cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մուկուչ Արզանյան
Կենսագրություն
1905-1907 թվականներին Բաքվում մասնակցել է բանվորական դրուժինաների կազմակերպմանը, ռեակցիայի տարիներին՝ նավթարդյունաբերական բանվորների միության, հանքագործարանային հանձնաժողովների ստեղծմանը, ընտրվել «Աշխատանք» կոոպերատիվ վարչության կազմում։ Հեղափոխական գործունեության համար հետապնդվել է ցարական իշխանությունների կողմից։ 1913-1914 թվականներին մասնակցել է Բաքվի բանվորների զանգվածային գործադուլների կազմակերպմանը, ռազմա-արդյունաբերական կոմիտեների ընտրությունների բոյկոտին։ Ընտրվել է ՌՍԴԲԿ Սաբունչիի կոմիտեի կազմում։ Փետրվարյան հեղափոխության հաղթանակից հետո եղել է Բաքվի բանվորների հեղափոխական արհմիությունների ղեկավար կազմակերպիչներից։ 1918 թվականին, եղել է ընդհատակում, ակտիվորեն մասնակցել է Արցախում խորհրդային ռեժիմի հաստատմանը։ 1923-1928 թվականներին եղել է Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար մարզի հողագործության կոմիսար, 1928-1934 թվականներին՝ Ադրբեջանի հողժողկոմատի կոլեգիայի անդամ, 1935-1937 թվականներին՝ ԼՂԻՄ-ի գործկոմի նախագահ։ Ընտրվել է Անդրերկրկոմի, Անդրֆեդերացիայի Կենտգործկոմի և ԽՍՀՄ Կենտգործկոմի անդամ։ Արզանյանին շնորհվել է Աշխատանքի հերոսի կոչում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ
Վահագն Տատրյան
Վահագն Տատրյան (Vahakn Dadrian, ), ամերիկահայ ճանաչված գիտնական, իրավագետ, պատմաբան, սոցիոլոգ, մաթեմատիկոս։ Սոցիոլոգիայի դոկտոր (1954), պրոֆեսոր (1970), ՀՀ ԳԱԱ պատվավոր դոկտոր (1995), ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ (1998)։ Հայոց Ցեղասպանության պատմաբան և Զորյան հաստատության Ցեղասպանության ուսումնասիրման գծով տնօրեն։ Հիմնական աշխատությունները վերաբերում են հայոց ցեղասպանության պատմությանը, համեմատական ցեղասպանագիտության հարցերին, ցեղասպանության իրավական, հոգեբանական տեսանկյունների վերլուծությանը։ Ցեղասպանության հարցերին նվիրված դասախոսություններով հանդես է եկել աշխարհի բազմաթիվ համալսարաններում, գիտական և հասարակական մի շարք կենտրոններում, միջազգային դատական ատյաններում ։
Կենսագրություն
Վահագն Տատրյանը ավարտել է Բեռլինի համալսարանի մաթեմատիկայի, Վիեննայի համալսարանի պատմության և Ցյուրիխի համալսարանի միջազգային իրավունքի ֆակուլտետները։ 1970-1991 թթ. սոցիոլոգիա է դասավանդել Նյու Յորքի համալսարանում, միաժամանակ՝ Հարվարդի համալսարանի Միջին Արևելքի ուսումնասիրությունների և Մասաչուսեթսի Տեխնոլոգիայի միջազգային ուսումնասիրությունների կենտրոնների ավագ գիտաշխատող։ 1990-ական թթ. եղել է Հ. Ֆ. Գուգենհեյմի ցեղասպանության ուսումնասիրությունների ծրագրի տնօրեն։ 1991 թվականից Զորյան ինստիտուտի (Տորոնտո և Քեմբրիջ) ցեղասպանության հետազոտությունների ծրագրի գիտական տնօրեն։ Տատրյանը համեմատական ցեղասպանագիտության հիմնադիրներից է։ Հատկապես արժեքավոր են «Հայկական ցեղասպանությունը խորհրդային և պատմագիտական քննարկումներով» (հայերեն, 1995), «Հայոց ցեղասպանության մեջ գերմանական պատասխանատվությունը։ Պատմական ապացույցի ստուգաբանություն» (անգլերեն, 1996), «Ցեղասպանության երաշխիքը։ Թուրք-հայկական հակամարտության գլխավոր բաղադրատարրեր» (անգլերեն, 1998) մենագրությունները։ Միջազգային իրավունքի համատեքստում հայոց ցեղասպանության վերլուծությանն է նվիրված «Ցեղասպանությունը որպես ազգային և միջազգային իրավունքի հիմնահարց։ Հայկական հարցը Առաջին աշխարհամարտի տարիներին և նրա նկատմամբ ժամանակակից իրավական վերաբերմունքը» (անգլերեն, 1989) գործը ։
1991 թվականի ապրիլին, Գենեսիոյի պետական համալսարանական քոլեջը հեռացրել է այն ժամանակ քոլեջում սոցիոլոգիայի պրոֆեսոր հանդիսացող Տատրյանին 18-ամյա ուսանողուհու նկատմամբ 1990 թվականի ապրլի 24-ին սեռական ոտնձգության կատարելու մեղադրանքով ։
Վահագն Տատրյանը մահացել է 2019 թվականի օգոստոսի 2-ին։ Տատրյանի ցանկության համաձայն՝ նրա աճյունը տեղափոխվեց Հայաստանի Հանրապետություն և հուղարկավորվեց Երևանի կենտրոնական գերեզմանոցում։
Ցիմբալովկա (գյուղ, Ստարոսինյավսկի շրջան)
Ցիմբալովկա (Цимбалівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ցիմբալովկա գյուղում բնակվում էր 529 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2805 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 188,59 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1675 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ուկրաիներեն Վիքիպեդիա
Ինչպես և բոլոր Վիքիմեդիա-նախագծերը, Ուկրաիներեն Վիքիպեդիայի բովանդակությունը գտնվում է ազատ արտոնագրի ներքո և յուրաքանչյուր ոք կարող է օգտագործել, խմբագրել ու տարածել այդ բովանդակությունը, քանի դեռ հետագա տարբերակները տարածվում են նույն սկզբունքներով և նշվում են հեղինակները։
Արտաքին հղումներ
Ուկրաիներեն
Սև Յու
Սև Յու (Севь-Ю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լոկչիմ գետի աջ ափին՝ 24 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Բլո Կաստելո (պանիր)
Բլո Կաստելո (Blå Castello), կապույտ պանիր կովի կաթից, պատրաստված 1960-ական թվականներին դանիական «Tholstrup» պանրի ընկերության կողմից (հիմնադրվել է 1893 թվականին)։ Բլո Կաստելոն ունի փափուկ առաձգական կայունություն։ Այն հասունանում է 3 շաբաթում։ Այն լավագույն պանիրն է այն մարդկանց համար, ովքեր սովոր չեն յուրահատուկ ուժեղ համով կապույտ պանիրներ ուտելուն ։
«Blå» դանիերենում նշանակում է կապույտ։ Կան նաև այս պանրի սև և սպիտակ տեսակները։
Բաղադրություն
Հաշվարկը կատարված է 100 գրամ պանրի համար՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դանիական պանիրներ Կատեգորիա:Կապույտ պանիրներ Կատեգորիա:Կովի կաթից պանիրներ
Հենիկե
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Սիմեռպալու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սուրբ Կարապետ մատուռ (Ռամիս)
Սուրբ Կարապետ մատուռ, Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար Նախիջևանի Ռամիս գյուղի հյուսիսարևմտյան թաղամասի բարձրադիր վայրում ։
Ճարտարապետություն
Հորինվածքով մատուռը փոքրածավալ է, ունի միանավ դահլիճ։ Կառուցվել է սրբատաշ և կիսամշակ քարից։ Վերանորոգվել է 17-րդ և 19-րդ դարերին։ Մուտքը արևմուտքից է։ Ունի կիսաշրջանաձև աբսիդ։ Շրջակայքում պահպանվել են մի քանի խաչքարերի կտորներ ։
Ծանոթագրություններ
կ Կատեգորիա:Օրդուբադի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ռամիս Կատեգորիա:Ադրբեջանի նախկին շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Իրդուգան
Իրդուգան (Ирдуган, Ирдуған), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
(20279) Հարել
(20279) Հարել, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 20-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Իրդուգան
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 211 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի բնակավայրեր
Վեհարի Արտավազդի Սաքանյան
Վեհարի Արտավազդի Սաքանյան, բժիշկ, մոլեկուլային կենսաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1987), պրոֆեսոր (1989)։ Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ (28.11.2008)։
Կենսագրություն
Վեհարի Սաքանյանը ծնվել է 1950 թ. հոկտեմբերի 28-ին Հայաստանի Ստեփանավան քաղաքում։ Հայրը լրագրող էր, «Փարոս» թերթի գլխավոր խմբագիրը, իսկ մայրը՝ բուժաշխատող։ Վեհարի Սաքանյանը դպրոցում ուսանելու տարիներին մասնակցել է ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի օլիմպիադաներին։ Դպրոցը ոսկե մեդալով ավարտելուց հետո մեկնել է Մոսկվա. ուսումը շարունակելու։ Այդ ժամանակ Վեհարի Սաքանյանի հայրը Արտավազդ Սաքանյանը ուսանում էր Մոսկվայի բարձրագույն կուսակցական դպրոցի լրագրության (ժուռնալիստիկա) բաժնում։ Հակում ունենալով ֆիզիկա և մաթեմատիկա առարկաների նկատմամբ Վեհարի Սաքանյանը սկզբում ընդունվել է Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան համալսարանի մաթեմատիկայի ֆակուլտետ։ Սակայն մոր մեծ ցանկությունն էր, որ իր երեք երեխաներն էլ ընտրեն բժշկի մասնագիտությունը։ Այդ պատճառով էլ նույն տարում Վեհարի Սաքանյանը ընդունվում է նաև Մոսկվայի II բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետ ։
Ուսանելու տարիներին ակտիվ մասնակցել է ինստիտուտի ուսանողական գիտական ընկերության առօրյային և դարձել 1972 և 1974 թվականներին կազմակերպված գիտաժողովների մրցանակակիր՝ հատկապես մեծ հետաքրքրություն ցուցաբերելով գենետիկա և մանրէաբանություն առարկաների նկատմամբ։ Դա էր պատճառը, որ ինստիտուտը ավարտելուց անմիջապես հետո նա ընդունվել է Մոսկվայի արդյունաբերական մանրէների գենետիկայի և սելեկցիայի ինստիտուտի ասպիրանտուրա (մոլեկուլային գենետիկայի լաբորատորիա). ուսանելով մեծ գիտնական Սոս Ալիխանյանի մոտ, որն, ի դեպ, այդ ինստիտուտի տնօրենն էր։ Թեկնածուական թեզի պաշտպանությունից հետո Վեհարի Սաքանյանը մեկնել է Հունգարիա. UNESCo-ի միջազգային կենսաբանական կենտրոնում մասնագիտական որակավորման բարձրացման նպատակով։
1980-ական թթ.
1982 թ. ամինաթթուների գիտահետազոտական տեխնոլոգիական ինստիտուտի տնօրեն Էդուարդ Հակոբյանի խնդրանքով և Սոս Ալիխանյանի առաջարկությամբ Վեհարի Սաքանյանը եկել է Երևան և կենսատեխնոլոգիայի գիտահետազոտական ինստիտուտում հիմնել գենային ինժեներիայի լաբորատորիա։ Հիմնելով այդ լաբորատորիան, իր իսկ պատրաստած կադրերի հետ միասին Վեհարի Սաքանյանը առաջինը նախկին Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միությունում ձեռնամուխ եղավ ստանալու մի շարք ամինաթթուների և ֆերմենտների բարձրակտիվ շտամ-արտադրիչներ, որոնք մինչ այժմ էլ մրցունակ են միջազգային շուկայում։ Մոսկվայում 1987 թ. արդյունաբերական մանրէների գենետիկայի և սելեկցիայի ինստիտուտում Վեհարի Սաքանյանը պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։ Ներկայումս Վեհարի Սաքանյանը զբաղվում է սպիտակուցների և հակամարմինների փոքրագույն մոլեկուլների ուսումնասիրության չիպային տեխնոլոգիայի մշակմամբ, որը հնարավորություն կտա ստեղծելու նոր հակաքաղցկեղային գործոններ (կաթնագեղձի քաղցկեղ)։ Այս մշակումները բավական խոստումնալից են կլինիկական փորձարկումների անցնելու համար։
Ֆրանսիայի մեջ
Ֆրանսիա մեկնելուց հետո Վեհարի Սաքանյանը մինչ այժմ համագործակցում է Հայաստանի տարբեր ինստիտուտների, հատկապես իրեն հարազատ կենսատեխնոլոգիա Գիտահետազոտական ինստիտուտիգիտնականների և գիտական խմբերի հետ։ Սկսած 1995 թ. պրոֆեսոր Վեհարի Սաքանյանը սեմինարներ և դասախոսություններ է անցկացրել կենսատեխնոլոգիա Գիտահետազոտական ինստիտուտի, Երևանի պետական համալսարանում և Գիտությունների ազգային ակադեմիայի կենսաքիմիայի ինստիտուտում, որտեղ ներկայացրել է կենսատեխնոլոգիայի ժամանակակից նվաճումները։ Ֆրանսիայում գտնվելու ժամանակ էլ Վեհարի Սաքանյանի ղեկավարությամբ հայ երիտասարդներից 5-ը պաշտպանել են թեկնածուական թեզեր։ պրոֆեսոր Վեհարի Սաքանյանի աջակցոււթյամբ Նանտի համալսարանի կենսատեխնոլոգիայի լաբորատորիայում վերապատրաստվել են Հայաստանի մի շարք գիտաշխատողներ և ասպիրանտներ։
Համագործակցություններ
Պրոֆեսոր Վեհարի Սաքանյանի նախաձեռնությամբ 2000 թ կատարվել է համատեղ աշխատանք կենսատեխնոլոգիա Գիտահետազոտական ինստիտուտի և Նանտի համալսարանի կենսատեխնոլոգիայի լաբորատորիայի և Ajinomoto Co. LTD-ի միջև, որի արդյունքում ձեռք է բերվել համատեղ արտոնագիր։ Միաժամանակ այդ աշխատանքը ֆինանսավորվել է Ajinomoto Co. LTD-ի կողմից, որը ֆինանսական աջակցություն էր կենսատեխնոլոգիա Գիտահետազոտական ինստիտուտի և աշխատակիցների համար։ Հայաստանում պրոֆեսոր Վեհարի Սաքանյանի ղեկավարած խմբի կողմից ստացվել է բարձրակտիվ շտամ-արտադրիչ, որի հիման վրա կազմակերպվել է լիզին ամինաթթվի բավականին արդյունավետ արտադրություն։ Ներկայումս նա օգնում է կենսատեխնոլոգիայի Գիտահետազոտական ինստիտուտի աշխատակիցներին կորինեֆորմ մանրէների հիման վրա գենային ինժեներիայի եղանակներով ստանալ ամինաթթուների նոր շտամ-արտադրիչներ, որոնք կարող են օգտագործվել արտադրության մեջ։ Պրոֆեսոր Վեհարի Սաքանյանը աջակցել է և շարունակում է իր օգնությունը կենսատեխնոլոգիա Գիտահետազոտական ինստիտուտի շատ աշխատակիցների. նրանց տրամադրելով գենաինժեներային աշխատանքների համար անհրաժեշտ թանկարժեք նյութեր։ Այսօր էլ նա ակտիվորեն համագործակցում է Հայաստանի առողջապահական համակարգի արդիականացման և նոր տեխնոլոգիաների ներդրման ոլորտում։
Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիան 2008 թվականին նրան ընտրեց Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ։
Ընտանիք
Քույրերը՝ Արմինե և Կարինե Սաքանյանները, մասնագիտությամբ բժիշկներ են։ Նրանց երեխաները ընտրել են պապիկի՝ լրագրողի մասնագիտությունը։
Կինը՝ Պռոշինա-Սաքանյան Իրինան զբաղվում է խեցեգործությամբ։
Պուշկինո (գյուղ, Բլագովեշչենսկի շրջան)
Պուշկինո (Пушкино, Пушкин), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի կազմում։
Վեհարի Արտավազդի Սաքանյան
Ընտանիք
Աղջիկը՝ Աննա Սաքանյանը, ունի ֆիզիկամաթեմատիկական հակումներ և այժմ սովորում է Փարիզի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտի տնտեսագիտական բաժնում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Ստեփանավան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1950 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ կենսաբաններ
Պուշկինո (գյուղ, Բլագովեշչենսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 69 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի բնակավայրեր
Պոթկի
Պոթկի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շիրվանի գավառակում, կամ Խիզանի գավառակում։
Պատմություն
Գյուղն ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
XIX դարի սկզբներին ուներ 16 տուն բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Պոթկին ուներ '''Ս. Աստվածածին''' անունով եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դամանհուրի օպերային թատրոն
Դամանհուրի օպերային թատրոն (دار أوبرا دمنهور, Damanhurian Theatre), օպերային թատրոն եգիպտական Դամանհուր քաղաքում։
Դամանհուրի թատրոնը երկրի ամենաերիտասարդ օպերային թատրոնն է (Կահիրեի և Ալեքսանդրիայի թատրոններից հետո), Աֆրիկայի 6 օպերային թատրոններից մեկը։ Կառուցվել է 1930 թ. Ահմեդ Ֆուադ I թագավորի կողմից՝ նախորդ դարի 70-ական թվականներին այրված Կահիրեի օպերային թատրոնի օրինակով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի օպերային թատրոններ
Կրուպկա
Կրուպկա ( Graupen), Չեխիայի Ուստեցկի ծայրամասում գտնվող Տեպլիցեի շրջանի քաղաք։ Այն ունի մոտ 13 000 բնակիչ։ Քաղաքը գտնվում է Օրե լեռնահանքային շրջանում, համաշխարհային ժառանգության մասն է և միջին դարերի վերջին այն աշխարհում անագ և արծաթ արտադրող առաջիններից էր ։
Վարչական շրջաններ
Կրուպկան բաժանված է 11 հատվածների՝ Կրուպկան, Բոհոսուդովը, Ունկլինը, Մարսովը, Նովե Մոդլանին, Վրչոսլավը, Սոբեչլեբին, Հորնի Կրուպկան, Հաբրտիսը, Ֆոջտովիսը և Մոհելնիսը։
Ստուգաբանություն
Շատ մարդիկ սխալմամբ ենթադրում են, որ քաղաքի անունը ծագել է այդտեղ արդյունաահանվող պյուտերից։ Իրականում Կրուպկա անունը ծագել է հին չեխական կրուպի անունից, որը մոտավոր նշանակում է մեծ։
Պատմություն
1938-1945 թվականներին այն եղել է Սուդետի մարզի մունիցիպալիտետներից։
Քույր քաղաքներ
Կրուպկային նույնականացնում են հետևյալ քաղաքի հետ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեխիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Չեխիայի աշխարհագրություն
Կալուգայի կերպարվեստի թանգարան
Կալուգայի կերպարվեստի թանգարան, արվեստի թանգարան Կալուգայում։ Հիմնադրվել է 1918 թվականին։ Թանգարանի գլխավոր շենքը Ռուսաստանի ժողովուրդների դաշնային մշակութային ժառանգության օբյեկտ է և պահպանվում է պետության կողմից ։
Պատմություն
Թանգարանի հավաքածուն հիմնված է բնիկ կալուգացի բժիշկ Նիկանոր Իվանովիչ Վասիլևի (1832-1917) մասնավոր հավաքածուի աշխատանքների վրա։ Թանգարանը բացվել է 1918 թվականի հունիսի 12-ին նրա տանը (ներկայիս հասցեն՝ Ձերժինսկի 81)։
1924 թվականին արվեստի թանգարանը Կալուգայի մնացած թանգարանների հետ միասին վերափոխվել է այսպես կոչված Կալուգայի միացյալ թանգարանի բաժանմունքի։ 1921-1935 թվականներին թանգարանի ղեկավարն է եղել նկարիչ, Կայսերական արվեստների ակադեմիայի շրջանավարտ՝ Վսևոլոդ Նիկոլաևիչ Լևանդովսկին (1884-1935)։ Կալուգայի նահանգի դաստակերտներից նրա փրկած արվեստի գանձերը հարստացրել են մարզային գավառագիտական և արվեստի թանգարանների հավաքածուները։ 1926 թվականին նրա մասնակցությամբ թանգարանում կազմակերպվել է Հեղափոխական Ռուսաստանի նկարիչների ասոցիացիայի մասնաճյուղը, կազմակերպվել են Կալուգայի նկարիչների կանոնավոր ցուցահանդեսներ, գործել է գեղարվեստական ստուդիա։
1937-1960 թվականներին թանգարանը ղեկավարել է թանգարանի պատմության մեջ առաջին արվեստաբան Մ. Մ. Դնեպրովսկին։ 1939 թվականին գեղարվեստական բաժինը նորից վերափոխվել է՝ դառնալով Կալուգայի քաղաքային գեղարվեստական թանգարան, ընդգրկվելով Արվեստի գործերով կոմիտեի համակարգում։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին՝ Կալուգայի օկուպացիայի ժամանակ, թանգարանի հավաքածուները պատրաստվել են Գերմանիա ուղարկելու համար։ Զգալի թվով աշխատանքներ կորել են, սակայն ժամանակ չեն ունեցել ամբողջությամբ հեռացնել հավաքածուները։ Թանգարանի աշխատակից Ն. Մ. Մասլովին հաջողվել է թաքցնել արվեստի գործերով արկղերը՝ այդպիսով պահպանելով հավաքածուի մի մասը։ Որոշ իրեր հետագայում  հայտնաբերվել և վերադարձվել են թանգարան։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին՝ Կալուգայի օկուպացիայի ժամանակ, 1944 թվականի աշնանը թանգարանը վերաբացվել է այցելուների համար։ Ֆոնդերը սկսել են համալրվել նոր ցուցանմուշներով։ 1944 թվականից թանգարանը կոչվել է Կալուգայի գեղարվեստի մարզային թանգարան։
1969 թվականին թանգարանին է փոխանցվել Բիլիբին-Չիստոկլետովների քաղաքային դաստակերտի գլխավոր շենքը, որը 19-րդ դարի սկզբի ճարտարապետական հուշարձան է և համարվում է դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ։ Ներկայումս թանգարանը զբաղեցնում է քաղաքային դաստակերտի գրեթե ողջ համալիրը։ 1989 թվականից մինչև 1997 թվականը թանգարանի շենքում իրականացվել է ռեստավրացիա։ 1997 թվականի հունիսի 26-ին թանգարանը բացել է նորացված ցուցադրություն այցելուների համար։ 2014 թվականի հուլիսի 17-ին, միավորվելով «Օբրազ» մարզային արվեստի պատկերասրահին, թանգարանը ստացել է իր ներկայիս անվանումը՝ Կալուգայի կերպարվեստի թանգարան։
Հավաքածու
Հավաքածուի հիմքում ընկած է Ն. Ի. Վասիլևի հավաքածուի  ստեղծագործությունները, որոնք նա 1905 թվականին կտակել է քաղաքին ՝ 77 նկար, 11 քանդակ և 3 ճենապակյա իր։ Թանգարանի բացումից արդեն մեկ տարի անց՝ 1919 թվականին, ցուցանմուշների թիվը մի քանի անգամ ավելացել է շնորհիվ Կալուգայի նահանգի Տարուսա, Մեշչովսկի, Կոզելսկի ուեզդների կալվածքներից վերցված արվեստի գործերի։ Որակի և քանակի առումով ամենակարևորը Գորչակով  իշխանների հավաքածուն է եղել Տարուսսկի ուեզդի Բարիատինո կալվածքից (15-րդ դարի վերջի - 16-րդ դարի սկզբի անհայտ իտալացի նկարչի «Մադոննան կարմրակատարիկով», Բ. Պ. Օմմեգանկի «Ոչխարներ», Աբրահամ վան Բեյերենի «Մրգեր» փորագրանկարների և գծանկարների եզակի հավաքածու)։ Ի. Բ. Լամպիի ընտանեկան դիմանկարները և Կ. Վ. Բարդուի կտավային դիմանկարների շարքը ստացվել են Ժելեզնիկի Դելյանովի կալվածքից, Նիկոլայ Յարոշենկոյի ստեղծագործությունների հրաշալի հավաքածուն ստացվել է Ստեպանովսկոյե կալվածքից (Պավլիշչև Բոր) (այդ թվում «Ուսանողուհին» հայտնի նկարը, որը սկանդալ առաջացրեց պերեդվիժնիկների 11-րդ ցուցահանդեսում), Նիկոլայ Էլլերտի « Ամպամած օր » բնանկարը։ Հավաքածուի հետագա համալրումն իրականացվել է Էրմիտաժից, Տրետյակովյան պատկերասրահից, Պետական թանգարանային ֆոնդից և մասնավոր անձանց հավաքածուներից ստեղծագործություններ փոխանցելով։ Հավաքածուն ներառում է ԽՍՀՄ և ՌԽՖՍՀ մշակույթի նախարարությունների կողմից նվիրաբերված աշխատանքներ, ինչպես նաև գնումներ մարզային և անհատական ցուցահանդեսներից։
Ներկայումս թանգարանում պահվում են գեղանկարչության, գրաֆիկայի, քանդակի և դեկորատիվ արվեստի ավելի քան 10000 գործեր, որոնցից ավելի քան 200-ը ներկայացված են մշտական ցուցադրություններում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ Կատեգորիա:1918 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Կալուգայի թանգարաններ
(5002) Մառնիքս
(5002) Մառնիքս (Marnix), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Էրիկ Էլստի կողմից Սմոլյանում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,327337 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8493 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8053 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1296,84 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,277597 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,59° անկյուն։
Անվանում
Այս աստերոիդն անվանել է ի պատիվ 16-րդ դարի նիդերլանդացի խոշոր դիվանագետ, զորահրամանատար և գրող Ֆիլիպ վան Մառնիքսի (Filips van Marnix)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դոլինա (այլ կիրառումներ)
Դոլինա, կարող է վերաբերել՝
Արյան ընդհանուր հետազոտություն
Արյան ընդհանուր հետազոտությունը իրենից ներկայացնում է բժշկական լաբորատոր թեստերի ամբողջություն, որոնք տեղեկատվություն են տրամադրում մարդու արյան մեջ գտնվող բջիջների մասին։ Արյան ընդհանուր հետազոտությունը ցույց է տալիս լեյկոցիտների, էրիթրոցիտների և թրոմբոցիտների քանակը, հեմոգլոբինի և հեմատոկրիտ ի կոնցենտրացիան (էրիթրոցիտների ծավալային տոկոսը):Ինչպես նաև նշվում է էրիտրոցիտների ցուցանիշները, որոնք ցույց են տալիս հեմոգլոբինի միջին չափն ու պարունակությունը էրիտրոցիտներում, և կարող է ներառվել լեյկոցիտների տարբերաքանակը, որը տարբեր տեսակի լեյկոցիտներ է հաշվում։
Արյան ընդհանուր հետազոտությունը հաճախ բժշկական հետազոտության մի մասն է կազմում և կարող է արվել առողջությունը վերահսկելու կամ հիվանդություններն ախտորոշելու համար։ Արդյունքները մեկնաբանվում են դրանք համեմատելով հղումների միջակայքերի հետ, որոնք տարբերվում են ըստ սեռի և տարիքի։ Այնպիսի վիճակներ ինչպիսիք են սակավարյունություն ն ու թրոմբոցիտոպենիան որոշվում են արյան ընդհանուր հետազոտության միջոցով։ Էրիտրոցիտների ինդեքսները կարող են տեղեկություն տրամադրել անձի սակավարյունության պատճառների մասին, ինչպիսիք են երկաթի, B12-ի պակասը, իսկ լեյկոցիտների դիֆերենցիալ արդյունքները կարող են օգնել ախտորոշել վիրուսային, բակտերիալ և մակաբուծային ինֆեկցիաներ և արյան հիվանդություններ` օրինակ լեյկոզը։ Հղման սահմաններից դուրս գտնվող բոլոր արդյունքները չեն պահանջում բժշկական միջամտություն։
Արյան ընդհանուր հետազոտությունն իրականացվում է հիմնականում լաբորատոր սարքավորումների կամ ավտոմատացված հեմատոլոգիական վերլուծչի միջոցով, որը հաշվում է բջիջները և հավաքում տեղեկություն դրանց չափի և կառուցվածքի վերաբերյալ։ Հեմոգլոբին ի կոնցենտրացիան չափվում է, և էրիտրոցիտների ինդեքսը հաշվարկում են էրիտրոցիտների և հեմոգլոբինի չափումների հիման վրա։ Մանուալ թեսթերը կարող են օգտագործվել արդյունքները ինքնուրույն հաստատելու համար։ Մոտավորապես 10-25%֊ը պահանջում է արյան քսուքի փորձարկում, որի ընթացքում արյունը ուսումնասիրվում է մանրադիտակի տակ, ստուգվում` արդյոք անալիզատորի արդյունքները համապատասխանում են բջիջների տեսքին և փնտրում շեղումներ։ Հեմատոկրիտ ը կարող է որոշվել ձեռքով` նմուշը ցենտրիֆուգացնելով և չափելով էրիթրոցիտներ ի համամասնությունը, իսկ լաբորատորիաներում առանց ավտոմատ սարքերի, արյան բջիջները հաշվում են մանրադիտակի տակ` օգտագործելով հեմոցիտոմետր։
Ընթացակարգ
Նմուշը հավաքվում է արյունը ներմուծելով հակակոուլանտ պարունակող խողովակի մեջ, սովորաբար EDTA, դրա բնական խտացումը դադարեցնելու համար ։ Սովորաբար արյունը վերցվում է երակից, բայց երբ դա դժվար է, այն կարելի է մատի մազանոթ ներից վերցնել կամ երեխաների մոտ կրունկ ծակելով : Թեստավորումը սովորաբար իրականացվում է ավտոմատացված անալիզատորի վրա, բայց ոչ նորմալ արդյունքները քննելու համար կարող են օգտագործվել ձեռքի մեթոդներ, ինչպիսիք են արյան քսուքը կամ հեմատոկրիտի ձեռքով թեստը ։ Բջիջների քանակը և հեմոգլոբինի չափումը կատարվում են ձեռքով այն լաբորատորիաներում, որտեղ հասանելի չեն ավտոմատացված գործիքները ։
Ավտոմատացված
Սենսորները նմուշում հաշվում և նույնացնում են բջիջները`օգտագործելով երկու հիմնական սկզբունք` էլեկտրական դիմադրություն և լույսի ցրվածություն ։ Արգելափակման վրա հիմնված բջիջների հաշվարկն աշխատում է Կուլտերի սկզբունքի համաձայն:Բջիջները կասեցվում են հեղուկի մեջ, որի միջով գնում է էլեկտրական հոսանք, և փոքր անցքով անցնելիս դրանք առաջացնում են հոսանքի նվազում՝ նրանց էլեկտրական վատ հաղորդունակության պատճառով։ Բջջի անցքը անցնելիս առաջացած լարման զարկերակի ամպլիտուդը փոխկապակցված է բջջի կողմից տեղահանված հեղուկի քանակի, հետևաբար՝ էլեմենտի ծավալի հետ, մինչդեռ իմպուլսների ընդհանուր քանակը փոխկապակցված է նմուշի բջիջների քանակի հետ ։ Բջիջների ծավալների բաշխումը ցուցադրվում է հիստոգրամայի վրա, և յուրաքանչյուր բջիջի տիպային չափերի հիման վրա սահմանելով ծավալի շեմեր, կարելի է նույնացնել և հաշվել բջիջների տարբեր պոպուլյացիաներ ։
Լույսի ցրման տեխնիկայում լազերային կամ վոլֆրամի հալոգեն լամպի լույսը ուղղվում է բջիջների հոսքի վրա`դրանց չափի և կառուցվածքի վերաբերյալ տեղեկատվություն հավաքելու համար։ Բջիջները ճառագայթի միջով անցնելիս ցրվում են լույսը տարբեր անկյուններից, որն արձանագրվում է ֆոտոմետրերի միջոցով ։ Առջևի ցրումը, որը վերաբերում է ճառագայթի առանցքի վրա ցրված լույսի քանակին, հիմնականում առաջանում է լույսի դիֆրակցիայի արդյունքում և փոխկապակցված է բջիջի չափի հետ, իսկ կողային ցրումը (90 աստիճանում ցրված լույսը) առաջանում է արտացոլմամբ և բեկմամբ և տեղեկություններ է տրամադրում բջիջի բարդության մասին ։  Ռադիոհաճախականության վրա հիմնված մեթոդները կարող են օգտագործվել իմպեդենսիայի հետ համատեղ:Այս մեթոդներն աշխատում են ընթացիկ ընդհատումը չափելու նույն սկզբունքի վրա, երբ բջիջները անցնում են բացվածքով, բայց քանի որ բարձր հաճախականության RF հոսքը մտնում է բջիջներ, ստացված զարկերակի ամպլիտուդը կախված է գործոններից, ինչպիսիք են միջուկի հարաբերական չափը, կառուցվածքը միջուկը և ցիտոպլազմայում հատիկների քանակը :  Փոքր էրիթրոցիտների բջիջները և բջջային բեկորները, որոնք չափերով նման են թրոմբոցիտներ ին, կարող են խանգարել թրոմբոցիտների քանակին, և մեծ թրոմբոցիտները կարող են սխալ հաշվվել, այդ իսկ պատճառով որոշ վերլուծաբաններ թրոմբոցիտները չափելու համար օգտագործում են լրացուցիչ մեթոդներ, ինչպիսիք են լյումինեսցիայի գունավորումը, բազմանկյուն լույս ցրումը և պիտակավորումը մոնոկլոնալ հակամարմիններով ։
Ռեակտիվներով բուժումից հետո լեյկոցիտները կազմում են երեք հստակ գագաթներ, երբ դրանց ծավալները գծագրվում են հիստոգրամայի վրա։ Այս գագաթները մոտավորապես համապատասխանում են հատիկների, լիմֆոցիտների և այլ միամիջուկ բջիջների պոպուլյացիաներին, ինչը թույլ է տալիս եռակողմ տարբերակել ՝ ելնելով միայն բջիջների ծավալից ։ Ավելի առաջադեմ անալիզատորները օգտագործում են լրացուցիչ մեթոդներ`հինգից յոթ մասի դիֆերենցիալ ստանալու համար, ինչպիսիք են լույսի ցրումը կամ ռադիոհաճախականության վերլուծությունը կամ ներկերի օգտագործումը բջիջներում որոշակի քիմիական նյութեր ներկելու համար, ինչպիսիք են նուկլեինաթթուները, որոնք ավելի բարձր կոնցենտրացիաներում հայտնաբերվում են անչափահաս բջիջները կամ միելոպերօքսիդազ՝ միելոիդ ծագման բջիջներում հայտնաբերված ֆերմենտ։
Բազոֆիլները կարելի է հաշվել առանձին ուղղով,որտեղ ռեակտիվը ոչնչացնում է այլ լեյկոցիտներ և բազոֆիլները թողնում անձեռնմխելի։ Այս չափումներից հավաքված տվյալները վերլուծվում և գծագրվում են ցրման վրա, որտեղ ձևավորվում են կլաստերներ, որոնք փոխկապակցված են յուրաքանչյուր տեսակի լեյկոցիտների հետ։ Դիֆերենցիալ հաշվարկի ավտոմատացման մեկ այլ մոտեցում է թվային մանրադիտակի ծրագրակազմի օգտագործումը, որն օգտագործում է արհեստական ​​ինտելեկտ՝ լեյկոցիտները դասակարգելու արյան ֆոտոմիկրոգրաֆներից ։ Բջջային պատկերները ցուցադրվում են մարդ֊օպերատորին, որը անհրաժեշտության դեպքում կարող է մեխանիկորեն վերադասակարգել բջիջները ։
Վերլուծաբանների մեծամասնությունը մեկ րոպեից էլ պակաս ժամանակ է պահանջում ԱԸՀ- ի բոլոր թեստերն ավարտելու համար ։ Քանի որ վերլուծիչները ընտրում և հաշվում են բազմաթիվ միայնակ բջիջներ, արդյունքները շատ ճշգրիտ են ։ Այնուամենայնիվ, որոշ ոչ նորմալ բջիջներ կարող են սխալ հայտնաբերվել՝ պահանջելով գործիքի արդյունքների ձեռքով վերանայում և  ոչ նորմալ բջիջների նույնացում այլ ձևերով, որոնք գործիքը չի կարող դասակարգել ։
Թեստավորում
Բուժօգնության ցուցաբերման թեստավորումը լաբորատորիայի սահմաններից դուրս կատարված թեստերն են, օրինակ հիվանդի տանը կամ կլինիկայում ։ Փորձարկման այս մեթոդը ավելի արագ է և պահանջում է ավելի քիչ արյուն, քան սովորական մեթոդները և չի պահանջում հատուկ պատրաստված անձնակազմ, ուստի այն օգտակար է արտակարգ իրավիճակներում և ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիությամբ տարածքներում։ Արյունաբանական հետազոտության համար սովորաբար օգտագործվող սարքերը  ներառում են HemoCue-ն`դյուրակիր անալիզատոր, որն օգտագործում է սպեկտրոֆոտոմետրիա` նմուշի հեմոգլոբինի կոնցենտրացիան չափելու համար, և i-STAT- ը, որը հեմոգլոբինի ընթերցում է բերում`գնահատելով էրիթրոցիտների կոնցենտրացիան,
արյան հաղորդունակությունը ։ Հեմոգլոբինը և հեմատոկրիտը կարելի է չափել բժշկական սարքերով, որոնք նախատեսված են արյան գազերը վերլուծելու համար, բայց այդ չափումները երբեմն վատ են առնչվում ստանդարտ մեթոդներով ստացված չափումների հետ ։ Կան կլինիկական օգտագործման համար նախատեսված արյունաբանության անալիզատորների պարզեցված տարբերակներ, որոնք կարող են ապահովել արյան ամբողջական և դիֆերենցիալ հաշվարկ ։
Մանուալ
Հեմոգլոբինը կարելի է ձեռքով չափել `օգտագործելով սպեկտրաֆոտոմետր կամ գունաչափիչ։ Հեմոգլոբինը ձեռքով չափելու համար նմուշը նոսրացնում են ռեակտիվներով, որոնք քայքայում են էրիթրոցիտները՝ հեմոգլոբին ազատելու համար։ Այլ քիմիական նյութեր օգտագործվում են տարբեր տեսակի հեմոգլոբինի մեկ ձևի վերածելու համար, ինչը հեշտացնում է չափումը։ Դրանից հետո լուծույթը տեղադրվում է չափիչ կուվետի մեջ և օպտիկական խտությունը չափվում է որոշակի ալիքի երկարությամբ, ինչը կախված է օգտագործվող ռեակտիվի տեսակից։ Հայտնի քանակությամբ հեմոգլոբին պարունակող  ստանդարտ է օգտագործվում, որի միջոցով որոշվում է կլանման և հեմոգլոբինի կոնցենտրացիայի կապը, որը թույլ է տալիս չափել նմուշում հեմոգլոբինի մակարդակը ։
Գյուղական և տնտեսապես անապահով տարածքներում հասանելի փորձարկումները սահմանափակվում են սարքավորումների և անձնակազմի քիչ լինելու պատճառով։ Այս շրջանների առաջնային խնամքի հաստատություններում փորձարկումը  կարող է սահմանափակվել էրիթրոցիտների մորֆոլոգիայով և հեմոգլոբինի ձեռքով չափմամբ, մինչդեռ շրջանային լաբորատորիաներում կատարվում են ավելի բարդ մեթոդներ, ինչպիսիք են ձեռքով բջիջների հաշվարկը և տարբերակումը, և երբեմն `ավտոմատ բջիջների հաշվարկը։ Մարզային և գյուղական հիվանդանոցներն ու ակադեմիական կենտրոնները սովորաբար ունենում են ավտոմատ անալիզատորներ։ Եթե ​​լաբորատոր սարքավորումները մատչելի չեն, հեմոգլոբինի կոնցենտրացիայի նախահաշիվը կարելի է ստանալ`մի կաթիլ արյուն դնելով ստանդարտ թղթի վրա և համեմատելով այն գունային մասշտաբի հետ ։
Որակի հսկողություն
Ավտոմատ անալիզատորները պարբերաբար պետք է ստուգաչափվեն։ Արտադրողների մեծամասնությունը պահպանում է արյունը սահմանված պարամետրերով, և վերլուծիչները ճշգրտվում են, եթե արդյունքները դուրս են գալիս սահմանված շեմերից ։ Ճշգրիտ արդյունքներ ապահովելու համար որակի հսկողության նմուշները, որոնք սովորաբար տրամադրվում են գործիքներ արտադրողի կողմից, ստուգվում են առնվազն օրը մեկ անգամ։ Նմուշները նախատեսված են հատուկ արդյունքներ ապահովելու համար, և լաբորատորիաները համեմատում են դրանց արդյունքները հայտնի արժեքների հետ`գործիքի պատշաճ գործելու համար ։ Լաբորատորիաների համար, որոնք չունեն առևտրի որակի վերահսկման նյութեր, Հնդկաստանի կարգավորող կազմակերպությունը խորհուրդ է տալիս, որ հիվանդի նմուշները կրկնօրինակվեն և արդյունքները համեմատվեն ։ Որպես որակի վերահսկման լրացուցիչ տեխնիկա, կարող է օգտագործվել շարժվող միջին չափումը, որում հիվանդի նմուշների միջին արդյունքները չափվում են սահմանված ընդմիջումներով։ Ենթադրելով, որ հիվանդի պոպուլյացիայի բնութագրերը ժամանակի ընթացքում մոտավորապես նույնն են մնում, միջինը պետք է մնա հաստատուն, միջինում մեծ տեղաշարժերը կարող են ցույց տալ գործիքների հետ կապված խնդիրներ. The MCHC values are particularly useful in this regard. : MCHC-ի արժեքները հատկապես օգտակար են այս առումով։
Հայտնի արդյունքների որակի հսկողության ներքին նմուշների վերլուծությունից բացի, լաբորատորիաները կարող են որակի արտաքին գնահատման նմուշներ ստանալ կարգավորող կազմակերպություններից։ Չնայած որակի ներքին հսկողության նպատակը տվյալ լաբորատորիայում անալիզատորի արդյունքների վերարտադրելիության ապահովումն է, որակի արտաքին գնահատումը հաստատում է, որ տարբեր լաբորատորիաներից ստացված արդյունքները համապատասխանում են միմյանց և նպատակային արժեքներին ։ Արտաքին որակի գնահատման համար նմուշների ակնկալվող արդյունքները չեն հաղորդվում լաբորատորիա ։ Որակի գնահատման արտաքին ծրագրերը լայն տարածում ունեն Հյուսիսային Ամերիկայում և Արևմտյան Եվրոպայում, և լաբորատորիաներից հաճախ պահանջվում է մասնակցել այդ ծրագրերին`հավատարմագրումը պահպանելու համար : Լոգիստիկայ ի հետ կապված խնդիրները կարող են դժվարացնել ռեսուրսներով սահմանափակված տարածքներում գտնվող լաբորատորիաների կողմից որակի գնահատման արտաքին սխեմաների իրականացումը ։
Ներառված թեստեր
Արյան ամբողջական հաշվարկը (ԱԸՀ) չափում է թրոմբոցիտների, էրիթրոցիտների և լեյկոցիտների, ինչպես նաև հեմոգլոբինի և հեմատոկրիտի քանակը։ Էրիթրոցիտների քանակը՝ MCV, MCH և MCHC, որոնք նկարագրում են էրիթրոցիտների չափը և դրանց հեմոգլոբինի պարունակությունը, հաղորդվում են էրիթրոցիտների բաշխման լայնության (RDW) հետ միասին, որը չափում է էրիթրոցիտների չափի տատանման աստիճանը։
Էրիթրոցիտներ, հեմոգլոբին և հեմատոկրիտ
Մյուս երկու չափումները հաշվարկվում են ելնելով էրիթրոցիտների քանակից, հեմոգլոբինի և հեմատոկրիտի կոնցենտրացիայից, միջին կորպուսկուլյար հեմոգլոբինից ։ Այս պարամետրերը նկարագրում են հեմոգլոբինի պարունակությունը յուրաքանչյուր էրիթրոցիտում։ MCH-ը և MCHC-ն կարող են շփոթեցնող լինել, իրականում MCH-ը էրիթրոցիտներում հեմոգլոբինի միջին քանակի չափիչ է։ MCHC-ն տալիս է բջիջի միջին համամասնությունը, որը հեմոգլոբին է։ MCH-ը հաշվի չի առնում էրիթրոցիտների չափը, մինչդեռ MCHC- ն առնում է ։ Ընդհանուր MCV, MCH և MCHC կոչվում են էրիթրոցիտների ինդեքսներ  ։ Այս ցուցանիշների փոփոխությունները տեսանելի են արյան քսուքի վրա, ոչ նորմալ մեծ կամ փոքր  էրիթրոցիտները կարելի է նույնացնել լեյկոցիտների չափի համեմատ,իսկ հեմոգլոբինի ցածր կոնցենտրացիայով բջիջները գունատ են թվում ։ Մեկ այլ պարամետր հաշվարկվում է էրիթրոցիտների նախնական չափումների հիման վրա` էրիթրեցիտների բաշխման լայնություն կամ RDW, որն արտացոլում է բջիջների չափի տատանման աստիճանը ։
Ոչ նորմալ ցածր հեմոգլոբինը, հեմատոկրիտը կամ էրիթրոցիտները ցույց են տալիս անեմիա : Սակավարյունությունն ինքնին ախտորոշում չէ, այլ ցույց է տալիս մարդու էրիթրոցիտների վրա ազդող հիմքում ընկած պատճառը ։ Սակավարյունության ընդհանուր պատճառները ներառում են արյան կորուստ, արատավոր էրիթրոցիտների արտադրություն (անարդյունավետ էրիթրոպոեզ), էրիթրոցիտների արտադրության նվազում (անբավարար էրիթրոպոեզիա) և էրիթրոցիտների ոչնչացում (հեմոլիտիկ անեմիա) : Սակավարյունությունը նվազեցնում է արյան թթվածինը տեղափոխելու ունակությունը`առաջացնելով ախտանիշներ` հոգնածություն և հևոց : Հնարավոր է, որ արյան փոխներարկում պահանջվի, եթե հեմոգլոբինի մակարդակը շեմերից ցածր լինի՝ ելնելով անձի կլինիկական վիճակից. :
Էրիթրոցիտներ քանակի ավելացումը, որը սովորաբար հանգեցնում է հեմոգլոբինի և հեմատոկրիտի ավելացմանը, կոչվում է պոլիցիտեմիա։ Ջրազրկումը կամ միզամուղ միջոցների օգտագործումը կարող է առաջացնել «հարաբերական» պոլիտիթեմիա `կապված էրիթրոցիտների համեմատ պլազմայի քանակի նվազման հետ : Էրիթրոցիտների քանակի իրական աճը, որը կոչվում է բացարձակ պոլիցիտեմիա, կարող է առաջանալ, երբ մարմինը ավելի շատ էրիթրոցիտներ է արտադրում ՝ փոխհատուցելու թթվածնի քրոնիկորեն ցածր մակարդակը այնպիսի պայմաններում, ինչպիսիք են թոքերի կամ սրտի հիվանդությունները, կամ երբ անձը ունի էրիթրոպոետինի  ոչ նորմալ բարձր մակարդակ(EPO), հորմոն, որը խթանում է էրիթրոցիտների արտադրությունը ։ Պոլիցիտեմիայի ժամանակ ոսկրածուծը չափազանց բարձր արագությամբ արտադրում է էրիթրոցիտներ և արյան այլ բջիջներ ։
Էրիտրոցիտների քանակը օգնում է որոշել սակավարյունության պատճառը։ Եթե ​​MCV- ն ցածր է, ապա սակավարյունությունը կոչվում է միկրոկիտային անեմիա, իսկ բարձր MCV ունեցող անեմիան ՝ մակրոցիտային անեմիա ։ Ցածր MCHC ունեցող անեմիան կոչվում է հիպոքրոմիկ անեմիա։ Եթե ​​առկա է սակավարյունություն, բայց էրիթրոցիտների քանակը նորմալ է, անեմիան համարվում է նորմոխրոմիկ և նորմոցիտիկ։ «Հիպերխրոմիա» տերմինը, որը վերաբերում է բարձր MCHC- ին, սովորաբար չի օգտագործվում։ MCHC-ի վերին նշանի արժեքից բարձր աճը հազվադեպ է լինում, հիմնականում այնպիսի պայմաններում, ինչպիսիք են սֆերոցիտոզը, մանգաղ բջջային անեմիան և հեմոգլոբին C հիվանդությունը ։ Բարձր MCHC- ն կարող է նաև լինել կեղծ այնպիսի վիճակներում, ինչպիսիք են էրիթրոցիտների կուտակումը (որն առաջացնում է  էրիթրոցիտների քանակի կեղծ նվազում, MCHC-ի աճ) կամ արյան մեջ լիպիդների շատ բարձր քանակություն(ինչը հեմոգլոբինի արդյունքի կեղծ աճ է առաջացնում)
Միկրոցիտային անեմիան սովորաբար կապված է երկաթի պակասության, թալասեմիայի և անեմիայի քրոնիկ հիվանդությունների հետ, մինչդեռ մակրոցիտային անեմիան կապված է ալկոհոլիզմի, ֆոլաթթվի և B12 անբավարարության, որոշակի դեղամիջոցների և ոսկրածուծի որոշ խանգարումների հետ։ Արյան մեծ կորուստը, հեմոլիտիկ անեմիան, ոսկրածուծի խանգարումները և տարատեսակ քրոնիկ հիվանդությունները կարող են հանգեցնել սակավարյունության` նորմալ ցիտիկական պատկերով ։ MCV-ն լրացուցիչ նպատակ է ծառայում որակի լաբորատոր հսկողության գործընթացում։ Այն ժամանակի ընթացքում համեմատաբար կայուն է `համեմատած այլ ԿԲԿ պարամետրերի հետ, ուստի MCV- ի մեծ փոփոխությունը կարող է ցույց տալ, որ նմուշը վերցվել է սխալ հիվանդից ։ Ցածր RDW-ն չունի կլինիկական նշանակություն, սակայն բարձր RDW-ն ներկայացնում է էրիթրոցիտների չափի մեծ տատանումներ, իրավիճակ`հայտնի որպես անիզոցիտոզ ։
Անիզոցիտոզը տարածված է սննդային անեմիաների մեջ, ինչպիսիք են երկաթի պակասություն ունեցող անեմիան և սակավարյունությունը, որոնք առաջանում են վիտամին B12-ի կամ ֆոլաթթվի պակասից, մինչդեռ թալասեմիայով տառապող մարդիկ կարող են ունենալ նորմալ RDW : Ելնելով ԱԸՀ արդյունքից, սակավարյունությունը հետաքննելու համար կարող են ձեռնարկվել հետագա քայլեր, ինչպիսիք են ֆերրիտինի թեստը` երկաթի պակասությունը հաստատելու համար կամ հեմոգլոբինի էլեկտրոֆորեզը` հեմոգլոբինոպաթիան ախտորոշելու համար, ինչպիսիք են թալասեմիան կամ մանգաղ բջջային հիվանդությունը ։
Լեյկոցիտներ
Լեյկոցիտները պաշտպանում են ինֆեկցիաներից և մասնակցում են բորբոքային ռեակցիաներին : Լեյկոցիտների մեծ քանակությանը` լեյկոցիտոզը, հաճախ հանդիպում է վարակ ների, բորբոքումների և ֆիզիոլոգիական սթրեսի դեպքերում։ Դա կարող է առաջանալ նաև հիվանդությունների հետ, որոնք կապված են արյան բջիջների  ոչ նորմալ արտադրության հետ, ինչպիսիք են միելոպրոլիզացնող և լիմֆոպրոլիզացնող հիվանդությունները։ Լեյկոցիտների քանակի նվազումը, որը կոչվում է լեյկոպենիա, կարող է հանգեցնել վարակի ավելացման ռիսկի և տեղի է ունենում այնպիսի բուժումների ժամանակ, ինչպիսիք են քիմիաթերապիան և ճառագայթային թերապիան, և արյան բջիջների արտադրությունը խոչընդոտող բազմաթիվ պայմաններ ։ Սեպսիսը կապված է ինչպես լեյկոցիտոզի, այնպես էլ լեյկոպենիայի հետ։ Լեյկոցիտների ընդհանուր քանակը սովորաբար հաղորդվում է որպես բջիջներ մեկ միկրոլիտր արյան մեջ (/ μL) կամ 109 բջիջ մեկ լիտրի համար (× 109 / լ) ։
Լեյկոցիտների դիֆերենցիալում տարբեր տեսակի լեյկոցիտներ հայտնաբերվում և հաշվում են։ Արդյունքները ներկայացված են տոկոսներով և բացարձակ թվերով`ըստ միավորի ծավալի։ Սովորաբար չափվում են լեյկոցիտների հինգ տեսակ ՝ նեյտրոֆիլներ, լիմֆոցիտներ, մոնոցիտներ, էոզինոֆիլներ և բազոֆիլներ ։ Որոշ գործիքներ նշում են չհասունացած հատիկավորների քանակը, որը դասակարգում է, որը բաղկացած է նեյտրոֆիլների,  մասնավորապես` պրոմիելոցիտների, միելոցիտների և մետամիելոցիտների նախորդներից }} : Բջջի այլ տեսակները նշվում են, եթե դրանք որոշվում են ոչ ավտոմատ տարբերակմամբ ։
Դիֆերենցիալ արդյունքները օգտակար են բազմաթիվ հիվանդությունների ախտորոշման և մոնիտորինգի ժամանակ։ Օրինակ ՝ նեյտրոֆիլների (նեյտրոֆիլիա) ավելացած քանակը կապված է բակտերիալ վարակի, բորբոքումների և միելոպրոլիֆերատիվ խանգարումների հետ, մինչդեռ նվազած թիվը (նեյտրոֆենիա) կարող է առաջանալ այն մարդկանց մոտ, ովքեր անցնում են քիմիաթերապիա կամ որոշակի դեղամիջոցներ են ընդունում կամ ունեն ոսկրածուծի վրա ազդող հիվանդություններ ։
Նեյտրոֆիլների մի խումբ, երիտասարդ նեյտրոֆիլներ, որոնք չունեն մասնատված միջուկներ կամ հատիկավոր բջիջների բազմացում, որը կոչվում է ձախ հերթափոխ, տեղի է ունենում սեպսիս ում, արյան որոշ խանգարումներում, բայց նորմալ է հղիության ընթացքում ։ Լիմֆոցիտների բարձր քանակը (լիմֆոցիտոզ) կապված է վիրուսային վարակի և լիմֆոպրոլիզացնող խանգարումների հետ, ինչպիսիք են քրոնիկ լիմֆոցիտային լեյկոզ ը, մոնոցիտների ավելացված քանակը (մոնոցիտոզ) կապված է քրոնիկ բորբոքային վիճակների հետ ,մակաբուծային վարակների և ալերգիկ վիճակների դեպքում էոզինոֆիլների թիվը հաճախ ավելանում է (էոզինոֆիլիա) ։ Բազոֆիլների ավել քանակը, որը կոչվում են բազոֆիլիա, կարող է առաջանալ միելոպրոլիզացնող հիվանդություններով, ինչպիսիք են քրոնիկ միելոիդային լեյկոզը և պոլիցիտեմիան ։ Որոշ տիպի ոչ նորմալ բջիջների առկայությունը, ինչպիսիք են պայթյունները կամ ուռուցքային հատկություններով լիմֆոցիտները, ցույց են տալիս արյունաբանական չարորակությունը ։
Թրոմբոցիտներ
Թրոմբոցիտները կարևոր դեր են խաղում մակարդման հարցում։ Երբ արյան անոթի պատը վնասվում է, թրոմբոցիտները կպչում են վնասված վայրի մակերեսին և փակում բացը։ Կոագուլյացիայի կասկադի միաժամանակյա ակտիվացումը հանգեցնում է ֆիբրինի առաջացմանը, որն ուժեղացնում է թրոմբոցիտների խրոցը` ստեղծելով կայուն թրոմբ : Թրոմբոցիտների ցածր քանակը, որը հայտնի է որպես թրոմբոցիտոպենիա, կարող է արյունահոսություն առաջացնել, եթե ուժեղ է ։ Դա կարող է պատահել այն մարդկանց մոտ, որոնք անցնում են ոսկրածուծի ճնշման բուժումներ, ինչպիսիք են քիմիաթերապիան կամ ճառագայթային թերապիան կամ որոշակի դեղամիջոցներ են ընդունում, ինչպիսիք են հեպարինը, ինչը կարող է հանգեցնել իմունային համակարգ ի թրոմբոցիտների ոչնչացմանը։ Թրոմբոցիտոպենիան արյան բազմաթիվ խանգարումների ախտանիշ է, ինչպիսիք են սուր լեյկոզը և ապլաստիկ անեմիան, ինչպես նաև որոշ աուտոիմուն հիվանդություններ ։ Եթե թրոմբոցիտների քանակը չափազանց ցածր է, կարող է կատարվել թրոմբոցիտների փոխներարկում : Թրոմբոցիտոզը, որը թրոմբոցիտների մեծ քանակ է, կարող է առաջանալ բորբոքումների կամ վնասվածքների, ինչպես նաև երկաթի պակասության դեպքում , և թրոմբոցիտների քանակը կարող է  մարդկանց մոտ հասնել բացառապես բարձր մակարդակի էական թրոմբոցիտեմիայի` արյան հազվադեպ հիվանդության ։ Թրոմբոցիտների քանակը կարող է արտահայտվել բջիջների միավորներով մեկ միկոլիտր արյան համար (/ μl), 103 բջիջ մեկ միկոլիտրի համար (× 103 / μl) կամ 109 բջիջ մեկ լիտրի համար (× 109 / լ)։
Թրոմբոցիտների միջին ծավալը (MPV) չափում է թրոմբոցիտների միջին չափը ֆեմոլիտրերում։ Սա կարող է օգնել որոշելու թրոմբոցիտոպենիայի պատճառը։ Բարձր MPV- ն կարող է առաջանալ, երբ երիտասարդ թրոմբոցիտները մտնում են արյան մեջ՝ հատուցելու թրոմբոցիտների ավելացված ոչնչացումը, մինչդեռ ոսկրածուծի դիսֆունկցիայի պատճառով թրոմբոցիտների արտադրության նվազումը կարող է հանգեցնել MPV-ի ցածր մակարդակի։ MPV-ն օգտակար է նաև թրոմբոցիտոպենիա առաջացնող բնածին խանգարումները տարբերակելու համար ։ Որոշ անալիզատորներ հայտնում են թրոմբոցիտների չհասունացած կոտորակի (IPF) կամ թրոմբոցիտների զուտ հաշվարկի մասին և տեղեկատվություն են տրամադրում թրոմբոցիտների արտադրության արագության վերաբերյալ` չափելով արյան մեջ չհասունացած թրոմբոցիտների քանակը ։
Այլ թեստեր
Ռետիկուլոցիտների քանակը
Ռետիկուլոցիտները չհասունացած էրիթրոցիտներն են, որոնք, ի տարբերություն հասուն բջիջների, պարունակում են RNA: Ռետիկուլոցիտների քանակը երբեմն արվում է որպես արյան ամբողջական հաշվարկի մաս՝ սովորաբար պարզելու համար անձի սակավարյունության պատճառը կամ գնահատելու դրանց արձագանքը բուժմանը։ Ռետիկուլոցիտների մեծ քանակով սակավարյունությունը կարող է ցույց տալ, որ ոսկրածուծը էրիթրոցիտներ է արտադրում ավելի բարձր տեմպերով՝ արյան կորուստը կամ հեմոլիզը փոխհատուցելու համար, մինչդեռ ռետիկուլոցիտների ցածր քանակով անեմիա կարող է ցույց տալ, որ անձը ունի այնպիսի վիճակ, որը նվազեցնում է մարմնի էրիթրոցիտներ արտադրելու կարողությունը ։ Երբ սննդային անեմիա ունեցող մարդկանց դիետիկ հավելումներ են տրվում, ռետիկուլոցիտների քանակի աճը ցույց է տալիս, որ նրանց մարմինը արձագանքում է բուժմանը`ավելի շատ էրիթրոցիտներ արտադրելով ։ Արյունաբանության անալիզատորները իրականացնում են ցանցաթաղանթի քանակներ` էրիթրոցիտներ ներկելով ՌՆԹ-ին կապվող ներկով, իսկ ցանցաթաղանթների քանակը չափվում է լույսի ցրման կամ լյումինեսցիայի վերլուծության միջոցով։ Թեստը կարող է իրականացվել ոչ ավտոմատ կերպով ` արյունը ներկելով նոր մեթիլեն կապույտով և մանրադիտակի տակ հաշվելով ՌՆԹ պարունակող էրիթրոցիտների տոկոսը։ Ռետիկուլոցիտների քանակը արտահայտվում է որպես բացարձակ թիվ կամ որպես էրիթրոցիտների տոկոս ։
Որոշ գործիքներ չափում են հեմոգլոբինի միջին քանակը յուրաքանչյուր ցանցաթաղանթում, պարամետր, որն ուսումնասիրվել է որպես երկաթի պակասի ցուցանիշ այն մարդկանց մոտ, ովքեր ունեն սովորական թեստերին խանգարող ստանդարտներ : Ոչ հասուն ցանցաթաղանթի ֆրակցիան (IRF) ևս մեկ չափում է, որը կատարվել է որոշ վերլուծիչների կողմից, որը քանակապես գնահատում է ռետիկուլոցիտների հասունությունը, որոնք պակաս հասուն են, պարունակում են ավելի շատ ՌՆԹ և դրանով ավելի ուժեղ լյումինեսցենտային ազդանշան են արտադրում։ Այս տեղեկատվությունը կարող է օգտակար լինել սակավարյունության ախտորոշման և էրիթրոցիտների արտադրության գնահատման համար սակավարյունության կամ ոսկրածուծի փոխպատվաստման բուժումից հետո ։
Միջուկավորված էրիթրոցիտներ
Հունական Մակեդոնիայի դրոշ
Հունական Մակեդոնիայի դրոշ (Σημαία της Μακεδονίας), Հունաստանի ամենամեծ երկրամասի՝ Մակեդոնիայի ազգային դրոշը։
Արյան ընդհանուր հետազոտություն
Ներառված թեստեր
Ոսկրածուծի, ինչպես նաև պտղի, լյարդի և փայծաղի ձևավորման ժամանակ  էրիթրոցիտները պարունակում են բջիջների միջուկ, որը սովորաբար բացակայում է արյան մեջ շրջանառվող հասուն բջիջներում : Հայտնաբերվելուց հետո, միջուկային էրիթրոցիտների առկայությունը, հատկապես երեխաների և մեծահասակների մոտ, ցույց է տալիս էրիթրոցիտների մեծ պահանջարկ, ինչը կարող է առաջանալ արյունահոսությունից, որոշ տեսակի քաղցկեղ ներից և սակավարյունությունից ։ Վերլուծաբաններից շատերը կարող են դիտարկել այս բջիջները որպես բջիջների դիֆերենցիալ հաշվարկ։ Միջուկային էրիթրոցիտների մեծ քանակությունը կարող է առաջացնել բարձր լեյկոցիտների կեղծ քանակ, որը պետք է ճշգրտվի ։
Հունական Մակեդոնիայի դրոշ
Այն իրենից ներկայացնում է կապույտ ֆոնի վրա գտնվող վիրջինյան աստղ՝ ճառագայթող տասնվեց շողերով։ Այն կիրառվում է Հունաստանի Հանրապետության ե րեք պերիֆերիաներում (Արևելյան Մակեդոնիա, Կենտրոնական Մակեդոնիա և Արևմտյան Մակեդոնիա) և դրանց կազմի մեջ մտնող տարածաշրջանային միավորներում՝ նոմոսներում։
Արյան ընդհանուր հետազոտություն
Ներառված թեստեր
Այլ պարամետրեր
Հունական Մակեդոնիայի դրոշ
Այն նաև հունական մակեդոնացիների ազգային խորհրդանիշն է։ Այս դրոշն օգտագործվում է նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների  ու Ավստրալիայի համամակեդոնական շարժումներում, ինչպես նաև առևտրական-տնտեսական հիմնարկություններում։
Արյան ընդհանուր հետազոտություն
Ներառված թեստեր
Արյունաբանության առաջադեմ անալիզատորները առաջացնում են արյան բջիջների նոր չափումներ, որոնք գիտական ​​հետազոտություններում ցույց են տվել ախտորոշիչ նշանակություն, բայց դեռ լայն կլինիկական օգտագործում չեն գտել : Օրինակ, անալիզատորների որոշ տեսակներ ապահովում են կոորդինատային ցուցումներ, որոնք ցույց են տալիս լեյկոցիտների յուրաքանչյուր կլաստերի չափը և դիրքը։ Այս պարամետրերը (որոնք կոչվում են բջիջների պոպուլյացիայի տվյալներ) ուսումնասիրվել են որպես արյան հիվանդությունների, բակտերիալ վարակների և մալարիայի պոտենցիալ նշիչներ : Վերլուծիչները, որոնք օգտագործում են միելոպերօքսիդազի ներկում դիֆերենցիալ քանակներ ստանալու համար, կարող են չափել լեյկոցիտների կողմից ֆերմենտի արտահայտումը, որը փոխվում է տարբեր հիվանդությունների ժամանակ։ Որոշ գործիքներ կարող են հայտնել հիպոքրոմային էրիթրոցիտների տոկոսի մասին, բացի միջին MCHC-ից կամ ապահովել մասնատված էրիթրոցիտների (շիստոցիտների) քանակ, որոնք հայտնաբերվել են հեմոլիտիկ անեմիայի որոշ տեսակների մեջ , քանի որ այդ պարամետրերը հաճախ հատուկ են անալիզատորի որոշ տեսակների, և դա լաբորատորիաների համար դժվար է մեկնաբանել և համեմատել արդյունքները ։
Հունական Մակեդոնիայի դրոշ
Հարավսլավիայի անկումից և Հյուսիսայն Մակեդոնիայի տարածքում Մակեդոնիայի Հանրապետության ստեղծումից հետո նույն դրոշը, որոշակի փոփոխություններով դարձել է նորաստեղծ պետության ազգային խորհրդանիշերից մեկը։ Մակեդոնիայի Հանրապետության դրոշի վրա կապույտ ֆոնը փոխարինված է կարմիրով։