cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ազգագրություն
Մինչգիտական շրջան
Ազգագրական հարուստ նյութ է հավաքագրել հռոմեացի պատմաբան Կոռնելիոս Տացիտը։ Արդեն իր վաղ աշխատանքներում նա փորձում է համակարգել տեսածը՝ օրինակ՝ ե՞րբ, որտեղի՞ց են ծագել Բրիտանիայի ժողովուրդները, ինչո՞վ է բացատրվում նրանց պատմա-ազգագրական բազմազանությունը։ Առավելապես կարևոր է «Գերմանացիների ծագման և Գերմանիայի տեղադրության մասին» աշխատությունը ։
Հռոմեական կայսրության անկումից (476 թվական) հետո գիտության կենտրոնը դառնում է Բյուզանդիան։ Այս շրջանը հայտնի է այնպիսի հեղինակներով, ինչպիսիք են Պրոկոպիոս Կեսարացին, ով բավական տեղեկություններ է հաղորդել սլավոնների մասին՝ նկարագրելով նրանց մշակույթը, արտաքին տեսքը, կենցաղը, Աննա Կոմնինը և այլք;
Գիտության զարգացման համար մեծ նշանակություն ունեին խաչակիրների նկարագրությունները, ինչպես նաև միջնադարյան, արևմտյան Եվրոպայի ժամանակագրությունները։
Էվոլուցիոն դպրոց
Էվոլուցիոն դպրոցի հիմնադիրը համարվում է Էդուարդ Թեյլորը (1832-1917 թվականներ)։ Նրա հիմնական աշխատությունը կոչվում է «Նախնադարյան մշակույթ», որտեղ հեղինակը գալիս է հետևյալ եզրակացություններին.
Թեյլորին է պատկանում նաև այնպիսի հասկացության ներմուծումը, ինչպիսին է «վերապրուկ»։ Օրինակ՝ «կոտրված հայելին ռուդիմենտար բնույթ ունի, բայց, այնուամենայնիվ, անհաջողության նկատմամբ հավատը պահպանվում է» ։
Խորհրդային դպրոց
Խորհրդային դպրոցը սկսեց կիրառել «ազգագրություն» տերմինը 20-րդ դարի 60-ականներին։ Այս դպրոցը հիմնադրվել է ինչպես արտասահմանյան հետազոտությունների այնպես էլ հայրենական դպրոցի հիման վրա։ Դեռ Կոնստանտին Կավելինը Թեյլորից 10 տարի առաջ ներմուծել է «վերապրուկ» հասկացությունը ։
Ծանոթագրություններ
* Կատեգորիա:Էթնոգենեզ Կատեգորիա:Մարդաբանություն
Էսլանիյա
Էսլանիյա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վոլինցևո (գյուղ, Պուտիվիլի շրջան)
Վոլինցևո (Волинцеве), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վոլինցևո գյուղում բնակվում էր 308 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մաք Գորդոն
Մաք Գորդոն (Mack Gordon, ), ամերիկյան ֆիլմերի երգերի համար գրող ամենահայտնի հեղինակներից մեկը։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1904 թվականին, Վարշավայում, ծնողների հետ գաղթել է Նյու Յորք, ԱՄՆ։ Երեխա ժամանակ Մաքը սոպրանո է երգել է մենեստրելային շոուների ժամանակ։ Հետո սկսել է հորինել և խաղալ կատակերգական համարներ, որոշ ժամանակ մյուզիք-հոլլերում եղել է կատակերգակ երգիչ։ 1920-ականների վերջին նա սկսել է գրել երգի բառեր, իսկ երբեմն նաև` երաժշտություն կինոֆիլմերի համար։ 1940 թվականից Մաք Գորդոնը աշխատել է Հարրի Ուորենի հետ։ Երբեմն Գորդոնը ինքն է երաժշտություն գրում իր տեքստերի համար։ «My Heart is an Open Book», «This is the Beginning of the End» և «Here Comes Cookie» հիթերի հեղինակն է։
Պարգևներ
1943–Օսկար լավագույն երգի համար (You’ll Never Know) 1986 – ASCAP մրցանակ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երաժիշտներ
Օքսբրիջ
Օքսբրիջ (Oxbridge), Օքսֆորդի և Քեմբրիջի համալսարանները, որոնք հնագույնն են Մեծ Բրիտանիայում : Եզրը կազմվել է «Օքսֆորդի» առաջին և «Քեմբրիջի» վերջին վանկերի միացումով: Օքսբրիջը բաղկացած է քոլեջներից, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր անվանումը և զինանշանը: Քոլեջները ղեկավարվում է վարպետի կողմից: Յուրաքանչյուր քոլեջ սովորելու լայն շրջանակ է բացում: Քոլեջներն ունեն մատուռ, ճաշարան, գրադարան և սենյակներ ուսանողների համար:   «Օքսբրիջ» անվանումն առաջին անգամ 1849 թվականին կիրառել է անգլիացի հումորիստ գրող Ուիլյամ Թեքերեյը իր «Pendennis» վեպում: 20-րդ դարի 50-ական թվականներին բառը լայն կիրառում է գտել անգլիացիների շրջանում: Այն սկսել են օգտագործել անգամ պաշտոնական աղբյուրներում, կրթությանը վերաբերող գրքերի հրատարակություններում  :
Ունենալով երկար պատմություն` Օքսբրիջը հիմնականում հակադրվում է Կարմիր աղյուսից համալսարաններին: Դրանք Անգլիայի ամենահեղինակավոր վեց համալսարաններն են, որոնք այդ կարգավիճակը ձեռք են բերել 20-րդ դարի սկզբներին:
Նշանակություն
Երկու համալսարանները ներկայացվում են մեկ եզրով, քանի որ նրանք միավորված են ընդհանուր հատկանիշներով:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի համալսարաններ
Սանտ'Իլարիո դելո Յոնիո
Սանտ'Իլարիո դելո Յոնիո (Sant'Ilario dello Ionio), քաղաք Իտալիայում՝ Կալաբրիա մարզի Ռեջիո Կալաբրիա գավառում։
Բնակչությունը՝ 1371 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 105 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 89040։ Հեռախոսային կոդը՝ 0964։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Իլարիոն Մեծը։ Տոնը նշվում է հոկտեմբերի վերջին կիրակի օրը։
Ժողովրդագություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքիներ
Մադրիդի կենդանաբանական ակվարիում
Մադրիդի կենդանաբանական ակվարիում, 20 հեկտարի (49 ակրի) վրա կառուցված կենդանաբանական այգի և ակվարիում, որը գտնվում է Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդի Կասա դե Կամպոյում ։ Այն քաղաքի սեփականությունն է, սակայն կառավարվում է զվարճանքների միջազգային կազմակերպության՝ «Ռեունիդոս Այգու» կողմից։ Այգին բացվել է 1770 թվականին և համարվում է Իսպանիայի ամենամեծ կենդանաբանական այգիներից մեկը, ինչպես նաև այգին այն սակավ վայրերից մեկն է, որտեղ  բնակվում են հսկա պանդաները։
Այգին Եվրոպայի կենդանաբանական այգիներ և ակվարիումներ, ինպես նաև Աշխարհի կենդանաբանական այգիներ և ակվարիումներ կազմակերպությունների անդամ է։
Պատմական վկայություն
Մադրիդի առաջին կենդանաբանական այգին բացվել է Ռետիրո այգում 1770 թվականին «Վայրի գազանների տուն» անվամբ, որտեղ ցուցադրվում էին Ամերիկայից և Ասիայի ծայրամասերից բերված կենդանիներ, որոնց համար նախատեսված տարածքը մինչև այժմ կազմում է 8 մղոն։ Լաս Վեգասի կենդանաբանական ակվարիումի նոր հաստատությունները կառուցվել են 1972 թվականին։
Հաստատություններ
Հաստատությունների ցուցադրումներում ներառված է կենդանաբանական այգի, այգի, որտեղ կարող են կենդանիների հետ շփվել և կերակրել, ակվարիում, որի մեջ տեղավորվում է 2,000,000 լիտր աղի ջուր, դելֆինների և թռչունների ցուցադրություն; Այն ներառում է նաև բազմաթիվ ռեստորաններ, նավակով և գնացքով ուղևորություններ ։
Կենդանիներ
Այգին օթևան է տալիս 500 տարբեր ցեղատեսակների՝ ավելի քան 6000 կենդանիների։
Պանդաներ
1978 թվականին Չինաստանը Իսպանիայի թագավորին է ներկայացնում երկու մեծ պանդաներին՝ Շաո Շաոյին և Քոյեն Քոյենին։ Նրանց ձագը՝ Չու-լինը, որը ծնվել էր 1982 թվականին, մահանում է 1996-ին։ Չու-լինը առաջին պանդան էր, որը ծնվել է Եվրոպայում կատարված արհեստական բեղմնավորմամբ ։
Այժմ կենդանաբանակն այգին մեծ պանդաներ Բին Քսին (Էմ) և Հուա Զուի Բա (Էֆ) տունն է դարձել, որոնց Մադրիդ են բերել 2007 թվականի սեպտեմբերի 8-ին։ Երկվորյակ ձագեր Պոն և Դե Դեն հենց այդ պանդաների ձագերն են, որոնք ծնվել են 2010 թվականի սեպտեմբերի 7-ին ։ Նրանք բեղմնավորվել են արհեստական ճանապարհով ։
Կոալաներ
Այս կենդանաբանական այգում կոալաների մի փոքր խումբ է ապրում։ Կոալաներին պահում են հատուկ ջերմաստիճանով կարգավորվող տարածքում և կերակրում էվկալիպտի տերևներով, որոնք բերվում են Հյուելվայից ։
Պրիմատներ
Կենդանաբանական այգին ունի ահռելի քանակությամբ պրիմատներ՝ ներառյալ առևմտյան սարահարթերից բերված գորիլլաներ, սովորական շիմպանզեներ, մանդրիլներ, արևելյան կոլոբուսներ, օրանգուտաններ և լեմուրների մի շարք ցեղատեսակներ  ։
Դելֆինարիում
Կենդանաբանական ակվարիումի դելֆինարիումը կառուցվել է 1987 թվականին և ներկայումս ունի ինը աֆալինա՝ 7 էգ և 2 արու ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանաբանական այգիներ Կատեգորիա:Կենդանաբանական այգիներ ըստ երկրի Կատեգորիա:Կենդանաբանական այգիներ ըստ հիմնադրման տարեթվի Կատեգորիա:Դելֆինարիումներ
Թանգարանագիտություն
1982 թվականին պրոֆեսոր Տոմիսլավ Շոլան առաջարկեց նաև հերիտոլոգիա եզրույթը, cultural heritage բառից, որ մի շարք թանգարանագետների կարծիքով, օրինակ՝ Յուվյասկյուլյայի համալսարանի պրոֆեսոր Յանա Վուլկինայի կարծիքով առավել կոնցեպտուալ է արտացոլում մարդկության մշակութային ժառանգության ուսումնասիրման նպատակային ուղղվածությունը, ինչպես նաև որպես հիմնական մաս մնեմոսոֆիայի (գիտություն մշակութային ժառանգության և այն սոցիալական ինստիտուտների մասին, որոնք պահպանում են մարդկային փորձը)։
20-րդ դարի վերջին տասնամյակում թանգարանների սոցիալականացման և թանգարանագիտության տեսության ուժեղացմանը զուգընթաց որոշակի միտում է նկատվում տարանջատելու, որի գլխավոր նպատակը այս երկու մասնագիտությունների կրթական չափանիշների առանձնացումն է։ Որպես գիտական դիսցիպլիններ՝ այս բնորոշումները չեն տարբերակվում, քանի որ տեսական թանգարանագիտության շրջանակում իրականացվում է համակարգային մոտեցում, հետազոտվում և քննարկվում է խնդրի ժամանակակից սպեկտրը ամբողջությամբ, որը կապված է բնական և մշակութային, շարժական և անշարժ, նյութական և ոչ նյութական ողջ ժառանգության պահպանման և արդիականացման հետ։  Խնդրի առաջքաշումն ու լուծումը սոցիալ-մշակութային լայն ընդգրկմամբ պայմանավորված է  XX և XXI դարերի արտասահմանյան այն միտումների հետ, որոնք թանգարանագիտությունը դիտում են մշակութաբանության տիրույթում։ Ընդհանուր թանգարանագիտությունն ուսումնասիրում է այն օրինաչափությունները, որոնք բնութագրական են ցանկացած թանգարանի համար՝ որպես հանրային համընդհանուր հիշողության ինստիտուտի։ Հատուկ թանգարանագիտությունը ուսումնասիրում է այդ օրինաչափությունների յուրահատկությունը կապված կոնկրետ թանգարանի առանձնահատկությամբ և գործունեության տեսակով։
Որպես գիտական եզրույթ՝ թանգարանագիտությունը ունի ուսումնասիրման իր օբյեկտը, առարկան, մեթոդը, լեզուն և կառուցվածքը։
Վիեննական մեթոդ
Վիեննական մեթոդ, հետագայում կոչվել է սխեմա (ISOTYPES), ստեղծվել է Հասարակական և տնտեսական Գործերի թանգարանի (Gesellschafts- und Wirtschaftsmuseum) կողմից Վիեննայում։ Վիեննայի քաղաքային խորհրդի՝ Օտտո Գլյոքելի (Otto Glöckel) աջակցությամբ թանգարանը ձգտում էր սոցիալոգիական և տնտեսական տեղեկատվությունը հասանելի դարձնել ամբողջ բնակչությանը՝ անկախ նրանց կրթության մակարդակից։
Նկարչի միջամտություններ
Ինստիտուցիոնալ քննադատական ուսումնասիրության գլխավոր հատկանիշ. որոշ նկարիչների միջամտություններ միասնական կազմակերպվել են թանգարանների կողմից, ինչպես օրինակ՝ Ֆրեդ Ուիլսոնի (Fred Wilson) Հանքարդյունաբերության Թանգարանը 1992 Մերիլենդ պատմական հանրությունում, Մայքլ Նիքոլ Յագուլանասի (Michael Nicholl Yahgulanaas) Միջամտությունը Թանգարանում 2007 Կոլումբիայի բրիտանական համալսարանի Մարդաբանության թանգարանում կամ Նկարչի միջամտությունները Օքսֆորդի Փիթ Գետերի թանգարանում, մինչդեռ մյուսները արվել են առանց որոշակի թույլտվության, ինչպես՝ Անդրեա Ֆրեյզրի (Andrea Fraser)՝ Թանգարանի ամենակարևոր պահերը Ֆիլադելֆիայի արվեստի թանգարանում       ։
Թանգարանում նկարչի միջամտություններից ամենահայտնին Ջեյմս Լունայի (James Luna) Հին Մշակույթի Արվեստի գործն է, որն առաջին անգամ ներկայացվել է 1987 թվականին Սան Դիեգոյի Մարդաբանության Թանգարանում, իսկ հետո 1990 թվականին՝ Նյու Յորքում՝ Տասնամյակների Ցուցահանդեսում։ Լունան՝ Լուիզանայի (Luiseño) նկարիչը, գրեթե ակներև ցուցադրություն է անում, ողողված հին մշակույթի իրերով, որպեսզի մարտահրավեր նետի բնիկ ժողովուրդների խորդրդանիշներին թանգարաններում և պատմություններում, որ ուղեկցում էին այդ ներկայացուցիչներին,  ենթադրելով, որ բնիկ ժողովուրդները և մշակույթները մահանում էին։ Այդ արվեստի գործի առարկաները ընդգրկում էին Լունայի սիրելի գրքերը և երաժշտությունը, նրա բաժանման փաստաթղթերը, նրա համալսարանի դիպլոմը, լուսանկարները և այլ հուշաիրեր, միաժամանակ մարմնի վրա սպիներ նկարագրող նշաններ և թե ինչպես է նա դրանք ձեռք բերել ։ Արվեստի գործը քննադատորեն գովասանքին է արժանացել բնիկների փորձառության և արհամարանքի ավանդական պատմությունների հավակնության համար։ Մի քանի տարի անց երկու նկարիչներ՝ Գիլերմո Գոմեզ Պենան (Guillermo Gómez-Peña) և Կոկո Ֆասքոն (Coco Fusco) զարգացրել են ճամփորդող ներկայացման արվեստի գործ, որը կոչվել է Զույգը Վանդակում. երկու հնդկամերիկացիներ այցելում են արևմուտք, որն անդրադարձել է գաղութային միջավայրում բնիկ ժողովրդի վարվեցողությանն ու ներկայացվածությանը և ներկայացվել է շատ տարբեր վայրերում, ներառյալ Քովնթ Գարդնս (Covent Gardens), Քայլող Արվեստի կենտրոնը, Սմիթսոնյան Բնապատմական ազգային թանգարանը, Ավստրալիայի թանգարանը և Դաշտային թանգարանը :
Ակտիվիստական միջամտություններ
Չնայած մասնակի համընկնում գոյություն ունի նկարչական և ակտիվիստական միջամտությունների միջև, հատուկ ակտիվ խմբերը, ինչպես օրինակ՝ Կապիկ Աղջիկներ (Guerrilla Girls) խումբը երկար ժամանակ ստեղծելիս է եղել ցուցահանդեսներ և հանրային գովազդներ՝ ցուցանակների, պիտակների, պաստառների և պրոյեկցիաների միջոցով, քննադատելու հզոր շարժումը՝ կապված թանգարաններում սեռականության, ռասիզմի և դասակարգային արտոնությունների վերաբերյալ ։
Գոյություն ունի նաև ակտիվիստական միջամտությունների մի ավանդույթ՝ որպես պատասխան ցուցադրվող արվեստի գործերի գրաքննությանը։ 1989 թվականի Քորքորնի պատկերասրահի Կատարյալ Պահը ցուցահանդեսի չեղյալ հայտարարումից հետո, Ռոբերտ Մափլեթորփի (Robert Mapplethorpe) անկեղծ լուսանկարների ցուցադրությունը, բողոքողները պատկերել էին Մափլեթորփի լուսանկարները թանգարանի արտաքին պատերին ։ Նմանատիպի բողոքներ տեղի են ունեցել, երբ Դավիթ Վոյնավորիչի (David Wojnarowicz) Կրակն իմ որովայնում (A Fire in My Belly) ֆիլմը հեռացվեց Թաքցրու կամ Փնտրիր՝ Տարաձայնությունը և կիրքը ամերիկյան լուսանկարում ցուցադրությունից ազգային լուսանկարների պատկերասրահում 2010 թվականին ։
Ներքին ինստիտուցիոնալ միջամտություններ
Մինչ միջամտությունների մեծ մասը ուղղված է թանգարաններին արտաքին աղբյուրներից, թանգարանները նույնպես միջամտում են որպես ինքնաքննադատման ներկայացման ձև։ Օրինակ՝ 2015 թվականին Ժամանակակից Արվեստի թանգարանը (MoMA) կազմակերպել է Մետամիջամտության ցուցահանդես, որը կոչվել է  Խառնվելը Ժամանակակից Արվեստին. քննադատական միջամտությունը Ժամանակակից Արվեստի թանգարանում 1939 թվականից մինչ մեր օրեր  ։ Նույն կերպ, ազգային ցուցահանդեսները ընդգրկել են ժամանակակից արվեստը որպես միջոց խանգարելու ավանդական սպասելիքները և պատմությունները ։
Թանգարաններում մշտական ցուցահանդեսների գաղափարն է մեկ այլ քննադատական միջամտությունը (երկարատև պատկերասրահներ՝ ներկայացնելով թանգարանի հավաքածուները), որոնք քննադատորեն բացահայտում և  կապեր են ստեղծում հաստատությունների միջև, դրա պատմության ու փորձի, մշակութային և հասարակական վիճակի, որում հիմնարկությունները ներգրավված են։ Այս փորձով ձգտել են ընդգծել փոփոխությունները  օրինակների մեջ, որոնք սահմանել են անցյալի գաղափարները և թանգարանների լեզուն, և հրավիրել են այցելուներին պատմության միջոցով անդրադառնելու թանգարանների տարբեր գործերին։ Անտիոքիա  թանգարանի (Museum of Antioquia) (Մեդիլին, Կոլումբիա) հավաքածուների ցուցադրությունը օրինակ է ծառայում այս պրակտիկայի համար։ Անդրադառնալով Պատմության պատկերասրահի դիզայնին՝ այն կենտրոնանում է 19-րդ դարի և 20-րդ դարի կեսերի վրա և առաջարկում է տարածաշրջանի արվեստի պատմության քննադատական գրախոսություն, դրա միջոցով պահանջելով հավաքողների և թանգարանային գործերի մասին գեղագիտական նմուշների կառուցում։ Պատկերասրահը ընդգրկում է ժամանակակից արվեստի գործեր, որպեսզի ապահովի երկխոսություն անցյալի և ներկայի միջև: Ի հավելումն, մշտական ցուցահանդեսի հատվածը վերնագրված Պատկերասրահների Անկախացման Երկխոսություններ անառարկելի պնդումը, ցույց է տալիս արվեստի գործերի և փաստաթղթերի ժամանակավրեպության շարքը, որպեսզի հաղորդեն, թե ինչպես դիմանալով գաղութային անառարկելի պնդումներին սահմանվեց երկրի մշակութային արժեքները և տեսական փորձը 19-րդ դարի ընթացքում:  Թանգարանի մշտական պատկերասրահների վերազարգացման նախագիծը ավելի մեծ ինստիտուցիոնալ վերափոխման մասն է, որը դարձնում է Անտիոքիա թանգարանը քննադատական ընկալման թանգարանային փորձառության մի մեծ օրինակ:  Թանգարանի քննադատական մոտեցման մեկ այլ օրինակ է նկարիչ Նադիա Գրադանոսի (Nadia Granados) նկարչական բնակավայրի նախագիծը, ով թանգարանապահ Քարոլինա Չաքոնի (Carolina Chacón) և ինտիմ ծառայություններ մատուցողների խմբի հետ, հիմնված Մեդելին քաղաքի կենտրոնում, զարգացրել են մրցանակ շահող ներկայացում՝ Ոչ ոք չգիտի ես ով եմ։ Այդ ժամանակվանից կատարողները հովանավորեցին Las Guerreras del Centro խմբին, համատեղ ընդգծելու ինտիմ ծառայություններ  մատուցողների կյանքն ու պատմությունները գեղարվեստական ներկայացումների, գործող շրջանակների խմբի և այլ համայնքային գործողությունների միջոցով։
Nadie Sabe quien soy yo թանգարանապահական և կրթական համագործակցությունների շարքը սկիզբն էր Las Guerreras del Centro և Անտիոքիա թանգարանի միջև։ Այսպիսի համագործակցության նախագծերը արգելում և թույլատրում են քննադատական թանագարանային փորձը, որը ստեղծում է նոր տարածքներ փոխանակման և հասարակական երկխոսությունների համար։ Այս տարածքները դուրս են գալիս թանգարանի շրջակայքից, հարաբերություններ ստեղծում թանգարանի պատերի ետևում և արմատականորեն փոխում թանգարանի հարաբերությունը իր հասարակական միջավայրի հետ:
Թանգարանի ներկայացման մեկ այլ օրինակ է գաղափարների քննադատական գրախոսությունը հաղորդված անցյալի ինստիտուցիայի կողմից, որը կարելի է գտնել Թագավորական Օնտարիո թանգարանի մշտական ցուցահանդեսում, հատկապես կանադական պատմական պատկերասրահներում։ Այս դեպքում Թագավորական Օնտարիոյի թանգարանի թանգարանապահները վերանպատակավորել են հին մոդելները որպես միջոց քննադատորեն արտացոլելու հին տեսարանների կիրառությունը նկարագրելու բնիկ ժողովուրդների մշակույթը։ Նոր հեգնական տեսարանը հարցադրում է այս փորձը թանգարաններում և ցույց է տալիս կարծրատիպեր, որպես անցյալում առաջ քաշված փորձեր (ինչպես օրինակ՝ մեկ այլ ժամանակի պատկանող բնիկ ժողովուրդների նկարագրություն կամ ինչ որ մի ձևով պարզունակ կամ հանգած մշակույթներ)։
Թանգարանապահպանության երազանք
Թանգարանապահպանության երազանքը սկզբնապես զարգացել էր որպես մարտահրավեր թանգարանի քննադատներին, ովքեր սովորաբար չէին սպասում, որ ապահովեին պրակտիկ լուծումներ այդ հարցին, որ առաձնացնում են այն ցուցահանդեսները, ոըրոնց քննադատում են զարգացնելու իրենց սեփական պատկերացրած ցուցահանդեսները։ Նկատի է առնվել որպես «քննադատական, բանական փորձի այլընտրանքային ձև, կոնկրետության մեջ առաջադրված ձև» ։
Թանգարանապահպանության հանդիպումներ, դասընթացներ և լաբորատորիաներ
Վերջին երեք տասնամյակներին թանգարանապահպանության հանդիպումների, դասընթացների և լաբորատորիաների քանակական աճ է գրանցվել, որը միավորում է Նոր Թանգարանագիտությունը և քննադատական թանգարանագիտությունը թանգարանի տարածքում, համալսարաններում և էլի այլ վայրերում ։ Օրինակ՝ Նյու Յորքի Թանգարանապահմանության ուսումնասիրության Բարդ կենտրոնը (Bard Center for Curatorial Studies) հիմնադրվել է 1990 թվականին և սկսել առաջարկել ավարտական ծրագրեր 1994 թվականին ։ Գերմանիայում Թանգարանների և Ժառանգության մարդաբանական հետազոտության կենտրոնը միավորում է հասարակական, մշակութային և քաղաքական խնդիրները՝ մրցելով ժամանակակից թանգարանների հետ ։ Կանադայում ամենանորարարական թանգարանապահպանական լաբորատորիաներից երկուսը Վանքուվերի Սայմն Ֆրեյզր համալսարանի Մշակույթի ստեղծման լաբորատորիան և Մոնթրեալի Քոնքորդի համալսարանի Թանգարանապահպանության և հանրային կրթաթոշակային լաբորատորին է, որոնք 2017 թվականի մայիսին առաջարկեցին իր պաշտոնամուտի քննադատական Թանգարանագիտության Միջազգային ոլորտի դպրոցը   ։ Քեյփ թաունի Թանգարանի և ժառանգության ուսումնասիրության աֆրիկյան ծրագիրը ընդգրկում է թանգարանապահպանության մոդելը համապարփակ դիպլոմով և մագիստրոսական ծրագրում, որը քննադատորեն միավորում է թանգարանը և ժառանգության ուսումնասիրությունը, մայրցամաքի առաջատար ծրագիրը ։
Պատմություն
Թանգարանագիտությունը՝ որպես առանձին գիտական դիսցիպլին առաջացել է 19-րդ դարի վերջին քառորդում, երբ 1877 թվականին Դրեզդենում լույս ընծայվեց առաջին մասնագիտական ամսագիրը՝ «Հնաոճ իրերի և թանգարանագիտության ամսագիր» («Zeitschrift für Museologie und Antiquitätenkunden»):
1919 թվականին Բրյունի համալսարանում թանգարանագիտությունը ընդգրկվել է դասավանդվող դիսցիպլինների շարքում։
Թանգարանագիտության օբյեկտը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թանգարաններ Կատեգորիա:Միջառարկայական բնագավառներ Կատեգորիա:Գիտություն Կատեգորիա:Մշակույթի պատմություն Կատեգորիա:Մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Մշակութաբանություն Կատեգորիա:Հումանիտար գիտություններ Կատեգորիա:Պատմություն
Վակաս
Վակաս, վարշամակ, Պատարագչի ուսանոց, որը կիսաբոլորակ ձևով պատում է քահանայի պարանոցը՝ թիկունքի կողմից։ Վակասի վրա ընդհանրապես ձուլված կամ ասեղնագործված են լինում 12 առաքյալների պատկերները, իսկ դրանց մեջտեղում՝ Հիսուսի՝ Աստծո Գառան պատկերը։ Վակասը ևս վերցված է Հին ուխտից։ Խորհրդանշում է մոլորյալ ոչխարին, իմա՝ մոլորյալ մարդկությանը, որին Քրիստոսն իր ուսերի վրա առնելով՝ դեպի փրկություն և հավիտենական կյանք առաջնորդեց։ Վակասը միևնույն ժամանակ հավատացյալներին հիշեցնում է Հիսուս Փրկչի քաղցր լուծը և թեթև բեռը։
Կատեգորիա:Հայ հոգևորականների հագուստ
Վելիկոկրուչանսկի գյուղական խորհուրդ (Պիրյատինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
(4121) Կարլին
(4121) Կարլին (Carlin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի մայիսի 2-ին INAS ծրագրի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,374425 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7722 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9767 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1336,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,269381 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 23,1° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:INAS ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արցախյան ազատամարտում զոհված ազատամարտիկներ
1994 թվականին Ամենայն հայոց կաթողիկոս Վազգեն Ա Արցախյան գոյամարտում զոհված ազատամարտիկների հիշատակին նվիրված պատարագի ժամանակ ասել է.
Դեռևս 1988 թվականի փետրվարյան իրադարձությունների հորձանուտում ծնված ինքնապաշտպանության գաղափարը զարգացող իրադարձությունների ճնշմամբ աստիճանաբար դարձել է առարկայական անհրաժեշտություն։
Ղարաբաղյան շարժման սկզբնափուլում Հայաստանում և Արցախում ընկերային, թաղային սկզբունքով տարերայնորեն կազմավորվեցին առաջին կամավորական և աշխարհազորային ինքնապաշտպանական ջոկատները, որոնցում ընդգրկվում էին 14 տարեկանից մինչև հիսունն անց տղամարդիկ, առանձին դեպքերում՝ նաև կանայք։ Արցախի կամավորականների համար բեկումնային հանդիսացավ այն, որ նրանց շարքերը համալրվեցին Սասունի, Մուշի, Կարինի, Մուսա լեռան, Վանի հերոսական պաշտպանության մասնակիցների այսօրվա ժառանգները, ովքեր իրենց մարտական ոգին միախառնեցին արցախյանին՝ հեղաշրջելով ազատամարտիկի ոգին, նորովի իմաստավորեցին նրանց պայքարը։ ժամանակի և իրականության պարտադրանքով զինվորական համազգեստ հագած հազարավոր հայորդիներ առնականացան Ղարաբաղյան շարժման ալիքի վրա, հասունացան՝ ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերում։ Եվ կռվեցին «Գիտակցված մահն անմահություն է» երդումը շուրթերին։
Հաղթանակը նվաճվեց ազատամարտիկների կամքի, համառության, գոյատևելու, ապրելու աննահանջ ցանկության, տանջանքների ու ընդվզումների գնով։ Բոլոր ապրողներիս սրբազան պարտքն է յուրաքանչյուր զոհվածի ընդունել իբրև հերոսի։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմ
Աղջիկը գնդի վրա (ֆիլմ)
«Աղջիկը գնդի վրա» («Девочка на шаре»), 1966 թվականի մանկական խորհրդային ​​ֆիլմ, որը նկարահանել են ռեժիսորներ Լևան Շենգելիան և Գլեբ Կոմարովսկին Վիկտոր Դրագունսկու՝ Դենիս Կորաբլյովի մասին իր պատմվածքների հիման վրա գրված սցենարով ։
Սյուժե
Դենիսկան (Իրակլի Ցիրգիլաձե), առաջին անգամ հայտնվելով կրկեսում, հիացած է աղջնակով (Օլյա Ռյաբցևա), որը պարում էր գնդակի վրա։
Շուտով կրկեսը հեռանում է քաղաքից, և դա վշտացնում է Դենիսկային։
Թանգարանում նա տեսնում է Պաբլո Պիկասոյի «Աղջիկը գնդի վրա» կտավը։ Այդ նկարում նա ճանաչում է իր սիրուն՝ Տանյային։
Դերերում
Ֆիլմում մասնակցում են կրկեսի արտիստներ Կոնստանտին Բերմանը, Իգոր Կիոն, Ախմատովսկիները, Վյազովները, Իզոտուլինները, Վ. Գավրիլովը, Վ. Կալինինը, Վ. Պերեպոնովը, Ն. Պավլենկոն, Ե. Շկունովա-Վոլոշինան, Իբի Կոկամյագին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1966 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Պոնթքիսիլթե (ակվեդուկ)
Պոնթքիսիլթեն (Pontcysyllte Aqueduct, Traphont Pontcysyllte) նավարկելի ակվեդուկ է Դի գետի հովիտում, Ուելսի հյուսիս-արևելքում, Մեծ Բրիտանիա։ Գտնվում է Քեվն Մաուռ և Վրոնքիսիլթե գյուղերի արանքում։ Ակվեդուկի վրայով անց է կենում Լլանգոլեն ջրանցը։ Մեծ Բրիտանիայի ամենաբարձր և ամենաերկար ակվեդուկն է։
Կատեգորիա:Ուելս Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Միացյալ Թագավորությունում Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի ջրանցույցներ
Աստերոիդների ցանկ (165001-165100)
Աստերոիդների ցանկ (164901-165000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (165101-165200)
|}
Ռամմելսբերգ
Ռամմելսբերգ (Rammelsberg), լեռ, որը գտնվում է Հարցի հյուսիսային եզրում, Հյուսիսային Գերմանիայի Ներքին Սաքսոնիա մարզի Գոսլար պատմական քաղաքի հարավում։ Լեռն ունի 635 մետր բարձրություն։ Լեռը կարևոր վայր է արծաթի, պղնձի և կապարի հանքային գործի համար, միակ հանքն էր, որ գործում էր ավելի քան 1000 տարի շարունակ։ Հանքը փակվել է միայն 1988 թվականին։ 1992 թվականից Ռամմելսբերգի հանքավայրը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։
Անուն
Ըստ լեգենդի, լեռը կոչվել է «Ռամմ» ասպետի անունով, ով Օտտոն I կայսեր պաշտպանն էր։ 968 թվականին, մինչ որսորդությանն անցնելը ասպետը կապում է իր ձին ծառից, որպեսզի կարողանար ինչ-որ եղջերու հետապնդել գրեթե անանցանելի տեղանքում։ Նրա մարտական ձին մի անգամ սպասում էր իր տիրոջ վերադարձին, մինչ այդ նա սկսել էր սմբակներով փորել հողը և այդպիսով հայտնաբերվել է արծաթի հանքաքար։
Մեկ այլ ավանդույթի համաձայն, լեռան անունը հնարավոր է առաջացել է լեռան լանջերի վրա հայտնաբերված ղանձիլի (Ramsen) անվանումից։
Հանքերի ձևավորում
Ի տարբերություն Վերին Հարցի հանքավայրերի, Ռամմելսբերգի հանքավայրներն առաջացել են Դևոնի ժամանակաշրջանում՝ ծովի հատակին գտնվող հիդրոթերմալ հանքավայրերից։ Այս ձևավորումը կոչվում է մրրային ծծմբային արտազատման պահեստ։
Լեռան հանքանյութն առաջացել է բրոնզե դարում տեղի ունեցած էրոզիայի ժամանակ։ Հանքերը սպառվել են միայն 1980-ական թվականներին և փակվել 1988 թվականին։
Հանքագործության պատմություն
Ռամմելսբերգի հանքագործության պատմությունը տեղի է ունեցել մի քանի տարբեր փուլերով։ Սկզբում հիմնական արտադրանքը եղել է պղնձի հանքաքար, ավելի ուշ կապարի, և հետագայում՝ արծաթի հանքաքար։
Միջին դարեր
Ռամմելսբերգում հանքարդյունաբերությունն առաջին անգամ հիշատակվել է 968 թվականին Սաքսոնիայի դքսության կողմից։ Res gestae saxonicae խոսքերով, Օտտոն I-ը բացեց և արդյունահանեց արծաթի հանքաքարեր։ Գոսլարի հանքարդյունաբերությունը չի հիշատակվել մինչև 979 թվականը։
Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ
1992 թվականին թանգարանը ներառվել է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում՝ Գոսար հին քաղաքի հետ միասին։
Դվուպոլյանի
Դվուպոլյանի (Двуполяны), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 145 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Քաղաքական աշխարհագրություն
Քաղաքական աշխարհագրություն, հասարակական աշխարհագրական գիտություն, որն ուսումնասիրում է քաղաքաաշխարհագրական երևույթների և գործընթացների տարածական ընդգրկման օրինաչափությունները:
Քաղաքական աշխարհագրության ուսումնասիրման օբյեկտներն են պետությունների.
Քաղաքական աշխարհագրությունը գտնվում է տարբեր գիտությունների շփման գոտում, ինչի շնորհիվ սերտ կապեր ունի տարբեր հասարակական գիտությունների հետ։ Քաղաքագիտության, պատմության, հասարակագիտության, սոցիոլոգիայի, միջազգային և պետական իրավունքի հետ ունեցած կապերի շնորհիվ քաղաքական աշխարհագրությունը, արդեն իսկ, հասաարակական կյանքի բաղկացուցիչն է։ Միևնույն ժամանակ, այս գիտությունը ընդգրկված է աշխարհագրական գիտությունների կազմում, քանի որ հետազոտության նպատակներից են նաև սոցիալ-տնտեսական տարածաքային միավորների և դրանց բաղադրիչների միջև առկա կապերի ուսումնասիրությունը։
«Քաղաքական աշխարհագրություն» հասկացության հեղինակը 18-րդ դարի ֆրանսիացի տնտեսագետ և քաղաքական գործիչ Ժակ Տյուրգոն է ։ Ի սկզբանե, Տյուրգոն այդ ընդհանրական հասկացությունն օգտագործում էր ֆիզիկական և մշակութային աշխարհագրության ու քաղաքական գործընթացների միջև առկա կապերը բացատրելու նպատակով։ Որպես ինքնուրույն գիտություն, քաղաքական աշխարհագրությունն սկսել է զարգանալ 19-րդ դարի վերջում և 20-րդ դարի սկզբում։
Պատմություն
Հարկ է նշել, որ քաղաքական աշխարհագրության ծագման հիմքում ընկած է տնտեսական աշխարհագրությունը։ Սկզբնական շրջանում քաղաքական աշխարհագետները հետաքրքված էին ֆիզիկաաշխարհագրական, տարածքային, պետական կառավարման, ռազմական և քաղաքական բախումները բացահայտելով։ Մասնավորապես, գիտությունը սերտ կապված էր տարածաշրջանային աշխարհագրության հետ, որի պատճառով մեծ ուշադրություն էր դարձվում մարդու վրա բնական միջավայրի ազդեցության ուսումնասիրմանը։ Այդ ուղղվածությունը իր արձագանքը գտավ գերմանացի աշխարհագետ Ֆրիդրիխ Ռատցելի «Politische Geographie» աշխատության մեջ, 1897 թվական ։ Իր գրքում Ռատցելը զարգացրեց կենսատարածք հասկացությունը՝ պետության մշակութային զարգացումը կապելով տարածքային էքսպանսիայի՝ նոր տարածությունների տիրանալու քաղաքականության հետ։ 1930-ական թվականներին այս գիրքը դարձավ Գերմանական Երրորդ ռայխի գործողություններն արդարացնող ակադեմիական ձեռնարկը։
Արտասահմանյան
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո լայն տարածում գտավ ամերիկացի աշխարհագետ Ռիչարդ Հարթսհորնի հայեցակարգը, ըստ որի ցանկացած պետության կայունությունը և ամբողջականությունը կարելի է ապահովել միայն այն դեպքում, երբ կան «կենտրոնաձիգ» և «կենտրոնախույս» ուժերը հավասարակշռող գործիքներ։ Ըստ նրա, այդ պայմանը հնարավոր է ապահովել միայն այն դեպքում, երբ հասարակության մեջ կա ազգային ինքնագիտակցում, պետական սահմանները պաշտպանելու և նախկինում կորցրած տարածքները վերադարձնելու ձգտում։ Այս «ազգային գաղափար» համարվող հայեցակարգը հայտնի դարձավ Իրրեդենտիզմ անունը (irredento,ирредентизм):
Մինչև 1970-ական թվականները նկատվում էր քաղաքական աշխարհագրության նկատմամբ հետաքրքրության անկում, որի պատճառով գիտական ուսումնասիրություններ գրեթե չէին իրականացվում։ Սակայն 1975 թվականից գիտության զարգացումը կրկին թափ առավ՝ ձեռք բերելով մեծ հեղինակություն, իսկ հետազոտություններին ուղղված ֆինանսական ներդրումները կրկին աճեցին։ Սկսեցին թողարկվել թեմատիկ ամսագրեր, գիտական մենագրություններ, հոդվածներ, ատլասներ և տեղեկատուներ։ Վերջին 30-40 տարում Քաղաքական աշխարհագրությունը ընդարձակվեց՝ ընդգրկելով քաղաքական երկրագրություն, ընտրությունների աշխարհագրություն, լիմոլոգիա (գիտություն պետական սահմանների մասին), քաղաքական տարածաշրջանային (տեղական ինքնակառավարման, վարչատարածքային բաժանման մասին), քաղաքական կոնֆլիկտոլոգիա և աշխարհաքաղաքականություն գիտությունները։
Ռուս հետազոտողներ
Ռուսաստանում «քաղաքական աշխարհագրություն» հասկացությունը առաջին անգամ առաջարկել են Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի գիտությունների ակադեմիայի պրոֆեսորներ Հ.Վինցհեյմը և Գ.Կրաֆտը։ Ավելի ուշ, իրենց աշխատություններում  հասկացությունն օգտագործել են Վ. Տատիշևը և Մ. Լոմոնոսովը։ 1758-72 թվականին լույս տեսավ «Քաղաքական աշխարհագրություն» վերնագրով առաջին դասագիրքը, որի հեղինակներն էին Ի.Գրեչը և Ս.Նակովալնին։ 18-19րդ դարերում քաղաքաաշխարհագրական հարցերն իրենց արտացոլումն են գտել Ա.Ռադիշևի, Պ.Չելիշևի, Կ.Արսենևի, Կ.Գերմանի և Պ.Սեմյոնով Տյանշանսկու աշխատություններում։
ԲՈՒՀ-երի ուսանողների համար նախատեսված ռուսական առաջին լուրջ գիտական աշխատությունը գրվել է աշխարհագետ Մարկ Գոլուբչիկի կողմից, որը հրատարակվել է 1998 թվականին ։
Աղբյուրներ
http://economicus.ru/cgi-ise/gallery/frame_rightn.pl?type=in&links=./in/turgot/brief/turgot_b1.txt&img=brief.gif&name=turgot https://www.spektrum.de/lexikon/geographie/politische-geographie/6127 https://www.geopolitica.ru/article/fratcel https://www.electoralgeography.com/ru/articles/ http://socialarea-journal.ru/article/2185/full
Շուրջառ
Շուրջառ, նափորտ, փիլոնաձև, անթև և գեղեցկահյուս վերարկու է, որը, ամբողջ հասակը ծածկելով, առջևից կրծքի վրա ամրանում է մետաղե զույգ ճարմանդով։ Գործածվում է Պատարագի, սրբազան խորհուրդների կատարման, նախատոնակների, թափորի և Ավետարանն ընթերցելու ժամանակ։ Խորհրդանշում է աստվածային շնորհների այն զրահը, որով պատարագիչը պատսպարվում է չարի նետերից և հարձակումներից։
Կատեգորիա:Հայ հոգևորականների հագուստ
Ռեբեքքա Բաքքեն
Ռեբեքքա Բաքքեն, նորվեգացի ջազ երգիչ, երգահան և երաժշտական պրոդյուսեր , ում հաճախ ասոցիացնում են ջազ երաժշտության հետ, թեպետ ինքը հրաժարվում է իրեն ջազ երաժիշտ համարելուց ։ Նրա ձայնային դիապազոնն ընդգրկում է մոտավորապես երեք օկտավա։
Դուետ
Վոլֆգանգ Մաթսփելի հետ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երաժիշտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Նորվեգացի երգչուհիներ
Վիկենտովո
Վիկենտովո (Вікентове), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վիկենտովո գյուղում բնակվում էր 45 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,02 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2250 մարդ/կմ²։
Դատական նախադեպ
Դատական նախադեպ, իրավունքի աղբյուրի ուժ ունեցող (այսինքն իրավական նորմերը սահմանող, փոփոխող կամ բեկանող) կոնկրետ գործով որևէ դատարանի որոշում։ Նախադեպ կարող են լինել համանման գործով և համանման դատավարության շրջանակներում սահմանված որոշումները։ Իրավունքի ընդհանուր համակարգում նախադեպային իրավունքը համարվում է իրավունքի աղբյուր։
Իրավունքի ընդհանուր համակարգի երկրներում ՄԱԿ-ի միջազգային դատարանը նախադեպերի ուսումնասիրման ժամանակ կիրառում է «stare decisis» սկզբունքը։ Ըստ որի նմանատիպ գործերը պետք է այնպես լուծվեն, որ տրվեն նմանատիպ և կանխատեսելի լուծումներ, իսկ նախադեպի սկզբունքն այն մեխանիզմն է, որով պետք է հասնել այդ նպատակին։
«Stare decisis» սկզբունքը ենթադրում է, որ դատավորները պարտավոր են հետևել նախկին որոշումներով ստեղծված նախադեպերին։ Այս արտահայտությունն առաջացել է լատիներենի «stare decisis et non quieta movere» արտահայտությունից, որը թարգմանաբար նշանակում է. «Կանգնել որոշումների կողքին և չխաթարել անխաթարելին»։ Իրավաբանությունում այս սկզբունքը մեկնաբանվում է, որ դատարանները պետք է ենթարկվեն նախադեպին և չխաթարեն լուծված գործերը։ «Stare decisis»-ը պարտադիր նախադեպի սկզբունքն է, որը ենթադրում է, որ այդ դատարանը և ստորադաս մյուս դատարանները պետք է հետևեն այդ դատարանի կայացրած որոշմանը։ Տեսության մեջ քննարկվում է նաև այսպես կոչված «համոզիչ նախադեպը», որը ենթադրում է, որ դատարանը չպետք է հրաժարվի նախկինում իր կայացրած որոշումից, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ դատարանը դրա համար հիմնավոր պատճառներ ունի։ Այս երկրորդ տեսակի նախադեպը ունի համոզիչ բնույթ։ «Stare decisis»-ը այն տարբերակիչ նշաններից է, որով իրավունքի ընդհանուր համակարգի երկրները տարբերվում են այլ իրավական համակարգերից, քանի որ այդ երկրներում դատավորները կաշկանդված են պարտադիր նախադեպով, իսկ մայրցամաքային իրավական համակարգի երկրներում դատավորները հաշվի են առնում դատական պրակտիկան և այն կիրառում միանման, սակայն պարտավորված չեն հետևել դրան, այսինքն՝ այլ դատավորների որոշումները կարող են համոզիչ, բայց ոչ կաշկանդող բնույթ ունենալ։ Անգլիական իրավական համակարգում անհրաժեշտաբար պարտավոր չեն իրավունքի զարգացման ու մեկնաբանման վերաբերյալ որոշումներ կայացնել։ Նրանք կարող են պարզապես կաշկանդված լինել նախկին գործով կայացրած գործով։
Նախադեպի պարտադիր բնույթը պայմանավորված է երկու գործոնով՝ «stare decisis»-ը չի կիրառվում ՄԱԿ-ի միջազգային դատարանի նկատմամբ ։ Սակայն շատ դատական ատյաններ, հիմնականում ad hoc տրիբունալները, իրենց որոշումներում հաճախ հիմնվում են ՄԱԿ-ի միջազգային դատարանի դիրքորոշումների վրա։
Միջազգային դատավորները չունեն որևէ ձևական պարտավորություն՝ հետևելու այլ դատարանների որոշումներին, քանի որ միջազգային իրավունքի համակարգում նախադեպերը չունեն «stare decisis» բնույթ» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դատական համակարգ Կատեգորիա:Իրավունքի աղբյուրներ
Վերաբերական (խոսքի մաս)
Վերաբերական կոչվում են այն բառերը, որոնք արտահայտում են խոսողի իմացական կամ գնահատողական վերաբերմունքը և եղանակավորում կամ երանգավորում են նախադասությունը կամ որևէ անդամ։ Ըստ իրենց արտահայտած վերաբերմունքային կամ երանգային իմաստի վերաբերականները լինում են․
Վերաբերականների կազմությունը եւ ուղղագրությունը
Վերաբերականներն ըստ կազմության լինում են պարզ, բարդ և ածանցավոր։
Պարզ վերբերականներ են՝ ահա, անգամ, գեթ, գոնե, իբր, իսկ, թող, լոկ, խո, խոմ, հենց, հո, մանավանդ, ոչ և այլն։
Բարդ վերաբերականներն են՝ իբր թե, իբրև, իրավ որ, իրոք որ, թերևս, թեկուզ, կարծես, միգուցե, միթե, մինչև անգամ, մինչև իսկ, նույնիսկ և այլն։
Ածանցավոր և բարդածանցավոր վերաբերականներն են՝ անկասկած, անպատճառ, անտարակույս, բարեբախտաբար, դժբախտաբար, տարաբախտաբար, իսկապես, միայն և այլն։
Բարդ վերաբերականները գրվում են կա՛մ միացած, կա՛մ անջատ բաղադրիչներով։
1. Միացած բաղադրիչներով գրվում են՝ ահավասիկ, թեկուզ, թերևս, իբրև, իհարկե, միգուցե, միթե, նամանավանդ, նույնիսկ և այլն։
2. Անջատ կամ հարադրությամբ գրվում են թե, որ շաղկապներով, ինչպես նաև իսկ, անգամ և մի քանի այլ բաղադրիչներով հարադրված հետևյալ վերաբերականներ՝ ասես թե, դժվար թե, իբր թե, իբրև թե, կարծես թե, հազիվ թե, չլինի թե, իսկապես որ, իրավ որ, իրոք որ, իսկ և իսկ, ըստ երևույթին, մինչև անգամ, մինչև իսկ և այլն։
ՎԵՐԱԲԵՐԱԿԱՆՆԵՐԻ ԿԵՏԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆԸ
1. Ամբողջ նախադասությունը կամ եղելությունը եղանակավորող վերաբերականներն առանձին հնչերանգով անջատվում են նախադասության անդամներից։ Գրավոր խոսքում այդ անջատումը կատարվում է ստորակետով։
2. Խոսողի հարցական վերաբերմունքն արտահայտող երկբայական վերաբերակնների վրա դրվում է հարցական նշան։
Երբ հարցումը կոնկրետանում է նախադասության որևէ անդամի վերաբերյալ, վերաբերակնները հարցական նշան չեն ստանում
3. Այո, ոչ պատասխանական բառերն ու չէ–ն որպես վերաբերական գործածվելիս շեշտվում են։ Վերաբերականների մի զգալի մասը ծագումով բայի դիմավոր և գոյականի հոլովված ձևեր են
Կատեգորիա:Խոսքի մասեր
Համաշխարհային սիոնիստական կոնգրես
Համաշխարհային սիոնիստական կոնգրես, սիոնիստական շարժման ներկայացուցիչների համաժողով, որն առաջին անգամ անցկացվել է 1897 թվականին Բազելում Թեոդոր Հերցլի ղեկավարությամբ։
Կոնգրեսների պատմություն
Առաջին սիոնիստական կոնգրեսը (1897 թվականի օգոստոսի 29-ից 31-ը) նպատակ ուներ հրեա ժովրդի համար Պաղեստինում ստեղծել հայրենիք, որը պետք է ճանաչվեր միջազգային իրավունքով։ Կոնգրեսի նպատակների իրականացման համար ընդունվեց «Բազելյան ծրագիրը» և ստեղծվեց  Համաշխարհային սիոնիստական կազմակերպությունը (ՀՍԿ)։
Առաջին Կոնգրեսին մասնակցում էին 204 պատվիրակներ 17 երկրների հրեական համայնքներից, որտեղ 1921 թվականից գործում են կուսակցական կազմակերպություններ։ 1897 թվականից մինչև 1946 թվականը կոնգրեսը անցկացվում էր երկու տարին մեկ եվրոպական տարբեր խոշոր քաղաքներում։ Սակայն Իսրայել պետության ստեղծումից հետո սկսեցին անցկացնել 4 տարին մեկ՝ Երուսաղեմում։ 2010 թվականի հունիսին կայացել է 36-րդ կոնգրեսը։
Հատկանշական է, որ առաջին կոնգրեսը նախատեսված էր անցկացնել Մյունխենում, սակայն քաղաքի ուղղափառ համայնքի և «բողոքականների» (1890 թվականին Գերմանիայի բարեփոխված համայնքների 3 առաջնորդների կողմից  ստորագրված հակասիոնիստական հռչակագրի կողմնակիցներ, տես «Ռեֆորմիստական  հուդաիզմ»)  դիմադրության պատճառով ստիպված տեղափոխեցին Բազել  ։
Կոնգրեսի անցկացման տարում 18 տարեկանը լրացած և սիոնիստական կազմակերպության անդամ ցանկացած հրեա իրավունք ունի մասնակցելու պատվիրակների ընտրությանը։
Սիոնիստական կոնգրեսը հետագայում դարձավ Համաշխարհային սիոնիստական կոնգրես, որն անցկացվում էր 1 տարի ընդմիջումով (1897-1901), այնուհետև՝ 2 տարի (1903-1939 թթ.) մինչև Երկրորդ աշխարհամարտի սկիզբ, ութ տարի ընդմիջումով (1913 -1921) Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիոնիզմ Կատեգորիա:1897 հիմնադրումներ Եվրոպայում
Վիտեն (գյուղ, Ռատնովի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Վիտեն գյուղում բնակվում էր 93 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,353 կմ²։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 263,46 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Տակիդան
Տակիդան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Ջուլամերկի գավառակում ։ Գտնվում էր Ջուլամերկ գյուղաքաղաքից 7 կմ հարավ-արևելք, Մեծ Զաբ գետի ձախակողմյան վտակներից մեկի ափին։
Պատմամշակութային կառույցներ
Տակիդանն ուներ հայկական եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Արարատ Ղուկասյան
Արարատ Նարիմանի Ղուկասյան, հասարակական գործիչ, գրող, լրագրող, «Արարատ» հայկական միության նախագահ , «Հայրենիք» շաբաթաթերթի հիմնադիր խմբագիր։
Կենսագրություն
Արարատ Ղուկասյանը ծնվել է 1974 թվականի մարտի 26-ին, ՀԽՍՀ Հրազդան քաղաքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է տեղի Ավետիք Իսահակյանի անվան թիվ 9 միջնակարգ դպրոցում, որն ավարտել է 1991 թվականին։ Ուսման տարիներին հաճախել է Հրազդանի մականախաղի ակումբ, որի կազմում նվաճել է ԽՍՀՄ, ՀԽՍՀ և ՀՀ երիտասարդական առաջնության տիտղոսներ։ Զուգահեռաբար խաղացել է նաև Հրազդանի Դրամատիկական թատրոնում` մարմնավորելով բազմաթիվ գլխավոր դերեր։ Դպրոցն ավարտելուց հետո 1991 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը, որն ավարտել է 1996 թվականին՝ պատմաբանի և պատմության ուսուցչի մասնագիտությամբ։ Համալսարանական տարիներից դասավանդել է Հրազդանի թիվ 9 դպրոցում և Հովսեփ Օրբելու անվան կրթահամալիրում, որտեղ եղել է նաև Արտադպրոցական միջոցառումների կազմակերպիչ։ Զուգահեռաբար աշխատել է Հրազդանի հեռուստատեսությունում, որտեղ կարճատև ժամանակաշրջանում հիմնել է «Աստղեր» հաղորդաշարը և համագործակցել «Հրազդան» և «Համալսարանական» թերթերի հետ, որտեղ տպագրվել են Ղուկասյանի հոդվածները, ակնարկներն ու ստեղծագործությունները։ Համալսարանն ավարտելուց հետո զինվորական ծառայության է անցել Ճամբարակի ստորաբաժանումում՝ լեյտենանտի կոչումով և վաշտի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնով։ Ծառայությունն ավարտել է 1998 թվականին և դարձյալ աշխատանքի անցել Հրազդանի Հովսեփ Օրբելու անվան կրթահամալիրում։
«Արարատ» միության միջոցով Իսպանիայի հայ համայնքը սերտ հարաբերություններ է հաստատել Հայրենիքի և Սփյուռքի հետ, ակտիվորեն մասնակցել է համահայկական բազմաբնույթ միջոցառումներին։ Դրանցից առանձնապես հիշատակության են արժանի Լրագրողների 5-րդ, 6-րդ և 7-րդ Համահայկական համաժողովները (2010, 2012, 2014), Սփյուռքի հայկական կազմակերպությունների ղեկավարների և ներկայացուցիչների Համահայկական համաժողովը (2011), Հայաստան-Սփյուռք 5-րդ համաժողովը (2014) և այլ նախաձեռնություններ։ Արարատ Ղուկասյանի հեղինակությամբ ներկայացրած բանաձևով և հայկական միության ջանքերով՝ Իսպանիայի 28 քաղաք ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը ։
Մասնակցել և նախագահել է բազմաթիվ խորհրդաժողովներ ու հարցազրույցներ՝ Հայոց ցեղասպանության և ներկայիս ցեղասպանությունների վերաբերյալ, որոնցից հիշատակության են արժանի Իսպանիայի 1-ին և 2-րդ պետական հեռուստաընկերություններում տված դեբատները, Սան Սեբաստյանի Ֆիլմերի փառատոնում ներկայացված «Սպի» ֆիլմի ներկայացումն ու խորհրդաժողովը, ազգային և իսպանախոս պարբերականներում տված հարցազրույցները։
Հեղինակ է բազմաթիվ հոդվածների, թարգմանությունների և գիտական աշխատությունների, որոնք հրատարակվել են հայկական և օտար աղբյուրներում և առկա են համացանցում։
Ընտանիք
Արարատ Ղուկասյանը լրագրող, գրող, հրապարակախոս, Իսպանիայի և Սփյուռքի այլ հայ համայնքներում ակտիվ գործունեություն ծավալած Արթուր Ղուկասյանի և ազատամարտիկ Ռոբերտ Ղուկասյանի կրտսեր եղբայրն է։
Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի և մեկ դուստր։
Պարգևներ, մրցանակներ
Արարատ Ղուկասյանը պարգևատրվել է Սփյուռքի նախարարության և Համաշխարհային հայկական կոնգրեսի դիպլոմներով, շնորհակալագրերով և հուշամեդալներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայերն Իսպանիայում Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Պաղենց
Պաղենց, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Իյիզան գավառի Սպարկերտ գավառակում։ 1909 թվականին ուներ 20 տուն հայ բնակիչ։ Զբաղվում էին հիմնականում անասնապահությամբ, արհեստներով (հատկապես տարածված էր շալագործությունը), մասամբ՝ երկրագործությամբ։ Գյուղում կար եկեղեցի՝ կից դպրոցով։ Բնակիչները տեղահանվել են 1915 թվականին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Մեծ մասը զոհվել է գաղթի ճանապարհին։ Սակավաթիվ փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։
Ավեյրու (Պարա)
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Պարա նահանգի բնակավայրեր
Նեֆտյանայա
Նեֆտյանայա (Нефтяная), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Ապշերոնսկի շրջանի կազմում։
Աշխարհագրություն
Ստանիցան գտնվում է Տուխա գետի ափին, լեռնա-անտառային գոտում, Ապշերոնսկից 10 կմ դեպի արևմուտք։
Պատմություն
Նեֆտյանայա ստանիցան հիմնադրվել է 1864 թվականին, 1871 – 1888 թվականներին կոչվել է գյուղ Նեֆտյանոյ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ստանիցաներ Կատեգորիա:1864 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Ապշերոնսկի շրջանի բնակավայրեր
Վիկտորիյսկի գյուղական խորհուրդ (Պիրյատինսկի շրջան)
Վիկտորիյսկի գյուղական խորհուրդ  (Вікторійська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պիրյատինսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Վիկտորիյսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1138 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 46,74 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 24,35 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1973 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կոնքեռ
Կոնքեռ, ոսկեթել զարդ է՝ տարանկյուն զուգահեռագծի ձևով՝ ասեղնագործված կամ ընտիր կերպասից պատրաստված։ Վերցված է հունական Կոնիքիռ կամ Ենքիրիոն անունից։
Կոնքեռի վրա ավանդաբար ասեղնագործվում է խաչակիր մի գառնուկ, որը Աստծո Գառի՝ Հիսուս Քրիստոսի խորհուրդն ունի։ Կոնքեռի երեք անկյուններում կան փոքր ծոպեր, իսկ չորրորդ անկյունից նեղ երիզով կախվում է հայրապետի գոտուց՝ ձախ մասում՝
Սովորաբար հովվական մախաղի նմանություն ունի և հովվական գավազանի հետ եկեղեցական հովվություն է նշանակում։
Հատուկ է կաթողիկոսներին և բացառիկ իրավունքով երբեմն շնորհվում է պատրիարքներին։
Դվուրեչենսկ
Դվուրեչենսկ (Двуреченск), գյուղ Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Սիսերտսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Կոնքեռ
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ հոգևորականների հագուստ Կատեգորիա:Հագուստի պատմություն
Դվուրեչենսկ
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5206 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Սիսերտսկի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Վյազովեց (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Վյազովեց (Вязовець), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վյազովեց գյուղում բնակվում էր 960 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,273 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3516,48 մարդ/կմ²։
Թաշկինակ (եկեղեցական)
Թաշկինակ, գոտու հետ պատարագիչ քահանան կրում է նաև թաշկինակ (սրբիչ), ղենջակ, որը հիմնականում ծառայում է պատարագչի ձեռքերը և սկիհը լվացումից հետո չորացնելու համար։
Կատեգորիա:Հայ հոգևորականների հագուստ
Նիգամատովո
Նիգամատովո (Нигаматово, Ниғәмәт), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բայմակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 906 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բայմակսկի շրջանի բնակավայրեր
Արտախուրակներ
Արտախուրակներ, խույրի հետևից կախված երկու երկար կապեր են, որոնք խույրը գլխին ամուր պահելուն են ծառայել, սակայն հետզհետե վերածվել են զարդարանքի։ Այժմ արտախուրակները 50 սմ երկարությամբ և 6 կամ 7 սմ լայնությամբ, ներքևի կողմն ավելի լայն, խույրի նմանությամբ պատրաստված երկու կտորից զարդեր են, որոնք կախվում են վակասից՝ թիկունքի կողմից։
Կատեգորիա:Հայ հոգևորականների հագուստ
Էմբոլիզմ
Էմբոլիզմ, արյան կամ ավշի մեջ շրջանառվող մասնիկներով պայմանավորված տիպիկ ախտաբանական պրոցես, որոնք նորմայում չեն հանդիպում (էմբոլ)։ Էմբոլի շրջանառությունը հաճախ առաջացնում է անոթի նեղացում, որն էլ բերում է տեղային արյան շրջանառության խանգարման ։
Անոթի նեղացում կարող է առաջանալ տրավմայի, կոտրվածքի, ամպուտացիայի և հնարավոր է նաև ներերակային ներարկման ժամանակ՝ երակ անցած գազային խցանով։
Աննա Իսրայելյան
Աննա Իսրայելյան, հայ լրագրող, 2011 թվականից մինչ օրս «Առավոտ» օրաթերթի առցանց տարբերակի խմբագիրն է։
Էմբոլիզմ
Երբեմն էմբոլիան օգտագործում են բուժական նպատակով՝ դադարեցնելու տվյալ հատվածի արյունամատակարարումը, օրինակ՝ ուռուցքների ժամանակ։