cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Անդրե Բրետոն
Կենսագրություն
Բրետոնը մասնակցում է քաղաքական կյանքին։ 1920-ական թվականներին նա կոչ է անում սյուրռեալիստներին մտնել Ֆրանսիական կոմունիստական կուսակցության շարքերը (Բրետոնը կուսակցության անդամ է եղել 1927 թվականից, մինչև 1933 թվականին վտարվել է նրա շարքերից։ Դրան հաջորդել է 1935 թվականին Գրողների միջազգային կոնգրեսում Իլյա Էրենբուրգի հետ կոնֆլիկտը)։ 1930-ական թվականներին Մեքսիկայում հանդիպել է Լև Տրոցկու հետ։ Բրետոնը աշխարհի տարբեր անկյուններում կազմակերպում է սյուրռեալիստական արվեստի ցուցահանդեսներ։ ԱՄՆ-ում դրանք առանձնակի հաջողություն են ունենում. շատ արվեստագետներ պնդում են, որ փոփ արտը ձևավորվել է սյուրռեալիստների` 1942 թվականի ցուցահանդեսի արդյունքում։
Ասատուր Մնացականյան
Կենսագրություն
Ծնվել է Աշտարակի Ոսկեվազ գյուղում։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է գյուղում, ապա ուսանել Վաղարշապատում։ 1939 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1940-1983 թվականներին աշխատել է Երևանի՝ Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում։ 1942-1945 թվականներին մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին. Կերչի մսաղացում գերի է ընկել, որոշ ժամանակ գեհենական օրեր է անցկացրել Ռումինիայի Տիմիշոարա համակենտրոնացման ճամբարում, ու երբ խորհրդային զորքերը Ռումինիան ազատագրել են նացիզմից, վերադարձել է գործող բանակ ու կռվել «շտուրմավոյ» գնդում, որի 10 զինվորից ողջ էր մնում միայն մեկը։ 1958 թվականին «Հայկակական միջնադարյան ժողովրդական երգեր» թեմայով պաշտպանել է ատենախոսություն և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1964 թվականին «Հայկական զարդարվեստ» թեմայով պաշտպանել է ատենախոսություն և ստացել պատմական գիտությունների դոկտորի աստիճան։
Անդրե Բրետոն
Կենսագրություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Անդրե Բրետոնն ապրում էր ԱՄՆ-ում որտեղ շարունակում էր գրական գործունեությունը։ Նա Ֆրանկոյի իշխող ռեժիմի հետ բանավեճի է բռնվում այն բանից հետո, երբ Սալվադոր Դալին հայտարարում է. «Սյուրռեալիզմը ես եմ»։
1946 թվականին Բրետոնը Ֆրանսիայում իր աշխատանքներից հրապարակում է բազմաթիվ գործեր, կազմակերպում ցուցահանդեսներ։ Հետագա բոլոր տարիներին նա պայքարում էր արտաքին ու ներքին աղբյուրներից շարժման անկախության համար` պատերազմից հետո միաժամանակ համախոհների հետ մասնակցելով ձախարմատականների շարժմանը և համագործակցելով տրոցկիստական, անարխոսինդիկալիստական և պլատֆորմիստական խմբերի հետ։ Նա հրաժարվում էր դրանցից որևէ մեկին հարելուց։ Բրետոնը դեմ էր գաղութացման քաղաքականությանը, Հնդկաչինում ու Ալժիրում ընթացող պատերազմներին։ Նա մասնավորապես ստորագրել է Մանիֆեստ 121-ը, որում ֆրանսիացի նշանավոր մտավորականները քննադատում էին Ալժիրում ազատագրական շարժման ճնշումը Ֆրանսիայի կողմից։
Ասատուր Մնացականյան
Կենսագրություն
Ասատուր Մնացականյանը ձեռագրագետ էր և հայ միջնադարյան գրչագիր մատյաններում հաճախ էր հանդիպել բանահյուսական երգեր, որոնք զանազան գրիչների ձեռքով ներմուծվել էին հայկական ձեռագրեր, և դրանք հարկավոր էր դարձնել հայ բանագիտության սեփականությունը։ Դրանց մի մասն իրենց տարբերակներն ունեին Գ. Շերենցի «Վանա սազում», «Էմինյան ազգագրական ժողովածուում», Հ. Ճանիկյանի «Հնութիւնք Ակնայ» գրքում, «Բիւրակնում», Ա. Տեւկանցի «Հայերգում», «Ազգագրական հանդեսում» և այլուր, սակայն այդ հյուսվածքների քննական բնագրերը չկային։ Այդ գործն իրականացրեց Ասատուր Մնացականյանը։
Անդրե Բրետոն
Կենսագրություն
Անդրե Բրետոնը մահացել է 1966 թվականի սեպտեմբերի 28-ին շնչուղիների հիվանդության սրացման ժամանակ։ Նա թաղված է Փարիզի Բատինյոլ գերեզմանոցում։
Շախտիի դատավարություն (1928)
Շախտիի դատավարություն (Шахтинское дело), Դոնբասի քարածխային արդյունաբերությունում մասնագետների դատավարությունը Մոսկվայում՝ 1928 թվականին։ Խոշորագույն հանրային դատավարությունն էր 1922 թվականի էսէռականների դատից ի վեր։
Անդրե Բրետոն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Սյուրռեալիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ազատական սոցիալիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Մոդեռնիստ գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լուսանկարիչներ
Շախտիի դատավարություն (1928)
Հյուսիսային Կովկասի Շախտի քաղաքի 53 ինժեներներ և տեխնիկներ ձերբակալվեցին 1928 թվականին՝ մեղադրվելով ածխահանքերի նախկին տերերի հանձնարարությամբ խորհրդային տնտեսությունը սաբոտաժի ենթարկելու փորձ կատարելու և դավադրություն կազմակերպելու մեջ։ Ապացույցների բացակայության պայմաններում, իշխանությունները հիմնվում էին մեղադրական ցուցմունքների և ինքնամեղադրման վրա։
Ասատուր Մնացականյան
Կենսագրություն
Մահացել և թաղվել է Երևանում։ Երկու ամիս հետո աճյունը փոխադրվել է հայրենի Ոսկեվազ ։
Շախտիի դատավարություն (1928)
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ պատմություն Կատեգորիա:1928
Ասատուր Մնացականյան
Աշխատություններ
1955 թվականին ՀՍՍՌ գիտությունների ակադեմիայի Արվեստների պատմության և տեսության սեկտորը հրատարակում է Ա. Մնացականյանի «Հայկական զարդարվեստ։ Հիմնական մոտիվների ծագումն ու գաղափարական բովանդակությունը» աշխատությունը (659 էջ)։ Օգտագործված 1150 նկարների հիմնական մասն առնված է հայկական միջնադարյան մանրանկարչությունից։ Հաշվի են առնված նաև բաբելական, ասորական, եգիպտական, խեթական, ուրարտական, պարսկական, հունական, չինական, հնդկական, սկյութական, հռովմեական, արաբական, վրացական, ռուսական, լեհական, նորզելանդական, ամերիկյան հնդկացիների և այլ ժողովուրդների զարդանկարներ։ Գիտնականը ճշտորեն բացահայտել է հայկական զարդարվեստի հնագույն արմատները։ Նա գտել է հայկական զարդարվեստի գաղտնիքները բացելու բանալիները և մատնացույց է արել հայկական զարդարվեստի ու այլ ժողովուրդների համանման արվեստի փոխկապերը, որը պայմանավորված է մարդկության անցած համընդհանուր ճանապարհի՝ նախնական աստիճանից, դիցաբանական պատկերացումներից մինչև միաստվածության գաղափարին հանգելը։
1966 թվականին լույս է տեսել Ասատուր Մնացականյանի «Աղվանից աշխարհի գրականության հարցերի շուրջ» աշխատությունը, որը 1969 թվականին Մատենադարանը հրատարակում է ռուսերենով՝ «О литературе Кавказcкой Албании» խորագրով։ Բազմաթիվ փաստերով Մնացականյանն ապացուցում է, որ Աղվանք երկրի նահանգներից Ուտիքը, Արցախը, Գարդմանը արհեստականորեն պարսից պետության կողմից անջատվել են Մեծ Հայքից ու միացվել Աղվանքին, սակայն այդ նահանգներն իրենց բնիկ հայ բնակչությամբ այնքան հայկական նկարագիր ունեին, որ հայոց այբուբենը ողջ Աղվանքի համար դառնում է պետական պաշտոնական և հայերենն էլ դառնում է այդ երկրի լեզուն։
Ա. Մնացականյանը հրատարակել է հայ միջնադարի նշանավոր բանաստեղծներ Նաղաշ Հովնաթանի, Պաղտասար Դպիրի (հեղինակակից՝ Շ. Նազարյան) և Գրիգոր Տղայի գրական ժառանգության քննական բնագրերը՝ համապատասխան հետազոտությամբ և հմուտ ծանոթագրություններով։ Գրիգոր Տղային նվիրված գրքում Մնացականյանը փաստերով հիմնավորում է, որ նա Ներսես Շնորհալու օրինակով մեծապես նպաստել է Կիլիկյան Հայաստանի մատենագրության զարգացմանը։ Ներկայացված են նաև Գրիգոր Տղա կաթողիկոսի ու մատենագրի բազմազան կապերը բյուզանդական գործիչների, Հռոմի պապերի, Սալահադդինի, Մեծ Հայքի կրթական կարևոր կենտրոնների՝ Հաղպատ-Սանահինի վանքերի վարդապետների հետ։
Հայկական միջնակարգ դպրոցի 8-րդ դասարանի համար կազմել է «Քրեստոմատիա հայ գրականության» (1971), որն ընդգրկում է հայ հին և միջնադարյան գրականությունը՝ սկզբից մինչև Սայաթ-Նովա, նաև հայ նոր գրականությունը՝ Հարություն Ալամդարյանից մինչև Հակոբ Պարոնյան։ Մնացականյանը դիմել է նորարարության. հայոց հին վեպի հատվածները՝ «Հայկ և Բել», «Արա Գեղեցիկ և Շամիրամ», «Տիգրան և Աժդահակ» ներկայացրել է չափածո գրաբարով, ապա չափածո աշխարհաբարով՝ սեփական թարգմանությամբ։ Նույն ձևով նա ներկայացրել է Գրիգոր Նարեկացու տաղերի իր թարգմանությունը՝ զուգահեռելով բնագրին։
1980 թվականին լույս է տեսել Ա. Մնացականյանի «Հայ միջնադարյան հանելուկներ» աշխատությունը, որն ընդգրկում է V–XVIII դարերի, այսինքն՝ ողջ միջնադարի տարբեր հեղինակների ստեղծած գրական հարուստ ժառանգությունն այդ ժանրում։ Այս գրքում ևս քննական բնագրերը կազմվել են ըստ ձեռագրական ու տպագիր աղբյուրների համեմատության։
Վերջին գիրքը, որն իր կենդանության ժամանակ Ա. Մնացականյանը լույս աշխարհ եկած տեսավ, Նաղաշ Հովնաթանի «Տաղերն» էին՝ հարստացված նոր բնագրերով։ Դա Նաղաշ Հովնաթանի տաղերի երրորդ լրացված ու լիակատար ժողովածուն էր (1983)։
Ասատուր Մնացականյանի մահվանից հետո լույս են տեսել երկու նոր գրքերը՝ «Հայրեններ» (1995) և «Գիրք գրված փշալարի ճանկերում» (1997)։
Գրել է նաև գիտական բազմաթիվ հոդվածներ, հանդես եկել միջազգային գիտաժողովներում։
Ա. Մնացականյանը նաև բանաստեղծ էր ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ էր 1940 թվականից։ Տպագրել է բանաստեղծական երկու ժողովածու՝ «Պատերազմ և հայրենիք» (1942) ու «Բանաստեղծություններ» (1947)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Բազանչա
Բազանչա  (Базанча), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովսկի շրջանում։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կոնդոմա գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Կրասնի Օկտյաբր (գյուղ, Կովրովսկի շրջան)
Կրասնի Օկտյաբր (Красный Октябрь), գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Կովրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 944 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Կովրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Համակարգիչ
Համակարգիչը մեքենա է, որը մշակում է տվյալները հրամանների ցանկին համաձայն։
։ Առաջին էլեկտրոնային համակարգիչները որոնք ստեղծվել են IBM ընկերության կողմից ԱՄՆ-ում 1941 թ. զբաղեցնում էին մի մեծ սենյակ, իսկ նրանց էլեկտրաեներգիայի ծախսը հասնում էր հարյուրավոր ժամանակակից համակարգիչների էներգիայի ծախսին ։
Այսօր համակարգիչները հիմնված են միահավաք շրջույթների վրա, և միլլիարդավոր անգամներ արագ գործելով զբաղեցնում են նախկին ծավալի մի փոքրիկ կտոր։ Այժմ պարզ համակարգիչը կարելի է տեղավորել ձեռքի ժամացույցի մեջ և սնուցել ժամացույցային մարտկոցից։
Անձնական համակարգիչները նրանց տարբեր ձևերով, դարձել են «տեղեկատվական դարի» նշանը և սովորաբար մարդիկ «համակարգիչ» ասելով պատկերացնում են հենց դա։ Սակայն իրականում ամենատարածված համակարգիչները ներդրված համակարգիչներն են, որոնք կիրառվում են ամենուրեք՝ ռազմական օդանավերից սկսած և խաղալիքներով վերջացված։
Համակարգիչների ունակությունը պահպանելու և կատարելու ծրագրեր կոչվող հրամանների ցանկերը դարձնում է նրանց չափազանց բազմանպատակ և տարբերում է համակարգիչները հաշվիչներից։
Համակարգչի կառուցվածք
Համակարգչի հիմնական սարքերն են՝ մոնիտոր, համակարգային բլոկ, ստեղնաշար, մկնիկ։ Բոլոր սարքերը միանում են համակարգային բլոկին։ Համակարգչի սարքավորումները բաժանվում են հետևյալ խմբերի՝
Ներածման սարքեր
Ստեղնաշարը հիմնական ներածման սարքն է, որի ստեղները բաժանվում են՝
Արտածման սարքեր
Մոնիտորը և տպիչը տեղեկատվության արտածման հիմնական սարքերն են։
Մշակող սարք
Համակարգչում գործողությունները կատարում են թվաբանական սարքը և մշակիչը, այս երկուսին միասին անվանում են պրոցեսոր
Հիշող սարքեր
Համակարգչի հիշողությունը լինում է օպերատիվ կամ ժամանակավոր և արտաքին։
Մկնիկը կատարում է օգնականի դեր ծրագրերը թողարկելու, տեղափոխելու, փակելու համար, նրանով կարող ենք նաև նկարել։ Տեղեկատվական ներածման սարքերի միջոցով մուտք է արվում հիշող սարք, այնտեղից անցնում է թվաբանական սարք, որտեղ մշակիչի օգնությամբ մշակվում է և փոխանցում հիշող սարք, որտեղից անցնում է արտածող սարքին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ Կատեգորիա:Կենցաղային էլեկտրոնիկա Կատեգորիա:Համակարգիչ
Գրիգորովկա (գյուղ, Բլիզնյուկովի շրջան)
Գրիգորովկա (Григорівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1790 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գրիգորովկա գյուղում բնակվում էր 147 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 367,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1790 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Քսենոտրանսպլանտացիա
Քսենոտրանսպլանտացիա (հունարեն ξένος («քսենոս») - «օտար», տրանսպլանտացիա` փոխպատվաստում ), կամ՝ հետերոլոգ փոխպատվաստում է կոչվում կենդանի բջիջների, հյուսվածքների կամ օրգանների փոխպատվաստումը մի տեսակի օրգանիզմից մեկ այլ տեսակի օրգանիզմի ։ Այդպիսի բջիջները կամ օրգանները կոչվում են քսենոտրանսպլանտատներ կամ քսենոտրանսպլանտներ։ Քսենոտրանսպլանտացիան հակադրվում է ալոտրանսպլանտացիային (միևնույն տեսակի մի առանձնյակից փոխպատվաստումը մեկ այլ առանձնյակի), իզոտրանսպլանտացիային (կոչվում է նաև սինգենիկ փոխպատվաստում. երբ այն իրականացվում է նույն տեսակին պատկանող գենետիկորեն նույնական առանձնյակների, օր.՝ միաձվանի երկվորյակների միջև) և աուտոտրանսպլանտացիային (մարմնի մի հատվածից փոխպատվաստում նույն օրգանիզմի մարմնի մեկ այլ հատված)։
Օնկոլոգիական հետազոտությունների նախակլինիկական փուլում որպես գիտահետազոտական մեթոդ հաճախ կիրառվում է նաև մարդու ուռուցքային բջիջների քսենոտրանսպլանտացիան իմունոսուպրեսիայի ենթարկված մկների օրգանիզմ։
Քսենոտրանսպլանտացիան պոտենցիալ բուժման մեթոդ կարող է լինել տերմինալ (վերջնական) փուլի օրգանների անբավարարությամբ տառապող հիվանդների համար, ինչը, հատկապես, զարգացած երկրների համար արդի առողջապահական հիմնախնդիր է։ Սակայն, քսենոտրանսպլանտացիան նաև վեր է հանում բազմաթիվ նոր բժշկական, իրավաբանական և էթիկական հիմնահարցեր ։ Ներկայումս բժշկական տեսակետից քսենոտրանսպլանտացիայի հետ կապված ամենամեծ խնդիրներից է փոխպատվաստվող օրգանների կենսունակության բավարար ժամկետների ապահովումը. քանի որ շատ կենդանիներ, օրինակ՝ խոզերը, կյանքի ավելի կարճ տևողություն ունեն, քան մարդիկ, դրանից կարելի է ենթադրել, որ դրանց հյուսվածքները կարող են ավելի արագ «ծերանալ»։ Մտահոգիչ խնդիրներ են նաև հիվանդությունների փոխանցման հնարավորությունը (քսենոզոոնոզ) և կենդանիների գենետիկական կոդի մնայուն փոփոխությունները։ Կենդանիների իրավունքների համար պայքարող ակտիվիստները նաև շեշտում են քսենոտրանսպլանտացիայի հետ կապված խնդիրների էթիկական կողմերը ։ Գիտական գրականության մեջ նկարագրված են քսենոտրանսպլանտացիայի մի քանի դեպքեր, որոնք ժամանակավոր հաջողության են հասել ։
Պատմություն
Քսենոտրանսպլանտացիայի առաջին լուրջ փորձերը (այն ժամանակ այս միջամտությունը կոչվում էր «հետերոտրանսպլանտացիա») գիտական գրականության մեջ ի հայտ եկան 1905թ., երբ փորձ արվեց ճագարի երիկամի հատվածները փոխպատվաստել քրոնիկ երկամային անբավարարությամբ տառապող երեխայի ։ 20-րդ դարի առաջին երկու տասնամյակներում, տպագրվեցին ևս մի քանի գիտական հոդվածներ՝ քսենոտրանսպլանտացիայի նպատակով գառան, խոզի և պրիմատների օրգանների օգտագործման փորձերի վերաբերյալ ։
Երբ բացահայտվեցին օրգանների մերժման իմունոլոգիական հիմունքները, քսենոտրանսպլանտացիայի հանդեպ գիտական հետաքրքրությունը որոշ չափով նվազեց։ Գիտական հետազոտությունների հաջորդ խոշոր «ալիքը» սկսվեց, երբ հայտնագործվեցին իմունաճնշիչ (իմունոսուպրեսիվ) դեղամիջոցները՝ իմունոդեպրեսանտները։ Է՛լ ավելի շատ գիական հետազոտություններ սկսեցին հրապարակվել նրանից հետո, երբ 1954թ. բժիշկ Ջոզեֆ Մյուրրեյն իրականացրեց երիկամի առաջին հաջողված փոխպատվաստումը։ Վերջինիցս հետո գիտնականները, առաջին անգամ առերեսվելով օրգանների դոնորության հետ կապված էթիկական խնդիրներին՝ ավելացրին իրենց ջանքերը մարդու օրգանների փոխպատվաստմանն ալտերնատիվ տարբերակներ որոնելու ուղղությամբ ։
1963 թ., Թուլեյնի համալսարանում բժիշկների կողմից փորձ կատարվեց շիմպանզեներից երիկամային փոխպատվաստում կատարել մահամերձ 6 հիվանդների. պրիմատներին որպես օրգանների դոնոր օգտագործելու այս և մի քանի այլ չհաջողված փորձերից հետո, ինչպես նաև, զուգահեռաբար, դիակային օրգանների մշակման, պահպանման և փոխպատվաստման մեթդների զարգացման ֆոնին, երիկամային անբավարարության բուժման համար քսենոտրանսպլանտացիայի կիրառման հանդեպ գիտական հետաքրքրությունն աստիճանաբար մարեց ։
Ամերիկացի նորածին մի աղջիկ (հայտնի է «Բեյբի Ֆեյ» անունով), ով տառապում էր սրտի ձախ կեսի հիպոպլազիայի համախտանիշով, քսենոտրանսպլանտատի առաջին նորածին ռեցիպիենտը եղավ, երբ 1983թ. նրան փոխպատվաստվեց պավիանի սիրտ։ Փոխպատվաստումն իրականացվել էր Լեոնարդ Լի Բեյլիի կողմից, Լոմա Լինդայի համալսարանի բժշկական կենտրոնում՝ Կալիֆորնիա նահանգի Լոմա Լինդա քաղաքում։ Ֆեյը մահացավ 21 օր անց՝ հումորալ մեխանիզմով տրանսպլանտատի մերժման հետևանքով. համարվում է, որ դրանում դեր խաղաց ըստ ABO համակարգի արյան խմբի անհամատեղելիությունը, ինչն անխուսափելի էր, քանի որ արյան O (առաջին) խումբը շատ հազվադեպ է հանդիպում պավիանների մոտ։ Պլանավորվում էր, որ այս քսենոտրանսպլանտատը պիտի ժամանակավոր լիներ, սակայն, ցավոք, չհաջողվեց ժամանակին հայտնաբերել համապատասխան ալոտրանսպլանտատ։ Չնայած որ այս դեպքը, որպես այդպիսին, էական դեր չխաղաց քսենոտրանսպլանտացիայի ոլորտի զարգացման մեջ, սակայն այն մարդկությանը պատկերավոր կերպով ցույց տվեց նորածնային դոնորական օրգանների պակասության հիմնախնդիրը։ Այս պատմությունն այնքան լայն ճանաչում գտավ, որ դրա հետևանքով նորածնային դոնորական օրգանների պակասության խնդրի լուծման գործում դիտվեց որոշակի առաջընթաց ։
Իմունոսուպրեսիայի ենթարկված մկներին մարդու ուռուցքային բջիջների քսենոտրանսպլանտացիան գիտահետազոտական մեթոդ է, որը հաճախ է կիրառվում օնկոլոգիական հետազոտություններում ։ Այս մեթոդը կիրառվում է տարբեր հակաքաղցկեղային դեղամիջոցների հանդեպ տարբեր ուռուցքների զգայունությունը որոշելու և կանխատեսելու նպատակով. որոշ կազմակերպություններ առաջարկում են այս ծառայությունը, ինչպես, օրինակ, Ջեքսոնի անվան լաբորատորիան (JAX) ։
Պոտենցիալ կիրառություններ
Կլինիկական կիրառման համար մարդու դոնորական օրգանների պակասության հետևանքով՝ օրգանի փոխարինման կարիք ունեցող և ցանկում հաշվառված հիվանդների մոտավորապես 20–35%-ը (ԱՄՆ տվյալներ) մահանում է՝ այդպես էլ սպասելով համապատասխան դոնորական օրգանի հասանելիության ։ Որոշակի մեթոդներ, որոնցից մի քանիսն այժմ վաղ կլինիկական հետազոտությունների փուլում են, նպատակ ունեն այլ տեսակների օրգանիզմներից ստացված բջիջները և հյուսվածքներն օգտագործել կյանքին վտանգ սպառնացող և դեգեներատիվ տարբեր հիվանդությունների բուժման համար, ինչպիսիք են՝ քաղցկեղը, դիաբետը, լյարդային անբավարարությունը և Պարկինսոնի հիվանդությունը։ Եթե հնարավոր լինի կատարելագործել վիտրիֆիկացիայի մեթոդը (սառեցման միջոցով պահպանման տեսակ), այն կարող է թույլ տալ, որ քսենոգենիկ բջինջերը, հյուսվածքները և օրգանները հնարավոր լինի ավելի երկար ժամանակով պահպանել, և այսպիսով, դրանք փոխպատվաստման համար ավելի հասանելի կդառնան։
Սեն Ռամբեր ան Բյուժե (կանտոն)
Սեն Ռամբեր ան Բյուժե (Saint-Rambert-en-Bugey), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Ռոն-Ալպ շրջանում։ Էն դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Բելե օկրուգի մեջ։ Համաձայն 1999 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 4949 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 128 է։ Կանտոնում կա 12 կոմունա։
Քսենոտրանսպլանտացիա
Պոտենցիալ կիրառություններ
Քսենոտրանսպլանտատները պոտենցիալ կարող են փրկել դոնորական օրգանների սպասող հազարավոր մարդկանց կյանքեր։ Գենային ինժեներիայի մեթոդներով հնարավոր է տարբեր կենդանիների (օր.՝ խոզ կամ պավիան) գենետիկական կոդում ներառել մարդկային գեներ, ինչի շնորհիվ դրանցից ստացված օրգանները պացիենտի իմուն համակարգի կողմից կընդունվեն ոչ թե որպես օտար, այլ՝ որպես սեփական մարմնի մաս՝ խուսափելով փոխպատվաստված օրգանի մերժումից։ Վերջին ժամանակներում քսենոտրանսպլանտացիայի մեթոդները նորից սկսեցին զարգանալ, քանի որ մարդկային դոնորական օրգանների պակասի խնդիրը մնում է արդիական, ինչպես նաև շարունակվում է իմուն համակարգի կողմից ալոտրանսպլանտատների մերժման կանխմանն ուղղված մեթոդների կատարելագործումը։ Այսպիսով, հնարավոր է, որ քսենտոտրանսպլանտացիան լինի ալոտրանսպլանտացիայից ավելի հասանելի և արդյունավետ ալտերնատիվ տարբերակ  ։
Սեն Ռամբեր ան Բյուժե (կանտոն)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ Կատեգորիա:Էն դեպարտամենտի կանտոններ
Քսենոտրանսպլանտացիա
Պոտենցիալ կիրառություններ
Քսենոտրանսպլանտացիան նաև եղել է և շարունակում է մնալ արժեքավոր մեթոդ գիտահետազոտական լաբորատորիաներում՝ զարգացման կենսաբանության ոլորտի (կենսաբանության ճյուղ, որն ուսումնասիրում է օնտոգենեզը՝ օրգանիզմի անհատական զարգացումը) ուսումնասիրությունների համար ։
Կենդանական օրգանների պոտենցիալ դոնորներ
Տարբեր պրիմատներ՝ կապիկներ, առաջին հերթին են դիտարկվել որպես մարդկանց համար քսենոտրանսպլանտատների պոտենցիալ դոնոր, քանի որ դրանք կենսաբանորեն ավելի մոտ են մարդուն։ Ի սկզբանե որպես լավագույն տարբերակ են դիտարկվել շիմպանզեները, քանի որ դրանց օրգանները մոտ են չափերով մարդու օրգաններին, ինչպես նաև շիմպանզեների և մարդու արյան համատեղելիության գործոնները բավականաչափ մոտ են, ինչի շնորհիվ շիմպանզեները նաև դիտարկվել են որպես արյան պոտենցիալ դոնոր (քսենոտրանսֆուզիա)։ Սակայն, քանի որ շիմպանզեները գրանցված են որպես վերացման վտանգի տակ գտնվող տեսակ, գիտնականները ստիպված էին փնտրել այլ պոտենցիալ դոնոր կենդանիներ։ Այս առումով պավիաններն ավելի կիրառելի են, սակայն դրանք գործնականում այնքան էլ համապատասխան չեն որպես դոնոր, քանի որ դրանց մարմինն ավելի փոքր չափեր ունի, դրանց մոտ ավելի հազվադեպ է հանդիպում արյան O (I) խումբը (այսպես կոչված՝ ունիվերսալ դոնոր). այլ խնդիրներից են նաև հղիության երկար ժամանակահատվածը և, որպես օրենք, ծնվող ձագերի քիչ քանակը։ Բացի այդ՝ տարբեր պրիմատների կիրառման հետ կապված ամենամեծ խնդիրներից մեկն է հիվանդությունների փոխանցման բարձր ռիսկը, քանի որ դրանք, ինչպես նշվեց, կենսաբանորեն մոտ են մարդուն, և շատ հիվանդություններ մարդու և այլ պրիմատների համար ընդհանուր են ։
Ընտանի խոզերը (Sus scrofa domesticus) ներկայումս համարվում են քսենոտրանսպլանտացիայի համար ամենահամապատասխան դոնոր։ Դրանց դեպքում տեսակների միջև հիվանդության փոխանցման ռիսկը զգալիորեն ավելի ցածր է, քանի որ խոզերը ֆիլոգենետիկ տեսակետից շատ ավելի հեռու են գտնվում մարդկանցից ։ Խոզերը որպես դոնոր բավականին հասանելի են, և դրանց օրգանների չափերն անատոմիական տեսանկյունից համեմատելի են մարդկային օրգանների չափերի հետ, ինչպես նաև նոր ինֆեկցիոն հարուցիչների ի հայտ գալն ավելի քիչ է հավանական, քանի որ խոզերը մարդկանց մոտ են ապրել հազարամյակներ՝ ընտելացման գործընթացից սկսած բազմաթիվ սերունդներ շարունակ ։ Քսենոտրանսպլանտացիայի ոլորտում ներկայումս անցկացվող փորձերում որպես դոնոր ամենից հաճախ օգտագործվում են խոզերը, իսկ պավիանները՝ որպես մարդու օրգանիզմի մոդել։
Ռեգեներատիվ բժշկության ոլորտում, երբեմն օգտագործվում են խոզի էմբրիոններ, որոնց մոտ արհեստականորեն դադարեցվում են պանկրեատոգենեզի (ենթաստամոքսային գեղձի զարգացման) կամ նեֆրոգենեզի (երիկամների զարգացման) մեխանիզմները։ Այսպիսով՝ այս սաղմերում չեն զարգանում որոշակի օրգաններ, ինչը թույլ է տալիս կատարել փորձեր խոշոր կենդանիների սաղմերում այլ կենդանի օրգանիզմի (մասնավորապես՝ մարդու) ֆունկցիոնալ օրգանների in vivo առաջացման ուղղությամբ՝ սաղմի զարգացման դատարկ «նիշաների» լրացման սկզբունքով (բլաստոցիստային կոմպլեմենտացիա) ։ Այսպիսի փորձարկումները հիմք են ծառայում ապագայում բլաստոցիստային կոմպլեմենտացիայի կիրառման համար, ինչն ապագայում կարող է թույլ տալ ստանալ փոխպատվաստման համար կիրառելի մարդկային օրգաններ հենց պացիենտի սեփական բջիջներից՝ օգտագործելով ընտանի կենդանիներ. սա կբարձրացներ տերմինալ փուլի օրգանային անբավարարությամբ տառապող հիվանդների կյանքի որակը։
Իմունոլոգիական խոչընդոտներ
Արագ, ծանր գերսուր պատասխանն առաջանում է ռեցիպիենտ օրգանիզմում որոշակի հակամարմինների առկայության հետևանքով։ Այս հակամարմինները հայտնի են որպես քսենոռոակտիվ բնական հակամարմիններ (ՔԲՀ կամ XNA) ։
Տրանսպլանտատի գերսուր մերժում
Տրանսպլանտատի մերժման այս արագ և ծանր տեսակը տեղի է ունենում փոխպատվաստումից հետո րոպեներ կամ ժամեր անց։ Այդ գործընթացում դեր է խաղում քսենոռեակտիվ բնական հակամարմինների կապումը դոնորական էնդոթելի հետ, ինչի հետևանքով ակտիվանում է մարդու կոմպլեմենտի համակարգը։ Սա հանգեցնում է տրանսպլանտատի էնդոթելի վնասման, բորբոքման, թրոմբոզի և նեկրոզի (մեռուկացման)։ Քսենոռեակտիվ բնական հակամարմիններն առաջին անգամ սինթեզվում և սկսում են շրջանառել արյան մեջ դեռևս նորածինների մոտ, երբ նրանց աղիներ են ներթափանցում բջջապատին գալակտոզի մնացորդներ կրող բակտերիաների գաղութներ։ Այս հակամարմինների մեծ մասը իմունոգլոբուլին M (IgM) դասի են, սակայն նաև դրանց մեջ կան G (IgG) և A (IgA) դասի իմունոգլոբուլիններ ։
Քսենոռեակտիվ բնական հակամարմինների կողմից թիրախավորվող էպիտոպը α-կապակցված գալակտոզային մնացորդն է՝ Gal-α-1,3Gal (որը նաև կոչվում է α-Gal էպիտոպ), որն արտադրվում է α-գալակտոզիլ տրանֆերազ ֆերմենտի միջոցով ։ Ոչ-պրիմատների մեծ մասի մոտ առկա է այս ֆերմենտը, և, հետևաբար՝ այս էպիտոպն առկա է դրանց օրգանի էպիթելի վրա, և պրիմատների կողմից (ում օրգանիզմում չկա գալակտոզիլ տրանսֆերազ ֆերմենտը) ընկալվում է որպես օտար հակածին։ Խոզից պրիմատների օրգանիզմ քսենոտրանսպլանտացիայի դեպքում, քսենոռեակտիվ բնական հակամարմինների կողմից ճանաչվում են խոզի օրգաններում առկա, ինտեգրինների ընտանիքին պատկանող գլիկոպրոտեինները ։
Քսենոռեակտիվ բնական հակամարմինների կապումը թողարկում է կոմպլեմենտի ակտիվացման գործընթացը՝ կոմպլեմենտի դասական ուղով։ Կոմպլեմենտի ակտիվացման հետևանքով թողարկվում է գործընթացների կասկադ, որը հանգեցնում է էնդոթելային բջիջների քայքայման, թրոմբոցիտների դեգրանուլյացիայի, բորբոքման, կոագուլյացիայի, ֆիբրինի նստեցման և արյունահոսության։ Այս ամենն ի վերջո հանգեցնում է թրոմբոզի և քսենոտրանսպլանտատի մեռուկացման ։
Գերսուր մերժման հաղթահարումը
Քանի որ քսենոտրանսպլանտացիայի բարեհաջող ելքի համար գերսուր մերժումը շատ մեծ խոչընդոտ է, դրա հաղթահարման մի քանի մարտավարություն է ներկայումս ուսումնասիրվում.
Կոմպլեմենտի կասկադի խաթարում
Տրանսգենային օրգաններ (Գենաետիկորեն մոդիֆիկացված խոզերից ստացված)
Տրանսպլանտատի սուր անոթային մերժում
Տրանսպլանտատի մերժման այս տեսակը, որը նաև կոչվում է ուշացած քսենոակտիվ մերժում, տեղի է ունենում անհամատեղելի քսենոտրանսպլանտատների դեպքում՝ 2-3 օրվա ընթացքում, այն դեպքում, երբ գերսուր մերժումը կանխարգելվում է։ Այս գործընթացն իր բնույթով շատ ավելի բարդ է, քան գերսուր մերժումը, և դեռևս լիովին ուսումնասիրված չէ։ Սուր անոթային մերժման առաջացման համար անհրաժեշտ է սպիտակուցի de novo սինթեզ, և մերժման այս տեսակի առաջացման մեջ ներգրավված են մի կողմից՝ տրանսպլանտատի էնդոթելիալ բջիջների, և մյուս կողմից՝ ռեցիպիենտի հակամարմինների, մակրոֆագերի և թրոմբոցիտների միջև փոխազդեցությունները։ Օրգանիզմի պատասխանը բնութագրվում է առավելապես մակրոֆագերի և բնական քիլլեր (NK) բջիջների (ինչպես նաև քիչ քանակի T լիմֆոցիտների) բորբոքային ինֆիլտրատի առաջացմամբ, ներանոթային թրոմբոզով և անոթների պատերի ֆիբրինոիդ նեկրոզով ։
Այնուհետև այս պատասխանը մնայուն է դառնում, քանի որ նորմայում ռեգուլյատոր սպիտակուցների կապումը դրանց լիգանդներին օգնում է կարգավորված վիճակում պահել արյան մակարդման և բորբոքման գործընթացները։ Սակայն, դոնոր և ռեցիպիենտ օրգանիզմների տեսակներին բնորոշ մոլեկուլների միջև դիտվող մոլեկուլային անհամատեղելիության պատճառով (օրինակ՝ խոզի հյուսվածահամատեղելիության գլխավոր համալիր և մարդու NK բջիջներ) սա կարող է տեղի չունենալ ։
Սուր անոթային մերժման հաղթահարումը
Քանի որ, ինչպես նշվեց, մերժման այս տեսակն իր բնույթով բարդ է, սուր անոթային մերժման կանխարգելման համար անհրաժեշտ է կիրառել իմունոդեպրեսանտներ՝ համատեղելով մի շարք այլ մեթոդների հետ, այդ թվում՝ թրոմբոգենեզը ճնշելու համար սինթետիկ թրոմբինի նշանակում, տարբեր եղանակներով (օրինակ՝ իմունոադսորբցիայի եղանակով) հակագալակտոզային հակամարմինների (քսենոռեակտիվ բնական հակամարմինների) քանակների հյուծում, ինչը թույլ է տալիս խուսափել էնդոթելիալ բջիջների ակտիվացումից և նաև ճնշել մակրոֆագերի ակտիվացումը (որը խթանվում է CD4+ T լիմֆոցիտների կողմից) և NK բջիջների ակտիվացումը (որը խթանվում է Il-2-ի արտազատմամբ)։ Այսպիսով, հյուսվածահամատեղելիության գլխավոր համալիրի (MHC) մոլեկուլների և T լիմֆոցիտների պատասխանների դերը մերժման առաջացման գործում պետք է խորապես գնահատվի դոնոր և ռեցիպիենտ օրգանիզմների տեսակների յուրաքանչյուր համակցության համար առանձին ։
Ակոմոդացիա
Եթե հնարավոր է լինում խուսափել գերսուր և սուր անոթային մերժումից, ապա հնարավոր է, որ տեղի ունենա ակոմոդացիա, այսինքն՝ քսենոտրանսպլանտատի պահպանում՝ չնայած արյան մեջ շրջանառող քսենոռեակտիվ բնական հակամարմինների առկայությանը։ Տրանսպլանտատի հումորալ մերժումը կարող է հետաձգվել, երբ խաթարվի կոմպլեմենտի կասկադը, հեռացվեն շրջանառող հակամարմինները (կամ փոխվի դրանց ֆունկցիան) կամ եթե տրանսպլանտատում մակերեսային հակածինների էքսպրեսիայում դիտվեն որոշ փոփոխություններ։ Սա թույլ է տալիս, որ տրանսպլանտատում ակտիվանան և էքսպրեսվեն պաշտպանական գեները, որոնք օգնում են դիմակայել վնասմանը. այսպիսի օրինակ է հեմ-օքսիգենազա-1-ի (ֆերմենտ, որը կատալիզում է հեմի քայքայումը) սինթեզը ։
Տրանսպլանտատի բջջային մերժում
Գերսուր և սուր անոթային մերժման դեպքում քենոտրանսպլանտատի մերժումը տեղի է ունենում հումորալ իմունիտետի պատասխանի հետևանքով, քանի որ պատասխանը գործարկվում է քսենոռեակտիվ բնական հակամարմինների կողմից։ Բջջային մերժման հիմքում ընկած է բջջային իմունիտետը, և բջջային մերժման մեջ դեր են խաղում նատուրալ քիլլեր (NK) բջիջները, որոնք կուտակվում են և վնասում քսենոտրանսպլանտատը, ինչպես նաև T լիմֆոցիտները, որոնք ակտիվացվում են MHC մոլեկուլների միջոցով՝ թե՛ ուղղակի, թե՛ անուղղակի քսենոճանաչման մեխանիզմներով։
Ուղղակի քսենոճանաչման դեպքում քսենոտրանսպլանտատում առկա հակածին-ներկայացնող բջիջները ներկայացնում են պեպտիդներ CD4+ T բջիջներին՝ քսենոգենիկ MHC տիպ II մոլեկուլների միջոցով, ինչի հետևանքով արտադրվում է ինտերլեյկին 2 (IL-2)։ Անուղղակի քսենքոճանաչման դեպքում տեղի է ունենում քսենոտրանսպլանտատի հակածինների ներկայացում ռեցիպիենտի հակածին-ներկայացնող բջիջների կողմից CD4+ T բջիջներին։ Քսենոտրանսպլանտատի ֆագոցիտոզված բջիջների հակածինները կարող են նաև ներկայացվել ռեցիպիենտի տիպ I MHC մոլեկուլների վրա՝ CD8+ T բջիջներին ։
Քսենոտրանսպլանտատների բջջային մերժման ուժգնությունը մնում է անորոշ, սակայն ակնկալվում է, որ այն ավելի ուժգին է, քան ալոտրանսպլանտատների դեպքում, քանի որ կենդանի օրգանիզմների տարբեր տեսակների միջև սպիտակուցների մեջ տարբերություններն ավելի մեծ են։ Սրա հետևանքով քսենոտրանսպլանտացիայի դեպքում ավելի շատ հակածիններ կարող են ճանաչվել որպես օտար, և, հետևաբար՝ վերջիններս կգործարկեն ավելի ուժգին անուղղակի քսենոգենիկ պատասխան ։
Բջջային մերժման հաղթահարումը
Բջջային մերժումից խուսափելու համար առաջարկված մի մեթոդ է ռեցիպիենտի մոտ դոնոր-սպեցիֆիկ իմունոլոգիական տոլերանտության ստեղծումը՝ այսպես կոչված հեմատոպոետիկ քիմերիզմի կիրառման միջոցով։ Այս դեպքում դոնոր-օրգանիզմից վերցված ցողունային բջիջները փոխպատվաստվում են ռեցիպիենտի ոսկրածուծ, որտեղ դրանք սկսում են գոյակցել ռեցիպիենտի ցողունային բջիջների հետ մեկտեղ։ Ոսկրածուծի ցողունային բջիջները սկիզբ են տալիս բոլոր հեմատոպոետիկ շարքի բջիջներին. այս գործընթացը կոչվում է հեմատոպոեզ (արյունաստեղծում)։ Այս գործընթացի արդյունքում առաջանում են լիմֆոիդ պրոգենիտոր բջիջներ, որոնք շարժվում են դեպի ուրցագեղձ, որտեղ բացասական ընտրության արդյունքում ոչնչացվում են սեփական օրգանիզմի հակածինների հանդեպ ռեակտիվ T լիմֆոցիտները։ Քիմերա-օրգանիզմների մոտ, թե՛ ռեցիպիենտի, թե՛ դոնորական հեմատոպոետիկ բջիջները տեղափոխվում են ուրցագեղձ, և այսպիսով խթանվում է թե՛ ռեցիպիենտի սեփական հակածինների հանդեպ, թե՛ դոնորական հակածինների հանդեպ ռեակտիվ T լիմֆոցիտների ոչնչացումն ապոպտոզի միջոցով ։
Արյան մակարդելիության խանգարումներ
Փորձարարական եղանակներով հաջողվել է ստանալ մկներ, որոնց մոտ գենի նոկաուտի շնորհիվ բացակայում է α1,3գալակտոզիլտրանսֆերազը, ինչի հետևանքով հնարավոր է լինում կրճատել բարձր իմունոգենությամբ օժտված αGal էպիտոպների քանակը. սա բերում է գերսուր մերժման առաջացման դեպքերի զգալի նվազման, սակայն սա չի վերացնում քսենոտրանսպլանտացիայի մյուս խոչընդոտները, որպիսիք են արյան մակարդելիության խանգարումները, որոնք հայտնի են կոագուլոպաթիա անվամբ ։
Քսենոզոոնոզ
Քսենոզոոնոզը, որը կոչվում է նաև զոոնոզ, կամ քսենոզ, ինֆեկցիայի հարուցիչների փոխանցումն է տարբեր տեսակների պատկանող կենդանի օրգանիզմների միջև, մասնավորապես՝ քսենոտրանսպլանտատի միջոցով։ Կենդանիներից մարդուն ինֆեկցիայի փոխանցման դեպքերը հաճախակի չեն, սակայն, այնուամենայնիվ, նման դեպքեր գրանցվում են։ Որպես օրինակ կարելի է նշել թռչնի գրիպը, երբ A գրիպի վիրուսը թռչուններից փոխանցվեց մարդկանց ։ Քսենոտրանսպլանտացիան կարող է բարձրացնել հիվանդությունների փոխանցման ռիսկը 3 պատճառով. (1) իմպլանտացիան խախտում է այն ֆիզիկական պատնեշը, որը սովորաբար պաշտպանում է ռեցիպիենտի օրգանիզմը վարակներից; (2) ռեցիպիենտի իմուն համակարգը մեծապես ճնշված կլինի, (3) ցույց է տրվել, որ մարդու կոմպլեմենտի կարգավորիչները (CD46, CD55, և CD59), որոնք էքսպրեսվում են տրանսգենային խոզերի օրգանիզմում, կարող են ծառայել որպես վիրուսային ռեցեպտորներ, և կարող են նպաստել, որ վիրուսներն ավելի պաշտպանված լինեն մարդու կոմպլեմենտի համակարգից ։
Խոզերի մոտ տարածված վիրուսների օրինակներ են՝ խոզերի հերպեսվիրուսները, ռոտավիրուսները, պարվովիրուսները, ցիրկովիրուսները։ Խոզերի հերպեսվիրուսների և ռոտավիրուսների առկայությունը հնարավոր է բացառել՝ իրականացնելով դոնոր կենդանիների խմբի սքրինինգ, սակայն այլ վիրուսներ (ինչպիսիք են պարվովիրուսը և ցիրկովիրուսը) կարող են պարունակվել խոզերի սննդի մեջ կամ, օրինակ, լինել կենդանիների հետ աշխատող անձնակազմի կոշիկներին, ինչի հետևանքով կենդանիները կարող են կրկին վարակվել։ Այսպիսով՝ որպես օրգանների պոտենցիալ դոնոր դիտարկվող խոզերը պետք է պահվեն խստորեն վերահսկվող պայմաններում, և պարբերաբար ենթարկվեն սքրինինգի՝ մանրէների և ախտածինների առկայությունը բացառելու համար։ Ռիսկեր են ենթադրում նաև դեռևս անհայտ վիրուսները, ինչպես նաև այնպիսինները, որոնք կենդանուն վնաս չեն հասցնում, սակայն մարդու համար պոտենցիալ վտանգավոր կարող են լինել ։ Հատուկ ուշադրության է արժանի վիրուսների PERV (խոզի էնդոգեն ռետրովիրուսներ) խումբը, որոնք վերտիկալ փոխանցվող վիրուսներ էն (ներարգանդային ինֆեկցիաներ)։ Քսենոզի հետ կապված ռիսկերը կրկնակի են, քանի որ, ոչ միայն տվյալ անհատն է կարող վարակվել, այլև դրա հետևանքով կարող է ի հայտ գալ նոր ինֆեկցիա, և ազգաբնակչության մեջ առաջանա համաճարակ։ Այս ռիսկը հաշվի առնելով՝ ԱՄՆ-ի Սննդի և դեղերի ադմինիստրացիան (FDA) խորհուրդ է տվել, որ քսենոտրանսպլանտատների ցանկացած ռեցիպիենտի առողջական վիճակը հետագայում ամբողջ կյանքի ընթացքում վերահսկվի, և քսենոզի ցանկացած նշանների առկայության դեպքում տվյալ անհատն անմիջապես անցնի կարանտին ։
Պավիանները և խոզերն իրենց օրգանիզմում կրում են բազմաթիվ ինֆեկցիաների հարուցիչներ, որոնք անվնաս են իրենց համար, սակայն ծայրահեղ տոքսիկ և մահացու են մարդկանց համար։ Որպես օրինակ կարելի է նշել ՄԻԱՎ-ը, որը, ընդունված վարկածի համաձայն, մարդկանց է անցել կապիկներից։ Գինտականներին նաև անհայտ է, թե արդյոք կարող է առաջանալ այսպիսի հիվանդությունների բռնկում, և թե արդյոք հնարավոր կլինի այդ բռնկումը վերահսկել, անգամ եթե առկա լինեն դրա համար անհրաժեշտ բոլոր միջոցները։ Ինչպես նշվեց, քսենոտրանսպլանտացիայի հետ կապված մեկ այլ խոչընդոտ է ռեցիպիենտի իմուն համակարգի կողմից օտար մարմինների մերժումը։ Սա կանխելու համար հաճախ կիրառվում է ռեցիպիենտի իմուն համակարգը զգալիորեն ճնշող դեղորայք, որն, իր հերթին, հիվանդին ավելի խոցելի է դարձնում տարբեր ինֆեկցիաների հանդեպ, և, փաստորեն, սա է՛լ ավելի է նպաստում հիվանդի մոտ վարակի զարգացմանը։ Այս է պատճառը, որ գիտնականները մշակում են մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս փոփոխությունների ենթարկել այդ օրգանները, որպեսզի դրանք համապատասխանեն հիվանդների ԴՆԹ-ին (հյուսվածահամատեղելիություն)։
2005թ. Ավստրալիայի Առողջության և բժշկական հետազոտությունների հարցով ազգային խորհուրդը (NHMRC) 18 տարով արգելեց կենդանիներից մարդ բոլոր տեսակի փոխպատվաստումները՝ եզրակացնելով, որ կենդանիների վիրուսների փոխանցումը պացիենտներին և այդ վիրուսների տարածման ռիսկերը դեռևս լիովին չեն կառավարվում ։ Սակայն այս արգելքը հանվեց 2019թ., երբ NHMRC-ն իր ուսումնասիրությունների արդյունքում հայտարարեց. «... ռիսկերը, պատշաճ կերպով կարգավորման ենթարկվելու դեպքում, մինիմալ են և ընդունելի են՝ հաշվի առնելով պոտենցիալ օգուտները։»՝ հղում կատարելով քսենոտրանսպլանտացիայի ոլորտում ռիսկերի կառավարման մեջ աշխհարհում դիտվող զարգացումներին, ինչպես նաև քսենոտրանսպլանտացիայի ոլորտում ԱՀԿ և Դեղամիջոցների եվրոպական գործակալության (EMA) կողմից առաջարկված կարգավորումներին ։
Խոզի օրգանիզմում առկա էնդոգեն ռետրովիրուսներ
Էնդոգեն ռետրովիրուսները հին վիրուսային ինֆեկցիաների մնացորդներ են, որոնք հայտնաբերվել են կաթնասունների գրեթե բոլոր (եթե ոչ՝ բոլոր) տեսակների գենոմում։ Ինտեգրված լինելով քրոմոսոմային ԴՆԹ-ի մեջ՝ դրանք վերտիկալ կերպով ժառանգմամբ փոխանցվում են ։ Քանի որ ժամանակի ընթացքում դրանցում կուտակվում են շատ դելեցիաներ և մուտացիաներ, դրանք սովորաբար տվյալ տեսակի օրգանիզմների համար վարակիչ չեն, սակայն այս կամ այն վիրուսը կարող է դառնալ վարակիչ մեկ այլ տեսակի պատկանող կենդանի օրգանիզմների համար ։ Ի սկզբանե PERV վիրուսների խումբը հայտնաբերվել է որպես ռետրովիրուսային մասնիկներ, որոնք արտազատվել են խոզի կուլտիվացված երիկամային բջիջներից ։ Խոզերի ցեղատեսակների մեծ մասի ԴՆԹ-ում հայտնաբերվել է PERV վիրուսների մոտավորապես 50 գենոմ ։ Չնայած որ դրանց մեծ մասը, ըստ երևույթին, դեֆեկտիվ է, սակայն հնարավոր է, որ դրանցից որոշներից կարող են առաջանալ մարդու համար ինֆեկցիոն հատկություններով օժտված վիրուսներ, հետևաբար՝ ցանկացած պրովիրուսային գենոմ պետք է ենթարկվի սեքվենավորման, որպեսզի պարզվի, թե դրանցից որոնք են պոտենցիալ վտանգ ներկայացնում։ Բացի այդ, կոմպլեմենտացիայի և գենետիկ ռեկոմբինացիայի միջոցով, երկու դեֆեկտիվ PERV գենոմից կարող է առաջանալ ինֆեկցիոն հատություններով օժտված վիրուս ։ Կա ինֆեկցիոն հատկություններով օժտված PERV վիրուսների երեք ենթախումբ (PERV-A, PERV-B, և PERV-C)։ Գիտական հետազոտությունները ցույց են տվել, որ PERV-A և PERV-B վիրուսները կարող են վարակել մարդու բջիջների կուլտուրաներ ։ Առ այսօր դեռևս չկան փորձարարական տվյալներ, որոնք ցույց կտային քսենոտրանսպլանտացիայի հետևանքով PERV վիրուսների փոխանցում, սակայն սա դեռևս չի նշանակում, որ PERV ինֆեկցիաների փոխանցումը մարդկանց անհնար է ։ CRISPR Cas9 տեխնոլոգիայի կիրառմամբ գենային ինժեներիայի մեթոդներով ստացվել են խոզի բջիջներ, որոնցում ապաակտիվացվել են դրանցում հայտնաբերած բոլոր 62 PERV վիրուսային գենոմները, ինչի շնորհիվ բացառվեց ինֆեկցիայի փոխանցումը այդ բջիջներից դեպի մարդու բջջային կուլտուրաներ   ։
Էթիկա
Դեռևս առաջին փորձրեից սկսած՝ քսենոտրանսպլանտացիայի շուրջ կարծիքները հակասական են եղել։ Շատերը, այդ թվում՝ կենդանիների իրավունքների համար պայքարող խմբերը, խստորեն դատապարտում են մարդկանց համար օրգանների ստացման նպատակով կենդանիների սպանությունը ։ Կրոնական տեսակետներից քննադատությունները շատ չեն ։ Ընդհանուր առմամբ, հիվանդների բուժման համար խոզից և կովից վերցված հյուսվածքների կիրառման գաղափարը համեմատաբար քիչ քննադատության է արժանացել (եթե հաշվի չառնենք որոշ կրոնական հավատալիքներ և փիլիսոփայական մոտեցումներ)։
Շիաքա
Շիաքա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում ։
Քսենոտրանսպլանտացիա
Հիվանդի տեղեկացված համաձայնություն
Մարդու ազատ որոշում կայացնելու իրավունքը և տեղեկացված համաձայնությունը կարևոր են, երբ խոսքը գնում է քսենոտրանսպլանտացիայի հնարավոր կիրառման մասին։ Քսենոտրանսպլանտացիային պատրաստվող հիվանդը պետք է լիովին տեղեկացված լինի կատարվելիք միջամտության վերաբերյալ, և նրա որոշում կայացնելու գործում արտաքինից որևէ ազդեցության առկայությունը պետք է լինի բացառված ։ Հիվանդը պետք է գիտակցի այսպիսի փոխպատվաստումից բխող ռիսկերը և օգուտները։ Սակայն, առաջարկվել է, որ, բացի հիվանդից, հարկ լինի նաև ստանալ հիվանդի հարազատների, և նույնիսկ ընկերների համաձայնությունը, քանի որ փոխպատվաստման հետևանքները զգալի են, և հնարավորություն կա, որ քսենոտրանսպլանտացիայի հետևանքով ի հայտ եկած հիվանդությունները և վիրուսները փոխանցվեն ոչ միայն կենդանուց մարդ, այլև դրանից հետո մարդուց մարդ։ Հետևաբար՝ հիվանդի հետ շփվող մարդիկ այսպիսի ինֆեկցիաներով վարակվելու ռիսկի տակ են։ Հնարավոր է, որ կարիք լինի հիվանդի հետ կոնտակտները նույնպես վերահսկել՝ քսենոզոոնոզը բացառելու համար։ Այստեղ ծագում է մի հարց. արդյո՞ք այս դեպքում չի խախտվում հիվանդի ազատ որոշում կայացնելու իրավունքը, եթե այստեղ նաև դեր խաղա հիվանդի հարազատների և ընկերների կամքը և համաձայնությունը, և թե արդյո՞ք այս դեպքում չեն խախտվի գաղտնիության սկզբունքները։
Շիաքա
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Քսենոտրանսպլանտացիա
Հիվանդի տեղեկացված համաձայնություն
Անվտանգությունը հանրային առողջության տեսակետից նույնպես անհրաժեշտ է հաշվի առնել ։ Փոխպատվաստման հետևանքով համաճարակի բռնկման որևէ ռիսկի դեպքում անհրաժեշտ կլինի ձեռնարկել համապատասխան միջոցառումներ, որպեսզի դա բացառվի։ Այսպիսով՝ ոչ միայն քսենոտրանսպլանտատի պոտենցիալ ռեցիպիենտը պետք է գիտակցի ռիսկերը և օգուտները, այլև հանրությունը պետք է դա գիտակցի, չառարկի և լինի պատրաստված։
Շիաքա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Քսենոտրանսպլանտացիա
Հիվանդի տեղեկացված համաձայնություն
Քսենոտրանսպլանտացիայի միջազգային ասոցիացիայի Էթիկայի կոմիտեն նշում է, որ այսպիսի միջամտությանն ի պատասխան հանրության արձագանքը հանդիսանում է խոշոր էթիկական հիմնախնդիր ։ Ենթադրվում է, որ տրանսպլանտատի ռեցիպիենտից պահանջվելու է հետագա ողջ կյանքի ընթացքում անցնել մոնիթորինգ, և նրան հնարավորություն չի տրվելու դադարեցնել այդ մոնիթորինգը ցանկացած պահի, ինչը մասնավորապես հակասում է Հելսինկյան հռչակագրի սկզբունքներին։ 2007թ. քսենոտրանսպլանտացիան էթիկական հիմունքներով արգելվեց բոլոր երկրներում, բացի Արգենտինայից, Ռուսաստանից և Նոր Զելանդիայից։ Դրանից հետո, այն կատարվել է միայն I տիպ դիաբետի բուժման նպատակով՝ որպես փոխարինում ինսուլինային ներարկումներին։
Ներքին առևտուր
Մանրածախ առևտուր իրականացվում է փոքր քանակի ապրանքների իրացումը սպառողների կողմից։ Այս տեսակի առրտուրն իրականացվում է մանրածախ վաճառողների կողմից։ Գործնականում, սակայն, արտադրողները և մեծածախ վաճառողները նաև ապրանքների մանրածախ բաշխում իրականացնում են առանց միջնորդ մանրածախ առևտրի, որով ավելի մեծ շահույթ են ստանում։
Քսենոտրանսպլանտացիա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տրանսպլանտոլոգիա Կատեգորիա:Բժշկական էթիկա Կատեգորիա:Վիրաբուժություն Կատեգորիա:Իմունաբանություն
Ներքին առևտուր
Կարևորություն և դեր
Օտարերկրացի վաճառականները համաձայնության են գալիս տեղացի վաճառականների հետ, քանի որ դժվար է անմիջապես ձեռք բերել պահանջվող ապրանքնեռը այլ երկրից։
Մեծածախ առևտուր
Մեծածախ առևտուրը շատ կարևոր դեր է խաղում ներքին առևտրի զարգացման գործում։ Կարելի է նույնիսկ ասել, որ այն ներքին առրտրի ողնաշարն է։ Մեծածախ վաճառքը անմիջական կապի մեջ է արտադրողների հետ, բայց անուղղակի կապի մեջ՝ սպառողների։ Մեծածախ վաճառքը հիմնականում զբաղվում է արդյունաբերության մեկ տեսակով. օրինակ՝ մեքենաշինություն, տեքստիլ, գրենական պիտույքներ։ Նրան ունեն իրենց սեփական փահեստները, այսպիսով արտադրողները չեն մտահոգվում տարածքի համար։ Նրանք, սովորաբար, կատարում են կանխիկ վճարումներ մանրածախ առևտրից, երբեմն նաև սպառողներից, կանխիկ գործարքները ձեռնտու են արտադրողների համար։ Նրանք մանրածախ վաճառողներին վաճառում են փոքր քանակությամբ, որը ազատում է վաճառողներին հավելյալ տարածք ունենալու խնդրից։Դրանք երբեմն մանրածախ առևտրին թույլ են տալիս  վարկեր ստանալ։
Մանրածախ առևտուր
Մանրածախ վաճառողը հիմնականում ապրանքի վերջնական վաճառողն է։Մանրածախ վաճառք իրականացնողները մասամբ պարռադիր չէ որ լինեն եկ արդյունաբերությունից. նրանք կարող են միաժամանակ վաճառել տարատեսակ ապրանքներ։ Այն հիմնականում ձեռք է բերվում ապառիկ կամ կանխիկ։Մեծածախ վաճառողների համեմատ վաճառքը կատարվում է փոքր քանակությամբ։
Ում մահն է գուժում զանգը (վեպ)
Ում մահն է գուժում զանգը (For Whom the Bell Tolls), Էռնեստ Հեմինգուեյի վեպը, որ գրվել է 1940 թվականին։ Վեպը պատմում է Ռոբերտ Ջորդանի՝ Ինտերնացիոնալ բրիգադի ամերիկացի երիտասարդ զինվորի մասին, ով Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ մեկնել է պարտիզանների մոտ։ Որպես մասնագետի՝ նրան հանձնարարված էր կամրջի պայթեցում՝ Սեգովիայի հարձակման ժամանակ ֆրանկիստների արշավը կասեցնելու համար։ Հեմինգուեյն ասել է, որ վեպում Մարիային նկարագրելիս պատկերացրել է Ինգրիդ Բերգմանին, ով էլ հենց երեք տարի անց խաղաց նրա դերը համանուն ֆիլմում։
Սյուժե
1937 թվական, Իսպանիա։ Ավարտվում է քաղաքացիական պատերազմի առաջին տարին։ Ռոբերտ Ջորդանը, ով Պաբլոյի պարտիզանական ջոկատ է գալիս հանրապետական ուժերի հրամանով, հանդիպում է Մարիային։ Վերջինիս կյանքը ջախջախվել է պատերազմի հարվածներից։ Ահա այստեղ էլ զարգանում են վեպի հիմնական գործողությունները. Պաբլոյի՝ վտանգավոր հանձնարարությունը չկատարելու ցանկության ու Ջորդանի՝ պարտքի զգացման բախումը, ինչպես նաև բախվում են Ջորդանի պատասխանատվության զգացումն ու կյանքի՝ նոր ձեռք բերած համը, որըպայմանավորված է Մարիայի հանդեպ սիրով։ Վեպի նշանակալի մասը պատմվում է Ռոբերտ Ջորդանի մտքերով ու ապրումներով, իր հոր ու պապի, Մադրիդում ունեցած հանդիպումների մասին հիշողություններով։ Պաբլոյի կինը՝ Պիլարը, պատմում է քաղաքացիական պատերազմի սարսափների մասին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոդեռնիզմի գրական ստեղծագործություններ Կատեգորիա:1940 վեպեր Կատեգորիա:Էռնեստ Հեմինգուեյի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Յուրի Շուքուրյան
Յուրի Հայկի Շուքուրյան, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1982), պրոֆեսոր (1987), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996, թղթակից անդամ՝ 1990)։ ՀՀ ԳԱԱ փոխնախագահ (1995-2005, 2006 թվականներից), ՀՀ ԳԱԱ նախագահության անդամ (1994) ։
Կենսագրություն
1963 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1971-1980 թվականներին Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների ինստիտուտի էլեկտրոնային հաշվողական մեքենաների նախագծման ավտոմատացման բաժնի, 1980-1986 թվականներին՝ «Նաիրի» ընտանիքի և միասնական համակարգի էլեկտրոնային հաշվողական մեքենաների մաթեմատիկայի ապահովման բաժանմունքի վարիչ, 1986-2006 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱԱ և Երևանի պետական համալսարանի Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտի տնօրեն, 1995 թվականից՝ նաև ՀՀ ԳԱԱ փոխնախագահ, 1995-2002 թվականներին և 2005 թվականին, միաժամանակ՝ ֆիզմաթ և տեխնիկական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիական քարտուղար։
Կրուգի (գյուղ, Տիվրովի շրջան)
Կրուգի (Круги), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տիվրովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1720 թվականին։
Ղազախներ
Ղազախներ (ղազախ. қазақтар), ազգ, Ղազախստանի հիմնական բնակչությունը։ Ապրում են նաև Ուզբեկստանում, Թուրքմենստանում, Ղրղզստանում, Տաջիկստանում, Ռուսաստանում, Չինաստանում, Մոնղոլիայում և Աֆղանստանում։ Խոսում են ղազախերեն լեզվով, որը պատկանում է Թյուրքական լեզվախմբին։ Կրոնը իսլամն է, հավատացյաները սուննի դավանանքի մուսուլմաններ են։
Մթա 3-2 դարերում Հարավային Ղազախստանում առաջացել է ուսունների ցեղային միավորումը։ 6-7-րդ դարերում Ղազախստանի հարավարևելյան մասում ապրող ցեղերը Արևմտա-Թյուրքական խաքանության տիրապետության տակ էին։ Հետագայում Ղազախստանի զանազան շրջաններում առաջացել են վաղ ֆեոդալական տիպի քաղաքական կազմավորումներ՝ Թյուրգեշական (8-րդ դար) և Կարլուկական (8-9-րդ դարեր) խաքանությունները, օղուզների (9-11-րդ դարեր), կիմակների և ղփչաղների (8-11-րդ դարեր) միավորումները։ Էթնիկական միաձուլմանը նպաստել է Կարախանյանների պետությունը (10-12-րդ դարեր)։
Կրուգի (գյուղ, Տիվրովի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կրուգի գյուղում բնակվում էր 120 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,059 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2033,9 մարդ/կմ²։
Յուրի Շուքուրյան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:1940 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 5 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետներ
Ղազախներ
12-րդ դարի սկզբին Ղազախստանի տարածք են ներխուժել կիդանները, որոնք ի վերջո խառնվել են տեղի թյուրքալեզու բնակչությանը։ 13-րդ դարում Մոնղոլիայից և Ալթայից Ղազախստան են թափանցել նայմաններն ու կերեիտները։ 15-րդ դարի կեսին Ոսկե հորդայի արևելյան հատվածում առաջացել են Նողայական հորդան և Ուզբեկական խանությունը, որոնցում միավորված էին ղփչաղների, արգինների, կարլուկների, նայմանների և այլ թյուրքալեզու ցեղեր։ 15-րդ դարի վերջին, 16-րդ դարի սկզբին կազմավորվել է ղազախական ազգությունը՝ բաղկացած ցեղային երեք խմբավորումներից (ժուզ), որոնցից յուրաքանչյուրի մեջ մտնող ցեղերն առանձնանում էին տարածքով, բայց միմյանց հետ կապված էին տնտեսական շահերի ընդհանրությամբ։
Կրուգի (գյուղ, Տիվրովի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տիվրովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1720 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ղազախներ
Մինչև ղազախական հողերի Ռուսաստանին միացվելը (19-րդ դարի կեսեր), ղազախների հիմնական զբաղմունքը քոչվոր անասնապահությունն էր, մասամբ զբաղվում էին նաև տնային արհեստներով, ձկնորսությամբ, որսորդությամբ։ Տարիների ընթացքում փոխվեց ղազախների կենցաղն ու մշակույթը, նրանք անցան նստակեցության։
Կատեգորիա:Ղազախստանի ազգեր Կատեգորիա:Թյուրքական ազգեր Կատեգորիա:Ասիայի թյուրքական ժողովուրդներ
(2796) Կրոն
(2796) Կրոն (Kron), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի մարտի 13-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,642953 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,345 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,941 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1569,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,229388 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,99° անկյուն։