cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սառցե անձրև
Նկարագիր
Համաձայն երկրորդ սահմանման (օգտագործվող, օրինակ՝ ճանապարհային տերմինների տեղեկատու, որում տերմին «սառցե անձրև» ներկայացվում է որպես «եղյամ» ի հոմանիշ), սառեցված ջրի կաթիլները, որոնք ընկնելով համեմատաբար տաք օդի ավելի բարձր ինվերսիայի ջերմաստիճանից առաջացնում են մերկասառույց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մթնոլորտային տեղումներ Կատեգորիա:Սառույց
Դաշթե Քևիր
Դաշթե Քևիր, (, բառացի՝ ցածրավայր «դաշթ»՝ դաշտ, հովիտ, «քևիր»՝ ցածր) կամ Քևիրե Նամաք (, բառացի՝ աղի իջվածք), լայնարձակ անապատ Իրանական բարձրավանդակի կենտրոնական մասում։ Երկարությունը հասնում է մինչև 800 կմ, իսկ լայնությունը՝ 320 մետրի։ Տարածքը 77,600 կմ2 է. այդ ցուցանիշով այն 26-րդն է աշխարհում։ Անապատը հյուսիս-արևմուտքում հասնում է Էլբրուսի լեռնաշղթային, հարավ-արևելքում՝ Դաշթե Լութ անապատին։ Տարածքային առումով գտնվում է հինգ նահանգների սահմաններում՝ Հարավային Խորասան, Սեմնան, Թեհրան, Սպահան և Յազդ։
Անապատը կազմված է անհոսք իջվածքներից (բարձրությունը 600—800 մ)՝ մասնատված ոչ բարձր լեռնաթմբերով։ Իջվածքների հատակը ծածկված է աղուտներով, չորացող աղային ճահիճներով։ Հազվադեպ անձրևների ժամանակ հարթավայրը վերածվում է ցեխալճերի։ Բուսական աշխարհից զուրկ է։ Դաշթե Քևիրի եզրամասերում կան մի քանի օազիսներ՝ «կանաչ կղզյակներ»։
Առանձնաhատկություններ
Անապատի կենտրոնում գտնվում է «Քևիր Բոզորգը» (` Մեծ Քևիր), որն ունի մոտ 320 կմ երկարություն և 160 կմ լայնություն։ Արևմտյան մասում գտնվում է «Դարյաչե Նամաքը» (՝ աղի լիճ, 1800 կմ2, որը պարունակում է խոշոր աղի թիթեղներ։
Ռոկասեկա դեյ Վոլշի
Ռոկասեկա դեյ Վոլշի  (Roccasecca dei Volsci), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Լատինա գավառում ։ Բնակությունը կազմում է 1168 մարդ (2008 թվականին), խտություննը կազմում է 49 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 24 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 4010։ Հեռախոսսյին կոդ՝ 0773։
Ծաղկահովիտ
Ծաղկահովիտ, գյուղական համայնք Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Արագած լեռնազանգվածի հյուսիսային ստորոտին, Ծաղկահովիտ գետի ափին։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 51 կմ հյուսիս-արևմուտք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 2100 մ։
Անվանում
Մինչ 1946 թվականը անվանվել է Հաջի-Խալիլ։
Պատմություն
1850-ական թվականներին գյուղը հիմնադրել են Անիի շրջակա գյուղերից եկածները։
Բնակչություն
Ծաղկահովիտի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղում է գտնվում Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին (XIX դար) և «Թուխ Մանուկ» մատուռը (19-XX-րդ դդ.)։ Ծաղկահովիտի հարավարևելյան մասում պահպանվել է մ.թ.ա. 3-րդ-1-ին հազարամյակի «Ծաղկահովիտ» քաղաքատեղին ։ Գյուղի շրջակայքում հայտնաբերվել են նաև բազմաթիվ Ուրարտական դամբարաններ և բնակատեղիներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:1850 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սերմնավոր բույսեր
Սերմնավոր բույսեր, սպերմատոֆիտներ, սերմ առաջացնող բարձրակարգ անութավոր բույսեր։ Դրանց են պատկանում մերկասերմերը (ներառյալ բազմաթիվ բրածո բույսեր) և ծածկասերմերը կամ ծաղկավոր բույսերը։ Բարձրակարգ բույսերի մյուս խմբերը՝ ռինիոֆիաները, մամռանմանները, գետնամուշկանմանները, ձիաձետազգիները, պսիլոֆիտները և պտերները սերմ չեն առաջացնում։ Սերմնավոր բույսերի (հատկապես ծածկասերմերի) գամետոֆիտը ռեդոկցված է։ Սերմնավոր բույսերն էվոլյուցիայի ընթացքում առաջացել են սպորավորներից։ Սերմերով բազմացող առաջին բույսերը եղել են սերմնավոր պտերները։ Սերմնավոր բույսերը մեծ դեր ունեն Երկրի բուսական ծածկույթի առաջացման, ինչպես նաև մարդու տնտեսական գործունեության պրոցեսում։
Կատեգորիա:Բույսեր
Սյուզի Բարսթոու
Սյուզի Բարսթոու (Susannah “Susie” Barstow, ), ամերիկացի նկարչուհի և մանկավարժ։
Կենսագրություն
Ծնվել 1836 թվականի մայիսի 9-ին Նյու Յորքում։ Նա եղել է նյույորքցի առևտրական Սեմյուել Բարսթոուի (Samuel Barstow, 1805—1884) և նրա կնոջ՝ Մերի Թայլեր Բլոսոմի (Mary Tyler Blossom, 1813—1895) աղջիկը, որի ծագումը գնում է մինչև «Մեյֆլաուեր» առևտրային նավի առաջին ուղևորները ։
Սովորել է Նյու Յորքի Rutgers Female College համալսարանում, որը ավարտել է 1853 թվականին, իսկ 1862 թվականին՝ Կուպեր Յունիոնը, նաև լրացուցիչ գեղարվեստական կրթություն է ստացել Եվրոպայում։ Մի քանի տարի Սյուզի Բարսթոուն Բրուքլինի թանգարանում ուսումնասիրել է արվեստ և գրականություն ։
Նկարչուհու բնանկարները հանգստություն են ճառագում և ներծծված են լույսով։ Նա ցուցադրվել է Դիզայնի ազգային ակադեմիայում (քանի որ 1858 թվականին), Բրուքլինի արվեստի ասոցիացիայում (Brooklyn Art Association), Փենսիլվանիայի գեղարվեստի ակադեմիայում և այլ վայրերում։ 1872-1879 թվականներին Բարսթոուի «A Bit of Catskill Woods» կտավը գտնվել է ամերիկացի բարերար և հավաքորդ Թոմաս Քլարկի հավաքածուում ։
Բարսթոուն անհագ ճանապարհորդ էր, Ապալաչյան լեռնային ակումբի ամենավաղ անդամներից մեկը։ Բարձրացել է բազմաթիվ լեռներ Նյու Յորք նահանգում և Նոր Անգլիայում, ինչպես նաև Եվրոպայում (Ալպեր և Շվարցվալդ)։ Նա հաճախ արշավների էր գնում Հադսոն գետի երկայնքով, ինչպես նաև լեռներ՝ արշավները համատեղելով նկարչության հետ։
Մահացել է 1923 թվականի հունիսի 12-ին Նյու Յորքում ։ Թաղվել է Գրինվուդ քաղաքի գերեզմանատանը ։
Սյուզի Բարսթոուն երբեք ամուսնացած չի եղել։ Նրա զարմուհին՝ Սյուզի Սքելդինգը, նույնպես դարձել է նկարիչ և նկարազարդող․ նրանք միասին ճանապարհորդել են իրենց ուրվագծերի հետևից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Տատյանովկա (գյուղ, Բերեզնեգովատոեի շրջան)
Տատյանովկա (Тетянівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բերեզնեգովատոեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1795 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տատյանովկա գյուղում բնակվում էր 269 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,289 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բերեզնեգովատոեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1795 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պալլի (գյուղ, Հաանյա շրջան)
Պալլի (Palli), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Աստղաթափ (ֆիլմ)
«Աստղաթափ» («Звездопад»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Իգոր Տալանկինը   Վիկտոր Աստաֆևի «Աստղաթափ», «Սաշկա Լեբեդև», «Ձոն ռուսական այգուն» ստեղծագործությունների հիման վրա։
Սյուժե
Վիրավոր զինվոր Միշան և բուժքույր Լիդան հանդիպել և սիրել են միմյանց մերձռազմաճակատային քաղաքի հոսպիտալում։ Շարունակվում էր պատերազմը, որը թելադրում էր իր օրենքները, որոնք տեղ չէին թողնում սիրո համար։ Աղջկա մայրըն իր հերթին դեմ էր նրանց հարաբերություններին. չէ՞ որ եթե նա զոհվի, ի՞նչ կլինի իր միակ դստեր հետ։ Եվ հերոսը որոշում է բաժանվել իր սիրելիից ընդմիշտ…
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1981 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրքերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Ֆարադ
Ֆարադ (նշանակումը՝ Ֆ, F), էլեկտրական ունակության չափման միավոր Միավորների միջազգային համակարգում, անվանվել է անգլիացի ֆիզիկոս Մայքլ Ֆարադեյի պատվին։
1 ֆարադը հավասար է այն կոնդենսատորի ունակությանը, որի բևեռների միջև 1 կուլոն լիցքը առաջացնում է 1 վոլտ լարում՝
Կատեգորիա:Չափման միավորներ Կատեգորիա:Միավորների միջազգային համակարգ
Ստարիե Կամիշլի
Ստարիե Կամիշլի (Старые Камышлы, Иҫке Ҡамышлы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուշնարենկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 897 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուշնարենկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սպեկտր
Սպեկտր (լատ. spectrum - պատկերացում, պատկեր), ֆիզիկայում՝ տվյալ ֆիզիկական մեծության ընդունած տարբեր արժեքների համախումբ։ Սպեկտրները կարող են լինել անընդհատ և ընդհատ։ «Սպեկտր» հասկացությունն առավել հաճախ կիրառվում է տատանողական պրոցեսների, ինչպես նաև էլեկտրամագնիսական և օպտիկական երևույթների նկարագրության համար։ Լույսի աղբյուրների դասակարգումը կարելի է կատարել լույսի ալիքային տեսության հիման վրա։ Այս տեսակետից լույսի աղբյուրների ամենակարևոր դասակարգումը կարելի է իրագործել ելնելով նրանց ճառագայթած սպեկտրներից։ Ժամանակակից օպտիկական գործիքները, որոնք ծնունդ են առել պարզ սարքերի կատարելագործման հետևանքով, հնարավորություն են տալիս մանրամասնորեն ուսումնասիրել տարբեր աղբյուրների տված սպեկտրները։ Այդ գործիքները կոչվում են սպեկտրոսկոպներ, եթե նրանք նախատեսված են սպեկտրների տեսողական դիտման համար, և սպեկտրագիրներ՝ եթե նրանք հնարավորություն են տալիս լուսանկարել սպեկտրը։ Այդ գործիքների օգնությամբ հայտնաբերվել են սպեկտրների երեք հիմնական տեսակները, որոնք ստացել են գծային, շերտավոր և անընդհատ սպեկտրներ անունները։ Սպեկտրների յուրաքանչյուր տեսակը կարող է դիտվել և որպես ճառագայթման (էմիսիոն) սպեկտր, և որպես կլանման։
Վիլլանովա Բիելեզե
Վիլլանովա Բիելեզե (Villanova Biellese), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Բիելլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է՝ 195 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 28 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 7 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 13030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0161։
Սպեկտր
Էլեկտրաական ազդանշանի սպեկտր
Էլեկտրական ազդանշանի սպեկտրը ազդանշանի հզորության, հոսանքի կամ լարման ամպլիտուդի հաճախային բաշխումն է։ Որևէ ազդանշանի սպեկտր դիտում են սպեկտրի անալիզատորով կամ գտնում՝ այդ ազդանշանն արտահայտող ֆունկցիան վերածելով Ֆուրիեի շարքի (պարբերական ֆունկցիաների դեպքում) կամ Ֆուրիեի ինտեգրալի (ոչ պարբերական ֆունկցիաների դեպքում)։ Տարբերում են գծային սպեկտրներ, որոնցում Ֆուրիեի շարք կազմող առանձին ներդաշնակ բաղադրիչները բաժանված են վերջավոր հաճախային միջակայքերով, և հոծ սպեկտրներ, որոնք պարունակում են բոլոր հնարավոր հաճախականությունների ներդաշնակ բաղադրիչներ։ Օրինակ՝ սինուսոիդական տատանման սպեկտրը կազմված է մեկ հաճախականությունից (սպեկտրային մեկ գծից), իսկ հեռախոսային ազդանշանի սպեկտրը գրավում է հաճախականությունների հոծ շերտ՝ ~3 կից լայնությամբ։
Վիլլանովա Բիելեզե
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Սպեկտր
Օպտիկական սպեկտր
Օպտիկական սպեկտրը դիտարկվող մարմնի օպտիկական ճառագայթման ինտենսիվության (առաքման սպեկտր) կամ տվյալ նյութի միջով անցնող լույսի կլանման ինտենսիվության (կլանման սպեկտր) բաշխումն է ըստ հաճախականությունների (կամ ալիքի երկարությունների)։ Օպտիկական սպեկտրները լինում են գծային՝ կազմված առանձին ընդհատուն սպեկտրային գծերից, շերտավոր՝ կազմված խիտ դասավորված սպեկտրային գծերի առանձին ընդհատուն խմբերից (շերտերից) և հոծ (անընդհատ), որոնք համապատասխանում են բավական լայն տիրույթ ընդգրկող բոլոր հաճախականությունների լույսի ճառագայթմանը կամ կլանմանը։ Օպտիկական սպեկտրները, որոնց ուսումնասիրությամբ զբաղվում է սպեկտրոսկոպիան, դիտվում և գրանցվում են սպեկտրային սարքերի օգնությամբ։
Վիլլանովա Բիելեզե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սպեկտր
Ճառագայթման գծային սպեկտր
Ճառագայթման գծային սպեկտրը բաղկացած է մութ արանքներով իրարից բաժանված մի շարք բավականաչափ նեղ գծերից, որոնց թիվը կախված ճառագայթման աղբյուրից, կարող է մի քանիսից հասնել մի քանի հազարի։ Նեղ գծերը դիտվում են այն դեպքում, երբ լույս ճառագայթող ատոմները ուրիշ ատոմների հետ բախումների հետևանքով, չեն ենթարկվում ուժեղ ազդեցության։ Նեղ գծերը սովորաբար առաջանում են փոքր ճնշման տակ գտնվող գազերում էլեկտրական պարպման ժամանակ, ընդ որում ամեն մի գիծ բնորոշ է այն տեսակի ատոմների համար, որոնք ճառագայթում են նրան։ Օրինակ՝ նատրիումի ատոմները ճառագայթում են իրար շատ մոտ դասավորված երկու պայծառ գծեր սպեկտրի դեղին տիրույթում, կադմիումը ճառագայթում է պայծառ կարմիր ու կանաչ գծեր, ինչպես նաև շատ թույլ գծեր, սնդիկը ճառագայթում է մի քանի պայծառ գծեր և այլն։ Էլեկտրական պարպման ժամանակ գազերի վրա գործադրված ճնշման մեծացումը բերում է սպեկտրալ գծերի լայնացման, որի շնորհիվ սպեկտրը դառնում է շերտավոր։ Շերտավոր սպեկտրը բաղկացած է շատ մեծ թվով գծերից, որոնք սպեկտրի տարբեր տիրույթներում կենտրոնացված են խմբերով։ Մոլեկուլները ճառագայթում են հենց այդպիսի սպեկտրներ, ընդ որում շերտերի տվյալ համակարգը բնորոշ է միայն նրան ճառագայթող մոլեկուլներին։ Ճնշման ավելի մեծացման ժամանակ շերտերը, լայնանալով, միանում են կազմելով անընդհատ սպեկտր։ Տաքացած պինդ մարմինների ճառագայթած սպեկտրները ևս անընդհատ են։ Այս տեսակի սպեկտրը, սովորաբար ճառագայթվում է այնպիսի պայմաններում, երբ յուրաքանչյուր ատոմը գտնվում է հարևան ատոմների ուժեղ ազդեցության տակ։ Օգտագործելով ֆոտոթիթեղներ, կարելի է լուսանկարել այն գծերն ու շերտերը, որոնք ընկած են տեսանելի սպեկտրի սահմաններից դուրս։ Դա նշանակում է, որ կան ճառագայթման որոշ տեսակներ, որոնց նկատմամբ ֆոտոթիթեղը զգայուն է, իսկ աչքը՝ ոչ։ Ճառագայթումը, որը տեղավորված է սպեկտրի կարմիր ծայրից դուրս, կոչվում է ինֆրակարմիր, իսկ մանուշակագույն ծայրից դուրս գտնվող սպեկտրը՝ ուլտրամանուշակագույն։
Ճառագայթմն անընդհատ սպեկտր
Սովորական լույսի աղբյուրների մեծ մասը տալիս են ճառագայթման անընդհատ սպեկտր։ Նկատվել է, որ գազերով կամ գոլորշիներով այդպիսի լույսի անցման ժամանակ ի հայտ են գալիս մութ գծեր։ Գոլորշիները, գազերը և հեղուկները կարող են տալ նաև կլանման անընդհատ սպեկտր։ Սակայն հայտնաբերվել են, որ սպեկտրում գազերի ու գոլորշիների առանձնահատուկ կլանման գծերի ու շերտերի դիրքերը համընկնում են էլեկտրական պարպման հետևանքով այդ գազերի ու գոլորշիների ճառագայթած գծերի ու շերտերի դիրքերի հետ։ Կլանման այդպիսի գծերն ու շերտերը հնարավորություն են տալիս ապացուցել գազերում և գոլորշիներում համապատասխան ատոմների ու մոլեկուլների առկայությունը։ Նման տեսակի սպեկտր առաջին անգամ հայտնաբերել է Ֆրաունհոֆերը, որը ցույց է տվել, որ արեգակի ճառագայթած անընդհատ սպեկտրը հատված է մի շարք մութ գծերով։ Սպեկտրում նրանց դիրքերը համընկնում են լաբորատոր պայմաններում ստացված էմիսիոն սպեկտրի որոշ գծերի դիրքերի հետ։ Այդ գծերի ծագման պատճառը հետևյալն է։ Արեգակի կենտրոնը իրենից ներկայացնում է մեծ խտություն և բարձր ջերմաստիճան ունեցող գազ, որը ճառագայթում է անընդհատ սպեկտր։ Այդ լույսն անցնելով արեգակի փոքր խտության և համեմատաբար սառը արտաքին շերտով նրա մի մասը կլանվում է, որի հետևանքով արեգակի սպեկտրում նկատվում են մութ գծեր։ Արեգակի սպեկտրում կլանման որոշ գծերը, որոնք նկատվում են Երկրի վրա կատարվող դիտումների ժամանակ, իրենց ծագումով պարտական են մթնոլորտի գազերի կողմից լույսի կլանանը։ Նշենք, որ արեգակի կենտրոնական տիրույթը կոչվում է ֆոտոսֆերա։ Արևապսակը իրենից ներկայացնում է արեգակի ավելի փոքր խտություն ունեցող մասը, որը տարածվում է քրոմոսֆերայի ահմաններից մեծ հեռավորությունների վրա։ Պսակը կարելի է տեսնել միայն արեգակի խավարման ժամանակ, երբ արեգակի սկավառակի հիմնական լույսը ծածկվում է լուսնով։ Պսակի սպեկտրում դիտվում են մի շարք թույլ, բայց շատ նեղ էմիսիոն գծեր։
Սպեկտրները միջուկային ֆիզիկայում
Միջուկային ֆիզիկայում օգտագործվում են զանգվածների, իմպուլսների, էներգիաների, արագությունների սպեկտրներ հասկացությունները։
Աղբյուր
ՀՍՀ, 1985 թ., Երևան
Կատեգորիա:Սպեկտրասկոպիա Կատեգորիա:Աստղագիտություն Կատեգորիա:Օպտիկա Կատեգորիա:Գույներ Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հիմնարար հասկացություններ Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ
Մերի Սթինբյորգեն
Մերի Նելլ Սթինբյորգեն (Mary Nell Steenburgen, ), ամերիկացի դերասանուհի, «Օսկարի» և «Ոսկե գլոբուսի» մրցանակակիր «Մելվին և Հովարդ» (1980) ֆիլմում խաղացած դերի համար։
Գործունություն
1972 թվականին Մերի Սթինբյորգենը տեղափոխվել է Նյու Յորք, այնուհետև սկսել է հանդես գալ թատերական բեմերում։ 1978 թվականին նա առաջին խաղացել է կինոյում, անմիջապես գլխավոր դերով՝ Ջեք Նիկոլսոնի հետ «Ուղևորվելով դեպի հարավ» ֆիլմում և առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի՝ «Լավագույն դեբյուտի» համար։ Հաջորդ տարի նա նկարահանվել է գիտաֆանտաստիկ «Ճանապարհորդություն ժամանակի մեքենայով» ֆիլմում և իր դերի համար արժանացել է «Սատուրն» մրցանակի «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում։
Սթինբյորգենը «Օսկար» է ստացել իր գործունեության երրորդ կինոնկարիէ 1980 թվականի «Մելվին և Հովարդ» կատակերգությունում «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում ։ 1983 թվականին նա խաղացել է «Կրոսս Ճիչ» ֆիլմի գլխավոր դերը, իսկ հետո հանդես է եկել «Ռեգթայմ» և «Սեքսի կատակերգությունը ամառային գիշերը» ֆիլմերում։ Դրանից հետո նա հիմնականում հաջողություններ է ունեցել հեռուստատեսությունում՝ ութսունականների կեսերից սկսած նկարահանվելով տարբեր մինի սերիալներում ։
2007 թվականին Սթինբյորգենին ձեռքի փոքրիկ վիրահատություն են արել, դրանից հետո նրա հավաստիացմամբ իր մոտ հայտնվել են երաժշտական ունակություններ։ Նա 12 երգ է գրել և ուղարկել երաժշտական իրավաբանին։ Նա կեղծանուն է օգտագործել, և ի վերջո երգերը նրան բերել են Universal Music-ի հետ պայմանագրի կնքման երգեր գրելու համար։ Հաջորդ տասնամյակում նա շարունակել է զարգացնել իր նոր տաղանդը, և գրել է «Glasgow (No Place Like Home)» երգը, որը հնչում է «Վայրի վարդ» ֆիլմի ավարտին ։
Անձնական կյանք
1980 թվականին Սթինբյորգենը ամուսնացել է դերասան Մալքոլմ Մաքդաուելի հետ, և նրանք երկու երեխա են ունեցել։ 1990 թվականին նրանք բաժանվել են և հինգ տարի անց Սթինբյորգենն ամուսնացել է դերասան Թեդ Դենսոնի հետ։
2001.2011
2001.2011, ֆրանսիացի երգչուհի Միլեն Ֆարմերի երաժշտական ալբոմը, որը թողարկվել է 2011 թվականի դեկտեմբերի 5֊ին և դարձել է երգչուհի երկրորդ ամենալավ հիթերի հավաքածուն։ Ալբոմը իր մեջ պարունակում է երգչուհու վերջին երեք ալբոմների բոլոր երգերը, ինչպես նաև երկու նոր երգ, որոնցից մեկը «Du temps»֊ը, թողարկվել է 2011 թվականի նոյեմբերի 7֊ին։
Մերի Սթինբյորգեն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:20-րդ դարի կանայք Կատեգորիա:21-րդ դարի կանայք Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
2001.2011
Ալբոմի մասին
2011 թվականի նոյեմբերի 3֊ին «France Soir» թերթի հոդվածներից մեկը լուրեր տարածեց Ֆարմերի հիթերի հավաքածուի մասին, որ այն կթողարկվի 2011 թվականի դեկտեմբերի 5֊ին։ Ինչպես նաև թերթում հրապարակվեց ապագա ալբոմի նկարը ։ Հաջորդ օրը «Polydor» ընկերությունը պաշտոնապես հայտարարեց այդ ալբոմի մասին․
«Bleu noir» ալբոմից հետո Միլեն Ֆարմերը ներկայացնում է իր երգերի նոր ժողովածուն՝ «2001.2011»֊ը։ Այս ալբոմը շարունակում է նրա առաջին ալբոմը՝ «Les Mots»֊ը, որը վաճառվել էր 1,5 միլիոնից ավել։ Դրանում նաև կլինեն 2 նոր երգեր՝ ներառելով նոր սինգլը
2011 թվականի նոյեմբերի 10֊ին ինտերնետում հայտնվեց երգացանկ՝ 17 երգով, որի երգերի մեջ ներառվում էին վերջին երեք ալբոմների երգերն, Moby֊ի հետ զուգերգը, մեկ համերգային սինգլ և երկու նոր երգեր։ Ի տարբերություն Ֆարմերի նախորդ ալբոմներին, այս ալբոմի շապիկին ոչ թե լուսանկար էր, այլ աբստրակտ նկարված նկար՝ կազմած երգչուհու երեսի մի մասից՝ կիսով ծածկված շիկահեր մազերով։ Նկարը նկարել է հենց Միլենը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Տոպուչայա
Տոպուչայա (Топучая), գյուղ Ռուսաստանի Ալթայի հանրապետության Շեբալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 209 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1878 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ալթայի հանրապետության Շեբալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Հաշտեր
Հաշտեր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Հազրոյի գավառակում կամ Սիլվանի գավառակում։ Գտնվում էր Դիարբեքիր քաղաքից հյուսիս-արևելք։
Անվան ստուգաբանություն
Գյուղի անվանումը քրդերենով նշանակում է ութ եկեղեցի։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին բնակվում էին 109 տուն քրդախոս հայեր։ Հնում ավելի բազմամարդ է եղել։
Պատմամշակութային կառույցներ
Հաշտերն ուներ 1290 թվականին կառուցված հայկական եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հայկ Մելքումյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1913 թվականին։ Ճաշակել է որբության դառնությունները։ Բերդի յոթամյա դպրոցն ավարտելուց հետո տեղափոխվել է Երևան, դարձել պահածոների գործարանի բանվոր։ 1934 թվականին ավարտել է Երևանի մանկավարժական ուսումնարանը, ապա 1938 թվականին Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի հայոց լեզվի և գրականության ֆակուլտետը։ Աշխատանքի է նշանակվել լուսժողկոմատում որպես տեսուչ և մեթոդիստ։
1939 թվականին զորակոչվել է բանակ, ընդունվել զինվորական դպրոց։ Նրանց զորամասը՝ 249-րդ հրաձգային գունդը, տեղափոխվել է ֆիննական ռազմաճակատ։ Հաշտության պայմանագիր կնքելուց հետո զարամասը տեղափոխվում է Կույբիշև։ 1941 թվականի հունիսի սկզբին 117-րդ հրաձգային դիվիզիայի կազմում 140-րդ գունդը ևս ուղարկվել է արևմուտք։
1941 թվականի հունիսի 26-ին հրաձգային գունդը պաշտպանական կռիվներ է մղում գերմանացիների դեմ, անհավասար մարտերում սկսում նահանջել։ Հայկ Մելքումյանը մասնակցել է Գրոդնո, Մինսկ, Ռագաչով, Ժլոբին, Բոբրույս, Չերնիգով քաղաքների մատույցներում ծավալված պաշտպանական մարտերին։ 1942 թվականի դեկտեմբերին զորամասն ընկնում է շրջապատման մեջ, որի հետևանքով Հայկ Մելքումյանը գերեվարվում է, տեղափոխվում համակենտրոնացման ճամբար։ 1943 թվականի հոկտեմբերին մի խումբ ընկերների հետ փախչում է ճամբարից և միանում խորհրդային զորքերին։ Հինգ տարի թիկունքում աշխատելուց հետո 1948 թվականին վերադառնում է Երևան, դասավանդում Երևանի տարբեր դպրոցներում։ 1961 թվականին նշանակվել է «Սովետական դպրոց» թերթի խմբագրության բաժնի վարիչ։ ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի հրամանագրով նրան շնորհվել է վաստակավոր ուսուցչի կոչում։ Թերթի հիմնադրման 50-ամյակի հանդիսության օրը պարգևատրվում է Գերագույն խորհրդի պատվոգրով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Բերդ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Փոթորիկ (ֆիլմ, 1928)
Սյուժե
Գյուղացի հասարակ զինվորի սիրո պատմություն, ով առաջին համաշխարհային պատերազմի և ռուսական հեղաշրջման ժամանակ իր ջանասիրությամբ հասավ սպայի կոչման և գեներալի արիստոկրատ աղջկան։ Սակայն նրա ճանապարհը բարդ էր, նրան, գտնելով աղջկա սենյակում, ձերբակալում են։ Այնտեղ նա զրկվում է իր կոչումից, սակայն շուտով արդարությունը վերականգնվում է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:1928 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Լյուիս Մայլսթոունի ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր
Գրիգոր Տաթևացի
Գրիգոր Տաթևացի (աշխարհական անունը՝ Խութլուշահ, ), Հայ Առաքելական Եկեղեցու վարդապետ։
Հայ առաքելական եկեղեցին Գրիգոր Տաթևացուն դասել է սրբերի շարքը, հիշատակը տոնում է Մեծ պահքի 3-րդ կիրակիի նախընթաց շաբաթ օրը ։
Աստվածաբան է, փիլիսոփա, եկեղեցական գործիչ, դասախոս, րաբունապետ։ Գրիգոր Տաթևացին Տաթևի փիլիսոփայական դպրոցի առաջավոր թևի նշանավոր ներկայացուցիչներից է, միջնադարի հայ աստվածաբանական մտքի խոշոր դեմքերից։ Նրա անվան հետ է կապվում Տաթևի համալսարանի համաժողովրդական մեծ անունը։
Կենսագրություն
Գրիգոր Տաթևացին ծնվել է 1346 թվականին Սյունիք աշխարհի Վայոց ձորում ։ 7 տարեկանում ծնողները Գրիգորին ուսման են տալիս։ Հետագայում կրթությունը շարունակում է Տաթևի համալսարանում՝ աշակերտելով սուրբ վարդապետ Հովհան Որոտնեցուն։
Գործունեություն
1388 թվականին, իր ուսուցչի մահից հետո Գրիգորը դառնում է այդ վանքի առաջնորդը։ Վարել փիլիսոփայության, աստվածաբանության, քերականության, երաժշտության տեսության և այլ դասընթացներ։
1390 թվականին Տաթևացին հաստատվելով Տաթևում, իր շուրջը համախմբեց Սյունիքից ու Հայաստանի տարբեր վայրերից այստեղ ուսանելու եկած բազմաթիվ աշակերտների և շարունակեց իր գիտամանկավարժական գործունեությունը։ Նրա րաբունապետության օրոք Տաթևի դպրոցը, որը վերածվել էր համալսարանի, հասել է իր ծաղկման գագաթնակետին՝ դառնալով գիտության, մշակույթի, արվեստի, հոգևոր կյանքի կենտրոն ։
Դասախոսել է Մեծոփավանքի և Սաղմոսավանքի դպրոցներում։ Մեծոփավանք տեղափոխվեց Սյունիքի երկրաշարժից հետո՝ չդիմանալով արտաքին թշնամիների և երկրաշարժի արհավիրքներին՝ Գրիգոր Տաթևացուն աշակերտել են 15-րդ դարի հայ մշակույթի մի շարք նշանավոր գործիչներ՝ Թովմա Մեծոփեցին, Առաքել Սյունեցին և ուրիշներ։ Տաթևացու 300-ից ավելի աշակերտները նշանակալի դեր են խաղացել հայ հոգևոր-եկեղեցական, գիտական, մշակութային և հասարակական կյանքում։ Նա միաժամանակ զբաղվել է ազգային-եկեղեցական հարցերով, պայքարել կաթոլիկ քարոզիչների՝ ունիթորների (միարարների) դեմ՝ պաշտպանելով Հայ եկեղեցու ինքնուրույնությունը ։
Մաղաքիա Օրմանյանը նրան անվանել է «վարդապետության նահապետ», իսկ Մեծոփեցին՝ «Երկրորդ Լուսավորիչ»։ Տաթևացին անփոխարինելի ավանդ ունի Հայաստանի մշակույթի, լուսավորության տարածման և եվրոպական մտածողությունը հայոց մտավորական շրջանները ներմուծելու մեջ։
Տաթևացին նաև մանրանկարիչ էր ու երաժիշտ։ Պահպանվել է 1297 թվականին գրված մի Ավետարան (Մատենադարան, ձեռագիրդ 7482), որը 1378 թվականին նկարազարդել է Տաթևացին։
Գրիգոր Տաթևացին ապրել է խիստ պահեցող կյանքով, շարունակ կրել է մազեղեն հագուստ և պարեգոտի ։
Ստեղծագործություն
Տաթևացին գրել է մեկնություններ, լուծմունքներ, քարոզներ, աստվածաբանական, դավանաբանական, իմաստասիրական մեծարժեք աշխատություններ։ Այդ երկերում արծարծվել են հեղինակի մանկավարժական հայացքները, ճանաչողության և իմացության խնդիրներ։
Աստուածաբանական
Առավել կարևոր են «Գիրք հարցմանց» ու «Ոսկեփորիկ» հանրագիտական երկերը, որտեղ ի մի են բերված ոչ միայն ժամանակի գիտության և կյանքի ամենաբազմազան խնդիրներին վերաբերող տեղեկություններ, այլև հայ դավանաբանական մտքի դարավոր ձեռքբերումները։ Երաժշտական, ծիսական, տեսական ու գեղագիտական մի շարք խնդիրներ արծարծվում են «Հարցմանց գրքում»։ Նրա ժառանգության մասն են կազմում Արիստոտելի և Դավիթ Անհաղթի գործերի մեկնությունները ։
Քարոզգրքեր
Իր տեսակի մեջ բացառիկ է նաև «Քարոզգիրքը»՝ «Ձմեռան» և «Ամառան» հատորներով։ Նա ստեղծել է քարոզախոսության, հռետորական արվեստի դասագիրք, որտեղ կարևորվել է քարոզը։ Տաթևացին փիլիսոփայության մեջ պաշտպանել է երկակի աստվածային էությունների և բնության ճանաչման ճշմարտության սկզբունքը, սահմանազատել հավատի ու գիտության, աստվածաբանության և փիլիսոփայության բնագավառները ։
Նրա կարծիքով՝ Աստծու ստեղծած 4 տարրերը՝ կրակը, օդը, ջուրը և հողը, հավերժ են։
Գիտելիքներն ու առաքինությունը բնածին չեն, այլ ձեռքբերովի, իսկ զգայական առողջ ընկալումը ճանաչողության հիմքն է, որի վրա էլ հենվում է բանականությունը։ Դրա համար էլ նա երեխայի կրթության ու դաստիարակության հարցում կարևոր դեր էր հատկացնում ուսուցչին, որը պետք է լիներ նվիրված, անարատ վարքի տեր։ Հայոց պետականության կործանման համար մեղադրում էր նախարարներին, որոնք իրենց եսամոլությամբ, որոնք ընդունակ չեղան լուծելու ազգային խնդիրները։ Համոզված էր, որ համազգային նշանակության խնդիրները պետք է կարգավորի ոչ միայն իշխանական դասը, այլ ամբողջ ժողովուրդը։
Գրիգոր Տաթևացու տնտեսագիտական ուսմունքը
Տաթևացին նյութական պահանջմունքների և բարիքների մեջ առանձնացրել է երկու խումբ՝
Սակայն Տաթևացին ոսկու ու արծաթի նշանակությունը գնահատում է ոչ միայն ընդունելով այն, որ դրանք կենսականորեն անհրաժեշտ չեն, այլ բավարարում են մարդկանց զարդարանքի, վայելչասիրության պահանջը և առանձնահատուկ են նրանով, որ ի տարբերություն սովորական ապրանքների, դրանցից հագեցում չկա։
Տաթևացին իր աշխատություններում հիմնավոր ուսմունք է ստեղծել աշխատանքի և դրա առանձնահատկությունների, աշխատանքի հասարակական բաժանման և արտադրության ճյուղերի դասակարգման, հասարակական արտադրության կազմակերպման վերաբերյալ։ Նախ, Տաթևացին աշխատանքը համարել է մարդու կյանքի ու գործունեության պայմանը։ Տաթևացին աշխատանքը համարել է մարդու ամենամեծ բարեմասնությունը, որով և մարդը տարբերվում է կենդանական աշխարհից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ Կատեգորիա:Հայ եկեղեցական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հայ աստվածաբաններ
Հեմոֆիլուս ինֆլուենզա Բ տիպի պատվաստանյութ
Այն խորհուրդ է տրվում Համաշխարհային առողջապահական կազմակերպության և Հիվանդությունների վերահսկման և կանխագելման կենտրոնի կողմից ։ Մինչև 6 ամսական հասակը պետք է պատվաստել երկու կամ երեք դեղաչափ ։ Միացյալ Նահանգներում չորրորդ դեղաչափը խորհուրդ է տրվում 12-15 ամսական հասակում ։ Պատվաստանյութի առաջին դեղաչափը խորհուրդ է տրվում մոտ 6 շաբաթական հասակում, իսկ 2 պատվաստումների միջև պետք է լինի նվազագույնը 4 շաբաթ ինտերվալ ։ Եթե օգտագործվում է 2 դեղաչափ, ապա 2-րդը խորհուրդ է տրվում ավելի ուշ հասակում ։ Պատվաստանյութը ներարկում են միջմկանային ։
Լուրջ կողմնակի էֆֆեկտներ հազվադեպ են հանդիպում ։ Մարդկանց մոտավորապես 20-25%-ը ունենում են ցավ ներարկման տեղում, իսկ 2%-ի մոտ դիտվում է ջերմության բարձրացում ։ Չկա հստակ կապ ծանր ալերգիկ ռեակցիաների հետ ։ ՀԻԲ պատվաստանյութը հասանելի է ինչպես առանձին ձևով, այնպես էլ կոմբինացված՝ դիֆթերիայի, փայտացման, կապույտ հազի հետ կամ հեպատիտ B-ի պատվաստանյութի հետ ։ Ներկայումս կիրառվող բոլոր ՀԻԲ պատվաստանյութերը կոնյուգացված պատվաստանյութեր են ։
ՀԻԲ պատվաստանյութի առաջնային տարբերակը մշակվել է 1977 թվականին, որը 1990-ականներին փոխարինվել է առավել արդյունավետ նոր տարբերակով ։ 2013 թվականի դրությամբ 184 երկիր այն ընգրկել է իր պլանային պատվաստումներում ։ Այն ընդգրկված է Համաշխարհային առողջապահական կազմակերպության հիմնական դեղերի ցանկում, այն ամենաարդյունավետ, անվտանգ և անհրաժեշտ դեղամիջոցներից է առողջապահական համակարգում ։ 2014 թվականի դրությամբ զարգացող երկրներում պենտավալենտ պատվաստանյութի, որի կազմում ընդգրկված է նաև ՀԻԲ պատվաստանյութը մեծածախ գինը կազմում է 15,40 դոլար 1 դեղաչափի համար ։ Միացյալ նահանգներում 1 դեղաչափն արժի 25-50 դոլար ։
Բժշկական կիրառում
Ապացուցված է, որ ՀԻԲ կոնյուգացված պատվաստանյութը արդյունավետ է ՀԻԲ վարակի բոլոր դրսևորումների դեպքում, իսկ կլինիկական արդյունավետությունը պատվաստված բոլոր երեխաների մոտ գնահատվում է 95-100%։ Ապացուցված է նաև, որ պատավաստանյութը իմունոգեն է այն հիվանդների համար, ովքեր ունեն ինվազիվ հիվանդությունների բարձր ռիսկ։ ՀԻԲ պատվաստանյութը արդյունավետ չէ հեմոֆիլուս ինֆլուենզայի մնացած տիպերի համար։ Սակայն մնացած տիպերը շատ հազվադեպ են հանդիպում ։
Ակտիվություն
Մինչև կոնյուգացված պատվաստանյութի ներդրումը ՀԻԲ-ը Միացյակ Նահանգներում համարվում էր մենինգիտի, թոքաբորբի և էպիգլոտիտի առաջատար պատճառ, 1980-ականներին գնահատվել է 20000 տարեկան դեպք, հիմնականում մինչև 5 տարեկան երեխաների մոտ։ Պլանային պատվաստումից հետո, ՀԻԲ-ով հիվանդացությունը նվազեց ավելի քան 99%-ով, և այն դադարեց լինել հանրային առողջության խնդիր։ Հիվանդացության նմանատիպ նվազում տեղի ունեցավ Արևմտյան Եվրոպայում և զարգացող երկրներում պատվաստանյութի կիրառումից հետո։
Միացյալ Նահանգներում 1980-1990թվականներին պատվաստանյութի պլանային օգտագործումից հետո հիվադացությունը 100,000 երեխաների շրջանում 40-100 դեպքից նվազել է մինչև 1 դեպք ։
Առաջարկություններ
ԱՀԿ-ն առաջարկում է պատվաստել բոլոր նորածիններին պոլիսախարիդ-սպիտակուց կոնյուգացված ՀԻԲ պատվաստանյութով՝ սկսած 6 շաբաթականից։
Կողմնակի ազդեցություններ
Կլինիկական հետազոտությունները ցույց են տվել, որ ՀԻԲ-ի դեմ պատվաստանյութը անվտանգ է։ Հիմնականում, կողմնակի զդեցությունները շատ թույլ են արտահայտված։ Ամենատարածված ռեակցիաներն են ջերմաստիճանի թեթև բարձրացումը, ախորժակի կորուստը և ներարկման տեղում անցողիկ կարմրություն, այտուց կամ ցավ։ Այս ռեակցիաները դիտվում են պատվաստում ստացած մարդկանց 5-30%-ի մոտ։ Ավելի ծանր ռեակցիաներ հանդիպում են չափազանց հազվադեպ ։
Պոլիսախարիդային պատվաստանյութ
Հեմոֆիլուս ինֆլուենզա Բ տիպը բակտերիա է պոլիսախարիդային պատիճով, որի հիմնական բաղադրիչը պոլիռիբոզիլ ռիբիտոլ ֆոսֆատն(ՊՌՖ) է։
Հակա-ՊՌՖ հակամարմինները ունեն պաշպանական ազդեցություն ՀԻԲ վարակի դեմ։ Այսպիսով մաքուր ՊՌՖ-ը համարվեց լավ թեկնածու պատվաստանյութի համար։ Սակայն հակամարմինների պատասխանը ՊՌՖ-ի հանդեպ արագ նվազեց ներմուծումից հետո։ Այս խնդիրը պայմանավորված էր ՊՌՖ անտիգենի ճանաչումով B բջիջների, բայց ոչ T բջիջների կողմից։ Այլ կերպ ասած, չնայած նրան, որ B բջիջների կողմից դրանք ճանաչվել են, իսկ T բջիջների խմբի կողմից (ՀՀԱ II դասի միջոցով)՝ ոչ, դա վտանգի տակ է դնում իմուն պատասխանը։ Այս փոխազդեցությունը միայն B բջիջների հետ անվանում են T անկախ։ Այս պրոցեսը ևս ընկճում է B հիշողության բջիջների ձևավորումը, այսպիսով խոչընդոտելով երկարատև իմուն հիշողության ձևավորմանը ։
Կոնյուգացված պատվաստանյութ
Հայտնաբերվել է, որ ՊՌՖ-ը կովալենտ կապված կրող սպիտակուցի հետ առաջացնում է ավելի մեծ իմուն պատասխան, քան պատվաստանյութի պոլիսախարիդային ձևը։ Դա պայմանավորված է սպիտակուցի բարձր իմունոգեն հատկությամբ։ Հիշողության բջիջների ազդեցության էֆֆեկտը (իմուն համակարգի պատասխանը ՀԻԲ-ի կրկնակի գրոհի դեպքում) ևս նկատելի է ներմուծումից հետո, որը ցույց է տալիս, որ հիշողության B բջիջների ձևավորումը ևս բարելավվում է՝ պոլիսախարիդային ձևի համեմատ։ Քանի որ հակամարմինների առավելագույն արտադրման համար անհրաժեշտ է B և T բջիջների օպտիմալ շփում, հիմնավորվում է, որ կոնյուգացված պատվաստանյութը հնարավորություն է տալիս B բջիջներին պատշաճ կերպով ներգրավել T բջիջները, ի տարբերություն պոլիսախարիդային ձևի, որտեղ B բջիջները օպտիմալ չեն փոխազդում T բջիջների հետ, որն էլ բերում է TI հետ փոխազդոցությանը ։
Զարգացող աշխարհ
ՀԻԲ պատվաստանյութի կիրառումը զարգացող երկրներում հետ է մնում զարգացած երկրներից մի քանի պատճառներով։ Պատվաստանյութի հետ կապված ծախսերն ավելի շատ էին ստանդարտ պատվաստանյութերի նկատմամբ։ Հիվանդության հսկողության վատ համակարգերը և հիվանդանոցների ոչ ադեկվատ լաբարատորիաները չեն կարողանում հայտնաբերել հիվանդությունը, ինչի պատճառով էլ շատ փորձագետներ հավատոււմ են, որ իրենց երկրում ՀԻԲ վարակ գոյություն չունի։ Իսկ շատ երկրներում առողջապահական համակարգերը պայքարում են ներկայիս պատվաստանյութերի համար, որոնք փորձում են մատուցել։
ԳԱՎԻ-ն և ՀԻԲ նախաձեռնություն
Այս խնդիրները լուծելու համար ԳԱՎԻ դաշինքը ակտիվորեն հետաքրքվեց պատվաստանյութով։ ԳԱՎԻ-ն առաջարկում է ՀԻԲ պատվաստանյութի զգալի սուբսիդավորում այն երկրների համար, որոնք շահագրգռված են պատվաստանյութի օգտագործմամբ, ինչպես նաև ֆինանսական աջակցություն պատվաստանյութերի և ապահով ներարկումների համար։ Բացի այդ ԳԱՎԻ-ն ստեղծեց ՀԻԲ նախաձեռնությունը պատվաստանյութի ընդունումը խթանելու համար։ ՀԻԲ նախաձեռնությունը հավաքում և տարածում է պատվաստանյութի օգտագործման, արդյունավետության մասին տվյալները, ուսումնասիրությունները և օգնում է մի շարք երկրներին պատվաստանյութի օգտագործման վերաբերյալ որոշմումը կայացնելու գործում։ Ներկայումս 72 ցածր եկամուտ ունեցող երկրներից 61-ը պլանավորում են 2009 թվականի վերջին ներդնել պատվաստանյութը օգտագործման ։
Կոնյուգացված պատվաստանյութ
Պոլիսախարիդային պատվաստանյութի թերությունները բերեցին ՀԻԲ պոլիսախարիդ-սպիտակուց կոնյուգացված պատվաստանյութի արտադրմանը ։ ՀԻԲ պատվաստանյութի միացումը կրող-սպիտակուցին, զգալիորեն բարձրացրեց փոքր տարիքի երեխաների իմուն համակարգի ունակությունը՝ ճանաչելու պոլիսախարիդը և զարգացնել իմունիտետ։ Ներկայումս կա 3 տիպի կոնյուգացված պատվաստանյութ, կոնյուգացիայի համար օգտագործվում են տարբեր կրող սպիտակուցներ՝ ինակտիվ տետանոսպազմին, դիֆթերիայի մուտանտ սպիտակուց և Բ խմբի մենինգոկոկի արտաքին թաղանթի սպիտակուց։
Կոմբինացված պատվաստանյութ
ՀԻԲ-ի և այլ պատվաստանյութերի բազմաթիվ կոմբինացիաներ լիցենզավորված են եղել Միացյալ Նահանգներում՝ նվազեցնելով պատվաստվող երեխաներին արվող ներարկումների թիվը։ ՀԻԲ-ի դեմ պատվաստանյութը համակցված դիֆթերիայի, փայտացման, կապույտ հազի, պոլիոմիելիտի և հեպատիտ Բ-ի պատվաստանյութերի հետ հասանելի են Միացյալ Նահանգներում։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը հավաստագրել է ՀԻԲ-ի դեմ պատվաստանյութի մի քանի կոմբինացիաներ, այդ թվում հնգավալենտը՝ դիֆթերիա, կապույտ հազ, փայտացում, հեպատիտ B-ՀԻԲ զարգացող երկրների համար։ Դեռ չկան բավարար ապացույցներ այն մասին, թե որքան արդյունավետ է այս կոմբինացված հնգավալենտ պատվաստանյութը՝ առանձին պատվաստանյութերի համեմատ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր
Միջուր
Միջուր (Миџор, Миджур), լեռ Բուլղարիայի և Սերբիայի սահմանին, արևելասերբական լեռների ամենաբարձր գագաթը (Ստարա Պլանինա (Բալկանյան լեռներ) լեռների արևմտյան հատված, Չիպրովսկա Պլանինա լեռնաշղթա)։ Լեռան բարձրությունը կազմում է 2169 մ, նաև Միջուրին համարում են Կենտրոնական Սերբիայի ամենաբարձր լեռը, թեև լեռը տեղակայված է երկու երկրներից սահմանին (Բուլղարիայի Վիդինի մարզի Չուպրենե համայնքում՝ Գորնի Լոմ գյուղից ոչ հեռու, և սերբական Կնյաժևաց համայնքի տարածքում)
Միջուր լեռան լանջերից սկիզբ են առնում Դանուբի աջ վտակները՝ Լոմը և Տիմոկը (Տիմոկայի վտակներից մեկը Տրգովիշկի Տիմոկ գետն է)։
Լեռան արևմտյան հատվածում գտնվում է բուլղարական Չուպրենե արգելոցը։ Վայրը արգելոցի կարգավիճակ է ստացել 1973 թվականին։ Արգելոցը նախ և առաջ ստեղծվել է փշատերև անտառների պահպանման համար։ Այստեղ պահպանվել է հարուստ յուրատեսակ բուսականություն և կենդանական աշխարհ։ Արգելոցը հարուստ է թռչնատեսակներով, քանի որ այն գտնվում է չվուղիների հատման վայրում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի լեռներ Կատեգորիա:Սերբիայի լեռներ Կատեգորիա:Պետության ամենաբարձր կետեր
Պելլի
Պելլի (Pälli), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Տաեբլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 36 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Տաեբլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բիաֆրա (ծոց)
Այն ձգվելով հասնում է մինչև Նիգեր գետը։ Ծոցի հարևանությամբ հոսում է Սանագա գետը։ Նրա ջրերը ողողում են Նիգերիա, Կամերուն, Հասարակածային Գվինեա և Գաբոն պետությւնների ափերը։ Ամենամեծ կղզին Բիոկոն է։
1972 թվականին Նիգերիայում սկսված քաղաքացիական պատերազմի հետևանքով ծոցի անվանումը վերանվանվեց այժմյա տարբերակին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծովածոցեր ըստ օվկիանոսի Կատեգորիա:Աֆրիկայի ծովածոցեր
Արցախի Հանրապետության բնակչություն
Արցախի Հանրապետության բնակչություն, 1994 թվականի զինադադարով ամրագրված Արցախի Հանրապետության փաստացի տարածքի բնակչություն։ Ընդհանուր քանակը 2010 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ կազմել է 141.400 մարդ։ Քաղաքաբնակների թիվը 74.183 մարդ է կամ 52.5 %, գյուղական բնակչությունը՝ 67.217 մարդ է կամ 47.5 %, ընդ որում տղամարդկանց թիվը 68.048 մարդ կամ 48.1%, կանանցը՝ 73.352 կամ 51.9%։ Մայրաքաղաք Ստեփանակերտի բնակչությունը եղել է 52.310 մարդ ։
Արցախյան շարժման և 1991-1994 թվականների պատերազմի հետևանքով զգալի փոփոխության է ենթարկվել երկրի ժողովրդագրական պատկերը։ 1988 թվականից սկսած շուրջ 23 հազար փախստական է եկել Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզ, իսկ պատերազմի տարիներին բնակչության մեծ տեղաշարժեր են եղել ռազմական գործողությունների գոտուց դեպի համեմատաբար խաղաղ շրջաններ, այնուհետև՝ Հայաստան ու արտերկիր, նրանց զգալի մասը չի վերադարձել։ Այդ տարիներին հանրապետությունից հեռացել է շուրջ 80 հազար բնակիչ (այդ թվում՝ 42000 ադրբեջանցի), ավերվել է 149 բնակավայր, եղել են նաև մարդկային կորուստներ։ 1996 թվականին գրանցվել է դարի նվազագույն թվաքանակը՝ շուրջ 123000 բնակիչ։ Երկրի տնտեսության վերականգնման, աճի ու բնակչության կենսամակարդակի բարձրացման խնդիրները, որոնց լուծմամբ կբարելավվի նաև ժողովրդագրական պատկերը, հայտարարված են Արցախի Հանրապետության պետական քաղաքականության գերակա ուղղություն և ազգային անվտանգության ապահովման կարևորագույն տարր։
Արցախյան շարժման 20-ամյակի հետ կապված՝ 2008 թվականին Շուշիի Ղազանչեցոց և Գանձասարի եկեղեցիներում տեղի է ունեցել մեծ հարսանիք՝ համապատասխանաբար 500 և 200 զույգ ։
2010 թվականին Կառավարությունը հաստատել է «ԼՂՀ պետական ժողովրդագրական քաղաքականության հայեցակարգը», որով նախատեսված են ժողովրդագրական կայուն զարգացման ուղիներն ու եղանակները։ Լուրջ խնդիր է նաև միգրացիոն հեռահար քաղաքականության մշակումը, որտեղ կարևոր դեր կունենա յուրացվող հողերի նկատմամբ բնակչության սեփականության իրավունքի ամրագրումը։
Պարսկական տիրապետություն
Արցախում ժողովրդագրական իրավիճակի վերաբերյալ հստակ թվեր հայտնվում են 18-րդ դարից, երբ երկրամասը պատկանում էր Սեֆյան Պարսկաստանին՝ մտնելով Ղարաբաղի խանության կազմ։ Այն ընդգրկում էր ինչպես Զանգեզուրը (Սյունիքի մարզ), այնպես էլ՝ Արցախը և պատմական Ուտիք նահանգի հարավը՝ մինչև Կուր և Արաքս գետերի միախառնման վայր։ Հետագայում Արցախը, որը ղեկավարվում էր հայ մելիքների կողմից, հորջորջվում է որպես «Լեռնային Ղարաբաղ», իսկ դրանից արևելք ընկած հատվածը՝ մինչև Կուր գետ, «Դաշտային Ղարաբաղ»։ Վերջինս, ի տարբերություն Արցախի, բնակեցված էր գերազանցապես իսլամադավան թյուրքախոս ցեղերով։ Մինաս վարդապետ Տիգրանյանը, ավարտելով իր՝ ռուսաց կայսր Պետրոս Մեծի հրամանով գաղտնի առաքելությունը Արևելյան Հայաստանում, 1717 թվականի մարտի 14-ին զեկուցագրում նշել է, որ Արցախում գտնվող Գանձասար վանքի կաթողիկոսն իր ենթակայության տակ ուներ 900 հայկական գյուղ ։
Կոմս Պ.Պանինին ուղղված 1769 թվականի նամակում Քարթլի-Կախեթի արքա Հերակլ II-ը, Արցախի մասին գրել է, որ յոթ ընտանիք ղեկավարում են Խամսայի շրջանը (ներկայիս Արցախի Հանրապետության տարածք), իսկ բնակչությունն ամբողջովին հայ է ։
Մյուս կողմից, ադրբեջանական ժամանակակից աղբյուրները նշում են, որ ինչպես 1593, այնպես էլ 1727 թվականի օսմանյան մարդահամարներում, որոնց ժամանակ Օսմանյան կայսրությունը կարճատև գերիշխանությունն էր հաստատել Հարավային Կովկասում, Արցախի Գյուլիստան, Ջրաբերդ, Խաչեն, Վարանդա և Դիզակ մելիքություններում գրանցվել են մի քանի թյուրքալեզու քոչվոր ցեղեր, և տասնյակ այլ ցեղեր՝ ցածրադիր, հարթավայրային Ղարաբաղում  ։ Ռուս ազգագրագետ Անատոլի Ն. Յամսկովը նշում է, որ վերջին ցեղերը տեղաշարժեր էին կատարում Ղարաբաղի խանության ցածրավայրի ձմեռային արոտավայրերից դեպի Ղարաբաղի լեռնային հատվածի ամառային արոտավայրեր և այնտեղ մնում տարվա ջերմ ամիսներին ։ Այս ավանդույթը տևեց տարածաշրջանում քոչվոր հովիվների ներթափանցման սկզբից մինչև 20-րդ դարի սկիզբ ։
Ռուսական տիրապետություն
Ռուս-պարսկական պատերազմի ընթացքում՝ 1805 թվականին Ղարաբաղի խանությունը գրավվել է ռուսական զորքերի կողմից։ Ղարաբաղի, ինչպես նաև Անդրկովկասի տարածքի մեծ մասի անցումը Ռուսաստանին ամրագրվել է 1813 թվականի Գյուլիստանի հաշտության պայմանագրով։ Երկրամասը Ռուսաստանին միանալուց հետո՝ արդեն 1823 թվականին Ղարաբաղի լեռնային մասի բնակչության 84,6 %-ը հայ էր, 14,7 %-ը՝ թաթար ։ Նույն տարվա Ռուսաստանի կայսերական իշխանությունների կողմից պատրաստված հետազոտությունը, որը կազմվել էր նախքան ռուս-պարսկական հաջորդ պատերազմի ավարտին պարսկահայերի ներգաղթը, ցույց է տալիս, որ Ղարաբաղի բոլոր հայերը բնակվել են հայկական հինգ ավանդական իշխանությունների տարածքում՝ կազմելով ճնշող մեծամասնություն։ Հետազոտության ավելի քան 260 էջերում գրանցվել է ոչ թե ճշգրիտ բնակչությունը, այլ գյուղերի քանակը, որպես այդպիսին.
Երկրամասի խոշորագույն քաղաքը Շուշին էր, որի բնակչությունը կայազորի հետ միասին հասնում էր 25,881 մարդու կամ գավառի բնակչության մոտ 20 տոկոսը։ Ինչպես գավառում, այնպես էլ քաղաքում հայերը բնակչության կեսից ավելին էին։ Շուշի քաղաքի բնակչությունը 1897 թվականի մարդահամարի համաձայն ուներ 14420 հայ (56 %) և 10778 թաթար (42 %) բնակիչ։ 1916 թվականին Շուշիի բնակչությունը գրեթե կրկնապատկվում է՝ հասնելով 43869 մարդու՝ 23396 հայ (53 %) և 19121 թաթար (44 %)։ Ադրբեջանական տարբեր աղբյուրների պնդմամբ՝ Շուշիում եղել է 14-17 մզկիթ, որոնցից առնվազն ութը կառուցվել են 18-րդ դարում, առնվազն վեցը՝ 19-րդ դարում․ մինչդեռ 1992 թվականին, երբ քաղաքն ազատագրվեց հայկական ուժերի կողմից, այնտեղ կար 3 մզկիթ՝ Գյովհար Աղայի վերին (1768-1885), Գյովհար Աղայի ներքին (1875-1876) և Սաաթլը (1883)։ Հայկական եկեղեցիների թիվը հասնում էր վեցի՝ Կուսանաց վանք (1816), սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ (Կանաչ Ժամ, 1818), սուրբ Աստվածածին (Ագուլեցոց, 1822), սուրբ Աստվածածին (Մեղրեցոց, 1833), սուրբ Ամենափրկիչ (Ղազանչեցոց, 1887) և սուրբ Գևորգ։ 1918-1920 թվականների ոչ խաղաղ պայմաններում, ինչպես նաև նորաստեղծ ադրբեջանական բանակի կազմակերպած կոտորածների (միայն 1920 թվականին ոչնչացվել է ավելի քան 20 հազար հայ) հետևանքով հայերի ընդհանուր թվաքանակը նվազել է։ Շուշիից հեռացել է նաև թյուրքալեզու բնակչության մեծ մասը։
Խորհրդային ժամանակաշրջան
Աղյուսակներից երևում է, որ եթե ԼՂԻՄ-ի բնակչությունը ավելացել է հիմնականում ադրբեջանցիների հաշվին, ապա շրջակա յոթ շրջաններում բնակչությունը կրկնապատկվել է։ Այդպիսով, 1989 թվականին ԼՂԻՄ-ի տարածքում և շրջակա յոթ շրջաններում ադրբեջանցիների քանակը հասել էր 421726 մարդու։ Նրանցից 30 հազարը բնակվում էր Արցախի ազատագրած յոթ շրջաններից երկուսի՝ Աղդամի ու Ֆիզուլու, դեռ չազատագրված հատվածում։
Մարդահամարներ և այլ գրանցումներ
Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզն ուներ 145,593 հայ (76,4%), ինչպես նաև 42,871 ադրբեջանցի (22,4%) բնակչություն ։ Մնացածների մեջ գերակշռում էին քրդերը, կային որոշ քանակությամբ ռուսներ, հույներ և ասորիներ։ Ադրբեջանական և քրդական բնակչության մեծ մասը՝ շուրջ 400 հազար մարդ, 1992-1993 թվականների պատերազմի ամենածանր տարիներին լքել է տարածաշրջանը։ Արցախում հիմնական լեզուն հայերենն է. սակայն, տեղացի հայերը խոսում են արցախյան բարբառով, որը տեղ-տեղ տարբերվում է հայերենից, քանի որ այն շերտավորված է ռուսերեն, թուրքերեն և պարսկերեն բառերով ։ Ավագ սերնդի մեծ մասը խոսում է նաև ադրբեջաներեն, տարածված է ռուսերենը։
Մինչև 2000 թվականը բնակչության տեղաշարժը եղել է զուտ բացասական ։ 2001 թվականին Արցախի բնակչությունը 95% հայ էր, մնացած ընդհանուր թվաքանակը `ասորիներ, հույներ և քրդեր։ 2007 թվականի մարտին տեղական կառավարությունը հայտարարեց, որ իր բնակչությունն աճել է ՝ կազմելով 138,000։ Ծնելիության տարեկան մակարդակը գրանցվել է տարեկան 2,200-2,300, 1999 թվականի գրեթե 1500-ի փոխարեն։ 2011 թվականին «Նոր Ադրբեջան» կուսակցության պաշտոնյաները ԵԱՀԿ էին ուղարկել մի նամակ, որում ասվում էր. «Անցյալ տարի հրապարակված ԵԱՀԿ փաստահավաք առաքելության զեկույցը նաև ցույց է տալիս, որ շուրջ 15,000 հայ ապօրինի բնակություն է հաստատել Ադրբեջանի գրավյալ տարածքներում» ։ Այնուամենայնիվ, ԵԱՀԿ զեկույցը, որը հրապարակվել է 2011 թվականի մարտին, ենթադրում է, որ ազատագրված տարածքներում հայերի կողմից վերահսկվող տարածքների բնակչությունը կազմում է 14000, և նշում, որ «էական աճ չի գրանցվել 2005 թվականից ի վեր ։
Բնակչություն ըստ տարիքային խմբի
Բնակչություն ըստ շրջանի
Քաղաքային բնակչություն ըստ շրջանի
Գյուղական բնակչություն ըստ շրջանի
Արցախի ազգային վիճակագրության տվյալներ
Քաղաքային բնակչության տվյալներ․
Գյուղական բնակչության տվյալներ․ Հանրապետության կարևոր առանձնահատկությունը 1987-2007 թվականներին մեկ անձից բաղկացած ընտանիքների թվի նվազումն էր ․ 1987 թվականին մարզում ընտանիքների 17.1% -ը բաղկացած էր 1 անձից, իսկ 2007-ին `միայն 15.1% -ը։ Բացի այդ, այս ժամանակահատվածում աճեց մի քանի սերունդների անձանցից ընտանիքների մասնաբաժինը․ 4 սերունդների ընտանիքների մասնաբաժինը 1987-2007 թվականներին աճել է `1.0-ից դառնալով 2.2%: Բազմազավակ ընտանիքների (որոնցում կա 4 կամ ավելի անչափահաս երեխա) մասնաբաժինը 7.3% -ից նվազել է 4.3%: Այնուամենայնիվ, այս ժամանակահատվածում նույնպես անզավակ ընտանիքների տեսակարար կշիռը նվազել է ՝ 46.3% -ից դառնալով 44.2%:
2010-ական թվականներին Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի պատճառած խառնաշփոթի պատճառով սիրիահայ մի քանի հարյուր քաղաքացի տեղափոխվել է Արցախի Հանրապետություն։ Այս փախստականներից շատերին կառավարությունը օգնություն է առաջարկում հողերի, բնակարանների, լրացուցիչ կրթական օգնության և այլ այնպիսի հիմունքների տեսքով, որոնք կօգնեն նրանց արագ ձուլվել և սկսել իրենց նոր կյանքը։
Սերմնավորում
Սերմնավորում, կենդանիների սեռական բջիջների՝ սպերմատոզոիդների և ձվաբջիջների հանդիպման գործընթաց, նախորդում է բեղմնավորմանը։ Սերմնավորմանը նպաստում է արական և իգական գամետների միաժամանակյա հասունացումը և արտազատումը։ Այդ պրոցեսները հաճախ կապված են շատ բարդ վարքային կոմպլեքս ռեակցիաների հետ և գտնվում են արտաքին միջավայրի գործոնների (տարվա եղանակ, օրվա տևողություն, ջերմաստիճան և այլն) ազդեցության ներքո։ Սերմնավորումը լինում է արտաքին և ներքին։
Կատեգորիա:Սերմնավորում Կատեգորիա:Սեռական բազմացում Կատեգորիա:Սեքսուալություն Կատեգորիա:Կաթնասուններ
Գանգի տրեպանացիա
Տրեպանացիա (trepanatio; trépanation), կրանիոէկտոմիա, այսինքն գանգահատում՝ կրանիո` «գանգ», էկտոմիա` «հատում»։ Տրեպանացիա նշանակում է ոսկորի կտրում։ Այսինքն՝ տրեպանացիա են համարվում ոչ միայն գանգի վրա այլ նաև այլ ոսկրերի վրա կատարվող վիրահատությունները, բայց ներկայումս տրեպանացիա ասելով սովորաբար հասկանում ենք գանգի ոսկորների կտրումը։ Քանի որ գլխուղեղը հուսալի պաշտպանված է գանգի ոսկրերով, այդ պատճառով դրա հասանելիությունը խիստ սահմանափակ է, ուստի գանգի ոսկրերի վրա անցք բացելիս ստորադիր շերտի հասանելիությունն ապահովելու համար կատարում են տրեպանացիա։ Տրեպանացիայի տեսակ է նաև ոսկրային պունկցիան, որը վերցվում է հիստոլոգիական հետազոտություն կատարելու համար։