cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալեք Բենջամին
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:1994 ծնունդներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դաշնակահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Անանուն (աղբյուր, Շաքի)
«Անանուն» աղբյուր Շաքի, ջրաերկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Սյունիքի մարզում, Շաքի գյուղի հյուսիսարևմտյան ծայրամասում, ծովի մակարդակից 1685 մ բարձրության վրա։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Սյունիքի մարզում
Արմեն Մխիթարյան
Արմեն Աշոտի Մխիթարյան, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։
Կենսագրություն
Արմեն Մխիթարյանը ծնվել է 1961 թվականի ապրիլի 8-ին Երևանում։ 1990 թվականին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը, իսկ 1997 թվականին՝ Երևանի «Վարդանանց» համալսարանը։ Ստացել է տնտեսագետի և իրավաբանի որակավորում ։ 1979-1981 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1982-1983 թվականներին Երևանի հուշանվերների գործարանում աշխատել է փականագործ, իսկ 1983-1991 թվականներին՝ հեռուստառադիոպետկոմում աշխատել է բեմադրիչ։ 1991-1994 թվականներին եղել է «Արաբկիր-Խնուս» ՍՊԸ նախագահ, 1989-1993 թվականներին մասնակցել է Արցախի ազատագրական պայքարին։ 1994-1999 թվականներին եղել է ՆԳՆ Երեւանի վարչության պետի տեղակալ, Շենգավիթի ՆԳ բաժնի պետ, ՆԳՆ քրեական հետախուզության վարչության պետ, Արաբկիրի ՆԳ բաժնի պետ։ 1996 թվականին եղել է Հայաստանի Հանրապետության Աֆղանստանի պատերազմի վետերանների միության նախագահ։ 1999-2003 թվականներին` Ազգային ժողովի պատգամավոր (թիվ 6 ընտրատարածք) ։ Ազգային ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է «Միասնություն» խմբակցության անդամ։ 2003-2007 թվականներին եղել է Ազգային ժողովի պատգամավոր (թիվ 7 ընտրատարածք)։ Եղել է Ազգային ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է ՀՀԿ խմբակցության անդամ։ 2007-2012 թվականներին եղել է  Ազգային ժողովի պատգամավոր (համամասնական ընտրակարգ, ՀՀԿ) ։ 19.06.2007-31.05.2012 թվականներին եղել է Ազգային ժողովի եվրոպական ինտեգրման հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 2012 թվականի մայիսի 6-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել համամասնական ընտրակարգով Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունից ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի 2 զավակ։
Ուրալ (այլ կիրառումներ)
Ուրալ, կարող է վերաբերել՝
Միխայիլ Ֆետիսով
Միխայիլ Իվանովիչ Ֆետիսով (Михаил Иванович Фетисов, ), ռուս խորհրդային գրականագետ, քննադատ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1955)։
Կենսագրություն
Ֆետիսովը գյուղացու որդի է։ Դեռ մանկուց աշխատել է Շախտի քաղաքի հանքավայրում։ 1931 թվականին ավարտել է Հյուսիսկովկասյան (Ռոստովի) համալսարանը։
Տպագրվել է 1926 թվականից, գրել է տեղական թերթերին, աշխատել է Նովոչերկասկի քաղաքային թերթի քարտուղար։ ԽՄԿԿ անդամ 1944 թվականից։
«Հեղափոխություն և մշակույթ» ամսագրում (1928, թիվ 13) տպագրել է «Եսենինշչինան դպրոցում» քննադատական հոդվածը։
Ֆետիսովն աշխատել է Ղազախստանի համալսարաններում։ 1950 թվականից տեղափոխվել է ԽՍՀՄ Ա․ Մ․ Գորկու անվան համաշխարհային գրականության ինստիտուտ։
Պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Ռուսաստանի և Ղազախստանի գրական հարաբերությունները (XIX դարի 30-50-ական թվականներ)»։
Ֆետիսովը թաղված է Կալիտնիկովյան գերեզմանատանը ։
Ստեղծագործական գործունեություն
Միխայիլ Իվանովիչ Ֆետիսովը ԽՍՀՄ ժողովուրդների գրողների և բանաստեղծների ստեղծագործության վերաբերյալ գրքերի հեղինակ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Ռոստովի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Ռուս գրականագետներ Կատեգորիա:Ռուս քննադատներ Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Կավթիսխևի
Կավթիսխևի (კავთისხევი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Կասպի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 720 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Կասպից հեռու է 10 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 864 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Կասպի շրջան
Մելիքշեն
Մելիքշեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Прохожий (երգ)
Прохожий, «Կինո» ռոք խմբի երգը, որի խոսքերի հեղինակը Վիկտոր Ցոյն է։ Երգը 1988 թվականին ներառվել է «Группа крови» ալբոմում։ Զբաղեցնում է ալբոմի երգացանկի 9-րդ հորիզոնականը։
Երգի պրեմիերան կայացել է 1987 թվականի հունիսի 3-ին լենինգրադյան ռոք-ակումբի V փառատոնի ժամանակ։ Փառատոնի ելույթի ժամանակ «Կինո» խմբի կազմում չորս երաժիշտների հետ են եղել Սերգեյ Բուգաևը (հարվածային գործիքներ) և Անդրեյ Կրիսանովը (բաս կիթառ)։
Երգը գրված է փանկ ռոք ոճում։ Մինչ այդ «Կինո» խումբը միևնույն ոճում կատարել է «Գիշեր» ալբոմի «Մամա՝ անարխիա» երգը։
Երգի վերջաբանի մեկ րոպեի ընթացքում հնչում է հատված՝ բաղկացած զանազան ձայներից և մեղեդիներից։ Վերջինս Իգոր Վերիչևի և «Նոր կոմպոզիտորներ» խմբի ձայնային նյութերի հավաքածուն է ։ Ստեղծագործության հիմնական մասի ավարտից հետո հնչում են մեղեդիներ 1959 թվականի խորհրդային գեղարվեստական կինոհեքիաթներից ։
Ինքը՝ Ցոյը, «Прохожий» երգն անկեղծորեն համարում էր թույլ երգ։ Սակայն, Ցոյը կարծում էր, որ ամեն ալբոմում պիտի լինի միջանցիկ երգ («թուք») և կարծում էր, որ «Группа крови» ալբոմի միջանցիկ երգը «Прохожий»-ն է։ Ի սկզբանե երգը չեն ցանկացել ներառել ալբոմում, քանի որ ալբոմը չէր տեղավորվում 45 րոպե տևողությամբ ձայնասկավառակի վրա, բայց քանի որ ալբոմի մյուս երգերը չունեին վերջինիս նշանակությունը, այն, այնուամենայնիվ, ներառել են ալբոմում ։
«Группы крови» ալբոմի ձայնապնակը, որը թողարկվել էր ԱՄՆ-ում, ներառում էր «Прохожий» երգը։ ԽՍՀՄ-ում ալբոմն ի սկզբանե տարածվել է միայն կոմպակտ-կասետաների տեսքով։ Հիմնական պատճեններից մեկում երգը չի տեղավորվել 45 տևողությամբ ձայնասկավառակի վրա և ալբոմը տիրաժավորվել է առանց նրա։ 1991 թվականին ալբոմը վերաթողարկվել է ձայնապնակով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 երգեր Կատեգորիա:Ռուսերեն երգեր Կատեգորիա:Խորհրդային երգեր Կատեգորիա:Ռոք երգեր
Կեդակլյու
Կեդակլյու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 311 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ուրալսկի (այլ կիրառումներ)
Ուրալսկի, կարող է վերաբերել՝
Դորոշովկա (գյուղ, Վոզնեսենսկի շրջան)
Դորոշովկա (Дорошівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Արնաուտովկա։ Հիմնադրվել է 1795 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դորոշովկա գյուղում բնակվում էր 2 083 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3564 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1795 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ինբար Լանիր
Ինբար Լանիր (ענבר לניר, ), իսրայելցի ձյուդոիստ, որը հանդես է գալիս 78 կգ քաշային կարգում ։ Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր (2020 թվական, թիմային մրցաշար)։
Կենսագրություն
Ինբար Լանիրը ծնվել է 2000 թվականի ապրիլի 3-ին։ Ապրում է Թել Ավիվում ։
Կարիերա
Նա հանդես է գալիս 78 կգ քաշային կարգում։ Շահել է բրոնզե մեդալ 2021 թվականի Տաշքենդի Մեծ սաղավարտի մրցաշարերում  և Թբիլիսիում  ։
Լանիրը հաղթել է Եվրոպայի մինչև 23 տարեկանների առաջնությունում , 2019 թվականին գրավել է 3–րդ տեղը Եվրոպայի մինչև 23 տարեկանների առաջնությունում   , և նույն թվականին նաև Եվրոպայի մինչև 21 տարեկանների առաջնությունում   ։ Բուդապեշտում 2021 թվականի ձյուդոյի աշխարհի առաջնությունում Լանիրը գրավել է 7-րդ տեղը։ Նա հաղթել է առաջին երկու խաղերում, ապա պարտվել է քառորդ եզրափակչում և սփոփիչ ռաունդում  ։
Լանիրը ներկայացրել է Իսրայելը 2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում մինչև 78 կգ քաշային կատեգորիայում։ Նա առաջին մրցախաղում պարտություն է մատնել մոնղոլ մարզուհի Օտգոնի Մյոնհցեցեգին 18-րդ վարկյանում գետնելով։ 1/8 եզրափակչում նա զիջել է աշխարհի կրկնակի չեմպիոն բրազիլացի Մայրա Ագիյարին՝ ավարտելով իր ելույթը անհատական առաջնությունում   ։ Տարբեր հավաքականների խմբային մրցաշարում նվաճել է բրոնզե մեդալ այն բանից հետո, երբ Իսրայելը բրոնզի համար մրցախաղում 4:1 հաշվով հաղթել է Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտետի հավաքականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Նալլես
Նալլես  (Nalles), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզում՝ Բոլցանո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 1634 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 136 մարդ/կմ²։ Տարածքը 12 կմ² է։ Փոստային ինդեքս` 39010։ Հեռախոսային կոդ` 0471։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
(7475) Կայզուկա
(7475) Կայզուկա (Kaizuka), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,283165 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1038 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4625 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1260,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,285692 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,37° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կին Էնդատեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Աստերոիդների ցանկ (239501-239600)
Աստերոիդների ցանկ (239401-239500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (239601-239700)
Ուրակաևո (այլ կիրառումներ)
Ուրակաևո, կարող է վերաբերել՝
Էլ Բոալո
Էլ Բոալո (El Boalo), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Մադրիդ շրջանում՝ Մադրիդի ինքնավար մարզերի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կուենկա-դել-Գվադառամա շրջանում։ Բնակչությունը՝ 5577 մարդ (ըստ 2006 թվականի)։ Տարածքը՝ 39,59 կմ²։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 50 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Սառույց XII
Սառույց XII, ջրային սառույցի տետրագոնային մետաստաբիլ խիտ բյուրեղային տարատեսակ։
Այն առաջին անգամ ստացվել է ջուրը 0,55 ԳՊԱ ճնշման տակ սառեցնելով մինչև −13 °C (260 Կ)։ Պարզվել է, որ այն գոյություն ունի սառույց V-ի փուլային կայունության սահմաններում։ Հետագայում ցույց է տրվել, որ սառույց XII-ը  կարելի է ստեղծել նաև այդ սահմաններից դուրս։ Մաքուր սառույց XII-ը կարելի է ստանալ սառույց Ih- ից` −196 °C (77 Կ) ջերմաստիճանում արագ սեղմելով (0.81-1.00 ԳՊա/րոպե), կամ բարձր խտության ամորֆ սառույցը 0.8-ից 1.6 ԳՊա ճնշման սահմաններում մինչև  −90 °C (183Կ) տաքացնելով։ Սառույց XII-ի տարատեսակը, որում պրոտոնների դասավորությունը կանոնավոր է, կոչվում է սառույց XIV:
Չնայած նրան, որ սառույց XII-ի խտությունը մոտ է սառույց IV-ի խտությանը (− 146 °C (127 Կ) ջերմաստիճանում` 1.29 գ / սմ3 ) (այդ խտությունը նկատվում է նաև սառույց V- ում), այն ունի տետրագոնալ բյուրեղների տեսք։ Տեղաբանորեն, դա յոթ և ութ մաս ունեցող օղակների խառնուրդ է, քառակապ ցանց (4-կոորդինատային գնդաձև կապ), առանց ջրածնային կապերի փոխներթափանցման`հնարավոր ամենախիտ կազմաձևերով։
Սովորական ջրային սառույցը, ըստ Բրիջմանի անվանացանկի, պատկանում է սառույց Ih-ին։ Լաբորատոր պայմաններում (տարբեր ջերմաստիճաններում և ճնշումներում) ստեղծվել են սառույցի տարբեր ձևափոխություններ՝ II-ից մինչև XVI սառույցը։
Ահմեդ Խամիսի
Ահմեդ Աբդ ար-Ռահման ալ-Խամիսի (ամբողջական անունը՝ Ahmad Al-Khamisi, ), եգիպտացի լրագրող և գրող։
Կենսագրություն
Ահմեդ ալ-Խամիսին ծնվել է 1948-ի հունվարի 28-ին Կահիրեում՝ կիրթ ընտանիքում։ Մայրը ուսուցչուհի էր, իսկ հայրը՝ Աբդ ար-Ռահման ալ-Խամիսին՝ եգիպտացի հայտնի բանաստեղծ և լրագրող։
Աստերոիդների ցանկ (58401-58500)
Աստերոիդների ցանկ (58301-58400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (58501-58600)
Ահմեդ Խամիսի
Կենսագրություն
Ահմեդ ալ-Խամիսին լրագրողի գործունեությունը սկսել է 1964 թվականին ։ Արդեն 1965 թվականին «Sabah Al-Kheer» («Բարի լույս») և «Al-Qessa» ամսագրերում տպագրվել են ալ Խամիսիի առաջին ստեղծագործությունները։ Այդ ժամանակ հայտնի գրականագետ Յուսուֆ Իդրիսը ալ-Խամիսիին ներառել է «Al-Kateb» ամսագրում։
Ահմեդ ալ-Խամիսիի «Երազանքներ, Թռչուն, Կառնավալ» պատմվածքների առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 1967 թվականին։ Նա իրեն փորձել է նաև կինոարվեստում՝ գրելով «Պատկառելի ընտանիքներ» ֆիլմի (1968) սցենարը։
1968 թվականի փետրվարին Ահմեդ ալ-Խամիսին ձերբակալվել է ուսանողական ցույցին մասնակցելու համար, նրան դատապարտել են և երկուսուկես տարի բանտ նստեցրել։ 1971 թվականին Ահմեդ ալ-Խամիսին ազատ է արձակվել։
1972 թվականին տեղի է ունեցել ալ Խամիսիի գործունեության կտրուկ շրջադարձը, որը մեծամասամբ որոշել է նրա հետագա ճակատագիրը՝ նա լքել է Եգիպտոսը և ուսումը շարունակելու նպատակով մեկնել ԽՍՀՄ։ Այնտեղ՝ Մոսկվայի պետական համալսարանում, վարժ տիրապետել է ռուսերենին և ռուս գրականության ոլորտում ստացել թեկնածուական աստիճան (1992)։
Միևնույն ժամանակ ալ Խամիսին եղել է Աբու Դաբի (Abu Dhabi broadcasting service, 1989-1998) ռադիոծառայության, էմիրաթյան «Al Itihad» թերթի (1991-1998) և եգիպտական «Al-Ahaly» և «Al-Yasar» ամսագրերի թղթակիցը։
Ահմեդ ալ-Խամիսին Եգիպտոսի լրագրողների միության և Եգիպտոսի գրողների միության անդամ է, տպագրվում է եգիպտական և արաբական մի շարք ամսագրերում՝ առավելապես քաղաքական թեմաներով, ինչպես նաև մշակութային հարցերով։
Ստեղծագործություն
Ահմեդ ալ-Խամիսիի ստեղծագործությունները հիմնականում նովելներ և հասարակական-քաղաքական հրապարակախոսություններ են․
Ահմեդ ալ-Խամիսին հայտնի է նաև որպես ռուսական դասական ստեղծագործությունների և հրապարակախոսությունների թարգմանիչ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եգիպտացի գրողներ Կատեգորիա:Եգիպտացի լրագրողներ
Անանուն (լիճ)
Անանուն, լիճ, բնության ջրաերկրաբանական հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Շիրակի մարզում՝ Արթիկի ենթաշրջանում, Ախուրյանի ջրավազանում, ծովի մակարդակից 3200 մետր բարձրության վրա։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» Կառավարության որոշման համաձայն ։
Նովի Բատակոյուրտ
Նովի Բատակոյուրտ (Новый Батакоюрт, Ног Бæтæхъойыхъæу), գյուղ Ռուսաստանի Հյուսիսային Օսիա-Ալանիա հանրապետության Պրավոբերեժնի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2889 մարդ։
Ուրմաևո (այլ կիրառումներ)
Ուրմաևո, կարող է վերաբերել՝
Հովհաննես Կասպարով
Հովհաննես Պետրոսի Կասպարով, հայազգի ռազմաքաղաքական գործիչ, ռուսական բանակի գեներալ-լեյտենանտ (1808 թվականից հետո)։
Կենսագրություն
Սկզբնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում, ռազմական դաստիարակությունը՝ ռուսական բանակում։ Հոր՝ ռուսական բանակի գնդապետ, «Հայկական էսկադրոն»՝ հրամանատար Պ. Կասպարովի խնդրանքով, Զինվորական կոլեգիայի 1754 թվականի դեկտեմբերի 13-ի հրամանով Հովհաննես Կասպարով և իր կրտսեր եղբայր Վասիլը (որպես փոքրահասակների՝ բացառության կարգով) ընդունվել են զինվորական ծառայության Ղզլարի ռուսական կայազորի կազմում գործող «Հայկական էսկադրոն»-ում։ Նույն հրամանով նրանց շնորհվել է վախմիստրի աստիճան։ 1761 թվականից Հովհաննես Կասպարովը ծառայությունը շարունակել է Սիբիրյան գնդում, ապա մայորի աստիճանով մասնակցել է 1768-1774 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմին, աչքի ընկել Ժուրժայի, Լարգայի ու Կագուլայի 1770 թվականի ճակատամարտերում։ 1771 թվականից մինչև Քյուչուկ-Կայնարջիի հաշտությունը (1774, հուլիս) հանձնակատար է եղել I ռուսական բանակի զորակայանում։ Հրամանատարի՝ Ռումյանցև-Զադունայսկու հանձնարարությամբ, որպես լիազոր-ներկայացուցիչ, բանակցություններ է վարել թուրքական հրամանատարության և մեծ վեզիրի դիվանի հետ՝ նրանց ներկայացնելով զինադադար ու հաշտության պայմանագիր կնքելու վերաբերյալ Ռուսաստանի առաջարկություններն ու պայմանները։ Պատերազմի դաշտում ցուցաբերած հերոսության և դիվանագիտության ասպարեզում մատուցած ծառայությունների համար Հովհաննես Կասպարովին շնորհվել է փոխգնդապետի, ապա՝ գնդապետի աստիճան (1777)։ Այնուհետև, 1787-1991 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ եղել է Տագանրոգի զինվորական պարետը։ Ռուսական զինված ուժերի գլխավոր հրամանատար Գ. Ա. Պոտյոմկինի հրամանով պատերազմի տարիներին Հովհաննես Կասպարովի վրա է դրվել Տագանրոգի նավահանգիստ և ծովախորշ բերված ռազմանավերի վերանորոգման ու մարտաշարք վերադարձնելու գործի կազմակերպումը։ Մարտական հանձնարարությունը գերազանց կատարելու համար Եկատերինա II կայսրուհու 1791 թվականի հրամանով Հովհաննես Կասպարովին շնորհվել է բրիգադիրի (գեներալ-մայոր) կոչում։ Հովհաննես Կասպարովը մասնակցել է նաև Ֆրանսիայի դեմ եվրոպական կոալիցիոն (1805-1807), ռուս-թուրքական (1806-1812) և Հայրենական (1812) պատերազմներին։ Հովհաննես Կասպարովը սերտորեն կապված է եղել հայ իրականությանը՝ անձամբ ճանաչել է հայ ռազմական ու քաղաքական շատ գործիչների և նամակագրություն ունեցել նրանց հետ, զբաղվել հայության ճակատագրով, տեղեկացել Արևելքի բռնակալների լծից Հայաստանի ազատագրման համար առաջադրվող ծրագրերին։ Այցելել է հայկական գաղթավայրերը (Աստրախան, Գրիգորիուպոլիս, Ղզլար, Մոզդոկ, Մոսկվա, Նոր Նախիջևան, Պետերբուրգ և այլն), ծանոթացել տեղի հայերի կյանքին, մասնակցել հայ ժողովրդի ազատագրման համար նյութական միջոցների, նվիրատվությունների կազմակերպմանը և հայրենասիրական այլ միջոցառումների։ Ունեցել է շեշտված ռուսական կողմնորոշում, եղել հայ ու ռուս ժողովուրդների ավանդական զինակցության ջատագովներից ու գործնականում իրականացնողներից՝ Ռուսաստանի օգնության մեջ տեսնելով պարսկա-թուրքական նվաճողներից հայ ժողովրդին ազատագրելու միակ ելքը։ Թաղված է Պետերբուրգի հայոց գերեզմանատանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ գեներալներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Ասպետական վեպ
Ասպետական վեպ (roman chevaleresgue, roman de chevalerie, Ritterroman, romanzo cavalleresco, romance, rytířský román), միջնադարյան կուրտուազային գրականության ժանրերից մեկը ։
Ծագել է ֆեոդալական միջավայրում՝ ասպետականության ծաղկման շրջանում՝ միաժամանակ հանդես գալով Անգլիայում, Գերմանիայում և Ֆրանսիայում 12-րդ դ. կեսերին (զույգ հանգավորվող ութոտնյա չափով առաջինը կիրառվել է անգլոնորմանդական տարեգրքերում)։ Հերոսական էպոսից վերցրել է անսահման խիզախության, վեհանձնության մոտիվները։ Ասպետական վեպում առաջին պլան է մղվում հերոս-ասպետի անհատականացման հոգևոր աշխարհի վերլուծությունը, ասպետ, որը սխրանքներ է կատարում ոչ թե հանուն տոհմի կամ էլ հանուն ավատական, վասալական պարտքի, այլ հանուն անձնական փառքի և սիրած էակի փառաբանության։ Էկզոտիկ (տարաշխարհիկ) նկարագրությունների, մտաստեղծ, անիրական, երևակայական, հեքիաթային, կախարդական մոտիվների առատությունը ասպետական վեպը մոտեցնում է ժողովրդական հեքիաթներին, Կենտրոնական ու Միջին Եվրոպայի մինչքրիստոնեական առասպելներին, Արևելքի գրականությանը։ Ասպետական վեպի զարգացման վրա ազդել են հին կելտերի և գերմանացիների ավանդությունները, ասքերը, անտիկ գրողների (Օվիդիուս) երկերը։ Առավել ճանաչված էին «Կլոր սեղանի» ասպետների, բրիտների, լեգենդար Արթուր արքայի, Տրիստանի և Իզոլդայի սիրո մասին վեպերը։ Ազատ սիրո և արկածների որոնումների կենսուրախ իդեալը ուշ ասպետական վեպերում իր տեղը զիջում է քրիստոնեա-ասպետական թեմաներին։ Սկզբում ասպետական վեպերը չափածո էին։ 13-րդ դ. կեսերից հետո երևան են գալիս նրանց արձակ մշակումները (օրինակ՝ Լանսելոտի մասին շարքը)։ Ասպետական վեպի պոետիկան ազդել է գրավոր դարձող հերոսական էպոսի, արձակի և չափածոյի, մասնավորապես ալեքսանդրյան ոտանավորի վրա։ Ասպետական վեպին զուգահեռ զարգացել են վիպակն ու նովելը։ Արդեն 13-րդ դ. երևան են գալիս ասպետական վեպի նմանակումները, 15-րդ դ. ժանրն անկում է ապրում, բայց գրքի տպագրության հետ նորից է վերածնվում պարզաճաշակ տպագրության տեսքով։
Իսպանիայում ասպետական վեպը ծաղկեց Վերածննդի դարաշրջանում։ Սերվանտեսը «Դոն Կիխոտում» ծաղրում է ոչ թե ասպետական վեպը որպես այդպիսին, այլ նրա էպիգոնային մշակումները և ժանրի լավագույն նմուշների շարունակությունները։ Եվրոպական ասպետական վեպի ժանրին մոտ (բայց նրանից անկախ) ստեղծագործություններ են եղել նաև Արևելքի գրականություններում (ճապոնական «Գենձի-Մոնոգատարի» վիպակը, Շ. Ռուսթավելու «Ընձենավորը» ասպետական պոեմը, «Կարոս խաչ» վիպերգը։)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էպիկական սեռի ժանրեր
Կապրաշիանի
Կապրաշիանի (კაპრაშიანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Կասպի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 640 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Կասպից հեռու է 19 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 34 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Կասպի շրջան
Կիցման
2007 թվականի տվյալներով Կիցման քաղաքում բնակվում էր 7 293 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կիցմանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1413 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կարապետ Ռուբինյան
Կարապետ Ռուբենի Ռուբինյան, Հայաստանի քաղաքական և հասարակական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի փոխնախագահ (1995-1998), Հայաստանի Նախագահի վերահսկողական ծառայության ղեկավար (1993-1995), Երևանի փոխքաղաքապետ (1992-1993), Շենգավիթի շրջխորհրդի գործկոմի նախագահ (1991-1992)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Հայ առաքելական քրիստոնյաներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Հարթաշեն (գետ)
Հարթաշեն, Խիշ-Խիշ, Խշխիշ, գետ Հայաստանի Շիրակի մարզում։ Սկիզբ է առնում Ջավախքի լեռների արևմտյան լեռներից և Հարթաշեն գյուղի հարավարևմտյան մասում աջից խառնվում Աշոցք գետին։ Երկարությունը 10 կմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի գետեր Կատեգորիա:Աշոցք գետի վտակներ
Ուրյուպինո (այլ կիրառումներ)
Ուրյուպինո, կարող է վերաբերել՝
Կեդատագ
Կեդատագ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 290 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ելենա Պոլենովա
Նկարիչ Վասիլի Պոլենովի քույրը։
Մանկություն
Ելենա Պոլենովան ծնվել է 1850 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում, Պետական կանցլերին կից հատուկ հանձնարարություններով պաշտոնյա, Պետական խորհրդական Դմիտրի Վասիլևիչ Պոլենովի և նրա կնոջ՝ Մարիա Ալեքսեևնայի (ծննդյան ազգանունը` Վոյեկով) ընտանիքում։ Ընտանիքի բոլոր անդամները, ինչպես հայրական, այնպես էլ մայրական կողմից, ինչ-որ կերպ կապված էին գիտական կամ գեղարվեստական աշխարհի հետ։ Մանկության տարիներին Պոլենովան երկար ժամանակ ապրել է Օլոնեցկի նահանգի Իմոչենցի տոհմական կալվածքում, կարելական բնության միջավայրում, ինչպես նաև Տամբովի նահանգում գտնվող Օլշանկա տոհմական կալվածքում (այժմ՝ Ուվարովսկի շրջանի Կրասնոյե Զնամյա գյուղ)։
Կրթություն
Ելենա Պոլենովան, ինչպես ընտանիքի բոլոր երեխաները, արվեստին ծանոթացել են դեռ վաղ մանկուց։ Մայրը՝ Մարիա Ալեքսեևնա Պոլենովան, լինելով սիրողական նկարիչ և մանկագիր, երեխաներին տվել է նկարչության առաջին դասերը։ 1859 թվականին Գեղարվեստի ակադեմիայի ուսանող Պավել Պետրովիչ Չիստյակովը հրավիրվեց Պոլենովների ընտանիք՝ որպես նկարչության ուսուցիչ։ Նա շաբաթը երկու անգամ դասեր էր տալիս, նկարչություն էր սովորեցնում Վասիլիին, Վերային, Ալեքսեյին և ամենակրտսեր` ինը տարեկան Ելենային։
1869-1870 թվականներին Ֆրանսիա կատարած առաջին ուղևորության ընթացքում Պոլենովան հաճախում է Փարիզում գտնվող Շարլ Շապլենի մասնավոր դպրոց-ստուդիա։ Ռուսաստան վերադառնալուց հետո նա նախ սովորում է Պավել Չիստյակովի մասնավոր արվեստանոցում (1870-1877), ապա կրկին Արվեստների խրախուսման ընկերության դպրոցում (1878-1880) միաժամանակ երկու դասարանում՝ ջրաներկի և կերամիկայի։ Կերամիկայի նկատմամբ նրա հրապուրանքը հիանալի արդյունքներ էր տվել։ Քննությունների արդյունքներով Ելենա Պոլենովան արժանացել է արծաթե մեդալի (ԱԽԸ-ի դպրոցում ոսկե մեդալներ չէին տրվում)։ Որպես խրախուսանք, նրան առաջարկել են ստաժավորում անցնել Փարիզում։
Այդ ժամանակ նկարիչ կանանց թոշակի անցնելը բացառիկ դեպք էր։ «Ինչպիսի սկանդալ, Վասյա, - գրում է  նա իր եղբորը, նրանք ինձ խրախուսանքի կղզուց գործուղման են ուղարկում արտասահման։ Կարծում եմ` սա պատմության մեջ, առնվազն ռուսական պատմության մեջ, առաջին օրինակն է, որ կանանց դասի անձնավորությանը հնարավորություն է տրվում ուսման նպատակով գործուղման ուղարկել այլ երկիր» ։ Փարիզում Ելենա Պոլենովան տիրապետել է կերամիկայի հետ աշխատանքի  տարբեր տեխնիկայի, սովորել է հայտնի ֆրանսիացի կերամիկիստների Ժ. Տ. Դեկի և Լ. Ե. Զիֆերտի  և ռուս նկարիչների փարիզյան կերամիկական արհեստանոցում, որը ղեկավարում էր Ե. Ա. Եգորովը։ 1881-1882 թվականներին վերադառնալով Սանկտ Պետերբուրգ՝ նկարիչների խրախուսման ընկերությունում իր ստեղծած մայոլիկայի դասարանում Պոլենովան շուրջ մեկ տարի դասավանդել է նկարչություն ճենապակու և հախճապակու վրա ։ 1882 թվականից նա հիմնականում բնակվել է Մոսկվայում։
1884 թվականին ընկերուհու՝ Պ. Դ. Անտիպովայի հետ միասին, էտյուդներ նկարելու նպատակով, Պոլենովան ճանապարհորդել է Վոլգայի և Դոնի երկայնքով, Կովկասում և Ղրիմում և այդ ուղևորությունից  հետո նա իր ընկերներին և ուսուցիչներին՝ Պավել Չիստյակովին, Ալեքսանդր Կիսելյովին, Վասիլի Սուրիկովին է ներկայացրել մի շարք ջրաներկ գործեր։ Գեղարվեստական կրթությունից բացի, Պոլենովան ստացել է պատմության գծով տնային ուսուցչի կոչում՝ ավարտելով Սանկտ Պետերբուրգի կանանց բարձրագույն դասընթացները։
Ճակատագրի փնտրտուքներում
Պոլենովայի երիտասարդությունը համընկել է 19-րդ դարի 60-70-ական թվականներին,  և այդ դարաշրջանի հասարակական իդեալները ավելի սրտամոտ են եղել նրան։ Երիտասարդ տարիներին, համաձայն ուղղափառ հոգևոր ավանդույթի, նա հակվածություն ուներ դեպի սոցիալական ծառայությունը։ 1877 թվականին, ռուս-թուրքական պատերազմի թեժ պահին (1877-1878), Ելենա Պոլենովան մեկնել է Կիև՝ այցելելու իր ավագ քրոջը՝ Վերային (Վասիլի Պոլենովայի երկվորյակ քույրը)։ Նա դասավանդել է դպրոցում, բացի այդ, քրոջ հետ աշխատել է հիվանդանոցում և խնամել ռազմաճակատից այդտեղ բերված վիրավորներին։ Աշխատանքից հետո Վերայի հետ հաճախել են կանանց բժշկական դասընթացների և պատրաստվել բացելու իրենց ամբուլատորիան։ Կիևում Ելենա Դմիտրիևնան սիրահարվել է տաղանդավոր բժիշկ, Կիևի համալսարանի պրոֆեսոր Ա. Ս. Շկլյարևսկուն։ Զգացմունքը փոխադարձ է եղել, բայց Ելենա Դմիտրիևնայի ընտանիքը դեմ է եղել այդ ամուսնությանը։ Պոլենովան հնազանդվել է իր հարազատների խնդրանքին, բայց այդ անձնական ողբերգության արդյունքում, ըստ ընկերների հուշերի, նա փոխվել և դարձել է ինքնամփոփ։ Նրա անձնական կյանքը այդպես էլ չի ստացվել։ Վերադառնալով Մոսկվա՝ Պոլենովան վճռականորեն որոշել է իր կյանքը նվիրել արվեստին և հասարակական գործունեությանը։ Նա ոչ միայն գեղանկարիչ էր, այլև սխրագործ, դաստիարակ, ուսուցիչ։ «Այս կամ այն ոլորտում իրեն  սոցիալական գործունեությունից զրկելը նման է իրեն  առողջ և կազդուրիչ  սննդից զրկելուն», կարծում էր նա։
Մամոնտովյան խմբակը և աշխատանքն Աբրամցևյան արվեստանոցում
Ընտանեկան հանգամանքները Ելենա Դմիտրիևնային ստիպել են 1882 թվականին տեղափոխվել Մոսկվա։ Սկսվել է նրա կյանքի վառ ու  բեղուն ժամանակաշրջանը։ Նա հայտնվել է երիտասարդ նկարիչների, եղբոր՝ Վասիլի Դմիտրիևիչի ուսանողների և ընկերների շրջանում։ Նրա կինը՝ Նատալյա Վասիլիևնան, դարձել է Ելենա Պոլենովայի կյանքի ամենամտերիմ ընկերը։
Մոսկվայում Պոլենովան մտերմացել է Մամոնտովների ընտանիքի հետ։ Ելիզավետա Գրիգորիևնան (Սավվա Իվանովիչ Մամոնտովի կինը) կարևոր դեր է խաղացել Պոլենովայի ճակատագրում՝ կարողանալով մեղմել նրա անվստահությունն ու լարվածությունը մարդկանց և աշխարհի նկատմամբ։ Մոսկվայում Մամոնտովի տանը և Աբրամցևոյի քաղաքամերձ կալվածքում հավաքվել են նկարիչներ, երաժիշտներ և թատերական գործիչներ՝ կազմակերպելով այսպես կոչված «Աբրամցևյան գեղարվեստական շրջանակը», որի ակունքներում կանգնած են եղել Սավվա Մամոնտովը, Վ. Մ. Վասնեցովը և Վասիլի Պոլենովը։ Մամոնտովների տանը նրանք զբաղվել են գեղանկարչությամբ, երաժշտությամբ, սիրողական ներկայացումներ են բեմադրել և արվեստի մի տեսակը սահունությամբ փոխարինել մյուսով։ Խմբակի ջերմ, ընկերական, ստեղծագործ մթնոլորտը դուրս է բերել Պոլենովային ծանր մղձավանջից, որի մեջ նա հայտնվել էր իր անձնական կյանքի ողբերգությունից հետո։ Ելենա Դմիտրիևնան գրեթե ամեն շաբաթ այցելել է Աբրամցևո, որը  երկար տարիներ ոգեշնչման աղբյուր է դարձել նրա համար։
Պոլենովան արագորեն տոգորվել է խմբակի ազգային շահերով, որի ամենաակնառու ներկայացուցիչն է եղել Վ. Մ. Վասնեցովը, ով հետագայում իր ստեղծագործություններում մարմնավորել է մոդեռն դարաշրջանի ազգային-ռոմանտիկ ոճը։ «Վասնեցովը նպաստեց, որ ես հասկանամ հին ռուսական կյանքը», գրում է նա Ստասովին, - «Ես բառիս բուն իմաստով Վասնեցովից դասեր չեմ ստացել, այսինքն, ես դասեր չեմ քաղել նրանից, բայց ինչ-որ կերպ ըմբռնել եմ նրա շուրջը ռուսական ժողովրդական ոգու առկայությունը» ։ Ռուսական ժողովրդական արվեստի ամենաուշադիր և բծախնդիր ուսումնասիրությունը, ազգային հակումների հանդեպ կիրքը չէին կարող նկարչին չտանել ժողովրդական բանահյուսության հետ ծանոթության։ Պոլենովան սկսել է հետաքրքրվել հեքիաթների նկարազարդմամբ և իր մեջ կրել այդ կիրքը ողջ կյանքի ընթացքում։
Պոլենովան մտերմացել է Սավվա Մամոնտովի կնոջ՝ Ելիզավետա Գրիգորիևնայի հետ և նրանց ընդհանուր հետաքրքրության առարկան է դարձել ժողովրդական արվեստի և հնաոճ իրերի հավաքածուների նկատմամբ սերը։ Ավելի ու ավելի տարված ռուսական ժողովրդական արվեստով՝ Պոլենովան, Ելիզավետա Մամոնտովայի հետ միասին Աբրամցևոյում ստեղծել են ժողովրդական արվեստի թանգարան՝ գյուղերից  հավաքելով կենցաղային իրեր, հյուսվածքի նմուշներ, ասեղնագործություններ։ Հավաքածուն իսկական նմուշներով համալրելու համար Պոլենովան և Մամոնտովան հատուկ արշավախմբերի հետ մեկնել են Յարոսլավլի, Վլադիմիրի և Ռոստովի մարզեր։ Այս ուղևորությունների ընթացքում Պոլենովան նկարել է զարդանկարներ և հավաքել ժողովրդական ավանդազրույցներ, որոնք հետագայում նկարազարդել է։
Պոլենովան դարձել է Աբրամցևոյի ատաղձագործա-փորագրական արհեստանոցի վարիչը։ Գյուղացիների կրթությունը բազմակողմանի է եղել և լիովին անվճար։ Արհեստանոցում գյուղացիները սովորել են ատաղձագործություն և գեղարվեստական փորագրության տեխնիկա։ Նրանք պատրաստել են կենցաղային պարագաներ և կահույք Պոլենովայի և այլ նկարիչների նկարների հիման վրա։ 1885-1893 թվականներին Ելենա Դմիտրիևնան մշակել է կահույքի ավելի քան 100 գեղարվեստական նախագիծ, ինչպես նաև դեկորատիվ և կիրառական արվեստի առարկաների ուրվանկարներ (ներկված ճենապակյա սպասք և այլն)։ Ժողովրդական մոտիվների հիման վրա Պոլենովան ստեղծել է նաև ասեղնագործության էսքիզներ, պաստառներ և այլն։ Նրա նկարներին բնորոշ են որոշակիորեն հարթ դեկորատիվությունը, որը դարձել է մոդեռն ոճի ռուսական ազգային տարբերակի հիմքը։ Այն ուղղությունը, որը Աբրամցևյան արհեստանոցներում  դրվել է Պոլենովայի ազդեցության ներքո, «Արվեստ և արհեստներ» գեղարվեստական շարժման նմանօրինակն է եղել, որը սկիզբ է առել այդ ժամանակ Մեծ Բրիտանիայում։
Տեսնելով Մ. Ֆ. Յակունչիկովայի մերձքաղաքային տան համար Պոլենովայի կատարած էսքիզները` անգլիացի հետազոտող Նետտա Պիկոկն առաջարկել է նրա աշխատանքները տպագրել անգլիական Artist ամսագրում։ Նշելով նկարչի ոճի թատերականությունը՝ այդ մասին նա այսպես է գրել. «Խորհրդանիշների լեզուն հյուսիսի և արևելքի զարմանալի խառնուրդ է»։ Պոլոնովայի հիշատակին նվիրված հոդվածում Նետտա Պիկոկը գրել է, որ հենց նրա նկարներն են հետաքրքրություն առաջացրել Անգլիայում ռուսական կիրառական արվեստի նկատմամբ։
Ինչպես դեկորատիվ արվեստի վերածննդի անգլիական շարժման մեջ, Աբրամցևոյի արհեստանոցներում բոլոր ապրանքները պատրաստվել են ձեռքով։ Արհեստանոցն արտադրել է ապրանքների մի ամբողջ շարք՝ անհատական իրերից (պահարաններ, դարակներ, առաջին օգնության պարագաներ, նստարաններ, սեղաններ, բազկաթոռներ, աթոռներ և այլն) մինչև լրակազմեր։ Կահույքի ստեղծման ողջ ընթացքում յուրաքանչյուր պահն առանձնահատուկ նշանակություն է ունեցել. չափը, ձևը, նյութը, գույնը, զարդը։ Նկարիչը մտածել է ամենափոքր մանրուքների  մասին՝ մեխեր կամ կախովի պահարանների սողնակներ և այլն։
Պոլենովան անձամբ է վերահսկել գյուղացիների, ապագա արհեստավորների վերապատրաստման և աշխատանքի անցնելու փուլերը։ Եռամյա դասընթացն ավարտելուց հետո շրջանավարտներին հետ է ուղարկել իրենց գյուղեր, նրանց ապահովել մի շարք գործիքներով, որպեսզի նրանք ինքնուրույն շարունակեն աշխատել այնտեղ։ Աբրամցևոյի արհեստանոցներն օրինակ են ծառայել կալվածքների այլ սեփականատերերի համար, ովքեր ցանկացել են օգնել գյուղական համայնքներին։ Մամոնտովայի և Պոլենովայի օրինակով բազմաթիվ հողատերեր կազմակերպել են իրենց գյուղական արհեստանոցները և 19-րդ դարի վերջին մոտ 7,5 միլիոն գյուղացիներ զբաղվել են տնայնագործական աշխատանքներով ։ Այս գործունեությունը ճորտությունից ազատված գյուղացիներին բերել է հուսալի եկամուտ, ինչը շատ կարևոր է եղել սոցիալական ցնցումների դարաշրջանում։
«Մեր նպատակն է պահպանել ժողովրդական արվեստը և դրան զարգանալու հնարավորություն ընձեռել», - գրել է Պոլենովան իր ընկերուհուն` Պ. Անտիպովային։ Ավանդական արհեստների վերածնունդը ներքին հարդարանքի դիզայնին հաղորդում  էր ազգային պայծառ երանգ։ Ելենա Դմիտրիևնայի էսքիզներով պատրաստված կահույքը ստեղծել է տոնական մթնոլորտ և մեծ հաջողություն ունեցել։ Իր նամակներից մեկում Պոլենովան գրել է. «Մեր գործերը ... լավ են ընթանում, ես հավատում եմ, որ դա ապահովվում է  բացառապես բնօրինակի  նորաձևության, ինքնատիպության և ոճայնության շնորհիվ»։ Արվեստի պատմաբան Ա. Ն.Գրեչը Աբրամցևոյի արտադրանքը ներկայացնում է հետևյալ կերպ. «Այս բոլոր փորագրված և քանդակազարդ, կախովի  ու կանգնած պահարանները, փորագրված և ներկված սեղաններն ու աթոռները, ներկված բալալայկաները, տուփերը, ասեղնագործությունները մեծ հաջողությամբ ցուցադրվում են արտասահմանյան ցուցասրահներում և երկու մայրաքաղաքներում» ։
Աբրամցևոյի կահույքը վաճառվել է Մոսկվայի հատուկ խանութում, իսկ մեծահարուստ քաղաքացիները դրանով հաճույքով կահավորել են իրենց տները։  Հայտնի ճարտարապետ Ա. Վ. Կուզնեցովի դուստրը՝ արվեստաբան Ի. Կ. Կուզնեցովան, իր հուշերում գրել է, որ երբ իր հայրն ընտանիքի հետ բնակություն է հաստատել Մանսուրովսկու նրբանցքում գտնվող ամպիրական ոճի  առանձնատանը, նա ճաշարան է կազմակերպել ռուսական ոճով. «Փորագրված կաղնե կահույքը՝ աթոռներ, նստարաններ, բուֆետներ և կախովի պատի պահարաններ, որոնք գնվել են Պոլենովի արհեստանոցներում, լավագույն ձևով  լրացնում էին համալիրը» ։ Աբրամցևոյի արհեստանոցների արտադրանքը շատ արագ դարձել է նորաձև։ Արդիականության միաձուլումը ավանդույթի հետ լիբերալ քաղաքային էլիտայի ճաշակով է եղել և շատ տներում դեկորատիվ ստեղծագործությունը դարձել է առօրյա կյանքի օրգանական մասը։ Աստիճանաբար, համեստ գյուղացիական արհեստը թափանցել է բարձր խավի հասարակություն, ներառյալ նույնիսկ ցարական արքունիքը։
Պոլենովայի ղեկավարության ներքո աշխատող Աբրամցևոյի արհեստավորների հաջողությունը հաստատվել է այն փաստով, որ 1900 թվականին՝ Պոլենովայի մահից հետո, նրա նախագծերը մեծ տեղ են գրավել Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսի ռուսական տաղավարի արհեստների բաժնում ։ Այսպիսով, Պոլենովայի արհեստանոցների հետ կապված աշխատանքները միջազգային ճանաչում են ստացել։
Աբրամցևոն մեծ նշանակություն է ունեցել Պոլենովայի համար. նկարչուհին ամբողջովին նվիրվել է իր աշխատանքին։ Պոլենովայի շնորհիվ այդ վայրը դարձել է ժողովրդական արհեստների վերածննդի առաջին ռուսական կենտրոններից մեկը։ Պոլենովայի և Մամոնտովայի գործը շարունակել է ապրել, 19-րդ դարի վերջին ստեղծված արվեստի և ատաղձագործության արհեստանոցի ավանդույթները շարունակում է Աբրամցևոյի Վ. Մ. Վասնեցովի անվան արվեստի և արդյունաբերության քոլեջը։
Ստեղծագործություն. թեմաներ, ժանրեր, ձև
Որպես հաստոցային գեղանկարիչ` Պոլենովան բազմակողմանի նկարիչ է։ Պոլենովայի արվեստի ամենակարևոր թեմաներից մեկը մանկության թեման է։ Երեխաները նրա մի քանի նկարների և կտավների հերոսներն են։ Ժանրային թեմաների հետ միասին Պոլենովան գեղանկարչության մեջ հրապուրվել է նաև պատմական թեմաներով։ Նա շատ գաղափարներ է ունեցել. Սերգյուս Ռադոնեժցի երիտասարդությունը, «Բորիսը և Գլեբը», Նևայի ճակատամարտը, ռուսական միջնադարի մասին նկարները, որոնք մնացել են էսքիզների տեսքով։ Ազգային-ռոմանտիկ պատկերները հարազատ են նրան, և նրա հետագա մի շարք գործերում դրանք գունազարդված են դասական սիմվոլիզմի հատկանիշներով։
Պոլենովան գերազանց է տիրապետել գեղանկարչության տեխնիկային, բայց եղել է ջրաներկերի ճանաչված վարպետ։ Զբաղվել է գծանկարչությամբ, դեկորատիվ կիրառական արվեստով, փորձեր է կատարել ճարտարապետության բնագավառում (Աբրամցևոյի Փրկչի Անձեռակերտ եկեղեցու զանգակատան նախագիծը, որը չկառուցվեց)։ Նրա գեղարվեստական հետաքրքրությունները շատ լայն էին` կերամիկա, ճենապակու վրա նկարչություն, ասեղնագործության, պաստառների, գորգերի էսքիզներ և այլն։
Մոսուն
Մոսուն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դիադինի գավառակում ։ Գտնվում էր Խամա լեռան հարավարևմտյան փեշին, Դիադին քաղաքից 20 կմ հարավ-արևմուտք։
Ելենա Պոլենովա
Ստեղծագործություն. թեմաներ, ժանրեր, ձև
«Մանրուքներ» կարելի է տեսնել նաև Պոլենովայի հաստոցային գործերում, նրա գծանկարներում և կահույքի կտորներում։ Ստեղծելով փայտի փորագրության էսքիզներ՝ Պոլենովան լայնորեն օգտագործել է բնության դիտարկումներն ու էսքիզները։ Իր զարդանախշերում նա հաճախ է վերարտադրել վայրի ծաղիկների՝ տատասկափշի, խատուտիկի, երիցուկի ձևերը, դասավորում դրանք ռիթմիկ հաջորդականությամբ և ոճավորում։ Պոլենովան կահույքի մեծաքանակ էսքիզներ է ստեղծել և այդ տարբերակներից ոչ մեկը չի կրկնում մյուսին։
Մոսուն
Բնակչություն
1878 թվականին ուներ 53, 1882 թվականին` 35, 1909 թվականին` 70 տուն հայ բնակիչ։
Ելենա Պոլենովա
Ստեղծագործություն. թեմաներ, ժանրեր, ձև
Ելենա Դմիտրիևնան հաճույքով է աշխատել` պայման դնելով հայտնի աղբյուրներից ձևեր և գծանկարներ չվերցնել։ Կենցաղային բնօրինակ իրեր ստեղծելու համար Պոլենովան հատուկ ուսումնասիրել է բնօրինակ իրերը` ձեռնարկելով ուղևորություններ հարևան գյուղեր, պատրաստելով բազմաթիվ էսքիզներ Ռուսաստանում ճանապարհորդելիս։ Ժողովրդական արհեստների և հավատալիքների հանդեպ կիրքն իր արտացոլումն է գտել Պոլենովայի գրքերի նկարազարդումներում։
Մոսուն
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործություն և արհեստներն էր։ Գյուղն ուներ մոտ 20 կրպակ ու արհեստանոց։
Ելենա Պոլենովա
Ստեղծագործություն. թեմաներ, ժանրեր, ձև
Նկարչի ստեղծագործության մեջ յուրահատուկ տեղ են զբաղեցնում մանկական հեքիաթները։ «Կարծում եմ, որ ռուսական ժողովրդական հեքիաթների նկարազարդումը մեծ նշանակություն ունի», - գրել է Պոլենովան Վ. Վ. Ստասովին ուղղված իր նամակներից մեկում ։ Հենց Պոլենովան է առաջինը ուշադրություն դարձրել այն փաստի վրա, որ ռուս երեխաները թերթում էին օտարազգի հեքիաթների հրատարակությունները և որոշել է նկարազարդել ռուսական ժողովրդական հեքիաթները։
Մոսուն
Պատմամշակութային կառույցներ
Մոսունն ուներ '''Ս. Ստեփանոս''' անունով եկեղեցի։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր վարժարան, որը 1873 թվականին ուներ 18 աշակերտ ։
Ելենա Պոլենովա
Ստեղծագործություն. թեմաներ, ժանրեր, ձև
Աբրամցևոյում պահպանվել է մի զարմանալի շենք՝ «Բանյա-Տերեմոկը», որտեղ շատ յուրօրինակ «արկղիկ-սենյակ» կար, որի պատերը Պոլենովան նկարազարդել է «Մաշայի և Վանյայի մասին հեքիաթի» մոտիվներով։
Մոսուն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ելենա Պոլենովա
Ստեղծագործություն. թեմաներ, ժանրեր, ձև
Պոլենովայի նկարազարդած 20 հեքիաթներից նրա կյանքի ընթացքում լույս է տեսել միայն մեկը՝ «Սնկերի պատերազմը»։ Այնուամենայնիվ, Պոլենովայի ստեղծագործությունների բարձր վարպետությունը խթան է հանդիսացել գրքեր նկարազարդող նրա հետևորդների համար։ Այնպիսի վարպետներ, ինչպիսիք են Ի. Բիլիբինը, Ս. Մալյուտինը, Գ. Նարբուտը, Դ. Միտրոկինը, իրենց համարել են Պոլենովայի աշակերտներ։
Ելենա Դմիտրիևնայի մեծ վաստակը հանդիսանում է հենց մանկական հեքիաթների նկարազարդման հայեցակարգի ձևավորումը։ Մանկական գրքի նկարազարդումը Պոլենովան դիտարկել է որպես մեկ գեղարվեստական ամբողջություն` դեղնավուն «հնաոճ» թուղթ, արտասովոր զարդանախշերով զարդարված թերթեր, հին ձեռագրով գրված տեքստեր, պայծառ նկարազարդումներ, խայտաբղետ ծածկով պատված կազմ և այդ ամենը թողնում էր ձեռքի գործի տպավորություն։
Հեքիաթների նկարազարդումների աշխատանքները անխզելիորեն կապված էին գյուղացիական կենցաղի ուսումնասիրման գործընթացի հետ։ Պոլենովան հավատում էր, որ այդ թեմաների միջև որոշակի ընդհանրություններ կան և նա հեքիաթների ու փայտե փորագրությունների մեջ հայտնաբերեց այն ամենը, ինչ սովորել էր ժողովրդական արվեստից։
Պոլենովայի նկարազարդումները որոշակի ոճական փոփոխություններ են կրել։ Ժամանակի ընթացքում, պատկերազարդման տարածական մեղմ ոճից, Պոլենովան անցավ ավելի հարթ, հստակ ուրվագծերով և վառ գույներով լցված պատկերների։ Պոլենովան խոստովանել է, որ իր գրքի նկարազարդման ոճի վրա ազդել է անգլիացի Ուոլտեր Քրեյնը ։ Ահա, թե ինչ է գրում 1890 թվականին ստեղծած Պոլենովայի աշխատությունների ժամանակակից հետազոտող Ա. Շակինան` «Շրջադարձը դեպի մոդեռն նկատվեց  Ե. Պոլենովայի կոստրոմյան շարքում, որտեղ օգտագործվում էին բարդ նկարներ, որոնք նայում էին ներքևից վերև։ Նա ընդհանրացնում և ռիթմիկ էր դարձնում կոմպոզիցիան, կարծրացնում էր ձևերը, ձգտում էր պահպանել և ընդգծել թերթի հարթությունը, օգտագործում էր կլուազոնիզմի հնարքները, շրջափակում էր առարկաները մուգ գծերով, մի խոսքով՝ նա ակտիվորեն մասնակցում է մոդեռն ոճի ռուսական տարբերակի ստեղծմանը ։
Կյանքի վերջին տարիներ և մահ
1893 թվականին, մի քանի տարվա ակտիվ հասարակական և մանկավարժական աշխատանքից հետո, Պոլենովան թողել է Աբրամցևոյի ատաղձագործական արհեստանոցի գեղարվեստական ղեկավարումը և սկսել զբաղվել անձնական ստեղծագործությամբ։ Իր կյանքի վերջին տարիներին նկարչուհին պատրաստել է ֆանտաստիկ ծաղկային զարդանկարներ՝ սրբապատկերների, ասեղնագործության և կերամիկայի ձևավորման համար։ Ծաղկային զարդանկարում Պոլենովան ցուցադրել է անսպառ երևակայություն՝ ամեն անգամ գտնելով ծաղիկների նոր դասավորություն, նոր ռիթմ՝ ստեղծելով ձևերի բուռն և դինամիկ հոսք։ Ոճավորված ծաղկային կոմպոզիցիաներում հեշտությամբ կարելի էր զանազանել դաշտային և պարտեզային ծաղիկները` խատուտիկներ, երիցուկներ, հովտաշուշաններ, շուշաններ և այլն։
Պոլենովայի հետագա զարդանկարներում նկատելիորեն կրկնվում են ալիքաձև գծերը` մարմնավորելով գեղեցկությունը մոդեռնիստների մոտ։ Արտասովոր կորացած՝ սահուն նրբերանգությունից մինչև ամուր ոլորված պարույրը, կարծես ենթարկվում էին երաժշտական նուրբ ռիթմին։ Եղբոր` հայտնի նկարիչ Վասիլի Պոլենովի նման Ելենա Պոլենովան անտարբեր չի եղել նաև երաժշտության հանդեպ։ Իր հետագա ստեղծագործական կյանքում նա հասցնում էր համատեղել նկարչությունն ու երաժշտությունը։ Նկարչուհին ուներ, իր իսկ խոսքով ասած, «գունավոր լսողություն», երաժշտություն լսելիս զարդանկարների նախշերը հառնում էին նրա աչքերի առաջ և նա նկարում էր դրանք։
Պոլենովան շատ ծրագրեր է ունեցել, օրինակ` նա պետք է ձևավորեր ռուսական տաղավարը 1900 թվականի Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսի ռուսական տաղավարը։ Բայց վաղ մահը նրան թույլ չի տվել իրականացնել իր ծրագրերը։ 1896 թվականի ապրիլին, երբ նա կառքով իջնել է Տրուբնայա հրապարակ, կառքը հարվածել է ձիաքարշի գծերին և շրջվել։ Պոլենովան լուրջ վնասվածք է ստացել՝ գլուխը հարվածելով մայթին։ Երկու տարի անց նրա հիվանդությունն ու մահը այդ հարվածի արդյունքն են եղել։
Ելենա Պոլենովան վախճանվել է 1898 թվականի նոյեմբերի 7 (19)-ին Մոսկվայում՝ իր ուժերի և տաղանդի ծաղկման շրջանում։ Նրան թաղել են Վագանկովյան գերեզմանատանը (23-րդ տեղամաս) ։
Կրտսեր քրոջ անժամանակ մահվան լուրից ցնցված Վասիլի Պոլենովը գրել է. «Նա աշխատել էր անխոնջ, կարելի է ասել, ամբողջ կյանքի ընթացքում և շարունակել էր առաջ ընթանալ և այժմ, երբ նրա տաղանդը զարգացել և ամրապնդվել էր, երբ լի էր նորանոր ստեղծագործական գաղափարներով, նա կարող էր ստեղծել շատ ավելի շնորհալի և հետաքրքիր գործեր, սակայն դաժան ճակատագիրը խլեց նրա կյանքը ...» :
Մի քանի ամիս անց Ելենա Պոլենովայի մասին կենսագրական ակնարկը, որը գրել է Վ. Վ. Ստասովը, տպագրվել է «Արվեստ և գեղարվեստական արդյունաբերություն» ամսագրում ։ Նույն համարում տպագրվել են գրականագետ, ընտանիքի անդամ Ի. Պ. Խրուշչովի հուշերը Ելենա Դմիտրիևնայի մանկության մասին։ 1900 թվականին «Արվեստի աշխարհ» ամսագիրը, որի համար նկարազարդումներ է արել Պոլենովան, հրապարակել է հոդված` նվիրված նրա ստեղծագործություններին։
1902 թվականին Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում անցկացվել են Պոլենովայի հետմահու ցուցահանդեսները։ Պոլենովայի մահից հետո նրա եղբայրները սահմանել են 300 ռուբլի մրցանակ` նվիրված նրա հիշատակին, որը տրվել է երիտասարդ արվեստագետներին արտասահմանյան ուղևորությունների համար։ Դրանից օգտվել են մասնավորապես, Կոնստանտին Բոգաևսկին, Կոնստանտին Պերվուխինը, Եղիշե Թադևոսյանը։
Ստեղծագործություններ
Պոլենովայի ստեղծագործությունները պահվում են Վասիլի Պոլենովի պետական պատմական, արվեստի և բնության թանգարան-արգելոցում, «Աբրամցևո»-ի պետական պատմական, արվեստի և գրականության արգելոցում, Տրետյակովյան պետական պատկերասրահում, Ռուսական պետական թանգարանում, Յարոսլավլի արվեստի թանգարանում, Պետական պատմական և պետական գրական թանգարաններում, մասնավոր հավաքածուներում և այլն։
Հիմնական գեղանկարչական ստեղծագործություններ
«Ծաղիկներ» (1882-1883), «Անտառի անկյունը» (1882-1883), «Բնանկար։ Աբրամցևո» (1882-1883), «Երիցուկներ » (1883), «Աղջիկները ցանկապատի մոտ» (1886), «Պապիկը և թոռնուհին» (1885-1890), «Սրբապատկերների նկարչության արհեստանոց» (1887, Տրետյակովյան պատկերասրահ), «16-րդ դարի սրբապատկերների նկարիչ» (1887), «Իշխան Բորիսը մինչ սպանությունը» (ՌՊԹ), «Երգեհոնահարը» (1888), «Թափառող երաժիշտներ», «Բոյարական բակ» (1889), «Պատանի Բարդուղիմեոս» (1880-ականների վերջ), «Խաղալիքների տաղավար » (ուրվագիծ, 1890), «Լվացարարուհի, կամ հյուր կնքամորը » (1891), «Մանկական» (1892), Սրբապատկերներ «Սուրբ Եկատերինա», «Քրիստոս», «Իշխան Ֆյոդորն իր որդիների հետ» (Անձեռակերտ Փրկչի եկեղեցու համար, 1893), «Վախ» (1893-1895), «Տղաները տանիքին կամ պահմտոցի խաղ։ Գտել է» (1894) սրբապատկերները, նկարազարդումներ (Կոստրոմայի նահանգի Կոլոգրիվ քաղաքում գտնվող եկեղեցու համար), «Գազան» կամ «Հեքիաթ» պաննոները (1895-1898, Տրետյակովյան պատկերասրահ), «Հազարան բլբուլ» և «Ճանապարհորդը» (1895 ) ասեղնագործության վերարտադրության պաննոները, «Բորիս և Գլեբ» (ուրվագիծ, 1896, Ռուսական պետական թանգարան)
Այլ ստեղծագործություններ
Նարայում Մ. Ֆ. Յակունչիկովայի գյուղական ճաշարանի ներքին հարդարման էսքիզ (նախագիծն իրականացրել է հայտնի նկարիչ Ա. Յա. Գոլովինը)։
Քննադատություն և գնահատում
Քննադատ Վ. Վ. Ստասովը կարծում էր, որ Պոլենովի ժանրային նկարները «երբեք չեն բարձրացել միջակությունից և չափավոր հաջողություններից» ։
Նկարիչ, գրող բանաստեղծուհի, Է. Գ. Գուրոն, որը 1902 թվականին այցելել է Պոլենովայի ցուցահանդես, գրել է. «Պոլենովայի պարզ, հստակ ուրվագծերով կահույքը ներկայացնում է հսկայական և հերոսական ոգու զարմանալի վերածնունդը։ Մեծ հույսերի և ձեռնարկումների ժամանակ Պոլենովայի ստեղծագործությունների մեջ վերածնվում է հերոսների ոգին։ Տարեցների բողոքները, թե մեր օրերում հսկաներ չկան, ծիծաղելի են դառնում» ։
Նկարիչ, մանկավարժ Է. Ֆ. Յունգը Պոլենովայի մասին 1912 թվականին գրել է հետևյալը. «...Նկարիչները հետադարձ հայացք նետեցին հեռավոր անցյալին, ցանկացան գտնել զուտ ռուսական արվեստի աղբյուրներ և այդտեղից գնալ նոր ճանապարհով։ Նման վերածննդի հասնելու համար հարկավոր էր ելնել ոչ թե ձեռքի տակ եղած սրբիչներից, բաժակներից, սրբապատկերներից, այլ այն աշխարհայացքից, այն զգացմունքներից, որոնք ոգեշնչում էին հին արվեստագետներին և նրանց հնարավորություն տալիս իրենց գործերում ներդնել այն, ինչը մեզ հուզում է մինչ օրս։ Ուղղության այդպիսի փոփոխությունը մեր արվեստի պատմության մեջ պետք է որ լուրջ անհրաժեշտություն լիներ և վաղուց էր անցել, քանի որ հայտնվեց մի մարդ, ով դարձավ այս ուղղության ներկայացուցիչը։ Նա մերձեցավ 11-րդ և 12-րդ դարերի վանքերի պատերը նկարազարդող վանականների զգացմունքներին, նա ուներ մաքուր հոգի, հավատ և խանդավառություն» ։
Նկարիչ և քննադատ Ն. Գ. Բենուան գրում է. «Պոլենովան վաստակել է ռուսական հասարակության հավերժ երախտագիտությունը նրանով, որ նա առաջին ռուս նկարիչն էր, ով ուշադրություն դարձրեց կյանքի ամենագեղարվեստական ոլորտին՝ երեխաների աշխարհին, նրա տարօրինակ, խորապես բանաստեղծական ֆանտազիային։ Նա նուրբ, զգայուն և իսկապես բարի անձնավորություն էր, նա կարողացավ թափանցել երեխաների ինքնամփոփ աշխարհը և կռահել դրա յուրահատուկ գեղագիտությունը» ։
Արվեստաբան, նկարիչ և Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի վաստակավոր գործիչ Լ. Ս. Կուդրյավցևան նշել է. «Ելենա Դմիտրիևնան ռուս նկարիչներից առաջինն էր, որ ուշադրություն հրավիրեց այն փաստի վրա, որ ռուս երեխաները մեծանում են գերմանական և անգլիական հեքիաթներում» ։
Արվեստաբան, Պոլենովայի ստեղծագործության հետազոտող Ն. Մ. Բելոգլազովան իր դիսերտացիայում հաստատում է, որ «ժողովրդական արվեստի հետագա բոլոր հետազոտողների՝ Ի. Գոլիշևի, Ա. Բոբրինսկու, Ի. Սոբոլևի, Ի. Զվանցևի աշխատանքները հաստատում են Պոլենովայի եզրակացությունների ճշտությունը, որը կապված է գեղարվեստական փորագրության բնույթի և տարածման, ինչպես նաև ռուսական զարդարվեստի առանձնահատկությունների հետ» ։