cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կազմակերպություն
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ձեռնարկությունների տեսակներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
(1584) Ֆուձի
(1584) Ֆուձի (Fuji), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1927 թվականի փետրվարի 7-ին Օկուրո Օիկավայի կողմից Տոկիոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,376963 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,916 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,838 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ֆուձի աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,9344 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1338,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,268949 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 26,62° անկյուն։
Ֆուձի աստերոիդը պատկանում է Ֆոկեայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդների ուղեծրերը ունեն մեծ կիսաառանցքներ, ընկած 2,25-ից մինչև 2,5 ա. մ. միջակայքում և 0,1-ից ոչ մեծ էքսցենտրիսիտետ ։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Ֆոկեայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1927 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Օկուրո Օիկավայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լեշչենկի (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)
Լեշչենկի (Лещенки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լեշչենկի գյուղում բնակվում էր 92 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Քրիս և Դոն: Սիրո պատմություն
«Քրիս և Դոն։ Սիրո պատմություն» («Chris & Don. A Love Story»), 2007 թվականի ամերիկյան փաստագրական ֆիլմ, բրիտանացի գրող՝ Քրիստոֆեր Իշերվուդի և նրա երիտասարդ սիրեկանի՝ նկարիչ Դոն Բակարդիի ռոմանտիկ պատմությունը ։
Սյուժե
1953 թվականի փետրվարի 14-ին, 18-ամյա Դոն Բակարդին ընկերների տանը հավաքույթի ժամանակ ծանոթանում է 48-ամյա Քրիստոֆեր Իշերվուդի հետ։ Հենց այդ ժամանակ էլ սկսվում է Քրիսի և Դոնի սիրավեպը, որը տևեց 33 տարի մինչև Իշերվուդի մահը։ Քրիստոֆերը Դոնին օգնում է ԱՄՆ-ում հայտնի նկարիչ դառնալ։ Ֆիլմը բաղկացած է Բակարդիի հիշողություններից, Դոնի և Քրիստոֆերի անձնական արխիվներից, ինչպես նաև զվարճալի անիմացիաներից։ Կինոնկարը ընդգրկում է ընկերների և ծանոթ զույգերի հարցազրույցները, ինչպիսիք են Լայզա Մինելլին և Լեսլի Քարոն։
Քննադատություն
Ֆիլմը քննադատների կողմից բարձր գնահատականի է արժանացել։ 19 հայտնի ամսաթերթերի գրախոսության հիման վրա «Metacritic» կայքը նրան առավելագույն 100 միավորից տվել է 83 միավոր ։ Մի քանի քննադատներ վերանայել են ֆիլմի էկրան բարձրանալու և Կալիֆոռնիայի Գերագույն դատարանի նույնասեռ ամուսնությունների արգելքի վերացման փոխկապակցվածությունը ։ Կինոնկարը «Rotten Tomatoes» կայքում ստացել է «թարմ» ռեյտինգների 94%-ը, որի քննադատները համերաշխության են եկել այն հարցում, որ «Քրիսի և Դոնի կերպարները վեպի մեջ ամենաեզակի և ամենապայծառն են իրենց բնույթով» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վավերագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ԼԳԲՏ ֆիլմեր
Աբխազական սևամորթներ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աֆրիկյան սփյուռքեր Կատեգորիա:Աբխազիայի պատմություն Կատեգորիա:Աբխազիայի ազգեր
Ավարայրի դաշտ
Կոորդինատներ։ [//tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=%D4%B1%D5%BE%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%B5%D6%80%D5%AB_%D5%A4%D5%A1%D5%B7%D5%BF&params=39_20_19.65_N_45_3_25.53_E_region:IR_type:landmark <span class="geo-dms" title="Այս վայրի համար տարբեր քարտեզներ և աղյուսակներ"> 39°20′19.65″ հս․ լ. 45°3′25.53″ ավ. ե.  ﻿ / ﻿ <span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">39.3387917° հս․. լ. 45.0570917° ավ. ե. ﻿ / 39.3387917; 45.0570917  ]  Ավարայրի դաշտ, տեղանք, որտեղ 451 թվականին տեղի է ունեցել Ավարայրի ճակատամարտը, դաշտն ընդգրկում էր Տղմուտ գետի ափամերձ շրջանը, տեղակայված էր համանուն գյուղի մերձակայքում։ Ամենայն հավանականությամբ տվյալ ժամանակաշրջանում այստեղով էր անցնում հայ-պարսկական սահմանաբաժանը , որը  Վասպուրական նահանգի մաս էր։ Ներկայումս տեղակայված է Իրանի հյուսիարևտյան շրջանի Չորս գյուղի մոտ, Նախիջևանի սահմանից ոչ հեռու։
Միրոշնիկովսկի (Բելոկալիտվինսկի շրջան)
Միրոշնիկովսկի (Мирошниковский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանում։ Մտնում է Իլյինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Ավարայրի դաշտ
Գրականության ցանկ
Կատեգորիա:Ռազմական պատմություն Կատեգորիա:Իրանի դաշտեր
Միրոշնիկովսկի (Բելոկալիտվինսկի շրջան)
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ubisoft Vancouver
Ubisoft Vancouver, ընկերություն, որը զբաղվում է համակարգչային խաղերի մշամամբ։ Տեղակայված է Վանկուվեր քաղաքում (Կանադա), համարվում է ֆրանսիական Ubisoft ընկերության դուստր ընկերությունը։
Պատմություն
Ubisoft Vancouver-ը սկզբնական շրջանում կրել է Action Pants Inc. անվանումը, և հիմնադրվել է 2006 թվականին EA Canada-ի նախկին երեք աշխատակիցների՝ Սայմոն Էնդրյուսի, Նիկ Պալմերի և Օմար Ալ-Կաֆայի կողմից։
2009 թվականի փետրվարի 3-ին հայտարարվեց, որ Ubisoft ընկերությունը գնում է Action Pants Inc-ի կողմից, և անվանափոխվեց դառնալով Ubisoft Vancouver    ։ Այդպիսով Ubisoft Vancouver-ը դարձավ ընկերության երրորդ ենթաբաժինը Կանադայում (Ubisoft Montreal (2006 թվական) և Ubisoft Quebec (2005 թվական) )։ Ընկերությունը հիմնականում զբավում է խաղային համակարգերի համար նախատեսված խաղերի մշակմամբ։
Ընկերության կողմից մշակված առաջին խաղը թողարկվեց 2009 թվականի նոյեմբերի 3-ին։ Խաղը կրում էր Academy of Champions: Soccer անվանումը և նախատեսված էր Wii խաղային համակարգերի համար։ Երկրորդ խաղը թողարկվեց 2010 թվականի հունիսի 1-ին, նախատեսված էր Xbox 360 և PlayStation 3 խաղային համակարգերի համար, կրում էր Pure Futbol անունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր Կատեգորիա:Ընկերություններ Կատեգորիա:Ստուդիաներ
Սիմոն Բաբիյան
Սիմոն Առաքելի Բաբիյան, հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։
Կենսագրություն
Ծնվել է Սիմֆերոպոլ քաղաքում (Ղրիմ)։ Նրա առաջին բանաստեղծությունը տպվել է «Տարազ» պարբերականում։ Աշխատակցել է Ղրիմում լույս տեսնող «Կոմունայի զանգ» (1921) թերթին։ Կյանքի մեծ մասն ապրել է Ղրիմում։ 1944-ին տեղափոխվել և բնակություն է հաստատել Սամարղանդում (Ուզբեկստան), որտեղ էլ մահացել է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ
Մեծ տափաստան
Մեծ տափաստան կամ Եվրասիական տափաստան, Եվրասիա մայրցամաքի կենտրոնում տեղակայված խոշոր տափաստանային էկոտարածաշրջան։ Ձգվում է Արևելյան Եվրոպայից համարյա մինչև Խաղաղ օվկիանոսի ափերը։ Մեծ տափաստանը հնուց բնակեցված է եղել տարբեր քոչվոր ազգերով և խթանել է այդ ազգերի և եվրոպական մշակույթների փոխազդեցության (Մոնղոլների արևմտյան արշավանքը)։ Մեծ տափաստանը բյուրավոր ազգերի սկիզբ է դարձել, այդ թվում ուրալյան, սինակովկասյան, ալթայան և աֆրասիական (որոշ հետազոտողների համաձայն նաև հնդևրոպական) լեզվաընտանիքի ազգերի։
Կատեգորիա:Մեծ տափաստան
Անտոն Աուշտրյան
Անտոն Աուշտրյան, հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1934)։
Կենսագրություն
Ծնվել է Քութայիս քաղաքի Չխարի գյուղում (Վրաստան)։ Անդրկովկասում խորհրդային կարգերի հաղթանակից հետո Աուշտրյանը կուսակցական ղեկավար պաշտոններ է վարել ՀԽՍՀ Ալավերդու ու Սիսիանի և ՎԽՍՀ Ախալքալաքի շրջաններում։
Աուշտրյանի թարգմանությամբ 1925 թվականին Երևանում լույս է տեսել «Վրաց գրականությունը հայերեն» ժողովածուն։ Մահացել է 1936 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Վրացերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Չյորտուք
Չյորտուք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սելլիկու
Սելլիկու (Sälliku), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Իիսակու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 24 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Իիսակու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Աբովյան պուրակ (Երևան)
Խաչատուր Աբովյանի հրապարակ, հրապարակ Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։
Պատմություն
Աբովյան պուրակը ձևավորվել է 1950 թվականին, գտնվում է Աբովյան փողոցի հյուսիս-արևելքում՝ սկզբնամասում։ Փողոցը եզրափակող բոլորաձև հրապարակ է, որի կենտրոնում տեղադրված է Խաչատուր Աբովյանի հուշարձանը (1947 թ., քանդակագործ՝ Սուրեն Ստեփանյան, ճարտարապետ՝ Գևորգ Թամանյան)։ Բրոնզե արձանը կանգնած է գորշ, հղկված գրանիտե պատվանդանին ։
Տես նաև
Խաչատուր Աբովյանի հուշարձան (Երևան, Աբովյան պուրակ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հրապարակներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Երևանի պուրակներ Կատեգորիա:Երևանի տեսարժան վայրեր
(9451) 1998 BE2
(9451) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1998 թվականի հունվարի 20-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,183069 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7933 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5728 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2074,28 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173554 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,83° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վագուշ
Աշխարհագրական դիրք
Գյուղը գտնվում է Ավեյրու քաղաքից 9 կմ դեպի հարավ
Մունիցիպալիտետը գտնվում է.
Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 1514 թվականին։
Մունիցիպալիտետի կազմը
Մունիցիպալիտետի կազմի մեջ մտնում են հետևյալ շրջանները.
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ավեյրու շրջանի մունիցիպալիտետներ
Հայելային նեյրոններ
Հայելային նեյրոնները նեյրոնների տեսակ են, որոնք արտահայտում են և օրգանիզմի շարժումը և գործողության դիտարկումը մեկ այլ օրգանիզմին նմանակելով։ Այսպիսով հայելային նեյրոնները օգնում են նմանակել մեկ այլ օրգանիզմի վարքագիծը և հասկանալ զգացմունքները։ Այս նեյրոնները ուղղակիորեն նկատվում են պրիմատների նյարդային համակարգում։ Թռչուններն ունեն նմանակող ռեզոնանս և նյարդաբանական տվյալներ, ինչը վկայում է այս կամ այն աստիճանի արտացոլման համակարգի մասին։ Մարդու գլխուղեղի հայելային համակարգի ֆունկցիան դարձել է բազմաթիվ հետազոտությունների կիզակետ։ Ճանաչողական նյարդաբանները և հոգեբանները համարում են, որ այն ապահովում է ընկալման և նմանակման ֆիզիոլոգիական մեխանիզմը։ Նրանք համաձայն են, որ հայելային նեյրոնները կարևոր են հասկանալու համար մյուս մարդկանց գործողությունները և ձեռք բերել նոր հմտություններ նմանակման շնորհիվ։
Ուսումնասիրություններ
1980-ից 1990 թվականներին Պարմայի համալսարանի նյարդաֆիզիոլոգներ Ջակոմո Ռիզոլատին, Ջուզեպե դի Պալեգրինոն, Լուչիանո Ֆոգասին և Վիտորիո Գալլեսեն մակակա կապկի գլխուղեղում տեղադրեցին էլեկտրոդներ, որպեսզի ուսումնասիրեն ձեռքի և բերանի գործողություննեը կարգավորող նեյրոնները։ Փորձի ընթացքում հետազոտողները պետք է հետևեին թե ինչպես է կապիկը փորձում ուտել մրգերը։ Նրանք նկատեցին, որ որոշ նեյրոններ ակտիվանում են, երբ կապիկը նայում է մարդու միրգ վերցնելը, այնուհետև կրկնում նույնությամբ գործողությունը։ Հետագա փորձերն ապացուցեցին, որ գլխուղեղի ստորին ճակատային և ստորին արտաքին նեյրոնների 10% -ն ունեն «հայելային» հատկանիշներ։ 2002 թվականին Քրիստիան Քեյսերսը հրապարակեց, որ մարդու և կապկի հայելային համակարգը պատասխանում է նաև ձայնային ազդանշաններին։
Մարդ
Հաճախ անհնարին է հետազոտել գլխուղեղի մեկուսի նեյրոնները, այդ իսկ պատճառով մեծ մասամբ մարդու հայելային նեյրոնների գործառույթները համարվում են անուղղակի։ Գլխուղեղի ֆունկցիոնալ մագնիսա-ռեզոնանսային պատկերը ցույց է տալիս, որ մարդու գլխուղեղի ստորին ճակատային և վերին գագաթային մասերը ակտիվ են, երբ մարդը կատարում է գործողություն և հետևում է մեկի այլ անձի գործողությունը կատարելիս։ Սա ապացուցեց, որ գլխուղեղի այդ մասերը պարունակում են հայելային նեյրոններ և ընդունվեցին որպես մարդու հայելային նյարդային համակարգ։ Հետագա փորձերը ցույց տվեցին, որ նույնիսկ մասնակի շրջաններում, որոնք պարունակում են բազմաթիվ վոքսելներ, մեծացնում են իրենց ակտիվությունը դիտելու և գործողությունների կատարման ժամանակ։ Նեյրոֆիզիոլոգիական ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ գլխուղեղի ակտիվությունը, միմիկայի մեկնաբանման և կենսաբանական միջնորդությամբ ընկալման պակասուրդները մատնանշում են պատճառահետևանքային կապ ստորադաս ճակատային կեղևի և վարքագծի միջև։ Հայելային նեյրոնները գտնվում են հավելյալ շարժուն շրջաններում և միջին քունքային կեղևում։
Կատեգորիա:Նեյրոկենսաբանություն
Սյուրբրակ
Սյուրբրակ (աֆրիկ.  և անգլ. Suurbraak), փոքրիկ քաղաք ՀԱՀ-ի հարավ-արևմուտքում՝ Արևմտյան Կապայի տարածքում: Մտնում է Օֆերբերհ շրջանի կազմի մեջ: Համարվում է Սվելենդամի տեղական քաղաքապետարանի մի մասը:
Պատմություն
Բնակավայրը, որը հետագայում վերածվեց քաղաքի, հիմնադրվել է 1812 թվականին:
Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը տեղակայված է նահանգի հարավային մասում՝ մեծամասամբ Բուֆելլահսրիֆիեր գետի ձախ ափին, նահանգի վարչական կենտրոն Քեյփթաունից ուղիղ գծով մոտ 182 կմ դեպի արևելք: Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից 255 մ է :
Կլիմա
Քաղաքի կլիման մերձարևադարձային միջերկրածովյան է: Տեղումների տարեկան միջին քանակը 445 մմ է: Մեծամասամբ տեղումներ լինում են մարտից մինչև նոյեմբեր ընկած ժամանակահատվածում: Առավելագույն միջին ջերմաստիճանը տատանվում է 17,3 °C (հուլիսին) և 27,6 °C (փետրվարին) միջև: Տարվա ամենացուրտ ամիսը համարվում է հուլիսը: Գիշերվա միջին նվազագույն ջերմաստիճանը այս տարածքի համար 4,9 °C է :
Բնակչություն
2011 թվականի մարդահամարի պաշտոնական հաշվարկների համաձայն, Սյուրբրակի բնակչությունը կազմում է 2252 մարդ, որից 48,31%-ը տղամարդիկ են, իսկ կանայք` համապատասխանաբար 51,69%: Բնակչության ռասսայական կազմում խառը մարդիկ (եվրոպացիներ, աֆրիկացիներ, ասիացիներ) կազմում են 93,21%, սևամորթները՝ 3,2%, սպիտակամորթները՝ 2,62%, ասիացիները (այդ թվում հնդիկներ)՝ 0,58%, այլ ռասսաների ներկայացուցիչները՝0,4%: Քաղաքաբնակների շրջանում համեմատաբար ամենատարածված լեզուներն էին՝ աֆրիկաանսը (95,87%) և անգլերենը (3,29%) :
Տրանսպորտ
Քաղաքի միջով է անցնում միջհամայնքային R324 մայրուղին: Մոտակա օդանավակայանը գտնվում է Սվելենդ քաղաքում :
Սվետլանա Խանումյան
Սվետլանա Ռուբենի Խանումյան, հայ ասմունքող, փիլիսոփա։ Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու (1988), դոցենտ (1994)։
Կենսագրություն
Սվետլանա Խանումյանը ծնվել է 1943 թվականին Հայաստանի Տավուշի մարզի Խաշթառակ գյուղում։ 1965 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ Նույն թվականից աշխատել է ԵՊՀ-ում ։
1996-2003 թվականներին Հանրային ռադիոյով վարել է «Լուսամատյան» հեղինակային ծրագիրը, 2001 թվականից՝ «Երևան» հեռուստածրագրով՝ «Երկիր Նաիրի» պոեզիայի սրահը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ասմունքողներ Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Արհեստական բանականությունը ԱՄԲ-ում
Համաձայն լայնածավալ միջազգային հետազոտությունների ՝ աշխարհում մոտ 186 միլիոն մարդ տառապում է անպտղությամբ։ Միաժամանակ բացասական միտում է նկատվում՝ տարեցտարի ավելանում է անպտուղ զույգերի թիվը։ Կլինիկական պրակտիկայում վերարտադրողական օժանդակ տեխնոլոգիաների, հիմնականում արհեստական ​​բեղմնավորման ներդրմամբ, այս խնդիրը լուծելու հնարավորություններ կան։Այնուամենայնիվ, չնայած ժամանակակից վերարտադրողական բժշկության զարգացման բարձր մակարդակին, միջամտությունների միայն մեկ երրորդն է հաջողակ։ Անպտղության ախտորոշումն ավելի ճշգրիտ և բուժումն ավելի արդյունավետ դարձնելու համար բժշկական հանրությանը խորհուրդ է տրվում առօրյա պրակտիկայում օգտագործել արհեստական ինտելեկի տեխնոլոգիաների վրա հիմնված ծրագրային արտադրանք։ Սա թույլ կտա ժամանակին բացահայտել և ուսումնասիրել մեծ տվյալների հավաքածուի պոտենցիալ կապերը, ինչպես նաև ստեղծել հուսալի կանխատեսող մոդելներ ՝ օգտագործելով մեքենայական ուսուցման մեթոդներ:Վերարտադրողական բժշկության մեջ արհեստական ​​ինտելեկտի հետազոտության ամենաառաջադեմ ոլորտներն են՝ in vitro (լատիներենից թարգմանաբար նշանակում է «ապակու մեջ») բեղմնավորման համար կենսանյութերի գնահատման որակի բարելավումը և արհեստական բեղմնավորման արդյունքի կանխատեսումը` հաշվի առնելով ամուսնական զույգերի տվյալները։ Վերարատադրողական բժշկության մեջ խնդիրների լուծման համար օգտագործվող մեքենայական ուսուցման հիմնական մեթոդը կոչվում է օժանդակ հենակետային վեկտորային մեթոդ, որոնց ցանկին են պատկանում «պատահական անտառ» և «որոշումների ծառ» ալգորիթմները, բայեսյան դասակարգիչները, ինչպես նաև արհեստական ​​նյարդային ցանցերը։ Այս ոլորտում ժամանակակից հետազոտությունների հիմնական նպատակն է հասնել ծրագրային ապահովման ալգորիթմների շահագործման առավելագույն ճշգրտության և ստանալ արդյունքներ, որոնք հետագայում կարող են ապահովել հիվանդությունների հուսալի կանխատեսում, ախտորոշում և բուժում ։
ԱԲ-ն առողջապահությունում
Արհեստական բանականություն (արհեստական ինտելեկտ) առողջապահության ոլորտում՝ բարդ ալգորիթմների և համակարգչային ծրագրերի օգտագործումն է բժշկական տվյալների վերլուծության մեջ։ Մասնավորապես, արհեստական բանականությունը համակարգչային ալգորիթմների կարողությունն է՝ մոտենալու եզրակացություններին առանց մարդու ուղղակի ներգործության։ Այն, ինչն առանձնացնում է արհեստական բանականության տեխնոլոգիաները առողջապահության ոլորտում օգտագործվող մյուս տեխնոլոգիաներից, դա տեղեկատվություն ստանալու, այն վերամշակելու և վերջնական օգտագործողին լավ արդյունք հասցնելու ունակությունն է։ Արհեստական բանականությունն անում է դա մեքենայական ուսուցման ալգորիթմների միջոցով։ Այս ալգորիթմները կարող են ճանաչել վարքագծի օրինակները և ստեղծել իրենց սեփական տրամաբանությունը։ Սխալների սահմանը նվազեցնելու համար անհրաժեշտ է, որ ալգորիթմները բազմիցս փորձարկված լինեն։
Արհեստական բանականությունը ԱՄԲ-ում
Սաղմնաբանների, ռեպրոդուկտոլոգների, համակարգչային տեխնիկայի ոլորտի մասնագետների և Ճշգրիտ բժշկության ոլորտի մասնագետների խումբ պատրաստել են արհեստական ինտելեկտ՝ սաղմերի որակը որոշելու համար։ Արհեստական ​​ինտելեկտի նոր ալգորիթմը, որը մշակվել է 	Weill Cornell Medicine-ի կողմից, ի վիճակի է ճշգրիտ որոշել հաջողված հղիության հասնելու 5 օրական սաղմի ներուժը։ Այս մեթոդը, որը վերլուծում է սաղմերի զարգացման ժամանակի ընդմիջումները, կարող է մեծացնել արտամարմնային բեղմնավորման հաջողությունը և նվազեցնել բազմակի հղիությունների վտանգը։ Սաղմերի որակը որոշելող արհեստական ​​ինտելեկտի ալգորիթմ վարժեցնելու համար գիտնականներն օգտագործել են սաղմերի 12000 լուսանկարներ, որոնք արվել են արտամարմնային բեղմնավորումից 110 ժամ հետո։ Առաջին փուլում յուրաքանչյուր սաղմ գնահատվել է սաղմնաբանների կողմից՝ մորֆոլոգիական չափանիշների հիման վրա։ Կատարվել է վիճակագրական վերլուծություն՝ սաղմի որակը հղիության հաջող ելքի հավանականության հետ համեմատելու համար։ Եթե ​​հաջող հղիության հավանականությունը 58%-ից բարձր է եղել, ապա որոշվել է, որ նման սաղմերի որակը լավ է։ Եթե ​​պարզվել է, որ հղիության հավանականությունը 35%-ից ցածր է, ապա սաղմերը անորակ էին։ Փորձարկումներից հետո Stork արհեստական ​​ինտելեկտի ալգորիթմը կարողացել է նոր ֆոտոշարքից 97% ճշգրտությամբ որոշել սաղմերի որակը ։
Brigham and Women's Hospital-ի և Massachusetts General Hospital-ի(Մասաչուսեթսի գլխավոր հիվանդանոցի) գիտնականները կատարել են ուսումնասիրություններ։ 2021թ.֊ի սեպտեմբերի 15-ին Elife-ում հրապարակված ուսումնասիրության մեջ նրանք խոսեցին արհեստական ​​ինտելեկտի համակարգի մշակման մասին, որը կօգնի ընտրել ամենաառողջ սաղմերը. Այդ ալգորիթմը կտարբերակի սաղմերը և կբացահայտի նրանց, ովքեր ունեն գոյատևման ամենաբարձր ներուժը ։ Նախագծում օգտագործվում են մեքենայական ուսուցում և լուսանկարներ, որոնք արվել են բեղմնավորումից 113 ժամ անց։ Այսպիսով, 742 սաղմերի վերլուծության ժամանակ ԱԲ-ի կանխատեսումը ճշգրիտ է եղել դեպքերի 90%-ում՝ ամենաբարձր որակի սաղմերի ընտրության ժամանակ։ Հետազոտողները այնուհետև գնահատեցին իրենց համակարգի կարողությունը՝ տարբերակելու նորմալ քրոմոսոմային թվով բարձրորակ սաղմերը և համեմատեցին համակարգի աշխատանքը Միացյալ Նահանգների հինգ տարբեր վերարտադրողական բժշկության կենտրոնների 15 փորձառու սաղմնաբանների հետ։ ԱԲ-ն հաղթեց. նրա կանխատեսումները ճշգրիտ էին 75%-ով, մինչդեռ մարդկանց մոտ՝ միայն 67%-ով։ Հեղինակները ասում են, որ այս համակարգը համարում են որպես օժանդակ տեխնիկա ռեպրոդուկտոլոգների համար։ Ներկայումս սաղմնաբաններին հասանելի գործիքները սահմանափակ են և թանկարժեք, ուստի բժիշկների մեծամասնությունը սաղմերի ընտրության գործընթացում պետք է հիմնվի միայն իրենց փորձի և դիտարկման վրա։ Իսկ այս ալգորիթմական համակարգը կօգնի գնահատել մանրադիտակների միջոցով ստացված պատկերները, որոնք առկա են վերարտադրողական առողջության բոլոր կենտրոններում։
Հարկ է նշել, որ արհեստական ինտելեկտը դառնում է ժամանակակից բժշկության անբաժանելի մասը՝ դրա օգնությամբ կանխատեսվում է սրտի կաթվածը և բարձր ճշգրտությամբ ախտորոշվում է Ալցհայմերի հիվանդությունը։ Վստահաբար կարելի է ասել, որ ԱԲ-ն կդառնա HealthNet առողջապահական ապագա շուկայի առանցքային տեխնոլոգիաներից մեկը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանացի սեռական օրգաններ Կատեգորիա:Կանացի վերարտադրողական համակարգ Կատեգորիա:Կանանց առողջություն
Լյարդային էնցեֆալոպաթիա
Լյարդային էնցեֆալոպաթիա (ԼԷ), գիտակցության խանգարում, որն առաջանում է լյարդային անբավարարության պատճառով ։ Կարող է զարգանալ աստիճանաբար կամ հանկարծակի ։ Այլ ախտանիշներից են շարժողական խանգարումները, տարամադրության փոփոխությունները և անձի խանգարումները Զարգացման հետ մեկտեղ կարող է առաջանալ կոմա ։
Լյարդային էնցեֆալոպաթիան կարող է առաջանալ լյարդի սուր և խրոնիկական հիվանդությունների պատճառով ։ Էպիզոդները կարող են խթանվել ինֆեկցիաներով, ստամոքսաղիքային արյունահոսությունով, էլեկտրոլիտների մակարդակների խանգարումներով կամ որոշակի դեղորայքներով ։ Էնցեֆալոպաթիայի հիմքում ընկած մեխանիզմնը ներառում է ամոնիակի մակարդակի բարձրացումը, որը նորմայում հեռացվում է լյարդի կողմից ։ Ախտորոշումը հաստատվում է այլ պատճառները բացառելուց հետո ։ Ախտորոշմանը օգնում է արյան մեջ ամոնիայի մակարդակի որոշումը, ԷԷԳ-ն, ուղեղի ՀՇ-ն ։
Լյարդային էնցեֆալոպաթիան հիմնականում դարձելի է լինում բուժման արդյունքում ։ Բուժումը հիմնականում ներառում է աջակցող խնամքը և խթանիչների ազդեցության թուլացումը ։ Լակտուլոզան օգտագործվում է ամոնիակի մակարդակը իջեցնելու նպատակով ։ Լյարդի տրասպլանտացիան կարող է լավ հեռանկար ունենալ ։
Լյարդի ցիռոզով տառապող մարդկանց 40 %-ի մոտ առաջանում է լյարդային էնցեֆալոպաթիա ։ Ցիռոզով և ԼԷ-ի ակնհայտ նշաններով մարդկանց ավելի քան կեսը ապրում է 1 տարուց պակաս ։ Լյարդի տրասպլանտացիա կատարված մարդկանց մոտ մահվան ռիսկը զգալիորեն իջնում է ։ Լյարդային էնցեֆալոպաթիան բնութագրվել է 1860 թվականին ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Լյարդային էնցեֆալոպաթիայի ամենամեղմ ձևը շատ դժվար է ախտորոշել, բայց կարող է ախտորոշվել նյարդահոգեբանական թեստերի միջոցով։ Դիտվում է հիշողության վատացում, թեթև շփոթվածություն, անհանգստություն։ Առաջին փուլը բնորոշվում է քնի խանգարումներով, որի դեպքում հիվանդները արթուն են գիշերները և քնում են ցերեկները։ Երկրորդ փուլին բնորոշ են լեթարգիանն և անձի խանգարումները Երրորդ փուլը բնորոշվում է գիտակցության խանգարումով։ Չորրորդ փուլին բնորոշ է կոման ։
Ավելի ծանր ձևերը բերում են գիտակցության խանգարմանը՝ լեթարգիայից մինչև քնկոտություն և կոմա։ Միջին փուլերում դիտվում է վերջույթների ցնցվող շարժումներ (աստերիքսիս), որը նմանեցնում են ծափ տվող ձեռքերի։ Քնկոտության զարգացման հետ մեկտեղ այս ախտանիշը թուլանում է։ Առկա է ապակողմնորոշում և ամնեզիա, կարող է դիտվել բնավորության փոփոխություն։ Երրորդ փուլում նյարդաբանական զննումը կարող է ի հայտ բերել կլոնուս և դրական ներբանային ռեֆլեքս (Բաբինսկու ախտանիշ)։ Կոման և նոպաները հայտնվում են ամենածանր փուլում, իսկ ուղեղի այտուցը բերում է մահվան ։
Էնցեֆալոպաթիան հաճախ ի հայտ է գալիս լյարդային անբավարարության այլ ախտանիշների հետ, որոնցից են դեղնուկը (մաշկի և աչքի սպիտակուցաթաղանթի դեղին գունավորումը), ասցիտը (հեղուկի կուտակումը որովայնի խոռոչում), պերիֆերիկ այտուցները (ոտքերի ուռչելը հեղուկի կուտակման պատճառով)։ Ջլային ռեֆլեքսները լինում են ավելի արտահայտված։ Հիվանդից նաև գալիս է յուրահատուկ հոտ ։
Պատճառներ
Դեպքերի փոքր մասում էնցեֆալոպաթիան առաջանում է ուղղակիորեն լյարդային անբավարարության պատճառով և հաճախ հանդիպում է սուր անբավարարության դեպքում։ Ավելի հաճախ էնցեֆալոպաթիան առաջանում է լյարդի քրոնիկ հիվանդության պատճառով և խթանվում է յուրահատուկ գործոններով, որոնց մեխանիզմների պարզաբանումը կարևոր է համապատասխան բուժում նշանակելու համար ։
Լյարդային էնցեֆալոպաթիա կարող է առաջանալ տրանսյուգուլյար ներլյարդային շունտ դնելուց հետո։ Այն օգտագործվում է դեղորայքով չբուժվող ասցիտի, կերակրափողային վարիկոզների, հեպատորենալ համախտանիշի դեպքում ։ Այդ վիրահատության հետ կապված էնցեֆալոպաթիան առաջանում է 30% դեպքերում և ավելի բարձր է լինում նախկինում էնցեֆալոպաթիա տարած, մեծ տարիքի մարդկանց, կանանց, և լյարդի այլ ախտահարումներ ունեցող մարդկանց մոտ ։
Պաթոգենեզ
Տարբեր բացատրություններ կան, թե ինչու է լյարդային դիսֆունկցիան բերում էնցեֆալոպաթիայի։ Առողջ մարդկանց մոտ աղիների միկրոֆլորայի կենսագործունեության արդյունքում առաջացող ազոտ պարունակող միացությունները ներծծվում են և տեղափոխվում դռներակի միջոցով դեպի լյարդ, որտեղ 80-90%-ը նյութափոխանակվում է միզանյութային ցիկլում կամ միանգամից դուրս է բերվում։ Այս գործընթացը խանգարված է լինում լյարդային էնցեֆալոպաթիայի բոլոր դեպքերում, քանզի հեպատոցիտները (լյարդի բջիջներ) ունակ չեն լինում քայքայել ազոտային արգասիքները, կամ արյունը շրջանցում է դռներակը և ազոտի արգասիքները հայտնվում են արյան հոսքում առանց լյարդով անցնելու։ Ամենակարևոր արգասիքը ամոնիակն է (NH3)։ Այս փոքր մոլեկուլը անցնում է արյունաուղեղային պատնեշը և զավթվում է աստրոցիտների կողմից (բջիջներ, որոնք կազմում են ուղեղի կեղևի 30%-ը)։ Աստրոցիտները օգտագործում են ամոնիակը գլուտամատից գլուտամին սինթեզելու համար։ Գլուտամինի բարձր մակարդակները բերում են օսմոտիկ ճնշման մեծացման աստրոցիտներում, որոնք դառնում են ուռչած։ Կա նաև ընկճող ԳԱԿԹ համակարգի բարձր մակարդակ և ուղեղի էներգետիկ պաշարների իջեցում։ Սա ցիտոտոքսիկ տիպի ուղեղի այտուցի օրինակ է ։
Լյարդային էնցեֆալոպաթիայի զարգացման մեխանիզմում կան նաև այլ արգասիքներ, որոնք ներառում են մերկապտանը, կարճ շղթայով ճարպաթթուները և Ֆենոլը ։
Բազմաթիվ այլ ախտաբանական երևույթներ են բնութագրվել լյարդային էնցեֆալոպաթիայի ժամանակ, բայց նրանց կապը այս ախտաբանական վիճակի հետ հստակ չէ։ Գլուտամատի փոխադրիչի գենի էքսպրեսիայի թուլացումը կապված է լյարդի սուր անբավարարության հետ ։ Բենզոդիազեպինի նման արգասիքներ բարձր մակարդակ է հայտնաբերվել, ինչպես նաև ԳԱԿԹ համակարգի գործունեության խանգարում։ Նկարագրված է արոմատիկ (ֆենիլալանին, տրիպտոֆան և թիրոզին) և ճյուղավորված (լեյցին, իզոլեյցին և վալին) ամինաթթուների քանակների միջև հավասարակշռության խանգարում, որը բերում է կեղծ նյարդամիջնորդանյութերի (օկտոպամին, 2-հիդրօքսիֆենեթիլամին) առաջացման։ Նկարագրված է նաև սերոտոնինային համակարգի խանգարում։ Ցինկի քանակի իջեցումը և մանգանի քանակի բարձրացումը նույնպես դեր ունի ։ Մարմնի ցանկացած մասում եղած բորբոքումը կարող է խորացնել էնցեֆալոպաթիան՝ ցիտոկինների և բակտերիալ լիպոպոլիսախարիդների ազդեցության պատճառով աստրոցիտների վրա ։
Հետազոտություններ
Լյարդային էնցեֆալոպաթիայի ախտորոշումը պետք է դրվի մնացած կլինիկական վիճակները բացառելով, քանզի չկա թեստ, որով կարող ենք միանշանակ ախտորոշել լյարդային էնցեֆալոպաթիան։ Ամոնիակի մակարդակը բարձր է 90% մարդկանց մոտ, բայց ոչ բոլոր հիպերամոնեմիայի դեպքերն են ուղեկցվում էնցեֆալոպաթիայով ։ ՀՇ սկանավորումը սովորաբար ցույց չի տալիս փոփոխություն, բացառությամբ 4-րդ փուլի էնցեֆալոպաթիան, որի ժամանակ կդիտվի ուղեղի այտուց ։ ՄՌՇ-ն առանձնապես տեղեկատվական չէ, բայց կարող է ցույց տալ որոշ փոփոխություններ ։ ԷԷԳ-ն ցույց չի տալիս փոփոխություն 0 փուլում, իսկ 1,2 և 3-րդ փուլերում նկատվում են եռաֆազ ալիքներ ճակատային բլթից․ իսկ 4-րդ փուլում կա դանդաղ դելտա ալիքային ակտիվություն ։ Համենայնդեպս ԷԷԳ-ի փոփոխությունները բավական տեղեկատվական չեն ախտորոշում դնելու համար ։
Այլ վիճակներ բացառելու համար նաև պետք է կատարվի արյան լաբորատոր հետազոտություն, կրծքավանդակի ռենտգեն, մեզի քննություն։ Ասցիտի դեպքում պետք է կատարվի պարացենտեզ, որպեսզի բացառվի սպոնտան բակտերիալ պերիտոնիտը ։
Վեսթ Հեվն չափանիշներ
Լյարդային էնցեֆալոպաթիայի արտահայտվածության աստիճանը դասակարգվում է Վեստ Հեվնի West Haven Criteria չափանիշներ, որը հիմնվում է ավտոնոմիայի, գիտակցության խանգարումների, ինտելեկտի ֆունկցիայի, բնավորության փոփոխության հիման վրա ։
Տեսակներ
Լյարդային էնցեֆալոպաթիայի դասակարգումը ներկայացվել է գաստրոէնտերոլոգների 1998 թվականի համաշխարհային կոնգրեսի ժամանակ։ Ըստ այս դասակարգումի լյարդային էնցեֆալոպաթիան դասակարգվում է A,B և C տիպերի՝ կախված հիմքում եղած պատճառից ։
Մինիմալ էնցեֆալոպաթիա ասելով բնորոշում են այն վիճակը, որի դեպքում առկա չեն բացահայտ ախտանիշներմ բայց շեղումները կարող են հայտնաբերվել նյարդաֆիզիոլոգիական հետազոտության մեթոդներով ։ Սա շատ կարևոր է, քանզի հայտնաբերվել է, որ մինիմալ էնցեֆալոպաթիան ազդում է կյանքի որակի վրա և կարող է բարձրացնել ճանապարհատրանսպորտային պատահարի մեջ հայտնվելու ռիսկը ։
Մինիմալ էնցեֆալոպաթիա
Մինիմալ էնցեֆալոպաթիա տերմինը վերաբերում է այն էնցեֆալոպաթիային, որը չի բերում կլինիկորեն նկատելի ճանաչողական խանգարումների, բայց կարող է երևալ նյարդահոգեբանական հետազոտություններով ։
Բուժում
Էնցեֆալոպաթիայի ծանր աստիճանով հիվանդները ունեն իրենց շնչուղիները խցանելու մեծ ռիսկ, որի պատճառներից է պաշտպանական ռեֆլեքսների թուլացումը, օրինակ՝ փսխման ռեֆլեքսը։ Սա կարող է բերել շնչառության կանգի։ Այսպիսի հիվանդները պետք է լինեն ինտենսիվ խնամքի տակ վերակենդանացման բաժանմունքում և նրանց կատարում են ինտուբացիա՝ կյանքին վտանգ սպառնացող իրավիճակներից խուսափելու համար (Ասպիրացիա, շնչառական անբավարարություն) ։ Նազոգաստրալ զոնդի տեղադրումը ապահովում է սննդի և դեղամիջոցների ապահով ընդունումը ։
Լյարդային էնցեֆալոպաթիայի բուժման եղանակը կախված է այն առաջացնող պատճառից (A, B կամ C տիպեր)։ Եթե էնցեֆալոպաթիան զարգանում է լյարդային սուր անբավարարության պատճառով (տիպ A), ապա հարկավոր է լինելու կատարել լյարդի տրանսպլանտացիա նույնիսկ թեթև աստիճանների դեպքում (1-2 աստիճան) ։ Լյարդային էնցեֆալոպաթիայի B տիպը առաջանում է շունտավորման վիրահատություն տարած մարդկանց մոտ և ախտանիշների հետզարգացման համար հարկավոր կլինի կատարել շունտի անոթային խցանում ։
Սննդակարգ
Անցյալում կար կարծիք, որ սպիտակուցների նույնիսկ նորմալ քանակի օգտագործումը կարող է բարձրացնել լյարդային էնցեֆալոպաթիայի ռիսկը։ Ցույց է տրվել, որ դա սխալ է։ Բացի այդ լյարդի քրոնիկ հիվանդություններով հիվանդները լինում են հյուծված և սպիտակուցների ադեկվատ քանակների կարիք ունեն իրենց քաշը ստաբիլ պահելու համար։ Խորհուրդ է տրված պրոտեինների և էներգիայի ադեկվատ քանակներով դիետա ։
Դիետայի մեջ ճյուղավորված ամինաթթուների ավելացումը լավացնում է հիվանդների վիճակը և թուլացնում է ցիռոզի այլ բարդությունների դրսևորումը ։ Որոշ հետազոտություններ ցույց են տվել նաև պրոբիոտիկների դրական ազդեցությունը ։
Լակտուլոզա/Լակտիտոլ
Լակտուլոզան և լակտիտոլը դիսախարիդներ են, որոնք չեն ներծծվում մարսողական տրակտում։ Նրանք իջեցնում են բակտերիաների կողմից ամոնիակի արտադրությունը, վերածում են այն ամոնիումի (NH4+) իոնների, ինչը չի ներծծվում մարսողական ուղուց և արագացնում են աղու պարունակության անցումը։ 15-30 ml դոզայով օգտագործվում է օրական 3 անգամ, ինչի արդյունքում կարող է օրական 3-5 անգամ լինել ջրիկ կղանք 6,0-ից ցածր pH-ով   ։ Լակտուլոզան կարող է նաև ներմուծվել հոգնայի միջացով, հատկապես եթե էնցեֆալոպաթիան ծանր աստիճանի է ։ Հաճախ օգտագործվում է նատրիումի ֆոսֆատով հոգնա, որը օգտագործվում է փորկապությունը հանելու համար ։
Լակտուլոզան և լակտիլոլը առաջին շարքի բուժում են լյարդային էնցեֆալոպաթիայի համար ։ Լակտուլոզայի և լակտիլոլի կողմնային էֆեկտները ներառում են փորլուծությունը, վքնածությունը, սրտխառնոցը ։ Սուր լյարդային անբավարարության դեպքում անհայտ է լակտուլոզայի արդյունավետությունը։ Որովայնի փքվելու կողմնակի ազդեցությունը կարող է խոսել լյարդի փոխպատվաստում կատարելու անհրաժեշտության մասին ։
Հակաբիոտիկներ
Ռիֆաքսիմին անտիբիոտիկը խորհուրդ է տրվում օգտագործել լակտուլոզայի հետ ։ Դա ռիֆամիցինի տիպի չներծծվող անտիբիոտիկ է։ Այն աշխատում է մնացած անտիբիոտիկների տիպով բայց չեն լինում նեոմիցինի և մետրոնիդազոլի օգտագործմանը բնորոշ բարդություններ։ Ռիֆաքսիմինը երկրորդ շարքի բուժում է լյարդային էնցեֆալոպաթիայի դեպքում։ Ռիֆաքսիմինի օգտագործումը լակտուլոզայի հետ կարող է ավելի արդյունավետ լինել, քան թե նրանց առանձին օգտագործումը ։
Նեոմիցինը և մետրոնիդազոլը նույնպես օգտագործվում են լյարդային էնցեֆալոպաթիան բուժելու նպատակով ։ Նրանք վերացնում են բակտերիաները, որոնց կենսագործունեության արդյունքում առաջանում է ամոնիակ։ Նեոմիցինը օգտագործվում է իր կենսամատչելիության և ցածր քանակով ներծծվելու համար։ Նեոմիցինին և մնացած ամինոգլիկոզիդներին բնորոշ են բարդություններ ներերակային օգտագործման դեպքում, որոնցից են խլությունը, երիկամային անբավարարությունը։ Մետրոնիդազոլը ավելի հազվադեպ է օգտագործվում, քանզի նրա երկար օգտագործումից կարող է առաջանալ պերիֆերիկ նեյրոպաթիա և մարսողական համակարգի վրա ցուցաբերված կողմնակի ազդեցություններ ։
L-օրնիտին և L-ասպարտատ
L-օրնիտինը և L-ասպարտատը իջեցնում են արյան ամոնիակի մակարդակը ։ Շատ քիչ կլինիկական հետազոտություններ կան, որոնք ցույց են տալիս այս նյութերի դրական ազդեցությունը էնցեֆալոպաթիայի վրա։ L-օրնիտինը և L-ասպարտատը իջեցնում են ամոնիակի մակարդակը միզանյութի ցիկլի ակտիվացման միջոցով։ Ամոնիակը ավելի ուժեղ է նյութափոխանակվում և վերածվում է միզանյութի։ L-օրնիտինը և L-ասպարտատը երբեմն օգտագործվում են լակտուլոզայի և ռիֆաքսիմինի հետ, եթե նրանք առանձին էֆեկտիվ չեն լինում ։
Համաճարակաբանություն և կանխատեսում
Ցիռոզով հիվանդների մոտ լյարդային էնցեֆալոպաթիայի զարգացման տարեկան ռիսկը 20% է, իսկ ցանկացած ժամանակ հիվանդների 30-45% ունենում է էնցեֆալոպաթիայի ակնհայտ նշաններ։ Լյարդային մինիմալ էնցեֆալոպաթիայի տարածվածությունը, որը հայտնաբերվում է նյարդահոգեբանական հետազոտության ժամանակ, կազմում է 60-80%, ինչը մեծացնում է հետագայում ավելի ծանր ձևերի զարգանալու հավանականությունը ։ Էնցեֆալոպաթիայի զարգանալու դեպքում կանխատեսումը հիմնվում է հիմնականում լյարդային անբավարարության այլ մարկերների քանակի վրա, որոնցից է ալբումինի մակարդակը, պրոթրոմբինային ժամանակը, ասցիտի առկայությունը և բիլիռուբինի մակարդակը։ Այս մարկերները ներառված են Չայլդ-Պյուի Child-Pugh սանդղակում, որը կարևոր դեր ունի կանխատեսման մեջ և օգնում է լյարդի տրանսպլանտացիա կատարելու որոշման հարցում։
Լյարդային սուր անբավարարության դեպքում ծանր էնցեֆալոպաթիայի զարգացումը կարող է շատ արագ բերել մահվան և վերահսկողությունը նույնքան կարևոր է, ինչքան անբավարարության պատճառի հայտնաբերումը։ Պատմության ընթացքում լայնորեն կիրառվել են լյարդի փոխպատվասման չափորոշիչներ, օրինակ՝ King's College Criteria, սակայն այժմ դրանց կիրառությունը սահմանափակված է։ Վիլսոն-Կոնովալովի հիվանդությունով, սնկային թունավորումով մարդկանց մոտ լյարդային էնցեֆալոպաթիայի առաջացումը խոսում է լյարդի փոխպատվաստման անհրաժեշտության մասին ։
Պատմություն
Պահվածքի փոփոխությունները դեղնուկ ունեցող մարդկանց մոտ նկարագրվել է դեռ հին ժամանակներում Հիպոկրատի կողմից ։ Ա. Ցելսիուսը և Գալենը (առաջին և երրորդ դար համապատասխանաբար) ընդունել են դա։ Լյարդի ախտահարման և նյարդահոգեբանական դրսևորումների միջև եղած կապի մասին շատ նկարագրություններ արվել են 19-րդ և 18-րդ դարերում։ Ջիովաննի Բատիստա Մորգանյին զեկուցել է 1761 թվականին, որ դա պրոգրեսիվող վիճակ է ։
1950-ականներին նկարագրվեցին բազմաթիվ շեղումներ և հաստատվեց այն թեորիան, ըստ որի մետաբոլիկ շեղումները և պորտոհամակարգային շունտավորումը լյարդային էնցեֆալոպաթիայի հիմքում եղած մեխանիզմներն են և ազոտով հարուստ արգասիքները գալիս են աղիքներից ։ Այս հետազոտությունների մեծ մասը արվել է պրոֆեսոր Դեյմի (1918-2001) կողմից, հետագայում Լոնդոնի հետավարտական թագավորական բժշկական դպրոցում։ Այս խումբն է նաև հետազոտել սպիտակուցի քանակի իջեցման ազդեցությունները և նեոմիցինը ։
Վեսթ Հեվն դասակարգումը ձևակերպվել է պրոֆ. Հերոլդ Քոննի (1925-2011) և իր կոլեգաների կողմից Յելի համալսարանում, լակտուլոզայի բուժական ազդեցությունները հետազոտելու ժամանակ ։
Արտաքին հղումներ
Լյարդային էնցեֆալոպաթիայի դրսևորում՝ Աստերիքսիս
Կատեգորիա:Ներքին հիվանդություններ Կատեգորիա:Հեպատոլոգիա Կատեգորիա:Նյարդային համակարգի հիվանդություններ Կատեգորիա:Լյարդի հիվանդություններ
Քաղաքական բռնաճնշումների զոհերի թանգարան
Քաղաքական բռնաճնշումների զոհերի թանգարան, բացվեց այն շենքում, որտեղ 1925 թվականից գործում էին պետության հիմնական ճնշող օրգանները՝ Արտակարգ հանձնաժողով, ՆԳ ժողովրդական կոմիսարիատ և Պետական ​​անվտանգության կոմիտե։ Շենքի նկուղում կային պահման խցեր, քննչական սենյակներ, մահապատժի դատապարտվածների մահապատժի վայրեր :
Թանգարանի ցուցահանդեսը վկայում է Ադրբեջանի պատմության ամենատխուր էջերի, 1920-1950-ականների ԽՍՀՄ ռեպրեսիվ քաղաքականության մասին, որի արդյունքում հարյուր հազարավոր հասարակական և պետական ​​գործիչներ, գիտության, մշակույթի, արվեստի ներկայացուցիչներ, հասարակ քաղաքացիներ ենթարկվել են քաղաքական բռնաճնշումների ։ 1920-1950-ական թվականներին քաղաքական բռնաճնշումների ենթարկված քաղաքացիների ընդհանուր թիվը կազմում էր ավելի քան 400 հազար մարդ ։
Նկարագրություն
Թանգարանը ստեղծվել է 2019 թվականի մայիսի 24-ին ԱՀ պետական ​​սահմանապահ ծառայության վարչական շենքում ՝ Ադրբեջանի սահմանապահ մարմինների ստեղծման 100-ամյակին նվիրված միջոցառումների շրջանակներում։ 1925 թվականից այս շենքում գործում էին պետության հիմնական ճնշող օրգանները։ Շենքի նկուղում կային կալանքի խցեր, քննչական սենյակներ, մահապատժի դատապարտվածների մահապատժի վայրեր ։
Թանգարանի ցուցադրության հիմքը՝ ԱՀ Նախագահի վարչական վարչության քաղաքական փաստաթղթերի արխիվից, ԱՀ ազգային արխիվային վարչության կինոնկարի և լուսանկարչական փաստաթղթերի պետական ​​արխիվից ստացված լուսանկարներն ու փաստաթղթերն են, Պետական ​​անվտանգության ծառայության արխիվ, ինչպես նաև տեղական վարպետների ստեղծագործություններ։ Որոշ փաստաթղթեր ձեռք են բերվել ռուսական արխիվներից և Ղազախստանի Հայրենիքի դավաճանների կանանց Աքմոլայի ճամբարից (հապավումը՝ ԱԼԺԻՐ)։ Ցուցահանդեսների ստեղծման գործընթացում օգնություն ցուցաբերեցին Մշակույթի նախարարությունը և Աբբասգուլի աղա Բաքիխանովի անվան պատմության ինստիտուտը։ Թանգարանի գլխավոր դահլիճում՝ «Խոսող փաստաթղթեր» տաղավարում, կան 1920-1930-ական թվականներին ընդունված փաստաթղթերի պատճեններ, որոնք բռնաճնշումների վկայություն են ։
Ուլանովկա (գյուղ, Իլինեցկոեի շրջան)
Ուլանովկա (Уланівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Իլինեցկոեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ուլանովկա գյուղում բնակվում էր 238 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,82 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 290,24 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Իլինեցկոեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մեծ Ավեյրու
Մեծ Ավեյրու-ի կազմի մեջ մտնում են հետևյալ մունիցիպալիտետները.
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի վարչական բաժանում
Մուրավեյնիկ (Բելոկալիտվինսկի շրջան)
Մուրավեյնիկ (Муравейник), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանում։ Մտնում է Նիժնեսերեբրյակովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանի բնակավայրեր
Լիպնո (գյուղ, Լյուբարսկի շրջան)
Լիպնո (Липне), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1585 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լիպնո գյուղում բնակվում էր 1 022 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 29633 կմ²։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 34,49 մարդ/կմ²։
Կաչեգանովո
Կաչեգանովո (Качеганово, Көсөгән), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միյակինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 614 մարդ։
Հայ-չինական բարեկամության դպրոց
Հայ-չինական բարեկամության դպրոց (亚美尼亚中文学校, Armenian-Chinese Friendship School), հանրակրթական դպրոց Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում։
Դպրոցը նախատեսված է 600 աշակերտի համար։ Դպրոցում չկան տարրական դասարաններ. ընդունելությունը սկսվում է 5-րդ դասարանից ։
Պատմություն
Ըստ որոշ տեղեկությունների` նման դպրոց հիմնադրելու գաղափարն առաջացել էր 2012 թվականին՝ երկու երկրների միջև կնքված տեխնիկական համագործակցության համաձայնագրի հիման վրա։ Չինաստանի կառավարության հայտարարած մրցույթին մասնակցել է ավելի քան 30 շինարարական կազմակերպություն, իսկ արդյունքում հաղթել է Չինաստանում գործող մի կազմակերպություն, որն արդեն նմանատիպ դպրոցների փորձ ունի։ 2016 թվականին մեկնարկել են նախագծային աշխատանքները ։
Դպրոցը հիմնադրվել է քանդված 103-րդ դպրոցի տարածքում, որտեղ տարիներ շարունակ ոչ մի շինարարություն չէր ձեռնարկվել։ Կառուցման աշխատանքները սկսվել են 2017 թվականի փետրվարից ։
Համալիր
Դպրոցն ունի 8000 քմ տարածք։ Դպրոցի համալիրի մեջ ներառված է մարզասրահ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2018 հիմնադրումներ Երևանում Կատեգորիա:Հայ-չինական հարաբերություններ Կատեգորիա:2018 հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:Երևանի դպրոցներ Կատեգորիա:Չինարենի ուսուցմամբ դպրոցներ
(1585) Յունիոն
(1585) Յունիոն (Union), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1947 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Էռնեստ Ջոնսոնի կողմից Յոհանեսբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,928453 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,024 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,8329 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Յունիոն աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,2085 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1830,44 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,196674 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 26,17° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1947 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էռնեստ Ջոնսոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սան Սեբաստիանի ամրոց (Կադիս)
Սան Սեբաստիանի ամրոց (Castillo de San Sebastián), ամրոց Իսպանիայի Կադիս քաղաքում, Լա Կալետա ծովափի վերջնամասում։ 1993 թվականին ընդգրկվել է Իսպանիայի մշակութային ժառանգությունների ցանկում (Bien de Interés Cultural): Ամրոցի ներսում է գտնվում Կադիսի համալսարանի ծովային հետազոտության լաբորատորիան ։
Պատմություն
Ըստ ավանդույթի՝ ամրոցի գտնվելու վայրում եղել է Հադեսի, Զևսի և Պոսեյդոնի, Հեստիայի, Դեմետրայի, Հերայի հոր՝ Կռոնոսի տաճարը։ 1457 թվականին կղզում ժանտախտից ապաքինվող վենետիկյան նավի անձնակազմը մատուռ է կառուցել։ 1706 թվականին սկսվել են ամրոցի կառուցման աշխատանքները, ինչի արդյունքում կառուցվել է անկանոն պատերով տարածք՝ պաշտպանելու քաղաքի հյուսիսային հատվածը ոտնձգություններից։ Փարոսի գտնվելու տեղում իսլամական ժամանակաշրջանում եղել է դիտարան։ Փարոսը 1908 թվականին Ռաֆայել դե Սերդայի նախագծով ստեղծված երկաթյա կառույց է, որը Իսպանիայում էլեկտրական հոսանքով լուսավորվող երկրորդ փարոսն է։ Աշտարակն ունի 41 մետր բարձրություն ։
Հետաքրքիր է, որ 1811 թվականին Խուան Բաուտիստա Ասոպարդոյի ղեկավարությամբ մալթայական նավատորմն ապստամբ ռազմագերիների հետ ժամանել է ամրոց և այնտեղ մնացել մինչև 1815 թվականը։
1860 թվականին կղզին և քաղաքը իրար կապելու համար կառուցվել է դամբ։
1985 թվականի հունիսի 25-ին Սան Սեբաստիանի ամրոցը ճանաչվել է մշակութային արժեք ։
Հետաքրքիր փաստեր
Ամրոցին անդրադարձել են Կադիսում նկարահանված տարբեր ֆիլմերում՝ «Ալարիստե» ֆիլմն ամրոցում նկարահանվել է 2005 թվականին, Հոլիվուդն այս վայրն ընտրել է որպես ընդլայնված գործողությունների տեսարան «Մեռիր, բայց ոչ հիմա» ֆիլմի համար։
Señor Chinarro հնդկական պոպ խումբը "Del Montón" երգում հիշատակում է Սան Սեբաստիանի ամրոցը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ամրոցներ
Մոնտե Սան Վիտո
Բնակչությունը կազմում է 6369 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 289 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 22 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 60037։ Հեռախոսային կոդ՝ 071։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Վիտուսը։ Տոնը նշվում է հունիսի 15-ին։
(9452) Ռոջերպետերս
(9452) Ռոջերպետերս (Rogerpeeters), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1998 թվականի փետրվարի 27-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Նասոնտով (Բելոկալիտվինսկի շրջան)
Նասոնտով (Насонтов), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանում։ Մտնում է Կրասնոդոնեցկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
(9452) Ռոջերպետերս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նասոնտով (Բելոկալիտվինսկի շրջան)
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանի բնակավայրեր
Լեսովոե (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)
Լեսովոե (Лісове), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ճիչ 4
«Ճիչ 4» (Scream 4), 2011 թվականի ամերիկյան սլեշեր ֆիլմ, որը «Ճիչ» ֆիլմաշարի 4-րդ ֆիլմն է։ Ֆիլմը նկարահանվել է Ուես Քրեյվենի կողմից, իսկ սցենարը գրել է Քևին Ուիլիամսոնը։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսների դերերը կատարում են Նիվ Քեմփբելը, Քորթնի Կոքսը, Քևին Ուիլիամսոնը, Դեյվիդ Արքեթը, Էմմա Ռոբերթսը և Հեյդեն Փեյնթիերը։ Սցենարը պատմում է Սիդնի Փրեսքոթի մասին, ով Վուդսբորո քաղաքի սպանություններից 10 տարի անց գալիս է իր հայրենի քաղաք, որպես իր գրքի տուրի մի մաս։ Երբ նա ժամանում է, Ուրվականի դեմքը կրկին սկսում է Վուդսբորոյի ավագ դպրոցի ուսանողների սպանությունները, ներառյալ իր զարմուհու ընկերներին։ Փրեսքոթը, Գեյլ Ուեզերսը և Դյուի Ռայլին կրկին միավորվում են մարդասպանին կանգնեցնելու համար։ Սակայն մինչ դա, նրանք պետք է սովորեն «նոր սերնդի» մարդասպանի կանոնները։
Սկզբում ֆիլմաշարը պետք է լիներ եռապատում, բայց 4-րդ ֆիլմի թույլտվությունը տվեց Բոբ Ուեյնշտեյնը։ Կախված ֆիլմի բյուջեի հետ, այն պետք է լիներ նոր եռագրության առաջին մասը։ Քեմփբելը, Արքեթը և Կոքսը եղան միակ դերասանները, ովքեր մնացին ֆիլմի կազմում և եղան առաջինները, որոնք 2009 թվականի ապրիլին համաձայնություն տվեցին ֆիլմի նկարահանումներին մասնակցելու համար։ Փեյնթիերը և Ռորի Կալկինը եղան նոր դերասաններից առաջինները, ովքեր 2010 թ. մայիսին ստորագրեցին համաձայնագիրը։ Նախնական տարբերակով, գլխավոր հերոսուհու՝ Ջիլի դերը պետք է խաղար Էշլի Գրինը, սակայն այն փոխանցվեց Ռոբերթսին։ Նկարահանումները տեղի ունեցան Միչիգան նահանգի Էնն Արբոր բնակավայրում 2010 թվականի հունիսից մինչև մայիս։ Ինչպես նաև որոշ դրվագներ նկարահանվեցին 2011 թվականի սկզբին։
Սյուժե
Առաջին ֆիլմի դեպքերից 15 տարի անց Սիդնին, ով դարձել է հայտնի, վերադառնում է հայրենի քաղաք Վուդսբորո, որպեսզի անցկացնի սպանությունների վերաբերյալ գրած «Մթությունից» հեղինակային գրքին նվիրված միջոցառումները։ Մինչ այդ, Դյուի Ռայլին շարունակում է կատարել քաղաքի շերիֆի պարտականությունները, իսկ Գեյլ Ուեզերսը, ով դարձել է նրա կինը, զբաղվում է տնային տնտեսուհու անհետաքրքիր գործերով։ Սիդնիի գալու ընթացքում Ուրվականի դեմքը սպանում է քաղաքի ավագ դպրոցի երկու ուսանողուհիների՝ Ջեննի Ռենդալին և Մարնի Քուպերին։ Իսկ այն բջջային հեռախոսը, որով խոսել էր մարդասպանը, գտնում են Սիդնիի մեքենայի բեռնախցիկում։ Սկսվում է հետաքննություն, որի պատճառով Սիդնին ստիպված մնում է իր մորաքույր Քեյթի և զարմուհի Ջիլի տանը՝ ոստիկանության խիստ հսկողության տակ։ Ջիլը և իր ընկերուհի Օլիվիան հայտնում են ոստիկանությանը, որ նրանց անհանգստացրել է մարդասպանը իր դասական հարցով. «Ո՞րն է ձեր սիրելի սարսափ ֆիլմը»։ Այդ զանգերը գալիս էին այն աղջիկների հեռախոսներից, որոնց մարմիններն արդեն գտել էին մեռած։ Երեկոյան, երբ Ջիլը և իր ընկերուհի Կիրբին նստած են լինում իրենց տանը, հանկարծ զանգ է գալիս Ջիլի նախկին ընկերոջ՝ Տրևորի հեռախոսահամարից և սկսում վախեցնել նրան։ Այնուհետև իրենց աչքերի առջև սպանվում է դիմացի տանն ապրող Օլիվիան։ Դրանից հետո գալիս է Սիդնին, ում վրա է հարձակվում և վիրավորում մարդասպանը։ Ոստիկանության գալուն հետ մեկտեղ մարդասպանն անհետանում է։ Ջիլը հասկանում է, որ դա լավ հնարավորություն է իր կարիերայի վերսկսման համար և դիմում է դպրոցի կինոակումբի և սարսափ ֆիլմերի մասնագետ Չարլիին։ Այդ ժամանակ նախկին լրագրող Դյուին որոշում է սեփական ուժերով զբաղվել մարդասպանի բացահայտմամբ։ Սակայն բացահայտելն այդքան էլ հեշտ չէ, քանի որ միշտ ինչ-որ մեկը կասկածի տակ է լինում։ Հենց մամուլի ասուլիսի ժամանակ, երբ Դյուին հավաստիացնում է քաղաքացիներին, որ ամեն ինչ ուշադրության տակ է, Սիդնիի գործակալ Ռեբեկա Ուոլտերսը հիվանդանոցի տանիքից ընկնում է բեռնատարի վրա։ Այդ գիշերվա ընթացքում սպանվում են ոստիկաններ Հոսսը և Փերքինսը։