cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տուրուբերան
Ողական
Ամրոցը գտնվում էր Արածանիի վրա, նրա այն մասում, որտեղ գետը, ճեղքելով Տարոնի հյուսիսային կողմով ձգվող լեռնաշղթան, դուրս է գալիս Մուշի դաշտը ։
Ողականը հին Հայաստանի ամուր բերդերից մեկն էր։ Նա Տարոնի ամենանշանավոր բերդն էր՝ Հայաստանի սպարապետի աթոռանիստը։ Նրա պարիսպների, աշտարակների և այլ շինությունների հետքերը պահպանվել են մինչ օրս։
Արմեն Թախտաջյան
Կենսագրություն
Արմեն Թախտաջյանը ծնվել է 1910 թվականի հունիսի 10-ին Արցախի Հանրապետության Շուշի քաղաքում։
Տուրուբերան
Հացեկաց գյուղ
Այս գյուղում է ծնվել Մեսրոպ Մաշտոցը։ Հացեկաց գյուղը մինչև առաջին համաշխարհային պատերազմը գոյություն ուներ և գտնվում էր Հացիկ (Խասիկ) գյուղից ոչ հեռու։ Այն վերջում վերածվել էր ուխտավայրի ։
Խորնի
Երբեմն համարված է գյուղ, իսկ երբեմն էլ՝ «ավանագյուղ»։ Աշխարհագրական դիրքը հայտնի չէ, ենթադրվում է, որ այստեղ է ծնվել պատմահայր Մովսես Խորենացին։
Արմեն Թախտաջյան
Գործունեություն
Արմեն Թախտաջյանի գիտական աշխատանքները վերաբերում են բարձրակարգ բույսերի էվոլյուցիոն մորֆոլոգիային և կարգաբանությանը, ծաղկավոր բույսերի ծագմանը, բույսերի աշխարհագրությանը։ Նա ստեղծել է բույսերի մորֆոլոգների և կարգաբանների դպրոց և մշակել է նորագույն տարբերակ օրգանական աշխարհի ծագման մասին։
Տուրուբերան
Մարդաղի, Դասնավորք, Տվարածատափ և Դալառ
Այս գավառները տարածվում էին Վարաժնունիքից և Հարքից հյուսիս՝ գրավելով Բյուրակնի արևմտյան սահմաններից մինչև այժմյան Էլմալի գետի արևմտյան ջրբաժան լեռներն ընկած շրջանները։
Մարդաղի գավառը (այս անունը կապում են մարդերի՝ մարերի անվան հետ) տարածվում էր Բյուրակնի հյուսիսային լանջերին՝ Արաքսի ակունքների շրջանում։ Դրանից դեպի արևելք հերթականությամբ տեղադրված էին Դասնավորքը՝ Արաքսի հովտում, Տվարածատափը (այժմյան Կարայազը) և Դալառը (Գովառ)՝ Էլմալի գետի հովտում։ Դրանից միայն Տվարածատափն ուներ հարթ ռելիեֆ, իսկ մյուսները լեռնային գավառներ էին։ Բոլորն էլ ունեն բարձր դիրք, այնտեղ տեղուների քանակը բավարար էր, աչքի են ընկնում սառնորակ աղբյորներով, փարթամ արոտավայրերով և խոտհարքերով ։
Արմեն Թախտաջյան
Գործունեություն
1954 թվականից Թախտաջյանի խմբագրությամբ լույս է տեսել «Հայաստանի ֆլորան» (հ. 1-6, 1954-1973, ռուսերեն)։ 1945 թվականին Ա. Ֆեդոտովի հետ հրատարակել է «Երևանի ֆլորան» (1972 թվական, ռուսերեն)։ Զբաղվել է նաև Հայաստանի բրածո բույսերի հարցերով։ Եղել է կենսաբանական գիտությունների միջազգային միության բուսաբանության բաժանմունքի (1975 թվականից) և բույսերի տաքսոնոմիայի գծով միջազգային ասոցիացիայի (1975 թվականից) նախագահ։
Տուրուբերան
Վարաժնունիք, Հարք և Ապահունիք
Պատմական հին քարտեզներում, գրեթե առանց բացառության, Վարաժնունիքի դիրքը սխալ է նշված։ Վարաժնունիքի տարածքը համապատասխանում է այժմյան Խնուսի շրջանին, որը գրավում է համանուն գետի վերին հոսանքի ավազանը և շրջապատված է Բյուրակնից դեպի արևելք ձգվող երկու աղեղնաձև լեռնաբազուկներով։ Վարաժնունիքի գլխավոր բերդը Խնուսն էր ։
Արմեն Թախտաջյան
Գործունեություն
Արմեն Թախտաջյանն ակտիվ մասնակցություն է ունեցել «Բույսերի կյանքը» բազմահատորյակի հրատարակությանը, որի ծածկասերմ բույսերին վերաբերող հինգերորդ հատորը երկու գրքով իր խմբագրությամբ է։
Տուրուբերան
Վարաժնունիք, Հարք և Ապահունիք
Վարաժնունիքից հարավ, Արածանիի երկու ափերին տարածվում էր Հարք գավառը ։
Արմեն Թախտաջյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բուսաբաններ Կատեգորիա:Հայ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ կենսաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ իսկական անդամներ
Տուրուբերան
Վարաժնունիք, Հարք և Ապահունիք
Հարքը սկզբում կազմում էր Մանավազյանների նախարարությունը։ Սակայն 4-րդ դարի առաջին կեսում, Խոսրով Կոտակի օրոք, Մանավազյանների և Որդունիների նախարարական տները, որոնք ֆյոդալական արյունահեղ պայքար էին մղում միմյանց դեմ, ոչնչացվում են, իսկ մնրանց կալվածքները տրվում են եպիսկոպոսական թեմերին։
Տարոնի Մամիկոնյանները վարում էին Հայաստանի սպարապետության պաշտոնը, իսկ Մամիկոնյան տան նախարարը անմիջապես իշխում էր Տայքում։ Հարքի պատմաաշխարհագրական վայրերից նշանավոր էր Մանազկերտը քաղաքը, որը գտնվում էր Հարքի և Ապահունիք գավառի սահմանագլխին։ Այդ պատճառով էլ որոշ հեղինակներ Մանազկերտը համարում են ոչ թե Հարքի, այլ Ապահունիքի մեջ մտնող քաղաք։
Մանազկերտ քաղաք
Տարոնի Մամիկոնյանները վարում էին Հայաստանի սպարապետության պաշտոնը, իսկ Մամիկոնյան տան նախարարը անմիջապես իշխում էր Տայքում։ Մանազկերտ քաղաքը գտնվում էր այժմյան նույնանուն գյուղի տեղում, Մանազկերտի ընդարձակ հարթության գրեթե կենտրոնում, Արածանի (Արևելյան Եփրատ) գետի միջին հոսանքում, դրա ձախ ափին։ Քաղաքից լավ երևում են Սիփանն ու Ծաղկանց լեռնահամակարգին պատկանող Կոտեվան լեռնագագաթը։ Քաղաքի գրաված տարածքում ու դրա շրջակայքում բխում են սառնորակ աղբյուրներ և առաջացնում դեպի Արածանի հոսող առվակներ։ Քաղաքի մոտով է հոսում Արածանիի ձախակողմյան Պատնոց կամ Մանազկերտի գետը։ Մանազկերտի շրջակայքում փռված դաշտը պատած է հարթ, մի քանի շերտ կազմող սև գույնի հսկայական քարերով։ Կիսաավանդական պատմության համաձայն, հնագույն ժամանակներում այստեղից են տարել (Վանա լճի վրայով) Վանի և լճափնյա մի քանի ուրիշ քաղաքների շինարարության համար օգտագործված սև քարերը, որոնց երկարությունը երբեմն հասնում է մինչև վեց մետրի ։
Մատենագրության մեջ Մանազկերտ քաղաքը կոչված է գյուղ կամ գյուղաքաղաք, իսկ երբեմն էլ` բերդաքաղաք։ Գոյություն ունի հայ ժողովրդի պատմության հնագույն ժամանակներից։ Ուսումնասիրողներից ոմանք ենթադրում են, որ Մանազկերտը ուրարտական առաջին թագավոր Արամեի նույն Արզաղկուն մայրաքաղաքն էր, որ հիմնադրվել էր Ք. ա. 9-րդ դարի առաջին կեսին։ Անառարկելի է այն տեսակետը, ըստ որի Մանազկերտ անունը կապված է ուրարտական Մենուա թագավորի  (Ք․ ա․ 810 — 778  թվականներին)  անվան հետ և հենց այդ թագավորն էլ հիմնել է այս քաղաքը։ Այդտեղ պահպանվել են Մենուա թագավորի սեպագիր մի քանի արձանագրությունները, որոնք զետեղված են ուրարտական արձանագրությունների ժողովածուներում։
Հայկական հնագույն ավանդության համաձայն, Մանազկերտը իբր Ք․ ա․ 2020 թվականին հիմնադրել է Հայկ նահապետի որդի Մանավազը և իր անունով կոչել Մանավազակերտ, որը հետագայում ավելի կրճատ ձևով կոչվել է Մանազկերտ։ Ավանդության պատմական հիմքն այն է, որ հնագույն ժամանակների պատմության այդ պահը դիտվում է իբրև հայ ժողովրդի ավանդական պատմության դրվագներից մեկը ։
Հայ մատենագրության սկզբնավորումից ի վեր Մանազկերտը հիշատակվում է մեր պատմագիրների երկերում (Փավստոս Բուզանդ, Մովսես Խորենացի, Ստեփանոս Ասողիկ, Լաստիվերտցի, Ուռհայեցի և ուրիշներ) և օտար հեղինակների մոտ (Հովհաննես Սկիլիցես և ուրիշներ)։
Մանազկերտը մտնում էր Տուրուբերան «աշխարհի» Հարք (ըստ ոմանց՝ Ապահունյաց) գավառի մեջ և համարվում էր վերջինիս կենտրոնը։ Այստեղ էր գտնվում Մանավազյան նախարարների աթոռանիստը։ Նոր ժամանակներում Մանազկերտը Բիթլիսի նահանգի Բիթլիսի գավառի Մանազկերտի գավառակի (կազա) կենտրոնն էր։
Տարոնի Մամիկոնյանները վարում էին Հայաստանի սպարապետության պաշտոնը, իսկ Մամիկոնյան տան նախարարը անմիջապես իշխում էր Տայքում։ Բյուզանդական Հովհաննես Սկիլիցես պատմագիրը (9-րդ դար) հաղորդում է, որ Մանազկերտը ամենաամուր և անառիկ քաղաքն էր ամբողջ Հայաստանում, որ իր ապրած ժամանակներում քաղաքն ունեցել է սև քարից կառուցված եռաշարք աշտարակավոր պաշտպանական ամրակուռ պարիսպներ, որոնք ունեցել են հինգ դուռ։ Մանազկերտը 11-12 դարերում Շահարմենների սուլթանության երկրորդ կենտրոնն էր և իր նշանակությամբ միայն զիջում էր դրա աթոռանիստ Խլաթին։ Քաղաքն ուներ տասնյակների հասնող արհեստներ և բավական ծավալուն առևտուր։ Արածանիի հովտով ու Մանազկերտի դաշտով ձգվող ճանապարհներով նա կապված էր Հայաստանի մի շարք այլ քաղաքների հետ։ Նրա բնակչության թիվը 9-րդ դարի երկրորդ կեսում հավանաբար հասել էր մի քանի տասնյակ հազարի, բայց այն այնուամենայնիվ Հայաստանի մարդաշատ, խոշոր քաղաքների թվին չէր պատկանում։
Ուշադրության արժանի են Մանազկերտի քաղաքական պատմության հետևյալ պահերը։ Տարոնի ընդարձակ իշխանությունը գրավելուց երկու տարի անց, 968 թվականին, բյուզանդական զորքը նվաճում է Մանազկերտը։ 1000 թվականին Վասիլ 2-րդ կայսրը այն շնորհում է Արծրունի իշխաններին։ Քաղաքը սելջուկների կողմից առաջին անգամ հարձակման է ենթարկվում 1054 թվականին։ Սելջուկյան սուլթան Տուղրիլը մեծ բանակի գլուխ անցած ամեն կերպ փորձում է գրավել Մանազկերտը, սակայն նրա գրոհներն անցնում են ապարդյուն։ Քաղաքի կայազորն ու բնակիչները ոմն Վասակ իշխանի գլխավորությամբ համառորեն պաշտպանվում են և մեծ զոհեր պատ ճառելով սելջուկյան զորքին, նրան հարկադրում նահանջել ։
Մանազկերտի 1071 թվականի ճակատամարտից ի վեր փաստորեն քաղաքը սկսում է շարունակ անկում ապրել և հետագայի որոշ կարճատև վերելքները գրեթե էական նշանակություն չեն ունենում նրա համար, նա այլևս չի հասնում իր նախկին փառքին։ Ավելին, 16-18-րդ դարերում երբեմնի մեծահարուստ քաղաքը վերածվում է սովորական գյուղաքաղաքի, իսկ առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո անշուք գյուղի։
Բերեգովոե (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)
Բերեգովոե (Берегове), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1967 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բերեգովոե գյուղում բնակվում էր 122 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,612 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 199,35 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1967 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տուրուբերան
Մանազկերտ քաղաք
Նոր ժամանակների Մանազկերտի բնակիչների զբաղմունքները կազմում էին երկրագործությունը` հատկապես հացահատիկների մշակությունը, և մասամբ առևտուրն ու արհեստագործությունը։ Այստեղ կային մանրածախ առևտրի մի շարք կրպակներ։
Մանազկերտում տեղի է ունեցել եկեղեցական երկու ժողով։ Դրանցից մեկը, որը բնույթով հայ-ասորական համագումար(ժողով) էր, կայացել է 726 թվականին, իսկ մյուսը սովորական հայկական եկեղեցական ժողով և կայացել էր դրանից 7 տարի առաջ՝ 719 թվականին Հովհան Օձնեցու ղեկավարությամբ։
Քաղաքի հին հուշարձանները համեմատաբար լավ են պահպանված։ Պահպանված են արևելյան ծայրամասում գտնվող վաղեմի միջնաբերդի պաշտպանական պարիսպները, աշտարակները, ինչպես և մյուս կոթողների ավերակները։ Հին Մանազկերտն ամբողջապես կառուցվել էր տեղական սև քարից։ Առանձնապես լավ է պահպանվել միջնաբերդի ամենամեծ աշտարակը, որը կառուցվել է 11-րդ դարում։Քաղաքն ուներ երկու եկեղեցի, որոնցից մեկը երեք խորանանի ս. Աստվածածինն էր, իսկ մյուսը ս. Սարգիսը։ Մինչև առաջին համաշխարհային պատերազմը քաղաքում գործում էր հայկական մեկ դպրոց։ Մանազկերտում է ծնվել 4-րդ դարի հայոց կաթողիկոսներից մեկը՝ Ներսես Մեծին փոխարինած Շահակ Մանազկերտցի կաթողիկոսը (373—377 թվականները) ։
Ապահունիքը տարածվում էր Հարքից հյուսիս–արևելք՝ Արածանիի երկու ափերին։ Այս գավառում էր գտնվում Թոնդուրակ կամ Թոնդուրակս գյուղը։
Թոնդրակ գյուղը նշանավոր դեր է խաղացել 9-11–րդ դարերի սոցիալական շարժումների ժամանակ․ նա աղանդավորական–սոցիալական շարժման առաջին ու գլխավոր կենտրոնն էր, որի անունով էլ այդ շարժումը պատմության մեջ կոչվում է թոնդրակայան շարժում։
Աղիովիտ, Բզնունիք, Կոր, Խոռխորունիք և Երիվարք
Սրանք տարածվում էին Վանա լճի հյուսիային և արևմտյան կողմերում։
Աղիովիտը գտնվում էր Ապահունիքից արևելք՝ Վանա լճի հյուսիսային ափին։ Աղիովիտում, ինչպես և նրա հարևան Վասպուրականի Առբերանի և Ծոփքի Հաշտյանք գավառներում, ընդարձակ կալվածքներ ունեին Արշակունի արքունական տան կրտսեր անդամները, իսկ գավառի մյուս մասը, ամենայն հավանականությամբ, պատկանում էր Գնունի նախարարական տանը ։
Աղիովիտի պատմական վայրերից նշանավոր են Զարիշատը, Արճեշը և Մեծոբան։
Բզնունիք գավառը տարածվում էր Վանա լճի արևմտյան առափնյա շրջաններում։ Կազմում էր մի առանձին նախարարություն, որտեղ իշխում էին Բզնունիները ։
Տարոնի Մամիկոնյանները վարում էին Հայաստանի սպարապետության պաշտոնը, իսկ Մամիկոնյան տան նախարարը անմիջապես իշխում էր Տայքում։ Բզնունիքի պատմական վայրերից նշանավոր էին Խլաթ և Արծկե քաղաքները, որոնք մինչև օրս էլ գոյություն ուներն։ Խլաթը(այժմ՝ Ախլաթ) գտնվում է Վանա լճի հարավ–արևմտյան, իսկ Արծկեն՝ արևմտյան ափին։
Խլաթը բազմամարդ, ամուր և պարսպապատ քաղաք էր։ Այն իր պատմության ընթացքում մի քանի անգամ ավերվել է, բայց նորից վերականգնվել է շնորհիվ իր հարմար դիրքի։
Արծկեն Ասողիկի մոտ հիշատակվում է որպես գյուղ, իսկ մյուս պատմագիրները այն համարում են քաղաք։ Լաստիվերցու վկայությամբ, Արծկեն գտնվել է ոչ թե լճափին, ալյլ ուղակի լճի մեջ։ Նա հաղորդում է, որ քաղաքը լճափից բաժանված էր մի մեծ ծանծաղուտով։ Դրանից պետք է ենթադրել, որ Արիստակես Լաստիվերցու ապրած ժամանակաշրջանում Վանա լճի մակարդակը խիտ բարձրացել էր ։
Ճանապարհներ
Ընդհանուր առմամբ ունենալով հարթավայրային ռելիֆ և կենտրոնական դիրք գրավելով Հայկական լեռնաշխարհում, Տուրուբերանը Այրարատի և Վասպուրականի նման դարձել էր տարանցիկ առևտրի կապող օղակներից մեկը։ Տուրուբերանի վրայով անցնող ճանապարհներից առանձնապես մեծ կարևորություն ունեին երկուսը․
Հիշատակված այս երկու ճանապարհներն էլ գործում էին հնագույն ժամանակներից և իրենց նշանակությունը նրանք պահպանեցին գրեթե մինչև 14-րդ դարը։
14-րդ դարը Տուրուբերանի համար մեծ կարևորություն էր ստանում Թավրիզից և Վանից եկող ճանապարհը, որը անցնում էր Վանա լճի առափնյա քաղաքներով։
Տուրուբերանի մի քանի գավառների՝ հատկապես Բզնունիքի համար ջրային ճանապարհ էր ծառայում Վանա լիճը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տուրուբերան
Կատեգորիա:Մեծ Հայք Կատեգորիա:Մեծ Հայքի գավառներ Կատեգորիա:Մեծ Հայքի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մեծ Հայքի բնակավայրեր ըստ նահանգի Կատեգորիա:Տուրուբերան Կատեգորիա:Տուրուբերան նահանգի բնակավայրեր ըստ գավառի Կատեգորիա:Աշխարհացոյց Կատեգորիա:Պատմական Հայաստան Կատեգորիա:Պատմական Հայաստանի քաղաքների պատմություն Կատեգորիա:Պատմական Հայաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տարոն Կատեգորիա:Պատմական աղբյուրներ
Սարդանապալի մահը
«Սարդանապալի մահը» (La Mort de Sardanapale), ֆրանսիացի նկարիչ Էժեն Դելակրուայի պատմական նկարներից։
Պատմություն
Նկարն առաջին անգամ ցուցադրվել է 1827-1828 թվականներին՝ Լուվրի Սրահում և անմիջապես արժանացել է քննադատների բացասական արձագանքին։ Նրան քննադատել են հեռանկարչության մեջ հեղինակային սխալների և առաջին պլանում տիրող քաոսային վիճակի համար։ Դելակրուան մեղադրվել է նաև վավաշամոլության և դաժանության ըմբոշխման մեջ։ Սակայն նկարչին հաջողվել է փոխանցել տեղի ունեցող երևույթները կենդանի և վառ երանգներով, Դելակրուայի նպատակը հանդիսատեսին ցնցելն ու հուզելն է։
Նկարի սյուժե
Դելակրուան նկարի սյուժեն վերցրել է Ջորջ Գորդոն Բայրոնի «Սարդանապալ» դրամայից, բայց որոշակի փոփոխություններով ։ Նկարչի վրա ազդել է նաև Իսպանիայում և Մարոկկոյում երկարատև մնալը։
Ասորեստանի թագավորի մասին առասպելը հետևյալն է․ նա հայտնի անառակ է եղել, երկրի նկատմամբ նրա անտարբերությունը հանգեցրել է ապստամբության։ Խռովությունը կանխելու անհաջող փորձից հետո Սարդանապալը որոշել է ինքնասպան լինել։ Նկարում պատկերված է այն պահը, երբ թագավորը հրամայում է սպանել նաև իր սիրելի ձիուն, շանն ու կանանց, ոչնչացնել իր բոլոր գանձերը։ Դելակրուան գրել է, որ Սարդանապալի կերպարը դաժան նախազգուշացում է նրանց համար, ով իր կյանքում առաքինության  չի ձգտում։
Չնայած թագավորի հուսահատ որոշմանը՝ նկարում նա պատկերված է թուլացած և վայելում է իր կողմից կազմակերպած գինարբուքը։ Հետևի պլանում պատկերված այրվող աշտարակը խորհրդանշում է Սարդանապալի անտարբերությունն իր մեռնող թագավորության նկատմամբ, իսկ կոտրված ժանիքներով փիղը՝ կորցրած իշխանությունը։
Թեմա
Դելակրուան ինքն էլ ոգեշնչվել էր  լորդ  Բայրոնի «Սարդանապալ» (1821) պիեսով, նրա կտավն, իր հերթին, ոգեշնչել է Հեկտոր Բերլիոզին՝ ստեղծելու  («Սարդանապալ», 1830) կանտատը, իսկ Ֆերենց Լիստը ստեղծել է  («Սարդանապալ», 1845—1852, ավարտված չէ) օպերան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1827 նկարներ Կատեգորիա:Էժեն Դելակրուայի նկարներ Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ Կատեգորիա:Լուվրի նկարներ
Շոռ Ներքին
Շոռ Ներքին, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառի Արճեշի գավառակում։ Գտնվում էր Արճեշ քաղաքից 35-36 կմ հյուսիս֊արևելք, Վանա լճի ավազանի Զելան գետի վերին հոսանքի շրջանում, նրա ձախափնյա ձորակողին, Շոռ Վերին գյուղից քիչ հարավ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 5 տուն քուրդ բնակիչ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(9843) Բրեյդվուդ
(9843) Բրեյդվուդ (Braidwood), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հունվարի 4-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,257698 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0668 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4486 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1239,07 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,29054 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,07° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Քվեդա Մուքեդի
Քվեդա Մուքեդի (ქვედა მუქედი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Վանի շրջան‎‎ում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 240 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Վանից հեռու է 9 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 282 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Վանի շրջան‎‎
Տեղագրական հանույթ
Տեղագրական հանույթ, տոպոգրաֆիական հանույթ, տարբեր մասշտաբի տեղագրական քարտեզներ և պլաններ կազմելու համար տեղանքի չափագրումների հանրագումարը՝ աերոտիեզերական տեղագրության կամ գետնային հանույթի եղանակներով։ ժամանակակից տեղագրությունն իրականացվում է ակնաչափական կամ բուսոլային, տախիոմետրիական, մենզուլային, աերոչուսանկարահանման (աերոհանույթ), կոմբինացված, ֆոտոթեոդոլիտային և տիեզերական եղանակներով։
Ակնաչափական հանույթը կիրառվում է, երբ անհրաժեշտ է տալ տեղանքի ընդհանուր, մոտավոր պատկերացումը։ Հանույթի ժամանակ տեղանքում հեռավորությունները որոշվում են ակնաչափական եղանակով կամ չափաժապավենով։ Հորիզոնական անկյունները չափվում են բուսոլի կամ դիտաքանոնի, իսկ կետերի միջև եղած հարաբերական բարձրությունները՝ բարոմետրերի օգնությամբ։ Ռելիեֆի գծագրումը քարտեզների կամ տեղագրական պլանների վրա կատարվում է միջարկման եղանակով և մոտավոր ճըշտությամբ։ Տախիոմետրիական հանույթն օգտագործում է տարբեր ճշտության (1"— 30") թեոդոլիտներ, հեռաչափական ձողաքանոններ և անկյունաչափական ձողեր։ Ստացված տվյալները գրանցվում են դաշտային մատյանի մեջ, և կազմվում է տեղանքի սխեման։ Մենզուչային հանույթն, իրականացվում է մենզուլային կոմպլեկտ գործիքի միջոցով, որի մեջ մտնում են ինքնաշխատ կիպրեգելը, պլանշետը (մենզուլան), եռոտանին և հեռաչափական ձողաքանոնները։ Տեղագրական հանույթի ժամանակ հաճախ օգտագործվում է համակցված եղանակը, երբ հանույթի այս կամ այն ձևը զուգակցվում է մեկ այլ ձևով։ Կապված տիեզերքի ուսումնասիրության ժամանակակից մեթոդների կատարելագործման հետ՝ աերոհանույթն աստիճանաբար փոխարինվում է տիեզերական հանույթով։ XX դարի սկզբներից մեծ տարածում է ստացել ֆոտոթեոդոլիտային հանույթը, որն իրականացվում է երկրի մակերևույթի վրա ֆոտոթեոդոլիտային կոմպլեկտի միջոցով։ Հանույթը կատարվում է նախօրոք ընտրած բազիսների կետերից, և ստացվում են համապատասխան ստերեոզույգեր (ֆոտոնեգատիվներ՝ 13— 18 սմ չափի)։ Դրանց հետագա լուսագրաչափական մշակումից ստացվում են տեղանքի պլանները կամ քարտեզները։
Կատեգորիա:Քաղաքացիական ճարտարագիտություն
Կաստելնո Պեգարոլ
Կաստելնո Պեգարոլ (Castelnau-Pégayrols), համայնք Ֆրանսիայի Օքսիտանիա երկրամասի Ավերոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 321 մարդ, բնակչության խտությունը` 6.06 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 53.01 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 530 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 135 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 38 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 208 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 164-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 44։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,8 %։ 164 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 156 անձ (88 տղամարդ և 68 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (2 տղամարդ և 6 կին)։ 44 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 26-ը` թոշակառուներ, իսկ 13-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վելիկիե Կուտիշչա
Վելիկիե Կուտիշչա (Великі Кутища), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կալինովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1782 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկիե Կուտիշչա գյուղում բնակվում էր 298 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,855 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 348,54 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կալինովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1782 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լազար Գլոբա
Լազար Օստապի Գլոբա (Лазар Остапович Глоба, ծննդ․ թվ․ անհայտ է, Վեդմեդովկա - 1793, Եկատերինոսլավ (այժմ՝ Դնեպրոպետրովսկ)), զապորոժյան բանակի յասաուլ։
1743 թվականին, պաշտոնաթող լինելուց հետո, հիմնավորվում է այժմյան Դնեպրոպետրովսկի տարածքում և երեք այգի է հիմնում՝ Միաբանության կղզում, այս կղզու դիմաց Դնեպրի ափին և Պոլովիցա սլոբոդայի մերձակայքում։ Դնեպրի ափին չորս ալրաղաց է կառուցում ։
Եկատերինոսլավ քաղաքի կառուցումը սկսելու ժամանակ իշխան Պոտյոմկինը Գլոբայից գնում է վերին այգին, որը հետագայում անվանվում է Պոտյոմկինի անվամբ (այժմ՝ Շևչենկոյի այգի)։ Դրանից հետո Գլոբան տեղափոխվում է Պոլովիցա և հիմնում նոր այգի։ Ապրել է մինչև խոր ծերություն ։ 19-րդ դարում այգին անցել է քաղաքի տնօրինության տակ։ Այս այգին 1993 թվականին՝ Ուկրաինայի անկախության տարելիցին, կոչվել է Լազար Գլոբայի անվամբ ։
1972 թվականին, Դնեպրոպետրովսկի 200-ամյակի տոնակատարությունների շրջանակում, Լազար Գլոբայի շիրմին հուշարձան է դրվել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1793 մահեր
Ալտուխովո (գյուղ, Վաչսկի շրջան)
Ալտուխովո (Алтухово), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։
Վիլհելմ Դիլթայ
Վիլհելմ Դիլթայ (Wilhelm Dilthey, ), գերմանացի փիլիսոփա, նորկանտական, «կյանքի փիլիսոփայության» իռացիոնալիստական ուսմունքի հիմնադիր։
Ըստ Դիլթայի, հոգու կյանքը, ի տարբերություն բնության, բացատրության չի ենթարկվում և կարող է ընկալվել սոսկ ինտուիցիայով։ Գեղարվեստական երկում արտացոլվում է ոչ թե իրականությունը, այլ սոսկ գրողի ներքին կյանքը, նրա «անմեկնելի» հոգին։ Բանաստեղծը երևակայության ուժով պատահականը բարձրացնում է նշանակալիցի աստիճանին և պատկերում է տիպականը որպես անհատականի հիմք ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Վիսբադեն քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գերմանացի հոգեբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի սոցիոլոգներ Կատեգորիա:Գերմանացի աստվածաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրականագետներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ Կատեգորիա:Դիզենտերիայից մահացածներ Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
(1963) Բեզովեց
(1963) Բեզովեց (Bezovec), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի փետրվարի 9-ին Լյուբոշ Կոհոուտեկի կողմից Բերգդորֆում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,421645 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9121 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9312 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Բեզովեց աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,9303 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1376,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,26154 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 25,05° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1975 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուբոշ Կոհոուտեկի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բջնի (էտյուդ)
Բջնի, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարչուհի Արփենիկ Նալբանդյանի 1954 թվականին ստեղծած էտյուդը։ Գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։
Էտյուդն ունի 49 սմ բարձրություն, 35 սմ լայնություն, նյութը՝ ստվարաթուղթ, յուղաներկ ։
Նկարագրություն
1950-ական թվականներից սկսած նկատելի բեկումը Արփենիկ Նալբանդյանի ստեղծագործության մեջ դրսևորվում է ոչ միայն գույնի օգտագործման, տարածական խնդիրներն ու պլեներային հարցերը լուծելիս, այլև այն նշանավորվում է նոր մոտեցմամբ, հատկապես թեմատիկ-կոմպոզիցիոն պատկերի կառուցման հարցերում։
Նկարչուհու ներկապնակի փոփոխությունը ամենից ավելի նկատելի է բնանկարում։ 1954 թվականին ստեղծած «Բջնի» էտյուդում հյութեղ գույներն, աստիճանաբար իրար հաջորդելով, հանգում են երկնի լազուր կապույտին՝ ստեղծելով անթերի հեռանկար և ավարտուն հորինվածք։ Աշխատանքի լուսառատությունն ու պարզությունը դիտողի մոտ զարթեցնում են հաճելի տրամադրություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արփենիկ Նալբանդյանի նկարներ Կատեգորիա:1954 նկարներ Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:Կանայք կտավներում
Պետրոս Քրիսոլոգոս
Պետրոս Քրիսոլոգոս (, հունարեն՝ Ἅγιος Πέτρος ὁ Χρυσολόγος, Petros Chrysologos, «Պետրոս Ոսկեբերան», մոտ 380 – մոտ 450 ), Ռավեննայի եպիսկոպոս մոտ 433 թվականից մինչև իր մահը ։ Նա հայտնի է որպես «Պարոսների դոկտոր»՝ աստվածաբանորեն հարուստ մտորումների համար։
Հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու և Արևելյան ուղղափառ եկեղեցու կողմից հռչակվել է որպես սուրբ, իսկ 1729 թվականին Հռոմի Պապ Բենեդիկտոս XIII-ի կողմից՝ եկեղեցու ուսուցիչ։
Կենսագրություն
Պետրոսը ծնվել է Իմոլայում, որտեղ Իմոլայի Հռոմի կաթոլիկական թեմի եպիսկոպոս Կոռնելիոսը մկրտել է նրան, կրթել և ձեռնադրել սարկավագ։ Վալենտինիանոս III կայսրի միջնորդությամբ նշանակվել է արքսարկավագ։ Սիքստոս III-ը Պետրոսին նշանակեց Ռավեննայի եպիսկոպոս մոտ 433 թվականին՝ ակնհայտորեն մերժելով այն թեկնածուին, որին ընտրել էին Ռավեննա քաղաքի բնակիչները։ Այդ ժամանակ Ռավեննան Արևմուտքի մայրաքաղաքն էր, և կան ցուցումներ, որ Ռավեննան մինչ այդ պահը զբաղեցնում էր մետրոպոլիտի կոչումը. ։ Ավանդական պատմությունը, ինչպես արձանագրված է Հռոմեական գրքում, այն է, որ Սիքստոսը տեսիլք է տեսել Սուրբ Պետրոս Առաքյալի և Սուրբ Ապոլինարիս Ռավեննացու՝ այդ աթոռի առաջին եպիսկոպոսի մասին, որը ցույց է տվել Պետրոսին՝ մի երիտասարդի, Ռավեննայի հաջորդ եպիսկոպոսին։ Երբ Ռավեննայից մի խումբ ժամանեց, այդ թվում՝ Կոռնելիոսը և նրա արքսարկավագ Պետրոսը Իմոլայից, Սիքստոսը ճանաչեց Պետրոսին որպես իր տեսիլքի երիտասարդին և օծեց նրան որպես եպիսկոպոս ։
Մարդիկ ճանաչում էին Պետրոս Քրիսոլոգոսին՝ քարոզների ուսուցչին, նրա շատ պարզ և կարճ, բայց ոգեշնչված քարոզների համար, քանի որ նա վախենում էր հոգնեցնել իր լսողներին ։ Նրա բարեպաշտությունն ու եռանդը արժանացան համընդհանուր հիացմունքի։ Որպես եպիսկոպոս իր առաջին քարոզի հռետորությունը լսելուց հետո, հռոմեական կայսրուհի Գալլա Պլասիդիան ենթադրաբար տվել է նրան Քրիսոլոգոս ազգանունը, որը նշանակում է «ոսկե բառով»։ Նրա քարոզները պատմականորեն նշանակալից են նրանով, որ բացահայտում են քրիստոնեական կյանքը հինգերորդ դարի Ռավեննայում ։ Կայսրի մայրը՝ Գալլա Պլասիդիան, հովանավորել է Պետրոս եպիսկոպոսի բազմաթիվ նախագծեր ։
Իր գոյություն ունեցող քարոզներում Պետրոս եպիսկոպոսը հակիրճ բացատրեց աստվածաշնչյան տեքստերը։ Նա նաև դատապարտեց արիոսականությունը և միաբնակությունը՝ որպես հերետիկոսություն, և բացատրեց առաքյալների դավանանքը, մարմնավորման խորհուրդը և այլ թեմաներ։ Նա մի շարք քարոզներ է նվիրել Սուրբ Հովհաննես Մկրտչին և Սուրբ Աստվածածնին։ Պետրոսը քարոզում էր Հաղորդության ամենօրյա ընդունելություն։ Նա հորդորեց իր ունկնդիրներին վստահել Քրիստոսի միջոցով տրված ներմանը  ։ Նրա փրկված գործերը վկայում են եկեղեցու ավանդական համոզմունքների մասին Մարիամի հավիտենական կուսության, Մեծ պահքի ապաշխարության արժեքի, Քրիստոսի Հաղորդության ներկայության և Սուրբ Պետրոսի ու նրա իրավահաջորդների գերակայության մասին։ Նա կիսում էր եկեղեցու մեկ այլ ուսուցիչ Լևոն Ա Սրբազանի (440-461) վստահությունը։
448 թվականին Կոստանդնուպոլսում տեղի ունեցած սինոդը Եվտիքեսին դատապարտեց միաբնակության համար։ Այնուհետև Եվտիքեսը դիմեց Պետրոս Քրիսոլոգոսին, բայց ձախողվեց եպիսկոպոսի աջակցությունը շահելու նրա ջանքերում։ Քաղկեդոնի ժողովի ակտերը (451) պահպանում են սուրբ Պետրոս Քրիսոլոգոսի նամակի տեքստը՝ ի պատասխան Եվտիքեսի. Պետրոսը Եվտիքեսին հորդորում է ընդունել սինոդի որոշումը և հնազանդվել Հռոմի եպիսկոպոսին որպես Սուրբ Պետրոսի իրավահաջորդի։
Ռավեննայի արքեպիսկոպոս Ֆելիքսը ութերորդ դարի սկզբին հավաքեց և պահպանեց իր քարոզներից 176-ը ։ Տարբեր հեղինակներ խմբագրել և թարգմանել են նրա քարոզները բազմաթիվ լեզուներով։
Մահ և փառք
Սուրբ Պետրոսը մահացել է մոտավորապես 450 թվականին կամ դրանից հետո՝ իր ծննդավայր Իմոլա այցելության ժամանակ։ Ավելի հին տեղեկատու գրքերում ասվում է, որ նա մահացել է դեկտեմբերի 2-ին, սակայն իններորդ դարի «Liber Pontificalis Ecclesiae Ravennatis»-ի ավելի թարմ մեկնաբանությունը ցույց է տալիս, որ նա մահացել է հուլիսի 31-ին ։
Երբ 1729 թվականին նա հռչակվեց Եկեղեցու ուսուցիչ, նրա տոնը, որը դեռ ներառված չէր Տրիենտինյան օրացույցում, մտցվեց Ընդհանուր Հռոմեական օրացույցում՝ դեկտեմբերի 4-ին։ 1969-ին նրա տոնը տեղափոխվեց հուլիսի 30-ին, որքան հնարավոր է մոտ նրա մահվան օրվան՝ հուլիսի 31-ին՝ Սուրբ Իգնատիոս Լոյոլացու տոնին։
Սուրբ Պետրոս Քրիսոլոգոսի ժամանակակից դիմանկարը, որը գտնվել է Ռավեննայի Սան Ջովանի Եվանգելիստա եկեղեցու խճանկարում, պատկերում է նրան արևելյան և արևմտյան կայսերական ընտանիքի անդամների մեջ՝ ցույց տալով նրա արտասովոր ազդեցությունը։
Աշխատություններ
Թեև նրա երկերից շատերի թարգմանությունները չկան, որոշները սկսել են հայտնվել վերջին տարիներին։ Ներառված են ընտրված քարոզներ, որոնք թարգմանվել են Ուիլյամ Փալարդիի կողմից և տպագրվել են Ամերիկայի Կաթոլիկ Համալսարանի մամուլի կողմից 2014 թվականին, ինչպես նաև 2020 թվականի վերջին հատորը՝ Routledge-ից, որը նաև թարգմանում է նրա մի շարք քարոզներ՝ թարգմանված Դեյվիդ Վինսենթ Մեկոնի կրտսերի կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցի Կատեգորիա:Հոգևորականներ Կատեգորիա:Սրբեր Կատեգորիա:Իտալիայում ծնվածներ Կատեգորիա:Եկեղեցու ուսուցիչներ
Տարոն Մուրադյան
Տարոն Արտավազդի Մուրադյան (1961, դեկտեմբերի 26, Երևան), հայ նկարիչ։
Կենսագրություն
Տարոն Մուրադյանի ստեղծագործությունները մշտապես ցուցադրվում են Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, «Արամե» պատկերասրահում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1961 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 26 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Ett Hem-ի տուն-թանգարան
Ett Hem-ի տուն-թանգարան (Ett Hem), Ֆինլանդիայում գտնվող միակ ազնվական թանգարանը, որը գտնվում է Տուրկու քաղաքում։ Թանգարանը հիմնադրվել է 1918 թվականին ։
Պատմություն
1925 թվականին Ալֆրեդ և Հելենա Յակոբսոններ հյուպատոսական զույգը Աբո ակադեմիային որպես ժառանգություն է փոխանցել գեղանկարչության իր մասնավոր հավաքածուն և ինտերիերի առարկաները։ 1932 թվականին հավաքը կայացվել է որպես թանգարան և բացվել այցելության համար Hämeenkatu (Tavastgatan), 30. հասցեով։
1965 թվականին հավաքածուն տեղափոխվել է նոր հասցե՝ Piispankatu (Biskopsgatan), 14.
Շենքի ինտերիերում ներկայացված են 19-20-րդ դարերի Ֆինլանդական մեծ իշխանության ազնվական կենցաղին վերաբերող հատուկ նկարների և առարկաների հավաքածուն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի թանգարաններ Կատեգորիա:1918 հիմնադրումներ
Կլյուչևայա (գյուղ, Ուվինսկի շրջան)
Կլյուչևայա (Ключевая), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 17 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի բնակավայրեր
Հասմիկ թփային
Հասմիկ թփային (Jasminum fruticans), ձիթենազգիների ընտանիքից եկած թուփ է, ունի 1-1,5 մ բարձրություն։ Մշտադալար, կիսամշտադալար կամ տերևաթափ թուփ է՝ նուրբ, աղեղնաձև թեքվող կամ ուղղահայաց ճյուղերով։ Տերևները դասավորված են պարուրաձև, բարդ եռամասնյա։ Աճում է ամենուրեք՝  խառն անտառներում, անտառի ստորին եզրերից մինչև վերին սահմանները։ Պահանջկոտ է աճման պայմանների նկատմամբ։ Դիմանում է մինչև—20 աստիճան սառնամանիքներին, լուսասեր է, շոգադիմացկուն, ջերմասեր, պահանջկոտ է հողի նկատմամբ։ Բավականին երաշտադիմցկուն է, սակայն Արարատյան դաշտի պայմաններում առատ ոռոգում է պահանջում։ Բազմանում է սերմերով, կտրոններով, անդալիսով և արմատային մացառներով։ Պիտանի է Հայկական ՍՍՀ–ի միայն ցածրադիր գոտում մշակելու համար։ Պարունակում է ալկոլոիդներ, դաբաղանյութեր։ Ուժեղ արտահայտված մանրէասպան հատկություն ունի ։
Նկարագիր
Ընձյուղները ունեն կանաչ գույն, մերկ և անկյունավոր են։ Տերևները էլիպսաձև են, 0,6-2 սմ երկարությունը։ Ծաղիկները աճում են կողմնային ճյուղերին՝ հավաված 2-5ական խմբերով։ Հատապտուղը գնդաձև է 0,3-0,8մմ, ունեն սև գույն։
Տարածումը
Տարածված է Կովկասում, Միջին Ասիայում, Միջերկրական ծովի ափամերձ շրջաններում։ Մեր մոտ հանդիպում են Զանգեզուրում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ձիթենազգիներ
Աստերոիդների ցանկ (113101-113200)
Աստերոիդների ցանկ (113001-113100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (113201-113300)
Վիլհելմ Վինդելբանդ
Վիլհելմ Վինդելբանդ (Wilhelm Windelband, ), գերմանացի փիլիսոփա, Բադենյան դպրոցի հիմնադիրը։
Հիմնական աշխատություններն են՝ «Հին փիլիսոփայության պատմություն» (1888), «Նոր փիլիսոփայության պատմություն» (երկու հատոր, 1878-1880), «Պրելյուդիաներ» (1884), «Պատմություն և բնագիտություն» (1894)։
Ըստ Վինդելբանդի, բնական գիտությունները ուսումնասիրում են ընդհանուր օրենքները, իսկ պատմական գիտությունները ներկայացնում են առանձնահատուկը, ընդհանուրը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ցյուրիխի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ
Շոռ Վերին
Շոռ Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառի Արճեշի գավառակում։ Գտնվում էր Արճեշ քաղաքից 37-38 կմ հյուսիս֊արևելք, Վանա լճի ավազանի Զելան գետի վերին հոսանքի ափին։ Գյուղի քիչ հարավ գտնվում էր Շոռ Ներքին գյուղը։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 8 տուն քուրդ բնակիչ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մկրտիչ Կորյուն
Մկրտիչ Կորյուն (Կորյուն Գրիգորի Մկրտչյան, հայ բանաստեղծ, արձակագիր։ Բանասիրական գիտությունների թեկնածու։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1938 թվականից։ Ժամանակակից հայ գրականության ամենաինքնատիպ դեմքերից մեկն է, արժանավոր ժառանգորդը միջնադարյան առակագիրների՝ Գոշի, Այգեկցու և ապա Խ. Աբովյանի, Ղ. Աղայանի, Հ. Թումանյանի։
Կենսագրություն
Մկրտիչ Կորյունը ծնվել է 1913 թվականին Ղարսում։ Եղեռնի տարիներին Մկրտիչ Կորյունի ընտանիքը գաղթում է Ղարսից և բնակություն հաստատում Գյումրիում։ 1929 թվականին նա ավարտում է տեղի յոթնամյա դպրոցը։
1932 թվականին հրատարակվում է նրա բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն «Տեմպերի հերոսները» վերնագրով։ Նույն թվականին Կորյունը ընդունվում է Երևանի պետական համալսարանի լեզվագրական բաժինը։ 1937 թվականին ավարտում է համալսարանը և նվիրվում իր սիրած գործին՝ մանկավարժությանն ու մանկական գրականությանը։
Հայրենական պատերազմի ավարտից հետո Կորյունը նոր եռանդով շարունակում է իր գրական գործունեությունը
։ 1947 թվականին ՀԳԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան ինստիտուտում դիսերտացիա է պաշտպանում «Հասկերը որպես մանկական գրական ամսագիր» թեմայով և ստանում բանասիրական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան ։
Ստեղծագործական
Մկրտիչ Կորյունը հայ առակագրության գանձարանը հարստացրեց իր սեփական, ինքնուրույն և մնայուն առակներով, որոնք թարմություն և նորություն բերեցին մեր բազմադարյան առակագրությանը։ Հրատարակված է Կորյունի շուրջ հինգհարյուր առակ, որոնք աչքի են ընկնում լավ կառուցվածքով, ռեալիստական պարզությամբ, գաղափարական հագեցվածությամբ ։
Հեղինակի առակների շարքը էլ ավելի հարստացնում է «Մարդն ու առյուծը», «Խոզն ու կարապը», «Տհասը», «Մեղուն», «Մարդու կոչումը», «Ագռավն ու իր ճուտը», «Ծիծեռնակն ու կկուն», «Աշխատասեր մրջյունը» և այլ շատ ու շատ առակներ, որոնք ունեն դաստիարակչական բովանդակություն և երեխաները հաճույքով են ընթերցում։ Կորյունի մանկական հմայիչ բանաստեղծությունների այն շարքը, որ տեղ է գտել հայ գրականության մեջ, իսկապես մանկական արժեքավոր ստեղծագործություններ են։ Այդ գործերը երեխաների մեջ արթնացնում են ազնվություն, աշխատասիրություն, մարդասիրություն ։
Բազմաժանր և բեղմնավոր հեղինակ է Կորյունը։ Հետաքրքիր են կարդացվում նաև նրա հեքիաթները, որտեղ պարզ արտահայտվում է մեր ազգային կոլորիտը։
1948 թվականին հրատարակվել է Կորյունի «Դպրոցական թատրոն» հեքիաթ-պիեսների ժողովածուն։ «Դպրոցական թատրոն»-ը մեծ հաջողություն ունի դպրոցներում և նախադպրոցական հիմնարկներում, նրանց թատերականացված հանդեսների սիրված նյութերից է։
Հեղինակը մատուցման հետաքրքիր ձև է գտել իր «Մեսրոպ Մաշտոցը ու հայոց տառերը» պոեմ-պիեսի համար, ուր տառերը հանդես են գալիս որպես գործող անձինք։ Այնքան հերոս, որքան տառ, և այդ հերոսները մի դեպքում մեղմ են ու բարի, մի այլ դեպքում կոշտ են, առնական, սակայն բոլոր դեպքերում ճակատագիր են ու կենսագրություն, հայրենիք ու հայրենասիրություն։
Կորյունի ստեղծագործությունները թարգմանվել են աշխարհի շատ լեզուներով, և ինքն էլ թարգմանել է Ալիշեր Նավոյի, Խետագուրովի, Կռիլովի, Մարշակի, Լերմոնտովի, Չուկովսկու, Մայակովսկու, Նեկրասովի շատ գործեր, կալմիկական «Ջանգար» էպոսը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մանկագիրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ մանկագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ առակագիրներ Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Հայ առակագիրներ
Վյաչեսլավ Կարավաև
Վյաչեսլավ Սերգեևիչ Կարավաև, ռուս ֆուտբոլիստ, Նիդերլանդի Վիտեսս ակումբի պաշտպան։
Ակումբային գործունեություն
ԲԿՄԱ ակումբի սան է։ Առաջին մարզիչը եղել է Ալեքսեյ Վլադիմիրովիչ Գովյազինը ։ Իր նորամուտը նշել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Մոսկովյան ակումբում Ռուսաստանի գավաթի ժամանակ՝ Ձերժինսկի Խիմիկ ակումբի դեմ խաղում ։ Իր նորամուտը կատարել է Ռուսաստանի առաջնության ժամանակ, երբ 74-րդ րոպեին փոխարինել է Կիրիլ Նաբաբկինին Ռոստով ակումբի դեմ խաղում ։
2014 թվականի հունիսի 26-ին վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է Պրաժսկի Դուկլա ակումբ ։
2015 թվականին վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է Չեխական Յաբլոնեց ակումբ մինչև 2016 թվականի հունիսի 30-ը ։
2016 թվականին տեղափոխվել է Պրաժսկի Սպարտա ակումբ։ 2016/17 մրցաշրջանի արդյունքում դարձել է Սպարտա ակումբի լավագույն խաղացող և դուրս է եկել սիմվոլիկ առաջնության հավաքական ։ Սակայն հաջորդ մրցաշրջանում կորցրել է տեղը թիմի հավաքականում։
Կարիերան հավաքականում
Հանդես է եկել Ռուսաստանի պատանեկան և երիտասարդական հավաքականների կազմում։
2019 թվականի մարտի 11-ին հրավիրվել է Ռուսաստանի հավաքական՝ մասնակցելու Բելգիայի և Ղազախստանի հետ խաղերին։
Խաղաոճ
Խաղում է ոչ վատ արագությամբ և կռվարարի որակով։ Կարողանում է գրագետ միանալ գրոհներին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Սպարտա Պրահայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ԲԿՄԱ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Զենիթի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վիտեսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Տոոցի (քաղաքատիպ ավան, Տոոտսի շրջան)
Տոոցի (Tootsi), քաղաքատիպ ավան Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Տոոտսի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 744 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Տոոտսի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի քաղաքատիպ ավաններ
Բոգատոե (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)
Բոգատոե (Багате), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1889 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բոգատոե գյուղում բնակվում էր 58 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,264 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 219,7 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1889 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վիլսոն Թումանյան
Վիլսոն Առաքելի Թումանյան, հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։
Կենսագրություն
Վիլսոն Թումանյանը ծնվել է 1920 թվականին, Նախիջևանի ԻՍՍՀ-ի Փառակա գյուղում։ Ավարտել է Նախիջևանի մանկավարժական ուսումնարանն ու աշխատանքի անցել դպրոցում ։
1939 թվականին մեկնել է բանակ։ 1941 թվականի հուլիսին Բելայա Ցերկովի մոտ տեղի ուեցած մարտերից մեկում ծանր վիրավորվել է, օգոստոսին գերի ընկել։ 1943 թվականի մայիսին նրան հաջողվել է ընկերների հետ փախչել ճամբարից, միացել է Սուվորովի անվան պարտիզանական ջոկատին։ Վիլսոնը կատարել է մի շարք մարտական առաջադրանքներ։ 1943 թվականի հունիսին ընկերների հետ միասին խորտակել է Շեպետովկա-Բերդիչև մեկնող թշնամու ռազմական գնացքը։ 1943 թվականի հուլիսին խորտակել է ռազմաճակատ մեկնող թշնամու ևս երկու գնացք՝ կենդանի ուժի ու տեխնիկայի հետ միասին։ Մարտական առաջադրանքները հաջողությամբ կատարելու համար պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի շքանշանով», «Հայրենական պատերազմի պարտիզան» մեդալով և նշանակվել է երկրորդ վաշտի քաղղեկ։ 1943-1944 թվականներին նրանց պարտիզանական ջոկատն ազատագրել է Բերեզնիկա, Գորոդնիցա, Մալայա Կորովնիցա և մի շարք այլ բնակավայրեր, պայթեցրել շատ զինապահեստներ, կամուրջներ, վառելիքով լի ցիստեռներ։ Սուվորովի պարտիզանական ջոկատը 1944 թվականին ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Արևմտյան Ուկրաինայում գործող բանդիտական խմբերի ոչնչացմանը։ Պարգևատրվել է մի քանի մարտական մեդալներով ։
Butter
Butter, հարավկորեական BTS բոյ բենդի երգը, որը թողարկվել է 2021 թվականի մայիսի 21-ին «Big Hit Music» և «Sony Music Entertainment» լեյբլների կողմից՝ որպես խմբի երկրորդ անգլալեզու սինգլ ։
Նախապատմություն և առաջխաղացում
2021 թվականի ապրիլի 5-ին՝ ճապոնական «Film Out» սինգլի թողարկումից մի քանի օր անց, հայտնի է դարձել, որ BTS-ը մայիսին ևս մեկ սինգլ է թողարկելու ։ Սակայն «Big Hit Music»-ը հայտարարել է, որ «մենք կբացահայտենք մեր արտիստների ծրագրերը, երբ նրանք ամբողջությամբ պատրաստ կլինեն» ։ 2021 թվականի ապրիլի 26-ին խումբը հայտարարել է սինգլի մասին YouTube-ում մեկ ժամանոց ուղիղ հեռարձակմամբ, որտեղ հետին պլանում խոհանոցի հնչյուններն են լսվում և հետհաշվարկ է գնում ։ Թողարկման ամսաթիվը և շապիկը հայտարարվել են սոցցանցերի միջոցով ։ Սինգլը ժամանակակից հիթերի ռադիո է ուղարկվել 2021 թվականի մայիսի 25-ին ։
Խումբը մայիսի 21-ին «BigHit Music Record» լեյբլում հանդես է եկել որպես հյուր Big Hit-ի նոր բացառիկ «Melon Station» ռադիոսերիալում, որպեսզի ներկայացնի «Butter» երգը և մասնակցի երկրպագուների հետ հարցերին և պատասխաններին ։ Առաջին անգամ երգը կենդանի կատարվել է 2021 թվականի մայիսի 21-ին Billboard Music Award մրցանակաբաշխության ժամանակ ։
Երաժշտություն և տեքստ
«Butter»-ի մասին նախնական հաղորդումները նկարագրել են այն որպես «պարային փոփ երգ, որը լցված է սահուն, բայց խարիզմատիկ BTS-ի հմայքով» ։
Երաժշտական տեսահոլովակ
«Butter» երգի տեսահոլովակին նախորդել է 23 վայրկյանանոց տեսաթիզեր, որը հրապարակվել է «Hybe Label»-ի YouTube-ի պաշտոնական ալիքում մայիսի 18-ին։ Billboard-ը «ֆանկ բիթը» նկարագրել է որպես Քուին խմբի «Another One Bites the Dust» երգի «հիշեցնող» ։
Մրցանակներ
-->
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2021 սինգլներ Կատեգորիա:BTS խմբի երգեր
Վալդենեբրո դե լոս Վալյես
Վալդենեբրո դե լոս Վալյես (Valdenebro de los Valles)` բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Վալյադոլիդ գավառի Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տերրա-դե-Կամպոս շրջանի կազմում։ Տարածքը 42,13 կմ² է։ Բնակչությունը 220 ընտանիք (2010 թվականին)։ Հեռավորությունը գավառական մայրաքաղաքից 37 կմ է։
Ժողովրդագրություն
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կարարա
Կարարա (կելտերեն քարհանք), քաղաք Իտալիայի արևմտյան մասում։ Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 65,3 հազար մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը գտնվում է Միջերկրական ծովի ափին։ Համարվում է աշխարհի ամենակարևոր կենտրոնը Կարարայի հայտնի մարմարի արդյունահանման և մշակման համար, որը շատ նուրբ սպիտակ մարմար է և հանվում է մոտակա Ապուանյան Ալպերում։ Քաղաքից 100 կմ հեռավորության վրա է գտնվում Ֆլորենցիա քաղաքը՝ Լիգուրյան ծովի ափից 6 կմ հեռավորության վրա։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1235 թվականին։ Տարբեր ժամանակներում պատկանել է տարբեր թագավորությունների՝ Պիզային, Ջենովային և Միլանին, 15-րդ դարից սկսած՝ Մալասպինա իշխանական ընտանիքի տիրապետությանը։ Կարարա քաղաքը հայտնի է քաղաքի շրջակայքում արդյունահանվող սպիտակ մարմարի հանքավայրերով։ Կարարայի մարմարը հայտնի է եղել հին ժամանակներից (հռոմեական պանթեոնը պատրաստված է Կարարայի մարմարից)։ Վերածննդի դարաշրջանի մի շարք հայտնի քանդակներ, մասնավորապես Միքելանջելոյի «Դավիթ»-ը նույնպես պատրաստված են Կարարայի մարմարից։
Քաղաքն ունի քիմիական, մետաղամշակման և նավթավերամշակման արդյունաբերության փոքր ձեռնարկություններ։
Սուրբ Ցեկարդոն Լունիից հարգվում է որպես քաղաքի հովանավոր սուրբ, տոնակատարությունը հունիսի 16-ին է։
Քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրերն են՝ XII դարի տաճարը, XVI դարի պալատը (այժմ այնտեղ է գտնվում Գեղարվեստի ակադեմիան)։ Քաղաքում կա նաև քանդակի ակադեմիա, քանդակի և հնությունների թանգարան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ֆանի Կապլան
Ֆանի Եֆիմովնա Կապլան (ի ծնե՝ , ), ռուսական հեղափոխական շարժման մասնակից, անարխիստ։ Առավել հայտնի է Լենինի նկատմամբ կատարած մահափորձով։
Կենսագրություն
Ֆանի Կապլանը ծնվել է Վոլինսկի մարզում՝ հրեական նախադպրոցական դպրոցի (հեդեր) ուսուցչի (մելամեդ)՝ Ֆայվել Ռոյդմանի (կամ Կապլանի) և վերջինիս կնոջ՝ Սիմայի ընտանիքում ։
1905 թվականի հեղափոխության ժամանակ Կապլանը միացել է անարխիստներին։ Հեղափոխական շրջաններում նրան ճանաչում էին «Դորա» անունով։ 1906 թվականին կազմակերպել է ահաբեկչական գործողություններ Կիևում՝ հարձակվելով տեղի գեներալ-նահանգապետ Սուխոմլինովի վրա։ Ահաբեկչական գործողությունների նախապատրաստման ժամանակ, որը գլխավորում էր նրա սիրեկան Վիկտոր Գարսկին (նույն ինքը՝ Յակով Շմիդմանը), Կուպեսչեսկայա հյուրատան համարում (փ․ Վոլոշսկայա, 29) անզգույշ վարմունքի արդյունքում գործարկվել է ինքնաշեն պայթուցիկ սարքը։ Կապլանը գլխի վնասվածք է ստացել և մասնակի կորցրել է տեսողությունը։ Ձերբակալվել է դեպքի վայրը լքելու փորձի ժամանակ՝ ոստիկանության կողմից (Գարսկին թաքնվել է)։ Ֆանիի ոստիկանական բնութագիրը ուներ հետևյալ տեսքը․ «Հրեուհի, 20 տարեկան, առանց հիմնական զբաղմունքի, անձնական սեփականություն չունի, ձեռքի տակ ունի 1 ռուբլի փող» ։
1907 թվականի հունվարի 5-ին Կիևում կայացած ռազմական-շրջանային դատը դատապարտեց նրան մահապատժի, որը Կապլանի անչափահասության պատճառով փոխարինվեց ցմահ ազտազրկման Ակատույսկայան ուղղիչ աշխատանքայի գաղութում։ Բանտ տեղափոխվեց նույն թվականի օգոստոսի 22-ին՝ ձեռքերը և ոտքերը շղթայակապ վիճակում։ Նրա փաստաթղթերում նշված է նաև նրա փախուստի դիմելու հակումը։ Սեպտեմբերին նրան տեղափոխեցին Մալցևսկայա բանտ։
1907 թվականին վիրահատության կարիք զգացվեց, որի ժամանակ նրա ձեռքից և ոտքից հեռացվեցին ռումբի բեկորները, բողոքում էր խլությունից և քրոնիկ հոդացավերից։ 1909 թվականի մայիսի 20-ին Զերենտույսկայա բանտային շրջանի բժշկի զննելուց հետո նրա մոտ հատնաբերվեց կուրություն։ Նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին գտնվում էր լազարեթում։