cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ոչ վերբալ հաղորդակցություն
Ոչ վերբալ հաղորդակցման հետազոտական պատմությունը
Ոչ վերբալ հաղորդակցությունը մարդկության տարեկիցն է։ Միլիոնավոր տարի առաջ արված քարանձավային փորագրություններում պատկերված են մարմնի շարժումների օգնությամբ իրենց էմոցիաները` ապրումները, հույզերը արտահայտող մարդիկ։ Կնշանակի՝ ոչ վերբալ հաղորդակցությունը շրջանառության մեջ է մտել վերբալ հաղորդակցությունից դեռ շատ առաջ, իսկ էվոլյուցիայի արդյունքում ավելի ուշ երևան եկած խոսքը դարձել է փաստերի ու կոնկրետ երևույթների ավելի ստույգ փոխանցման միջոց։ Գիտական հետազոտությունները ոչ վերբալ հաղորդակցման և վարքի վերաբերյալ սկսվել են 1872 և կապվում է Չարլզ Դարվինի «Հույզերի արտահայտումը կենդանիների և մարդու մոտ» գրքի հրապարակման հետ։ Գրքում Դարվինը պնդում է, որ բոլոր կաթնասունները՝ մարդկիկ և կենդանիները, ցույց են տալիս իրենց զգացմունքները դեմքի արտահայտությունների միջոցով։ Նա իր գրքում առաջ է քաշում հետևյալ հարցը. «Ինչու է մեր դեմքը ընդունում հատուկ արտահայտություններ որևէ զգացմունք պատկերելու ժամանակ, և ինչու ենք մենք կնճռոտում մեր քիթը, երբ զզվում ենք և սեղմում մեր ատամները, երբ զայրացած ենք»։ Հիմնվելով հենց այս աշխատանքի վրա՝ իրենց ուսումնասիրություններն են սկսել մի շարք գիտնականներ։ Այս ոլորտի «առաջնեկներից» մեկն է եղել հայազգի գիտնական Ալբեր Մեհրաբյանը, ով, ուսումնասիրելով հաղորդակցությունը, 1950 թ. առաջ է քաշել «7-38-55» սկզբունքը, այսինքն՝ 7 %-ը հաղորդակցության մեջ այն է, ինչ է ասվում, 38 %՝ ինչպես է ասվում, և 55 %-ը մարմնի ոչ վերբալ ազդակներն են՝ «մարմնի լեզուն»։
Ոչ վերբալ հաղորդակցման և մշակույթի կապը
Ոչ վերբալ հաղորդակցությունը հատուկ տեղ է գրավում մշակույթում։ Օրինակ 1789 թ. ֆրանսիացիների մեծ մասը խոսում էր տեղական բարբառով և բոլորովին չէր հասկանում փարիզյան դիալեկտը։ Մեծ կատակերգակ Մոլիերը, որը նաև բեմական արվեստի ռեֆորմատոր էր, գտավ սրամիտ լուծում։ Նա իր թատերախմբով հյուրախաղային շրջագայությունների ժամանակ բեմադրում էր կատակերգություններ, որոնցում մեծ տեղ էր հատկացվում համր, գրոտեսկի հասնող տեսարաններին, և ինքն էլ որպես դերասան մասնակցում էր դրանց։ Հետո հատուկ որոշմամբ տեղական բարբառը արգելվեց, և չենթարկվողները հեղափոխական անողոքությամբ սկսեցին գլխատվել բժիշկ-նորարար Գիլիոտինի հնարած սարքավորման օգնությամբ, որն, ինչպես պնդում էր Հիպոկրատի արևով երդված հումանիստը, մարդկանց այն աշխարհ էր ուղարկում գրեթե անցավ` կայծակնային արագության հաշվին։
Ոչ վերբալ հաղորդակցման դերը դիվանագիտության մեջ
Անդրադառնալով քաղաքականությանը և դիվանագիտությանը՝ պետք է նշել,որ Մաքիավելին, Բիսմարկը, Գորչակովը` օրինակ, եղել են փայլուն հռետորներ, իսկ Չերչիլի ռադիոելույթները վճռական դեր են խաղացել Գերմանիայի դեմ Անգլիայի պատերազմում։ Սակայն հազիվ թե այդ գործիչները նույն հաջողությունն ունենային, եթե հայտնվեին հեռուստաէկրաններին, այսինքն` մարդկանց տեսադաշտում։ Նախագահության թեկնածուներ Նիքսոնի և Քենեդիի ընտրապայքարի ընթացքում, քանի դեռ այն ընթանում էր գրավոր ելույթների և ռադիոուղերձների շրջանակներում, հաղթելու հավանականությունը առաջինի կողմն էր, իսկ երբ նրանք հանդես եկան հեռուստատեսությամբ, իրադրությունը հարյուր ութսուն աստիճանով փոխվեց, ու Քենեդին հաղթեց։ Ինչո՞ւմն էր գաղտնիքը։ Նրանում, որ Ջոն Ֆիցջերալդը, հմուտ հռետոր լինելուց բացի, տիրապետում էր ոչ վերբալ արվեստի նրբություններին։ Քաղաքական գործիչներին, հատկապես կառավարության ղեկավարներին, քաղաքական տեխնոլոգները սովորեցնում են ոչ վերբալ շփումների այնպիսի ձևեր, որոնք օգնում են նրանց հասարակության աչքին երևալ մարդասեր, ազնիվ, հոգատար, համեստ, ճշմարտախոս։ Ոմանց դա հաջողվում է, ոմանց էլ՝ ոչ։
Ձայնը որպես ոչ վերբալ հաղորդակցման ձև
Ձայնի հնչերանգը մեծ նշանակություն ունի ոչ վերբալ հաղորդակցման մեջ։ Կապված նրանից, թե ինչ տոնայնությամբ ենք մենք արտասանում տվյալ բառը, կարող է արտահայտել մեր վերաբերմունքը այդ երևույթի նկատմամբ։ Օրինակ՝ եթե դիմացինի ձայնը ցածր է, ուրեմն նա լուրջ անձնավորություն է, որին կարելի է վստահել։ Բարձր ձայն ասոցացվում է (զուգորդվում) կանացի կամ անձի թեթևամտության հետ։ Մոնոտոն (միապաղաղ) ձայնը չի փոխվում անգամ հարցական և բացականչական նախադասությունների մեջ։ Դրա համար հաճախ դժվար է հասկանալ, թե այդ ձայնով մարդը ինչ է ուզում արտահայտել. լուրջ է խոսում, թե կատակում է։ Մեղեդային, երաժշտական ձայնը, ի տարբերություն մոնոտոն ձայնի, երգեցիկ, ելևէջներով հարուստ և արտահայտիչ ձայն է։ Նման ձայն ունեցողը զգացմունքային անձնավորություն է և սովորաբար հեշտությամբ է հաղորդակցվում։ Ուշադրություն պետք է դարձնել նաև ձայնի տեմպին, այսինքն` մարդն արագ է խոսում, թե դանդաղ։ Հայտնի է, որ մենք խոսում ենք այն տեմպով, ինչ տեմպով որ մտածում ենք։ Եթե խոսում ենք խիստ դանդաղ, մեր զրուցակիցը «կտրվում է» մեզնից և սկսում է մտածել այլ բանի մասին։ Լավագույն դեպքում նա ձանձրանում է և սպասում զրույցի ավարտին։ Եթե խոսում ենք շատ արագ, դիմացինը կարող է չորսալ զրույցի կարևոր կետերը, կորցնել մտքի թելը և, վերջին հաշվով, «անջատվել»` անգամ ֆիզիկապես ներկա լինելու պարագայում։ Ձայնը վճռական նշանակություն է ունենում հեռախոսային խոսակցության ժամանակ, քանի որ այն դառնում է հաղորդակցության միակ և որոշիչ միջոցը։
Տարածական հաղորդակցման չորս գոտիները
Հոգեբանները ոչ վերբալ հաղորդակցությունը կամ մարմնի լեզուն սերտորեն կապում են մարդու, այսպես կոչված անձնական չորս գոտիների հետ։ Այս երևույթը հատկապես ուսումնասիրել է մարդաբան Է. Հոլը։ Այդ գոտիներն են. ա) 15-45 սմ, մարդու ինտիմ, անձեռնմխելի սեփականություն, որը կարող են խախտել միայն ամենամոտ մարդիկ; բ) 46-122սմ, դիվանագիտական պաշտոնական և ոչ պաշտոնական հանդիպումների օպտիմալ տարբերակ; գ) 122-360 սմ, անծանոթ կամ ոչ մոտ ծանոթ մարդկանց հաղորդակցություն; դ) 360 սմ. և ավելի, դասախոսությունների և հրապարակային ելույթների դեպքում։ Ազգությունից ազգություն՝ գոտիների չափերը տատանվում են։ Ամերիկայի, Կանադայի, Հյուսիսային Եվրոպայի, Սկանդինավյան երկրների, Ավստրալիայի, Նոր Զելանդիայի ներկայացուցիչների համար, օրինակ, ընդունելի է այն տարբերակը, երբ գոտին կես մետրը չի գերազանցում։ Իսկ իտալացիների, իսպանացիների, լատինաամերիկացիների, ասիացիների և ճապոնացիների զոնան հասնում է մինչև 25 սմ։ Միջազգային հանդիպումներն ուշադիր դիտողը կարող է ականատես լինել զավեշտական տեսարանի։ Ասիացի և եվրոպացի դիվանագետների զրույցի ընթացքում առաջինն անընդհատ գրոհում է, իսկ երկրորդը` նահանջում։ Թերևս սա է պատճառը, որ ամերիկացիները և եվրոպացիները ասիացիներին համարում են անտակտ, իսկ վերջիններս առաջիններին` ամբարտավան։
Դեմքի արտահայտությունները և մարդկային հույզերը
Ոչ վերբալ հաղորդակցման հետ սերտորեն կապված է մարդկային հույզերը, որոնք արտահայտվում են դեմքի միմիկաների միջոցով։ Այս տեսությունը ուսումնասիրել է ամերիկացի հայտնի հոգեբան, զգացմունքների և դրանց՝ դեմքի արտահայտությունների հետ կապի մասին ուսումնասիրություններում առաջիններից մեկը՝ Փոլ Էքմանը։ Նա իր հետազոտությունների արդյունքում ստեղծեց «զգացմունքների ատլաս»՝ ավելի քան տասը հազար դեմքի արտահայտություններով, և այժմ հայտնի է որպես «լավագույն մարդկային ստի դետեկտոր 21 աշխարհում»։ Նա առանձնացրել է 7 ունիվերսալ զգացմունքներ, որոնք ցանկացած ագզի, սեռի, ռասայի և տարիքի ներկայացուցչի դեմքին արտահայտվում են նույն կերպ։ Այս զգացմունքներն են՝ զայրույթ, զարմանքը, վախը, տխրությունը, զզվանքը, արհամարհանքը, ուրախությունը։
Զայրույթ
Զայրույթը բացասական հույզ է, որը հաճախակի է արտահայտվում։ Զայրույթի ժամանակ մարդու վերին և ստորին կոպերը լարվում են (եթե իհարկե մարդ չի կենտրոնացել որևէ բանի վրա, հակառակ դեպքում դա վկայում է այն մասին, որ մարդը զայրացած է)։ Հաճախ հոնքերը մոտենում և իջնում են։ Երբ զայրույթն ուժեղանում է, նման տիպի արտահայտությունները դառնում են ավելի հաճախ, աչքերում երբեմն նկատվում է փայլ։ Հիմնականում բերանը փակ վիճակում է, շրթունքները սեղմված են, նեղացած։
Զարմանք
Զարմանքը այն զգացմունքներից է, որը հեշտ է տարբերակել։ Այդ երևույթի ժամանակ վերևի կոպերը բարձրանում են։ Սա չպետք է շփոթել հետաքրքրության հետ, երբ կոպերը բարձրացած են թեթևակիորեն։ Զարմանքի ժամանակ դեմքի այդպիսի արտահայտությունը տևում է մի քանի վայրկյան, այլապես այն կամ կեղծ է, կամ վկայում է նոր սկսվող վախի մասին։ Զարմանքը իր մեջ պարունակում է հոնքերի «մասնակցություն», որոնց շնորհիվ ճակատին երբեմն հայտնվում են կնճիռներ։ Զարմանքի ժամանակ մի փոքր բացվում է բերանը։
Վախ
Վախի ժամանակ բարձրանում են վերին կոպերը, ներքևինները՝ լարվում։ Որքան ուժեղ է վախի զգացումը, այնքան ավելի ցայտուն են դրանք դրսևորվում։ Հաճախ հոնքերը բարձրանում են և մոտենում իրար, իսկ շրթունքները ձգվում են։ Երբ մարդը մրաժամանակ զգում է և զարմանք, և վախ, բերանը նկատելիորեն բացվում է։
Տխրություն
Տխրության ժամանակ իջնում են վերին և ստորին կոպերը։ Հոնքերը միանում են ներսի հատվածում և թեթևակի բարձրանում՝ կազմելով «տնակ» աչքերի համար։ Երբեմն իջնում են բերանի անկյունները, դառնում Ո-անման, փոքր-ինչ առաջ է գալիս ներքևի շրթունքը։ Տխուր մարդկանց հայացքը հիմնականում ցրված է։ Երբեմն այս հույզերը դժվար է նկատել, քանի որ դրանք արտահայտվում են քառորդ վայրկյանում (միկրոէմոցիաներ) կամ քողարկվում են։ Բացի այդ ոչ վերբալ նշանները վերլուծելիս նախ պետք իմանալ մարդու «բազային պահվածքը». արդյոք մարդը ստում է, թե ուղղակի հայտնվել է դիսկոմֆորտ զոնայում։
Զզվանք
Երբ քթարմատի և քթի վրա հայտնվում են կնճիռներ, ապա դա նշանակում է, որ տվյալ անձը զզվում է։ Որքան դրանք շատ են, այնքան ուժեղ է զզվանքի զգացումը։ Երբեմն վերևի շրթունքը փոքր-ինչ բարձրանում է, իսկ ներքևինն առաջ է գալիս։
Արհամարհանք
Արհամարհանքն արտահայտվում է բերանի մի անկյունի բարձրացմամբ։ Այս հույզը հեշտությամբ կարելի է հասկանալ իր դրսևորմամբ։ Սա արտահայտվում է ասիմետրիկ /միակողմանի ժպիտով։ Երբեմն աչքերում կարող է հայտնվել փայլ, որն արտահայտում է կեղծ ուրախություն։
Ուրախություն
Ուրախությունն արտահայտվում է հիմնականում ծիծաղով, ժպիտով։ Այն կարող է լինել թեթևակի, այպես կոչված, «սոցիալական ժպիտ»։ Այն անկեղծ կոչել չի կարելի, քանի որ քաղաքավարության դրսևորում է. անկեղծ ուրախությանը միշտ մասնակցում են աչքի մկանները, և որպեսզի հնարավոր լինի տարբերել անկեղծ ուրախությունը կեղծից, անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել աչքերին. մտովի փակել դեմքի ներքևի մասը և նայել աչքերին, եթե նրանք «ժպտում են», ապա հույզը կեղծ չէ։
Բոլոր վերոնշյալ հույզերից ուրախությունը տարբերվում է նրանով, որ կարող է արտահայտվել միայն մեկ մկանի օգնությամբ այն դեպքում, երբ մնացածների դեպքում անհրաժեշտ է 3-5-ը։
Ռոմիյի սյուր Սեն
Ռոմիյի սյուր Սեն (Romilly-sur-Seine), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում է 13968 մարդ, բնակչության խտությունը` 551.66 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 25.32 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 8073 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 5257-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 2816։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 65,1 %։ 5257 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 4108 անձ (2320 տղամարդ և 1788 կին)։ Գործազուրկ են եղել 1149 անձ (533 տղամարդ և 616 կին)։ 2816 անաշխատունակներից 633-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 1064-ը` թոշակառուներ, իսկ 1119-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Դիեգո Լունա
Դիեգո Լունա Ալեքսանդր (Diego Luna Alexander, )՝ մեքսիկացի դերասան և պարող։
Կենսագրություն
Դիեոգոն ծնվել է Մեխիկոյում, հագուստի մոդելավորող Ֆիոն Ալեքսանդրի և մեքսիկ նկարիչ-բեմադրող Ալեքսանդրո Լունայի ընտանիքում ։
Կարիերա
3 տարեկանում Լունան առաջին անգամ հայտնվում է կինոտեսախցիկների առաջ։ 1990-ական թվականներին միմյանց հաջորդում են բազմաթիվ հեռուստատեսայի, փոքրիկ դերեր։ Առաջին դերը եղել է El Último Fin de Año (1991) կարճրամետրաժ ֆիլմում, որից հետո մանկության ընկերոջ՝ Գաել Գարսիա Բեռնալի հետ նկարահանվել է «Պապիկն ու ես» (1992) հեռուստանովելում։ Լունային համաշխարհային համբավ է բերել «Եվ քո մորը նույնպես» ֆիլմը, որտեղ նա էլի խաղացել է Գաել Գարսիա Բեռնալի հետ։
Սրանց հաջորդել են երկրորդական դերերը «Ֆրիդա», «Բաց տեսադաշտ» «Տերմինալ» ֆիլմերում, որտեղ նա խաղացել է հանրաճանաչ դերասաններ Քևին Քոսթների և Սթիվեն Սփիլբերգի հետ։ 2004 թվականին էկրան են բարձրացել «Կեղտոտ պարեր» և «Կեղտոտ պարեր 2» սիկվելները, որտեղ Լունան մարմնավորել է աղքատ մատուցողի, ով սիրահարված էր ամերիակցի հարուստ ընտանիքի դստերը։ 2010 թվականին Լունան առաջին անգամ ռեժիսորի կարգավիճակով հանդես է գալիս «Աբել» ֆիլմում։ Սան Սեբաստիանի կինոփառատոնին կինոնկարն արժանանում է Horizontes Latinos ընկերության գլխավոր մրցանակին ։ 2014 թվականին դուրս է գալիս նրա առաջին անգլալեզու ֆիլմ՝ «Սեզար Չավես»-ը, որը նկարահանվել էր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ազգայի հերոս Սեզար Չավեսի պատվին։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 64-րդ Բեռլինյան կինոփառատոնին ։
2008 թվականին Լունան Գաել Գարսիա Բեռնալի և ռեժիսոր Կառլոս Կուարոնոյի հետ միասին ավարտել է «Ռուդո և Կուրսի» ֆիլմի աշխատանքները։
2016 թվականին Կաննի կինոփառատոնում եղել է «Բացառիկ հայացք» ծրագրի ժյուրիի անդամ ։
Անձնական կյանք
2008 թվականի փետրվարի 5-ին Լունան ամուսնացել է մեքսիկացի դերասանուհի Կամիլա Սոդի հետ, ով երգչուհիի և դերասանուհի Թալիայի զարմուհին էր։ 2008 թվականի օգոստոսին զույգն ունենում է որդի, ում անվանակոչում է Հերոնիմո, 2010 թվականին ծնվում է նրանց դուստրը՝ Ֆիոնան, ում անվանակոչում են Դիեգոյի մոր պատվին 2013 թվականին նրանք բաժանվել են ։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Մեքսիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Պարողներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Մեքսիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Մեքսիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի պարողներ
Համբույրի ծես
Համբույրի ծես (Поцелуйный обряд), մեծահարուստ մոսկվացիների հյուրերի մեծարման ծես 17-րդ դարում։
Պատմություն
16-րդ դարում և ավելի վաղ Ռուսաստանում հարուստ ընտանիքների կանայք ապրում էին շատ փակ, շփվելով միայն մոտ հարազատների հետ։ Եկեղեցի էին գնում միայն մեծ տոների ժամանակ։ Փողոցներում շարժվում էին փակ կառքերով։ Համբույրի ծեսը Ռուսաստանում առաջացել է 17-րդ դարից ոչ շուտ։ Խնջույքի ավարտից հետո հյուրերի մոտ դուրս է գալիս տան տիրոջ կինը կամ աղջիկը, հյուրերին տալիս է խմիչք, իսկ նրանք ի պատասխան համբուրում են նրա այտը։ Գավրիլա Ուսպենսկին կարծում է, որ հնարավոր է ծեսը եկել է օտարերկրացիներից, ովքեր ապրում էին Ռուսաստանում։ Իվան Զաբելինը համեմատում է այն «լեզվական պաշտամունքի» հետ ։
Նկարագրություն
Բարոն Մայերբերգը, լինելով 1661 թվականին Մոսկվայում, կազմեց ծեսի նկարագրությունը։ Սեղանից հետո երկու կամ երեք աղջիկների ուղեկցությամբ հյուրերի մոտ լավագույն զգեստով դուրս է գալիս տան տիրոջ կինը։ Շուրթերով հպվելով գավաթին նա այն խմիչքով փոխանցում է հյուրին։ Մինչ հյուրը խմում է, տիրուհին մտնում է ուրիշ սենյակ և փոխում է վերնազգեստը։ Նոր հագուստով նա գավաթը տալիս է մյուս հյուրին։ Այն բանից հետո, երբ խմիչքը մատուցվում է բոլոր հյուրերին, տան տիրուհին աչքերը խոնարհելով կանգնում է դեպի պատը և բոլոր հյուրերից համբույր է ստանում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ժեստեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակույթ
Տրիխոցեֆալոզ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևադարձային հիվանդություններ Կատեգորիա:Մակաբուծային հիվանդություններ
Լուկաչ
Լուկաչ (Լուքաչյան, Ղուկասյան), հայազգի ազնվական տոհմ Տրանսիլվանիայում և Հունգարիայում 17-րդ-20-րդ դարերում։
Լուկաչների նախնիները Անիից գաղթել են Մոլդովա, այնտեղից 17-րդ դարի վերջին՝ Եղիսաբեթուպոլիս և զբաղվել վաճառականությամբ։ Երկրի առևտրին մատուցած ավանդի և Յոթնամյա պատերազմի ժամանակ կառավարությանը նյութապես օգնելու համար ավստրալիացի կայսրուհի Մարիա Թերեզան Լուկաչներ Իսահակին, Ղազարին, Ղուկասին (1760 թվական ) և Հակոբին (1762 թվական) ազնվականության տիտղոս է շնորհել։ 18-րդ դարի վերջին Լուկաչների մի ճյուղն անցել է Զլատնա և զբաղվել ոսկու հանքերի շահագործմամբ, մյուսը՝ Բանատ՝ դառնալով կալվածատեր։ Ավելի ուշ տարածվել են Պեշտում ու Նադ Վարոդում (այժմ՝ Օրադեա Մարե)։ Լուկաչները տվել են հայտնի դեմքեր։
'''Լ. Մորիկ (Մորից) Գրիգորի''' (սեպտեմբերի 22, 1812 թվական, Պեշտ - 1881 թվական), բանասեր-պատմաբան, գրող, Հունգարիայի ԳԱ անդամ (1858 թվական)։ Ավարտել է Պեշտի համալսարանը, եղել Կիշֆալուդիի գրական ընկերության նախագահ, առևտրի մինիստրությունում պետական քարտուղար (1848 թվական)։ Համակրել է 1848-1849 թվականների Հունգարիայի հեղափոխությանը, որի ճնշումից հետո անցել է արտասահման։ Վերադառնալուց հետո հրատարակել է «Հռոմի հին պատմության վավերականության և ծագման մասին» (1858 թվական, Հունգարիա) և այլ գործեր, զբաղվել թարգմանությամբ (Ջ. Բայրոն, Սերվանտես և այլն)։ Լուկաչ Դենեշ (Դիոնիսիոս, 1816 թվական, Նադ Վարոդ-1868 թվական), 1848-1849 թվականների հեղափոխության գործուն մասնակից, հեղավախական բանակի հրետանու գնդապետ։ Նախապես եղել է Վիեննայի հրետանային սպայական դպրոցի դասախոս (նրան աշակերտել է նաև ապագա կայսր Ֆրանց Իոսիֆը)։ Հեղափոխական բանակում ղեկավարել է զինամթերքների մատակարարումը։ Արադում դատապարտվել է (փետրվարի 15-ին 1850 թվական) գնդակահարության, բայց մահապատիժը փոխարինվել է 16-ամյա տաժանակրությամբ։
'''Լ. Բելա (Ադալբերտ) Շիմոնի''' (1847 թվական, Զլատնա - 1901 թվական), պետական գործիչ, տնտեսագետ, պատմաբան, գրող։ Սովորել է Ալբա-Յուլիայում, ապա՝ Կլուժի և Բուդապեշտի համալսարաններում։ Բուդապեշտում մասնակցել է «Մեր հայրենիքը», «Հայրենիք» հունգարական օրաթերթերի հրատարակությանը, հրատարակել «Հասարակական կարծիք» (հունգարերեն) թերթը։ Սերտ կապերի մեջ է եղել Տրանսիլվանիայի հայերի հետ։ 1872-1897 թվականներին պառլամենտի դեպուտատ է ընտրվել Գեռլա հայաքաղաքից։ Եղել է Հունգարիայի առևտրի մինիստրության պետական քարտուղար, առևտրի մինիստր (1892-1895 թվականներին) և այլն։ Գրել է պատմական ակնարկներ Տրանսիլվանիայի և Հունգարիայի պատմության վերաբերյալ, ճանապարհորդական նոթեր, հրապարակախոսական ու տնտեսագիտական աշխատություններ, վեպեր և այլն։ 1890 թվականին արժանացել է Հունգարիայի ԳԱ մրցանակին։ Պարգևատրվել է շքանշաններով։
Լուկաչ Լասլո Լուկաչի (նոյեմբերի 11, 1850 թվական, Զլատնա - փետրվարի 23, 1932 թվական, Բուդապեշտ), Հունգարիայի պետական գործիչ, իրավաբան։ Սովորել է (հայոց լեզու) Եղիսաբեթուպոլսում, ապա՝ Կլուժում, ավարտել Բուդապեշտի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ 1874-1876 թվականներին դասախոսել է Ռաբբի իրավաբանական ակադեմիայում, 1878-1887 թվականներին՝ եղել պառլամենտի դեպուտատ, 1887-1891 թվականներին՝ ֆինանսների մինիստրության խորհրդական, 1893 թվականներից՝ պետական քարտուղար, 1895-1905 թվականներին՝ մինիստր։ 1912-1913 թվականներին Հունգարիայի պրեմիեր մինիստրն էր։ Կապեր է ունեցել տեղի հայ գաղթավայրի հետ։
Լուկաչ Գևորգ (1865, Նադ Վարոդ - 1950, Բուդապեշտ), պետական գործիչ։ 1888-1890 թվականներին աշխատել է ներքին գործերի մինիստրությունում, 1905-1906 թվականներին՝ եղել Հունգարիայի մշակույթի մինիստր, 1946 թվականից՝ հունգարահայ միության նախագահ։ Լուկաչ Միկլոշ (Նիկողոս, ծնվել է 1905 թվականին), դիրիժոր։ Ավարտել է Բեռլինի կոնսերվատորիան։ 1943 թվականից՝ Բուդապեշտի պետական օպերայի դիրիժոր (1966 թվականից՝ տնօրեն), 1949 թվականից՝ միաժամանակ Բուդապեշտի երաժշտական արվեստի պրոֆեսոր։ Հաճախ մեկնել է արտասահման՝ հյուրախաղերի։ Վագների գործերի լավագույն մեկնաբանողներից է։ Լուկաչները տվել են նաև նշանավոր այլ գործիչներ՝ բժիշկներ, քաղաքական ու պետական գործիչներ, ուսուցիչներ, գիտնականներ և այլն։
Կատեգորիա:Լուկաչ
Հերոս (ոգի)
Նախապես հերոս են համարվել Կրետե-Միկենյան դարաշրջանի մի քանի աստվածների, առասպելական նախնիների, դյուցազունների, առաջնորդների, ցեղերի ու պոլիսների անվանադիր նախահայրերի ոգիները։ Հեսիոդոսը հերոսներ է անվանում աստվածների ու մահկանացուների միությունից սերած կիսաստվածներին։ Դասական հնադարում հերոսներ են հռչակվել նաև հայրենիքի ազատության մարտիկներն ու ականավոր զորավարները։ Հերոսի տաճարի, աճյունի կամ հուշարձանի մոտ կատարվել են անդրշիրիմյան բնույթի ծեսեր (երեկոյան կամ գիշերային ժամերին զոհերի մատուցում, աղոթքներ, ոգեխոսություններ և այլն)։ Հերոս դիտվել է մարդկանց պահապան, չար ուժերի խափանիչ, միջնորդ՝ աստվածների ու մարդկանց միջև։ Հունաստանում ու Հռոմում շատ ազնվական տոհմեր իրենց ծագումը կապել են այս կամ այն հերոսի անվան հետ։ Հերոսի պաշտամունքի ազդեցությամբ աստվածացվել են հելլենիստական թագավորները, Հռոմի կայսրերը։ Հերոսների պաշտամունքի մի շարք գծեր հետագայում քրիստոնեությունը վերագրեց սրբերին։ Հերոս, գրական երկի, ստեղծագործության մեջ հանդես եկող գործող անձ։ Դրական հերոս են բոլոր կերպարները, անկախ նրանց բնույթից ու խաղացած դերից։ Փոխաբերաբար գործածում են նաև «երկրորդական հերոս», «երգիծական հերոս», «բացասական հերոս»։
Կատեգորիա:Հին Հունաստան
Ավետարան (4645)
Ավետարան (4645), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4645 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 14-րդ դարում թվականին Դավիթ գրիչի կողմից Իշխանի վանքում, Թեղենիս անապատ։ Կազմողը եղել է Ղազարն և Վարդան երէցն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 24.5x16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 258 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ ուղղագիծ երկաթագրով, Ճաշոց։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 27բ, 188ա, 254ա, կազմողի՝ 113ա (15-րդ դար), հետագայի՝ 257ա (15-րդ դար), 257բ (1553թ.), 258 (1588թ.) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Բուտերբրոդ
Բուտերբրոդ (от Butterbrot-կարագով հաց), նախաճաշ, իրենից ներկայացնում է հացի կամ բուլկու կտոր, որը լցոնված է լրացուցիչ սննդամթերքով ։ Գոյություն ունի բուտերբրոդների մեծ տեսականի, որը սկսվում է դասական՝ երշիկով կամ պանրով և ավարտվում բազմաշերտ բուտերբրոդներով՝ պատրաստված տարբեր տեսակի մսերով, բանջարեղենով, կանաչեղենով և սուսներով կամ պաշտետներով։ Ինչպես նաև բուտերբրոդը կարող է բաղկացած լինել միայն հացից և կարագից, հնարավոր է նաև շաքարով, մուրաբայով, մեղրով կամ աղով։ Սենդվիչ-բուտերբրոդները պատրաստվում են երկու և ավելի հացի կտորներով։ Բուտերբրոդները լայնորեն տարածված են, քանի որ նրանք արագ են պատրաստվում, հարմար են տեղափոխելու համար և չեն պահանջում սպասքի օգտագործում։
Բուտերբրոդի ամենատարածված տեսակն է հացի կամ բուլկու կտոորի հետ որևէ նախաճաշային սննդամթերքը (պանիր, խոզապուխտ, նրբերշիկ, խավիար, միս, ձուկ, պահածո)։ Այն կարելի է ձևավորել տերևներով կամ սուր հոտ ունեցող բանջարեղենով, ձվի կտորներով և կիտրոնով, ձիթապտղով, սոուսով, մայոնեզով, մարինացված վարունգով և այլն։ Սենդվիչները մատուցվում են սկուտեղի վրա, կամ հարթ եզրերով վազայով՝ անձեռոցիկներով ծածկված։ Բուտերբրոդները ենթակա չեն երկարատեև պահեստավորման, հետևաբար այն պատրաստում են անմիջապես ուտելուց առաջ։
Բաղադրիչներ
Բուտերբրոդի պատրաստման համար հաճախ օգտագործվում են հետևյալ բաղադրիչները.
Բուտերբրոդի տեսակներ
Խոհարարության մեջ բուտերբրոդները լինում են բաց և փակ, որոնք իրենց հերթին ստացել են «սենդվիչ» (սանդվիչ) անվանումը, իսկ փոքր բուտերբրոդները տապակած հացով՝ «կանապե» (կանապէ) և «տարտինկա»։
Տաք բուտերբրոդներ
Տաք բուտերբրոդները տաքանում են պատրաստման ընթացքում, և օգտագործվում են տաք վիճակում։ Միջուկի վրա սովորաբար դնում են պանրի կտոր, և այն տաքացնում մինչև պանրի հալվելը։ Սենդվիչը զարդարելու համար կարելի է օգտագործել մի շարք խոտաբույսեր` մաղադանոս, հազար, սամիթ և այլն։
Գրականություն
Կատեգորիա:Սննդամթերք
WWE աշխարհի չեմպիոնատ
WWE աշխարհի չեմպիոնատ (WWE World Championship), պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի (ռեստլինգ) բարձրագույն չեմպիոնական տիտղոս «WWE» կազմակերպությունում։ Հանդիսանում է ընկերության պատմության ամենահինն տիտղոսը․ ստեղծվել է 1963 թվականի ապրիլի 29-ին՝ «World Wide Wrestling Federation» (WWWF) կողմից՝ կրելով WWWF աշխարհի ծանրքաշային չեմպիոնատ անվանումը։
Ներկայացվում է որպես ընկերության ամենահեղինակավոր չեմպիոնական գոտին։ Տիտղոսի համար մղվող մենամարտերը հիմնականում անցկացվում են փեյ-փեր-վյու շոուների (ներառյալ «Ռեսլմանիա» շոուն) գլխավոր իրադարձությունների շրջանակներում։
2013 թվականին, WWE չեմպիոնական տիտղոսի և աշխարհի ծանրքաշային առաջնության միավորման արդյունքում ստացել է «WWE աշխարհի ծանրքաշային չեմպիոնատ» անվանումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի չեմպիոնական տիտղոսներ
Առաջին բալկա
Պերվայա բալկա, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետի գետաբերանը գտնվում է Դունայկա գետի ձախ ափից 11 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կիլոմետր է, ջրհավաք ավազանի մակերեսը 40, 1 կմ2 է։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, գետի ջրերի կառավարման գլխավոր կենտրոնը՝ Բելայա (գետ), գետի գետային ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանն է Կուբանը։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ։
Աննա Խիլկևիչ
Աննա Ալեքսանդրովնա Խիլկևիչ (Анна Александровна Хилькевич, ), կինոյի և հեռուստատեսության ռուս դերասանուհի։
Կենսագրություն
Աննա Խիլկևիչը ծնվել է 1986 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Տատյանա Անդրեևնայի և Ալեքսանդր Վասիլևիչ Խիլկևիչի ընտանիքում։
Սովորել է Շչեպկինի անվան թատերական ուսումնարանին կից № 232 թատերական դպրոցում, գերազանցությամբ ավարտել է Ռուսաստանի Գ. Պլեխանովի անվան տնտեսագիտական համալսարանը, ինչպես նաև Շչուկինի անվան թատերական բարձրագույն ուսումնարանը (կուրսի ղեկավար՝ Վ. Իվանով) ։ Կինոյում նկարահանվել սկսել է 17 տարեկան հասակում։
Աննա Խիլկևիչը լուսանկարվել է «MAXIM» ամսագրի ռուսական տարբերակի 2011 թվականի դեկտեմբերյան համարի շապիկի և Playboy ամսագրի ռուսական տարբերակի 2013 թվականի դեկտեմբերյան համարի շապիկի համար ։
Անձնական կյանք
2011 թվականի մայիսին ամուսնացել է «Բարվիխա» հեռուստասերիալի ադմինիստրատոր Անտոն Պոկրեպի հետ ։ 2012 թվականի նոյեմբերին նրանք բաժանվել են ։
2015 թվականի օգոստոսի 7-ին Աննա Խիլկևիչն ամուսնացել է գործարար Արթուր Վոլկովի հետ ։ Նույն թվականի դեկտեմբերի 14-ին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Արիանան ։ 2018 թվականի օգոստոսի 20-ին ծնվել է նրանց երկրորդ դուստրը՝ Մարիան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Քեռի Ֆյոդորը, կատուն և շունը
«Քեռի Ֆյոդորը, կատուն և շունը» (Дядя Фёдор, пёс и кот), Էդուարդ Ուսպենսկու հեքիաթային վիպակը, առաջին անգամ հրատարակվել է 1974 թվականին (1972 թվականին դուրս է եկել համանուն դիաֆիլմը) ։ Վիպակի աշխատանքների առաջին փուլն ընթացել է Պրոստոկվաշինոյում։
Սյուժե
Քեռի Ֆյոդորը տղա էր, որի ընտանիքն ապրում էր քաղաքում։ Ծնողները նրան անվանել էին քեռի, քանի որ նա շատ կայացած էր և խելացի։ Շքամուտքում նա հանդիպում է անտուն խոսացող կատվի՝ Մատրոսկինային, որը նախկինում գիշերում էր ձեղնահարկում, իսկ հիմա նա տեղ չուներ ապրելու։ Քեռի Ֆյոդորը կատվին տանում է իրենց տուն, սակայն տղայի մայրը նրան խնդրում է դուրս հանել կենդանուն։ Հաջորդ օրը քեռի Ֆյոդորը՝ Մատրոսկինայի հետ փախչում է տնից, և գնում են գյուղ՝ Պրոստոկվաշին, որտեղ նրանք սկսում են ապրել մի «աղքատ» տանը։ Գյուղում՝ ճանապարհին նրանց է միանում խոսող շունը՝ Շարիկը։ Նրանք ծանոթանում են տեղական փոստատար Պեչկինի հետ։ Առաջիկա գլուխների մեջ հերոսների հետ անընդհատ տեղի են ունեցել տարբեր արկածներ։
Էկրանավորում
Մուլտֆիլմեր՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսական պատմվածքներ
Ռոբերտ Բաբլոյան
Ռոբերտ Զավենի Բաբլոյան, հայ խորհրդային պոետ, արձակագիր, հրապարակախոս, գծանկարիչ։ «Նոև կովչեգ» թերթի խմբագիր։ «Իսկուստվո» ակումբի նախագահ։ Գրական կոմիտեի նախագահ ։
Կենսագրություն
Ռոբերտ Բաբլոյանը ծնվել է 1935 թվականի մայիսի 14-ին Երևան քաղաքում։ 1946 թվականից բնակվում է Մոսկվայում ։
Սովորել է և՛ Երևանում, և՛ Մոսկվայում։ Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է որպես խմբագիր, պատասխանատու քարտուղար, գլխավոր խմբագրի տեղակալ ։
1970 թվականին հրատարակել է բանաստեղծությունների առաջին գիրքը՝ «Վտանգավոր զվարճանքներ»։ Այնուհետև հրատարակել է արձակ ստեղծագործություններ։ Կատարել է մի շարք գրական թարգմանություններ ։
Ռոբերտ Բաբլոյանի ստեղծագործությունները թարգմանվել և հրատարակվել են ուզբեկերեն, ադրբեջաներեն, կարակալպակերեն և ճապոներեն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ գծանկարիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային գծանկարիչներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Համադրիլ
Համադրիլ (Papio hamadryas), իսկական պավիանների սեռի կապիկ։ Արուների մարմնի երկարությունը 75 - 80 սմ է, պոչինը՝ 53 - 60 սմ, քաշը՝ 20 - 30 կգ, էգերի քաշը՝ 10 - 15 կգ։ Մազածածկը մոխրագույն է, արուների մոտ առաջացնում է արծաթավուն-մոխրագույն թիկնոց։ Դունչը երկար է, ժանիքները խոշոր են, այտապարկերը՝ լավ զարգացած։ Տարածված է Աֆրիկայում, Ասիայում։ Ապրում է բաց տարածքներում, տափաստաններում սավաննաներում, հոտերով (40 - 80-ից մինչև 200 անհատ), 20 - 30 տարի։ Ամենակեր է, պահվում է կենդանաբանական այգիներում։
Ագրիզ
Ագրիզ (Әгерҗе), քաղաք Թաթարստանում, Ագրիզսկի շրջանի վարչական կենտրոնը։ Ագրիզ քաղաքը կազմում է քաղաքային բնակավայր։
Աշխարհագրություն
Տարածքը կազմում է 8.6 կմ²։ Քաղաքը գտնվում է Թաթարստանի հյուսիս-արևելքում, Ուդմուրտիայի սահմանի վրա, Արգիզկա գետի մոտ (Իժ գետի մի փոքր վտակ, Վոլգա ավազանի վրա), Կազանից գտնվում է 304 կիլոմետր դեպի արևելք, իսկ Իժևսկից՝ 36 կիլոմետր դեպի հարավ։
Պատմություն
Քաղաքը հայտնի է 1646 թվականից։ 20-րդ դարի սկզբին Արգիզում ձևավորվել է գյուղական համայնք, դպրոց և երկու մզկիթ։ 1918 թվականի հոկտեմբերի վերջին քաղաքում և նրա շրջակայքում տեղի են ունեցել ծանր մարտեր։ 1927 թվականի փետրվարի 4-ից դարձել է Արգիզսկի շրջանի վարչական կենտրոնը, իսկ 1938 թվականի օգոստոսի 28-ին վերածվում է նահանգային ենթակայության քաղաքի։ 1964 թվականի մարտի 4-ից կրկին դարձել է շրջանային կենտրոն։
Ազգային կազմ
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների բնակչության 59 %-ը կազմում են թաթարները, 25 %-ը՝ ռուսները, 8 %-ը՝ մարիները, իսկ 6 %-ը՝ ուդմուրտները։
Տնտեսություն և ենթակառուցվածք
Զարգացած է սննդամթերքի, շինարարության, փայտամշակման արդյունաբերությունը։ Քաղաքում կա տպարան, չորս միջնակարգ դպրոց, մասնագիտական դպրոց, տեղական պատմության թանգարան, կենտրոնական հիվանդանոց, երկու մզկիթ։
Արդյունաբերություն
Քաղաքում կան սննդամթերքի արդյունաբերության ձեռնարկություններ, փայտամշակման, շինանյութերի արտադրության ձեռնարկություններ։
Տրանսպորտ
Երկաթուղային գծերի կարևոր բաղադրիչները գտնվում են Կազանում, Եկատերինբուրգում, Իժևսկում, Ակբաշում՝ միևնույն կայանով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքային բնակավայրեր ըստ դաշնային սուբյեկտների Կատեգորիա:Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Ագրիզսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռոզ Սքոթ
Ռոզ Սքոթ (Rose Scott, ), ավստրալիացի ֆեմինիստ, կանանց իրավունքների պաշտպանության ակտիվիստ, ով 20-րդ դարի սկզբում Նոր Հարավային Ուելսում պաշտպան կանգնեց համընդհանուր ընտրական իրավունքին և կանանց ընտրական իրավունքին։
Կենսագրություն
Ռոզ Սքոթը ծնվել է Հելենուս Սքոթի (1802-1879) և Սառա Էն Սքոթի (ծննդյան ազգանունը՝ Ռասդեն) ընտանիքում՝ 8 երեխաներից ընտանիքի 5-րդ երեխան։ Շոտլանդացի բժիշկ Հելենուս Սքոթի (1760-1821) թոռնուհին է։ Կրթություն ստացել է տանը՝ մոր կողմից։
1882 թվականին Սքոթը Սիդնեյի իր տանը սկսեց կազմակերպել ամենշաբաթյա սալոններ և այդ հանդիպումների միջոցով հայտնի դարձավ քաղաքական գործիչների, դատավորների, բարերարներ, գրողների և բանաստեղծների շրջանում։ 1889 թվականին նրա աջակցությամբ ստեղծվեց «Կանանց գրական ընկերությունը», որը 1891 թվականին վերածվեց «Կանանց ընտրական իրավունքի լիգայի»։ Հանձնաժողովների նիստերում ելույթներ ունենալով՝ նա ձեռք բերեց վստահություն՝ դառնալով սրամիտ և կայացած հռետոր։ Կանանց ընտրական ձայնի ուսումնասիրությանները հանգեցրեցին հասարակությունում կանանց դիրքի առավել ընդգրկուն ուսումնասիրության, և Սթոքը պարզեց, որ երիտասարդ աղջիկները խանութներում աշխատում էին առավոտյան ժամը 8-ից մինչև երեկոյան ժամը 9-ն աշխատանքային օրերին, շաբաթ օրերին՝ մինչև երեկոյան ժամը 11-ը։ Այս աղջիկներին նա հրավիրեց իր տուն՝ նկարագրելու իրենց աշխատանքային պայմանները, այնուհետև հանդիպեց առաջատար քաղաքական գործիչներ Բերնարդ Ռինգռոզ Ուազին, Ուիլյամ Հոլմանին, Ուիլյամ Մորիս Բիլի Հյուզին և Թոմաս Բավինին և քննարկեց օրենքի նախագիծը, որը 1899 թվականին դարձավ օրենսդրական որոշում։
Այլ բարեփոխումների շարքին են դասվում ամուսնացած կանանց ոստիկանական բաժանմունքներում աշխատանքի նշանակելը, գործարաններում, խանութներում կին տեսուչների ընդգրկումը, ինչպես նաև կալանավայրերում գտնվող կանանց վիճակի բարելավումը։
1902 թվականին Սքոթը հիմնադրեց Կանանց քաղաքական կրթության լիգան և դարձավ նրա առաջին նախագահը ։ Լիգան իր մասնաճյուղերը բացեց ամբողջ երկրում և հետևողական եղավ Սքոթին հոգեհարազատ հարցում. տարիքային սեռական համաձայնությունը դարձնելով 16՝ 1910 թվականին կարողացան հասնել աղջիկների պաշտպանության օրենսդրական ակտի։ 1908 թվականին, միաժամանակ, եղել է Խաղաղության ընկերության Սիդնեյի մասնաճյուղի նախագահը։ Սքոթը մասնակցել է մի շարք այլ ֆեմինիստական բարեփոխումների և արշավների, այդ թվում Ընտանիքի պահպանման և նորածինների հոգաբարձության (1916), Կանանց լիգայի կարգավիճակի (1918) և Առաջին կին օրինազանցներ (1918) ակտերի մշակման աշխատանքներին։
Երկար տարիներ Նոր Հարավային Ուելսում Սքոթը զբաղեցրել է ազգային խորհրդի միջազգային քարտուղարի պաշտոնը։ 1921 թվականին թոշակի անցնելուց հետո նրան որպես նվեր հատկացվեց գումար, որ նա օգտագործեց՝ համալսարանում իրավագիտության կին ուսանողների համար մրցանակ սահմանելով։ Ավստրալիացի ռազմական նկարիչ Ջոն Լոնգսթաֆը ստեղծեց նրա դիմանկարը, որը գտնվում է Սիդնեյի արվեստի պատկերասրահում։
Սքոթը դեմ է եղել Ավստրալիայի ֆեդերացիային և զորակոչին։ Եղել է անգլիկան խաղաղասեր pacifist. :
Մահը
Սքոթը մահացել է ծանր հիվանդությունից 1925 թվականի ապրիլի 20-ին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Ավստրալիացի սուֆրաժիստներ Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Թոլեուբեկ Ալպիև
Թոլեուբեկ Ալպիև, նվագախմբի խորհրդային և ղազախ արտիստ, երաժշտության ուսուցիչ։ Ղազախստանի վաստակավոր գործիչ (1998 թվական)։ Գրականության և արվեստի բնագավառում Ղազախստանի Հանրապետության պետական մրցանակի դափնեկիր (2018 թվական)։
Կենսագրություն
1968 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Չայկովսկու անվան կոնսերվատորիային կից երաժշտական ակադեմիական ուսումնարանը։
1977 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Ղազախստանի Կուրմանգազի անվան ազգային կոնսերվատորիայի ջութակի դասարանը։
Իվան Բոդուեն դե Կուրտենե
Իվան Ալեքսանդրովիչ Բոդուեն դե Կուրտենե (Иван Александрович Бодуэн де Куртенэ, կամ Յան Նեցիսլավ Իգնացի Բոդուեն դե Կուրտենե, Jan Niecisław Ignacy Baudouin de Courtenay, ), լեհ և ռուս լեզվաբան։ Կազանի, Պետերբուրգի և Լեհաստանի լեզվաբանական դպրոցների հիմնադիր։ Պետերբուրգի ԳԱ թղթակից անդամ (1897 թվականից)։ Եղել է Կազանի (1875-83), Յուրևի (այժմ՝ Տարտու, 1883-93), Կրակովի (1893-99), Պետերբուրգի (1900-18), Վարշավայի (1918-29) համալսարանների պրոֆեսոր ։ Քննադատել է «նախալեզվի» հարցում ցուցաբերվող քարացած մոտեցումը, լեգվի ուսումնասիրության համար կարևոր համարել թե՛ տարաժամանակյա (դիախրոնիկ) և թե՛ համաժամանակյա (սինխրոնիկ) հայեցակետերը։ Լեզվի պատմական զարգացումը դիտել է որպես ընդհատականի և անընդհատականի հակադրամիասնություն, առանձին լեզուները՝ որպես պատմականորեն փոփոխվող համակարգեր, ցույց տվել լեզվական երևույթների ներքին կապն ու պատճառականությունը բացահայտելու տեսակետից կենդանի լեզուների ու բարբառների ուսումնասիրության առավել կարևորությունը։ Ստեղծել է հնչույթի և հնչյունական հերթագայությունների տեսությունը, ձևաբանորեն ու ստուգաբանորեն հիմնավորել հնչույթի (ֆոնեմա) գաղափարը։ Ռուսերենի և լեհերենի վերաբերյալ թողել է արժեքավոր աշխատություններ, խմբագրել ու համալրել Վլադիմիր Դալի «Կենդանի վելիկոռուսական լեզվի բացատրական բառարանը» (3-րդ հրտ., 1903–09, 4-րդ հրտ., 1912-1914) ։
Կենսագրություն
Ըստ տոհմաբանական լեգենդի՝ սերում է հին ֆրանսիական Կուրտենե ազնվականական տոհմից, որ ծագել է Լյուդովիկոս VI թագավորից, և որին պատկանել են նաև Լատինական (Հռոմեական) կայսրութան կայսրերը։ Բոդուեն դե Կուրտենեի նախնին Լեհաստան է տեղափոխվել XVII-XVIII դարերի սահմանագծին ։
Թոլեուբեկ Ալպիև
Աշխատանքային գործունեություն
1970-1972 թվականներին եղել է Ղազախստանի ԽՍՀ հեռուստատեսության և ռադիոյի նվագախմբի երաժիշտ։
1972-1977 թվականներին աշխատել է Ղազախստանի ԽՍՀ հեռուստատեսության և ռադիոյի կամերային նվագախմբում։
Իվան Բոդուեն դե Կուրտենե
Կենսագրություն
Իր գիտական գործունեությունը Բոդուեն դե Կուրտենեն սկսել է Իզմաիլ Սրեզնևսկու ղեկավարությամբ։ Սրեզնևսկու նման նա նույնպես ակտիվորեն ուսումնասիրել է սլովենական լեզուն ու Սլովենիայի մշակույթը։ 1871 թվականի դեկտեմբերի 3-ից ավելի քան երեք տարի նա գործուղման մեջ է եղել արտասահմանում։ 1872-1873 թվականներին Գորիցիայում վարել է ռուսերենի խմբակ. ընդ որում, աշակերտները նրա համար հավաքել են գրություններ տեղի սլովենական զրույցներով։ Հետագայում Բոդուեն դե Կուրտենեն տեղի զրւյցների հավաքման նպատակով այցելել է սլովենական տարածքներ 1877, 1890, 1892, 1893 և 1901 թվականներին ։
1875 թվականի մայիսի 12-ին Բոդուեն դե Կուրտենեն Պետերբուրգի համալսարանում ստացել է համեմատական լեզվաբանության դոկտորի աստիճան և հոկտեմբերին սկսել է դասավանդել Կազանի համալսարանում։ 1875 թվականի դեկտեմբերի 20-ից եղել է արտահաստիքային պրոֆեսոր, իսկ 1876 թվականի հոկտեմբերի 9-ից՝ իսկական պրոֆեսոր։
Թոլեուբեկ Ալպիև
Աշխատանքային գործունեություն
1985-1987 թվականներին եղել է «Ղազախկոնցերտ» համերգա-հյուրախաղային միավորման տնօրենի տեղակալ։
Իվան Բոդուեն դե Կուրտենե
Կենսագրություն
Կազանի համալսարանից հետո նա դասավանդել է Յուրևի (1883-1893), Կրակովի Յագելոնյան (1893-1899), Պետերբուրգի (1900-1918), Վարշավայի (1918 թվականից) համալսարաններում։
Թոլեուբեկ Ալպիև
Աշխատանքային գործունեություն
1987-1988 թվականներին եղել է «Ղազախկոնցերտ» համերգա-հյուրախաղային միավորման տնօրեն։
Իվան Բոդուեն դե Կուրտենե
Կենսագրություն
1887 թվականին ընտրվել է Լեհաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, իսկ 1897 թվականին՝ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ։
Բադուեն դը Կուրտենեն ամուսնացած է եղել երկու անգամ։ Նրա երկրորդ կինը եղել է լեհ գրող Ռոմուալդա Բագնիցկայան, ով հոդվածներ էր տպագրում ռուսական, լեհական ու չեխական մամուլում։ Նրանց դուստրը՝ Սոֆյա Իվանովնա Բոդուեն դե Կուրտենեն (1887-1967), եղել է նկարիչ, մասնակցել է ռուս ավանգարդիստների ցուցահանդեսներին։ Մյուս դուստրը՝ Ցեզարիա Էրենկրեյցը (երկրորդ ամուսնու ազգանունով՝ Ենջեևիչ, 1885-1967), դարձել է հայտնի ազգագրագետ։ 1910-ական թվականներից Բոդուեն դե Կուրտենեն ակտիվորեն զբաղվել է քաղաքականությամբ։ Պատկանել է կադետական կենտրոնին, սակայն քաղաքական հայացքներով հարել է այսպես կոչված ֆեդերալիստ-ինքնավարերին։
Թոլեուբեկ Ալպիև
Աշխատանքային գործունեություն
1988-1989 թվականներին եղել է Ժամբիլի անվան պետական ​​ֆիլհարմոնիայի գեղարվեստական ​​ղեկավար և ռեժիսոր։
Իվան Բոդուեն դե Կուրտենե
Կենսագրություն
Լեհական հանրապետության անկախության վերականգնումից հետո բնակություն է հաստատել այնտեղ և շարունակել իր քաղաքական գործունեությունը՝ կրկին պաշտպանելով ազգային փոքրամասնությունների իրավունքները, սակայն այս անգամ ոչ թե լեհերի, այլ ուրիշ ազգերի ներկայացուցիչների, այդ թվում նաև ռուսների։ 1922 թվականին ազգային փոքրամասնությունների կողմից առաջադրվել է Լեհաստանի նախագահի թեկնածու։ Դեկտեմբերի 9-ին կայացած առաջին փուլում Բոդուեն դը Կուրտենեն հավաքել է 103 ձայն (19,04 %) և զբաղեցրել երրորդ տեղը՝ առաջ անցնելով ընտրությունների վերջնական արդյունքում նախագահ ընտրված Գաբրիել Նարուտովիչից։ Երկրորդ փուլում Բոդուեն դը Կուրտենեն Գաբրիել Նարուտովիչից առաջ է անցել 10, իսկ երրորդ փուլում՝ 5 ձայնով։ Հինգերորդ փուլում Նարուտովիչն ստացել է ընտրողների մեծ մասի ձայները, որ նախկինում տրվել էին Բոդուեն դը Կուրտենեին։ Սակայն ձախ ուժերի ու ազգային փոքրամասնությունների աջակցության շնորհվ ընտրված նախագահն արժանացել է աջ ուժերի ատելությանն ու սպանվել պաշտոնը ստանձնելուց մի քանի օր անց։
1919-1929 թվականներին Բադուեն դե Կուրտենեն եղել է Վարշավայի համալսարանի պրոֆեսոր և համեմատական լեզվաբանության ամբիոնի վարիչ։ Մահացել է 1929 թվականի նոյեմբերի 3-ին Վարշավայում։ Թաղվել է Վարշավայի կալվինական (ավետարանական-ռեֆորմատական) գերեզմանատանը։
Թոլեուբեկ Ալպիև
Աշխատանքային գործունեություն
1992-1995 թվականներին եղել է Ղազախական ԽՍՀ մշակույթի նախարարի տեղակալ։
Իվան Բոդուեն դե Կուրտենե
Գիտական գործունեություն
Ժամանակակիցները նշում են Բոդուեն դե Կուրտենեի վաղ հասունացումը որպես գիտնական։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանի՝ 1891 թվականին լույս տեղած հատորում Բոդուեն դե Կուրտենեն բնութագրված է որպես «ժամանակակից ամենաականավոր լեզվաբաններից մեկը»։ Բոդուեն դե Կուրտենեն եղել է չափազանց համեստ մարդ և իր մասին գրել է, թե «աչքի է ընկել անբավարար գիտական պատրաստությամբ և գիտելիքների ոչ մեծ պաշարով»։
Թոլեուբեկ Ալպիև
Աշխատանքային գործունեություն
1995-2000 թվականներին եղել է Ալմաթիի Մշակույթի կոմիտեի միջազգային մշակութային ծրագրերի տնօրինության գլխավոր տնօրեն։
Իվան Բոդուեն դե Կուրտենե
Գիտական գործունեություն
Բադուեն դե Կուրտենեն երկար տարիներ ուսումնասիրել է տարբեր հնդեվրոպական լեզուներ, իր գիտական աշխատությունները գրել է ոչ միայն ռուսերեն ու լեհերեն, այլև գերմաներեն, ֆրանսերեն, չեխերեն, իտալերեն, լիտվերեն և այլ լեզուներով։ Աշխատելով սլավոնական լեզուների ու բարբառների ուսումնասիրությամբ զբաղվող արշավախմբերում՝ նա գրանցել է դրանց հնչյունաբանական առանձնահատկությունները։ Սլավոնական լեզուների զուգադրական (տիպաբանական) վերլուծության բնագավառում նրա հայտնագործությունները կանխագուշակել են այնպիսի գաղափարներ, որոնց հետագայում իրենց արտահայտությունն են գտել տիպաբան-սլավոնագետ Ռոման Յակոբսոնի աշխատություններում։
Թոլեուբեկ Ալպիև
Աշխատանքային գործունեություն
2000 թվականից մինչև 2013 թվականը եղել է Աստանայում առաջին անգամ հիմնված Կ. Բայսեիտովայի անվան Օպերայի և բալետի ազգային թատրոնի տնօրեն։
Իվան Բոդուեն դե Կուրտենե
Գիտական գործունեություն
Այդ ուսումնասիրությունները Բոդուեն դե Կուրտենեին թույլ են տվել (հաշվի առնելով իր վաղամեռիկ գործընկերոջ՝ Նիկոլայ Կրուշևսկու գաղափարները, ով նույնպես եղել է լեհ և աշխատել է Կազանում) ստեղծել հնչույթների և հնչյունափոխությունների տեսությունը, որ ներկայացված է նևա «Հնչյունափոխությունների փորձ» աշխատությունում (1895)։ Դրա տրամաբանական շարունակությունն է դարձել գիտնականի ստեղծած գրի տեսությունը։ Այսպիսով՝ Բոդուեն դե Կուրտենեն հանդես է եկել որպես հնչույթաբանության հիմնադիր և Նիկոլայ Տրուբեցկոյի տեսության նախակարապետ։
Թոլեուբեկ Ալպիև
Աշխատանքային գործունեություն
2013-ից 2014 թվականներին աշխատել է որպես «Աստանայի օպերա» ​​օպերայի և բալետի պետական ​​թատրոնի փոխտնօրեն։
Իվան Բոդուեն դե Կուրտենե
Գիտական գործունեություն
Բոդուեն դե Կուրտենեն առաջինն է սկսել լեզվաբանության մեջ կիրառել մաթեմատիկական մոդելները։ Նա ապացուցել է, որ լեզուների զարգացման վրա կարելի է ազդել, ոչ թե միայն պասիվ կերպով գրանցել նրանում տեղի ունեցող բոլոր փոփոխությունները։ Նրա աշխատանքների հիման վրա սկիզբ է առել նոր ուղղություն՝ փորձարարական հնչյունաբանությունը։
Լեզուն ուսումնասիրելիս Բոդուեն դե Կուրտենեն չի սահմանապակվել միայն լեզվաբանության շրջանակներում։ Նա կարծում էր, որ լեզվաբանությունը պիտի հենվի հոգեբանության ու սոցիոլոգիայի նվաճումների վրա, և որ լեզվական գործոնների ամբողջական ուսումնասիրությունն անհնար է առանց անդրադառնալու ազգագրության, մշակույթի պատմության, հնագիտության ու այլ գիտությունների նվաճումներին։ Այս ամենը Բաոդուեն դե Կուրտենեն ոչ միայն հայտարարել է, այլև իրականացրել իր աշխատանքներում։
Թոլեուբեկ Ալպիև
Աշխատանքային գործունեություն
2014-2016 թվականներին աշխատել է որպես «Աստանայի օպերա» ​​օպերայի և բալետի պետական ​​թատրոնի տնօրեն։
Իվան Բոդուեն դե Կուրտենե
Գիտական գործունեություն
Բոդուեն դե Կուրտենեն տպագրության է նախապատրաստել Դալի բառարանի երրորդ և չորրորդ հրատարակությունները՝ ճշտելով ստուգաբանությունները, ուղղելով բառաբների բաժանումները (Դալի մոտ դրանք հաճախ ինքնակամ են), ինչպես նաև լրացնելով նոր բառերով, այդ թվում նաև ավելացնելով Դալի մոտ բացակայող վուլգար-հայհոյական բառաշերտը։ Իր լրացումների համար Բոդուեն դե Կուրտենեն ենթարկվել է խիստ քննադատության, խորհրդային տարիներին «Դալի Բոդուենյան բառարանը» չի վերահրատարակվել։ Խորհրդային տարիներին վերահրատարելիս հիմք է ընդունվել Դալի բառարանի երկրորդ օրիգինալ տարբերակը, իսկ Բոդուենի տարբերակը հաճախ համարվում է ինքնուրույն բառարան։
Արթուր Հենդերսոն
Արթուր Հենդերսոն (Arthur Henderson, ), անգլիացի պետական գործիչ, լեյբորիստական կուսակցության աջ պարագլուխներից, 1911-1934 թվականներին կուսակցության քարտուղարը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին եղել է (1915-1917 թվականներ) Ասքվիտի և Լլոյդ Զորջի կառավարությունների անդամ, հանդես է եկել պատերազմը մինչև հաղթական վախճանը հասցնելու օգտին։ 1929-1931 թվականներին՝ արտաքին գործերի նախարար Մաքդոնալդի կառավարության մեջ։ 1932-1933 թվականներին՝ զինաթափման գծով միջազգային կոնֆերանսի նախագահ։
Իվան Բոդուեն դե Կուրտենե
Գիտական գործունեություն
Բոդուեն դե Կուրտենեն ակտիվորեն հետաքրքրվել է արհեստական լեզուներով, բազմիցս հանդես է եկել որպես էսպերանտոյի կողմնակից։ 1907 թվականի հոկտեմբերին նա Օտտո Էսպերսենի ու այլ գիտնականների հետ մասնակցել է միջազգային պատգամավորությանը, որի նպատակն էր ընդունել միջազգային օժանդակ լեզու (Délégation pour l'Adoption d'une Langue Auxiliaire Internationale). Բոդուեն դե Կուրտենեն եղել է նրա փոխնախագահը։ Նա ծանոթ է եղել էսպորանտոյի հիմնադիր Լյուդվիկ Զամենհոֆի հետ, սակայն իրեն չի համարել էսպերանտիստ ։
Թոլեուբեկ Ալպիև
Աշխատանքային գործունեություն
2016 թվականի սեպտեմբերի 28-ից առ այսօր աշխատում է որպես «Աստանայի օպերա» ​​օպերայի և բալետի պետական ​​թատրոնի տնօրենի առաջին տեղակալ։
Արթուր Հենդերսոն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ
Թոլեուբեկ Ալպիև
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ղազախ երաժշտական մանկավարժներ Կատեգորիա:Ղազախ ջութակահարներ
Իվան Բոդուեն դե Կուրտենե
Գիտական գործունեություն
1874-1883 թվականներին աշխատելով Կազանում՝ Բոդուեն դե Կուրտենեն հիմնադրել է Կազանի լեզվաբանական դպրոցը, որի շրջանակներում ծաղկում է ապրել լեզվաբան Վասիլի Բոգորոդիցկու տաղանդ։ Պետերբուրգում նա ստեղծել է Պետերբուրգի լեզվաբանական դպրոցը, որի շրջանակներում նրա անմիջական ազդեցության տակ տեղի է ունեցել 20-րդ դարի ռուս լեզվաբաններ Լև Շչերբայի ու Եվգոնի Պոլիվանովի կայացումը։ Շատերը (հատկապես Ռուսաստանում) Բոդուեն դե Կուրտենեին համարում են ստրուկտուրալիզմի հիմնադիրը Ֆերդինանդ դը Սոսյուրի հետ միասին։ Պետերբուրգյան դպրոցի և հատկապես նրա հիմնադրի ազդեցությունը նկատելի է եղել և՛ Ռուսաստանում, և՛ ԽՍՀՄ-ում, և՛ Լեհաստանում ու Չեխոսլովակիայում։ Նրա առաջ քաշած մի շարք դրույթներ (հատկապես հնչակարգաբանության ոլորտում) Փարիզի դպրոցի շնորհիվ դարձել են անկյունաքարային համաշխարհային գիտության մեջ ։
Ռուս բազմաթիվ լեզվաբանների հետ Բոդուեն դե Կուրտենեն եղել է Ուղղագրական հանձնաժողովի (Орфографическая комиссия) անդամ, որի առաջ խնդիր էր դրված պարզեցնել ռուսերեն գիրը (1904-1918 թվականներ)։
Բոդուեն դե Կուրտենեի աշխատանքներից մի քանիսը տպագրվել են Վորոնեժի «Филологические записки» ամսագրում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Ռուս լեզվաբաններ Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լայպցիգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս բանասերներ
Հենոց
Հենոց, մեքենայի հիմնական, որպես կանոն, անշարժ մաս, որի վրա տեղակայում և որի վրայով տեղաշարժվում են մեքենայի մյուս հանգույցները։ Հանգույցների տեղաշարժման համար կան ուղղորդիչներ։ Հենոցն իր վրա է կրում մեքենայի դետալների ու հանգույցների ճիգերը, ամրակապվում է հիմքին։ Ձուլում են թուջից կամ ստանում (սակավ) ցածրածխածնային պողպատների եռակցումով։ Ունի բարդ, հաճախ արկղի ձև, միջնորմերով, կողերով և պատուհաններով։ Խոշոր հենոցները կազմովի են։ Առավել բնորոշ են մետաղահատ հաստոցների և մամլիչների հենոցները։ Հենոցներին ներկայացվող հիմնական պահանջներն են՝ ուղղորդիչների մեծ կոշտությունը, թրթռակայունությունը, ճշգրտությունը և մաշակայունությունը։
Բորիս Ելցինի մահ և հուղարկավորություն
Թաղումը տեղի է ունեցել 2007 թվականի ապրիլի 25-ին։ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հրամանով երկրում հայտարարվել էր ազգային սուգ։ Թաղման արարողությունը հեռարձակվել է Ռուսաստանի առաջատար հեռուստաընկերությունների ուղիղ եթերում։ Թաղման արարողությանը մասնակցել են երկրների, այդ ժամանակվա համար, նախկին և ներկա նախագահներ։ Դագաղը հողին հանձնելու ժամանակ, արձակվել է հրետանային կրակ։
Հենոց
Կատեգորիա:Մեքենաշինություն
Բորիս Ելցինի մահ և հուղարկավորություն
Հիվանդություն և մահվան պատճառ
Ելցինի մահը վրա է հասել Մոսկվայի ժամանակով 15:45-ին՝ Մոսկվայի կենտրոնական կլինիկական հիվանդանոցում։ Որպես մահվան պատճառ նշվում է սրտի կանգը, որը տեղի էր ունեցել օրգանների աշխատանքի անբավարարության հետևանքով։ Դրա արդյունքում խախտվել էր նախկին նախագահի ներքին օրգանների աշխատանքը։ Այդ մասին հայտարարել էր ՌԴ նախագահի աշխատակազմի բուժկենտրոնի ղեկավար Սերգեյ Միրոնովը՝ «Ռիա Նովոստիին» տված հարցազրույցում ։ Միևնույն ժամանակ Միրոնովը «Վեստի» հաղորդաշարին հայտնել էր նախկին նախագահի մահվան մեկ այլ պատճառ, համաձայն որի Ելցինը տարել է սուր վիրուսային ինֆեկցիա, որն ազդել է նրա օրգանների և ներքին համակարգի վրա։ Ելցինը հոսպիտալացվել է մահվանից 12 օր առաջ  ։ Բորիս Ելցինը մահվան վերջին շաբաթվա ընթացքում գրեթե չի վերկացել անկողնուց։ Նա ունեցել է սրտի աշխատանքի անբավարարություն, իսկ առողջությունը վատացել է մահվանից երեք օր առաջ։ Ապրիլի 23-ի առավոտյան Ելցինի առողջությունը փոքր-ինչ լավացել է, իսկ դրանից հետո ՌԴ առաջին նախագահի սիրտը երկու անգամ կանգ է առել։ Առաջին անգամ բժիշկներին հաջողվել է հիվանդին վերակենդանացնել, սակայն երկրորդ անգամ՝ չի հաջողվել ։ Սրտի վիրաբույժ Ռենատ Ակչուրինի խոսքերով, ով 1996 թվականին իրականացրել է նախկին նախագահի սրտի փոխպատվաստում, ոչ մեկը չէր կարող կանխատեսել, թե երբ կմահանա նախկին նախագահ Ելցինը։ Բարեկամների խնդրանքով, Ելցինի մարմինը չի դիահերձվել։
Նախկին նախագահի արարողակարգի պետ Վլադիմիր Շևչենկոն հայտարարել է, որ Բորիս Ելցինի կյանքի համար բժիշկները պայքարել են ապրիլի 23-ի առավոտյան ժամը 9-ից, երբ նախկին նախագահը կորցրել է գիտակցությունը, մինչև 15:45 ։
Մահվանից առաջ Ելցինը այցելել էր Մերձավոր Արևելք, Հորդանան, Իսրայել և Պաղեստին, որը, ըստ որոշ բժիշկների, կարող էր դառնալ առողջության վատացման պատճառ ։