cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վասիլ Բարվինսկի
Երկեր
Բարվինսկին գրել է շուրջ 30 ստեղծագործություն, որոնք, երաժշտագետներից շատերի կարծիքով, “… հասուն են, խոհուն, նուրբ”։ Նա ստեղծագործել է տարբեր ժանրերով, հիմնականում ուշ ռոմանտիզմի ոճով, որին համադրել է իմպրեսիոնիստական տարրեր։ Զգացվում է նաև ոկրաինական բանահյուսության խոր ազդեցությունը։ Բարվնսկո ահպանված գործերից շատերը այսօր էլ կատարվում են, հնչում աշխարհ տարբեր ծայրերում ։ 2017 թվականին թողարկվել է «The Silenced Voice of Vasyl Barvinsky» խտասկավառակը։
Ստեղծագործությունների ընտրանի
Ուկրաինական ռապսոդիա (Ukrayinska Rapsodiya - Українська рапсодія) նվագախմբի համար (1911)
Դաշնամուրային շարք "Սեր" (Liubov - Любов)
Դաշնամուրային սոնատ C sharp minor
Դաշնամուրային տրիո A minor
Դաշնամուրային պրելյուդներ
Դաշնամուրային կոնցերտ F minor
Հինգ մինիատյուր՝ ուկրաինական բանահյուսական թեմաներով
Դաշնամուրային շարք "Koliadky i Shchedrivky" (Колядки і щедрівки)
Դաշնամուրային ժողովածու մանուկների համար․ "Մեր արևը դաշնամուր է նվագում" (Nashe Sonechko Hraye na Fortepiano - Наше сонечко грає на фортепіано)
Ուկրաինական սյուիտ (Ukrayinska syuyita - Українська сюїта)
Լեմկիվյան սյուիտ (Lemkivshchyna) (Lemkivska syuyita - Лемківська сюїта)
Լեմկիվյան պարեր (Lemkivski tantsi - Лемківські танці)
Խմբերգային մինիատյուր․ Արևն արդեն մայր է մտել" (Uzhe sonechko zakotylosia - Уже Сонечко Закотилося)
Մանկական խմբերգեր․
Տոնածառի շուրջ (Na yalynku - На ялинку)
Ամառ - (Lito - Літо)
Դպրոցականների երգ (Pisnia Shkoliariv - Пісня школярів)
Բանահյուսական երգերի գործիքավորումներ․
Սարալանջին երկու ընկուզենի (Tam na hori dva dubky - Там на горі два дубки)
Լեմկիվյան ժողովրդական երկու երգ (Dvi lemkivski narodni pisni - Дві Лемківські народні пісні)
Ժողովրդական երգերի մենակատարային վեց գործիքավորում՝ իրականացված 1912 թ․
Yanhil-yahilochka (Ягіл-ягілочка)
Oi, khodyla divchyna berizhkom (Ой, ходила дівчина беріжком)
Chy ty virno mene liubysh (Чи ти вірно мене любиш)
Vyishly v pole kosari (Вийшли в поле косарі)
Oi, ziydy, ziydy, yasen misiatsiu (Ой, зійди, зійди, ясен місяцю)
Օրորոցային՝ Oi Khodyt Son (Ой ходиь сон)
Կամերային երաժշտություն
Սոնատ թավջութակի և դաշնամուրի համար
Նոկտյուրն թավջութակի համար (1910)
Ժողովրդական երգերի թեմաներով վարիացիաներ թավջութակի համար․ (1918) (Variatsiyi na temu narodnoyi pisni "Oi, pyla, pyla ta Lymerykha na medu" - Варіації на тему народної пісні "Ой, пила, пила та Лимериха на меду")
Սոնատ և սյուիտ ալտի և դաշնամուրի համար
Սյուիտ ալտի համար (1927)
Սեքստետ դաշնամուրի և աղեղնավոր հինգ գործիքի համար
Աղեղնավոր գործիքների կվարտետ "Molodijniy" (հրատարակվել է 1941 թ․)
Աղեղնավոր գործիքների կվարտետ B flat major
Ջութակի համար․ "Humoreska", "Sumna Pisnia", "Kozachok", "Metelytsia", "Pisnia bez sliv", հայտնի է նաև "Harodna Melodiya" վերնագրով
Երաժշտությանն առնչվող գրական երկեր
Բելա Բարտոկը Լվովում (Bela Bartok U Lvovi - Бела Барток у Львові)
Ակնարկ ուկրաինական երաժշտության պատմության (Ohliad istoriyi ukrayinskoyi muzyky - Огляд історії української музики) Ուկրաինական երաժշտություն (Ukrayinska muzyka -Українська музика)
Ուկրաինական երաժշտության նոր դարը (համահեղինակներ՝ Ստեշկո և Լյուդկևիչ)(Nova doba ukrainskoyi muzyky -Нова доба української музики)
Իմ հուշերը Նիկոլայ Լիսենկոյի մասին (1937) (Moyi spohady pro Mykolu Lysenka - Мої спогади про Миколу Лисенка) "Viktor Kosenko" (1939)
Վ․ Նովակի ստեղծագործությունը (Tvorchist V. Novaka - Творчість В. Новака)
Ուկրաինական ժողովրդական երգն ու ուկրաինացի կոմպոզիտորները (Պրահա, 1914) (Ukrayinska narodna pisnia i ukrayinski kompozytory -Українська народна пісня і українські композитори)
Ուկրաինական ժողովրդական երգերի բնույթը և դրանց քննությունը (''Kharakterystyka ukrayinskoyi narodnoyi pisni ta yiyi doslidzhennia - Характеристика української народної пісні та її дослідження)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Դիրիժորներ Կատեգորիա:Մանկավարժներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի դիրիժորներ
Յուն Ֆոսե
Յուն Ֆոսե (Jon Fosse, ), նորվեգացի արձակագիր, դրամատուրգ, գրող, բանաստեղծ և մանկագիր։ Նրա դրամաները այսօր աշխարհի բեմերի ամենապահանջված ստեղծագործություններն են համարվում։
Կենսագրություն
Յուն Ֆոսեն ծնվել է 1959 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Հյոուգեսունում։
Գրականության մեջ իր դեբյուտը տեղի է ունեցել 1983 թվականին «Կարմիրը, սևը» վեպով։ Իսկ որպես դրամատուրգ Յուն Ֆոսեն գրական ասպարեզ է եկել 1994 թվականին «Եվ մենք երբեք չենք բաժանվի» պիեսով։
Դասավանդել է գրականություն։ Յուն Ֆոսեն նաև զբաղվել է լրագրությամբ։ Մի քանի բանաստեղծությունների ժողովածուների և մանկական գրքերի հեղինակ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ Կատեգորիա:Նորվեգացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Նորվեգացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Նորվեգացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Նորվեգացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Նորվեգացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Բերգենի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Նորվեգացի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Աստվածատուրի խաչքար (Հռիփսիմե, Վաղարշապատ)
Աստվածատուրի խաչքար, գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի արևելյան մասում, Մեսրոպ Մաշտոց - Գրիգոր Նարեկացի փողոցների խաչմերուկ մոտ գտնվող Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցում, որն ընդգրկված է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (4.2/17) ։
Տեղադրություն
Գտնվում է Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցու արևելյան կողմում՝ պարսպի մոտ ։ Նախկինում գտնվել է Մայր Աթոռի ժառանգավորաց դպրոցում ։
Խաչքարի նկարագրություն
Հայտնաբերվել է 1896-1897 թվականներին Մայր Աթոռում ընթացող հին վեհարանի, տպարանի և ժառանգավորաց դպրոցի ավերակների մաքրման ժամանակ։ Պահպանվել է խաչքարի ստորին հատվածը։ Խաչքարը իր քանդակային և հնագրական արձանագրություններով թվագրվում է է 16-րդ դար ։
Խաչքարի վիմական արձանագրություն
Վիմական արձանագրությունը փորագրված է խաչքարի ստորին մասին՝ 1 տող.
Համաձայն արձանագրության՝ խաչքարը նվիրված է Աստվածատուրին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հռիփսիմե եկեղեցու խաչքարեր Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ Կատեգորիա:Տեղահանված խաչքարեր
Ջարդամ
Ջարդամ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 637 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Թուրք-պարսկական պատերազմ (1730-1736)
Թուրք-պարսկական պատերազմ 1730-1736 թվականներին, ռազմական գործողություններ Օսմանյան կայսրության և Նադիր շահի ուժերի միջև։
Նախապատմություն
1721 թվականին արևելքից Պարսկաստան ներխուժեցին աֆղանական գիլզա ցեղերը, որոնք հաջորդ տարի գրավեցին պարսից մայրաքաղաք Սպահանը։ Աֆղանների առաջնորդ Միր Մահմուդը իրեն նոր շահ հռչակեց, սակայն պարսկական գավառների մեծ մասը չընդունեցին այդ փաստը։ Սուլթան Հուսեյնի որդին՝ Թահմասպը, փախավ հյուսիս և այստեղ իրեն շահ հռչակեց։ Նրա հենարանը դարձան Ադրբեջանը և մերձկասպյան շրջանները։
1726 թվականին Թահմասպ 2-րդի մոտ ծառայության անցավ ղզլբաշների ադշար ցեղերից Նադիրը, ով նշանակվեց Խորասանի կուսակալ։ Նադիրը ընդունեց Թահմասպ-կուլի խան («Խան՝ Թահմասպի ստրուկ») տիտղոսը՝ դրանով ի ցույց դնելով իր նվիրվածությունը սեֆյան շահին։ 1729 թվականին Նադիրը վճռական պարտության մատնեց Միր Աշրաֆին, չնայած որ վերջինիս օգնության էին շտապել օսմանյան ուժերը. Միր Աշրաֆը զոհվեց փախուստի ժամանակ։
Իրադարձությունների ընթացք
Գահի՝ աֆղանական թեկնածուների հետ հաշվեհարդար տեսնելով՝ Նադիրը շարժվեց օսմանների դեմ։ Ստեղծելով ուժեղ բանակ՝ նա շարժվեց հյուսիս-արևմուտք, գրավեց Թավրիզը և մի շարք լուրջ հաղթանակներ ունեցավ։ Սակայն, քանի դեռ Նադիրը մարտնչում էր Խորասանում, Թահմասպ 2-րդը նոր, ստորացուցիչ հաշտություն կնքեց թուրքերի հետ։ Այդժամ Նադիրը գահընկեց արեց Թահմասպին և շահ հռչակեց նրա ութ ամսական որդուն՝ Աբբաս 3-րդին։
Նադիրի նախաձեռնությամբ 1732 թվականին Ռաշթ քաղաքում պայմանագիր կնքվեց Ռուսաստանի հետ, որի համաձայն վերջինս պարտավորվեց չեզոքություն պահպանել պարսկա-թուրքական պատերազմի ժամանակ՝ չհարձակվել Պարսկաստանի վրա (Ռուսաստանը Պարսկաստանի վրա հարձակվելու պարտավորություն ուներ 1724թ․ հունիսի 12-ին կնքված ռուս-թուրքական պայմանագրով)։ Պարսկաստանը պարտավորվեց պաշտպանել ռուսական առևտրային և մշակութային շահերը պատերազմի ժամանակ (այդ պարտավորությունն իրացնելու համար պարսկական պատվիրակության անդամ Դիզակի Մելիք Եգանը Աննա կայսրուհու կողմից ստանում է ռուսական բանակի գեներալի կոչում)։ Ռուսաստանը Պարսկաստանին վերադարձրեց Մազանդարան, Աստրաբադ (ներկայում՝ Գոլեստան) և Գիլան մարզերը (Կասպից ծովի հարավային ափամերձ մարզերն են)։ Դրա դիմաց Ռուսաստանը Պարսկաստանի հետ անմաքս առևտուր անելու իրավունք ստացավ։ Այդպիսով, Նադիր շահը չեզոքացնելով հյուսիսից ռուսական հնարավոր ներխուժման վտանգը, 1733-ին սկսում է արշավանք։
Եղվարդի ճակատամարտ
Մելիք Եգանի և Նադիր շահի համատեղ ռազմական հաջողություններից է 1733 թ. Սարը Մուստաֆա փաշայի 40.000-անոց զորքի կոտորածը։ Իրանական և օսմանյան զորքերի միջև խոշոր և վճռական ճակատամարտը տեղի է ունենում 1735 թ. հունիսի 14-ին Եղվարդ գյուղի մոտ, որտեղ օսմանցիները պարտվում են։ Եղվարդի ճակատամարտում իրանական բանակի կազմում կռվում էին հայկական 6 զորախումբ, մելիք Եգանի, մելիք Շահնազարի, մելիք Հակոբջանի և մյուս հայ մելիքների ղեկավարությամբ։ (Եղվարդի ճակատամարտի ելքից օգտվեց նաև Ռուսաստանը, որն ամռան վերջում Ղրիմը գրավելու առաջին փորձը կատարեց)։ Եղվարդի ճակատամարտից հետո հայ-պարսկական զորքերը գրավեցին Կարսից մինչև Կարին ու Բայազետ ընկած տարածքները։ Թուրքիան զորքերը դուրս բերեց Երևանի, Թիֆլիսի և Գանձակի բերդերից և Անդրկովկասից։
Արդյունքներ և հետևանքներ
Օսմանյան կայսրությունը 1735 թվականի վերջին սկսեց սեպարատ հաշտության բանակցություններ վարել Նադիրի հետ։ Բանակցությունների արդյունքում 1736 թվականին Էրզրումում Իրանի և Թուրքիայի միջև կնքվեց հաշտության պայմանագիր, որով վերականգնվեց իրանա-օսմանյան 1722 թվականի սահմանագիծը՝ Թուրքիան ճանաչեց Իրանի տիրապետությունը Արևելյան Հայաստանում և Արևելյան Վրաստանում։
Պատերազմից հետո Նադիր շահը, գնահատելով հայերի մասնակցությունը, արտոնություններ շնորհեց հայ առևտրականներին, հարկերից ազատեց հայ եկեղեցուն և գյուղացիներին, մելիք Եգանին շնորհեց խանի տիտղոս, և հայկական 6 մելիքությունների վրա կարգեց բեկլարբեկի (իշխանաց-իշխան)։ Եգանի պահանջով ազատվեցին նաև նախորդ պատերազմից հետո գերված և Թուրքիա աքսորված 7.500 հայ գերիները։
Թուրք-պարսկական պատերազմից առաջ տեղի էին ունեցել Սյունիքի (1722-1730) ու Արցախի (1724-1731) ազատագրական պատերազմները, և արդյունքում 1736 թվականին ձևավորվեց հայկական ինքնավարություն և կոչվեց «Խամսայի մելիքություններ»։ Դրանց մեջ մտան Թալիշի, Չարաբերդի, Խաչենի, Վարանդայի, Քոչիզի և Դիզակի մելիքությունները։ Խամսայի մելիքությունների ընդհանուր կառավարիչ ճանաչվեց Մելիք Եգանը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Թուրք-պարսկական պատերազմներ Կատեգորիա:18-րդ դարի պատերազմներ
Հայկ Մարտիրոսյան (երաժիշտ)
Հայկ Մարտիրոսյան (Haig Mardirosian, ), ամերիկահայ երաժիշտ, համերգային երգեհոնահար, կոմպոզիտոր և դիրիժոր, Տամպայի համալսարանի արվեստի և գրականության քոլեջի դեկան, Վաշինգտոնի Ամերիկյան համալսարանի պրոֆեսոր։ Հանդես է եկել Հյուսիսային Ամերիկայի և Եվրոպայի ամենանշանավոր բեմերում։ Ունի ավելի քան մեկ տասնյակ առևտրային ձայնագրություններ, որոնք ներառում են Բախի, Բրամսի, Լիստի, Պետր Էբենի և Ժան Լանգլեի երգեհոնային ստեղծագործությունների հայտնի կատարումները ։
Կատարողական կարիերա
1977 թվականին Հայկ Մարտիրոսյանը հրավիրվում է ելույթ ունենալու Գերմանիայի Բոնն քաղաքում անցկացվող երգեհոնի միջազգային շաբաթին՝ դառնալով դրան մասնակցած առաջին ամերիկացին։ 1989 թվականին նա երկու ամերիկացիներից մեկն էր, որոնք ելույթ ունեցան խորհրդա-ամերիկյան երգեհոնային երաժշտության առաջին (և միակ) փառատոնում։ 1999 թվականին նրան շնորհվեց շվեյցարա-ամերիկյան մշակութային փոխանակման գործընկերային Ensemble Corund-ի դրամաշնորհ, որը հանգեցրեց ուսումնական և հյուրախաղային շրջագայության Շվեյցարիայում։ Ընդհանուր առմամբ նա տվել է ավելի քան 500 մենահամերգ իր կարիերայի ամենակարևոր վայրերում և ներկայացուցչական կազմակերպությունների հովանավորությամբ, այդ թվում՝ Ամերիկյան երգեհոնահարների գիլդիայի և Կանադայի երգեհոնահարների թագավորական քոլեջի հովանավորությամբ ։
Որպես կոմպոզիտոր, դիրիժոր և երգեհոնահար Մարտիրոսյանը հնչել է WDR-ով, BBC-ով, Բելգիայի ռադիոյով, «Ամերիկայի ձայնով», ABC-ով, Ազգային հանրային ռադիոյով և Ամերիկյան հանրային մեդիայով։ Դրանք ներառում են Հարվարդի համալսարանի հայտնի Բուշ-Ռայզինգեր թանգարանից արված կարևոր հեռարձակումները ։
Երգչախմբի, լարային և հարվածային գործիքների համար նրա նոր «Ռեքվիեմի» պրեմիերան տեղի է ունեցել 2007 թվականի նոյեմբերին Վաշինգտոնում ։
Մամուլում
Մարտիրոսյանը 25 տարի որպես քննադատ աշխատել է Fanfare Magazine-ում՝ ձայնագրությունների մասին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների առաջատար ամսագրում, 26 տարի The American Organist-ում նա գրել է ձայնագրությունների, պարտիտուրների, գրքերի և նոր մեդիաների վերաբերյալ ակնարկներ։ Դրանց հրապարակումը նա շարունակում է իր ամսական խմբագրական սյունակում՝ Vox Humana-ում։ Նա նաև հոդվածներ է հրապարակել The Diapason-ում և The Journal of American Organbuilding-ում ։
1993 թվականին Մարտիրոսյանը մեկնել է Ստոկհոլմ՝ Շվեդական ինստիտուտի դրամաշնորհի հովանու ներքո ուսումնասիրելու և գրելու Օտտո Օլսոնի երաժշտության մասին։ Ընդհանուր առմամբ նա հրապարակել է ավելի քան 1900 հոդված։ Նա նաև ակտիվ է որպես խողովակային երգեհոնների նախագծման և կառուցման խորհրդատու ։
Ձայնագրություններ
Հայկ Մարտիրոսյանը ձայնագրվել է Centaur Records-ի համար։ Ձայնագրությունները ներառում են Օռլանդ դե Լասուսի մոտետներով երկու մեսսաները, որտեղ Մարտիրոսյանը ղեկավարում է Համբարձման և Սուրբ Ագնեսի եկեղեցու երգչախումբը (Վաշինգտոն)։ Նա նաև ձայնագրել է երգեհոնային սյուիտների հավաքածու, չեխ կոմպոզիտոր Պետր Էբենի երաժշտությունը և Յոհան Սեբաստիան Բախի, Clavierübung-ի III մասը։ 2008 թվականի աշնանը նա կարիերայում երկրորդ անգամ ձայնագրել է Յոհաննես Բրամսի երգեհոնային ստեղծագործությունները ։
Հայկ Մարտիրոսյանը նախկինում եղել է Վաշինգտոնի Ամերիկյան համալսարանի ակադեմիական հարցերով դեկանը և երաժշտության պրոֆեսոր, ինչպես նաև Համբարձման և Սուրբ Ագնեսի եկեղեցու (Վաշինգտոն ԿՇ) երգեհոնահար և խմբավար, որտեղ ղեկավարել է պրոֆեսիոնալ երգչախումբը, որը հայտնի է պատարագային երգացանկի գլուխգործոցների բարդ ու յուրահատուկ մեկնաբանություններով ։ 2016 թվականից Մարտիրոսյանը Տամպայի Սուրբ Անդրեաս եպիսկոպոսական եկեղեցու երգեհոնահարն է ։
Վոլոդարսկոգո (ավան, Ամվրոսիևսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Վոլոդարսկոգո ավանում բնակվում էր 245 մարդ։
Հայկ Մարտիրոսյան (երաժիշտ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ երգեհոնահարներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ դիրիժորներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ երաժիշտներ
Վոլոդարսկոգո (ավան, Ամվրոսիևսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Տրիխոտիլոմանիա
Բուժումը
Բուն տրիխոտիլոմանիայի բուժման նպատակով կիրառվում է միայն հոգեթերապիա, սակայն երբեմն կարող են նշանակվել պրեպարատներ՝ դեպրեսիվ կամ տագնապային ախտանշանները հաղթահարելու համար ։ Տրիխոտիլոմանիայի բուժման համար հոգեթերապիայի շրջանակներում կիրառվում է Սովորությունների վերափոխման թրեյնինգը, կոգնիտիվ-վարքային մոտեցման ուղղությունները (օրինակ՝ Ռացիոնալ-էմոտիվ վարքային թերապիա, Կոգնիտիվ-կոնցեպտուալ թերապիա) և այլն ։
Անոմալ շոգն աշխարհում (2023)
2023 թվականին աշխարհում անոմալ շոգ է նկատվել աշխարհի մի շարք շրջաններում ։ 2023 թվականի հուլիսի 4-ին գրանցվել է դիտարկումների սկզբից ի վեր ամենաբարձր (1979 թվականից) Երկրի մակերևույթի միջին ջերմաստիճանը +17,18 °C ։ 2023 թվականի հուլիսի 6-ին գրանցվել է նոր ռեկորդ՝ +17,23 °C ջերմաստիճանով։ 2023 թվականի հուլիսը դարձել է ամենաշոգ ամիսը դիտարկումների ողջ պատմության ընթացքում և, ենթադրաբար, Միկուլինի միջսառցադաշտից 120 հազար տարի առաջ ։
Մարտ
Մարտի 5-ին Հյուսիսային Ատլանտյան օվկիանոսի միջին ջերմաստիճանը կազմել է 19,9 °C՝ 0,1 °C-ով գերազանցելով այդ օրվա ռեկորդը, որը սահմանվել էր 2020 թվականին։ Հաջորդ երեք ամիսներին այն նորմայից զգալիորեն բարձր է մնացել, հունիսի 11-ին այն արդեն 0,5 °C-ով գերազանցել Է ռեկորդային արժեքը՝ կազմելով 22,7 °C ։
Ապրիլ
Հյուսիսային Աֆրիկայում սկիզբ առած ջերմային ալիքը ապրիլի 26-ից 28-ն ընկած ժամանակահատվածում առաջացրել է անոմալ բարձր ջերմաստիճան Արևմտյան Միջերկրական ծովում։ Մարոկկոյում և Ալժիրում տեղ-տեղ ջերմաստիճանը գերազանցել է 40 °C-ը, Կորդովայի օդանավակայանի օդերևութաբանական կայանը գրանցել է 38,8 °C ջերմաստիճան ։ Ապրիլի 26-ին Sentinel-2 արբանյակը ֆիքսել է Ֆուենտ-դե-Պիեդրա լճի ամբողջական չորացման առաջին դեպքը  ։
Անոմալ շոգ եղանակ է նկատվել նաեւ Ասիայի մի շարք երկրներում, մասնավորապես Բանգլադեշում, Հնդկաստանում, Չինաստանում, Լաոսում և Թաիլանդում ։ Ապրիլի 15-ին ռեկորդային ջերմաստիճան է գրանցվել ամբողջ Թաիլանդի համար՝ 45,4 °C, երկրում անոմալ շոգից ապրիլին մահացել է առնվազն 44 մարդ։ Այդ օրը ռեկորդային ջերմաստիճան է գրանցվել նաև Բանգլադեշի մայրաքաղաքի համար՝ 40,6 °C: ռեկորդային արժեքներ են գրանցվել նաեւ Լաոսի մի շարք քաղաքներում, ներառյալ մայրաքաղաքը, ինչպես նաեւ Հնդկաստանում ։
Համաշխարհային օվկիանոսի միջին ջերմաստիճանը, արբանյակների դիտարկումների տվյալներով, ապրիլին կազմել է 21,1 °C՝ գերազանցելով 2016 թվականի ռեկորդային արժեքը ։
Մայիս
Մայիսին Հյուսիսային Ամերիկայի արևմտյան մասում անոմալ շոգ էր նկատվել, թեև զիջում էր 2021 թվականի համանման երևույթին։ Բարձր ջերմաստիճանը անտառային հրդեհներ է առաջացրել Կանադայի Ալբերտա նահանգում, մայիսի 20-ին Այրվել է 842 հազար հեկտար անտառ ։ ԱՄՆ-ի Վաշինգտոն և Օրեգոն նահանգների մի շարք քաղաքներում ջերմաստիճանի ռեկորդներ են գրանցվել (30 °C-ից բարձր) ։
Հունիս
Հունիսի սկզբին Իսրայելում 35 °C-ից մինչև 45 °C ջերմաստիճանի ջերմային ալիքը ուժեղ քամու հետ համատեղ հանգեցրել է հարյուրավոր հրդեհների և էլեկտրամատակարարման խափանումների ։
Ընդհանուր առմամբ, 2023 թվականի հունիսն ամենաշոգն է եղել դիտարկումների ողջ պատմության ընթացքում, ջերմաստիճանի առավելագույն գերազանցումները եղել են Եվրոպայի հյուսիս-արեւմտյան մասում, Հյուսիսային Ամերիկայում, Ասիայի մի շարք երկրներում եւ Ավստրալիայի Արեւելքում, Սիբիրում ջերմաստիճանը հասել է 38 °C-ի՝ նորմայից գերազանցելով 15 °C-ով ։ Եվրոպական Միության Կլիմայի փոփոխության ծառայության Copernicus-ի զեկույցը, որը սերտորեն համագործակցում է Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպության հետ, ցույց է տվել, որ 2023 թվականի հունիսը 0,53°-ով բարձր է 1991-2020 թվականների միջինից՝ գերազանցելով 2019 թվականի հունիսի նախորդ ռեկորդը ։ Ընդ որում, որոշ շրջաններում, օրինակ՝ Ռուսաստանի արեւմուտքում, հունիսը սովորականից ավելի զով էր ։
Հուլիս
Հուլիսի 11-ին Եկատերինբուրգում, որը գտնվում է հյուսիսային լայնության 56-րդ զուգահեռից հյուսիս, օդերեւութաբանական դիտարկումների պատմության մեջ առաջին անգամ (ավելի քան 187 տարի) գրանցվել է +40,0 °C ջերմաստիճան ։ Հուլիսի 16-ին Չինաստանի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Տուրֆան քաղաքի Գաոչան շրջանի սանբաո քաղաքում գրանցվել Է Չինաստանի համար ռեկորդային 52,2 °C ջերմաստիճան ։ Հուլիսի կեսերին ռեկորդային երաշտի պատճառով Կանադական Բրիտանական Կոլումբիա նահանգում անտառային հրդեհների նոր շարք է սկսվել, այդ ժամանակ տարեսկզբից Կանադայում այրվել է անտառի գրեթե 100 հազար կմ² ։
Ըստ Copernicus Climate Change Service-ի (եվրոպական Կոպեռնիկուս ծրագրի մի մաս), հուլիսի առաջին 23 օրվա ընթացքում Երկրի մակերևույթի միջին ջերմաստիճանը 16,95 °C էր, ինչը 0,32 °C-ով բարձր էր 2019-ի նույն ժամանակահատվածում սահմանված ռեկորդից։ Հիմնվելով հետազոտության այնպիսի մեթոդների վրա, ինչպիսիք են ծառերի տարեկան օղակները, մարջանային խութերը և օվկիանոսներում նստվածքային ապարների հորատումը, գիտնականները պնդում են, որ այս ժամանակահատվածը մոլորակի վրա ամենաշոգն է եղել վերջին 120 հազար տարվա ընթացքում:Ջերմաստիճանի ամենամեծ անոմալիաները նկատվել են ԱՄՆ որոշ նահանգներում (Նևադա և Արիզոնա, որտեղ ցերեկը օդը կայուն տաքացել է մինչև 50 °C), Եվրոպայի հարավում (Իսպանիա, Իտալիա, Հունաստան, որտեղ հրդեհներից զոհվել է ավելի քան 40 մարդ), Չինաստանում և Ասիայի մի շարք այլ երկրներում ։
Օգոստոս
Օգոստոսի սկզբին Հարավային Ամերիկայում նկատվում էր ինտենսիվ ջերմային ալիք, ձմռանը Չիլիում և Արգենտինայում օդի ջերմաստիճանը 10-20 °C-ով գերազանցում էր նորմալը։ Չիլիում օգոստոսի 1-ին մի քանի եղանակային կայաններ գրանցել են ավելի քան 35 °C ջերմաստիճան։ Արգենտինայի շատ շրջաններում դիտվել է 30-35° ջերմաստիճան, Բուենոս Այրեսում գրանցվել է օգոստոսի 1-ի ռեկորդ՝ 30,1 °, ինչը 5 աստիճանով բարձր է այդ օրվա նախկին ռեկորդից։ Բրազիլիայի շատ մասերում օդը տաքացել է մինչև 35-38° ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2023 Ասիայում
El Sueño de Morfeo
Էլ Սուենիո դե Մորֆեո (իսպ.՝ El Sueño de Morfeo, իսպաներենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է «Մորփեոսի քուն»), իսպանական երաժշտախումբ, որի անդամներն են՝ Ռաքել դել Ռոսարիոն, Դևիդ Ֆեյտոն և Խուան Լուիս Սուարեսը։ Իդեպ՝ խմբի վոկալիստուհի Ռաքել դել Ռոսարիոն 2006 թվականին ամուսնացել է «Ֆորմուլա-1»-ի անվանի ավտոմրցարշավորդ Ֆեռնանդո Ալոնսոյի հետ, սակայն հինգ տարի անց զույգն ամուսնալուծվել է ։
2013 թվականին խումբը ներկայացրել է Իսպանիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում ՝ կատարելով «Contigo hasta el final» երգը և զբաղեցրել է նախավերջին՝ 25-րդ հորիզոնականը ։
El Sueño de Morfeo-ն թողարկել է լավ վաճառք ապահոված մի շարք ալբոմներ, այդ թվում՝ պլատինե։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանական երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:2002 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Սաբիոնետա
Սաբիոնետա (Sabbioneta), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Մանտուա գավառում ։ Տեղակայված է Պարմայից 19 կմ դեպի հյուսիս։ 2008 թվականին հայտնվել է Համաշխարհային մշակութային ժառանգությունների ցանկում։ Սաբոնետան գտնվում է Պո գետի հյուսիսային ավազե ափին։ Հայտնաբերվել է Վեսպասիանոս 1-ին Գոնզագայի կողմից 16-րդ դարում։ Կոմունայի հայտնի մարդկանցից է իտալացի փիլիսոփա և հումանիստ Մարիուս Նիցոլիուսը (, 1498—1576)։
Սուրբ Սեբաստիանը համարվում է բնակավայրի հովանավորը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի հունվարի 20-ին։
Ալլոդոքսաֆոբիա
Ալլոդոքսաֆոբիա (ἄλλος` «այլ», δόξα՝ «կարծիք», φόβος՝ «վախ»), վախ, հոգեկան խանգարում, որը բնութագրվում է այլ մարդկանց կարծիքից իռացիոնալ վախով և ճնշմամբ ։ Դա բավականին յուրահատուկ և հազվագյուտ հիվանդություն է, որը դասակարգվում է որպես սոցիալալական վախ և մարդու կյանքում կարող է հայտնվել ցանկացած պահի։ Որպես կանոն՝ այն կապված է երիտասարդ տարիքի հետ և հաճախ դրսևորվում է սեռական հասունացման շրջանում։ Ալլոդոքսաֆոբիա ունեցող մարդիկ անընդհատ վախի մեջ են իրենց հանդեպ մարդկանց կարծիքի հաստատման հավանականությունից։ Այդպիսի մարդիկ հասկանում են, որ իրենց վախ անհիմն է և իռացիոնալ, բայց չեն կարողանում հաղթահարել այն։ Ալլոդոքսաֆոբիան անհատին մեկուսացնում է հասարակությունից և խոչընդոտում նրա մասնագիտական կյանքը։
Պատճառներ
Նմանատիպ վախի առաջացման պատճառներից մեկը անցյալում բացասական կամ վիրավորական պահերն են, որոնք առաջին հերթին կապված են մանկության հետ։ Մանկավարժները, ուսուցիչները կամ ծնողները հաճախ պատասխանատու են ալլոդոքսաֆոբիայի զարգացման համար։ Երեխային ուղղված որևէ նախազգուշացնող կամ քննադատող խոսք կարող է ազդել նրա սեփական կարծիքի դրսևորման վրա։ Ընտանեկան բռնության ենթարկվելը և պարբերաբար վիրավորանքները հանգեցնում են ալլոդոքսաֆոբիայի զարգացմանը։
Ուրիշների կարծիքից վախի զոհ դառնում են պասիվ կամ զգայուն մարդիկ, որոնք վախենում են իրենց գործողությունների գնահատումից։ Դպրոցում կամ աշխատավայրում անընդհատ քննադատվելիս մարդիկ ընդունում են պաշտպանողական դիրք։ Ուղեղի նմանատիպ ռեակցիա տեղի է ունենում կրկին ու կրկին, երբ մարդը գործ ունի սթրեսային վիճակի հետ, և դրանք նման են նախկինում հանդիպած դեպքերին։ Այս գործընթացները տեղի են ունենում պաշտպանվելու համար, որը հետո, որպեսզի կանխի ագրեսիվ արձագանքը, փորձում է անտեսել ուրիշների կարծիքը, որն ուղղված է իր դեմ։
Որոշ այլ (ներքին) պատճառներ են՝ ժառանգական գործոնները կամ գենետիկական նախադրյալները։
Ալլոդոքսոֆոբիա ունեցողների վարքագծի առանձնահատկություններ
Ըստ հոգեբանների կարծիքի՝ յուրաքանչյուր մարդու հետ շփվելիս ալլոդոքսաֆոբիա ունեցողը ցույց է տալիս տարբեր վարքագիծ (ալլոդոքսաֆոբիայի պայմաններում դրանք հասարակական կարծիքն է կամ անհատի կարծիքը)։ Ֆոբիայի զարգացման գործում առանցքային դեր է խաղում մարդու կողմից իրադրության անհատական ընկալումը։ Ինչ-որ մեկը կտրականապես դեմ է ընդունել հեռացվածի դեր, նա պայքարի մեջ է մտնում ոչ միայն իր հակառակորդի, այլ նաև հենց ֆոբիայի դեմ. ագրեսիվ բնույթի գործողությունները թույլ են տալիս ալլոդոքսաֆոբիա ունեցողին զգալ աներերություն և առավելություն այլոց կարծիքների նկատմամբ, ուստի վախենում է լսել դրանք։ Մարդիկ, որոնք հակված չեն ճնշելու, ընդհակառակը, գերադասում են հեռանալ և հասարակությունից հնարավորինս մեկուսանալ, խուսափում են հակամարտության մեջ մտնելուց՝ դրանով իսկ ապահովելով իրենց սեփական հարմարավետությունը։
Ախտանիշներ
Ալլոդոքսոֆոբիայով տառապող մարդիկ տառապում են բազմաթիվ ախտանիշներով՝ և՛ ֆիզիկական, և՛ հուզական։ Դրանց դրսևորումներից խուսափելու համար մարդիկ փորձում են չբախվել որևէ տեսակի հետադարձ կապի, քանի որ այն հաճախ առաջացնում է խուճապի լիակատար զգացողություն, որի համար բնութագրական են.
Բուժում
Ալլոդոքսոֆոբիայի բուժման առաջին քայլը դրա առաջացման պատճառի որոշումն է։ Հիմնական պատճառի հայտնի դառնալուց հետո թերապևտը կարող է օգնել մարդուն վերահսկել իր արձագանքը։ Դա սովորաբար արվում է թերապիայի, հոգեթերապևտիկ խորհրդատվության, խմբային թերապիայի, հիպնոսաբուժության և այլնի օգնությամբ։ Ալոդոքսոֆոբիայի դեմ պայքարում դեղային բուժումը պակաս արդյունավետ է և նշանակվում է միայն ախտանիշներից ազատվելու համար։ Վերականգնումը հնարավոր է միայն այն դեպքում, եթե անձը խոստովանի, որ ինքը վախ ունի։ Ընտանիքի անդամները վճռական դեր են խաղում ալլոդոքսոֆոբիան հասկանալու և օգնության դիմելու հարցում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սոցիալական վախեր
Ակոբջանի խաչքար (Հռիփսիմե, Վաղարշապատ)
Ակոբջանի խաչքար, գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի արևելյան մասում, Մեսրոպ Մաշտոց - Գրիգոր Նարեկացի փողոցների խաչմերուկ մոտ գտնվող Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցում, որն ընդգրկված է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (4.2/17.9.4) ։
Տեղադրություն
Գտնվում է Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցու արևելյան կողմում՝ պարսպի մոտ ։ Նախկինում գտնվել է Մայր Աթոռի ժառանգավորաց դպրոցում ։
Խաչքարի նկարագրություն
Հայտնաբերվել է 1896-1897 թվականներին Մայր Աթոռում ընթացող հին վեհարանի, տպարանի և ժառանգավորաց դպրոցի ավերակների մաքրման ժամանակ։ Խաչքարի ստորին հատվածն ու վերին ձախ անկյունը կոտրված է ։
Խաչքարի վիմական արձանագրություն
Խաչքարի քիվին՝ միատող արձանագրություն, իսկ սլաքաձև հիմնախորանի վերին երկու անկյուններում ելնդատառ թվագիրն է.
Համաձայն արձանագրության՝ խաչքարը նվիրված է Ակոբջանին։ Խաչքարը կանգնեցվել է 1552 թվականին ։
Գ. Տեր­-Մկրտչյանը գրի է առել այս խաչքարի միայն քիվի արձանագրությունը, իսկ թվագիրը հավանաբար չի նկատել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հռիփսիմե եկեղեցու խաչքարեր Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ Կատեգորիա:Տեղահանված խաչքարեր
Ջուջուկ
Ջուջուկ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 327 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Սաննես
Սաննես (Sandnes), կոմունա (համայնք) Նորվեգիայի Ռուգլան ֆյուլքեյում (մարզում)։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Սաննես քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 304.54 կմ² տարածք ։
Սաննեսի զինանշանը
Սաննես կոմունայի զինանշանը իրենից ներկայացնում է կանաչ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը կլոր, որի վրա պատկերված սպիտակ գույնի սափոր ։
Բնակչություն
Համաձայն 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Սաննես կոմունայում բնակվում է 74 820 մարդ։ Վերջին 60 տարում բնակչության թվաքանակը արձանագրել է աճ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուգլանի ֆյուլքեի կոմունաներ Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի նավահանգստային քաղաքներ
Web 2.0
Web 2.0-ը որպես համացանցային զարգացման ու ձևավորման 2-րդ սերունդ ընկալվող այն նորույթն է, որ կազմակերպում է Համաշխարհային Համացանցում կոմունիկացիայի, անվտանգ տեղեկատվական համակիրառման, փոխգործունակության (interoperability) և համագործակցության իրականացումը։ "ՎԵԲ 2.0"-ի կոնցեպցիաներն առաջ են բերել ցանցահիմք համայնքների, հյուրընկալվող ծառայությունների և այնպիսի ծրագրերի զարգացմանն ու էվոլյուցիային, ինչպիսիք են՝ սոցիալական ցանցերը, տեսանյութերի համաօգտագործման կայքերը, Վիքիները, բլոգներն ու ֆոլքսոնոմիները։
"ՎԵԲ 2.0" տերմինն առաջին անգամ օգտագործել են Դեյլ Դաուգերթին և Քրեյգ Քլայնը, որից քիչ ժամանակ անց, հատկապես 2004-ին «Օ’Ռելլիի Մեդիա» կոչված "ՎԵԲ 2.0" կոնֆերանսից հետո այն ավելի նկատելի դարձավ։ Չնայած այս տերմինը հնչում է ասես Համաշխարհային Համացանցի երկրորդ տարբերակը լինի, այն չի պահանջում որևէ տեխնիկական մանրամասների թարմացում կամ փոփոխում, այլ ավելի շատ ի նկատի ունի այդ եղած հիմքի վրա փոխել այն ուղիները, որ համակարգչային ծրագրեր և վեբ կայքեր ստեղծողներն ու դրանք օգտագործողներն են կիրառում համացանցից օգտվելիս։ Թիմ Օ’Ռելլի-ի խոսքերով՝ "ՎԵԲ 2.0"-ը համակարգչային արդյունաբերության բիզնես հեղափոխությունն է, որի պատճառը համացանցը որպես պլատֆորմ տեսնելն ու այնտեղ տեղափոխվելն էր, ինչպես նաև՝ այս նոր պլատֆորմի վրա հաջողության հասնելու օրենքները հասկանալու փորձերը։"
Սահմանումը
«Վեբ 2.0»-ն իր մեջ խտացված պարունակում է համացանցի մատուցած բովանդակության փոխկապակցվածության, ինչպես նաև դրա փոխներգործունության տարածման գաղափարը։ Թիմ Օ’Ռելլին դիտարկում է «Վեբ 2.0»-ը, որպես մի ուղի, որի վրա բիզնեսն իսկապես օգտվում է համացանցի հզորություններից, և այն օգտագործում է որպես պլատֆորմ։ Օ’Ռելլին համամիտ է Էրիկ Շմիդտի՝ «Մի պայքարեք համացանցի դեմ» հակիրճ արտահայտությանը, որն, ըստ Օ’Ռելլիի, լիովին արտահայտում է «Վեբ 2.0»-ի էությունը, այն է՝ համացանցի յուրահատուկ կարողությունների վրա ծրագրեր ու ծառայություններ ստեղծելը, ի հակառակն այն մոտեցման, որում համացանցից միայն ակնկալվում է պլատֆորմ լինել («համացանցի դեմ պայքարել» արդյունավետորեն)։
"Վեբ 2.0"-ի առաջին կոնֆերանսի բացման խոսքում Օ’Ռելլին ու Ջոն Բեթըլին ընդհանուր ներկայացրեցին այն ամենն, ինչ իրենք տեսնում էին որպես "Վեբ 2.0"-ի թեմաներ։ Նրանք փաստարկեցին, թե համացանցը դարձել է մի պլատֆորմ, որտեղ կարելի է գրել համացանցա-հիմք ծրագրեր։ Օ’Ռելլիի և Ջոն Բեթըլիի համաձայն՝ մասնակցության այնպիսի համակարգը, որում օգտագործողները կարող են համահեղինակել համացանցային կայքի բովանդակությանը, ստեղծում է ցանցային էֆեկտներ։ "Վեբ 2.0" տեխնոլոգիաները միտված են նորարարությունը խրախուսելու, այն համակարգերի ու կայքերի խմբերում, որոնք ստեղծված են հեռակա, անկախ ներդնողների՝ համատեղ ներդրած հատկանիշների համադրմամբ։
"Վեբ 2.0" տեխնոլոգիանեն նաև խրախուսում է թեթևակշիռ բիզնես մոդելները, որ գործի են գցվում բովանդակության կամ ծառայության սինդիկացիայի (բովանդակության՝ մի քանի համացանցային ուղիների վրա միաժամանակ թողարկումը) միջոցով, ինչպես նաև՝ վաղ որդեգրողների կողմից որսալու պրոցեսի հեշտացմամբ։ Օ’Ռելլին բերեց այնպիսի ընկերությունների կամ արտադրանքի օրինակներ, որոնք մարմնավորում են այս սկզբունքները՝ իր «Վեբ 2.0»-ի հիերարխիայի 4 մակարդակների մասին արած ձևակերպման մեջ։
Բնութագրիչներ
"Համացանցը-որպես-մասնակցության-պլատֆորմ" կոնցեպցիան ներառում է այս բնութագրիչներից շատերը։ Բարթ Դեթրեմը՝ Ֆլոք (Flock) կոչվող ընկերության հիմնադիր և նախկին գործադիր տնօրենը, "Վեբ 2.0"-ն անվանում է "Մասնակցային համացանց" և "Վեբ 1.0"-ն դասակարգում է որպես "համացանցը-տեղեկությունների-աղբյուր" ։ Արտադրանքով ապահովումից մինչև շահույթների համակիրառման պրոցեսում ներդրում չանող խմբի անդամներին մեկուսացնելու անհանրինությունը հնարավորություն բացեց այն բանի համար, որպեսզի ռացիոնալ անդամները գերադասեն ձեռնպահ մնալ իրենց ջանքերի ներդնումից ու գլուխ պահեն այլոց ներդրումների հաշվին։ Բեսթի նկարագրմամբ՝ "Վեբ 2.0"-ի բնութագրիչներն են. Օգտագործողի հարուստ փորձառություն, օգտագործողի մասնակցություն, դինամիկ բովանդակություն, մետադեյթա (metadata - ծրագրային նյութին ուղեկցող տեղեկություններ), համացանցային չափանիշներ և սքեյլըբիլիտի-ն (scalability - աճող պահանջներին համապատասխանելու՝ համակարգչային համակարգի հարմարվողականության ունակությունը)։ Մյուս բնութագրիչները, ինչպես օրինակ՝ բացությունը, ազատությունն ու օգտագործողների մասնակցության ուղիով կայացող կոլեկտիվ բանականությունը, կարող են նաև դիտարկվել որպես "Վեբ 2.0"-ի էական ատրիբուտներ։
Տեխնոլոգիայի մասին ընդհանուր տեղեկություններ
«Վեբ 2.0»-ի երբեմն կոմպլեքս և շարունակաբար ընդլայնվող տեխնոլոգիական ինֆրակառուցվածքն ընդգրկում է սերվեր-ծրագրեր, բովանդակության սինդիկացիա (համացանցային տարբեր ուղիներով միաժամանակյա թողարկումը), հաղորդագրությունների հաղորդակարգեր, ստանդարտա-կենտրոն համացանցային դիտման համակարգեր՝ փլագիններով (plugins - հավելյալ ծրագրեր)և էքսթենշըններով (extensions - ընդլայնումներ) և զանազան պատվիրատու-ծրագրեր։ Այսպիսի տարրերի՝ միմյանցից տարբեր, սակայն փոխհարմարվող մոտեցումները "Վեբ 2.0" կայքերին ապահովում են տեղեկությունների-պահեստավորման, ստեղծման և ցրման դժվարություններով և ունակություններով, որոնք շատ ավելի հեռուն են տանում, քան այն, ինչ հասարակայնությունը նախկինում սպասում էր՝ լինելով դեռևս "Վեբ 1.0"-ի միջավայրում։ «Վեբ 2.0»-ի համացանցային կայքերը սովորաբար ներառում են հետևյալ հատկանիշներից /տեխնիկաներից որոշները։ Էնդրյու Մըքաֆին SLATES հապավումն է օգտագործել՝ դրանք բնութագրելու համար.
Որոնում Հղումներ Հեղինակում Նշաններ / պիտակներ (Tag) Ընդլայնումներ
Ազդանշաններ
Էռ-էս-էս-ի տեխնոլոգիայի (RSS - Really Simple Syndication) կիրառումը հնարավորությւոն է տալիս բովանդակության որևէ փոփոխության մասին տեղեկացնել օգտագործողներին՝ նրանց էլեկտրոնային փոստով նամակներ ուղարկելով։
Կառավարություն 2.0 (Government 2.0)
"Վեբ 2.0" նախաձեռնություններն ընդունվում են հասարակական սեկտորում՝ ավելի մեծ արժեք հաղորդելով Կառավարություն 2.0 տերմինին։ Օրինակ՝ "Վեբ2.0" համացանցային այնպիսի կայքերը, ինչպիսիք են Թվիթըր-ը (Twitter), Յութուբ-ը (Youtube) և Ֆեյսբուք-ը (Facebook), օգնել են քաղաքացիներին տրամադրել բարձր կառավարական պաշտոնյաների հետ կապ հաստատելու իրականանալի ձևեր, ինչն այլապես գրեթե անհնար էր։ Բարձր կառավարական պաշտոնյաների հետ քաղաքացիների ուղղակի շփումը դարավոր "միակողմանի կոմունիկացիային" փոխարինելու են եկել ընդլայնված և ավելի հասարակայնորեն ընդգրկուն շփման մեթոդոլոգիաները։
Բարձրագույն կրթություն
Համալսարաններն օգտագործում են «Վեբ 2.0»՝ ՍերունդY-Ի (Generation Y) և այլ հետաքրքրվող ուսանողների խմբերի հետ կապ հաստատելու ու շփվելու նպատակով, ինչպես վկայում են վերջին հաշվետվությունները։ Ասվածի օրինակներ են՝ սոցիալական ցանցային շփման կայքերը. Յութուբ (YouTube), Մայ Սփեյս (MySpace), Ֆեյսբուք (Facebook), Յումեո (Youmeo), Թվիթըր (Twitter) և Ֆլիքըր (Flickr); կատարելագործվող կազմակերպությունների կայքերը, Սերունդ Y-ի ոճով օգտագործողա-կենտրոն մոտեցումներով (օրինակ՝ միայնակ միկրո-կայքերը, նվազագույն նավիգացիայով); և սովորելու վիրտուալ միջավայրերը, ինչպիսին է Մուդըլ-ը (Moodle), որ ապագա ուսանողներին թույլ են տալիս լոգին լինել (մտնել) կայք և հարցեր տալ։
Անկախ սոցիալական ցանցային շփման անվճար կայքերի մատուցած ծառայություններից, դպրոցները պայմանագրեր են կնքել այնպիսի կազմակերպությունների հետ, որոնք մատուցում են այդ նույն ծառայություններից (Մայ Սփեյս (MySpace), Ֆեյսբուք (Facebook),) շատերը, այն տարբերությամբ, որ վերջիններս կարող են ինտեգրվել դպրոցների արդեն ունեցած տվյալների բազաների մեջ։ Այնպիսի ընկերություններն, ինչպիսիք են Հարրիս Քընեքթ-ը (Harris Connect), ԱյՄոդուլզ-ը (iModules)և Փաբլիշինգ Քոնսեփթս-ը (Publishing Concepts), ստեղծել են շրջանավարտները օնլայն համայնքների ծրագրային փաթեթներ, որոնք դպրոցներին իրենց շրջանավարտների հետ, և շրջանավարտին՝ այլ շրջանավարտների հետ հաղորդակցվելու միջոց են հանդիսանում՝ ապահով, անվտանգ ու հանգիստ միջավայրում հաղորդակցվելու համար։
Հասարակական դիպլոմատիա
«Վեբ 2.0»-ի նախաձեռնությունները որդեգրվել են նաև հասարակական դիպլոմատիայի կողմից՝ Իսրայելի կառավարության համար։ Այս երկիրը համարվում է առաջինն այն երկրների շարքում, որ ունեցան պաշտոնական բլոգ, Մայսփեյս էջ (MySpace page), Յութուբ ալիք (YouTube channel) Ֆեյսբուք էջ (Facebook page) և մի քաղաքական բլոգ։ Իսրայելի արտգործնախարարությունը սկսեց երկրի տեսաբլոգն ու քաղաքական բլոգը։ Արտգործնախարարությունը նաև կազմակերպեց միկրոբլոգինգին նվիրված պրես-կոնֆերանս Թվիթըր (Twitter) կայքի միջոցով, Համասի հետ իր պատերազմի մասին։ Կոնֆերանսի ընթացքում հյուպատոս Դեյվիդ Սարանգան ուղիղ եթերով պատասխանում էր համաշխարհային հասարակայնության իրեն տրված հարցերին, հասարակ տեքստային հաղորդագրությունների հապավումային համակարգով։ Այդ հարցերն ու պատասխաններն այնուհետև հրապարակվեցին «Իսրայել Փոլիթիք»-ում, որն այդ երկրի պաշտոնական քաղաքական բլոգն է։
«Սոցաշխատանք 2.0»
«Սոցաշխատանք 2.0»-ն ներկայացնում է փոխներգործում համացանցային տեխնոլոգիաների օգտագործումը սոցիալական ծառայություններ մատուցելիս։ Տերմինն առաջին անգամ հայտնվեց մամուլում 2008-ին։ 2009-ի մարտին «Նյու Սոշըլ Ուորքըր Օնլայն»-ը (the New Social Worker Online) սկսեց մի տեխնոլոգիական բլոգ, Սոցաշխատանք 2.0 անունը կրող։ Սոցաշխատողներն օգտագործում են «Վեբ 2.0» տեխնոլոգիան՝ կլինիկական պրակտիկայի, համայնքային կազմակերպման և ադմինիստրատիվ ու քաղաքականություն կերտող գործառույթների իրականացման համար։ Սոցաշխատողներն օգտագործում են նաև չաթ (օնլայն զրույցի) ծրագրեր՝ օնլայն, այսինքն սինխրոն բուժում, կամ այլ կերպ՝ ի-թերըփի (e-therapy) տրամադրելու համար։ «Վեբ 2.0» տեխնոլոգիաները նաև թույլ են տալիս ինքնա-ղեկավարվող բուժում՝ համացանցահիմք մոդուլների հիման վրա։ Ինքնաղեկավարվող բուժման օրինակները, ինչպես Ավստրալիայի ՄուդՋիմ-ը (MoodGYM), հիմնված են Սի-Բի-Թի (CBT) մոդելի վրա, և արդեն հաջողություններ են ցույց են տվել դեպրեսիայի ու տագնապի ախտանիշներն իջեցնելու գործում։ Ինքնա-ղեկավարվող բուժումները հազարավոր մարդկանց նվազագույն գներով ծառայություններ մատուցելու պոտենցիալ ունեն։
Համայնքային կազմակերպիչներն օգտագործում են փոխներգործուն համացանցային տեխնոլոգիաները՝ անջատ մասերն ի մի բերելու և սովորաբար սահմանափակ հնարավորություններով բնութագրվող վայրերում նոր ծառայություններ գտնելու համար։ Օրինակ՝ Սոցաշխատողների Ազգային Ասոցիացիան Թվիթըր-ի (Twitter) միջոցով օրենսդրական ակտերի մասին թարմ տեղեկություններ է տրամադրում։ Աշխարհագրական Տեղեկությունների Համակարգեր (GIS) տեխնոլոգիաները կարող են օգտագործվել սպեցիֆիկ աշխարհագրական ռեգիոնների մասին տեղեկությունները վերլուծելու համար, այնպիսի տեղեկություններ, ինչպիսիք են՝ հարևանությունները, զիփ կոդերը, քաղաքներն ու երկրները։
Խորհրդատվական խմբերը կարող են քարոզարշավների դեմոգրաֆիան վերլուծել՝ բարելավելու համար ընտրողների մասնակցությունը կարևոր սոցիալական ծառայությունների խնդիրներում։ Գնորդների իրավունքների խորհրդատուները կարող են օգտագործել Ջի-Այ-Էս-ը (GIS) պարզելու համար, թե որ ծառայությունները որ տարածքներում են մատուցվում, որպեսզի կարողանան ավելի որակյալ խորհրդատվություն ապահովել ծառայության հասանելիության և ծառայության մատուցման որակի բարելավման մասին։ Համացանցահիմք տեխնոլոգիաների օգտագործումը, սակայն, զերց չէ նաև սոցաշխատանքի համար ունեցած իր թերություններից։
Սոցաշխատողները պետական հսկողության տակ են, ինչը անհանգստություններ է առաջ քաշում տարբեր նահանգներում ապրող մարդկանց ծառայություններ տրամադրելու հետ կապված։ Լիցենզավորման մասին ներկայիս օրենքները չեն վերաբերում երաշխավորող նահանգից դուրս ծառայությունների մատուցմանը։ Մի նահանգի պատվիրատուները, որոնք ցանկանում են բողոք կամ մեղադրանք ներկայացնել մեկ այլ նահանգում գտնվող ի-թերափիստի մասին՝ կանոնակարգային փակուղում են հայտնվում։ Երբ Փենսիլվանիա նահանգի բուժակը ծառայություններ է մատուցում Թեքսաս-ի իր հաճախորդին, հարց է առաջանում, թե արդյոք այդ երկու նահանգներից որ մեկի օրենքն է որոշիչը լինելու։ Մինչ երաշխավորման մասին օրենքները համապատասխանեցվեն ժամանակի պահանջներին ու վերաբերեն նաև նահանգից դուրս պրակտիկային, սոցաշխատողները պետք է հաշվի առնեն, որ նահանգից դուրս պրակտիկան խախտում է նրանց երաշխավորագրի դրույթները։ Այս սահմանափակումներից բացի, «Վեբ2.0» տեխնոլոգիայի օգտագործումն ինքնին կարևոր առաջնթաց է սոցիալական ծառայության մատուցման գործում։
Տնտեսական կողմը
«Վեբ 2.0»–ի և ընդհանուր գծերով դրան առնչվող այնպիսի տեխնոլոգիաների տնտեսական կիրառությունների վերլուծությունը, ինչպիսիք են վիքիները, բլոգները, սոցիալական ցանցային շփման գործիքները, բաց-աղբյուրներով համակարգերը, բաց բովանդակությամբ համակարգերը, ֆայլերի համակիրառումը, համահավասար դերերով արտադրությունը և այլն՝ նույնպես արդեն որոշակի ուշադրության է արժանանում։ Ուսումնասիրությունների այս ոլորտը հետազոտում է «Վեբ 2.0»–ի՝ տնտեսական կիրառությունները և դրա սեփական տնտեսության հիմքում ընկած սկզբունքները։
Քես Սանսթեյնի «Ինֆոպաթիա» գիրքը խոսում է համագործակցային արտադրության հայեքյան բնույթի մասին, որ բնութագրվում է որոշումների ընդունման ապա-կենտրոնացված համակարգով, ինչն իր հերթին ուղղորդվում է (հաճախ ոչ փողային) գներով՝ բիզնեսում կամ կառավարություններում կիրառվող կենտրոնական պլանավորումների փոխարեն։
Կազմակերպությունները կարող էին այս սկզբունքների և մոդելների կիրառում գտնել՝ «Վեբ2.0»-ի տիպի ծրագրերի օգնությամբ բարգավաճելու համար. «ընկերությունները կարող են ստեղծել և միմյանց հետ մի տեղ հավաքել ապրանքներն ու դրանց սպառողներին, և որոշ դեպքերում սպառողները կարող են կատարել արժեքի ստեղծման գործի մեծ մասը»։ «Յուրաքանչյուր դեպքում խմբագրականների ու գովազդային հիմնարկների տրադիցիոն կերպով պասիվ գնորդներն ակտիվ, մասնակցային դերեր են ստանձնում արժեքների ստեղծման գործում»։ Թափսքոթն ու Ուիլյամսն առաջարկում են բիզնես ստրատեգիաները որպես «մոդելներ, որոնցում սպառողների, աշխատողների, մատակարարների, բիզնես գործընկերների և նույնիսկ մրցակիցների մասսաները համա-ստեղծում են արժեք՝ ուղղակի ղեկավարական հսկողության բացակայության պայմաններում։» Թափսքոթն ու Ուիլյամսը վերջինիս արդյունքները դիտարկում են որպես տնտեսական ժողովրդավարություն։
Գիտական բանավեճերում առկա այլ տեսակետները համաձայնում են Թափսքոթի ու Ուիլյամսի հետ այն մասին, որ արժեքաստեղծումը գնալով ավելի է կապվում բաց-աղբյուրի/բովանդակության, ցանցային շփման, համակիրառման և համահավասարության հետ, սակայն չեն համաձայնում այն բանին, թե այս ամենի արդյունքը կլինի տնտեսական ժողովրդավարությունը, կանխագուշակելով վերջինիս առավել փափուկ տարբերակ, և շահագորշման էլ ավելի խորացում, որում համացանցա-հիմք գլոբալ համակատարողների ներգրավումն իջեցնում է աշխատանքի արժեքները՝ աշխատատեղերը փոխադրելով հարուստ ազգերի աշխատավորներից դեպի աղքատ ազգերի աշխատավորները։
«Վեբ 2.0»-ի բիզնես մոդելների որոշ օրինակներ, որ փորձում են շահույթ ստանալ օնլայն առևտրից և օնլայն շուկաներից, դասվում են սոցիալական կոմերցիայի և սոցիալական առևտրի մոդելների շարքը։ Սոցիալական կոմերցիան ընդգրկում է օգտագործողների ստեղծած շուկաները, որոնցում անհատները կարող են ստեղծել իրենց սեփական օնլայն խանութներն ու դրանք կապել ցանցային շուկաների հետ, մոտենալով էլեկտրոնային առևտրի ու սոցիալական ցանցային շփման կոնցեպցիային։ Սոցիալական առևտուրն ընդգրկում է առևտրի ընթացքում միմյանց հետ փոխազդող սպառողներին, հիմնականում օնլայն, և հաճախ՝ սոցիալական ցանցի միջավայրում։ Համագործակցային բիզնես մոդելում սպառողների այսպիսի ներգրավվումը հայտնի է նաև «Սպառողների ներգրավման ղեկավարում» (CIM) անվամբ։ Սոցիալական կոմերցիայի տնտեսական արժեքի ներառման, ինչպես նաև օնլայն շուկաներում գնորդների առկայության և նրանց խանութների՝ միմյանց հետ ունեցած կապերի մասին ակադեմիական հետազոտություն է կատարվել Կոլումբիայի Ինստիտուտի Բիզնես դպրոցի հետազոտողների կողմից։
Տես նաև
Կատեգորիա:Համացանց
Չորս բաժակների խնդիր
Չորս բաժակների խնդիր, Մարտին Գարդների տրամաբանական հանելուկը, որը հրապարակվել է Scientific American ամսագրի 1979 թվականի փետրվարյան թողարկման «Մաթեմատիկական խաղեր» սյունակում։
Ձևակերպում
Չորս բաժակները գտնվում են պտտվող քառակուսի սեղանի անկյուններում։ Որոշ բաժակներ դրված են ուղիղ, իսկ որոշները՝ շրջված։ Աչքերը կապած մարդը պետք է բաժակները այնպես վերադասավորի, որ դրանք բոլորը լինեն նույն դիրքում, այդ դեպքում հնչում է զանգը։ Բաժակները կարող են հերթով վերադասավորվել հետևյալ կանոններին համապատասխան․ ցանկացած երկու բաժակ կարող է ստուգվել մեկ քայլով, և զգալով դրանց դիրքը, մարդը կարող է փոխել նրանցից որևէ մեկի կամ երկու բաժակների դիրքը։ Յուրաքանչյուր շրջումից հետո սեղանը կարող է պտտվել պատահական անկյան տակ։ Խնդիրն այն է, որպեսզի մշակվի ալգորիթմ, որը աչքերը կապած մարդուն թույլ կտա, որ նա համոզվի, որ բոլոր բաժակներ ունեն նույն դիրքը (ուղիղ կամ շրջված) վերջնական թվով շրջումներից հետո։ Ալգորիթմը չպետք է կախված լինի հաջողությունից ։
Լուծում
Ալգորիթմը, որը երաշխավորում է, որ զանգը կհնչի ոչ ավելի, քան հինգ պտույտներից հետո, հետևյալն է․
Ընդհանրացում
Գլուխկոտրուկը կարելի է ամփոփել չորս բաժակների փոխարեն n բաժակների համար։ Երկու բաժակների համար դա լուծվում է մեկ քայլով՝ շրջելով ցանկացած երկու բաժակը։ Երեք բաժակների համար գոյություն ունի երկու պտույտի ալգորիթմ։ Հինգ և ավելի բաժակների համար գոյություն չունի ալգորիթմ, որը երաշխավորում է, որ զանգը կզանգահարի վերջնական քանակի պտույտների դեպքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տրամաբանական խաղեր
Տրեպելնոե
Տրեպելնոե (Трепельне), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տրեպելնոե ավանում բնակվում էր 107 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Կարմիր միս
Պարունակվող նյութեր
Կարմիր միսը հարուստ է երկաթով, ցինկով և ֆոսֆորով, կրեատինով և վիտամիններով (նիացին, վիտամին B12, թիամին և ռիբոֆլավին)։ Կարմիր միսը լիպոաթթվի հարուստ աղբյուր է և հզոր հակաօքսիդիչ։ Կարմիր միսը պարունակում է փոքր քանակությամբ վիտամին D:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միս
Խաղաղության ստորագրում Հայելիների դահլիճում (նկար)
«Խաղաղության ստորագրումը Հայելիների դահլիճում» (The Signing of Peace in the Hall of Mirrors), կամ «Խաղաղության ստորագրումը Հայելիների դահլիճում, Վերսալ, 28 հունիսի 1919» (The Signing of Peace in the Hall of Mirrors, Versailles, 28th June 1919), իռլանդացի նկարիչ Ուիլյամ Օրփենի նկարը։ Հեղինակն այն վրձնել է 1919 թվականին, նվիրված է Վերսալյան հաշտության պայմանագրին, որով ավարտվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմը։ Ներկայումս նկարը գտնվում է Լամբերտի (Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն) կայսերական զինվորական թանգարանի հավաքածուում։