cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ստեփանոս Ե Սալմաստեցի
Կենսագրություն
XVI դ. սկզբներին թուրք-իրանական պատերազմների ժամանակ օսմանցիների կողմից գերեվարվել է նաև Ստեփանոս Սալմաստեցու ընտանիքը, որը բնակություն է հաստատել Կ. Պոլսում։ Կրթությունն ստացել է այնտեղ, հմտացել լեզուների (պարսկերեն, թուրքերեն, արաբերեն, լատիներեն ևն), իմաստասիրական առարկաների ուսումնասիրության և աստվածաբանության մեջ։ Կ. Պոլսում և Լեհաստանի գաղթավայրերում զբաղեցրել է հոգևոր բարձր պաշտոններ։ 1540 թ.-ին Գրիգոր ԺԱ Բյուզանդացու կողմից հրավիրվել է Սբ. Էջմիածին և նշանակվել Մաղարդի (Երնջակ) Սբ. Ստեփանոս վանքի վանահայր։ Այստեղ ծավալել է մանկավարժական բուռն գործունեություն, ուսուցանել է բազմաթիվ աշակերտների։ 1541 թ.-ին Գրիգոր ԺԱ Բյուզանդացին նրան նշանակել է աթոռակից կաթողիկոս։ Ստեփանոս Ե Սալմաստեցին Մայր Աթոռում կատարել է շինարարական և վերանորոգչական լայն աշխատանքներ, վերաբացել է Սբ. Էջմիածնի դպրոցը։
1545 թ.-ին Ստեփանոս Սալմաստեցին ընտրվել է Ամենայն Հայոց կաթողիկոս։ Մայր Աթոռի տնտեսական ծանր վիճակը թեթևացնելու միտումով 1547 թ.-ին Միքայել եպիսկոպոս Սեբաստացուն (հետագայում Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Միքայել Ա Սեբաստացի) նշանակել է աթոռակից կաթողիկոս, ավելի ուշ՝ նաև Գրիգոր եպիսկոպոս Վաղարշապատցուն (հետագայում Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գրիգոր ԺԲ) և Բարսեղ եպիսկոպոս Վաղարշապատցուն։ Նման իրողությունը խիստ թուլացրել է կաթողիկոսարանի կենտրոնամետ քաղաքականությունը։
Հայաստանի ազատագրության հարցը
Ստեփանոս Ե Սալմաստեցու ջանքերով Հայաստանի ազատագրության հարցը դարձել է միջազգային քննարկման առարկա։ Կապեր է հաստատել հակաօսմանյան լիգա ստեղծելու միտումով գումարված Տրիտենդյան եկեղեցական ժողովի (1545) հետ։ 1547 թ.-ին Էջմիածնում հրավիրել է արևելահայ մելիքների և բարձրաստիճան հոգևորականների («Տէրանց Հայոց») գաղտնի խորհրդաժողով։ Նույն թվականին աթոռակից Միքայել եպիսկոպոս Սեբաստացուն փոխանցելով կաթողիկոսարանի գործերը՝ գլխավորել է մելիքների հանձնարարական նամակներով Արևմտյան Եվրոպա մեկնող պատվիրակությունը։
1548 թ.-ին ժամանել է Վենետիկ, ուր բանակցություններ է վարել հանրապետության դոժի հետ։ Պահպանված փաստաթղթերից ակներև է դառնում, որ Հայոց հովվապետն իր քաղաքական ակնկալությունները կապել է Վենետիկի հետ։ Այնուհետև մեկնել է Հռոմ, հանդիպումներ ու բանակցություններ վարել Պողոս Գ և Հուլիոս Գ պապերի հետ։ Սակայն Վատիկանում հայ-հռոմեական բանակցությունները հիմնականում կրել են դավանաբանական բնույթ։ Քաղաքական երկխոսության փոխարեն Հռոմն առաջադրել է զույգ եկեղեցիների միության հնարավորության հարցը։ Բանակցությունների ընթացքից հիասթափված Հայոց կաթողիկոսը մեկնել է Վիեննա, ապա՝ Վարշավա, խորհրդակցել «Հռոմեական սրբազան կայսրության» կայսր Կառլոս V-ի և Լեհաստանի թագավոր Սիգիզմունդ II Օգոստոսի հետ։ Ավարտելով դիվանագիտական բանակցությունները Արևմուտքում՝ Ստեփանոս Ե Սալմաստեցին 1551 թ.-ին Լեհաստանի, Արևմտյան Ուկրաինայի և Ղրիմի հայկական գաղթավայրերն այցելելուց հետո 1552 թ.-ին վերադարձել է Հայաստան։
Մատենագրական գործունեություն Ստեփանոս 5
Սալմաստեցին զբաղվել է նաև մատենագրությամբ, մեկնել է Հովհաննեսի Ավետարանը, գրել է Քրիստոսի և ավետարանիչների վարքը, հեղինակել տաղեր («Եղուկ եւ վայ ինձ» և այլն)։
1552 թ.-ին Լվովում Ստեփանոս Ե Սալմաստեցու վախճանվելու և այնտեղ կաթոլիկ ծեսով թաղվելու մասին կարծիքը ժխտվում է հիշատակարանների վկայություններով։ Լվովի հայոց Մայր եկեղեցում նրա անունով կեղծ տապանաքարն ու արձանագրությունը հետապնդել են տեղի հայերին դավանափոխության մղելու նպատակ։
Կաթողիկոսական գահին Ստեփանոս Ե Սալմաստեցուն հաջորդել է Միքայել Ա Սեբաստացին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ
Զոր-Զորի ջրանցք
Զոր-Զորի ջրանցք, ջրանցք ՀՀ Սյունիքի մարզում։ Սկիզր է առնում Որոտան գետի ձախ վտակ Զոր-Զորից։ Շահագործման է հանձնվել 1949 թվականին։ Երկարությունը 9,6 կմ է, ջրթողունակությունը՝ 0,2 մ³/վ։ Ջրառը կատարվում է պատվարային եղանակով։ Ոռոգում է Նորավան և Վաղատին գյուղերի հողատարածքները։
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի ջրանցքներ Կատեգորիա:Սիսիանի շրջան
Հայաստանը Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Հայաստանը Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին առաջին անգամ մասնակցել է 2007 թվականին։ Հայաստանում մրցույթը հեռարձակում է Հանրային հեռուստաընկերությունը։
Մասնակցության պատմություն
2008 թվականին Մոնիկա Մանուչարովան իր «Իմ Երգի Հնչյունը» երգով զբաղեցրեց 8-րդ հորիզոնականը։
Լուարա Հայրապետյանը իր «Բարսելոնա» երգով 2009 թվականին Կիևում զբաղեցրեց 2-րդ հորիզոնականը։
2010 թվականին Հայաստանի ներկայացուցիչ Վլադիմիր Արզումանյանը իր «Մամա» երգով հավաքեց 120 միավոր և հաղթանակ բերեց Հայաստանին։ Հաջորդ տարի Հայաստանը ստացավ հյուրընկալելու Մանկական Եվրատեսիլը Երևանում։Հայաստանի ներկայացուցիչ Դալիթան իր «Welcome to Armenia» երգով 13 երկրների շարքում զբաղեցրեց 5-րդ հորիզոնականը։
2012 թվականին Compass Band-ը զբաղեցրեց լավագույն եռյակի՝ 3-րդ հորիզոնականը իր «Sweetie Baby» երգով։
2013 թվականին Մոնիկա Ավանեսյանը զբաղեցրեց 6-րդ հորիզանականը։
2015 թվականին Հայաստանը ներկայացրեց Միկան (Միքայել Վարոսյան) ելույթ ունեցավ 11 համարի ներքո՝ ներկայացնելով «LOVE» խորագիրը կրող երգը։ Միկան միավորների տարբերությամբ զբաղեցրեց 2-րդ հորիզոնականը։ Մրցույթից հետո մեկնարկած քվեարկության արդյունքներով, ինչպես նաև պրոֆեսիոնալ ժյուրիի գնահատականներով, Միքայել Վարոսյանը ստացավ 176 միավոր։
2016 թվականին Հայաստանը ներկայացրեցին Մերին և Անահիտը, ներկայանալով 2-րդ համարի ներքո։ Նրանք գրավեցին 2-րդ հորիզոնականը 7 միավորի տարբերությամբ։ Ի դեպ Հայաստանը դեռ այդքան բարձր միավոր` 232 դեռ երբեք չէր վաստակել։
2017 թվականին Հայաստանը ներկայացրեց Միշան, ով 148 միավորով գրավեց 6-րդ հորիզոնականը։
2019 թվականին «Դեպի Մանկական Եվրատեսիլ» ազգային ընտրության փուլում հաղթանակ տանելուց հետո Հայաստանը ներկայացրեց Կարինա Իգնատյանը իր «Colours of Your Dream» երգով։
2022 թվականին Հայաստանում կայանալիք Մանկական Եվրատեսիլի Հայաստանի պատվիրակ Նարե Ղազարյանը ելույթ կունենա իր ”DANCE!” երգով։ Նարեն իր երգով ընկավ 2-րդ հորիզոնական 180 միավորով, իսկ 2022 թվականի Մանկական Եվրատեսիլի հաղթողը Ֆրանսիան է, հավաքելով 203 միավոր ու ընկավ 1 հորիզոնական։
Մասնակիցներ
{{legend|gold|Հաղթող}} {{legend|silver|2-րդ տեղ}} {{legend|#CC9966|3-րդ տեղ}} {{legend|#87CEFA|4-րդ տեղ}} {{legend|#C39AC3|5-րդ տեղ}} {{legend|#FE8080|Վերջին տեղ}} {{legend|#A4EAA9|Երգն ընտրվել է, բայց չի մասնակցել մրցույթին}}
Քվեարկության պատմություն
Հայաստանը տվել է ավելի շատ միավորներ
Հայաստանը ստացել է ավելի շատ միավորներ
12 միավորներ
* ա-ազգային ժյուրի,
Գավառ (լեռ)
Գավառ, լեռ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Սևանա լճի ավազանում, Գավառ քաղաքից հյուսիս։ Հրաբխային է։ Բարձրությունը՝ 2502 մետր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռներ
Եղեգնաձորի շրջան
Եղեգնաձորի շրջան (մինչև 1935 թվականը՝ Քեշիշքենդի շրջան, 1935 թվականից մինչև 1957 թվականը՝ Միկոյանի շրջան), Հայկական ԽՍՀ, ապա՝ Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային միավոր այժմյան Վայոց ձորի մարզի հյուսիսում։ Գտնվում էր Հայկական ԽՍՀ հարավարևելքում։ Կազմվել է 1931 թվականի հոկտեմբերի 15-ին։ Սահմանակից է Արարատի, Մարտունու և Ազիզբեկովի շրջաններին, ինչպես նաև Նախիջևանին։ Տարածությունը 1 134 կմ² է, բնակչությունը՝ 35 400 մարդ (1987)։
Բնակավայրեր
Եղեգնաձորի շրջանի վարչական կենտրոնը Եղեգնաձոր ավանն էր։ Ուներ 1 քտա և 19 գյուղական խորհուրդ։ Բնակավայրերն են՝
Պատմություն
Եղեգնաձորի շրջանի տարածքը համընկնում է Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Վայոց ձոր գավառի արևմտյան հատվածին։ Միջնադարյան նշանավոր Մոզ ավանի (այժմյան Մալիշկա գյուղ, հարավ-արևելքում) ավերակների մոտ եղած դամբարանների պեղումներից հայտնաբերված իրերը վկայում են, որ այստեղ մարդը բնակվել է դեռևս բրոնզի դարաշրջանում։
Վայոց ձորն առաջին անգամ հիշատակում է 5-րդ դարի պատմիչ Եղիշեն։ Արժեքավոր տեղեկություններ են հաղորդում նաև Ստեփանոս Օրբելյանը, Մկրտիչ և Կյուրեդ գրիչները։ 7-8-րդ դարերին նշանավոր է եղել մոտ 10 հազար բնակչություն ունեցող Մոզ ավանը (կործանվել է 8-րդ դարում), որտեղ ապրել ու ստեղծագործել է Ստեփանոս Սյունեցին։ Մինչև սելջուկների տիրապետությունը Եղեգնաձորի շրջանի տերիտորիան պատկանում էր Սյունյաց իշխաններին, որոնք հայ Բագրատունիների գերիշխանության պայմաններում իրենց նստավայրը դարձրին Վայոց ձորի Եղեգիս ավանը (821-963), որից հետո, մոտ 200 տարի, Եղեգնաձորի շրջանի տերիտորիային տիրում են օտար նվաճողները։
13-րդ դարի առաջին տասնամյակում հայ-վրացական միացյալ բանակը Զաքարե և Իվանե Զաքարյանների գլխավորությամբ գավառն ազատագրում է սելջուկներից և հանձնում Լիպարիտ Օրբելյան ու Պռոշ Խաղբակյան իշխաններին՝ որպես ժառանգական կալվածք։ Նրանց հովանավորությամբ կառուցվում են մի շարք վանքեր ու եկեղեցիներ, մահարձաններ, կամուրջներ, իջևանատներ, բերդեր, ամրոցներ և այլն, ծաղկում է միջնադարի նշանավոր բարձրագույն դպրոցը՝ Գլաձորի համալսարանը։
Մոնղոլական կենտրոնական իշխանության քայքայումից հետո, Եղեգնաձորի շրջանի տարածքը ենթարկվում է Լենկթեմուրի, նրա հաջորդների, ինչպես նաև Կարա-Կոյունլու և Ակ-Կոյունլու թուրքմեն ցեղապետերի ամայացուցիչ արշավանքներին, ապա դառնում թուրք-պարսկական հակամարտությունների թատերաբեմ։ 1604 թվականին Վայոց ձորի բնակչությունը ենթարկվում է շահ Աբբասի բռնագաղթին։
Արևելյան Հայաստանը Ռուսաստանին միանալուց հետո, 1828 թվականի Թուրքմենչայի պայմանագրի համաձայն, Արևելյան Հայաստան գաղթելու իրավունք ստացած պարսկահպատակ շատ հայ ընտանիքներ վերաբնակեցվում են Վայոց ձորում։ 1829 թվականին Պարսկաստանի Խոյ և Սալմաստ գավառներից գաղթած 500 հայ ընտանիքներ բնակություն են հաստատում շրջանի Մալիշկա, Քեշիշքենդ (Եղեգնաձոր), Օրթաքենդ (Գլաձոր), Բաշքենդ (Վերնաշեն), Այար (Ագարակաձոր), Ղոթուր (Գետափ), Շատին, Երդափին (Եղեգիս), Քարագլուխ, Թառաթումբ և այլ գյուղերում։ 19-րդ դարի շրջանի տերիտորիան մտնում էր Երևանի նահանգի Շարուր-Դարալագյազի գավառի մեջ։ Այստեղով էին անցնում Սևանի ավազանից և Արաքսի հովտից եկող ճանապարհները, որոնք միանում էին Արփա (այժմ՝ Արենի) գյուղում և շարունակվում Արփայի հովտով, Որոտանի լեռնանցքով մինչև Զանգեզուր ու Ղարաբաղ։ Այդ ճանապարհի վրա կառուցվել են մի շարք կամուրջներ ու իջևանատներ, որոնցից նշանավոր են Արփայի վրա լավ պահպանված Ագարակաձորի կամուրջը և Սուլեմա (Սելիմի իջևանատունը)։
Հուլիսի սկզբին ստեղծվում է Դարալագյազի գավառային կուսակցական կազմակերպությունը, որի մեջ միավորված Եղեգնաձորի և Ազիզբեկովի շրջանային կազմակերպությունները 1931 թվականի հոկտեմբերի վերջին առանձնացան։ Անցած տարիներին տեղի է ունեցել Եղեգնաձորի շրջանի կուսակցական կազմակերպության 32 կոնֆերանս։ 1977 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ Եղեգնաձորի շրջանում կար 74 սկզբնական կուսակցական կազմակերպություն՝ 1523 կոմունիստներով։ Շրջանում կոմերիտական կազմակերպությունները ձնավորվել են 1920-1921 թվականներին։ 1976 թվականի հունվարի 1-ին Եղեգնաձորի շրջանում կար 96 սկզբնական ԼԿԵՄ կազմակերպություն՝ 5593 կոմերիտականներով։
Ռելիեֆ և կլիմա
Եղեգնաձորի շրջանը գտնվում է Արփա գետի միջին հոսանքի ավազանում, Վայքի գոգահովտի արևմտյան մասում։ Սուլեմայի Լեռնանցքով (2410 մետր) կապված է Սևանի, Զովաշենի լեռնանցքով՝ Արարատյան գոգավորությանը, Արփայի կիրճով՝ Նախիջևանին։ Ունի բևռնային մակերևույթ։ Հյուսիսում գտնվում է Վարդենիսի լեռնաշղթան (բարձրությունը՝ 3000-3500 մետր), հյուսիս–արևմուտքում՝ Գնդասար լեռնազանգվածը (2946 մետր) և Գեղամա լեռնաշղթայի լեռնաճյուղերը, հարավում՝ Վայքի լեռնաշղթայի արևմտյան հատվածը (2500-3000 մետր), արևելքում՝ Թեքսարի լեռնաշղթան (Թեքսար լեռ, 2898 մետր)։
Ռելիեֆի բարձրությունների տատանումները ավելի քան 2000 մետր են։ Ցածրագույն կետը (920 մետր) Արփայի հովտում է, բարձրագույն կետը (2946 մետր) Գնդասարն է։ Վարդենիսի լեռնաշղթայի՝ Եղեգնաձորի շրջանի սահմանների մեջ մտնող հարավահայաց լանջերը և դեպի հարավ տարածվող լեռնաճյուղերը բարձր են, կարճ, զառիթափ և կտրտված բազմաթիվ ձորակներով։ Եղեգիս գետի վերին և միջին հոսանքների ավազանը, որ պարփակված է վարդենիսի և Թեքսարի լեռնաշղթաներով, ունի խիստ մասնատված ռելիեֆ, ձախափնյա մասում՝ սարավանդային տեղամասեր։ Վարդենիսի լեռնաշղթայի լեռնաճյուղերը և Թեքսարը տեղ-տեղ այնքան են մոտենում, որ Եղեգիսի հովիտը վերածում են նեղ կիրճի։ Ռելիեֆի ձևավորման գործում մեծ դեր ունի հողմահարությունը, որն առաջացրել է բազմաթիվ բուրգերի արտասովոր լանդշաֆտ։ Եղեգնաձորի շրջանի ռելիեֆում որոշակի տեղ է գրավում շրջանի արևելքում բարձրացող Վայոց սար (2586 մետր) հանգած հրաբուխը, որի լավաները հոսելով դեպի Արփայի հովիտը՝ փակել են նրա հունը, ծածկել Մոզ ավանը։ Հետագայում գետը պատռել է այդ պատնեշը և առաջացրել խոր կանյոն։
Օգտակար հանածոներից կան շինարարական քար (ֆելզիտային տուֆ, բազալտ, գրանիտ, տրախիտ, կրաքար), ավազ, հրաբխային խարամ, կապարի և բազմամետաղների բռնկումներ։ Կան նաև հանքային աղբյուրներ։ Շրջանի ֆիզիկաաշխարհագրական կոմպլեքսները ներկայացված են ցածրադիր (մինչև 1400 մետր), միջին բարձրության (1400-2800 մետր) և բարձրադիր (2800 մետրից բարձր) ուղղաձիգ գոտիներով։ Ցածրադիր գոտում, որն ընդգրկում է Արփայի հովտի մերձհունային մասը, Նախիջևանի սահմանից մինչև Մալիշկա գյուղը, տարածված են կիսաանապատներն ու չոր տափաստանները։
Կլիման չոր է, խիստ ցամաքային, օրական ջերմաստիճանների մեծ տատանումներով, տարեկան մինչև 400 մմ տեղումներով և լեռնահովտային քամիներով։ Տիրապետում է չոր-տափաստանային լանդշաֆտը՝ ֆրիգանային բույսերի (դժնիկի, նշենու, սարի չամիչի, գիհու, կեռասենու և այլ թփեր, դաշտավլուկ, փետրախոտ, ցորնուկ, սեզ և այլ խոտաբույսեր) և սողունների (գյուրզա, իժ) գերակշռությամբ։ Չոր տափաստանը (որ դեպի արևմուտք լայնանում է, իսկ Եղեգիս-Սուլեմայի հովտով ձգվում դեպի հյուսիս՝ մինչև Քարագլուխ գյուղը) բնորոշ է նաև մինչև 1700-1800 մետր բարձրության լեռնալանջերին (Արփայի ձախափնյակում այդ բարձրությունների վրա գերիշխում են չոր լերկացած լանջերը, բեդլենդները)։ Այստեղ կլիման չորցամաքային է, չափավոր ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Օդի միջին ջերմաստիճանը հունվարին-3,2 °C է, օգոստոսին՝ 25,9 °C, տարեկան տեղումները՝ 500 մմ։ Կենդանական աշխարհը հիշեցնում է ֆրիգանայինին, բայց տարբերվում է տեսակների քչությամբ։
Տնտեսություն
Եղեգնաձորի շրջանը գյուղատնտեսական-արդյունաբերական շրջան է։ 1975 թվականին Եղեգնաձորի շրջանում կար 14 սովետական տնտեսություն, 8 կոլտնտեսություն, մեկ միջտնտեսային մեղվաբուծական ձեռնարկություն։ Հողային ֆոնդը 113406 հա է, որից վարելահողեր՝ 11615 հա, խոտհարքներ՝ 1853 հա, արոտավայրեր՝ 15․486 հա, պտղատու և խաղողի այգիներ՝ 2000 հա, մնացածը անօգտագործելի, քարքարոտ, խիստ կտրտված և մեծ թեքություններով լեռնալանջեր են։
Գյուղատնտեսության գլխավոր ճյուղը անասնապահությունն է, որն ունի մսակաթնատու և բրդատու ուղղություն։ 1975 թվականին հաշվվում էր 21950 գլուխ խոշոր և 150․170 գլուխ մանր եղջերավոր անասուն։ Բուծում են բալբաս ցեղի ոչխար, որի բուրդը լավագույն հումք է գորգագործության համար։ Մեծ ճանաչում ունի ոչխարի կաթից պատրաստած Եղեգնաձորի «Բրինզա» պանիրը։ Շրջանը հայտնի է իր մեղվաբուծությամբ։ Զարգանում է թռչնաբուծությունը։ 1975 թվականին Եղեգնաձորի շրջանում կար 9700 մեղվաընտանիք և 144 հազար թև թռչուն։ Գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի մոտ 60 %-ն ստացվում է անասնապահությունից։
Բուսաբուծությունը նույնպես բազմաճյուղ է։ Մշակում են Հայկական ԽՍՀ-ին հատուկ հացահատիկային և կերային կուլտուրաների համարյա բոլոր տեսակները։ Շնորհիվ կլիմայական պայմանների խաղողագործությունն ու պտղաբուծությունը հայտնի են արտադրվող խաղողի ն մրգերի բարձր որակով։ Կարևոր տեղ ունեն նաև ծխախոտագործությունն ու բանջարաբուծությունը։ Ջրհան կայանների ջրերը հիմնականում օգտագործվում են այգեգործության, ծխախոտագործության, բանջարաբուծության և կերային կուլտուրաների մշակության համար։ Շրջանի արդյունաբերական ձեռնարկությունների առաջնեկը 1938 թվականին շարք մտած Գետափի գինու գործարանն է, որի թողարկած «Արենի», «Գետափ», «Վերնաշեն», «Կարմիր կիսաքաղցր» գինիները հայտնի են Հայկական ԽՍՀ սահմաններից դուրս։
Եղեգնաձոր ավանում կա պանրագործարան, պահածոների գործարանը, Երևանի «Էլեկտրասարք» արտադրատեխնիկական միավորման մասնաճյուղը, արդյունաբերական գործարան, «Հայգորգ» ֆիրմայի մասնաճյուղ։ Գործում են Արենիի ՀԷԿ-ը և Եղեգնաձորի շրջանային ենթակայանը, որը օղակաձև միացած է Անդրկովկասի էներգոհամալիրի հետ։ Խճուղային ճանապարհների ընդհանուր երկարությունը 122 կմ է, որից 110 կմ միութենական նշանակության։ Ասֆալտապատ է 84 կմ։ Եղեգնաձորի շրջանով է անցնում Երևան-Զանգեզուր մայրուղին։
Շրջանում գործում են 5 հիվանդանոց (170 մահճակալով), 22 բուժ-մանկաբարձական կայան, կոլտնտեսային 8 ծննդատուն, առողջապահական 3 կետ, 2 պոլիկլինիկա (մեկ մանկական), 3 բուժամբուլատորիա, 4 դեղատուն։
Եղեգնաձորի շրջանն ունի 35 հանրակրթական (17 միջնակարգ, 16 ութամյա և 2 տարրական), մեկ երեկոյան և մեկ հեռակա միջնակարգ դպրոցներ։ Հանրակրթական դպրոցներում սովորում է 10 հազար աշակերտ։ Գործում են նաև պրոֆտեխուսումնարանը (200 աշակերտ), 8 մսուր-մանկապարտեզ (720 երեխա)։ Դպրոցներում աշխատող 670 ուսուցիչներից 364-ը ունի բարձրագույն կրթություն։ Մանկական մարզական, երաժշտական և նկարչական դպրոցներում սովորում է 700 երեխա։ Եղեգնաձորի շրջանում կա 32 ակումբային հիմնարկ (6-ը՝ կուլտուրայի տուն), 35 մասսայական և դպրոցական գրադարան (317 հազար կտոր գրքային ֆոնդով), 22 ստացիոնար և 2 շրջիկ կինո, ժողովրդական թարրոն, հանրապետության երգչախմբային ընկերության շրջանային բաժանմունք, հայրենագիտական թանգարան։ 1931 թվականից լույս է տեսնում շրջանային թերթը (1962 թվականից՝ «Վերելք»)։
Տես նաև
Կատեգորիա:Եղեգնաձորի շրջան
Մեհմանլի Վերին
Մեհմանլի Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մարի Գել-Ման
Մարի Գել-Ման (Murray Gell-Mann [ˈmʌri ˈɡɛl ˈmæn,], ), ամերիկացի ֆիզիկոս-տեսաբան, ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ։ Ավարտել է Յեյլի համալսարանը (1948)։ Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի պրոֆեսոր (1956)։ Դաշտի քվանտային տեսության, տարրական մասնիկների և միջուկային ֆիզիկայի բնագավառում աշխատանքները էական նշանակություն են ունեցել ժամանակակից տեսական ֆիզիկայի զարգացման համար։ Գել-Մանը բացատրել է (ճապոնացի ֆիզիկոս Նիշիջիմայի հետ միաժամանակ) տարօրինակ մասնիկների հատկությունները։ Առաջարկել է տարրական մասնիկների ունիտար սիմետրիան, որը նույն նշանակությունն ունեցավ տարրական մասնիկների ֆիգիկայում, ինչ Մենդելեևի պարբերական օրենքը՝ քիմիայում։ Գել-Մանը առաջիններից մեկն էր, որ արտահայտեց տարրական մասնիկների քվարկային կառուցվածքի գաղափարը։ Արժանացել է ֆիզիկայի նոբելյան մրցանակի (1969)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Տեսական ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հումանիստներ Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Պրել (Կալվադոսի գավառ)
Պրել (Presles), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
2016 թվականի հունվարից Վասի, Բերնիեռ լը Պատրի, Բյուրսի, Շենդոլե, Լը Դեզեր, Էստրի, Մոնշամ, Պիեռ, Լա Ռոք, Ռյուլի, Սեն Շառլ դը Պերսի, Լը Թեյ Բոկաժ և Վիեսուա համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Վալդալիեռ համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 230 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 50 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 162 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 121-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 41։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,7 %։ 121 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 114 անձ (65 տղամարդ և 49 կին)։ Գործազուրկ են եղել 7 անձ (3 տղամարդ և 4 կին)։ 41 անաշխատունակներից 10-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 20-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Սիգաձկներ
Սիգաձկներ (Coregonidae), սաղմոնակերպների ձկների ընտանիք։ Ընդգրկում է 3-4 ցեղի շուրջ 30 տեսակ։ Հայաստանում հայտնի է կլիմայավարժեցված 1 տեսակ՝ սիգը։ Թեփուկները համեմատաբար խոշոր են, արծաթափայլ, կողագծում՝ սովորաբար 110-ից քիչ։ Կողերի վրա պտերը բացակայում են։ Բերանը փոքրիկ է, ատամները՝ թերզարգացած։ Մեջքային լողակում ճառագայթների ընդհանուր թիվը չի անցնում 16-ից։ Ունեն ճարպային լողակ։
Կատեգորիա:Ձկներ
Մուժիևո
Մուժիևո (Мужієво, Nagymuzsaly), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Բերեգովոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մուժիևո գյուղում բնակվում էր 2 086 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,12 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1862,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Բերեգովոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մեյդան
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր Կատեգորիա:Ադըյամանի մարզի բնակավայրեր
Սամիր Ամին
Սամիր Ամին, (سمير أمين, Samir Amin, ), Դակար քաղաքում (Սենեգալ) բնակվող ֆրանսախոս եգիպտացի քաղաքագետ և տնտեսագետ, գլոբալիզացիայի հետազոտող, նեոմարքսիզմի տեսաբաններից և համաշխարհային համակարգային մոտեցման հիմնադիրներից մեկը, կախյալ զարգացման հետազոտող։
Կենսագրություն
Սամիր Ամինը ծնվել է Կահիրեում՝ եգիպտացի բժիշկների և ֆրանսուհու ընտանիքում։ Իր մանկությունն ու երիտասարդությունը անցկացրել է Պորտ Սաիդում։ Կահիրեում Ամինը հաճախել է ֆրանսիական բարձրագույն դպրոց, որի ավարտին 1947 թվականին ստացել է հասունության վկայական (baccalaureat)։ 1947 թվականից մինչև 1957 թվականը նա սովորել է Փարիզում, որտեղ քաղաքական գիտությունների (1952), վիճակագրության (1956) և տնտեսագիտության (1957) բնագավառներում ստացել է դիպլոմներ։
Լինելով Փարիզում՝ Սամիր Ամինը մտել է ֆրանսիական կոմունիստական կուսակցություն, սակայն հետագայում տարանջատվել է խորհրդային մարքսիզմից և կապվել մաոիստական շրջանակների հետ, իսկ որոշ ժամանակ նույնիսկ ազդեցություն է ունեցել «Կարմիր կհմերների» ապագա առաջնորդների վրա ։ Մի խումբ ընկեր ուսանողների հետ Ամինը հրատարակել է «Étudiants Anticolonialistes» ամսագիրը։ 1957 թվականին նա ներկայացրել է իր ատենախոսությունը, որի գիտական ղեկավարներից մեկը Ֆրանսուա Պերուն էր։ Այն ի սկզբանե կոչվում էր «Թերզարգացման ակունքները համաշխարհային մասշտաբով կապիտալիստական կուտակումներ են», բայց հետագայում վերանվանվել է հետևյալ կերպ․ «Նախակապիտալիստական միջազգային տնտեսական ինտեգրացիայի կառուցվածքային էֆեկտները։ Այսպես կոչված թերզարգացած տնտեսություններ առաջ բերող մեխանիզմի տեսական ուսումնասիրություն»։
Ատենախոսության պաշտպանությունից հետո Ամինը վերադարձել է Կահիրե, որտեղ 1957-1960 թվականներին համագործակցել Է Եգիպտոսի էկոնոմիկայի նախարարության հետ և ղեկավարել է Études de l ' Organisme de Développement Économique-ը։ Այնուհետև նա հեռացել Է Եգիպտոսից և մեկնել Բամակո, որտեղ նրան առաջարկվել է Մալիի պլանավորման նախարարությանը կից խորհրդականի պաշտոնը, որը Ամինն զբաղեցրել է 1960-1963 թվականներին։ 1963-1980 թվականներին աշխատել է ՄԱԿ-ի տնտեսական զարգացման և պլանավորման Աֆրիկյան ինստիտուտում (Institut Africain de Développement Économique et de Planification, IDEP), որը տեղակայված է Սենեգալի մայրաքաղաք Դակարում։ Մինչև 1970 թվականը նա այդ աշխատանքը համատեղել է Պուատիեի, Դակարայի և Փարիզի համալսարաններում ուսուցչական գործունեության հետ։ 1970 թվականին Ամինը գլխավորել է IDEP-ը և տնօրենը մնացել մինչև 1980 թվականը, երբ նա հեռացել է իր հաստատությունից և հրավիրվել Դակարում երրորդ աշխարհի ֆորումի տնօրենի պաշտոնին։
Ընդգրկվել է «Review of International Political Economy» ամսագրի խմբագրական կազմի մեջ։
Սոցիալ-քաղաքական հայացքներ
Սամիր Ամինն ավելի քան 30 գրքերի հեղինակ է, այդ թվում՝ «Իմպերիալիզմն ու անհավասար զարգացումը», «Լիբերալիզմի վիրուսը. Մշտական պատերազմ և խաղաղության ամերիկանացում», «Եվրակենտրոն», «Կապիտալիզմի ուրվականը. ընթացիկ ինտելեկտուալ միտումների քննադատությունը» և «Հնացած կապիտալիզմ. ժամանակակից քաղաքականություն և գլոբալ խառնաշփոթ»։ Դրանցում Ամինը հանդես է գալիս գլոբալ կապիտալիզմի հետևողական քննադատությամբ, կապիտալիզմը անվանում է «ոչ թե վերջ, այլ պատմության նահանջ»։
Վերլուծելով կապիտալիստական աշխարհ-համակարգի (ԱՄՆ-Եվրամիություն-Ճապոնիա) կենտրոնի «Տրիադան»՝ Ամինը հանգում է այն եզրակացությանը, որ «Տրիադայի» ներսում լուրջ տնտեսական հակասություններ չկան, որոնք լրացվում են քաղաքական մշակույթի տարբերություններով։ Այս կենտրոնի գերիշխանությունը Ամինը բացատրում է առաջատար տեխնոլոգիաների, զանգվածային ոչնչացման զենքի, ժամանակակից տեղեկատվական միջոցների նկատմամբ մենաշնորհային հսկողությամբ և այլն։ Զարգացող երկրների հիմնական արգելակը թույլ մրցունակությունն է, հատկապես ներդրումների համար պայքարում։ Ելքի կարելի է հասնել միայն համաշխարհային կենտրոններից քիչ թե շատ ինքնավարության միջոցով։ Ինքը՝ Ամինը, դա անվանում է «déconnexion» («de-linking»), որը կարող է թարգմանվել որպես անջատում, ընդմիջում։ Որպես օրինակ կարելի է վերցնել ԽՍՀՄ-ը, որը դուրս է եկել կապիտալիստական աշխարհակարգից երկաթե վարագույրով։ Մեկ այլ օրինակ է Հարավային Կորեան, որտեղ չի եղել պետական սեփականության այնպիսի համատարած ազդեցություն, բայց խոշոր կորպորացիաները, այսպես կոչված «չեբոլները», նույն դերն են ունեցել, ինչ պետությունը ԽՍՀՄ-ում։ Ամինի քննադատները, ինչպես լիբերալները, այնպես էլ մարքսիստները, սովորաբար նշում են, որ այն երկրները, որոնք փորձել են իրականացնել déconnexion-ը, բախվել են հակասության։ Նրանք կամ պետք է ընդունեն անջատումը համաշխարհային համակարգից, ինչը կհանգեցնի մեկուսացման և լճացման, կամ կբացեն տնտեսությունը, ինչը կուժեղացնի երկրի արտաքին շահագործումը։
Ամինը նաև հետաքրքրվում է գաղափարական հասկացություններով։ Նրա կարծիքով՝ «Ազատություն» և «հավասարություն» հասկացությունների բաժանումը, որը բնորոշ է ամերիկյան ավանդույթին (ի տարբերություն եվրոպականի, որը հիմնված է Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության ժառանգության վրա), որոշում է ամերիկանացման առանցքային վտանգը, ուստի ամերիկյան հեգեմոնիային հակադրում է Եվրոպայի, Չինաստանի և Ռուսաստանի դաշինքը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի գիտնականներ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Եգիպտոսի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սոցիալիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քննադատներ Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քաղաքագետներ Կատեգորիա:Եգիպտացի գրողներ Կատեգորիա:Եգիպտացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Եգիպտացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Եգիպտացի հասարակական գործիչներ
Մալիշևի հրապարակ (Եկատերինբուրգ)
Մալիշևի հրապարակ (Площадь Малышева, նախկին անվանումը՝ Կանաչ շուկա, Հնավաճառների շուկա, Зелёный рынок, Старый толкучий рынок), Եկատերինբուրգի Լենինսկի վարչական շրջանի «Կենտրոնական» բնակելի թաղամասում։ Գտնվում է Մալիշևի և Մարտի 8-ի փողոցների խաչմերուկում, մինչև 2000-ական թվականների վերջը սահմանափակվել է Մալիշևի փողոցից հարավային կողմից, արևմուտքից` Մարտի 8-ի փողոցով, արևմուտքից` Ուրալի էստրադային թատրոնի շենքով, հյուսիսից`Պաշտպանության տան շենքով։ 2012 թվականին հրապարակը կառուցապատվել է։
Պատմություն
Հրապարակը հայտնվել է Պոկրովսկի պողոտայի Մաքսիմիլանովսկի եկեղեցու հետ միաժամանակ, 1845 թվականի նախագծում այն նախատեսված է եղել որպես բաց տարածություն նոր տաճարի շուրջ՝ զբաղեցնելով հրապարակ հարավարևմտյան անկյունը։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսին Մալիշևի հրապարակը զբաղցնում էր Պոկրովսկի պողոտայի (այժմ՝ Մալիշևի փողոց) և հանքարդյունաբերության բաժնի սահմանային հատվածը, Ուկտուսկայա փողոցը (այժմ՝ Մարտի 8-ի) և Ալեքսանդրովյան աղքատանոցը։ Հրապարակի հյուսիսային մասում ի հիշատակ Ուրալ գործարանի ճորտատիրությունից ազատագրված աշխատողների կառուցվել է Ալեքսանդր II-ի անվան մատուռը։
Հրապարակում գործել է Կանաչ շուկան, սովորաբար անվանել են «Հնավաճառների շուկա»։ Այս շուկայի բազմաթիվ շարքերում փայտե տաղավարներ, որոնք հիմնականում պատկանել են քաղաենիների և գյուղացիներին։ Կանաչ շուկայում հիմնականում կատարվում էր կանաչեղենի մանրածախ վաճառք։ Բացի բանջարեղենը, շուկայում վաճառվում էր հացահատիկ և ալյուր, նպարեղեն, գյուղացիական արտադրության հագուստ և կոշիկ, կաշվե արտադրանքներ, խեցեղեն և ապակի, ինչպես նաև «երկաթյա» արտադրանք ։
Ըստ Պավել Բաժովի հուշերի՝
Խորհրդային տարիներին հրապարակի պարագիծը աստիճանաբար կառուցապատվել է գրասենյակների շենքերով, «Ռուբին» կենցաղային տան շենքով, Պաշտպանության տնով, հրապարակի հյուսիսային կողմում կառուցվել է Ուրալի էստրադային թատրոնը։
Հրապարակի հարավարևմտյան հատվածում «Մեծ Զլատոուստ» տաճարի փոքր կրկնօրինակը վերականգնելուց հետո, հրապարակն ամբողջովին կառուցապատվել է։
Հասարակական տրանսպորտ
Հասարակական տրանսպորտի մոտակա կանգառներ՝
Հուշարձաններ
Մալիշևի հրապարակում կանգնեցվել է ուրալցի հեղափոխական Իվան Մալիշևի (քանդակագործ՝ Վ. Ե. Եգորով, ճարտարապետ՝ Լ. Բ. Մասլեննիկով) հուշարձանը, սակայն «Մեծ Զլատոուստ» տաճարի շինարարությունից առաջ այն տեղափոխվել է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի հրապարակներ
Շեղանկյունանիստ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրաչափական մարմիններ
Գրեսոր
Գրեսոր, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական Պար լեռնահամակարգիի արևելյան մասում, Մեծ Մասիսից 14 կիլոմետր արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 2286 մետր :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Նովոնարիշևո
Նովոնարիշևո (Новонарышево, Яңы Нарыш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի կազմում։
Եղջերապոչեր
Եղջերապոչեր ,թաղանթաթևավորների կարգի միջատներ։ Մարմնի երկարությունը 5-40 մմ է։ Ունեն երկարավուն գլանաձև փորիկ, որը էգերի մոտ վերջանում է երկար ամուր ձվադիրով։ Թրթուրները սպիտակ են կամ դեղնավուն, կրծքային ապաճած ոտիկներով, զարգանում են ծառերի բնափայտում և առաջացնում վնասվածքներ։ Տարածված են արևադարձային երկրներում։
Նովոնարիշևո
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 174 մարդ։
Եղջերապոչեր
Կատեգորիա:Թաղանթաթևավորներ
Նովոնարիշևո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Գյոքլուսու
Գլոքլուսու, գետ Լեռնային Կիլիկիայում՝ Ադանայի շրջակայքում։ Չիխաչևի քարտեզում այսպես է կոչված Կորկուն գետի վերին հոսանքը ։
Քայլ Նյումեն
Անձնական կյանքը
2007 թվականի նոյեմբերի 23-ին ամուսնացել է դերասանուհի Ջեյմի Քինգի հետ։ Ամուսիններն ունեն 2 որդի՝ Ջեյմսա Նայտա Նյումենա (06.10.2013) և Լեո Թեմզ Նյումենա (16.07.2015)։
Ֆիլմագրություն
Երաժշտական տեսանյութ Summertime Sadness երգի համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոարտադրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Ֆրունզե Խառատյան
Ֆրունզե Արմենակի Խառատյան, իրավաբան գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։
Կենսագրություն
Ֆրունզե Խառատյանը ծնվել է 1927 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Երևանում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը ։ Ստացել է իրավաբանի որակավորումը։ 1954-1960 թվականներինին կատարել է կոմերիտական աշխատանք, 1960-1963 թվականներինին սովորել ասպիրանտուրայում, 1964-1972 թվականներին եղել է Երևանի պետհամալսարանի դոցենտ, 1972-1974 թվականներիինին աշխատել է ներքին գործերի նախարարության համակարգում, 1974-1979 թվականներին  դասավանդել է ԵրԺՏԻ-ում, 1979-1985 թվականներին եղել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի ամբիոնի վարիչ, իսկ 1989 թվականից եղել է «Գալիք» մասնավոր համալսարանի ռեկտոր ։
Եղել է Ազգային Ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, Ազգային ժողովի ՀԿԿ խմբակցության անդամ, ՀԿԿ անդամ ։
2017 թվականին լույս է տեսել Ֆրունզե Խառատյանի «Ընտրանի» գիրքը։
Կաչանովո (գյուղ, Գադյաչի շրջան)
Կաչանովո (Качанове), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1692 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կաչանովո գյուղում բնակվում էր 629 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2001 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 314,34 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1692 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նովոնեժինո
Նովոնեժինո (Новонежино), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Շկոտովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3806 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Շկոտովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1885 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (63701-63800)
Աստերոիդների ցանկ (63601-63700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (63801-63900)
Զինված ուժերի արտասահմանում գործողության մեդալ (Նորվեգիա)
Զինված ուժերի արտասահմանում գործողության մեդալ, Նորվեգիայի զինված ուժերի գերատեսչական պարգև։
Պատմություն
Զինված ուժերի արտասահմանում գործողության գերատեսչական մեդալը հաստատվել է 2005 թվականի ապրիլի 1-ին՝ որպես խրախուսական պարգև նորվեգական զինված ուժերի զինծառայողներին, ովքեր մասնակցել են արտասահմանում միջազգային ռազմագործողություններին նվազագույնը 90 օր ժամկետով։ 2011 թվականին չափանիշը փոքրացվեց և սահմանվեց 30 օրը։ Մեդալը առաջին անգամ շնորհվեց 2005 թվականի հունիսի 22-ին Տելեմարկ գումարտակի անձնակազմին, որը 2003 թվականից մասնակցում էր Իրաքի պատերազմին։ 2015 թվականի հունիսին մեդալն առաջին անգամ շնորհվեց քաղաքացիական անձի ։
Նկարագրություն
Մեդալը շրջանաձև է և պատրաստված բրոնզից։ Դիմային մասում պատկերված է Նորվեգիայի զինանշանը, թագավորական թագը, ինչպես նաև թուր ուղղված դեպի վեր։ Թուրի եզրերին գրված է «SEMPER PARATUS» (Միշտ պատրաստ)։ Հակառակ կողմում պատկերված է ութանկյուն աստղ երկգլխանի պալարներով։ Ժապավենի գույնը պայմանավորված է այն հանգամանքով, թե որտեղ է պարգևատրվողը ծառայել ։
Աղբյուրներ
միջազգային ռազմագործողություններ
Ալիժո
Ալիժո (Alijó; []), քաղաքատիպ ավան Պորտուգալիայում, համանուն մունիցիպալիտետի կենտրոնը Վիլա Ռեալ շրջանի կազմում։ Հին վարչական բաժանմամբ մտնում է Տրազ ուժ Մոնտիշ և Ալտու Դորու նահանգների կազմի մեջ։ Մտնում է տնտեսա-վիճակագրական Դորու ենթաշրջանի մեջ, որն էլ մտնում է Հյուսիսային շրջանի մեջ։ 2006 թվականի տվյալներով ավանի բնակչության թվաքանակը կազմում է 2800 մարդ, իսկ մունիցիպալիտետի բնակչությունը՝ 13700 մարդ։ Զբաղեցնում է 298 կմ² տարածք ։
Ավանի հովանավորը համարվում է Մարիամ Աստվածածինը (Maria):
Դիրք
Ավանը գտնվում է Վիլա Ռեալ քաղաքից 24 կմ դեպի արևելք։
Մունիցիպալիտետը սահմանակից է.
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1226 թվականին։
Ջերմուկի հրետակոծություն (2022)
Ջերմուկի հրետակոծություն, Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզի Ջերմուկ քաղաքի հրետակոծությունը տեղի է ունեցել 2022 թվականի սեպտեմբերի 13-ից մինչև սեպտեմբերի 15-ը՝ Հայ-ադրբեջանական պատերազմի ընթացքում՝ ադրբեջանական զինված ուժերի նախահարձակ ահաբեկչական գործողությունների ժամանակ ։ Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխան տարածքի նկատմամբ Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից սկսած լայնածավալ ագրեսիայի ժամանակ կիրառվել է` խոշոր տրամաչափի զինատեսակներ, հրետանի, հրթիռային համակարգեր, անօդաչու թռչող սարքեր ։
Ալիժո
Մունիցիպալիտետի կազմը
Մունիցիպալտետի մեջ մտնում են հետևյալ շրջանները.
Ջերմուկի հրետակոծություն (2022)
Սեպտեմբերի 13
Ժամը 03։00-ին Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանը հայտարարություն է տարածում, ըստ որի ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից տարբեր զինատեսակներից, այդ թվում ծանր հրետանային զենքերից արդեն 2 ժամ ինտենսիվ հրետակոծվում են Կապանի, Գորիսի, Ջերմուկի, Վարդենիսի ու հարակից համայնքները։ Ըստ ստացված տեղեկությունների թիրախավորվում են նաև քաղաքացիական ենթակառուցվածքները ։
Ալիժո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի քաղաքներ
Ջերմուկի հրետակոծություն (2022)
Սեպտեմբերի 13
Freedom House միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունն իր մտահոգությունն է հայտնում ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից հայկական բնակավայրերի հրետակոծության կապակցությամբ ։
ՀՀ ՊՆ մամուլի խոսնակ Արամ Թորոսյանը տեղեկացնում է, որ սեպտեմբերի 13-ին Ադրբեջանի կողմից ձեռնարկված ռազմական գործողությունների հետևանքով հայկական կողմն ունի զոհեր և վիրավորներ, տվյալները ճշտվում են։ Նա նաև տեղեկացնում է, որ սեպտեմբերի 13-ի կեսգիշերնանց, Ադրբեջանի զինված ուժերի ստորաբաժանումները հրետանային միջոցների, ականանետերի ու ԱԹՍ–ների կիրառմամբ ինտենսիվ կրակ են բացել հայ–ադրբեջանական շփման գծի միանգամից մի քանի հատվածում տեղակայված հայկական դիրքերի ուղղությամբ։ Մասանվորապես, Սոթքի, Վարդենիսի, Գորիսի, Կապանի, Արտանիշի և Իշխանասարի ուղղությամբ տեղակայված դիրքերը։ Հարվածներ են հասցվում նաև քաղաքացիական ենթակառուցվածքներին։ ՊՆ խոսնակը հավելում է, որ հայկական զինված ուժերի ստորաբաժանումներն ամբողջ ծավալով կատարում են իրենց առջև դրված մարտական խնդիրները ։
Սեպտեմբերի 20
Բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի կողմից հարուցված վարչական վարույթի շրջանակում սեպտեմբերի 19-20-ը աշխատակիցները եղել են Վայոց ձորի մարզի Ջերմուկ համայնքում։ Տեսչական մարմնի աշխատակիցներն ԱԻՆ-ի, «Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ի, ՏԻՄ ներկայացուցիչների ներգրավվածությամբ զննություն են իրականացրել Հայաստանի տարածքի նկատմամբ Ադրբեջանի կողմից սանձազերծած լայնածավալ ագրեսիայի ընթացքում սեպտեմբերի 12-15-ը Ջերմուկի վարչական տարածքում հրետակոծության հետևանքով հրդեհված անտառային տարածքներում։ Տեսչական մարմինը հայտնում է, որ զննվել է շուրջ 7 հեկտար անտառային տարածք։ Հաշվարկվում է բնությանը հասցված վնասի չափը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2022 Հայաստանում Կատեգորիա:Ադրբեջանի պատերազմական հանցագործություններ Կատեգորիա:Հայ-ադրբեջանական շփման գիծ Կատեգորիա:Ահաբեկչական գործողություններ Հայաստանում
Վասիլի Սոկոլովսկի
Վասիլի Դանիլովիչ Սոկոլովսկի (Васи́лий Дани́лович Соколо́вский, ), խորհրդային ռազմական գործիչ, Խորհրդային Միության մարշալ (1946), Խորհրդային Միության հերոս (ապրիլի 29, 1945)։
1918 թվականից ծառայել է Կարմիր բանակում, մասնակցել Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմին։ 1921 թվականին ավարտել է ԲԳԿԲ ռազմական ակադեմիան։ 1921 թվականին Միջին Ասիայում պայքարել է բասմաչական շարժման դեմ։ 1922-1930 թվականին եղել է հրաձգային դիվիզիայի և կորպուսի շտաբի պետ։ 1930-1934 թվականներին՝ դիվիզիայի հրամանատար, 1935-1941 թվականին՝ ռազմական տարբեր օկրուգների շտաբի պետի տեղակալ և պետ։ 1941 թվականի փետրվարին նշանակվել է գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին եղել է Արմենական ռազմաճակատի շտաբի պետ (1941 թվականի հուլիս - 1942 թվականի հունվար - 1942 թվականի մայիս -1943 թվականի փետրվար), Արմենական ուղղության շտաբի պետ (1942), Արմենական ռազմաճակատի զորքերի հրամանատար (1943—1944), 1-ին Ուկրաինական ռազմաճակատի շտաբի պետ (1944 թվականի ապրիլ -1945 թվականի ապրիլ), 1-ին Բելառուսական ռազմաճակատի զորքերի հրամանատարի 1-ին տեղակալ (1945 թվականի ապրիլ-մայիս)։
Պատերազմից հետո Գերմանիայում խորհրդային զորքերի խմբի գլխավոր հրամանատարի տեղակալ, 1946 թվականի մարտից՝ գլխավոր հրամանատար և Գերմանիայում խորհրդային զինվորական վարչության գլխավոր պետ, միաժամանակ Գերմանիայի կառավարման վերահսկող խորհրդի անդամ ԽՍՀՄ-ից։ 1949 թվականի մարտից՝ ԽՍՀՄ ռազմական մինիստրի 1-ին տեղակալ, 1952 թվականի հունիսից՝ գլխավոր շտաբի պետ, ԽՍՀՄ պաշտպանության մինիստրի 1-ին տեղակալ։ 1960-1968 թվականին՝ ԽՍՀՄ պաշտպանության մինիստրության գլխավոր տեսուչների խմբի գլխավոր տեսուչ։
ԽՄԿԿ ԿԿ անդամ (1952-1961), 1961 թվականից՝ անդամության թեկնածու։ ԽՍՀՄ II—VII գումարումների գերագույն սովետի դեպուտատ։ Ռազմատեսական և ռազմապատմական մի շարք աշխատությունների հեղինակ և ղեկավար։ Թաղված է Կարմիր հրապարակում, Կրեմլի պատի մոտ։ Սոլկոլովսկիի անունով է կոչվել Նովոչերկասկի կապի բարձրագույն ռազմական հրամանատարական ուսումնարանը։ Պարգևատրվել է Լենինի 8, Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Կարմիր դրոշի 3, Սուվորովի I աստիճանի 3, Կուտուզովի I աստիճանի 3 շքանշաններով, պատվավոր զենքով, մեդալներով, արտասահմանյան 12 շքանշաններով։
Կիբլիցկոե (գյուղ, Գադյաչի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կիբլիցկոե գյուղում բնակվում էր 39 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,337 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 115,73 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1870 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(7774) 1992 UU2
(7774) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,264282 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8451 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6835 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1244,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,289273 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,3° անկյուն։
Յանոշի
Յանոշի (Яноші, Makkosjánosi), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Բերեգովոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Իվանոշի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Բերեգովոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1321 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մեյդանջիկ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(7775) Տաիկո
(7775) Տաիկո (Taiko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Յոշիո Կուշիդայի և Օսամու Մուրամացուի կողմից Յացուգատակեյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,672159 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1868 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1575 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1595,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,225637 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,38° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոշիո Կուշիդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Օսամու Մուրամացուի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զուլֆիա Քամալովա
Զուլֆիա Նազիպովա Քամալովա (Зөлфия Нәсип кызы Камалова, ), թաթարական ծագմամբ խորհրդային և ավստրալիացի երգչուհի։ Էթնիկ երաժշտություն ժանրի մի շարք երաժշտական մրցույթների դափնեկիր ։ Ավստրալիայի «Տարվա երգչուհի-2001», «World music-2002» ժանրի լավագույն երգչուհի։
Կենսագրություն
Զուլյա Քամալովան ծնվել է Սարապուլ քաղաքում (Ուդմուտրիա)։ Երաժշտությամբ սկսել է զբաղվել իննը տարեկանից ։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Պերմի համալսարանի օտար լեզուների ֆակուլտետ։ 1991 թվականին ուսանողների փոխանակման ծրագրով մեկնել է Կալիֆոռնիա (ԱՄՆ), այնտեղ ամուսնացել է ավստրալիացու հետ, ամուսնու հետ տեղափոխվել է Ավստրալիա և ի սկզբանե հաստատվել է Թասմանիա կղզում գտնվող Հոբարթ քաղաքում։
2007 թվականին նրա ձայնագրած թաթարերեն, ռուսերեն և անգլերեն լեզուներով «3 Nights» ալբոմը արժանացել էր Ավստրալիայի ձայնագրման ասոցացիայի մրցանակին (ավստրալիական «Գրեմմի»)։ Այս ալբոմի ստեղծագործությունները 16 շաբաթ մնացել են եվրոպական երաժշժտական հիթ շքերթների գլխավոր տասնյակում, ինչը ավստրալիական երաշժտության պատմության մեջ չէր հաջողվել ոչ ոքի ։
Ապրում է ամուսնու և դստեր` Զիֆայի հետ (ծնվել է 2006 թվականին) ։
Բանանց գետ
Բանանց, գետակ Կուր գետի ավազանում՝ ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում։ Հոսում է համանուն գյուղի մոտով։ Սկիզբ է առնում Արխաշան սարից, ընդունելով Խաչբուլաղ վտակը, անցնում է Քարհատ և Բանանց գյուղերով, միանում է Հարցհանգիստ վտակին և թափվում Կուր գետը։ Հայտնի է մի շարք այլ անուններով, ինչպիսիք են՝ հայկական Արթենաջուր, Արություն, Արությունա վտակ, Կոնքար, Կոչքար, ադրբեջանական Ղոչղարա, Ղոչ Ղարաշայ անուններով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի գետեր Կատեգորիա:Կուրի ավազանի գետեր
Լոլիկ
Լոլիկ կամ պոմիդոր (Solanum lycopersicum), մորմազգիների (Solanaceae) ընտանիքին պատկանող մշակաբույս է։ Համարվում է ամենատարածված և արժեքավոր բանջարային կուլտուրաներից մեկն աշխարհում։ Օգտագործվում է տարբեր տեսակի կերակուրների մեջ՝ եփած, խորոված, թարմ վիճակում, որպես աղցան, ինչպես նաև թթու և աղը դրած վիճակում։
Լոլիկը մեծ մասամբ օգտագործվում է պահածոների արդյունաբերության մեջ։ Լոլիկից կարելի է պատրաստել կետչուպ, տոմատի մածուկ, լեչո և այլն։ Մեծ տարածում ունի նաև լոլիկի հյութը, որը արժեքավոր և վիտամիններով հարուստ զովացուցիչ խմիչք է հասակավոր մարդկանց և դիետիկ կենսամթերք՝ երեխաների ու հիվանդների համար։ Պոմիդորն օժտված է բարձր համային հատկություններով, հարուստ է վիտամիններով (A, B, C, pp), oրգանական թթուներով (կիտրոնաթթու և խնձորաթթու) և հանքային աղերով (Ca, Na, Mg, Fe և այլն)
Պատմություն
Լոլիկի հայրենիքը Հարավային Ամերիկան է՝ Պերուն, Բոլիվիան և Էկվադորը, որտեղ այժմ էլ կարելի է հանդիպել պոմիդոր վայրի և մշակովի բազմաթիվ ձևերի։ Ացտեկների լեզվով այն կոչվել է Zitomate, որտեղից և եվրոպական շատ երկրներում այն այժմ կոչվում է տոմատ։ Պոմիդորը Եվրոպա է բերվել 16-րդ դարի առաջին կեսերին և առաջին հերթին տարածվել է Իսպանիայում, Պորտուգալիայում և Իտալիայում։ Եվրոպացիները բույսն անավանել են pommo d' oro («ոսկե խնձոր»)։ Սկզբնական շրջանում պոմիդորը որպես դեկորատիվ բույս մշակվել է բուսաբանական այգիներում, 18-րդ դարի վերջից որպես բանջարային բույս սկսել են մշակել Իսպանիայում, Իտալիայում, Պորտուգալիայում, այնուհետև՝ Ֆրանսիայում, Դանիայում և եվրոպական այլ երկրներում։
Հայաստանում
Լոլիկն Հայաստանում մշակվում է կլիմայական բոլոր գոտիներում, բայց նրա արդյունաբերական մշակումը կենտրոնացած է հիմնականում Արարատյան հարթավայրի շրջաններում, որտեղ գտնվում են նաև պահածոների գործարաններ։
Բուսաբանական նկարագրությունը
Լոլիկը միամյա բույս է, պատկանում է մորմազգիների ընտանիքին (Solanaceae)։ Ծլելուց մինչև առաջին պտուղների հասունացումը տևում է 90-125 օր, նայած սորտին, կլիմայական պայմաններին և մշակման եղանակին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բանջարեղեն Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Սվիդնիցա
Արդյունաբերական կենտրոն է (զարգացած են մեքենաշինությունը - այդ թվում՝ ավտոմոբիլաշինությունը -, էլեկտրատեխնիկայի արտադրությունը, սննդի արդյունաբերությունը)։ Այստեղ է գտնվում հին առևտրի թանգարանը, որ իր տեսակի մեջ միակն է Լեհաստանում ։ 2017 թվականի դրությամբ ։ Սվիդնիցան վոևոդության յոթերորդ խոշոր բնակավայրն էր։ Բնակչության թվաքանակը 2018 թվականի տվյալներով եղել է 57 310, 2019 թվականի հունիսի 30-ի տվյալներով՝ 57.041 : Զբաղեցնում է 21,76 քառակուսի կիլոմետր տարածք։
Պատմություն
Պատմական փաստաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվել է 1243 թվականին, քաղաքի կարգավիճակ ստացել 1267 թվականին ։ Որոշ ժամանակ եղել է Սվիդնիցա-Յավոր դքսության մայրաքաղաքը։ Հետագայում մտել է Վրոցլավի իշխանության կազմի մեջ։ 1290 թվականին արդեն ունեցել է քաղաքային պարիսպ, վեց դարպաս, զարգացած արհեստներ ու առևտուր։ XIV դարի վերջերին հայտնվել է Բոհեմիայի տիրապետության տակ, որն այդ ժամանակ Հռոմեական սրբազան կայսրության բաղկացուցիչ մասն էր։ 1471 թվականին Սվիդնիցայում գործում էին առևտրային 47 գիլդիա, շուրջ 300 գարեջրագործարան, կազմակերպվում էին տոնավաճառներ։
1526 թվականին ինչես ամբողջ Սիլեզիան, Սվիդնիցան ընկել է Հաբսբուրգների անմիջական իշխանության տակ։ Երեսնամյա պատերազմի տարիներին (1618—1648) քաղաքն ու նրա շրջական ամայացել են։ Յոթնամյա պատերազմի ժամանակ գտնվել է նախ՝ ավստրիացիների, ապա՝ պրուսացիների տիրապետության ներքո։ Յոթնամյա պատերազմի արդյունքներով մտցվել է Պրուսիայի, հետագայում՝ Գերմանիայի կազմ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Լեհաստանի կազմում է։
Քույր քաղաքներ
Սվիդնիցան բարեկամական ու գործընկերային սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Լեհաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Շամպայնի գինիների շրջան
Շամպայնի գինիների շրջան, գտնվում է գլխավորապես Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն շրջանում։ Նաև հարևան է Էնին ու Սեն-տե-Մարնին։ Այս մեծ շրջանի ամենաճանաչված գինին Շամպայնի գինին է (կամ պարզապես՝ շամպայնը)։ Սակայն, արտադրվում են դասական այլ գինիներ ևս, ինչպիսիք են՝ Ռիսեի վարդագույն գինին, կարմիր, սպիտակ ու վարդագույն այլ գինիներ, որոնք մի ժամանակ Բուրգոնի գինիներին մրցակից էին համարվում ու 1974 թվականից սկսած՝ պիտակավորվում են Ծագման նույնականացման հսկողության պիտակով (ֆրանսիական արտադրության խմիչքներին ու կաթնամթերքներին տրվող հավաստագիր)։