cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բալին (գյուղ, Դունաևցիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բալին գյուղում բնակվում էր 2 270 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4356 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 521,12 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դունաևցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ելովցի (գյուղ, Չերեպովսկոե գյուղական բնակավայր)
Ելովցի (Еловцы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Մասկատին շրջան (Այովա)
Մասկատին շրջան (Muscatine County), ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.137 կմ² է, բնակչությունը՝ 42.745 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մասկատին բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1836 թ.։
Կատեգորիա:Այովայի շրջաններ
Գոգի
Գոգի, Գյյոգի, Գյոքի, Գյուքի, Գոգ, Գոգին, Գուքի, Կյուքիդաղ, Կուքի, Սանդյար, Քյոքի, Քյոքի-դաղ, Քյուկի, Քյուքի, լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի և Ադրբեջանի Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահբուզի շրջանի սահմանագլխին, Կուքի գյուղից 6 կմ հյուսիս-արևմուտք, Վայքի լեռնաշղթայի ամենաբարձր լեռնագագաթը (3120 մ)։ Կազմված է նեոգենի հրաբխածին ապարներից։ Կան սողանքներ, սողանքային լիճ, վյուրմի սառցապատման հետքեր։ Լանդշաֆտը լեռնամարգագետնային է։ Մարտիրոս գյուղից 6,5 կմ հարավ-արևելք։ Լանջերը պատած են ալպյան հարուստ բուսականությամբ ջրառատ է  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ Կատեգորիա:Շահբուզի շրջան
Տրիլեսցի
Տրիլեսցի (Трилісці), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռոժիշչեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տրիլեսցի գյուղում բնակվում էր 223 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,505 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 441,58 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռոժիշչեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Երիդա
Երիդա (ירידה מארץ ישראל թարգ.՝ «իջեցում»), Իսրայելից (մինչև 1948 թվականը՝ Էրեց Իսրայելից) հրեաների արտագաղթման գործընթացը։ Երիդան հիմնականում ուղղված է դեպի ԱՄՆ և Կանադա, ինչպես նաև նախկին հայրենադարձների փոքրաթիվ երիդա դեպի նախկին ԽՍՀՄ երկրներ։
Երիդան դատապարտվում է հուդայականության, սիոնականության և, որպես արդյունք, ժամանակակից Իսրայելի հասարակության կողմից։
Երիդան, ինչպես նաև ալիան, գոյություն է ունեցել հրեա ժողովրդի պատմության ողջ ընթացքում։ Երիդայի օրինակ է հանդիսանում Թանախի ժամանակներում Հովսեփի և նրա եղբայրների դեպի Եգիպտոս կատարած գաղթումը։
1980-ականներին Իսրայելից ամենամյա շուրջ 30 հազար էր արտագաղթում, իսկ պետության հիմնադրումից մինչև 1996 թվականը երկրի անվերադարձ դուրս է եկել 400 հազար քաղաքացի ։
Ջերոմ Կլապկա Ջերոմ
Ջերոմ Կլապկա Ջերոմ (Jerome Klapka Jerome, ), անգլիացի գրող-զավեշտաբան, «Punch» հանդեսի մշտական աշխատակից, 1892 - 1897 թվականներին՝ «Ծույլը» (Idler) և «Այսօր» (Today) հանդեսների խմբագիր։ Ջերոմի բազմաթիվ ստեղծագործություններից առավելապես հայտնի է և աշխարհի բազմաթիվ լեզուներով է թարգմանվել «Երեքը մի նավակում (չհաշված շունը)» (Three Men in a Boat, 1889 ) վիպակը։
Կենսագրություն
Եղել է ուսուցիչ, դերասան, երգիծական հանդեսների խմբագիր։ Ջերոմի առաջին ստեղծագործությունները («Բեմի վրա և բեմի ետևում», 1888 թ., «Բեմական աշխարհից», 1889 թ.) կապված են թատրոնի հետ։ Նրա ամենաճանաչված գործը «Երեքը մի նավակում (չհաշված շունը)» (1889 թ., հայ․ հրտ․ 1982 թ.) կատակերգական վիպակն է, որի շարունակությունն է «Երեքը հեծանիվով» (1900 թ.) վիպակը։
Ջերոմը հեղինակ է բազմաթիվ երգիծական պատմվածքների («Պարապ մարդու պարապ մտքերը», 1889 թ., «Մի ուխտագնացության օրագիր և վեց ուրվագիծ», 1891 թ.) ու պիեսների («Արևամուտ», 1888 թ., «Օրիորդ Հոբբսը», 1899 թ., «Չորրորդ հարկի կենվորը», 1908 թ.)։
Ջերոմի երգիծանքը բարեմիտ է, հաճախ՝ սենտիմենտալության ու բարոյախոսության հետ խառնված, թեման՝ ձախողակ մարդկանց մանր անհաջողությունները։
1894–1896 թվականների հայկական կոտորածների ժամանակ Ջերոմն իր զայրույթն է արտահայտել թուրք բարբարոսների ու նրանց «քաղաքակիրթ» հովանավորողների դեմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Երգիծաբաններ Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի արձակագիրներ
Բեն Յագան
Բեն Յագան, հայկական ծագմամբ բելգիացի ֆուտբոլիստ, ով խաղում է հարձակվողի դիրքում։ Հանդես է գալիս Բելգիայի առաջին դիվիզիոնում։
Ակումբային կարիերա
Յագանը «մեծացել» է «Կ. Դիգեմ» ֆուտբոլային ակումբի երիտասարդական հավաքականում։ 16 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Բրյուսելի «Օուդ Հեվերլի» ֆուտբոլային ակումբի երիտասարդական հավաքական։ Յագանը իր դեբյուտային խաղը անցկացրել է 2012-13 մրցաշրջանում։ Հիանալի դեբյուտ ունենալուց հետո, Յագանին թույլատրում են խաղալ 2012 թվականի նոյեմբերի 25-ի կարևոր հանդիպմանը, որտեղ Յագանի թիմը 1:1 հաշվով ավարտեց խաղը ։
2014-15 մրցաշրջանում Յագանը պայմանագիր է կնքել «Լուվեն» ակումբի հետ։ Իսկ 2015 թվականի հոկտեմբերին տեղափոխվել «Հեյսթ» ֆուտբոլային ակումբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելգիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հեյսթ ֆուտբոլային ակումբի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լուվեն ֆուտբոլային ակումբի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Նիժնի Լուխ
Նիժնի Լուխ (Нижний Лух), գյուղ Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Դոբրյանսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Դոբրյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստեֆան Ցանև
Ստեֆան Նեդելչև Ցանև (Стефан Неделчев Цанев, ), բուլղարացի դրամատուրգ, գրող և բանաստեղծ ։
Կենսագրություն
Ստեֆան Ցանևը ծնվել է 1936 թվականի օգոստոսի 7-ին Ռուսե քաղաքի մերձակայքում գտնող Չեռվենա վոդա գյուղում։ Ռուսեում 1954 թվականին ավարտել է «Բաբա Տոնկա» երկրորդ միջնակարգ դպրոցը, իսկ 1959 թվականին՝ Սոֆիայի համալսարանի լրագրության ֆակուլտետը։ 1960-1965 թվականներին թատերգություն է սովորել Մոսկվայի կինոյի ինստիտուտում։ 1959-1960 թվականներին Ռոդոպներում և Պերնիկում աշխատել է «Ազգային երիտասարդություն» լրագրի թղթակից։ Խմբագիր է աշխատել Գեղարվեստական ֆիլմերի արհեստանոցում (1965-1967), նաև դրամատուրգ է աշխատել Սատիրայի պետական թատրոնում (1967-1970), «Թատրոն-199»-ում և «Շրջանի թատրոնում» (1970-1973), «Սոֆիա» թատրոնում (1973 - 1984, 1991, 1996-2008), Պլովդիվի դրամատիկական թատրոնում (1984-1991) և Բանակային թատրոնում (1992-1996)։
Նրա բանաստեղծությունները թարգմանվել են բոլոր եվրոպական լեզուներով, ինչպես նաև չինարենով, մոնղոլերենով, արաբերենով և իվրիտով, իսկ նրա թատերական երկերը ցուցադրվել են Փարիզում, Գրենոբլում, Բորդոյում, Աթենքում, Մոնրեալում, Պետերբուրգում, Լայպցիգում, Վիսբադենում, Վարշավայում, Կրակովում, Պրահայում, Գյոթեբորգում, Բուդապեշտում, Կիևում, Մոսկվայում, Փիթսբուրգում, Վիլնյուսում, Բրատիսլավայում, Նիկոսիայում, Բուխարեստում, Հաագայում, Ջուրջուում, Իզմիրում Ստամբուլում և այլուր։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է դերասանուհի Դորոտեա Տոնչևայի հետ ։ Ունի 4 երեխա և 3 թոռ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի գրողներ Կատեգորիա:Բուլղարացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Սոֆիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բուլղարացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բուլղարացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ստարա Պլանինա շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Բուլղարացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Բուլղարացի լրագրողներ
Նորալեզու
Նորալեզու, նյուսպիք (Newspeak), Ջորջ Օրուելի « 1984 » վեպի հորինված լեզուն։ Այն կառավարվող լեզու է, որը ստեղծվել է ամբողջատիրական պետություն Օկեանիայի կողմից՝ մտքի ազատությունը և ռեժիմի համար վնաս ներկայացնող համոզմունքները՝ ազատությունը, ինքնաարտահայտումը, անհատականությունը և խաղաղությունը սահմանափակելու համար։ Կուսակցության կառույցի դեմ ձևավորված ցանկացած միտք դասակարգվում է որպես «մտքի հանցագործություն»։
Նորալեզուն նկարագրվում է «1984»-ի գլուխ 4-ում և 5-ում, ինչպես նաև գրքի հավելվածում։ Լեզուն ունի անգլերենի նույն քերականական կառուցվածքը, բայց ավելի սահմանափակ է և ունի անընդհատ փոխվող բառապաշար։ Ցանկացած հոմանիշ կամ հականիշ և մյուս անցանկալի հասկացությունները ոչնչացվում են։ Բոլորի նպատակը, բացի պրոլներից՝ աշխատավոր դասակարգից, խոսել այս լեզվով մինչև 2050 թվականը, քանի որ «հին լեզուն»՝ անգլերենը, դեռ օգտագործվում էր նորալեզվով հաղորդակցվելիս։
Օրուելը նորալեզուն հորինել է պարզ անգլերենի հիման վրա, որը նա առաջ էր քաշել 1942-1944 թվականներին և ապա մերժել իր «Քաղաքականությունը և անգլերենը» էսսեում ։ Այս հոդվածում Օրուելը ցավում է իր ժամանակում օգտագործվող վատ անգլերենի համար, մեջբերելով մեռած փոխաբերություններ, ցուցադրական ոճով և հռետորական անիմաստ բառերով, որը ըստ նրա առաջ է բերում աղավաղված մտքեր և դատողություններ։ Էսսեի վերջում Օրուելը փաստում է. «Ես ասել եմ նախկինում, որ մեր լեզվի անկումը հնարավոր է բուժել։ Նրանք, ովքեր մերժում են սա, պետք է փաստեն, եթե իհարկե կարողանում են, որ լեզուն միայն արտացոլում է առկա հասարակակական պայմանները, և մենք չենք կարող ազդել դրա զարգացմանը՝ նորոգելով բառերն ու կառույցները»։
Նորալեզվի շատ կառույցներ ստեղծվել են ռուսերենի վանկային համառոտագրությունների հիման վրա և ուղղակի առնչվում են ԽՍՀՄ կառավարությանն ու հասարակությանը, (ինչպես օրինակ՝ պոլիտբյուրոն, կոմինտերնը, կոլխոզը և կոմսոմոլը) որոնցից շատերն իրենց արտացոլումն են գտել այլ կոմունիստական պետությունների լեզուներում։
Վերացնել հոմանիշներն ու հականիշները
Նորալեզուն ցանկանում է վերացնել լեզվից իմաստի նշույլները՝ թողնելով միայն պարզ հասկացությունները՝ հաճույքն ու ցավը, ուրախությունն ու տխրությունը և այլն, որոնք ամրապնդում են պետության ամբողջատիրական համակարգը։ Նորալեզվի արմատները ծառայում են ինչպես գոյականներ, այնպես էլ բայեր՝ սրանով ավելի նվազացնելով բառերի քանակը։ Նորալեզուն նաև պետք է խոսվի ստակատո ռիթմերով՝ այնպիսի վանկերով, որոնք հեշտ են արտահայտվում։ Սա խոսքը դարձնում է ավելի ավտոմատ, անգիտակացական՝ բացառելով մտքերի հավանականությունը։
Միաժամանակ, վերացվում են նաև բացասական իմաստով բառերը, այսպես՝ «վատը» դառնում է «ոչ լավ»։ Հարաբերական և գերադրական իմաստով բառերը նույնպես պարզեցվում են։ Ածականները կազմվում են բառարմատին «-ful», իսկ մակբայերը՝ «-wise» վերջածանց ավելացնելով։
Կառավարել միտքը
Ըստ Օրուելի՝ նորալեզվի նպատակը բոլոր տեսակի մտքերի բացառումն է և անհավանական դարձնելը։ Բառապաշարը կառուցված է այնպես, որ հնարավոր դառնա արտահայտել Կուսակցության անդամի ցանկությունները, միաժամանակ բացառելով մյուս այլ իմաստները և այդ իմաստների արտահայտումը անուղղակի ձևերով։ Սա հիմնականում իրականացվել է բառերի վերացմամբ կամ իմաստների ձևափոխությամբ ։ Այն գաղափարը, ըստ որի լեզուն ազդում է աշխարհայացքի վրա անվանվում է լեզվաբանական հարաբերականություն։
Օրինակ՝ «ազատ» բառը դեռ գոյություն է ունեցել նորալեզվում, բայց օգտագործվել է միայն ինչ-որ բանի սեփականությունից ազատվելը նկարագրելու համար՝ «մոլախոտերից ազատ դաշտ», «շունը վզափոկից ազատ»։ Այն չէր կարող օգտագործվել «ազատ ընտրություն» կամ «ազատ կամք» արտահայտելու համար, քանի որ այդ հասկացությունները գոյություն չեն ունեցել ։
Նորալեզվի առալությունն այն էր, որ այն թույլ էր տալիս պահպանել Կուսակցության գաղտնիքները, բացառելով քաղաքական գործողությունները և խրախուսելով քաղաքական «ճիշտ» տերմինների օգտագործումը ։
Պաչան
Պաչան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում ։ Գտնվում էր Վան քաղաքից 58 կմ հարավ-արևելք, Խոշաբ գետի աջակողմյան վտակներից մեկի ակունքի տարածքում, լեռնալանջի վրա ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ժողովածու (1982)
Ժողովածու (1982), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1982 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1699-1702 թվականներին Ստեփաննոս Թոխաթեցի գրիչի կողմից, Էտիրնեում։ Ստացողը եղել է Հանես Բրուտեցի, Հովհաննես։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 14.7×10.2 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 243 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝սպիտակ կտավ։Մանրանկարչություն՝ կիսախորան, լուսանցազարդ։ Հիշատակարաններ՝ 154ա, 190բ, հետագայի՝ 2բ (1716 թվական) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Միխայիլ Կալաշնիկով
Միխայիլ Տիմոֆեի Կալաշնիկով (Михаи́л Тимофе́евич Кала́шников, )  ), ԽՍՀՄ-ի և Ռուսաստանի հրաձգային զենքի ճարտարագետ-կոնստրուկտոր, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1971), գեներալ-լեյտենանտ (1999), համաշխարհային ճանաչում ունեցող Կալաշնիկով ինքնաձիգի ստեղծող։
ՌԴ հերոս (2009), սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս (1958, 1976), Լենինի մրցանակի (1964) և Ստալինի՝ առաջին աստիճանի մրցանակի դափնեկիր (1949), ՌԴ գրողների միության անդամ։ ԽՄԿԿ անդամ 1952 թվականից, ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի 3-4-րդ (1950-1958) և 7-11-րդ (1966-1989) համագումարների պատգամավոր։
Կենսագրություն
Միխայիլ Կալաշնիկովը ծնվել է Ալթայի երկրամասի Կուրիա գյուղում։ Բազմանդամ գյուղական ընտանիքի 17-րդ երեխան էր։ Ընտանիքում ծնվել էր 19 երեխա, սակայն կենդանի մնացել միայն 8-ը ։
1930 թվականին հոր՝ կուլակ Տիմոֆեյ Կալաշնիկովի ընտանիքը, աքսորվեց Ալթայի երկրամասից Տոմսկի շրջան, գյուղ Ստորին Մոխովայա (ներկայումս՝ Բաչկարսկի շրջան, Պարբիգ գյուղի մոտ)։ Մանուկ հասակից հետաքրքրվում էր տեխնիկայով՝ հետաքրքրությամբ հետազոտում տարբեր մեխանիզմների կառուցվածքն ու աշխատանքի սկզբունքները։ Դպրոցում տարված էր ֆիզիկայով, երկրաչափությամբ և գրականությամբ։ 7-րդ դասարանն ավարտելուց հետո ծնողների թույլտվությամբ վերադարձավ Ալթայ՝ Կուրիա, սակայն չկարողացավ աշատանքի տեղավորվել։ Այնտեղ սովորելով ևս մեկ տարի՝ որոշեց վերադառնալ մոր և խորթ հոր մոտ, որտեղ, փոխելով ծննդյան թիվը փաստաթղթերում, անձնագիր ստացավ։ Մի քանի ամիս անց՝ կրկին Կուրիա վերադառնալուց հետո, առաջին անգամ ծանոթացավ զենքի կառուցվածքի հետ՝ իր իսկ ձեռքերով հավաքելով բրաունինգ տեսակի ատրճանակ։ 18 տարեկանում հեռացավ հայրենի գյուղից և տեղափոխվեց Ղազախստան, որտեղ աշխատանքի անցավ Թուրքեստան-Սիբի երկաթգծի Մատայ կայարանի դեպոյում որպես հաշվառող։ Դեպոյի մեքենավարների, խառատների, փականագործների հետ շփումն ավելի ամրապնդեց Միխայիլի հետաքրքրությունը տեխնիկայի նկատմամաբ, և ինչ-որ բան անձամբ անելու ցանկություն ծնեց։
1938 թվականի աշնանը զորակոչվեց Կարմիր բանակ՝ Կիևի հատուկ ռազմական շրջան։ Կրտսեր հրամանատարների դասընթացից հետո ստացավ տանկի մեխանիկ-վարորդի որակավորում և սկսեց ծառայել Ստրի քաղաքի 12-րդ տանկային դիվիզիայում։ Այնտեղ էլ կիրառեց հայտնագործական իր ընդունակությունները․ մշակեց տանկային թնդանոթից կրակոցների իներցիոն հաշվիչ, ՏՏ ատրճանակի համար հարմարեցված սարքավորում՝ հրաձգության արդյունավետությունը բարձրացնելու համար ։ Տանկի մոտոռեսուրսների հաշվման սարքը երիտասարդ տանկիստ Կալաշնիկովի առաջին գյուտն էր, որը հանձնարարվեց սերիական արտադրության դեռևս 1940 թվականին, սակայն կազմակերպել դա չհասցրեցին։ Վերջին գյուտը բավականին նշանակալի էր, որի մասին է խոսում այն փաստը, որ Կալաշնիկովին զեկուցելու կանչեցին՝ գեներալ Գեորգի Ժուկովի մոտ։ Հրամանատարի հետ զրուցից հետո ուղևորվեց Կիևի տանկային տեխնիկական ուսումնարան՝ փորձնական նմուշներ պատրաստելու, իսկ փորձարկումներից հետո ուղևորվեց Մոսկվա՝ համեմատական փորձարկումների համար, այնուհետև՝ Լենինգրադի Վորոշիլովի անվան գործարան՝ լրացուցիչ մշակման և սերիական արտադրության համար։
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի օգոստոսին տանկի հրամանատար էր՝ ավագ սերժանտի կոչումով, իսկ հոկտեմբերին ծանր վիրավորվեց Բրյանսկի մոտ։ Հոսպիտալում իրոք բորբոքվեց ավտոմատ սեփական զենքի ստեղծման գաղափարով։ Սկսեց գծագրեր և նախագծումներ անել՝ հակադրելով և վերլուծելով մարտերից իր սեփական տպավորությունները, իր զինակիցների կարծիքը, հոսպիտալի գրադարանի գրքերի բովանդակությունը ։ Պետք եկան նաև մի լեյտենանտ-դեսանտավորի խորհուրդները, ով մինչև պատերազմն աշխատում էր ինչ-որ գիտահետազոտական ինստիտուտում և լավ գիտեր հրաձգային զենքի համակարգն ու դրանց ստեղծման պատմությունը ։
Բժիշկների ուղեգրով, առողջությունը վերականգնելու նպատակով, ուղարկվել է 6-ամսյա հանգստի։ Վերադառնալով Մատայ՝ դեպոյի մասնագետների օգնությամբ 3 ամիս անց ստեղծել է իր առաջին ատրճանակ-գնդացրի մոդելի փորձնական նմուշը։ Մատայից գործուղվել է Ալմաթա, որտեղ Ղազախստանի մայրաքաղաք տարհանված Մոսկվայի ավիացիոն ինստիտուտի ուսումնական արհեստանոցներում պատրաստել է ավելի կատարյալ նմուշ։ Ավելի ուշ նմուշը ներկայացվել է այդ ժամանակ Սամարղանդում գտնվող Ֆ․ Ձերժինսկու անվան ռազմաճարտարագիտական ակադեմիայի պետ Անատոլի Բլագոնրավովին, ով հրաձգային զենքի ոլորտում ականավոր գիտնական էր։
Թեև Բլագոնրավովի արձագանքն ընդհանուր առմամբ բացասական էր, նա ընդգծեց նախագծման յուրօրինակությունը և հանձնարարեց ավագ սերժանտ Կալաշնիկովին ուսումը շարունակելու ուղարկել։ Ավելի ուշ Կալաշնիկովի ատրճանակ-գնդացիրը ներկայացվեց Աշխատավորագյուղական կարմիր բանակի Գլխավոր հրետանային բաժին։ Նշելով որոշ թերություններ և ընդհանուր առմամբ հաջող կառուցվածքը՝ տվյալ բաժնի մասնագետները խորհուրդ չտվեցին ներառել Կալաշնիկովի զենքը սպառազինության մեջ՝ տեխնոլոգիական պատճառներով։ Եզրակացության մեջ ասվում էր․
1942 թվականից Կալաշնիկովն աշխատել է Աշխատավորագյուղական կարմիր բանակի Գլխավոր հրետանային բաժնի Հրաձգային զենքի կենտրոնական գիտահետազոտական հրաձգարանում։ Այստեղ 1944 թվականին ստեղծեց ինքնալից կարաբինի փորձնական նմուշ, որը թեև չընդգրկվեց թողարկման մեջ, ինքնաձիգի ստեղծման համար մասնակիորեն նախօրինակ դարձավ։ 1945 թվականից Միխայիլ Կալաշնիկովը սկսեց 7,62×39 տրամաչափի միջակա փամփուշտներ ունեցող ավտոմատ զենքի մշակումը։ Կալաշնիկովի ինքնաձիգը հաղթեց 1947 թվականի մրցույթում և ներառվեց սպառազինության մեջ։ Նախագծման ժամանակ հանդիպում է ապագա կնոջը՝ գծագրող Եկատերինա Մոիսեևայի հետ ։
1948 թվականին Հրետանու գլխավոր մարշալ Նիկոլայ Վորոնովի հրամանով Միխայիլ Կալաշնիկովին ուղարկում են Իժևսկի մեքենաշինական գործարան՝ իր հեղինակային ինքնաձիգի առաջին՝ փորձնական արտադրական սերիայի կազմակերպմանը և տեխնիկական փաստաթղթավորմանը մասնակցելու համար։ 1949 թվականի մայիսի 20-ին հանձնարարությունը կատարվեց՝ գործարանում պատրաստված 1500 ինքնաձիգները հաջողությամբ անցան ռազմական փորձարկումները և ներառվեցին Խորհրդային բանակի սպառազինության մեջ։ Նույն թվականին ինքնաձիգի հեղինակը ստացավ առաջին աստիճանի Ստալինի մրցանակ և Կարմիր աստղ շքանշան ։
Շատ ավելի ուշ՝ 2009 թվականին, Կալաշնիկովը «Metro Москва» թերթի լրագրողին տված հարցազրույցում այսպես է բացատրել իր ինքնաձիգի հաջողության գաղտնիքը ․
Արդյունքում Իժևսկի մեքենաշինական գործարանում՝ Կալաշնիկովի ինքնաձիգի կառուցվածքի հիման վրա՝ Կալաշնիկովի գլխավորությամբ մշակվեցին ավտոմատ հրաձգային զենքի տասնյակ նմուշեր։
Միխայիլ Կալաշնիկովը, հրաձգարաններ հաճախակի այցելությունների պատճառով, լսողության խանգարում ստացավ, որը հնարավոր չեղավ վերականգնել նույնիսկ ժամանակակից բժշկության օգնությամբ ։
1971 թվականին հետազոտանախագծման աշխատանքների և գյուտերի համակցությամբ Կալաշնիկովին շնորհվեց տեխնիկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։ Հանդիսանում է 16 տարբեր ռուսական և արտասահմանյան ակադեմիաների ակադեմիկոս ։ Ունի գյուտերի 35 հեղինակային վկայագրեր։ 1969 թվականին Միխայիլ Կալաշնիկովին շնորհվեց գնդապետի կոչում, 1994 թվականին՝ գեներալ-մայորի, իսկ 1999 թվականին՝ գեներալ-լեյտենանտի ։
1990 թվականին Միխայիլ Տիմոֆեևիչը, Սմիտսոնի ինստիտուտի զենքի պատմաբան Էդվարդ Իզզելի հրավերով մեկնեց ԱՄՆ, որտեղ հանդիպեց Յուջին Ստոուների՝ Կալաշնիկովի ինքնաձիգի գլխավոր մրցակցի՝ M16 ավտոմատ ինքնաձիգի ստեղծողի հետ։ ԱՄՆ-ում Կալաշնիկովին դիմավորեցին ինչպես կինոաստղի, չնայած այն բանին, որ նրան դեմքով ոչ ոք չէր ճանաչում ։
«Նոր հայացք» շաբաթերթին տրված հարցազրույցում (2011) Նիկաս Սաֆրոնովը նշել է ․
1952 թվականից լինելով ԽՄԿԿ անդամ՝ Կալաշնիկովը այսպես էր արտահայտվում Կոմունիստական կուսակցության մասին․
2001 թվականից «Եդինայա Ռոսիա» կուսակցության անդամ է ։ Նրա համազգանվանակից՝ ՌԴԿԿ Կենտկոմի նախագահ Լեոնիդ Կալաշնիկովն իր նախընտրական քարոզարշավի համար օգտագործեց իր՝ Միխայիլ Կալաշնիկովի հետ նկարը, որը կոնֆլիկտի առիթ հանդիսացավ «Եդինայա Ռոսիայի» և ՌԴԿԿ-ի միջև։
Այն հարցին, թե արդյոք չի զղջում, որ հարստություն չի կուտակել, Կալաշնիկովը պատասխանում էր․ «Չի կարելի ամեն ինչ չափել փողով։ Ինձ համար ամենաթանկ բանն այն է, երբ մարդիկ ասում են․ «Ձեր զենքը փրկեց կյանքս»։ Ի՞նչ եմ անում միլիոնները։ Այսպես էլ եմ լավ ապրում »։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս զինագործներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության հերոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային գյուտարարներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 7-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 8-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 9-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 11-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:«Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Բելառուս)
Ելչա
Ելչա (Елча), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի բնակավայրեր
Մետեոտրոն
Մետեոտրոն (météotron), մթնոլորտում կոնվենցիայի արհեստական ջերմային աղբյուր, որը նախատեսված է կույտային անձրևաբեր ամպերի ստեղծման համար ։ Անհրաժեշտ վայրում անձրև առաջացնելու առաջին փորձը կատարվել է 1954 թվականին ֆրանսիական Լաննեմեզան քաղաքում և մեծ սենսացիա է առաջացրել. եղանակը կառավարելն անհնարին չէր այլևս։ 1961 թվականին ֆրանսիացի պրոֆեսոր Անրի Դեսսենը ստեղծել է տաք օդի հզոր հոսքը դեպի վեր ուղղելու սկզբունքով աշխատող սարք։ Գյուտարարն այն անվանել է մետեոտրոն։ Կենարար խոնավություն պարգևող այս սարքը իսկական բարիք էր գյուղատնտեսությանն անհրաժեշտ եղանակ ստեղծելու համար։ Խորհրդային գիտնականները գյուտը կատարելագործելով` 1979թվականին ստեղծեցին սուպերմետոտրոն` Սևանա լճի մակարդակի բարձրացման համար։
Մեր օրերում էկոլոգիական խնդիրները թուլ չեն տալիս նման նախագծեր ձեռնարկել, քանի որ մթնոլորտ մղված թափոնների քանակը հսկայական է, նաև այդ նպատակով հազար տոննա թանկարժեք ավիացիոն վառելիքի այրումն ամենևին էլ լավագույն միջոցը չէ տեղումների խնդիրը լուծելու։ Սակայն մետեոտրոնի ստեղծմամբ մարդը մեկ անգամ ևս ապացուցել է, որ ինքն է բնության տերը։
Մետեոտրոնի նման գյուտերի արդյունքում առաջացել է կլիմայական զենքի խնդիրը։ 1977 թվականին ՄԱԿ-ի ընդունած բանաձով արգելում է թշնամական նպատակներով շրջակա միջավայրի փոփոխության ցանկացած տեխնոլոգիաների օգտագործում ։
Աֆրիկայի ազգերի գավաթ 1957
1957 թ. ԿԱՖ-ի Աֆրիկայի ազգերի գավաթ անվան տակ նորաստեղծ Աֆրիկայի ֆուտբոլի կոնֆեդերացիայի (ԿԱՖ) կողմից կազմակերպվեց և անցկացվեց աֆրիկյան ֆուտբոլի հավաքականների առաջին առաջնությունը։ Հանդիպումներն անցկացվեցին 1957 թ. փետրվարի 10-ից մինչև փետրվարի 16-ը Սուդանի մայրաքաղաք Խարթումում։ Համաձայն մրցաշարի ձևաչափի՝ ԿԱՖ-ի անդամ չորս երկրները փլեյ-օֆֆի միջոցով որոշելու էին չեմպիոնին և մրցանակակիրներին։
Մետեոտրոն
Պատմություն
Առաջին «մետեոտրոնը», ինչպես հայտնի է, եղել է հրդեհը, որն իր վերևում առաջացրել է կույտավոր անձրևային ամպ։ Շատ սնահավատություններ և ծեսեր իրենց բացատրությունն են ստացել գիտության կողմից։ Հրդեհներով անձրև առաջացնելու բացատրությունը տվել է մետեոտրոնի գյուտը ։
Աֆրիկայի ազգերի գավաթ 1957
Որակավորում
Աֆրիկյան ազգերի գավաթի 1957 թ. խաղարկությանը մասնակցելու իրավունք ստացան ԿԱՖ-ի հիմնադիր երկրների ազգային թիմերը՝ ը, ը, ն և ն։ Վերջինս մրցաշարին մասնակցելու համար համաձայն էր ուղարկել միայն սպիտակամորթ խաղացողներից կամ միայն սևամորթ խաղացողներից կազմված թիմ, սակայն ԿԱՖ-ը պահանջում էր ուղարկել խառը թիմ։ Արդյունքում, ն հրաժարվեց մասնակցությունից և դուրս եկավ ԿԱՖ-ի կազմից։
Մետեոտրոն
Պատմություն
Հնում մարդիկ ծիսական խարույկներ էին վառում տոների ժամանակ աստվածներից անձրև խնդրելով (կելտական բելթեյնը, արևելյան սլավոնների Իվան Կուպալան, Մասլենիցան, վալենսիական Ֆայասը և այլն)։ Հրդեհների մեթոդը կիրառել են Կոնգո գետի հովիտների աբորիգինները. երբ երաշտը սկսում էր սպառնալ ապագա մշակաբույսերին, նրանք էլ երկնքին էին սպառնում` հսկա հրդեհներ ստեղծելով։ Գիտնականները չեն կարողացել հաշվել, թե քանի կՎտ էներգիա է մթնոլորտ բարձրացել, բայց արևադարձային խոնավ կլիմայական պայմաններում այդ հրդեհները բավարար էին անձրևային ամպեր «կուտակելու» համար։
Աֆրիկայի ազգերի գավաթ 1957
Ռմբարկուներ
5 գոլ` Մոհամեդ Ադ-Դիբա
Մետեոտրոն
Պատմություն
Առաջին սարքը, որը հետագայում մետեոտրոնի համար հիմք է հանդիսացել, փորձարկվել է 1954 թվականին ֆրանսիական Լանեմեզան (Lannemezan) քաղաքի մերձակայքում ։ Ինքը` մետեոտրոնը, որպես պատրաստի գյուտ արդեն փորձարկվել է Անրի Դեսսենի կողմից 1961 թվականին ։ Յուրօրինակ «հրդեհ» է եղել նաև պրոֆեսոր Դեսսենի սարքը, որը կազմված է եղել հարյուր բոցամուղներից, որոնք նա դասավորել էր շախմատաձև` 125 մետր կողմերով տարածքում ։ Դրանք աշխատում էին հեղուկ վառելանյութով և առաջացնում էին 700 հազար կիլովատտ ջերմային էներգիա։ Այն իրենից ներկայացնում էր մի սարք, որում տեղի էր ունենում օդի տաքացում, որի արդյունքում օդը վերև էր բարձրանում ։
Աֆրիկայի ազգերի գավաթ 1957
Մրցանակներ և նվաճումներ
Մրցաշարի «լավագույն ֆուտբոլիստ» ճանաչվեց հարձակվող Մոհամեդ Ադ-Դիբան, որը ստացավ նաև «ոսկե խաղակոշիկ» մրցանակը։
Մետեոտրոն
Կույտավոր ամպեր առաջացնելու առաջին փորձարկում
Մարդկությունը վաղնջական ժամանակներից ցանկացել է ղեկավարել բնության օրենքները։ Ֆիզիկայի օրենքներով բացատրվում են տեղումների առաջացման պատճառները։ Սակայն փոթորիկը կամ տորնադոն հարյուր տոկոսանոց ճշտությամբ առ այսօր հնարավոր չէ կանխագուշակել։ Եվ առավել ևս ժամանակակից գիտությունը դեռևս երազում է ղեկավարել անձրևաբեր և կարկտաբեր ամպեր բերող քամիները։ Այդ նպատակով անցյալ դարասկզբին առաջացան բազմաթիվ «ամպերը ցրող» նախագծեր։ Առաջարկվում էին գոլորշու քարշիչ ուժով հսկա վենտիլյատորներ ստեղծել, որն անհեռանկարային էր։ Սակայն մթնոլորտը տաքացնելու և համապատասխանաբար, վեր բարձրացող օդի հոսանք առաջացնելու միջոցով ամպեր բերող քամի ստեղծելու գաղափարը բավական գայթակղիչ էր։
Աֆրիկայի ազգերի գավաթ 1957
Հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Աֆրիկայի ազգերի գավաթ
Մետեոտրոն
Կույտավոր ամպեր առաջացնելու առաջին փորձարկում
Ֆրանսիացիներն առաջինն էին, որ խիզախեցին փորձարկել այս տեխնոլոգիան։ 1954 թվականին Լանեմեզան քաղաքի մոտակայքում դիզելային վառելիքով լցված բազմաթիվ տակառներ և ծղոտ տեղափոխեցին, դասավորեցին մեծ մակերեսի շրջագծով և այրեցին։ Այսպիսի հսկա խարույկներով շիկացած օդը վեր բարձրանալով ստեղծեց, ինչպես և ակնկալում էին գիտնականները, ցածր ճնշման արհեստական գոտի. սա մարդածին ցիկլոն էր, որը ոչնչով չէր տարբերվում բնական ցիկլոնից. Լանեմեզանի պարզ արևոտ և անամպ երկնքում արագորեն ամպեր հավաքվեցին։ Առաջացած ամպերի «վարքը» ուսումնասիրելու համար դրանց վրա ամոնիակ փչեցին (էկոլոգիական պաշտպանությունից ելնելով մեր օրերում ոչ մեկը թույլ չէր տա նման փորձարկում կատարել)։ Մարզի տեղումների անալիզը ցույց տվեց, որ մարդածին ամպերը ենթարկվում են օդերևութաբանական բոլոր օրենքներին. կանխատեսված պահին, կանխատեսված վայրում անձրև տեղաց։
Մետեոտրոնի կառուցվածք և փորձարկումներ
125 մետր կողմերով քառակուսի հարթակում Դեսսանը շախմատաձև տեղադրել է հարյուր բոցամուղներ և դեպի այրիչներ պոմպերով րոպեում մի տոննա նավթ մատակարարելով` հրդեհ է առաջացրել։ Միևնույն ժամանակ, բոցը այնպես է կարգավորել, որ հեղուկն ամբողջովին չայրվի, որի հետևանքով փորձի ընթացքում ծխի հսկայական սյուն էր առաջանում։ Ուղղահայաց բարձրանալով, ծուխը տաք օդ էր վերև տանում, իսկ ներքևից դեպի իրեն էր ձգում սառը օդը։ Այսպիսով, փորձարարական տարածքի վրա խոշոր չափի, ասես, ծխնելույզի նման խողովակ էր առաջանում։
Փորձարկումների ժամանակ առաջանում էին պտտահողմեր, որը դառնում էր տորնադո։ Մի անգամ այնպիսի ուժեղ պտտահողմ էր առաջացել, որից փորձարարը կարող էր ինքն էլ տուժել։ Հսկայական շարժիչի նման գվվացող մրրկասյունը մի քանի այրիչներ վերցրել և իր հետ վերև էր բարձրացրել դրանք։ Բարեբախտաբար, ընկնելով, նրանք ոչ ոքի չէին վնասել ։
Մետեոտրոնի աշխատանքի սկզբունք
Օդային հոսանքները մեր մոլորակում առաջանում են Արևի շնորհիվ։ Արևի շողերը մթնոլորտի վերին շերտերով հասնում են երկիր, տաքացնում են երկրի մակերևույթը և այդ թեթև տաք օդը բարձրանում է վերև։ Օդի սառը շերտերը աստիճանաբար ներքև են իջնում։ Այս երևույթները քամի են առաջացնում։ Տորնադոներն ու դրանց սովորությունները ավելի լավ ուսումնասիրելու համար գիտնականները փորձել են արհեստականորեն ստեղծել դրանք։ Ապակե տարաներում կատարված փորձերից, որտեղ նրանք կարողացել են նման բան ստանալ, գիտնականներն անցել են իրական փորձարկումների։ Այս հարցում հիանալի հաջողություններ է ձեռք բերել ֆրանսիացի գիտնական Ջ. Դեսսանը։ «Meteotron» սարքի օգնությամբ նա ստացել է իրական տորնադոներ։
Մթնոլորտի վրա մետեոտրոնի ազդեցության սկզբունքը կայանում է հզոր տաք խոնավ օդ ստեղծելու մեջ, որն ուղղահայաց դեպի վեր է ուղղված։ Արդյունքում մետեոտրոնի վերևի տարածության վրա ստեղծվում է ցածր ճնշման գոտի, որը կարող է հանգեցնել ցիկլոնի առաջացմանը։ Մետեոտրոնի ազդեցության արդյունքը հնարավոր է մթնոլորտի այն վիճակի շնորհիվ, որը գիտնականները անվանում են անկայուն ստրատիֆիկացիա ( և γράφειν, բառացի` «շերտավորում» -Stratification)։ Սա նշանակում է օդի ջերմաստիճանի հավասարաչափ և կայուն անկում երկրից հեռանալուն զուգընթաց։ Երկրի վրա արևից կամ արհեստական ջերմության աղբյուրից տաքացած օդը ձեռք է բերում դրական լողունություն և ուղղվում է դեպի վեր, թափանցելով մթնոլորտի բոլոր ավելի ցուրտ և ավելի փոքր խտություն ունեցող շերտերը։ Ավելին, նրա լողունությունը (կամ հրող ուժը, ըստ Արքիմեդի օրենքի) շարունակաբար մեծանում է։ Եվ, համապատասխանաբար, ավելանում է նաև բարձրանալու արագությունը` հաճախ հասնելով վայրկյանում մի քանի տասնյակ մետրի։ Սա ստեղծում է բարձրացող օդային հոսանքներ` նպաստելով կույտավոր ամպերի (, նշանը` ) ձևավորմանը` նրանցում խոնավության կուտակմամբ, որն էլ` ծխի մասնիկների շուրջ ջրային գոլորշիների կուտակվելու հատկության շնորհիվ, թափվում է կույտավոր ամպերին բնորոշ կարճատև, բայց հորդառատ տեղումների ձևով, երբեմն հանկարածակի փոթորիկ (շկվալ), ամպրոպ, կարկուտ առաջացնելով։
Մետեոտրոնի հազար աստիճան տաքացած ռեակտիվ շիթն այդպիսով տալիս է միայն սկզբնական, թեպետև հզոր, իմպուլս. տաքանում է մետետրոնի վերևի օդը և այն հրում է դեպի ավելի ցածր ջերմաստիճանային շերտեր։ Վերին շերտերում գործընթացը ինքնուրույն է կատարվում. ի հաշիվ մթնոլորտում «քնած» անկայունության էներգիայի, որի պաշարներն էլ հսկայական են։
Հայկական սուպերմետեոտրոն
1979 թվականին ավելի կատարյալ սարք` «Սուպերմետեոտրոն» է մշակվել ԽՍՀՄ-ում և կառուցվել է Հայկական ԽՍՀ-ում` Սևանա լճի ցամաքեցրած հողի վրա։ Արհեստական տեղումներ ստեղծելու փորձերը կատարել է Հայկական հակակարկտային ռազմականացված ծառայությունը։ Այս մետեոտրոնը ընդհանուր առմամբ կազմված էր տուրբո ռեակտիվ Տու-104 ինքնաթիռի գործածությունից դուրս եկած վեց շարժիչներից։ Սարքավորման մեջ օդը տաքացվում էր մինչև 1100 աստիճան, վեր էր նետվում ավելի քան 500 մ/վ արագությամբ։ Սարքավորման հզորությունը գերազանցում էր մեկ գիգավատին ։
Ստեղծման նախադրյալներ
ХХ դարի երկրորդ կեսում այսպիսի բազմաթիվ փորձարկումներ են կատարվել աշխարհի շատ երկրներում, այդ թվում ԽՍՀՄ-ում։ Խոնավության պակասը հատկապես խիստ կարևոր էր դարձել Հայաստանում։ Բարձր լեռնային Սևանա լիճն արագորեն ծանծաղում էր։ Դա կլիմայի «բարելավման» 1930-ական թվականների փորձերի արդյունքն էր։ Գյուղատնտեսության կարիքների համար ջրի բաց թողումը, լճից հոսող Հրազդան գետի հունի խորացումը` դրա վրա էլեկտրակայան կառուցելու և ջրի գոլորշիացման մակերեսը փոքրացնելու համար , ջրազրկված հողերի յուրացման նապոլեոնյան ծրագրերը - այս ամենը հանգեցրել էր ջրի մակարդակի 13.7 մ-ով հարկադիր իջեցմանը։
1950 թվականին բնապահպանները ահազանգեցին էկոլոգիական հավասարակշռության լուրջ խախտման մասին և նախագիծը վերանայվեց։ Պարզվեց, որ չորացված հողերը բերք չէին տալիս, իսկ լիճը վարակվել էր կապտականաչ ջրիմուռներով, խախտվել էր նաև լճի գազային ռեժիմը, պակասել էր թթվածնի քանակը, ինչն էլ իր հերթին անդրադարձել էր լճի ֆաունայի և ֆլորայի վրա ։
Սուպերմետեոտրոնի կառուցվածք և աշխատանքի սկզբունք
Խորհրդային գիտնականները Անրի Դեսսենի գյուտը կատարելագործեցին և ստեղծեցին «Սուպերմետեոտրոն»։ Տիտանիկ կառույցը կազմված էր Ту-104 ինքնաթիռի պիտանելիությունից դուրս եկած 6 ռեակտիվ շարժիչներից։ Դրանք ամրակցված էին վեցանկյուն հսկա բետոնե հենարանին։ Ինքնաթիռի ծայրափողակներն (Сопло) այնպես էին ուղղված, որ ռեակտիվ շիթերը զուգամիտվում էին մի կետում մեկը մյուսի նկատմամբ 90 աստիճան անկյան տակ և հայտնվում էին 10-մետրանոց ֆորսաժային աշտարակի մեջ։ Նախատեսված հզորությունը 1 միլիոն 127 հազար կՎտ էր, որը տաքացնում էր գազի հոսք մինչև 1100 °C, դեպի երկինք մղվելով 570 մ / վ արագությամբ ։
Տեսակետներ
Մետեոտրոնի համար օգտագործվող էներգիայի քանակը չափազանց մեծ է։ Սակայն ըստ ակադեմիկոս Ե. Կ. Ֆյոդորովի` միջին չափեր ունեցող կույտավոր անձրևային ամպերի բնական ճանապարհով առաջացման ժամանակ ծախսվող էներգիան հավասարազոր է ատոմային ռումբի պայթյունին։ Սուպերմետեոտրոնն ի վիճակի է միայն նախնական իմպուլս հաղորդել` տաքացնելով օդի ամենաստորին շերտերը և այն դեպի վեր «հրելով»։ Իսկ դրանից հետո ամբողջ պրոցեսը ինքնաբերաբար է շարունակվում` ի հաշիվ անկայուն հավասարակշռության մեջ «ննջող» օդային զանգվածների պոտենցիալ էներգիայի։ Սակայն առաջացած ամպերը երկրի վրա կթափվեն բարեբեր անձրևի տեսքով, թե վնասարար կարկուտի, նույնպես լուրջ խնդիր է։
կրակ+ամպ=անձրև
Այս բանաձևը կիրառելի կլիներ, եթե բնության հավասարակշռությունը խախտելու խնդիրը չլիներ։ Լազերային տեխնոլոգիաներով ծախսերը քչացնելու բազմաթիվ փորձեր են կատարվել, սակայն ամպերը մի տեղից մի ուրիշ տեղ տեղափոխումը հղի է երկրի որևէ հատվածին օգուտ բերելով մեկ այլ հատվածին վնասելու վտանգով։ Բացի այդ գիտնականները մտավախություն են հայտնել, որ հնարավոր է մարդածին այդ հոսանքների միջոցով լրջորեն վնաս հասցվի երկրի մթնոլորտին` դառնալով մեծամաշտաբ կլիմայական փոփոխությունների պատճառ։ Լազերային տեխնոլոգիաներով եղանակի վրա ազդելու տնտեսապես շահավետ մեթոդներ են մշակվել։ Լաբորատոր հետազոտությունները ցույց են տվել, որ ամպերի տարբեր շերտերը ուղղորդված իոնիզացնելու դեպքում կարող է առաջանալ բոլորովին հակառակ էֆեկտ` տեղումների փոխարեն ամպերը կարող են «չորանալ»։ Իսկ դա է՛լ ավելի գայթակղիչ է, քանի որ բնությանը լիովին վերահսկելու հնարավորություն է տալիս. պտուտակը պտտելով հզորությունը ավելացնել և անձրև ստանալ, և հակառակը, պտուտակը հետ պտտել և արևով լուսավորել երկիրը։
Այս ֆանտաստիկ պատկերը ցանկալի է թվում, սակայն մինչև եղանակը հասանելի և ղեկավարելի պրոցես կդառնա գիտնականները հաշվարկում են իրենց փորձարկումների հետևանքները, եթե «օգտատերերից» մի քանիսը ամպի ծածկոցը իրենց վրա քաշեն ։ Որպես կանխարգելիչ միջոց ՄԱԿ-ը 1977 թվականին բանաձև է ընդունել, որով արգելվում է թշնամական նպատակներով շրջակա միջավայրի փոփոխության ցանկացած տեխնոլոգիաների օգտագործումը ։
Դեպքեր
Այս մեխանիզմն աշխատում է ոչ միայն բնական աղետների ժամանակ, ինչպես օրինակ, Վեզուվի ժայթքումը, որը կործանեց Պոմպեյը։ Հայտնի օրինակներից է 1274 թվականին մոնղոլական արշավանքները Ճապոնիայում, երբ մոնղոլ Խուբիլայ խանի «ծովային հետևակների» նետերի պաշարները վերջացել էին, և նրանք ստիպված էին նահանջել, ճապոնական կղզուց հեռանալուց առաջ բոլոր մոտակա գյուղերն ու տաճարներն այրեցին։ Սակայն այդ հսկայական հրդեհը շատ մեծ վնաս չհասցրեց ճապոնական բնակավայրերին, քանի որ ամպեր կուտակվեցին, քամի բարձրացավ և այրվող շինությունների վրա հորդառատ անձրև տեղաց։ Իսկ նահանջող մոնղոլների բոլոր նավերը խորտակվեցին առաջացած փոթորիկից։ Սամուրայները սա ընկալեցին որպես աստծո միջամտություն։ Իրականում Խուբիլի զորքերը իրենք էին մեղավոր իրենց նավերի կործանման համար։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ 1943 թվականի հուլիսի 27-ին կեսգիշերին ամերիկյան ինքնաթիռները Համբուրգի վրա մի քանի հազար տոննա ֆուգասային և հրդեհող ռումբեր նետեցին` հսկայական հրդեհ առաջացնելով։ Թեպետ լիովին չոր, կայուն եղանակ էր, սակայն տաքացած օդը քաղաքի վերևում հսկայական, վեր խոյացող փոթորկի սյուն առաջացրեց, որը ծառերն անգամ պոկում էր հողից։ Մի քանի րոպե անց Համբուրգի երկնքում առաջացավ հսկայական անձրևային ամպ և տեղատարափ անձրև եկավ։ Թեպետև անձրևն ի վիճակի չէր ժամանակակից պայթուցիկ միջոցների առաջացրած հրդեհը մարել, սակայն երևույթը բնության ինքնապաշտպանության ևս մեկ ապացույց է։
Արտաքին հղումներ
Pei-Pei Le météotron du Dr. Dessens
Կատեգորիա:Երկրաֆիզիկա Կատեգորիա:Ֆիզիկական փորձեր Կատեգորիա:1961 Ֆրանսիայում Կատեգորիա:1961 գյուտեր Կատեգորիա:Օդերևութաբանական սարքեր Կատեգորիա:Զենք
Արկադի Ծատրյան
Արկադի Աշոտի Ծատրյան (սեպտեմբերի 5, 1961, Ստեփանակերտ), «Ագո» կամավորական ջոկատի ազատամարտիկ, ՊԲ փոխգնդապետ (1998)։ 1981-1983 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈւ-ում։ 1992 թվականից ՊԲ Յոթանասունմեկերորդ աոանձին մոտոհրաձդային գումարտակի հրամանատարի տեղակալ, 1998-2000 թվականներին՝ առանձին նորոգմանվերականգնողական հենակետի հրամանատար։
Մարտեր
1988-1994 թվականներին մասնակցել է Ասկերանի (Ջամիլու, Կարազյավ, Խոջալու, Նախիջևանիկ, Սարուշեն և այլն), Մարտունիի (Ղարադաղլու, Մյուրիշեն), Հադրութի (Տող, Ծամձու), Մարտակերտի, (Մաղավուզ, Կարմիրավան) Ֆիզուլիի, Քելբաջարի (Օմարի լեռնանցք), Շուշիի (Լիսագու, Զառսլու), Լաչինի («Մարդասիրական միջանցք»), Աղդամի, Ջաբրայիլի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։
Պարգևներ
Պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով, «Շուշիի ազատագրմր-համար» մեդալով, «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» հուշամեդալով։
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 5 ծնունդներ Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Թրիալեթ
Թրիալեթ (თრიალეთი), քաղաքատիպ ավան Վրաստանում, Քվեմո Քարթլի երկրամասի Ծալկայի մունիցիպալիտետում։ Ավանը տեղակայված է Ծալկայի երկաթուղային կայարանից 10 կմ հեռավորության վրա (Մարդաբայի գծի վրա (Ախալքալաք)։
Քաղաքատիպ ավանի կարգավիճակ ստացել է 1944 թ.-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ծալկայի շրջան
Անհավանական Սարդ-մարդը 2
«Անհավանական Սարդ-մարդը 2» ֆիլմի զարգացումը սկսեց «Անհավանական Սարդ-մարդու» հաջողությունից հետո։ ԴեՀան, Ջիամատին, Ջոնսը և Քուփերը դերասանական կազմին միացան 2012 թվականի դեկտեմբերից 2013 թվականի փետրվարն ընկած ժամանակահատվածում։ Նկարահանումները տեղի ունեցան Նյու Յորքում 2013 թվականի փետրվարից հունիս։ Ֆիլմը թողարկվեց 2D, 3D և IMAX 3D ձևաչափերով 2014 թվականի մայիսի 2-ին Միացյալ Նահանգներում՝ երկու համաշխարհային պրեմիերաներով, որոնք տեղի ունեցան 2014 թվականի մարտի 31-ից ապրիլի 10-ը։ Ֆիլմը ստացավ խառը կարծիքներ՝ ողջ աշխարհում հավաքելով 709 միլիոն դոլար և դառնալով 2014 թվականի իններորդ ամենաշահութաբեր ֆիլմը, սակայն ֆիլմաշարի ամենաքիչ գումար ստացածը ։ Այնուամենայնիվ, կինոնկարը դարձավ հիթ՝ ողջ աշխարհի տարբեր շուկաներում կատարելով բարձր դեբյուտներ և լայն կինեմատոգրաֆիական թողարկում։ Ֆիլմը հետագայում մրցանակներ շահեց իր երաժշտական ստեղծագործությունների և դերասանների խաղի համար, որոնցից նշանավոր են 2015 թվականի Երեխաների ընտրության մեկ և ASCAP (Կոմպոզիտորների, գրողների և թողարկողների ամերկյան խմբակցություն) երկու մրցանակները։
«Անհավանական Սարդ-մարդը 2»-ը նախատեսված էր դառնալու հորինված ընդարձակ տիեզերքի մասին պատմող ֆիլմաշարի սկիզբը, որը պետք է շարունակվեր երկու սիկվելներով և մի քանի սպին-օֆֆ ֆիլմերով։ Դրան սպասելու ցածր ցուցանիշների պատճառով Էնդրյու Գարֆիլդը հեռացվեց, բոլոր հետագա ադապտացիաները չեղյալ համարվեցին, և կերպարի վերաթողարկումը՝ մարմնավորված Թոմ Հոլանդի կողմից, հայտնվեց Marvel-ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերքում՝ առաջին քայլն անելով «Կապիտան Ամերիկա։ Քաղաքացիական պատերազմ»-ում։ Նա կհայտնվի նաև իր սեփական՝ «Սարդ-մարդը։ Տունդարձ» ֆիլմում 2017 թվականին։
Սյուժե
Սկզբում OsCorp-ի հանճարեղ գիտնական Ռիչարդ Փարքերը տեսաուղերձ է ձայնագրում, որպեսզի բացատրի իր անհետացման պատճառը։ Ավելի ուշ ինքն ու իր կին Մերին, գտնվելով անձնական ինքնաթիռում, զոհվում են Փարքերների սպանության համար վարձված մարդասպանի պատճառով։ Օդաչուի մահի պատճառով ինքնաթիռն ընկնում է օվկիանոսի մեջ։ Փարքերը հասցնում է ինչ-որ փաստաթղթեր ուղարկել Ռուզվելտ անվան տակ։
Ներկա ժամանակներում Ռիչարդի որդի Փիթերը շարունակում է Սարդ-մարդու անվան տակ պայքարել քաղաքային հանցագործության դեմ։ Նա հետևում և ձերբակալում է Ռնգեղջյուր մականունով հանցագործ Ալեքսեյ Սիտցևիչին, ով փորձում է գողանալ OsCorp-ի բեռնատարը, որի մեջ կա պլուտոնիում։ Հետապնդման ժամանակ Սարդ-մարդը փրկում է OsCorp-ի աշխատակիցներից մեկին՝ Մաքս Դիլոնին՝ նրան այնուհետև ասելով, որ հենց նա իր աչքերն ու ականջները Երկրի վրա։ Հեռախոսով խոսելով Գվեն Սթեյսիի հետ՝ Փիթերը տեսնում է նրա հոր՝ Նյու Յորքի ոստիկանության կապիտան Ջորջ Սթեյսիի ուրվականը, ինչը կարծես հիշեցնում է նրան վերջինիս տված խոստումը՝ իր վտանգավոր կյանքի պատճառով բաժանվել Գվենից։ Դրանից հետո Փիթերը հանդիպում է Գվենին ավագ դպրոցի դիպլոմների բաժանման արարողության ժամանակ, իսկ երեկոյան Գվենի ընտանիքի հետ հրավիրված ընթրիքի ժամանակ համառորեն պնդում է դադարեցնել հարաբերությունները, ինչպես խոստացել էին նրա հորը։
Այդ ժամանակ Փիթերի մանկության ընկեր Հարի Օզբորնը քաղաք է վերադառնում ինտերնատում ուսումն ավարտելուց հետո։ Հարին հանդիպում է իր հոր՝ OsCorp-ի գլխավոր տնօրեն Նորման Օզբորնի հետ, քանի որ վերջինս մահացու հիվանդ է։ Նորմանը բացատրում է, որ իր հիվանդությունը ժառանգական է, և Հարին արդեն այն տարիքում է, որ հիվանդությունը սկսում է զարգանալ։ Նորմանը Հարիին է տալիս ոչ մեծ մի սարք, որն, ըստ իր պնդման, համարվում է ողջ կյանքի ընթացքում կատարած իր աշխատանքի արդյունքը։ Հաջորդ օրը Նորմանը մահանում է, և Հարին նշանակվում է OsCorp-ի տնօրեն։ Նաև պարզվում է, որ մարդկանց ու կենդանիների խաչասերման բոլոր հետազոտությունները փակված են, իսկ նմուշները (այդ թվում նաև մոդիֆիկացված սարդերը) ոչնչացվել են Քուրթ Քոննորսի դեպքից հետո։
Համարելով, որ այժմ ինքն ու Սարդ-մարդն ընկերներ են, Մաքսն սկսում է մոլեգնել նրանով։ OsCorp-ի լաբորատորիաներից մեկի լարերը վերանորոգելու ժամանակ նրան խփում է էլեկտրական հոսանքը, և նա ընկնում է գենետիկորեն մոդիֆիկացիայի ենթարկված էլեկտրական օձաձկների ակվարիումի մեջ։ Նրանք հարձակվում են Մաքսի վրա, և նա մուտացվում է կենդանի էլեկտրական գեներատորի։ Մինչ այդ Գվենը հայտնում է Փիթերին, որ ինքը, հավանաբար, տեղափոխվելու է Անգլիա, որպեսզի Օքսֆորդում շարունակի ուսումը։ Սակայն նրանց չի հաջողվում խորհրդակցել դրա մասին, քանի որ Մաքսը թափառում է Թայմս Սքվերով և պատահաբար կարճ միացում է առաջացնում։ Սարդ-մարդը փորձում է նրան հանգստացնել, սակայն Մաքսը, տեսնելով, որ բոլորը նայում են միայն Սարդ-մարդուն, չի կարողանում իրեն կառավարել, և երբ նրա վրա դիպուկահարի կողմից կրակելուց հետո հերոսի, այնուհետև Թայմ Սքվերում գտնվող մարդկանց վրա է թափում ողջ կատաղությունը և միաժամանակ էլեկտրական բազմաթիվ հզոր լիցքեր։ Սարդ-մարդը հրշեջ ծառայության աշխատակիցների հետ նրա վրա ջուր է լցնում՝ դրանով իսկ կանգնեցնելով չենթարկվող չարագործին։ Նրան տեղափոխում են Ռեյվենքրոֆթ հոգեբուժարանում, որտեղ նրան ուսումնասիրում է բժիշկ Կաֆկան։ Այստեղ Մաքսն իրեն հայտարարում է որպես Էլեկտրո։ OsCorp-ում արագ վերացնում են այս դեպքի և Մաքսի մասին բոլոր տեղեկությունները տվյալների բազայից։
Տեսնելով հիվանդության առաջին ախտանիշները՝ Հարին օգտագործում է իր հոր տված գործիքը։ Դրանում նա տեսնում է տեսահոլովակ, որտեղ Ռիչարդ Փարքերն ու Նորման Օզբորնը պատմում են գենետիկորեն մոդիֆիկացված սարդերի իրենց ուսումնասիրությունների մասին, և արագ հասկանում է, որ Սարդ-մարդու արյունը կարող է օգնել հաղթահարել հիվանդությունը։ Նա նաև ծանոթանում է ընկերության գաղտնի փաստաթղթերի հետ, որոնց շարքում տեսնում է «Վենոմ» նախագիծը, բժիշկ Քոնորսի և և նրա գլայդերով ռազմական հագուստները, որոնք կառող են իրենց ներսում պաշտպանել կյանք։ Հարրին իր տուն է հրավիրում Փիթերին, ենթադրելով, եթե Փիթերը լուսանկարում է հերոսին, ապա ծանոթ է նրան։ Նա խնդրում է Փիթերին Սարդ-մարդուց մի փոքր արյուն վերցնել։ Փարքերն ասում է, որ կփորձի անել դա, սակայն ինքն էլ գիտի, որ նրա արյունը կարող է սպանել Հարիին, այլ ոչ թե փրկել։ Վերջիվերջո նա ներկայանում է կրտսեր Օզբորնի մոտ որպես Սարդ-մարդ և մերժում նրան, բացատրելով այն որպես մեծ վտանգ։ Հարին կատաղության մեջ է ընկնում։ Որոշ ժամանակ անց Հարիին հեռացնում են OsCorp-ի գլխավոր տնօրենի պաշտոնից նրա ցուցաբերած ավելորդ (ըստ ղեկավարության խորհրդի անդամների) հետաքրքրությունները դեպի Մաքսի հետ կատարված դեպքը և ընդհանրապես ընկերության կատարած տարբեր սև գործերի նկատմամբ։ Հարիի օգնական Ֆելիսիա Հարդին հայտնում է նրան, որ ընկերության կողմից իբրև թե սարդերի ոչնչացված թույնի նմուշները ամեն դեպքում պահպանվել են։ Դրա համար նա հոգեբուժարանից ազատում է Մաքսին և պայման կապում նրա հետ, ըստ որի Մաքսն օգնում է գտնել Սարդ-մարդուն, իսկ վերջինն էլ թույլտվություն է ստանում տիրել քաղաքի ողջ էլեկտրականությանը։ Միասին, նրանք ներխուժում են OsCorp-ի շենք։ Էլեկտրոն ստանում է այն, ինչ ուզում էր, իսկ Հարին իջնում է ներքևի հարկեր, որտեղ անցկացվում են գաղտնի մշակումներ։ Այնտեղ գտնում է մարտական հագուստ և սարքավորումներ, որ ստեղծել էր Նորմանը, բժիշկ Ութոտնուկի շոշափուկները և Անգղի թևերը, ինչպես նաև շիճուկը, որը պատրաստված է սարդերի թույնից։ Սակայն Հարին տեղեկացված չի լինում մի բանի մասին․ սարդերի հետ փորձերը պահանջում էին նրանց ԴՆԹ-ում ավելացնել մարդու գենոմ, իսկ Ռիչարդ Փարքերը բոլորից գաղտնի սարդերին ներարկել է իր ԴՆԹ-ի տարրերը։ Ըստ այդմ, հետագայում ստացված շիճուկը կարող է լավ ազդեցություն թողնել միայն հենց իր՝ Ռիչարդի կամ նրա հետ արյունակցական կապ ունեցող հարազատների վրա, իսկ ուրիշների համար այն ուղղակի թույն է։ Դրա մասին չիմանալով՝ Հարին շիճուկի ներարկումից հետո միանգամից չի մահանում և մուտացվելու ժամանակ հասցնում է հագնել ռազմական հագուստն ու դառնում Կանաչ գոբլին։
Փիթերն, օգտագործելով իր հոր թողած տեղեկությունները, գտնում է մետրոյի լքված Ռուզվելտ կայարանը, որտեղ գտնում է նաև նրա թողած տեսաուղերձը։ Ռիչարդը բացատրում է իր անհայտացումը նրանով, որ չէր ցանկանում մասնակցություն ունենալ Նորման Օզբորնի նախագծերում, որում նա մշակում էր բիոլոգիական զենք և պատմում է իր հետազոտությունների գաղտնիքը՝ կապված սարդերին մարդկանց ԴՆԹ-ի ներարկման հետ։ Այնուհետև Փիթերը Գվենից ստանում է ձայնային հաղորդագրություն, որով աղջիկը հայտնում է, որ այնուամենայնիվ թռիչքի հնարավորություն է ստացել և գտնվում է օդանավակայանի ճանապարհին։ Նրան հաջողվում է գտնել Գվենին և սեր է խոստովանում՝ համաձայնելով նրա հետ մեկնել Անգլիա։ Էլեկտրոն կրկին կարճ միացում է առաջացնում ողջ քաղաքում, և Սարդ-մարդը գնում է պայքարելու նրա դեմ։ Գվենի օգնության շնորհիվ Էլեկտրոն պայթում է էլեկտրականության գերլարումից։ Դրանից հետո Հարին՝ զինված հագուստով ու գլայդերով, առևանգում է Գվենին և հետո, իմանալով Սարդի ինքնությունը, որոշում է վրեժ լուծել արյուն չտալու համար։ Նա ժամացույցով շենքի գագաթին կռվում է Սարդ-մարդու հետ։ Դրա ժամանակ Գվենն ընկնում է շենքից։ Սարդ-մարդը հաղթում է Հարիին և հասցնում է Գվենին սարդոստայնով բռնել հենց գետնի մոտ, սակայն շարժվելով իներցիայով, Գվենը մահանում է կտրուկ կանգից։
Այս ողբերգությունից և թաղումից հետո Փիթերը դադարում է սուպերհերոս լինել և շատ հաճախ այցելում է Գվենի գերեզման։ Հարին, ողջ մնալով և հայտնվելով Ռեյվենքրոֆթ հոգեբուժարանում, իր գործընկեր Գուստավ Ֆիրսի (առաջին ֆիլմի տիտրերից հետո եղած տեսարանում առեղծվածային «Մարդը ստվերում») հետ քննարկում են հետագա ծրագրերը։ Ֆիրսն ասում է, որ գտել է մի քանի կամավորներ և հարցնում է Գոբլինին՝ մտածել է արդյոք, թե քանի մարդ է իրեն հարկավոր։ Վերջինս պատասխանում է, որ ոչ շատ (ուղիղ ակնարկ դեպի Չարագույժ Վեցնյակը)։ Ֆիրսն ասում է, որ սկսել կարելի է Սիտցևիչից, որին էլ հենց ազատում է բանտից՝ տալով նրան Ռնգեղջյուր անունը և զինելով էլեկտրամեխանիկական հագուստով։ Մինչ այդ Փիթերը լսում է դիպլոմների հանձման արարողության ժամանակ Գվենի արտասանած ճառը և հիշում այն բոլոր պահերը, որոնք անցկացրել է նրա հետ, ինչից հետո որոշում է հագնել Սարդ-մարդու հագուստը։ Այդ ժամանակ Ռնգեղջյուրն իր հագուստով թալանում է բանկը, սակայն Սարդ-մարդը կրկին հայտնվում է՝ պատրաստ կռվելու իր քաղաքի բնակիչների համար։
Դերակատարներ
Քրիս Քուփերը մարմնավորում է Նորման Օզբորնին, ով Oscorp-ի հիմնադիրն է և Հարի Օզբորնի հայրը, Բի Ջեյ Նովակը՝ Էլիսթեր Սմիթին։ Դենիս Լերին ետ է վերադարձել «Անհավանական Սարդ-մարդում» խաղացած Ջորջ Սթեյսիի դերով, ով այստեղ հայտնվում է Փիթերի տեսիլքներում որպես ուրվական, իսկ Կարի Քոլեմանը, Չարլի ԴեՊյուն, Սկայլեր Գիսոնդոն և Ջեյքոբ Ռոդիերը կրկին խաղում են իրենց նախորդ՝ Հելեն Ստեյսիի, Ֆիլիպ Ստեյսիի, Հովարդ Ստեյսիի և Սիմոն Ստեյսիի դերերը, համապատասխանաբար։ Սարդ-մարդու կերպարի համահեղինակ Սթեն Լին ունի կամեո, ով հայտնվում է որպես հյուր Փիթերի և Գվենի ավարտական միջոցառմանը։ Մայքլ Մասսին վերադարձել է առաջին ֆիլմում խաղացած Ստվերում տղամարդու դերով, ով այս անգամ նշված է որպես Գուստավ Ֆիրս (Ջենթլմենը)։ Էիդի Բրայանթը ներկայանում է Ազատության արձանի հագուստով կնոջ դերով։ Ջեյ Դի Ուոլշը խաղում է առցանց հրահանգչի դերը, ով ցույց է տալիս, թե ինչպես են աշխատում մարտկոցները, և մի չնշված դերասան մարմնավորում է Oscorp-ի վարձված մարդասպանի դերը, ով էլ սպանում է Ռիչարդ և Մերի Փարքերներին։
Զարգացում
Սիկվելի չարագործը հայտնի դարձավ 2012 թվականի ֆիլմում ։ Ուեբը նշեց, որ սկզբնաղբյուր հանդիսացող պատմությունն իր հետագա զարգացումները կունենա երկրորդ ադապտացիայում ։ 2012 թվականի հունիսին Ուեբն ասաց, որ վստահ չէ, թե կվերադառնա, սակայն 2012 թվականի սեպտեմբերի 28-ին հաստատվեց, որ նա կվերադառնա նկարահանելու սիկվելը ։ Նա նշեց, որ ցանկանում է ստեղծել տիեզերք, որը ոչ միայն առանձին կմնա, այլև կսպասի հետագա պատմությունների ։ Էնդրյու Գարֆիլդը նույնպես հույս ուներ վերադառնալու իր դերով և 2012 թվականի սեպտեմբերին հաստատվեց, որ նա կանի դա  ։ Մի փոքր ուշ հաստատվեց, որ Էմմա Սթոունը կվերադառնա Գվեն Սթեյսիի դերով՝ պայմանագիր կնքելով «Անահավանական Սարդ-մարդը» ֆիլմի երկու սիկվելների համար  ։ Անհավանական Սարդ-մարդը ֆիլմի բնօրինակ կոստյումը փոփոխվեց. վրան ավելացվեցին ոսպնյակներ, աչքերը դարձվեցին ավելի մեծ։ Սարդոստայն-կրակողները նույնպես թարմացվեցին ։