cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կան (Ֆրանսիա)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Սուրիկ Հունանյան
Սուրիկ Ալեքսանի Հունանյան, հայ գյուղատնտես, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (2013)։
Կենսագրություն
Սուրիկ Հունանյանը ծնվել է 1950 թվականի փետրվարի 11-ին Նորավանում (այժմ՝ Սյունիքի մարզում)]։ 1977 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։
1978 թվականին դարձել է Հ. Պետրոսյանի անվան հողագիտության, ագրոքիմիայի և մելիորացիայի գիտական կենտրոնի գիտաշխատող, միաժամանակ՝ ՀԱԱՀ Հագրոէկոլոգիայի ամբիոնի դոցենտ (2010 թվականից)։
Աշխատանքները վերաբերում են ՀՀ տեխնածին գոտիների հողերի ուսումնասիրությանը, նրանց բերրիության բարձրացման և էկոլոգիապես անվտանգ սննդամթերքների ստացման հարցերին։
Վիոլա (քաղաք)
Վիոլա (Viola), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 438 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 21 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 21 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0174։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում՝ սուրբ Սան Ջիորջիոն։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պերմոժա
Պերմոժա (Перможа), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կուրմիշ գետի աջ ափին՝ 46 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 17 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Անրի Շտիռլին
Անրի Շտիռլին (Henri Stierlin, ) շվեյցարացի լրագրող և գրող, արվեստի և ճարտարապետության պատմաբան։
Կենսագրություն
Անրի Շտիռլինը ծնվել է Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքում։ Նա երաժիշտ Անրի Շտիռլինի և երգչուհի Մարգարիտ Վալոնի որդին էր։ Կրթություն է ստացել Լոզանի և Ցյուրիխի համալսարաններում, պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։ Գրենոբլի համալսարանում։
1955-1962 թվականներին որպես խմբագիր և արվեստի պատմության սյունակագիր աշխատել է շվեյցարական «Tribune de Geneve» թերթում։ Աշխատել է նաև որպես ռադիոլրագրող։
1963 թվականին նշանակվել է շվեյցարական «Radio-TV» ամսագրի գլխավոր խմբագիր, իսկ 1972 թվականին «Werk-Œuvre» ամսագրի ճարտարապետության բաժնի խմբագիր։
Անրի Շտիռլինը խմբագրել է բազմաթիվ պատկերազարդ գրքեր արվեստի և ճարտարապետության վերաբերյալ՝ մասնագիտանալով իսլամական ճարտարապետության, Եգիպտոսի և Հին Ամերիկայի ոլորտներում և դարձել հայտնի ճարտարապետական լուսանկարիչ
2009 թվականին նա գիրք է հրատարակել, որտեղ կասկածի տակ է դնում Նեֆերտիտիի կիսանդրու հնագույն ծագումը ։
Նա ամուսնացած է եղել երկու անգամ, երկրորդը՝ 1987 թվականն, ֆրանսիացի Անն Ռիշար-Մոլարդի հետ։
Երդվյալ ատենակալներ
Երդվյալ ատենակալներ, բուրժուական դատարաններում քրեական (որոշ երկրներում նաև քաղաքացիական) գործերի դատաքննությանը ներգրավված քաղաքացիներ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Դատական համակարգ
Վեստ-ֆյորդ
Վեստ-ֆյորդ (Vestfjord) — նորվեգական ֆյորդ (հողի մեջ խորապես խրված ժայռոտ ափեր), որը կարելի է համարել որպես ծովածոց կամ ծովախորշ Լոֆոտենյան կղզիներ և մայրցամաքային Նորվեգիայի միջև, Բուդյո բնակավայրից հյուսիս-արևմուտք։
Վեստ-ֆյորդը միջնադարից արդեն հայտնի է որպես ձկնորսության վայր, որտեղ որսում են ձողաձուկ։ Ձմռանը ֆյորդի միջին հոսանքներում բնակվում են Խոյադելֆիններ, որոնց բնակության վայրը դարձել է զբոսաշրջային հայտնի վայր։
Ձմռան ամիսներին ուժեղ քամիներ են փչում Նորվեգական ծովի կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի ֆյորդեր Կատեգորիա:Նորվեգական ծովի նեղուցներ
Աստերոիդների ցանկ (65901-66000)
Աստերոիդների ցանկ (65801-65900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (66001-66100)
Սանտու Լուսուրջու
Սանտու Լուսուրջու (Santu Lussurgiu), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիա մարզում՝ Օրիստանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2664 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 26,73 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 99,67 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 9075։ Հեռախոսային կոդը՝ 0783։
Լոզյանսկի
Լոզյանսկի (Лозянський), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լոզյանսկի գյուղում բնակվում էր 1 592 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վալ դը Վի
Վալ դը Վի (Val-de-Vie), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակավայրը ստեղծվել է 2016 թվականի հունվարին` Սենտ Ֆուա դը Մոնգոմերի, Լա Բրևիեռ, Լա Շապել Օտ Գրյու և Սեն Ժերմեն դը Մոնգոմերի համայնքների միավորման արդյունքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:2016 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նովոսիլսկոե (գյուղ, Տերբունսկի շրջան)
Նովոսիլսկոե (Новосильское), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Տերբունսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 560 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:18-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Տերբունսկի շրջանի բնակավայրեր
Շուշվալովկա (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)
Շուշվալովկա (Шушвалівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շուշվալովկա գյուղում բնակվում էր 259 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,973 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 266,19 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Անտոնինո Ռոկա
Անտոնինո Ռոկա (Antonino Rocca, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ։
Եղել է հայտնի ֆեյս (դրական կերպարով ըմբիշ) ամբողջ Միացյալ Նահանգներում։
1995 թ. ներկայացվել է «WWF» փառքի սրահ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:Արգենտինացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:Իտալացի դերասաններ
Աբխազիայի հերոս
Աբխազիայի հերոս (Аҧсны афырхаҵа, Герой Абхазии), մասամբ ճանաչված Աբխազիայի Հանրապետության բարձրագույն պետական պարգև1 Կոչումը և շքանշանը հիմնադրված են եղել 1992 թվականի դեկտեմբերի 4-ն։
Լոպուշնոե (գյուղ, Մեժգորեի շրջան)
Լոպուշնոե (Лопушне), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանում։
Աբխազիայի հերոս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աբխազիայի մեդալներ Կատեգորիա:Աբխազիայի հերոսներ Կատեգորիա:Բարձրագույն պետական պարգևներ
Լոպուշնոե (գյուղ, Մեժգորեի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Լոպուշնոե գյուղում բնակվում էր 650 մարդ։
Պերտովկա
Պերտովկա (Пертовка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուսոլկա գետի ձախ ափին՝ 44 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Հատուկ հանձնարարություններով դեսպան
Հատուկ հանձնարարություններով դեսպան կամ ինչպես հայտնի է արևմտյան երկրներում՝ ընդլայնված լիազորություններով դեսպան, բառացի՝ «մեծ դեսպան» (Ambassador-at-large), դիվանագետ, քարտուղար կամ բարձրագույն աստիճանի նախարար, որը հավատարմագրված է միջազգային հարաբերություններում ներկայացնելու պետությունը ։
Ի տարբերություն դեսպանի, որը, որպես կանոն, սահմանափակված է կոնկրետ պետությունում, տարածաշրջանում կամ միջազգային կազմակերպությունում (օրինակ՝ ՄԱԿ-ում կամ Եվրոպական միությունում) իր լիազորություններն իրականացնելու գործառնությամբ, հատուկ հանձնարարություններով կամ ընդլայնված լիազորություններով դեսպանը չունի այդօրինակ կաշկանդվածություն ։
Որոշ դեպքերում, հատուկ հանձնարարություններով դեսպանին կարող է հանձնարարվել որոշակի հարցերում խորհուրդներ տալու կամ այլկերպ օժանդակելու պետությանը կամ կառավարությանը։ Պատմականորեն, նախագահները կամ վարչապետները նշանակել են հատուկ դիվանագիտական պատվիրակներ՝ հատուկ հանձնարարությունների համար (հիմնականում արտասահմանում, բայց երբեմն նաև երկրի ներսում) և այդ պրակտիկայի հիման վրա էլ ներկայումս ձևավորվել է «ambassador-at-large»-ի կարգավիճակը։
Պատվավոր կոչում
Ժամանակակից դիվանագիտական պրոտոկոլի ուղեցույցի համաձայն՝ դեսպաններւն ու հատուկ հանձնարարություններով դեսպաններին պաշտոնապես դիմելիս անհրաժեշտ է օգտագործել «Նորին գերազանցություն» կամ «պարոն/տիկին դեսպան» արտահայտությունները ։ Պաշտոնական նամակագրության մեջ կարելի է կրճատվել որպես «Ն․Գ․»։
Հայաստանի Հանրապետություն
Հատուկ հանձնարարություններով դեսպանի կարգավիճակը և նրա առաքելությունը նախատեսված է «Դիվանագիտական ծառայության մասին» ՀՀ օրենքի 16-րդ հոդվածով, որով սահմանվում է հետևյալը.
Հատուկ հանձնարարություններով ՀՀ դեսպանի կարգավիճակ 1993 թվականին առաջին անգամ շնորհվել է աշխարհահռչակ երաժիշտ Շառլ Ազնավուրին ։ 2022 թվականի մարտի 14-ին վարչապետի որոշմամբ այդպիսի կարգավիճակ շնորհվեց նաև հայտնի քաղաքական գործիչ, իրավաբան Էդմոն Մարուքյանին ։
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Ներկայումս, ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի դիվանագիտական կորպուսում ներառված են հետևյալ հատուկ հանձնարարություններով դեսպանների կարգավիճակները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ ըստ դերակատարության
Բանանց (Դաշկեսանի շրջան)
Բանանց (ադրբեջանական պաշտոնական անունը՝ Բայան Bayan), գյուղ, ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառում։ Գտնվում է շրջկենտրոնից 7 կմ (ուղիղ գծով) հյուսիս-արևելք՝ Արթինաջուր (Կոշկար) գետի ձախ՝ հարավ-արևելահայաց ձորալանջին, Բանանց-Քարհատ և Սևանի ավազան տանող հնագույն ճանապարհին՝ ծովի մակերևույթից 1000-1100 մ բարձրության վրա ։
Բայան անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։
Պատմություն
Հակառակ Բանանցի բազմադարյան գոյության ու ըստ ամենայնի փառավոր անցյալի՝ գրավոր աղբյուրներում Բանանցի մասին պահպանված վկայությունները խիստ աղքատիկ են ։
Գյուղի անվան առաջին հիշատակություններից մեկը 1625 թվականից է։ Հայտնի է, որ այդ թվականին «...Պանանցայ ճամահաթն մեծ և փոքր...» մասնակցել էին ավելի վաղ (1453 թվական) ստեղծված մի Ավետարանի նորոգության գործին (նորոգող՝ Հովհաննես Շատախեցի)  ։
19-րդ դարի վերջին գյուղը կալվածատերեր Հովսեփ-բեկ Տեր-Իսրայելյանցի և Հովսեփ Տեր-Հովսեփյանցի նստավայրն էր։ Նրանց էր պատկանում Աղխաչ (Շահդաղ) տեղամասը ։
1918-20 թվականներին թուրքական զավթիչների և մուսավաթական բանդաների դեմ մղված մարտերում աչքի են ընկել բանանցեցիներ գնդապետ Եգոր Տեր-Ավետիքյանն ու Գրիգոր Օհանյանը (Թաթողլի) ։ Բանանցի մոտ պահպանված է եղել սեպագիր արձանագրություն ։
Բանանցը հարուստ էր ջրաղացներով։ Դրանք բոլորն էլ գործում էին Արթինաջրի ջրերով, ուստի տեղադրված էին ձորի ողջ երկայնքով ։
Անվան ստուգաբանություն
Գյուղի անվան ծագումը ստուգաբանվում է որպես «բանանոց», այսինքն՝ «աշխատելու վայր» ։
Բնակչություն
Առնվազն մ.թ.ա. 4-3-րդ հազարամյակներից մինչև գրեթե վերջին բռնագաղթը Բանանցը մշտապես եղել է ողջ երկրամասի առավել մարդաշատ բնակավայրերից մեկը։ Այդ են վկայում գյուղի մերձակայքում պահպանված նախաքրիստոնեական և միջնադարյան ժամանակաշրջաններից մեզ հասած բազմաթիվ ընդարձակ գերեզմանոցները։ Դա են հաստատում նաև գյուղի տարածքում կանգուն կամ ավերակ եկեղեցիների ու մատուռների առատությունը ։
Գյուղի բնակչության թվաքանակի վերաբերյալ վիճակագրական տվյալները, սակայն, առկա են միայն 19-րդ դարի սկզբներից։ Այդ տվյալների հավաքագրումն ու համադրումը հնարավորություն է ընձեռում արձանագրել մի իրողություն, ըստ որի ամբողջ 19-րդ դարում և մինչև խորհրդային կարգերի հաստատումը Բանանցի բնակչության թվաքանակն ընդհանուր առմամբ շարունակաբար աճել է ։
Բանանցաբնակ ազգատոհմերի պատմության ուսումնասիրության առումով ուշագրավ է 1839 թվականին կազմված բնակիչների հետևյալ անվանացուցակը.
Տնտեսություն
Գյուղում գործել է յոթ երկաթաձուլարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դաշկեսանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Նախկին հայաբնակ բնակավայրեր Ադրբեջանում
Հայկական սրինգ
Սրինգ, ֆլեյտայի տեսակ՝ ծագումով Հայաստանից։ Սրինգը համարվում է ընդհանուր տերմին ծայրից փչվող ֆլեյտաների համար ։ Այս գործիքը պատրաստվում է արագիլի ոսկորից, հնդկեղեգից, ծիրանի փայտից կամ եղեգից, ունի ութ մատի անցք՝ ստեղծելով դիատոնիկ սանդղակ ։ Հայ երաժշտագետ Կոմիտասը գտնում էր, որ հայկական նվագարաններից ամենաբնորոշը սրինգն է։
Բլուլ
Բլուլը հայկական երաժշտական գործիք է, կառուցվածքով նման է կավալի, սրինգի հատուկ տեսակ է։ Այն հաճախ համարվում է միջնադարյան սրինգի ժամանակակից էվոլյուցիա, որի հիմնական տարբերություններն են օղակների տեսքով գոտիների առկայությունը, երկու ծայրերի խտացումը, և արդյունքում ստացված ձայնը լինում է թավշյա և մի փոքր խլացված ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժշտական գործիքներ Կատեգորիա:Հայկական երաժշտական գործիքներ Կատեգորիա:Փայտյա փողային գործիքներ Կատեգորիա:Երաժշտություն
Աշոտ Ղուլյան (քաղաքական գործիչ)
Աշոտ Վլադիմիրի Ղուլյան, քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին նախագահ , Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության (ԱԺԿ) նախագահ։
Կենսագրություն
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։
Պարգևներ
Պարգևատրվել է ԼՂՀ  «Գրիգոր Լուսավորիչ» շքանշանով (ԼՂՀ նախագահի թիվ 106-Ա հրամանագիր, 01.09.2008 թ.)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԼՂՀ պետական գործիչներ Կատեգորիա:1965 ծնունդներ Կատեգորիա:Խնձրիստան գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 19 ծնունդներ Կատեգորիա:ԼՂՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Մադրիգալ դե լաս Ալտաս Տոռես
Մադրիգալ դե լաս Ալտաս Տոռես ( Perales del Puerto), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ավիլաի պրովինցիայի Էստրեմադուրա ինքնավար համայնքի կազմում։ Տարածքը կազմում է 106 կմ2, բնակչությունը՝ 1680 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Թոլկոթ Պարսոնս
Թոլկոթ Պարսոնս (Talcott Parsons, ), սոցիոլոգ, կենսաբան։
Պարսոնսը ամերիկյան սոցիոլոգ-տեսաբան է, կառուցվածքային-ֆունկցիոնալիզմի հիմնադիրը, ժամանակակից տեսական սոցիոլոգիայի և սոցիալական մարդաբանության հիմնադիրներից մեկը։ Հոգևորականի որդի։ Ուսումնասիրել է կենսաբանություն և փիլիսոփայություն Ամհերսթյան քոլեջում, հետո սովորել է Լոնդոնյան տնտեսագիտության դպրոցում և Հեյդելբերգյան համալսարանում, ուր և պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը տնտեսագիտության գծով։ 1927-1973 թվականներին դասավանդել է Հարվարդում, որտեղ էլ ստեղծել և ղեկավարել է սոցիալական հարաբերությունների միջդիսցիպլինային բաժանմունքը։ 1962-1968 թվականներին մի քանի անգամ եղել է ԽՍՀՄ-ում, տարբեր սեմինարների մասնակցելու նպատակով։
Պարսոնսը համարվում է ժամանակակից սոցիալական գիտության հիմնադիրներից մեկը։ 50-ական թվականներին Պարսոնսը կանգնած էր պրոֆեսիոնալ սոցիոլոգիայի ձևավորման, նաև Ամերիկյան սոցիոլոգիական ասոցիացիայի ստեղծման ակունքներում, որի նախագահն էլ դարձավ հենց ինքը։ Նրա հիմնական աշխատանքներն են.
Պարսոնսի գիտական փնտրտուքի նպատակն էր կառուցել տեսական համակարգեր, որոնք կարող են ապահովել կայունություն և հասարակության գոյությունը։ Նա հասարակությունը դիտարկում է որպես մարդկանց փոխգործողությունների անվերջ բազմություն, որում առկա են հարաբերական կայուն բնագավառներ, որոնք նա անվանում է կառուցվածքներ, որոնք էլ ունեն որոշակի դեր և նշանակություն. սա Պարսոնսն անվանում է ֆունկցիաներ։
Հասարակության կայունության և կենսունակության իրականացումը տեղի է ունենում 4 ֆունկցիոնալ պահանջմունքների համակարգին համապատասխան։ Դրանք են՝ Ադապտացիայի ֆունկցիան ապահովում է տնտեսական ենթահամակարգը, ինտեգրացիայի ֆունկցիան ապահովում են իրավական ինստիտուտները և սովորույթները, մոդելի պահպանման ֆունկցիան՝ հավատալիքների համակարգը, բարոյականությունը և սոցիալականացման գործակալները (ընտանիք, դպրոց, հասակակիցների խմբեր և այլն)։ Ցանկացած հասարակության քաղաքական ֆունկցիաները կայանում են՝ ելնելով կոլեկտիվ նպատակներից և կողմնորոշումներից։
"Քաղաքական իշխանություն" հասկացության մասին
Ըստ Պարսոնսի, իշխանությունը հասկացվում է որպես միջնորդ, որը նույնական է դրամի հետ։ Այն վերարտադրվում է քաղաքական համակարգի ներսում և թափանցում է հասարակության 3 ֆունկցիոնալ ենթահամակարգերը.
Պարսոնսը գտնում է, որ հակիրճ նկարագրելով դրամի հատկությունները, մենք կարող ենք ավելի լավ հասկանալ իշխանության հատկությունների առանձնահատկությունը։ Ինչպես պնդում են տնտեսագիտության դասականները՝ դրամը միաժամանակ իրենից ներկայացնում է որպես փոխանակման միջոց, "արժեքային էտալոն"։ Դրամը խորհրդանիշ է այն իմաստով, որ "չափելով" կամ արտահայտելով տնտեսական արժեքը, օգտակարությունը, ինքն օժտված չէ օգտակարությամբ, բառի սկզբնական սպառողական նշանակությամբ։ Դրամն ունի ոչ թե "սպառողական արժեք", այլ "փոխանակային արժեք", այսինքն թույլ է տալիս ձեռք բերել օգտակար իրեր։ Այսպիսով, դրամը ծառայում է որպես օգտակար իրերի առուծախի միջոց։ Դրամը բոլոր նրանց, ովքեր ստանում են այն, օժտում է ազատության 4 կարևոր աստիճանով, ինչը վերաբերում է մասնակցությանը համընդհանուր փոխանակման համակարգում։ Այդ ազատություններն են՝
Ազատության այս 4 աստիճանների ստացման հետ մարդն, իհարկե, ռիսկի է դիմում՝ կապված այն ենթադրության հետ, թե դրամը կընդունվի ուրիշների կողմից և դրամի արժեքը կմնա անփոփոխ։ Ըստ Պարսոնսի, ամենասկզբում դրամը եղել է որպես միջնորդ, որը շատ մոտ էր կանգնած ապրանքին։ Դրա ամենահայտնի օրինակը թանկարժեք մետաղներն են։ Մինչև այսօր էլ շատերը ենթադրում են, որ դրամի արժեքը իրականում հենվում է սրա մետաղական հիմքի շուկայական արժեքի վրա։ Վերջապես, դրամը "լավն է", այսինքն գործառնում է որպես միջնորդ միայն որոշակի շուկայական հարաբերությունների խորքերում։ Դա իրենից ներկայացնում է վիրտուալ (հնարավոր) փոխանակումների ոլորտ, որում դրամները կարող են ծախսվել, բայց այդ ոլորտի խորքերում պահպանվում են որոշակի պայմաններ, որոնք ապահովում են համակարգը ինչպես օրենքի, այնպես էլ պատասխանատու իշխանությունների կողմից։ Համանման ձևով իշխանության ինստիտուցիոնալացված համակարգ հասկացությունը նախ և առաջ առաջին պլան է մղում հարաբերությունների համակարգը, որի շրջանակներում խոստումների և պարտականությունների որոշ ձևեր դիտարկվում են որպես "ենթակա կատարման", այսինքն ընդունված պայմաններում օրինական լիազորված գորշիչները կարող են պահանջել դրանց կատարումը։ Ըստ Պարսոնսի, իշխանությունը ընդհանրացված ընդունակությունների ռեալիզացիան է, որը կայանում է նրանում, որ հետամուտ են լինում կոլեկտիվի անդամներին՝ կատարելու իրենց պարտականությունները, որոնք ունեն լեգիտիմ նշանակություն կոլեկտիվի համար։ Պարսոնսը գտնում է, որ ցանկությունների բավարարումն ապահովելու ընդունակությունը պետք է լինի ընդհանրական, որպեսզի այն կարողանանք անվանել իշխանություն։ Հակառակ դեպքում այն կլինի զուտ որևէ սանկցիայի առանձին կիրառման ֆունկցիա։ Իշխանության հատկությունները թվարկելիս Պարսոնսը երկրորդ տեղում դնում է լեգիտիմացիան։ Իշխանության համակարգում լեգիտիմացիան համարվում է գործոն համանման վստահության կամ փոխադարձ համաձայնության դրամական միավորի, նրա կայունության ընդունման շուրջ։ 2 չափանիշները միավորված են այնպես, որ եթե իշխանության օժտվածության և կիրառման լեգիտիմությունը կասկած է հարուցում, ապա դա հանգեցնում է առավել ուժեղ միջոցների կիրառմանը, որը նպաստում է հնազանդեցմանը այնքանով, որքանով այդ միջոցները համարվում են արդյունավետ, այդքանով լեգիտիմությունը դադարում է լինել կարևոր գործոն։ Այս զարգացումների արդյունքում կիրառվում են հարկադրանքի տարբեր ձևեր։
Պարսոնսը գտնում է, որ գոյություն ունի շրջանաձև շարժում քաղաքական և տնտեսական ոլորտների միջև, դրա էությունը քաղաքական արդյունավետության գործոնի փոխանակումն է։ Այս շրջանաձև շարժումը կարգավորվում է իշխանության միջոցով։ Գոյություն ունի բանկային համակարգի քաղաքական էկվիվալենտ (համարժեք) միջոց, որը ճեղքվածք է առաջացնում իշխանության շրջանային պտույտում։ Պարսոնսը գտնում է, որ այդպիսի միջոց գոյություն ունի, նրա աղբյուրը գտնվում է պահպանման համակարգում, այսինքն իշխանության և նրա վրա ազդեցության միջև փոխանակման գոտում, կամ քաղաքական համակարգի և ինտեգրացիայի համակարգի միջև։ Դա շատ լավ երևում է, ըստ Պարսոնսի, դեմոկրատական ընտրական համակարգերի դեպքում, երբ ընտրություններում հաղթած լիդերի դրությունը համանման է բանկիրի դրությանը։ Իշխանության "ներդրումները" պետք է գործի դրվեն եթե ոչ նույն պահին, ապա գոնե հաջորդ ընտրությունների ժամանակ և այնպիսի պայմաններով, որոնք համանման են բանկային աշխատանքի ռեժիմին։ Պարսոնսը գտնում է, որ շատ կարևոր է, որ այն համակարգում, որը պլյուրալիստական է ոչ միայն ներկայացված ուժերի տեսանկյունից, այլև պրոբլեմների, որոնք լուծում են պահանջում, լիդերները ստանում են գործողության ազատություն տարբեր, պարտադիր որոշումների ընդունման համար՝ այս դեպքում բավարարելով նաև հասարակության մյուս խմբերի շահերը։ Այսպիսով, Պարսոնսը անընդմեջ անալոգիաներ է անցկացնում քաղաքական իշխանության և դրամի, քաղաքական գործչի և բանկիրի միջև և գտնում է, որ եթե լիդերը չգնա ռիսկի, ինչպես ձեռներեցը, կոլեկտիվ գործողությունների էֆեկտիվության աստիճանը ցածր կլինի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիոլոգներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսաբաններ Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հակակոմունիստներ
(7881) Շիֆերդեկեր
(7881) Շիֆերդեկեր (Schieferdecker), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,935117 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5918 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2784 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1836,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,196004 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,79° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ֆրեդի Գրեյի մահ
Ֆրեդի Գրեյի մահը տեղի է ունեցել 2015 թվականի ապրիլի 19-ին ոստիկանական ավտոմեքենայում տեղափոխման ժամանակ։ Նրա մահը նման այլ միջադեպերի հետ մեկտեղ մեծ արձագանք է առաջացրել ամերիկյան հասարակության մեջ։ Գրեյը ձերբակալվել է Բալթիմորի ոստիկանության ներկայացուցիչների կողմից 2015 թվականի ապրիլի 12-ին։ Ոստիկանության ավտոմեքենայում փոխադրման ժամանակ նա կոմայի մեջ է ընկել և տեղափոխվել բժշկական կենտրոն, որտեղ ավելի ուշ մահացել է ։ Ոստիկաններին տարբեր աստիճանի ծանրության հանցագործությունների, ընդհուպ մինչև սպանության մեղադրանք է ներկայացվել, իսկ Բալթիմորի փողոցներում բախումներ են տեղի ունեցել ցուցարարների և իշխանության ներկայացուցիչների միջև։
Իրադարձությունների սկսվելուց ավելի քան մեկ տարի անց յոթ կասկածյալ ոստիկաններից չորսն արդարացվել են դատարանի կողմից, մնացած երեքից մեղադրանքները հանվել են։
Ֆրեդի Գրեյ
Ֆրեդի Գրեյը մահվան պահին եղել է քսանհինգ տարեկան։ Նրանից հետո հաջորդել են տարբեր իրավախախտումներ, այդ թվում՝ թմրանյութերի հետ կապված ։ Գրեյը քսան անգամ դատարան է ներգրավվել, ընդ որում՝ գործերից հինգը բաց են մնացել նրա մահվան պահին, իսկ հաջորդ լսումը պետք է տեղի ունենար 2015 թվականի ապրիլի 24-ին ։
2009 թվականի փետրվարին նա դատապարտվել է 4 տարվա ազատազրկման՝ թմրանյութերի հետ կապված իրավախախտումների համար և վաղաժամկետ ազատ էր արձակվել 2011 թվականին։ 2012 թվականին ձերբակալվել է վաղաժամկետ ազատման ռեժիմը խախտելու համար, սակայն ավելի ուշ ազատ է արձակվել։ 2013 թվականին վերադարձել է ազատազրկման վայր, որտեղ գտնվել է մեկ ամիս մինչև ազատ արձակվելը ։
Կալանավորում և մահ
Ֆրեդի Գրեյը հայտնաբերվել է ոստիկանների կողմից Բալթիմորի Gilmour Homes տարածքում, որը հայտնի է որպես հանցավորության բարձր մակարդակ ունեցող վայր և կապված է բռնության և թմրանյութերի, ինչպես նաև իր բնակիչների ֆինանսական անապահովության հետ ։ Լեյտենանտ Բրայան Ռայսը, սպաներ Էդվարդ Ներոն և Գարեթ Միլլերը պարեկել են տեղանքը հեծանիվներով և 8։39-ին փորձել են տեսողական կապ հաստատել Գրեյի հետ , որը, նկատելով ոստիկաններին, փորձել է թաքնվել։ Կարճ հետապնդումից հետո Գրեյը ժամանակավորապես ձերբակալվել է առանց ուժի կիրառման, ըստ ոստիկաններից մեկի։ Նրա մոտ հայտնաբերվել է ծալովի դանակ՝ դուրս ցցվող շեղբով։
Ավելի ուշ նման սառը զենքի օրինականության կամ արգելքի վերաբերյալ կարծիքները բաժանվել են. այսպես, ոստիկանների կարծիքով, այն արգելված է Բալթիմորում, միևնույն ժամանակ, պետական մեղադրողի կարծիքով, դանակը օրինական է՝ Մերիլենդ նահանգի օրենսդրության համաձայն ։
Գրեյի ձերբակալությունը փաստագրված է եղել երկու անցորդների կողմից, որտեղ երևում է, թե ինչպես է Գրեյը գոռում ցավից, քանի դեռ ոստիկանները նրան քարշ են տալիս դեպի միկրոավտոբուսը և նստեցնում նրա մեջ ։ Վկաների կարծիքով՝ Գրեյը չէր կարողանում քայլել տեղափոխման ժամանակ, նրա ոտքերը չէին ենթարկվում նրան։ Այս մասին հայտարարել է երկրի ռազմական գլխավոր դատախազը։ Ականատեսներից մեկը պատմել է The Baltimore Sun-ին այն մասին, որ Գրեյին ծեծում էին ոստիկանանկան մահակներով։ Ոստիկանության ներկայացուցիչը, ընդհակառակը, տեսանյութի դիտումից հետո պնդել է, որ Գրեյը ինքնուրույն է նստել միկրոավտոբուսը։
Ֆրեդի Գրեյը մահացել է հիվանդանոցում ձերբակալությունից մեկ շաբաթ անց՝ ունենալով ողնաշարի բազմաթիվ վնասվածքներ։
Հետաքննություն
Բալթիմորի ոստիկանական բաժանմունքն աշխատանքից հեռացրել է ձերբակալությանը մասնակցած վեց ոստիկաններին։ 2015 թվականի ապրիլի 25-ին ոստիկանության ներկայացուցիչ Էնթոնի Բաթսը կարծիք է հայտնել, որ ոստիկանները պատշաճ բժշկական օգնություն չեն ցուցաբերել Ֆրեդի Գրեյին։
Արդարադատության նախարարությունն սկսել է միջադեպի սեփական հետաքննությունը։
Մեղադրանքի առաջադրում
2015 թվականի մայիսի 1-ին՝ դատաբժշկական փորձաքննության արդյունքները ստանալուց հետո, պետական մեղադրողը հայտարարել է, որ մեղադրանք է առաջադրվել ոստիկանության վեց աշխատակիցների քրեական օրենսգրքի խախտման համար։ Բոլոր վեց ոստիկաններն էլ առնվել են կալանքի տակ, սակայն ավելի ուշ գրավի դիմաց ազատ են արձակվել՝ 250 հազար (երկու դեպքում) և 350 հազար (չորս դեպքում) ԱՄՆ դոլար վճարելուց հետո։
Դատական վարույթներ
Լսումներն անցկացվել են (բացառությամբ Պորտերի) 2016 թվականին ։
Ռայսի գործով լսումների միջև ընկած ժամանակահատվածում Դուգլաս Կոլբերտը՝ իրավունքի պրոֆեսոր Մերիլենդի իրավունքի համալսարանից (University of Maryland School of Law) նշել է, որ դատարանում տեղի է ունենում այն, ինչից վախենում էին Բալթիմորում շատերը. ոստիկանները ցուցմունքներ տալով ծածկում են միմյանց (the testimony of Nero, Porter and Novak showed what many people in Baltimore fear about the prosecution of police: that officers protect one another on the witness stand.) ։
Փոխհատուցում
Ֆրեդի Գրեյի ընտանիքը կստանա ընդհանուր առմամբ 6,4 միլիոն ԱՄՆ դոլար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սպանություն Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների խախտումը իրավապահ մարմինների կողմից Կատեգորիա:Ամերիկացի հանցագործներ Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունքներ և ազատություններ
Օլգա Թումանյան
Օլգա Բադալի  Թումանյան (Մարիամ Մաճկալյան ), հասարակական գործիչ։
Կենսագրություն
Օլգա Մաճկալյանը ծնվել է 1871 թվականին Թիֆիլիսի Խարխուփ թաղամասում՝ տատի տանը ։ Սովորել է Թիֆլիսի Հովնանյան դպրոցում։ Հայրը մշտապես ապրում էր Աղստաֆայում, այդ պատճառով էլ ընտանիքի հոգսն իր վրա էր վերցրել Օլգայի հորաքրոջ ամուսինը՝ Հովհաննես քահանա Մարտիրոսյանը, որը կորցրել էր կնոջը և, որպես քահանա իրավունք չուներ երկրորդ անգամ ամուսնանար։ Նա կյանքը կապել է Օլգայի մոր՝ Շուշանիկ Մաճկալյանի հետ և որդեգրել նրա միակ դստերը։ Նրանց ընտանիքի նկատմամբ տեր Հովհաննեսի մտերմությունը շարունակվել է նաև Օլգայի և Թումանյանի ամուսնությունից հետո։
Ամուսնություն
Լինելով կոնսիստորի գրագիր, Հովհաննեսը հաճախ էր թղթեր տանում Հովհաննես քահանա Մարտիրոսյանենց տուն։ Հետագայում Օլգան իմանում է, որ մայրը, տեր Հովհաննեսի և Ներսես քահանա Աբովյանի հետ, (որը նույնպես  կոնսիստորի անդամ էր) առանց իր իմանալու որոշել են նշանել և ամուսնացնել Թումանյանի հետ, որից հետո Թումանյանին  ձեռնադրեն քահանա։ Նշանվելուց հետո Թումանյանը  համարյա ամեն օր լինում էր նրանց տանը,  ճաշում էր, մնում էր մինչև ուշ երեկո։
1888 թվականի դեկտեմբերի 1-ին տասնիննամյա Թումանյանն ամուսնանացել է տասնյոթամյա Օլգա Մաճկալյանի հետ։
Հասարակական գործունեություն
Օլգա Թումանյանը մշտապես հոգատար է եղել Թումանյանի նկատմամբ, աջակցել նրան հնարավորին դեպքերում։ Հաշվի առնելով նրա հոգատարությունը Թումանյանի նկատմամբ, կաթողիկոս Խրիմյան Հայրիկը կատակով Թումայնանին անվանել է Օլգայի 11-րդ զավակ ։ Օլգա Թումանյանն իր տանը ամիսներով հյուրնկալել է հայ մտավորականության ներկայացուցիչների, իր տանը պահել և խնամել է նաև Ալեքսանդրապոլի որբանոցից ամուսնու բերած որբերին։
Ամուսնու և հինգ երեխաների մահվանից հետո Օլգա Թումանյանին հաջողում է  Թումանյանների թիֆլիսյան տան  ունեցվածքի մեծ մասն  ու բանաստեղծի ձեռագիր ժառանգությունը Երևան տեղափոխել և դուստրերի հետ ստեղծել  Թումանյանի թանգարանը ։ Այդ գործընթացներին նրան աջակցել է Անաստաս Միկոյանը։ Օլգա Թումանյանը 1969 թվականին ներկա է եղել Հովհաննես Թումանյանի 100-ամյակի տոնակատարությանը ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Թումանյաններ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Հայկական երկրորդ հեռուստաալիք
Հայկական երկրորդ հեռուստաալիք (Հ2), հայկական հեռուստաընկերություն, հեռարձակումը սկսվել է 1999 թվականին։ 2001 թ. փետրվարի 2-ին ստացել է լիցենզիա, ըստ որի կարողացել է հեռարձակումը տարածել Հայաստանի ողջ տարածքում ։ Սակայն 2021 թ. հունվարի 15-ին, զրկվել է լիցենզիայից և հետևաբար զրկվել է եթերից։ Նախկինում հեռարձակվել է Հայաստանի 95% տարածքում և մասամբ՝ Արցախում։ Ալիքը եթեր է հեռարձակվել օրական 18 ժամ, պատրաստելով 30-ից ավելի հաղորդումներ։ Ներկայումս հեռուստաալիքը հեռարձակվում է միայն մալուխային հեռուստացանցում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Հայաստանի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Հեռուստաընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայալեզու հեռուստաալիքներ
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Բանանց)
Բանանցի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, հայկական եկեղեցի, ներկայումս՝ Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառում։ Գտնվում է Բանանց գյուղում, Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հարավային կողմում։
1990-ականներից, երբ գյուղի հայ բնակչությանը տեղահան արեցին, եկեղեցին այլևս չի գործում որպես կոթող։ Այժմ եկեղեցին գտնվում է կիսավեր վիճակում, իսկ տանիքին ադրբեջանական դրոշ է տեղադրված։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դաշքեսանի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ գ
Ուստիմովկա (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)
Ուստիմովկա (Устимівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ուստիմովկա գյուղում բնակվում էր 772 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,347 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2224,78 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նովոսիմսկոե
Նովոսիմսկոե (Новосимское, Яңы Эҫем), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Քնաբեր խաշխաշ
Քնաբեր խաշխաշ (Papaver somniferum), կակաչազգիների ընտանիքի միամյա խոտաբույս։
Անվանում
Լատիներեն ընդհանուր անվանումը «Խաշխաշ» է, ենթադրվում է ստեղծվել է կրկնակի խաշ արմատից, որը նշանակում է «շնչել, աճել» ։
Բուսաբանական բնութագիր
Քնաբեր խաշխաշը, խոտածածկի միամյա, խոշոր, 100-120 սմ բարձրությամբ փոքր ճյուղերով բույս է։ Մազմզոտ է կամ բացակայում է, կամ բազմաթիվ ջղանման տերևներով է կամ ծաղկացողունով։
Ունի առանցքային արմատային համակարգ։
Ցողունը ուղիղ է, հարթ, կապտականաչավուն, գագաթի մասը ճյուղավորված։
Ստորին տերևները կարճ կոթունի վրա են, աստիճանաբար վերածվում են թերթիկների, ունեն վերին դասավորություն, կոթունավոր են, թերթիկները երկարանում են, մոխրագույն են, անհավասար, ու են 10-30 սմ երկարություն, խոշոր եզրագծերը ատամնավոր են կամ տերևների թեթև կտրվածքով և սրատամ։
Տուփիկները գնդաձև են, ձվաձև, երկարավուն-օվալաձև։
Սերմերը երիկամաձև են, սերմնասպիի մոտ սեղմված, փոսիկը լայն է, ոչ խորը։ Սերմնասպին օվալաձև է, փոսիկի մեջ։ Սերմերը յուղոտեն, հարուստ էնդոսպերմով, ունի 1-1.5 մմ տրամագիծ, հասնում է հուլիսի վերջին, սեպտեմբերի սկզբին։
Պտուղը կարճ գլանաձև կամ գրեթե 2-7 սմ երկարությամբ գնդաձև տուփով պարկուճ է, ներքևում նեղացված է հստակ տեսանելի երկարավուն ցողունով, միակողմանի, անավարտ միջնապատերով և մեծ քանակությամբ փոքր սերմերով. սկավառակը հարթ է, ֆիլտրված, պարզ, խորը ատամներով՝ 8-12 ճառագայթներ։
Մակերևույթը բազմանկյունա-խցիկավոր է, խցիկները տեղակայված են մեջքին զուգահեռ։ Գունավորումը երկնակագույն է, բաց շագանակագույն, գրեթե սև, դեղին, սպիտակ։
Երկարությունը 1-1.25 մմ է, լայնությունը` 0.75-1 մմ, հաստությունը` 0.5-0.75 մմ։
Քնաբեր խաշխաշը հանդիսանում է մշակովի յուղատու բույս, ցանքի շրջաններում աղբոտում է այլ բույսերը կամ դառնում է վայրի, մանրանում է և դառնում մոլախոտային բույս։
Աղբոտում է հացազգիները և տեխնիկական մշակաբույսերը։
Ծաղկակոթունը երկար է, մերկ կամ փշոտ։ Կոկոնը մինչև ծաղկի բացվելը մերկ է, ձվաձև-օվալաձև, խոշոր, պուտերով, 1,5-3 սմ երկարությամբ։ Перед распусканием цветки выпрямляются. Ծաղիկները ակինոմորֆիկ, երկսեռ են, խոշոր, միայնակ, որը գտնվում է ցողունի կամ դրա ճյուղերի վերևում։ Ունի կրկնակի ծաղկապատյան կաշվենման ծաղկաթերթիկներով։ Սերմնարանը վերադաս է, բազմաթիվ սերմերով։ Ծաղկում է մայիս-օգոստոս ամիսներին։ Ծաղկի բանաձևը՝ :
Տարածվածություն
Որոշ տվյալների համաձայն, վայրի բնության մեջ քնաբեր խաշխաշները հայտնի չեն և տարածված են միայն մշակույթում, սակայն աճում են վայրի բնության բոլոր վայրերում։ Գենետիկական ռեսուրսների տեղեկատվական ցանցի (GRIN) տվյալների համաձայն, այն աճում է Հարավային Եվրոպայում (Հունաստանի Կրետե կղզում, Իտալիայում, ներառյալ Սիցիլիան և Սարդինիան), Կիպրոս կղզում, Աֆրիկայում (Հյուսիսային Ալժիր, Հյուսիսային Լիբիա, Մարոկկո, Թունիս, Մադեյրա կղզի, Կանարյան կղզի), ինչպես նաև աճում են Ազորյան կղզիներում, Եվրոպական մասում աճում են ամենուր մինչև 60° լայնությունները։
Քիմիական բաղադրություն
Ծաղիկների տերևները պարունակում են խաշխաշի և կաթնային թթուներ, ճարպային նյութեր,բուսախեժ։
Խտացրած կաթնային հումքը (ափիոնը), որը ստացվում է բերվում միայն ձեռքով, արմատից առաջացնում է դեռևս չմշակված տուփեր, որոնք պարունակում են սաղարթային նյութեր և 20 ալկալոիդներ՝ մորֆին (0,3-0,5 %), ապոմորֆին, կոդեին (մինչև 0,07 %), պապավերին (մինչև 0,05 %), թեբաին, լաուդանին, թմրանյութ, ռեադին և այլն։ Քիմիական կառուցվածքում խաշխաշի ալկալոիդները վերաբերում են ֆենանտրենայի և իզոխինոլինայի ածանցյալներին։ Հասուն սերմերից ստացվում է մոտ 40-56 % ճարպային յուղ ։
Կիրառություն
Քնաբեր խաշխաշը հազարավոր տարիներ շարունակ մշակվել է բազմաթիվ երկրներում։ Ներկայումս հիմնականում ափիոն մշակվում է Չինաստանում, Հնդկաստանում, Փոքր Ասիայում, Կենտրոնական Ասիայում և Աֆղանստանում։
Նախկինում քնաբեր խաշխաշի տուփիկը օգտագործվել է որպես դեղորայքային հումք (Capita Papaveris): Հումքը հասունանալուց հետո հավաքվել է, ծռվել, չորացել և փաթաթվել ։
Ափիոնը ստացվում է չմշակված տուփիկներից՝ թանձր կաթնանման հյութ։ Հում ափիոնը օգտագործվում է Չինաստանում և այլ երկրներում ծխելու, որպես թմրամիջոցների, քնաբերի համար։ Եվրոպական բժշկության մեջ ափիոնը վերամշակվում է ալկալոիդներ հանելու և ցավազրկողներ ստանալու համար, հանգստացնող և դիմադրող, հիպնոսի ինչպես նաև ստամոքսային հիվանդությունների դեպքում։
Սերմերից արտադրում են սերմնաբջիջի յուղ, որը օգտագործվում է սննդի մեջ, օգտագործվում է մարգարինի և դեղագործական արդյունաբերության մեջ։ Սննդային նպատակներով օգտագործվում են սննդամթերքի սերմացու սերմերը։ Հիմնականում սննդամթերքի խոտաբույսը մշակվում է Չեխիայում (Czech blue poppy / չեխական կապույտ խաշխաշ) և Թուրքիայում։
Դասակարգում
Տեսակի մեջ առանձնանում են երկու ենթատեսակ.
Նախկինում ափիոնի արտադրության մեջ օգտագործված մի քանի ենթատիպեր ավանդաբար առանձնանում էին
առաջին երկու ենթատեսակներից ստացան մի շարք սորտերի «Խաշխաշ ափիոն», սորտերի վերջին խմբից` «Խաշխաշի ձեթ »։
Իրավական կարգավիճակ
Քնաբեր խաշխաշները ներառված են «Թմրանյութերի կամ հոգեմետ նյութերի կամ դրանց պրեկուրսորների պարունակող բույսերի ցանկում» և «Ռուսաստանի Դաշնությունում վերահսկվողության ենթակա բույսերի ցանկում» (Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության 2010 թ. Նոյեմբերի 27-ի N 934 որոշում) ։ Չափերի նկարագրությունը ներկլայացված են Ռուսաստանի Դաշնության Քրեական օրենսգրքի 228, 228.1, 229 և 229.1 հոդվածներում տրված են Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության 01.10.2012 N 1002 որոշմամբ ։
Թունավոր հատկություններ
Թունավոր է բույսն ամբողջությամբ, առավելագույնը` չհասունացած տուփիկների պատերում (կաթնահյութ)։ Պարունակում է ավելի քան 20 ալկալոիդ, ֆենանտրենիզոխինոլինի ածանցյալներ. մորֆին, կոդեին, պապավերին, տեբաին, պրոտոպին, լաուդենին և այլն։
Մորֆինը նարկոտիկ անալգետիկ է, որն ունի ուժեղ ցավազրկող ազդեցություն, սակայն մեկ անգամից ավել ընդունելու դեպքում արագ զարգացնում է հիվանդագին կախվածություն` մորֆինիզմ։ Թունավոր չափաբաժիններով ճնշում է շնչառական կենտրոնի գործունեությունը` մինչև անգամ շնչառության լրիվ կանգը։ Բարձրացնում է ներքին օրգանների հարթ մկանների տոնուսը։
Պապավերինն օժտված է միոտրոպ սպազմոլիտիկ և անոթալայնիչ ազդեցությամբ։ Տեբաինը, լաուդերինը և պրոտոտրոպինը ջղակծկում առաջ բերող թույներ են։
Հիմնական ախտանիշերն են` սրտխառնոց, փսխում, փորկապություն, մեզի բացթողման ուշացում, գլխապտույտ, կոկորդի լորձաթաղանթի չորություն։ Հնարավոր են ալերգիկ ռեակցիաներ, զարկերակային ճնշման իջեցում։ Զարգանում է գիտակցության հալյուցինատոր մթագնում։ Վտանգ է ներկայացնում շնչառության ճնշվածությունը և հետագա կանգը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր Կատեգորիա:Կակաչազգիներ Կատեգորիա:Միամյա բույսեր Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կելեչին
2001 թվականի տվյալներով Կելեչին գյուղում բնակվում էր 679 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
The Bodyguard: Original Soundtrack Album
The Bodyguard («Թիկնապահը»), «Թիկնապահը» ֆիլմի սաունդթրեքը, որ թողարկվել է 1992 թվականի նոյեմբերի 17-ին Arista Records լեյբլով։ Ներառում է ինչպես Ուիթնի Հյուսթոնի, այնպես էլ այլ կատարողների երգեր։ Ալբոմի համապրոդյուսերներն են եղել Ուիթնի Հյուսթոնն ու Քլայդ Դևիսը։ Սաունդթրեքի շնորհիվ Ուիթնի Հյուսթոնը դարձել է առաջին երգչուհին, ում հաջողվել է վաճառել ալբոմի՝ մեկ միլիոնից ավելի օրինակ մեկ շաբաթվա ընթացքում 1991 թվականի մայիսից ի վեր, երբ ներդրվել է վաճառքի մոնիթորինիգի Nielsen SoundScan նոր համակարգը։ Սաունդթրեքն արժանացել է «Գրեմմիի» Տարվա լավագույն ալբոմ անվանակարգում և ստացել տասնյոթակի պլատինե հավաստագիր Ամերիկայի ձայնագրման ընկերությունների միության կողմից 1999 թվականի նոյեմբերի 1-ին ։ Ներկայում ամբողջ աշխարհում վաճառվել է ալբոմի ավելի քան 44 միլիոն օրինակ, ինչի շնորհիվ այն դարձել է ամենաշատ վաճառված ալբոմներից մեկը պատմության մեջ։
Ստեղծման պատմություն
Ուիթնի Հյուսթոնը նշանակվել է ալբոմի գործադիր պրոդյուսեր (ինչպես և նախկին՝ I'm Your Baby Tonight թողարկման դեպքում էր), ինչը նրան իրավունք է տվել վերահսկել ալբոմի երգերի ընտրությունը։ Երգչուհին նախատեսում էր ձայնագրել «What Becomes of the Broken Hearted» երգը՝ որպես հիմնական երաժշտական թեմա, սակայն ստեղծագործական խումբն իմացել է, որ մեկ այլ ֆիլմում նույնպես օգտագործվելու է այդ երգը, և նրանք սկսել են փնտրել այլ ստեղծագործություն։ Քևին Քոսթները՝ ֆիլմի գլխավոր դերակատարը, մտածել է ձայնագրել «I Will Always Love You» երգը, որ գրել է երգչուհի Դոլլի Փարթոնը։ Ուիթնի Հյուսթոնը պնդել է, որ ալբոմը ձայնագրման ժամանակ իր հետ աշխատի ոչ թե ստուդիական, այլ համերգային երաժշտական խումբ ։ Ուիթնի Հյուսթոնն ալբոմում ներառել է նաև «Jesus Loves Me» երգը, որ ինքն էր գրել Բիբի Ույնանսի (Bebe Winans) հետ համատեղ։
Կոմերցիոն հաջողություն
The Bodyguard: Original Soundtrack Album ալբոմը Billboard 200 և Billboard Top R&B/Hip-Hop Albums հիթ-շքերթներում ընդգրկվելու առաջին շաբաթում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը՝ ունենալով 144 500 վաճառված օրինակ և զիջելով միայն ամերիկացի ռեփեր Ice Cube-ի «The Predator» ալբոմին ։ Երկրորդ շաբաթում ալբոմը գլխավորել է այդ երկու հիթ-շքերթները՝ ունենալով 292 000 վաճառված օրինակ   ։ Հիթ-շքերթը գլխավորելու ընթացքում ալբոմը երկու անգամ ռեկորդ է սահմանել մեկ շաբաթում վաճառված օրինակների քանակով։ Հինգերորդ շաբաթում վաճառվել է ալբոմի 831 000 օրինակ, ինչը գերազանցել է նախորդ ռեկորդը, որ 1991 թվականի աշնանը սահմանել էր Guns N' Roses ռոք խմբի Use Your Illusion II ալբոմը, որ վաճառվել էր 770 000 օրինակով ։ Հաջորդ շաբաթ սահմանվել է մեկ շաբաթվա ընթացքում վաճառված օրինակների նոր ռեկորդ՝ 1 061 000. դա առաջին անգամն էր այն ժամանակից ի վեր, երբ Nielsen SoundScan-ը սկսեց վաճառքների համակարգչային նոր մոնիթորինգ 1991 թվականի մայիսին ։ Ուիթնի Հյուսթոնի սահմանած ռեկորդը գերազանցվել է միայն 1998 թվականին, երբ ամերիկացի երգիչ Գարտ Բրուքսի (Garth Brooks) Double Live ալբոմը մեկ շաբաթվա ընթացքում վաճառվեց 1 085 000 օրինակով ։ Սաունդթրեքը Billboard 200 հիթ-շքերթը գլխավորել է 20, իսկ Top R&B Albums հիթ-շքերթը՝ ութ շաբաթ՝ այդ հիթ-շքերթներում մնալով 141 և 122 շաբաթ համապատասխանաբար  ։ The Bodyguard: Original Soundtrack Album-ը 19 տարի առաջատար է եղել հիթ-շքերթը գլխավորած շաբաթների քանակով. այդ ցուցանիշը գերազանցել է Ադելի 21 ալբոմը ։
1992-1993 թվականներին սաունդթրեքը հիթ դարձավ ամբողջ աշխարհում, ինչը կապված է «Թիկնապահը» ֆիլմի մեծ հաջողության հետ ։ Ալբոմը գլխավորել է գրեթե բոլոր երկրների հիթ-շքերթները։ Ավստրալիայի ալբոմային հիթ-շքերթների առաջին հորիզոնականն զբաղեցրել է հինգ շաբաթ, Ավստրիայինը՝ 9 շաբաթ , Կանադայինը՝ 12 շաբաթ , Ֆրանսիայինը՝ ութ շաբաթ, Գերմանիայինը 11 շաբաթ , Հունգարիայինը , Ճապոնիայինն ու Իտալիայինը՝ երկու շաբաթ, Նիդերլանդներինը՝ վեց շաբաթ , Ներ Զելանդիայինը՝ ութ շաբաթ , Նորվեգիայինը՝ վեց շաբաթ , Շվեդիայինը՝ չորս շաբաթ , Շվեյցարիայինը՝ ինը շաբաթ ։ Մեծ Բրիտանիայում The Bodyguard Soundtrack-ն չի ընդգրկվել UK Albums Chart ալբոմային հիմնական հիթ-շքերթում, քանի որ 1989 թվականից հետո նրանում չէին ներառվում ալբոմժհավաքածուները, սակայն ալբոմը գլխավորել է երաժշտական հավաքածուների UK Compilation Albums Chart հիթ-շքերթը 11 շաբաթ, ինչպես նաև 60 շաբաթ տեղ է գտել լավագույն տասնյակում, իսկ հենց հիթ-շքերթում ընդգրկվել է 107 շաբաթ ։ Սաունդթրեքը համարվում է 1994 թվականին Մեքսիկայում ամենաշատ վաճառված անգլիալեզու ձայնագրությունը՝ ավելի քան 500 000 օրինակ ։ Ներկայում ամբողջ աշխարհում The Bodyguard: Original Soundtrack Album-ի վաճառված օրինակների քանակը գերազանցում է 44 միլիոնը, ինչի շնորհիվ այն դարձել է բոլոր ժամանակների ամենաշատ վաճառված սաունդթրեքը ։
Սինգլներ
Ալբոմը հայտնի է «I Will Always Love You» երգի քավեր տարբերակով, որ կատարում է Ուիթնի Հյուսթոնը։ Երգը մեծ ժողովրդականություն է վայելել փոփ, R&B, adult contemporary ու սոուլ ռադիոալիքներում։ Սինգլը 14 շաբաթ գլխավորել է Billboard Hot 100 հիթ-շքերթը ։ «I Will Always Love You» երգը մեծ հաջողություն է ունեցել ամբողջ աշխարհում և առաջին հորիզոնականներ է զբաղեցրել բազմաթիվ երկրներում, այդ թվում՝ Մեծ Բրիտանիայում՝ 10 շաբաթ, Շվեյցարիայում՝ 8 շաբաթ, Ավստրիայում՝ 5 շաբաթ, Ֆրանսիայում՝ 8 շաբաթ, Նիդերլանդներում՝ 6 շաբաթ, Շվեդիայում՝ 3 շաբաթ, Նորվեգիայում՝ 9 շաբաթ, Ավստրալիայում՝ 10 շաբաթ, Նոր Զելանդիայում՝ 11 շաբաթ       ։
Երգացանկ
Նշումներ՝
Վաճառք
Նշումներ՝
American Music Awards
Ուիթնի Հյուսթոնն ու Մայքլ Ջեքսոնը առաջատարներն են մեկ մրցանակաբաշխության ընթացքում ստացած մրցանակների քանակով։ 1994 թվականին Ուիթնի Հյուսթոնն ու Քենի Ռոջերսն ստացել է ամենաշատ արձանիկները՝ 19 հատ ։ Նրանք ստացել են իրենց չորրորդ մրցանակը «Փոփ/ռոք ժանրի լավագույն երգչուհի» անվանակարգում. Օլիվիա Ջոն-Նյուտոն հետ միասին նրանք այդ անվանակարգում ամենաշատ մրցանակ ստացած երգչուհիներն են։
Billboard Music Awards
Ուիթնի Հյուսթոնը ռեկորդակիրներից մեկն է մրցանակների քանակով (11 արձանիկ), որ ստացել է մեկ մրցանակաբախության ընթացքում։ Նա միակ երգչուհին է, որ մեկ տարվա ընթացքում գլխավորել է Top Billboard 200 Album, Top R&B Album, Hot 100 Single և Hot R&B Single տարեկան հիթ-շքերթները։ Ուիթնի Հյուսթոնը միակ արտիստն է, որին երեք անգամ հաջողվել է գլխավորել Top R&B Album տարեկան հիթ-շքերթը (ալբոմներ՝ Whitney Houston (1986), I'm Your Baby Tonight (1991) և The Bodyguard (1993)): Ուիթնի Հյուսթոնը երկրորդ երաժիշտն է Էլթոն Ջոնից հետո և առաջին երգչուհին, ով ունի երկու Top Billboard 200 Album մրցանակ (նախկինում կոչվել է «Top Pop Album») Billboard ամսագրի տարեկան հիթ-շքերթներում։
Ստեղծագործական խումբ
«I Will Always Love You»
«I Have Nothing»
«Run to You»
«Queen of the Night»
«Jesus Loves Me»
«Even If My Heart Would Break»
«Someday (I’m Coming Back)»
Մաուրիսիո Լեմոս
Պաուլո Մաուրիսիո Լեմոս Մերլադետ (Paolo Mauricio Lemos Merladett), ծնված 1995 թվականի դեկտեմբերի 28-ին, Ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ է, «Լասպ Ալմաս» Իսպանական ակումբի պաշտպան։
The Bodyguard: Original Soundtrack Album
Ստեղծագործական խումբ
«(What’s So Funny 'Bout) Peace, Love and Understanding»
Մաուրիսիո Լեմոս
Ակումբային կարիերա
Մորիսիո Լեմոսը ծնվել է Ռիվերայում։ 2014 թվականին նա ստորագրել է իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը «Դյուենսոր Սպորտինգ» ակումբի հետ։ 2016 թ.-ին Մաուրիսիո Լեմոսը գնվել է «Ռուբին» ակումբի կողմից ։ 2016 թվականին Ուրուգվայի պաշտպանը տեղափոխվել է իսպանական «Լաս Պալմաս» ակումբ, վարձավճարով։
The Bodyguard: Original Soundtrack Album
Ստեղծագործական խումբ
«Theme from The Bodyguard»
Մաուրիսիո Լեմոս
Միջազգային կարիերա
2015 թվականին Լեմոսը հանդես է եկել 3 միջազգային մրցաշարերում. աշխարհի Երիտասարդական առաջնությունում, Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնությունում երիտասարդական թիմերը նվաճել են բրոնզե մեդալ և դարձել Համաամերիկյան խաղերի չեմպիոն։
The Bodyguard: Original Soundtrack Album
Ստեղծագործական խումբ
«Trust in Me»
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուիթնի Հյուսթոնի ալբոմներ Կատեգորիա:1992 ալբոմներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակ տարվա ալբոմի համար
Կովկասի լեռնական ժողովուրդների կոնֆեդերացիա
Կովկասի լեռնական ժողովուրդների կոնֆեդերացիա, ԿԼԺԿ (Конфедера́ция го́рских наро́дов Кавка́за, КГНК) Կովկասի ժողովուրդները միավորելու նպատակով 1989 թվականին ստեղծված կազմակերպություն, որն 1980-ականների վերջերում ապաինտեգրացման գործընթացի սկսման պատճառով, որը կապված էր ԽՍՀՄ-ի կազմում գտնվող կովկասյան հանրապետությունների անկախության հռչակման, իսկ հետագայում Վրաստանի ինքնավարությունների և Ռուսաստանի պետական սուվերենության հետ։ 1992 թվականին Կոնֆեդերացիայի անվանումից հեռացված է եղել «լեռնական» բառը։
Մասնակիցներ
Որպես դիտորդ Կոնֆեդերացիայի մեջ են մտել Աբխազիան և Հարավային Օսիան, իսկ Ռուսաստանի սուբյեկտներից՝ Ադըղեան, Կաբարդա-Բալկարիան, Կարաչայ-Չերքեզիան, Հյուսիսային Օսիան, Դաղստանը և Չեչնիայի Հանրապետությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արմատական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Կովկաս
Ամերիկայի թռչուններ
«Ամերիկայի թռչուններ» (The Birds of America), ալբոմ՝ ամերիկացի բնագետ Ջոն Ջեյմս Օդուբոնի հյուսիսամերիկյան թռչունների իրական չափերի նկարազարդումներով։ Տպագրվել է մասամբ Էդինբուրգում և Լոնդոնում 1827-1838 թվականներին։ Առաջին հրատարակությունը (մոտ 180-200 օրինակ) ճանաչվել է որպես գրքի արդյունաբերության գլուխգործոց և ամենամեծ մատենագիտական ​​հազվադեպություն։ «Ամերիկայի թռչունները» երբևէ աճուրդում վաճառված ամենաթանկ տպագիր գիրքն է ։