cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մարկո Միրիչ
Ակումբային կարիերա
2014 թվականի օգոստոսին ֆուտբոլիստը պայմանագիր է ստորագրում խորվաթական «Սլավեն Բելուպո» ակումբի հետ ։ Խորվաթիայում կարողանում է անցկացնել հաջող մրցաշրջան առաջնությունում դառնալով 10 գոլի հեղինակ։ 2015 թվականի ամռանը ֆուտբոլիստը տեղափոխվում է բելգիական «Լոքերեն»։
Ազգային հավաքականի կազմում
Սերբիայի ազգային հավաքականի կազմում իր առաջին խաղն անցկացրել է 2010 թվականի նոյեմբերի 17-ին, երբ թիմը մրցում էր Բուլղարիայի ազգային հավաքականի հետ։ Ազգային հավաքականի կազմում անցկացրել է 3 հանդիպում։
Հղումներ
Կատեգորիա:1987 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 26 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սերբ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սերբիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ցրվենա Զվեզդայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռադնիչկի Կրագուևացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Ստացեմա
Ստացեմա (Stazzema), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Տոսկանա մարզում՝ Լուկա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3363 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 42 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 80 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 55060, 55040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0584։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Անտոնիո Պադովացին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սեն Ժուլիեն Վոկանս
Սեն Ժուլիեն Վոկանս (Saint-Julien-Vocance), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 259 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 9.80 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 26.42 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 440 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից՝ 70 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից՝ 50 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ՝ Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 161 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 110-ը, իսկ ոչ ակտիվները՝ 51։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,3 %։ 110 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 105 անձ (56 տղամարդ և 49 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (2 տղամարդ և 3 կին)։ 51 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 20-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 27-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Շուբան (Բաղդաթի շրջան)
Շուբան (შუბანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Բաղդաթի շրջանում։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 320 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Բաղդաթից հեռու է 8 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 228 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։
Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Բաղդաթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Տարածքով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Բաղդաթի շրջան
Քամբերլենդ (այլ կիրառումներ)
Քամբերլենդ, կարող է վերաբերել՝
Քարուտ (այլ կիրառումներ)
Քարուտ, կարող է վերաբերել՝
Առյուծն ու նապաստակը
«Առյուծն ու նապաստակը» (Лев и заяц), խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ ստեղծված դաղստանցի ժողովրդական բանաստեղծ Համզաթ Ցադասայի առակի հիման վրա։ Նկարահանվել է ռեժիսոր Բորիս Դյոժկինի կողմից «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում 1949 թվականին։
Սյուժե
Մուլտֆիլմի գործողությունները կատարվում են օազիսում։ Կենդանիները (նապաստակ, կապիկ, զեբրի ձագ) նայում են ջրհորի մեջ և հայտնաբերում, որ ջրում երևում է իրենց արտացոլանքը։ Կապիկը հազիվ է փրկվում զոհվելուց իր արտացոլանքի հետ կռվելու ժամանակ։ Այդ ժամանակ որսի է դուրս գալիս առյուծը և բռնում ու սպանում է հասուն զեբրին։ Կենդանիները մխիթարում են նրա որբացած ձագին։ Առյուծը օձի խորհրդով հրամայում է, որ գազանները հետագայում իրենք գնան նրա մոտ որպես ճաշ։
Նապաստակն առյուծին պատմում է, որ ինքը նրա մոտ էր տանում մեծ վարազի, սակայն ճանապարհին վարազին խլել է այլ առյուծ։ Իր ասածն ապացուցելու համար նա առյուծին տանում է ջրհորի մոտ։ Առյուծը տեսնում է իր արտացոլանքը ջրում (արձագանքը պատասխանում է սպառնալիքներով), ցատկում է ջրհորն ու խեղդվում։ Կենդանիներն ուրախանում են։
Վերաթողարկումներ
Մուլտֆիլմը բազմիցս թողարկվել է VHS և DVD ձևաչափերով մուլտֆիլմերի հավաքածուներում՝
Վերականգնում
2001 թվականին «Առյուծն ու նապաստակը» մուլտֆիլմը մի շարք այլ մուլտֆիլմերի հետ վերականգնվել է ու նորից հնչյունավորվել «Студия АС» և «Детский сеанс 1» ընկերությունների կողմից։ Նոր տարբերակում ամբողջովին փոխվել է ֆոնոգրամա, վերահնչյունավորմանը մասնակցել են ժամանակակից դերասաններ, տիտրերում փոխվել են հնչյունային ռեժիսորի ու հնչյունավորողների մասին տվյալները։ Պատասխանելով հանդիսատեսի հարցին՝ «Սոյուզմուլտֆիլմի» տնօրեն Հակով Կիրակոսյանը խիստ բացասական է արտահայտվել այդ գործողությունների վերաբերյալ և հայտարարել, որ «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիան ոչ մի կապ չունի դրանց հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1949 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր նապաստակների մասին Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր առյուծների մասին Կատեգորիա:Բորիս Դյոժկինի մուլտֆիլմեր
Հովարդ Գարդներ
Հովարդ Գարդներ (Howard Gardner, ), ամերիկացի հոգեբան, բազմաբնույթ մտածողության տեսության հիմնադիր, բուժական հոգեբանության և նյարդահոգեբանության մասնագետ։
Կենսագրություն
Հովարդ Գարդները ծնվել է 1943 թ. հուլիսի 11-ին Փենսիլվանիայում (ԱՄՆ)։ Նրա ծնողները 1938 թ. գաղթել էին Գերմանիայի Նյուրնբերգ քաղաքից։
Հ. Գարդները հաճախում է Փենսիլվանիայի Քինգստոն քաղաքի նախապատրաստական դպրոց (Վայոմինգի սեմինարիա)։ 1961 թ. ընդունվում է Հարվարդի համալսարան՝ մտադրված լինելով ուսումնասիրել պատմություն, սակայն Էրիկ Էրիկսոնի ազդեցության շնորհիվ սկսում է հետաքրքրվել հոգեբանությամբ և հարակից այլ բնագավառներով։ Ժան Պիաժեի աշխատանքներին և Ջերոմ Բրուների հետ ծանոթանալուց հետո Գարդները մի անգամ ևս փոխում է մասնագիտացումը։
Գարդները որոշ ժամանակ Ջերոմ Բրուների հետ աշխատում է Macos («Մարդն ուսումնասիրության դասընթաց») ծրագրում։ 1966 թ. նա ընդունվում է Հարվարդի դոկտորանտուրա և հաջորդ տարի Նելսոն Գուդմանի հետ միասին սկսում է աշխատել «Զրո ծրագիր» հետազոտական խմբում։ 1971 թ. նա պաշտպանում է դոկտորական թեզը՝ նվիրված երեխաների զգայությունների տեսակներին։ 1971-1986 թթ. շարունակում է իր դասախոսական աշխատանքը Հարվարդի համալսարանում և 1986 թ. ստանում պրոֆեսորի գիտական կոչում։
Տեսությունը
Որպես մանկավարժ-հոգեբան՝ Հ. Գարդներն առավել ճանաչված է իր բազմաբնույթ մտածողության տեսությամբ։ Նա գտնում էր, որ յուրաքանչյուր մարդու հատուկ է մտածողության, ընկալման և իմաստավորման բազմապիսի ձևեր, որոնք հազվադեպ են գործում իրարից անկախ։ Դրանք օգտագործվում են միաժամանակ և մարդու կարողությունների զարգացման կամ խնդիրների լուծման ընթացքում ունեն միմյանց լրացնելու հակում։ Գարդներն առանձնացնում էր մտածողության 7 տիպեր՝ լեզվական, տրամաբանական-մաթեմատիկական, տարածական, երաժշտական, մարմնաշարժողական, միջանձնային և ներանձնային մտածողություններ։
Հ. Գարդների և նրա գործընկերների համապատասխան հետազոտությունների արդյունքում ավելացվեցին մտածողության ևս 3 տիպեր՝ բնագիտական, իրական (էքզիստենցիալ) և հոգևոր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ Կատեգորիա:Սկրանտոն քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Ելոուսթոուն շրջան (Մոնտանա)
Ելոուսթոուն շրջան (Yellowstone County), ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի 56 վարչական միավորներից մեկը ։ Ընդհանուր տարածությունը 6.825 կմ² է, բնակչությունը՝ 144.797 մարդ (2000 թվականի տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բիլինգս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1893 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոնտանայի շրջաններ
Յայլի
Յայլի (Յալլի, Զոփի), հայկական ժողովրդական խմբապար, շուրջպար։
Ընդհանուր նկարագիր
Պարեղանակի չափը՝ 2/4։ Պարում են տղամարդիկ։ Տարածված է Հայաստանի Նոյեմբերյանի, Իջևանի շրջաններում, Զանգեզուրում և Արցախում։ Այս պարին բնորոշ են ոտքով շեշտակի հարվածները գետնին։ Յայլի պարն ունի երկու տարբերակ։ Պարը կապված է հնագույն պաշտամունքային արարողությունների հետ։ Պարի և պարեղանակի տեմպը գործողության համաձայն արագանում կամ դանդաղում է։
Կատարում
Ռուս ազգագրագետ Պ․Զելինսկին 1882 թվականին Էրիվանի նահանգում հաստատված Պարսկաստանից հայրենադարձված հայերի հարսանեկան ծեսերի նկարագրության մեջ նշել է, որ յայլի պարը պարել են ձեռքերը վեր պարզած ։
Պարը պատկանում է գյովնդ կոչվող պարերի խմբին։ Հայ ազգագրագետ Երվանդ Լալայանը 1897 թվականին հիշատակել է յայլի պարը Վարանդայի (Շուշիի գավառ)շրջանի հայերի հարսանեկան տոնակատարությունների ժամանակ։ Նկարագրելով Ելիզավետպոլի(այժմ՝ Գյանջա) հայերի կենցաղն ու ավանդույթները 1900 թվականին, նշել է, որ նշանադրության արարողության ժամանակ (Վարդավառի տոնին ճաշից հետո) բնակիչները հավաքվել են բաց տարածքում, որտեղ դավուլի ու զուռնայի հնչյունների ներքո, ձեռք ձեռքի տված, պարել են զոմպի և այլ պարեր ։
Հայ ազգագրագետ Գ․ Երզնկյանցը, 1898 թվականին նկարագրելով հայկական հարսանիքը Լոռիում, հիշատակել է, որ տոնախմբության ժամանակ կատարել են մենապարեր՝ ռազմապար կոխ և զոմպի
2018 թվականի նոյեմբերի 28-ին Ադրբեջանի «Յալլի» անունով հայտնի պարը (քոչարի, թենզերե) տեղ է գտել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի անհապաղ պահպանության կարիք ունեցող ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցուցակում ։
Բառեր
Յայլի պարերգի բառերի տարբերակներից հավաքել ու գրի է առել ազգագրագետ Մ․Իսահակյանը 1898 թվականին Շիրակի գավառում ։.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական պարեր Կատեգորիա:Թուրքերեն բառեր և արտահայտություններ Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ Կատեգորիա:Արաբական մշակույթ Կատեգորիա:Պարեր ըստ երկրի Կատեգորիա:Հայկական մշակույթ
Սալկին
Սալկին (سلقين), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիսարևմտյան մասում՝ Իդլիբի մարզում։ Հարեմի գավառի համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ունի 23700 բնակչություն ։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը տեղակայված է մարզի հյուսիսարևմտյան հատվածում՝ ՝ Թուրքիայի հետ սահմանին մոտ։ Ծովի մակարդակից բարձրությունը կազմում է 459 մ ։
Սալկինը գտնվում է մարզի վարչական կենտրոն Իդլիբ քաղաքից մոտ 26 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք և երկրի մայրաքաղաք Դամասկոսից 287 կմ դեպի հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության հիմնական մասը կազմում են սուննի մուսուլմանները, սակայն կա նաև ալավիտների ոչ մեծ համայնք ։
2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 23 700 մարդ ։
Պատմություն
Սալկինը միջնադարյան պատմիչ Իզ ալ-Դին իբն Շադեդ ալ-Հալաբիի կողմից հիշատակվում է որպես Հալեպի նահանգի 22 լքված կամ ավերված ամրոցներից մեկը, որ ավերվել է 13-րդ դարի վերջում, երբ մոնղոլներն արշավել են Սիրիա։ Այդ ժամանակ տարածաշրջանում իշխանությունն անցնում է մամլուքներին, ովքեր այդպես էլ չեն վերանորոգում Սալկինում գտնվող ամրոցը ։
Սիրիայի քաղաքացիական պատերաազմի ժամանակ՝ 2012 թվականի նոյեմբերին, ապստամբները գրավում են քաղաքը։ Այնուամենայնիվ, 2013 թվականի հունվարին տեղի ունեցած ընտրություների ժամանակ Սալկինի բնակչության 70 %-ը սատարեց նախագահ Բաշար ալ-Ասադին, ինչը լարվածություն առաջացրեց հակառակորդ ուժերի միջև, բայց լուրջ բախումներ տեղի չունեցան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Հարեմի գավառ
Յանուս
Յանուս (` դուռ), մուտք ու ելքի, դռների և բոլոր սկիզբների աստվածը հին հռոմեական դիցաբանության մեջ։
Համարվել է ճանապարհների, ինչպես նաև ուղևորների հովանին։ Յանուսին են նվիրվել դռները, դարպասները, անցումները։ Գլխավոր տաճարը կառուցված էր Հռոմի ֆորումում, որի դարպասները խաղաղ ժամանակներում փակել են, պատերազմ հայտարարելիս՝ բացել։ Արշավանքներից առաջ հռոմեացի լեգեոններն անցել են այդ դարպասով։ Հուլիոս Կեսարի տոմարական բարենորոգումից հետո Յանուսի անունով է կոչվել տարվա առաջին ամիսը՝ հունվարը, որից հետո (մ․ թ․ ա․ I դ․) տարեմուտի տոները ձուլվել են նրան նվիրված տոներին։ Այդ օրերին են սկսել իրենց պաշտոնավարությունը հռոմ․ կոնսուլները։ Յանուսը պատկերվել է երկու դեմքով այր մարդու կերպարանքով (մեկով՝ դեպի անցյալը, մյուսով՝ ապագան)։
Կատեգորիա:Հռոմեական աստվածներ Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով
Աբու Լայլա ալ-Մուհալհիլ
Աբու Լայլա ալ-Մուհալհիլ (ամբողջական անուն՝ عدي بن ربيعة التغلبي, Ուդայ իբն Ռաբիա ալ-Թաղլիբի, ), Նախաիսլամական Արաբիայի 6-րդ դարի ամենահայտնի բանաստեղծներից։ Նա որպես բանաստեղծ հայտնի էր Աբու Լայլա ալ-Մուհալհիլ մականունով, իսկ որպես ասպետ հայտնի էր ալ-Զիր Սալեմ մականունով։ Բանաստեղծ Իմրուլկայսի քեռին էր։ Եղել է նաև Ամր իբն Քուլսումի պապը։
Աբու Լայլա ալ-Մուհալհիլը հյուսիսային Արաբիայի քրիստոնյա Թաղլիբ ցեղից էր։ Նրա բանաստեղծությունները կրում են քաջությունն ու վրեժխնդրությունը փառաբանող բնույթ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ սիրային տողեր։
Եղել է Թաղլիբ ցեղի ղեկավարներից Բասուսի պատերազմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արաբ բանաստեղծներ Կատեգորիա:6-րդ դարի արաբներ Կատեգորիա:Արաբական մշակույթ
Hey You
«Hey You», բրիտանական ռոք խումբ Փինք Ֆլոյդի երգը, The Wall ալբոմից ։ Երգը համարվում է ալբոմի ամենաճանաչված երգերից մեկը։ Սկզբում «Hey You» սինգլը The Wall ալբոմի երրորդ մասի վերջին երգն էր համարվում։ Սակայն ձայնագրության ավարտից հետո երգը տեղափոխվեց ալբոմի առաջին մաս։
Խումբը երգը կատարել է 1984-1985 թվականներին ։ Ինչպես նաև 1994 թվականին Լոնդոնում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սինգլներ
Instruction (երգ)
Instruction, անգլիացի DJ և պրոդյուսեր Ջաքս Ջոնսի երգն է՝ ամերիկացի երգչուհի Դեմի Լովատոյի և անգլիացի ռեփեր Ստեֆլոն Դոնի մասնակցությամբ։ Երգը գրել են MNEK-ը, Ստեֆլոն Դոնը, Դեմի Լովատոն և Ջաքս Ջոնսը, իսկ պրոդյուսերներ են հանդիսացել Ջաքս Ջոնսն ու Մարկ Ռալֆը։ Թողարկվել է 2017 թվականի հունիսի 16-ին՝ Polydor Records լեյբլի կողմից։ «Instruction»–ը ներառված է Լովատոյի թվով վեցերորդ ստուդիական ալբոմ Tell Me You Love Me–ի դելյուքս տարբերակում։
Պատմություն
2017 թվականի հունիսի 12–ին Ջաքս Ջոնսն առաջին անգամ հրապարակեց երգի փոքրիկ հատված Թվիթթերում՝ բացահայտելով նաև երգի թողարկման օրը ։ Ստեֆոն Դոնը մի քանի րոպե անց թողարկեց նման հատված, մինչդեռ Դեմի Լովատոն թվիթեց 2017 թվականի հունիսի 13՝ բացահայտելով, որ նա նույնպես երգում է այնտեղ   ։ Գրառման մեջ նա ասել էր․ «Այս մեկը կրակ է լինելու»  ։ Հաջորդ օրը՝ հունիսի 14–ին Լովատոն թողարկեց երգի ավելի երկար տարբերակով հատված՝ բացահայտելով երգի էլ ավելի շատ բառեր ։
Կոմպոզիցիա
Billboard կայքի բրազիլական ճյուղը գրել է, որ «երգը սկսվում է սամբա պարային թմբուկներով, ապա շարունակվում է ռագետոն բիթերով՝ վայրկյանի ռիթմերով» ։
Քննադատական ընդունում
Idolator ամսագրի Մայկ Վասն ասել է․ «Սամբայով ոգեշնչված երգը, որը ներառում է անգլիացի ռեփեր Ստեֆլոն Դոնին, միանգամայն Ամռան երգի հավակնորդ է» ։
Billboard–ի Կատ Բեինն ասաց, որ «այն արդեն պատրաստ է գրավել ամառային ռադիոները»։ Նա նկարագրեց երգը որպես «Գոչող թմբուկներով զուգորդված զանգվածային մեղեդի, որն ունի փոփ նոտաներ՝ նման բրազիլական երեկույթների» ։
Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը նկարահանվել է 2017 թվականի հուլիսի 20–ին՝ Կալիֆոռնիայի Լոս Անջելես քաղաքում։ Թողարկվել է 2017 թվականի օգոստոսի 2–ին ։
օգտագործում մեդիայում
«Instruction»–ն օգտագործվել է The Bold Type հեռուստասերիալի տասներորդ սերիայում ։ Երգն ինչպես նաև առկա է 2017 թվականի պարային խաղ Just Dance 2018–ում։
Անձնակազմ
Տեղեկությունները վերցված են Tidal աուդիո ծառայությունից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:2017 սինգլներ Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:2017 երգեր
Սեն Ժուստ դ'Արդեշ
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1498 մարդ, բնակչության խտությունը` 143.49 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.44 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 540 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 165 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 50 կմ հարավ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 1021 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 763-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 258։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,7 %։ 763 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 654 անձ (347 տղամարդ և 307 կին)։ Գործազուրկ են եղել 109 անձ (42 տղամարդ և 67 կին)։ 258 անաշխատունակներից 74-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 91-ը` թոշակառուներ, իսկ 93-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ռեակտիվ պայուսակ
Ռեակտիվ պայուսակ կամ (Jet pack), որը հայտնի է նաև որպես հրթիռային գոտի (rocket belt) կամ հրթիռային պայուսակ (rocket pack), այն հագածին օդի միջով տեղափոխող, գազի (որոշ դեպքերում նաև հեղուկի) շիթերը օգտագործող և, սովորաբար, մեջքի վրա ամրացվող սարքավորում է։
Կոնցեպտը ծագել է 1960-ականներին գիտական ֆանտաստիկայից և շուտով դարձել է հանրամատչելի, երբ հնարավորություն ստացվեց այն իրականացնել։ Ռեակտիվ պայուսակներն ամենաշատը տարածված էին տիեզերագնացների՝ տիեզերանավից դուրս գործողություններ կատարելու համար։ Չնայած այն բանի, որ արդեն երկար տարիներ տեխնոլոգիան շարունակում է զարգանալ և բարելավվել, դեռ գոյություն ունեն որոշ խոչընդոտներ այն զինված ուժերում կիրառելու համար, ինչպես նաև որպես անհատական տրանսպորտ օգտագործելու, քանի որ կան Երկիր մոլորակի մթնոլորտի և գրավիտացիայի, մատչելի վառելիքների էներգիայի ցածր խտության և մարդու թռչելու հարմարունակության հետ կապված խնդիրներ։ Մարդկային մարմնի սահմանափակումները հատուցելու համար ռեակտիվ պայուսակը պետք է հաշվի առնի թռիչքի բոլոր գործոնները, այդ թվում վերելքը և կայունացումը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական հայտնագործություններ Կատեգորիա:Գիտական ֆանտաստիկայի թեմաներ Կատեգորիա:Օդանավերի ուրվագծեր Կատեգորիա:Գերթեթև օդանավեր Կատեգորիա:Զարգացող տեխնոլոգիաներ
Իվան Իալգուզիձե
Իվան Իալգուզիձե (ივანე იალგუზიძე; 1770, գյուղ Զալդա (Հարավային Օսիա) — 1830, օգոստոսի 5, Թբիլիսի, Վրաստան), օսիացի գրող, լուսավորիչ, մանկավարժ։
Օսական գրականության հիմնադիրն է և առաջին օսական գրքերի հեղինակը։
Կենսագրություն
Իվան Իալգուզիձեն ծնվել է 1770 թվականին՝ Ջավայի կիրճում գտնվող Զալդա գյուղում (այժմ՝ Հարավային Օսիա)։
Ավարտել է ճեմարանը, տիրապետել ռուսերենին և օսերենին։ Աշխատել է Թիֆլիսի հոգևոր ճեմարանում որպես ուսուցիչ։
1821 թվականին առաջին անգամ հրատարակել է օսերեն այբուբեն-գիրք։
Իալգուզիձեն ստեղծել է երկու տեսակ այբուբեն. առաջինը՝ Վրացական Ուղղափառ Եկեղեցու վրացական եկեղեցական գրաֆիկի հիման վրա, իսկ մյուսը՝ աշխարհիկ հիմքով։
Իվան Իալգուզիձեի բանաստեղծություններից մեզ հասել է միայն տասներորդ, ամենաերկար բանաստեղծությունը՝ «Ալգուզիանի» («Агъуызы кадæг») վերնագրով։
1820 թվականին ստեղծել է օսական այբբենարան և օսերեն վարդապետարան։
Իվանե Գվարամաձե
Իվանե Գվարամաձե (ივანე გვარამაძე 1831, հոկտեմբերի 17, Վալե - 1912, մայիսի 24, Ախալցխա, Վրաստան), վրացի կաթոլիկ քահանա, ուսուցիչ, ազգագրագետ, հրապարակախոս և հասարակական գործիչ։
Կենսագրություն
Իվանե Գվարամաձեն ծնվել է 1831 թվականի հոկտեմբերի 17-ին, Վրաստանի Վալե քաղաքում՝ Պավել Գվարամաձեի ընտանիքում։
Ավարտելով տարրական դպրոցը, նա գնում է Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաք։ Այնտեղ Պետե Խարիսչիրաշվիլի լուսավորականի հետ հիմնում են վանական համալիր, իսկ համալիրի մեջը՝ դպրոց։
1860-ական թվականներին Իվանեին ձեռնադրում են քահանա և նա սկսում է զբաղվել կրթական և լրագրողական գործերով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Վրացի հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Վրացի հասարակական գործիչներ
Թբիլիսիի հայկական եկեղեցիների ցանկ
Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի հայկական առաքելական, կաթոլիկ և այլ քրիստոնեական ճյուղերին պատկանող գործող, կիսավեր, ավերված և վրացականացված վանքերի և եկեղեցիների ցանկ։
Թբիլիսիի Հայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Վրաստան Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան Կատեգորիա:Թբիլիսիի հայկական եկեղեցիներ
Անահիտ Բարսեղյան
Սպորտային կարիերան
Իր ամբողջ կարիերայի ընթացքում Անահիտ Բարսեղյանը հաղթել է Հայաստանի 2007, 2008, 2009 թվականների առաջնություններում։ 2009 թվականին Իրանում կայացած Համահայկական խաղերին արժանացել է լավագույն լողորդ տիտղոսին։ Հաջորդ տարի՝ 2010 թվականին, Սինգապուրում տեղի ունեցած երիտասարդական օլիմպիադայի `50 մետր խորության վրա սպորտաձևում գրավել է 17-րդ հորիզոնականը։ Նույն թվականին՝ Հայաստանում տեղի ունեցած առաջնության ժամանակ զբաղեցրել է 2-րդ հորիզոնականը ։ 2012 թվականին Հայաստանում կայացած առաջնությանը մասնակցելով սահամնել է ռեկորդներ՝ 100 մետրը լողալով 1:09:29 ժամանակահատվածում, 50 մետրը՝ 30:89-ում, 25 մետրանոց լողավազանում 50 մ լողալով 1:05:00 ժամանակահատվածում ։
2012 թվականին՝ մարզվելով Հայաստանի պատանեկան հավաքականի մարզիչ Արման Վահանյանի գլխավորությամբ մասնակցել է Հայաստանի առաջնությանը, որտեղ միանգամից մի քանի ռեկորդ է սահմանել ՝ կոմպլեքս լողի ժամանակ 100 մետրը անցել է 1։09:29-ի ընթացքում, բատերֆլայի 50 մետրը՝ 30։89, իսկ 25 մետրանոց լողավազանում 50 մետրը անցել է 1:05։00-ում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ լողորդներ Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի մարզիկներ Հայաստանից Կատեգորիա:Հայ մարզիկներ
Իրինա Լոբաչովա
Իրինա Լոբաչովա (Ири́на Ви́кторовна Лобачёва, ), ռուս գեղասահորդուհի (պարեր սառույցի վրա)։ Սոլթ Լեյք Սիթիում կայացած Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր` Իլյա Ավերբուխի հետ։ 2002 թվականին՝ Աշխարհի չեմպիոն, 2003 թվականին՝ Եվրոպայի չեմպիոն, Ռուսաստանի չեմպիոն (1997, 2000-2002): Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ։
Կենսագրություն
Գեղասահքով սկսել է զբաղվել 1979 թվականից։ Առաջին զուգընկերը եղել է Ալեքսեյ Պոսպելովը։ Առաջին մարզիչը` Նատալյա Դուբինսկայան։
1992 թվականին զույգ է կազմել Իլյա Ավերբուխի հետ։ 1994 թվականին մարզիչներ Նատալյա Լինիչուկի և Գեննադի Կարպոնոսովի հետ տեղափոխվել են Դելավեր, ԱՄՆ։
1995 թվականի մարտի 10-ին ամուսնացել է զուգընկեր Իլյա Ավերբուխի հետ։
1998 թվականին նրա դեբյուտն էր Ձմեռային օլիպիական խաղերում։
2003 թվականին Լոբաչովա/ Ավերբուխ զույգն ավարտել է սիրողական սպորտային կարիերան։
2004 թվականի մարտի 3-ին ծնվել է նրանց որդին՝ Մարտինը։
Մասնակցել է Առաջին ալիքի (Ռուսաստան) նախագծերին՝ «Աստղերը սառույցի վրա» և «Սառցե դարաշրջան»՝ երգիչ Վալերի Սյուտկինի հետ («Աստղերը սառույցի վրա»), դերասան Դմիտրի Մարյանովի հետ («Սառցե դարաշրջան») և դերասան Վլադիմիր Շևելկովի հետ («Սառցե դարաշրջան-2»), ինչպես նաև նորից Դմիտրի Մարյանովի հետ՝ «Սառցե դարաշրջանի» երրորդ  սեզոնում (2009 թվական)։ 2010 թվականին մասնակցում է Առաջին ալիքի (Ռուսաստան) նախագծին՝ «Սառույց և կրակ»՝ դերասան Դենիս Մատրոսովի հետ։
2007 թվականի նոյեմբերին Իրինան և Իլյան հայտարարեցին իրենց ամուսնալուծության մասին։
2009-2011թթ. ոչ պաշտոնական ամուսնական կապով ապրում էր դերասան Դմիտրի Մարյանովի հետ։
Ներկա պահին Իրինա Լոբաչովան փորձում է իրեն որպես մարզիչ։ Աշխատել է, մասնավորապես, Քսենյա Շմիրինա/Եգոր Մայստրով պարային զույգի հետ, ովքեր ներկայացնում էին Բելառուսիան ։
Մադաբյան քարտեզ
Մադաբյան քարտեզ (հայտնի է նաև Մադաբյան խճանկարային քարտեզ անվանումով), Հորդանանի Մադաբա քաղաքի բյուզանդական Սուրբ Գևորգ եկեղեցու հատակի խճանկարի մի մասը կազմող քարտեզ, որտեղ ներկայացված է Միջին Արևելքը։ Առանձնակի հետաքրքրություն է ներկայացնում Սուրբ երկրի և մասնավորապես Երուսաղեմ քաղաքի արտացոլումը, որոնց քարտեզագրման հնագույն բնօրինակ նմուշն է հանդիսանում մադաբյան քարտեզը։ Այն թվագրվում է մեր թվականության 6-րդ դարով։
Պատմություն
1964 թվականի դեկտեմբերին Volkswagen Foundation-ը Deutscher Verein für die Erforschung Palästinas ("Պաղեստինի հետազոտման գերմանական ընկերություն") 90,000 գերմանական մարկ է նվիրաբերել խճանկարը փրկելու և պահպանելու համար։ 1965 թվականին հնագետներ Հայնց Կուպերսը և Հերբերտ Դոնները իրականացրել են խճանկարի փրկված մասերի վերականգնման ու պահպանման համար անհրաժեշտ աշխատանքները։
Նկարագրություն
Խճանկարային քարտեզը գտնվում է եկեղեցու աբսիդի հատակին։ Այն ուղղված է ոչ թե դեպի հյուսիս, ինչպես ընդունված է ժամանակակից քարտեզներում, այլ ՝ դեպի արևելք, որտեղ խորանն է։ Աշխարհագրական օբյեկտները բավականին ճշգրտորեն են քարտեզագրված և համընկնում են արդիական կողմնացույցի ցուցումների հետ։ Սկզբնապես խճանկարն ունեցել է 21 մ x 7 մ չափերը և բաղկացած է եղել ավելի քան երկու միլիոն հատուկ եղանակով պատրաստված հախճասալիկներից ։ Բայց քանի որ ժամանակի ընթացքում երկրաշարժի, հրդեհների, նոր եկեղեցու կառուցման աշխատանքների, խոնավության և այլ պատճառներով բավականին վնասվել է, ներկայումս ունի 16 մ x 5 մ չափերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աշխարհագրական քարտեզներ Կատեգորիա:Հորդանանի պատմություն Կատեգորիա:Հորդանանի տեսարժան վայրեր
Քվազիմասնիկներ
Համակարգի մասնիկների կազմից և փոխազդեցության բնույթից կախված՝ կոնդենսացված միջավայրերում հնարավոր են տարբեր բնույթի գրգռումներ, հետևաբար և քվազիմասնիկներ։ Ատոմների տատանումներն իրենց հավասարակշռության դիրքի շուրջը տարածվում են բյուրեղով որպես ալիքներ. համապատասխան քվազիմասնիկները կոչվում են ֆոնոններ։ Գերհոսուն հելիումում խտության տատանումների ալիքներին համապատասխանում են ֆոնոններ և ռոտոններ։ Ատոմների մագնիսական մոմենտների տատանումները մագնիսակարգավորված համակարգերում հանգեցնում են սպինային ալիքների առաջացմանը. համապատասխան քվազիմասնիկները մագնոններն են։ Վերը հիշատակված բոլոր քվազիմասնիկները բոզոններ են։ Կիսահաղորդիչներում քվազիմասնիկներ են հաղորդականության էլեկտրոնները և խոռոչները (երկուսն էլ ֆերմիոններ են)։ Դինամիկական հատկությունների տեսանկյուններից քվազիմասնիկները նման են սովորական մասնիկներին, սակայն ի տարբերություն դրանց, չեն կարող ծնվել վակուումից։ Քվազիմասնիկները իրենց առաջացման և գոյության համար պահանջում են ինչ-որ միջավայր կամ ֆոն, այսինքն՝ լինելով շարժման կրողներ, քվազիմասնիկները միջավայրը կազմող մասնիկներ չեն։
Հաստատված է, որ կոնդենսացված միջավայրի ֆիզիկայի արդյունքների զգալի մասը կարելի է նկարագրել միմյանց հետ շատ թույլ փոխազդող քվազիմասնիկների լեզվով։ Որպեսզի տարրական գրգռման՝ քվազիմասնիկի գաղափարն ունենա ճշգրիտ իմաստ, նրա կյանքի տևողությունը պետք է լինի շատ մեծ։ Քվազիմասնիկների մարման հնարավոր ճանապարհները երկուսն են.
Քվազիմասնիկների խտության մեծացմանը զուգընթաց մեծանում է նաև փոխազդեցությունը հիմնական վիճակից ծնված քվազիմասնիկների միջև, որն իր հերթին կարող է նոր տարրական գրգռումների (բիէքսիտոններ, պոլյարոններ, ֆազոններ, ֆլուկտուոններ) ստեղծման պատճառ դառնալ։ Օրինակ, էքսիտոնների մեծ խտությունների դեպքում դրանց փոխազդեցությունը դառնում է էական, դրանով իսկ ստեղծվում է կապված էքսիտոնային զույգի՝ այսպես կոչված բիէքսիտոնի գոյության հնարավորություն։
Գրականություն
Կատեգորիա:Քվազիմասնիկներ Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ
Թամադա
Թամադա ,ադիգերեն- «թհամատէ» — «ղեկավար» կամ «փեսա,փեսացու ») - խրախճանքի, խնջույքի, զանգվածային միջոցառման կարգադրիչ, ավելի նեղ իմաստով՝ հարսանիքի վարող։
Թամադան, որպես կանոն, ընտրվում է կազմակերպիչների կողմից, կամ միջոցառման մասնակիցների կողմից։ Թամադայի պարտականությունների մեջ են մտնում ճառերի և կենացների հերթականության հաստատումը, դերասանների և երգիչների ելույթների կազմակերպումը և վերահսկումը։ Թամադան ինքը սպիրտային խմիչքներ չի օգտագործում, կամ օգտագործում է շատ ավելի քիչ քանակությամբ քան հյուրերը։ Շատ երկրներում գոյություն են ունեցել նման կարգի ավանդույթներ, սակայն մինչ այսօր այն առավել շատ տարածված է Հայաստանում և այլ կովկասյան երկրներում։ Կովկասում գոյություն ունեն մի շարք կանոններ թամադայի համար (օրինակ հյուրերի ներկայացումը, կենացների հերթականությունը և այլն։
Թամադան ժամանակակից աշխարհում հետխորհրդային ժամանակներում
Հետխորհրդային ժամանակաշրջանում թամադայի ավանդույթները տարածվել են Խորհրդային Միության բոլոր երկրներում։ Թամադա դառնալու համար պետք է ունենալ լավ գիտելիքներ տարբեր ազգերի ավանդույթների մասին և տիրապետել լավ հռետորական հմտությունների։ Կովկասյան ավանդույթները նախատեսում են երկար ճաշկերույթներ, ինչպես զվարճացնող միջոցառումների, հարսանիքների կամ ծննդյան օրերի առիթով, այնպես էլ անցանկալի, սակայն անխուսափելի միջոցառումների՝ հոգեհանգիստների ժամանակ։ Կովկասում երեխաները փոքրուց են սովորել դառնալ թամադա՝ օրինակ վերցնելով ավագ սերնդից։ Խորհրդային Միության այլ երկրներում տարածում է գտել թամադայի՝ որպես զվարճացնող միջոցառումների վարողի կարգավիճակը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Վրացական խոհանոց Կատեգորիա:Վրացերեն բառեր և արտահայտություններ
Ուրֆայի հերոսամարտ
Ուրֆայի հերոսամարտ, Ուրֆայի հայերի ինքնապաշտպանական մարտերը 1915 թվականի սեպտեմբեր 29ից հոկտեմբերի 23ը։
Պաշտպանության սկիզբը
Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին Ուրֆայում բնակվում էր շուրջ 35 հազար հայ։ 1915 թվականի ամռան կեսին քաղաք են ժամանել «Թեշքիլաթ-ը մահսուսեի» անդամներ, երիտթուրքեր Ահմեդ և Խալիլ բեյերը՝ կազմակերպելու Ուրֆայի հայության աքսորը։ Ձերբակալելով քաղաքի երևելիներին՝ բնակիչներից պահանջել են 48 ժամում հանձնել իրենց մոտ եղած զենքը։ Օգոստոսի 19-ին իշխանությունների սադրանքով մուսուլմանական ամբոխը դաժանորեն կոտորել է հայերին (զոհվել է 300-400 մարդ)։ Այս իրադարձությունները վկայում են, որ պատրաստվում էր դաժան հաշվեհարդար հայերի նկատմամբ։ Ուրֆահայերը վճռել են դիմել ինքնապաշտհանության, այն ղեկավարելու համար ստեղծվել է զինվորական խորհուրդ, կազմում՝ Մկրտիչ Յոթնեղբայրյան, Հարություն Ռասթկելենյան, Հարություն Իմիրզյան, Լևոն Էղբերլերյան, Արմենակ Աթարյան և Խորեն Քյուփելյան։ Կազմակերպվել է նաև պարենամթերքի հայթայթման և բաշխման ծառայություն, զենքի և զինամթերքի պատրաստման և վերանորոգման արհեստանոց, բուժօգնություն։ Ինքնապաշտպանների թիվը, ըստ մեկ աղբյուրի, կազմել է 800, իսկ ըստ մեկ այլ աղբյուրի՝ 2000 մարդ, հիմնականում՝ պատանիներ և աղջիկներ։
Բուն հերոսամարտը
Հայերի թաղամասը, որն ուներ բարձր դիրք, ծածկվել է բարիկադներով և ամրություններով, բաժանվել 6 պաշտպանական շրջանների՝ 32 դիրքերով, փակվել են թաղամաս տանող 12 փողոցների մուտքերը։ Հոկտեմբերի 1-ին հակառակորդն անցել է հարձակման։ Կատաղի կռվից հետո թշնամին, տալով 300 սպանված, նահանջել է։ Հաջորդ հարձակումը տեղի է ունեցել հոկտեմբերի 2-ի լույս 3-ի գիշերը։ Զգալով, որ հնարավոր չէ դիմագրավել հակառակորդի գերազանց ուժերին, զինվորական խորհուրդը վճռել է կեղծ նահանջ կատարել, թույլ տալ հարձակվողներին մտնել թաղամաս, ապա հարձակվել թիկունքից և ոչնչացնել նրանց։ Մուսուլմանական խաժամուժը, տեսնելով, որ հայերը լքել են դիրքերը, ներխուժել է թաղամաս և սկսել թալանը։ Օգտվելով հակառակորդի անհոգությունից՝ հայ ինքնապաշտպանները հարձակման են անցել և ոչնչացրել մոտ 1200 թուրքի։ Հոկտեմբերի 6-ին Հալեպից Ուրֆա է բերվել մոտ 11 հազար զինվոր՝ թնդանոթներով և գնդացիրներով, թուրք, շտաբի պետը գերմանական սպա էր։ Սկզբում բոլոր գրոհները ինքնապաշտպանները հերոսաբար հետ են մղել, սակայն հակառակորդը, շնորհիվ հրետանու, աստիճանաբար իր ձեռքն է վերցրել նախաձեռնությունը։ Հերոսամարտի վերջում հայկական թաղամասի 2300 տնից միայն 50 էր կանգուն մնացել։ Թուրքական հրամանատարությունն անընդհատ ուժեղացրել է ճնշումը հայկական դիրքերի վրա, պաշարման օղակը սեղմվել է աստիճանաբար։ Հրետանին քարուքանդ էր արել հայկական բոլոր ամրությունները, և զինվորական խորհուրդը հրամայել է ամրանալ ամերիկյան բարեգործական հաստատություններում, մայր եկեղեցում և դիմագրավելու հարմար շինություններում։ Ի վերջո թուրքերին հաջողվել է հոկտեմբերի 23-ին ճնշել ընդդիմության հիմնական կետերը, սակայն ինքնապաշտպանները անձնվիրաբար կռվել են մինչև նոյեմբերի կեսը, բազմաթիվ հայեր, այդ թվում՝ Մ. Յոթնեղբայրյանը, թշնամու ձեռքը չընկնելու համար ինքնասպանություն են գործել։ Մոտ 15 հազար կին և երեխա աքսորվել են։ Միայն Հալեպում սովից և վարակիչ հիվանդություններից օրական մահացել են 150-200 տարագիր հայեր։
Զոհեր
Ինքնապաշտպանական մարտերի ընթացքում թուրքերի կորուստները, ըստ գերմանական աղբյուրի, կազմել են 50 սպանված և 120-130 վիրավոր, ըստ Ջ. Բրայսի՝ 7 սպա և 400 զինվոր սպանված, ըստ թուրքական աղբյուրի՝ 20 սպանված և 50 վիրավոր, անգլ. հրամանատարությանը ներկայացված տվյալներով՝ 3000 սպանված, իսկ հերոսամարտի մասնակից Օ. Թիթոյանի տվյալով՝ 2000 սպանված։
Գնահատական
Ուրֆայի հերոսական պաշտպաններին բարձր են գնահատել ժամանակակիցները։ Ֆրիտյոֆ Նանսենը գրել է. որ Ուրֆայի հայերը զոհվեցին բազում անգամ թվով գերազանց թշնամու դեմ կատաղի պայքարից հետո, իսկ Անրի Բարբին գրել է.«... Ուրֆայում հայերը մի իսկական կռվի մեջ մտան թուրք ջարդարարների դեմ և տեղի տվեցին միայն կառավարության կողմից ուղարկված զորքերի բազմաքանակությանը»։
Ուրֆայի հայերի արիությունը ընդունեց նաև թշնամին՝
Ուրֆայի 24-օրյա հերոսական ինքնապաշտպանությունը հայ ժողովրդի ազգ-ազատագրական պայքարի պատմության փառավոր էջերից է։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայկական դիմադրություն Կատեգորիա:1915 իրադարձություններ Կատեգորիա:Հայ ազատագրական շարժում Կատեգորիա:1915 թվականն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:1915 թվականը Հայաստանում Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատմություն Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրությունն Առաջին համաշխարհային պատերազմում
Սեն Լաժե Բրեսակ
Սեն Լաժե Բրեսակ (Saint-Lager-Bressac), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 848 մարդ, բնակչության խտությունը` 55.17 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15.37 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 500 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 120 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 10 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 568 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 413-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 155։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,7 %։ 413 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 385 անձ (211 տղամարդ և 174 կին)։ Գործազուրկ են եղել 28 անձ (11 տղամարդ և 17 կին)։ 155 անաշխատունակներից 57-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 62-ը` թոշակառուներ, իսկ 36-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Առավոտը սոճիների անտառում
Առավոտը սոճիների անտառում (Утро в сосновом лесу), Իվան Շիշկինի և Կոնստանտին Սավիցկու 1889 թվականին ստեղծած կտավը։ Սավիցկին նկարել է արջերին, սակայն արվեստի կոլեկցիոներ Պավել Տրետյակովը ջնջել է նրա ստորագրությունը, նշելով, որ գաղափարից մինչև կատարում, գեղանկարչական ձևը և ստեղծագործական մեթոդները բնորոշ են Շիշկինին ։
Կտավը հայտնի է իր կոմպոզիցիոն լուծումներով, անիմալիստական սյուժեի տարրերով։ Նկարիչը պատկերել է Գորոդոմլյա կղզու շրջակայքի բնությունը։ Պատկերված է ոչ խուլ, խիտ անտառ և բարձր ծառերի կատարներով թափանցող արևի շողը։
«Առավոտը սոճիների անտառում» կտավը կիրառվել է տարբեր տեղերում, այդ թվում «Կռասնիյ Օկտյաբր» (Красный Октябрь) կոնֆետների արտադրությունում «Ծուռթաթ արջը» անվանումով ։
«Առավոտը սոճիների անտառում» կտավը երկրորդ ամենահայտնի գործն է Վիկտոր Վասնեցովի «Դյուցազուններ»-ից հետո։ Շիշկինի նմանատիպ ստեղծագործություններից են «Անտառը գարնանը» (1884), «Կաղնու անտառի անձրևը» (1891) և այլն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իվան Շիշկինի նկարներ Կատեգորիա:1889 նկարներ Կատեգորիա:Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ
Պիորնալ
Պիորնալ  (Piornal), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կասերես պրովինցիայի մեջ՝ Էստրեմադուռա ինքնավար համայնքի կազմում ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վալե Դել Խեռտե շրջանում։ Զբաղեցնում է 36 կմ² տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 1525 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից կազմում է 119 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կասերես պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Ձիթենի
Կենսաբանական նկարագիր
Մշտադալար մերձարևադարձային պտղատու ծառ է՝ 4-12 մետր բարձրությամբ։ Ապրում է 400-500 տարի, երբեմն՝ 1000 և ավելի։ Սաղարթը՝ լայն բրգաձև երբեմն՝ կախված ճյուղերով։ Տերևները մանր են, երկար, նշտարաձև, օվալաձև, հակադիր, ապրում են 2-3 տարի։ Ծաղիկները մանր են, դեղնասպիտակավուն, երկսեռ՝ հավաքված 8-40-ական հուրանաձև ծաղկաբույլերում։ Պտուղը կորիզապտուղ է, էլիպսաձև, օվալաձև, կշիռը՝ 3-15 գրամ, հասա մաշկով, մանուշակագույն կամ սև, հաճախ մոմանման ֆառով։
Նշանակություն
Ձիթապտուղը օգտագործվում է սննդի (թարմ և պահածոյացված ձևով) և բժշկության մեջ։ Ձեթը կիրառվում է օծանելիքի և տեքստիլ արդյունաբերության, իսկ բնափայտը (ամուր է, ունի լավ փայլ)՝ ատաղձագործության մեջ։ Ձիթենին բազմացվում է կտրոններով, պատվաստներով և սերմերով։ Ջերմասեր բույս է։
Տարածում
Մշակվում է Իսպանիայում, Իտալիայում, Հունաստանում, Պորտուգալիայում, Թուրքիայում, Ալբանիայում, Ղրիմում, Վրաստանում, Թուրքմենստանում, Ադրբեջանում և այլուր։ Հայաստանում աճում է Նոյեմբերյանի և Մեղրիի շրջաններում։ Հայտնի է մոտ 500 սորտ, նախկին ԽՍՀՄ երկրներում՝ 80, լավագույններն են՝ Ասկալանո, Նիկիտսկայա-II, Կրուպնոպլոդնայա, Ղրիմի, Ադրբեջանական և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ձիթենազգիներ
Դաշքենդ Յալ
Դաշքենդ Յալ, լեռնագագաթ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Գորիս և Հագարի գետերի ջրաբաժանում, Գորիս քաղաքից մոտ 5,5 կմ հյուսիս–արևելք։ Բարձրությունը մոտ 2753 մետր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագագաթներ
Լեոնի թագավորություն
Լեոնի թագավորություն (Reino de León՝ ռեյնո դե Լեոն) միջնադարյան պետություն Պիրենեյան թերակղզու տարածքում 910-1230 թվականներին։ Հիմնադրել է Աստուրիայի արքա Ալֆոնսո III Մեծի որդի Գարսիան, ով ժառանգել է Լեոնը 910 թվականին։ Երկիրը կառավարել է Աստուրական և ֆրանսիական ծագում ունեցող Անսկարիների թագավորական տոհմը։ Տարածքը կազմել է առավելագույնը 90 000 քառ. կմ՝ Ալֆոնսո VI Քաջ արքայի օրոք (1065-1072)։
Պետության մայրաքաղաքն էր Լեոնը։ Այն ավելի քան երեք դար մնում է Լեոնի մշակութային, քաղաքական ու տնտեսական կենտրոնը։ Հզորության շրջանում, երբ անկում էր ապրում Կորդովայի խալիֆայությունը, ներառել է հարևան և հեռավոր գավառներ՝ գրավելով ժամանակակից Պորտուգալիայի հյուսիսը։ Ոսկեդարի շրջանում այն ներառում էր Աստուրիայի լեռները, Լեոնի հովիտը, Կաստիլիան և Գալիցիան, քաղաքական ազդեցություն ունենալով Նավառայի թագավորության վրա։
11-րդ դարում Լեոնի թագավորությունը մի քանի անգամ միավորվել է Կաստիլիայի թագավորությանը։ 13-րդ դարում վերջնականապես մտել է նրա կազմը, երբ Ֆերդինանդ III-ը ամուսնության շնորհիվ ժառանգեց երկու երկրները։
Լեոնի թագավորությունը առաջին քրիստոնյա երկրի՝ Աստուրիայի թագավորության մասն էր, որը հիմնադրվել էր Օմայյան խալիֆայության կողմից Վեստգոթական թագավորության նվաճումից հետո։ Այն կարևոր դերակատարում է ունեցել Ռեկոնկիստայի՝ Պիրենեյան թերակղզու քրիստոնյա բնակչության երկարդարյա պայքարում։
10-րդ դար
Թագավորությունը կազմավորվել է 910 թվականին, Աստուրիայի թագավորությունը արքա Ալֆոնսո III Մեծի որդիների մեջ բաժանումից հետո։ Ավագ որդի Գարսիան ստանում է Լեոնը, երկրորդ որդի Օրդոնյոն՝ Գալիսիան, իսկ կրտսեր որդի Ֆրուելան՝ հենց Աստուրիան։
914 թվականին, Գարսիայի մահից հետո, Լեոնի թագավորությւնը անցնում է նրա միջին եղբայր Օրդոնյո II-ին, ով իր կրտսեր եղբայր, Աստուրիայի արքա Ֆրուելա II-ի աջակցությանն արժանանալու համար, նրան է հանձնում Լեոի որոշ տարածքներ։ Օրդոնյո II-ը իր թագավորության մայրաքաղաք է դարձնում Լեոն քաղաքը։ 924 թվականին նա մահանում է և նրա տիրույթների կըառավարիչ է դառնում Ֆրուելա II-ը, ով մեկ տարի անց նույնպես մահանում է։ Այուամենայնիվ, Լեոնը, Աստուրիան և Գալիսիան կրկին միավորվում են։ Միավորված պետության մայրաքաղաքը Օվիեդոից տեղափոխվում է Լեոն, իսկ պետությունը ստանում է Կաստիլիայի և Լեոնի թագավորություն անվանումը։ Ֆրուելա II-ի մահից հետո, 925 թվականին, արքա է դառնում նրա որդի Ալֆոնսո Ֆրոյլասը։ Սակայն Օրդոնյո II-ի որդիներ Սանչոն, Ալֆոնսոն և Ռամիրոն նույն թվականին խռովություն են բարձրացնում նոր արքայի դեմ, գահի նկատմամբ իրենց իրավունքները հիմնավորելով նրանով, որ իրենց հորեղբայրը բռնատիրել է գահին։ Հենվելով գալիսիական ազնվականության աջակցության վրա, որոնց անվանի ընտանիքների ներկայացուցիչների հետ ամուսնացած էին Սանչոն և Ռամիրոն և հոգևորականության (մանավանդ եպիսկոպոս Սանտյագո դե Կոմպոստելա Հերմենգիլդի), ինչպես նաև Նավառայի արքա Սանչո I Գարսեսի օգնության վրա, եղբայրներին հաջողվում է Ալֆոնսո Ֆրոյլասին դուրս մղել Լեոնից, իսկ 926 թվականին նաև Գալիսիայից։ Լեոնի գահին տիրելու ավագ եղբայր Սանչո I Օրդոնյեսի հրաժարումից հետո, այստեղ արքա է հռչակվում Ալֆոնսոն՝ Ալֆոնսո IV անվան տակ, իսկ Սանչոն զբաղեցնում է Գալիսիայի գահը։ Ռամիրոն ստանում է Վիզեու կոմսությունը։
929 թվականին, ավագ եղբայր, անզավակ Սանչո I Օրդոնյեսի մահից հետո, Ալֆոնսո IV-ը իր ձեռքում կրկին միավորում է թագավորության բոլոր տիրույթների իշխանությունը։ 931 թվականին, կնոջ՝ Օնեկա Սանչեսի մահից հետո, Ալֆոնսը որոշում է ընդունում թողնել գահը։ Լեոնի թագավորության ազնվականության Սեյմում, որը կայանում է Սամորայում, նա գահթ զիջում է իր կրտսեր եղբայր Ռամիրո II-ին և մեկուսանում է Սաագուն մենաստանում։ Սակայն մեկ տարի անց նա անսպասելիորեն մեղանչում է իր որոշման համար, հեռանում է մենաստանից և, օգտվելով մայրաքաղաքում արքայի բացակայությունից, փորձում է նորից իրեն վերադարձնել գահը։ Նրա փորձը անհաջողոթյամբ է ավարտվում՝ նա գերևարվում է Ռամիրո II-ի կողմից Սամորայում և ուղարկվում է Ռուիֆորկոյի Սան Հուլիան մենաստան։
931 թվականին Ռամիրո II-ի գահ բարձրանալուց հետո Իսպանիայի հյուսիսի քրիստոնեական պետությունները զգալիորեն ակտիվացնում են Կորդովայի խալիֆայության վրա հարձակումները։ 932 թվականին Ռամիրես II-ը գրավում է թալանում է Մադրիդը, իսկ 934 թվականին, Կաստիլիայի կոմս Ֆեռնան Գոնսալեսի հետ միասին, մավրերին լուրջ հարված է պարտութան է մատնում Օսմայի մոտ։ 937 թվականին Լեոնի արքան միջամտում է Կորդովայի խալիֆայության երկպառակութուններին, աջակցելով Աբդ ար-Ռահման III-ի դեմ ապստամբած Սարագոսայի վալի Մուհամեդ բեն Հասիմին, ում խալիֆը մեղադրում էր Օսմաի մոտ պարտության համար։ Ռամիրո II-ը զորքով մտնում է Սարագոսա, ջախջախում է Մուհամեդի թշնամիների ջոկատները և նրանից հավատարմության երդում է վերցնում։ Ի պատասխան Լեոնի արքայի գործողությունների, Կորդովայի խալիֆը 939 թվականին մեծ արշավանք է կազմակերպում քրիստոնաների դեմ։ Մավրերի բանակի քանակությունը հասնում է 100 000 ռազմիկի։ Աբդ ար-Ռահման III-ը անձամբ է մասնակցություն ունենում արշավին։ Դուերո գետի աջ ափին մավրերը գրավում և ավերում են Օլմեդո, Իսկար և Ալկասրեն ամրոցները և օգոստոսի սկզբին ճամբար են խփում Սիմանկասի մոտակայքում։ Այսհեղ է մոտենում նաև լեոնա-կաստիլական բանակը՝ արքա Ռամիրես III-ի և Կաստիլիայի կոմս Ֆեռնան Գոնսալեսի գլխավորությամբ, որին միանում են Մոնսոնի կոմս Անսուր Ֆեռնանդեսի և Նավառաայի արքա Գարսիա I Սանչեսի ջոկատները։ 939 թվականի օգոստոսի 6-ին սկսվում է հանրահայտ Սիմանկասի ճակատամարտը։ Մարտերը շարունակվում են մի քանի օր։ Արդյունքում, քրիստոնյաների բանակին հաջողվում է հարված հասցնել մավրերի բանակի թիկունքին։ Մուսուլմանները փախուստի են դիմում։ Անձամբ Աբդ ար-Ռահման III-ը վերադառնում է Կորդավա միայն 49 մերձավորների հետ։ Օգոստոսի 21-ին քրիստոնյաները Ալանդեգի մոտ նահանջող մավրերին ևս մեկ պարտության են մատնում։ Սամանկասի և Ալանդեգի մոտ մահացած մավրերի քանակը գերազանցում է 50 000-ը։ Գրավվում է հսկայական ռազմավար, այդ թվում նաև անձամբ խալիֆի զենք ու զրահը ։ Հետագա տարիներին մավրերի հետ պատերազմը շարունակվում էր փոփոխական հաջողություններով։ 940 թվականին Ֆեռնան Գոնսալեսը արշավանք է կատարում Տալամանկաի դեմ, սակայն պարտություն է կրում, իսկ, ի պատասխան, մավրերը արշավանք են կազմակերպում Կլունիայի և Պենիաֆիելի վրա։ Աջակցելով իր դաշնակցին, Նավառայի արքա Գարսիա I Սանչեսին, Ռամիրո II-ը 942 թվականին Ֆեռնան Գոնսալեսին ուղարկում է Տուդելայի դեմ, սակայն Կաստիլիայի կոմսը ապրիլի 5-ին պարտություն է կրում տեղական վալի ալ-Թույիբից, իսկ օգոստոսին մավրերը իրենք են ասպատակություն կատարում Կաստիլիայի վրա։
Այն ժամանակ, երբ Օրդոնյո III-ը զբաղված էր եղբոր խռովության ճնշմամբ, թագավորության սահմանները ենթարկվում էին մավրերի մշտական ասպատակություների։ Արքայի կառավարման առաջին երեք տարիներին նրանք իրականացնում են հինգ հաջող ասպատակություն, սնակացնելով բազմաթիվ բնակավայրեր և տիրելով հարուստ ավարի։ Հատկապես լուրջ իրավիճակ է տիրում Գալիսիայում։ Ընդ որում, նախկինում (951 թվականին), Գալիսիայի ափամերձ տարածքները ենթարկվել էին վիկինգների նավատորմի հարձակմանը։ Արքայի անգործությունը դժգոհություն է առաջացնում գալիսիական ազնվականության շրջանում և 955 թվականին թագավորության այդ մասում խռովություն է ծագում։ Օրդոնյո III-ը անհապաղ միջոցներ է ձեռնարկում նրա ճնշման համար։ Բանակի գլուխ անցած նա անձամբ արշավում է Գալիսիա և մահապատիժներով ու առգրավումներով խռովարարներին, որոնց գլխավորում էր Խիմենո Դիասը՝ սուրբ Ռոսենդոյի ազգականը, ստիպում է ենթարկվել։
Գալիսիայից արքան անսպասելիորեն նարխուժում է մավրերի տիրույթներ և անսպասելի հարձակման արդյունքում գրավում է Լիսաբոնը։ Արաբական կայազորը կոտորվում է, քաղաքը կողոպտվում, որից հետո քրիստոնյաների բանակը հարուստ ավարով վերադառնում է Լեոնի թագավորություն։ Այդ պարտությունը Աբդ ար Ռահման III-ին ստիպում է խաղաղություն փնտրել Օրդոնյո III-ի հետ։ Նրան հաջողվում է հաշտություն կնքել, որի մեջ ներգրավվում է նաև Կաստիլիայի կոմս Ֆեռնան Գոնսալեսը, ով նախորդ տարի մավրերից պարտություն էր կրել Սան Էստեբան դե Գորմասի ճակատամարտում։ 956 թվականի երկրորդ կեսին արքա Օրդոնյո III-ը անսպասելիորեն մահանում է Սամորայում։ Օրդոնյո III-ի միակ որդին՝ Բերմուդոն, դեռևս մանուկ էր և կասկածներ էին առաջանում նրա օրինածնության վերաբերյալ, քանի որ նա ծնվել էր Արագոնտա Պելայեսից։ Այդ պատճառով Լեոնի թագավորության նոր արքա է հռչակվում Օրդոնյո III-ի կրտսեր եղբայր Սանչո I Գերը, ով անհապաղ ժամանում է Նավառայից։
Բարձրանալով գահին, Սանչո I-ը անմիջապես փորձում է միջոցներ ձեռնարկել արքայական իշխանության ամրապնդման համար և ազնվականության ինքնիշխանության սահմանափակման համար, սակայն դա միայն նրա դեմ է լարում թագավորության անվանի դեմքերին։ Նա նաև հրաժարվում է խաղաղության մի շարք պայմանների կատարումից, կնքված Օրդոնյո III-ի և Կորդովայի խալիֆ Աբդ ար Ռահման III-ի միջև։ Խալիֆի պատասխանն է հանդիսանում 957 թվականին, Ահմադ իբն Յալի գլխավորությամբ, արաբական զորքերի ներխուժումը Լեոնի թագավորություն և թագավորության բազմաթիվ մարզերի սնանկացումը, ինչին Սանչո I-ը չի կարողանում խանգարել։ Միաժամանակ, պարզվում է, որ, չնայած բարի նպատակներին, Սանչո I-ը չունի ոչ կառավարման տաղանդ և ոչ էլ պատերազմի համար ֆիզիկական ուժ։ Արքան երիտասարդ էր և միաժամանակ բավականին գեր, որի պատճառով նույնիսկ դժվարությամբ էր քայլում, համարյա երբեք չէր ձիավարում, իսկ ռազմական վարժանքներին ընդհանրպես չէր մասնակցում։ Նրա այդ թերությունները առիթ են հանդիսանում բազմաթիվ ծաղրանքների արքայի հասցեին ոչ միայն նրա քաղաքականությունից դժգոհ ազնվականության կողմից, այլ նաև հասարակ մարդկանց կողմից։ Շուտով Սանչոյի հեղինակությունը, որպես միապետի, անհայտանում է նաև թագավորության ազդեցիկ դեմքերի շրջանում, սկսվում է դավադրություն ծագել, որի նպատակը Սանչո I Գերի գահընկեցությունն էր։
958 թվականի գարնան մոտ դավադրությունը ձևավորվում է։ Խռովարարների առաջնորդ է դառնում Կաստիլիայի կոմս Ֆեռնան Գոնսալեսը։ Գահի թեկնածու է առաջադրվում Օրդոնյոն, արքա Ալֆոնսո IV -ի որդին, ով այդ տարվա սկզբին ամուսնացել էր Օրդոնյո III-ի այրի և կոմսի դուստր Ուրակա Ֆեռնանդեսի հետ։ Մարտին խռովարարներին աջակցության մասին հայտարարում են Գալիսիայի մեծահարուստները։ Սանչո I-ը տեսնելով, որ թագավորության մեծ մասը աջակցում է Օրդոնյոին, հեռանում է Նավառա, հույս ունենալով այսհեղ աջակցություն ստանալ իր հարազատներից, արքա Գարսիա I Սանչեսից և թագուհի-մայր Տոդից։ Այդ ընթացքում Ֆեռնան Գոնսալեսը ջախջախում է Սանչո I-ի վերջին կողմնակիցներից մեկին, Վելուի կոմսին, ով իր վարձկան մավրերի ջոկատի հետ փորձում էր արգելափակել դեպի Լեոն Օրդոնյոի ճանապարհը։ Օգոստոսի 3-ին Օրդոնյոն մտնում է թագավորության մայրաքաղաք և այստեղ հռչակվում է որպես արքա՝ Օրդոնյո IV անվանումով։ Ավելի ուշ, Սանտիագո դե Կոմպոստելայում կայանում է նրա թագադրումը ։ Նոր արքան դառնում է լսող խամաճիկ Ֆեռնան Գոնսալեսի ձեռքում։ Թագավորությունը կառավարելով բացարձակ Կաստիլիայի կոմսի շահերից ելնելով, Օրդոնյո IV-ը շուտով վիճում է համարյա բոլոր իր վասալների հետ։ Հատկապես նրա կառավարումից դժգոհ էր Գալիսիայի ազնվականությունը։ Այդ ընթացքում Սանչո I-ը Նավառայի արքա Գարսիա I Սանչեսի և Տոդի հետ ժամանում է Կորդովա և այստեէ պայմանագիր է կնքում խալիֆ Աբդ ար Ռահման III-ի հետ։ Համաձայն պայմանագրի, Սանչո I-ը խալիֆից ստանում է զորք՝ փոխարենը նրան տալով Դուերոյից հարավ գտնվող 10 քրիստոնեական ամրոցներ։ 959 թվականի սկզբին Սանչո I-ը, ում Կորդովայում բուժում են ավելորդ քաշից, մավրերի բանակով մտնում է Լեոնի թագավորություն և գրավում Սամորան։ Օրդոնյո IV-ը սկզբում փախչում է Աստուրիա, իսկ երբ Սանչո I-ը հաջորդ տարի գրավում է Օվիեդոն՝ Բուրգոս։ Միաժամանակ, 960 թվականին, Լեոնի արևելյան շրջաններ, դեռևս պահպանված Ֆեռնան Գոնսալեսի կողմից, ներխուժում են նավառացիների զորքերը՝ արքա Գարսիա I Սանչեսի գլխավորությամբ։ Կամստիլիայի կոմսի զորքերը ջախջախվում են Սիրուենիայի մոտ տեղի ունեցած բախման ժամանակ։ Անձամբ կոմսը գերի է ընկնում Սան Անդրեաս դը Սիրուեննիայի եկեղեցում և տարվում է Նավառայի արքայի մոտ, ով նրան Կլավիխո (սա առաջին փաստաթղթային հաստատված հաղորդագրությունն է այդ քաղաքի գոյության մասին ) ամրոցում պահակախմբի հսկողության հակ է պահում։
Օրդոնյո IV-ը Բուրգոսում մնում է մինչև 961 թվականի գարունը, հենվելով Ֆեռնան Գոնսայեսին հավատարիմ կաստիլացիների աջակցության վրա։ Սակայն տեսնելով, որ միայն կաստիլական զորքի օգնությամբ նա չի կարողանա իրեն վերադարձնել գահը, Օրդոնյո IV-ը Բուրգոսում թողնում է իր կնոջը՝ Ուրակա Ֆեռնանդեսին և մի քանի մերձավորների հետ փախչում է Կորդովա, որտեղ խալիֆ Աբդ ար Ռահմոն III-ին խնդրում է իրեն ռազմական օգնություն ցուցաբերել։ Աբդ ար Ռահմոն III-ը խոստանում է աջակցել Օրդոնյոին, հուսալով նրա միջոցով Սանչո I-ից ավելի արագ հասնելու պայմանագրի կատարմանը, սակայն իրական օգնություն նրան չի ցուցաբերում։