cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ցիսպլատին
Ֆարմակոլոգիա
ԴՆԹ-ում հայտնաբերվող ամենաակնառու փոփոխություններից են 1,2-ներշղթայական կապերը՝ պուրինային հիմքերի հետ։ Դրանք ներառում են 1,2-ներշղթայական d(Գուանին, GpG) միացումներ, որոնք ձևավորում են միացումների մոտավորապես 90%-ը և ավելի քիչ՝ 1,2-ներշղթայական d(Ադենոզին, ApG) միացումներ։ 1,3-ներշղթայական d(GpXpG) միացումները տեղի են ունենում, սակայն առանց դժվարության կատարվում է նուկլեոտիդի կտրված հատվածի ռեպարացիա։ Այլ միացումները ներառում են ներշղթայական փոխկապակցված և ոչ ֆունկցիոնալ միացումներ, որոնք նպատակամղված են ցիսպլատինի ակտիվացմանը։ Բջջային սպիտակուցների հետ փոխազդեցությունը, հատկապես բարձր շարժունակության խմբի սպիտակուցների տեղամասում, պրոգրեսիվ մեխանիզմ է, թեև այն իր ազդեցության առաջնային մեթոդը չէ, այդուհանդերձ խանգարում է միտոզին։
Ցիսպլատինային կայունություն
Ցիսպլատինային քիմիոթերապիան բազմաթիվ քաղցկեղների բուժման անկյունաքարն է։ Սկզբնական ազդեցությունը բավականին ուժեղ է լինում, սակայն հիվանդների մեծ մասի մոտ հետագայում զարգանում է պլատինային ռեզիստենտության հիվանդություն։ Առաջարկվել են ռեզիստենտության բազմաթիվ մեխանիզմներ, որոնցից են բջջային կլանման փոփոխությունը, դուրսբերման փոփոխությունները, դեղի մեծացած թունավոր ազդեցությունը, ապոպտոզի ընկճումը և ԴՆԹ վերականգնման ուժեղացումը ։ Օքսալիպլատինը շատ ակտիվ է սիսպլատինային կայունություն ունեցող քաղցկեղների դեմ, սակայն քիչ ապացույցներ կան նրա կլինիկական արդյունավետության վերաբերյալ ։ Պակլիտաքսել դեղամիջոցը կարող է արդյունավետ լինել ցիսպլատինային կայունություն ունեցող քաղցկեղների բուժման համար, սակայն ազդեցության մեխանիզմը անհայտ է ։
Տրանսպլատին
Տրանսպլատինը՝ ցիսպլատինի տրանս իզոմերը ունի տրանս-[PtCl2(NH3)2] բանաձևը և չի ցուցաբերում ֆարմակոլոգիական օգտակար ազդեցություն։ Տրանսպլատինի թույլ հակաքաղցկեղային ազդեցության երկու մեխանիզմ է առաջարկվել։ Առաջինը՝ քլորի տրանս դիրքը օժտում է տրանսպլատինը մեծ ռեակտիվականությամբ, որի պատճառով տրանսպլատինը ապաակտիվանում է մինչև ԴՆԹ հասնելը, որտեղ այն պետք է ցուցաբերեր իր ազդեցությունը։ Երկրորդը՝ տրանսպլատինի ստերեո կառուցվածքը թույլ չի տալիս առաջացնել բնորոշ 1,2-ինտրաստրանդ-d(GpG), որը ցիսպլատինի դեպքում շատ է առաջանում ։
Մոլեկուլային կառուցվածք
Ցիսպլատինը քիմիական համալիր է՝ cis-[Pt(NH3)2Cl2] ։ Ցիս նախածանցը ցույց է տալիս, որ այս միացությունը ցիս իզոմերն է երկու հայելային իզոմերներից ։ Այս մոլեկուլի քիմիական անվանումն է ցիս–երկամմիներկքլորպլատին, որտեղ երկու "մ" տառերը ցույց են տալիս ամոնիակի (NH3) լիգանդը, ի տարբերություն ամոնիակի, որի դեպքում օգտագործվում է 1 "մ" ։
Պատմություն
Ցիս-[Pt(NH3)2Cl2] միացությունը առաջին անգամ նկարագրվել է Միշել Պեյրոնի կողմից 1845 թվականին և երկար ժամանակ հայտնի է եղել որպես Պեյրոնի աղ ։ Կառուցվածքը պարզաբանվել է Ալֆրեդ Վերների կողմից 1893 թվականին ։ 1965 թվականին Բարնետ Ռոզենբերգը, Վան Քեմփը և այլք Միչիգանի համալսարանում հայտնաբերեցին, որ պլատինե էլեկտրոդներով էլեկտրոլիզից առաջանում է լուծելի պլատինային համալիր, որը արգելակում է Escherichia coli (E. coli) բակտերիայի կիսումը։ Բակտերիաների աճը շարունակվում էր, իսկ բաժանվումը արգելակված էր, արդյունքում բակտերիաները աճեցին մինչև իրենց չափը 300 անգամ գերազանցող երկարության ։ Ութանկյուն Pt(IV) համալիր՝ ցիս-[PtCl4(NH3)2], բայց ոչ տրանս իզոմերը խանգարում են E. coli բակտերիաների աճը։ Pt(II) համալիր ցիս-[PtCl2(NH3)2] ավելի արդյունավետ է աճը ճնշելու տեսանկյունից ։ Հետագայում հայտնաբերվեց, որ ցիս-[PtCl2(NH3)2] միացությունը ճնշում է սարկոմաների աճը առնետների մոտ ։ Այդ հայտնագործության հաստատումը և այլ փորձարկումները սկիզբ դրեցին ցիսպլատինի բժշկական կիրառությանը։ ԱՄՆ դեղերի և սննդի վերահսկողության ծառայությունը 1978 թվականի Դեկտեմբերի 19-ին թույլ տվեց օգտագործել ցիսպլատինը ձվարանի և ամորձիների քաղցկեղի դեմ ։ Անգլիայում և մի քանի այլ եվրոպական երկրներում թույլ տրվեց օգտագործել 1979 թվականից ։
Սինթեզ
Ցիսպլատինի սինթեզը սկսվում է կալիումի քառաքլորպլատինատից ։ Կալիումի յոդիդի մեծ քանակների ներկայությամբ ընթանում է ռեակցիա և առաջանում է քառայոդիդ։ Ամոնիակի հետ ռեակցիան առաջացնում է K2[PtI2(NH3)2] միացությունը, որը անջատվում է դեղին նյութի տեսքով։ Երբ ավելացվում է արծաթի նիտրատ, անլուծելի արծաթի յոդիդը անջատվում է որպես նստվածք, իսկ K2[Pt(OH2)2(NH3)2] միացությունը մնում է լուծույթում։ Կալիումի քլորիդի ավելացումը առաջացնում է վերջնական նյութը, որը նստվածքի ձևով անջատվում է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քիմիոթերապիա Կատեգորիա:Ուռուցքաբանություն Կատեգորիա:Առողջապահական համակարգում ընդգրկված դեղեր Կատեգորիա:Պլատինի միացություններ
Օձերո
Օձերո  (Ozzero), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1347 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 122 մարդ/կմ²։ Տարածքը 11 կմ² է։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 20080։ Հեռախոսային կոդ՝ 02։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Անգեղ
Անգեղ, հայկական ստորգետնյա թագավորության աստված։ Նրա անունով Աստվածաշնչում հայերեն է թարգմանվել շումերաաքքադական ստորգետնյա թագավորության աստծու՝ Ներգալի անունը։ Հավանաբար Անգեղի պաշտամունքը տարածված է եղել Անգեղտուն գավառում, իսկ Անգեղ տան նախարարական տունը ծագել է նրանից կամ նրա քրմերի տոհմից։ Անգեղ անունը առկա է նաև Տորք Անգեղի անվան մեջ, ինչը ցույց է տալիս այս երկու աստվածությունների կապը։
Կատեգորիա:Հայկական աստվածներ
Արմավենի (լրագիր)
Արմավենի, եգիպտահայ անդրանիկ պարբերականը։ Լույս է տեսել 1865 թ-ին, Կահիրեում (ընդամենը՝ 4 համար)։ Հիմնադիր-տնօրեն՝ Մկրտիչ արք. Քեֆսիզյան, խմբագիր՝ Աբրահամ Մուրադյան։ Ձգտել է ամրապնդել Հայ առաքելական եկեղեցու դերը համայնքի կյանքում ։
Եգիպտահայ անդրանիկ պարբերականն է։ Ունեցել է կղերա–պահպանողական, հակասահմանադրական ուղղություն, պաշտպանել է աղայական դասի շահերը։ Տպագրել է կրոնա–բարոյական նյութեր, հոդվածներ, լուրեր Եգիպտոսի, ինչպես նաև մյուս հայ գաղութների մասին, արձագանքել է միջազգային քաղաքական և առևտրական կյանքին, արծարծել առհասարակ գաղութահայ մշակութային կյանքի հարցեր։ Ուներ հետաքրքրական տեղեկությունների, զվարթ ժամանցի, հանելուկների, ծանուցումների ընդարձակ բաժին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի հայկական ամսագրեր Կատեգորիա:Հայկական կրոնական պարբերականներ
We in This Bitch
«We in This Bitch», ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսեր DJ Drama-ի երգն է, համագործակցությամբ ամերիկացի ռեփերներ Յանգ Ջիզիի, T.I.-ի, Լուդաքրիսի և Future-ի հետ։ Այն թողարկվել է 2012 թվականի փետրվարի 29-ին, որպես DJ Drama-ի «Quality Street Music» անվանումը կրող չորրորդ ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլ ։ Երգը գրվել է DJ Drama-ի, Յանգ Ջիզիի, T.I.-ի, Լուդաքրիսի, Future-ի, Քեյն Բիթզի և Ջերեմի Քոոլմանի կողմից։
Ռեմիքս տարբերակ
Երգի պաշտոնական ռեմիքս տարբերակը թողարկվել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, «We in This Bitch 1.5» անվանումով ։ Ռեմիքս տարբերակում իրենց մասնակցությունն ունեն միայն կանադացի ռեփեր Դրեյքը և Future-ը, վերջինս նոր հատվածով է հանդես գալիս ռեմիքս տարբերակում, քանի որ երգի օրիգինալ տարբերակում նա կատարել է միայն կրկներգը։ Ռեմիքսը նույնպես ընդգրկվել է DJ Drama-ի «Quality Street Music» ալբոմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2012 սինգլներ Կատեգորիա:Յանգ Ջիզիի երգեր Կատեգորիա:T.I. երգեր Կատեգորիա:Future երգեր Կատեգորիա:2012 երգեր
Խորա Անապատ
Խորա Անապատ, Խորին անապատ, 13-րդ դարի Կիլիկիայի նշանավոր վանքերից։ Գտնվում էր Բարձրբերդի և Լևոնբերդի միջև։ Նորոգել է Կոստանդինի որդի Թորոս Ա (1100-1129) իշխանը։ Այժմ ավերակ է։
Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի վանքեր և եկեղեցիներ
(5899) Ջեդիկե
(5899) Ջեդիկե (Jedicke), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի հունվարի 9-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,928513 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,703 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,1541 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 978,21 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,368019 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 24,01° անկյուն։
Ջեդիկե աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1986 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուջին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու ներքին մասի աստերոիդներ
Ռոքֆելլերի համալսարան
Ռոքֆելլերի համալսարան, մասնավոր հետազոտական համալսարան, որը գտնվում է Նյու Յորքում, Մանհեթենի Յորք պողոտայի 63-րդ և 68-րդ փողոցների միջև։ Համալսարանը հիմնականում մասնագիտացած է կենսաբժշկական ոլորտի հիմնարար հետազոտություններում և առաջարկում է ինչպես բարձրագույն մասնագիտական, այնպես էլ հետբուհական կրթություն։ Հիմնադրվել է 1901 թվականին նավթային մագնատ և բարեգործ Ջոն Ռոքֆելլերի կողմից որպես Ռոքֆելլերի բժշկական հետազոտությունների ինստիտուտ (մինչև 1965 թվականը)։
Համալսարանը եղել է բազմաթիվ կարևոր գիտական ​​հայտնագործությունների վայր։ Ռոքֆելլերի գիտնականները պարզել են, որ ԴՆԹ-ի ժառանգականությունն ունի քիմիական հիմք, հայտնաբերել են արյան խմբերը, ցույց տվել, որ վիրուսները կարող են լինել քաղցկեղածին, հիմնել են ժամանակակից բջջային կենսաբանություն բաժինը, ուսումնասիրել հակամարմինների կառուցվածքը, մշակել մեթադոնային բուժում հերոին օգտագործողների համար, մշակել ՁԻԱՀ-ի «կոկտեյլ» դեղորայքային թերապիա, ինչպես նաև հայտնաբերել են լեպտին հորմոնը, որը կարգավորում է էներգետիկ փոխանակումը ։
Նոբելյան մրցանակակիրներ
27 Նոբելյան մրցանակները (որոնցից 21-ը ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության և 6-ը քիմիայի) ձեռք են բերվել համալսարանի հետ կապված հետազոտությունների համար ․
Պատմություն
1970-ական թվականների կեսերին Ռոքֆելերի համալսարանին հաջողվել է գրավել հումանիտար գիտությունների մի քանի նշանավոր գիտնականների, առաջին հերթին հայտնի տրամաբան, լեզվի փիլիսոփա և Լյուդվիգ Վիտգենշթայնի գործի շարունակող Սոլ Կրիպկեին։ Համալսարանի պրոֆեսորները բժշկության և ֆիզիոլոգիայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ են դարձել 1999, 2000, 2001 և 2011 թվականներին և քիմիայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ՝ 2003 թվականին ։
Հալիդե Էդիպի հուշերը
Հալիդե Էդիպի հուշերը (Memoirs of Halidé Edib), Հալիդե Էդիպի 1926 թվականին ԱՄՆ-ում հրատարակած գիրքն է։
Ռոքֆելլերի համալսարան
Հայտնի շրջանավարտներ
Դեյվիդ Բալթիմոր, 1975 թվականին արժանացել է Նոբելյան մրցանակի ֆիզիոլոգիայի և բժշկության ոլորտում՝ հետադարձ տրանսկրիպտազի հայտնաբերման համար։ Եղել է Ռոքֆելլերի համալսարանի և Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի նախագահը։
Բարբարա Էրենրեյխ, սոցիալական մեկնաբան և 2001 թվականի «Nickel and Dimed: On (Not) Getting By In America» գրքի հեղինակ։
Հալիդե Էդիպի հուշերը
Հեղինակ
Հալիդե Էդիպը (1883-1964 թթ.) գրող, հրապարակախոս, հասարակական-քաղաքական գործիչ էր, Թուրքիայում թուրք կանանց իրավունքների համար մղվող պայքարի հիմնադիր։ Էդիպը մտավորական էր, ով գործել է համիդյան, երիտթուրքական և քեմալական իշխանությունների օրոք, և, որպես ակտիվ կին գործիչ՝ կարևոր դեր է խաղացել այդ երկրի պատմության մեջ։
Ռոքֆելլերի համալսարան
Հայտնի շրջանավարտներ
Ջոնաթան Լիր (Jonathan Lear), Չիկագոյի համալսարանի սոցիալական մտքի հանձնաժողովի և փիլիսոփայության պատվավոր պրոֆեսոր, որը մասնագիտացած է Արիստոտելի և հոգեվերլուծության ոլորտում։
Հալիդե Էդիպի հուշերը
Բովանդակություն
Հալիդե էդիպը այս գրքում ներկայացնում է իր կյանքը վաղ մանկությունից և մինչև առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտը։ Գրքում հեղինակը բազմիցս անդրադարձել է հայերին և հայկական հարցին, հայերի ջարդերին, սակայն յուրովի մեկնաբանությամբ՝ փորձելով կամ կոծկել կամ արդարացնել հայերի նկատմամբ իրականացվող ցեղասպան գործողությունները։ Հատկապես հետաքրքրական են X (Toward reaction։ The Armenian Question), XVI (The Warld War, 1914-16), XVII (How I Went to Syria) գլուխները։ Լինելով երիտթուրքական Միություն և Առաջադիմություն կուսակցության պարագլուխների մտերիմ բարեկամը, նա իր գրքում հաճախ է բերում մեջբերումներ հատկապես Ջեմալ փաշայի հետ իր ունեցած զրույցներից՝ փորձելով փրկել այդ մարդկանց հեղինակությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1926 գրքեր Կատեգորիա:Գրական գործեր Հայոց ցեղասպանության մասին
Ռոքֆելլերի համալսարան
Հայտնի շրջանավարտներ
Ռոբերտ Սապոլսկի (Robert Sapolsky), Սթենֆորդի համալսարանի պրոֆեսոր, ստացել է Մակարթուրի դրամաշնորհ (MacArthur Grant), սթրեսի և պատմության մասին բազմաթիվ գրքերի հեղինակ։
Rotten Tomatoes
Կայքի գլխավոր խմբագիրն է Մեթ Էթչիթին (Matt Atchity) : 2010 թվականից սեփականատերն է Flixster-ը ։
Ստեղծել է 1998 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ Սեն Դյոնգը (Senh Duong) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆիլմային կայքեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կայքեր Կատեգորիա:1998 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Կինո
Լաանեմեցա
Լաանեմեցա (Laanemetsa), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Տահևա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 65 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Տահևա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Աղջիկը կամրջի վրա (ֆիլմ)
Աղջիկը կամրջի վրա (La fille sur le pont), կատակերգական դրամա։ Նկարահանել է ֆրանսիացի ռեժիսոր Պատրիս Լեկոնտը։ Գլխավոր դերերում են Վանեսա Պարադին և Դանիել Օթոյը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1999 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ստամբուլում Կատեգորիա:Ստամբուլում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Ալեքսանդր Տրոֆիմով
Ալեքսանդր Տրոֆիմով (Алекса́ндр Миха́йлович Трофи́мов, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան։
Կենսագրություն
1960 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։ Տիրապետում է ֆրանսերենին, թուրքերենին և անգլերենին։
1960 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Խորագիր
Խորագիր (վերտառություն, վերնագիր), որևէ գրվածքի, գրքի կամ նրա մի մասի անվանումը։ Հնում ձեռագրի միայն անունն էր դրվում սկզբում՝ մեծ մասամբ կամարաձև կամ խորանաձև զարդանկարի մեջ։ Այստեղից էլ՝ խորանագիր, խորագիր։ Խորագիր են նաև դրամների մակագրությունները, հաստատությունների ու հիմնարկների բլանկների, պայմանագրերի, գրագրությունների համար պատրաստված թերթիկների վերևում գրված մասը, որտեղ նշվում է հիմնարկի անունը, հասցեն, հեռախոսը։
Կատեգորիա:Տպագրություն
Վերխոլենսկ
Վերխոլենսկ (Верхоленск), գյուղ Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Կաչուգսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1641 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Կաչուգսկի շրջանի բնակավայրեր
Մարկ-Տոոմաս Յոհանես Սոոսաար
Մարկ-Տոոմաս Յոհանես Սոոսաար (Mark-Toomas Johannes Soosaar, ) էստոնացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, օպերատոր և փաստաբան։
Թեյթ ՄաքՌեյ
Թեյթ Ռոսներ ՄաքՌեյ (Tate Rosner McRae,, ), կանադացի երգչուհի, երգահան և պարուհի։ Տասներեք տարեկանում նա դարձել է «So You Think You Can Dance» ամերիկյան ռեալիթի շոուի եզրափակիչ հասած առաջին կանադուհին։ ՄաքՌեյը գրավել է RCA Records-ի ուշադրությունը 2019 թվականին այն բանից հետո, երբ նրա «One Day» (2017) երգը վիրուսային դարձավ ՅուԹյուբում, արդյունքում թողարկելով իր դեբյուտային՝ «All the Things I Never Said» (2020) մինի ալբոմը։ Շուտով ՄաքՌեյը լայն ճանաչում ձեռք բերեց իր «You Broke Me First» երգի թողարկումից հետո, որը համաշխարհային հիթ դարձավ։ 2020 թվականին ՄաքՌեյը դարձել է Ֆորբսի «30 Under 30» ցանկում ընդգրկված ամենաերիտասարդ երաժիշտը։
Մարկ-Տոոմաս Յոհանես Սոոսաար
Կենսագրություն
1972 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտը։ Որպես ուսանող նա արդեն աշխատել է Էստոնիայի հեռուստատեսությունում (1970 թվականից)։ 1978-1991 թվականներից «Տալլինֆիլմ» կինոստուդիայում։ Ակտիվորեն ներգրավված է քաղաքականության մեջ։ Հանրային աշխատանք է իրականացնում։ Վերահսկում է Պյառնուի ժամանակակից արվեստի թանգարանը։
Թեյթ ՄաքՌեյ
Վաղ կյանք
Ծնվել է 2003 թվականի հուլիսի 1-ին Կալգարիում՝ շոտլանդացու արմատներով կանադացի հոր և գերմանուհի մոր ընտանիքում ։ Չորս տարեկան հասակում նա ընտանիքի հետ Օման է տեղափոխվում, որտեղ իր մայրը պար էր դասավանդում, և այնտեղ ապրում են երեք տարի ։ Օմանում ապրելու տարիներին նա Մասկատի Ամերիկյան Միջազգային Դպրոց էր հաճախում (TAISM) ։ Վեց տարեկանից ՄաքՌեյը սկսեց սիրողական պարով զբաղվել ։ Ութ տարեկանում Կալգարի վերադառնալով նա ավելի ինտենսիվորեն սկսեց պարով զբաղվել և մասնակցում էր «Drewitz Dance Productions»-ի մրցույթներին։ 11 տարեկանից նա սկսեց իր մորը պատկանող «YYC Dance Project»-ում ուսումնասիրել բոլոր պարային ոճերը , իսկ Alberta Ballet Company-ում բալետի դասերի էր հաճախում ։
2017-2019: Երաժշտական կարիերայի սկիզբ
Նրա նախորդ՝ «One Day»-երգը գրավեց RCA Records-ի ուշադրությունը և նա պայմանագիր կնքեց 2019 թվականի օգոստոսին ։ Պայմանագիր կնքելուց հետո ՄաքՌեյը հայտարարեց իր դեբյուտային՝ «All the Things I Never Said» մինի ալբոմի մասին ։ Նա հինգ երգերից կազմված ալբոմը թողարկել է 2020 թվականի հունվարի 24-ին և հայտարարել է իր առաջին համերգային շրջագայության մասին Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում ։ Շրջագայության բոլոր տոմսերը արդյունքում վաճառվել են ։ Մինի ալբոմի գլխավոր՝ «Tear Myself Apart» սինգլը նա գրել է Բիլլի Այլիշի և Ֆինիս Օ'Քոնելի հետ համատեղ, վերջինս և «All My Friends Are Fake» երգերը միասին Spotify-ում 60 միլիոն սթրիմինգ ունեն ։ Մինի ալբոմի վերջին՝ «Stupid» սինգլն ունի 120 միլիոն սթրիմինգ ։ Երգը նաև ընդգրկվել է Իռլանդիայի և Կանադայի չարթերում ։ «Stupid»-ը Կանադայում ոսկե է հավաստագրվել, որը դարձել է նրա երրորդ հավաստագրումը հայրենիքում ։ Մինի ալբոմը, ինչպես նաև ալբոմի բոլոր երգերը փոքրատառով են ոճավորվում ։
2020–2021: «You Broke Me First»
2020 թվականի ապրիլին ՄաքՌեյը թողարկել է «You Broke Me First» սինգլը COVID-19 համավարակի ֆոնին՝ իր երկրորդ՝ «Too Young to Be Sad» մինի ալբոմին ընդառաջ ։ 2020 թվականի հունիսի կեսերին թողարկել է «Vicious» սինգլը ամերիկացի ռեփեր Lil Mosey-ի մասնակցությամբ ։ 2020 թվականի հուլիսին ՄաքՌեյը առաջադրվել է MTV Video Music Award մրցանակաբաշխության «Լավագույն նոր արտիստ» անվանակարգում ։ Օգոստոսին նա նաև ելույթ է ունեցել արարողության նախնական շոուի ժամանակ ։ Նույն ամսին նա թողարկել է «Don't Be Sad» երգը, որը ոգեշնչված է իր կյանքից և մեկ օրում 170 հազար դիտում է հավաքել։ 2020 թվականի սեպտեմբերին նա առաջին անգամ հայտնվել է «Dork Magazine» երաժշտական ամսագրի այդ ամսվա շապիկին ։ 2020 թվականի նոյեմբերին նա նաև հայտնվել է «Notion» ամսագրի շապիկին ։
ՄաքՌեյը «You Broke Me First» երգով ելույթ է ունեցել 2020 թվականի օգոստոսին MTV Video Music Awards մրցանակաբաշխության նախնական շոուի ժամանակ այն բանից հետո, երբ իր երգը ՏիկՏոկ հարթակում հայտնի դարձավ և շահույթային մեծ հաջողություն ունեցավ ամբողջ աշխարհում։ 2020 թվականի սեպտեմբերին երգը ավելի քան 150 միլիոն լսումներ հավաքեց և դարձավ իր կարիերայի առաջին երգը, որն ընդգրկվեց Billboard Hot 100 չարթում ։ Ներկա պահին բոլոր հարթակներում երգն 800 միլիոն լսումներ ունի և միայն Spotify-ում 500 միլիոն սթրիմինգ։ Երգը համաշխարհային հիթ դարձավ, ընդգրկվելով Ավստրալիայի, Բելգիայի, Կանադայի, ՖինլանդիաՅԻ, Լատվիայի, Մալայզիայի, Նորվեգիայի, Նիդերլանդների, Իռլանդիայի, Շոտլանդիայի, Սինգապուրի, Շվեդիայի և Միացյալ Թագավորության չարթերի թոփ 10-ում, դառնալով բոլոր երկրների չարթերում, բացի Իռլանդիայից, իր դեբյուտային երգը։ Հոկտեմբերի 21-ին նա երգով ելույթ է ունեցել «Jimmy Kimmel Live!» շոուի ժամանակ ։ Նույն ամսին նա՝ կանադացի երգիչ Ալլ Գաթիեի հետ համատեղ թողարկել է «Lie to Me» սինգլը։ Երգն ընդգրկվել է Կանադայի չարթում, դառնալով այնտեղ նրա երրորդ սինգլը ։ 2020 թվականի նոյեմբերին նա ելույթ է ունեցել MTV Europe Music Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ, կատարելով «You Broke Me First» երգը և բարձր է գնահատվել NME-ի և Billboard-ի կողմից, համարվելով երեկոյի լավագույն ելույթներից մեկը  ։ 2020 թվականի դեկտեմբերին նա թողարկել է իր սպասվող ալբոմի երկրորդ՝ «R U OK» սինգլը ։
2021 թվականի հունվարին նա «You Broke Me First» երգը կատարել է Ջիմի Ֆելոնի երեկոյան շոուի ժամանակ ։ Հաջորդ օրը նա թողարկել է իր սպասվող մինի ալբոմի երրորդ՝ Rubberband սինգլը ։
2021 թվականի մարտի 3-ին նա թողարկել է «Slower» անվամբ մեկ այլ սինգլ և հայտարարել է իր երկրորդ՝ «Too Young to Be Sad» մինի ալբոմի թողարկման մասին, որը թողարկվել է 2021 թվականի մարտի 26-ին և ներառում է «You Broke Me First», «R U OK», «Rubberband» և «Slower» սինգլները, ինչպես նաև ևս երկու՝ «Bad Ones» և «Wish I Loved You in the 90s» երգերը։ Նույն օրը Apple Music-ը նրան «Up Next» արտիստ անվանեց ։
Անձնական կյանք
2020 թվականի սկզբից ՄաքՌեյը հաճախում էր Արևմտյան Կանադայի ավագ դպրոց, սակայն իր ծանրաբեռնված գրաֆիկի պատճառով նա ստիպված էր առցանց դասերի հաճախել ։ 2021 թվականի հունվարին նա ավարտել է ավագ դպրոցը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Կանադացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Յություբերներ Կատեգորիա:Փոփ երգչուհիներ Կատեգորիա:RCA Records-ի արտիստներ Կատեգորիա:Կանադացի երգահաններ
Արոմատնոե (գյուղ, Բախչիսարայի շրջան)
Արոմատնոե (Ароматне, Aromatnoye), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բախչիսարայի շրջանում։
Ծովի երգերը
«Ծովի երգերը» (Cîntecele mării), 1970 թվականի խորհրդա-ռումինական երաժշտական ֆիլմ-ռևյու, որը նկարահանել է Ֆրանչիսկ Մունտյանուն ։
1970-ական թվականների սկզբին ԽՍՀՄ-ում մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերել Տեմիստոկլե Պոպայի երգերի (Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկու ռուսերեն տեքստով) և ռումինացի դերասան ու երգիչ Դան Սպետարի հմայքի շնորհիվ, որը խաղացել է Նատալյա Ֆատեևայի հետ (նրա փոխարեն կադրից դուրս երգում է Լարիսա Մոնդրուսը)։
Ֆիլմը միաժամանակ նկարահանվել է ռուսերեն և ռումիներեն լեզուներով, այդ պատճառով երկու տարբերակներում կադրերի և դուբլների մոնտաժը տարբեր է։
Ֆիլմը 1971 թվականին ԽՍՀՄ-ում դրամարկղային հասույթի առաջատար է եղել, որտեղ զբաղեցրել է 8-րդ տեղը՝ 36,7 միլիոն հանդիսատեսով ։
Սյուժե
Կոնստանցա քաղաքից ռումինացի ուսանողների ինքնագործ երաժշտական խումբը պատրաստվում է մասնակցել Սոչիի փառատոնին, սակայն նրանք չգիտեն պարտադիր երգի տեքստը։ Միևնույն ժամանակ պարտադիր երգի տեքստն ամբողջ երկրում տարածվել է այն պատճառով, որ այն գողացել են մոսկովյան արխիվներից մեկից։ Սոչիի փառատոնի ներկայացուցիչ Նինա Դենիսովան (Նատալյա Ֆատեևա) ժամանում է այն քաղաք (Կոնստանցա), որտեղ գտնվում էր անսամբլը, որը ղեկավարում էր ուսանող Միխայը (Դան Սպետարու)։ Նինան դուր է գալիս Միխային, և սյուժեում սկիզբ է առնում սիրային պատմություն։
Գնացքով Բուխարեստ մեկնելիս Միխայն իմանում է պարտադիր երգի մեղեդին՝ լսելով ջութակահար բանդիտներին Նինայի ազդանշանով («Սա պարտադիր երգն է»)՝ այն անգիր սովորելով և ներկայացնելով իր թիմին։ Ժյուրին միաձայն որոշում է ուսանողական խմբին ուղարկել փառատոն։ Ուղևորությունից առաջ Միխայի ու Նինայի միջև ժամանակավոր պառակտում է տեղի ունենում համույթի մասնակիցներից մեկի՝ Սիլվիայի պատճառով։ Ջերմանավով բոլոր հերոսները մեկնում են Սոչի, որտեղ էլ պետք է տեղի ունենա փառատոնը։
Կեստվաժ
Կեստվաժ (Кестваж), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սոյգա գետի աջ ափին՝ 36 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 38 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
(5900) Ենսեն
(5900) Ենսեն (Jensen), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Պոլ Ենսենի կողմից Բրորֆելդեում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,148098 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4686 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,8276 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2040,19 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176454 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,07° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պոլ Ենսենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արոմատնոե (գյուղ, Բախչիսարայի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բախչիսարայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1946 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Խորագույն Հայք
Խորագույն Հայք, Մեծ Հայքի Տայք նահանգի անվանումը բյուզանդական տիրապետության ժամանակ՝ VI դարի վերջից մինչև արաբական նվաճումը (VII դարի կես)։ Նախկին Պարսկահայաստանի մեծ մասը գրաված հայկական մարզերում բյուզանդական Մորիկ կայսեր կատարած վարչական նոր բաժանումներից երկրամասերն ու գավառներն ստացան նոր անվանումներ։ Մասնավորապես Տայքը կոչվեց «Խորագույն Հայք»։
Կեսար (կոկտեյլ)
Կեսար (Caesar) կամ Արյունոտ Կեսար (Bloody Caesar), կանադական ալկոհոլային կոկտեյլ, որը սովորաբար պարունակում է օղի և կեսարային միքս (caesar mix): Հիմնական տարբերությունը «Արյունոտ Մերիից» կակղամորթային հյութի առկայությունն է։ Կոկտեյլը կարելի է համեմատել նաև Միչելադայի հետ, որը պարունակում է նույն բաղադրիչները, բայց օղու փոխարեն օգտագործվում է գարեջուր։
Կոկտեյլը հորինվել է Կալգարիում (Ալբերտա) 1969 թվականին, Ուոլթեր Շելի կողմից՝ քաղաքում նոր իտալական ռեստորանի բացմումը նշելու կապակցությամբ։ «Կեսարը» արագ հայտնի դարձավ Կանադայում, որտեղ տարեկան օգտագործվում է այդ կոկտեյլի 350 մլն բաժին։ Այս ըմպելիքը բազմաթիվ փոփոխությունների հիմք դարձավ, որոնք հանգեցրին նոր կոկտեյլների ստեղծման։
Ստեղծման պատմություն
«Կեսարը» առաջին անգամ պատրաստվել է 1969 թվականին «Owl's Nest, բարի մենեջեր Ուոլթեր Շելի կողմից՝ «Calgary Inn» հյուրանոցում։ Նա խառնում էր օղին լոլիկի հյութի, կակղամորթային հյութի, վուսթերշիրյան սոուսի և այլ համեմունքների հետ։ Արդյունքում նա ստեղծեց յուրօրինակ խմիչք՝ թունդ համով՝ նման «Արյունոտ Մերիին» ։
Խորագույն Հայք
Ծանոթագրություններ
Տես՝ Աշխարհացոյց, հրտ.՝ Ա.Սուքրիի, Վնտ. 1881թ.; Страбон, География, Л., 1964г.:
Կեսար (կոկտեյլ)
Ստեղծման պատմություն
Շելի ասելով՝ կոկտեյլի պատրաստմանը նրան ոգոշնչել է իտալական խոհանոցը. նա պատմել է, որ Վենետիկում մատուցում են alle vongole սպագետտի, որի բաղադրությունում կա լոլիկի և կակղամորթների հյութ, որոնք ստեղծում են «նեկտար», որն էլ Շելը խառնել է մյուս բաղադրիչների հետ ։
Խորագույն Հայք
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստան
Կեսար (կոկտեյլ)
Հայտնիություն
«Կեսարը» ըմպելիքների ցանկում ընդգրկվելուց հետո 5 տարվա ընթացքում դարձավ ամենահայտնի կոկտեյլը Կալգարիում ։ Այն շատ հայտնի է Արևմտյան և Արևելյան Կանադայում ։ 2009 թվականին՝ կոկտեյլի 40-ամյակին, ստորագրահավաք է կատարվել, որի նպատակն էր Կեսարը ճանաչել «ազգային խմիչք»։ Կալգարիի քաղաքապետ Դեյվ Բրոնկոնիեն նշեց խմիչքի տարելիցը և 2009 թվականի մայիսի 13-ը հայտարարեց «Կեսարի» օր ։
«Կեսարը» առաջին անգամ պատրաստվել է այն ժամանակ, երբ ամերիկական «Mott's» ընկերությունը սկսեց հատուկ խմիչքի վաճառք՝ տոմատի սոուսի, համեմունքների և կակղամորթների հյութի խառնուրդ, որն ստացավ Կլամատո անվանումը (անգլերեն clam՝ «կակղամորթ» և tomato՝ «լոլիկ» բառերից)։ Սկզբում Կլամատոյի վաճառքը շատ քիչ էր՝ ընդամենը 500 տուփ 1970 թվականի ընթացքում, բայց «Կեսարի» ստեղծումից հետո Կլամատոյի վաճառքները բարձրացան, քանի որ այդ հյութը հանդիսանում է ըմպելիքի հիմնական բաղադրիչներից մեկը։ Կլամատոյի 70%-ը վաճառվում է հենց Արևմտյան Կանադայում ։ Ենթադրաբար, տարեկան օգտագործվում է 350 մլն բաժնից ավել «Կեսար» ։
Միացյալ Նահանգներում «Կեսարը» հասանելի է ԱՄՆ-ի և Կանադայի սահմանին տեղակայված բարերում։ Այլ տեղերում բարմենները հիմնականում առաջարկում են «Արյունոտ Մերի» ։ Եվրոպայում խմիչքը կարելի է ձեռք բերել կանադացիների հավաքատեղերում։ Չնայած բոլոր մարքեթինգային ջանքերին՝ խմիչքը հայտնի չէ երկրների մեծամասնությունում։ Լոլիկի և կակղամորթների հյութի արտադրողները ենթադրեցին, որ որոշ մարդկանց մոտ կոկտեյլում պարունակվող կակղամորթները կարող են զզվանք առաջացնել ։ Օրինակ՝ Միացյալ Նահանգների սպառողները խուսափում են, որ խմիչքում պահանջվածից շատ կակղամորթ կլինի ։
«Կեսարը» հայտնի է նաև որպես զարթխումի դեմ միջոց, սակայն այս տեսակետը կասկածի տակ է դրված։ 1985 թվականին Տորոնտոյի համալսարանում կատարված հետազոտությունը ցույց տվեց, որ «Կեսարի» օգտագործումը ասպիրին ընդունելիս կարող է մարդու ստամոքսը պաշտպանել ասպիրինի բացասական ազդեցությունից ։
Սեմենովկա (գյուղ, Չիշմինսկի շրջան)
Սեմենովկա (Семеновка, Семёновка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։
Կեսար (կոկտեյլ)
Պատրաստում
«Կեսարը» պատրաստվում է «մեկ-երկու֊երեք֊չորս» կանոնով. բաղադրատոմսը պահանջում է 1-1½ ունցիա օղի, 2 դեշ (8-10 կաթիլ) կծու սոուս, 3 դեշ աղ և պղպեղ, 4 դեշ վուսթերշիրյան սոուս և 4-6 ունցիա Կլամատո․ մատուցվում է սառույցով ։ Կոկտեյլը պատրաստվում է «ռոլլինգ» սկզբունքով՝ բոլոր բաղադրիչները երկու խառնուրդային գավաթի միջոցով խառնելով։ Գավաթներից մեկի մեջ լցվում են բոլոր բաղադրիչները՝ նշված հերթականությամբ, այնուհետև ստացված խառնուրդը լցվում է մյուս գավաթի մեջ և հակառակը մի քանի անգամ ։ Դրանից հետո կոկտեյլը լցվում է հայբոլի մեջ, որի ծայրերը զարդարված են նեխուրի աղով կամ աղի և պղպեղի խառնուրդով։ Կոկտեյլի զարդարանքն է նեխուրի ցողունը և լայմի կտորը ։ «Կեսարի» առանձնահատկությունն այն է, որ կոկտեյլը կարելի է խառնել նախօրոք և մինչև օգտագործելը պահել երկար ժամանակ ։
Սեմենովկա (գյուղ, Չիշմինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 70 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կեսար (կոկտեյլ)
Պատրաստում
Որպես հավելում հաճախ հանդես է գալիս Տաբասկո սոուսը ։ Օղին կարող է փոխարինվել ջինով, տեկիլայով, ռոմով, սակայն Կլամատոն փոխարինել չի կարելի ։ Կոկտեյլը, որի օղին փոխարինված է գարեջրով, կոչվում է «Կարմիր աչք», իսկ ընդհանրապես առանց ալկոհոլինը՝ «Կեսար-կույս» կամ «Կույս Կեսար» ։
«Mott's»-ը կազմակերպում է «Քաղաքի լավագույն Կեսար» ամենամյա մրցույթ Կակղամորթների միջազգային փառատոնի շրջանակներում՝ Էդուարդ արքայազնի կղզում, որտեղ 2009 թվականին ներկայացվեց «Կեսարը»՝ թխկու օշարակով և բեկոնով օղիով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օղիով կոկտեյլներ Կատեգորիա:Կանադական խոհանոց
Մցու
Մցու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մոտկանի գավառակում։ Գտնվում էր Մցու գետի ափին։
XIX դարի կեսերին ուներ 40 տուն, իսկ 1909 թվականին ուներ 25 տուն հայ բնակիչ։
Բնակիչների հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ու անասնապահությունն էր։
Մցուն ավերվել ու կողոպտվել է 1895 թվականին։ Բնակչությունը թուրքերի կողմից կոտորվել կամ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Շիգաձե
Շիգաձե (հնացած՝ Շիգատզե, Ժիկացզե, Շիգացզե, Շիխացզե, གཞིས་ཀ་རྩེ་, 日喀则, փինյին՝ Rìkāzé, Պալլադիի տառադարձության համակարգ՝ Жикацзэ), քաղաքային օկրուգ Տիբեթի ինքնավար շրջանում։
Պատմություն
Ու-Ցանգ պատմական տարածքի մի մասն է։
Մարիա Բերսենևա
Մարիա Վլադիմիրի Բերսենևա՝ (Мария Владимировна Берсенева, ), ռուս դերասանուհի, ով հայտնի է «Մարգոշա» ֆիլմում Մարգոյի դերով։
Շիգաձե
Պատմություն
1959 թվականին կազմավորվել են Շիգաձեի (日喀则专区) և Գյանգձեի (江孜专区) հատուկ մարզերը։ 1964 թվականին Գյանգձեի հատուկ մարզը բռնակցվել է Շիգաձեին։ 1970 թվականին Շիգաձեի հատուկ մարզը վերանվանվել է Շիգաձե օկրուգ.
Մարիա Բերսենևա
Կենսագրություն
Մարիան ծնվել է 1981 թվականի մայիսի 30-ին Մոսկվայում։ Հայրը (պաշտոնաթող եղած ոստիկանության փոխգնդապետ)՝մարզիչ, միջազգային մրցադատավոր է և ունի կարատեի սև գոտի։ Իր պարապմունքների ընթացքում սովորեցրել է նաև Մաշային։ Մայրը զբաղվել է չմշկավազքով, երկար ժամանակ ՄԱՀ-ում դասավանդել է ֆիզդաստիարակություն ։
Շիգաձե
Պատմություն
2014 թվականին Շիգաձե օկրուգը վերափոխվել է քաղաքային օկրուգի։
Վարչատարածքային բաժանում
Շիգաձե օկրուգը բաժանված է 1 քաղաքային ենթակայության շրջանի և 17 գավառների։
Մարիա Բերսենևա
Մոդել
Մարիան ԳԻՏԻՍ մշակութային համալսարանը ավարտել է 2002 թվականին, որից հետո մի քանի տարի աշխատել է որպես մոդել «Մ-Երկրագունդ» և «Point» ընկերություններում։ Ակտիվորեն մասնակցել է հագուստների ցուցադրմանը և գովազդների նկարահանումներին։ Նա նաև նկարահանվել է «Մայրիկներ-աղջիկներ» ֆիլմում ։
Շիգաձե
Զբոսաշրջություն
Այն տարածքում, որտեղ գտնվում է Շիգաձեն, կան մշակութային, պատմական և կրոնական նշանակություն ունեցող շատ վանքեր, մասնավորապես Սակյա վանքը համանուն գավառում։
Մարիա Բերսենևա
Դերասանուհի դառնալու ճանապարհին
Մարիան ֆիլմի իր կարիերան սկսել է փոքր եթերաշրջանից։ Նա հիմնականում նկարահանվում էր դրամատիկիական սերիալներում։ Իրականում առաջին ամենամեծ դերը ստացել է «Մայրիկներ-աղջիկներ» ֆիլմում։ Նա եղել է Աննա Զայցեվայի դերում,ով հաղորդվար էր «REC Անուն» գործակալությունում:Նա նաև ժողովրդի կողմից ճանաչված է «Պետյան հիասքանչ է» (քատուղարուհի Լիդա), «Ի վերջո ես սիրում եմ» (անբարոյական Մերի), «Չեմպիոն» (Լիդա) ֆիլմերով։
Շիգաձե
Տնտեսություն
Գերաղի Չաբյեր-Ցակա լիճը գտնվում է Շիգաձեում, որը լիթիումի ամենամեծ աղբյուրն է ողջ Չինաստանում ։
Մարիա Բերսենևա
Մարգոշա
«Մարգոշա» սերիալի քասթինգին Մարիան գնացել է մի դերասանուհու հետ, ով իր հետ միասին նկարահանվել է «Պետյան հիասքանչ է» ֆիլմում։ Սերիալի ստեղծողները ընտրել են Մարիային։ Միակ պայմանը, որ Մարիայի առջև դրել են, մազերի գունափոխումն էր. ըստ սցենարի Մարգոն պետք է շիկահեր լիներ, բայց Մարիան մերժեց։ 2016 թվականին նկարահանվել է «Մայոր և կախարդանք», որտեղ նա կատարել է գլխավոր դերերից մեկը։ Ֆիլմի պրեմիերան կայանալու է 2017 թվականի հունվարին  ։
Շիգաձե
Երկաթուղային
Լհասա-Շիգաձե երկաթուղին միացնում է Սամդրուբցե և Լհասա կայարանները, այնուհետև Ցինհայ-Տիբեթ երկաթգծով միանում է մնացած Չինաստանի հետ։ Շիգաձեից Լհասա ողջ ճանապարհը տևում է երեք ժամ։
Ժամանակացույցը կազմված է այնպես, որ մեկ օրում կարելի է ուղևորվել Լհասա և վերադառնալ ։
Աստերոիդների դաս J
Աստերոիդների դաս J, աստերոիդների դաս, որոնց սպեկտրը նման է դիոգենիտե աստղաքարերին։ Նրանց սպեկտրները մոտ են V դասի աստերոիդներին, սակայն տարբերվում է նրանցից 1 մկմ ալիքի երկարության ժամանակ չափազանց ուժեղ կլանմամբ ։ Այս աստերոիդների դասին են պատկանում՝
Մարիա Բերսենևա
Անձնական կյանք
Մարիայի իրական ազգանունը՝ Շիպով է։ 2002 թվականի օգոստոսի 14-ին ԳԻՏԻՍ-ում սովորելիս Մարիան ամուսնանում է Հուրամ Կոֆենլի հետ։ Նույն թվականի դեկտեմբերի 12-ին նա լույս աշխարհ է բերում Նիկիտային։ Հուրամը և Մարիան բաժանվել են, երբ երեխան կես տարեկան էր։ 2007 թվականի դեկտեմբերի 21-ին ամուսնանում է բռնցքամարտիկ՝ Նիկոլայ Բերսենևայի հետ, ում հետ նա ծանոթ էր դեռ վաղ տարիքից։ 2009 թվականի սեպտեմբերին զույգը որոշում է ամուսնալուծվել և 2010 թվականի հունվարի 9-ին նրանք բաժանվում են։
Աստերոիդների դաս J
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Մարիա Բերսենևա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ
Տոբիս (Ուխտայի վտակ)
Տոբիս (Тобысь), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Ուխտա գետի ափին՝ 87 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 106 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Շիգաձե
Օդային
Շիգաձեի խաղաղության օդանավակայանը բացվել է 2010 թվականի հոկտեմբերի 30-ին։ Օդանավակայանը գտնվում է Ցզյանդան ավանում՝ 3782 մ բարձրության և Սամդրուբցեից 43 կմ հեռավորության վրա ։ 2020 թվականից օդանավակայանն ունակ է ընդունելու տարեկան 230 հազար ուղևորի ։
Ճանապարհային
Հիմնական մայրուղիները Գոդաո 318-ն ու 219-ն են։
Կլիմա
Շիգաձեն ունի խոնավ ցամաքային կլիմա (Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում՝ Dwb):
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքային շրջաններ
Բալկի (գյուղ, Բախչիսարայի շրջան)
Բալկի (Балки, Çerkez Eli), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բախչիսարայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Չերկեզ Տատարսկի, Չերկեզ Նեմեցկի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բախչիսարայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Յակով Բորզենկով
Յակով Անդրեևիչ Բորզենկով (, ազգանունն ըստ վկայականի՝ Վալերի Նիկոլաևիչ Լյասկովսկի, հայտարարել է որպես Բորզենկով, այլ աղբյուրներում հնարավոր է հանդիպել Բորզյոնկով գրելաձևը), ռուս կազմախոս, բնախոս, կենդանաբանության պատմաբան, դարվինիստ, Մոսկվայի համալսարանի պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Ծնվել է փոխտեղակալի ընտանիքում։ 1845 թվականից սովորել է Ռիշելևի ճեմարանում։ 1851 թվականի ամռանը տեղափոխվել է Մոսկվայի համալսարան, որտեղ 1855 թվականին թեկնածուի կոչումով ավարտել է ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետի բնական գիտությունների բաժինը։
1860 թվականի մարտից` համեմատական կազմախոսության և բնախոսության ամբիոնի ասպիրանտ է։ 1862 թվականի ապրիլից մինչև 1864 թվականի օգոստոսին գործուղվել է արտասահման․ Վյուրցբուրգում Ալբերտ Քյոլիկերի և Հենրիխ Մյուլերի ղեկավարությամբ ուսումնասիրել է ձվարանների հյուսվածաբանությունը։
Վերադառնալով Ռուսաստան՝ Բորզենկովը կարդացել է դասախոսություն Մոսկվայի համալսարանում և Պետրովսկայայի հողագործական և անտառային ակադեմիայում (1867-1870 թվականներ)։
1869 թվականի «Հավի մոտ ձվի և ձվարանների զարգացման պատմությունից» մագիստերական դիսերտացիայի պաշտպանումից հետո արժանացել է Մոսկվայի համալսարանի դոցենտի կոչման, իսկ 1870 թվականին «Գոյության առաջին շրջանում հավի մոտ կզմիսի և դրա զարգացման կրթությունը» բժշկական դիսերտացիայի պաշտպանումից հետո ընտրվել համեմատական կազմախոսության արտակարգ պրոֆեսոր։ 1873 թվականի սեպտեմբերից Յակով Անդրեևիչ Բորզենկովը եղել է Մոսկվայի կայսերական համալսարանի համեմատական կազմախոսության և բնախոսության ամբիոնի հասարակ պրոֆեսոր։
Մոսկվայի համալսարանում Բորզենկովը հիմնել է ողնաշարավոր կենդանիների համեմատական կազմախոսության դպրոցը, հիմնել է համեմատական անատոմիայի առանձնասենյակը, ստեղծել է դրան կից գրադարան և թանգարան։ Բորզենկովը Մոսկվայի կենդանաբանական այգու կազմակերպիչներից մեկն է։
Մշակել է համեմատական կազմախոսության տարբեր ոլորտներ (ծովային կենդանիների կազմախոսության, ռնգեղջյուրի եղջյուրի հյուսվածաբանական կառուցվածքը)։ Հազվադեպ հրապարակել է իր հետազոտությունների արդյունքները, որոնք օգտագործել է հիմնականում դասախոսությունների ժամանակ։ Խիստ քննադատի համբավ է ունեցել, դասախոսությունների ժամանակ խոսել է հակիրճ բնավորությամբ լռակյաց էր և չշփվող։
Ապրել է առանց ընտանիքի, համալսարանի շենքի կահավորված սենյակներում ։ Օգնել է չքավորներին՝ թաքցնելով իր բարեգործությունները։
Թաղված է Վագանկովյան գերեզմանատանը ։
Մատենագիտություն
Սերգեյ Ալեքսանդրովիչ Ռաչինսկիի հետ միասին Բորզենկովը մաքրագրել է Ջորջ Լյուիսի «Physiology of Common Life» (Հասարակ կյանքի բնախոսությունը. — М., 1861-1867 թվականներ)։
Մեսրոպ Գույումճյան
Կենսագրություն
Կրթությունն ստացել է ծննդավայրում, ապա՝ Կ․ Պոլսի զինվորական վարժարանում։ 1923 թվականից տեղափոխվել է Կահիրե։ Կազմել է «Ընդարձակ բառարան հայերենե-անգլիերեն» (1950), «Ընդարձակ բառարան անգլիերենե-հայերեն» (1961) ևն։ Առաջինում հավելվածով տրված են տերմիններ, որոնք որոշակի արժեք են ներկայացնում հայ մասնագիտական տերմինաբանության հարստացման համար։ Գրել է նաև «Համադրական առածանի և ասացվածք անգլիերեն-հայերեն» (1967), «Ընդարձակ բառարան հատկաբանության և առածներու» (1969) և այլ աշխատություններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ բառարանագիրներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Լուսավորվածություն
Լուսավորվածություն օպտիկայում, տվյալ մակերևույթի վրա ընկնող ճառագայթման հոսքի մակերևութային խտությունը. (\Phi–ն լուսային հոսքն է, S–ը՝ լուսավորվող մակերևույթի մակերեսը)։
Եթե լույսի աղբյուրի չափերը փոքր են մինչև լուսավորվող մակերևույթը եղած r հեռավորության համեմատությամբ, ապա Լուսավորվածությունը որոշվում է  առնչությամբ (I-ն աղբյուրի լույսի ուժն է, \alpha-ն՝ լուսային ճառագայթի անկման անկյունը)։ Լուսային հոսքի անհավասարաչափ բախշման դեպքում, որտեղ d\Phi–ն մակերևույթի dS տարրի վրա ընկնող տարրական հոսքն է։
Լուսավորվածության չափման միավորներն են լյուքսը (լք) և ֆոտը. 1 ֆոտը=10^4 լք։
Կատեգորիա:Օպտիկա
Լաանեոցա
Լաանեոցա (Laaneotsa), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Կոեռու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Կոեռու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սեմենովկա (գյուղ, Նեֆտեգորսկի շրջան)
Սեմենովկա (Семеновка), գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Նեֆտեգորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 684 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Նեֆտեգորսկի շրջանի բնակավայրեր
Յանկո Մատուշկա
Յանկո Մատուշկա (Janko Matúška, ), սլովակ ռոմանտիկ բանաստեղծ, գրող, լրագրող, Սլովակիայի օրհներգի` «Տատրիի վրա կայծակն է փայլում», տեքստի հեղինակ (1993 թվականից)։
Կենսագրություն
Ծնվել է արհեստավորի ընտանիքում ։ Մինչև 1844 թվականը աստվածաբանություն է սովորել Բրատիսլավայի Ավետարանական լյութերական լիցեյում, որտեղ ծանոթացել և ընկերացել է չեխ-սլովակերենի և գրականության ուսուցիչ Լյուդովիտ Շտուրի հետ։
Շտուրին դասախոսական գործունեությունից հեռացնելուց և հունգարական իշխանությունների կողմից ձերբակալությունից հետո Մատուշկան մյուս սլովակ ուսանողների հետ բողոքել է հունգարների գործողությունների դեմ։ Այդ ժամանակ էլ՝ 1844 թվականին, Բրատիսլավայից Լևոչա ճեմարանի ուսանողների արշավի ժամանակ, ի նշան Լյուդովիտ Շտուրի ձերբակալության դեմ բողոքի, նա երգ է գրել, որը Սլովակիայի օրհներգն է դարձել («Փորել է ջրհորը, նայել է նրա մեջ» ժողովրդական երգի երաժշտությամբ («Kopala studienku»):
1848 թվականի Ավստրիական կայսրության հեղափոխության մասնակից։
Ապստամբությունը ճնշելուց հետո ծանր հիվանդացել է։ Թաքնվել է հետապնդումներից։ 1848 թվականի հեղափոխությունից հետո նա դադարել է զբաղվել գրական ստեղծագործությամբ։
Մահացել է 1877 թվականին` իր 56-ամյակի հաջորդ օրը։
Ստեղծագործություն
Բանաստեղծություններ սկսել է գրել որպես լիցեյի ուսանող։ Բանաստեղծական բալլադների և առակների հեղինակ։ Հրատարակել է մի քանի արձակ և դրամատուրգիական ստեղծագործություններ։ Զբաղվել է լեհերենից թարգմանություններով (օրինակ` սլովակերեն է թարգմանել Ադամ Միցկևիչի «Նախահայրեր» դրամատիկական պոեմը ):
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օրհներգերի հեղինակներ Կատեգորիա:Սլովակ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Սլովակ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հունգարացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Սլովակ գրողներ
Խորալ
Խորալ (լատ. choralis - երգչախմբային, երգչախմբի հատկացված), կաթոլիկական եկեղեցում կրոնական երգասացությունների տեսակ՝ Աստվածաշնչից քաղված խոսքերով. Գրիգորյան խորալում՝ լատիներեն, բողոքական խորալում՝ որևէ տեղական (օրինակ, գերմաներեն) լեզվով։
Երգվում է միաձայն՝ ա կապելլա խմբով, բողոքականը՝ քառաձայն, երգեհոնի նվագակցությամբ։ Գրիգորյան խորալը քրիստոնեական բազմաթիվ երգասացությունների ընտրության և վերամշակման արդյունք է, իրականացվել է Հռոմում, VII դարի 2-րդ կեսին (ավանդաբար վերագրվում է Գրիգոր Ա պապին, թեև սա մահացել է 604 թ.-ին) և դարձել կաթոլիկական եկեղեցու երաժշտության հիմքը։
Կատեգորիա:Եկեղեցական երաժշտություն
Վիշապաքար (Եղեգնաձոր)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ Կատեգորիա:Վիշապաքարեր Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի հուշարձաններ
Վրթանես Քերթող
Վրթանես Քերթող, Քչկանորդի (VI դ. կես – VII դ. սկիզբ), մատենագիր, դավանաբան։ Ըստ X դ. պատմիչ Ուխտանեսի, սովորել է Դվինի կաթողիկոսարանի դպրատանը։ Վրթանես Քերթողը Գրիգոր անունով մի վարդապետի հետ մասնակցել է Կ. Պոլսում 589 թ.-ին գումարված եկեղեցական ժողովին՝ որպես Մովսես Բ Եղիվարդեցի կաթողիկոսի նվիրակ։ Վերջինիս մահից հետո՝ 604 թ.-ին, ընտրվել է կաթողիկոս. տեղապահ մինչև Աբրահամ Ա Աղբաթանեցու ընտրությունը։ Եղել է ժամանակի ուսյալ և գիտուն աստվածաբաններից, ընտիր ոճով գրելու համար նրան տրվել է Քերթող մակդիրը։
Որպես Ս. Հռիփսիմե տաճարի կառուցման ժամանակակից և ականատես՝ գրել է նրա համառոտ պատմությունը։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ Կատեգորիա:Հայ աստվածաբաններ Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի
Լուսաչափություն
Լուսաչափություն, օպտիկայի բաժին, որն ուսումնասիրում է օպտիկական տիրույթի էլեկտրամագնիսական ճառագայթման, ինչպես նաև մարդու աչքի վրա տեսանելի լույսի ազդեցության չափման տեսությունն ու մեթոդները։ Աչքի վրա լույսի ազդեցությունը կախված է ոչ միայն լույսի ֆիզիկական բնութագրերից, այլն աչքի սպեկտրային զգայնությունից (տեսանելիությունից)։ Աչքն առավել զգայուն է ալիքի երկարության նկատմամբ, որի համար հարաբերական զգայնությունը (տեսանելիության կորի մաքսիմումը) ընդունում են հավասար մեկի։ Լուսաչափության մեջ լույսի փունջը բնութագրում են լուսային հոսքով և լույսի ուժով, ճառագայթվող մակերևույթը՝ լուսավորվածությամբ, իսկ ճառագայթիչը՝ լուսատվությամբ ու պայծառությամբ։ Լուսային մեծությունների չափման համար կիրառվում են լուսաչափեր։ Տարբերում են օբյեկտիվ լուսային չափումներ (չեն պահանջում աչքի մասնակցությունը) և սուբյեկտիվ կամ տեսողական (վիզուալ) չափումներ, որոնք հիմնվում են աչքի ցուցմունքների վրա։ Առավել տարածված օբյեկտիվ լուսաչափերի աշխատանքի հիմքում ընկած է ֆոտոէլեկտրական հոսանքի ուղիղ համեմատական կախումը ֆոտոէլեմենտի կլանած լուսային հոսքից։ Այդպիսի լուսաչափերում ֆոտոէլեմենտին միացված չափիչ գործիքի ցուցնակը կարելի է անմիջականորեն աստիճանավորել լուսաչափական միավորներով։ Տեսողական չափումները հիմնված են այն հանգամանքի վրա, որ աչքը ճշգրիտ հաստատում է երկու իրար հպած մակերևույթների լուսավորվածությունների հավասար լինելը (սակայն չի կարող գնահատել լուսավորվածությունների քանակական տարբերությունը)։ Այդ պատճառով հետազոտվող աղբյուրի լույսի ուժը չափելիս նրա ստեղծած լուսավորվածությունը հավասարեցնում են հայտնի (էտալոնային) աղբյուրի ստեղծած լուսավորվածությանը՝ փոփոխելով վերջինս։ Լուսավորվածության փոփոխումն իրագործում են տարբեր միջոցներով՝ փոփոխելով աղբյուրի և լուսաչափի հեռավորությունը, լույսն անցկացնելով սեպաձև կամ այլ տիպի կլանող ֆիլտրերով, տարբեր չափերի թափանցիկ սեկտոր ունեցող պտտվող շրջանը փնջի մեջ մտցնելով ևն։ Լույսի ուժը չափող պարզագույն լուսաչափը (նկ. 1) ներսից սևացրած պատերով խողովակ է, որի մեջ տեղադրված է r պրիզման։ Փոփոխելով աղբյուրների՝ պրիզմայից ունեցած հեռավորությունները (r_1 և r_2), կարելի է հավասարեցնել պրիզմայի նիստերի լուսավորվածությունը։ Եթե աղբյուրներից մեկի լույսի ուժը հայտնի է, մյուսինը գտնում են առնչությունից։ Եթե աղբյուրը կետային չէ, ապա լույսի ուժը տարբեր ուղղություններով տարբեր է, հետևաբար ուղղորդվածության դիագրամը ստանալու համար անհրաժեշտ է լինում կատարել տարբեր ազիմուտներով չափումներ։
Աղբյուրի առաջացրած լրիվ լուսային հոսքը չափելու համար օգտվում են ինտեգրալ լուսաչափերից։ Այդպիսին է Ուլբրեխտի գնդային լուսաչափը։ Հետազոտվող աղբյուրը տեղավորում են մոտ 1 մ տրամագծով սնամեջ գնդում, որի ներսի մակերևույթը ծածկվում է սպիտակ, դիֆուզ անդրադարձնող ներկով։ Գնդի մակերևույթի վրա գտնվող անցքի (ծածկվում է կաթնապակու թիթեղով) E լուսավորվածությունը համեմատական է աղբյուրի արձակած \Phi լրիվ հոսքին՝ E=c \Phi, համեմատականության c գործակիցը կախված է գնդի չափերից, գույնից և որոշվում է փորձնական եղանակով։
Տեսողական եղանակի տարատեսակներից է «մարման մեթոդը», հիմնված է այն փաստի վրա, որ մարդու աչքն ընդունակ է բավական լավ գնահատել պայծառության շեմային արժեքը (նվազագույն պայծառությունը, որ դեռ ընկալվում է հանգիստ աչքով)։ Դիտվող պայծառությունը թուլացնում են մինչև շեմային արժեքը և իմանալով կիրառված թուլացման աստիճանը, գնահատում սկզբնական պայծառությունը։ Այդ եղանակով գնահատում են ուրիշ մեթոդների համար անմատչելի չափազանց թույլ պայծառությունները։ Լուսաչափության այն բաժինը, որը լուսային էներգիայի քանակական գնահատման համար օգտագործում է լուսանկարչական նյութերը, կոչվում է լուսանկարչական լուսաչափությունը։ Լուսաչափության տեսական ու փորձառական մեթոդները լայն կիրառություն են գտել լուսատեխնիկայում և ազդանշանային տեխնիկայում, աստղաֆիզիկայում, նյութերի քիմիական վերլուծության, հրաչափության մեջ, ինչպես նաև գիտության, արտադրության ուրիշ շատ բնագավառներում։
Կատեգորիա:Օպտիկա Կատեգորիա:Լույս
Լոնգ սյուր Մեր
Լոնգ սյուր Մեր (Longues-sur-Mer), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 674 մարդ, բնակչության խտությունը` 54.84 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.29 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 230 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 30 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 418 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 288-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 130։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,9 %։ 288 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 263 անձ (140 տղամարդ և 123 կին)։ Գործազուրկ են եղել 25 անձ (13 տղամարդ և 12 կին)։ 130 անաշխատունակներից 31-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 61-ը` թոշակառուներ, իսկ 38-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ