cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հակառուսականությունը Հայաստանում
Ադրբեջանին Ռուսաստանի կողմից զենքի մատակարարում
Հայ քաղաքագետ Լևոն Շիրինյանը ռուս-ադրբեջանական և հայ-ռուսական հարաբերությունների զարգացումները բացատրում է նրանով, որ «իրականության մեջ Ռուսաստանն Ադրբեջանի ռազմավարական դաշնակիցն է, իսկ Հայաստանի հետ դաշնակից է տակտիկական նկատառումներով» ։
Ավետիսյանների ընտանիքի սպանություն Գյումրիում
Այդ սպանությանը հաջորդեցին բողոքի երթեր և ցույցեր Գյումրիում և Երևանում ։ Ցույցերից մեկի ժամանակ Երևանում այրվեց Ռուսաստանի դրոշը ։
Սկանդալ Օլգա Վասիլևայի առաջարկի շուրջ
Հայաստանում հակառուսականության հերթական ալիք է առաջացել Ռուսաստանի կրթության և գիտության նախարար Օլգա Վասիլևայի առաջարկի կապակցությամբ, ով առաջարկել էր ԱՊՀ երկրներին ընդունել այբուբենի միասնական տառատեսակ.
Սկանդալ ռուսաց լեզվին պետական կարգավիճակ շնորհելու շուրջ
2017 թվականի սեպտեմբերի կեսին հայտնի դարձավ, որ Հայաստանի վարչապետ Կարեն Կարապետյանի հանձնարարականով Կրթության և գիտության նախարարությունը մշակել է դպրոցներում ռուսաց լեզվի դասավանդման հայեցակարգ, որը հռչակում է, թե «Հայաստանում ռուսերենի ուսուցումը կարևորագույն խնդիրներից է», որպես նպատակ նշում է «ռուսաց լեզվի հանրայնացումը» և ընդգծում, որ «ռուսերենի ուսումնառությունը դպրոցներում սովորողներին և ուսանողներին հնարավորություն կտա ձեռք բերել գիտելիք ու հմտություններ՝ միմյանց հետ արդյունավետ համագործակցելու համար»։ Հատկանշական է, որ ռուսերենն առանձնացվել է այլ օտար լեզուներից և ռուսերենի համար մշակվել է առանձին հայեցակարգ, որովհետև ըստ Կրթության և գիտության նախարարության հանրակրթության վարչության պետ Աշոտ Արշակյանի խոսքով,«ռուսերենը Հայաստանում դասավանդվում է երկրորդ դասարանից, բացի այդ հաշվի են առնվել աշխարհաքաղաքական զարգացոմները և Հայաստանի անդամակցությունը ԵԱՏՄ-ին »:
Հայ քաղաքական գործիչ, Երևանի ավագանու ընդդիմադիր «Ելք» խմբակցության անդամ Անահիտ Բախշյանի կարծիքով, իշխանությունների այդ քայլով Հայաստանի իշխանությունները Ռուսաստանին հաճոյանալու հերթական քայլն են անում։ Բացի այդ, Բախշյանը չի բացառում, որ նման քայլով իշխանությունները հող են նախապատրաստում Հայաստանում ռուսերենը հռչակել երկրորդ պետական լեզու։ Բախշյանը համոզված է, «որ եթե Հայաստանի իշխանությունները ցանկանում են երկրում օտար լեզվի զարգացման միջոցով հասնել տնտեսության ու գիտության վերածննդին, ապա ճիշտ կանեն նախևառաջ շեշտը դնեն անգլերենի վրա, որովհետև հայտնի փաստ է՝ միջազգային գիտական նյութերի մեծ մասն այսօր հենց այդ լեզվով է և այսօր անգլերենն է հանդիսանում միջազգային ամենատարածված լեզու» ։
Ռուսաց լեզվի «պետականացման» այդ գործընթացը բողոքի խոշոր ալիք բարձրացրեց Հայաստանում։ Կրթության և գիտության նախկին նախարար, Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիրի տնօրեն Աշոտ Բլեյանի կարծիքով ռուսաց լեզվին Հայաստանում նման արտոնյալ կարգավիճակի շնորհումն կապված է Ռուսաստանի կողմից պարտադրանքի հետ, որն ըստ Բլեյանի, «շատ վտանգավոր ճանապարհ է» ։ Բլեյանը նաև նշել է. ...Այն ճանապարհը, որ պարտադրում է Ռուսաստանը, եթե կտրելու է Հայաստանին աշխարհից, ապա դա Հայաստանը դատարկելու ճանապարհ է, այսինքն՝ սա միայն արտագաղթը մեծացնող հանգամանք է, քանի որ հայաստանցին շատ լավ տեսնում է, որ դա իրեն անվտանգություն, ապահովություն չի բերելու։ Երբեք ես չեմ կարող համաձայնել, որ ռուսերենը դառնա երկրորդ պետական լեզու, նման բան չի կարելի անել, դա մանկավարժորեն, հասարակության զարգացման առումով հիմնավորված չէ։ Հայեցակարգն անընդունելի է։ Եթե անգամ ուզում եք գրել, պետք է գրեք անգլերենը, քանի որ այդ դեպքում մեկ ու կես միլիարդ անգլերեն տիրապետող աշխարհի մասին է խոսքը...
Հատկանշական է, որ այդ բոլոր իրադարձությունները տեղի են ունեցել Ռուսաստանի Դաշնության կրթության և գիտության նախարար Օլգա Վասիլևայի Հայաստան ժամանալեու նախորյակին, ով 2017 թվականի սեպտեմբերի 25-ին երկօրյա այցով Հայաստան է ժամանել ։
Ռուսաց լեզվի «պետականացման» սեպտեմբերյան այդ գործընթացները Հայաստանի հանրությունն ընդունեց «բավական ցավագին»։ Հայաստանում մտավորականության բողոքի խոշոր ալիք են առաջացրել և առհասարակ՝ այդ ամենը Ռուսաստանի կողմից պարտադրված լինելու տարածված կարծիքի հիման վրա՝ նաև հակառուսականության աստիճանի բարձրացում ։
Գարեգին Նժդեհի վարկաբեկման փորձեր
Հայաստանում հակառուսականության հերթական ալիքի շարժառիթ է հանդիսացել Ռուսաստանի կողմից հակահայկականության դրսևորումներից մեկը, երբ Ռուսաստանի Դաշնության Պաշտպանության նախարարությանը պատկանող «Զվեզդա» հեռուստաալիքի 2017 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ «Կանխատեսումներ» («Прогнозы») հաղորդման եթերում հաղորդման վարող Վերոնիկա Կրաշենիննիկովայի կողմից Հայաստանի և Եվրամիության միջև 2017 թվականի նոյեմբերի վերջին ստորագրվելիք ասոցիացման պայմանագրի համատեքստում հայ պետական և ռազմական գործիչ Գարեգին Նժդեհին «ֆաշիզմի հանցակից», «հայկական Բանդերա» անվանելը։ Հաղորդման ընթացքում հեռուստավարողը հեգնանքով և քննադատությամբ է անդրադարձել Հայաստան-ԵՄ պայմանագրի ստորագրմանը, 2016 թվականին Երևանում Գարեգին Նժդեհի հուշարձանի տեղադրմանը, ինչպես նաև ապատեղեկացնելով, թե իբր 1942 թվականին «Գարեգին Նժդեհը դիմել է Երրորդ Ռայխին՝ Խորհրդային Հայաստանը գերմանական գաղութի վերածելու խնդրանքով»։ Բացի այդ, հեռուստավարողի պնդմամբ, «Գարեգին Նժդեհը խորին վիրավորանք է ողջ հայ ազգին» ։
Արտացոլումը մշակույթում
Հայկական ռուսատյացության արտահայտություններից մեկն է հայերենում 2016-2017-ականներին առաջացած «սպիտակ թուրք» նորաբանությունը, որը վերաբերվում է Ռուսաստանին և առհասարակ ռուսներին, առաջանալով հայկական հասարակությունում արձագանք ստացած Հայաստանի նկատմամբ Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության համատեքստում ։
Գրականությունում
Համաձայն Վահան Իշխանյանի, 20-րդ դարի առաջին կեսին գրված Լեոի երկու աշխատությունները՝ «Անցյալից» և «Թուրքահայ հեղափոխության գաղափարաբանությունը» գրքերը հանդիսանում են կարևոր հակառուսական աշխատություններից ։ 1920 թվականին Երևանում Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարար Ռուբեն Դարբինյանը հրատարակում է իր «Ռուսական վտանգը» հանրահայտ գիրքը, որտեղ ցույց է տալիս, որ Հայաստանի քաղաքական հիմնական վտանգը գալիս է Ռուսաստանից։ 1991 թվականին գիրքը վերահրատարակվել է Երևանում՝ «Ազատ խոսք» հրատարակությունում ։ 1924 թվականին էլ հայ քաղաքական գործիչ Ռուբեն Տեր-Մինասյանը հրատարակում է «Հայ-թուրքական կնճիռը» աշխատությունը, որի մեջ գալիս է այն եզրակացության, որ Հայաստանին հարկավոր է դաշինքի մեջ մտնել Թուրքիայի հետ՝ ընդդեմ Ռուսաստանի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հակառուսականությունը Հայաստանում
Ազիլազյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Ազիրյան
Ազիրյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Ազլիվյան
Ազլիվյան, հայկական ազգանուն ։
Կամպոսամպիերո
Կամպոսամպիերո (Camposampiero), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Պադովա գավառում ։
Ազլիվյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Մելանի Վալդոր
Մելանի Վալդոր, ֆրանսիացի գրող, բանաստեղծուհի և դրամատուրգ։
Ալեքսանդր Դումայի (հայր) սիրուհին։ Ռու դե Վուգիրարդ փողոցում գրական սալոնի տիրուհի։
Ծագում
Մելանի Վալդորը իրավաբան, գիտնական և գրող Մաթիի-Գիյումա Վիլնավայի և նրա կնոջ՝ Մարի-Էննի դուստրն է եղել։ Մելանիի կրտսեր եղբայրը՝ Թեոդոր Վիլնավան, զբաղվել է գրական գործունեությամբ և հրատարակել է մի շարք բանաստեղծություններ։
Նրա հայրը բնակություն է հաստատել Փարիզում։ Եղել է Դոկի դ'Օմոնի որդու ուսուցիչը։ Վիլնավան ակտիվ մասնակցություն է ունեցել հեղափոխական իրադարձություններին, ինչպես նաև եղել է Նանտի «la Halle» ակումբի նախագահը։ Իր կարիերայի ընթացքում եղել է Cotidien-ի գլխավոր խմբագիրը և Journal de Cure-ի տնօրենը։
1803 թվականին Մելանիի ընտանիքը բնակություն է հաստատել Փարիզում՝ Սենտ-Վիկտոր գետի մոտ, որտեղ նրա հայրը ուներ գրական սալոն, որն ավելի ուշ ժառանգաբար անցել է իր դստերը։ Վիլնավայի գրադարանը Փարիզի լավագույններից մեկն էր, այն հինգ սենյակ էր գրավում հին առանձնատան երկրորդ հարկում։ Հայրը Մելանիին ներշնչել է գեղարվեստական ճաշակներով, գրականության հանդեպ սիրով, մայրը՝ երաժշտությամբ հետաքրքրվածություն և օտար լեզուների իմացությամբ, այդ թվում՝ անգլերենի իմացությամբ, որին Մելանին տիրապետել է շատ լավ։ Ինչպես այդ ժամանակի շատ կրթված աղջիկները, իր պատանեկության տարիներին Մելանիին նկարչություն է սովորել։ Նրան դասավանդել է Ժան Պիեռ Տենոն՝ ճարտարապետ Ժան Տիբոյի աշակերտը, որը, հավանաբար, զգացմունքներ է ունեցել նրա նկատմամբ։
Վերականգնման դարաշրջանում Մելանին ծանոթանում է FranЗois-Josephի հետ էսկադրոնի սպա-հրամանատարի, որն ուներ լավ հեղինակություն։ Ծագումով բելգիացի, որը ծնվել է Նամյուրում մարտի 30-ին 1789 թվականին և Ֆրանսիայի քաղաքացիություն է ստացել 1817 թվականի մարտի 12-ին։ 1822 թվականի մարտի 22-ին ամուսնացել է նրա հետ Նանտ քաղաքում։ Նրանք ունենցել են մեկ աղջիկ երեխա։ FranЗois-Josephն իր ծառայողական պարտականություններով պետք է տեղափոխվեր Մոնտոբանի կայազոր։ Սակայն Մելանին ցանկություն չի ունեցել տեղափոխվել հեռավոր նահանգ և չի մեկնում ամուսնուն հետ՝ մնալով Փարիզում և դառնում է Ռու դե Վուգիրարդում իր հոր գրական սրահի տիրուհին։
Դյումա
Մելանյա Վալդորի և Ալեքսանդր Դումայի միջև ռոմանտիկ կապը սկսվել է այն բանից հետո, երբ Մելանին իր հորը փոխանցել է Նապոլեոնի և կայսրության մարշալների նամակները, որոնք հասցեագրված էին իր նախնին՝ գեներալ Թոմ Ալեքսանդր Դյումին ։ 1827 թվականի հունիսի 3-ին հանդիպել է Մելանիի հետ ։ 1827 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Դյուման խոստովանել է իր սերը։
Մելանին իր համար բնակարան է վարձել համալսարանական փողոցի թիվ 25 տանը։ Այնտեղ պատուհանների վրա ծաղկեփնջեր էին ծաղկում, որոնք Ալեքսանդրի և Մելանիայի համար դարձել են իրենց սիրո խորհրդանիշ։ Այստեղ հավաքվում էին նրա հավատարիմ ընկերների նեղ շրջանակը՝ Ադոլֆ դե Լևիլը, Դելֆին դե Ժիրարդեն, Բալզակը, Վիկտոր Հյուգոն և Ալֆրեդ Վիկտոր դը Վինյին։ Այստեղ Դյուման կարդում է Քրիստոսի նոր տարբերակը։ 1830 թվականին տեղի ունեցող անկարգությունները Մելանիին ստիպում են թաքնվել Վանդեայի ընտանեկան կալվածքում՝ Montfaucon-Montigné-ից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա։ Միևնույն ժամանակ Դյուման չի դադարեցրել իր սիրային արկածները։ Չնայած Դյումայի երեխայի մայր դառնալու բոլոր ցանկությանը, այդպես էլ չի կարողացել երեխա ունենալ։ Բելլ Քրելսամերը բնակություն է հաստատել իր տնից ոչ հեռու,և Դյուման հաճախ էր այնտեղ անցկացնում իր երեկոները և այդ ամենը դու չի եկել Մելանի Վալդորին։ Մելանիի համար երկրորդ հարվածը նույն սիրեկանից դստեր ծնունդն էր։ Դյուման պաշտոնապես ճանաչել է հայրությունը։ Այնուամենայնիվ նրանք բաժանվել են։ Մելանին սպառնացել է ինքնասպան լինել, գրավոր նամակներ է գրել իր սիրուհուն, բայց նրանք մնացել են անպատասխան։
Համաձայն Մելանի Վալդորի կտակի, որը հայտնվել է այս իրադարձությունից անմիջապես հետո, խնդրել է քանդակել՝ փորագրել, սպիտակ մարմարից իր տապանաքարի անկյուններում չորս ամսաթիվ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:19-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Միկոլա Բաժան
Միկոլա Պլատոնովիչ Բաժան (Микола Платонович Бажан), ուկրաինացի խորհրդային բանաստեղծ, թարգմանիչ, հասարակական գործիչ։ Ուկրաինական ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1951), Ուկրաինական խորհրդային հանրագիտարանի գլխավոր խմբագիր։ Սոցալիստական աշխատանքի հերոս (1974)։
Սովորել է Ումանի գիմնազիայում, 1921 թվականից՝ Կիևի արտաքին կապերի ինստիտուտում, ապա՝ Արտաքին հարաբերությունների ինստիտուտում։ Տպագրվել է 1923 թվականից. առաջին բանաստեղծությունները տպագրվել են Կիևի «Բոլշևիկ» թերթում ։ Բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Տասնյոթերորդ պարեկը» (1926), արտացոլում է քաղաքացիական կռիվները։ Բաժանի ստեղծագործությունների մեջ հատուկ տեղ է գրավում Սերգեյ Կիրովին նվիրված «Անմահություն» (1937) պոեմ–եռերգությունը։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին խմբագրել է «Զա Ռադյանսկու Ուկրաինու» («Հանուն Սովետական Ուկրաինայի») թերթը՝ օկուպացված շրջանների բնակչության համար։ Այդ տարիների նրա «Երդում» (1941) ժողովածուն, «Դանիիլ Հալիցկի» պոեմը (1942) և «Ստալինգրադյան տետրակ» գիրքը (1943) արժանացել են ԽՍՀՄ պետական մրցանակի (1946)։
1943-1948 թվականներին եղել է Ուկրաինական ԽՍՀ Նախարարների խորհրդի նախագահի տեղակալ։ Բազմիցս ընտրվել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի և ՈՒԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։
1953-1959 թվականներին եղել է Ուկրաինայի գրողների միության նախագահ։
Ուկրաիներեն է թարգմանել Շոթա Ռուսթավելու «Ընձենավորը», Դ. Գուրամաշվիլու, Ա. Նավոիի, Ալեքսանդր Պուշկինի, Ռ. Թագորի, Ռայներ Մարիա Ռիլկեի և շատ այլ բանաստեղծների ստեղծագործություններ։
Պարգևատրվել է Լենինի չորս շքանշանով, ԽՍՀՄ պետական մրցանակի կրկնակի, Տարաս Շևչենկոյի և Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական մրցանակների դափնեկիր է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 5-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի խմբագիրներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի սցենարիստներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 21-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 20-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 23-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 22-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ազլվյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Իլյա Ուլյանով
Իլյա Նիկոլաևիչ Ուլյանով, ժողովրդական կրթության գործիչ Ռուսաստանում, մանկավարժ։
Կենսագրություն
Վլադիմիր Լենինի հայրը։ Ծնվել է քաղքենու ընտանիքում, 1854 թվականներին ավարտել է Կազանի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը։ 1854-1863 թվականներին մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի ուսուցիչ է եղել Պենզայի ազնվական ինսում, 1863-1869 թվականներին՝ Նիժնի Նովգորոդի նահանգային գիմնազիայում և իգական ուսումնարանում։
1869-1874-թվականներին Սիմբիրսկի նահանգի ժողովրդական ուսումնարանների տեսուչն էր, 1874-1885 թվականներին՝ տնօրենը։ Ուլյանովի մանկավարժական հայացքները ձևավորվել են հեղափոխական դեմոկրատներ Նիկոլայ Չեռնիշևսկու, Նիկոլայ Դոբրոլյուբովի գաղափարների ազդեցությամբ։ Ունեցել է կազմակերպչական մանկավարժական մեծ ընդունակություններ։ Կարևոր ներդրում ունի տարրական կրթության ասպարեզում։
Ուլյանովաի կողմնակից էր ուսումը բոլորի համար հավասար սկզբունքին՝ տղաների և աղջիկների, ռուսների և այլազգիների, հարուստների և աղքատների (1871-թվականներին Սիմբիրսկում բացել է չուվաշական առաջին դպրոցը, որը հետագայում վերափոխվել է Չուվաշական ուսուցչական սեմինարիայի, ստեղծել ազգային առաջին դպրոցները մորդվական բնակչության և աշխարհիկ դպրոցներ՝ թաթարների համար)։
Պենզայում աշխատելու տարիներին կատարել է օդերևութաբանական գիտական հետազոտություններ, որոնց հիման վրա գրել է «Օդերևութաբանական դիտարկումների օգտակարության մասին․․․» և «Ամպրոպի և շանթարգելների մասին» գիտական աշխատությունները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Ազմելյան
Ազմելյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Վերխնեխավսկի շրջան
Վերխնեխավսկի շրջան (Верхнехавский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վորոնեժի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վերխնյայա Խավա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1253 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 24463 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 19,52 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վորոնեժի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Նովու Այրան
Նովու Այրան (Novo Airão), համայնք Բրազիլիայում՝ Ամազոնաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Կենտրոնական նահանգի Ամազոնաս մարզում։ Մտնում է Մանաուս գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 25 426 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 37 490,2 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 0,41 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1955 թվականին։
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ամազոնաս նահանգի բնակավայրեր
Կենզա Ֆոուրաթի
Կենզա Ֆոուրաթի (արաբ․՝ كنزة الفراتي, ), մոդել է Թունիսից։
Վաղ տարիներ
Ֆոուրաթին ծնվել է Լիլում, Ֆրանսիա, սակայն երկու ամսական հասակում նա և իր ընտանիքը ուղևորվել են Թունիս։ Նրա հայրը Ալի Ֆոուրաթին է ։ Այնտեղ նա սովորել է ֆրանսիական ավագ դպրոցում և այն ավարտելուց հետո դարձել մոդել։ Որոշ ժամանակ անց տեղափոխվում է Փարիզ։ Փարիզում ևս սովորում է L'Universite de la Sorbonne համալսարանում՝ գրականության և գեղարվեստի բաժնում։ Գնում է նաև Լոնդոն և սովորում օպերատրություն և դերասանություն ։
Գործունեություն
2002 թվականին՝ 15 տարեկան հասակում մասնակցեց Elite Model Management մոդելային գործակալության կազմակերպած «Elite Model Look» մրցույթին և գրավեց երրորդ հորիզոնականը։ Հայտնվել է ֆրանսիական Vogue, Elle, Marie Claire, L'officiel Voyage, Grazia և GQ հայտնի ամսագրերում։ Քայլել է Արմանիի, Վալենտինոյի, Ֆերրեի, Ժան Փոլ Գաուլիտերի, Ստելա Մակքարթնեյի, Վիվիեն Վեսթվուդի, Սելինի և Թոմի Հիլֆրիջերի նորաձևության շոուներին։ 2011 թվականին հայտնվեց Sports Illustrated ամսագրի լողազգեստների համարում։ Global Grind–ին տված հարցազրույցում նա նշել է․ «Ես մեծացել եմ մուսուլմանական շրջանում, բայց ես կարող եմ գովազդել լողազգեստներ ևս։ Ինչու՞ պետք է այդ երկուսը լինեն բացառիկ երևույթներ» ։
2005 թվականին հայտնվեց «Frankie» ֆիլմում։ 2010 թվականի հոկտեմբերին Ֆոուրաթին և մեկ այն թունիսցի դերասան կատարեցին Կարտաժ կինոփառատոնի բացման և փակման արարողությունները։
Անձնական կյանք
Ֆոուրաթին բնակվում է Նյու Յորքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Ազյան
Ազյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Տորտոնա
Բնակչությունը կազմում է 27 163 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 274մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 99 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15057։ Հեռախոսային կոդ՝ 0131։
Բնակավայրի հովանավորն է հանդիսանում սուրբ Մարկիանոս Տորտոնան։ Տոնը նշվում է մարտի 6-ին։
Ժողովրդագրություն
Ժողովրդագրություն
Հայտնի մարդիկ
Մարկիանոս Տորտոնա՝ եպիսկոպոս, նահատակ։
Եգոր Հարությունյան
Եգոր Միրզոյի Հարությունյան, հայ բժիշկ, պետական ու քաղաքական գործիչ, Հայաստանում առողջապահության և բարձրագույն բժշկական կրթության կազմակերպիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1896 թվականին Սիսիանի շրջանի Լեռնաշեն գյուղում, գյուղացու ընտանիքում ։ Մանկության տարիներն անցել են ծննդավայրում։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է գյուղում, սակայն 1910 թվականին տեղափոխվել է Բաքու և ուսումը շարունակել Անդրկովկասի խոշորագույն կենտրոնում։ Գիմնազիայում սովորելու տարիներին, որոնք համընկել էր հեղափոխական շարժման վերելքի հետ, հետաքրքրություն է ցուցաբերել պրոլետարիատի տնտեսական և քաղաքական պայքարի հանդեպ։
1903 թվականին ուսումը շարունակել է Կարինի Սանասարյան վարժարանում ։ Ցարական կառավարության դեմ բողոքի ակցիաներ էին կազմակերպում նաև բարձր դասարանի աշակերտները, հատկապես Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ 1915 թվականին ավարտել է ուսումը և վերադարձել է հայրենի գյուղ, եղել է վարժարանի ուսուցիչ, դասավանդել է քիմիա, բուսաբանություն, թվաբանություն, տոմարակալություն, բնագիտություն։ Եղել է նաև Լեռնաշենի ՀՅԴ կոմիտեի քարտուղարը։ 1917 թվականին Ստեփան Շահումյանի նախաձեռնությամբ կազմակերպվում է Բաքվի աշակերտների դասադուլ, որի ղեկավարներից էր նաև Եգոր Հարությունյանը։ Նա իր դասընկերների հետ միասին կապ է հաստատում կասպիական նավատորմի հեղափոխական հայացքներով նավաստիների և բանվորների հետ, որը նպաստում էր նրա քաղաքական հայացքների ձևավորմանը։ Եգոր Հարությունյանը անդամագրվում է Բաքվի Կարմիր գվարդիային, որից հետո ակտիվորեն մասնակցում է 1918 թվականին տեղի ունեցող պատմական իրադարձություններին։ Մարտական ընկերների հետ միասին անձնուրաց պայքար է մղել «Վայրի դիվիզիայի» լավ սպառազինված խմբերի հետ, որոնք սպառնում էն Բաքվի կոմունային։ Միջնակարգ կրթությունը, սակայն, նրան չէր բավարարում, նա մտադիր էր բարձրագույն կրթություն ստանալ և բժիշկ դառնալ։ Եգորը ընդունվում է Բաքվի բժշկական ֆակուլտետ։ Համալսարանում սովորելու առաջին տարիներին շարունակում է քաղաքական աշխատանքը, ապա Ադրբեջանի կոմունիստական կուսակցության կազմակերպության հրամանով մեկնում է Զանգեզուր, և պայքարում խորհրդային կարգերի հաստատման համար տեղի ունեցող կռիվներին։
1922 թվականին վերադառնում է Բաքու և ուսումը շարունակում բժշկական ֆակուլտետում։ Հետևում թողնելով քաղաքական պայքարը և խորհրդային իշխանության հակառակորդների դեմ արյունահեղ տարիները` ապագա բժիշկը զբաղվում է իր մասնագիտական պարտականություններով` աշխատելով հնարավորինս արագ լրացնել բաց թողածը` հետ չմնալ իր համակուրսեցիներից, որոնցից մի քանի տարով մեծ էր։
1925 թվականին տեղափոխվելով Մոսկվա ուսումը շարունակում է Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում։ Մոսկվայում սովորելու տարիներին ապագա բժիշկը ակտիվորեն շփվում է ռուսական առաջադեմ բժշկագիտության ներկայացուցիցների հետ, աշակերտում է Մոսկվայի ականավոր գիտնականներին և արժանանում իր ուսուցիչների համակրանքին։ 30 տարին լրացած աշխատասեր պատանին ձգտում էր հետ չմնալ համակուսեցիների առաջին շարքերից, ակտիվորեն մասնակցում գործնական պարապմունքներին, պարտաճանաչ հաճախում էր դասախոսություններին, որի ընթացքում փորձում է հարստացնել տեսական գիտելիքները հիվանդների մահճակալների մոտ, ծանոթանալ բժշկության տարբեր բնագավառներում բժշկագիտության նորագույն նվաճումներին, որոնք անհրաժեշտ էին հետագա բժշկական գործունեության ընթացքում։ Բացի պարտադիր հերթապահություններից, նա հաճախ երեկոյան ժամերին կամավոր հերթապահում էր կլինիկայում, երբեմն էլ բաժանմունքում մնում մինչև առավոտ, օգնում բուժքույրերին, մասնակցում հերթապահ բժիշկների համայցին, խնամում ծանր հիվանդներին։
1928 թվականին հաջողությամբ հանձնելով պետական քննությունները, ստանում է բժշկի որակավորում։ Համալսարանը նոր ավարտած բժիշկը, որը համալսարանում սովորելու տարիներին իրեն դրսևորել էր լավագույն կողմերով, իրավունք է ստանում իր բժշկական գործունեությունը սկսել Մոսկվայի Ս.Պ. Բոտիկինի անվան հանրահայտ կլինիկական հիվանդանոցում։ Մեկ տարի աշխատելով հանրահայտ հիվանադանոցում, անցնում է բժիշկ-կլինցիստի լավագույն և աշակերտելով անվանի գիտնականների, որոշ ժամանակ անց ձեռք է բերում գործնական աշխատանքի որոշակի փորձ, զինվում տեսական գիտելիքներով, ծանոթանում կլինկայում կիրառվող ախտորոշման և բուժման մեթոդներին, այնուհետև գործուղվում Հայաստան։ Չնայած նրան, որ Երևանի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը 1927 թվականից սկսած յուրաքանչյուր ուսումնական տարվա վերջում տալիս էր շրջանավարտներ, այնուամենայնիվ հանրապետությունը բժիշկների խիստ կարիք էր զգում։ 1929 թվականին Եգոր Հարությունյանը, գալով Երևան, նշանակվում է վարչական աշխատանքի և սկսում ղեկավարել առողջապահության ժողովրդական կոմիսարիատի կադրերի բաժինը, միաժամանակ աշխատում է նաև առաջին կլինիկայի ինստիտուտում` տնօրեն, այստեղից էլ սկսվում է նրա, որպես առողջապահության կազմակերպչի գործունեությունը։ Նա հաղթահարում է մի շարք դժվարություններ, որոնք կապված էին կլինիկական ինստիտուտի նյութատեխնիկական բազան անհրաժեշտ սարքավորումներով ու աշխատանքային բավարար պայմաններ ապահովվելու և կադրերի տեղաբաշխման, շրջանները և գյուղական շրջանները բժիշկներով ապահովելու հետ։
1932 թվականին Հարությունյանը նշանակվում է կուսակցական աշխատանքի և զբաղեցնում Հայաստանի կոմկուսի կենտկոմի կադրերի բաժնի վարիչի տեղակալի պաշտոնը։ Մեկ տարի կենտկոմում աշխատելուց հետո աշխատանքի է անցնում առժողկոմատի առողջարանային վարչությունում և որպես վարչության պետ շարունակում իր նախորդների սկսած գործը հանրապետությունում առողջարանային շինարարության բնագավառում։ Առողջարանային վարչության պետի պաշտոնում Հարությունյանը, հետաքրքրված լինելով առողջարաններ ստեղծմամբ և բուժվայրերի ուսումնասիրությամբ, 1993-1994 թվականներին աշխատանքային բարենպաստ պայմաններ է ստեղծում Մոսկվայից եկած առողջարանաբանների համար, որոնք նաև գիտահետազոտական աշխատանքներ էին կատարում տեղի մասնագետների օգնությամբ, ուսումնասիրում բուժվայրերի բուժիչ գործոնները և նրանց ազդեցությունը մարդկանց օրգանիզմի վրա։
Բժիշկը չէր սիրում իր աշխատասենյակից կառավարելու ձևը, ուստի նա հաճախ էր լինում առողջարաններում և բուժվայրերում, զրուցում գիտնականների ու բժիշկների հետ, ծանոթանում նրանց գործունեությանը, խորհրդակցում բուժվայրերի հարցերի շուրջ։ Բժիշկների հետ միասին մասնակցում էր համայցին, լսում հիվանդների կարծիքը, հարցնում նրանց առաջարկությունները և քննադատական խոսքը, միջոցներ ձեռնարկում վերացնել աշխատանքում տեղ գտած բացերն ու թերությունները։ Նա մտադրվել էր հնարավորության սամաններում բարձրացնել առողջարանների գործունեության մակարդակը։ Նրան մտածմունքների տեղիք էր տալիս առողջարանների կողմից հովանավորվող հիվանդների խիստ սահմանափակ քանակը, քանի որ հանրապետությունում գործող սակավաթիվ բուժկենտրոններ զգալիորեն հետ էին մնում պահանջարկից և դրա հետ մեկտեղ առողջարանների հզորությունները շատ փոքր էին։ Նշանակալի են նաև նրա աշխատանքները սահմանված կարգի համաձայն բուժվող հիվանդների թվի մեծացման, ինչպես նաև առողջարաններում մահճակալների ֆոնդի ընդլայնամ գործերում։ Եգոր Հարությունյանի ուշադրություն կենտրոնում էին հատկապես Կիրովականը, Արզնին, Դիլիջանը և Ջերմուկը, որտեղ կուրորտային վարչության պետ պաշտոնում զբաղեցրած իր տարիներին խիստ աճեց առողջարաններից օգտվողների թիվը, ինչպես նաև մահճակալների թիվը կարգավորվեց։
1937 թվականից մինչև 1938 թվականի հունիսը աշխատում է Երևանի բժշկական ինստիտուտում` տնօրեն։ Տնօրենի պաշտոնում, իրեն հատուկ լավատեսությամբ բազմաթիվ միջոցառումներ է ձեռնարկում։ Վերադաս մարմինների և հասարակական կազմակերպությունների անմիջական օգնությամբ հասնում է գիտական գործունեության որոշակի աշխուժացման և մակարդակի բարձրացման։ Բժշկի անմիջական հսկողությամբ ուժեղացվում է ամբիոններում ուսանեղների հետ տարվող աշխատանքները, որոնց նպատակն էր ապագա բժիշկներին զինել ծավալուն գիտելիքներով, նրանց դաստիարակել հայրենասիրությամբ։ Նրա ուշադրության կենտրոնում էր նաև ուսանողների կենցաղը, ուսանողական հանրակացարանի սանիտարական վիճակը, ճաշարանի գործունեությունը և ճաշերի որակը։ Հարությունյանի տնօրինության ժամանակաշրջանում աշխուժացում էր նկատվում նաև գիտամանկավարժական կադրերի աճի բնագավառում։ Դասախոսներից ոմանք գիտական համաժողովների մասնակցելու նպատակով, գործուղվում էին երկրի բժշկական կենտրոններ, իսկ մյուսները գրում էին ատենախոսություն և հաջոությամբ պաշտպանում։ Ալավերդու կուսշրջկոմի առաջին քարտուղար նշանակվելուց հետո, ազատվում է ինստիտուտում տնօրենի պաշտոնից։
Նա հաճախ լինում էր կոլտնտեսություններում, տարբեր հիմնարկներում, պղնձաձուլման գործարաններում, լսելով մարդկանց` ընթացք տալիս նրանց առաջարկություններին և բողոքներին, խորհրդակցում բանվորների, մասնագետների և կոլտնտեսականների հետ, ապա հնարներ ձեռնարկում աշխատանքներում տեղ գտած սխալներն ու թերությունները վերացնելու համար։
Մինչև 1940 թվականը ղեկավարելով Ալավերդու շրջանային կուսակցական կազմակերպությունը` նա վերադառնում է Երևան, որտեղ նորից նշանակվում է հանրապետության առողջապահության ժողովրդական կոմիսարի տեղակալ, կուրորտային վարչության պետ։ Սակայն այդ պաշտոնում առողջապահության կազմակերպիչը երկար չի աշխատում։
Հրաչ Բեգլարյան
Հրաչ Վելիխանի Բեգլարյան, հայ արձակագիր, բանաստեղծ, հրապարակախոս, պատմական գիտությունների թեկնածու։
Եգոր Հարությունյան
Կենսագրություն
1941 թվականին սկսվում է Հայրենական մեծ պատերազմը։ Երկիրը ոտքի է կանգնում պաշտպանելու իր բազմազգ ժողովուրդների անկախությունն ու պատիվը, իսկ երիտասարդ տղաներն ու աղջիկները կամավոր զիվորագրվում էին թշնամու հզոր ուժերի դեմ պայքարող Կարմիր բանակին։ Կամավորական զինվորական ծառայության մեկնում է նաև 45-ամյա  ականավոր գործիչը, ով հմտացած էր առողջապահության կազմակերպման աշխատանքային գործում։ Պատերազմի սկզբից հանրապետությունում ստեղծվել էր շուրջ 30 էվակոհոսպիտալ։ Հարությունյանը նշանակվում է համար 2468 էվակոհոսպիտալի պետ և իրեն հատուկ եռանդով ձեռնամուխ է լինում հոսպիտալն անհրաժեշտ սարքավորումներով, կադրերով և բուժաշխատականխիչ միջոցառումների համար  բավարար պայմաններ ապահովելու գործին։ Նա սերտ կապի մեջ է մտնում նաև գլխավոր կազմակերպությունների հետ, որոնք, կառավարության որոշման համաձայն, պարտավոր էին իրենց կցված հոսպիտալին ապահովել անհրաժեշտ պարագաններով և սննդամթերքներով։ 1941 թվականի աշնանը հոսպիտալը սկսում է իր գործունեությունը` ընդունելով առաջին հիվանդներին։ Ռազմաճակատի գիծը շատ հեռու էր հոսպիտալից, դեռևս վիրավորներ չկային։ Հետագայում, երբ սկսվեց մարտական գործողությունների ծավալումը Հյուսիսային Կովկասում, սկսվում է հոսպիտալի գործունեության ամենաբուռն շրջանը։ Ամեն օր ռազմաճակատից գնացքներով վիրավորներ ու հիվանդներ էին տեղափոխում հոսպիտալ։ Քանի որ հոսպիտալում զգացվում էր բժիշկների պակաս, և դրա հետ մեկտեղ բուժման կարիք ունեցողների թիվը չափազանց մեծ էր, հոսպտալի անձնակազմն էլ ավելի ծանրաբեռնված էր աշխատում։ Հոսպիտալին օգնում էին նաև բժշկական ինստիտուտի դասախոսները, որպես առաջատար մասնագետներ կամ խորհրդատուներ։ Ինստիտուտում նախկին տնօրենի հեղինակությունը, այնքան մեծ էր, որ ամբիոնի առաջատար մասնագետները առաջին ահազանգից հետո անմիջապես գալիս էին հոսպիտալ և բուժանձնակազմի հետ միասին ձեռնարկում օգտավետ միջոցներ։
Հրաչ Բեգլարյան
Կենսագրություն
Հրաչ Բեգլարյանը ծնվել է 1956 թ. Լոռու մարզի Լեռնավան գյուղում։ Տեղի միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետի պատմա-հասարակագիտական բաժնում։ Ինստիտուտը գերազանցության դիպլոմով ավարտելուց հետո աշխատանքի է նշանակվել Սևանի շրջանի (այժմ Գեղարքունիքի մարզ) Ծովագյուղի միջնակարգ դպրոցում։ Աշխատանքին զուգահեռ սովորել և ավարտել է ՀՀ ԳԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի ասպիրանտուրան, մասնակցել Հայաստանի բազմաթիվ հնավայրերի պեղումներին։ Բեգլարյանը պատմական գիտությունների թեկնածու է և երկար տարիներ դասախոսել է հանրապետության հոգևոր ու աշխարհիկ ուսումնական հաստատություններում ։
Հայաստանի գրողների միության անդամ է 2013 թվականից, լրագրողների միության անդամ՝ 1994 թվականից։
Եգոր Հարությունյան
Կենսագրություն
1943 թվականին գերմանական զորքերի պարտությունը մոտալուտ էր։ Ռազմաճակատից վերադաձող գնացքները այլևս նախկին քանակի վիրավորներ ու հիվանդներ չէին բերում հոսպիտալ։ Ե. Հարությունյանը ազատվում է հոսպիտալի պետի պաշտոնից և նշանակվում զինծառայողների ընտանիքների պետական ապահովման ու կենցաղային կարգավորման վարչության պետ և ՀԽՍՀ նախարարների խորհրդի նախագահի տեղակալ։ Այդ պաշտոններում ևս նա իրեն դրսևորում էր որպես հոգատար, գործունյա և բանիմաց անհատականություն։ Որպես վարչության պետ և կառավարության նախագահի տեղակալ նա ձգտում էր իր պաշտոնին համապատասխան իրավունքները օգտագործել օրենքների սահմաններում` ի բարօրություն երկրի` աչքի առաջ ունենալով «ամեն ինչ ռազմաճակատի, ամեն ինչ հաղթանակի համար» կարգախոսը, որը պատերազմի առաջին օրերից նրա գործունեության ուղեցույցն էր։
Հակառակորդը բոլոր ռազմաճակատներում պարտություն կրելով, նահանջում է։ Պատերազմը տանուլ էր տրված, բայց հակառակորդը դեռ ջախջախված չէր։ Բանակի շարքերում կային հայրենանվեր զինծառայողներ, ովքեր շարունակում էին կատարել իրենց պարտքը։ Թշնամու կողմից ժամանակավոր զավթված տարածքներից Հայաստան էին եկել բազմաթիվ մարդիկ, հատկապես կանայք, երեխաներ, ծերեր, որոնք ծանր տնտեսական կացության մեջ էին։ Կարիքի մեջ էին նաև հանրապետություններից զորակոչվածների ընտանիքները։ Քարտային համակարգով պետության կողմից հատկացվող հացի ու սննդամթերքի նորմաները նույնիսկ նվազագույն չափով չէին բավարարում նրանց կենսամակարդակը։ Հարությունյանի առջև դժվար խնդիր էր դրված։ Քանի որ հանրապետության սոցիալ-տնտեսական վիճակը հնարավորություն չէր տալիս բնակչության մատակարարման մակարդակը բարձրացնելու, նա ամեն ինչ անում էր զինծառայողների ընտանիքներին օգնելու, կենցաղային պայմանները ինչ-որ չափ բարելավելու համար։
Հրաչ Բեգլարյան
Ստեղծագործական ուղի
Նա ունի շուրջ 20 տարվա լրագրողական աշխատանքի փորձ։ 1986-2006 թթ. աշխատել է «Սևան» թերթում նախ որպես Նամակների, մշակույթի և կենցաղի բաժնի վարիչ, ապա՝ խմբագրի տեղակալ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ
Եգոր Հարությունյան
Կենսագրություն
Եգոր Հարությունյանը զինծառայողներից ու նրանց ընտանիքներից ստացած դիմումներին անհապաղ ընթացք էր տալիս, երբեմն անձամբ լինում շրջաններում և տեղում լուծում հարցերը։ Պատերազմի հաղթական ավարտից հետո նա շարունակում է իր աշխատանքը` աշխատելով տարբեր պատասխանատու պաշտոններում, այդ թվում նաև երկրորդ անգամ նշանակվել է հանրապետության առողջապահության նախարարի տեղակալ։ Նա ակտիվորեն մասնակցել է նաև հետպատերազմյան հնգամյակում Հայաստանում առողջապահության արագ զարգացման ծավալուն աշխատանքներին, որոնք վերաբերվում էին բժիշկների և հիվանդանոցային մահճակալների թվի աճին, հիվանդների ցույց տրվող բժշկական օգնության մակարդակի բարձրացմանը, բժշկական հիմնարկների շինարարությանը։ 1951 թվականին նշանակվում է Երևանի ռենտգենաբանության և ուռուցքաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրենի տեղակալ` պաշտոնը վարելով շուրջ 20 տարի ։
Այդ տարիների ընթացքում, օգտվելով իր վարչական աշխատանքի ընթացքում ձեռք բերած հարուստ փորձից, նա արդեն սկսում է իր անձնական լուման ներդրել գիտաբժշկական կարևոր օջախի աշխատանքների արդյունավետ զարգացման և կազմակերպման գործում։ 75 տարեկան հասակում ազատվում է ինստիտուտի տնօրենի տեղակալի պաշտոնից, և նա կարող էր արդեն անցնել վաստակած հանգստին, բայց նա կյանքի իմաստ տեսնելով հայրենիքին ու աշխատանքին ծառայելու մեջ` շարունակում է իր աշխատանքային գործունեությունը նույն ինստիտուտում, որպես ռենտգենաբան։ Պետական խոշոր գործիչն ու առողջապահության անվանի կազմակերպիչը զբաղվել է նաև գիտահետազոտական աշխատանքներով։
Գիտական գործունեություն
Եգոր Հարությունյանը 25 գիտական աշխատության հեղինակ է, այդ աշխատանքները վերաբերում էին ինչպես առողջապահության կազմակերպման, այնպես էլ ռենտգենաբանության արդիական հարցերին։ Իր հոդվածներում առաջ է քաշել մի շարք հիմնախնդիրներ, որոնցից են` բաղնիքների ստեղծման, մանկամսուրների և մանկական հրապարակների կազմակերպան, հանրապետության գյուղերի սանիտարահիգիենիկ պայմանների բարելավման հարցերը` նպատակ ունենալով տվյալ խնդիրների վրա կենտրոնացնել գյուղի մտավորակնների և վերադաս մարմինների ուշադրությունը։
Արտաքին հղումներ
Եգոր Հարությունյանի կենսագրությունը ԵՊԲՀ-ի կայքում
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Տրուա Պալի
Տրուա Պալի (Trois-Palis), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 786 մարդ, բնակչության խտությունը` 186.26 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.22 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 400 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 110 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 9 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 492 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 376-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 116։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,4 %։ 376 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 343 անձ (174 տղամարդ և 169 կին)։ Գործազուրկ են եղել 33 անձ (17 տղամարդ և 16 կին)։ 116 անաշխատունակներից 34-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 64-ը` թոշակառուներ, իսկ 18-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Աբովյան (այլ կիրառումներ)
Աբովյան, կարող է վերաբերել՝
Ազնավորյան
Ազնավորյան, հայկական ազգանուն ։
Վերխնեմամոնսկի շրջան
Վերխնեմամոնսկի շրջան (Верхнемамонский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վորոնեժի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վերխնիյ Մամոն ։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 20611 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 15,32 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վորոնեժի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Փոքր Պուչկաս
Փոքր Պուչկաս (Малый Пучкас), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Եդկա գետի ձախ ափում՝ 1 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 6 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Լեոն Սահակով
Լեոն Նիկոլայի Սահակով, խորհրդային հայ ռեժիսոր, սցենարիստ, ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1969), ԽՄԿԿ անդամ 1940 թվականից։
Կենսագրություն
Լեոն Սահակովը ծնվել է 1909 թվականին Ալեքսանդրապոլ քաղաքում։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ 1935 թվականին ավարտել է ՎԳԻԿ-ի ռեժիսուրայի ֆակուլտետը՝ Սերգեյ Էյզենշտեյնի արվեստանոցը։ 1935 թվականից եղել է Մոսֆիլմ կինոստուդիայի ռեժիսորը 1938-1941 թվականներին Մոսֆիլմում աշխատելուն զուգահեռ եղել է Մոսկվայում Կիևի շրջկոմի ՀամԼԿԵՄ քարտուղարը, Սոյուզդետֆիլմ կինոստուդիայի փոխտնօրենը, 1943-1945 թվականներին՝ Փաստագրական ֆիլմերի կենտրոնական ստուդիայի ռազմաճակատային կինոընկերությունների պետը։ Իր ֆիլմերի սցենարների համահեղինակն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Աշի գիտափորձ
Աշի գիտափորձ (Asch Conformity Experiments), ամերիկյան հոգեբան Սոլոմոն Աշի կատարած սոցիալական գիտափորձ, որի արդյունքները հրատարակվել են 1951 թվականին, հետազոտությունների շարք, որոնք ցուցադրում էին կոնֆորմիզմի իշխանությունը խմբերում։ Ուսանողներին ներկայացվել է, որպես «տեսողական ընկալման վերաբերյալ հոգեբանական փորձ»։ Հետազոտության իրական իմաստն այն է, որ ստուգվեր մի ուսանողի արձագանքը մեծամասնության սխալ վարքի կամ սխալ տեսակետի նկատմամբ ։
Գիտափորձ
Լսարանում նստած մասնակիցներին (փորձարկվողը և յոթ «դրածոներ») հաջորդաբար ցույց են տալիս երկու քարտ, որոնցից մեկի վրա նկարված է մեկ ուղղահայաց գիծ, իսկ երկրորդի վրա՝ երեք գիծ, որոնցից միայն մեկն ունի նույն երկարությունը, ինչ որ առաջին քարտի վրա է։ Ուսանողների խնդիրը բավական պարզ է․ պետք է պատասխանել հարցին, թե երկրորդ քարտի երեք գծերից որի երկարությունն է համապատասխանում առաջին քարտի վրա ցուցադրված (էտալոն) գծի երկարությանը։ Փորձարկվող ուսանողը պետք է նայեր 18 զույգ քարտեր և համապատասխանաբար պատասխաներ 18 հարցերի, յուրաքանչյուր անգամ նա խմբի անդամներից վերջինն էր պատասխան տալիս։
Որպես կանոն, Աշի կատարած այս գիտափորձերում բոլոր մասնակիցները, բացի մեկից, «դրածոներ» էին։ Միայն ստուգիչ խմբում «դրածո» մասնակիցներ չկային։
Սոցիալական վարք
Աշի գիտափորձի բոլոր մասնակիցները առաջին երկու հարցերին տալիս էին միանման և ճիշտ պատասխաններ։ Սակայն երրորդ փուլում «դրածո» մասնակիցները տալիս էին միանման և սխալ պատասխաններ, որից փորձարկվողը շփոթվում էր։ Եթե փորձարկվողը ճիշտ էր պատասխանում, չհամաձայնվելով մեծամասնության տեսակետի հետ, ապա նա ծայրահեղ անհարմարավետություն էր զգում այն մտքից, որ իր պատասխանը չի համընկնում ուրիշների հետ։ Որպես կանոն, յուրաքանչյուր գիտափորձում 18 հարցերին 12 անգամ բոլոր «դրածո» մասնակիցները պատասխանում էին սխալ, սակայն որոշ դեպքերում նրանցից մեկին կամ մի քանիսին հանձնարարվում էր բոլոր 18 հարցերին ճիշտ պատասխանել։
Արդյունքներ
Գիտափորձի արդյունքները ցույց տվեցին, որ փորձարկվողներից 75 % -ը ենթարկվել էր մեծամասնության սխալական պատկերացմանը, գոնե, մեկ հարցում։ Սխալ պատասխանների ընդհանուր քանակը կազմել է 37 %, միաժամանակ ստուգիչ խմբում մեկ սխալ պատասխան տվել էր երեսունհինգից մեկը։ Իսկ երբ «դրածո» մասնակիցների կարծիքները միաձայն չէին, ապա փորձարկվողները առավել հաճախ չէին համաձայնվում մեծամասնության հետ։ Երբ անկախ փորձարկվողները երկուսն էին կամ դրածո մասնակիցներից մեկին հանձնարարված էր լինում ճիշտ պատասխաններ տալ, ապա սխալների քանակը չորս անգամ կրճատվում էր։ Երբ դրածո մասնակիցներից որևէ մեկը սխալ պատասխաններ էր տալիս, որը չէր համընկնում հիմնական պատասխանի հետ, սխալը նույնպես կրճատվում էր մինչև 9-12 %, կախված «երրորդ կարծիքի» կտրականությունից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոգեբանական գիտափորձեր Կատեգորիա:Սոցիալական գիտափորձեր Կատեգորիա:1951 Կատեգորիա:Կազմակերպական վարքագիծ Կատեգորիա:Կոգնիտիվ խախտումներ Կատեգորիա:Փորձարարական հոգեբանություն
Օրդեր ֆիլմ փրոդաքշն
«Օրդեր ֆիլմ փրոդաքշն», Հայաստանի առաջատար ֆիլմարտադրող ընկերություններից, հիմնադրվել է 2019 թվականին Երևանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կինոընկերություններ Կատեգորիա:2019 հիմնադրումներ Հայաստանում
Նովու Արիպուանան
Նովու Արիպուանան (Novo Aripuanã), համայնք Բրազիլիայում՝ Ամազոնաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Կենտրոնական նահանգի Ամազոնաս մարզում։ Մտնում է Մադեյրա գավառի կազմի մեջ։
Վորոբյովսկի շրջան
Վորոբյովսկի շրջան (Воробьёвский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վորոնեժի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վորոբյովկա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1236 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 18600 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 15,05 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վորոնեժի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Ազնավուրյան
Ազնավուրյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Քնարիկ Ալեքսանյան
Քնարիկ Անանիկի Ալեքսանյան, հայ կենսաքիմիկոս, ուռուցքաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (2000)։
Կենսագրություն
1976 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1976-1984 թվականներին եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, 1984 թվականից աշխատում է Ուռուցքաբանության գիտական կենտրոնում, 2000 թվականից՝ կլինիկակենսաքիմիական լաբորատորիայի վարիչ ։ ՀՀ կենսաքիմիկոսների ընկերակցության (1976 թվականից), Ուռուցքաբանների ընկերակցության նախագահության (1984 թվականից) անդամ։
Աշխատանքները վերաբերում են ուռուցքածնությանը և ուռուցքների աճի մեխանիզմներին, ուռուցքային տեղորոշակետերի (մարկերներ), լիպիդային գերօքսիդման, անոթաառաջացման (անգիոգենեզ), քաղցկեղի բուժման և կանխարգելման խնդիրներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կենսաքիմիկոսներ Կատեգորիա:Հայ ուռուցքաբաններ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Ռոբերտ Բոշի անվան Միացյալ համաշխարհային քոլեջ
Ռոբերտ Բոշի անվան Գերմանիայի Միացյալ համաշխարհային քոլեջը (Ռոբերտ Բոշի անվան քոլեջ) Միացյալ Համաշխարհային Քոլեջների (UWC) շարժման ամենանոր անդամներից է, աշխարհի 15 քոլեջներից մեկը, որն էլ սկսել է աշակերտներ ընդունել 2014 թվականի սեպտեմբերից ։ UWC-ի շարժման և քոլեջի նպատակն է «դարձնել կրթությունը ուժ մարդկանց, ազգերին և մշակույթերին միավորելու համար, որն էլ կհանիդսանա խաղաղության և կայուն ապագայի նախադրյալ»։ Քոլեջը կշարժվի Միջազգային Բակալավրիատի ծրագրով ավագ դպրոցի վերջին երկու տարիների ընթացքում։
Քոլեջ ամբողջ բնակելի մասնաշենքը գտնվում է վերջերս վերանորոգված Ֆրայբուրգի ամրոցում, որը նախկին Քարթուսիան վանքն է՝ հիմնված 14-րդ դարում ։
Քոլեջը կընդունի ընդհանուր 200 աշակերտ ամեն տարի։ Այստեղից 50 աշակերտ կլինեն հենց Գերմանիայից, իսկ մյուս 150-ը՝ այլ ազգերից։ Գերմանիայում գերմանական ազգային կոմիտեն է պատասխանատու դիմորդների ընտրությամբ և ընդունելությամբ զբաղվել, մինչդեռ այլ ազգերի աշակերտները կընտրվեն UWC-ի իրենց երկրի ազգային կոմիտեի կողմից։
Դպրոցը կրում է գերմանացի արդյունաբերող Ռոբերտ Բոշի անունը։ Վերջինիս հիմնադրած կազմակերպությունը նվիրաբերել է մոտ 40 միլիոն եվրո UWC-ի նախագծին ։
Այս քոլեջը մեծ ուշադրություն է դարձնում միջավայրին առնչվող խնդիրներին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրթությունը Գերմանիայում
Աուտազիս
Աուտազիս  (Autazes), համայնք Բրազիլիայում՝ Ամազոնաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Կենտրոնական նահանգի Ամազոնաս մարզում։ Մտնում է Մանուս գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 47 772 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 7599 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 6,29 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1956 թվականին։
Քարվանսարա (Պուշկին)
Քարվանսարա (Гостиный двор), պատմական շենք  Սանկտ Պետերբուրգի Պուշկինի շրջանի Պուշկին քաղաքում։ Կառուցվել է  1863-1866 թվականներին։ Դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ է  ։ Գտնվում է Մոսկովսկայա փողոցի թիվ 25 հասցեում, հարավային կողմից եզրափակվում է Տաճարի հրապարակով։
Պատմություն
Ցարսկոյե Սելոյում գտնվող քարվանսարան հիմնադրվել է 1818 թվականին, երբ Յակով Զախարժևսկու հրամանով Զնամենսկայա եկեղեցու կրպակները տեղափոխվել են ներկայիս վայր, իսկ Սոֆիայի պատմական շրջանից տեղափոխվել է Կոնստանտինովյան տոնավաճառը։ Ցարսկոյե Սելոյի նախագծով Վիլյամ Գեստին Լեոնտևսկայայի փողոցից մինչև Օրանժերեյնայա փողոց տրվել է մեծ հողատարածք։ Քարվանսարայի միահարակ փայտե շենքերը 1825 թվականին կառուցել է Վասիլի Ստասովը, նախագծմանը մասնակցել է Վիլյամ Գեստեն։ 1843-1844 թվականներին համալիրի բակում կառուցվել են մսի խանութաշարքերը (ճարտարապետ՝ Նիկոլայ Նիկիտին)։ 1862 թվականին փայտե համալիրի մեծ մասը հրդեհից ոչնչացվել է։ Սկզբում առաջարկվել է վերականգնել միայն այրված մասը, նախագիծը պատրաստել է Ալեքսանդր Վիդովը։ Այնուամենայնիվ, որոշվել է վերակառուցել քարե շենքը, որը հանձնարարվել է Նիկոլայ Նիկիտինին։ Շենքը բացվել է 1866 թվականին։ 1898 թվականին ճարտարապետ Աեքսանդր Բախի նախագծով հիմքի ամրությունը բարձրացնելու և դեֆորմացիան կանխելու համար կառուցվել է քարե տեռաս։ 1911-1912 թվականներին Ալեքսանդր Բախը բակում կառուցել է բետոնե սառցարանային պահեստ։ Ներկայումս քարվանսարայի համալիրը շարունակում է օգտագործվել առևտրի համար, իսկ Ցարսկոյե Սելոյի շուկան գտնվում է բակի կողմում ։
Ճարտարապետություն
Համալիրի մեկհարկանի գլխավոր շենքի բոլոր ճակատները շրջապատված են կամարավոր պատկերասրահով։ Շենքի կենտրոնական մասում, Տաճարի հրապարակի առանցքի անկյունում, կա անցման կամար-պորտալ։ Տարբեր ճակատներում պատկերասրահների կամարները տարբեր են։ Շենքի անկյունները և անցման կամարները զարդարում են կիսավերնահարկով և տոսկանյան օրդերի զույգ սյուների օղակներով տաղավարները։ Շենքի դեկորը բարդ է՝ մոտեցնելով բարոկկո ոճին։ Տանիքի տակ տեղավորված են բազմաթիվ ձեղնահարկային պատուհաններ ։ Մսի խանութաշարքերն ունեն կիսաշրջանաձև տեսք, ստեղծվել են ուշ կլասիցիզմի ոճով  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պուշկին քաղաքի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:1866 հիմնադրումներ
Ազնաուրյան
Ազնավուրյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Գեղարվեստական ոճ
Գեղարվեստական ոճը գրական ստեղծագործությունների լեզվի առանձնահատկությունն է։ Այն պատկերավոր մտածողության դրսևորում է, որը իրականացվում է պատկերավորման և լեզվի արտահայտչամիջոցների կիրառմամբ, բառերի փոխաբերական գործածությամբ, երբեմն նաև որոշակի հնչյունական կազմ ունեցող բառերի նպատակային ընտրությամբ։ Եթե գրական լեզվի նորմերի պահպանումը գործառական մյուս ոճերի դեպքում պարտադիր է, ապա գեղարվեստական լեզուն հաճախ է շեղվում ընդունված նորմերից։ Դրանց շնորհիվ հզորանում է խոսքի ներգործության ուժը, ասելիքը դառնում է պատկերավոր։ Գեղարվեստական լեզուն գրական լեզվի մի տարբերակ է, որը ստեղծվում, զարգանում և անվերջ հարստանում է գրողների ստեղծագործությունների միջոցով։ Այն ամենատարողունակն է և բառապաշարի հարստությամբ, և քերականական զուգաձևություններով, և լեզվի ու պատկերավորման միջոցների գործածության բազմազանությամբ։ Գեղարվեստական լեզվի հարստությունն ու ինքնատիպությունը դրսևորվում են լեզվական բոլոր մակարդակներում։
Հնչյունական յուրահատկություններ
Որոշակի հնչյունական կազմ ունեցող բառերի միջոցով բանաստեղծության զգացմունքային կողմը ուժգնացնելու հնարքը գեղարվեստական գրականության մեջ համեմատաբար քիչ է հանդիպում։ Հայ գրականության մեջ բաղաձայնույթի հաջող կիրառություններով աչքի են ընկել Գրիգոր Նարեկացին, Միսաք Մեծարենցը, Վահան Տերյանը, Եղիշե Չարենցը և այլք։ Առավել սակավ են առձայնույթի գործածության դեպքերը։ Առձայնույթն ավելի հաճախ գործածվում է բանաստեղծական տողերը հանգավորելու համար, որտեղ կարևորվում է հատկապես վերջին վանկի ձայնավորը։
Բառապաշարը
Գեղարվեստական ոճի կարևոր արժանիքներից է բառի փոխաբերական գործածությունը, որով խոսքը դառնում է առավել խորիմաստ և պատկերավոր։ Հատկապես այս հնարքի շնորհիվ են ստեղծվում գեղարվեստական լեզվի յուրօրինակությունն ապահովող պատկերավորման և արտահայտչական միջոցները։ Թեև գեղարվեստական լեզուն գրական լեզվի մի տարբերակ է, սակայն, ի տարբերություն գործառական մյուս ոճերի, այս ոճում չկա բառապաշարի մի շերտ, որի գործածությունն այս ոճում բացառվի։