cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Արևային էներգիան Հայաստանում
Արագածոտնի մարզում տեղադրվել են 4 ֆոտովոլտային էլեկտրական համակարգեր, որոնց արդյունքում էներգախնայողությունը կազմել է 18384 կվտ ժ., դրամախնայողությունը՝ 826912,32 ՀՀԴ, իսկ ածխաթթու գազի արտանետումները կրճատվել են 8,162496 տոննայով։ Համանման կերպով Գեղարքունիքի մարզում տեղադրվել են 4 ֆոտովոլտային էլեկտրական համակարգեր։  Արդյունքում՝ էներգախնայողությունը կազմել է 15344 կվտ ժ., դրամախնայողությունը՝ 690173,12 ՀՀԴ, իսկ ածխաթթու գազի արտանետումները՝ կրճատվել 6,812736 տոննայով։  Սյունիքի մարզում տեղադրված 1 ֆոտովոլտային էլեկտրական կայանի արդյունքում էներգախնայողության և դրամախնայողության ցուցանիշները կազմել են համապատասխանաբար՝ 5088 կվտ ժ. և 228858,24 ՀՀԴ, իսկ ածխաթթու գազի արտանետումները կրճատվել են 2,259072 տոննայով։ Հաջորդ մարզը, որտեղ տեղադրվել են ֆոտովոլտային էլեկտրական համակարգեր, ինչի արդյունքում էներգախնայողությունը կազմել է 8336 կվտ ժ., դրամախնայողությունը՝ 374953,28 ՀՀԴ, իսկ ածխաթթու գազը կրճատվել է 3,701184 տոննայով ։
՛՛Էներգաարդյունավետության՛՛ վարկային ծրագրի շրջանակներում ֆոտովոլտային էլեկտրական համակարգերի տեղադրման հետ զուգահեռ տեղադրվել են նաև արևային ջրատաքացման համակարգեր ՀՀ տարբեր մարզերում։  Արագածոտնի մարզում տեղադրվել են 59 արևային ջրատաքացման համակարգեր, ինչի արդյունքում էներգախնայողությունը կազմել է 157800 կվտ/ժ., դրամախնայողությունը՝ 7097844 ՀՀԴ, իսկ ածխաթթու գազի արտանետումները կրճատվել են 70,0632 տոննայով։  Արարատի մարզում տեղադրված 33 արևային ջրատաքացուցիչների տեղադրման արդյունքում էներգախնայողության և դրամախնայողության ցուցանիշները համապատասխանաբար կազմել են 85800 կվտ ժ. և 3859284 ՀՀԴ, ինչի արդյունքում ածխաթթու գազի արտանետումները կրճատվել են 38,1 տոննայով։ Արմավիրի մարզում նույնպես տեղադրվել են արևային ջրատաքացուցիչներ, որոնք 2 են, սակայն դրանց թվաքանակի սակավ լինելու հետ մեկտեղ մարզում նույնպես նկատվում են դրական տեղաշարժեր, մասնավորապես Արմավիրի մարզում էներգախնայողության ցուցանիշը կազմում է 4200 կվտ/ժ., դրամախնայողության ցուցանիշը՝ 188616 ՀՀԴ, իսկ ածխաթթու գազի արտանետումները կրճատվել են 1,9 տոննայով։  Հաջորդ մարզը, որտեղ տեղադրվել են արևային ձրատաքացման համակարգեր, Գեղարքունիքն է։  Այստեղ տեղադրվել են այդպիսի 50 ջրատաքացման համակարգեր, ինչի արդյունքում էներգախնայողության ցուցանիշը կազմել է 155800 կվտ/ժ., դրամախնայողության ցուցանիշը՝ 7007884 ՀՀԴ, իսկ ածխաթթու գազի արտանետումները՝ կրճատվել 69,2 տոննայով։  Լոռու մարզում տեղադրված 2 ջրատաքացման համակարգերի հետևանքով էներգախնայողությունը կազմել է 5300 կվտ/ժ.,  դրամախնայողությունը՝ 238394 ՀՀԴ, ինչի արդյունքում ածխաթթու գազի արտանետման ծավալները կրճատվել են 2,4 տոննայով։  34 ջրատաքացուցիչներ, որոնք տեղադրվել են Շիրակի մարզում, հանգեցրել են այն բանին, որ նման համակարգերի կիրառման արդյունքում մարզում էներգախնայողության ցուցանիշը կազմել է 88700 կվտ/ժ., դրամախնայողության ցուցանիշը կազմել է 3989726 ՀՀԴ,  ադյունքում՝ ածխաթթու գազը կրճատվել է 39,4 տոննայով։  Սյունիքի մարզում տեղադրվել են 39 արևային ջրատաքացման համակարգեր, ինչի արդյունքում էներգախնայողության ցուցանիշը կազմել է 116200 կվտ/ժ., դրամախնայողության ցուցանիշը՝ 5226676 ՀՀԴ, իսկ ածխաթու գազի արտանետման ծավալները կրճատվել են 51,6 տոննայով։  Շուրջ 129 արևային ջրատաքացման համակարգեր տեղադրվել են Վայոց Ձորի մարզում, որտեղ դրական փոփոխությունները ակնհայտ կերպով են արտահայտված։  Այստեղ էներգախնայողության ցուցանիշը կազմել է 331200 կվտ/ժ., դրամախնայողության ցուցանիշը՝ 14897376 ՀՀԴ, ինչի արդյունքում ածխաթթու գազի արտանետումները կրճատվել են 147,0528 տոննայով :
"Էներգաարդյունավետ" վարկային ծրագրի դրական միտումները կանխորոշելու նպատակով ՀՀ վարչապետի հանձնարարությամբ՝ "ՀՀ չգազաֆիկացված համայնքները ջերմային էներգիայով ապահովելու" ծրագրի շրջանակներում ամբողջովին անվճար ռեսուրսների տրամադրման արդյունքում Արմավիրի մարզի Լեռնամերձ գյուղում շուրջ 80 տան տանիքներում տեղադրվել են արևային ջրատաքացուցիչներ, և 29 տան տանիքներում՝ արևային ֆոտովոլտային համակարգեր։ Միաժամանակ բնակիչներին տրամադրվել են նաև էներգախնայող լեդ լամպեր։  Ընդհանուր ներդրման ծավալը կազմել է շուրջ շուրջ 40 մլն դրամ։  Ծրագրի շրջանակներում վարչապետի հովանավորչության ներքո ՀՀ-ում, կարելի է ասել, կազմավորվեց առաջին "արևային" և "էներգախնայող" գյուղը՝ Լեռնամերձը ։
Հայաստանում արագորեն զարգանում է արևային ջերմային էներգետիկան։ Ըստ Հայաստանի Հանրապետության էներգետիկ ենթակառուցվածքների և բնական պաշարների նախարարության տվյալների՝ Հայաստանն ունի արևային էներգիայի մեծ ներուժ (1մ2 հորիզոնական մակերևույթի վրա արևային էներգիայի հոսքի միջին տարեկան արժեքը կազմում է 1720 կվտժ/մ2, իսկ հանրապետության տարածքի մեկ քառորդն օժտված է  տարեկան 1850 կՎտԺ/մ2 ինտենսիվությամբ արևային էներգիայի պաշարներով)։ Մասնավոր հատվածի կողմից ներմուծվում են ինչպես արևային ջրատաքացուցիչ համակարգերի առանձին մասեր, դրանց հետագա հավաքակցման նպատակով, այնպես էլ ամբողջական համակարգեր։ Ներկայումս ՀՀ-ում արևային ջրատաքացուցիչների տեղակայանքների կիրառումը բերում է ոչ միայն էներգախնայողության, այլ նաև դառել է տնտեսապես շահավետ ։
Հայաստանի չգազաֆիկացված համայնքներում 2017թ. օգոստոսին մեկնարկել է «Էներգաարդյունավետ» վարկային ծրագիրը, որի շրջանակներում 2019թ. մայիսի 31-ին դրությամբ տեղադրվել են թվով 2685 արևային ջրատաքացուցիչ և 101 արևային ֆոտովոլտային համակարգեր ։
Արդյունաբերական մասշտաբի արևային ֆոտովոլտային էլեկտրակայաններ
Արևային էներգիայի զարգացման խթանման նպատակով «Արևային ֆոտովոլտային (ՖՎ) կայանի կառուցման ներդրումային ծրագրի» առաջին փուլով նախատեսված է ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Մասրիկ տեղանքում կառուցել Մասրիկ-1 արդյունաբերական մասշտաբի արևային ֆոտովոլտային կայան՝ 55 ՄՎտ պիկային հզորությամբ։ Այնուհետև հաջորդելու են ևս 5 կայանների կառուցումը՝ ընդհանուր մոտ 60 ՄՎտ հզորությամբ։ 2018 թ. մարտի 21-ին ավարտվել է ՀՀ-ում Մասրիկ-1 55 ՄՎտ պիկային հզորությամբ արևային ֆոտովոլտային կայանի կառուցման ծրագրի համար հայտարարված միջազգային մրցույթը։ Մրցույթի պայմանների համաձայն նվազագույն սակագին է ներկայացրել նիդեռլանդական «Ֆոտովատիո Ռենյուաբլ Վենչըս» և իսպանական «ԷֆԷսԷլ Սոլար» ընկերություններից կազմված կոնսորցիումը։ Այն կազմում է 4.19 դոլար ցենտ 1 կՎտxժ-ի համար (մոտ 20.11 ՀՀ դրամ) առանց ԱԱՀ-ի։ 2018թ. հուլիսի 18-ին՝ ստորագրվեց «Հայաստանում՝ Գեղարքունիքի մարզի Մեծ Մասրիկ համայնքում Մասրիկ-1 արևային ֆոտովոլտային (ՖՎ) էլեկտրակայանի նախագծման, ֆինանսավորման, կառուցման, սեփականության իրավունքով տիրապետման և շահագործման մասին» ՀՀ կառավարության աջակցության համաձայնագիրը։ 2018 թվականի հոկտեմբերի 25-ին «ԷՖԱՐՎԻ ՄԱՍՐԻԿ» ՓԲԸ-ն (կառուցապատող) ՀՀ հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովից (ՀԾԿՀ) ստացել է էլեկտրական էներգիայի արտադրության գործունեության լիցենզիա, իսկ ներդրումների ծավալը գնահատվել է մոտ 58 մլն ԱՄՆ դոլար ։
Մինչև 5 ՄՎտ հզորությամբ արևային ՖՎ կայաններում էլեկտաէներգիայի արտադրության համար 27 կազմակերպություններ (գումարային մոտ 63 ՄՎտ հզորությամբ) արդեն լիցենզավորվել են, որից 10-ը (գումարային շուրջ 8.01 ՄՎտ հզորությամբ) արդեն գործարկվել են:ՀՀ էներգետիկ ենթակառուցվածքների և բնական պաշարների նախարարության առաջարկությամբ ՀԾԿՀ-ն իր որոշումներով ամրագրել է ոլորտի կարգավորմանն ուղղված նոր դրույթներ, մասնավորապես սահմանվել են տարեկան գումարային հզորությունների հետևյալ առավելագույն չափաքանակները և սակագնային նոր քաղաքականությունը.
Համաձայն Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի 2019 թվականի մայիսի 29-ի թիվ 159-Ն որոշման 2019 թվականի հուլիսի 1-ից մինչև 2020 թվականի հուլիսի 1-ը արևային էլեկտրակայանների համար, որոնք ունեն մինչև 5 ՄՎտ (ներառյալ) տեղակայված հզորություն սահմանվել է 24,233 ՀՀ դրամ սակագին, իսկ 5 ՄՎտ-ը գերազանցող արևային էլեկտրակայաններում էլեկտրական էներգիայի արտադրության լիցենզիաներ տրամադրվում են պետություն-մասնավոր գործընկերություն գործարքների շրջանակում։ Այդ սակագինը սահմանվում և վերանայվում է ըստ հանձնաժողովի կողմից 2015 թվականի ապրիլի 22-ի թիվ 88-Ն որոշմամբ ընդունված հստակ մեթոդիկայի։ Վերոնշյալ մեթոդիկայի համաձայն յուրաքանչյուր տարեվերջին ինդեքսավորվում է արևային ՖՎ էլեկտրակայանների համար սահմանված սակագինը՝ կախված դոլարի համեմատ ՀՀ դրամի տատանումներից, որոշակի ժամանակահատվածի համար և կախված Հայաստանում սպառողական գների փոփոխությունից ։
Վերականգնվող էներգետիկան ՀՀ-ում
Հայաստանի Հանրապետության կայուն զարգացման ապահովման գործում զգալի նշանակություն ունի սեփական էնեգահամակարգի անկախության աստիճանի բարձրացումը։  Հայաստանի պայմաններում դա ենթադրում է ներկրվող վառելիքից կախվածության նվազեցում, որն իր հերթին դրականորեն կանդրադառնա Հայաստանի Հայաստանի վճարային հաշվեկշռի, միջազգային ասպարեզում  նրա մրցունակության ցուցանիշների, բարձրացման և անվտանգության վրա։
Կարևորվում է վերականգնվող էներգիայի ներուժի բացահայտման և այն տնտեսության մեջ արդյունավետ կիրառելու հիմնախնդիրը։ Չունենալով սեփական էներգակիրներ և լինելով քաղաքական շրջափակման մեջ՝ Հայաստանի Հանրապետության էներգետիկ համակարգի արդյունավետ զարգացման համար մեծ նշանակություն է ձեռք բերում վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների զարգացումը։  Մասնավորապես վերականգնվող էներգետիկայի շրջանակներում զգալի ներուժ են պարունակում ջրաէներգետիկան, կենսագազը, արեգակնային  և հողմային էներգիան։  Չնայած ծախսատարությանը՝ Հայաստանում գիտահետազոտական աշխատանքներ են տարվում նաև ջրածնային էներգիայի զարգացման և կիրառման ուղղությամբ։
Աշխարհում և Հայաստանում բնական գազն առաջնային աղբյուր է ջերմաէներգիայի արտադրության ոլորտում։ Համաշխարհային մակարդակով ջերմաէներգիայի արտադրության ոլորտում գլխավոր վերականգնվող էներգաաղբյուրներն են կենսազանգվածը և թափոնները։ Էներգիայի վերականգնվող աղբյուրները, չնայած աճի զգալի տեմպերին, առայժմ շատ փոքր տոկոսային մասնակցություն ունեն էներգիայի արտադրության գործում։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ ի տարբերություն չվերականգնվողների, վերականգնվող էներգիան կձգտի ինքնարժեքի նվազեցման, որքան իր օգտագործման մասշտաբները մեծանան։ Ընդհանուր առմամբ, ինչքան շատ օգտագործվի վերականգվող էներգիան, այնքան էժան կլինի այն և միշտ ավելի մասշտաբային՝ հաջորդող սերունդների համար:Հիմնվելով Միջազգային էներգետիկ գործակալության տվյալների վրա՝ կարելի է փաստել, որ աշխարհում արտադրված ջերմությունը վերականգնված աղբյուրներից կազմում է 6%, որտեղ չափաբաժնի մեծ մասն ընկնում է կենսավառելիքի վրա, իսկ էլեկտրաեներգիայի արտադրությունը վերականգնված աղբյուրներից (բացառությամբ ՀԷԿ-երի) կազմում է 5%։ Նշված տվյալները կարելի է ներկայացնել գրաֆիկական վերլուծությամբ։
Ֆիլիպիններն աշխարհում երկրաջերմային էներգիա արտադրող առաջատար երկրներից է, որը գործուն կերպով օգտագործում է երկրաբանական խորքերում գտնվող վերականգնվող էներգիան` բարելավելու համար երկրի տնտեսությունը և մարդկանց ապրուստը։ Երկրիշրջակա հրաբխային ապարները ճարտարագետներն օգտագործում են վերգետնյա էներգիայի արդյունահանման նպատակով :Մասնագետները պնդում են, որ վերականգնվող ու էկոլոգիապես մաքուր հոսանք ստանալու այս ձևը գրեթե երկու անգամ ավելի ցածր ինքնարժեք ունի։ Ըստ նրանց` էներգիայի նման աղբյուրի արդյունահանումը բավականին յուրահատուկ է, բայց տնտեսապես ու շրջակա միջավայրի պահպանության առումով չափազանց արդյունավետ։ Հայաստանը ևս գտնվում է ակտիվ հրաբխային գոտում ու ժամանակին Համաշխարհային բանկի կողմից Սյունիքում և Գեղարքունիքում տարվել են հետազոտական աշխատանքներ և հայտնաբերվել երկրաջերմային էներգիայի աղբյուրներ։ Վերականգնվող էներգիայի տեսակներից է կենսագազը,որի արտադրության համար պիտանի են կենդանական, բուսական, քաղաքային և նույնիսկ կենսաբանական թափոնները ։
Հայաստանում կենսագազը հավաքվում է միայն Նուբարաշենի պինդ կենցաղային թափոնների աղբավայրում, սակայն առայժմ չի օգտագործվում որպես էներգիայի աղբյուր, ինչպես ի սկզբանե որոշված էր։ Գոմաղբից ստացվող կենսագազի և կենտրոնացած գազամատակարարման տարբերությունները եթե համեմատենք, ապա առաջինի պարագայում ստացվում է անվճար գազ, այսինքն՝ մարդը վճարում է միայն նախնական սարքավորումը ձեռքբ երելու համար։ Հայաստանի գյուղերում կուտակվող գոմաղբի քանակն ամբողջությամբ բավարար է գյուղի ինքնագազամատակարարման խնդիրը լուծելու համար։ Ընդ որում, ստացվող կենսագազում մեթանի քանակը ավելի շատ է լինում,քան երկրի ընդերքից արդյունահանվող գազը։ Արտասահմանում գոմաղբը դարձել է կոմերցիոն ապրանք. կենսագազի ստացումից հետո մնացած մշակված գոմաղբը շատ ավելի օգտակար պարարտանյութ է դառնում, որի կիլոգրամը տնտեսվարողները վաճառում են 4...5 դոլարով:Սա պատճառ է,որ կարելի է պնդելՀՀ-ում այս նշված ուղղությունը պետք է զարգանա և ստեղծվեն բարենպաստ տնտեսական պայմաններ դրանք իրագործելու համար ։ Հայտնի է, որ տնտեսական աճի տեմպերը սերտորեն կապված են էներգիայի սպառման աճի տեմպերի հետ,սակայն կանխատեսումները ցույց են տալիս,որ էներգասպառումը շարունակում է աճել ի տարբերություն տնտեսության աճին։ Ռեսուրսների սպառման և շրջակա միջավայրի բացասական օգտագործման մտահոգությունների պատճառով վերակագնվող էներգիայի օգտագործումը ներկայացնում է մի տարբերակ, որը հաճախ գերադասելի է չվերակագնվող էներգիայի օգտագործումից։ Վերլուծությունների հիման վրա առանձնացնենք մի շարք առավելություններ, որոնք կնպաստեն վերակագնվող էներգիայի զարգացմանը ՀՀ-ում և թույլ կտան. Հարկ է նշել, որ ամեն լուծում ունի թե՛ դրական, և թե՛ բացասական կողմեր ՀՀ համար և յուրաքանչյուր ուղղությունն ընտրելիս պետք է գնահատել որոշման հետ կապված օգուտները և ծախսերի մեծությունները և կայացնել հաշվարկներով հիմնավորված որոշումներ, քանի որ ինչպես ցույց են տալիս միջազգային փորձը և օրինակները, ոչ բոլոր ուղղություններն են ընդունելի մեր հանրապետության համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էներգիա Կատեգորիա:Վերականգնվող էներգիա Կատեգորիա:Վերականգնվող էներգիայի աղբյուրներ Կատեգորիա:Հայաստան Կատեգորիա:Էլեկտրակայաններ Կատեգորիա:Էլեկտրակայաններ ըստ երկրի Կատեգորիա:Էլեկտրական գեներատորներ Կատեգորիա:Այլընտրանքային էներգիա Կատեգորիա:Արևային էներգիա Կատեգորիա:Ֆոտովոլտային կայան Կատեգորիա:Ածխաթթու գազ Կատեգորիա:Էներգաարդյունավետություն Կատեգորիա:Արևային ջրատաքացուցիչ Կատեգորիա:Էներգախնայողություն
Նիկոլայ Դվիգուբսկի
Նիկոլայ Դվիգուբսկի (Никола́й Льво́вич Двигу́бский, ), ֆրանսիացի, ռուս և խորհրդային նկարիչ և բեմադրող նկարիչ։
Կենսագրություն
Նիկոլայ Դվիգուբսկին ծնվել է Ֆրանսիայում` տարագիրների ընտանիքում։ Նա Մարինա Վլադիի ոչ հարազատ տղան է։ Ավարտել է Ֆրանսիական ակադեմիան։
1956 թվականին իր ծնողների հետ տեղափոխվել է Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն։ Ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտը` «բեմադրող նկարիչ» մասնագիտությամբ։
Ինստիտուտում մտերմացել է Արևմուտքով հետաքրքրվող Անդրեյ Կոնչալովսկու հետ։
Աշխատել է Անդրեյ Կոնչալովսկու, Անդրեյ Տարկովսկու, Յուլի Ռայզմանի և Գլեբ Պանֆիլովի ֆիլմերի վրա։
Անձնական կյանք
1970 թվականին Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միությունում երեք անգամ ամուսնացել է դերասանուհիներ Ժաննա Բոլոտովայի, Իրինա Կուպչենկոյի և Նատալյա Արինբասարովայի հետ։ Վերջին ամուսնությունից դուստր է ունեցել` Եկատերինա Դվիգուբսկայան (ծն. 1974 թվական), որը դերասանուհի, կինոռեժիսոր և գրող է։
1980 թվականին Դվիգուբսկին վերադարձել է Փարիզ, այնտեղ չորրորդ անգամ ամուսնացել է Ժենևևա անունով ֆրանսուհու հետ։
Նա Նորմանդիայի իր դղյակում նկարներ է նկարել։
Ինքնասպան է եղել 2008 թվականի հոկտեմբերի 25-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Օլիմպիական մարզադաշտ (Լոնդոն)
Օլիմպիական մարզադաշտ գտնվում է Լոնդոնի օլիմպիական այգում, Անգլիա։ Կառուցված է 30-րդ Ամառային Օլիմպիական խաղերի համար։ Այստեղ են կայացել Ամառային Օլիմպիական խաղեր 2012-ի բացման արարողությունը (2012 թ. հուլիսի 27) և փակման (2012 թ. օգոստոսի 12) արարողությունները, ինչպես նաև թեթև աթլետիկայի մրցույթները։
Մարզադաշտը 99 տարով վարձակալել է Վեստ Հեմ Յունայթեդ ֆուտբոլային ակումբ և այնտեղ իր տնային խաղերն է անցկացնում 2016 թվականից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղեր
Միրնոե (գյուղ, Բորովի շրջան)
Միրնոե (Мирне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1775 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Միրնոե գյուղում բնակվում էր 91 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,618 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 147,25 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1775 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դը Բրոյլի ալիք
Պատմություն
19-րդ դարի վերջին հաստատված պատկերացման համաձայն, լույսը կազմված էր էլեկտրամագնիսական դաշտի ալիքներից, որոնց տարածումը նկարագրվում էր Մաքսվելի հավասարումներով, մինչդեռ նյութը բաղկացած էր մասնիկներից։ Այս տարբերակումը անբավարար ճանաչվեց, երբ 1905 թ. Ալբերտ Այնշտայնը ֆոտոէֆեկտի մասին իր հոդվածում ենթադրեց, որ լույսը ճառագայթվում և կլանվում է տեղայնացված փաթեթների՝ «քվանտների» տեսքով (հետագայում լույսի քվանտը կոչվեց ֆոտոն)։ Այդ քվանտի էներգիան՝ որտեղ -ը լույսի հաճախությունն է, h-ը՝ Պլանկի հաստատունը։ Հաջորդ երկու տասնամյակների ընթացքում Ռոբերտ Միլլիկենը և Արթուր Կոմպտոնը փորձնականորեն հաստատեցին Այնշտայնի ենթադրությունը։
Այսպիսով հայտնի դարձավ, որ լույսն ունի ինչպես և՛ ալիքային, և՛ մասնիկային հատկություններ։ Իր թեկնածուականում դը Բրոյլը մասնիկ-ալիքային երկվությունը տարածեց բոլոր մասնիկների վրա.
1923-24 թթ., երբ խորհրդածում էի ալիքային մեխանիկայի հիմնական գաղափարների շուրջ, ես ղեկավարվում էի մի նպատակով՝ արտածել իրական ֆիզիկական սինթեզ, որը ճիշտ կլիներ բոլոր մասնիկների համար և կհամատեղեր ալիքը մասնիկային բնագավառի հետ, ինչը 1905 թ. ֆոտոնների առաջարկել էր Այնշտայնը լույսի քվանտի իր տեսության մեջ։
1926 թ. Էրվին Շրյոդինգերը հրապարակեց մի հավասարում, որը նկարագրում է «նյութական ալիքի» տարածումը և որից ստացավ ջրածնի էնեկգիական սպեկտրը։ Միևնույն թվականին Մաքս Բոռնը հրապարակեց իր՝ այժմ ստանդարտ մեկնաբանությունը, ըստ որի դը Բրոյլի ալիքի լայնույթի մակերեսը տրված վայրում մասնիկի գտնվելու հավանականությունն է։ Այս մեկնաբանությունը հակադրվում է դը Բրոյլի մեկնաբանությանը, որի համաձայն ալիքը համապատասխանում է տեղայնացված մասնիկի ֆիզիկական շարժմանը։
Քվանտային մեխանիկա
որտեղ h-ը Պլանկի հաստատունն է։ Երկու հավասարումներն էլ կարող են համարժեքորեն գրվել որպես
Նեմանյա Բիելիցա
Նեմանյա Բիելիցա (Nemanja Bjelica, սերբ. կիր.՝ Немања Бјелица, ), սերբ պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, հարձակվող։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզ» ակումբում։
Վահե Խաչատրյան
Վահե Սուրենի Խաչատրյան, հայ կինոռեժիսոր, կոմպոզիտոր, սցենարիստ։
Դը Բրոյլի ալիք
Քվանտային մեխանիկա
Օգտագործված են հետևյալ սահմանումները՝
Նեմանյա Բիելիցա
Ակումբային կարիերա
Ակումբային կարիերան սկսել է 2007 թվականին։ 2010 թվականի դրաֆթում ընտրվել է «Վաշինգտոն Վիզարդս» թիմում, որը խաղացողի իրավունքները, փոխանակման արդյունքում, զիջել է «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզ»-ին ։ 2015 թվականի հուլիսի 14-ին Բիելիցան պայմանագիր է կնքել «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզ»-ի հետ ։ Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում նրա առաջնախաղը տեղի է ունեցել տարեշրջանի բացման մրցախաղի ժամանակ՝ հոկտեմբերի 28-ին, «Լոս Անջելես Լեյքերս»-ի դեմ մրցակցությունում, որտեղ «Թիմբրվուլվզ»-ը, նաև Նեմանյայի ջանքերով, կամային հաղթանակ է տարե 112:111 հաշվով ։ 2021 թվականի մարտին Բիելիցան փոխանակվել է Մորիս Հարքլեսի ու Քրիս Սիլվայի հետ և տեղափոխվել «Մայամի Հիթ» ։
Դը Բրոյլի ալիք
Քվանտային մեխանիկա
Այս զույգերի երկրորդ հավասարումները հայտնի են նաև Պլանկ-Այնշտայնի առնչություններ անունով։
Վահե Խաչատրյան
Կենսագրություն
1980-1985 թվականներին սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիտորական բաժնում, 2000-2002 թվականներին՝ Լոս Անջելեսի «City College»-ի ընդհանուր կինոյի բաժնում։ 1981-1992 թվականներին աշխատել է Հայաստանի պետական հեռուստաընկերությունում` որպես խմբագիր, այնուհետև` ռեժիսոր, 1992-1997 թվականներին՝ ՀՀ ՆԳՆ Լրատվության վարչությունում՝ որպես ռեժիսոր-մոնտաժոր, 2000-2005 թվականներին՝ Լոս Անջելեսի «Մերիդիան» և «Արտին» հեռուստաընկերություններում՝ որպես ռեժիսոր, 2005-2006 թվականներին՝ հոլիվուդյան «Wood Holly» պրոդյուսերական կենտրոնում՝ որպես մոնտաժոր։ 1998 թվականին Լոս Անջելեսում եղել է «Delusion» ֆիլմի մոնտաժորը և կոմպոզիտորը ։ Նկարահանել է շուրջ 70 գովազդային և շուրջ 30 երաժշտական հոլովակներ։
Դը Բրոյլի ալիք
Հարաբերականության հատուկ տեսություն
Կիրառելով հարաբերականության հատուկ տեսության ռելյատիվիստիկ իմպուլսի բանաձևը՝
Նեմանյա Բիելիցա
Սերբիայի հավաքական թիմերում
2009 թվականին Բելգրադում անցկացված համաշխարհային համալսարանական խաղերում հանդես գալով Սերբիայի ուսանողական հավաքականի կազմում՝ Նեմանյա Բիելիցան ոսկե մեդալ է նվաճել։ Նույն տարում ընդգրկվելով Սերբիայի ազգային հավաքականում՝ արժանացել է Եվրոպայի 2009 թվականի փոխչեմպիոնի կոչմանն ու արծաթե մեդալի։
Վահե Խաչատրյան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Դը Բրոյլի ալիք
Հարաբերականության հատուկ տեսություն
վերը բերված առնչությունները կարող ենք գրել տեսքով, որտեղ m0-ն մասնիկի հանգստի զանգվածն է, v-ն՝ արագությունը, γ-ն՝ Լորենցի գործոնը, c-ն՝ լույսի արագությունը վակուումում։
Նեմանյա Բիելիցա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սերբ բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Մինեսոտա Թիմբերվուլվզի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Բելգրադ քաղաքում ծնվածներ
Դը Բրոյլի ալիք
Քառաչափ տարածություն
Տարածություն-ժամանակի քառաչափ չափողականությամբ P = (E/c, p) և K = (ω/c, k) վեկտորների օգնությամբ դը Բրոյլի առնչությունները գրվում են որպես մեկ հավասարում՝
Այս հավասարումն անկախ է իներցիալ կոորդինատական համակարգից։
Տարրական մասնիկներ
1927 թ. Քլինթոն Դեյվիսոնը և Լեսթեր Ջերմերը, հետազոտելով դանդաղեցված էլեկտրոնների ցրումը նիկելի վրա, հայտնաբերեցին, որ բյուրեղացանցի վրա դիտվում է էլեկտրոնների դիֆրակցիա։ Դը Բրոյլի ալիքի երկարությունը տեղադրելով Վուլֆ-Բրեգի պայմանում՝ էլեկտրոնի համար ստանում ենք նույնպիսի դիֆրակցիոն պատկեր, ինչպիսին կանխագուշակել էր Բրեգը ռենտգենյան ճառագայթների համար։ Մինչ դը Բրոյլի հիպոթեզը ընդունված էր համարել, որ դիֆրակցիան կարող է դիտվել միայն ալիքային միջավայրում։ Դեյվիսըն-Ջերմերի փորձը առանցքային նշանակություն ունեցավ քվանտային մեխանիկայի զարգացման մեջ։ Ինչպես ֆոտոէֆեկտը վկայում է լույսի մասնիկային բնույթի մասին, այնպես դիֆրակցիոն փորձը ցույց է տալիս նյութի ալիքային բնույթը և լրացնում է մասնիկ-ալիքային երկվության տեսությունը։ Այս գաղափարից բխում է, որ ոչ միայն մասնիկը ի հայտ է բերում ալիքային հատկություններ, այլև կարելի է կիրառել ալիքային հավասարումը՝ նկարագրելու համար նյութի հատկությունները դը Բրոյլի ալիքի երկարության միջոցով։ Էլեկտրոնների դիֆրակցիայի Դեյվիսըն-Ջերմերի փորձից հետո դը Բրոյլի հիպոթեզը փորձնականորեն հաստատվեց նաև մյուս տարրական մասնիկների համար։
Չեզոք ատոմներ
Չեզոք ատոմների Ֆրենելի դիֆրակցիայի և անդրադարձման փորձերը հաստատեցին, որ դը Բրոյլի հիպոթեզը կիրառելի է նաև ատոմների հանդեպ։ Լազերային սառեցման միջոցով մինչև նանոկելվիններ սառեցված չեզքոք ատոմների դը Բրոյլի ալիքի երկարությունը միկրոմետրական տիրույթում է։
Մոլեկուլ-ալիքներ
Վերջին հետազոտությունները հաստատում են դը Բրոյլի առնչությունները ոչ միայն մոլեկուլների, այլև նույնիսկ մակրոմոլեկուլների համար, որոնք չափազանց մեծ են քվանտամեխանիկական երևույթների դիտման համար։ 1999 թ. Վիեննայի հետազոտական խումբը դիֆրակցիոն պատկեր ստացավ ֆուլերենի մեծությամբ մոլեկուլների համար ։ Հաշվարկների արդյունքում ստացված դը Բրոյլի ալիքի երկարությունը C60-ի ամենահավանական արագության դեպքում 2,5 պիկոմետր է (10−12մ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալիքներ Կատեգորիա:Ատոմային ֆիզիկա Կատեգորիա:Քվանտային ֆիզիկա
Լուցիոս Յունիոս Բրուտոս
Լուցիոս Յունիոս Բրուտոս (Lucius Junius Brutus) — հին հռոմեական քաղաքական գործիչ, Հռոմեական հանրապետության հիմնադիրներից մեկը, Հռոմի առաջին հյուպատոսը։ Տապալել է Հռոմի վերջին արքա Տարկվինիոս Գոռոզին՝ ղեկավարելով նրա դեմ ապստամությունը մ.թ.ա. 509 թ.։
Բոգրադ
Բոգրադ (Боград), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Բոգրադսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4862 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Բոգրադսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1763 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ադրբեջանի տնտեսություն
Ադրբեջանի տնտեսությունը յուրահատուկ է հետխորհրդային երկրներին, որի հիմքում ընկած է նավթարդյունաբերությունը։ Ադրբեջանի ՀՆԱ-ն աճել է 41,7% 2007 թվականի առաջին քառորդում, որը հավանաբար ամենամեծ ցուցանիշն է աշխարհի երկրների մեջ ։ Այսպիսի մակարդակները չեն կարող լինել հաստատուն, սակայն չնայած 2005 թվականի 26.4% աճին (երկրորդ ամենամեծ աճը աշխարհում Հասարակածային Գվինեայից հետո) և 2006 թվականի 34.6% աճին (ամենամեծը աշխարհում), 2008 թվականին այն նվազեց 10.8%-ով և 2009 թվականին 9.3%-ով ։ 2011 թվականին կանխատեսվում էր 3.7% իրական ՀՆԱ-ի աճ, սակայն այն նվազեց 0.1%-ով ։ Նավթի մեծ պահուստները տնտեսության հիմնական շարժիչ ուժն է։ Ազգային արժույթը Ադրբեջանական մանաթն, որը կայուն էր 2000 թվականին` արժեզրկվելով դոլարի նկատմամբ 3.8%: Բյուջեի դեֆիցիտը 2000 թվականին կազմել է ՀՆԱ-ի 1.3%-ը։
Տնտեսության բարեփոխումների առաջընթացը հիմնականում դանդաղում է մակրոտնտեսական անկայունության պատճառով։ Կառավարությունը որոշ ճյուղերում իրականացրել է օրենսդրական բարեփոխումներ, ներառյալ բաց առևտրային քաղաքականության հարթակում, սակայն անարդյունավետ հանրային կառավարումը նվազեցնում է օրենսդրական բարեփոխումների ազդեցությունը տնտեսության վրա ։ Կառավարությունը հիմնականում ավարտին է հասցրել գյուղատնտեսական հողերի և փոքր ու միջին կազմակերպությունները սեփականաշնորհման գործընթացը։ 2001 թվականից սկսած երկրի տնտեսական ակտիվությունը կարգավորում է Երկրի Տնտեսական զարգացման նախարարության կողմից։
Ժամանակակից շրջան
Չնայած խորհրդային ժամանակներում Ադրբեջանի արդյունաբերությունը ավելի զարգացած էր քան հարևան Հայաստանինը և Վրաստանինը, սակայն ավելի քիչ դիվերսիֆիկացված` որպես արդյունք ուենալով թույլ զարգացող ոչ նավթային հատված։
Հանրապետության ժամանակաշրջան
Նավթը մնում է Ադրբեջանի տնտեսության հիմնական ճյուղը, որին հաջորդում է բամբակը, բնական գազը և գյուղատնտեսական արտադրաքները։ Ադրբեջանի նավթարդյունաբերության մեջ ներդրվել է ավելի քան $60 միլիարդ միջազգային նավթային ընկերությունների կողմից, որոնցից խոշորագույնը բրիտանական BP ընկերությունն է։ Նավթի արտահանումը Ադրբեջանից այս կազմակերպությունների միջոցով սկսվել է 1997 թվականից և ներկայումս կազմում է 500,000 բարել օրական։ Անձինք այցելում են նավթային սպա բաղնիքներ Նավթալանում ։ Ադրբեջանը նախկինում համարվում էր խոշոր ձկնկիթ արտադրող և արտահանող։ Ադրբեջանի ձկնարդյունաբերությունը այսօր կենտրոնացած է տարեցտարի քչացող թառափի և բելուգայի վրա Կասպից ծովում։
Ադրբեջանը կիսում է բոլոր հետխորհրդային հանրապետությունների խնդիրը պլանային տնտեսությունից շուկայական տնտեսության անցման ժամանակ, սակայն էներգետիկ ռեսուրսները երկարաժամկետ շահույթ են ապահովում։ Ադրբեջանը սկսեց իրականացնել շուկայական տնտեսական բարեփոխումներ և հին տնտեսական կառուցվածքը դանդաղորեն փոխարինվեց։ Տնտեսական աճը և միջազգային ներդրումները դանդաղում են կապված Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի հետ ։
1992 թվականին Ադրբեջանը դարձավ Տնտեսական համագործակցության կազմակերպության անդամ ։ 2001 թվականին Ադրբեջանը գազային պայմանագիր կնքեց Թուրքիայի հետ, որը արտահանման մեծ շուկա էր Ադրբեջանի համար։
Ադրբեջանը տարբեր նավթային կազմակերպությունների հետ կնքել է 21 համաձայնագիր։ Կասպիական նավթի տեղափոխման համար կառուցվել է նավթամուղ, որը սկիզբ է առնում Բավից, անցնում Վրաստանի Թբիլիսի քաղաքով և հասնում Թուրքիա Ջեյհան քաղաք (Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան նավթամուղ), որն սկսեց գործել 2006 թվականից։ Նավթամուղը ապահովեց մոտ $160 միլիարդ հասույթ երկրին հաջորդ 30 տարիներին։ Ղազախստանը նույնպես հետաքրքրված է այս նավթամուղի օգնությամբ արտահանել սեփական արտադրանքը։
2010 թվականին Ադրբեջանը Եվրոպա արտահանող նավթոց համարվում էր ամենամեծ ութ երկրներից մեկը` €9.46 միլիարդ ։ 2011 թվականին տարեկան օտարերկրյա ներդրումները Ադրբեջան կազմել են $20 միլիարդ, 61% աճ 2010 թվականի համեմատ։ Ըստ Ադրբեջանի տնտեսական զարգացման նախարար Շահին Մուստաֆաևի 2011 թվականի ներդրումներից $15.7 միլիարդը ուղղվել է ոչ նավթային հատված, մնացածը` նավթային ։
Մարկրոտնտեսական ցուցանիշներ
Հաջորդ աղյուսակում պատկերված է Ադրբեջանի համախառն ազգային արդյունքի վիճակագրությունը շուկայական գներով արտահայտված ԱՄՆ դոլարով։
Նախկինում մեկ ԱՄՆ դոլարը վաճառվում էր մինչև 1,565.88 մանաթով։ Ներկայումս շրջանառության մեջ է դրվել նոր մանաթը և 2010 թվականին 1 մանաթը = $1,10:
Հաջորդ աղյուսակում ցուցադրված են հիմնական տնտեսական ցուցանիշները 1980–2017 թվականներին։ Աղբյուր` ԱՄՀ
Ադրբեջանի մոտ մեկդարյա պատմության ընթացքում տնտեսության շաժիչը եղել է նավթը, որը 2005 թվականի դրությամբ կազմել է ՀՆԱ-ի 50 տոկոսը ։ Ներկայումս արևմտյան նավթային ընկերությունները ի վիճակի են նավթ արդյունահանել ավելի խորը ջրերից, ինչը հնարավոր չէր ԽՍՀՄ-ի աղքատ տեխնոլոգիաների պայմաններում և Ադրբեջանը համարվում է աշխարհում նավթի արդյունահանման կարևոր օջախներից մեկը։ Հսկայական են Կասպից ծովի նավթային պաշարները, որոնք Ադրբեջանը կիսում է Ռուսաստանի, Ղազախստանի, Իրանի և Թուրքմենստանի հետ և համեմատելի է Հյուսիսային ծովի նավթային պաշարների հետ։
Տնտեսության հատվածներ
Ադրբեջանի գյուղատնտեսությունը խոշորագույնն է տարածքաշջանում։ Ադրբեջանի տարածքի մոտ 54,9 տոկոսը գյուղատնտեսական հողեր են։ 2007 թվականի սկբին գյուղատնտեսական տարածքը կազմել է 4,755,100 հեկտար ։ Նույն տարում փայտի հանածոները կազմել են 136 միլիոն մ³ : Ադբեջանի գյուղատնտեսական գիտական ուսումնասիրության ինստիտուտները կենտրոնացել են մարգագետինների, արոտավայրերի, բուսաբուծության, ենթաարեևադարձային բույսերի, տերևավոր բանջարեղենի, խաղողաբուծության, գինեգործության, բամբակի արտադրության և դեղաբույսերի վրա ։ Որոշ տարածքներում շահութաբեր է աճեցնել հացահատիկ, լոլիկ, շաքարեղեգ, բամբակ և ծխախոտ։ Գյուղատնտեսական կենդանիների, կաթնամթերքի, գինու և ալկոհոլային խմիչքների արտադրությունը նույնպես կարևոր դեր ունի Ադրբեջանի գյուղատնեսության մեջ։ Կասպիական ձկնաբուծությունը կենտրոնացված է թառափի և բելուգայի արտադրության վրա։
Եվրոպական միության կողմից նախագծված նոր ծրագրով նախատեսվում է դիվերսիֆիկացնել Ադրբեջանի տնտեսությունը։ Ծրագիրը պարզել է, որ հարավային Լանկարան շրջանը ունի նվազագույն տնտեսական մակարդակը և մեկ շնչին ընկնող նվազագույն եկամուտը, ինչպես նաև ներդրումների ամենացածր մակարդակը, սակայն միևնույն ժամանակ ունի մեծ պոտենցիալ գյուղատնտեսության ոլորտում առաջատար դիրքեր գրավելուն։ Ծրագրով նախատեսված է կենտրոնանալ շրջանի զարգացման վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի տնտեսություն
Անդրե Մարի Կոնստան Դյումերիլ
Անդրե Մարի Կոնստան Դյումերիլ (André Marie Constant Duméril, ), ֆրանսիացի կենսաբան, Փարիզի բուսաբանական այգու՝ Jardin des Plantes-ի պրոֆեսոր ։ Գործունեությունն սկսել է Ռուանում, ապա տեղափոխվել Փարիզ, որի բժշկական դպրոցում աշխատել է նախ՝ որպես կազմախոսական (անատոմիական) աշխատանքների ղեկավար, այնուհետև բժշկական ֆակուլտետի անատոմիայի և պաթոլոգիայի (ախտաբանության) պրոֆեսոր ։ Բուսաբանական այգում աշխատելու տարիներին այնտեղ ստեղծել է սողունների առաջին վիվարիումը։
Իր գիտական աշխատանքներում, որոնցում զգալի տեղ է հատկացրել միջատների, երկկենցաղների, սողունների ու ձկների մանրակրկիտ, համակողմանի ուսումնասիրմանը, դասակարգել է մի շարք կենսաբանական տեսակներ։
Պարգևատրվել է Պատվո լեգեոնի շքանշանով։
Անդրե Մարի Կոնստան Դյումերիլի որդին՝ Օգյուստ Անրի Դյումերիլը, նույնպես անվանի կենսաբան էր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ Կատեգորիա:Կենսաբաններ Կատեգորիա:Թանգարանային աշխատակիցներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կենսաբաններ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Բոսենդորֆ
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 381 մարդ, բնակչության խտությունը` 95.73 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.98 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 390 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 26 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 257 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 209-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 48։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 81,3 %։ 209 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 198 անձ (108 տղամարդ և 90 կին)։ Գործազուրկ են եղել 11 անձ (5 տղամարդ և 6 կին)։ 48 անաշխատունակներից 28-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 11-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Անուշ Կիրակոսյան
Կրթություն
Անուշ Կիրակոսյանը ծնվել է 1957 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Հայաստանում, Լոռու մարզի Ալավերդի քաղաքում ։ Սովորել է թիվ 2 միջնակարգ հանրակրթական (1965-1975) և զուգահեռ Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական դպրոցներում՝ (քանոն) (1970-1975)։ Նույն տարում՝ ուսումը շարունակել է Կիրովականի (Վանաձորի) Մ. Թավրիզյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում (1975-1977), այնուհետև Երևանի երաժշտամանկավարժական ուսումնարանում (1977-1979), (այժմ՝ Առնո Բաբաջանյանի անվան երաժշտամանկավարժական քոլեջ)։
Ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան կոմպոզիտոր Խաչատուր Ավետիսյանի դասարանը (1984-1990 թթ.) - ասպիրանտուրա (1990-1993 թթ.), Ավարտական համերգը նվիրված է եղել եղբոր՝ Արցախյան ազատամարտի հերոս, Մի-8 ուղղաթիռի օդաչու-հրամանատար, Մարտական Խաչի ասպետ Հրայր Մեսրոպի Կիրակոսյանի հիշատակին (11 հունիսի, 1993 թ, Կամերային Երաժշտության տուն)։ Ավարտել է «Գալիք» համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը (2008-2013 թ.): Հայաստանի Ժուռնալիստների միության անդամ է։
Մասնագիտական գործունեություն
1979-1983 թվականներին աշխատել է Հոկտեմբերյանի շրջանի (ներկայումս՝ Արմավիր) Ձերժինսկու սովխոզի երաժշտական դպրոցում՝ որպես քանոնի դասատու և բաժնի վարիչ։
1979-1986 թվականներին աշխատել է որպես քանոնահար Վաստակավոր կոլեկտիվ Թաթուլ Ալթունյանի անվան Հայաստանի Երգի-պարի պետական անսամբլում (գեղ․ ղեկավար՝ Էմմա Ծատուրյան)։
1986-1987 թվականներին եղել է Հայաստանի պետական Գուսանական անսամբլի քանոնահարը (գեղ․ ղեկավար՝ Ռուբեն Ալթունյան)։
1988-1989 թվականներին աշխատել է Առնո Բաբաջանյանի անվան երաժշտամանկավարժական քոլեջում որպես դասախոս։
1990-1992 թվականներին աշխատել է Վաստակավոր կոլեկտիվ Հայաստանի Պարի պետական անսամբլում որպես քանոնահար (գեղարվեստական ղեկավար՝ Սուրեն Չանչուրյան)։
1993-2001 թվականներին աշխատել է Հայաստանի ռադիոյի և հեռուստատեսության Արամ Մերանգուլյանի անվան ժողովրդական գործիքների վաստակավոր անսամբլում որպես՝ մենակատար-քանոնահար (գեղարվեստական ղեկավար՝ Ռուբեն Մաթևոսյան) ։
Հիմնադրել, ղեկավարել է Մայրաքաղաքային հատուկ գնդի (հրամանատար՝ գեներալ Գագիկ Մելքոնյան) ժողովրդական գործիքների անսամբլը (1994- 1997թթ․, զինվորական պատասխանատու՝ գնդապետ Վահան Արսենյան), միևնույն ժամանակ եղել է մենակատար- քանոնահարը։ Անսամբլը բազմիցս համերգներով ելույթ է ունեցել Հայաստանի Մայրաքաղաքային հատուկ գնդի, Վաղարշապատի, Վարդենիսի, Քարվաճառ և Արցախի սահմանամերձ զինվորական գնդերում։ 1995 թվականին, Հայաստանի անկախության հինգերորդ տարելիցի կապակցությամբ, Քարվաճառում տեղակայված բանակի կորպուսի առջև բացօթյա համերգով հանդես է եկել երկբաժին ծրագրով, որին ներկա էր ՀՀ ՊՆ նախարար Վազգեն Սարգսյանը։
1990-1992 թվականներին եղել է իր ուսուցչի՝ կոմպոզիտոր Խաչատուր Ավետիսյանի ասիստենտ-ստաժորը, այնուհետև՝ որպես դասախոս սկսել է աշխատել է Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում (ռեկտոր՝ Էդգար Հովհաննիսյան) մինչև 2009 թվականը։
2009 թվականից մինչև այժմ աշխատում է Երևանի Կ․ Սարաջյանի անվան երաժշտական դպրոցում՝ որպես քանոնի դասատու, ղեկավարում է՝ ժողովրդական գործիքների բաժինը և ժողովրդական գործիքների նվագախումբը։
2010 թվականին Երևանի Քաղաքապետարանի կողմից պարգևատրվել է որպես «Տարվա լավագույն ուսուցիչ»։ 2014 թվականին հիմնադրել, ղեկավարել է «Երևան» քառյակը և միաժամանակ եղել մենակատար քանոնահարը։ Քառյակը՝ Թաիլանդի Թագավորության հյուպատոսարանի հրավերով 2015, 2016, 2019 թվականներին մասնակցել է Հայաստանի անկախությանը նվիրված հոբելյանական համերգներին և արժանացել շնորհակալագրերի։
2019 թվականից ԵՊԿ հրատարակչությունում «Երաժշտական Հայաստան» գիտական ամսագրի հայերեն տեքստերի խմբագիրն է և նույն հրատարակչության «Երաժիշտ» թերթի «Ճանաչենք միմիանց» հոդվածաշարի հեղինակը։
2019 թվականից Առնո Բաբաջանյանի անվան երաժշտամանկավարժական քոլեջում աշխատում է որպես դասախոս։
Շրջագայություններ
Համերգային շրջագայություններով եղել է ԱՊՀ բազմաթիվ երկրներում՝ Վրաստան, Ռուսաստանի Դաշնություն, Ուկրաինա, Բելառուս, Մոլդովա, Ուզբեկստան։
Եվրոպական երկրներից․ Լատվիայի, Լիտվայի, Էստոնիայի մի շարք քաղաքներում, Շվեյցարիայի՝ Բեռն, Բոն, Ցյուրիխ, Կրոյցլինկեն, Ֆրանսիայի՝ Փարիզ, Սրազբուրգ, Լիլ, Գրենոբլ, Լիոն, Մարսել, Բորդո, Բելգիայի՝ Բրյուսել, Հերենտ, Անտվերպեն, Լյուվեն, Լիեժ, Գենդ, Մեխելեն, Նիդերլանդների՝ Ամստերդամ, Լեհաստանի՝ Վարշավա, Կրակով և այլ քաղաքներում։
Համերգներ է ունեցել Թաիլանդի Թագավորությունում, շրջագայություն ԱՄՆ չորս նահանգներում՝ Կոնեկտիկուտ նահանգի Հարթֆորդ, Թրամբալ, Նյու Յորքի նահանգի Նյու Յորք, Օլբանի, Բեյսայդ, Մասաչուսոցս նահանգի Բոստոն, Հեյվրհիլլ և Ուորսեսթեր, Ռոդ Այլենդ նահանգի Պրովիդենս քաղաքում և այլուր։
Համագործակցություններ
Աշխատել է ինչպես հայ՝ Ռուբեն Մաթևոսյան, Խաչատուր Ներսիսյան, Օֆելյա Համբարձումյան, Հովհաննես Բադալյան, Սերգեյ Կարապետյան, Մանվել Բեգլարյան, Էմմա Ծատուրյան, Արսեն Գրիգորյան /Մրո/, ԴԵՏՔ, Միստեր Իքս, Արմեն Գրիգորյան և այլն, այնպես էլ արտասահմանյան՝ Մաջիթ Էնթեզամի, Էշլի Մորգան, Էժիտ Վիսենաեկենց, Սիբիլ Պեկտորոսօղլի, Հյուբեր Բոն, Քրիստին Ախտեն, Բրաբանս անսամբլ և այլ երաժիշտների հետ։
Հայկական «Արամ» ֆիլմում 2002 թվականին նվագել է իր մշակած՝ «Մաճկալ ես» ժող երգը։
Բար սյուր Օբ (կանտոն)
Բար սյուր Օբ (Bar-sur-Aube), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Շամպան-Արդեն շրջանում։ Օբ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Բար սյուր Օբ օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 12022 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1003 է։ Կանտոնում կա 23 կոմունա։
Անուշ Կիրակոսյան
Համագործակցություններ
Ձայնագրվել է իրանական «Մարիամ Աստվածածին» 1997 բազմասերիանոց ֆիլմի («Ավե Մարիա») soundtrack-ում (սաունդթրեք), կոմպոզիտոր՝ Մաջիթ Էնթեզամի։
Բար սյուր Օբ (կանտոն)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Անուշ Կիրակոսյան
Հրապարակումներ և խմբագրական գործունեություն
ՀՀ Ժուռնալիստների միության անդամ է։ Բազմաթիվ հոդվածների հեղինակ է և տպագրվում է «Հայաստան», «Ավանգարդ», Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի «Երաժշտական Հայաստան» գիտական ամսագրում (հայերեն տեքստերի խմբագիրն է) և «Երաժիշտ» թերթում, Բեյրութի (Լիբանան) «Խօսնակ» պաշտոնաթերթում, ԱՄՆ-ի «Նոր օր» և «Մոլորակ» շաբաթաթերթերում, ՀՀ ՊՆ «Հայ զինվոր» և ԼՂՀ ՊՆ «Մարտիկ» պաշտոնաթերթերում։
Կոնսերվատորիայի «Երաժշտական Հայաստան» («Музыкальная Армения» «Musical Armenia» 1-2/44-45, 2013) գիտական ամսագրում հանդես է եկել Սայաթ-Նովայի 300-ամյակին նվիրված «Նրան էլ են փորձում յուրացնել» («They want to make him theirs as well») (2013 թ.), «Մանկավարժական մեթոդաբանության խնդիրներ» (2018 թ.), Քնարատիպ գործիքներ, Քանոն և «քնարահարք» (քանոն նվագողներ, 2020 թ.) գիտական հոդվածներով։
Աշխատություններ
Չորս մասնագիտական ժողովածուների հեղինակ է՝ «Անմար գոհարներ» առաջին (2005 թ.), «Անմար գոհարներ» երկրորդ (2010 թ.), «Փոխդրումներ քանոնի համար։ (2010 թ)., «Խաչատուր Ներսիսյանի կոնցերտայի ստեղծագործությունների փոխադրումներ» (2010 թ.), Արարատ Պետրոսյան «Արարատյան հովեր» ժողովածուի (շվիի, սրինգի դասագիրք) խմբագիրն է (2018 թվական)։
Սկավառակագրություն
2000 թվականին ԱՄՆ-ում լույս է տեսել Անուշ Կիրակոսյան «Magical Strings» («Կախարդական լարեր») խորագրով ձայնասկավառակը (CD)։ Ալբոմը Annual Armenian Music Awards (AMFA Presents 2000) միջազգային 3-րդ մրցանակաբաշխության մրցանակակիր է՝ Լավագույն գործիքային ժողովրդական ալբոմ (Best Traditional Instrumental Album) անվանակարգում։
Յասինովատոե (գյուղ, Բորովի շրջան)
Յասինովատոե (Ясинувате), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1775 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Յասինովատոե գյուղում բնակվում էր 53 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,953 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 55,61 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1775 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բեդնակ
Բեդնակ (Bedenac), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Ժոնզակ շրջանում։ Մտնում է Մոնլյո լա Գարդ կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17038:
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 633 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 428 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 213-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 215-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 49,8 %, 1999 թվականին եղել է՝ 43,1 %)։ 213 աշխատունակ բնակիչներից 190-ը աշխատում էին (110 տղամարդ և 80 կին), անաշխատանք էին 23 -ը (10 տղամարդ և 13 կին)։ 215 անգործունակ մարդկանցից 20-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 25-ը թոշակառու, 170 -ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Այն Շիկակ
Այն Շիկակ (عين شقاق), քաղաքատիպ ավան Սիրիայի Արաբական Հանրապետության արևմուտքում՝ Լաթակիայի մարզում։ Ջաբլեի գավառում համանուն Այն Շիկակի շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Քաղաքն ունի 4,125 բնակչություն։
Աշխարհագրություն
Քաղաքն գտնվում է մարզի արևմտյան մասում, մոտակա բնակավայրերն են հարավ-արևելք՝ Զամա, հարավում՝ Ալ-Քասսաբին և Սիյանո, արևմուտքում՝ Ջաբլե, հյուսիսում՝ ալ-Կարդահա, արևելքում՝ Ալ-Բուդի և Հարֆ ալ-Մուսայտիրա։
Բնակչություն
2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչությունն կազմում է 4,125 մարդ։ Իսկ համանուն շրջաննի բնակչություն իր 15 բնակավայրերով կազմում է 16,031 մարդ ։ Հիմնական մեծամասնությունը մուսուլմաններ են՝ ալավիներ։
Այս քաղաքում է ծնվել սիրիացի հայտնի բանաստեղծ Նադիմ Մուհամադը (1907-1994 թթ.) ։
Բոդալինո
Բոդալինո (Бодалино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բոստանջիկ
Բոստանջիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում ։ Գտնվում էր Արաբկիր քաղաքից 20-21 կմ հարավ-արևմուտք, Եփրատի աջակողմյան վտակ Դարբողազի վերին հոսանքի տարածքում, բարձր սարալանջի վրա ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կրոպոտովո-Լերմոնտովո
Կրոպոտովո-Լերմոնտովո (Кропотово-Лермонтово), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Ստանովլյանսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Ստանովլյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Կրիվայա (Միջին Մագանակովայի վտակ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Պետրոս Մեծի անվան Կենտրոնական ռազմածովային թանգարան
Կայսր Պետրոս Մեծի անվան կենտրոնական ռազմածովային թանգարանը (lang-ru Центральный военно-морской музей имени императора Петра Великого ЦВММ) Ռուսաստանի ամենահին և աշխարհի  ամենամեծ ծովային թանգարաններից մեկը, որը գտնվում է Սանկտ Պետերբուրգում,  հանդիսանում  է  ծովային պատմամշակութային ժառանգության օբյեկտ։
Թանգարանը սկիզբ է առնում   նավաշինարարական մոդելների և գծագրերի պետերբուրգյան խցիկ-պահոցից, որն առաջին անգամ հիշատակվել է Պետրոս I-ը 1709 թվականի հունվարի 13 - ին (24)։
Պատմություն
Թանգարանի պատմությունը սկսվում է 1709 թվականից, երբ Պետրոս I - ը առաջին անգամ  հիշատակեց տեսախցիկի  մոդելը (նիդերլ. model-kammer-մոդելների սենյակ, նմուշների մառան), որտեղ պահվում էին նավի գծագրերն ու մոդելները։  Մոդել-խուցը գտնվում էր Գլխավոր Ծովակալությունում, որտեղ կառուցվում էին Բալթյան նավատորմի նավերը։
1722  թվականին դուրս է եկել «Ծովակալության և նավաշինարանի կառավարման մասին կանոնակարգը», որում ասվում է․ «երբ որ նավը կառուցվի, պետք է հրամայվի այն վարպետին, ով նավը կառուցում է, տախտակի վրա փոքրիկ կիսատ մոդել  պատրաստել, և նավի ծագման գծագրով այն տալ Ծովակալության կոլեգիային». Նման կիսամոդելները, որոնք  18-րդ դարում արվել են «Կանոնակարգի» համաձայն, մինչ օրս  մոտ 80-ը  պահպանվել են։
Նավաշինության զարգացումը հանգեցրեց նրան, որ նավաշինական մոդելները սկսեցին աստիճանաբար փոխարինվել տեսական գծագրերով։ Հավաքածուն կորցրեց  իր գործնական նշանակությունը և 1805 թվականին վերածվեց «Ծովային թանգարանի». Այն փակվեց 1827 թվականին Նիկոլայ 1-ին կայսեր հրամանով ։
Թանգարանի վերածննդի նախաձեռնողը նավատորմի նշանավոր պատմաբան, 2-րդ աստիճանի կապիտան Ս.Ի. Ելագինն էր, ով այս առիթով խոսեց մամուլում։ Ելագինի նախաձեռնությանը աջակցել է ծովային նախարար,  ծովակալ Ն. Կ. Կրաբբեն, ով իր հրամանով ստեղծեց թանգարանի վերստեղծման հանձնաժողով (այն ղեկավարել է նախարարության գործերի կառավարիչ Կ. Ա. Մաննը, հանձնաժողովը կազմել է Ս. Ի. Ելագինը և Լ. Ա. Ուխտոմսկին)։  Ծովային թանգարանը հանդիսավորությամբ բացվել է 1867 թվականի օգոստոսի 27-ին։  Առաջին տասնամյակում թանգարանի գործերը ղեկավարում էր Ն. Մ. Բարանովը, ով մեծ եռանդով աշխատանքներ էր տանում հավաքածուներ և նյութեր հավաքելու ուղղությամբ, քրտնաջան աշխատում էր արխիվներում, մոռացված պահեստներում փնտրում էր բազմաթիվ եզակի ցուցանմուշներ, համոզում էր հարյուրավոր ծովային սպաների և ծովակալների ընտանեկան մասունքները փոխանցել թանգարանին, ինչպես նաև պատրաստել և հրատարակել է թանգարանի առաջին կատալոգը։ Վերստեղծման պահից մինչև 1917 թվականը ծովային թանգարանը ղեկավարում էր Ծովային տեխնիկական հանձնաժողովը ։
19-րդ դարի վերջին թանգարանի համար հատկացվել են Ծովակալության շենքի երրորդ հարկի ընդարձակ տարածքները (նախկինում նա աշխատել է այս շենքի արևմտյան թևի երկրորդ հարկի համեստ սենյակներում)։ 1900-1904 թվականներին թանգարանի ցուցադրությունը զգալիորեն վերակառուցվել և ընդլայնվել է։  1908 թվականին, նախքան թանգարանի 200-ամյակի հանդիսավոր տոնակատարությունը, նրան տրվեց հիմնադրի ՝ Պետրոս Մեծի անունը։ Փոխելով մի շարք անուններ ՝ 1924 թվականին այն դարձել է Կենտրոնական ռազմածովային թանգարան։
1939 թվականի օգոստոսին Լենինգրադի ամենագեղեցիկ շենքերից մեկը ՝ նախկին ֆոնդային բորսայի շենքը, հանձնվեց Կենտրոնական ռազմածովային թանգարանին։ Թանգարանային ցուցադրության, ֆոնդապահոցի և թանգարանի նախագծի համար տարածքների վերակառուցումը մշակվել է ճարտարապետ Մ.Ա. Շեպիլևսկու կողմից։  1941 թվականի փետրվարին նոր սրահներում բացվեց ցուցադրությունը, բայց չորս ամիս անց սկսվեց Հայրենական մեծ պատերազմը։  Առավել արժեքավոր ցուցանմուշները տարհանվել են Ուլյանովսկ։ 1946 թվականի հուլիսին տարհանումից վերադարձած թանգարանը վերաբացեց իր դռները այցելուների առջև։
Պատերազմից հետո սկսում է ստեղծվել Կենտրոնական ռազմածովային թանգարանի մասնաճյուղերի ժամանակակից ցանց։ 1956 թվականին մասնաճյուղ է բացվում «Ավրորա» հածանավում ՝ ԽՍՀՄ-ում առաջին նավ-թանգարանում։ 1972 թվականին Լադոգա լճի ափին գտնվող Օսինովեց գյուղում բացվեց «Կյանքի ճանապարհ» մասնաճյուղը։  1980 թվականին Կրոնշտադտի ծովային տաճարի շենքում սկսեց գործել «Կրոնշտադտի ամրոց»  մասնաճյուղը։  Սովետական  կառուցված  առաջին սուզանավերից մեկի ՝ Դ — 2-ի («Նարոդովոլեց») մասնաճյուղի ստեղծման աշխատանքներն ավարտվեցին 1994-ին  հուշահամալիրի բացմամբ, որը դարձավ Ռուսաստանում առաջին ամբողջովին թանգարանացված սուզանավը։
1977 թվականին բացվել է «Չեսմենսկի հաղթանակի» մասնաճյուղը, որի ցուցադրությունն ամբողջությամբ նվիրված էր 1770 թվականի հունիսի 24-26-ը Չեսմենի ճակատամարտի պատմությանը։ Հետագայում տաճարի շենքը, որտեղ գտնվում էր թանգարանի  մասնաճյուղը, և որի գոյության շնորհիվ  ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պահպանության ներքո գտնվող ճարտարապետական հուշարձանը հաջողվել է պահպանել, փոխանցվել է թեմին, թանգարանային ցուցադրությունը տեղափոխվել է Ցարսկոյե Սելո Եկատերինինսկի այգու Ծովակալության տաղավար (Ցարսկոյե Սելո, ք.Պուշկին, Պարկովայա փողոց, 7), իսկ մի քանի տարի անց թանգարանն ամբողջությամբ լուծարվել է ։
ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանագրով Կենտրոնական ռազմածովային թանգարանը 1975 թվականին պարգևատրվեց Կարմիր Աստղի շքանշանով։
2012 թվականին թանգարանի գործող մասնաճյուղերը ստացել են թանգարանի կառուցվածքային ստորաբաժանումների կարգավիճակ։ Դրանց ավելացան Բալթյան նավատորմի թանգարանը Բալթիյսկում և Մարտական փառքի նավը ՝ «Միխայիլ Կուտուզովը» Նովոռոսիյսկում։