cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Օլիվեր Սթոուն
Վաղ տարիներ
Օլիվեր Սթոունը ծնվել է 1946 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Նյու Յորքում, ԱՄՆ։ Սթոունի հայրը հրեա էր, մայրը՝ ֆրանսիական ծագումով կաթոլիկական ընտանիքից, սակայն երկուսն էլ հավատացյալ չէին, այդ պատճառով, որպես փոխզիջում, ապագա կինոռեժիսորին ուղարկում են ավետարանչական դպրոց (այժմ Սթոունը իրեն համարում է բուդդայականության հետևորդ) ։ Նրա հայրը՝ Լուիս Սիլվերսթայնը (անգլ. Louis Silverstein, 1910-1985 թվականներ) ազգանունը ամերիկացրել է Սթոունի՝ Եյլի համալսարանում սովորելու տարիներին և բրոքեր էր ։ Մայրը՝ Ժակլին Գոդդեն (անգլ. Jacqueline Goddet, ծնված 1926 թվականին) փարիզյան հացթուխի աղջիկ էր, և ծնողները ծանոթացել են, երբ 35-ամյա մայոր Լուիս Սթոունը՝ կրթությամբ տնտեսագետ, զինվորական ծառայություն էր անցկացնում հետպատերազմյան Եվրոպայում՝ որպես տնտեսական հարցերով խորհրդական Դուայթ Էյզենհաուերի բեռլինյան շտաբ-բնակարանում ։ 1962 թվականին ծնողները ամուսնալուծվում են, և մայրը վերադառնում է Եվրոպա, Օլիվերին դաստիարակում է հայրը ։
Ավարտելով քոլեջ Փենսիլվանիայում՝ Սթոունը վերադառնում է Նյու Յորք և ընդունվում է Եյլի համալսարան, սակայն սովորելով այնտեղ մեկ տարուց քիչ՝ թողնում է ուսումը և ուղևորվում Հարավային Վիետնամ՝ որպես անգլերեն լեզվի դասավանդող (Ազատ Խաղաղօվկիանոսյան քոլեջում), ևս մեկ տարի անց տեղափոխվում է Օրեգոն նահանգ, իսկ այնուհետև՝ Մեքսիկա։ 1967 թվականին զորակոչվում է բանակ և նորից ուղևորվում Վիետնամ։ Վիետնամում Սթոունը մարտնչում է մեկ տարուց ավելի՝ 1967 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1968 թվականի նոյեմբերը, մասնակցում է «Բյորտ» կրակային աջակցման ռազմական բազայի խոշոր ճակատամարտին և երկու անգամ վիրավորվում է։ Պատերազմից վերադառնալով մի քանի մարտական շքանշաններով (այդ թվում «Բրոնզե Աստղ» և «Ծիրանե սիրտ»)՝ Օլիվերը ընդունվում է Նյու Յորքի համալսարան, որտեղ սովորում է Մարտին Սկորսեզեի մոտ։
Գործունեություն
Կինոյում Սթոունը իր նորամուտը նշում է 1971 թվականին՝ «Վերջին տարին Վիետնամում» («Last Year in Viet Nam») կարճամետրաժ ֆիլմով։
Չնայած 1980-ական թվականների սկզբներին Սթոունը աշխատում էր առավելապես համեմատաբար ցածր գեղարվեստական արժեք ներկայացնող և բավականին բռնության դրվագներ պարունակող ֆիլմերի սցենարների վրա («Կոնան բարբարոս» («Conan the Barbarian»), «Վիշապի տարի» («Year of the Dragon»)), այդ ժամանակահատվածում նա չափավոր-աջակողմյանից մինչև ձախակողմյան իր հայացքներում վերջնական էվոլյուցիայի է ենթարկվում և հանդես է գալիս մի շարք քաղաքական ֆիլմերով, որոնցից առաջինը «Սալվադոր» («Salvador», 1986 թվական) ֆիլմն է, որը պատմում է Ռեյգանի կառավարության կողմից հովանավորվող «կոնտրասների» դաժան ահաբեկությունների մասին (որում մահանում են հազարավոր մարդիկ, այդ թվում արքեպիսկոպոս Օսկար Ռոմերոն, որը սպանվում է մարդասպանի կողմից եկեղեցում պատարագից հետո) Կենտրոնական Ամերիկայի այդ երկրում։
Վիետնամական եռապատում
Իր անձնական ռազմական փորձը ռեժիսորը արտահայտում է «վիետնամական եռագրությունում», որը կազմված է «Դասակ» («Platoon», 1986 թվական), «Հուլիսի չորսին ծնված» («Born on the Fourth of July», 1989 թվական) և «Երկինք և Երկիր» («Heaven & Earth», 1993 թվական) ֆիլմերից։ Եթե «Դասակ»-ը մեծ մասամբ ինքնակենսագրական ստեղծագործություն էր, ապա «Հուլիսի չորսին ծնված»-ը ֆիլմում Սթոունը դիմում է պատերազմի մասնակից, հաշմանդամ Ռոնալդ Կովիկի ճակատագրին, որը դառնում է հակապատերազմյան շարժման ակտիվիստ, իսկ «Երկինք և Երկիր» ֆիլմում առաջին անգամ հայացք է դարձնում վիետնամական պատերազմին «մյուս կողմից»՝ վիետնամական աղջիկ Լե Լի Հեյսլիպի անունից, որը ճաշակում է պատերազմի արդյունքում առաջացած բոլոր զրկանքները։
Ղվելածմինդայի վանք
Ղվելածմինդան պատկանում է վրացական ճարտարապետության անցումային շրջանին (8-10-րդ դարեր)։ Այն ամենանշանավոր և գեղարվեստական բարձր արժեք ունեցող հուշարձաններից մեկն է։
Օլիվեր Սթոուն
Ջոն Քենեդի․ կրակոցներ Դալլասում
1991 թվականին թողարկվում է «Ջոն Ֆ․ Քենեդի․ կրակոցներ Դալլասում» («JFK») խիզախ ֆիլմը, որը վերանայում է Ուորենի հանձնաժողովի եզրահանգումները՝ կապված ԱՄՆ-ի նախագահ Ջոն Ֆ. Քենեդիի սպանության հետ։ Ֆիլմում արտացոլված է անկախ հետաքննությունը, որն անցկացվել է Նոր Օռլեանի դատախազ Ջիմ Հարրիսոնի կողմից և հաստատում է, որ հերքել է հանձնաժողովի պաշտոնական վարկածը «կախարդական փամփուշտի» և «միայնակ մարդասպան» Լի Հարվի Օսվալդի՝ մահափորձում ունեցած դերի մասին զեկուցման մեջ հրապարակված փաստերը։ Սթոունը ավելի հեռուն է գնում և ուղղակիորեն ցույց է տալիս կորպորացիաների և հատուկ ծառայությունների հետաքրքրությունները, որոնք սերտորեն կապակցված են հանցագործ աշխարհին (մասնավորապես, ձեռնարկատեր Կլեյ Շոուի հետ) նախագահ Քենեդիի վերացման մեջ, որը թույլ է տվել խոշորամասշտաբ ներխուժում Վիետնամ։ Ֆիլմը կատաղի վեճեր է առաջացնում ամերիկյան հասարակությունում։
Ղվելածմինդայի վանք
Վանքն արևմուտքից ունեցել է դարպասներով բարձր պարիսպ։
Օլիվեր Սթոուն
Վավերագրություն
Օլիվեր Սթոունը ողջունում է Լատինական Ամերիկայում սոցիալական ձևափոխությունները «21-րդ դարի սոցիալիզմի» ուղղությամբ, հատկապես՝ Բիլիվարյան հեղափոխությունը Վենեսուելայում։ Սթոունը երեք վավերագրական ֆիլմ է նկարահանում Ֆիդել Կաստրոյի մասին․ «Կոմանդանտե» («Comandante», 2003 թվական), «Փնտրելով Ֆիդելին» («Looking for Fidel», 2004 թվական) և «Կաստրոն ձմռանը» («Castro in Winter », 2012 թվական)։ 2009 թվականին Սթոունը ավարտում է լիամետրաժ վավերագրական «Սահմանից դեպի հարավ» («South of the Border») ֆիլմը՝ Լատինական Ամերիկայում «ձախ շրջադարձի» մասին։ Նրանում օգտագործված է Սթոունի հարցազրույցները ձախակողմյան և ձախակենտրոնական նախագահների և նրանց ընտանիքների՝ ԱՄՆ-ի քաղաքականության քննադատների հետ․ դրանք են՝ Ուգո Չավեսը (Վենեսուելա), Էվո Մորալես (Բոլիվիա), Ռաֆաել Կորրեա (Էկվադոր), Ռաուլ Կաստրո (Կուբա), Կիրշներ ամուսիններ (Արգենտինա), Լուլա դա Սիլվա (Բրազիլիա) և Ֆերնանդո Լուգո (Պարագվայ)։ Չավեսը անձամբ էր ուղեկցում Սթոունին Վենետիկի Միջազգային կինոփառատոնում վավերագրական ֆիլմի պրեմիերայի ժամանակ՝ 2009 թվականի սեպտեմբերին։ 2010 թվականի ամռանը ֆիլմը էկրան է բարձրանում ԱՄՆ և Եվրոպայի մի շարք քաղաքների կինոթատրոններում։ 2014 թվականի մարտին՝ Չավեսի մահվան տարեդարձին, Սթոունը թողարկում է «Իմ ընկեր Ուգոն» («Mi Amigo Hugo») ֆիլմը։
Սթոունը նկարահանել է նաև «Պերսոնա Նոն-Գրատա» («Persona Non Grata», 2003 թվական) վավերագրական ֆիլմը, որը պատմում է իսրայելա-պաղեստինյան հարաբերությունների մասին և ներառում է Իսրայելի մի շարք հայտնի քաղաքական գործիչների հարցազրույցներ, այդ թվում՝ Էհուդ Բարաքի, Բենյամին Նեթանյահուի և Շիմոն Պերեսի հետ, ինչպես նաև Պաղեստինի ազատության կազմակերպության առաջնորդ Յասեր Արաֆաթի հետ։ 2012 թվականին Showtime հեռուստաալիքը սկսում է «Օլիվեր Սթոունի՝ ԱՄՆ չպատմված պատմությոնները» («Oliver Stone's Untold History of the United States») մինի-հեռուստանովելի ցուցադրությունը, որում Սթոունը հանդես է գալիս որպես ռեժիսոր, պրոդյուսեր, պատմիչ և սցենարի համահեղինակ։
Ղվելածմինդայի վանք
Գրականություն
Կատեգորիա:Վրաստանի վանքեր Կատեգորիա:Գուրջաանի շրջան Կատեգորիա:Կախեթի մարզի շենքեր և կառույցներ
Օլիվեր Սթոուն
Կրոնական հայացքներ
Վաղ տարիներին իրեն համարում էր ոչ այնքան հավատացյալ բողոքական, այնուհետև ընդունում է բուդդայականություն ։
1997 թվականին, Հոլլիվուդի մի շարք հայտնի դերասանների և ղեկավարների հետ միասին, Օլիվեր Սթոունը ստորագրում է Գերմանիայի կանցլեր Հելմութ Կոլին ուղղված բաց նամակը՝ հրապարակված «International Herald Tribune» թերթում, որում հայտարարվում էր Գերմանիայում սաենթոլոգիայի հետևորդների կրոնական իրավունքների նկատմամբ անթույլատրելի սահմանափակումների մասին ։
Ընտանիք
Օլիվեր Սթոունը ամուսնացած է եղել երեք անգամ, ունի երեք զավակ։
Նայվա Սարկիսը նրա առաջին կինն էր։ Նրանք ամուսնացել են 1971 թվականի մայիսի 22-ին, ամուսնալուծվել 1977 թվականին։
Այնուհետև, 1981 թվականի հունիսի 6-ին նա ամուսնանում է Էլիզաբեթ Սթոունի հետ։ Նրանք ունենում են երկու որդի՝ Շոն Քրիստոֆեր (ծնված 1984 թվականին) և Մայքլ Ջեք (ծնված 1991 թվականին)։ Շոնը, երբ երեխա էր, մի քանի անգամ հայտնվել է հոր ֆիլմերում։ Օլիվերը և Էլիզաբեթը ամուսնալուծվում են 1993 թվականին։ 2012 թվականին Շոն Սթոունը ընդունում է շիա ուղղության իսլամ և վերցնում է Ալի անունը ։
Սթոունը ներկայում ամուսնացած է Սուն Չժուն Յունգի հետ, նրանք ունեն մեկ դուստր՝ Տարան ։
Պարգևներ
Օլիվեր Սթոունը պարգևատրվել է Ամերիկյան կինոակադեմիայի երեք «Օսկար» մրցանակով։ Առաջինը նա ստացել է 1978 թվականին Ալան Պարկերի «Կեսգիշերային ճեպընթաց» ֆիլմի լավագույն հարմարեցված սցենարի համար։ Մյուս երկուսը նրան շնորհվում են արդեն որպես «Վիետնամական եռագրության» երկու ֆիլմերի ռեժիսորի՝ «Դասակ» և «Հուլիսի չորսին ծնված»։
Օլիվեր Սթոունը բազմաթիվ կինոփառատոնների դափնեկիր է, այնպիսի մրցանակների, ինչպիսիք են.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիալիստներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ լավագույն սցենարի համար Կատեգորիա:Լավագույն ռեժիսոր Օսկարի մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Բրոնզե աստղի մեդալակիրներ (ԱՄՆ)
Ջեմմա Կարագյոզյան
Ջեմմա Գրիգորի Կարագյոզյան, հայ դերասանուհի։
Կենսագրություն
Ջեմմա Կարագյոզյանը ծնվել է 1938 թվականին, Երևանում։ 1960 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական բաժինը և դարձել Երևանի Պատանի հանդիսատեսի թատրոնի դերասանուհի ։ 1968 թվականից, Հրաչյա Ղափլանյանի հրավերով, աշխատել է Երևանի դրամատիկական թատրոնում ։ 2000 թվականին հեռացել է թատրոնից՝ թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Արմեն Խանդիկյանի հետ ոչ հաճելի հարաբերությունների պատճառով։ 2012 թվականին Հայաստանի Հանրային հեռուստաընկերության «Տիգրանի մոլորակը» հեռուստասերիալում մարմնավորել է Սրբուհու կերպարը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Վանի ինքնապաշտպանություն (1896)
Վանի ինքնապաշտպանություն (1896), Վան քաղաքի և Վանի նահանգի գյուղերի հայ բնակչության դիմադրական մարտերը թուրք ջարդարարների դեմ համիդյան կոտորածների ժամանակ։ Ինքնապաշտպանությունը ղեկավարել են քաղաքում գործող ազգային կուսակցությունների ղեկավարներ Մ. Ավետիսյանը, Մարտիկը (Մարտիրոս Սարուխանյան, հնչակյան) և Պետոն (Ալեքսանդր Պետրոսյան, դաշնակցական)։ Մարտերը հիմնականում տեղի են ունեցել Վանի Այգեստան թաղամասում։ Քաղաքը բաժանվել է չորս պաշտպանական շրջանների։ Ինքնապաշտպանական խմբերում ընդգրկվել են 700-900 երիտասարդներ, որոնք ունեցել են ընդամենը 518 հրացան։ Վանեցիներին օգնության են շտապել Վազգենի (Տ. Տերոյան) և Ներսեսի (Գ. Պոզիկյան) հայդուկային խմբերը։ Հակառակորդը կենտրոնացրել է մոտ 10 հազար զինվոր՝ զինված արդիական զենքով և հրետանիով։ Դիմադրական մարտերն սկսվել են հունիսի 3-ին։ Հույսը դնելով իր հրազենի և թվական գերազանցության վրա՝ թշնամին փորձել է շեշտակի գրոհով ճեղքել վանեցիների պաշտպանությունը։ Սակայն հանդիպելով հայերի հուժկու հակահարվածին և տալով զգալի կորուստներ՝ նահանջել է։ Հաջողությամբ հետ մղելով թուրքերի հարձակումները՝ ինքնապաշտպանները դիմել են հանդուգն հակագրոհների և նման մի գործողության ժամանակ գրավել թշնամու երկու թնդանոթ։ Սակայն զենքի և զինամթերքի խիստ պակասը ինքնապաշտպանության ղեկավարներին ստիպել է համաձայնել Վանի անգլիական հյուպատոսի և թեմական առաջնորդ Սահակ Բագրեվանդցու առաջարկությանը՝ դադարեցնելու դիմադրությունը։ Իշխանություններն էլ թույլ են տվել մարտիկներին ու նրանց միացած մի խումբ բնակիչների դուրս գալ Վանից և գնալ Պարսկաստան։ Հունիսի 8-ին մոտ 1500 մարդ հեռացել է Վանից։ Դեպի Պարսկաստան ճանապարհին նրանց վրա են հարձակվել թուրքերը։
Համառ մարտերից հետո միայն 30 հոգու է հաջողվել հասնել Սալմաստ, իսկ այնտեղ մնացածները, այդ թվում և Մ. Ավետիսյանը, զոհվել են։ Նույն ճակատագրին է արժանացել նաև Պետոյի ու Մարտիկի 83 հոգուց բաղկացած ջոկատը։ Փրկվել է միայն մեկ մարդ, իսկ Վարագա լեռան վրա ապաստանածները Վազգենի առաջարկով վերադարձել են Վան։
Քաղաքից մարտիկների հեռանալուց հետո թուրքական զինվորներն ու համիդեականները անարգել ներխուժել են քաղաքի հայկական թաղամասերը և կոտորել խաղաղ բնակչությանը։ Մեկ շաբաթում զոհվել է շուրջ 500 հայ, սպանվել 300 թուրք։ Առավել ծանր կորուստներ են եղել գյուղերում։ Ջարդարարները կոտորել են շուրջ 20 հազար հայ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական դիմադրություն Կատեգորիա:1896 իրադարձություններ Կատեգորիա:Օսմանյան Հայաստան Կատեգորիա:Վանի վիլայեթ
Սուրեն Մելքումյան
Սուրեն Մելքումյան, ապրիլյան քառօրյա պատերազմի հերոս։
Կենսագրություն
Սուրեն Մելքումյանը ծնվել է 1979 թվականի հոկտեմբորի 10-ին, Արցախի Հադրութի շրջանի Տումի գյուղում։ Սովորել է Տումի գյուղի դպրոցում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո 1997 թվականին ընդունվում է Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական ինստիտուտ։ 2001 թվականին ավարտելով ռազմական ինստիտուտը լեյտենանտի կոչումով և կապավորի մասնագիտությամբ, ծառայել է ԼՂՀ ՊԲ մի շարք զորամասերում ամենուր ցուցաբերելով բարձր կատարողական կարգապահություն և մարտական պատրաստվածություն։ Հարուստ փորձի և բարձր պատասխանատվության համար նշանակվում է զորամասի վառելիքա-քսայուղային նյութերի ծառայության պետ ։
Մարտական գործողություններ
Ապրիլի 1-ին ադրբեջանական կողմը լայնածավալ ռազմական գործողություններ է սկսում սահմանագծում։ Սուրենը՝ իր չորս ընկերների հետ առանց տատանվելու նետվում է առաջնագիծ, որտեղ ծանր մարտ էր մղվում, մարտնչում է որպես հասարակ զինվոր, և իր չորս սպա ընկերների հետ կյանքը տալիս հայրենի հողի համար ։
Հուղարկավորություն
Հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել 2016 թվականի ապրիլի 3-ին ժամը 17:00-ին, իսկ հուղարկավորությունը՝ 2016 թվականի ապրիլի 4-ին, ժամը 13:00-ին Տումի գյուղի եկեղեցում ։
Թարխանությունն Արևելյան Վրաստանում
Թարխանություն (ապահարկություն, հարկային իմունիտետ), ուշ միջնադարում Արևելյան Վրաստանում զարգացած ավատատիրական կարգերի անքակտելի բաղադրիչներից մեկը, որը շնորհվում էր ոչ միայն աշխարհիկ ավատատերերին, այլև վրաց եկեղեցու կալվածքներին։
Ըստ Պլատոն Իոսսելիանիի՝ թարխաններն այն անձինք էին, որոնք ազատված էին հարկերից, ունեին բնակության վայրն ազատ ընտրելու և թագավորի մոտ ազատ ելումուտի իրավունք, օժտված էին դատական իմունիտետով կամ կարող էին դատապարտվել նախօրոք որոշված դատարանով միայն ։
Արևելյան Վրաստանում թարխանությունը ժամանակավոր բնույթ է ունեցել, ինչը հաստատում է թարխանական հրովարտակների վերահաստատման պրակտիկան։ Ավելին, թարխանություն կարող էր տրվել նույնիսկ մեկ տարով, իսկ ժամկետը լրանալուց հետո այն ստացած անձինք շարունակելու էին կրել նախկին հարկային պարտականությունները։ Ընդ որում, վերահաստատման կարիք ունեին ոչ միայն վանքերին, այլև անհատներին տրված հրովարտակները, ինչը, օրինակ, հաստատում են 1631 և 1651 թվականներին Բերու Ջանջաշվիլիին Թեյմուրազ և Ռոստոմ թագավորների տված ապահարկության գրերը։ Թարխանության ժամանակավոր տրման պրակտիկան կիրառվում էր նաև Հայաստանում, ինչի վկայությունն է Կարա-Կոյունլու Իսկանդարի կողմից Ագուլիսին մեկ տարով թարխանություն տալը. «որ (Իսկանդարը) զի յոյժ ողորմած էր ազգիս Հայոց, եւս առաւել մեր գեղիս Ագուլեաց, իւր խաս արար, և մէկ տարի թարխան արար» ։
Կոարասի
Կոարասի (Coaraci), համայնք Բրազիլիայի հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Բաիա նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բաիա մարզում։ Մտնում է Իլեուս Իտաբունա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 25 509 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 296,820 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 85,9 մարդ/կմ²։
Թարխանությունն Արևելյան Վրաստանում
Թարխանության շնորհումը այն տվող ֆեոդալին ձեռնտու չէր, քանի որ նա զրկվում էր հարկերի տեսքով իր ստացած եկամուտներից, աշխատող ուժից՝ կոռային աշխատանքներից ապահարկելու դեպքում, զինուժի մի մասից՝ զինապարտության պարտականությունից ազատելու դեպքում և դատական իրավասություններից՝ դատական իմունիտետ տալու դեպքում։ Չնայած այս հանգամանքին՝ երևույթը Վրաստանում լայն տարածում էր ստացել։ Թագավորները և խոշոր ավատատերերը, իրենց վասալներին թարխանության արտոնությունները տալով, դրանով իսկ ստեղծում էին իրենց համար սոցիալական հենարան, եկեղեցու կալվածքներն ապահարկելով էլ՝ ստանում էին հոգևոր իշխանության օժանդակությունը։
Կոարասի
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1952 թվականի դեկտեմբերի 12-ին։
Աշխարհագրություն
Կլիման տարածքում արևադարձային է։
Թարխանությունն Արևելյան Վրաստանում
Անվան ստուգաբանություն
Վրացերենում փոխառված թարխան բառի տարբերակների առկայությունը վկայում է, որ թարխանությունը Վրաստանում արմատացած և գործող երևույթ էր։ Այսպես, tarkhani (Tarxani) փոխառված ձևից բացի լեզվում առկա են tarkhneba (Tarxneba)` թարխանություն, ազատություն տալ, tarkhnoba (Tarxnoba)` թարխանություն, ազատություն, ապահարկություն տերմինները։
Թարխանությունը Խազարիայում
Թարխան եզրույթի առաջին վկայությունները՝ կոչում իմաստով, հայտնի են խազարական միջավայրից, թվագրվում են 5 -6-րդ դարերը և ներկայացված են որպես զինվորական բարձր դասին տրվող տիտղոս։ Խազարական հիերարխիկ բուրգում խաքանի, բեյի և ջավշիգարի ստորին սանդղակը զբաղեցնում էին թարխանները։ Խազարական խաքանությունում թարխան կարող էին կոչվել ինչպես զորագնդերի հրամանատարները, այնպես էլ խաքանության առանձին շրջանների կառավարիչները ։ Այս մասին հիշատակված է 762-764 թվականներին Անդրկովկաս արշաված Ասթարխան (Āstarkhān) խազարական զորահրամանատարի հիշատակման մեջ ։ Այս փաստը հաստատում է նաև Ղևոնդ Ալիշանը, որն Ասթարխանին անվանում է Ռաժթարխան. «Եւ գումարեալ զօր բազում տայր ի ձեռս զօրավարի միոջ որ անուանել կոչիւր Ռաժթարխան» ։
737 թվականին հայտնի է մեկ այլ վկայություն խազարական իրականությունից՝ հազար թարխան (Hazār Ţarkhān՝ հազարյակի զորավար) տիտղոսի տեսքով։ Այն tarkan ձևով գոյություն է ունեցել գյոքթյուրքերի տիտղոսաշարում ։
Թյուրքական և մոնղոլական իրականությունում
Կարախանյանների թյուրքական պետության մեջ ևս գոյություն է ունեցել թարխան տիտղոսը ։ Թյուրքական ժողովուրդների մեջ թարխանը եղել է բավական բարձր, բայց ոչ գերազանցություն, առաջնայնություն շնորհող տիտղոս ։ Վաղ թյուրքական տերություններում թարխան եզրը ենթադրում էր մարդկանց այն շերտը, որ ցմահ օժտված էր մի շարք արտոնություններով ։ Մոնղոլները հետագայում փոխառել են այս երևույթը, և ինչպես թյուրքական, այնպես և մոնղոլական իրականության մեջ թարխանները ներկայացնում էին ռազմական արիստոկրատիան ։ Այդ շրջանի կարևոր աղբյուրներից մեկը՝ Ջուվեյնին, հետևյալ կերպ է ներկայացնում թարխան երևույթը և թարխաններին տրվող արտոնությունները՝
Թարխանության իրավունքը մոնղոլական իրականության մեջ փոխանցվում էր մի քանի սերունդների, այն ժառանգական բնույթ ուներ՝ ի տարբերություն թյուրքական թարխանների, որոնց արտոնությունները տրվում էին ցմահ։
Չինգիզյանների տիրապետության սկզբնական շրջանում թարխանը կամ դարխանը կարող էր հանդես գալ երկու իմաստով՝
Ոսկե Հորդայի տարածքներում
Ոսկե Հորդայի գերիշխանության տարածքներում թարխան ստացած անձինք ավելի լայն լիազորություններ և արտոնություններ ունեին։ Թարխանության հրովարտակն իրենից ենթադրում էր մի քանի պայմաններ՝ կետեր, որոնցում նշվում էր յառլիկի տրման օրինականությունը, թարխան անձանց և նրանց ենթակաների գույքի անձեռնմխելիությունը, առևտրական, ճանապարհային ու տարատեսակ այլ հարկերից, պարտականություններից ազատումը ։ Թարխան շնորհելու ինստիտուտը դարձել էր ուշթիմուրյանների պաշտպանողական ռազմավարության մի մասը, որով զորավարներից ոմանց թարխանություն (հարկերից ազատման իրավունք) տալով՝ ապահովում էին իրենց իշխանության ռազմական հենարանը ։
Ուշ միջնադարյան միջինասիական խանություններում
Ուշ միջնադարյան միջինասիական խանությունների իրականության մեջ, մասնավորապես՝ Կոկանդի խանությունում, թարխանությունն ունեցել է հետևյալ տեսքը. այն անձինք, որոնք միջնադարյան Արևելքում ունեին թարխանության հրովարտակներ, ազատվում էին գանձարան մուծվող բոլոր հարկերից և պարտականություններից, իրենց տերերի հետ չէին կիսում պատերազմների ժամանակ ձեռք բերած ավարը և կատարած հանցագործությունների համար պատասխանատվության չէին ենթարկվում ։ Ըստ Ջ. Լոութոնի՝ թուրք-մոնղոլական ազդեցության տարածքներում հարկերից և պարտականություններից ազատվելու երևույթը գլխավորապես հայտնի էր թարխանություն տերմինով։
Խիվայի խանությունում թարխանությունն իրենից ենթադրում էր ազատում ոչ միայն հարկերից, այլև զինապարտությունից ։
Բուխարայի խանությունում թարխանությունը ենթադրում էր թարխանի տիրույթների հարկերից ազատում, ազատ ելումուտ ինքնավար իշխանի մոտ և ինը հանցանքների պատասխանատվությունից ազատում ։
«Թարխան» հատուկ անուն
Թարխանը հայտնի է նաև որպես հատուկ անուն և որպես այդպիսին հիշատակվում է դեռևս 8-րդ դարից, ինչը հաստատում է 739 թվականին Ֆերգանան գրաված թյուրք իշխանազուն Արսլան Թարխանի անունը ։ Թարխանը հատուկ անվան գործառույթ է ունեցել ոչ միայն մարդկանց, այլև բնակավայրերի համար։ Օրինակ՝ Աստրախանի միջնադարյան անվանումը՝ Հաջջ Թարխան։ Այս անվանումը հայտնի է 14-րդ դարից ։ Սրա զուգահեռը, երբ տարածքի անվանման բաղադրիչն է թարխանը, առկա է Վրաստանում` Թարխան-Մոուրավովների կալվածքները համապատասխանաբար կոչվում էին Սաթարխնո ։
Թարխանությունը միջնադարյան Վրաստանում
Թարխանություն երևույթի տարածմանն ու կիրառմանը Վրաստանում նպաստել էր 11-13-րդ դարերին այնտեղ արդեն հայտնի իմունիտետային պրակտիկան։ Այն հանդես է գալիս թավիսուփլեբա` հարկային իմունիտետ և շեուվալոբա՝ արքունի պաշտոնյաների մուտքի արգելումը իմունիտետային տարածքներ, ապահարկություն եզրույթներով։ Հիշյալ շրջանում իմունիտետի այս ձևերով օժտված էր նաև եկեղեցին, որն ուներ նաև դատական իմունիտետի իրավունք ։ Համարվում է, որ վրաց եկեղեցին՝ որպես հարկերից ազատված և դատական իմունիտետով օժտված, հայտնի է 11-րդ դարից սկսած, ինչն իր հերթին կարող էր պայմանավորված լինել վրաց թագավորության վերածնմամբ, վրաց թագավորների կողմից եկեղեցուն օժանդակելու միտումով ։
Եկեղեցուն ու նրա կալվածքները ապահարկելու պրակտիկան գործադրվել է նաև մոնղոլական տիրապետության շրջանում։ Քարթլիս ցխովրեբայում պահպանված վկայության համաձայն՝ Մանգու խանի հրամանով Անդրկովկասում Արղունի կատարած աշխարհագրից հետո վրաց և հայոց հոգևորականներն ազատվում են հարկերից. «սակայն հոգևորականության վրա ոչինչ (ոչ մի հարկ) չդրեց և ոչ էլ այլ դավանանքի պատկանողների վրա և գնաց Հունաստան» ։ Այս տեղեկությունը հաստատում է նաև Կիրակոս Գանձակեցին. «բայց յեկեղեցականս ոչ ինչ առին հարկս, զի չունէին հրաման 'ի ղանէն» ։ Սրանից հետևում է, որ եկեղեցուն ապահարկելու երևույթը կիրառվում էր նաև Հայաստանում, ընդ որում, այստեղ ևս ապահարկություն եկեղեցուն կարող էին տալ նաև տեղական իշխանները։ Այդ է հաստատում Շիկաքարի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցուն 1237 թվականին Մարծպան իշխանի տված ապահարկության իրավունքը. «ու զՇիկայքարայ Աստուածծին ետ իւր հողովն թարխան արարաք» ։
Թարխանությունը ուշ միջնադարյան Արևելյան Վրաստանում
Ուշ միջնադարում Արևելյան Վրաստանում թարխան կամ ազատ էր կոչվում հարկային պարտականություններից ամբողջությամբ կամ մասամբ ազատված գյուղացին։ Թարխան ստացած անձինք ազատվում էին այն շնորհած ֆեոդալին հարկեր մուծելուց, բայց շարունակում էին վճարել միայն պետական հարկերը։ Ընդ որում, հարկերից ազատված թարխանը հնարավոր է շարունակեր իր տիրոջը մուծել հարկերից որևէ մեկը, օրինակ սամասպինձլո հարկը: Թարխանները կարող էին նաև զրկվել իրենց արտոնություններից և նորից ընկնել նախկին ճորտական կախվածության մեջ ։
Վրաց միջավայրում այս երևույթի ակնառու դրսևորումներից է Սաակաձե ազնվական ընտանիքին թարխանություն շնորհելու փաստը։ Թարխան կոչումը Գեորգի Սաակաձեին շնորհել է Քարթլիի Սիմոն I թագավորը, և հետագայում այս կոչումը դարձել է տոհմանվան մի մասը, իսկ Սաակաձեի հետնորդները կոչվել են Մոուրավիշվիլիներ կամ Թարխնիշվիլիներ։ Հավանական է նաև, որ կոչումը տրվել է Գեորգի X թագավորի կողմից, քանի որ կոչումը ստանալու պահին Գեորգի Սաակաձեն 22 տարեկան էր (ըստ պատմաբան Պլատոն Իոսսելիանիի՝ ծնվել է 1582 թվականին), իսկ դա, հետևաբար, եղել է 1604 թվականին՝ Գեորգի X թագավորի իշխանության տարիներին, երբ Սիմոն I-ն արդեն կենդանի չէր։ Ըստ մեկ այլ տեսակետի՝ թարխանություն Սաակաձեներին տրվել է Ռոստոմ թագավորի կողմից Գեորգի Սաակաձեի որդուն՝ Իորամին, ով օժանդակել էր Ռոստոմին՝ նրա դեմ բարձրացված ապստամբությունը ճնշելու գործում։ Եվ միայն դրանից հետո է Ռոստոմը Իորամին թարխանություն տվել, և Սաակաձեները Մոուրավիշվիլիի փոխարեն կոչվել են Թարխնիշվիլիներ ։
Թարխան տիտղոսի տոհմանվան վերածման երևույթի զուգահեռն առկա է նաև Հնդկաստանում։ Մասնավորապես Սինդհում, որտեղ 16-րդ դարի երկրորդ կեսին Արղունյանների Թարխանյան ճյուղն էր հիմնադրել Մուհամմադ Իսա բեգը ։ Այս դինաստիայի տոհմանունը՝ Թարխանյան (Tarkhan dinasty), ևս ծագել էր թարխան տիտղոսից։
Թարխանությունը որպես ապահարկություն
Ապահարկությունը տրվում էր նաև անհատների։ Որպես օրինակ կարող է ծառայել Քարթլիի Գեորգի XI թագավորի կողմից 1692 և 1697 թվականներին Փարեմուզ Ջավախիշվիլիին տրված ապահարկության հրովարտակները, որտեղ Ջավախիշվիլիի ճորտերը և կալվածքներն ազատվում են թվարկվող բոլոր հարկերից՝ կոդիս-պուրի, սաբալախե, պիրիսթավի, նախիրիսթավի, լաշքար-նադիրոբա, սաուրի, սամեջինիբո, և ստանում լրիվ թարխանություն։
Մցխեթի կաթողիկոսական կալվածքների ամբողջական թարխանության հրովարտակներից բացի, թարխանության գրեր էին տրվում առանձին թեմերի, վանքերի և եկեղեցիների։ Ընդ որում, այդ հրովարտակները հաճախ թարմացվում և վերահաստատվում էին։ Այսպես, Մանգլիսիի եկեղեցին ամբողջական թարխանություն է ստանում Ալեքսանդր արքայից 1441 թվականին, 1632 թվականին բոլոր հարկերից ազատում է Թեյմուրազ թագավորը, 1678 թվականին՝ Գեորգի XI թագավորը, 1682 թվականին Գեորգի XI-ը ազատում է բոլոր հարկերից բացի մեկ հարկից (հայտնի չէ, թե որ հարկից, հավանաբար, ուլուփայից կամ սաուրիից), իսկ 1688 թվականին՝ ապահարկում է բացառությամբ զինապարտությունից ազատելու (վանքի ճորտերին) և թաթարական հարկից (ուլուփայից կամ սաուրից, որոնք վավերագրերում հիշատակվում են որպես մոնղոլական հարկեր), 1689 թվականին Հերակլ I (Նազար Ալի խան) ազատում է եկեղեցուն բոլոր հարկերից՝ բացի թաթարական սաուրիից, զինվորական և որսորդական պարտականությունից, նույն պայմաններով 1711 թվականին եկեղեցուն թարխանություն է տալիս նաև Վախթանգ VI-ը ։
Դավիթ Գարեջայի վանքին լրիվ թարխանություն է տրվել 1696 թվականին, իսկ 1698 թվականին Հերակլ I-ը վերահաստատել է այս հրովարտակը նույնությամբ։ 1770 թվականին Հերակլ II-ը ևս ազատում է վանքի կալվածքները բոլոր հարկերից։ Սուրբ Նինոյի վանքից հարկեր չգանձելու հրովարտակ է տվել Կախեթի թագավոր Արչիլ II (Շահ Նազար, 1664–1674), որը վերահաստատվել է 1753 թվականին Հերակլ II կողմից, իսկ 1758 թվականին նույն արքան վանքին լրիվ թարխանություն է շնորհել։ Թարխանության հրովարտակներ են տրվել նաև Ծիլկանի և Ուրբնիսիի վանքերին, որոնց կալվածքները ապահարկվել են 1632 թվականին Թեյմուրազ, 1648 թվականին՝ Ռոստոմ, 1668 թվականին՝ Շահնավազ, 1798 թվականին՝ Հերակլ II թագավորների կողմից։ 1550 թվականին թարխանություն են ստացել Քվատախևիի, 1651 թվականին՝ Ալավերդիի, 1716 թվականին՝ Սիոնի, 1583 թվականին՝ Մցխեթի, 1726 թվականին՝ Ռուիսի, 1768 թվականին՝ Սամթավիի եկեղեցիներն ու վանքերը ։
Թարխանություն տրվում էր ինչպես վանական կալվածքներին, այնպես էլ վանքերի ու եկեղեցիների սպասավորներին։ Օրինակ, դա են վկայում Ռոստոմ թագավորի կողմից 1637 թվականին և 17-րդ դարին թվագրվող Էլենե թագուհու կողմից Դիղոմի դեկանոզ Աթանելիին և Աբրամ Պապիձեին տրված թարխանության շնորհագրերը։ 18-րդ դարում ապահարկման անուղղակի ցուցումներ են պարունակում նաև Իրանի շահերի ֆերմանները, որտեղ Արևելյան Վրաստանում վանքապատկան կալվածքների օրինական տնօրինող է ճանաչվում վրաց եկեղեցին՝ դրանով նախանշելով այդ կալվածքների անձեռնմխելիությունը ։ Արևելյան Վրաստանում թարխանություն տրվում էր ոչ միայն վրաց եկեղեցուն, այլև հայ քահանաներին։ Այսպես, 1594 թվականին Քարթլիի Սիմոն թագավորի կողմից Գորիի հայ քահանաներին տրվում է լրիվ թարխանություն և հրամայվում նրանցից այլևս չգանձել վջուհաթ, մալոջհաթ, բահրաչե, բիգար-շիգար, ուլաղ-ուլամ հարկերը և այլ պարտավորություններ ։
Այսպիսով, պարբերաբար վերահաստատվող թարխանության հրովարտակներ տրվում էին առավել խոշոր և կարևոր դեր ունեցող վանքերին, Մցխեթի կաթողիկոսական կալվածքներին ամբողջական թարխանություն է տրվել միայն 14-17-րդ դարերում, թարխանությունը հաճախ բացառություն էր կազմում որոշ հարկերի, մասնավորապես, սաուրիի և զինվորական պարտականության համար։ Դա, հավանաբար, պայմանավորված էր նրանով, որ առաջինը կարևորվում էր որպես դրամական հարկ, իսկ երկրորդը՝ արքայական զորագնդերը համալրելու ռեսուրս։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Վրաստանը զարգացած միջնադարում Կատեգորիա:Վրաստանը ուշ միջնադարում Կատեգորիա:Վրաստանի տիտղոսներ
Իմ հայրիկի տանը
Սյուժեն
Հայտնի ֆոտոլրագրող Պոլ Պրայորը, ով հայտնի է դարձել իր՝ մոլորակների «տաք» կետերից արված ռեպորտաժներից, 17 տարի անց վերադառնում է նորզելանդական գավառի իր հարազատ փոքրիկ քաղաք։ Դրա պատճառը իր հոր մահն էր։ Հանդիպումը եղբոր և նախկին ընկերների հետ, ինչպես նաև այցը հայրական տուն արթնացնում են նրա հոգում բազմաթիվ հիշողություններ։ Շուտով նրա և Սելիեի՝ այն դպրոցի աշակերտուհու միջև, որտեղ նա դասավանդել է, ծագում է ընկերություն։ Երբ Սելիեն անհետացավ, թվում էր, թե Պոլն այն միակն է, ով կարող էր վերջին անգամ տեսած լինել նրան։ Բնականաբար, նա դառնում է հիմնական կասկածյալը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2004 ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Նորզելանդական ֆիլմեր
Արթուր Բենջամին
'''Արթուր Թ. Բենջամին''' (Arthur T. Benjamin, ), ամերիկացի մաթեմատիկոս, կոմբինատորիկայի ոլորտի մասնագետ։ 1989 թվականից սկսած նա աշխատել է որպես պրոֆեսոր Հարվերի Մադ քոլեջում, որտեղ դասավանդել է մաթեմատիկա նաև Սմոլվուդ ընտանիքին ։
Կրթություն
1983 թվականին Քարնեգի Մելոն համալսարանում Բենջամինն արժանացել է բակալավրի գիտական աստիճանի կիրառական մաթեմատիկայի կոչումների հետ միասին։ Նա 1985 թվականին ստացել է մագիստրոսի աստիճան, իսկ 1989 թվականին Ջոն Հոփքինսի համալսարանում ստացել է փիլիսոփայական գիտությունների աստիճան։ Նրա դիսերտացիան վերնագիրն էր` «Օպտիմալ մեխանիզմների թռիչքային կառույցներ», որի ղեկավարն էր Ալան Ժ. Գոլդմանը ։
Սան Միգել (քաղաք)
Պատմություն
1530 թվականի մայիսի 8-ին Լուիս դե Մոսկոսո Ալվարադոն հիմնել է Սան Միգել դե լա Ֆրոնտերա (Saint Michael of the Frontier) գյուղը, որպես վայր Չափարաստիքի (Chaparrastique) Լենկայի թագավորության նվաճման համար (Գեղեցիկ խոլորձների վայր) ։ 1586 թվականին գյուղը ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։
Արթուր Բենջամին
Կրթություն
Իր աշխատանքային առաջին տարիների ընթացքում Բենջամինը գրել է տեքստ և ստեղծել կախարդական էֆեկտներ Kije! երաժշտական կատակերգության համար իր գործընկերներ Սքոթ Մաքգրեգորի և Արթուր Դարել Թուրների հետ միասին։ Այն առաջին անգամ ներկայացվել է CMU's Spring Musical-ում 1980 թվականին ։
Սան Միգել (քաղաք)
Պատմություն
1655 թվականի հրաբխային ժայթքումը գրեթե ոչնչացրել է ամբողջ քաղաքը։ Ըստ լեգենդի` ավերածություններն այնքան լուրջ են եղել, որ ծխական եկեղեցում միայն սատանայի պատկերն է մնացել ։
Արթուր Բենջամին
Կարիերա
Համալսարանական
Բենջամինը մի քանի պաշտոններ է զբաղեցրել նաև համալսարանում։ Համագործակցել է մի շարք գործակալությունների հետ։ Գիտությունների դոկտորի աստիճան ստանալուց հետո նա աշխատել է որպես պրոֆեսոր Հարվերի Մադ քոլեջում, որտեղ 2002-2004 թվականներին աշխատել է նաև որպես ամբիոնի վարիչ։ Նա հրապարակել է ավելի քան 90 գիտական հոդված և հինգ գիրք ։ Բենիամինը նկարահանել է մի շարք դասախոսություններ մաթեմատիկայի վերաբերյալ։ Նրա դասընթացները հիմնականում նվիրված են դիսկրետ մաթեմատիկային, մտավոր մաթեմատիկային և մաթեմատիկական խաղերին։ Բենիամինը եղել է «Մաթեմատիկական հորիզոն» ամսագրի համահեղինակ։
Սան Միգել (քաղաք)
Տնտեսություն
Քաղաքը եղել է Սալվադորի գյուղատնտեսության, տեքստիլ և քիմիական արդյունաբերության կարևոր կենտրոն։ 21-րդ դարի սկզբից ծառայությունների ոլորտը, հատկապես առողջապահությունը և առևտուրը, զգալիորեն աճել են, ինչը հանգեցրել է նշանակալի մասնավոր ներդրումների քաղաքի ներսում գտնվող հիվանդանոցներում և առևտրի կենտրոններում։ Դա սովորաբար մասամբ վերագրվել է փոխանցումների մեծ ներհոսքին (ընդհանուրի առմամբ առնվազն 35%-ը, որը կազմում է ազգային ՀՆԱ-ի շուրջ 18%-ը ), որ արտերկրում ապրող սալվադորցիները ուղարկել են երկրի արևելյան գոտում գտնվող ընտանիքներին։
Արթուր Բենջամին
Կարիերա
«Մաթեմեջիքս»
Սան Միգել (քաղաք)
Տնտեսություն
2012 թվականից ակնկալվել է, որ երկրի արևելյան մասի եկամուտն ու ունեցվածքը կավելանան՝ կապված նոր աշխատատեղերի և բիզնեսների հետ Պուերտո Լա Ունիոնի զարգացմանը համընթաց։
Արթուր Բենջամին
Կարիերա
Բենջամինին դեռևս շատ վաղուց էր հետաքրքրում կախարդական հնարքները։ Քոլեջում նա կատարելագործում իր ունակությունները այդ բնագավառում և մասնակցում է մի քանի կոնֆերանսների։ Այդ կոնֆերանսներից մեկում նա հանդիպում է Ջեյմս Ռանդիին, ով նույնպես ուներ նույն նախասիրությունները։ Նա Բենջամինին տվեց մի քանի ցուցումներ կենդանի ելույթներ վարելու համար։ Ռանդին նրան մի քանի մաթեմատիկական հնարքներ է սովորեցնում։ 1990-ականներին նա մասնակցում է Հարավային Կալիֆոռնիայի «Սքեփթիքս»-ի նիստերին։ Այնտեղ Բենջամինը հանդիպում ունեցավ նիստերի նախագահ Մայքլ Շեմերի հետ, ով հետագայում դարձավ նրա գրքերից երեքի համահեղինակը ։
Սան Միգել (քաղաք)
Սպորտ
Սան Միգելի մարզական ենթակառուցվածքը վերջին տասնամյակի սկզբից ունեցել է զգալի զարգացում և արդիականացում։ Հիմնական մարզական կենտրոններն են «Խուան Ֆրանցիսկո Բարրազա» ֆուտբոլի ազգային մարզադաշտը, «Դոն Բոսկոյի» մարզական կենտրոն և «Շառլայզ» մարզադաշտը։
Արթուր Բենջամին
ԶԼՄ
Բենջամինը մասնակցել է երեք TED բանակցությունների։ Առաջինը` 2005 թվականին, նրա «Մաթեմեջիքս» շոուի ցուցադրությունն էր։ Երկրորդը` 2009 թվականին, նվիրված էր դպրոցներում մաթեմատիկական կրթության բարելավմանը, իսկ երրորդը` 2013 թվականին, Ֆիբոնաչիի թվերի հաջորդականությանը։
Սան Միգել (քաղաք)
Մշակույթ
Նոյեմբերին Սան Միգելը նշում է իր քաղաքային տոնակատարությունները` ի պատիվ « Nuestra Señora De La Paz »(Մեր տիկին խաղաղության), որի Սան Միգել կառնավալը եզրափակիչ և հիմնական իրադարձությունն է, որը տեղի է ունենում ամսվա վերջին շաբաթ օրը։ 50-ամյակի տոնակատարությունը, որին մասնակցել է 1 000 000 մարդ (ինչպես հայտնում էին տեղական ԶԼՄ-ները), համարվել է Սալվադորում ժամանցի, երաժշտության և սննդի ամենամեծ փառատոնը և Կենտրոնական Ամերիկայի խոշորագույններից մեկը։ Կառնավալի տոնակատարությունները սկսել են նշել 1959 թվականից։ Ներկայումս այս ավանդույթը շարունակում է արտացոլել քաղաքի աճը և տնտեսության շարժիչ ուժերից մեկը։
Արթուր Բենջամին
ԶԼՄ
Նա տարիներ շարունակ հանդես է եկել բազմաթիվ հեռուստատեսային ծրագրերում։ Նա տպագրել է ավելի քան 100 հոդված «New York Times», «People Magazine», «USA Today» և «Scientific American» պարբերականներում։
Սան Միգել (քաղաք)
Մշակույթ
Սան Միգելում ծնված հայտնի մարդկանցից են կապիտան գեներալ Ժերարդո Բարիոսը, գրող Ֆրանսիսկո Գավիդիան, բանաստեղծ Խուան-Խոսե Կանյասը և Դևիդ Խուակին Գուզմանը։
Արթուր Բենջամին
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Սան Միգել (քաղաք)
Մշակույթ
Սան Միգելը համարվում է քույր քաղաք Վիրջինիա նահանգի Արլինգտոն շրջանի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սալվադորի քաղաքներ
Անդրադինայի գավառ
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Սան Պաուլու նահանգի գավառներ
Սթիվեն Բրաստ
Սթիվեն Բրաստ (Սթիվեն Կառլ Զոլտան Բրաստ, Steven Karl Zoltán Brust, ), հունգարական ծագմամբ ամերիկացի գրող, ստեղծագործում է ֆենտեզի ժանրում ։
Բրաստը բնութագրում է իրեն որպես մարքսիստ և տրոցկիստ ։
Ստեղծագործություն
Սթիվեն Բրաստի ստեղծած աշխարհը կոչվում է «Դրագեիրա»։ Նրա բնակիչները հիմնականում էլֆեր են (երկարակյացներ, ովքեր իրենց մարդիկ են անվանում) և իրական մարդիկ, ովքեր կոչվում են նաև արևելցիներ։
Գործողությունները մեծ մասամբ կատարվում են Էլֆերի տարածքներում։ Էլֆերի հասարակությունը բաղկացած է տոհմերից, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր տոտեմ-կենդանին (Վիշապ, Փյունիկ, Ատիրա, Իսոլա և այլն)։ Բոլոր էլֆերը այս կամ այն չափով կարողանում են հրաշքներ գործել։
Արևելցի-մարդիկ, ի տարբերություն էլֆերի, չեն կարողանում հրաշքներ գործել, բայց դրա փոխարեն լավ տիրապետում են կախարդանքին։ Միայն երկու տոհմ է իր կազմ ընդունում մարդկանց (Ջարեգը, որը մասնագիտացված է հանցագործության կազմակերպման մեջ, և Տեկլան՝ երկրագործները)։
Բրաստը հետաքրքրվում է հունգարական մշակույթով և խոհանոցով։ Նա նաև լրջորեն զբաղվում է երաժշտությամբ։ Նվագում է թմբուկ, կիթառ և բանջո, հանդես է գալիս «Կատուները ծիծաղում են» («Cats Laughing») խմբի կազմում։ Այդ խմբի կազմում ընդգրկված է նաև գրող Էմմա Բուլլը, ում հետ համատեղ Բրաստը գրել է «Ազատություն և անհրաժեշտություն» («Freedom and Necessity») պոեմը։
«Վլադ Տալտոշ» շարք
«Վլադ Տալտոշ» («Vlad Taltos») շարքում նախատեսված է 19 պոեմ։
«Փյունիկի Գվարդիա» շարք
«Փյունիկի Գվարդիա» («Khaavren Romances») շարքի պոեմներն են․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆանտաստ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ
Վլադ Կիրիկեշ
Վլադ Յուլիան Կիրիկեշ (Vlad Iulian Chiricheș, ), ռումինացի ֆուտբոլիստ, ով խաղում է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում իտալական Նապոլիի և Ռումինիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի։
Վաղ կարիերա
Կիրիկեշը սկսել է իր կարիերան Բակաու ֆուտբոլային ակումբում, որտեղ խաղում էր որպես կիսապաշտպան, անգամ որպես հարձակվող, մի քանի տարի անց երբ նա տեղափոխվեց Արդելուլ Կլուժ, խաղաց Միհայ Ռադութի և Ալեքսանդրու Մաքսիմի հետ ։ Այնուհետև նա տեղափոխվեց պորտուգալական Բենֆիկա 2007 թվականին
Ստյաուա Բուխարեստ
Մեկ մրցաշրջան հետո Կիրիկեշը այնուամենայնիվ տեղափոխվեց Ստյաուա 1.2 միլիոն Եվրո գումարի դիմաց 2012 թվականի հոկտեմբերի 25-ին նա գլխով կարողացավ գոլ խփել Մոլդեի հետ խաղում Եվրոպայի լիգայի շրջանակներում, ինչի շնորհիվ Ստյաուան պահպանեց իր առաջատարի դիրքը E խմբում ։ 2013 թվականի փետրվարի 21-ին Կիրիկեշի հեռահար գոլը Այաքսի դարպասին հնարավորություն տվեց իր ակումբին խաղը տանել հետխաղյա 11 մետրանոցներ, որտեղ հաղթելով նրանք դուրս եկան 2012 թվականի Չեմպիոնների լիգայի հաղթող Չելսիի դեմ Եվրոպայի լիգայի 1/8-րդ եզրափակչում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռումինացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նապոլիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռումինիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տոտտենհեմ Հոտսպուրի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Անտոնիո Դի Նատալե
Անտոնիո Դի Նատալե (Antonio Di Natale, ), իտալացի ֆուտբոլիստ, «Ուդինեզե» ֆուտբոլային ակումբի և Իտալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հարձակվող  ։
Ակումբային
Դի Նատալեն «Էմպոլի» ֆուտբոլային ակումբի դպրոցի սանն է ։ Դի Նատալեն մինչև որևէ ակումբի հիմնական կազմի մեջ հաստատվելը խաղացել է վարձավճարներով։ 8 տարվա ընթացքում նա ակումբի կազմում հեղինակել է 49 գնդակ ։ 2004 թվականին «Էմպոլին» դուրս է թռնում Սերիա A-ից և Դի Նատալեն տեղափոխվում է «Ուդինեզե» և ինչպես նաև սկսում է խաղալ Իտալիայի հավաքականում։ Շուտով Դի Նատալեն դառնում է «Ուդինեզեի» թիմի ավագը։ 2011 թվականի փետրվարի 5-ին «Սամպդորիայի» դեմ տնային հանդիպման ժամանակ Դի Նատալեն «Ուդինեզեի» կազմում՝ Սերիա A-ում հեղինակում է իր 100-րդ գոլը    ։ 2013 թվականի հուլիսի 9-ին Դի Նատալեն սև-սպիտակների հետ պայմանագիրը երկրաձգում է մինչև 2015 թվականի հունիսի 30-ը ։ 2014 թվականի հունվարին ֆուտբոլիստը հայտարարում է մրցաշրջանի վերջում կարիերայի ավարտման մտադրության մասին, սակայն հետո մտափոխվելով նա տեղեկացնում է, որ կշարունակի իր կարիերան ևս մեկ մրցաշրջանով, որպեսզի խփի իր 200-րդ գոլը Սերիա A-ի շրջանակներում ։ 2013-14 մրցաշրջանի վերջում Դի Նատալեն առաջնության պատմությունում ուներ հեղինակած 190 գնդակ ։
Միջազգային
2010 թվականի աշխարհի առաջնությունում Դի Նատալեն գոլի հեղինակ է դարձել Սլովակիայի հավաքականի դեմ խաղում ։
2012 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում Դի Նատալեն միակն էր, ով գոլ էր հեղինակել Իսպանիայի հավաքականի դարպասը (առաջնությունում հավաքականների առաջին խաղում) ։ Առաջնության ավարտից հետո Դի Նատալեն հայտարարեց, որ ավարտում է կարիերան հավաքականի կազմում ։
Ակումբային
2016 թվականի հունվարի 9-ի տվյալներով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ուդինեզեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012-ի ֆուտբոլիստներ
Լեզուների ցեղակցություն
Լեզուների ցեղակցություն, մեկ ընդհանուր հիմք լեզվից առաջացած երկու և ավելի լեզուների միջև բառապաշարային, հնչյունական, քերականական ընդհանրությունների ու կանոնավոր համապատասխանությունների առկայությունը։ Ըստ այդմ աշխարհի լեզուները խմբավորվում են տարբեր լեզվաընտանիքների, ապա առավել մերձավոր կապերի առկայությամբ, լեզվաճյուղերի և լեզվախմբերի մեջ։
Կատեգորիա:Լեզվաբանություն
Կոնդեուբա
Կոնդեուբա (Condeúba), համայնք Բրազիլիայի հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Բաիա նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բաիա մարզում։ Մտնում է Բրումադու գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 18 156 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 236,889 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 14,7 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրություն
Կլիման տարածքում կիսաանապատային է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Թերթաքարեր
Թերթաքարեր, տարբեր կազմի ձևափոխված ապարների մի խոշոր խմբի ընդհանուր անվանումը, որոնց բնորոշ է թերթայնությունը, այսինքն՝ նուրբ շերտիկների բաժանվելու հատկությունը։ Խիստ ձևափոխված թերթաքարերը կոչվում են բյուրեղային։ Ըստ կազմության լինում են քլորիտային, քվարց-սերիցիտային, տալկային, փայլարային։ Բնության մեջ լայնորեն տարածված են բիտումային կամ այրվող թերթաքարերը, որոնք ունեն մեծ գործնական նշանակություն։ Այրվող թերթաքարերը նուրբ թերթավոր, շագանակագույն, մոխրագույն կամ դեղին երանգներով նստվածքային ապարներ են, որոնք պարունակում են 10-80% օրգանական նյութ։ Թերթաքարերի բարակ շերտիկը վառվում է լուցկով՝ արձակելով այրվող ռետինի յուրահատուկ հոտ։ Այրվող թերթաքարերի օրգանական բաղադրամասն առաջանում է ջրում, օդի համարյա լրիվ բացակայության պայմաններում և բուսական ու կենդանական պլանկտոնի նեխման պրոցեսում, ծովային ավազանների մերձափնյա ծանծաղուտներում կամ լճերում։ Որոշ թերթաքարերում հանդիպում են ջրիմուռների կուտակումներ, որոնք վկայում են նստվածքի սապրոպելիտային տիղմին պատկանելու մասին։ Բարձրակարգ բույսերի մնացորդները, որոնք առկա են համարյա բոլոր այրվող թերթաքարերում, առաջացնում են վերջիններիս հումուսային բաղադրամասը։ Այրվող թերթաքարերի խոշորագույն հանքավայրեր հայտնի են Մերձբալթիկայում (կուկերսիտներ), Բելառուսիայում, Ուկրաինայում, Ուզբեկիստանում, Ցակուտիայում, արտասահմանում՝ Շվեդիայում, Շոտլանդիայում, ԱՄՆում, Կանադայում, Ավստրալիայում և այլուր։
Հայաստանում
Հայաստանում կավային թերթաքարեր տարածված է Ուրծի, Վայքի ու Մեղրու լեռնաշղթաներում, Տավուշի մարզում, փոխակերպային բյուրեղային թերթաքարեր՝ Ծաղկունյաց լեռնաշղթայում։ Օգտագործվում է որպես շինանյութ, օրգանական նյութերով հարուստ տեսակները (այրվող թերթաքար)՝ վառելանյութ, բյուրեղային թերթաքարեր՝ գրաֆիտի ու փայլարի հումք։
Կատեգորիա:Ապարներ Կատեգորիա:Բնական նյութեր
Ավելի վատ
«Ավելի վատ», հայ բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից՝ գրված 1913 թվականին։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1913 թվականին Թիֆլիսի «Հորիզոն» օրաթերթի (№ 64) մարտի 22-ի համարում, այնուհետև Երևանում` 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության չորրորդ հատորում (էջ 242-243) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներ Կատեգորիա:1913 գրականությունում
Արարակուարայի գավառ
Արարակուարայի  (Microrregião de Araraquara), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սան Պաուլու նահանգի մեջ։ Մտնում է Բաուրու մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 493 407 մարդ 2005 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 6265,500 կմ²։ Բնակչության խտությունը 78,7  մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Սան Պաուլու նահանգի գավառներ
Զիփ2
Պատմություն
Գլոբալ Լինք Ինֆորմացիոն ցանցը հիմնադրվել է 1995 թվականին Իլոն և Քիմբալ Մասկ եղբայրների և Գրեգ Կուրիի կողմից Կալիֆոռնիայի Պալո Ալտո քաղաքում, մի քանի ներդրողների չնչին գումարով, և Կուրիի կողմից հատկացված 6,000 ԱՄՆ դոլարով ։ Էշլի Վենսի Իլոն Մասկի կենսագրության գրքի մեջ ասվում է, որ Մասկի հայրը, Էրոլ Մասկը, այդ ժամանակահատվածում տրամադրել է 28,000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Մասկը հետագայում հերքել է այդ փաստը ։
Սկզբում Գլոբալ Լինքը տեղական ընկերություններին տրամադրում էր օգտատերերին կապող և ուղղորդող ծառայություններ ։ Առաջին համակարգը ստեղծելու համար Իլոն Մասկը միացրել է անվճար Նավտեք տվյալների բազան, Պալո Ալտոյի բիզնեսների տվյալների բազայի հետ ։
1996 թվականին Գլոբալ Լինքը Մոհր Դավիդով Ձեռնարկությունից ստացել է 3 միլիոն ԱՄՆ դոլար ներդրում և պաշտոնապես փոխել է իր անունը Zip2 Դավիդով Ձեռնարկությունը փոխեց Zip2- ի հիմնարար ռազմավարությունը։ Իլոն Մուսկը նշանակվել էր գլխավոր տեխնոլոգիայի պատասխանատու և Ռիչ Սորկին դարձել էր գլխավոր գործադիր տնօրեն։ Zip2-ն իր «պաշտոնական կարգախոսը» անվանեց «Մենք ուժ ենք տալիս»։ Zip2-ը համագործակցեց Նյու Յորք Թայմսի, Նայթ Ռիդրի և Hearst կորպորացիայի հետ և նրա համագործակցությունը թերթերի հետ, այն դարձրել է «ԱՄՆ-ի թերթերի ոլորտի առցանց քաղաքային ուղեցույցերի առաջնորդը», ըստ «Խմբագիր և Հրատարակիչ» պարբերականի ։
1998 թվականին ընկերությունը համագործակցել է մոտ 160 թերթերի, այդ թվում ` Նյու Յորք Թայմսի հետ։ Հիմնադիր Իլոն Մասկի խոսքերով, այդ թերթերից 20-ը հանգեցրել են լայնածավալ քաղաքի ուղեցույցներին։ Նյու Յորք Թայմսը հաղորդել է, որ Zip2-ը նաև թերթեր է տրամադրել առցանց գրացուցակով, օրացույցով և էլեկտրոնային փոստով, իրենց հիմնական առաջարկի հետ միասին ։
Արևելյան Օնտարիո
Արևելյան Օնտարիո (ըստ 2006 թվականի մարդահամարի բնակչությունը կազմել է 1603625 մարդ), երկրորդական շրջան Կանադայի Օնտարիո նահանգի Հարավային Օնտարիո շրջանում՝ Օտտավա և Սուրբ Լավրենտիոս գետերի միջև ընկած տարածքում։ Հյուսիսից ջրային սահման ունի Քվեբեկի հետ, արևելքից և հարավից՝ Նյու Յորք նահանգի հետ, ինչպես նաև փոքր հողային սահման արևելքից Քվեբեկի Վուդրյոլ-Սյուլանեժ շրջանի հետ։
Ունի հետևյալ վարչական բաժանումը՝ Պրեսկոտ և Ռասել, Ստորմոնտ, Դանդաս և Գլենգարի, Լենարք, Ռենֆրյու, Լիդս և Գրենվիլ, Ֆրոնտենաք և Լենոքս և Էդինգթոն և Օտտավայի ինքնիշխան մունիցիպալիտետը։
Տարածաշրջանը նաև անվանում են Հարավարևելյան Օնտարիո, այն Հյուսիսային Օնտարիոյի երկրորդական շրջանից տարբերակելու համար ։
Պատմություն
Առաջին եվրոպացիները, որոնք անցել են այս տարածաշրջանով եղել են ֆրանսիացի հետազոտողներն ու մորթեղեն վաճառողները։ Հետազոտող Սամուել դը Շպեմպլեն 1615 թվականին դեպի Մեծ Լճեր ուղևորության ժամանակ հատեց Օտտավա գետը։ Տարածաշրջանի ամենախոշոր քաղաքը Կանադայի մայրաքաղաք Օտտավան է, որը կազմում է Արևելյան Օնտարիոյի բնակչության շուրջ 60%-ը։ Քինգսթոնը, որը մի ժամանակ եղել է Կանադայի նահանգի մայրաքաղաքը, տարածաշրջանի մյուս խոշոր քաղաքն է։
Տարածաշրջանի մնացած մասը հիմնականում ապավինում է գյուղատնտեսությանը և զբոսաշրջությանը։ Հանգստի և զբոսաշրջության հատվածը գտնվում է Արևելյան Օնտարիոյի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Ռենֆրյու բնակավայրում։
Օնտարիոյի բոլոր շրջաններից Արևելյան Օնտարիոյի մասերն առավել մեծ ազդեցություն են կրում Միացյալ Նահանգների Լոյալների կողմից` Ամերիկայի բնակիչներն են, որոնք Ամերիկյան հեղափոխության պատերազմի ժամանակ և դրանից հետո տեղափոխվել են Բրիտանական գահի նկատմամբ հավատարմությունից ելնելով` տեղափոխվել են Վերին Կանադա։ Լոյալների ազդեցությունն իրենց վրա են կրում Լենոքս ու Էդինգթոն, Լիդզ և Գրենվիլ, Ֆրոնտենաք, Կանարկ, Հաստինգս և Էդուարդ արքայազնի համայնք վարչական միավորները։
Օտտավայում, Պրեսկոտում և Ռասելում, Սթերմոնտում, Դունդասում և Գլենգարիում, Ռենֆրյուում (թեև նվազում է), Արևելյան Օնտարիոյում է գտնվում ամենախոշոր Ֆրանկո-օնտարիոն համայնքը։
Միասնական կայսրության հավատարիմների միգրացիայի ժամանակաշրջանում Շոտլանդական լեռնաշխարհից լայնածավալ ներգաղթ տեղի ունեցավ։ Լոյալիստական ​​ժամանակաշրջանից հետո Լեռնաշխարհից արտագաղթի ավելի շատ հոսանքներ եկան, հիմնականում Շոտլանդիայի Ինվերշես-շայրից` ավելի լավ կյանքի որոնման համար։ Այս շոտլանդացի ներգաղթյալների մեծամասնությունը բնակեցված է Գլենգարի շրջանի լեռնային համայնքում։ 1812 թվականի պատերազմից հետո տասնամյակների ընթացքում Իռլանդական կաթոլիկների մեծ թվաքանակ, հիմնականում Կորկից և հարակից շրջաններից, նույնպես բնակություն է հաստատել այս տարածաշրջանում, որոնց մեծ մասը ներկայումս բնակվում է Օտտավայում կամ նրա մոտակայքում։ Շատերը եկել են կառավարության ներգաղթի սխեմայի աջակցությամբ միջոցով, որպեսզի հաստատվեն չգրավվածտարածքներում և լրացնեն աշխատուժի պակասը։ Մասնավորապես, ֆրանկո-օնտարիացիների հետ մեկտեղ, նրանք մեծ ջրանցքների շինարարներ են եղել, աշխատել են տարածքի մեծածախ առևտրի ոլորտում։
Անցյալ դարի ընթացքում ավելի շատ ներգաղթային խմբեր են ինտեգրվել մշակութային խառնուրդում, հիմնականում Օտտավայում։ Արևելյան Օնտարիոյում դեռևս մեծ թվով Ֆրանկոֆոններ կան, հատկապես Պրեսկոտում և Ռասելի Միացյալ համայնքներում։
Կլիմա
Արևելյան Օնտարիոյի կլիման խոնավ մայրցամաքային է` մեծ սեզոնային տատանումներով։ Ձմեռային սեզոնի ընթացքում գերիշխում են ձյունն ու սառույցը։ Օտտավայում միջին ձմռանը մոտ 250 սմ բարձրության ձյուն է գալիս, և ձյունը սովորաբար մնում է նվազագույնը մի քանի ամիս։
Ձմեռը երկար է Արևելյան Օնտարիոյում։ Հունվար ամսվա միջին ջերմաստիճանը -6 °C (21 °F): Վերջին տարիներին, կարծես թե ձմռան կեսերին նկատվում են առանց ձյան ժամանակներ։ 2008 թվականի ձմռան ամիսներին արձանագրվել է ձյան անկում։
Սառցե փոթորիկները նույնպես համեմատաբար տարածված են, հատկապես ցածր տեղայնքում, եթե համեմատում ենք երկրի այլ տարածքների հետ։
Գարունն ու աշունը փոփոխական եղանակ են։ Միջին տարեկան տեղումները մոտ 950 մմ են։