cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Իմ արյունոտ Վալենտին (ֆիլմ, 2009)
Սյուժե
Արդեն հանքում նա հանդիպում է ամուսնու հետ, վերցնում է ատրճանակը և մեղադրում է Թոմին սպանելու մեջ։ Անսպասելիորեն հայտնվում է Թոմը և մեղադրում է Ակսելին։ Թոմը չի կարող իմանալ, որ Մեգանը սպանվել է։ Անսպասելիորեն Թոմը տեսնում է մարդասպանին իրենց կողքին, բայց Սառան ու Աքսելը ոչ ոքի չեն տեսնում։ Ցուցադրված են մի շարք ֆլեշբեքներ, որոնք ցույց են տալիս, որ Թոմն ունի անձնավորության սուր երկատում, որի հետևանքով նոպայի պահերին ինքն իրեն տեսել է Ուորդենի կերպարում՝ հանքափորների կոստյումով (ցույց է տրված, որ սպանելով Քիրքպատրիկին՝ նա սկզբում սպանել է նրան և միայն հետո է իրեն ներսից փակել տեխնիկական խցում)։ Սկսվում է ծեծկռտուք, որի ընթացքում Սառան կրակում է Թոմի վրա, սակայն հայտնվում է բենզինաբաքում, ինչի արդյունքում տեղի է ունենում պայթյուն, որը փլուզում է առաջացնում հանքի այն հատվածում, որտեղ գտնվում է Թոմը։ Երբ գալիս են փրկարարները, Ակսելին տեղափոխում են հիվանդանոց, իսկ փրկարարներից մեկը գտնում է Թոմին, բայց նա, ուշքի գալով, սպանում է նրան։ Եզրափակիչ փուլում Թոմը փրկարարի զգեստով է հագնվել և, ձեռքը հիվանդ տեղից բռնած, հեռանում է հանքից։ Տիտրերից հետո հաջորդում է կարճ տեսարան, որը ցույց է տալիս, հավանաբար, Ուորդենին հանքափորի կոստյումով, որը թափառում է հանքահորի թունելներում։
Այլընտրանքային եզրափակիչ
Ֆիլմի «Blu-Ray» տարբերակում առկա են կտրված տեսարաններ, որոնք առանձնապես չեն ազդում սյուժեի վրա՝ չհաշված վերջին հանված տեսարանը։ Սա ֆիլմի այլընտրանքային եզրափակիչն է։
Սկզբում ամեն ինչ գնում է ճիշտ այնպես, ինչպես եղել է սովորական տարբերակում, որը կապված է Ակսելի և Թոմի միջև ծեծկռտուքի հետ, Սառան կրակում է Թոմին և հարվածում է բենզինաբաքին։ Շուտով գալիս են փրկարարները, փրկարարներից մեկը գտնում է Թոմին, արթնացնում է նրան, բայց Թոմը տեսել է նրան ոչ թե փրկարարին, այլ Հարրի Ուորդենին, որը մոտենում էր նրան, Թոմը փորձում է դուրս գալ, փրկարարը ոչինչ չի հասկանում և մոտենում է նրան դուրս բերելու համար։ Բայց Թոմը փրկարարի կերպարում տեսնում է Հարրիին, որը պատրաստվում է սպանել նրան։ Թոմը վերցնում է իր բրիչը և խրում այն փրկարարի աչքի մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Սլեշեր ֆիլմեր Կատեգորիա:3D ֆիլմեր Կատեգորիա:Lionsgate ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռիմեյք ֆիլմեր Կատեգորիա:Տոնական թեմայով ֆիլմեր Կատեգորիա:Կանադական սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Գծային մակերես
Գծային մակերես, դիֆերենցիալ երկրաչափություն մակերևույթ, որն առաջանում է ուղիղ գծերի շարժումից։ Այս մակերևույթին  պատկանող ուղիղ գծերը կոչվում են ուղղագիծ գիծ, իսկ յուրաքանչյուր կոր, հատվելով ուղիղ գծերի հետ, ուղղորդող կորեր։
Եթե p(u) ― շառավիղ՝ -ուղեցույց վեկտոր, a m=m(u) ― միակ ուղեցույց վեկտոր, անցնելով p(u), շառավիղ՝ գծային վեկտոր մակերեսը կլինի
որտեղ v ― առաջացող կետերի կոորդինատն է
Գրականություն
Կատեգորիա:Երկրաչափություն Կատեգորիա:Դիֆերենցիալ մակերևութ
Կապիտալի վերահսկում
Կապիտալի վերահսկողություն, ռեզիդենտության վրա հիմնված միջոցառումներ, ինչպիսիք են գործարքների հարկերը, այլ սահմանափակումները կամ բացահայտ արգելումները, որոնք կարող են օգտագործել երկրի կառավարությունը`կապիտալի շուկաներից հոսքերը կարգավորելու համար։ Այս միջոցները կարող են լինել տնտեսության ոլորտի (սովորաբար ֆինանսական հատվածի) կամ արդյունաբերության հատուկ (օրինակ ՝ «ռազմավարական» արդյունաբերություններ)։ Դրանք կարող են կիրառվել բոլոր հոսքերի նկատմամբ կամ կարող են տարբերակվել հոսքի տեսակից կամ տևողությունից (պարտք, սեփական կապիտալ, ուղղակի ներդրումներ; կարճաժամկետ, միջնաժամկետ և երկարաժամկետ)։
Կապիտալի վերահսկողության տեսակները ներառում են փոխանակման հսկողություն, որը կանխում կամ սահմանափակում է ազգային արժույթի շուկայական փոխարժեքով գնումը և վաճառքը, վերահսկում է միջազգային վաճառքի կամ տարբեր ֆինանսական ակտիվների գնման թույլատրելի ծավալը, գործարքների հարկերը։ Եղել են կարծիքի մի քանի տեղաշարժեր այն մասին, թե կապիտալի վերահսկողությունը ձեռնտու է թե ոչ, և ինչ հանգամանքներում դրանք պետք է օգտագործվեն։
Կապիտալի վերահսկողությունը Բրետոն Վուդսի համակարգի բաղկացուցիչ մասն էր, որն ի հայտ եկավ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո և տևեց մինչև 1970-ականների սկզբները։ Այս ժամանակահատվածն առաջին անգամ էր, երբ կապիտալ վերահսկողությունը հաստատվեց հիմնական տնտեսության կողմից։ 1970-ականներին ազատ շուկայի տնտեսագետները ավելի ու ավելի հեշտ կարող  էին համոզել իրենց գործընկերներին, որ կապիտալի վերահսկողությունը գլխավոր վնասակար երևույթն է։ ԱՄՆ-ն, արևմտյան մյուս կառավարությունները և բազմակողմանի ֆինանսական հաստատությունները, ինչպիսիք են Արժույթի միջազգային հիմնադրամը (ԱՄՀ) և Համաշխարհային բանկը, սկսեցին քննադատաբար վերաբերվել կապիտալի վերահսկողությանը և համոզեցին շատ երկրներին հրաժարվել դրանցից՝ ֆինանսական գլոբալիզացիան հեշտացնելու համար ։
1980-ականների սկզբի Լատինական Ամերիկայի պարտքային ճգնաժամը, 1990-ականների վերջին Արևելյան Ասիայի ֆինանսական ճգնաժամը, 1998–99թթ. ռուսական ռուբլու ճգնաժամը և 2008 թվականի համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամը, սակայն, կարևորեցին կապիտալի հոսքերի անկայունության հետ կապված ռիսկերը, և ստիպեցին շատ երկրների, նույնիսկ նրանց, ովքեր ունեն համեմատաբար բաց կապիտալային հաշիվներ, մակրոտնտեսական և նախազգուշական քաղաքականության հետ միասին, օգտվել նաև կապիտալի վերահսկողությունից, ինչը նշանակում է խթանել անկայուն հոսքերի ազդեցությունը իրենց տնտեսությունների վրա։
Համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի հետևանքով, երբ կապիտալի ներհոսքը վերաճեց զարգացող շուկայական տնտեսության, ԱՄՀ-ի մի խումբ տնտեսագետներ ուրվագծեցին քաղաքականության գործիքակազմի տարրերը`կառավարելու մակրոտնտեսական և ֆինանսական  կայունության ռիսկերը` կապված կապիտալի հոսքի անկայունության հետ։ Առաջարկվող գործիքակազմը հնարավորություն էր տալիս ազդեցություն ունենալ կապիտալ վերահսկողության վրա ։ Ուսումնասիրությունը, որը կենտրոնացած էր ֆինանսական կայունության վերաբերյալ հիմնախնդիրների վրա, որոնք բխում են կապիտալի հոսքի անկայունությունից, չնայած, որ չէր ներկայացնում ԱՄՀ-ի պաշտոնական տեսակետը, այնուամենայնիվ ազդեցիկ էր քաղաքականության մշակողների և միջազգային հանրության միջև բանավեճ առաջացնելու մեջ։ ԱՄՀ-ի ինստիտուցիոնալ դիրքի փոփոխության վերաբերյալ առաջացան իրարամերժ կարծիքներ  ։ Վերջին տարիներին կապիտալի վերահսկողության մեծացման գործադրմամբ, ԱՄՀ-ն տեղափոխվել է մակրոտնտեսական և խելամիտ քաղաքականության հետ միասին կապիտալի հսկողության օգտագործումը ապակայունացնելով`կապիտալի հոսքի անկայունության դեմ պայքարի համար։ Կապիտալ վերահսկողության ավելի լայն տարածումը, այնուամենայնիվ, առաջացնում է բազմակողմանի համաձայնեցման մի շարք խնդիրներ, ինչպես, օրինակ, G-20- ի կողմից հնչեցրած հարցերը, որոնք առաջ են եկել ավելի քան վեց տասնամյակ առաջ Ջոն Մեյնարդ Քեյնսի և Հարի Դեքսթեր Ուայթի կողմից հնչեցված մտահոգություններից ։
Առաջին աշխարհամարտը
Մինչև 19-րդ դարը, միջազգային առևտրի և ֆինանսական ինտեգրման ցածր մակարդակի պատճառով, ընդհանուր առմամբ, կապիտալի վերահսկողության անհրաժեշտությունը քիչ էր։ Գլոբալիզացիայի առաջին դարաշրջանում, որն ընդհանուր առմամբ թվագրվում է 1870-1914 թվականներին, կապիտալի վերահսկողությունը հիմնականում բացակայում էր ։
Առաջին աշխարհամարտից մինչև Երկրորդ աշխարհամարտ. 1914–1945
Առաջին համաշխարհային պատերազմի բռնկման հետ առաջացան խիստ սահմանափակող կապիտալի վերահսկողության ձևերը։ 1920-ականներին դրանք ընդհանուր առմամբ թուլացան,հետագայում նորից ամրապնդվելու նպատակով՝ 1929-ի Մեծ աղետի հետևանքները նվազեցնլու համար։ Սա ավելի շատ ժամանակավոր արձագանք էր հնարավոր վնասակար հոսքերից խուսափելու համար, քան հիմնված էր նորմատիվ տնտեսական տեսության փոփոխության վրա։ Տնտեսական պատմաբան Բարի Էիչենշնը ենթադրում էր, որ կապիտալի վերահսկողության օգտագործումը առաջացել է Երկրորդ համաշխարհայինպատերազմի տարիներին, բայց առավել ընդհանելի տեսակետն այն է, որ առավել լայնածավալ իրականացումը տեղի է ունեցել Բրետտոն Վուդսից հետո ։ Միջպատերազմյան շրջանում կապիտալի վերահսկողության օրինակ էր Ռայխ թռիչքի հարկը, որը 1931-ին մտցվեց Գերմանիայի կանցլեր Հայնրիխ Բրյինգինգի կողմից։ Հարկը հարկավոր էր հարուստ բնակիչների կողմից երկրից կապիտալի հեռացումը սահմանափակելու համար։ Այն ժամանակ, երբ Գերմանիան տառապում էր տնտեսական ծանր իրավիճակից՝ Մեծ դեպրեսիայի և Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո պարտադրված պատերազմի կոշտ փոխհատուցումների պատճառով, 1933-ին նացիստների իշխանության վերելքից հետո, հարկը փոխհատուցվեց․ պետությունը փախած հրեաներից գումար և ունեցվածք բռնագրավեց, ինչին հովանավորվեց հակասեմիտիզմը   ։
Բրետտոն Վուդսի դարաշրջան. 1945–1971
Կապիտալի վերահսկողության համատարած համակարգը որոշվեց 1944թ.-ին Բրետտոն Վուդսում անցկացվող միջազգային գիտաժողովում։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտին միջազգային կապիտալը «ենթարկվեց» ուժեղ և լայնամասշտաբ վերահսկողության՝ պարտադրելով որպես նորաստեղծ Բրետտոն Վուդս համակարգի մաս. ընկալվում էր, որ դա կօգնի պաշտպանել հասարակ մարդկանց և այլոց շահերը։ Այս միջոցները տարածված էին, քանի որ այդ պահին արևմտյան հասարակության տեսակետը միջազգային բանկիրների վերաբերյալ ընդհանուր առմամբ շատ ցածր էր․ նրանց մեղադրում էին  Մեծ դեպրեսիայի մեջ ։ Քեյնզը, Բրետտոն Վուդսի համակարգի գլխավոր ճարտարապետներից մեկը, նախատեսում էր, որ կապիտալի վերահսկողությունը պետք է լինի որպես միջազգային դրամավարկային համակարգի մշտական մաս, չնայած նա համաձայն էր, որ ընթացիկ հաշվի փոխարկելիությունը պետք է ընդունվի այն բանից հետո, երբ միջազգային պայմանները բավականաչափ կայունան։ Սա, ըստ էության, նշանակում էր, որ արժույթներն ազատորեն փոխարկելի էին ապրանքների և ծառայությունների միջազգային առևտրի նպատակների համար, բայց ոչ կապիտալային հաշվի գործարքների համար։ Արդյունաբերական տնտեսությունների մեծ մասը թուլացրին  իրենց վերահսկողությունը մինչև 1958թ.-ը ։ Բրետտոն Վուդսի մյուս առաջատար ճարտարապետը՝ ամերիկացի Հարի Դեքսթեր Ուայթը և նրա ղեկավար Անրի Մորգենթաուն, փոքր-ինչ ավելի արմատական ​​էին, քան Քեյնզը, բայց միևնույն է, համակարծիք էին մշտական ​​կապիտալի վերահսկողության անհրաժեշտության վերաբերյալ։
Քեյնզյան հեղափոխությունից հետո, Երկրորդ աշխարհամարտից հետո առաջին երկու տասնամյակը քիչ փաստարկներ գտան տնտեսագետների կողմից կապիտալի վերահսկողության դեմ, չնայած բացառություն էր Միլթոն Ֆրիդմանը։ Այնուամենայնիվ, 1950-ականների վերջից կապիտալի վերահսկողության արդյունավետությունը սկսեց քայքայվել, այնպիսի նորամուծությունների պատճառով, ինչպիսիք են Եվրոդոլարի շուկան։ Ըստ Դանի Ռոդրիկի, անհասկանալի է, թե որքանով է դա պայմանավորված եղել կառավարությունների կողմից դրան չարձագանքելով ։ Էրիկ Հելլայերը պնդում էր, որ Ուոլ Սթրիթի բանկիրների կողմից ծանր լոբբինգը միջոց էր համոզելու ամերիկյան իշխանություններին՝ եվրոդոլարային շուկային չթողնել կապիտալի վերահսկողության գործընթացը։ 1960-ականների վերջերից տնտեսագետների շրջանում գերակշռող կարծիքը սկսեց անցնել այն տեսակետին, որ կապիտալի վերահսկողությունն ընդհանուր առմամբ ավելի վնասակար է, քան ձեռնտու ։
Բրետտոն Վուդսի դարաշրջանից հետո. 1971–2009
1970-ականների վերջին, հօգուտ ազատ շուկայի կողմնորոշված ​​քաղաքականության և տեսությունների, երկրները սկսեցին վերացնել իրենց կապիտալի վերահսկողությունը՝ 1973թ․-ից սկսած ԱՄՆ-ն, Կանադան, Գերմանիան և Շվեյցարիան, իսկ էչևչթ․-ին նրանց հաջորդում է՝ Միացյալ Թագավորությունը ։ Հետագա զարգացող և զարգացած տնտեսությունների մեծ մասը հրաժարվեցին կապիտալի վերահսկողությունից հիմնականում 1980-ականներին և 1990-ականների սկզբին ։ Մոտավորապես 1980–2009թթ. ընկած ժամանակահատվածում նորմատիվային կարծիքն այն էր, որ կապիտալի վերահսկումներից պետք է խուսափել՝ բացառությամբ ճգնաժամային իրավիճակներից։ Լայնորեն ընդունվեց այն տեսակետը, որ վերահսկողությունների բացակայությունը թույլ է տալիս կապիտալին ազատորեն «հոսել» այնտեղ, որտեղ անհրաժեշտ է առավելագույնը՝ օգնելով ոչ միայն ներդրողներին լավ եկամուտներ ստանալ, այլև հասարակ մարդկանց օգնելով՝ շահել տնտեսական աճ ։ 1980-ականների ընթացքում զարգացող շատ տնտեսություններ որոշեցին կամ ստիպված եղան հետևել առաջատար տնտեսություններին՝ հրաժարվելով իրենց կապիտալի վերահսկողությունից, չնայած ավելի քան 50-ը պահպանում էր դրանք գոնե մասամբ ։ Այն տեսակետը, որ կապիտալի վերահսկողությունը վատ բան է, վիճարկվեց 1997 թ.-ի Ասիայի ֆինանսական ճգնաժամի հետևանքով։ Ասիայի երկրները, որոնք պահպանել էին իրենց կապիտալի վերահսկողությունները, ինչպիսիք են Հնդկաստանը և Չինաստանը, կարողացան խուսափել ճգնաժամից`համեմատաբար քիչ վնասներ կրելով ։ 1998թ.-ի սեպտեմբերին Մալայզիայի վարչապետ Մահաթիր Բեն Մոհամադը կապիտալի վերահսկողությունը սահմանեց որպես արտակարգ միջոցառում՝ ինչպես խիստ փոխանակման հսկողություն, այնպես էլ ներդրումների արտահոսքի սահմանափակում ։ 1990-ականների սկզբին նույնիսկ որոշ տնտեսագետներ, ինչպիսիք են Ջագդիշ Բհագվատին և որոշ գրողներ, «The Economist» - ի նման հրապարակումներում, խոսում էին հօգուտ կապիտալի վերահսկողության դերի։ Բայց մինչ զարգացող աշխարհի շատ տնտեսություններ կորցնում էին հավատը ազատ շուկայի արդյունավետության վրա, այն շարունակում էր մնալ ուժեղ արևմտյան պետությունների շրջանում ։
2008 թվականի համաշխարհային ճգնաժամից հետո. 2009 և ավելի ուշ
Մինչև 2009 թվականը գլոբալ ֆինանսական ճգնաժամը վերածնվեց Քեյնզյան միտքը ։ 2008–2012 թվականների Իսլանդիայի ֆինանսական ճգնաժամի ընթացքում ԱՄՀ-ն առաջարկել է, որ Իսլանդիան պարտադրի կապիտալ վերահսկողությունը ելքերի հոսքի նկատմամբ՝ անվանելով դրանք «դրամական քաղաքականության շրջանակի էական հատկանիշ՝ հաշվի առնելով հնարավոր կապիտալի արտահոսքի մասշտաբը» ։
2009-ի վերջին կեսին, երբ համաշխարհային տնտեսությունը սկսեց վերականգնվել գլոբալ ֆինանսական ճգնաժամից, կապիտալի ներհոսքը դեպի զարգացող շուկայի տնտեսություններ, հատկապես Ասիայում և Լատինական Ամերիկայում, աճեց՝ բարձրացնելով մակրոտնտեսական և ֆինանսական կայունության ռիսկերը։ Մի շարք զարգացող շուկայական տնտեսություններ արձագանքեցին այս մտահոգություններին`որդեգրելով կապիտալի վերահսկողություն կամ մակրոպրուդենցիական միջոցներ։ Օրինակ՝ Բրազիլիան հարկեր սահմանեց օտարերկրացիների կողմից ֆինանսական ակտիվների գնման վրա, իսկ Թայվանը սահմանափակեց արտասահմանյան ներդրողների կողմից ժամկետային ավանդներ գնելը ։
Կապիտալի վերահսկողության օգտին մասնակի վերադառնալը կապված է քաղաքականության մշակողների միջև ձևավորվող ավելի լայն կոնսենսուսի հետ`մակրոպրուդիտիկական քաղաքականության ավելի մեծ օգտագործման համար։ Ըստ տնտեսագիտության լրագրող Պոլ Մեյսոնի, մակրո մակնիշի նախազգուշական քաղաքականության գլոբալ ընդունման միջազգային համաձայնագիրը ձեռք է բերվել 2009-ի G-20-ի Պիտսբուրգի գագաթնաժողովում, համաձայնագիր, որը Մեյսոնը ասում էր, որ անհնար էր թվում Լոնդոնի գագաթնաժողովում, որը տեղի էր ունեցել ընդամենը մի քանի ամիս առաջ ։
Տարբեր նշանավոր տնտեսագետների կողմից բարձրացվեց վերահսկվող կապիտալի վերահսկող գործառույթը, ինչպես նաև ազդեցիկ կադրային դիրքորոշման նոտան, որը պատրաստել էին  ԱՄՀ-ի տնտեսագետները 2010-ի փետրվարին (Ջոնաթան Դ. Օստրի և այլք, 2010 թ.), և 2011թ. ապրիլին պատրաստված հաջորդ գրառումներից ։ Այն բարձր գնահատվեց որպես «դարաշրջանի ավարտ», որը, ի վերջո, հանգեցրեց ԱՄՀ-ի վաղեմի դիրքի փոփոխությանը, առ այն, որ կապիտալի վերահսկողությունը պետք է օգտագործվի միայն ծայրահեղ դեպքերում, որպես վերջին միջոց և ժամանակավոր հիմունքներով     ։
2010 թ. հունիսին «The Financial Times»- ը հրապարակեց մի քանի հոդված, որոնք վերաբերում էին կապիտալի վերահսկողությունից օգտվելու աճի միտմանը։ Դրանցում նշել էր, որ Ասիական զարգացման բանկի և Համաշխարհային բանկի ազդեցիկ ձայները միացել են ԱՄՀ-ին`փաստելով, որ կապիտալի վերահսկողության դերը մեծ է։ FT- ը զեկուցել է Ինդոնեզիայում, Հարավային Կորեայում, Թայվանում, Բրազիլիայում և Ռուսաստանում վերահսկողության վերջին խստացման մասին։ Վերջերս Ինդոնեզիայում իրականացված վերահսկողությունները ներառում են որոշակի արժեթղթերի համար մեկ ամսվա նվազագույն պահուստավորման ժամանակահատվածը։ Հարավային Կորեայում սահմանափակումներ են դրվել արտարժույթի դիմաց դիրքերի վրա։ Թայվանում սահմանափակվել է օտարերկրյա ներդրողների մուտքը որոշակի բանկային ավանդներ։ FT- ն նախազգուշացրեց, որ պարտադրող վերահսկողությունն ունի թերություն, ներառյալ միջոցների ներգրավման հնարավոր ապագա խնդիրների ստեղծումը  ։
Մինչև 2010 թ. սեպտեմբեր, զարգացող տնտեսությունները զգում էին կապիտալի մեծ ներհոսքեր, որոնք պայմանավորված էին շուկայի մասնակիցների համար գրավիչ առևտրով զբաղվող առևտրային գործարքներով`ընդարձակիչ դրամավարկային քաղաքականությամբ։ Այնպիսի երկրներ, ինչպիսիք են Բրազիլիան, Մեքսիկան, Պերուն, Կոլումբիան, Կորեան, Թայվանը, Հարավային Աֆրիկան, Ռուսաստանը և Լեհաստանը, հետագայում վերանայում են տեսակետները՝ իրենց կապիտալի վերահսկողությունը մեծացնելու ուղղությամբ ։ Հոկտեմբերին, կապված կապիտալի հոսքերի նկատմամբ ավելի մեծ անհանգստության և մոտալուտ արժութային պատերազմի մասին լայնորեն տարածված խոսակցությունների հետ, ֆինանսիստ Ջորջ Սորոսը առաջարկել է, որ առաջիկա մի քանի տարիների ընթացքում կապիտալ վերահսկողությունները շատ ավելի լայն կիրառում ստանան ։ Բայց մի քանի վերլուծաբաններ կասկածի տակ են առել, թե արդյոք վերահսկողությունն արդյունավետ կլինի երկրների մեծամասնության համար, ընդ որում Չիլիի ֆինանսների նախարարն նշում էր, որ իր երկիրը պլաններ  չունի դրանք օգտագործել   ։
ԱՄՀ-ի, և գիտական ​​այլ տնտեսագետների կողմից իրականացված տնտեսագիտական ​​վերլուծությունները պարզեցին, որ ընդհանուր առմամբ այն երկրներում, որոնք տեղաբաշխում են կապիտալի հսկողություն, ավելի լավ են հաղթահարել 2008 թվականի ճգնաժամը, քան մյուս երկրները  ։ 2011-ի ապրիլին ԱՄՀ-ն հրապարակեց կապիտալի վերահսկողության օգտագործման առաջին ուղեցույցը  ։ Նոյեմբերի 2011-ի Կաննի գագաթնաժողովում G20-ը համաձայնեց, որ զարգացող երկրները պետք է ունենան նույնիսկ ավելի մեծ ազատություն՝ օգտագործելու կապիտալի վերահսկողությունը, քան ԱՄՀ ուղեցույցները թույլ են տալիս ։ Մի քանի շաբաթ անց Անգլիայի Բանկը հրապարակեց մի թուղթ, որտեղ նրանք լայնորեն ողջունեցին G20-ի որոշումը`հօգուտ կապիտալի վերահսկողության նույնիսկ ավելի մեծ օգտագործման, չնայած նրանք զգուշացնում էին, որ համեմատած զարգացող երկրների հետ, առաջադեմ տնտեսությունները կարող են ավելի դժվար գտնել արդյունավետ վերահսկողություն իրականացնելու միջոցները ։ Այնուամենայնիվ, ոչ բոլորը կողմ եղան կապիտալի վերահսկողության ավելացմանը։ Օրինակ՝ 2011-ի դեկտեմբերին Չինաստանը մասնակիորեն կորցրեց իր վերահսկողությունը մուտքային կապիտալի հոսքերի հանդեպ, ինչը «The Financial Times» -ը նկարագրել է որպես արտացոլում Չինաստանի իշխանությունների շարունակական ցանկությունը հետագա ազատականացմանը ։ Հնդկաստանը նաև վերացրեց մուտքային կապիտալի նկատմամբ իր վերահսկողության որոշ մասը 2012 թվականի հունվարի սկզբին՝ քննադատություն հնչեցնելով տնտեսագետ Արվինդ Սուբրամանյանի մասին, ով կարծում էր, որ կապիտալի վերահսկողությունը լավ քաղաքականություն է վարում Չինաստանի համար, բայց ոչ Հնդկաստանի համար՝ հաշվի առնելով տնտեսական տարբեր հանգամանքներ ։
2012 թ. սեպտեմբերին Թաֆթսի համալսարանի Մայքլ Վ. Քլեյնը վիճարկեց այն համաձայնությունը, որ կարճաժամկետ կապիտալ վերահսկողությունները կարող են օգտակար լինել, հրապարակելով նախնական ուսումնասիրություն, ըստ որի՝ Բրազիլիայի նման երկրների կողմից կիրառված միջոցները եղել են անարդյունավետ (առնվազն մինչև 2010 թվականը)։ Կլենը պնդում է, որ միայն երկարաժամկետ կապիտալի վերահսկող երկրներ, ինչպիսիք են Չինաստանը և Հնդկաստանը, չափելի պաշտպանություն են ունեցել անբարենպաստ կապիտալի հոսքերից ։ Նույն ամսում NIPFP- ի Իլա Պաթնայիկը և Աջայ Շահը հրապարակեցին հոդված Հնդկաստանում մշտական և համապարփակ կապիտալի վերահսկողության մասին, որը, կարծես, անարդյունավետ էր մակրոտնտեսական քաղաքականության նպատակների իրականացման գործում ։ Այնուամենայնիվ, այլ ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզվել է, որ կապիտալի վերահսկողությունը կարող է իջեցնել ֆինանսական կայունության ռիսկերը, մինչդեռ 2008 թվականի ֆինանսական ճգնաժամից հետո ընդունված Բրազիլիայի իշխանությունները, կարողացան բարենպաստ ազդեցություն  թողնել Բրազիլիայի տնտեսության վրա ։
Այնուամենայնիվ, կապիտալի վերահսկումը կարող է ունենալ արտաքին կողմեր. որոշ էմպիրիկ ուսումնասիրություններ գտնում են, որ կապիտալի հոսքերը ուղղվել են այլ երկրներ, քանի որ Բրազիլիայում խստացվել են կապիտալի վերահսկողությունը ։ ԱՄՀ աշխատակազմի քննարկման (Ջոնաթան Դ․ Օստրի և այլք, 2012) գրությունը ուսումնասիրում է կապիտալի վերահսկողության բազմակողմանի հետևանքները, և միջազգային համագործակցության ցանկալիությունը`գլոբալ առումով արդյունավետ արդյունքների հասնելու համար ։ Այն նշում է հնարավոր մտահոգության երեք հարց։ Նախ`հավանականությունն այն է, որ կապիտալ հսկողությունները կարող են օգտագործվել որպես երաշխավորված արտաքին ճշգրտման փոխարինող (օրինակ, երբ ներհոսքի հսկիչները օգտագործվում են թերագնահատված արժույթի պահպանման համար)։ Երկրորդ, մի երկրի կողմից կապիտալի վերահսկողություն սահմանելը կարող է որոշակի կապիտալ շեղել այլ ստացող երկրների նկատմամբ՝ սրելով դրանց ներհոսքի խնդիրը։ Երրորդ, աղբյուրների երկրներում գործող քաղաքականությունը (ներառյալ դրամավարկային քաղաքականությունը) կարող է ուժեղացնել կապիտալ ստացող երկրների առջև ծառացած խնդիրները, եթե դրանք մեծացնում են կապիտալի հոսքերի ծավալը կամ ռիսկայնությունը։ Թերթը փաստում է, որ եթե կապիտալի վերահսկողությունը արդարացված է ազգային տեսակետից (ներքին աղավաղումները նվազեցնելու առումով), ապա մի շարք հանգամանքների ներքո դրանք պետք է պահպանվեն, նույնիսկ եթե դրանք բերում են միջսահմանային ցրման։ Համաձայնեցումը կարող է վարկառուներից պահանջել նվազեցնել ներհոսքի վերահսկողությունը կամ վարկատուների հետ պայմանավորվածություն ձեռք բերել`մասնակիորեն ներքինացնելու ռիսկերը չափազանց մեծ կամ ռիսկային արտահոսքից։
Դեկտեմբերի 3-ին ԱՄՀ-ն հրապարակեց աշխատակազմի թուղթ, որն էլ ավելի ընդլայնվեց իրենց վերջին աջակցությունը կապիտալի վերահսկողության սահմանափակ օգտագործման համար ։
Անհնարին եռամիասնության եռյակ
Կապիտալի վերահսկողության պատմությունը երբեմն քննարկվում է անհնարին եռամիասնության (տրիլեմա, անսխալ եռամիասնություն) առնչությամբ։ Այն եզրակացությունը, որ անհնար է, որ երկրի տնտեսական քաղաքականությունը միաժամանակ մատուցի հետևյալ երեք ցանկալի մակրոտնտեսական նպատակներից երկուսից ավելին. 1) ֆիքսված փոխարժեքը, 2) անկախ դրամավարկային քաղաքականությունը, 3) կապիտալի ազատ տեղաշարժը (կապիտալի վերահսկողության բացակայությունը) ։ Համաշխարհայնացման առաջին դարաշրջանում, կառավարությունները մեծամասամբ ընտրեցին կայուն փոխարժեքի վարում`միաժամանակ թույլ տալով շարժի ազատություն կապիտալի համար։ Զոհաբերությունն այն էր, որ նրանց դրամավարկային քաղաքականությունը հիմնականում թելադրված էր միջազգային պայմաններով, այլ ոչ թե ներքին տնտեսության կարիքներով։ Բրետտոնի շրջանում կառավարությունները ազատ էին՝ ունենալ ինչպես կապիտալի վերահսկողության կայուն փոխարժեքներ, այնպես էլ անկախ դրամավարկային քաղաքականություն։ Անհնարին եռամիասնության հայեցակարգը հատկապես ազդեցիկ էր որպես հիմնավորում կապիտալի վերահսկողության համար։ Վաշինգտոնի համաձայնության շրջանում զարգացած տնտեսություններն, ընդհանուր առմամբ, որոշեցին թույլ տալ կապիտալի ազատություն և շարունակել պահպանել անկախ դրամավարկային քաղաքականություն՝ միաժամանակ ընդունելով «լողացող» կամ «կիսատ-լողացող» փոխարժեքը ։
Կապիտալի վերահսկողություն ԵՄ-ում և ԵԱՏՄ-ում
Կապիտալի ազատ հոսքը Եվրոպական միասնական շուկայի չորս ազատություններից մեկն է։ Չնայած ձեռք բերված առաջընթացին, կապիտալի շուկաները Եվրոպայի մասշտաբով մասնատված են ազգային գծերով, և եվրոպական տնտեսությունները շարունակում են մեծապես հենվել բանկային հատվածի վրա՝ իրենց ֆինանսավորման կարիքների համար ։ Եվրոպայում ներդրումային ծրագրի, կապիտալի շուկաների ավելի սերտ ինտեգրման համար կառուցված շենքի շրջանակներում, 2015-ին, հանձնաժողովն ընդունեց «Կապիտալի շուկաների միություն» (CMU) կառուցելու գործողությունների պլանը՝ սահմանելով հիմնական միջոցների ցուցակը՝ Եվրոպայում իրական միասնական շուկայի հասնելու համար, որը խորացնում է գործող Բանկային միությունը, քանի որ դա պտտվում է ֆինանսավորման անխափան շուկայի վրա հիմնված ձևերի շուրջ, որոնք պետք է այլընտրանք լինեն ավանդաբար գերակշռող (Եվրոպայում) բանկում գործող ֆինանսավորման ալիքին ։ Ծրագիրը քաղաքական ազդանշան է՝ միասնական շուկան ուժեղացնելու համար, որպես բոլոր 28 անդամ պետությունների միավորելու նախագիծ, և ուժեղ ազդանշան է Մեծ Բրիտանիային՝ Բրեքսիթ- ից առաջ ԵՄ ակտիվ մասը մնալու համար ։
Այնուամենայնիվ, 2008 թվականից ԵՄ-ում և ԵԱՏՄ-ում եղել են կապիտալի վերահսկողության երեք դեպք, որոնք պայմանավորված են եղել բանկային ճգնաժամերով։
Իսլանդիա (2008–2017)
2008 թ. Ֆինանսական ճգնաժամի պայմաններում Իսլանդիան (որը հանդիսանում է Եվրոպական ազատ առևտրի գոտու անդամ, բայց ոչ Եվրոպական միություն) անդամակցում է կապիտալի վերահսկողությանը՝ իր բանկային համակարգի փլուզման պատճառով։ Իսլանդիայի կառավարությունը 2015-ի հունիսին ասաց, որ նախատեսում է դրանք վերացնել, այնուամենայնիվ, հայտարարված պլանները ներառում էին կապիտալը երկրից դուրս բերելու հարկ, ինչը, հավանաբար ենթադրում էր կապիտալի վերահսկողություն։ Իսլանդիայի կառավարությունը հայտարարեց, որ կապիտալի վերահսկողությունը վերացվել է 2017 թվականի մարտի 12-ին ։ Կալիֆոռնիայի համալսարանի, Բերկլիի տնտեսագետ Ստայնսոնը 2017-ին ասել է, որ ինքը դեմ էր ճգնաժամի ընթացքում Իսլանդիայում կապիտալի վերահսկողության ներդրմանը, բայց Իսլանդիայում կատարված փորձը ստիպեց նրան փոխել իր կարծիքը. «Կառավարությանը պետք էր շատ մեծ դեֆիցիտներ ֆինանսավորեր։ Կապիտալի վերահսկողությունները փակել են զգալի քանակությամբ օտարերկրյա կապիտալները երկրում։ Դրանք հիմնավորում են այն փաստը, որ այդ ֆոնդերը էականորեն իջեցրել են կառավարության ֆինանսավորման ծախսերը, և քիչ հավանական է, որ կառավարությունը կարող էր անել գրեթե նույնքան պակասուրդի ծախսեր, առանց կապիտալի վերահսկողության» ։
Կիպրոսի Հանրապետություն (2013–2015)
Կիպրոսը, որը Եվրագոտու անդամ պետություն է, որը սերտորեն կապված է Հունաստանի հետ, պարտադրել է Եվրագոտու առաջին ժամանակավոր կապիտալ վերահսկողությունը 2013 թ.-ին՝ ի պատասխան իր 2012-ի բանկային ճգնաժամի։ Այս կապիտալ վերահսկողությունները հանվել են 2015 թվականին ։
Հունաստան (2015–2019)
Քանի որ 2010-ականների տասնամյակում Հունաստանի պարտքային ճգնաժամը թեժացավ, Հունաստանը իրականացրեց կապիտալի վերահսկողություն։ Օգոստոսի վերջին Հունաստանի կառավարությունը հայտարարեց, որ վերջին կապիտալի սահմանափակումները կվերացվեն 2019 թվականի սեպտեմբերի 1-ի դրությամբ՝ դրանց ներդրումից մոտ 50 ամիս անց ։
Խելամիտ միջոցառումների ընդունում
Կապիտալ նորմատիվների վերահսկման միջոցը իրենից առանձնացնում է ընդհանուր կապիտալի վերահսկողությունը, ինչպես վերը նշվածն է, քանի որ այն նորմատիվ իրավական կանոնակարգերից մեկն է, որը նպատակ ունի մեղմել համակարգային ռիսկը, նվազեցնել բիզնեսի ցիկլի անկայունությունը, ավելացնել մակրոտնտեսական կայունությունը և բարձրացնել սոցիալական բարեկեցությունը։ Այն, ընդհանուր առմամբ, կարգավորում է միայն ներհոսքերը և հաշվի է առնում քաղաքականության նախնական միջամտությունները։ «Խելամտության» պահանջն ասում է, որ նման կարգավորումը պետք է զսպի և կառավարի ռիսկերի ավելորդ կուտակման գործընթացը`զգուշավոր մտածողությամբ, որպեսզի կանխեն զարգացող ֆինանսական ճգնաժամը և տնտեսական փլուզումը։ «Նախկինում» ժամկետը նշանակում է, որ նման կարգավորումը պետք է արդյունավետորեն իրականացվի նախքան ցանկացած չհրապարակված ճգնաժամի իրականացումը, այլ ոչ թե ծանր ճգնաժամից հետո քաղաքականության միջամտությունների դիմելուց հետո,քանի որ այն արդեն իսկ հարվածում է տնտեսությանը։
Կապիտալի և վճարումների ազատ տեղաշարժ
Հոնկոնգում գործող միջազգային ֆինանսական կենտրոնը, ամենայն հավանականությամբ, դեմ կլիներ կապիտալի վերահսկմանը և կփորձեր պնդել, որ դրանք չեն աշխատի։
Կապիտալի և վճարումների համար լիարժեք տեղաշարժի ազատությունը մինչ այժմ մտցվել է միայն այն պետությունների միջև, որոնք ունեն ազատ առևտրի պայմանագրեր և կապիտալի վերահսկողությունից համեմատաբար ազատություն, ինչպիսիք են Կանադան և ԱՄՆ-ը, կամ լիակատար ազատությունը այնպիսի շրջաններում, ինչպիսիք են Եվրամիությունը՝ իր «Չորս ազատությունների» և եվրագոտու միջոցով։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտին հասցված գլոբալիզացիայի առաջին դարաշրջանում կապիտալի տեղաշարժի վերաբերյալ շատ քիչ սահմանափակումներ կային, բայց բոլոր խոշոր տնտեսությունները, բացառությամբ Միացյալ Թագավորության և Նիդեռլանդների, մեծապես սահմանափակում էին ապրանքների այնպիսի վճարումները, ինչպիսիք են սակագները և տուրքերը ։
Համաձայնություն չկա այն մասին, թե կապիտալի վերահսկման սահմանափակումները կապիտալի ազատ տեղաշարժի և ազգային սահմանների վրա վճարումների համար նպաստավոր են զարգացող երկրների համար։ Այնուամենայնիվ, տնտեսագետներից շատերը համակարծիք են, որ կապիտալի վերահսկողությունը վերացնելը, մինչ գնաճային ճնշումները շարունակվում են, երկիրը պարտքի տակ է, իսկ արտարժույթի պահուստները՝ ցածր, ձեռնտու չեն։ Երբ Արգենտինայում այս պայմաններում հանվեց կապիտալի վերահսկողությունը, պեսոն կորցրեց իր արժեքի 30 տոկոսը դոլարի համեմատ։ Երկրներից շատերը վերացնելու են կապիտալի վերահսկողությունը բումի ժամանակահատվածներում ։
2016 թվականի ուսումնասիրության համաձայն, կապիտալի վերահսկողության իրականացումը կարող է ձեռնտու լինել այն ​​երկրի համար, ովքեր երկկողմանի իրականացնում են այն։ Կապիտալի վերահսկողության հետևանքներն առավել երկիմաստ են, երբ երկու երկրներն իրականացնում են կապիտալի վերահսկողություն ։
Փաստարկներ՝ հօգուտ կապիտալի ազատ տեղաշարժի
Ազատ շուկայի արհեստավարժ տնտեսագետները պնդում են հետևյալ առավելությունները կապիտալի ազատ տեղաշարժի համար.
Փաստարկներ՝ հօգուտ կապիտալի վերահսկողության
Կապիտալի վերահսկողության ոլորտի տնտեսագետները ներկայացրել են հետևյալ կետերը.
Գրականություն
Կատեգորիա:Դրամային քաղաքականություն
Սուդոբայ
Սուդոբայ (Судобай) գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում, Ալթայի շրջանում։ Գետի գետաբերանը գտնվում է ժասատրեր գետի ձախ ափից 9 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կիլոմետր է։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազան շրջանին, գետի ջրերի կառավարման գլխավոր կենտրոնը՝ Ալեյ։ Գետի գետային ավազանն է (Վերին) Օբը մինչև Իրտիշի թափվելը ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Սուետկա (Կատունի վտակ)
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազան շրջանին, գետի ջրերի կառավարման գլխավոր կենտրոնը՝ Ալեյ։ Գետի գետային ավազանն է (Վերին) Օբը մինչև Իրտիշի. թափվելը ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ռաֆիկ Առստամյան
Ռաֆիկ Առստամյան (21 հոկտեմբերի, 1952, Մինգեչաուր - 12 մարտի, 1992, Ասկերանի շրջան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Կենսագրություն
Ռաֆիկ Առստամյանը ծնվել է 1952 թ. հոկտեմբերի 21-ին Մինգեչաուր քաղաքում։ 1966 թ. մշտական բնակություն հաստատելու նպատակով ընտանիքով տեղափոխվել է Ստեփանակերտ։ 1968 թ. ավարտել է թիվ 3 միջնակարգ դպրոցի 8-րդ դասարանը։ Ծառայել է Խորհրդային բանակի շարքերում։ Զորացրվելուց հետո աշխատանքի է անցել «Ռոսիա» կինոթատրոնում որպես կինոմեխանիկ, իսկ 1978 թ. տեղափոխվել էլեկտրատեխնիկական գործարան։ Արցախյան շարժման ակտիվ մասնակից էր։ Մասնակցել է Քարին տակ, Կրկժան, Դահրազ և շատ այլ գյուղերի համար մղված մարտերին։ Զոհվել է 1992 թ. մարտի 12-ին Ասկերան-Աղդամ հատվածում։ Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Ստեփանակերտի Հուշահամալիրում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:1952 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 12 մահեր Կատեգորիա:1992 մահեր Կատեգորիա:Մինգեչաուր քաղաքում ծնվածներ
Ֆրասետո
Ֆրասետո (Frasseto), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Տարավո Օրնանո կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Այաչչո շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A119։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 125 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 58 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 35-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 23-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 60,3 %, 1999 թվականին եղել է՝ 36,1 %)։ 35 աշխատունակ բնակիչներից 30-ը աշխատում էին (21 տղամարդ և 9 կին), անաշխատանք էին 5-ը (3 տղամարդ և 2 կին)։ 23 անգործունակ մարդկանցից 3-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 15-ը թոշակառու, 5-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
2008 թվականին կոմունայում հաշվվել են 41 հարկատու տնտեսություններ, որտեղ ապրել է 72 մարդ։ Միջին եկամուտը մեկ մարդու հաշվով կազմել է 16 962 եվրո ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Սպոլետո
Սպոլետո (Spoleto, Spoletium), քաղաք Իտալիայի Պերուջա գավառում, որը գտնվում է Հռոմից 95 կմ հեռավորության վրա։ 2017 թվականի տվյալների համաձայն՝ բնակչությունը կազմել է 38 035 մարդ։
Պատմական տեղեկություն
Սպոլետոն Ումբրիայի ամենահին քաղաքներից է, մ․թ․ա 241 թվականին եղել է հռոմեական Սպոլեցի գաղութը (լատ․՝ Spoletium), սակայն Հաննիբալը հաջողությամբ այն ազատագրել է։ Ֆլամինիայի ճանապարհին գտնվելը նպաստել է Սպոլետոյի բնակչության աճին, հատկապես գոթական պատերազմի ժամանակ։ Գոթերի ոչնչացումից հետո Ներսես պատրիկը քաղաքը վերականգնել է։ Դեպի հարավ շարժվող լանգոբարդները 570 թվականին այն դարձրել են դքսության մայրաքաղաք, որն այդ տարիներին գրավել է Պապական մարզի արևելքում գտնվող ամբողջ Կենտրոնական Իտալիան և դաժան պատերազմներ սկսել Ռավեննայի էկզարխության հետ։ Պաշտոնապես, այդ դքսությունը շարունակել է գոյություն ունենալ մինչև 1213 թվականը, բայց 9-րդ դարասկզբին Սպոլետոն կորցրել է իր կարգավիճակը՝ որպես Իտալիայի ամենահին քաղաքական կենտրոններից մեկը։ Մինչև 1354 թվականը քաղաքի բնակիչները հիմնականում գվելֆեր և գիբելիններ էին։ 1860 թվականին համառ պաշտպանությունից հետո պիեմոնտի զորքերը գրավել են Սպոլետոյի ամրոցը և այ վերածել բանտի։
Տեսարժան վայրեր
Միջնադարյան քաղաքը գեղատեսիլորեն տարածված է մի բարձունքի վրա, որի վերևում՝ դքսության միջնաբերդի տեղում, 1355-64 թվականներին կառուցվել է հսկայական հենակետ (Ռոկկա)։ Սպոլետոյի տաճարը (օծվել է 1198 թվականին, վերակառուցվել է 1634-44 թվականներին), բացի ութ գոթական ոճի պատուհանից և 1207 թվականին արված մեծ խճանկարից, հայտնի է նաև Ֆրա Ֆիլիպպո Լիպպիի «Կույս Մարիամ Աստվածածնի նշանադրությունը» որմնանկարով, որը պահպանվում է այդ տաճարում։
Ավելի հին հուշարձաններից պահպանվել է կարևոր ջրանցույցը՝ 206 մ երկարությամբ և 81 մ բարձրությամբ, որը դրված է գետի վրա միջնադարյան կամրջի երկայնքով (1364 թվական), մ․թ․ա 1-ին դարի «Արյունոտ կամուրջը», նախահռոմեական և հռոմեական ամրոցների ավերակները, հնագույն թատրոնը (մասամբ վերականգնվել է) և ինչ-որ հին տաճարի ավերակների մոտ գտնվող Դրուսուսի կամարը (մ.թ.ա. 23 դար)։ Կան բազմաթիվ հին եկեղեցիներ, որոնց կառուցման ճշգրիտ ամսաթիվը հաճախ գիտական ​​բանավեճի առարկա է դառնում, որոնցից են՝ Սան Սալվադոր (կամ 5-րդ, կամ 8-րդ դարեր), Սանտա Յուֆեմիա (10-րդ դար), Սան Պիետրո (13-րդ դար), Սան Գրեգորիո (12-րդ դար) և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իտալիայում
Կեղտոտ պատերազմ (Արգենտինա)
Արգենտինայի «Կեղտոտ պատերազմ» (Guerra Sucia en la Argentina), պետական ահաբեկչության ընդհանրական անվանում (մասսայական առևանգումներ, տանջանքներ, առանց դատավճռի կայացած մահապատիժներ), որն իրագործել են արգենտինացի Ռազմական բռնապետները և որն իր գագաթնակետին է հասել Ազգային վերակազմավորման ընթացքում՝ 1976-1983 ընկած ժամանակահատվածում։ Եղել է «Կոնդոր» օպերացիայի մաս։
1976 թվականի մարտի 24-ին Խորհե Վիդելայի գլխավորությամբ արգենտինական բանակը կատարել է հեղափոխություն և իշխանազուրկ է արել նախագհ Իզաբել Պերոնին։ Զինվորների օգնությամբ Վիդելան ստացել է լայն իշխանություն՝ ինչը հանգեցրել է Արգենտինայում մարդու իրավունքների ոտնահարման։ Իրականացվել են մասսայական բանտարկություններ, իսկ բանտարկյալները ենթարկվել են կտտանքների և հաճախ սպանել են։ Այս դեպքերի ժամանակ Արգենտինայում սպանվել է 10 հազար մարդ, անհետ կորել է 30 հազար մարդ և 60 հազար մարդ երկարատև բանտարկվել է և ենթարկվել է կտտանքների և բռնության՝ քաղաքական հայացքների պատճառով ։ «Կեղտոտ պատերազմի» հիմնական զոհերը եղել են ակտիվիստներ, ներառյալ խորհրդային շարժման գրործիչներ, ուսանողներ, լրագրողներ, մարքսիստներ և նախկին իշխանության կողմնակիցներ։
Իշխանությունը վերացել է 1983 թվականին, երբ Արգենտինան պարտվել է Ֆոլկլենդյան պատերազմում։
Իշխանափոխությունից հետո նախագահ Ռաուլ Ալֆոնսինի կարգադրությամբ՝ ստեղծվել է բազմաքանակ անձանց անհետացման հետ կապված Ազգային կոմիսիան (CONADEP), որը գլխավորել է հայտնի գրող Էռնեստո Սաբատոն։ 1983-1984 թվականներին կատարված դեպքերի հետազոտությունների արդյունքում հրապարակվել է «Այլևս երբեք» աշխատությունը ։
2012 թվականի հուլիսին Խորխե Վիդելայի (կառավարել է 1976-1981 թվականներին) երկրի նախկին կառավարողները և Ռեհնալդո Բինյոնեն (1982-1983) Արգենտինայում իրականացված դատավճռի ժամանակ մեղավոր են ճանաչվել, որովհետև առևանգել են երեխաներ քաղբանտարկյալ կանանցից։ Պարվել է, որ նրանց հրամանով տասնյակ մայրեր ստիպողաբար զրկվել են իրենց երեխներից (հետո նրանց տվել են այլ ընտանիքների, հիմնականում սպաների ընտանիքներին), իսկ հետո սպանվել են։ Վիդելան և Բինյոնեն (դատավճռի ժամանակ եղել են մոտ 80 տարեկան) իրենց գործողությունների համար ստացել են համապատասխանբար 50 և 30 տարվա ազատազրկում ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Արգենտինայի պատմություն Կատեգորիա:Արգենտինայի պատերազմներ Կատեգորիա:Զանգվածային սպանություն Կատեգորիա:20-րդ դարի պատերազմներ
Տերտերի և նրա Բալդի ծառայի հեքիաթը
«Տերտերի և նրա Բալդի ծառայի հեքիաթը» («Сказка о попе и о работнике его Балде»), Ալեքսանդր Պուշկինի հեքիաթը՝ գրված 1830 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Բոլդինոյում։ Հիմք է ծառայել ռուսական ժողովրդական հեքիաթը, որը Պուշկինի կողմից գրի է առնվել Միխայլովսկոյե կալվածքում Արինա Յակովլևայի պատմածից։ Հեղինակի կյանքի օրոք այն չի տպագրվել։
Սյուժե
Հեզ Բալդին գնում է հարկի հետևից։ Ծովափում նա գտնում է սատանաներին ու խորամանկությամբ նրանցից ստանում հարկը, իսկ վերադառնալուց հետո տերտերից պահանջում իր ամբողջ վարձը։ Վերջին կտտոցից տերտերը խելքը կորցնում է։ Հեքիաթն ավարտվում է այսպես.
Պատմություն
1831 թվականին Պուշկինն այս հեքիաթը Ցարսկոյե Սելոյում կարդացել է Նիկոլայ Գոգոլի համար։ Վերջինս Գրիգորի Դանիլևսկուն գրել է (1831 թվականի նոյեմբերի 2-ի նամակում), որ Պուշկինն իր համար կարդացել է «ռուսական ժողովրդական հեքիաթներ ոչ թե «Ռուսլան և Լյուդմիլա» պոեմին նման, այլ ամբողջովին ռուսական»։ Իսկ հետագայում այս հեքիաթի մասին գրել է. Մի հեքիաթը նույնիսկ չափ չունի, միայն հանգերով է ու արտակարգ հիասքանչ կողմերով:
Գոգոլի կողմից նշված չափի բացակայությունը կապված է նրա հետ, որ Պուշկինի հեքիաթը գրված է շեշտային ոտանավոր զույգ հանգերով՝ ոճավորելով հանգավոր կատակախոսությունը։ Առաջին անգամ այն տպագրվել է 1840 թվականին Վասիլի Ժուկովսկու կողմից։ Գրաքննության պատճառով Ժուկովսկին տերտերին փոխարինել է վաճառական Կուզմա Օստոլոպի հետ։
Հետագայում ամենուրեք «տերտերը» փոխարինվել է «Կուզմայով», «իրիցկինը»՝ «տիրուհով», «տերտերի աղջիկը»՝ «դուստրով», իսկ «տերտերի որդին»՝ «որդով»։ Պուշկինի մոտ աշխատողի Բալդի անունը կշտամբանքի երանգներ չունի (որը հակասում է հեքիաթի ամբողջ բովանդակությանը), այլ կիրառվում է ազգային սկզբնական իմաստով։ Նիժնի Նովգորոդի նահանգում, որտեղ գտնվում էր պուշկինյան Բոլդինոն, այն նշանակում էր «փայտե գալար, հաստ կոճղարմատ, լախտ, մահակ» (Դալի բառարան)։ Միայն 1882 թվականին Պ. Ա. Եֆրեմովի խմբագրությամբ Պուշկինի ստեղծագործությունների ժողովածուում հեքիաթը տպագրվել է ձեռագրով։ Մինչև 20-րդ դարի սկիզբը ժողովրդ համար կատարված հրատարակություններում եղել է Կուզմա Օստոլոպ։ Ներկայումս Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու որոշ գործիչներ տպագրում և փորձում են մասսայականացնել Ժուկովսկու խմբագրած տարբերակը  ։
Էկրանավորում
ԽՍՀՄ-ում հեքիաթի հիման վրա ստեղծվել են մի շարք մուլտֆիլմեր.
Գրաքննություն
2011 թվականին Արմավիրում լույս է տեսել Ա. Ս. Պուշկինի «Տերտերի և նրա Բալդի ծառայի հեքիաթը» ստեղծագործության նոր տարբերակը, որտեղ «տերտեր» բառը փոխարինվել է «վաճառական» բառով։ Ըստ Արմավիրի Սուրբ Երրորդություն մայր տաճարի սուրբ հայր Պավելի՝ գրաքննության ենթարկված վերահրատարակությունը «պատմական արդարության վերականգնումն է», քանի որ, նրա կարծիքով, «Պուշկինը հավատի մարդ էր» և չէր կարող եկեղեցին ծաղրել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1830 հեքիաթներ Կատեգորիա:Ալեքսանդր Պուշկինի հեքիաթներ Կատեգորիա:Ռուսերեն գրքեր Կատեգորիա:Ռուսական գրականություն
Վիշապին հաղթողը (հեքիաթ)
Վիշապին հաղթողը, Ղազարոս Աղայանի հայտնի հեքիաթներից։ Գրվել է 1881 թվականին։
Սյուժե
Հեքիաթը սկսվում է աղբյուրի նկարագրությամբ, որի մոտ մի աղջիկ փարչը ձեռքին ուզում էր ջուր լցնել ։ Նրան մոտենում է մի ծարավ տղա` ձեռքին գեղեցիկ սանձ, և աղջկանից ջուր է խնդրում։ Աղջիկը ջուր է տալիս տղային։ Ջուրը շատ է դուր գալիս և տղան ցանկանում է իմանալ աղբյուրի անունը։ Աղջիկը մեծ սիրով ասում է աղբյուրի անունը և պատմում է նրա անվան ծագման մասին։ Դա Պերինայի աղբյուրն է և ըստ պատմության, Պերինան մի սիրուն կին է եղել։ Մի անգամ նրա որդուն նետով կրակել և սպանել է Արտեմիսը և դրանից Պերինան այնքան է լաց եղել, որ աղբյուր է դարձել։ Այդ պատճառով էլ ջուրն այդքան համեղ է։ Տղան չի հավատում աղջկան` ասելով, որ այսքան քաղցրահամ աղբյուրը չի կարող արտասուքից լինել։ Հեքիաթի սյուժեում հայտնվում է կին տավարած, ով տղային հարցնում է ձեռքի սանձի մասին։ Տղան ասում է, որ ձեռքի սանձը Պեգաս ձիու համար է։ Պեգասն այդ աղբյուրից հաճախ ջուր էր խմում, և նրան ոչ ոք չի հեծնել և ոչ ոք չի սանձել։ Նա ապրում է Հելիկոն սարի գագաթին և որևէ բանով նման չէ սովորական ձիերին։ Բայց կովարածը ծաղրում է երիտասարդին և նրան չի հավատում։ Նրանք տեսնում են մի ծերունի, ով համարյա խուլ էր և կորցրել էր հիշողությունը։
Տղան մոտենում է և ծերունուց հարցնում Պեգաս ձիու մասին, սակայն քանի որ ծերունին հիշողությունը կորցրել էր, չի կարողանում որևէ բան ասել։
Աղջիկը պատմում է, որ մի անգամ նա մի ձիու վրնջյուն է լսել Պերինայի աղբյուրի մոտ և դրանից առանց առիթի շատ է ուրախացել։ Տղան գլուխը թեքում է և տեսնում մի փոքրիկ տղայի։ Տղան հարցնում է փոքրիկ տղային թռչող ձիու մասին։ Նա ասում է, որ աղբյուրի մոտ նավակներով խաղալիս ջրի մեջ տեսել է մի ձիու, բայց նա մտել է ամպերի հետևը և տղան երկար չի կարողացել տեսնել ձիուն։ Այդպես տղան երկար մնուն է Պիրենայի աղբյուրի մոտ և սպասում Պեգասին։ Գյուղացները սկսում են ծաղրել տղային։ Նրանք առաջարկում են, որ տղան վաճառի իր սանձը, բայց տղան ոչ ոքի չի լսում, այլ սպասում է Պեգասին։ Տղան փնտրում էր Պեգասին, որովհետև Ասիայում մի քանի գլխանի հրեշ կար, իսկ հրեշին կարելի էր հաղթել միայն Պեգասի օգնությամբ։ Հրեշի բերանից կրակ էր դուրս գալիս, և ամբողջ Ասիան կրակի մեջ էր։ Այդ հրեշի մի գլուխը վագր է, իսկ մյուս գլուխը քարայծ, երրորդ գլուխը` օձ։ Նա վազում էր ինչպես առյուծ, ցատկում ինչպես քարայծ և սողում ինչպես օձ։ Այդ հրեշի անունը Օշափ էր։ Նա շատ էր վնասում մարդկանց։ Տղան պետք է փրկեր Ասիան։ Հաջորդ օրը Պեգասը երևում է, նա իջնում էր ջուր խմելու։ Տղան ու փոքրիկը թաքնվում են, Պեգասն իջնում է և սկսում ջուր խմել։ Տղան սանձում է Պեգասին, որը հանդարտվում է և դառնում է թռչող ձի։ Նրանք իջնում են մի սարի վրա, տղան խղճում է ձիուն և նրան բաց է թողնում, բայց Պեգասը գնում է և նորից հետ գալիս. նա հավանել էր տղային։
Տղան մի քանի օր Պեգասի հետ մնում են այդ քարանձավում, հետո նոր ճամփա են ընկնում տարբեր երկրներ, բայց տղան չէր կարողանում մոռանալ Ասիայի վիճակը։ Մի օր տղան և Պեգասը գնում են Ասիա, որպեսզի սպանեն Օշափին։ Նրանք հասնում են Ասիայի Լիկիա քաղաքը և սկսում են փնտրել Օշափին։ Օշափը Լիկիայի խավար ձորերից մեկում էր բույն դրել։ Նրանք մոտենում են հրեշին, բայց հրեշի երկու գլուխները քնած էին, միայն օձի գլուխն էր արթուն։ Պեգասը բարկությունից այնպիսի ձայն է արձակում, որ մյուս երկուսն էլ արթնանում են։ Նրանք հարձակվում են ձիու և տղայի վրա, բայց Պեգասը հասցնում է օդ թռչել, հետո նրանք պատրաստվում են մարտի և իջնում են ներքև. նրանք կտրում են այծի գլուխը, երկրորդ անգամ Պեգասն ու տղան վիրավորվում են, բայց նրանք կտրում են հրեշի առյուծի գլուխը, բայց օձի գլուխն իր ատամները մտցնում է Պեգասի մեջքի մեջ, բայց տղան սպանում է օձին և փրկում Պեգասին։ Նրանք երկուսով գնում են Պիրենայի աղբյուրի մոտ և այնտեղ տեսնում այն աղջկան, կովարածին, ծերունուն։ Վերջինս Պեգասին տեսնելով սկսում է հիշել, այնտեղ է գալիս տղայի ընկերը` այն բարի մանուկը։ Ձին որոշում է մնալ տղայի մոտ, նրանք ապրում են իրար հետ, իսկ փոքրիկ տղան մեծանում և բանաստեղծ է դառնում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հեքիաթներ Կատեգորիա:Ղազարոս Աղայան
Էլմասյան (բժիշկ)
Էլմասյան, հայ բժիշկ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Տիգրանակերտի նահանգի Տիգրանակերտի գավառի Սևերեկի գավառակի կենտրոն Սևերեկ քաղաքում։ Բժշկական կրթություն է ունեցել և բժիշկ աշխատել։
1915 թվականին սպանվել է Սևերեկում՝ այդ քաղաքի ոստիկանական զորքի հրամանատար Շևքեթի կողմից։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Սևերեկ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1915 ծնունդներ Կատեգորիա:Սևերեկ քաղաքում մահացածներ
Ստարիցա Չուլոկ
Ստարիցա Չուլոկ (Старица Чулок) գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում, Ալթայի շրջանում։ Գետի գետաբերանը Կարասիե գետէ։ Գետի երկարությունը 23 կիլոմետր է։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազան շրջանին, գետի ջրերի կառավարման գլխավոր կենտրոնը՝ Ալեյ։ Գետի գետային ավազանն է (Վերին) Օբը մինչև Իրտիշի թափվելը ։
Անտեսանելի կրկես (ֆիլմ)
Սյուժե
Նախորդ դարի 70- ականներից բավական ժամանակ էր անցել․․․ Երիտասարդ Ֆիբին մեկնում է Եվրոպա գտնելու պատասխանն այն հարցի, որը տանջում է նրան տարիներ շարունակ։ Երբ Ֆիբին դեռ երեխա էր, նրա ավագ քույրը՝ Ֆիբին, ով ակտիվիստ էր և անդամակցում էր քաղաքական ռադիկալ ուժերին, ընկերոջ հետ մեկնում է Եվրոպա։ Մեկ տարի անց Պորտուգալիայից լուր է գալիս Ֆեյթի ինքնասպանության մասին։ Ֆիբին չի կարողանում հասկանալ թե ինչն էր ստիպել միշտ կենսախինդ և ուրախ Ֆեյթին ինքնասպան լինել։ Եվ հիմա Ֆեիբին որոշում է պարզել դա փորձելով անցնելով այն նույն ճանապարհը, որն անցել էր քույրը։ Նա և իր մահացած քրոջ նախկին ընկերը սիրահարվում են մեկը մյուսին և միասին ճանապարհորդում Պորտուգալիայում։ Նա վերջապես բացահայտում է քրոջ ինքնասպանության պատճառը և վերադառնում տուն։
Կարծիքներ
Ֆիլմը քննադատների կողմից արժանացել է բացասական ակնարկների և 61 ակնարկների հիման վրա ունի 21% վարկանիշ ըստ Rotten Tomatoes կայքի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2001 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Սան Ֆրանցիսկոյում Կատեգորիա:Ամուսնական դավաճանությունը ֆիլմերում
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (Զանգակատուն)
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցի Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզի Զանգակատուն գյուղից 1 կմ հյուսիս։
Պատմություն
Սբ. Հովհաննես եկեղեցին կառուցվել է Թաղավանք վայրում։ Այն հիմնադրվել է 1811 թվականին, իսկ 1974 թվականին բարերար Գեղամ Քոչարյանի օժանդակությամբ հիմնովին վերակառուցվել է։ Եկեղեցու մուտքի մոտ և ներսում պահպանվել են IX-XVII դարերի յոթ խաչքարեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:Արարատյան Հայրապետական թեմի վանքեր և եկեղեցիներ հ
Ակսել Բակունց (այլ կիրառումներ)
Ակսել Բակունց եզրը կարող է վերաբերել․
Օրգանական ֆոսֆատներ
[[Պատկեր:Phosphate formula.svg|thumb|right|Ֆոսֆորի էթեր (n
= 3). R1, R2 և R3 — ռադիկալներ, որոնց բաղադրության մեջ հնարավոր են ալկալիական կամ արիլական խմբեր]] Օրգանական ֆոսֆատներ (կամ ֆոսֆորի էթեր) — բարդ եթերներ հետևյալ ֆորմուլայով՝ (RO)
n
P(O)(OH)
3 − n
, որտեղ R — ածխաջրածնային ռադիկալ, n
= 1—3.
Անվանացուցակ
Օրգանական ֆոսֆատների անունները կազմված են օրգանական նյութի արմատական անվանումից, իսկ վերջում՝ «ֆոսֆատ»:
Ֆիզիկական և քիմիական հատկություններ
Օրգանական ֆոսֆատները, որոնցում մոլեկուլը պարունակում է ցածր ալիֆատիկ փոխարինիչներ R, հեղուկներ են, իսկ ավելի մեծ փոխարինիչներ ունեցող ֆոսֆատները` յուղեր կամ բյուրեղային նյութեր են: Դրանք լուծելի են սպիրտների, քլորոֆորմի, մի շարք օրգանական լուծիչների մեջ:
Գրականություն
Կատեգորիա:Օրգանական միացություններ
Դուշան (Քղիի գավառ)
Դուշան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Վերին Քղիի գավառակում ։ Գտնվում էր Խնուս գետի վտակներից մեկի ափին, Քղի գյուղաքաղաքից 16 կմ արևմուտք։
Բնակավայրից արևելք և հարավ-արևմուտք տարածվում են անտառներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գետաբեկ (գետակ)
Գետաբեկ, Գետաբակ, գետակ Կուր գետի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակ Շամքոր գետի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Գետաբակ հանքավայրից մոտ 4-5 կմ հարավ-արևմուտք գտնվող Կարադաղ լեռան լանջերից, Շամքորին է միանում Չարեք վանքից 2 կմ ներքև։ Ավազանը անտառապատ է։ Երկարությունը 14-15 կմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի գետեր Կատեգորիա:Շամքոր գետի վտակներ
Ֆոչե
Ֆոչե (Foce), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Սարտեն կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սարտեն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A115։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 135 մարդ։