cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Փոքրիկ երկրագործ
Պատմություն
Գրության թվականը ստույգ հայտնի չէ։
Ինքնագիրը չի պահպանվել ։
Լույս է տեսել 1908 թվականին « Լուսաբեր » դասագրքի երկրորդ հատորում (էջ 85), այնուհետև 1909 թվականին « Լուսաբեր » դասագրքի երրորդ հատորում (էջ 103-104)։ Ապա՝ Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 241)։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է 1920 « Լուսաբեր » դասագրքի երրորդ հատորից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Նիգերիայի Արժեթղթերի տպագրության և դրամահատության սահմանափակ ընկերություն
Նիգերիայի Արժեթղթերի տպագրության և դրամահատության սահմանափակ ընկերություն, Նիգերիայի արժեթղթերի տպագրություն և դրամահատարան։ Այն տեղակայված է Աբուջայում և Լագոսում և հիմնականում տնօրինվում է Նիգերիայի կառավարության կողմից ։
Բացի Նիգերիայի թղթադրամների և փոստային պատվերների տպագրությունից, այն հատում է նաև Նիգերիայի մետաղադրամների որոշ մասը։ Այն տպագրում է նաև փոստային նամականիշեր։
Նիգերիայի կենտրոնական բանկը (CBN) հանդիսանում է Ֆեդերացիայի ամբողջ տարածքում օրինական վճարամիջոցների միակ թողարկողը։ Այն վերահսկում է տնտեսության մեջ փողի ծավալը՝ դրամավարկային կայունության և գների կայունության ապահովման համար։ Նիգերիայի կենտրոնական բանկի արտարժույթի և մասնաճյուղերի գործառույթների վարչությունը ղեկավարում է արտարժույթի կառավարումը թղթադրամների և մետաղադրամների ապահովման, բաշխման/մատակարարման, մշակման, վերամշակման և դասավորման/վերացման միջոցով։
2002 թվականի փետրվարին նախագահ Օլուսեգուն Օբասանջոյի կողմից դրամահատարանի սեփականաշնորհումը խնդրահարույց էր, և բողոքի արդյունքում հրաժարական տվեց գործադիր տնօրեն Սամբո Դասուկին    ։
2006 թվականին Նիգերիայի կենտրոնական բանկի ղեկավար Չար Չուկվումա Սոլուդոը «ցավում է, որ Նիգերիան աշխարհի միակ երկիրն էր, որն ունեցել է դրամահատարան, բայց ներկրում էր արժեթղթեր» և հայտարարեց, որ սեփականաշնորհումը ճիշտ ուղու վրա է ։
2010 թվականին գլխավոր գործադիր տնօրեն Էմանուել Էհիդիամհեն Օկոյոմոնն բնութագրել է որպես «բարեկիրթ ծափահարության հաճույք, որը բնութագրվում է դրամահատարանի շուրջ պտույտով» ։
2015 թվականի փետրվարի դրությամբ, «Նիգերական նաիրա թղթադրամներ և մետաղադրամներ տպագրվում/հատվում են Նիգերիայի արժեթղթերի տպագրության և դրամահատության ընկերության և այլ անդրծովյան տպագրական/դրամահատական ընկերությունների կողմից և թողարկվում են Նիգերիայի կենտրոնական բանկի կողմից» ։
Պաու Տոռես
Վիլյառեալ
Տոռեսը Վիլյառեալի ակադեմիայի սան է ։ Առաջին հանդիպումը Վիլյառեալ B-ի կազմում անցկացրեց 2016 թվականի օգոստոսի 21-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Կոռնելյայի դեմ խաղում ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց դեկտեմբերի 20-ին՝ փոխարինելով Վիկտոր Ռուիսին Իսպանիայի գավաթի Տոլեդոյի դեմ խաղում ։ Լա Լիգայում առաջին հանդիպումը Տոռեսը անցկացրեց 2017 թվականի նոյեմբերի 26-ին՝ փոխարինելով Մանու Տրիգերոսին Սևիլյայի դեմ խաղում ։ Իր դեբյուտը եվրոպական առաջնություններում նշեց դեկտեմբերի 7-ին՝ մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Եվրոպայի Լիգայի խմբային փուլի Մակկաբի Թել Ավիվի դեմ խաղում ։ 2017-18 մրցաշրջանում Տոռեսը անցկացրեց 6 հանդիպում ։
2018 թվականի օգոստոսի 6-ին Տոռեսը 1 տարվա վարձավճարով միացավ Մալագային  ։ Իր դեբյուտը նշեց օգոստոսի 18-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Լուգոյի դեմ խաղում  ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց նոյեմբերի 3-ին՝ Օսասունայի դեմ խաղում  ։ Մալագայի կազմում Տոռեսը անցկացրեց 40 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլի հեղինակ ։
2019-20 մրցաշրջանում Տոռեսը վերադարձավ Վիլյառեալ ՝ դառնալով թիմի հիմնական կազմի խաղացող ։ 2019 թվականի հոկտեմբերի 2-ին նա երկարաձգեց իր պայմանագիրը ակումբի հետ մինչև 2024 թվականը   ։ Իր առաջին գոլը Լա Լիգայում խփեց հոկտեմբերի 5-ին՝ Օսասունայի դեմ խաղում  ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ
Միջազգային վիճակագրություն
2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վիլյառեալի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մալագայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կալենիկի (գյուղ, Կրասնոլիմանի շրջան)
Կալենիկի (Каленики), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոլիմանի շրջանում։
Սեն Մարտեն Վալմերու
Սեն Մարտեն Վալմերու (Saint-Martin-Valmeroux), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Կալենիկի (գյուղ, Կրասնոլիմանի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կալենիկի գյուղում բնակվում էր 65 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոլիմանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սեն Մարտեն Վալմերու
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 467 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 350-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 117։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,9 %։ 350 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 327 անձ (170 տղամարդ և 157 կին)։ Գործազուրկ են եղել 23 անձ (7 տղամարդ և 16 կին)։ 117 անաշխատունակներից 26-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 50-ը` թոշակառուներ, իսկ 41-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Լոս Նավալմորալես
Լոս Նավալմորալես  (Los Navalmorales), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Կաստիլիա Լա Մանչա ինքնավար համայնքի կազմում՝ Տոլեդո գավառում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա Հառա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 105 կմ2, բնակչությունը` 2728 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 70 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
1952
Մահեր
Կատեգորիա:1952 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Սափոր ծիսական՝ գունազարդ
Սափոր ծիսական՝ գունազարդ, կավե սափոր, հնագիտական օբյեկտ, որը պահվում է Երևանում գտնվող Հայաստանի պատմության թանգարանում և գրանցված է 2867-31 համարի տակ։
Նկարագրություն
Կենդանիների երթը գլխավորում է կեռ և երկարաեղջյուր ցուլը, որի ետևից շարք կազմած ընթանում են արու և էգ քարայծների զույգը, ապա մի եղջերու՝ գլուխը պսակված, բազմաճյուղ շքեզ եղջյուրներով և երկու շուն։ Հնարավոր է, որ դրանք ոչ թե շներ են, այլև գայլեր։ Վերջին կենդանու գավակից վեր պատկերված է արև խորհրդանշող սկավառակաձև նշան։ Թռչունները շարված են երկու խմբով։ Յուրաքանչյուր մում դեմ հանդիման կանգնած են չորսական թռչուններ։ Շարքը՝ աջից և ձախից, ներփակում են լայն բացած թևերով երկու թռչյուն։ Թռչյունների թռիչքի պատկերումն աջից ձախ, կամ հակառակը, հնում առնչվում էր որոշակի դիցաբանական պատկերացումների հետ և բարի կամ չար գուշակների հիմք էր հանդիսանում։
Անկասկած՝ անոթի նկարազարդման սյուժեն հնագույն մի առասպելի կամ նրա տարբերակների առանձին հատվածները կազմող տեսարանների պատկերումն է։ Սյուժեի բարդությունը ինչպես նաև պատկերների և խորհրդանշանների ներկայացման եղանակը ենթադրել է տալիս նրանց ավելի վաղ ժամանակաշրջանի մշակութային նախատիպերից սերված լինելը ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հնագիտություն Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ Կատեգորիա:Հայաստանի պատմության թանգարանի նմուշներ
(459) Սիգնե
(459) Սիգնե (Signe), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1900 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,621023 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0733 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1687 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1549,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,232273 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,3° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:1900 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կալե (արբանյակ)
Կալե (Καλή), Յուպիտերի անկանոն բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում։ Հայտնաբերվել է աստղագետներ Սքոթ Շեփարդի և Դևիդ Ջուիտի կողմից, հայտնաբերման մասին հայտնվել է 2001 թվականին, սկզբում արբանյակը ստացել է S/2001 J 8 ժամանակավոր անվանումը ։
Կալեն ունի մոտ 2 կմ տրամագիծ, և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 23 217 000 միլիոն կմ հեռավորության վրա, 729,5 օրվա ընթացքում ։ Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 165° խավարածրի հարթության նկատմամբ (166° Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ), իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,260 է ։
Կալեն պատկանում է Կարմեի խմբին, որի արբանյակները ունեն հակադարձ շարժում, հեռավորությունը մոլորակից ընկնում է 23 - 24 գիգամետր միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը մոտ 165° է։
Արբանյակի անունը տրվել է 2003 թվականի օգոստոսին, այն անվանվել է Հունական դիցաբանության քարիտ Կալեի անունով, ով համարվում էր Զևսի դուստրը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Յուպիտերի արբանյակներ Կատեգորիա:Անկանոն արբանյակներ
Կարմեի խումբ
Կարմեի խումբ, Յուպիտերի հակադարձ շարժումով անկանոն արբանյակների խումբ, որոնք ունեն նմանատիպ ուղեծրեր, և հավանաբար նույնպիսի ծագում։ Խմբի անվանումը վերցված է խմբի մեծագույն մարմնի անունից։
Այս արբանյակների մեծ կիսաառանցքը (Յուպիտերից հեռավորությունը) տատանվում է 22,9-ից մինչև 24,1 Գիգամետր, ուղեծրի թեքումը - 164,9°-ից մինչև 165,5°, էքսցենտրիսիտետը - 0,23 - 0,27 (մեկ բացառությամբ)։
Կատեգորիա:Անկանոն արբանյակներ Կատեգորիա:Յուպիտերի արբանյակներ
Էրիկ Ալֆսեն
Էրիկ Ալֆսեն (Erik Alfsen, ), նորվեգացի մաթեմատիկոս։ 1971 թվականին հրատարակված «Compact Convex Sets and Boundary Integrals» գրքի հեղինակ։ Շուրջ երկու տարի եղել է Նորվեգիայի գիտության հետազոտական խորհրդի (NAVF) անդամ, ինչպես նաև ներգրավված է Nei til Atomvåpen և Գիտնականների Պագուշովյան շարժման մեջ։ Հանդիսանում է Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, Նորվեգիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի և Դանիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամ։
Կենսագրություն
Էրիկ Ալֆսենը ծնվել է Օսլոյում, դպրոցի տնօրեն Կնուտ Ալֆսենի (1897–1978 թթ.) և Հարիթ Հելանդեր Նիլսենի (1901–1991 թթ.) ընտանիքում։ Մագնուս Ալֆսենի թոռն է, նորվեգացի ակադեմիկոս Լարս Վալոյի զարմիկը։ Հայրը և պապը եղել են մաթեմատիկայի դասագրքերի հեղինակներ։ 1955 թվականին ամուսնացել է քաղաքացիական ծառայող և քաղաքական գործիչ Կարլ Պլատոյի դստեր Էլեն Պլատոյի հետ ։
1949 թվականին Էրիկը ընդունվել է Օսլոյի համալսարան, 1954-1955 թվականներին սովորել է Անրի Պուանկարեի անվան ինստիտուտում, 1955 թվականին վերադարձել և գիտությունների թեկնածուի կոչում է ստացել Օսլոյի համալսարանից։ Շուրջ երկու տարի եղել է Նորվեգիայի գիտության հետազոտական խորհրդի գիտաշխատող, այնուհետև նշանակվել է Օսլոյի համալսարանի դասախոս։ 1961-1962 թվականներին Սիեթլում եղել է այցելու դոցենտ, 1963 թվականից՝ Օսլոյի համալսարանի դոցենտ, 1975-2000 թվականներին՝ պրոֆեսոր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Նորվեգացի ճարտարապետներ
Թրևիս Կալանիկ
Թրևիս Կորդել Կալանիկ (Travis Cordell Kalanick, ), ամերիկացի ձեռնարկատեր, «RedSwoosh» պիրինգային ֆայլերի փոխանակման ընկերության և «Uber» ցանցային տրանսպորտային ընկերության համահիմնադիր։
2014 թվականին ներառվել է «Ֆորբսի» 400 ամենահարուստ ամերիկացիների ցուցակում՝ զբաղեցնելով 290-րդ հորիզոնականը՝ 6 միլիարդ դոլար կապիտալով ։
Պատանեկություն և կրթություն
Կալանիկը ծնվել է 1976 թվականի օգոստոսի 6-ին Լոս Անջելեսում։ Մայրը՝ Բոնին, ազգությամբ հրեա է (օրիորդական ազգանունը՝ Գորվից), աշխատել է «Los Angeles Daily News» գովազդային բաժնում, իսկ հայրը՝ Դոնալդ Կալանիկը, Լոս Անջելեսում եղել է ինժեներ-շինարար , ծագումով կաթոլիկ ընտանիքից՝ չեխական և ավստրիական արմատներով   ։ Թրեվիսն ունի երկու խորթ քույր և եղբայր՝ Կորին։ Ապրել է Կալիֆորնիա նահանգի Նորթրիջում, որտեղ ավարտել է Գրանադ Հիլսի դպրոցն ու ընդունվել Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարանին կից քոլեջ՝ համակարգչային տեխնիկայի բաժին  ։ Համալսարանում ուսանելու ժամանակ միացել է «Theta Xi» ուսանողական եղբայրությանը ։
Գործունեություն
1998 թվականին Թրեվիս Կալանիկը և նրա երկու համակուրսեցիները՝ Մայքլ Թոդը և Վինս Բյուսամը, համալսարանը լքել են, որպեսզի միանան Դեն Ռոդրիգեսի՝ «Scour» ֆայլերի փոխանակման նախագծի մշակմանը ։ 2000 թվականին ամերիկյան կինոընկերությունների ասոցիացիան, Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիան (RIAA) և երաժշտական հրատարակիչների ազգային ասոցիացիան (NMPA) հայց են ներկայացրել «Scour»-ի դեմ՝ մեղադրելով նախագծի սեփականատերերին հեղինակային իրավունքի խախտման մեջ ։ Նույն թվականի սեպտեմբերին «Scour»-ի սեփականատերերը հայտարարել էին սնանկության մասին ։
«Red Swoosh»
2001 թվականին նախկին «Scour» թիմի հետ միասին Կալանիկը ստեղծել է նոր ընկերություն, որը կոչվում է «Red Swoosh» (Կարմիր տիզ)։ Այն կրկին պիրինգային ֆայլերի փոխանակման ցանց էր։ «Red Swoosh»-ում օգտագործվում էին առաջադեմ տեխնոլոգիաներ, որոնց օգնությամբ հաջողվել է բարձրացնել ցանցի թողունակությունը։ Այն թույլ էր տալիս օգտատերերին փոխել և առևտուր անել մեծ մեդիա-ֆայլերով, ներառյալ երաժշտական ֆայլերը և տեսանյութերը։ 2007 թվականին «Akamai Technologies» ընկերությունը 19 միլիոն դոլարով ձեռք է բերել «Red Swoosh» ընկերությունը   ։
«Uber»
2017 թվականի հունիսի 21-ին Կալանիկը լքել է «Uber»-ի ղեկավարի պաշտոնը, սակայն պահպանել է իր տեղը տնօրենների խորհրդում ։
Այլ
Թրեվիս Կալանիկը հաճախ հանդես է գալիս կոնֆերանսների և բիզնես գործունեության, այդ թվում «TechCrunch Disrupt»-ի, «Tech Cocktail»-ը , «DLD»-ի և «LeWeb»-ի   շրջանակներում։
2016 թվականի դեկտեմբերին ընդգրկվել է ռազմավարության և քաղաքականության գծով նախագահական ֆորումի՝ 16 ամենահաջողակ և հարգված ամերիկացի գործարարների խմբի կազմում, որոնց խնդիրն էր ԱՄՆ 45-րդ նախագահ Դոնալդ Թրամփին խորհրդատվություն տրամադրել տնտեսական աճի, նոր աշխատատեղերի ստեղծման և աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման հետ կապված հարցերի շուրջ ։ Սակայն 2017 թվականի փետրվարի սկզբին՝ ընկերության ակտիվիստների և աշխատակիցների կողմից ճնշման ֆոնին, որոնք դեմ են հանդես եկել պետության նոր ղեկավարի վարչակազմի ներգաղթային քաղաքականությանը, հայտարարել է խորհուրդը լքելու որոշման մասին ։ Նրա ուղեկիցն աշխատել է ծայրահեղ «հակաֆաշիստական» «Huffington Post»-ում, որը ԱՄՆ-ի նախագահական ընտրությունների ժամանակ խիստ թշնամաբար էր վերաբերվում Դոնալդ Թրամփին և մասնակցել է նրա անձի վարկաբեկման արշավին, մասնավորապես նրան անվանելով՝ քսենոֆոբ, ռասիստ, կնատյաց, հոմոֆոբ ։
Անձնական կյանք
2015 թվականի տվյալներով՝ Կալանիկը հանդիպում է Գաբի Հոլցվարտի հետ, որի հետ ծանոթացել է Շերվին Պիշևարի կազմակերպած երեկույթի ժամանակ ։ Հոլցվարտը ջութակահար է և ստեղծագործում է «Huffington Post»-ի համար ։ Պիշևարը հանդիպել է նրան, երբ նա ջութակ էր նվագում «Trader Joe»-ի առևտրի կենտրոնի մոտ ։
Need You Now
Սինգլներ
Առաջին սինգլը դարձել է «Need You Now» համանուն ստեղծագործությունը, որը առաջնաելույթ է ունեցել Billboard Hot Country Songs հիթ-շքերթի 50-րդ հորիզոնականում և այն գլխավորել 2009 թվականի հոկտեմբերի 26-ին ։ Country Music Association Awards մրցանակաբաշխության արարողության ժամանակ խմբի ունեցած ելույթից հետո ալբոմը բարձրացել Է Billboard Hot 100 հիթ-շքերթի 5-րդ հորիզոնական և ավելի ուշ հասել 2-րդ հորիզոնական ։
Երկրորդ սինգլը՝ «American Honey», 2010 թվականի հունվարի 2-ին առաջնաելույթ է ունեցել Hot Country Songs հիթ-շքերթի 47-րդ հորիզոնականում ։ Մեծ Բրիտանիայում և Եվրոպայում երկրորդ սինգլը դարձել է «I Run to You» երգը ։
Երրորդ սինգլը դարձել է «Our Kind of Love», իսկ չորրորդը՝ «Hello World» երգը։
Բոնուսներ
ladyantebellum.com կայքը յուրաքանչյուր ամիս ավելացնում է մեկ նոր երգ ներբեռնելու հնարավորություն այն մարդկանց համար, որոնք գնել են ալբոմի լիցենզավորված պատճենը (CD-ով կամ թվային ֆորմատով, յուրաքանչյուր տարբերակ պարունակում է հատուկ կոդ) ։
Դիրքեր հիթ-շքերթներում
Need You Now ալբոմը Billboard 200-ում միանգամից առաջնաելույթ է ունեցել 1-ին հորիզոնականում․ առաջին շաբաթվա ընթացքում վաճառվել է մոտ 481000 օրինակ ։ 2011 թվականի հունվարի սկզբի դրությամբ ԱՄՆ-ում վաճառվել է ալբոմի 3.070.310 օրինակ ։
Բորիս Կարապետյան
Կենսագրություն
1948 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1948-1961, 1974-1980 թվականների զինանյութեր և կառուցվածքների գիտական հետազոտական ինստիտուտի բաժնի վարիչ, փոխտնօրեն, 1961-1971 թվականներ՝ ՀՀ ԳԱԱ ԷԻՍԻ-ի բաժնի վարիչ, 1971-1974 թթ. Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի պրոֆեսոր, 1974-1980 թթ. Հայաստանի Շինանյութերի և կառուցվածքների ինստիտուտի փոխտնօրեն, 1981-1994 թթ.` Երևանի Ճարտարապետության և շինարարության պետական համալսարանի «Երկաթբետոնե, քարե կոնստրւկցիաների և կառուցվածքների սեյսմակայունության» ամբիոնի վարիչ, 1995 թվականից` նույն համալսարանի «Շինարարական կոնստրուկցիաներ» ամբիոնի պրոֆեսոր։
Ուսումնասիրությունները վերաբերում են ինժեներական սեյսմոլոգիայի և սեյսմակայուն շինարարության հարցերին։ «Արարատ» միջազգային ակադեմիայի (Փարիզ) թղթակից անդամ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ սեյսմոլոգներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Մուրադ Մուրադյան (քաղաքապետ)
Մուրադ Հովհաննեսի Մուրադյան (հոկտեմբերի 26, 1930, Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 9, 2015, Երևան, Հայաստան), ՀԽՍՀ և Հայաստանի պետական գործիչ, Երևանի քաղաքապետ (1975-1985 թթ.), ՀՀ Նախագահին առընթեր ներման հարցերի հանձնաժողովի նախագահ։
Կրթություն
1948 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ 1948-1953 թվականներին սովորել և ավարտել է Լենինականի Միքայել Նալբանդյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը։ 1962 թվականին հեռակա ուղուցմամբ ավարտել է Մոսկվայի մեքենաշինական ինստիտուտը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ կոմունիստներ Կատեգորիա:Գյումրու պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 8-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 9-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Մեծ Լեզ
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դոնի Ռոստով ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Սպասիր ինձ, Աննա
«Սպասիր ինձ, Աննա» («Жди меня, Анна»), խորհրդային գեղարվեստական սև-սպիտակ ֆիլմ, որը բեմադրել է ռեժիսոր Վալենտին Վինոգրադովը «Բելառուսֆիլմ» կինոստուդիայում 1969 թվականին։ Յուրի Նագիբինի «Պատերազմից հեռու» («Далеко от войны») վիպակի էկրանավորումն է։
Սյուժե
Կինովիպակի գործողությունները ծավալվում են Վոլգայի ափին տեղակայված նավահանգստային քաղաքներից մեկում Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ։ Քաղաք է ժամանում մայրաքաղաքային թերթի հատուկ թղթակիցը՝ նպատակ ունենալով ակնարկ գրել հայտնի կռունկավարուհու մասին։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ կորցնելով ծնողներին՝ Անյան, իր բազմաթիվ հասակակիցների նման, մեծացել է մանկատանը։ Չնայած իր անձնական ծանր ճակատագրին՝ Աննան հավատում է երջանիկ կյանքին։
Նկարահանող խումբ
1990 թվականին ֆիլմը նորից թողարկվել է Վալենտին Վինոգրադովի խմբագրությամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1969 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Բելառուսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
(8903) 1995 UB7
(8903) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Յոշիսադա Սիմիձուի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Նաչի-Կացուուրայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,605871 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1983 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0135 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1536,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,234301 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,21° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոշիսադա Սիմիձուի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Տակեշի Ուրատայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մայրություն (արձանաշար, Երևան)
«Մայրություն» արձանաշար, գտնվում է Երևանում, Արամի փողոցում, Պարթև Մարգարյանի անվան ծննդատան մոտ։ Արձանաշարը տեղադրվել է 1982 թվականին։
Տվյալներ
Արձանաշարը բրոնզից է, միջին բարձրությունը 2 մետր է։
Պատմություն
Չորս քանդակից բաղկացած արձանաշարը տեղադրվել է 1982 թվականին Պարթև Մարգարյանի անվան ծննդատան մոտ ։
Ենս Սթոլթենբերգ
Քաղաքական կարիերա
Իր կարիերան սկսել է որպես լրագրող ժամանակի ազդեցիկ թերթում` «Arbeiderbladet», որը հանդիսանում էր նորվեգական ձախերի պաշտոնական խոսափողը։ 1985-1989 թվականներին գլխավորել է Նորվեգիայի բանվորական կուսակցության երիտասարդական թևը։ 1993-1196 թվականներին Գրու Հարլեմ Բրունթլանի ղեկավարության կազմում զբաղեցրել է Էներգետիակայի և առևտրի նախարարի պաշտոնը։
2000 թվականի մարտին ղեկավարել է երկրի կառավարությունը։ 2001 թվականի սեպտեմբերի 10-ին հերթական պառլամենտական ընտրություններում Նորվեգական բանվորական կուսակցությունը իր ամբողջ պատմության մեջ ստացել է ամենավատ արդյունքը` հավաքելով ընտրողների ձայների միայն 24 տոկոսը։
Ներքին կուսակցական ճգնաժամի պայմաններում փոխարինել է Տուրբյորն Յագլանդին կուսակցության ներկայացուցչի պաշտոնում և 2002 թվականին ղեկավարել Նորվեգիայի բանվորական կուսակցությունը։ Կարողացել է պառլամենտական ընտրություններում կուսակցության համար հաղթանակ ապահովել։ 2005 թվականի սեպտեմբերի 12-ի պառլամենտական ընտրությունների արդյունքներով կուսակցությունը կարողացավ կոալիցիա ձևավորել կենտրոնամետների և Սոցիալիստական ձախ կուսակցության հետ։ 2005 թվականի հոկտեմբերի 17-ին կառավարությունը Ենս Սթոլթենբերգի ղեկավարությամբ անցավ աշխատանքի։
2009 թվականի սեպտեմբերի 13-ի պառլամենտական ընտրությունների արդյունքով Նորվեգիայի բանվորական կուսակցությունը իր հետ կոալիցիա կազմած համախոհների հետ կարողացավ պառլամենտում նշանակալի տեղ ապահովել, որը Ենս Սթոլթենբերգին հնարավորություն տվեց կրկին լինել վարչապետ ։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Ենս Սթոլթենբերգը ներկայացրեց երկրի նախարարների նոր կազմը։ Նոր կառավարության գլխավոր տարբերությունը նախկինից գենդերային հավասարության ապահովումն էր. նախարարների կազմում էին 10 տղամարդ և 10 կին ։
ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար
2014 թվականի մարտի 28-ին ՆԱՏՕ-ի խորհուրդը Սթոլթենբերգին նշանակեց ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար, որտեղ նա փոխարինեց Անդերս Ռասմուսենին (պաշտոնը ստանձնելու էր 2014 թվականի հոկտեմբերի 1-ից) ։ Սթոլթենբերգը առաջին նորվեգացին էր այդ պաշտոնում։ Նրա առաջխաղացման նախաձեռնությունը Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելինն էր։ Թեկնածու դնելուց առաջ Մերկելը ստացել էր ԱՄՆ-ի և Անգլիայի հովանավորությունը, այնուհետև նաև ալյանսի այլ անդամների ։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 1-ին նա սկսեց աշխատանքը ։
Ռուսաստանի հանդեպ դիրքորոշում
Մեկնաբանների կարծիքով, Սթոլթենբերգի այդ պաշտոնում աշխատանքի կարևոր ուղղությունը ՆԱՏՕ-ի քաղաքական հարաբերություններն էին Ռուսաստանի հետ նախագահ Պուտինի օրոք ։
Սթոլթենբերգը խիստ քննադատում էր Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականությունը դեռևս մինչև պաշտոնի ստանձնումը։ Այսպես, 2014 թվականի մարտի 25-ին Նորվեգիայի բանվորական կուսակցության համագումարում իր խոսքում նա հայտարարեց, որ Ռուսաստանը խանգարում է Եվրոպայի անվտանգությանն ու կայունությանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի վարչապետներ Կատեգորիա:ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարներ Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Նորվեգացի տնտեսագետներ
Սպիրտի թանգարան
Սպիրտի թանգարան (Spritmuseum), Ստոկհոլմի Յուրգորդեն կղզում գտնվող թանգարան, որն ունի ժամանակավոր և մշտական ցուցադրություններ՝ նվիրված Շվեդիայում խմելու մշակույթին։ Թանգարանը գործում է նաև որպես պատկերասրահ, քանի որ այն ներառում և ցուցադրում է Absolut Art հավաքածուն։ Թանգարանում տեղակայված են երեք ցուցահանդեսային տարածքներ, այդ թվում՝ «Ազգային ոգելից խմիչքներ» մշտական, ինտերակտիվ ցուցահանդեսը (Spritlandet Sverige):
Սպիրտի թանգարանը բացվել է 1967 թվականին Ստոկհոլմի Վասաստան քաղաքային շրջանում գտնվող Գրյոնստեդեցկայի պալատում՝ որպես Գինու և սպիրտի պատմական թանգարան՝ պետական սեփականություն հանդիսացող AB Vin & Sprit ընկերության հիմնադրման 50-ամյակի կապակցությամբ։
2014 թվականին Պետեր Նիսոնը, ով աշխատեցնում էր La Gazzetta բիստրոն (Նյու Յորք Թայմսի կողմից նկարագրվել է որպես «Փարիզի ամենահայտնի ստեղծագործական նեո-բիստրոներից մեկը»), թանգարանում բացել է ռեստորան ։
Absolut արվեստի հավաքածու
Absolut Art հավաքածուն բաղկացած է 1985–2004 թվականներին ստեղծված գործերով։ Այն ներառում է մոտ 900 արվեստի գործ՝ նկարներ, գրաֆիկական արվեստ, լուսանկարչություն, կահույք, նորաձևություն և ձեռքի աշխատանքներ, որոնք ստեղծել են 600 նկարիչներ և դիզայներներ, որոնք ինչ-որ կերպ պատկերել են Absolut Vodka շիշը։
Առաջին գնված գործը Էնդի Ուորհոլի Absolut Warhol գործն էր, 1986 թվականին։ Աշխատանքներ են գնվել նաև Քիթ Հարինգից, Քենի Շարֆից, Սթիվեն Սալցմանից, Դամիեն Հիրսթից, Թոմ Ֆորդից, Լուիզա Բուրժուայից, Օլա Բիլգրենից, Դեն Ուոլգերից և Լին Ֆերնստրյոմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի թանգարաններ Կատեգորիա:1967 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ Շվեդիայում Կատեգորիա:Խմելու մշակույթ
Ազատ Հովհաննիսյան
Ազատ Միրաքի Հովհաննիսյան, հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Կենսագրություն
Ազատ Հովհաննիսյանը ծնվել է 1917 թվականին, Նոր Բայազետում։ Ծնողները գաղթել են Վանից։ 1936 թվականին Երևանում ավարտել է միջնակարգ դպրոցը և նշանակվել Շահումյանի շրջանի Անաստասավան գյուղի 7-ամյա դպրոցի տնօրեն ։
1941 թվականի սկզբին զորակոչվել է կարմիր բանակ։ 1942 թվականին մասնակցել է Կերչ թերակղզու պաշտպանության ծանր կռիվներին։ Նահանջի ժամանակ գերի է ընկել, կարողացել է փախչել ճամբարից, բայց ֆաշիստները ձերբակալել են նրան, խոշտանգումների ենթարկել։ 1943 թվականի մայիսին Հովհաննիսյանին հաջողվել է փախչել գերությունից և աշխատել Ղրիմի բնակչության շրջանում։ 1944 թվականին խորհրդային բանակն ազատագրել է Ղրիմը։ Հովհաննիսյանը շարունակել է իր մարտական ծառայությունը 2-րդ գվարդիական բանակում, թշնամու դեմ մարտնչել է Բելոռուսիայում, Արևելյան Պրուսիայում։ Հրանոթով ֆաշիստական «Ֆերդինանդը» ոչնչացնելու և տանկերի գրոհը կասեցնելու համար Հովհաննիսյանը պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։ «Լեզու» բերելու համար պարգևատրվել է «Խիզախության համար» մեդալով։ 1945 թվականի մայիսին մասնակցել է Վրոցլավի ազատագրման թեժ կռիվներին, պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատերինովկա (գյուղ, Կրասնոլիմանի շրջան)
Կատերինովկա (Катеринівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոլիմանի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կատերինովկա գյուղում բնակվում էր 77 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոլիմանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Տարածքային վեճ
Տարածքային վեճ, տարածքային հավակնություն որոշակի տարածքի իրավաբանական պատկանելության վերաբերյալ, երկու կամ մի քանի պետությունների միջև միջազգային վեճ ։
Վեճի (պահանջի) կողմերից յուրաքանչյուրը պնդում է, որ տվյալ տարածքն իր սեփականությունն է, քանի որ այն իրականացրել կամ իրականացնում է իր իշխանությունը տվյալ տարածքում։ Տարածքային վեճը համարվում է այդպիսին, երբ վիճող կողմերից բոլորը ճանաչել են դրա գոյությունը ։ Ընդհանուր առմամբ, սակայն, ՄԱԿ-ի Միջազգային դատարանի կարծիքով, որն արտահայտված է կոնկրետ գործով որոշման մեջ, բավարար չէ մի կողմին վիճելի գործում հայտարարել, որ մյուս կողմի հետ վեճը գոյություն ունի։ Պարզ հայտարարությունը բավարար չէ վեճի առկայությունը ապացուցելու համար, ինչպես նաև պարզ ժխտողականությունը բավարար չէ ապացուցելու համար, որ նման վեճ գոյություն չունի ։ Պետության կողմից որոշակի տարածքի վերաբերյալ տարածքային վեճի գոյության ճանաչումը միաժամանակ խոստովանություն է այն բանի, որ տվյալ տարածքի իրավաբանական պատկանելությունը հաստատ կամ վերջնականապես հաստատված չէ ։
Տարածքային վեճի առաջացում
Տարածքային վեճը, տարածքային հավակնությունը որոշակի տարածքի իրավաբանական պատկանելության վերաբերյալ երկու կամ մի քանի պետությունների միջև միջազգային վեճն է։
Տարածքային վեճի առաջացման հիմք են հանդիսանում տարածքային տարաձայնությունները։ Այդպիսիք են ընկալվում իրավական ռեժիմի հաստատման և տարածքի պատկանելության շուրջ տարաձայնությունները։ Իրավական ռեժիմի սահմանումը նշանակում է տարածքը դասել հետևյալ կատեգորիաներից մեկին՝ միջազգային տարածքներ, պետական տարածքներ, խառը ռեժիմով տարածքներ։ Տարածքի պատկանելությունը որոշում է այն սուբյեկտներին (կամ մեկ սուբյեկտին), որոնք ունեն տարածքային գերակայություն պետական տարածքի նկատմամբ կամ ունեն իրավունքներ այլ կատեգորիաներին պատկանող տարածքների նկատմամբ։ Ընդ որում, հարկ է նկատի ունենալ, որ կողմերի տարածքային տարաձայնությունների առկայությունն ինքնին տարածքային վեճի գոյության վկայություն չէ ։
Կողմեր, վեճի առարկա և օբյեկտ
Տարածքային վեճը, տարածքային հավակնությունը որոշակի տարածքի իրավաբանական պատկանելության վերաբերյալ երկու կամ մի քանի պետությունների միջև միջազգային վեճն է ։
Տարածքային վեճի կողմ են հանդիսանում այն սուբյեկտները, որոնք հայտարարում են իրենց իրավունքները որոշակի տարածքի նկատմամբ։ Համարվում է ընդունված, որ վեճի կողմերը կարող են լինել միայն պետությունները։ Այսպես, օրինակ, ժողովրդի (ազգի) ինքնորոշման պայքարը չի դիտարկվում որպես տարածքային վեճ։ Նման մոտեցման հիմք է համարվում այն փաստը, որ անկախության համար պայքարող ժողովուրդը (ազգը) մինչև սեփական պետության անկախացումն ու կազմավորումը գտնվում է այն տարածքում, որի վրա տարածվում է այլ պետության տարածքային գերակայությունը։ Միջազգային կազմակերպությունները նույնպես բացառվում են վեճի հնարավոր մասնակիցներից այն պատճառով, որ նրանք չունեն իրենց տարածքը ։
Բացի վեճի կողմերից, դրա լուծմանը կարող են մասնակցել այլ պետություններ, ինչպես նաև կազմակերպություններ։ Այլ պետությունների մասնակցությունը սովորաբար կամ կապված է նրանց կողմից միջնորդական գործառույթների կատարման հետ, կամ պայմանավորված է նրանով, որ վեճի լուծման արդյունքում կարող են շոշափվել նրանց շահերը։ Վեճի լուծման մասնակիցներին են պատկանում միջազգային դատական հիմնարկները և արբիտրաժները, ինչպես նաև միջնորդ կազմակերպությունները։ Վեճի մյուս մասնակիցները կարող են ունենալ քաղաքական կամ տնտեսական շահագրգռվածություն, սակայն, ի տարբերություն վեճի կողմերի, նման շահագրգռվածությունը զուրկ է իրավաբանական հիմքից ։
Որպես տարածքային վեճի օբյեկտ միշտ հանդես է գալիս տարածքը։ Այն կարող է վեճի առարկա դառնալ ինչպես դրա պատկանելության հարցի ներկայացման, այնպես էլ դրա միջազգային իրավունքի նորմերին համապատասխանելու հարցի առաջացման արդյունքում։ Իր հերթին վեճի առարկա է հանդիսանում պետության տարածքը։ Հենց այդ իրավունքի ապացույցն է, որ ապացուցման առարկա է հանդիսանում տարածքային վեճերի ժամանակ։ Նշված օբյեկտը և վեճի առարկան տարածքային վեճերն առանձնացնում են տարածքների հետ կապված հարցերի լուծմանն առնչվող այլ վեճերից ։
Միջազգային վեճերի խաղաղ լուծման սկզբունք
Ժամանակակից միջազգային իրավունքում, որպես տարածքային վեճերի լուծման հիմնարար սկզբունք, դիտարկվում է միջազգային վեճերի խաղաղ լուծման սկզբունքը, որն ամրագրված է ՄԱԿ-ի կանոնադրությունում։ ՄԱԿ-ի կանոնադրության 2-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն՝ Միավորված ազգերի կազմակերպության «բոլոր անդամներն իրենց միջազգային վեճերը լուծում են խաղաղ միջոցներով այնպես, որ սպառնալիքի չենթարկվեն միջազգային խաղաղությունն ու անվտանգությունն ու արդարությունը» ։ Այս սկզբունքը մշակվել և մանրամասնվել է 1970 թվականին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի կողմից ընդունված միջազգային իրավունքի սկզբունքների մասին հռչակագրում և 1975 թվականին Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության խորհրդակցության եզրափակիչ ակտում։ Սկզբունքի զարգացման գործում կարևոր դեր են խաղացել նաև միջազգային վեճերի խաղաղ կարգավորման Մանիլայի հռչակագիրը և վեճերի ու իրավիճակների կանխման ու վերացման մասին հռչակագիրը, որոնք կարող են սպառնալ միջազգային խաղաղությանը և անվտանգությանը, և այդ ոլորտում Միավորված ազգերի կազմակերպության դերին, որոնք ընդունվել են ՄԱԿ-ի կողմից համապատասխանաբար 1982 և 1989 թվականներին ։
Միջազգային վեճերի խաղաղ կարգավորման սկզբունքին համապատասխան, դրա ժամանակակից ըմբռնման մեջ վեճի մասնակից պետությունները պետք է լուծեն իրենց վեճերը ։
Միջազգային վեճերի խաղաղ կարգավորման սկզբունքը, ինչպես և միջազգային իրավունքի մյուս հիմնարար սկզբունքները, վերաբերում է հրամայական նորմերի կատեգորիային։ Պետությունների փոխհարաբերություններում իմպերատիվ նորմերից որևէ շեղում չի թույլատրվում ։
Գոյություն ունեն կարգավորման մեխանիզմով տարբերվող միջազգային վեճերի լուծման երկու հիմնական ձևեր՝ պայմանագրային և դատական ։
Տարածքային վեճերի լուծման պայմանագրային ձև
Տարածքային տարաձայնությունների տեղափոխումը տարածքային վեճերի կատեգորիա ուղեկցվում է կողմերի կողմից միմյանց դիրքորոշումների և պահանջների հայտարարությամբ։ Կողմերի դիրքորոշումների հստակ և ամբողջական սահմանումը սովորաբար օգնում է վեճի հաջող լուծմանը։ Այսպես, 1996 թվականին Պերուի և Էկվադորի միջև տարաձայնությունների փոխադարձ ցանկի կազմումը և համաձայնեցումը զգալիորեն նպաստել է նրան, որ նրանց միջև ավելի քան կեսդարյա պատմություն ունեցող տարածքային վեճը 1998 թվականին լուծվել է կողմերի համաձայնությամբ ։
Պայմանագրային ձևն օգտագործելիս բացակայում է այն սուբյեկտը, որն անմիջականորեն վերահսկում է բանակցությունների և համաձայնության հասնելու գործընթացները։ Դրա հետ մեկտեղ նման գործընթացներին կարող են մասնակցել երրորդ անձինք, որոնք չեն առաջադրում սեփական տարածքային պահանջներ և վեճի կողմ չեն հանդիսանում։ Այդպիսիք, մասնավորապես, կարող են միջնորդներն ու բարի ծառայություններ մատուցող սուբյեկտները։ Միջնորդների օգնությանը վեճի կողմերը դիմում են այն դեպքերում, երբ իրենք ի վիճակի չեն լինում համաձայնության գալ։ Նման հնարավորության գոյության քննության պրակտիկայում տարբեր են լինում. մի դեպքում միջնորդությունը հանգեցնում է հաջողության, մյուս դեպքերում հաջողության հասնել չի հաջողվում, երրորդ՝ միջնորդության առաջարկները կողմերը մերժում են։
Պայմանագրային ձևի առավելություններին են վերաբերում նրա ճկունությունը. դրա օգտագործման դեպքում կողմերը կարող են միմյանց ցանկացած զիջում կատարել և ցանկացած փոխզիջման գնալ։ Պայմանագրի ձևի հիմնական թերությունը կայանում է դրա անհամաչափության մեջ, որն արտահայտվում է տվյալ դեպքում այն բանում, որ ինչպես բանակցությունների վարման ընթացակարգը, այնպես էլ համաձայնագրի կնքման ընթացակարգը որոշվում են միայն կողմերի կամքով։
Տարածքային վեճերի լուծման դատական ձև
Միջազգային տարածքային վեճերի դատական լուծումն իրականացնում է ՄԱԿ-ի Միջազգային դատարանը։ ՄԱԿ-ի Միջազգային դատարանի իրավասությունը, կազմակերպությունը և ընթացակարգը որոշվում են ՄԱԿ-ի կանոնադրության անբաժանելի մասը կազմող ստատուտով ։ ՄԱԿ-ի կանոնադրության 93-րդ հոդվածի համաձայն՝ ՄԱԿ-ի բոլոր անդամ պետությունները ipso facto-ն են դատարանի կանոնադրության մասնակիցները։
ՄԱԿ-ի Միջազգային դատարանն իրավունք ունի գործը քննել միայն այն դեպքում, եթե համապատասխան պետությունները համաձայնություն են տվել դատարանում դատավարության կողմ դառնալու համար (կողմերի համաձայնության սկզբունք)։ Պետությունը կարող է իր համաձայնությունը հայտնել հետևյալ եղանակներով ։
2014 թվականի դրությամբ գործող են ՄԱԿ-ի անդամ պետությունների մոտ մեկ երրորդի կողմից արված պարտադիր դատարանի իրավասությունը ճանաչելու մասին միակողմանի հայտարարությունները։
Միևնույն ժամանակ, դատարանի իրավասությունը ճանաչած պետությունը կարող է այն բանից հետո, երբ այն դատարան է կանչել մեկ այլ պետություն, հաշվել, որ նման իրավասությունը կիրառելի չէ, քանի որ, նրա կարծիքով։
Այդ դեպքում դատարանը նախնական որոշման մեջ լուծում է ծագած հարցը ։
Դատարանի որոշումները պարտադիր են կատարման համար, բայց միայն վեճին մասնակցող պետությունների և միայն տվյալ գործով։ Միջազգային դատարանի որոշումը կատարելու պարտականությունը, որով ՄԱԿ-ի անդամ պետությունը կողմ է, նրա վրա է դրվում ՄԱԿ-ի կանոնադրությամբ։ Դատարանի որոշումները վերջնական են և բողոքարկման ենթակա չեն, սակայն դրանք կարող են վերանայվել նոր ի հայտ եկած հանգամանքների հիման վրա ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Վիճելի տարածքներ Կատեգորիա:Տարածքային վեճեր Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք Կատեգորիա:Աշխարհառազմավարություն Կատեգորիա:Քաղաքական աշխարհագրություն
Ռագու ֆին
Ռագու ֆին, գերմանական խոհանոցի ուտեստ։
Ուտեստը պատրաստվում է շոգեխաշած մսից և սպիտակ սոուսով պատրաստված փորոտիքից։ Համարվում է գերմանական դասական թեթև նախաճաշիկ, որն ավելի շատ օգտագործվում է բեռլինյան խոհանոցում։
Ռագու ֆին պատրաստվում է հորթի մսից, ուղեղից, ողնուղեղից, հավի սպիտակ մսից, ըստ ճաշակի օգտագործվում է նաև ձուկ։ Բաղադրատոմսի համաձայն միսը կարելի է եփել քացախ ավելացրած ջրում կամ թույլ կրակի վրա շոգեխաշած վիճակում, որց հետո կտրատվում է մանր մասերի։ Սպիտակ սոուսը պատրաստվում է արգանակից, սպիտակ գինուց, ավելացվում է սերուցք, կիտրոնի հյութ և ձվի դեղնուց։
Կատեգորիա:Մսով ուտեստներ Կատեգորիա:Բեռլինյան խոհանոց Կատեգորիա:Նախուտեստներ Կատեգորիա:Հորթի մսով ուտեստներ
Մարինացում
Մարինացումը կերակուրը եփելուց առաջ համեմելու, հաճախ թթվային հեղուկի մեջ թրջելու գործընթացն է։ Հեղուկը, որի մեջ մարինացվում է մթերքը, կարող է լինել կամ թթու (այնպիսի բաղադրամասերով, ինչպիսիք են քացախը, կիտրոնի հյութը կամ գինին), կամ ֆերմենտային՝ անանասի, պապայայի, յոգուրտի կամ կոճապղպեղի հյութով, կամ էլ չեզոք pH-ով ։ Ի հավելումն այս բաղադրամասերի, մարինադը հաճախ պարունակում է յուղեր, խոտաբույսեր և համեմունքներ, որոնք մթերքին հավելյալ համային հատկանիշները են հաղորդում։ Մարինացումն օգտագործվում է մթերքները բուրավետելու և մսի ավելի կոշտ կտորները փափկացնելու համար։ Գործընթացը կարող է տևել վայրկյաններից մինչև օրեր։ Մարինադները տարբեր խոհանոցներում տարբեր են։ Մարինացումը նման է աղ դնելուն, բացառությամբ այն բանի, որ աղ դնելը սովորաբար չի ներառում թթվի զգալի քանակություն։ Այն նաև նման է թթու դնելուն, բացառությամբ նրանից, որ թթու դնում են շատ ավելի երկար ժամանակով, հիմնականում որպես սննդամթերքի պահպանման միջոց, մինչդեռ մարինացումը սովորաբար կատարվում է ընդամենը մի քանի ժամից մինչև մեկ օր, հիմնականում որպես սննդի համը բարձրացնելու միջոց։
Հյուսվածքների քայքայում
Մսի դեպքում, թթուն նպաստում է հյուսվածքների քայքայմանը, ինչը թույլ է տալիս մսին ավելի շատ խոնավություն կլանել և ավելի հյութեղ վերջնական մթերք ստանալ, այնուամենայնիվ, չափազանց շատ թթուն կարող է վնասակար լինել մսի համար։ Լավ մարինադը պետք է ունենա թթվի, յուղի և համեմունքների ճիշտ հավասարակշռություն։ Եթե հում մարինացված միսը սառեցված է, ապա մարինադը կարող է քայքայել մակերեսը և արտաքին շերտը փխրուն դարձնել ։ Հաճախ մարինացումը շփոթում են մացերացման հետ, որը սննդի պատրաստման նմանատիպ ձև է։
Անվտանգության նկատառումներ
Խոզի, տավարի, թռչունի հում միսը և ծովամթերքը կարող են պարունակել վնասակար բակտերիա, որը կարող է փչացնել մարինադը։ Մարինացումը պետք է արվի սառնարանում՝ բակտերիաների աճը կասեցնելու համար։ Օգտագործված մարինադը չպետք է սոուսի վերածվի, եթե այն չի եռացվել օգտագործելուց անմիջապես առաջ։ Թարմ մարինադը, որը չի շփվել մսի հետ, կարելի է օգտագործել ։ Մարինացումը պետք է կատարվի կամ ապակյա կամ սննդամթերքային պլաստիկե տարայում։ Մետաղը, ներառյալ խեցեգործական ջնարակները, որոնք կարող են կապար պարունակել, փոխազդում են մարինադի թթվի հետ, ուստի պետք է խուսափել դրանցից ։
Քաղցկեղի ռիսկի նվազեցում
Կենդանական մկանների սպիտակուցները բարձր ջերմաստիճանում պատրաստելը կարող է հանգեցնել հետերոցիկլիկ ամինների առաջացման ։ Այդպիսի նյութերը քաղցկեղի առաջացման բարձր ռիսկ են ներկայացնում։ Կենդանական մկանների սպիտակուցները մարինացնելը կարող է նվազեցնել այս ռիսկը մինչև 95%-ով՝ խոչընդոտ ստեղծելով բարձր ջերմաստիճանով պատրաստման համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուտեստների պատրաստման տեխնոլոգիա Կատեգորիա:Խոհանոց Կատեգորիա:Խոհարարություն Կատեգորիա:Սննդամթերք Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Սևանի իշխան
Սևանի իշխան, սաղմոնանմանների ընտանիքի ձուկ։ Էնդեմիկ տեսակ։ Տարածված է բացառապես Սևանա լճի ավազանում։ Մկանուտ, շարժուն ձկներ են, որոնք բազմացման շրջանում ծովերից անցնում են գետերը՝ ձվադրելու համար։
Անվանում
Ձուկն ունի տարբեր անուններ. բախտակ, բոջակ, գեղարքունի, Սևանի իշխան ։
Հայ ժողովուրդն այդ ձկանը տվել է «իշխան» հնչեղ անունը. իր վայելուչ արտաքին տեսքով, գրեթե անփուշ, համեղ մսով և կենսապայմանների նկատմամբ ունեցած բծախնդրությամբ իշխանն արդարացնում է իր ազնվացեղությունը։
Արտաքին կառուցվածք
Իշխանը սաղմոնաձկների ընտանիքի միջին մեծության ձուկ է։ Մարմինը գլանաձև է կամ իլիկաձև՝ ամբողջ երկարությամբ արծաթափայլ թեփուկներով պատված, խոշոր, սև, երբեմն՝ նարնջագույն կամ բաց վարդագույն պուտերով։
Գեղարքունի սեռին բնորոշ է սուր դունչ և իլիկաձև մարմին։ 3-5 տարեկան հասակում ձկան միջին երկարությունը կազմում է մոտ 40 սմ, քաշը՝ 400-600 գ ։ Գեղարքունիի և բախտակի առավելագույն չափը կարող է հասնել մինչև 90 սմ, քաշը՝ 16 կգ, իսկ բոջակի և ալաբալախի՝ մինչև 35 սմ։ Հիմնական սնունդն են խեցգետնազգիների որոշ տեսակները, օրինակ՝ Amphipoda։
Ենթատեսակներ
Իշխան տեսակը ընդունված է բաժանել 4 ցեղերի. որոնք միմյանցից տարբերվում են ձվադրման տեղերով ու ժամկետներով։
Երբեմն դրան ավելացնում են 5-րդ սեռը՝
Ձմեռային բախտակն ու բոջակը լճի ձկներ են, իսկ մյուսները՝ անցողիկ։
Բազմացում
Ստերջ վիճակում նրանց բոլորի մարմինը պատվում է բազմաթիվ մանր, կլորավուն սև պուտերով, բացակայում են վառ կարմիր բծերը, իսկ ծնոտները համեմատաբար կարճ են։ Բոլորն էլ արծաթափայլ են, չափավոր պարարտ, վարդագույն, համեղ մսով։ Միաժամանակ յուրաքանչյուր ենթատեսակ առանձնանում է իր ձևաբանական և էկոլոգիական առանձնահատկություններով՝ բնակվելով կամ բազմանալով լճի կամ նրա մեջ թափվող գետերի այս կամ այն մասում։ Սնվում են ջրի հատակին ապրող մանր կենդանիներով, որդերով, խխունջներով, զանազան փափկամարմիններով։
Երբ պատրաստվում են բազմանալու կամ ձվադրումը նոր է ավարտված լինում, գունափոխվում են՝ դառնալով դարչնագույն, նույնիսկ՝ սև (պուտերը կարող են անհետանալ), մաշկը հաստանում է, պատվում լորձի հաստ շերտով, ծնոտները երկարում են, միսը սպիտակում է, համը փոխվում։ Այդ շրջանում, որը ձվադրումից հետո տևում է 3-6 ամիս, իշխանը կոչվում է բախտակ, այնուհետև ձուկն ընդունում է իր նախկին տեսքը։ Ձմեռային իշխանն ու բոջակը ձվադրում են լճում՝ հոկտեմբեր-մարտին, իսկ ամառային իշխանն ու գեղարքունին բարձրանում են Սևան թափվող գետերի ակունքները և ձվադրում այնտեղ (ամառային իշխանը՝ մայիս-հունիսին, գեղարքունին՝ հոկտեմբեր-հունվարին)։ Ձվադրման համար էգը ջրի հատակին փոս է փորում, հետո արուի հետ ձկնկիթը ծածկում ավազով ու մանր խճաքարով, ապա հեռանում է։ Արուն 2-3 օր պահպանում է բույնը, այնուհետև լողում էգի մոտ։ Իսկ 2-3 ամիս անց ձկնկիթից դուրս են գալիս փոքրիկ իշխանները։ Մատղաշը 8-12 ամիս գետակներում ապրելուց հետո իջնում է լիճ։ Ձմեռային իշխանը, ամառային իշխանը և գեղարքունին աճում են արագ. 3-5 տարեկանում ունենում են մոտ 40 սմ երկարություն, 400-600 գ զանգված։ Լճում հանդիպել են 15-16 տարեկան, 1 մ երկարությամբ և 16-24 կգ զանգվածով իշխաններ։
Իսկ բոջակը իշխանի գաճաճ սեռն է՝ 6-7 տարեկանում ունենում է ընդամենը 200 գ զանգված և մինչև 35 սմ երկարություն։ Ի տարբերություն իշխանի մյուս ենթատեսակների՝ բոջակը բույն չի կառուցում, այլ ձկնկիթը հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսների 10°С ջերմաստիճանում լցնում է լճի հատակին մոտ 1,5-ից մինչև 15 մ խորության վրա ։
Կենսակերպ
Նախկինում իշխանը Սևանի ամենակարևոր արդյունաբերական ձկնատեսակն էր։ Լճի մակարդակի իջեցման հետևանքով իշխանի բազմացման պայմանները էապես վատացել են և ներկայումս այն վերացման եզրին է։ Ընդգրկված է «կարմիր գրքում»։ Ներկայումս վերարտադրության համար կարևոր դեր են խաղում ձկնաբուծարանները։
Իշխանը լավ է հարմարվում տարբեր տեսակի մաքուր ջրավազաններում։ Դասական օրինակ է Իսիկ-Կուլ լճում դրա տարածումը, ուր այն կազմում է նոր, հատուկ տարատեսակ։
Զարգացում
Իշխանն առաջացել է Հայաստանի լեռնային գետակներում ժամանակին շատ տարածված կարմրախայտից և հատուկ է միայն Սևանա լճին։ Յուրահատուկ կենսապայմաններ ունեցող Սևանա լիճ թափանցած կարմրախայտերն աստիճանաբար առանձնացել են իրենց ցեղակիցներից և, անցնելով ինքնուրույն զարգացման տևական ուղի, սկզբնավորել են իշխանին։ Այդ է պատճառը, որ Սևանի իշխանը եզակի ձուկ է։
Չեխովի փողոց (Յալթա)
Չեխովի փողոց (Улица Чехова), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է ի պատիվ ռուս մեծանուն գրող Անտոն Պավլովիչ Չեխովի։
Պատմություն
Չեխովի փողոցը Յալթա քաղաքի քարտեզին հայտնվել է 1870-ական թվականներին՝ Վինոգրադնայա անվամբ, խաղողի նախկին տնկարկների տեղում։ Փողոցի երկարությունը մոտ 400 մետր է։ Այսօր այն հետիոտնային պողոտա է, որը քաղաքային այգու միջով հասնում է լողափ ։
Նշանակալի շենքեր և շինություններ
Փողոցի միջնամասում, զբոսայգու կանաչ ծառերի արանքում, թաքնված է մի շենք, որի արևելյան տեսքը ուշադրություն է գրավում։ Դա ոսկի արդյունաբերող Մելլեր-Զակոմելսկու նախկին առանձնատունն է։ Երկար ժամանակ այնտեղ տեղակայված էին նախկին «Կիև» առողջարանի բժշկական մասնաշենքը և գրադարանը, այնուհետև այստեղ հաստատվել է «Օրբիտա» առողջարանը, ապա կրկին «Կիև» առողջարանը ։
Ճարտարապետական և պատմական առումով զգալի հետաքրքրություն է առաջացնում նախկին բանկի փոքր շենքը (այժմ՝ РНКБ բանկ), որը մեկ դար չի փոխել իր նշանակությունը (ճարտարապետն է Լ. Ն. Շապովալովը) ։
Բանկի դիմաց, նույն Չեխովի փողոցում, փայտյա հին ցանկապատի հետևում, խիտ բուսականության արանքում բժիշկ Վասիլևի նախկին առանձնատունն է։ Սկզբում այնտեղ եղել է քաղաքային գործադիր կոմիտեն, ապա՝ պիոներների տունը։ Բժշկի առանձնատունը կառուցվել է 20-րդ դարի սկզբին՝ քաղաքի ճարտարապետ Ն. Գ. Տարասովի նախագծով ։ Ուշագրավ է նաև Սուրբ Մարիամ լյութերական եկեղեցին։ Այն կառուցվել է 1885 թվականին` լյութերական դավանանքի ծխականների միջոցներով, ինչպես նաև Գերմանիայի և Ռուսաստանի կայսրերի նվիրատվություններով։ Նրա անվանումը նվիրված է նաև շինարարության համար իր փոքր հողակտորն անվարձահատույց եկեղեցուն հանձնած ճարտարապետ Գ. Ֆ. Շրեյբերի դստերը։ 1917 թվականի հեղափոխությունից հետո եկեղեցին փակվեց, այնուհետև այնտեղ սկսեց գործել շախմատային ակումբ։ Միայն 1993 թվականին Յալթայի վերստեղծված ավետարանական լյութերական համայնքը կարողացավ եկեղեցին վերադարձնել համայնքին ։
Չեխովի փողոցը հասնում է Մորսկայա փողոցին, որտեղ, Չեխովի փողոցի դիմաց, կա մի տուն, որը եզրափակում է փողոցի հեռանկարը։ Դա 1907 թվականին մոդեռն ոճով ճարտարապետ Ն. Պ. Կրասնովի կառուցած դոկտոր Շիրյաևի նախկին եկամտաբեր տունն է ։
Այդ տնից քիչ հեռու կա չորսհարկանի գեղեցիկ մի շենք։ Դա ճարտարապետ Լ. Ն. Շապովալովի նախագծով 1912 թվականին վաճառական Իվան Վասիլևիչ Տիխոմիրովի կառուցած նախկին «Վիլլա Ելենա» է։ Վիլլայի շինարարությունն ավարտվել է 1912 թվականի աշնանը։ Այդ պահին «Վիլլան» Յալթայի ամենաբարձր շենքն էր, ուներ սեփական այգի և վերելակ (դա Յալթայի առաջին վերելակն էր )։ 1912-1918 թվականներին «Վիլլա Ելենան» հյուրընկալել է նշանավոր մարդկանց` որպես 1-ին կարգի հյուրանոց, որը ղեկավարում էր վաճառական Տիխոմիրովի կինը` Ելիզավետա Իվանովնան ։
2009 թվականին, քաղաքի օրվա տոնակատարության շրջանակներում, Չեխովի փողոցում բացվեց հանքային ջրով աղբյուրածածկ (բյուվետ)։ Հանքային ջուրը աղբյուրածածկ է հասնում 200 մ խորությունից և ունի հիդրոկարբոնատային բաղադրություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
1953
Նոյեմբեր
Կատեգորիա:1953 Կատեգորիա:Տարեթվեր