cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մահվան ճամբարներ
Նկարագիր
Մարդկանց կոտորածներն այս ճամբարներում անընդհատ բնույթ ու շարժ ունեցող փուլերի հերթականություն էր։ Մահվան ճամբարները, որոնք նախատեսված էին հրեաներին և գնչուներին զանգվածաբար ոչնչացնելու համար, հետևյալներն էին. Վերոնշյալները ընդհանուր առմամբ իրականացնում էին այսպես կոչված «Ռեյնհարդ գործողությունը»։ Մյուս մահվան ճամբարներն էին. Վերոնշյալ երկուսը համակենտրոնացման ճամբարներ էին և տեղաբաշխված էին Լեհաստանի տարածքում։ Գերմանիայում այդպիսի ճամբարներից էին. Մահվան ճամբարների շարքին են դասվում նաև այլ համակենտրոնացման ճամբարները, որոնցում նույնպես գերիների զանգվածային սպանություններ են տեղի ունեցել։ Դրանց թվին են պատկանում.
Ոչնչացման տեխնոլոգիաներ
Օսվենցիմ և Մայդանեկ կալանավոր հրեաներին և գնչուներին բերում էին բեռնատար վագոններով, որտեղ ծարավից ու թթվածնի պակասից մեծ թվով մարդիկ էին զոհվում։ Տեղ հասնելուն պես մարդկանց տեսակավորում էին։ Ընտրվածներին անմիջապես տանում էին գազի խցիկներ։ Առաջին հերթին ընտրում էին կանանց, երեխաներին, ծերերին և անաշխատունակներին։ Նրանց լողանալու պատրվակով մտցնում էին գազային խցիկներ, ջուրը բացում և ընթացքում օդելույզի միջոցով լցնում Ցիկլոն B թույնը։ Մնացածին, ովքեր անմիջապես չէին ընտրվել գազախցիկ տարվելու համար, ձեռքերին դաջում էին իրենց համարանիշները։ Նրանց սպասվում էր տաժանակիր աշխատանք, սով։ Ովքեր հիվանդանում էին կամ թուլանում սովածությունից, անմիջապես ուղարկում էին գազախցիկներ։
Տրեբլինկայում, Խելմնոյում, Բելժեցում, Սոբիբորում կենդանի էին թողնում միայն նրանց, ովքեր օգնում էին հավաքել դիակները գազախցիկներից և տարածքից։ Ինչպես նաև կալանավորների իրերը տեսակավորողներին և հսկիչներին։ Հերոսական դրվագներ նույնպես արձանագրվել են մահվան ճամբարներում։ Շիդլիցի առանձնաթաղի հրեաները 1942 թվականի նոյեմբերին ապստամբեցին Տրեբլինկա ճամբարում. սակայն պահակախմբի ձեռամբ կոտորվել են։
1943 թվականի հոկտեմբերին Սոբիբորի կալանավորները ապստամբեցին։ 400 մարդկանցից, ընդամենը 60-ը կարողացան անցնել ցանկապատները և հասնել խորհրդային պարտիզաններին։ 1944 թվականի հոկտեմբերին Օսվենցիմի կալանավորները, որոնք դիակներ ու իրեր հավաքելու պարտականությունն էին իրականացնում, պայթեցրին դիակիզարանը, որի արդյունքում գրեթե բոլոր ապստամբները մահացան։
Վիճակագրություն
Ըստ հաշվարկների, մահվան ճամբարներում սպանվածների թիվը կազմում է ավելի քան երեք միլիոն մարդ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստ Կատեգորիա:Ցեղասպանություն Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի համակենտրոնացման ճամբարներ Կատեգորիա:Մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություններ Կատեգորիա:Երրորդ ռայխի մահվան ճամբարներ Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիա Կատեգորիա:Գերմանիան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Հոլոքոստի վայրեր Կատեգորիա:Համակենտրոնացման ճամբարներ
Նովոսելե (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)
Նովոսելե (Новоселье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 63 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Լուկաշովկա (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)
Լուկաշովկա (Лукашівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լուկաշովկա գյուղում բնակվում էր 141 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1263 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 111,64 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Փոքր կատուներ
Դասակարգում
Կատեգորիա:Կատվազգիներ
Հերման Մանկևիչ
Հերման Մանկևիչ (Herman Jacob Mankiewicz ), հոլիվուդյան սցենարիստ, ով աչքի է ընկնում ցինիկ հումորով։ Նրա ամենահայտնի աշխատանքը, որը գրվել է Օրսոն Ուելսի հետ համահեղինակությամբ «Քաղաքացի Քեյնը» ֆիլմի սցենարն է, որը լավագույն բնօրինակ սցենարի համար արժանացել է «Օսկար» մրցանակի։ Պետք է նշել, որ իր աղմկահարույց «Մեծացնելով Քեյնին» (The New Yorker, 1971) էսսեում, որը առաջացրել է թեժ քննարկումներ, ամերիկյան մեծ քննադատ Փոլին Քեյնը մանրամասնորեն քննելով ֆիլմի ստեղծման պատմությունը, վիճարկել է Օրսոն Ուելսի բացարձակ հեղինակությունն ու այդ պատկերի արժանիքների առնվազն կեսը վերագրել նրա սցենարիստ Մանկևիչին ։
Ինչպես նաև մասնակցել է «Ջենթլմենները նախընտրում են շիկահերներին» ֆիլմի սցենարի գրմանը, եղել է Մարքս եղբայրների մի շարք ֆիլմերի պրոդյուսերը։ Մանկևիչի կարիերային վնասել է ալկոհոլից կախվածությունը։ Մահացել է երիկամնային անբավարարությունից։
Նա կրթություն է ստացել Կոլումբիայի համալսարանում և Բեռլինում։ Եղել է սցենարիստ և ռեժիսոր Ջոզեֆ Մանկևիչի կրտսեր եղբայրը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Նյու Յորքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Շիրոկոե (գյուղ, Խուստի շրջան)
Շիրոկոե (Широке), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շիրոկոե գյուղում բնակվում էր 472 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վիշապը (մուլտֆիլմ)
Վիշապը (Дракон), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ` ըստ Հարավարևելյան Ասիայի ժողովուրդների` մասնավորապես` Վիետնամի և Մյանմայի հեքիաթների սյուժեների մոտիվներով ։
Սյուժե
Հին ժամանակներում ապրում էր մի սարսափելի վիշապ։ Իր անմատչելի պալատից նա կառավարում էր ամբողջ աշխարհը` դաժանորեն ճնշելով և թալանելով ժողովրդին։ Շատ քաջ զինվորներ փորձում էին սպանել Վիշապին, բայց նա միշտ հաղթում էր։ Եվ մի անգամ Մաունգ Տին անունով տղան, տեսնելով, թե ինչպես են տանջվում մարդիկ չար Վիշապի և նրա ծառաների պատճառով, որոշում է գնալ և մարտնչել հրեշի դեմ։
Ծեր և իմաստուն կրիան տղային տալիս է կախարդական թուր և ասում է նրան գլխավոր գաղտնիքը. այնքան էլ դժվար չէ տապալել Վիշապին, շատ ավելի դժվար է Վիշապ չդառնալը։ Այդ մասին Մաունգ Տինին հասցնում է ասել նաև վիշապը։ Երբ Մաունգ Տինը պայքարում է Վիշապի դեմ և հաղթում է նրան, մի արտահայտություն է լսում․ «Ոչ, հիմա դու ես վիշապը»։ Պարզվում է` այդ Վիշապը մարդ է եղել, որը նույնպես ցանկանում էր օգնել մարդկանց, բայց վերածվել է հրեշի` ագահության պատճառով։ Պարզվում է, որ ոսկին, որը պահվում է գանձարանում, անիծված էր. նա, ով կդիպչի այդ անիծված ոսկիներին, կվերածվի դաժան Վիշապի։
Մաունգ Տին գնում է գանձարան և ցանկանում է դիպչել ոսկիներին, սակայն հիշում է կրիայի և վիշապի խոսքերը, որը, բացառությամբ մյուսների, հասցնում է զգուշացնել նրան, մտքափոխվում է և քանդում է գանձարանի պատերը, նաև պատերի ջարդոնի տակ թաղում վիշապին ծառայող հարկահավաքին և զինվորներին։ Ժողովուրդը դիմավորում է իր փրկչին։ Մաունգ Տինը վերադարձնում է թուրը Կրիային, որպեսզի նա պահի թուրը երկրի հետագա պաշտպանների համար։
Մրցանակներ
1961` Դելիի երկրորդ միջազգային կինոփառատոնի «Սև լոտոս» մրցանակ ։
Վերաթողարկում DVD ձևաչափով
1990–ականներին մուլտֆիլմը վերաթողարկվել է խորհրդային լավագույն մուլտֆիլմերի հավաքածուներում` Studio PRO Video և «Սոյուզվիդեո» ստուդիաների կողմից։ 2003 թվականին մուլտֆիլմը VHS ձևաչափով վերաթողարկվել է «Հեռավոր կղզիների գաղտնիքը» մուլտֆիլմերի հավաքածուում։ Վերաթողարկվել է նաև DVD ձևաչափով` «Հեռավոր կղզիների գաղտնիքը» (2003) մուլտֆիլմերի հավաքածուում («Սոյուզմուլտֆիլմ», ներկայացուցիչ` «Սոյուզ», 2003)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալեքսանդրա Սնեժկո-Բլոցկայայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Հինյոյա
Հինյոյա, ինչպես նաև Հինյո (Hinnøya), կղզի Հյուսիսային Նորվեգիայում։
Նորվեգիայի մերձափնյա խոշորագույն կղզին է (երկրի կազմում ավելի մեծ կղզի միայն Շպիցբերգեն կղզեխմբի կղզիներն են։ Կղզու տարածքը կազմում է 2204,7 կմ²Լ Կղզու բնակչությունը 31 851 մարդ է (2006 թվականի դրությամբ)։ Հինյոն կղզու արևմտյան մասը վարչակազմորեն պատկանում է Վեստերոլեն շրջանին, հարավարևմտյան հատվածը՝ Լոֆոտեն շրջանին։ Ամենից շատ բնակչություն ունի Հարստադ քաղաքը։ Կղզու տարածքում կան մի քանի գյուղեր, որոնցից առանձնանում են Բուրկենեսը, Լյոդինգենը, Սիգերֆյորդը և Սյորվիկը։
Կղզին աշխարհագրորեն բաժանվում է ֆյուլկա Տրոմսի (Հարստադ և Կվեֆյորդ կոմունաներ) և Նուրլանի (Անդյոյ, Հադսել, Լյոդինգեն, Սորտլան, Հյելսուն և Վոգան կոմունաներ) միջև։ Կղզին հատում են բազում ֆյորդներ, ունի բլրային և լեռնային ռելիեֆ։ Մասնավորապես, հարավային հատվածում կղզու ամենաբարձր լեռն է՝ Մյոյսալենը (ծովի մակարդակից բարձրությունը՝ 1262 մ) ։ Լավագույն գյուղատնտեսական տարածքները գտնվում են հյուսիս-արևելքում՝ Հարստադ և Կվեֆյորդ կոմունաներում։ Կղզին միացած է Հյելսուն կամրջի հետ։ Արևմուտքում միանում է Լանգյոյա կղզու հետ՝ Սորտլան կամրջով, իսկ հյուսիսում՝ Անդյոյա կղզու հետ՝ Անդյոյ կամրջով։
Լոֆաստ ճանապարհը, որը միացնում է Լոֆոտենը ցամաքի հետ, պաշտոնապես բացվել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 1-ին։ Ճանապարհը դարձել է Е10 Եվրոպական մայրուղու հատվածը և մոտ անցնում Մյոյսալեն ազգային պարկին։ Կղզու հյուսիս-արևտմյան հատվածում (Սորտլան և Անդյոյ կոմունաներ) տեղակայված Ֆորֆյորդ արգելանոցը՝ անտառներով, ճահիճներով և Նորվեգիայի հնագույն կաղնիներով (700 տարեկան) մի վայր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Նորվեգիայի կղզիներ
Մատադոր (զրահափոխադրիչ)
Մատադոր (Matador), ադրբեջանա-հարավաֆրիկյան համատեղ մշակմամբ ստացված զրահամեքենա ուժեղացված հակաականային պաշտպանությամբ, որը այժմ սերիապես արտադրում է Հորդանանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ծանր զրահամեքենաներ Կատեգորիա:Զրահամեքենաներ այբբենական կարգով
Էվրետու
Էվրետու (Ευρέτου), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը գրեթե զրոյացել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
(7861) Մեսենջեր
(7861) Մեսենջեր (Messenger), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 2-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,437641 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0139 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8614 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1390,12 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,25897 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,96° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սովորական լուսան
Սովորական լուսան (Lynx lynx ), լուսանների ցեղի կաթնասուն կենդանի։ Հիմնականում տարածված են Եվրոպայի և Սիբիրի անտառներում։
Հայտնաբերվել է 1758 թվականին Կառլ Լիննեյի կողմից։ Համարվում է ամենահյուսիսաբնակ կատվազգիներից մեկը։
Նկարագրություն
Սովորական լուսանների մարմնի երկարությունը կազմում է 80-130 սմ, ընդ որում 70 սմ-ը կազմում է կենդանիների հետնաբաշը։ Սովորաբար նրանք լինում են մեծ շան չափերի։
Չափահաս արուների քաշը կազմում է 18-ից 25 կգ և հազվադեպ կարող է հասնել մինչև 30 կգ-ի։ Ի տարբերություն արուների, էգերը ավելի փոքր են և միջինում կշռում են 18 կգ։ Ականջները երկար են և նման են մյուս կատվազգիների ականջներին։
Պոչը շատ ավելի կարճ է՝ 20-40 սմ, իսկ գլուխը մարմնի համեմատ փոքր է՝ կլորավուն։ Դունչը կարճ է, աչքերը լայն են և կլորավուն։
Մազափոխումը սովորական լուսանների մոտ տարվա ընթացքում տեղի է ունենում երկու անգամ՝ գարնան և աշնան ամիսներին։ Լուսանների նոր ծևավորված մորթին շատ խիտ է և հաստ։ Հատկապես լավ արտահայտված մորթային մազածածկ կա լուսանների որովայնի հատվածում։ Այս հարմարանքը նրանց օգնում է ձմռան ամիսներին տեղաշարժվել ձյան հաստ շերտի միջով։
Գոյություն ունեն սովորական լուսանների բազմաթիվ մորթածածկեր՝ կախված տարածվածության արեալից։ Դրանք շատ ավելի հաստ և փափուկ են մեջքի, որովայնի և ոտքերի շրջաններում։ Մորթին հիմնականում ունի գորշ գունավորում, իսկ հազվադեպ նաև սպիտակ։
Հարավում տարածված լուսանների մազածածկույթը շատ ավելի թույլ է արտահայտված։ Ոտնահետքերը նման են կատվի ոտնահետքերին՝ առանց ճանկերի։
Տարածվածություն
Ժամանակին այս կենդանին սովորական էր համարվում Եվրոպայի համար, սակայն 20-րդ դարի կեսին նրանց մեծ մասը ոչնչացվեցին Եվրոպայի արևմտյան և կենտրոնական հատվածներից։ Ներկայումս ձեռնարկվում են կենդանիների պոպուլյացիաների վերակենդանացման ծրագրեր։
Լուսանները Ռուսաստանում հանդիպում են խուլ, խիստ աղբոտած տարածքներում, ինչպես նաև փշատերև անտառներում՝ Կամչատկայից մինչև Սախալին, ուր լուսանները ներխուժել են բոլորովին վերջերս։ Հարակից տարածքներից հանդիպում են Կովկասում, Կարպատներում և Միջին Ասիայում։
Տարածվածությունը Հայաստանում
Հայաստանում տարածված է սովորական լուսանի կովկասյան ենթատեսակը (Lynx lynx dinniki)։ Կովկասյան լուսանը (Lynx lynx dinniki) տեսանկարվել է Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամի կողմից տեղադրված տեսախցիկի միջոցով։ Տեսսանյութը կարող եք դիտել այս հղումով։
Հայաստանում կովկասյան լուսանը տարածված է Արարատի, Լոռու, Տավուշի, Սյունիքի Կոտայքի, և Գեղարքունիկի մարզերի անտառներում ։
Աշխարհագրական գիտությունները Հայաստանում
Աշխարհագրական գիտություններ Հայաստանում, նրանց զգալի տեղեկություններ կան վաղմիջնադարյան հայկական պատմագրական աղբյուրներում։ Հիշարժան են Մովսես Խորենացու «Պատմութիւն Հայոց»-ը (5-րդ դար) և Անանիա Շիրակացու «Աշխարհացոյցը» (7-րդ դար), որտեղ արտացոլված են Անտիկ աշխարհի աշխարհագրական շատ գաղափարներ։
Կատեգորիա:Գիտությունը Հայաստանում Կատեգորիա:Աշխարհագրության պատմություն
Պյոտր Յան
Պյոտր Յան (Пётр Евгеньевич Ян, ), խառը ոճի ռուս մարտիկ, UFC-ի թեթևագույն քաշային կարգի չեմպիոն ։ ACB-ի թեթևագույն քաշային կարգի նախկին չեմպիոն։ 2020 թվականի հուլիսի 12-ից` UFC-ի թեթևագույն քաշային կարգի գործող չեմպիոն։
Կենսագրություն
Պյոտրը ծնվել է 1993 թվականին, Կրասնոյարսկի երկրամասի Նազարովսկի շրջանում։ 2000-ականների սկզբին ընտանիքը տեղափոխվել է Դուդինկա քաղաք ։
6-րդ դասարանում սկսել է զբաղվել թեկվանդոյով և մինի ֆուտբոլով։ 12 տարեկանում սկսել է բռնցքամարտ պարապել` Նիկոլայ Սուրժիկովի ղեկավարությամբ ։
14 տարեկանից սկսել է գումար աշխատել` Ենիսեյ գետում լաստանավեր բեռնաթափելով ։ Աշխատանքի ընթացքում ծանոթացել է Կոնստանտին Մանկովի հետ, որը նրան ծանոթացրել է ապագա մարզիչի՝ Յուրի Դեմչենկոյի հետ։
15 տարեկան հասակում, դպրոցի 9-րդ դասարանից հետո, Պյոտրը Կրասնոյարսկի երկրամասից տեղափոխվել է Օմսկ, որտեղ շարունակել է մարզվել ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ, բռնցքամարտիկ Յուրի Դեմչենկոյի ղեկավարությամբ։
MMA-յով հետաքրքրվել է «Ալեքսանդր Նևսկու» ակումբում, երբ դիտել է պրոֆեսիոնալ մարտիկների մարզումը։
Ավարտել է Օմսկի Սիբիրի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական համալսարանը։
2010-ականների սկզբին Օմսկի ծայրամասում գտնվող գիշերային ակումբում նա աշխատել է որպես պահակ ։
2018 թվականի սեպտեմբերին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Եկատերինբուրգ` «Արխանգել Միխաիլ» ակումբում հանդես գալու համար  ։
Absolute Championship Berkut
2015 թվականի հոկտեմբերի 24-ին ACB 24-ում Յանը հանդիպել է Մուրադ Կալամովին և միաձայն որոշմամբ հաղթել է պայքարը։ Հաղթանակը Յանին հնարավություն է տվել մրցել Մագոմեդ Մագոմեդովի դեմ` թեթևագույն քաշային կարգի չեմպիոնի գոտու համար։
Յանը հանդիպել է Մագոմեդ Մագոմեդովին 2016 թվականի մարտի 26-ին, ACB 32-ում։ Մենամարտը տևել է բոլոր 5 ռաունդները։ Նա պարտվել է մենամարտը առանձին որոշմամբ։
Իր գործունեության առաջին պարտությունից հետո նա մենամարտել է անգլիացի մարտիկ Էդ Արտուրի դեմ, 2016 թվականի հուլիսի 15-ին, ACB 41-ի շրջանակներում։ Նա հաղթել է մենամարտը մրցավարների միաձայն որոշմամբ։
2017 թվականի ապրիլի 15-ին ABC 57-ի շրջանակներում տեղի է ունեցել Մագոմեդ Մագոմեդովի դեմ պատասխան մենամարտը։ Մենամարտը տևել է բոլոր 5 ռաունդները։ Պյոտրը հաղթել է մենամարտը մրցավարների միաձայն որոշմամբ և դարձել է ACB-ի թեթևագույն քաշային կարգի չեմպիոն։
2017 թվականի սեպտեմբերի 30-ին նա հաջողությամբ պաշտպանել է չեմպիոնի իր տիտղոսը ընդդեմ Մատեուս Մատոսի։ Նա հաղթել է բրազիլացուն նոկաուտով` 3-րդ ռաունդում։
Ultimate Fighting Championship
ABC-ում իր առաջին տիտղոսային պաշտպանությունից հետո 2018 թվականի հունվարին պայմանագիր է կնքել UFC-ի հետ։
Յանն առաջին մենամարտն անց է կացրել ճապոնացի Տերուտո Իսիհարայի դեմ, 2018 թվականի հունիսի 23-ին, UFC Fight Night 132 մրցաշարումում։ Տեխնիկական նոկաուտով հաղթանակ է տարել առաջին ռաունդում ։
2018 թվականի սեպտեմբերի 15-ին UFC Fight Night 136-ում Պյոտրի մրցակիցը պետք է դառնար թեթևագույն քաշային կարգի 14-րդ համար Դուգլաս Սիլվա դի Անդրադին, սակայն ոտքի վնասվածքի պատճառով Անդրադին չի կարողացել մասնակցել մենամարտին, և բրազիլացուն փոխարինելու է դուրս եկել կորեացի մարտիկ Ջին Սու Սոնը։ Կշռման ժամանակ Սոնը չի կարողացել ցույց տալ անհրաժեշտ քաշը և տուգանվել է իր հոնորարի 20% -ով՝ Յանի օգտին։ Յանը հաղթել է մրցավարների միաձայն որոշմամբ։ Դարձել է «Երեկոյի մենամարտ» մրցանակի մրցանակակիր։
2018 թվականի դեկտեմբերի 29-ին UFC 232-ի շրջանակներում Յանին հանդիպում էր սպասվում բրազիլացի Դուգլաս Սիլվա դի Անդրադի հետ, որի հետ մենամարտը նախկինում չէր կայացել։ Յանը տեխնիկական նոկաուտով հաղթանակ է տարել երկրորդ ռաունդում։ Անդրադիի կողմը կանգնեցրել է մենամարտը` բրազիլացու մոտ առաջացած խորը վնասվածքի պատճառով։
2019 թվականի փետրվարի 23-ին UFC Fight Night 145 մրցաշարում մենամարտ է անցկացրել ամերիկացի Ջոն Դոդսոնի հետ։ Նա հաղթել է մրցավարների միաձայն որոշմամբ։
2019 թվականի հունիսի 8-ին UFC 238 մրցաշարում հաղթել է ամերիկացի Ջիմի Ռիվերային` մրցավարների միաձայն որոշմամբ ։
2019 թվականի դեկտեմբերի 14-ին UFC 245 մրցաշարում հանդիպել է Յուրի Ֆեյբերի հետ։ Երրորդ ռաունդում նոկաուտով հաղթանակ է տարել՝ ոտքով հարված հասցնելով գլխին։ Դարձել է «Երեկոյի ելույթ» մրցանակի մրցանակակիր ։
2020 թվականի հուլիսի 12-ին UFC 251 մրցաշարում տեխնիկական նոկաուտով հինգերորդ ռաունդում հաղթել է բրազիլացի Ժոզե Ալդուին և նվաճել UFC-ի չեմպիոնի տիտղոսը թեթևագույն քաշային կարգում ։
Ժոզե Ալդուի նկատմամբ տարած հաղթանակից և չեմպիոնական տիտղոսի նվաճումից հետո UFC-ն Պյոտր Յանին ընդգրկել է լավագույն մարտիկների ցանկում՝ անկախ քաշային կարգերից (P4P): Ռուսաստանցին զբաղեցրել է 13-րդ հորիզոնականը ։
2020 թվականի հուլիսի 14-ին Fightmatrix կայքի վարկածով ընդգրկվել է ուժեղագույն մարտիկների տասնյակում՝ անկախ քաշային կարգից ։
Անձնական կյանք
Պյոտր Յանը ամուսնացած է Յուլիա Յանի հետ, զույգը ունի երկու որդի՝ Դանիիլը և Կոնստանտինը ։ Կոնստանտինը ծնվել է 2020 թվականի հունիսի 22-ին Թաիլանդում, որտեղ Յուլիան ուղեկցում էր Պյոտրին հավաքների ընթացքում ։
Կագամլիկ (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)
Կագամլիկ (Кагамлик), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կագամլիկ գյուղում բնակվում էր 736 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,47 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 297,98 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Շեյխ Զայիդի մզկիթ
Շեյխ Զայիդի մզկիթ (مسجد الشيخ زايد), աշխարհի վեց ամենամեծ մզկիթներից մեկը  ։ Գտնվում է Արաբական Միացյալ Էմիրությունների մայրաքաղաք Աբու Դաբիում։ Անվանվել է ի պատիվ հիմնադիր և Արաբական Միացյալ Էմիրությունների առաջին նախագահ շեյխ Զայիդ իբն Սուլտան ալ-Նահյանի, վերջինս հուղարկավորված է մզկիթի հարևանությամբ։ Մզկիթը պաշտոնապես բացվել է 2007 թվականի Ռամադանի ժամանակ։
Այս մզկիթը Դուբայի Ջումեյրա մզկիթի հետ միասին բացառություն են կազմում. այս երկու մզկիթներ կարող են մտնել բոլոր (ոչ միայն մուսուլմանները) ցանկացողները։ Զբոսաշրջության նախարարությունը հայտարարել է, որ մզկիթում ինչպես մուսուլման, այնպես էլ ոչ մուսուլման զբոսաշրջիկների համար էքսկուրսիաներն անցկացվում են 2008 թվականի մարտի կեսերից ։ Զայիդ մզկիթի մուտքն ու էքսկուրսիաներն անվճար են։ Ըստ հանրահայտ TripAdvisor-ի տեղեկությունների՝ շեյխ Զայիդի մզկիթը երկու անգամ ճանաչվել է որպես աշխարհի երկրորդ ամենատարածված զբոսաշրջային վայր։
Ճարտարապետություն
Մզկիթի չորս անկյուններում կանգնած են չորս մինարեթները, որոնք բարձրանում են մոտ 170 մետր։ Գլխավոր շենքի արտաքին շերտը ծածկում են 82 գմբեթները։ Գմբեթները զարդարված են սպիտակ մարմարով, նրանց ներքին գեղարվեստական ձևավորումը ևս իրականացված է մարմարով։ Ներքին բակը պատված է գունավոր մարմարով և կազմում է մոտ 17 400 մ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մզկիթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Աբու Դաբի Կատեգորիա:Գմբեթավոր կրոնական շենքեր և կառույցներ
Աստերոիդների ցանկ (247001-247100)
Աստերոիդների ցանկ (246901-247000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (247101-247200)
Նեում (համայնք, Բոսնիա և Հերցեգովինա)
Նեում համայնք (, Општина Неум), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականորեն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում։ Համայնքի վարչական կենտրոնն է Նեում քաղաքը ։
Բնակչություն
1991 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ համայնքում բնակվում է 4325 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության համայնքներ
Պոլյանա (գյուղ, Խուստի շրջան)
Պոլյանա (Поляна), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոլյանա գյուղում բնակվում էր 238 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արարատի լեռներ
Արարատի լեռներ (աստվածաշնչյան եբրայրերն՝, Սեպտուագինտա՝ τὰ ὄρη τὰ Ἀραράτ), տերմին, որն օգտագործվում է Ծննդոց գրքում, որպեսզի նշի այն վայրը, որտեղ Նոյը կանգ է առել Մեծ ջրհեղեղից հետո ։ Այդ տարածքը համապատասխանում է Ուրարտուին՝ Վանի թագավորություն։
Միջին դարերից սկսած՝ «Արարատի լեռները» սկսել են նույնացվել Արևմտյան Հայաստանի հայտնի Մասիս լեռան հետ, որը հայտնի է դարձել Արարատ լեռ անունով ։
Պատմություն
Մեջբերելով Բերոսոսին, Հիերոնիմոս Եգիպտացուն, Մնասեյին, Նիկողայոս Դամասկոսցուն՝ Հովսեփոս Փլավիոսը իր «Հրեաների հնությունները» գրքում գրում է․ «տապանը կանգ է առնում Հայաստանի մի լեռան գագաթին ... Մինյասի վրա, որը կոչվում էր Բարիս» ։
Նույն կերպ Լատինական Վուլգատայի մեջ Հիերոնիմոսը Ծննդոց 8:4-ը թարգամանում է հետևյալ կերպ․ «Եվ տապանը կանգ առավ... Հայաստանի լեռներում», սակայն Վատիկանի երկրորդ ժողովից հետո հրապարակված Նոր Վուլգատայում տեղանունը փոխվել է «montes Ararat»-ով («Արարատի լեռներ») ։
Ընդհակառակը, վաղ սիրիական և արևելյան ավանդույթը նշում է, որ տապանը կանգ է առել Ջուդի լեռան վրա, որն այսօր գտնվում է Շըրնաքի մարզում՝ Հարավարևելյան Անատոլիայում ․ այս զուգորդումն անհետացել է միջնադարում և այժմ սահմանափակվում է միայն որպես ղուրանական ավանդույթ հանդես գալով։
Սըր Ուոլթեր Ռելին իր «Աշխարհի պատմության» (1614) մի քանի գլուխ է նվիրել այն պնդմանը, որ հին ժամանակներում Արարատյան լեռներ տերմինը վերաբերել է ոչ միայն հայկական լեռներին, այլ նաև ավելի բարձր լեռնային լեռնաշղթաներին, որոնք ձգվում են դեպի Ասիա։ Նա պնդում է, որ քանի որ Հայաստանն իրականում չի գտնվում Շինարից դեպի արևելք  , տապանը պետք է ինչ-որ տեղ վայրէջք կատարեր Արևելքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստվածաշնչյան վայրեր Կատեգորիա:Նոյյան տապան
Ուլյանա Սուպրուն
Ուլյանա-Նադեժդա Սուպրուն (Уляна-Надія Супрун, ), ուկրաինացի հասարակական և պետական գործիչ, 2016 թվականի օգոստոսի 1-ից մինչև 2019 թվականի օգոստոսի 29-ը՝ Ուկրաինայի առողջապահության նախարարի պաշտոնակատար։
Վաղ տարիներ, կրթություն
Ուլյանա Յուրկովը ծնվել է Դետրոյթում (ԱՄՆ) ուկրաինական ծագումով ընտանիքում։ Հաճախել է Ուկրաինական հունական կաթոլիկ եկեղեցի, եղել է ուկրաինական «Պլաստ» սկաուտական կազմակերպության անդամ։ Նա ծնողների հետ առաջին անգամ այցելել է Ուկրաինա, երբ 11 տարեկան է եղել ։ Բժշկական կրթություն է ստացել Միչիգանի նահանգի համալսարանում ։
1981-1985 թվականներին սովորել է Ուայնի համալսարանում, որտեղից ստացել է կենսաբանական գիտությունների բակալավրի աստիճան ։ 1985-1989 թվականներին սովորել է Միչիգան նահանգի համալսարանին կից Մարդու բժշկության քոլեջում և ստացել բժշկության դոկտորի կոչում (MD, բժիշկ) ։ 1989-1990 թվականներին ավարտել է միջանկյալ տարեկան ռեզիդենտուրայի ծրագիրը «Բոմոնտ» (Beaumont) հիվանդանոցում (Դիրբորն, Միչիգան նահանգ), որն ընդգրկված է Օակվուդ (Oakwood) առողջապահական համակարգի կազմում ։
Մասնագիտական գործունեություն
1990-1994 թվականներին աշխատել է որպես Ռադիոլոգիական ախտորոշման գծով ռեզիդենտ-բժիշկ Դետրոյթի «Սինայ» հիվանդանոցում ։ Ուլյանա Սուպրունը կրտսեր կլինիկական պրոֆեսոր է ։ 1995- 1999 թվականներին աշխատել է Նյու Յորքում կանանց առողջության ախտորոշիչ ռադիոլոգիայում՝ հետագայում դառնալով Դետրոյթի Հենրի Ֆորդի հիվանդանոցի կրծքագեղձի ախտորոշիչ ճառագայթաբանության գծով տնօրենի պաշտոնակատար ։
2000 թվականից Սուպրունն աշխատել է որպես Կանանց առողջության ախտորոշիչ ճառագայթաբանության գլխավոր ռադիոլոգ-բժշկի տեղակալ (Medical Imaging of Manhattan), հետագայում դարձել է այդ բժշկական կենտրոնի բժշկական տնօրենի տեղակալ և գործընկեր, որտեղ աշխատել է մինչև 2009 թվականը։ Նա Նիկոլայ Պիրոգովի առաջին կամավոր բժշկական հոսպիտալի դիտորդական խորհրդի անդամ է, Մայդանի բժիշկների անդամ, Նյու Յորքի Ուկրաինայի երիտասարդական միության անդամ (1995-2013), Ամերիկայի ուկրաինական կոնգրեսի կոմիտեի անդամ (1990 թվականից), Ուկրաինացիներին մարդասիրական օգնության տրամադրման  խորհրդի տնօրեն, (1997-1999), Քաղաքացիական ազատությունների ուկրաինա-ամերիկյան ասոցիացիայի նախագահ (2000-2009)։
Տեղափոխություն Ուկրաինա
2013 թվականի աշնանը ամուսնու՝ Մարկո Սուպրունի հետ որոշել են տեղափոխվել Ուկրաինա և նոյեմբերի 29-ին, քաղաքական ճգնաժամի ժամանակ, նրանք արդեն Կիևի Մայդանում են եղել։ Դեկտեմբերի կեսերին Ուլյանան փորձել է աշխատանք ստանալ Եվրամայդանի բժշկական ծառայությունում Արհմիությունների տանը, սակայն, ըստ Ուկրաինայի առողջապահության նախարար (2014) Օլեգ Մուսյայի, երեք օր անց վռնդել է նրան, բժշկական ծառայության մեջ նրա ակտիվ աշխատանքի մասին բոլոր տեղեկությունները համարելով «կեղծ և իրականությանը չհամապատասխանող» ։ Այնուհետև Սուպրունը գլխավորել է Ուկրաինացիների համաշխարհային կոնգրեսի մարդասիրական նախաձեռնությունները և հիմնել է «Հայրենասերների պաշտպանություն» հասարակական կազմակերպությունը (ուկր․ Захист Патріотів), որի խնդիրն է եղել բարելավել Ուկրաինայի քաղաքացիների, հատկապես պատերազմի վետերանների բժշկական օգնությունը ։
Ուկրաինա տեղափոխվելուց հետո նա դարձել է Ուկրաինացիների համաշխարհային կոնգրեսի մարդասիրական նախաձեռնությունների տնօրենը և հիմնադրել է «Հայրենասերների պաշտպանություն» հասարակական կազմակերպությունը ։ 2015 թվականի հոկտեմբերին դարձել է Ուկրաինայի կաթոլիկ համալսարանի վերականգնողական բժշկության դպրոցի հիմնադիրն ու տնօրենը ։ Եղել է նաև Գերագույն ռադայի առողջապահական հարցերի կոմիտեի արտահաստիքային խորհրդատու ։
2015 թվականի հուլիսի 11-ին Ուկրաինայի նախագահ Պյոտր Պորոշենկոն հրամանագրեր է ստորագրել ամուսիններ Ուլյանա և Մարկ Սուպրուններին Ուկրաինայի քաղաքացիություն տրամադրելու մասին ։
Ուկրաինայի առողջապահության նախարարություն
2016 թվականի հուլիսի 12-ին Ուկրաինայի նախագահ Պյոտր Պորոշենկոն ընդառաջել է վարչապետ Վլադիմիր Գրոյսմանի առաջարկին՝ Ուլյանա Սուպրունին Ուկրաինայի առողջապահության փոխնախարար նշանակելու մասին ։ 2016 թվականի հուլիսի 22-ին Ուկրաինայի Նախարարների կաբինետը Ուլյանա Սուպրունին նշանակել է Ուկրաինայի առողջապահության փոխնախարար ։ 2016 թվականի օգոստոսի 1-ից Սուպրունը սկսել է կատարել առողջապահության նախարարի պարտականությունները ։ 2016 թվականի նոյեմբերի 30-ին կառավարությունն ընդունել է 10 որոշում, որոնք հիմք են դրել Ուկրաինայում առողջապահական համակարգի բարեփոխումներին և բժշկական ոլորտի կառավարման գործառնական խնդիրների լուծմանը ։ Մասնավորապես, հաստատվել է երկու հայեցակարգ՝ առողջապահության համակարգի ֆինանսավորման բարեփոխումների և հանրային առողջապահական համակարգի զարգացման մասին։ 2017 թվականի հունիսի 8-ին Գերագույն Ռադան առաջին ընթերցմամբ ընդունել է № 6327 օրինագիծը, որով գործարկվում է առողջապահության համակարգի ֆինանսավորման նոր մոդելը ։
Հաշվի առնելով Ուկրաինայում շարունակվող տուբերկուլոզի համաճարակը, Ուլյանա Սուպրունը հայտարարել է, որ վարակակիրների թիվը կազմում է երկրի բնակչության մոտ 50%-ը և յուրաքանչյուր չորրորդ դեպքը բազմադեղորայքակայուն է։ Նրա կարծիքով՝ վերջինների բուժումը պետք է իրականացվի ամբուլատոր հիմունքներով՝ առանց հոսպիտալացման՝ դեղորայքի կանոնավոր ընդունման միջոցով   ։
2018 թվականի նոյեմբերի 1-ից ռուսական պատժամիջոցներ են սահմանվել Ուկրաինայի 322 քաղաքացիների, այդ թվում՝ Ուլյանա Սուպրունի նկատմամբ ։
2019 թվականի փետրվարի 5-ին Կիևի օկրուգային վարչական դատարանը, մասնակիորեն բավարարելով Ուկրաինայի ժողովրդական պատգամավոր Իգոր Մոսիյչուկի հայցը, որոշել է արգելել Ուկրաինայի առողջապահության նախարար Ուլիանա Սուպրունի լիազորությունների իրականացումը։ Դատարանը նրան արգելել է «նախարարի լիազորությունների իրականացմանն ուղղված գործողություններ կատարել»։ Դատարանը որոշումը պատճառաբանել է նրանով, որ նախարարի պարտականությունները հնարավոր է կատարել ոչ ավելի, քան մեկ ամիս, իսկ Սուպրունի դեպքում դա շարունակվել է ավելի քան երկու տարի  ։ Բացի այդ, Մոսիյչուկի հայցում ասվում է, որ Սուպրունը չի հրաժարվել ԱՄՆ քաղաքացիությունից 2015 թվականին ուկրաինական անձնագիր ստանալուց հետո, ինչը հակասում է «Ուկրաինայի քաղաքացիության մասին» օրենքին ։ Արդարադատության նախարարության կողմից այս արգելքը վերացնելու միջնորդության քննարկումը նախատեսվել է փետրվարի 11-ին ։ Փետրվարի 14-ին դատարանի որոշմամբ Ուլյանա Սուպրունը վերականգնվում  է իր պաշտոնում ։ 2019 թվականի օգոստոսի 29-ին՝ նոր վարչապետի նշանակման օրը, Սուպրունը հրաժարական է տվել ։
Հանրային կերպարը
Լրատվամիջոցներում Ուլյանայի հանրային կերպարը անձամբ նրա խոսքերով ներկայացվում է որպես Բժիշկ-Մահ ։ Մի շարք քաղաքական գործիչներ և պաշտոնյաներ, ովքեր քննադատում էին բժշկական բարեփոխումները, բազմիցս հրապարակավ Ուլիանա Սուպրունին անվանել են «Բժիշկ Մահ» մականվամբ ։ Անձամբ Ուլյանայի խոսքով, ինքը խորհրդային բժշկության մահն է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բժշկուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կանայք Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք Կատեգորիա:Ուկրաինացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի հասարակական գործիչներ
Ցինկագրություն
Ցինկագրություն
Կատեգորիա:Տպագրություն
Արևելյան կատուներ
Արևելյան կատուներ (Prionailurus), գիշատիչ կատվազգիների (Felidae) ցեղ։ Հանդիպում են միայն Ասիայում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կատվազգիներ Կատեգորիա:Արևելյան կատուներ
Չելյաբինսկի մարզ
Չելյաբինսկի մարզ (Челябинская область), մարզ Ռուսաստանի կազմում, Ռուսաստանի ֆեդերացիայի միավոր։ Մայրաքաղաքն է Չելյաբինսկ քաղաքը։
Սահմանակից է Ռուսաստանի Սվերդլովսկի, Կուրգանի և Օրենբուրգի մարզերի, Բաշկորտոստանի Հանրապետության, ինչպես նաև Ղազախստանի հետ։
Արյունաբանությունը և փոխներարկաբանությունը Հայաստանում
Արյունաբանությունը և փոխներարկաբանությունը Հայաստանում, Արյունաբանության և փոխներարկաբանության զարգացումը Հայաստանում պայմանավորված է 1932 թվականին Ռուբեն Յոլյանի նախաձեռնությամբ Մոսկվայի Արյունաբանության և արյան փոխներարկման գիտահետազոտական կենտրոնական ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղի(1939-1944 թվականներին՝ Արյան փոխներարկման Հայաստանի հանրապետական կայան) կազմակերպմամբ, որի հիման վրա 1947 թվականին ստեղծվել է Արյունաբանության և արյան փոխներարկման գիտահետազոտական կենտրոնի (մինչև 1955 թվականը ղեկավար՝ Ռուբեն Յոլյան, 1993 թվականից՝ Ռուբեն Յոլյանի անվան արյունաբանության հանրապետական կենտրոն)։
Վերջինս արյունաբանության և փոխներարկաբանության ոլորտի գիտական, ուսումնական, գիտամեթոդական և համակարգող բուժհաստատություն է հանրապետությունում, որտեղ կազմակերպվում են արյունաբան, բոլոր հիվանդությունների և խանգարումների լիարժեք հետազոտություններ, հիվանդների բուժում և շարունակական հսկողություն (ներկայումս հսկողության տակ է մոտ 3 հազար հիվանդ)
2004 թվականին ստեղծվել է արյունաբանությանև փոխներարկաբանության ամբիոնը (ղեկ.՝ Ս. Դաղբաշյան, 2007 թվականից՝ Ա. Զաքարյան), որտեղ կատարվում են նաև գիտամեթոդական, ուսումնամեթոդական և կլինիկ, աշխատանքներ՝ Արյունաբանական կենտրոնի հետ համատեղ։
Արյունաբանական կենտրոնում կատարվում են նաև դոնորների, արյան հավաքանու պահեստավորման, արյան բարձրորակ պատրաստուկների և բաղադրամասերի պատրաստման, արյան անվտանգության ապահովման աշխատանքներ։ Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակ հավաքագրվել և հետազոտվել է արյան ավելի քան 2500 միավոր։
Արյան վարակային անվտանգության ապահովման նպատակով ներդրվել են՝ 1988 թվականին՝ ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի, 1989 թվականին՝ HbsAg-ի (լյարդաբորբ B), 1996 թվականին՝ HCV-ի (լյարդաբորբ C), 2006 թվականին՝ HbcorAg-ի իմունոֆերմենտային հետազոտման եղանակները, 1990-1991 թվականներ֊ին՝ արյան անընդմեջ բուժային և դոնորային պլազմաֆերեգներ։ 1993 թվականից արյունը պահեստավորվում է միայն «Հեմակոն» տեսակի պլաստիկ պարկերում, որը բացառում է արյան աղտոտվելու հնարավորությունը։
2006 թվականին ստեղծվել է փոխներարկաբանության համաշխարհային չափորոշիչներին համապատասխանող Արյան բանկ (Ս. Դաղբաշյան), ձեռք են բերվել արդիական լաբորատոր սարքավորումներ(Axim և Selldin վերլուծիչներ, Hemonetic պլագմաֆերեգի սարք, Labtop խառնիչ), որոնց շնորհիվ հնարավորություն է ստեղծվել բարձրացնելու դոնորների արյան վարակային անվտանգության աստիճանը, որակը և հիվանդների հետազոտման մակարդակը։ Մշակվել են փոխներարկումային բուժօգնության կազմակերպման չափորոշիչներ, պատրաստվել է «Մարդու արյան և արյան բաղադրամասերի դոնորության և փոխներարկման մասին» օրենքի նախագիծը։
1992 թվականին ներդրվել է երեխաների սուր լեյկոզների բուժման BFM (Գերմանիա) նոր ծրագիրը, որի շնորհիվ բուժման արդյունավետությունը սուր լիմֆոբլաստային լեյկոզի ժամանակ հասել է 70-75 %-ի և մոտեցել է Եվրոպական մակարդակին։
Ստեղծվել է Գեորգի Անջելյան (1930-2012 թվականներ) Հեմոֆիլիայի կենտրոնը, որը համագործակցում է ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի Դաշնության առաջատար մասնագետների հետ։ Ներգրվել է հեմոֆիլային հոդախտերի բուժման նոր եղանակ՝ քիմիական սինեվեկտոմիան ռիֆամպիցինի միջոցով (Հ. Խաչատրյան)։ Պոլիմերազային շղթայական ռեակցիայի հետագոտության ներդրման, CobeSpectra ցիտաֆերեգի և ապավիրուսակտիվացման սարքերի (բջջաֆլյոտրաչափ), կրիոբանկի, սառնարանների ու սառցարանների ձեռքբերման շնորհիվ կատարվում են ցողունային բջիջների հավաքագրման, իմունաբանական տիպավորման և նրանց պատվաստման, նաև հյուսվածքային տիպավորման աշխատանքներ։
Ներկայումս Արյունաբանության կենտրոնում Ս. Դաղբաշյանի ղեկավարությամբ աշխատանքներ են կատարվում Հայաստանի Հանրապետությունում արյան հիվանդությունների տարածվածության, կանխորոշման, ախտորոշման, բուժման եղանակների, անվտանգ փոխներարկումային բուժօգնության հիմնահարցերի մշակման ուղղությամբ։ Համալիր հետազոտություններ են իրականացվել արյան հիվանդությունների (այդ թվում՝ հեմոբլաստոգների) ախտածնայիև մեխանիզմների բացահայտման և բուժման առավել արդյունավետ եղանակների մշակման, քրոնիկ, միելոլեյկոզի գենետիկ, ախտորոշման հիմնախնդիրների լուծման ուղղությամբ։ Կատարվել են նաև իմունաարյունաբանական հետազոտություններ, նոր սինթեզված ու բնական ծագման կենսաբանական ակտիվ նյութերի սկրինինգ, նախակլինիկական փորձարկում և նրանց ազդեցության ուսումնասիրություններ։
Անահիտ Ձաքարյան
Կատեգորիա:Հայաստանի առողջապահություն
Մոնիստրոլ դե Կալդերս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Թերեզ Ռաքեն
Թերեզ Ռաքեն (Thérèse Raquin), ֆրանսիացի հայտնի գրող Էմիլ Զոլայի ստեղծագործությունը։ Վեպի շնորհանդեսը տեղի է ունեցել 1867 թվականին Ֆրանսիայում։
Վեպն առաջին անգամ հայերեն լույս է տեսել 1964 թվականին։ 2013 թվականի հրատարակության մեջ կատարվել են խմբագրական և ոճական փոփոխություններ։
«Թերեզ Ռաքեն» վեպը հենց իր՝ Էմիլ Զոլայի բնորոշմամբ մարդու մեջ անասնական բնազդների վերհանման պատմությունն է։ Էմիլ Զոլան մի առիթով ասել է.
Սյուժե
«Թերեզ Ռաքեն» վեպը պատմում է մի երիտասարդ կնոջ անհաջող ամուսնության մասին, ով ամուսնացել է իր հորաքրոջ տղայի հետ՝ հորաքրոջ կամքով։ Թերեզ Ռաքենը ֆրանսիացի կապիտանի և ալժիրցի կնոջ դուստրն է։ Նրա մայրը մահացել է անմիջապես ծննդաբերությունից հետո։ Մոր մահից հետո հայրը նրան թողնում է քրոջը՝ տիկին Ռաքենի մոտ, որպեսզի վերջինս խնամի իր դստերը։ Տիկին Ռաքենն ապրում է իր որդու՝ Կամիլի հետ, ով շատ տկար ու հիվանդ է։ Կամիլն ու Թերեզն ապրում են միասին, իսկ երբ լրանում է Թերեզի 21 տարին, հորաքույրը որոշում է ամուսնացնել նրանց։ Որոշ ժամանակ անց Կամիլը որոշում է տեղափոխվել Փարիզ, որովհետև Կամիլը կարծում էր, որ Փարիզն իր համար նպաստավոր վայր է կարիերա սկսելու համար։
Թերեզն ու տիկին Ռաքենը խանութ են բացում Պոն Նյոֆ փողոցում՝ Կամիլին օգնելու համար։ Կամիլն սկսում է աշխատել Օռլեանի երկաթգծային կայանում, որտեղ հանդիպում է իր մանկության ընկերոջ՝ Լորանի հետ։ Լորանն այցելում է Ռաքենների բնակարան, և այդ օրվանից սկսվում է Թերեզի և Լորանի սիրային պատմությունը։ Նրանք հանդիպում են հաճախ և գաղտնի։ Որոշ ժամանակ անց Լորանի ղեկավարն ասում է, որ աշխատանքային ժամերը պետք է ավելացնել, իսկ դա խանգարում էր նրանց հանդիպել։ Թերեզի գլխում միտք է հղանում՝ սպանել Կամիլին։ Նրանք Կամիլին տանում են նավով զբոսանքի։ Երբ նավն արդեն բավականաչափ հեռացել էր ափից, նրանք ջուրն են նետում Կամիլին։ Կամիլին միայն հաջողվում է կծել Լորանի պարանոցը։ Երբ Կամիլն արդեն սուզվել էր ջրում, Լորանն ու Թերեզը աղմուկ են բարձրացնում՝ ձևացնելով, որ Կամիլն ընկել է ջուրը՝ չկարողանալով պահել հավասարակշռությունը։ Փրկարար ջոկատը ժամանում է դեպքի վայր, բայց Կամիլին գտնել չեն կարողանում։
Թերեզն ու Լորանը վերադառնում են տուն։ Տիկին Ռաքենը հայտնվում է անելանելի իրավիճակում՝ լսելով որդու անհետացման մասին։ Բոլորը հավատում են Լորանի ու Թերեզի հորինած պատմությանը։ Լորանը դեռևս հանգիստ չէ, քանի որ համոզված չէ, որ Կամիլը մահացել է։
Ընտանիքի ծանոթ և լավ բարեկամ Օլիվիեն տիկին Ռաքենին խորհուրդ է տալիս ամուսնացնել Թերեզին՝ տան մթնոլորտը լավացնելու համար։ Նա խորհուրդ է տալիս Թերեզին ամուսնացնել Լորանի հետ։ Տիկին Ռաքենը համաձայնվում է։ Թերեզն ու Լորանը հասնում են իրենց նպատակին, բայց ամուսնանալով չեն գտնում երջանկություն։ Ամեն գիշեր նրանց է այցելում Կամիլի ուրվականը։
Տիկին Ռաքենը որդու մահից հետո հիվանդանում է։ Մի քանի ամիս անընդհատ շարունակվող նոպաններն ի վերջո նրան դարձնում են համր և անդամալույծ։ Այդ օրվանից ամուսինների կյանքը դառնում է անտանելի, որովհետև տիկին Ռաքենը նրանց վատ երազների ցրողն էր, փրկարար մի օղակ էր առօրյան ավելի քիչ նողկալի երևալու համար։
Մի երեկո, երբ Լորանն ու Թերեզը վիճում էին միմյանց հետ՝ մեկը մյուսին մեղադրելով սպանության մեջ, տիկին Ռաքենը հասկանում է ողջ եղելությունը, բայց չի կարողանում ոչ մի բան անել իր վրեժը լուծելու համար։
Տիկին Ռաքենը գիտեր ողջ ճշմարտոթյունը, իսկ Թերեզը վախենում էր, որ նա ինչ-որ կերպ կարող է մատնել իրենց։ Իր մտավախության մասին նա հայտնում է ամուսնուն, իսկ վերջինս հանգստացնում է կնոջը՝ մտաբերելով բժշկի ասածները, որ նա այլևս չի վերաանգնվի։
Տիկին Ռաքենն այդ ահավոր լուրն իմանալու օրվանից նա անհամբեր սպասում էր հաջորդ հինգշաբթի օրվան, որպեսզի իր ծանոթներին ինչ-որ կերպ կարողանա տեղյակ պահել կատարվածի մասին։ Հավաքույթի ժամանակ նա, մեծ ջանք գործադրելով, կարողանում է շարժել աջ ձեռքը և սեղանի վրա մատով գրում է Թերեզի և Կամիլի անունները։ Բայց ոչ-մեկ չի հասկանում, թե ինչ է ուզում հաղորդել տիկին Ռաքենը։
Եկավ մի պահ, երբ տիկին Ռաքենն իր տառապանքներին վերջ տալու համար հրաժարվեց սնվել, բայց Թերեզը նրա կամքին հակառակ կերակրում էր։ Այսպես շարունակվում է նրանց տառապանքները, բայց մի օր, այլևս չկարողանալով դիմանալ միմյանց ներկայությանը, որոշեցին վերջ տալ դրան. Լորանը թույն է գնում, իսկ Թերեզը սրել է տալիս խոհանոցային դանակը։
Երեկոյան, երբ նրանց հյուրերը, հրաժեշտ տալով, բաժանվեցին նրանցից, ամուսնական զույգն անցավ գործի։ Լորանը թույն ավելացրեց Թերեզի ջրի մեջ, իսկ Թերեզը դարակից հանեց դանակը։ Նրանց հայացքները հանդիպեցին իրար, նրանք հասկացան միմյանց մտադրության մասին։ Տիկին Ռաքենը նայում էր նրանց սևեռուն և սուր հայացքով, զգալով, որ վախճանը մոտ է։ Եվ հանկարծ Թերեզը վերցնում է բաժակը և կիսով չափ դատարկում այն, այնուհետև փոխանցում է Լորանին։ Նրանք երկուսն էլ ընկնում են թունավորված՝ վերջապես մահվան մեջ գտնելով սփոփանքը։
Ամբողջ գիշեր դիակները մնացին գետնին ընկած. մինչև հաջորդ առավոտ տիկին Ռաքենն անշարժ ու համր դիտեց նրանց՝ իր հայացքի ներքո ճզմելով նրանց։
Գլխավոր հերոսներ
Կամիլ  - Տիկին Ռաքենի որդին։ Տկարամարմին, հիվանդ ու թուլակազմ։ Ամուսնանում է իր քեռու դստեր հետ մոր հորդորով։
Թերեզ - Տիկին Ռաքենի եղբոր դուստրը, ում մայրը Ալժիրից էր, մահացել էր աղջկա ծնվելուց անմիջապես հետո։ Հայրը Թերեզին հանձնել էր քրոջ խնամքին, քանի որ ինքը գնում էր գործուղման։ Ինքնասպան է լինում՝ չգտնելով հանգստություն ամուսնու մահից հետո, որովհետև ամուսնու ուրվականն անընդհատ հետապնդում էր նրան։
Լորան - հայր Լորանի որդին։ Հայր Լորանը Ժյոֆուի մոտ ցորենի արտեր ուներ։ Լորանը ավարտել է իրավաբանականը, սովորել նկարչություն։ Հաղթանդամ, ուժեղ, թարմ դեմքով, հարթ ճակատով, սև ու կարծր մազերով, լիքր այտերով, կարմիր շուրթերով։ Նա և Թերեզը սիրեկաններ դարձան։ Նա և Թերեզը սպանեցին Կամիլին և 2 տարի անց ամուսնացան։ Լորանը նույնպես ինքնասպան եղավ Թերեզի հետ։
Միշո Օլիվիե - հասարակական կարգի պաշտպանության և անվտանգության ուստիկանության գրասենյակի ավագ քարտուղար։ Երբ Ռաքենների ընտանիքը տեղափոխվեց Պոն Նյոֆ, նրանք ընտանիքներով ծանոթացան և մտերմացան ժամանակի ընթացքում։ Հաճախ էին հավաքվում Ռաքենների տանը։
Գրիվե - Օռլեան երկաթգծի հնագույն պաշտոնյա։ Ռաքենների ծանոթ։
Սյուզան - Օլիվիեյի կինը։
Կապիտան Դըգան - Թերեզի հայրը։
Գլխավոր հերոսների խառնվածքի տիպեր
Զոլան իր «Թերեզ Ռաքեն» վեպի երկրորդ հրատարակչության մեջ գրել է, որ ինքը ցանկացել է ուսումնասիրել ոչ թե մարդկային բնավորությունները, այլ խառնվածքի տիպերը։ Նրա ստեղծագործության 4 գլխավոր հերոսներն ունեն 4 տարբեր խառնվածքներ, ինչը ավելի հետաքրքիր է դարձնում նրանց փոխհարաբերությունները։
Նովոսելե (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)
Նովոսելե (Новоселье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Թերեզ Ռաքեն
Մարդ-Գազան
Վեպի նախաբանում Զոլան և′ Թերեզին, և′ Լորանին անվանում է «մարդ-գազան». այդ բնորոշումը տրվում է կենդանիներին։ Զոլան այս գաղափարը զարգացրել է իր La Bête Humaine ստեղծագործության մեջ, որը գրել է 1890 թվականին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն վեպեր Կատեգորիա:Հոգեբանական վեպեր Կատեգորիա:Էմիլ Զոլայի վեպեր Կատեգորիա:1867 վեպեր Կատեգորիա:Հորինված ֆրանսիացիներ Կատեգորիա:Հեռուստաշոուների հիմք ծառայած վեպեր Կատեգորիա:Ինքնասպանությունը հորինվածքներում
Նովոսելե (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Միսսի (Կալվադոսի գավառ)
Միսսի (Missy), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 540 մարդ, բնակչության խտությունը` 106.72 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.06 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից Միսսի համայնքի հետ միասին հանդիսանում է Նուայե Միսսի համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 220 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 15 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 352 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 252-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 100։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,6 %։ 252 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 241 անձ (128 տղամարդ և 113 կին)։ Գործազուրկ են եղել 11 անձ (6 տղամարդ և 5 կին)։ 100 անաշխատունակներից 38-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 31-ը` թոշակառուներ, իսկ 31-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մեծ կատուներ
Մեծ կատուներ (Pantherinae), կատվազգիների ենթաընտանիք, միավորում է այս ընտանիքի առավել խոշոր ներկայացուցիչներին։
Ցեղեր և տեսակներ
Մեծ կատուներին են պատկանում հետևյալ ցեղերն ու տեսակները.
Կատեգորիա:Կատվազգիներ Կատեգորիա:Մեծ կատուներ
Game Boy Advance
Game Boy Advance (ճապոներեն՛ ゲームボーイアドバンス) կամ կրճատ GBA, Nintendo-ի 32-բիթանոց ձեռքի խաղային համակարգ։ Այն Game Boy Color-ի «հաջորդն» է։
Պատմություն
2003թ.-ին Nintendo-ն թողարկեց Game Boy Advance SP-ը, որն ավելի փոքր կաղապարային տարբերակ է՝ հետին լույսով և վերալիցքավորվող մարտկոցով։ Game Boy Advance SP-ն ուներ մի քանի սահմանափակ թողարկումներ (Famicom edition, Mario Limited Edition Pak, Zelda Pak, Final Fantasy Tactics edition և այլն)։
2005 թվականին հայտնվեց Game Boy Micro-ը՝ Game Boy Advance-ի մեկ այլ կոմպակտ տարբերակ։
2004 թվականին այս վահանակի վաճառքի անկում գրանցվեց, քանի որ Nintendo-ն թողարկեց նոր խաղային կոնսոլ՝ Nintendo DS, և ի վերջո աջակցությունն ավարտվեց 2006 թվականին, սակայն աջակցությունը ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում շարունակվեց մինչև 2008 թվականը։
Էմուլյացիա
Ներկայումս GBA խաղերը կարելի է խաղալ էմուլյատորների միջոցով.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դյուրակիր խաղային համակարգեր Կատեգորիա:Nintendo Կատեգորիա:ARM ճարտարապետություն
Մամիկոն Առուստամյան
Մամիկոն Առուստամի Առուստամյան, հայ փիլիսոփա, փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1971), պրոֆեսոր (1972), Հայրենական մեծ պատերազմի, 1941-1945) մասնակից։
Օշկաոժ
Օշկաոժ  (Ошкаож), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կուս գետի ձախ ափին՝ 4 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Մամիկոն Առուստամյան
Կենսագրություն
1923 թվականին ավարտել է տեղի յոթնամյա դպրոցը, այնուհետև՝ Կիրովաբադի մանկավարժական տեխնիկումը, 1940 թվականին՝ Ադրբեջանի պետական համասլարանի պատմության ֆակուլտետը։ Համալսարանն ավարտելուց հետո նույն տարում զորակոչվել է խորհրդային բանակ, մասնակցել Խորհրդա-գերմանական պատերազմին։
Օշկաոժ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Մամիկոն Առուստամյան
Կենսագրություն
1945 թվականին ընդունվել է ԵՊՀ ասպիրանտուրա։ 1950 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն։ 1958 թվականին ստացել է դոցենտի կոչում։
Օշկաոժ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Մամիկոն Առուստամյան
Կենսագրություն
1947-1986 թվականներին դասավանդել է ԵՊՀ-ում։ 1948-1963 թվականներին աշխատել է ԵՊՀ ԽՄԿԿ պատմության ամբիոնի դոցենտ։ 1969 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն, 1972 թվականին նրան շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում։ 1973-1983 թվականներին եղել է ԵՊՀ գիտական կոմունիզմի ամբիոնի վարիչ։
Հեղինակ է 80-ից ավելի գիտական աշխատությունների՝ 5 մենագրության, դասագրքերի, ուսումնամեթոդական ձեռնարկների և բազմաթիվ հոդվածների։
Օշկաոժ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Մամիկոն Առուստամյան
Կենսագրություն
Պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի» II աստիճանի շքանշանով, մեդալներով, ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատվոգրերով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Պոսիչ (գյուղ, Խուստի շրջան)
Պոսիչ (Посіч), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Եվգենի Շչերբանի սպանություն
Եվգենի Ալեքսանդրովիչ Շչերբան (Євген Олександрович Щербань, 1946—1996), ուկրաինացի օլիգարխ և 1990-ականների կեսերի քաղաքական գործիչ։ 1995-1996 թվականների կարճ ժամանակահատվածում (այսինքն՝ Ախաթ Բրագինի սպանությունից հետո) համարվում էր Դոնբասի ամենահարուստ օլիգարխը, եղել է Ուկրաինայի խոշորագույն հոլդինգի՝ «Դոնբասի ինդուստրիալ միություն» հոլդինգի գլխավոր բաժնետերը, որը միավորում էր Դոնեցկի և Լուգանսկի մարզերի հարյուրավոր խոշոր ձեռնարկություններ։
(7862) Կեյկոնակամուրա
(7862) Կեյկոնակամուրա (Keikonakamura), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 2-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։