Կոսովո
XXI դար
2011 թվականի մարտի 8-ին Բրյուսելում կայացան Կոսովոյի պատմության մեջ Սերբիայի հետ առաջին բանակցությունները։ Կոսովոյի քաղաքական կարգավիճակը չի քննարկվել։ Բելգրադի դիրքորոշումը՝ Կոսովոյում սերբական համայնքի կյանքի բարելավում։ Պրիշտինայի դիրքորոշումը՝ Սերբիայի հետ հարաբերությունների կարգավորում։ 2011 թվականի հուլիսին հակամարտություն ծագեց ինքնահռչակ Կոսովոյի Հանրապետության իշխանությունների և Կոսովոյի սերբերի միջև՝ Կենտրոնական Սերբիայի հետ տարածաշրջանի սահմանի երկու անցակետերի վերահսկողության համար, որը Կոսովոյի իշխանությունները համարում են պետական։ Փաստորեն, KFOR-ի ուժերը նույնպես դուրս եկան Կոսովոյի կողմից։ Հակամարտությանը նախորդել են Պրիշտինայի և Բելգրադի միջև մաքսային կարգավորման վերաբերյալ անհաջող բանակցությունները։ 2013 թվականի ապրիլի 19-ին Բրյուսելում Սերբիայի վարչապետ Իվիցա Դաչիչը և Կոսովոյի վարչապետ Հաշիմ Տաչին նախաստորագրեցին հարաբերությունների կարգավորման սկզբունքների մասին համաձայնագիր։ Դա վերաբերում է Հյուսիսային Կոսովոյի սերբական համայնքների կարգավիճակին և գործառույթներին, բայց ոչ բուն Կոսովոյի կարգավիճակին։ Համաձայնագիրը նախատեսում է Կոսովոյի սերբական համայնքների նոր միասնական համայնքի/ասոցիացիայի ձևավորում, որը պետք է վերահսկի տնտեսական զարգացման, կրթության, առողջապահության, քաղաքային և գյուղատնտեսության ոլորտները։ Համաձայնագիրը նախատեսում է Կոսովոյի սերբական համայնքների նոր միասնական համայնքի/ասոցիացիայի ձևավորում, որը պետք է վերահսկի տնտեսական զարգացման, կրթության, առողջապահության, քաղաքային և գյուղատնտեսության ոլորտները։ Այս ասոցիացիային կարող են լրացուցիչ լիազորություններ տալ Կոսովոյի «կենտրոնական իշխանությունները»։ Կոսովոյի սերբական մասի ոստիկանական ստորաբաժանումները պետք է ամբողջությամբ ինտեգրվեն Կոսովոյի մեկ ծառայության մեջ, սակայն Կոսովոյի սերբը պետք է ղեկավարի ոստիկանության տարածքային բաժինը, որը վերահսկողության տակ կառնի չորս սերբական համայնքներ (Հյուսիսային Միտրովիցա, Զվեջան, Զուբին Պոտոկ և Լեպոսավիչ)։ Հյուսիսային Կոսովոյի դատական ​​համակարգը պետք է ինտեգրվի Կոսովոյին և գործի Կոսովոյի օրենսդրության համաձայն, սակայն Կոսովսկա Միտրովիցա քաղաքի սերբական մասում պետք է ստեղծվի առանձին շրջանային դատարան։ Նախատեսվում է, որ 2013 թվականին Եվրոպայում անվտանգության եւ համագործակցության կազմակերպության աջակցությամբ կանցկացվեն սերբական մունիցիպալիտետների ղեկավարության ընտրություններ։ Սերբիան և Կոսովոն պայմանավորվել են չխոչընդոտել ԵՄ-ին միմյանց անդամակցելու գործընթացը։ Համաձայնագիրը ԵՄ աջակցությամբ կյանքի կոչելու համար պետք է ստեղծվի համատեղ կոմիտե ։ Սերբական շատ ընդդիմադիր կուսակցություններ, Սերբական ուղղափառ եկեղեցին, ազգայնական շարժումները և Կոսովոյի սերբերը դեմ են Կոսովոյի գործարքին՝ որպես դավաճանություն ազգային շահերին ։ 2015 թվականին Կոսովոյում չորս շաբաթ շարունակվող բողոքի ցույցեր են տեղի ունեցել։ Բրյուսելյան համաձայնագրերի կնքումից հետո Կոսովոյի Հանրապետության փաստացի անկախության ձեռքբերման գործընթացը արագացավ։ 2016 թվականին Եվրամիության օրենքի գերակայության առաքելությունը Կոսովոյում մաքսային հսկողությունը հանձնեց Կոսովոյի իշխանություններին, բայց միևնույն ժամանակ առաքելությունը խոստացավ օգնել նրանց խորհուրդներով ։ Ավելին, Սերբիայի իշխանությունների հայտարարությունները Կոսովոյի Հանրապետության իշխանությունների հասցեին դարձան, թերեւս, շատ ավելի մեղմ և տարածաշրջանի անկախությունը ճանաչելու անհրաժեշտության ակնարկներով։ Օրինակ՝ 2016 թվականին Սերբիայի վարչապետ Ա.Վուչիչը ասել է, որ այն ժամանակ Կոսովոյի խնդրի միակ լուծումը կլինի Սերբիայի կողմից Կոսովոյի Հանրապետության անկախության ճանաչումը, բայց դա անհնար է, և դա տեղի չի ունենա ։ 2022 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Կոսովոյի նախագահ Վյոսա Օսմանին, վարչապետ Ալբին Կուրտին և խորհրդարանի նախագահ Գլաուկ Կոնյուֆզան ստորագրել են Եվրամիությանն անդամակցելու դիմումը ։