cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Եգոր Տիտով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սպարտակ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Խիմկիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:«Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Արամ Մանուկյան (ռազմական, պետական գործիչ)
Արամ Մանուկյան (Սարգիս (Սերգեյ) Հարությունի Հովհաննիսյան, ծնունդով Զեյվա, այժմ` գյուղ Դավիթ Բեկ), Հայաստանի առաջին հանրապետության պետական, հասարակական գործիչ, հայոց նորագույն պետականության հիմնադիր, ներքին գործերի նախարար, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության անդամ։ Ղեկավարել է Վանի ինքնապաշտպանությունը, եղել է Վանի նահանգապետ, Հայաստանի հանրապետության կառավարության անդամ։
Վաղ տարիներ
Շուշիում դերձակություն անող եղբոր օգնությամբ ավարտելով Շուշիի Ագուլյաց ծխական ուսումնարանը՝ 1890 թվականին ընդունվել է Շուշիի թեմական դպրոցը։ Դաշնակցության ազդեցությամբ տեղի ունեցած խռովահույզ ցույցերից հետո, ընկերների հետ վտարվել է դպրոցից, ապա ընդունվել և ավարտել է Երևանի թեմական դպրոցը (1907 թվական)։ Ընդգրկվելով հայ ժողովրդի հակացարական պայքարի մեջ՝ 1901-1903 թվականներին գործել է Բաքվում, Գանձակում, Թիֆլիսում, Ալեքսանդրապոլում, Կարսում։ 1903 թվականից Կարսում զբաղվել է Արևմտյան Հայաստան զենք, զինամթերք, նաև կամավորական խմբեր փոխադրելով։ 1904 -1908 թվականներին գործել է Վանում (որտեղ էլ նրան անվանել են Վանի Արամ), ապա Օրդու քաղաքում զբաղվել է ուսուցչությամբ, այնուհետև 2 տարի ապրել է Ժնևում։
Պետական գործունեություն
Արամ Մանուկյանի պետական գործունեության մեջ կարելի է առանձնացնել չորս շրջան. Վանի հայկական նահանգապե­տության 72-օրյա գոյության ընթացքը ինչպես նաև Ռուսական կայսրության նախ­կին Երևանի նահանգի տարածքում 1917 թվականի դեկտեմբերից 1918 թվականի մայիսի 28-ը Արամի ծավալած գործունեությունը պետական որակելը հարաբերական է, քանի որ երկու դեպքում էլ պետական միավորներ որպես այդպիսիք, չկային։ Նրանցից առաջինը Ռուսական կայսրությանը ենթակա սահմանափակ ինքնուրույնություն ունեցող վար­չական միավոր էր, իսկ երկրորդը՝ Ռուսական կայսրության քայքայումից հետո բախտի քմահաճույքին թողնված, դեպքերի բերումով նրանից փաստորեն անկախացած, բայց իրականում անորոշ կարգավիճակ ունեցող երկրամաս էր։ Սակայն Արամ Մանուկյանի գործունեությունը պետականությանը բնորոշ մակարդակ և բնույթ էր կրում ։
Առաջին փուլ. Գործունեությունն Արևմտյան Հայաստանում
Ռուսական կառավարությունը Արամի նշանակմամբ ակնկալում էր, որ «նա ամբողջովին կենթարկվի զինվորական իշխանությանը ի դեմս Վանի կայազորի պետի, և որ նրա միջոցով փոխանցվեն զինվորական իշխանության բոլոր կարգադրութ­յունները» ։ Մանուկյանը` ողջունելով ռուսական զորքերի մուտքը Վան, Ռուսաստանի միապետին հեռագրով խնդրել էր իրենց որպես ինքնավար Հայաստան ընդունել ռուսական հովանու ներքո ։ Այդպես մտածելու տեղիք է տալիս նաև նահանգապետի պաշտոնում նրա անդրանիկ ելույթը, որտեղ նա կոչ է արել համախմբվել ձևավորվելիք «կառավարութեան շուրջը, վերակազմակերպելու համար կեանքը քաղաքի և ամբողջ շրջանի մէջ» ։
Նորաստեղծ նահանգը շատ ծանր վիճակում էր. շրջափակում, ավերված տնտեսություն, ցեղասպանությունից մազապուրծ 10.000 գաղթականներ, պարենամթերքի սուր պակաս, համաճարակային հիվանդություններ և այլն։ Արամ Մանուկյանից մեծ ջանքեր էին պահանջվում հայկական շահերից բխող քաղա­քականություն վարելու համար։ Նա ձեռնամուխ եղավ նահանգի իշխանության մարմինների ձևավորման, նահանգի հայության անվտանգության ապա­հովման, տնտեսության վերականգնման, սովի կանխման, օրինականության ապահով­ման և այլն անհրաժեշտ խնդիրների լուծմանը։ Նրա ղեկավարությամբ ստեղծվեցին իշխանության օրենսդիր ու գործադիր մարմիններ։ Նահանգի կառավարության ձևավորման ժամանակ նրա դրսևորած ապակուսակցական, անաչառ մոտեցման շնորհիվ կառավարության մեջ ընդգրկվեցին բոլոր կուսակցությունների նեկայացուցիչներ, ինչպես նաև անկուսակցականներ` հիմք ընդունելով բացառապես նրանց բանիմացությունը ։
Նահանգի հայության անվտանգությունը, նախ և առաջ քրդերից ապահովելը, առաջնային նշանակություն ուներ։ Այդ նպատակով շուրջ հազար մարդ ընդգրկվեց ինքնապաշտպանական խմբերում։ Քրդական վտանգի չեզոքացմանը մասնակցում էին նաև գավառների ոստիկանության ուժերը։ Ռուսական կառավարությունն ընդդիմանում էր դրան. ոչ միայն թույլ էր տալիս, որ քրդերը նահանգի տարածք վերադառնան, այլև հայությունից պահանջում էր չխոչնդոտել դրան, դեռ ավելին, նահանգապետից էլ պահանջում էր ապահովել նրանց անվտանգությունը ։ Հայության շահերից ելնելով` Արամ Մանուկյանը Ռուսական բանակի հրամանատարությանն ուղղած գրություններով հիմնավորում էր հայերի գործողությունների դրդապատճառները` մատնան­շելով 1914 թվականի աշնանը և ձմռանը հայերի նկատմամբ քրդերի ոճրագործությունները և թուրքերի հետ համատեղ գործողությունները ռուսական զորքերի դեմ։ Նա գրում էր, որ քրդերին պետք է վերաբերել որպես ռազմագերիների, քանի որ նրանք սովորական հանցագործներ են և նրանց վերադարձով կխախտվի Վանի անդորրը. ջարդված և կողոպտված հազարավոր հայերի հարազատնե­րը չէին կարող անտարբեր մնալ իրենց թշնամիների հանդեպ։ Արամ Մանուկյանը հայ ժողովրդի շահերից ելնելով հանդգնել է ցարական միապետությանը զգուշացնելով մատնանշելով, որ քրդերի վերադարձի դեպքում ինքը չի կարող իր վրա պատասխա­նատվություն վերցնել Վանի շրջանում հանդարտության և օրինակարգի համար ։ Արամ Մանուկյանն այդ շրջանում նաև զենքի արտոնագրեր է տրամադրել այն հայերին, ովքեր քրդերից (նաև ռուս զինվորների ապօրինություններից) պաշտպանության կարիք էին զգում ։
Սովը կանխելու նպատակով Արամ Մանուկյանը ոչ միայն գյուղատն­տեսական աշխատանքները վերսկսելու միջոցներ ձեռնարկեց, այլև հեռատեսություն ցուցաբերելով` օգնության խնդրանքներով դիմեց նահանգի ժողովրդին, Կովկասի և գաղութ­ների հայությանը, ինչպես նաև առանձին գրությամբ Ամենայն Հայոց կաթո­ղիկոս Գևորգ Ե.-ի աջակցությունը խնդրեց ։
Ռուս-թուրքական Կովկասյան ռազմաճակատից 1915 թվականին հուլիսի 11-ից ռուսական զորքերի սկսած նահանջի մասին տեղեկանալով Արամ Մանուկյանը հայրենիքն աղետից փրկելու նպատակով կազմակերպեց ժողովրդի ինքնապաշտպանության ծանր և պատասխանատու գործը։ Ապրիլյան հերոսամարտի ավելի քան 1000 մասնակիցների հետ խորհրդակցությունից հետո հայտարարեց 17-45 տարեկան տղա­մարդկանց հավաքագրում, փորձեց զենք-զինամթերք ստանալ ռուսական հրամանատարությունից` թուրքերին դիմադրություն կազմակերպելու նպա­տակով։ Արամ Մանուկյանը Վանում հայ կամավորական ջոկատները կենտրոնացնելու համար ցանկանում էր Կովկասից խնդրել նաև, որ կա­մավորական նոր ջոկատների ուղարկելն արագանցնեն։ Սակայն հնարավոր չեղավ գաղթի կասեցումից խուսափել և նա կազմակերպեց Վասպուրականի հայության (շուրջ 200 հազար մարդ) գաղթը դեպի Արևելյան Հայաստան ։
Նահանգապետության շրջանում ձեռք բերած փորձը Արամ Մանուկյանը կիրառեց հետագայում` Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ստեղծման և ամրապնդման գործում։ 1915 թվականին Վանից հարկադրաբար հեռանալով` Արամը մինչև 1917 թվականի դեկտեմբեր ակտիվորեն մասնակցեց Կովկասում եռացող ազգային-քաղաքական կյանքին ։
Երկրորդ փուլ։ Գործունեությունն Արևելյան Հայաստանում
Այդպիսով սկսվեց Արամ Մանուկյանի` որպես պետական գործիչ լինելու երկրորդ փուլը։ Այս շրջանից Արամը ձեռնամուխ եղավ պետականաշինության բարդ գործին` որոշակի հիմքեր դնելով Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ստեղծման համար։ Ծանոթանալով տեղում ստեղծված ծանր պայմաններին՝ Արամը կտրուկ միջոցներ է ձեռնարկել իրադրությունը կայունացնելու համար։ Նրա առաջարկությամբ ստեղծվեց Հատուկ կոմիտե` Երևանի նահանգի իշխանության նոր մար­մին, որն օժտել է նրան լայն լիազորություններով։ Ապակուսակցական ոգու շնորհիվ 1918 թվականի մարտին Երևանի տարբեր խավերի ներկայացուցիչների ժողովում նա ընտրվեց դիկտատոր ։ Մանուկյանը բազմաթիվ կոչերով ու հրամաններով դիմում էր հայ ժողովրդին կազմակերպված պայքար մղելու, սեփական ուժերին վստահելու, թուրքական հարձակումներից երկրի պաշտպանությունը նախապատրաստելու համար։ Հետևողական քայլերի շնորհիվ 1918 թվականի մարտի սկզբին հիմնականում կազմակերպված էր Հայկական կորպուսի երկրորդ դիվիզիան։
Կարգուկանոնի հաստատման տեսակետից ան­չափ կարևոր էր թաթարական (ներկայումս` ադրբեջանցիներ) հակապետական խռո­վությունների ճնշումը։ 1918 թվականի սկզբին Արամի և Դրոյի գլխավորած վճռական և անզիջում պայքարի շնորհիվ հնազանդեցվեցին 50-ից ավելի թաթարական գյուղեր։ Արամն իր հեռատեսությամբ և պետա­կան մտածողությամբ շարունակեց խռովարար տարրից, նաև այսպես կոչված մաուզերիստներից երկիրը մաքրելու քաղաքականություն։ Այդպիսով լուծելով նաև ցեղասպանությունից մազապուրծ հայ փախստականների տեղավորման հարցերը ։
Անձնական պատասխանատվություն։ Դիկտատոր
Հանուն ազգային շահերի նա երբեմն շրջանցում էր օրենքը` իր վրա վերցնելով ողջ պատասխանատ­վությունը։ Այս կապակցությամբ բնորոշ է ավազակային տարրերի պարագլուխ Չոլախ Գևորգի մահապատիժը։ Այդ որոշումը Ա. Մանուկյանը կայացրեց ավազակային հարձակումները դադարացնելու մասին բազմաթիվ նախազգուշացումները անտեսելու, և ապա իշխանության դեմ ըմբոստանալու համար ։
Հայրենիքի փրկության ճանա­պարհին գաղափարական-քաղաքական խոչընդոտների առաջ կանգ չէր առնում։ Թուրքերին դիմակայելու համար գնաց Խորհրդա­յին Ռուսաստանի հետ համագործակցելուն, չնայած իշխող բոլշևիկյան կուսակցությունը ՀՅԴ գաղափարական-քաղաքական հա­կառակորդն էր։ Արամի ջանքերով ընդունվեց հայ-բոլշևիկյան համագործակցութ­յան ծրագիր, ըստ որի Արևմտյան Հայաստանը լինելու էր անկախ, իսկ Արևելյան Հայաստանը ամբողջ Կովկասի հետ միասին հայ-բոլշևիկյան ուժերով խորհրդայնացվելու էր։
Կովկասյան ռազմաճակատում 1918 թվականի հունվարի 28-ից հարձակման անցած թուր­քական բանակը գրավեց Արևմտյան Հայաստանը ու մոտեցավ Արևելյան Հայաստանին։ Երևանի նահանգի իշխանության հետագա ուժեղացման նպատակով 1918 թվականի մարտի 24-ին Երևանի բնակչությունը, զորքը և Հայոց Ազգային խորհուրդը Արամին` իր կամային հատկանիշների շնորհիվ ընտրեցին Երևանի նահանգի դիկտա­տոր` նրան օժտելով անսահմանափակ լիազորություններով։
Թուրքական զորքերը 1918 թվականի մայիսի 21-ին գրավեցին Երևանից 30 կմ հեռու գտնվող Սարդարապատ կայարանն ու գյուղը, և ամբողջ սրությամբ դրվեց հայ ժողովրդի լինել-չլինելու հարցը։ Հայ քաղաքական գործիչները, զորքը, բնակչությունը հուսալքված էին, շրջանառության մեջ էին մտել Ս. Էջմիածնից ու Երևանից նահանջելու մտքեր։ Արամն իր կազմակերպչական մեծ ունակություններով, շրջահայեցությամբ, թշնամուն դիմակայելու վճռականությամբ, մեծագույն եռանդով ու լավատեսությամբ կազմակերպեց Սարդարապատի և Ապարանի հաղթական հերոսամարտերը, որոնք հայ ժողովրդին փրկեցին վերջնական բնաջն­ջումից և ապահովեցին հայոց անկախ պետականության վերականգնումը ։
Երրորդ փուլ։ Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ստեղծում
1918 թվականի մայիսի 28-ին վերականգնվեց Հայաստանի անկախությունը. ստեղծվեց Հայաստանի Առաջին Հանրապետությունը, որով նշանավորվում է Արամ Մանուկյանի պետական գործունեության երրորդ փուլը, արդեն պետական` եզրաբանական առումով նույնպես։ 1918 թվականի մայիսի 30-ին Թիֆլիսի Հայոց ազգային խորհուրդը իրեն հռչակել էր նորանկախ Հայաստանի գերագույն իշխանություն, սակայն Հ. Քաջազնունու կողմից ձևավորվող ՀՀ կառավարությունը մոտ երկու ամիս հետո ժամանեց Երևան ։
Պետական իշխանությանը ու ժողովրդի ճակատագրին տեր կանգնելով` Արամ Մանուկյանն անմիջապես սկսեց Հայաստանի անկախությունը պետականության հիմքերի վրա դնելու գործը։ 1918 թվականի հունիսի կեսերին Արամը նախաձեռնեց Հայաստանի ժամանակավոր կառավարության` Երևանի Ազգային խորհրդի վարչության ստեղծումը, մինչև Հովհաննես Քաջազնունու գլխավորությամբ Երևան կժամաներ Թիֆլիսում ստեղծված Հայաստանի կառավարությունը (1918 թվականի հուլիսի 20) ։ Արամ Մանուկյանը Վարչության նախագահն էր և զինվորական բաժնի վարիչը։
Երևանի Վարչության բաժինների ղեկավարների ընտրության հարցում Մանուկյանը կրկին ապակուսակցական մոտեցում ցուցաբերեց։ Նրա գլխավորությամբ գործող Երևանի կառավարությունը ձեռնամուխ եղավ ռազմական, վարչական, ընկերային-տնտեսական և այլ հրատապ խնդիրների լուծմանը։ Պետականաշինության գործում լրատվության կարևորությունը գիտակցելով` հունիսի 23-ին, այդ բարդ ժամանակաշրջանում որոշվեց հիմնել պետական թերթ` «Երևանի Ազգային խորհրդի լրատու»։
Երկու ամսվա ընթացքում Արամ Մանուկյանի կառավարությունը Հայաստանի պետականաշինության, կյանքի տարբեր ոլորտների գործունեության ու համեմատական կայունության գործում մեծ աշխատանք կատարեց։ Եվ 1918 թվականի հուլիսի 19-ին, Արամի վճռական պահանջից հետո միայն, Թիֆլիսի Հայոց Ազգային խորհրդի և Հ. Քաջազնունու կառավարության անդամները ժամանեցին Երևան։ Հուլիսի 20-ին Երևանի և Թիֆլիսի Հայոց Ազգային խորհուրդների համատեղ նիստում Արամը հայտնեց իշխանությունը ՀՀ «օրինավոր կառավարությանը» հանձնելու մասին և պատրաստակամություն հայտնեց աջակցելու նրան «երկրում կարգ ու կանոն և տանելի կյանք ստեղծելու գործում»։ Սակայն «փաստօրէն կառավարութիւնը մնում էր Արամը...» ։
Նոր կառավարության մեջ Մանուկյանը ներքին գործերի նախարար էր և այդ պաշտոնը վարել է մինչև մահը, իսկ աշխատանքի և խնամատարության նախարար Խաչատուր Կարճիկյանի սպանությունից հետո, մոտ մեկ ամիս՝ 1918 թվականի նոյեմբերի 15-ից դեկտեմբերի 13-ը հանրային խնամատարության և աշխատանքի նախարարի պաշտոնակատարն էր։
Չորրորդ փուլ։ Ներքին գործերի նախարար
Արամի պետական գործունեության չորրորդ փուլը սկսվում է 1918 թվականի հուլիսի 26-ին ՆԳ նախարարի պաշտոնի ստանձնումով։ Սիմոն Վրացյանը գրել է, որ Արա­մը միակն էր, որ «այդ խառնակ օրերին ընդունակ էր կարգ ու անդորրութիւն պահել երկ­րում և պետական» շինարարություն սկսել ։ Հայաստանի Հանրապետության երկրորդ` կոալիցիոն կառավարության ձևավորման ժամանակ ՀՑԴ-ն խոստովանեց, որ միայն Արամ Մանուկյանն է ի վիճակի երկրում կարգ ու կանոն պահպանել։
1918 թվականի օգոստոսի 29-ին Հայաստանի խորհուրդն ընդունեց Արա­մի ներկայացրած «Մասնաւոր սեփականութիւն կազմող զէնքերի և զինամթերքների պետականացման մասին» օրենքը ։ Անկախության սկզբնական շրջանում երկրում մեծ չափերի էին հասնում հանցագործությունները, այդ թվում և սպանություն­ները, մաուզերիզմը։ Գյուղե­րում բնակիչների մի մասը խուսափում էր հարկերը վճարել ։ Արամ Մանուկյանն մասնավոր զենք-զինամթերք պետականացնելը հիմնավորում էր նրանով, որ եթե ժամանակին ժողովրդին զինելն անհրաժեշտություն էր և ինքնապաշտպանական նպատակ էր հետապնդում, ապա այժմ անձի անձեռնմխելիությունը, ունեցվածքի և այլ իրավունքների պաշտպանությունը պետական իշխանության պար­տականությունն էր ։ Արամն ամեն կերպ ձգտում էր իր ենթակայության ներքո գտնվողներին զգաստացնել, գործի նկատմամբ պետական մոտեցում սերմանել նրանցում։
Արամ Մանուկյանը կարևորում էր երկրում գրագրությունը հայացնելը։ Նրա առաջարկությամբ ՀՀ կառավարությունը սեպտեմբերի 14-ի նիստում որոշում ընդունեց, որ նոյեմբերի 1-ից հեռագրերը ռուսերենից բացի հայերեն լեզվով պետք է հաղորդվեն ։ Որբերին հատուկ ուշադրությամբ և հոգածությամբ էր վերաբերվում` ժողովրդին կոչ անելով օգնել որբերին և փոխադարձ ջանքերով փրկել նրանց։
Արամ Մանուկյանի բոլոր նախաձեռնությունները անձնական շահախնդ­րություն չէին հետապնդում։ Նա հասարակ երևանցու նման էր ապրում, պատահում էր, որ ճաշի ժամանակ հաց չէր ունենում։ Նա ի պաշտոնե մեծ գումարների հետ էր շփվում և մեծ իշխանություն ուներ, սակայն դրանք երբեք չի ծառայեցրել իր անձնական հարստացմանը, երբեք չի շրջանցել օրենքը հանուն անձնական շահի ։
Ընտանիք
Ամուսանցած էր Հայաստանի առաջին խորհրդարանի 2-րդ գումարման պատգամավոր՝ բժշկուհի Կատարինե Զալյան-Մանուկյանի հետ։ Ունեին մեկ դուստր՝ Սեդա ։
Մահ
Արամ Մանուկյանը ժողովրդի հետ ամենօրյա անմիջական շփումների մեջ գտնվող գործիչ էր։ 1918 թվականի դեկտեմբերին նա վարակվեց բծավոր տիֆով և 1919 թվականի հունվարի 29-ին կնքեց իր մահկանացուն։ Արամ Մանուկյանի մահը հայ ժողովրդին, պետական ու հասարակական-քաղաքական գործիչներին մեծ վիշտ պատճառեց։ Նրա հուղարկավորությունը համա­ժողովրդական սուգի վերածվեց։ Ներկա էր ամբողջ Երևանը. մարդիկ եկել էին մի վերջին անգամ հարգանքի տուրք մատուցելու Արամ Մանուկյանին` իրատես ու շրջահա­յաց, կազմակերպչական բացառիկ ձիրք, անկոտրում կամք, անշահախն­դիր վարք, համեստ կենցաղ և իր ժողովրդի ճակատագրի նկատմամբ մեծագույն պատասխանատվություն ունեցող քաղաքական գործչին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շուշիի թեմական հոգևոր դպրոցի աշակերտներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Քաղաքական կեղծանուններ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ Կատեգորիա:Դավիթ Բեկ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ ֆիդայիներ Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ Կատեգորիա:Անկախության ակտիվիստներ Կատեգորիա:Բծավոր տիֆից մահացածներ
Շվեդական լուցկի (ֆիլմ, 1922)
«Շվեդական լուցկի» («Ազնվականական ճահճի»  վերամոնտաժված տարբերակի անվանումը), ռուս գրող Անտոն Չեխովի համանուն պատմվածքի հիման վրա 1922 թվականին ռեժիսոր Նիկոլայ Սալտիկովի նկարահանած համր գեղարվեստական ֆիլմ: Ֆիլմը եղել է Համաուկրաինական ֆոտո-կինո վարչության (ՀՈՒՖԿՎ) կողմից նկարահանված առաջին խաղարկային ֆիլմը` ստեղծված Օդեսայի կինոստուդիայում ։ Օպերատոր` Եվգենի Սլավինսկի։
Մինչև մեր օրեր ֆիլմը չի պահպանվել։
Սյուժե
Գավառական պրիստավի կինը առևանգում է պաշտոնաթող կոռնետին` կալվածատեր Կլյաուզովին, և թաքցնում նրան իր բաղնիքում, որպեսզի նրա հետ միասին լինի։ Կլյաուզովի անհետացումով մտահոգված քաղաքի իշխանությունը վարկած է առաջ քաշում կալվածատիրոջ սպանության մասին և ստանձնում է դիակի որոնումները...
Արտադրություն
«Հայրենիք» ամսագրի տվյալներով ֆիլմը 1926 թվականին վերամոնտաժվել է և ստացել «Ազնվականական ճահիճ» անվանումը։
Գրականություն
Կատեգորիա:1926 ֆիլմեր Կատեգորիա:Կորած ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Սլիք Ուոթս
Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է հարձակվող պաշտպանի դիրքում։ Սովորել է Գրանդ Վյուի և Քսավիերի Լուիզիանայի համալսարաններում։ 1973 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ չի ընտրվել ոչ մի ակումբի կողմից, սակայն նրա եղբայր Բիլ Ռասելը այդ ժամանակ «Սիեթլ Սուպերսոնիքս» ակումբի գլխավոր մարզիչն ու գլխավոր մենեջերն էր։ Ռասելը նրան վերցրել է իր ակումբ, բայց շուտով Ուոթսը, որպես ազատ գործակալ, «Սուպերսոնիքս»-ի հետ պայմանագիր է կնքել ։ Հետագայում հանդես է եկել «Նյու Օռլեանս Ջազ» և «Հյուստոն Ռոքեթս» ակումբների կազմերում։ 1975-76 թվականների մրցաշրջանին միաժամանակ դարձել է NBA պարբերական առաջնության խլումների և փոխանցումների առաջնորդ ։ Մեկ անգամ ընդգրկվել է NBA բոլոր աստղերի առաջին հավաքականի կազմում (1976)։ Այդ նույն տարվա ընթացքում դարձել է Ջեյմս Ուոլթեր Քենեդիի անվան մրցանակի դափնեկիր ։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 437 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 3901 միավոր (8,9 մ/խ), կատարել 1398 անդրադարձ, 2678 փոխանցում, 961 խլում և 111 բլոկշոտ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում ծնվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Սիեթլ Սուպերսոնիքսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Յութա Ջազի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Հյուստոն Ռոքեթսի բասկետբոլիստներ
Հովարդ Շուլց
Հովարդ Շուլց (Howard Schultz, ), ամերիկացի բիզնեսմեն, առավել հայտնի է որպես «Սթարբաքս» ընկերության տնօրենների խորհրդի գլխավոր նախագահ և գործադիր տնօրեն ։
Կենսագրություն
1982 թվականին աշխատանքի է ընդունվել Սիեթլի «Սթարբաքս» ընկերությունում, որն այդ ժամանակ վաճառում էր միայն հատիկավոր սուրճ։ Ոգեշնչվելով իտալական էսպրեսո-բարերի մթնոլորտից՝ նա որոշել է սուրճ վայելելու իտալական փիլիսոփայությունը փոխանցել Միացյալ Նահանգներին։ Չնայած փորձնական ծրագրերի հաջողությանը` Շուլցը չի կարողացել փոխըմբռնում գտնել այն ժամանակվա «Սթարբաքսի» ղեկավարության հետ՝ ընկերության զարգացման ուղղության վերաբերյալ, ինչի արդյունքում որոշել է ստեղծել իր սեփական ընկերությունը։ 1985 թվականին հայտնվել է «Il Giornale»-ը, ընդ որում, հենց «Սթարբաքսն» էր այդ ձեռնարկության ներդրողը, իսկ Շուլցը նոր ընկերության բացման պահին որոշ ժամանակ զբաղեցրել է «Սթարբաքսի» գրասենյակի հին աշխատասենյակը ։
Երկու տարի անց «Սթարբաքսի» ղեկավարությունը որոշել է փոխել աշխատավայրը և տեղափոխվել «Peet's Coffee & Tea», որն ավելի համապատասխան էր «Սթարբաքսի» ստեղծողների աշխարհայացքին։ «Սթարբաքսը» վաճառվել է Հովարդ Շուլցին և Իլ Ջիորնեյլին։
Շուլցը «Il Giornale»-ն անվանափոխել է «Սթարբաքս»-ի և ագրեսիվ ընդարձակման ճանապարհով ընդլայնել այս ապրանքանիշի տակ գտնվող իր սրճարանների ցանցը Միացյալ Նահանգներում։ Կարելի է ասել, որ հենց Շուլցի գլխավորությամբ է «Սթարբաքսը» Ամերիկայում հայտնի դարձրել էսպրեսոյի հիմքի վրա ստեղծված խմիչքները՝ Cafe Latte, Frappucchino և այլն։
1997 թվականին Շուլցը համահեղինակել է հանրաճանաչ «Pour Your Heart into It» գիրքը, որը թարգմանվել է ռուսերեն և թուրքերեն։
2016 թվականին «Ֆորբս» ամսագիրը Շուլցին համարել է 222-րդ ամենահարուստ մարդը ԱՄՆ-ում, իսկ նրա ունեցվածքը գնահատվել է 2,9 մլրդ դոլար ։
2018 թվականի հունիս 5-ին Հովարդ Շուլցը հայտարարել է, որ հունիսի 26-ին կհեռանա «Սթարբաքսի» տնօրենների խորհրդի նախագահի և անդամի պաշտոնից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Նովոմրյասովո
Նովոմրյասովո (Новомрясово, Яңы Мерәҫ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 151 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի բնակավայրեր
Հավատարիմ ծառայության համար զինված ուժերի մեդալ (Նորվեգիա)
Հավատարիմ ծառայության համար զինված ուժերի մեդալ, Նորվեգիայի զինված ուժերի գերատեսչական պարգև։
Պատմություն
Հավատարիմ ծառայության համար զինված ուժերի մեդալ հաստատվել է 1982 թ.-ի մայիսի 1-ին որպես խրախուսական պարգև նախատեսված Նորվեգիայի զինված ուժերի բոլոր այն զինծառայողների համար, ովքեր անցել են ամբողջական զինվորական ծառայությունը, լրացրել պահեստազորի կազմը։ Յուրաքանչյուրը զինվորական հավաքի համար մեդալի ժապավենին ամրացվում է հինգանկյունանի աստղիկ, բայց ոչ ավել քան 3 հատը ։
Նկարագրություն
Մեդալը շրջանաձև է և պատրաստված բրոնզից։
Դիմային հատվածում պատկերված է Նորվեգիայի զինված ուժերի զինանշանը, որը իրենից ներկայացնում է Նորվեգիայի զինանշանը համադրված Նորվեգիայի թագավորական թագի հետ։ Ներքևի հատվածի եզրերում պատկերված է թրեր դեպի վեր պարզած, իսկ ամենաեզրերին դուբի տերևներից պատրաստված դափնեպսակ ։
Մեդալի հակառակ կողմում գրված է «HÆREN – FOR FRED OG FRIHET» (Բանակը՝ հանուն խաղաղության և ազատության)։ Մեդալի ժապավենը կարմիր գույնի մետաքսից է 35 մմ լայնությամբ, կենտրոնում 10 բարակ դեղին գծերով ։
Աղբյուրներ
հավատարիմ զինված ուժեր
Մռայլ վայրեր
Մռայլ Վայրեր (Dark Places)։ Միստիկ-հոգեբանական ֆիլմ՝ գրված և նկարահանված Ժիյ Պաքե-Բրեների կողմից, որը հիմնված է Ջիլլիան Ֆլիննի «Մութ վայրեր» վեպի վրա։ Գլխավոր դերերում են՝ Շարլիզ Թերոնը, Քրիստինա Հենդրիքսը, Նիկոլաս Հոլտը և Քլոյե Գրեյս Մորեցը։
Ֆիլմը Ֆրանսիայի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականի ապրիլի 8-ին, իսկ ԱՄՆ-ում՝ 2015 թվականի օգոստոսի 7-ին A24 Films-ի ներքո ։
Սյուժետ
Կանզասի գյուղական բնակավայրերից մեկում տեղի ունեցած սարսափելի սպանությունների հիշողությունները շարունակում են հետևել Լիբբի Դեյին (Շարլիզ Թերոն), ով իր մոր և քույրերի սպանության միակ ողջ մնացած վկան է։ Կարծելով, որ սպանությունը սատանակայն խմբավորման ձեռքի գարծն է, Լիբբին դատարանում մեղադրում է իր եղբորը։ Սպանությունից քսանհինգ տարի անց, նա դեռ մնում է իր անցյալի սարսափելի բռնության ազդեցության տակ, երբ նա հանդիպում է խուզարկով խմբին, ովքեր իրենց անվանում են «Մահվան ակումբ»։ Հուսալով բավարարել իրենց հիվանդագին հետաքրքրասիրությունը խումբը սկսում է խուզարկությունը, կարծելով, որ Լիբբիի եղբայրը մեղավոր չէ։ Իրենց օգնելու համար Լիբբին պետք է քրքրի իր հիվանդ հիշողությունները, որպեսզի իմանա՝ իր անցյալը կարող է լինել այնպիսին, ինչպիսին չի նախատեսում։
Նկարահանումներ
Ֆիլմի նկարահանումները սկսեցին 2013 թվականի օգոստոսի վերջին, Շրևփորթ, Լուիզիանայում ։
Քննադատական կարծիք
Rotten Tomatoes-ում եղած 9 կարծիքների հիման վրա ֆիլմին տրվել է 56%՝ 5.6/10 վարկանիշով ։
Փաստեր Ֆիլմի Մասին
Շարլիզ Թերոնը և Նիկոլաս Հոլտը Ջորջ Միլլերի Mad Max։ Fury Road ֆիլմից հետո նույն ֆիլմում կնկարահանվեն երկրորդ անգամ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:2015 դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Արմեն Արմենյան
Արմեն Արմենյան (իսկական ազգանունը՝ Իփեկյան, ), հայ դերասան, ռեժիսոր, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1935) :
Կենսագրություն
Նախնական կրթությունն ստացել է Կոստանդնուպոլսի Պերա թաղամասի հայկական դպրոցում, Բերայի գերմանական դպրոցում, ապա՝ Կադը գյուղի Մխիթարյան միաբանության գիշերօթիկում։ Այնուհետև նա դարձել է Օրթագյուղի վարժարանի, ապա, մի երկու տարի անց, Կոստանդնուպոլսի կենտրոնական վարժարանի սանը։ 1889-1890 թթ. նա տեսնում է Պետրոս Ադամյանի խաղը և դառնում նրա երկրպագուն։ Շատ չանցած, 1891 թ. հունիսին Ադամյանի մահը խորապես ցնցում է դերասանին։ 1890-ականների սկզբներին Արմենյանը գնացել է Կովկաս և խաղացել Թիֆլիսի հայկական խմբերում։
Մինչխորհրդային տարիներից ունեցել է ռեժիսուրական բեղուն գործունեություն, բեմադրել բազմաթիվ պիեսներ։ 1954 թ. լույս են տեսել նրա հուշերը՝ «60 տարի հայ բեմի վրա» ։
Ստեղծագործական կյանք
Դերասան Գևորգ Պետրոսյանը Կովկասից Կոստանդնուպոլիս է ժամանել «Թատերական կոմիտետի» հանձնարարությամբ Թիֆլիսի թատերախմբի համար դերասաններ ընտրելու։ Նա ցանկանում է հանդես գալ այդ թատերախմբում, սակայն ծնողները դեմ են լինում։ Երկար վեճերից հետո ծնողները զիջում են, և Արմենը խոստանում է բեմի վրա հանդես չգալ Իփեկյան ազգանվամբ։ Նա հանդես է գալիս Սիրանույշի, Աբելյանի, Պետրոսյանի, Թրյանցի և ուրիշ դերասանների հետ։ Արմենյանի հայրը ցանկանում էր, որ որդին առևտրական դառնա և 1894 թ. նրան ուղարկում է Համբուրգ՝ սովորելու և այստեղ ապագա դերասանը ավելի մոտիկից է սկսում շփվել հայ թատրոնի հետ։ Համբուրգում Արմենյանը դառնում է գերմանական դասական երաժշտության ունկնդիրը, լսում հռչակավոր երաժիշտների, դիտում Էլեոնորա Դուզեի, իսկ հետո լինելով Բրյուսելում, Սառա Բեռնարի խաղը։ Այստեղ, հոր գործերը վարելու հետ միասին, հետևում է թատրոնի փորձերին, առնում արտասանության դասեր։ Նա համարձակվում է այցելել Սառա Բեռնարին և խնդրել նրա աջակցությունը։ Շատ չանցած տեղափոխվում է Փարիզ, անթոս դերեր կատարողի իրավունքով մտնում հայտնի արտիստուհու թատրոնը։ Այստեղ նա տեսնում է Սառա Բեռնարի, Մունե Սյուլիի, Պոլ Մունեի (Paul Mounet) և ուրիշ վարպետների արվեստը։ Նա դառնում է Սառա Բեռնարի թատրոնի տեխնիկական ռեժիսորի օգնականը։ Այդ տարիներին Արմենյանն ուսանել է առոգանության, դասական ողբերգության և դասական կատակերգության արվեստ, հաճախել Պոլ Մունեի մասնավոր ստուդիան։ 1902 թ. նա հրավեր է ստանում Թիֆլիսից։ Նրա առաջին գործը ֆրանսիական թատերագիր Ֆ. Կոպպեի «Կրեմոնայի վնագործն» էր։ Պիեսը հաջողություն է ունենում։ Ներկայացման հանդիսատես Գաբրիել Սունդուկյանը այցելում է նորեկ դերասանին, շնորհավորում և խորհուրդ տալիս մտածել Ֆրանցի դերը Ֆ.Շիլլերի «Ավազակներում» խաղալու մասին։ 1908 թ. Արմենյանը ճանաչված ռեժիսոր և դերասան էր, որ հանդես էր եկել բազմաթիվ դերերով։ Արմենյանի շնորհիվ «Աբելյան-Արմենյան» թատերախումբը մեծ հաջողություն ունեցավ։ Թատերախումբը կազմվել է 1908 թ. Աբելյանի նախաձեռնությամբ և գոյատևել է հինգ տարի։ Աբելյանը թատերախմբի ոգին էր, իսկ Արմենյանը նրա ռեժիսորը։ Արմենյանի բեմադրական հայտնի աշխատանք դա «Սասունցի Դավիթ» ժողովրդական ներկայացումն էր, որ ցուցադրվեց Լենինականում, 1922 թ. հուլիսի 8-ին և 31-ին։ Դա «Սասունցի Դավթի» բացօթյա ներկայացում էր, շուրջ 150 ձիավոր ու հետիոտն մասնակիցներով և տասը հազար հանդիսատեսներով, խմբերգերով ու փողային երաժշտությամբ։ Արմենյանը մոլիերյան ոճի դերասան էր, թեև նրա դերասանական կյանքում էական տեղ ունեն նաև շեքսպիրյան և շիլլերյան դերերը։ Վ.Փափազյանը նրան համարում էր մոլիերյան ավանդների կրողը հայ թատրոնում։ Դրա վկայությունն են Արգանը (Մոլիերի «Երևակայական հիվանդ») և Հարպագոնը (Մոլիերի «Ագահը») ։
1894-1935 թվականներ
1894 թվականին մեկնել է Համբուրգ՝ սովորելու, ունկնդրել է հռչակավոր երաժիշտների, դիտել Էլեոնորա Դուզեի և այլ հայտնի դերասանների խաղը։ Փարիզում մեկ թատերաշրջան խաղացել է Սառա Բեռնարի թատրոնում, 1895–1897 թվականներին եղել է նշանավոր դերասան Պոլ Մունեի դրամատիկական ստուդիայի ուսանող, ապա՝ Փարիզի «Բուֆ Դյունոր», «Կոմեդի Ֆրանսեզ» թատրոնների դերասան, որտեղ ուսումնասիրել է 19-րդ դարի վերջի ֆրանսիական բեմարվեստի սկզբունքները։ 1902 թվականին հրավիրվել է Թիֆլիս. բեմադրել է ֆրանսիական պիեսներ (Ֆրանսուա Կոպպեի «Կրեմոնի վինագործը», Ալֆրեդ դը Մյուսսեի «Վաղաժամ վճիռ»), միաժամանակ խաղացել գլխավոր դերերը։ 1902–1903 թվականներին եղել է Բաքվի հայկական թատերախմբի ռեժիսոր և դերասան։ 1904 թվականին Արմենյանը Նոր Նախիջևանում կազմակերպել է թատերախումբ և շրջագայել Հյուսիսային Կովկասի ու Ռուսաստանի հայաբնակ վայրերում։ Այդ շրջանի լավագույն բեմադրություններից են՝ Ալեքսանդր Շիրվանզադեի «Պատվի համար», «Եվգինե», Մուրացանի «Ռուզան», Հակոբ Պարոնյանի «Պաղտասար աղբար», Վրթաննես Փափազյանի «Ժայռ» և այլն։ 1908 թվականին Հովհաննես Աբելյանի հետ կազմակերպել և ղեկավարել է «Աբելյան-Արմենյան» թատերախումբը։ Արմենյանը դասական ռեալիզմի սկզբունքներով է բեմադրել Անուշավան Վարդանյանի «Գործադուլ», Լևոն Շանթի «Հին աստվածներ» (երկուսն էլ հայ բեմում՝ առաջին անգամ) պիեսները, իսկ որպես դերասան՝ հետագայում հետևել է հոգեբանական ռեալիզմի սկզբունքներին։ Լավագույն դերերից են՝ Յագո, Շայլոկ (Վիլյամ Շեքսպիրի «Օթելլո», «Վենետիկի վաճառականը»), Ֆրանց (Ֆրիդրիխ Շիլլերի «Ավազակներ»), Հարպագոն, Արգան (Ժան-Բատիստ Մոլիերի «Ագահը», «Երևակայական հիվանդ»)։ 1914–1917 թվականներին Արմենյանը բեմական գործունեությունը շարունակել է Հարավային Կովկասի և Հյուսիսային Կովկասի քաղաքներում, 1917–1921 թվականներին՝ Իրանում, 1921–1926 թվականներին՝ կրկին Հյուսիսային Կովկասում, ապա՝ Բաքվում, Թիֆլիսում, Ալեքսանդրապոլում և այլուր։ 1924 թվականին Մոսկվայում ծանոթացել է Կոնստանտին Ստանիսլավսկու և Վլադիմիր Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի ստեղծագործական աշխատանքին, հետաքրքրվել թատերական նորույթներով։ Այդ շրջանում Արմենյանը բեմադրել է Եղիշե Չարենցի «Կապկազ թամաշա», Անատոլի Լունաչարսկու «Արքայի սափրիչը», Յուրի Յանովսկու «Ցասում» և այլ գործեր։ Նշանակալի էր նաև Արշակ Աթայանի «Սասունցի Դավիթ» պիեսի բացօթյա բեմադրությունը 1922 թվականին Ալեքսանդրապոլում՝ 150 դերակատարով։ Արմենյանը եղել է Ալեքսանդրապոլի Քաղլուսվարի և Սուխումի հայկական թատրոնների գլխավոր ռեժիսորը, 1934 թվականին հիմնադրել է Ալավերդու բանվորական թատրոնը։ 1935 թվականից աշխատել է Լենինականի պետական թատրոնում։ Արմենյանը բեմադրել է ավելի քան 100 պիես, խաղացել շուրջ 150 դեր։ Գրել է «60 տարի հայ բեմի վրա» հուշերի գիրքը, կատարել թարգմանություններ։ Հանդես է եկել նաև ասմունքով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Սենալե Սան Ֆելիչե
Սենալե Սան Ֆելիչե (Senale-San Felice), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզում։ Տեղակայված է Տրենտինո Ալտո Ադիջե շրջանի Բոլցանո պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 819 մարդ, խտությունը կազմում է 30 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 27 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 39010, հեռախոսային կոդ՝ 0463։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բերեգույֆալու
Բերեգույֆալու (Берегуйфалу, Beregújfalu), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Բերեգովոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բերեգույֆալու գյուղում բնակվում էր 1 926 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,85 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 675,79 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Բերեգովոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1242 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բորկի (գյուղ, Գադյաչի շրջան)
Բորկի (Бірки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1670 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բորկի գյուղում բնակվում էր 373 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2386 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 156,33 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1670 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կրեսիլաս Կիդոնացի
Կրեսիլաս Կիդոնացի ( Krēsílas, ), մեր թվարկությունից առաջ V դ. 2-րդ կեսի հին հունական քանդակագործ։ Աշխատել է Աթենքում։ Գործերից են՝ հերոսականացված Պերիկլեսի դիմաքանդակը (մարմարյա պատճենները՝ Բրիտանական թանգարանում, Լոնդոն, Վատիկանի թանգարանում, Հռոմ), Ամազոնուհու (պատճեն, Կապիտոլիումի թանգարան, Հռոմ), Դիոմեդեսի (Ազգային թանգարան, Նեապոլ), Աթենասի (մարմարյա պատճենը՝ Լուվրում, Փարիզ, արձանի գլխի պատճենը՝ էրմիտաժում, Լենինգրադ) արձանները։
Կենսագրություն
Ծնվել է Կրետե կղզու Կիդոնիա քաղաք-պետությունում ։ Պելոպոնեսյան Արգոս քաղաքում աշակերտել է քանդակագործ Դորոթեոսին, այնուհետև աշխատակցել է վերջինիս Դելփիքում և Հերմիոնում ։ Մ. թ. ա. 450-ից 420 թվականներին հիմնականում գործել է Աթենքում, իրեն դրսևորել որպես քանդակագործ Միրոնի ստեղծած ավանդույթների հետևորդ ։
Հինհռոմեացի գրող Պլինիոս Ավագը հիշատակել է Արտեմիսի եփեսոսյան տաճարի համար ամազոնուհու քանդակ ստեղծելու նպատակով չորս քանդակագործների՝ Պոլիկլետոսի, Ֆիդիասի, Կրեսիլասի և Ֆրադմոնի միջև բորբոքված մրցակցության մասին։ Նրանցից յուրաքանչյուրն իրեն է հատկացրել առաջին տեղը, սակայն Ֆիդիասը, Կրեսիլասը և Ֆրադմոնը երեքն էլ երկրորդ տեղը տվել են Պոլիկլետոսին։ Այդպիսով՝ հաղթող է ճանաչվել Պոլիկլետոսը, Ֆիդիասին տրվել է երկրորդ, Կրեսիլասին՝ երրորդ տեղը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քանդակագործներ Կատեգորիա:Մ․թ․ա․ 5-րդ դարի հույներ
Ահաբեկչություն Փեշավարում (2022)
Ահաբեկչական գործողություն Փեշավարում, «Իսլամական պետության» մահապարտ ահաբեկչի կողմից իրականացված ահաբեկչական գործողություն Պակիստանի Հայբեր-Պահթունհվա նահանգի Փեշավար քաղաքի շիական մզկիթում 2022 թվականի մարտի 4-ին ուրբաթօրյա աղոթքի ժամանակ   ։ Ահաբեկչության հետևանքով առնվազն 63 մարդ Է զոհվել, 196-ը՝ վիրավորվել ։
Ահաբեկչությունը Պակիստանում ամենամահաբերն է դարձել 2018 թվականից ի վեր, երբ «Իսլամական պետությունը» պայթյուններ է իրականացրել Բաննու և Մաստունգ քաղաքներում ։
Նախապատմություն
20-րդ դարի վերջին և 21-րդ դարի սկզբին Հյուսիս-Արևմտյան Պակիստանը հաճախ ենթարկվել է իսլամիստների հարձակումներին։ 2004 թվականին նրանց հարձակումները վերաճել են ապստամբության։ Փեշավարում ավելի վաղ ահաբեկչություններ են տեղի ունեցել, այդ թվում՝ շիա մզկիթում (2013 և 2015 թվականներին)։
Պատասխանատվությունը
2022 թվականի մարտի 5-ին «Վիլայաթ Խորասան» («Իսլամական պետության» մաս) ահաբեկչական կազմակերպությունը ստանձնել էր ահաբեկչության պատասխանատվությունը։ Ահաբեկչությունը կատարած մահապարտ ահաբեկիչը "Իսլամական պետության" կողմից նույնականացվել է որպես Ջուլայբիբ Ալ Քաբլի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԻԼԻՊ Կատեգորիա:2022 իրադարձություններ Կատեգորիա:Պակիստանի պատմություն
Էմմա Դ'Արսի
Էմմա Զիա Դ'Արսի (Emma Zia D'Arcy, ), անգլիացի կինոյի, հեռուստատեսության և թատրոնի դերասան, առավել հայտնի է «Վիշապի տունը» հեռուստասերիալում կերտած Ռեյնիրա Թարգարիենի դերով։
Վաղ կյանք
Ծնվել է 1992 թվականի հունիսի 27-ին Լոնդոնում։ Հաճախել է Օքսֆորդի համալսարանի Ռասկինի արվեստի դպրոցը, որտեղ կերպարվեստ է ուսումնասիրել։ The Yard Theatre-ում մասնակցել է «Ռոմեո և Ջուլիետ» և այլ ստեղծագործությունների բեմադրություններին ։ Նա նաև մասնակցել է Almeida Theatre, West Yorkshire Playhouse, Arcola Theatre և Oxford Playhouse թատրոնների ներկայացումներին։
Կարիերա
Բացի թատրոնում ներկայացումներին մասնակցելուց, նա նաև հանդես է եկել մի քանի հեռուստատեսային արտադրություններում, ինչպիսին է 2020 Amazon Prime Video հարթակի «Ճշմարտություն որոնողներ» սարսափ կատակերգությունը ։ Նա նաև հայտնվել է BBC One հեռուստաալիքի և Նեթֆլիքս հարթակի «Wanderlust» հեռուստասերիալում, ինչպես նաև Amazon Prime Video հարթակի «Հաննա» սերիալի երկրորդ սերիայում ։ Նա նաև հայտնվել է 2020 թվականի «Սխալ պահվածք» կատակերգական դրամայում ։
2020 թվականի դեկտեմբերին Դ'Արսին միացել է HBO հեռուստաալիքի «Գահերի խաղը» հեռուստասերիալի (2011–2019) փրիքվել՝ «Վիշապի տունը» հեռուստասերիալի գլխավոր դերասանական կազմին՝ որպես Ռեյնիրա Թարգարիեն ։ Սերիալի արտադրությունը սկսվել է 2021 թվականի ապրիլին, իսկ տաս սերիայից բաղկացած առաջին եթերաշրջանի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2022 թվականի օգոստոսին ։
Անձնական կյանք
Դ'Արսին ոչ-բինար է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Ակիմասա Նակամուրա
Նրա պատվին է անվանվել (10633) Ակիմասա աստերոիդը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
45 տարի
Սյուժե
Քեյթ և Ջեֆ Մարսերները տարեց զույգ էին և նրանք չունեին երեխաններ։ Նրանք ապրում էին անգլիական նահանգում՝ Նորֆոլկի կոմսությունում և պատրաստվում էին նշել իրենց ամուսնության 45֊րդ տարեդարձը։ Հինգ տարի առաջ նրանց չհաջողվեց նշել իրենց ամուսնության 40֊րդ տարեդարձը, այն բանից հետո, երբ Ջեֆը հիվանդանոց ընկավ և վիրահատվեց ։
Ջեֆը ստանում է մի անսպասելի նամակ այն մասին, որ Շվեյցարական Ալպերում գտնվել է Կատիի դիակը։ Նա մի գերմանացի կին էր, ով շատ տարիներ առաջ ռոմանտիկ կապ է ունեցել Ջեֆի հետ և մահացել է արշավի ժամանակ, Ջեֆի և Քեյթի հարսանիքից հինգ տարի առաջ։ Հիշողությունների ջրհեղեղ, ինչպես նաև հարց ― «Ի՞նչ կլիներ, եթե Կատյան չմահանար» ― ստիպում են Ջեֆին նոր հայացքով նայել իր և Քեյթի հարաբերություններին, որոնց համար այս իրավիճակը լուրջ մարտահրավեր է ։
Պրեմիերա
«45 տարի» ֆիլմի պրեմիերան կայացավ 65֊րդ Բեռլինյան միջազգային կինոփառատոնում, 2015 տվականի փետրվարի 6֊ին ։
Բրիտանիայում ֆիլմի պրեմիերան եղել է 2015 թվականի օգոստոսի 28֊ին ։
Քննադատություն
Ընդհանուր առմամբ, քննադատների գնահատականները դրական էին։ Rotten Tomatoes կայքում տեղադրված 155-ի քննադատները ֆիլմը դրական գնահատական ​​են տվել ։ Metacritic  ֆիլմի վրա `94 % վարկանիշ ունեցող 36 կարծիքի հիման վրա ։
Ըստ բրիտանական կինոքննադատ Պիտեր Բրեդշոուի այս ֆիլմի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2015 դրամա ֆիլմեր
Հայաստանի վիզային քաղաքականություն
Հայաստանի տարածք մուտք գործելու համար պետությունների մեծ մասի քաղաքացիներին վիզայի նախնական ստացումն անհրաժեշտ չէ։ Մեծ թվով պետությունների քաղաքացիներին վիզան տրամադրվում է Հայաստան մուտք գործելու պահին։
Հայաստանի հետ ոչ վիզային ռեժիմ ունեցող երկրների ցանկ
Հայաստան մուտք գործելու համար 52 պետությունների քաղաքացիներից վիզա չի պահանջվում։
2016 թ. փետրվարի 3-ին Հայաստանի Հանրապետությունը և Մակաոն ստորագրեցին համաձայնագիր մուտքի արտոնագրային ռեժիմը փոխադարձաբար վերացնելու մասին։ Համաձայնագիրը ուժի մեջ կմտնի վավերացումից հետո։
Հատուկ պայմաններ
Պետություններ, որոնց քաղաքացիներին վիզաները տրվում են ՀՀ դիվանագիտական ներկայացուցչություններում` առանց հրավերի։
Պետություններ, որոնց քաղաքացիներին վիզաները տրվում են բացառապես ՀՀ դիվանագիտական ներկայացուցչություններում` հրավերի առկայության դեպքում։
Վիզայի ստացման ընթացակարգի դյուրացման նպատակով ՀՀ Արտաքին գործերի նախարարությունը կիրառում է նաև էլեկտրոնային վիզա։
Այլ պետություններ
Մյուս բոլոր պետությունների քաղաքացիները, ինչպես նաև «Հատուկ պայմաններ» բաժնում նշված պետությունների ազգությամբ հայ քաղաքացիները կարող են ստանալ 120-օրյա վիզա ՀՀ սահմանային անցակետերում։
Կատեգորիա:Հայաստանի արտաքին հարաբերություններ Հայաստան
Պորվոո
Պորվոո (Porvoo ), Բորգո (Borgå ), համայնք և փոքրիկ քաղաք Ֆինլանդիայում, Հելսինկիից 50 կմ արևելք։ Բնակչությունը՝ ։
Պատմություն
Առաջին անգամ հիշատակվել է 14-րդ դարի մատենագրություններում։ Մինչ 1809 թվականը մտնում էր Շվեդական թագավորության կազմի մեջ։ 1808-1809 թվականների ռուս-շվեդական պատերազմում Ռուսաստանի հաղթանակից հետո քաղաքը մտավ Ֆինլանդիայի Մեծ դքսության կազմ՝ կապված Ռուսական կայսերական տան անհատական միության։ 1917 թվականից հետո քաղաքը անկախ Ֆինլանդիայի մաս էր։
Քաղաքը Ռուսաստանում և ամբողջ աշխարհում ճանաչում ստացավ այն բանից հետո, երբ 1809 թվականի մարտի 10֊ից  հուլիսի 8-ը ռուս կայսեր Ալեքսանդր I-ը հրավիրեց Բորգոյական սեյմ՝ լայն ինքնավարություն տրամադրելով ֆինն ժողովրդին։ Այս սեյմը փաստացի ճանաչեց Մեծ դքսության ֆին ազգային պետությունը, որը մինչ այդ կախվածության մեջ էր գտնվում Շվեդիայից։ Շվեդական էլիտան հետագայում ևս պահպանեց իր իրավունքները և ազդեցությունը Ֆինլանդիայում, այդ թվում և Պորվոոյում։
Բնակչություն
Ֆիննական շվեդները մինչև այժմ էլ քաղաքի բնակչության մեկ երրորդն են կազմում՝ 16 102 մարդ (33 %), ֆիններ՝ 31 228 մարդ (64 %) (2011)։ Քաղաքը պաշտոնապես երկլեզու է։
Հետաքրքիր փաստեր
Քաղաքում է գտնվում է ֆինն նացիոնալիստ, Ֆինլանդիայի ռուս գեներալ-նահանգապետ Բոբրիկովին սպանող Էյգեն Շաումանի գերեզմանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի քաղաքներ
Զառա Յաքոբ
Զեռա Յաքոբ (Զառա Յաքոբ, ամհարերենից թարգմանած՝ Սեմյա Իակով, ), Եթովպիայի նեգուս (կայսր), կրոնական գրող։
Կենսագրություն
Եթովպայի կարևորագույն ղեկավարներից մեկն է։ Գահական անունը Կուաստանտինոս (Կոնստանտին) І է ։ Դավիթ I կայսրի որդին է։ Ծնվել է Տուլկում՝ ժամանակակից Եթովպիայի Օրոմիա շրջանում։ Հոր մահից հետո բանտարկվել է իր ավագ եղբոր՝ կայսր Թեոդոր I-ի կողմից, սակայն չի հեռացվել գահաժառանգության հերթից։
Կայսր է հռչակվել 1434 թվականին, թագադրվել է Աքսումում 1436 թվականին։ Իր իշխանության դեմ դավադրությունները բացահայտելուց հետո մի քանի նահանգապետի է տապալել՝ այդ տարածքները ենթարկելով իր դուստրերին։ Զեր Յաքոբի գահակալությունն ընթացել է անջատողական ելույթներով, Մահմեդական հարևանների դեմ պայքարի և կրոնական-հերետիկոսական շարժումների դեմ պայքարում։ Ամուսնացել է Հադիի արքայի՝ Մահմետի աղջկա՝ Ելենայի հետ։
Կայսրը մի քանի բարեփոխում է իրականացրել (վարչական, եկեղեցական և այլն), որոնք ամրացրել են երկրի վրա կենտրոնացված իշխանությունը, եկեղեցու ներսում տարաձայնությունները լուծվել են, և այն դարձել է կայսրի վերահսկողության տակ՝ զգալի հողեր ստանալով։ Գերագույն կայսրի իշխանությունը հաստատել է երկրի վրա։ Միևնույն ժամանակ, Զերա Յաքոբը առատորեն բաժանել է այն իր կողմնակիցներին։
1445 թվականին Զերա Յաքոբը ջախջախել է Բաղլայ ադ Դինի, Սուլթան Ադալի, Աֆար ժողովրդի կողմից ստեղծված պետության զորքը, ամրապնդել է Եթովպիայի ազդեցությունը հարավում՝ սիդամոյի ժողովրդի մեջ, ապա ապարդյուն արշավներ ձեռնարկել դեպի հյուսիս՝ ագաու և ֆալաշ ցեղերի դեմ։ Մոտավորապես 1456 թվականին նա, երկնքում վառ լույս տեսնելով (ըստ երևույթին, Գալեյի գիսաստղը), հիմնադրել է Դեբրե-Բիրհան քաղաքը («Լույսի լեռ») և այն դարձրել իր մայրաքաղաքը։ Իր կայսրության ծայրամասերում Զերա Յաքոբը հիմնադրոել է վանքեր և ռազմական բնակավայրեր։ 1453 թվականին կայսրի վրա մահափորձ է կատարվել, որից հետո Զերա Յաքոբը, իր թագավորության ավարտին արդեն աչքի էր ընկել բռնապետության հակումով, առանձնակի դաժանությամբ հետապնդել է իր հակառակորդներին ու քննադատներին։
Կրոնական մոլեռանդ Զերա Յաքոբը սանձազերծել է դաժան ահաբեկչություն՝ ընդդեմ «հերետիկոսների» և «հեթանոսների»։ Իր մահվանից քիչ առաջ Զերա Յաքոբը տանջամահ է արել իր կանանցից մեկին, որը մեղադրվում է դավադրության մեջ, և քիչ էր մնում մահապատժի ենթարկեր նրա որդուն՝ Բեիդե Մարյամին մոր համար հոգեհանգստյան ճաշկերույթ անցկացնելու համար։ Այնուամենայնիվ, հակամարտությունը հարթվել է, և Բեիդե Մարիամը եղել է Զերա Յաքոբի պաշտոնական իրավահաջորդը։
Բորիս Տուրաևը և Վասիլի Բոլոտովը համեմատել են Զերա Յաքոբի կառավարումը Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ II-ի հետ։
Զերա Յաքոբի կերպարն առկա Civilization IV. Beyond The Sword համակարգչային խաղում՝ որպես Եթովպական քաղաքակրթության առաջնորդ։
Զարեհ Արշակ
Ծնվել է Կոստանդնուպոլիսի Ֆերիգյուղ թաղամասում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի Մերամեթյան վարժարանում, ապա սովորել Էսայան վարժարանում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո զբաղվել է գրաշարությամբ և նվիրվել բեմին։ Խաղացել է տարբեր թատերախմբերում։ 1920-ականների վերջերից, երբ արգելվել են հայերեն ներկայացումները, մասնակցել է թուրքերեն բեմադրություններին։ 1946-1947 թթ. թատերաշրջանից խաղացել է Ա. Մատաթյանի ստուդիայում, Օ. Շահինյանի «Մնակյան», «Երիտասարդաց» և այլ խմբերում, հանդես գալով կատակերգակ և դրամատիկ դերերում, որոնցից հիշատակության արժանի են Սաղաթել (Ա.Շիրվանզադեի «Պատվի համար»), Հայրապետ (Ա. Շիրվանզադեի «Նամուս»), Թոմաս (Գ. Գեի «Տրիլբի»), Սուլթան բեկ (Ու.Հաջիբեկովի «Արշին մալ ալան»), Ոսկան (Ա. Շիրվանզադեի «Չար ոգի»)։ Գրել է փոքրիկ վոդևիլներ՝ «Դդումի վաճառականը», «Գործարանին երկրաչափը» և այլն։ Երգիծական ստեղծագործություններով աշխատակցել է «Պատկեր», «Անուշապուր», «Ժամանակ», «Կավռոշ», «Քուլիս» և այլ պարբերականների։ 1931-1932 թթ. հրատարակել է «Խրախճանքի տարեգիրքը», որի էջերում ունի երգիծական նյութեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Աբխազիայի դիվանագիտական ներկայացուցչությունների ցանկ
Աբխազիայի դիվանագիտական ներկայացուցչությունները, բարձրագույն դիվանագիտական ներկայացուցչություններ են այլ երկրների տարածքում։ 2008 թ-ից սկսած Աբխազիան` որպես անկախ պետություն ճանաչել են ՄԱԿ-ի անդամ 7 երկրներ` Ռուսաստանը, Վենեսուելան, Տուվալուն, Կիրիբատին, Նիկարագուան, Վանուատուն և Նաուրուն։ Աբխազիան ունի երկու դեսպանատուն՝ Մոսկվայում և Կարակասում։
Ամերիկա
Բացի դրանից ոչ-պաշտոնական ներկայացուցչություններ ունի Բուլղարիայում, Գերմանիայում, Իտալիայում, Թուրքիայում, Հունաստանում, Սիրիայում, Մերձդնեստրում, Ֆիջիի, Սան Մարինոյում, Մեծ Բրիտանիայում, Հյուսիսային Կորեայում և Չիլիում։ 2013 թ-ին սպասվում է հյուպատոսարանի բացում նաև Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աբխազիայի ներքին քաղաքականություն Կատեգորիա:Ցանկեր
Վանո Միկոյան
Վանո (Հովհաննես) Անաստասի Միկոյան, ավիակոնստրուկտոր։
Անաստաս Միկոյանի որդին և Արտեմ Միկոյանի եղբորորդին։
Կենսագրություն
1945 թվականին ավարտել է Դուշանբեի (նախկինում` Ստալիաբադ) ավիացիոն տեխնիկական ուսումնարանը, 1953 թվականին՝ Մոսկվայի Ն. Ժուկովսկու անվան ռազմաօդային ճարտարագիտական ակադեմիան։ 1953 թվականից աշխատել է Արտեմ Միկոյանի անվան փորձարարական ԿԲ-ում (ՄիԳ) որպես առաջատար ճարտարագետ, կոնստրուկտոր և փորձարկումների ղեկավար, գլխավոր կոնստրուկտորի տեղակալ, գլխավոր կոնստրուկտորի խորհրդական։ Ղեկավարել է ՄԻԳ-21, ՄիԳ-23, ՄիԳ-29 ճակատային կործանիչների ստեղծման և փորձարկման աշխատանքները ։
Ընտանիք
Եղբայրները՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ավիակոնստրուկտորներ Կատեգորիա:1927 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:2016 մահեր Կատեգորիա:Նոյեմբերի 25 մահեր Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ Կատեգորիա:Խորհրդահայեր
Քումիկ
Քումիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։ Գտնվում էր Մալաթիա քաղաքից հարավ-արևելք, Չիթ գետի ափին։
Բնակչություն
XIX դարի վերջին քրդաբնակ էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հակոբ Արշակ
Հակոբ Արշակ, հայ մշակութային գործիչ։
Ծնվել է Կ. Պոլսում, որտեղ ստացել է կրթությունը։ Հիմնադրել է Կ. Պոլսի Ղալաթիա թաղամասի Ազգային Մատենադարանը, խմբագրել «Տնտես» հանդեսը ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Խաչատուր Սողոմոնյան
Խաչատուր Սողոմոնյան, հայ թառահար և խմբավար։
Կենսագրություն
Խաչատուր Սողոմոնյանը ծնվել է 1999 թվականին Հունաստանի Սալոնիկ քաղաքում։ Կոմիտաս վարդապետի ազգականներից է։
1960-1963 թվականներին եղել է Արև Բաղդասարյանի ղեկավարած՝ երգի և պարի անսամբլի թառահարը։ 1962-1970 թվականներին սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայի խմբավարական բաժնում Մարտին Մազմանյանի մոտ։ 1970-1978 թվականներին եղել է Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի երգչախմբի ղեկավարը։ 1975-1979 թվականներին ղեկավարել է Ե. Սահառունու անվան երգի-պարի անսամբլը։ 1978 թվականին ղեկավարել է Երևանի Սուրբ Սարգիս եկեղեցու երգչախումբը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1940 ծնունդներ Կատեգորիա:1999 մահեր Կատեգորիա:Հայ թառահարներ Կատեգորիա:Հայ խմբավարներ Կատեգորիա:Սալոնիկ քաղաքում ծնվածներ
Կարագ
Կարագ, կաթնամթերքային արտադրատեսակ, որն ստացվում է սերուցքի կամ խնոցիացված կաթի խմորումից։ Այն օգտագործվում է թե՛ որպես հացի վրա քսուկ, թե՛ որպես սնունդ պատրաստելու համար խոհարարական պարագա։ Բացի այդ՝ կարագն օգտագործվում է նաև որպես պատրաստի սնունդին համային առավել բարձր հատկություններ հաղորդելու համար հավելում։