cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սնկաբանությունը Հայաստանում
Հետազոտություներ
Հայաստանի անկախացումից հետո մշակվել է տեղական արտադրության և ներկրված սննդամթերքի անվտանգության հայեցակարգ (Լ. Օսիպյան)։ Երևանի տարբեր կլինիկաներում և ԵՊՀ բուսաբանության ամբիոնում ուսումնասիրել են (Է. Դանիելյան, Մ. Միրաքյան, Կ. Բաբայան, Գ. Անղրիասյան, Տ. Հովսեփյան, Լ. Օսիպյան, Ջ. Աբրահամյան, Ս. Նանագյուլյան, Ե. Հովհաննիսյան և ուրիշներ) մարդու սնկային հիվանդությունների հարուցիչները։ 1945 թվականին ԵՊՀ բուսաբանության ամբիոնում ստեղծվել է սնկաբան, գիտական հերբարիում (ERMH), որը պարունակում է շուրջ 11 հազար նմուշ (2010)։ Սնկաբան, հերբարիումի նյութն ընդգրկում է սնկերի մոտ 4500 տեսակ, ներառված են նաև հարևան և արտասահմ. այլ երկրների սնկատեսակներ։ Սկսվել են առանձին սնկատեսակների տաքսոնոմիայի ճշգրտման աշխատանքները մոլ-գենետիկ. մակարդակով։ Ներկայումս համացանցում տեղադրված է սնկերի հայերեն կայք (Ս. Նանագյուլյան)։ Մակրոսկոպիկ սնկերի հազվագյուտ և անհետացող տեսակների տվյալներն ընդգրկվել են «Հայաստանի Հանրապետության բույսերի Կարմիր գրքում» (2010)։
Հանրապետությունում սնկաբան, գիտության տարածման նպատակով ստեղծվել է «էկոֆունգ» հայկական սնկաբանանության ընկերությունը (2004, նախագահ՝ Ս. Նանագյուլյան)։ Ներկայումս ՀՀ-ում սնկաբան, հետազոտությունների և կադրերի պատրաստման միակ կենտրոնը ԵՊՀ բուսաբանության ամբիոնն է։
Կատեգորիա:Սնկաբանություն Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունները Հայաստանում
Մարտին Ալմագրո Բաշ
Մարտին Ալմագրո Բաշ (Martín Almagro Basch, ), իսպանացի հնագետ։ Իսպանական քաղաքացիական պատերազմի մասնակից։
Պատմաբան Մարտին Ալմագրո Գորբեայի հայրը։
Կենսագրություն
Մարտին Ալմագրո Բաշը ծնվել է Տրամակաստիլյայում։ Սովորել է Ալբառասինի պիարիստների քոլեջում, 1928-1930 թվականներին՝ Վալենսիայի համալսարանում, այնուհետև՝ Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանում, ստացել դոկտորի կոչում, եղել Հյուգո Օբերմայերի աշակերտը, 1930-ական թվականներին մեկնել է Գերմանիա, որտեղ ավարտել է ուսումը։
1936 թվականի հուլիսի 31-ին մասնակցել է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմին, զինվորագրվել իսպանական ֆալանգում
1939 թվականին նշանակվել է Կատալոնիայի հնագիտական թանգարանի (Բարսելոնա) տնօրեն։ 1940 թվականին եղել է Սանտիագոյի համալսարանի հնագույն պատմության ամբիոնի պրոֆեսոր, 1943 թվականին՝ Բարսելոնայի համալսարանի նախնադարի ամբիոնի պրոֆեսոր։
Մադրիդի և Բարսելոնայի համալսարաններում եղել է վաղ մարդկության պատմության պրոֆեսոր, 1968-1981 թվականներն եղել է Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի տնօրեն, միաժամանակ աշխատել է Իսպանիայի ազգային հետազոտության խորհրդում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանացի հնագետներ Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի տնօրեններ Կատեգորիա:Իսպանացի պատմաբաններ
Էնտոնի Մագլիցա
Էնտոնի «Տոնի» Մագլիցա (Ante Maglica, ), Mag Instrument Inc. ընկերության հիմնադիր և սեփականատեր, որն արտադրում է  Maglite լապտերիկներ, ստանդարտ սարքավորում, որով հանդերձավորվում են ԱՄՆ-ի ոստիկանները։
Վաղ տարիներ
Էնտոնի «Տոնի» Մագլիցան ծնվել է Նյու Յորքում, սակայն մեծացել է Զլարին կղզում, որը գտնվում է Խորվաթիայի ափերի մոտ։ Ամերիկյան Մեծ ճգնաժամի ժամանակ նրա ընտանիքը վերադարձավ հայրենիք, Խորվաթիա։ Քանի որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ երկիրը «ամայացավ» 1950 թվականին Մագլիցան վերադարձավ Միացյալ նահանգներ  և բնակություն հաստատեց Կալիֆորնիայի նահանգի Օնտարիո քաղաքում։ Այդ տարիներին նա մի քիչ տիրապետում էր անգլերենին և կարողացավ աշխատանք ստանալ,  դառնալով մեքենավար։ Աշխատելով  այդ վայրում՝ նա տեղեկանում է, որ իր ղեկավարներից մեկը զբաղվում է փոքրիկ օժանդակ բիզնեսով, հիդրավլիկ դետալների վերամշակմամբ։ Գրեթե պատահականորեն Տոնին տեղեկանում է 1000 դոլարով մետաղամշակման հաստոցի վաճառքի առաջարկի մասին և համոզում է տիրոջը, որ այն վաճառի 125 դոլար կանխավճարով, իսկ մնացած մասը մարել ամսական վճարումների միջոցով։
Այսպիսով սկսված բիզնեսը աստիճանաբար աճեց. նա բացեց սեփական խանութ, որը զբաղվում էր մեքենաների և սարքավորումների առևտրով, և այն 1974 թվականին դարձավ կորպորացիա «Mag Instrument Inc.» անվանումով։ Այդ պահին նա ծանոթացավ Կլեր Հալասի՝ իր ապագա գործընկերոջ և կյանքի ընկերոջ հետ, որին նա վարձել էր իր մեքենաների խանութը զարդարելու նպատակով։ Թեև նրանք երբեք չեն գրանցել իրենց ամուսնությունը, Կլերը մշտապես բնակվում էր նրա հետ և կրում նրա ազգանունը։ Կլերը ուներ երեք երեխա, երկու որդի՝ Ստիվենը և Քրիստոֆերը և դուստրը՝ Ջեկին, որը Տոնիին ճանաչում էր որպես խորթ հայր։
Ընտանեկան գործեր
Երբ Mag Instruments Inc.-ի կողմից արտադրվող Maglite լապտերիկը հանրաճանաչ դարձավ, ընկերությունը աճեց և վերածվեց ընտանեկան բիզնեսի, որի գործերը կառավարում էր Տոնին, որպես նախագահ, Կլերը աշխատում էր մարքեթինգի, անձնակազմի կառավարման, և գնումների բաժնում, իսկ որդիները՝ Ստիվենը և Քրիստոֆերը, զբաղեցնում էին համապատասխանաբար փոխնախագահի և հետազոտությունների ու զարգացման գծով տնօրենի պաշտոնները։
1992 թվականին ընկերությունում «ցնցում տեղի ունեցավ», այն պահին, երբ Կլերը տեղեկացավ, որ Տոնին ցանկանում է իր մահից հետո ընկերությունը թողնել իր նախորդ ամուսնությունից ունեցած երեխաներին։ Սա դարձավ «դաժան ընտանեկան ճակատամարտի» սկիզբը, որը տևեց տասը տարուց ավելի և հանգեցրեց նրան, որ Կլերը և իր երեխաները հեռացան ընկերությունից, և Կլերը 200 միլիոն դոլարի հայց ներկայացրեց Տոնիի դեմ։ 1997 թվականին Կլերի որդիները հիմնադրեցին լապտերիկների արտադրության Bison Sportslights Inc սեփական ընկերությունը։
Դատական հայցեր
1992 թվականին տեղեկանալով Տոնիի պլանների մասին՝ Կլերը հայց ներկայացրեց Էնտոնի Մագլիցի դեմ՝ նրան մեղադրելով պայմանագրի խախտման, գործընկերության համաձայնագրի խախտման, խարդախության, մասնագիտական պարտավորությունների խախտման և մի շարք այլ հանցագործությունների համար՝ որպես վնասի փոխհատուցում պահանջելով 200 միլիոն դոլար։ Դատավարությունը իրականացվում էր երդվյալ ատենակալների դատարանի միջոցով, իսկ դատական գործընթացը հեռարձակվում էր Court TV (այսօր՝ truTV) հեռուստատեսությամբ և ուներ բարձր վարկանիշ։ Լսումների արդյունքում 1994 թվականի գարնանը Կլերը ստացավ 84 միլիոն ԱՄՆ դոլարի չափով փոխհատուցում։
Այս որոշումը բողոքարկվեց Կալիֆորնիայի վերաքննիչ դատարան, որը 1998 թվականին վերացրեց նախորդ որոշումը և գործը վերադարձրեց դատարան։ Դատարանը հայտարարեց, որ արբիտրաժային որոշումը սխալ էր, քանի որ վնասը պետք է հաշվարկվեր որպես Կլերի ծառայությունների արժեք, այլ ոչ թե նրա ծառայություններից եկամտի գումար։ Գործը դատարան վերադարձնելուց հետո Կլերը 2000 թվականին համաձայնագիր կնքեց Mag Instrument Inc.-ի հետ 29 միլիոն դոլար գումար վճարելու վերաբերյալ։
Bison Sportslights Inc
Կլերի որդիները Ստիվենը և Քրիստոֆերը ստիպված էին հեռանալ Mag Instrument-ից նրա ղեկավար Տոնի Մագլիցի հետ ունեցած «բարդ հարաբերությունների» պատճառով։ 1997 թվականին եղբայրները Կոլորադո նահանգի Դենվեր քաղաքում հիմնադրեցին Bison Sportslights ընկերությունը, և սկսեցին զբաղվել  լապտերների  լուսային բծի կենտրոնում չլուսավորված հատվածի «սև անցքի» խնդիրների լուծման հարցերով։ Եղբայրները թողարկեցին մի արտադրանք, որում ցուցադրվեց «որոշակի արդյունավետություն» այս խնդրի լուծման հարցում։
Սակայն 2002 թվականին Mag Instrument-ը, Էնտոնի Մագլիցի գլխավորությամբ դատի տվեց Bison Sportslights-ին (գործ № CV-023187) առևտրային գաղտնիքը գաղտնազերծելու համար։ Bison Sportslights-ը պատասխանատվություն կրեց առևտրական գաղտնիքի կանխամտածված և չարամտորեն յուրացնելու, վստահությունը չարաշահելու, չարամիտ գովազդի և անազնիվ մրցակցության համար։ Mag Instrument-ը ստացավ 1,2 միլիոն դոլարի վնասի փոխհատուցում, իսկ Bison Sportslights-ը դուրս եկավ բիզնեսից։
Գրականություն
Կատեգորիա:Խորվաթական ծագմամբ ամերիկացիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Խորվաթ գիտնականներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Նիզամի կինոկենտրոն
Նիզամի կինոկենտրոն (Nizami Kino Mərkəzi), Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվում գտնվող կինոթատրոնը։ Գտնվում է քաղաքի կենտրոնում՝ Բյուլ-բյուլ 20 պողոտայում։ Քաղաքի հնագույն կինոթատրոնն է։ Տեղական նշանակության ճարտարապետական հուշարձան է։ Կինոթատրոնը կոչված է պատվավոր բանաստեղծ Նիզամի Գյանջևիի անունով։ Թատրոնի շենքը կառուցվել է 1934 թվականին ։ Շենքի ճարտարապետներն են Սադիխ Դադաշև և Միքաել Ուսեյնով։ Ամբողջ XX դարի ընթացքում շենքն օգտագործվել է անմիջական նշանակությամբ ։
2011 թվականի նոյեմբերին տեղի ունեցավ «Նիզամի» կինոթատրոնի շենքի բացումը, կապիտալ վերանորոգումից և վերակառուցելուց հետո։ Բացման արարողությանը ներկա էին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը և նրա տիկին Մեհրիբան Ալիևան։
Նրա կիսագմբեթավոր ճակատը կառուցվել էր նեոդասական ոճով, իսկ հանդիսատեսի դահլիճը՝ մոդեռն ոճի ծեփածո դեկորով։ Ձեռք է բերվել նորագույն պրոյեկտորային սարքավորումներ և մեծ էկրան։
Շենքի լոբբիում կանգնած են կինոթատրոնի պատմությունը արտացոլող լուսանկարներ։ Առաջին հարկում կա երկու սրահ՝ մեծ՝ 80 և փոքր՝ 50 տեղ, երկրորդ հարկում մեծ սրահ՝ 500 տեղ, իսկ հինգերորդ հարկում - VIP դահլիճ` 24 տեղով։
Կինոկենտրոնի բակում տեղադրված է Նիզամի Գյանջևիի հուշարձանը։
(7910) Ալեկսոլա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,247907 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,938 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5578 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1231,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,29244 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,36° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1976 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նովոտոկրանովո
Նովոտոկրանովո (Новотокраново, Яңы Туҡран), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի կազմում։
Ճաշատեսակ
Ճաշատեսակ, եփած կերակուրների համադրություն, որը ձևավորված է որպես մեկ բաժին և պատրաստ է ուտելու ։
Վ․ Դալի հայտնի բառարանում ճաշատեսակը նկարագրվում է որպես արագ կերակուր կամ պարզապես կերակուր; սեղանին մատուցվող սնունդ։ Որպես կանոն, դրանք բաժանվում են առաջին ճաշատեսակի (շչի, սոլյանկա, արգանակներ (եփուկներ), ապուրներ (շոգեխաշած)), երկրորդ ճաշատեսակի (միս, խավարտով ձուկ, շիլա և այլն), երրորդ ճաշատեսակ (ըմպելիք, քաղցր աղանդեր)։
Նովոտոկրանովո
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 44 մարդ։
Ճաշատեսակ
Ճաշատեսակը կարող է պատկանել նաև ազգային որևէ խոհանոցի (օրինակ՝ «Գուլյաշը հունգարական ազգային ուտեստ է»)։
Նովոտոկրանովո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ճաշատեսակ
Ճաշատեսակ պատրաստելու ցուցումները կոչվում են բաղադրատոմսեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուտեստներ Կատեգորիա:Խոհարարություն Կատեգորիա:Սննդամթերք Կատեգորիա:Խոհանոց
Թղթի ծալման սահման
Թղթի շերտերի թիվը երկուսի n աստիճան է, որտեղ n-ը թղթի ծալքերի թիվն է։ Օրինակ՝ եթե թուղթը կիսով չափ ծալված է հինգ անգամ, ապա շերտերի թիվը կլինի երկու անգամ հինգ, այսինքն՝ երեսուներկու։
Երևույթների հավասարումներ
Սովորական թղթի համար գործում է հետևյալ հավասարումը.
որտեղ W -ը քառակուսի թերթի լայնությունն է, t -ը՝ թերթի հաստությունը և n -ը՝ կիսով չափ ծալելու թիվը թիվը։
Թղթի երկար շերտ օգտագործելիս պահանջվում է ճշգրիտ L երկարություն.
որտեղ L-ը նյութի հնարավոր նվազագույն երկարությունն է, t -ը՝ թերթի հաստությունը և n-ը՝ կիսով չափ ծալելու թիվը։ L և t պետք է արտահայտվեն նույն միավորներով։
Հետազոտություն
2007 թվականի հունվարի 24-ին «MythBusters» հեռուստաշոուի 72-րդ դրվագում (5-րդ եթերաշրջան, դրվագ 3), մի խումբ հետազոտողներ փորձել են հերքել օրենքը ։ Նրանք դա ձևակերպել են ավելի հստակ."Նույնիսկ շատ մեծ չոր թղթի թերթը չի կարելի կիսով ծալել յոթ անգամից ավելի անգամ, եթե ծալքերից յուրաքանչյուրն ուղղահայաց է նախորդին։"Սովորական A4 թերթի վրա օրենքը հաստատվել է, այնուհետև հետազոտողները օրենքը ստուգել են հսկայական թղթի վրա։ Նրանց հաջողվել է 8 անգամ առանց հատուկ գործիքների (11 անգամ՝ գլդոնի և բեռնիչի միջոցով) ծալել ֆուտբոլի դաշտի կեսի չափով (51,8 × 67,1 մ) թուղթը։ Հեռուստահաղորդման երկրպագուների կարծիքով՝ օֆսեթ տպագրության փաթեթավորման 520 × 380 մմ ձևաչափով կալկան առանց լուրջ ջանքերի ծալվում է ութ անգամ, իսկ ինը անգամ՝ ջանք թափելով։
Երևույթի պայմաններ
Թղթի ծալման սահմանափակումը տեղի է ունենում, երբ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նյութերի դիմադրություն Կատեգորիա:Ֆիզիկական էֆեկտներ և երևույթներ Կատեգորիա:Գիտական հումոր
Ելենա Կոռնարո Պիսկոպիա
Ելենա Լուկրեցիա Կոռնարո-Պիսկոպիա (Elena Lucrezia Cornaro Piscopia,, , ), առաջին կանանցից մեկը, որը ստացել է դոկտորական աստիճան և առաջին կինը, ով ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի կոչում (Ph.D.):
Նա լավ կրթություն էր ստացել, մասնավորապես, տիրապետում էր մի քանի ժամանակակից և դասական լեզուների, ինչպես նաև «ազատ արվեստների»։ Նա արհամարհեց վենետիկյան հասարակության անպարկեշտ խոսքերը և փոքր հասակից մտավ Բենեդիկտյան միանձնուհիների շարքերը։ Պիսկոպիան, ի վերջո, որոշեց ամբողջովին նվիրվել գիտությանը։ 1677 թվականին նա առաջին հանրային քննարկումն անցկացրեց Պադովայի համալսարանում։ Պաշտպանության առաջին փորձերն ավարտվեցին անհաջողությամբ, հակառակորդները կարծում էին, որ կնոջ տեղը եկեղեցում է, որտեղ նա պետք է լռի, բայց ի վերջո Պիսկոպիան թույլտվություն ստացավ պաշտպանել իր դոկտորական ատենախոսությունը։ 1678 թվականի հունիսի 25-ին նա դարձավ աշխարհում առաջին կինը, ով ստացավ փիլիսոփայության դոկտորի կոչում։ Հաջորդ վեց տարիներին նա զբաղվում էր բացառապես գիտական աշխատանքներով, մասնավորապես փիլիսոփայությամբ և մաթեմատիկայով։ Մահացել է 38 տարեկան հասակում, ենթադրվում է տուբերկուլյոզից։ 1688 թվականին նրա գիտական նվաճումները տպագրվեցին Պարմում։
Կենսագրություն
Ելենա Կոռնարո Պիսկոպիան ծնվել է Մեծ ջրանցքի տարածքում գտնվող Լորեդանոների պալատում։ Ջանբատիստա Կոռնարո-Պիսկոպիայի և նրա սիրուհի Ձանետա Բոնիի երրորդ երեխան էր։ Նրա մայրն աղքատ գյուղացիական ընտանիքից էր, հավանաբար, սովից փախել էր Վենետիկ, որտեղ էլ դարձել էր Վենետիկյան հանրապետության ամենաազդեցիկ ազնվական դինաստիաներից մեկի անդամի սիրուհին։ Ելենայի ծնողները նրա ծննդյան պահին ամուսնացած չէին ։ Այսպիսով, Ելենան ծնունդով Կորնարո ընտանիքի անդամ չէր, քանի որ վենետիկյան օրենքներն անօրինական երեխաներին արգելում էին օգտվել ազնվականների արտոնություններից, նույնիսկ եթե նրանք ճանաչվում էին որպես ազնվական ծնողներ։ Ջանբատիստան և Ձանետան պաշտոնապես ամուսնացան 1654 թվականին, բայց նրանց երեխաները զրկվեցին ազնվական արտոնություններից, ինչն անհանգստացնում էր Ջանբատիստային։
1664 թվականին Ջանբատիստան դարձավ Սան Մարկո դե Սուպրայի դատախազը և Սուրբ Մարկոսի տաճարի գանձապահը, որը վենետիկյան ազնվականների շրջանում ցանկալի պաշտոններից էր` դառնալով Վենետիկի դոժից հետո երկրորդ բարձրագույն կոչումը ։ Հայրը բազմիցս փորձել էր կազմակերպել նրա նշանադրությունը, բայց նա մերժել էր յուրաքանչյուր տղամարդու, քանի որ 11 տարեկան հասակում նա առաքինության երդում էր տվել։ Ելենան համարվում էր հրաշամանուկ։ Ընտանիքի բարեկամի խորհրդով քահանա Ջովաննի Ֆաբրիսան սկսեց դասական կրթություն ստանալ։ Յոթ տարեկան հասակում նշանավոր ուսուցիչների ղեկավարությամբ նա սովորեց լատիներեն ու հունարեն, ինչպես նաև ֆրանսերեն և իսպաներեն։ Նա տիրապետեց նաև եբրայերենին և արաբերենին՝ ստանալով Oraculum Septilingue տիտղոսը («յոթալեզու պատգամախոս»)։ Հետագայում սովորել է մաթեմատիկա, փիլիսոփայություն և աստվածաբանություն։ Տիրապետում էր կլավեսինին, կլավիկորդին, քնարին և ջութակին և երաժշտություն էր ստեղծագործում։ 20 տարեկան հասակում հետաքրքրվում է ֆիզիկայով, աստղագիտությամբ և լեզվաբանությամբ։
Կառլո Ռինալդինին՝ նրա փիլիսոփայության դասախոսը, Պադովայի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետի ղեկավարը, 1668 թվականին 22-ամյա Ելենային նվիրեց երկրաչափության գիրք։ Իր գլխավոր դաստիարակ Ֆաբրիսի մահից հետո նա ավելի մտերմացավ Ռինալդինիի հետ, ով ստանձնեց ուսուցումը։ 1669 թվականին նա իսպաներենից իտալերեն թարգմանեց կարտեզիանական վանական Լանսպերգիայի «Colloquio di Cristo nostro Redentore all’anima devota» ստեղծագործությունը։ Թարգմանությունը նվիրված էր նրա մերձավոր ընկեր և խոստովանորդ Ջան Պաոլո Օլիվային։ Թարգմանությունը 1669 թվականից 1672 թվականներին հանրապետությունում վերահրատարակվել է հինգ անգամ։ Երբ նրա համբավը լայն տարածում ստացավ, Ելենաին հրավիրեցին շատ գիտական ընկերություններ, և 1670 թվականին նա դարձավ վենետիկյան Accademia dei Pacifici ընկերության նախագահը ։
Կառլո Ռինալդինիի առաջարկությամբ նրա փիլիսոփայության դաստիարակ Ֆելիչե Ռոտոնդին դիմել է Պադուայի համալսարան Կոռնարոին աստվածաբանություն laurea աստիճան տրամադրելու խնդրանքով ։ Երբ կարդինալ Գրեգորիո Բարբարիգոն, Պադուայի եպիսկոպոսը, իմացավ, որ նա աստվածաբանություն է ուսումնասիրում, հրաժարվեց այն հիմքով, որ նա կին էր ։ Այնուամենայնիվ, նա թույլ տվեց Ելենային ուսումնասիրել փիլիսոփայություն և ուսումնառության փայլուն դասընթացից հետո ստացավ  փիլիսոփայության laurea-ի աստիճան ։ Աստիճանը շնորհվեց 1678 թվականի հունիսի 25-ին Պադուայի Մայր տաճարում՝ համալսարանի ներկայացուցիչների, բոլոր ֆակուլտետների, ուսանողների և վենետիկյան սենատորների մեծամասնության պրոֆեսորների, ինչպես նաև Բոլոնիայի, Պերուջայի, Հռոմի և Նեապոլի համալսարաններից հրավիրված բազմաթիվ հյուրերի ներկայությամբ։ Ելենան դասական լատիներենով մեկ ժամ խոսեց՝ բացատրելով Արիստոտելի գործերից պատահականորեն ընտրված բարդ քաղվածքները։ Նրան մեծ ուշադրությամբ լսեցին, և երբ ավարտեց, պրոֆեսոր Ռինալդինին ծափահարությունների ներքո նրան շնորհեց laurea-ի տարբերանշաններ` փիլիսոփայության մասին գիրք, գլխին դափնեպսակ դրեց, մատին մատանի, ուսերին սպիտակ կզաքիսի մորթի։ Այդ տեսարանը պատկերված է Վասար քոլեջի Թոմփսոնի հուշահամալիրի արևմտյան թևում գտնվող պատուհանի ցուցափեղկերին։ Իր կյանքի վերջին տարիները նա նվիրվեց գիտությանը և բարեգործությանը։ Նա մահացավ Պադուայում 1684 թվականին տուբերկուլյոզից, թաղված է Սանտա-Ջուստինի եկեղեցում։
Ժառանգություն
Նրա վաղաժամ մահը նշանավորվեց Վենետիկում, Պադուայում, Սիենայում և Հռոմում կայացած հիշատակի արարողություններով։ 1688 թվականին Պարմայում լույս տեսած նրա ստեղծագործությունները պարունակում էին գիտական զրույցներ, թարգմանություններ և կրոնական տրակտատներ։ 1685 թվականին Պադուայի համալսարանը նրա պատվին մեդալ հատեց։ 1895 թվականին Հռոմի անգլիական բենեդիկտյան միանձնուհիների աբբայությունը Հելենի աճյունը տեղափոխեց նոր դագաղի մեջ և տեղադրեց հուշատախտակ։
Ջեյն Սմիթ Գերնսը նրա կյանքի մասին գրել է «Լեդի Կոռնարո. Վենետիկի հպարտությունն ու հրաշքը» գիրքը, որը լույս տեսավ 1999 թվականին, Ֆրանչեսկո Լյուդովիկո Մասկիետոյի ավելի վաղ աշխատանքը՝ Ելենա Լուկրեցիա Կոռնարո Պիսկոպիան, որն ի սկզբանե գրվել է իտալերեն 1978 թվականին, չէր թարգմանվել անգլերեն մինչև 2007 թվականը ։ 2019 թվականի հունիսի 5-ին Google-ի որոնման համակարգով նշեցին Կորնարո Պիսկոպիայի ծննդյան 373-ամյակը` օգտագործելով Google Doodle-ն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կին մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Իտալացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Կին գիտնականներ Կատեգորիա:Իտալացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Պադովայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:17-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Իտալացի կին փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Պոլիգլոտներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Իտալացի գիտնականներ Կատեգորիա:Իտալացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Իտալացի կին գիտնականներ
Դրագինյա
Դրագինյա (Драгиня), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դրագինյա գյուղում բնակվում էր 552 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,809 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 682,32 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ֆեդորովկա (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ֆեդորովկա գյուղում բնակվում էր 634 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2505 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 253,09 մարդ/կմ²։
Վինիոլա Ֆալեզինա
Վինիոլա Ֆալեզինա (Vignola-Falesina), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 133 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 12 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0461։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սկապոլիթ
Սկապոլիթ, սիլիկատների դասի միներալների խումբ, ներկայացնում են իզոմորֆ շարք 3NaAlSi308 -NaCl— 3CaAl2Si208-(CaC03, CaS04)։ Սկապոլիթները առաջացնում են տետրագոնային համակարգի սյունաձև բյուրեղներ կամ համատարած հատիկավոր ագրեգատներ։ Կարծրությունը՝ 5—6, խտությունը՝ 2500—2780 կգ /մ3, գույնը՝ սպիտակ, դեղին, կապույտ (գլավկոլիտ), վարդագույն։ Սկապոլիթները կալցիումով հարուստ մետամորֆացած ապարների, սկառների, հիդրոթերմալ փոփոխված հիմքային մագմատիկ ապարների մեջ տարածված միներալներից է։ Սկապոլիթի կապույտ տարբերակի բյուրեղները ծառայում են որպես զարդաքար։ Սկապոլիթի խռշոր բյուրեղներ հանդիպում են Մերձբայկալում, Ուրալում և այլուր։
Կապեր (Կարկառի գավառ)
Կապեր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Կարկառի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մայրիկ մամոնտիկի համար
«Մայրիկ մամոնտիկի համար» («Мама для мамонтёнка»), 1981 թվականի խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ՝ ստեղծված «Էկրան» ստուդիայում ։
Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է փոքրիկ մամոնտի ճակատագրի մասին, որը պատահականության բերումով խուսափել է ոչնչացումից (սառել է հավերժական սառցույթում, ապա կենդանացել) և հիմա փնտրում է մորը։ Փոքրիկ մամոնտը ծանոթանում է սպիտակ արջի ու ծովափղի հետ։ Ծեր իմաստուն ծովափիղը մամոնտին պատմում է, որ հեռու հարավում կա հսկայական մայրցամաք, որտեղ ապրում են նրան նման կենդանիներ, միայն դրանք բուրդ չունեն։ Մամոնտը սառցակտորի վրա մեկնում է հեռավոր ճամփորդության՝ անցնելով հսկա օվկիանոսը, որպեսզի գտնի մորը։ Նա հասնում է Աֆրիկա, որտեղ հանդիպում է կապկին ու մայր գետաձիուն և գտնում մորը՝ մայր փղին։ Այժմ նա արդեն միայնակ չէ և ունի իսկական համերաշխ ընտանիք։ Չէ՞ որ այդպես չի լինում աշխարհում, որ լինեն կորած երեխաներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1981 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Էկրան» ստեղծագործական միության մուլտֆիլմեր
Անհետացման եզրին գտնվող աշխարհի լեզուների ատլաս
«Անհետացման վտանգի տակ գտնվող աշխարհի լեզուների ատլաս» (Atlas of the World's Languages in Danger), նախկինում՝ «Անհետացող լեզուների Կարմիր գիրք» (Red Book of Endangered Languages), ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հրատարակություն, որը տվյալներ է պարունակում անհետացող լեզուների մասին։ 2009 թվականի հունվարին ստեղծվել է ինտերակտիվ առցանց տարբերակ, որը լրացնում է տպագիր հրատարակությունը ։ Նախագծի նպատակն է իշխանությունների, լեզվական համայնքների և լայն հանրության ուշադրությունը հրավիրել անհետացման եզրին գտնվող լեզուների խնդրի և համաշխարհային լեզվական բազմազանության պահպանման անհրաժեշտության վրա։
Պատմություն
1992 թվականին Քվեբեկում կայացավ լեզվաբանների միջազգային կոնգրեսը, որի գլխավոր թեման դարձան այն լեզուները, որոնք վտանգված են։ Նույն թվականին լեզվաբանների մշտական միջազգային կոմիտեին կից անհետացող լեզուների կոմիտեն (CIPL) Փարիզում հանդիպում է անցկացրել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հովանու ներքո՝ խոշորագույն մասնագետների մասնակցությամբ ։ Ավստրալիացի լեզվաբան Սթիվեն Վուրմի նախաձեռնությամբ պլան է ընդունվել անհետացող լեզուների մասին տվյալների հավաքման և հրապարակման մասին։
1994 թվականին ստեղծվել է «Անհետացող լեզուների Կարմիր գիրք» էլեկտրոնային գիրքը ։
1996 թվականին թողարկվեց Անհետացման եզրին գտնվող լեզուների ատլասը՝ Ս. Վիրմուրի խմբագրությամբ։ Լինելով նման կարգի առաջին հրապարակումը՝ ատլասը հետաքրքրություն է առաջացրել ինչպես գիտնականների, այնպես էլ լրագրողների շրջանում ։
Ատլասի երկրորդ հրատարակությունը թողարկվել է 2001 թվականին (նաև Ս.Վիրմուի խմբագրությամբ)։ Այս տարբերակը ուներ 90 էջ, այդ թվում՝ քարտեզներով 14 էջ և ներառում էր 800 լեզուների նկարագրությունը ։
2005 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ- ն հրապարակել է ատլասի թեստային ինտերակտիվ առցանց տարբերակը։ Ամբողջական տարբերակը ավարտվել է 2009 թվականին ։
Ատլասի վերջին տարբերակը, որը հրապարակվել է 2010 թվականին Նորվեգիայի կառավարության աջակցությամբ, պարունակում է շուրջ 2500 լեզու (որոնցից 230-ը վերացել է 1950 թվականից)։ Յուրաքանչյուր լեզվի համար ատլասի մեջ նշվում է նրա անունը, կենսունակության մակարդակը և երկիրը կամ երկրները, որտեղ նրանք խոսում են։ Առցանց հրատարակությունը նաև տեղեկատվություն է տալիս յուրաքանչյուր լեզվի կրողների թվի, դրա պահպանման անհրաժեշտ միջոցառումների, այդ լեզվի հետ կապված նախագծերի, ISO 639-3 կոդերին և աշխարհագրական տվյալներին համապատասխան տեղեկատվության աղբյուրների մասին։
Անհետացող լեզուների դասակարգում
Ատլասը ցույց է տալիս ինը գործոնների հիման վրա լեզվի պահպանման աստիճանը, որոնցից ամենակարեւորն այն է, որ լեզվի փոխանցումը սերունդների միջև։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ Կատեգորիա:Լեզվական իրավունքներ Կատեգորիա:Մեռնող լեզուներ
Ճամայկական դոլար
Ճամայկական դոլար (միջազգային նշանակությունը` JMD, երկրի ներսում` JD կամ J$), Ճամայկայի դրամական միավորը։ Կազմված է 100 ցենտից։ Շրջանառության մեջ կան 50, 100, 2000 և 5000 դոլար արժողությամբ արժեթղթեր, ինչպես նաև 1, 5, 10 և 20 դոլար անվանական արժեքով մետաղադրամներ։
Պատմություն
Մինչև 1840 թվականը ֆունտ ստերլինգին և տեղական մետաղադրամներին հավասար, գործածվել են նաև Իսպանիայի մետաղադրամները։ 1848-1969 թվականներին դրամական միավորը եղել է ճամայկական ֆունտը։ Բացի այդ, 1955-1964 թվականներին շրջանառության մեջ են եղել վեստինդիական դոլարները։
2022 թվականին Ճամայկայի կենտրոնական բանկը թողարկել է 2000 դոլարի չափով նոր քանակությամբ արժույթ։ (50, 100, 200, 500, 1000 և 5000 դոլարները նույնպես համարվում են պոլիմեր)։
Ճամայկայի վարչապետ Էնդրյու Հոլնեսսը ասել է, որ Ճամայկայի բանկը նախագծել է ընդարձակել կենտրոնական բանկի թվային արժույթը` ճամայկական թվային դոլարը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դոլար Կատեգորիա:Ճամայկա Կատեգորիա:Դրամական միավորներ Կատեգորիա:Հյուսիսամերիկյան արժույթներ Կատեգորիա:Դրամական միավորներ ըստ երկրի
Պեր Հեգգե
Պեր Հեգգե (Per Egil Hegge, ), նորվեգացի լրագրող։
Կենսագրություն
Ծնվել է Նորվեգիայի իր մեծությամբ 3-րդ քաղաքում՝ Տրոնհեյմում ուսուցիչների ընտանիքում։ 1941 թ.-ին ընտանիքը տեղափոխվել է Ինդերհոյ.
Զինվորական ծառայությունը անցկացրել է Նորվեգիայի զինված ուժերի էլիտար ստորաբաժանումում՝ սովորելով ռուսերեն։ Լրագրողի կարիերան սկսել է Նորվեգիայի հեռագրային գրասենյակում, այնուհետև՝ 1962 թ.-ին աշխատանքի է անցել Aftenposten թերթում՝ աշխատելով այնտեղ մինչև իր կարյերայի ավարտը։  1963-1965 թթ.-ներին Լոնդոնի թերթերից մեկում աշխատել է որպես թղթակից, այնուհետև աշխատել է Նորվեգիայում։ 1968 թ.-ին արժանացել է Narvesen Prize մրցանակի ։
1969-1971 թթ.-ներին եղել է Aftenposten թերթի մոսկովյան թղթակիցը։ 1971 թ.-ին արտաքսվել է ԽՍՀՄ-ից, որի պատճառներից մեկն էլ այն էր, որ նա եղել է առաջին լրագրողը, ով հարցազրույց է վերցրել Ալեքսանդր Սոլժենիցինից այն բանից հետո, երբ նա 1970 թ.-ին արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։
1971-1979 թվականներին աշխատել է Նորվեգիայում։ 1977-1981թվականներին եղել է թերթի թղթակիցը Վաշինգտոնում։ Այդ ժամանակ նա բաժնի խմբագիր էր։ 1984-1988 թվականներին աշխատել է մշակութային բաժնի ղեկավար։ Թոշակի է անցել 2005 թ.-ին ։
1985 - 1988 թվականներին Հեգգեն ղեկավարել է PEN International ակումբի նորվեգական մասնախյուղը։ Մի քանի գրքերի հեղինակ է։ Իր գրքերի հիմնական թեմատիկան է միջազգային հարաբերությունները։ Վերջին տարիներին մի քանի գրքեր է գրել նորվեգերենի ճիշտ կիրառմանը։ Գրել է նաև Օտտո Սվերդրուպի (1996), Ֆրիտյոֆ Նանսենի (2002) և Նորվեգիայի Հարոլդ V թագավորի (2006) կենսագրությունները։ Նրա գրած Նանսենի կենսագրությունը 2007 թ.-ին թարգմանվել է հայերեն ։ Հեգգենը հայտնի է նաև որպես դասախոս ։
2003 թ.-ին պարգևատրվել է Սուրբ Օլաֆի շքանշանով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի լրագրողներ Կատեգորիա:Նորվեգացի կենսագիրներ Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ
Աստերոիդների ցանկ (248401-248500)
Աստերոիդների ցանկ (248301-248400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (248501-248600)
Բեր Ռիվերի կոտորած
Կոտորածի նախապատմություն
Հովիտը գրավել է շատ հայտնի որսորդների, ինչպիսք են՝ Ջիմ Բրիջերը, Ջեդեդայյա Սմիթը և Ժոզեֆ Միկը։ Այդ շրջանում էր տեղի ունենում լեռնական որսորդների հանդիպումը։ Սպիտակ որսորդները մորմոն գաղթականներին խորհուրդ տվեցին ստեղծել ռազմական բնակավայրեր Քեշ Վելլիում, բայց Բրիգամ Յանգը գերադասեց Մեծ աղի լճի մոտակայքում գտնվող հովիտը։ Ավելի ուշ, որոշ մորմոններ բնակություն հաստատեցին Քեշ Վելլիի հովտում։ 1847 թվականի հուլիսի 31-ին հանդիպում կայացավ շոշոնների ղեկավարների և Սուրբ Հիսուս Քրիստոսի եկեղեցու ներկայացուցիչների միջև՝ հողային հարցերի լուծման համար ։
Հակամարտություններ Քեշ Վելիում
Բեր Ռիվերի մարտին նախորդեցին մի քանի դեպքեր, որոնք տեղի ունեցան Քեշ Վելիում և նրա շրջակայքում։
Շոշոնի մահապատիժ
Երբ Սամիթ Քրիքի բնակիչներից մեկը հայտնաբերեց ձիերի կորուստը, նա դրանում մեղադրեց երիտասարդ շոշոնին, որը ոչ հեռու ձկնորսությամբ էր զբաղված։ Ռոբերտ Թորնլին՝ Անգլիայից գաղթյալը և Սամիթ Քրիքի առաջին բնակիչը, հանդես եկավ հօգուտ հնդկացու՝ ժխտելով մեղադրանքները։ Չնայած դրան՝ սպիտակ բնակիչները նրանց մեղավոր ճանաչեցին և կախաղան բարձրացրին։ Մահապատժի ենթարկվածին գրանցեցին Պագվինի (Pugweenee) անունով, բայց նրա իրական անունն անհայտ է։
Երիտասարդ հնդկացին հյուսիսային շոշոննեի առաջնորդի որդին էր։ Ի պատասխան նրա մահապատժի՝ մի քանի շոշոն զինյալ սպանեցին երկու սպիտակ բնակչի, երբ նրանք մոտակա ձորում զբաղված էին անտառանյութի մթերումով ։
Ֆորտ Հոլի սպանդ
1859 թվականի ամռանը Միչիգանի վերաբնակիչների քարավանը՝ թվով 19 մարդ, շարժվում էր Օրեգոնյան ճանապարհով, երբ Ֆորտ Հոլի տարածքում հարձակվեցին հնդկացիները։ Ենթադրաբար դրանք բաննոկներն էին և հյուսիսային շոշոնները։ Մի քանի սպիտակներ սպանվեցին հարձակման արդյունքում, կենդանի մնացածները կարողացան թաքնվել Պորտնյուֆ գետի ուռիների մոտ։ Այդ հարձակումից երեք օր անց նրանց հայտնաբերեց լեյտենանտ Լիվինգսթոնը Վալա-Վալա ֆորտից։ Նա ուսումնասիրեց և փաստաթղթավորեց այդ դեպքը ։
Սնեյք գետի սպանդ
1860 թվականի սեպտեմբերի 9-ին մի խումբ վերաբնակիչների վրա, որոնց ղեկավարը Էլայջա Օթերն էր, հարձակում կատարեցին Սնեյք գետի շրջակայքում։ Բաննոկները և հյուսիսային շոշոնները սպանեցին մի քանի սպիտակների հենց հարձակման ժամանակ։ Ողջ մնացած վերաբնակիչներին հաջողվեց թաքնվել մոտակա անտառում, սակայն հնդակիցները գտան նրանցից ոմանց և սպանեցին։ Խմբից չորս երեխա գերեվարվեցին հնդկացիների կողմից. երկուսը նրանցից մոլորվեցին լեռներում։
Ընդհանուր առմամբ, սպանվեց 18 սպիտակ, ավելի ուշ՝ ևս հինգը մահացան ստացած վնասվածքներից։ Սպանվածների մարմինները հայտնաբերեց ամերիկյան զինվորների դասակը՝ կապիտան Դենտի գլխավորությամբ։
Պրովիդենս կիրճի ճակատամարտ
Սնեյք գետի մոտ առևանգվածներից մեկի հորեղբայրը՝ Զակիաս Վան Օրնումը, ընկերների հետ ժամանեց Դուգլաս ամրոց և օգնություն խնդրեց ամերիկացի զինվորականներից, որպեսզի վերադարձնեն իր զարմիկին։ Գնդապետ Քոնորը, ձգտելով վերաբնակիչների քարավանների վրա հարձակումներին վերջ տալ, մայոր Էդվարդ Մաքհարիին իր երկու ջոկատներով ուղարկեց, որպեսզի վերադարձնեն գերուն։
Զակիաս Վան Օրնումը գտավ հնդկացիների բնակության վայրը, որտեղ, ըստ իրենց տվյալներով՝ տղան էր։ Չնայած նրան, որ համայնքը բաղկացած էր բաննոկներից և շոշոններից, այն ղեկավարում էին հյուսիսային շոշոնները, իսկ Արջերի Որսորդը ամենաակտիվ ռազմական առաջնորդներից էր։ Երբ զորքը մտավ Քեշ Վելլի, տեսավ, որ շատ հնդկացիներ լքել են ճամբարը։ Զինված աղեղներով, նետերով և զենք - զինամթերքով՝ Ճամբարում և ճամբարի հարակից բլուրներում երևաց մոտ 30 ռազմիկ։ Զինվորները, որոնք բաժանվել էին երեք խմբերի, կարողացան դեպի Պրովիդենս կիրճ տանել բոլոր հնդկացիներին, որից հետո, Մաքհարին հրամայեց սպանել բոլոր շոշոններին ։
Երկժամյա պայքարից հետո Արջերի Որսորդը հայտնվեց բլուրի գագաթին հաշտության դրոշը ձեռքին։ Մայոր Մաքհարին դադարեցրեց կրակը միայն այն ժամանակ, երբ իր անձնակազմից մեկը հավաստիացրեց նրան, որ հնդկացիները չեն ուզում պայքարել։ Երբ ռազմական գործողությունները դադարեցին, Արջերի Որսորդը և իր չորրորդ ռազմիկը ձերբակալեցվին։ Մաքհարին հրամայեց շոշոնների առաջնորդին, որպեսզի մարդ ուղարկի գերիների գտնելու և ազատելու համար։ Հաջորդ օրը շոշոնները տղային տարան ռազմական ճամբար ։
Վերադառնալով Դուգլաս նավահանգիստ՝ Մաքհարին հաղորդեց գնդապետ Քոնորին այն մասին, որ նա փրկել է տղային, և իր կազմում կորուստներ չկան։
Միջադեպ Բեր Ռիվերում
1862 թվականի դեկտեմբերի 4-ին գնդապետ Քոնորը կրկին Մաքհարրիին ուղարկեց շոշոնների մոտ՝ նրանց կողմից առևանգված անասուններին վերադարձնելու նպատակով։ Հնդկացիները փախան դեպի իրենց ճամբարը։ Մայորին հաջողվեց Բեր Ռիվերի մոտ գերի վերցնել չորս հնդկացիների։ Նա առաջնորդներին հաղորդագրություն ուղարկեց, որում զգուշացնում էր, որ կսպանի գերիներին, եթե փախցրած անասուններին հետ չվերադարձնեն ։
Հարձակում Մոնտանովյան արահետում
Ռազմիկների գնդակահարումից հետո հնդկացիները որոշեցին սպանել ցանկացած սպիտակամորթի, ով ոտք կդներ Բեր Ռիվերից հյուսիս ընկած հողերի վրա այնքան ժամանակ, մինչև որ վրեժխնդիր չլինեն իրենց ընկերների մահվան համար։
Առաջին զոհերից էին 2 սուրհանդակ Բանոք Սիթիից՝ Մոնտանա՝ Հենրի Բինը և Ջորջ Քլեյթոնը։ Այնուհետև հնդկացիները հարձակվեցին մի խումբ հանքագործների վրա Մոնտանովյան արահետի մոտ։ Երեք հանքագործներ կարողացան հասնել Ռիչմոնդ քաղաք։ Մինչ նրանք կվերադառնային օգնող ուժերով, մնացած հանքագործները հետ մղեցին հնդկացիների հարձակումները՝ կորցնելով մեկ մարդ։ Մահացել էր Ջոն Հենրի Սմիթը՝ Վալա-Վալայից։ Կենդանի մնացած հանքագործները մեղադրանք ներկայացրեցին հնդկացիների դեմ։ Նրանցից մեկը Ուիլյամ Բևինսը երդման տակ հայտարարեց, որ հնդկացիները ոչնչացրել են տասը հոգանոց մի խումբ, որը Սմիթի մահվանից երեք օր առաջ ուղևորվում էր դեպի Մեծ աղի լիճ ։
Այդ ամենի հետևանքով Յուտայի տարածքի գլխավոր դատավորը շոշոնների առաջանորդներին՝ Արջի Որսորդին, Սանգվիտչին և Սանտպիտչին, կալանավորելու հրաման է տալիս, ովքեր ենթադրաբար պատասխանատվություն էին կրում այս հարձակումների համար ։
Քոնորի ծրագիրը
Հնդկացիների հարձակումներից հետո Քեշ Վելլի համայնքում և Մոնտանովյան հովտում գնդապետ Քոննորը վճռական քայլերի էր պատրաստվել։ Նա որոշել էր վերջ տալ դիվանագիտական հարաբերություններին և նվաճել հնդկացիներրին ցանկացած գնով։ 1863 թվականի ողջ հունվարի ընթացքում զինվորները Դուգլաս բերդում պատրաստվում էին երկար արշավի։ Երբ ոստիկանապետ Այզեկ Գիբսը ռազմական ուղեկցող խումբ խնդրեց, որպեսզի ձերբակալման որոշումը ներկայացներ թշնամական ղեկավարներին, Քոննորը պատասխանեց նրան, որ նա կազմել է լայնամասշտաբ հարձակման ծրագիր և չի պատրաստվում փոխել այն։ Սակայն Գիբսին թույլատրվեց միանալ արշավախմբին, որը փնտրում էր Արջի Որսոդին և նրա համայնքը ։
70 հետևակներից կազմված առաջին խումբը կապիտան Սամուելի գլխավորությամբ դուրս եկան բերդից հունվարի 22-ին ։ Երկրորդ խումբը՝ 220 հեծյալով, անձամբ ղեկավարում էր Պատրիկ Քոնորը։
Երկու բանակային խմբերը հանդիպեցին Ֆրանկլին քաղաքի շրջակայքում։
Քոնորի հարձակում
1863 թվականի հունվարի 29-ի առավոտյան վեցին Պատրիկ Քոնորի բանակը հասավ շոշոնների ճամբարի մոտ։ Վատ եղանակային պայմանների պատճառով ամերիկացիներին չհաջողվեց մարտի դաշտ հասցնել հրանոթներ։ Շոշոնների առաջնորդ Սագվիչը հայտնաբերեց օտարների ներկայությունը և շուտով հնչեցին առաջին կրակոցները ։
Քոոնորն իր զինվորներին ուղարկեց ճակատային գրոհի դեպի շոշոնների դիրքերը, սակայն այն կանգնեցվեց, հնդկացիները հաջողությամբ հետ մղեցին առաջին գրոհը։ Հետ քաշվելուց հետո գնդապետը հրամայեց հարձակվել շոշոնների վրա թևերից։ ԱՄՆ-ի բանակը թույլ չէր տալիս հնդկացիներին փախչել ճակատամարտի վայրից։ Մարտը սկսվելուց մոտավորապես երկու ժամ անց շոշոնների մոտ ավարտվեցին զենքն ու զինամթերքը, մարտը վերածվեց կոտորածի։ Զինվորների մեծ մասը մահացել էր դեռ մարտի ժամանակ։
Շոշոններից ոմանք վազում էին բլուրների մոտ՝ անցնելով գետը, սակայն ճանապարհին գտնվում էին այնպիսի ուժեղ կրակի տակ, որ շատ քչերին էր հաջողվում փրկվել։ Քոնորի մարտիկները սպանեցին բազում կանանց և երեխաների, որոնք ոչ մի դիմադրություն չէին ցուցաբերում։ Շոշոնների ունեցվածքը վերացվեց։
Հետևանքներ
Չնայած Քոնորի զինվորների կազմակերպած կոտորածին՝ որոշ շոշոններ կարողացան փրկվել։ Ոմանք թաքնվում են Բեր Ռիվերի ուռուտներում, իսկ մյուսներին հաջողվում է փախչել։ Զինվորները վերադարձան իրենց ժամանակավոր ճամբարը։ Վիրավորներին սահնակներով հասցրին Սոլթ Լեյք Սիթի։
Կալիֆորնական կամավորներից զոհվեցին 14 մարդ, վիրավորվեցին՝ 49-ը։ Վիրավորվածներից 7-ն ավելի ուշ մահացան։ Քոնորը հայտարարեց, որ իր զինվորները 300 հնդկացի ռազմիներից սպանել են 224-ին, առևանգել են 175 ձի, ավերել են բազմաթիվ տներ և շոշոնների պահուստները։ Ֆրանկլինում ապրողները հետագայում պնդում են, որ զոհված շոշոնների թիվը էլ ավելի մեծ է եղել։ Դանիացի ներգաղթյալ Հանս Յասպերսոնը 1911 թվականին լույս տեսած իր ինքնակենսագրականի մեջ հայտնել է, որ զոհված շոշոնների թիվը հասել է մինչև 493 մարդու ։
Չնայած Քոնորի գործողությունները քննադատության արժանացան, նա հասավ ցանկալի արդյունքին՝ վերջ դնելով ԱՄՆ-ի արևմուտքում շոշոնների հարձակումներին։ Բեր Ռիվերի կոտորածը սկիզբ դրեց Վայրի Արևմուտքի հետագա բնակեցմանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1863 բախումներ
Լեռնանիստ
Լեռնանիստ, գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, մարզկենտրոնից 5 կմ հարավ-արևելք, Մենակսար լեռան հյուսիսային կանաչապատ ու ծաղկաշատ լանջին։
Պատմություն
Լեռնանիստ գյուղը հիմնադրվել է 1828 թվականին։ Նախկինում կոչվել է Վերին Ախտա, 1978 թվականի հունվարի 25-ին վերանվանվել է Լեռնանիստ։
Բնակչություն
Բնակչության նախնիների մի մասը 1828-1829 թթ. գաղթել է Խոյի, Մակուի ու Սալմաստի գյուղերից։
Լեռնանիստի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ և բանջարաբուծությամբ։
Տուրիզմ
Վերջին տարիներին գյուղում արագ զարգանում է տուրիզմի ոլորտը։ 2017 թվականին մասնավոր ներդրումներով Լեռնանիստում կառուցվել է դահուկավազքի սահուղի և 350 մետր երկարությամբ ճոպանուղի ։
Ըստ Հայաստանի կառավարության պաշտոնական հրապարակման, Լեռնանիստը հավակնում է դառնալ ձմեռային տուրիզմի կենտրոն։ Միայն 2019 թվականի հունվարին գյուղն ընդունել է մոտ 1000 զբոսաշրջիկ ։
Մշակույթ
2015 թվականին գյուղում բացվել է ազգագրության թանգարան, որը գործում է համայնքի մշակույթի տանը։
Գյուղում է գտնվում 1892 թվականին կառուցված «Սուրբ Մարիամ Աստվածածին» եկեղեցին և 1861 թվականին կառուցված «Սուրբ Հակոբ» մատուռը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Լեռնանիստ
Կիևի գրավում (1169)
1169 թվականի Կիևի գրավում, Ռուսաստանում ֆեոդալական մասնատման դարաշրջանի ռազմական արշավ, որի արդյունքում տասնմեկ ռուս իշխաններից կազմված դաշինքը Վլադիմիր-Սուզդալի իշխան Անդրեյ Բոգոլյուբսկու որդու՝ Մստիսլավ Անդրեևիչի գլխավորությամբ գրոհով  վերցրել են Կիևը և այն երկու օր կողոպուտի է ենթարկել ։
Իշխանական քաղաքացիական կռիվները, որ ավելի հաճախակի են դարձել 12-րդ դարի Ռուսաստանում, սա մեծ իշխանական գահի ավերման առաջին դեպքն էր, որը հետագայում կրկնվել միայն մեկ անգամ՝ նախամոնղոլական շրջանում՝ Կիևը գրավել է Սմոլենսկի Ռուրիկիդների առաջնորդ արքայազն Ռյուրիկ Ռոստիսլավիչը 1203 թվականին։ Առաջին անգամ Կիևին տիրացած իշխանը չի  տիրացել գահին և չի փոխանցել ավագ ազգականի, այլ փոխանցել է իր հովանավորյալին` առանձնացնելով, ինչպես գրել է Կլյուչևսկին՝ «ավագությունը այդ վայրից» ։. Արշավի կազմակերպիչը Անդրեյ Բոգոլյուբսկին էր, ով ձգտել է հեռացնել Կիևում այդ պահին իշխող վոլինյան արքայազն Մստիսլավ Իզյասլավիչին ։
Նախապատմություն
, Վլադիմիր Մոնոմախի որդու՝ կիևյան իշխան Մստիսլավ Մեծի մահից հետո, 1132 թվականին Կիևյան Ռուսիայի կազմալուծման գործընթացը զգալիորեն արագացել է և ուժգնացել է Յարոսլավ Իմաստունի տարբեր ժառանգների միջև իշխանության համար պայքարը ։
Կիևը նվաճած յուրաքանչյուր ոք, ոչ միայն ստացել «Կիևի մեծ իշխանի» տիտղոսը, այլև կարողացել է հավակնել Ռյուրիկովիչների հարստության ղեկավարությանը։ Քանի որ մետրոպոլիտը ապրել է Կիևում, և այնտեղ են գտնվել գլխավոր եկեղեցիներն ու վանքերը, ապա այն մնացել է ողջ Ռուսաստանի եթե ոչ քաղաքական, բայց անվիճելի մշակութային և կրոնական կենտրոնը։ Նույնիսկ իր ազդեցության նվազումից հետո Կիևը և շրջակա հողերը մնացել են պետության ամենազարգացած և խիտ բնակեցված տարածքներից մեկը։ 1157 թվականին Յուրի Դոլգորուկիի մահից հետո տեղի բոյարները Կիևի Մեծ իշխանության են հրավիրել Չեռնիգովի Օլգովիչների ներկայացուցիչ Իզյասլավ Դավիդովիչին։ Սակայն նրա թագավորությունը կարճ է տևել՝ 1161 թվականին իշխան Իզյասլավը մահացել է Բելգորոդի ճակատամարտում։ Իզյասլավ Դավիդովիչի մահից հետո իշխել է Ռոստիսլավ Մստիսլավիչը, ով նախկինում 32 տարի  կառավարել է Սմոլենսկը և եղել է Սմոլենսկի իշխանների դինաստիայի հիմնադիրը։ Նրան հաջողվել է մի քանի հաջող արշավներ կազմակերպել քոչվորների դեմ։ Նույնքան մեծ է իշխանի վաստակը միջիշխանական վեճերը որոշ ժամանակով հանդարտեցնելու գործում։ Նրան հաջողվել է վերականգնել Մեծ իշխանի կառավարության հեղինակությունը և նրա ազդեցությունը տարածել է Ռուրիկովիչների հողերի զգալի մասում։ Նրան հաջողվել է հասնել միավորման՝ առանց զենքի ուժի դիմելու և նա եղել է Հին Կիևի պետության պատմության ամենախաղաղ կառավարիչներից մեկը ։
Ռոստիսլավի մահից հետո իշխանական վեճերը վերականգնվել են։ Կիևի գահին կարող էին հավակնել Վլադիմիր Մստիսլավիչը, Սվյատոսլավ Վսևոլոդիչը և Անդրեյ Բոգոլյուբսկին, ըստ իրենց ընտանիքի ավագ դիրքի։ Այնուամենայնիվ, Կիևի բոյարները հրավիրլ են Մստիսլավ Իզյասլավիչին ՝ Վոլինի իշխանին, կառավարելու երկիրը։ Նա հայտնի էր Պոլովցյան խաներին հաղթելով, նա ակտիվ օգնել է իր հորեղբորը՝ Ռոստիսլավին կառավարել Կիևում և ըստ էության նրա հետ կիսել է իշխանությունը։ Հետևաբար, ստանալով Յարոսլավ Գալիցկիի աջակցությունը և մոբիլիզացնելով փոքր ջոկատը, Մստիսլավ Իզյասլավիչը հեշտությամբ գրավել է քաղաքը։ Մստիսլավ Իզյասլավիչի ամենամեծ ձեռքբերումը պոլովցիների դեմ հաջող պայքարն էր։ 1168 թվականին Կիևի իշխանը գլխավորել է հակապոլովցական արշավախումբը, որին մասնակցել են տասներեք իշխաններ։ Մստիսլավ II-ը հավաքել է Չերնիգովի, Վոլինի, Կիևի, Պերեյասլավի և այլ իշխանների, իսկ 1152 թվականին նա պարտության է մատնել պոլովցական քոչվորներին, վերցրել է բազմաթիվ գերիներ և անասուններ։ Նա կազմակերպել է նաև առևտրային քարավանների պաշտպանությունը, որոնք նախկինում ենթարկվել են պոլովցիների արշավներին։
Միևնույն ժամանակ, Ռուսաստանի արևելյան հողերում ստեղծվել է Վլադիմիր-Սուզդալյան իշխանների հակակիևյան միությունը պոլովցիների հետ։ 1168 թվականի վերջին 12 իշխաններ, ինչպես նաև նրանց պոլովցի դաշնակիցները պատրաստվել են ընդդիմանալ Կիևյան իշխանին։ Հենց այդ ժամանակ էլ Զալեսյեում սկսվել է նոր էթնիկ խմբի ձևավորումը իր առանձին քաղաքական և սոցիալական համակարգով։ Նրա ներկայացուցիչների թվում էր Վլադիմիր Մոնոմախի թոռը ՝ Յուրի Դոլգորուկիի և Պոլովցիայի արքայադստեր որդին ՝ Անդրեյ Բոգոլյուբսկին (ազգանունը Բոգոլյուբովո շրջանից)։ Ըստ Վասիլի Կլյուչևսկու, նա «իսկական հյուսիսային իշխան էր, իսկական սուզդալցի Զալեսյեից իր սովորություններով ու գաղափարներով և իր քաղաքական դաստիարակությամբ»։
1169 թվականին Անդրեյ Բոգոլյուբսկին հավաքել է մեծ բանակ, որին միացել էին Մուրոմի, Սմոլենսկի, Պոլոցկի, Չեռնիգովի և Դորոգոբուժի իշխանները և արշավել է դեպի Կիև։ Միխայլո Հրուշևսկին իրադարձությունը այսպես է նկարագրել՝ «Ռուսի իշխանների մի ամբողջ ամպ շարժվեց՝ ոչնչացնելու Կիևը՝ ի փառս իր հյուսիսային հակառակորդի». ։ Հարձակումը հաջողությամբ չի ավարտվել, քանի որ հարձակումից անմիջապես առաջ Մստիսլավը  որդուն օգնելու համար զորք էր ուղարկել Նովգորոդ։ Կիևում գտնվող իր կնոջ խորհրդով Մեծ իշխանը փախել քաղաքից, գնացել Վոլին՝ օգնություն հավաքելու։
Կիևի պաշարում և գրավում
Երկարատև պաշարումից հետո, 1169 թվականի մարտի 8-ին քաղաքի պաշտպանները հանձնվել են։ Ռուսական հին ավանդույթի և չգրված կանոնների համաձայն, Կիևի բնակիչները հավատացել են, որ մայրաքաղաքը կառավարելու է քաղաքը գրավող նոր իշխանը, ուստի որոշել են ապավինել նրա ողորմությունը։ Կիևը երկու օր ենթարկվել է աննախադեպ ավերածությունների, չեն խնայվել ոչ կանայք, ոչ երեխաները։ Թալանվել են գույքը և բնակելի թաղամասերը, այրվել մեծ թվով եկեղեցիներ և վանքեր։ Կիևից դուրս են բերվել ոչ միայն մասնավոր սեփականություն, այլև սրբապատկերներ և զանգեր։ Գողացվել է նաև «Սուրբ Կույս Մարիամի Վլադիմիրի սրբապատկերը», որը նհետագայում դարցել է Ռուսական կայսրության ամենապաշտելի սրբություններից մեկը ։ Դարերի ընթացքում առաջին անգամ «Ռուս քաղաքների մայրը» այդքան անխնա ավերվել է, անգամ պոլովցիները այդպես չեն վերաբերվել քաղաքին։
Ըստ Լև Գումիլևի ՝ Կիևի ջարդերը վկայել են, որ Արևելյան Ռուսաստանի բնակչության շրջանում Ռուսաստանի հետ էթնիկական և պետական միասնության զգացողությունը կորել է։  1169 թվականին, Կիևը գրավելուց հետո, Անդրեյը քաղաքը երեք օր թալանելու թույլտվություն է տվել իր զինվորներին։ Մինչ այդ ընդունված էր միայն օտար քաղաքների հետ այդպես վարվել։ Նման գործելաոճը երբեք չի տարածվել Ռուսաստանի քաղաքների գրավման դեպքում։ Անդրեյ Բոգոլյուբսկու հրամանը Լև Գումիլևի տեսանկյունից ցույց է տալիս, որ իր և իր բանակի (այսինքն՝ Սուզդալի, Չեռնիգովի և Սմոլյան զինվորների) համար Կիևը նույնքան օտար էր, որքան ցանկացած գերմանական կամ լեհական ամրոց ։
Դրանից հետո Էնդրյու Բոգոլյուբսկին Կիևի գահին նստեցրել է իր կրտսեր եղբորը՝ Գլեբ Յուրիևիչին ՝ Պերեյասլավի իշխանին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիևի պատմություն Կատեգորիա:1169
Զալուժիե (գյուղ, Մուկաչևոյի շրջան)
Զալուժիե (Залужжя), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զալուժիե գյուղում բնակվում էր 1 268 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,413 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3070,22 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նովոտոշկուրովո
Նովոտոշկուրովո (Новотошкурово, Яңы Тушҡыр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բալտաչևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բալտաչևսկի շրջանի բնակավայրեր
Պյոտր Բուչկին
Պյոտր Դմիտրիևիչ Բուչկին , ռուս և խորհրդային նկարիչ, գծանկարիչ, նկարազարդող, մանկավարժ, Ի. Ռեպինի անվան անվան ԼՊՀՊԻ պրոֆեսոր, և Վ. Ի. Մուխինայի անվան ՌՍՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, ՌՍՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպության անդամ ։
Կենսագրություն
1899 թվականին Պյոտր Բուչկինը ժամանեց Սանկտ Պետերբուրգ, սովորեց Ա. Ս. Շտիգլիցի անվան տեխնիկական գծագրության կենտրոնական ակադեմիայում՝ Ն. Ա. Կոշելևի ղեկավարությամբ ։
1904 թվականին Բուչկինը ընդունվում է կայսերական արվեստի ակադեմիայի բարձրագույն արվեստի դպրոց, սովորում Վասիլի Մատեի և Վասիլի Սավինսկու մոտ։ 1912 թվականին Բուչկինը ավարտեց Բարձրագույն արվեստի դպրոցը պրոֆեսոր Վասիլի Մատեի արհեստանոցում՝ կրթական հաստատություններում դասավանդման իրավունքով նկարչի կոչումով։ Որպես Արվեստի ակադեմիայի թոշակառու՝ 1912-1914 թվականներին, նկարիչը այցելում է Իտալիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա, Իսպանիա և այլ երկրներ ։
1907 թվականից նա մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Նկարել է դիմանկարներ, ժանրային նկարներ, բնանկարներ, նկարազարդել է ամսագրեր և գրքեր։ Աշխատել է ջրաներկով, նկարչական մատիտով և սանգինայով, յուղամատիտներով, օֆորտով, յուղաներկերով և տեմպերայով։ 1914 թվականին Բուչկինը դառնում է Ա. Ի. Կուինջիի անվան նկարիչների միության անդամ, 1918 թվականին ընտրվում է ռուս ջրաներկիստների միության անդամ։
Մոսկվայում Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո 1918-1921 թվականներին Բուչկինը ծառայել է որպես թիմի պարետային բաժնի Բալթիկ նավատորմի հրամանատար։ 1921-1936 թվականներին աշխատել է Լենինգրադի «Ծիածան» հրատարակչության տեխնիկական մասի վարիչ, նկարազարդել գրքեր Լենինգրադի և Մոսկվայի հրատարակչությունների համար ։ Բուչկինը 1932 թվականից Լենինգրադի խորհրդային ​​նկարիչների միության անդամ է։ 1936-1940 թվականներին դասավանդել է Համառուսաստանյան արվեստների ակադեմիայի Լենինգրադի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտում, գծագրության ամբիոնի պրոֆեսոր (1937)։ 1947-1965 թվականներին դասավանդել է Լենինգրադի Վ. Մուխինայի անվան բարձրագույն գեղարվեստի ակադեմիայում, պրոֆեսոր (1952), մոնումենտալ և դեկորատիվ գեղանկարչության բաժնի վարիչ (1951-1955, 1962-1965) ։
1956 թվականին Պյոտր Բուչկինն արժանացել Է ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործչի պատվավոր կոչման։ Գրքի հեղինակի հիշողությունները «Այն, ինչ հիշողության մեջ է։ Նկարչի գրությունները» (1962)։