cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հաղարջենի ոսկյա
Հաղարջենի ոսկյա, տերևաթափ թուփ՝ 1,1 - 2 մ բարձրությամբ, կարմրագույն մերկ կամ թեթևակի աղվամազով ծածկված ընձյուղներով։ Տերևները ուրվագծով կլորաերիկամաձև են, 5 սմ երկարությամբ և 6 սմ լայնությամբ, խոր, բութ, 2 - 3 ատամնավոր, եռաբլթակ, սեպաձև հիմքով։ Ծաղկաբույլերը կազմված են 5 - 15 ծաղիկներից և ունեն 3 - 7 սմ երկարություն։ Ծաղիկները ոսկեդեղին են, բուրումնավետ։ Հատապտուղները գնդաձև են, սև կամ ծիրանադարչնագույն 0,6 - 0,8 սմ տրամագծով, ուտելի են։ Ծաղկում է մարտ – ապրիլ ամիսներին, հատապտուղները հասունանում են հուլիսին։
Տարածված է Հյուսիսային Ամերիկայի արևմտյան նահանգներում՝ Վաշինգտոնից մինչև Ասսինիբոյն, Մոնտանայում, Նյու Մեքսիկայում և Կալիֆոոնիայում։ Հայաստան է ներմուծվել 19-րդ դարի վերջին, մշակվել է Ալեքսանդրապոլում (Գյումրի) գեներալ Պրոսկուրյակովի այգում։ Բարձր ցրտադիմացկունության շնորհիվ հաջողությամբ է կլիմայավարժվել հանրապետության բոլոր այդ թվում նաև բարձր-լեռնային շրջաններում։ Պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ, խոնավասեր է, լուսասեր, սակայն հաջողությամբ է աճում նաև ստվերում, բավականին չորադիմացկուն է։ Բարձր է գնահատվում կանաչապատման բնագավառում որպես բավականին շուտ ծաղկող, բարձր դեկորատիվ թփատեսակ։ Կարելի է օգտագործել ալպինարիաների, քարապարտեզների, երկարատև ծաղկող այգիների ձևավորման համար։ Լավ է աճում նաև արդյունաբերական ձեռնարկությունների բակերում։ Բազմանում է սերմերով և անդալիսի միջոցով։
Կատեգորիա:Թփեր Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Մայնի Հոխշթաթ
Մայնի Հոխշթաթ (Hochstadt am Main), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա համայնքում։ Գտնվում է Վերին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Լիխտենֆելսի շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1674 մարդ, տարածքը` 13,79 կմ² (2009 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Պաշտոնական կոդը` 09 4 78 127։ Հեռախոսային կոդ՝ +49 9574։
Մելինե Համամջյան
Մելինե Հմայակի Համամջյան, հայ դերասանուհի։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (1984 թ.)։
Մայնի Հոխշթաթ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Մելինե Համամջյան
Կենսագրություն
1923 թվականին ծնողների հետ հաստատվել է Պլովդիվում (Բուլղարիա), որտեղ 1939 թվականից մասնակցել է հայկական թատերական ներկայացումների։ 1946 թվականին հայրենադարձվել է. նույն թվականից՝ Երևանի Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի դերասանուհի։ Համամջյանի դերասանական արվեստը ձևավորվել է Վարդան Աճեմյանի ղեկավարությամբ։ Առաջին դերը՝ Թերեզա (Հ. Պարոնյանի «Շողոքորթն», 1948 թ.)։ Ստեղծել է գրոտեսկական ցայտուն, սակայն միանգամայն հավաստի դերապատկերներ՝ կերպարային ողջ խորությամբ, լավագույններից են Թերեզա, Մարթա (Հ. Պարոնյանի «Շողոքորթն», 1948 թ., «Ատամնաբույժն արևելյան», 1952 թ.), Մինադորա (Ջոջուայի «Երկու օրիորդ», 1963 թ.), Փեփրոնե (Ա. Պապայանի «Փարիզեցի փեսան», 1970 թ.), Շողակաթ («Մեծապատիվ մուրացկաններ», ըստ Հ. Պարոնյանի, 1992 թ.)։ Մասնակցել է հեռուստատեսային բազմաթիվ ներկայացումների, նկարահանվել կինոյում։
Դերերը կինոյում
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
(1950) Վեմպե
(1950) Վեմպե (Wempe), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1942 թվականի մարտի 23-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Արսեն (ֆիլմ)
«Արսեն» («Арсен»), 1937 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Միխեիլ Ճիաուրելին Վրաստանի Պետկինպրոմ ստուդիայում ։
Ֆիլմը կինոթատրոնների էկրաններին հայտնվել է 1937 թվականի մայիսի 20-ին։
Սյուժե
XIX դարի առաջին կես։ Արսեն Օձելաշվիլին, վերադառնալով բանակից, խռովության է բարձրացնում Բարաթով իշխանների աուլների ճորտ գյուղացիների շրջանում։ Վրացի ապստամբները հերոսաբար կռվում են ցարական զորքերի դեմ, որոնք ուղարկվել են գյուղացիական ապստամբությունը ճնշելու համար։
Ցուցադրված է սոցիալական և դասակարգային կոնֆլիկտ վրացի գյուղացիների և վրաց ազնվականների միջև։ Զինվորների մեջ կան նաև այնպիսիք, որոնք աջակցում են ապստամբներին։ Ռուս ծեր զինվոր Վասիլին («Վասո», ինչպես նրան անվանում են վրացիները) անցնում է ապստամբների կողմը և դառնում նրանց առաջնորդ Արսենի աջ ձեռքը, աքսորյալ դեկաբրիստ կոռնետ Օստուժևն Արսենին օգնում է փախչել գերությունից։
Տեղացի ապստամբների և կալվածատերերի ու նրանց օգնության հասած ռուսական արշավախմբի դրամատիկ պայքարի ֆոնին զարգանում է Արսենի ու Նենոյի ողբերգական սիրո սյուժետային գիծը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միխեիլ Ճիաուրելիի ֆիլմեր Կատեգորիա:1937 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Վրացֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Սպանություն թարթելով
«Սպանություն թարթելով» (Wink murder), դերային և սալոնային խաղ, որտեղ գաղտնի ընտրված խաղացողը կարող է «սպանել» ուրիշներին՝ աչքով տալով նրանց, իսկ կենդանի մնացած խաղացողները փորձում են բացահայտել մարդասպանին։
Խաղը հայտնի է նաև այլ անվանումներով՝ «Սպանություն՝ աչքով տալով», «Սպանություն մթության մեջ», «Միայնակ ուրվական» և «Մարդասպան, մարդասպան»։ Խաղացողների նվազագույն քանակը չորսն է, սակայն խաղը ավելի հետաքրքիր է դառնում վեց և ավելի խաղացողների դեպքում։
Խաղի ընթացք
Խաղի յուրաքանչյուր փուլում գաղտնի ընտրվում է մեկ «մարդասպան»։ Ընտրությունը հիմնականում կատարվում է խաղաքարտերի միջոցով։ Մարդասպանը կարող է մյուսներին սպանել։ Դրա համար պետք է նա նայի ինչ-որ մեկի աչքերի մեջ և աչքով տա։ Եթե խաղացողին աչքով են տալիս, նա պետք է մտքում հաշվի մինչև հինգը և հայտնի իր «հանկարծակի մահվան» մասին, պառկի իր մահվան վայրում կամ էլ լքի խաղասրահը ։
Եթե խաղացողը կարծում է, որ գիտի մարդասպանի ինքնությունը, նա կարող է բարձրացնել իր ձեռքը և ասել՝ «Ես մեղադրում եմ», առանց իր կասկածյալին կոչելու։ Այդ պահին խաղը դադարեցվում է, և մեղադրողը խնդրում է ինչ-որ մեկին աջակցել իր մեղադրանքին՝ նորից կասկածյալին չբացահայտելով։ Այդ երկու խաղացողները պետք է միաժամանակ ցույց տան իրենց կասկածյալին։ Եթե նրանք միաժամանակ ցույց են տալիս մարդասպանին, ապա նա դուրս է գալիս խաղից, և խաղն ավարտվում է։ Եթե ցույց են տալիս տարբեր մարդկանց կամ սխալ մարդու, ապա նրանք խաղից դուրս են գալիս։ Խաղացողներին արգելվում է միմյանց հետ քննարկել, թե ով կարող է լինել մարդասպանը։ Բացի մարդասպանից մնացած խաղացողներին արգելվում է աչքով անել ։
Մարդասպանի խնդիրն է առանց բացահայտվելու հնարավորինս շատ խաղացողի «սպանել» ։
Խուզարկու
Հարպո Մարքսը իր «Խոսում է Հարպոն» (Harpo Speaks) գրքում Ալեքսանդր Վուլքոթի տանը նկարագրում է այս խաղի տարբերակներից մեկը, որը կոչվում է «Սպանություն»։ Սկզբում ընտրում են խուզարկուին և մարդասպանին (նրանց դերերը մնում են գաղտնի)։ Խուզարկուն լքում է տունը, և սոցիալական երեկույթը ընթանում է նորմալ։ Երբ մարդասպանը ինչ-որ մեկի հետ մնում է մենակ, խաղացողին ասում է․ «Դու մահացած ես»։ Զոհը հայտարարում է իր մահվան մասին և կանչում խուզարկուին։ Խուզարկուն բոլոր կասկածյալներին հավաքում և հարցաքննում է։ Այնուհետև խուզարկուն դեդուկտիվ դատողություններով փորձում է լուծել խնդիրը։ Մարքսն ասել է, որ մի անգամ «Սպանություն» է խաղացել և «մահացու արտահայտությունը» գրել զուգարանի թղթի վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մանկական խաղեր Կատեգորիա:Երեկույթի խաղեր
Արագ սնունդ
Արագ սնունդ, արագ սննդի ճաշատեսակ, արագ պատրաստման սնունդ, ֆասթֆուդ (fast «արագ» և «սնունդ»), կերակրում՝ սննդի պատրաստման և կիրառման վրա ծախսվող քիչ ժամանակի տրամադրմամբ, պարզեցված սպասքով կամ առանց դրա կամ առանց սեղանի։ Հանրային արագ սննդի համար նախատեսված են սրճարանները, խոսակցական՝ «սրճարան՝ սնվելու համար»։
Արագ սննդի պատմություն
Աշխարհի տարբեր երկրների խոհանոցներում գոյություն ունեն արագ պատրաստման ճաշատեսակներ (օրինակ՝ իտալական պիցցա)։ 1921 թվականին Կանզասում բացվեց White Castle ընկերությունը, որի ֆիրմային ուտեստն այն ժամանակ դեռևս արտասովոր համբուրգերներն էին։ Կայուն գինը (ընդհուպ մինչև 1946 թվականը 5 ցենտ էր) և արտասովոր լինելը գրավում էին գնորդներին, իսկ մթերքի անվտանգության մասին կասկածները ցրվեցին ընկերության սեփականատիրոջ՝ Բիլլի Ինգրամի խորամանկ քայլի շնորհիվ (երբ հատուկ վարձված սպիտակ խալաթներով մարդիկ տպավորություն էին ստեղծում, որ նույնիսկ բժիշկներն են համբուրգերներ գնում)։ 1940-ական թվականների վերջում White Castle ընկերության համար մրցակիցներ հայտնվեցին, որոնցից ամենալուրջը դարձավ «ՄաքԴոնալդս»-ը։
Հոնկոնգյան չխաչխանտխենները ասիական արագ սպասարկման ռեստորանների տարատեսակ են, որոնք առաջացել են 1950-ական թվականներին։ Այս հաստատություններում մատուցում են ճաշատեսակներ, որոնք իրենց մեջ ներառում են չինական և եվրոպական գծեր, մասնավորապես՝ յուանյան (թեյի, սուրճի և խտացրած կաթի խառնուրդ), արագ պատրաստվող արիշտայով և խոզապուխտով ապուր, ինչպես նաև սենդվիչների բազմապիսի տեսակներ ։
ՄաքԴոնալդս ցանցի զարգացումը նույնպես ցույց է տալիս արագ սննդի տարածումը. 1956 թվականին ԱՄՆ-ում կար ՄաքԴոնալդսի 14 ռեստորան, 1960 թվականին՝ 228, 1968 թվականին՝ 1000, 1975 թվականին՝ 3076, 1980 թվականին՝ 6263, 1984 թվականին՝ 8300, 1990 թվականին՝ 11800: Այժմ ՄաքԴոնալդս կորպորացիան աշխարհի 119 երկրներում ունի ավելի քան 30 հազար հաստատություն։
Հանրաճանաչության պատճառներ
Այս ճաշատեսակների առավելությունը կայանում է պատրաստման ու օգտագործման արագության և էժանության մեջ (սովորական ռեստորանների համեմատությամբ, որոնք մատուցողներ ունեն)։ Մի կողմից՝ դա իր արձագանքն է գտնում սպառողի մոտ (հատկապես կյանքի հագեցած ռիթմ ունեցող խոշոր քաղաքներում)։ Մյուս կողմից՝ այսպիսի սնունդը պարզ և խնայողական եղանակով է պատրաստվում, ինչն արագ սննդի ցանցերին թույլ է տալիս արագ զարգանալ։ Ոչ պակաս կարևոր դեր է խաղում նաև նվաճողական գովազդը տարբեր ԶԼՄ-ներում ։
Ազդեցությունն առողջության վրա
Ցանցային արագ սննդի մեջ լայնորեն կիրառվող կիսաֆաբրիկատները, ինչպես և «գործարանային» արտադրության այլ ուտելիքը, կարող են պարունակել տարատեսակ սննդային հավելումներ, որոնց մեծ մասը բացասաբար է ազդում օրգանիզմի վիճակի և ինչպես երեխաների, այնպես էլ մեծահասակների առողջության վրա։ Դրանց թվում են ճարպաթթուների տրանսիզոմերները։ Դրանց բաղադրությունը բավականաչափ տարբեր է՝ կախված մթերքից։ Ըստ USDA-ի տվյալների՝ սովորական չիզբուրգերում կա ընդամենը 0,7 % տրանսճարպ ։ Սակայն կարկանդակիկներում՝ սառեցված վիճակում, դրանց բաժինը կազմում է 35 %, քանի որ դրանց մեծ մասը պատրաստվում է հիդրոհանգուցային ճարպերի (մարգարինների) կիրառմամբ։ Դրանք խախտում են մարդու դիմադրողականությունը, մեծացնում են շաքարային դիաբետի, քաղցկեղի զարգացման ռիսկը, նվազեցնում են տեստոստերոնի քանակը, խաթարում են պրոստագլանդինների (օրգանիզմի բազմաթիվ գործընթացներ կարգավորող և բոլոր հյուսվածքներում և օրգաններում գտնվող) փոխանակումը, խաթարում են ցիտոքրոմ ց-օքսիդազների (գլխավոր ֆերմենտը, որը անվտանգ է դարձնում կանցերոգենները և դեղորայքային որոշ տոքսիններ) աշխատանքը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արագ սնունդ Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Ծծմբական թթու
Ծծմբական թթու, քիմիական բանաձևն է H_2SO_4, ուժեղ երկհիմք թթու, որը պարունակում է 2 ատոմ ջրածին, մեկ ատոմ ծծումբ և 4 ատոմ թթվածին։ Անջուր ծծմբական թթուն անգույն, անհոտ ծանր օշարականման հեղուկ է, կայուն և ուժեղ թթուներից է (խտությունը 1,83 գ/սմ³), ունի բարձր դիսոցման աստիճան, եռում է բարձր ջերմաստիճաններում (340 °C)։ Տեխնիկայում ծծմբական թթու են անվանում նրա խառնուրդը ինչպես ջրի, այնպես էլ ծծմբի եռօքսիդի հետ SO_3։
Անվանումը
Ծծմբական թթուն 20-րդ դարում անվանում էին նաև արջասպ ծծմբաթթու կամ նավթի արջասպ, այստեղից էլ գալիս է իր աղերի անվանումները արջասպ։
Մոլեկուլի կառուցվածքը
Մոլեկուլի էլեկտրոնային և գրաֆիկական բանաձևերն ունեն հետևյալ տեսքը.
որում ծծումբը վեցավալենտ է (առաջացնելով 6 կովալենտային կապեր)։ Ջրային լուծույթում դիսոցվում է երկու փուլով՝ առաջացնելով երկու թթվային մնացորդ՝ սուլֆատ և հիդրոսուլֆատ. Գումարային ձևով ներկայացվում է այսպես.
Ծծմբական թթվի ստացումը
Հումք →
Առաջին փուլ
Ծծմբային գազի ստացման համար աշխարհում հիմնականում օգտագործվում է պիրիտը՝ FeS_2 (այլ անունով՝ ծծմբի կամ երկաթի կոլչեդան), որը կոչվում է բովման վառարան, տաքացնում են պիրիտը օդի ներկայությամբ։ Տեղի է ունենում վերօքս ռեակցիա, որի հավասարում հետևյալն է.
Որպեսզի ռեակցիան ավելի արագ ընթանա, վարվում են հետևյալ կերպ։
Երկրորդ փուլ
Մաքրված ծծմբային գազի և օդի խառնուրդն այնուհետև մղում են հպումային ապարատ, որում SO_2-ի 95%-ը փոխարինվում է SO_3-ի
Սա այրման ռեակցիա չէ և ընթանում է շատ դանդաղ։ Որպեսզի այն արագ կատարվի օգտագործում են կատալիզատոր (V_2 O_5) և պահպանում են համեմատաբար բարձր ջերմաստիճաններ (մոտ 500 °C)։ Ռեակցիան տեղի է ունենում պինդ կատալիզատորի մակերևույթի վրա, երբ SO_2 և O_2 մոլեկուլները հպվում են կատալիզատորի հետ։ Այստեղից էլ արտադրությունն ամբողջությամբ կոչվում է ծծմբական թթվի ստացման հպումային եղանակ։
Երրորդ փուլ
Այս վերջին փուլում իրականացվում է ծծմբի(VI) օքսիդի հիդրատացումը.
Դրա համար հպումային ապարատից դուրս եկող ծծմբի (VI) օքսիդը նախապես սառեցնում են և մտցնում կլանիչ աշտարակ։ Գազը տրվում է ներքևից, իսկ վերևում տեղադրված ցնցուղից ցողվում է լուծիչը։ Լուծումը լրիվ կատարելու համար աշտարակը լցված է խեցե օղակներով, որորնք մեծացնում են հակահոսանքով շարժվող գազի և լուծիչի իրար հետ հպման մակերեսը։ Տեխնոլոգիական որոշ նկատառումներով ջրի փոխարեն ցնցուղից տրվում է անջուր ծծմբական թթու, որում SO_3-ի լուծումը ավելի արդյունավետ է կատարվում։ Արդյունքում ստացվում է օլեում, այսինքն SO_3-ի և H_2SO_4-ի խառնուրդ։ Օլեումը ջրով նոսրացնելով՝ ստանում են անհրաժեշտ կոնցենտրացիա յի ծծմբական թթու։ Քիմիական, այդ թվում և ծծմբական թթու արտադրող գործարաններից անխուսափելիորեն օդային կամ ջրային ավազաններն են արտանետվում որոշ քանակությամբ գազային կամ այլ նյութեր, որոնք աղտոտում են շրջակա միջավայրը։ Արտադրությունների ընդլայման հետ արտանետումների ծավալը մեծանում է, այդ պատճառով այժմ աշխարհում մեծ ուշադրություն է դարձվում էկոլոգիական խնդիրներին։ Հսկայական ծախսեր են արվում սարքավորումների հերմետիկությունը մեծացնելու, գազամաքրիչ և ջրամաքրիչ կայանքներ տեղադրելու, նոր տեխնոլոգիաներ մշակելու և այլ միջոցառումներ իրականացնելու ուղղությամբ։
Վերջանյութի ելք
Արտադրության ընթացքում լինում են անխուսափելի կորուստներ։ Այդ պատճառով վերջանյութը գործնականում ստացվում է ավելի քիչ, քան կարող էր ստացվել՝ ըստ քիմիական ռեակցիայի հավասարման։ Այդ հարաբերությունը կոչվում է վերջանյութի ելք և նշանակվում է էտա տառով։
Ծծմբական թթվի ֆիզիկական հատկությունները
Ծծմբական թթուն երկհիմն շատ ուժեղ թթու է, դիսոցվում է երկու փուլով՝ առաջացնելով երկու թթվային մնացորդ՝ հիդրոսուլֆատ և սուլֆատ։ Ծծմբական թթվի նոսր ջրային լուծույթն օժտված է թթուներին բնորոշ հատկություններով։ Փոխազդում է մետաղների, հիմնային օքսիդների, հիմքերի, աղերի և ամոնիակի հետ։ Կապի երկարությունը S=O-ի մոլեկուլում 0,143 նմ է, S-OH-ում 0,154 նմ, HOSOH անկյունը՝ 104°, OSO 119°: Ծծմբային թթու պարունակում է 100% H_2SO_4: Փոխազդում է ջրի և SO_3-ի հետ բոլոր պայմաններում։ Ջրային լուծույթներում ծծմբական թթուն ամբողջությամբ դիսոցվում է
Օլեում
Ծծմբային անհիդրիդը SO_3 ծծմբական թթվում անվանում են օլեում, նրանք կազմում են երկու կապեր և :
Քիմիական հատկությունները
Ի տարբերություն նոսր լուծույթի, խիտ ծծմբական թթուն բավականին ուժեղ օքսիդացնող է, հատկապես եռացնելիս փոխազդում է յոդաջրածնի (HI) և մասամբ HBr-ի, HCl-ի հետ չի փոխազդում, վերականգնելով նրանց մինչև ազատ հալոգենների, ածխածնից մինչև CO_2, ծծմբից մինչև SO_2, շատ մետաղների օքսիդների (Cu, Hg և այլն) հետ։ Դրանով հանդերձ ծծմբական թթուն վերականգնվում է մինչև SO_2-ը, իսկ առավել բարձր ջերմաստիճանում վերականգնվում է մինչև S և H_2S-ը։
Եթե թթուն ավելցուկով է, ապա գոյանում է թթվային աղ.
Ծծմբական թթվի օքսիդիչ հատկությունները դրսևորվում են թթվի խիտ լուծույթում և անջուր թթվում։ Այդպիսի թթուն փոխազդում է մետաղների հետ՝ առաջացնելով աղ, ջուր և թթվի վերականգնման արգասիք, հիմնականում՝ SO_2, քիչ դեպքերում ՝ S կամ H_2S: Օրինակ՝
Zn+2H_2SO_4 (խ)
Խիտ ծծմբական թթուն սենյակային ջերմաստիճանում չի փոխազդում որոշ մետաղների, մասնավորապես երկաթի և ալյումինի հետ, որի շնորհիվ մեծաքանակ խիտ թթուն տեղափոխում են երկաթե ցիստեռններով։ Ջրի հետ ուժգին փոխազդելու հատկությամբ է պայմանավորված խիտ ծծմբական թթվի խոնավածուծ հատկությունը, որը հաճախ օգտագործվում է լաբարատորիայում և քիմիական արդյունաբերությունում գազերը չորացնելու համար։ Այս նույն հատկության շնորհիվ ծծմբական թթուն կարող է «ջուր կորզել» անգամ օրգանական նյութերի, մասնավորապես ածխաջրերի, օրինակ՝ շաքարի՝, մոլեկուլներից։ Դրա հետևանքով սպիտակ ածխաջուրը սևանում, ածխանում է.
(պ) (պ) +11H_2O (հ)
Ծծմբական թթուն փոխազդում է նաև հիմնային օքսիդների հետ, առաջացնելով սուլֆատներ և ջուր.
Կիրառություն
Ծծմբական թթուն ունի շատ լայն կիրառություն։ Ծծմբաթթու կիրառում են՝
Ծծմբական թթվի աղերը
Ծծմբական թթվի աղերը հայտնաբերում են բարիումի որևէ լուծելի աղով, որի հետ առաջանում է ջրում և թթուներում անլուծելի BaSO_4 սպիտակ նյութը.
Խիտ, գրեթե անջուր ծծմբական թթուն խոնավածուծ նյութ է։ Եռանդուն կերպով փոխազդում է ջրի հետ՝ առաջացնելով հիդրատ և անջատելով մեծ քանակությամբ ջերմություն.
Ծծմբական թթվի աղերից դժվարալույծ են CaSO_4 և PbSO_4 աղերը, գործնականում անլուծելի է BaSO_4-ը։ Սուլֆատներից մի քանիսն առաջացնում են բյուրեղահիդրատներ, ինչպես, օրինակ՝ (գլաուբերյան աղ կամ միրաբիլիտ), (դառը աղ)։ Դրանցից մի քանիսը կոչվում են արջասպներ՝  (պղնձարջասպ), (երկաթարջասպ) և այլն։ Հիդրոսուլֆատներից կայուն են միայն ակտիվ մետաղների աղերը, օրինակ՝ NaHSO_4, KHSO_4: Ամոնիումի սուլֆատը՝, օգտագործվում է որպես ազոտային պարարտանյութ, նատրիումի սուլֆատը՝ ապակու, թղթի, օճառի արտադրությունում, պղնձարջասպ՝ գյուղատնտեսությունում՝ որպես վնասատուների դեմ պայքարի միջոց, երկաթարջասպը՝ տեքստիլ արտադրությունում՝ գործվածքի ներկման համար։
Թունավոր ազդեցություն
Ծծմբական թթուն և օլեումը ուտիչ թթուներ են։ Նրանք ազդում են մաշկի, լորձաթաղանթի մեմբրանների, շնչուղիների վրա, պատճառելով քիմիական այրվածքներ։ Շնչառության ժամանակ օրգանիզմում առաջացնում են թթվածնային քաղց, հազ, բրոնխիտ և այլն։ Ծծմբական թթվի առավելագույն թույլատրելի կոնցենտրացիան օդում 0.1 մգ/մ³ (միջին), մթնոլորտային օդում 0.3 մգ/մ³: Մահացու դոզան կազնում է 0.18 մգ/լ (60 րոպեում)։ Քիմիական գործարաների քիմիական և մետալուրգիական արտանետումները պարունակում են ծծումբ, որը վտանգավոր է շրջակա միջավայրի համար և կարող է հանգեցնել թթվային անձրևների տեղալուն։
Պատմական տեղեկություններ
Ծծմբական թթուն հայտնի է դեռ վաղուց, բնության մեջ հանդես է եկել ազատ վիճակում, օրինակ՝ լճերին մոտ հրաբուխների տեսքով։ Երևի առաջին անգամ հիշատակվել է ծծմբային գազը, որը ստացվել է կարծրացած շիբից կամ երկաթի սուլֆատից «Կանաչ քար», այն առաջին անգամ հանդիպել է արաբ ալքիմիկոս Ջաբիր իբն Հայանի տարբեր գրվածքներում։ 9-րդ դարում պարսիկ ալքիմիկոս Ար-Ռազին, հայտնաբերեց երկաթի և պղնձի սուլֆատների խառնուրդները ( և ), ինչպես նաև ստացավ ծծմբային թթվի լուծույթը։ Այդ եղանակը բարելավեց ալքիմիկոս Ալբերտ Մագնուսը, 13-րդ դարում։ Ծծմբական թթվի ստացման սխեման երկաթի սուլֆատից ստացվում է համապատասխան ռեակցիայի հավասարումով. Ալքիմիկոս Վալենտինի ջանքերով (13-րդ դար) նկարագրվեց ծծմբական թթվի ստացման եղանակները ջրային գազի կլանման ճանապարհով (ծծմբի երկօքսիդի)։ Ալքիմիկոսների կողմից 15-րդ դարում հայտնի է դարձավ նաև ծծմբական թթվի ստացման եղանակները պիրիտից, որը ավելի էժան հումք էր, քան ծծումբը։ Այս եղանակով ծծմբական թթուն ստացան շուրջ 300 տարի։
Լրացուցիչ տեղեկություններ
Ծծմբային թթվի փոքր կաթիլները կարող են հավաքվել մթնոլորտի միջին և վերին շերտերում, ինչի արդյունքում տեղի են ունենում տարբեր տեսակի ռեակցիաներ, որոնք հանգեցնում է մեծ քանակությամբ մոխրի կուտակվելուն։ Մթնոլորտում առաջանում են ծծմբական թթվի ամպեր, որոնք դժվարացնում են արեգակնային ճառագայթների ներթփանցմանը երիր մոլորակ։ Այդ պատճառով ուժեղ հրաբխային ժայթկումները կարող են մեծ ազդեցություն ունենալ կլիմայի փոփոխության վրա։ Օրինակ՝ Կսուդաչի (Կամչատկա թերակղզի, 1907) հրաբխի ժայթքման ժամանակ շատացավ փոշու քանակը, որը մթնոլորտում կախված մնաց շուրջ 2 տարի, իսկ ծծմբական թթվի արծաթափայլ ամպերև երևում էին նույնիսկ Ֆրանսիայում ։ Պունատուբոյի հրաբխային ժայթկման ժամանակ 1991 թվականին, մթնոլորտում առաջացավ 3 տոննա ծծումբ, որը բերեց նրան, որ 1992 և 1993 թվականներին եղանակը զգալիորեն ցուրտ էր, քան 1991 և 1994 թվականներին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անօրգանական թթուներ Կատեգորիա:Ծծումբի միացություններ Կատեգորիա:Բարձրաստիճան վտանգավոր նյութեր Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ Կատեգորիա:Ջրածնային միացություններ
Համայնք (այլ կիրառումներ)
Համայնք կարող է նշանակել՝
Նորաբեր Ներքին
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ստարի Կուժել
Ստարի Կուժել (Старий Кужіль), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նարոդիչի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստարի Կուժել գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,132 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 53,03 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նարոդիչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ժյուլ Բերրի
Ժյուլ Բերրի (Jules Berry, ), ֆրանսիացի դերասան և ռեժիսոր։
Վաղ տարիներ
Ժյուլ Բերրիի իրական անունը եղել է Մարի Լուի Ժյուլ Պոֆիշե։ Նրա ծնողները եղել են երկաթե իրեր վաճառող և ապրել են այդ ժամանակի ֆրանսիական Պուատու պրովինցիայում։ Նա ուներ երկու եղբայր։ 1888 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Փարիզ ։ Այնտեղ Բերրին ավարտել է Լյուդովիկոս Մեծի լիցեյը, ապա Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոց։
Կարիերա
Հետո Բերրին խաղացել է հաջողություն ունեցած 30 ներկայացումներում, որ բեմադրվել են Աշարա Մարսելի, Ալֆրեդ Սավուարի, Լուիս Վերնյոյի և Ռոժե Ֆերդինադի պիեսների հիման վրա։ Կինոյում Բերրիի առաջին դերերից մեկը եղել է «Օլիվեր Կրոմվել» (1911) համր ֆիլմում, որը նկարահանել է Անրի Դեֆոնտեն։ Դերասանի առաջին հնչյունային ֆիլմը եղել է Mon coeur et ses millions (1931), որում նկարահանվել է նաև Սյուզի Պրիմը։ Իր կարիերայի ընթացքում Բերրին նկարահանվել է 89 ֆիլմում։
Ժյուլ Բերրին հաճախ համարվում է ֆրանսիական կինոյի պատմության մեծագույն դերասաններից մեկը ։
Բերիի լավագույն ֆիլմերի շարքում են՝ Ժան Ռենուարի «Մսյո Լանժի հանցագործությունը», Կարնե Մերսելի «Երեկոյան այցելուները» (որտեղ նա հիանալի է կատարում դևի դերը), Մարսել Կարնեի «Օրը սկսվում է», Լուի Դակենի Le Voyageur de la Toussaint, Իվա Մարանդի «Բակերա», Ռիշար Պոտիեի 27 Rue de la Paix և Ռոշե Ռիշեբեի L’Habit vert։
1951 թվականին՝ իր մահվանից կարճ ժամանակ առաջ, Բերրին ավարտել է իր կինոկարիերան և զբաղվել Ժակ Պրեվերի պոեմների ասմունքով։
Անձնական կյանք
Բերրին սիրավեպ է ունեցել դերասանուհիներ Ջեյն Մարկենի, Սյուզի Պրիմի և Ժոսլին Գաելի հետ։ Վերջինս 1993 թվականին նրանից ունեցել է դուստր՝ Միշելը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Սրտի կաթվածից մահացածներ
Պերօքսիդային թթուներ
Պերօքսիդային թթուներ, գերօքսիդային թթուներ (պերթթուներ), մոլեկուլում գերօքսիդային խումբ՝ —Օ— —Օ- պարունակող թթուներ։ Անօրգանական Պերօքսիդային թթուներում —0—0— խումբը մտնում է կոմպլեքսային անիոնի բաղադրության մեջ։ Պերօքսիդային թթուներ են առաջացնում տարրերի պարբերական համակարգի IV—VI խմբերի տարրերը (C, N, Տ, Ti, V, Cr և այլն)։ Կիրառական նշանակություն ունեն ծծմբի Պերօքսիդային թթուները գերօքսիդմիածծմբական թթուն (Կարոյի թթու)՝ H2SO5, գերօքսիդերկծծմբական թթուն (գերծծմբական թթու)՝ H2S2O3, որոնք անգույն բյուրեղական նյութեր են (հալվում են համապատասխանաբար 45oC և 65oC-ում)։ Այդ թթուները և նրանց աղերը ուժեղ օքսիդներ են։ Ստացվում են ծծմբական թթվի խիտ լուծույթների էլեկտրոլիզի միջոցով։
Կատեգորիա:Պերօքսիդային թթուներ
Կլիշինո (գյուղ, Սեմյոնովսկի շրջան)
Կլիշինո (Клышино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սեմյոնովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սեմյոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Նյու Յորքի մետրո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1904 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Էյլհարդ Ալֆրեդ Միչերլիխ
Էյլհարդ Ալֆրեդ Միչերլիխ (Eilhard Alfred Mitscherlich),, գերմանացի ագրոքիմիկոս, բույսերի ֆիզիոլոգ, Գերմանիայի ԳԱ (1947), ԳԴՀ գյուղատնտեսական գիտությունների (1951) և մի շարք ակադեմիաների անդամ։
Եղել է Քյոնիգսբերգի (1906 թվականից), Բեռլինի Հումբոլդտի անվան (1950 թվականից) համալսարանների պրոֆեսոր, 1949 թվականից՝ Բեռլինի բույսերի բերքատվության բարձրացման ինստիտուտի տնօրեն։ Զբաղվել է ագրոքիմիայի, բույսերի ֆիզիոլոգիայի և բերքատվության բարձրացման հարցերով։ Մշակել է անոթներում բույսերի աճեցման մեթոդ։ ԳԴՀ Ազգային մրցանակի դափնեկիր է (1949)։
Չերեպաշինցի
Չերեպաշինցի (Черепашинці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կալինովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1490 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Չերեպաշինցի գյուղում բնակվում էր 1 571 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,477 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3293,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կալինովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1490 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էնեայի ծառի թանգարան
Էնեայի ծառի թանգարան (Enea Baummuseum), 75,000 քմ այգի է Ցյուրիխի լճի մոտ, Ռապերսվիլ Յոնայում, Սուրբ Գալեն գավառում, Շվեյցարիա։ Ծառի թանգարանը ցուցադրում է 25 տեսակների 50-ից ավելի ծառեր, ինչպես նաև` միջազգային արվեստագետների քանդակներ ։
Ծառերի պոպուլյացիա
Թանգարանի տարածքում աճող ծառերը պետք է որ ճահճացած լինեին, բայց դրանք փրկվել են Էնեայի կողմից և նորից տնկվել են Ծառի թանգարանում։ Հետևյալ տեսակները պատկանում են ծառի պոպուլյացիային.
Արվեստ
Միջազգային տարբեր քանդակագործների քանդակներ պահվում են Ծառի թանգարանում։ Այնտեղ կարելի է տեսնել հետևյալ գործերը.
Ալյոշինո (գյուղ, Պուշկինսկի շրջան)
Ալյոշինո (Алёшино), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Պուշկինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Պուշկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մարիո Բալոտելլի
Մարիո Բարվուա Բալոտելլի (Mario Barwuah Balotelli, ), Գանայի ծագում ունեցող իտալացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Իտալիայի ազգային հավաքականի և անգլիական Լիվերպուլ ակումբի խաղացող է։
Ակումբում
Թարմացվել է մայիսի 18-ին 2014 ։
1 ներառում է Իտալիայի գավաթը և Անգլիայի գավաթը
2 ներառում է Անգլիայի Ֆուտբոլի Լիգայի գավաթը
3 ներառում է Չեմպիոնների Լիգան և ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգան
4 ներառում է Ֆուտբոլի Իտալիայի սուպերգավաթը, ՈՒԵՖԱ Սուպերգավաթը և ՖԱ Քոմյունիթի Շիլդը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 12 ծնունդներ Կատեգորիա:1990 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լիվերպուլի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Ավստրիական կայսրություն
Ավստրիական կայսրություն (Kaiserthum Österreich), պետական կազմավորում կենտրոնական Եվրոպայում։ Մայրաքաղաքն էր Վիեննան, իսկ կառավարող արքայատոհմը՝ Հաբսբուրգները։ 1867 թվականին վերածվում է Ավստրո-Հունգարական կայսրության։
Ստեղծում
Ավստրիական կայսրությունը ստեղծվել է 1804 թվականին Ֆրանց II-ի (I Ասվտրիացի) կողմից։
Ազգային հակասություններ
Ձգտելով ամրապնդել կենտրոնական իշխանությունը կենտրոնախույս ձգտումներով օժտված, անկայուն, բազմազգ պետությունում, Վիեննայի գերմանախոս վերնախավը մեծ մասամբ հենվում էր ամբողջ կայսրությունում էթնիկ գերմանացիների սոցիալ-տնտեսական գերիշխանության պահպանման և կայունացման վրա։ Սակայն գերմանացիները կազմում էին ավելի քիչ, քան կայսրության բնակչության 1/4 -ը, այդ պատճառով էլ կայսրության իշխանությունները ձգտում էին իրականացնել գերմանացման քաղաքականություն։ Այդ գործընթացում առանձնապես կարևոր դեր էին խաղում XII—XIII դարերի սաքսոնյան գաղութացման ընթացքում հիմնադրված, երկրի կենտրոնում, հյուսիսում և արևելքում տեղակայված գերմանական քաղաքներն ու ամրոցները, որոնք շրջապատված էին տարաբնակեցված այլ ազգերի համատարած արեալներով։
1848-1849 թվականների հեղափոխություն
1848 թ. մարտին, տնտեսական ճգնաժամի տարիներին, հուզումները Վիեննայում հանգեցրին Մետեռնիխի հրաժարականին։ Նոր սահմանադրությունը բավարար դեմոկրատական չէր ռադիկալ առաջնորդների համար։ Վերջիններս 1848 թվականի մայիսի 15-ին կազմակերպեցին մասսայական ցույց։ 1835 թվականին մահացած Ֆրանս I-ին փոխարինած Ֆերդինանտ I-ը փախավ Ինսբրուկ։ Ավստրիական կայսրության տարբեր մասերում սկսվեց հեղափոխություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պատմական գերմանական պետություններ Կատեգորիա:1804 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:1867 թվականին անհետացածներ Կատեգորիա:Գերմանիան XIX դարում (1806—1918) Կատեգորիա:Ավստրիական կայսրություն Կատեգորիա:Ավստրիայի պատմություն Կատեգորիա:Եվրոպայի նախկին միապետություններ
Ջոն Ուոթս
Ջոն Ուոթս (Jon Watts, ), ամերիկացի կինոռեժիսոր, պրոդյուսեր և սցենարիստ։ Ամենից շատ հայտնի է որպես «Marvel-ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերքի» «Սարդ-մարդ։ Տունդարձ» և դրան հաջորդող «Սարդ-մարդ. Տնից հեռու» սուպերհերոսների մասին պատմող ֆիլմերի ռեժիսոր ։ Նա նաև «Ծաղրածու» սարսափ ֆիլմի, «Ոստիկանական մեքենա» թրիլերի ռեժիսորը և համահեղինակ է, ինչպես նաև Onion News Network հեռուստասերիալի բազմաթիվ դրվագների ռեժիսորը։
Կենսագրություն
Ուոթսը ծնվել և մեծացել է Ֆաունթեինում, Կոլորադո։ Նա ֆիլմերի մասին սովորել է ամեն ինչ Նյու Յորքի համալսարանում ։
Մինչ ֆիլմերի ռեժիսոր դառնալը, Ուոթսը գովադներ էր պատրաստում «Պարկ Փիքչըրս» ընկերության համար։
Նա ամուսնացել է պրոդյուսեր Դիան ՄակԳունիգելի հետ ։
Ֆիլմային կարիերա
Ուոթսի կարիերան սկսվեց կարճամետրաժ «Կավի հպարտություն․ լինել կավ Ամերիկայում» ֆիլմով։ Վերջինս անիմացիոն ֆիլմ էր, որը գեների հիմնահարցերի մասին երգիծանք էր, որի գլխավոր հերոս Սթիվ Թոմփսոնը հանդես է գալիս որպես «կավ» ։ Հաջորդ տասնամյակում Ուոթսը շարունակեց աշխատել կարճամետրաժ ֆիլմերում, ինչպես նաև ռեժիսոր էր տարբեր արտիստների երաժշտական տեսահոլովակների համար, այդ թվում՝ Ֆետբոյ Սլիմի և Հեռուստատեսության ռադիոյի համար։
Ուոթսի գեղարվեստական ռեժիսորական դեբյուտը 2014-ի սարսափ ֆիլմն էր՝ «Ծաղրածուն»։ Ուոթսը և իր ընկերները կեղծ հոլովակ էին պատրաստել այն մասին, որ հայրը վերածվել էր մարդասպան ծաղրածուի՝ նկուղում գտնված հին զգեստները փորձելուց հետո։ Հոլովակը ՅուԹուբում տեղադրելուց հետո Ուոթսը մոտենում էր Էլի Ռոթին՝ առաջարկելով արտադրել խաղարկային տարբերակ ։
Ուոթսի հաջորդ ֆիլմը 2015 թվականի թրիլեր «Ոստիկանների ավտոմեքենան» էր։ Ֆիլմը երկու երիտասարդ տղաների մասին է, որոնք գողանում են լքված ոստիկանական մեքենան, և նրանց սկսում է հետապնդել դրա մարդասպան սեփականատերը՝ Շերիֆը, որը խաղում էր Քեվին Բեկոնը։ Հարցազրույցում Ուոթսը բացատրեց, որ ֆիլմի գաղափարը ծագել է այն երազից, որ նա տեսել է դեռ երեխա ժամանակ ։
Հետո Ուոթսը դարձավ «Սարդ-մարդ․ Տունդարձ» ֆիլմի ռեժիսորը։ Ուոթսոնն այնքան վճռական էր տրամադրված դառնալ այդ ֆիլմի ռեժիսորը, որ խոստովանեց, որ ինքը «անհանգստացրել է» Մարվելին՝ ուղարկելով նրանց կեղծ տեսահոլովակներ, որոնք նա պատրաստել էր «Սարդ մարդ» ֆիլմի համար ։ Նա նաև խոստովանում էր, որ շատ զարմացած էր և չգիտեր, որ պատրաստվում էր գործը ձեռք բերել մինչև վերջին պահը ։
Ուոթսը դարձավ նաև 2019 թվականի «Սարդ-մարդ․ Տնից հեռու» ֆիլմի ռեժիսորը։Ըստ տեղեկությունների՝ նա շատ է կապվել այդ ֆիլմի հետ՝ նույնիսկ սկսելով հավաքել հազվագյուտ սարդերի ընդարձակ հավաքածու ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Դուպլիկացիա
Դուպլիկացիա, քրոմոսոմի որոշակի հատվածների կրկնապատկում, որի արդյունքում քրոմոսոմը կարող է տեսանելիորեն երկարել։
Պատճառը, որպես կանոն, կարող է հանդիսանալ անհավասարաչափ տրամախաչումը, որը տեղի է ունենում այն դեպքում, երբ մեյոզի 1-ին բաժանման պրոֆազում ընթացող կոնյուգացման ժամանակ քրոմոսոմի որոշակի հոմոլոգ լոկուսներ տեղաշարժվում են միմյանց նկատմամբ որոշ հեռավորության վրա։ Մարդկանց մոտ առավել հետազոտվող դուպլիկացիաների թվին են դասվում քրոմոսոմների 4-րդ, 12-րդ և 14-րդ զույգերում տրիսոմիաների ձևով դրսևորվող հատկանիշներ։
Կատեգորիա:Քրոմոսոմներ Կատեգորիա:Մուտացիա
Ագուաս Լինդաս դի Գոյաս
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1997 թվականին։
Աշխարհագրություն
Կլիման տարածքում կիսաանապատային է։
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր
Նորաբեր Վերին
Նորաբեր Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Մորետում
Մորետում ուտեստ հին հռոմեական խոհանոցից։ Մորետոմը բաղկացած է չոր աղի պանիրից, սխտորից ոչ մեծ քանակով ձիթապտղի յուղից, քացախից, աղից, կանաչ նեխուրից և համեմից։
Կատեգորիա:Հռոմեական խոհանոց Կատեգորիա:Նախուտեստներ
Պան Տադեուշ (ֆիլմ, 1928)
«Պան Տադեուշ» (Pan Tadeusz), ռեժիսոր Ռիշարդ Օրդինսկու սև և սպիտակ համր գեղարվեստական ֆիլմը, որը նկարահանվել է 1928 թվականին Ադամ Միցկևիչի համանուն պոեմի հիման վրա ։
Ջենիֆեր Լավ Հյուիթ
Ջենիֆեր Լավ Հյուիթը (Jennifer Love Hewitt, ), ամերիկյան դերասանուհի, պրոդյուսեր, ռեժիսոր և երգչուհի։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Ես գիտեմ, թե ինչ եք արել անցյալ ամառ», «Եթե միայն», «Սրտակերները» և «Սմոքինգ» ֆիլմերից։
Պան Տադեուշ (ֆիլմ, 1928)
Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1928 թվականի նոյեմբերի 9-ին Վարշավայում՝ նախագահ Իգնացի Մոսցիցկիի և մարշալ Յուզեֆ Պիլսուդսկու մասնակցությամբ։ Ֆիլմը կորած է համարվել, սակայն 2006 թվականին կինոնյութի մեծ մասը գտնվել է։
Ջենիֆեր Լավ Հյուիթ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:1979 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:«Երիտասարդ դերասան» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Պան Տադեուշ (ֆիլմ, 1928)
Սյուժե
Փարիզում գտնվելով՝ Ադամ Միցկևիչը հիշում է հայրենի երկրամասը։
Սերը, որսորդությունը, վեճերը և հնաշխարհիկ շլյախտայի կենցաղը Ռուսաստանի հետ Նապոլեոնի սպասվող պատերազմի ֆոնին։ Սպասելով Նապոլեոնին՝ որպես ազատարարի, լեհերն ապստամբություն են բարձրացնում։ Ֆիլմը պատմում է երկու ընտանիքների  բարդ հարաբերությունների մասին, որոնցից մեկը՝ Խորեշկոն, ջերմորեն հավանություն է տալիս Լեհաստանի անկախությանը, իսկ մյուսը՝ Սոպլիցան, աջակցում է Ռուսաստանին։
Սոպլիցով հայրենի կալվածք է գալիս Տադեուշ Սոպլիցան։ Նա այգում հանդիպում է Զոսյա Խորեշկուվնային, որը ջրում է ծաղիկները։ Տադեուշն իմանում է դատավորի, նրա հորեղբոր և Խորեշկոների ունեցվածքի ժառանգորդի միջև ամրոցի տիրապետման իրավունքի համար սկսված դատավեճի մասին։
Դերերում
1999 թվականին ռեժիսոր Անջեյ Վայդան ստեղծել է «Պան Տադեուշ» ֆիլմի նոր տարբերակը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհական ֆիլմեր Կատեգորիա:1928 ֆիլմեր Կատեգորիա:Լեհական պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Լեհական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Լեհերեն ֆիլմեր
Լիա Նամուգերվա
Լիա Նամուգերվա, կլիմայական ակտիվիստ է Ուգանդայում ։ Հայտնի է ծառատնկման արշավները ղեկավարելու և պլաստիկ տոպրակների արգելքը կիրառելու միջնորդագրով Ուգանդայում ։ Ոգեշնչվելով Գրետա Թունբերգից՝ սկսել է աջակցել դպրոցական դասադուլներին 2019 թվականի փետրվարին, «ուրբաթները հանուն ապագայի» շարժմանը, Ուգանդայի կազմակերպիչ Սադրաչ Նիրերեյի հետ  ։
Տինուկյուլա
Տինուկյուլա (Tõnuküla), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Վիիռացի շրջանում։
Լիա Նամուգերվա
Ելույթ է ունեցել համաշխարհային քաղաքային ֆորումում 2020 թվականին, և 2019 թվականի ՄԱԿ–ի կլիմայի փոփոխության երիտասարդ պատվիրակ է եղել ։
Տինուկյուլա
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 57 մարդ։
Լիա Նամուգերվա
Նրա հորեղբայրը՝ Թիմ Մուգերվան նույնպես Ուգանդայի ականավոր բնապահպան է ։ Լիա Նամուգերվան Ուգանդայի անգլիական եկեղեցու անդամ է ։
Տինուկյուլա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Վիիռացի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Լիա Նամուգերվա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուգանդացի ակտիվիստներ Կատեգորիա:Կլիմայական ակտիվիստներ Կատեգորիա:Ուգանդայում ապրող մարդկանց ցանկ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Ակտիվիստներ Կատեգորիա:Ակտիվիստներ ըստ խնդրի Կատեգորիա:Ակտիվիստներ ըստ խնդրի և ազգության
Համլետ Շեկյան
Համլետ Գուրգենի Շեկյան, հայ ճարտարագետ-մեխանիկոս։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (2002), պրոֆեսոր (2003):
Կենսագրություն
Համլետ Շեկյանը ծնվել է 1935 թվականի նոյեմբերի 17-ին Քոլատակ (այժմ՝ Արցախ, Մարտակերտի շրջան) գյուղում։ 1962 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1962-1963 թվականներին և 1970-1978 թվականներին աշխատել է էլեկտրամեխանիկայի Համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղում, 1963-1969 թվականներին՝ Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, 1979-1981 թվականներին՝ Երևանի էլեկտրամեքենաշինական գիտահետազոտական ինստիտուտի լաբորատորիայի վարիչ, 1981-1988 թվականներին՝ «Հայմարմարգրանիտ» գիտաարտադրական միավորումի գլխավոր ճարտարագետ, 1990 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ Մեխանիկայի ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող ։
Աշխատանքները վերաբերում են թրթռասողքի և լարումների ռելաքսացիայի, բարձր հաճախության տատանումների ազդեցությամբ աշխատող բարակապատ կառուցվածքների մեխանիկական վարքի հարցերին ։ Լուծել է հակաօդային պաշտպանության և ժողտնտեսության զարգացման հետ կապված խնդիրներ, կատարել աերոդինամիկայի, հրթիռային, լազերային և երկաթուղային տեխնիկային վերաբերող աշխատանքներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ մեխանիկոսներ
(9831) Սիմոնգրին
(9831) Սիմոնգրին (Simongreen), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի օգոստոսի 22-ին Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,416879 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9119 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9218 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1372,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,262314 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,4° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բարիեր հակատանկային հրթիռային համակարգ
Վիքիտվյալներ
«Բարիեր» (Бар'єр), ուկրաինական հակատանկային հրթիռային համակարգ՝ թողարկված «Լուչ» («Луч») ԿՊԿԲ-ի կողմից։
Պատմություն
«Բարիեր» հակատանկային հրթիռային համակարգը 2005 թվականին ներկայացվել է IDEX ցուցահանդեսում ։
Նկարագրություն
«Բարիեր» հակատանկային հրթիռային համակարգում հարմարեցված է լազերային ճառագայթով նշանառվող կիսաավտոմատ համակարգ։ Թիրախի հայտնաբերումը և նշանառումը իրականացվում է օպտիկական և ինֆրակարմիր նշանոցների օգնությամբ, ինչը թույլ է տալիս կրակահերթ իրականացնել եղանակային վատ պայմաններում։
Հակատանկային հրթիռային համակարգն օգտագործում է Ռ-2 հրթիռը։ Հրթիռի երկարությունը կազմում է 1270 մմ, իսկ պահեստատուփի երկարությունը հրթիռի հետ միասին՝ 1360 մմ, հրթիռի տրամաչափը՝ 130 մմ, կշիռը՝ 16 կգ։ Ռ-2 հրթիռի խոցելիության ուժգնությունը կազմում է 800 մմ՝ դինամիկ պաշտպանության դեպքում։
Տեխնիկական բնութագիր
Տեխնիկական բնութագրիչները համապատասխանում են «Բարիեր» - մոդիֆիկացիային։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զենք Կատեգորիա:Զենք ըստ երկրի
Բոլնիս
Բոլնիս (ბოლნისი), քաղաք Վրաստանի հարավում, Քվեմո Քարթլի երկրամասում, Բոլնիսի մունիցիպալիտետի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը՝ ։ Բնակիչները հիմնականում ադրբեջանցիներ են։
Պատմություն
Բնակավայրը հիմնադրվել է 1818 թվականին 95 գերմանական ընտանիքների կողմից Կատարինենֆելդ անվանմանբ ի պատիվ Ալեքսանդր l թագավորի քրոջ՝ Եկատերինա Պավլովնայի։ 1944 թվականին քաղաքը վերանվանվեց Բոլնիս։
Քաղաքում ծնվել է Խորհրդային Միության հերոս Ապավեն Ռոստոմյանը։
Բնակչություն
1968 թվականում, Բոլնիսիում բնակչության թիվը հասնում եր 16,3 հազար մարդ, որից 92% կազմում էին ադրբեջանցիները, մնացածը վրացիները, հայերը, օսերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Բոլնիսի շրջան Կատեգորիա:1818 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(1951) Լիք
(1951) Լիք (Lick), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1949 թվականի հուլիսի 26-ին Կառլ Վիրտանենի կողմից Մաունթ Համիլտոնում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,390475 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,3048 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 1,4761 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 598,88 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,601117 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 39,09° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1949 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Վիրտանենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Ալյոշինո (գյուղ, Ռամեշկովսկի շրջան)
Ալյոշինո (Алёшино), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Ռամեշկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 195 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տվերի մարզի Ռամեշկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Պեդրո Մունիոս
Պեդրո Մունիոս (Pedro Muñoz), քաղաք և համայնք Իսպանիայում՝ Կաստիլիա-Լա Մանչա ինքնավարության Սյուդադ Ռեալ պրովինցիայի Մանչա Ալտա շրջանում (կամորկայում), Սանկարա գետի ափին։ Զբաղեցնում է 101,3 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի տվյալներով եղել է 8.684, 2015 թվականի տվյալներով՝ 7.714 : Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ Սյուդադ Ռեալ քաղաքից հեռավորությունը 113 կիլոմետր է։
Քաղաքի հովանավորն է համարվում Լոս Անխելեսի սուրբ կույսը։
Պատմություն
Հիմնադրվել է 1284 թվականին ավագ սարկավագ Պեդրո Մունիոսի նախաձեռնությամբ, որպես Լա Մանչայի հարթավայրերը թշնամական հարձակումներից պաշտպանող, ամրացված բնակավայրերից մեկը։ 1410 թվականին մեծ երաշտի պատճառով բնակչությունը լքել է բնակավայրը։ Այն վերստին բնակեցվել է 1525 թվականից։ 19-րդ դարի վերջերից Պեդրո Մունիոսը դարձել է շրջանի տնտեսական կարևոր կենտրոններից մեկը (զարգացել են հատկապես խաղողագործությունն ու խաղողի արդյունաբերական մշակումով զբաղվող ձեռնարկությունները)։
Պեդրո Մունիոսում պահպանվել է պատմա-ճարտարապետական արժեքավոր ժառանգություն՝ Վերածննդի ու բարոկկո ոճերի համադրությամբ կառուցված Սուրբ Պետրոս Առաքյալ եկեղեցու, դաստակերտային շինությունների, մենաստանների տեսքով։ Բնակավայրի մերձակայքում ընկած լճերն ու լճակներն իրենց շրջակայքով հայտարարվել են հատուկ պահպանության գոտի, քանի որ չվող թռչունների այցելավայրեր են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կլիշինո (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)
Կլիշինո (Клишино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Միշել Լի
Միշել Լի (Michele Lee, ), ամերիկյան դերասանուհի, երգչուհի, պրոդյուսեր և ռեժիսոր։ Հանդիսատեսին առավել հայտնի է CBS-ի «Հանգիստ հանգրվան» երկարօրյա փրայմ-թայմ օճառային օպերայում խաղացած Կարեն Մաքքենզի դերով։ Այստեղ նա նկարահանվել է 1979 թվականից մինչև 1993 թվականը՝ հայտնվելով շոուի բոլոր 344 դրվագներում։ Այս դերի համար նա 1982 թվականին առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակաբաշխությանը, ինչպես նաև 5 մրցանակ է ստացել Օճառային օպերայի համար։ Ապա Լին խաղացել է բրոդվեյյան թատրոնում, երկու անգամ առաջադրվել է Թոմի մրցանակաբաշխության համար։ Կինոարտադրության մեջ ունեցած ներդրման համար Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում արժանացել է աստղի։
Չերնյատին (գյուղ, Կալինովկայի շրջան)
Չերնյատին (Чернятин), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կալինովկայի շրջանում։
Վասկովցի (գյուղ, Նարոդիչի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Վասկովցի գյուղում բնակվում էր 0 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,365 կմ²։
Միշել Լի
Կյանք և կարիերա
Միշել Լին ծնվել է Լոս-Անջելեսի Կալիֆորնիա նահանգում։ Նա ունի ռուսական, հունգարական և լեհական արմատներ ։ Միշելն իր նորամուտը նշել է «Ինչպես հաջողության հասնել բիզնեսում՝ ոչինչ չանելով» ֆիլմում, այնուհետև հաջողության է հասել «Սիրահարված մանկիկը» (1968) և «Կոմիկ» (1969) ֆիլմերում, որոնցից երկուսն էլ հաջողություն են ունեցել կինովարձույթում։ 1974 թվականին նա առաջադրվել է «Թոնի» մրցանակի Seesaw մյուզիքլում ելույթի համար։
Չերնյատին (գյուղ, Կալինովկայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Չերնյատին գյուղում բնակվում էր 734 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3478 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 211,04 մարդ/կմ²։
Միշել Լի
Կյանք և կարիերա
Միշել Լին առավել հայտնի է դարձել «Հանգիստ հանգրվան» ֆիլմով, որը դարձել է հեռուստատեսության ամենաերկար դրամաներից մեկը՝ նկարահանվելով 14 եթերաշրջան։ Երկար ժամանակ դերասանուհուն էր պատկանում փրայմ-թայմի մեկ կերպարի ռեկորդը (14 տարի), սակայն 2008-ին Էպատա Մերկերսոնը գերազանցում է այն։ Լին «Էմմի» մրցանակի է արժանացել 1982 թվականին դրամատիկական հեռուստասերիալում կնոջ լավագույն դերի համար անվանակարգում, ինչպես նաև շահել է ևս մի քանի մրցանակ։
Սերիալի նկարահանման ավարտից հետո Լին նկարահանվել է հեռուստատեսության համար արված մի քանի ֆիլմերում։ 1994 թվականին նա գլխավոր դեր է խաղացել «Մեծ երազանքներ և կոտրված սրտեր. Դոտի Ուեսթի պատմությունը» կենսագրական ֆիլմում, ինչպես նաև 1996 թվականին «Իմ սիրելի տոնը» դրամայում։ 2000-ականներին դերասանուհին էկրաններին հայտնվել է ընդամենը երկու անգամ՝ 2004 թվականին «Ահա և Փոլին » ֆիլմում և մեկ տարի անց «Ուիլ և Գրեյս» սիթքոմում։ Նա Բրոդվեյ է վերադարձել «The Tale of the Allergists Wife» պիեսով՝ ստանալով «Թոնի»-ի ևս մեկ անվանակարգ ։
Չերնյատին (գյուղ, Կալինովկայի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կալինովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Միշել Լի
Կյանք և կարիերա
1998 թվականին կինոարտադրության մեջ ունեցած ներդրման համար Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում արժանացել է աստղի ։
Սայմոն Ռայթ
Սայմոն Ռայթ (անգլ․ Simon Wright, ), բրիտանական թմբկահար, որը հայտնի է AC/DC և Dio խմբերում աշխատանքով։
Կենսագրություն
1990-91 և 1998-2010 թվականներին Ռայթը նաև նվագել է Dio խմբում։ Նրա մասնակցությամբ ձայնագրվել են Lock up the Wolves, Magica, Killing the Dragon, Master of the Moon, Evil or Divine - Live in New York City և Holy Diver - Live ալբոմները։
Բացի խմբերից, նա համագործակցել է նաև UFO-ի, Michael Schenker Group-ի և John Norum-ի հետ։
Իր կյանքի կարևոր իրադարձությունների մասին հարցին Սայմոնը պատասխանել է հետևյալը․
Սկավառակագրություն
ուրիշներ
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հունիսի 19 ծնունդներ Կատեգորիա:1963 ծնունդներ Կատեգորիա:Բրիտանացի թմբկահարներ
Կիևի ոսկե դարպասներ
Ոսկե դարպասներ (Золоті ворота), Յարոսլավ Իմաստունի ժամանակներից Կիևյան Ռուսիայի պաշտպանողական ճարտարապետության պահպանված եզակի նմուշներից մեկը։
Յարոսլավ Իմաստունի ժամանակ քաղաքի տարածքը ակտիվորեն լայնանում էր, ինչը պահանջում էր նոր պաշտպանողական շինությունների կառուցում, ստեղծվում են խոր խրամեր, փայտե վանդակաշարներով պատնեշներ և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիևի հուշարձաններ Կատեգորիա:Ուկրաինայի պատմություն Կատեգորիա:Ուկրաինայի դարպասներ Կատեգորիա:Կիևի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի թանգարաններ
Lidar
Lidar (Light Detection and Ranging), տարածության մեջ մարմնի դիրքը և հեռավորությունը որոշելու միջոց։ Այն սենսոր է, որն աշխատում է լազերների միջոցով՝ հաշվելով թե քանի վարկյան է պահանջվում լազերից հասնել ինչ-որ մարմնի և հետ վերադառնալ։ LIDAR-ը մեծ դեր ունի ռոբոտների և ինքնավար մեքենաների շարժման մեջ, ինչպես նաև օգտագործվում է եռաչափ մոդելներ և քարտեզներ կառուցելու համար։
Աշխատանք
LiDAR-ի աշխատանքի հիմքում մաթեմատիկական բանաձևերն են, որոնց շնորհիվ սարքը կարողանում է արագ կատարել իր առջև դրված խնդիրը։ Հաշվելու համար տարածության հեռավորությունը այն լազերային լույս է ուղարկում երկրի մակերևույթի վրա գտնվող օբյեկտի վրա և հաշվարկում LiDAR աղբյուրին վերադառնալու համար անհրաժեշտ ժամանակը։ Հաշվի առնելով լույսի արագությունը (վարկյանում մոտավորապես 186.000 մղոն), սարքի միջոցով ճշգրիտ հեռավորություն չափելու գործընթացը անհավանական արագ է։ Բանաձևը որը համակարգն օգտագործում է՝ օբյեկտի ճշգրիտ հեռավորությանը հասնելու համար, հետևյալն է.
d=(c*t)/2
Որտեղ d-ն օբյեկտի հեռավորությունն է, c-ն լույսի արագությունը, իսկ t-ն թռիչքի ժամանակը։
Կիրառությունը
LiDAR-ի դերը տարբեր բնագավառներում նշանակալից է, սկսած խաղերի արդյունաբերությունից մինչև Ֆորմուլա 1-ի մրցարշավեր։ Եռաչափ մոդելների վրա հիմնված սիմուլյացիաները հաճախ օգտագործվում են թիմերին մինչև մրցարշավի սկսելը առավելություն տալու համար։ Այն հնարավորություն է տալիս մանրամասն ուսումնասիրել ճանապարհը և շրջադարձերը, որոնք էլ մրցարշավորդին տալիս են առավելություն։