cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջրհեղեղներ Հնդկաստանում (2021)
Ջրհեղեղներ
2021 թվականի հուլիսի 22-ից ի վեր Մահարաշտրա նահանգի արևմտյան շատ շրջաններում տեղատարափ անձրևներ են տեղացել։ Հուլիսի 23-ին գրանցվել է վերջին 40 տարվա ընթացքում ամենամեծ տեղումների քանակը ։ Նահանգի որոշ շրջաններում մեկ օրում տեղացել է մինչև 600 մմ տեղումներ, ինչն այստեղ գրանցված ամենաբարձր ցուցանիշն է ։ Մումբայում կրկին շենք է փլուզվել՝ որի հետևանքով զոհվել է 7 մարդ ։ Ջրհեղեղը սողանքներ Է առաջացրել նահանգի տարբեր հատվածներում։ Տուժել են նաև Ռայգադ, Ռատնագիրի, Սատարա շրջանները ։
Գոայում նաև գրանցվել են վերջին 50 տարվա ընթացքում խոշորագույն տեղատարափ անձրևները՝ որոնց հետևանքով կան զոհեր ։
Հուլիսի 27-ին ջրհեղեղի զոհերի ընդհանուր թիվը հասել է 192-ի, առնվազն 48 մարդ տուժել է, 25-ն անհետ կորել է։ Տարահանվել է 229 074 մարդ։ Ամենից շատ զոհեր են գրանցվել Ռայգադ շրջանում ։
Հուլիսի 28-ին տեղատարափ անձրևները, որոնք հանգեցրել են հեղեղումների և առնվազն 16 մարդու մահվան, սկսվել են երկրի հյուսիսում՝ Հիմաչալ-Պրադեշ նահանգում և Ջամուի ու Քաշմիրի միութենական տարածքում ։
Օգոստոսի 3-ին Արևմտյան Բենգալիայում տեղատարափ անձրևների հետևանքով զոհվել է 23 մարդ ։ Փրկարարական աշխատանքներին մասնակցում են զինվորականները ։
Օգոստոսի 7 -ին Հնդկաստանի մայրաքաղաք Նյու Դելիում հայտարարվել է անձրևի և ամպրոպի վտանգ ։
10 և հարյուր գյուղեր ջրասույզ են եղել Ուտար Պրադեշ նահանգում։ Զոհվել է մոտ 9 մարդ ։
Օգոստոսի 11-ին Հիմաչալ-Պրադեշ նահանգում անձրևների պատճառով սողանք է տեղի ունեցել։ Փլատակների տակ են հայտնվել մի քանի ավտոմեքենաներ, այդ թվում՝ 40 ուղևորներով ավտոբուսը ։
Ջրհեղեղների հետևանքով զոհերի ընդհանուր թիվը գնահատվում է մոտ 400 մարդ ։ Միայն Մահարաշտրա նահանգում զոհվել է 213 մարդ, 8-ն անհետ կորել են ։
Նայրոբի
Բնակչությունը՝, սակայն իրականում բնակչությունն ավելին է, քան ներկայացված թիվը քաղաքի ետնավայրերի պատճառով, որտեղ բնակչության գնահատումը ծայրաստիճան բարդ է։
Աշխարհագրություն
Քաղաքի աշխարհագրական դիրքն է՝ -1.28333°N, 36.81667°W և զբաղեցնում է 696 կմ² տարածք։
Նայրոբին գտնվում է Կամպալա և Մոմբասա քաղաքների միջև։ Քանի որ քաղաքը գտնվում է Արևելա-Աֆրիկյան ռիֆտային հովտից ոչ հեռու, այստեղ շատ հաճախ տեղի են ունենում երկրաշարժեր և ստորգետնյա ցնցումներ։ Նայրոբիի մոտակայքում գտնվող ամենաբարձր կետը քաղաքից արևմուտք գտնվող Նգոնգ բլուրներն են։ Քաղաքից հյուսիս գտնվում է Քենիա լեռը, իսկ հարավ-արևելքում՝ Կիլիմանջարո լեռը։ Երկու լեռներն էլ պարզ եղանակին հնարավոր է տեսնել Նայրոբի քաղաքից ։
Նայրոբի գետը և դրա վտակները անցնում են Նայրոբիի տարածքով։ Քաղաքի հյուսիսում գտնվում է Կարուրա անտառը, որի համար պայքարում էր Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Վանգարի Մաատային (Wangari Maathai), երբ պլանավորվում էր շենքերով և այլ ենթակառուցվածքներով կառուցապատել անտառի տարածքը ։
Կլիմա
Ծովի մակարդակից ավելի քան 1600 մետր բարձրության շնորհիվ Նայրոբին ունի բարեխառն կլիմա՝ ջերմաստիճանն երբեմն է բարձրանում 25 °C-ից և բավականին հավասարաչափ է տարվա ընթացքում։ Ամենացուրտ ամիսը հուլիսն է, ամենատաքը՝ մարտը։ Գոյություն ունի 2 խոնավ սեզոն՝ ապրիլից մայիս և նոյեմբերից դեկտեմբեր, և մեկ չոր՝ հուլիսից օգոստոս ։ Հունիսին և հուլիսին ջերմաստիճանը գիշերը կարող է լինել 10 °C-ից ցածր ։ Պատմության ընթացքում գրանցված ամենացածր ջերմաստիճանը կազմել է +5 °C : Ամենաարևոտ և տաք տարվա եղանակը հունվարից մարտ ընկած ժամանահատվածն է։ Այդ ժամանակ օդի ջերմաստիճանը առավելագույնն է և կազմում է +24 °C:
Դմիտրի Նալբանդյան
Դմիտրի Արշակի Նալբանդյան, ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս։ Ստալինյան երկու և Լենինյան մրցանակների դափնեկիր։ Ջավահառլալ Ներուի անվան մրցանակի դափնեկիր (1970) ։ 1948 թվականից Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության անդամ։
Դմիտրի Նալբանդյանը եղել է կերպարվեստում սոցիալիստական ռեալիզմի մեթոդով ստեղծագործած ամենահամբավավոր վարպետներից մեկը, խորհրդային դարաշրջանի այսպես կոչված՝ պաշտոնական դիմանկարիչներից թերևս առավել նշանավորը ։ Ստեղծել է նաև մեծածավալ պատմա-դիմանկարային պատկերներ, նատյուրմորտներ, բնանկարներ։
Կենսագրություն
1929 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի գեղարվեստի ակադեմիան (աշակերտել է Եղիշե Թադևոսյանին ու Լանսերեին), որից հետո աշխատել է Պետկինոյում, ապա՝ Օդեսայի կինոստուդիայում՝ որպես նկարիչ-մուլտիպլիկատոր։ 1931 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվա։
Առաջին հերթին ճանաչվել է որպես խորհրդային շքահանդեսային դիմանկարի վարպետ, ստեղծել է խորհրդային կուսակցական վերնախավի բազմաթիվ ներկայացուցիչների, այդ թվում՝ Ստալինի, Խրուշչովի, Բրեժնևի դիմանկարները, որի համար էլ արվեստագետների շրջանում նրան անվանել են «քաղբյուրոյի թիվ մեկ վրձինը»։
1978 թվականին հայ մշակույթի ականավոր գործիչների «Վերնատուն» խմբակային դիմանկարի համար Դմիտրի Նալբանդյանին, ով 1953 թվականից ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս էր, շնորհվել է ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի ոսկե մեդալ։
Դմիտրի Նալբանդյանը մահացել է 1993 թվականի հուլիսի 3-ին, Մոսկվայում, սրտի սուր անբավարարությունից։ Թաղվել է Նովոդևիչիե գերեզմանատանը : Մահից մեկ տարի առաջ նա իր ստեղծագործությունների հավաքածուի մի մասը նվիրել է Մոսկվա քաղաքին, որի հիման վրա Ռուսաստանի մայրաքաղաքի կառավարությունը որոշում է ընդունել ստեղծելու «ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ Դմիտրի Նալբանդյանի թանգարան-արվեստանոց»։ Հետագայում նկարչի քույրը՝ Մարգարիտա Նալբանդյանը եղբոր որոշ աշխատանքներով համալրել է նվիրաբերված հավաքածուն։ Ներկայումս այդ թանգարան-արվեստանոցը հանդիսանում է մոսկովյան «Մանեժ» թանգարանա-ցուցահանդեսային միավորման կառուցվածքային ստորաբաժանումներից մեկը ։
Ստեղծագործություններ
Նալբանդյանի արվեստին բնորոշ է կերպարային հավաստիությունը։
"« …եթե սահմանափակվենք Նալբանդյանին բնորոշելով սոսկ իբրև նկարիչ-հրապարակախոսի, մենք կաղքատիկացնենք մեր պատկերացումը վարպետ նկարչի մասին։ Բարդ է նրա արվեստը; Գեղանկարչի ստեղծագործություններում շատ է բանաստեղծականը, քնարականը։ Եվ նրա արվեստի այդ բանաստեղծական կողմը, որ նվազ նշանակալի չէ, նկարչի լավագույն գործերին ջերմություն ու կենսական լիարյունություն է հաղորդում» ։ Ա. Պարամոնով"
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից Կատեգորիա:Հայերը Վրաստանում Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ
Նիժնիե Կարամալի (այլ կիրառումներ)
Նիժնիե Կարամալի, կարող է վերաբերել՝
Նիկիտինկա (այլ կիրառումներ)
Նիկիտինկա, կարող է վերաբերել՝
Մոլլաղայա
Մոլլաղայա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դիադինի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Նովիե Պարատի
Նովիե Պարատի (Новые Параты, Шарача), գյուղ Ռուսաստանի Մարի Էլ հանրապետության Վոլժսկի շրջանի կազմում։
Մոլլաղայա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Նովիե Պարատի
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1536 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մարի Էլ հանրապետության Վոլժսկի շրջանի բնակավայրեր
Վարտիկովցի
Վարտիկովցի (Вартиківці), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կելմենցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վարտիկովցի գյուղում բնակվում էր 1 457 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կելմենցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լաս Կաբանյաս
Լաս Կաբանյաս (կատ․` Les Cabanyes), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալտ Պենեդես շրջանում։ Տարածքը կազմում է 1,15 կմ2։ Բնակչությունը` 902 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Աբադանի շահրեստան
Աբադանի շահրեստան, Իրանի Խուզեստան օստանի 20 շահրեստաններից (երկրամասերից) մեկը։ Վարչական կենտրոնը Աբադան քաղաքն է ։ Շահրեստանը ներառում է՝ Կենտրոնական և Արվանդկենար  բախշերը (շրջանները)։
Նոր կորոնավիրուսի բռնկումը Աբադանի շահրեստանում (2020)
2020 թվականի մայիսի 11-ին Իրանը COVID-19-ի շրաջանակներում արգելափակում էր սահմանել Աբադանի շահրեստանում։ Շահրեստանի բոլոր խանութներն ու գրասենյակները, բացառությամբ հիմնական ծառայությունների, փակվել էին այս ժամանակահատվածում։ Իշխանությունները նաև փակել էին մուտքը դեպի Աբադան՝ Ահվազի և Բանդար-է Մահշահրի մուտքային կետերից։ Այս սահմանափակումների ժամկետը լրացել է մայիսի 25-ին ։
Բնակավայրեր
Շահրեստաննն ունի երեք քաղաք՝ Աբադան, Արվանդկենար և Չավիբդեհ։ Վարչական կենտրոնը Աբադան կղզում գտնվող Աբադան քաղաքն է։
Բնակչություն
2006 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանի բնակչությունը կազմում էր 27 5126 մարդ՝ 58870 ընտանիքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խուզեստանի շահրեստաններ
Նիկիտինո (այլ կիրառումներ)
Նիկիտինո, կարող է վերաբերել՝
Մանսանարես էլ Ռեալ
Մանսանարես էլ Ռեալ (Manzanares el Real), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, որը գտնվում է Մադրիդի պրովինցիայում, Մադրիդի ինքնքվար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կուենկա-Ալտա-դել-Մանսանարես շրջանում։ Տարածքը կազմում է 128,4կմ², բնակչությունը՝ 7450 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։
Աստերոիդների ցանկ (239001-239100)
Աստերոիդների ցանկ (238901-239000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (239101-239200)
Կարաջանլու (Զանգեզուրի գավառ)
Կարաջանլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 172 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
(7443) Ցումուրա
(7443) Ցումուրա (Tsumura), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հունվարի 26-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,921065 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8118 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0303 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1823,52 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,197421 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,36° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տակաո Կոբայաշիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Երկրակեղև
Երկրակեղև, Երկրագնդի արտաքին կարծր քարե թաղանթն է։
Հաստությունը ցամաքատիպ պլատֆորմների սահմաններում 35-45 կմ է, օվկիանոսային պլատֆորմների սահմաններում 5-6 կմ։ Երկրակեղևը ունի եռաշերտ կառուցվածք։ Ստորին շերտը՝ բազալտային շերտն է, ունի բազալտներին համապատասխանող ֆիզիկական հատկություններ, միջին հաստությունը մայրցամաքային մասում 16-18 կմ է, օվկիանոսայինում՝ 4-5 կմ է։ Բազալտային շերտը և նրա տակ գտնվող երկրի մանթիան սահմանաբաժանվում են Մոհորովիչիչի մակերևույթով։ Այդ շերտերի վրա մայրցամաքային պլատֆորմների սահմաններում տեղադրված է գրանիտային շերտը՝ 15-35 կմ հաստությամբ։ Դրանց սահմանաբաժանը կոչվում է Կոնրադի մակերևույթ։ Այն որոշ տեղերում բացակայում է, իսկ առանձին դեպքերում ունի 10-15 կմ հաստություն։ Պինդ վիճակում է գտնվում նաև Երկրի մանթայի վերին հորիզոնը, որը Երկրակեղևի հետ միասին առաջացնում է քարոլորտը՝ Երկրի մոտ 70-80 կմ հաստությամբ քարային պատյանը։
Երկրակեղև
Երկրակեղևն անցել է առաջացման ռւ զարգացման երկարատև ժամանակաշրջան և կրել մեծ փոփոխություններ։ Քարոլորտում ամենահին ապարների բացարձակ հասակը մոտ 3,5 միլիարդ տարի է։ Դրանից առաջ՝ մոտ 1—1,5 միլիարդ տարիների ընթացքում, առաջացել է երկրակեղևը։ Այդ ընթացքում առաջացած բյուրեղային կարծր, փոխակերպված ապարներն այժմ մերկանում են հնագույն պլատֆորմների տարբեր մասերում։ Արխեյան և պրոտերոզոյան դարաշրջաններում վերջնականապես ձևավորվում են Երկրի հնագույն պլատֆորմները, որոնցից են Արևելաեվրոպականը (Ռուսական), Սիբիրականը, Չինականը, Հնդկականը, Արաբականը, Հյուսիսամերիկյանը, Հարավամերիկյանը, Աֆրիկականը, Ավստրալիականը և Անտարկտիկականը։ Սրանց հիմքում տարածվում են բյուրեղային կարծր ապարները, որոնց վրա նստած են հորիզոնական տեղադրված նստվածքային հզոր շերտախմբերը։ Պալեոզոյան դարաշրջանից սկսած երկրակեղևում տեղի են ունենում մեծ փոփոխություններ։ Բայկալյան, կալեդոնյան և հերցինյան ծալքավորությունների հետևանքով հին պլատֆորմների շուրջը գտնվող գեոսինկլինալային ավազաններում ընթանում են ուժեղ ծալքագոյացումներ, հրաբխային երևույթներ՝ առաջացնելով լեռնային համակարգեր, լեռնաշղթաներ։ Հետագայում դրանք հողմնահարվում են, քայքայվում, համահարթեցվում։ Պալեոզոյի վերջում Երկրի վրա ձևավորվում է երկու խոշոր մայրցամաք.
Դրանց միջև տարածվում էր ընդարձակ Թհտիս օվկիանոսը։ Մեզոզոյան դարաշրջանում շարունակվում է երկրակեղևի առաջացման և զարգացման գործընթացը, լեռնակազմությունը։ Սկսվում է Լավրասիա և Գոնդվանա մայրցամաքների իջեցման և տրոհման գործընթացը։ Առաջանում են Ատլանտյան և Հնդկական օվկիանոսների գոգավորությունները, նախքան այդ առաջացել էր Խաղաղ օվկիանոսի գոգավորությունը։ Տրիասում մի քանի պլատֆորմների տարրեր տեղամասեր պատռվում են, որոնցից դուրս եկած լավաները ծածկում են հնագույն մակերևույթները և առաջացնում 1000-2000 հզորությամր տրապային ծածկույթներ։ Հայտնի են սիբիրական, հնդկական և բրազիլական տրապները։ Միայն սիբիրական տրապների զբաղեցրած մակերեսն անցնում է 1 միլիոն քառ. կմ-ը։ Միջին մեզոզոյում տեկտոնական շարժումներն ակտիվանում են, տեղի են ունենում հին և նոր կիմերեյան ծալքավորությունները։ Մեզոզոյի վերջում ընթանում է լարամյան ծալքավորությունը։ Մեզոզոյան ծալքավորությունների ընթացքում ձևավորվում են Կորդիլերները և Հեռավոր Արևելքի մի շարք լեռնաշղթաներ։
Կայնոզոյի դարաշրջան
Կայնոզոյի դարաշրջանում երկրակեղևը կրում է ալպյան հզոր ծալքավորության տարրեր փուլերի ազդեցությունը։ Ծալքավորություններն ուղեկցվում են ուժեղ հրաբխականությամբ, առաջանում են Ալպ-Հիմալայան ծալքավոր գոտին և Խաղաղօվկիանոսյան Հրե օղակի մերձծովային լեռնաշղթաները։ Հին հասակի շատ լեռներ ենթարկվել են «կեղծ երիտասարդացման»։ Օրինակ՝ Տյան Շանի լեռները, որոնք ձևավորվել էին պալեոզոյի վերջում և քայքայվել էին, ալպյան ծալքավորության ընթացքում բարձրացել են մոտ 3000 մ-ով և այժմ թողնում են բարձր լեռների տպավորություն։ Կայնոզոյում մայրցամաքներն ու օվկիանոսներն ստանում են արդի տեսքը։ Երկրակեղևն անհամասեռ է, բաղկացած ամուր սալերից ու ավելի շարժուն ու ճկուն հատվածներից։ Առանձնացվում են բազմաթիվ սալեր՝ եվրասիական, ամերիկյան, աֆրիկյան, անտարկտիկական, հնդկաավստրալիական, խաղաղօվկիանոսյան, ատլանտյան։ Սրանցից յուրաքանչյուրն ունի տարածության մեջ շարժման իր ուղղությունը։ Երբ սալերն իրարից հեռանում են, առաջանում են ռիֆտային ճեղքեր կամ հովիտներ, և քարոլորտը ճեղքվում է իր ամբողջ երկարությամր։ Սալերի՝ միմյանցից հեռանալու երևույթի առաջին բացատրությունը տվել է գերմանացի երկրաֆիզիկոս Ա. Վեգեները 1912 թ.։ Սկզբում նրա վարկածին (Մորիլիզմի տեսություն) հետևորդներ կային, հետո այն ժխտվեց։ Վերջին տարիներին անժխտելի փաստերը ապացուցեցին տեսության ճշտությունը, և այն ստացավ մեծ տարածում։ Վերջերս պարզվել է, որ սալերը ոչ միայն տեղաշարժվում են, այլ կարող են բարձրանալ իրար վրա։ Անժխտելի է, որ խաղաղօվկիանոսյան սալը մտնում է եվրասիական սալի տակ, և այդ զոնայում առաջացել է խաղաղօվկիանոսյան Հրե օղակի արևմտյան թևը։ Ամերիկյան սալը բարձրանում է խաղաղօվկիանոսյանի վրա, և առաջացել է Ատակամայի գեոսինկլինալը։ Իր հերթին՝ ամերիկյան սալը հեռանում է Աֆրիկայից և Եվրոպայից։ Պարզվում է, որ Հարավային Ամերիկան Աֆրիկայից հեռանում է տարեկան 4 սմ-ով, իսկ Հյուսիսային Ամերիկան Եվրոպայից՝ 6 սմ-ով։ Երկրակեղևի սալերի տեղաշարժն սկսվել է մոտ 200 միլիոն տարի առաջ։ Ուսումնասիրությունները պարզել են, որ եվրասիական սալը տեղաշարժվում է արևելք, Ավստրալիան՝ հյուսիս-արևելք, Անտարկտիդան՝ հարավ, Ամերիկան՝ արևմուտք։ Միայն Աֆրիկան է հարաբերական անշարժ։ Երկրակեղևի սալերը բաղկացած են պլատֆորմներից և գեոսինկլինալներից։
Գեոսինկլինալներ
Գեոսինկլինալները երկրակեղևի շարժուն տեղամասերն են, որոնց տեղում առաջանում են լեռնաշղթաները։ Գեոսինկլինալային մարզերի զարգացման ընթացքում տարբերում են երեք փուլ։ Առաջին փուլում տեղի է ունենում երկրակեղևի երկարավուն ու լայն գոտու իջեցում, որը հանգեցնում է ծովային ավազանի առաջացման։ Շարունակվող իջեցման հետ նրա մեջ կուտակվում են նստվածքային ապարների հզոր շերտեր։ Այդ ընթացքում տեղի է ունենում նաև ապարների մասնակի փոխարկում (մետամորֆացում)։ Երկրորդ փուլում երկրակեղևը շարունակվում է ճկվել-իջնել, բայց առանձին մասերում տեղի է ունենում բարձրացում։ Նստվածքային կուտակման շարունակվող պայմաններում սկսվում է հրաբխային գործունեություն։ Այս փուլի ավարտին նստվածքակուտակման զոնան մասնատվում է՝ բաժանվելով բազմաթիվ ճկվածքների և բարձրությունների։ Երրորդ փուլում գեոսինկլինալում երկրակեղևի ընկղմումը փոխարինվում է լեռնակազմությամբ. ապարաշերտերը սեղմվում, առաջանում են ծալքեր, ձևավորվում են լեռնաշղթաներ և լեռնային ամբողջ համակարգեր։ Գեոսինկլինալային մարզի ընդհանուր բարձրացումն ավարտվում է լեռների և միջլեռնային իջվածքների առաջացմամբ։ Սակայն դրանից անմիջապես հետո բնության արտաքին պրոցեսները սկսում են իրենց քայքայիչ գործունեությունը, և լեռներն աստիճանաբար միլիոնավոր տարիների ընթացքում քայքայվում են։ Սկսվում է երկրակեղևի զարգացման չորրորդ՝ պլատֆորմային փուլը։
Պլատֆորմ
Պլատֆորմը երկրակեղևի հաստատուն, սակավաշարժունակ տեղամասն է, կազմված գլխավորապես մագմատիկ և փոխակերպային ապարներից։ Պլատֆորմին բնորոշ է «երկհարկանի» կառուցվածքը։ Առաջին հարկը նրա կարծր հիմքն է, իuկ երկրորդը՝ նրա վրա հորիզոնական շերտերով դարսված նստվածքային ապարաշերտերը։ Երկրակեղևը կազմված է տարբեր հասակի պլատֆորմներից։ Հին են համարվում այն պլատֆորմները, որոնց հիմքազանգվածը գոյացել է պրոտերոզոյան դարագլխի սկզբին, մինչքեմբրում։ Երկրակեղևի կառուցվածքով՝ գեոսինկլինալներով և պլատֆորմներով են պայմանավորված Երկրի մակերևույթի բնույթը (ռելիեֆը) և օգտակար հանածոների տեսակները։ Երկրակեղևի ձևավորման հետ մեկտեղ ձևավորվում են նաև ջրոլորտը, մթնոլորտը և կենսոլորտը։ Երկրի մակերևույթի վրա օդի, ջրի, կենդանի օրգանիզմների առաջացումը նպաստում է արտածին ուժերի՝ հողմնահարության, էրոզիայի ակտիվացմանը։ Դրանց ազդեցությամբ անընդհատ փոփոխվում է երկրակեղևի արտաքին մակերևույթը։ Նստվածքային հզոր շերտախմբեր են առաջանում ցամաքի գոգավորություններում և օվկիանոսի հատակում։ Այսպիսով՝ երկրակեղևի առաջացումը և զարգացումը պայմանավորված է ոչ միայն ներքին, այլ նաև արտաքին ուժերով։ Լեռնագոյացումը և երկրակեղևի արտաքին տեսքը ներքին և արտաքին ուժերի փոխազդեցության արդյունք է։ Երկրակեղևի զարգացումը կատարվում է նաև մեր օրերում՝ մեր աչքի առաջ։ Դրա վկայությունն են անընդհատ տեղի ունեցող աղետալի երկրաշարժերը և հրաբխային երևույթները։ Երկրի պլատֆորմային շրջաններում տեղի են ունենում դարավոր դանդաղ շարժումներ՝ իջեցումներ և բարձրացումներ։ Տեկտոնական շարժումներն այսօր շատ ակտիվ են Խաղաղօվկիանոսային Հրե օղակում, Արևելաաֆրիկական գրաբենային և Ալպ-Հիմալայան ծալքավոր գոտիներում։
Կատեգորիա:Երկրի կառուցվածք Կատեգորիա:Երկրակեղև
Յիսկինիա Նիեջվեջա
Յիսկինիա Նիեջվեջա (ընթերցվում է` Yaskeenya Niecwiedza, նշանակում է` Արջի Քարանձավ) Սնիեզնիկ լեռների ամենաերկար քարանձավն է, այդ լեռները համարվում են Սուդետի սարերի մի մասը։ Այն հայտնաբերվել է 1966 թվականին Լեհաստանի Կլետնո գյուղի մոտակայքում։ Այն հայտնի է քարանձավային արջի բազմաթիվ մնացորդներով (Ursus spelaeus):
Նովիե Պերեսուդի
Նովիե Պերեսուդի (Новые Пересуды), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Յիսկինիա Նիեջվեջա
Աշխարհագրություն
Քարանձավը գտնվում է Կլեչնիցա հովտի աջ կողմում՝ Սուդետի լեռների զանգվածային Սնիեզնիկ Կլոդզկի մասում։ Յիսկինիա Նիեջվեջան գտնվում է 790 մ բարձրության վրա, Գորա Ստրոմա լեռան վրա (1,166,8 մ)։
Բրածո կենդանիների մնացորդներ
Քարանձավի ներսում հայտնաբերվել է պլեյստոցեն կենդանիների ոսկորների հարուստ գտածոներ, հիմնականում կաթնասունների, ինչպիսիք են` գորշ արջը, քարանձավային առյուծը, բորենին, գորշ գայլը, վարազը և այլն։ Ոսկորային գտածոների մեջ գերակշռում էին քարանձավային արջի ոսկորները, որոնք կազմում էին պեղումների գրեթե 90%-ը ։
Միշո Սեբալո
Միշո Սեբալո, խորվաթ շախմատիստ, գրոսմայստեր, 2009 թվականի մեծահասակների աշխարհի չեմպիոն ։
Կենսագրություն
Շախմատ խաղալ սովորել է հինգ տարեկանից, առաջին մարզիչը եղել է հայրը։ 13 տարեկանում նա հաճախել տեղի շախմատային ակումբ, 20 տարեկանում մասնակցել է Հարավսլավիայի առաջնությանը և վաստակել վարպետի կոչում։ Զագրեբի համալսարանում անցել է լեզվի դասընթացներ, որից հետո աշխատանքի անցնել Զագրեբի ֆիզիկական կուլտուրայի կենտրոնում։ 1977 թվականին նա վերսկսել է իր շախմատային գործունեությունը, իսկ 1978 թվականին արժանանցել միջազգային վարպետի կոչման։
Խորվաթիայի հավաքականի կազմում Սեբալոն մասնակցել է երկու շախմատային օլիմպիադայի՝ 1992 և 1994 թվականներին ։
Սեբալոն հաղթել է բազմաթիվ բաց մրցաշարերում։ 2011 թվականին նրան շնորհվել է ՖԻԴԵ-ի ավագ մարզիչի կոչում։
Միշո Սեբալոն մահացել է 2022 թվականի սեպտեմբերի 2֊ին, Զագրեբում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Ստեֆան-Բոլցմանի հաստատուն
Ստեֆան-Բոլցմանի հաստատուն, ֆիզիկական հաստատուն, համեմատականության գործակիցը Ստեֆան-Բոլցմանի օրենքում, ըստ որի՝ սև մարմնի մակերևույթի միավոր մակերեսից միավոր ժամանակում ճառագայթված էներգիան ուղիղ համեմատական է ջերմաստիճանի չորս աստիճանին։ Նշանակվում է հունարեն σ տառով։
ՄՄ համակարգում Ստեֆան-Բոլցմանի հաստատունի արժեքը՝ σ = 5.670373(21)×10−8 Վտ•մ−2•Կ−4։
ՍԳՎ համակարգում՝
ՄՄ համակարգում հաստատունի արժեքը կարելի է մտապահել՝ հիշելով 5,6,7,8 թվերը և 8-ի բացասական նշանը։
Ստեֆան-Բոլցմանի հաստատունի արժեքը կարելի է ստանալ ինչպես փորձնական ճանապարհով, այնպես էլ՝ հիմնարար ֆիզիկական հաստատունների միջոցով։ Բոլցմանի հաստատունի միջոցով այն կարելի է գտնել հետևյալ կերպ՝
որտեղ CODATA-ի հանձնարարալի արժեքը հաշվարկվում է համապիտանի գազային հաստատունի միջոցով՝ որտեղ
σ-ի հետ կապված է a ճառագայթման հաստատունը (կամ ճառագայթման խտության հաստատուն), որը տրվում է
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական հաստատուններ Կատեգորիա:Թերմոդինամիկա
Պոդոլյանկա
Պոդոլյանկա (Подолянка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վեսելինովոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1927 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պոդոլյանկա գյուղում բնակվում էր 92 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,638 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վեսելինովոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1927 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էրիկ Բրեյվիգ
Էրիկ Բրեյվիգ (Eric Brevig, ), ամերիկացի ռեժիսոր և վիզուալ էֆեկտների մասնագետ, որը հայտնի է թատերական ֆիլմերի և հեռուստատեսային ցուցադրությունների մի քանի հիմնական աշխատանքներով։ Եղել է 2001 թվականին Ջերրի Բրուքհեյմերի և Մայքլ Բեյի կողմից նկարահանված Պեռլ Հարբոր ֆիլմի տեսողական էֆեկտների ղեկավարն ու երկրորդ պլանի ռեժիսորը։
Կարիերա
Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարանում կինոյի դպրոցից հետո Բրեյվիգն աչքի է ընկել 3D էքշն ֆիլմեր նկարահանելու իր պոտենցիալով և այդ մասիս սովորել է հնարավոր ամեն ինչ։ 1986 թվականին «Կապիտան ԻՕ» կարճամետրաժ ֆիլմում նա պատասխանատու էր 3D լուսանկարչության տեխնիկական ասպեկտների համար։ Տեսողական էֆեկտների առումով մի քանի այնպիսի ծանր ֆիլմերից հետո, ինչպիսիք էին Սևազգեստ մարդիկ և Պեռլ Հարբոր ֆիլմերը, Բրեյվիգի ունեցած 3D փորձը հնարավորություն է տվել նրան 2008 թվականի «Ճամփորդություն դեպի երկրի կենտրոն 3-D» ֆիլմում լինել հիմնական ռեժիսորը։ Այնուհետև նա նկարահանել է Արջուկ Յոգի 3D ֆիլմը Warner Bros.-ի համար։ Դրանից հետո նա ընտրվել է Կորեական պատերազմի մասին պատմող «Ձմռան 17 օրերը» 3D դրաման նկարահանելու համար ։ Ֆիլմը, որի հեղինակը Ֆրանկ Պիերսոնն էր և որի բյուջեն կազմում էր 100 միլիոն ամերիկյան դոլար, նախատեսված էր նկարահանել 2011 թվականի վերջին Հարավային Կորեայում և թողարկել 2013 թվականին, ինչը, սակայն, տեղի չի ունենում։
Մրցանակներ
Բրեյվիգը 1991 թվականին Օսկար հատուկ մրցանակը կիսել է իր երեք գործընկերների հետ` «Հիշել բոլորը» ֆիլմում կատարած աշխատանքի համար։ 1992 և 2002 թվականներին առաջադրվել է Օսկար մրցանակի` Լավագույն էֆեկտներ և տեսողական էֆեկտներ անվանակարգերում։
Ֆիլմագրություն
Ռեժիսոր Տեսողական էֆեկտներ Երկրորդ պլանի ռեժիսոր Հատուկ մրցանակ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
Նավրուզ (Դիադինի գավառ)
Նավրուզ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դիադինի գավառակում ։
Կարաջանլու Մյուս
Կարաջանլու Մյուս, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Մանկական Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթ
Մանկական Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթը եղել է 11-րդ մրցույթը Մանկական Եվրատեսիլի պատմության մեջ։ Այն անց է կացվել Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիևում, նոյեմբերի 30-ին։ «NTU» հեռուստաընկերությունը մրցույթը հյուրընկալել է իրենց երկրում արդեն երկրորդ անգամ, առաջին անգամ 2009 թվականին էր։
Մրցույթին մասնակցել են 12 երկրիր։ Մակեդոնիան և Մալթան որոշել են վերադառնալ մրցույթ, իսկ Ալբանիան, Բելգիան և Իսրայելը հայտարարել էին որ չեն մասնակցի մրցույթին։ Սան Մարինոն 2013 թվականի մրցույթին մասնակցեց առաջին անգամ։
Մրցույթի քվեարկության արդյունքում 130 միավորով հաղթող է ճանաչվել Մալթան ներկայացնող Գայա Կաուկին իր «The Start» երգով։ Երկրորդ և երրորդ հորիզոնականները զբաղեցրել են Ուկրաինայի և Բելառուսի մասնակիցները։ Հայաստանը ներկայացնող Մոնիկա Ավանեսյանը իր «Choco Factory» երգով զբաղեցրել է 6-րդ հորիզոնականը։
Անցկացման վայր
2013 թվականի փետրվարի 6-ին Եվրոպական Հեռարձակողների Միությունը հայտարարեց որ մրցույթը կայանալու է Ուկրաինայում։ Սա արդեն երկրորդ մրցույթն է որը անցկացվեց Ուկրաինայում, առաջին անգամ 2009 թվականին էր։ Մրցույթը հյուրընկալող երկրի անունը հայտարարելուց երկու ամիս հետո՝ ապրիլի 17-ին ԵՀՄ-ն և «NTU» հեռուստաընկերությունը հայտարարեցին, որ մրցույթը կայանալու է Կիևի «Ուկրաինա» ազգային արվեստի պալատում, որտեղ էլ սովորաբար անցկացվում են երկրի կարևոր և պաշտոնական միջոցառումներ։
Փոփոխություններ
Մրցույթի գործադիր ղեկավար Վլադիսլավ Յակովլևը հուլիսի 17-ին հայտարարեց, որ լինելու է որոշակի փոփոխություն մրցույթի ֆորմատի մեջ։ Սկսած 2013 թվականի մրցույթից արդեն միայն հաղթողը չի ստանալու մրցանակ, այլ նաև երկրորդ և երրորդ տեղերը զբաղեցրած մասնակիցները։
Գրաֆիկական դիզան
Մրցույթն անցկացվել է "Be creative" («Եղիր ստեղծագործ») կարգախոսի ներքո։ Մրցույթի լոգոն գույնզգույն փազլն է որի ցուցադրումը կայացել է հոկտեմբերի 9-ին։
Հաղորդավարներ
Մրցույթի հաղորդավարներն են եղել Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում Ուկրաինան ներկայացրած Զլատա Օգնևիչը և Մանկական Եվրատեսիլ 2009թվականի հաղորդավար Տիմուր Միրոշնիչենկոն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթն ըստ տարեթվի Կատեգորիա:2013 Ուկրաինայում Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթ Կատեգորիա:2013 երգի մրցույթներ
Արտեմ Մուրադյան
Արտեմ Պողոսի Մուրադյան, հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Կենսագրություն
Արտեմ Մուրադյանը ծնվել է 1901 թվականին, Մարտունու շրջանի Վերին Ադյաման գյուղում։ Մուրադյանը եղել է հանրապետության ժողովրդական կրթության հնագույն աշխատողներից։ Նա մանկավարժական գործունեությունն սկսել է Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատման առաջին օրերին՝ 1920 թվականի դեկտեմբերին, նշանակվել է Մարտունու շրջանի Վերին Ադյաման գյուղի նորաբաց դպրոցի վարիչ։ Շուրջ քսան տարի, որպես ուսուցիչ, տնօրեն է աշխատել Ղափանի, Մեղրու, Վարդենիսի շրջանների, Վրացական ԽՍՀ Սուխում, Բաթում քաղաքների դպրոցներում ։
Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթական ավարտից հետո, շուրջ երեք ու կես տասնամյան, Մուրադյանը մանկավարժական աշխատանք է կատարել Վարդենիսի շրջանի դպրոցներում։ Չնայած պատկառելի տարիքին, նա աշխատել է եռանդով և իր հարուստ փորձն ու գիտելիքներն է ներդրել սովորողների ուսուցման և կոմունիստական դաստիարակության գործում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Նիկիֆորովո (այլ կիրառումներ)
Նիկիֆորովո, կարող է վերաբերել՝
Կոֆերմենտներ
Կոֆերմենտներ (լատ. co (cum)— միասին և ֆերմենտ), ոչ սպիտակուցային բնույթի օրգանական միացություններ, որոնք մասնակցում են ֆերմենտային ռեակցիային։ Ֆերմենտների մոլեկուլի սպիտակուցային մասի՝ ապոֆերմենտի հետ միացած են ոչ ամուր կապով, որը հեշտությամբ քայքայվում է թթուների, հիմքերի ազդեցությամբ կամ դիալիզով։ Կոֆերմենտների մեծ մասը վիտամինների ածանցյալներ են, պարունակվում են բուսական ու կենդանական հյուսվածքներում։
Կատեգորիա:Կոֆերմենտներ Կատեգորիա:Կենսակատալիզ
Իտալո Բալբո
Իտալո Բալբո (Italo Balbo, ), իտալացի զինվորական և ֆաշիստ քաղաքական գործիչ, իտալական ֆաշիզմի առաջնորդներից, իտալական ավիացիայի միակ մարշալը (1933 թվականի օգոստոսի 13), Իտալական Լիբիայի գեներալ-նահանգապետ և Իտալական Հյուսիսային Աֆրիկայի գերագույն գլխավոր հրամանատար՝ 1934 թվականի հունվարի 1-ից մինչև 1940 թվականի հունիսի 28։ Եղել է Մուսոլինիի ամենամոտ զինակիցը և «անվիճելի ժառանգորդը»։
Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Հենց շատ վաղ տարիքից էլ Իտալո Բալբոն առանձնացել է իր բարձր քաղաքական գործունեությամբ։ Արդեն 14 տարեկանում նա մասնակցել է Ալբանիայում տեղի ունեցած շարժմանը, որը ղեկավարում էր Ջուզեպպե Գարիբալդիի որդին՝ Ռիչչոտի Գարիբալդին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Իտալիան հայտարարել էր իր չեզոքությունը։ Բալբոն ամեն կերպ ողջունում էր Իտալիայի մասնակցությունը պատերազմին՝ որպես Անտանտի դաշնակից։ Նա բազմիցս մասնակցել է պատերազմին աջակցելու համար կազմակերպված պիկետներին։ 1915 թվականին, երբ Իտալիան ներգրավվել է պատերազմին, Բալբոն մեկնել է ճակատ և ծառայության անցել ութերորդ ալպիական գնդում։ Կապորետոյի արյունոտ ճակատամարտից հետո Բալբոն դիմում է ներկայացրել ավիացիա տեղափոխելու մասին, սակայն անարդյունք։ Այն ճակատամարտում, որին նա չէր մասնակցել, իր ամբողջ կորպուսը գերի էր տարվել հակառակորդի կողմից։ Սակայն շուտով նա վերադարձել է և Վիտտորիո Վենետոյի ճակատամարտում ցույց է տվել իր հմտությունները։ Իր խիզախության համար պարգևատրվել է բրոնզե և արծաթե մեդալներով։ Ավարտել է պատերազմը կապիտանի կոչումով։
Իտալական ֆաշիզմի ղեկավար
1921 թվականին Բալբոն դարձել է նոր ստեղծված Իտալիայի ազգային ֆաշիստական կուսակցության անդամը։ Նա ստեղծել է իտալական ֆաշիստների մի քանի հրոսակախմբեր։ Դրանց թվում էր նաև իր սեփական խումբը՝ «Չելիբանոն», որը անվանել է ի պատիվ իր սիրած թուրմի (բալի թունդ թուրմ)։ «Չելիբանոն» ցրել է սոցիալիստական ցույցերը և միտինգները, վերացրել է գործադուլները։ 1922 թվականին նա ճանաչվել է ֆաշիստական շարժման բարձրագույն ղեկավարներից մեկը, եղել է  «չորսի կոմիտեի» անդամ, «Հռոմի արշավի» չորս կազմակերպիչներից՝ ամենաերիտասարդը։
Երբ իշխանությունն անցել է ֆաշիստների ձեռքը, Բալբոն դարձել է Ֆաշիստական մեծ խորհրդի անդամ։ Շուտով նրան մեղադրել են հակաֆաշիստական հայացքներ ունեցող մի քահանայի սպանության մեջ, որը որոշակիորեն ազդել է նրա կարիերայի վրա։ Սակայն 1924 թվականին նա դարձել է Իտալիայի ազգային ֆաշիստական կուսակցություն զինված խմբավորման գլխավոր հրամանատար, իսկ 1925 թվականին՝ նախագահի տեղակալ։
Ավիացիա
Հենց այդ ժամանակահատվածում Իտալիայում մեծացել էր հետաքրքրությունը դեպի օդագնացություն։ 1925 թվականին Ֆրանչեսկո դե Պինեդոյի գլխավորությամբ հաջող թռիչք էր իրականացվել Իտալիայից դեպի Ավստրալիա, հետո Ճապոնիա և կրկին հետ է վերադարձել Իտալիա՝ անցնելով 62․000կմ ճանապարհ։ 1926 թվականին իտալացի օդաչու Մարիո դե Բերնարդին նվաճել է Շնեյդերի գավաթը, 1928 թվականին ստեղծվել է հայտնի Իտալիայի դիրիժաբլների արշավախումբը՝ Ումբերտո Նոբիլեյի գլխավորությամբ։
Իտալո Բալբոն նաև հարստացրել է իտալական ավիացիայի պատմությունը։ Նա կատարել է երկու անդրատլանտյան ճանապարհորդություն։ 1930 թվականի վերջերին նրա գլխավորությամբ 12 հիդրոպլան իրականացրել են թռիչք՝ Իտալիայից դեպի Բրազիլիա, որի համար Բալբոն արժանացել է Ավիացիայի ոսկե մեդալի։ Բալբոյի գլխավորությամբ 1933 թվականին 24 հիդրոինքնաթիռ  մասշտաբային թռիչք իրականացրեցին Հռոմ-Ամստերդամ-Լոնդոնդերրի-Ռեյկյավիկ-Նյուֆաունդլենդ-Նոր Շոտլանդիա-Մոնրեալ-Միչիգան(Չիկագո) ուղղություններով։ Չիկագոյի իշխանությունները փողոցներից մեկն անվանել են  «Բալբո դրայվ» և ի պատիվ Իտալո Բալբոի՝ մեծ շքերթ են կազմակերպել։ ԱՄՆ կատարած այցի ժամանակ Բալբոն հյուրընկալվել է Ֆրանկլին Ռուզվելտի կողմից, որտեղ էլ պարգևատրվել է խաչով՝ իր կատարած ծառայությունների համար։ Մեդիսոն Սքուեր Գարդենում ելույթի ժամանակ Բալբոն իտալացի ներգաղթյալներին ասել է. «Հպարտացեք նրանով, որ դուք իտալացիներ եք։ Մուսոլինիի գալուստով ավարտվել է ստորացումների ժամանակաշրջանը»։ Վերադառնալով Հռոմ նա ստացել է ավիացիայի մարշալի կոչում։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
1940 թվականի հունիսի 10-ին Իտալիան պատերազմ է հայտարարել Մեծ Բրիտանիային և Ֆրանսիային։ Այդ ժամանակ Բալբոն եղել է Իտալական Լիբիայի գեներալ-նահանգապետը և Հյուսիսային Աֆրիկայում իտալացի զինվորների գլխավոր հրամանատարը (ASI): Նա դարձել է դեպի Եգիպտոս պլանավորված ներխուժման պատասխանատուն։ Ֆրանսիայի հանձնվելուց հետո Բալբոն ղեկավարել է իտալական 5-րդ բանակի տեղափոխումը Թունիսի սահմանից դեպի Եգիպտոսի սահման։ Բալբոն այնուամենայնիվ ծրագիր էր կազմել Եգիպտոս ներխուժել 1940 թվականի հուլիսի սկզբին։
Մահ
1940 թվականի հունիսի 28-ի գիշերը Բալբոն Դերնա քաղաքից մեկնել էր Տորբուկ` SM.79 ռմբակոծիչով։ Թռիչքի նպատակը պարզ հայտնի չի եղել։ Հնարավոր էր, մարշալը ցանկացել էր ստուգել առաջատար դիրքերը և միաժամանակ հետախուզություն իրականացնել մոտակա քաղաքի տարածքում։ Նրան ուղեկցել էր նմանատիպ ինքնաթիռ՝ Ֆելիչե Պորրոյի գլխավորությամբ։ Տորբուկի օդանավակայաններից մեկում՝ թռիչքի ժամանակ օդաչուները ծուխ են տեսել։ Դա պայմանավորված էր օդանավակայանի վրա բրիտանական ռմբակոծիչների հարվածներով։ Վայրէջքը իրականացվել էր 700 մետր բարձրության վրա՝ 300 մետրի փոխարեն (դա եղել է ծովային ուժերի պահանջը)։ Իր և ուղեկցող ինքնաթիռներում չեն եղել ռադիոսարքեր, և նրանք չեն կարողացել կապ հաստատել ներքևում գտնվողների հետ։ Օդանավակայանին տեղեկացրել էին մարշալի  ժամանման մասին, բայց կապը օդանավակայանի և մարշալի միջև ընդհատվել էր անգլիացիների հարձակման պատճառով։
Առափնյա հակաօդային պաշտպանության մարտկոցների վրա բացակայում էին նույնիսկ հեռադիտակները, իսկ անձնակազմը թույլ էր վարժված՝ ճանաչելու թիրախների տարբեր տեսակները։ Նույն վիճակն էր եղել օդանավակայանի մարտկոցների վրա։ Դեպի վայրէջքի վայր հասնող մի քանի ռմբակոծիչներ կրակ էին բացել դեպի օդանավը։ Նույն ուղղությամբ կրակ էին բացել նաև սուզանավերի վրա գտնվող հրանոթները և գնդացիրները։  Առաջին կրակոցներից հետո կրակ էին բացել Հակաօդային պաշտպանության բոլոր հնարավոր միջոցներից։ Առաջնորդի ինքնաթիռը հարված էր ստացել բաքի վրա, բռնկվել էր  և ընկել նավահանգստի ափին։ Բալբոի հետ միասին մահացել էին նաև անձնակազմի երեք անդամները և հինգ ուղևորները։ Բալբոյի ճանաչել են ատամի ծեփապատճենով։ Հունիսի 29-ից Իտալիայում 5 օր  ազգային  սուգ է հայտարարվել։
Բալբոյի ինքնաթիռին հետևող Ֆելիչե Պորրոյի ինքնաթիռը նույնպես հարվածներ է ստացել, բայց նրան հաջողվել էր վայրէջք կատարել հարևան  Ain el-Gazala ավանի օդանավակայանում։
Բալբոյի մահից երկու օր անց բրիտանական ինքնաթիռը իտալական դիրքերի վրա պարաշյուտով ցած է նետել դափնեպսակ՝ ցավակցական գրությամբ՝ «Բրիտանական օդուժը անկեղծորեն սգում է Մարշալ Բալբոյի մահը։ Մեծ առաջնորդ և քաջ օդաչու, որի ճակատագիրը դժբախտ ավարտ ունեցավ»։ Գրությունը ստորագրվել է բրիտանացի մարշալ Արթուր Լոնգմորի կողմից։
Մարշալ Բալբոյի մահվան պաշտոնական հետաքննությունը իրականացվել է, ըստ երևույթին, անվանական։ Գեներալ Պորրոն նշել է, որ նրան նույնիսկ չեն կանչել վկայության։ Այդպես նա նշել է, որ ոչ ոք չի պատժվել և նույնիսկ նկատողություն չի ստացել՝ կապված հրամանատարի մահվան հետ։ Դա կարելի է բացատրել Իտալիայի Գերագույն հրամանատարության դիրքորոշմամբ։ Նրանք մտածել են, որ չարժե հոժարագրել այն փաստը, որ Բալբոյի ինքնաթիռը կործանվել է հենց իրենց զենիթային հրետանու կողմից :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի մարշալներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Իտալացի օդաչուներ Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Վան Հունանյան
Աղվան Վաղարշակի Հունանյան, հայ գեղանկարիչ, Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։
Կենսագրություն
Աղվան Հունանյանը ծնվել է 1941 թվականին Լենինական քաղաքում, 1958 թվականին ավարտել է նույն քաղաքի Մերկուրովի անվան նկարչական դպրոցը և ընդունվել Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանի գունանկարի բաժին ։ 1966-1971 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի գունանկարի բաժնում։ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է 1976 թվականից։ Մասնակցել է հանրապետական և միութենական ցուցահանդեսների։ Հեղինակ է բազմաթիվ գրաֆիկական աշխատանքների։
1987 թվականին Անգլիայի Ռոյ-Մելսի պատկերասրահը գնել է Վան Հունանյանի «Հիշողություններ» կտավը։ Նկարչի աշխատանքներից գտնվում են նաև Մոսկվա և Լոս Անջելես քաղաքներում։ 2001 թվականին Հունգարիայում ցուցադրվել է Վան Հունանյանի «Նարեկացի» գրաֆիկական աշխատանքը։
Նրա աշխատանքները գտնվում են Ֆրանսիայում, Իտալիայում, Հունգարիայում, Հայաստանի ազգային, Վանաձորի, Աբովյանի, Գյումրիի, Ջերմուկի և այլ քաղաքների պատկերասրահներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Գյումրեցիներ Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Գուալբա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Աստղագիտության օր
Աստղագիտության օր (Աստղագիտության միջազգային օր, ԱՄՕ), ամենամյա միջոցառում, որը միավորում է աստղագիտությամբ հետաքրքրվողներին։
Պատմություն
Աստղագիտության միջազգային օրը (Astronomy Day) հայտնվել է 1973 թվականին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում՝ Bringing Astronomy to the People նշանաբանով ։ Այնուամենայնիվ, 19-րդ դարի սկզբից աստղագիտության սիրահարները, աստղագիտական ​​ակումբների և նրանց միավորող շրջանակների հովանավորությամբ, համեմատաբար կանոնավոր կերպով կազմակերպել են աստղային երկնքի զանգվածային ցուցադրումներ՝ այս գիտությունը հանրահռչակելու նպատակով ։ Աստղագետները փորձել են իրենց միջոցառումները հարմարեցնել տարբեր աստղագիտական ​​միջոցառումների (Լուսնի խավարումներ կամ Արեգակի խավարումներ, գիսաստղերի ի հայտ գալը, մոլորակների միացումները և Ասուպների հոսքերը և այլն) հետ։
Տոնի ծննդյան տարեթիվը համարվում է 1973 թվականը, քանի որ հենց այդ ժամանակ է եղել, որ նման միջոցառումներին ավելի կանոնակարգված մոտեցման գաղափարը, որը ձևակերպել էր Դուգլաս Բերգերը, առաջին անգամ գործնականում իրականացվել է Միացյալ Նահանգներում։ Այս ամսաթիվը շատ արագ հայտնվել է աստղագիտական ​​շրջանակներում։
2007 թվականին ավելացվել է Աշնանային աստղագիտության օրը։ Այն նաև ընկնում է շաբաթ օրը՝ լուսնի առաջին քառորդ փուլի մոտ՝ սեպտեմբերի կեսերից մինչև հոկտեմբերի կեսերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տոներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մասնագիտական տոներ Կատեգորիա:Միջազգային օրեր
Նիկիֆորովսկոե (այլ կիրառումներ)
Նիկիֆորովսկոե, կարող է վերաբերել՝
Անանուն ծալքագոյացման մերկացում
Անանուն ծալքագոյացման մերկացում, երկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում, որը ծալքագոյացման մերկացում է։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Արարատի մարզում, Ուրցաձոր գյուղից 4,5 կմ դեպի հյուսիս՝ Վեդի գետի աջ ափին։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Արարատի մարզում
(7444) 1996 TM10
(7444) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,784401 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3194 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2494 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1697,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,212132 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,02° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վոլչինեց (գյուղ, Կելմենցիի շրջան)
Վոլչինեց (Вовчинець), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կելմենցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վոլչինեց գյուղում բնակվում էր 1 325 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կելմենցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Նափառեուլ)
Նափառեուլ գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի հայկական եկեղեցի, որը գտնվում է Վրաստանի Կախեթի մարզի Նափառեուլ գյուղում։
Պատմություն
1818 թվականին գյուղում եղել է մեկ եկեղեցի՝ «Աստ գոյ ժողովրդականաց մի տախտակաշէն [եկեղեցի], արդեամբ քվաթախէվէցի Պապայի» ։ 1841 թվականի և հետագա տարիների վավերագրերում հիշատակվում են քարաշեն Սբ. Աստվածածին եկեղեցին և գյուղից դուրս գտնվող գերեզմանատան մատուռըՀ ։ Եկեղեցին ունեցել է հետևյալ անունները՝ Նոր Կիրակի, Սբ. Աստվածածին, Սբ. Թովմա։ Հավանաբար այդ անունները եկեղեցին ստացել է վերանորոգումներից հետո օծման արարողության արդյունքում։
1908-1910 թվականներին գյուղին հովվել է Սանիորի քահանան՝ Մարտիրոս Հարությունյանցը։
Նիկոլսկ (այլ կիրառումներ)
Նիկոլսկ, կարող է վերաբերել՝
Մի անգամ Մեքսիկայում
Մի անգամ Մեքսիկայում (Once Upon a Time in Mexico), 2003 թվականի ամերիկյան մարտաֆիլմ՝ նկարահանված Ռոբերտ Ռոդրիգեսի կողմից։ Երաժիշտի դերը ինչպես այս ֆիլմում, այնպես էլ ֆիլմաշարի մյուս մասերում մարմնավորում է Անտոնիո Բանդերասը։ Ֆիլմի դերասանական կազմում են նաև Սալմա Հայեկը, Ջոնի Դեփը, Ուիլեմ Դեֆոն, Միքի Ռուրկը, Եվա Մենդեսը, Էնրիկե Իգլեսիասը և Ռուբեն Բլեյդսը։
Ֆիլմի կարգախոսն է. Ժամանակը եկել է։
Սյուժե
Ֆիլմի հիմքում ընկած է մի Կենտրոնական հետախուզական վարչության հետախույզ-երաժիշտի կյանքի պատմություն։ Նա պարտավորվում էր սպանել գեներալ Մարկեսին։ Վերջինիս երաժիշտը համարում է մեղավոր իր կնոջ և երեխայի սպանության մեջ։ Նրան մեքսիկացի թմրավաճառ Արմանդո Բարիլիոն վարձում է, որպեսզի սպանի նախագահին։ Բացի այդ՝ Սենդսը վարձում է Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի նախկին հետախույզ Խորկե Ռամիրեսային, որպեսզի սպանի Բարիլիոյին, քանի որ Ռամիրեսը ցանկանում է վրեժ լուծել իր գործընկերոջ մահվան համար, ով մահացել էր Բարիլիոյի և բժիշկ-սադիստ Գևարի ձեռքով։ Նա նաև վարձում է հետախույզ Ահեդրեսին՝ Բարիլիոյին հսկելու համար։ Սակայն տեղեկատուները սկսում են շանտաժի ենթարկել հենց երաժիշտ Սենդսին։ Վերջին օրը երաժիշտը ձերբակալվում է Բարիլիոյի մարդկանց կողմից և կուրացվում։ Բայց անգամ կույր վիճակում նա շարունակում է պայքարել հակառակորդների դեմ։
Երաժիշտը օգնության է կանչում իր 2 ընկերներին։ Նրանք փրկում են նախագահին՝ փախչելով նրա հետ իր իսկ պալատից։ Երաժիշտը սպանում է Մարկեսին և տանջում իր մտերիմներին սպանելու համար և դառնում է գեներալի հավակնորդ։ Միևնույն ժամանակ Ռամիրեսը սպանում է Բարիլիոյին։
Քննադատություն
Չնայած ֆիլմը ստացավ մեծ հաշվով դրական արձագանք, այնուամենայնիվ, եղած քննադատությունը ազդեց Անտոնիո Բանդերասի հռչակի վրա։ Ռոբերտ Ռոդրիգեսը պատասխանելով դրան, ասել էր, որ նրա կերպարը մտածված էր հենց այնպիսին, ինչպիսին «Լավը, վատը, չարը» ֆիլմում էր։
Ռուսական կրկնօրինակում
Ֆիլմը կրկնօրինակվել է «Նեվաֆիլմ» կրկնօրինակման ընկերության կողմից «Disney Character Voices International» հրամանով 2003 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր թմրանյութերի մասին
Կատմանդու
Կատմանդուն (Նեպալերեն՝ काठमाडौं) Նեպալի մայրաքաղաքն է։ Երկրի տնտեսական և մշակութային կենտրոնն է։ Գտնվում է Հիմալայների միջլեռնային գոգհովտում, 1360մ բարձրության վրա։ 180 հզ. բնակչություն (1977)։ Կատմանդուի հիմնադրումը (մինչև 16-րդ դարում՝ Կանտիպուր) վերագրվում է Նեպալի կառավարիչ Գունակամադեային (VIII դ.), որը մայրաքաղաքը Լալիտպուրից տեղափոխել է այստեղ։ 1482-1769 թվականներին Կատմանդուն համանուն իշխանության կենտրոնն էր, 1769 թվականից՝ Նեպալի կենտրոնացված պետության ստեղծումից հետո, նրա մայրաքաղաքը։ Խոշոր տրանսպորտային հանգույց է, օդանավակայան։ Ունի համալսարան,քոլեջներ։ Կատմանդույում են գտնվում Նեպալի թագավորական ակադեմիան, ազգային, կենտրոնական և այլ գրադարաններ, Նեպալի ազգային թանգարանը։
Լուսանկարներ
Կատեգորիա:Ասիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Նեպալի քաղաքներ
Պերգամոնի արվեստ
Պերգամոն, Հռոմին ահեղ դիմադրություն ցույց տվող թագավորություն (Փոքր Ասիայում)։ «Զևսի Զոհարանը» (մ.թ.ա. 180-160 թվականներ) գտնվում էր Պերգամոնի մայրաքաղաքում՝ Ակրոպոլիսում, որը խորհրդանշում էր քաղաքի հզորությունը։ Զոհարանի գետնախարիսխը (ցոկոլը) գոտևորված էր քանդակային եզրազարդի հսկա ժապավենով, որտեղ անօրինական ուժով պատկերված է աստվածների և հսկաների լեգենդար և ճակամարտի վիթխարհի դյութազներգությունը։ Զգալի մասում պահպանված եզրազարդը համաշխարհային քանդակագործության բարձրակետերից է համարվում (Բեռլին Պետական թանգարան)։
Օտարերկրացիների արշավանքները առանձնահատուկ հետաքրքրություն առաջացրին հայրենասիրական և հերոսական թեմայի նկատմամբ։ Եզրազարդի կողմերը ծածկված են բարձրաքանդակ պատերով։ Զոհարանի արևելյան կողմում պատկերված են պատերազմի գլխավոր հերոսները՝ Զևսը, Աթենասը, Ապոլլոնը։ Կռվող երկու կողմերին նայելով համարձակորեն առանձնանում են հաղթողները և պարտվողները։
Մարտի տեսարանները կազմում են անխզելի շղթայի օղակներ, որտեղ ներահյուսվել են տարբեր միջադեպերը։ Այնտեղ առկա է ցասումը, հուսաբեկությունը, ուժերի լարումը։ Եզրազարդում առավել լիակատար է արտահայտված դրամատիզմը։ Եթե դասական դարաշրջանի արվեստները մարդուն ներշնչում են վստահություն, ապա Պերգամոնյան վիթխարհի կերպարները ցնցում են մարդուն։ Եվ այնուամենայնիվ հանդիսատեսի մեջ մնում է հերոսի վեհությունը։ Հսկաների սարսափի, սառապանքի, հուսահատության վրա իշխում են աստվածների ծավալուն ցնծությամբ հագեցած շարժումները։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հին Հռոմի արվեստ Կատեգորիա:Արվեստի պատմություն
Սյունաշար
Սյունաշար, սյունաշարք, ուղիղ կամ կոր գծով դասավորված սյուների շարք կամ շարքեր միջսյունային որոշակի ռիթմական քայլով՝ միավորված հորիզոնական հեծանային գոտիով և ծածկով։ Շենքերի արտաքին հորինվածքում կիրառվում է մասնակիորեն կամ ողջ շրջագծով նախամուտքերի սյունասրահների ձևով՝ հարստացնելով ու ամբողջացնելով ծավալները, կապելով դրանք բակի կամ հրապարակի տարածքի, ինչպես նաև շրջապատող բնության հետ։ Ներսում սովորաբար մասնահատում է ընդարձակ դահլիճները՝ ինտերիերին հաղորդելով արտահայտիչ և հանդիսավոր տեսք, լուծելով նաև կոնստրուկտիվ խնդիրներ։ Երբեմն հանդես է գալիս որպես ինքնուրույն կառույց՝ տաղավարի, հաղթադարպասի, բելվեդերի ձևով։ Լայնորեն կիրառվել է Հին Արևելքի, անտիկ աշխարհի, իտալական Վերածննդի, Արևմտյան Եվրոպայի և Ռուսաստանի շինություններում։ Սյունաշարը Հայաստանում հայտնի է դեռևս ուրարտական շրջանից։ Մեծ տարածում է ստացել անտիկ և վաղ միջնադարյան տաճարային և պալատական շենքերի հորինվածքներում (Գառնիի տաճար, Դվինի, Զվարթնոցի կաթողիկոսական պալատներ և այլն), հայկական ժողովրդական ճարտարապետության մեջ (սյունասրահներ, տնտեսական շինություններ և այլն)։ Մեծ տեղ է գտել նաև Խորհրդային Հայաստանի ճարտարապետության մեջ։
Կատեգորիա:Ճարտարապետական ​​տարրեր Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ
Նովիե Պոլյանի (Կրասնոդարի երկրամաս)
Նովիե Պոլյանի (Новые Поляны), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Ապշերոնսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Ապշերոնսկի շրջանի բնակավայրեր
Շահվելետ
Շահվելետ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դիադինի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սովետսկի պիսատել (հրատարակչություն)
«Սովետսկի պիսատել» («Советский писатель», «Սովետական գրող»), ԽՍՀՄ գրողների միության հրատարակչություն։ Հիմնադրվել է 1934 թվականին, Մոսկվայում։ 1992 թվականից աշխատում է կոմերցիոն հիմունքներով։ 2009 թվականից գրքեր չի հրատարակում։
Հրատարակում էր ինչպես ռուս սովետական, այնպես էլ միութենական և ինքնավար հանրապետությունների գրողների գործեր։ «Սովետսի պիսատել»-ի գործունեության մեջ մեծ տեղ էր հատկացվում Մ․ Գորկու հիմնադրած «Բիբլիոտեկա պոետա»-ի («Библиотека поэта») մեծ և փոքր սերիաների հրատարակությանը։ Հրատարակչությունը բաժանմունք ուներ Լենինգրադում։ 1957 թվականից «Սովոտսկի պիսատել» ղեկավարել է ԽՍՀՄ ԳԱ հաստատած վարչությունը։ 1974 թվականին հրատարակել էր 375 անուն գիրք (14 951 000 տպաքանակով), 1980 թվականին՝ 440 անուն գիրք (21 միլիոն տպաքանակով)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հրատարակչություններ
Նիկուլինո (այլ կիրառումներ)
Նիկուլինո, կարող է վերաբերել՝
Ռուբեն Եսայան (քանդակագործ)
Ռուբեն Եսայան, հայ քանդակագործ։