cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վաչե Պարտիզունի
Կենսագրություն
Վաչե Պարտիզունին ծնվել է 1915 թվականի մայիսի 15-ին, Ղարահամզալու գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Արարատի մարզի Բուրաստան գյուղ)։ 1940 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմալեզվագրական ֆակուլտետը։ Նույն թվականից եղել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի հայ գրականության ամբիոնի դասախոս, 1951 թվականից՝ ամբիոնի վարիչ։ Բազմաթիվ ուսումնասիրություններ է նվիրել հայ նոր և խորհրդային գրականության ներկայացուցիչներին։ 1942-1943 թվականներին ծառայել է Կարմիր բանակում։ 1945 թվականին «Տերյանի պոեզիան» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1957 թվականին «Մուրացան» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ Գրել է «Խաչատուր Աբովյան» (1952), «Մուրացան» (1956), «Վահան Տերյան» (1968), «Ավետիք Իսահակյանը և Վահան Տերյանը» (1975) մենագրությունները։ «Գրականության ուժն ու հմայքը» (1963), «Տաղանդի ուժը» (1977 թ) գրականագիտական ժողովածուներում արձագանքել է ժամանակակից գրականության մի շարք հրատապ հարցերի։ Մեծ ավանդ ունի տերյանագիտության բնագավառում։ Կազմել է Վահան Տերյանի երկերի (հ․ 1-4, 1972-1979 թթ.) բնագրերը, գրել առաջաբան, ընդարձակ ծանոթագրություններ ։ ԽՄԿԿ անդամ 1945 թվականից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:1915 ծնունդներ Կատեգորիա:1997 մահեր Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Մայիսի 15 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 1 մահեր Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Շչուչինցի
Շչուչինցի (Щучинці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Ժմերինկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շչուչինցի գյուղում բնակվում էր 422 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1914 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 220,48 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Ժմերինկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(1501) Բաադե
(1501) Բաադե (Baade), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1938 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Առնո Վախմանի կողմից Բերգդորֆում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,543718 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9286 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1589 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1481,84 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,242941 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,32° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1938 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Առնո Վախմանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռոոսլեպա
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 25 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Նոառոոցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Նրբերշիկ
Նրբերշիկ, երշիկի տարատեսակ։ Պատրաստվում է երիտասարդ անասունների թարմ մսից։
Պատրաստի լցոնը լինում է լավ մանրեցված և համասեռ։ Սննդային արժեքով բարձր է մսից։
Մեծապես օգտագործվում է հոթ դոգերի պատրաստման մեջ։
Աղում
Միսը ջլազատելուց հետո մանրեցվում է մսաղացով, հարվում միքսերի դանակավոր խառնիչով, որի ժամանակ ավելացվում է ջուր` երբեմն սառույցի համակցությամբ` մսի զանվածի 5-10%-ի չափով։ Այդ ընթացքում ավելացվում են բաղադրատոմսով նախատեսված համեմունքները և պահում 2-4°C ջերմաստիճանում` 12-14 ժամ։
Կուտերացում
Երշիկների արտադրամասերում նուրբ մանրեցումը կատարվում է կուտերների (անգլ.` cutter) միջոցով։ Կուտերացումը տևում է 6-7 րոպե։ Այդ ընթացքում կուտերի մեջ ավելացվում է սառը ջուր և/կամ սառցաթեփուկներ 10-20% մանրեցված մսի նկատմամբ։ Կուտերացման ժամանակ ճարպն ավելացվում է մանրեցման վերջին 3-4 րոպեում։
Թաղանթավորում
Պատրաստի խառնուրդը լցվում է փոքր տրամագծի թաղանթների մեջ։ Որպես նրբերշիկի թաղանթ կարելի է օգտագործել պոլիէթիլենից պատրաստված թաղանթները։ Լցման ժամանակ նրբերշիկներն իրարից բաժանելու նպատակով թաղանթը 12-15 սմ պտտեցվում է։ Թաղանթի վերջին ծայրը նույնպես կապվում է։
Պահում
Լցոնի նստեցման նպատակով արդեն իսկ լցված նրբերշիկները թողնում են կախված վիճակում 1-2 ժամ։ Այնուհետև նրբերշիկներն ենթարկում են ծխեցման 20-30 րոպե՝ 60-70 °C ջերմաստիճանային պայմաններում։
Նրբերշիկները ենթարկվում են եփման 80-85 °C ջերմաաստիճանի տակ 12-25 րոպե։ Եփվածները 5-10 րոպե հովացնում են հոսող ջրի տակ, 4-5 ժամ թողնում սենյակում 2-4 °C ջերմաստիճանի տակ պահում սառնարանում։
Մուշեղյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Նրբերշիկ
Գրականություն
Կատեգորիա:Մսամթերք
Շոկա (Ադիգենի շրջան)
Շոկա (შოყა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Ադիգենի մունիցիպալիտետում ։
Ռիաշինյու (Տոկանտինս)
Ռիաշինյու (Տոկանտինս) (Riachinho), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևմտյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Բիկու դու Պապագայուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3749 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 610,726 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 6,1 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տոկանտինս նահանգի բնակավայրեր
Շոկա (Ադիգենի շրջան)
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1500 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ադիգենից հեռու է 18 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 98 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ադիգենի մունիցիպալիտետ
(9362) Միյաջիմա
(9362) Միյաջիմա (Miyajima), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի մարտի 23-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,678255 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3318 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0247 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1600,94 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,224867 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,11° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կին Էնդատեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռոլանդու (ֆուտբոլիստ)
Ռոլանդու Ժորժե Պիրեշ դա Ֆոնսեկա (Rolando Jorge Pires da Fonseca, ), պորտուգալացի ֆուտբոլիստ, «Օլիմպիկ Մարսել» ակումբի պաշտպան։ Հանդես է գալիս Պորտուգալիայի ազգային հավաքականում ։
Գործունեություն
2008 թվականի ապրիլի 15-ին Ռոլանդուն ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղափոխվել է «Պորտու» ակումբ՝ պայմանագիր կնքելով 4 տարով ։ Առաջին մրցաշրջանում նա կարողացել է հիմնական կազմից հանել Պեդան Էմանուելին՝ դառնալով հիմնական կազմի խաղացող և նվաճելով Պորտուգալիայի գավաթը և դառնալով առաջնության հաղթող։ 2011 թվականին պաշտպանը նշել է ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայում տարած հաղթանակը։
2011 և 2012 թվականներին Ռոլանդուով հետաքրքրվել են իտալական «Ռոմա» և «Միլան» ակումբները ։ Սակայն 2013 թվականին Ռոլանդուն ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղափոխվել է «Նապոլի», ապա վարձույթով տեղափոխվել է «Ինտեր» ։
Միջազգային գործունեություն
Չնայած նրան, որ Ռոլանդուն ծնվել է Կաբո Վերդեում, նա 14 տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Պորտուգալիա։ 2006 թվականին նա ստացել է Պորտուգալիայի քաղաքացիություն և սկսել է հանդես գալ այդ երկրի երիտասարդական հավաքականում։ 2006 և 2007 թվականներին Ռոլանդուն խաղացել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնություններում։
2009 թվականից նա առաջին անգամ սկսել է խաղալ Պորտուգալիայի հավաքականի առաջին կազմում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Օլիմպիկ Մարսելի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Ինտերնացիոնալիզմ
Ինտերնացիոնալիզմ (inter - «միջև» և natio - «ժողովուրդ») - ազգերի միջև բարեկամությունը և համագործակցությունը քարոզող գաղափարախոսություն ։
Կան ինտերնացիոնալիզմի մի շարք տարատեսակներ, որոնցից առանձնանում է պրոլետարական ինտերնացիոնալիզմը։ Այն մարքսիզմի ուսմունքում ցույց է տալիս տարբեր երկրների պրոլետարների միասնական պայքարը աշխատանքի շահագործման դեմ։ Մեր օրերում այս եզրույթով բնորոշվում է նաև ձախ գաղափարախոսությունը, որը փորձում է հանդես գալ գլոբալացման այլընտրանքային տարբերակով։ Հասկացությունը հակադրվում է ազգայնականացմանը։
Խորհրդային գաղափարախոսության մեջ պրոլետարական ինտերնացիոնալիզմը մի կողմից հակադրվում էր «բուրժուական ազգայնականացմանը», որը հասկացվում է որպես ազգայնականության գաղափարախոսություն և շովինիզմ, մյուս կողմից` «բուրժուական աշխարհաքաղաքացիությանը», որը քարոզում է սեփական ժողովրդի արժեքների համար պայքարից հրաժարումը։
Ինտերնացիոնալիզմը մարքսիզմի մեջ
Մարքսիզմի գաղափարախոսության մեջ «պրոլետարական ինտերնացիոնալիզմ» հասկացությունը ուղղակիորեն առնչվում է իմպերիալիստական պետությունների և պրոլետարիատի միջև հակասություններին։ Կապիտալիզմի ժամանակ ինտերնացիոնալիզմն քարոզում էր համամարդկային համերաշխություն՝ պայքարելով իմպերիալիստների կողմից սկսած պատերազմներում։ Ինտերնացիոնալիստները պայքարում էին ազգայնականության և շովինիզմի դեմ՝ նպատակ ունենալով հաստատել համամարդկային արժեքներ։ Սոցիալիստական հեղափոխության հաղթանակից հետո ինտերնացիոնալիզմը պիտի դառնար նոր հասարակության գաղափարախոսության մի մասը, որը կտանի դեպի կոմունիզմ` սոցիալ-տնտեսական կարգի հաստատումը։
1914 թվականին սոցիալ-դեմոկրատների մեծ մասը (այդ թվում` Երկրորդ Ինտերնացիոնալը) աջակցել է իրենց կառավարություններին Առաջին համաշխարհային պատերազմում և պաշտպանել ազգայնական դիրքորոշումներ. փոքրամասնությունը մերժել է «իմպերիալիստական պատերազմը»` այն դիտարկելով որպես բախում իմպերիալիստների միջև, որը կախված չէ աշխատավորների շահերից, ինչպես նաև հարմար առիթ («Ավստրիայի և Ռուսաստանի միջև պատերազմն օգտակար կլիներ»` Լենին) հեղափոխություն կազմակերպելու և պրոլետարիատի դիկտատուրա հաստատելու համար։ Հետագայում այս գծի կողմնակիցները (1917 թվականի հոկտեմբերին Ռուսաստանում իշխանության են եկել) սկսեցին են իրենց անվանել ոչ թե սոցիալ-դեմոկրատներ, այլ կոմունիստներ և 1919 թվականին հիմնադրեցին Երրորդ Ինտերնացիոնալը, որը լուծարվել է 1943 թվականին։
Սոցիալ-դեմոկրատիայի հետևորդները 1951 թվականին ստեղծել են Սոցիալիստական ​​ինտերնացիոնալը, որը Երկրորդ Ինտերնացիոնալի իրավահաջորդն է։ Տրոցկին ստեղծել է Չորրորդ ինտերնացիոնալը (1938 թվական) որպես ստալինիզմի հակակշիռ, սակայն Տրոցկու սպանությունից անմիջապես հետո (1940 թվական) այն բաժանվել է մի քանի խմբի. հետագա պառակտումներն ու միությունները հանգեցրել են նրան, որ այժմ կան մի քանի տրոցկիստական ​​կազմակերպություններ, որոնք հավակնում են Չորրորդ ինտերնացիոնալի իրավահաջորդությանը։
Ինտերնացիոնալիզմը 1917-1991 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում կոմունիստական միակուսակցական պետություններում եղել է հիմնական սկզբունքներից մեկը, չնայած գործնականում դրանից զգալիորեն խուսափել են (հատկապես Ստալինի իշխանության գալով. նա հռչակել է «սոցիալիզմ մեկ երկրում» սկզբունքը, իսկ հետո իրականացրել է մի շարք ազգայնական գաղափարախոսական արշավներ)։ Մի կողմից 1920-ական թվականների սկզբին տեղի ունեցան «արմատականացման» արշավներ, այսինքն` տվյալ հանրապետությունների «տիտղոսային» լեզուների և մշակույթների բռնի ներդրում, իսկ մյուս կողմից` 1930-1940-ական թվականներին մշակութային սահմանափակումներ և ազգային հատկանիշով ռեպրեսիվ ակցիաներ։
Ինտերնացիոնալիզմ և գլոբալիզացիա
Շուկայի ժամանակակից գլոբալացումը, ինչպես պնդում են նրա քննադատները, միջազգայնագիտական երևույթ չէ, քանի որ կապված է միայն տնտեսական ինտեգրման հետ, իսկ քաղաքական և հասարակական ասպեկտները մնում են ստվերում։ Բացի այդ, գլոբալիզացիայի արդյունքում սահմանվող տնտեսական համակարգը տարբերվում է ինտերնացիոնալիստների իդեալից։ Ժամանակակից ձախ հակագլոբալիզացիան, որի արտահայտիչն են, մասնավորապես, համաշխարհային ֆեդերալիստական շարժման անդամները, լինելով ինտերնացիոնալիստ, քարոզում են «սոցիալական համերաշխության գլոբալիզացիան». հաճախ առաջ է քաշվում «գլոբալիզացիայի այլընտրանք» (ալտերգլոբալացման) գաղափարը։
Համաշխարհային կառավարության հարցը
Մի շարք ինտերնացիոնալիստներ աջակցում են ՄԱԿ-ի նման համակարգվող համաշխարհային կազմակերպությունների ստեղծմանը և խիստ կողմ են Մոնդիալիզմին։ Մյուս կողմից, շատ ինտերնացիոնալիստներ կարծում են, որ նման կառավարական ուժը կարող է շատ վտանգավոր լինել, եթե այն կառավարվի բռնապետի կողմից, և այստեղ նրանք ավելի շուտ սատարում են պետությունների համադաշնության գաղափարը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգայնականություն
Կուռք
Կուռք, կրոնական պաշտամունք ի առարկա։ Որպեն կուռքեր ծառայել են հիմնականում մարդկանց և կենդանիների քարե ու մետաղե արձանները։ Կռապաշտություն ը ծագել է հնագույն ժամանակներում և տարածվել հատկապես բազմաստվածական, հեթանոսական կրոններում։ Կուռքեր պաշտողների պատկերացմամբ՝ կուռքերը կամ աստված է, կամ կերպավորում, փոխարինում է աստծուն։ Ժամանակակից կրոններում շարունակում է գոյատևել սրբապատկերի ձևով։ Փոխաբերական առումով ունի կույր, անմիտ պաշտամունքի իմաստ։ Կուռքերի պաշտամունքը տարածված է եղել նախաքրիստոնեական Հայաստանում։ Մարմնավորելով հայկական հեթանոսական աստվածներին՝ պահվել են տաճարներում (տես Մեհյան), որոնք կառուցվել են պաշտամունքային խոշոր կենտրոններում (Բագարան, Բագավան, Թիլ, Աշտիշատ, հետագայում՝ Արտաշատ ևն)։ Կուռքերի պաշտամունքի վերապրուկները երկար ժամանակ պահպանվել են Հայաստանում։
Սուրբ Գրքում կուռք բառը գործածվում է ցույց տալու համար որևիցե դից, այսինքն որևիցե չաստուծո պատկեր։ Աստված արգելում է որևիցե արարածի պատկերը կամ նմանությունը կռել (1. դարբնել, պատրաստել, 2. կռանալ, ծռվել, գլուխ կռել, գլուխ խոնարհել) և կանգնել պաշտոն կամ երկրպագություն մատուցելու նպատակով.
Աստված արգելում է նաև որևիցե տեսանելի բանի նմանեցնել նույն իսկ ճշմարիտ Աստծուն։
տես նաև ԵԼՔ 32.4,5; ՆԷԵՄՅԱ 9.18
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հեթանոսություն Կատեգորիա:Կերպարվեստ Կատեգորիա:Կրոնական արվեստ
Ալանիա (Թուրքիա)
Ալանիա (Alanya), մինչ 1935 թվականը Ալայա, ծովափնյա քաղաք Թուրքիայի հարավարևմտյան մասում, Անթալիայի մարզում։ Ալանիան ամբողջ աշխարհում հանրահայտ հանգստավայր է, որը մատուցում է ամառային հանգստի բոլոր հնարավոր տարբերակները։
Բնակչությունը մոտ 100 000 է։ Գտնվում է Միջերկրական ծովի ափին` Անթալիայից 138 կմ հեռավորության վրա։
Բնակավայրը հիմնվել է դեռևս մ.թ.ա. II դարում հույն ծովայինների կողմից։ Սկզբնական շրջանում այն ծառայում էր որպես կեցավայր ծովայինների և հանցագործների համար։ Անտիկ Ալանիան հայտնի է նաև Կարակեսիոն և Կալոնորոս անվանումներով, որը հունարենից թարգմանած նշանակում է «սքանչելի լեռ»։
Թաղասեռի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Հադրութի շրջան)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Թաղասեռ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 19 հուշարձան։
Ալանիա (Թուրքիա)
Հարավից եզերված լինելով Միջերկրական ծովի տաք ջրերով, իսկ հյուսիսից պաշտպանվելով Տավրոսյան լեռնահամակարգի լեռներով, Ալանիան համարվում է Թուրքիայի ամենատաք հանգստավայրը։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը +20 °C (համեմատության համար Անթալիայինը` +17 °C, Սոչիինը` +14 °C, իսկ Նիցցայինը` +16 °C):
Թաղասեռի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Հադրութի շրջան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հադրութի շրջանի հուշարձանների ցանկեր
Ալանիա (Թուրքիա)
Ձմեռը Ալանիայում անձրևային և կարճ, իսկ ամառը` չոր և շոգ։ Կլիման` սուբտրոպիկ միջերկրածովային է։
Հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1872 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Թուրքիայի ձկնորսական համայնքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի առափնյա բնակավայրեր Կատեգորիա:Ասիայի կաթոլիկ նստավայրեր Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկ Կատեգորիա:Թուրքական ռիվիերա Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում Կատեգորիա:Թուրքիայի Միջերկրածովյան տարածաշրջան Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի Միջերկրական ծովի նավահանգստային քաղաքներ Կատեգորիա:Անթալիա Կատեգորիա:Անթալիայի մարզի բնակավայրեր
Գյոքթեփե (Եվդոկիայի գավառ)
Գյոքթեփե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վելիկի Յաբլոնեց
Վելիկի Յաբլոնեց (Великий Яблунець), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկի Յաբլոնեց գյուղում բնակվում էր 624 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2421 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 257,74 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ցոլակ Հակոբյան
Ցոլակ Գրիգորի Հակոբյան, երկրաֆիզիկոս։ Երկրաբանահանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1967)։ Ավարտել է ԵՊՀ (1941)։ 1961-1973 թվականներին ղեկավարել է Լենինականի երկրաֆիզիկայի և ինժեներային սեյսմոլոգիայի ինստիտուտը, 1973 թվականից՝ նույն ինստիտուտի Գառնիի երկրաֆիզիկական դիտակայանը։ Աշխատություններում լուսաբանված են մագնիսաչափությունը, հնամագնիսական դաշտերին վերաբերող և երկրաֆիզիկական այլ հարցեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երկրաֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտորներ
Ջվարիսա (Ամբրոլաուրի շրջան)
Ջվարիսա (ჯვარისა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Ամբրոլաուրի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ամբրոլաուրից հեռու է 9 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 138 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ամբրոլաուրի շրջան
Տրիասի ժամանակաշրջան
Տրիասի ժամանակաշրջան, տրիաս, մեզոզոյան դարաշրջանի երկրաբանական ժամանակաշրջան։ Տրիասի ժամանակաշրջանը հաջորդում է պերմի ժամանակաշրջանին և նախորդում յուրայի ժամանակաշրջանին։ Ըստ ռադիոլոգիական տվյալների՝ սկսվել է 230 մլն տարի առաջ և տևել մոտ 35 մլն տարի ։ Ըստ այլ տվյալների՝ ժամանակաշրջանն սկսվել է 251,902±0,024 մլն տարի առաջ և ավարտվել 201,3±0,2 մլն տարի առաջ ։ Այդպիսով՝ այն տևել է շուրջ 51 մլն տարի։ Տրիասի ժամանակաշրջանի ապարների ամբողջությունը կոչվում է տրիասի սիստեմ ։
Առանձնացրել է Ֆրիդրիխ Ալբերտին 1834 թվականին։ Անվանումը ծագել է հունարեն՝ ίριας բառից՝ «երեք, եռյակ», քանի որ այն միավորում է Կենտրոնական Եվրոպայի նստվածքների երեք համալիր՝ խայտաբղետ ավազաքար, խեցային կրաքար և խայտաբղետ մերգել (կեյպեր), որոնք դարձել են ստորին, միջին և վերին բաժինների հոմանիշներ ։
Պերմի երկրորդ կեսում սկսել են անհետանալ բույսերի և կենդանիների պալեոզոյան խմբերը։ Պերմի վերջում և հատկապես տրիասի ժամանակաշրջանի սկզբում հանդես են եկել բույսերի և կենդանիների նոր (մեզոզոյան) տեսակներ, որոնք տրիասի ժամանակաշրջանի ընթացքում գոյակցում էին հին ձևերի հետ և միայն տրիասի վերջից կամ յուրայի սկզբից դարձել են տիրապետող։ Բույսերի հիմնական մեզոֆիտային խմբերը (ձարխոտեր, սագոյենիներ, բենետիրներ, գինկգոներ, մեզոֆիտային փշատերևներ) զգալի քանակություններով հայտնվել են տրիասի ժամանակաշրջանի երկրորդ կեսում։ Կենդանական աշխարհին բնորոշ է սողունների բազմացումը, որոնք հարմարվել էին ցամաքային և ծովային կյանքին։ Հայտնվել են մեզոզոյին բնորոշ արխեոզավրերը, իխտիոզավրերը, սինենդոզավրերը, լեպիդոզավրերը, կրիաները։ Տրիասի վերջում հանդես են եկել իսկական ոսկրավոր ձկները և առաջին կաթնասունները։
Հայաստանում տրիասի նստվածքներն ունեն սահմանափակ տարածում, հայտնի են միայն Վայոց ձորում և ներկայացված են կրաքարերով, ածխային թերթաքարերով ու ավազաքարերով ։
Երկրաբանական փոփոխություններ
Նախքան տրիասի սկսվելը բոլոր մայրցամաքները կազմել են մեկ ամբողջական հսկա սուպերմայրցամաք՝ Պանգեան։ Տրիասի սկսվելուց հետո Պանգեան սկսել է աստիճանաբար ճեղքվել։ Տրիասում խիստ կրճատվել են ներմայրցամաքային ջրամբարների մակերեսները, զարգացել են անապատային լանդշաֆտները։ Այդ ժամանակաշրջանին է վերաբերում տավրիկյան շարքի ապարների ձևավորման սկիզբը, որ լայնորեն տարածված են Ղրիմում (չբաժանված վերին տրիաս և ստորին յուրա)։ Այդ ապարները կազմում են Ղրիմի լեռների ստորին հատվածը ։
Տրիասի սկզբին Արևմտյան Եվրոպայի, Ասիայի (Ուրալ-Տյանշանյան և Մոնղոլա-Օխոտյան գոտիներ), Հյուսիսային Ամերիկայի և Արևելյան Ավստրալիայի հերցինյան գեոսինկլինալային կառուցվածքները վերածվել են երիտասարդ պլատֆորմների. նրանք Հյուսիսային կիսագնդում Լավրասիան միավորել են մի ամբողջության մեջ, իսկ Հարավային կիսագնդում միացել Գոնդվանային։ Խիստ նեղացած Միջերկրածովյան գեոսինկլինալային գոտին բաժանել է այդ երկու պլատֆորմները, իսկ Կորդիլիերաները և Արևելա-Ասիական գեոսինկլինալ մարզերը շրջափակել են նրանց արևմուտքից և արևելքից։ Տրիասում պլատֆորմներին մոտավորապես համընկնող ցամաքները գերակշռում էին ծովային ավազաններին, որոնք չնչին բացառությամբ համապատասխանում էին գեոսինկլինալներին։ Տեկտոնական շարժումները թույլ են դրսևորվել և ունեցել են միայն տեղական նշանակություն։
Կլիմա
Կլիմայի տաքացումը հանգեցրել է բազմաթիվ ներքին ծովերի ցամաքման։ Մնացած ծովերում բարձրանում է աղիության մակարդակը։ Տեղի է ունենում կլիմայական գոտիականության թուլացում և ջերմաստիճանային տարբերությունների վերացում։
Տրիասի ժամանակաշրջանում թթվածնի պարունակությունը մթնոլորտում կազմել է 10-15 % ։ Մոտ 215 մլն տարի առաջ շուրջ 3 մլն տարվա ընթացքում, ինչը շատ արագ է երկրագիտական պլանում, թթվածնի մակարդակը մթնոլորտում մոտ 15 %-ից հասել է մոտմոտ 19 % ։
Բուսականություն
Ցամաքում շարունակել են գերակշռել սերմնավոր պտերազգիները։ Սկսել են մեծ տարածում ստանալ մերկասերմերը, սագոենազգինեը, գինկգոներն ու փշատերևները։
Ցամաքի բուսական աշխարհը ժառանգել է ուշ պերմին բնորոշ առանձնահատկությունները։ Տրիասում անհետացել են փայտանման գետնամուշկանմաններն ու կալամիտները, կորդաիտները, նախապտերազգիները և հին փշատերևների մեծ մասը։ Տարածված են եղել փայտանման պտերազգիները, մեզոֆիտային փշատերևները, ձիաձետային բույսերը և այլն։
Ուշ տրիասում անհետացել է ցամաքային բույսերի մոտավորապես կեսը ։
Կենդանական աշխարհ
Սողուններից տարածված են եղել նոտոզավրերը, իխթիոզավրերը, պլակոդոնտները, սկլերոզովրերը, տալատտոզավրերը (ասկեպտոզավր)։
Ծովային անողնաշարավորների թվում գերակշռել են ցերատիտները (գլխոտանի փափկամորթները), որ հայտնվել են պերմի վերջում և անհետացել տրիասի ժամանակաշրջանի վերջում, բնութագրական են եղել երկփեղկանիները, նաուտիլոիդները։ Հայտնվել են փափկամարմինների նոր խմբեր՝ բելեմնիտներ, ոստրեներ։
Խոշորագույն գիշատիչները դարձել են ջրային տեսակները։ Այդ ժամանակ էլ տեղի է ունեցել ողնաշարավորների բազմազանության զգալի նվազում։
Ցողիկ
Ցողիկ, ցողաբույս, ցողիկազգիների ընտանիքի միջատակեր բույսերի ցեղ։
Տրիասի ժամանակաշրջան
Կենդանական աշխարհ
Լաբիրինթադոնտներից, կոտիլոզավրերից ու տերապսիդներից բացի, որ գոյություն են ունեցել դեռ պերմի ժամանակաշրջանում, հայտնվել են մեզոզոյին բնորոշ արխոզավրերը, իխթիոզավրերը, կրիաները, իսկ տրիասի վերջում՝ ոսկրոտ ձկները։
Ցողիկ
Արտաքին տեսք
Բազմամյա, հազվադեպ միամյա, սողացող կամ պալարանման կոճղարմատով և կլոր, երկարավուն տերևների վարդակով բույսեր են։ Տերևները պատված են կարմիր գլխիկներ ունեցող գեղձային մազիկներով։ Դրանցով բռնվում են տերևի վրա ընկած միջատները, իսկ գեղձերի արտադրած կպչուն հեղուկի պարունակած օրգանական թթուները և մարսողական ֆերմենտները քայքայում են բռնված միջատի սպիտակուցները և լրացնում սննդանյութերի պակասը։ Ծաղիկները մեկական են կամ ողկույզներով։ Պտուղը տուփիկ է։
Տրիասի ժամանակաշրջան
Կենդանական աշխարհ
Ուշ տրիասում անհետացել է ծովային կենդանիների մեկ քառորդ մասը ։
Միջատներ
Տրիասում միջատների տարբեր խմբերում փոփոխությունները տեղի են ունեցել տարբեր ժամանակներում։
Ցողիկ
Տեսակներ
ՍՍՀՄ-ում կա 4 տեսակ՝
Տրիասի ժամանակաշրջան
Միջատներ
Ցանցաթաղանթաթևավորներն ամբողջ ժամանակաշրջանի ընթացքում մեծացրել են իրենց բամզազանությունը։
Ցողիկ
Տեսակներ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Տրիասի ժամանակաշրջան
Միջատներ
Վաղ տրիասում չեն եղել ցամաքային բզեզներ, չնայած պերմի ժամանակաշրջանում դրանք լայնորեն տարածված են եղել։
Միջին տրիասում զարգացել են կիսակարծրաթևավորները, կարծրաթևավորները (ենթադրաբար նրանց մեծ մասը եղել են ջրային տեսակներ), ճպուռները և օրաբզեզները։
Ուշ տրիասում հայտնվել են միջատների վերջին մեծ խմբերից մեկը՝ երկթևանիները, ինչպես նաև թաղանթաթևավորները (միակ ընտանիքը՝ Xyelidae, որի բազմաթիվ տեսակներ անհետացել են վաղ կամ միջին յուրայի ժամանակաշրջանում)։ Առավել տարածվել են մեզոզոյան Panorpidae, Orthophlebiinae ընտանիքները։ Դրանցից բացի բավական բազմաթանակ են եղել նաև ներկայում անհետացած Permochoristidae։
Ստույգ հայտնի է, որ տրիասի վերջում գոյություն են ունեցել ուղղաթևերը. որոշ տեսակների արուներ առջևի թևերի վրա ունեցել են ձայնային ապարատ էգերին գրավելու համար։ Տրիասի վերջում անհետացել է ճպուռների ութ ընտանիքներից մեկը։
Տրիասի ու յուրայի սահմանագծին ծովային մեծ բնաջնջմանը զուգահեռ տեղի է ունեցել միջատների բազմազանության նվազում, թեև նրա կազմում հիմնական փոփոխությունները տեղի էին ունեցել դրանից առաջ՝ դեռ ուշ տրիասում։
Ուսումնասիրման պատմություն
1774 թվականին Պետեր Սիմոն Պալլասը դեպի Մեծ Բոգդո լեռը կատարած գիտարավի ժամանակ գտել է ցերատիտների խեցիներ, որոնցով որոշվել է այնտեղ տրիասյան ապարների առկայությունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրաբանական ժամանակաշրջաններ
Նվեր Թորոսյան
Նվեր Սուրենի Թորոսյան (1962, հունվարի 1, Ապարանի շրջան, Արագած (Ապարանի տարածաշրջան) գյուղ/ հասարակական գործիչ, գործարար, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու (15.01.2008 թ.), Ռուսաստանի Դաշնության ազգային անվտանգության հիմնախնդիրների միջազգային ակադեմիայի գեներալ-մայոր (1999 թ.), Կազակական զորքերի գեներալ-լեյտենանտ (2008 թ.), Աշխարհի ժողովուրդների հոգևոր միասնության միջազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս (2001 թ.), բարեգործ։
Կրթություն
1979 թ. ավարտել է Արագած (Ապարանի տարածաշրջան) գյուղի Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան միջնակարգ դպրոցը, 1984 թ. Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի ֆինանսահաշվային ֆակուլտետը, 1999 թ. Մոսկվայի Լազարյանների անվան արևելագիտության ինստիտուտի միջազգային դիվանագիտության ֆակուլտետը։
Աշխատանքային գործունեությունը
1985-1986 թթ-ին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1979-1980 թթ-ին եղել է Աշտարակի թիվ 2 շարժական մեքենայացված շարասյան բանվոր։ 1984-1985 և 1986-1997 թվականներին աշխատել է Ապարանի շրջկոոպում։ 1984-1988 թթ-ին եղել է տնտեսագետ, 1988-1989 թթ-ին պլանտնտեսագիտական բաժնի պետ, 1989-1997 թթ-ին վարչության նախագահի տեղակալ։
Հասարակական գործունեությունը
1999 թ-ին Երևանում հիմնել է "Եվրասիա" բարեգործական միությունը։ 2000 թ-ին ընտրվել է "Նոբելյան դասախոսություններ-100" միջազգային բարեգործական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի կազմակերպական կոմիտեի անդամ։ 2002 թ-ին նշանակվել է Միջազգային հայ կազակական միավորման գլխավոր շտաբի պետ, 2008 թ-ին ՀԱՊԿ տեղեկատվական աջակցության միջազգային հասարակական կենտրոնի Հայաստանի ազգային ներկայացուցչության կենտրոնի տնօրեն։
Բարեգործական գործունեությունը
Մասնակցել ու մասնակցում է տարբեր բարեգործական միջոցառումների Հայաստանում ու Արցախում։ Մի շարք ծրագրերի ու գրքերի հրատարակության հովանավոր է։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ գործարարներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ
Ջոն Քեյ (երգիչ)
Ջոն Քեյ, կանադացի ռոք երաժիշտ, երգահան, կիթառահար և երգիչ։ Steppenwolf ռոք խմբի հիմնադիր։
Կենսագրություն
Նա չի ճանաչել իր հորը։ Նրա հայրը մահացել է իր որդու ծննդյան օրից մեկ ամիս առաջ։ 1945 թվականի ձմռանը մայրը `Էլսբեթ Քրեյլդաթաթը, տեղափոխվել է Թիլսիտից մինչև Տիրցիտ։ Ապա 1948 թվականին Արևելյան Գերմանիայից մինչև Հաննովեր (Գերմանիա)։
Մեկ տարի անց Ջոնը տեղափոխվեց իր երաժիշտների հետ Կալիֆոռնիա։ Հենց ԱՄՆ-ում նա իր իրական անունը Յոախիմ Ֆրիզ Քրեյբլատը փոխեց կեղծանունով՝ Ջոն Քեյ։
Աշխատանք փնտրելու նպատակով խումբը տեղափոխվեց Նյու Յորք, այնտեղից` Կալիֆոռնիա։
Շուտով խումբը լայնորեն հայտնի դարձավ որպես առաջին ծանր ռոք խմբերից մեկը։ Իսկ «ծանր մետաղյա բախումը» արտահայտությունն առաջին անգամ հնչում էր «Steppenwolf» երգով, որը գրվել է Մարս Բոնֆերի կողմից։
«Born to Be Wild»,«The Pusher»,«Born to Be Wild», «Magic Carpet Ride» և «Monster» երգերը խմբին բերեցին համաշխարհային ճանաչման։
Steppenwolf խմբի քառասուն տարվա կարիերան Քեյ-ի հետ ավարտվել է 2007 թվականի հոկտեմբերին հոբելյանական համերգով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադացի ռոք երաժիշտներ Կատեգորիա:Կանադացի երգահաններ
Կամիշլի (գյուղ, Ուֆիմսկի շրջան)
Կամիշլի (Камышлы, Ҡамышлы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուֆիմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 730 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1779 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուֆիմսկի շրջանի բնակավայրեր
Չորչան
Չորչան (ჩორჩანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Ադիգենի մունիցիպալիտետում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1360 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ադիգենից հեռու է 1 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 264 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ադիգենի մունիցիպալիտետ
Լատերցա
Լատերցա (Laterza), կոմունա Իտալիայում, Ապուլիա մարզում՝ Տարանտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 15 140 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը կազմում է 95 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 159 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 74014։ Հեռախոսային կոդը՝ 099։
Համայնքի հովանավորն է Սուրբ Կույս Մարիամը։ Տոնը նշվում է մայիսի 20-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գյուլփունար (Եվդոկիայի գավառ)
Գյուլփունար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ֆրանսիայի Հանրապետության նախագահ
Ֆրանսիայի Հանրապետության նախագահ (Président de la République française), ոչ պաշտոնապես՝ Ֆրանսիայի նախագահ, համարվում է ընտրված Պետության գլուխը Ֆրանսիայում։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Ֆրանսիական հինգ հանրապետություններից չորսում պետության գլուխը համարվել է պետության նախագահը։ Ֆրանսիական ամեն սահմանադրությամբ նախագահի լիազորությունները, գործառույթները և պարտականությունները տարբեր են եղել։
1965 թվականից նախագահի ընտրությունները եղել են ուղղակի և համաժողովրդական։
Մինչև 2002 թվականը (օրենքը փոփոխվել է 2000-ին) նախագահի լիազորությունների ժամկետը եղել է 7 տարի (septennat), դրանից հետո՝ 5 տարի (quinquennat)։
2008 թվականից հանրապետության նախագահի միջամտությամբ սահամանադրությամբ նախագահի լիազորություններում կատարվեցին որոշակի փոփոխություններ։ Հիմնական փոփոխությամբ հանրապետության նախագահը չէր կարող ընտվել երկու անգամ անընդմեջ։
Երկրի ներկայիս նախագահն է Էմանուել Մակրոնը, ով ստանձնել է պաշտոնը 2017 թվականի մայիսի 14-ից։ Նա հանրապետության 25-րդ նախագահն է։
Նախագահի նստավայրն է Ելիսեյան պալատը Փարիզում։ Նաև պաշտոնական նաստավայր են համարվում Ռեմուեի ամրոցը, փարիզյան առանձնատուն «Մարինի հյուրանոցը» և Բրեգանսոն նավահանգիստը Վար դեպարտամենտում։
Ֆրանսիայի նախագահները նաև դե յուրե հանդիսանում են Անդորրայի իշխաններ և պատվո Լեգեոնի գրոսմեյստերներ։
Ծանոթագրություններ
* Ֆրանսիա Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կառավարություն Կատեգորիա:Ազգային և էթնիկ առաջնորդման կոչումներ
Ջամո բեկ Հաջինսկի
Ջամո բեկ Սուլեյման բեկ օղլի Հաջինսկի (Camo bəy Süleyman bəy oğlu Hacınski, ), Ադրբեջանի հասարակական-քաղաքական և պետական գործիչ, Փոստի և հեռագրական ծառայության նախարար՝ Ադրբեջանի Դեմոկրատական հանրապետության կառավարության չորրորդ և հինգերորդ կաբինետում, Ադրբեջանի ազգային խորհրդի անդամ ։
Կենսագրություն
Ջամո բեկ Հաջինսկին ծնվել է 1888 թվականի հունիսի 14-ին Ղուբայում։ Ջամո բեկը ստացել է կրթությունը Բաքվի գիմնազիայում։ 1907 թվականին Գիմնազիան ավարտելուց հետո նա սկսել է աշխատել որպես թղթակից։ Ջամո բեկ Հաչինսկին 1914 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Այնուհետև ընդունվել է տնտեսագիտության ֆակուլտետ։
1915 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1917 թվականի ապրիլը Ջամո բեկը աշխատել է որպես Մուսուլման փախստականների կոմիտեի հանձնակատար։ Նա եղել է 1916 թվականին «Մուսուլմանական դրամա» ընկերության, իսկ 1917 թվականին ՝ Ադրբեջանի հնագիտական ընկերության հիմնադիրներից մեկը։ 1917 թվականի ապրիլին Ջամո բեկ Հաջինսկին նշանակվել է Ռուսաստանի Ժամանակավոր Կառավարության Անդրկովկասյան կոմիտեի իրավաբան։ Հուլիսին նա ընտրվել է Անդրկովկասի գյուղական համայնքի Գործադիր կոմիտեի ղեկավարի տեղակալը։
1918 թվականի մայիսի 28-ին Ադրբեջանի Դեմոկրատական հանրապետության հռչակումից հետո Ջամո բեկ Հաջինսկին դարձել է Փոստի և հեռագրական ծառայության նախարար ։ 1922 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Ջամո բեկ Հաչինսկին ձերբակալվել է։ 1928 թվականի հունիսին Ջամո բեկն ազատ է արձակվել և վերադարձել է Բաքու ։
1937 թվականին Ջամո բեկ Հաջինսկին կրկին ձերբակալվել է։ Ջամո բեկը մահացել է 1942 թվականին Սիբիրում գտնվող Վյատկայի հատուկ ճամբարում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի նախարարներ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի սոցիալիստներ
Լոգ Անիկինո
Լոգ Անիկինո (Лог Аникино), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սուխայա Չեմրովկա գետի աջ ափով՝ 43 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 8 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
(1502) Արենդա
(1502) Արենդա (Arenda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1938 թվականի նոյեմբերի 17-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,732509 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4953 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9697 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1649,84 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,218204 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,09° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1938 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գազ բծավոր
Գազ բծավոր, լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
8-20 սմ բարձրությամբ, միամյա մերկ բույս է։ Տերևների երկարությունը 2,5-5,5 սմ է։ Տերևիկները 4-9-ական զույգ են։ Ծաղկաբույլի ծաղիկները 1-3-ն են։ Պսակը բաց գույնի է, դրոշը՝ մանուշակագույն ջղերով, 6-9 մմ երկարությամբ։ Ունդերը ոտիկով են, կիսալուսնաձև, 12-22 մմ երկարությամբ, 4-5 մմ լայնությամբ ։
Տարածվածություն
Հանդիպում է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում («Էրեբունի» պետական արգելոց, Ջրվեժի անտառպուրակ, Երախի լեռնաշղթայի արևմտյան ծայրամաս)։ Աճում է նաև Դաղստանում, Արևելյան Անդրկովկասում, Ղրիմում, Անատոլիայում, Հարավարևմտյան և Միջին Ասիայում, Իրանում ։
Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1200-1400 մ բարձրությունների վրա, չոր կավային տեղերում, տափաստանային բուսականության կազմում։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ մայիս-հունիսին ։
Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է ընդամենը մեկ պոպուլյացիա՝ 500 կմ²-ից պակաս տարածման և բնակության շրջանների մակերեսով։ Արեալը մասնատված է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ։
Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Էրեբունի» պետական արգելոցի տարածքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Լոբազգիներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Դորոշովկա (գյուղ, Մաշևկայի շրջան)
Դորոշովկա (Дорошівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Մաշևկայի շրջանում։
1995 թվականի տվյալներով Դորոշովկա գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Մաշևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Խվանճկարա (Ամբրոլաուրի շրջան)
Խվանճկարա (ხვანჭკარა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Ամբրոլաուրի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 560 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ամբրոլաուրից հեռու է 14 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 466 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ամբրոլաուրի շրջան
Magnavox
Պատմություն
1915 թվականինին Էդվին Փրիդդամը և Փիթեր Ջենսենը ԱՄՆ-ի Կալիֆոռնիա նահանգի Նապա քաղաքի իրենց լաբորատորիաներում ստեղծել են բարձրախոսոի ձայնային կծիկ։ Նրանք գյուտին տվել են «Magnavox» անվանումը (լատ՝ «Բարձր ձայն»), իսկ 1917 թվականին հիմնադրել են նույնանուն ընկերությունը։
Ռազմական արտադրանք
Սառը պատերազմի ժամանակ ընկերությունը կանոնավոր դասվել է ԱՄՆ ռազմարդյունաբերական համալիրի հարյուր խոշորագույն կապալառուների շարքին։ Ամերիկյան պետական ​​գործակալություններից բացի, ընկերությունը տարբեր արտադրանքներ է մատակարարել ՆԱՏՕ-ի երկրների զինված ուժերին և ոչ  դաշնակից երկրներին։ Magnavox-ը արտադրել է ռազմական էլեկտրոնիկա, ռադիոտեղորոշիչ միջոցներ և ռադիոկապի սարքավորումներ, ինչպես նաև սպառազինության էլեկտրամեխանիկական դետալներ, անվտանգության մեխանիզմներ (SAM Redeye և Stinger ,Հակատանկային ուղղորդված հրթիռ Javelin ),  ոչ կոնտակտային պայթուցիկներ, զինամթերքի տարբեր կատեգորիաների դետոնացիոն շղթաների տարրեր (հրթիռա-ռումբերի և արկերի), հիդրոէներգետիկ  ռեսուրսներ,  ռադիոկապի ռազմական համակարգեր , արբանյակային կապի համակարգեր , M18 հրետանային կրակի կառավարման սարքավորումներ և այլն   ։  1966 թվականի հունվարին ԱՄՆ բանակի հրթիռային զորքերի կառավարման համար շահագործման հանձնվեց «DARE» ավտոմատացված տեղեկատվական-որոնողական համակարգը։
Ընկերության արտադրանքների թվում են an/ARC-164 ռադիոկայանը, an/SSQ-53 և AN/SSQ-62 հիդրոակուստիկ լողան, an/ALQ-128 էլեկտրոնային սպառազինությունների շարքը և կատարելագործված դաշտային հրետանային տվյալների մարտավարական համակարգը (UPATSD) :
Ընկերությունը կարևոր դեր է ունեցել SOSUS նախագծերում (Հյուսիսատլանտյան տարածքում խորհրդային սուզանավերի հայտնաբերում) և Timation (գլոբալ տեղորոշման համակարգ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համակարգչային խաղերի արտադրողներ Կատեգորիա:Էլեկտրոնիկա արտադրողներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսության պատմություն Կատեգորիա:1917 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Ձու (սննդամթերք)
[[Պատկեր:Anatomy of an egg.svg|մինի|աջից|Հավկիթի երկայնակի կտրվածքի սխեման
1. Կեղև
2. Արտաքին մեմբրան
3. Ներքին մեմբրան
4. Կապող թելիկ
5. Դրսի ալբումին (սպիտակուց)
6. Միջին ալբումին (սպիտակուց)
8. Միջնորդային սաղմ
9. Սաղմնային սկավառակ
10. Դեղին դեղնուց
12. Ներքին ալբումին (սպիտակուց)
14. Օդային խցիկ
15. Կեղև]] Ձու, սեռական խոշոր բջիջ, որն ածում են թռչունների, սողունների, երկկենցաղների և ձկների իգական ներկայացուցիչները։ Հազարավոր տարիներ օգտագործվել է մարդկության կողմից որպես անփոխարինելի կերակրատեսակ կամ հումք ։
Առավել լայն սպառում ունեն թռչունների ձվերը, որոնց բաղադրամասերի հարաբերակցությունը կախված է դրանց տեսակից, ցեղից, տարիքից, կերակրումից, ձվի չափսերից և ձվադրման ժամկետից։ Ձվի երկայնական և ընդլայանական տրամագծերի հարաբերակցությունը տատանվում է 1,16-ից մինչև 1,67, որը կախված է թռչնի ցեղից, անհատական առանձնահատկություններից և մի շարք այլ գործոններից։
Ձվերի չափսերը և երանգավորումը պայմանավորված է տեսակով, ցեղով, տարիքով, կերակրման տեխնոլոգիայից։ Հավերի ձվերը կշռում են 45-75 գրամ, հնդկահավերինը՝ 70-100, սագերինը՝ 120-200, իսկ բադերինը՝ 70-100։
Եվրոպական թռչունների ցեղերի մեսամասնության ձուն ունի սպիտակ գույն։ Հավերի և հնդկահավերի մի քանի ցեղերի ձուն ունի բաց դեղնավուն կամ դարչնագույն երանգավորում։
Քիմիական բաղադրությունը կախված է թռչնի տեսակից, տարիքից, սնվածության աստիճանից, կերակրումից, ձվարկման ժամկետից և այլ գործոններից։
Հավի ձուն ստորաբաժանվում է երկու խմբերի՝ դիետիկ և ճաշարանային, որոնք միմյանցից տարբերվում են ձվի զանգվածով, որակով և պահելու տևողությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ձվամթերքներ
Կոստաս Ֆորտունիս
Կոնստանտինոս (Կոստաս) Ֆորտունիս (Κωνσταντίνος Φορτούνης, ), հույն ֆուտբոլիստ, Օլիմպիակոսի և Հունաստանի հավաքականի հարձակվող կիսապաշտպան։
Ակումբային
Ֆորտունիսը հունական «Օլիմպիակոսի» սան է Պիրեյոս քաղաքից։ 2008 թվականին տեղափոխվել է «Տրիկալա» երիտասարդական թիմ, իսկ 2009 թվականի հուլիսին կնքել է պրոֆեսիոնալ պայմանագիր։ 2009-2010 թվականների մրցաշրջանում հույն ֆուտբոլիստը «Տրիկալայի» հիմնական թիմի կազմում անցկացրել է 30 հանդիպում։ Արդյունքում, նրա թիմը, հանդես գալով Հունաստանի երրորդ կարևորագույն լիգայում՝ Gamma Ethniki-ում, զբաղեցրել է 2-րդ տեղը հարավային դիվիզիոնում, որը նրան իրավունք է տվել մտնել Beta Ethniki։
Երիտասարդ կիսապաշտպանի խաղը «Տրիկալա»-ում, ինչպես նաև Հունաստանի երիտասարդական հավաքականում գրավել է «Աստերաս» ակումբի գլխավոր մարզչի ուշադրությունը։ 2010 թվականի հուլիսին Ֆորտունիսը տեղափոխվել է «Աստերաս» ակումբ, գործարքը գնահատվում էր 40 հազար ֆունտ ստերլինգ։ Սեպտեմբերի 11-ին ֆուտբոլիստն իր նորամուտը նշել է Հունաստանի Սուպերլիգայում։ Նա փոխարինման է դուրս եկել ՊԱՕԿ-ի հետ հանդիպման 85-րդ րոպեին, որն ավարտվել է ոչ-ոքի ։ Այդ ժամանակ Ֆորտունիսը 17 տարեկան էր։ Հույն խաղացողը նոր թիմի կազմում իր դեբյուտային գոլը խփել է մեկ շաբաթ անց՝ Աթենքի ԱԵԿ ակումբի հետ հանդիպման ժամանակ։ Խաղն ավարտվել է ոչ-ոքի (2:2) ։ 2010-2011 թվականների մրցաշրջանի ավարտին կիսապաշտպանը 24 հանդիպում է անցկացրել Հունաստանի բարձրագույն դիվիզիոնում (1 գոլ), ինչպես նաև մի քանի խաղ Հունաստանի գավաթում։ «Աստերասը» մրցաշրջանն ավարտել է անկման գոտուց մեկ քայլ հեռավորության վրա՝ վերջնական հաշվարկում զբաղեցնելով 13-րդ տեղը։
Նույնիսկ 2010-2011 թվականների մրցաշրջանի ձմեռային տրանսֆերային պատուհանում Ֆորտունիսի ծառայություններով հետաքրքրված էր իտալական « Յուվենտուսը »՝ առաջարկելով «Աստերասին» վարձակալել խաղացողին գնման տարբերակով, սակայն հունական ակումբի ղեկավարությունը մերժել է առաջարկը։ Սակայն 2011 թվականի հունիսին պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել Կոնստանտինոսի՝ գերմանական « Կայզերսլաուտերն » տեղափոխության շուրջ։ Տրանսֆերի գումարը, ըստ Transfermarkt կայքի, կազմել է 220 հազար ֆունտ ստերլինգ ։ Ֆուտբոլիստի հետ պայմանագիրը նախատեսված էր 4 տարով։ «Կայզերսլաուտերն»-ի գլխավոր մարզիչ Մարկո Կուրցը գործարքի մասին ասել է.
Նա շատ տաղանդավոր հարձակողական խաղացող է։ Նա լավ ապագա ունի։ <…> Մենք շահագրգռված ենք նրա հետագա զարգացմամբ։ Համոզված ենք, որ մեր թիմում նա կկարողանա ավելին ավելացնել և շատ օգուտներ բերել խաղում ։
Գերմանական ակումբի ճամբար տեղափոխվելուց հետո Ֆորտունիսը իր նորամուտը նշել է Բունդեսլիգայում 2011 թվականի օգոստոսի 6-ին Բրեմենի « Վերդերի » հետ խաղում՝ փոխարինման դուրս գալով երկրորդ խաղակեսում։ Խաղն ավարտվել է իր ակումբի պարտությամբ՝ 0։2 հաշվով ։ Ֆորտուիսն իր առաջին հանդիպումն անցկացրել է հոկտեմբերի 26-ին Գերմանիայի գավաթում՝ Մայնի Ֆրանկֆուրտի « Այնտրախտի » հետ։ 2011-12 մրցաշրջանի վերջում Ֆորտունիսը Բունդեսլիգայում անցկացրել է 28 հանդիպում։ Սակայն, դա չօգնեց «Կայզերսլաուտեռնին» մնալ Գերմանիայի բարձրագույն դիվիզիոնում։ Զբաղեցնելով վերջին տեղը՝ ակումբն իջել է Երկրորդ Բունդեսլիգա։
Ազգային հավաքականում
Հունաստանի երիտասարդական հավաքականի կազմում Ֆորտունիսի հաջող ելույթները պատճառ են հանդիսացել խաղացողին այլ տարիքի թիմեր հրավիրելու համար։ 2010 թվականի մայիսի 3-ին ֆուտբոլիստն առաջին խաղն է անցկացրել իր երկրի հավաքականի կազմում մինչև 19 տարեկան խաղացողների համար։ Այն հունգարացիների հետ խաղն էր։ 2011 թվականի Եվրոպայի մինչև 19 տարեկան ֆուտբոլիստների առաջնությունում հույն կիսապաշտպանը ռումինացիների հետ խաղում դարձել է միակ գոլի հեղինակը ։ 2011 թվականին երիտասարդական հավաքական կանչվելով՝ Հունաստանից մի խաղացող սկսել է մասնակցել Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության որակավորման փուլին։ Սեպտեմբերի 2-ին նա գոլ է խփել կիպրոսցիների հետ խաղում, իսկ նոյեմբերի 11-ին գոլային շռայլությունում, երբ Հունաստանը սեփական հարկի տակ ընդունել է Գերմանիային և պարտվել 4:5 հաշվով, Ֆորտունիսը խփել է 1 գոլ, կատարել 1 գոլային փոխանցում և հեռացվել խաղադաշտից՝ կոպիտ խախտում անելով 93-րդ րոպեին ։
2012 թվականի փետրվարի 29-ին Ֆորտունիսն իր նորամուտը նշել է երկրի հիմնական հավաքականում՝ խաղադաշտ մտնելով Բելգիայի հետ ընկերական խաղում առաջին խաղակեսից հետո ։ Մայիսի 17-ին Կոնստանտինոսն ընդգրկվել է Եվրո-2012-ի նախնական կազմում, իսկ մայիսի 29-ին ընդգրկվել այս մրցաշարի վերջնական հայտացուցակում ։ 2012 թվականի հունիսի 8-ին Վարշավայի Ազգային մարզադաշտում կայացած Եվրոպայի առաջնության առաջին խաղում Լեհաստանը հյուրընկալել էր Հունաստանի հավաքականին, իսկ Կոստաս Ֆորտունիսը խաղադաշտ է դուրս եկել հանդիպման 68-րդ րոպեին ։
(9363) 1992 GR
(9363) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի ապրիլի 3-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,649132 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3005 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9978 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1574,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,228586 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,93° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կործանիչ
Կործանիչ, ռազմական ինքնաթիռ, նախատեսված է հակառակորդի օդային նշանակետերի դեմ պայքարելու համար։ Կիրառվում է հակառակորդի նկատմամբ օդային գերիշխանության հաստատման համար, ինչպես նաև ռմբակոծիչների, բեռնատար ինքնաթիռների, քաղաքացիական ինքնաթիռների ուղեկցման և հակառակորդի ինքնաթիռներից վերգետնյա նշանակետերի պաշտպանության համար։ Երբեմն կործանիչներն օգտագործվում են վերգետնյա և ծովային նշանակետերի դեմ գրոհներում։
Չնայած ահեղաշունչ անվանմանը՝ կործանիչները դասվում են պաշտպանական սպառազինությունների տեսակին, սակայն վերջին զարգացումներով այս մեքենաների սպառազինությունը գնալով ավելանում է, և նրանք հաջողությամբ կարող են օգտագործվել նաև վերգետնյա և ծովային տարբեր նշանակետերի դեմ գրոհներում։
Որոշ ենթադրությունների համաձայն՝ ապագայում կործանիչների դերն իրենց վրա կարող են վերցնել ԱԹՍ-ները, ինչի ուղղությամբ ակտիվ աշաատանքներ են տարվում։ Դա թույլ կտա կրճատել օդաչուական անձնակազմի կորուստը, պարզեցնել ու էժանացնել ինքնաթիռները, ինչպես նաև ազատել ծանրության սահմանափակումից, որը սահմանափակված է մարդու օրգանիզմի հնարավորություններով։
Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Օդային առաջին մարտերը տեղի են ունեցել Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ։ Հենց այդ ժամանակ էլ մասնագիտացված ինքնաթիռների անհրաժեշտություն է առաջացել, որոնց նպատակը կլիներ օդային թիրախների ոչնչացումը։
Առաջին կործանիչները ինքնաթիռներ էին, որոնք օգտագործվում էին հետախուզության համար։ Դրանց թռիչքի արագությունը 150 կմ/ժ էր, անձնակազմը բաղկացած էր երկու մարդուց, սակայն շտուրմանը իր հետ ոչ թե տեսախցիկ էր վերցնում, այլ ծանր առարականեր՝ թնդանոթային արկեր, մետաղական ծանրոցներ։ Նկատելով հակառակորդի օդանավը՝ օդաչուն նրան էր մոտենում վերևից, իսկ շտուրմանն ինքնաթիռի վրա էր նետում իր բեռը։ Արդեն մեկ տարի անց այս մեթոդը կատարելագործվում է. շտուրմանն իր հետ է վերցնում ձեռքի գնդացիր կամ ատրճանակ՝ թիրախավորելով հակառակորդի օդանավի օդաչուին։
Ավելի ուշ ստեղծվում է նոր սարք՝ տուրել, որը թույլ էր տալիս գնդացիրը պտտել 360°-ով։ Այն տեղադրվում էր օդաչուի հետևում, ինչը նշանառուին թույլ էր տալիս կրակել հետին կիսագնդին, սակայն դա բացառում էր կործանիչին բնորոշ ճակատային հատվածը։
Առաջին կործանիչները, որպես այդպիսիք, ի հայտ են եկել Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբում։