cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Led Zeppelin (ալբոմ)
Արտաքին տեսք
Led Zeppelin-ի շապիկի վրա պատկերված է Hindenburg ապարատի սև-սպիտակ նկարը կրակի բռնկումից մի քանի վայրկյան հետո։ Շապիկի նկարն ընտրել է Փեյջը` ընտրելով նույն տրամաբանությունը, ինչ խմբի անվանումն ունի։ Համաձայն տարբերակներից մեկի` երբ Փեյջը, Ջեֆ Բեքը, Կիտ Մունը և Ջոն Էնթվիսլը քննարկում էին սեփական խումբ հիմնելու գաղափարը, Մունը կատակել է. «այն երևի այնպես կպայթի, ինչպես կապարից օդապարիկը», իսկ Էնթվիսթլը ուղղել է. «ինչպես կապարից դիրիժաբլը» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռոք ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կապի գաղութ
Կապի գաղութ (Kaapkolonie հոլանդերենից՝ «Kaap de Goede Hoop»` Բարեհուսո հրվանդան, նաև Cape Colony), առաջին հոլանդական վերաբնակեցված գաղութը Հարավային Աֆրիկայում Կապստադ կենտրոնով, այնուհետև` անգլիական տիրապետություն (քաղաքը վերանվանվել է Քեյփթաուն)։ Հիմնադրվել է հոլանդացի ծովագնաց Յան վան Ռիբեկի կողմից 1652 թվականին Բարեհուսո հրվանդանի մոտակայքում գտնվող հարմարավետ ծովածոցում, Հոլանդական Օստ Ինդիա ընկերության ղեկավարությամբ։ Կապի գաղութը դարձել է հոլանդական գաղութների լավագույն նախագծերից մեկը և լավագույն եվրոպական վերաբնակեցման ծրագիրը աֆրիկյան մայրցամաքում։ Հոլանդացիները, ինչպես նաև նրանց միացած գերմանացիները և ֆրանսիացի հուգենոտներն Աֆրիկայում կազմավորեցին նոր սպիտակ ժողովուրդ, աֆրիկաներներ  (նաև բուրեր) շուրջ 3 միլիոն թվաքանակով։ Հոլանդերեն լեզվի հիմքի վրա այստեղ ձևավորվեց  նոր լեզու աֆրիկաանսը։ 1806 թվականին գաղութը գրավեց Մեծ Բրիտանիան։ Այդ ժամանակից ի վեր Կապի գաղութում աստիճանաբար սկսեց աճել Բրիտանական կղզիների բնակչության թվաքանակը։
Բրիտանական հսկողություն
1795-1803 թվականներին Կապի գաղութը գրավվեց Մեծ Բրիտանիայի կողմից` ձգտելով կանխել Ֆրանսիայի ամրապնդումը հոլանդական ռեսուրսների հաշվին, քանի որ Ֆանսիան գրավել էր Նիդերլանդները։ 1803-1806 թվականներին հոլանդական իշխանությունները վերականգնեցին իրենց վերահսկողությունը Կապի նկատմամբ, քանի որ այն կարևոր օղակ էր հոլանդական ծովային առևտրի և Օստ Ինդիայի (այժմ` Ինդոնեզիա) գաղութացման ընթացքում։ Գիտակցելով տարածաշրջանի բացառիկ ռազմավարական նշանակությունն առաջին օկուպացիայի ընթացքում` բրիտանացիները ձգտում էին նորից ետ ստանալ այն։ 1806 թվականին Կապի գաղութը նորից գրավվեց Մեծ Բրիտանիայի կողմից, Նապոլեոնի ֆրանսիական ագրեսիայի սկսվելու պատրվակով։ 1814 թվականին  Վիեննայի վեհաժողովը գաղութը փոխանցեց Մեծ Բրիտանիային «մշտական օգտագործման»։ Կապի գաղութի Մեծ Բրիտանիայի տիրապետության տակ վերջնական անցումը ամրապնդվեց 1914 թվականի Լոնդոնյան Անգլո-հոլանդական կոնվենցիայի միջոցով։ Դրանից հետո Նիդերլանդներն այդպես էլ չկարողացավ վերականգնել կորուստը և վերածվեց երկրորդ կարգի գաղութային տիրության, կախված լինելով Մեծ Բրիտանիայից և ԱՄՆ-ից։ 1835-1845 թվականներին բողոքելով բրիտանական տիրապետության դեմ, շուրջ 15 հազար աֆրիկաներներ լքեցին Կապի գաղութի տարածքը, դեպի Հարաֆային Աֆրիկայի հարավ արևելյան ափերը և կենտրոնական շրջաններ միգրացիայի ժամանակ։ Այստեղ նրանք ստեղծեցին իրենց պետությունները` Օրանժ ակախ պետություն և Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն (Տրանսվալ) ։
Ինքնավարության ուղին
1872 թվականին նահանգապետի կողմից նշանակված կառավարության փոխարեն, գաղութը ձեռք բերեց սեփական պատասխանատու կառավարություն կազմավորելու իրավունք։ Առաջին վարչապետ դարձավ Ջոն Մոլտենոն։ Այդ պահից էլ սկսվեց գաղութի քաղաքական ինքնավարության ուղին։
Աֆրիկայի գաղութային բաժանում
Գաղութի տարածքը մշտապես ընդլայնվում էր աֆրիկացիների, բուշմենների, հոտենտոտների և բանտու ժողովուրդների հողերի հաշվին։ Բուրերի և անգլիացի գաղութարարների նվաճողական պատերազմների արդյունքում Կապի գաղութի արևելյան սահմանները 1894 թվականին հասան Ումտավունա գետին։ 1895 թվականին գաղութի կազմի մեջ  ընդգրկվեցին 1884-1885 թվականներին բռնակցման եթարկված թսվանայի հարավային մասի հողերը։ Պակաս արյունալի չէին եվրոպացիների միջև հակամարտությունները, 1899-1902 թվականների անգլոբուրական պատերազմի արդյունքում բուրական հանրապետությունը կորցրեց իր անկախությունը։ Աֆրիկաներների դիմադրությունը ճնշելու նպատակով, անգլիացիները պատմության մեջ առաջին անգամ ստեղծեցին համակենտրոնացման ճամբարներ։  1890 թվականին անգլիացիները կտրուկ վերջնագիր ներկայացրին Պորտուգալիային, որով վերջ դրվեց Աֆրիկայում երկրորդ Բրազիլիա ստեղծելու, Անգոլան և Մոզամբիկը մեկ կայսրության մեջ միավորելու պորտուգալացիների երազանքներին (տես` Վարդագույն քարտեզ)։ 1910 թվականին ՀԱՄ (Հարավաֆրիկյան Միություն) դոմինիոնի (1961 թվականից` ՀԱՀ) ստեղծումից հետո Կապի գաղութը մտավ նրա կազմի մեջ։ 1994 թվականին Կապի հսկայական նահանգ բաժանվեց երեք նոր նահանգների, Հյուսիսային Կապ նահանգ, Արևմտյան Կապ նահանգ և Արևելյան Կապ նահանգ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության պատմություն Կատեգորիա:Նախկին բրիտանական գաղութներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների նախկին գաղութներ Կատեգորիա:Քեյփթաուն Կատեգորիա:1806 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Սենտ Անդեոլ դը Ֆուրշադ
Սենտ Անդեոլ դը Ֆուրշադ (Saint-Andéol-de-Fourchades), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 54 մարդ, բնակչության խտությունը` 3.28 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16.47 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 470 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 110 կմ հարավ-արևմուտք, Պրիվա քաղաքից` 27 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 28 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 22-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 6։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,6 %։ 22 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 20 անձ (14 տղամարդ և 6 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (1 տղամարդ և 1 կին)։ 6 անաշխատունակներից 0-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 2-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Լանոլին
Լանոլին ( - բուրդ և oleum - յուղ), կենդանական մոմ. ստացվում է ոչխարի բուրդը լվանալիս։
Մածուցիկ գորշ-դեղնավուն յուղ է։ Մնացած մոմերից տարբերվում է ստերինների (մասնավորապես խոլեսթերինի) մեծ պարունակությամբ։ Լանոլինը լավ ներծծվում է մաշկի մեջ և օժտված է փափկացնող հատկությամբ։
Կիրառվում է կոսմետիկայում, բժշկության մեջ՝ որպես հիմնական նյութ տարբեր քսուքներ պատրաստելու, ինչպես նաև մաշկը փափկացնելու համար։
Կատեգորիա:Մոմանյութեր Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ
Օվչիննայա
Օվչիննայա (Овчинная), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վորոնեժի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բելայա գետի աջ ափին՝ 45 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 22 կմ է։ Օվչիննայաի ակունքը գտնվում է Ալեքսանդրովկա գյուղի մոտ։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոլուչևկա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Դոնի ավազանի վտակներից մինչև Խոպրա։ Ենթավազանը՝ Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Վիքիճամփորդ
Վիքիճամփորդ (բնօրինակը՝ Wikivoyage), ազատ բազմալեզու նախագիծ, որը նվիրված է զբոսաշրջությանն ու զբոսաշրջության ազատ ուղեցույցների ստեղծմանը։ 2012 թվականի նոյեմբերից այն դարձավ Վիքիմեդիա հիմնադրամի նախագիծ, որն առաջնորդվում է Բետա-թեստ ռեժիմով, իսկ 2013 թվականի հունվարի 15-ին պաշտոնապես բացվեց որպես Հիմնադրամի տասներկուերորդ նախագիծ ։
Աղբյուրներ
* Կատեգորիա:Վիքիմեդիայի նախագծեր Կատեգորիա:Զբոսաշրջություն Կատեգորիա:2006 ստեղծված կայքեր
Քո ընկերներն ու հարևանները
Սյուժե
Գլխավոր հերոսները փորձում են լուծել իրենց սեռական անբավարարվածության խնդիրը՝ փորձելով իրար հետ սիրային կապեր հաստատել։ Ամբողջ ֆիլմի ընթացքում հերոսներին ոչ մի անգամ անունով չեն դիմում։ Թերրին՝ Ջերրիի ընկերուհին, չի սիրում, երբ նա սեքսի ժամանակ սկսում է խոսել։ Ջերրին դավաճանում է նրան Մերիի՝ իր կնոջ ընկերուհու հետ։ Իր հերթին Թերրին նույնասեռական հարաբերությունների մեջ է մտնում Չերրի հետ, իսկ հետո գնում է նրա հետ ապրելու։
Քննադատություն
Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմն ունի միջին վարկանիշ՝ 7/10 (42 դրական արձագանք ընդդեմ 13 բացասականի)։ Ամերիկացի կինոքննադատ Ռոջեր Էբերթը ֆիլմն արժանացրել է բարձր գնահատականի՝ ռեժիսորին անվանելով «ինտրիգային նոր տաղանդ» ։
Բրիտանական «The Observer» թերթի հեղինակը նույնպես նշել է, որ Լաբյուտն իր գործում ցուցաբերել է տաղանդ ։
Rolling Stone ամսագիրը, անդրադառնալով Լաբյուտին, դրական է արտահայտվել՝ ֆիլմը համեմատելով անգլիացի դրամատուրգ Ուիլյամ Ուիչերլիի «Պարզաբարո կինը» («Провинциалка») պիեսի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 ֆիլմեր Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ ըստ երկրի Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ԼԳԲՏ ֆիլմեր
Մաքս Բրուքս
Մայքլ Մաքսիմիլիան «Մաքս» Բրուքս (Maximillian Michael "Max" Brooks, ), ամերիկացի գրող, դերասան, սցենարիստ։ Նրա ստեղծագործությունների մեծ մասը զոմբիների մասին է ։
Կենսագրություն
Մաքս Բրուքսը ռեժիսոր Մել Բրուքսի և դերասանուհի Էն Բենքրոֆթի որդին է ։ Հայրը ազգությամբ հրեա է, իսկ մայրը՝ իտալուհի ։
1994 թվականին Բրուքսն ավարտել է «Pitzer College»-ը՝ ստանալով պատմության ոլորտի բակալավրի աստիճան ։ Ամուսնացած է սցենարիստ Միշել Կոլոսի (Michelle Kholos) հետ։ 2005 թվականին ծնվել է նրանց որդին՝ Հենրի Մայքլ Բրուքսը ։
Ֆիլմագրություն
Բրուքսը նկարահանվել է մի շարք ֆիլմերում և սերիալներում ։
2001-2003 թվականներն աշխատել է «Շաբաթ երեկոյան ուղիղ եթերում» հեռուստաշոուի սցենարիստների խմբում, ինչի համար արժանացել է Էմմի մրցանակի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ
Ալ-Սուրա ալ-Սաղիրայի շրջան
Ալ-Սուրա ալ-Սաղիրայի շրջան (ناحية الصورة الصغيرة), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հարավում՝ Ալ-Սուեյդայի մարզում։ Հանդիսանում է Շահբայի գավառի չորս շրջաններից մեկը։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով շրջանի բնակչությունն կազմում է 12,720 մարդ ։
Վարչական կենտրոնն Ալ-Սուրա ալ-Սաղիրա քաղաքն է։ Գտնվում է մարզի հարավային մասում։ Սահմանակից է հյուսիսում՝ Ալ-Մասմիայի և Ալ-Դումեյրի շրջան, արևելքում՝ Ալ-Սաբաա Բիյարի շրջան, հարավում՝ Շակկայի և Շահբայի շրջան, արևելքում՝ Ալ-Արիկայի շրջան։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 573.76 քառ.կմ տարածք։
Շրջանն ուննի 13 գյուղ և ավան (Բնակչության թվաքանակն ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով է) դրանք են՝
Կլեր Մուրադյան
Կլեր (Սեդա) Մուրադյան (Claire Mouradian, ), ֆրանսահայ պատմաբան։
Կենսագրություն
Կրթությունը ստացել է Փարիզում, ավարտել Սորբոնի համալսարանը։ Աշխատում է Փարիզի գիտահետազոտությունների ազգային կենտրոնի Խորհրդային Միության և Արևելյան Եվրոպայի երկրների ինստիտուտում։ Հայ ժողովրդի նորագույն շրջանի պատմության մասնագետ է։
Աշխատությունները նվիրված են խորհրդա-թուրքական հարաբերություններին և հայկական հարցին, Խորհրդային Հայաստանի և հայ սփյուռքի կապերին, 1946-1962 թթ.-ի հայերի հայրենադարձությանը։ «Ստալինից մինչև Գորբաչով. խորհրդային մեկ հանրապետության պատմությունը. Հայաստան» (1990 թ., ֆրանս.) աշխատության մեջ քննարկել է վերջին տասնամյակներին Խորհրդային Հայաստանի զարգացման խնդիրները, ազգային մշակույթի վիճակը, լեզվի քաղաքականությունը, ժողովրդագրական վիճակը, եկեղեցու դերը։ Փորձել է վեր հանել Ղարաբաղյան շարժման պատճառները, ցույց տալ նրա ազդեցությունը Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կացության վրա։ Մասնակցել է հայկական հարցին և հայերի ցեղասպանությանը նվիրված միջազգային մի շարք կոնֆերանսների։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ պատմաբաններ
Սեն Սատուրնեն (Շարանտի գավառ)
Սեն Սատուրնեն (Saint-Saturnin), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1307 մարդ, բնակչության խտությունը` 97.68 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 13.38 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 400 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 105 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 10 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Երեկվա վարդը
Ջրանկարի դիպաշարը վերցված է Հենրի Թեյլորի «Ֆիլիպ վան Արտևալդե» ողբերգությունից։ Ֆիլիպ վան Արտևալդեն իրականում գոյություն ունեցող զինվորական և քաղաքական գործիչ է։ Պատկերված գործողությունը տեղի է ունենում XIV դարում Ֆլանդրիայում։ Երիտասարդ ազնվականը ավելի ցածր կարգավիճակ ունեցող կնոջ հետ, թվում էր թե, սկսում է անխոհեմ հարաբերություններ։ Ռոսետտին ջրանկարի վրա պատկերել է այն պահը, երբ Ելենան՝ հերոսուհին, որի մասին էլ հենց խոսքը գնում է, մտածմունքների մեջ է ընկնում իր կյանքի ուղու և կատարած որոշման ճշտության մասին։ 2 տղամարդ վեգ են խաղում, նրանց սիրուհիները իրենց կողքին են գտնվում։ Նրանցից մեկը՝ Ելենան, ամոթից փակում է դեմքը, հենց նա է «երեկվա վարդը» ։ Նրանց լրացնում է անմեղ երեխայի պատկերը, որը երաժշտական գործիքի վրա նվագում է քոր եկող կապիկի «դյուրերականը»։ Ընկած կանանց պատկերները նշանավոր տեղ են զբաղեցնում Ռոսետտիի ստեղծագործության մեջ, սակայն այս ջրանկարի մեջ այս կերպարները նա պատկերում է  հեռավոր անցյալից ։
Կան այս աշխատանքի մի քանի տարբերակներ՝ ստեղծված Ռոսետտիի կողմից։ Ամենաառաջին նկարը ստեղծվել է 1853 թվականին, որը նա նվիրել է իր ընկերոջը և արհեստակից- պրեռաֆայելիտին՝ Ֆ. Սթիվենսին. այս պահին նկարը գտնվում է Թեյթ բրիտանական պատկերասրահում ։ Եվս մեկ այլ ջրանկար է ստեղծվել 1871 թվականին։ Այն պատրաստվել է մեծ չափերով և ստացել է «Ելենայի նվագը» անունը։ Դրա գտնվելու վայրը հայտնի չէ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դելավերի գեղարվեստի թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ
Գեոստացիոնար բանան Տեխասի վերևում
«Գեոստացիոնար բանան Տեխասի վերևում», կանադացի նկարիչ Սեսար Սաեսի ուտոպիական արտ-նախագիծը, որի համաձայն՝ 2008 թվականի օգոստոսին Տեխասի երկնքում պլանավորվում էր գործարկել կիսակոշտ դիրիժաբլ՝ հելիումով լցված բանանի տեսքով։ Դիրիժաբլի նախատեսվող երկարությունը մոտ 300 մետր էր, դրեյֆի բարձրությունը՝ 30-50 կմ։ Նախագծի հեղինակները պնդում էին, որ դիրիժաբլը հնարավոր կլինի դիտել միայն Տեխասից և հարակից տարածքներից։ Գործարկման ենթադրյալ վայրը՝ Սոնորա (Մեքսիկա), վայրէջքի վայրը՝ Լուիզիանա (ԱՄՆ)։ Սպասվում էր, որ բանանի թռիչքի ժամանակը կկազմի մեկ ամիս։ Արտադրության ենթադրյալ նյութերն էին բամբուկը, բալսան, կաշին, սինթետիկ թուղթը։ Նախագծի մոտավոր արժեքը գնահատվել է 1 մլն դոլար։
Քննադատություն
Չնայած նախագծի անվանումն ընդգրկում է «գեոստացիոնար» բառը, որպեսզի թռիչքի ուղեծիրն իսկապես գեոստացիոնար լիներ, այն պետք է ունենար մոտ հազար անգամ ավելի բարձրություն։ Հետևաբար, ոչ մի բան չի պարտադրում օդային նավարկությունը կատարել հենց այդ ճանապարհով․ ստրատոսֆերայում այն ​​կքշեր քամին։ Բացի այդ, նույնիսկ ստրատոսֆերային դիիրիժաբլների կառավարական հեռանկարային մշակումներում դրանց բարձրության առաստաղը չի գերազանցում 20-25 կմ։ Ավելի մեծ բարձրության վրա օդային նավթն ավելի հավանական է, որ դիրիժաբլը կպայթի գազի ներքին ճնշման պատճառով։ Այս ամենը, ինչպես նաև տարատեսակ թույլտվություններ ստանալու և այն կասկածները, թե դիրիժաբլը հնարավոր չի լինի տեսնել և այլն, անհնար են դարձրել գեոստացիոնար բանանի նախագծի իրականացումն այն ձևով, ինչպես այն մտածել էր հեղինակը։
Ծրագրի ամփոփում
Ըստ պաշտոնական կայքի՝ բանանի գործարկումը տեղի չի ունեցել միջոցների բացակայության պատճառով։ Ստանալով մոտ 150 հազար կանադական դոլար կանադական պաշտոնական կառույցներից՝ Սաեսը փախել է երկրից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստ
Օզերկի (Կուրլակի վտակ)
Օզերկի (Озерки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վորոնեժի մարզում։
Աշխարհագրություն
Գետաբերանը տեղակայված է Կուրլակ գետի ձախ ափում՝ 31 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է, ավազանի տարածքը 66 կմ2 է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոլուչևկա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Դոնի ավազանի վտակներից մինչև Խոպրա։ Ենթավազանը՝ Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Լեոպոլդսգրյուն
Լեոպոլդսգրյուն (Leupoldsgrün), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Հոֆ շրջանում։
Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 1288 մարդ ։ Զբաղեցնում է՝ 10,26 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 4 75 145։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Ուղղաթիռ
Ուղղաթիռ, ուղղաձիգ վերսլացք–վայրէջքով՝ օդից ծանր թռչող ապարատ, որի վերամբարձ ուժը և հորիզոնական ուղղությամբ քարշուժն ստեղծում են գրեթե հորիզոնական հարթության մեջ պտտվող մեկ կամ մի քանի կրող պտուտակները։ Ուղղաթիռի հնացած անվանումն է հելիկոպտեր։ Ուղղաթիռը կատարում է ուղղաձիգ վերսլացք առանց թափառքի և ուղղաձիգ վայրէջք առանց արգելակման ճանապարհ անցնելու, անշարժ «կախվում» է տրված բարձրության վրա և պտտվում ուղղաձիգ առանցքի շուրջը ցանկացած ուղղությամբ։ Թռիչքի ընթացքում շարժիչի հարկադրական անջատման դեպքում ուղղաթիռը կարող է ճախրավայրէջք կատարել՝ օգտագործելով կրող պտուտակների ինքնապտույտ (ավտոռուոացիան)։ Թիակների շուրջը հոսքի խախտումը կանխելու և թռիչքի արագությունը մեծացնելու համար որոշ ուղղաթիռներին ավելացնում են մի փոքր թև։ Ըստ սկզբունքային սխեմաների ուղղաթիռները լինում են միապտուտակ, երկպտուտակ և բազմապտուտակ։ Դրանցից առավել տարածված են պոչային պտուտակով միապտուտակ (առանց թևի և թևով), երկպտուտակ համառանցք և երկայնական սխեմայով ուղղաթիռները։ Ցանկացած սխեմայի ուղղաթիռ բաղկացած է ճախրասավառնակից (ֆյուզելաժ, շասսի, կառավարման օրգաններ, էլեկտրա-, ռադիո- և նավարկության սարքավորում են), պտուտակային կրող համակարգից (կրող պտուտակներ), շարժիչային (ուժային) տեղակայանքից, փոխհաղորդակից։ Մեխանիկական հաղորդակով ուղղաթիռները բացի այդ, ունեն նաև պոչային պտուտակ և վերջինիս կառավարման համակարգ։ Ուղղաթիռը կարող է զարգացնել 350—370 կմ/Ժ արագություն։ Բեռնունակությունը 40 տ է, թռիչքի հեռավորությունը՝ 2000 կմ։ Ռուսաստանում ուղղաթիռի կառուցման առաջին փորձը կատարել է Ի․ Սիկորսկին։ 1908—1911-ին նա կառուցել է երկու ուղղաթիռ, որոնք, սակայն, չէին թռչում։ 1912-ին Բ․ Ցուրևը կառուցել է միապտուտակ սխեմայով հելիկոպտերի մոդելը իսկական չափերով, որը ցուցադրվել է Մոսկվայում Օդանավագնացության երկրորդ միջազգային, ցուցահանդեսում և արժանացել ոսկե մեդալի։ 1930-ին նա կառուցել է առաջին փորձարարական ուղղաթիռ, որով և հիմք է դրվել հայրենական ուղղաթիռաշինության զարգացմանը։ Ուղղաթիռների սերիական արտադրությունը ԽՍՀՄ-ում սկսվել է 1951-ին՝ Մի-1 եռատեղ ուղղաթիռի թողարկումով։ Ուղղաթիռաշինությունը առավել մեծ զարգացում է ստացել ԽՍՀՄ-ում, ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում և Իտալիայում։ Ուղղաթիռները լայնորեն կիրառվում են ԽՍՀՄ ժողովրդական տնտեսության մեջ՝ գյուղատնտեսության, տրանսպորտային և ուղևորների փոխադրումների համար, երկրաբանահետախուզական աշխատանքների ժամանակ, շինարարության մեջ (ուղղաթիռ-կռունկ), փրկարարական աշխատանքների համար, ռազմական գործում և այլուր։ Ուղղաթիռները մտնում են բոլոր խոշոր պետությունների զինված ուժերի կազմի մեջ և կիրառվում ըստ դրանց նշանակման։ Ուղղաթիռ օգտագործում են նաև ականազերծման, տրալների և նավերի բուքսիրման, ծովում և ցամաքում փրկիչ գործողություններ կատարելու, հրամանատարության կապն ապահովելու համար, որպես օդային հրամանատարական կետեր ևն։
Լիթուրգիա (այլ կիրառումներ)
Լիթուրգիա (հասարակական, համաժողովրդական + գործ, պարտականություն բառերից),
Աքսոն
Աքսոն, նյարդային բջջի երկար ելուստ, որը նեյրոնի մարմնից ազդակները հաղորդում է նյարդավորվող բջջին։
Յուրաքանչյուր նեյրոն սովորաբար կազմված է 1 աքսոնից և մի քանի դենդրիտներից, կախված այն բանից, թե նեյրոնները միաբևեռ են, երկբևեռ կամ բազմաբևեռ։ Նյարդային ազդակը աքսոնին հաղորդվում է դենդրիտից կամ նեյրոնի մարմնից ։ Եթե աքսոնը նյարդային հյուսվածքում կապված է հաջորդ նյարդային բջջի մարմնի հետ, ապա այդպիսի սինապսը կոչվում է աքսո-սոմատիկ, դենդրիտի հետ՝ աքսո-դենդրիտային, իսկ այլ աքսոնի հետ՝ աքսո-աքսոնային։
Հատկություններ
Աքսոնի սնուցումը և աճը կախված է նեյրոնի մարմնից։ Նեյրոնի մարմնից անջատման դեպքում ծայրամասային մասում աքսոնը մահանում է, իսկ մարմնից սկսվող հատվածը մնում է կենսունակ։
Կառուցվածք
Միելինային պատյանը հանդիպում է միայն ողնաշարավորների մոտ։ Դրանք ձևավորվում են Շվանային բջիջներից։
Միելինազուկ աքսոններն ավելի փոքր են չափսերով և ավելի դանդաղ են հաղորդում ազդակները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բջջաբանություն Կատեգորիա:Նյարդային համակարգ Կատեգորիա:Նեյրոկենսաբանություն Կատեգորիա:Հյուսվածաբանություն
Սան Մաուրիցիո Կանավեզե
Սան Մաուրիցիո Կանավեզե (San Maurizio Canavese), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 7613 մարդ (2008 թ. տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 427 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 17 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10077։ Հեռախոսային կոդը՝ 011։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Մավրիկիոսը ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Օլխովատկա (Չյորնայա Կալիտվայի վտակ)
Աշխարհագրություն
Գետաբերանը տեղակայված է Չյորնայա Կալիտվա գետի ձախ ափում՝ 84 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 40 կմ է, ավազանի տարածքը 710 կմ2 է։ Ակունքը գտնվում է Դեգտյարնոյ գյուղի մոտ։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոլուչևկա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Դոնի ավազանի վտակներից մինչև Խոպրա։ Ենթավազանը՝ Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Յուրի Վեսելովսկի
Յուրի Ալեքսեևիչ Վեսելովսկի (Юрий Алексеевич Веселовский, ), ռուս գրականագետ, գրաքննադատ, բանաստեղծ, թարգմանիչ և հայագետ։ Ուսումնասիրել և պրոպագանդել է հայ գրականությունը, մշակույթը և պատմությունը, գրել է Հայաստանին նվիրված մի շարք բանաստեղծություններ։ Սերտ կապերով կապված է եղել հայ գրական շրջանների հետ։
«Հայերի դրությունը Թուրքիայում մինչև տերությունների միջամտությունը» ("Русские ведомости". 1895, N 359) և «Թուրքահայաստանի ողբերգությունը» (1915) ուսումնասիրություններում հանգամանորեն ներկայացրել է Հայկական հարցի ծագումն ու պատմությունը, դրա շուրջ ծավալված դիվանագիտական պայքարը, անդրադարձել արևմտյան Հայաստանում բարենորոգումների նախագծերին և թուրքական կառավարության տված «երաշխիքներին»։ Վեսելովսկին խոր ցավով թվարկել է հայ ժողովրդի պատմության ողբերգական Էջերը. «1890 թվականին տեղի ունեցավ Էրզրումի հայտնի կոտորածը, ընդ որում, հայ բնակչության ընդդիմության թույլ փորձերը սանձարձակ թուրք զինվորներին ու պաշտոնյաներին խեղդվեցին արյան մեջ։ 1894 թվականին կատարվեց Սասունի ահավոր սպանդը, հրեշավոր մի բան՝ թուրք, կանոնավոր զորքի և քուրդ խուժանի համերաշխ գործակցությամբ, այս կոտորածը, որի հետ կապված մի շարք աոանձին դրվագներ մեկը մյուսից զայրացուցիչ են, 1895 թվականի ջարդերի ու սպանությունների հետ միասին իրագործվում էին ծրագրված ու պարբերաբար («Трагедия Турецкой Армении», էջ 18-19)։ Այդ արյունոտ ջարդերի նպատակը արևմտահայ ազգաբնակչության ոչնչացումն էր կամ «հնարավորին չափ» հայկական տարրի կրճատումը արևմտյան Հայաստանում»։
«Թշվառ երկրի զավակները» (1916), «Տառապյալ երեխաներ (թուրքհայկական իրականության սարսափների աշխարհից)» (1917) հոդվածներում Վեսելովսկին բացահայտել է ցեղասպանության քաղաքականության զոհերի՝ հայ երեխաների ողբերգությունը, մերկացրել թուրքական իշխանություններին, որոնք պետական անհրաժեշտություն են համարել «հայերին վնասազերծելը». «Այդ սովորական դարձած» «գրասենյակային կեղծիքը», որին բազմիցս դիմել է Թուրքիան հետքերը վերացնելու կամ ջրից չոր դուրս գալու համար, երբ նրան բռնել են դաժանության և անօրինության մեջ. իհարկե շատ բացահայտ էր, և թուրքական դիվանագետներին չհաջոդվեց ոչ մեկին շփոթեցնել։ Եվ որ «հեղափոխականների» շարքերում, որոնց դեմ պայքարում էր թուրքական կառավարությունը, կային 10 տարեկանից փոքր երեխաներ, երբեմն նաև ծծկերներ, հաստատված է բոլոր նրանց վկայություններով, ովքեր չեն կորցրել արդարության և անաչառության զգացումը» («Армянский вестник», 1917, N 39-40, Էջ 4)։ «Հայերի ճակատագիրը ամերիկյան գրողի պատկերմամբ», «Լավ օրերի արշալույսին», «Հայերի ճակատագիրը և ռուսական նոր սերունդը», «Թուրքահայաստանի ճակատագիրը» և այլ հրապարակախոսական հոդվածներում Վեսելովսկին հայ ժողովրդի նկատմամբ լցված մարդասիրությամբ և համակրանքով, մերկացրել է թուրքական կառավարության քաղաքականությունը, շոշափել Հայաստանի հասարակական քաղաքական դերի, ներկայի և ապագայի հարցերը (պատրաստում էր «Հայկական հարցը և ռուս հասարակայնությունը» գիրքը)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Ռուս հայագետներ Կատեգորիա:Ռուս գրականագետներ Կատեգորիա:Ռուս գրաքննադատներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Բորգարնես
Բորգարնես (Borgarnes), քաղաք Իսլանդիայում, Միրա սիսլայի ամենամեծ բնակավայրն է։
Անվանում
Անվանումը թարգմանաբար նշանակում է «ժայռոտ թերակղզի»։
Պատմություն
1994 թվականի հունիսի 11-ին Բորգարնես քաղաքը միավորվեց երեք գյուղական համայնքների՝ Նորդուրարդալուրի, Ստաֆհոլստունգուրի և Հրաունի հետ և կազմավորեց Բորգարբիգդ նոր համայնքը։
Ըստ լեգենդի՝ Բորգարնեսում 9-րդ կամ 10-րդ դարում ծնվել է սկալդ (հին սկանդինավյան գուսան) և հերոս Էգիլ Սկալագրիմսոնը, ում կյանքը նկարագրված է «Սագա Էգիլի մասին» միջնադարյան սագայում։ Ի հիշատակ նրա՝ քաղաքում կանգնեցված է քանդակագործ Ասմունդուր Սվեյնսոնի հեղինակային հուշարձանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսլանդիայի քաղաքներ
Սեգոլեն Ռուայալ
Մարի Սեգոլեն Ռուայալ, (Marie-Ségolène Royal, МФА:  ), ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ, սոցիալիստ, այդ կուսակցության նոր սերնդի ներկայացուցիչ, որն ավելի է ուժեղացել 2005-2006 թվականներին աջերի ճակատի անհաջողությունից հետո։ Եղել է Էներգետիկայի և կայուն զարգացման հարցերի  նախարար Մանուել Վալսի (2014-2016) և  Բեռնար Կազնյովի  (2016-2017) սոցիալիստական գրասենյակներում։ 2017 թվականի սեպտեմբերի 1–ից Արկտիկայի և Անտարկտիկայի գործերով Ֆրանսիայի դեսպան։
Կենսագրություն
Ծնվել է Դակարի զինվորական բազայում՝ հրետանու սպա Ժակ Ռուայալի ընտանիքում։ Նրա ծնողները 9 տարում ունեցել են 8 երեխա, որոնցից երեքը՝ աղջիկ։ Նրա հայրը կարծում էր, որ աղջիկները պետք է զբաղվեն տնային գործերով և պարտադիր չէ կրթություն ստանան։ Բայց Մարի Սեգոլենը պնդել է իր իրավունքը՝ շարունակել կրթությունը դպրոցից հետո և, ի զարմանս ծնողների, ընդունվել է Փարիզի քաղաքագիտության ինստիտուտը։
1972 թվականին դատական հայց է ներկայացրել ընդդեմ իր հոր, քանի որ նա հրաժարվել է բաժանվել իր մորից և վճարել ալիմենտ, որպեսզի երեխաները կարողանան կրթություն ստանալ։ Երկարատև դատական գործընթացներից հետո նրան հաջողվել է շահել գործը, որից քիչ անց Ժակ Ռուայալը 1981 թվականին մահացել է քաղցկեղից։
1970 թվականի վերջին քաղաքացիական ամուսնության մեջ է գտնվել Ֆրանսիայի Սոցիալիստական կուսակցության առաջնորդ, Ֆրանսիայի հինգերորդ Հանրապետության յոթերորդ նախագահ Ֆրանսուա Օլանդի հետ, որի հետ միասին սովորել է Ֆրանսիայի վարչապետին առընթեր հեղինակավոր Կառավարման ազգային դպրոցում։
Օլանդից ունեցել է չորս երեխա։ Նրանք երբեք ամուսնացած չեն եղել, բայց պաշտոնապես կնքել են քաղաքացիական զուգընկերություն, որը ենթադրում է երկու մարդկանց միջև վարչական–սոցիալական միություն՝ անկախ նրանց սեռից և համարյա համարժեք է ամուսնությանը, սակայն վարչական գործառույթի առումով սա ավելի թեթև միություն է։ 2007 թվականի հունիսին՝ խորհրդարանական ընտրությունների նախօրյակին, Սեգոլենը պաշտոնապես հայտարարել է, որ ինքն Օլանդից մտադիր է բաժանվել։
Քաղաքական գործունեություն
1980 թվականին Սեգոլեն Ռուայալը ընդունվել է Սոցիալիստական կուսակցության շարքերը։
1982-1988 թվականներին եղել է նախագահ Ֆրանսուա Միտերանի վարչական ապարատի խորհրդականը։ 1988 թվականին Միտերանը պնդել է, որ Ռուայալն առաջադրվի Հինգերորդ հանրապետության խորհրդարանում։
1988-1992, 1993-1997 և 2002-2007 թվականներին եղել է Ֆրանսիայի Ազգային ժողովի պատգամավոր։
1992-1993 թվականներին Ֆրանսիայի վարչապետ Պիեռ Բերեգովուայի սոցիալիստական կառավարման կազմում եղել է շրջակա միջավայրի գործերով նախարար։
1997-2002 թվականներին եղել է կրթության նախարարին առընթեր նախարար–պատվիրակ, հետո Ֆրանսիայի վարչապետ Լիոնել Ժոսպենի հաջորդ սոցիալիստական կառավարության կազմում՝ նախարար–պատվիրակ՝ զբաղվածության նախարարին առընթեր։
2004 թվականին ընտրվել է Պուատու Շարանտա երկրամասի ղեկավար (հաղթել է Ժ. Պ. Պաֆֆարենին, գործող վարչապետին՝ իր հայրենիքում)։
2010 թվականին երկրորդ ժամկետով ընտրվել է Պուատու Շարանտա շրջանի ղեկավար, հավաքել է ռեկորդային տոկոսով ձայներ (ավելի քան 60 %) նույնիսկ սոցիալիստների շրջանում, որոնք նորից մեծ տարբերությամբ հաղթել են աջերի կուսակցությանը՝ Ֆրանսիական երկրամասի 22–ից 20 շրջանում։
Ընտրություններ 2007
Հանրային ելույթներից հետո՝ կապված առաջին վարձակալության պայմանագրի հետ, շատ վերլուծաբաններ նրան դիտարկեցին որպես Ֆրանսիայի 2007 թվականի նախագահական ընտրությունների ամենահավանական հաղթող թեկնածու։ Սկզբում ակնկալվում էր, որ նրա հիմնական մրցակիցը կդառնար Նիկոլա Սարկոզին (Ségo-Sarko ընդդիմություն)։
Չնայած նրան, որ Ֆրանսիայի Սոցիալիստական կուսակցության  վրա ազդեցություն ունեցող Լիոնել Ժոսպենը 2006 թվականի հոկտեմբերին կտրուկ դեմ արտահայտվեց նրա թեկնածությանը, կուսակցությունը 2006 թվականի նոյեմբերի 16–ին Ռուայալի թեկնածությունն առաջադրեց նախագահի պաշտոնի համար։ Նա առաջ անցավ Ֆրանսիայի Սոցիալիստական կուսակցության այնպիսի հեղինակավոր ներկայացուցիչներից, ինչպիսիք էին Դոմինիկ Ստրոս Կանը և նախկին վարչապետ Լորան Ֆաբիուսը։
Ռուայալը վարել է շատ ակտիվ ընտրական գործընթաց, շատ ելույթներ է ունեցել ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ, համարյա բոլոր նշանավոր քաղաքներում հանդիպել է ընտրողների հետ և շեշտադրել է ուշադրություն դարձնել գաղթյալների իրավունքներին (2005 թվականի անկարգության մասնակիցները ծայրահեղ դեմ էին Սարկոզիին) և սոցիալական երաշխավորությանը։ «Սոցիալիստական նախագիծ Ֆրանսիայի համար»․ սա կայանալիք ընտրությունների համար ծրագրի անվանում էր, որը կազմված էր 4 մասից, պաշտոնապես ընդունվել է ֆրանսիական սոցիալիստների կողմից 2006 թվականի հունիսին։ Իսկ 2007 թվականի փետրվարի կեսին ներկայացվել է նախագահական ծրագիրը։ Այն արտացոլոլ է սոցիալիստների քաղաքականության ավանդական ուղղությունները, մասնավորապես․
Մայիսի 6–ի երեկոյան իր գրասենյակում ընդունելով սեփական պարտությունը, հայտնել է, որ շարունակելու է պայքարը, շնորհակալություն է հայտնել իր կողմնակիցներին և կոչ է արել չթուլանալ։
2008 թվականի նոյեմբերին ընտրություններում պարտվել է ֆրանսիական սոցիալիստական կուսակցությանը՝ երկրորդ փուլում 102 ձայնով զիջելով Մարտին Օբրիին։
2010 թվականին նորից փորձել է մասնակցել 2012 թվականի նախագահական ընտրություններին։ Սակայն Ֆրանսիայի սոցիալիստական կուսակցությունից որպես նախագահի թեկնածու է առաջադրվել նրա նախկին ամուսինը՝ Ֆրանսուա Օլանդը։
Ֆրանսիայի բնապահպանության, կայուն զարգացման և էներգետիկայի նախարար (2014-2017)
2014 թվականի ապրիլին զբաղեցրել է բնապահպանության, կայուն զարգացման և էներգետիկայի նախարարի պաշտոնը՝ Մանուել Վալսի նոր սոցիալիստական կառավարությունում։ Այդ պաշտոնին նրան հրավիրել է Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Օլանդը։
2016 թվականի դեկտեմբերի 6–ին Վալսի կառավարությունը հրաժարական է տվել։ Նրան փոխարինած Բեռնար Կազնյովի կառավարությունում Ռուայալը պահպանել է պաշտոնը։
2017 թվականի մայիսի 10–ին՝ մի քանի ժամ անց, երբ Ֆրանսիայի Սահմանադրական խորհուրդը պաշտոնապես Էմանուել Մակրոնին անվանել է որպես նախագահական ընտրությունների հաղթող, Կազնյովի կառավարությունը հրաժարական է տվել։ Սեգոլեն Ռուայալն իր նախարարի պարտականությունները կատարել է մինչև Էդուար Ֆիլիպի նոր կաբինետի ձևավորվելը։
Արկտիկայի և Անտարկտիկայի գործերով Ֆրանսիայի դեսպան (2017-ից)
2017 թվականի հուլիսի 28–ին հայտնի է դարձել, որ նշանակվելու է Արկտիկայի և Անտարկտիկայի գործերով Ֆրանսիայի դեսպան։ Այդ պաշտոնին նրան հրավիրել է արտաքին գործերի նախարար Ժան Իվ Լը Դրիանը։ 2017 թվականի սեպտեմբերի 1–ից զբաղեցրել է այդ պաշտոնը։
Շատ է կարևորում Արկտիկայի և Անտարկտիկայի գործերով դեսպանի առաքելությունը։ Ռուայալի կարծիքով «Այսօր աշխարհը բախվել է եղանակային գլոբալ խնդիրների հետ, որոնք անհետաձգելի լուծումներ են պահանջում»։ Դրանց մեջ անվանել է օդի և համաշխարհային օվկիանոսի միջին ջերմաստիճանի բարձրացումը, մթնոլորտի աղտոտումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փաստաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի նախարարներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սոցիալիստներ
Վիկտոր Սանեև
Վիկտոր Դանիլովիչ Սանեև (Виктор Данилович Санеев, ), խորհրդային թեթև ատլետ, միակ մարզիկը, որ երեք անգամ դարձել է եռացատկի օլիմպիական չեմպիոն։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1968)։ Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով (1972), Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով (1980), Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով (1969), Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանով (1976) :
Հանդես է եկել «Դինամո» մարզական միության կազմում։
Կենսագրություն
Վիկտոր Սանեևը ծնվել է 1945 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Աբխազական ԻԽՍՀ Սուխում քաղաքում։ Թեթև ատլետիկայով զբաղվել սկսել է 1956 թվականին Գանթիադիում (Աբխազական ԻԽՍՀ, Վրացական ԽՍՀ)՝ հանդես գալով որպես բարձրացատկորդ, սակայն 1963 սկսել է զբաղվել եռացատկով։ Ապրել է Սուխումում, որտեղ մարզվել է Հակոբ Քերսելյանի գլխավորությամբ ։
Երեք անգամ արժանացել է Օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալների (1968, 1972, 1976)՝ առաջին տեղը գրավելով եռացատկում։ 1980 թվականին Մոսկվայում անցկացված Ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ նվաճել է արծաթե մեդալ։ Երկու անգամ դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն (1969, 1974)։ Վեց անգամ հաղթել է Եվրոպայի՝ շինության ներսում անցկացվող առաջնությունում (1970-72, 1975-77)։ Ութ անգամ հռչակվել է ԽՍՀՄ չեմպիոն (1968-1971, 1973-75, 1978)։ Երեք անգամ սահմանել է եռացատկի համաշխարհային ռեկորդ (17,23 մ, 17,39 մ, 17,44 մ)։
Մինչ 1968 թվականին Մեխիկոյում անցկացված Օլիմպիական խաղերին մասնակցելը Վիկտոր Սանեևը ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում հանդես էր եկել շուրջ մեկ տարի ։
Որոկավորման փուլում իտալացի թեթև ատլետ Ջուզեպե Ջենտիլեն սահմանել է համաշխարհային նոր ռեկորդ՝ 17 մ 10 սմ։ Առաջին փուլում նա բարելավել է այդ ցուցանիշը՝ ցատկելով 17 մ 22 սմ։ Երրորդ փուլում Վիկտոր Սանեևը մեկ սանտիմետրով գերազանցում է այդ ցուցանիշը։ Հինգերորդ փուլում համաշխարհային ռեկորդը թարմացվում է բրազիլացի մարզիկ Նելսոն Պրուդենսիոյի կողմից, ով ցատկում է 17 մ 27 սմ։ Սակայն այդ Օլիմպիական խաղերի ժամանակ հաղթանակ է տանում Վիկտոր Սանեևը, ով ցատկում է 17 մ 39 սմ՝ սահմանելով համաշխարհային նոր ռեկորդ ու արժանանալով ոսկե մեդալի ։ Դա եզակի դեպք է թեթև ատլետիկայի պատմության մեջ, երբ մեկ եզրափակչի ժամանակ համաշխարհային ռեկորդը թարմացվել է չորս անգամ, որոնցից երկուսը՝ նույն մարզիկի կողմից։
Թեթև ատլետի կարիերան ավարտելուց հետո Վիկտոր Սանեևն աշխատել է Թբիլիսիի «Դինամո» մարզական միությունում։ ԽՍՀՄ անկումից հետո մեկնել է Ավստրալիա՝ աշխատելու որպես մարզիչ։ Այնտեղ էլ բնակություն է հաստատել ։
Վիկտոր Սանեևը մահացել է 2022 թվականի հունվարի 3-ին Սիդնեյում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս թեթև ատլետներ Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ‎ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Ալեքսանդր Գերասիմով (նկարիչ)
Ալեքսանդր Գերասիմով (Алекса́ндр Миха́йлович Гера́симов, ), խորհրդային ռուս նկարիչ, ճարտարապետ, արվեստի տեսաբան, մանկավարժ, պրոֆեսոր։ Արվեստագիտության դոկտոր (1951), ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի առաջին նախագահ (1947-1957)։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1947)։ ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1943)։ Ստալինյան մրցանակի քառակի դափնեկիր (1941, 1943, 1946, 1949)։ ԽՄԿԿ անդամ (1950)։
Կենսագրություն
Ալեքսանդր Գերասիմովը ծնվել է 1881 թվականի հուլիսի 19 (31)-ին Կոզլովոյում (ներկայումս Միչուրինսկ, Տամբովի մարզ) առևտրականի ընտանիքում։ 1903-1915 թվականներին սովորել է Մոսկվայի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում` Կ. Կոնստանտին Կորովինի, Աբրամ Արխիպովի և Վալենտին Սերովի մոտ։ 1915 թվականին զորակոչվել է բանակ և մինչև 1917 թվականը գտնվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ռազմաճակատներում։ Որպես ապաշարային զինվոր` ծառայել է հարավային (գալիցինյան) ռազմաճակատում սանիտարական գնացքում։ Զորացրվելուց հետո 1918-1925 թվականներին ապրել և աշխատել է Կոզլովում։ 1925 թվականին փոխադրվել է Մոսկվա, ընդունվել է ՀՌՆԱ, դասավանդել է 1905 թվականի հիշատակի ուսումնարանում։ 1934 թվականի ամռանը երեք ամսով ստեղծագործական գործուղման է մեկնել Գերմանիա, Ֆրանսիա, Իտալիա և Թուրքիա։ 1939-1954 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության կազմկոմիտեի նախագահը։ 1943 թվականին իր անձնական խնայողությունները 50 000 ռուբլու չափով փոխանցել է պաշտպանության ֆոնդին։ Եղել է 1943 թվականի հուլիսի 26-ին հիմնադրված «ԽՍՀՄ Ժողովրդական նկարիչ» պատվավոր կոչման առաջին ասպետներից մեկը, նկարիչ Բորիս Իոգանսոնի, ճարտարապետ Սերգեյ Մերկուրովի և Վերա Մուխինայի հետ մեկտեղ։ 1947 թվականից ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ, 1947-1957 թվականներին` առաջին նախագահ։ 1951 թվականին դարձել է արվեստագիտության դոկտոր։ 1930-1950-ական թվականների խոշորագույն խորհրդային նկարիչներից մեկն է եղել։ Երիտասարդ տարիներին տարվելով իմպրեսիոնիզմով` 1920-ական թվականներից սկսում է նկարել սոցիալիստական ռեալիզմի ժանրով։ Գերասիմովի կտավները աչքի են ընկնում վառ և հագեցած գույներով և հաճախ նվիրված են խորհրդային և կուսակցական պատմությանը։ Եղել է Իոսիֆ Ստալինի սիրելի նկարիչը։ Նրա դիմանկարները Գերասիմովի աշխատանքներն են և առաջնորդի կենդանության օրոք համարվում էին վավերական։ Ընկերակցել է Կլիմենտ Վորոշիլովին, որը հյուր էր լինում Գերասիմովին Միչուրինսկում։ Գերասիմովը նկարել է Վորոշիլովի բազմաթիվ դիմանկարներ։
Նիկիտա Խրուշչովի իշխանության տարիներին Գերասիմովն աստիճանաբար զրկվեց բոլոր պաշտոններից, իսկ նկարչի կտավները դուրս մղվեցին թանգարանային ցուցադրություններից ։
Մահ
Ալեքսանդր Գերասիմովը մահացել է 1963 թվականի հուլիսի 23-ին։ Թաղված է Մոսկվայի Նովոդևիչյան գերեզմանատանը (հատված № 8):
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարապետներ Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Մորուք Կարո
Մորուք Կարո (Ավոյան Կարապետ) (1875, գ. Գելիեգուզան (Սասունի գավառ) - 1949, դեկտեմբերի 6, Համադան, Պարսկաստան), ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, ֆիդայի։ Հայ հեղափոխական դաշնակցություն կուսակցության անդամ։
Կենսագրություն
Մորուք Կարոն ծնվել է 1875 թվականին Սասունի Գելիեգուզան գյուղում Հեբոյի Ավոյի բազմանդամ ընտանիքում։ Սովորել է ծննդավայրի վարժարանում։ 1891-1893 թվականներին դեռևս պատանի Կարոն մասնակցել է Սասունի ինքնապաշտպանական կռիվներին։ Գործել է Սասունում (Աղբյուր Սերոբի, Անդրանիկի. Գևորգ Չավուշի, Ռուբենի խմբերում)։ Մորուք Կարոն Սպաղանաց Մակարի խմբի կազմում որպես տասնապետ մասնակցել է Սասունի 1904 թվականի ապստամբությանը։ 1905-1907 թվականներին մասնակցել է Գևորգ Չավուշի մղած գրեթե բոլոր կռիվներին։ Քաջությամբ աչքի է ընկել հատկապես 1905 թ. ապրիլի 25-ին Գևորգ Չավուշի ղեկավարած Խարս գյուղի կռվում։ 1908 թվականի երիտթուրքական հեղաշրջումից հետո դարձել է փախստական։
1912-1914 թթ. գործել է Տարոնում։ Մասնակցել է Սասունի 1915 թվականի ինքնապաշտպանությանը։ 1916 թվականին Մուշում միացել է Փեթարա Մանուկի զինվորներին, արշավել Խութ, Մոտկան, Բռնաշեն և ազատել 8000 սասունցիների, ապա մտել մշեցիներից ու սասունցիներից կազմված ժողովրդական գնդերի մեջ, որոնք գործել են Տարոնում, Խնուսում, Մանազկերտում, Ալաշկերտում։ 1918 թվականին Անդրանիկի խմբի հետ անցել է Խոյ։ Մասնակցել է Զանգեզուրում մղված կռիվներին։ Հայաստանի Հանրապետության ստեղծումից (1918) հետո մասնակցել է Արևելյան Հայաստանի տարածքում ապօրինի հաստատված կովկասյան թաթարների հակահայկական ելույթների դեմ պայքարին, օժանդակել արևմտահայ գաղթականների վերաբնակեցմանը։
1919 թվականից բնակվել է Ահագչի գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Արագածոտնի մարզի Թալինի շրջանի Զովասար գյուղ)։ Մասնակցել է 1921-ի Փետրվարյան ապստամբությանը, որի պարտությունից հետո անցել է Սիրիա, ապա՝ Հունաստան։ 1924 թվականին վերադարձել է Խորհրդային Հայաստան՝ դարձյալ բնակվելով Թալինի շրջանի Զովասար գյուղում։ 1928 թվականի գարնանը, Կարոն փախչում է Չեկայի հետապնդումներից՝ խուսափելով ձերբակալությունից։ Շուրջ երկու տարի թափառելով հանդերում և անտառներում՝ 1930 թվականին Կարոն անցնում է Պարսկաստան։ Կարոյի Պարսկաստան անցնելուց երկու տարի անց՝ 1932 թվականին երեք տարով բանտարկում և աքսորի են դատապարտում Մորուք Կարոյի կնոջը՝ Մարթային։ Թեև երեք տարի անց Մարթան աքսորից վերադառնում է Ահագչի, սակայն, 1941 թվականի նոյեմբերի 28-ին Չեկայի աշխատակիցները կրկին ձերբակալում են Մարթային և երեք աղջիկների հետ աքսորում Ղազախստան։ 1946 թվականին նրանք վերադառնում են աքսորից։
Մորուք Կարոն մահացել է 1949 թ. դեկտեմբերի 6-ին Պարսկաստանի Համադան քաղաքում։ Կարոյի դին հողին է հանձնվել հաջորդ օրը Համադանի հայկական գերեզմանատանը։ 1993 թվականի սեպտեմբերին Մորուք Կարոյի եղբոր՝ Օհանի որդին՝ Աղանիկ Հեբոյանը Համադանից Հայաստան է տեղափոխում հորեղբոր աճյունը, որը 1993 թվականի հոկտեմբերի 2-ին հողին է հանջնվում Թալինի շրջանի Զովասար գյուղում՝ Մորուք Կարոյի կնոջ՝ Մարթայի շիրիմի կողքին։ Մորուք Կարոյի կյանքն ու գործունեությունն իր արտացոլումն է գտել Աղանիկ Հեբոյանի «Մորուք Կարո» իրապատում վիպակում (Երևան, 1998, 2015)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ֆիդայիներ Կատեգորիա:1875 ծնունդներ Կատեգորիա:1949 մահեր Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 6 մահեր Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Վարձով ընտանիք (ֆիլմ)
Վարձով ընտանիք (Borrowed Hearts), ամերիկյան ֆիլմ, սուրբծննդյան կատակերգություն մելոդրամայի տարրերով այն մասին, որ անհրաժեշտ է հրաշքների հավատալ անգամ այն ժամանակ, երբ կյանքը ցույց է տալիս իր ամենամռայլ կողմերը։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Թեդ Քոթչեֆն է, գլխավոր դերերում խաղում են Ռոմա Դաունին և Էրիկ Մըքքորմակը ։
Սյուժե
Սեմ Ֆիլդը հաջողակ գործարար է, արդյունաբերողի և գործարանատիրոջ ընտանիքի ժառանգ։ Հայտնի լինելով որպես աշխատամոլ` Սեմն ուղղակի վայելում էր կանանց ընկերակցությունն ու ընկերուհիներին փոխում էր թաշկինակի պես։ Մի օր Սեմի մամուլի քարտուղարը` Դեյվ Էբերը, հայտարարում է, որ կազմակերպության մի հնարավոր գնորդ Սեմին համարում է ընտանիքի կատարյալ հայր ու ամուսին։ Սեմը հիացած չէր իր այդ լուրով, բայց այնուամենայնիվ համաձայնում է վարձել դերասանների, ովքեր պետք է խաղան որպես նրա կին և որդի։ Մի քանի անհաջող փորձերից հետո Սեմն ի սպառ կորցնում է հաջողակ գործարքի հույսը, երբ հանկարծ նրա տուն է վազում յոթնամյա մի աղջիկ։ Աղջկա անունը Զոի Ռասել է, և նա հաճախ է ընկնում անհարմար իրավիճակների մեջ` իր ավելորդ էներգիայի պատճառով։ Զոիի մայրը, Քեթլինը, միայնակ մայր է և փորձում է համատեղել մայրական պարտականությունները փող աշխատելու հետ։ Ճակատագրի հեգնանքով Քեթլինն աշխատում է Սեմի գործարանում։ Մի ժամանակ նա երազում էր նկարիչ դառնալու մասին, բայց նրա ամուսինը նրան միայնակ էր թողել փոքրիկ աղջկա հետ` հեռանալով առանց որևէ բացատրության։
Քեթլինին մեծ գումար է առաջարկում` Զոիի հետ Սեմի ընտանիքի դերը կատարելու համար։ Նա Սեմի վրա տպավորություն չի թողնում, սակայն նա ստիպված ընտրում է այս տարբերակը, քանի որ մյուս հավակնորդների կեցվածքը չափից դուրս արհեստական էր։ Քեթլինը նույնպես այդքան գոհ չէ ստեղծված իրավիճակից, սակայն նրան գումար է անհրաժեշտ տան վարձը վճարելու համար, և բացի այդ, Զոին սիրահարվել է Սեմի տանը. չէ՞ որ այդ տունը ճիշտ նրա տիկնիկի տնակն է։ Վարսավիրները և դիզայներները օգնում են մորը և աղջկան զգեստներ ընտրել, իսկ Սեմի աշխատակիցները նրանց սովորեցնում են, թե ինչ կարելի է և ինչ չի կարելի ասել Պարոն Դել Կամպոյի ներկայությամբ։ Նա պլանավորում է մնալ առանձնատանը հանգստյան օրերին և Զոին հմայված է նրանով, քանի որ վստահ է` նա հրեշտակ է և իջել է երկնքից։
Երբ Խավիերը հայտարարում է, որ ինքը մնալու է մինչև բանակցությունների ավարտը, այսինքն, ևս երկու շաբաթ, Զոին, ի տարբերություն Սեմի և Քեթլինի, հիացմունքի մեջ է։ Սեմը հուսահատված է, քանի որ ընտանեկան խաղերը նրան բավականին հոգնեցրել են։ Քեթլինը ցնցված է իր աղջկա հանդեպ նրա վերաբերմունքից և միանգամից որոշում է թողնել ամեն ինչ և վերադառնալ տուն։ Հենց այդ օրը Սեմը գալիս է նրա տուն և ներողություն է խնդրում և խնդրում է հետ վերադառնալ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տորոնտոյում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:1990-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Կանադական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստաֆիլմեր
Ժոզե դե Ալենկար
Ժոզե Մարտինիանու դե Ալենկար (José Martiniano de Alencar, ), բրազիլացի գրող և քաղաքական գործիչ։
Կենսագրություն
Ժոզե Մարտինիանու դե Ալենկարը ծնվել է 1829 թվականի մայիսի 1-ին, Սեարա նահանգի Մեսեժանա քաղաքում, հյուսիսարևելյան Բրազիլիայի հարուստ և ազդեցիկ կրեոլական ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ քաղաքական գործիչ Ժոզե Մարտինիանո Պերեյրա դե Ալենկարը, ամուսնացել է իր զարմուհի Անա Ժոզեֆինա դե Ալենկարի հետ։ Տատը եղել է հայտնի պլանտատորուհի Բարբարա Պերեյրա դե Ալենկարը, որը մասնակցել է Պերնամբուկանայի հեղափոխությանը։
1844 թվականին Ժոզե դե Ալենկարը տեղափոխվել է Սան Պաուլո` Սան Պաուլոյի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետում սովորելու համար։ Ավարտելով ուսումը՝ 1850 թվականին աշխատանքի է անցել Ռիո դե Ժանեյրոյում՝ իրավաբանական ոլորտում։ Իր ընկերոջ՝ Ֆրանսիսկո Օտավիանոյի հրավերով սկսել է համագործակցել «Correio Mercantil» թերթի հետ։ Գրել է նաև տարեգրություններ «Diário do Rio de Janeiro» և «Jornal do Commercio» պարբերականների համար` Ao Correr da Pena կեղծանվամբ։
Դասավանդել է իրավունք, ապա ընտրվել է պատգամավոր։ 1868-1870 թվականներին զբաղեցրել է արդարադատության նախարարի պաշտոնը, պատկանել է պահպանողականների կուսակցությանը, սակայն հիասթափվելով քաղաքական գործունեությունից՝ իրեն ամբողջությամբ նվիրել է բացառապես գրականությանը։
Ժոզե Մարտինիանու դե Ալենկարը մահացել է 1877 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, Ռիո դե Ժանեյրոյում։
Ստեղծագործություն
Իր ստեղծագործություններում լայնորեն օգտագործել է հնդկացիների բանահյուսությունը՝ հանդիսանալով այսպես կոչված «ինդիանիստական» դպրոցի հիմնադիրներից մեկը՝ իր «Գուարանի» (Guarany, 1857 թվականին թարգմանվել անգլերեն և իտալերեն), «Իրասեմա» (Iracema, 1865) և «Ubirajara» (1875) եռագրության շնորհիվ։ Դրանցում գեղեցիկ են արևադարձային բնության նկարագրությունները, հիմնական հերոսը հնդիկն է, որը հասարակության ուշադրությունը գրավել է բնիկների կյանքի վրա։ Ալենկարի մյուս ստեղծագործություններից հայտնի են «Արծաթե կոպեր» (As Minas de Prata, 1862), «Իպե փող» (O Tronco do Ipé, 1871) վեպերը, «Կանացի պրոֆիլներ» հոգեբանական վեպերի շարքը։ «Գաուչո» (O Gaúcho, 1870) վեպը նկարագրում է գրողին ժամանակակից Բրազիլիան, իսկ «Սերտանեժո» (O Sertanejo, 1876) վեպը նվիրված է անասնապահների կյանքին։ Ուշ շրջանի «Pata de Gazela», «Luciole», «Diva» ստեղծագործություններում Ալենկարը ընդօրինակում է ֆրանսիացի վիպասաններին։ Գրել է նաև բեմի համար, որպես դրամատուրգ։
Ժոզե դե Ալենկարը՝ որպես 19-րդ դարի բրազիլական գրականության ակնառու ներկայացուցիչ, Բրազիլիայի գրականության ակադեմիայի հիերարխիայում հանդիսանում է թիվ 23 բազկաթոռի հովանավորը (պորտ.՝ patrono), որի հիմնադիրը (պորտ.՝ fundador) Մաչադու դե Ասիսն էր, և որի հաջորդներից մեկը եղել է Ժորժի Ամադուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի գրողներ Կատեգորիա:Բրազիլացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Բրազիլիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Բրազիլացի մանկավարժներ
P (նշան)
«P» նշան («պի»), հատուկ տարբերակիչ նշան, որը նացիստների հրամանով կրում էին Գերմանիայի համակենտրոնացման ճամբարներ աքսորված լեհերը ։
Պատմություն
1940 թվականի մարտի 8-ին նացիստական կառավարությունը ընդունեց որոշում լեհ բանվոր-աշխատողների (Polenerlasse) վերաբերյալ, որոնք ստիպողաբար աքսորվել էին Գերմանիա՝ աշխատելու համար։ Որոշումը կարգավորում էր աշխատանքի պայմանները և լեհերի կացության հարցը։ Այլ պահանջներից բացի, լեհերին պարտադրում էին կրել լատինական «P» տառով նշան, որը նացիստներին կհուշեր տվյալ աշխատողի ազգային պատկանելիությունը։ Սկզբնական շրջանում նշանը օգտագործվում էր միայն թևկապների վրա, բայց հետո այն օգտագործվում էր նաև պաշտոնական դրոշմակնիքների և թղթերի վրա ։
Ցիվիլարբայտերի մակակարվածքը իրենից ներկայացնում է դեղին շեղանկյուն՝ 5 սմ ընդհանուր երկարություն ունեցող կողմերով և մանուշակագույն ծայրերով։ Լայնությունը կազմում էր մոտ կես սանտիմետր։ Մակակարվածքի կենտրոնում «P» նշանն է՝ ոսկեգույն ֆոնի վրա ։ Մակակարվածքը ամրացված էր լինում կրծքի աջ հատվածում։ Նրանք, ովքեր հրաժարվում էին հնազանդվել այս որոշմանը տուգանվում էին 150 ռայխսմարկերով և կարող էին ազատազրկվել, մինչև 6 շաբաթ ժամանակահատվածով ։