cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ՀՄԴ-10. Դաս I․ Վարակիչ և մակաբուծական որոշ հիվանդություններ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հիվանդություններ Կատեգորիա:Բժշկական ձեռնարկներ
Իվերական վանք
Իվերական վանք կամ Իվերոն (Μονή Ιβήρων, ივერთა მონასტერი), ուղղափառ, այժմ` հունական վանք Աթոսում, Հունաստան։ Գտնվում է թերակղզու հյուսիս-արևելքում, հիմնվել է 980-983 թվականներին, վրացիների կողմից։
Պատմություն
Իվերո  բառը հունարեն նշանակում է «վրացապատկան», Իբերիա ` Վրաստան։ Անվանումը բացատրվում է նրանով, որ վանքի հիմնադիրն ու առաջին շինարարը եղել է վրաց վանական Հովհան Իբերացին։ Վանքը կառուցվել է վրաց Բագրատիոնիների արքայական տան միջոցներով։
1830 թվականին Իվերական վանքը գրավվել է հույների կողմից, որոնք 1866 թվականին վրացական արձանագրությունները փոխարինել են հունականով։
Այսօր
Վանքի գրադարանում հաշվվում է մոտ 2.000 ձեռագիր, 15 թղթագլան, 20.000 տպագիր գիրք, հիմնականում` վրացերենով, հունարենով, երբայերենով և լատիներենով։
Այժմ վանքում ապրում է մոտ 30 հոգևորական ու վանական եղվայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:10-րդ դարում հիմնադրված քրիստոնեական վանքեր
Փոքր Ասիայի պետական կազմավորումներ (մ. թ. ա. 1 հազարամյակի սկիզբ)
Փռյուգական պետություն
Խեթական թագավորության եկվոր ցեղերի կողմից ջախջախվելուց ավելի քան երեք դար հետո այստեղ ստեղծվել էր փռյուգական պետությունը։ Ասորեստանցիներն ու ուրարտացիները այդ թագավորությունը կոչում էին Մուշկու կամ Մուշկի։ Այդ արևմտյան Մուշկու երկիրը պետք է տարբերել արևելյան Մուշկուից, որը համընկնում է Ալզիի հետ և գտնվում էր Արածանու և Եփրատի միավորման վայրում։ Արևմտյան Մուշկուի մայրաքաղաքն էր Գորդիոնը՝ Սաքարյա գետի վրա։ Ըստ ավանդության, քաղաքն այդպես էր անվանվել Փռյուգական տերության հիմնադիր, նրա առաջին թագավոր Գորդիոսի անունով։ Ավանդություններն ու պատմական աղբյուրները պահպանել են փռյուգական տերության թագավորներից միայն երկուսի՝ Գորդիոսի և Միդասի անունները։ Ենթադրվում է, որ եղել են այդ անունները հաջորդաբար կրող մի քանի փռյուգական թագավորներ։
Մ.թ.ա. 7-րդ դարի երկրորդ կեսին Փռյուգիան հասավ իր հզորության գագաթնակետին։ Նրա տիրույթները հարավ-արևելքում հասնում էին մինչը Կիլիկյան Տավրոս լեռնաշղթան, ըստ որում Միդասը փորձեր էր անում մտնել նաև Կիլիկիա։ Մ.թ.ա. 8-7-րդ դարերում փռյուգական արձանագրություններ հանդիպում են ոչ միայն Սանգարիա գետի հովտում, այլև Հալիսի ոլորանում ու ենթարկել Լյուդիային և հարաբերություններ ուներ մայրցամաքային Հունաստանի քաղաք-պետություների հետ, թեև հունական դասական մշակույթի ազդեցությունը Փռյուգիայի վրա շոշափելի է դառնում տերության անկումից հետո միայն։ Գորդիոնի պեղումներով հայտնաբերված հնագիտական հարուստ նյութերը բացահայտեցին Փռյուգիայի սերտ կապերը Ուրարտուի հետ։ Դրա ապացույցներից մեկն է ժայռերի մեջ ծիսական փռվածքներ՝ «աստծո դռներ», սարքելու սովորությունը, որը հատուկ էր երկու պետություններին էլ. դրանց առջև կրոնական արարողություն էր կատարվում։
Կրոնը, գիր
Գլխավոր պաշտամունքը Փռյուգիայում մայր-աստվածուհի Կիբելեի և նրա տարփածու Ատտիսի պաշտամունքն էր։ Երկրպագում էին նաև Ման կամ Մեն լուսնի աստծուն (որի պաշտամունքը գուցե լուսնի աստված Արմասի հին փոքրասիական պաշտամունքի շարունակությունն էր), Սաբաձիոս աստծուն և այլն։ Թեև հունական արևմուտքի հետ Փռյուգական տերությունը, ինչպես երևում է, առանձնապես սերտ կապեր չուներ, սակայն մ.թ.ա. 8-րդ դարում Փռյուգիայում գործածվում էր հունական ծագում ունեցող հնչյունական գիրը, համանման Լյուդիայի, Կարիայի, Լիկիայի այբուբենին, որ Փռյուգիա էր բերվել, հավանաբար, Կիլիկիայից։ Փռյուգիայից հարավ-արևելք, խեթական արձանագրություններում հիշատակվող Կիզզուվանտայի տեղում կային մի քանի փոքր թագավորություններ լուվիական («հիերոգլիֆ խեթական») դինաստիաներով։
Կարևորագույններից մեկն էր Տաբալը, ուր մ.թ.ա. 8-րդ դարում իշխում էր Բարվատասի դինաստիան, որին ենթակա էին բազմաթիվ մանր «արքայիկներ»։
Կամմանու թագավորությունը
Թաբալից հարավ-արևելք գտնվում էր Կամմանու թագավորությունը, որի մայրաքաղաքն էր Մելիտեան կամ Մելիդը (այժմ՝ Մալաթիա)։ Այս թագավորության տիրույթները հասնում էին մինչև Եփրատ, իսկ ժամանակ առ ժամանակ անցնում նրանից այն կողմ՝ հասնելով գուցե և մինչև Տիգրիսի ակունքները։ Մ.թ.ա. 8-րդ դարը Կարքեմիշն անգամ Մելիդի թագավորին ընդունում էր որպես «մեծ»։ Պաշտոնապես այդ թագավորությունը, ինչպես երևում է, կոչվում էր «խեթերի մեծ երկիր», հետևաբար հավակնություն ուներ խեթական թագավորության ավանդների շարունակողը լինելու։
Կումմուխ թագավորությունը
Մալաթիայից հարավ գտնվում էր Կումմուխ (Կոմմագենե) թագավորությունը, իսկ Տարալի և Մելիդ-Կամմանուի միջև (Ջեյխան գետի հովտում)՝ Գուրգոմ թագավորությունը՝ Մարկասու (այժմ՝ Մարաշ) մայրաքաղաքով։ Սեյխուն և Ջեյխան գետերի ստորին հոսանքի և Ալեքսանդրետի ծոցի մոտի արգավանդ ցածրավայրը զբաղեցնում էին դանունացիների և Կուհ կամ Կաուն, իսկ նրանցից արևմուտք՝ Կիլիկիա թագավորությունները։ Սրանք բոլորը ունեին լուվիական դինաստիաներ։ Լուվիական դինաստիաներ գոյություն ունեին նաև Հյուսիսային Ասորիքի մի քանի պետություններում (Կարքեմիշը, որը նույնպես պաշտոնապես կոչվում էր «Խաթթի թագավորություն», Սամալը և Յաուդին, Ունկու կամ Խաթթինա թագավորությունը՝ Օրոնտես գետի ստորին հոսանքում). այստեղի մյուս դինաստիաները արամեական էին։
Մոտավորապես մ.թ.ա. 9-րդ դարում ձևավորվում է պետությունների «Հյուսիս-ասորիքյան միությունը», որի մեջ մտնում էին Կամմանու-Մելիդ, Կումմուխ, Գուրգում, Կարքեմիշ, Արպադ և Խաթթինա թագավորություները։ Այս միության մեջ, տարբեր ժամանակներում, գերիշխող են եղել Մելիդը, Կարքեմիշը կամ Արպադը։ Սրա մրցակիցն էր «Հարավ-ասորիքյան միությունը»՝ Դամասկոսի կամ Խամատի գլխավորությամբ։
Պետական կազմավորումների լեզուն, բնակչությունը
Թվարկված բոլոր պետություններում, ընդհուպ մինչև Օրոնտեսի վերին հոսանքում գտնվող Խամատում, պաշտոնական արձանագրությունների համար օգտագործվում էին «խեթական հիեորոգլիֆները» և լուվիերեն լեզուն, բայց որոշ երկրներում՝ նաև փյունիկերենը, արամեերենը և հին սեմական հնչյունական գիրը։ Գրեթե բոլոր այս մանր պետություններն իրենց համարում էին Խեթական Թագավորության հաջորդները։ Մ.թ.ա. 9-7-րդ դարերի ասորեստանցիների և ուրարտացիների համար «Խաթթին» (ասուրերեն) և «Խաթեն» (ուրարտերեն)՝ Եփրատից արևմուտք ընկած բոլոր շրջանների և դրանց բնակչության անվանումներն են՝ անկած էթնիկական պատկանելությունից։ Հաճախ ասորեստանցիները «խեթեր» էին կոչում ոչ միայն փոքրասիացիներին, այլև Սիրիայի, Փյունիկիայի և Պաղեստինի բնակիչներին։
Այս բոլոր փոքր պետությունները, Փռյուգիայի նման, կապված էին Ուրարտուի հետ կուլտուր-տնտեսական ու քաղաքական կապերի հազար ու մի թելերով և հաճախ ընկնում էին նրա քաղաքական ու տնտեսական գերիշխանության տակ։
Պուստովոյտովո (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)
Պուստովոյտովո (Пустовійтове), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պուստովոյտովո գյուղում բնակվում էր 1 283 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9809 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 130,8 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(7890) Յասուոֆուկուի
(7890) Յասուոֆուկուի (Yasuofukui), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,173068 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7589 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5873 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1170,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,307676 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,98° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կին Էնդատեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հարցհանգիստ
Հարցհանգիստ (Չովդար, Çovdar), նախկին հայկական բնակավայր, ներկայիս ադրբեջանաբնակ գյուղ Ադրբեջանական Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում ։
Անուն
Բնակավայրի պատմական անունը Հարցհանգիստ է։ Գյուղն այդ անվանաձևով է նաև բազմիցս հիշատակվել դարեր առաջ ստեղծված ձեռագրերում ։
Գյուղի անվան ծագման վերաբերյալ տեսակետներից մեկի համաձայն, բնակավայրի անունը՝ Հարցհանգիստ, այսինքն՝ Հարանց (հայերի) գերեզման, կապ ունի գյուղի հարավ-արևմտյան կողմի լեռան վրա գտնվող հայկական նախաքրիստոնեական և քրիստոնեական գերեզմանների հետ ։
Ադրբեջանցիները բնակավայրն անվանում են Չովդար, որը թարգմանաբար նշանակում է անասնավաճառ։ Ներկայում այն Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից պաշտոնապես ստացել է Չովդար անունը ։
Աշխարհագրություն
Հարցհանգիստ բնակավայրը գտնվում է շրջկենտրոն Քարհատից (Դաշքեսան քաղաքից) 11 կմ հեռու դեպի հյուսիս։ Ծովի մակարդակից բարձր է 1380-1500 մ ։
Պատմություն
Հարցհանգիստ բնակավայրն ունի բազմադարյա պատմությունը, ինչի մասին վկայում են գյուղի և հարակից տարածքներում հայտնաբերված և տարբեր ժամանակաշրջաններով թվագրվող պատմամշակութային հուշարձանները՝ բերդեր, վանքեր, գերեզմաններ և այլ տեսակի հնավայրեր ։
Կյուրիկյան հարստության ժամանակաշրջան
Հարցհանգիստ գյուղի մոտ է գտնվում է հայկական հռչակավոր Մածնաբերդը, որը հանդիսանում էր Կյուրիկյան հարստության արքա Գագիկ Կյուրիկյանի որդի Աղսարթան Ա-ի նստավայր ։ Կյուրիկյան թագավորության անկումից հետո Կյուրիկե Ա-ի որդի Դավիթ Անհողինը մոտավորապես 1113 թվականին հաստատվել է Մածնաբերդում և հիմք դրել Մածնաբերդի Կյուրիկյան իշխանությանը։ Կյուրիկյան իշխանության սահմանները տարածվել են նաև մերձակա գավառների ու բերդերի վրա ։ Հայտնի է, որ 1170 թվականին Մածնաբերդի վախճանված թագավորին ամփոփել են Կյուրիկյանների տոհմական դամբարանում՝ Հաղպատի վանական համալիրում ։
12-րդ դարի առաջին կեսին Մածնաբերդի իշխանությունը պայքարի մեջ էր Գանձակի սելջուկ ամիրայության դեմ։ Դավիթ Բ Կյուրիկյանի հաջորդներ Կյուրիկեի և Աբաս Ժամանակաշրջանից Մածնաբերդի իշխանության մասին տեղեկությունները սուղ են ։
12-րդ դարի վերջին Նոր-բերդի Կյուրիկյանները փորձել են Աղսարթան Ա-ից խլել Մածնաբերդը, սակայն չեն կարողացել։ 1236 թվականին՝ Աղսարթան Բ-ի օրոք, Մածնաբերդը ժամանակավորապես նվաճել են մոնղոլները։ 1250-ական թվականներին դեպի Նփրկերտ և Բաղդադ մոնղոլական արշավանքներին մասնակցել է Թաղիադինը, որի որդի Սարգիսը Մածնաբերդի իշխանության մեջ հայտնի վերջին տիրակալն է։ Մածնաբերդի Կյուրիկյանները մասնակցել են նաև հայ հոգևոր-մշակութային կյանքին։ Հայտնի է, որ Աբասի քույր Մարիամը կառուցել է տվել Քոբայրի վանական համալիրը։ Մածնաբերդի իշխանությունը գոյատևել է մինչև 13-րդ դարի վերջը ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Հարցհանգիստ գյուղից Խորհրդային Միության բանակի կազմում Երկրորդ համաշխարահային պատերազմին մասնակցել է 380 հոգի, որոնցից 178-ը զոհվել է։ Զոհվածների հիշատակին գյուղում կառուցվել էր հուշարձան և բացվել թանգարան։ Հայտնի է, որ Հարցհանգիստի բնակիչ և պատերազմին մասնակցած ավագ լեյտենանտ Ղազարոս Ավետիսի Ավագյանը հետմահու արժանացել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչման ։
Արցախյան շարժում
Արցախյան շարժման մեկնարկով և Խորհրդային Միության փլուզման գործընթացով պայմանավորված Հարցհանգիստի հայ բնակչությունը ստիպված է եղել բռնագաղթել Խորհրդային Ադրբեջանի տարածքից։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Հարցհանգիստ գյուղը հարուստ է բազմադարյան պատմամշակութային հուշարձաններով։ Հուշարձանների ուսումնասիրությամբ զբաղվել է նաև հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանը, ում կատարած աշխատանքի հիման վրա Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպությունը հրատարակել է աշխատություններ ։
Մածնաբերդ ամրոց
Հարցհանգիստ գյուղի մոտակայքում է գտնվում հայկական հռչակավոր բերդերից մեկը՝ Մածնաբերդը։ Այն կառուցվել է բնակավայրից հարավ-արևելք՝ անդնդախոր ձորերով շրջապատված անտառապատ լեռան վրա ։ Բերդը հայտնի է նաև Մլզնաբերդ, Սուրբ Մալազնաբերդ անվանաձևերով ։
Պատմական աղբյուրներում Մածնաբերդը հիշատակվում է որպես Կյուրիկյան թագավորական հարստության արքա Գագիկ Կյուրիկյանի որդի Աղսարթանի նստավայր ։ Կյուրիկյան թագավորության անկումից հետո Կյուրիկե Ա-ի որդի Դավիթը մոտավորապես 1113-ին հաստատվել է Մածնաբերդում՝ հիմք դնելով Մածնաբերդի Կյուրիկյան իշխանությանը, որի սահմանները տարածվել են նաև մերձակա գավառների ու բերդերի վրա  ։
Մածնաբերդի ճարտարապետությունից հայտնի է, որ ամրոցի խոցելի հատվածներն ամրացված են եղել անմշակ քարով, կրաշաղախով կառուցված բրգաշար պարսպապատով, որոնք 19-րդ դարի վերջերին արդեն քայքայված էին ու մասամբ ավերված ։
Մածնաբերդի վանք
Գարդմանքի հռչակավոր վանքերից մեկը՝ Մածնաբերդի վանական համալիրը, գտնվում է Հարցհանգիստ գյուղից 2,2 կմ հարավ-արևելք՝ շրջապատի նկատմամբ առանձնացած լեռան գագաթին։ Ծովի մակարդակից բարձր է 1648 մ։ Վանական համալիրի անունը վերցված է մոտակայքում գտնվող Մածնաբերդից ։ Վանքը բաղկացած է մեկ եկեղեցուց, որն ունի Սուրբ Վարդանանց զորավարաց անունը։ Այն հայտնի է նաև Սուրբ Սարգիս անունով ։ Սուրբ Վարդանանց զորավարաց եկեղեցին ունի միանավ բազիլիկի հորինվածք, իսկ թաղակապ տանիքն առնված է երկթեք ծածկի տակ։ Թաղը կրում են աղոթասրահի երկայնական պատերի երկու զույգ որմնասյուներին հենված որմնակամարները։ Կառուցված է անտաշ քարով և կրաշաղախով։ Անկյունաքարերը, որմնասյուները, որմնակամարները և բացվածքների եզրաքարերը սրբատաշ քարից են։ 1980-ականների դրությամբ արևմտյան ճակտոնի գագաթին կանգուն էր սրբատաշ քարով կառուցված, սրածայր վեղարով ավարտվող քառասյուն փոքր զանգակատունը։ Կառույցի արտաքին չափերն են 12,07 x 6,75 մ։ Ունի մեկ մուտք, որը բացված է արևմուտքից և շրջապատված է կամարակապ եզրակալով։ Կառույցի լուսավորությունն իրականացվել է հարավային և հյուսիսային պատերի ուղղանկյուն, կամարաձև վերնամասով չորս պատուհաններից։ Հետագայում հյուսիսային պատի մի պատուհանը փակվել է։ Արևմտյան և արևելյան պատերին բացված են նեղ պատուհաններ։ Հյուսիսային պատի մեջէ տեղադրված եղել մկրտարանի ավազանը ։
Հայտնի է, որ ներկայիս եկեղեցին կառուցվել է 1631 թվականին նախկինում տեղում եղած մեկ այլ եկեղեցու վրա, որը փոքր չափի քարաշեն եկեղեցի էր ։
Շատախ գյուղատեղի
Շատախ գյուղատեղին գտնվում է Հարցհանգիստ-Խաչակապ բնակավայրերի միջև՝ Շատախ գետակի ձախ ափին։ Հարցհանգիստ գյուղից հեռու է 2,6 կմ դեպի հարավ։ Ծովի մակարդակից բարձր է 1360-1400 մ։ Շատախը Եղել է Գարդմանքի պատմական ու առնվազն վաղ միջնադարից հայաբնակ գյուղերից մեկը ։ Ըստ տեղեկությունների՝ գրավոր աղբյուրներում գյուղն առաջին անգամ հիշատակվում է 1621 թվականին ։ Պատմական գյուղի մասին գրավոր հիշատակություններ են արձանագրվել նաև 1627, 1634, 1637, 1644, 1661, 1687 թվականներին։ Հայտնի է, որ Շատախ գյուղատեղիում է հայտնաբերվել 981 թվականով թվագրվող խաչքար։ Բնակավայրը հայտնի է եղել իր գրչօջախներով, ձեռագրերի ստեղծման կենտրոններով։ Շատախի համար հատկապես ծաղկուն ժամանակաշրջան է եղել 17-րդ դարը։ Այդ ժամանակ Շատախում ձեռագրեր են ստեղծել Դավիթ, Հովհաննես երեցները, Նազար դպիրը և այլ գրիչներ ։
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի
Հարցհանգիստ գյուղում է գտնվել Սուրբ Հակոբ եկեղեցին, որի տեղում 1869 թվականին կառուցվել է նոր եկեղեցի ։ Այն օծվել է Սուրբ Հովհաննես անվամբ ։ Հայտնի է, որ 18-րդ դարում եկեղեցում է պահվել 1221 թվականին Կիլիկիայի հայկական թագավորության Տարսոն քաղաքում ստեղծված մագաղաթե ձեռագիր ։ Եկեղեցու քահանաներից է եղել Վարդան Ոսկանյան Երեմյանցը, ով որպես քահանա է ձեռնադրվել 1898 թվականին ։  1849 թվականից սկսած 20 տարի եկեղեցին սեփական քահանա չի ունեցել։ 1869 թվականին գյուղի համար քահանա է ձեռնադրվել Ղազար Տեր-Մխիթարյանցը ։ Ըստ հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանի ուսումնասիրությունների՝ եկեղեցում վերջին հայը մկրտվել է 1932 թվականին Ուսեփանց քահանայի կողմից ։
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի
Հարցհանգիստ գյուղի կրոնական կառույցներից էր Սուրբ Աստվածածին անունը կրող հայկական առաքելական եկեղեցին։ Պատմական հուշարձանի հիմնադրման մասին տեղեկություններ հայտնի չեն։ Այն բազմիցս հիշատակվել է 17-րդ դարում ։
Բնակչություն
Հարցհանգիստ գյուղի բնակչության վերաբերյալ վիճակագրական տվյալներ հայտնի են սկսած 1804 թվականից։ Այդ ժամանակահատվածից գյուղի բնակչությունը շարունակաբար աճել է։ Ըստ վիճակագրական տվյալների՝ 1804-ից բնակավայրի բնակչությունը եղել են հայեր։ Որոշ տարիների համար արձանագրված թվաքանակի նվազումները կապված են եղել համաճարակների և մասնակի արտագաղթերի հետ ։
Տնտեսություն
Հարցհանգիստ բնակավայրի շրջակա տարածքները հարուստ են քարի հանքերով։ Հայտնի է, որ այդտեղի քարերից են օգտվել շրջակա գյուղերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դաշկեսանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Նախկին հայաբնակ բնակավայրեր Ադրբեջանում
Ռոստոկա (գյուղ, Մեժգորեի շրջան)
Ռոստոկա (Розтока), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոստոկա գյուղում բնակվում էր 413 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բիլլի Այքներ
Բիլլի Այքներ (Billy Eichner, ), ամերիկացի կատակերգակ, դերասան և սցենարիստ։ Առավել հայտնի է որպես «Բիլլին փողոցում» (Billy on the Street) կատակերգական հեռուստախաղի ստեղծող, պրոդյուսեր և վարող, ինչպես նաև «Զբոսայգիներ և հանգստի գոտիներ» և «Ամերիկյան սարսափ պատմություն» հեռուստասերիալներից։
Վաղ տարիներ
Ծնվել է հրեաների ընտանիքում ։ Նա 1996 թվականին ավարտել է Սթայվեսանտի միջնակարգ դպրոցը, իսկ 2000 թվականին՝ Հյուսիս–արևմտյան համալսարանը ։ Դերասան Ռոբին Լորդ Թեյլորը եղել է նրա համալսարանի սենյակակիցը ։
Կարիերա
Լինելով երեխա՝ Այքները նկարահանվել է գովազդներում։ 12 տարեկան հասակում հայտնվել է «Շաբաթ երեկոյան ուղիղ եթերում» հաղորդման մեջ, որտեղ կատարեց դերասան Ջոն Գուդմենի որդու դերը։ Նախքան սկսելը կոմեդիական կարիերան՝ հանդես է եկել «Բրոդվեի» թատրոնում ։
Այքները ձեռք բերեց համբավ բեմական քննադատների կողմից լավ ընդունված «Creation Nation: A Live Talk Show»–ից ։ Նա հայտնվել է Կոնան Օ'Բրայենի գլխավորած «Կոնան» շոուի մեջ՝ որպես բնօրինակ կարճամետրաժ հոլովակներում հատուկ թղթակից, ինչպես նաև Էնդի Կոենի հետ «Նայիր, թե ինչ է կատարվել ուղիղ եթերում» հաղորդման մեջ , «Վերջին զանգ Կարսոն Դեյլիի հետ», «Վենդի Վիլյամսի շոուն» ,«Նորաձև հսկում» Ջոն Ռիվրզի հետ հաղորդման դերերում։
«Բոբի խորտկարան» մուլտսերիալի մի քանի էպիզոդներում հնչյունավորել է գրադարանավար պարոն Էմբրոուզին։ Այքները Նյու Յորքի իպրովիզացիոն թատրոնի՝ «Upright Citizens Brigade Theatre»–ի նախկին անդամ է ։
2011 թվականից սկսած Այքները հանդես է գալիս «Billy on the Street» խաղային շոուի ստեղծող, առաջատար և գործադիր պրոդյուսեր, որի համար 2013 թվականին առաջադրվել է «Էմմի» ամենօրյա մրցանակի՝ «Լավագույն առաջատար խաղի ցուցադրում» անվանակարգում։ 2017 թվականին ծրագիրն առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակի՝ «Լավագույն էսքիզներ» անվանակարգում ։
2013 թվականին Այքները հայտնվել է «Պուրակներ և հանգստայան գոտիներ» սերիալի վեցերորդ եթերաշրջանում՝ որպես հրավիրված աստղ, իսկ յոթերորդ եթերաշրջանից մտել է շոուի գլխավոր դերակատար։
2017 թվականի մարտին հայտարարվեց, որ Այքները կստանա կրկնվող դեր «Ամերիկյան սարսափ պատմություն» սերիալի յոթերորդ սեզոնում ։ 2017 թվականին հայտնի դարձավ, որ նա «Առյուծ արքան» ֆիլմում կհնչյունավորի Տիմոնին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ
Մաքենյաց վանք
Մաքենյաց վանք, Մաքենոցաց վանք, միջնադարյան հայկական առաքելական վանական համալիր Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Մաքենիս գյուղի եզրին։ Հիշատակվում է վաղ միջնադարից, եղել է Հայաստանի նշանավոր կրոնական և կրթական կենտրոններից։
Ըստ Ստեփանոս արք. Օրբելյանի՝ Մաքենյաց վանքի առաջնորդ, «Հայրերի հայր» Սողոմոն վարդապետը 701 թվականին կազմել է Տերունական տոների լուսաբանությունը և նահատակների հիշատակարանը՝ Տոնացույցը («Վարք սրբոց» և Հայսմավուրք)։ 8-9-րդ դարերում Մաքենյաց վանքի դպրոցում ուսանել են Ստեփանոս Սյունեցին (Ստեփանոս Քերթող), Վահան Գողթնացին, կաթողիկոսներ Սողոմոն Ա Գառնեցին, Մաշտոց Ա Եղիվարդեցին։
Պատմություն
728 թվականին Ատրպատականից պարսիկ Բաբանի հրոսակները ներխուժել են Գեղարքունիք գավառ, սպանել 15 հզ. հոգու, կողոպտել Մաքենյաց վանքը, այրել ու ավերել վանքի բոլոր շինությունները։ Մինչ այդ, խույս տալով վտանգից, Մաքենյաց վանքի միաբանության կեսը, Սողոմոն վարդապետի գլխավորությամբ, տեղափոխվել է Զրեսկ վանքը, մյուս կեսը՝ Արցախի Եղիշե առաքյալի վանքը։ Լքված և ավերված վանքը 788 թվականին վերականգնել է Սողոմոն Գառնեցին։ 855 թվականին Մաքենյաց վանքում է թաղվել Հովհաննես Դ Ովայեցի կաթողիկոսը, որը վախճանվել էր Գեղարքունիք հովվական այցելության ժամանակ։ 9-րդ դարի վերջին Սյունյաց իշխան Գրիգոր Սուփանը Մաքենյաց վանքի միանավ բազիլիկ եկեղեցուն հյուսիս-արևելքից կից սրբատաշ տուֆով կառուցել է Ս. Աստվածածին եկեղեցին, վանքը շրջապատել բարձր պարիսպով։ Նա Մաքենյաց վանքին նվիրել է այգիներ՝ Գառնիում, Երևանում, Եղեգիսում, 5 կրպակ՝ Անիում, նախիրներ և այլն։
Մեքենյաց վանքը, հզորանալով, անկախացել է Սյունյաց մետրոպոլիտությունից և իշխել ու հոգևոր ղեկավարություն իրականացրել ողջ Գեղարքունիք գավառում՝ միայն 1513 թվականին ընդունելով Տաթևի վանքի գերակայությունը։ 16-րդ դարում այն նորոգել է Մելիքբեկը, 1666 թվականին՝ վանահայր Խաչատուր Ջուղայեցին։ 18-րդ դարում Մեքենյաց վանքի թեմում եղել են Գեղարքունիքի 50 գյուղ և 5 անապատ։ Վանքում պահվել է «Մաքենյաց ս. Նշան» խաչը՝ Կենաց փայտի մասունքով (բերվել է 11-րդ դար, Եդեսիայից)։
Կառուցվածք
Ս. Աստվածածին եկեղեցին գմբեթավոր, արտաքուստ՝ ուղղանկյուն, ներքուստ՝ խաչաձև, եռախորան, արևելքում և հյուսիսարևմտյան անկյունում ավանդատներով հորինվածք ունի։ Վանքի հարավարևելյան կողմում կանգուն են միմյանց կից երկու թաղածածկ եկեղեցիներ (10-րդ դար)։ 1170 թվականին Ներսես Շնորհալին Մեքենյաց վանքում վերցրել է այնտեղ մշակված եկեղեցական կանոնակարգը՝ հայկական մյուս վանքերում կիրառելու համար ։
Գրականություն
մ Կատեգորիա:9-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Վարդան Դավթյան
Վարդան Սերյոժայի Դավթյան, ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Սյունիքի մարզպետի տեղակալ։
Պարգևներ և կոչումներ
Ամուսնացած է, ունի մեկ դուստր։ Անկուսակցական է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ պետական գործիչներ Կատեգորիա:1966 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 18 ծնունդներ Կատեգորիա:Գորիս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Աստերոիդների ցանկ (66101-66200)
Աստերոիդների ցանկ (66001-66100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (66201-66300)
Նամակ թագավորին
Գիրքը թարգմանվել է բազմաթիվ լեզուներով՝ անգլերեն, իտալերեն, գերմաներեն, հունարեն, դանիերեն, էստոներեն, ինդոնեզերեն, ճապոներեն, լեհերեն, պորտուգալերեն, չեխերեն, իսպաներեն, կատալոներեն և այլն։ Գիրքը աճառվել է ավելի քան մեկ միլիոն անգամ։
2020 թվականին «Զանգակ» հրատարակչությունը լույս է ընծայել  նաև գրքի հայերեն թարգմանությունը՝  «Նամակ թագավորին։ Արկածները որոնողները» մատենաշարով՝  կազմված ութ մասից։1
Սյուժե
Գրքում ներկայացվում են վաղնջական ժամանակները, երբ դեռևս երկրի վրա ապրում էին ասպետներ։ Պատմությունը սկսվում է Դագոնավտի թագավորությունում։ Գլխավոր հերոսը 16-ամյա Տիուրին է, ով թագավորությունում հայտնի ասպետի որդի է։ Տիուրին իր՝ ասպետի կոչում ստանալու նախորդ գիշերը, թեև իրավունք չուներ  բացելու մատուռի  դուռը, բացում է մի անծանոթի առաջ։  Անծանոթը  Տիուրիին փոխանցում է մի նամակ՝ ասելով, որ նամակը պետք է փոխանցվի Յունավեն թագավորին, և մի ամբողջ թագավորության ճակատագիր այդ նամակից է կախված։ Սակայն նամակը թագավորին պիտի հանձներ Սև ասպետը, իսկ Տիուրիի առաքելությունն է նամակը հասցնել ասպետին։ Տիուրին, հասկանալով օգնության կոչի կարևորությունը, համաձայնում է՝ խոսք տալով նամակը տալ միայն ասպետին։  Տիուրին ճանապարհ է ընկնում, սակայն ասպետին գտնում է մահամերձ վիճակում, և ինքն է կատարում ասպետի առաքելությունը։ Բայց շուտով հայտնաբերում է, որ իրեն հետապնդում են կարմիր հագած ասպետները։ Եվ սա դեռ միայն սկիզբն էր։ Տիուրիին սպասվում էին բազմաթիվ արկածներ, փորձություններ իր առաքելության կատարման ընթացքում։
Էկրանավորում
2008 թվականի հուլիսին դուրս է եկել  գրքի  հիման վրա նկարված համանուն ֆիլմ։ Իսկ 2020 թվականի մարտին  «Նեթֆլիքս» ընկերությունը թողարկել է   համանուն սերիալ։  Սա առաջին գիրքն էր հոլանդերենով, որի հիման վրա «Նեթֆլիքսը» նկարել է ֆիլմ։
Հղումներ
• https://www.trouw.nl/cultuur-media/de-brief-voor-de-koning-krijgt-een-netflix-serie-nu-moet-ik-nog-een-poosje-blijven-leven~bd94ad7c/?utm_source=link&utm_medium=social&utm_campaign=shared_earned
• https://en.wikipedia.org/wiki/The_Letter_for_the_King_(film)
• «Զանգակ» հրատարակչություն
• https://www.kinderboeken.nl/auteur/tonke-dragt/
• Նամակ թագավորին։ Արկածներ որոնողները մատենաշար, Տոնկե Դրախտ, Երևան, 2020
Ռոքսբուրգ ամրոցի պաշարում
Ռոքսբուրգի պաշարում, պաշարում, որը տեղի է ունեցել 1314 թվականին։Հիմնական հակամարտությունն էր շոտլանդական անկախության առաջին պատերազմում։ Ջեյմս Դուգլասը՝ Դուգլասի տերը, Կլան ՄակԴուգալին հաղթելուց հետո մի քանի ամրոցներ էր հետ նվաճել  անգլիացիներից, բայց միայն Ռոքսբուրգ ամրոցը վերցնելու մասին միտք էր, որ նրան անհանգստացնում էր։ Այն անառիկ վայրում էր ու լավ էր հսկվում։ Նա և Վալտեր Ստյուարտը՝ Շոտլանդիայի 6-րդ բարձր պաշտոնյան, իրենց մի քանի մարդկանց  ծպտել են որպես կովեր, այնպես որ կայազորը տեղյակ չէր նրանց ներկայության մասին։ Այնուհետև նրանք օգտագործել են աստիճաններ վեր բարձրանալու համար։ Այդպիսով  նրանք կատարյալ անակնկալի են բերել ամրոցը։ Նրանք մեծ թվով  զոհեր են պատճառել կայազորին, այդ թվում նաև նետով դեմքից նրանց ղեկավարին վիրավորելով։ Այս պաշարումը նախադեպ էր Բաննոքբերնի ճակատամարտի համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շոտլանդիայի պատմություն
Նովո-Սոչնևո
Նովո-Սոչնևո (Ново-Сочнево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի բնակավայրեր
Շողակաթ (հեռուստաալիք)
Շողակաթ, հայկական համազգային հոգևոր-մշակութային ուղղվածություն ունեցող հեռուստաալիք, կենտրոնանում է կրոնական, ինչպես նաև ընտանեկան և գիտահետազոտական թեմատիկային ։
Հեռուստաընկերությունը հիմնվել է 1998 թվականին Երևանում Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ (այն ժամանակ արքեպիսկոպոս Գարեգին Ներսիսյան) կողմից՝ Հայ Առաքելական եկեղեցու գործունեությունը լուսաբանելու և քարոզչությունն ակտիվացնելու նպատակով ։ 1999 թվականին, Երբ Գարեգին II ընտրվեց որպես կաթողիկոս, հեռուստաալիքի գրասենյակը տեղափոխվեց Վաղարշապատ և դարձավ Սուրբ Էջմիածնի լրատվական ծառայության գործակալության մասը։
Սեփական հեռուստաալիքով եթեր է հեռարձակվում 2002 թ. նոյեմբերից, եթերը տարածվում է Հայաստանի և Արցախի գրեթե ողջ տարածքով։ Հեռուստաալիքը նաև հասանելի է Interactive, Eurocable և Ucom մալուխային հեռուստատեսության բաժանորդներին, հասանելի է մոտ 2 միլիոն բնակչության համար ։
Ընկերության գործագիր տնօրենն է Մանյա Ղազարյանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Հայաստանի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Քրիստոնեական հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Հեռուստաընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի
Բրունելո
Բրունելո (Brunello), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում ։
Բնակչությունը 953 մարդ (2001 թվականի տվյալների համաձայն), բնակչության միջին խտությունը՝ 581 մարդ/կմ², զբաղեցնում է 1, 64 կմ² տարածք, փոստային ինդեքս՝ 21022, հեռախոսային կոդը՝ 0332։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Նախաճաշ հայրիկի հետ (ֆիլմ)
Նախաճաշ հայրիկի հետ (Завтрак у папы), ռեժիսոր Մարիա Կավչենկոյի կողմից նկարահանված ռուսական կատակերգական ֆիլմ, որ պատմում է ծնողների և երեխաների հարաբերությունների մասին։
Սյուժե
Յուլիան գեղեցիկ երիտասարդ կին է, ապրում է Սանկտ Պետերբուրգում և աշխատում գովազդային ընկերությունում որպես քոփիրայթեր։ Նա ունի աղջիկ՝ Ալյան։ Մի անգամ ընկերության տնօրենը, որտեղ աշխատում էր Յուլիան, նրան գործուղման է ուղարկում Մոսկվա այն նպատակով, որ նա ստանա պատվեր արտասահմանյան «Ընտանեկան մթերք» մեծ կորպարացիայից։
Յուլիայի տնօրենը համարում է, որ պայմանագիրը գործնականում ստորագրված է. այդ ճանապարհին կա միայն մեկ արժանի մրցակից՝ Մոսկվայի գովազդի ընկերության տնօրեն Ալեքսանդր Տիտովը։ Սակայն Յուլիան հասկանում է, որ Մոսկվայի ընկերության տնօրենը Ալյայի հայրն է։
Պատահաբար իր հոր մասին իմանում է նաև Ալյան, որն էլ որոշում է ծանոթանալ նրա հետ։ Դրա համար նա ճանապարհվում է իր մոր հետևից Մոսկվա և մի առավոտ Ալեքսանդրան ծեծում է դուռը։ Տիտովը չի հավատում, որ Ալյան իր աղջիկն է, քանի որ նա չէր հիշում ո՛չ այն գիշերը, ո՛չ էլ Յուլիային։ Տակավին ամուրի տղամարդը, որն ապրում էր իր ուզածի պես, որոշում է աղջկան հանձնել խնամակալության, միաժամանակ հանդիպել «Ընտանեկան մթերք» ընկերության ներկայացուցչին, որից կախված է, թե ում է բաժին ընկնելու պայմանագիրը։ Ալեքսանդրը հանկարծ իմանում է, որ Բոբը վեց երեխաների հայր է և ընտանեկան արժեքների մեծ երկրպագու։ Ալեքսանդրը անմիջապես որոշում է լավ կողմից ցույց տալ իրեն՝ Ալիային ներկայացնելով որպես իր դուստր, իսկ իր աշխատակից Օքսաննային՝ որպես իր կին։ Ալեքսանդրը Բոբին հրավիրում է իր մեկ շաբաթ ապրել իր «ընտանիքի» հետ։
Ալեքսանդր կկարողանա ՞ արմատապես փոխել կյանքի ոճը և արդյո՞ք Ալյան կկարողանան կրկին միասին տեսնել իր ծնողներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր
The Pot
"The Pot"-ը թողարկվել է, որպես 2-րդ սինգլ «Tool» խմբի 4-րդ ստուդիական " 10,000 Days" ալբոմից։ 2008 թվականին արժանացել է Գրեմմի մրցանակի "Best Hard Rock Performance" անվանակարգում։ Երգը մեկնաբանվում է երկու իմաստով՝ առաջինը, որ երգում ներկայացվում է երեսպաշտությունը։ Ըստ երկրորդ իմաստի այն թմրանյութային արբեցումների և ինքդ քեզ մնացածից վեր համարելու մասին է։ Եզրակացությունը բխում է երգի "The pot calling the kettle black" տողից, որը դարձվածք է պնդող, որ մարդը մեղավոր է այն ամենի համար ինչում մեղադրում է ուրիշներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սինգլներ Կատեգորիա:2006 սինգլներ
Առաջնախաղ
Առաջնախաղ (պրեմիերա) (première՝ առաջին), առաջին ներկայացում, բեմադրության առաջին վճարովի ցուցադրումը։ Առաջնախաղը հաճախ վերաբերում է թատրոնին կամ կինոյին։ Համաշխարհային առաջնախաղը նշանակում է, որ տվյալ ֆիլմն աշխարհում առաջին անգամ է ցուցադրվելու, տարածքային կամ ազգային առաջնախաղը նշանակում է, որ ներկայացումն առաջին անգամ է բեմադրվելու տվյալ տարածքում։ Առաջնախաղերը հաճախ ավելի շուտ ցուցադրվում են կինոփառատոներում, այնուհետև կինոթատրոններում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թատրոն Կատեգորիա:Կինեմատոգրաֆիա Կատեգորիա:Հեռուստատեսային տերմինաբանություն Կատեգորիա:Երաժշտական միջոցառումներ
Փաստաթղթավորում
Փաստաթղթավորում, տնտեսական գործառնության բովանդակություն բնութագրող տվյալների գրանցումը համապատասխան բլանկներում։ Փաստաթղթավորման միջոցով իրականացվում է հաշվապահական հաշվառման առարկայի ուսումնասիրություն և հետազոտություն, այսինքն՝ այն հանդիսանում է հաշվապահական հաշվառման մեթոդի տարր։ Փաստաթղթային հաշվառումը ֆինանսատնտեսական գործառնությունների բովանդակության, մասնակիցներին բնութագրող տվյալների և այլ վավերապայմանների գրանցումն է սկզբնական հաշվառման փաստաթղթերում ։
Փաստաթղթաշրջանառություն
Փաստաթղթաշրջանառությունը կազմակերպությունում հաշվապահական հաշվառման բոլոր փաստաթղթերի շարժն է՝ սկսած ձեռքբերումից (սկզբնական հաշվառման փաստաթղթերի կազմումից և ստացումից) մինչև հաշվետվությունների կազմում և արխիվացում։ Կազմակերպությունում փաստաթղթավորման գործընթացը սկսվում է սկզբնական հաշվառման փաստաթղթերից։ Սկզբնական հաշվառման փաստաթղթերը արձանագրում են գործառնությունների կատարման փաստը։ Ներքին սկզբնական հաշվառման փաստաթղթերը ստացվում են մասնավորապես կազմակերպության ներքին կառուցվածքային ստորաբաժանումներից (օրինակ՝ աշխատավարձի վճարման տեղեկագիրը), կազմակերպության կառավարման մարմիններից (օրինակ՝ կարգադրությունը, տնօրենի հրամանը)։ Արտաքին սկզբնական հաշվառման փաստաթղթերը ստացվում են մասնավորապես մատակարարներից (օրինակ՝ հաշիվ վավերագիրը, ՀԴՄ կտրոնը), գնորդներից (օրինակ՝ դրամարկղային մուտքի օրդերի անդորրագիրը), այլ կրեդիտորներից (վարձակալական վճարների գծով կազմված ակտը)։ Նյութական պատասխանատուները և այլ անձինք ստացված սկզբնական հաշվառման փաստաթղթերը և դրանց հիման վրա կազմված հաշվետվությունները, տեղեկագրերը փաստաթղթաշրջանառության ժամանակացույցով սահմանված ժամկետներում և ստորագրված (ստորագրման իրավասությունները սահմանվում են ներքին իրավական ակտերով) հանձնում են հաշվապահությանը։ Հաշվապահությունը փաստաթղթերից ստացված տեղեկատվությունը մշակում է և հաշվապահական հաշվառման գրանցամատյաններում արձանագրում այն։ Այնուհետև դրանց հիման վրա կազմվում և օգտագործողներին են ներկայացվում հաշվետվություններ, հաշվարկներ (օրինակ՝ ֆինանսական, կառավարչական, վիճակագրական հաշվետվությունները և հաշվարկները)։
Վերջում փաստաթղթաշրջանառության ժամանակացույցով սահմանված ժամկետներում հաշվապահական հաշվառման փաստաթղթերը հանձնվում են արխիվ։
Փաստաթղթաշրջանառության ժամանակացույցը հնարավորություն է տալիս ժամանակին և պատշաճ ձևով կազմակերպել փաստաթղթավորումը, ինչպես նաև նպաստել հաշվառման աշխատանքների հեշտացմանը։ Այն կարող է ներկայացվել աղյուսակների, սխեմաների տեսքով կամ այլ կերպ։
Ժամանակացույցի մեջ սահմանվում են հաշվապահական հաշվառման փաստաթղթերի ցանկը, կազմման և հանձնման ժամկետները, կազմման աշխատանքների իրականացման տեղամասը, արխիվացումը, դրանց համար պատասխանատու անձինք և այլն։
Փաստաթղթերի դասակարգում
Փաստաթղթերի լրացումը, ուսումնասիրությունը և ճանաչումը հեշտացնելու նպատակով դրանք դասակարգվում են ըստ տարբեր հատկանիշների` ըստ նշանակման (կարգադրողական, կատարողական, հաշվապահական ձևակերպման, կոմբինացված), ըստ հաշվապահական գրանցումների կատարման (ժամանակագրական, սիստեմատիկ, կոմբինացված), ըստ կազմելու և օգտագործելու եղանակի (միանվագ, կուտակման) և այլն։
Հաշվապահական հաշվառման փաստաթղթերը դասակարգվում են նաև ըստ սկզբնական հաշվառման փաստաթղթերի, հաշվապահական հաշվառման գրանցամատյանների և հաշվետվությունների, հաշվարկների։
Փաստաթղթերի վավերապայմաններ
Սկզբնական հաշվառման փաստաթղթերը ունեն պարտադիր վավերապայմաններ։ Դրանք են`
Սկզբնական հաշվառման փաստաթղթերում կարող են լինել լրացուցիչ վավերապայմաններ` կախված գործառնության բնույթից և տվյալների մշակման համակարգից։
Հաշվապահական հաշվառումը կարգավորող պետական մարմինը կարող է սահմանել սկզբնական հաշվառման փաստաթղթերի, ֆինանսական հաշվետվությունների օրինակելի ձևեր, իսկ կազմակերպությունը կարող է այն օգտագործել, ինչպես նաև պահպանելով օրենսդրությամբ սահմանված պարտադիր վավերապայմանները և պահանջները՝ դրանք սահմանել ինքնուրույն։
Վիճակագրական հաշվետվությունների և հաշվարկների ձևերն ունեն պարտադիր բնույթ։
Հաշվապահական հաշվառման փաստաթղթերում գրանցումները և հաստատումները կատարվում են ինչպես գրիչով, այնպես էլ էլեկտրոնային եղանակով։ Գրանցումները և հաստատումները պահպանվում են մինչև փաստաթղթերի արխիվացման ժամանակաշրջանի վերջը։
Սկզբնական հաշվառման փաստաթղթերը կազմվում են գործառնության կատարման պահին, իսկ եթե դա հնարավոր չէ, ապա գործառնության ավարտից անմիջապես հետո։ Սկզբնական հաշվառման փաստաթղթերը ժամանակին և ամբողջական ձևակերպելու, սահմանված կարգով և ժամկետներում հաշվապահական հաշվառման մեջ արտացոլելու համար դրանց փոխանցման պատասխանատվությունը կրում են այդ փաստաթղթերը կազմող և ստորագրող անձինք։
Սկզբնական հաշվառման փաստաթղթերի ստուգում
Ըստ ձևի սկզբնական հաշվառման փաստաթղթի ստուգումը նշանակում է ստուգել փաստաթղթի բոլոր վավերապայմանների ճշտությունը և ամբողջականությունը։
Ըստ բովանդակության սկզբնական հաշվառման փաստաթղթի ստուգումը նշանակում է ստուգել փաստաթղթավորված գործառնության օրինականությունը, դրանց համապատասխանությունը իրավական ակտերին, կնքված պայմանագրին, գնացուցակներին և այլն կամ էլ առանձին ցուցանիշների տրամաբանական կապը։
Թվաբանորեն սկզբնական հաշվառման փաստաթղթի ստուգումը նշանակում է ստուգել փաստաթղթում ակտիվի քանակի (ծավալի) և միավորի գնի արտադրյալը, ակտիվների գումարի հանրագումարը, դրանց նկատմամբ հարկային հարաբերությունները կարգավորող օրենսդրությամբ հաշվարկված անուղղակի հարկերը, տրամադրված զեղչերը և այլն։
Համեմատության միջոցով ստուգումների իրականացման դեպքում ստուգումներ կարող են կատարվել տարբեր նյութական պատասխանատուների կողմից ներկայացված փաստաթղթերի համեմատությամբ, այլ կազմակերպությունների հետ փոխադարձ հաշվարկների ստուգմամբ և այլն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հաշվապահություն Կատեգորիա:Փաստաթղթեր Կատեգորիա:Տեխնիկական հաղորդակցություն
Սինևիր (գյուղ, Մեժգորեի շրջան)
Սինևիր (Синевир), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սինևիր գյուղում բնակվում էր 4 805 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(7891) Ֆուչի
(7891) Ֆուչի (Fuchie), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի նոյեմբերի 11-ին Մասանորի Հիրասավայի և Շոհեյ Սուզուկիի կողմից Նյուկասայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,278784 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9448 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6128 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1256,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,286516 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,9° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մասանորի Հիրասավայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Շոհեյ Սուզուկիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Յակով Բազելյան
Յակով Բազելյան (օգոստոսի 28, 1925, Զլատոպոլ, Ուկրաինական ԽՍՀ - հունիսի 4, 1990, Մոսկվա, ՌԴ), խորհրդային կինոռեժիսոր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:1925 ծնունդներ Կատեգորիա:Զլատոպոլ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հունիսի 4 մահեր Կատեգորիա:1990 մահեր Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Սոլոմոն Բանդարանաիկե
Սոլոմոն Բանդարանաիկե (Solomon West Ridgeway Dias Bandaranaike), Ցեյլոնի քաղաքական և պետական գործիչ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Օքսֆորդի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Քաղաքական գործունեությունը սկսել է 1925 թվականին, Ցեյլոնի անգլիական գաղութային վարչությունում զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ։ 1947–1951—ական թվականներին եղել է առողջապահության նախարար, իսկ 1956 թվականից՝ վարչապետ։ 1951 թվականին հիմնադրել է Ցեյլոնի ազատության կուսակցությունը, որը միավորում էր սինհալական ազգային բուրժուազիային։ 1956 թվականին կազմակերպել է ժողովրդական Միացյալ ճակատը և գլխավորել կառավարությունը (1956–1959-ական թվականներին), որը վարում էր երկրի քաղաքական անկախության ամրապնդման և ազգային տնտեսության զարգացման քաղաքականություն։
Արտաքին քաղաքականության մեջ առաջնորդվում էր ԱՄՆ-ի և ԽՍՀՄ-ի դաշինքին չմիավորվելու սկզբունով, իսկ ներքին քաղաքականությունում՝ բուդիստ-սինհալերեն ազգայնականությամբ, անգլերեն և թամիլերեն լեզուները զրկելով պետական կարգավիճակից։ Շուտով նա փոխզիճման գնաց և թույլ տվեց թալիմներին իրենց լեզուն օգտագործել առևտրի բնագավառում։ Դա առաջացրեց էթնիկ սինգալցիների զայրույթը։ 1959 թվականի սեպտեմբերի 25-ին բուդիստ կուսակրոն Թալդուվե Սոմարաման ծանր ատրճանակից վիրավորեց 60 տարեկան վարչապետին։ Հաջորդ օրը ստացած վերքերից Սոլոմոն Բանդարանաիկեն մահացավ։
Հիշատակ
Կոլոմբոյի միջազգային օդանավակայանը կրում է Սոլոմոն Բանդարանաիկեի անունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Շրի Լանկայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պետության սպանված ղեկավարներ
Պրոնոզովկա (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)
Պրոնոզովկա (Пронозівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Վելիկիյ Ուզվիզ։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Պրոնոզովկա գյուղում բնակվում էր 854 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2936 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 290,87 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:17-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Մ.թ.ա. 1089
Դեպքեր
Աթենքի արքա է դառնում Կոդրուսը։
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 11-րդ դար
Ուրարտու ՖԱ (2012)
«Ուրարտու» ֆուտբոլային ակումբը արհեստավարժ ֆուտբոլային ակումբ է։
Պատմություն
Արթուր Ոսկանյանի նախագահի մտահղացմամբ 2012 թ.-ի հոկտեմբերին ստեղծվեց «Ուրարտու» անվանումով ֆուտբոլային ակումբը։ Այդ ժամանակ Մոսկվայի «Դինամոյի» մանեժում հավաքագրվեցին և իրենց առաջին մարզումները սկսեցին «Ուրարտուի» կազմի թեկնածուները։ Նույն տարվա դեկտեմբերի 10-ին ակումբը «ՖԱ ՈՒՐԱՐՏՈՒ ՍՊԸ» անվանումով պաշտոնապես գրանցվեց պետռեգիստրում։
Արմեն Սանամյանի օգնականների պարտականությունները ակումբի ստեղծման ժամանակից կատարում էին գլխավոր մարզչի օգնական Կամո Մահտեսյանն ու դարպասապահների մարզիչ Արթուր Ավագյանը, ովքեր հետագայում նրա հետ տեղափոխվեցին Մարտունու «Ալաշկերտ»։
2013 թ.-ի հունվարից մինչև մարտ ամիսը «Ուրարտուն» Երևանում ամբողջական կազմով ուսումնամարզական հավաք, մարզումներ ու մի շարք ստուգողական հանդիպումներ ունեցավ, այդ թվում նաև ՀՀ բարձրագույն խմբի ներկայացուցիչներ՝ Դիլիջանի «Իմպուլսի» և Երևանի «Արարատի» հետ։ 2013-ի մարտի 7-20-ը «Ուրարտուն» ուսումնամարզական հավաք անցկացրեց Բելառուսի մայրաքաղաք Մինսկում, որտեղ նաև Բելառուսի 1-ին և 2-րդ խմբի թիմերի հետ 5 ստուգողական հանդիպում ունեցավ։ Այստեղ «Ուրարտուն» իր ակտիվում 3։2 հաշվով հաղթանակ գրանցեց Մինսկի «Զվեզդա-ԲԳՈՒ»-ի հետ միջազգային ընկերական խաղում։
Մինչև 2013 թ.-ի մայիս ամիսը «Ուրարտուն» Արմեն Սանամյանի ղեկավարությամբ 20 ստուգողական հանդիպում անցկացրեց տարբեր ներուժի տեր մրցակիցների հետ, որոնցից 9-ում հաղթեց, 6-ում պարտվեց, իսկ 5 խաղում էլ ոչ-ոքի արձանագրվեց և այդ ընթացքում խփեց 33, ու բաց թողեց 34 գնդակ։
Մայիսին Արմեն Սանամյանի՝ «Ալաշկերտ» տեղափոխությունից հետո մայիսի 4-ին «Ուրարտուն» մեկ հանդիպում անցկացրեց «Ալաշկերտի» հետ ( 2։4 ) գլխավոր մարզչի ժամանակավոր պաշտոնակատար Կամո Մահտեսյանի ղեկավարությամբ։ Ակումբի ստեղծման օրվանից «Ուրարտուի» ավագի պարտականությունը կատարում է ՀՀ երիտասարդական հավաքականում հանդես եկած կենտրոնական պաշտպան 25-ամյա Կարեն Խաչատրյանը։ Մայիսի 7-ից «Ուրարտուի» գլխավոր մարզչի պաշտոնը ստանձնեց հանրապետության ամենափորձառու մասնագետներից մեկը՝ ՀՀ ազգային հավաքականի նախկին գլխավոր մարզիչ 53-ամյա Սուրեն Բարսեղյանը, ով ՀՀ ազգային հավաքականը գլխավորել է 1998-1999 թթ.՝ «ԵՎՐՈ-2000»-ի շրջափուլում։ Բարսեղյանը գլխավոր մարզչի պարտականություն է կատարել նաև Աբովյանի «Կոտայք», Կապանի «Գանձասար», Երևանի «Ուլիս», «Միկա», ինչպես նաև Լիբանանի մի շարք ակումբներում։
Բարսեղյանի ղեկավարությամբ «Ուրարտուն» 3 հանդիպում անցկացրեց, որից 2-ում հաղթեց, մեկում՝ պարտվեց։ Հունիսի 19-ին փորձառու մասնագետը հրավիրվեց գլխավորելու Ասիայի Չեմպիոնների Լիգայի գավաթի խաղարկությանը մասնակցել պատրաստվող Լիբանանի չեմպիոն Բեյրութի «Սաֆան»։ Այդ ընթացքում «Ուրարտուն» ժամանակավորապես գլխավորեց Բարսեղյանի օգնականի պարտականությունը ստանձնած Երևանի «Արարատի» նախկին խաղացող, մինչև 17 տարեկանների ՀՀ հավաքականի և Դիլիջանի «Իմպուլս-2»-ի նախկին գլխավոր մարզիչ, 54-ամյա Սամվել Պողոսյանը։ Վերջինիս ղեկավարությամբ «Ուրարտուն» 2 հանդիպում անցկացրեց, և 2-ում էլ հաղթեց՝ Երևանի «Փյունիկ-96»-ին( 3։1) և ՀՀ նախկին չեմպիոն «Ուլիսին»( 2։0)։ Սակայն Լիբանանում ինչ-ինչ պատճառով գործարքը չկայացավ, և Սուրեն Բարսեղյանը վերադարձավ Երևան ու հուլիսի 1-ից կրկին անցավ «Ուրարտուի» գլխավոր մարզչի պարտականություններին կատարմանը։
Ներկա կազմ
Օգոստոսի 1, 2013
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային ակումբներ այբբենական կարգով ՈՒ
Մ.թ.ա. 1069
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 11-րդ դար
Հայրիկի առևանգումը
Հայրիկի առևանգումը (Dadnapped), ամերիկյան ֆիլմ։ Լույս է տեսել 2009 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր Կատեգորիա:Disney հեռուստաալիքի օրիգինալ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ
Չինաստանի ազգային համալսարան
Չինաստանի ազգային համալսարան, համալսարան Պեկինում։ Thomson Reuters-ի վարկանիշային աղյուսակում 2013—2014 թվականների տվյալներով աշխարհի մի քանի այլ համալսարանների հետ կիսում է 226—250 հորիզոնականները ։
Պատմություն
Երբ 1937 թվականին սկսվեց ճապոնա-չինական պատերազմը, շատ երիտասարդներ, ովքեր դժգոհ էին Չան Կայշի քաղաքականությունից ուղևորվեցին երկրի հյուսիս-արևմուտք` Շենսի Հանսու Նինսկի խորհրդային շրջան։ Որպեսզի նրանց նախապատրաստեն հակաճապոնական գործունեությանը, ՉԿԿ-ն Յանանում ստեղծեց Հյուսիս-Շենսինյան հանրային դպրոցը (陕北公学), որի առաջին տնօրենը դարձավ Չեն Ֆնուն։ Եթե հակաճապոնական քաղաքա-ռազմական դպրոցը հիմնականում պատրաստում էր զինվորական կադրեր, ապա Հյուսիսային- Շենսինյան դպրոցը զբաղվում էր հասարակական գործիչների նախապատրաստմամբ։ Սովորողները կարճաժամկետ դասընթաց էին անցնում (3-4 ամիս), դպրոցի գոյության երկու տարիների ընթացքում այն թողարկել է շուրջ 6 հազար շրջանավարտ։
1939 թվականի Հյուսիս-Շենսինյան հանրակրթական դպրոցը, Լու Սինյանի անվան Յանանի արվեստի ինստիտուտը, Յանանի պրոլետարական քոլեջը և երիտասարդների զինվորական պատրաստության դասընթացները միավորվել են Հյուսիսչինական միավորված համալսարանի մեջ (华北联合大学), որտեղ սովորում էին 1500 ուսանող։ Պաշտոնապես բացվել է հուլիսի 7-ին, ռեկտորը դարձյալ Չեն Ֆանուն էր։ Քաղաքացիական պատերազմի երկրորդ փուլում Հյուսիսչինական միավորված համալսարանը տեղափոխվել է տարբեր բնակելի վայրեր՝ կախված  ՉԿԿ-ի և Գոմինդանի մեջ ընթացող ռազմական գործողությունների։ 1948 թվականի օգոստոսի 24-ին Չժենդին գավառում, Հեբեյ նահանգում Հյուսիսչինական միավորված համալսարանը  և Հյուսիսային համալսարանը միահյուսվել են Հյուսիսային համալսարանի։ Իր գոյության ինը տարիների ընթացքում Հյուսիսչինական միվորված համալսարանը թողարկել է 12 հազարից ավելի ուսանողների։
Հյուսիսչինական համասարանը կազմված էր 4 բաժանմունքներից և 2 ինստիտուտից։ Քաղաքական, Մանկավարժական, Հումանիտար և Հետազոտական բաժանմունքներ, ինչպես նաև Աշխատանքային ինստիտուտ և Գյուղատնտեսական ինստիտուտ։ Միավորված համալսարանի ռեկտոր դարձավ Ու Յուչժինը։ 1949 թվականի ապրիլին Հյուսիսիչինական համալսարանը տեղափոխվեց ազատագրված Պեկին։ Երկրի վերականգնման նպատակով կադրերի պատրաստման համար  Պեկինի և Տյանզնի այլ համալսարաններից Հյուսիսչինական համալսարան տեղափոխվեցին դասախոսներ։ 1950 թվականին Հյուսիսչինական համալսարանը պաշտոնապես անվանվեց Չինաստանի ազգային համալսարան։
Ինստիտուտներ
Չինաստանի ազգային համալսարանը իր կազմում ունի հետևյալ ինստիտուտները.
Սինևիրսկայա Պոլյանա
Սինևիրսկայա Պոլյանա (Синевирська Поляна), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սինևիրսկայա Պոլյանա գյուղում բնակվում էր 1 354 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ֆան Կուան
Ֆան Ժոնջենգ (960 – 1030 , երկրորդ անունը՝ Չժոնգլի, ավելի հայտնի Ֆան Կուան  (范寬) կեղծանվամբ), չինացի լանդշաֆտային նկարիչ՝ Սան դինաստիայից։ Նա և՛ դաոսիզմի, և՛ նեոկոնֆուցիականության հետևորդ էր ։
«Ճանապարհորդները լեռների և առվակների միջև»
«Ճանապարհորդները լեռների և առվակների միջև» նկարը (Travelers among Mountains and Streams) մեծ կախովի թղթագլան է, որը համարվում է Ֆան Կուանի ամենահայտնի աշխատանքը, հնարավոր է միակ պահպանվածը, Հյուսիսային դպրոցի հիմնարար նկարը։ Այն հաստատում է մոնումենտալ լանդշաֆտային նկարչության իդեալը, որին հետագայում նկարիչները պետք է անընդհատ վերադառնային որպես ոգեշնչման աղբյուր ։ Ակնհայտ է դասական չինական երեք հարթությունների հեռանկարը՝ մոտ, միջին (ներկայացված ջրով և մառախուղով), հեռու։ Ի տարբերություն չինական լանդշաֆտային արվեստի ավելի վաղ նմուշների՝ բնության վեհությունը հիմնական թեման է, այլ ոչ թե պարզապես ետնային պլանն է ապահովում ։ Հազիվ տեսանելի է բեռնակիր ձիերի քարավանը, որը դուրս է գալիս անտառից բարձրացող ժայռի ստորոտից։ Նկարի ոճն ընդգրկում է արխայիկ կոնվենցիաները, որոնք թվագրվում են Տանգ դինաստիայից։
Պատմաբան Պատրիսիա Էբրին նկարի վերաբերյալ իր տեսակետը բացատրում է նրանով, որ"․․․առաջին պլանը կատարված է հստակ,լավ ընդգծված վրձնահարվածներով։ Դուրս ցցված ժայռակտորները, կոպիտ թփուտները, ճանապարհի ջորիների քարավանը և ժայռի վրա գտնվող անտառի տաճարը բոլորը վառ կերպով պատկերված են։ Առաջին պլանի և հետևի բարձրացող Կենտրոնական գագաթի միջև կա համապատասխան բաց, որը դիտվում է որպես ֆոն, տեղադրված է առաջին պլանի հետևում գտնվող բաց հատվածում։ Այս տեսարանում կան մարդկային կերպարներ, բայց հեշտ է պատկերացնել, որ դրանք ճնշված են իրենց շրջապատող միջավայրի վեհությամբ և խորհրդավորությամբ ։"Ֆանի գլուխգործոցը՝ Ճանապարհորդները լեռների և առվակների միջև, կրում է իր վրա թաքցված ստորագրություն, որը բացահայտվել է միայն 1958 թվականին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չինացի նկարիչներ Կատեգորիա:10-րդ դարի ծնունդներ Կատեգորիա:Բնանկարիչներ Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:2023 երիտասարդական ամառային վիքիճամբարի դասընթացի ժամանակ ստեղծված կամ բարելավված հոդվածներ