cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մարշալյան կղզիներ
Դատական իշխանություն
Ընտրատարածքային դատարանները քննում են քաղաքացիական հայցերը, գումարները, որոնք գերազանցում են $10 000՝ բացառությամբ այն հարցերի, որոնք վերաբերվում են Բարձրագույն դատարանի ծովային հարցերի վարմանը, ինչպես նաև հողային վեճերի  գործերը։ Համայնքային դատարանները  գործում են երկրի մարզերում։ Նրանք դիտարկում են հայցերը, գումարները, որոնք չեն գերազանցում $200 :
Ընտրատարածքներ
Ընտրական իրավունքներ ունեն Մարշալյան կղզիների 18 տարին լրացած քաղաքացիները ։ Իրավունք չունեն մասնակցել ընտրություններին հոգեկան շեղումներ ունեցող, ազատազրկման վայրերում և քրեական պատժից պայմանական ազատազրկված անձինք ։ Ընտրողը կարող է քվեարկել միայն մեկ ընտրատարածքում, որտեղ նա բնակվում է կամ ունի հողամաս ։
Երկիրը բաժանված է 24 ընտրական օկրուգի։ Մաջուրո շրջանը  խորհրդարանում ներկայացնում են 5 պատգամավոր, Կվաջալեյնը՝ 3 պատգամավոր, Աիլինգլապլապ, Առնոն, Ջալուիտը՝ 2 պատգամավոր,Աիլուկը, Աուրը, Բիկինի Կիլին, Վոտոն, Վոտյեն, Ջաբաթը, Լաեն, Լիբը, Լիկիյեպը, Մալոելապը, Մեջիթը, Միլին, Նամորիկը, Նամուն, Ռոնգելապը, Ուջաեն, Ուտարիկը, Էբոն, Էնևետակ Ուջելանգը՝ 1 պատգամավոր ։ Այլ անմարդաբնակ կղզիներ ներառված են այն ընտրատարածքներում, որոնց հետ նրանք սերտ կապված են (ըստ ավանդույթների, սովորույթների) ։ Երկրի խորհրդարանը կարող է փոփոխել  ինչպես պատգամավորների թիվը խորհրդարանում, այնպես էլ ընտրատարածքների սահմանները։ Ընդ որում ընտրատարածքներում պետք է բնակվեն մոտավորապես բնակիչների նույն թվաքանակը, թեև, կարող է նաև հաշվի առնվել աշխարհագրական առանձնահատկությունները, համայնքի շահերը, վարչական և ավանդական շրջանների առկա սահմանները, հաղորդակցության միջոցները և բնակչության շարժունակությունը ։
Տեղական ինքնակառավարում
Համաձայն Սահմանադրության  ցանկացած օղակակղզու կամ կղզու բնակչությունը, որը օղակակղզու մասը չի կազմում, տեղական ինքնակառավարման համակարգի իրավունք ունի, որը գործում է Մարշալյան կղզիների գործող օրենսդրությանը համաձայն ։ Ընդ որում, տեղական ինքնակառավարումը տարածվում է ոչ միայն ցամաք  օղակակղզու/կղզու վրա, այլ նաև ծովի և կղզու ներքին ջրերի ծովային հատակը (այսինքն ծովածոց) և օվկիանոսի կղզին ողողող ջրերը, որից հաշվառվում են օղակակղզու կամ կղզու տարածքային ջրեր ։
Քաղաքական կուսակցություններ
Ավանդաբար Մարշալյան կղզիներում բացակայում են որևէ ձևականորեն կազմակերպված քաղաքական կուսակցությունները ։ Նրանք, որոնք կոչվում են կուսակցություններ, ավելի շատ նման են խմբակցության կամ խմբի, որոնք գործում են ի շահ որոշ ներկայացուցիչների հետաքրքրությունների շրջանակներում ։ Նրանց մոտ բացակայում են շտաբները, պաշտոնական գաղափարախոսությունը կամ կուսակցական կառույցները։ Երկրի երկու  համընդհանուր կուսակցություններն են  Կաբուայի կուսակցությունը կամ Aelon Kein Ad (մարշալերենից թարգմանաբար մեր կղզիները) և Միացյալ դեմոկրատական կուսակցությունը։ Երկրում գործում է նաև մեկ այլ կուսակցությունը Միավորված ժողովրդական կուսակցությունն է, որը 2008 թվականի հունվարին Կաբուա կուսակցության հետ ձևավորել է Մարշալյան կղզիների կառավարությունը ։
Զինված ուժեր և ոստիկանություն
Մարշալյան կղզիներ Հանրապետությունում բացակայում են մշտապես գործող զինված ուժերը։ Սակայն, համաձայն Ազատ ասոցիացիայի պայմանագրի,  երկրի անվտանգության ու պաշտպանության  պատասխանատվությունը կրում է ԱՄՆ-ն ։ Նրանք պետք է պաշտպանեն  Մարշալյան կղզիներ Հանրապետությունը և նրա քաղաքացիներին դրսի հարձակումներից և սպառնալիքներից, խոչընդոտել  ցանկացած երրորդ պետության կողմից  Մարշալյան կղզիների ռազմական անձնակազմի կամ ռազմական նպատակների համար հասանելիության և օգտագործման համար, ստեղծել և օգտագործել ռազմական նշանակության տարածքները և շինությունները պայմանագրի պայմանների համաձայն ։ ԱՄՆ-ն կարող է նաև իրականացնել ռազմական գործողություններ հողում, ջրում և Մարշալյան կղզիների օդային տարածքում ։ Եթե այլ բան նախատեսված չէ, ԱՄՆ-ն չպետք է անցկացի դետոնացիա կամ երկրի տարածքում տեղակայի միջուկային կամ ցանկացած այլ զանգվածային ոչնչացման զենք, ինչպես նաև ռադիոակտիվ, քիմիական կամ կենսաբանական նյութեր, որոնք կարող են վնաս հասցնել Մարշալյան Կղզիների բնակչության առողջությանը կամ անվտանգությանը ։
Ներքին անվտանգությունը ապահովում են ազգային ոստիկանությունը։ 2004 թվականին Բարձրագույն դատարանում քննվել է 100 քրեական գործ (2000 թվականին՝ 160). Մաջուրո և էբեյնե քաղաքների ոստիկանության կողմից ձերբակալվել է 3587 մարդ ։
Արտաքին քաղաքականություն և միջազգային հարաբերություններ
Ըստ ԱՄՆ-ի հետ Մարշալյան կղզիների հանրապետության ազատ ասոցիացիայի պայմանագրի, երկիրն իրավունք ունի անցկացնել անկախ արտաքին քաղաքականություն իր անունից, բացառությամբ պայմանագրով նախատեսված դեպքերից ։ Մարշալյան կղզիները կարող են անցկացնել իրենց սեփական արտաքին քաղաքականությունը ծովային իրավունքի եւ ծովային ռեսուրսների հարցերում, կառուցել այլ երկրների հետ առեւտրային, դիվանագիտական, հյուպատոսական, տնտեսական, առեւտրային, բանկային, փոստային, կապի եւ մշակութային հարաբերություններ, հարաբերություններ, որոնք կապված են քաղաքացիական ավիացիայի հետ, ինչպես նաեւ բանակցել այլ երկրների հետ, միջազգային եւ միջկառավարական կազմակերպությունների հետ երկրի զարգացման համար դրամաշնորհներ եւ վարկեր ստանալու նպատակով ։ Մարշալյան կղզիների հանրապետությունը կարող է իր անունից ստորագրել միջազգային պայմանագրեր եւ համաձայնագրեր այլ երկրների կառավարությունների եւ տարածաշրջանային ու միջազգային կազմակերպությունների հետ ։
ԱՄՆ կառավարությունը պետք է փոխադարձ համաձայնությամբ աջակցի Մարշալյան կղզիների հանրապետության կառավարության հայտերին անդամակցության կամ տարածաշրջանային եւ միջազգային այլ կազմակերպություններում մասնակցությանը ։ Մարշալյան կղզիները պետք է խորհրդակցեն ԱՄՆ կառավարության հետ արտաքին քաղաքականության հարցերում, իսկ ԱՄՆ կառավարությունը խորհրդակցի Մարշալյան կղզիների հանրապետության կառավարության հետ այն հարցերում, որոնք կապված են Մարշալյան կղզիներին ։ ԱՄՆ կառավարությունը պատասխանատու չէ Մարշալյան կղզիների հանրապետության արտաքին քաղաքականության ոլորտում, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ երկու կողմերը հստակ համաձայնություն ունեն ձեռք բերված ։ Մարշալյան կղզիների կառավարության խնդրանքով Միացյալ Նահանգները պետք է նաեւ հյուպատոսական օգնություն տրամադրի Մարշալյան կղզիների քաղաքացիներին ։
Մարշալյան կղզիների Հանրապետությունը դիվանագիտական հարաբերություններ է պահպանում 72 երկրների հետ, ներառյալ Ռուսաստանը ։ Այնուամենայնիվ, միայն ԱՄՆ, Թայվանը և Ճապոնիան ունեն իրենց դեսպանատները Մանջուրոյում։ Մարշալյան կղզիների հանրապետությունը դեսպանատուն ունի ԱՄՆ-ում (Վաշինգտոնում), Ֆիջիում, Ճապոնիայում, հյուպատոսարան Հավայան կղզիներում Գոնոլուլուում և ներկայացուցչություն Թայվանում և ՄԱԿ-ում ։ Ռուսաստանի և Մարշալյան կղզիների հանրապետության միջև դիվանագիտական հարաբերություններ են հաստատվել 1992 թվականի օգոստոսի 6-ին ։ Այնուամենայնիվ, երկրի տարածքում չկա ռուսական դեսպանատուն։
Մարշալյան կղզիների հանրապետությունը ՄԱԿ-ի (1991 թվականի սեպտեմբերի 17-ից), Խաղաղօվկիանոսյան համայնքային քարտուղարության, Խաղաղօվկիանոսյան կղզիների ֆորումի, Ասիական զարգացման բանկի, միջազգային կազմակերպություն Աֆրիկյան, Կարիբյան ավազանի եւ Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի երկրների եւ այլ միջազգային կազմակերպությունների անդամ է։
Մարշալյան կղզիները վիճարկում են Ուեյկ ատոլի նկատմամբ իրենց իրավունքների համար, որն այժմ հանդիսանում է ԱՄՆ տարածք ։
Տնտեսություն
Մարշալյան կղզիների տնտեսական իրավիճակը բնութագրող հատկանիշները չեն տարբերվում Օվկիանիայի մյուս երկրների բնութագրերից` Հսկայական բացառիկ տնտեսական գոտի, սահմանափակ բնական ռեսուրսներ, հիմնական համաշխարհային շուկաներից հեռու լինելը, բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների պակաս ։ Երկիրը մեծապես կախված է Ասիական զարգացման բանկի, ԱՄՆ-ի եւ աշխարհի այլ երկրների կողմից հատկացված միջոցներից։ Հետեւաբար, Մարշալյան կղզիների պետական բյուջեի չափը մեծապես որոշվում է օտարերկրյա ֆինանսական օգնության չափով ։
Այնուամենայնիվ, վերջին տարիներին համեմատաբար տնտեսական կայունության է հասել երկիրը, թեպետև պահպանվել են տնտեսության թույլ կողմերը և արտաքին և այլ գործոնների այն բացասական ազդեցություննները, որոնք կարող են ի չիք դարձնել տնտեսական ձեռքբերումները ։ Մարշալյան կղզիներում գործարարների գործունեության առավել կայուն բաղադրիչներից են պետական սեկտորը և Կվաջալեյն օղակակղզում Ռեյգանի փորձարարական պոլիգոնում անցկացվող (ԱՄՆ) ֆինանսական և տնտեսական եկամուտները (ԱՄՆ), որը նույնպես հանդիսանում է խոշոր գործատո (այնտեղ աշխատում են 1200-1300 մարշալցիներ) )։ Մարշալյան կղզիների տնտեսությունը բախվում է նաև այնպիսի լուրջ դժվարությունների, ինչպիսիք են պետական բյուջեի դեֆիցիտը, Վճարային հաշվեկշիռը եւ ներքին խնայողությունների ցածր մակարդակը ։ Վերջին տարիներին բարելավվում է գրանցվել նաեւ մասնավոր սեկտորում, բայց այն բավականաչափ չէ երկրում աճող գործազրկության խնդիրը լուծելու համար։ Պետական եւ մասնավոր սեկտորները շարունակում են զգայուն մնալ արտաքին շուկայի տատանումների նկատմամբ։ Օրինակ, այն բանից հետո, ԱՄՆ-ում 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումներից եւ Ասիայում 2001 - 2004 թվականների թռչնագրիպի համաճարակից հետո կղզիներում կտրուկ նվազեց զբոսաշրջիկների թիվը։ Բացասական ազդեցություն է ունենում տնտեսության վրա նաեւ աճը վառելիքի գների, որն ամբողջությամբ ներկրվում է երկրում ։
Մարշալյան կղզիների կառավարության պաշտոնական տվյալների համաձայն 2007 թվականին երկրի ՀՆԱ-ն կազմել է մոտ $149 մլն, իսկ բնակչության մեկ շնչի հաշվով - $2851 ։ Կղզիների ազգային տնտեսական աճը շատ անհավասար է։ 2007 թվականին ՀՆԱ-ի աճը կազմել է 2%, 2004 թվականին` 5.6%, այն դեպքում, երբ 1996 թվականից մինչև 1999 թվականը այն բացասական էր (1996 թվականին ` −10,3 %, 1999 թվականին` -2.9%) ։
Մարշալյան կղզիների տնտեսության գլխավոր սեկտորը ծառայությունների ոլորտն է և գյուղատնտեսությունը։ Զբոսաշրջությունը երկրի տնտեսության ամենաարագ զարգացող ոլորտներից մեկն է։
2005 թվականի գնահատման, գնաճի մակարդակը երկրում կազմել է3 % ։
Ցածր հարկերի շնորհիվ երկիրը համարվում է ճանաչված Օֆշորային գոտի։
Գյուղատնտեսություն
Առավել կարեւոր գյուղատնտեսական արտադրանքը կոպրան է, որն արտադրվում է հիմնականում կղզեխմբի հեռավոր կղզիներում, որի համար Մարշալյան կղզիներ կառավարությունն այդ ապրանքի գինը սուբսիդավորում է, որպեսզի տեղական բնակչության բարեկեցությունն ապահովվի ։ Սուբսիդավորման իմաստն այն է, որ «Tobolar» պետական ընկերությունը տեղական արտադրողներից կոպրան գնում է շուկայականից ավելի բարձր գնով։ 2004 եւ 2005 թվականներին այս սուբսիդիաները հասել են 900.000 դոլարի։ 2004 թվականին Մարշալյան կղզիներում Թայվանի կողմից դրամաշնորհի շնորհիվ կոկոսի յուղի հետ միասին սկսեցին արտադրել օճառ եւ այլ ապրանքներ ։
Ձկնորսություն
Մարշալյան կղզիների կառավարությունը բնակչության աճից ելնելով ձկնորսության ոլորտը հայտարարել է տնտեսության զարգացման առաջնահերթություններից մեկը ։
Ափամերձ ձկնորսությունը կարեւոր դեր է խաղում մարշալցիների կյանքում։ Ձկների առանձին տեսակներից բացի առանձնակի արժեք են ներկայացնում է մի շարք խեցգետնակերպեր, հատկապես խաչափառներ, որոնք գնում են ներքին շուկա։ Նամորիկ եւ Մաջուրո օղակակղզիներում գործում է մարգարիտների մշակության ֆերմաներ, եւ Լիկիեպում՝ հսկա տրիդակնաների աճեցման կայաններ։
Երկրի արտահանման հիմքը թունա է, սակայն նրա որսը հիմնականում իրականացվում է օտարերկրյա նավերի կողմից, որոնց տրվում է Մարշալյան կղզիների բացառիկ տնտեսական գոտում ձկան որսի արտոնագիր։ Ընդ որում արտոնագրման եկամուտը հիմնականում կախված է եղանակային պայմաններից, օրինակ, երկրի ջրերում, ամենից շատ թունա է նկատվում Էլ Նինյոյի (El Niño) ընթացքում ։ Օրինակ, վերջին տարիների թունայի միգրացիայի ուղիների փոփոխության հետեւանքով ձկների որսի ծավալը կտրուկ նվազել է ։
Երկրի տնտեսության վրա բացասական է ազդել 2004 թվականին թունայի ֆիլե արտադրող գործարանի փակումը։ Այն ձեռնտու էր այն տեսակետից, որ աշխատանքով էր ապահովում 100-520 տեղացիների, ինչպես նաեւ մեծ հարկատու էր ։
Տրանսպորտ
2007 Մարշալյան կղզիների մայրուղիների երկարությունը կազմել է 2,028 կմ (ներառյալ 75 կմ արագընթաց մայրուղիները) ։ Հանրապետությունում չկա երկաթուղային տրանսպորտ։
Մարշալյան կղզիների մյուս ավիաընկերություններից են «Continental Airlines» («Կոնտինենտալ ավիաուղիներ», որը չվերթներ է իրականացնում Հոնոլուլուից եւ Գուամ կղզուց դեպի Մաջուրո եւ Կվաջալեյն կղզիներ) եւ «Our Airline/Air Nauru» (թռիչքներ Բրիսբենից Ավստրալիա եւ Նադի (Ֆիջի)) ։ 2007 թվականին երկրում գործում էր 15 օդանավակայան, սակայն միայն չորսն ունեն ասֆալտապատ վազքուղի ։
Մաջուրո կղզում գործում է հասարակական տրանսպորտ (չարտերային ավտոբուսներ), բայց ամենատարածված տրանսպորտային միջոցը տաքսին է)։ Ուղեվարձը տատանվում է 50 ցենտից մինչեւ 2 դոլար (կղզու հեռավոր կետերի միջեւ), իսկ վարորդն իրավունք ունի ճանապարհին այլ ուղեւորներ վերցնել։ Ծովային հաղորդակցությունը, ինչպես ներքին, այնպես էլ միջազգային, իրականացնում է «Central Pacific Maritime Agency» գործակալության կողմից ։ Երկրի խոշորագույն նավահանգիստը Մաջուրոն է։
Կապ
Մարշալյան կղզիների մամուլը ներկայացվում է ընդամենը երկու հրատարակությամբ` «Մարշալյան կղզիների թերթը» («Marshall Islands Gazette») պատկանում է երկրի կառավարությանը եւ ամսվա կտրվածքով հրատարակվում է մեկ անգամ։ «The Marshall Islands Journal» պարբերականը մասնավոր է եւ հրապարակվում է շաբաթական մեկ անգամ անգլերենով եւ մարշալերենով ։
Կղզիներում գործում է AM կայանը, երեք գերկարճալիք FM CCIR կայանները։  V7AB  (պատկանում է Մարշալյան կղզիների կառավարությանը),  V7AA  (կրոնական ռադիոալիք), '«Micronesia Heatwave» (մասնավոր) ։ Երկրի որոշ մասերում հնարավոր է բռնել Կվաջալեյն օղակակղզու վրա գտնվող ԱՄՆ ռազմական հեռուստաալիքի ռադիոազդանշանը ։ MBC TV ալիքը պետական է։
Կղզիների վրա հասանելի են տարբեր տեսակի հեռահաղորդակցության ծառայություններ` տելեքս, հեռախոս, ինտերնետ։ Մաջուրո և Կվաջալեյն օղակակղզիներում կանոնավոր հեռախոսային հաղորդակցություն կա։ Մյուս կղզիների հետ հնարավոր է կապվել արբանյակային կամ ռադիո հեռախոսային միջոցով ։ 2004 թվականին երկրում 4500 տնային հեռախոսներ կային եւ 600 բջջային հեռախոս։ 2006 թվականից Մարշալյան կղզիներում ինտերնետի օգտատերերը 2200 էին ։
Զբոսաշրջություն
Մարշալյան կղզիների տնտեսության զբոսաշրջային սեկտորը շարունակում է մնալ սաղմնային վիճակում, քանի որ երկիր եկող զբոսաշրջիկների թիվը մնում է բավականին ցածր Միկրոնեզիայի այլ երկրների համեմատ։ Զբոսաշրջիկների հիմնական հոսքը ուղղված է Մաջորո կղզի։ 2004 թվականին կղզի այցելել է 9007 մարդ, 2001 թվականին` 5,444 մարդ, 1999` 6,116 մարդ ։ Կղզեխումբ այցելողները հիմնականում ԱՄՆ եւ Ճապոնիայի քաղաքացիներ են։ 2003 թվականին ԱՄՆ-ից արձակուրդ եկածների ընդհանուր թիվը նվազել է 3% -ով, իսկ Ճապոնիայից այն աճել է մոտ 2.5% -ով ։ Օտարերկրացիների համար հանգստի հիմնական տեսակներն են դայվինգը, սպորտային ձկնորսությունը, մշակութային տուրիզմը, զբոսանավի վրա լողալը։
Զբոսաշրջության զարգացումը բացասական ազդեցություն են ունենում մի քանի գործոններ. դեպի Մարշալյան կղզիներ թռիչքի չափազանց բարձր արժեքը եւ տևողությունը, թերզարգացած ենթակառուցվածքները ։
ԱՄՆ եւ նրանց տարածքների քաղաքացիները, Պալաուի, Միկրոնեզիայի Դաշնային Նահանգների, Խաղաղօվկիանոսյան կղզիների ֆորում երկրների, այդ թվում, Ավստրալիայի եւ Նոր Զելանդիայի քաղաքացիները մուտքի արտոնագիր ստանալու կարիք չունեն։ Ճապոնիայի, Կորեայի, Տայվանի եւ Ֆիլիպիններ քաղաքացիները երկիր մտնելու մուտքի արտոնագիր ստանում են, որի վավերականության ժամկետը չի կարող գերազանցել 30 օր։ Զբոսաշրջիկները պետք է ունենան վերադարձը տոմս եւ անձնագիր, որի վավերականության ժամկետը մինչեւ մեկ տարի է։ Այլ երկրների քաղաքացիների համար պահանջում է հետադարձ վիզայով անձնագիր եւ հետադարձ տոմս ։
Արտաքին տնտեսական կապեր
Մարշալյան կղզիների հիմնական արտահանումը գյուղատնտեսական արտադրանքն է (կոպրա, կոկոսի յուղ, ձուկ)։ Երկիրը կախված է սննդամթերքի, արդյունաբերական արտադրանքի, մեքենաների եւ վառելիքի ներմուծումից։ Ներմուծման ծավալները շատ անգամ գերազանցում են արտահանման ծավալներից։ 2000 թվականին արտահանման ծավալը կազմել է 9.1 մլն դոլար, ներմուծումը `54.7 մլն դոլար ։
2003 թվականի դրությամբ հիմնական ներմուծող գործընկերներն էին մայրցամաքային ԱՄՆ-ն (54.1%), Ավստրալիան (13.4%), Գուամը (11.3%), Ճապոնիան (4, 9%), Նոր Զելանդիան (3.4%), Հոնկոնգը (3.3%), Տայվանը (2.9%) ։ Արտահանման հիմնական գործընկեր երկններն են ԱՄՆ, Ճապոնիա, Ավստրիալիա, Չինաստան ։
Դրամավարկային համակարգ եւ ֆինանսներ
Մարշալյան կղզիների դրամական միավորը ԱՄՆ դոլարն է։
2007 թվականի բյուջեի համապատասխան ծախսերը կազմել են $ 99.9 մլն, իսկ եկամուտները (ներառյալ օտարերկրյա մուտքերը)` 98.9 մլն դոլար ։
2004 թվականի բյուջեի եկամուտների համաձայն բյուջեի եկամուտները կազմել են ԱՄՆ-ի հետ ազատ ասոցացման համաձայնագրի պայմաններով դրամական միջոցներ` 31%, դաշնային եւ այլ դրամաշնորհներ` 26%, հարկեր` 25%, միջուկային զենքի վնասների համար հավատարմագրային նպատակային` 5%, այլ աղբյուրներ` 13% ։ Ծախսերի հիմնական մասը տրամադրվել է կրթությանը (28%), առողջապահությանը (20%), հատուկ հատկացումներին (7%), միջուկային վնասի փոխհատուցման պահանջների հետ կապված ծախսերին (6%), մաշվածության ծախսերին (6%), տրանսպորտին եւ ենթակառուցվածքներին (4 %), սպասարկման ծախսերի պարտքերին (1%), այլ ծախսերին `28% ։
Սոցիալական կազմ
Մարշալյան կղզիներում դեռ նախքան եվրոպացիների ի հայտ գալը տեղաբնակները բաժանվում էին առանձին խմբերի, որոնց անդամներն օժտված էին որոշակի իրավունքներով և պարտականություններով։ Մարշալյան համայնքի սոցիալական կազմի հիմքում ընկած էր հողի սեփականության հարցը։ Յուրաքանչյուր բնակավայր կազմված էր մի քանի մայրաժառանգ տոհմերից։ Սոցիալական կազմի հիմնական ձևը ցեղն էր, որն իրենից ներկայացնում էր մի խումբ մարդկանց, որոնք իրենց ծագումը վերագրում էին ընդհանուր նախնուն և կառուցված էին մայրաժառանգ համակարգի վրա, որտեղ բոլոր հողային իրավունքները փոխանցվում էին մայրական գծով ։ Տոհմի գլուխը, որը սովորաբար ցեղի գլխավոր գծի տղամարդն էր, ղեկավարում էր տոհմին պատկանող հողատարածքները ։ Հողային սեփականությունն իրենից ներկայացնում էր ոչ մեծ հողատարածք, որը ձգվում էր ծովալճակից օվկիանոսային առափ։ Մեկ կամ մի քանի հողային սեփականություններ գտնվում էին մայրաժառանգ գծի վերահսկողության տակ։ Տեղական առաջնորդներն իրավունք ունեին ամբողջ ատոլի կամ դրա մի մասի (մոտու) վրա։ Տոհմերի ղեկավարները կազմակերպում և ղեկավարում էին մարդկանց գործունեությունը, մեկ տոհմի շրջանակներում ցեղերին օգտագործման համար հողեր էին տրամադրում, ինչպես նաև կազմակերպում և հետևում էին համայնքային աշխատողների աշխատանքին, որոնք տեղական առաջնորդներին ապահովում էին սննդով, նրանց տարատեսակ ընծաներ էին տալիս։ Համայնքային աշխատողներն ունեին հողային իրավունքներ, սակայն տոհմի ղեկավարը դրանք մշտապես վերաբաշխում էր։ Մշտական հողային իրավունքներ ուներ միայն տեղի առաջնորդը, սակայն այնքան ժամանակ, մինչև նրան չի հաղթում մեկ այլ առաջնորդ։
Ծովագնացություն
Երկրի կղզիների միմյանցից զգալի հեռավորության վրա գտնվելը, ձուկը որպես հիմնական սննդամիջոց, պայմանավորել են բնակչության վարպետությունը ձկնորսության ոլորտում, այդ թվում՝ կանոեի պատրաստման մեջ, որոնք կարող են զգալի տարածություններ հաղթահարել։ Մարշալցիները հրաշալի ծովագնացներ են, որոնք դարեր շարունակ սովորել են ճանապարհորդել՝ կողմնորոշվելով աստղերի, ամպերի, ընթացքի, թռչունների և նույնիսկ օվկիանոսի գույնի օգնությամբ ։ Ավանդական կանոեները պատրաստվում էին հացի ծառից՝ կոկոսյան արմավենից հյուսվածքներով։ Առագաստները կարում էին կանայք պանդանուսի տերևներից ։ Ընդհանուր առմամբ գոյություն ուներ աութրիգերով կանոեի 3 տեսակ՝ քարքար (kōrkōr, օգտագործվում էր նավարկման կամ ձկնորսության համար ատոլի ծովալճակում․ կարող էր տեղավորել մինչև 3 մարդ), թիփնոլ (tipnol, օգտագործվում էր օվկիանոսում կամ ծովալճակում նավարկման համար․ կարող էր տեղավորել մինչև 10 մարդ) և ուալափ (walap, օգտագործվում էր հեռավոր տարածքներ նավարկելու համար․ կարող էր տեղավորել մինչև 50 մարդ)։
Ծովագնացություն ուսուցանելու համար կղզեբնակներն օգտագործում էին հատուկ քարտեզներ, որոնք գծագրում էին միայն տղամարդիկ՝ պանդանուսի արմատիցմ կամ կոկոսյան արմավենու տերևի ջիլերից։ Պատկերվում էր հոսանքի և ալիքների ուղղությունը, իսկ կաուրի խեցիներով նշանակվում էին կղզիները։ Ընդհանուր առմամբ գոյություն ուներ այդպիսի քարտեզների 3 տեսակ՝ ռեբելիբ (rebbelib), որտեղ պատկերված էին բոլոր Մարշալյան կղզիները կամ երկու կղզային շղթաներից մեկնումեկը, մեդո (medo)՝ առանձին կղզիների պատկերմամբ, մաթանգ (mattang) կամ ուափեփե (wappepe)՝ ոչ մեծ, քառակուսի քարտեզ, որտեղ պատկերված է ալիքների ուղղությունն առանձին կղզու շրջակայքում։ Չնայած նրան, որ քարտեզներն օգնում էին կողմնորոշվել բաց օվկիանոսում, մարշալցիները դրանք չէին վերցնում իրենց հետ ծովագնացության ժամանակ․ ապավինում էին սեփական հիշողությանը։
Ավանդական արհեստներ
Մարշալյան կղզիներում մեծ տարածում ունի խսիրներով բազմազան հյուսվածքները, ավանդական հագուստը եւ պանդանուսի, կոկոսյան արմավենու եւ հիբիսկուսի տերեւներով պայուսակները։ Խսիրե ծածկոցներ հյուսելը լայն կիրառություն ունի. Մարշալցիների տներում նաեւ լայնորեն տարածվում են կլոր ձեւի պատի զարդեր կամ շքեղություն (obon)։ Բիկինի օղակակղզում ծնվածները Կիլի կղզում  հյուսում են գեղեցիկ կանացի պայուսակներ եւ դրամապանակներ, իսկ Լիկիեպը հայտնի է իր հովհարներով։
Սպորտ
Մարշալյան կղզիները Օվկիանիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի և ՖԻՖԱ-ի անդամ չէ, և այդ պատճառով չի կարող մասնակցել միջազգային և ռեգիոնալ խաղերին։
2007 թվականի մայիսի 1-ին երկրում անց են կացվել Ազգային խաղեր, որտեղ ներկացվել է սպորտի ինը տեսակ՝ ֆուտբոլ, սեղանի թենիս, թենիս,բասկետբոլ, վոլեյբոլ, թեթև աթլետիկա, կանոեի թիվարություն, և երկու ավանդական սպորտային խաղեր։ Մասնակցել են ավելի քան 1000 հոգի ։
Տղամարդկանց շրջանում ամենաժողովրդական սպորտի տեսակը բասկետբոլն է։ Ամեն տարի բասկետբոլի ազգային ֆեդերացիան մրցույթներ է կազմակերպում։ Թենիսով զբաղվում են հիմնականում Մաջուրո կղզում։ Տեղացի թենիսիստները մասնակցում են Հարավխաղաղօվկիանոսյան խաղերին ։
Ձմեռային օլիմպիական խաղերին երկիրը երբեք չի մասնակցել։ Ամառային Օլիմպիական խաղերին առաջին անգամ ներկայացվել են 2008 թվականին Պեկինում (Չինաստան) ։ Հանրապետությունը ներկայացրել են հինգ մարզիկ՝ թեթև աթլետիկա, լող և տեքվանդո մարզաձևերում, բայց որևէ տեղ չեն զբաղեցրել։
Առողջապահություն
Մարշալյան կղզիների բժշկական հաստատությունների համակարգը ներառում է 2 հիվանդանոց, որոնք տեղակայված են Մաջուրո և Էբեյե քաղաքներում և 49 բժշկական կենտրոններ՝ հեռավոր կղզիներում ։ Մաջուրոյի հիվանդանոցն ունի 97 մահճակալ, ինչպես նաև սարքավորումներ, որոնք անհրաժեշտ են ընդհանուր բժշկության, վիրաբուժության, ոսկրաբուժության, մանկաբարձության, գինեկոլոգիայի, ակնաբուժության և ատամնաբուժության մեջ։ Էբեյեի հիվանդանոցը սպասարկում է Քվաջալեյնի և մերձակա կղզիների բնակչությանը․ ունի 43 մահճակալ ։
Վերջին տարիներին երկրում նկատվում են առողջապահական համակարգի բարելավումներ (օրինակ՝ մանկական մահացության նվազում, կյանքի տևողության աճ)։ Այդուհանդերձ բնակչության աճի և խտության պատճառով մեծացավ նաև պալարախտով և բորով հիվանդների թիվը ։
Մարշալյան կղզիների առանձին շրջաններում առողջապահության ոլորտում մատուցվող ծառայություններն առանձնանում են իրենց ցածր որակով, որը բացասաբար է ազդում տեղի բնակչության առողջության վրա։ 1995-1999 թվականներին անցկացված հետազոտությունների համաձայն՝ 5 տարեկանից ցածր երեխաների 27%-ը չէր ստանում բավարար սննդանյութ, իսկ 18-50 տարեկան բնակչության 57%-ը ճարպակալման խնդիր ուներ ։
Մարշալյան կղզիների կառավարական միջոցառումները հիվանդացության պրոֆիլակտիկայի շրջանակներում կատարվում են բավականին դանդաղ ։ Առողջապահությանը հատկացվող դրամական ռեսուրսները ծախսվում են սխալ կենսակերպի հետ կապված այնպիսի հիվանդությունների դեմ պայքարի վրա, ինչպիսիք են շաքարախտը, գերճնշումը, սրտանոթային հիվանդությունները և քաղցկեղը։ Հաճախ հիվանդները ստպված բուժվում են երկրից դուրս, օրինակ՝ Հոնոլուլուում (Հավայի, ԱՄՆ) կամ Մանիլայում (Ֆիլիպիններ) ։
Մարշալյան կղզիների շատ քաղաքացիներ ունեն քաղցկեղ, վահանագեղձի և տարատեսակ ուռուցքների հիվանդություններ, որոնք առաջ են եկել Բիքինի և Էնիվեթոք ատոլների վրա միջուկային փորձարկումներից առաջացած ճառագայթման հետևանքով ։
Կրթություն
Մարշալյան կղզիների կրթական համակարգն ունի բազում խնդիրներ, որոնք նախևառաջ առաջացել են կրթության բոլոր մակարդակներում դասավանդումը բարելավելու անհրաժեշտությամբ ։
Երկրի կրթական համակարգը բաղկացած է 4 հիմնական աստիճանից՝
Մաջուրո քաղաքում գործում է նաև Հարավխաղաղօվկիանոսյան համալսարանի կամպուս, որը կառուցվել է 1993 թվականին ։
1988-1999 թվականներին Մարշալյան կղզիներում զգալիորեն աճել է սովորողների թիվը․ տարրական դպրոցներում՝ 11 581-ից 12 421, միջնակարգ դպրոցներում՝ 1910-ից 2667 ։ Սակայն հետագա տարիներին տարրական դպրոցներում սովորողների թիվը նվազեց, որը հիմնականում կապված է այլ երկրներ արտագաղթի հետ (նախևառաջ՝ ԱՄՆ)․ 2004/2005 ուստարում տարրական դպրոցներում սովորում էր 10 281 աշակերտ ։ Դպրոց հաճախելու տարիքին հասած երեխաների թիվը, որոնք սովորում են դպրոցում, բավականին ցածր է մնում․ տարրական դպրոցներում՝ 81,9-ից 84,1%, միջնակարգ դպրոցներում՝ 46,7-ից 69,5% ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կղզեխմբեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներ Կատեգորիա:Կղզի պետություններ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Լիբերալ ժողովրդավարություններ Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ Կատեգորիա:1986 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:Հանրապետություններ
Տոռիկո
Տոռիկո (Torrico) բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Տոլեդո պրովինցիայում (Կաստիլիյա Լա-Մաչնա մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա Կամպանա դե Օլոպեսա շրջանի կազմում։ Տարածքը 34 կմ² է։ Բնակչությունը 850 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 117 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Սոտնիցկոե (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)
Սոտնիցկոե (Сотницьке), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սոտնիցկոե գյուղում բնակվում էր 50 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վելիկի Լես (գյուղ, Լուգինսկի շրջան)
Վելիկի Լես (Великий Ліс), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լուգինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1865 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լուգինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1865 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սելյա (գյուղ, Էմմաստե շրջան)
Սելյա (Selja), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Էմմաստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հիյումա նահանգի Էմմաստե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Դոմագոյ Վիդա
Դոմագոյ Վիդա (խոր.՝ Domagoj Vida, ), խորվաթ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Հանդես է գալիս ուկրաինական «Դինամո Կիև» ֆուտբոլային ակումբում և Խորվաթիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։
Ակումբային
2006-2010 թվականներին հանդես է եկել խորվաթական «Օսիեկ» ակումբի կազմում։ 2010-2011 թվականներին հանդես է եկել գերմանական «Բայեր Լևերկուզեն» ֆուտբոլային ակումբում ։ 2011-2012 թվականներին հանդես է եկել խորվաթական «Դինամո Զագրեբ» ֆուտբոլային ակումբում ։ 2013 թվականից մինչև հիմա հանդես է գալիս ուկրաինական «Դինամո Կիև» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։
Ազգային հավաքական
2010 թվականից մինչև հիմա հանդես է գալիս Խորվաթիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորվաթ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Թուրքական Սուպեր լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դինամո Կիևի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դինամո Զագրեբի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բեշիկթաշի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բայեր Լևերկուզենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Խորվաթիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Աստերոիդների ցանկ (279601-279700)
Աստերոիդների ցանկ (279501-279600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (279701-279800)
Թերեզա Շլեզինգեր
Թերեզա Շլեզինգեր (Therese Schlesinger, ծնյալ` Eckstein; ), ավստրիացի քաղաքական գործիչ և ակտիվիստուհի կանանց իրավունքների համար, գրող-սոցիալիստ ։
Նա Ավստրիայի Առաջին Հանրապետության խորհրդարանում ընտրված առաջին կին սոցիալ-դեմոկրատներից մեկն էր։
Կենսագրություն
Թերեզա Շլեզինգերը ծնվել է 1863 թվականի հունիսի 6-ին Վիեննայում։ Մեծացել է ազատական ​​հրեական արդյունաբերողների ընտանիքում, իր եղբայրների և քույրերի շրջանում` Էմմա Էկշտեյն, Ֆրիդրիխ Էկշտեյն և Գուստավ Էկշտեյն։
1896 թվականին Թերեզա Շլեզինգերը Ռոզա Մայրեդերի հետ միասին AÖFV -ի կողմից ուղարկվել է Ethischen Gesellschaft Wien կոնֆերանս Վիեննայի աշխատողների իրավիճակի վերաբերյալ հարցերով, որտեղ նա առաջին անգամ կապեր է հաստատել սոցիալ-դեմոկրատների հետ։ Նույն թվականին նա ելույթ է ունեցել Բեռլինի միջազգային կանանց կոնգրեսում (Internationalen Frauenkongress)` նվիրված ավստրիացի կանանց շարժմանը։ Նա սկսլ է ուսումնասիրել սոցիալական ժողովրդավարության տեսական հիմքերը և Վիեննայի համալսարանում լսել է Էմիլ Ռայխի սոցիալական էթիկայի վերաբերյալ դասախոսությունները։ 1897 թվականի աշնանը նա դարձել է Ավստրիայի սոցիալ-դեմոկրատական ​​աշխատանքային կուսակցության անդամ։ 1901 թվականին նա համագործակցել է Vereins sozialdemokratischer Frauen und Mädchen ասոցիացիայի հետ։ Նա գրել է հասարակության մեջ կանանց հիմնահարցերի մասին գրքեր, կարդացել դասախոսություններ և հրապարակել է հոդվածներ Der Kampf, Arbeiter-Zeitung և Die Unzufriedene սոցիալ-դեմոկրատական ամսագրերում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում նա կուսակցության ձախ թևի առաջատար գործիչ էր` Վիկտոր Ադլերի և հետագայում Օտտո Բաուերի գլխավորությամբ։
Ընտանիք
1888 թվականին Թերեզա Էկշտեյնն ամուսնացել է բանկի աշխատակից Վիկտոր Շլեզինգերի հետ։ 1890 թվականին ծնվել է նրանց դուստրը` Աննան։ Ծննդաբերության ժամանակ Թերեզան վարակվել է ծննդաբերական տենդով և երկուս ու կես տարվա հիվանդությունից հետո կարող էր տեղափոխվել միայն սայլակով և հենակներով։ Հիվանդության ժամանակ, 1891 թվականի հունվարի 23-ին, նրա ամուսինը մահացել է տուբերկուլյոզից։ Միակ դուստրը` Աննան, ով ամուսնացել էր իրավաբան Ջոզեֆ Ֆրեյի հետ, ինքնասպանություն է գործել 1920 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ Կատեգորիա:Ավստրիացի սոցիալիստներ Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Ավստրիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ավստրիացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների ակտիվիստներ
(9513) 1971 UN
(9513) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Լյուբոշ Կոհոուտեկի կողմից Բերգդորֆում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,453917 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,874 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0338 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1404,07 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,256398 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,71° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1971 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուբոշ Կոհոուտեկի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բոկովսկայա
Բոկովսկայա (Боковская), գյուղ (ստանիցա) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանում։ Բոկովսկի շրջանի և Բոկովսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։ 2002 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 5.040 մարդ։ Հիմնվել է 1866 թ.։ Առաջին անգամ հիշատակվում է 1873 թ.։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1866 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կարամալի (գյուղ, Իգլինսկի շրջան)
Կարամալի (Карамалы, Ҡарамалы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 435 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Փի-Վիի մեծ արկածը
«Փի-Վիի մեծ արկածը» (Pee-wee's Big Adventure), ամերիկյան արկածային կինոկատակերգություն, ռեժիսոր Թիմ Բարթոնի առաջին լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմը, որտեղ Փոլ Ռուբենսը խաղում է Փի-Վի Հերմանի դերը։ Նա նաև սցենարի համահեղինակն է Ֆիլ Հարթմանի և Մայքլ Վարհոլի հետ միասին։ Երկրորդական դերերում խաղում են Էլիզաբեթ Դեյլին, Մարկ Հոլթոնը, Դիանա Սելինջերը և Ջուդ Օմենը։ Այն 1948 թվականին նկարահանված իտալական «Հեծանվի գողերը» դասական ֆիլմի պարոդիան է  , որտեղ Փի-Վի Հերմանը, մտնելով աշխարհածավալ որոնումների մեջ, փորձում է գտնել իր գողացված հեծանիվը։
«Փի Վի Հերման շոուի» թատերական հաջողությունից հետո Փոլ Ռուբենսը սկսել է գրել ֆիլմի սցենարը, երբ վարձվել էր Warner Bros.-ի կողմից։ Պրոդյուսերները և Ռուբենսը վարձել են Բարթոնին՝ նրա «Վինսենտ» և «Ֆրանկենվինի» կարճամետրաժներից տպավորված, որպեսզի նա նկարահանի ֆիլմը։ Նկարահանումները տեղի են ունեցել Կալիֆորնիայում և Տեխասում։
Ֆիլմը թողարկվել է 1985 թվականի օգոստոսի 9-ին և հենց միայն Հյուսիսային Ամերիկայում դրա ցուցադրումն ապահովել է 40 միլիոն ամերիկյան դոլարից ավելի շահույթ։ Ֆիլմն առաջադրվել է «Երիտասարդ արտիստ» մրցանակաբաշխությանը, ունեցել շարունակություն՝ Big Top Pee-wee (1988), այնուհետև Pee-wee's Big Holiday (2016) կատակերգությունների տեսքով։
Սյուժե
Փի-Վի Հերմանը (Փոլ Ռուբենսի կատակերգական մականունը, համանուն հեռուստանախագծի գլխավոր դեմքը) հասուն տղամարդ է, ով կյանքին նայում է մանկական մտածելակերպով և շատ ցածրահասակ է։ Շուտով հասարակության սիրելիին հասնում է կյանքի ամենամեծ դժբախտությունը․ չարագործների կողմից գողացվում է իր հրաշք-հեծանիվը։ Դրա որոնումները շուտով դառնում եմ մեծ արկածներ, որի վերջում մարդուկը ձեռք է բերում նոր ընկերներ և դառնում է լրտեսական մարտաֆիլմի իսկական հերոս։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 ֆիլմեր Կատեգորիա:Թիմ Բարթոնի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Դենի Էլֆմանի
(1659) Պունկահարյու
(1659) Պունկահարյու (Punkaharju), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1940 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Իրյո Վյայսյալյայի կողմից Տուրկուում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,785523 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0678 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5032 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1698,08 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,212004 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 16,48° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1940 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Իրյո Վյայսյալյայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սան Ֆելիս դու Տոկանտինս
Սան Ֆելիս դու Տոկանտինս  (São Félix do Tocantins), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևելյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Ժալապանի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1595 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 908,669 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 0,8 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տոկանտինս նահանգի բնակավայրեր
Վիլենև լե Կորբիեռ
Վիլենև լե Կորբիեռ (Villeneuve-les-Corbières), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 272 մարդ, բնակչության խտությունը` 11.19 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 24.31 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 660 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 115 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 45 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 153 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 120-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 33։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,4 %։ 120 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 106 անձ (62 տղամարդ և 44 կին)։ Գործազուրկ են եղել 14 անձ (5 տղամարդ և 9 կին)։ 33 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 9-ը` թոշակառուներ, իսկ 16-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ժիլբերտ դը Կլեր (Գլոսթերի 7-րդ կոմս)
Ժիլբերտ դը Կլեր, Հարտֆորդի 6-րդ կոմս, Գլոսթերի 7-րդ կոմս, Գլամորգանի 3-րդ լորդ, Կլերի 9-րդ լորդ, անգլիացի մեծ իշխանություն ունեցող ազնվական։ Նա նաև հայտնի էր որպես «Կարմիր» Ժիլբերտ դը Կլեր կամ «Կարմիր կոմս», հավանաբեր նրա մազերի գույնի կամ արյունաբեր ճակատամարտների պատճառով։ Նա տիրեց Գլամորգանի լորդությանը, որը Ուելսի սահմանի լորդություններից ամենահզորն էր 200 անգլիական տնտեսություններով ։
Ծագում
Ժիլբերտ դը Կլերը ծնվել է Հեմպշիրի Կրայսչըրչում, Հերտֆորդի և Գլոքեստերի կոմս Ռիչարդ դը Կլերի և Մուդ դը Լասիի ընտանիքում ։ Ժիլբերտը ժառանգեց հոր ունեցվածքը 1262 թվականին։ Նրան բաժին հասան նաև տիտղոսները, ներառյալ Գլամորգանի լորդ 1263 թվականից։
Հրեաների կոտորած Քենթերբերիում
Երկրորդ բարոնական պատերազմի ընթացքում 1264 թվականի ապրիլին Ժիլբերտը գլխավորեց հրեաների կոտորածը Քենթերբերիում, ինչպես Սիմոն դը Մոնֆորի աջակիցները իրականացրեցին այլ վայրերում ։ Ժիլբերտ դը Կլերի ամրոցներ Քինգսթոնը և Թոնբրիջը վերցվեցին Հենրի III թագավորի կողմից։ Սակայն թագավորը թույլատրեց Կլերի կնոջը, ով վերջին ամրոցում էր, ազատ արձակել, որովհետև իր զարմուհին էր, սակայն մայիսի 12-ին Մեյ դը Կլերը և դը Մոնֆորը հայտարարվեցին հանցագործներ։
Լյուիսի ճակատամարտ
Երկու օր անց, Լյուիսի ճակատամարտից առաջ, դը Կլերին և նրա եղբայր Թոմասին շնորհվեց ասպետի կոչում։ Կոմսը ղեկավարեց Բարոնական բանակի կենտրոնական մասը և տեղակայվեց Լյուսիսց արևմտուք Դոունսում։ Երբ Մոնֆորի ճնշման ներքով արքայազն Էդուարդը լքեց դաշտը, թագավորը և Կորնուելի կոմսը հետ մղվեցին դեպի քաղաք։ Հենրին գերի ընկավ Սուրբ Պանկրասի մոտ և Ժիլբերտը գերևարեց Կորնուելի կոմսին։ Դրանից հետո Մոնֆորը և Կլերը մեծ իշխանություն ձեռք բերեցին, Մոնֆորը դե ֆակտո դարձավ Անգլիայի թագավոր։
Եկեղեցուց վտարում
1264 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Ժիլբերտը և նրա կողմնակիցները հեռացվեցին եկեղեցուց Հռոմի պապ Կլիմենտ IV-ի կողմից և նրա հողերի դրվեցին ինտերդիկտի տակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:13-դարի անգլիացիներ
Ակթաշ (Ամասիայի գավառ, այլ գյուղ)
Ակթաշ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
«Ծագող արևի» շքանշան
Ծագող արևի շքանշան (ճապ․ 旭日章 ), ճապոնական շքանշան ։
Պատմություն
Հիմնադրվել է Պետական Խորհրդի հրամանով՝ 1875 թվականի ապրիլի 10-ին ։Շքանշանով պարգևատրում էին միայն տղամարդկանց՝ ինչպես ռազմական, այնպես էլ՝ քաղաքացիական ծառայությունների համար ։2003 թվականին շքանշանը փոփոխության ենթարկվեց, այժմ դրանով պարգևատրում են նաև կանանց։Շքանշանի բարձրագույն աստիճանը, գրեթե նույն տեսքն ուներ, միայն զարդարված՝ պաուլաունայով, դրանով պարգևատրում էին հատուկ ծառայությունների համար ։Ռուսական նավատորմի մեխանիկ Ի․Ի․Զարուբինը(1822—1902թթ) առաջիններից մեկն էր, ով  1881թվականին պարգևատրվեց այս շքանշանով։
Նկարագրություն
Շքանշանի հիմնական մասը ոսկեզօծ արծաթից է։Այն կենտրոնում ունի կաբոչոկ, որը խորհրդանշում է ծագող արևը՝ շրջապատված 32 բարակ սպիտակ էմալից շողերով, կազմելով ութանկյուն աստղ։
Շքանշանի աստիճաններ
Շքանշանն ունի ութ աստիճան։2003 թվականին շքանշանը ձևափոխվեց․վերացվեցին նրա երկու ցածրագույն աստիճանները (7 և 8)։Սկզբում,  առաջին աստիճանը  բաժանվում էր երկու դասի-«ծագող արևի շքանշան՝ զարդարված պաուլաունիայի ծաղիկներով» որպես բարձրագույն աստիճանի շքանշան և  «ծագող արևի շքանշանը մեծ ժապավենի վրա»։Այժմ  «Ծագող արևի » շքանշանը երկրորդն է ճապոնիայում, «Քրիզանթեմի բարձր» շքանշանից հետո։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:Պետական պարգևներ Կատեգորիա:Ճապոնիայի մշակույթ
Պոնֆեռադայի ամրոց
Նկարագրությունը
Պոնֆեռադայի ամրոցը տեղակայված է քաղաքի պատմական թաղամասում՝ ոչ բարձր բլրի վրա՝ Բոեսա և Սիլ գետերի միախառնման վայրի մոտ։ Այն զբաղեցնում է 8000 մ2 տարածք և ամենամեծ ամրոցներից մեկն է Իսպանիայի հյուսիս-արևմուտքում ։
Ամրոցի հիմքն ունի ոչ կանոնավոր քառանկյան ձև։ Նրա հյուսիսային հատվածը կառուցվել է 12-րդ դարում։ 15-րդ դարում ամրոցի տարածքն ընդարձակվել է, իսկ 19-րդ և 20-րդ դարերում այն մեծացվել է և վերակառուցվել։
Պոնֆեռադայի ամրոցը բաղկացած է «հին ամրոցից» ու 15-րդ դարի նոր կառույցներից, որոնք ներառում են Վերածննդի դարաշրջանի պալատն ու ատամնաձև ելուստներով պատերի, որ ունեն հրակնատներ ու աշտարակներ։ Ամրոցի ներսում պահպանվել են 12-րդ դարի մի շարք շինություններ, որ կառուցվել են տաճարականների կողմից ։ Գլխավոր մուտքը գտնվում է ամրոցի հարավային կողմում։
Ամրոցի աշտարակների վրա հաճախ հանդիպում են Տաճարականների միաբանության, ինչպես նաև Կաթոլիկ թագավորների ու այլ ազնվական տների զինանշաններ, ում պատկանել է ամրոցը։
Ներկայում ամրոցը վերակառուցված է և նրա որոշակի հատված բաց է հասարակության այցելությունների համար։ Որոշ սրահնրում տեղակայված են ցուցադրություններ՝ նվիրված ամրոցի կառուցման պատմությանը, միջնադարյան գրքերին, տաճարականների հագուստին ու զենքերին ։
Պատմություն
Պոնֆեռադայի ամրոցի ներկայիս տարածքում նախկինում եղել է կելտական պաշտպանական կառույց։ 1178 թվականին Ֆերդինանդ II թագավորը Տաճարականների միաբանությանը թույլ է տալիս այդ տարածքում կառուցել ամրոց, որը պիտի ծառայեր նաև Սանտյագո դե Կոմպոստելա ուղևորվող ուխտագնացների պաշտպանությանը ։ Պոնֆեռադա քաղաքում տաճարականների կառուցած ամրոցի մասին առաջին հիշատակությունը վերաբերում է 1187 թվականին ։ Սակայն Ալֆոնսո IX-ը 1198 թվականին վերցրել է ամրոցը տաճարականների ձեռքից, որովհետև նրանք աջակցել էին իր հակառակորդին՝ Ալֆոնսո VIII-ին։ 1211 թվականին տաճարականները հետ են ստացել Պոնֆեռադայի ամրոցը մի քանի այլ ամրոցների փոխարեն։
Տաճարականների նկատմամբ հալածանքների ծավալման ժամանակ՝ 1307 թվականին, միաբանության իսպանացի մագիստրոս Ռոդրիգո Յանեսը Պոնֆեռադայի ամրոցը նվիրում է Ֆեռդինանդ IV Կաստիլիացու եղբայր Ֆիլիպին, որպեսզի փրկի ամրոցը բռնագրավումից։ 1440 թվականին ամրոցն անցել է Լեմոսի կոմս Պեդրո Ալվարես Օսորիոյի ձեռքը, ով ամրոցում իրականացրել է շինարարական աշխատանքներ։ Նրա տիրապետության տարիներին են կառուցվել Կաբրերայի, Մոկլինի ու Մալվեսինոյի աշտարակները, ինչպես նաև ավարտվել է Ռաստրիլոյի աշտարակի կառուցումը ։ Պեդրո Օսորիոյի մահից հետո ամրոցը Կաթոլիկ թագավորների որոշմամբ անցել է նրա դստերը՝ Խուանային, սակայն 1480 թվականին գրավվել է կոմսի մեկ այլ ժառանգորդի՝ նրա թոռ Ռոդրիգո Օսարիոյի կողմից, ով ապստամբել էր թագավորական իշխանության դեմ։
Թագավորական զորքերը պաշարում են ամրոցը և գրավում այն 1486 թվականին։ 1492-1504 թվականներին կառուցվել է Կաթոլիկ թագավորների աշտարակը
1850 թվականից ամրոցն անկում է ապրել։ Քաղաքային իշխանությունները վաճառել են նրա պատերը և օգտագործել դրանք որպես շինանյութ։ Ամրոցի բակը վարձով է տրվել և օգտագործվել է որպես արոտավայր կամ ֆուտբոլի դաշտ։
1924 թվականին՝ ստանալով RI-51-0000264 գրանցման համարը, Պոնֆեռադայի ամրոցը հայտարարվել է ազգային հուշարձան և հայտնվել պետության պաշտպանության ներքո։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ամրոցներ
Բոլշենապոլովսկի
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սելյա (գյուղ, Կեինա շրջան)
Սելյա (Selja), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Կեինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 66 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հիյումա նահանգի Կեինա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Վերբովկա (գյուղ, Լուգինսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Վերբովկա գյուղում բնակվում էր 148 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 246,67 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լուգինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1858 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
MPEG-4 Part 14
MPEG-4 Part 14 կամ MP4՝ պաշտոնապես հայտնի ինչպես ISO/IEC 14496-14:2003, MPEG-4 ստանդարտի մաս հանդիսացող մեդիակոնտեյների ֆորմատ է։ Օգտագործվում է MPEG-ի մասնագետների խմբով որոշված թվային տեսա և ձայնային հոսքերի, ուղեկցվող տեքստերի, մետատվյալների և պոստերների փաթեթավորման համար։ Ինչպես ժամանակակից մեդիակոնտեյներների մեծ մասը, MPEG-4 Part 14-ը նախատեսում է Համացանցով հոսքային հաղորդման իրագործման հնարավորություն, նիշքին լրացուցիչ հաղորդվում են տեղեկության հաղորդման համար անհրաժեշտ մետատվյալներ։ Կոնտեյները թույլ է տալիս փաթեթավորել մի քանի ձայնային և տեսահոսքեր, ինչպես նաև ուղեկցվող տեքստեր   ։
Ոչ պաշտոնական ընդլայնումներ
Apple ընկերությունն ակտիվորեն օգտագործում է MP4 կոնտեյները, բայց օգտագործում է իր սեփական, ստանդարտով չնախատեսված նիշքերի (ֆայլ) ընդլայնումներ.
Մետատվյալներ
MP4 նիշքերը կարող են պարունակել ստանդարտով որոշված մետատվյալներ, ինչպես նիշքի ստեղծման ժամանակը, տևողությունը, հոսքի լեզվային կոդը, ալբոմի անվանումը, ստեղծագործության իրավական կարգավիճակը և այլն։
Աստղերի ֆաբրիկա (Ռուսաստան)
Աստղերի ֆաբրիկա, հեռուստատեսային երաժշտական նախագիծ, որն աջակցում է երիտասարդ կատարողներին։ Առաջին անգամ ցուցադրվել է 2002 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Առաջին ալիքով և ձեռք է բերել մեծ ճանաչում ։ Ծրագրի հինգերորդ թողարկումը հայտնի եղավ «Ալլա Պուգաչովայի աստղերի ֆաբրիկա» և երգչուհին դարձավ նախագծի գեղարվեստական ղեկավար ։
«Աստղերի ֆաբրիկա», Առաջին ալիքի առաջին ծրագիր, որը հեռարձակվել է ստերեո ձայնային ձևաչափով ։
Պատմություն
«Աստղերի ֆաբրիկան» համարվում է հոլանդակական «Էնդեմոլ» (անգլ. Endemol) և «Աստղերի ակադեմիա» (Star Academy) հեռուստատեսային նախագծերի ռուսական տարբերակը (Star Academy) ։ Նախագծի գաղափարը պատկանում է իսպանական «Ջեսթմյուզիք» (Gestmusic ընկերությանը, որը փոխկապակցված է «Էնդեմոլ» ընկերության հետ։ Սակայն, առաջին երկիրը, որտեղ այն եթեր է հեռարձակվել՝ Ֆրանսիան է։ Երկու օր անց՝ նախագծի արձակումից հետո, նախագիծը «Օպերացիա տրիումֆ» անվանումով Իսպանիայում եթեր հեռարձակվեց։ Այդ պահից նախագիծը սկսեց տարածվել ամբողջ աշխարհում, այդ թվում, դա տեղի է ունեցել նաև Ռուսաստանում 2002 թվականին։ Ներկայումս, «Աստղերի ֆաբրիկան» տարածվածությամբ երկրորդն է, «Մեծ եղբայր» (անգլ. Big Brother) շոուից հետո, և բացի Եվրոպայից, նաև տարածվել է Հնդկաստանում, արաբական երկրներում և Միացյալ Նահանգներում։
Կանոններ
Նախքան ծրագրի սկսելը, տեղի է ունենում քասթինգ, որի ժամանակ ժյուրիի անդամներին ներկայանում են մի քանի հազար դիմորդներ։ Մասնակիցներից ընտրում են նրանց, ովքեր ունեն լավ վոկալային տվյալներ, արտաքին տեսք, կատարողականություն։ Արդյունքում նախագծում մնում են մի քանի մասնակից (սեզոն 6-17 մարդ; 1,2,3 սեզոններ-16 մարդ; 4 և 5 սեզոններ-18 մարդ)։ Նախագծի յոթերորդ սեզոնի սկզբում լինում են 14 մասնակից, իսկ մյուս 2 մասնակիցները (տղա և աղջիկ) ընտրվում են հաշվետվական համերգի վեց մասնակիցներից։
Մասնակիցները բնակվում են աստղերի տանը և ամբողջ ընթացքում նրանց նկարում են այնտեղ թաքնված տեսախցիկները։ Նրանց չի թույլատրվում ունենալ բջջային հեռախոսև այլ երաժշտական սարքավորումներ։ Նաև նրանց արգելում են պատասխաննել երկրպագուների նամակներին։ Ամեն օր մասնակիցները պետք է մասնակցեն վոկալի, պարի, կատարողական վարպետության, ֆիթնեսի, հոգեբանական և այլ դասերի։ Յոթերորդ սեզոնում ավելացվում են նաև պատմություն, ռեժիսուրա, խորհրդային երգ ։ Յոթերորդ սեզոնում նախագծի մասնակիցները ստիպված են վաստակել գումար համերգի նախապատրաստման և անցկացման համար ։
Մեկ շաբաթվա ընթացքում Առաջին ալիքի եթերում օրվա ընթացքում մի քանի անգամ ցուցադրում էին «Աստղային տան օրագրեը» (Հեռարձակումն իրականացվել է 30 տեսախցիկներով) և շաբաթը մեկ անգամ (ովորաբար ուրբաթ երեկոյան կամ շաբաթ) և հաշվետու համերգներ, որոնցում մասնակիցները ցույց են տալիս համարներ, որ պատրաստել են շաբաթվա ընթացքում։ Սովորաբար հաշվետու համերգներին հրավիրվում են ռուսական աստղեր, որոնց հետ նախագծի մասնակիցները հնարավորություն են ստանում երգելու։
Ուսուցիչներ
Փակագծերում նշվում է նախագծի սեզոնը։
Առաջատարներ Ռեժիսորներ Տնօրեն Գեղարվեստական ղեկավարներ Պրոդյուսերներ Երաժշտական պրոդյուսերներ Գլխավոր պրոդյուսերներ Գործադիր պրոդյուսերներ Հեռուստատեսական պրոդյուսերներ Ստեղծագործական պրոդյուսերներ Կոմպոզիտորներ Վոկալ Ճարտասանություն Պարարվեստ Դերասանական վարպետություն Մյուզիքլ Վարքաձև Ալլա Բուդնիցկայա (2) Հոգեբան Ոճաբան Դեկորացիայի հեղինակ
Կարծիքներ
Դիանա Արբենինա.
Ավդոտյա Սմիրնովա.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հեռուստաշոուներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Աստղերի ֆաբրիկա (Ռուսաստան)
Վերբովկա (Բոկովսկի շրջան)
Վերբովկա (Вербовка), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանում։ Մտնում է Զեմցովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանի բնակավայրեր