cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Միջազգային կազմակերպություն
Միջազգային ոչ կառավարական (ոչ պետական, հասարակական) կազմակերպությունները միավորումներ են, որոնց անդամները (հիմնվելով համատեղ գործունեության վրա, պաշտպանելով ընդհանուր շահերը և քաղաքացիական, քաղաքական, մշակութային, սոցիալական և տնտեսական բնագավառներում կանոնադրական նպատակների հասնելու համար) հանդիսանում են տարբեր երկրների  սուբյեկտներ  և գրանցված են այն պետությունում, որի օրենսդրությունը օտարերկրյա ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանց թույլ է տալիս ստեղծել հասարակական կազմակերպություններ և ընտրվել այդպիսի կազմակերպության կառավարման մարմնում։ ՄՈԿԿ-ների գործունեության տարածքը որոշվում է կազմակերպության կանոնադրությամբ։ Միջազգային հասարակական կազմակերպությունները օժտված են միջազգային իրավաբանական անձանց կարգավիճակով այնքանով, որքանով այդ իրավաբանական անձի կարգավիճակը սահմանված է միջազգային  այս կամ այն պայմանագրով, օրինակ՝ Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության եվրոպական կոնվենցիայի խախտումների դեմ բողոքարկելու իրավունքով կամ, օրինակ, Եվրոպական սոցիալական խարտիայի նորմերի խախտումների բողոքարկման իրավունքով։ Ծանոթություն. Ոչ բոլոր երկրների օրենսդրությունն է թույլ տալիս ստեղծել միջազգային կազմակերպություններ` միջազգային կազմակերպության էության ուղղակի պատկերացմամբ։ Օրինակ՝ Լատվիայում, «Հասարակական կազմակերպությունների մասին» օրենքի 5-րդ հոդվածի համաձայն, կազմակերպության խորհրդի անդամների կեսը պետք է լինեն բացառապես այն անձինք, որոնց բնակության վայրը գրանցված է Լատվիայի Հանրապետությունում։ Այդպիսի արգելքը շրջանցելու համար կազմակերպությունը պետք է գրանցել ավելի ժողովրդավարական երկրում (օրինակ՝ Ավստրիայում) և Լատվիայում կազմակերպության ներկայացուցչություն հիմնելով կարելի է հասնել դրան, քանի որ ՄՈԿԿ-ները գտնվում են Լատվիայի իրավասության սահմաններից դուրս և լատվիական դատարանն այլևս իրավասու չէ որոշում կայացնել կազմակերպության լուծարման վերաբերյալ։ Նման որոշում կարող է կայացնել միայն այն պետական դատարանը, որի իրավասության ներքո է գտնվում կազմակերպությունը։ Գործունեության այս ձևի ընտրությունը - երբ կազմակերպությունը գրանցված է մեկ երկրում, բայց գործում է այլ երկրներում, միջազգային հասարակական կազմակերպությանը հնարավորություն է տալիս պահպանել իր իրավաբանական կարգավիճակը նույնիսկ պետության իշխանությունների հետ հնարավոր հակասության դեպքում։ Հասարակական կազմակերպությունը որպես միջազգային կազմակերպություն ճանաչելու ընթացակարգ չկա, յուրաքանչյուր կազմակերպություն իր կանոնադրության դրույթներով է իրեն հայտարարում ազգային կամ միջազգային։ Միջազգային ոչ կառավարական կազմակերպությունը պետք է բավարարի ընդհանուր առմամբ ընդունված հետևյալ չափանիշներին`
Միջազգային հասարակական կազմակերպությունները կամ դրանց ներկայացուցիչները կարող են օժտված լինել դիտորդի կարգավիճակով կամ խորհրդատվական կարգավիճակով` միջազգային միջկառավարական (միջպետական) կազմակերպության դեպքում։
Միջազգային նմանակ կազմակերպություններ
Միջազգային նմանակ կազմակերպությունները (օրինակ՝ Մեծ յոթնյակը՝ BRICS), հաճախ կարևոր դեր են խաղում միջազգային հարաբերություններում, չեն կարող ներառվել միջազգային հաստատությունների դասակարգման մեջ, քանի որ նրանք չունեն պաշտոնական կարգավիճակ, չունեն կանոնադրություն, շտաբ և ինստիտուցիոնալացված չեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միջազգային կազմակերպություններ Կատեգորիա:Մշակութային գլոբալացում Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք Կատեգորիա:Միջկառավարական կազմակերպություններ
(2091) Սամպո
(2091) Սամպո (Sampo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1941 թվականի ապրիլի 26-ին Իրյո Վյայսյալյայի կողմից Տուրկուում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,014679 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8253 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,204 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1911,88 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188297 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,38° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1941 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Իրյո Վյայսյալյայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Goldie (երգ)
«Goldie», ամերիկացի ռեփեր ASAP Rocky-ի երգն է։ Այն թողարկվել է 2012 թվականի ապրիլի 27-ին՝ որպես նրա դեբյուտային՝ «Long. Live. ASAP» ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլ ։ Երգը գրվել է ASAP Rocky և Hit-Boy-ի կողմից։
Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է ASAP Rocky-ն, ներկայացվել է 2012 թվականի մայիսի 3-ին նրա VEVO ալիքում ։ Տեսահոլովակը նկարահանվել է Փարիզում, Ֆրանսիա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2012 սինգլներ Կատեգորիա:ASAP Rocky երգեր Կատեգորիա:2012 երգեր
Համբարձում (տոն)
Համբարձում (Ανάληψις τοῦ Σωτήρος; ascensio), քրիստոնեական տոն։ Սահմանվել է ի հիշատակ Հիսուս Քրիստոսի երկրային կյանքի վերջին օրերի (ըստ քրիստոնեական եկեղեցու ուսմունքի՝ Քրիստոսը խաչելությունից 3 օր անց հարություն է առել և իր աշակերտներին 40 օր այցելելուց հետո, համբարձվել երկինք)։ Համբարձումը պատկանում է շարժական տոների թվին, ունի 35 օրվա շարժականություն (ապրիլի վերջից մինչև հունիսի սկիզբը), տոնվում է Զատկի 40-րդ օրը, հինգշաբթի։ Ծագումով կապվում է նախաքրիստոնեական տոնացույցին (արտահայտել է մեռնող և հառնող Աստծու, բնության զարթոնքի, վերածնության գաղափարները)։
Հայաստանում
Հայաստանում Համբարձումը վերածվել է ժողովրդական տոնակատարության. երիտասարդ տղաներն ու աղջիկները Համբարձման առթիվ հավաքում են 7 գույնի ծաղիկ, կժի մեջ լցնում 7 աղբյուրի ջուր, իրենց նշանները գցում ջրի մեջ և Համբարձման գիշերը «աստղունք» դնում, այսինքն՝ դրանք հանձնում աստղերի խորհրդին, որից հետո, ըստ այդ նշանների՝ կատարում գուշակություններ։ Համբարձման կիրակի օրը տոնականորեն զարդարված երիտասարդներն ու աղջիկները կազմակերպում են տոնախմբություններ՝ Համբարձմանը նվիրված երգերի, պարերի (հատկապես վերվերիների՝ որպես հասակի աճի հետ կապված հմայական պարերի), խաղերի ու մրցույթների զուգակցությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քրիստոնեական տոներ Կատեգորիա:Հայաստանի տոներ Կատեգորիա:Շարժական տոներ Կատեգորիա:Հիսուս Քրիստոս Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ
Նատյուրմորտ (Արփենիկ Նալբանդյան)
Նատյուրմորտ, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարչուհի Արփենիկ Նալբանդյանի 1958 թվականին ստեղծած կտավը։ Նկարը գտնվում է մասնավոր հավաքածուում։
Նյութը՝ կտավ, յուղաներկ ։
Նկարագրություն
1958 թվականով թվագրվող «Նատյուրմորտը» էական նշանակություն ունի բնորոշելու համար Արփենիկ Նալբանդյանի վարպետության աստիճանը։
Թրթռուն վրձնահարվածներով նկարված դաշտային ծաղիկները, հյութեղ գույներով մրգերը, որոնք դասավորված են սփռոցի ծալքերում, ողողված են լույսով, իսկ նկարի ֆոն հանդիսացող հայկական կարպետը, համահունչ ձուլվելով գունային ընդհանուր գամմային, կտավին հաղորդել է ազգային շունչ և ստեղծել հայկական մթնոլորտ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արփենիկ Նալբանդյանի նկարներ Կատեգորիա:1958 նկարներ Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:Կանայք կտավներում
Կոտյուժանի (գյուղ, Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջան)
Կոտյուժանի (Котюжани), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1450 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոտյուժանի գյուղում բնակվում էր 995 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3034 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 327,95 մարդ/կմ²։
(9951) Տիրանոզավրուս
(9951) Տիրանոզավրուս (Tyrannosaurus), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի նոյեմբերի 15-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,425813 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1283 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7234 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1380,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,260866 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,39° անկյուն։
Միշել Մոսեսյան
Միշել Մոսեսյան, ֆրանսահայ ճարտարապետ, Բրիտական ճարտարապետական թագավորական ինստիտուտի անդամ, լիցենզավորված ճարտարապետ։ Միշել Մոսեսյանը համաշխարհային ճանաչում ունեցող ճարտարապետ է ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1959 թ.-ին Փարիզում։ Մասնագիտական կրթություն ստացել Փարիզի Գեղեցիկ արվեստների Ազգային դպրոցում (École Nationale des Beaux-Arts)։ Այնուհետև կրթությունը շարունակել է Նյու-Յորքում (Cooper Union), ճարտարապետության մագիստրոսի կոչում ստացել է Հարվարդի համալսարանից (Harvard Graduate School of Design)։
Մինչև 1992 թ.-ը ներգրավված էր մի շարք միջազգային նախագծերում «SOM» (Skidmore, Owings & Merrill) կազմակերպության շրջանակում։ Այս կազմակերպությունը հանդիսանալով աշխարհի ամենամեծ ճարտարապետական կազմակերպություններից մեկը ներառում է շատ լայն աշխարհագրություն՝ նախագծելով խոշորագույն կառույցներ։
1993 թվականին մի խումբ ճարտարապետների, ճարտարագետների ու շրջակա միջավայրի հարցերով զբաղվող մասնագետների հետ համատեղ հիմնել է «a4A» խումբը։ Այն միտված էր նորարարական մոտեցումների շնորհիվ հասնել մարդածին միջավայրում խնդիրների երկարաժամկետ կայունության՝ երկրորդական դարձնելով արագ վերադարձելի տնտեսական և տեխնիկական գործոնները։
2001 թ.-ին նրան կրկին հրավիրում են ամերիկյան SOM ընկերություն, որպես փոխտնօրեն և նախագծի գլխավոր ճարտարապետ։ Չիկագոյի և Նյու-Յորքի գրասենյակներում աշխատելուց հետո, 2005 թ.-ին Լոնդոնում Միշել Մոսեսյանը հիմնում է իր սեփական նախագծային «Մոսեսյան և գործընկերներ» գրասենյակը ։
Մոսեսյան և Գործընկերներ
Միշել Մոսեսյանի հիմնադրած կազմակերպությունը ձեռք բերեց նորարարական կոմերցիոն նախագծերի համադրման լավագույն համբավ. ամերիկյան կորպորատիվ ճարտարապետության մասշտաբները, պատմականությունն ու հավակնությունները համատեղելով մայրցամաքային Եվրոպայի նրբազգացության ու ոճականության հետ։ Դրանք շատ արագ տարածվեցին դեպի Արևելյան Եվրոպա և Միջին Արևելք։
«Մոսեսյան և գործընկերներ» կազմակերպությունը այսօր իրականացնում է նախագծեր Սաուդյան Արաբիայում, Կատարում, Մարոկկոյում, Չինաստանում, Պորտուգալիայում և այլն ։
Միշել Մոսեսյանը դասավանդել է Հարվարդի, Իլինոյսի, Չիկագոյի ու Փենսիլվանիայի համալսարաններում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ հայկական սերմամբ
Մորսկոյ Չուլեկ (Նեկլինովսկի շրջան)
Մորսկոյ Չուլեկ (Морской Чулек), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում։ Մտնում է Սինյավսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Այուտովո
Այուտովո (Аютово, Айыу), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 167 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սերգեյ Արուտչյան
Սերգեյ Ավետի Արուտչյան, հայ նկարիչ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1956), ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1965)։
ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Միքայել Արուտչյանի եղբայրն է, Ռուբեն Արուտչյանի հայրը։
Կենսագրություն
Սերգեյ Արուտչյանը ծնվել է Բաքվում։ 1937 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ճարտարապետության բաժինը։ 1939-1948 թվականներին եղել է Սունդուկյանի անվան թատրոնի գլխավոր նկարիչ, 1954-1964 թվականներին՝ «Ոզնի» երգիծական հանդեսի գլխավոր նկարիչ ։ Լույս են տեսել Սերգեյ Արուտչյանի «Ժպիտ և ցասում» (1962), «Առանց դիմակի» (1972, ալբոմ-ժողովածու), «Ս. Ա. Արուտչյան» (1982, ալբոմ) գրքերը ։
Սերգեյ Արուտչյանի աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։
Ձևավորած ներկայացումներ
Երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում Սերգեյ Արուտչյանի ձևավորած ներկայացումները (1942-1967) առանձնացել են բեմանկարչության, ռեժիսուրայի և երաժշտական ռիթմի զարմանալի համահնչյունությամբ, ներկայացման ընդհանուր գաղափարն ամբողջացնելու ձգտմամբ։
Լևոն Հայրապետյան (բարերար)
Լևոն Գուրգենի Հայրապետյան, հայ բարեգործ։
Ուպա (գյուղ, Կաառմա շրջան)
Ուպա (Upa), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կաառմա շրջանում։
Լևոն Հայրապետյան (բարերար)
Կենսագրություն
Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը։ Որպես լրագրող աշխատել է «Կոմսոմոլսկայա պրավդա», «Սոբեսեդնիկ» թերթերում, «Օգոնյոկ» ամսագրում։ «Սովրեմեննիկ» հրատարակչական տան հիմնադիրն է։ Զբաղվել է նավթի վաճառքի հետ կապված բիզնեսով։
Ուպա (գյուղ, Կաառմա շրջան)
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 122 մարդ։
Սերգեյ Արուտչյան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Ուպա (գյուղ, Կաառմա շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կաառմա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Լևոն Հայրապետյան (բարերար)
Բարեգործություն
Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել ԼՂՀ ստեղծման գործում և համարվում է դրա գլխավոր հովանավորներից մեկը։ Համարվում է ամենախոշոր ներդրողը Լեռնային Ղարաբաղի ժամանակակից պատմության մեջ։ Նրա ծրագրերն իրագործվել են Ստեփանակերտում, Մարտակերտի շրջանի Վանք գյուղում։ Գործարարի միջոցներով 2000-2002 թվականներին վերակառուցվել է հայկական հռչակավոր Գանձասարի վանական համալիրը (13-րդ դար), որը ներկայիս օրերում Ղարաբաղի ամենաբարեկարգված սրբավայրերից մեկն է համարվում։ Զգալի միջոցներ են ներդրվել Վանք գյուղի վանական համալիրի շրջակայքում տեղակայված ենթակառուցվածքների զարգացման գործում։ Կառուցվել է փայտամշակման գործարան, չինական խոհանոցով բարձրակարգ հյուրանոց, հանգստյան գոտիներ, դպրոց։ Լևոն Հայրապետյանը իր վրա է վերցրել նաև «Հյուսիս-հարավ» ավտոմայրուղու այն հատվածի շինարարության ծախսերը, որն անցնում է Գանձասարի վանական համալիրի շրջակայքով։
2007 թվականին Լևոն Հայրապետյանը ֆինանսավորեց 2,5 միլիոն մ3 տարողությամբ ջրամբարի կառուցումը Խաչեն գետի վրա։ Միայն 26 մ բարձրությամբ ամբարտակի կառուցումը բարերարին արժեցավ 7 միլիոն դոլար։ Ապագա ջրամբարի շուրջ որոշված էր տուրիստական ենթակառուցվածքների և հանգստյան գոտիների կառուցումը։ «Մենք կկարողանանք լուծել մի քանի խնդիր միանգամից՝ ձեռք բերել քաղցրահամ ջրի ահռելի պաշարներ, արտադրել էլեկտրաէներգիա, աշխատանքով ապահովել մոտակա բոլոր գյուղերի բնակիչներին և աջակցել զբոսաշրջության զարգացմանը»,-մեկնաբանեց Լևոն Հայրապետյանը ։
Նույն 2007 թվականին Լևոն Հայրապետյանը կազմակերպեց Ռուսաստանի, Ուկրաինայի, Բելառուսիայի, Մերձդնեստրի, Հարավային Օսեթիայի և Աբխազիայի կազակների այցը Հայաստան և Արցախի Հանրապետություն՝ ռուսական բանակի գեներալ-լեյտենանտ, իշխան Վալերիան Մադաթովի 225-ամյակին նվիրված տոնակատարությունների շրջանակներում։
2008թ. հոկտեմբերի 16-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության մայրաքաղաք Ստեփանակերտին մոտ՝ հինավուրց Շուշիում և պատմական Գանձասարում բարերարը կազմակերպել է նորապսակների համատեղ պսակադրություն։ Այդ արարողությունը, 700 երիտասարդների մասնակցությամբ, իր տեսակով առաջինն էր ոչ միայն Արցախում, այլև ողջ Հայաստանում։ Մեծ հարսանիքի օրը 200 զույգ պսակադրվել է Գանձասարի վանքում։ Մի քանի ժամ անց ևս 500 զույգ պսակադրվել է Շուշիի Ղազանչեցոց եկեղեցում։ Երիտասարդներից յուրաքանչյուրն ուներ իր տեղը մարզադաշտում գցված սեղանների շուրջ։ Յուրօրինակ այս հարսանիքը հավատարիմ էր մեր ազգային ծիսակարգին։ Մնացած հյուրերն արարողությանը հետևել են մերձակա բլուրներից։
Այս նախաձեռնության իրականացման համար «Լևոն Հայրապետյան» ֆոնդի միջոցներով իրականացվեց Վերածննդի հրապարակից մինչև Ստեփանակերտի կենտրոնական մարզադաշտ ձգվող աստիճանների լիակատար վերանորոգում։ «Մեր նպատակը Ղարաբաղի ժողովրդագրական զարգացման խթանումն է։ ԼՂՀ բնակչությունը պետք է կազմի 300 հազարից ոչ պակաս։ Հովանավորներից յուրաքանչյուրը կդառնա մի քանի ընտանիքի քավոր, իսկ քավոր լինելն արդեն որոշակի պարտավորվածություն է։ Ընտանիքում ծնված առաջին երեխային կտրվի 2 հազար դոլլար, երկրորդին՝ 3 հազար, երրորդին՝ 5 հազար, չորրորդին՝ 10 հազար, վեցերորդին՝ 50 հազար և յոթերորդին՝ 100 հազար դոլար գումար»,- նշել է գործարարը ։
Հայրենի Վանք գյուղում հիմնել է հյուրանոցային համալիրներ, բանկեր, հանդիսությունների սրահ, բարեկարգել է Արցախի կենդանաբանական և բուսաբանական այգիները, վերակառուցել է Արցախի բազմաթիվ միջպետական և հանրապետական ավտոճանապարհներ։
Հայրապետյանի առաջնային ծրագրերից է համարվում Արցախում ռազմական ակադեմիայի հիմնումը, որի նպատակն է Լեռնային Ղարաբաղի և Հայաստանի Հանրապետության համար բարձրաստիճան սպայակազմի պատրաստումը։2012 թվականին Լևոն Հայրապետյանը իրագործեց նախաձեռնությունը և ֆինանսավորեց ռազմական ուսումնարանի կառուցումը Լեռնային Ղարաբաղի Վանք գյուղում, որտեղ, այդ թվում, կտեղակայվի գործող ռազմական գիմնազիա։
Ձերբակալություն
2014թ. հուլիսի 15-ին Մոսկվայի «Դոմոդեդովո» օդանավակայանում Լևոն Հայրապետյանին ձերբակալել են, ուր նա ժամանել էր Մոնակոյից։
Հիշատակ
2023 թվականին, Երևան քաղաքի ավագանու որոշմամբ, Երևանի Ներքին Շենգավիթի 4-րդ փողոցն անվանակոչվել է Լևոն Հայրապետյանի անունով ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ բարերարներ Կատեգորիա:Հայ կալանավորներ և ձերբակալվածներ
Կարլսրուեի կենդանաբանական այգի
Կարլսրուեի կենդանաբանական այգի (Zoo Karlsruhe), Եվրոպայի ամենամեծ և ամենահին կենդանաբանական այգիներից մեկն է։ Գտնվում է Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասի Իննենշտադտ քաղաքային շրջանում (Innenstadt): Այս այգին հիմնադրվել է 1865 թվականին։ Կենդանաբանական այգին ներառում է 150 տեսակի շուրջ 800 կենդանիներ ։
Ժամանակակից կենդանաբանական համալիր
Անմիջականորեն գլխավոր մուտքի մոտ (հարավային դրամարկղի մոտ) գտնվում է ֆլամինգոների ազատավանդակը։ Տաղավարը, որին կենդանաբանական այգին մեծ ուշադրություն է դարձնում, բացվել է 2000 թվականին։ Սա սպիտակ արջերի մեծ բաժինն է։ Այն կառուցած է Արկտիկայի և տունդրայի կրկնօրինակով. ամեն ինչ հիշեցնում է այս տաղավարը Հյուսիսային լայնությունների միջավայրը։ Այն բաժանված է երեք մասերից, որպեսզի հնարավորություն ընձեռնվի բաժանել կենդանիներին ըստ սեռի և տարիքի։ Նույնիսկ սառցալեռների կրկնօրինակներ կան այստեղ, որոնք բավականին տպավորիչ տեսք ունեն ։ Այցելուները դիտահարթակից, որը ապակեպատ է, կարողանում են հետևել կենդանիներին և նրանց վարքին նույնիսկ այն պահին, երբ վերջիններս ջրի տակ են գտնվում։ Այսօր այստեղ են ապրում հյուսիսային սպիտակ արջերից Վիտուսը, Նիկան, Լարիսան, որոնք բերվել են Ռոստոկից, Վիեննաից և Շտուտգարտից։
One Sweet Day
«One Sweet Day», ամերիկացի երգչուհի Մրայա Քերիի և Boyz II Men քառյակի երգը։ Երգի հեղինակներն են եղել երգչուհին, Walter Afanasieff-ը և Boyz II Men — Wanya Morris խմբի անդամները, Shawn Stockman-ը, Nathan Morris-ը և Michael McCary-ը, պրոդյուսերները՝ Մրայան և Walter Afanasieff-ը։ Երգը թողարկվել է որպես «Daydream» ալբոմի երկրորդ սինգլ 1995 թվականին։
Սինգլը զբաղեցրել է ԱՄՆ Billboard Hot 100 հիթ-շքերթի առաջին հորիզոնականը (16 շաբաթ) և հանդիսանում է ամերիկյան խոշորագույն հիթը Մերայի Քերիի և Boyz II Men խմբի կարիերայում։
Կարլսրուեի կենդանաբանական այգի
Քաղաքային այգի
Համալիրն իրենից ներկայացնում է վարդաստան, որտեղ կան շուրջ 15 հազար վարդեր՝ ընդհանուր 200 տեսակների ։ Այգու ամենակարևոր մասերից է համարվում նաև ճապոնական այգին։ Վերջինս հիմնադրվել է 1918 թվականին և համարվում է եվրոպական տարածաշրջանում ամենահին ասիական այգիներից մեկը։ Այգու տարածքում մեծ ճանաչում ունի նավային հատուկ գնացքը, որը երթևեկում է այգու լճակում։
One Sweet Day
Երգն զբաղեցրել է Billboard ամսագրի «100 լավագույն երգեր Billboard Hot 100 հիթ-շքերթի 50-ամյա պատմության մեջ» ցանկի 29-րդ հորիզոնականում ։ «One Sweet Day»-ը ԱՄՆ-ում 1995 թվականի բեսթսելեր երրորդ սինգլն է՝ ավելի քան 1 300 000 երգերի վաճառքով ։
Կարլսրուեի կենդանաբանական այգի
Քաղաքային այգի
Յուրաքանչյուր երկու տարին մեկ անգամ այստեղ անցկացվում է Կրակների փառատոն (վերջին անգամ անցկացվել է 2015 թվականին)։ Փառատոնի ընթացքում հազարավոր մոմեր, լապտերներ ու լուսավորող սարքավորումներ են զարդարում այգին։
Կամուրջ
Ամբողջ կենդանաբանական այգու և քաղաքային զբոսայգու տարածքում անցնում է կամուրջ՝ զբոսնողների համար նախատեսնված։ Այն կոչվում է Կարլ Բիրկմանի կամուրջ։ Անունը տրվել է ի պատիվ Կենդանաբանական այգու 1963-1979 թվականների ղեկավարի։ Այս կամուրջը նաև կապում է Զյուդշտադտն ու Զյուդվեստշտադտը
One Sweet Day
Երգացանկ
Japanese CD maxi-single
Կարլսրուեի կենդանաբանական այգի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի կենդանաբանական այգիներ Կատեգորիա:1865 հիմնադրումներ
One Sweet Day
Երգացանկ
UK CD maxi-single #1
UK CD maxi-single #2
U.S. CD maxi-single
One Sweet Day EP
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մրայա Քերիի երգեր
Շիրակավան (մայրաքաղաք)
Շիրակավան (Երազգավորս, Երազգավորք), միջնադարյան քաղաք, Բագրատունյաց Հայաստանի մայրաքաղաքը 890-929 թվականներին, ներկայիս Բաշ-Շորագյալ գյուղը Թուրքիայում։ Գտնվում էր Ախուրյան ու Կարս գետերի միացման անկյունում, մասնավորապես Ախուրյան գետի աջ ափին՝ Անի քաղաքից ոչ հեռու։
Պատմություն
Դեռևս Ք.ա. 3-2-րդ դարերում այս տարածքում եղել է բնակավայր։ Այդ մասին վկայում է վրաց մատենագիր Լեոնտի Մրովելին, նշելով, որ Արտաշես Ա-ի օրոք վրաց թագավորն ու հյուսիսային լեռնականները հարձակվում են Հայաստանի վրա, կողոպտում Շիրակավանը և այլ բնակավայրեր ։ Շիրակավան մայրաքաղաքի մասին թեև շատ քիչ, բայց վկայություններ կան Սեբեոսի, Ստեփանոս Ասողիկի, Սամվել Անեցու, Վարդան Արևելցու և այլ մատենագիրների աշխատություններում ։
Սեբեոսը իր «Պատմության» մեջ, այսինքն 7-րդ դարում, Շիրակավանը հիշատակվում է որպես գյուղ։ Սա հայ մատենագրության մեջ առաջին հիշատակությունն էր։ 869 թվականին Զաքարիա Ձագեցի կաթողիկոսի գլխավորությամբ գումարված դավանաբանական ժողովը տեղի է ունեցել Շիրակավանում։ Այդ փաստը վկայում է, որ դեռևս մայրաքաղաք հռչակվելուց առաջ այն կարևոր բնակավայր է եղել ։
9-րդ դարում՝ Բագրատունյաց թագավորության օրոք, այնտեղ կար ամրոց, պաշտպանական այլ կառույցներ, իսկ 3 կմ հեռավորության վրա գտնվում էր Տիգնիս ամրոցը, որ հետագայում Անի մայրաքաղաքի պաշտպանական կարևոր հենակետ էր դարձել ։
Բագրատունյաց թագավորություն իր գոյության 160 տարիների ընթացքում փոխել է 4 մայրաքաղաք։ Սմբատ Ա-ի և Աշոտ Երկաթի օրոք, մոտ 40 տարի, թագավորության արքայանիստն ու մայրաքաղաքը Շիրակավանն էր։ Սկզբում այն հայտնի էր Երազգավորս, իսկ հետագայում` Շիրակավան անունով ։ Պատմիչ Վարդան Արևելցին գրում է, որ Սմբատ Բագրատունին Շիրակավանում կառուցել է ս. Ամենափրկիչ եկեղեցին և այնտեղ էլ օծվել է։ Եկեղեցին կանգուն է եղել մինչև 1950-ական թվականները ։ Սմբատ Ա-ն և Աշոտ Երկաթը իրենց գահակալության շրջաններում ռազմական տեսակետից ամրապնդել է արքայանիստը։ Շիրակավանում կային բերդեր և մի շարք պաշտպանական կառույցներ։ Աբաս թագավորի օրոք (928-953 թթ.) թագավորության մայրաքաղաքը Երազգավորսից տեղափոխվել է Կարս ։
Թուրքական տիրապետության շրջանում Շիրակավանի անունը, ենթարկվելով հնչյունափոխության, դարձել է Բաշ-Շորագյալ։ Ռուսական կայսրությանը միացվելուց հետո, այն մտել է Կարսի մարզի մեջ և որոշակիորեն զարգացում ապրել, առաջադիմել։ 20-րդ դարի սկզբին հայաբնակ մեծ գյուղ էր. 208 տուն՝ 1601 բնակչությամբ։ 1877 թվականին գյուղում բացվել է Սահակյան վարժարանը։ Արշակ Ասլամազյանը գյուղում կառուցել է ջրաղաց՝ Գերմանիայից իր բերած սարքավորումներով։ Վերջինս, ոգևորվելով Նիկողայոս Մառի Անիի պեղումներով և նրա խորհուրդներով, Շիրակավանում ձեռնարկում է պեղումներ, որի արդյունքում հայտնաբերում է հսկայական նյութ ։
Պեղումներ իրականացնելու կամ որպես հյուր Շիրակավան են այցելել Աշխ. Քալանթարը, Հ. Օրբելին, Տարագրոսը, Թ. Թորամանյանը, Ն. Բունիաթյանը, Ավ. Իսահակյանը։ Վերջինիս հայրենի Ղազարապատ գյուղը մոտ էր Շիրակավանին ։
1920-1921 թթ. Կարսի մարզը Թուրքիային հանձնվելուց հետո պեղումների արդյունքում հայտնաբերված նյութերը ոչնչացվել և անհետացել են։ Բաշ-Շորագյալի հայ բնակչությունը տեղափոխվել է Խորհրդային Հայաստան. մի մասը բնակություն է հաստատել ներկայիս Շիրակի մարզի Երազգավորս գյուղում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:Բագրատունիների թագավորության բնակավայրեր Կատեգորիա:Այրարատի բնակավայրեր Կատեգորիա:Արևելյան Անատոլիայի հնավայրեր Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԵՊՀ ԻՄ հոդվածներ 2023
Ցնորք
Ցնորք, առանց իրական առարկայի ընկալման խանգարումներ, որով տառապող հիվանդը իր զգայախաբությունը ընդունում է իրական, այլ ոչ թե երևակայական։ Հիվանդը լսում է, տեսնում է, համ ու հոտ է զգում, համոզված լինելով դրանց իրական լինելու մեջ` այն համարելով ռեալ իրականություն ։ Տարբերում են պարզ և բարդ ցնորքներ։
Թուղթ առ Փիլիպպեցիս
Պողոս առաքյալի Փիլիպպեցիներին ուղղված նամակը (Թուղթ առ Փիլիպպեցիս), Նոր Կտակարանի մաս կազմող գիրք, Պողոս առաքյալի նամակներից մեկը։ Գրության ժամանակը՝ 62 կամ 63 թվականն է, երբ Պողոսը գտնվում էր Հռոմում բանտարկության մեջ՝ սպասելով կայսեր կողմից իր գործի քննությանը։ Հասցեագրված է Փիլիպպե քաղաքի քրիստոնյաներին։
Ցնորք
Պարզ ցնորքներ
Պարզ ցնորքը պայմանավորված է մեկ զգայարանով։ Պարզ ցնորքները կարող են ունենալ տարրական բնույթ։ Տարրական տեսողական ցնորքը կոչվում է ֆոտօպսիա (հիվանդը տեսնում է կրակ, ծուխ, բոց, կայծ և այլն), տարրական լսողական ցնորքը` ակոազմ հիվանդը լսում է պայթյուն, կանչ, արձագանք, ճիչ և այլն։
Թուղթ առ Փիլիպպեցիս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նոր Կտակարանի գրքեր
Ցնորք
Բարդ ցնորքներ
Բարդ ցնորքի դեպքում ցնորապատկերները կապված են մի քանի զգայարանների հետ։ Ցնորքները կարող են լինել նաև իսկական և կեղծ։
Իսկական ցնորքներ
Իսկական ցնորքների ցնորային պատկերները գտնվում են հիվանդին շրջապատող աշխարհում։ Նրանք լսում են արտաքին ձայներ, տեսնում են սարսափ հարուցող տեսարաններ, ձևեր, առարկաներ, էակներ, ուրվականներ, զգում են տհաճ հոտեր՝ այդ բոլորը համարելով իրականություն։ Իսկական ցնորքներն ուղղված են հիվանդի ես-ին, որն առաջացնում է վարքի փոփոխություն` ցնորքների բովանդակությանը համապատասխան։ Օրինակ` սարսափազդու պատկերների դեպքում հիվանդը վախ է ապրում, փախչում է, պաշտպանվում է և այլն։ Իսկական ցնորքներն ուժեղանում են երեկոյան ժամերին։
Կեղծ ցնորքներ
Կեղծ ցնորքների դեպքում ցնորային պատկերները տեղակայված են ոչ թե իրականության մեջ ու իրական ձևով, այլ հիվանդի մարմնի ներսում, ուղղված են հիվանդի հոգեկան ես-ին, միահյուսվում են նրա ինքնագիտակցության հետ։ Օրինակ՝ հիվանդը ձայներ է լսում իր գլխի միջից, որովայնի խոռոչից։ Իսկական ցնորքներին հակառակ` կեղծ ցնորքների դեպքում հիվանդն զգում է, որ այդ ցնորքները շինծու են, առաջացվել են հատուկ նպատակով, արտաքին ինչ-որ ուժերի կողմից։ Չնայած հիվանդները նշում են, որ այդ բոլորը ստիպողական բնույթ է կրում, իրենց կամքից անկախ է առաջանում, սակայն հիվանդագին այդ ապրումների նկատմամբ քննադատական վերաբերմունք չեն ցուցաբերում։ Կեղծ ցնորքները կապ չունեն օրվա ժամերի հետ։ Սեգլայի կողմից նկարագրվել են վերբալ կինէսթետիկ կեղծ ցնորքներ, երբ հիվանդները նշում են, որ արտաքին ուժերի ազդեցությամբ, իրենց կամքից անկախ, լեզուն շարժվում և խոսքեր է արտասանում։ Կեղծ ցնորքները բնորոշ են հոգեկան ավտոմատիզմի կամ Կանդինսկու-Կլերամբոյի հոգեախտաբանական համախտանիշին ։
Գոյություն ունեն ցնորքների նաև հետևյալ տեսակները*
Խոսքային վերբալ ցնորքներ
Հիվանդը զանազան ձայներ ու խոսակցություններ է լսում, որոնք երբեմն հաճելի, իսկ ավելի հաճախ տհաճ ու սպառնալի բնույթ ունեն, հաճախ ուղեկցվում են զառանցական մտքերով։
Մեկնաբանական ցնորքներ
ձայները մեկնաբանում են հիվանդի արարքները, վարքը, նախատում են, երբեմն հիվանդի սխալներն «ուղղելու» նպատակ ունեն։
Ֆունկցիոնալ ցնորքներ
առաջանում է արտաքին որևէ գրգռիչին զուգահեռ։ Այսպես` ծորակից հոսող ջրի աղմուկի առկայությամբ հիվանդը զանազան ձայներ ու խոսակցություններ է լսում։ Ֆունկցիոնալ ցնորքը լսողական պատրանքից տարբերվում է նրանով, որ պատրանքի դեպքում գրգիռը ընկալվում է որպես խոսակցություն, իսկ ֆունկցիոնալ ցնորքի դեպքում գրգռիչին համատեղ ցնորքներ են առաջանում։
Հիպնապոմպիկ ցնորքներ
առաջանում են արթնանալիս։ հիպնագոգիկ ցնորքները հիմնականում լինում են տեսողական և լսողական բնույթի։ Ֆունկցիոնալ հիպնագոգիկ և հիպնապոմպիկ ցնորքները հոգեպես առողջ մարդկանց շրջանում ևս կարող են հանդիպել։
Էքստրակամպին կամ արտատեսադաշտային ցնորքներ
ցնորապատկերը տեղակայված է տեսադաշտից դուրս հիվանդը տեսնում է իր հետևում կանգնած մարդուն, որը պատրաստվում է հարվածել նրան, կամ լսում է ձայներ որևէ մոլորակից։
Շոշափողական (տակտիլ) ցնորքներ
կարծես մարմնի վրա զանազան միջատներ են սողում, էլեկտրական հոսանք է անցնում։
Շարլ - Բոնեի ցնորքներ
Զգայարանների վնասմամբ պայմանավորված ցնորքներ, երբ համապատասխանաբար առաջանում են նույնանուն ցնորքներ, հիմնականում լսողական կամ տեսողական։ Ցնորքները լինում են նաև ներշնչված, /հիպնոսային քնի վիճակում/: Ներշնչանքային ծագում ունեն Լիպմանի և Ռեյխարդի Աշաֆենբուրգի ախտանշանները։ Լիպմանի ախտանշան՝ հիվանդի ակնագնդերը թեթևակի սեղմելով և ներշնչելով` առաջացվում է տեսողական ցնորք։ Ռեյխարդի ախտանշան` ալկոհոլային հարբեցատենդով տառապող հիվանդի առողջացման շրջանում առաջարկվում է ուշադիր նայել ու ասել, թե ինչ է գրված նրա առջև դրված մաքուր թղթի վրա։ Նա կարդում է որոշակի բառեր և նույնիսկ ամբողջ նախադասություններ։ Աշաֆենբուրգի ախտանշան` հիվանդին տրվում է անջատված հեռախոսի լսափողը և առաջարկվում է խոսել, որը և նա կատարում է։ Այդ ճանապարհով արհեստականորեն առաջանում են լսողական ցնորքներ։
Ռուդնյա (գյուղ, Չեռնյախովսկի շրջան)
Ռուդնյա (Рудня), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռնյախովսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1641 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռուդնյա գյուղում բնակվում էր 70 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,674 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 103,86 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռնյախովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1641 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մ2 90-միլիմետրանոց զենիթային թնդանոթ
Մ2 90-միլիմետրանոց զենիթային թնդանոթ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակվա ամերիկյան զենիթային թնդանոթ։
Պատմություն
Մշակվել է ԱՄՆ-ում 1942 թվականին, Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ ներկրվել է ԽՍՀՄ լենդ լիզով։ Այն օգտագործվել է Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ, իսկ դրա ավարտից հետո ընդգրկված է եղել խորհրդային բանակի սպառազինության մեջ մինչև զենիթային հրթիռային համալիրների ընդունումը։
1944 թվականին ընդունվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սպառազինության կազմում ընդգրկվել է Մ2 90-միլիմետրանոց կիսաավտոմատ զենիթային թնդանոթ, որն ստեղծվել է Մ1 90-միլիմետրանոց թնդանոթի հիման վրա։ Թնդանոթի հրետասայլի մի շարք կառուցողական փոփոխությունների արդյունքում Մ2 թնդանոթը թեթևացել է երկու տոննայով, և հեշտացել է այն մարտական դիրք հասցնելը։ Զենիթի արդյունավետությունն էապես աճել է, երբ սկսել են օգտագործվել ռադիոպայթուցիչով արկեր։
Սա ԱՄՆ-ում ստեղծված վերջին զենիթային կիսաավտոմատ հրանոթն է ։ Հրետանային մարտկոցի նշանառման համար օգտագործվել է SCR-268 ռադիոլոկատոր, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վերջում՝ SCR-584։
Կիրառություն
Մ2 թնդանոթի կառուցվածքը հնարավորություն է տվել փողն իջեցնել 0°-ից ցածր, ինչը թույլ է տվել օգտագործել այն նաև վերգետնյա շարժական և անշարժ թիրախների վրա կրակելու համար, այդ թվում՝ զրահատեխնիկայի վրա։ Կորեական պատերազմի ժամանակ (1950-1953) Մ2-ն ակտիվորեն օգտագործվել է մարտական գործողություններում որպես ցամաքային աջակցության գործիքներ ։
Մեխանիզմ
Թնդանոթի փակաղակը կիսաավտոմատ է, շեղբավոր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հրետանի
Կոլոդինկա
Կոլոդինկա (Колодинка), գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Կրասնոյարսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Կրասնոյարսկի շրջանի բնակավայրեր
Մուրալովկա (Նեկլինովսկի շրջան)
Մուրալովկա (Мураловка), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում։ Մտնում է Նոսովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Միացյալ Հայաստան (կուսակցություն, Արցախ)
Միացյալ Հայաստան կուսակցություն, ՄՀԿ, Արցախի Հանրապետությունում գործող կուսակցություն։ Կուսակցության ղեկավարն է Վահան Բադասյանը։
Պատմություն
Կուսակցությունը պաշտոնապես գրանցվել է 2019 թվականի մարտի 5-ին ։
Առաքելություն
Կուսակցության առաքելությունն է «իրագործել հայ ժողովրդի իղձն ու ցանկությունները իր հավաքական ազգային կամքով», այն է՝ իրավական առումով ընդգրկել Արցախի Հանրապետությունը Հայաստանի Հանրապետության կազմում որպես Արցախի մարզ։ Բացի այդ, կուսակցության գաղափարախոսությունը նախատեսում է Պատմական Հայաստանի դեռ գրավված տարածքների ազատագրումը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2019 հիմնադրումներ Արցախում Կատեգորիա:Միացյալ Հայաստան կուսակցություն
Հիքմեթ Հաջիև
Հիքմեթ Ֆարհաթ օկլի Հաջիև (Hikmət Fərhat oğlu Hacıyev, ), Ադրբեջանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարության մամուլի ծառայության նախկին ղեկավար (2014-2018), Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահի օգնական - Ադրբեջանի նախագահական աշխատակազմի արտաքին քաղաքական հարցերով բաժնի ղեկավար։
Կենսագրություն
Հիքմեթ Հաջիևը ծնվել է 1979 թվականին Գյանջայում, այստեղ ավարտել է թիվ 24 միջնակարգ դպրոցը։ Նա մագիստրոսի կոչում է ստացել ՆԱՏՕ-ի պաշտպանական քոլեջից, Ջորջ Մարշալի Անվտանգության ուսումնասիրությունների կենտրոնից և Բելգիայի ULB համալսարանից ։
Հիքմեթ Հաջիևը 2000 թվականից աշխատել է Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարության համակարգում։ Տարբեր տարիներին աշխատել է ՆԱՏՕ-ում Ադրբեջանի ներկայացուցչությունում և Քուվեյթում Ադրբեջանի դեսպանատանը։ 2008 թվականից Հիքմեթ Հաջիևը աշխատել է որպես արտաքին գործերի նախարարության անվտանգության խնդիրների վարչության երկրորդ քարտուղարը, իսկ 2011 թվականից՝ Եգիպտոսում Ադրբեջանի դեսպանատան խորհրդականը։
2013 թվականի օգոստոսին նա վերադարձել է արտաքին գործերի նախարարություն՝ ավարտելով երկարամյա արտաքին ծառայության առաքելությունը՝ որպես Եգիպտոսում ԱՀ դեսպանության խորհրդական։ 2013 թվականի սեպտեմբերից աշխատել է Արտաքին գործերի նախարարությունում որպես վարչության պետ։
2014-2018 թվականներին Հիքմեթ Հաջիևն աշխատել է որպես Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարության մամուլի ծառայության ղեկավար։
2018 թվականի հուլիսի 9-ին պարգևատրվել է «Դիվանագիտական ​​ծառայության մեջ առանձնանալու համար» մեդալով ։ 2019 թվականի հուլիսի 9-ին պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայության համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանով ։
2018 թվականի սեպտեմբերի 18-ին նա աշխատել է որպես ԱՀ նախագահական աշխատակազմի արտաքին քաղաքական հարցերով բաժնի ղեկավարի տեղակալ, իսկ 2018 թվականի նոյեմբերի 26-ին՝ այս բաժնի ղեկավար ։ 2019 թվականի նոյեմբերի 29-ին նշանակվել է ԱՀ նախագահի օգնական ։
Տիրապետում է ռուսերեն, թուրքերեն, անգլերեն և ֆրանսերեն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դիվանագետներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի նախարարներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ադրբեջանցիներ
Ռեյնոսա (քաղաք)
Ռեյնոսա (իսպ.՝ Reinosa) քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կանտաբրիա պրովինցիայի, Կանտաբրիա ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպոո Լոս Վալիես շրջանում։ Տարածքը կազմում է 4.12 կմ2, իսկ բնակչությունը՝10277 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կոսովո-Եվրոպական միություն հարաբերություններ
Եվրամիության և Կոսովոյի միջև հարաբերությունները սկսվել են 2008 թվականին, երբ Կոսովոյի Հանրապետությունը հռչակել է իր անկախությունը։ Կարևոր հարցերից մեկը, որն առկա է այդ հարաբերությունների ընթացիկ օրակարգում, տվյալ երկրի անդամակցությունն է Եվրոպական ինտեգրացիոն սխեմաներին, քանի որ Կոսովոն ճանաչվել է ԵՄ-ին անդամակցելու պոտենցիալ թեկնածու ։
ԵՄ-ի և Կոսովոյի միջև Ասոցացման համաձայնագիրը ստորագրվել է 2016 թվականի փետրվարի 26-ին, իսկ նույն թվականի ապրիլի 1-ին օրինական կերպով ուժի մեջ է մտել ։
2018 թվականի փետրվարի 6-ին Եվրահանձնաժողովը հրապարակել է ծրագիր, որն ընդգրկել է Արևմտյան Բալկանյան վեց երկրներ՝ Ալբանիան, Բոսնիա և Հերցեգովինան, Կոսովոն, Չեռնոգորիան, Հյուսիսային Մակեդոնիան և Սերբիան։ Ծրագիրը նախատեսում է, որ այդ բոլոր վեց երկրները մինչև 2025 թվականը կարող են Եվրամիության անդամ դառնալ ։
Ճանաչում
2013 թվականին ԵՄ 28 անդամներից 23-ը ճանաչել են Կոսովոյի անկախությունը։ Կոսովոյի անկախությունը չեն ճանաչել Իսպանիան, Սլովակիան, Կիպրոսը, Ռումինիան և Հունաստանը։ Արդյունքում Եվրոպական խորհրդարանը 2010 թվականի հուլիսի 8-ին բանաձև է ընդունել, միավորման բոլոր անդամներին կոչ է արել ճանաչել Կոսովոյի անկախությունը ։ Սերբիայից 2010 թվականի հոկտեմբերին Եվրախորհրդարանի ներկայացուցիչը հայտարարել է, որ Կոսովոյի չճանաչումը ԵՄ որոշ անդամների կողմից խոչընդոտ չի լինի Կոսովոյի՝ Շենգենյան գոտուն միանալու համար ։
ԵՄ պաշտոնատարություն
Կոսովոյում իրավունքի գերակայության եվրոպական միության (EULEX) առաքելությունը գործում է ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի 1244 բանաձևի հիման վրա, որը 1999 թվականին Կոսովոյում միջազգային կառավարում է մտցրել, սակայն Ռուսաստանն արգելափակել է Կոսովոյի վերաբերյալ ՄԱԿ-ի լիազորությունների փոխանցումը ԵՄ առաքելությանը ։ Սերբիան նման առաքելության անցկացումը դիտարկում է նաև որպես Կոսովոյի անկախության ճանաչում ։
Առաքելությունը, որի թվաքանակը 1800-ից մինչև 1900 մարդ է, Եվրոպական խորհրդի կողմից հաստատվել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 14-ին, սակայն ավելի ուշ ավելացել է մինչև 2 հազար մարդ ։ Առաքելությունը բաղկացած է ոստիկաններից, դատախազներից և դատավորներից, այդպիսով կենտրոնանալով իրավունքի գերակայության և ժողովրդավարական չափանիշների վրա։ Այդ առաքելության չափը նշանակում է, որ Կոսովոյում ԵՄ-ի կառավարության ծառայողների առավելագույն քանակն է գտնվում Բրյուսելից հետո ։
ԵՄ-ն նաև Կոսովոյում միջազգային քաղաքացիական ներկայացուցիչ է նշանակել (որին նաև անվանում են ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ)։ Կոսովոյում ԵՄ-ի ազդեցության աստիճանը որոշ մարդկանց ստիպել է Կոսովոն անվանել պրոտեկտորատ ։
Հնարավոր թեկնածու
2009 թվականի հոկտեմբերին Եվրահանձնաժողովը ԵՄ-ին անդամակցելու թեկնածուների և պոտենցիալ թեկնածուների առաջընթացի մասին իր ամենամյա զեկույցում նշել էր, որ Կոսովոյի Հանրապետությունը բախվել է մեծ խնդիրների, ներառյալ իրավունքի գերակայության ապահովումը, կոռուպցիայի և կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարը, վարչական ներուժի ուժեղացումը, սերբ բնակչության և այլ ազգային փոքրամասնությունների պաշտպանությունը ։
ԵՄ-ին անդամակցելու շուրջ բանակցությունները կարող են սկսվել այն բանից հետո, երբ Կոսովոն հայտ ներկայացնի և դառնա ԵՄ-ին անդամակցելու պաշտոնական թեկնածու։ Կոսովոյի արտաքին գործերի նախարար Էնվեր Հոջայը Եվրամիությանը առաջարկել է նաև միաժամանակ Սերբիայի և Կոսովոյի կազմում ընդգրկել, քանի որ եթե Սերբիան առաջինը ընդունվի, ապա կարող են վետո դնել Կոսովոյի անդամակցության վրա ։
2014 թվականի մայիսին Էնվեր Հոջայը հայտարարել էր, որ Կոսովոն նպատակ է դրել անդամակցել ԵՄ-ին 10 տարվա ընթացքում ։ 2018 թվականի մայիսին Բուլղարիայում, որն այդ ժամանակ նախագահում էր ԵՄ-ի խորհուրդը, տեղի ունեցավ արևմտա-բալկանյան երկրների հարցերով գագաթաժողովը, որը նպատակ ուներ հեշտացնել վեց երկրների միացումը, ներառյալ անվտանգության և տարածաշրջանային փոխկապակցման ոլորտում տարածաշրջանային համագործակցության ամրապնդումը ։ Հատկանշական է, որ գագաթնաժողովում խոսքը գնում էր հենց գործընկերների, այլ ոչ թե պետության մասին, քանի որ Կոսովոն մասամբ ճանաչված պետություն է ։
Ասոցացման և կայունացման համաձայնագիր
Մինչև ԵՄ-ին ամբողջական անդամակցության հայտ ներկայացնելը Կոսովոն ձգտում էր ԵՄ-ի հետ ստորագրել կայունացման և ասոցացման համաձայնագիր, որով սահմանվում են ԵՄ-ին անդամակցելու երկու կողմերի իրավունքներն ու պարտականությունները ։ 2012 թվականի մարտին Եվրահանձնաժողովը սկսել է համաձայնագրի հեռանկարների տեխնիկատնտեսական հիմնավորման ուսումնասիրությունները ։ 2012 թվականի հոկտեմբերի 10-ին դրա արդյունքները հրապարակվեցին. հետազոտությունը պարզել է, որ իրավաբանական խոչընդոտներ չկան, քանի որ նման գործարքի համար լիակատար ինքնիշխանություն չի պահանջվում, և խորհուրդ է տվել բանակցություններ սկսել, հենց որ Կոսովոն հետագա առաջընթացի հասնի չորս ոլորտներում՝ իրավունքի գերակայության, պետական կառավարման, ազգային փոքրամասնությունների պաշտպանության և առևտուր ։
2013 թվականի բրյուսելյան համաձայնագրեր
2013 թվականի ապրիլի 19-ին Կոսովոյի և Սերբիայի կառավարությունները համաձայնագիր կնքեցին, որը կարևորագույն քայլ էր ճանաչվել հարաբերությունների կարգավորման և երկու երկրներին եվրոպական ինտեգրացման ուղղությամբ առաջ մղելու համար ։ Համաձայնագիրը վավերացվել է նույն թվականի հունիսի 28-ին Կոսովոյի վեհաժողովի կողմից ։
Համաձայնագրի ձեռքբերումից մի քանի օր անց Եվրահանձնաժողովը խորհուրդ է տվել թույլատրել բանակցություններ սկսել ԵՄ-ի և Կոսովոյի միջև ասոցացման համաձայնագրի և հարաբերությունների կայունացման շուրջ, ինչպես նաև բանակցություններ սկսել Սերբիայի հետ անդամակցության շուրջ ։ 2013 թվականի հունիսի 28-ին Եվրոպական խորհուրդը հավանություն տվեց ինչպես Կոսովոյի, այնպես էլ Սերբիայի հետ բանակցությունների վերաբերյալ ԵՄ Խորհրդի եզրակացություններին ։
Բանակցությունները պաշտոնապես սկսվել են 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին և ավարտվել 2014 թվականի մայիսի 2-ին ։ Համաձայնագիրը վավերացվել է 2014 թվականի հուլիսի 25-ին, պայմանագիրը ստորագրվել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 27-ին ։
Եվրոյի միակողմանի ներդրում
Պարզ չէ, որ եվրոյի միակողմանի օգտագործումը կազդի ԵՄ-ի հետ հետագա ինտեգրման Կոսովոյի ձգտման վրա, պետություններից պահանջում է կատարել մի քանի Մաաստրիխտսյան չափանիշներ, նախքան նրանք կկարողանան անդամակցել եվրոգոտուն։ Չեռնոգորիան, ինչպես և Կոսովոն, նույնպես միակողմանիորեն ընդունել է եվրոն և այժմ բանակցություններ է վարում ԵՄ-ի հետ անդամակցության շուրջ։ Չեռնոգորիայի անդամակցության դիմումը ներկայացնելու պահից Եվրոպական հանձնաժողովը և ԵԿԲ-ն մի քանի անգամ իրենց դժգոհությունն են հայտնել եվրոյի օգտագործման կապակցությամբ ։ ԵՄ-ի հետ կայունացման և Ասոցացման համաձայնագրին կից հայտարարության մեջ ասված է, որ եվրոյի միակողմանի ներմուծումը համատեղելի չի եղել պայմանագրի հետ ։ Դիվանագետները ենթադրում են, որ դժվար թե Չեռնոգորիան դուրս բերի եվրոն շրջանառությունից ։
Վիզաների ազատականացում
Կոսովոն ԵՄ-ին անդամակցելու միակ պոտենցիալ թեկնածուն է, որն առանց վիզայի ռեժիմ չունի Շենգենյան գոտու հետ։ ԵՄ-ն և Կոսովոն վիզային ազատականացման շուրջ երկխոսություն են սկսել 2012 թվականի հունվարի 19-ին ։ 2012 թվականի հունիսի 14-ին Կոսովոն ստացել է ԵՄ-ի հետ վիզային ռեժիմի ազատականացման ճանապարհային քարտեզ՝ անհրաժեշտ բարեփոխումների մանրամասնման համար, և 2016 թվականի մայիսին Եվրահանձնաժողովը Կոսովոյին առաջարկել է առանց վիզայի ռեժիմ սահմանել ։ ԵՄ-ն հայտարարել է, որ Կոսովոյի քաղաքացիների համար առանց վիզայի ռեժիմը պայմանավորված է նրանով, որ տվյալ երկրի կառավարությունը հավանություն է տվել Չեռնոգորիայի հետ սահմանի սահմանազատման մասին համաձայնագրին , որը Կոսովոյի խորհրդարանի կողմից հաստատվել է 2018 թվականի մարտին ։ 2018 թվականի հուլիսի զեկույցում նաև նշվում էր, որ Կոսովոն կատարել է Շենգենյան գոտու հետ անայցագիր ռեժիմի բոլոր պահանջները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրոպական միության ընդլայնում Կատեգորիա:Եվրոպական միության արտաքին հարաբերություններ Կատեգորիա:Եվրոպական միություն Կատեգորիա:Եվրոպական միության պատմություն
Էմերխան
Էմերխան, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Վիկտորյա Խաչիկյան
Վիկտորյա Խաչիկյան, հայ դերասանուհի, պարուհի։
Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսում, որտեղ ստացել է կրթությունը։ 1890-ականների վերջերից հանդես է եկել արևելյան պարերով։ 1900 թվականին մասնակցել է Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսին, արժանացել մամուլի ուշադրությանը որպես արևելյան պարերի փայլուն կատարող։ Այնտեղ հանդես է եկել Զիպա ծածկանունով։ Օսմանյան սահմանադրությունից հետո (1908) պարել է հայկական և թուրքական թատերախմբերում, մասնավորապես Ա. Պենկլյանի օպերետային խմբում, որի հետ մեկնել է Լոնդոն, մասնակցել խմբի բեմադրություններին ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հայ պարուհիներ
«Marvel Comics»-ի ոսկեդարի սուպերհերոսների ցանկ
Ստորև տրված են Marvel Comics սուպերհերոսների նորամուտները ըստ տարիների։ Marvel Comics-ի սուպերհերոսները ստեղծվել են Ստեն Լիի և Ջեք Կյորբիի շնորհիվ։ Marvel Comics-ի ոսկեդարի սուպերհերոսները տպվել են նամականիշների տեսքով, որոնք վաճառվել են Marvel Publications մասնաճյուղի շնորհիվ։
(2092) Սումիանա
(2092) Սումիանա (Sumiana), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1969 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
«Marvel Comics»-ի ոսկեդարի սուպերհերոսների ցանկ
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ցանկեր Կատեգորիա:Սուպերհերոսների ցանկեր
(2092) Սումիանա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1969 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կելեբերդովկա (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
Կելեբերդովկա (Келебердівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կելեբերդովկա գյուղում բնակվում էր 222 մարդ։
Ուռա (գյուղ, Կոոնգա շրջան)
Ուռա (Ura), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Կոոնգա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 25 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Կոոնգա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ցյուրիխի լիճ
Ցյուրիխի լիճ, (Zürichsee, Lac de Zurich), լիճ Շվեյցարիայում, Գլառնյան Ալպերի հյուսիսային ստորոտին, հնագույն սառցադաշտի գործունեությամբ առաջացած իջվածքում, ծովի մակարդակից 409 մ բարձրության վրա։ Գտնվում է Շվեյցարիայի Սանկտ-Հալեն, Շվից և Ցյուրիխ կանտոնների միջև։ Մակերեսը 88 կմ², կմ2 է, ամենամեծ երկարությունը՝ 40 կմ, լայնությունը 1-4 կմ խորությունը՝ մինչև 143 մ, ունի մանգաղի ձև։ Ծայր արևելքում ընդունում է Լինտ գետը, իսկ լճի արևմուտքից արտահոսում է Աարե գետի վտակ Լիմատը։ Նավարկելի է։ Կա ձկնորսություն։ Ափերին են Ցյուրիխ քաղաքը և բազմաթիվ առողջարաններ։
Կառուցվածք
Գուրդենի ցամաքալեզվակը, որը երկաթուղային դամբը միացնում է   Ռապերսվիլի հրվանդանին, լիճը բաժանում է երկու անհավասար մասերի։ Փոքրը Վերին լիճն է (Obersee), որը գտնվում է Շվից և Սանկտ-Հալեն կանտոնների միջև։ Մեծ մասը զբաղեցնում է Ցյուրիխ կանտոնի սահմաններում տարածվող Ստորին լիճը (Untersee): Ստորինը Ցյուրիխի լճի հիմնական մասն է, որն առանձնանում է մեծ խորությամբ (143 մ), իսկ Վերինը խորը չէ, գերաճած՝ եղեգնով։ Երկու ափերով էլ երկաթուղային ճանապարհներ են անցնում։ Լճի կղզիները երկուսն են Ուֆենաուն և Լյուցելաուն։ 1854 թվականին Ցյուրիխի լճում, Մայլենում կառուցվեցին Շվեյցարիայում առաջին ցցաշենքերը։
Նավագնացություն
Լճի վրա կանոնավոր ուղևորափոխադրումներն ապահովում է Zürichsee Schifffahrtsgesellschaft նավագնացությունը:. Այս նավատորմի նավատորմը բաղկացած է տասնյոթ նավից, որի կազմի մեջ մտնում են երկու հին անվավոր շոգենավեր՝ Stadt Zürich (կառուցված 1909 թվականին) և Stadt Rapperswil (կառուցված 1914 թվականին)։ Հորգեն և Մայլեն բնակավայրերը իրար են կապում լճի վրա բացված ավտոմոբիլային լաստանավային անցուղով։ Լաստանավային օպերատորը Zürichsee-Fähre Horgen-Meilen AG ընկերություն է։ Անցուղում օգտագործում է հինգ լաստանավ, որոնք յուրաքանչյուր 10 րոպե իրար հաջորդում են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի լճեր Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Թյուրքեր
Թյուրքերը եվրասիական ազգերի խումբ են, որոնք ապրում են Եվրասիայի հյուսիսային, կենտրոնական և արևելյան մասերում։ Նրանք խոսում են թյուրքական լեզվախմբին պատկանող լեզուներով ։ Որոշ չափով դրանք ունեն մշակութային և պատմական ադաթներ։ Թյուրքեր տերմինը ներկայացնում է մեծ էթնոլեզվային խմբեր, օրինակ՝ Ղազախները, թաթարները, ղրղզները, թուրքերը, թուրքմենները, ուզբեկները, ույղուրները, և այլ ազգեր։
Բոլոր թյուրքական լեզուները ծագում են Հեռավոր արևելքից ու Սիբիրից և Արևելյան Ասիայից։ Բայց ծագումից հետո թյուրքերը սկսեցին տարածվել գաղթման և նվաճման միջոցներով այլ ազգերի հողերին՝ այդ թվում նաև Հայկական լեռնաշխարհում, որտեղ գտնվում են ժամանակակից թուրքերը, որոնց նախնի թյուրքական ցեղերը քոչել են այստեղ Մոնղոլիայից և Ալթայից։ «Թյուրք» տերմինը կարող է վերաբերվել ցանկացած թյուրքին, սակայն թուրք տերմինը վերաբերվում է միայն ազգությամբ թուրքերին։
Թյուրքերի ավանդական զբաղմունքը եղել է կենդանապահությունը ու անասնապահությունը և որսորդությունը, ձկնորսությունը, իսկ որտեղ հողերը դրա համար լավ են՝ նրանք զբաղվել էին հողագործությամբ։
Կարևոր է իմանալ, որ ժամանակակից թյուրքերը հին թյուրքերի ուղիղ ժառանգորդները այսինքին հետնորդները չեն։ Շատ թյուրքալեզու էթնոսներ, որոնք կոչվում են «թյուրքեր», դարեր առաջ կազմվել են թյուրքակական մշակույթի և լեզվի ազդեցությամբ Եվրասիայում այլ էթնոսների հետ խառնվելուց։ Պետք է հասկանալ, որ կան թյուրքական ազգեր (հին թյուրքերի ուղիղ իրական ժառանգները) և կան թյուրքական ազգեր, որոնք հին թյուրքերի ուղիղ իրական ժառանգները չեն, սակայն ընդունել են նրանց լեզուն և մշակույթը։