cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 2013 (ընտրական մրցաշար)
Հղումներ
Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (ընտրական մրցաշար)
Ռաս-Էլ-Այն Վերին
Ռաս-Էլ-Այն Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մասներ
Մասներ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն մասներ՝ «մասունքներ» բառից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Բրոդշչինա (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)
Բրոդշչինա (Бродщина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բրոդշչինա գյուղում բնակվում էր 275 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պավելկի
Պավելկի (Павелки), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1618 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պավելկի գյուղում բնակվում էր 623 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 25,2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2472 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1618 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հեկտոր Հոդլեր
Հեկտոր Հոդլեր (Hector Hodler), շվեյցարացի էսպերանտիստ, ով մեծ ազդեցություն է ունեցել վաղ էսպերանտո շարժման վրա։
Կենսագրություն
Հոդլերը շվեյցարացի նկարիչ Ֆերդինանդ Հոդլերի որդին էր, ով աղքատության շրջան ապրելուց հետո հանկարծակի սկսեց շատ բարեկեցիկ կյանքով ապրել։ 16 տարեկանում Հեկտոր Հոդլերը իր դասընկեր Էդմոն Պրիվայի հետ յուրացրեց էսպերանտո և նրանք շուտով հիմնեցին ակումբ և «Երիտասարդ էսպերանտիստ» ամսագիրը։ Դպրոցական նստարանը հինգ տարի նրանց խմբագրական գրասենյակն էր, մինչ նրանք զբաղվում էին ամսագրի թողարկմամբ, տարածմամբ և նամակագրության վարմամբ։ Որոշ ժամանակ անց նրանք ծանոթացան չեզոք և բոլակ լեզուներին, որպեսզի ինքնուրույն համոզվեն, թե արդյոք էսպերանտոն իսկապես «լավագույն» միջազգային լեզուն է։ Բացի «Երիտասարդ էսպերանտիստ» ամսագրից, Հոդլերը հոդվածներ է գրել «Tra La Mondo» (Աշխարհի շուրջը) ամսագրի համար և թարգմանել է Ժակ Անրի Բեռնարդեն դը Սեն Պիեռի «Պոլ և Վիրժինի» հայտնի վեպը։
1906 թվականին, երբ տեղի ունեցավ Էսպերանտոյի 2-րդ Համաշխարհային Կոնգրեսը, նա Թեոֆիլ Ռուսոյի և Ալֆոնս Կառլեսի կազմակերպչական առաջարկների մեջ հնարավորություն տեսավ, որ էսպերանտո հյուպատոսները իրականացնեն բարի կամքի մարդկանց միջև փոխօգնություն կազմակերպելու իր ծրագիրը։ Սրանով նշանավորվում էր Էսպերանտո համաշխարհային ասոցիացիայի սկիզբը, որի համահիմնադիրը հետագայում դարձավ Հոռնելը։
1907 թվականին նա ստանձնեց «Էսպերանտո» ամսագրի խմբագրի պաշտոնը՝ ընդունելով ամսագրի հիմնադիր Պոլ Բերթելոտի աշխատանքի առաջարկը, և այն լեզվական համայնքի կազմակերպչական հարցերում դարձրեց նշանակալից ամսագիր։ «Էսպերանտո»-ն նաև պարունակում էր բազմաթիվ հոդվածներ սոցիալական կյանքի մասին։ Հոդլերը 13 տարիի շարունակ մինչև իր մահը եղել է «Էսպերանտո» թերթի խմբագիրը (բացառությամբ 1914թ. Առաջին համաշխարհային պատերազմի վեց ամիսների)։ Այս բոլորը հարապարակումները կապված էին Արևելյան Անգլիայի համալսարանի հետ։ Նա գրել ու թարգմանել է շատ կարևոր հոդվածներ, առաջարկել է չնչին բաների փոխարեն գլուխգործոցներ թարգմանել։ Հոդլերն իր հոդվածները ստորագրել է «A. R.» սկզբնատառերով։
Ռուսոյի և Կառլեսի առաջարկները տեղ են գտել նրա ծրագրերի մեջ և քննարկման են դրվել ամսագրում։ Նրանք արժանացան ջերմ ընդունելության։ 1907 թվականի Էսպերանտոյի 3-րդ համաշխարհային կոնգրեսում արդեն կար մոտ 200 հյուպատոս (պատվիրակ)։ Հոդլերը Թեոֆիլ Ռուսոյի և այլ համախոհների հետ 1908 թվականի ապրիլի 28-ին հիմնել է Էսպերանտոյի միջազգային ասոցիացիա։ Հոդլերը դարձավ դրա գործադիր տնօրենը և փոխնախագահը։ Հոդլերը Էդուարդ Շտեթլերի ընկերն ու գործընկերն էր, իսկ Էդմոն Պրիվան նրա խմբագիրներից էր։ Հոդլերը ցանկանում էր օգտագործել ամսագիրը «տարբեր լեզվակիրների միջև համերաշխության ամուր կապ հաստատելու համար»։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Հոդլերը Համաշխարհային ասոցիացիայի այն ժամանակվա քարտուղար Հանս Յակոբի հետ կազմակերպեց «Պատերազմի ժամանակ օգնության ծառայություն» ( Wartime Assistance, Dummilita Helpservo)-ը, որը մարդկանց օգնում էր գտնել իրենց գերեվարված հարազատներին։ Աշխատանքի ողջ ընթացքում ծառայությանը հաջողվել է գտնել մոտ 300000 ռազմագերի :
1916 թվականին Արևելյան Անգլիայի համալսարանի նախագահ Հարոլդ Մուդիի մահից հետո Էսպերանտո համաշխարհային ասոցիացիայի նախագահությունը թափուր մնաց մինչև պատերազմի ավարտը, և 1919 թվականին Հոդլերը ընտրվեց նրա հաջորդ նախագահ։
Հոդլերի հետաքրքրության առանձնահատուկ ոլորտներն էին սոցիալական փիլիսոփայությունը, պացիֆիզմը և կենդանիների պաշտպանությունը։ Պրիվան նրա մասին գրել է.
Ինչպես հանճարեղ Զամենհոֆը սկսեց ներդրումներ անել լեզվական ոլորտում, այնպես էլ նա ավելացրեց անհրաժեշտ հիմնաքարը սոցիալական դաշտում։
Լասլո Գալկայի հոդվածի հիման վրա Էսպերանտոյի հանրագիտարանում.
Նրա ազնվացեղ ոգու և մարդասիրության մասին կարող է փաստել այն դեպքը, երբ Ժնևում նա միացավ կենդանիների պաշտպանության տեղական ընկերությանը, ասաց, որ կցանկանար Արևելյան Անգլիայի համալսարանը դարձնել մարդկանց պաշտպանության ասոցիացիա։
Իր կյանքի վերջին մի քանի տարիներին, երբ արդեն բավականին հիվանդ էր, Հոդլերը կենտրոնացավ հիմնականում գիտական ​​խնդիրների վրա։ 1916 թվականին նա ֆրաներենով գրել է 387 էջանոց աշխատություն ժողովուրդների խաղաղ համերաշխության մասին։
1920 թվականին Հոդլերի մահից հետո, նրա կտակի համաձայն, «Էսպերանտո» ամսագիրը և նրա էսպերանտո գրադարանը, որն այսօր կրում է նրա անունը, խոշոր չափով գումարի հետ միասին տրվել է Արևելյան Անգլիայի համալսարանին՝ դրա շարունակական գոյությունն ապահովելու համար։
Գրականություն
Կատեգորիա:Շվեյցարացի լրագրողներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Շվեյցարացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Արոտավայր
Արոտավայր, արոտատեղ, արոտ, գյուղատնտեսական կենդանիների կանոնավոր (սիստեմատիկ) արածեցման համար պիտանի և խոտհարքի տակ չօգտագործվող գյուղատնտեսական հողահանդակներ։ Լինում են բնական և ցանովի։
Գյուղատնտեսական կենդանիներին արոտավայրեր են տեղափոխում, երբ բույսերը վեգետացիոն վաղ փուլում են։ Արոտային պահվածքի ժամանակ գյուղատնտեսական կենդանիները սնվում են սպիտակուցներով, ածխաջրերով, վիտամիններով, հանքային աղերով հարուստ, դյուրամարս և տնտեսության համար մատչելի կանաչ կերով։ Կենդանիների օրգանիզմը ավելի դիմացկուն է դառնում զանազան հիվանդությունների նկատմամբ, բարձրանում է մթերատվությունը, ստեղծվում են բարենպաստ պայմաններ առողջ սերնդի ստացման և մատղաշի աճի ու զարգացման համար։ Արոտային պահվածքի տևողությունը կախված է բնակլիմայական պայմաններից և կենդանու տեսակից։
Կատեգորիա:Անասնաբուծություն
(8968) Եվրոպեուս
(8968) Եվրոպեուս (Europaeus), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,010646 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6504 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3709 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1908,04 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188675 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,7° անկյուն։
Ավշարվիրեն
Ավշարվիրեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Աջանտա
Աջանտա, գլխավորապես բուդդայական տաճարավանքային համալիր Հնդկաստանի Մահարաշտրա նահանգում։
Ավշարվիրեն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Աջանտա
Աջանտայի տաճարները բուդդայական ժամանակաշրջանին են պատկանում։ Այդ տաճարների կառուցումը տևել է շուրջ ութ հարյուր տարի։ Սկսվել են մեր թվարկությունից երկու դար առաջ և շարունակվել մինչև մեր թվարկության ութերորդ դարը։ Դժբախտաբար այստեղ չի մնացել ոչ մի արձանագրություն, ոչ մի փաստաթուղթ, որոնք պատմեին թե ում կամքով ու նախագծով են կառուցվել այդ կոթողները։ Անհայտ են մնացել վարպետների ու կառուցողների անունները։ Կերպարվեստն այստեղ բուռն ծաղկում է ապրել հատկապես V—VI դարերում ։ Շինարարական աշխատանքներն առավել ինտենսիվ բնույթ են կրել V դարի վերջին— VI դարի առաջին կեսին՝ դրավիդյան Վակատակների հզոր արքայատոհմի ներկայացուցիչ Հարիշենայի՝ Դեկանի սարահարթի ու Արևմտյան Հնդկաստանի մի շարք մարզերի տիրակալի իշխանության տարիներին (475—500 թթ.) : Հենց այդ ժամանկ են ստեղծվել Աջանտայի առավել կատարյալ քանդակներն ու որմնապատկերները ։
1937-ին նկարիչ Ս. Խաչատուրյանի որմնանկարները փչացումից փրկելու համար ձեռնամուխ եղավ դրանց պատճենահանմանը։ Մասնագետների բարձր գնահատանքին արժանացած այդ աշխատանքների մի մասը նկարչի այրին՝ նկարչուհի Վ. Խաչատուրյանը, տասնյակ տարիներ պահպանելուց հետո, 1971-ին ցուցադրեց Հայաստանի նկարչի տան սրահներում և ապա նվիրեց Հայաստանի պետական պատկերասրահին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի տաճարներ Կատեգորիա:Բուդդայական տաճարներ
Վիսկոզ
Վիսկոզ ( — մածուցիկ, կպչուն), թաղանթանյութի քսանտոգենատի խիտ լուծույթը նատրիումի հիդրօքսիդի նոսր ջրային լուծույթում։ Նարնջադեղին մածուցիկ հեղուկ է, խտությունը՝ 1120 կգ/մ3։ Պարունակում է 6-9% թաղանթանյութ, 5-8% NaOH, 2-2,5% կապված ծծումբ։ Ստանում են հիմնականում փայտանյութից, որը մշակում են նատրիումի հիդրօքսիդի լուծույթով (մերսերացում), ենթարկում օքսիդացնող դեստրուկտման, ապա քսանտոգենացնում (ծծմբածխածնով) և լուծում NaOH-ի լուծույթում։ Վիսկոզն օգտագործվում է վիսկոզային մանրաթել, թաղանթ (ցելոֆան) և արհեստական կաշի ստանալու համար։
Կատեգորիա:Բազմաշաքարներ
Մոնտեպրանդոնե
Մոնտեպրանդոնե (Monteprandone), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե մարզի Ասկոլի Պիչենո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 11379 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 418 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 26 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 63030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0735։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
(8969) Ալեքսանդրինոս
(8969) Ալեքսանդրինոս (Alexandrinus), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,406861 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2189 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5948 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1363,88 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,263954 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,96° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1973 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Տատյանա Յաբլոնսկայա
Տատյանա Նիլովնա Յաբլոնսկայա (Тетяна Нилівна Яблонська, ), ուկրաինացի նկարչուհի։ ՈւԽՍՀ (1960) և ԽՍՀՄ (1982) ժողովրդական նկարիչ։ ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի անդամ (1975), Ուկրաինայի հերոս (2001)։
Սովորել է Կիևի գեղարվեստական ինստիտուտում (1935-1941, 1947-1973 թվականներին դասավանդել է, պրոֆեսոր՝ 1967 թվականից)։
Բնանկարներում և թեմատիկ նկարներում Յաբլոնսկայան բացահայտել է ժամանակակիցների կենսահաստատ կերպարները, հայրենի բնաշխարհի բանաստեղծականությունը։ «Հաց» պատկերը (1949) 1950 թվականին արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի։ Գործերից են՝ «Գարուն» (1950), «Անանուն բարձունքներ» (1969) և այլն։ Յաբլոնսկայայի նկարելակերպը աղերսվում է ժողովրդական որմնանկարների ավանդույթներին, առանձնանում գույնի հագեցվածությամբ, դեկորատիվությամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի հերոսներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ Կատեգորիա:Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի կին արվեստագետներ
Ուսմանովո (գյուղ, Տաշտամակսկի գյուղխորհուրդ)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 171 մարդ։
Պառցաառե
Պառցաառե (Partsaare), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Անիյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 24 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Անիյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Չեստեր Կոնկլին
Չեստեր Կուպեր Կոնկլին (Chester Cooper Conklin; ), ամերիկացի կինոդերասան։
Կենսագրություն
1913 թվականին սկսել է նկարահանվել կինոյում։ Ստեղծել է Միստր Մորժի ՝ ցածրահասակ պարզամիտ մարդու կերպար, որի այցեքարտը դարձել են մեծ բեղերը։ Նկարահանվել է Չարլի Չապլինի մի քանի ֆիլմերում։ Ձայնային կինոյի հայտնվելուց հետո նկարահանվել է դեռ 30 տարի, սակայն ստացել է միայն էպիզոդիկ դերեր, այդ թվում ՝ Չապլինի երկու լիամետրաժ ֆիլմերում։ Կինեմատոգրաֆի նրա վաստակը նշված է Հոլիվուդի Փառքի ծառուղում (1560 Վայն Սթրիթ)։
Չեստեր Կոնկլինը մի քանի անգամ նկարահանվել է մեկ այլ կատակերգու դերասան Հեյնի Կոնկլինի հետ, որոնք ծնվել է նույն 1886 թվականին ։ Այս երկու տղամարդիկ հարազատներ չեն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Համր կինոյի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Վասիլի Սարատովեց
Վասիլի Ֆրոլի Սարատովեց (Եֆիմով), ռուս բոլշևիկ հեղափոխական, ՌՍԴԲԿ անդամ (1903), ձուլող բանվոր։
Քարոզչական աշխատանք է տարել Սարատովում, Դոնի Ռոստովում, Բաքվում։ Եղել է Բաքվի բանվորների դեպուտատների սովետի և ՌՍԴԲԿ Բաքվի կոմիտեի անդամ (1906), ՌՍԴԲԿ 5 համագումարի (1907) պատգամավոր։ 1908 թվականին մասնակցել է բոլշևիկյան «Բակինսկի ռաբոչի» («Бакинский рабочий») թերթի հրատարակմանը։ 1909 թվականին եղել է Բաքվի նավթարդյունաբերության բանվորների միության քարտուղարը։ Այնուհետև քարոզչական աշխատանք է տարել Մոսկվայում, որտեղ և ձերբակալվել է։ Մահացել է Բուտիրյան բանտում։
Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ
Վարզեշ
Վարզեշ (, Մարզակայ ալիք), իրանական կաբելային և արբանյակային սպորտային հեռուստաալիք, հիմնվել է 2012 թվականին «Իրանի Իսլամական Հանրապետության Ձայն» պետական հեռուստառադիոընկերության կազմում ։ Թվային ֆորմատով հեռարձակվող Իրանի հինգերորդ և երկրորդը՝ բարձր պարզությամբ (HD) ալիքն է։ Հեռուստաալիքը հեռարձակվում է «Badr» և «AsiaSat» արբանյակներից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Մարզական հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Պարսկալեզու հեռուստաալիքներ
(1099) Ֆիգներիա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,190907 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3317 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,0501 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ֆիգներիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,3329 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2081,95 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,172915 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,74° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1928 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Գրիգորի Նեույմինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բարնեթ (Լոնդոնի շրջան)
Բարնեթ (Barnet), շրջան է Լոնդոնի հյուսիսային մասում։ Բարնեթը հաճախ անվանում են նաև «Ներքին Լոնդոն» և այն 1965 թ-ից սկսած չի մտնում Լոնդոնի կոմսության մեջ։ Շրջանը կազմվել է 1965 թ-ի ապրիլի 1-ին, իսկ շրջանի ընդհանուր տարածքը կազմում է 86,74 կմ²։ Շրջանի բնակչությունը 314,5 հազար է (2001 թ-ի տվյալներով) ։ Բարնեթի տարածքով անցնում է Լոնդոնի մետրոպոլիտենի հյուսիսային գիծը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի շրջաններ
Ռաս-Էլ-Այն Ներքին
Ռաս-Էլ-Այն Ներքին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գաևոե (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)
Գաևոե (Гайове), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գաևոե գյուղում բնակվում էր 148 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դերբի (կոկտեյլ)
«Դերբի» (Derby), ալկոհոլային կոկտեյլ, որը պարունակում է ջին, դեղձի բիտտեր և անանուխի տերևներ։ Դասակարգվում է որպես «կոկտեյլ ողջ օրվա համար» (All day cocktail): Բարմենների միջազգային ասոցիացիայի (IBA) պաշտոնական կոկտեյլների թվում է՝ «Անմոռանալիները» շարքում (Unforgettables) :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալկոհոլային կոկտեյլներ Կատեգորիա:Ալկոհոլային խմիչքներ Կատեգորիա:Կոկտեյլներ այբբենական կարգով
Իգնասիո Մանուել Ալթամիրանո Բազիլիո
Իգնասիո Մանուել Ալթամիրանո Բազիլիո (1834-1893 ), մեքսիկացի գրող, լրագրող, մանկավարժ, հասարակական գործիչ։
Կենսագրություն
Իգնասիո Մանուել Ալթամիրանոն ծնվել է Գեռերոյի Տիստլա քաղաքում։ Նրա հայրը Տիսլայի քաղաքապետն էր։ Դա Իգնասիոյին հնարավորություն է տվել դպրոց հաճախել այնտեղ։ Հետագայում նա սովորել է Տոլուկայի գրական ինստիտուտում  ուսուցչի՝ Իգնասիո Ռամիրեսի՝ իրեն տրված կրթաթոշակով։ Հետագայում Քոլեջիո Լետրանում (իսպ՝.  Colegio de San Juan de Letrán) ուսումնասիրել է իրավագիտություն։
1855 թվականին նա միացել է գեներալ Անտոնիո դե Սանտա-Աննի բռնապետության դեմ շարժմանը։ Նա Եղել է«puros» լիբերալ կուսակցության ձախ թևի նշանավոր գործիչ։
1858-1871 թվականներին նախագահ Բենիտո Խուարեսի մտերիմներց էր։ Ֆրանսիացիների՝ Մեքսիկա ներխուժումից հետո Ալթամիրանոն հասկացավ, թե որքան ծանր է իրավիճակը Մեքսիկայի համար, քանի որ, ի տարբերություն ԱՄՆ-ի ներխուժման (1846-1848), որը միավորեց մեքսիկացիներին զավթիչների դեմ, ֆրանսիացիներին աջակցում էին մեքսիկացի պահպանողականները։ 1862-1867 թվականներին նա մասնակցել է անգլո-ֆրակ-իսպանական ներխուժման դիմագրավմանը։ Պատերազմի ավարտին նա արդեն գնդապետ էր։
Ալթամիրանոն հիմնադրել է մի շարք պարբերականներ՝ ( El Federalista ), (1867), «El Correo de México» (1867), «La Tribuna » (1875), «La República » (1980); «El Renacimiento» (1869)՝ կարևոր դեր խաղալով քաղաքական կայունացման գործում։
1870–1880-ական թվականներին Ալթամիրանոն ղեկավարել է «Գրական մեքսիկանիզմ» շարժումը, որը հռչակում էր մշակութային ազատագրման և ինքնահաստատման սկզբունքները։ Ալթամիրանոն մեծ ուշադրություն է դարձրել ազգային ավանդույթների և եվրոպական ժառանգության փոխհարաբերությունների խնդրին, ինչպես նաև Լատինական Ամերիկայում իսպաներենի առանձնահատկություններին։ Գեղարվեստական ​​ստեղծագործություններում Ալթամիրանոյի ռոմանտիկ վերաբերմունքը զուգորդվում է ազգային առանձնահատկությունների և ռեալիստական մեթոդի տարրերի պատկերման կոստումբրիտական փափագով։
1881-1889 թվականներին Ալթամիրանոն եղել է «Մեքսիկայի աշխարհագրության և վիճակագրության ընկերության» նախագահը («Sociedad Mexicana de Geografía y Estadística»): Նա եղել է նաև Գերագույն դատարանի դատավոր, մագիստրոս և գլխավոր դատախազ, ինչպես նաև հանրային աշխատանքների և էկոնոմիկայի նախարարության բարձրաստիճան պաշտոնյա։
Նա մահացել է 1893 թվականին Իտալիայի Սան Ռեմո քաղաքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի գրողներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի ուսուցիչներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի բանաստեղծներ
Մունգո ազգային պարկ
Մունգո ազգային պարկ (Mungo National Park), պահպանված ազգային պարկ, որը տեղակայված է Նոր Հարավային Ուելսի հարավարևմտյան մասում, Ավստրալիայի արևելքում։ Պարկն ընդգրկում է 110967 հա տարածք, գտնվում է Սիդնեյ քաղաքից մոտավորապես 875 կմ կիլոմետր հեռավորության վրա՝ Բալրանալդ կոմսությունում։ Մունգո ազգային պարկը մուտի-մուտի, նիամպար և բարկինջի բնիկ ազգերի ավանդական հանդիպման վայրն է։ Մարդիկ այլևս չեն կարողանում բարձրանալ տեղի ավազաթմբերը, քանի որ ավելի խիստ կանոններ են սահմանվել։
Ազգային պարկը Վիլլանդրա լճերի տարածաշրջանի մի մասն է, որն ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։ Ընդգրկում է 2400 քառ. կմ տարածք, որում ներառված են 17 չոր լճեր։ Այդ բոլորը լճերը չեն կրում Մունգո անվանումը, սակայն բոլորն էլ համարվում են Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։ Մունգոյով հոսող գետը համարվում է սուրբ վայր։ Ազգային պարկը Պունկարիեի հարավ-արևելքից գտնվում է 75 կմ հեռավորության վրա, Միլդուրայի հյուսիս-արևելքից 110 կմ հեռավորության, իսկ Իվանհոյի հարավ-արևելքից մոտավորապես 145 կմ հեռավորության վրա։
Առանձնահատկություններ և տեղագրություն
Մունգո ազգային պարկի գլխավոր առանձնահատկությունը Մունգո լիճն է, որը հնագույն չոր լճերից երկրորդ խոշորագույնն է։ Մունգո ազգային պարկը հայտնի է հնագիտական գտածոներով։ Մունգո Մանի մնացորդները Ավստրալիայում հայտնաբերված մարդու ամենահին մնացորդներն են։ Պարկում հայտնաբերվել է նաև Մունգո տիկնոջ ծիսակարգային դիակիզված մնացորդ, որը կրկին ամենահինն է Ավստրալիայում։ Նրանք երկուսն էլ թաղված էին Մունգո լճի ափին, «Չինական պատի» տակ՝ լճի հարավարևելյան եզրին։
Պարկում կա զբոսաշրջային կենտրոն, որտեղից կարելի է ձեռք բերել լրացուցիչ տեղեկություններ և քարտեզ ։ Այն տեղակայված է պարկի մուտքի մոտ։
Մունգո ազգային պարկը ձեռք է բերվել Ազգային պահուստային համակարգի համար 1979 թվականին Ազգային պարկերի և վայրի բնության հիմնադրամի կողմից։ Այս կազմակերպությունը տրամադրել է 101000 դոլար, որն անհրաժեշտ էր գույքի ձեռքբերման համար։ Հիմնադրամը նաև ֆինանսավորել է 1979-1983 թվականների հնագիտական պեղումները։ Դիկ Սմիթի կողմից նվիրաբերած միջոցներով հիմնադրամը 1983 թվականին հիմնեց Մունգոյի այցելուների կենտրոնն ու լաբորատորիան։ BHP Billiton-ի հետագա հովանավորությամբ հիմնադրամը 1990 թվականին իրականացրեց Մունգո ազգային պարկի 60 կմ-ոց ճանապարհի կառուցումը։ 2010 թվականի դրությամբ հիմնադրամը կազմակերպել է մի նախագիծ, ըստ որի պետք է ստեղծվի Մունգոյի նոր կենտրոն՝ կրթության և հետազոտությունների համար։ Ավստրալիացի ճարտարապետ Գլենն Մյորկատը և Վենդի Լյուինը պետք է նախագծեն շենքի կառուցումը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի ազգային պարկեր Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Վարդան Պարսամյան
Վարդան Արամի Պարսամյան, հայ խորհրդային պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (1947 թվական), պրոֆեսոր (1947 թվական), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961 թվական)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի համալսարանի պատմագրական ֆակուլտետը (1931 թվական)։ 1932-1936 թվականներին՝ ՀԽՍՀ պետական կենտրոնի արխիվի գիտահետազոտական բաժնի վարիչ և տնօրենի գիտական գծով տեղակալ, 1937-1942 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԳԱ Հայկական մասնաճյուղի (Արմֆան) ավագ գիտաշխատող, 1943-1954 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ պատմության ինստիտուտի նոր պատմության բաժնի վարիչ, միաժամանակ (1942-1954 թվականներ)՝ Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի ԽՍՀՄ պատմության ամբիոնի վարիչ, 1954-1976 թվականներին՝ Երևանի համալսարանի հայ ժողովրդի պատմության ամբիոնի վարիչ։ 1977 թվականից՝ ՀԽՍՀ ԳԱ պատմության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։
Գիտության ուսումնասիրությունները վերաբերում են հայ ազատագրական («Հայ ազատագրական շարժումների պատմությունից», 1958), հեղափոխական շարժումների («Ռևոլյուցիոն շարժումները Հայաստանում 1905-1907 թվականներին», 1955), հասարակական-քաղաքական հոսանքների, հայ-ռուսական առնչությունների («Ա. Ս. Գրիբոյեդովը և հայ-ռուսական հարաբերությունները», 1947) պատմությանը։ Մասնակցել է հայ ժողովրդի պատմության բուհական (Հայ ժողովրդի պատմություն (1801-1917 թվականներին)) և դպրոցական դասագրքերի, բազմաթիվ կոլեկտիվ աշխատությունների, փաստաթղթերի ժողովածուների կազմմանն ու հրատարակությանը։
Պարգևներ
Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով, Աբովյանի և Ս. Ի. Վավիլովի անվան մեդալներով։
Փոքր Ջիխաշ
Փոքր Ջիխաշ (პატარა ჯიხაიში), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խոնի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 65 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոնից հեռու է 8 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 503 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խոնի շրջան
Արլիսա
Արլիսա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(8970) Իսլանդիկա
(8970) Իսլանդիկա (Islandica), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,099886 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7445 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4553 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1993,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,180587 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,31° անկյուն։
Ուսմանովսկի
Ուսմանովսկի (Усмановский, Уҫман), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուզդյակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 114 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուզդյակսկի շրջանի բնակավայրեր
Պարազա
Պարազա (Paraza), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 586 մարդ, բնակչության խտությունը` 61.88 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.47 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 630 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 95 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 40 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 357 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 237-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 120։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 66,4 %։ 237 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 205 անձ (115 տղամարդ և 90 կին)։ Գործազուրկ են եղել 32 անձ (14 տղամարդ և 18 կին)։ 120 անաշխատունակներից 24-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 57-ը` թոշակառուներ, իսկ 39-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
(1100) Արնիկա
(1100) Արնիկա (Arnica), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1928 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,898451 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7092 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0877 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1802,38 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,199735 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,03° անկյուն։
Արնիկա աստերոիդը պատկանում է Կորոնիսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 300 անդամներ։ Բավականին անսովոր է հանդիսանում այն փաստը, որ այս ընտանիքի անդամները շարժվում են գործնականորեն մի ուղեծրով ։
Ուիլյամ Ջերարդ Բարի
Ուիլյամ Ջերարդ Բարի, 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի իռլանդացի և ֆրանսիացի գեղանկարիչ։
Կենսագրություն
Հավանաբար Բարիի ամենահայտնի աշխատանքը «Ժամանակը թռչում է» նկարն է (կտավ, յուղաներկ 86.5 × 120 սմ, Քրոուֆորդ արվեստի պատկերասրահում, Կորկ), և դա Պատկերասրահի սիրված նկարներից մեկն է։ Ինչպես «Ընտանեկան օջախի մոտ» նակրում Բարին այստեղ օգտագործում է տարիքների, մանկության ու ծերության հակադրման հնարքը։ Նկարիչը կտավը ներկայացրել է Փարիզի 1887 թվականի Սալոնում, իսկ ավելի ուշ՝ Լոնդոնի թագավորական ակադեմիայում (1888)։ Այդ պահին նկարիչը առավել մոտ է եղել Եվրոպայում հաջող կարիերա սկսելուն։
Սակայն Ֆրանսիայից վերադառնալով տուն՝ Ուիլյամ Ջերարդ Բարին վիճել է հոր հետ, առանց երկար մտածելու նավ նստել և մեկնել Կանադա՝ ուղևորության վճարի փոխարեն նավաետին առաջարկելով իր ծառայությունները որպես տախտակամածի նավաստի։ Հետո նա շրջել է Միացյալ Նահանգներում՝ ապրուստի միջոցներ վաստակելով պատահած ցանկացած աշխատանքով, այդ թվում որպես բատրակ աշխատելով ռանչոյում, և նույնիսկ ստեղծելով դիմանկարներ (իր պնդմամբ՝ նա նույնիսկ նկարել է նախագահ Վուդրո Վիլսոնի դիմանկարը) ։
1890 թվականին նա վերադարձել է Փարիզ և սովոևրել Ֆերման Կորմոնի մոտ (1845—1924)։ Նա մեծ մասամբ վարել է թափառական կենսակերպ, ճանապարհորդել բազմաթիվ երկրներում, նավարկել Հարավային ծովերում ։ Շրջելով Միացյալ Նահանգներում և Կանադայում՝ Բարին վերադարձել է Եվրոպա և ապրել ծովափնյա Սեն Ժան Դե Լյուզ քաղաքում (Ատլանտյան Պիրենեյներ, Ակվիտանիա), Ֆրանսիայի հեռավոր հարավ-արևմուտքում։ Զոհվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ գերմանական բռնազավթման ժամանակ՝1941 թվականին, երբ նրա տան մոտ ռումբ է պայթել։
Իսիմ
Իսիմ (Issime, Eischeme), կոմունա Իտալիայի՝ Վալե դ'Աոստա մարզում։
Բնակչությունը կազմում է 404 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 12 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 35 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 11020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0125։
Կոմունայի հովանավոր սուրբն է սուրբ առաքյալ Հակոբոս Զեբեդեն։ Տոնը նշվում է հուլիսի 25-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկա
Կատեգորիա:Վալե դ'Աոստա մարզի քաղաքներ
Սալիր
Սալիր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լատինական գրականություն
Լատինական գրականություն, Արևմտյան Եվրոպայի ժողովուրդների գրականությունը 5-րդ դարից հետո։ Զարգացել է լատիներենով և ունեցել է նույն դերը, ինչ բյուզանդական գրականությունը Արևելյան Եվրոպայի համար։ Կապող օղակ է հանդիսացել անտիկ և ազգային նոր գրականությունների միջև։ Միջնադարում գերակշռում էր կրոնական բովանդակությունը (արձակում՝ սրբերի վարքերը, «տեսիլքները», քարոզները, պոեզիայում՝ ուսուցանող (դիդակտիկ), էպոսը, լիրիկական հիմները և սեկվենցիաները, Վերածննդի շրջանում՝ աշխարհիկ բովանդակությունը անտիկ ժանրային ձևերի մեջ՝ ճառեր, նամակներ, էլեգիաներ, էպիգրամներ, դիպվածային ոտանավոր)։ Օգտվել է նաև ժողովրդական նյութերից, մշակել է բանահյուսական պատմողական սյուժեները և յուրացրել է ժողովրդական երգի ռիթմը ։
Անցել է զարգացման հետևյալ հիմնական շրջանները.
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Լատինական գրականություն Կատեգորիա:Գրականության պատմություն
Վատիկանի օրհներգ
Հայրապետական օրհներգը և քայլերգ և (Hymnus et modus militaris Pontificalis, Inno e Marcia Pontificale),  Վատիկանի պետական  օրհներգը, որը բաղկացած է 2 մասից, առաջինը լատիներեն, որը  հանդիսանում է Վատիկանի պաշտոնական լեզուն, երկրորդը` իտալերեն։ Իտալերեն լեզվով տեքստը պատկանում է Անտոնիո Ալլեգրային (1905—1969), լատիներենը` Ռաֆայելո  Լավանյաին (1918-2015)։ Հայրապետական քայլերգի  երաժշտությունը գրել է Շառլ Գունո նը (1818-1893) ի պատիվ Պապ Պիոս  IX երանելիի սուրբ ձեռնադրման ոսկե հոբելյանի, որը նշվում էր 1869 թվականին ։
Որպես պետական օրհներգ այդ կոմպոզիցիան (երաժշտական ստեղծագործություն) ընդունվել է Պիոս XII Պապի հրամանով (որը վերանվանեց այն որպես Հայրապետական օրհներգ) և առաջին  անգամ կատարվել է 1949 թվականին դեկտեմբերի 24-ին Սուրբ ծննդյան տոնին։ Մինչև 1950 թվականը գործածվել է  որպես պաշտոնական օրհներգ 1857 թվականին Վիտորիո  Գալլմայիրի կողմից գրված օրհներգը ։
Տեքստը լատիներեն
(Raffaello Lavagna)
Tu Pontifex, firma es petra, et super petram hanc aedificata est Ecclesia Dei. Vox media, vox gravis:
Pontifex, Tu Christi es Vicarius super terram, rupes inter fluctus, Tu es pharus in tenebris; Tu pacis es vindex, Tu es unitatis custos, vigil libertatis defensor; in Te potestas. Chorus:
O felix Roma — O Roma nobilis.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր Կատեգորիա:Վատիկանի պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:Օրհներգեր Կատեգորիա:Վատիկանի մշակույթ
Պառցի (գյուղ, Պյուհալեպա շրջան)
Պառցի (Partsi), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Պյուհալեպա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հիյումա նահանգի Պյուհալեպա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Թուլուզ-Լոտրեկի թանգարան
Թուլուզ-Լոտրեկի թանգարան (ֆրանսերեն՝ Musée Toulouse-Lautrec), ֆրանսիացի նշանավոր նկարիչ Անրի դը Թուլուզ-Լոտրեկի կյանքի ու ստեղծագործության արտացոլմանն ու լուսաբանմանը նվիրված մշակութային համբավավոր օջախ Ֆրանսիայի հարավում՝ Ալբի քաղաքում, որն այդ նկարչի ծննդավայրն է։ Թանգարանը տեղավորված է 13-րդ դարի ամրոցատիպ շինության մեջ, որն սկզբնապես եղել է արքեպիսկոպոսների պալատ (վերջիններիս նստավայրը Ալբիի տաճարն է)։ Թե՛ տաճարը և թե՛ եպիսկոպոսական պալատը, Ալբիի ամբողջ հին քաղաքամասի կազմում, ներառվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ։ 1905 թվականին եպիսկոպոսական պալատը պետականացվել է, երկու տարի անց հանձնվել Ալբիի համայնքապետարանի տնօրինմանը։ 2000 թվականից այստեղ վերանորոգման մեծածավալ աշխատանքներ են իրականացվել, որոնք տևել են տասներկու տարի ։ 2012 թվականին թանգարանը կրկին բացել է իր դռները հանրության առջև։ Այն համարվում է մայրաքաղաք Փարիզի սահմաններից դուրս գտնվող ֆրանսիական լավագույն թանգարաններից մեկը, որն ամեն տարի ընդունում է շուրջ 160 հազար այցելու ։
Այս թանգարանում է գտնվում Անրի Թուլուզ-Լոտրեկի ստեղծագործությունների ամենամեծ հավաքածուն աշխարհում։ Հավաքածուն ներառում է նրա հազարից ավելի աշխատանքներ ՝ գեղանկարներ, մատիտանկարներ, փորագրանկարներ, գրաֆիկական աշխատանքներ (դրանց թվում՝ 31 պլակատ), էսքիզներ ։ Արվեստի այդ բարձրարժեք գործերի մեծ մասը թանգարանին է նվիրել նկարչի մայրը 1922 թվականին։ Դրանց թվում է Անրի Թուլուզ-Լոտրեկի վերջին ստեղծագործությունը՝ «Քննություն բժշկական ֆակուլտետում» կտավը (1901 թվական) : Թանգարանի ցուցադրությունում տեղ են գտել նաև նկարչի անձնական իրեր, որոնց շարքում է նրա նշանավոր գավազանը՝ ներսում թաքցված կոնյակի բաժակով։ Թուլուզ-Լոտրեկի աշխատանքներից զատ՝ առանձին մի սրահում ցուցադրվում են նրա ժամանակակից ֆրանսիացի այլ նկարիչների՝ Էդուար Վյուարի, Պիեռ Բոնարի, Մորիս Դենիի, Պոլ Սերյուզեի, ինչպես նաև՝ վրձնի հին վարպետների՝ Ֆրանչեսկո Գվարդիի, Ժորժ դը Լատուրի և այլոց մի շարք ստեղծագործություններ։
Տես նաև
Անրի դը Թուլուզ-Լոտրեկ
Ալբի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թանգարաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի մշակույթ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի արվեստ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատկերասրահներ Կատեգորիա:1922 հիմնադրված թանգարաններ
Հռոմեական իրավունք
Հռոմեական իրավունք, ստրկատիրական Հին Հռոմի իրավական համակարգ է, որն իր զարգացումն է ստացել պրինցիպատի ժամանակաշրջանում։ Հռոմեական իրավունքը ներառում է երկու մաս՝ մասնավոր և հանրային։ Հին Հռոմում առավել զարգացում է ստացել մասնավոր իրավունքը, այդ իսկ պատճառով Հռոմեական իրավունք ասելով՝ առավել հաճախ հասկանում են հենց Հռոմեական մասնավոր իրավունքը։
Մասնավոր և հանրային իրավունքների առավել հայտնի բնորոշում է տվել հռոմեացի հայտնի իրավաբան Ուլպիանոսը. "Publicum ius est quod ad statum rei romanae spectat, privatum quod ad singulorum utilitatem" (Հանրային իրավունքը այն է, ինչ վերաբերում է պետության դրությանը, իսկ մասնավոր իրավունքը այն է, ինչ վերաբերում է մասնավոր անձանց շահերին)։
Իրավունք
Հռոմում անհատ քաղաքացիների իրավունքները ժամանակի հետ փոփոխվում էին, համապատասխան նրանց ծագման վայրին և պետությանը մատուցած ծառայություններին։ Դրանք նաև փոփոխվում էին պետության մեջ անհատի դասակարգմանը վերաբերող Հռոմեական օրենքին համապատասխան։ Տարբեր խավեր առանձնանում էին տարբեր օրինական իրավունքների համադրություններով, որոնք նրանց էին տրված:Հին Հռոմի քաղաքացիներին վերաբերող հռոմեական օրենքները, հասանելիք իրավունքները հետևյալներն էին. Հռոմեական լեգեոններին միանալու համար պահանջվում էր հռոմեական քաղաքացիություն, սակայն որոշ դեպքերում այն անտեսվում էր։ Ցենտուրիոնները և ավագ սպաները կարող էին հարվածել քաղաքացի հանդիսացող զինվորներին կարգապահության հետ կապված պատճառներով։ Քաղաքացի չհանդիսացող անձինք միանում էին Auxilia-ին և ստանում քաղաքացիություն զինվորական ծառայության ճանապարհով։
Արմանդալի
Արմանդալի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Թանա
Թանան (ամհ.՝ ጣና ሐይቅ), հայտնի է նաև որպես Ցանա կամ Դեմբիյա, լիճ է Աֆրիկայում, Եթովպական բարձրավանդակում, 1830 մետր բարձրության վրա։ Լիճն ունի տեկտոնական ծագում։ Մակերեսը՝ 3100-3600 կմ², կախված եղանակից և տեղումներից։ Մոտ 50 գետեր հոսում են դեպի լիճը։ Այդ գետերից խոշորագույնը Փոքր Աբայն է, որը երբեմն անվանում են Վերին Կապույտ Նեղոս։ Լճից սկիզբ է առնում Կապույտ Նեղոս գետը։ Մինչև կառույցի պատնեշների ավարտը և ՀԷԿ-ի կառուցումը լճի մակարդակը փոփոխվել է կախված եղանակից։ Լճի վրա կան ավելի քան 20 կղզիներ, որոնց մեծամասնության վրա քրիստոնեական վանքեր և եկեղեցիներ են։ Եթովպիայի մի քանի կայսրեր և արքաներ թաղված են Դագա կղզում գտնվող վանքում։ Գոնդարը, որը Եթովպիայի մայրաքաղաքն էր XV֊XVI դարերում, գտնվում է լճից 35 կմ հեռավորության վրա։ Լճի ափին բնակչների հիմնական զբաղմունքը ձկնորսությունն է։ Բահր Դար և Գորգոռա քաղաքների միջև կա լաստանավային հաղորդակցություն։
Կատեգորիա:Եթովպիայի լճեր Կատեգորիա:Աֆրիկայի լճեր
Մուղան
Մուղան, պատմական շրջան Արցախից արևելք մինչև Կասպից ծովի ափը։ Այժմ այդ տարածքներում են գտնվում ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Շիրվանի, Հաջիկաբուլի, Սալյանի, Իմիշլուի, Սաաթլուի, Սաբիրաբադի և մի քանի այլ շրջաններ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Աղվանք Կատեգորիա:Ադրբեջանի պատմություն Կատեգորիա:Թալիշների պատմություն
Ուսման-Տաշլի
Ուսման-Տաշլի (Усман-Ташлы, Уҫман-Ташлы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Երմեկեևսկի շրջանի կազմում։
Մուղան
Տես նաև
Mugán
Ուսման-Տաշլի
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 602 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Երմեկեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Գալագուրովկա (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)
Գալագուրովկա (Галагурівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
Լորի Մեթքալֆ
Լորա Էլիզաբեթ «Լորի» Մեթքալֆ (Laura Elizabeth «Laurie» Metcalf, ), ամերիկացի դերասանուհի։ Երեք «Էմմի» և երկու «Թոնի» մրցանակների դափնեկիր, ինչպես նաև «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների հավակնորդ։
Կենսագրություն
Մեթկալֆը ծնվել է Իլինոյս նահանգի Կարբոնդեյլ քաղաքում։ Նա երեք քույրերից ավագն էր։ Լորին սովորել է Իլինոյս նահանգի Էդվարդսվիլ քաղաքում։ Նրա հայրը Հարավային Իլինոյս-Էդվարդսվիլ համալսարանի բյուջեի գծով տնօրենն էր, իսկ մայրը աշխատում էր որպես գրադարանավարուհի ։ Նրա տատիկի ազգականը դրամատուրգ Զոե Ակինսն էր, որը «Պուլիցերյան» մրցանակի դափնեկիր էր ։
Թատերական կարիերա
Մեթկալֆը հաճախել է Իլինոյս նահանգի համալսարանը և 1977 թվականին ստացել է թատրոնի արվեստի բակալավրի աստիճան։ Համալսարանում ծանոթացել է իր համակուրսեցիների, ապագա դերասանների հետ, որոնց թվում էին Ջոն Մալկովիչը, Գլեն Հեդլին, Ջոան Ալենը և Հարի Սինիսը։ Իր պրոֆեսիոնալ կարիերան Մեթկալֆը սկսել է Steppenwolf թատրոնում, որտեղ ստացել է «խենթ շալվար» մականունը։ 1983 թվականին գնացել է Նյու Յորք, որտեղ խաղացել է «Բալզամը Գաադալում» ներկայացման մեջ։ 1984 թվականին տեղափոխվել է Մանհեթեն, որտեղ սկսել է աշխատել կինոյում և թատրոնում։
Կարիերա կինոյում և հեռուստատեսությունում
Նա խաղացել է դերեր, որոնք տատանվում են շատ փոքրից մինչև մեծ, այդ թվում՝ «Հուսահատորեն փնտրում եմ Սյուզանին», «Ինչպես ստեղծել իդեալ», «Ներքին հետաքննություն», «Քեռի Բաքը», «Փախչող հարսնացուն», «Ճիչ 2», «Հուսահատ տնտեսուհիները», ինչպես նաև «Մեծ պայթյունի տեսությունը» սերիալը, որտեղ խաղացել է Շելդոն Կուպերի մոր դերը։
Մեթկալֆը «Ծերությունը ուրախություն չէ» և «Մաքքարթի» սիթքոմներում կատարել է գլխավոր դերեր՝ համապատասխանաբար 2013 և 2014 թվականներին ։ 2014 թվականի մայիսի 9-ին CBS-ն պատվիրել է սերիալի առաջին եթերաշրջանի նկարահանումները՝ 2014-2015 թվականների հեռուստաեթերաշրջանում հեռարձակելու համար ։
Անձնական կյանք
1983-1992 թվականներին Լորին ամուսնացած է եղել դերասան Ջեֆ Փերիի հետ։ Նախկին ամուսիններն ունեն դուստր՝ դերասանուհի Զոյի Միշել Փերրի-Մեթկալֆը (ծնվ․ 26.09.1984)։
2005-2014 թվականներին Մեթկալֆը ամուսնացած է եղել դերասան Մեթ Ռոթի հետ, որի հետ հարաբերությունները սկսվել են դեռևս 1993 թվականին։ Նախկին ամուսիններն ունեն երեք երեխա՝ երկու որդի, Ուիլ Թերոն Ռոթը (ծնվ. 20.11.1993) և Դոնովան Ռոթը (ծնվ․ 2000 թվականին, որդեգրված 2006 թվականին), և մեկ դուստր՝ Մեյ Աքինս Ռոթը (ծնվ. 03.07.2005 փոխնակ մայր)։
Բարդիկ (այլ կիրառումներ)
Բարդիկ, կարող է վերաբերել՝
Սամ
Սամ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մշակութային հեղափոխություն Խորհրդային Միությունում
Մշակութային հեղափոխություն, ԽՍՀՄ կենտրոնական կոմիտեի գլխավոր քարտուղար Վլադիմիր Լենինի կողմից ներմուծված հասկացութուն, որը օգտագործվում է Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո մշակույթի զարգացման նոր փուլը նշելու համար։ Այն մտնում էր սոցիալիստական վերափոխումների լենինյան ծրագրի մեջ։ Դրա նպատակն էր՝ ժողովրդական լուսավորության նոր համակարգի ստեղծումը, սոցիալիստական մտավորականության ձևավորումը, մարքսիստական իդեոլոգիական գաղափարների հաստատումը և տարածումը, ինչպես նաև կենցաղի վերափոխումը։ Նպատակն էր մտավորականությունը ծառայեցնել բոլշևիկյան կուսակցության ծրագրերին և քաղաքականացնել մշակույթը։
ԽՍՀՄ-ի ձևավորման առաջին տարիներին
Մշակութային հեղափոխությունն անմիջապես իրականացվեց Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո։ 1918 թվականի հունվարի 23-ին ընդունվեց դեկրետ՝ եկեղեցին պետությունից, իսկ դպրոցը՝ եկեղեցուց տարանջատելու վերաբերյալ։ Դպրոցական ծրագրից հեռացրեցին եկեղեցու հետ անմիջական կապված առարկաներին՝ ինչպիսիք են աստվածաբանություն, հին հունարեն և այլն։ Փոխարինելով որոշ առարկաներով, որոնք դեպի լավը կփոփոխեին Խորհրդային Միության ապագա քաղաքացիների համոզմունքները, կծանոթացնեին Մարքս-Լենինյան իդեոլոգիային։
Իրենց ազդեցության տակ վերցրեցին ազգային մշակութային հաստատությունների վերահսկումը՝ տպարանների, թանգարանների, կինոստուդիաների։ Արգելվեց ազատ մամուլը։ Հաստատվեց կոշտ գրաքնություն։ Ընդգծվում էր աթեիստական պրոպագանդան, սկսվեցին կրոնավորների հալածանքները, դասավանդվեց աթեիզմ առարկան, եկեղեցիները գործածեցին որպես ակումբներ, մրգի պահեստներ և այլն։
Բնակչության մեծ մասն էին կազմում անգրագետները, հզոր պայքար մղվեց մասսայական անգրագիտության դեմ, որն անհրաժեշտ էր հետագա գիտատեխնոլոգիական զարգացման համար։ Բացի այդ, անգրագիտությունը խանգարում էր հետագա ծրագրերի իրականացմանը։ Անգրագիտությունը վերջնականապես լիկվիդացվեց միայն Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմից հետո։
Ստեղծվեցին որոշ ազգությունների ազգային այբուբեններ։ Երիտասարդներին ապահովեցին բարձրակարգ ուսումով և աշխատանքով, ստեղծեցին Կոմունիստական ակադեմիաներ և համալսարաններ, որի նպատակն էր ստեղծել նոր ինտելեկտուալ էլիտա երիտասարդների շրջանակներում։ Ստեղծվեցին հանձնաժողովներ, որոնք պետք է վերահսկեին հին աշխատանքային կադրերի աշխատանքը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ մշակույթ Կատեգորիա:Կրոնը Ռուսաստանում
(8971) Լեուկոկեֆալա
(8971) Լեուկոկեֆալա (Leucocephala), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,105973 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6462 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5657 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1999,38 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,180056 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,76° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1973 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գնիշիկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Վայոց ձորի մարզի Գնիշիկ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 40 հուշարձան (4 միավոր)։
Թավադի
Թավադ (თავადი), ֆեոդալական բարձր խավի ներկայացուցիչ Վրաստանում XV-XVIII դարերում։
Թավադները տիրել են ժառանգական, նվիրատու և զինված հողերի՝ նրանց օտարման իրավունքով, օգտվել են հարկային, վարչական և դատական անդեռնամխելիություն։ Թավադներն ունեին ազնաուրներից և մսախուրներից (ծառայողներից) բաղկացած ջոկատներ։ Նրա հիմնական պարտականությունն էր թագավորի պահանջով ներկայանալ իր աշխարհազորով ու դրուժինայով։ Թավադների շարքին են դասվել նաև հայազգի Բեհբությանները, Բեկթաբեկյանները, Մարտիրոսյանները, Թումանյանները։
Կատեգորիա:Վրաստանի տիտղոսներ Կատեգորիա:Վրաց ազնվականություն Կատեգորիա:Վրացերեն բառեր և արտահայտություններ
Պառցի (գյուղ, Պիլվա շրջան)
Պառցի (Partsi), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Պիլվա շրջանում։
Մոնտեֆիորե դել Ազո
Մոնտեֆիորե դել Ազո (Montefiore dell'Aso), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե մարզի Ասկոլի Պիչենո գավառում ։
Պառցի (գյուղ, Պիլվա շրջան)
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 91 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Պիլվա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Մոնտեֆիորե դել Ազո
Բնակչությունը կազմում է 2244 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 80 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 28 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 63010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0734։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Լյուսիա Սիրակուզացին։ Տոնը նշվում է դեկտեմբերի 13-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Թարախ
Թարախ, բորբոքային արտաքիրտ։ Պղտոր, թանձր հեղուկ է, դեղնագորշավուն, երբեմն՝ կանաչ գույնի։ Պարունակում է արյան սպիտակ մարմնիկներ՝ լեյկոցիտներ, սպիտակուցներ, հյուսվածքների, ֆերմենտների քայքայման նյութեր։
Թարախից տոքսիկ նյութերը կարող են անցնել արյան մեջ, ուստի այն անհրաժեշտ է հեռացնել։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բորբոքումներ
Գալի-Գորբատկի (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)
Գալի-Գորբատկի (Галі-Горбатки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գալի-Գորբատկի գյուղում բնակվում էր 96 մարդ։
Օտարականը (սերիալ)
Օտարականը (Outlander), ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի համատեղ արտադրության դրամատիկ, ֆանտաստիկ հեռուստասերիալ` հիմնված Դիանա Գեբլդոնի համանուն գրքի վրա։ Հեռուստասերիալը ստեղծվել է Ռոնալդ Դ․Մուրի կողմից Sony Pictures Television-ի և Starz-ի համատեղությամբ։ Պրեմիերան կայացել է 2014 թվականի օգոստոսի 9-ին ԱՄՆ-ում՝ Starz կաբելային ալիքով ։ ԱՊՀ երկրներում ցուցադրում է Sony Entertainment Television ալիքը։ Գլխավոր դերակատարը Քետրիոնա Բալֆն է, ով մարմնավորում է Քլեեր Ռենդալին, ով 1945 թվականին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում բուժքույր է եղել, ամուսնացած է պատմաբանի հետ, և տարօրինակ պայմաններում նա հայտնվում է 1743 թվականի Շոտլանդիայում։ Այստեղ նա հանդիպում է շոտլանդացի հալածված զինվորներից մեկին՝ Ջեյմի Ֆրեյզերին (Սեմ Հյուեն) և ներառվում Յակոբինյան ապստամբության մեջ ։
13 սերիայանոց երկրորդ եթերաշրջանը հիմնված է Dragonfly in Amber գրքի վրա։ Երկրորդ եթերաշրջանի պրեմիերան կայացել է 2016 թ․-ի ապրիլի 9-ին։ 2016 թվականի հունիսի 1-ին, Գեբլդոնի «Օտարականի» հրատարակման քսանհինգամյակի առիթով Starz-ը հայտարարվեց սերիալի՝ երրորդ և չորրորդ եթերաշրջանների ավելացման մասին, վերջիններս հիմնված են Օտարականը գրքաշարի երրորդ (Voyager) և չորրորդ (Drums of Autumn) մասերի վրա ։ 13 սերիայանոց երրորդ եթերաշրջանը սկսվել է 2017 թ.-ի սեպտեմբերի 10-ին, և ավարտվել 2017 թ.-ի դեկտեմբերի 10-ին։
1-ին եթերաշրջան
1946 թվական, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից բուժքույր Քլեեր Ռենդելն ու իր ամուսին Ֆրենկն այցելում են Շոտլանդիա, Ինվերնես քաղաքը։ ԱյստեղԿրեիգ նա Դուն կոչվող վայրի քարերը Քլեերին տեղափոխում են 18-րդ դար։ Վերջինս միանում են մի խումբ շոտլանդացի լեռնեցիների Մակենզի կլանից, վերջիններս փորձում էին փախչել Բրիտանացի կարմիր զինվորներից, որոնց գլխավորում է Կապիտան Ջոնաթան "Սև Ջեք" Ռենդելը՝ Ֆրենկի նախնին։ Կլանը Քլեերին համարում է բրիտանական լրտես, և աչքի առաջ պատելու համար նրան դարձնում են բժիշկ։ Քլեերն ամուսնանում է լեռնեցի Ջեյմի Ֆրեյզերի հետ, սկզբում անհրաժեշտությունից դրդված, բայց ժամանակի հետ նրանք սիրահարվում են միմյանց։ Իմանալով, որ Յակոբինյան ապստամբությունը դատապարտված է ձախողման, Քլեերը փորձում է հետ պահել լեռնեցիներին այդ քայլից։ Ջեյմիին ձերբակալել և տանջում է սադիստ Ռենդելը, բայց Քլեերը կլանի մի քանի անդամների օգնությամբ կարողանում է փրկել նրան։ Փախուստից հետո նրանք մեկնում են Ֆրանսիա։