cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բերանի խոռոչի քաղցկեղ
Հարավային Ամերիկա
Ցուցանիշներն աճում են, թե՛ տղամարդկանց և թե՛ կանանց մոտ։ 2017 թվականի դրությամբ կախտորոշվի բերանային խոռոչի քաղցկեղի գրեթե 50000 նոր դեպք, ընդ որում հիվանդացության մակարդակը տղամարդկանց մոտ սպասվում է,որ ավելի քան երկու անգամ բարձր կլինի, քան կանանց մոտ ։
Ասիա
Բերանի խոռոչի քաղցկեղը Ասիայում քաղցկեղի ամենատարածված տեսակներից մեկն է, քանի որ այն կապված է ծխելու (ծխախոտ, բիդի), բեթլի և ալկոհոլի օգտագործման հետ։ Տարածաշրջանում հիվանդացության ամենաբարձր ցուցանիշներ դիտվում են Հարավային Ասիայում, մասնավորապես՝ Հնդկաստանում, Բանգլադեշում, Շրի Լանկայում, Պակիստանում և Աֆղանստանում ։ Հարավարևելյան Ասիայում և արաբական երկրներում տարածվածությունն այնքան էլ բարձր չէ։ Բերանի խոռոչի քաղցկեղի գրանցված դեպքերի ցուցանիշը համապատասխանաբար 1,6-ից 8,6/100000 և 1,8-ից 2,13/100,000-ի միջակայքում է ։ Համաձայն GLOBOCAN-ի 2012 թվականիի տվյալների, քաղցկեղով հիվանդացության և մահացության տարիքային ստանդարտացված ցուցանիշներն ավելի բարձր էին տղամարդկանց, քան կանանց մոտ։ Այնուամենայնիվ, որոշ տարածքներում, մասնավորապես Հարավարևելյան Ասիայում երկու սեռերի համար էլ ցուցանիշները նույնն էին ։ Բերանի խոռոչի տափակ բջջային քաղցկեղ ախտորոշվածների միջին տարիքը մոտավորապես 51-ից 55 է 2012 թվականին բերանի խոռոչի քաղցկեղի ։
Հնդկաստան
Հնդկաստանում բերանի խոռոչի քաղցկեղը քաղցկեղի երրորդ ամենատարածված ձևն է։ 2012 թվականին ախտորոշվել են ​​ավելի քան 77 000 նոր դեպքեր (տղամարդկանց և կանանց հետևյալ հարաբերակցությամբ՝ 2,3:1) ։ Ըստ հետազոտությունների ժամում գրանցվում է ավելի քան հինգ մահ ։ Նման բարձր հաճախականության պատճառներից մեկը կարող է լինել բեթլի և արեկայի ծամելու տարածվածությունը, որոնք համարվում են բերանի խոռոչի քաղցկեղի զարգացման ռիսկի գործոններ ։
Աֆրիկա
Աֆրիկայում բերանի խոռոչի քաղցկեղի տարածվածության վերաբերյալ տվյալները սահմանափակ են։ Ստորև ներկայացված ցուցանիշները նկարագրում են տարեկան 100 000 անձի հաշվով նոր դեպքերի կամ մահերի թիվը ։
Բերանի խոռոչի քաղցկեղի գործակիցը 2,6 է երկու սեռերի համար։ Այս ցուցանիշն ավելի բարձր է տղամարդկանց մոտ՝ 3,3 և ավելի ցածր՝ կանանց մոտ՝ 2,0 ։
Մահացության գործակիցը երկու սեռերի դեպքում ավելի ցածր է, քան հիվանդացության մակարդակը` 1,6։ Այս ցուցանիշը կրկին բարձր է տղամարդկանց մոտ՝ 2.1, իսկ կանանց մոտ՝ 1.3 ։
Ավստրալիա
Տարեկան 100 000 անձի հաշվով դիտվող նոր դեպքերի կամ մահերի ցուցանիշները հետևյալն են՝ բերանի խոռոչի քաղցկեղի հաճախականությունը միջինում 6,3 է երկու սեռերի համար, տղամարդկանց մոտ ավելի բարձր է՝ 6,8–8,8, իսկ կանանց մոտ՝ 3,7–3,9 ։ Երկու սեռերի համար մահացության ցուցանիշը զգալիորեն ցածր է （1.0）ի համեմատ հիվանդացության ցուցանիշի։ Այս ցուցանիշն ավելի բարձր է տղամարդկանց մոտ՝ 1,4 և ավելի ցածր՝ կանանց մոտ՝ 0,6 ：Աղյուսակ 1-ը ներկայացնում է բերանի խոռոչի քաղցկեղի տարիքային ստանդարտացված հիվանդացության և մահացության ցուցանիշները՝ ելնելով բերանի խոռոչում տեղակայումից։ «Այլ բերան» ասելով նկատի են ունենում քաղցկեղի ոչ տիպիկ տեղակայումը՝ այտի լորձաթաղանթին, գավիթին և բերանի այլ չսպեցիֆիկացված մասերին։ Տվյալների համաձայն շուրթերի քաղցկեղը հիվանդացության ամենաբարձր մակարդակն ունի, մինչդեռ լնդերի քաղցկեղն ընդհանուր առմամբ ամենացածրն է։ Մահացության մակարդակով տղամարդկանց մոտ ամենաբարձր ցուցանիշն ունի բերանի խոռոչի քաղցկեղը, իսկ կանանց մոտ՝ լեզվի քաղցկեղը։ Ընդհանուր առմամբ շուրթերի, քիմքի և լնդերի քաղցկեղն ունեն մահացության ամենացածր մակարդակը ։
Այլ կենդանիներ
Բերանի խոռոչի քաղցկեղը չորրորդ ամենատարածված տեսակն է անասնաբուժության մեջ :։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուռուցք Կատեգորիա:Հիվանդություններ
Գորոդչին
Գորոդչին (Городчин), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում։
Խսրիկ
Խսրիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում։ Գտնվում էր Բիթլիս քաղաքից 11 կմ հյուսիս, Բիթլիս-Մուշ ճանապարհի ձախ կողմում, Մեղրագետի ձախակողմյան փոքրիկ վտակի մոտ՝ աջափնյա Դաուբ լեռան լանջերին ։
Գորոդչին
2001 թվականի տվյալներով Գորոդչին գյուղում բնակվում էր 31 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,437 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 70,94 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Խսրիկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բուլղարիայի 1300-ամյակի հուշարձան (Շումեն)
«Բուլղարիայի 1300-ամյակի հուշարձան» (1300 години България) կամ Բուլղարական պետության հիմնադիրների հուշարձան (Паметник на създателите на Българската държава), հուշարձան Բուլղարիայի Շումեն համայնքում՝ սարահարթի վրա։ Կառուցվել է 1981 թվականին՝ նվիրված Բուլղարական առաջին կայսրության 1300-ամյակին։
Ամկար
Ամկար (Футбо́льный клуб "Амка́р" Пермь), ռուսական ֆուտբոլային ակումբ Պերմ քաղաքից։ Հիմնադրվել է 1994 թվականին և մասնակցում է, որպես պրոֆեսիոնալ ակումբ 1995 թվականից։ Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայում մասնակցում է 2004 թվականից։ Ամկարը տան խաղերն անցկացնում է «Զվեզդա» մարզադաշտում։
Ամկար
Բուլղարիայի 1300-ամյակի հուշարձան (Շումեն)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բուլղարիայի հուշարձաններ
Ասկինո (գյուղ, Արխանգելսկի շրջան)
Ասկինո (Аскино, Асҡын), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։
Կոչանի (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)
Կոչանի (Кочаны), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի բնակավայրեր
Գունկա
Գունկա (Гунька), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գունկա գյուղում բնակվում էր 685 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,64 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 259,47 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հանդե Էրչել
Կենսագրություն
Հանդե Էրչելը ծնվել է 1993 թվականի նոյեմբերի 24-ին Թուրքիայի Բալըքեսիրի մարզում։ 2012 թվականին մասնակցել է “Miss Cilivaliton of the World” մրցույթին` զբաղեցնելով երկրորդ հորիզոնականը։ Հանդե Էրչելը պատկանում է թուրքական կինեմատոգրաֆիայի նոր սերնդին։ Ներկայումս Հանդեն սովորում է Միմար Սինանի անվան թուրքական ավանդական մշակույթի համալսարանում ։ Իր եղբոր հետ միասին բնակվում է Ստամբուլում։ Մարմնավորել է մի շարք կերպարներ, որոնցից ամենահայտնիներն են Ֆիլիզը դերը «Կյանքի ծառ» սերիալում և Հայաթի դերը Սերը բառեր չի հասկանում հեռուստասերիալում։
Նախկինում հանդիպել է Էքին Մերթ Դայմազի հետ, ով մարմնավորել է Վոլքանի դերը Ելակի բույրը հեռուստասերիալում։ Ներկայումս սիրային հարաբերությունների մեջ է Քերեմ Բյուրսինի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրք դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի թուրք դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասանուհիներ Կատեգորիա:Թուրք կին մոդելներ Կատեգորիա:Ոսկե թիթեռ մրցանակի դափնեկիրներ
Խուխ
Խուխ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում ։
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վալգեյիե
Վալգեյիե (Valgejõe), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Վալկիայոկի
Վալկիայոկի (Валкиайоки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Սուոյարվսկի շրջանում։ Թափվում է Յուլյա Վիեկսյարվի լիճ։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կարելի, ավազանը Բալթիկ ծով, Ռուսաստանի և Ֆիլիանդայի սահմանում, ենթավազանը՝ բացակաըում է։ Պատկանում է Կարելի, ավազանը Բալթիկ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Տիեզերական մարմին
Տիեզերական մարմին, երկնային մարմին (աստղագիտական մարմին) կամ տիեզերական սարք, որը գտնվում է Երկրի մթնոլորտից դուրս տիեզերական տարածությունում։
Արհեստական տիեզերական մարմիններ են տիեզերական սարքերը, կրող հրթիռների վերջին աստիճանների մնացորդները և դրանց մնացորդները։
ՄԱԿ-ի 1971 թվականի «տիեզերական մարմիններին հասցված վնասի համար միջազգային պատասխանատվության մասին» և 1974 թվականի «տիեզերական տարածություն արձակված մարմինների գրանցման մասին» կոնվենցիաներում տիեզերական մարմնի հասկացությունը բացատրվում է, որպես ցանկացած արհեստական մարմին (ներառյալ նրա մասերը և արձակման միջոցները), որը արձակվում է տիեզերական տարածություն։ Այսպիսով, միջազգային տիեզերական օրենսդրությունը օգտագործում է «տիեզերական մարմին» արտահայտությունը միայն արհեստական ծագում ունեցող մարմինների վերաբերյալ։ Բնական մարմինների անվանման ժամանակ միջազգային տիեզերական օրենսդրությունում օգտագործվում է «երկնային մարմին» եզրույթը։
Չբացահայտված թռչող օբյեկտների նման օգտագործվում է նաև չբացահայտված տիեզերական մարմին (կամ օբյեկտ) եզրույթը։
Կատեգորիա:Տիեզերագնացություն Կատեգորիա:Աստղագիտական մարմիններ
Ցիգանսկոե (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
Ցիգանսկոե (Циганське), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Քոբ-Դուգլասի արտադրական ֆունկցիա
Քոբ-Դուգլասի արտադրական ֆունկցիա, արտադրության Q ծավալների կախումը դրանց ստեղծող արտադրական գործոններից․ աշխատանքի L ծախսումների և կապիտալի՝ K։
Առաջին անգամ այս տեսությունը առաջարկվել է Կնուտ Վիքսելի կողմից։ 1928 թվականին ֆունկցիան ուսումնասիրվել է Քոբ Չարլզի և Փոլ Դուգլասի վիճակագրական տվյալների հիման վրա՝ «Արտադրության տեսություն» աշխատության մեջ։ Այդ հոդվածում փորձ արվեց էմպիրիկ մեթոդով ԱՄՆ–ի արդյունաբերության մեջ որոշել ծախսվող կապիտալի և աշխատանքի ազդեցությունը թողարկվող արտադրանքի ծավալի վրա։ Ֆունկցիայի ընդհանուր տեսքը․
որտեղ A–ը տեխնոլոգիական գործակիցն է, –ն՝ աշխատանքի առաձգականության գործակիցը, իսկ –ը՝ կապիտալի առաձգականության գործակիցը։
Եթե –ը հավասար է մեկի, ապա Քոբ–Դուգլասի ֆունկցիան գծային է, այսինքն՝ ցույց է տալիս, թե ինչքան գումար է վերադառնում արտադրողին արտադրության մասշտաբների փոփոխության ժամանակ։
Եթե –ը մեծ է մեկից, ապա այն ցույց է տալիս, թե ինչքանով է աճում եկամուտը, իսկ մեկից փոքրի դեպքում՝ նվազում։
Առաջին անգամ արտադրական ֆունկցիան հաշվարկվել է 1920-ական թվականներին ԱՄՆ–ի արդյունաբերության օրինակով․
Քոբ-Դուգլասի արտադրական ֆունկցիայի ընդհանրական տեսքը համարվում է անընդհատ փոփոխման առաձգականության ֆունկցիան (CES-ֆունկցիա)։, որի համար սահմանում ստանում ենք ։
Հակասություններ
Ո՛չ Քոբը, ո՛չ Դուգլասը չներկայացրին \lambda գործակցի անընդհատության տեսական հիմքեր տարբեր տնտեսական պայմանների համար։ Օրինակ, երբ ուսումնասիրենք տնտեսության երկու ոլորտների միևնույն տեխնոլոգիական գործակիցը․ գումարը չի ստացվի նույնը․
Հավասարությունը հնարավոր է միայն․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական օրենքներ Կատեգորիա:Տնտեսական մոդելներ
Հիբիսկուս սիրիական
Հիբիսկուս սիրիական, տուղտազգիներից սերված խոշոր թուփ։
Աբակավիր
Աբակավիր (Abacavir, ABC) հակաբորբոքային միջոց Մարդու իմունային անբավարարության վիրուսի ՄԻԱՎ-ի բուժման համար՝ նուկլեոզիդ հակադարձ տրանսկրիպտազային արգելակիչներ դասի բուժման համար հակավիրուսային միջոց է։
Հիբիսկուս սիրիական
Նկարագիր
5-6 մ բարձրություն ունեցող տերևաթափ թուփ է, որն ունի ճաքած կեղև, երիտասարդ ընձյուղներ, ձվաձև տերևաթիթեղ։ Ունի բավականին խոշոր ծաղիկներ, որոնք տեղավորված են լինում տերևածոցերում։ Ծաղիկները ծիրանավարդագույն են։ Պտուղ-տուփիկը ձվաձև է 2-2,7 սմ բարձրությամբ։ Տերևները ձվաձև են կամ շեղանկյուն - ձվաձև։ Ծաղիկները մեկական են, գտնվում են տերևածոցերում։ Ծաղկի պսակը լայն զանգականման է, վարդածիրանագույն կամ բաց մանուշակագույն, հազվադեպ՝ սպիտակ, կենտրոնում մուգ խալով։ Ծաղկում է հունիսից մինչև սեպտեմբեր, պտուղները հասունանում են սեպտեմբեր - հոկտեմբերին։ Երկարատև ծաղկող, բարձր գեղազարդ թփատեսակ է, որը մեր հանրապետության պայմաններում, սեզոնի երկրորդ մասում զգալիորեն լրացնում է ծաղկող բուսատեսակների պակասը։
Տարածումը
Տարածված Է Չինաստանում, Հնդկաստանում և Փոքր Ասիայում։ Աճում է ծովի մակերևույթից 1200-1400 մ բարձրության վրա։ Բավականին ջերմասեր է, խիստ ցրտահարվում է։ Չոր հողերում և երաշտի դեպքում ոռոգում է պահանջում։ Թել են ստանում բնի կեղևից, իսկ թուղթ՝ բնափայտից։
Աբակավիր
Աբակավիրը,որը վաճառվում է Ziagen ապրանքանիշի ներքո, ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման և բուժման համար օգտագործվող դեղամիջոց է ։  Աբակավիրը օգտագործվում է  ՄԻԱՎ-ի այլ դեղամիջոցների հետ համատեղ և ինքնին խորհուրդ չի տրվում ։
Հիբիսկուս սիրիական
Տարածումը
Բնական պայմաններում տարածված է Չինաստանում և Հնդկաստանում, Փոքր Ասիայում։ Հայաստանում լավ է հարմարված հատկապես ցածրադիր վայրերում՝ մինչև 1200 - 1400 մ բարձրության կանաչ տնկարկներում։ Հողի նկատմամբ պահանջկոտ է, գերադասում է փուխր, ջրաթափանց և օդաթափանց, սննդանյութերով հարուստ հողերը։ Ջերմասեր է և չորադիմացկուն, լուսասեր է։ Սիրիաական բաղրջուկն ունի բազմաթիվ պարտիզային ձևեր և սորտեր, որոնք աճեցվում են համեմատաբար տաք և ցածրադիր վայրերում։ Դրանք միմյանցից տարբերվում են ծաղիկների գունավորմամբ։ Դրանք միմյանցից տարբերվում են ծաղիկների գունավորմամբ, լիաթերթիկությամբ և այլ հատկանիշներով։
Աբակավիր
Աբակավիրը ընդունվում է հաբերի կամ լուծույթի տեսքով, կարելի է կիրառել նաև երեք ամսականից բարձր երեխաների համար ։
Հիբիսկուս սիրիական
Գրականություն
Լ.Հ.Հարությունյան, Քո շրջապատի թփերը, Երևան, 1984։
Աբակավիր
Աբակավիրը սովորաբար լավ կիրառելի  է։ Ընդհանուր կարող են լինել  կողմնակի բարդություններ, այդ բարդությունների մեջ են ներառված  փսխումը, անքնությունը, ջերմությունը և հոգնածության զգացումը։ Ավելի խորը  բարդություններն են hypersensitivity, hepatotoxicity և lactatacidosis տեսակները։ Գենետիկական թեստավորումը կարող է որոշել, թե արդյոք մարդը ենթարկվում է հիպերզգայունության զարգացման ավելի բարձր ռիսկի։ Հիպերզենսիվության ախտանշանները ներառում են ցան, փսխում և  հևոց։
Հիբիսկուս սիրիական
Գրականություն
Կատեգորիա:Թփեր Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Աբակավիր
Աբակավիրը արտոնագրվել է 1988 թվականին, 1998 թվականի դեկտեմբերի 18-ին հաստատել է Food and Drug Administration կազմակերպությունը՝ դառնալով տասնհինգերորդ հավանության արժանացած հակառետրովիրուսային դեղամիջոցը ԱՄՆ-ում ։ Նրա արտոնագիրը լրացել է Միացյալ Նահանգներում 2009 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։
Աբակավիրն ընդգրկված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) հիմնական դեղամիջոցների ցանկում. Այն հասանելի է որպես ունիվերսալ դեղամիջոց։
Սովորաբար Աբակավիրը օգտագործվում է ՄԻԱՎ-ի այլ դեղամիջոցների հետ միասին, ինչպիսիք են Աբակավիրը/լամիվուդինը/զիդովուդինը, Աբակավիրը/դոլուտեգրավիրը/լամիվուդինը և Աբակավիրը/լամիվուդինը։ Աբակավիր/Լամիվուդինի համադրությունը նաև հիմնական դեղամիջոցն է ։ Աբակավիր/lamivudine համադրությունը նույնպես հիմնական դեղամիջոցն է։
Դեղաբանական ազդեցություն
Աբակավիրը արտահայտվում է հակավիրուսային գործողությամբ։ Նուկլեոզիդների սինթետիկ կարբոցիկլային անալոգն է։ ՄԻԱՎ-ի հակառակ transcriptase-ի մրցակցային արգելակիչը։ Մարմնում ներբջջային կինասեսի ազդեցության տակ աբակավիրը վերափոխվում է ակտիվ մետաբոլիտ կարբովիր տրիֆոսֆատի, որը դեզօքսիգուանոզին -5'-տրիֆոսֆատի (dGTP) անալոգն է։ Աբակավիրի ակտիվ տրիֆոսֆատը, բնական dGTP սուբստրատի փոխարեն, ներառված է վիրուսային ԴՆԹ-ի մեջ և դրանով կանխում է 5'- և 3'-ֆոսֆորային էսթեր կապերի առաջացումը, որոնք անհրաժեշտ են ԴՆԹ շղթան երկարացնելու համար։
Կողմնակի ազդեցություններ
Ընդհանուր անբարենպաստ ռեակցիաները ներառում են իրենց մեջ սրտխառնոց, գլխացավ, փսխում, փորլուծություն, անորեքսիա՝ ախորժակի կորուստ, անքնություն։ Հազվագյուտ, բայց լուրջ կողմնակի ազդեցությունները ներառում են իրենց մեջ գերզգայնության ռեակցիաներ, ինչպիսիք են ցանը, դեպրեսիոն վիճակը, անհանգստությունը, ջերմությունը. Աբակավիրը պետք է օգտագործել զգուշորեն լյարդի հիվանդություն ունեցող մարդկանց մոտ, քանի որ դա կարող է վատթարացնել նրանց վիճակը։ Լյարդի խնդիրների նշաններն են՝ սրտխառնոցն ու փսխումը, որովայնի և կոնքի ցավերը, մուգ մեզի, մաշկի դեղնացման և աչքերի սպիտակուցների դեղնացումը։.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիրուսներ Կատեգորիա:ՁԻԱՀ Կատեգորիա:Հակաբորբոքային պրեպարատներ Կատեգորիա:Գենետիկա Կատեգորիա:ԴՆԹ
Ռազմական գործողություն «Իսլամական պետության» դեմ
Ռազմական գործողություն «Իսլամական պետության» դեմ (العمليات العسكرية ضد داعش), մի շարք պետությունների միջամտությունը Իրաքի, Սիրիայի և Լիբիայի տարածքում տեղի ունեցող հակամարտություններին՝ «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպության տարածմանը խոչընդոտելու նպատակով։
Ի պատասխան 2014 թվականի հունիսին և հուլիսին «Իսլամական պետություն» (կրճատ՝ ԻՊ) խմբավորման ձեռք բերած հաջողություններին, որոշ պետություններ սկսեցին միջամտել Սիրիայում և Իրաքում, իսկ հետո նաև Լիբիայում շարունակվող քաղաքացիական պատերազմին։ 2014 թվականի առաջին կեսի ընթացքում Իրաքում և Սիրիայում արագ տարածքային նվաճումները, միջազգային հանրության կողմից դատապարտված դաժանությամբ և մարդու իրավունքների խախտումներով հանդերձ, ինչպես նաև Սիրիայում քաղաքացիական պատերազմի հետագա անսպասելի հետևանքների վախը ստիպել են շատ երկրների ռազմական գործողություններ սկսել ԻՊ-ի դեմ ։
Իրանը և նրա դաշնակիցներն ի սկզբանե մասնակցել են ցամաքային գործողություններին՝ կործանիչների և անօդաչու թռչող սարքերի աջակցությամբ։ 2014 թվականի ամռան կեսին ԱՄՆ-ն Իրաք է ուղարկել հրահանգիչներ, որոնք անմիջական մասնակցություն չեն ունեցել մարտական գործողություններին, իսկ օգոստոսից սկսած լայնածավալ օդային արշավ են սկսել։
2015 թվականի փետրվարի 1-ին Իրաքի վարչապետը հայտարարել էր, որ «Իսլամական պետության» դեմ պատերազմը փաստացի «երրորդ համաշխարհային պատերազմ» է, քանի որ «ԻՊ»-ն հայտարարում է Լևանտի սահմաններից դուրս պատերազմ ծավալելու և «համաշխարհային խալիֆայություն» ստեղծելու իր պլանների մասին ։
2015 թվականի մարտի 18-ին «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորման առաջնորդ Աբու Բաքր ալ Բաղդադին վիրավորվել էր Իրաքի և Սիրիայի սահմանին երեք ավտոմեքենաներից բաղկացած շարասյան ուղղությամբ հակաահաբեկչական կոալիցիայի ուժերի հարվածի հետևանքով։
2015 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Սիրիայի կառավարության խնդրանքով Ռուսաստանի Դաշնությունը քաղաքացիական պատերազմի մեջ մտավ Սիրիայում՝ ռազմական գործողություն սկսելով այդ երկրում։
2017 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Իրաքի վարչապետը հայտնել էր ԻՊ-ից երկրի լիակատար ազատագրման մասին։
ԱՄՆ միջամտություն
2014 թվականի օգոստոսին ԱՄՆ-ը հավաքել էր ԻՊ-ի դեմ պայքարի գործընկեր երկրների կոալիցիան։ Կոալիցիան օգնել է ավիացիոն տեխնիկայի մատակարարումներին, Իրաքի ցամաքային զորքերին ռազմական օգնությանը, ռազմական խորհրդականներին, ինչպես նաև տեղական ցամաքային զորքերի պատրաստության բազաների ստեղծմանը։ Բացի ռազմական օգնությունից, շատ երկրներ հումանիտար օգնություն են ցուցաբերել Հյուսիսային Իրաքի էթնիկ փոքրամասնություններին (Քուրդիստան և այլն), որոնք գտնվում էին լիակատար ոչնչացման կամ փախուստի սպառնալիքի տակ։
2014 թվականի օգոստոսին ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման, խոսելով Իրաքի կառավարության աջակցության մասին, ասել էր, որ «դա երկարաժամկետ նախագիծ կլինի» ։ Ռազմական օգնությունը հետագայում ընդլայնվել է, որպեսզի պաշտպանի Իրաքի ենթակառուցվածքը և ապահովի իրաքյան զորքերի օդային պաշտպանությունը։ ԱՄՆ-ի ավիացիոն աջակցությամբ քրդական և իրաքյան ուժերը կարողացել են վերադարձնել Մոսուլի ամբարտակի վերահսկողությունը։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Օբաման հայտարարել էր, որ ԱՄՆ-ն ավիահարվածներ կսկսի Սիրիայում նույնիսկ առանց Կոնգրեսի հավանության ։
2015 թվականին ԱՄՆ Կոնգրեսը 1,6 մլրդ դոլար Է հատկացրել ԻԼԻՊ-ի դեմ պայքարելու համար ։
Ավստրալիայի միջամտություն
2014 թվականի հոկտեմբերի սկզբին Ավստրալիայի վարչապետ Թոնի Աբոթը հաստատել էր, որ կառավարությունն Իրաք Է ուղարկել Boeing F/A-18E/F Super Hornet կործանիչներ՝ ԻՊ-ի զինյալներին ավիահարվածներ հասցնելու համար ։ Հոկտեմբերի 6-ին ավիացիայի մարշալ Մարկ Բինսկինը հայտարարել էր, որ Super Hornet-ը թռել է Իրաքի վրա մարտական առաջադրանքներ կատարելու համար և վերադարձել ավիաբազա՝ չծախսելով զինամթերքը։ Կոալիցիոն ուժերի ավիացիային աջակցելու համար Իրաք են ուղարկվել KC-30A (վերալիցքավորող) և E7A Wedgetail (հեռահար ռադիոլոկացիոն հայտնաբերում և ինքնաթիռների կառավարում) ։Հոկտեմբերի 9-ին Թոնի Էբոթը հայտարարել Է, որ Super Hornet-ը ներգրավվել է Իրաքում ԻԼԻՊ-ի դիրքերին ավիահարվածներ հասցնելու համար ։ Օդանավը երկու ավիառումբ է նետել այն շենքի վրա, որն ԻՊ-ն օգտագործել է որպես կառավարման հրամանատարական կետ ։
Հոկտեմբերի 17-ի դրությամբ Ավստրալիայի թագավորական ՌՕՈՒ-ն 43 մարտական թռիչք է իրականացրել Իրաքի երկնքում ։ Ավստրալիական ավիացիան մասնակցել է նաև Սիրիայի հյուսիսում գտնվող Կուբանի քաղաքի համար մղվող մարտերին քրդական ուժերի աջակցությանը ։
Ֆրանսիայի միջամտություն
2015 թվականի նոյեմբերի 13-ին Փարիզում ահաբեկչությունների շարք է տեղի ունեցել։ Զոհվել է 130 մարդ, ավելի քան 350-ը վիրավորվել են, որոնցից 99-ը ծայրահեղ ծանր են ։ Ֆրանսիան որոշել է ուժեղացնել ԻՊ-ի վրա հարձակումները՝ մարտական գործողության գոտի ուղարկելով իր «Շառլ դը Գոլ» ավիակիրը ։ 2016 թվականի հուլիսի 14-ին՝ ժամը 22։30-ի սահմաններում, ահաբեկչություն է տեղի ունեցել Նիսում։ 86 մարդ զոհվել է, 308-ը՝ վիրավորվել։
Թուրքիայի միջամտություն
2015 թվականի հուլիսի 20-ին Թուրքիայի Սուրգուչ քաղաքում, որը գտնվում է թուրք-սիրիական սահմանից ոչ հեռու, տեղի է ունեցել ահաբեկչական գործողություն, որի զոհ է դարձել 32 մարդ (Ահաբեկչության պատասխանատվությունը, իշխանությունների հայտարարության համաձայն, ԻՊ-ի վրա է)։ Հուլիսի 23-ին «Իսլամական պետության» գրոհայինները Սիրիայի տարածքից հարձակվել են թուրք սահմանապահների վրա ։ Թուրքիայի 16 նահանգներում սկսվել են ԻՊ-ի և Քրդստանի աշխատավորական կուսակցության հետ կապված կասկածյալների զանգվածային ձերբակալությունները ։ Հուլիսի 24-ին նաև Թուրքիայի և ԱՄՆ-ի նախագահները պայմանավորվել են օգտագործել Ինջիրլիքի բազան իսլամիստների դեմ պայքարելու համար ։
Այն բանից հետո, երբ թուրքական իշխանությունները սկսեցին ռմբակոծել «Իսլամական պետության» գրոհայինների և Քրդական աշխատավորական կուսակցության անդամների ճամբարները, Թուրքիայում ավելի քան 600 ահաբեկչական գործողություններ են իրականացվել, որոնց զոհ են դարձել տասնյակ թուրք քաղաքացիներ, այդ թվում՝ բազմաթիվ ուժայիններ։
Ավելի ուշ Թուրքիան միացավ հակահիտլերյան կոալիցիային։ Օգոստոսի 28-ին թուրքական ՌՕՈՒ-ն կոալիցիայի կազմում առաջին անգամ մասնակցել Է Սիրիայում իսլամիստների դեմ ավիահարվածների ։
2015 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Թուրքիայի մայրաքաղաք Անկարայում պայթյուններ են որոտացել։ Ահաբեկչության հետևանքով ավելի քան հարյուր մարդ Է զոհվել ։ Թուրքիայի իշխանությունները կասկածում են Քրդական աշխատավորական կուսակցության անդամների և «Իսլամական պետության» գրոհայինների ահաբեկչական հարձակում կազմակերպելու մեջ ։ Քրդերը Թուրքիայի կառավարությանը մեղադրել են հարձակման կազմակերպման մեջ ։
Թուրքիայի և Իրաքի հակասություններ
2015 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Թուրքիան Իրաքի տարածք առանց պաշտոնական Բաղդադի հետ համաձայնեցնելու մեկ տանկային գումարտակ է ուղարկել, իբր քրդական փեշմերգա բանակի հետ համատեղ մարզումների համար։ Իրաքի կառավարությունն այդ գործողությունները թշնամական է համարել և Թուրքիային առաջարկել է անհապաղ հետ քաշել իր զորքերը ։
Գերմանիայի միջամտություն
2015 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Բունդեսթագը հավանություն տվեց Գերմանական ռազմաօդային ուժերի ինքնաթիռների և Բունդեսվերի 1200 զինծառայողների ուղարկմանը՝ կոալիցիայի ուժերին օգնելու համար ։ Սակայն Գերմանիայի պաշտպանության նախարար Ուրսուլա ֆոն դեր Լյայենը բացառել է գերմանացի զինվորականների մասնակցությունը ցամաքային գործողությանը, քանի որ, նրա խոսքով, նման գործողությունները պետք է իրականացվեն տարածաշրջանին քաջ ծանոթ մարդկանց կողմից ։ Դեկտեմբերի 16-ին գերմանական ՌՕՈՒ ինքնաթիռներն առաջին անգամ գործի են դրվել իսլամիստների դիրքերին ավիահարվածներ հասցնելու համար ։
Ռազմական օգնություն Ռուսաստանից
2015 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Ռուսաստանը հայտարարել էր ՌԴ տարածքում արգելված «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորմանը օդային հարվածներ հասցնելու մասին։ Այս մասին հայտնել Է ՌԴ ՊՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ, գեներալ-մայոր Իգոր Կոնաշենկովը։ Ի տարբերություն արևմտյան կոալիցիայի երկրների ՝ ռուսական մասնակցությունը հակամարտությանը տեղի է ունեցել Սիրիայի գործող ղեկավարության անմիջական խնդրանքով ։
2015 թվականի հոկտեմբերին իրականացվող գործողությանը միացավ Ռուսաստանի ռազմածովային նավատորմը։ Կասպյան նավատորմի նավերը հրթիռային հարված են հասցրել Սիրիայի տարածքում ԻՊ-ի ենթակառուցվածքի օբյեկտներին. խոցվել են «արկերի և պայթուցիկ սարքերի արտադրության գործարանները, հրամանատարական կետերը, զինամթերքի, սպառազինության և վառելիքաքսուքային նյութերի պահեստները, ինչպես նաև ահաբեկիչների պատրաստման ճամբարները» ։
Ռազմատեխնիկական համագործակցություն
2015 թվականի ամռանից սկսած Ռուսաստանն առաջ է մղում Սիրիայի զինված ուժերի հակաահաբեկչական կոալիցիային միանալու գաղափարը, որոնց Մոսկվան ռազմատեխնիկական օգնություն է ցուցաբերում  ։
Ռուսաստանի և Իրանի դիրքորոշում
Բաշար Ասադի կառավարությունը միակ օրինական ուժն է ԻՊ-ի դեմ պայքարում, աջակցում է Ռուսաստանը։ Ամերիկյան Սի-Բի-Էս հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում Ռուսաստանի նախագահ Վ. Վ. Պուտինը հայտարարել է, որ Սիրիայում այժմ կա միայն մեկ օրինական բանակ՝ կառավարական։ ԱՄՆ-ի կողմից աջակցվող սիրիական միացյալ ընդդիմության ջոկատները Պուտինը ահաբեկչական կազմակերպություններ է անվանել ․
Այնտեղ կա միայն մեկ սովորական լեգիտիմ բանակ։ Դա Սիրիայի նախագահ Ասադի բանակն է։ Եվ նրան ընդդիմանում է, մեր միջազգային որոշ գործընկերների մեկնաբանությամբ, ընդդիմությունը։ Սակայն, ըստ էության, կյանքում, Ասադի իրական բանակը պայքարում է ահաբեկչական կազմակերպությունների. < ... > ոչ լեգիտիմ կառույցներին ռազմական աջակցություն ցուցաբերելը չի համապատասխանում ժամանակակից միջազգային իրավունքի սկզբունքներին և Միավորված Ազգերի Կազմակերպության կանոնադրությանը։ Մենք աջակցում ենք բացառապես օրինական կառավարական կառույցներին։
Նման դիրքորոշում ունի նաև Իրանի կառավարությունը ։
2015 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Բաշար Ասադը դիմել էր Ռուսաստանին ռազմական օգնության համար ։ Ռուսաստանի Դաշնության խորհուրդը նախագահ Վլադիմիր Պուտինին թույլ է տվել արտասահմանում ռուսական զորքեր (ռազմաօդային ուժեր) օգտագործել ։
Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի հակասություններ
ԱՄՆ-ի կառավարությունը համաձայն չէ Ասադի կառավարությանը օգնելու ռուսական ուղեգծի հետ, և կարծում է, որ վերջինս չի կարող ընդունվել ԻՊ-ի դեմ պայքարի կոալիցիայի կազմում։ Ըստ ՌԴ-ում ԱՄՆ դեսպանատան մամուլի քարտուղար Ուիլյամ Սթիվենսի ․
Մենք արդեն ԻՊ-ի դեմ պայքար ենք մղում կոալիցիայի 60 օտարերկրյա գործընկերների հետ միասին։ Եվ Ասադի ռեժիմը չի կարող գործընկեր լինել այդ պայքարում ։
2016 թվականի հոկտեմբերի 3-ին ԱՄՆ-ը հայտարարել Էր Սիրիայում խաղաղ կարգավորման շուրջ Ռուսաստանի հետ բանակցությունները դադարեցնելու մասին, քանի որ, ամերիկյան կողմի կարծիքով, «Մոսկվան ի վիճակի չէ հավատարիմ մնալ ձեռք բերված պայմանավորվածություններին» ։ Հոկտեմբերի 7-ին Քաղաքացիական օբյեկտի վրա Ասադի զորքերի հարձակումից և 20 խաղաղ բնակիչների զոհվելուց հետո ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Ջոն Քերին հայտարարել է, որ Դամասկոսն ու Մոսկվան «ձգտում են հետաքննել ռազմական հանցագործությունները» ։ Նման հայտարարությամբ է հանդես եկել Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարար Ժան-Մարկ Էրոն.
Թուրքիայի փոխվարչապետ Նուման Քուրթուլմուշի կարծիքով՝ «ԱՄՆ-ն և Ռուսաստանը հասել են Սիրիայում բացահայտ դիմակայության կետին»։ Ցանկացած պատերազմ, որը տարվում է երրորդ ուժերի ձեռքերով, վերջ է գալիս։ Սիրիայում այդ սահմանափակումն արդեն սպառված է։ ԱՄՆ-ն ու Ռուսաստանն արդեն հասել են բացահայտ դիմակայության։ Դա նշանակում է, որ մենք գտնվում ենք տարածաշրջանային կամ համաշխարհային պատերազմի շեմին ։
2017 թվականի հունվարի 8-ին ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Էշթոն Քարթերը NBC News հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում հայտարարել էր, որ «Ռուսաստանը ոչինչ չի արել ԻՊ-ի դեմ պայքարում, փաստորեն զրո է» ։ "Նրանք ոչինչ չեն արել ԻՊ-ի դեմ պայքարում։ Փաստացի զրո, չնայած եկել են այնտեղ, ասում են, որ պայքարելու են ԻԼԻՊ-ի դեմ և օգնելու են կարգավորել քաղաքացիական պատերազմը Սիրիայում։ Նրանք ոչինչ չեն արել։"
2017 թվականի ապրիլի 4-ին Խան Շեյխուն քաղաքում նշվել է խաղաղ բնակչության զանգվածային պարտությունը քիմիական թունավոր նյութերով։  Արդյունքում զոհվել է առնվազն 89 մարդ, վիրավորվել է առնվազն 557 մարդ։ Ամերիկյան կողմի կարծիքով՝ այս միջադեպը կանխամտածված քիմիական հարձակում էր սիրիական կառավարական ուժերի կողմից։ Որպես պատասխան միջոց՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հրաման է տվել Սիրիայի ՌՕՈւ-ի հրթիռային հարձակման մասին, ինչն առաջացրել է Ռուսաստանի կտրուկ բացասական արձագանքը ։
2017 թվականի մայիսի 15-ին ԱՄՆ-ի վարչակազմը Ասադի ռեժիմին մեղադրել էր Սայեդնայա ռազմական բանտում հազարավոր կալանավորների զանգվածային սպանությունների և Դամասկոսի արվարձանի դիակիզարանում դիակիզարանների այրման մեջ՝ հանցագործությունների հետքերը թաքցնելու նպատակով։ Ամերիկյան կողմի տվյալներով՝ բանտում կախում են օրական մոտ 50 ձերբակալվածների, իսկ մարմիններից շատերը այրվում են բանտային դիակիզարանում ։
2017 թվականի հունիսի 8-ին ԱՄՆ-ի զորքերի կողմից խոցվել է սիրիական բանակին պատկանող հարվածային անօդաչու թռչող սարք, որը, ամերիկյան կողմի պնդմամբ, կրակ էր բացել ԱՄՆ-ի գլխավորած կոալիցիայի ուժերի վրա ։
2017 թվականի հունիսի 18-ին քաղաքի մոտ ԱՄՆ ՌՕՈՒ F/A-18E կործանիչով խոցվել Է Սիրիայի ՌՕՈւ Սու-22 ինքնաթիռը, որը Սիրիայի ժողովրդավարական ուժերի ջոկատների ռմբակոծությունն է վարում ։ Ի պատասխան դրան՝ Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել է օդում միջադեպերի կանխման ուղղությամբ ԱՄՆ-ի հետ փոխգործակցության դադարեցման մասին և հայտարարել է, որ այսուհետ կոալիցիայի ինքնաթիռներն ու անօդաչուները կդիտարկի որպես հնարավոր թիրախներ ։
Բրիտանական Guardian պարբերականի կարծիքով՝ Սիրիայում ազդեցության համար Վաշինգտոնի և Մոսկվայի միջև պայքարը մեծացնում է Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի միջև ուղղակի ռազմական առճակատման վտանգը ։
2017 թվականի նոյեմբերին ԱՄՆ-ը և Ռուսաստանը ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդին ներկայացրեցին երկու իրարամերժ բանաձևեր ։
2018 թվականի փետրվարի 7-ին տեղի է ունեցել ԱՄՆ-ի և «Սիրիական ժողովրդավարական ուժերի» գլխավորած միջազգային կոալիցիայի ուժերի խոշոր ուղղակի զինված բախումը սիրիական իշխանամետ ուժերի հետ, որոնց թվում էին նաև ռուսական ոչ պաշտոնական զինված կազմավորումները Չակ Վագներից։ Մարտի արդյունքը Սիրիայի կառավարական ուժերի և ռուսական կազմավորումների խոշոր կորուստներն էին։
2018 թվականի փետրվարի 27-ին ԱՄՆ-ի զինված ուժերի կենտրոնական հրամանատարության ղեկավար Ջոզեֆ Վոթելը զեկույց է հրապարակել, որում սուր քննադատության է ենթարկել Սիրիայում Ռուսաստանի գործողությունները, մասնավորապես, Ռուսաստանին անվանել է «Մերձավոր Արևելքում և Կենտրոնական Ասիայում ԱՄՆ-ի ռազմավարական հակառակորդ» ։
2018 թվականի ապրիլի 19-ին Դոնալդ Թրամփը հայտնել էր Սիրիայում ռուսական և ամերիկյան ուժերի «մի քանի շաբաթ առաջ կոշտ պայքարի» մասին, որում բազմաթիվ մարդիկ են զոհվել ։
Ռուսաստանի և Թուրքիայի հակասություններ
2015 թվականի նոյեմբերի 24-ի առավոտյան թուրք-սիրիական սահմանի մոտակայքում խոցվել է ռուսական Սու-24 ռմբակոծիչը։ Ղեկավարության ներկայացուցիչները՝ Ռուսաստանի Դաշնության իշխանություններին մեղադրել են Թուրքիայի ագրեսիայի համար ։ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հերքել է գրոհայիններին աջակցելու մեղադրանքները՝ սեփական սահմանները պաշտպանելու անհրաժեշտության մասին ։ Ավելի ուշ տեղեկություն էր հայտնվել այն մասին, որ թուրքական զինված ուժերը դադարեցնում են պայքարը ԻՊ-ի դեմ, սակայն պաշտոնական Անկարան հերքել էր այդ տվյալները ։
2016 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Անկարայում սպանվել է Թուրքիայում Ռուսաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Անդրեյ Կարլովը։
Մեծ Բրիտանիայի միջամտություն
2015 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Մեծ Բրիտանիայի ՌՕՈւ-ն առաջին ավիահարվածներն է հասցրել Սիրիայի տարածքում «Իսլամական պետության» գրոհայինների դիրքերին ։ Մինչ այդ Մեծ Բրիտանիայի ՌՕՈւ-ն գործողություն էր իրականացնում միայն Իրաքի տարածքում ։
Այլ երկրների միջամտություն
2016 թվականի փետրվարին Սաուդյան Արաբիան և Թուրքիան հայտարարեցին «Իսլամական պետության» դեմ առաջիկա ռազմական գործողությունների մասին ։ Դրա համար, ենթադրաբար, պատրաստվելու է 150 հազար զինծառայողների զորակազմ։ Փետրվարի 6-ին կոալիցիային միանալու իրենց պատրաստակամության մասին հայտարարել են Բահրեյնի և ԱՄԷ-ի իշխանությունները ։ Փետրվարի 11-ին Սաուդյան ռազմական ղեկավարությունը ռազմական գործողության մասին որոշումը համարել է «վերջնական և անշրջելի» ։ 2016 թվականի օգոստոսի 24-ին թուրքական տանկերը ինժեներա-սակրավոր ստորաբաժանումների ուղեկցությամբ հատել էին թուրք-սիրիական սահմանը Ջերաբլուս քաղաքի շրջանում և ակտիվ հարձակում սկսել «Իսլամական պետության» գրոհայինների դիրքերի վրա ։
Հակամարտություն Սիրիական Քրդստանում
[[Պատկեր:Claimed and de facto territory of Rojava.png|thumb|left|250px|Կարմիր, Սիրիայի տարածքը գրավված է թուրքական զորքերի կողմից,կանաչը Սիրիայի տարածքն է, որը վերահսկում են քուրդ զինյալները,
նարնջագույն տարածքները վերահսկվում են Սիրիայի կառավարության կողմից]] 2018 թվականի հունվարի 14-ին ԱՄՆ-ի գլխավորած միջազգային կոալիցիայի ներկայացուցիչները հայտարարել էին, որ մինչև 30 հազար մարդ «անվտանգության ուժերի» ստեղծմանը ձեռնամուխ են եղել ԱՄՆ-ի կողմից ստեղծված և զինված քրդա-արաբական դաշինքի՝ Սիրիայի ժողովրդավարական ուժերի (SDF) հիման վրա՝ Սիրիայի սահմանային տարածքները Թուրքիայի հետ սահմանին Եփրատ գետի հովտում հսկելու համար ։
Թուրքական իշխանությունները, որոնք սիրիական քուրդ աշխարհազորը համարում են ահաբեկչական կազմակերպություն, որը կապված է Քրդստանի աշխատավորական կուսակցության հետ, Ի պատասխան հայտարարել են սիրիական քրդական կազմավորումների դեմ ուժային գործողության նախապատրաստումը արագացնելու մտադրության մասին, որոնք 2018 թվականի սկզբին վերահսկում էին թուրք-սիրիական սահմանի 900 կմ-ից 700-ը։ Հարձակման առաջին օրերը ցույց տվեցին, որ թուրքական ռազմական հրամանատարությունը չի ձգտում արագացնել իրադարձությունները՝ խոշոր ճակատամարտի փոխարեն կենտրոնանալով լոկալ հատուկ գործողությունների վրա։ Հարձակողական ստորաբաժանումների կորիզը թուրքամետ «Սիրիական ազատ բանակի» ջոկատներն են, որոնց աջակցում են թուրքական ավիացիան և զրահատանկային ուժերը, ինչը, հրամանատարության մտահղացմամբ, պետք է թույլ տա խուսափել թուրք զինծառայողների կորուստներից։ Ինչ վերաբերում է բուն կողմին, ապա գործողությանը մասնակցելու համար Նրա ղեկավարությունը հույս ունի վերահսկողություն ստանալ հիմնականում արաբներով բնակեցված Թել Ռիֆյաթ քաղաքի և այն հարակից տարածքների նկատմամբ, որոնք 2016 թվականի փետրվարին գրավվել են քրդական կազմավորումների կողմից ։
Թուրքիայի ռազմական գործողության սկիզբը և Մոսկվայի դիրքորոշումն այդ կապակցությամբ ազդել են Ռուսաստանի նկատմամբ քրդերի վերաբերմունքի վրա՝ որպես խաղաղ բանակցություններում միջնորդ։ Քրդերը Մոսկվային մեղադրել են ազգամիջյան հակամարտության կարգավորման հարցերում Անկարայի հետ դավադրության մեջ և դադարեցրել են բոլոր շփումները ռուս ներկայացուցիչների հետ ։
Միաժամանակ, տարածաշրջանում ամերիկացի դիվանագետների դերն էապես մեծացել է։ Հետաքրքիր է, որ Դամասկոսում ամերիկյան դեսպանատունը չի աշխատում արդեն ավելի քան հինգ տարի, և այն վերաբացվել է, չնայած անվտանգության հետ կապված խնդիրների գործնական բացակայությանը ։
2018 թվականի դեկտեմբերի վերջին, Սիրիայում ամերիկացիների հետագա ներկայությունից հրաժարվելուց հետո, իրականացվել է Մանբիջ քաղաքի և նրա շրջակայքի անցումը սիրիական իշխանությունների վերահսկողության տակ։ Քաղաքային վարչության վրա բարձրացվել է սիրիական դրոշը, իսկ սիրիական բանակի զինծառայողները շրջանի համատեղ պարեկություն են սկսել «սիրիական ժողովրդավարական ուժերի» քուրդ զինյալների հետ ։
2019 թվականի հունվարի 16-ին Մանբիջում ռեստորաններից մեկում պայթյուն է որոտացել, որը, ենթադրաբար, կազմակերպել է մահապարտ ահաբեկիչը։ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի խոսքով՝ զոհվել է 20 մարդ, այդ թվում՝ ԱՄՆ հինգ զինվորական ։
Եգիպտոսի միջամտություն
Այն բանից հետո, երբ ԻՊ-ի գրոհայինները Լիբիայում առևանգել և գլխատել են 21 եգիպտացի ղպտի քրիստոնյա, Եգիպտոսի ՌՕՈՒ-ն 2015 թվականի փետրվարի 16-ին հրթիռա-ռումբային հարված է հասցրել Դերնա նահանգի ահաբեկիչների բազային։ Այս հարձակման արդյունքում ԻՊ-ի 64 գրոհայիններ սպանվել են ։ Բողոքի ակցիային մասնակցել են նաև Լիբիայի ռազմաօդային ուժերի ինքնաթիռները ։
2017 թվականի մայիսի 26-ին ԻՊ գրոհայինները հարձակվել են ղպտիների վրա եգիպտական տարածքում։ Պաշտոնական տվյալներով՝ զոհվել է 28 մարդ, ևս 22-ը վիրավորվել են։ Ի պատասխան ահաբեկիչների կողմից կազմակերպված հարձակման, Եգիպտոսի ՌՕՈՒ-ն արդեն հաջորդ առավոտյան վեց ավիահարվածներ է հասցրել Լիբիայի արևելյան հատվածում գրոհայինների դիրքերին ։
Ֆրանսիայի միջամտություն
2016 թվականի հունվարի կեսերից ֆրանսիական հատուկ նշանակության ջոկատը Լիբիայի արևելքում գործում է «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորման ջոկատների դեմ ։
ԱՄՆ միջամտություն
2016 թվականի օգոստոսի 1-ին ԱՄՆ-ի ավիացիան լիբիական կառավարության խնդրանքով սկսել է հրթիռա-ռումբային հարվածներ հասցնել Սիրտում «Իսլամական պետության» զինյալների դիրքերին ։
Ռազմական օգնություն Աֆղանստանին
Աֆղանստանում և Պակիստանում «Իսլամական պետություն» միջազգային ահաբեկչական կազմակերպության առաջնորդ Հաֆիզ Սաիդ Խանը սպանվել է 2016 թվականի հուլիսի 26-ին ԱՄՆ-ի ռազմաօդային ուժերի անօդաչու թռչող սարքի հարվածի հետևանքով ։
2019 թվականի մայիսի 5-ին հատուկ ծառայությունների գործողության ժամանակ սպանվել է «Իսլամական պետության» գրոհայիններից մեկը՝ Մուֆթի Ուզբեկ անունով։ Նա պատասխանատու էր Կենտրոնական Ասիայում ԻՊ ահաբեկչական խմբավորման ֆինանսական աջակցության համար։ Ինչպես հաղորդում Է Աֆղանստանի ՆԳՆ-ն, նրա հետ հատուկ գործողության ընթացքում սպանվել են առնվազն երեք այլ զինյալներ ։
Պայքարի համակարգող կենտրոն ԻՊ-ի դեմ
2015 թվականի սեպտեմբերից Բաղդադում գործում է միասնական համակարգող կենտրոն ԻՊ-ի դեմ ռազմական գործողությունների պլանավորման համար։ Նրա աշխատանքին մասնակցում են սպաներ Իրաքից, Ռուսաստանից, Սիրիայից, Իրանից ։ Ամերիկացիներն ու նրանց դաշնակիցները դեռևս չեն համարձակվել բացահայտ համագործակցել այդ նախագծի շրջանակներում ։
ՆԱՏՕ-ի ներգրավումը պատերազմի մեջ
2017 թվականի մայիսի 25-ին Բրյուսելում ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովում որոշում է կայացվել դաշինքի ուժերը ԻՊ-ի դեմ կոալիցիային միացնելու մասին ։ Ի դեպ, դա չի նշանակում, որ ՆԱՏՕ-ի ստորաբաժանումների ուղղակի ռազմական մասնակցությունը անմիջականորեն մարտական գործողություններին ԻՊ-ի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքներում։  Արևմտյան հրահանգիչները պետք է կենտրոնանան ահաբեկչության դեմ պայքարի քուրդ, իրաքցի և աֆղանցի մասնագետների պատրաստման վրա։ Միևնույն ժամանակ ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Յենս Ստոլտենբերգը հույս ունի, որ դաշինքը գործնական մասնակցություն կունենա դաշնակից բանակների մարտական գործողություններին աջակցելու գործում։
Գործնական միջոցների թվում, որոնք կարող են ձեռնարկվել կոալիցիային մասնակցելու շրջանակներում, նա նշել Է հետախուզական ավիացիայի (AWACS տիպի ինքնաթիռների) օգտագործումը, ՆԱՏՕ-ի լիցքավորող ինքնաթիռներով օդում ռմբակոծիչների վերալիցքավորումը, ինչպես նաև նոր հակաահաբեկչական հետախուզական ստորաբաժանման աշխատանքը, որը ստեղծվել Է Բրյուսելում ՆԱՏՕ-ի կենտրոնակայանում ։
Եվրոպոլ
2019 թվականի նոյեմբերի 21-ից 24-ը Եվրամիության իրավապահ կառույցները կիբեռտարածությունում գործողություն են իրականացրել «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպության դեմ՝ սոցիալական ցանցերում ծայրահեղական քարոզչությունը կանխելու նպատակով։ Եվրոպոլը համագործակցել է 9 խոշորագույն ինտերնետ-հարթակների (Google, Twitter, Ինստագրամ, Telegram և այլն) հետ՝ «Իսլամական պետության» ակտիվիստներին հակազդելու համար։ ԵՄ-ի 11 երկրների ոստիկանության աշխատակիցները վնասազերծել են ԻՊ-ի տեղեկատվական ստորաբաժանման կողմից կառավարվող մոտ 26 հազար հաշիվներ և կայքեր ։ Reuters գործակալության հաղորդմամբ՝ հիմնական հարվածը հասցվել է Amaq կորպորացիայի տեղեկատվական ռեսուրսներին ։
Իրաքում խալիֆայության ջախջախում
Իրաքի վարչապետ Հայդար ալ Աբադին մզկիթի պայթյունը համարել է «պարտության պաշտոնական ճանաչում» ։
2017 թվականի հուլիսի 10-ին Մոսուլն ազատագրվել է ԻԼԻՊ-ից ։
2017 թվականի նոյեմբերի 17-ին ազատագրվել Է Իրաքում ԻՊ վերջին հենակետը՝ Ռավա քաղաքը ։
2017 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Իրաքը հայտարարեց «Իսլամական պետության» դեմ պատերազմի ավարտի մասին ։
2018 թվականի փետրվարի 5-ին ԱՄՆ-ը հայտարարեց Իրաքից իր զորքերի դուրսբերման մասին ։
Խալիֆայության ջախջախում Սիրիայում
2017 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ԻՊ-ից ազատագրվել է Մեյադին քաղաքը, որը համարվում էր ԻՊ-ի «մայրաքաղաքը» հունիսի 16-ից ։
2017 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Ռաքքան ազատագրվել է ԻԼԻՊ-ի զինյալներից ։
2017 թվականի նոյեմբերի 19-ին ԻՊ-ից ազատագրվել Է Աբու Քեմալ քաղաքը ։
2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Ռուսաստանը հայտարարել էր Սիրիայում ԻՊ-ի ջախջախման մասին, չնայած ահաբեկիչների վերահսկողության տակ դեռ մնում են երկրի արևելքում գտնվող որոշ տարածքներ։
2018 թվականի դեկտեմբերի 20-ին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել էր Սիրիայի տարածքում ամերիկյան ռազմական ներկայությունն ավարտելու մասին՝ խոստանալով ԱՄՆ Զինված ուժերի ստորաբաժանումները դուրս բերել 60-ից մինչև 100 օր ժամկետով ։
2019 թվականի մարտի 23-ին Սիրիայի ժողովրդավարական ուժերը հայտարարել են, որ Բաքուն գրավել է վերջին քաղաքը՝ ԻՊ-ի վերահսկողության ներքո։
Ահաբեկչության դեմ պայքար Եմենում
Եմենի կառավարության կողմից ԱՄՆ-ի աջակցությամբ իրականացվող ռազմական գործողությունները «Ալ Քաիդայի» և Եմենի տարածքում գտնվող նրանց դաշնակիցների դեմ (օրինակ, Իսլամական էմիրաթ Աբյան) շարունակվում են երկրում 2001 թվականից, սակայն հակամարտությունը սրվել է 2010 թվականի հունվարի 14-ին, երբ նախագահ Ալի Աբդալլահ Սալեհը բացահայտ պատերազմ էր հայտարարել «Ալ Քաիդային»։ 2011 թվականի հունիսի 3-ին Սանայում նախագահական նստավայրի տարածքում մզկիթի գնդակոծման հետևանքով վիրավորվել էր Եմենի նախագահը, ինչպես նաև նրան ուղեկցող վարչապետը և խորհրդարանի խոսնակը, ինչի հետևանքով զոհվել էին յոթ թիկնապահներ ։ Ըստ ամերիկյան ԶԼՄ-ների, Սալեհը լրջորեն տուժել է պայթյունի հետևանքով. մաշկի 40 %-ը տուժել է այրվածքներից, նաև նրա մոտ հայտնաբերվել է ներգանգային արյունազեղում ։ Հաջորդ օրը նախագահը բուժման էր ժամանել Սաուդյան Արաբիա, որտեղ մնացել էր ավելի քան երեք ամիս։ Նոյեմբերի 23-ին Ալ-Ռիադում, Սաուդյան Արաբիայի թագավորի ներկայությամբ, Ալի Աբդալլահ Սալեհը ստորագրել Է Պարսից ծոցի արաբական պետությունների համագործակցության խորհրդի կողմից մշակված պայմանագիրը՝ երկրում իշխանության փոխանցման վերաբերյալ, երեք ամսվա ընթացքում մնալով պատվավոր նախագահ ։
2012 թվականի փետրվարին կայացած ընտրություններում Եմենի նախագահ է ընտրվել նախկին փոխնախագահ Հադին ։ Սակայն Եմենի հերթական ճգնաժամի ընթացքում նրա իշխանությունը նույնպես վիճարկվել է զինված ընդդիմության ուժերի կողմից ։ Հադին հարկադրված նահանջել է նախ Ադեն Հարավային քաղաք, ապա Սաուդյան Արաբիա։ Երկրի ամբողջ հյուսիսն ու Սանա հին մայրաքաղաքը հայտնվել են հուսիների ձեռքում։ Սակայն 2015 թվականի փետրվարի 26-ին փախուստի դիմած նախագահ Հադիի խնդրանքով Եմեն սկսվեց մի շարք արաբական պետությունների ռազմական ներխուժումը Սաուդյան գեներալների ընդհանուր ղեկավարության ներքո, որոնք դրանով որոշել են ընդդիմանալ Եմենի հուսիների կուսակցության վրա շիա Իրանի աճող ազդեցությանը։
Ձգձգված հակամարտությունը, որում կողմերից ոչ մեկը չէր կարողանում հաղթանակ տանել, ստիպել է նախկին նախագահ Սալեհին միջամտություն ցուցաբերել։ Նրա կողմնակիցները որոշել են Սաուդյան Արաբիայի հետ հաշտություն կնքել 2017 թվականի նոյեմբերի 29-ին ։ Սակայն արդեն 2017 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Սալեհի մեքենան պայթել էր Սանայի ծայրամասերում գտնվող նռնականետից։ Ձերբակալության անհաջող փորձից հետո նա սպանվել է հուսիթական «Անսար Ալլահ» շարժման զինյալների գլխին արձակված կրակոցից։ Նախկին նախագահի մարմինը ծածկոցով տանում էին փողոցներով ։
Իսլամական պետությունը Սոմալիում
2017 թվականի նոյեմբերից Միացյալ Նահանգները սկսել է ավիահարվածներ հասցնել Սոմալիում ահաբեկիչների ուղղությամբ։ Մի քանի գրոհայիններ սպանվել են անօդաչու սարքի հարձակումից հետո ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2015 հակամարտություններ Կատեգորիա:ԻԼԻՊ Կատեգորիա:Գործող հակամարտություններ
Գուտա-Զաբելոցկայա
Գուտա-Զաբելոցկայա (Гута-Забілоцька), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գուտա-Զաբելոցկայա գյուղում բնակվում էր 123 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,711 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 173 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դամիանո Դեյվիդ
Դամիանո Դեյվիդ (Damiano David), իտալացի երաժիշտ և իտալական Måneskin ռոք խմբի մենակատար։ Խումբը հաղթել է Sanremo Music Festival 2021 և Եվրատեսիլ 2021 երգի մրցույթներում։ Եվրատեսիլում ներկայացրել է Իտալիան Zitti e buoni երգով։
Գործունեություն
Դամիանոն ծնվել է 1999 թվականի հունվարի 8-ին Իտալիայի Հռոմ քաղաքում՝ Դանիել Դեյվիդի և Ռոզա Սկոգնամիլիոյի ընտանիքում։ Նրա ծնողները բորտուղեկցորդներ են ։ Ծնողների աշխատանքի բնույթից ելնելով՝ Դամիանոն իր ավագ եղբոր՝ Ջակոպոյի հետ վաղ տարիքից ճանապարհորդել է աշխարհով մեկ և ծանոթացել տարբեր երկրների մշակույթներին ։ Մինչև 17 տարեկանը Դամիանոն բասկետբոլ էր խաղում՝ որպես խաղարկող տեղական «Եվրոբասկետ Ռոմա» ակումբում։ Մի անգամ նա նշել է, որ բասկետբոլի փորձն իրեն հիմնարար կարգապահություն է տվել կյանքում հաջողության հասնելու համար ։
Դամիանոն սկսել է երգել 6 տարեկանից ։ Նա հանդիպել է Վիկտորյա Դե Անջելիսին և Թոմաս Ռաջիին, որոնց հետ ավագ դպրոցի տարիներին ստեղծել է Måneskin-ը։ Դամիանոն սովորել է Հռոմի Eugenio Montale liceo linguistico-ում, սակայն չի ավարտել միջնակարգ դպրոցը, փոխարենը իրեն նվիրել է երաժշտական գործունեությանը, ինչի համար ուներ ծնողների աջակցությունը ։ Երբ Դամիանոյին ներկայացրել են իրենց տեղական խմբի վոկալիստի պաշտոնում, սկզբում մերժել են նրան, քանի որ նրա ոճը համարվում էր «չափազանց փոփ », բայց խմբում լինելու նրա համառությունն ի վերջո արդյունք է տվել ։ Շուտով Դամիանոն փոխել է իր կեցվածքն ու ոճը, հատկապես բեմական կերպարը , քանի որ սովորել է ազատ արտահայտվել ։