cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(2510) Շանդոնգ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,25321 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8108 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6956 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1235,38 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291408 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,27° անկյուն։
Շանդոնգ աստերոիդը պատկանում է Ամներիսի աստերոիդների ընտանիքին, որը տեղաբշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Ամներիսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ալպ-Հիմալայան գեոսինկլինալ
Ալպ-Հիմալայան գեոսինկլինալ կամ Միջերկրածովյան գեոսինկլինալ, երկրակեղևի ամենամեծ գեոսինկլինալներից։ Տարածվում է Ատլանտյան օվկիանոսից մինչև Խաղաղ օվկիանոս՝ ընդգրկելով Հարավային Եվրոպան, Հարավային ու Հարավ-Արևելյան Ասիան և Հյուսիսային Աֆրիկայի մի մասը։
Բաշուտինո (գյուղ, Բաբինինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Բաբինինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալպ-Հիմալայան գեոսինկլինալ
Երկրաբանական պատմություն
Ալպ-հիմալայան գեոսինկլինալի երկրաբանական պատմությունը բաժանվում է՝
Կոջե (քաղաք)
Կոջե (, Կոջե–սի), քաղաք Հարավային Կորեայի Հարավային Գյոնգսանգ գավառում։ Քաղաքը ամբողջությամբ տեղակայված է մի քանի կղզիների վրա, որոնցից ամենամեծը Կոջեդոն է։
Ալպ-Հիմալայան գեոսինկլինալ
Երկրաբանական պատմություն
Լեռնակազմական պրոցեսները Ալպ-հիմալայան գեոսինկլինալում շարունակվում են հաճախակի ուղեկցվելով, երկրաշարժներով ու հրաբխային երևույթներով։
Կոջե (քաղաք)
Պատմություն
Տարածքը, որտեղ գտնվում է ժամանակակից Կոջոն, պատկանել է Պյոնխան ցեղային միություններից մեկին։ Առաջին անգամ Կոջե անունը ծագել է 757 թվականին, երբ քաղաքը մտնում էր Միացյալ Սիլլա պետության կազմի մեջ։ Գորյոյի դինաստիայի օրոք՝ 983 թվականին, Կոջեն ստացել է Կիսոն անունը և խյոնի կարգավիճակ։ Չոսոն դինաստիայի օրոք անունը փոխվել է Չեչխան, իսկ 1423 թվականին քաղաքին վերադարձվել է Կոջե անունը։ Ինդիմական պատերազմի ժամանակ Կոջեն խիստ վնասվել է ճապոնական ծովային ուժերի հարվածներից։ Քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1989 թվականին ։
Ալպ-Հիմալայան գեոսինկլինալ
Գոտիներ
Ալպ-հիմալայան գեոսինկլինալում անջատվում է երեք գոտի ։
Կոջե (քաղաք)
Պատմություն
Կորեական պատերազմի տարիներին կղզում գոյություն է ունեցել «№ 76» համակենտրոնացման ճամբարը ռազմագերիների՝ հյուսիսային կորեացիների և չինացի զինվորների համար։ 1952 թվականի մայիսի 7–ին ամերիկյան զորքերի՝ հայրենադարձությունը ձախողելու փորձից հետո, ռազմագերիներն ապստամբել են, բռնել և դատել են ճամբարի ղեկավարին՝ գեներալ Ֆ․ Դոդին ։
Ալպ-Հիմալայան գեոսինկլինալ
Հյուսիսային և Հարավային արտաքին գոտիներ
Հյուսիսային և Հարավային արտաքին գոտիները կազմված են գերազանցապես նստվածքային ապարներից, բնորոշվում են մագմատիզմի թույլ զարգացմամբ, ծալքերի, վրաշարժերի ու տեկտոնական ծածկույթների համապատասխանաբար դեպի հյուսիս (Պիրենեյներ, Հյուսիսային Ալպեր, Կարպատներ) և դեպի հարավ (Հարավային Ալպեր, Ապենիններ, Տավրոսի և Զագրոսի լեռներ) թեքվածությամբ, շրջմամբ և ուղղվածությամբ։
Կոջե (քաղաք)
Պատմություն
Ապստամբությունը ճնշելու ընթացքում ԱՄՆ զորքերն օգտագործել են տանկեր, ինչպես նաև բազմիցս կիրառել են քիմիական զենք ։
Ալպ-Հիմալայան գեոսինկլինալ
Կենտրոնական գոտի
Կենտրոնական գոտին (Կենտրոնական Ալպեր, Դինարիդներ, Անատոլիա, Իրան, Փոքր Կովկաս) բնորոշվում է ավելի բարդ կառուցվածքով և մագմատիզմի ինտենսիվ զարգացմամբ։ Այս գոտում են գտնվում նաև Միջերկրական, Մարմարա, Սև ծովերը և Կասպից ծովի հարավային մասը, որոնք իրենց խորքային կառուցվածքներով անցողիկ են երկրակեղևի օվկիանոսային և մայրցամաքային տիպերի միջև։
Արտաքին հետախուզության ծառայություն (Հայաստան)
Հայաստանի Հանրապետության Արտաքին հետախուզության ծառայություն, ՀՀ ԱՀԾ, Հայաստանի հատուկ ծառայություններից մեկը։ ՀՀ ԱԱԾ (ներքին անվտանգություն) հետ կազմում է հայկական հետախուզության համակարգը։ Վարչապետին ենթակա մարմին է։
Կոջե (քաղաք)
Աշխարհագրություն
Կոջե քաղաքը գտնվում է Կոջեդո կղզու վրա՝ Կորեական թերակղզու հարավային ափերին՝ Պուսանից ոչ հեռու։ Կոջեդոն Հարավային Կորեայի կազմի մեջ մտնող մեծությամբ երկրորդ կղզին է ։
Ալպ-Հիմալայան գեոսինկլինալ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրաբանություն Կատեգորիա:Սալերի տեկտոնիկա
Արտաքին հետախուզության ծառայություն (Հայաստան)
Նպատակներ
ՀՀ ԱՀԾ գործունեությունն ուղղված է «արտաքին սպառնալիքներից անձի, հասարակության եւ պետության պաշտպանությանը, Հայաստանի Հանրապետության կենսական շահերին առնչվող տեղեկատվություն ստանալուն եւ մշակելուն, Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքականության, ռազմաքաղաքական, տնտեսական, գիտատեխնիկական, շրջակա միջավայրի պահպանության եւ կենսական այլ ոլորտներում պետական քաղաքականության իրականացմանն աջակցելուն» ։
Կոջե (քաղաք)
Վարչական բաժանում
Կոջեն վարչականորեն բաժանված է 9 մյոնների և 10 դոնի ։
Արտաքին հետախուզության ծառայություն (Հայաստան)
Պատմություն
Արտաքին հետախուզության մարմնի ստեղծումը նախատեսված է եղել ՀՀ կառավարության 2021-2026 թվականների գործունեության ծրագրի։ 2022 թվականի դեկտեմբերի 23-ին ՀՀ ԱԺ կողմից ընդունվել է «Արտաքին հետախուզական գործունեության և արտաքին հետախուզության ծառայության մասին» ՀՀ օրենքի, որն էլ հանդիսանում է կառույցի հիմնադրման օրը։
Կառուցվածք
ԱՀԾ կառուցվածքի, անձնակազմի թվաքանակի և հաստիքացուցակի մասին տեղեկությունը պետական գաղտնիք է։ ԱՀԾ անմիջական ղեկավարումն իրականացնում է ծառայության պետը, որը անմիջականորեն ենթակա և հաշվետու է վարչապետին։ Ծառայության համակարգում գործում է ուսումնական կենտրոն ։
Տես նաև
Կատեգորիա:2022 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:Հայաստանի հատուկ ծառայություններ
Կոջե (քաղաք)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի քաղաքներ
Հյուսիսի հրեշտակ
Հյուսիսի հրեշտակ (Angel of the North), ժամանակակից արձան՝ 20 մետր բարձրությամբ, թևերի 54 մետր բացվածքով և 208 տոննա քաշով, ինչով գերազանցում է Ազատության արձանին։ Աշխարհում համարվում է հրեշտակի ամենամեծ արձանը ։ Արձանի թևերը 3,5 աստիճանի տակ առաջ են ուղղված. Էնտոնի Գորմլեյը հայտարարել է, որ ինքն արձանի միջոցով ուզում էր փոխանցել «գրկախառնության զգացողություն» ։ Հրեշտակը կանգնած է բլուրի վրա, որը խոյանում է Թայնեսայդի A1 և A167 ճանապարհների վրա։
Կառուցում
1994 թվականին սկսվեցին ծրագրի վրա տարվող աշխատանքները, ընդհանուր արժեքը կազմեց 1 միլիոն ֆունտ ստեռլինգ։ Ֆինանսավորման մեծ մասը տրամադրեց Բրիտանական ազգային վիճակահանությունը։
Իր տեղակայմամբ պայմանավորված՝ արձանը պետք է դիմադրի 160 կմ/ժ-ից ավելի մեծ ուժգնության քամու։ Կառուցման ընթացքում օգտագործվել է 165 տոննա բետոն՝ ցցաշեն հիմնատակ պատրաստելու համար, որը 20 մետրանոց արձանը ամրացնում է գետնին։
Հրեշտակի պատրաստումը ավարտվեց 1998 թվականի փետրվարի 16-ին։ Սկզբնական շրջանում Հյուսիսի հրեշտակը տեղացիների և բրիտանական թերթերի միջև կռվախնձոր դարձավ, իսկ այժմ այն դիտարկվում է որպես Անգլիայի հյուսիսարևմտյան մասի տեսարժան վայր։
Քանդակի ազգային անվանումը «Գեյտսեդյան էկսգիբիցիոնիստ» է (The Gateshead Flasher), որն առաջացել է դիրքի և շրջակա միջավայրի հետ ագրեսիվ կոնտրաստի պատճառով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հսկայական արձաններ
Մերիա
Մերիա (მერია), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 30 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Օզուրգեթից հեռու է 13 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմել է 1494 մարդ։ Գյուղը բնակեցված է վրացիներով ։
Տրանսպորտ
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Բաթում քաղաքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Օզուրգեթի շրջան
Սեն Ժենիեզ դ'Օլթ է դ'Օբրակ
Սեն Ժենիեզ դ'Օլթ է դ'Օբրակ (Saint-Geniez-d'Olt-et-d'Aubrac), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզիՕքսիտանիա երկրամասի Ավերոն գավառում ։
Բնակչությունը 2013 թվականի դրությամբ կազմում է 2139 մարդ, բնակչության խտությունը` 23.72 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 90.17 կմ² տարածք։
Բնակավայրը ստեղծվել է 2016 թվականի հունվարին` Սեն Ժենիեզ դ'Օլթ և Օրել Վերլակ համայնքների միավորման արդյունքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:2016 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տիկին Տրաբյուկի դիմանկարը
Տիկին Տրաբյուկի դիմանկարը, Վինսենթ վան Գոգի նկարը պետական Էրմիտաժ թանգարանի հավաքածուից ։
Նկարն արվել է 1889 թվականին, երբ Վան Գոգը հոգեկան հիվանդության պատճառով գտնվում էր Սեն Ռեմի դը Պրովանս հոգեբուժանարում։ Բնորդուհին եղել է Ժաննա Լաֆյուի Տրաբյուկը՝ Սեն Ռեմիի Պոլ-դե-Մուզոյլ հիվանդանոցի ավագ վերակացու Շառլ Էլզեար Տրաբյուկի կինը՝ Ժաննա Լաֆյուի Տրաբյուկը, որն այդ ժամանակ 55 տարեկան էր։ Դրանից առաջ Վան Գոգը արդեն նկարել էր Տրաբյուկի դիմանկարը և անմիջապես արել դրա պատճենը, որն այժմ այն պահվում է Շվեյցարիայի Զոլոթուրնի քաղաքի արվեստի պատկերասրահում։
1889 թվականին սեպտեմբերի 10-ին նկարիչն իր եղբորը՝ Թեոյին գրել է․ «…Ես վերջացրել եմ վերակացուի դիմանկարը և կրկնում եմ այն ինձ համար։ …Ես դիմանկարը նվիրեցի նրան և կնկարեմ նաև նրա կնոջը, եթե նա համաձայնվի կեցվածք ընդունել։ Նա անբախտ, գունատ ու հանգիստ կին է, այնքան աննշան ու աննկատելի, որ ես զգում եմ սուր ցանկություն նկարել այդ փոշոտ խոտիկին կտավի վրա» ։ Սեպտեմբերի 19-ին եղբորն ուղղված հերթական նամակում Վան Գոգը նշում է․ «Ես նաև նկարել եմ կնոջ դիմանկար՝ վերակացուի կնոջ։ Ինձ թվում է՝ այն քեզ դուր կգա։ Ես դրա կրկնօրինակն եմ արել, բայց նա բնօրինակից ավելի վատն է եղել։ Վախենամ թե բնորդը հենց դա կվերցնի ինձնից, իսկ ես ուզում եմ, որ այն ինձ մնա։ Այն արված է վարդագույնով և սևով» ։ Քրոջը՝ Վիլլեմինային ուղղված նամակում ավելացրել է․ «Նեղացած, հոգնած փխրուն դեմք, երեսն արևից այրվածի պես է՝ ձիթապտղի գույն։ Կախված սև զգեստ՝ զարդարված նուրբ վարդագույն խորդենիով, ֆոնը չեզոք է, վարդագույնի և կանաչի միջև»։ Դատելով նկարագրություններից՝ տիկին Տրաբյուկը ինքն էլ վերցրել է բնօրինակ դիմանկարը (գտնվելու վայրը այժմ անհայտ է), իսկ Վան Գոգի մոտ մնացել է կրկնօրինակը։ Դիմանկարը արվել է շատ բարակ կտավի վրա, որը գրեթե անմիջապես պատռվածքներ է ստացել ներքևի հատվածում և կրկնօրինակվել է կարմիր ծառի տախտակի վրա։
Վան Գոգի այս նկարը մահից հետո, իր մնացած աշխատանքների հետ, որոնք երկար ժամանակ պահվել է ընտանիքում, բազմիցս եղել է ցուցահանդեսներում, իսկ 1927 թվականին նկարը հայտնվել է Բեռլինի Տանհաուզերի ցուցահանդեսում, 1928 թվականին ցուցադրվել է Համբուրգի Գոլդշմիտդտ ցուցահանդեսում, որտեղ նկարը գնել է Օտտո Կրեբսը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նկարը վերցրել են խորհրդային զորքերը և ուղարկել ԽՍՀՄ՝ որպես փոխհատուցում. երկար ժամանակ պահպանվում էր Պետական Էրմիտաժի պահոցներում և ցուցադրվել է հանրությանը միայն 1995 թվականին Էրմիտաժի ցուցահանդեսի ռազմաավարային արվեստի բաժնում ։ 2001 թվականից այն Էրմիտաժում համարվում էր մշտական ցուցադրության նկար, 2014 թվականի վերջում ցուցադրվում է Սերգեյ Շչուկինայի և Գլխավոր շտաբի Մորոզովի եղբայրների շենքում (դահլիճ 413) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վան Գոգի թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Էրմիտաժի նկարներ Կատեգորիա:1889 նկարներ Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (Սան Ֆրանցիսկո)
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (St. John Armenian apostolic church) Հայ Առաքելական եկեղեցի ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում։
Պատմություն
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին գտնվում է Թվին Փիքս թաղամասում՝ Սան Ֆրանցիսկոյի երկու ամենաբարձր բլուրներից մեկի գագաթին։ Եկեղեցին հիմնվել է 1924 թվականին, օծվել է 1958 թվականին։
Իր բեղուն գործունեությամբ եկեղեցին ծառայում է հայ համայնքին։ Եկեղեցում գործում են Կիրակնօրյա վարժարանը, Հայ եկեղեցու երիտասարդական կազմակերպությունը, Տիկնաց միությունը, մշակութային միությունը։ Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու նպատակն է հայկական ավանդական արժեքների և քրիստոնյա արժեքների վրա հիմնված ընտանիք կառուցել։ 1942 թվականից սկսած եկեղեցում անցկացվում է հայկական խոհանոցի ամենամյա փառատոն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական եկեղեցիներ հ
Վինսո
Վինսո (Vinso), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռիոռա շրջանում։
Ալեքսանդր Բյուտներ
Ալեքսա՛նդր Բյո՛ւտներ (Alexander Büttner, ), հոլանդացի ֆուտբոլիստ, անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդ» ակումբի պաշտպան։ Խաղում է հիմնականում ձախ պաշտպանական եզրում, բայց երբեմն հանդես է գալիս նաև որպես ձախ կիսապաշտպան։ Ծնվելով Դուտինխեմում՝ սկսել է ֆուտբոլային կարիերան տեղական «Դուտինխեմ ՖԱ»-ում, սակայն անց է կացրել իր կայանալու տարիները «Այաքսում»՝ մինչ 2005 թվականը, երբ 16 տարեկանում կընդգրկվեր «Վիտեսսում»։ Պրոֆեսիոնալ դեբյուտը «Վիտեսսում» կայացել է 2008 թվականին, որտեղ մնացել է 4 տարի մինչև 2012 թվականին կտեղափոխվեր «Մանչեսթեր Յունայթեդ»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1989 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 11 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Լա Պեդրախա դե Պորտիլյո
Լա Պեդրախա դե Պորտիլյո (La Pedraja de Portillo), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 56,8 կմ2։ Բնակչությունը` 1156 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 22 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Շուշիի ազատագրման օր
Շուշիի ազատագրման օր, ազգային տոն, որը նշվում է Հայաստանում և Արցախի Հանրապետությունում։ Այն նշվում է մայիսի 8-ին և 9-ին՝ որպես 1992 թվականին ադրբեջանական ուժերից Շուշիի ազատագրման և Ստեփանակերտի պաշարման ավարտի տարեդարձ։ Երկու հանրապետությունները լինելով նախկին խորհրդային միության մաս, տոնի հետ մեկտեղ նշում են նաև հաղթանակի օրվա ավանդական տոնակատարությունները, որը նվիրված է 1945 թվականին Հայրենական մեծ պատերազմի ավարտին։ Օրը Արցախի պաշտպանության բանակի պաշտոնական տոնն է, որը համարվում է նաև բանակի կազմավորման օր։
Ոգեկոչումներ
Բազմաթիվ պաշտոնյաներ և վետերաններ ծաղկեպսակներ են դնում Երևանի Հաղթանակի զբոսայգում և Եռաբլուրում գտնվող անհայտ զինվորի շիրիմին։ Շնորհավորական ուղերձներ են հայտնում Հայաստանի նախագահը և Արցախի նախագահը։
2005 թվականի տոնակատարություններ
2005 թվականին հետխորհրդային երկրները տոնում էին հաղթանակի 60-ամյակը ։ Նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում մասնակցել է Հաղթանակի օրվա շքերթին։
2007 թվականի տոնակատարություններ
2007 թվականին նշում էին Շուշիի ազատագրման տասնհինգերորդ տարեդարձը։ Տոնակատարությունները ներառում էին Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության երիտասարդական թևի կողմից կազմակերպված մարաթոնը, որը սկսվեց Հայաստանի ներսում և ավարտվեց մայիսի 9-ի նախօրեին՝ Շուշիում։ Հայաստանում այն ժամանակվա վարչապետ Սերժ Սարգսյանը հանդիսավոր բացել է Շուշիի անվան հրապարակը։
2020 տոնակատարություններ
2020 թվականին Շուշիի ազատագրման 28-ամյակի տոնակատարությունները չեղարկվել են վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրամանով, որի պատճառը COVID-19 համավարակն էր ։ « Մայր Հայաստան » հուշարձանի մոտ անցկացվել է հայկական ռազմաօդային ուժերի և ռուսական 102-րդ ռազմակայանի թռիչքային անցում  ։ Նախագահ Արմեն Սարգսյանն իր նստավայրում հյուրընկալել էր ազատամարտի մասնակից, Արցախի հերոս Արկադի Տեր-Թադևոսյանին՝ ասելով, որ նա «Շուշիի ազատագրման օրվա խորհրդանիշն է» ։
2021 տոնակատարություններ
2021 թվականի տոնակատարություններն առաջինն էին, որ Շուշիում չանցկացվեցին ։ Նույն տարվա սկզբին մահացած Արկադի Տեր-Թադևոսյանը մայիսի 8-ին հետմահու ճանաչվեց Հայաստանի ազգային հերոս ։
2020 թվականի արցախյան երկրորդ պատերազմի ժամանակ Շուշիի կորստից հետո հայ հասարակության մեջ հարցեր կային օրվա շարունակական տոնակատարության վերաբերյալ։ Արցախի նախկին վարչապետ Անուշավան Դանիելյանը հայտնել է, Շուշիի ազատագրման օրը դիմավորել Շուշին հանձնած կապիտուլյանտի հետ (նկատի ունենալով վարչապետ Փաշինյանին), հավասարազոր է կրկնակի նվաստացմանը ։ «Հայաստանի Հանրապետություն» պաշտոնական թերթը հանդես է եկել ավանդույթի շարունակման օգտին ։ Պատգամավոր Սասուն Միքայելյանը ենթադրել է, որ բախումներ կարող են լինել, եթե Փաշինյանը Շուշիի ազատագրման օրը ժամանի Եռաբլուր զինվորական պանթեոն ։
Զինվորական շքերթ
Շուշիի աատագրման օրվա զորահանդեսը Ստեփանակերտում մայիսի 9-ին անցկացվում էր որպես նշանավորում քաղաքի ազատագրմանը։ Այն կազմակերպվում էր պաշտպանության նախարարության կողմից և սովորաբար տևում էր մեկ ժամ 45 րոպե։ Շքերթը սովորաբար տեղի էր ունենում հինգ տարին մեկ անգամ Վերածննդի հրապարակում և այն ցուցադրում էր պաշտպանության բանակի պաշտպանունակությունը։ Պատմականորեն անցկացվել են հետևյալ շքերթները.
Երկրապահի օր
Երկրապահի օրը մասնագիտական տոն է բոլոր երկրապահների համար, որը նշվում է ամեն տարի Շուշիի ազատագրման օրը ։ Այն մեծարում է Վազգեն Սարգսյանի հիմնադրած Երկրապահ կամավորական միության բոլոր անդամներին, որը բաղկացած է զինված ուժերի վետերաններից։ Երկրապահի օրվա պաշտոնական կարգավիճակը տվել է նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը՝ 2001 թվականի հունվարի 6-ին, իսկ Հայաստանի խորհրդարանը հաստատել է նույն տարվա հուլիսի 24-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամենամյա իրադարձություններ Հայաստանում Կատեգորիա:Մայիսի տոներ Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության տոներ Կատեգորիա:Հայաստանի տոներ Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակ Կատեգորիա:Հայաստանի Զինված ուժեր
Դանայա (նկար, Տիցիան)
Ստեղծման պատմություն
1554 թվականից 1562 թվականը Տիցիանը թագավոր Ֆիլիպ II-ի համար ստեղծել է կտավների շարք հին հունական դիցաբանության սյուժեների հիման վրա՝ այս թեմային նվիրված յոթ կտավներ, որոնք ստեղծվել են Օվիդիոսի «Կերպարանափոխությունների» հիման վրա՝ «Դանայա», «Վեներա և Ադոնիս», «Դիանա և Ակտեոն», «Ակտեոնի մահը», «Դիանա և Կալիստո», «Պերսևսն ու Անդրոմեդան» և «Եվրոպայի առևանգումը»։ Ներկայում դրանք ընդգրկված են տարբեր թանգարանների հավաքածուների։
Ազգային պատկերասրահի կայքում Տիցիանի շարքը բնութագրվում է այսպես ․ "«Դիցաբանական տեսարանները պատկերում են բարձր դրամայի պահեր՝ ճակատագրական հանդիպում, ամոթալի բացահայտում, հապճեպ առևանգում։ Տիցիանի վարպետորն է օգտագործում ներկը և գույնը՝ հասնելով կուրացուցիչ էֆեկտի, ընդգրկելով փայլուն մարմին, շքեղ գործվածքներ, ջուր, արտացոլումը և մթնոլորտային, գրեթե դյութիչ լանդշաֆտների։ Մենք տեսնում ենք աստվածների և աստվածուհիների, բայց նրանց դեմքը արտահայտում են շատ մարդկային է և մեզ շատ հասկանալի զգացմունքներ՝ մեղք, զարմանք, ամոթ, հուսահատություն և ափսոսանք։ Տիցիանն այդ ստեղծագործություններն անվանել է իր «պոեզիաները»։"
Սյուժե
Ըստ հունական դիցաբանության՝ Ակրիզիուս՝ Արգոսի արքան, պատգամախոսից իմացել է, որ ինքը պետք է սպանվի իր դստեր՝ Դանայայի որդու ձեռքով։ Դրանից խուսափելու համար նա հրամայում է, որ Դանայային բանտ նետեն։ Զևսը, տեսնելով Դանայային, գերվում է նրա գեղեցկությամբ և ոսկե անձրևի տեսքով մտնում է նրա մոտ տանիքին եղած անցքի միջով։ Նրանից Դանայան որդի է ունենում՝ Պերսևսին, որին թագավորի հրամանով մոր հետ գցում են արկղը և նետում ծովը։
Կարծիքներ
Առաջին «Դանայան», որը ստեղծվել է 1544-1545 թվականներին կարդինալ Ալեսանդրո Ֆարնեզեի պատվերով, որտեղ հերոսուհու կողքին պատկերված է Կուպիդոնը, պահվում է Նեապոլում գտնվող Կապոդիմոնտեի թանգարանում։ «Դանայաներից» մեկը գտնվում է Էփսլի հաուսում (1553), մյուսը՝ Պրադո թանգարանում (1553-1554)։ Եվս երկու տարբերակ գտնվում են Էրմիտաժում (1554) և Վիեննայի Արվեստի պատմության թանգարանում (1564)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տիցիանի նկարներ Կատեգորիա:Էրմիտաժի նկարներ Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ Կատեգորիա:Կապոդիմոնտե թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Պրադո թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:1545 նկարներ
Գինիանս
Գինիանս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում ։ Գտնվում էր Զարավչայի հովտում, գետի և վերջինիս ձախ վտակի խառնարանի մոտ, Սղերդ քաղաքից 16 կմ հարավ ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ըմպանակ
Ըմպանակ՝ ապակե կամ բյուրեղապակյա Սպասքի տեսակ՝ սպիրտային խմիչքների օգտագործման համար։
Դրա մեջ պարունակվող հեղուկի մեծ մակերեսի տարածքը նպաստում է դրա գոլորշիացմանը, նեղ վերին մասը պահպանում է բաժակի ներսի բույրը, իսկ կլորացված հատակը թույլ է տալիս բաժակը սեղմել ձեռքում, դրանով իսկ տաքացնելով լիկյորը։ Ըմպանակ հայերեն բառի բառային նշանակությունը դժվարությամբ է տրվում հստակ սահմանմանը, ինչը բնորոշ է ընդհանուր կենցաղային բառապաշարին,որպես կանոն այն փոքր է ու օգտագործվում է թունդ սպիրտային խմիչքների օգտագործման համար։ "Ըմպանակ" բառը ալկոհոլային խմիչքների համար ապակե տարայ ամենատարածված նշանակությունն է, ցույց է տալիս մեծ բառակազմական և ֆրազեոլոգիական հնարավորություններ, ինչը թույլ է տալիս այն համարել նման մասնագիտացված սպասքի չափանիշ ։
Ըմպանակի տեսակները
Կախված խմիչքից, բաժակը լինում է։
Մթնշաղի անուրջներ
Մթնշաղի անուրջներ, Վահան Տերյանի ստեղծագործությունների առաջին տպագիր ժողովածուն։ Լույս է տեսել 1908 թվականին Թիֆլիսում։ Ժողովածուն շատ ջերմ է ընդունվել թե՛ ընթերցողների, թե՛ քննադատների կողմից։
Բովանդակություն
Կատեգորիա:Բանաստեղծական ժողովածուներ Կատեգորիա:1908 գրքեր
Կիչա (Նիձի վտակ)
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կուլուշևո (գյուղ, Կարմասկալինսկի շրջան)
Կուլուշևո (Кулушево, Ҡолош), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 458 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Վորոնինցի (գյուղ, Օրոժիցյայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Վորոնինցի գյուղում բնակվում էր 279 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2282 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 122,26 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Օրոժիցյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(2511) Պատերսոն
(2511) Պատերսոն (Patterson), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի հունիսի 11-ին Կարոլին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,298276 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0601 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5364 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1272,63 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,282879 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,05° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վիչեդոմինո դե Վիչեդոմինուս
Վիչեդոմինո դե Վիչեդոմինուս (Vicedomino de Vicedominis, ), իտալացի կարդինալ, որը 1275-1276 թվականներին եղել է կարդինալների կոլեգիումի դեկան։
Կենսագրություն
1276 թվականի սեպտեմբերի 5-ին պապ է ընտրվել որպես Գրիգոր XI, սակայն իր ընտրության հաջորդ օրը վաղ առավոտյան մահացել է։ Չնայած նրա ընտրությունը եղել է օրինական, սակայն քանի որ մահացել է պաշտոնական արարողակարգից առաջ, ըստ այդմ չի ներառվել Հռոմի պապերի ցանկում։
Նրա անունը վերցրել է Գրիգոր XI պապը, որը կառավարել է 1370-1378 թվականներին։
142
Մահեր
Կատեգորիա:142 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ֆրանչեսկո Բրինա
Ֆրանչեսկո Բրինա կամ Դել Բրինա (Francesco Brina, կամ Del Brina, կամ Brini, ), մաներիզմի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ։ Աշխատել է Ֆլորենցիայում։
Կենսագրություն
Ֆրանչեսկո Բրինան նկարել է խորանի մի շարք սրբապատկերներ «Աստվածամայրը և երեխան» թեմայով։ Օգնել է Վազարիին Ֆլորենցիայում Պալացցո Վեկիո կառավարության շենքի նախագծման մեջ։ Նրա եղբայրը՝ Ջովաննի Բրինան (մահացած 1599 թվականին), նույնպես նկարիչ էր։
Ջորջո Վազարին իր կենսագրություններում հիշատակել է Բրինին որպես երիտասարդ նկարիչ։
Նրա որոշ աշխատանքներ գտնվում են Ֆլորենցիայի Սանտա Ֆելիչիտա եկեղեցում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի մաներիստ նկարիչներ Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Մոժարի (գյուղ, Օվրուչի շրջան)
Մոժարի (Можари), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1545 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մոժարի գյուղում բնակվում էր 925 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2553 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 362,32 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1545 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գիրի
Գիրի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում ։ Գտնվում էր Ռեդվանսու գետից ձախ, Սղերդ քաղաքից հյուսիս-արևմուտք ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մաքսիմ Ակիմով
Մաքսիմ Ալեքսեևիչ Ակիմով, ռուս քաղաքական գործիչ, 2018 թվականի մայիսի 18-ից Ռուսաստանի Դաշնության վարչապետի տեղակալ՝ փոխվարչապետ։ 2018 թվականից «Ռուսական երկաթուղիներ» ՍՊԸ-ի տնօրենների խորհրդի նախագահ։
Ռուսաստանի Դաշնության պետական ապարատի ղեկավարի առաջին տեղակալ (2013—2018), 2007 թվականի հուլիսից մինչև 2012 թվականի մայիս եղել է Կալուգայի մարզի նահանգապետը։ 2004-2007 թվականներին եղել է Կալուգա քաղաքի քաղաքապետը։ Ռուսաստանի Դաշնության I դասի պետական խորհրդատու (2016) ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1970 թվականի մարտի 1-ին, Մալոյարոսլավլեց քաղաքում՝ Ալեքսեյ Ակիմովի ընտանիքում։
1993 թվականին ավարտել է Կալուգայի՝ Կ. Է. Ցիալկովսկու անվան պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ Համալսարանն ավարտելուց հետո՝ երկու տարի, միջնակարգ դպրոցում աշխատել է որպես ուսուցիչ։
1994-1996 թվականներին ղեկավարել է «Ֆայնարտ-աուդիտ» կազմակերպությունը։ Այնուհետև ղեկավարել է Կալուգայի մարզի արժեթղթերի շուկան։ 1998-2001 թվականներին եղել է Կալուգայի մարզի կառավարության էկոնոմիկայի և արդյունաբերության դեպարտամենտի տնօրենը։
2004 թվականից զբաղեցրել է Կալուգայի մարզի Տնտեսական զարգացման նախարարի պաշտոնը։ 2004 թվականի մայիսից աշխատանքի է անցել Կալուգա քաղաքի համայնքապետարանում՝ որպես առաջին փոխքաղաքապետ։ Կալուգայի նախկին քաղաքգլխի՝ Վալերի Իվանովի հրաժարականից հետո՝ հենց նույն տարում, նա զբաղեցրեց Իվանովի տեղը՝ ստանձնելով վերջինիս լիազորությունները։ 2004 թվականի նոյեմբերի 14-ին ընտրվել է Կալուգայի քաղաքապետ՝ ստանալով 34,63 % ձայն ։
2007 թվականի մայիսից նշանակվել է Կալուգայի նահանգապետ Անատոլի Արտամոնովի տեղակալ (2011 թվականից զբաղեցնում է առաջին տեղակալի պաշտոնը) ։ Զբաղեցրել է Կալուգայի մարզի Բադմինտոնի ֆեդերացիայի նախագահի պաշտոնը։
2012 թվականի մայիսի 22-ին նշանակվել է Ռուսաստանի Դաշնության պետական ապարատի ղեկավարի տեղակալ։ Մեկ տարի անց զբաղեցնում է առաջին տեղակալի պաշտոնը։ 2016 թվականի հունիսի 30-ից ընդգրկվում է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահին կից ռազմավարական զարգացման և առաջնային ծրագրերի խորհրդի կազմի մեջ ։
2013 թվականին Ակիմովը հավակնում էր Ռուսաստանի Դաշնության տնտեսական զարգացման նախարարի պաշտոնին։ 2016 թվականի նոյեմբերի 15-ին՝ Ալեքսեյ Ուլյուկաևի հեռացումից հետո, զանգվածային լրատվության միջոցներում ինֆորմացիա հայտնվեց այն մասին, որ թափուր մնացած պաշտոնի հավակնորդներից մեկը Մաքսիմ Ակիմովն է (մյուս հավակնորդները Քսենյա Յուդաևան և Անդրեյ Բելոուսովն էին) ։ 2017 թվականի սեպտեմբերին Ակիմովը դիտարկվում էր որպես Նիժնի Նովգորոդի մարզի նահանգապետի թեկնածու ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:«Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
143
Մահեր
Կատեգորիա:143 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Secret Combination
Secret Combination, հույն երգչուհի Կալոմիրայի երգն է Եվրատեսիլ 2008 երգի մրցույթի համար։ Երգի հեղինակներն են Փոսեիդոնաս Գիաննոպուլոսը և Կոնստանտինոս Պանտզիսը։
Երգը մրցույթի եզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 3-րդ հորիզոնականը 218 միավորով, հետ մնալով Ռուսաստանի և Ուկրաինայի ներկայացուցիչներից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի երգերը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Բաշուր (գյուղ, Զավյալովսկի շրջան)
Բաշուր (Башур), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 69 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բոլգան
Բոլգան (Болган), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պեսչանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1720 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բոլգան գյուղում բնակվում էր 1 342 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,86 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 276,13 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պեսչանկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1720 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վինտռի
Վինտռի (Vintri), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Սալմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 18 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Սալմե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
144
Մահեր
Կատեգորիա:144 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Գիրի-Հասան
Գիրի-Հասան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խարզանի գավառակում ։ Գտնվում էր Տիրգրիս աջ վտակ հանդիսացող Խարզան գետի միջին հոսանքից աջ՝ սարավանդի վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (303101-303200)
Աստերոիդների ցանկ (303001-303100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (303201-303300)
Լա Սարսա (Վալյադոլիդ)
Լա Սարսա (La Zarza)՝ մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 24,03 կմ2։ Բնակչությունը՝ 129 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 40 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Նորաշեն (Արագածոտն)
Նորաշեն, գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Արագածի տարածաշրջանում, Շարայի լեռան լանջին։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 61 կմ հյուսիս-արևմուտք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1950 մետր։
Գյուղի պատմություն
Նորաշեն գյուղի նախնիները գաղթել են Ալաշկերտի շրջանի Քյաքաչ գյուղից Ռուս-Թուրքական պատերազմի (1828-32 թթ․) ժամանակ։ Գյուղը գտնվում է Արագածի ստորոտում Քանի որ զուրկ է եղել ջրից, ծառ ու ծաղկից, այդ պատճառով անվանել են Ղուռիդարա։ Օգտվել են Մեծ Մանթաշի գյուղի ջրից։ Հետագայում գյուղը անվանել են Նորաշեն,որը գտնվում է Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Արագածի տարածաշրջանում։
Նորաշենով է անցնում Երևան-Արթիկ- Գյումրի ավտոխճուղին։ Մարդիկ զբաղվում են անասնապահությամբ և հացահատիկային կուլտուրաների մշակմամբ։
Անվանում
Նախկինում ունեցել է Ղուռուդարա անվանումը։
Կլիմա
Կլիման բարեխառն լեռնային է։ Ձմեռները տևական են, ցուրտ, հաստատուն ձնածածկույթով։ Ամառները տաք են, համեմատաբար խոնավ։ Հուլիսյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է 16-18-ի սահմաններում, հունվարյանը՝ -6,-8-ի սահմաններում։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 450-600 մմ։
Բնակչություն
Նորաշենի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, գրադարան, մանկապարտեզ, բուժկետ, կապի հանգույց, նաև 2016 թ-ին վերանորոգվել և գործում է գյուղի եկեղեցին։ Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։ Ներկայում բնակչության մեծ մասը արտագնա աշխատանքի է մեկնում Ռուսաստան, քանի որ միայն անասնապահությամբ և հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ բնակչությունը չի կարող ապրել։
Տեղական ինքնակառավարում
Համայնքի ղեկավար՝ Արթուր Կարապետյան։
Ավագանու անդամների ցուցակ
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղից 5 կմ հյուսիս-արևելք գտնվում է Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին (16-17-րդ դդ.), 4 կմ հյուսիս-արևելք, Շարայի լեռան գագաթին՝ ժայռափոր մատուռը (14-20-րդ դդ.)։ Շարայի լեռան ստորոտում կան ժայռափոր հատվածներ ։ Դրան տեղացիները տվել են «Մաղարա» անվանումը։ Գյուղում կա նաև հուշարձան նվիրված Հայրենական մեծ պատերազմի զոհերի  հիշատակին ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Դպրոց
Արս ան Ռե
Արս ան Ռե (Ars-en-Ré), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ռե գավառում։ Մտնում է Ծովափնյա Շարանտ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Արս ան Ռե շրջանը։ Համայնքի շրջանն է Լա Ռոշելը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17019։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 1330 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 746 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 546-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 200-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 73.2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 72.2 %)։ 546 աշխատունակ բնակիչներից 502-ը աշխատում էին (272 տղամարդ և 230 կին), անաշխատանք էին 44-ը (19 տղամարդ և 25 կին)։ 200 անգործունակ մարդկանցից 46-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 104-ը թոշակառու, 50-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կուլուշևո (գյուղ, Ուչալինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 242 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մարանելո
Մարանելո (Maranello), քաղաք Իտալիայի հյուսիսային մասում, Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Մոդենա գավառում, Մոդենայից 18 կմ հեռավորության վրա։
Բնակչությունը կազմում է մոտ 15 հազար մարդ։
Աշխարհագրական կոորդինատներ՝ 44.53333°N, 10.86667°W:
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ֆերրարի
Քաղաքը հայտնի է դարձել Ֆերրարի ավտոմոբիլային ընկերության շնորհիվ։ Քաղաքում է գտնվում «Ֆերրարիի» ընկերության և «Ֆորմուլա 1»-ի անձնակազմի շտաբ-բնակարանները։
Մարանելոն համարվում է «Ֆերրարի» ավտոմեքեների «հայրենիքը» իր հիմնադրման օրվանից։ Քաղաքում է գտնվում նաև «Ֆերրարի» ընկերության թանգարանը։
Մարանելլոն գտնվում է Ֆիորանո Մոդենեսեի հարևանությամբ, որտեղ գտնվում է «Ֆիորանո» մայրուղին։ Այն համարվում է որպես Ֆերրարի ընկերության մայրուղի, քանզի ընկերության բոլոր ավտոմեքենաների փորձերը անցկացվում են այնտեղ։
2011 թվականից քաղաքում գործում է խոշոր գրադարան, Արատա Իսոդզակի և Անդրեա Մաֆեի նախագծմամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Տարասենկովո (գյուղ, Օրոժիցյայի շրջան)
Տարասենկովո (Тарасенкове), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Օրոժիցյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տարասենկովո գյուղում բնակվում էր 640 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3308 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 193,47 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Օրոժիցյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (126001-126100)
Աստերոիդների ցանկ (125901-126000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (126101-126200)
Կիյա Յու
Կիյա Յու (Кия-Ю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վիչեգդա գետի ձախ ափից 466 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 42 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկ Պեչորսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
145
Մահեր
Կատեգորիա:145 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Բրազիլիա
Բրազիլիա (պաշտոնապես՝ Բրազիլիայի Դաշնային Հանրապետություն, República Federativa do Brasil), Հարավային Ամերիկայի և Լատինական Ամերիկայի խոշորագույն պետությունը։ 8,5 միլիոն քառակուսի կիլոմետր տարածքով և ավելի քան 208 միլիոն բնակչությամբ Բրազիլիան հինգերորդ խոշորագույն պետությունն է տարածքով և հինգերորդ խոշորագույնը ` բնակչությամբ։ Մայրաքաղաքն է համանուն Բրազիլիան, իսկ խոշորագույն քաղաքն է Սան Պաուլոն։ Դաշնությունը բաղկացած է 26 նահանգներից, դաշնային շրջանից և 5 570 մունիցիպալիտետներից։ Բրազիլիան խոշորագույն երկիրն է, որտեղ պորտուգալերենը պետական լեզուն է և միակն է Ամերիկայում ։ Պետությունը ամենաբազմամշակութային երկրներից է աշխարհում, քանի որ դարերի ընթացքում տեղի է ունեցել զանգվածային ներգաղթ դեպի Բրազիլիա ։
Արևելքում սահմանակցելով Ատլանտյան օվկիանոսին` Բրազիլիան ունի մոտ 7491 կմ ափամերձ գոտի ։ Այն սահմանակցում է Հարավային Ամերիկայի բոլոր երկրներին բացառությամբ Էկվադորին և Չիլիին և զբաղեցնում է մայրցամաքի ցամաքային տարածքի 47,3%-ը ։ Պետության Ամազոնի դաշտավայրը ներառում է լայնածավալ արևադարձային անտառներ, որտեղ ապրում են կենդանական աշխարհի բազում ներկայացուցիչներ, բազմազան բնապահպանական գոտիներ և մեծ թվով բնական ռեսուրսներ ։ Իր եզակի բուսական ժառանգությունը Բրազիլիային դարձնում են աշխարհի 17 մեգաբազմազան երկրներից մեկը և գլոբալ հետաքրքրության առարկա։
Բրազիլիայում բնակվել են բազմաթիվ ցեղեր մինչև 1500 թվականը, երբ ճանապարհորդ Պեդրու Ալվարեշ Կաբրալը տարածքը հայտարարեց Պորտուգալական կայսրության գաղութ։ Բրազիլիան մնաց Պորտուգալիայի գաղութը մինչև 1808 թվականը, երբ կայսրության մայրաքաղաքը Լիսաբոնից տեղափոխվեց Ռիո դե Ժանեյրո։ 1815 թվականին գաղութը ստացավ թագավորության կարգավիճակ և ձևավորվեց Պորտուգալիայի, Բրազիլիայի և Ագրավեյի միացյալ թագավորությունը։ Անկախություն ձեռք բերվեց 1822 թվականին, երբ ձևավորվեց Բրազիլիայի կայսրությունը, որը ունիտար երկիր էր և կառավարվում էր սահմանադրական միապետի և խորհրդարանական համակարգի կողմից։ 1824 թվականին ընդունվեց առաջին սահմանադրությունը և ձևավորեց երկպալատանի խորհրդարանը, որն այժմ կոչվում է Ազգային կոնգրես։ Երկիրը դարձավ նախագահական հանրապետություն 1889 թվականի ռազմական հեղաշրջումից հետո։ 1964 թվականին ռազմական դիկտատուրա հաստատվեց երկրում ռազմական հեղաշրջումից հետո, որն իշխեց մինչև 1985 թվականը, որից հետո քաղաքացիական կառավարությունը վերադարձվեց։ Բրազիլիայի ներկայիս սահմանադրությամբ, որն ընդունվել է 1988 թվականին, ամրագրված է, որ երկիրը ժողովրդավարական դաշնային հանրապետություն է ։ Չնայած հարուստ մշակութային պատմությանը, երկիրը ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների քանակով տասներեքերորդն է աշխարհում ։
Բրազիլիան ունի զարգացող տնտեսություն. : Նոմինալ ՀՆԱ-ի մակարդակով Բրազիլիան իններորդն է աշխարհում ։ Երկիրը աշխարհի խոշորագույն հացահատիկ արտադրողներից մեկն է և խոշորագույն սուրճ արտադրողը վերջին 150 տարում։ Երկիրը դասակարգվում է որպես միջինից բարձր մակարդակի տնտեսություն ունեցող Համաշխարհային բանկի կողմից և նորովի ինդուստալիզացված երկիր, որի ազգային հարստությունը ամենամեծն է Լատինական Ամերիկայում։ Բրազիլիան տարածաշրջանային տերություն է և շատ ժամանակ համարվում է մեծ տերություն  կամ միջին տերություն միջազգային հարաբերություններում    ։ Նրա միջազգային ճանաչման և ազդեցության շնորհիվ որոշ դեպքերում երկիրը համարվում է զարգացող տերություն և պոտենցիալ գերտերություն  ։ Բրազիլիան ՄԱԿ-ի,Մեծ քսանյակի, ԲՐԻԿՍ-ի, Հարավամերիկյան ազգերի միության, Mercosul-ի, Ամերիկյան պետությունների կազմակերպության, Իբերո-ամերիկյան պետությունների կազմակերպության և Պորտուգալալեզու երկրների համագործակցության հիմնադիր անդամ է։
Պորտուգալական գաղութացում
Երկիրը, որն այժմ կոչվում է Բրազիլիա, պորտուգալական նավատորմի ժամանումով հռչակվել էր Պորտուգալական կայսրություն Պեդրո Ալվարեսի կողմից 1500 թվականի, ապրիլի 22ին։ Պորտուգալացիները համարվում են բնիկ ժողովուրդ՝ բաժանված մի քանի ցեղերի, որոնցից շատերը խոսում էին թուփի գարանի լեզվաընտանիքի լեզուներով և կռվում էին միմյանց հետ։ Չնայած առաջին բնակատեղիները հիմնվել են 1532 թվականին, գաղութացումը ավելի ընդլայնվեց 1534 թվականին, երբ պորտուգալացի թագավոր Ջոն III-ը երկրի տարածքը բաժանեցը 15 մասնավոր և ինքնակառավարվող կապիտալիստական գաղութների։ Քանի որ կապիտալիստական գաղութների ոչ կենտրոնացված և անկազմակերպ հակումները խնդրահարույց էին, 1549 թվականին պորտուգալացի թագավորը վերակազմավորեց դրանք Բրազիլիայի գլխավոր կառավարության, մի ամբողջական և կենտրոնացված պորտուգալական գաղութ Հարավային Ամերիկայում։ Գաղութացման առաջին երկու դարերում բնիկները և եվորպական խմբերը մշտական պատերազմի մեջ էին, կնքում էին դաշինքներ որոնք հնարավորություն կտային ստանալ առավելություններ միմյանց դեմ։ 16-րդ դարի կեսերին շաքարեղեգը դարձավ ամենակարևոր արտահանվող ապրանքը և ստրուկներ ձերք բերվեցին Սահարյան Աֆրիկայից, Արևմտյան Աֆրիկայի շուկան դարձավ ամենամեծ մատակարարը, որը զբաղվում էր շաքարեղեգի պլանտացիաներով. Բրազիլական շաքարեղեգի պահանջը միջազգային շուկայում շարունակաբար աճում էր։ 17-րդ դարի վերջում շաքարեղեգի արտահանումը անկում ապրեց, և բրիտանացիների կողմից ոսկու հայտնաբերումը պետք է դառնար գաղութի տնտեսության նոր հիմքը՝ խթանելով բրազիլական ոսկու ընթացքին, որը գրավեց հազարավոր նոր բնակիչների Պորտուգալիայից Բրազիլիա և բոլոր Պոտուգալական գաղութները ամբողջ աշխարհում։ Միգրացիայի այս աճող մակարդակը իր հերթին կոնֆլիկտի պատճառ հանդիսացավ հին ու նոր բնակիչների միջև ։ Պորտուգալական արշավախմբերը, որոնք հայտնի էին դրոշակակիրներ անվամբ, աստիճանաբար մեծացրին Պորտուգալական գաղութների նախնական սահմանները Հարավային Ամերիկայում, մոտավորապես ներկայիս Բրազիլիայի սահմաններին ։ Այս շրջանում Եվրոպական ուժերը փորձեցին գաղութացնել Բրազիլիան այնպիսի ներխուժումներով, որ Բրազիլիան ստիպված էր կռվել, հատկապես ֆրանսիացիները Ռիոյում 1690 ականներին, Մորանյոյում 1610-ականներին և հոլանդացիները Պերնամբրուչոյում և Բահիայում՝ Հոլանդա-պորտուգալական պատերազմի ընթացքում, Իբերական միության անկումից հետո ։ Պորտուգալական գաղութային վարչակազմերը Բրազիլիայում ունեին երկու նպատակ, որոնք կարող էին երաշխավորել գաղութային կարգուկանոնը և Պորտուգալիայի ամենահարուստ և ամենամեծ գաղութի մենիշխանությունը՝ վերահսկել և ոչնչացնել ստրուկների ապստամբության և դիմադրության բոլոր հնարավոր տարբերակները, ինչպիսիք էին Պալմարեսի Կիլոմբոն և ճնշել ինքնակառավարման կամ անկախության բոլոր շարժումները որոնցից էր դավադրությունները ։
Պետական կարգ
Բրազիլիան նախագահական հանրապետություն է։ Գործող սահմանադրությունն ընդունվել է 1969 թվականի հոկտեմբերի 17-ին։ Պետության, կառավարության ղեկավարը և զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարը նախագահն է՝ օժտված մեծ լիազորություններով։ Ընտրվում է խորհրդարանի (Ազգային կոնգրես) անդամների բացարձակ մեծամասնությամբ՝ 5 տարով։ Օրենսդրական իշխանության բարձրագույն մարմինը երկպալատ (սենատ և դեպուտատների պալատ) խորհրդարանն է։ Յուրաքանչյուր նահանգ ունի իր սահմանադրությունը։ Նահանգը գլխավորում է ընտրովի նահանգապետը։ Մունիցիպալ խորհուրդների անդամները և պրեֆեկտները ընտրվում են ուղղակի քվեարկությամբ։ Դատական համակարգն ընդգրկում է ֆեդերալ (գերագույն ֆեդերալ դատարան, ֆեդերալ ապելյացիոն դատարաններ, զինվորական տրիբունալներ, ընտրական գործերով դատարաններ, աշխատանքային դատարաններ) և նահանգների դատարանները։
Աշխարհագրություն
Բրազիլիան գտնվում է Հարավային Ամերիկա մայրցամաքում՝ Ատլանտյան օվկիանոսի ափին։ Գրավում է մայրցամաքի արևելյան և կենտրոնական մասը։ Սահմանակից է Գվիանային, Սուրինամին, Գայանային, Վենեսուելային, Կոլումբիային, Պերուին, Բոլիվիային, Պարագվային, Արգենտինային, Ուրուգվային։ Տարածությունը 8512 հազար քառ. կմ։ Երկրի հյուսիսում Ամազոնի դաշտավայրն է, որը դեպի հյուսիս աստիճանաբար ձուլվում է Գվիանական սարահարթի հարավային մասի բլրավետ հարթավայրերին։ Երկրի մնացած տարածքի գերակշռող մասը գրավում է Բրազիլական սարահարթը (բարձրությունը մինչև 2890 մ, Բունդերյա լեռը)։ Ծայր հարավում Լապլատայի դաշտավայրն է ։
Երկրաբանական կառուցվածքը և օգտակար հանածոներ
Բրազիլիան տեղադրված է մինչքեմբրյան Բրազիլական պլատֆորմի վրա, որը մերկանում է Գվիանական վահանի, Գուապորե և Սան Ֆրանսիսկու բարձրությունների շրջանում։ Ամազոնի, Պառնաիբայի, Պարանայի տեկտոնական ընդարձակ իջվածքները (սինեկլիզներ) ծածկված են փխրուն ապարների հզոր շերտերով։ Պլատֆորմի հիմքի հետ են կապված բազմամետաղների, ոսկու, երկաթի, մանգանի հանքերը և հազվագյուտ մետաղները, հողմահարման կեղևի հետ՝ բոքսիտները, նստվածքային ծածկույթի հետ՝ նավթը, քարածուխը, աղը։
Վարչական բաժանում
Բրազիլիան դաշնային երկիր է, կազմված 26 նահանգներից, մեկ դաշնային շրջանից, որը ներառում է մայրաքաղաք Բրազիլիան և քաղաքային ինքնավար շրջաններից ։ Մարզերը ունեն ինքնակառավարվող վարչություններ, որոնք հավաքում են սեփական հարկերը և ստանում են դաշնային կառավարության կողմից հավաքված հարկերի իրենց բաժինը։ Նրանք ունեն մարզի ղեկավար և միակողմանի օրենսդիր մարմին, որը ընտրվում է հենց իրենց շրջանի բնակիչների քվեարկությամբ։ Դաշնային շրջանները ունեն նաև անկախ արդարադատական դատարաններ։ Չնայած սրան դաշնային նահանգները ավելի քիչ ինքնավարություն ունեն ստեղծելու սեփական օրենքները, քան Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները։ Օրինակ քրեական և քաղաքացիական օրենքները քվեարկության են դրվում միայն երկկողմանի դաշնային կոնգրեսում ու պարտադիր բնույթ ունեն ամբողջ երկրում ։
Նահանգները և դաշնային թաղամասը խմբավորվում են շրջանների՝ Հյուսիսային, Հյուսիս-արևելյան, Կենտրոնա-արևմտյան, Հարավային և Հարավ-արևելյան։ Բրազիլական շրջանները ոչ թե քաղաքական կամ վարչական այլ ընդամենը աշխարհագրական բաժանումներ են և դրանք չունեն կառավարման որևէ հատուկ ձև։ Չնայած շրջանները հաստատված են օրենքով, դրանք հիմնականում բաժանված են վիճակագրական տվյալների համար, ինչպես նաև սահմանելու դաշնային ֆոնդի բաշխումը զարգացման ծրագրերում։
Քաղաքային շրջանները որպես նահանգներ ունեն ինքնավար կառավարում, հավաքում են սեփական հարկերը և ստանում միության և պետական կառավարության հարկերի իրենց բաժինը ։ Յուրաքանչյուր քաղաքային շրջան ունի քաղաքապետ և ընտրված օրենսդիր մարմին, բայց չունի առանձին դատական համակարգ։ Իրականում պետության կողմից կազմավորված դատական մարմինը կարող է ընդգրկել շատ քաղաքային համայնքներ մի արդարադատական վարչական բաժանման մեջ, որը կոչվում է Կոմարկա (երկիր)։
Կլիմա
Կլիման շոգ է, հունվարի (ամռանը) միջին ջերմաստիճանը 23 °C-ից 29 °C է, հուլիսինը (ձմռանը)՝ 16 °C-ից 24 °C, բարձր լեռնազանգվածներում հուլիսին 12 °C-ից 14 °C է (հնարավոր են ցրտահարություններ)։ Կլիման փոխվում է հյուսիս-արևմուտքից դեպի հարավ-արևելք, խոնավ հասարակածայինից՝ սեզոնային խոնավ մերձհասարակածայինի։ Ամազոնի դաշտավայրի արևմուտքում կլիման հասարակածային է, խոնավ (տարեկան՝ 2000—3000 մմ տեղումներով և միջին ամսական ջերմաստիճանի 2 °C-ից 3 °C տատանումներով), արևելքում և մերձակա Գվիանական ու Բրազիլական սարահարթերի մեղմաթեք լանջերին՝ 3—4 ամիս տևողությամբ չորային, մերձհասարակածային (տարեկան՝ 1500—2000 մմ, ծովափնյա մասում՝ մոտ 3000 մմ տեղումներ), Բրազիլական սարահարթի կենտրոնական շրջանում և Պանտանալում՝ մերձհասարակածային (տարեկան՝ 1400—2000 մմ տեղումներ) և ջերմաստիճանի մեծ տատանումներով (45 °C-ից 50 °C)։ Արևելյան ծայրամասի կլիման արևադարձային պասսատային է՝ շոգ և խոնավ, լեռնային ուղղաձիգ գոտիականության արտահայտությամբ։ Սարահարթի հարավի կլիման մշտական խոնավ է, Պարանայի սարավանդում՝ արևադարձային, արևելյան բարձրադիր շրջաններում՝ մերձարևադարձային։
Ներքին ջրեր
Բրազիլիայով հոսում է աշխարհի ամենաջրառատ գետը՝ Ամազոնը, որն ունի հինգ հարյուրից ավելի վտակներ։ Մյուս խոշոր գետերից են Պարանան, Սան Ֆրանցիսկուն, Պարաիբան։ Գետերը ջրառատ են, հարուստ՝ սահանքներով ու ջրվեժներով, ունեն ջրաէներգետիկ մեծ պաշարներ։
Գետային ցանցը խիտ է։ Գետերը ջրառատ են, հարուստ սահանքներով ու ջրվեժներով, ունեն էլեկտրաէներգիայի մեծ պաշարներ։ Խոշոր գետերից են՝ Ամազոնը, Ուրուգվայը, Պարանան (Պարագվայ վտակով), Սան Ֆրանսիսկուն, Պարաիբան, Տոկանտինսը։
Բուսական աշխարհ
Բրազիլիայի անտառները՝ սելվասները, շատ հարուստ են. այստեղ աճում են արմավենիներ, ֆիկուսներ, ադամաթզենիներ, հեվեա, որոնց փաթաթվում են ճկուն լիանները։ Տարաշխարհիկ ծաղիկները փունջ-փունջ կախված են գետի ջրերի վրա, որտեղ վխտում են խոշոր, գունագեղ բզեզներ, ճանճեր, սարդեր ու մոծակներ։ Այնքան թթվածին է գոյանում Ամազոնի անտառներում, որ դրանց կոչում են մոլորակի թոքեր։ Այժմ մարդը ներխուժել է անտառների այս թագավորությունը. հզոր մեքենաները տապալում են դարավոր ծառերը, դրանց տեղերում։
Մի քանի գիտահետազոտական կենտրոնների գիտնականներից բաղկացած խումբը Բրազիլիայի Սերադո շրջանում հայտնաբերել է մինչ այժմ գիտությանն անհայտ կենդանիների 14 նոր տեսակ։ Այս մասին տեղեկացնում է շրջակա միջավայրի պահպանությամբ զբաղվող Conservation International (CI) ընկերությունը։
(2512) Տավաստիա
(2512) Տավաստիա (Tavastia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1940 թվականի ապրիլի 3-ին Իրյո Վյայսյալյայի կողմից Տուրկուում ։
Բրազիլիա
Բուսական աշխարհ
Սերադոն հանդիսանում է յուրահատուկ տիպի էկոհամակարգ, որտեղ, սավաննան միահյուսվում է անտառային խիտ բուսականության հետ։ CI կենտրոնի 26 գիտնականներից և բրազիլական մի քանի համալսարանների ներկայացուցիչներից բաղկացած արշավախումբը կենդանիներին նոր տեսակները հայտնաբերել է Սերադոյի 716 հազար հա տարածք ունեցող Սերա Գերալ դը Տոկանտինիս կոչվող բնապահպանական կենտրոնի մոտակայքում։ Մասնագետները մասնավորապես հայտնաբերել են 8 ձուկ, 3 սողուն, 1 երկկենցաղ, 1 կաթնասուն և 1 թռչուն։ Նշենք, որ նոր հայտնաբերված կենդանիներից են՝ Bachia տեսակի անոտանի մողեսը, Picumnus տեսակի գաճաճ փայտփորիկը և Proceratophrys տեսակի կոտոշավոր դոդոշը։