքաբորբով և գտնվում էր մահվան շեմին։ Նրա սենյակի պատուհանից երևում էր, թե ինչպես էին բաղեղից թափվում տերևները։ Ջոնսին համոզված է, որ հենց ծառից ընկնի վերջին տերևը, ինքը կմահանա։ Սյուն փորձում է ընկերուհուն համոզել հրաժարվելու հոռետեսական մտքերից։