cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վրաստանի փոստի և փոստային նամականիշերի պատմություն
Կեղծարարություն
Անկախ Վրաստանի փոստային նամականիշները (1991 թվականից հետո) սպեկուլյատիվ ֆանտաստիկ թողարկումների նյութ են դառնում, երբ վրացական փոստային կազմակերպության անունից տպվում են կեղծ նամականիշներ, որոնք պաշտոնական համացուցակներում գրանցված չեն։ Բացի այդ Վրաստանի փոստային վարչությունը բազմիցս բողոքել է Միջազգային փոստային ընկերությանը Աբխազիայի, Աջարիայի, Բաթումի և Հարավային Օսիայի վարչական միավորների անունից կեղծ թողարկումերի համար
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրաստանի փոստ Կատեգորիա:Վրաստանի ֆիլատելիա
Զիկո
Արթուր Անտունեշ Կոիմբրա (Arthur Antunes Coimbra, ), առավել հայտնի որպես Զիկո (Zico), բրազիլիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, ֆուտբոլային մարզիչ։ Զիկոն համարվում է պատմության մեծագույն ֆուտբոլիստներից մեկը, հայտնի է իր դրիբլինգով տուգանային հարվածների իրացման վարպետությամբ։ Հանդես է եկել «Ֆլամենգո», «Ուդինեզե» և ճապոնական «Կասիմա Անտլերս» ակումբներում։ 1990 թվականի մարտից 1991 թվականը զբաղեցրել է Բրազիլիայի սպորտի նախարարի պաշտոնը։ Խաղացել է լողափնյա ֆուտբոլ։ Եղել է Ճապոնիայի հավաքականի, Ֆեներբահչեի, ԲԿՄԱ-ի և Օլիմպիակոսի գլխավոր մարզիչ։
2009 թվականի դեկտեմբերի 27-ին «Ֆլամենգոն» Մարականա մարզադաշտում տեղադրել է իր լեգենդար ֆուտբոլիստ և լավագույն ռմբարկու Զիկոյի արձանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ՖԻՖԱ 100 Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Խախաբո
Խախաբո, (ხახაბო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Ախմետայի շրջանում։
Acmaeoderella
Acmaeoderella, ոսկեբզեզների ցեղ, Polycestinae ենթանտանիք։
Տարածում
Տարածված են Հյուսիսային կիսագնդում։
Խախաբո
Դիրք
Բարձրությունը ծովի մակարդակից 2000 մետր է։ Գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության սահմանին։
Acmaeoderella
Դասակարգում
Մոտ 120 տեսակ և 6 ենթադաս։ Եվրոպայում հայտնի է մոտ 50 տեսակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միջատներ
Խախաբո
Բնակչություն
Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2 մարդ ՝ մեկ կին և մեկ տղամարդ, երկուսն էլ վրացիներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ախմետայի շրջան
Ուղղահայացություն
Ուղղահայաց ուղիղները հարթության վրա
Երկու ուղիղներ հարթության վրա կոչվում են ուղղահայաց, եթե հատվելիս առաջացնում են 4 ուղիղ անկյուններ։
\ell ուղղից դուրս գտնվող P կետից \ell ուղղին ուղղահայաց տարված m ուղիղն անվանում են նաև P կետից \ell ուղղին իջեցված ուղղահայաց։ Իսկ եթե P կետը գտնվում է \ell ուղղի վրա, ապա ասում են, որ m ուղիղը P կետում \ell ուղղին կանգնեցված ուղղահայացն է :
Կոորդինատներով
Անալիտիկ տեսանկյունից արտահայտած՝ և գծային ֆունկցիաներով տրված ուղիղները կլինեն ուղղահայաց, եթե նրանց անկյունային գործակիցները բավարարեն հետևյալ պայմանը.
Ուղղահայացի կառուցումը
Քայլ 1: Կարկինի միջոցով կառուցենք P կենտրոնով կիսաշրջանագիծ ՝ ստանալով А և В կետերը։
Քայլ 3: Միացնենք P և Q կետերը։ PQ կլինի AB ուղղին տարված ուղղահայաց :
Ուղղին տարված ուղղահայացի հիմքի կոորդինատներ
Դիցուք ուղիղը տրված է A(x_a,y_a) և B(x_b,y_b) կետերով։ P(x_p,y_p) կետից ուղղին տարվում է ուղղահայաց։ Այդ դեպքում ուղղահայացի O(x_o,y_o) հիմքը կարելի է գտնել հետևյալ կերպ․ Եթե x_a = x_b (ուղղաձիգ), ապա x_o = x_a և y_o = y_p, Եթե y_a = y_b (հորիզոնական), ապա x_o = x_p և y_o = y_a:
Մնացած բոլոր դեպքերում՝
Ուղղահայաց ուղիղներ
Երկու ուղիղներ տարածության մեջ ուղղահայաց են միմյանց, եթե նրանք համապատասխանաբար զուգահեռ են երկու այլ՝ միևնույն հարթության մեջ գտնվող փոխուղղահայաց ուղիղների։ Միևնույն հարթության մեջ գտնվող երկու ուղիղներ կոչվում են ուղղահայաց (կամ փոխուղղահայաց), եթե կազմում են չորս ուղիղ անկյուններ։
Ուղղի և հարթության ուղղահայացություն
Սահմանում. Ուղիղը կոչվում է հարթությանն ուղղահայաց, եթե այն ուղղահայաց է այդ հարթության մեջ գտնվող բոլոր ուղիղներին (ցանկացած ուղղի)։
Հայտանիշ. Եթե ուղիղն ուղղահայաց է հարթության երկու հատվող ուղիղների, ապա այն ուղղահայաց է այդ հարթությանը։
Հարթությունը, որն ուղղահայաց է երկու զուգահեռ ուղիղներից մեկին, ուղղահայաց է նաև մյուսին։ Տարածության կամայական կետով անցնում է տրված հարթությանն ուղղահայաց ուղիղ, ընդ որում՝ միայն մեկը։
Ուղղահայաց հարթություններ
Երկու հարթություններ կոչվում են ուղղահայաց, եթե նրանց կազմած երկնիստ անկյունը հավասար է 90°:
Հարթությունների ուղղահայացությունը քառաչափ տարածությունում
Հարթությունները կարող են ուղղահայաց լինել նաև քառաչափ իմաստով, եթե նրանք հատվում են մի կետում (այսինքն՝ չեն գտնվում միևնույն հիպերտարածության մեջ), և ցանկացած 2 ուղիղներ, որոնք տարված են այդ հարթություններում նրանց հատման կետով (յուրաքանչյուրն իր հարթությունում), ուղղահայաց են։
Քառաչափ տարածության մեջ տրված կետով կարելի է տանել քառաչափ իմաստով փոխուղղահայաց ճիշտ 2 հարթություններ (այդ պատճառով քառաչափ էվկլիդեսյան տարածությունը կարելի է ներկայացնել որպես երկու հարթությունների դեկարտյան արտադրյալ)։ Իսկ եթե միավորենք ուղղահայացության երկու տեսակներն էլ, ապա տրված կետով կարելի է տանել 6 փոխուղղահայաց հարթություններ (որոնք ուղղահայաց կլինեն վերոնշյալ երկու դեպքերից յուրաքանչյուրում)։
Վեց փոխուղղահայաց հարթությունների գոյությունը կարելի է պարզաբանել հետևյալ օրինակով։ Դիցուք տրված է x y z t դեկարտյան կոորդինատների համակարգ։ Կոորդինատային ուղիղների յուրաքանչյուր զույգի համար գոյություն ունի այդ երկու ուղիղներն ընդգրկող հարթություն։ Այդպիսի զույգերի քանակը հավասար է : xy, xz, xt, yz, yt, zt, և նրանց համապատասխանում են 6 հարթություններ։ Այդ հարթություններից նրանք, որոնք ներառում են նույնանուն առանցք, ուղղահայաց են եռաչափ իմաստով և հատվում են ուղղով (օրինակ, xy և xz, yz և zt), իսկ նրանք, որոնք նույնանուն առանցք չեն ներառում, ուղահայաց են քառաչափ իմաստով և հատվում են կետով (օրինակ, xy և zt, yz և xt):
Հիպերտարածության և ուղղի ուղղահայացություն
Դիցուք տրված է n-աչափ (n>2) էվկլիդեսյան տարածություն և նրա հետ զուգակցված W^n վեկտորական տարածություն, իսկ l ուղիղը L^1 ուղղորդված վեկտորական տարածության հետ և \Pi_{k} հիպերտարածությունը L^{k} ուղղորդված վեկտորական տարածության հետ (որտեղ, ) պատկանում են  տարածությանը։
l ուղիղը կոչվում է \Pi_{k} հիպերտարածությանն ուղղահայաց, եթե L_1 ենթատարածությունը օրթոգոնալ է L^{k} ենթատարածությանը, այսինքն՝ :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դասական երկրաչափություն Կատեգորիա:Մաթեմատիկական առնչություններ Կատեգորիա:Կողմնորոշվածություն
Մոհամմեդ Աշա
Վաղ կյանքը և բժշկական կարիերան
Սաուդյան Արաբիայում՝ Պաղեստինից ծագած ընտանիքում ծնված հորդանանցի Աշան իր ընտանիքի հետ 1991 թվականին տեղափոխվել է Հորդանան։ Նա հաճախել է Ամմանի տաղանդավոր երեխաների համար նախատեսված Հոբելյանական Դպրոցը, որտեղ նա հիշվում է որպես շատ կարդացող և ոչ աշխարհիկ հետաքրքրություններին նվիրված ուսանող։ Նա արաբական պոեզիայի համար արժանացել է մրցանակների և հանդիպել է Հորդանանի թագավոր Հուսեյնի 4-րդ կնոջ՝ թագուհի Նուրի հետ, երբ նա այցելել է իրենց դպրոցը ։ 1998 թ. Աշան իր դպրոցական ավարտական քննությունների արդյունքում ունեցավ 98.3% ընդհանուր միավոր և այնուհետև Հորդանանի ազգային բժշկականի ընդունելության քննություններից ստացավ 3-րդ ամենաբարձր ցուցանիշը։
Աշան ընդունվեց Հորդանանի համալսարանի բժշկական դպրոցը և 2004 թ. ավարտեց բժշկի աստիճանով ։ Բժշկություն ուսանելու ընթացքում նա օգտագործեց իր պոեզիայի տաղանդը սիրահետելու ապագա կնոջը՝ լաբորատորիայի հետազոտող Մարվահ Դանային։ 2004 թ. նա ամուսնացավ Մարվահի հետ։ Նույն տարվա ընթացքում Աշան, մրցակցելով բժշկականի 500 ուսանողի հետ, նյարդաբանություն ուսումնասիրելու տեղ շահեց Բիրմինգհեմի համալսարանում ։
Ձերբակալությունը
2007 թվականի հուլիսի 1-ին, Գլազգոյի օդանավակայանում հարձակման հաջորդ օրը, Չեշայրի M6 ավտոմայրուղու վրա շարժակազմի արգելափակման մեջ Աշան և նրա կինը ձերբակալվեցին։ Աշան բացատրեց ոստիկանությանը, որ իրենք գնացել էին ոսկերիչների մոտ, քանի որ նա ցանկանում էր իր կնոջ համար գնել հարսանեկան տարեդարձի մատանի։ Կինն ավելի ուշ ազատ արձակվեց և վերադարձավ Հորդանան իր ընտանիքի մոտ ։ Ձերբակալությունից հետո նա հեռացվել է բժշկի իր պաշտոնից ։ 2007 թվականի hուլիսի 20-ին Աշան դարձավ սպանություններ և պայթյուններ կատարելու համար դավադրություն կազմակերպելու մեջ մեղադրվող չորրորդ կասկածյալը։ Մեկ ամիս առաջ ենթադրվում էր, որ նրան է առաջարկվելու Վեսթ Միդլենդսում նյարդավիրաբուժության մեջ գոյություն ունեցող միակ ST1 ուսուցման պաշտոնը, որը բրիտանական կառավարության բժշկական ուսուցման դիմումի ծառայության (MTAS) համակարգում կրտսեր բժշկի ընտրության սակավաթիվ պաշտոններից մեկն է։
Դատավարություն և արդարացում
Դատաքննության ժամանակ ժյուրին ասել էր, որ Աշան իր ընկերոջը՝ Բիլալ Աբդուլլային, 1,500 ֆունտ ստեռլինգ է վճարել։ Այնուամենայնիվ, Աշան պնդեց, որ իրեն անհանգստացրել է Աբդուլլայի աճող հրապուրանքը իսլամիստական ահաբեկչությամբ, որ ինքը ատում է մահացած դավադիր Կաֆիլ Ահմեդին։ Ոստիկանության հետ հարցազրույցում Աշան նկարագրեց, թե ինչպես էր նա փորձում Աբդուլլային օգնել «հիմնական բնակություն հաստատել, կենտրոնանալ իր կարիերայի վրա և հրաժարվել նման հիմար մտքերից» ։
2008 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Աշան ճանաչվեց անմեղ սպանություն և պայթյուններ առաջացնելու համար դավադրություն կազմակերպելու գործում, դատավորն ընդունեց, որ Աշան անմեղ «զոհ» է, որը ոչ մի բան չգիտեր այն մասին, թե ինչ էին պլանավորել իր ընկերներ Բիլալ Աբդուլլան և Կաֆիլ Ահմեդը ։ Դատավարության ժամանակ դատավորը քննադատեց ահաբեկչության դեմ պայքարի ոստիկանությանը Աշային առանց փաստաբանի հարցաքննելու համար, և, ամփոփելով այս ամենը, նա ասաց ժյուրիին. «Այս պարագայում դատավարությունը ցույց տվեց, որ [նրա] Մուհամեդ Աշայի իրավունքները լիովին հարգված չեն ։ Ժյուրիի նկարահանած տեսանյութը ցույց տվեց, որ սպաները հայհոյում են և ծիծաղում Աշայի վրա, դատավարությունը նաև խոստովանեց, որ հարցաքննության ժամանակ սպաները Աշային ասել են, որ նրանք հայտնաբերել են նրա մասին նոր փաստեր, որ նրանք գիտեին, որ սխալ են ։
Արդարացման արդյունքում Աշան Բելմարշից տեղափոխվեց Մեծ Բրիտանիայի Ներգաղթի ծառայության հսկողության տակ գտնվող Ա կատեգորիայի բարձրաստիճան բանտախուց, որտեղ նա սպասում էր իր արտաքսմանը իր երկիր Հորդանան, այն հիմնավորմամբ, որ նրա ներկայությունը Մեծ Բրիտանիայում «չի նպաստում ազգային շահերին»։ Աշան բողոքարկեց արտաքսումը և 2009 թ. հունվարին ազատ արձակվեց Ներգաղթի Բողոքների Հատուկ Հանձնաժողովի (SIAC) երաշխավորությամբ այն եզրակացությամբ, որ հանրային շահից չի բխում նրա աշխատանքին վերադառնալուն խոչընդոտելը։ 2009 թ. օգոստոսի 7-ին Մեծ Բրիտանիայի Ներգաղթային ծառայությունը հրաժարվեց Աշայի արտաքսման փորձից, և նա դիմեց մնալու համար ։
Հետևանքները
Աշան վերադարձավ NHS, որը լուսաբանվեց The Sun-ի կողմից, որը հանգեցրեց զրպարտության, որի արդյունքում թերթը ներողություն խնդրեց ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հորդանանցի բժիշկներ Կատեգորիա:Բիրմինգհեմի համալսարանի շրջանավարտներ
Հակոբ Սարկավագ
Հակոբ Սարկավագ, ավազանի անունը՝ Հակոբ Տեր-Ղևոնդյան (1840, Հորկնոց (Մուշի գավառ) - 1890), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։
Կենսագրություն
Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայր Հորկնոց գյուղում, ապա սովորել Սուրբ Կարապետ (Գլակա) վանքի ժառանգավորաց վարժարանում, այնուհետև ուսումը շարունակել Կոստանդնուպոլսի Կալաթասարայի լիցեյում` կատարելագործվելով թուրքերեն և արաբերեն լեզուներում։ Վերադառնալով՝ ուսուցչություն է արել ծննդավայրում, ապա՝ Ալաշկերտի Սուրբ Հովհաննես վանքում։
Հակոբ Սարկավագը 1880–ական թթ. սկզբից զբաղվել է ակտիվ հասարակական գործունեությամբ` փորձելով գաղափարական ու զինական աշխատանքներով կազմակերպել ժողովրդի ինքնապաշտպանությունն ու ստեղծել հայ–քրդական դաշինք։ Քարոզել է հայերի և քրդերի մեջ բարեկամություն հաստատելու գաղափարը։ Նա նույնիսկ քրդերի հետ պատրաստել էր բողոքագիր` թուրք կառավարությանը ներկայացնելու համար։ Իր գործունեության շրջանակներն ընդգրկելով հիմնականում Մուշ–Խնուս–Կարին–Դերսիմ հատվածում` նա քանիցս Վանի հոգևոր առաջնորդ Մկրտիչ Խրիմյանի հանձնարարությամբ անցել էր Կովկաս` տեղեկություն տալու արևմտահայության դրության մասին և հետաքրքրություն շարժելու դեպի արևմտահայության ծանր վիճակը։
Գործակցել է Արաբոյի և նրա ընկերների հետ։ Տարոնի հայության ծանր վիճակի վերաբերյալ կենտրոնական կառավարությանն ուղղված դիմումների համար բանտարկվել է։
1884 թվականին Կարինում Խաչատուր Կերեքցյանի և Ներսես Իշխանյանի հետ հիմնել է «Հայ հեղափոխական ընկերություն» կազմակերպությունը։
Հանդիպում Սարգիս Կուկունյանի հետ։ Սպանությունը
1890 թվականին Թիֆլիսում ծանոթացել է Սարգիս Կուկունյանի հետ, որը խումբ էր կազմակերպել Արևմտյան Հայաստան անցնելու և ժողովրդին թուրքական բռնապետության դեմ հանելու համար։ Արևմտյան Հայաստանի իրավիճակին լավ ծանոթ Հակոբ Սարկավագը գտնում էր, որ Կուկունյանի մտահղացումը դատապարտված է անհաջողության, և առաջարկում էր զենք ձեռք բերել, մերձենալ քրդերի հետ և միացյալ ապստամբություն բարձրացնել։ Նա գտնում էր, որ առանց նախապատրաստական աշխատանքների անհնար է բազմամարդ խմբով անցնել Արևմտյան Հայաստան և ակնկալված օգնությունը հասցնել արևմտահայ եղբայրներին։ Սարկավագի այս պնդումները Սարգիս Կուկունյանի ու իր գործակից Սարդար Ավետիսյանի կողմից դիտարկվում էին որպես արշավանքը խափանելու փորձ, ուստի վճիռ է կայացվում «հանուն սուրբ գործի» մեջտեղից հանել նրան։ Սարգիս Կուկունյանը պատվիրում է ղարաբաղցի Աբրահամ Աղամալյանին հարմար տեղ հասնելիս սպանել Հակոբ Սարկավագին։ Գործելով Սարգիս Կուկունյանի տված հրահանգով` մի գիշեր Խծկոնքի ձորում Աբրահամ Աղամալյանը և Սարդար Ավետիսյանը սպանում են Հակոբ Սարկավագին, մարմինը թաղում քարակույտի տակ և վերադառնում Կաղզվան։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ
Արծվաշենի ջրամբար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի ջրամբարներ
Կարլ Ռիտտեր
Կարլ Ռիտտեր, գերմանացի աշխարհագրագետ։ Բեռլինի համալսարանի պրոֆեսոր (1820), Պրուսական ԳԱ անդամ (1822), Պետերբուրգի ԳԱ արտասահմանյան պատվավոր անդամ (1835)։ «Erdkunde» («Երկրագիտություն») աշխատության մեջ (այս տերմինն առաջինը գործածել է Ռիտտեր․) զարգացրել և պրոպագանդել է համեմատական մեթոդը աշխարհագրության մեջ։
Ռիտտերի կենդանության ժամանակ լույս են տեսել նրա 19 հատոր աշխատությունները՝ նվիրված Ասիայի և Աֆրիկայի երկրներին։ Հասարակական երևույթները բացատրելիս։ Ռիտտեր հետևել է աշխարհագրական դետերմինիզմին։ Ռիտտեր փորձել է ապացուցել բնության որոշիչ ազդեցությունը ժողովուրդների ճակատագրի վրա, «հիմնավորել» եվրոպական ժողովուրդների աշխարհում գերիշխելու իրավունքը, որը նպաստել է գեոպոիտիկայի ձևավորմանը։
Օստին Հենրի Լայարդ
Սըր Օսթին Հենրի Լայարդ (Austen Henry Layard, ), անգլիացի դիվանագետ և հնագետ։
1869-1877 թվականներին եղել է Անգլիայի դեսպանը Մադրիդում, 1877-1880 թվականներին՝ Կ. Պոլսում։ 1845-1847 թվականներին և 1849-1851 թվականներին մասնակցել է Բաբելոնի և Նինվեի պեղումներին։ Լայարդը ճանապարհորդել է Հայաստանում, ուսումնասիրել նրա հնությունները, ճարտարապետությունը։ 1878 թվականին Սան Ստեֆանոյի պայմանագրի կնքման և ապա՝ Բեռլինի կոնգրեսի ժամանակ վարել է հակառուսական և հակահայկական քաղաքականություն և խոչընդոտել թուրքական լծից արևմտահայության ազատագրմանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մարդաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հնագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Անգլիացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Անգլիացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Անգլիացի հնագետներ Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի արևելագետներ Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության դեսպաններ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի պատվավոր դոկտորներ Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
Հաշվողական տեխնիկայի միություն
Հաշվողական տեխնիկայի միություն (Association for Computing Machinery, ACM), համակարգչային բնագավառում հնագույն և ամենախոշոր միջազգային կազմակերպություն է, որը միավորում է շուրջ 83 000 մասնագետների։ Գլխամասը գտնվում է Նյու Յորքում։
Ամեն տարի միությունը շնորհում է Թյուրինգի և Գրեյս Մյուրեր Հեպերի մրցանակներ։ Ընկերությունը շնորհում է նաև Գյոդելի, Դեյկստրի, Կնուտի, Գորդոն Բելի և Պարիս Կանելլակիսի մրցանակներ։
Գործունեություն
Հաշվողական տեխնիկայի միությունը կազմված է ավելի քան 170 տարածքային բաժանմունքներից և 35 հատուկ թեմատիկ խմբերից (special interest group, SIG), որոնց շրջանակներում իրականացվում է հիմնական գործունեությունը։
Բացի այդ գոյություն ունեն 500 բուհական բաժանմունքներ։ Կազմակերպության առաջին ուսանողական մասնաճյուղը ստեղծվել է 1961 թվականին Լուիզիանայի համալսարանում, Լաֆեյտում։ Թեմատիկ խմբերը պարբերաբար կազմակերպում են սիմպոզիումներ, սեմինարներ, հրատարակում են մասնագիտական ամսագրեր, որոնցից շատերը ստացել են բարձր գիտամեթոդական գնահատականներ  ։
Հաշվողական տեխնիկայի միությունը ֆինանսավորում է նաև համակարգչային գիտության հետ կապված միջոցառումներ, ինչպիսիք են`
Ծառայություններ
АСМ Press հրատարակում է Journal of the ACM (JACM) հեղինակավոր ամսագիրը և ընդհանուր ամսագրեր համակարգչային պրոֆեսիոնալների համար` Communications of the ACM (ինչպես նաև հանրահայտ Communications կամ CACM) և Queue: ACM-ի այլ հրապարակումները ընդգրկում են`
Չնայած Communications-ը այլևս չի հրատարակում առաջնային հետազոտությունների արդյունքները, շատ խոշոր բանավեճեր և համակարգչային գիտության պատմության վերաբերյալ նյութերը տպագրվում են հենց նրա էջերում։
Թվային գրադարան
Հաշվողական տեխնիկայի միության թվային գրադարանը (ACM Digital Library) կազմակերպության ամսագրերի, թերթերի և կոնֆերանսների արխիվն է։ Առցանց ծառայությունները ներառում են այնպիսի ֆորումներ, ինչպիսին է` Ubiquity և Tech News digest-ը։
Հաշվողական տեխնիկայի միությունը պահանջում է հրապարակման դեպքում նշել կազմակերպության կողմից տրված բոլոր նյութերի հեղինակային իրավունքը։ Հեղինակները կարող են իրենց նյութերը տեղադրել սեփական կայքերում, բայց պետք է հղում կատարեն Հաշվողական տեխնիկայի միության գրադարակի համապատասխան էջին։ Չնայած նրան, որ հեղինակին չի թույլատրվում միջոցներ ստանալ իրենց աշխատանքներից օգտվելու համար, այնուամենայնիվ Հաշվողական տեխնիկայի միության կայքի նյութերից  օգտվելու համար գրանցումը վճարովի է։
Ղեկավարություն
Հաշվողական տեխնիկայի միության նախագահը ընտրվում է երկու տարին մեկ, 2016 թվականի հուլիսին այդ պաշտոնում ընտրվել է Վիկի Լինն Հենսոնը։ Հաշվողական տեխնիկայի միությունը կառավարվում է խորհրդի կողմից, որը կազմված է նախագահից, փոխնախագահից, գանձապետից, նախկին-նախագահից, SIG-ի  (SIG Governing Board) կառավարական ղեկավարման նախագահից, մամուլի կենտրոնի ղեկավարից, (Publications Board), SIG-ի կառավարական ղեկավարման երեք ներկայացուցիչներից և յոթ ընտրովի անդամներից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1947 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Միջազգային գիտական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Գիտական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Գիտական միություններ
Մալթայի ազգային հնագիտության թանգարան
Մալթայի ազգային հնագիտության թանգարանը Աուբերգ Դե Պրովանա, այն գտնվում է մարյաքաղաք Վալետայի հանրապետական փողոցում։ Այն կերպարվեստի բարոկկո ճարտարապետություն է, որը կառուցվել է 1571 թվականին ճարտարապետը տեղացի Գիլորմո Կասարն էր։
Աուբերդ Դե Պրովանան
Թանգարանը ցուցադրում է ընդհուպ մինչև Մալթայի նեոլիթյան դարաշրջանի և Փյունիկա ժամանակաշրջանի նմուշներ։ Ցուցադրվում են հնագույն գործիքներ, որոնք օգտագործվում են նախապատմական մարդու կողմից հեշտացնելու իրենց առօրյա խնդիրները։ Թանգարանը ցույց է տալիս գեղարվեստական պատկերներ որոնք ցույց են տալիս կղզու առաջին բնակիչների հիանալի դերասանական հմտությունները։ Կարևորվում է Քնած կինը, բրոնզեդարյան շերտերը։ Թանգարանի մի մասը ցուցադրում է նաև հռոմեական և բյուզանդական ժամանակաշրջանի նմուշներ։
Կատեգորիա:Մալթայի թանգարաններ
Բուրոլո
Բրուինո (Burolo), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1349 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 270 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 5 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0125։
Կոմունայի հովանավոր սրբերն են սուրբ Պետրոս և Պողոս առաքյալները։ Տոնը նշում են հունիսի 29-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Խևիսճալա
Խևիսճալա (ხევისჭალა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Ախմետայի շրջանում։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 24 մարդ, հիմնականում՝ վրացիներ 100%։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ախմետայի շրջան
Մեյ Դե Սոուսա
Մեյ Դե Սոուսա (May De Sousa, ), ամերիկացի երգչուհի և դերասանուհի ։
Կենսագրություն
Նա Չիկագոյի խուզարկուներից մեկի` Ջոն Դե Սոուսայի (1856—1941) և իր կնոջ Քարրիի (1861—1910) աղջիկն է։ Նա նաև ունեցել է կրտսեր եղբայր` Մարվին Դե Սոուսան ։ Հանրաճանաչ է դարձել 1898 թվականին, երբ կատարեց Ջոն Կոուգլինի բալլադը` «Dear Midnight of Love» :
1913 թվականին Դե Սոուսան հայտարարեց իր սնանկության մասին։
1918 թվականին Ավստրալիայում կայացած թատերական հյուրախաղերից հետո Դե Սոուսան ավարտեց իր կարիերան, ամուսնացավ տեղացի բժշկի հետ և տեղափոխվեց Շանհայ։ 1943 թվականին  Չինաստանի երկամյա ճամբարներից հետո նա վերադարձավ ԱՄՆ և սկսեց հավաքարար աշխատել  դպրոցում ։ Մահացել է բարեգործական հիմնարկությունում` թերսնման պատճառով, 63 տարեկան հասակում  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Լուիջի Բիանկի
Լուիջի Բիանկի (Luigi Bianchi, ), իտալացի մաթեմատիկոս, հայտնի է դիֆերենցիալ երկրաչափության մասին իր աշխատանքներով։ Մասնավորապես, նրա անունով են կոչվում Ռիմանովի կորության Բիանկայի առաջին և երկրորդ նույնականությունները, ինչպես նաև Լիի հանրահաշվի Բիանկայի դասակարգումը։
Կենսագրություն
Լուիջի Բիանկին ծնվել է 1856 թվականի հունվարի 18-ին Պարմայում (Էմիլիա Ռոմանիա, Իտալիա)։ Նրա հայրը` Ֆրանչեսկո Սավերիո Բիանկին, նույն թվականին նշանակվում է Պարմայի համալսարանի քաղաքացիական իրավունքի պրոֆեսոր, հետագայում` իրավաբանական ֆակուլտետի դեկան  (1868-1873) և Պարմայի քաղաքապետ  (1869)։ Լուիջիի ավագ եղբայրը` Ֆերդինանդոն, գնացել է հոր հետքերով և ուսումնասիրել քաղաքացիական իրավունք ։
1873 թվականին Լուիջի Բիանկին ընդունվում է Պիզայի բարձրագույն կանոնավոր դպրոց և սկսում ուսումնասիրել մաթեմատիկա։ Նրա ուսուցիչներն են եղել Էնրիկո Բետտին և Ուլիսս Դինին։ 1877 թվականին Լուիջին գերազանցությամբ ավարտում է Բարձրագույն կանոնավոր դպրոցը և պաշտպանում դիսերտացիա վերադիր մակերևույթների մասին։ Բիանկին շարունակում է աշխատել Պիզայում մինչև 1879 թվականը, այնուհետև որոշ ժամանակ աշխատում է Մյունխենում և Գյոթինգենում  (Ֆելիքս Կլայնի հետ միասին) ։
1881 թվականին Լուիջի Բիանկին նշանակվում է Պիզայի Բարձրագույն կանոնավոր դպրոցի պրոֆեսոր։ Նա նաև եղել է Պիզայի համալսարանի պրոֆեսոր, որտեղ դասավանդել է դիֆերենցիալ, պրոյեկտիվ և անալիտիկ երկրաչափություն ։
1886 թվականին Լուիջի Բիանկին ամուսնանում է։ Հետագայում նրանց ընտանիքում ծնվեցին հինգ որդիներ ։
1887 թվականին Բիանկին դառնում է դեյ Լինչեյի ազգային ակադեմիայի թղթակից-անդամ, 1893 թվականին ընտրվում է ակադեմիկոս։ 1911 թվականի դեկտեմբերի 10-ից Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան թղթակից-անդամ էր ֆիզիկա-մաթեմատիկական բաժանմունքի գծով (մաթեմատիկական գիտությունների կարգով) ։ Նա եղել է նաև Լոնդոնի մաթեմատիկական ընկերության և մի շարք այլ ընկերությունների պատվավոր անդամ։ Երկար ժամանակ եղել է Annali di Matematica pura ed applicata ամսագրի խմբագիրը ։
Գիտական գործունեություն
Լուիջի Բիանկայի հիմնական աշխատանքները կապված են դիֆերենցիալ երկրաչափության հետ։ Նրա անունով են կոչվում Ռիմանովի կորության Բիանկայի առաջին և երկրորդ նույնականությունները, ինչպես նաև Լիի հանրահաշվի Բիանկայի դասակարգումը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իտալացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Տուրգոր
Տուրգոր (ուշ լատ․ turgor - փքում, ուռչած լինելը), բջջաթաղանթի լարված վիճակը, կախված է ներբջջային հեղուկի և արտաքին լուծույթի օսմոտիկ ճնշումներից և բջջաթաղանթի առաձգականությունից։ Տուրգորի ժամանակ բջջի վակուոլները թափանցող ջուրը մեծացնում է բջջահյութի ծավալը և ճնշումը բջջապատյանի վրա։ Այս ճնշումը կոչվում է տուրգորային ճնշում, իսկ բջջաթաղանթի հակաճնշումը՝ տուրգորային լարում։ Ջրի կլանումը կարող է շարունակվել մինչև բջջաթաղանթի առաձգականությունը հասնի սահմանային արժեքին։ Նշված վիճակում բջիջը լրիվ հագեցած է լինում ջրով, բջջահյութի խտությունը հասնում է նվազագույնի, իսկ տուրգորային ճնշումը և բջջի ծավալը՝ առավելագույն սահմանին։ Կենդանի, բջիջները (բացի որոշ աղեխորշավորներից) սովորաբար զուրկ են բարձր տուրգորից և իրենց ամբողջականությունը պահպանում են իգոտոնիկ կամ իգոտոնիկից քիչ տարբերվող լուծույթներում (երբ ներքին և արտաքին լուծույթների օսմոտիկ ճնշումների տարբերությունը փոքր է 0,5-1 Աթնուց)։ Բուսական, բջիջների տուրգորային լարումը սովորաբար 5-10 մթն է, իսկ որոշ դեպքերում (հալոֆիտ բույսեր, սնկեր)՝ 50-100 մթն։ Տուրգորը ապահովում է բույսի հյուսվածքների առաձգականությունը և կառուցվածքային ամրությունը։ Բույսերի թառամելու, ծերանալու և այլ պրոցեսներն ուղեկցվում են տուրգորի անկմամբ։
Կատեգորիա:Բույսերի ֆիզիոլոգիա Կատեգորիա:Բջջաբանություն
Մերաբ Կվիրիկաշվիլի
Մերաբ "Մեկո" Կվիրիկաշվիլին (მერაბ კვირიკაშვილი, ), վրացի ռեգբի խաղացող։ Նա իր կարիերան սկսել է որպես scrum half, բայց այժմ խաղում է որպես fly half և երբեմն էլ full back ու հանդիսանում է Վրաստանի ռեգբի ազգային երիտասարդական հավաքականի բոլոր ժամանակների լավագույն ռմբարկու։ Նա ներկայացրել է Վրաստանի ռեգբիի լիգայի թիմը և Վրաստանի ազգային ռեգբի սեվենս թիմը։
Միջազգային կարիերա
Նա կարևոր խաղացող էր Վրաստանի հավաքականի համար 2007 թ.-ի Ռեգբիի աշխարհի գավաթի խաղարկությունում, որտեղ նա մասնակցել է բոլոր չորս խաղերին և լավ տպավորություն է թողել Իռլանդիայի դեմ խաղում, որտեղ Վրաստանը պարտվել է 14–10 հաշվով և դարձել է աշխարհի գավաթի` Վրաստանի պատմության մեջ առաջին հաղթական հանդիպման լավագույն խաղացող Նամիբիայի դեմ խաղում ։
2011 թվականի աշխարհի առաջնությունում նա չի կարողացել վերականգնել իր 2007 թվականի աշխարհի առաջնության մարզավիճակը։ Հատկապես Անգլիայի դեմ խաղում Վրաստանը լավ էր խաղում, բայց Կվիրիկաշվիլին ձախողել է հինգ տուգանային հարված, որ Վրաստանին կարող էին բավականին մեծ խաղային առավելություն տալ այս խաղում ։ Նա լավ է հանդես եկել հաջորդ` Ռումինիայի դեմ խաղում` վաստակելով 17 միավոր, բայց դուրս է մնացել հիմնական կազմից վերջին` Արգենտինայի դեմ խաղում։
Օմալո (Թուշեթ)
Օմալո  (ომალო), գյուղ Վրաստանում: Գտնվում է Կախեթի մարզի Ախմետայի շրջանում:
Մերաբ Կվիրիկաշվիլի
Միջազգային կարիերա
Կվիրիկաշվիլին վերադարձել է մեկնարկային կազմ 2012 թվականին և մասնակցել է Վրաստանի մեկնարկային կազմում այդ տարվա բոլոր խաղերին ու շատ ավելի լավ հանդես գալով, նա դարձել է ռեկորդակիր` Վրաստանի ամենաշատ միավորներ վաստակած մարզիկը մեկ մրցաշրջանում։
Օմալո (Թուշեթ)
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1880 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ախմետայից հեռու է 90 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 37 մարդ :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ախմետայի շրջան
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները և Հայկական հարցը
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները և Հայկական հարցը։ ԱՄՆ-ում Հայկական հարցով ու հայերով հետաքրքրվել են Թուրքիայում հայերի 1894- 1896 թթ. ջարդերից դեռևս շատ առաջ։ Ամերիկա-թուրքական պաշտոնական հարաբերությունները հաստատվել են 1830 թվականի բարեկամության և առևտրի վերաբերյալ երկու երկրների միջև կնքված պայմանագրով, և նույն տարում Էլ Արտասահմանյան միսիոներների լիազորների ամերիկյան խորհուրդը որոշում է կայացրել միսիոներներ ուղարկել Կ. Պոլիս՝ տեղի հայերի մեջ աշխատանք տանելու համար։ 1846 թվականին ստեղծվել է առաջին հայ ավետարանական (բողոքական) եկեղեցին, իսկ հաջորդ տարում օսմանյան կառավարությունը բողոքականներին ճանաչել է որպես առանձին համայնք։ Մինչև [[1870-ական թթ. սկիզբն ամերիկյան միսիոներներն արդեն գործում էին Տրապիզոնում, Էրզրումում, Կեսարիայում, Այնթապում, Բրուասյում, Խարբերդում, Մարաշում, Դիարբեքիրում, Բիթլիսում, Վանում և այլուր։
1914 թվականին հիշյալ վայրերում կար 174 միսիոներ, որոնց օգնում էին ավելի քան 1200 տեղացի հայ, բացվել էր 137 եկեղեցի։ Ամերիկյան ուսումնական հաստատությունները դարձել էին լուսավորության կարևոր կենտրոններ Օսմանյան կայսրությունում։ Այդ հաստատությունների դռները բաց էին բոլորի առջև, բայց սովորողների գերակշիռ մասը հայերն էին։ Գործում էր ավելի քան 400 ամերիկյան վարժարան, որոնց թվում՝ 8 քոլեջ, 3 ճեմարան, 46 միջնակարգ դպրոց։ Բացի այդ ամերիկացիներ էին աշխատում 9 հիվանդանոցներում ու 10 դիսպանսերներում, որոնք հիմնականում սպասարկում էին հայերին։ Ամերիկյան միսիոներները գործում էին բարդ իրապայմաններում. մի կողմից նրանք ձգտում էին հայերի մեջ տարածել ամերիկյան հեղափոխության սկզբունքները՝ հավասարություն ու ազատություն, մյուս կողմից նրանք դեմ էին հայ քաղաքական շարժումներին, որոնք ձգտում էին միևնույն նպատակին։ Ամերիկյան միսիոներները երկյուղում էին, որ հայերի դիմադրությունը Օսմանյան կայսրության բռնություններին կարող էր վնասել իրենց իսկ հայերին և վտանգել ամերիկյան միսիոներների գործունեությունը։
ԱՄՆ-ի համար հայկական հարցը, նախ և առաջ, եվրոպական խնդիր էր։ Հենց եվրոպական տերություններն էին կնքել 1878 թվականի Բեռլինի դաշնագիրը, որը ռուսական բանակին ստիպել էր հայկական բարենորոգումների անորոշ հավաստիացումներով հեռանալ Արևմտյան Հայաստանի զբաղեցրած տարածքներից։ Հենց եվրոպական տերություններն էին գաղտնի պայմանագիր կնքել Օսմանյան կայսրության անդամահատման վերաբերյալ։ Եվ ամերիկյան տեսակետից, եվրոպական տերություններն էլ պետք է իրենց միջազգային պարտքը կատարեին հայ ժողովրդի հանդեպ։ Հայկական հարցի վերաբերյալ ամերիկյան կառավարությունը ղեկավարվում էր եվրոպական գործերին չմիջամտելու՝ Մոնրոյի հայտնի ուսմունքով։ Բայց չմիջամտելու քաղաքականությունը չէր նշանակում անտարբերություն հայկական հարցի նկատմամբ։ Ընդհակառակը, հայկական ողբերգությունը, ավելի քան որևէ այլ իրադարձություն արտասահմանում, արթնացրեց ամերիկյան հանրային խիղճը և ծնունդ տվեց երկրում մասնավոր բարեգործության հզոր շարժման։ Դա ուղեկցվում էր հօգուտ հայերի զանգվածային ցույցերով, բանաձևերով ու այլ հանրահավաքներով։ Ամերիկյան հասարակայնության շատ հայտնի ներկայացուցիչներ հայերին օգնելու համար հիմնում էին տարբեր կազմակերպություններ, իսկ ԱՄՆ-ի կառավարությունը, չնայած այդ ամենին, խուսափում էր հեռուն գնացող քաղաքական պարտավորությունների ստանձնումից։
Ամբողջ Օսմանյան կայսրությունով մեկ ցրված լինելու հանգամանքն ամերիկյան միսիոներներին հնարավորություն էր տալիս ականատես լինել Սասունի 1894- 1896 թթ, ջարդերին, արևմտյան Հայաստանի 1894 թվականի կոտորածներին, Կիլիկիայի 1909 թվականի և 1915-1923 թթ.Մեծ եղեռնի իրադարձություններին։ Նրանց հաղորդումներն ու կոչերը խիստ ազդեցություն էին գործում ամերիկյան հասարակական կարծիքի վրա և երբեմն-երբեմն ամերիկյան կառավարությանը հարկադրում հանդես գալ հօգուտ հայերի՝ ամերիկացիների կյանքի ու գույքի պաշտպանության պատրվակով։ Սասունի ջարդերից (1894) հետո ԱՄՆ-ի սենատը լուրջ մտահոգություն հայտնեց թուրքերի գազանությունների կապակցությամբ, իսկ պետական դեպարտամենտն ապարդյուն փորձում էր հասնել այն բանին, որպեսզի ամերիկյան հյուպատոսության ներկայացուցիչը ուղեկցի տեղում հետաքննություն անցկացնող հանձնաժողովին։ Այնուհետև ԱՄՆ-ն առաջարկեց նոր հյուպատոսարաններ բացել Էրզրումում ու Խարբերդում, որոնք և բացվեցին 1898 թվականին և 1901 թվականին՝ հակառակ օսմանյան կառավարության և Աբդուլ Համիդ ll-ի դիմադրությանը։ 1894-1896 թթ. հայկական կոտորածների ժամանակ ԱՄՆ-ի կոնգրեսը հավանություն տվեց մի քանի բանաձևերի, որոնք եվրոպական տերություններին կոչ էին անում պաշտպանել հայերին՝ իրենց ստանձնած պայմանագրային պարտավորությունների համաձայն։ ԱՄՆ-ի պրեզիդենտ Գ. Քլիվլենդը պնդում էր, որպեսզի Բեռլինի դաշնագիրը ստորագրած պետությունները լուծեն հայկական հարցը։ Չնայած ԱՄՆ-ում իշխող ուժեղ հակաթուրքական տրամադրություններին, հատկապես 1894- 1896 թթ. հայկական կոտորածներից հետո, հաջորդ ամերիկյան վարչակազմերը շարունակում էին հավատարիմ մնալ Մոնրոյի ուսմունքին։ 1909 թվականին ամերիկյան մամուլը տպագրեց մի շարք հաշվետվություններ Կիլիկիայում հայերի ջարդերի մասին։
1915- 1923 թթ., ամերիկացիները, որպես չեզոք երկրի ներկայացուցիչներ, դարձան Օսմանյան կայսրության հայերի ցեղասպանության վկաներ, նրանց համար ակնհայտ էր այդ հանցագործության կազմակերպված բնույթը։ Ամերիկյան միսիոներների և պաշտոնատար անձանց վկայությունները, հաշվետվությունները շուտով հայտնի դարձան արտասահմանում և վրդովեցին հանրային խիղճը։ Թուրքիայում ԱՄՆ-ի դեսպան Հենրի Մորգենթաուից պահանջվում էր պաշտոնական չեզոքություն պահպանել, սակայն նա ջանքեր էր գործադրում Կոստանդնուպոլսի դիվանագիտական կորպուսին դրդելու միջամտել ի պաշտպանություն հայերի։ Նա փորձում էր երիտթուրքական պարագլուխներ էնվերին ու Թալեաթին համոզել, որ նրանց հակահայկական քայլերը գրգռում են ամերիկյան հանրային կարծիքը, ինչը բացասաբար կազդի թուրք-ամերիկյան հարաբերությունների վրա։ Մորգենթաուն ջանում էր ներազդել նաև Կոստանդնուպոլսի գերմանացի դեսպանի վրա։ 1915 թվականի հուլիսի 10-ին ամերիկյան դեսպանը զեկուցում էր պետական դեպարտամենտին, որ հայերի հալածանքներն «աննախադեպ չափեր» են ընդունել, իսկ մի քանի օր անց հայտնում էր, որ «հայ ազգի ոչնչացման» ծրագիրը իրականացվում է ամենայն հետևողականությամբ։ Նա նույնիսկ առաջարկում էր ֆինանսավորել կես միլիոն հայերի վերաբնակեցումը ԱՄՆ, բայց պետական դեպարտամենտը պատասխանել էր, որ դա գործնական չէ։ Սակայն ոչ Մորգենթաուն, ոչ էլ պետական դեպարտամենտը չառաջարկեցին ռազմական միջամտություն՝ հայկական կոտորածները դադարեցնելու համար։
Անկարող լինելով կասեցնել հայերի տեղահանություններն ու կոտորածները՝ ամերիկացիները փորձում էին օգնության ձեռք պարզել եղեռնից փրկվածներին։ Ազդեցիկ մարդասերներն ու միսիոներները Քլիվլենդ Դոշի և Ջեյմս Բարտոնի գլխավորությամբ կազմեցին Հայ օգնության կոմիտե, որն ավելի ուշ վերակազմավորվեց Մերձավոր Արևելքում ամերիկյան օգնության կոմիտեի (Ամերկոմ). այդ կազմակերպությունը նշանակալի օգնություն ցույց տվեց հայերին, հատկապես պատերազմից հետո։
ԱՄՆ-ի Գերմանիայի դեմ պատերազմի մեջ մտնելուց (1917 թվականի ապրիլ) հետո թուրքական կառավարությունը դիվանագիտական հարաբերությունները խզեց ԱՄՆ-ի հետ, բայց ամերիկյան շատ միսիոներներ, վտանգելով իրենց կյանքը, մնացին Թուրքիայում և շարունակեցին իրնեց աշխատանքը։ ԱՄՆ-ի կառավարությունը որոշեց պատերազմ չհայտարարել Թուրքիային, որը ինչ-որ չափով նպաստավոր եղավ հայերին օգնելու համար, բայց հետագայում քաղաքական լուրջ խոչընդոտ դարձավ Մերձավոր Արևելքի հետպատերազմյան կարգավորմանը ԱՄՆ-ի մասնակցելուն։
Երբ պարտված Օսմանյան կայսրությունը ստորագրեց 1918 թվականի Մուդրոսի զինադադարը, ամերիկյան շատ նշանավոր գործիչներ պաշտպանեցին հայերի պահանջը, որպեսզի ԱՄՆ-ն ու եվրոպական դաշնակիցները օկուպացնեն Արևմտյան Հայաստանը, կանխեն այդ վայրերը իսլամադավան գաղթականներով բնակեցնելու թուրքական փորձերը՝ մինչև հաշտության կոնֆերանսը կորոշեր Հայաստանի ապագան։ ԱՄՆ-ի կոնգրեսը ընդունեց նաև բանաձև, որը կոչ էր անում ստեղծել միացյալ հայկական պետություն (Կիլիկիայից մինչև Հայաստանի արևելյան նահանգները)։ Պատերազմից հետո ԱՄՆ-ը հաճախ էր խորհուրդ տալիս եվրոպական դաշնակիցներին, թե ինչ պետք է անել Հայաստանի համար, սակայն ինքը, մարդասիրական օգնությունից զատ, պատասխանատվության որևէ բաժին չէր ստանձնում։ 1919-1920 թվականների Փարիզի հաշտության կոնֆերանսում պրեզիդենտ Վուդրո Վիլսոնը քանիցս կարեկցել է հայերին և ցանկություն հայտնել, որպեսզի ամերիկյան կոնգրեսը ստանձնի Հայաստանի խնամակալությունը կամ մանդատը՝ Ազգերի լիգայի հովանու ներքո։ Սակայն Հայաստանի մանդատի հնարավորությունները գնալով նվազել են, քանի որ Թուրքիայի հետպատերազմյան կարգավորման հարցը ձգձգվել է, իսկ եվրոպական տերությունները կատաղի վեճեր են բացել ռազմական ավարի բաժանման շուրջը (տես Հայաստանի մանդատ 1920)։ Հետևելով Մոնրոյի ուսմունքին՝ ԱՄՆ-ի սենատը մերժել է Գերմանիայի հետ կնքված Վերսալյան պայմանագիրը, որի հետ նաև՝ Ազգերի լիգային վերաբերող պայմանագիրն ու մանդատների համակարգը։
Անդրկովկասում վերսկսված հայերի կոտորածների և այդ շրջաններից անգլիական զորքերի հետ քաշվելու լուրը ԱՄՆ-ի պետական դեպարտամենտին ու հայամետ շատ կազմակերպությունների դրդեց (1919 թվականի աշնանը) փորձել համոզելՄեծ Բրիտանիային հետաձգել իր զորքերի դուրս բերումն այնտեղից։ Միաժամանակ Վուդրո Վիլսոնը Կոստանդնուպոլսի նոր կառավարությանը նախազգուշացրեց, որպեսզի նա կանխի հետագա դժվարությունները հայերի նկատմամբ, այլապես պրեզիդենտը սպառնում էր հետ վերցնել թուրք, գերիշխանությունը Անատոլիայի թուրքական մասերի վրա պահպանելու իր պարտավորությունը։ Սակայն ԱՄՆ-ը սպառնալիքից այն կողմ չանցավ։ 1919 թվականի սեպտեմբերին սենատում քննարկվեց մի օրինագիծ, որը պրեզիդենտին լիազորում էր Հայաստան ուղարկել զինված ուժեր՝ մինչև հաշտության պայմանագրի կնքումը, և զենք մատակարարել հայկական բանակին։ Միջազգային հարաբերությունների սենատական կոմիտեի ենթահանձնաժողովը լսեց բազմաթիվ վկաների, այդ թվում՝ Հայաստանի Հանրապետության նախկին վարչապետ Հովհաննես Քաջազնունուն, որոնք պաշտպանում էին բանաձևը։ Եվ երբ բանաձևը ներկայացվեց սենատի լրակազմ նիստին (1920 թվականի մայիս), այն աստիճան բովանդակազրկված էր, որ կորցրել էր իր սկզբնական իմաստը, այժմ արդեն բանաձևը պարզապես ողջունում էր Հայաստանի Հանրապետությունը ԱՄՆ-ի կողմից դե ֆակտո ճանաչելու առթիվ (1920 թվականի ապրիլի 23) և հույս էր հայտնում, որ հայ ժողովրդի ազգային իղձերը կիրականանան։ Բանաձևի միակ քիչ թե շատ իրական նշանակությունն այն էր, որ պրեզիդենտը պահանջում էր անհրաժեշտության դեպքում Սև ծով]]ի նավահանգիստներ ուղարկել ռազմանավեր ու ծովային հետևակ՝ պաշտպանելու ամերիկացիների կյանքն ու սեփականությունը։ Այս իմաստազուրկ բանաձևի ընդունմանը (1920 թվականի մայիսի 15) հաջորդեց Հայաստանի մանդատը ստանձնելու համար իրեն լիազորություններ տալու Վուդրո Վիլսոնի առաջարկի մերժումը (հունիսի 1-ին) սենատի կողմից։
Թուրքական ազգայնականների հաջողությունը եվրոպական դաշնակիցներին հարկադրեց համաձայնել 1920 թվականի Սևրի հաշտության պայմանագրի՝ վերանայմանը, որի համաձայն (ի թիվս այլ հարցերի), ստեղծվում էր հայկական միասնական պետություն։ ԱՄՆ-ը 1922-1923 թթ. Լոզանի կոնֆերանս ուղարկեց իր դիտորդներին, բայց նրանք չպաշտպանեցին նույնիսկ Թուրքիայում «Հայկական ազգային օջախ» հիմնելու գաղափարը. Եվրոպական դաշնակիցները շատ շուտով հրաժարվեցին այդպիսի «օջախ» ստեղծելու փորձից և, բավարարվելով ազգային փոքրամասնությունների մասին ընդհանուր հոդվածներով, որտեղ հիշատակություն անգամ չկար Հայաստանի և հայերի մասին, ստորագրեցին Լոգանի պայմանագիրը։ Հետագա տարիներին, ԱՄՆ-ը, որ խոսքերով ընդունում էր հայ փախստականների օրինական իրավունքը՝ վերադառնալ իրենց հայրենի տները, և արդարության կոչ էր անում, որևէ գործնական քայլ չկատարեց։ Ու. Հարդինգի, Կ. Կուլիջի վարչակազմերը երես դարձրին հայկական հարցից և հիմնականում մտահոգված էին Թուրքիայի հետ իրենց հարաբերությունների կարգավորմամբ։ Բայց ամերիկյան հասարակայնության շրջանում դեռևս ուժեղ էին հակաթուրքական տրամադրությունները։ Այդ իսկ պատճառով էլ ԱՄՆ-ի կողմից քեմալական Թուրքիայի ճանաչումը ձգձգվեց մինչև 1927 թվականի հոկտեմբեր։ Թուրքիայի հայ բնակչության վերացմամբ ամերիկյան միսիոներները զրկվեցին իրենց մարդասիրական առաքելությունը այդ երկրռւմ շարունակելու հնարավորությունից. շուտով նրանք էլ վտարվեցին Թուրքիայից։ Մերձավոր Արևելքի օգնության կոմիտեն մինչև 1930-ական թթ. սկիզբը շարունակում էր գործել Խորհրդային Հայաստանում, վերջին ամերիկացիները ևս հեռացան Հայաստանից՝ այդպիսով ավարտելով ԱՄՆ-ի ավելի քան հարյուրամյա ներգրավումը հայկական գործերում ու Հայկական հարցում։
Հայկական հարցը վերստին ԱՄՆ-ի պաշտոնական շրջանների ուշադրությունը գրավեց 1970-1980-ական թթ., երբ ուժեղացավ համաշխարհային հասարակայնության հետաքրքրությունը Հայկական հարցի և հայերի ցեղասպանության հանդեպ, ինչն իր արտահայտությունը գտավ միջազգային տարբեր կազմակերպություններում, գիտաժողովներում ու հասարակական համաժողովներում Հայկական հարցի և հայերի ցեղասպանության փաստի քննարկումներում։ Հատկապես 1980-ական թթ. ԱՄՆի կոնգրեսը քանիցս անդրադարձել է Օսմանյան կայսրությունում հայերի ցեղասպանության ճանաչման հարցին, բայց համապատասխան բանաձևերի ընդունումը միշտ խափանվել է հարցի քննարկման տարբեր փուլերում (վերջին անգամ 1990 թվականի սկզբին)։ Վճռական պահին բանաձևին դեմ են արտահայտվում պետական դեպարտամենտն ու պաշտպանության նախարարությունը, որոնք քաղաքական և ռազմավարական նկատառումներով տեղի են տալիս թուրքական կառավարության ճնշմանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական հարցը և արտերկիրը
Արծաթագետ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի գետեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Սևգետ գետի վտակներ
Ռուբեն Մելիքյան
Ռուբեն Նորայրի Մելիքյան, ՀՀ արդարադատության նախարարի նախկին տեղակալ, ՀՀ արդարադատության ակադեմիայի նախկին ռեկտոր, ԵՊՀ դասախոս, դոցենտ, իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, Արցախի Հանրապետության մարդու իրավունքների նախկին պաշտպան ։
Կենսագրություն
Ռուբեն Մելիքյանը ծնվել է 1982 թվականին Երևանում։ Գերազանցությամբ ավարտել է Ջոն Կիրակոսյանի անվան թիվ 20 դպրոցը, ապա ուսումնառությունը շարունակել է ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետում (բակալավրիատ, մագիստրատուրա և ասպիրանտուրա)։ 2008 թվականի վեցամսյա ուսում է ստացել Թաֆթսի համալսարանում՝ իրավունքի և դիվանագիտության Ֆլեթչերի դպրոցում (Թավիտյան հիմնադրամի ծրագիր)։ 2003 թվականից դասավանդում է ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետում՝ քրեական դատավարության և կրիմինալիստիկայի ամբիոնի դասախոս, դոցենտ։ 2006 թվականին ստացել է իրավաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, իսկ 2010 թվականին՝ դոցենտի գիտական կոչում։ 2007-2012 թվականներին աշխատել է ՀՀ վճռաբեկ դատարանում՝ նախ, որպես դատավորի խորհրդական, ապա՝ որպես Դատարանի նախագահի խորհրդական։ 2012 թվականի հունվարի 18-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարի տեղակալ ։ 2013 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարի տեղակալի պաշտոնից՝ այլ աշխատանքի անցնելու կապակցությամբ ։ 2013 թվականի նոյեմբերից մինչև 2016 թվականի մայիս եղել է ՀՀ արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր։ 2016 թվականի մայիսի 5-ից մինչև 2018 թվականի սեպտեմբերի 26-ը ստանձնել է Արցախի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպանի պաշտոնը :
2020 թվականի Հայաստանի սահմանադրական հանրաքվեի ժամանակ եղել է «Ոչ» քարոզչական կողմի ղեկավարը ։
Անկուսակցական է։
Աշխատություններ
Շուրջ երեք տասնյակ գիտական աշխատանքների հեղինակ է։
Պարգևներ
2019, ապրիլի 6-ին ԱՀ նախագահ Բակո Սահակյանի կողմից արժանացել է «Մխիթար Գոշ» մեդալի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1982 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայաստանի արդարադատության ակադեմիայի ռեկտորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի դասախոսներ Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների թեկնածուներ
Հիրիկ կովկասյան
Հիրիկ կովկասյան (Iris caucasica), հիրիկազգիների ընտանիքին պատկանող բույս։
Նկարագրություն
Բազմամյա կոճղարմատավոր բույս է։ Տերևները մոխրականաչավուն են, թրանման, երկարությամբ ծալված, մանգաղանման կորացած, սպիտակ, կռճիկանման եզրերով։ Ծաղկակիր ցողունը հասնում է 8-25սմ բարձրության, մինչև վերին ծայրը տերևապատ է, իր վրա կրում է 2-5 ծաղիկ։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիսին։
Տարածում
Հանդիպում է թփուտներում, բուսածածկ և խճապատ թեքություններում, արոտավայրերում։ Մեր հանրապետությունում հանդիպում է Եղվարդում և Ուրցի լեռնաշղթայում։ Հայաստանից դուրս վայրի վիճակում աճում է Կովկասում, Փոքր Ասիայում, Հյուսիսային Իրանում։
Աճման պայմաններ
Կովկասյան հիրիկը պահանջկոտ չէ աճման պայմանների նկատմամբ։ Լուսասեր է, սակայն աճում է նաև ստվերոտ վայրերում, բավականին ցրտադիմացկուն է և շոգադիմացկուն։ Լավ է տանում ժամանակավոր երաշտը։ Լավ է աճում սննդանյութերով աղքատ, քարքարոտ, թեթև ավազային հողերում։
Նշանակություն
Օգտագործվում է ծաղկադեկորատիվ ձևավորումներում։ Հրաշալի ելանյութ է սելեկցիոն աշխատանքների համար։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հիրիկազգիներ
Գավրիլովկա (Բելայայի վտակ)
Գավրիլովկա (Բելայայի վտակ)  (Гавриловка (приток Белой)), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բելայա գետի ձախ ափով՝ 48 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Համիլտոնի ֆունկցիա
Համիլտոնի ֆունկցիա կամ համիլտոնյան, մեխանիկական համակարգի դինամիկան նկարագրող ֆունկցիա դասական մեխանիկայի ձևակերպումով, որը կախված է ընդհանրացված կոորդինատներից, իմպուլսներից և, հավանական է, ժամանակից։ Տրվում է
կամ արտահայտություններով, որտեղ -ն տվյալ համակարգը նկարագրող ընդհանրացված իմպուլսների լրից հավաքածուն է (n-ը ազատության աստիճանների թիվ է),
Քվանտային մեխանիկայում և դաշտի քվանտային տեսությունում համիլտոնյանը կամ Համիլտոնի օպերատորը, որը նկարագրում է համակարգի ժամանակային էվոլյուցիան, համապատասխանում է դասական ֆիզիկայի Համիլտոնի ֆունկցիային և նրա ընդհանրացումն է։
Քվանտային մեխանիկայի և դաշտի քվանտային տեսության ըստ հետագծերի ինտեգրալներով ձևակերպման մեջ կիրառվում է նաև դասական Համիլտոնի ֆունկցիան։
Համիլտոնի ֆունկցիան հանդես է գալիս փոքրագույն գործողության սկզբունքում, Համիլտոնի կանոնիկ հավասարումներում (շարժման հավասարումների հնարավոր ձևերից մեկը դասական մեխանիկայում) և Համիլտոն-Յակոբիի հավասարումներում՝ հանդիսանալով համիլտոնյան մեխանիկայի հիմքը։
Կոնսերվատիվ համակարգերի համար Համիլտոնի ֆունկցիան ներկայացնում է լրիվ էներգիան (արտահայտված որպես կոորդինատների և իմպուլսների ֆունկցիա), այսինքն՝ դասական իմաստով համակարգի կինետիկ և պոտենցիալ էներգիաների գումարը։
Համիլտոնի ֆունկցիան Լեժանդրի ձևափոխությունների միջոցով կապված է լագրանժյանի հետ հետևյալ առնչությամբ՝ որտեղ \vec p-ն մասնիկի ընդհանրացված իմպուլսն է, -ն՝ ընդհանրացված արագությունը։
Ֆիզիկական իմաստը
Ըստ էության Համիլտոնի ֆունկցիան իրենից ներկայացնում է լոկալ դիսպերսիայի օրենք, որը \omega քվանտային հաճախությունը (ալիքային ֆունկցիայի տատանումների հաճախությունը) արտահայտում է \mathbf k ալիքային վեկտորով տարածության յուրաքանչյուր \mathbf x կետի համար.
Այսպես, դասական մոտարկմամբ (ալիքային վեկտորի բարձր հաճախություն և մեծություն և \mathbf x-ից համեմատաբար փոքր կախվածություն) այս օրենքը բավականաչափ ակնհայտ նկարագրում է ալիքային փաթեթի շարժումը Համիլտոնի կանոնիկ հավասարումների միջոցով, որոնցից մեկը -ն է և մեկնաբանվում է որպես դիսպերսիայի օրենքից ստացված խմբային արագության բանաձև, իսկ մյուսները՝ ՝ որպես ալիքային վեկտորի փոփոխություն, մասնավորապես՝ պտույտ որոշակի տիպի անհամասեռ միջավայրում ալիքի տարաժման ժամանակ։
Նշումներ
<references group=”Ն”/>
Գրականություն
Կատեգորիա:Տեսական մեխանիկա Կատեգորիա:Դաշտի տեսություն
Վարդգես Սերենկյուլյան
Վարդգես Սերենկյուլյան (Հովհաննես, Զայրմար, Գիսակ, ), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։ ՀՀԴ կուսակցության անդամ։
Կենսագրություն
Սովորել է Կարինի Արծնյան, ապա՝ Սանասարյան վարժարաններում։ Եղել է 1890 թվականի Կարինի ցույցերի կազմակերպիչներից, որի համար ձերբակալվել է։ 1892 թվականից, բանտից ազատվելուց հետո, անցել է Կոստանդնուպոլիս։ Մասնակցել է օսմանյան բանկի («Բանկ Օտոմանի» միջադեպ 1896) գրավման նախապատրաստական աշխատանքներին։ Գործել է Բուլղարիայում, Թիֆլիսում, Ալեքսանդրապոլում, Կարսում, 1901 թվականից՝ Վանում։ Իր գործունեության ընթացքում խուսափել է մասնակի կռիվներից և գաղտնի նախապատրաստվել ընդհանուր ապստամբության (Հրայրի հետ կազմել է ապստամբության կանոնագիրք)։ Գործակցել է արմենականների հետ։ Հաջողության է հասել հայ-քրդական համագործակցության հարցում։ 1903 թվականին Վանում ձերբակալվել է և դատապարտվել 101 տարվա բանտարկության։ 1908 թվականին ազատվել է բանտից և անցել Կարին, որտեղ և ընտրվել է օսմանյան խորհրդարանի երեսփոխան։ 1915 թվականին թուրքերը ձերբակալել են, տարել Ուրֆա, որից ոչ հեռու՝ Գարաքեոփրի վայրում խոշտանգել և սպանել են։
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:1871 ծնունդներ Կատեգորիա:1915 մահեր Կատեգորիա:Հայ ֆիդայիներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Գյոտց Օտտո
Օտտո Գյոտց (Götz Otto, ), գերմանացի դերասան։ Հայտնի է իր բարձր հասակով (196 սմ)  ։
Վաղ տարիներ
Օտտո Գյոտցը ծնվել է Դիտցենբախում։ Նրա ծնողներն ունեին հացի խանութ։ 1987-88 թվականներին սովորել է Բեռլինի համալսարանում, ինչից հետո 1989 թվականին սովորել է դերասանական արվեստ Ավստրիայում՝ Գրացի երաժշտության և թատերական արվեստի համալսարանում։ 1989-1993 թվականներին սովորել է Մյունխենի Օտտո Ֆալկենբերգի դրամատիկական արվեստի դպրոցում։ Սովորելու ընթացքում խաղացել է Բեռլինի Շիլլերի անվան թատրոնում և Մյունխենի կամերային թատրոնում։