cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վիկինգների դարաշրջանն Էստոնիայում
Գրավոր աղբյուրներ
Ըստ Heimskringla սագաների՝ 967 թվականին Նորվեգիայի թագուհի Աստրիդը իր որդու՝ հետագայում Նորվեգիայի թագավոր Օլաֆ Տրիգվասոնի հետ փախել է իր հայրենիքից Նովգորոդ, որտեղ նրա եղբայր Սիգուրդը պատվավոր պաշտոն էր զբաղեցնում արքայազն Վլադիմիրի արքունիքում։ Իրենց ճամփորդության ժամանակ «Էստոնիայի վիկինգները» ներխուժեցին նավ՝ սպանելով անձնակազմի մի մասին, իսկ մյուսներին՝ ստրկության առնելով։ Վեց տարի անց, երբ Սիգուրդ Էիրիկսոնը մեկնեց Էստոնիա՝ Վալդեմարի անունից հարկեր հավաքելու, նա նկատեց Օլաֆին Սաարեմաայի շուկայում և վճարեց նրա ազատության համար։
Սաարեմաայի մոտ էստոնական և իսլանդական վիկինգների միջև ճակատամարտը նկարագրվում է Նյալի սագայում, որպես թե տեղի է ունեցել մ.թ. 972 թվականին։
Մոտ 1008 թվականին Օլավ II Հարալդսոնը՝ հետագայում Նորվեգիայի թագավորը, իջավ Սաարեմաա։ Տեղի բնակիչները, զարմացած, սկզբում փորձել էին բանակցել թագավորի և նրա մարդկանց պահանջների շուրջ, բայց հետո բանակ հավաքեցին և դիմակայեցին նրանց։ Այնուամենայնիվ, Օլավը (ով այդ ժամանակ 12 կամ 13 տարեկան էր) հաղթեց ճակատամարտում։
Մոտավորապես 1030 թվականին շվեդ վիկինգների ղեկավար Ֆրեյգեյրը կարող էր սպանվել Սաարեմաայում տեղի ունեցած ճակատամարտում։
"«Իրենց քաջությամբ մոլորված / Նրանք անցան ամբողջ երկրով [...] / Բոլոր ուղիները, և նաև հետքերը / Արյունով հարուստ էին [...] / Նրանք սովորեցնում էին ժողովրդին, թե ինչպես մեռնել / Թե՛ տղամարդկանց, թե՛ կանանց, եթե միայն նրանք չկարողանան փախչել» ։"
Livonian Chronicle-ը նկարագրում է, որ Էստոնիայի բնակիչները երկու տեսակի նավեր են օգտագործել՝ պիրատիկա և լիբուռնա։ Առաջինը ռազմանավ էր, երկրորդը՝ հիմնականում առևտրական։ Պիրատիկան կարող էր տեղափոխել մոտավորապես 30 մարդ և ուներ վիշապի կամ օձի գլխիկի ձևով բարձր նիզակ, ինչպես նաև քառանկյուն առագաստ։
Տնտեսություն
Վիկինգների դարաշրջանում Էստոնիայի տարածքից հիմնակն արտահանումը երկաթն էր։ Էստոնիայում երկաթի հումքը ճահճի երկաթի տեսքով հանդիպում է մի քանի վայրերում։ Ենթադրվում է, որ Էստոնիայից երկաթի արտահանումը սկսվել է մինչև երկաթի վերջնական դարաշրջանը։
Վիկինգների դարաշրջանի ընթացքում ինչպես Հյուսիսային Եվրոպայի այլ վայրերում, սրերն ու նիզակները արտադրվում էին Էստոնիայում։ Պետերսենի K տիպի շեղբերն ամենաբազմաթիվն էին Էստոնիայում 10-րդ դարում, ինչպես նաև հայտնաբերվել են Պետերսենի M տիպի նիզակների ծայրեր։
Հնագիտություն
Էստոնիան Հյուսիսային Եվրոպայի ամենահարուստ տարածքներից մեկն է 11-րդ և 12-րդ դարերի պահեստներով։ Էստոնիայում հայտնաբերված ամենավաղ մետաղադրամները 8-րդ դարի արաբական դիրհամներ են։ Էստոնիայում հայտնաբերված վիկինգների դարաշրջանի ամենամեծ գանձերը եղել են Մայդլայում և Կոսեում։ Կատալոգներում հրապարակված 1500 մետաղադրամներից 1000-ը անգլո-սաքսոնական են։
2008 և 2010 թվականներին սկանդինավյան ծագումով երկու կլինկերակառույց նավ է հայտնաբերվել Սաարեմաայի Սալմե գյուղի մոտ։ Սալմեի նավեր կոչված երկու նավերն էլ օգտագործվել են 700-750 թվականներին սկանդինավյան երկաթի դարաշրջանում նավերի թաղման համար և պարունակում են մարտերում սպանված ավելի քան 40 ռազմիկների մնացորդներ, ինչպես նաև բազմաթիվ զենքեր և այլ արտեֆակտներ։
Էստոնիայում վիկինգների դարաշրջանում Էստոնիայի տարածքը բաժանված էր երկու տարբեր մշակութային տարածքների՝ Հյուսիսային և Արևմտյան Էստոնիայի և Հարավարևելյան Էստոնիայի միջև։ Հյուսիսային և Արևմտյան Էստոնիան, որոնք կազմում էին Էստոնիայի 2/3-ը և խիտ բնակեցված էր, ներառյալ Օսելը, համարվում էին սկանդինավյան մշակութային տարածքում։
Սալմեում նավերի դամբարանները, որոնք պեղվել են 2011 և 2013 թվականներին և թվագրվել են մոտավորապես մ.թ. 750 թվականին, մեկնաբանվել են որպես Շվեդիայից Սաարեմաա մեկնած մարդկանցով պայմանավորված՝ հիմնվելով բոլոր զենքերի և այլ արտեֆակտների վրա, որոնք սովորաբար շվեդական տիպի են եղել։ Բայց 2014 թվականից սկսած՝ Սաարեմայի Վիդումյաեում (Սալմեից 20 կմ հեռավորության վրա) պաշտամունքային վայրի պեղումները, որը թվագրված է 7-րդ և 8-րդ դարերով, այսինքն՝ Սալմե նավի դամբարանների թվագրումից առաջ և մի փոքր հետո, նոր լույս են սփռել դրա վրա, քանի որ պաշտամունքի վայրում հայտնաբերվել են մեծ թվով զենքեր և նույն տիպի այլ իրեր, ինչ Սալմեում հայտնաբերվածները, հստակ տեղական համատեքստում, տեղական տիպի մեծ քանակությամբ հագուստի գնդասեղներով, բայց բնորոշ սկանդինավյան զարդարանքներով, որոնք ցույց են տալիս, որ նույն տեսակի զենքեր են օգտագործվել տարածքում։ Վաղուց հայտնի է, որ 10-րդ դարում Սաարեմայում մարտիկների օգտագործած զենքերն ու այլ գտածոները չէին տարբերվում Շվեդիայում օգտագործվածներից, Սակայն Վիիդումեում գտածոները, ինչպես նաև մ.թ. 650 թվականին Սաարեմայում նոր տիպի գերեզմանների հայտնվելը, մի տեսակ, որը հիմնականում հայտնաբերվել է միայն Շվեդիայում, ասվում է, որ ցույց է տալիս շվեդական զգալի ազդեցությունը Սաարեմայի մշակույթի վրա դեռևս 10-րդ դարից առաջ։
Բնակչություն
Հին Էստոնիայի բնակչությունը ուշ երկաթի դարում՝ մոտավորապես մ.թ. 1100 թվականին, գնահատվում է 150 000, իսկ վերին գնահատականներով՝ մոտ 180 000։ Սա հնգապատիկ աճ է նույն տարածքի մոտավորապես 30,000 բնակիչների` համեմատ հռոմեական երկաթի դարաշրջանում, մոտ 400 թվականին։ Համեմատության համար նշենք, որ Նորվեգիայի բնակչությունը մ.թ. 1000-ից մինչև 1100 թվականն ընկած ժամանակահատվածում գնահատվում է մոտ 200,000 մարդ։
Ենթադրվում է, որ ֆիննական ցեղերն ապրել են ինչպես Հյուսիսային, այնպես էլ Արևմտյան և Հարավարևելյան Էստոնիայում մ.թ. 1000 թվականին։ Կան նաև հիշատակումներ 11-րդ դարում Հարյումաայում սկանդինավյան հնարավոր բնակավայրի մասին։
Վիկինգների դարաշրջանի Էստոնիայի բնակիչները համարվում են ժամանակակից էստոնացիների անմիջական նախնիները։ Հնագետ Անդրես Թվաուրին էթնիկ պատկանելության հարցը մեկնաբանել է.
Մշակույթ
Վիկինգների դարաշրջանում Էստոնիայի տարածքը բաժանված էր երկու հստակ մշակութային տարածքների՝ Հյուսիսային և Արևմտյան Էստոնիայի և Հարավարևելյան Էստոնիայի միջև։ Ենթադրվում է, որ Հյուսիսային և Արևմտյան Էստոնիայի տարածքները պատկանել են սկանդինավյան մշակութային տարածքին այդ ժամանակ։ Պատմական Սաարեմաա, Լյաենեմա, Հարյումաա և Վիրումաա նահանգները գտնվում են Հյուսիսային և Արևմտյան Էստոնիայում։ Սկանդինավյան գրավոր աղբյուրները ենթադրում են, որ չորս տարածքները հստակորեն տարբերվում էին սկանդինավների աչքում, ովքեր յուրաքանչյուրի համար օգտագործում էին առանձին անուններ՝ Eysysla՝ Սաարեմաայի, Adalsysla՝ Լյաենեմաայի, Refaland՝ Հարյումաայի և Virland՝ Virumaa-ի համար։ Սաարեմաա պատմական տերմինը ներառում էր Արևմտյան Էստոնիայի բոլոր կղզիները, ոչ միայն Սաարեմաա կղզին (որի համար այս տերմինն օգտագործվում է այսօր)։
Ճարտարապետություն
Էստոնիայում հայտնի են առաջին հազարամյակի երկրորդ կեսի 41 ամրոցներ։ Դրանցից 37-ը կառուցվել և/կամ օգտագործվել են նախավիկինգների և վիկինգների դարաշրջանում։ Հյուսիս-արևմտյան Էստոնիայում ամրոցը, որն առավել մանրակրկիտ ուսումնասիրվել է, որն օգտագործվել է վիկինգների դարաշրջանում, Իրու ամրոցն է` այսօրվա Տալլինի սահմանին, Պիրիտա գետի մոտ։ Էստոնիայում վիկինգների դարաշրջանի սկիզբը կարելի է համարել ամրոցաշինության ամենաակտիվ շրջանը։ Ամրությունները սկզբում կառուցվել են փայտից և ավազից, սակայն հետագայում արդիականացվել են, կառուցվել են հսկայական քարե պարիսպներ։ Ամրոցը վերջնականապես լքվել է 11-րդ դարի առաջին կեսին, երբ կենտրոնը տեղափոխվել է Տալլինի Հին քաղաք, ըստ տարածված կարծիքի։
Վիկինգների դարաշրջանում ամրոցային բնակավայրերը գտնվում էին Հյուսիսային Էստոնիայի ափի երկայնքով, սովորաբար գետի բերանից մի քանի կիլոմետր վերևում։ Այս բերդային բնակավայրերը հստակորեն կապված են Արևելյան ճանապարհի գլխավոր ճյուղին։ Բացի նավահանգստից, կար նաև միջազգայնորեն հայտնի շուկա, որը գտնվում էր Հյուսիսային Էստոնիայի ափամերձ բազմաթիվ բերդային բնակավայրերի պաշտպանության ներքո։ Այդպիսի ամրոցային բնակավայրեր էին, օրինակ, Իրու, Կուուսալու, Պադա և Պուրցե ամրոցային բնակավայրերը ։
Վիկինգների դարաշրջանի Էստոնիայի ամրոցները հիմնականում տեղակայված էին բնակավայրերի կենտրոններում։ Հստակ տեսանելի կապ կա նաև բերդերի և գետերի տեղակայման միջև։ Սա կարելի է բացատրել նրանով, որ գետերն օգտագործվում էին որպես տրանսպորտային միջոց, ինչպես նաև այն, որ գետերի ափերի լանջերը հարմար էին ամրոցների համար, ի տարբերություն բավականին հարթ էստոնական լանդշաֆտի։
Անցումային դարաշրջան
Էստոնիայում վիկինգների դարաշրջանի ավարտը հնագիտական արձանագրության մեջ սահմանվում է հետևյալ իրադարձություններով.
Կենտրոնացված իշխանության աճով, վիկինգների ազդեցության տակ գտնվող տարածքներում առափնյա պաշտպանության ուժեղացմամբ, վիկինգների արշավանքները դարձան ավելի ռիսկային և ավելի քիչ եկամտաբեր։ Քրիստոնեության աճող ներկայության և թագավորների վերելքի և Սկանդինավիայում գրեթե ավատատիրական համակարգի հետ այս արշավանքներն ամբողջությամբ դադարեցին։ 11-րդ դարում սկանդինավցիները հաճախ մատնանշվում են որպես էստոնական վիկինգների հետ (Víkingr frá Esthland) բախումներում, ինչը, ի վերջո, հանգեցնում է Գերմանիայի, Դանիայի և Շվեդիայի մասնակցությանը Հյուսիսային խաչակրաց արշավանքներին և սկանդինավյան կողմից Էստոնիայի գրավմանը։
Տեղական ցեղերը, ի վերջո, ճնշվեցին և ենթարկվեցին մկրտության, ռազմական օկուպացիայի և երբեմն ոչնչացման գերմանական, դանիական և շվեդական ուժերի կողմից։
Գրականություն
Կատեգորիա:Էստոնիայի պատմություն Կատեգորիա:Սկանդինավիայի պատմություն Կատեգորիա:Երկրաբանական ժամանակաշրջաններ Կատեգորիա:Նախնադարյան Եվրոպա
Պլայա դել Կարմեն
Պլայա դել Կարմեն (իսպ. Playa del Carmen ), մեքսիկական Կինտանա-Ռո նահանգի Սոլիդարիդադ քաղաքի վարչական կենտրոն: Քաղաքը տեղակայված է Կարիբյան ծովի ափին գտնվող Ռիվյերա-Մայայի զբոսաշրջային գոտում։ Տնտեսության գլխավոր ճյուղը տուրիզմն է։ Նահանգի երրորդ մեծ քաղաքն է Կանկունից և Չետումալյայից հետո։
= Քաղաքի առաջընթաց = Պաշտոնական տվյալների համաձայն, չնայած ոչ ճշգրիտ տվյալներով, 2003 թվականին քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 49,000 մարդ, սակայն 2004 թվականի հունիսին բնակչության թիվն աճեց մինչև 100,000։ Այսպես Պլայա դել Կարմենը համարվում է  Մեքսիկայի ամենաարագ զարգացող քաղաքներից մեկը, տարեկան բնակչությունն աճում է 20%-ով։ Այս աճը հիմնականում պայմանավորված է նրանով, որ զբոսաշրջությունը զարգանում է երկրի մեկ հատվածից այլ հատված բնակչության ներհոսքով։ Բնակչության առնվազն 7%-ը կազմում են օտարերկրացիները, հիմնականում եվրոպացիները, ովքեր այստեղ ձեռք են բերել անշարժ գույք: Կանկունի խցանումները մեծապես նպաստել են զբոսաշրջիկների` քաղաքի հանդեպ ունեցած հետաքրքրությանը: 2004 թվականի նոյեմբերին քաղաքի հյուրանոցները կարողանում էին տարածք հատկացնել ավելի քան 23,000 սենյակների համար, ինչը հնարավորություն տվեց տարեկան սպասարկել ավելի քան երկու միլիոն զբոսաշրջիկի՝ հիմնականում Եվրոպայից և Հյուսիսային Ամերիկայից: Հյուրանոցային ենթակառուցվածքի զարգացման առկա ծրագրերի համաձայն՝ ինֆրակառույցը հետագայում չի դադարի: Քաղաքի սիրտը դարձավ հինգերորդ պողոտան, որն անցանելի էր հետիոտների համար,  ծովին զուգահեռ անցնում էր մեկ թաղամաս, որտեղ տեղակայված է խանութների և ռեստորանների մեծ մասը: Ինչպես Կանկունից հյուսիս գտնվող լողափերը, այնպես էլ Պլայա-դել- Կարմեն լողափերն տարբերվում են նուրբ սպիտակ ավազով և կապույտ թափանցիկ ծովով:
Քաղաքի հին բնակիչներն ու տեղական վարչակազմը փորձում են պահպանել քաղաքի `որպես ձկնորսների և արվեստագետների փոքրիկ բնակավայրի հեղինակությունը: Մասնավորապես, վարչակազմի հրամանով արգելվում է քաղաքում կառուցել երեք հարկից բարձր շենքեր: Այնուամենայնիվ, մի քանի չորս հարկանի շենքեր կառուցվեցին նույնիսկ մինչ այս հրամանագիրը:
= Պատմություն = Նախաիսպանական ժամանակներում ապագա Պլայա-դել-Կարմենի տարածքը կոչվում էր Շաման-Հա: Դա մայաների Կոսումել կղզի տանող ճանապարհի վրա ոլորապտույտ անցակետ էր:
Տարածքի վրա ժամանակակից բնակեցումը սկսվեց միայն 20-րդ դարի սկզբին, երբ այստեղ հայտնվեց ձկնորսների և կաուչուկ մշակողների ավան: Մինչև 1980-ականների կեսերը Պլայա-դել-Կարմենը մնաց գյուղ, որի բնակչությունը չէր գերազանցում 1500 մարդը: Բայց այն բանից հետո, երբ այն լաստանավային ծառայությամբ միացավ Կոսումել կղզուն, զբոսաշրջությունը մեծապես վերափոխեց այն:
2005 թվականի հոկտեմբերին Պլայաա-դել-Կառմենի միջով անցավ Վիլմա փոթորիկը, որը քաղաքին զգալի վնասներ պատճառեց, և որոշ ժամանակ վախ առաջացրեց զբոսաշրջիկների շրջանում: Մի քանի շաբաթ անց վնասը հիմնականում վերականգնվեց:
= Տուրիստական ենթակառուցվածք = Պլայա դել Կարմենի մոտակայքում են գտնվում զբոսաշրջային մի քանի կենտրոններ.
Պլայա դել Կարմենի սահմանին գտնվում է Playacar զբոսաշրջային հայտնի համալիրը, որը կազմված է հյուրանոցների ցանցից։
Քաղաքը գտնվում է Կոսումել նեղուցի ափին, դայվինգի  ամենահայտնի վայրերից մեկի մոտ։ Պլայա դել Կարմենում կա նավահանգիստ:
Սպորտ
Քաղաքում կա Ինտեր Պլայա-դել-Կարմեն ֆուտբոլային թիմը, որը Մեքսիկայի երկրորդ դիվիզիոնում խաղում է հարավային գոտում:
(1588) Դեսկամիզադա
(1588) Դեսկամիզադա (Descamisada), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1951 թվականի հունիսի 27-ին Միգել Իցիգսոնի կողմից Լա Պլատայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,026722 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8068 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2466 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1923,34 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187174 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,27° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1951 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Միգել Իցիգսոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զալունևե
Զալունևե (Залунеўе), Բելառուսի Գոմելի մարզի Բուդա-Կաշալյովի շրջանի հոկտեմբերյան գյուղսովետի գյուղ է։ Հարավից սահմանակից է անտառին։
Դիրքը
Գտնվում է շրջանային կենտրոնից և երկաթուղային Բուդա-Կաշալյովի (Ժլոբին-Գոմելի գծի վրա) կայարանից 4 կմ արևելք, 47 կմ Գոմելից։
Տրանսպորտային կապ
Տրանսպորտային կապի գյուղական ճանապարհով է, ապա ավտոմոբիլային ճանապարհներով, որոնք հեռնում են Բուդա-Կաշալյովից։ Հատակագիծը կազմված է կարճ, շիտակ միջօրեականային փողոցներից, կառուցված փայտյա տների տնամերձ տիպով ։
Պատմություն
Այն հիմնադրվել է 20-րդ դարի սկզբին։ Ամենաակտիվ շենքերը ստեղծվել են 1920-ական թվականներին։ 1930 թվականին գյուղացիները ընդգրկվել են հավաքական տնտեսության մեջ։ Մեծ Հայրենական պատերազմի ճակատներում զոհվել էր 11 բնակիչ։ 1959 թվականին «Խորհրդային» սոլխոզի կազմում (կենտրոն գյուղ Դուրավիչի)։ Մինչև 2009 թվականի դեկտեմբերի 16-ը Դուրավիչի գյուղի խորհրդային խորհրդի կազմում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Լեոպոլդ Կոմպերտ
Կենսագրություն
Լեոպոլդ Կոմպերտը սովորել է Պրահայի և Վիեննայի համալսարաններում։ Վաղ տարիքից նա ընկերացել է Մորից Հարթմանի և Իսիդոր Հելլերիի հետ, ովքեր նրա վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել, և ինչի շնորհիվ Կոմպերտը զբաղվել է գրականությամբ ։
Գրական գործունեություն
Ստեղծագործությունները հավաքագրվել է 8 հատորներով (Բեռլին, 1882—1883)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ավստրիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ավստրիացի բանաստեղծներ
Պետության ձև
Պետության ձև, ըստ պետության և իրավունքի տեսության՝ գործնականում քաղաքական նշանակություն ունեցող կառուցվածքային տարր, պետության ներքին կառուցվածքի որոշակի մոդել, որը ներառում է պետական իշխանության մարմինների կազմակերպման ձևը, տարածքի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և իշխանության իրականացման մեթոդները։ Այդ իմաստներով բնորոշվում է պետության կառավարման ձևը, պետության կառուցվածքի ձևը և պետաիրավական ռեժիմը ։
Վերոնշյալ չափանիշների ուսումնասիրության արդյունքում ի հայտ են գալիս արտաքին հատկանիշներ, որոնցով պայմանավորված դասակարգվում են աշխարհի պետությունները։ Պետության ձևից է կախված պետական կառավարման արդյունավետությունը, իշխանության և հասարակության կայունությունը, քանի որ պետության ձևը, ինքնին, պայմանավորված է քաղաքական փոխզիջմամբ։ Պետության ձևը օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ բազմաթիվ գործոններով պայմանավորված ժամանակի ընթացքում կրում է բովանդակային և գործառնական փոփոխություններ։ Պետության ձևն իր վերջնական տեսքով ձևավորվում է տնտեսական, հասարակական, պատմական, ազգային, մշակութային և այլ գործոններով պայմանավորված։ Պետաիրավական երևույթների աստիճանական զարգացման ընթացքում տարբեր ժամանակամիջոցներում պետության ձևի մասին արտահայտվում են բազմաբովանդական մտքեր։ Ըստ հռոմեական շրջանի հույն պետական գործիչ Պոլիբիոսի՝ պետականության ծագումն ու հետագա փոփոխությունը, ինքնին, այսպես կոչված «բնության օրենքով» պայմանավորված գործընթաց է, որը չունի տրամաբանական եզրակետ։
Բաղադրատարրեր
Պետության ձևի բաղադրատարրերն են՝ Պետության կազմավորման ձևի վրա ազդում են հետևյալ գործոնները, որոնք դասակարգվում են ըստ օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ բնույթի։ Դրանք են՝
Անկախության հուշարձան (Բաքու)
Անկախության հուշարձան, հուշարձան Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվում։ Գտնվում է Ազգային ակադեմիայի ձեռագրերի ինստիտուտի և Ադրբեջանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի շինությունների միջև։ Տեղադրվել է ի պատիվ Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության, որը հռչակել է Ադրբեջանի ազգային խորհուրդը 1918 թվականի մայիսի 28-ին Թիֆլիսում։ Այդ օրը 1992 թվականի մայիսի 28-ից նշվում է որպես Հանրապետության օր ։
Հուշարձանի բացում
Հուշարձանը դրվել է Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության ստեղծման պատվին ։
Պետության ձև
Պետության կառավարման ձև
Պետական կառավարման ձևը ցույց է տալիս, թե ինչպես են կազմավորվում պետության բարձրագույն իշխանական մարմինները։ Ըստ այդ տարբերակիչ հատկության՝ պետություններն ըստ կառավարման ձևի բաժանված են միապետությունների և հանրապետությունների։ Միապետություններն իրենց հերթին բաժանվում են երկու տեսակի՝ սահմանափակ (կամ սահմանադրական) և անսահմանափակ (կամ բացարձակ)։ Սահմանադրական միապետության պարագայում միապետի իշխանությունը սահմանափակված է սահմանադրությամբ, իսկ բացարձակի դեպքում՝ միապետն ունի օրենսդիր և գործադիր գործառույթներ, ինչպես նաև արդարադատությանը վերահսկելու իրավասություն։ Սահմանադրական միապետությունները լինում են դուալիստական և խորհրդարանական։
Անկախության հուշարձան (Բաքու)
Հուշարձանի բացում
2006 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը ստորագրել է № 1838 կարգադրությունը Անկախության թանգարանի ստեղծման և Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվում Անկախության հուշարձանի տեղադրման վերաբերյալ։ Կարգադրությանը համապատասխան հայտարարվել է մրցույթ Անկախության հուշարձանի ստեղծման համար և տրվել են պարգևատրություններ ։
Պետության ձև
Պետության կառավարման ձև
Ներկայումս դուալիստական միապետություններ աշխարհում գոյություն չունեն (նախքան Առաջին համաշխարհային պատերազմը այսպիսին է եղել Գերմանական կայսրությունը՝ Առաջին Ռայխը), իսկ գործող միապետությունները մեծ մասը խորհրդարանական են։ Այսօրինակ կառավարման ձևին բնորոշ է «միապետը թագավորում է, բայց չի կառավարում» ասույթը, որը արտահայտում է այդ պետություններում թագավորի իշխանության խորհրդանշականության հանգամանքը։ Խորհրդարանական (սահմանադրական) միապետությունների դասական օրինակներ են Միացյալ Թագավորությունը (Մեծ Բրիտանիա), Նիդերլանդները, Ճապոնիան, Բելգիան, Շվեդիան, Իսպանիան, Լյուքսեմբուրգը, Էսվատինին, Նորվեգիան և այլն։
Անկախության հուշարձան (Բաքու)
Հուշարձանի բացում
Հուշարձանի բացումը կայացել է 2007 թվականի մայիսի 25-ին Իստիգլալիյաթ փողոցում։ Բացման արարողությանը մասնակցել է նախագահ Իլհամ Ալիևը ։
Պետության ձև
Պետության կառավարման ձև
Ըստ պետության կառավարման ձևի՝ արդի պետություններն առավել հաճախ լինում են հանրապետություններ։ Ըստ պետական կառավարման ռեժների (պետական մարմինների դերը պետության կառուցակարգում)՝ հանրապետությունները լինում են նախագահական (կառավարությունը ձևավորվում է նախագահի կողմից և հաշվետու է միայն վերջինիս առջև), խորհրդարանական (կառավարությունը ձևավորվում է ժողովրդի ձայների մեծամասնությունը ստացած կուսակցության կողմից և հաշվետու է օրենսդիր մարմնի առջև) և խառը (կամ կիսանախագահական)։ Ժամանակակից նախագահական հանրապետության օրինակներ են Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները, Թուրքիան, Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը, Բրազիլիան, կիսանախագահական հանրապետություններ են՝ Ռուսաստանի Դաշնությունը, Ֆրանսիան, Լեհաստանը, Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետությունը, խորհրդարանական հանրապետություններ են՝ Գերմանիան, Հունաստանը, Իտալիան, Հայաստանը (2015 թվականից), Վրաստանը, Հնդկաստանը և այլն։
Անկախության հուշարձան (Բաքու)
Հուշարձանի բացում
Հուշարձանը պատրաստված է գրանիտից և սպիտակ մարմարից, հին արաբերեն և լատինական այբուբեններով փորագրված է Անկախության հռչակագրի տեքստը Ազգային խորհրդի անդամների ստորագրություններով ։
Պետության ձև
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պետության և իրավունքի տեսություն Կատեգորիա:Պետություն Կատեգորիա:Պետական կարգեր Կատեգորիա:Քաղաքականություն Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունք Կատեգորիա:Քաղաքագիտություն Կատեգորիա:Հասարակություն Կատեգորիա:Քաղաքական համակարգեր Կատեգորիա:Հասարակական համակարգեր Կատեգորիա:Իրավունք Կատեգորիա:Քաղաքական տերմինաբանություն
Անկախության հուշարձան (Բաքու)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բաքվի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի մշակույթ Կատեգորիա:2007 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի ճարտարապետություն
Ռիչի Կոստեր
Ռիչի Կոստեր (Ritchie Coster, ), կինոյի, հեռուստատեսության և թատրոնի անգլիացի դերասան։
Վաղ տարիներ
Ռիչի Կոստերը ծնվել է 1967 թվականի հուլիսի 1-ին, Լոնդոնում։ Դպրոցն ավարտել է Լետիմերում՝ Էնդմոնթում, Լոնդոն։ Այնուհետև սովորել է Գիլդխոլսկի երգի և թատրոնի դպրոցում ։
Կարիերա
Կարիերան սկսել է 1997 թվականին հեռուստատեսությունում։ Հանրահայտ է իր Խավարի ասպետը Չեչենի դերով և Սմոքինգի Դիտրիղ Բընինգի դերով։ Նույնպես նկարահանվել է Ներս թող ինձ։ Սագա, Կիբեր, Կրիդ։ Ռոկիի ժառանգությունը ֆիլմերում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սինգապուրցի դերասաններ Կատեգորիա:Սինգապուրցի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Հավուց Թառի վանք
Հավուց Թառ (հայտնի է նաև որպես Ամենափրկիչ, Արունեց եկեղեցի, Դարունեց եկեղեցի, Դարունից վանք, Կարմիր վանք, Կզըլվանք, Հայոց թառ, Հայվոց թառ Հայու թառ, Հավոց թառ, Հավու թառ, Հավուց թառի Ամենափրկիչ, Հավուց թառի վանք), վանքային համալիր, ճարտարապետական հուշարձան Հայաստանի Կոտայքի մարզում, Գառնի գյուղից արևելք, Ազատ գետի ձախ ափին, լեռան գագաթին։
Պատմություն
Եղել է միջնադարյան Հայաստանի կրոնական ու մշակութային կենտրոններից։ Վաղ միջնադարից հիշատակվող այս վանքում 1013 թվականին, Գրիգոր Մագիստրոս Պահլավունին կառուցել է Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին։ Հավուց Թառը վերելք է ապրել XII-XIV դդ.: Տուժել է 1679 թվականի երկրաշարժից, վերջնականապես ավերվել 1840 թվականի Ակոռիի երկրաշարժի ժամանակ։
Համալիրը բաղկացած է երկու հուշարձանախմբից։ Արևմտյան հուշարձանախմբի գլխավոր եկեղեցին (XIII դ.) ներքուստ խաչաձև, արտաքուստ ուղղանկյուն, չորս անկյուններում ավանդատներով հորինվածք ունի։ Բազմագունության սկզբունքով շարված պատերը (սրբատաշ կարմրավուն տուֆ) հարուստ են արձանագրություններով։ Քանդված են եկեղեցու գմբեթն ու ծածկը։ Նրան հարավից կից են երկու միանավ մատուռներ (այժմ՝ կիսավեր)։ Արևելյան հուշարձանախումբը XVIII դ. 1-ին կեսին հիմնովին վերակառուցվել է, որի ընթացքում օգտագործվել են Գրիգոր Մագիստրոսի կառուցած եկեղեցու և վանքի քառամույթ գավթի քարերը։ Վերջինիս ավերակի հյուսիսային մասի վրա 1721 թվականին Աստվածատուր Ա Համադանցի կաթողիկոսը հիմնել է Սուրբ Կարապետ եկեղեցին (գմբեթավոր դահլիճ, մնացել է անավարտ)։ Պարիսպներին հյուսիսից կից են բնակելի սենյակներ, հարավ-արևմուտքից՝ թաղածածկ հյուրատունը։
13-րդ դարից՝ հատկապես Եղիա առաջնորդի օրոք, Հավուց թառը դառնում է Այրարատ աշխարհի խոշոր կրթամշակութային կենտրոն։ Եսայու ստեղծած դպրոցն ուներ երաժշտական ուղղություն, ուր և իր ղեկավարությամբ գործել է երգչախումբ։ Կրթության կենտրոն լինելուց բացի Հավուց թառը եղել է խոշոր գրչության կենտրոն։ Այստեղ կազմված ձեռագրերից հնագույնը 1214 թվականի է։ Այդ ձեռագրերի ստեղծողներն են Գրիգորը՝ 1297, Ստեփանոսը՝ 1458 թվականին ։
Կաթողիկե եկեղեցի
Մխիթար Այրիվանեցու վկայությամբ, Գեղվո Գևորգ իշխանը կառուցում է Հավուց Թառը՝ 1001-1011 թվականների ժամանակամիջոցում։
Կաթողիկեն գմբեթավոր եկեղեցի է, որի հատակագիծը արտաքուստ քիչ երկարաձիգ ուղիղ քառանկյունի է, իսկ ներսից՝ շնորհիվ անկյուններում տեղադրված խորանների, դարձել է խաչաձև՝ ուղղանկյուն խաչթևերով։ Արևելյան խաչթևում մշակված է կիսակլոր աբսիդը՝ ցածր, քիչ դուրս շեշտված բեմով, ուր բարձրանում են ձախ կողմում եղած եռաստիճան քարե սանդուղքով։ Աբսիդի կողերի պատերում կան մեկական սլաքաձև գագաթ ունեցող խորշեր, որոնք եզերված ենբուսական և երկրաչափական ձևերի քանդակներ ունեցող շերտով։
Խաչաթևերի միացման անկյուններից ձգվող կիսասյուները միացած են եղել կամարներով, որոնք իրենց վրա են կրել գմբեթը։ Վերջինիս առաստաղները պատած են եռանկյունաձև բուսական միահյուսվածք զարդաքանդակներով։ Բոլոր խորանների ծածկը թաղակապ է, արևելյան կողմից ունեն փոքրիկ աբսիդներ։ Արևելյան կողմի խորանների մուտքերը բացվում են դեպի արևմուտք՝ եկեղեցու մեջ, իսկ արևմտյան կողմի խորանների մուտքերը՝ եկեղեցու արևմտյան խարթևի մեջ՝ իրար դիմաց։
Միակ մուտքը արևմտյան կողմից է՝ կիսակլոր խակատակալ մեծ քարով և գեղեցկազարդ պարակալով. վերջինիս կողերից գլանաձև զույգ կիսասյուներից է, որոնք ունեն խարիսխներ ու խոյակներ՝ զարդարված երկրաչափական միահյուսված քանդակներով և միանում են մուտքի ճակատակալ քարը եզերող կամարներով։ Պարակալի մյուս շերտը պատած է ծաղկեհյուս զարդաքանդակներով, իսկ սրանց միացնող կամարը, որը նույնպես եզերում է մուտքի ճակատակալ քարը, պատած է պտուտակաձև, շղթայանման զարդաքանդակներով։
Եկեղեցու յուրաքանչյուր ճակատից բացվում է մեկական երկար ու նեղ լուսամուտ։ մեկական նման շատ փոքր լուսամուտներ էլ բացվում են արևելյան կողմի խորանների արևելյան պատերից, մեկ հատ՝ հարավ-արևմտյան խորանի հարավային պատից և մեկ հատ էլ՝ հյուսիս-արևմտյան խորանի հյուսիսային պատից։ Ճակատներում բացված լուսամուտներն ունեն շրջանակներ, որոնք պատած են բուսական ու երկրաչափական ձևերի զարդաքանդակներով և գծավոր պսակներով. իսկ խորանի մեջ բացվող լուսամուտները՝ միայն պսակներով։ Բեմի առաջամասը պատած է բուսական ու շղթայաձև զարդաքանդակներով։
Արևելյան պատի մեջ, արտաքուստ կան երկու եռանկյունաձև խոր խորշեր, որոնց կամարաձև գագաթները զարդարված են բուսական ու երկրաչափական ձևերի զարդաքանդակներով։
Եկեղեցին ամբողջությամբ կառուցված է սև ու կարմիր տուֆի սրբատաշ քարերով՝ շախմատաձև դասավորությամբ։ Սալահատակված է եղել. տանիքը պատած է եղել սալաքարերով։ Ավերակ վիճակում է, քանդված են տանիքը գմբեթի հետ միասին, պատերի վերի մասերը, սալահատակը, թափված են երեսապատ քարերի որոշ մասը, կանգուն մնացած պատերի մեջ առաջացել են ճեղքեր։
Մատուռ 1
Գտնվում է Կաթողիկե և Սուրբ Կարապետ եկեղեցիների արանքում, հավանաբար դամբարան է եղել։ Փոքր է, ուղիղ քառանկյունի հատակագծով։ Արևելյան կողմից ունի կիսակլոր շատ փոքրիկ աբսիդ՝ ցաժր բեմով և վեմքարով, որը կալունակի ձևով ագուցված է արևելյան պատի մեջ։
Կողերից պատեր չի ունեցել։ Պատերի փոխարեն օգտագործվել է երկու եկեղեցիների պատերը, որոնց կից կից ձգվում են կիսասյուներ։ Միակ մուտքը արևմտյան կողմից է՝ կիսակլոր ճակատակալ քարով. արևելյան պատի մեջ բացվում է մի փոքրիկ լուսամուտ՝ կամարակապ գագաթով և ծաղկեհյուս քանդակներ ունեցող պսակով։
Մուտքի առջևում կառուցված է փոքրիկ սրահ, որի մուտքը արևմտյան կողմից է՝ կիսակլոր ճակատակալքարով և գեղազարդ պարակալով։ Վերջինս կողերից գլանաձև կիսասյուների ձևով է, որոնք ունեն խարիսխներ ու խոյակներ։ Խարիսխները ստորին մասում քառակուսի են, հարթ կողերով, իսկ վերևի մասում՝ ծայրերից սեղմված գնդի ձևով։ Միաժամանակ մուտքը եզերվում էծաղկեհյուս քանդակներով պատած մեկ այլ շերտով։
Կառուցման վերաբերյալ արձանագրությունը փորագրված է եղել մուտքի ճակատակալ քարի վրա, որի սկզբնամասում, որտեղ սովորաբար լինում է կառուցման տարեթիվը կառուցողի անունը, պոկվել և անհետացել է, ուստի կառուցման ճիշտ ժամանակը և կառուցող ճարտարապետի անունը անհայտ է։
Կառուցված է կապտագույն բազալտի սրբատաշ քարերով։ Ավերակ վիճակում է՝ քանդված է ծածկը, արևմտյան պատը, ընկած է մուտքի ճակատակալ քարը, պահպանվել են սրահի որմնասյուները և որմնակամարների մի մասը։ Քանդված մասերը թափված են տեղում՝ փլատակների ձևով։
Սուրբ Կարապետ եկեղեցի
Գտնվում է Կաթողիկե մեծ եկեղեցու հարավային կողմում։
Միանավ բազիլիկ ձևով կառուցված փոքր շենք է, տանիքը թաղակապ է, արևելյան կողմից ունի կիսակլոր փոքրիկ աբսիդ՝ ցածրիկ բեմով։ Միակ մուտքը արևմտյան կողմից է՝ կողերից երեքական գլանաձև կիսասյուներ ունեցող շրջանակով։
Մի փոքրիկ լուսամուտ բացվելիս է եղել արևելյան պատից։ շարված է կոպտագույն բազալտի սրբատաշ քարերով, կրաշաղախով մածուցված։
Կառուցման ժամանակը և կառուցողները անհայտ են, իր կառուցողական ձևերով թվագրվում է 13-րդ դարին։
Ավերակ վիճակում է, պահպանվել է հյուսիսային պատը և դրան կից արևելյան պատի մի մասը, ինչպես և մուտքի շրջանակի հյուսիսային կողմի մասը։ Քանդված բեկորների մի մասը թափված են տեղում, իսկ մի մասը անհայտացել է։
Խաչքար-մահարձան 1
Գտնվում է Կաթողիկե եկեղեցուց դեպի արևմուտք, եկեղեցու մուտքի հարավային կողմում։ Պատվանդանը ուղիղ քառանկյունի հատակագիծ ունի, երկարաձիգ՝ հարավից հյուսիս ուղղությամբ։ Կառուցված կապտագույն բազալտի սրբատաշ քարերով, կրաշաղախով։ Կազմված է չորս կարգից.
Պատվանդանի երկարությունը 3 մ է, լայնությունը 0.6 մ և բարձրությունը 1.6 մ։
Վրան եղած երեք խաչքարերից մեկը վայր է ընկած պատվանդանի առջևում և ջարդոտված մանր կտորների, որոնք խառնված են այլ բեկորների հետ։ Մահարձանի պատվանդանի վրա փորագրված արձանագրություններից պարզ է դառնում, որ խաչքարերից մեկը կանգնեցրել է Սարգիս քահանան ՈԿ (1211) թվականին, իսկ մյուս երկու խաչքարերը՝ Ենովք քահանան։
Պատվանդանի արձանագրությունները.
Գերեզմանոց
Տարածվում է Կաթողիկե և Սուրբ Կարապետ եկեղեցիների շուրջը, բարձունքի ողջ գագաթով, մեծ գերեզմանոց է։ Տապանաքարերը բոլորն էլ կապտագույն բազալտից են և մշակված են զանազան ձևերով՝ քառակող հարթ երեսով, օրորոցաձև, բարձրադիր լայն կողերով և այլն։ Դասավորված են առանձին շարքերով, իրար շատ մոտիկ՝ խիտ ձևով։ Բոլորն էլ թաղված են գետնի մեջ, ոմանք ծածկված հողով։ Հարթ երես ունեցող մի տապանաքարի վրա քանդակված է գավազան, մի քանիսի վար երևում են տապանագրություններ ՈՂԵ (1246), ՉԼԱ (1282) թվականներով։ Մենաստանի ամենահին գերեզմանոցն է։
Ամենափրկիչ - Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի
Ամենափրկիչ - Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հարավային պատի արտաքին երեսեին Հավուց Թառ վանքի միաբան Քուրդ Հովհաննեսի փորագրված (ինչպես նաև արտագրված) վիմական արձանագրությունում ասվում է, որ Գրիգոր Մագիստորոսը 1013 թվականին կառուցել է այդ եկեղեցին, որպես.
Հիշյալ արձանագրությունը փորագրված է եղել այդ եկեղեցու վրա, քանի որ մնացած եկեղեցիների հարավային պատերը կանգուն են և միայն այդ եկեղեցու հարավային պատն է քանդված։
Եկեղեցին եղել է գմբեթավոր։ Ունեցել է ուղիղ քառանկյունի, արևելքից-արևմուտք քիչ երկարաձիգ հատակագիծ։ Կողերի պատերը արևմտյան ծայրերին մոտիկ ունեն հատուկ ելուստներ, որոնց ծայրերից, ինչպես և արևելյան աբսիդի եզրերից ձգվող կիսասյուները միացած են եղել կամարներով, իրենց վրա կրելով գմբեթը։ Արևելյան կողմից ունեցել է կիսակլոր աբսիդ՝ կից խորաններով։ Պահպանված մուտքը արևմտյան կողմից է, որը տանում է գավթի ներսը։
Եկեղեցին ամբողջությամբ կառուցված է եղել կարմիր տուֆի սրբատաշ քարերով՝ կրաշաղախով մածուցված։ Պատերն արտաքուստ ունեցել են երեք կարգ հենապատ և զարդարված են եղել գլանաձև կիսասյուներովորոնց մնացորդները նկատվում են պատերի կանգուն մնացած մասերի վրա։
Հիմնովին ավերվել է վիճակում է՝ սկզբնապես ավերվել է 1679 թվականի մեծ երկրաշարժից, ապա 1722 թվականին այնտեղ մի նոր եկեղեցու կառուցման նպատակով օգտագործում են երկրաշարժից քանդված քարերը, ինչպես նաև քանդում են կանգուն մնացած մասերը։ Պահպանվել է միայն եկեղեցու հարավային պատի կենտրոնական մասը։
Գավիթ
Մի մասով կից է Ամենափրկիչ - Սուրբ Աստվածածին եկեղեցուն՝ արևելյան կողմից։ Գտնվում է ավերակ վիճակում՝ սկզբնապես քանդվել 1679 թվականի մեծ երկրաշարժից, ապա 1722 թվականին՝ նոր եկեղեցի կառուցելու կապակցությամբ։ Վերջինս տեղադրված է այնպես, որ բռնել է գավթի հյուսիսային կես մասը։ Պահպանվել են միայն արևելյան և արևմտյան պատերի հարավային կես մասերը, հարավային պատի ստորին քարաշարը և ներսում հարավային կողմի երկու սյուների խարիսխները։
Գավթի պահպանված մասերը, ինչպես և տեղում թափված բեկորներն վկայում են, որ այն իրենից ներկայացրել է ճարտարապետական Հոյակերտ կառույց։ Ներսում եղած չորս սյուները և յուրաքանչյուր պատին կից ձգվող երկուական կիսասյուներ միացել են կամարներով, կազմելով թաղակապ ծածկը, կենտրոնում հատուկ լուսանցքով՝ երդիկ ձևով։ Սյուների և կիսասյուների բները, խարիսխներն ու խոյակներն ամբողջական մի քարերից են եղել՝ բները գլանաձև, իսկ խարիսխներն ու խոյակները մի ծայրում քառակուսի, իսկ հակառակ ծայրում գնդաձև։ Կիսասյուները միաժամանակ միանալիս են եղել որմնակամարներով, պատերի վրա առաջացնելով սաղրիկ, բայց ծավալուն խորշեր։
Գլխավոր մուտքը եղել է արևմտյան կողմից, կենտրոնի թևից։ Բացի Ամենափրկիչ եկեղեցին տանող մուտքից, մի ուրիշ մուտքից, մի ուրիշ մուտք էլ արևելյան պատից տանում է կից կառուցված դամբանատուն։ Մի փոքր լուսամուտ բացվում է արևելյան պատից։ Ամբողջ շենքը կառուցված է ղել կապտագույն բազալտի սրբատաշ քարերով, կրաշաղախով մածուցված, սալահատակված է եղել, հատակին նկատվում են մի քանի գերեզմաններ։
Հուշարձանը զարդարված է եղել բազմապիսի նուրբ ձևերով մշակված քանդակներով, որոնց մեջ խիստ բնորոշ ու հետաքրքիր են հնգաթև աստղերի ձևով զարդաքանդակները։ Հարուստ է եղել վիմական արձանագրություններով, որոնց բեկորները նկատվում են ամենուրեք՝ պատերի, սյուների բների, խոյակների, խարիսխների և ամեն տեսակ բեկորների վրա։
Սուրբ Հարություն՝ եկեղեցի-դամբանատուն-զանգակատուն
Գտնվում է գավթի արևելյան և Ամենափրկիչ եկեղեցու հարավային կողմերում, կից երկուսին։ Կառուցման ճիշտ ժամանակը հայտնի չէ ։
Ամբողջական շենքը քանդված լինելու պատճառով նրա վերին հարկերի ամբողջական պատկերը որոշ չէ։ Դամբանատունը ծառայել է որպես ննջեցյալների թաղելու տեղ։ Թաղման և Հարության հասկացողությունները առանչված են միմյանց հետ, այդ իսկ պատճառով շենքը անվանվել է Սուրբ Հարություն։ Դամբանատուն-զանգակատան հատակագիծն արտաքուստ քառակուսի ձև ունի, ներսից խաչաձև՝ ուղղանկյուն խաչթևերով։ Կիսագետնափոր է, գետինը փորելիս բացվել են գավթի և եկեղեցու՝ նրան կից պատերի հիմքերը։ Արևմտյան և հյուսիսային կողմերից ինքնուրույն պատեր չունի, այլ գավթի և եկեղեցու պատերին կից ձգվում են որմնասյուներ, որոնք միանալով որմնակամարներով, իրենց վրա են կրում ծածկի թաղի այդ կողմերի եզրերը։ Յուրաքանչյուր անկյունում կա մի-մի կամարակապ, խոր, մեծ խորշ՝ խորանների նմանությամբ։ Միակ մուտքը արևմտյան կողմից է, որը բացվելիս է եղել գավթի մեջ։
Ավերակ վիճակում է՝ քանդված է ողջ ծածկը, պատերի վերին մասերը՝ մինչև որմնակամարների կեսերը (միայն հարավային պատի որմնակամարն է մնում ամբողջական), թափված են հարավային պատի արտաքին երեսապատը քարերը։ Քանդված մասերը մասամբ թափված են ներսում, իսկ մեծ մասը տարել և օգտագործել են նոր եկեղեցու շինարարության վրա։ Կանգուն մասերը շարված են կարմրագույն տուֆի մաքուր տաշված քարերով՝ կրաշաղախով, որոնց վրա փորված են բազմաթիվ պարզ խաչեր։
Սելտիկ
Սելտիկ (Celtic F.C.), շոտլանդական ֆուտբոլային ակումբ Գլազգո քաղաքից։ Հանդես է գալիս շոտլանդական Պրեմիերշիփում։
«Սելտիկը» ի տարբերություն «Ռեյնջերսի», որը համարվում է բողոքականության հետևորդ, աջակցում է Գլազգոյի կաթոլիկ մասին։ Այս երկու ակումբների հակամարտությունը աշխարհում ամենահներից մեկն է։ «Սելտիկի» խորհրդանիշը չորստերևանի երեքնուկն է՝ Իռլանդիայի երջանկության խորհրդանիշը, որը պատկերված է կանաչ-սպիտակ գույներով, որը արտահայտում է այն, որ ակումբը ստեղծվել է իռլանդական կաթոլիկների կողմից։ Ակումբի մարզաշապիկի գույները չեն փոխվել. մինչև այժմ էլ շերտավոր կանաչ-սպիտակ են։ Տնային դաշտը՝ «Սելտիկ Պարկը» տեղավորում է 60411 երկրպագու։
Պատմություն
Ակումբը պաշտոնապես հիմնադրվել է 1887 թվականի նոյեմբերի 6-ին Ուոլֆրիդի կողմից, սակայն առաջին հանդիպումը անց է կացրել 1888 թվականի մայիսի 28-ին՝ «Ռեյնջերսի» դեմ։ Հանդիպումը ավարտվել է 5:2 հաշվով հօգուտ «Սելտիկի»։ Չորս տարի անց՝ 1892 թվականին «Սելտիկը» հաղթեց Շոտլանդիայի գավաթը, որը նրա համար առաջինն էր։ Հաջողությունը շարունակվեց և 1893 թվականին ակումբը հաղթեց Շոտլանդիայի առաջնությունը և պահպանեց տիտղոսը նաև հաջորդ մրցաշրջանում։ Հիմնադրման օրից ակումբը 47 անգամ հաղթել է Շոտլանդիայի առաջնությունը (վերջին անգամ 2015-16 մրցաշրջանը), և բոլորից շատ (36 անգամ) հաղթել է շոտլանդիայի գավաթը (վերջին անգամ 2012-13 մրցաշրջանում)։
XIX դարի վերջում ակումբի համար սկսվեց «ոսկե ժամանակաշրջանը»։ Ակումբի լեգենդար խաղացող Վիլլի Մեյլին դարձավ ակումբի մենեջերը, և ակումբի գլխավոր մարզիչը։ Ակումբը ղեկավարեց 1897-ից մինչև 1940 թվականները։ 1905-ից 1910 թվականներին «Սելտիկը» 6 անգամ անընդմեջ դարձավ երկրի չեմպիոն, և բացի այդ 1907 թվականին ակումբը առաջին անգամ շոտլանդական ֆուտբոլի պատմության մեջ հաղթեց, և՛ երկրի առաջնությունը, և՛ երկրի գավաթը, և դա կրկնեց հաջորդ տարի։ Երբ Մեյլին հեռացավ իր պաշտոնից, ակումբի համար սկսվեց անկման ժամանակաշրջան։
Միայն 1965 թվականին «Սելտիկը», երբ սկսեց մարզել Ջոկ Սթեյնը կարողացավ վերադարձնել առաջնորդի կարգավիճակը շոտլանդական ֆուտբոլում։ 1966-ից 1974 թվականներին ակումբը 9 անգամ անընդմեջ հաղթեց երկրի առաջնությունը։ Սթեյնի ղեկավարությամբ «Սելտիկի» գավաթների թիվը շատացավ։ Միայն նրա ղեկավարությամբ ակումբը հաղթեց 24 տիտղոս։ Իսկ արդեն 1965 թվականին «Սելտիկը» դարձավ ֆուտբոլի պատմության առաջին ակումբը, որը ստեղծեց իր թերթը։
1967 թվականին «Սելտիկը» դարձավ առաջին բրիտանական ակումբը, և մինչև այսօր առաջին շոտլանդական ակումբը, որը հաղթել է Չեմպիոնների լիգայում, եզրափակչում հաղթելով Միլանի «Ինտերին» 2:1 հաշվով։ «Սելտիկի» ֆուտբոլիստները, ովքեր հասել էին այդ պատմական նվաճմանը բրիտանական ֆուտբոլի համար՝ ստացան «Լիսաբոնյան առյուծներ» մականունը։ Այդ մրցաշրջանում «կելտերը» հաղթեցին այն բոլոր առաջնություններում որտեղ մասնակցում էին. Շոտլանդիայի առաջնություն, Շոտլանդիայի գավաթ, Լիգայի գավաթ, Չեմպիոնների լիգա, Գլազգոյի գավաթ։ Նրանք միայն պարտվեցին Մեժկոնտինենտալային գավաթում պարտվեց արգենտինական «Ռասինգին», բայց դա արդեն տեղի էր ունեցել հաջորդ մրցաշրջանում։
Այդ տարվա հունիսի 7-ին «Սելտիկը» Ալֆրեդո դի Ստեֆանոյի (Alfredo Di Stefano Trophy) գավաթի շրջանակներում Սանտյագո Բերնաբեու մարզադաշտում հաղթեց «Ռեալ Մադրիդին»։ Հանդիպումը ավարտվեց «Սելտիկի» հաղթանակով (1:0)։ Միակ գոլի հեղինակը դարձել է Բոբբի Լեննոկսը ։
1970 թվականին ակումբը կրկին հասավ Չեմպիոնների լիգայի եզրափակիչ, սակայն ավելացված ժամանակում հոլանդական «Ֆեյենորդը» կարողացավ հաղթանակ կորզել (1:2)։ Հանդիպումը տեղի է ունեցել «Սան Սիրո» մարզադաշտում։
«Սելտիկի» հաջողության նոր ժամանակաշրջանում ակումբը գլխավոր մարզչի համար կապ հաստատեց Գորդոն Ստրականի և Մարտին Օ'Նիլի հետ։ 2000-2001 մրցաշրջանում, որը Օ'Նիլի համար նորամուտային էր, «Սելտիկին» հաջողվեց հաղթել բոլոր ներքին գավաթները։ Իսկ 2003 թվականին ակումբը հասավ ՈՒԵՖԱ Գավաթի եզրափակիչ, որտեղ ավելացված ժամանակում պարտվեց պորտուգալական «Պորտուին» 2:3 հաշվով, որի մարզիչն էր Ժոզե Մոուրինյոն։ Չնայած նրան որ, բոլոր 80 հազար երկրպագուներն էլ չունեին հանդիպումը մարզադաշտից դիտելու հնարավորույթուն, միևնույնն է մեկնել էին Սևիլյա, որպեսզի երկրպագեն իրենց ակումբին։ Եվ ամենակարևորն այն է, որ «Սելտիկի» ոչ մի երկրպագու չի ձերբակալվել։ Նման պահվածքի համար ՈՒԵՖԱ-ի և ՖԻՖԱ-ի կողմից երկրպագուները ստացել եմ հատուկ՝ «նվիրվածության և օրինակելի պահվածքի համար» մրցանակը ։ Capita Consulting-ի և Կրենֆիլդի համալսարանի հետազոտությունների արդյունքում պարզվեց, որ ակումբը ունի մոտ 9 միլիոն երկրպագու, որոնցից 1 միլիոնն հյուսիսամերիկացիներ են ։ 2004 թվականին ակումբը ստեղծեց իր հեռուստաալիքը։ 2005 թվականի միջնամասում ակումբ եկավ Գորդոն Ստրականը, ում ղեկավարությամբ ակումբը երեք անգամ հաղթեց երկրի առաջնությունը և 1 անգամ լիգայի Գավաթը։
2010 թվականի մարտի 25-ից մինչև 2014 թվականը «կելտերի» գլխավոր մարզիչը ակումբի նախկին կիսապաշտպան Նիլ Լենոնն էր։ Նա այդ պաշտոնում փոխարինել էր Թոնի Մուբրեին, ով նույնպես խաղացել էր «Սելտիկի» կազմում, բայց որպես պաշտպան։
2012 թվականին ազգային առաջնությունում «Սելտիկի» գլխավոր հակառակորդ «Ռեյնջերսը» ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով չէր կարողանում ուժեղ ակումբ ստեղծել, և դուրս մնաց երրորդ դիվիզիոն ։ Ակումբին գործնականորեն լուրջ հակառակորդներ չուներ տվյալ առաջնությունում։
2016 թվականի մայիսի 20-ին Ռոնի Դեյլին գլխավոր մարզչի պաշտոնում փոխարինեց հյուսիսիռլանդացի Բրենդան Ռոջերսը։ Պայմանագիրը կնքվեց 1 տարի ժամկետով։
2016 թվականի հուկիսի 27-ին տեղի ունեցավ ղազախական «Աստանայի» դեմ խաղը, որտեղ ակումբները վաստակեցին 1 միավոր (1:1)։ Դա եղել է որակավորման առաջին փուլում։
2016 թվականի նոյեմբերի 27-ին «Սելտիկը» Շոտլանդական լիգայի գավաթի եզրափակչում 3:0 հաշվով հաղթեց «Աբերդին», և իր 129 տարվա պատմության ընթացքում հաղթած գավաթների թիվը հասցրեց 100-ի։
Ազգային տիտղոսներ
Շոտլանդիայի առաջնություն
Շոտլանդիայի գավաթ (ռեկորդ)
Շոտլանդական լիգայի գավաթ
Գլազգոյի գավաթ
Եվրոպական տիտղոսներ
Չեմպիոնների լիգա
Ամբուսիտրա
Ամբուսիտրա (Ambositra), քաղաք Մադագասկարում։ Ամուրունի Մանիայի շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը՝ 28000 մարդ (2001 թվականի մարդահամար) ։
Քաղաքը տեղի կաթոլիկ թեմի կենտրոնն է։
Կլիմա
Քաղաքը գտնվում է երկրի կենտրոնից հարավ-արևելք՝ բարձրլեռնային գոտում։ Կլիման բնութագրվում է տեղումների քանակի սեզոնային մեծ անկումներով։
Եղիշե Չարենցի հուշարձան (Երևան)
Եղիշե Չարենցի հուշարձան, գտնվում է Երևանի կենտրոնում՝ Օղակաձև զբոսայգում, Ռադիոտան դիմաց, տեղադրվել է 1985-ին։ Ընդգրկված է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Տվյալներ
Հուշարձանը կառուցված է բրոնզից, բարձրությունը 18,5 մետր է։
Հուշարձանը բազմաֆիգուր կոմպոզիցիա է, որի մի կողմում բխում են 40 աղբյուրներ, որոնք խորհրդանշում են Չարենցի ապրած տարիները, իսկ մյուս կողմում բարձրանում է հավերժական կրակով հուշասյունը, որի վրա փորագրված են Չարենցի բանաստեղծության հետևյալ տողերը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Նիկողայոս Նիկողոսյանի քանդակներ Կատեգորիա:Ջիմ Թորոսյանի հուշարձաններ
Cosmic Girls
Cosmic Girls (우주소녀, 宇宙少女, հայտնի է նաև որպես WJSN), հարավկորեա-չինական աղջիկների խումբ, որը ձևավորվել է 2016 թվականին «Starship Entertainment» և «Yuhuae Entertainment» ընկերությունների կողմից։ Խումբը բաղկացած է տասներեք մասնակիցներից՝ Էքսի (առաջնորդ), Սեոլա, Սուանյի, Բոնա, Սուբին, Լուդա, Դաոն, Ընսեո, Չենսյաո, Մեյքի, Յորեում, Դայոն և Յոնջոն։ Նրանք դեբյուտով հանդես են եկել 2016 թվականի փետրվարի 25-ին՝ «Would You Like?» մինի ալբոմով։
Մասնակիցները բաժանված են չորս ենթախմբերի, որոնցից յուրաքանչյուրը խորհրդանշում է խմբի անվանումից մի տառ՝ «WJSN»՝ Wonder (Հրաշք), Joy (Ուրախություն), Sweet (Քաղցրություն) և Natural (Բնականություն)։ Բայց հենց Յոնջունը ընդգրկվեց խմբում, վերջինիս բոլոր ենթախմբերը դադարեցին գոյություն ունենալ։ 2017 թվականի հունվարի 11-ին գործակալությունը հայտնել է ֆան ակումբի անունը, որը «Ujung» է (우정우정, ընկերասիրություն)։
Կազմավորում և նախադեբյուտ
Cosmic Girls խմբի առաջին անդամը, ով հայտնվեց հանրության առաջ, Սոլարն էր, ով 2012 թվականին նկարահանվեց Boyfriend հարավկորեական հայտնի բոյ բենդ «Janus» երգի տեսահոլովակում։ Երկրորդ անդամը, որը ներկայացվել է հանրությանը, Դայոնն էր, ով հանդիսանում էր « Քեյ փոփ։ Ողջ մնալու դպրոց» հեռուստասերիալի առաջին եթերաշրջանի նախկին մասնակից։ Երրորդ անդամը Դավոնն էր, ով ևս մասնակցել էր Քեյ փոփ։ Ողջ մնալու դպրոց, հեռուստասերիալին բայց արդեն երկրորդ եթերաշրջանում։ Չորրորդը Էքսին էր, ով հարավկորեական «Unpretty Rapstar 2» կին ռեփփերների մրցույթի անդամ է։ Հաջորդը Էունսեոն էր, ով նկարահանվել է Monsta X-ի «Rush» երգի տեսահոլովակում
2015 թվականի դեկտեմբերի 1-ին «Starship Entertainment»-ը նոր գըրլ բենդի մասին սկսեց տարածել ինֆորմացիա մի քանի սոցիալական հարթակների միջոցով, ինչպիսիք են Թվիթթերը և Ինստագրամը՝ տեղադրելով սրտի տեսքով մոլորակի և ուղեծրի պատկերը։ Դեկտեմբերի 2-ին «Starship Entertainment»-ը շարունակեց շահագրգռել հանրությանը` տեղադրելով մեկ այլ թիզեր լուսանկար, որտեղ պատկերված էր ուրվագիծ, որը դարձավ «WJSN»-ի պաշտոնական լոգոն։ Առաջին «Wonder» յունիթը, որը բաղկացած էր անդամներ Չենսյաոյից, Բոնգից և Դայունգից, ներկայացվեց հանրությանը դեկտեմբերի 10-ին ։ Երկրորդ յունիթը, որը կոչվում էր «Joy», ներառում էր Յեորոմին, Էունսիոին և Սուանյին, և այն ներկայացվեց դեկտեմբերի 17-ին ։ Երրորդ յունիթը՝ «Sweet»-ը, ներկայացվել է դեկտեմբերի 24-ին և բաղկացած է Սեոլայից, Էքսիից և Սուբինից ։ Իսկ վերջին յունիթը՝ «Natural»-ը՝ բաղկացած անդամներ Մեյքիից, Լուդայից և Դաոնից, հեռարձակվեց դեկտեմբերի 31-ին
Դեկտեմբերի 21-ին «Cosmic Girls» խմբի ութ անդամները (Սոլա, Էքսի, Դայոն, Բոնա, Էունսեո, Դավոն, Չենսյաո և Մեյքի) «JuseTV» Յություբյան ալիքի միջոցով թողարկեցին Մրայա Քերիի «All I Want for Christmas Is You» երգի ամանորյա քավեր ։
2016։ Դեբյուտ «Would You Like?»-ի և «The Secret»-ի հետ
2016 թվականի հունվարի 2-ին անդամներ Սյուանը, Էքսին, Դաոնը, Էունսեոն և Չեն Սյաոն նկարահանվեցին «UNIQ»-ի ամանորյա երաժշտական տեսահոլովակում։ 2016 թվականի հունվարի 10-ին «Starship Entertainment»-ը սկսեց «Play-File»-ի թիզերների թողարկումը։ 2016 թվականի հունվարի 20-ին «Cosmopolitan Korea» ամսագրի փետրվարյան համարում «Next Body Icon, Cosmic Girls!» վերնագրով հոդվածում ներկայացված էին Սեոլի, Սուանյի, Բոնայի, Էքսիի, Էունսեոյի և Չեն Սյաոյի լուսանկարները։ 2016 թվականի փետրվարի 1-ին Էունսեոն նկարահանվեց Յու Սունուի «Anything» երգի տեսահոլովակում Boyfriend խմբի անդամ Ջոնգմինի և Monsta X խմբի անդամ Քիհյունի հետ միասին։
«Cosmic Girls» խմբի դեբյուտը տեղի ունեցավ 2016 թվականի փետրվարի 25-ին՝ «Would You Like?» մինի ալբոմի թողարկմամբ՝ «Mo Mo Mo» և «Catch Me» գլխավոր սինգլերով։ Փետրվարի 24-ին թողարկվել է «Mo Mo Mo»-ի տեսահոլովակը, որի մեջ մասնակցություն է ունեցել անձամբ Լի Քվանգ Սուն, իսկ «Catch Me» երգի տեսահոլովակը թողարկվել է մարտի 9-ին։ Խումբն իր դեբյուտային ելույթն անցկացրել է փետրվարի 25-ին «M!Countdown» հարավակորեական երաժշտական ​​հեռուստատեսային ծրագրում՝ կատարելով «Catch Me» և «Mo Mo Mo» երգերը ։
Հուլիսի 11-ին «Starship Entertainment»-ը հաստատեց, որ Յոնգյոնգը՝ ընկերության ստաժյորը և ժամանակավոր I.O.I խմբի անդամը, կմիանա խմբին։ Յոնջունը խմբի հետ սկսել է հաջողություններ գրանցել օգոստոսին։ Նրա համալրմամբ խմբի բոլոր ենթախմբերը դադարեցին գոյություն ունենալ։ Նույն ամսին Սեոլան, Էքսին, Սուբինը, Էունսոն, Չենսյաոն, Յորոմը և Դայոնը միավորվեցին « Monsta X » խմբի անդամների հետ՝ ստեղծելով «Y-Teen» յունիթը։ Սա այն յունիթն է, որը կառաջարկվի որպես «CF» մոդել «KT» սակագնային ծառայության համար՝ երգերի, տեսահոլովակների և տարբեր նյութերի թողարկման նպատակով ։ Օգոստոսի 17-ին «Cosmic Girls»-ը թողարկեց իրենց երկրորդ մինի ալբոմը՝ «The Secret» վեռնագրով, որում մասնակցել են բոլոր 13 անդամները։ Խումբը սկսեց երաժշտական շոուներում առաջ մղել «Secret» գլխավոր երգը ։
(9455) 1998 FJ56
(9455) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 20-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Հայկական մանրանկարչություն
Մանրանկարչություն
Իր գունագեղությամբ, ոճական բազմազանությամբ աչքի է ընկնում հայկական գրքային մանրանկարչությունը, որի հնագույն նմուշները պահպանվել են 6-րդ դարից։ 10-11-րդ դարերից մեզ են հասել անանուն մանրանկարիչների եզակի արժեք ներակայացնող մի քանի ձեռագրեր, որոնք հայտնի են «Էջմիածնի Ավետարան» (989 թ), «Վեհափառի Ավետարան» (10-րդ դար՝ հայտնաբերվել է 1977 թվականին ), «Մուղնու Ավետարան» (11-րդ դար) «1038 թ Ավետարան» և այլ անուններով։ «Էջմիածնի Ավետարանը» ունի բարձրարվեստ քանդակներով փղոսկրե կազմ և չորս մանրանկարներ՝ պահպանված 6-րդ դարից։
Հայաստանում գործած բազմաթիվ մանրանկարչական կենտրոններից առանձնապես նշանավոր են Անի-Հաղպատի, Գլաձորի, Վանի, Մեծոփի, Տաթևի, Երզնկայի, Կարին-Էրզրումի, Ղրիմի և այլ գրչության դպրոցները, որտեղ ստեղծագործել են միջնադարյան վարպետ մանրանկարիչներ Ստեփանոսը, Իգնատիոսը, Մարգարեն, Գրիգոր Ծաղկողը, Մոմիկը (13-14րդ դարեր), Ավագը, Հովհաննեսը, Թորոս Տարոնացին (14-րդ դար), Գրիգոր Տաթևացին, Ծերուն Ծաղկողը (14-15րդ դարեր) Գրիգորիսը, Վարդանը, Կարապետը, Մանվելը, Մկրտիչ Նաղաշը, Թոմա Կաֆայեցին (15-րդ դար), Բարսեղը, Նաղաշ Հովնաթանը, Ղազար Բաբերդցին, Հակոբ Ջուղայեցին (17-րդ դար), Թեոդորոս Կարնեցին (18-րդ դար) և շատ ուրիշներ։
Հայ մանրանկարչության պատմության մեջ յուրահատուկ տեղ ունի կիլիկյան դպրոցը։ Այստեղ առանձնապես նշանավոր են Հռոմկլայում՝ Թորոս Ռոսլինը, Վարդանը (13-րդ դար), Դրազարկում՝ Գրիգորը (13-րդ դար) և ուրիշներ, Սկևռայում ՝ Գրիգոր Մլիճեցին (12-րդ դար) և այլք, Սսում՝ Գրիգոր Պիծակը, Սարգիս Պիծակը, Ավագը (14-րդ դար) և այլն։
Կիլիկյան հայ մանրանկարչության ամենախոշոր ներկայացուցիչը Թորոս Ռոսլինն է, որն արվեստագետների կողմից անվանվել է «Վերածնության Նախակարապետ», «Զարդանկարի վիրտուոզ»։ Նրա ստեղծագործության մեջ նկատվում է ընդհանրություն գտած հնարքներից խուսափելու բացահայտ ձգտում։ Նա բիբլիական թեմաների մեջ մտցնում է աշխարհիկ տարրեր։ Մի ձեռագրում նկարել է որսի պատկերներ, կենդանիների կռիվ, մեկ այլ ձեռագրում հանդիպում ենք այծյամի, առյուծի, վարազի, եղնիկների և այլ կենդանիների պատկերների։
Կիլիկյան մանրանկարչության մյուս ականավոր ներկայացուցիչն է Սարգիս Պիծակը։ Մատենադարանի ձեռագրերից մեկում պահպանվել է նրա ինքնանկարը։ Հայտնի է Պիծակի ծաղկած 18 ձեռագիր։