cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սվետլանա Սիչկար
Կենսագրություն
Սվետլանա Սիչկարը մահացել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Մոսկվայում։ Թաղվել է Պերեպեչինսկի գերեզմանատանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ Կատեգորիա:Ռուս մուլտիպլիկատորներ Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Աշոտ Բագրատունի (այլ կիրառումներ)
Աշոտ Բագրատունի անունով անձինք Հայաստանում իշխել են՝
Էգր
Էգր (Aigre), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 1093 մարդ, բնակչության խտությունը` 165.86 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.59 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 85 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 30 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 542 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 375-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 167։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,2 %։ 375 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 314 անձ (177 տղամարդ և 137 կին)։ Գործազուրկ են եղել 61 անձ (30 տղամարդ և 31 կին)։ 167 անաշխատունակներից 25-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 86-ը` թոշակառուներ, իսկ 56-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Գլազուր
Գլազուր, քաղցր տորթի խառնուրդ։ Այն ավելացնում են տարբեր քաղցրավենիքների վրա. օրինակ՝ կոնֆետ, տորթ, թխվածքաբլիթ և այլն։ Գլազուրը պատրաստում են շաքարից, յուղից, կակաոյից ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Խոզնավար (գետ)
Խոզնավար, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Արցախի տարածքում Սև լճից, աջից միախառնվում Աղավնո։ Երկարությունը՝ 14 կմ ։ Գորիս քաղաքի ռելիեֆը, խիստ կտրտված է Որոտան, Վարարակ, Ձորաշեն, Խնձորեսկ, Աղսու, Խոզնավար և Աղանձուգետ գետերի 200-800 մ խորությամբ հովիտներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Աղավնո գետի վտակներ
Բուտրիո
Բուտրիո (Buttrio), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 4092 մարդ՝ ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 231 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 18 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33042։ Հեռախոսային կոդ՝ 0432։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պեդրո I-ի մեծ դոբլա
Պեդրո I-ի մեծ դոբլա (Gran Dobla de Pedro I կամ La Gran Dobla (Dupla Magna), տասը դոբլա, Պեդրո I Կաստիլյացու կողմից ստեղծված ոսկե մետաղադրամ, որը թողարկվել է Սևիլյայում։ Համալրել է Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի հավաքածուն 1867/21/2 համարի ներքո ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ
Aethecerinus hornii
Aethecerinus hornii բեղիկավոր բզեզ, մտնում է Aethecerinus ընտանիքի և իսկական բեղիկավորների ենթաընտանիքի մեջ։ Տարածված է Ամերիկայի հարավարևելյան մասում։ Թրթուռները սնվում են Quercus inopina-ով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջատներ
Դմիտրի Բելյաևի քաղաքային դաստակերտ
Դմիտրի Բելյաևի քաղաքային դաստակերտ (Городская усадьба Дмитрия Беляева), շենք Մոսկվայի կենտրոնում (Ռյումինի նրբանցք, տուն 2)։ Վերակառուցվել է ավելի հին շենքից 1903 թվականին ճարտարապետ Ալեքսանդր Գալեցկու նախագծով  արդուզարդ վաճառող, Մոսկվայի ժառանգական պատվավոր քաղաքացի Դմիտրի Ֆեոդորովիչ Բելյաևի պատվերով։ Ունի մշակութային ժառանգության հայտնաբերված օբյեկտի կարգավիճակ ։
Ճարտարապետություն
Երկհարկանի առանձնատունը կառուցված է մոդեռն ոճով ։ Շենքի ճակատը երեսպատված է մոխրագույն-կանաչ կերամիկական սալիկներով։ Պատուհանների երկու շարքը բաժանված է հորիզոնական գոտիով։ Կենտրոնական ելունը աննշան առաջ է եկած, այն պսակված է համատարած ատտիկոսով։ Ձախից գտնվում է կախովի մետաղական հովարով շքամուտքը։ Մուտքային որմնանցքի երկու կողքերին տեղադրված են կալունակների վրա փոքր սյուներ։ Այգու կողմից ճակատը զարդարում է կոր կիսաէլիպսաձև շրջանակի մեջ «Կակաչները մայրամուտին» խճանկարային մեծանկարը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1903 կառույցներ Կատեգորիա:1903 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Վերելակ
Վերելակի արագությունը 0,5-4 մետր վայրկյան է (եզակի կոնստրուկցիաներում՝ 7 մետր վայրկյան), բեռնատարինը՝ 0,18-1,5 մետր վայրկյան։ Վերելքի բարձրությունը 150 մետր է և ավելի։ Վերելակի նախատիպերը գոյություն են ունեցել Հին Հռոմում դեռես մեր թվարկությունից առաջ 1-ին դարում։ Ռուսաստանում առաջին մարդատար վերելակները կառուցվել են 18-րդ դարի կեսերին։
Կատեգորիա:Սարքեր
Գելզենբերգ (ճամբար)
Գելզենբերգ (Gelsenberg), Բուխենվալդի լրացուցիչ համակենտրոնացման ճամբարը։ Այն գտնվել է Նացիստական Գերմանիայի տարածքում՝ Գելզենկիրխեն-Հորստ շրջանի Գելզենկիրխեն քաղաքում։
Պատմություն
Այս ներքին համակենտրոնացման ճամբարում պահվել են մոտավորապես 2000 հունգար կանայք՝ հրեական արմատներով։ Գելզենբերգում այդ կանայք պահվում էին, որպեսզի կատարեն հանրօգուտ աշխատանք. այն է, շինհրապարակների մաքրում «Gelsenberg Benzin AG» ընկերության տարածքներում 1944 թվականի ամռանը։
Նույն թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած ուժեղ ռմբակոծության ժամանակ ավերվում է ջրածնային գործարանը և հրեա կալանավորներից մոտավորապես 150-ը կնքում են իրենց մահկանացուն։ Մի քանի ողջ մնացած ծանր վիրավորված կալանավորներին տեղափոխում են Գելզենկիրխենի քաղաքային հիվանդանոց։ Համակենտրոնացման ճամբարը այսպիսով ինքնըստինքյան լուծարվում է։ Դրանից հետո, 1944 թվականի սեպտեմբերի կեսերին ճամբարի ողջ մնացած բանտարկյալներին տեղափոխում են Զյոմմերդայի լրացուցիչ համակենտրոնացման ճամբար, որը Թյուրինգիայում էր. այստեղ կանայք աշխատանքի անցան «Rheinmetall Borsig AG» ֆիրմայում։ Մնացած կանանց տեղափոխեցին Էսսեն՝ Բուխենվալդի այլ լրացուցիչ համակենտրոնացման ճամբարներ։
1948 թվականին Գելզենկիրխենի Հրեական մշակութային համայնքի (Jüdischen Kultusgemeinde Gelsenkirchen) նախաձեռնությամբ «Gelsenberg-Benzin AG» ավերված գործարանի տարածքում պաշտոնապես բացվում է ռմբակոծությանը զոհ գնացած կանանց հիշատակն հավերժացնող հուշարձանը։ Այս հուշարձանը մի քանի անգամ տեղափոխվում է 1950-ից 1955 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Այսօր այն տեղադրված է Գելզենկիրխեն քաղաքի հարավային գերեզմանոցի հատվածում՝ նախկին ռմբապաստարանի հարակից տարածքում։
Չնայած այն փաստին, որ դեռևս 1948 թվականի հակաֆաշիստական կազմակերպության (Vereinigung der Verfolgten des Naziregimes) պարագլուխ Ավգուստ Ֆոլմերը պայքար էր մղում նացիստ հանցագործների դեմ, որոնք աշխատել են ՍՍ-ի հրամանով, միայն 1953 թվականին առաջին անգամ պաշտոնապես հայտարավեց ճամբարի գոյության մասին։
Գելզենկենտրոնում (Gelsenzentrum), որն իրենից ներկայացնում է Գելզենկիրխենի քաղաքային և նորագույն պատմության կենտրոնը, այսօր պահպանվում են պատմական փաստաթղթեր, որոնք վերաբերում են Գելզենբերգ համակենտրոնացման ճամբարին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստ Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի համակենտրոնացման ճամբարներ Կատեգորիա:Հրեաների պատմություն Կատեգորիա:Գերմանիայի պատմություն Կատեգորիա:Հոլոքոստը Գերմանիայում
Վերածնունդ (թերթ, Թեհրան)
«Վերածնունդ», հասարակական, քաղաքական, գրական թերթ։ Լույս է տեսել 1930-1953 թվականներին, Թեհրանում, տարբեր պարբերականությամբ (օրաթերթ, երկօրյա, եռօրյա և այլն)։ Խմբագիր-արտոնատեր՝ Հայկ Գարագաշ։ Լուսաբանել է իրանահայ համայնքի առօրյան։ Լայնորեն ներկայացրել է Խորհրդային Հայաստանի տնտեսության, գիտության ու մշակույթի անցուդարձը, սփյուռքահայության գոյատևման նախապայման համարել սերտ կապը հայրենիքի հետ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին անդրադարձել է սովետա-գերմանական ռազմաճակատի իրադարձություններին, հայ ռազմիկների սխրանքներին։
Ետպատերազմյան շրջանում սատարել է ներգաղթը։
Ունեցել է գրական բաժին, ուր հայ դասական և ժամանակակից գրողների գործերից զատ թարգմանաբար ներկայացրել է պարսկական գրականությունը։ Տպագրել է նաև գիտության ու մշակույթի տարբեր բնագավառներին նվիրված հոդվածներ, բժշկական տեղեկություններ, հետաքրքրաշարժ լուրեր։ 1930-1942 թվականներին «Վերածնունդ»-ի հետ հրատարակվել է նաև «Բոբոխ» հավելվածը։
Կատեգորիա:Իրանի հայկական օրաթերթեր Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Երդմնակալություն
Երդմնակալություն, ինագուրացիա, պաշտոնին անցնելու արարողակարգ։ Ինագուրացիա բառը ծագում է «նվիրում եմ» բառից։ Իր հիմքերով այդ ծեսը նման է թագավորների թագադրման արարողությանը։ Սակայն ժամանակակից թագավորություններում թագադրությունը սահմանափակվում է ավելի քիչ ձևական ինագուրացիայով (բացառությամբ Մեծ Բրիտանիան)։
Ծագումնաբանություն
«Ինագուրացիա» բառի պատմական աղբյուրը հղվում է լատիներեն ավգուր, որը վերահղվում է Հին հռոմեական հոգևորականների ծեսերին, որոնք ձգտում էին ձգտում էին ցույց տալ, որ դա աստվածների կամքն էր նշված հանրային դեմքը արժանի է նշված պաշտոնին ։
ԱՄՆ
ԱՄՆ-ի նախագահի և փոխնախագահի ինագուրացիան ըստ ավանդույթի իրականացվում է հանրային Կապիտոլիումի առաջ, Վաշինգտոնում, ավելի շատ հանդիսատես է հավաքում և դրա կապակցությամբ տոնական շքերթ և պարահանդես է կազմակերպվում ։
1933 թվականին ներառյալ ինագուրացիան (չհաշված այն դեպքերը, երբ նախագահը ստանում էր փոխնախագահի պաշտոնը) անց էր կացվում մարտի 4-ին, իսկ Սահմանադրության մեջ 20-րդ շտկումը մտցնելուց հետո՝ հունվարի 20-ին ։
Ֆրանսիա
Եվրոպական երկրներում ինագուրացիայի արարողությունը, որպես կանոն, ավելի համեստ և կարճ են, քան ԱՄՆ-ում, դրանց համար որպես օրինակ է ծառայել ֆրանսիական սխեման։ Ավանդաբար ֆրանսիական պետության նոր ղեկավարը ստանում է նախագահի տարբերանշաններ (որոնք պատկանում են նրան ինչպես Պատվո լեգեոնի մեծ մագիստրոսի) և «միջուկային կոդը»։ Արարողությունն ավարտվում է հրավառությամբ (հրետանային 21 կրակոց) և նոր նախագահի կարճ ելույթով։ Ի տարբերություն մյուս բոլոր երկների, Ֆրանսիայում նախագահը երդում չի տալիս։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաղաքականություն Կատեգորիա:Ղեկավարներ Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունք
Վարակիչ դեղնախտ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ Կատեգորիա:Կենդանիների հիվանդություններ Կատեգորիա:Մոռացված հիվանդություններ Կատեգորիա:Արևադարձային հիվանդություններ Կատեգորիա:Զոոնոզ
Ռեզիուտա
Կոմունայի հովանավոր սուրբն է Սուրբ Մարտին Տուրը։ Տոնը նշվում է նոյեմբերի 11-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դոմեմոն
Դոմեմոն (Domesmont), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 40 մարդ, բնակչության խտությունը` 20.62 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1.94 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 27 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 28 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 18-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 10։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 64,3 %։ 18 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 15 անձ (7 տղամարդ և 8 կին)։ Գործազուրկ են եղել 3 անձ (2 տղամարդ և 1 կին)։ 10 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Գյուղատնտեսության պատմություն
Գյուղատնտեսություն, տնտեսության ճյուղ, որն ուղղված է բնակչության սննդամթերքով ապահովմանն ու արդյունաբերության մի շարք ճյուղերի համար հումքի ստացմանը։
Նեոլիթյան հեղափոխություն
Նեոլիթյան հեղափոխությունը մարդկային համայնքների անցումն էր որսորդների և հավաքչությամբ զբաղվողների պարզունակ տնտեսությունից դեպի հողագործության և անասնաբուծության վրա հիմնված գյուղատնտեսություն, որը գիտնականների կողմից (ակադեմիկոս Գ․ Բ․ Պոլյակ, պրոֆեսոր Ա․ Ն․ Մարկովա) բացատրվում է որպես յուրացնղից անցում սպառող տնտեսությունից արտադրող տնտեսության։ Ըստ հնագիտական տվյալների՝ կենդանիների և բույսերի ընտելացումը տեղի է ունեցել տարբեր ժամանակաշրջաններում իրարից անկախ 7-8 տարածաշրջաններում։ Նեոլիթյան հեղափոխության հնագույն կենտրոնը համարվում է Մերձավոր Արևելքը, որտեղ ընտելացումը սկսել է ավելի քան 10000 տարի առաջ ։ Աշխարհահամակարգերի տեսության կենտրոնական մասերում որսորդությամբ և հավաքչությամբ զբաղվող հասարակությունների վերածումը ագրարային հասարակության տեղի է ունեցել լայն ժամանակային տիրույթում՝ մ․թ․ա․ 10-ից մինչև 3-րդ հազարամյակները, իսկ ծայրամասային տարածաշրջանների մեծ մասում անցումը արտադրող տնտեսությանն ավարտվել է ավելի ուշ։
Եթե գյուղատնտեսության տակ հասկանք լայնածավալ ինտենսիվ հողի մշակում, մանոկուլտուևասի կազմակերպած ոռոգումը և մասնագիտացված աշխատանքի օգտագործումը «Գյուղատնտեսության գյուտարարներ» անունը կարելի է շնորհել շումերներին, Մ․թ․ա․ 5500 թվականից սկսած։ Ինտենսիվ գյուղատնտեսության մեթոդը թույլ է տալիս ապահովել բնակչության ավելի մեծ զանգված, քան որսորդության և հավաքչության մեթոդով։ Ինչպես նաև հնարավորություն էր տալիս ավելորդ ապրանքի կուտակման օգտագործման, կամ վաճառքի փոխանակման։
Ֆերմերների հնարավորությունն այն է, որ նրանք կարողանում էին կերակրել ավելի մեծ թվով մարդկանց, որոնց գործունեուտյունը ոչ մի ընդհանուր բան չի ունեցել գյուղատնտեսության հետ, ինչպես նաև կերակրում էր բանակին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսության պատմություն
Պասկուալինո դե Սանտիս
Պասկուալինո դե Սանտիս (Pasqualino De Santis, ), իտալացի կինոօպերատոր։
Կինոռեժիսոր Ջուզեպե դե Սանտիսի եղբայրն է։
Կենսագրություն
1945-1948 թվականներին սովորել է Հռոմի Փորձարարական կինոկենտրոնում։ 1950 թվականից աշխատել է եղբոր մի քանի ֆիլմերում որպես օպերատորի օգնական։ Ջաննի դի Վենանցոյի աշակերտն է։ 1965 թվականից աշխատել է Ֆրանչեսկո Ռոզիի բոլոր ֆիլմերում, համագործակցել է Վիտտորիո դե Սիկայի, Վիսկոնտիի, Ֆելինիի, Բրեսոնի, Լոուզիի, Սալվատորե Սամպերիի և այլ խոշոր ռոժիսորների հետ ինչպես Իտալիայում, այնպես էլ` դրա սահմաններից դուրս։
Հանկարծմահ է եղել ինֆարկտից Լվովում, Ֆրանչեսկո Ռոզիի «Ընդմիջում» ֆիլմերի նկարահանումների ժամանակ (ըստ Պրիմո Լևիի ինքնակենսագրական գրքի)։
Ճանաչում
Օսկար, BAFTA և այլ մրցանակների դափնեկիր, երկու անգամ առաջադրվել է Սեզար մրցանակի։
Տոռենտ (Իսպանիա)
Վիլաբլարեշ (Torrent), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ժիրոնա նահանգի մեջ և Կատալոնիա ինքնավար միության կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ Էմպորդա համայնքի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 8,05 կմ2։ Բնակչությունը 190 մարդ (ըստ 2010 թվականի մարդահամարի)։
Ալլու
Ալլու (Alloue), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 492 մարդ, բնակչության խտությունը` 10.57 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 46.54 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 350 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 65 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 55 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 314 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 217-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 97։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,1 %։ 217 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 201 անձ (117 տղամարդ և 84 կին)։ Գործազուրկ են եղել 16 անձ (9 տղամարդ և 7 կին)։ 97 անաշխատունակներից 26-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 40-ը` թոշակառուներ, իսկ 31-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ռացիբուժ
Ռացիբուժ պատմական Ռատիբուրգ (Racibórz, Ratibor, Ratiboř), քաղաք Լեհաստանում։ Մտնում է Սիլեզիայի վոևոդության մեջ։ Ունի քաղաքային գմինայի կարգավիճակ։ Ունի 75.01 կմ²։ Բնակչությունը 55.189 մարդ է (2017 թվական) ։
Միջնադարում քաղաքը եղել է Սիլեզիայի մի քանի իշխանությունների մայրաքաղաք.
1840 թվականին Ռատիբորգի հերցոգի տիտղոսը ստացել է Ցու Հոհենլոե Շիլինգֆյուրստ տոհմի արքայազն Վիկտորը` Գերմանական կայսրության ապագա կայսր Խլոդվիգ ֆոն Հոհենլոեի ավագ եղբայրը։ Ներկայումս այդ տիտղոսները կրում է նրո ծոռ Վիկտոր I-ը (ծնվ.՝ 1964):
Անվան ծագում
Քաղաքի անվանումը, ամենայն հավանականությամբ, առաջացել է սլավոնական Ռացիբոր (գերմանակացված տարբերակով` Ռատիբոր) անունից ։ Մի վարկածի համաձայն` բառն առաջացել է «rati» — գութան և «bor» — անտառ բառերից։ Սակայն այլ աղբյուրներ պնդում են, որ անվանագիտության վերջին ուսումնասիրություններով այն նշանակում է զինվորական պաշտպան, ռազմիկ։
Պատմություն
5-րդ դարի վերջին տարածքը բնակեցվել է արևելագերմանական սիլինգի ցեղերով։ Այն Վերին Սիլեզիայի հնաքաղաքներից է։ Այստեղով է անցել Կրակով տանող առևտրական ճանապարհը, որը հատել է Օդրա գետը, և որտեղ բլրի գագաթին կառուցվել է Ռատիբուրգի հին ամրոցը։ Լեգենդի համաձայն` քաղաքը հիմնադրել է Ռատիբորգ իշխանը, որը եղել է սլավոնական ցեղի առաջնորդ։ Ռատիբուրգի պաշտպանական ամրոցը սլավոնական Վերին Սիլեզիայում բնակություն հաստատած գոլենշից ցեղի հինգ հենակետերից մեկն է եղել, որի արդյունքում էլ այն Ռատիբորգի իշխանության մայրաքաղաքի կարգավիճակ է ձեռք բերել։ Իշխանությունը հիմնադրվել էր 1172 թվականին, և նրա գոյությունը դադարել է 1742 թվականին, երբ Պրուսիան գրավել է այս տարածքը։
Կա ենթադրություն, որի համաձայն քաղաքն առաջին անգամ հիշատակվել է բավարացի աշխարհագրագետի` 845 թվականի աշխատության մեջ` «Դանուբից հյուսիս ընկած քաղաքների ու տարածքների նկարագրություն» ՝ որպես արևմտյան սլավոնների հինգ ամրոցներից մեկը։ Ռացիբուժը Վերին Սիլեզիայի պատմական առաջին մայրաքաղաքն է ։ Քաղաքի մասին հեղինակավոր աղբյուր է «Լեհական իշխանների ու կառավարողների գործերն ու ժամանակագրությունը» աշխատությունը, որի գրել է բենեդիկտյան օրդենի ամդամ Գալ Անանունը  1108 թվականին, երբ լեհ իշխան Բոլեսլավ III-ը հանդես է եկել Բոհեմիայի թագավորության դեմ և տիրել է Ռատիբուրգին։ Բոլեսլավի կամքով 1137 թվականին, երբ տարածքը դարձել է Սիլեզիայի իշխանության մի մասը, հաստատվել է լեհական կառավարում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ
Բադնիք (Խարբերդի վիլայեթ)
Բադնիք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթում։
Բնակչություն
XIX դարի սկզբին ուներ 13 տուն հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ու անասնապահությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Բադնիքն ուներ հայկական եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պալացոլո դելլո Ստելլա
Պալացոլո դելլո Ստելլա (Palazzolo dello Stella), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 3028 մարդ՝ ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 89 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 34 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33056։ Հեռախոսային կոդ՝ 0431։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վարմո
Վարմո (Varmo), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2915 մարդ՝ ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 78 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 37 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0432։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Լավրենտին։ Տոնը նշվում է օգոստոսի 10-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների թանգարան
Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների թանգարան (Isabella Stewart Gardner Museum) կամ Fenway Court, ինչպես հայտնի էր Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների կենդանության օրոք, թանգարան ԱՄՆ Մասաչուսեթս նահանգի Բոստոն քաղաքում։ Թանգարանի արվեստի հավաքածուն ունի համաշխարհային նշանակություն և ներառում է եվրոպական, ասիական և ամերիկյան արվեստի նմուշներ՝ գեղանկարներ, քանդակներ, գոբելեն, դեկորատիվ արվեստ։ 1990 թվականին թանգարանի տասներեք աշխատանքներ գողացել են. հանցագործությունը մնում է դեռևս չբացահայտված և արվեստի նմուշների տեղն անհայտ է։
Թանգարանում կազմակերպվում են պատմական և ժամանակակից արվեստի ցուցահանդեսներ, ինչպես նաև համերգներ, դասախոսություններ, ընտանեկան և համայնքային ծրագրեր, փոփոխում են բակի ցուցադրությունները։ Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների կտակին համապատասխան՝ թանգարանի մուտքի զեղչ է նախատեսված Բոստոն Ռեդ Սոքս հուշաիր կրողների համար և մուտքն անվճար է Իզաբելլա անունով այցելուների համար։
Պատմություն
Թանգարանը ստեղծվել է 1900 թվականին և բացվել է 1903 թվականին ամերիկյան արվեստի առաջատար կոլեկցիոներ, բարերար, արվեստի հովանավոր Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների (1840-1924) կողմից։ Թանգարանը գտնվում է 15-րդ դարի Վենետիկյան պալատի` մասնավորապես Բարբարո պալատի նմանության կառուցված շենքում։
Գարդները լրջորեն սկսել է հավաքագրել, երբ հոր մահից հետո հսկայական ժառանգություն է ստացել։ Նրա առաջին խոշոր ձեռքբերումը 1892 թվականին Փարիզի աճուրդում Յան Վերմեերի «Համերգը» կտավն էր։ 1894 թվականին Բերնարդ Բերենսոնը Սանդրո Բոտիչելլիի աշխատանքների ձեռքբերման համար առաջարկել է իր օգնությունը, Գարդները դարձել է առաջին ամերիկացին, ով Վերածննդի վարպետի նկար է ունեցել։ Բերենսոնի օգնությամբ իր հավաքածուի համար Գարդները ձեռք է բերել շուրջ 70 արվեստի գործեր։ 1898 թվականին ամուսնու՝ Ջոն Լ. Գարդների մահից հետո Իզաբելլա Գարդները նախաձեռնում է իր և ամուսնու երազանքի իրականացումը՝ իրենց հավաքածուի համար թանգարանի ստեղծումը։ Նա Բոստոնի Fenway ճահճոտ միակողմանի զբոսայգում թանգարանի համար տարածք է ձեռք բերում և վարձում ճարտարապետ Ուիլյարդ Թ. Սիրսին՝ կառուցելու թանգարան Վենետիկի Վերածննդի պալատների մոդելով։ Նա խորապես ներգրավված էր կառույցի նախագծման գործում։ Շենքի կառուցումից հետո Գարդները մի ամբողջ տարի խնամքով տեղադրում էր իր հավաքածուն։ Ի սկզբանե թանգարանի պատկերասրահները չունեին ներկայիս տեսքը։ Վաղ իտալական կտավների սենյակը մինչև 1914 թվականը եղել է Գարդների չինական սենյակ։
Տեխասի բարձր շենքերի ցանկ
Կառուցված շենքերը
Այս ցուցակում նշված են ամենաբարձր Տեխաս նահանգի շենքերը 180 մետրից ոչ պակաս։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տեխաս
Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների թանգարան
Պատմություն
Թանգարանը բացվել է 1903 թվականի հունվարի 1-ին, որի տոնակատարության ընթացքում հանդես է եկել Բոստոնի սիմֆոնիկ նվագախումբը։
Գարդների կենդանության օրոք թանգարան են այցելել արվեստագետներ, կատարողներ, գիտնականներ՝ ոգեշնչվելու հարուստ հավաքածուից և շլացնող վենետիկյան շրջանակից, այդ թվում՝ Ջոն Սինգեր Սարջենթի, Չարլզ Մարտին Լևլերի և Ռութ սեն Դենիի աշխատանքներով։ Թանգարանում երբեմն տեղի էին ունենում արվեստագետների աշխատանքների ցուցադրումներ, այդ թվում՝ ամերիկացի քանդակագործ Աննա Կոլեման Լադի ցուցահանդեսը։ Այսօր թանգարանի ժամանակակից նկարիչ-ռեզիդենտ ծրագրի, բակային ցուցադրումների, համերգների, նորարարական կրթական ծրագրերի միջոցով շարունակվում է Իզաբելա Գարդների ժառանգությունը։
Գարդները թանգարանի առաջին տնօրեն է նշանակել իր քարտուղար և Բոստոնի գեղարվեստի թանգարանի նախկին գրադարանավար Մորիս Կարտերին (1877-1965)։ Կարտերը ցուցակագրել է ամբողջ հավաքածուն և գրել Գարդների կենսագրականը՝ «Isabella Stewart Gardner and Fenway Court»-ը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոստոնի թանգարաններ
Իսպանա-մարոկկոյական պատերազմ
Իսպանա-մարոկկոյական պատերազմ, հայտնի է նաև որպես Աֆրիկյան պատերազմ (La Guerra de África), Իսպանական կայսրության նվաճողական պատերազմն ընդդեմ Մարոկկոյի թագավորության, որը սկսվել է 1859 թվականի հոկտեմբերի 2-ին ։
Պատերազմող Իսպանիան նպատակ ուներ ամրապնդել իր սահմանները Ջիբրալթարի նեղուցի հարակից տարածքներում՝ նվաճելով Հյուսիսային Աֆրիկայի ափամերձ մի շարք բնակավայրեր։
Նախապատմություն
19-րդ դարում Մարոկկոն պատերազմներում բազմաթիվ պարտություններ է կրում եվրոպացի նվաճողներից։ Հատկապես ակնառու էր 1844 թվականի ֆրանս-մարոկկոյական պատերազմը, որտեղ ֆրանսիական բանակն առանց լուրջ դժվարության պարտության է մատնում վերջինիս։ 1856 թվականին բրիտանացիները մարոկկոյական կողմին հարկադրում են ստորագրել երկկողմ համաձայնագիր, որով սահմանափակվում էր Մարոկկոյի մաքսային պարտավորություններն ու վերջ էր դրվում արքայական մենաշնորհին։
Աչքի տակ ունենալով Մարոկկոյի պարտությունները՝ իսպանական բանակը նախապատրաստվում է ներխուժել աֆրիկյան մայրցամաք։ Պատերազմի սկսման համար իսպանացիներին անհրաժեշտ էր ընդամենը շարժառիթ։
Պատերազմի ընթացք
1859 թվականի վերջին մարոկկայական ցեղերը սկսում են ապստամբել Սեուտա կղզում կենտրոնացված իսպանական կայսերական կայազորների դեմ։ Իսպանիան անտեսելով Մեծ Բրիտանիայի հետ կնքած պայմանագիրը ներխուժում է Մարոկկոյի տարածք՝ խախտելով Մարոկկոյի խաղաղ կարգավորման բրիտանական պլանները։ Իսպանական կայազորներն արագորեն պարտության են մատնում սուլթական զորքերին և սրընթաց կերպով զարգացնում մարտավարական հաջողությունները։
Պատերազմի ավարտ
Տետուանի ճակատամարտից հետո իսպանացիների հաղթանակն անխուսափելի էր ։ Բրիտանական կողմը ճնշում էր գործադրում թե՛ մարոկկացիների, թե՛ իսպանացիների նկատմամբ՝ խաղաղություն հաստատելու պահանջով։ Հաղթանակած Իսպանիան հայտարարում է, որ կայսերական բանակն իր առաջխաղացումը կկասեցնի միայն 100 միլիոն պասետա ռազմատուգանքի վճարումից հետո։
Շուտով բրիտանացիները վճարում են ռեպարացիայի մի մասը, իսկ մինչև գումարի լրիվ մարումը իսպանական ուժերը զբաղեցնում են Տեուտան։ Շուտով իսպանական արքունիքը մաքսային գործակալներ է ուղարկում Մարոկկոյի նավահանգիստներ՝ առևտրային եկամուտները որպես փոխհատուցում գանձելու նպատակով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Մարոկկոյի պատերազմներ Կատեգորիա:Մարոկկոյի պատմություն
Իշտվան Ֆերենցի
Իշտվան Ֆերենցի (Ferenczy István, ), հունգարացի քանդակագործ, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ։
Ֆերենցին մի շարք նպատակամետ փորձեր է ձեռնաարկել Հունգարիայում քանդակագործության դպրոց հիմնելու ուղղությամբ, նրա առաքելությունն է եղել նաև հունգարական ազգային արվեստի ստեղծումն ու առաջխաղացումը։ Ֆերենցիի աշխատանքներից շատերը գտնվում են Հունգարիայի ազգային պատկերասրահում։
Կենսագրություն
Իշտվան Ֆերենցին ծնվել է 1792 թվականի փետրվարի 24-ին Ռիմասոմբատում։ Երիտասարդ տարիներին Ֆերենցին հոր արհեստանոցում փականագործ է եղել։ 1815 թվականից Վիեննայում պղնձի վրա փորագրություն է սովորել։ 1817 թվականին սովորել է քանդակագործ Յոզեֆ Կլիբերի մոտ։ 1818 թվականին ոտքով մեկնել է Հռոմ, որտեղ վեց տարի անցկացրել է Բերտել Տորվալդսենի արվեստանոցում, ումից էլ սովորել է մարմարի վրա փորագրություն անել։ Տուն վերադառնալով՝ իր հետ բերել է Հռոմից գնված մի փոքրիկ արձանիկ, որը, ինչպես պարզվել է, 20-րդ դարում կատարված հետազոտություններից հետո համարվել է Լեոնարդո դա Վինչիի ստեղծագործությունը։ 1819 թվականին Հունգարիայի փոխարքան եկել է Հռոմ և նկատելով հունգարացի քանդակագործի տաղանդը՝ նրան շնորհել է 400 ֆորինտ պարգև։ Իշտվան Ֆերենցին 1824 թվականին վերադարձել է տուն՝ Ռիմասոմբատ և իր միջոցներով կազմակերպել  քանդակի արվեստանոց։ 1832 թվականի սեպտեմբերի 1-ին ընտրվել է Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ ։
1840 թվականին Ֆերենցին պլանավորել է Պեշտում կանգնեցնել Մատիաշ I-ի հուշարձանը, սակայն այդ ծրագիրը այդպես էլ չի իրականացել։ 1846 թվականին Իշտվանը ստեղծել է Ֆերենց Կյոլչեյի հուշարձանը։ Չնայած իր տաղանդին՝ Ֆերենցին մինչև մահ ապրել է Ռիմասոմբատում աղքատության մեջ։
Իշտվան Ֆերենցին մահացել է 1856 թվականին։ 1860 թվականի մարտի 31-ին գրող Անդրաշ Ֆային քանդակագործի պատվին հիշատակի ելույթ է ունեցել Գիտությունների ակադեմիայում։
Իշտվանի կտակի համաձայն՝ նրան թաղել են Էվրիդիկայի արձանի հետ միասին։
Մոդուլ (ճարտարապետություն)
Մոդուլ (modulus - չափ) ճարտարապետության մեջ պայմանականորեն ընդունված չափ, որին բազմապատիկ են շենքի (համալիրի) և նրա առանձին մասերի չափերը։
Տարբեր ժողովուրդների ճարտարապետական արվեստում որպես մոդուլ ընդունվել են տարբեր մեծություններ՝ կախված շենքի կառուցողական և կոմպոզիցիոն առանձնահատկություններից։ Կառույցի համար մոդուլ կարող են ընտրվել՝ նրա հիմնական չափումներից մեկը (գմբեթի տրամագիծը կամ դահլիճի կողմերից մեկը՝ Եվրոպայի և Միջին Ասիայի միջնադարյան գմբեթավոր կառույցներում), ճարտարապետական տարրերից որևէ մեկի չափը սյան կտրվածքի տրամագիծը, տրիգլիֆի (եռակոսիկի) լայնությունը՝ անտիկ օրդերային կառույցներում, կամ շինարարական տարրերից մեկի չափը (գերանի, աղյուսի երկարությունը)։
Մոդուլը՝ հայկական ճարտարապետության մեջ
Հայկական միջնադարյան գմբեթավոր կառույցներում, որպես մոդուլ հիմնականում ընդունված է եղել գմբեթային քառակուսու կողմի 1/ո մասը։ Որպես մոդուլ կարող է ընդունվել նաև երկարության որևէ չափ՝ ֆուտ, սաժեն, մետր և այլն, որն այս դեպքում անվանվում է գծային մոդուլ։
Մոդուլի կիրառում և պատմություն
Կատեգորիա:Շինարարություն
Ժելկո Բուվաչ
Ժելկո Բուվաչ (Željko Buvač, ), հարավսլավացի և բոսնիացի ֆուտբոլիստ, մարզիչ։
Խաղացողի կարիերա
Բուվաչը ծնվել է 1961 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Օմարսկայում (Բոսնիա և Հերցեգովինայում), որը գտնվում էր Հարավսլավիայում։ Սերում է էթնիկ սերբերի ընտանիքից։ Խաղացել է Հարավսլավիայի Առաջին լիգայի «Բորաց» (Բանյա Լուկա) ակումբում։ Խաղում եմ այս ակումբում,, որի հետ 1988 թվականին նվաճել է Հարավսլավիայի գավաթը։
Մարզչական կարիերա
Խաղացողի կարիերան ավարտելուց հետո Ժելկո Բուվաչը դարձել է մարզիչ։ Բուվաչն իր խաղային կարիերան ավարտել է «Նոյկիրհենում» 1998 թվականին և անմիջապես ստանձնել մարզչի պաշտոնը։ 2001 թվականին՝ «Նոյկիրհենում» երեք մրցաշրջան անցկացնելուց հետո, նա դարձել է մենեջերի օգնական իր մեկ այլ նախկին նախկին ակումբում՝ «Մայնց 05»-ում, որտեղ միացել է իր ընկերոջը և նախկին թիմակցին՝ մենեջեր Յուրգեն Կլոպին։ Ակումբում յոթ տարվա աշխատանքի ընթացքում նրանք հասել են Բունդեսլիգա, իսկ այնուհետև ստացել ուղեգիր եվրոպական որակավորման համար ։
Յուրգեն Կլոպի հետ միասին Բուվաչը 2015 թվականի աշնանը տեղափոխվել է «Լիվերպուլ» ։ Անգլիայում Ժելկոն աշխատել է երեք մրցաշրջան՝ լքելով «Լիվերպուլը» Կլոպի հետ տարաձայնությունների պատճառով ։
2020 թվականի փետրվարի 1-ին Բուվաչը հայտարարվել է որպես Մոսկվայի «Դինամոյի» մարզական տնօրեն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հարավսլավացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մայնց 05-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Համիդ Սուլթանով
Համիդ Հասան օղլի Սուլթանով, (Həmid Həsən oğlu Sultanov, 1889-1939), ադրբեջանցի հեղափոխական, քաղաքական գործիչ, Ադրբեջանում խորհրդային ռեժիմի հաստատման աջակից, ԽՄԿԿ անդամ (1907)։
Կենսագրություն
1909-1913 թվականներին սովորել է Լայպցիգի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։ Եղել է «Հումմեթ» բոլշևիկյան կազմակերպության ղեկավարներից, կոմիտեի անդամ։ 1918 թվականին կռվել է մուսավաթական խռովարարների դեմ, եղել է հակասովետական բանդաների դեմ պայքարի գծով արտակարգ կոմիսար։ Աստրախանում մասնակցել է սպիտակ գվարդիականների դեմ մղվող կռիվներին։ 1919 թվականին ընտրվել է Կովկասյան երկրային կոմիտեի անդամ, Ադրբեջանի կոմկուսի I համագումարում՝ Կենտրոնական կոմիտեի անդամ, Ադրբեջանում սովետական կարգեր հռչակվելուց հետո՝ ռազմական հեղաշրջական կոմիտեի անդամ։ Գյանջայում (Գանձակ) մուսավաթական ապստամբության ճնշման գործում ցուցաբերած արիության համար պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով։
Սուլթանովը կուսակցական և պետական ղեկավար աշխատանք է տարել ԱԽՍՀ-ի մի շարք ժողկոմատներում։ Ընտրվել է Ադրբեջանի կոմկուսի Կենտրոնական կոմիտեի, Անդրկովկասյան Երկրային կոմիտի, ԱԽՍՀ-ի, ԱՍՖՍՀ-ի, ԽՍՀՄ-ի կենտրոնական գործնական կոմիտեների անդամ։
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի բոլշևիկներ Կատեգորիա:1889 ծնունդներ Կատեգորիա:1939 մահեր Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ
Ժակ Լիպշից
Ժակ Լիպշից (Jacques Lipchitz, ), ֆրանսիացի և ամերիկացի քանդակագործ, կուբիզմի ներկայացուցիչ։
Կենսագրություն
Ժակ Լիպշիցը ծնվել է Լիտվայում, երբ այն գտնվում էր Ռուսական կայսրության կազմում։ Հայրը եղել է շինարարական կապալառու։ Ժակը հոր հորդորով սովորել է ինժեներական գործ, սակայն շուտով մոր խորհրդով և միջոցներով մեկնում է Փարիզ (1909), որտեղ մինչև 1912 թվականը սովորում է Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոցում, ապա՝ Ժյուլիան ակադեմիայում։ Հենց այստեղ էլ Լիպշիցը ծանոթանում է Մոնմարտրի և Մոնպառնասի նկարչական շրջանակներին։ Ապագա քանդակագործը ծանոթանում և ընկերանում է Պաբլո Պիկասսոյին, Մոդիլիանիին, Խուան Գրիսին։ Ապրելով այս միջավայրում՝ Լիպշիցը ստեղծում է քանդակներ կուբիզմի ոճով։ 1911 թվականին Լիպշիցի հայրը սնանկանում է և դադարում ֆինանսապես օգնել որդուն։ Ժակը տարբեր աշխատանքներ է կատարում, այդ թվում՝ օգնում է այլ քանդակագործների։ 1912 թվականին կայանում է քանդակագործի անհատական առաջին ցուցահանդեսը։ 1914 թվականին ծանոթանում է բանաստեղծուհի Բերտա Կիտրոսերի հետ, որի հետ էլ շուտով ամուսնանում է։
Կուբիստների արվեստն ազդում է երիտասարդ քանդակագործի վրա։ 1913-1914 թվականներին «Կիթառով նավաստին», «Մարզիկը ձիու վրա» քանդակներում հայտնվում են երկրաչափական ձևեր։ 1914-1918 թվականներին նա ստեղծում է կուբիզմի ոճով քանդակներ, որտեղ աբստրակտ ձևերը կուտակվում են իրար վրա տարբեր հարթություններում։ Կուբիստների համար կարևոր էր ոչ թե արտաքին ձևը, այլ բովանդակությունը՝ մարդու ներաշխարհի բացահայտումը։
1922 թվականին Ժակ Լիպշիցը դառնում է «Նոր շունչ» (L´Esprit Nouveau) գեղարվեստական խմբակի անդամ։ Նա արագ ճանաչման է հասնում։ 1920-ական թվականների վերջին քանդակագործը դառնում է ամենապահանջված արվեստագետներից մեկը Ֆրանսիայում. նրան աշխատանք պատվիրելը հեղինակության նշան էր համարվում։ Սկզբնական շրջանի երկրաչափական կոշտ, կտրուկ ձևերը հետագայում փոխարինվեցին ավելի նուրբ ձևերով։
Քանդակագործի կյանքում շրջադարձային էր անցումը նատուրալիստական ոճին։ Այդ շրջանի գործերից են «Անառակ որդու վերադարձը», «Մայր և զավակ» քանդակները։
1941 թվականին՝ գերմանական զորքերի կողմից Ֆրանսիայի օկուպացումից հետո, Լիպշիցը փախչոմ է Նյու Յորք, որտեղ մեծ ճանաչում է ստանում նկարչական շրջանակներում։ 1946 թվականին վերադառնում է Փարիզ, սակայն շուտով կրկին մեկնում ԱՄՆ, որտեղ էլ ստանում է ամերիկյան քաղաքացիություն։
Ժակ Լիպշիցը մահացել է 1973 թվականի մայիսի 26-ին Կապրի կղզում։ Թաղված է Երուսաղեմում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Ամերիկացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Ժյուլիանի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հրեա քանդակագործներ Կատեգորիա:Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ
Զավեն Տեր-Մարտիրոսյան
Զավեն Գրիգորի Տեր-Մարտիրոսյան, գետնահողերի մեխանիկայի և հիմքաշինության բնագավառի գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1947), պրոֆեսոր (1979) : ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչ (1995) :
Կենսագրություն
Զավեն Գրիգորի Տեր-Մարտիրոսյանը ծնվել է 1936 թվականի օգոստոսի 10-ին, Ալեքսանդրետտաում (Կիլիկիա, այժմ՝ Թուրքիայում)։ 1939 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել են Հալեպ։ Նախնական կրթությունը ստացել է տեղի հայկական դպրոցում։ 1946 թվականին հայրենադարձել է և միջնակարգ դպրոցն ավարտել Երևանում։ 1959 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկան ինստիտուտը ։ 1969 թվականից աշխատում է Մոսկվայի ճարտարագիտաշինական ինստիտուտում, 1986-1994 թվականներին՝ բազմաբաղադրիչ գետնահողերի սողքի և ամրացման լաբորատորիայի գիտական ղեկավար, 1995 թվականից՝ գետնահողերի մեխանիկայի, հիմքերի և հիմնատակերի ամբիոնի վարիչ ։
Աշխատանքները վերաբերում են կիրառական երկրամեխանիկայի տեսական հիմունքներին, կավային բազմաբաղադրիչ գետնահորերի զանգվածների լարվածաձևափոխված վիճակի գնահատման տեսական և փորձարարական եղանակներին։ Հեղինակ է բուհական դասագրքերի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Դերենիկ Սաֆարյան
Դերենիկ Լևոնի Սաֆարյան, հայ այգեգործ-ագրոտեխնիկ։ Գյուղատնտեսական գիտությունների թեկնածու 1963 թվականից։ Խաղողագործության և գինեգործության միջազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ 2006 թվականից։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ագրոնոմ 1980 թ. ։
Կենսագրություն
Դերենիկ Սաֆարյանը ծնվել է 1923 թվականի հունիսի 30-ին, Երևանում։ 1950 թվականին ավարտել է Հայաստանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1951 թվականից աշխատել է Խաղողագիտության, գինեգործության և պտղաբուծության գիտական կենտրոնում։ 1981 թվականին աշխատել է խաղողի ագրոտեխնիկայի բաժնում՝ որպես բաժնի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են խաղողի վազի ագրոկենսաբանությանը, օրգանագոյացման առանձնահատկությունների հետազոտմանը։ Մշակել է խաղողի վազի էտի ձևավորման, կանաչ հատումների սկզբունքներ, վեգետատիվ բազմացման արդյունավետ եղանակներ, ցրտահարված, կարկտահարված այգիների արագ վերականգնման միջոցառումներ։ Հեղինակ և համահեղինակ է խաղողի 10 սորտի (Ամրահի, Արտաշատի 4 և 6, Գյարմիանի, Կարմիր իծապտուկ և այլն), համահեղինակ՝ «1934-1959 թվականների խաղողագործության հայրենական գրականության մատենագիտության ցուցիչ» (ռուսերեն, 1968), «Օգնություն խաղողագործին» (1983) գրքերի ։
Պարգևներ
2005 թվականին պարգևատրվել է ՄԱԿ-ի Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության մեդալով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ այգեգործներ Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների թեկնածուներ
Ռեզոնանս (այլ կիրառումներ)
Ռեզոնանս, կարող է վերաբերել՝
Լուիզիանա (թանգարան)
Լուիզիանա (Louisiana), Էրեսունի ափին՝ Հումլեբեկում, Կոպենհագենից 35 կմ հյուսիս գտնվող ժամանակակից արվեստի դանիական թանգարան։ Թանգարանը հիմնադրվել է 1958 թվականի օգոստոսի 14-ին, և այն ամեն օր այցելում է շուրջ 600 000 մարդ։ Պատկանում է Դանիայի ամենաշատ այցելվող թանգարանների թվին, ինչպես նաև մտնում է ամենաշատ այցելվող զբոսաշրջային տեսարժան վայրերի տասնյակի մեջ։
Թանգարանն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից սկսած մինչև այսօր ունի ժամանակակից արվեստի մշտական լայն հավաքածու։ Բացի այդ մշտապես անցկացվում է ցուցահանդեսային միջոցառումներ։ Թանգարանը նաև ճանաչվել է որպես ժամանակակից դանիական ճարտարապետության նշաձող և հայտնի է որպես արվեստի, ճարտարապետության և լանդշաֆտի համադրություն։
Թանգարանը ներառված է Պատրիցիա Շուլցի «1000 վայր, որ արժե այցելել» գրքում։
Պատմություն
Թանգարանի անունը առաջացել է 1855 թվականին եգեր Ալեքսանդր Բրունի հիմնած կալվածքի անունից, որը անվանվել էր նրա Լուիզա անունով երեք կանանց պատվին ։ Թանգարանը 1958 թվականին հիմնադրել է Կնուդ Վ․ Յենսենը (Knud W. Jensen), որը վիլլան ձեռք է բերել ժամանակակից արվեստի թանգարան ստեղծելու նպատակով։ Նա մինչև 1991 թվականը եղել է թանգարանի տնօրենը։
Կնուդ Վ․ Յենսեն կապ է հաստատել ճարտարապետներ Վիլհեմ Վոլտերի և Յորգեն Բոի հետ․ նրանք նախքան որոշելը, թե նոր շինարարությունը ինչպես լավագույնս համադրեն լանդշաֆտի հետ, մի քանի ամիս անցկացրել են շենքի շուրջ պտտվելով։ Այս ուսումնասիրությունների արդյունքն է դարձել թանգարանի երեք շինությունից, որոնք միմյանց էին միացված ապակե միջանցքներով, բաղկացած առաջին տարբերակը։ Թանգարանը վերակառուցվել է 1966, 1971, 1976, 1982, 1991, 1994 և 1998 թվականներին ։
«Լուիզիանա»-ն զբաղեցնում է 11,5 հազար մ² տարածք, որից 7500 մ²-ին օգտագործվում է ցուցահանդեսային նպատակներով։
2012 թվականի նոյեմբերի վերջին Լուիզիանայի ժամանակակից արվեստի թանգարանը թողարկել է Louisiana Channel վեբ կայքը, որը թույլ է տալիս թանգարանին զարգանալ որպես մշակութային հարթակ։
2013 թվականին թանգարանի երաժշտական բաժինը թողարկել է Louisiana Music վեբ կայքը, որը նվիրված է թանգարանի և համաշխարհային ճանաչում ունեցող երաժիշտների ստեղծած երաժշտական տեսահոլովակներին։
Լուիզիանան մասնավոր թանգարան է, որը ստանում է պետական ֆինանսավորում, սակայն հիմնական ֆինանսական ծախսերը փակվում են թանգարանի գործունեության արդյունքում ձեռք բերված միջոցներով, գործընկերների ներդրումներով, հովանավորների օգնությամբ, ինչպես նաև զանազան ֆոնդերի հաշվին։ Հովանավորներից են Աուդի կոնցեռնը, Republic of FRITZ HANSEN ընկերությունը և UBS Շվեցարական բանկը։
Ժամանակակից արվեստ
Թանգարանն երկրորդ համաշխարհային պատերազմից մինչև այժմ ունի գեղանկարչության և քանդակների մեծ հավաքածու՝ Ռոյ Լիխտենշտայնի, Էնդի Ուորհոլի, Ալբերտո Ջակոմետիի, Պաբլո Պիկասոյի, Իվ Քլեյնի, Ֆրենսիս Բեկոնի, Մաքս Էռնստի հեղինակների և ռուս ավանգարդիստների ստեղծագործությունները։
Վեսել Բագեի հավաքածու
Բացի ժամանակակից արվեստի հավաքածուից, Լուիզիանայում ներկայացված է նաև մինչկոլումբոսյան արվեստի հավաքածուն։ Ավելի քան 400 առարկաներից բաղկացած հավաքածուն 2001 թվականին նվիրաբերել է Վեսել Բագեի ֆոնդը։ Այն 1990 թվականին մահացած դանիացի պարող, խորեոգրաֆ և կոլեկցիոներ Նիլս Վեսել Բագեի թողած անձնական հավաքածուն է։
Համերգային սրահ
Համերգային սրահը 1976 թվականին կառուցվել է 1966 և 1971 թվականներին կառուցված Արևմտյան թևում։ Նրա ակուստիկան համապատասխանում է կամերային երաժշտությանը, բայց այն նաև օգտագործվում է այլ երաժշտական ժանրերի և լայն սպեկտրով միջոցառումների, լեկցիաների և սիմպոզիումների համար։ Աթոռները նախագծված են Poul Kjærholm-ի կողմից, իսկ հետնապատը զարդարված է Սեմ Ֆրենսիսի սրահի համար ստեղծած նկարներով ։
2007 թվականին սկսվել է Ստեֆան Օբեի բեմադրությամբ համերգային նկարահանումների և երաժշտական տեսահոլովակների արտադրության նախագիծը։ Բոլոր ֆիլմերը կարելի է անվճար դիտել Louisiana երաժշտական կայքում։
Քանդակների այգի
Թանգարանի շուրջ գտնվող տարածքը իրենից քանդակների լանդշաֆտային այգի է ներկայացնում։ Այն ներառում է քանդակագործներ Ժան Արպի, Մաքս Էռնստի, Մաքս Բիլիի, Ալեքսանդր Կոլդերի, Խոան Միրոյի, Հենրի Մուրի աշխատանքները։ Քանդակները տեղադրված են հատուկ քանդակային բակերում կա՛մ այնպես, որ նրանց հնարավոր է տեսնել ներսից, կա՛մ այգում անկախ վիճակում այնպես, որ համադրվում են սիզամարգի, դռների և ծովի հետ։
Լուիզիանայի գրականության փառատոն
Լուիզիանայի գրականության փառատոնը ամենամյա փառատոն է, որը անցկացվում է Լուիզիանայի ժամանակակից արվեստի թանգարանում ։ 2010 թվականին մեկնարկած փառատոնը ամեն տարի ներկայացնում է շուրջ քառասուն գրող ամբողջ աշխարհից։ Ամեն տարի փառատոնը գրավում է ավելի քան 10 000 մարդ։
Տեղակայվածություն
Թանգարանը տեղակայված է Էրեսունի ափին՝ Զելանդիայի հյուսիսային մասում, Կոպենհագենի կենտրոնից մոտավորապես 30 կմ հյուսիս և Հելսինգյորից 10 կմ հարավ։ Հումլեբեկի շրջանային երկաթուղային կայարանից մինչև թանգարան 10-15 րոպեի ճանապարհ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թանգարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1958 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Դանիայի թանգարաններ Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Ռեթենբախ (այլ կիրառումներ)
Ռեթենբախ, կարող է վերաբերել՝
Ռադիոմեն
Ռադիոմեն (Radioman, ), Նյու Յորքից նախկին անօթևանի մականուն, որը հայտնի է դարձել 100-ից ավել ֆիլմերում և հեռուստաշոուներում իր կամեո մասնակցությամբ։ Նրա իրական անունը Քրեյգ Քասթալդո է, հայտնի է նաև Քրեյգ Շվարց անվամբ։ «Ռադիոմեն» մականունը պայմանավորված է ռադիոյով, որը Քրեյգը հաճախ կրում է իր պարանոցին։
Ինքն իր դերում նկարահանվել է « Ստուդիա 30 », « Ֆիլադելֆիայում միշտ արևոտ է » հեռուստասերիալներում, ինչպես նաև « Հանգուցյալները », « Անիծվածների կղզի », « Հաջողության համբույր », « Սեր և ծխախոտեր », « Էլֆ », « Սեր ծանուցումով », « Փայլ », « Պահպանելով հավատը », « Գոձիլա », « Փրկագին », « Մեծ հայրիկ », « Միլիոնատեր ոչ իր կամքով », « Ուոլթեր Միթիի անհավանական կյանքը », « Այլ կին », « Ջեյսոն Բորն » և այլ ֆիլմերում ու հեռուստաշոուներում։
Ռադիոմենը հայտնի է Նյու Յորքում ։ Նրա մասին գրել են « The New York Times »-ը ու « New York Daily News »-ը ։ Վուպի Գոլդբերգը Ռադիոմենին, որպես հյուր, հրավիրել է Օսկար կինոմրցանակաբաշխության արարողություններից մեկին, երբ Գոլդբերգը վարում էր այն ։
Կենսագրություն
Ռադիոմենը ծնվել և մեծացել է Նյու Յորքի Բրուքլին թաղամասում։ Անցել է բանակային ծառայություն, աշխատել ԱՄՆ փոստային ծառայությունում։ Մոտ մեկ տարի եղել է անօթևան, սակայն աշխատանք է գտել Մանհեթենի թերթերի կրպակներից մեկում ու Բրուքլինում ստացել սուբսիդավորված կացարան ։
Առաջին անգամ ֆիլմում ինքն իր դերում (կամեո) խաղացել է այն ժամանակ, երբ իրեն խնդրել էին հեռանալ, որպեսզի ֆիլմի տեսարաններից մեկը նկարահանվի թերթերի կրպակում։ Երբ վերջինս հրաժարվել է, ռեժիսորը մտափոխվել է, ու Ռադիոմենը հայտնվել է կադրում ։ 1989 թվականից սկսել է այցելել նկարահանման հրապարակներ։ Նման առաջին ֆիլմը եղել է « Ձկնորս թագավորը » ֆիլմը ։ Ռադիոմենը նկարահանման հրապարակները գտնում էր արհմիություններից մեկի վարորդների օգնությամբ կամ էլ գտնելով «չկայանել» ցուցանակները, որը նշանակում էր նկարահանումների սկիզբը ։ 1990-ական թվականներին Ռադիոմենը ձերբակալվել է և 6 ամիս հետազոտություն անցել հոգեբուժական կլինիկաներից մեկում, սակայն դուրս գալուց հետո շարունակում էր այցելել նկարահանման հրապարակներ ։ 2004 թվականի դրությամբ՝ ապրում էր Բրուքլինում և գումար վաստակում ստորագրությունների վաճառքով ու ֆիլմերում հայտնվելով։
The New York Times-ի տվյալներով՝ Ռադիոմենը հանդիսանում է ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիայի անդամ և «գիտի ամեն ինչ յուրաքանչյուր ֆիլմի մասին, որը նկարահանվել է Նյու Յորքում» ։ Դերասանի կարգավիճակում սովորաբար խաղում է անօթևանի կամ գզգզված մազերով անձի կերպարում ։
Վավերագրական ֆիլմեր
2012 թվականի ապրիլին Տորոնտոյի վավերագրական ֆիլմերի փառատոնի ժամանակ կայացել է Ռադիմենի մասին պատմող «Radio man» վավերագրական ֆիլմը  ։ Ֆիլմում նկարահանվել են այնպիսի դերասաններ, ինչպիսիք են Թոմ Քրուզը, Ռոբին Ուիլյամսը, Մերիլ Սթրիփը, Ջորջ Քլունին, Ջոշ Բրոլինը, Մեթ Դեյմոնը, Ռիկի Ջերվեյսը, Ջեյմս Գանդոլֆինին, Ռոբերտ Դաունի Կրտսերը, Ջուդ Լոուն, Վուպի Գոլդբերգը, Հելեն Միրենը, Թիլդա Սուինթոնը, Ալֆրեդ Մոլինան, Ռոն Հովարդը, Շայա Լաբաֆը և Թինա Ֆեյը։
Վավերագրական ֆիլմում նրանք շփվում են Ռադիոմենի հետ կամ պատմում նրա մասին։ Նա ներկա է եղել ֆիլմի ցուցադրությանը և մասնակցել հարց ու պատասխանի հանդիպմանը։ Դրա ժամանակ Ռադիոմենը նշել է, որ իր սիրելի դերասանը Ռոբին Ուիլյամսն է, իսկ սիրելի ռեժիսորը, որի հետ ինքն աշխատել է, Մարտին Սկորսեզեն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անօթևաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Իոսելիանի
Իոսելիանի (იოსელიანი), վրացական ազգանուն։
Շակոտիս
Շակոտիս (լիտվերեն՝ šakotis, լեհերեն՝ sękacz), ավանդական լեհական և լիտվական տորթ՝ ոչ սովորական ձևով՝ ձվային խմորից։ Պատրաստում են բաց կրակի վրա։ Հաճախ այն հարսանեկան տորթ է։ Լիտվերեն թարգմանվում է «Տերևային»։ Գրանցված է Լիտվական ազգային ֆոնդում՝ որպես խոհարարական ժառանգություն։
Շակոտիսի խմորը պատրաստվում է մեծ թվով ձվերից՝ 30-50 հատ և 1 կգ ալյուրից։ Տորթը թխում են փայտից շամփուրի վրա, որով շրջում են դեպի բաց կրակ։ Հոսելով՝ խմորը ստանում է տերևների ձև։
Պատմություն
Բաղադրատոմսը ստեղծվել է Րեչ Պոսպոլիտայի ժամանակներում։ Լեգենդի համաձայն երիտասարդ խոհարար Յոնասը թխել է թխվածք Բարբարա թագուհու համար և ստացել է՝ որպես պարգև նախշ, որը նվիրել է իր սիրածին։ Տորթը պատահական է ստացվել։ Ստացվել է այն ժամանակ, երբ նա թափել է նուրբ խմորը՝ կրակի վրա պտտվող շամփուրի վրա։
Առաջին անգամ Շակոտիսի պատրաստման եղանակը հրատարակվել է 1692 թվականին՝ Գերմանիայում՝ Քիլ քաղաքի հրուշակագործի գրքում։ Գոյություն ունեն նաև տորթի պատրաստման գերմանական տարբերակը, որն ունի հարթ մակերես։
2008 թվականին լիտվական հրուշակագործները թխեցին 2 մետր 30 սմ-անոց Շակոտիս, որի վրա ծախսվեց 1200 ձու։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Տորթեր Կատեգորիա:Լիտվական խոհանոց Կատեգորիա:Լեհական խոհանոց
Դոմինուա
Դոմինուա (Dominois), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 146 մարդ, բնակչության խտությունը` 23.74 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.15 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 170 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 60 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Իոսիֆյան
Իոսիֆյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Եբրայերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Հունարեն հիմքով ազգանուններ
Հռոմեա-պարսկական պատերազմներ
Հռոմեա-պարսկական պատերազմներ, պատերազմների շարք հունա-հռոմեական աշխարհի և իրար հաջորդող երկու իրանական կայսրությունների (Պարթևաստան և Սասանյաններ) միջև։ Ճակատամարտերը Հռոմի հանրապետության և Պարթևաստանի միջև սկսվել են մ.թ.ա. 92 թվականին։ Հետագայում դրանք շարունակվեցին նրանց իրավահաջորդ Հռոմեական կայսրության և Սասանյանների միջև։ Դրանք ավարտվեցին միայն արաբական նվաճումներով մ.թ. 7-րդ դարում, որին նախորդել էր կործանիչ 602-628 թվականներին տեղի ունեցած բյուզանդա-սասանյան պատերազմը։
Չնայած պատերազմը հռոմեացիների և պարթևների կամ Սասանյանների միջև շարունակվեց մոտ 7 դար, սահմանը մնում էր համեմատաբար կայուն։ Ռազմական գործողությունները հիմնականում ներառում էին քաղաքների, ամրությունների, նահանգների գրավում, թալանում և փոխանակում։ Ոչ մի կողմը չուներ բավականաչափ նյութական և մարդկային ռեսուրս, որպեսզի վարի երկարատև արշավանքներ սահմաններից շատ հեռու։ Իհարկե երկուսն էլ կատարում էին նվաճումներ սահմանից այն կողմ, սակայն ժամանակի հետ նախկին իրավիճակը հիմնականում վերականգնվում էր։ Հավասարակշռությունը սկսվեց փոխվել 2-րդ դարում, երբ հռոմեացիները, օգտվելով պարթև Արշակունիների թուլացումից, գրավեցին մի շարք տարածքներ հյուսիսային Միջագետքում։ Վերջինիս հետևանքով նոր սահմանն անցնում էր ոչ թե Եփրատ գետով, այլ Տիգրիսով։
Ռեսուրսների ծախսը պատերազմների վրա վերջիվերջո ճակատագրական եղավ երկու կայսրությունների համար։ 6-րդ և 7-րդ դարերի երկարատև պատերազմները թողեցին նրանց խոցելի մուսուլման արաբների արշավանքների առջև։ Օգտվելով նրանց միջև երկարատև պատերազմից՝ արաբները հեշտությամբ գրավեցին Սասանյան Պարսկաստանը, իսկ Արևելահռոմեական կայսրությունը կորցրեց Սիրիան, Պաղեստինը, Արևմտյան Հայաստանը, Եգիպտոսն ու հյուսիսային Աֆրիկան։ 721 տարի տևած այս հակամարտությունը համարվում է պատմության մեջ ամենաերկարատևը։
Պատմական տեղեկանք
Համաձայն Ջեյմս Հովարդ-Ջոնսթոնի «մ.թ.ա. 3-րդ դարից մինչև մ.թ. 7-րդ դարը (արևելքում) շարժվում էին կայսրերի հավակնություններով, ովքեր կարողացել էին տարածքային բաժանումների նկատմամբ գերիշխող կայուն սահմաններ ապահովել» ։ Հռոմեացիներն ու պարթևները կապ հաստատեցին գրավելով Սելևկյան կայսրության տարբեր շրջանները։