cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Արիադնա Սկրյաբինա
Ռուսաստան
Մոսկվայում Սկրյաբինն ապրում էր Վոլխոնկա փողոցի վրա, Յարդ հյուրանոցում, իսկ աշնանը նրանք տեղափոխվեցին Մալի Կոկովինսկի նրբանցքի Օլտարզևսկուու՝ վարձակալության տրվող բնակարաններից մեկը (շենք 1/8, բնակարան 16)։ Մոսկվա ժամանելուց անմիջապես հետո, Արիադնան մկրտվեց ուղղափառ ծեսով ։ Մեկ տարի անց ընտանիքում ծնվեց կրտսեր դուստր Մարինան, իսկ 1912 թվականի նոյեմբերին Սկրյաբինի ընտանիքը մի վերջին անգամ տեղափոխվեց վարձակալության տրվող մեկ այլ բնակարան՝ պրոֆեսոր Ա. Գրուշկայի բնակարաններից Բոլշոյ Նիկոլաևսկի նրբանցք, Արբատ, շենք 11 ։
Սկրյաբինի երեխաները ասես հետին պլանում էին :
Ինքը՝ Արիադնան, նույնպես վաղ հասակից նվագում էր․ նա սովորում էր Մոսկվայի կոնսերվատորիայում, և գրում էր բանաստեղծություններ, բայց ամենից շատ սիրում էր դրամաներ ու ողբերգություններ գրել, որոնք երեխաները դրանից հետո խաղում էին հենց տանը, հենց ծնողների և հյուրերի առջև։ Արդեն մանկության տարիներին Արիադնան սկսեց հպարտություն և համառություն ցուցաբերել.
Սկզբում երեխաների հետ երաժշտությամբ զբաղվում էր մայրը, իսկ Արբատի բնակարան տեղափոխվելուց հետո Արիադնան և Յուլիանը հնարավորություն ունեցան դպրոց հաճախել է Գնեսինների անվան երաժշտական ուսումնարան, որը գտնվում է մոտակայքում, Собачья площадка-ում։ Նրանց անունները նշված են ուսումնարանի ուսումնական տարիներից երկուսի՝ 1914/1915 և 1915/1916 «Քննական թերթիկներում»։ Նրանք սովորում էին ավագ նախապատրաստական կուրսում՝ Մարիա Ֆաբիանովնա Գնեսինայի մոտ։ Առաջին տարում Արիադնայի գնահատականը 4+ էր՝ իր «ունակությունների» համար և 4՝ «իր աշխատասիրության» համար, երկրորդ տարի՝ «ունակություններ» - 4+, «աշխատասիրություն» - 3։ Յուլիանի գնահատականներն ավելի բարձր էին ։ Դպրոցում Արիադնան ու Յուլիանը ներգրավված էին նաև Ժակ-Դալկրոզեի ռիթմիկային, որը ուսուցանում էր շվեյցարացի երաժիշտի և ուսուցչուհի Ն. Ա. Գեյմանի աշակերտուհին։ Երեխաների հետ այլ առարկաներ պարապում էր մայրը․ տանը ստեղծված էին բոլոր պայմանները, այդպիսի դասերի համար, մասնավորապես, ունեին ընդարձակ գրադարան, և ժամանակ առ ժամանակ ուսուցիչներ էին հրավիրում:
Գերմանիայի հետ պատերազմի բռնկումով Սկրյաբինի ընտանիքում կյանքը զգալիորեն դժվարացավ։ Ընտանիքին ապահովելու համար Սկրյաբինը ստիպված էր հյուրախաղեր կազմակերպել Ռուսաստանով մեկ։ Պատերազմի գրեթե առաջին ամիսներին տուժեցին Տատյանա Ֆեդորովնայի Բելգիայի հարազատները. «Գերմանիայի տակնևանցության մասին պատմությունները և բոլոր տեսակի լեգենդներն ու փաստերը գերմանացիների վայրագությունների և գարշանքների մասին, հորդում էին խիտ շիլայի նման»։ Միևնույն ժամանակ, ըստ Սաբանեևի, Սկրյաբինի ընտանիքում «թագավորում էր սարսափելի հայրենասիրական ոգևորություն», և ինքը՝ կոմպոզիտորը ողջունում էր պատերազմը՝ համոզված լինելով, որ սկսվում է «համաշխարհային պատմության ավարտը», որին ինքն այդքան սպասում էր :
Հակասեմիտիզմն ընտանիքում
Արիադնան հորից ժառանգել էր կզակի «փոսիկը», բայց մնացած ամեն ինչում նման էր մորը, և այդ նմանությունն անընդհատ աճում էր: Տատյանա Ֆեոդորովնան, այնուամենայնիվ, փորձում էր հնարավորինս հեռու մնալ իր հարազատներից, քանի որ, ըստ Սաբանեևի, պատկանում էր հրեաների հոգեբանական այն տեսակին, ովքեր ամաչում էին և փորձում էին ամեն հնարավոր ձևով թաքցնել իրենց ծագումը, նույնիսկ անգամ որևէ կապն այդ ազգի հետ։ Այսպիսով, տան մթնոլորտը խառնված էր հակահրեականության ոգով, որի հիմնական կրողը մայրն էր։ Այս որակը հատկապես ակնհայտ էր նրա կրտսեր եղբոր՝ Բորիս դե Շլյոցերի հետ հարաբերություններում, որը հետագայում դարձավ ֆրանսիացի հայտնի երաժշտագետ և գրող, և որն ուներ խիստ արտահայտված հրեական արտաքին և բնորոշ արտասանություն՝ «վարկաբեկելով» քրոջն՝ իր հետ ունեցած արտաքին նմանությամբ։ Ըստ ժամանակակիցների հուշերի՝ Արիադնան նույնպես նման առոգանություն ուներ, նույնիսկ երբ խոսում էր ռուսերեն։
Սկրյաբինը կիսում էր կնոջ հակասեմիտական հայացքները, բայց Ալեքսանդր Նիկոլաևիչի մոտ դրանք ավելի մեղմանում էին՝ հրեաներին որպես «շատ կարևոր պատմական առաքելություն» կատարող համարելով, և նա բավարարվում էր այն համոզմունքով, որ նրանք չպետք է զբաղեցնեն որոշ «բարձր պաշտոններ»:
Հոր մահ
1915 թվականի ապրիլի 14-ին Ալեքսանդր Սկրյաբինը մահացավ արյան ստրեպտոկոկային թունավորումից։ Բառացիորեն նրա մահից անմիջապես առաջ՝ վերջին րոպեներին նա կարողացավ ստորագրել կտակ և խնդրագիր՝ երեխաների որդեգրման համար։ Հոր մահից հետո ընտանիքն, ըստ էության, մնաց առանց ապրուստի միջոցի։ Վերա Իվանովնան՝ Սկրյաբինի օրինական կինը, շնորհիվ բազմաթիվ միջնորդների և բարի կամեցողների ջանքերի, բավականաչափ մեղմեց իր դիրքորոշումը։ 1915 թվականի ապրիլի 27-ին նա կայսերական գրասենյակ դիմեց․
Արիադնա Սկրյաբինա
Մեկ շաբաթ անց՝ մայիսի 5-ին, Տատյանա Ֆեդորովնան Նորին կայսերական մեծության գրասենյակից նամակ ստացավ՝ փաստաթղթերի ցանկով, որոնք անհրաժեշտ էին, որ թույլ տային, որ Սկրիաբինի երեխաները՝ Արիադնան, Յուլիանը և Մարինան իրենց հոր անունը կրեն։
Հաջողվեց աստիճանաբար որոշակի գումար հավաքվել նաև ընտանիքին աջակցելու և կանոնավոր կյանքին անցնելու համար։ Տատյանա Ֆեդորովնան կենտրոնացավ Յուլիանի դաստիարակության վրա, որում տեսնում էր Ալեքսանդր Սկրյաբինի գործի ժառանգորդին և շարունակողին։ Արիադնան, եղբոր հետ միասին, հոր մահից հետո շարունակեց հաճախել Գնեսինների դպրոց, ինչի մասին վկայում է 1915/1916 ուսումնական տարվա «Քննության թերթիկները» ։ 1917 թվականի երկու հեղափոխությունները կրկին խարխլեցին ընտանիքի հազիվ կարգավորված կյանքը։ 1918 թվականին Մոսկվայում սով սկսվեց։
Ուկրաինա
Ամռանը Տատյանա Ֆյոդորովնան երեք երեխա տարավ սնունդով համեմատաբար ապահովված Ուկրաինա՝ Կիև, ակնկալելով, որ իր համար ավելի հեշտ կլիներ այնտեղ կյանքը կարգավորել : Այնուամենայնիվ, այնտեղ նույնպես անվտանգ չէր. քաղաքում իշխանությունը անցնում էր ձեռքից ձեռք, գնալով ավելի ու ավելի վատանում էր։ Չնայած դժվարություններին՝ Արիադնայի եղբայրը շարունակեց ուսումը Կիևի կոնսերվատորիայում՝ Գլերի ղեկավարությամբ։
Խորհրդային կառավարությունը որոշեց կոմպոզիտորի տուն-թանգարանը կազմակերպել Սկրյաբինի Արբատի բնակարանում, իսկ Տատյանա Ֆեդորովնան ստիպված էր բնակվել երկու տան մեջ՝ անընդհատ մեկնելով Մոսկվա՝ այս գործերի հետ կապված։ Այդ ժամանակ երեխաները մնում էին Կիևում՝ շաքարավազի գործարանատեր Բալախովսկու տանը կամ Իրպեն քաղաքի մերձակայքում գտնվող ամառանոցային գյուղում :
Նովոչերկասկ
Որդու մահը վերջապես կոտրեց Տատյանա Ֆեդորովնային։ Նա իր հետ տարավ իր կրտսեր դստերը՝ Մարինային, և վերադարձավ Մոսկվա, իսկ Արիադնային տեղավորեցին Սմոլնիի ինստիտուտ, որն այն ժամանակ տեղափոխվել էր Նովոչերկասկ :
Հարազատներից կտրվելով՝ Արիադանն անմիջապես ցույց տվեց իր անկախ, հպարտ, իմպուլսիվ և համարձակ բնավորությունը.
Սաներից ոմանք էլ տպավորված էին Արիադնայի գերազանց դաշնակահարությամբ: Այնուամենայնիվ, ինստիտուտը շուտով փակվեց, և Արիադնան նույնպես վերադարձավ Մոսկվա, որտեղ ամբողջ ընտանիքը շարունակում էր ապրել Արբատի բնակարանում, որը շուտով թանգարան էր դառնալու։
Մոսկվա
1920-1921 թվականների ձմռանը Արիադնան ընդունվեց թիվ 159 դպրոց՝ Բոլշայա Նիկիտսկայա փողոցի հարևանությամբ, Ստոլովոյ և Նոժովի նրբանցքների խաչմերուկում։ Դասասենյակներում ցուրտ էր, և դասարանի երեխաները նստում էին դրսի հագուստով։ Արիադնան դպրոց էր հաճախում անցյալ դարի ոճին համապատասխան վերնազգեստով՝ հին, շագանակագույն թավշյա երկար վերարկուով, թևերին՝ փոմփոլիկներ։ Չնայած ակնհայտորեն օրհասական իրավիճակին՝ նա իրեն գոռոզ էր պահում, և դասընկերներից շատերը անմիջապես չսիրեցին նրան։ Այնուամենայնիվ, նա կարեկցանքի կամ պաշտպանության կարիք չուներ էլ․ անտարբերորեն անտեսում էր ցանկացած ծաղրանք:
Փաստորեն, ցնցումների ազդեցության տակ, որոնցից տուժվել էր ինչպես իր ընտանիքը, այնպես էլ ամբողջ երկիրը, Արիադնան արմատապես վերաիմաստավորեց իր հոր գաղափարը։ Նրա «Մեծ միստերիայի» կենտրոնական տեղում ոչ թե երաժշտությունն էր, այլ դրամատուրգիան։ Մարմնավորման ենթադրյալ վայրը փոխվեց. դա այլևս Հնդկաստանը չէր, այլ հենց Ռուսաստանի սիրտը` Մոսկվայի Կարմիր հրապարակը։ Այս գործողությունը կոչված էր ոչ թե ամբողջ Տիեզերքը միավորելու երանելի Էքստազի մեջ, այլ վճռական «բողոք արտահայտելու մարդկության տառապանքների դեմ»։ Սցենարի համաձայն, գագաթնակետը պետք է լիներ բոլոր դերասանների՝ Արիադնեի դպրոցական ընկերների հանրային ինքնահրկիզումը։ Նրա այս գաղափարները Սկրյաբինի ընտանիքին և ընկերներին հուսահատության էին մատնել, բայց Արիադնան բառացիորեն կլանցած էր և չէր ցանկանում լսել որևէ համոզում:
Մեծ դժվարությամբ, համատեղ ջանքերով Արիադնային համոզեցին, որ իր քույրը, մայրն ու տատիկը առավել քան երբևէ նրա խիստ օգնության կարիքն ունեն, դրանով իսկ նրա մտքերի ընթացքը՝ մարմնավորել կրակոտ «Մեծ Միստերիան», հետաձգվեց անորոշ ժամանակով։ Աստիճանաբար, ձեռնարկության անհեթեթությունը ինքնին ավելի ակնհայտ դարձավ Արիադնային, նա վերանայեց նպատակները` ձգտելով համընդհանուր ճանաչման հասնել բանաստեղծական ոլորտում:
Արիադնայի սիրված գրողը Դոստոևսկին էր, իսկ նրա սիրված դրամատուրգները Շեքսպիրն ու հին հույներն էին՝ վանկի կտրուկության և վիճակների բարձր դրամատիկության համար։ Բանաստեղծների շրջանում այդպիսի ընդգծված նախապատվություններ չուներ, բայց առաջինների շարքում էին Բլոկը և Բալմոնտը։ Արիադնան սիրում էր արտասանել Կոնստանտին Բալմոնտի «Իսպանացու պես» բանաստեղծությունը ՝ հատուկ հույզով շեշտելով «Ես ուզում եմ առաջինը լինել աշխարհում, ցամաքում և ջրի երեսին» տողերը: Ֆրանսիական պոեզիայից և դրամատուրգիայից՝ Բոդլերիը, Մոլիերը, Ռոստանը, բելգիականից Վերհառնը։ Արիադնան պոեզիան ընթերցում էր Կամերային թատրոնի առաջատար դերասանուհի և մոսկովյան երիտասարդության կուռք Ալիս Կունենի պաթետիկ ձևով :
Մեկ տարի բացակայելուց հետո Արիադնան չգնաց ավարտական դասարան և լքեց դպրոցը՝ որոշելով ընդունվել համալսարան։ Սմոլնիի ինստիտուտում նրա ընկերուհին՝ Կատյա Ժդանկոն եկավ նրա մոտ։ Նրանք «ընկերացան», որից հետո Արիադնան սկսեց նրան քրոջ տեղ ընդունել: «Քույրերը» ապրում էին Սկրյաբինի բնակարանում, մի սենյակում: Նրանք միասին որոշեցին ընդունվել Բառերի պետական ինստիտուտ, որը ղեկավարում էր հանրահայտ նկարիչ և ասմունքի տեսաբան Վասիլի Սերյոժնիկովը։ Թեստավորման «կոլոկվիումից» հետո երկու աղջիկներն ընդգրկեցին են Բառերի պետական ինստիտուտ: Արիադնան ընտրում էր, թե ում դասախոսություններին ներկա լինել, միայն իրեն հետաքրքրողներին՝ լեզվաբանություն և ուղղախոսություն (դասվանդում էր՝ Դ. Ն. Ուշակովը), արևմտյան գրականության պատմություն ( Պ. Ս. Կողան ), պոետիկա ( Վ. Յա. Բրյուսով ), գեղագիտություն (Իլյին): Արիադնայի ընկերների թվում էր՝ գրող Լեոնիդ Անդրեևի որդին՝ Դանիիլը, կոնսերվատորիայի ուսանողուհի՝ դաշնակահարուհի Տատյանա Գոլուբևան, պատմաբան Մ.Կ. Լյուբավսկու դուստրը՝ Ալեքսանդրան, Կ․ Յա․ Գոլեյսովսկի ստուդիայից՝ բալերինա Ֆրանչեսկա Բոեմը, հայտնի հեղափոխական մտածող Կրոպոտկինի ազգակցական՝ Վերա Կրոպոտկինան:
1922 թվականի հունվարին Բառերի պետական ինստիտուտը (ГИС) փակվեց, իսկ մարտին՝ Տատյանա Ֆեդորովնան մահացավ՝ այդպես էլ չապաքինվելով ծանր դեպրեսիայի հետևանքով առաջացած հիվանդություններից: Տարածքը նույնպես պետք է ազատվեր. թանգարանը նախատեսվում էր բացել ամռանը։ Մահից կարճ ժամանակ առաջ Տատյանա Ֆյոդորովնայի վիճակը, կարծես թեթևացել էր, և նա պատրաստվում էր ամբողջ ընտանիքը Փարիզ՝ եղբոր՝ Բորիս Շլյոցերի մոտ տեղափոխել։ Արիադնան չէր էլ ցանկանում լսել Ռուսաստանn «այդպիսի ժամանակ» լքելու մասին: Ամեն ինչ ճիշտ հակառակը ստացվեց. Տատյանա Ֆեոդորովնային Սկրjաբինի կողքին՝ Նովոդևիչի գերեզմանատանում Ռուսաստանում ընդմիշտ թողնելով, և կրտսեր քրոջը՝ Մարինային Տատյանա Ֆեոդորովնայի բելգիացի հարազատների մոտ ուղարկելով, Արիադնան իր տատիկ Մարիա Ալեքսանդրովնայի հետ միասին հայտնվեց Փարիզում, «Քեռի Բորյայի» մոտ
Փարիզ
Քիչ բան է հայտնի Արիադնա Սկրյաբինայի օտարության մեջ անցկացրած առաջին տարիների մասին: Նրա ընկերների և ծանոթների նամակագրությունից հետևում է, որ սկզբում նա, ինչպես շատ այլ արտագաղթողներ, մեծ կարիքի մեջ էր։ Օրինակ ՝ 1923 թվականի նոյեմբերին Միխայիլ Գերշենզոնը գրել է Լև Շեստովին։
Սակայն Արիադնային հաջողվեց բավականին արագ ոտքի կանգնել։ Փարիզ ժամանելուն պես նա ընդունվեց Սորբոնի բանասիրական ֆակուլտետ, սակայն դասերի նկատմամբ մեծ հետաքրքրություն չէր ցուցաբերում: Ըստ երևույթին, արդեն 1923 թվականին, Արիադնան միացավ ռուսաստանցի բանաստեղծների «Միջոցով» փարիզյան շրջանակին, որի անդամ էր նաև նրա ապագա, վերջին ամուսինը՝ բանաստեղծ Կնուտը։ Նշված ստեղծագործական խմբի գործունեության մասին տեղեկատվությունը շատ սակավ է, թե ինչ ձևերով է Արիադնան մտել խմբի մեջ, անհայտ է։ Նրա անունը միայն թռուցիկ է հիշատակվում բանաստեղծ Վլադիմիր Պոզների նամակագրության մեջ, և նաև, հավանաբար, 1920-ականների եզակի անգամ, հայտնվել է արտագաղթողների մամուլում`հենց այդ՝ «Չերեզ» խմբի գործունեության կապակցությամբ ։ Արտագաղթած երիտասարդ գրողների շրջանում ծանոթություններ հաստատելով՝ Արիադնան դեռևս խուսանավում էր Դովիդ Կնուտի հետ «իրական» հանդիպումից, որը երկար տարիներ անց առանցքային դերակատարում ունեցավ նրա ճակատագրում և, որպես հետևանք, բախտորոշ նշանակություն:
Գրական փորձ և առաջին ամուսնություն
Արիադնայի ֆրանսիական կյանքի հաջորդ տարին նշանավորվեց երկու իրադարձությամբ։ Նախ և առաջ, նա Փարիզում հրատարակեց դեբյուտային բանաստեղծությունների ժողովածու՝ «Բանաստեղծություններ» վերնագրով՝ ամենապարզ և անբռնազբոս ձևով։ Գոյություն ունի հայտնի գրախոսություն, որը գրել է Գեորգի Ադամովիչը և տպագրվել է «Զվենո» էմիգրանտների թերթում (№ 56, 1924 թվականի փետրվարի 25): Ադամովիչի կարծիքը անողոք է. Արիադնան չունի իրական բանաստեղծի մի գլխավոր հատկություն` բառի հետ վարվելու իր մաներան։ Գրականագետ Սեմյոն Լիբերմանը մի ակնարկում, որը հրապարակվել է Նականունե (թիվ 123, հունիսի 1-1924) թերթում, Արիադնայի գրական փորձերը նկարագրում է որպես «հարթ, գրագետ, հաճելի, միջին բանաստեղծություններ»։ Երիտասարդ Արիադնայի պոեզիան ներծծված է քրիստոնեական պաթոսով, բայց միևնույն ժամանակ, նրանում զգացվում է հոգևոր վերացածություն, որի միջով, ըստ հետազոտող Վլադիմիր Խազանի, բացահայտվում են գեղարվեստական տաղանդի առանձնահատկությունները: Հավաքածուի, թերևս, առավել ուշագրավ աշխատության մեջ ինքնատիպ է Արիադնայի դիմումը Հին Կտակարանի թեմային՝ Հիսուս Նավին բեմական էտյուդում, որը նվիրված է Բորիս Շլյոցերին։ Որպես այս փոքրիկ պոետիկ պիեսի էպիգրաֆ, Արիադնան հղել է իր հոր «Էքստազի պոեմից»։ Հիսուս Նավին՝ հրեաների Հին Կտակարանի առաջնորդը, արժևորվում է ինչպես հուդայական, այնպես էլ ուղղափառ ավանդույթներում։ Արիադնայի համար նրա կատարած աստվածաշնչյան առանցքային գործողություններից մեկը արևի կանգնեցնելն է, դա հանցագործություն է բնության դեմ, մեծագույն սրբապղծություն, որը թույլ է տվել Հիսուս Նավին, իբրև թե՝ ուղեղի մթագնման, կատաղության վիճակի ազդեցության տակ, և որից ինքն էլ է սարսափել:
Այնուամենայնիվ, հարսանիքը կայացավ՝ քեռի Բորյայի և տատի օրհնությամբ։ Ամուսնությունը Արիադնային հնարավորություն տվեց լուծել ֆինանսական խնդիրները, բայց միաժամանակ ուրիշները ծագեցին․ հղի Արիադնան տրամվայի աստիճանից ընկավ և վիժեց: Սկեսուրի հետ մշտական անախորժությունները ամուսինների միջև գժտությունների պատճառ էին դարձել։ Բանաստեղծական դեբյուտը միևնույն ժամանակ պարզվեց, որ ստեղծագործական ավարտ էր. ակնհայտ է, որ Արիադնան բավարարված չէր և՛ գրքից, և՛ առավել ևս՝ դրա վերաբերյալ համեստ արձագանքից, բայց և, առաջին հերթին, ինքն իրենից։
Արիադնան Լազարիուսից ունեցավ երկու դուստր՝ Տատյանա-Միրիամ (1925 թվականի փետրվարի 3) և Գիլբերտ-Էլիզաբեթ (Բեթթի, 1926) : Բեթիի ծնունդից կարճ ժամանակ անց Արիադնան լքեց Լազարիուսին՝ վերցնելով երեխաներին և մշտապես ջնջելով նրան իր կյանքից :
Երկրորդ ամուսնություն
1928 թվականին հայտնի դաշնակահար Վլադիմիր Սոֆրոնիցկին եկավ Փարիզ։ Նրա հետ էր նաև կինը՝ Արիադնայի արյունակից և սիրելի քույրը՝ Ելենան (Լյալյա)։ Այս շրջագայության ընթացքում Լյալյան վիճել էր ամուսնու հետ, և Սոֆրոնիցկին ստիպված էր միայնակ վերադառնալ Ռուսաստան, առանց իր կնոջ, իսկ Լյալյան, Արիադնայի պնդմամբ, մնաց Փարիզում, և այդ բաժանումը պարզվեց, որ ձգվելու էր մի քանի տարի։ Արիադնան ու քույրը ապրում էին հարևանությամբ, միասին շատ ժամանակ անցկացնում, սրճարանում ժամեր անցկացնում նորաձև գլխարկներով, երկար մունդշտուկներով, գրավելով տղամարդկանց ուշադրությունը։ Արիադնան գրեթե ամեն օր հյուրեր էր հրավիրում, և խոսակցություններով հավաքները ձգվում էին մինչև ուշ գիշեր, կամ ինքն էր գնում իր ծանոթների մոտ՝ երեխաներին թողնելով տատի հույսին:
Սրճարանում Արիադնան հանդիպեց Ռենե Մեժանի հետ, որը շուտով դարձավ նրա երկրորդ ամուսինը ։ Մեժանը ֆրանսիական գրականություն էր դասավանդում ճեմարանում և երազում գրող դառնալ։ Նա գրում էր բանաստեղծություններ և պատմություններ Մոպասանի ոգով, աշխատում էր ինչ-որ բուրժուական ընտանիքի մասին վեպի վրա, որը, ըստ երևույթին, սեփական ընտանիքի վերարտադրումն էր։ Մեժանը չէր զիջում Ղազարին ազնվականության մեջ, բայց նրա տանը Արիադնային շատ ավելի համակրանքով և կարեկցանքով էին վերաբերում. Ռենեի ծնողները նույնիսկ չէին էլ խորշում այն փաստից, որ իրենց որդու հարսնացուն ուներ երկու երեխա։ Հարսանիքը տեղի է ունեցավ նույն եկեղեցում, ինչպես անցյալ անգամ։ Նորապսակները Արիադնայի դուստրերի, ինչպես նաև սպասուհու և դաստիարակչուհու հետ միասին տեղափոխվեցին ընդարձակ բնակարան, որը նույնպես Լյալյայի բնակարանի մերձակայքում էր։
Ազգակից քույրերի միջև հարաբերություններն աստիճանաբար վատթարանում էին։ 1930 թվականի հուլիսի 31-ին թվագրված նամակում Լյալան Նինա Բերբերովային տեղեկացնում է.
Որոշ ժամանակ անց Սոֆրոնիցկին կարողացավ կնոջը համոզել վերադառնալ Ռուսաստան։ Լյալյան էլ հեռացավ նրա հետ՝ չնայած Արիադնայի համոզելուն, որ մնա :
Ամուսնությունը Մեժանի հետ նույնիսկ ավելի վատն էր, քան նախորդը։ Արիադնան հղիացավ և, դեռ երեխային կրելով, որոշեց, որ նա պետք է մեկ այլ հայր ունենա։ Արիադնան ստեց Մեժանին, որ երեխան իրենից չէ, բայց երբ որդին՝ Էլին, մեծացավ, Արիադնան նրան ասաց, որ իր հայրը՝ Դովիդ Կնուտն է։ Արիադնան հեռացավ Մեժանից, որով կոտրեց վերջինիս սիրտը։ Ռենեն երկու տարի ապահարզան չէր տալիս նրան և մինչև խորը ծերություն չգիտեր, որ ինքը որդի ունի, մինչև մի օր Էլին այցելեց նրան և բացահայտեց ճշմարտությունը:
Հանդիպում և սիրավեպ Կնուտի հետ
Նախապատերազմյան ռուսական Փարիզն ապրում էր իր սեփական կյանքով՝ մեկուսացված ֆրանսիական Փարիզից։ Ռուսաստանից ներգաղթողները այցելում էին ռուսական սրճարաններ և ռեստորաններ, խանութներ և վարսավիրանոցներ, հրատարակում էին ռուսական թերթեր և ամսագրեր, ինչպես նաև գրքեր։ Ամուսնությունների ճնշող մեծամասնությունը համայնքի ներսում էր. իրենց երեխաների համար ռուսները կազմակերպում էին մանկապարտեզներ և դպրոցներ։ Ասիմիլյացիայի գրեթե լիակատար բացակայության պատճառն այն էր, որ նույնիսկ Ռուսաստանի կայսրության և Ֆրանսիայի միջև ստեղծվեցին հատուկ հարաբերություններ, և շատ ռուսներ Փարիզը համարեցին համարյա երկրորդ հայրենիքը։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո շատ նման գործիչներ, որոնք ռուսական մշակույթի գույնն էին և չէին ընդունում խորհրդային իշխանությունը, հայտնվեցին օտարության մեջ, որի կենտրոնը դարձավ Փարիզը։ Այստեղ հիմնավորվել էին Բունինը, Բալմոնտը, Խոդասևիչը, Մերեժկովսկին, Գիպպուսը, Տեֆֆին, Ադամովիչը, Գեորգի Իվանովը, Բերդյաևը, Շեստովը, Շալյապինը և շատ ուրիշներ։ Այստեղ էր Ռուսաստանի արտասահմանյան երկրների հասարակական մտքի կենտրոնը` սկսելով Ռուսաստանի ժամանակավոր կառավարության նախկին նախագահ Կերենսկուց և վերջացրած բոլշևիկների կողմից «չեղյալ» հայտարարված քաղաքական կուսակցությունների ներկայացուցիչները, ինչպես նաև հակաբոլշևիկ արտագաղթողները։ Գիտակցությունը, որ իրենք վկան և պահպանողներն են անպատվված «հին» Ռուսաստանի, իհարկե, նույնպես չէր նպաստում ուծացմանը:
Կարևոր է նշել, որ Փարիզում Ռուսաստանի արտագաղթը շատ տարրասեռ էր իր էթնիկ կազմով։ Հրեաները կազմում էին միանգամայն առանձին մաս. նրանք շատ էին, հատկապես մտավորականության մեջ, և նրանք, բացի համառուսականից, ունեին իրենց օրակարգը՝ Պաղեստինում հրեական պետության ստեղծում։ 1930-ական թվականների սկզբին սիոնիստական ռևիզիոնիստական թևի առաջնորդ և գաղափարախոս Վլադիմիր Ժաբոտինսկին իր գործունեությունը կենտրոնացրեց Բեռլինից Փարիզ։
Այս տարօրինակ ռուս-հրեական համայնքի մասն էին կազմում Արիադնա Սկրյաբինան, Ռենե Մեժանը և Կնուտը։ Այնուամենայնիվ, նրանք, ըստ Կնուտի, պատկանում էին արտագաղթողների «երկրորդ սերնդին» և պարզապես վայելում էին երիտասարդությունը՝ ծայրահեղությունների իր զգացողությամբ և ազատությամբ, ինչը հնարավոր է միայն օտար երկրում։ Հետազոտող Վլադիմիր Լազարիուսը ենթադրում է, որ Կնուտի և Արիադնայի հանդիպումը կայացել է ինչ-որ մի գրական երեկոյի ժամանակ կամ La Bolée սրճարանում, որտեղ Գատարապակ խմբակի անդամները սիրում էին հավաքվել: Խազանը նույն վարկածին է հարում՝ նշելով, որ այն ընթացքում, որ Արիադնան հնարավոր է որ միացել է այս շրջանին, այն, ամենայն հավանականությամբ, արդեն վերածվել էր «Չերեզ» խմբի:
Դովիդ Կնուտը բեսարաբացի հրեա էր Քիշնևից, պարենավաճառի որդի։ 1920 թվականին, Ռումինիայի կողմից Բեսարաբիայի բռնակցումից հետո, նա գաղթեց Փարիզ։ Արիադնայի նման և, ի տարբերություն իր նախկին ամուսինների, Կնուտը երբեք չէր խուսափում դժվարին կամ հեղինակություն չբերող գործերից. նա ծառայել է շաքարավազի փաթեթավորման գործարանում, եղել է բանվոր, զբաղվել է գունազարդման նյութերով, այնուհետև նա բացել է էժան ռեստորան Լատինական թաղամասում, որտեղ ծառայում էին նրա քույրերն ու կրտսերը եղբայրը: 1930-ական թվականների սկզբին Կնուտը աշխատանքի անցավ գերմանական առևտրային ընկերությունում և գումար էր վաստակում՝ ողջ օրը եռանիվ հեծանվով ապրանքներ բաժանելով ։ Միևնույն ժամանակ, Կնուտն անընդհատ գտնվում էր Փարիզի «Ռուսական» գրական կյանքի կենտրոնում, քաղաքի գրեթե բոլոր բանաստեղծական կազմակերպությունները ու խմբակները ստեղծվել և գործում էին նրա անմիջական մասնակցությամբ։
Կնուտը մանկուց հիանում էր Պուշկինի պոեզիայով, բանաստեղծություններ սկսել էր գրել դեռևս Ռուսաստանում, քինևյան մամուլում, բայց որպես բանաստեղծ փայլեց ավելի ուշ, Փարիզում, շատ տասնամյակներ շարունակ հայրենիքում մնալով անհայտ։ Կնուտի 1920-ական թվականների պոեզիան համատեղում է գրեթե բրուտալ էրոտիզմ և Հին Կտակարանի պաթետիկությունը , ինչը չէր կարող անտարբեր թողնել կրքոտ և էմանսիպացված Արիադնան։
Կնուտի և Արիադնայի սիրավեպը սկսվեց 1934 թվականի վերջին, այսինքն՝ նրանց առաջին «գլխարկային» հանդիպումից 10 տարի անց, եթե Խազանի և Լազարիուսի ենթադրությունները ճիշտ են։ Հղիանալով Մեժանից, Արիադնան գնաց Կնուտի մոտ։ Պահպանված նամակներն ապացուցում են, որ նույնիսկ դրանից հետո, գոնե մինչև 1936 թվականի աշուն, Կնուտի և Մեժանի միջև ընկերական հարաբերությունները պահպանվում էին, և Կնուտը նույնիսկ հովանավորում էր իր ավելի պակաս հաջողակ մրցակցին ։
Արիադնային հաջողվեց բաժանվել Մեժանից միայն 1937 թվականի սկզբին։ Կնուտն իր առաջին կնոջ՝ Սառա (Սոֆիա) Գրոբոյսի հետ ամուսնալուծվել է Արիադնայի հետ հանդիպումից մեկ տարի առաջ, որից հետո նա դեռ կրքոտ կապ է ունեցել որմն Սոֆիա Ֆ. Միրոնովնայի հետ, որին նա նվիրել է Փարիզիյան գիշերներ բանաստեղծական ժողովածուն (1932)։ Հատկանշական է, որ Կնուտը ոչ միայն երբեք չի նվիրել բանաստեղծություններ Արիադնային, այլ դեռ ավելին, ըստ երևույթին, նա ոչ մի անգամ նրան չի ներկայացրել իր ստեղծագործությունների քնարական հերոսուհու կերպարով:
Արիադնան շարունակում էր հաճախել գրական հանդիպումների, բայց այժմ՝ Կնուտի հետ։ Նրանք պարբերաբար հաճախում էին ամենշաբաթյա «երեկոներին» Խոդասևիչի, Մերեժկովսկու, Ռեմիզովի մոտ։ Հաճախ իրենք էին հրավիրում գրողներ, երաժիշտներ, դերասաններ։ Միևնույն ժամանակ, Կնուտի բանաստեղծությունները, ըստ Հազանի, «անկում էին ապրում», և նրա մեջ բանաստեղծն աստիճանաբար զիջում էր հրապարակախոսին։
1937 թվականի օգոստոսին Փարիզում՝ Մոնպառնասում, «Դոմինիկ» սրճարանում, Արիադնան և Դովիդը հայտնվեցին միասին հրեական Սառա Ալեֆ ուսումնական նավի նավապետ Իրմա Հալփերնի հետ, որը Բիթարի երիտասարդական շարժման ռազմական պատրաստության բաժնի վարիչն էր ։ Հալփերը պատրաստվում էր նավարկել Պաղեստին և Կնուտին հրավիրեց իրեն միանալ որպես նավաստի, որին Դովիդը ուրախությամբ համաձայնեց: Քանի որ «Սառա Ալեֆը» այդ ժամանակ գտնվում էր Ջենովայի նավահանգստում՝ մի փոքր վերանորոգման անհրաժեշտության պատճառով, Հալպերն առաջարկեց, որ Արիադնան և Կնուտը մեկ շաբաթ անցկացնեն առագաստանավում, մինչև նավարկությունը։ Թողնելով երեխաներին իրենց ընդհանուր ընկերոջ՝ Եվա Ցիրինսկայայի խնամքին, նրանք մի շաբաթ հանգստանում էին Ջենովայում, օրվա ընթացքում քայլում էին քաղաքով և գիշերը վերադառնում նավ։ Նրանք այցելեցին նաև Արիադնայի հարազատ Բոլիասկո գյուղ։ Փարիզ վերադառնալուց առաջ Արիադնան ասաց, որ երբեք չի մոռանա այս երջանիկ օրերը :
Կնուտն աշունն անցկացրեց Պաղեստինում, իսկ Փարիզում մնացած Եվային և Արիադնային նամակների միջոցով վարակում էի իր էնտուզիազմով։ Եվ եթե Եվան իր կյանքի մայրամուտին Իսրայել պետությունում էր, որտեղ ապրեց իր կյանքի գրեթե կեսից ավելին, ապա Արիադնային այդպես էլ բախտ չվիճակվեց տեսնել Պաղեստինը։ Եվ նրա պատկերացումներում այդ երկիրը, չնայած Դովիդի և Եվայի պատմածների, մնաց բիբլիական ժամանակներում կամ, համենայն դեպս, պետք է վերադառնար այդ ժամանակներին։
Արիադնային սպասարկում էին ֆրանսիացի և ռուս դայակներն ու խոհարարները, քանի որ ինքն, ըստ Միրիամի հիշողությունների, «չէր կարող նույնիսկ ձու կոտրել»։ Հաճախ ծառաներին վճարելու բան չէր ունենում, բայց նրանք այնքան էին սիրում Արիադնային, որ չէին ցանկանում հեռանալ։ «Լիա Լիֆշից» վեպը մնացել է անավարտ և չի պահպանվել։
Ուղևորությունը հսկայական տպավորություն թողեց Կնուտի վրա։ Պաղեստինում գտնվելու ընթացքում նա սկսեց աշխատել «Պրարոդինա» բանաստեղծական ցիկլի վրա, և այդ թեման վճռորոշ դարձավ նրա համար ոչ միայն իր գործերում։ Ճանապարհորդի ալբոմ հավաքածուում Կնուտի նամակներն ու նրա ճանապարհորդական նոթերը լի են ոչ միայն հիացմունքով, այլև վրդովմունքով, դառնությամբ, որովհետև նրա նախնիների հայրենիքը արագորեն եվրոպականանում, ամերիկանանում է, առանց ձևականության գռեհկանում է ժամանակակից քաղաքակրթությամբ, և որ ամենից վատն է՝ հենց իրենց՝ հրեաների կողմից էլ: Վերադառնալով Փարիզ՝ Կնուտը նվիրվում է ավելի գործնական հարցերին. նախևառաջ նա հրատարակում է Ճանապարհորդի ալբոմը։ Այնուհետև նրա գլխում ծագում է գաղափար՝ ստեղծել ժամանակակից հրեական թերթ ֆրանսերենով, այդպիսին դեռ չէր եղել Փարիզում։ Այնուամենայնիվ, դրա հրապարակման համար միջոցներ չի կարողանում գտնել։
Սիոնիզմ
Կնուտը և Արիադնան երկար ժամանակ հետաքրքրվում էին սիոնիզմի հարցերով, նրանք անհանգստությամբ հետևում էին Եվրոպայում, հատկապես Գերմանիայում, հակասեմիզմի աճին։ Աստիճանաբար երկուսն էլ համոզված սիոնիստներ դարձան, և Արիադնան խանդավառորեն սկսեց իրեն հրեա համարել և իր համոզմունքների մեջ հասավ շատ ավելի ծայրահեղ, համարյա ծայրահեղական դիրքերի, քան Դովիդը։ Այսպես, ելույթ ունենալով «Ֆոբուր» ակումբում տեղի ունեցած բանավեճում, որը նվիրված էր Լ. -Լ․ Ֆ․ Սելինայի «Մանրուքներ ջարդերի համար» լույս տեսած գրքին, Արիադնան հայտարարել է.
Վլադիմիր Խազանը նշում է, որ հրեականությունը հայտնվել է Արիադնային «ոչ թե վերացական գաղափարի տեսքով, այլ որպես անփոխարինելի կիրք, որը կլանում է նրա ողջ էությունը»։ Արիադնան հակասեմիտիզմի աննշան դրսևորումներն ընկալում էր անհանդուրժողականությամբ, որը հասնում էր մինչև ատելության և անհոգիության։ Մի անգամ նա հայտարարել է, որ հանրաճանաչ բանաստեղծ Գեորգի Իվանովին «պետք է ճզմել որպես ոջիլ, պատին դեմ տալ», հենց որ նրա ներկայությամբ ինչ-որ մեկը կասկածվում էր հրեաների նկատմամբ նախապաշարմունք ունենալու համար :
Հայտնի էր նաև, որ, օրինակ, որ Արիադնան չէր հանդուրժում հրեաների մասին անեկդոտները, և երբ նա սկսում էր պաշտպանել իր տեսակետները, մյուս սիոնիստները փակում էին իրենց ականջները։ Մի անգամ բանաստեղծ, թարգմանիչ և սիոնիստական ակտիվիստ Լև Յաֆֆեի հետ զրույցի ընթացքում, որին նա հյուր էր կանչել, Արիադնեն հայտարարել է, որ տեսնում է «արաբական խնդիրը լուծելու» ընդամենը երկու ճանապարհ՝ արաբներին վտարել «մեր երկրից» կամ կտրել նրանց բոլորի կոկորդը։ Դրանից հետո Յաֆֆեն չէր ցանկանում լսել նրա մասին: Ըստ այլ վկայությունների՝ Արիադնան Սիոնի իմաստունների արձանագրությունները համարում էր իրական ուղեցույց, թե ինչպես կարելի է «ընդհատակյա աշխատանք կազմակերպել»:
Մի այլ հետաքրքրաշարժ դեպք էլ է նկարագրվում. Երկրորդ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի բռնկումից հետո Կնուտների տանն էր գրող Տուվիմը իր գեղեցկուհի կնոջ՝ Ստեֆանիի հետ, որը փախել էր գրավյալ Լեհաստանից։ Նրանք երկուսն էլ հրեաներ էին, իսկ Ստեֆանիան շատ էր ամաչում իր հրեա լինելու համար և երբեք չէր խոստովանում, որ հրեա է։ Զրույցում Ստեֆանին նկատեց, որ հրեական դեմքերը հազվադեպ են գեղեցիկ լինում՝ շատ երկար քթի պատճառով։ Արիադնան պատասխանեց՝ հայտարարելով, որ «գոյանման դեմքերը հետույք են հիշեցնում»։
Մեկ այլ դեպք պատահել է մի անգամ Փարիզի սրճարանում։ Ժաբոտինսկին մտավ սենյակ, և Արիադնան, ով նստած էր սեղանի շուրջ, անմիջապես ցատկեց և շտապեց ողջունել ռևիզիոնիստների առաջնորդին։ Նստելու և կերակուրը շարունակելու համոզումները նրա վրա ոչ մի ազդեցություն չթողեցին, և այս տեսարանը ավարտվեց միայն այն բանից հետո, երբ Ժաբոտինսկին դուրս եկավ սրճարանից: Ժաբոտինսկու հետ այս հանդիպումը միակը չէր։
1939 թվականի սկզբին Դովիդը, Արիադնան և Եվան վերջապես կարողացան կազմակերպել թերթի հրատարակումը. Միջոցների հիմնական մասը նվիրաբեր․ել էր Եվայի մայրը։ Թերթը կոչվում էր « Affirmation» («Հաստատում») և ուղղված էր հրեաների ազգային ինքնության արթնացմանը։ Դովիդն ու Արիադնան վարձով բնակվում էին երկհարկանի տանը՝ Լալանդ փողոց, 6 (Rue Lalande) հասցեում: Խմբագրությունը գտնվում էր առաջին հարկում, իսկ նրանց բնակարանը՝ երկրորդում։ Կնուտը հանդես էր գալիս ոչ միայն որպես խմբագիր, այլ նաև որպես հրապարակախոս։ Թերթի հայտնվելը կարևոր իրադարձություն էր Փարիզի հրեաների համար, և խմբագրություն այցելած Վլադիմիր Ժաբոտինսկին ուշադրություն հրավիրեց դրա հեղինակների ջանքերի վրա։ 1939 թվականի օգոստոսին բոլոր երեքը ՝ Կնուտը, Արիադնան և Եվան, հրավեր ստացան Ժնև՝ 21-րդ Սիոնիստական կոնգրեսի համար, որը նվիրված էր Սպիտակ գրքին։ Քանի որ որպես Affirmation խմբագրական խորհրդի անդամներ, նրանք թույլատրվել են Կոնգրեսի բոլոր հանդիպումներին:
Սառա
Համագումարի փակումից մեկ շաբաթ անց սկսկվեց Երկրորդ համաշխարհայինը։ Կնուտը պատերազմի հենց առաջին օրը՝ 1939 թվականի սեպտեմբերի 1-ին, հավաքագրվեց ֆրանսիական բանակին. նույն օրն էլ թողարկվեց Affirmation թերթի վերջին՝ 29-րդ համարը․ թերթը ստիպված էին փակել։ 1940 թվականի մարտին Եվան և իր ընտանիքը մեկնեցին Պաղեստին։ Դովիդ Կնուտը կարեց թերթի բոլոր համարները և կապոցը հանձնեց Եվային, որն այն տեղափոխեց Պաղեստին։ Եվան համոզված էր, որ թերթը պատմական արժեք է ներկայացնում, ուստի պատերազմից հետո կապոցը հանձնել է Հոլոքոստի և Հերոսության Յադ Վաշեմ հուշահամալիր:
Արիադնայի հուդայականություն ընդունելը մեծ ռեզոնանս առաջացրեց ռուս էմիգրանտների շրջանում։ Քրիստոնեական հավատից հրաժարվելը որոշների կողմից ընկալվեց որպես դավաճանություն և անձնական կորուստ։
Թուլուզ
Թուլուզը տեղակայված էր այսպես կոչված՝ «Ազատ գոտում», չկային ռազմական գործողություններ, չկային օկուպացիոն ուժեր, բայց տեղի բնակիչների մեջ կային կոլաբորացիոնիստներ և «ոստիկաններ»։ Փախստականները տեղափոխվում էին դեպի Թուլուզ և երկրի հարավ գտնվող այլ քաղաքներ։ Նրանց թվում էին շատ հրեաներ կային, մասնավորապես գրավյալ Էլզասից և Լոթարինգիայից վտարվածներ։ Միևնույն ժամանակ, հրեա փախստականների և «բնիկ» ֆրանսիացի հրեաների իրավիճակը և հնարավորությունները մեծապես տարբերվում էին, ինչպես և Վիչիի իշխանությունների և սովորական «ոստիկանների» վերաբերմունքը նրանց նկատմամբ։ Հրեա փախստականները ձգտում էին հասնել Մարսել, այնուհետև մուտքի արտոնագիր ստանալ Հարավային Ամերիկա կամ Չինաստան, ցանկացած վայր։ Ազատ բնակարաններ չկային, դրա գներն աստղաբաշխական էին դարձել։
Արիադնան երկու դուստրերի հետ միասին Դովիդի հետ միացան Թուլուզում։ 1941 թվականի հունիսի 3-ին Կնուտը Ամերիկա՝ Մարկ Ալդանովին գրել է.
Ըստ երևույթին, այս օգնության համար Մարկ Ալդանովը փոխանցեց Ա. Գոլդվեյզերին, ով Ամերիկյան «Հորիզոն» ակումբի Կոմիտեի անդամ էր, որն ամերիկյան վիզաներ էր տրամադրում Եվրոպայից փախած հրեաներին։ Գոլդվեյզերը ստանձնեց օգնել Կնուտներին, բայց դա դժվար էր, այն պահանջում էր զգալի ժամանակ, և 1942 թվականի նոյեմբերից այն ընդհանրապես դադարեցվեց, և այդ ժամանակ Գոլդվեյզերն ուներ մոտ քառասուն նման խնդրանք։ Ամեն դեպքում,Կնուտները չկարողացան մեկնել Ամերիկա:
Սպասելով օգնության՝ Արիադնան իր դուստրերին ուղարկեց Բորիս Շլյոցերի մոտ, բայց մի քանի ամիս անց Միրիամը վերադարձավ։ Ընտանիքը բնակություն հաստատեց Բեգե-Դավիթ փողոցի 20 շենքի նկուղում գտնվող փոքրիկ բնակարանում (Bégué-David) : Նրանք ապրում էին կիսասոված, ստիպված էին ցանկացած գործ ձեռնարկել, Դովիդը նույնիսկ հոգեբուժարանում պահակ աշխատեց: Ժամանումից անմիջապես հետո նրանք հանդիպեցին Ալեքսանդր Բահրախի հետ, ով հիշողություններ է թողել այս հանդիպման մասին։ Լազարիսը չի բացառում, որ Բահրախը վերջին մարդն էր, որի հետ ռուսերեն են խոսում։ Դրանից հետո, գաղտնիության նպատակով, նրանք ամբողջությամբ անցան ֆրանսերենի, նույնիսկ երեխաների հետ զրույցներում:
Հրեական բանակի ստեղծում
Դովիդն ու Արիադնան փակվեցին իրենց փոքրիկ սենյակում և մի քանի շաբաթում, 1941 թվականի վերջին, գրեցին մի գրքույկ՝ «Ի՞նչ անել» (Que faire?), որը նվիրված էր հրեաների հիմնախնդիրներին և, մասնավորապես, տիրող իրավիճակին։ Գրքույկում հիմնավորվում էր հրեական ընդհատակյա կազմակերպության ստեղծման անհրաժեշտությունը։ Կնուտը կանչել էր Թուլուզի մի քանի սիոնիստների և նրանց համար կարդացել պամֆլետը։ Բայց և այնպես, միայն մեկ մարդ՝ Աբրահամ Պոլոնսկին համաձայնեց միանալ նրանց։ Մյուսները համարեցին ընդհատակյա պայքարի գաղափարը խելագարություն և մահացու վտանգավոր: Պոլոնսկին փորձ ուներ. Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում նա Բելառուսի տարածքում ստեղծել էր ընդհատակյա հրեական կազմակերպություն, որը Կարմիր բանակի կողմից էր՝ ընդդեմ Պետլյուրականների։ Տարածքը, որտեղ գործել էր նրա խումբը, ընդհատակյա գործակալների համար անսպասելիորեն դարձել էր Լեհաստանի մի մասը, լեհական իշխանությունները ձերբակալել էին նրանց, բայց Պոլոնսկիին հաջողվել էր փախչել, որից հետո Գերմանիայի և Բելգիայի միջով, նա հասել էր Թուլուզ, որտեղ էլ բնակություն էր հաստատել։ Պոլոնսկին ավարտել էր Թուլուզի համալսարանի ճարտարագիտական ֆակուլտետը, աշխատել գործարանում, այնուհետև բացել էր իր սեփական բարգավաճող ձեռնարկությունը։ Ընդ որում, նա միշտ հավատարիմ մնաց Ժաբոտինսկու գաղափարներին, և այժմ նրա հարուստ գործնական փորձը, զուգակցված տեղի իրականության մասին ունեցած գիտելիքների հետ, պետք է որ շատ օգտակար լինեին: Չնայած սիոնիստների առարկություններին՝ կազմակերպությունը ստեղծվեց. դրա հիմնադիրները եղան Կնուտը, որն էլ ղեկավարեց այն, Արիադնան, Աբրահամ Պոլոնսկին և նրա կինը՝ Էժենը:
Սկզբնապես կազմակերպությունը կոչվում էր Bnei David («Դավիթի ժառանգներ»), բայց 1944 թվականի հունիսին այն վերանվանվեց Juive de Combat կազմակերպություն («Հրեական բանակ», կրճատ OJC, EA կամ ՀԲ):
Ռեգինա
Սառա-Արիադնան, կոնսպերացիայի օրենքներին համապատասխան, ընտրեց իր ընդհատակյա մականունը՝ Ռեգինա։ Նա նաև հորինեց, կազմակերպությանն անդամակցելու համար՝ երդման հատուկ արարողակարգ։ ՀԲ- ի գոյության չորս տարիների ընթացքում 1952 մարդ նման երդում էր տվել, որոնց շարքերում Ռուսաստանից եկած շատ հրեաներ կային։
Ընդհատակյա աշխատանք
ՀԲ-ի հավաքագրված անդամները «Պոլոնսկի» ձեռնարկության ինժեներներ, Թուլուզի համալսարանի ուսանողներ, ինչպես նաև ժողովարաններ էին։ Անդամների թվում էր քսանամյա բանաստեղծ Կլոդ Վիժեն, ով Արիադնայի մասին հիշողություններ է թողել.
ՀԲ-ի առաջին ակցիաները բավականին հասարակ և անմեղ էին։ Մեկ տարի շարունակ ՀԲ-ի անդամները սնունդ էին բերում Գերմանիայից ներկալված հրեաների համար։ Փախստականներին պահում էին շատ ծանր պայմաններում՝ Թուլուզի մերձակայքում գտնվող Ռեսեբեդու համակենտրոնացման ճամբարում (Camp du Récébédou):
Արիադնան շարունակում էր հիմնական թշնամի համարել բրիտանացիներին, այլ ոչ թե գերմանացիներին։ Ի վերջո, Պաղեստինի բրիտանական ոստիկանությունն էր, որ աջակցում էր արաբ ահաբեկիչներին, թույլ չէր տալիս հրեաներին զինվել, նրանց թույլ չի տալիս մուտք գործել երկիր։ Այնուամենայնիվ, իրադարձությունների զարգացմանը համաքայլ, երբ Վիշիի կառավարությունը սկսեց թողարկել հակահրեական օրենքներ, հրամաններ և շրջաբերականներ, և տեղեկություններ ստացվեցին դարանակալումների, զտումների և տեղահանությունների մասին, Արիադնան հասկացավ, որ այդ պահին ֆաշիզմն է հիմնական և մահացու թշնամին:
1942 թվականի դեկտեմբերին, երբ Գերմանիայի կողմից Ֆրանսիայի օկուպացման արդյունքում մահացու վտանգ կախվեց երկրի բոլոր հրեաների գլխին, ՀԲ-ն քաղաքներում սկսեց ստեղծել զինված ջոկատներ։ Այս ջոկատների նպատակը այս քաղաքներում բնակվող ընդհատակյա գործիչների և հրեաների պաշտպանությունն էր, ինչպես նաև ահաբեկել և երբեմն վերացնել մատնիչներին: Մասնավորապես, ՀԲ-ի մարտիկները զբաղվում էին այսպես կոչված «ֆիզիոգնոմիստների» վնասազերծմամբ՝ Գեստապոյի գործակալներ, որոնք փողոցներում հրեաների էին փնտրում և հետևում։ Նիցցայում ՀԲ-ի կողմից անցկացրած մի քանի հաջող գործողություններից հետո այս քաղաքում չկարողացան միանալ ցանկացողները`«ֆիզիոլոգիոլոգների» շարքերը համալրել ցանկացողներ այլևս չեղան, և տեղեկատուների տեղական ցանցը դադարեց գոյություն ունենալ։ Թուլուզի մերձակայքում գտնվող Սև լեռների շրջանում բրիտանացիները պարբերաբար զենք էին նետում ֆրանսիական պարտիզանների համար (Մակի՛ ): Բայց ֆրանսիացիները միշտ չէ, որ գալիս նշանակված վայր, և այդ ժամանակ այդ զենքերը բաժին էին հասնում մարտական ստորաբաժանումների անդամներին և ՀԲ-ի ընդհատակյա այլ գործիչներին: Արիադնա Սկրյաբինան Ռեն Էփշտեյնի հետ միասին ստեղծեց մարտական ջոկատ Լե Ռուում։ Այս ջոկատը պաշտպանում էր դեպի Իսպանիա խմբեր ուղարկելու ուղիները՝ սերտորեն համագործակցելով Իսպանիայի հանրապետական ընդհատակի հետ:
1943 թվականին ՀԲ-ն սկսեց ստեղծել իր սեփական Մաքի ջոկատներ՝ բաղկացած իր անդամներից։ Արիադնա Սկրյաբինան կապի սպա էր Սև լեռներում գտնվող Մակիի ջոկատների Թուլուզում ՀԲ-ի կենտրոնական հրամանատարության միջև:
Պատերազմի վերջին տարիներին, երբ Իսպանիայի տարածքով դեպի դաշնակիցների կողմից գրավված տարածքներ խմբեր տեղափոխել հնարավորություն ստեղծվեց, ՀԲ-ն ընդլայնեց իր գործունեության շրջանակը։ Ստեղծվեցին զինված ջոկատներ, որոնց տեղափոխում էին Սև լեռներ Իսպանիայի տարածքով`դաշնակից ուժերին միանալու համար։ Այս ստորաբաժանումներից ոմանք հետագայում տեղափոխվում էին Պաղեստին, որտեղ նրանք միանում էին ընդհատակյա ռազմական կազմակերպություններին ։ Բացի այդ, այս երթուղին օգտագործվում էր նաև երեխաների խմբերը Պաղեստին տեղափոխելու համար, հատկապես նրանց, ում ծնողներն արդեն այնտեղ էին: 1944 թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին ՀԲ-ն ծանր կորուստներ ունեցավ զգոնության պակասի պատճառով։ Դա, մի կողմից, պայմանավորված է հոգնածությամբ, որը կապված էր օպերացիաների թվի աճի հետ, և, մյուս կողմից, մոտալուտ հաղթանակի զգացումով, հատկապես Նորմանդիայի դեսանտային վայրէջքից հետո։ Բազմաթիվ զինյալներ ձերբակալվեցին տարբեր քաղաքներում․ նրանց խոշտանգում էին, ապա գնդակահարում կամ ուղարկում Երրորդ Ռեյխի համակենտրոնացման ճամբարներ: Բռնեցին Իսպանիայի ամբողջ տարածքում տեղափոխումներով զբաղվող գրեթե բոլոր հրամանատարները։ Դրանից հետո Արիադնան կրկին ստեղծեց Իսպանիայով զորքեր տեղափոխելու երթուղի՝ դաշնակից ուժերի հետ միավորվելու համար:
Բեթի
Արիադնայի կրտսեր դուստրը՝ Բեթին, որոշ ժամանակ շարունակում էր ապրել Բորիս Շլյոցերի հետ, հարաբերականորեն անվտանգ պայմաններում։ Այնուամենայնիվ, նացիստները նրան էլ հասան՝ կասկածելով, որ նա հրեա է և կոմունիստ, ինչի արդյունքում Շլյոցերը և նրա զարմուհին ստիպված էին մի քանի օր բանտում անցկացնել։ Բեթին սիրահարվեց մի երիտասարդ կյուրեի և իր մորը գրեց, որ պատրաստվում է կաթոլիկություն ընդունել։ «Եթե Բեթին մկրտվի, ես կսպանեմ նրան և ինքս ինձ», - ասաց Արիադնան և անմիջապես տարավ աղջկան իր մոտ։ Պարզվեց, որ Բեթիին հրեաների և հուդայականության դեմ էր տրամադրել Բորիս Շլյոցերը, որը նույնպես չէր կարող ներել Արիադնայի «դավաճանությունը»։ Բեթին, նույնիսկ իր մոր կողքին լինելով, քեռի Բորյայից նամակներ էր ստանում, որոնցում նա աղջկան հորդորում էր գնալ կաթոլիկ քահանայի մոտ՝ քրիստոնեական հավատն ամրապնդելու համար։ Արիադնան սկզբում օգնության համար դիմեց ընտանիքի ընկերոջը՝ փիլիսոփա Առնոլդ Մանդելին (Arnold Mandel), բայց նրա հետ խոսակցությունները չօգնեցին, և Բեթին նույնիսկ ավելի հեռացավ հուդայականությունից։ Այնուհետև Արիադնան օգնություն խնդրեց ռաբբի Փինհաս Ռոյթմանից, ով աշխատում էր դեռահասների հետ։ Ռոյթմանն ամեն երեկո զբոսանքի ժամանակ խոսում էր Բեթիի հետ, և ի վերջո կարողացավ համոզել նրան։ Արիադնան սկսեց Բետտիին ներգրավել ընդհատակյա պայքարի մեջ:
Հրեական բանակի մերկացում
1942 թվականի նոյեմբերին ոստիկանությունը ձերբակալեց ՀԲ- ի անդամ Առնոլդ Մանդելին, որը կազմակերպության անդամ էր դարձել Կնուտի և Արիադնայի առաջարկությամբ։ Մանդելին հանձնարարված էր հանդիպել Լուրդում (Ֆրանսիա) աբբայի հետ, որը ենթադրաբար, համակրանքով էր վերաբերում հրեական ընդհատակին։ Սակայն, աբբան Մանդելին ծուղակը գցեց։ Ոստիկանությունում Մանդելը մատնությամբ տվեց Կնուտի անունն ու հասցեն։ Ընդհատակյա անդամներն այդ մասին պարզել էին իրենց տեղեկատուների միջոցով, և երբ ոստիկանությունը ներխուժեց խուզարկության համար, նրանք ոչ մի ապացույց չգտան Կնուտի ընդհատակյա գործունեության մասին։ Այնուամենայնիվ, Կնուտի համար այլևս անվտանգ չէր Ֆրանսիայում մնալը։ Որոշվեց նրան ուղարկել Շվեյցարիա։ Կնուտը Արիադնային խնդրեց հեռանալ իր հետ, մանավանդ որ նա հղիության երկրորդ ամսում էր։ Արիադնան հրաժարվեց. անհրաժեշտ էր ուրիշի երեխաներին արտասահման տեղափոխել։ Կնուտը մնաց մենակ: Որպես ՀԲ-ի ղեկավար՝ նրան փոխարինեց Աբրահամ Պոլոնսկին։
1943 թվականի մայիսի 22-ին Արիադնան որդի ունեցավ, որի անունը Իոսիֆ դրեց. «Այս երեխան կիմանա ազատությունը։ Նա կապրի հրեական պետության մեջ»։ Նոյեմբերին Արիադնան ութամյա Էլիին ուղարկեց Շվեյցարիա, իսկ մեկ ամիս անց` Միրիամին՝ վեցամսյա Իոսիֆին գրկած։ Արիադնայի հետ միայն Բեթին մնաց Թուլուզում:
Հավանաբար այս ժամանակին էր, որ Արիադնան վերջին անգամ հանդիպել է քեռի Բորիս Շլյոցերի և կրտսեր քրոջ Մարինայի հետ՝ դեպի Պերպինյան իր հերթական առաքելության ճանապարհին։
1944 թվականի սկզբին ՀԲ-ն, որպես կազմակերպություն, արդեն ուներ բավարար ռեսուրսներ՝ հրեաների առանձին լեգեոնի ստեղծման հավակնոտ որոշում կայացնելու համար, որ Ֆրանսիայի ազատագրման հարցում օգներ դաշնակից ուժերին։ Այս խնդիրը լուծելու համար անհրաժեշտ էր կապ հաստատել Լոնդոնի հետ։ Կնուտի հին ընկերը՝ բանաստեղծուհի Լիդիա Չերվինսկայան, ինքնակամ օգնեց։ Նախատեսված էր հանդիպում Մարսելում՝ «Տերմինյուս» հյուրանոցի ռեստորանում։ Հանդիպմանը մասնակցում էին Նիցցայում ՀԲ ջոկատի հրամանատար Անրի Պուրիլեսը, Կնուտի ծանոթը՝ Ռոգովսկի ազգանունով, ով նրան խորհուրդ էր տվել Չերվինսկայային, ինքը բանաստեղծուհին և նրա ընկեր Չարլզ Պորելին, որը ներկայացվեց որպես հակաֆաշիստ լրագրող` անգլիական հետախուզության հասանելիությամբ։ Հանդիպումը հաջող անցավ, հաջորդը նախատեսված էր Փարիզում։ Այս հանդիպմանը ուղարկվեց պատվիրակություն, որի անդամներից էին Պուրիլեսը և ՀԲ ռազմական հրահանգիչ Ժակ Լազարյուսը (Jacques Lazarus)։ Այս բանակցությունները նույնպես հաջող ընթացան:
Հաջորդ քայլը համաձայնագիր ստորագրելու համար Լոնդոն պատվիրակություն ուղարկելն էր լինելու։ Հուլիսի 17-ին, ՀԲ-ի կողմից այնտեղ ուղարկվեցին Ղազարոսը և ռաբբի Ռենե Կապելը։ Մինչև Փարիզի օդանավակայան նրանց ուղեկցում էին Պորելը և նրա ընկերը՝ Ժակ Ռամոն անունով մի ֆրանսիացի։ Սակայն նրանք չհասան օդանավակայան․ մեքենայի մեջ Ռամոնը ատրճանակը դեմ տվեց ետևում նստած Պուրիլեսի և Լազարյուսի վրա, իսկ Պորելը նրանց տարավ Լա Պոմպե, 180 (Rue de la Pompe), գեստապո, որտեղ աշխատում էր ընդհատակյա գործակալների որսորդ Ֆրիդրիխ Բերգերը։ Հաջորդ օրը այնտեղ հայտնվեցին շուրջ քսանհինգ ակտիվիստներ։ Մեկ ամիս անց Պուրիլեսին, Կապելին ու Լազարոսին ուղարկվեցին Բուխենվալդ, բայց նրանց հաջողվեց փրկվել ճանապարհին։ Ավելի ուշ պարզվել է, որ Պորել անունի տակ թաքնված էր աբվերի գործակալ Կարլ Ռեբեյնը, իսկ ՀԲ գոյության մասին նա իմացել էր իր սիրուհի Չերվինսկայայից, որին անգամ աշխատավարձ էր վճարում աբվերի հատուկ ֆոնդից։ Պատերազմից հետո Չերվինսկայան դատապարտվեց, բայց Կնուտն այդպես էլ չհավատաց նրա դավաճանությանը:
Ավելի վաղ, Կնուտը մեկ այլ դավաճանության մասին էլ էր իմացել. Արիադնան նրան դավաճանել էր ՀԲ-ի երիտասարդ մարտիկ Ռաուլ Լեոնի հետ։ Երևի այդպես էլ եղել էր, դրա մասին է վկայում Պաղեստին՝ Եվա Կիրշներին ուղղված Բեթիի նամակներից մեկը: Կնուտը նրան գրում է.
Ըստ երևույթին, Արիադնան այդպես էլ չիմացավ, թե ինչու այլևս նամակներ չէր ստանում Դովիդից։
Մահ
ՀԲ ի շատ մարտիկների ջախջախիչ ձախողումից և ձերբակալությունից հետո մահացու վտանգավոր էր աշխատանքը շարունակելը, բայց Արիադնան չէր վախենում ռիսկից։ Նա դեռ շարունակում էր քարոզարշավներ անցկացնել և երդման ոչ մի արարողություն բաց չէր թողնում։ Հենց հուլիսի 22-ին նշանակել էր 20-ամյա Ժանետ Մուչնիկի երդման արարողությունը Լա Պոմմ փողոց, 11 ( Rue de la Pomme) գաղտնի բնակարանում, որտեղ Արիադնան ապրում էր համեստ դերձակի քողի տակ։ Այդ ժամանակ Բեթին հանձնարարություն էր կատարում. ուղարկում էր երեխաների հերթական խումբը։ Արիադնան Ռաուլ Լեոնի հետ նախօրոք եկել էր բնակարան։ Այստեղ նրանց սպասում էին դարանակալած երկու ոստիկան։ Արիադնային և Ռաուլին հրեցին սենյակ, որից հետո նրանց տեղեկացրեցին, որ մատնություն են ստացել, իբրև թե նրանք այստեղ թաքցում են պարտիզանների։ Մինչ ոստիկաններից մեկը կասկածյալներին պահում էր ինքնաձիգի փողի տակ, մեկ ուրիշը սկսեց խուզարկել բնակարանը և գտավ սարքավորումներ, որոնք նախատեսված էին սարերով տեղափոխվելու համար. բազմաթիվ պայուսակներ և լեռնադահուկային կոշիկներ։ Դրանից հետո ոստիկաններից մեկը գնաց լրացուցիչ ուժայիններ կանչելու, իսկ երկրորդը դուռը կողպեց ներսից՝ միաժամանակ շարունակելով գերիներին պահել ատրճանակի փողի տակ։ Այնուհետև մտավ ՀԲ- ի ևս մեկ անդամ ՝ երիտասարդ Թոմի Բաուերը և անմիջապես հայտնվեց Արիադնայի և Ռաուլի նույն վիճակում։ Իմաստ չուներ սպասել, որ լրացուցիչ ուժայիններ գային․ ձախողումն ամբողջովին ակնհայտ էր, անհրաժեշտ էր գործել։ Օգտվելով Բաուերի ժամանումից՝ Ռաուլը վերցրեց սեղանի դատարկ շիշը և դրանով հարվածեց շփոթված ոստիկանի գլխին։ Ի պատասխան՝ վերջինս ինքնաձիգից կրակահերթ բաց թողեց։ Արիադնան տեղում սպանվեց սրտին ստացած ուղիղ կրակոցից։ Բաուերը ծանր վիրավորվել էր կրծքավանդակի շրջանում, նրան պատգարակով տեղափոխեցին հիվանդանոց, որտեղ 3 օր շարունակ սարսափելի խոշտանգումների էին ենթարկում՝ պահանջելով տեղեկատվություն, բայց նա մահացավ առանց որևէ բառ ասելու: Ռաուլը երկու ոտքերից վիրավորվել էր, բայց կարողացավ հեռանալ, բուժվեց և պատերազմից հետո եկավ Պաղեստին:
Հետագայում Կնուտը ներեց Արիադնային, իսկ Ռաուլ Լեոնին մեղադրեց ոչ միայն կնոջը գայթակղելու, այլև նրա մահվան մեջ, չէր ցանկանում տեսնել նրան և ընկերներին հորդորում էր նրան իրենց տուն չթողնել:
Հիշողություն և գնահատական
Արիադնայի մահից երեք շաբաթ անց Թուլուզը ազատագրվեց։ «Ռեգինայի» զոհվելու մասին տեղեկությունները հայտնվեցին մամուլում, ըստ երևույթին, միայն տարեվերջին, որը հրապարակվել է Փարիզի էմիգրանտների թերթում՝ Ռուսկի պատրիոտ (Русский патриот), թիվ 6 (19) դեկտեմբերի 2-ին թողարկման մեջ։ Արիադնայի մահվան հանգամանքները դրանում նկարագրված են կարճ, բայց հավաստի։ Առավել ուշագրավ են տարատեսակ «վկայություններում» հետագա բազմաթիվ շերտավորումները. մահվան մասին վարկածներ կային, թե քաղաքի փողոցում և Շվեյցարիայի սահմանի հատման ժամանակ նա գնդակահարվել է գերմանացիների կողմից և այլն։ Բանաստեղծ Վադիմ Մորկովինը, ընդհանուր առմամբ, ասում էր, որ ինչ-որ Նատաշա Օբոլենսկայա է թաքնվում Ռեգինայի անվան տակ, որի հետ նա, իբր, սովորել է մոսկովյան գիմնազիայում։ Գաղտնի բնակարանում տեղի ունեցած ճակատագրական բախումների հանգամանքներն այժմ վերականգնվել են առավելագույն հավաստիությամբ։ Նրանք հիմնված են Ռաուլ Լեոյի պատմության վրա, որոնք գրառել է բժիշկ Ե. Էպշտեյնը, որը բուժում էր Լեոյին վիրավորվելուց հետո:
Արիադնայի մահից անմիջապես հետո, Կնուտը մտածեց ի պատիվ նրա թողարկել հուշ-հավաքածու, սկսեց հավաքել նյութեր և դասակարգել ըստ բաժինների՝ «Արիադնա», «Սառա», «Ռեգինա»։ Այն նախատեսվում էր հրապարակել ընդհատակյա կազմակերպության զինակիցների՝ Սերգեյ Կուսևիցկիի և Իգոր Ստրավինսկու վկայություններն ու հուշերը, որոնք դեռևս Ռուսաստանում գիտեին ինչպես Ալեքսանդր Սկրյաբինին, այնպես էլ Արիադնային։ Բայց ծրագիրը հնարավոր չեղավ իրականացնել `միջոցների բացակայության և հրատարակչի համառության պատճառով:
Արիադնա-Սառա Սկրյաբինա-Ֆիքսման-Կնուտը հետմահու պարգևատրվել է Ֆրանսիայի Ռազմական խաչին արծաթե աստղով և դիմադրության մեդալով։ Թուլուզում գտնվող հուշարձանին վերաբերող բազմաթիվ հիշատակումները ճշմարտացի չեն. միայն տան պատին կա հուշատախտակ, որտեղ մահացել է Արիադնան, որը տեղադրվել է Թուլուզի սիոնիստական երիտասարդական շարժման անդամների կողմից և նրա անունով գերեզմանաքար`Թեր Կաբադուդ քաղաքային գերեզմանատանը։
1945-ի դեկտեմբերի 14-ի ռուսական լուրերը (թիվ 31) հաղորդեցին Արիադնայի ենթադրյալ սպանողի ձերբակալության մասին.
Մանտելի հետագա ճակատագիրը անհայտ է մնում: Ընկերների և ժամանակակիցների հիշողության մեջ Արիադնա Սկրյաբինան մնաց «արտառոց», «խելահեղ», «բուռն Արիադնա» ։ Հավանաբար առավել ծավալուն նրան բնութագրել է Վլադիմիր Խազանը․
Եթե Ֆրանսիայում Արիադնա Սկրյաբինայի անունը որոշակի համբավ ուներ, հատկապես սիոնիստական շրջանակներում, ապա նրա հետմահու փառքը ընդհանրապես չհասավ Իսրայել: Մինչդեռ Դովիդ Կնուտի պնդում էր, որ եթե այնտեղ իմանային, թե ինչեր է արել Արիադնան Եվրոպայի Եվրոպայի հրեաների համար, ապա Պաղեստինի խոշոր փողոցներից մեկը կկոչեին նրա անունով։
Կնուտի հետ համամիտ է գրող Իմմանուիլ Շտայնը.
Վլադիմիր Խազանի անվան հետ է կապված Արիադնայի անձի և ճակատագրի նկատմամբ հետաքրքրությունը։ 1990-ական թվականներին Խազանը հետազոտողներից առաջինն էր, որը համակարգեց, ուսումնասիրեց և հրապարակեց Դովիդ Կնուտի աշխատանքը։ Խազանը հրատարակել է Կնուտի կենսագրության և բանաստեղծությունների մենագրությունը, ինչպես նաև պատրաստել է հրատարակելու նրա երկերի հատոր ժողովածուն, որը հավակնում է ամբողջական լինել, որն իր մեջ ներառում է բանաստեղծի պահպանված ամբողջ ժառանգությունը՝ բանաստեղծական, արձակ, լրագրողական, պատմական։ Որպես այս մեծ գործի մի մաս, Խազանը մանրամասնորեն ուսումնասիրել է Արիադնա Սկրյաբինայի պատմությունը՝ արդյունքները գրելով մի շարք հոդվածներով։ Մեկ այլ կարևոր աշխատանք, որը բացահայտում է Արիադնայի կենսագրության շատ մանրամասներ, Լազարիսի «Երեք կին» հանրաճանաչ մենագրությունն է, որտեղ ուսումնասիրվել են նաև Մանյա Վիլբուշևիչի և Մարգերիտա Սարֆատիի Margherita Grassini) ճակատագրերը։