cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վանանդ (գավառ)
Սահմաններ և տարածք
Հյուսիսից Զարիշատի լեռներով սահմանակից էր Գուգարքի Ջավախք, արևելքից Եղնախաղի պարով և Կարսի սարահարթով՝ Այրարատի Աշոցք և Շիրակ, հարավից՝ Արշարունիքի (Երասխաձոր) և Մեծրաց լեռներով՝ Աբեղյանք գավառներին։ Արևմուտքում Կարմիր Փորակ լեռնաշղթայով բաժանվում էր Տայքի Պարտիզաց փոր, Բերդաց փոր, Կող և Գուգարքի Արտահան գավառներից ։
Կլիմա
Ունի զով, առողջարար կլիմա։ Ձմեռը խստաշունչ է, միջին ջերմաստիճանը հասնում է – 20°–ի ։
Հողեր
Հյուսիսային և Կենտրոնական շրջանները զբաղեցնում է վարելահողերով և խոտառատ մարգագետիններով հարուստ Կարսի սարահարթը ։
Գյուղատնտեսություն
Վանանդը հին ժամանակներից հայտնի է եղել որպես հացահատիկային կուլտուրաների (հիմնականում՝ ցորեն) մշակման կենտրոն ։
Անտառներ
Վանանդի հարավային մասը պատված է խեժատու ծառատեսակների (հիմնականում՝ մայրի) անտառներով ։
Պատմություն
Վանանդի տարածքը մ.թ.ա. 9-րդ դարի վերջին Հայոց Վանի թագավորության կամ Արարատ–Ուրարտուի մեծ արքա Մենուա Ա-ն միացրել է Ուրարտուին։ Արձանագրություններում հիշատակվում է Ախուրյան քաղաքը, որը հավանաբար ներկայիս Սարիղամիշն է։ Հետագայում Վանանդը հաջորդաբար մտել է հաջորդ հայկական պետականությունների՝ Երվանդունիների, Արտաշեսյանների և Արշակունիների հայոց թագավորությունների մեջ։ Սկզբում Բասեն գավառի հետ կազմել է մեկ վարչական միավոր։ Վաղ միջնադարում Վանանդում իշխել են Վանանդեցի (Վանանդյան) նախարարական տոհմի երկու ճյուղերը։ Մեծ Հայքի 387 թ.-ի բաժանումից հետո Վանանդը գտնվել է Սասանյան Պարսկաստանի գերիշխանության ներքո՝ դեռևս պահպանված հայկական թագավորության, ապա մարզպանության կազմում։ Մեծ Հայքի 591 թ.-ի բաժանմամբ անցել է Բյուզանդական կայսրությանը։ 7-րդ դարի կեսին Վանանդը նվաճել են արաբները։ Այն մտել է Արմինիա ոստիկանության Երրորդ Արմինիա մարզի մեջ։ 8-րդ դարի վերջից Վանանդը դարձել է հզորացող Բագրատունիների ժառանգական տիրույթը, 885 թվականից մտել նրանց թագավորության մեջ։ 961–1065 թվականներին եղել է Կարսի թագավորության կենտրոնական գավառը։ Այնուհետև կենտրոնի՝ Կարս քաղաքի անունով ավելի հաճախ կոչվել է Կարսի գավառ։ Այս ժամանակաշրջանում Վանանդի հարավային մասը կոչվել է Փորակ կամ Կարմիր Փորակ։ 1065 թվականին Վանանդը նվաճել են սելջուկյան թուրքերը։ Բնակչության մի մասը հարկադրված գաղթել է Կիլիկիա (որտեղ հիմնադրել են Կարս բերդավանը) և Գամիրք (Կապադովկիա)։ 1118 թվականին Վանանդը մտել է Կարսի սելջուկյան ամիրայության մեջ։ 1206 թվականին հայ–վրացական միացյալ զորքերը ազատագրել են գավառը։ 1236 թ.-ին Վանանդը ավերել են մոնղական նվաճողները։ Հետագայում Վանանդը նվաճել են Լենկթեմուրը, կարա-կոյունլուները և ակ-կոյունլուները։ 16-ից – 17-րդ դարերում Վանանդը տուժել է թուրք–պարսկական պատերազմներից։ Շահ Աբբաս I-ի կազմակերպած բռնագաղթի (1604) ժամանակ Վանանդի հայ բնակչության զգալի մասը քշվել է Պարսկաստան։ 1639 թ.-ի պայմանագրով Վանանդը անցել է օսմանյան Թուրքիային։ Մինչև 19-րդ դարի 1-ին քառորդը մտել է Կարսի և Չըլդըրի փաշայությունների մեջ։ 19-րդ դարի կեսից եղել է էրզրումի վիլայեթի կազմում։ 1828 թվականին և 1855 թվականին Վանանդը գրավել են ռուսական զորքերը։ 1828–1830 թվականներին Վանանդի հայ բնակչության զգալի մասը գաղթել և հաստատվել է Արևելյան Հայաստանում (մեծ մասամբ՝ Շիրակում)։ 1878 թվականին Վանանդը անցել է Ռուսաստանին։ Մտել է Կարսի մարզի մեջ, բաժանված լինելով Սողանլուղի (Թախթա), Կարսի, Զարիշատի (Կարսի օկրուգ) և Չըլդըրի (Արտահանի օկրուգ) տեղամասերի։ 1918–1920 թվականներին Վանանդը Հայաստանի առաջին հանրապետության կազմում էր։ Սակայն 1920 թվականին տեղի ունեցած ռուս–թուրքական համատեղ ագրեսիայի հետևանքով Վանանդը փաստացի՝ դե–ֆակտո զավթվեց Թուրքիայի կողմից։ Այնուհետև՝ 1921 թվականի մարտի 16–ի Մոսկվայի տուս–թուրքական եղբայրության պայմանագրով և նույն թվականին Խորհրդային Հայաստան կոչվող անիրավազոր վարչա–քաղաքական միավորին պարտադրված հոկտեմբերի 13–ի Կարսի պայմանագրով Վանանդ գավառը՝ Կարսի մարզի մնացած տարածքների և Երևանի նահանգի մի մասը կազմող Սուրմալուի գավառի հետ միասին Ռուսաստանի կողմից, իբրև թե իրավաբանորեն՝ դե–յուրե հանձնվեց Թուրքիային ։
Բնակավայրեր
Հայկական աղբյուրները Վանանդում հիշատակում են բազմաթիվ բնակավայրեր, որոնցից հատկապես նշանավոր են Կարս և Սարիղամիշ քաղաքները, Զարիշատ ավանը, Իջևանից, Գոմաձոր, Դրաշպետ, Ոթմուս և այլ գյուղերը ։
Բնակչություն
Չնայած անվերջ պատերազմներին և գաղթերին, 20-րդ դարի սկզբին հայ բնակչությունը մեծամասնություն է կազմել Վանանդում։ 1918 թվականին հայաբնակ էին Աղջաղալա, Բազըրգան, Բայբուրդ, Բայկարա, Բեկլի-Ահմեդ, Բերնա (Բեռնա), Բոզղալա, Բուլանըխ, Գյադիկ–Սաթլմիշ, Գյարմալի, Դյուդալի, Դոլբանդ, Զաիմ, էսկիղազի, Խանիգյուղ (Խանիքյոյ), Խասչիֆթլիկ, Խոթանլի, Ղարախաչ (Կարախաչ), Ղարաղալա, Մասրա (Մազրա), Պարգետ Մեծ, Պարգետ Փոքր, Չերմալի, Չիքիրղան, Սարիղամիշ (Ստորին և Վերին), Սոգյութլիաբադ, Սոգյութլի-Պրուտ, Օրթաղալա, Օրթաքիլիսա ավաններն ու գյուղերը ։ Հայ–թուրքական երկու պատերազմների՝ 1918 թ․ առաջին հայ–թուրքական պատերազմի և 1920 թ․ երկրորդ հայ–թուրքական պատերազմի, մասնավորապես և հատկապես՝ 1920 թվականին տեղի ունեցած ռուս–թուրքական համատեղ ագրեսիայի հետևանքով Վանանդի հայ բնակչությունը զանգվածաբար գաղթեց այդ հինավուրց հայկական գավառից և վերաբնակվեց ներկայիս Արևելյան Հայաստանի Հանրապետության տարածքում ։
Անվանման հիշատակություններ և ստուգաբանություն
Ըստ Հայոց Պատմահայր Մովսես Խորենացու՝ Վանադը կոչվել է Վընդի կամ Վունդի անունով՝ «յանուն Վընդայ», որը հայոց Արշակ կամ Վաղարշակ արքայի օրոք՝ անջատվելով Բուլղարացիներից՝ գալիս, բնակվում է այս գավառում, որը նախկինում կոչվել է Անփայտ Բասեն, եւ Վերին Բասէն։
Այս տեսակետը պաշտպանում է Մխիթարյան միաբանության նշանավոր հայագետներից մեկը՝ պատմաբան և աշխարհագետ Ղուկաս Ինճիճյանը։ Ըստ նրա, կարծես, այդ տեսակետի օգտին է խոսում այն փաստը, որ Խորենացու «Աշխարհագրութեան» օրինակներից մեկում Վանանդ գավառը գրված է «Վանդ» ձևով ։
Արիստակես Լաստիվերացին իր Պատմության Բ գլխում Վանանդ գավառն անվանում է «Փորակ».
Ավետարան (4827)
Ավետարան (4827), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4827 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1430 թվականին Վարդան աբեղա գրչի կողմից Հոսրովա վանքում, ծաղկողը ևս ենթադրաբար եղել է Վարդան աբեղան։ Ստացողը եղել է Ստեփաննոս կրոնավորը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 276x18 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 289 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Բաղկացած է 22 տողից։ Ունի տերունական 12, ավետարանիչ 4, խորան 10, նկար 1, կա խորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 7բ, 8ա, 91բ, 285բ, հետագայի` 13բ (1672 թ.), 289ա (1808 թ.) :
Վանանդ (գավառ)
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Այրարատի գավառներ
Ավետարան (4827)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ժովտնևի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի շրջան)
Ժովտնևիյգյուղական խորհուրդ  (Жовтнева сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովսկի շրջանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1923 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ձեռաց
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1915 թվականի մարտին Թիֆլիսում՝ մի խնջույքի ժամանակ։ Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 7-ում պահապանվում է բանաստեղծության մեկ ինքնագիր, թվագրված՝ «1915, III» ։
Թումանյանի ընտանեկան արխիվում պահպանվում է նույպես մեկ ինքնագիր։
Բանաստեղծությունն առաջին անգամ տպագրվել է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի № 62-ում և № 72-ում պահվող՝ ուրիշի ձեռքով արտատպված օրինակից՝ 1935 թվականի մարտի 23-ին «Խորհրդային Հայաստան» ամսագրում (№ 63), այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 525)։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է «Լուսաբեր» դասագրքի V հատորից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Քլիրուոթեր շրջան (Այդահո)
Քլիրուոթեր շրջան (Clearwater County), ԱՄՆ Այդահո նահանգի 44 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 6.377 կմ² է, բնակչությունը՝ 8.930 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Օրոֆինո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1911 թ.։
Կատեգորիա:Այդահոյի շրջաններ
Միխայլովկա (գյուղ, Կրասնոպոլիեի շրջան)
Միխայլովկա (Михайлівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Միխայլովկա գյուղում բնակվում էր 159 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արգանդ
Արգանդ (uterus, ὑστέρα), կենտ խոռոչավոր մկանային իգական սեռական ներքին օրգան։ Հասուն արգանդի երկարությունը 6-7,5 սմ է։ Գտնվում է փոքր կոնքի խոռոչում միզապարկից հետ, ուղիղ աղիքից առաջ։ Հղիության ժամանակ արգանդում զարգանում է պտուղը։
Կառուցվածք
Արգանդ տանձաձև է, վերին հատվածը հատակն է, մարմնի խոռոչի կտրվածքը եռանկյունաձև է, որի վերին անկյուններում բացվում են արգանդափողերը, ներքևում՝ արգանդի վզիկի խողովակի ներքին բացվածքը։ արգանդի պատը կազմված է 3 շերտից՝ լորձաթաղանթ՝ ներարգանդենի (էնդոմետրիում), մկանային՝ արգանդամկան (միոմետրիում) և շճային՝ արգանդամիզ (պերիմետրիում)։
Հղիություն
Հղիության ժամանակ արգանդի մեծությունը և ձևը փոփոխվում են մկանաթելիկների քանակի և մեծության փոփոխման շնորհիվ։ Ծննդաբերությունից հետո արգանդ աստիճանաբար փոքրանում է՝ համարյա հասնելով նախկին չափերին։ Տարեցների, հատկապես դաշտանադադարից հետո, արգանդի չափերը փոքրանում են։ Արգանդի լորձաթաղանթը փոփոխվում է դաշտանային փուլին համապատասխան և անցնում է իրար հաջորդող 3 փուլ։ Փուլային փոփոխությունների ռիթմն արգանդում կարգավորվում է կենտրոնական նյարդային համակարգի, ձվարանների և հիպոֆիզի առաջային բլթի արտադրած հորմոնների փոխգործողությամբ։
Ամրացում
Կոնքում արգանդ ամրացած է որովայնամզի, կապանների, փակեղների և կոնքի հատակի մկանների օգնությամբ։ Որովայնամիզը, արգանդի առաջային և հետին մակերևույթները ծածկելով, աջ և ձախ եզրերից ձգվում է մինչև կոնքի կողմնային պատը և կազմում արգանդի լայն կապանը, որի 2 թերթիկների միջև գտնվում են արգանդի կլոր կապանները, արյունատար անոթները և արգանդափողերը։
Արգանդի վզիկ
Արգանդի վզիկը բաժանվում է հետևյալ հատվածների, հեշտոցային, որը դուրս է ցցված հեշտոցի լուսանցքում և հայելու օգնությամբ մատչելի է գինեկոլոգի զննման համար, և վերհեշտոցային՝ որն անմատչելի է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանացի սեռական օրգաններ Կատեգորիա:Կանացի վերարտադրողական համակարգ Կատեգորիա:Կանանց առողջություն
Սուրբ Աստվածածին վանք (Կարմրավոր)
Սուրբ Աստվածածին վանք (Կարմրավոր), գտնվում է Արևմտյան Հայաստանի Վան մարզի Վարագա և Ձիաթռնուկ լեռների լանջերի հարթության վրա։ Կառուցման հստակ տարեթիվը հայտնի չէ։
Վանքը բաղկացած էր եկեղեցուց և գավիթից, տարածքը պարսպապատ էր։ Եկեղեցին կառուցված էր անտաշ քարերից։ Գմբեթը կանգնած էր 2 քառանկյուն և 8 կիսասյուների վրա։ Եկեղեցու կոզակը կիսաբոլոր էր և ուներ խաչկալ՝ Սուրբ Աստվածածնի պատկերով, իսկ կողքի խորանները նվիրված էին Սուրբ Յովհաննեսին և Սուրբ Գևորգ։ Ինչ վերաբերվում է գավիթին, այն հասարակ կառույց էր՝ բաղկացած 2 ամբողջական և 8 կիսասյուներից և առանց գմբթի։
Վանքից բացվում էր սքանչելի տեսարան դեպի Վանա լիճ, Այգեստան, Սիփան, Արտոս և Նեմրութ։
Վանեցի մտավորական Գևորգ Շերենցը վանքի մասին ասել է ՝
Սուրբ Աստվածածին վանքը վերանորոգվել է երկու անգամ, առաջինը՝ 1868-1870 թվականներին, երկրորդ անգամ Համիդյան ջարդերից հետո՝ 1895-1896 թվականներին։
1880-1881 թվականներին Օսմանյան Հայաստանի մի շարք գավառներում սկսվել է սով, 1895-1896 թվականների կոտորածներից հետո վանքում գործել է որբանոց։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ Կատեգորիա:Վանքեր Կատեգորիա:Մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստան Կատեգորիա:Վան
Ահմադը
«Ահմադը», Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից ։
Պատմություն
Գրության ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ ։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1908 թվականին «Հասկեր» մանկական ամսագրի № 7-ում (էջ 249-250), «Հին բաներից»  ենթավերնագրով, այնուհետև՝ 1909 թվականին լույս տեսած «Լուսաբեր» դասագրքում (էջ 101-103)։ Դրանից հետո տպագրվել է 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 65-67)։
Ինքնագիրը չի պահպանվել ։
Պահպանվել է 1919 թվականին լույս տեսած «Լուսաբեր» դասագրքի բնագիրը՝ հեղինակի ուղղումներով (Եղիշե Չարենցի անվան արվեստի և գրականության թանգարան Թումանյանի ֆոնդ, № 1416), որից և տպագրվել է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներ
Գորյաչիե Ռուչի
Գորյաչիե Ռուչի (Горячие Ручьи), գյուղ Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Ալեկսանդրովսկ քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Ալեկսանդրովսկ քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Սյուանկուն Սի
Սյուանկուն Սի (Կախված տաճար, ), Չինաստանի Շանյոն նահանգում Խենշան սուրբ լեռան մոտ ժայռի վրա կառուցված տաճարային համալիր։ Վանքը գտնվում է Դատուն քաղաքից 65 կմ հարավ-արևելք։ Դատունի մոտակայքում կան Յունգան քարանձավները։
Վանքում ուղղաձիգ պատի երկայնքով դասավորված են 40 դահլիճ և տաղավար։ Շինությունները պահվում են ժայռին հենված փայտե գերաններով։ Ժայռը օգտագործվում է, որպես շինությունների ետևի պատ։ Պատի վրա փորագրված են Բուդդայի պատկերներ։
Տաճարում տարբեր նյութերից 80 արձան է կանգնեցված։ Ամենամեծ խորաքանդակի անունն է Թաթխաթի։
Տաճարը 1982 թվականից պահպանվում է, որպես Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության ազգային հուշարձան։
«Սյուանկուն Սի»-ն Չինաստանում միակ տաճարն է, որտեղ միավորված են երեք կրոնական-փիլիսոփայական դպրոցներ՝ բուդդայականը, դաոսականը և կանֆուցիականը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չինաստանի վանքեր
Սոկրատ Խանյան
Սոկրատ Աղալարի Խանյան, հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, գրականագետ, հրապարակախոս։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր ։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1958 թվականից։ Հայ դաշնակահար Հայկ Մելիքյանի պապը ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1930 թ. հունվարի 22-ին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Աղբուլաղ (այժմ՝ Ակնաղբյուր) գյուղում։ 1944 թ. ավարտել է հայրենի գյուղի յոթնամյա դպրոցը, այնուհետև հարևան Էդիլլու (այժմ՝ Ուխտաձոր) գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ 1947-1948 թթ. աշխատել է հայրենի գյուղում՝ որպես կոմերիտկազմակերպության քարտուղար և կուլտուրայի տան վարիչ։ 1949-1953 թթ. սովորել և ավարտել է Բաքվի Վ. Ի. Լենինի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետի հայոց լեզվի և գրականության բաժինը։ 1950 թ. «Կոմունիստ» թերթում տպագրվել է առաջին բանաստեղծությունը՝ նվիրված Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված ավագ եղբոր՝ բանաստեղծ Սուրեն Խանյանի հիշատակին։ 1953-1962 թթ. աշխատել է Բաքվում հրատարակվող «Կոմունիստ» հայերեն հանրապետական թերթի խմբագրությունում՝ որպես լրագրող։ 1958 թվականից ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ է, 1994 թվականին ԼՂՀ, 2002 թվականին՝ Հայաստանի գրողների միության անդամ։ 1959 թ. տպագրել է բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Կարկաչ» խորագրով։ 1962-1965 թթ. սովորել է Բաքվի Վ. Ի. Լենինի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի ասպիրանտուրայում՝ «Հայ գրականություն» մասնագիտության գժով։ Միաժամանակ դասավանդել է հայոց լեզվի և գրականության բաժնում։ 1965 թ. ՀՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում պաշտպանել է թեզ՝ «Նաիրի Զարյանի դրամատուրգիան» թեմայով, ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1969 թ. Բաքվում Վ. Ի. Լենինի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի հայկական բաժինը փակվելուց հետո տեղափոխվել է Ստեփանակերտ և շարունակել դասախոսական աշխատանքը Արցախի պետական համալսարանի հայոց լեզվի և գրականության ամբիոնում որպես դոցենտ, 1991 թվականից՝ պրոֆեսոր ։ 1974-1988 թթ. եղել է Արցախի պետական համալսարանի ուսանողական գիտական խորհրդի նախագահ, 1975-1976 թթ.՝ մարզային «Գիտելիք» ընկերության նախագահ։ 1978-1981 թթ. վարել է Ստեփանակերտի մանկավարժական ինստիտուտի (ԱրՊՀ) լեզվագրական ֆակուլտետի դեկանի պաշտոնը։ 1984-2007 թթ. եղել է ԱրՊՀ նախ՝ հայոց լեզվի և գրականության, ապա՝ գրականության և լրագրության ամբիոնի վարիչը։ 1985-1990 թթ. եղել է Խաղաղության պաշտպանության ԼՂ մարզային կոմիտեի նախագահ։ 2002 թվականին ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում պաշտպանել է թեզ՝ «Հայրենիքի ճակատագիրը հայ պոեզիայում (1950-1990-ական թթ.) թեմայով, արժանացել բանասիրական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճանի։ 2004 թվականին ՀՀ ԲՈՀ-ի կողմից ստացել է պրոֆեսորի դիպլոմ՝ «Գրականագիտության» գծով ։ ԽՄԿԿ անդամ 1963 թվականից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:21-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Ադրբեջաներենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Ջոզեֆ Շտեռնբերգ
Ջոզեֆ (Յոզեֆ) ֆոն Շտեռնբերգ (Josef von Sternberg, իսկական անուն-ազգանուն Յոնաս Շտեռնբերգ [Jonas Sternberg], ), ամերիկացի կինոռեժիսոր։
Մանդատոս
Մանդատոս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում ։ Գտնվում էր Կամախ քաղաքից 52 կմ հյուսիս-արևմուտք, լեռնային վայրում, Երզնկա-Կերասուն ճանապարհի վրա ։
Ջոզեֆ Շտեռնբերգ
Ծնվել է Ավստրիայում։ 1914 թվականից ապրել է ԱՄՆ-ում։ Շտեռնբերգի առաջին ֆիլմերից են՝ «Ետնախորշեր» (1927), «Նյու Յորքի նավանորոգարանները» (1928)։ «Համր» կինոյի վերջին շրջանում Շտեռնբերգը վայելել է խոշոր և ինքնատիպ ռեժիսորի հեղինակություն։ 1929 թվականին հրավիրվել է Գերմանիա, նկարահանել «Երկնագույն հրեշտակ» ֆիլմը, (1930, ըստ Թ․ Մաննի «Պրոֆեսոր Ունրատ» վեպի) հնչուն ֆիլմը, որով արժանացել է համաշխարհային ճանաչման։ Այս կինոնկարի ազդեցությամբ են ստեղծվել Շտեռնբերգի հետագա ֆիլմերը՝ «Մարոկկո» (1930), «Անարգվածը» (1931), «Շիկահեր Վեներան», «Շանհայի ճեպընթացը» (երկուսն էլ՝ 1932), «Սատանան դա կինն է» (1935), որոնց գլխավոր դերակատարը եղել է Մառլեն Դիտրիխը։ Այլ ֆիլմերից են՝ «Լենա Սմիթի գործը» (1929), «Ամերիկյան ողբերգություն» (1931, ըստ Թեոդոր Դրայզերի վեպի), «Ոճիր և պատիժ» (1935, ըստ Դոստոևսկու վեպի)։ Եղել է իր ֆիլմերի սցենարիստը, երբեմն նաև նկարիչը։
Մանդատոս
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ջոզեֆ Շտեռնբերգ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի օպերատորներ
Մանդատոս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Թռչունների օղակավորում
Թռչունների օղակավորում, թռչուններին նշակրելու մեթոդ, կիրառվում է վայրի թռչունների կենսաբանության հարցերն ուսումնասիրելու նպատակով։
Թռչունի ոտքին թեթև մետաղյա (սովորաբար ալյումինից) օղակ են հագցնում, որը համարակալված է և ունի որոշակի հասցե, գրանցվում են օղակավորման ժամանակը, վայրը և հայտնվում օղակավորման կենտրոններին։ Դիտական նպատակով թռչունների օղակավորմանման առաջին փորձը կատարել է Մարտենսենը Դանիայում (1899-ին), որից հետո տարբեր երկրներում օղակավորել են ավելի քան 30,5 միլիոն թռչուն։ Որևէ ճանապարհով օղակը գտնելիս ուղարկում են օղակավորման կենտրոն, հայտնելով, երբ և որտեղ է գտնվել այն։ Օղակավորման կենտրոնում պարզում են տվյալ թռչունի օղակավորման տեղն ու ժամանակը։ Թռչունների օղակավորումը կատարվում է բնադրման վայրում, չվելու ճանապարհին, փետրափոխման ժամանակ կամ ձմեռելու վայրում են։ Թռչունների օղակավորման միջոցով ստացված տվյալներով դատում են թռչունների չվելու ժամկետների ու վայրի, քանակի փոփոխության, կյանքի տևողության մասին են։ Այս բոլորը կարևոր են չվող թռչունների պահպանման կանոնների մշակման, որսորդական տնտեսության, թռչունների միջոցով տարածվող վարակի ճանապարհների ու հիվանդությունների հարուցիչների պարզման համար։
1962 թվականին ԱՄՆ-ի Իտակա քաղաքում կայացած Միջազգային թռչնաբանական կոնգրեսը ստեղծեց օղակավորման Միջազգային կոմիտե, որի շտաբը Փարիզում է։
Կատեգորիա:Թռչնաբանություն
Սահմանագծին (ֆիլմ)
«Սահմանագծին» (Aus dem Nichts) 2017 թվականին նկարահանված գերմանական դրամատիկ ֆիլմ, ռեժիսոր Ֆատիխ Ակին։ 2017 թվականի Կաննի կինոփառատոնի հիմնական մասնակից  ։
Սյուժե
Գլխավոր հերոսուհին երիտասարդ աղջիկ Կատյան է, որը կորցնում է իր ընտանիքը․ ահաբեկչության արդյունքում մահանում է ամուսինն ու որդին։ Նա կորցրել է իրեն, բարեկամները փորձում են հանգստացնել նրան, օգնել, սակայն նա սկսում վրեժ լուծել իր կորցրած հարազատների համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր ահաբեկչության մասին Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր ռասիզմի մասին Կատեգորիա:Գերմանական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:2017 դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Ինգոլշտադտ 04
Ինգոլշտադտ 04 (գեր.`Fußballclub Ingolstadt 04 e.V.), գերմանական ֆուտբոլային ակումբ Ինգոլշտադտ քաղաքից։ Ակումբը ստեղծվել է 2004 թվականին՝ 2 ակումբների միավորումից, և ներկայումս հանդես է գալիս Երկրորդ Բունդեսլիգայում։
Ներկա կազմ
2017 թվականի հոկտեմբերի 28-ի դրությամբ
(վարձավճարով Հոֆենհայմից)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանական ֆուտբոլային ակումբներ
Սան Մատեո շրջան (Կալիֆոռնիա)
Սան Մատեո շրջան (San Mateo County), ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգի 58 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1163 կմ² է, բնակչությունը՝ 718451 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ռեդվուդ Սիթի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1856 թ.։
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի շրջաններ
(3615) Սաֆրոնով
(3615) Սաֆրոնով (Safronov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի նոյեմբերի 29-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Իսելին Սոլհեյմ
Իսելին Լյոքեն Սոլհեյմ (Iselin Løken Solheim, ), նորվեգացի երգչուհի և երգերի հեղինակ։ Հիմնականում հանդես է գալիս փոփ ժանրում՝ ֆոլքի և էլեկտրոնային երաժշտության տարրերով ։ Մեծ ճանաչում ձեռք բերեց «Faded» և «Sing Me to Sleep» երգերի կատարումից հետո, որոնց հեղինակն էր նորվեգացի պրոդյուսեր Ալան Ուոքերը։
Կենսագրություն և կարիերա
Իսելին Սոլհեյմը ծնվել է նորվեգական Նյոուսթդալ կոմունայում՝ 1990 թվականի հունիսիս 20-ին։ Երգել սկսել է վաղ տարիքից ։ 2007 թվականին մասնակցել է նորվեգական «Pop Idol» երգի մրցույթի, որտեղ մտնում է թոփ-40-ի կազմի մեջ ։ 2009 թվականին, ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո, երգչուհին մեկնում է Սաննեֆյորդ, որտեղ սկսում է զբաղվել երաժշտությամբ, իսկ դրանից հետո սկսում է գրել սեփական երգերը։ 2010 թվականին մեկնում է Միացյալ Թագավորություն և ընդունվում Լիվերպուլի Թատերական արվեստի ինստիտուտը  ։ Վերադառնալով Անգլիայից՝ Սոլհեյմը պայմանագիր է ստորագրում «Bisi Music» ստուդիայի հետ և թողարկում իր դեբյուտային ալբոմը՝ «What’s Happening»: Այն ընտրվել է «շաբաթվա երգ» նորվեգական «Radio Norge» ազգային ռադիոյի կողմից ։ Սկանդինավյան «The Wizard of Us» մրցույթին Իսելինը բարձր հորիզոնականներ է գրավում։
Այսօր երգչուհին ապրում և ստեղծագործում է Օսլոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Նորվեգացի փոփ երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Նորվեգացի փոփ երաժիշտներ
Սյոմակի (գյուղ, Լուցկի շրջան)
Սյոմակի (Сьомаки), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1964 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1964 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Միրնոե (գյուղ, Կրասնոկուտի շրջան)
Միրնոե (Мирне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1750 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Spirit Airlines
Spirit Airlines ամերիկյան ավիաընկերություն, որի գրասենյակը գտնվում է Միրամարում։ Ներկայումս հանգույցներ է օգտագործում Ֆորտ Լոդերդեյլում, Ֆլորիդայում և Դեթրոյթում։ Ընկերության թռիչքների կեսից ավելին կատարվում է դեպի Բահամներ, Կարիբյան ավազան և Լատինական Ամերիկա ։
Պատմություն
Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1980 թվականին Միչիգան ​​նահանգի Մակոմբ շրջանում ։ Դեթրոյթում տեղակայված չարտերային տուրօպերատոր, որը լիարժեք տուր փաթեթներ և ուղևորափոխադրումների ծառայություններ է մատուցում դեպի Լաս Վեգաս։ 1990 թվականին ավիաընկերությունը սկսեց կանոնավոր թռիչքներ իրականացնել Ռոստ Այլենդ նահանգի Բոստոնից և Պրովիդենսից դեպի Ատլանտիկ Սիթի։ 1992 թվականի մայիսի 29-ին ընկերությունը իր նավատորմում ներկայացրեց ինքնաթիռներ, փոխելով իր անունը Spirit Airlines-ով և չվերթներ սկսել Դեթրոյթից Ատլանտիկ Սիթի։
1993 թվականի ապրիլին ավիաընկերությունը կանոնավոր թռիչքներ սկսեց դեպի Ֆլորիդայի քաղաքներ ։ Spirit Airlines-ը հաջորդ հինգ տարիների ընթացքում այն ​​ընդլայնեց իր թռիչքների աշխարհագրությունը՝ ներառելով Լոս Անջելեսը, Նյու Յորքը և Հարավային Կարոլինան։ 1999 թվականի նոյեմբերին ընկերությունը իր շտաբը տեղափոխեց Միչիգանից Ֆլորիդա նահանգի Միրամար քաղաք։ Շուկայի ընդլայնման ընթացքում թռիչքներ ավելացվեցին դեպի Չիկագո։ 2001 թվականի նոյեմբերին ավիաընկերությունը սկսեց թռիչքներ դեպի Սան Խուան (Պուերտո Ռիկո) և ներդնել ուղևորների իսպանալեզու ամբողջական աջակցություն, ներառյալ վեբ կայքը և ամրագրումները։
2003 թվականի աշնանը ավիաընկերությունը սկսեց չվերթներ իրականացնել դեպի Վաշինգտոն։ Spirit Airlines-ը ներկայումս թռչում է Կենտրոնական Ամերիկայի, Կարիբյան ավազանի, Հարավային Ամերիկայի և Միացյալ Նահանգների ավելի քան 40 քաղաքներ։
Չվերթ
Ավիաընկերությունը բաղկացած է միայն եվրոպական Airbus ինքնաթիռներից, 2010 թվականի ապրիլի դրությամբ կար ավելի քան երեսուն ինքնաթիռ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավիաընկերություններ
Ադրիա
Գտնվում է Պո և Ադիջե գետերի գետաբերանների միջև, նախկին գոյություն ունեցած Ադրիա հունական գաղութի տարածքում։ 2004 թվականի դրությամբ քաղաքն ունեցել է 20 669 բնակիչ։ Քաղաքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 113 կմ², բնակչության խտությունը՝ 183 մարդ/կմ²։ Յուրաքանչյուր տարի նոյեմբերի 26-ին նշվում է քաղաքի տոնը։ Ադրիատիկ ծովը իր անունը ստացել է Ադրիա քաղաքից, չնայած որ ներկայումս քաղաքն այդ ծովից գտնվում է մոտ 22 կմ հեռավորության վրա ։
Քաղաքի պատվին է կոչվել (143) Ադրիա աստերոիդը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կոմունարսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Կոմունարսկի գյուղական խորհուրդ  (Комунарська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովսկի շրջանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1992 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռիչարդ Բաքալյան
Ռիչարդ Բաքալյան, հայազգի հոլիվուդյան դերասան։
Կենսագրություն
Ռիչարդ Բաքալյանը ծնվել է 1931 թվականի հունվարին Ուոթերթաունում (Նյու Ինգլենդ նահանգ)՝ տիգրանակերտցի Նշան Բաքալյանի և ամերիկուհի մոր ընտանիքում։ Իսկական անունը Տիգրան է։ Ինը տարեկանում զրկվել է հորից։ Մանկուց զբաղվել է ֆուտբոլով և բռնցքամարտով, դարձել Նյու Ինգլենդի «Ոսկե ձեռնոցներ» բռնցքամարտի մրցույթի ախոյան։ Այնուհետև ծառայել է օդուժում, բռնցքամարտ պարապել օդաչուների հետ։ 1950 թ․ օգոստոսին Թեքսասում Տիգրան Բաքալյանը պատահաբար ականատես է եղել բանկի կողոպուտի, կրակել է գողերի վրա, սակայն ինքն էլ վիրավորվել է ձախ ուսից՝ կորցնելով թևի աշխատունակությունը։ Բռնցքամարտը նրա համար այլևս անցյալ է դարձել։ Այնուհետև աշխատել է օդանավաշինական և ճարտարագիտական ընկերություններում, ապա՝ Հոլիվուդում ։
Ֆիլմագրություն
1954 թվականից կատարել է երկրորդական դերեր ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկահայ դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկահայեր Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Քասթեր շրջան (Այդահո)
Քասթեր շրջան (Custer County), ԱՄՆ Այդահո նահանգի 44 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 12.758 կմ² է, բնակչությունը՝ 4.342 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Չալիս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1881 թ.։
Մոչալիշչե (գյուղ, Զվենիգովսկի շրջան)
Մոչալիշչե (Мочалище), գյուղ Ռուսաստանի Մարի Էլ հանրապետության Զվենիգովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2253 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մարի Էլ հանրապետության Զվենիգովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գորյաչինսկ
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3073 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բուրյաթիա հանրապետության Պրիբայկալսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1751 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Անուշավան Վարդանյան
Անուշավան Հայրապետի Վարդանյան, հայ դրամատուրգ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1907 թվականից։
Կենսագրություն
Ծնվել է Նախիջևանի Ցղնա գյուղում։ 1891 թվականին մեկնել է Թիֆլիս և աշխատել Մալյան-Սահակյան և Տեր-Ղազարյան մասնավոր արհեստանոցում, ապա Ադելխանովի և «Սոգոր» կոշիկի ֆաբրիկաներում։ 1919 թվականին փոխադրվել է Ղարաքիլիսա։ 1921-1929 թվականներին եղել է Երևանի կաշվի գործարանի կառավարիչը, 1933-1935 թվականներին՝ Դիլիջանի առողջարանի տնօրենը։ Հետագայում աշխատել է հեղինակային իրավունքների պաշտպանության վարչության պետ։
1912 թվականին Թիֆլիսում բեմադրվել է նրա «Գործադուլ» պիեսը։ 1908 թվականին գրել է «Անարխիստը», 1913 թվականին՝ «Ուրվականներ կամ Սունդուկենց Գաբոյի տանը» պիեսները։ Վերջինը նվիրված է Գաբրիել Սունդուկյանի հիշատակին։
Հետագայում գրել է «Բանդիտներ» (1925), «Նախօրյակին» (1926), «Ժողովը» (1926), «Դանել աղա» (1926), «Դիրքերում» (1931), «Ազնիվ քաղաքացիներ» (1930), «Ազդանշան» (1931), «Կարմիր պարտիզաններ» (1937), «Արաքսի ափին» (1940), «Հերոսներ», «Հայրենասերներ», «Հայրենիքի կարոտը», «Ճակատի և թիկունքի միասնությունը», «Կովկասի դարպասների մոտ» (1946) պիեսները։
Մահացել է Երևանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Իտարանա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էսպիրիտու Սանտու նահանգի բնակավայրեր
Թոքերի կարծրացում
Թոքերի կարծրացում, պնևմոսկլերոզ (πςευμος) — թոք և (σχληρωσις) — կարծրացում, սպիական շարակցական հյուսվածքի գերաճը թոքերում։ Պատճառներն են թոքերի բորբոքումը, բրոնխիտը, բրոնխային հեղձուկը, թոքերի փոշեգարությունը, տուբերկուլոզը, կոլագենային հիվանդությունները, սրտային անբավարարությունը, մանկական վարակիչ հիվանդությունները (կարմրուկ, կապույտ հազ), վնասվածքները, մարտական թունավոր նյութերի ազդեցությունը և ճառագայթահարումները։ Հաճախ թոքերի կարծրացման հիմքում ընկած է բրոնխաթոքային համակարգի ալերգիական ռեակցիան (օրինակ, թոքերի դեղորայքային ախտահարումը)։ Թոքերի կարծրացման դեպքում թոքերն ունենում են պինդ կազմություն, առաձգական հյուսվածքը փոխարինվում է շարակցականով, որը ծանր դեպքերում հանգեցնում է թոքի հյուսվածքի կոպիտ ձևափոխման (պնևմոցիրոզ)։ Թոքերի կարծրացումը լինում է օջախային և տարածուն։ Օջախայինի դեպքում սովորաբար հիվանդները գանգատներ չեն ունենում։
Տարածուն
Տարածուն թոքերի կարծրացման հիմնական ախտանշաններն են՝ հևոց (սկզբնական շրջանում ֆիզիկական լարումների, այնուհետև նույնիսկ հանգիստ ժամանակ), հազ, խորխարտադրություն, այտուցներ, իսկ ավելի ուշ՝ կապտուկ (ցիանոզ), սրտային անբավարարություն և գազափոխանակության խանգարումներ։
Բուժում
Բուժումը. բրոնխների անցանելիությունը լավացնող միջոցներ, անտիբիոտիկներ, սուլֆանիլ-ամիդներ, կորտիկոստերոիդային հորմոններ, բուժական մարմնամարզություն, թոք-սրտային անբավարարության դեպքում՝ գլիկոզիդներ, էուֆիլին, միզամուղ միջոցներ, որոշ դեպքերում՝ արյան բացթողում։ Կանխարգելումը. բրոնխիտների, թոքերի բորբոքումների ժամանակին բուժում, փոշոտ արտադրամասերում աշխատողների պարբերական քննություն։
Կատեգորիա:Թոքերի հիվանդություններ
Խրիմյան Հայրիկի օրերից մինը
«Խրիմյան Հայրիկի օրերից մինը», Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից ։
Պատմություն
Ստեղծագործության ինքնագիրը պահվում է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարան Թումանյանի Ֆոնդի № 265-ում։
Գրվելու ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ․ հավանաբար գրել է Խրիմյան Հայրիկի մահվան առթիվ՝ 1907 թվականին ։
Պատմվածքն առաջին անգամ տպագրվել է 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 394-396), այնուհետև՝ «Թումանյան․ Ուսումնասիրություններ և հրապարակումներ, գ․ 2, Երևան, 1964-1985» գրքում (էջ 322-324)։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է ինքնագրից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներ
Միխայլովսկոե (գյուղ, Կրասնոպոլիեի շրջան)
Միխայլովսկոե (Михайлівське), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Միխայլովսկոե գյուղում բնակվում էր 551 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հովհաննես Թորոսյան (բանասեր)
Հովհաննես Վարդապետ Թորոսյան, հայ բանասեր, պատմաբան, խմբագիր, թարգմանիչ։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ (1880)։
Կենսագրություն
Հովհաննես Թորոսյանը ծնվել է 1864 թվականին Պարտիզակում։ Սովորել է Վենետիկի Մխիթարյանների Սուրբ Ղազար վանքում։ 1889-1990 և 1896-1998 թվականներին եղել է «Բազմավեպ» հանդեսի խմբագիրը։ Մի շարք կրթական պաշտոններ է զբաղեցրել Սուրբ Ղազարի վանքում, Վենետիկի Մուրատ-Ռափայելյան, Փարիզի Մուրադյան, Պոլսի Մխիթարյան վարժարաններում։ Ծավալել է գրական-բանասիրական գործունեություն։ Աշխատակցել է «Բազմավեպին» և այլ պարբերականների ։
Աշխատություններ
Առանձին գրքերով լույս տեսած աշխատություններն են՝
1891 թվականին Վենետիկում լույս է տեսել «Ընտիր հայկազունք» պատկերազարդ ժողովածուն, որը հետագայում վերահրատարակվել է։ «Բազմավեպի» էջերում հետազոտություններ է կատարել Եզնիկի, Անանիա Շիրակացու, Ներսես Լամբրոնացու մասին։
Կատարել է թարգմանություններ։ Հայերեն է թարգմանել իտալերենից, գերմաներենից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Մխիթարյան միաբանության անդամներ
Մանդրա (Եփրատից ձախ)
Մանդրա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում ։ Գտնվում էր Արևմտյան Եփրատի ձախ կողմում, Կամախ գյուղաքաղաքից 22-23 կմ հարավ-արևմուտք։ Մոտակայքում կար ևս երկու համանուն գյուղեր։
Տարածքը անտառապատ էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պատրիկ Բրյուս Մեթենի
Պատրիկ Բրյուս Մեթենի, Պաթ Մեթենի (Patrick Bruce Metheny, ծնվ. 1954 թվականի օգոստոսի 12-ին,, Միսսուրի, ԱՄՆ), ամերիկացի ջազային կիթառահար, ինչպես նաև Pat Metheny Group և Pat Metheny Unity Band խմբերի ղեկավար։ Գրեմմիի 20 մրցանակների դափնեկիր։
Ընդհանուր առմամբ Պաթ Մեթենիի երաժշտությունը պայմանականորեն կարելի է բաժանել երկու մասի՝ Pat Metheny Group և այլ երաժիշտների նախագծերում, դուետներում, մենակատար ձայնագրություններում մասնակցություն ։
Pat Metheny Group
1976 թվականին Պաթ Մեթենին և դաշնակահար Լայլ Մեյսը միավորվել են և ստեղծել Pat Metheny Group (PMG):
Երաժշտական կոլեկտիվը գոյության հենց առաջին տարվանից դարձել է ջազային խմբի եզակի օրինակ, որը լայն ճանաչում է ձեռքբերել և կոմերցիոն շահեր չեն հետապնդումլ։ 1981 թվականին նրանց միացել է բասիստ Սթիվ Ռոդբին, որն արդյունքում մեծ ազդեցություն ունեցավ Պաթի և Լայլի ստեղծագործական համագործակցության վրա։
Մեթենին նշում է, որ Pat Metheny Group խումբը համարվում է նրա երաժշտության այսպես կոչվող փորձնական հարթակ։
Համագործակցություն այլ երաժիշտների հետ
Աշխատելով Pat Metheny Group-ից դուրս, Պաթ Մեթենին կարողացել է ցույց տալ իր երաժշտականության տարբեր կողմերը։ Աշխատելով այնպիսի հայտնի ջազային երաժիշտների հետ, ինչպիսին են Օրնետ Քոուլմենը, Չարլի Հեյդենը, Դեյվ Հոլանդը և Ռոյ Հեյնսը, Պաթ Մեթենին ձայնագրել է ստեղծագործություններ, որոնք բարձր գնահատականի արժանացան նույնիսկ երաժշտական քննադատների կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 12 ծնունդներ Կատեգորիա:1954 ծնունդներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ջազային կիթառահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ջազմեններ
Կլարա Փիթերս
Կլարա Փիթերս կամ Կլարա Պետերս (Clara Peeters, ), ֆլամանդացի նատյուրմորտային նկարիչ Անտվերպենից, աշխատել է ինչպես Իսպանական Նիդեռլանդներում, այնպես էլ Հոլանդական Հանրապետությունում ։
Փիթերսը իր դարաշրջանի ամենահայտնի ֆլամանդացի կին նկարիչն է եղել և տասնյոթերորդ դարի Եվրոպայում իրենց մասնագիտությամբ աշխատող մի շարք կին նկարիչներից մեկը՝ չնայած այդ ժամանակին հատուկ էր կանանց արվեստի կրթություն ստանալու և գիլդիայի (վաճառականների միության) անդամ լինելու սահմանափակումներ ։ Փիթերսը մասնագիտացած է եղել սնունդ պատկերող նատյուրմորտների մեջ և հայտնի այն նկարիչների թվին է պատկանում, ովքեր ձևավորել են նիդերլանդական այնպիսի ավանդույթներ, ինչպիսիք են նախաճաշերի (ontbijtjes օնբայջիս), «նախաճաշի սպասքերի» ավանդույթները, սնվելու տեսարանների և հասարակ տարաների, ինչպես նաև բանկետների, «բանկետային իրերի», թանկարժեք գավաթների և թանկարժեք մետաղներից պատրաստված տարաների ավանդույթները ։
Կյանք
Փիթերսի կյանքի մանրամասները որոշակի չեն։ Գիտնականները, ընդհանուր առմամբ, համաձայն են, որ նրա աշխատանքները փաստում են, որ նա ծնունդով Անտվերպենից է։ Անտվերպենի քաղաքային արխիվում կա գրառում Ժանա (Յանա) Փիթերսի դստեր՝ Կլարա Փիթերսի մասին, որը մկրտվել է Անտվերպենի Սանկտ Վալբուրգ եկեղեցում, 1594 թվականի մայիսի 15-ին ։ Երկրորդ փաստաթուղթը նշում է 1639 թվականի մայիսի 31-ին նույն եկեղեցում Կլարա Փիթերսի և Հենրիկուս Իոսեննոմի ամուսնության փաստը ։ Սակայն, ինչպես Կլարա, այնպես էլ հատկապես Փիթերս անունները Անտվերպենում շատ տարածված անուններ էին ։ 1594 թվականի մկրտությունը կնշանակեր, որ նրա 1607 թվականի նկարները նկարվել են 12 կամ 13 տարեկան հասակում։ Որոշ գիտնականներ կասկածում են, որ այդպիսի ստեղծագործությունները կարող էին ստեղծվել այդքան դեռատի տարիքում և պնդում են, որ նա ծնվել է 1580-ական թվականներին ։
Փիթերսը հաստատվել է Ամստերդամում 1611 թվականին, փաստաթղթավորվել է Հաագայում, 1617 թվականին ։ Ոմանք ենթադրում են, որ Փիթերսը 1621 թվականից, ամուսնությունից հետո դադարել է նկարել, ինչպես Յուդիթ Լեյստերն էր անում իրականում։ Նրա աշխատանքների պատճենների ակնհայտ  մեծ քանակի պատճառով ոմանք ենթադրում են, որ հնարավոր է նա ղեկավարել է նկարիչների փոքր դպրոց ։ Փիթերսի մահվան ամսաթվի վերաբերյալ ոչ մի գրություն չի հայտնաբերվել. իսկ գիտնականները առաջարկել են տարբեր ամսաթվեր. 1621 թվական կամ ավելի ուշ, 1654 թվականից հետո, 1657 թվականից հետո, 1659 և 1676 թվականներ ։
Կրթություն
Փիթերսի առաջին հայտնի նկարը, որը ստորագրված է և թվագրվում է 1607 թվականին, արտացոլում է վարպետ նկարչի տեխնիկական և կոմպոզիցիոն հմտությունները ։ Նրա ոճը ենթադրում է, որ նա կրթություն է ստացել Անտվերպենի նատյուրմորտների պատրաստաման նախկին կենտրոնում ։
Չնայած նկարիչներից և աշկերտներից շատերը ընդգրկված էին Սուրբ Լուկասի տեղական գիլդիայի գրառումների մեջ, Փիթերսի մասին գրառումներ չեն հայտնաբերվել ինչպես Անտվերպենում, այնպես էլ Նիդեռլանդների Հանրապետության արվեստի կենտրոններում ։ Ուսումնասիրողները ենթադրում են, որ նա կարող էր նկարչի դուստր լինել, ուստի նրան աշակերտական ​​ցուցակների մեջ ընդգրկելու անհրաժեշտություն չի եղել։
Շատ ուսումնասիրողներ կարծում են, որ նրա աշխատանքները շատ նման են Օսիաս Բեերտի աշխատանքին և ենթադրում են, որ Փիթերսը կարող էր մրա ուսանողը լինել։ Բեերտը իր գործունեությունը սկսել է որպես նատյուրմորտ նկարիչ, երբ 1602 թվականին դարձել է Անտվերպենի գիլդիայի վարպետ ։ Այնուամենայնիվ, Բեերտի աշխատանքներից ոչ մեկը թվագրված չէ, չնայած որոշ պղնձե թիթեղների վրա փորագրված են 1606 թվականից մինչև 1609 թվականները ։  Փիթերսը նաև կապված էր Անտվերպենի նկարիչներ Հանս վան Էսսենի և Յան վան դեր Բեկի հետ ։ Յան Բրեյգել Ավագը նույնպես դիտարվել է որպես նրա հնարավոր ուսուցիչ ։
Չնայած նրան, որ Փիթերսը ցուցակների մեջ չէր, բայց մեկ կտավի հակառակ կողմում դրված է Անտվերպենի գիլդիայի կնիքը, որը ցույց է տալիս, որ նա, իրոք, անդամ է եղել կամ գոնե աշխատել է Անտվերպենի գիլդիայի անդամների կողմից պատրաստված վահանակների վրա ։
Ստեղծագործություն
Փիթերսը ստորագրել է CLARA PEETERS կամ CLARA P․ երեսունմեկ աշխատանքներ։ Եվ դրանցից շատերը թվագրել է՝ թողնելով իր աշխատանքի վերաբերյալ հավաստի փաստեր, որ դրանք ստեղծվել են 1607-1621 թվականներին ։ Դրանցից տասնութը ավարտել է մինչ տասնութ տարեկան դառնալը։ Բացի այդ, ենթադրվում է, որ յոթանասունվեց այլ աշխատանքներ ևս նրա ստեղծագործություններն են, չնայած բավարար փաստաթղթեր չկան դրանք հաստապես Փիթերսին վերագրելու ։ Նրա նկարներից մի քանիսը, այդ թվում՝ այստեղ պատկերված երկուսն ունեն գրություն, որոնք փորագրված են նույն նախշերով դանակի բռնակի եզրին։ Դանակը բռնակի հիմնական կողմում պատկերված են երկու մերկ իգական ֆիգուրներ, որը տեսանելի է, և դա բնորոշ է մի տեսակ «հարսի դանակի» (bruidmessen), որը Անտվերպենի արծաթագործ արհեստավորներին էր հատուկ, որոնք արտադրվել են մոտ 1595-1600 թվականներին։ Դրանք կարող են լինել Փիթերսին պատկանող իսկական դանակներ, կամ պարզապես մտացածին ։
Փիթերսը նատյուրմորտների և գույնի ամենավաղ նկարիչ-մասնագետներից մեկն է, նա աշխատում է այն ժամանակ, երբ այդ ժանրը դեռ նոր է ծնվում ։ Ծաղիկների մոտ տասը նկարներ և սննդ մոտ հինգ պատկերներ, որոնք ստեղծել է Հոլանդիայում, կարելի է թվագրել մինչև 1608 թվականը, երբ նա նկարել է իր առաջին ստորագրած աշխատանքը ։ Նա նկարել է չորս մեծ նատյուրմորտների հավաքածու (բոլորը՝ 50 - 51 սմ × 71 - 73 սմ չափերի), որոնցից երեքը թվագրվում են 1611 թվականին, որոնք հաջորդ դարում պահվել են Իսպանիայի թագավորական հավաքածուում (այժմ՝ Մադրիդի Պրադոյի թանգարանում)։ Հավաքածուն ներառում է սպանված թռչունների ամենավաղ նատյուրմորտը, եթե բացառենք Յակոբո դե Բարաբարիի հայտնի «Կաքավով և ձեռնոցներով նատյուրմորտը» (1504, այժմ՝ Մյունխենում), որը բոլորովին այլ ավանդույթի է պատկանում։ 18-րդ դարում Պրադոյի խումբը բաժանվել է իսպանական պալատների միջև, և գույքագրման ամենավաղ գրառումը սկսվել է 1734 թվականից, երբ մեկը փրկվել է Մադրիդի Թագավորական Ալկասարը ոչնչացրած հրդեհից ։ Նրա 1611 թվականի ստեղծած ձկների և թռչունների պատկերներով նկարները ի հայտ եկել այլ նկարիչների նման թեմաներով ստեղծագործությունների շատ ավելի վաղ ։
1620 թվականին նախորդող իր աշխատանքներում Փիթերսը հատկապես հրապուրված է եղել մետաղի առարկաների՝ մետաղադրամների, գավաթների, անգե ափսեների և այլնի վրա ընկած լույսը և դրանց արտացոլումները պատկերելով։ Նա ինքն իրեն է պատկերել սկահակների, ոսկեզօծ գավաթներից շատերի վրա, ինչը ավանդույթ է եղել Հոլանդիայի արվեստում ավելի քան մեկ դար։ Ինչպես դա երևում է այնպիսի գործերում, ինչպիսն է Յան վան Էյքի 1434-1436 թվականներին թվագրված «Կույսն ու երեխան Կանոնիկոս վան դեր Պաելի հետ» կտավը (Virgin and Child with Canon van der Paele):
Հովանավորներ
Չնայած հովանավորների մասին տվյալներ չկան, բայց պարզվում է, որ Փիթերսը հաջող նկարիչ է եղել։ Նրա նկարների շատ կողմերից ելնելով կարելի է ենթադրել, որ նրա ստեղծագործությունները ստեղծվել են հարուստ կոլեկցիոներների համար, քանի որ դրանք առանձնահատուկ մեծ են և պատկերում են այդ դարաշրջանի շքեղության առարկաներ։ Փիթերսի առաջին չորս գործերը Պրադո են հասել իսպանական արքայական հավաքածուից, որոնցից մեկը ներառված է 1627 հավաքածուի մեջ, իսկ մյուսը՝ 1628 թվականի նոտարական փաստաթղթում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆլանդրացի նկարիչներ Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Նկարչուհիներ
Սանտա Բարբարա շրջան (Կալիֆոռնիա)
Սանտա Բարբարա շրջան (Santa Barbara County), ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի 58 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 7091 կմ² է, բնակչությունը՝ 423895 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սանտա Բարբարա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1850 թ.։
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի շրջաններ
Միրնոե (ավան, Կրասնոկուտի շրջան)
Միրնոե (Мирне), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Կիմ Սոն Դալ (ֆիլմ)
Սոնդալ:Մարդ ով վաճառում է գետը հայտնի է որպես Կիմ Սոն Դալ, Հարավկորեական ֆիլմ է որը հիմնված է երգիծանքի և հումորի վրա,որտեղ վաճառում էին Թեդոնգան գետը։ նկարահանումը սկսվել է 2015 թվականի հունիսի 5-ին և ավարտվել է սեպտեմբերի 30-ին  ։
Համառոտ նկարագրություն
Կիմ Սոն Դալ (Յու Սընգ Հո) հանճարեղ խաբեբա է,որն ունի գրավիչ տեսք և համարձակություն։ Նա աշխատում է Բո Վոնի(Կո Չան Սոկ),բախտագուշակ բուդիստ Յունի(Ռա Մի Ռան) և Գյոնի(Կիմ Մին Սոկ) հետ միասին։ Թիմը հայտնի է խարդախությամբ ։ Իրենց պլանի համար նրանք պետք է խաբեն ամենաազդեցիկ մարդ Սունգ Դեյ Ռյոնին(Չո Ջոյ Հյուն)
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կորեերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Հարավկորեական ֆիլմեր Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր
Մոչալնիկի (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Մոչալնիկի (Мочальники), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Լիզոգուբովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Լիզոգուբովսկի գյուղական խորհուրդ  (Лизогубівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Լիզոգուբովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 2443 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 34.41 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 71 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1923 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կլոդիոն
Կլոդիոն Clodion, իսկական անուն-ազգանունը՝ Կլոդ Միշել,, ֆրանսիացի քանդակագործ։ Հռչակվել է ռոկոկոյի ավանդույթներով ստեղծած, բայց ընդհանուր ռիթմաշարով ավելի զուսպ, զվարճացող սատիրներ, բաքոսուհիներ, ամուրներ պատկերող թրծակավե նուրբ, դեկորատիվ արձանիկներով, արձանախմբերով ու ռելիեֆներով, կիրառական առարկաներով (մոմակալներ, ճյուղավոր աշտանակներ, սկահակներ)։
Կլոդիոնն աշակերտել է հորը՝ պրուսական թագավորի պալատական քանդակագործ Թոմաս Միշելին, ապա՝ քեռուն՝ նույնպես քանդակագործ Լամբեր-Սիժիսբերին, այնուհետև՝ անվանի արձանագործ Ժան Բատիստ Պիգալին։ 1759 թվականին կերպարվեստի և քանդակի թագավորական ակադեմիայում նրա ներկայացրած աշխատանքներն արժանացել են գլխավոր մրցանակին։ 1762 թվականին Կլոդիոնը մեկնել է Հռոմ, որտեղ անց է կացրել ինը տարի, ուսումնասիրել անտիկ արվեստի նմուշները։ Ի դեպ, Ռուսաստանի Եկատերինա 2-րդ թագուհին նախքան իտալացի քանդակագործ Ֆալկոնեին Սանկտ Պետերբուրգ հրավիրելը իր գործակալների միջոցով համառորեն ջանացել է Կլոդիոնին համոզել, որ գա Ռուսաստան, բայց վերջինս գերադասել է մեկնել Հռոմ ։ Անվանի անձանց դիմաքանդակներ, սատիրների, բաքոսուհիների, ամուրների արձանիկներ, կիրառական առարկաներ ստեղծելուց զատ՝ Կլոդիոնը Սևրի հախճապակու գործարանի համար պատրաստել է կաղապարանմուշներ, բազմացրել է իր աշխատանքները և հանել վաճառքի, ինչը նորություն էր այն ժամանակներում։ Նրա արվեստի նրբագեղ ոճը նկատի առնելով՝ նրան անվանել են «քանդակագործության Ֆրագոնար»։
Կլոդիոնի աշակերտներից է եղել Ժոզեֆ Շառլ Մորենը (1759—1834) :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նանսի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ
Օսկար Մորգենշտերն
Օսկար Մորգենշտերն (Oskar Morgenstern, ), գերմանական ծագումով ամերիկացի տնտեսագետ, խաղերի տեսության համահիմնադիր։
Կենսագրություն
Մորգենշթերնը ծնվել է Պրուսիայի Սիլեզիա նահանգի Գյոռլից քաղաքում։ Ըստ որոշ աղբյուրների՝ նրա մայրը եղել է Գերմանիայի կայսր Ֆրիդրիխ 3-րդի դուստրը    ։
1935 թվականին Մորգենսթերնը հրատարակել է «Կատարյալ հեռատեսություն և տնտեսական հավասարակշռություն» հոդվածը։
Եղել է Ավստրիայի տնտեսական հետազոտությունների համալսարանի տնօրեն, Ավստրիական բիզնես ցիկլերի ուսումնասիրության ինստիտուտի տնօրեն՝ 1931-1938թթ։ 1938 թվականին գտնվել է Փրինսթոնի համալսարանում և որոշում է կայացրել մնալ ԱՄՆ-ում։ 1950 թվականին նա ընտրվել է Ամերիկյան վիճակագրական ասոցիացիայի անդամ ։ Մինչև 1970 թվականը դասավանդել է Փրինսթոնի համալսարանում։ Մորգենսթերնը գրել է բազմաթիվ հոդվածներ և գրքեր, այդ թվում՝ «Տնտեսական դիտարկումների ճշգրտության և ֆոնդային շուկայի գների կանխատեսելիության մասին»։
Աշխատել է ամերիկյան շուկայի հետազոտությունների «Mathematica» և «Mathematica Policy Researc» կորպորացիաներում։
Եղել է Վիեննայի խմբակի անդամ։ Եղել է ավստրիացի և ամերիկացի տրամաբան, մաթեմատիկոս և փիլիսոփա Կուրտ Գյոդել մտերիմ ընկերը։ 1994 թվականին դարձել է ԱՄՆ քաղաքացի։ Ամուսնացել է Դորոտի Յանգի հետ (1946)։
Մորգենսթերնը մահացել է Փրինսթոնում, 1977 թվականին։ Նրա հրապարակված աշխատանքների և չհրապարակված փաստաթղթերի արխիվը պահվում է Դյուկի համալսարանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Գերմանացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Նիկոլ Պեզճյան
Նիկոլ Պեզճյան, կինոգործիչ, սցենարիստ, գրող։
Կենսագրություն
Նիկոլ Պեզճյանը ծնվել է 1955 թվականին, Հալեպում։ 17 տարեկանում տեղափոխվելով ԱՄՆ՝ ուսանել է Նյու Յորքի տեսողական արվեստների դպրոցում, ապա ութ տարի բեմադրիչի և արտադրիչի մասնագիտություն է ստացել Քալիֆորնիայի համալսարանում ։ ԱՄՆ-ի տարբեր քաղաքներում բեմադրել է հայերեն և անգլերեն ներկայացումներ, մասնավորապես՝ հիշարժան է 1976-ին Ուոթըրթաունում նրա ներկայացրած Շիրվանզադեի «Պատվի համար» պիեսի հայերեն բեմադրւթյունը։ 1994 թվականին Նիկոլ Պեզճյանը հանդիսատեսի դատին է հանձնել իր լավագույն աշխատանքը Սիսեռ կինոֆիլմը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1955 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 11 ծնունդներ Կատեգորիա:Կինոգործիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հալեպ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ կինոգործիչներ Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ Կատեգորիա:Սիրիահայ գրողներ