cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Արցախի 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի ընտրություններ
Կորոնավիրուս և միջազգային դիտորդներ
Ընտրություններին ներկա գտնվելու համար հրավեր էին ստացել 38 երկրներից 140 դիտորդներ և 40 լրատվամիջոցների ներկայացուցիչներ, սակայն դիտորդական առաքելություն իրականացնելու համար Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովում հավատարմագրվել է տեղի և հայաստանյան 963 դիտորդ, լրատվամիջոցների 231 ներկայացուցիչ։
Եվրամիություն
Եվրամիության Արտաքին հարաբերությունների ծառայության խոսնակի թվիթթերյան պաշտոնական հայտարարությունում նշված էր «Այս քվեարկությունը չի կարող կանխորոշել Լեռնային Ղարաբաղի ապագա կարգավիճակի որոշումը կամ ազդել բանակցային գործընթացի արդյունքների վրա» ։ Պետք է նշել, որ ժամեր անց նշված գրառումը հեռացվեց Թվիթթերից։
Այլ պետություններ
Արցախում կայացած նախագահական և խորհրդարանական ընտրությունների օրինականությունը չճանաչելու մասին հայտարարություններով հանդես են եկել Մոլդովան, Վրաստանը, Ուկրաինան, Ռումինիան, Մեծ Բրիտանիան, Գերմանիան, Կանադան, Իրանը, Թուրքիան, ինչպես նաև Եվրամիությունը, Եվրոխորհրդարանը, ՆԱՏՕ-ն, Թյուրքալեզու պետությունների  համագործակցության խորհուրդը, Իսլամական համագործակցության կազմակերպությունը ։ Նշենք, որ այս երկրների մեծ մասը նմանատիպ հայտարարությամբ հանդես է եկել նաև 2012 թվականին Արցախում կայացած նախագահական ընտրությունների կապակցությամբ։ 2015 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին միջազգային արձագանքն ավելի պասիվ էր (Եվրամիություն, ԱՄՆ և Թուրքիա)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության քաղաքականություն Կատեգորիա:Ընտրություններ Արցախի Հանրապետությունում
Լուիջի Լոնգո
Լոնգո Լուիջի (Luigi Longo, ), իտալացի կոմունիստ քաղաքական գործիչ, Իտալիայի կոմունիստական կուսակցության (ԻԿԿ) անդամ (1921)։
1926 թվականին Կոմինտերնի գործկոմում եղել է ԻԿԿ ներկայացուցիչը։ Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ (1936-1939 թթ.) եղել է ինտերնացիոնալ բրիգադների գլխավոր տեսուչը (Գալլո անվան տակ), Իսպանական Հանրապետության պարտությունից հետո անցել է Ֆրանսիա, որտեղ ներկալվել է (1941 թվականին ֆրանսիական իշխանությունները Լոնգոին հանձնել են Իտալիայի ֆաշիստական կառավարությանը)։
Մինչև ֆաշիստական ռեժիմի անկումը (1943 թ.) գտնվել է բանտում և աքսորում։ 1943-1945 թվականներին եղել է իտալիական պարտիզանական շարժման ղեկավարներից մեկը, գարիբալդիական բրիգադների գլխավոր հրամանատարը։ 1946 թվականին ընտրվել է ԻԿԿ ԿԿ գլխավոր քարտուղարի տեղակալ, 1964 թվականին՝ գլխավոր քարտուղար, 1972 թվականին՝ ԻԿԿ նախագահ։
Կանաչ վիշապօձ
Կանաչ վիշապօձ կամ Զմրուխտյա վիշապօձ, ոչ թունավոր օձ «colubridae» ընտանիքից։
Նկարագրություն
Էգերի մարմնի երկարությունը հասնում է մինչև 2,4 մ, արուները համեմատաբար փոքր են, սակայն ունեն վառ գունավորում։ Գունավորումը զմրուխտյա, զմրուխտյա-կանաչ է, վերևից երբեմն դարչնագույն, հիանալի քողարկվում է (դիմակավորվում) ծառերի տերևների շրջանում։ Թիկնային հատվածը մուգ ցանցանման նախշազարդով է։ Գլխի վերևի հատվածը դեղնա-կանաչավունից դարչնա-կանաչ գույնի է։ Նրա քթածակերից մինչև աչքեր երկայնակի մուգ գույնի գիծ է անցնում։ Պոչը դարչնա-մոխրագույնից աղյուսա-կարմիր գույնի է։ Լեզուն սև է կապույտ կողմերով։ Թեփուկը խոշոր չէ, հարթ է։ Որովայնը բաց կանաչից մինչև դեղին, որովայնի բարձիկներն ամուր են և անհարթ, լավ հարմարված են ծառերին մագլցելու համար։ Հազվադեպ են հանդիպում կարմիր-շագանակագույն գունավորումը։ Պանայ կղզում բնակվում է մոխրագույն գունավորմամբ և դեղին գլխով օձի տեսակ։ Վախեցած օձը ուռեցնում է իր պարանոցի բարձիկները, այն դարձնելով տեսողական մեծ։
Արեալ
Բնակվում է հարավարևելյան Ասիայի արևադարձային անտառներում, Հնդկաչին թերակղզում, Մալայզիա թերակղզում, Մալայական կղզիախմբում, ներառած Ֆիլիպինները։
Գերության մեջ պահպանումը
Կանաչ վիշապօձերին պահպանում են տերարիումներում +25...+29 °С ջերմաստիճանի սահմաններում և 80-90 % խոնավության պայմաններում։ Տեղադրում են թաքստոց ապահովելով ներսում բարձր խոնավություն։ Ձուն ինկուբացնում են +27...+29 °C ջերմաստիճանի պայմաններում 87—125 օրվա ընթացքում։
Ծանոթագրություններ
1 ↑ Систематический список позвоночных животных в зоологических коллекциях на 01.01.2012 // Андреева Т. Ф., Вершинина Т. А., Горецкая М. Я., Карпов Н. В., Кузьмина Л. В., Остапенко В. А., Шевелёва В. П. Информационный сборник Евроазиатской региональной ассоциации зоопарков и аквариумов. Выпуск №31. Том II. Межвед. сбор. науч. и науч.-метод. тр. / Под ред. В. В. Спицина. — М.: Московский зоопарк, 2012. — С. 280. — 570 с. ISBN 978-5-904012-37-3 PDF 2 ↑ Ананьева Н. Б., Боркин Л. Я., Даревский И. С., Орлов Н. Л. Пятиязычный словарь названий животных. Амфибии и рептилии. Латинский, русский, английский, немецкий, французский. / под общей редакцией акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз., 1988. — С. 303. — 10 500 экз. — ISBN 5-200-00232-X. 3 ↑ The Reptile Database: Gonyosoma oxycephalum
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Սողուններ
Body Say
Body Say, ամերիկացի երգչուհի Դեմի Լովատոյի երգը, որը թողարկվել է որպես նվեր իր երկրպագուներին։ Առաջին անգամ երգչուհին կատարել է երգը Future/Now համերգային շրջագայության ժամանակ։ Այն թողարկվել է սթրիմինգով՝ Island, Hollywood և Safehouse Records լեյբլներում՝ 2016 թվականի հուլիսի 1-ին, pop radio-ով՝ 2016 թվականի հուլիսի 12-ին և հասանելի է դարձել iTunes-ով՝ 2016 թվականի հուլիսի 15-ին ։
Ստեղծում և թողարկում
Երգի հեղինակներն են Լովատոն, Սայմոն Վիլքոքսը և Նոլան Լամբրոզան (որը նաև աշխատել է Սելենա Գոմեսի հետ «Good for You» և Ռիտա Օրայի հետ՝ «Poison» երգերի համար)։ Նոլանի պրոդյուսերավորման հետ կապված՝ երգը համեմատվել է Գոմեսի հիթի հետ ։
Երգի պրեմիերան կայացել է հունիսի 30-ին iTunes-ով՝ Նոր Զելանդիայում, իսկ հուլիսի մեկին ԱՄՆ-ում և ողջ աշխարհում ։
Կենդանի կատարումներ
2016 թվականի հունիսի 29-ին Լովատոն շրջագայություններ է սկսել Նիք Ջոնասի հետ՝ Ատլանտայում կայացած «Future Now Tour» համերգային շրջագայության շրջանկներում, որտեղ առաջին անգամ երգը կատարվել է լայն հասարակության առաջ ։
Հավաստագրումներ
}}
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեմի Լովատոյի երգեր
Կոսմոլոգիական սկզբունք
Կոսմոլոգիական սկզբունք, տիեզերագիտական սկզբունք, ժամանակակից տիեզերագիտության հիմնական սկզբունքը,  ըստ որի՝ ժամանակի միևնույն պահին յուրաքանչյուր դիտորդ անկախ վայրից ու դիտման ուղղությունից տիեզերքում տեսնում է միևնույն միջին պատկերը։ Դիտման վայրից անկախությունը, այսինքն՝ տարածության բոլոր կետերի իրավահավասարությունը կոչվում է համասեռություն, դիտման ուղղությունից անկախությունը, այսինքն՝ տարածության մեջ առանձնացնելի ուղղության  բացակայությունը՝ իզոտրոպություն (իսկ բացակայությունը՝ անիզոտրոպություն)։ Համասեռության բացակայությունը կբերեր անիզոտրոպության, մինչդեռ իզոտրոպության բացակայությունը ոչ միշտ է բերում անհամասեռության ։ Միևնույն ժամանակ իզոտրոպության առկայությունը տարածության բոլոր կետերում բերում է ավտոմատ համասեռության ։
Տիեզերագիտական սկզբունք տերմինն առաջին անգամ օգտագործել է բրիտանացի տիեզերագետ Էդուարդ Միլնը 1935 թվականին։ Սկզբնապես տիեզերքի համասեռության և իզոտրոպության մասին դրույթը դրվել է Ալբերտ Այնշտայնի, Վիլլեմ դե Սիտերի, Ալեքսանդր Ֆրիդմանի աշխատությունների հիմքում, իսկ արմատները հասնում են Ջորդանո Բրունոյի, Ռենե Դեկարտի բնափիլիսոփայական համակարգերին և Իսահակ Նյուտոնի տիեզերագիտական հայացքներին։
Տիեզերագիտական սկզբունքը մոտավորությամբ է գործում՝ գալակտիկաների կուտակումները զգալիորեն գերազանցող մասշտաբներում։ Իրոք, գալակտիկական թելերը և պատերը, դատարկությունները, կուտակումները ու գերկուտակումները, գալակտիկաներրը, աստղերը, մոլորակները շեղումներ են տիեզերքի համասեռությունից, քանի որ դրանց գոյությունը նշանակում է, որ ֆիզիկական պայմանները տարբեր կետերում տարբեր են։ Սակայն համասեռությունից և իզոտրոպությունից շեղումներն այդքան կարևոր չեն, եթե անցնում ենք շատ մեծ մասշտաբների՝ մոտավորապես մի քանի հարյուր միլիոն լուսային տարիների։ Ամենամեծ մասշտաբներում տիեզերքի իզոտրոպության ամենալավ ապացույց է դիտվող մնացորդային ճառագայթման անիզոտրոպության շատ փոքր մեծությունը՝ մոտ 10^{-5}։
Նկարագրություն
Նախկինում գիտնականները ենթադրում էին, որ տիեզերքը հիերարխիկ կառուցվածք ունի. յուրաքանչյուր նյութական համակարգ ավելի բարձր կարգի համակարգի կազմության մեջ է մտնում։ Եթե այդպես լիներ, կնշանակեր, որ կոսմոլոգիական սկզբունքը խախտվում է, քանի որ տարածության ինչ ծավալ էլ որ դիտարկեինք, միշտ գոյություն կունենար զանազանվող ուղղություն՝ ուղղություն դեպի ավելի բարձր մակարդակի համակարգի կենտրոնը։
Սակայն այս տեսակետը ամենայն հավանականությամբ հերքվում է դիտարկվող տվյալներով։ Դրանցից ամենագլխավորը մնացորդային ճառագայթման իզոտրոպությունն է։ Բացի այդ, քվազարների, տաք միջգալակտիկական նյութի և այլ տիպի հեռավոր օբյեկտներից արձակվող ֆոնային ճառագայթումը նույնպես իզոտրոպության մեծ աստիճան է ցույց տալիս։ Վերջապես, չնայած մոտիկ գալակտիկաները կենտրոնացված են տեղային գերկուտակման մեջ (իսկ էլ ավելի մոտիկները՝ Կույսի համաստեղության մեջ, հեռավոր գալակտիկաների բաշխումը իզոտրոպության շատ մեծ աստիճան է ցույց տալիս։
Գալակտիկաների անմիջական հաշվարկները ցույց են տալիս, որ որքան մեծ է գալակտիկաների համակարգի (խմբի, կուտակման, գերկուտակման) բնութագրական չափը, այնքան թույլ է այդ համակարգը առանձնացվում շրջակա ֆոնին։ Օրինակ, 100 Մպկ-ից մեծ չափերով համակարգի խտությունը միայն մի քանի տոկոսով է գերազանցում տիեզերքի միջին խտությունը։ Դա հենց խոսում է այն մասին, որ մասշտաբի մեծանալու հետ տիեզերքը ձգտում է համասեռության և իզոտրոպության, ինչը լրիվ համաձայնության մեջ է կոսմոլոգիական սկզբունքի հետ։
Սովորաբար համարվում է, որ անցումը կառուցքավորվածությունից համասեռության և իզոտրոպության տեղի է ունենում կես միլիարդ լուսատարի մաստշաբով։ Եթե վերցնենք այդ չափի կողով խորանարդ, ապա աստղերի ու գալակտիկաների թիվը նրա ներսում մոտավորապես նույնը կլինի՝ տիեզերքի որ մասում էլ որ այդ խորանարդը տեղադրենք։ Տիեզերքի տեսանելի մասում կարող է մի քանի հազար այդպիսի խորանարդ տեղավորվել։ Դա նշանակում է, որ մեծ մասշտաբներում տիեզերքը համասեռ է և իզոտրոպ, համաձայնության մեջ կոսմոլոգիական սկզբունքի հետ։ Սակայն ճշգրիտ մասշտաբը, որից տեղի է ունենում անցումը փոքրմասշտաբային անհամասեռությունից մեծամասշտաբ համասեռության, դեռ վերջնականապես պարզված չէ։
Արդեն իսկ կոսմոլոգիական սկզբունքից անմիջականորեն բխում են տիեզերքի կառուցվածքի վերաբերյալ մի քանի կարևոր եզրակացություններ։ Օրինակ՝ տիեզերքը որպես ամբողջություն չպետք է պտտվի (քանի որ պտտման առանցքը կլիներ առանձնացնելի ուղղություն), չպետք է ունենա կենտրոն և տարածական սահմաններ (այլապես կխախտվեր տիեզերքի համասեռության պայմանը)։
Հաբլի օրենք
Գալակտիկաների շարժման օրենքը, որը համատեղելի է կոսմոոգիական սկզբունքի հետ, Հաբլի օրենքն է. Ցանկացած գալակտիկայի v ճառագայթային արագությունը ուղիղ համեմատական է նրանից r հեռավորությանը.
v=Hr,
որտեղ H-ը համեմատականության գործակիցն է, կոչվում է Հաբլի հաստատուն։ Առաջին հայացքից թվում է, որ Հաբլի օրենքը հակասում է կոսմոլոգիական սկզբունքին, քանի որ կարծես թե նրանից հետևում է, որ հենց մեր դիրքն է այն կենտրոնը, որից հեռանում են բոլոր մյուս գալակտիկաները։ Սակայն նման կարծիքը սխալ է։ Եթե գտնվեինք ցանկացած ուրիշ աստղային համակարգում, կֆիքսեինք գալակտիկաների հեռանալու ճիշտ նույն արագությունը։ Ավելին, Հաբլի օրենքը գալակտիկաների հեռանալու միակ օրենքն է, որը չի հակասում կոսմոլոգիական սկզբունքին։ Դրանում կարելի է համոզվել հետևյալ կերպ։ Դիտարկենք մի քանի գալակտիկաներից կազմված ինչ-որ երկրաչափական պատկեր։ Ժամանակի ընթացքում այդ պատկերը պիտի այնպես մեծանա, որ միշտ մնա ինքն իրեն նման (հակառակ դեպքում հեռավորությունները մի որևէ ուղղությամբ ավելի արագ կաճեին, քան մյուս, ինչը կհակասեր տիեզերքի իզոտրոպությանը)։ Այդ պատճառով միևնույն ժամանակի համար հեռավորությունը մինչև յուրաքանչյուր գալակտիկան պետք է աճի միևնույն բազմապատիկով։ Դիցուք А գալակտիկան N անգամ հեռու է գտնվում կամայապես ընտրված կենտրոնից (օրինակ՝ մեր գալակտիկայից), քան В գալակտիկան։ Այդ պատճառով այն պետք է N անգամ արագ շարժվի B գալակտիկայից։ այլ կերպ ասած, գալակտիկայի արագությունը պետք է ուղիղ համեմատական լինի մինչև այն հեռավորությանը, ինչի մասին ասում է Հաբլի օրենքը։
Դիպոլային անիզոտրոպություն
Դեռևս 1970-ական թվականներին բացահայտվեց մնացորդային ճառագայթման դիպոլային անիզոտրոպությունը՝ Առյուծի համաստեղության ուղղությամբ ճառագայթման ջերմաստիճանը 0,1 % -ով բարձր է միջինից, իսկ հակառակ ուղղությամբ՝ նույնքանով ցածր է ։ Սակայն դիպոլային անիզոտրոպությունը չի խախտում կոսմոլոգիական սկզբունքը, քանի որ բնութագրում է ոչ թե հենց միկրոալիքային ֆոնը, այլ՝ մեր շարժումը նրա նկատմամբ։ Դոպլերի էֆեկտի համաձայն՝ ճառագայթման աղբյուրի մոտենալիս ալիքի երկարությունը փոքրանում է (դիտվում է կապույտ շեղում), իսկ հեռանալիս մեծանում է (կարմիր շեղում)։ Բայց ալիքի երկարությունը կապված է ճառագայթման ջերմաստիճանի հետ Վինի օրենքով։ Այդ պատճառով մնացորդային ճառագայթման դիպոլային անիզոտրոպությունը խոսում է այն մասին, որ Արեգակը Երկրի և մոլորակների հետ այդ ճառագայթման նկատմամբ շարժվում է դեպի Առյուծի համաստեղության կողմը։ Այդ շարժման արագությունը մոտավորապես 370 կմ/վ է։ Քանի որ մնացորդային ճառագայթումը ճառագայթում է ամբողջ տիեզերքում, ապա կարելի է ասել, որ այս 370 կմ/վ-ն Արեգակի արագությունն է տիեզերքի՝ որպես ամբողջություն նկատմամբ։Իմանալով Գալակտիկայի կենտրոնի շուրջը Արեգակի պտտման արագության մեծությունն ու ուղղությունը (220 կմ/վ, ուղղությունը՝ դեպի Կարապի համաստեղություն), կարելի է հաշվել Գալակտիկայի՝ որպես ամբողջություն շարժման արագությունը մնացորդային ճառագայթման նկատմամբ, ինչը հավասար կլինի 620 կմ/վ։ Մեր այս պեկուլյար արագությունը հաշվի են առնում Հաբլի օրենքի ճշտությունը ստուգելիս։
Խնդիրներ
Չնայած կոսմոլոգիական սկզբունքից բխող տեսության հաջողությանը, կան դիտողական փաստեր, որոնք ակնհայտ հակասության մեջ են կոսմոլոգիական սկզբունքի հետ.
Սակայն այս երևույթների վիճակագրական նշանակալիությունը դեռ պարզ չէ. առավել հավանական է, որ դրանք չեն հակասում գլոբալ իզոտրոպությանն ու համասեռությանը, որոնք ամենախիստն ապացուցվում են մնացորդային ճառագայթման ֆլուկտուացիաների փոքր արժեքներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տիեզերագիտություն
Դևիդ Ալմոնդ
Կենսագրություն
Դևիդ Ալմոնդը ծնվել է 1951 թվականի մայիսի 15-ին Նյուքասլ ափոն Թայն քաղաքում կաթոլիկների ընտանիքում ։ Կրթություն է ստացել Արևմտյան Անգլիայի համալսարանում, այնուհետև հաջորդ հինգ տարիներին աշխատել է որպես ուսուցիչ։ Որոշ ժամանակ նա ապրել է նկարիչների և գրողների կոմունայում, որից հետո վերադարձել է ծննդավայր ։ 2007 թվականին Բրիտանական Քարնեգիի մեդալի 70֊րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ Ալմոնդիի դեբյուտային վեպը՝ Սքելլիգը (1998 թ.) թվական) համարվեց մեդալակիր 10 աշխատանքներից մեկը։ Այն զբաղեցրել է այդ ցուցակի երրորդ տեղը բաց քվեարկության արդյունքում ։
Ստեղծագործություն
1985 թվականին հրապարակվել է Ալմոնդի առաջին գիրքը ՝ «Անքուն գիշերներ» (Sleepless Nights)։ Այն պատվածքների հավաքածու է նախատեսված հասուն տարիքի ընթերցողների համար։ Գրողի առաջին մանկական պատմվածքը լույս է տեսել 1998  թվականին և կրում է Սքելլիգ անվանումը (Skellig)։ Գիրքն արժանանում է մեծ հաջողությունների և արժանացել է բազամաթիվ հեղինակավոր մրանակների։ Գրքի հիման վրա նկարահանվել է համանուն ֆիլմ, բեմադրվել է թատերական ներկայացում  և օպերա ։
Հաջորդ ստեղծագործությունը՝ «Քիթսի թավ անտառները», հրատարակվել է 1999 թվականին և դարձել է Ամերիկյան գրականության ասոցիացիայի Մայքլ Փրինսի անվան  մրցանակին ։
«Կրակ լափողները»'' գիրքը հրատարակվել է 2003 թվականին և արժանացել է Ուիթբրեդյան մրցանակի «Մանկական լավագույն գիրք» անվանակարգում ։
«Կավը» (Clay) վեպը հրատարակվել է 2005 թվականին առաջադրվել է «Guardian»֊ի մրացանակին, ինչպես նաև 2007 թվականին ներառվել է Ամերիկյան գրականության ասոցիացիայի լավագույն գրքերի ցանկում՝ որպես դեռահասների համար ստեղծագործություն ։ Գիրքը էկրանավորվել է  2008 թվականին ։
Ալմոնդի ստեղծագործությունները թարգմանվել են ավելի քան 20 լեզուներով ։ 2010 թվականին նա մանկական գրականության մեջ ունեցած իր ավանդի համար արժանացել է Անդերսենի անվան մրցանակի։  Մրցանակը տալիս հանձնաժողովը նշել է․ «Ալմոնդի վեպերն օգնում են զարգացնել մանկական երևակայությունը, իսկ գրողն ինքը համարվում է մանկական ռեալիզմի հիմնադիր»։
Ներկայումս գրողն իր ընտանիքի հետ ապրում է Անգլիայի հյուսիս֊արևելքում գտնվող Նորտամբերլենդ կոմսությունում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:1951 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 15 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆենտեզի գրողներ Կատեգորիա:Մանկագիրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլիացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Ռիբեյրա դու Պոմբալ
Ռիբեյրա դու Պոմբալ (Ribeira do Pombal), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բաիա մարզում   ։ Մտնում է Րիբեյրա դու Պոմբալ գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 47 400 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 807,137 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 60,7 մարդ/կմ²։ Քաղաքի տոնը նշվում է սեպտեմբերի 19-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Վարսիկ Աթանեսյան
Կենսագրություն
Ավարտել է Թիֆլիսի առաջին իգական գիմնազիան (1919), Մոսկվայի պետական համալսարանի հասարակագիտական ֆակուլտետը (1926)։ Մասնակցել է 1920 թվականի Մայիսյան հերոսամարտին։ 1921 թվականին՝ Փետրվարյան խռովության ժամանակ ձերբակալվել է։ 1926 թվականից հետո կուսակցական և պետական ղեկավար աշխատանքներ է կատարել․ ՀԿ(բ) կ ԿԿ կինբաժնի վարիչ, «Հայաստանի աշխատավորուհի» ամսագրի խմբագիր (1931-1934), ՀԿ(բ) կ Արթիկի շրջանի քարտուղար (1934-1936)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Փիքսել
Փիքսել, պիքսել (pixel, pel — հապավում է pix element-ից, որոշ աղբյուրներում՝ piсture cell պատկերի տարր), ռաստրային գրաֆիկայում երկչափ թվային պատկերի ամենափոքր տրամաբանական կամ դիսփլեյի մատրիցայի պատկեր ձևավորող ֆիզիկական տարրն է։ Փիքսելը որոշակի գույնով բնորոշվող ուղղանկյուն կամ շրջանաձև չբաժանվող օբյեկտ է։ Համակարգչային ռաստրային պատկերը բաղկացած է տողերով և սյուներով տեղակայված փիքսելներից։ Երբեմն փիքսելին սխալ անվանում են լուսազգայուն մատրիցայի տարր (սենսել - sensor element)։
Միավոր մակերեսի վրա որքան շատ են փիքսելները, այնքան այն մանրամասն է։ Ռաստրային պատկերի առավելագույն մասնատումը տրվում է նրա ստեղծման ժամանակ և չի կարող մեծանալ։ Պատկերի մասշտաբը մեծացնելիս փիքսելները վերածվում են խոշոր հատիկների։ Միջադրության միջոցով փիքսելների աստիճանավորումը կարելի է հարթեցնել։ Այդ դեպքում մասնատման աստիճանը չի աճում, քանի որ սահուն անցումն ապահովվում է մուտքային փիքսելների միջև նորերի ավելացման միջոցով, որոնց արժեքը հաշվարկվում է մուտքային պատկերի հարևան փիքսելների արժեքների հիմնա վրա։ Ռաստրային պատկերի յուրաքանչյուր փիքսելը որոշակի գույնով, պայծառությամբ ու թափանցիկությամբ բնութագրված օբյեկտ է։ Մեկ փիքսելը կարող է տեղեկություն պահել իր հետ զուգորդվող միայն մի գույնի մասին (որոշ համակարգչային համակարգերում գույնը և փիքսելները ներկայանում են երկու տարբեր օբյեկտների տեսքով, օրինակ՝ ZX Spectrum տեսահամակարգում)։ Փիքսելն ինչպես նաև գրաֆիկական համակարգերի ինֆորմացիայի ելքի միջոցով ստացվող ռաստրային պատկերի փոքրագույն միավորն է (համակարգչային մոնիտորներ, տպիչներ և այլն)։ Այդպիսի սարքի թողտվությունը որոշվում է արտահանվող պատկերի հորիզոնական և ուղղահայաց չափերի փիքսելներով (օրինակ՝ VGA — 640 × 480 փիքսելներով ռեժիմը)։ Գունավոր մոնիտորներին պատկերվող փիքսելները բաղկացած են եռյակներից (կարմիր, կանաչ և կապույտ գույներով որոշակի հաջորդականությամբ իրար կողքի տեղակայված սուբփիքսելներից)։ Էլեկտրոնաճառագայթային մոնիտորի համար մեկ փիքսելի եռյակների քանակը հստակեցված չի և կարող է կազմել միավորներ կամ տասնյակներ, հեղուկբյուրեղային մոնիտորների համար (ՕՀ-ի ճիշտ կարգավորման դեպքում)՝ մեկ փիքսելն ունենում է ճիշտ մեկ եռյակ՝ բացառելով համընկնումը։ Տեսապրոյեկտորների և տպող սարքերի համար կիրառվում է գույների համդրումը, որտեղ յուրաքանչյուր բաղկացուցիչ (պրոյեկտորի համար՝ RGB, տպիչի համար՝ CMYK) ամբողջովին լրացնում է տվյալ փիքսելը։
Համակարգչային մոնիտորների թույլտվություն
Պատկերի արտապատկերման համար համակարգիչները կարող են օգտագործել փիքսելներ, հաճախ վերացական պատկերներում, որոնք իրենցից ներկայացնում են օգտվողի միջերեսը։ Այդ պատկերի թույլտվությունն անվանում են դիսփլեյի թույլտվություն և որոշվում է համակարգչի տեսաքարտով։ Պատկերի արտածման համար հեղուկբյուրեղային մոնիտորները ևս օգտագործում են փիքսելներ և ունեն սեփական թույլտվություն։ Յուրաքանչյուր փիքսել կազմված է եռյակներից, ընդ որում այդ եռյակների թիվը որոշվում է սեփական թույլտվությամբ։ Որոշ էլեկտրոնաճառագայթային մոնիտորներում ճառագայթի բացման արագությունը կարող է լինել ֆիքսված, ինչի արդյունքում ֆիքսվում է սեփական թույլտվությունը։ էլեկտրոնաճառագայթային մոնիտորների մեծ մասը չունի ճառագայթի բացման ֆիքսված արագություն, այսինքնընդհանրապես չունեն սեփական թույլտվություն։ Դրա փոխարեն նրանք ունեն մի շարք թույլտվություններ, որոնք միանման լավ են ընդունվում։ Հեղուկբյուրեղային դիսփլեյի վրա հստակ պատկերի ստացման համար օգտագործողը պետք է ապահովի համակարգչի դիսփլեյի թույլտվության համապատասխանեցումը մոնիտորի սեփական թույլտվությանը։
Աստղադիտակի թույլտվություն
Փիքսելների սանդղակն աստղագիտության մեջ օգտագործում են դետեկտորի (CCD կամ ինֆրակարմիր քարտի) վրա երկու երկնային օբյեկտի միջև անկյունային հեռավորության նշման համար։ s սանդղակը չափվում է ռադիաններով, p փիքսելային և f կիզակետային հեռավորությունների հարաբերությամբ՝ s=p/f։ (Կիզակետային հեռավորությունը ոսպնայկից մինչև կիզակետ ընկած հեռավորությունն է)։ 1 ռադիանը հավասար է 180/π*3600≈206,265
Ենթափիքսելներ
Շատ դիսփլեյներ և պատկերային համակարգեր տարբեր պատճառներով նույն տեղում չեն կարող արտապատկերել կամ ընդունել տարբեր գունային ալիքներ։ Այդպիսով, փիքսելային ցանցը բաժանվում է միագույն տարածքների, որոնք նպաստում են հեռավորությունից դիտման ժամանակ գույնի արտապատկերմանը կամ ընդունմանը։ Որոշ դիսփլեյների վրա, ինչպիսիք են LCD-ն, LED-ը և պլազմային դիսփլեյները, այդ միագույն տարածքները հանդիսանում են առանձին հասցեավորվող տարրեր և հայտնի դարձան իբրև ենթափիքսելներ։ Օրինակ՝ որպես կանոն հեղուկբյուրեղային դիսփլեյները յուրաքանչյուր փիքսելին հորիզոնական բաժանում են երեք ենթափիքսելի։ Երբ քառակուսի փիքսելը բաժանվում է երեք ենթափիքսելի, յուրաքանչյուր ենթափիքսել ուղղանկյուն է։ Դիսփլեյների արտադրության եզրույթներում սուբփիքսելներին անվանում են փիքսելներ, քանզի դրանք ապարատային միջոցների տեսակետով հիմնական հասցեավորվող տարրերն են, հետևաբար կիրառվում են ոչ թե սուբփիքսելային, այլ փիքսելային սխեմաներ։
Մեգափիքսելներ
Մեգափիքսելը (MPx) կազմված է միլիոն փիքսելներից։ Այս եզրն օգտագործվում է ոչ միայն պատկերների փիքսելների քանակի համար, այլև արտահայտում է թվային խցիկների պատկերների սենսորային տարրերի քանակը կամ թվային դիսփլեյների դիսփլեյային տարրերի թիվը։ Օրինակ՝ պատկերի 2048 × 1536 փիքսել տվող խցիկը (պատրաստի պատկերի 3,145,728 փիքսել) սովորաբար օգտագործում է ընկալող-հաղորդող սարքի տարրերի լրացուցիչ տողեր և սյուներ և կախված նրանից, պարունակում է փիքսելների «էֆեկտիվ» կամ «ընդհանուր» քանակ, սովորաբար ասում են «3,2 մեգափիքսել» կամ «3,4 մեգափիքսել»։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Համակարգչային գրաֆիկա
Ռիբեյրան դու Լարգու
Ռիբեյրան դու Լարգու (Ribeirão do Largo), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բաիա մարզում   ։ Մտնում է Իտապետինգա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 18 492 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 222,153 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 15,1 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1989 թվականի մարտի 23-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Իվան Արտոբոլևսկի
Իվան Իվանովիչ Արտոբոլևսկի (Ива́н Ива́нович Артоболе́вский, ), մեքենաների և մեխանիզմների տեսության բնագավառի խորհրդային գիտնական, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1946), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1969) ։
1926 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Տիմիրյազևի անվան գյուղատնտեսական ակադեմիան։ Մշակել է հարթ և տարածական, ինչպես նաև բարդ բազմօղակ մեխանիզմների անալիզի և սինթեզի նոր մեթոդներ ։ 1966 թվականից եղել է Համամիութենական «Գիտելիք» ընկերության նախագահ։ 1946 թվականին ԽՍՀՄ ԳԱ Չեբիշևի անվճար մրցանակի դափնեկիր։ 1959 թվականին պարգևատրվել է Ժուլիո–Կյուրիի անվան միջազգային արծաթե, իսկ 1967 թվականին՝ Ջեյմս Ուատտի անվան միջազգային ոսկե մեդալներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային մեխանիկներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ Կատեգորիա:Խորհրդային հուշագիրներ
Լև (Քարվաճառ)
Լև (կամ Լևոնի գյուղ ), գյուղ Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի հյուսիսային մասում, համանուն գետի ամենավերին` ալպիական գոտու շրջանում։
Պատմություն
Պատմական գյուղատեղին գտնվել է Լև գետի ձախափնյա հարավային ձորալանջին։ Այդ տարածքում XX դարի սկզբին սկսել են բնակվել անասնապահությամբ զբաղվող քոչվոր ցեղեր։ Գյուղը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1750-1840 մ բարձրության վրա։ 1960-1980-ական թվականներին Լև գետի աջ ափին առաջացել է նոր թաղամաս։ 1908 թվականին Լև գյուղն ուներ 46 քուրդ բնակիչ, 1952 թվականին` 45 տուն, 1972 թվականին` 65 տուն, 1981 թվականին` 496 բնակիչ։ 1908-1981 թվականներին գյուղի քուրդ բնակչությունը տասնապատկվել է։ Ժամանակի ընթացքում նրանք ձուլվել են ադրբեջանցի բնակչությանը։ Լևը հայաբնակ է եղել միջնադարից, այնուամենայնիվ նրա մասին հիշատակվում է 1763 թվականին Դադիվանքի կալվածացուցակում։ Գյուղը վանքապատկան կալվածք էր համարվում 1913 թվականից, հնարավոր է` ընդհուպ մինչև խորհրդային կարգերի հաստատումը ։
Գյուղում մի ժայռի արևելյան մասում քանդակված են մի քանի պարզ խաչքարեր, գյուղից 1,6 կմ հյուսիս-արևելք, առանձնացած մի ժայռի ստորոտում գտնվում է մի անարձանագիր գեղաքանդակ, որի չափերն են` 180x93x20 սմ։
Մերձակայք
Լև գյուղի շրջակայքում պահպանվել են մի քանի հին գյուղատեղիներ, որտեղ XIX դարի վերջերից սկսել են բնակվել քուրդ, թուրք և անասնապահությամբ զբաղվող այլ քոչվոր ցեղեր։ Այդ գյուղերի անվանումները հայտնի չեն և հիմա հայտնի են օտարահունչ տարբերակով։ Դրանցից են՝ Թախդամն ու Քյուրդդամը, որոնք գտնվում են Լև գյուղից 2-3 կմ, համանուն գետի՝ հոսանքով վեր, ձախ ափին։ Այնուհետև Ջամիլու և Դարմչիդամ (հայերեն տարբերակը՝ Դարբնոց) գյուղատեղիները, որոնք գտնվում են Լևից 4-6 կմ հարավ-արևմուտք, որտեղ հաստատվել էին այրում և ղամշլու ցեղերի թուրքերը ։ Ումիռլու և Զամիլլու վտակների միախառնման տեղում գտնվում է (Լևից 3,5 կմ հարավ) Բաշդամ կամ Սեյդլյար գյուղատեղին, իսկ ընդամենը 1-2 կմ հարավ՝ Չուփուրլու և Էլյասալիլար կամ Էլլա Զալլար գյուղատեղին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի բնակավայրեր
Դեյվիդ Բոմբերգ
Դեյվիդ Բոմբերգ (David Bomberg), ), 20-րդ դարի անգլիացի խոշորագույն նկարիչներից մեկը։
Կյանք և գործունեություն
Եղել է Լեհաստանից ներգաղթած հրեա ընտանիքի յոթերորդ երեխան։ 1895 թվականին Բոմբերգները տեղափոխվել են Լոնդոնի Ուայթչեպել շրջան (Իսթ Էնդում)։ Այստեղ 15-ամյա Դեյվիդն սկսել է վիմագրություն սովորել։ 1908-1910 թվականներին նա Ուոլթեր Սիքերտի ղեկավարությամբ սովորել է արվեստի պատմություն Վեսթմինսթերի արվեստի դպրոցում։ Միևնույն ժամանակ որպես օգնական է աշխատել նկարիչ Ջոն Սինգեր Սարջենթի գեղարվեստական ​​արհեստանոցում. վերջինս Բոմբերգին խորհուրդ է տալիս ուսումը շարունակել Սլեյդի գեղարվեստի դպրոցում։ Հրեական օգնության գործակալությունից կրթաթոշակ ստանալով` երիտասարդ նկարիչը սովորում է Սլեյդի դպրոցում 1911-1913 թվականներին։ Այս ժամանակահատվածում նա ծանոթացել է այնպիսի արվեստագետների հետ, ինչպիսիք են Փոլ Նեշը, Սթենլի Սփենսերը, Այզեկ Ռոզենբերգը և Մարկ Գերտլերը։ Բոմբերգը գեղարվեստական ​​այնպիսի ​​ուղղության հիմնադիրներից մեկն էր, ինչպիսին էր վորտիցիզմը։
1913 թվականին Բոմբերգը, Ջեյքոբ Էպստայնի հետ մեկնել է Ֆրանսիա, որտեղ հանդիպել է վրձնի այնպիսի վարպետների հետ, ինչպիսիք են Անդրե Դերենը, Ամեդեո Մոդիլիանին և Պաբլո Պիկասոն, որոնք ազդել են նկարչի հետագա ստեղագործության վրա։ 1915-1918 թվականներին մասնակցել է Արևմտյան ճակատի ռազմական գործողություններին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Բոմբերգը որոշ ժամանակ ապրել է Պաղեստինում (1923-1927), այնուհետև ճամփորդել է դեպի Մարոկկո և Հունաստան (1930), ԽՍՀՄ (1933) և Իսպանիա (1934-1935)։ 1945-1953 թվականներին նկարիչը դասավանդել է Լոնդոնի South Bank համալսարանում։ Բոմբերգի ուսանողներից են Ֆրենկ Աուերբախը, Լեսլի Մարը, Գուստավ Մեցգերը և Լեոն Կոսոֆը։
Բոմբերգը նկարում էր հիմնականում բնապատկերներ և դիմանկարներ։ Նրա գործերը ստեղծվել են ինչպես աբստրակտ (մինչև 1920 թվականը), այնպես էլ` էքսպրեսիոնիստական ​​ոճով։ Բոմբերգի որոշ աշխատություններում զգացվում է խորհրդային ​​կոնստրուկտիվիզմի ուժեղ ազդեցությունը։
Թեոդոր Ֆոնտանե
Հայնրիխ Թեոդոր Ֆոնտանե (Heinrich Theodor Fontane, ), գերմանացի գրող, 19-րդ դարի գերմանական ռեալիզմի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։
Կենսագրություն
Հայնրիխ Թեոդոր Ֆոնտանեն ծնվել է 1819 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Նոյրուպին քաղաքում՝ դեղագործի ընտանիքում։ 1832-1833 թվականներին ուսանել է Նոյրուպին Ֆրիդրիխ-Վիլհելմ գիմնազիայում, ապա տեղափոխվել ժամանակի հայտնի գիտնական Կարլ Ֆրիդրիխ ֆոն Կլյոդենի մասնավոր դպրոցը, որը գտնվում էր Բեռլինում, և ուսանում այնտեղ մինչև 1836 թվականը։ 1836-1839 ուսանում է դեղագործություն և 1840 թվականին աշխատանքի անցնում Բուրգ քաղաքում որպես դեղագործի օգնական։ Որոշակի ժամանակահատված որպես դեղագործ պաշտոնավարում է Լայպցիգ և Դրեզդեն քաղաքներում։ 1849 թվականին Ֆոնտանեն թողնում է դեղագործությունը և իրեն նվիրում գրական գործունեությանը։ 1855-1859 թվականներին բնակություն է հաստատում Լոնդոնում, որտեղ աշխատում է որպես գերմանական մի շարք պարբերականների արտասահմանյան թղթակից։ 1870 թվականին աշխատանքի է անցնում «Vossische Zeitung» պարբերականում որպես թատերական քննադատ։ 1874-1876 թվականներին Ֆոնտանեն իր կնոջ հետ ձեռնարկում է ճանապարհորդություն դեպի Ավստրիա, Իտալիա և Շվեյցարիա, որից վերադառնալուց հետո այլևս չի զբաղվում լրագրությամբ և իրեն նվիրում է միայն գրական աշխատանքի։ Վախճանվել է 1898 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Բեռլինում։
Ստեղծագործություններ
Թեոդոր Ֆոնտանեն թողել է հարուստ և բազմաժանր (վեպ, պատմվածք, թատերգություն, բանաստեղծություն, օրագրություն և այլն) գրական ժառանգություն։ Իր ստեղծագործություններում հեղինակը ձգտել է պատկերել և վերլուծության ենթարկել ժամանակի հասարակությանը հուզող խնդիրները։ Այս առումով հատկապես հետաքրքիր են հեղինակի բեռլինյան վիպաշարքը՝ «Անհավատարիմը» (L’Adultera, 1882), «Կոմս Պետյոֆի» (Graf Petöfy, 1884), «Սթինե» (Stine, 1890) «Տիկին Յեննի Թրայբել» (Frau Jenny Treibel, 1893) և այլն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Գերմանացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի վիպասաններ Կատեգորիա:Գերմանացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի լրագրողներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու բանաստեղծներ
Բելայա (գետ, թափվում է Բերինգի ծով)
Բելայա (Белая), գետ Կամչատկա թերակղզու հյուսիսարևելյան մասում։ Գետի երկարությունը 69 կմ է։ Հոսում է Կարագինսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում ։ Թափվում է Կարագինսկի ծոց։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կալասկա-Կաստիլիոնե
Կալասկա-Կաստիլիոնե (Calasca-Castiglione), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Վերբանիո Կուզիո Օսոլայի գավառում ։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Անտոնիո Մեծը։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ջերեմի Իրվին
Ջերեմի Ուիլյամ Ֆրեդրիկ Սմիթ (Jeremy William Fredric Smith, ), անգլիացի դերասան, ով ավելի հայտնի է Ջերեմի Իրվին (Jeremy Irvine) անվամբ։
2011 թվականին նա նկարահանվել է «Մարտական ձի»    էպիկական ռազմական ֆիլմի գլխավոր դերում, ինչը միանգամից Իրվինին դարձրեց կինոաստղ ։ 2012 թվականին Իրվինը խաղաց Փիփի դերը Չարլզ Դիկենսի վեպի «Մեծ հույսեր»  էկրանավորման մեջ։ Նա նաև լայն ճանաչում է գտել քննադատների շրջանում «Հիմա ճիշտ ժամանակն է» (2012) անկախ ֆիլմում իր դերի համար, որը նրա անունն ընդգրկեց Հոլիվուդի արագ ծագող աստղերի ցանկում ։
Կենսագրություն
Իրվինը ծնվել և մեծացել է Գամլինգեյում՝ Քեմբրիջշիր կոմսությունում ։ Նրա մայրը՝ Բրիջեթը, քաղաքական գործիչ է տեղական ինքնակառավարման մարմիններում, իսկ նրա հայրը՝ Քրիս Սմիթը՝ ինժեներ ։ Իրվինն ունի երկու կրտսեր եղբայր՝ Լոուրենսը և Թոբին, փոքրիկ դերասան, որը խաղացել է պատանի Փիփի դերը «Մեծ հույսեր» ֆիլմում ։ Բեմական անունը Իրվինը վերցրել է ի պատիվ պապի ։ Տասնինը տարեկանում նա ցանկանում էր զորակոչվել բրիտանական բանակ, սակայն նրան մերժեցին, երբ բացահայտվեց, որ Իրվինը դիմումի մեջ ստել է շաքարային դիաբետի մասին ։ Տասնվեց տարեկանում նա սկսեց խաղալ բեմում, երբ մասնակցում էր  Բեդֆորդշիրում գտնվող «Բեդֆորդ Մոդերն» դպրոցի բեմականացումներում, որտեղ, ի թիվս այլ դերերի, խաղացել է Ռոմեո ։ Ավելի ուշ ընդունվեց Ազգային երիտասարդական թատրոն։
Կրասնոյարսկ (օդանավակայան)
Կրասնոյարսկ (օդանավակայան), միջազգային օդանավակայան, որը գտնվում է Կրասնոյարսկում։ Ամենամեծ օդանավակայանն է Կենտրոնական և Արևելյան Սիբիրում ։ Օդանավակայանից նաև իրականացվում է միջազգային բեռնափոխադրումներ ։ Օդանավակայնը ունի անհրաժեշտ լիազորություններ, որով կարողանում է թռիչքներ իրականացնել ողջ Ռուսաստանում։ Օդանավակայանը գտնվում է քաղաքի կենտրոնից 20 կմ հեռավորության վրա։ 2014 թվականի տվյալներով օդանավակայնը սպասարկել է ավելի քան երկու միլիոն ուղևորների ։
Ջերեմի Իրվին
Կենսագրություն
Ավարտելով տարեկան նախապատրաստական դասընթացը Լոնդոնի Երաժշտության և դրամատիկ արվեստի ակադեմիայում ՝ Իրվին երկու տարի անցկացրեց՝ ուղարկելով իր ռեզյումեն, ապարդյուն փորձելով ստանալ դերասանական աշխատանք ։ Նա համարյա հանձնվել էր, նախքան մեծ դեր ստանալը «Մարտական նժույգ» ֆիլմում ։
Կրասնոյարսկ (օդանավակայան)
Օդանավակայնը ունի ավելի քան հիսուն տեսակի ինքնաթիռներ - Ան-225, Ան-124, Ան-22, Airbus A310, Airbus А319, Airbus А320, Airbus А321, Airbus A330, Boeing 737, Boeing 747, Boeing 757, Boeing 767:
Ջերեմի Իրվին
Անձնական կյանք
Իրվինն ունի 1-ին տիպի շաքարային դիաբետ    ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կրասնոյարսկ (օդանավակայան)
Օդանավակայանը իրականացնում է համատեղ թռիչքներ «Pegas Fly» և «Կրասավիա» ավիաընկերությունների հետ միասին ։
Եվգենիա Զբրուևա
Եվգենիա Զբրուևա (Евге́ния Ива́новна Збру́ева, ), ռուս օպերային երգչուհի (կոնտրալտո)։ ԽՍՀՄ վաստակավոր արտիստ (1922)։
Կրասնոյարսկ (օդանավակայան)
Պատմություն
Օդանավակայանի շինարարությունը սկսվել է 1970 թվականից ։ Օդանավակայանը շահագործման հանձնվեց 1980 թվականի հոկտեմբերի 25-ից, երբ Մոսկվայից իրականացվեց առաջին չվերթը՝ Իլ-62 ինքնաթիռով ։ Կրասնոյարսկի նոր օդանավակայանը քաղաքից դուրս էր կառուցվել։ 1981-1982 թվականներին Կրասնոյարսկի և Մոսկվայի օդանավակայանների միջև սկսվում է ուղևորատար չվերթներ իրականացնել։
2012 թվականին Կրասնոյարսկի օդանավակայանը ճանաչվում է լավագույն օդանավակայաններից մեկը Ռուսաստանի Դաշնությունում։ Նույն թվականին Կրասնոյարսկի օդանավակայան է վայրէջք կատարել առաջին Boeing 777 օդանավը, որը թռչել էր Բանգկոկից ։
Եվգենիա Զբրուևա
Կոմպոզիտոր Պյոտր Բուլախովի դուստրը։
Կենսագրություն
Երաժշտական կրթություն ստացել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայում։ 1894 թվականից հանդես է եկել Մոսկվայի կայսերական օպերայի թատերախմբում, 1905-1918 թվականներին՝ Մարիինյան թատրոնի բեմում, որտեղ Խովանշչինա օպերայում առաջինն է կատարել Մարֆայի դերերգը, Չայկովսկու «Մաշիկներ» օպերայում՝ Սոլոխի դերերգը։
Մշակույթների ազգային թանգարան
Մշակույթների ազգային թանգարան (Museo Nacional de las Culturas), անցյալի և ներկայի համաշխարհային մշակույթների ուսումնասիրությանը նվիրված ազգային թանգարան Մեխիկոյում։ Տեղակայված է գաղութային ժամանակաշրջանի շենքում, որը նախկինում եղել է դրամահատարանի շենք, իսկ մինչև դրամահատարանի շենք դառնալը եղել է Մոնտեսումա II-ի «Սև տանը» վայրը։ 1850 թվականին դրամահատարանը տեղափոխվել է Ապարտադո փողոց, իսկ շենքը մինչև 1966 թվականն օգտագործվել է տարբեր նպատակներով ։
Ացտեկական վայր
Վերջին պեղումների ժամանակ այստեղ հայտնաբերվել են «Սև տան» պատի և բազալտե հատակի մասեր ։
Գաղութային ժամանակաշրջանի դրամահատարան
Քաղաքապետարանի շենքում ի սկզբանե եղել է դրամահատարան ։ Սակայն դրամահատման անհրաժեշտությամբ պայմանավորված՝ 1731 թվականին դրամահատարանը տեղափոխվեց այս շենք։ Դրամահատարանի տնօրեն Նիկոլաս Պեինադոն, ով նաև ճարտարապետ էր, ձեռնարկեց նախնական քայլերը։ Աշխատանքներ կատարվեցին նաև Պեդրո դե Առիետայի և Լորենցո Ռոդրիգեսի կողմից։ Վերամոդելավորման գործընթացի պատճառով Պեինադոն հայտնվեց բանտում, և աշխատանքներն ավարտին հասցրեց Լուիս Դիես Նավառոն ։
Փողոցը, որտեղ տեղակայված է կառույցը, կոչվեց «Մոնեդա» (դրամ) ։ 1722-1779 թվականներին շենքն ընդլայնվեց Միգել Կոնստանցոյի, Լորենցո Ռոդրիգեսի, Խոսե Դամյան Օրտիսդե Կաստրոյի կողմից ։
Թանգարան
1865 թվականին Մեքսիկայի կայսր Մաքսիմիլիան I-ը որոշեց այս շենքում բացել Ազգային պատմության, հնաբանության և պատմության հանրային թանգարան։ Թանգարանը հիմնադրվեց 1825 թվականին Գվադալուպե Վիկտորիա թագավորի կողմից ։ 20-րդ դարի սկզբում նկարիչ Ռուֆինո Տամայոն նկարեց "La Revolución" (Հեղափոխություն) որմնանկարը, որտեղ պատկերեց Մեքսիկական հեղափոխությունը ։ Այս որմնանկարը կախված է թանգարանի նախասրահում։ Գործունեության սկզբում թանգարանը հաջողություններ է արձանագրել, բայց հետզհետե հավաքածուն սկսել են տեղափոխել տարբեր հաստատություններ : Բնական պատմությանն առնչվող հավաքածուն 1909 թվականին տեղափոխվել է Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի Չոպո թանգարան, մեքսիկական պատմական առարկաներին առնչվող հավաքածուն՝ Չապուլտեպեկ ամրոց 1944 թվականին։ Հավաքածուի մնացած մասը 1964 թվականին տեղափոխվեց Մեխիկոյի Անթրոպոլոգիայի ազգային թանգարան ։
Ազգային մշակութային թանգարան
1931 թվականին գաղութային շրջանի այս կառույցը համարվել է ազգային հուշարձան։ 1966 թվականին շենքը դարձել է Մշակութային թանգարան, որի սրահների ցուցանմուշները ներկայացնում են աշխարհի տարբեր մշակույթների արժեքներ ։ Ներկայի և անցյալի համաշխարհային մշակույթներին նվիրված այս թանգարանն իր տեսակի մեջ եզակի է Լատինական Ամերիկայում ։ Թանգարանն ունի 16 մշտական և 3 ժամանակավոր ցուցասրահներ։ Որոշ սրահներ նվիրված են նախապատմական մշակույթների արժեքներին, ինչպիսիք են՝ քարանձավային նկարչությունը, նստակյաց, գյուղատնտեսական հասարակություններին առնչվող գործիքներ և այլն։ Մյուս սրահները նվիրված են Միջագետքին, Հին Հունաստանին և Հին Հռոմին։
Հետազոտությունների դարաշրջան սրահում ներկայացված են ամերիկացիների հետ շփման նախաեվրոպական ժամանակաշրջանի տարրեր։ Ժամանակակից մշակույթի ցուցադրություններ կան բոլոր մայրցամաքներից, այդ թվում և մեքսիկացիներին քիչ հայտնի Սամոայից կամ Նոր Իռլանդիայից ։ Հիմնադրումից ի վեր թանգարանը ստացել է 12,000 նմուշ աշխարհի տարբեր ծայրերից։ Նմուշները ներառում են գործվածք, ապակե առարկաներ, ճենապակի, լուսանկարներ, կիմանո, դիմակներ, ոսկեղեն, քանդակներ։ Դրանց հիմնական մասը բնօրինակներ են և բավականին հին։
Լույսի կոմբինացիոն ցրում
Լույսի կոմբինացիոն ցրում, լույսի ցրում, որն ուղեկցվում է հաճախականության զգալի փոփոխմամբ։ Հայտնագործել են (1928) սովետական ֆիզիկոսներ Գրիգորի Լանդսբերգն ու Լեոնիդ Մանդելշտամը՝ բյուրեղներում և հնդիկ ֆիզիկոսներ Չանդրասեկհարա Ռամանն ու Կ. Ս. Կրիշնանը՝ հեղուկներում լույսի ցրումն ուսումնասիրելիս։ Անգլիալեզու գրականության մեջ լույսի կոմբինացիոն ցրումն ավելի հայտնի է Ռամանի էֆեկտ անունով։
Էությունը
Նյութը լույսի ինտենսիվ մեներանգ ճառագայթներով լուսավորելիս ցրված ճառագայթման սպեկտրի մեջ երևան են գալիս նոր հաճախականություններ (սպեկտրային գծեր), որոնք գրգռող լույսի հաճախականության և բյուրեղային ցանցի, մոլեկուլների տատանումների կամ պտտման հաճախականությունների գումարման և հանման (կոմբինացիայի) արդյունքն են։ Լույսի կոմբինացիոն ցրման սպեկտրային գծերը բնութագրող մեծություններն են հաճախականությունը, ինտենսիվությունը, ապաբևեռացման աստիճանը և սպեկտրային գծի կիսալայնությունը։ Այս պարամետրերը միարժեքորեն որոշվում են ցրող մոլեկուլների կառուցվածքով և շրջապատող միջավայրի հետ դրանց փոխազդեցությամբ։
Լույսի կոմբինացիոն ցրման սպեկտրները խիստ յուրահատուկ են տվյալ նյութին և օգտագործվում են խառնուրդում այդ նյութի քանակությունը որոշելու համար։ Լայն տարածում է ստացել մոլեկուլների տատանումների հետ կապված կոմբինացիոն ցրման սպեկտրների ուսումնասիրությունը։ Լույսի կոմբինացիոն ցրման սպեկտրային գծերի ինտենսիվությունները շատ փոքր են և սովորական պայմաններում կազմում են 10 −10 - 10 −13 վտ։
Ստիպողական կոմբինացիոն ցրում
Կատեգորիա:Քվանտային օպտիկա Կատեգորիա:Լույս Կատեգորիա:Ատոմային ֆիզիկա Կատեգորիա:Սպեկտրասկոպիա
Արևելյան Երուսաղեմ
Արևելյան Երուսաղեմ (القدس الشرقية; מזרח ירושלים), Երուսաղեմի հատված, որը նվաճել էր Հորդանանը 1948 թվականին և առանձնացվել էր Իսրայելի կողմից վերահսկվող Արևմտյան Երուսաղեմից 1948-1949 թվականների Արաբա-իսրայելական պատերազմի ընթացքում։ Այն ընդգրկում է Երուսաղեմի հին քաղաքը և Հուդայականության, Քրիստոնեության և Իսլամի որոշ սրբավայրեր, ինչպիսիք են Ժայռի Գմբեթը, Լացի պատը, Ալ-Ակսա մզկիթը, Սուրբ Հարության տաճարը և բազմաթիվ այլ պատմամշակութային օբյեկտներ։ Հատվածի քաղաքական վիճակի վերաբերյալ Իսրայելի և Պաղեստինի մոտեցումները չեն համընկնում ։ Պաղեստինի տեսակետը պաշտոնապես հիմնված է 1949 թվականի հաշտության համաձայնագրերի վրա, իսկ Իսրայելի դիրքորոշումը հիմնված է ներկայիս Երուսաղեմի գործող սահմանների վրա, որոնք արդյունք են Իսրայելի կողմից որոշված մի շարք վարչատարածքային ընդլայնումների վրա, որոնք Իսրայելը իրականացրել է 1967 թվականի հունիսի Վեցնօրյա պատերազմից հետո։ Չնայած իր անվանմանը Արևելյան Երուսաղեմի մեջ են մտնում Հին քաղաքից դեպի հյուսիս, արևելք և հարավ ընկած թաղամասերը։
1967 թվականի Վեցնօրյա պատերազմից հետո Արևելյան Երուսաղեմը անցավ Իսրայելի վերահսկողության տակ ։ Այն օկուպացվեց Իսրայելի կողմից 1967 թվականի հունիսին։ 1967 թվականի հունիսի 27-ից 28-ին Արևելյան Երուսաղեմը Իսրայելի կողմից ճանաչվեց որպես Երուսաղեմի անբաժանելի մաս Իսրայելի վերահսկողության ներքո ։ Գլխավոր ասամբլեան բազմաթիվ հռչակագրերի միջոցով փորձեց փոխել քաղաքի կարգավիճակը, սակայն ապարդյուն ։
Պաղեստինի ազատության կազմակերպության 1988 թվականի Պաղեստինի անկախության հռչակագրով Երուսաղեմը հռչակվել է Պաղեստինի մայրաքաղաք։ 2000 թվականին Պաղեստինի իշխանությունները ընդունեցին օրենք, որով Երուսաղեմը ճանաչվում էր մայրաքաղաք, որը 2002 թվականին հաստատեց նախագահ Յասեր Արաֆաթը, չնայած Իսրայելը չի թույլատրում Պաղեստինին պետական հաստատություններ հիմնել Արևելյան Երուսաղեմում։ Իսլամական կոնֆերանս կազմակերպությունը ճանաչեց Արևելյան Երուսաղեմը որպես Պաղեստինի մայրաքաղաք 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երուսաղեմի աշխարհագրություն Կատեգորիա:1949 հիմնադրումներ Ասիայում Կատեգորիա:Վիճելի տարածքներ Մերձավոր Արևելքում Կատեգորիա:Բաժանված քաղաքներ Կատեգորիա:Իսրայելի կողմից օկուպացված տարածքներ Կատեգորիա:Իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտությունը Երուսաղեմում Կատեգորիա:Երուսաղեմի թաղամասեր Կատեգորիա:Երուսաղեմի նահանգ Կատեգորիա:Երուսաղեմի մարզ
Բեմե (Կիտիլգինայի վտակ)
Բեմե (Беме), գետ Կամչատկա թերակղզի՝ Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 23 կմ է։ Թափվում է Կիտիլգինա գետի ձախ ափին՝ 63 կմ հեռավորության վրա։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Էստոնիայի բանկ
Էստոնիայի բանկ (Eesti Pank, Bank of Estonia), Էստոնիայի կենտրոնական բանկ, երկրի երկմակարդակ բանկային համակարգի վերին մակարդակը, Կենտրոնական բանկերի եվրոպական համակարգի անդամ։
Պատմություն
Էստոնիայի բանկը իր հիմնադրումը հաշվարկում է 1919 թվականից, երբ ժամանակավոր կառավարությունը հաստատել է բանկի կանոնադրությունը և գանձարանից 10 միլիոն էստոնական մարկ է փոխանցել բանկի հաշվարկային համարին։ Առաջին թղթադրամները թողարկվել են 1921 թվականին ։ 2010 թվականի հուլիսի 13-ին ներդրվել է եվրոյի համակարգը՝ 1 EUR = 15,6466 EEK հաշվարկային փոխարժեքով։
Անցում եվրոյին
Ի սկզբանե եվրոյի ներմուծումը ծրագրվել էր 2007 թվականին, սակայն դա չի իրականացել, քանի որ Էստոնիայում արժեզրկումն այդ ժամանակ չի համապատասխանել Մաաստրիխտի չափանիշներին ։ 2010 թվականի մայիսի 12-ին Եվրահանձնաժողովը հանդես է եկել Էստոնիան եվրագոտուն միացնելու պաշտոնական առաջարկով, քանի որ երկիրն իրականացրել է եվրոյին անցնելու անհրաժեշտ բոլոր պայմանները ։ Այս մասին վերջնական որոշում է ընդունվել 2010 թվականի հուլիսի 13-ին եվրագոտու 16 երկրների ֆինանսների նախարարների հանդիպման ժամանակ ։ Նույն օրն էլ հռչակվել է կրոնի և եվրոյի փոխարկման արժեքը՝ 15.6466 կրոնը=1 եվրոյի։
Հիմնական գործառույթներ
Եվրոյի անցնելուց հետո բանկի գործառույթներն էականորեն փոխվել են։ Եթե նախկինում այն պատասխանատու էր ազգային արժույթի կայունության համար, ապա 2011 թվականից Էստոնիայի բանկը՝ որպես Կենտրոնական բանկերի եվրոպական համակարգի անդամ, մասնակցում է եվրագոտում միասնական դրամավարկային քաղաքականությանը։ Բանկի գործունեության կարևորագույն նպատակն է դարձել գների կայունությունը ։ Բացի դրանից՝ բանկը պատասխանատու է.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր Կատեգորիա:Բանկեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Էստոնիայի տնտեսություն Կատեգորիա:1919 հիմնադրումներ Էստոնիայում Կատեգորիա:1919 հիմնադրումներ
Սարգիս Հարությունյան
Սարգիս Բարդուղիմեոսի Հարությունյան, հայ բանասեր-բանագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1971), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (2000), «Պատմաբանասիրական հանդեսի» գլխավոր խմբագիր։ 1962 թվականից աշխատել է ԳԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտում։
Կենսագրություն
Սարգիս Բարդուղիմեոսի Հարությունյանը ծնվել է Հայաստանի այժմյան Աշոցքի շրջանի Ղազանչի գյուղում 1928 թվականի սեպտեմբերի 22-ին։ Մինչև 5-րդ դասարանը սովորել է հայրենի գյուղում, այնուհետև ընտանիքի հետ տեղափոխվել Թբիլիսի, որտեղ և ավարտել է միջնակարգ կրթությունը։
1952 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի արևելյան լեզուների և գրականության բաժինը։ Գերազանց առաջադիմության համար արժանացել է Ստ. Մալխասյանցի և Ավ. Իսահակյանի անվան կրթաթոշակների։ 1952-1956 թվականներին եղել է Հայպոլիգրաֆհրատի տեսուչ, 1957-1958 թվականներին՝ ավագ խմբագիր, 1959-1960 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի կրտսեր գիտաշխատող, 1960-1962 թվականներին՝ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի կրտսեր, 1962-1972 թվականներին՝ ավագ գիտաշխատող, 1992-2006 թվականներին՝ փոխտնօրեն։
1973 թվականից սկսած՝ նա գլխավորել է « Սասնա ծռեր » ժողովրդական վեպի նոր պատումներ հայտնաբերելու ու գրառելու արշավախումբը, որի պրպտումների շնորհիվ հայտնաբերվել են էպոսի 81 նոր պատումներ և դրանցից շուրջ 24-ն արդեն հրատարակվել են։
Աշխատություններ
Ուսումնասիրել է հայ ժողովրդական բանահյուսության ժանրերը («Հայ ժողովրդական հանելուկներ», 1960 թվականին կազմել և հրատարակել է հանելուկների գիտական համահավաք ժողովածուն՝ «Հայ ժողովրդական հանելուկներ», 1965 թվական, « Անեծքի և օրհնանքի ժանրը հայ բանահյուսության մեջ», 1975 թ. և այլն)։ Հավաքել, ուսումնասիրել և հրատարակել է հայկական էպոսի նոր պատումներ («Սասնա ծռեր» (1977), «Սասնա ծռեր», հ. 3, (1979), Ա. Սահակյանի աշխատակցությամբ), զգալի աշխատանք է կատարել հայ առասպելաբանության ուսումնասիրության, հայ ժողովրդական խաղիկների գիտական համահավաքի և հայ բանահյուսության արխիվի գլխավոր կատալոգի կազմման գործում ։
Գրել է « Մանուկ Աբեղյանի կյանքը և գործը» (1970) մենագրությունը։
2000 թվականին Բեյրութում լույս է տեսել «Հայ առասպելաբանություն» մենագրությունը։
Սարգիս Հարությունյանը գրախոսել է Զարզանդ Դարյանի «Սայաթ-Նովա» վեպը և Պարույր Սևակի «Սայաթ-Նովա» մենագրությունը, քանի որ Ս. Հարությունյանի համալսարանի դիպլոմային ավարտաճառն է եղել «Պարսկերենի տարրերը Սայաթ-Նովայի հայերեն խաղերում»։
Սարգիս Հարությունյանի գրչին են պատկանում « Հայկական Սովետական հանրագիտարանի » 12 հատորների բանահյուսությանը վերաբերող բոլոր հոդվածները, « Քրիստոնյա Հայաստան » հանրագիտարանի բանագիտական հոդվածները, ՀՀ ԳԱԱ հրատարակած « Հայ ժողովրդի պատմություն » բազմահատորյակի «Հայ գրականությունն ու ժողովրդական բանահյուսությունը V–VIII դդ.» 7 հատվածը։ Ս. Հարությունյանի գրչին են պատկանում նաև Աշխարհի ժողովուրդների առասպելներ («Мифы народов мира» М., 1980, 1982) հանրագիտարանի, ինչպես նաև «Առասպելաբանական բառարան»-ում («Мифологический словарь» M., 1990) զետեղված «Հայ առասպելաբանության հոդվածները» («Статьи по армянской мифологии»)։ Դրանց մի մասը թարգմանվել է գերմաներեն և հունգարերեն։
1989 թվակլանին Սարգիս Հարությունյանը ընտրվել է Հելսինկիում գտնվող Զրուցագիտության միջազգային ընկերության անդամ, մտերմացել Վիլյամ Սարոյանի հետ և հանդես եկել «Ութ օր Սարոյանի հետ» էսսեով։
Սարգիս Հարությունյանը մշակել է հայ առասպելաբանության ու վիպասքի մեջ եղած նյութերը և դրանք հրատարակել «Հայ հին վիպաշխարհը» խորագրով։ Գրել է նաև «Ասողին լսող է պետք» առած-ասացվածքների, «Էն ի՞նչն է, ի՛նչը» հանելուկային ժողովածուները, «Հայ հմայական և ժողովրդական աղոթքներ» ուսումնասիրությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ
Տալլինի կիրառական գիտությունների համալսարան
Տալլինի կիրառական գիտությունների համալսարան (Tallinna Tehnikakõrgkool, TTK), Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլինում 1992 թվականից գործող բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, որի խնդիրն ու նպատակն է ինժեներական գործի բարձրակարգ մասնագետների պատրաստումը։ Համալսարանի նախապատմությունն սկսվում է 1915 թվականին հիմնադրված առևտրի արական դպրոցից։