cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սահմանադրական խորհուրդ (Ֆրանսիա)
Ֆրանսիայի Սահմանադրական խորհուրդ, ստեղծվել է Ֆրանսիայի հինգերորդ հանրապետության սահմանադրությամբ՝ 1958 թվականի հոկտեմբերի 4-ին ։ Ապահովում է ազգային ընտրությունների ու հանրաքվեների կանոնավորությունը, իրեն վերաբերող օրենքների ու որոշ կանոնակարգերի՝ սահմանադրականությանը համապատասխանության մասին եզրակացություն է տալիս և ունի մի շարք այլ կարևոր գործառույթներ։ Գեներալ Շառլ դէ Գոլը մի մտավախություն ուներ. չէր ցանկանում, որպեսզի Սահմանադրական խորհուրդը նմանվի դատավորների կառավարության։ Նրա համար բարձրագույն դատարանը ժողովուրդն էր։
Պատմություն
Սահմանադրական խորհուրդը սկսեց գործել 1959 թվականի մարտի 5-ից։ Առաջին նախագահ դարձավ նախկին դեսպան Լեոն Նոելն ու հանրապետության նախկին երկու նախագահները՝ Վենսան Օղիոլն ու Ռընե Կոտին։ Առաջին նիստը գումարվեց 8 օր անց։
Նմանատիպ իրավական հաստատության ստեղծման ձեռքբերումն այն էր, որ խորհրդարանական հանրապետությունները երբևէ չէին համաձայնել այնպիսի իրավական մարմինների ստեղծմանը, որոնք կխոչընդոտեին խորհրդարանական ժողովներին։
Ինչևէ, Սահմանադրական խորհուրդն ավելի հզորացավ 1970-ականներից սկսած, երբ 1971 թվականի հուլիսի 16-ին Միավորման ազատության մասին որոշում ընդունվեց ։
Կազմ
Սահմանադրական խորհուրդը բաղկացած է 9 անդամից, ովքեր նշանակվում են հանրապետության նախագահի ու խորհրդարանական պալատների նախագահների կողմից։ Հանրապետության նախկին նախագահները ևս անդամակցում են, բայց չեն կարող նախագահել։
Սահմանադրական խորհրդի կազմը՝ 2016 թվականի դեկտեմբերի 1-ի դրությամբ
Խորհրդարանական վետո
2008 թվականի հուլիսի 23-ի Սահմանադրական օրենքի ընդունումից հետո մշտական հանձնաժողովները կարող են վետոյով արգելել Սահմանադրական խորհրդի անդամների նշանակումը ։
Սահմանադրական խորհրդի նախագահ
Նշանակվում է հանրապետության նախագահի կողմից` իրավական կարգով նշանակված անդամներից։ Խորհրդի նիստ է հրավիրում, նախագահում է այն, նշանակում է զեկուցողներին ու բաշխում է ձայները։ Գործառույթներն իրականացնելու անհնարինության դեպքում նախագահում է խորհրդի՝ տարիքով մեծ անդամը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կառավարություն Կատեգորիա:Սահմանադրություններ Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունք
Ակուշո
Ակուշո (აკუშო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1460 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 44 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դուշեթի շրջան
Սուրբ Հակոբ (այլ կիրառումներ)
Սուրբ Հակոբ եզրը կարող է վերաբերել.
Շառլ Դիդլո
Շառլ Լուի Դիդլո (Charles-Louis Frédéric Didelot, ), բալետի արտիստ և բալետմայստեր։
Կենսագրություն
Շառլ Լուի Դիդլոն ծնվել է Ստոկհոլմում, շվեդական թագավորական օպերայի թատրոնում աշխատող ֆրանսիացի պարողների ընտանիքում։ Հայրը եղել է մանկական դասարանում դասավանդող պարի ուսուցիչ, հենց ինքն էլ դարձել է իր որդու առաջին ուսուցիչը ։ Այնուհետև նրան սկսել է ուսուցանել Լուի Ֆրոսարը. վերջինս անմիջապես նկատել է տաղանդավոր տղային և նրան ոչ շատ մեծ դեր է տվել Օպերայի թատրոնի բեմում։ Առաջին իսկ դեբյուտը հաջող է եղել, և շուտով փոքրիկ պարողին նկատել է Գուստավ III արքան և նրան ուղարկել է հետագա ուսման` այդպիսով մեծ դեր է ունենալով նրա բալետային կենսագրության մեջ։ 1776 թվականից Դիդլոն սովորել է Փարիզում` Ժան Դոբերվալի և Ժ. Լանիի մոտ, հետագայում սովորել է «Օպերայի արվեստանոց» դպրոցում` Ժ. Դեգեի մոտ և աշխատել է Փարիզի մի քանի թատրոններում։ Վ. Գրեկովը իր Կենսագրական մեծ հանրագիտարանում պատմում է նրա մանկության մասին.
1786 թվականին Դիդլոն վերադարձել է Ստոկհոլմ, որտեղ նշանակվել է որպես կիսաբնորոշ պարի առաջատար պարող և ինքնուրույն բեմադրել է մի քանի դիվերտիսմենտներ, որով կրկին արժանացել է արքայի դրական վերաբերմունքին, և Գուստավը կրկին ուղարկել է նրան կատարելագործվելու Փարիզում։ Եվ արդեն հաջորդ տարում` 1787 թվականին, Դիդլոն լքել է Շվեդիան և գնացել է Փարիզ` Օ. Վեստրիսի մոտ պարապմունքների։ Երիտասարդ արտիստին ուշադրություն էին դարձնում բալետի հայտնի վարպետները (Ժ. Նովեր, Ժ. Դոբերվալ, Մարի Մադլեն Գիմար) և սկսել էին օգնել նրա առաջխաղացմանը։ Փարիզում նրա երեք դեբյուտներում Գիմարն ինքը որպես խաղընկեր հանդես է եկել Դիդլոյի հետ։ Նա նաև հնարավորություն է ունեցել հանդես գալ իր կնոջ` բալետի պարուհի Ռոզի հետ Բորդոյի, Փարիզի, Լոնդոնի, Լիոնի թատերական հարթակներում։ Երիտասարդ արտիստին մեծ աջակցություն է ցուցաբերել Ժ. Նովերը, որի թատերախմբում նա աշխատել է Լոնդոնում։ Եվ արդեն թատերական շրջանի վերջին` 1787 թվականին, նա բեմադրել է պարեր կոմպոզիտոր Գրետրիի օպերայի համար, ըստ Մարմոնտելի «Զեմիրա և Ազոր» լիբրետոյի, որը ցուցադրվել է թատերական շրջանի փակման ժամանակ Լոնդոնի թագավորական թատրոնում։ Կատարողները եղել են հենց ինքը և նրա կինը` Ռոզ Դիդլոն, իր հետագա աշխատանքներում Դիդլոն պետք է զարգացներ Գեղեցկուհու և Հրեշի թեման։ Հենց այնտեղ, Լոնդոնում, Դիդլոն 1788 թվականին բեմադրել է իր առաջին` «Ռիչարդ առյուծասիրտ» բալետային ներկայացումը, երաժշտությունը` ըստ Է. Գրետրիի։ 1791 թվականին նա ընդունվել է Փարիզի օպերայի թատերախումբ։ Սակայն յակոբինների ջախջախումից հետո Դիդլոն ստիպված է եղել մեկնել Լիոն, այնուհետև` Լոնդոն ։ Մի քանի տարվա ընթացքում նա բեմադրել է ևս մի քանի բալետ, այդ թվում նաև` «Կերպարանափոխություն» («Lа métamorphose»` 1795 թվական` Լիոն, երաժշտությունը ըստ Կավոսի, հիմք է հանդիսացել «Զեֆիր և Ֆլորա» բալետը, որը հետագայում ներկայացրել են տարբեր անուններով` «Զեֆիր և Ֆլորա», «Ֆլորա և Զեֆիր», «Թեթևամիտ Զեֆիր` պատժված և զսպված, կամ Ֆլորայի հարսանիքը»։ Լիոնում բեմի փոքր լինելու և վատ տեխնիկայի պատճառով ամբողջությամբ բեմադրել այդ ներկայացումը նրան այդպես էլ չի հաջողվել, և նա 1796 թվականին բեմադրությունը տեղափոխել է Լոնդոն), «Երջանիկ նավաբեկություն, կամ շոտլանդացի վհուկները» (Երաժշտությունը` ըստ Չ. Բոսսիի, 1796 թվական), «Ացիս և Գալաթեա» (երաժշտությունը` ըստ Բոսսիի, 1797 թվական)։ 1801 թվականի մայիսին Լոնդոնի թագավորական թատրոնի բեմում նա բեմադրել է «Կեն-զի և Տաո» բալետը` ըստ Չ. Բոսսիի երաժշտության, հայտնի Գեղեցկուհին և Հրեշը բալետի մոտիվներով, որտեղ հենց ինքը կատարել է փոքր մնջախաղ Խանի դերում։
Ռուսաստանում Դիդլոն մեծ լիազորությունն է ստացել։ Պետերբուրգյան բալետի թատերախումբը նրա ստեղծագործական ղեկավարության տակ էր։ Նա մի ամբողջ հեղաշրջում է կատարել ժամանակակից խորեոգրաֆիայի մեջ և նոր պաշտոնում առաջին գործը եղել է բարեփոխումներ իրականացնելը. պարզեցրել է պարողների ծանր «համազգեստը», մինչ այդ ժամանակները պարտադիր համարվող կեղծամները, շինյոնները, կաֆտանները, ճարմանդով կոշիկները և այլն և առաջ է բերել կիպ տրիկոներ և տունիկաներ։ Քաշով թեթև պարողները կարող էին կատարելագործել սեփական կատարման եղանակը, որին Դիդլոն մեծ ուշադրություն էր դարձնում։ Բեմադրության համար առավել բնորոշ էին դարձել թռիչքները։ Հետագայում նրա «թռիչքների համակարգը» մշակել և զարգացրել են թատերական մեքենագիրները։ Բալետի տեսաբան և բալետային քննադատ Յու. Բախրուշինը նշում է. «Ի տարբերություն տեխնիկապես պարզամիտ և անհատական նախկին թռիչքների, բալետմայստերն իրականացնում էր խմբային պարային թռիչքներ»։ Դիդլոն զգալիորեն կատարելագործել է կորդեբալետը` ընդլայնելով կորդեբալետի պարողների հնարավորությունների սահմանները։
1804 թվականից ղեկավարել է Պետերբուրգի թատերական դպրոցը։ 1811 թվականին Նապոլեոնի հետ պատերազմից հետո Դիդլոն հեռացվել է թատրոնից և լքել Ռուսաստանը, ընդ որում, Պետերբուրգից Լյուբեկ գնալիս վթարի է ենթարկվել, դժվարությամբ փրկվել է, սակայն կորցրել է իր բոլոր բալետների ծրագրերը և դրանց երաժշտությունները ։ Այնուամենայնիվ, հասնելով Լոնդոն, նա հաջող շարունակել է աշխատանքն այնտեղ, հեռու պատերազմից, քանի որ Նապոլեոնը ուղևորվել էր նվաճելու Եվրոպայի խորքերը։ Լոնդոնում Դիդլոն մեծ հաջողությամբ բեմադրել է «Փայտե ոտք», «Զեֆիր և Ֆլորա» (նոր երաժշտությամբ) և «Ալինա, Գոլկոնդի թագուհին» բալետները։ Սակայն երբ պատերազմն արդեն անցյալում էր, Դիդլոն կրկին Պետերբուրգ վերադառնալու և նույն պաշտոնը զբաղեցնելու հրավեր է ստանում։ Պետերբուրգի ճանապարհին նա հայտնվել է Փարիզում, որտեղ 1815 թվականին Մեծ թատրոնի բեմում կրկնել է իր «Զեֆիր և Ֆլորա» բալետը, բայց արդեն` ըստ Ֆ. Վենյուայի երաժշտության. Լուի XVIII-ը, տեսնելով բեմադրությունը, անձամբ է արտահայտել իր հիացմունքը խորեոգրաֆին ։
1816 թվականին Դիդլոն վերջապես նորից հասնել է Պետերբուրգ, իսկ 1818 թվականին բեմադրել է նոր բալետային «Ացիզ և Գալաթեա» ներկայացումը, որին հաջորդել են մյուսները։ 1819 թվականին Մեծ քարե թատրոնում ցուցադրվել է «Հենզի և Տաո, կամ Գեղեցկուհին և Հրեշը» բալետը, երաժշտությունը` ըստ Անտոնոլինիի։ Այդ սյուժեն Դիդլոն 1801 թվականին Լոնդոնում արդեն օգտագործել էր, սակայն նոր բեմադրությունը այնքան էր վերափոխվել և ձևափոխվել, որ հին լոնդոնյան աշխատանքից, բացի անվանումից և սյուժետային գծից ընդհանուր ոչինչ չկար։ Գլխավոր մոտիվը դարձել էր բարոյական տեսանկյունը։ Արքայազն Տաոն, վերածվելով հրեշի, պատժվել էր իր չարագործությունների համար, իսկ գեղեցկուհի Հենզայի սերը վերածնում է նրան որպես բարեգործի։ Երաժշտաքննադատ Ա. Գոզենպուդը այդ աշխատության մասին գրել է. «Հենզին և Տաոն լուսավորիչների կացության բեմական պատկերումն է այն մասին, որ մարդը ծնված օրվանից բարի է, թեպետ կարող է դառնալ չար, եթե խաթարվել է նրա բարոյական բնությունը, իրական գեղեցկությունը համարվում է ներքին ներդաշնակության արտահայտումը, մարդու ֆիզիկական և հոգևոր հատկությունների միասնականությունը»։ Բացի հայտնի բալետային ներկայացումներից Դիդլոն ստեղծել և բեմադրել է բազմաթիվ տարբեր դիվերտիսմենտներ, պարեր օպերաների և փոքր բալետների համար։
Դիդլոյի վերջին ստեղծագործությունը եղել է «Ավերված կուռք» փոքր բալետը։ Նա արդեն ուներ պատրաստ գաղափարներ «Էնեյ և Լավինիա», «Խենթ գլուխ և բարի սիրտ», «Հոր անեծքը» և այլ ստեղծագործությունների վերաբերյալ, սակայն նրա և կայսերական թատրոնի տնօրինության միջև անլուծելի հակասություն է առաջանում, որը հանգեցնում է ակնառու խորեոգրաֆի հեռացմանը։
1832 թվականին Ալեքսանդրինսկի թատրոնի բացմանը նախատեսված է եղել Շառլ Դիդլոյի կողմից բեմադրել Կավոսի «Սյումբիկա, կամ Կազանսկի խանության նվաճումը» բալետը, սակայն Դիդլոյի և Կայսերական թատրոնի տնօրեն իշխան Ս. Գագարինի միջև եղած վեճի պատճառով բալետը փոխարինվել է ուրիշով ։ Մեծ կենսագրական հանրագիտարանը դա համարում էր անձնական թյուրիմածություն, որը տեղի է ունեցել 1836 թվականին։ Յու. Բախրուշինը պատմում է իր տարբերակը և հայտնում այլ թվական` 1831 թվական. զառամյալ բալետմաստերը տնօրինությանը ուղարկում է գրություն, որտեղ խոսվում էր ռուս բալետի արտիստների իրավական և նյութական դրության բարելավման մասին։ Հետդեկաբրիստական ղեկավարությունն այդ գրությունն իբրև խռովություն և սադրանք է գնահատել` ուղղված կառավարությանը։ Արդյունքում Դիդլոյին ձերբակալել են, և նա ստիպված էր պաշտոնաթողության խնդրագիր ներկայացնել։ Ա. Պլեշեևը իր «Մեր բալետը 1673-ից 1896 թվականը» խրոնիկայում գրել է այսպես է գրել այդ մասին. «Իշխան Գագարինի թյուրիմածության մոտիվը, որին Պ. Կարատիգինը անվանում էր հպարտ և անհասանելի իր ստորադասների համար, Դիդլոյի հետ եղել է հետևյալը. մի անգամ ընդմիջումը երկար ձգեցին, Իշխանը հրամայել էր անհապաղ սկսել աշխատանքները և արագացնել պարուհիների փոխվելու ընթացքը։ Իշխանը հրամայել էր ձերբակալել Դիդլոյին, քանի որ նա անտարբերր էր մոտենում իր խիստ նկատողությանը։ Դիդլոն հնազանդվել էր, սակայն հաջորդ օրը հրաժարական էր տվել, որն ընդունվել էր։ Նա հավանաբար մոռացել էր իր սիրելի ասացվածքը. «Կարիք չկա վիճել այն ղեկավարության հետ, որոնց անկարելի է համոզել»։ Կալանավորին, ըստ Զոտովի, ձերբակալել էին իր գրասենյակում։ Բեմը ընդմիշտ կորցրել է Դիդլոյին` խորեոգրաֆիայի ոլորտի այդ հիանալի գործչին, մարդ, որն ուներ արտասովոր ներշնչանք և ստեղծագործություն» ։
Նրա հետ միասին Պետերբուրգի բալետային խմբից հեռացել էր դասական ոճը, զիջելով իր տեղը նոր սկսվող ռոմանտիզմին։ Իր հրաժարականից հետո Դիդլոն շարունակել է ապրել Պետերբուրգում։ Նրա ամառանոցը գտնվում էր գետի ափին։ Ցանկանալով ջերմ կլիմայում բարելավել իր առողջությունն ու անկումային տրամադրությունը` Դիդլոն մեկնել է Ղրիմ։ Չհասած Ղրիմ` վեցօրյա հիվանդությունից հետո նա 1837 թվականի նոյեմբերի 7-ին մահանում է Կիևում։
Ընտանիք
Նրա առաջին կինը եղել է Ռոզա Մարի Պոլը (մահացել է 1803 թվականին), տաղանդավոր ֆրանսիացի բալետի պարուհի, եղել է Գաետանո Ապոլլինո Վեստրիսի աշակերտուհին։ Նրա առաջնախաղը տեղի է ունեցել 1786 թվականին, ազնվական ոճում եղել է լավագույն պարուհիներից մեկը։ 1793 թվականից Դիդլոյի հետ ելույթ է ունեցել Մոնտանսե թատրոնում։ 1796 թվականին Լոնդոնում օգտվել է մեծ հաջողությունից և եղել է բեմում հագնվելու նոր գործելաոճի հեղինակը ։ 1801 թվականի սեպտեմբերն Ռոզը իր որդու և ամուսնու հետ գնացել է Պետերբուրգ։ Նա ելույթ է ունեցել կայսերական խմբում, սակայն շուտով մահացել է։ Նրանց որդին` Շառլը (1801-1855 թվականներ), եղել է բալետի արտիստ, հետագայում` թարգմանիչ, նահանգային քարտուղար և պարի ուսուցիչ։
Երկրորդ կինը եղել է ֆրանսիացի բալետի պարող Մարիա Ռոզ Կոլինետը (20.05.1784—04.12.1843 թվականներ), 1799 թվականի մայիսին աշխատանքի է ընդունվել կայսերական խմբում։ Ա. Գլուշկովսկին ասել է. «Նա բավականին հաջողակ էր, ուներ գերազանց ընդունակություններ և այդ պատճառով Սանկտ Պետերբուրգիի հանրության կողմից սիրելի էր» ։ 1818 թվականին առողջության վատթարացման պատճառով իշխան Տյուֆյակինի հրամանով հեռացվել է աշխատանքից։ Լքելով բեմը` զբաղվել է պարի ուսուցմամբ, համարվել է բարձրաշխարհիկ Պետերբուրգի լավագույն և ամենաթանկ ուսուցիչներից մեկը։ Ուսուցանել է մեծ իշխաններին և եղել է առաջին արիստոկրատական տների և բոլոր պետական հաստատությունների, այդ թվում նաև` Սմոլնի մենաստանում։ Երկարաժամկետ, եռանդուն աշխատանքի համար պարգևատրվել է Մարինյան շքանշանի առաջին աստիճանով 1828 թվականին և 1841 թվականին երկրորդ աստիճանի։ Նա թաղվել է Պետերբուրգում, Վոլկովի լյութերական գերեզմանատանը։
Ստեղծագործություններ
Չհաշված պարային կոմպոզիցիաները և այլ ներկայացումների համար բեմադրված հատվածները` նա բեմադրել է 40-ից ավելի բալետ.
Հիշատակ
Դիդլոյի անվամբ է կոչվում Փարիզի օպերայի բալետային դպրոցի ճաշասենյակը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուսական բալետ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի խորեոգրաֆներ Կատեգորիա:Ռուս խորեոգրաֆներ Կատեգորիա:Ռուս բալետի արտիստներ
Խոշոր շահում
«Խոշոր շահում», 1981 թվականին Ալբերտ Մկրտչյանի նկարահանած կատակերգությունը Մհեր Մկրտչյանի գլխավոր դերակատարմամբ։
Սյուժե
Թոշակառու, նախկինում կռունկավար, հանգիստ և խաղաղ բնավորության տեր Գառնիկը պատահաբար վիճակախաղով մեքենա է շահում, որի մասին նրան տեղյակ է պահում հարևան տարեց թոշակառուներից մեկը։
30 կոպեկով շահած մեքենան, որը կարմիր գույնի «Զապորոժեց» էր, սակայն, ուրախություն չի բերում թոշակառու վարպետին։ Այդ ժամանակից սկսած Գառնիկի կյանքում սկսվում են դժվարություններ։ Նա, չկարողանալով մերժել իր հարևաններին և ընկերներին, սկսում է մեքենայով օգնել նրանց՝ մարդկանց կամ բեռներ տեղափոխելով ...
Դրվագներում
Վաղինակ Մարգունի, Ա. Ղազարյան, Ավետիք Ջրաղացպանյան, Լ. Մարտիրոսյան, Գևորգ Ասլանյան, Նոնա Պետրոսյան, Կարեն Ջանիբեկյան, Ա. Գյոդակյան, Ռ. Սարոյան, Լ. Շմավոնյան, Հ. Սարգսյան, Միսաիլ Գալոյան, Աշոտ Ներսիսյան։
Հղումներ
Կատեգորիա:1981 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ալբերտ Մկրտչյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Կոլիատե
Կոլիատե  (Cogliate), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Մոնցա և Բրիանցա գավառում։
Բնակչությունը 7836 մարդ է։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 1276 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 20020։ Հեռախոսային կոդը՝ 02։
Կոլիատեն սահմանակից է Լենտա սուլ Սևեսո, Ռովելլո Պոռո, Միզինտո, Բառլասինա, Սևեսո, Սարոնո, Չեզանո Մադերնո, Սերիանո Լագետտո մունիցիպալիտետներին։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Դալմատիոս Պեդոնացին։ Տոնը նշվում է դեկտեմբերի 5-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
(6368) Ռիչարդմենդես
(6368) Ռիչարդմենդես (Richardmenendez), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,22806 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,906 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5501 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1214,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,296356 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,74° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ջեն Փսակի
Ջենիֆեր Ռենե (Ջեն) Փսակի (Jennifer Rene «Jen» Psaki, ), ամերիկացի խորհրդական, Սպիտակ տան հաղորդակցության գծով տնօրեն (2009-2011, 2015-2017), ԱՄՆ Պետքարտուղարության պաշտոնական ներկայացուցիչ (2013-2015) ։ CNN-ի նախկին մեկնաբան։ 2020 թվականի նոյեմբերին Սպիտակ տան մամուլի քարտուղար է նշանակվել ընտրված նախագահ Ջոզեֆ Բայդենի կողմից ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Greenwich High School-ը 1996 թվականին և Վիլհելմի և Մարիամի հետազոտական համալսարանը 2000 թվականին ։ Համալսարանում սովորելով, եղել է Chi Omega ուսանողական միության անդամ, զբաղվել է լողով հետևի վրա։
Վաղ կարիերա
Փսակին իր քաղաքական կարիերան սկսել է 2001 թվականին՝ մասնակցելով Այովա նահանգում դեմոկրատական կուսակցության թեկնածուներ Թոմ Հարքինի և Թոմ Վիլսեքի վերընտրությունների արշավին։ Այնուհետև Փսակին դառնում է Ջոն Քերիի նախընտրական քարոզարշավի մամուլի քարտուղարի տեղակալ։ 2005-2006 թվականներին Փսակին աշխատել է ներկայացուցիչների պալատի անդամ Ջոզեֆ Քրաուլիի և Democratic Congressional Campaign Committee տեղական մամուլի քարտուղարի հասարակայնության հետ կապերի գծով տնօրեն ։
Օբամայի վարչակազմ
2008 թվականի նախագահական ընտրարշավի ժամանակ Փսակին սենատոր Բարաք Օբամայի ճանապարհորդող մամուլի քարտուղարն էր ։ Ընտրություններում Օբամայի հաղթանակից հետո Փսակին Սպիտակ տուն է գնացել մամուլի քարտուղարի տեղակալի պաշտոնում և 2009 թվականի դեկտեմբերի 19-ին դարձել տնօրեն ։ Փսակին այդ պաշտոնը թողել է 2011 թվականի սեպտեմբերի 22-ին՝ դառնալով Վաշինգտոնի Global Strategy Group ընկերության հասարակայնության հետ կապերի բաժնի ավագ փոխնախագահ և կառավարիչ տնօրեն ։
Ապրիլի 1-ից Փսակին աշխատանքի է անցել Սպիտակ տանը, որտեղ փոխարինել Է Ջենիֆեր Պալմիերիին հասարակայնության հետ կապերի բաժնի ղեկավարի պաշտոնում ։ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի հին պաշտոնում նրան փոխարինել է Ջոն Քիրբին։
2016 թվականի նախագահական ընտրություններում հանրապետական Դոնալդ Թրամփի հաղթանակից հետո Ջենիֆեր Փսակին լքել է պաշտոնը 2017 թվականի հունվարին նրա երդմնակալությունից հետո։
7 февраля 2017 года Псаки приступила к работе политическим комментатором на канале CNN.
Բայդենի վարչակազմում
2020 թվականի նոյեմբերին հայտնի դարձավ, որ Ջեն Փսակին լքել է պաշտոնը CNN-ում և միացել է Բայդենի և Հարիսի անցումային թիմին ։
Քննադատություն
Որպես ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի պաշտոնական ներկայացուցիչ՝ Փսակին 2014 թվականի մարտից պարբերաբար բարձրաձայնել է ուկրաինական իրադարձությունների վերաբերյալ իր գերատեսչության տեսակետը։ Նրա ելույթները լայն արձագանք և բազմաթիվ քննադատական արձագանքներ ու ծաղրուծանակ էին առաջացրել ռուսական ԶԼՄ-ներում   ։
Ուկրաինայի արևելքում հանրաքվեներին նվիրված մամուլի ասուլիսի ժամանակ Փսակին հիշատակել է «կարուսել» բառը, սակայն տերմինի նշանակությունը պարզաբանել է, պատասխանելով Associated Press-ի թղթակից Մեթյու Լիի հարցին, չի կարողացել՝ ասել, որ տեքստը պատրաստել է դրա ռեֆերենտը ։
Փսակիի քննադատությանն ի պատասխան՝ նա հայտարարել է «Ամերիկայի ձայն» ռադիոկայանի ռուսական ծառայությանը։ Ես տեղի ունեցածը ընկալում եմ որպես տարբերության նշան։ Զվարճալի և հետաքրքիր է, որ անցած ժամանակահատվածում շատ ժամանակ է ծախսվել ֆոտոշոփով նկարներ նկարելու և ինձ վրա հարձակվելու համար։ Ես ԱՄՆ բարձրաստիճան պաշտոնյաների լավ ընկերությունում եմ։ Ի դեպ, նրանց կազմից շատ կանայք նույնպես եղել են նույն ռուսական քարոզչամեքենայի հարձակումների թիրախները։ Այդ պատճառով ամեն ինչ հանգիստ եմ ընկալում ։
Համացանցում տարածված են մոնտաժված տեսահոլովակներ, երգիծական պատկերներ և ռեպորտաժներ, որոնք ուղղված են Փսակայի դեմ ։ Global Voices-ից Արիկ Տոլերի կարծիքով՝ ռուս բլոգերները շատ են աշխատել, որպեսզի Փսակին ծաղրի առարկա դարձնեն ։
The New York Times-ի ուշադրությունը գրավել է նաև ռուսական ANNA լրատվական գործակալության կողմից թողարկված ֆեյքի դեպքը։ Դրանում նշվում էր, որ 2014 թվականի հունիսին Փսակին ազատվել է մամուլի քարտուղարի պաշտոնից այն բանից հետո, երբ նա չի հայտնվել Վաշինգտոնում կայացած ճեպազրույցի ժամանակ։ Ավելի ուշ պարզվել է, որ Փսակին այդ պահին գործնական այցով եղել է Ֆրանսիայում և նրան չեն հեռացրել ։ «Բի-բի-սի»-ի թղթակից Պետր Կոզլովի կարծիքով՝ ռուսական պետական լրատվամիջոցները շահագրգռված չեն հասկանալ, թե իրականում ինչ է ասել Փսակին, իսկ ինչ է հորինվել ;
Դմիտրի Կիսելյովը հորինել է «պսակինգ» բառը, որն իբր օգտագործվում է, երբ ինչ-որ մեկը շփոթում է փաստերը, իսկ հետո ներողություն չի խնդրում դրա համար ։
Անձնական կյանք
2010 թվականի մայիսի 1-ից ամուսնացած է Գրեգորի Մեչերի հետ (Gregory Mecher)։ 2015 թվականի հուլիսին նրանց մոտ ծնվել Է Ժնևի դուստր Գրեյս Մեչերը, 2020 թվականի դրությամբ ընտանիքում երկու երեխա է դաստիարակվել։
Տուփ (Սպերի գավառ)
Տուփ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պահլավական գիր
Պահլավական գիր, պահլավերենի (միջին պարսկերենի) համար օգտագործված արամեական գիրը, որը գործածվել է երկու տարբերակով՝ արձանագրությունների և գրքային։ Ունի 22 հնչյունագիր գրանշան և գաղափարագրեր։ Հնչյունագրերից երեքն օգտագործվել են նաև որպես գաղափարագրեր։ Կարճ ձայնավորները առանձին տառ չեն ունեցել, երբեմն նրանք արտահայտվել են դիակրիտիկ նշաններով։ Գրությունը աջից ձախ է։ Բառի մեջ տառերը հանդես են գալիս իրար միացած։ Սեմական գրի կիրառումը առաջացրել է տառերի և նշանների բազմանշանակություն։ Հիմնական գաղափարագրերը արտահայտվել են արամեական բառերով, որոնց սովորաբար կցվել են պահլավական ածանցներ, գրվել են սեմական հնչմամբ, բայց կարդացվել են միջին պարսկերենով։ Այսպիսի խառը գրությունը կոչվել է հուզվարեշ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Պահլավերեն
Նովոֆյոդորովկա (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
Նովոֆյոդորովկա (Новофедорівка, Novofödorovka), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում։
2012 թվականի տվյալներով Նովոֆյոդորովկա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 6 557 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,2 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1992 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆայդեր Բուրբանո
Ակումբային կարիերա
Կոլումբիայի Թումակո քաղաքում ծնված Բուրբանոն իր կարիերան սկսել է Կոլումիայի երիտասարդական «Էնվիգադո» ակումբի կազմում։ 2009 թվականին՝ 17 տարեկանում միացել է իր առաջին թիմին ։ Խաղացել է հիմնականում հարձակվողի կամ եզրային կիսապաշտպանի դիրքում։
2011 թվականի հունվարին նա փորձաշրջան անցնելու համար միացել է Ֆուտբոլի բարձրագույն լիգայում հանդես եկող «Չիկագո Ֆայր» ակումբին ։
2022 թվականի հունիսի 27-ին Հայաստանի Պրեմիեր լիգայում հանդես եկող «Ալաշկերտ » ֆուտբոլային ակումբը հայտնել է, որ պայմանագիր է կնքել «Ագուլիա» ֆուտբոլային ակումբում հանդես եկող ֆուտբոլիստ Բուրբանոյի հետ ։ 2023 թվականի հունվարի 28-ին «Ալաշկերտը» հայտարարել է Բուրբանոյի՝ ակումբից հեռանալու մասին ։
Միջազգային կարիերա
Ֆայդեր Բուրբանոն հանդես է եկել մի շարք կոլումբիական երիտասարդական թիմերում, այդ թվում Մ17 և Մ20 ազգային հավաքականներում ։ Նա նաև եղել է Կոլումբիյի ազգային հավաքականում, որը 2009 թվականին Մ17 ֆուտբոլի Հյուսիսային Ամերիկայի առաջնությանը գրավել է 4-րդ տեղը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կոլումբիացի ֆուտբոլիստներ
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1995 (ֆուտբոլ)
«Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1995», Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Բարձրագույն խմբի անցումային մրցաշրջան։ Այս մրցաշրջանին չեմպիոն չի հռչակվել ։
Անվանափոխումներ
«ՀՄՄ-ՖԻՄԱ» → «ՀՄՄ»
«Բանանց» ՖԱ → «Կոտայք-2» ՖԱ
Սենսուալիզմ
Սենսուալիզմ (sensualisme, — ընկալում, զգայություն, զգացողություն), իմացաբանության հիմնական ուղղություններից, ըստ որի զգայունակությունը աշխարհի իմացության առաջնային, գլխավոր ձևն է։ Ի հակադրություն ռացիոնալիզմի, սենսուալիզմը ճանաչողության ողջ բովանդակությունը բխեցնում է մարդու զգայարանների գործունեությունից։
Բանականության մեջ չկա ոչինչ, որ նախապես գոյություն չունենար զգայություններում։ Փիլիսոփայության պատմության մեջ նշմարվում են Սենսուլիզմի մատերիալիստական և իդեալիստական ուղղությունները։ Մատերիալիստական սենսուլիզմը (Էպիկուր, Պիեռ Գասենդի, Թ․ Հոբս, Զ․ Լոկ, Ժ․ Լամետրի, Կ․ Հելվեցիուս, Դ․ Դիդրո, Պ․ Հոլբախ, Լ․ Ֆոյերբախ և ուրիշներ) զգայական գործունեությունը համարում է գիտակցության և արտաքին աշխարհի կապ, իսկ զգայարանների տվյալները այդ աշխարհի արտացոլում։ Իդեալիստական սենսուլիզմը (Պրոտագորաս, Զ․ Բերկլի, Դ․ Հյում, ֆենոմենալիզմ, պոզիտիվիզմ, էմպիրիոկրիտիցիզմ և այլն) զգայությունները համարում է վերջին ռեալականություն և գտնում, որ մի այլ սուբստանց բանականությունը չպետք է որոնի։ Այս պարագայում սենուալիզմի հիմնական սկզբունքը վերածվում է ագնոստիցիզմի և սուբյեկտիվ իդեալիզմի հիմնավորման։ «Զգայություններից ելնելով՝ կարելի է գնալ սուբյեկտիվիզմի գծով, որը հասցնում է սոլիպսիզմի (մարմիններն զգայությունների կոմպլեքսներ կամ կոմբինացիաներ են), և կարելի է գնալ օբյեկտիվիզմի գծով, որը հասցնում է մատերիալիզմի (զգայությունները մարմինների, արտաքին աշխարհի պատկերներն են)։ Սենուալիզմի միակողմանիությունն ու սահմանափակությունը հաղթահարել է մարքսիստական փիլիսոփան, որը ելնելով ճանաչողության հասարակական-պրակտիկ բնույթից, տվել է ճանաչողության զգայական և բանական ձևերի միասնականության գաղափարը, բացահայտել դրանց փոխգործողության դիալեկտիկան։ Հայ փիլիսոփայության պատմության մեջ տիրապետող դիրք է գրավել մատերիալիստական սենսուալիզմը՝ Անանիա Շիրակացին, Սիմեոն Զուղայեցին, Գ․ Կոստանդյանը, Ա․ Բագրատունին և ուրիշներ իրենց իմացաբանական ուսմունքներում կարևոր տեղ են հատկացրել զգայություններին, միաժամանակ չանտեսելով բանականության դերը։ Որոշ մտածողներ (Դավիթ Անհաղթ, Հովհաննես Սարկավագ, Հովհան Որոտնեցի, Գրիգոր Տաթևացի և ուրիշներ) հանգել են զգայական և բանական իմացության փոխկապակցվածության ու փոխպայմանավորվածության գաղափարին, որն իր մեշ ներաոում էր դիալեկտիկական մոտեցման դրսևորումները։
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական ուղղություններ և դպրոցներ Կատեգորիա:Իմացություն Կատեգորիա:Իմացաբանական տեսություններ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տեսություններ
Տավրի (գյուղ, Վսևոլոժսկի շրջան)
Տավրի (Тавры), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 50 մարդ։
Մուկսի
Մուկսի (Muksi), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Տառվաստու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 15 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Տառվաստու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ուշ միջնադարի հայ գրականություն
Ողբեր
15-16-րդ դարերի չափածոյի հարուստ և ուշագրավ մասն են կազմել պատմական ողբերը, որոնք ստեղծվել են քաղաքական մեծ իրադարձությունների առիթով և ճանաչող, ու գրական արժեք ունեն։ Նշանակալի են Գրիգոր Խլաթեցու «Յիշատակարան աղէտից» (1422), Աբրահամ Անկյուրացու «Ողբ ի վերայ առման Կոստանդինուպօլսոյ» (1453), Առաքել Բաղիշեցու «Ողբ մայրաքաղաքին Ստըմպօլու» (1453), Ներսեսի «Ողբ մայրաքաղաքին Կաֆայու» (1475), Կարապետ Բաղիշեցու «Ողբ ի վերայ արշաւանաց Շահ-հսմայէլի» (1513), Թադեոս Սեբաստացու «Ողբ ի վերայ մանկանց, որ գերի տարան ի քաղաքն Ստամպօլ» (1531), Մինաս Թոխաթցու «Ողբ ի վերայ Օլախաց երկրի հայերուն» (1551-1552), անհայտ ողբագիրների «Տաղ վասն շարժման Կարմիր գլխոյն» (1552), «Տաղ վասն Յակոբ վարդապետին Ել ընկերաց նորին» (1552), Հովհաննես Մշեցու «Տաղ վասն Հայոց երկրի» (1553), Սիմեոն Ապարանեցու «Ի վերայ առման Թաւրիզոյ...» (1585) գործերը։ Այս ստեղծագործություններն իհարկե չունեն գեղարվեստական ու գաղափարական միևնույն արժանիքները, բայց ճշմարտացիորեն արտացոլելով պատմական անցքերը, միաժամանակ բացահայտել են հեղինակների ներաշխարհը, հայրենասիրական ու անձնական ապրումները, ժողովրդի ճակատագրին ու ապագային վերաբերող խոհերը։ Առաքել Բաղիշեցին, «Ողբ...»-ից բացի, գրել է նաև արձակ ու չափածո այլ գործեր։ Արժեքավոր է նրա «Տաղ Յովասափու» (1434) պոեմը, որը համաշխարհային գրականությաև մեջ հայտնի «Յովասափ եւ Բարաղամ» վեպի բանաստեղծական ինքնատիպ մշակումն է։ Ուշագրավ են Գրիգոր Լուսավորչին և Ներսես Մեծին նվիրված պատմական պոեմները, պանդխտության թեմաներով տաղերը, աշխարհիկ ու կրոնական բովանդակությամբ խրատները, գանձերը և այլն։
Քնարական ստեղծագործություններ
Սիմեոն Ապարանցին, Թավրիզի անկման մասին ողբից բացի, գրել է «Շարադրութիւն հոմերական վիպասանութեամբ» (1590) վիպակը, «Ողբանք ի վերայ թախտին Տրդատայ թագատրին» (1593), «Պատմութիւն Ապարանից Սուրբ Նշանին» և «Ողբ ցաւագին... ի վերայ Մեծոփոյ ուխտին» քնարական պոեմները, որոնք տոգորված են հայրենասիրական տրամադրություններով։
16-րդ դարում են ստեղծագործել նաև Վրթանես Կաֆացին (Սռնկեցի), Սարկավագ Բերդակցին, Հովհաննես Վարագեցին, Մարտիրոս Խարբերդցի, Մարտիրոս Խարասարցին և այլ բանաստեղծներ։
Առակներ
Գրական որոշակի առաջընթաց է ապրել նաև արձակը։ Գեղարվեստական խոսքի փայլուն նվաճումներ են հատկապես առակներն ու զրույցները։ Առակագրությունը հիմնականում կապվել է Վարդան Այգեկցու անվան հետ։ Այգեկցին ժողովրդական առակները վերամշակել է և օգտագործել իր քարոզների մեջ, ապա կազմել է առանձին ժողովրդական՝ զետեղելով նաև սեփական ստեղծագործությունները։ «Առակք Վարդանայ վարդապետի» ժողովրդականը, ընդօրինակվելով հետագա դարերում, մշտապես հարստացվել է ժողովրդական, թարգմանության և անհատական բնույթի նոր գործերով։ Հին առակներն ընդօրինակվելիս հաճախ փոփոխվել, թարմացվել են նոր գաղափարներով։ Այգեկցու հետևությամբ ուրիշները, որոնց անունները չեն պահպանվել, նույնպես կազմել են ինքնուրույն ժողովներ։ Մեծ է առակների ճանաչողական արժեքը։ Դրանք այլաբանորեն պատկերել են դասակարգային և սոցիալական հակասությունները, արտահայտել ժողովրդի կենսափորձն ու աշխարհայացքը։ Առակներում քննադատվել են աշխատավոր մարդու հաշվին ապրող իշխողների, պաշտոնյաների դատապարտելի արարքները, ծաղրվել եկեղեցու սպասավորների խոսքի ու գործի հակասությունը, դրվատվել արդար աշխատանքը։ Առակներում ներառվել են նաև իրապատում ու ծիծաղելի զանազան պատմություններ, անեկդոտներ, որոնք որպես զրույցներ տարածվել են միջնադարում։ Վարդան Արևելցին հեղինակել է մեկնություններ, ներբողներ, ճառեր, խրատներ («Մեկնութիւն սաղմոսաց», «Մեկնութիւն Դանիէլի»), «Լուծմունք ի Սուրբ Գրոց...» (հայտնի է «ժղլանք» անունով) ժողովածուն, որը բազմաթիվ ու բազմաբնույթ նյութերից կազմված, միջին հայերենով շարադրված հանրագիտական բնույթի երկ է, գրել է նաև զրույցներ։ 13-րդ դարի 2-րդ կեսին վերելք է ապրել պատմագրությունը, որը պայմանավորված էր դարաշրջանի մեծագույն աղետի՝ մոնղոլական նվաճումների հանգամանալի լուսաբանմամբ և գալիք սերունդներին փոխանցելու պահանջով։ Նախաձեռնությունը Վանական Վարդապետինն էր, որի գրած պատմությունը մեզ չի հասել։ Մոնղոլ-թաթարական արշավանքները մանրամասնորեն նկարագրել են նրա աշակերտները՝ Կիրակոս Գանձակեցին («Պատմութիւն Հայոց», 1241-1271), Վարդան Արևելցին («Հաւաքումն պատմութեան», ավարտել է 1267 թվականից հետո), Գրիգոր Ակներցին («Պատմութիւն ազգին նետողաց», ավարտել է 1273 թվականից հետո)։ Քաղաքական նույն անցքերի արձագանքն է Հեթումի «Պատմութիւն թաթարաց»-ը (հայերեն բնագիրը չի պահպանվել), որը Կղեմես 5-րդ պապի հանձնարարությամբ 1307 թվականին վերաշարադրվել է միջնադարյան ֆրանսերենով, ապա թարգմանվել լատիներեն, ֆրանսերեն, իտալերեն, անգլերեն։ Լատիներեն տարբերակը՝ «Հայթոնի Ծաղիկ Արևելքի պատմութեան» խորագրով, հրատարակվել է 1529 թվականին Եվրոպայում և արժանացել լայն ճանաչման։ 13-րդ դարի արձակի արժեքավոր գործերից է Ստեփանոս Օրբելյանի «Պատմութիւն նահանգին Սիսական» (1299) մատյանը, որը Սյունիքի 1-13-րդ դարերի քաղաքական, տնտեսական, մշակութային կյանքի պատմությունն է։ Մատյանն աչքի է ընկնում բնաշխարհի նկարագրություններով, ճոխ լեզվով, արտահայտիչ ու գեղեցիկ փոխաբերություններով։
Պատմագեղարվեստական արձակ
14-րդ դարի սկզբից մինչև 15-րդ դարի վերջը պատմագեղարվեստական արձակը խոր ճգնաժամ է ապրել։ Միակ բացառությունը, թերևս, Թովմա Մեծոփեցու «Պատմութիւն Լանկ Թամուրայ և յաջորդաց իւրոց» (սկսել է 1430-ական թվականներին և ավարտել 1440 թվականին, հրատարակված՝ 1860) երկն է, որտեղ պատմիչը ներկայացրել է 1386-1440-ական թվականների ավերիչ արշավանքներն ու կոտորածները։ Թովմա Մեծոփեցին «Յիշատակարան»-ում, որը «Պատմութեան» շարունակությունն է (1441-1443 թվականների ընդգրկմամբ), անդրադարձել է կաթողիկոսանիստը Վաղարշապատ վերադարձնելու հանգամանքներին։ 13-16-րդ դարերում պատմագրությունը հիմնականում գոյատևել է տարեգրությամբ և ժամանակագրությամբ։ Ուշագրավ են Սմբատ Սպարապետի («Տարեգիրք», 1275), Մխիթար Այրիվանեցու («Նոր պատմութիւն»), Ստեփանոս Օրբելյանին վերագրվող «Ժամանակագրութիւն» (1290), Հովհաննես Ավագերեց Լեհացու, Հեթում Բ թագավորի, Հեթում պատմիչի, Ներսես Պալիանենցի, Հովհաննես Արճիշեցու, Հովհաննիսիկ Ծարեցու, նաև անանուն շատ հեղինակների ժամանակագրություններ։
Հիշատակարաններ
Ծաղկել է արձակ, երբեմն էլ չափածո հորինվածքով հիշատակարանի ժանրը։ Հիշատակարանները հեղինակի, գրչի կամ այլ անձանց (մանրանկարիչ, պատվիրատու, կազմող, նորոգող և այլն) կարճառոտ արձանագրություններ են, որոնք ամփոփել են գրքի ստեղծմանն առնչվող հանգամանքներ, ժամանակի պատմաքաղաքական, սոցիալական վիճակն արտացոլող տեղեկություններ, անձնական տվյալներ։
Գրվել են նաև բազմաթիվ հրաշապատումներ, Աստվածաշնչի թեմաներով պատմվածքներ և այլն։
Վկայաբանություններ
Բուռն զարգացում է ապրել վարքաբանական և վկայաբանական արձակը, սրանց մի մասն անանուն է։ Պատմաքաղաքական բարդ հանգամանքներում, ձգտելով ծառայել ազգապահպանման գործին, վարքերն ու վկայաբանություններն արտահայտել են հայրենասիրական շեշտված գաղափարախոսություն։ Մարտիրոս Երզնկացու «Այս է պատմութիւն ֆռանկաց երկրին» գործով, որտեղ ամփոփվել են հեղինակի տպավորությունները 1489-1496 թվականներին Արևմտյան Եվրոպայի մի շարք երկրներ կատարած այցի մասին, հայ արձակում սկզբնավորվել է ուղեգրության ժանրը։
գ գ
Դեղանյութեր
Դեղերը դասակարգվում են տարբեր ճանապարհներով։ Մի դեպքում դասակարգվում է ըստ վերահսկողության, դեղատոմսով բաց թողնվող դեղեր (սրանք դեղագործը բաց է թողնում միայն բժշկի, բժշկի օգնականի և որակավորված բուժքրոջ պատվերով) և առանց դեղատոմսի (սրանք հաճախորդը կարող է պատվիրել ինքնուրույն)։ Մեկ այլ դասակարգումով՝ ավանդական փոքր մոլեկուլային դեղեր՝, սովորաբար ստացված քիմիական սինթեզից և կենսաբանական նյութերից, որոնք ներառում են ռեկոմբինանտ սպիտակուցներ, վակցինաներ, արյան բաղադրամասեր և օգտագործվում են բուժական նպատակով, օրինակ գենային և բջջային թերապիայում (օրինակ՝ ցողունային բջիջներով բուժում)։ Այլ ճանապարհով դասակագվում են ըստ գործառույթի, ազդման մեխանիզմի, կենսաբանական համակարգի վրա ազդեցության կամ բուժական ազդեցության։ Լայն տարածում ունի անատոմիական, քիմիական, բուժական դասակարգման համակարգը (ATC համակարգ)։
Դեղերի հայտնագործումը և զարգացումը դեղագործական ընկերությունների, ակադեմիկոսների և կառավարությունների համատեղ և թանկարժեք ջանքերի արդյունք է։ Որպես այս համագործակցության արդյունք դեղերը հայտնագործումից անցնում են դեղագործական շուկա։ Կառավարությունը գլխավորապես կանոնավորում է դեղերի շուկան, ինչպես են դեղերը վաճառվում, որոշ օրենքներ և դեղերի գները։ Վերահսկում է դեղամիջոցների գնման և օգտագործման հետ կապված տարաձայնությունները։
Նկարագրություն
ԱՄՆ֊ում «դեղը» դա․
Օգտագործում
Դեղերի օգտագործումը ուսումնասիրվել է տարեց ամերիկացների շրջանում։ Միջին տարիքի 2377 մարդկանցից միջին տարիքի 71 հարցված 2005-2006 թվականներին 84% ընդունել է նվազագույնը մեկ դեղատոմսով դեղ, 44% ընդունել է առանց դեղատոմսի դեղ (OTC֊ի դեղեր), իսկ 52% մեկ դիետիկ հավելում։ Մեկ այլ խմբում՝ 2245 տարեց ամերիկացիներ (միջին տարիքի՝ 71 տարեկան) հարցվծների տոկոսային հարաբերությունը եղել է 88%, 38%, 64% 2010-2011 թվականներին ։
Դասակարգում
Դեղամիջոցները, դեղերը կամ դեղանյութերը դասակարգվում են տարբեր խմբերում՝ ըստ դեղաբանական հումքի ծագման, դեղաբանական հատկությունների և գործառույթների, ինչպիսիք են քիմիական հատկությունները, ներմուծման ուղին, ազդեցության մեխանիզմը, կենսաբանական համակարգերի վրա ազդեցությունը կամ բուժական ազդեցությունը։ Լայնորեն օգտագործվում է անատոմիական, քիմիական, բուժական դասակարգման համակարգը (ATC system)։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը պահպանում է հիմնական դեղերի ցանկը։
Դեղամիջոցների դասակարգումը ներառում է․ Դեղագործությունը կարող է նկարագրվել որպես յուրահատուկ, անկախ դասակարգում այլ դասակարգումներից, որն անկատար դասակարգում է և դժվար է կառավարել, պահանջում է հատուկ մոնիթորինգ, կանոնակարգային պահանջներ, որոնք սահմանափոկում են դրանց օգտագործումը ։
Կենտրոնական նյարդային համակարգի վրա ազդող միջոցներ
Դեղամիջոցները ազդում են կենտրոնական նյարդային համակարգի վրա ներառյալ՝ անզգայացնողներ, հակադեպրեսանտներ /ներառյալ տրիցիկլիկ հակադեպրեսանտներ, ՄԱՕ արգելակիչներ, լիթիումի աղեր,սերոտոտնինի ընտրողական պաշարիչներ, անքսիոլիտիկներ, բարբիտուրատներ, շարժման խանգարումների ժամանակ (Պարկինսոնյան հիվանդություն) կիրառվող դեղեր, խթանիչներ (ներառյալ ամֆետամին), բենզոդիազեպիններ, դոֆամինը պարաշողներ, հակահիստամիններ, հակախոլիներգիկներ, 5-HT սերոտոնինային ընկալիչների պաշարիչներ։
Ցավի ժամանակ օգտագործվող դեղեր
Ցավազրկողների հիմնական դասերն են ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցները, օփիոդները և տեղային անզգայացնողները։
Անզգայացնող դեղամիջոցներ
Որոշ անզգացանողներ ներառում են բարբիտուրատներ և բենզոդիազեպիններ։
Կմախքամկանային խանգարումների ժամանակ կիրառվող դեղամիջոցներ
Կմախքամկանային խանգարումների ժամանակ դեղերի հիմնական կատեգորիան է ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային միջոցները, հակախոլինէսթերազներ, միոռելաքսանտներ։
Աչքի և ականջի հիվանդությունների ժամանակ օգտագործվող դեղամիջոցներ
Հակաբիոտիկներ, սիմպաթոմիմետիկներ, հակահիստամինային միջոցներ, հակախոլիներգիկներ, ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային միջոցներ, կորտիկոստերոիդներ, հակասեպտիկներ, տեղային անզգայացնողներ, հակասնկայիններ։
Շնչառական համակարգի վրա ազդող դեղամիջոցներ
Բրոնխոդիլատորներ, հազի ժամանակ կիրառվող դեղամիջոցներ, մուկոլիտիկներ, ինհալացիոն կորտիկոստերոիդներ, b֊2֊ադրենէրգիկ խթանիչներ, հակախոլիներգիկներ, լեյլոտրիենների ագոնիսնտներ։
Էնդոկրին համակարգի հետ կապված խանգարումների դեպքում
Անդրոգեններ, հակաանդրոգեներ, էստրոգեններ, գոնատոտրոպին, կորտիկոստերոիդներ, աճի հորմոններ, ինսուլին, շաքարախտի դեպքում (բիգուանիդիններ/մետֆորմին, թիազոլիդիոններ, ինսուլին), թիրեոիդ հորմոննե, հակաթիրեոիդային դեղամիջոցներ, կալցիտոնին, վազոպրեսինի անալոգներ։
Վերականգնողական և արտազատական համակարգերի խանգարումների ժամանակ օգտագործվող դեղամիջոցներ
Հակասնկային միջոցներ, ալկալիզացնող գործոններ, քինոլոններ, հակաբիոտիկներ, խոլիներգիկներ, հակախոլիներգիկներ, հակասպազմոլիտիկներ, 5- a-ռեդուկտայի արգելակիչներ, ընտրողական a-1 բլոկատորներ, պտղաբերության վրա ազդող միջոցներ։
Մանկաբարձական և գինեկոլոգիաական խնդիրների դեպքում օգտագործվող միջոցներ
Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային միջոցներ, հակախոլիներգիկներ, արնեկանգ միջոցներ, հակաֆիբրինոլիտիկներ, փոխարինող հորմոնալ թերապիա, b ֊ բլոկատորներ, ֆոլիկուլախթանիչ հորմոն, լյուտեինացնող հորմոն։, գոնատոտրոպինի արտազատման արգելակիչներ, պրոգեստերոն, դոֆամինի ագոնիստներ, էստրոգեններ, պրոստագլանդիններ, գոնադորելին, կլոմիֆեն, թամոքսիֆեն, դիէթիլստիլբեստրոլ։
Մաշկային խնդիրների դեպքում կիրառվող միջոցներ
Էմոլիենթներ, հակապրուրիտիկներ, հակասնկայիններ, ախտահանիչներ, պեդիկուլիցիդներ (ոջիլի դեպքում), վիտամի A-ի ածանցյալներ, վիտամին դ-ի անալոգներ, կերատոլիտիկներ, համակարգային հակաբիոտիկներ, տեղային հակաբիոտիկներ, հորմոններ, ֆիբրինոլիտիկներ, պրոտեոլիտիկներ, արևապաշտպաններ, հակաքրտինքային միջոցներ, կորտիկոստերոիդներ, իմունային մոդուլյատորներ։
Վարակների ժամանակ օգտագործվող միջոցներ
Հակաբիոտիկներ, հակասնկայիններ, հակատուբերկուլյոզային դեղեր, հակամալարիային դեղեր,հակալեպրոստատիկներ, հակաճիճվային դեղեր, հակավիրուսային դեղեր, թույնը չեզոքացնող դեղեր
Իմունային համակարգի վրա ազդող միջոցներ
Վակցինա, իմունոլժգլոբուլիններ, իմունոճնշիչներ, իներֆերոն, մոնոկլոնալ հակամարմիններ
Ալերգիկ ծանգարումների ժամանակ օգտագործվող դեղամիջոցներ
Հակաալերգեններ, հակահիստամիններ, ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային միջոցներ, կորտիկոստերոիդներ
Ներմուծման ուղի
Ներմուծումը իրենից ներկայացնում է գործընթաց, որի միջոցով հիվանդն ընդունում է դեղը։ Կա դեղերի ներմուծման 3 հիմնական ուղի. էնտերալ (բերանի միջոցով), պարենտերալ (ներմուծում են արյան մեջ) և այլ ուղիներ, որոնք ներառում են դեղերի ընդունում տեղային, ինհալացիոն, ռեկտալ ճանապարհով ։
Սրանք կարող են ներկայացված լինել տարբեր դեղաչափերով և դեղաձևերով՝ հաբեր, դեղահատեր, կամ կապսուլաներ։
Կան դեղերի ներմուծման տարբեր ուղիներ՝ ներառյալ ներերակային (երակի մեջ) և օրալ (բերանի միջոցով)։
Դեղամիջոցների ընդունումը կարող է լինել միանգամյա, հաճախակի ինտերվալներով կամ շարունակական։ Հաճախական ընդունումները լատիներենից կրճատված նշանակում է՝ դեղամիջոցի ընդունում յուրաքանչյուր 8 ժամը մեկ։
Դեղերի հայտնագործում
Բժշկության, կենսատեխնոլոգիայի և դեղագիտության բնագավառում դեղերի հայտնագործումը գործընթաց է, որի միջոցով հայտնագործվում են նոր դեղաամիջոցներ։
Պատմականորեն, դեղամիջոցները հայտնաբերվել են գոյություն ունեցող դեղամիջոցներից ակտիվ բաղադրիչի հայտնաբերման ճանապարհով, կամ պատահական հայտնագործության միջոցով։ Ավելի ուշ սինթետիկ մոլեկուլների քիմիական գրականությունը, բնական արտադրանքները, էքստրակտնեը թույլ տվեցին անփոխարինելի բջիջներում, կամ ամբողջ օրգանիզմում բացահայտել այնպիսի նյութերի առկայություն, որոնք ցանկալի դեղաբանական ազդեցություն ունեն։
Ժամանակակից դեղերի հայտնագործումը ներառում է սկրինինգ արված նմուշների նույնականացում և այդ հատվածների օպտիմալացում արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով, ընտրողականություն /նվազեցնել կողնակի ազդեցությունները/, արդյունավետություն/ազդեցության ուժ, մետաբոլիզմի կարգավորում /մեծացնել կիսատրոհման պարբերությունը/ և կենսամատչելիություն։ Եթե միացությունը համապատասխանում է այս պահանջներին սկսվում է դեղերի զարգացման կլինիկական փորձարկման փուլը։ Այս քայլերից մեկը կամ մի քանիսը հնարավոր է իրականացնել, բայց պարտադիր չէ, ներառյալ համակարգչային օժանդակությամբ դեղերի դիզայնը։
Չնայած տեխնոլոգիաի և կենսաբանական համակարգերի ըմբռնման առաջընթացին, դեղերի հայտնագործումը դեռևս երկար, «թանկարժեք, դժվար և անարդյունավետ գործընթաց է» նոր բուժական հայտնագործության ցածր հավանականությամբ ։ 2010 թվականին յուրաքանչյուր նոր մոլեկուլի հետազոտությանը և զարգացման համար մոտավորապես ծախսվում է 1.8 մլրդ դոլար ։ Դեղերի հայտնգարործումը կատարվում է դեղագործական ընկերություններում, համալսարանների հետազոտական աջակցությամբ։ Դեղի հայտնագործման «վերջնական արտադրանքը» պոտենցիալ դեղի մի մասն է։ Դեղը պահանջում է շատ թանկարժեք կլինիկական հետազոտության 3 փուլ, որոնցից շատերը ձախողվում են։ Փոքր ընկերությունները ունեն մեծ դեր, հաճախ վաճառում են իրենց իրավունքները մեծ ընկերություններին, ովքեր ունեն ռեսուրսներ՝ անցկացնելու կլինիկական հետազոտություն։
Զարգացում
Դեղերի զարգացումը նոր դեղամիջոց ստանալու գործընթաց է՝ նյութ առաջնորդի նույնականացման և դեղերի հայտնագործման միջոցով։ Այն ներառում է նախակլինիկական հետազոտությունը (միկրոօրգանիզմներ/կենդանիների) և կլինիկական փորձարկումը (մարդկանց վրա) և հնարավոր է ներառի դեղամիջոցների վաճառքի կանոնակարգի հաստատում դեղագործական շուկայում ։
Կարգավորում
Դեղերի կարգավրումը կատարվում է օրենսդրությամբ։ Որոշ երկրներում, օրինակ ԱՄՆ֊ում դա կարգավորվում է ազգային մակարդակի միասնական գործակալության միջոցով։ Այլ իրավասություններ կարգավորվում են պետական մակարդակում, կամ միասնական պետական և ազգային մակարդակների տարբեր մարմինների միջոցով, օրինակ՝ Ավստրալիայում։ Բժշկական ապրանքների կարգավորումը հիմնականում նախագծված է բնակչության առողջության և անվտանգության պահպանման համար։ Կարգավորման նպատակն է ապահովել անվտանգ, արդյունավետ և որակյալ դեղամիջոցներ, որոնք ընդգրկված են կանոնակարգի մեջ։ Շատ օրենսդրություններում բժշկական ապրանքները պետք է լինեն գրանցված և հետո միայն շուկայի մուտքի թույլտվություն ստանան։ Բնակչության շրջանում կան բուժական ապրանքների հասանելիության սահմանափակման որոշ աստիճաններ՝ հաճախորդների շրջանում դրանցից բխող ռիսկից կախված։
Օրենսդրությունից կախված դեղամիջոցները կարող են բաժանվել ՕՏՍ֊ի ( over-the-counter drugs. OTC ) դեղեր, որոնք հասանելի են առանց հատուկ դեղատոմսի և դեղատոմսով դեղեր, որոնք պետք է սահմանափակվեն լիցենզավորված բժշկի կողմից։ ՕՏՍ դեղերի և դեղատոմսով բացթողնվող դեղերի միջև տարբերությունը կախված է օրենսդրությունից։ Երրորդ կատեգորիան «միջին» դեղերի կարգավորումը իրականացվում է որոշակի օրենքներով։ Այս դեպքում դեղատոմսը պարտադիր չէ, բայց պետք է պահվեն դիսպանսերներում, որտեղ մարդիկ չեն այցելում, և միայն պետք է բացթողնի դեղագետը կամ դեղագետ֊տեխնիկը։ Բժիշկը նույնպես կարող է նշանակել դեղատոմսով դեղամիջոցներ չհաստատված ցուցումով օգտագործման նպատակով, որ դեղերը որ չեն հաստատվել կարգավորող մարմնի կողմից։ Ֆարմակոթերապևտիկ հղումների դասակարգումը օգնում է աստիճանավորել դեղագետների և բժիշկների գործառույթները։
Դեղերի գնագոյացում
Շատ օրենսդրություններում դեղերի գնագոյացումը կարգավորված է։
Մեծ Բրիտանիա
Մեծ Բրիտանիայում դեղերի գնագոյացումը կարգավորվում է Ազգային Առողջապահական ծառայության կողմից, որը ձեռք է բերում դեղերը մատչելի գներով։ Գնագոյացումը կատարվում է Առողջապահության դեպարտամենտի և Ազգային առողջապահության ծառայության միջև Հյուսիսային Իռլանդիայի և Մեծ Բրիտանիայի կառավարության և դեղագործական արդյունաբերության բրենդի ներկայացուցիչների, Բրիտանիական դեղագործական արդյունաբերության ասոցիացիայի իշխանության գործառույթով։ 2017 թվականի սահմանված վճարային տոկոսը կազմում է 4.75
Կանադա
Կանադայում Արտոնագրված դեղամիջոցների գների վերանայման խորհուրդը ուսումնասիրում է դեղերի գնագոյացումը և որոշում, գինը չափազանց շատ է, թե ոչ։ Այս հանգամանքներում դեղերի արտադրողները պետք է ներկայացնեն արդյունավետ գին համապատասխան կարգավորող գործակալություն։ Ավելին, միջազգային բուժական թերապևտիկ թեստը պատասխանատու է համեմատելու արտոնագրված դեղերի արտադրանքի ազգային միջին գործարքային գինը տարբեր երկրներում, որի դեպքում համեմատվում են հետևյալ երկրները՝ Ֆրանսիա, Գերմանիա, Իտալիա, Շվեդիա, Շվեյցրիա, Մեծ Բրիտանիա և ԱՄՆ ։
Բրազիլիա
Բրազիլիայում գները կարգավորվում են Medicamento Genérico՝ Ջեներիկ դեղեր անունը ունեցող օրենքով՝ 1999 թվականից սկսած ։
ԱՄՆ
ԱՄՆ֊ում դեղերի արժեքը կարգավորված չէ, բայց փոխարենը դեղագործական ընկերությունների և ապահովագրական գործակալությունների բանակցության արդյունք է ։ Մեծ գները վերագրվում է կառավարության կողմից արտադրողներին տրված մենաշնորհներին ։
Առավել եկամտաբեր դեղամիջոցներ
Սրանք այն դեղամիջոցներն են, որոնք ամեն տարի ապահովում են 1 մլրդ դոլարի եկամուտ դեղագործական ընկերություններին ։ Ցիմետիդինը առաջին դեղն է, որը ավելի քան 1 մլրդ դոլարի վաճառք ունի տարեկան և համարվում է առաջին եկամտաբեր դեղը ։
Դեղերի նշանակման պատմություն
Առաջին հակաբիոտիկները մտան բժշկության մեջ շնորհիվ Գերհարդ Դոմակի 1932 թվականին և անվանվեց «զարմանալի դեղ»։ Սուլֆային դեղերի ներմուծումը հանգեցրեց պնևմոնիայից մահացության տոկոսի նվազման ԱՄՆ֊ում 1939 թվականին 0.2 տոկոսից հասցնելով 0.05 տոկոսի ։ Հակաբիոտիկները արգելում են բակտերիաների և այլ միկրոօրգանիզմների մետաբոլիկ ակտիվության աճը միկրոբալ ծագման քիմիական նյութերով։ Պենիցիլինը հայտնաբերվեց մի քանի տարի ուշ, սուլֆանային դեղերի հետ ակտիվության համեմատությամբ և կրճատեց կողմնակի ազդեցությունները։ Ստրեմտոմիցինը հայտնաբերվեց 1942 թվականին, համարվեց առաջին դեղամիջոցը որը արդյունավետ էր տուբերկուլյոզի դեմ և դարձավ հակաբիոտիկների կարևոր մասը։ 1940 թվականին ի հայտ եկան երկրորդ սերնդի հակաբիոտիկները՝ աերոմիցին և քլորամֆենիկոլ։ Աերոմիցինը երկրորդ սերնդի ամենահայտնի ներկայացուցիչն է։
Լիթիումը հայտնաբերվել է 19-րդ դարում նյարդային խանգարումների համար և որպես տրամադրություն֊կայունացնող, կամ կանխարգելիչ ազդեցություն ցուցաբերող; դա էժան էր և հեշտ ստացվող։ Ֆրանսիայում լիթիումը դուրս եկավ օգտագործումից և նրան փոխարինելու եկավ վալպրոմիդը։ Այս հակաբիոտիկի ծագմամբ վերջապես ստեղծվեց տրամադրություն կայունացնողների կատեգորիա։ Վալպրոմիդը ուներ հստակ հոգեբանական ազդեցություն,որը համատեղ օգնում էր սուր մանյակալ վիճակներում և հիմնականում բուժում մանյակալ դեպրեսիան։ Հոգեբանորեն սրանք կարող են լինել քնաբեր կամ խթանիչ; քնաբեր ազդեցության նպատակը վարքագծի ծայրահեղությունների վերացումն է։ Խթանիչների նպատակը վերականգնել նորմալությունը աստիճանաբար աճելով։ Շուտով հայտնվեցին ազգային տրանկվիլիզատորները, որոնք որոշակի տարբերվում էին որոշ քնաբերներից և խթանիչներից։ Տրանկվիլիզատոր տերմինը վերցվել է քնաբերների հասկացությունից ր դարձել գերակշռող տերմին Արևելքում 1980 թվականից։ Ճապոնիայում այս ընթացքում տրանկվիլիզատոր տերմինը ներկայացվեց որպես հոգե֊կայունացնող և տրամադրություն կայունացնող տերմինը անհետացավ
Պրեմարինը (էստրոգենների համակցություն ներկայացվեց 1942 թվականին) և Պրեպրոն (էստրոգենի և պրոգեստինի համակցություն, ներկայացվեց 1995 թվականին) գերակշեցին հորմոնների փոխարինող թերապիայում 1990֊ականների ընթացքում։ Հորմոնալ փոխարինող թերապիան կյանք֊պահող դեղ չէ, ոչ էլ որևէ հիվանդության բուժում։ Հորմոնալ փոխարինող թերապիան նշանակվել է կյանքի որակը բարելավելու համար։ Բժիշկները նշանակել են էստրոգեն տարեց կին հիվանդներին միաժամանակ բուժելու կարճատև մենապաուզաալ ախտանիշները և կանխելու երկարատև հիվանդությունները։ 1960֊ականներին և 1970-ականների սկզբերին շատ ու շատ հոգեբաններ սկսեցին նշանակել էստրոգեն կին հիվանդներին։ Եվ այս ամենը պատճառ դարձավ, որ 1991-1999 թվականներին Պրեմարինը ամենահայտնի և ամենալավ վաճառվող դեղն էր Ամերիկայում ։