cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բլեյք Փիրոնի
Կարիերա
2016 թվականի Օլիմպիական խաղերին մասնակցել է 4×100 մետր ազատ ոճով փոխանցալողում։ Երրորդ փուլում լողալով նա ցույց տվեց ժամանակը 48,39, և ԱՄՆ-ի թիմը նվաճեց ոսկե մեդալը ։
2017 թվականին Բուդապեշտում կայացած ջրային մարզաձևերի աշխարհի առաջնությունում տարբեր փոխանցալողերում Բլեյք Փիրսոնիին հաջողվել է նվաճել երկու ոսկե և մեկ արծաթե մեդալ։
2018 թվականին NCAA-ի առաջնությունում սահմանել է ԱՄՆ-ի ռեկորդ (ինչպես նաև ԱՄՆ-ի տարածքում ցանկացած ազգության լողորդների կողմից ցուցադրված լավագույն ժամանակը)՝ 1:29.63 ազատ ոճով 200 յարդ մրցատարածությունում՝ դառնալով առաջին լողորդը, որը գերազանցել է 1:30-ը: Երկու օր անց նրա ռեկորդը գերազանցել է Թաունլի Հաասը։
Հանչժոուի ընթացող կարճ ջրում աշխարհի առաջնությունում Բլեյքը անհատական ոսկե մեդալ է նվաճել 200 մետր ազատ ոճում։ Հաղթանակ է տարել նաև 4x100 ազատ ոճի փոխանցումալողում։
Տոկիոյում անցկացված 2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում Փիրոնին մասնակցել է 4x100 մ ազատ ոճի փոխանցումալողի նախնական և եզրափակիչ մրցումներին ՝ նվաճելով ոսկե մեդալ  ։
Փիսոնին թիմի կազմում մասնակցել է 4x200 մետր ազատ ոճով փոխանցումալողի եզրափակչին  ՝ զբաղեցնելով չորրորդ տեղը  ։
4x100 մետր փոխանցումալողում Փիրոնին թիմի հետ, որի կազմում նրանից բացի ընդգրկված էին նաև Հանթեր Արմսթրոնգը, Էնդրյու Ուիլսոնը և Թոմ Շիլդսը, անցել է եզրափակի, որտեղ զբաղեցրել է առաջին տեղը և արժանացել ոսկե մեդալի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:Ամերիկացի օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:Ամերիկացի լողորդներ
Երաժշտական հին գիմնազիա
Երաժշտական հին գիմնազիա (Стара музикална гимназия), ներկայումս լքված պատմական շինություն է Ռուսեում, Բուլղարիա, գտնվում է Բորիսով փողոց 33 հասցեում, որը ենթադրվում է դառնալ մշակույթի և արվեստի մասնավոր կենտրոն։
Շենքը կառուցվել է 1900-1901 թվականներին, Ռուսեի բողոքական համայնքի կողմից` գերմանական բողոքական դպրոցի, ինչպես նաև` դրա մանկապարտեզի ու մանկատան կողմից օգտագործելու նպատակով։ Միջոցներն ապահովվել են տեղի քահանա Թեոդոր Վանդերմանի կողմից։ Չորսհարկանի կառույցը նախագծվել է ճարտարապետ Ուդո Ռիբաուի կողմից և կառուցվել է ինժեներներ Թոդոր Տոնևի և Ներբախի վերահսկողությամբ։ Նախագծված է էկլեկտիզմի ոճով` նեոդասականության և նեոգոթիկայի համադրությամբ և հյուսիսեվրոպական ազդեցությամբ։
Գերմանական դպրոցը բացվել է 1905 թվականի հոկտեմբերի 5-ին և 1909 թվականին Բուլղարիայի էկոնոմիկայի նախարարության կողմից հայտարարվել է որպես Բիզնեսի միջնակարգ դպրոց։ Այնտեղ էին հաճախում ոչ միայն գերմանական գաղութի ընտանիքների, այլև` տեղի վաճառականների երեխաները։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, 1918 թվականի սեպտեմբերի 28-ին դպրոցը, որպես գերմանական սեփականություն, բռնագրավվել է Բուլղարիայի իշխանությունների կողմից։ Չնայած այն տուժել էր ռումինական կրակահերթերից, պատերազմից հետո այն վերականգնվել է և ծառայել է որպես ֆրանսիական Սբ. Ժոզեֆ արական դպրոցի, Պյոտր Բերոն ավագ դպրոցի (1935 թվականից սկսած), Պետական տեխնոլոգիական համալսարանի և մեքենաշինության դպրոցի շենք։ Այնուհետև այն սկսել է օգտագործվել Ռուսեի երաժշտական գիմնազիայի կողմից։ 1973 թվականին հայտարարվել է որպես մշակութային հուշարձան։
Մեծապես վնասվելով 1977 թվականի Բուխարեստի երկրաշարժից` շենքը լքվել է և ավերվել։ 2007 թվականի ապրիլին աճուրդով ձեռք է բերվել Բոբոկով եղբայրների կողմից։ Երկու եղբայրները նախատեսում են 1.000.000 եվրո ներդնել` շենքը վերականգնելու և այն մշակույթի և արվեստի կենտրոն դարձնելու համար։ Շինության կողքին է գտնվում Ռուսեի բապտիստական եկեղեցին։
Հղումներ
Կատեգորիա:1905 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Հայերեն բացատրական բառարան
«Հայերեն բացատրական բառարան», քառաատոր բառարան, որը կազմել է Ստեփան Մալխասյանցը։
Ներառում է հայոց լեզվի բոլոր դրսևորումների՝ գրաբարի, միջին հայերենի, գրական լեզվի արևելահայ և արևմտահայ տարբերակների, հայերենի բարբառների շուրջ 120 հզ. բառ և դարձվածքային միավոր։ Բառերի ու դարձվածքների ընդգրկման ծավալով, բառահոդվածի կազմության հարստությամբ, բառերի և դարձվածքային միավորների իմաստաբանական, բառագիտական, ոճական ու քերականական բազմակողմանի մշակվածությամբ «Հայերեն բացատրական բառարանը» ոչ միայն ազգային գրական լեզվի առաջին ընդարձակ, այլև պատմական բառարան է։ «Հայերեն բացատրական բառարան»-ում զուգահեռաբար համատեղված են ինչպես պատմական, այնպես էլ ժամանակակից գրական լեզվի բացատրական բառարանների սկզբունքները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բառարաններ
(7386) Պոլպելաս
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,384012 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2096 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5584 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1344,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,267757 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,94° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Օաք Ռիջ աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բենտ Լարսեն
Բենտ Լարսեն (Jørgen Bent Larsen, ), դանիացի շախմատիստ, շախմատային լրագրող, հրապարակախոս և մեկնաբան, 1960-1970-ական թվականներին համարվել է աշխարհի ուժեղագույն շախմատիստներից մեկը, ինչպես նաև մինչև Մագնուս Կառլսենի ի հայտ գալն ամենահաջողակ սկանդինավցի գրոսմայստերը։ Բենտ Լարսենը համարվում է Դանիայի բոլոր ժամանակաների լավագույն շախմատիստը։ Նա աչքի է ընկել իր ագրեսիվ և ռիսկային խաղով և հաճախ է հրաժարվել ոչ-ոքիներից։
Միջազգային վարպետ (1954), գրոսմայստեր (1956)։ Եղել է առաջին Շախմատային Օսկարակիրը (1967)։ 1960-ականների վերջին մրցաշարերում ունեցած բազմաթիվ հաջողությունների համար լրագրողներից ստացել է «Աշխարհի մրցաշարային չեմպիոն» մականունը» .։ 1970 թվականին ԽՍՀՄ հավաքականն աշխարհի հավաքականի դեմ խաղում եղել է աշխարհի հավաքականի գլխավոր խաղացողը։
1964, 1967 և 1976 թվականներին հաղթող է ճանաչվել միջգոնային մրցաշարերում։ 1965, 1968, 1971 և 1977 թվականներին մասնակցել է հավակնորդների մրցաշարերին։ 1971 թվականին հավակնորդների մրցաշարի կիսաեզրափակիչում Ֆիշերից 0:6 հաշվով կրած չոր պարտությունից և 1973 թվականի միջգոնային մրցաշարերում 5-6-րդ տեղը հանդես գալուց հետո Լարսենի մարզական արդյունքները վատացել են։
1980-ական թվականներին Բենտ Լարսենը տեղափոխվել է Արգենտինա և ավելի քիչ մասնակցել հեղինակավոր մրցաշարերի։
Կենսագրություն
Շախմատով սկսել է զբաղվել 7 տարեկանում, նրա առաջին ուսուցիչը և խաղընկերը եղել է իր դպրոցական ընկեր։ 12 տարեկանում Լարսենը սկսել է ինքնուրույն ուսումնասիրել շախմատային գրականություն։ Դպրոցում սովորելու տարիներին եղել է իր հասակակիցների մեջ առաջինը։ Աստիճանաբար դարձել է իրենց քաղաքի, մարզի, իսկ 19 տարեկանում՝ ամբողջ Դանիայի առաջատար շախմատիստը։
1956 թվականին Մոսկվայում տեղի ունեցած համաշխարհային օլիմպիադայում Դանիայի հավաքականի կազմում առաջին խաղատախտակի վրա Լարսենը ցույց է տվել լավագույն արդյունք և արժանացել գրոսմայստերի կոչման։
1958 թվականի միջզոնալ մրցաշարում Լարսենը ցույց է տվել անհաջող արդյունք, որից հետո Հավակնորդների մրցաշարում որպես Ռոբերտ Ֆիշերի մարտավկա մեկնել է Հարավսլավիա։ Լարսենը երբեք մարզիչ չի ունեցել, նա շախմատով զբաղվել է ինքնուրույն։ Այդ տարիներին նա իր կնոջը՝ Լիզիին համարում էր ամենալավ օգնականը։ 1964 թվականին Ամստերդամի միջզոնալ մրցաշարում Լարսենը կիսել է 1-4-րդ տեղերը և առաջին անգամ դարձել աշխարհի չեմպիոնի հավակնորդ։ Հավակնորդների մրցաշարի կիսաեզրափակիչ փուլում Լարսենը 4,5։5,5 հաշվով զիջել Է Միխայիլ Տալին։
1966 թվականին Սանտա Մոնիկայում տեղի ունեցած «Պյատիգորսկի գավաթ» միջազգային մրցաշարում երկու անգամ հաղթել է Տիգրան Պետրոսյանին և դարձել Միխայիլ Չիգորինի և Հարի Պիլսբերիի խորհրդանշական ակումբների անդամ ։
Նույն թվականին Գավրայի միջազգային մրցաշարում Լարսեը 2 միավորով առաջ անցնել խորհրդային շախմատիստներ Լև Պոլուգաևսկուց և Նիկոլայ Կրոգիուսից և գրավել առաջին տեղը։ Նրա խաղը մեծ ազդեցություն է թողել Պոլուգաևսկու վրա, որը  հոդված է հրապարակել շախմատային լրահոսերից մեկում։
1967 թվականը հաջողակ տարի է եղել Լարսենի համար․ շախմատիստտը երեք անընդմեջ հաղթանակ է տարել խոշոր մրցաշարում՝ Հավանայում, Վինիպեգում և Պալմա դե Մալյորկայում։ Սուսի միջզոնալ մրցաշարում հաջողություն գրանցելուց հետո Լարսենը դարձել է աշխարհի առաջնության գլխավոր հավակնորդներից մեկը։ Նույն թվականին նա դարձել է առաջին Շախմատային Օսկարակիրը։
Կուլոյ (այլ կիրառումներ)
Կուլոյ, կարող է վերաբերել՝
Բենտ Լարսեն
Կենսագրություն
Լարսենը հաճախ է խուսափել ոչ-ոքիներից, նա խաղի ընթացքում չափազանց լավատես է եղել, իսկ երբեմն՝ չափից դուրս ինքնավստահ։ Իր ամենաուժեղ մրցակիցը նա համարել է Ռոբերտ Ֆիշերին, որի հետ խաղացել է 13 պարտիա, որոնցից միայն երկուսում է հաղթանակ տարել։ Շախմատի աշխարհի յոթ չեմպիոնների դեմ Լարսենն ունի հաղթանակներ։
Լարսենը հաղթող է ճանաչվել ավելի քան 40 միջազգային մրցաշարում, 1970 թվականին՝ «Դարի խաղում» եղել է աշխարհի հավաքականի գլխավոր խաղացողը՝ ԽՍՀՄ հավաքականի դեմ։
Նրա անունն է կրում b2—bЗ շախմատային սկզբնախաղը (Լարսենի սկզբնախաղ, երբեմն նաև Նիմցովիչ-Լարսենի սկզբնախաղ)։ Նույն սկզբնախաղով Լարսենը հաջողություններ է ունեցել աշխարհի ուժեղագույն շախմատիստների հետ պարտիաներում։ b2-b3 քայլն օգտագործել են նաև Պյոտր Ռոմանովսկին, Մարկ Տայմանովը, Ռոբերտ Ֆիշերը և ուրիշներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ Կատեգորիա:Դանիացի շախմատիստներ Կատեգորիա:Պոլիգլոտներ
Կուզնեցովկա (այլ կիրառումներ)
Կուզնեցովկա, կարող է վերաբերել՝
Բաշքյոյ (Կաղզվանի գավառ)
Բաշքյոյ (Başköy), Բաշ, Պաշ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, նախկին Կարսի մարզի Կաղզվանի գավառում, Կաղզվանից 40 կմ արևմուտք։ Գտնվում էր Նախիջևանի տեղամասում ։
Բնակչություն
XIX դարի վերջերին ուներ 803 հայ բնակիչ (126 տուն), իսկ 1913 թվականին՝ 2393 (228 ընտանիք) հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և արհեստներով։ Տեղական ճանապարհներով կապված էր Կաղզվանի և Կարսի հետ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ուներ եկեղեցի (Ս․ Աստվածածին՝ կառուցված 1842 թվականին)։ Շրջակայքում (Մաչիթլու) կային վանքի ավերակներ։ Եկեղեցում պահվում էր ձեռագիր մի Հայսմավուրք՝ գրված 1667 թվականին։
Կրթություն
Գյուղն ուներ հայկական վարժարան։
Կարակալ
Կարակալ կամ Տափաստանային լուսան, կատվազգի գիշատիչ կաթնասուն։ Երկար ժամանակ կարակալը համարվում էր լուսանի (Lynx) ենթատեսակներից մեկը, որին նա նման է արտաքինից, Բայց Բազմաթիվ Գենետիկական Գիտական Հետազոտություններից ուսումնասիրությունից հետո կարակալը համարվում է առանձին ցեղի կենդանատեսակի ներկայացուցիչ, և դասվեց որպես առանձին կենդանատեսակ։ Կարակալը լուսանից, պումայից և սերվալ կատվից տարբերվում է գեների գենետիկական շղթաներով։ Չնայած դրան կարակալը մարմնի արտաքին կազմվածքով ավելի շատ նման է լուսանին և պումային, քան կատվին։
Կարակալը արտաքին տեսքով հիշեցնում է լուսանին իսկ դեմքով մի քիչ պումային, բայց չափերով նրանից փոքր է։ Կարակալը ավելի վայելչակազմ և թիկնեղ կազմվածք ունի և մի քանի տեսակի բայց միատոն գունավորում, ինչպես նաև կարակալը ունի մարմնի վրա որոշակի մի քիչ մուգ գույնի շերտեր և պուտեր կամ առանց շերտերի։
Կարակալները իրենց երանգով լինում դարչնագույն, մուգ շագանակագույն, բաց շագանակագույն և վառ դարչնանարնջագույն, վառ նարնջագույն, այսինքն կարակալների երանգը Տաքի և Ջերմ գույների հովանու ներքո է։ կարակալների մարմինը անգամ լինում են սառը գույնի ներքո արծաթագույն, պլատինագույն, արծաթամոխրագույն, երբեմն բաց սպիտակ։ Բնության ու անազատության կամ տնային պայմաններում հազվադեպ են լինում մելանիստիկ կարակալներ, որոնց գույնը 100%-ով իդեալական սև է, և հազվադեպ լինում ալբինոս կարակալներ որոնց գույն ամբողջությամբ կատարյալ սպիտակ-ճերմակ է։ Կարակալների մելանիստիկ և ալբինոս լինել պայմանավորված է ավելի շատ գենետիկական մուտացիայով։
Արտաքին Պարամետրի Չափանիշները և Ֆիզիական Առանձհատկություններ և Զանգված
Չափահաս Արուների Մարմնի Երկարությունը 68—90 սմ է, Բայց որոշակի Յուրահատուկ Գերխոշոր չափի Հասուն արուներինը հասնում է անգամ 110 սմ իսկ առանձին դեպքերում մինչև 120 սմ։ Պոչինը Արուների երկարությունը՝ 20—41 սմ։ Արուների մարմնի բարձրությունը՝ մեջքից 46—57 սմ, միջին բարձրությունը կազմում է մոտ 51 սմ, յուրահատուկ սուպեր շատ բարձրահասակ արուների բարձրությունը երբեմն հասնում մինչև 63 սմ, Արուների Զանգվածը՝ 15—36 կգ, իսկ արուները սովորական միջին քաշը 20,300 կիլոգրամից—21 կգ, իսկ էգերի քաշը 10—23 կգ։ Կարակալների Ականջները լինում են միատոն սև գույնի վրձնիկներով, արուներին (3—8սմ) էգերին (2,5—5 սմ)։ Կարակալների միջին արագությունը հասնում է 27 կմ/ժ-ի իսկ ամենամեծ առավելագույն արագությունը հասնում է 45 կմ/ժ։ Կարակալների մարմնի նորմալ ջերմաստիճանը կազմում 38—41 C աստիճանի տիրույթներում, իսկ բարձր ջերմության դեպքում մինչև 47 C աստիճան։
Կատեգորիա:Կատվազգիներ Կատեգորիա:Թուրքերեն բառեր և արտահայտություններ Կատեգորիա:Միջին Արևելքի կաթնասուններ Կատեգորիա:Ասիայի կաթնասուններ Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի կաթնասուններ
Կումզաս (այլ կիրառումներ)
Կումզաս, կարող է վերաբերել՝
Կուզնեցովո (այլ կիրառումներ)
Կուզնեցովո, կարող է վերաբերել՝
Կարմիր լուսան
Կատեգորիա:Լուսաններ
Նովայա Պետրովկա (գյուղ, Խայբուլինսկի շրջան)
Նովայա Պետրովկա (Новая Петровка, Яңы Петровский), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Խայբուլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 86 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Խայբուլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Հնդկահավեր
Հնդկահավեր (ճոլոկներ, գոռելներ), հավերի կարգի հնդկահավերի ընտանիքի թռչուններ։ Մարմնեղ են, ոտքերը՝ երկար և ամուր, գլուխը և պարանոցի վերին կեսը՝ չփետրավորված։ Կտուցի հիմքի մոտ ունի մսային հավելուկ, իսկ կոկորդի հատվածի վրա՝ մաշկային ծալք։ Հայտնի են Meleagris և Agriocharis սեռերը՝ մեկական տեսակներով։ Սովորական հնդկահավի (M. gallopavo) մարմնի երկարությունը 100-110 սմ է, արուների միջին կենդանի զանգվածը՝ մոտ 8 կգ։ Տարածված են ԱՄՆ-ում և Մեքսիկայում։ Խոշորաչք հնդկահավերը (A. ocellatus) տարածված են Կենտրոնական Ամերիկայում։ Որսի օբյեկտ են։ Հնդկահավերը սնվում են բուսական և կենդանական սննդամթերքով՝ ընկույզով, կաղինով, սերմերով, տարբեր պտուղներով, ինչպես նաև միջատներով։
Ընտանի հնդկահավերը վայրիներից տարբերվում են մարմնաչափերի մեծությամբ, գյուղատնտեսական թռչուններից ամենախոշորներն են (կենդանի զանգվածը՝ 12-16, առավելագույնը՝ 20 կգ)։ Վայրի հնդկահավերը հաճախ են զուգավորվում տնային էգերի հետ, իսկ ձագերն ունենում են ավելի լավ որակ, քան տնային հնդկահավերից։ Բուծվում են բացառապես որպես մսատու։ Տարեկան միջին ձվատվությունը՝ մոտ 90 (առավելագույնը՝ մինչև 150) հատ։ Միսը բարձրորակ է և համեղ։ Սպանդային ելքը՝ 85-90%։ Հնդկահավաբուծությունն առավել տարածված է ԱՄՆ-ում, Կանադայում ևն։ ՀՀ-ում հնդկահավեր բուծում են գյուղացիական տնտեսություններում։
Կատեգորիա:Հավանմաններ
Մալգրատ դե Մար
Մալգրատ դե Մար  (Malgrat de Mar), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մարեսմե շրջանում։ Տարածքը կազմում է 8,92 կմ²։ Բնակչությունը՝ 18596 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 60 կմ։
Կորալային խութեր
Կորալային խութեր, վերջրյա կամ ստորջրյա թմբաշարեր՝ արևադարձային ծովերի ծանծաղ մասերում։ Գոյանում են առավելապես կորալային գաղութների կրային կմախքներից։ Կորալների աճի վերին սահմանը համապատասխանում Է ծովի մակարդակին (տեղատվության ժամանակ)։ Կորալային խութերը հասնում են մեծ հզորությունների։ Երկրաբանական պրոցեսների հետ կապված կան ծովի մակարդակից մինչև 1500 մ բարձրության (Զոնդյան կղզիներ) և ծովի մեջ մինչև 1200 մ խորասուզված հիմքով (Մարշալյան կղզիներ)։ Կորալյան խութերը վտանգավոր արգելքներ են նավագնացության համար։
Մալգրատ դե Մար
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կորալային խութեր
Կատեգորիա:Կորալային խութեր Կատեգորիա:Բիոմներ Կատեգորիա:Կղզիներ
Գրեյլ Մարկուս
Գրեյլ Մարկուս (Greil Marcus Սան Ֆրանցիսկո, ԱՄՆ), ամերիկացի գրող, երաժշտական լրագրող և մշակութային քննադատ։ Հայտնի է իր գիտական և գրական էսսեներով, որոնցում ռոք երաժշտությունը դնում էր մշակույթի և քաղաքականության ավելի լայն հարթությունում։ Հրատարակվել է այնպիսի հրատարակություններում, ինչպիսիք են Rolling Stone, Cream, The Village Voice և Pitchfork։
Կենսագրություն
Մարկուսը ծնվել է Սան Ֆրանցիսկոյում, Գրելա Գերստլեի և Էլեոնորա Գերստլիի ընտանիքում ։ Նրա հայրը ռազմածովային սպան, զոհվել է 1944 թվականիի դեկտեմբերին Ֆիլիպինյան թայֆունի ժամանակ, որը վնասել էր USS Hull- ի կորպուսը, որի վրա նա ծառայում էր որպես ավագ օգնական ։ Ծովակալ Ուիլյամ Հալզին հրամայեց մուտք գործել ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի 3-րդ նավատորմ «տեսնել, թե ինչ են նրանք արել», և չնայած անձնակազմի անդադար խնդրանքներին, Հերսլին հրաժարվեց հրամանին չհնազանդվել պատճառաբանելով, որ ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի պատմության մեջ երբևէ խռովություն չի եղել։ Այս միջադեպը ոգեշնչեց Հերման Վաուկին գրել «Քեյնի խռովությունը» վեպը, որի համար նա ստացել է պուլիցերյան մրցանակ։ Էլեոնորա Գերստլին հղիության երրորդ ամսում էր, երբ ամուսնու մահվան մասին լուր ստացավ։ 1948 թվականին նա ամուսնացավ Ջերալդ Մարկուսի հետ, երեխայի խնամակալությունը վերցնելով իր վրա ։ Գրեյլ Մարկուսը մի քանի խորթ եղբայրներ և քույրեր ունի ։
Բերկլիի Կալիֆորնիայի համալսարանում ամերիկյան հետազոտությունների բնագավառում Մարկուսը ստացել է բակալավրի աստիճան, այնտեղ էլ նա հաճախում էր քաղաքագիտության կուրսերի ։ Հետագայում նա հաճախ է նշել իր պրոֆեսորին որպես նրա վրա մեծ ազդեցություն ունեցած դեմքերից մեկը, «Այս դասընթացը ավելի շատ դարձավ այն գործիքը, որն ինձ ուղղեց դեպի այն ուղին, որով ես շարժվում էի հետագա ողջ կյանքը, լավ է դա, թե ոչ, համեմատած մնացած բաների հետ» ։
Մարկուսը ռոք քննադատ և Rolling Stone ամսագրի մեկնաբան էր (որտեղ հանդես է եկել նաև երաժշտական գրախոսությունների առաջին խմբագրի դերում), ինչպես նաև այլ հայտնի հրատարակություններ, այդ թվում Cream, The Village Voice, Artforum և Pitchfork։ 1983-1989 թվականներին եղել է գրաքննադատների ազգային շրջանակի տնօրենների խորհրդի անդամ նրա գիրքը «Mystery Train» (առաջին անգամ հրատարակվել է 1975 թվականին, 2015 թվականին լույս է տեսել դրա 6-րդ թարմացված հրատարակությունը) ։ 2011 թվականի օգոստոսի 30-ին Time ամսագիրը ներկայացրել է «100 լավագույն գիտահանրամատչելի գրքերը հրատարակվել են 1923 թվականից» (ամսագրի առաջացման տարին) «Mystery Train» ներառվել է մշակույթին նվիրված և ամերիկյան երաժշտության թեմային անդրադարձող միակ հինգ գրքերի ցանկում։ Հրապարակախոսը գրել Է The New York Times-ում ։
Իր հաջորդ գրքում, «Lipstick Traces: A Secret History of the 20th Century» (1989), Մարկուսը նաև օգտագործեց իր ստորագրության հնարքը, վերլուծելով մի ամբողջ արևմտյան քաղաքակրթություն։
1991 թվականին Մարկուսը գիրք է հրատարակել «Dead Elvis», Էլվիս Փրեսլիի մասին ստեղծագործությունների ժողովածու, իսկ երկու տարի անց «Ranters and Crowd Pleasers» (վերահրատարակվել է վերնագրի ներքո «In the Fascist Bathroom: Punk in Pop Music»)։
Մարկուսը հեղինակել է «Elephant Dancing» և «Real Life Rock Top Ten» այս ամսագրերին ։ Դասավանդում է համալսարանում, ինչպես նաև վարում է դասախոսություններ «The Old Weird America: Music as Democratic Speech  From the Commonplace Song to Bob Dylan» նոր դպրոցում ։ 2008 թվականի աշնանը նա աշխատել է Մինեսոտայի ազատ արվեստների քոլեջի ամբիոնում, որտեղ դասավանդել և դասախոսություններ է կարդացել ամերիկյան փոփ մշակույթի պատմության վերաբերյալ ։
2010 թվականի մարտին լույս է տեսել նրա գիրքը «That Rough God Goes Riding: Listening to Van Morrison», որտեղ հեղինակը կենտրոնանում է «Վան Մորիսոնի հատուկ հանճարը իր հսկայական կարիերայի արտասովոր և ոչ դասակարգելի պահերի միջոցով հասկանալու ձգտումը» ։ Անվանումը փոխառվել է երաժշտի երգից «Rough God Goes Riding»։
2012 թվականին Los Angeles Review of Books հրապարակվել է Մարկուսի հարցազրույցը նրա կյանքի մասին ։ Նույն թվականին լույս տեսավ գրողի հարցազրույցների ժողովածուն խմբագրված։
Անձնական կյանք
1966 թվականից ամուսնացած է Ջենի Մարկուսի հետ, նրանք երեխաներ ունեն ։
Արտաքին հղումններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն Կատեգորիա:Ամերիկացի քննադատներ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Հրեա գիտնականներ Կատեգորիա:Երաժշտական քննադատներ
Կուրոմա (այլ կիրառումներ)
Կուրոմա, կարող է վերաբերել՝
Տրուդոլյուբովկա (գյուղ, Սնիգիրյովկայի շրջան)
Տրուդոլյուբովկա (Трудолюбівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Նայդորֆ։
2001 թվականի տվյալներով Տրուդոլյուբովկա գյուղում բնակվում էր 441 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կուզնեցովսկի (այլ կիրառումներ)
Կուզնեցովսկի, կարող է վերաբերել՝
Կրասնայա (այլ կիրառումներ)
Կրասնայա, կարող է վերաբերել՝
(147) Պրոտոգենեիա
(147) Պրոտոգենեիա (Protogeneia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1875 թվականի հուլիսի 10-ին Լիպոտ Շուլհոֆի կողմից Վիեննայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,135822 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,045 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2267 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Պրոտոգենեիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 2,0384 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2028,27 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177491 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,93° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1875 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լիպոտ Շուլհոֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ելիզավետինսկոյե
Բնակչություն
1913 թվականի տվյալներով ուներ 332 (32 ընտանիք) հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Կրիվայա (այլ կիրառումներ)
Կրիվայա, կարող է վերաբերել՝
Կասիտերեն
Կասիտերեն, կասիտների լեզուն։ Խոսվել է Արևմտյան Իրանում, մ.թ.ա. II-I հազարամյակներում։ Կասիտերենի հատուկ անունների, ձիերի գույների անվանումների վերլուծությունից, որոնք հանդիպում են աքքադական սկզբնաղբյուրներում, հաջողվել է պարզել կասիտերենի մոտ 100 արմատ և մի քանի քերականական ածանց։ Էլամերենի հետ կասիտերենի ազգակցության վարկածը առայժմ բավարար հիմքեր չունի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեռած լեզուներ Կատեգորիա:Հին Բաբելոն Կատեգորիա:Լեզուներ այբբենական կարգով
Կրիվուշկա (այլ կիրառումներ)
Կրիվուշկա, կարող է վերաբերել՝
Արմուտլու
Արմուտլու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Չեպոնոսի
Չեպոնոսի (Чепоноси), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Խոտինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չեպոնոսի գյուղում բնակվում էր 1 441 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Խոտինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հայկական գրադարանային ասոցիացիա
Հայկական գրադարանային ասոցիացիա (ՀԳԱ), հիմնադրվել է 1994 թվականին Երևանում՝ ՀԱԳ-ի, ՀՀ ԳԱԱ հիմնարար գիտությունների, Խնկո Ապոր անվան մանկական հանրապետական, Ա. Իսահակյանի անվան քաղաքային կենտրոնական, գիտաբժշկական, գիտատեխնիկական գրադարանների, ՀՀ մշակույթի և երիտասարդության հարցերի նախարարության նախաձեռնությամբ (մինչև 2004 թվականը՝ Հայկական գրադարանային միություն)։
ՀԳԱ-ն կազմակերպում է գրադարանային գործի զարգացմանը, արդիական տեղեկատվությանը նվիրված գիտաժողովներ, խորհրդակցություններ, սեմինարներ, կլոր սեղաններ, բանավեճեր և այլն։ Համագործակցում է տարածաշրջանային և միջազգային նմանատիպ կազմակերպությունների հետ։ 1996-2003 թվականներին եղել է Գրադարանային միությունների և հաստատությունների միջազգային դաշնության անդամ։ 1997 թվականին մասնակցել է դաշնության 4 մշտական հանձնաժողովների աշխատանքներին։ Ներկայացուցչություն է ունեցել Ազատ տեղեկատվության և արտահայտման ազատության հանձնաժողովում։ Մասնակցել է միջազգային գիտաժողովների, խորհրդաժողովների։
ՀԳԱ-ի նախագահներ են եղել Ներսես Հայրապետյանը (1994–2003), Դավիթ Սարգսյանը (2003-2012), Ռուզան Տոնոյանը (2012 թվականից)։
Կատեգորիա:Հայկական կազմակերպություններ
Կուլակովո (այլ կիրառումներ)
Կուլակովո, կարող է վերաբերել՝
Կրուտիխա (այլ կիրառումներ)
Կրուտիխա, կարող է վերաբերել՝
Բութ (այլ կիրառումներ)
Բութ, կարող է վերաբերել՝
Կտավ
Կտավ, քաթան, պաստառ, 1. նեղ (40—60 սմ), համեմատաբար կոպիտ, տնայնագործական գործվածք, պատրաստվում է վուշի մանվածքաթելերի քաթանային միահյուսումից։ Կտավ են անվանում նաև քաթանային և մանրանախշավոր միահյուսվածքի վուշե և կիսավուշե սրբիչի նեղ (45—50 սմ) գործվածքները։ 2. Մանվածքային արտադրության, ինչպես նաև չգործված և լմած թաղիքե իրերի պատրաստման կիսաֆաբրիկատ։ 3. Արվեստում. գործվածք, որի վրա ստեղծվում է յուղաներկ (սակավ՝ սոսնձաներկով, տեմպերայով) գեղանկարչական աշխատանք։ Նկար (սովորաբար կտավի վրա նկարված), փոխաբերական առումով՝ լայն ընդգրկում ունեցող գեղարվեստական ստեղծագործություն։
Կատեգորիա:Գեղանկարչություն Կատեգորիա:Գործվածքներ
Արամենգո
Արամենգո (Aramengo), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Աստի գավառում ։
Բնակչությունը 616 մարդ (2008 տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 54 մարդ/կմ²։ Տարածքը 11 կմ²։ Փոստային ինդեկս՝ 14020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0141։
Աստերոիդների ցանկ (56901-57000)
Աստերոիդների ցանկ (56801-56900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (57001-57100)
Բութ մատ
Բութ մատ (բթամատ), ձեռքի ամենահաստ և կարճ մատը։ Բժշկության մեջ (որտեղ մատները նշվում են հռոմեական թվերով) բութը որպես առաջին մատ նշվում է մատ I (dig. I)։
Բութը ձեռքի միակ մատն է, որ երեքի փոխարեն ունի երկու ֆալանգ (մատոսկր)։ Սակայն զգալիորեն ավելի շարժունակ է, քան մյուս մատները։ Այն կարող է հպվել բոլոր մյուս մատների ծայրերին. սա հատուկ է պրիմատների մեծ մասին։
(7387) Մալբիլ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,449569 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0727 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8264 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1400,34 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,257081 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,06° անկյուն։
Բութ մատ
Ավտոստոպ
Կատեգորիա:Մատներ
(7387) Մալբիլ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1982 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նովայա Պուստոշ
Նովայա Պուստոշ (Новая Пустошь), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 110 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի բնակավայրեր
Մադմաս (այլ կիրառումներ)
Մադմաս, կարող է վերաբերել՝
Կուլեշովկա (այլ կիրառումներ)
Կուլեշովկա, կարող է վերաբերել՝
Մալայա (այլ կիրառումներ)
Մալայա, կարող է վերաբերել՝
Արմեն Սարգսյան (դիվանագետ)
Արմեն Սուրենի Սարգսյան, հայ զինվորական գործիչ, դիվանագետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպանի դիվանագիտական աստիճան ունեցող անձինք
Ենիջա
Ենիջա, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, նախկին Կարսի մարզի Կաղզվանի գավառում։
Բնակչություն
1913 թվականի տվյալներով ուներ 173 (21 ընտանիք) հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Արբաթա
Արբաթա, ձմեռանոց Տավուշի մարզի Իջևանի շրջանում, պահպանվում էր 1920-ական թվականներին, հետագայում լքվել է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ձմեռանոցներ
Հայոց պատմություն (բազմահատորյակ)
«Հայոց պատմություն», բազմահատորյակ, ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի (քառահատոր, յուրաքանչյուրը՝ 2 գիրք) հրատարակություն։
Առաջին գիրքը (հ. 3, գիրք 1) լույս է տեսել 2010 թվականին։ Հայոց պատմությունը ներկայացնում է հայ պատմագիտության նվաճումների ընդհանրացման, համաշխարհային պատմության նոր դարաշրջանի կարևորագույն իրադարձությունների համադրման, արխիվային նորահայտ նյութերի և փաստաթղթերի հիման վրա։
Առաջին հատորն ընդգրկում է Հայաստանի պատմությունը հնագույն ժամանակներից մինչև IV դարի սկիզբը, երկրորդի 1-ին գիրքը՝ վաղ միջնադարից մինչև 885-ը, 2-րդ գիրքը (լույս է տեսել 2014 թվականին)՝ 885–1639 թվականները, երրորդի 1-ին գիրքը (2010)՝ XVII դարի կեսերից XIX դարի վերջը, 2-րդ գիրքը՝ XX դարի սկիզբը, նաև հայ գաղթաշխարհի և պարբերական մամուլի պատմությունը մինչև 1910-ական թվականներ, 4-րդ հատորի 1-ին գիրքը (2010)՝ Հայաստանի առաջին հանրապետության սկզբնավորումից (1918) մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը (1945), 2-րդ գիրքը՝ 1945-1991 թթվականները՝ ունենալով նաև Սփյուռքին վերաբերող բաժիններ և ներկայացենելով ԱՊՀ երկրների հայկական համայնքները, նաև սփյուռքահայ մշակույթը։
Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Զուբյան
Զուբյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Եզիմ-մյուլք
Եզիմ-մյուլք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 19-20 կմ հյուսիս-արևելք, Հասանկալա գյուղաքաղաքից 14-15 կմ արևմուտք, Արաքսի ավազանի գետակներից մեկի ձախ ափին։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 26 տուն բնակիչ ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մալինով Յար (այլ կիրառումներ)
Մալինով Յար, կարող է վերաբերել՝
Կուլիգինո (այլ կիրառումներ)
Կուլիգինո, կարող է վերաբերել՝
Ցենտրալնոե (ավան, Սնիգիրյովկայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ցենտրալնոե ավանում բնակվում էր 1 012 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ Կատեգորիա:1930 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Զանգեզուրի պղնձահանքեր
Աջանան, պղնձահանք Հայաստանում։ Հիշատակում է իրանական պատմիչ Համալլահ Ղազվինին (14֊րդ դար)։ Նկատի ունի Զանգեզուրի (Ղափանի) պղնձահանքերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի հանքավայրեր
Ն. Գ. Տարխովի եկամտաբեր տուն
'''Ն. Գ. Տարխովի եկամտաբեր տուն''' (Доходный дом Н. Г. Тарховой), ճարտարապետական հուշարձան Մոսկվայում։
Պատմություն
Շենքը 1903-1904 թվականներին մոդեռն ոճով կառուցել է ճարտարապետ Գեորգի Իվանովիչ Մակաևը ։ Կառույցն ունի մի քանի ոչ պաշտոնական անուններ ՝
1905 թվականին ճարտարապետի սեփականություն հանդիսացող տունն անցել է նահանգի քարտուղար Ն. Գ. Տարխովի կնոջը, որը 19-րդ դարից ի վեր եղել է կառույցի սեփականատերը։ 1910 թվականին շենքը վաճառվել է ազնվական Սոֆյա Վլադիմիրովնա Բելոգոլովովային (որի օրոք հենց ինքը՝ Մակաևը շարունակել է ապրել իր կառուցած տանը) ։
ԽՍՀՄ-ում բնակարանները վերածվել են կոմունալ բնակարանների, որոնք գոյություն են ունեցել մինչև 1990-ական թվականները։ Տան հայտնի բնակիչների թվում է եղել նկարիչ, «Մուխոմոր» արվեստի խմբի համահիմնադիր Կոնստանտին Վիկտորովիչ Զվեզդոչյոտովը։ Որոշ ժամանակ տան նկուղում է տեղավորվել ճնշված գիտնականներին նվիրված «Երեխաներ-ծնողներ» սիրողական թանգարանը, որի ցուցանմուշները 2000-ական թվականների վերջին ոչնչացվել են անհայտ ընկերության ներկայացուցիչների կողմից ։
Ճարտարապետ
Ըստ Մարիա Նաշչոկինայի՝ Կազարմենի նրվանցքի անկյունում գտնվող շենքը մոսկովյան մոդեռնի եզակի օրինակ է ։ Այն զարդարում են բազմանկյուն կարկառամասերը, պատշգամբները, պատուհանները։ Տան անկյունը զարդարված է կիսակլոր կարկառամասերով, փոքրիկ նեղի պատուհաններով, պատերը զարդարված են ծաղկային քանդակներով ։ Շենքի ճակատը բազմիցս վերանորոգվել է ։ Վերանորոգումներից մեկի ընթացքում վերնահարկը զարդարվել է կերամիկական պոննոյով, որտեղ պատկերված են ճոճվող կակաչներ ։ Տան ճակատային մասը գտնվում է վթարային վիճակում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:1904 հիմնադրումներ
Զուլալյան
Զուլալյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Արաբերեն հիմքով ազգանուններ
Ավաղու բինա
Ավիղու Բինա, ձմեռանոց Տավուշի մարզում 1926 թ ուներ 184, 1959 թ. 25 հայ բնակիչ։ Հետագայում մշտական բնակիյներ շի ունեցել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ձմեռանոցներ
Սեն Պիեռ Տարանտեն
Սեն Պիեռ Տարանտեն (Saint-Pierre-Tarentaine), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 328 մարդ, բնակչության խտությունը` 26.82 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.23 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից Բոլիե, Լը Բենի Բոկաժ, Բյուր լե Մոն, Կամպո, Կարվիլ, Էտուվի, Լա Ֆերիեռ Արան, Լա Գրավրի, Մալուե, Մոնտամի, Մոն Բերտրան, Մոնշովե, Լը Ռեկյուլե, Սեն Դենի Մեզոնսել, Սենտ Մարի Լոմոն, Սեն Մարտեն դը Բեզաս, Սեն Մարտեն Դոն, Սենտ Ուան դե Բեզաս և Լը Տուրներ համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Սուլևր ան Բոկաժ համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 230 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 40 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կասիտերիտ
Կասիտերիտ (-անագ), անագաքար, միներալ։ Քիմիական կազմը՝ SnO2 (Sn-ի պարունակությունը՝ 68-78%)։ Բյուրեղագիտական համակարգը տետրագոնային է։ Առաջացնում է մանր և խոշոր բյուրեղներ, դրուզներ։ Գույնը՝ մուգ մոխրագույն, սև, դեղին։ Կարծրությունը՝ 6-7, խտությունը՝ 6500—7100 կգ/մ³։ Հանդիպում է գրանիտային ապարների հիդրոթերմալ քվարց-սուլֆիդկասիտերիտային երակներում։ Հանքավայրեր կան Միջին Ասիայում, Ղազախստանում, Թաիլանդում, Ինդոնեզիայում, Չինաստանում։ Անագի ստացման գլխավոր հանքային միներալն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միներալներ Կատեգորիա:Հանքային օքսիդներ
Թոնի Վիտեն
Թոնի Վիտեն (Tone Wieten), հոլանդացի մարզիկ (թիավար), աշխարհի չեմպիոն, Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն (2020) և բրոնզե մեդալակիր (2016), ինչպես նաև աշխարհի գավաթակիր։
Կենսագրություն
Թոնի Վիտենը ծնվել է 1994 թվականի մարտի 17-ին Ամստերդամում (Հյուսիսային Հոլանդիա)։ Պրոֆեսիոնալ կարիերան որպես թիավարող սկսել է 2004 թվականին։ Մարզվում է Ամստերդամի RVWillem III թիավարության ակումբում։ Այդ ակումբ նրան տարել է մայրը, երբ նա տասը տարեկան էր ։
Միջազգային մակարդակի առաջին մրցումը, որին մասնակցել է Վիտենը, եղել է 2013 թվականի ակադեմիական թիավարության աշխարհի գավաթի խաղարկությունը Լինցում (2013 UNDER 23 WORLD ROWING CHAMPIONSHIPS): Ութնյակի կազմում 06:00.670 արդյունքով նրա թիմը գրավել է 5-րդ տեղը, որտեղ պարգևատրման գոտուց նրանց հետ են մղել Ավստրալիայի (05:56.350 - 4-րդ տեղ) և Իտալիայի (05:56.150 - 3-րդ տեղ) թիմերը ։
Առաջին մրցումները, որոնց ընթացքում Վիտենը նվաճել է իր առաջին մեդալը, եղել է Սիդնեյում 2014 թվականի ակադեմիական թիավարության աշխարհի գավաթի I էտապը (2014 WORLD rowing CUP I): Հոլանդացի թիավարների ութնյակի կազմում, 05։ 37.760 արդյունքով, նրա թիմը գրավել է երկրորդ տեղը՝ ոսկե մեդալը զիջելով ավստրալիացիների թիմին (05:35.580) :
Վիտենը բրոնզե մեդալ է նվաճել թիավարության աշխարհի 2015 թվականի առաջնությունում, որն անցկացվել է Ֆրանսիայի Էքբելետ լե Լաք քաղաքում։ Վիտենը հոլանդական ութնյակի կազմում զբաղեցրել է երրորդ տեղը 05:38.090 հաշվով ։
Ռիո դե Ժանեյրոյում կայացած 2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ Վիտենը նվաճել է առաջին օլիմպիական մեդալը։ Հոլանդացի թիավարների ութնյակը 05։ 31.590 արդյունքով զիջել է առաջնությունում Գերմանիայի (05:30.960, 2-րդ տեղ) և Մեծ Բրիտանիայի (05:29.630, 1-րդ տեղ) թիմերին։ Մեկնարկային գոտեմարտում հոլանդացի մարզիկները եղել են հինգերորդը և իրենց արդյունքը բարելավել են մեկ հորիզոնականով 1000 մ-ից հետո։ 1500 մետրից հետո առաջ անցնելով Նոր Զելանդիայի թիմին՝ նրանք եղել են երրորդը մինչև եզրագիծը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Բելվեդերե Լանգե
Բնակչությունը կազմում է 380 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 95 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 4 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0173։
Բնակավայրի հովանավորն է հանդիսանում սուրբ Նիկոլայ Միրլիկիյսկիյը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մասլյանայա (այլ կիրառումներ)
Մասլյանայա, կարող է վերաբերել՝
(7388) Մարկոմորելի
(7388) Մարկոմորելի (Marcomorelli), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի մարտի 23-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,127016 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7808 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4732 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2019,73 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178242 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,53° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1982 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կուլուշևո (այլ կիրառումներ)
Կուլուշևո, կարող է վերաբերել՝
(148) Գալիա
(148) Գալիա (Gallia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1875 թվականի օգոստոսի 7-ին Պրոսպեր Անրիի կողմից Փարիզում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,772734 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2608 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2847 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Գալիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,3794 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1686,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,213472 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 25,31° անկյուն։
Մարալիխա (այլ կիրառումներ)
Մարալիխա, կարող է վերաբերել՝
Կուխարևո (այլ կիրառումներ)
Կուխարևո, կարող է վերաբերել՝
Նովայա Պրիսմարա
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Մարկա Յոլ (այլ կիրառումներ)
Մարկա Յոլ, կարող է վերաբերել՝
Մեդյանկա (այլ կիրառումներ)
Մեդյանկա, կարող է վերաբերել՝
Անտառային կատու
Անտառային կատու (Felis silvestris fēles (fēlis)-ից), եվրոպական կամ վայրի կատու, կատվազգիների ընտանիքի գիշատիչ կաթնասուն կատվազգիների ընտանիքից։
Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի երկարությունը 63-75 սմ է, պոչինը՝ 30-34 սմ, կենդանի զանգվածը՝ մինչև 6 կգ։ Շիկամոխրագույն է՝ դեղնավուն երանգով, որովայնի վրա երբեմն լինում են միահավասար դասավորված բծեր։ Գլխի և պարանոցի վերին մասով անցնում են 4 սև շերտեր, որոնցից միջին 2-ը շարունակվում են մեջքի վրայով մինչև պոչի հիմքը։ Պոչի վրա կան 4-6 լայն, սև օղակներ։ Մազածածկը խիտ է և փափուկ։
Սննդառություն
Սնվում է մանր կրծողներով,անձրևորդերով,միջատներով,մեղուներով, թռչուններով, քիչ քանակությամբ՝ խոտաբույսերով և մրգերով։ Ունի լավ հոտառություն և լսողություն,շատ լավ տեսողություն։ Կտղուցը սկսվում է հունվար-մայիսին։
Բազմացում և զարգացում
Հղիությունը տևում է 63-84 օր։ Ունենում է 1-4 (երբեմն՝ 7) ձագ, որոնք կաթով կերակրվում են 3- 4 ամիս (1-1,5 ամսականից սնվում են նաև մսով)։ Մազափոխվում են տարին 2 անգամ՝ գարնանը և աշնանը։ Ակտիվ է մայրամուտից մինչև կեսգիշեր (հանգստանալուց հետո՝ նաև լուսաբացին)։ Օգտակար է. ոչնչացնում է մեծ քանակությամբ կրծողներ։ Մորթին սակավարժեք է։
Տարածվածություն
Անտառակատուն հանդիպում է Եվրոպայում, հյուսիսային Ասիայում, Աֆրիկայում։ Որսում է մանր կաթնասուններ, թռչուններ։ Անտառային կատու բնակություն է հաստատում այնտեղ, որտեղ շատ են հողում ապրող նապաստակները, ճագարները, թռչունները։ Բոլոր անտառակատուները վախկոտ են և չեն մոտենում մարդկանց բնակավայրերին։ Ըստ հետազոտությունների, բոլոր այժմյան տնային կատուները առաջացել են անտառակատվի ենթատեսակներից մեկից, մոտ 10.000 տարի առաջ, Մերձավոր Արևելքում։
Տարածվածությունը Հայաստանում
Հայաստանում տարածված է Սյունիքի, Վայոց ձորի, Արարատի, Կոտայքի, Գեղարքունիքի, Լոռու, Տավուշի մարզերում։ Բնակվում է ծառերի փչակներում, ժայռաճեղքերում, գետնափոր բներում և այլ բնական թաքստոցներում։
Գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Կատվազգիներ Կատեգորիա:Միջին Արևելքի կաթնասուններ Կատեգորիա:Ասիայի կաթնասուններ
Կուկուևո (այլ կիրառումներ)
Կուկուևո, կարող է վերաբերել՝
Պաշկովցի (գյուղ, Խոտինի շրջան)
Պաշկովցի (Пашківці), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Խոտինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պաշկովցի գյուղում բնակվում էր 1 027 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Խոտինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մեդվեժյա (այլ կիրառումներ)
Մեդվեժյա, կարող է վերաբերել՝
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Վարդենիկ)
Վարդենիկի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, գործող հայկական առաքելական եկեղեցի Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիկ գյուղում։ Ընդգրկված է Վարդենիկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Մարտունու շրջան (ՀԽՍՀ) ա
Աբարդի (լեռնանցք)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ճանապարհային կայաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնանցքներ
Զըռչի
Զըռչի, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, նախկին Կարսի մարզի Կաղզվանի գավառում, Նախիջևանի տեղամասում, Նախիջևան գյուղից 8-10 կմ հարավ-արևմուտք։
Պատմություն
Զըռչիի բնակիչների մեծ մասը առաջին Մեծ եղեռնի տարիներին տեղափոխվել է Արևելյան Հայաստան։
Բնակչություն
1907 թվականին ուներ 1540 հայ բնակիչ, իսկ 1913 թվականի տվյալներով ուներ 1526 (169 ընտանիք) հայ բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղն ուներ Ս. Ստեփանոս անունով եկեղեցի։
Անվանի մարդիկ
Այստեղ է ծնվել Խորհրդային միության հերոս գեներալ-մայոր Հմայակ Բաբայանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Կույանովո (այլ կիրառումներ)
Կույանովո, կարող է վերաբերել՝
Մեծ Գնիլովկա (այլ կիրառումներ)
Մեծ Գնիլովկա, կարող է վերաբերել՝
Լալոյ Մավրակ
Լալոյ Մավրակ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, նախկին Կարսի մարզի Կաղզվանի գավառում։ Գտնվում էր Տեկորի շրջանում, Տեկոր գետի վրա։
Բնակչություն
1913 թվականի տվյալներով ուներ 537 (67 ընտանիք) հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Գեոէկոլոգիա
Գեոէկոլոգիան բարդ գիտություն է էկոլոգիայի և աշխարհագրության խաչմերուկում։
Տերմինի պատմությունը
Գեոէկոլոգիայի ծագումը կապում են գերմանացի աշխարհագրագետ Կարլ Տրոլլի անվան հետ (1899-1975), որը դեռևս 1930 -ական թվականներին էկոհամակարգերի ուսումնասիրությունների ժամանակ համադրելով էկոլոգիական և աշխարհագրական ուսումնասիրությունները՝ հասկանում էր, որ այն բնական գիտությունների մասնաճյուղերից է։ Նրա կարծիքով «գեոէկոլոգիա» և «լանդշաֆտային էկոլոգիա» տերմինները հոմանիշներ էին։ Ռուսաստանում, 1970 թ-ից գեոէկոլոգիա տերմինը սկսվեց համատարած օգտագործվել, ի հիշատակում հայտնի խորհրդային աշխարհագրագետ Վ. Բ. Սոչավոյին ¥1905-1978¤։ Որպես առանձին գիտություն վերջնականապես ձևավորվել է ХХ դարի 1990-ական թվականներին։ Սակայն պարադոքսալ է այն, որ այդ տերմինի պարզ և հստակ սահմանումը մինչ այժմ չի ստացվել։ Գեոէկոլոգիայի օբյեկտներն ու խնդիրները ձևակերպվում են տարբեր ձևերով, շատ հաճախ տարբեր են։ Գործնականում, առավել ընդհանրացված, նրանք հիմնականում ուսումնասիրում են շրջակա միջավայրի վրա անթրոպոգեն բացասական ազդեցությունները։ «Երկրաէկոլոգիա» հասկացությունը լայն իմաստով ընդգրկում է տարբեր գիտական ուղղություններ և գործնական հիմնախնդիրներ։ Կապված այն բանի հետ, որ երկրաէկոլոգիան ներառում է բնության և հասարակության տարբեր տեսակետներ, դիտարկվում են նրա առարկայի, օբյեկտի և բովանդակության տարբեր մեկնաբանումներ։ Սահմանված չեն երկրաէկոլոգիական հետազոտությունների հարցերի շրջանակը, չի գործում համընդհանուր մեթոդաբանության և տերմինաբանության բազա։
Երկրաէկոլոգիայի ուղղությունները
Կարելի է առանձնացնել «Երկրաէկոլոգիա» տերմինի հասկացության, այս գիտության առարկայի, նպատակների և խնդիրների առնվազն երկու հիմնական ուղղություն.
Գոյություն ունեն երկրաէկոլոգիայի վերաբերյալ այլ մոտեցումներ ևս։ Այսպես, կարելի է առանձնացնել տարբեր մոտեցումներ կախված այն բանից, թե հեղինակը որ գիտությունն է (աշխարհագրություն, թե էկոլոգիա) երկրաէկոլոգիայի հիմքում դնում։ Մի շարք հեղինակներ երկրաէկոլոգիան դիտարկում են նաև որպես էկոլոգիացված աշխարհագրություն, որը ուսումնասիրում է գյուղատնտեսության հարմարվողականությունը տվյալ լանդշաֆտին։ Մյուսները գտնում են, որ դրա հիմքում էկոլոգիան է, որտեղ ուսումնասիրվում են բիոտիկ- աբիոտիկ բաղադրիչների փոխներգործության հետևանքները։
Շատ գիտնականներ երկրաէկոլոգիան համարում են ժամանակակից զարգացման և մի շարք գիտությունների (աշխարհագրական, երկրաբանական, հողային և այլն) զարգացման և սինթեզի արդյունք։ Այս հեղինակները հանդես են գալիս գեոէկոլոգիայի մասին լայն պատկերացումներով, որպես էկոլոգիական ուղղության անբաժանելի գիտություն, որը ուսումնասիրում է բարձր մակարդակի կազմակերպությունների անթրոպոգեն փոփոխվող էկոհամակարգերի գործունեության օրինաչափությունները։
Մասնագիտությունները գեոէկոլոգիայի հիման վրա
«Երկրաէկոլոգիա» -ն (25.00.36)  միջդիսցիպլինար գիտական ուղղություն է, որը միավորում է կազմի, կառուցվածքի, հատկությունների, գործընթացների, երկրի երկրաբանական ոլորտի ֆիզիկական և երկրաքիմիական ոլորտների ուսումնասիրությունները, որպես մարդու և այլ օրանիզմների բնակարան։ Գեոէկոլոգիայի հիմնական խնդիրն է ուսումնասիրել երկրաոլորտի թաղանթի կենսաբանական ռեսուրսների փոփոխությունը, որոնք բնական և մարդածին գործոնների ազդեցության տակ են, նրանց պահպանությունը, ռացիոնալ օգտագործումն ու վերահսկողությունը՝ ներկա ու ապագա սերունդների համար անվտանգ շրջակա միջավայրի ապահովման համար։
Հարակից մասնագիտություններ Գործնականում հարակից են համարվում բոլոր այն մասնագիտությունները, որոնք առնչվում են երկրաբանահանքային, տեխնիկական ու աշխարհագրական գիտություններին և էկոլոգիան(03.00.16)։
Հղումներ
Կատեգորիա:Էկոլոգիա Կատեգորիա:Գեոէկոլոգիա
Մեծ Գուժ (այլ կիրառումներ)
Մեծ Գուժ, կարող է վերաբերել՝
Բենե Վաջեննա
Բենե Վաջեննա (Bene Vagienna), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3483 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 73 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 48 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12041։ Հեռախոսային կոդ՝ 0172։
Բենե Վաջեննան սահմանակից է Կարրու, Ֆոսանո, Լեկվիո Տանարո, Մագլիանո Ալպի, Նարցոլե, Պիոցո, Սալմուր և Տրինիտա մունիցիպալիտետներին։
Բնակավայրի հովանավորն է հանդիսանում սուրբ Գոտարդ Խիլդեսխայմսկիյը։ Տոնը նշվում է մայիսի 4-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
(7389) Մայքլքոմբս
(7389) Մայքլքոմբս (Michelcombes), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,264336 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7577 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,771 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1244,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,289263 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,31° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1982 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նովայա Ռեզեպովկա
Նովայա Ռեզեպովկա (Новая Резеповка), գյուղ Ռուսաստանի Մորդովիա հանրապետության Կովիլկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 63 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մորդովիա հանրապետության Կովիլկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Զարս
Զարս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում։ Գտնվում էր Խորասան ավանից 4-5 կմ հեռու։
Կովկասյան նրբագեղմ ոչխարի ցեղ
Կովկասյան նրբագեղմ ոչխարի ցեղ, կովկասյան ռամբուլե, բրդամսատու ոչխարներ։ Ստացվել է 1921-1936 թվականներին, Ստավրոպոլի երկրամասի Իպատովոյի շրջանում՝ նոր կովկասյան նրբագեղմների, ամերիկյան ռամբուլեի և ասկանիական ոչխարների տրամախաչումից։ Խոշոր են, ունեն ամուր մարմնակազմություն։ Պարանոցը 1-3 ծալքով է և կարճ, գեղմը՝ խիտ։ Խոյերի բրդատվությունը 10-12 կգ է (առավելագույնը՝ մինչև 25 կգ), մաքիներինը՝ 5, 8-6, 5 կգ։ Մաքուր բրդի ելքը՝ 38-53%։ Կենդանի քաշը համապատասխանաբար՝ 90-100 և 50-60 կգ։ Պտղատվությունը՝ 150%։ Ոչխարները դիմացկուն են և հարմարված տափաստանային չոր կլիմայի պայմաններին։ Խոյերը օգտագործվել են ալթայան ոչխարի ցեղի, ադրբեջանական լեռնային մերինոսների բուծման ժամանակ։ Կովկասյան նրբագեղմ ոչխարի ցեղ բուծվել են Հյուսիսային Կովկասում, Ռոստովի, Վոլգոգրադի, Սարատովի և Ռուսաստանի այլ մարզերում, Վրաստանում և Հայաստանում։
Զարս
Պատմություն
Գյուղում երբեմն նաև նստել է Խորասան գավառակի թուրքական կառավարիչը։
Բնակչություն
XIX դարում ուներ 50 տուն, որից 30-ը՝ հայեր, իսկ 20-ը՝ թուրքեր։
Կովկասյան նրբագեղմ ոչխարի ցեղ
Կատեգորիա:Ոչխարներ