cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լևի Մորտոն
Կենսագրություն
Մորտոնը ծնվել է Վերմոնտ նահանգի Շորհեմ քաղաքում, միաբանության նախարար Դենիել Օլիվեր Մորտոնի (1788-1852) և Լուկրեցիա Փարսոնսի ընտանիքում (1789-1862) ։ Նրա ավագ եղբայրը՝ Դևիդ Օլիվեր Մորտոնը (1815-1859), եղել է 1849-1850 թվականներին՝ Տոլեդոյի քաղաքապետը ։
Արմեն Եղիազարյան (քաղաքական և հասարակական գործիչ)
Կենսագրություն
Արմեն Եղիազարյանը ծնվել է 1980 թվականի հունիսի 1-ին, Վանաձորում ։
Լևի Մորտոն
Կենսագրություն
Մանկության տարիներին Լևին թողել է դպրոցը և գնացել է Մասաչուսեթսի Էնֆիլդ քաղաքում դպիր աշխատելու։ Ավելի ուշ աշխատել է Բոսկաուենի դպրոցում ։ 1876 թվականին Կոնգրեսի ընտրություններում Մորտոնը պարտվում է, բայց նախագահ Ռեզերֆորդ Հեյզի կողմից նշանակվում է պատվավոր կոմիսար՝ 1878 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսի համար ։
Հանրապետական կուսակցության 46-րդ և 47-րդ համագումարներում Մորտոնն ընտրվել է Կոնգրեսի անդամ։ 1880 թվականին նախագահի թեկնածու Ջեյմս Գարֆիլդը Լևին Մորտոնին առաջարկել է դառնալ փոխնախագահի թեկնածու, սակայն վերջինս հրաժարվել է ։ Եթե նա համաձայներ, ապա Գարֆիլդի սպանությունից հետո Մորտոնը Չեստեր Արթուրի փոխարեն կդառնար ԱՄՆ-ի 21-րդ նախագահը ։
1881-1885 թվականներին Մորտոնը զբաղեցնում Էր Ֆրանսիայում ԱՄՆ դեսպանի պաշտոնը, այնտեղ լինելով բավական հայտնի։ Նա օգնեց հաստատել երկու երկրների միջև առևտրային հարաբերություններ, ինչպես նաև 1881 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Ազատության արձանի աջ ոտքի բութ մատին առաջին դուրգամն է կպցրել ։
Արմեն Եղիազարյան (քաղաքական և հասարակական գործիչ)
Աշխատանք
2000-2006 թվականներին եղել է «Պիրամիդա Կվինտ» ՍՊԸ տնօրեն։
Լևի Մորտոն
Կենսագրություն
1889 թվականին Մորտոնը դարձել է փոխնախագահ։ Իր պաշտոնավարման ընթացքում Գարիսոնը փորձել է օրենք ընդունել, որը օժտված է եղել հարավի աֆրոամերիկացիների ընտրական իրավունքներով, սակայն Մորտոնը չի պաշտպանել օրինագիծը ։ Նախագահը նրան մեղադրել է օրինագծի տապալման մեջ։ 1892 թվականի ընտրություններում Մորտոնի պարտությունից հետո, փոխնախագահ է դարձել Էդլայ Ստիվենսոնը։
Արմեն Եղիազարյան (քաղաքական և հասարակական գործիչ)
Աշխատանք
2003 – 2004  «Վանաձորում ՀԿ-ների և համայնքի միջև կապի հզորացում» ծրագրի աշխատանքների կազմակերպիչ, կամավոր։
Լևի Մորտոն
Կենսագրություն
1895-1896 թվականներին եղել է Նյու Յորքի նահանգապետը։1896 թվականի նախագահական ընտրություններում եղել է թեկնածու, սակայն ի վերջո ընտրվել է Ուիլյամ Մըք Քինլին հանրապետական կուսակցությունից ։
Արմեն Եղիազարյան (քաղաքական և հասարակական գործիչ)
Աշխատանք
2004 (հունվ.-ապր.) «Հասարակության ներգրավածությունը դեբեդ գետավազանի էկոլոգիայի պաշտպանության հասարակական խորհրդի աշխատանքներում» ծրագրի ղեկավար։
Լևի Մորտոն
Անձնական կյանք
1856 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Լևի Մորտոնն ամուսնացել է Լյուսի Յանգ Քիմբելի հետ, որը նրան մեկ երեխա է պարգևել։ 1873 թվականին կնոջ մահից հետո Մորտոնը ամուսնացել է Աննա Լիվինգստոն Ռիդի հետ ։
Արմեն Եղիազարյան (քաղաքական և հասարակական գործիչ)
Աշխատանք
2004 (հունվ.-օգոս.) «Վանաձորի Տարոն-4 թաղամասի խաղահրապարակաների կառուցում» ծրագրի համակարգող։
Լևի Մորտոն
Մահ
Մորտոնը մահացել է իր ծննդյան օրը՝ 1920 թվականի մայիսի 16-ին Նյու Յորքի Ռայնբեկ քաղաքում ։
Արմեն Եղիազարյան (քաղաքական և հասարակական գործիչ)
Աշխատանք
2006-2007 «Լիար սոցիալական բարեփոխումների կենտրոն» սոցիալական հասարակական կազմակերպություն «Վանաձորում կայացած սոցիալական համագործակցություն» ծրագրի համակարգող
2007-2010 թվականներին՝ «Կոնվերս բանկ» ՓԲԸ «Վանաձոր» մասնաճյուղի վարկային մասնագետ, 2010-2015 թվականներին եղել է ֆինանսական խորհրդատու։
2008 (սեպ.-դեկտ.) «Տեղական ինքնակառավարման գործունեությանը հասարակության ներգրավվածության խթանում» ծրագրի ղեկավար։
2009-2019 թվականներին եղել է «Կովկասյան քաղաքների ցանց» Վանաձոր-Ռեգեն համագործակցության (GIZ) շրջանակներում «Վանաձորի տնտեսական զարգացման կենտրոն» ծրագրի ղեկավար։
2015-2017 թվականներին եղել է «Ժողովուրդների զարգացման միջազգային կոմիտե» (CISP) ոչ առեւտրային կազմակերպության հայաստանյան մասնաճյուղի ծրագրերի համակարգող, «Բիզնես պլանի պատրաստում» թեմայով դասընթացավար (թրեյներ)։
2001-2019 թվականներին եղել է «Լոռու մարզի երիտասարդ տնտեսագետների ասոցիացիա» ՀԿ հիմնադիր անդամ, 2009-2019թթ ՀԿ նախագահ։
2016-2019 թվականներին հանդիսացել է Վանաձոր քաղաքի ավագանու մշակույթի, կրթության, սպորտի եւ սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության անդամ։ "
2018 թվականին ընտրվել է ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Լուսավոր Հայաստան կուսակցության համապետական ցուցակով։
Ընտանեկան կարգավիճակ
Ամուսնացած է ունի երեք զավակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:1980 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:Վանաձոր քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:«Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:«Ելք» դաշինքի անդամներ
(1228) Սկաբիոզա
(1228) Սկաբիոզա (Scabiosa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1931 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,769015 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6569 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8812 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1683,01 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,213903 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,28° անկյուն։
Սկաբիոզա աստերոիդը պատկանում է Լիբերատրիքսի աստերոիդների ընտանիքին, որը տեղաբաշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիբերատրիքսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1931 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պիլվա
Պիլվա (Põlva), քաղաք Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Պիլվա շրջանում։
2012 թվականի տվյալներով քաղաքում բնակվում էր 5968 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Պիլվա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի քաղաքներ
Վոսկրեսենովկա (այլ կիրառումներ)
Վոսկրեսենովկա, կարող է վերաբերել.
Աստերոիդների ցանկ (268601-268700)
Աստերոիդների ցանկ (268501-268600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (268701-268800)
Վոյա (այլ կիրառումներ)
Վոյա, կարող է վերաբերել.
Ղարաաղըլ
Ղարաաղըլ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տերեսա Վիլյառեալ
Տերեսա Վիլյառեալ  Գոնսալես  (Teresa Villarreal González, ), մեքսիկացի հեղափոխական բանվորական շարժման գործիչ և ֆեմինիստ, ով աջակցել է Մեքսիկայի լիբերալ կուսակցությանը (PLM) 1910-1917 թվականների Մեքսիկական հեղափոխության ժամանակ։
Նույն կուսակցության մյուս ակտիվիստներ և նշանավոր անդամներ Անդրեա Վիլյառեալի և գեներալ Անտոնիո Իրինեո Վիլյառեալ Գոնսալեսի քույրը ։
Կենսագրություն
Տերեսայի հայրը՝ Պրոսպերո Վիլյառեալ Սուասուան, 1887 թվականին հիմնադրել է Մեքսիկայի Նուևո Լեոն նահանգում Լամպասոսի բանվորների միությունը՝ վաղ տարիքից իր ընտանիքի անդամներին ներգրավելով քաղաքական գործունեության մեջ ։ Տերեսան աջակցել է լիբերալ-արմատական Մեքսիկայի լիբերալ կուսակցությանը (PLM), որը դեմ է եղել նախագահ Պորֆիրիո Դիասի (1876-1911) բռնապետությանը։ 1901 թվականի ապրիլին նա ստիպված է եղել փախչել Մեքսիկայից հոր, քրոջ և եղբայրների հետ ԱՄՆ Տեխաս՝ Դիասի վարչակարգի հալածանքների պատճառով։ 1905 թվականի փետրվարին նրանք տեղափոխվել են Սենթ Լուիս, (Միսսուրի նահանգ), որտեղ պետք է տեղի ունենար Համաշխարհային ցուցահանդես, որտեղ տարբեր պատճառներով ներկա պետք է գտնվեին մեքսիկացի արմատականների համայնքի ներկայացուցիչներ։ Այստեղ նրանք բարեկամական հարաբերություններ են հաստատել ամերիկյան այնպիսի  կազմակերպությունների հետ, որոնք ընդհանուր շահեր են ունեցել իրենց հետ, ինչպիսիք են Սոցիալիստական կուսակցությունը, Աշխատանքի ամերիկյան ֆեդերացիան (AFL) և Աշխարհի արդյունաբերական աշխատողները (IWW) ։
1909 թվականին Վիլյառեալ քույրերը պարարտ հող են գտել Սան Անտոնիոյում (Տեխասի նահանգ)՝ Դիասի դիկտատուրայի դեմ իրենց գաղափարները տարածելու համար մեքսիկական աքսորում գտնվող մամուլի միջոցով, որն ուղղված էր Միացյալ Նահանգների հարավում գտնվող մեքսիկական համայնքին։ Այստեղ Տերեսան մասնակցել է երկու թերթերի՝ ֆեմինիստական La Mujer Moderna-ի («Ժամանակակից կին», 1910) և հեղափոխական El Obrero-ի («Աշխատավոր») հրատարակմանը ։
Քանի որ կուսակցության ղեկավար կազմի տղամարդիկ մշտապես հսկողության տակ են եղել, Վիլյառեալ քույրերը և նրանց համախոհները սկսել են կարևոր դեր խաղալ հեղափոխական գործում։ Նրանք կատարել են այնպիսի առաջադրանքներ, ինչպիսիք են հաղորդագրությունների, պաշարների և հետախուզության տվյալների տեղ հասցնելը։ Ըստ ականատեսներից մեկի՝ Անդրեա և Տերեսա Վիլյառեալի նման կանայք ստանձնել են այնպիսի պարտականություններ, որոնցից տղամարդիկ վախեցել են հեղափոխություն սկսելու սպառնալիքի պատճառով։
Քույրերը նաև Մայր Ջոնսի հետ միասին հրապարակային ելույթներ են ունեցել՝ պահանջելով ազատ արձակել Սան Անտոնիոյում բանտարկված մեքսիկացի հեղափոխականներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆեմինիստ գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքական գործիչներ
Կևին Միրալյաս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելգիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բելգիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1987 ծնունդներ Կատեգորիա:Օլիմպիակոս Պիրեյոսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Նովի Սոլոտվին
Նովի Սոլոտվին (Новий Солотвин), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1927 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովի Սոլոտվին գյուղում բնակվում էր 205 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,93 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 220,43 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1927 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ուրգա (գյուղ, Կնյագինինսկի շրջան)
Ուրգա (Урга), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կնյագինինսկի շրջանի կազմում։
Բելլի պարադոքս
Բելլի պարադոքս, հարաբերականության հատուկ տեսության ռելյատիվիստիկ պարադոքսներից մեկը՝ կապված տարածաժամանակային հարաբերականության տեսության մեջ «բացարձակ պինդ մարմին» հասկացության որոշման անհնարինության հետ։ Բելլի պարադոքսը ծագում է մտավոր փորձի քննարկման ժամանակ, որը պարունակում է իր մեջ նույն ուղղությամբ արագացված երկու տիեզերանավեր և մինչև վերջ ձգված լար, որը միացնում է նրանց (մի տիեզերանավը խիստ որոշակիորեն շարժվում է մյուսի առջևից, այսինքն՝ արագացումն ուղղված է լարի երկայնքով)։ Եթե տիեզերանավերը սկսեն համաչափ կերպով արագացվել, ապա նավերին ուղեկցող հաշվարկի համակարգում նրանց միջև հեռավորությունը կսկսի աճել, և լարը կկտրվի։ Մյուս կողմից, այն հաշվանքի համակարգում, որտեղ տիեզերանավերը սկզբում դադարի վիճակում էին, նրանց միջև հեռավորությունը չի փոխվի, հետևաբար լարը չի կտրվի։ Որ՞ տեսակետն է ճիշտ։ Համաձայն հարաբերականության տեսության՝ ճիշտ է առաջին տեսակետը, ըստ որի՝ լարը կտրվում է։ Պարադոքսն առաջին անգամ հիշատակվում է Էդմոնդ Դևանի և Մ. Բերանի աշխատության մեջ 1959 թվականին, որոնք մտավոր փորձի արդյունքները քննարկում էին որպես մարմնի ռելյատիվիստիկ կրճատման իրականության հաստատում։ Համաչափ արագացվող տիեզերանավերն իրար կապող լարի խզման էֆեկտի մանրամասն բացատրությունը տրվել է խորհրդային ֆիզիկոս Դ.Վ. Սկոբելցենի կողմից նրա «Երկվորյակների պարադոքսը հարաբերականության տեսության մեջ» գրքում, որը գրվել է 1959 թվականին ։
Ուրգա (գյուղ, Կնյագինինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կնյագինինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բելլի պարադոքս
Բելլի մտավոր էքսպերիմենտը
Բելլի տեսակետում երկու տիեզերանավերը, որոնք որոշակի իներցիալ հաշվարկի համակարգի (ԻՀՀ) նկատմամբ սկզբում դադարի վիճակում էին, կապված են իրար մինչև վերջ ձգված լարով։ ԻՀՀ-ի ժամացույցին համապատասխանող Ժամանակի զրոյական պահին երկու տիեզերանավերն էլ սկսում են արագացվել g հաստատուն սեփական արագացումով, որը չափվում է նավակողին տեղադրված արագացուցիչներով։ Հարցը այն է, թե կկտրվի արդյոք լարը, այսինքն՝ կմեծանա արդյոք նրանց միջև հեռավորությունը։ Դևանի և Բերանի, ինչպես նաև Բելլի կարծիքների համեմատությամբ, դադարի հաշվարկման համակարգում նրանց հեռավորությունները կմնան անփոփոխ, սակայն լարի երկարությունը կկրի ռեյլատիվիստական կրճատում, այնպես որ ժամանակի ինչ-որ պահի լարը կկտրվի։ Պրոբլեմի այսպիսի լուծման համար առաջադրվեցին հակադրություններ, որոնք հետագայում, իրենց հերթին, ենթարկվեցին քննադատության։ Օրինակ, Փոլ Նորոկին (Paul Nawrocki) ենթադրեց, որ լարը չի կտրվի, իսկ Էդմոնդ Դևանը այդ նույն ժամանակ (Edmond Dewan) իր պատասխան աշխատանքում պաշտպանում էր նախկին տեսակետը ։ Բելլը գրում է, որ հանդիպել է մի հայտնի փորձարարի զսպված թերահավատության՝ ի պատասխան պարադոքսի իր շարադրանքի։ Որպեսզի վեճը լուծվի, անցկացվել է ՑԵՌՆի տեսական բաժնի ոչ պաշտոնական ժողով։ Բելլը հաստատում էր, որ ամբողջ բաժնի կարծիքով թելը չպիտի կտրվի։ Հետո ավելացնում է․ «Իհարկե շատերը, սկզբից ունենալով սխալ պատասխան, հասան իրական գաղափարին հետագա դատողությունների շնորհիվ» ։ Ավելի ուշ՝ 2004 թվականին, Մացուդան և Կինոստան գրեցին, որ ճապոնական ամսագրում իրենց կողմից հրատարակված նյութը, որը պարունակում էր պարադոքսի ավելի ընդլայնված տարբերակը, ենթարկվել է սուր քննադատության։ Հեղինակները այդ քննաատությունների մասին ոչինչ չեն ասում և միայն նշում են, որ դրանք գրված էին ճապոներեն ։
Վերլուծություն
Հետագա վերլուծության ժամանակ տիեզերանավերը կհամարենք որպես նյութական կետեր և կդիտարկենք միայն լարի երկարությունը։ Վերլուծվում է այն դեպքը, երբ տիեզերանավերը որոշակի T ժամանակամիջոց հետո անջատում են շարժիչները։ Բոլոր իներցիալ հաշվարկման համակարգերում կկիրառվեն գալիլեյան կոորդինատները ։ Դևանի ու Բերանի, ինչպես նաև Բելլի շարադրման համապատասխան՝ մեկնարկային հրապարակների հետ կապված հաշվանքի համակարգում, որը կանվանենք S ՀՀ, որոնց նկատմամբ մինչ շարժիչների աշխատանքը հրթիռները գտնվում էին դադարի վիճակում, հրթիռների միջև A և B L հեռավորությունը, «որոշման համաձայն», պետք է մնա հաստատուն։ Դա կարելի է պարզաբանել հետևյալ կերպ։ Իրենց սկզբնական դիրքերից հրթիռների տեղաշարժը ՀՀ S-ում X առանցքի երկայնքով որպես ժամանակից կախված ֆունկցիա կգրվի հետևյալ կերպ՝ f(t): Այս ֆունկցիան կախված է հրթիռի քարշի ուժից, բայց կարևոր է, որ այն նույնն է երկուսի համար էլ։ Այդ պատճառով յուրաքանչյուր հրթիռի դիրքը՝ որպես ժամանակից կախված ֆունկցիա, կունենա այս տեսքը՝ որտեղ հետևում է, որ այն հանդիսանում է ժամանակից անկախ հաստատուն մեծություն։ Բոլոր տիպի սինքրոն շարժումների համար այս արգումենը ճշմարիտ է։ Այսպիսով՝ f(t) տեսքի մանրամասն իմացությունը, հետագա վերլուծության համար, կարևոր չէ։ Նշենք, սակայն, որ f(t)-ի ձևը, սեփական հաստատուն արագացման համար, լավ հայտնի է(տես՝ հիպերբոլական շարժում) ։ Դիտարկելով տարածաժամանակային դիագրամը (աջից), կարելի է նկատել, որ A' և B' պատահարներում հրթիռները դադարում են արագացվել, որոնք S ՀՀ-ում միաժամանակ են։ Ակնհայտ է նաև, որ այս պատահարները միաժամանակյա չեն հրթիռներին կապված ՀՀ-ում։ Սա հանդիսանում է միաժամանակության հարաբերականության օրինակ։ Նախորդից հայտնի է, որ A'B' հատվածի երկարությունը հավասար է AB-ի երկարությանը, որը իր հերթին, համընկնում է հրթիռների L հեռավորությանը։ Ակնհայտ է նաև, որ A և B հրթիռների արագությունները S ՀՀ-ում արագացված շարժման ավարտից հետո հավասար է v-ի։ Վերջապես, A և B հրթիռների սեփական հեռավորությունը, արագացված շաժման փուլից հետո հավասար կլինի նրան ուղեկցող ԻՀՀ-ում ունեցած հեռավորությանը և հավասար A'B'' գծի երկարությանը։ Այս գիծը հանդիսանում է t' ուղեկցող հաշվանքի համակարգում ժամանակավոր կոորդինատի հաստատունի գիծը, որը կապված է S ՀՀ-ի կոորդինատների հետ Լորենցի ձևափոխություններով։ Օգտագործելով օժանակ փոփոխականները և նկատելով, որ հավասարումը կարելի է գրել և լուծել Հետևաբար, ուղեկցող համակարգում հրթիռների միջև հեռավորության նկարագրությունը աճում է անգամ։ Քանի որ լարը չի կարող այդչափ ձգվել, այն կկտրվի։
Բելլը նշեց, որ մարմինների ռեյլատիվիստիկ կարճացումը, այնպես ինչպես և հրթիռների միջի հեռավորության փոքրացումը քննարկված մտավոր էքսպերիմենտում կարելի է բացատրել դինամիկորեն՝ օգտագործելով Մաքսվելի հավասարումները։ Միջմոլեկուլային էլեկտրամագնիսական դաշտերի աղավաղումը հանգեցնում է շարժվող մարմինների կրճատման կամ նրանց մեջ լարվածության առաջացման, եթե կրճատումը կանխարգելվի։ Բայց հրթիռների միջև այդ ուժերը բացակայում են ։
Կոնտեքստ և նմանատիպ պրոբլեմներ
Բելլի պարադոքսը հազվադեպ հիշատակվում է հարաբերականության տեսության վերաբերյալ դասագրքերում, երբեմն էլ ինտերնետ դասընթացներում։
Նմանատիպ խնդիր է նաև միևնույն արագացումով հրթիռներում ժամացույցերների սինքրոնացումը, որը 1907 թվականին պարզաբանվել է Այնշթայնի կողմից ։ Դա նրան հանգեցրել է ժամանակի գրավիտացիոն դանդաղեցման գաղափարին ։
Ֆրանսիական հեղափոխություն
Ֆրանսիական հեղափոխություն (Révolution française), ամենամեծ հեղափոխությունը Ֆրանսիայի սոցիալական և քաղաքական կյանքում, տեղի ունեցած 18-րդ դարում, որի արդյունքում կազմաքանդվեցին հին կարգերը և Ֆրանսիան, դե յուրե, միապետականությունից վերածվեց հանրապետության՝ ազատ և հավասար քաղաքացիների համար։ Կարգախոս-ազատություն, հավասարություն, եղբայրություն։
Հեղափոխության սկիզբ դարձավ 1789 թվականի հուլիսի 14-ին Բաստիլի գրավումը, իսկ ավարտը 1799 թվականի նոյեմբերի 9-ը (բրյումերի 18)։
18-րդ դարում Ֆրանսիան միապետություն էր, որ ապավինում էր քաղաքական կենտրոնացվածության և մշտական բանակի վրա։ Երկրում սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական դրությունը գնալով վատանում էր և իշխանությունները ստիպված էին փոխզիջումների գնալ, սա հետևանք էր 14-16-րդ դարերում տեղի ունեցած քաղաքացիական պատերազմի։ Այսպիսի մի փոխզիջում էլ կատարվել էր արտոնյալ խավերի նկատմամբ. քաղաքական որևէ նկրտումների դիմաց պետական իշխանությունները պարտավորվում են պահպանել այս դասակարգի շահերը։ Մեկ այլ փոխզիջում կատարվել էր գյուղացիների հետ հարաբերություններում-պետությունը հրաժարվում էր գյուղացիներից հարկը գանձել գումարով, այլ բնամթերքով՝ սա ևս արդյունք էր 14-16-րդ դարերի գյուղացիական ապստամբությունների։ Երրորդ փոխզիջումը կատարվեց բուրժուզիայի ներկայացուցիչների հանդեպ (այս ժամանակաշրջանում բուրժուազիան համարվում էր Ֆրանսիայի միջին խավը, պետությունը քիչ բան չէր արել այս խավի համար պահպանել էր արտոնությունները գյուղացիների և հասարակ քաղաքացիների նկատմամբ, և պահպանել նրանց իրավունքները 10 հազարավոր փոքր տնտեսությունների նկատմամբ)։ Սակայն փոխզիջումային քաղաքականության արդյունքում է, որ 18-րդ դարում Ֆրանսիան ետ մնաց իր հարևաններից՝ գլխավորապես Անգլիայից։ Բացի այդ մեծ չափերի հասնող բռնաճնշումները ավելի են մեծացնում զինված մասսաների հանդես գալու վտանգը։
18-րդ դարում անընդհատ Ֆրանսիայում այն գաղափարներն էին հասունանում, թե երկրի կառավարումը անկում էր ապրում, այն շատ էր հնացել։ Սա այնքան էր խորացել, որ անգամ ապստամբությունների կողմն էին անցնում պալատական վերնախավի ներկայացուցիչներ։ Սկսվեցին շրջանառվել մեծ լուսավորիչներ Մոնտեսքյոյի և Ռուսոյի գաղափարները, արդեն ասպարեզ եկան հեղափոխական գաղափարներ, թե ինչի վրա էր կառուցված լինելու ապագա հեղափոխությունը՝ կոորպորացիաների և մասնավոր ունեցվածքի վրա (Մոնտեսքյո), թե Ռուսոյի գաղափարներով, այն է մարդկային իրավունքների հիման վրա, այս հեղափոխական գաղափարների ձևավորման գործում մեծ դեր ունեին բառարանագետները, ովքեր կազմում էին ֆրանսիական լուսավորության շրջանի գործիչների մի մասը։ Վերջապես Լյուդովիկոս XV Բառարանագետի ժամանակ սկսվեցին բարեփոխումները և մեծ մասամբ շարունակվեցին Լյուդովիկոս XVI-ի ժամանակ, այս ռեֆորմները ի վերջո հանգեցնելու են հին կարգերի քայքայմանը։
Բնույթը
Մարքսիստ պատմաբանները նշում են, որ այս հեղափոխությունը կապիտալիստական բնույթի էր և անվանում են այս հեղափոխությունը բուրժուական, նրանք հիմք են ընդոունում այն հավանական տեսակետը, որ բուրժուաները մեծ դեր են ունեցել այս ապստամբությանը։ Շատ պատմաբաններ համաձայն չեն այս տեսակետի հետ և առաջադրում են հետևյալ տեսակտեները․ Ոչ մարքսիստ պատմաբանների շրջանում շրջանառվում էր երկու տեսակետ՝ Մեծ հեղափոխության բնույթի հարցով, որոնք բնավ հակասական կարծիքներ չեն։ Ավանդական տեսակետ կա, որ 17-րդ դարի վերջի և 18-րդ դարի սկզբի հեղափոխությունը ազգային շարժում ուղղված էր ընդդեմ արիստոկրատիայի և տիրող կարգերի։ Այս հեղափոխությունը ոչնչացնում էր այն ամենը, ինչ կապված էր հին կարգերի հետ։ Հեղափոխության մասնակիցները ձգտում էին կառուցել ազատ դեմոկրատական պետություն։ Այս ձգտումներից առանձնացան հեղափոխության գլխավոր լոզունգները՝ ազատություն, հավասարություն, եղբայրություն։ Ժամանակակից պատմաբանների մոտ գերիշխում է այն տեսակետը, որ հեղափոխությունը հակակապիտալիստական բնույթ ուներ կամ այն ուղղված էր այն կապիտալիզմի դեմ, որ ձգտում էին կառուցել ազնվականները ։
Կան նաև այլ տեսակետներ հեղափոխության բնույթի մասին։ Օրինակ, պատմաբաններ Ֆյուրեն և Ռիշեն հեղափոխությունը դիտում են՝ հիմնականում պայքար իշխանության համար, որի համար հիմք է ընդունվում, այն տեսակետը, որ 1789-1799 թվականներին իշխանությունները մի քանի անգամ փոխվել են ։ Գոյություն ունի տեսակետ, ըստ որի, ժողովուրդն ազատվում է իր ստրկատիրական վիճակից, սրանից էլ հետևում է հեղափոխության լոզունգը-ազատություն, հավասարություն, եղբայրություն։ Սակայն կան ապացույցներ, որ ֆրանսիացի գյուղացիները ունեին անձնական ազատություն, քանի որ հարկերը չափազանց ցածր էին ։ Հեղափոխությունը շատ գիտնականներ դիտում են՝ իբրև գյուղացիական հեղափոխություն։ Այս տեսանկյունից, այն նմանեցվում է անգլիական, նիդերլանդական և ռուսական հեղափոխություններին ։
Գլխավոր շտատների հրավիրում
Ֆինանսական ծանր դրությունից դուրս գալու՝ Լյուդովիկոս XVI-ի մի քանի փորձերի անհաջողության դատապարտվելուց հետո, նա 1787 թվականի դեկտեմբերին, հավաքում է Ֆրասիայի բարձրաստիճան չինովնիկներին որոշվում է՝ գլխավոր շտատների հավաք անցկացնել հինգ տարի հետո։ Երբ Ժան Նեկերը դարձավ պառլամենտի անդամ՝ պնդեց, որ այդ գումարումը տեղի ունենա հենց 1789 թվականին, սակայն իշխանությունները չունեին որևէ հատուկ ծրագիր։ 1789 թվականի հունվարի 24-ին արձակվեց թագավորական հրովարտակ, ըստ որի ապրիլի 27-ին հրավիրվում է գլխավոր շտատների ժողով, նշեց նաև ապագայում այդ ժողովի հրավիրման պատճառները։ Թագավորը հրաման արձակեց հավաքվել և «հանուն ժողովրդի» որոշում ընդունել։ Ընտրական իրավունք էր տրվել 25-ից բարձր այն տղամարդկանց, ովքեր ունեն մշտական ապրելու վայր և կանոնավոր վճարում են իրենց հարկերը։ Ընտրություններն անցկացվելու էին երկու փուլով սրանք հաճախ անցկացվել են նաև երեք փուլով։ Պատգամավորները ընտրվում են ոչ թե ժողովրդի կողմից, այլ ընտրված պաշտոններով։
Ազգային ժողովի հրավիրում
1789 թվականի մայիսի 5-ին Վերսալում բացվեց գլխավոր շտատների նիստը։ Սկսվեցին հրավիրման նախապատրաստությունները։ Երեսփոխական ժողովը նախ և առաջ ներկայացրեց, որ իրենք ներկայացնում են ժողովրդի 96 %-ը։ Հունիսի 17-ին երրորդ գումարման ցածր շերտեր ներկայացնող պատգամավորները Էմմանուել Ժոզեֆ Սիեսի գլխավորությամբ ապստամբեցին և իրենց հռչակեցին ազգային ժողով՝ առաջարկելով մնացած պատգամավորներին միանալ իրենց։ Հունիսի 20-ին երրորդ գումարման պատգամավորները հավաքվեցին դահլիճում և որոշոցին չբաժանվել քանի չի ընդունվել սահամանադրություն։ Հունիսի 23-ին Լյուդովիկոսը գլխավոր շտատների ժողովի պատգամավորներին առաջարկեց կիսվել մտքերով և քննարկումներ սկսել։ Ի պատասխան դրան ազգային ժողովը հայտարարեց, ըստ որի նրանք չեն հրաժարվում իրենց գաղափարներից և հաստատուն են իրենց որոշումների մեջ և ձայների մեծամասնությամբ Միրաբոն հռչակվեց պատգամավորների ղեկավար և անձեռնմխելի։ Երրորդ գումարման պատգամավորնեը շարունակեցին նիստերը և հոգևորականության մեծ մասին իրենց կողմը գրավեցին։ 1789 թվականի հուլիսի 9-ին ազգային ժողովը հայտարարեց իրեն Վստահության ժողով (Assemblée constituante) բարձր ներկայացուցիչները և օրենսգետները ժողովրդի խոսքի կատարող։ Լյուդովիկոսն ազատեց Նեկերին և հրամայեց անհապաղ լքել Փարիզը։ Այս իրադարձությունների ֆոնի վրա Փարիզում տեղի ունեցան առանց ղեկավարների մի շարք զինված ելույթներ, որոնք պայմանավորված էին տնտեսական ճգնաժամով, զինված բախումները իրենց գագաթնակետին հասան 1789-ի գարուն-ամառ։ Գյուղական միջավայրում գյուղացիները թալանեցին ամբարները և փակեցին առևտրական ճանապարհները։ 1789 թվականի ձմռանը և գարնանը ապստամբություններ տեղի ունեցան այնպիսի մեծ քաղաքներում, ինչպիսիք են Մարսելը, Տուլոնը և Օռլեանը։ Ապրիլի վերջին ապստամբության ալիքները հասան Փարիզ։ Չնայած նրան, որ իշխանությունների զորքերի կողմից այն հեշտությամբ ճնշվեց, սակայն ժողովրդին նոր մի առիթ էր հարկավոր այն ապստամբությունը նորից բարձրացնելու համար։
Բաստիլի գրավումից միջև արշավանքը Վերսալ
Հուլիսի 14-ին «Հաշմանդամների տանը» գրավվեց 12 թնդանոթ, 32 հազար հրացան։ Զինված ժողովուրդը մոտեցան Բաստիլի ամրոցին՝ Փարիզի ռազմական ամրոց և քաղաքական գլխավոր բանտին։ Սպաները զորքերով հանդերձ կանգնած էին Փարիզի մոտակայքում․ հեղափոխությունն արդեն այնքան մեծ թափ էր առել, որ նրանք չէին կարող հույսները դնել իրենց զինվորների վրա։ Վերսալի հետ կապը կտրվել էր։ Մեկ ժամ կրակեցին ամբոխի ուղղությամբ, սակայն վերջիններս անընկճելի էին, պահակազորը հասկացավ, որ կռվելն անօգուտ է և հինգ ժամվա ընթացքում բերդը հանձնվեց հեղափոխականներին։
Թագավորը ստիպված էր ճանաչել Վստահության խորհուրդը։ Հաջորդ շաբաթվա ընթացքում հեղափոխությունը ընդգրկեց ամբողջ երկիրը։ Հուլիսի 18-ին ապստամբություն բարձրացվեց Տրուայում, մինի-ին՝ Ստրասբուրգում, հուլիսի 21-ին՝ Շերբուրում, հուլիսի 24-ին՝ Ռուանում։ Մի քանի քաղաքներում ապստամբությունները տեղի էին ունենում հաց, մահ գնորդներին լոզունգի ներքո։ Ապստամբները գրավում էին տեղական վաճառախանութները և այրում փաստաթղթերը։ Հետագայում ձևավորվեցին նոր տեղական ընտրովի մարմիններ, դրանցից էր Փարիզի քաղաքապետի պաշտոնը ։
Դասային արտոնությունների վերացումը
Վստահության խորհրդի օգոստոսի 4-ից 11-ի դեկրետներում վերացան ավատատիրական տուրքերը՝ սենյորական դատարանները, եկեղեցական տասանորդը, մի քանի նահանգների, քաղաքների, կազմակերպությունների արտոնությունները, բոլորը հայտարարվեցին հավասար օրենքի առջև։ Ֆրանսիայում յուրաքանչյուր ոք՝ առաց դասային տարբերության, կարող էր ստանալ պետական և եկեղեցական պաշտոն։ Միևնույն ժամանակ վերացվեցին գյուղացիների հարկերի մի մասը՝ միայն, այսպես կոչված, անուղղակի հարկերը, մնացին միայն իրական հարկերը՝ հողի հարկ և գլխահարկ։
Մարդու և քաղաքացու իրավունքների դեկլարացիա
1789 թվականի օգոստոսի 26-ին Վստահության խորհուրդը ընդունեց դեկլարացիա մարդու և քաղաքացու իրավունքների մասին-մեկն առաջին դեմոկրատական կոնստիտուցիոնալ փաստաթղթերից, սա ընդունվել էր ընդդեմ արտոնությունների, պետք է իշխանություններն ապահով էին բոլորի հավասարությունը օրենքի առջև, ազգային ազատություն, խղճի, մտքի և դավանանքի ազատություն։ Դեկլարացիան միևնույն ժամանակ հաստատեց մասնավոր սեփականության իրավունք։
Արշավանք դեպի Վերսալ
Հոկտեմբերի 5-ին սկսվեց արշավանք դեպի թագավորի նստավայր՝ Վերսալ, որպեսզի ուժով կարողանան ստիպել թագավորին ստորագրել դեկրետները և դեկլարացիան, ով մինչ այդ հրաժարվում էր վավերացնել վերը նշված դեկրետները և դեկլարացիան։ Միևնույն ժամանակ ազգային ժողովը հրամայեց ազգային գվարդիայի հրամանատար Լաֆայետին՝ գվարդիականներին տանել Վերսալ։ Իմանալով այս մասին՝ թագավորը փախավ Փարիզ՝ Տյուիրլի ամրոց։
Վստահության խորհրդի գործունեություն
Վստահության խորհրդի առաջին որոշումներից մեկը դարձավ եկեղեցական հողերի՝ ազգային ունեցվածք հայտարարելը և վաճառքի հանելը։ Եկեղեցապատկան հողերի ընդհանուր թիվը հավասար էր Ֆրանսիայի տարածքի մոտ 10%-ին։ Սրա հետ միասին նաև առգրավվեցին արիստոկրատիան ներկայացնող մի քանի ազնվականների հողեր, մեծ մասամբ նրանց հողերը, ովքեր հեղափոխության ժամանակ դիմադրել են և նեղություն տվել հեղափոխականներին։ Սա նաև ունեցավ իր բացասական դերը, այսպես պալատականների մի մասի ունեցվածքը չառգրավվեց և վերջիններս կարողացան իրենց արժեքից շատ ցածր գնել մնացած արիստոկրատների հողերը և այդպիսով դարձան ավելի հարուստ ։
Կատարվեցին նաև ադմինիստրատիվ ռեֆորմներ․ ծայրամասերը միավորվեցին 83 դեպարտամենտների մեջ՝ միասնական դատարանով։ Հետևելով քաղաքացիական հավասարությանը՝ ժողովը վերացրեց բոլոր պալատական արտոնությունները, այդ թվում՝ պալատականների ժառանգականությունը, աստիճանները և գերբերը։ Սկսվեց հաստատվել տնտեսագիտական լիբերացման քաղաքականությունը․ հանվեցին առևտրական բոլոր սահմանափակումները, լիկվիդացվեցին միջնադարյան մի շարք պետական վճարումներ, սակայն միևնույն ժամանակ լա Շապելյեի օրենքով հանվեցին տուրքերի մեծամասնությունը և աշխատանքի սահամանափակումները։
1790 թվականի հուլիսին Վստահության խորհուրդն ավարտեց եկեղեցական բարեփոխումները, երկրի բոլոր 83 դեպարտամենտները ունեցան իրենց եպիսկոպոսները, եկեղեցական պաշտոնյաները սկսեցին աշխատավարձ ստանալ կառավարությունից։ Սակայն դրան ի պատասխան քահանաները և ընդհանրապես բոլոր եկեղեցական պաշտոնյաները պարտավոր էին ենթարկվել, ոչ թե Հռոմի Պապին, այլ կառավարությանը։ Այս քայլին համաձայնվեին միայն քահանաների կեսը և 7 եպիսկոպոսներ։ Պապը, դրան հակառակ, քննադատեց ֆրանսիական հեղափոխությունը և Վստահության խորհրդի ռեֆորմները և հատկապես մարդու և քաղաքացու իրավունքների դեկլարացիան։
Սահամանադրության ընդունումը
1791 թվականի հունիսի 20-ին թագավորը փորձեց փախչել Ֆրանսիայից, սակայն Վարենում բռնվեց փոստային աշխատակցի կողմից։ Տարվեց Փարիզ և պահվեց իր սեփական պալատում։ 1791 թվականի հուլիսի 17-ին խաղաղ երթի ժամանակ ազգային գվարդիականները Մարսյան դաշտում կրակ բացեցին խաղաղ ցուցարարների ուղղությամբ Ժիլբեր Լաֆայետի գլխավորությամբ։
1791 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Ազգային ժողովը նախաձեռնեց երրորդը Եվրոպայում (մայիսի 3-ի Ռեչի կառավարության սահմանադրություն և Սան—Մարինոյի սահամանադրություն) և չորրորդն աշխարհում (1787 թվականի ԱՄՆ-ի սահմանադրություն) սահմանադրության ստեղծմանը։ Այդ նպատակով հրավիրվեց Սահմանդիր ժողով-մեկ պալատից բաղկացած ժողով։ Ակտիվ քաղաքացիերը (4,3 միլիոն) ընտրեցին պատգամավորներ (50 հազար)։ Նոր պառլամենտում չէին կարող լինել Սահմանադիր ժողովի ներկայացուցիչներ։ Սահմանադիր ժողովը բացվեց 1791 թվականի հոկտեմբերի 1-ին։ Այդ փաստը վկայում է այն մասին, որ երկիրը դառնում է սահմանադրական միապետություն։
Նիստերում որոշվեց պատերազմներ սկսել Եվրոպայում առաջին հերթին ներքին խնդիրները լուծելու համար։ 1792 թվականի ապրիլի 20-ին Սահմանադիր ժողովում Լյուդովիկոս XVI-ի առաջարկությամբ որոշվեց պատերազմ հայտարարել Հունգարիայի թագավորին։ 1792 թվականի ապրիլի 28-ին ազգային գվարդիան փորձեց վերցնել Բելգիայում ավստրիական զորքերի դիրքերը, սակայն անհաջողության մատնվեց ։
Տյուրլիի շրջապատումից մինչև թագավորի գանձարան
1792 թվականի օգոստոսի 10-ին մոտ 20 հազար ապստամբներ պաշարեցին թագավորական պալատը։ Պալատի պաշարումը երկար չտևեց, բայց շատ արյունահեղ ստացվեց։ Հարձակվողներին դիմադրում էին մի քանի հազար զինվոր, գրեթե ամբողջ պահակազորը սպանվեց կամ հայտնվեցին բանտում և սպանվեցին սեպտեմբերյան սպանությունների ժամանակ։ Արդյունքը եղավ Լյուդովիկոս XVI-ի փաստացի հեռացումը գահից և Լաֆայետի աքսորումը։
Այս ժամանակից սկսած գլխավոր օրգանները ազգային ժողովը և Կոնվենտը գտնվում էին ժողովրդի ազդեցության տակ, վերջիններս շրջապատեցին Ազգային ժողովի շենքը։ Հակառակ քայլեր կատարվեցին ղեկավարների միջոցով, այնքան դա խորացավ մինչև անգամ 1794 թվականի հուլիսին, ձերբակավեց Ռոբեսպիերը։ Այս ամենը տեղի ունեցան մասսայական ապստամբությունների ֆոնին, չնայած նրան, որ այս շարժումները մեծ մասամբ ուղղված էին արիստոկրատիայի դեմ, սակայն ի վերջո այն հանգեցրեց գժտությունների հենց հեղափոխականների շրջանում։
Սեպտեմբերի 20-ին գեներալ Դյումրեն Վալմայի մոտակայքում պարտության մատնեց պրուսական զորքերին։ Ֆրանսիացիները անգամ հակահարձակման անցան և որոշակի հաջողություններ գրանցեցին։ 1792 թվականի սեպտեմբերի 21-ին բացվեց Ազգային Կոնվենտը, որը բաժանվեց մի քանի խմբակցությունների՝ ձախերի ծայրահեղականների-մոնտանականներ որոնց ղեկավարներն էին Դանթոն, Ռոբեսպիերը և Մարատը, աջ ծայրահեղակնների-ժիրոդիստներ Բրիսսոյի ղեկավարությամբ և չեզոք կենտրոնականները։ Միապետականներն այլևս ներկայացուցիչներ չունեին պառլամենտում։
Կոնվենտի որոշմամբ դատական գործընթաց սկսվեց, մեղադրյալի աթոռին հայտնվեց Լյուդովիկոս Կապետան (անցյալում՝ Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոսը)։ Գլխավոր մեղադրող հանդես եկավ Լուի Անտուան Սեն-Ժյուստը։ 1793 թվականի հունվարի 21-ին Լյուդվիկոսը ենթարկվեց մահապատժի պետական դավաճանության և բռնապետություն տարածելու համար։ 1793 թվականի փետրվարի վերջին և մարտի սկզբին Կոնվենտը պատերազմ հայտարարեց Անգլիայի և Նիդերլանդներին, դրանից հետո Իսպանիային։
Յակոբինյան դիկտատուրա
1793 թվականի մարտին սկսվեց հակահեղափոխական Վանդեական ապստամբությունը։ 1793 թվականի ապրիլին ստեղծվեց հասարակության փրկության կոմիտե, որի լավագույն գործիչներից էր Դանթոնը։
Մեղադրանքներ և հարձակումներ ընդդեմ ժիրոնդիստների
1793 թվականի ապրիլին Ռոբեսպիերը և Դեմուլեն հանդես եկան մեղադրանքներով ընդդեմ ժիրոնդիստների։ 1793 թվականի մայիսի 31-ին Փարիզի կոմունայից հետո ժիրոնդիստները ձերբակալվեցին։ Սակայն մի ժիրոնդիստների մի մասը փախան և ծայրամասերում սկսեցին ապստամբություններ Կոնվենտի դեմ, որոնք շատ արագ ճնշվեցին։
1793-ի հունիսի 10-ին Ազգային գվարդիայի ջանքերով հաստատվեց Յակոբինյան դիկտատուրա։ Հուլիսի 13-ին Շառլոտա Կորդե անունով մի քաղաքացու կողմից սպանվեց երևելի գործիչներից Մարատը, ի պատասխան այս սպանության յակոբինյանները ավելի մեծացրին ճնշումները ։ 1793 թվականի օգոստոսին որոշվեց վերացնել ֆրանսիական թագավորների ոչ մաքուր դիերը Սեն-Դենի բազիլիկայից։
Մարի-Անտունետայի դատավարությունը
1793 թվականի հոկտեմբերի 15-ին տեղի ունեցավ Մարի-Անտուանետայի դատավարությունը։ Նա միաձայն դատապարտվեց ամենաբարձր պատժին։
Ռոբեսպիերի հակառակրդների լիկվիդացիան
Հետագայում արդեն պայքար ծավալվեց հենց յակոբնյանների ներսում Ռոբեսպիերի հետևորդները, միմյանց հաջորդելով ենթարկվեցին մահապատժի։ Սկզբում մահապատժի դատապարտվեց Էբերը իր հետևորդների հետ միասին, ապա Դանթոն և Դեմուլեն, նույնպես իրենց հետևորդներով հանդերձ։
Նոր կրոնական մշակույթ
Ռոբեսպիերի առաջին գործը եղավ քրիստոնեական մշակույթի վերացումը և ձևավորվեց Բարձրագույն գոյի և Ռուսոյի քաղաքացիական կրոնի ընդունումը։ 1794 թվականի հունիսի 8-ին հատուկ արարողությամբ ընդունվեց՝ որպես հիմնադիր քաղաքացիական կրոնի։
Տերմիդորյան հեղափոխություն
Համընդհանուր տերրորը բերեց նրան, որ 1794 թվականի հուլիսի 27-ին Կոլո դը Էրբուան և Բարրասը իրականացրեցին Տերմիդորյան հեղաշրջումը, ազգային գվարդիայի պաշտպանությամբ։ Ռոբեսպիերը և մոտ 100 կողմնակիցների այդ թվում՝ Կուտոնին և Սեն Ժյուստին ձերբակալեցին և մահապատժի դատապարտեցին։ Տերմիդորի 9-ից հետո յակոբինյան ակումբը փակվեց և Կոնվենտը վերադարձավ իր նախկին տեսքին ժիրոդիստները ավելի ամրապնդեցին իրենց իշխանությունը։ Տերմիդորյանները վերացրեցին յակոբինյանների որոշումները կառավարության ներկայությունը տնտեսության մեջ, 1795 թվականի դեկտեմբերին վերացրեցին յակոբինյանների ընդունած մաքսիմումը։ Արդյունքում եղավ գների աճ, արտադրանքի իրացման խնդիր ևս առաջ եկավ։ Առաջացավ ևս մեկ խնդիր աղքատներն ու միջին խավը՝ բուրժուազիան, ավելի ետ մնացին հարուստներից, ովքեր գնալով ավելացրեցին իրենց հարստությունը։ Փաստացի՝ ապագա կառավարության առաջնորդը դարձավ Բարրասը-նախկին պալատական, ով ավելի ևս հարստացավ հեղափոխության ընթացքում մի շարք ֆինանսական խարդախությունների միջոցով։ 1795 թվականին մի շարք հարկային բարձրացումներ տեղի ունեցան, ինչի արդյունքում Փարիզում տեղի ունեցավ ապստամբություն հաց 1793 թվականի կոնստիտուցիայի վերադարձ պահանջով, բայց Կոնվենտը Փարիզում ընդհանուր առմամբ երկու ապստամբությունները ճնշեց բռնի ուժով և հրաման արձակեց մահապատժի ենթարկել մի քանի մոնտանականների։
Նույն թվականի ամռանը Կոնվենտը կազմեց նոր սահմանադրություն, որը պատմության մեջ հայտնի է Երրորդ տարվա Սահմանադրություն անվամբ։ Օրենսդիր մարմինը բաժանվում էր երկու պալատների 500-ի և մեծահասակների խորհուրդների, որն ունեցավ շատ բարձր ընտրական մասնակցություն։ Գործադիր իշխանությունը անցավ 5 տնօրենիաների։ տնօրենների թեկնածուներին առաջարկում էին 500-ի անդաները, որոնցից հինգին մեծահասակների խորհուրդը ընտրում էր տնօրեն։ Սակայն զգուշանալով, որ երկրում ետ չվերադառնա նախահեղափոխական ժամանակաշրջանի իրադարձություններին Կոնվենտը որոշեց, որ երկու պալատներից էլ պետք է թեկնածուներ լինեն։
Երբ կատարվեցին բոլոր անհրաժեշտ միջոցառումները ռոյալիստները Փարիզում ապստամբություն բարձրացրեցին՝ պատճառ ընդունելով, որ Կոնվենտը խախտել է ազգային սուվերենությունը։ Ապստամբությունը տեղի ունեցավ վանդեմարի 13-ին, որը ճնշվեց Բոնապարտի կողմից 1795 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Կոնվենտը ինքնաբացարկ հայտարարեց իշխանությունը թողնելով 500-ի և մեծերի խորհուրդներին և տնօրենիային։
Դիրեկտորիայի դարաշրջան
Կարճ ժամանակում Կարնոն ստեղծեց մի քանի բանակեր՝ մարդիկ կամավոր մեկնում էին բանակ։ Կամավորներ շատ էին և նրանք տարբեր պատճառներ ունեին՝ մի մասը ձգտում էր հանրապետական կարգերը տարածել ամբողջ Եվրոպայում, մի մասը Ֆրանսիայի սահմանները մեծացնելու համար և այլն։ Մեծացավ բարձր պաշտոններ ստանալու հնարավորությունը, այն չափ, որ հասարակ շարքային զինվորը կարող էր գեներալ դառնալ։
Արդեն հեղափոխական զորքերը անցան հարձակումների՝ տարբեր ուղղություններով և սկսեցին Դիրկտորիայի սահմանների ընդլայնման գործընթացը։ Իտալիա ուղարկված բանակի հրամանատար նշանակվեց երիտասարդ գեներալ Բոնապարտը, ով 1796-1797 թվականներին գրավեց Լոմբարդիան և շարունակեց առաջ ընթանալ իրար ետևից գրավելով Պարման, Ջենովան, Պապական մարզը, որի տարածքի մի մասը միացրեց Լոմբարդիային, սա ստացավ Մերձալպյան հանրապետություն անվանումը։ Ավստրիան խաղաղություն խնդրեց։ Ավստրիայի դեմ պատերազմն ավարտելով՝ Նապոլեոնն առաջարկեց տնօրենիային պատերազմ հայտարարել Անգլիային և հարձակվել Եգիպտոսի վրա, որտեղ և ուղարկվեց էքսպեդիցիա հենց իր գլխավորությամբ։
Հեղափոխության արդյունքում Ֆրանսիան մի քանի անգամ մեծացրեց իր սահմանները և իրեն շրջապատեց մի շարք քույր-հանրապետություններով։ Միևնույն ժամանակ ձեռք բերեց մի շարք թշնամիներ՝ ի դեմս Ռուսաստանի, Սարդինիայի, Ավստրիայի և Թուրքիայի, որոնք կազմեցին հակաֆրանսիական կոալիցիա։ Իմանալով Եվրոպայում տեղի ունեցող անցքերի մասին Բոնապարտը շտապեց վերադառնալ Ֆրանսիա։ Բրյումերի 18-ին տեղի ունեցավ հեղափոխություն, որի արդյունքում ընտրվեցին երեք կոնսուլներ՝ Նապոլեոն Բոնապարտ, Ռոժե Դյուկո, Սիյես։ Այս պետական հեղաշրջումը համարվում է ֆրանսիական մեծ հեղափոխության ավարտը։
Հեղափոխության ավարտը
Հեղափոխությունը ոչնչացրեց հին կարգերը և հաստատեց նոր դեմոկրատական կարգեր։ Սակայն, խոսելով հեղափոխության ընթացքում տված զոհերի մասին, շատ պատմաբաններ գտնում են, որ կարելի էր ավելի քիչ զոհերի միջոցով հասնել դրան։ Ինչպես ցույց է տալիս ամերիկացի պատմաբան Պալմերը որ հեղափոխությունը չէր կարող ազդել Ֆրանսիայում կես դար հետո տեղի ունեցած դեպքերի վրա։ Ալեքսեյ Տովիլը գրում է, որ Ֆրանսիայում այս հին կարգերի քայքայումը տեղի կունենար և առանց հեղափոխության։ Պիեռ Գուբերը նշում է, որ հեղափոխական շատ գաղափարներ իրագործվեցին Նապոլեոնից հետո իշխանության եկած Բուրբոնների ժամանակ ։
Հեղափոխությունը բերեց մեծ քանակությամբ զոհեր։ 1789-1815թվականներին զոհվեց 2 միլիոն քաղաքացիական անձ և 2 միլիոն զինվոր։ Նման պարագայում միայն հեղափոխության ընթացքում զոհվեցին Ֆրանսիայի բնակչության 7,5%-ը, չհաշված այս տարիների սովից և հիվանդություններից մահացածերի թիվը։ Նապոլեոնի ժամանակաշրջանից հետո՝ Ֆրանսիայում, այլևս չափահաս տղամարդ չէր մնացել, որ կարողանար կռվել։
Միևնույն ժամանակ հեղինակները ցույց են տալիս, որ հեղափոխությունը ազատեց ժողովրդին դաժան բռնապետության լծից։ Շատ հեղինակներ էլ պնդում են, որ սա Ֆրանսիայի ողբերգական ժամանակաշրջանն է, բայց, ամբողջությամբ վերլուծելով, հասկանում ենք, որ սա ժամանակի քաղաքական իրավիճակի թելադրանքն էր ։ Շատ գիտնականներ գտնում են, որ այս հեղափոխությունը մեծ արձագանք գտավ ամբողջ աշխարհում և որպես հետևանք նշում են Լատինական Ամերիկայում տեղի ունեցած հեղափոխությունները, ինչը լուրջ ազդեցություն ունեցավ 19-րդ դարում գաղութների վերացման վրա։
Գրականություն
Сборники документов։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական մեծ հեղափոխություն Կատեգորիա:Հեղափոխություններ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատմություն Կատեգորիա:1789 հակամարտություններ
Եվգենի Տիշչենկո
Եվգենի Անդրեևիչ Տիշչենկո (Евгений Андреевич Тищенко, ), ռուս բռնցքամարտիկ։
Եվգենին դարձել է 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն ։
Եվգենի Տիշչենկոն 2 անգամ մասնակցել է Աշխարհի առաջնությունների՝ որոնցում դարձել է չեմպիոն և արծաթե մեդալակիր։
Կենսագրություն
Եվգենի Տիշչենկոն ծնվել է 1991 թվականի հուլիսի 15-ին՝ Կանևսկայում։ Սկսել է զբաղվել բռնցքամարտով դպրոցական տարիներից։
Տիշչենկոն միացել է Ռուսաստանի ազգային հավաքականին 2009 թվականին։
Դարձել է Եվրոպայի, Աշխարհի և Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։ Ունի «Ռուսաստանի սպորտի վարպետի» կոչում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 15 ծնունդներ Կատեգորիա:Ռուս բռնցքամարտիկներ Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ‎ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Շարակնոց (5114)
Շարակնոց (5114), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5114 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1423-1424 թվականներին Թովմա աբեղա Մեծոփացի գրիչի կողմից Մեծոփայ վանքում։ Ստացողը եղել է Ստեփանոս կրոնավորը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 13x9 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 375 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր կտավ։ Հիշատակարան գրչի՝ 114բ, 146ա, 372ա, հետագայի՝ 267ա (15-րդ դար), 373ա, (15-16-րդ դդ․), 274բ (17-րդ դար) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կապյուսին
Կապյուսին (Capucine, (ֆրանսերեն արտասանություն՝ ), ծնված՝ Ժերմեն Էլեն Իրեն Լաֆևվր Germaine Hélène Irène Lefebvre,, ), ֆրանսիացի մոդել, դերասանուհի, հայտնի է 1965 թվականի «Վարդագույն հովազը» (The Pink Panther) և 1965 թվականի «Ի՞նչ կա-չկա, փիսիկ» (What's New Pussycat) կինոնկարներում խաղացած դերերով ։ Հայաստանում առավել հայտնի է 1975 թվականին նկարահանաված «Բլեֆ» կինոնկարում Բել Դյուկի դերով ։ 1948-1990 թվականներին Կապյուսինը նկարահանվել է 36 գեղարվեստական և 17 հեռուստատեսային կինոնկարներում։
Կենսագրություն
Ժերմեն էլեն Իրեն Լեֆեվրը ծնվել է 1928 թվականի հունվարի 6-ին Ֆրանսիայի Վար դեպարտամենտի Սեն-Ռաֆայել քաղաքում ։ Նա հաճախ շփոթում է իր ծննդյան տարեթիվը` ասելով, որ նա ծնվել է 1931 կամ 1933 թվականներին, և աղբյուրների մեծ մասը նշում է այդ տարիները։ Սովորել է Ֆրանսիայի Սոմյուր քաղաքում և ստացել օտար լեզուների բակալավրի կոչում ։
1945 թվականին, 17 տարեկան հասակում, Փարիզում կառքով զբոսնելու ժամանակ Լեֆևրին նկատել է է կոմերցիոն լուսանկարիչ։ Ընդունելով «Capucine» (Հնդկոտեմ) ծաղկի ֆրանսիական անունը, նա որպես մոդել սկսել է աշխատել Ժիվանշի և Քրիստիան Դիոր նորաձևության տներում ։
Կապուչինը ծանոթացել է Օդրի Հեփբերնի հետ Փարիզում Ջիվենջի նորաձևության տանը աշխատելիս։ Նրանք մտերիմ ընկերներ են մնացել Կապյուսինի ողջ կյանքի ընթացքում ։
Վաղ ֆիլմեր
Կապյուսինն առաջին անգամ փոքր և չվճարվող դերով նկարահանվել է Ժան Կոկտոյի «Երկգլխանի արծիվը» (1948) ֆիլմում։ Նա նաև նկարահանվել է Ժակ Բեքերի «Հանդիպում հուլիսին» (1949), Ռոբերտ Դյերիի «Խենթ շոու» (1949), «Իմ ընկերը» (1950) և Դերիի «Բերտրանն ու առյուծը» (1951) ֆիլմերում։
Մի քանի տարվա ընդմիջումից հետո Կապյուսինը նկարահանվել է «Օրիորդը Փարիզից» (1955) և «Ֆրու-ֆրու» (1955) ֆիլմերում։
Չարլզ Կ. Ֆելդման
1957 թվականին կինոպրոդյուսեր Չարլզ Կ. Ֆելդմանը նկատել է Կապյուսինին, երբ նա որպես մոդել աշխատել է Նյու Յորքում։ Ֆելդմանը նրա հետ պայմանագիր է կնքել շաբաթական 150 դոլարով։ Ֆելդմանը Կապյուսինին բերել է Հոլիվուդ՝ անգլերեն և Գրեգորի Ռատոֆի մոտ դերասանական վարպետություն սովորելու։ Նա վերցրեց «Capucine» բեմական անունը՝ ասելով. «Երկու անուն հետաքրքիր է, հուսով եմ՝ մեկը կլինի հետաքրքիր» ։
Կապյուսինը յոթ տարվա պայմանագիր է կնքել Columbia Pictures-ի հետ 1958 թվականին։ «Ռիո Բրավոյում» (1959) Ֆեյերսի դերի համար անհաջող լսումներից հետո նա ստացել է իր առաջին անգլիախոս դերը «Երգ առանց վերջի» (1960) ֆիլմում, որը Ֆերենց Լիստի կենսագրություն է:։ Պրոդյուսեր Ուիլյամ Գյոտցն ասել է. «Դուք կարող եք աղջկան սովորեցնել վարվել, բայց ոչ ոք չի կարող սովորեցնել նրան, թե ինչպես պետք է նմանվել արքայադստերը։ Դուք պետք է սկսեք աղջկանից, ով կարծես արքայադուստր է» ։
«Ամեն անգամ, երբ ես հայտնվում եմ տեսախցիկի առջև, ես մտածում եմ, որ դա գրավիչ տղամարդ է, ում առաջին անգամ եմ հանդիպում», - ասել է Կապյուսինը 1960 թվականին։ «Ես գտնում եմ, որ նա պահանջկոտ է և հեռու է պահում իրեն, այնպես որ ես պետք է անեմ ամեն ինչ, որպեսզի հետաքրքրվեմ։ նրան»։ «Ինչքան առաջ ենք շարժվում, ես ավելի լավ եմ զգում», - ասել է նա։ «Երբ տեսարանները թեժանում են են, ես էլ եմ տաքանում» ։
Կապուսինը առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի ։
1962 թվականին «Առյուծը» ֆիլմի կարահանումների ժամանակ Կապյուսինը սիրավեպ է սկսել Ուիլյամ Հոլդենի հետ, ինչը հանգեցրել է Ֆելդմանի հետ նրա ռոմանտիկ հարաբերությունների ավարտին; Այնուամենայնիվ, պրոդյուսերը հավատարիմ է մնացել պրոֆեսիոնալ-աշխատանքային պարտականություններին ։
Ֆելդմանը հայտարարել է, որ կնկարահանի Կապյուսինին «Մարիամ Մագդաղենացի» և «Ցլամարտիկների վալսը» ֆիլմերում, բայց մտադրությունը այդպես էլ չի իրականացել։
1962 թվականին Կապյուսինը տեղափոխվել է Շվեյցարիա ։
Անձնական կյանք
Կապյուսինը հանդիպել Պիեռ Տրաբոյին 1949 ովականին՝ «Հանդիպում հուլիսին» ֆիլմի նկարահանման հրապարակում և նրանք ամուսնացել են հաջորդ տարի։ Ամուսնությունը տևել է ընդամենը ութ ամիս, և նա այլևս չի ամուսնացել ։
Նա հարաբերություններ է ունեցել Չարլզ Ք. Ֆելդմանի հետ, ով նրա պրոդյուսերն էր նրա «Ի՞նչ կա նոր փուսիկաթը», «7-րդ լուսաբաց» և «Մեղրի կաթսա» ֆիլմերում։ Այս սիրավեպն ավարտվել է, երբ Կապյուսինը հանդիպել է Ուիլյամ Հոլդենին, բայց նա և Ֆելդմանը ընկերներ են մնացել մինչև նրա մահը՝ 1968 թվականը ։
Կապյուսինը ծանոթացել է դերասան Ուիլյամ Հոլդենի հետ 1960-ականների սկզբին։ Նրանք նկարահանվել են «Առյուծը» (1962) և «7-րդ լուսաբաց» (1964) ֆիլմերում։ Հոլդենն ամուսնացած է եղել Բրենդա Մարշալի հետ, բայց նրանք սկսել են երկամյա սիրավեպ, որը մասամբ ավարտվել է Հոլդենի աճող ալկոհոլիզմի պատճառով ։ Գործի ավարտից հետո նա և Հոլդենը մնացել են ընկերներ մինչև նրա մահը՝ 1981 թվականը ։
Մահ
1990 թվականի մարտի 17-ին, 62 տարեկան հասակում՝ որոշ ժամանակ տառապելով հիվանդությունից և ընկճախտից, Կապյուսինը նետվել է Շվեյցարիայի Լոզանի ութերորդ հարկի իր բնակարանից, որտեղ նա ապրել էր 28 տարի ։ Ոստիկանությունից հայտնել են, որ հետաքննությունը կասկած չի թողել, որ նա ինքնասպան է եղել։ Հարևաններն ասել են, որ նա մեկուսացված կյանք է վարել իր երեք կատուների հետ՝ համարյա չի լքել իր բնակարանը և ժամանակի մեծ մասը ծախսել է ընթերցելով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մոդելներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Կեղծանուններ Կատեգորիա:Ինքնասպան դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կանայք Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Վաքիլ մզկիթ
Վաքիլ մզկիթ, մզկիթ հարավային Իրանի Շիրազ քաղաքում։ Տեղակայված է Վաքիլ շուկայից դեպի արևմուտքի, մուտքի մոտ։ Մզկիթը կառուցվել է 1751-1773 թվականներին զենդյան իշխանության օրոք, իսկ 19-րդ դարում,Ղաջարիների տիրապետության ժամանակ վերանորոգվել է։ Վաքիլ նշանակում է «փոխարքա», որը տրվել է Զենդերի դինաստիայի հիմնադիր Կարիմ Խանին։ Շիրազ քաղաքը եղել է նրա կառավարական նստավայրը, և նա քաղաքին պարգևել է շատ շինություններ, ներառյալ՝ այս մզկիթը ։
Առանձնահատկություններ
Վաքիլ մզկիթն ընդգրկում է 8,660 քմ տարածք։ Այն ունի ընդամենը երկու այվան, սովորական չորսի փոխարեն, հյուսիսային և հարավային կողմերում՝ լայն բակ։ Այվաններն ու բակը ձևավորված են Շիրազի արվեստի և արդյունաբերության բնութագրիչ առանձնահատկություններով։ Նրա գիշերային աղոթքների սրահը (շաբեստան) զբաղեցնում է մոտավորապես 2700 քառակուսի մետր տարածք։ Պարունակում է 48 ուղղահայաց սյուներ։ Այս դահլիճում գտնվող տաղավարը կտրված է 14 մակերեսով թռիչք ունեցող կանաչ մարմարից, որը համարվում է Զենդի ժամանակաշրջանի գլուխգործոցներից մեկը։ Ծաղկային դեկորատիվ սալիկները հիմնականում թվագրվում են Ղաջարիների ժամանակաշրջանին։
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1951-1952
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1951/1952, Լյուքսեմբուրգի 37-րդ ֆուտբոլի առաջնությունը։ Մրցաշարի չեմպիոն է դարձել «Ժենես Էշը»։ Մրցաշարին մասնակցել է 12 թիմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն
Կաֆայատե (դեպարտամենտ)
Կաֆայատե (դեպարտամենտ) (Departamento de Cafayate), դեպարտամենտ Արգենտինայում, Սալտա պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝ 1570 կմ2։ Բնակչությունը՝ 11800 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 7,5 մարդ/կմ2։
Դեպարտամենտը գտնվում է Սալտա պրովինցիայի հարավում։ Սահմանակից է՝
Խոշորագույն բնակավայրեր
Կատեգորիա:Արգենտինայի դեպարտամենտներ
766-րդ առանձին հետևակային գունդ (ԿԺԴՀ)
766-րդ առանձին հետևակային գունդ (제766독립보병련대), Կորեայի Ժողովրդադեմոկրատական Հանրապետության (Հյուսիսային Կորեա) ժողովրդական բանակի թեթև հետևակի գունդ, որը կարճաժամկետ գոյություն է ունեցել Կորեական պատերազմի ժամանակ ։ Գունդը տեղակայված է եղել կորեական Խվերյոն քաղաքում ու հայտնի է եղել նաև 766-րդ ստորաբաժանում (766 부대) անվամբ։