cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գերլուսին
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստղագիտություն Կատեգորիա:Աստղագիտական երևույթներ Կատեգորիա:Լուսին
Գալյորկա (թատրոն)
Օմսկի պետական դրամատիկական թատրոն՝ «Գալյորկա», Օմսկի թատրոններից մեկը, որը ստեղծվել է 1990 թվականին ։
Նրա հիմնադիր և անփոփոխ գեղարվեստական կառավարիչն է հանդիսանում՝ Վլադիմիր Ֆյոդորովիչ Վիծկոն, ով նաև Ռուսաստանի վաստակավոր արվեստի գործիչ և վաստակավոր արտիստ է հանդիսանում։ Ի սկզբանե թատրոնը հայտնել է այն վարքագծի մասին, որին այն անխտիր հետևում է։ «Գալյորկան» հետևում է ռուսական ռեալիստական հոգեբանական թատրոնի սկզբունքներին։ «Գալյորկա» թատրոնը Համառուսական և Միջազգային փառատոների և ֆորումների մշտական մասնակիցն է։ «Գալյորկա» թատրոնը շրջագայել է գրեթե բոլոր ռուսական քաղաքներում։ 2010 թվականի հունիսին Օմսկի թատրոնը մասնակցել է նաև Ռուսական ազգային ցուցահանդեսներին Ֆրանսիայի մայրաքաղաքում, որտեղ ներկայացրել է Օմսկի շրջանի մշակույթը։
«Գալյորկայում» բեմադրվել են բեմադրություններ՝ Անտոն Չեխովի, Ֆեոդոր Դոստոևսկու, Վամպիլովի, Կրուպինի, Վալենտին Ռասպուտինի, Լոբոզյորովի, Ալեքսեյ Տոլստոյի, Ալեքսանդր Օստրովսկու և ուրիշների ստեղծագործությունների հիման վրա։
Թատրոնում աշխատել են՝ Ռուսաստանի ազգային արտիստ՝ Յուրիյ Գրիգորևիչ Գրեբենը (1996—2014), Անատոլի Միխայլովիչ Կուզնեցով (1996—2006)։
Թատրոնում բեմադրել են բեմադրություններ ռեժիսորներ՝ Սերգեյ Ստեբլյուկը և Անդրեյ Ռուսինովը ։
Անել Ռասկայ
Անել Ռասկայ (Anel Raskaj, ), կոսովացի ֆուտբոլիստ, որ խաղում է կիսապաշտպանի դիրքում։ Հանդես է գալիս ֆինլանդական «ՍԻԿ» ակումբում։
Ակումբային կարիերա
Անել Ռասկայը ֆուտբոլով զբաղվել սկսել է իր հայրենի Պրիզրենի «Լիրիա» թիմում։ Տասնչորս տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է շվեդական Հալմստադ քաղաք, որտեղ շարունակել է ֆուտբոլ խաղալ տեղի «Լեյկին» ակումբում։ Սակայն արդեն մի քանի ամիս անց տեղափոխվել է տեղի «Հալմստադ» ակումբ ։ 2007 թվականին Անել Ռասկայը նորամուտն է նշել ակումբի հիմնական թիմում Շվեդիայի առաջնությունում՝ «Կալմար» ակումբի դեմ արտագնա խաղում փոխարինելով Մարտին Ֆրիբրոկին։ Դա տեղի է ունեցել նրա 18-րդ տարեդարձից ընդամենը մի քանի օր անց ։
2008 թվականի մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ Ռասկայը վերջնաապես երիտասարդական թիմից տեղափոխվել է «Հալմստադի» հիմնական թիմ ։ Հիմնականում Ռասկայը խաղացել է ձախ կիսապաշտպանի դիրքում ։ 2009 թվականին Ռասկայը և Մայքլ Գերլիցը եղել են թիմի միակ խաղացողները, որոնք մասնակցել են առաջնության բոլոր խաղերին (30 հանդիպում)։ Ռասկայը մասնակցել է նաև այդ տարվա ակումբի բոլոր մյուս խաղերին՝ 2 գավաթային և 15 ընկերական խաղ՝ դառնալով ակումբի միակ խաղացողը, որ 2009 թվականին մասնակցել է «Հալմստադի» բոլոր խաղերին ։ Նույն մրցաշրջանում Ռասկայը խփել է իր առաջին գոլը՝ աչքի ընկնելով «Կալմարի» դեմ խաղում ։
Իսպանացի Խոսեպ Կլոտետի՝ «Հալմստադի» գլխավոր մարզիչ նշանակվելուց և մի շարք իսպանացի կիսապաշտպանների թիմ գալուց հետո Ռասկայը 2011 թվականի առաջնությունից առաջ Ռասկայը շուտով դարձել է ռոտացիայի խաղացող ։ Սակայն մրցաշրջանի կեսերին վատ արդյունքների պատճառով իսպանացին հեռացվել է աշխատանքից, իսկ Ռասկայը վերստացել է իր տեղը թիմի մեկնարկային կազմում ։ «Հալմստադը» առաջնության արդյունքներով չի կարողացել պահպանել տեղը էլիտայում։
2011 թվականի մրցաշրջանի ավարտից հետո «Հալմստադի» մի քանի խաղացողներ որոշել են հեռանալ ակումբից։ Նրանց թվում է եղել նաև Անել Ռասկայը, քանի որ ավարտվել է ակումբի հետ նրա կնքած պայմանագրի ժամկետը ։ Լուրեր են շրջանառվել նրա՝ «Էրեբրու» և «Կալմար» հնարավոր տեղափոխության մասին ։
2012 թվականի հունվարի 30-ին նորվեգական «Սաննես Ուլֆ» ակումբի հետ մեկ տարի ժամկետով պայմանագիր կնքելու մասին ։
Կարիերան հավաքականում
Անել Ռասկայը Կոսովոյի հավաքականում նորամուտը նշել է 2010 թվականի փետրվարի 17-ին՝ Ալբանիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում։
Հավաքականում
Ընդհանուր՝ 4 խաղ / 0 գոլ national-football-teams.com
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոսովացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կոսովոյի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հալմստադի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Գրիգոր Հարությունյան (քաղաքական գործիչ)
Գրիգոր Արտեմի Հարությունյան (Հարությունով) (Григроий Артемьевич Арутинов, ), խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, ԽՄԿԿ անդամ (1919)։
Կենսագրություն
Նախնական կրթությունն ստացել է Թելավի գիմնազիայում։ 1919-1920 թվականներին ընդհատակյա կուսակցական-կազմակերպչական աշխատանք է տարել Կախեթի մարզում։ 1920 թվականին ձերբակալվել է և բանտում մնացել է մինչև Վրաստանում խորհրդային իշխանության հաստատումը։
1934-1937 թվականներին Հարությունյանը վարել է ՎԿԿ Թբիլիսիի քաղկոմի քարտուղարի պաշտոնը։ 1937-1953 թվականներին՝ ՀԿԿ Կենտկոմի առաջին քարտուղար, 1938 թվականի մայիսից նաև Երքաղկոմի առաջին քարտուղար։ Հարությունյանը եղել է ՎԿԿ ԿԿ (1930-1937), ՀԿԿ ԿԿ (1937-1953) բյուրոների անդամ, Անդրերկրկոմի բյուրոյի անդամության թեկնածու (1930-1936), 1939 թվականից ԽՄԿԿ ԿԿ անդամության թեկնածու, 1949 թվականից՝ անդամ։ 1945 թվականին անհաջողությամբ դիմել է Իոսիֆ Ստալինին՝ Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզը Խորհրդային Հայաստանին միացնելու խնդրանքով։
Ընտրվել է ԽՍՀՄ և ՀԽՍՀ I, II, III գումարումների Գերագույն խորհուրդների պատգամավոր։ Պարգևատրվել է Լենինի 4, Հայրենական պատերազմի I աստիճանի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։
Լավրենտի Բերիայի ձերբակալումից հետո Հարությունյանը, համարվելով Բերիայի «դրածոն», սուր քննադատության է արժանացել կուսակցության մեջ։ 1953 թ․ նոյեմբերի 28-ին ազատվեց ՀԿԿ ԿԿ առաջին քարտուղարի պաշտոնից։ Պաշտոնում նրան փոխարինեց Սուրեն Թովմասյանը։ Պաշտոնից ազատվելուց հետո աշխատել է որպես սովխոզի նախագահ Երևանի մոտակայքում։ Մահացել է Թբիլիսիում 1957 թ․ նոյեմբերի 9-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային կուսակցական գործիչներ Կատեգորիա:ՀԿԿ կենտկոմի առաջին քարտուղարներ Կատեգորիա:Հայ աթեիստներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 19-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:Հայերը Վրաստանում Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավորներ
Բիբլոսի բերդ
Բիբլոսի բերդ, բերդ Լիբանանի Բիբլոս քաղաքում։ Կառուցվել է 12-րդ դարում՝ խաչակիրների կողմից, տեղական կրաքարից և հռոմեական կառույցների մնացորդներից։ Պատրաստի կառույցը շրջապատված էր խրամով։ Այն պատկանում է ջենովացի Էմբրիակո ընտանիքին, որի անդամները Գիբալեթի լորդերն էին (այդպես էր կոչվում Բիբլոսը միջնադարում)։
Սալահ ալ-Դինը գրավել է քաղաք բերդը 1188 թվականին և ապազինել պատերը 1190 թվականին։ Ավելի ուշ, խաչակիրները վերադարձան Բիբլոս և վերականգնեցին այն, իսկ 1197 թվականին զբաղվեցին ամրոցի ամրաշինությամբ։ 1369 թվականից ամրոցը ստիպված ետ էր մղել դուրս կիպրական նավերի հարձակումները դեպի Ֆամագուստա ։
Բիբլոսի ամրոցն ունի նշանավոր պատմական շենքեր հարևանների համար։ Դրա մոտ են գտնվում եգիպտական մի քանի տաճարներ, փյունիկյան թագավորական դամբարաններ և հռոմեական ամֆիթատրոնը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիբանանի բերդեր Կատեգորիա:Խաչակիրների բերդեր
Մաուդ Վագներ
Մաուդ Սթիվենս Վագներ (Maud Stevens Wagner, ), կրկեսի դերասան, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների առաջին հայտնի կին տատու արտիստը։
Կյանք և գործունեություն
Վագները ծնվել է 1877 թվականին Լայոնի շրջանում, Դեյվիդ վան Բուրան Սթիվենսի և Սարա Ջեյն Մաքգիի ընտանիքում ։
Վագները կատարում էր օդային համարներ, աշխատում էր ճանապարհորդային բազմաթիվ կրկեսներում։ Որոշ ժամանակ անց Մաուդը հանդիպել է Գաս Վագներին, որը տատու արտիստ էր և իրեն համարում էր «ամենաարտիստիկ և նշանակալի մարդն Ամերիկայում», երբ 1904 թվականին կրկեսը գտնվում էր Լուիզիանայի համաշխարհային ցուցահանդեսում։ Մաուդը և Գասը սկսել են հանդիպել տատուաժի դասեր անցկացնելու համար, և մի քանի տարի անց ամուսնացել։ Նրանք միասին ունեցել են աղջիկ՝ Լոթևան, ով սկսել է տատուով զբաղվել 9 տարեկանում և ինքնուս դարձել տատու արտիստ ։ Որպես իր ամուսնու աշակերտ՝ Վագները սովորում էր՝ ինչպես «ձեռքի վրա» անել ավանդական դաջվածք՝ չնայած դաջվածք անող մեքենանաների հայտնագործությանը ։ Վագներները վերջին դաջվածք անողներն էին, որոնք ձեռքով էին աշխատում՝ առանց ժամանակակակից դաջվածք անող մեքենաների ։ Մաուդը Վագներն առաջին կինն էր, ով հայտնի դարձավ որպես տատու արտիստ ։
Կրկեսը թողնելուց հետո Մաուդը և Վագներն սկսել են ճանապարհորդել Միացյալ Նահանգներով, աշխատել են որպես տատու արտիստներ։ Նրանք մեծ նշանակություն են ունեցել երկրի ներքին շրջաններում դաջվածքների տարածման գործում, քանզի այդ շրջանները հեռու էին մեծ քաղաքներից ։
Մահ
Մաուդ Վագները մահացել է 1961 թվականի հունվարի 30-ին, Օկլահոմայի Լաութաուն քաղաքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արտիստներ Կատեգորիա:Կրկեսի դերասաններ‏ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին արվեստագետներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի արվեստագետներ
Նախօրեին (վեպ)
Նախօրեին («Накануне»), Իվան Տուրգենևի վեպերից, գրված 1860 թվականին։
Վեպի ստեղծման պատմություն
Ռուս հասարակությունում անխուսափելի սերնդափոխության հասկացությունը, հստակ երևացող «Ազնվականների բույնը» վեպի առաջաբանում, Տուրգենևի մոտ առաջացել էր դեռ «Ռուդինի» աշխատանքների ժամանակ։
1855 թվականին Տուրգենևի Մցենսկի թաղամասի հարևանը, կալվածատեր Վասիլի Կարատեևը, ուղևորվելով Ղրիմ որպես ազնվական սպա, գրողին թողել էր ինքնակենսագրական վեպի ձեռագիրը, թույլ տալով, որպեսզի նա իր հայեցողությամբ տնօրինի այն։ Վեպում ներկայացվում էր հեղինակի և մի աղջկա սիրո մասին, որը նրա փոխարեն նախընտրեց Մոսկվայի համալսարանում սովորող բուլղարացի մի ուսանողի։ Ավելի ուշ մի շարք երկրների գիտնականներ հաստատեցին այս հերոսի նախատիպը։ Այդ մարդը Նիկոլայ Կատրանովն էր։ Նա Ռուսաստան էր եկել 1848 թվականին և ընդունվել Մոսկվայի համալսարան։ Այն ամենից հետո, երբ 1853 թվականին սկսվեց ռուս-թուրքական պատերազմը, իսկ բուլղարացի երիտասարդների շրջանում արթնանում է հեղափոխական ոգին, Կատրանովը իր ռուս կնոջ՝ Լարիսայի հետ վերադառնում է հարազատ քաղաք Սվիշտով։ Սակայն նրա պլանները խախտեց արագ զարգացող թոքախտը, և նա այդ նույն տարվա մայիսին Վենեցիայում բուժման ընթացքում մահանում է ։
Կարատեևը, նախազգալով իր մահը, երբ հանձնում էր ձեռագիրը Տուրգենևին, պատերազմից չվերադարձավ, Ղրիմում մահանալով տիֆից ։ 1858-1859 թթ. ձմռանը վերադառնալով տուն Սպասկոյե-Լուտովինովո, Տուրգենևը վերադարձավ այն գաղափարներին, որոնք մեկ տարի նրան կապել էին Կարատեևի հետ, և հիշեց ձեռագրի մասին։ Վերցնելով հանգուցյալ հարևանի տված սյուժեն, նա սկսում է գեղարվեստական մշակումը։ Օրիգինալ ստեղծագործությունից միայն մի դրվագ պահպանվեց վեպի վերջնական դրվագում, դա դեպի Ցարիցինո ուղևորությունն էր ։ Այս աշխատանքում նրան օգնում է իր ընկերը՝ գրող և ճանապարհորդ Եգոր Պավալևսկին, որը քաջածանոթ էր Բուլղարիայի ազատագրական շարժման մանրամասներին և անձամբ հրապարակեց էսսեներ 1853 թվականին Բալկաններ ուղևորության մասին։ «Նախօրեին» վեպի վրա աշխատանքը շարունակվեց Սպասկոյե-Լուտովինովոյում, արտերկրում, Լոնդոնում և Վիշիյում մինչ 1859 թվականը, երբ հեղինակը տարավ ձեռագիրը Մոսկվա, «Ռուսական պարբերական» հրատարակչություն ։
Սյուժե
Վեպը սկսվում է երկու երիտասարդ մարդկանց՝ գիտնական Անդրեյ Բերսենյովի և քանդակագործ Պավել Շուբինի վիճաբանությամբ, որի թեման բնությունն էր և մարդկանց դերը բնության մեջ։ Այնուհետև ընթերցողը ծանոթանում է ընտանիքի հետ, որտեղ ապրում էր Շուբինը։ Նրա հորաքրոջ՝ Աննա Վասիլևնա Ստախովայի ամուսինն ամուսնացել է նրա հետ փողերի համար, նրան չի սիրում և կապվում է գերմանուհի այրի Ավգուստինա Խրիստիանովնայի հետ, որը նրան թալանում է։ Շուբինն այս ընտանիքում ապրում է արդեն 5 տարի, մոր մահից հետո, և զբաղվում է իր արվեստով։ Նա սիրահարված է Ստախովների դստերը՝ Ելենային, սակայն տեսադաշտից բաց չի թողնում նաև նրա 17-ամյա ուղեկցորդուհուն՝ Զոյային։
Ելենա Նիկոլաևնան, 20-ամյա մի գեղեցկուհի, մանկությունից բոլորից տարբերվում էր բարությամբ և երազկոտ հոգով։ Նրան գրավում է հիվանդ և քաղցած մարդկանց, ինչպես նաև կենդանիներին օգնելու հնարավորությունը։ Այս ամենի հետ մեկտեղ նա դրսևորում է ինքնուրույնություն և ապրում իր ուղեղով, սակայն դեռ չի գտել իր կողակցին։ Շուբինը նրան չի գրավում իր փոփոխականության ու անկայունության շնորհիվ, իսկ Բերսենյովը նրան հետաքրքրում է իր խելքով և համեստությամբ։ Հետո Բերսենյովը ծանոթացնում է նրան իր ընկերոջ՝ բուլղարացի Դմիտրի Նիկանորովիչ Ինսարովի հետ։ Ինսարովն ապրում է իր հայրենիքը թուրքական տիրապետությունից ազատագրելու գաղափարով, ինչն էլ գրավում է Ելենային։ Առաջին հանդիպումից հետո Ելենան Ինսարովին չհավանեց, սակայն ամեն ինչ փոխվում է Ցարիցինոյի դեպքից հետո, երբ Իսարովը պաշտպանում է Ելենային մի հարբեցողի ոտնձգությունից, նետելով նրան լճակը։ Այդ ամենից հետո Ելենան իր օրագրում խոստովանում է, որ սիրում է բուլղարացուն, սակայն շուտով պարզվում է, որ նա մտադրված է մեկնել։ Իր հերթին էլ Ինսարովը պատմում է Բերսենյովին որ մեկնելու է, քանի որ չի պատրաստվում հրաժարվել հայրենիքի հանդեպ իր պարտքից հանուն անձնական զգացմունքների, որի մասին Ելենան իմանում է Անդրեյից։ Ելենան ուղևորվում է Դմիտրիյի մոտ և խոստովանում է իր սիրո մասին։ Այն հարցին, թե կհետևի Ելենան նրան ամենուրեք, հնչում էդրական պատասխան։ Այդ ամենից հետո Ելենան և Դմիտրին կապվում են միմյանց հետ Բերսենյովի միջոցով, սակայն միևնույն ժամանակ Ինսարովի հայրենիքից գալիս են մտահոգիչ նամակներ, և նա լրջորեն պատրաստվում է հեռանալ։ Օրերից մի օր Ելենան ինքն է գնում նրա մոտ։ Երկար և թեժ որոշումից հետո նրանք որոշում են ամուսնանալ։ Այդ նորությունը ծնողների համար մեծ հարված է դառնում, սակայն նա ամեն դեպքում մեկնում է ամուսնու հետ։
Հասնելով Վենետիկ, Դմիտրին և Ելենան սպասում են ծեր նավաստի Րենդիչի ժամանմանը, որը պետք է նրանց տեղափոխի Սերբիա, որտեղից էլ պետք է ճամփա ընկնեն դեպի Բուլղարիա։ Սակայն Ինսարովը հիվանդ էր և տաքություն ուներ։ Տանջված Ելենան մղձավանջ է տեսնում, և արթնանալով հասկանում է, որ Դմիտրին մահվան շեմին է։ Րենդիչը չի հասցնում նրան կենդանի տեսնել, սակայն Ելենայի խնդրանքով նրան օգնում է ամուսնու մարմինը հասցնել հայրենիք։ Երեք շաբաթ անց Աննա Ստախովան ստանում է դստեր նամակը, որտեղ գրված է, որ նա ուղևորվում է Բուլղարիա՝ իր նոր հայրենիք, և երբեք տուն չի վերադառնալու։ Հետագայում Ելենայի հետքերը կորում են, ըստ շրջանառվող լուրերի նրան տեսել են բանակում, որպես բուժքույր ։
Google Analytics
Google Analytics (կարճ՝ GA), Գուգլ ընկերության անվճար ծառայություն, որը ստեղծում է կայքի այցելուների մանրամասն վիճակագրություն։ Վիճակագրությունը հավաքվում է Google-ի սերվերում։ Օգտագործողը միայն տեղադրում է JS կոդն իր կայքի էջերում։ Պատասխանատու կոդն աշխատում է այն ժամանակ, երբ օգտագործողը բացում է կայքն իր վեբ դիտարկչում (եթե թույլատրված է դիտարկչում գործարկել JavaScript կոդ)։
Ծառայությունն ինտեգրված է Google AdWords համակարգին։ Ծառայության յուրահատկությունը նրանում է, որ վեբ կայքի վարպետը կարող է Google Analytics-ից ստացված տվյալների վերլուծության հիման վրա օպտիմալացնել Google AdWords-ի գովազդային և մարկետինգային քայլերը։ Google Analytics-ը տրամադրում է այնպիսի տվյալներ, ինչպիսիք են կայքի այցելուի գտվելու վայրը, կայք մուտք գործած սարքի, օպերացիոն համակարգի և դիտարկչի տեսակը, կայքում գտնվելու ժամանակահատվածը և այլն։
Ծառայության օգտագործողը հնարավորություն է ստանում որոշել իր կայքի այցելուի նպատակը և հետևողականությունը։ Օգտագործելով այս տվյալները՝ մարկետոլոգները կարող են որոշել, թե գովազդային որ ընկերությունն է հաջող և գտնել թիրախային նոր լսարան։
Ռումինիայի օպերայի և բալետի թատրոն
Ռումինիայի օպերայի և բալետի թատրոն (Opera Națională București), թատրոն Բուխարեստում։ Հիմնադրված է 1921 թվականին։
Պատմություն
1885 թվականին Ջորջե Շտեֆենեսկուն, Բուխարեստում, ազգային թատրոնի դերասաններից կազմավորեց «Ռումինական օպերա» թատերախումբը, որը միավորում էր այնպիսի երգիչների, ինչպիսիք էին Դարքլ Հարիքլեն, Ելենա Փեոդորինին, Գրիգորի Գաբրիելսկին և դարձավ Ռումինիայի հիմնական օպերային թատրոնը։ 1919 թվականին արդեն այլ ռումին կոմպոզիտոր Ջորջե Էնեսկուն կազմակերպեց երաժշտական ընկերություն «Օպերա»-ն։ Իսկ արդեն 1921 թվականին այդ ընկերության հիմքի վրա կազմակերպվում է «Ռումինական թագավորական օպերա»-ն՝ Ռիխարդ Վագների «Լոհենգրին» օպերայի բացմամբ։ 1944 թվականին այն դառնում է Ռումինական օպերայի և բալետի թատրոն (Teatrul de Operă și Balet), իսկ 1968 թվականին՝ «Ռումինիայի օպերա» (Opera Română)։
Google Analytics
Պատմություն
Google-ի այս ծառայությունը հանդիսանում է Urchin on Demand ընկերության Urchin Software վիճակագրական համակարգի շարունակությունը (Google-ը 2005 թվականի ապրիլին գնեց Urchin Software Corp֊ը)։ Google-ը դեռ ապահովում է առանձին Urchin ծրագիրը, որի օգտագործողներին տրվում է նույն այն ծրագրագրային արտադրանքները, ինչ որ կար նախքան Google-ի գնելը։ Ծրագրի նոր, թեստային տարբերակը թողարկվել է 2007 թվականին։ Ծառայությունը վերցրեց Adaptive Path-ի գաղափարները, որի Measure Map արտադրանքը Goole-ը 2006 թվականին գնեց և տվեց Google Analytics անվանումը։
Ռումինիայի օպերայի և բալետի թատրոն
Պատմություն
Մինչև 1940 թվականը բեմադրությունները անց էին կացվում Պոեզիայի թատրոնում, այնուհետև, մինչև 1953 թվականին ճարտարապետ Օկտավ Դոիչեսկուի նախագծով հատուկ նոր շանքի կառուցվելը՝ տարբեր թատերական հրապարակներում։ Թատերախումբը հյուրախաղերով հանդես է գալիս ողջ աշխարհում։ ԽՍՀՄ թատրոնը գնացել է 1960 և 1984 թվականներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռումինիայի թատրոններ Կատեգորիա:Օպերայի և բալետի թատրոններ
Սիդոնի պաշարում
Սիդոնի պաշարում, 1110 թվականին Երուսաղեմի և Նորվեգիայի արքաներ Բալդուին I-ի և Սիգուրդ I Խաչակրի ուժերով (Վենետիկի դուքս Օրդելաֆո Ֆալյերի օժանդակությամբ) ափամերձ Սիդոն քաղաքի գրավումը։
Նախապատմություն
1110 թվականի ամռանը 60 նավերից բաղկացած նորվեգական նավատորմը Սիգուրդ I արքայի հրամանատարությամբ ժամանեց Արևելյան Միջերկրական։ Աքքա քաղաքում նրան ընդունեց Երուսաղեմի արքա Բալդուին I-ը։ Նրանք երկուսով ձիերով զբոսանքի գնացին Հորդանան գետի ափի երկայնքով, որի ժամանակ Բալդուին I-ը օգնության համար դիմեց Սիգուրդ I-ին մուսուլմանաբնակ նավահանգիստները գրավելու համար։ Սիգուրդի պատասխանեց.
Google Analytics
Պատմություն
Ծառայությունում Google ապրանքանիշով բաց գրանցումը հնարավոր դարձավ 2005 թվականի նոյեմբերին։ Սակայն այցելուների հսկայական ներհոսքի պատճառով ընդամենը մի քանի օր հետո նոր գրանցման համակարգը կասեցվեց։ Հզորությունը բարձրացնելու նպատակով Google-ը ներդրեց գրանցման հրավերով տարբերակը։ 2006 թվականի օգոստոսից ծառայությունը հասանելի դարձավ բոլոր ցանկացողներին։ Օգտագործման նոր ինտերֆեյսով տարբերակը թողարկվեց 2007 թվականի մայիսի 17-ին։ Ցանկացած օգտագործող կարող է ավելացնել մինչև 50 կայքի պրոֆիլ։ Յուրաքանչյուր պրոֆիլ սովորաբար համապատասխանում է մեկ կայքի։
Google Analytics-ը հիմնական տեղեկատվությունը ցուցադրում է գործիքագոտում։ Առավել մանրամասն ինֆորմացիա կարելի է ստանալ հաշվետվությունների տեսքով։ Այս պահին հասանելի է ավելի քան 80 տեսակ հաշվետվություն։
2015 թվականի մարտի 15-ից սկսած Google-ը թողարկեց իր առավել ընդլայնված վճարովի տարբերակը՝ Google Analytics Suite 360։ Վճարովի հարթակը ներկայացնում է վիճակագրական տվյալներ, որոնք ընկերությունը կարող է օգտագործել ROI-ն (Return on Investment) հաշվելու և մարկետինգային ծախսերի էֆեկտիվության համար։ Google Analytics Suite-ը բաղկացած է Analytics 360-ից, Tag Manager 360-ից, Optimize 360-ից, 360 attribution-ից, Audience Center 360-ից, և Data Studio 360-ից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գուգլ Կատեգորիա:Գուգլի ծառայություններ
Սիդոնի պաշարում
Նախապատմություն
Սակայն արդյունքում նորվեգացի թագավորը համաձայնեց օգնել գրավելու Սիդոն քաղաքը, որը 1098 թվականին ամրացվել էր Ֆաթիմյանների կողմից։
Պաշարում
Բալդուին I-ի բանակը քաղաքը պաշարեց ցամաքից հենց այն պահին, երբ նորվեգացիները իրենց նավերը դուրս բերեցին ծով, որպեսզի արգելափակեն Սիդոնի նավահանգիստը։ Նավատորմն անհրաժեշտ էր, որպեսզի կանխեր Եգիպտոսից և Տյուրոսից բնակիչներին հասնող օգնությունը։ Սակայն, քաղաքը գրավել հաջողվեց միայն վենետիկյան նավատորմի ժամանումից հետո, 47 օրվա պաշարումից հետո։
Իսլանդացի սկալդ Էյնար Սկուլասոնը տալիս է այդ դեպքերի հետևյալ նկարագրությունը։
Հետևանքներ
Բալդուին I-ի և Երուսաղեմի պատրիարք Իբելին Առլացու հրամանով, որպես երախտագիտություն ցուցաբերած օգնության, Սիգուրդ I-ը Սուրբ Խաչից մասունք ստացավ։
Սիդոնի՝ իշխանության կարգավիճակով կառավարումը հանձնվեց Եվստաքիոս դե Գրանյեին՝ հետագա Երուսաղեմի թագավորության գունդստաբլին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:12-րդ դարի խաչակրաց արշավանքներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Երուսաղեմի թագավորության ճակատամարտեր Կատեգորիա:Ֆաթիմյան խալիֆայության ճակատամարտեր Կատեգորիա:Վենետիկի հանրապետության ճակատամարտեր
Հենրիկ Աբրահամյան
Հենրիկ Մուշեղի Աբրահամյան, հայ պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր (1995), պրոֆեսոր (2000):
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետ Կատեգորիա:1999 մահեր
Աքիլլեսն ու կրիան
Աքիլլեսն ու կրիան, հին հույն փիլիսոփա Զենոն Էլեացու ապորիաներից։
Բովանդակություն
Արագավազ Աքիլլեսը երբեք չի հասնի դանդաղաշարժ կրիային, եթե շարժման սկզբում կրիան Աքիլլեսից առաջ է։
Դիոգենես Լայերտացին այդ հայտնի ապորիայի հեղինակ էր համարում Զենոնի ուսուցիչ Պարմենիդեսին ։ Կրիան, ապորիայի տեքստում որպես կերպար, ներդրվել է հետագա մեկնաբանների կողմից։
Ապորիայում Աքիլլեսի կերպարը վերցրված է Իլիականից, որտեղ հերոս Աքիլլեսը բազմիցս անվանվում է «արագավազ»։ Ապորայի սյուժետը հիշեցնում է Աքիլլեսի՝ Հեկտորին անհաջող հետապնդումը։
Ապորայի լուծում
Պարադոքսի հնարավոր բացատրություններից մեկն է. հեռավորության և ժամանակի անվերջ բաժանելիության կեղծ պատկերացումը։
Ստացվում է, որ արագավազ Աքիլլեսը անվերջ կրճատում է իր և կրիայի միջև եղած հեռավորությունը, անվերջ մոտենում է կրիային, բայց չի հասնում նրան։ Զենոնն առաջարկում էր մտքով լուծել այս դժվարությունը։ Բայց քանի որ այստեղ շարժումը, տարածությունը, ժամանակը պատկերացվում են ընդհատ ձևով, առանձին պահերից բաղկացած, ապա այդպիսի ըմբռնումների շրջանակում առաջացած դժվարությունն անխուսափելի է և անլուծելի։
Ժամանակակից մեկնաբանություն
Բավականին հաճախ են հանդիպում փորձեր, երբ փորձում են մաթեմատիկորեն հերքել Զենոնի դատողությունները, այդպիսով՝ «փակել թեման»։ Օրինակ՝ ապորիայի համար կառուցելով փոքրացող ինտերվալների շարք, հեշտությամբ կարելի է ապացուցել, որ Աքիլլեսը առաջ կանցնի կրիայից։ Սակայն այդ հերքումներում փոխվում է վեճի էությունը։ Զենոնի ապորիայում խոսվում է ոչ թե մաթեմատիկական մոդելի մասին, այլ՝ իրական շարժման, և դրա համար անիմաստ է սահմանափակել պարադոքսի վերլուծությունը ներմաթեմատիկական դատողություններով. չէ՞ որ Զենոնը կասկածի տակ է դնում իրական շարժման մեջ իդեալականցված մաթեմատիկական հասկացությունների կիրառությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պարադոքսներ
Բալդուին I (Երուսաղեմի արքա)
Բալդուին I Երուսաղեմցի, Բոդուեն Բուլյոնցի (Baudouin de Boulogne) (մոտ. 1060 թվական - 1118 թվական, ապրիլի 2, ալ-Արիշ, Եգիպտոս), Եդեսիայի կոմս (1097-1100), Երուսաղեմի թագավոր (1100-1118), դուքս Գոդֆրուա Բուլյոնցու եղբայրը։
Մասնակցություն Խաչակրաց արշավանքին
Բալդուին Բուլյոնցին իր եղբայր Գոդֆրուա Բուլյոնցու հետ մասնակցություն է ունեցել Առաջին խաչակրաց արշավանքին, սակայն, դատելով իր գործողություններից, նրա գլխավոր ցանկությունը ոչ թե Տիրոջ Գերեզմանի ազատագրումն էր, այլ Արևելքում հողերի նվաճումը և սեփական ավատի ձեռքբերումը։
Կիլիկիայի Դարպասների մոտ հիմնական բանակից առանձնանալով՝ Բալդուինի զորքերը ուղղվեցին դեպի Տարսոն քաղաքը, հույս ունենալով գրոհով գրավել այն, սակայն քաղաքը զբաղեցրած գտան արդեն մեկ այլ խաչակրի՝ Թանկրեդ Տարենտացու կողմից։ Արդյունքում Տարսոնը նրան հանձնվեց հայերի կողմից։ Կիլիկիայում առաջին հաջողություններից հետո Բալդուինը գնաց դեպի Եփրատ, «Հայաստանից հրավեր ստանալով, որտեղ նա տիրեց Թել-Բաշիրին և Ռավենդանին և իր տիրապետությանը ենթարկեց այդ ողջ երկիրը» ։
Բալդուինն իրեն հռչակեց Տարսոնի սյուզերեն (իշխան, սենյոր), այդտեղ կառավիրիչ նշանակեց և որոշ ժամանակ անց շարժվեց դեպի հարավ։ Երբ նրա զորքերն անցնում էին Մամեստիայի բերդի մոտով, որն ավելի վաղ զբաղեցրել էին Թանկրեդի զինվորները, նրանք ենթարկվեցին գնդակոծության. Թանկրեդը վրեժ էր լուծում Տարսոնը կորցնելու համար։ Արշավանքի շարքային մասնակիցների բողոքի ցույցերը հարկադրեցին Բալդուինին և Թանկրեդին ընդհատել մարտը, սակայն նրանք ընդմիշտ մնացին որպես թշնամիներ։
Մարաշում միավորվելով բանակի հետ՝ Բալդուինը մի փոքր մնաց այդտեղ և երկու օր անց բանակի հետ պատրաստվեց Եդեսիա քաղաքի գրավմանը։
Այդպիսով, Բալդուինը՝ Երուսաղեմի հետագա թագավորը, մասնակցություն չի ունեցել սուրբ քաղաքի ազատագրմանը։
Եդեսիայի գրավումը
Իր տրամադրության տակ ունենալով 200 ասպետներ և մոտավորապես այդքան հետևակ զինվորներ, Բալդուինը ուղղվեց Եդեսիա։ Շրջակա տարածքների քրիստոնյա բնակիչները՝ հայերը և ասորիները, սկզբում հաճույքով ընդունեցին նրան, խռովություններ բարձրացնելով և ամրոցներից փոքրականակ մուսուլմանական կայազորներին արտաքսելով։
Իմանալով խաչակիրների մոտենալու մասին, Եդեսիայի կառավարիչը՝ հայ իշխան Թորոսը Բալդուինին կոչ արեց օգնել իրեն մուսուլմանների դեմ պայքարում, ովքեր սպառնում էին քաղաքի գրավմանը։ Բալդուինը հոժարությամբ արձագանքեց կոչին և փոքրաթիվ (80 հեծյալ) ջոկատով ժամանեց Եդեսիա, որտեղ նրան ընդունեցին ոգևորությամբ։
Թորոսն առաջարկեց նրան դառնալ վարձկան իր ծառայության համար, սակայն եվրոպացի բարոնը քաղաքի պաշտպանության փոխարեն պահանջեց, որ Թորոսն իրեն ճանաչի որպես իր օրինական հետևորդ, ինչպես նաև նա պետք է ստանար քաղաքի եկամուտների կեսը։ Թորոսը ստիպված էր զիջել և որդեգրեց Բալդուինին։ Վարպետորեն խարդավելով՝ Բալդուինին հաջողվեց իր նոր խնամակալ հոր դեմ լարել քաղաքային բնակչությանը, որի արդյունքում տեղացիների զգալի մասը սկսեց պահանջել, որ խաչակիրն ընդունի քաղաքի միանձնյա կառավարումը։
Մուսուլմաններից պարտություն կրելով՝ Բալդուինը հետ նահանջեցին դեպի քաղաք, որտեղ, որտեղ հայ զորահրամանատար Կոնստանդինի հետ դավադրություն կազմակերպեց քաղաքի կառավարումը զավթելու համար։ Դավադրության մեջ ընդգրկելով քաղաքի կղերականության օգնությունը, դավադիրները տապալեցին և սպանեցին Թորոսին, որից հետո Բալդուինը դարձավ Եդեսիայի լիիրավ կառավարիչը։
Կառավարումը Երուսաղեմում
Բալդուինը մահացել է 1118 թվականին արշավանքի ժամանակ, Եգիպտոսում։
Ամուսնություն և չեղարկում
Բալդուին I-ի առաջին ամուսնությունը հայ արքայադուստր Արդայի հետ անհաջող էր. արքան, զայրացած կնոջ ազատամիտ կենսակերպից, պնդեց, որ նա առանձնանա Երուսաղեմի վանքերից մեկում, իսկ հետո նրան թույլատրեցին գնալ Կոստանդնուպոլիս։ Արդան Եդեսիայի կառավարիչ Թորոս իշխանի դուստրն էր և Կոստանդին Առաջինի զարմուհին։ Կոստանդինի պնդմամբ, որպես օժիտ նրա համար խոստացված էր հսկայական կարողություն, որի առաջին մասը հանձնվեց ամուսնության կնքումից անմիջապես հետո։ Օժիտի երկրորդ մասը, չնայած պայամանավորվածությանը, Թորսը ստիպված էր վճարել պայմանական ժամկետից երկար, որպեսզի փեսային՝ Բալդուինին փրկի սնանկացումից ու դժբախտությունից, քանի որ նրա պարտատերերը պահանջում էին, որպեսզի Բալդուինը սափրի իր մորուքը, ինչն այդ ժամանակ համարվում էր մեծ ամոթանք։ Ամուսնությունը ձևականորեն չդադարեցվեց։ Այդպիսով, Բալդուինը, ով չբաժանվելով Արդայից, կրկին ամուսնացել էր Ադելաիդա դել Վաստոյի հետ, դարձավ երկկանամբի։ Երուսաղեմի պատրիարք Առնուլֆը, ով պսակել էր նրանց, պաշտոնանկ արվեց իր եկեղեցական պարտականությունները վաճառելու համար, սակայն հետո կրկին վերադարձավ պապական աթոռին այն պայմանով, որ պիտի չեղարկվի ապօրինի թագավորական միությունը։ 1117 թվականի գարնանը Բալդուին I-ը ծանր հիվանդացավ և Առնուլֆի ճնշման ներքո համաձայնեց արձակել Ադելաիդային։ Ամոթահար և թալանված (նրա օժիտը չէր վերադարձվել) Ադելաիդան վերադարձավ Սիցիլիա և մահացավ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երուսաղեմի արքաներ Կատեգորիա:Եդեսիայի կոմսեր Կատեգորիա:Խաչակրաց առաջին արշավանքի քրիստոնյաներ Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Չորս անկյուն
Հուշարձանից ոչ հեռու անցնում է U.S.Route 160 արագընթաց ճանապարհը, որից դեպի հուշարձան է տանում Նյու Մեքսիկո նահանգի տեղական փոքր ճանապարհը` NM 597, որն ունի 0.45 մղոն (720 մ) երկարություն։ Հուշարձանից հյուսիս-արևելք` նրանից մեկ կիլոմետր հեռավորությամբ, հոսում է Սան Խուան գետը, որ Կոլորադոյի վտակն է։
Չորս անկյունների շրջանի բնակչության մեծ մասը հնդկացիական կիսաինքնավար ցեղերն են։ Երկու ժողովուրդների` նավահո և յուտա, բնակավայրերի սահմաններն անցնում են Չորս անկյունների հուշարձանի կողքով։ Շրջանի տնտեսական մայրաքաղաքը Նյու Մեքսիկոյի Ֆարմինգտոն քաղաքն է։
Պատմություն
ԱՄՆ-ն Չորս անկյունների նահանգները ձեռք է բերել Մեքսիկայից 1848 թվականի ամերիկա-մեքսիկական պատերազմի ավարտից հետո։ 1863 թվականին Կոնգրեսի որոշմամբ Նյու Մեքսիկոյի արևմտյան տարածքից ձևավորվում է Արիզոնան։ Սահմանը ընդունվում է Կոլորադոյի հարավարևմտյան անկյունից հարավ գնացող գիծը։ Սա անսովոր որոշում էր Կոնգրեսի կողմից, քանի որ նոր տարածքների սահմանները միշտ որոշվում էին աշխարհագրական լայնությամբ կամ երկայնությամբ կամ էլ գետերով։ Մեկ նահանգի սահմանը մյուսի անկյունից սկսելու տարբերակը ապահովում էր Կոնգրեսին չորս պետությունների հնարավոր ստեղծումից ։ Այս տարածքն առաջին անգամ ԱՄՆ-ի կառավարությանն է դիմել 1868 թվականին Կոլորադոյի տարածքը պետություն հռչակելու խնդրով։ Նավահոների ցեղային առաջին կառավարությունը ստեղծվել է 1923 թվականին ։
Աշխարհագրություն
Չորս անկյունները Կոլորադոյի սարավանդի մաս են հանդիսանում։ Դա նրան դարձնում է սարավանդում ձևավորվող եղանակային համակարգի կենտրոնը, որտեղից տարածվում է Կոլորադոյի արևելք ու կենտրոնական նահանգներ ։ Եղանակային այս համակարգում են ձևավորվում ձյունն ու անձրևը, որոնք տեղում են ԱՄՆ-ի կենտրոնական նահանգների վրա ։ Չորս անկյունների շրջանի հատուկ պահպանվող տարածքներից են Չելի կիրճը, Մեսա Վերդե ազգային պարկը, Հուշարձանների հովիտը։ Չորս անկյան լեռներից են Յուտայի Քնած լեռները, Աբաջոն ու Չուսկան։
Օրտոնա դեի Մարսի
Օրտոնա դեի Մարսի (Ortona dei Marsi), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզի Լ'Աքվիլա գավառում ։
Բակեու
Բակեու, Բաքեու (Bacău), քաղաք Ռումինիայում, համանուն գավառի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը կազմում է ։ Զարգացած է նավթի, անտառամշակման, թեթև ու սննդի արդյունաբերությունը։ Բակեուում հայերը հիշվում են 19-րդ դարից։ 1858-ին քաղաքում եղել է 60 հայ ընտանիք, 1935-ին՝ 50, իսկ 1948-ին՝ ընդամենը 100 հայ։ Նրանք ունեին եկեղեցի, դպրոց, զբաղվում էին առևտրով ու արհեստներով։ 1926-ին Բակեուում հիմնվել է 1915-ի Մեծ եղեռնից փրկված հայ գաղթականներին օժանդակող կազմակերպության մասնաճյուղ։
Կարեն Խաչատրյան (պատմաբան)
Կարեն Համլետի Խաչատրյան, պատմաբան, պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։
Ջոզեֆին Քրիզ
Ջոզեֆին Քրիզ (Josephine Crease, ), կանադացի նկարչուհի ։
Կենսագրություն
Ջոզեֆին Քրիզը ծնվել է 1864 թվականին Բրիտանական Կոլումբիայի Նյու Վեսթմինստթեր քաղաքում` Սըր Հենրի Փերինգ Փելյու Քրիզի և Լեյդի Սառա Լինդլի Քրիզի ընտանիքում։ 1869 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Վիկտորիա քաղաք։ Քրոջ` Սուսան Ռեյնոլդս Քրիսի հետ Լոնդոնի թագավորական քոլեջում հաճախել է արվեստի դասերի ։
Քրիզը էսքիզներ կատարելու համար ուղևորություն է կատարել դեպի Վանկուվեր կղզի, ստեղծել է տեղական բնապատկերների ջրանկարներ։ Քրիզը եղել է Կղզու արվեստի և արհեստի ընկերության հիմնադիր անդամներից, 1939 թվականից եղել է ընկերության պատվավոր նախագահ, Վիկտորիայի էսքիզների ակումբի անդամ, 1903 թվականից` նախագահ։ Նրա աշխատանքները Բրիտանական Կոլումբիայի արվեստի ընկերության կողմից ընդգրկվել են ներկայացվելու Վանկուվերի պատկերասրահում, որտեղ Քրիզը ցուցադրվել է 1978 թվականին, ցուցադրվել է նաև Վիկտորիա քաղաքի ցուցահանդես-տոնավաճառում ։
Ջոզեֆին Քրիզը մահացել է 1947 թվականին Վիկտորիա քաղաքում` 83 տարեկան հասակում ։
Ջոզեֆին Քրիզի աշխատանքները գտնվում են Բրիտանական Կոլումբիայի գավառական արխիվի հավաքածուներում և Մեծ Վիկտորիայի պատկերասրահում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադացի նկարչուհիներ
Հղիություն (մարդ)
Հղիություն, այն ժամանակաշրջանը, երբ կնոջ ներսում մեկ կամ մի քանի պտուղներ են զարգանում ։ Այն հայտնի է նաև որպես գեստացիա։ Բազմապտուղ հղիության դեպքում կինը կրում է մեկից ավելի պտուղներ, օրինակ՝ երկվորյակներ ։ Հղիություն կարող է առաջանալ սեռական հարաբերությունների արդյունքում, կամ ռեպրոդուկտիվ տեխնոլոգիաների օգնությամբ ։ Ծննդաբերությունը սովորաբար տեղի է ունենում վերջին դաշտանից 40 շաբաթ անց ։ Սա կազմում է 9 ամիս, որտեղ յուրաքանչյուր ամիսն ունի 31 օր ։ Բեղմնավորման օրից հաշվելու դեպքում հղիությունը տևում է 38 շաբաթ ։ Մինչև հղիության 8 շաբաթյա ժամկետը զարգացող էակին կոչում են սաղմ, իսկ 8-րդ շաբաթվանից հետո, մինչև ծննդաբերությունն այն կոչվում է պտուղ ։ Հղիության վաղ նշաններից են դաշտանային ցիկլի բացակայությունը, պնդացած կրծքերը, սրտխառնոցն ու փսխումը, քաղցի զգացողությունը և հաճախակի միզարձակությունը ։ Հղիությունը կարող է հայտնաբերվել հղիության թեստի միջոցով ։
Սովորաբար հղիության ընթացքը բաժանվում է 3 եռամսյակների ։ Առաջին եռամսյակը տևում է մինչև 12-րդ շաբաթը և ներառում է նաև բեղմնավորումը (սպերմատոզոիդի թափանցումը ձվաբջջի մեջ) ։ Բեղմնավորված ձվաբջիջն այնուհետև շարժվում է արգանդափողով և ամրանում արգանդի լորձաթաղանթին, որտեղ սկսվում են ձևավորվել սաղմն ու ընկերքը ։ Առաջին եռամսյակի ընթացքում վիժելու (սաղմի բնական մահվան) հավանականությունն ամենամեծն է ։ Երկրորդ եռամսյակը 13-րդ շաբաթից մինչև 28-րդ շաբաթն ընկած ժամանակահատվածն է ։ Երկրորդ եռամսյակի կեսին հնարավոր է զգալ պտղի շարժումները ։ 28-րդ շաբաթից սկսած վաղաժամ ծնված երեխաների 90%-ը կարող են կենդանի մնալ, եթե ապահովվի բարձր որակի բժշկական խնամք ։ Երրորդ եռամսյակը ներառում է 29-րդից մինչև 40-րդ շաբաթները ։
Նախածննդյան խնամքը մեծացնում է հղիության դրական ելքի հավանականությունը ։ Այն կարող է ներառել ֆոլաթթվի ընդունումը, ալկոհոլից և դեղորայքից խուսափելը, կանոնավոր մարմնամարզությունը, արյան հետազոտությունները և կանոնավոր ֆիզիկական ակտիվությունը ։ Հղիության բարդություններից են արյան ճնշման բարձրացումը, գեստացիոն շաքարախտը, երկաթ պակասորդային սակավարյունությունը, ծանր սրտխառնոցն ու փսխումը և այլն ։ Իդեալական ծննդաբերությունը սկսվում է ինքնուրույն, երբ գալիս է ժամանակը ։ Հղիությունը համարվում է նորմալ ժամկետային, եթե տևում է 39-41 շաբաթ ։ 41-րդ շաբաթվանից հետո ծննդաբերությունը համարվում է ուշ, իսկ 42-րդ շաբաթից հետո՝ ուշացած ։
37-րդ շաբաթվանից ավելի վաղ լույս աշխարհ եկած երեխաները համարվում են վաղաժամ ծնվածներ ։ Վաղաժամ ծնված նորածիններն ունեն առողջական խնդիրների ավելի բարձր ռիսկ (գլխուղեղի կաթված) ։ 39-րդ շաբաթվանից վաղ միջամտություններն ու կեսարյան հատումը խորհուրդ չեն տրվում, եթե առկա չեն բժշկական ցուցումներ ։ 2012 թվականին գրանցվել է հղիության 213 միլիոն դեպք, որոնցից 190 միլիոնը (89%) զարգացող երկրներում, իսկ 23 միլիոնը (11%)՝ զարգացած երկրներում ։ 15-44 տարեկան յուրաքանչյուր 1000 կնոջից հղի են 133-ը ։ Հղիությունների 10-15%-ն ավարտվում է վիժումով ։ 2016 թվականին հղիության բարդությունները հանգեցրել են 230.600 մահվան, իսկ 1990 թվականին այդ ցուցանիշը կազմել է 377.000 : Հիմնական պատճառներն են՝ արյունահոսությունը, վարակները, հղիության բարձ արյան ճնշումով ուղեկցվող հիվանդությունները, խանգարող միջոցառումները և վիժման, արտարգանդային հղիության ու ընտրողական աբորտի հետ կապված բարդությունները ։ Հղիությունները 44%-ը չպլանավորված են ։ Չպլանավորված հղիությունների 56%-ն ավարտվում է աբորտով ։ Միացյալ նահանգներում հղիների 60%-ը հակաբեղմնավորիչ միջոցներ են օգտագործած լինում հղիության հայտնաբերման ամսում ։
Տերմինաբանություն
Հղիության հետ ասոցացված տերմին է gravidus-ը, որը լատիներենից թարգմանաբար նշանակում է «ծանր»։ Հղի կանանց հաճախ անվանում են գրավիդա ։ Գրավիդան ցույց է տալիս, թե կինը քանի անգամ է հղի եղել։ Կենդանածինների քնակը (պարուս) ցույց է տալիս, թե կնոջ հղիություններից քանիսն է ավարտվել կենսունակ նորածնի լույս աշխարհ գալով ։ Բազմապտուղ հղիությունն ու ծննդաբերությունը հաշվում են որպես 1 հղիություն և 1 ծննդաբերություն։ Երբեք չհղիացած կինը կոչվում է նուլիգրավիդա։ Միայն մեկ անգամ հղիացած կինը կոչվում է պրիմիգրավիդա, բազմաթիվ հղիություններ ունեցած կին՝ մուլտիգրավիդա ։ Օրինակ՝ երկրորդ հղիության ժամանակ կինը կարող է գրանցվել որպես գրավիդա 2, պարա 1, իսկ կենսունակ պտղի ծնվելուց հետո՝ գրավիդա 2, պարա 2։ Աբորտները, վիժումները, վաղաժամ ծննդաբերությունները հանգեցնում են կենդանածնության մակարդակի ավելի նվազ լինելուն, քան հղիությունների թիվն է։ Բազմապտուղ հղիության և ծննդաբերության դեպքում գրավիդայի և պարուսի արժեքները մեծանում են 1-ով։ Կինը, որը երբեք կենսունակ պտուղ չի ծննդաբերել 20 շաբաթից ավելի հղի լինելով հանդերձ, կկոչվի նուլիապարուս  ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Սովորաբար հղիության ախտանիշներն ու անհարմարությունները նշանակալի ազդեցություն չունեն առօրյա ակտիվության վրա և չեն առաջացնում մոր կամ պտղի առողջական խնդիրներ։ Ամեն դեպքում հղիության բարդությունները կարող են առաջացնել ավելի ծանր ախտանիշներ, օրինակ՝ անեմիա։ Հղիության ախտանիշները ներառում են.
Ժամանակագրություն
Հղիության ժամանակագրության համար օգտագործվում է գեստացիոն տարիք արտահայտությունը, որի սկիզբը համարվում է կնոջ վերջին դաշտանային ցիկլը, կամ եթե հնարավոր է օգտագործվում է հաշվարկի ավելի ճշգրիտ մեթոդ։ Երբեմն ժամանակագրությունը հաշվվում է պտղի կամ սաղմի տարիքով։
Գեստացիոն տարիքի սկիզբ
Մանկաբարձ-գինեկոլոգների ամերիկյան կոնգրեսի տվյալներով հղիության ժամկետը հաշվում են հետևյալ եղանակներով.
Հղիության ժամկետի որոշումը
Հղիության ժամկետի որոշումը հիմնականում ներառում է 2 քայլ.
Նեգելի կանոնը հղիության ժամկետը որոշելու ստանդարտ եղանակ է՝ հղիության 280 օր տևողության դեպքում։ Կանոնը գնահատում է ծննդաբերության սպասվելիք ժամկետը գեստացիայի սկսման ժամկետին գումարելով 1 տարի, հանելով 3 ամիս և գումարելով 1 շաբաթ։ Այլընտրանքային տարբերակներ են բջջային հեռախոսների հավելվածները, որոնք միշտ տալիս են համաձայնեցված արդյուքներ, որոնք ստացվում են մի դեպքը մյուսի հետ համեմատելով։ Դրանք նաև հաշվի են առնում հղի կնոջ տարիքը ։
Ծննդաբերության ժամկետը հաշվարկի արդյուքնում ստանում ենք ընդամենը մոտավոր տվյալ, որը միշտ չէ, որ համընկնում է ծննդաբերության իրական ժամկետին։ Ծննդաբերությունների ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ ծննդաբերության ժամկետն ունի 14 օր ստանդարտ շեղում, եթե գեստացիոն տարիքը հաշվարկվել է ուլտրաձայնային հետազոտությամբ հղիության առաջին եռամսյակում, և 16 օր ստանդարտ շեղում, եթե հաշվարկը կատարվել է վերջին դաշտանային ցիկլի օրով ։
Ինիցիացիա
Ֆոլիկուլ խթանիչ հորմոնի (որը խթանում է ֆոլիկուլոգենեզն ու օվոգենեզը) ազդեցությամբ առաջանում է հասուն ձվաբջիջ՝ իգական գամետ։ Բեղմնավորումը իգական գամետի և արական սեռական բջիջ սպերմատոզոիդի միաձուլումն է։ Բեղմնավորման արդյունքում առաջացած բջիջը կոչվում է զիգոտ կամ բեղմնավորված ձվաբջիջ։ Արական և իգական սեռական բջիջների միաձուլումը սովորաբար տեղի է ունենում սեռական հարաբերության արդյունքում։ Հղիանալու շանսերն ավենամեծն են օվուլյացիայից 5 օր առաջվանից մինչև դրանից 1-2 օր հետո սեռական հարաբերություններ ունենալու դեպքում ։ Բեղմնավորում կարող է տեղի ունենալ նաև ռեպրոդուկտիվ տեխնոլոգիաների օգնությամբ, ինչպիսիք են արտաարգանդային սերմնավորումն ու բեղմնավորումը։
Բեղմնավորումը սովորաբար տեղի է ունենում սպասվելիք հաջորդ դաշտանային ցիկլից 2 շաբաթ առաջ։
Սաղմի և պտղի զարգացում
Սպերմատոզոիդն ու ձվաբջիջը, որն առաջանում է կնոջ ձվարաններից մեկում միաձուլվում են ֆալոպյան փողերից մեկում։ Այնուհետև բեղմնավորված ձվաբջիջը, որը կոչվում է զիգոտ սկսում է շարժվել դեպի արգանդ, որը կարող է տևել մինչև 1 շաբաթ։ Բջջի կիսումը սկսվում է բեղմնավորումից 24-36 ժամ անց։ Այն ընթանում է շատ արագ տեմպերով և ձևավորում է բլաստոցիստ։ Բլաստոցիստը հասնում և կպչում է արգանդի լորձաթաղանթին։ Այս պրոցեսը կոչվում է իմպլանտացիա։
Բջիջների մեծ քանակի առաջացացումը գեստացիայի առաջին 10 շաբաթների ընթացքում կոչվում է էմբրիոգենեզ։ Այդ ընթացքում բջիջները սկսվում են տարբերակվել մարմնի տարբեր օրգան-համակարգերին բնորոշ բջիջների։ Ձևավորվում են նյարդային համակարգի, մարմնի, օրգանների հիմքերը։ Էմբրիոգենեզի փուլի ավարտին տեսանելի են դառնում մատիկները, աչքերը, բերանը, ականջները։ Այս փուլում է իրականանում նաև սաղմի սնուցումն ապահովող կարևոր կառուցվածքների առաջացումը՝ ինչպիսիք են ընկերքն ու պորտալարը։ Ընկերքը սաղմին կապում է արգանդի պատի հետ, ապահովելով սննդանյութերի ստացումը, նյութափոխանակության արգասիքների դուրս բերումը և գազափոխանակությունը մայրական արյան միջոցով։ Պորտալարը կապում է սաղմը կամ պտուղը ընկերքին։
Գեստացիայի 10-րդ շաբաթից հետո սաղմը կոչվում է պտուղ։ Պտղային շրջանի սկիզբը նշանավորվում է վիժման վտանգի խիստ նվազմամբ ։ Այս փուլում պտուղն ունենում է 30մմ երկարություն, ուլտրաձայնային հետազոտության միջոցով լսվում է սրտի բաբախյունը և պտուղը կատարում է ոչ կամային շարժումներ ։ Պտղային փուլում շարունակում են զարգանալ սաղմնային փուլում առաջացած օրգան-համակարգերը։ Սեռական օրգանները զարգանում են գեստացիայի 3-րդ ամսում։ Պտուղը շարունակում է աճել և՛ քաշով, և՛ հասակով, սակայն պտղի աճի գլխավոր մասը տեղի է ունենում հղիության վերջին շաբաթների ընթացքում։
Մոր օրգանիզմի փոփոխություններ
Հղիության ընթացքում կինը ֆիզիոլոգիական շատ փոփոխությունների է ենթարկվում, որոնք համարվում են նորմալ. ներառյալ վարքային, սիրտանոթային, նյութափոխանակային, երիկամային և շնչառական փոփոխությունները։ Բարձրանում է արյան գլյուկոզի մակարդակը, ուժեղանում են շնչառությունն ու սրտային արտամղումը։ Պրոգեստերոնի և էստրոգենների մակարդակները ևս աճում են հղիության ընթացքում՝ ճնշելով հիպոթալամուսային առանցքն ու դաշտանային ցիկլը։
Պտուղը գենետիկորեն տարբերվում է մորից և կարող է դիտարկվել որպես արտասովոր հաջողված փոխպատվաստ ։ Այս հաջողության պատճառը իմունային հանդուժողականության աճն է հղիության ընթացքում ։ Իմունային հանդուրժողականությունը հնարավորություն է տալիս օրգանիզմին չտալ իմունային պատասխան գրգռիչների հանդեպ ։
Հղիությունը սովորաբար բաժանվում է 3 եռամսյակների ։ Յուրաքանչյուր եռամսյակ ունի 14 շաբաթ, որի հետևանքով ընդհանուր տևողությունը կազմում է 42 շաբաթ, սական հղիության միջին տևողությունը 40 շաբաթ է ։
Առաջին եռամսյակ
Առաջին եռամսյակում րոպեական օդափոխությունն աճում է 40%-ով ։ Արգանդը 8 շաբաթվա ընթացքում հասնում է լիմոնի չափի։ Հղիության շատ նշաններ ու տհաճ զգացողություններ, ինչպիսիք են սրտխառնոցն ու պնդացած կրծքերը, տեղի են ունենում հենց առաջին եռամսյակում ։
Երկրորդ եռամսյակ
Երկրորդ եռամսյակը 13-րդից 28-րդ շաբաթներն ընկած ժամանակահատվածն է։ Այս փուլում կանայք ավելի ակտիվ են լինում, քանի որ առավոտյան թուլության զգացողությունն ու սրտխառնոցը հիմնականում անցնում են։ Արգանդը իր նորմալ չափերը գերազանցում է 20 անգամ։
Պտղի շարժումները սկսվում են առաջին եռամսյակից, սակայն մայրը կարողանում է զգալ դրանք միայն երկրորդ եռամսյակում։ Սա սովորաբար տեղի է ունենում 4-րդ ամսում, ավելի կոնկրետ 20-21-րդ շաբաթներում, կամ 19-րդ շաբաթում, եթե դա կնոջ առաջին հղիությունը չէ։ Շատ կանայք պտղի շարժումները զգում են ավելի ուշ ժամկետներում։ Երկրորդ եռամսյակում կանանց մեծամասնությունը սկսում են կրել հղիի հագուստ։
Երրորդ եռամսյակ
Այս փուլում տեղի է ունենում քաշի կուտակում։ Կնոջ որովայնը փոխում է ուրվագիծը, քանի որ պտուղն ընդունում է գլխով դեպի վար դիրք՝ պատրաստվելով ծնվելուն։ Երկրորդ եռամսյակում կնոջ որովայնը գրավում է բարձր դիրք, իսկ երրորդում՝ աստիճանաբար իջնում է։ Պտուղը պարբերաբար շարժվում է, և մայրը զգում է դա։ Կնոջ պորտը արտափքվում է առաջ՝ որովայնի բարձր ճնշման պատճառով։ Գլխի իջեցումը գլխային առաջադրության դեպքում նվազեցնում է ճնշումը որովայնի վերին հատվածների վրա և թեթևացնում շնչառությունը, սակայն խիստ ճնշվում է միզապարկը, որի հետևանքով հաճախանում է միզարձակությունը։ Մեծանում է ճնշումը նաև կոնքի հատակաի մկանների և ուղիղ աղու վրա։
Երրորդ եռամսյակում մոր ակտիվությունն ու քնի ռեժիմը կարող են ազդել պտղի զարգացման վրա՝ արյան հոսքի փոփոխությունների հետևանքով։ Մեջքի վրա պառկելիս մեծացած արգանդը կարող էճնշել ստորին սիներակը։ Դրանից խուսափելու համար անհրաժեշտ է պառկել ձախ կողմի վրա ։
Ծննդաբերության ժամանակային նկարագիրը
Իդեալական տարբերակում ծննդաբերությունը տեղի է ունենում ինքնուրույն, երբ կինը հասնում է ժամկետին ։ 37-րդ շաբաթվանից վաղ ծննդաբերությունը կոչվում է վաղաժամ ։ Վաղաժամ ծննդաբերությունն ասոցացված է մի շարք բարդությունների հավանականության աճի հետ և հնարավորության դեպքում պետք է կանխվի ։ 37-րդ շաբաթվանից հետո ինքնուրույն ծննդաբերությունը համարվում է նորմալ ժամանակային և բարդությունների ռիսկի հետ կապված չէ ։ 39-րդ շաբաթվանից հետո պլանավորված ծննդաբերությունները կեսարյան հատման կամ բժշկական դեղորայքային միջամտության միջոցով ևս ասոցացված են բարդությունների առաջացման ռիսկի հետ, which cites
Հետծննդաբերական շրջան
Հետծննդյան շրջանը սկսվում է ծննդաբերությունից հետո և ավարտվում 6 շաբաթ անց։ Այս ընթացքում մոր օրգանիզմը փորձում է վերադառնալ մինչև հղիանալն ընկած վիճակին, ինչը ներառում է հորմոնալ փոփոխություններն ու արգանդի չափերը։
Ախտորոշում
Կինը կարող է հասկանալ որ հղի է, հիմնվելով առկա նշանների վրա, կամ օգտվելով հղիության թեստերից։ Առողջության վրա լուրջ ազդեցություն ունեցող տարածված երևույթ է հղիության ժխտումը հղի կնոջ կողմից (հղի կինը չի հավատում, որ հղի է և ժխտում է այդ փաստը)։ 475 ժխտված հղիություններից 1-ը հասնում է անգամ մինչև 20-րդ շաբաթ։ Հղիության ժխտման դեպք արջանագրվում է յուրաքանչյուր 2500 հղիներից 1-ի մոտ ։ Ի հակադրում սրա, կան կանայք, ովքեր հղի չլինելով հանդերձ այնքան են հավատում, որ հղի են, որ անգամ նրանց մոտ զարգանում են հղիության նշաններ։ Այս երևույթը կոչվում է կեղծ հղիություն ։
Ֆիզիկալ նշաններ
Հղի կանանց մեծամասնությունը ունենում են մի շարք նշաններ, որոնք հուշում են հղիության մասին։ Շատ վաղ բժշկական նշաններ ևս ասոցացվում են հղիության հետ ։ Դրանք են.
Բիոմարկերներ
Հղիությունը կարող է վերջնականապես ախտորոշվել օգտագործելով հղիության տարբեր թեստերից որևէ մեկը ։ Դրանք հայտնաբերում են նոր ձևավորվող ընկերքի արտադրած հորմոնները՝ դրանք օգտագործելով որպես բիոմարկերներ հղիության ախտորոշման վրա ։ Արյան և մեզի թեստերը կարող են հայտնաբերել հղիությունը իմպլանտացիայից 12 օր անց ։ Արյան թեստերն ավելի զգայուն են, քան մեզի թեստերը և տալիս են ավելի քիչ կեղծ բացասական պատասխաններ ։ Հղիության տնային թեստերը մեզի թեստեր են և ախտորոշում են հղիությունը բեղմնավորումից 12-15 օր անց ։ Արյան քանակական հետազոտությունը կարող է հնարավորություն տալ որոշել բեղմնավորման օրը, քանի որ հայտնի է, որ խորիոնային գոնադոտրոպինի մակարդակը կրկնապատկվում է 36-48 ժամվա ընթացքում։ Պրոգեստերոնի մակարդակի որոշումը հնարավորություն է տալիս կանխատեսել պտղի ապրելիությունը այն կանանց մոտ, ովքեր սովորութային կրելախախտ (վիժում՝ արյունահոսություն հղիության վաղ շրջանում) ունեն ։
Ուլտրաձայնային հետազոտություն
Մանկաբարձական ուլտրաձայնային հետազոտությունը կարող է հայտնաբերել պտղի զարգացման արատները, բազմապտուղ հղիությունը, ստանալ մանրամասն տվյալներ պտղի մասին սկսած 24-րդ շաբաթից ։ Ուլտրաձայնային հետազոտությամբ հղիության ժամկետը որոշելն ավելի ճշգրիտ է, քան դաշտանային վերջին ցիկլով հաշվարկը ։ Ուլտրաձայնային հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս տեսնել պտղի պարանոցային ծալքը՝ Դաունի սինդրոմի կասկածի դեպքում ։
Նախածննդյան խնամք
Խորհրդատվությունը նախքան հղիությունը ցուցված է կանանց/զույգերին, որպեսզի քննարկվի բեղմնավորումը, հղիությունը, առողջական առկա վիճակը և մինչև հղիությունը կատարվելիք բուժական միջոցառումները ։ Նախածննդյան խնամքը հղի կնոջն ուղղված բժշկական և բուժքույրական միջոցառումների համախումբ է, որն ունի տարբեր ուղղվածություն տարբեր պետություններում ։ Բարդությունների մեծ ռիսկ ունեցող կանանց հղիության դրական ելքի հավանականությունը խիստ մեծանում է, եթե կինը գտնվում է պրոֆեսիոնալների հսկողության տակ ։ Կինը կարող է ընդգրկվել բարձր ռիսկի խմբում տարբեր պատճառներով. բարդույթուններ նախորդ հղիությունների ժամանակ, բարդություններ տվյալ հղիության ժամանակ, որևէ հիվանդության առկայություն, սոցիալական պայմաններ ։ Լավ կազմակերպված նախածննդյան խնամքի նպատակը ցանկացած բարդության վաղ ախտորոշումն ու բուժումն է ։ Սովորական նախածննդյան այցերի ժամանակ կատարվում է արյան ճնշման չափում, արգանդի հատակի բարձրության որոշում, քաշի և պտղի սրտի զարկերի հաճախականության որոշում, ծննդաբերության նշանների առկայության բացահայտում և առաջիկա ժամանակահատվածում սպասելիքների կանխատեսում ։
Քաշի ավելացում
Նորմալ քաշ ունեցող մարդկանց համար (մարմնի զանգվածի ինդեքսը(ՄԶԻ)՝ 18.5-24.9) նորմալ է համարվում միապտուղ հղիության ընթացքում քաշի ավելացումը 11.3-15.9 կիլոգրամով (25-35 ֆունտ) ։ Նորմայից ցածր քաշ ունեցող կանայք (ՄԶԻ <18.5) միապտուղ հղիության ընթացքում պետք է գրանցեն քաշի 12.7-18կգ ավելացում։ Ավելորդ քաշ ունեցող կանանց (ՄԶԻ- 25-29.9) դեպքում քաշի ավելացումը պետք է կազմի 6.8-11.3կգ, իսկ ճարպակալում ունեցող կանանց դեպքում(ՄԶԻ>30)՝ 5-9կգ ։ Քաշի ավելացումը կախված է հղիության ժամկետից։
Հղիության ընթացքում քաշի նորմայից ավել կամ պակաս լինելը կարող է հանգեցնել մի շարք խնդիրների և՛ մոր, և՛ պտղի մոտ ։ Դեռ չի գտնվել քաշի պակասորդ ունեցող հղիների քաշն ավելացնելու լավագույն մեթոդը ։ Հղիության ընթացքում ավելորդ քաշի կուտակումը մեծացնում է կեսարյան հատման, գեստացիոն զարկերակային գերճնշման, պրե-էկլամպսիայի, մակրոսոմիայի (պտղի նորմայից մեծ քաշ) և պտղի ուսի դիստոցիայի (ծննդաբերության ժամանակ գլխի դուրս գալուց հետո ուսը մնում է հպված ցայլային համաճոնին և չի կարողանում դուրս գալ) հավանականությունը ։ Ավելորդ քաշի կուտակումը կարող է բարդացնել ծննդաբերությունից հետո նիհարելու գործընթացը ։
Զարգացած երկրներում ապրող կանանց մոտ 50%-ն ունեն ավելորդ քաշ նախքան հղիանալը ։ Սննդակարգի փոփոխությունները լավագույն մեթոդն են նիհարելու և հղիության հետ կապված ռիսկերը նվազեցնելու համար ։ Ցածր գլյուկոզային ինդեքս ունեցող սննդամթերքը կարող է կանխարգելել գեստացիոն դիաբետը ։