cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալեխանդրա Պիսարնիկ
Կենսագրություն
1934 թվականին Ռովնոյից Արգենտինա ներգաղթած հրեաներ Էլի Պիզարնիկի և Ռեյզլ Բրոմկերի կրտսեր դուստրն էր։ Սովորել է հրեական դպրոցում։ Դեռևս պատանեկան հասակից, վախենալով գիրանալ, սկսել է օգտագործել ամֆետամիններ, կորցրել քունը, տառապում էր կակազումով, կորյակների գոյությամբ և ասթմայով։ Սովորել է Բուենոս Այրեսի համալսարանի փիլիսոփայության և լրագրության ֆակուլտետում՝ ուսումը համատեղելով հայտնի նկարիչ Խուան Բատլե Պլանասի մոտ գեղանկարչության դասերի հետ։ Համալսարանում սկսել է ընթերցել Կիերկեգորին, Ջոյսին, Պրուստին, Բրետոնին, սյուրռեալիստներին, թարգմանել է Էլուարի բանաստեղծությունները։ 1954 թվականին, անձի երկվության սիմպտոմներ նկատելով, սկսել է այցելել հոգեվելուծաբան Լեոն Օստրովին։
Ստեղծագործական շրջան
Պիսարնիկի բանաստեղծությունները և լիրիկական արձակը, որոնք Լոթրեամոնի, Ռեմբոյի, Արտոյի փնտրտուքներից հասնում են համարյա ինքնաոչնչացման, որոնք տոգորված են մահվան մոտիվներով, սեփական «ես»-ում իր սոցիալական և սեռական դիմանկարը գտնելու անկատար հույով, մոռացության անդիմադրելի տենչով և չգոյությամբ։
1960—1964 թվականներին ապրել է Փարիզում, ծանոթացել Խուլիո Կորտասարի, որը ընկերացել և նամակագրական կապ է հաստատել Ալեխանդրայի հետ, նվիրել նրան մի քանի բանաստեղծություն, Օ. Պասի, Իտալո Կալվինոյի, Անդրե Պիեռ դե Մանդյագրի, Ռոժե Կայուի հետ։ 1960-ականներին հրատարակել է հոդվածներ Խուլիո Կորտասարի մասին, հարցազրույց վերցրել Բորխեսից, գրել Անրի Միշոյին, Արտոյին, Բրետոնի մասին։ Բուենոս Այրեսյում մտերիմ է եղել սյուրռեալիստների ակումբի անդամների հետ (Է. Մոլինա, Ա. Հիրրի, Օ. Օրոսկո, Ռ. Խուարրոս)։ Թարգմանել է Արտոյի, Անրի Միշոյի, Էմի Սեզարի, Իվ Բոնուֆի, Սալվատորե Կվազիմոդոյի բանաստեղծությունները, Մարգարետ Դյուրասի, Անդրե Պիեռ դե Մանդյագրի արձակը։
Հայտնություն
1966 թվականին ստացել է Բուենոս Այրեսի գրական մրցանակը պոեզիայի ասպարեզում։ Պիսարնիկի բանաստեղծությունները և արձակը թարգմանվել են անգլերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն, իտալերեն, պորտուգալերեն, շվեդերեն, չեխերեն, սլովեներեն և այլ լեզուներով։ Ավելյանդայում, որտեղ անցել է նրա մանկությունը, տեղադրված է հուշարձան։
Պիսարնիկի հիշատակին է նվիրված Կրիստոֆ Կուրցմանի «Երաժշտական դժոխք» սկավառակը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի կին գրողներ Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Արգենտինացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Արգենտինացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հրեա բանաստեղծներ Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Հարոլդ Ագնյու
Հարոլդ Մելվին Ագնյու (Harold Melvin Agnew, ), ամերիկացի ֆիզիկոս, հայտնի որպես Հիրոսիմայի և Նագասակիի ատոմային ռմբակոծման գիտական դիտորդ, իսկ ավելի ուշ Լոս-Ալամոսյան ազգային լաբորատորիայի տնօրեն Լոս-Ալամոսում։
Վոդյանոե (գյուղ, Պետրովսկի շրջան)
Վոդյանոե (Водяне), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Պետրովսկի շրջանում։
Հարոլդ Ագնյու
1942 թվականին Ագնյուն միացավ Չիկագոյի համալսարանի մետալուրգիական լաբորատորիայի գիտնականներին, որոնք Մանհեթենյան նախագծի շրջանակներում զբաղվում էին Ռադիոակտիվ էլեմենտի և Միջուկային ռեակցիաների հետազոտությամբ։ 1943 թվականին տեղափոխվեց Լոս-Ալամասի ազգային լաբորատորիա, որտեղ աշխատեց Կոկֆորտ-Ուոլտոնի գեներատորի վրա։ Պատերազմի ավարտից հետո նա վերադարձավ Չիկագոյի համալսարան, որտեղ ավարտեց իր դիպլոմային աշխատանքը Էնրիկո Ֆերմիի ղեկավարությամբ։
Վոդյանոե (գյուղ, Պետրովսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Վոդյանոե գյուղում բնակվում էր 344 մարդ։
Հարոլդ Ագնյու
1949 թվականին Ագնյուն վերադարձավ Լոս-Ալամոս և Բիկինի ատոլում (Մարշալյան կղզի) 1954 թվականի մարտի 1-ին մասնակցեց թերմոմիջուկային պայթուցիկ սարքի միջուկային փորձարկմանը։ 1964 թվականին դարձավ միջուկային զենքի շահագործման բաժնի ղեկավար։ 1955-1961 թվականները նա Եվրոպայում ՆԱՏՕ միավորված  զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարի գիտական խորհրդատուն էր։ 1970-1979 թվականներին աշխատել է որպես Լոս-Ալամոսի լաբորատորիայի տնօրեն, իսկ երբ անցել է թոշակի, դարձել է միջուկային տեխնոլոգիաների նախագծերով զբաղվող General Atomics ընկերության նախագահն ու գլխավոր գործադիր տնօրենը։ Մահացել է Կալիֆորնիայի նահանգում՝  իր տանը 2013 թվականի սեպտեմբերի 29-ին։
Վոդյանոե (գյուղ, Պետրովսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Պետրովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հարոլդ Ագնյու
Երիտասարդ տարիներն ու կրթությունը
Հարոլդ Մելվին Ագնյուն ծնվել է Կոլորադո նահանգի Դենվեր քաղաքում 1921 թվականի մարտի  28-ին։ Նա քարտաշի ընտանիքում միակ երեխան էր։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Դենվերի դպրոցներից մեկում, որից հետո ընդունվել է Դենվերի համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետ։ Հարոլդը վատ մարզիկ չէր և համալսարանի հավաքականի կազմում հաղթել է սոֆթբոլի առաջնությունում։ 1942 թվականի հունվարին ավարտել է ուսումը և Եյլի համալսարանում սովորելու համար թոշակ ստացել։
Այն բանից հետո, երբ Պյորլ-Հարբորի հարձակում|ճապոնացիների կողմից Պյորլ-Հարբորը ռմբակոծվեց և ԱՄՆ-ն ստիպված միացավ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին Խաղաղօվկիանոսյան ռազմական գործողությունների թատերաբեմում, Հարոլդը և իր ընկերուհին՝ Բևերլին, որն ավարտել էր Դենվերի նույն դպրոցն ու համալսարանը, փորձեցին միանալ ԱՄՆ-ի բանակի ավիացիոն կորպուսին։ Սակայն նրանց չթողեցին անցնել բանակի շարքերը։ Դրա փոխարեն Դենվերի համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետի ղեկավար Ջոյս Ստերնսը համոզեց նրան իր հետ միասին գնալ Չիկագոյի համալսարան, որտեղ Ստերնսը դարձավ Մետալուրգիական լաբորատորիայի ղեկավարներից մեկը։ Ագնյուն բավականաչափ կրեդիտներ ուներ, որպեսզի ուսումը շարունակեր, իսկ Բևերլին՝ ոչ։ 1942 թվականի մայիսի 2-ին նրանք Դենվերում ամուսնացան, որից հետո տեղափոխվեցին Չիկագո, որտեղ Բևերլին դարձավ Մետալուրգիական լաբորատորիայի ղեկավար Ռիչարդ Դոանի քարտուղարը։ Ագնյուն և Բևերլին ունեցան երկու երեխա՝ մեկ աղջիկ՝ Նենսին, և մեկ տղա՝ Ջոնը ։
Չիկագոյի համալսարանի Մետալուրգիական լաբորատորիայում Ագնյուն աշխատել է Էնրիկո Ֆերմիի, և Հերբերթ Անդերսոնի հետ։ Մասնակցել է աշխարհում առաջին միջուկային ռեակտորի՝ Չիկագոյան պատաշար-1-ի շինարարությանը։ Առաջնահերթ Ագնյուն աշխատել է չափիչ սարքերով։ Հեյգերի հաշվիչը  կալիբրվում էր ռադոնի և բերիլիումի օգտագործմամբ, որի արդյունքում Ագնյուն ռադիացիայի մեծ դոզա ստացավ։ Դրանից հետո նա տեղափոխվեց ռեակտորում նեյտրոնների դանդաղեցման համար նախատեսված գրաֆիտային բլոկների տեղադրման աշխատանքներին։ 1942 թվականի դեկտեմբերի 2-ին նա ականատես եղավ առաջին կառավարվող Շղթայական միջուկային ռեակցիային Ագնյուն և Բևերլին տեղափոխվեցին Լոս-Ալամոսի ազգային լաբորատորիա 1943 թվականի մարտին ։ հետ նրանք գնացին Իլլինոյսի համալսարան Ուրբան-Շամպեյնում, որտեղ տղամարդիկ դեմոնտաժում էին Կոկֆորտ-Ուոլտոնի գեներատորը և լիցքավորված մասնիկների արագացուցիչը. այդ նույն ժամանակ Բևերլին բեկորների հաշվարկով էր զբաղված։ Որից հետո դետալները ծովով ուղարկվեցին Նյու-Մեխիկո, այնտեղ Ագնյուն և Բևերլին դիմավորելով բեռը տեղափոխեցին Լոս-Ալամոսյան լաբորատորիա։ Բևերլին շարունակում էր քարտուղար աշխատել սկզբից Մանհեթենյան նախագծի գիտական ղեկավար Ռոբերտ Օպենհայմերի, իսկ հետո ֆիզիկական բաժանմունքի ղեկավար մոտ։ Ագնյուի աշխատանքը այդ ժամանակ կայանում էր լիցքավորված մասնիկների արագացուցիչների կրկնակի հավաքման վրա, որը հետագայում օգտագործվել է  խմբի փորձարկումների համար։
Երբ վերջացրին փորձարարական աշխատանքները, Ագնյույին տեղափոխեցին աշխատելու Մանհեթենյան նախագծի բաժիններից մեկի՝ «Ալբերտա» նախագծի վրա։ Այնտեղ նա աշխատեց Լուիս Ալվարեսի խմբում, որի հիմնական նպատակը միջուկային պայթյունի ելքին հետևելն էր։ Ագնյուն Ալվարեսի և Լոուրենս Ջոնսի հետ գտավ միջուկային պայթյունի ելքի հաշվարկման եղանակը՝ ճնշում հաղորդող սարքերը օդապարիկներով ցած նետելով և ցուցմունքները ինքնաթիռով գրանցելով ։ 1945 թվականի հունիսին Douglas C-54 Skymaster ռազմա-տրանսպորտային ինքնաթիռով նա Խաղաղ օվկիանոսի Մարիանյան կղզեխմբի Տինիան կղզի տեղափոխվեց։ Կղզում Ագնյուի առաջնահերթ խնդիրը դարձավ ամերիկական Boeing B-29 Superfortress  ստրատեգիական ռմբակոցչի վրա նրա չափիչ ապարատուրայի տեղադրումը։
1945 թվականի օգոստոսի 6-ին Հիրոսիմայի և Նագասակիի ռմբակոծման ժամանակ Ագնյուն, Ալվարեսը և Ջոնսոնը գիտական դիտորդի դերում, Չարզ Սուինի վարած -ում գիտական դիտորդի դերում էին, որը Հերոսիմայի վրա «Փոքիկ» (Little Boy) ատոմային ռումբ նետող Enola Gay ստրատեգիական ռմբակոծիչ Boeing B-29 Superfortress-ի հետևից էր թռչում։ Նա իր հետ կինոխցիկ էր վերցրել և նկարահանեց Հիրոսիմայի ռմբակոծման միակ գոյություն ունեցող կադրերը ։ Պատերազմի ավարտից հետո Ագնյուն ընդունվեց Չիկագոյի համալսարան, որտեղ ավարտեց իր դիպլոմային աշխատանքը Էնրիկո Ֆերմիի ղեկավարությամբ։ Ագնյուն և Բևերլին ապրում էին Ֆերմիի և նրա ընտանիքի հետ՝ բնակատեղիի հետպատերազմյան անբավարարության պատճառով ։ 1948 թվականին Ագնյուն ստացավ գիտության մագիստրոսի, իսկ 1949 թվականին՝ փիլիսոփայության դոկտորի կոչում, ավարտելով  Cs-137, Y-91, Քլոր-147, Ru-106, Sm-151, P-32, Tm-170» -ի «Բետա-սպեկտրներ» թեմայով դիսերտացիան։
Լոս-Ալամոս
Ուսումն ավարտելուց հետո Ագնյուն վերադարձավ Լոս-Ալամոսի ազգային լաբորատորիա աշխատակցի կարգավիճակով և ֆիզիկական բաժանմունքում աշխատեց զենքի կատարելագործման վրա ։ 1950 թվականին նա տեղափոխվեց թերմոդինամիկական զենքի շահագործման նախագիծ և Բիկինի ատոլում (Մարշալովյան կղզի) միջուկային փորձարկման գլխավոր ինժեներն էր ։ 1964 թվականին դարձավ միջուկային զենքի փորձարկման բաժանմումքի ղեկավար ։
1955-1961 թվականներին նա Նյու-Մեխիկո նահանգի սենատորն էր ։ Նա Լոս-Ալամոսից Նյու-Մեխիկո նահանգի առաջին սենատորն էր։ Սենատորները աշխատում էին առանց աշխատավարձի՝ ստանալով միայն հինգ դոլարի չափով օրավարձ ։ Այս գործունեությունը խլում էր նրանից ընդամենը՝ զույգ տարիներին 30 օր և  60 օր կենտ տարիներին, հետևաբար Ագնյուն ի վիճակի էր Լոս-Ալամոսում շարունակել իր աշխատանքը՝ արձակուրդ վերցնելով սենատորական աշխատանքում ։ Նա փորձում էր բարեփոխել Նյու-Մեխիկոյի օրենսդրությունը ալկոհոլի մինիմալ հավելուրդի որոշման մասով։ Նրա փորձը 1957 թվականին անհաջողության մատնվեց, իսկ, 1963 թվականին օրենքը փոփոխության ենթարկվեց։
1961 թվականից 1964 թվականը Ագնյուն հանդիսանում էր Եվրոպայում միավորված զինված ուժերի ՆԱՏՕ բարձրագույն գլխավոր հրամանատարի գիտական խորհրդատուն։ Ինչպես նաև երկար տարիների ընթացքում, համատեղության կարգով զբաղեցնում էր խորհրդատվական դիրքեր ռազմական գերատեսչությունում։ 1957-ից 1968 թվականը անդամ էր։ 1966-ից 1970 թվականը ԱՄՆ-ի Բանակի ռազմական զարգացման հրամանատարության Խորհրդատավական խմբի նախագահն էր։ Ինչպես նաև այդ տարիներին  անդամ էր։ 1966-ից 1974 թվականը հանդիսանում էր ԱՄՆ-ի Բանակի Գիտախորհրդատվական խմբի անդամ։ 1978-ից 1984 մտնում էր ԱՄՆ-ի Բանակի Գիտական խորհրդի մեջ ։
Հետագա տարիները
1974 թ.-ից 1978 թվականը Ագնյուն նախագահում էր Գլխավոր խորհրդակցական կոմիտետում։ 1982 թ.-ից մինչև 1989 թվականը նա NASA-յի տիեզերական անվտանգության խորհրդակցական խմբի անդամ էր։ 1988 թվականին Սան-Դիեգոյի Կալիֆոռնիայի համալսարանում դարձել է ադյունկտ-պրոֆեսոր։ 1978 թվականին ստացել է Էնրիկո Ֆերմիի մրցանակ։ Հանսոն Բետի հետ հավասարապես, նա առաջինը ստացավ Լոս-Ալամոսի ազգային լաբորատորիայի շքանշանը։ Նա նաև ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի և ԱՄՆ-ի Ազգային ինժեներական ակադեմիայի անդամ էր   ։
Լինելով Տակտիկական միջուկային զենքի կողմնակից, Ագնյուն 1970 թվականին նշել էր, որ «Վիշապի երախ» Վիետնամական կամուրջը, որի ոչնչացման համար կպահանջվեր կատարել մոտ 800 թռիչք, կարելի էր ոչնչացնել ընդամենը մեկ միջուկային ռումբով ։ 1977 թվականին Ագնյուն իր հոդվածներից մեկում պնդում էր, որ Նեյտրոնային զենքի օգտագործումը կարող էր ապահովել սովորական զենքի համեմատ «տակտիկական» առավելություն, հատկապես Արևելյան բլոկի համեմատ։ Ագնյուն պնդում էր, որ տեխնիկայի զրահապատումը հաշվի չառնելոու դեպքում պայթյունից առաջացած նեյտրոնները կարող են թափանցել ներս և մի քանի տասնյակ վայրկյանների ընթացքում անձնակազմին սպանել կամ լիովին դարձնել անարդյունավետ։ Քանի որ նեյտրոնային ռումբը ունի ավելի ցածր կողմնակի վնաս, ապա նրա կիրառման ոլորտը ավելի լայն է, քան մասնատող զենքինն է, որը ապահովում է նրա առավելությունը ։
Բևերլին 2011 թվականի հոկտեմբերի 11-ին մահացավ ։ Ագնյուին խրոնիկական լիմֆոլեյկոզ էին ախտորոշել։ Նա մահացավ Կալիֆորնիայի նահանգի Սոլանա-Բիչի իր տանը 2013 թվականի սեպտեմբերի 29-ին ։ Նա կտակել էր, որ իրեն դիակիզեն, իսկ մոխիրը թաղեն Բևերլիի հետ Լոս-Ալամոսի գերեզմանատանը ։
2005 թվականին ԲիԲիՍի-ին տված իր հարցարույցի ժամանակ Ագնյուն հայտարարել է. «ԱՄՆ-ի միջուկային զինապահեստի մոտ երեք քառորդը շահագործվել է իմ ղեկավարությամբ Լոս-Ալամոսում։ Դա էլ հենց իմ թողած ժառանգությունն է» ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Ոստանիկներ
Ոստանիկներ, ազնվական կրտսեր դաս վաղ միջնադարյան Հայաստանում։ Մեծ մասամբ սերել են արքայական տոհմից, կալվածքներ ստացել արքունական տիրույթից՝ ոստանից։ Եղել են թագավորի առավել վստահելի վասալները, համալրել ոստանիկ կամ արքունի հեծելագունդը։ Վարել են պալատական զանազան պաշտոններ։ Արշակունյաց թագավորության անկումից (428) հետո ոստանիկները պահպանել են իրենց գոյությունը, ենթարկվելով պարսից արքայից արքային, որին անցել էր հայ Արշակունիների ոստանը։ Ոստանիկներ հետագայում նույնացել են ազատներին և մյուս ազնվական դասերին։ Փոխաբերական առումով «ոստանիկ» նշանակել է քաղաքակիրթ, բարեկիրթ, մշակված։ «Ոստանիկ լեզու» է կոչվել արքունի տիրույթներում, ապարանքներում խոսվող մշակված և ճոխ լեզուն։
Կատեգորիա:Հայաստանի տիտղոսներ Կատեգորիա:Ավատատիրությունը Հայաստանում
Ովաննես
Ովաննես, Ովաննես քարգործ ծննդյան և մահվան թվականները անհայտ են, հայ ճարտարապետ։ XIII դարում կառուցել է Ներքին Թալինի Քաղենիի ամրոցի միջին պարիսպները։ Շինարարական արձանագրությունը պահպանվել է ամրոցի հս-արլ․ մասում գտնվող փոքր եկեղեցու մոտի բուրգի պատին։
Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ
Բազարա (Աղբակի գավառ)
Բազարա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Աղբակի գավառակում ։ Հնարավոր է գյուղը մտած լինի Շատախ գավառակի կազմում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(5824) Ինագակի
(5824) Ինագակի (Inagaki), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,630272 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3126 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,948 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1558,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,231048 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,67° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ցուտոմու Սեկիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պիրոն
Պիրոն Էլիդացի (Πύρρων, շուրջ մ.թ.ա. 360 - մ.թ.ա. 270 թթ.), հին հույն փիլիսոփա, կասկածամտական (սկեպտիկական) ուղղության հիմնադիր։ Եղել է այն գիտնականների թվում, որոնք մասնակցել են Ալեքսանդր Մակեդոնացու պարսկական արշավանքին, որի ընթացքում ծանոթացել է հնդիկ հիմոսոֆիստների և պարսիկ մոգերի ուսմունքին։ Պիրոնը որևէ գրավոր աշխատություն չի թողել, նրա մտքերը հավաքել և թղթին է հանձնել նրա աշակերտ Տիմոն Փլիունտացին։ Ուսուցանում էր, որ մարդը ոչինչ չի կարող ասել իրերի վերաբերյալ, նա նույնիսկ չի կարող գիտենալ՝ գոյություն ունե՞ն դրանք, թե չունեն։ Պիրոնի իդեալը ատարաքսիան է՝ անտարբերությունը ամեն ինչ հանդեպ, կատարյալ անդորրը, ազատությունը մտածելուց, դատելուց և տարակուսելուց։ Պիրոնի հայացքներին առարկել է հայ միջնադարյան փիլիսոփա Դավիթ Անհաղթը իր «Փիլիսոփայության սահմանումները» երկում (Դավիթ Անհաղթի երկի ամբողջական անվանումն է Եռամեծ և անհաղթ Դավթի փիլիսոփայութայն սահմանումները և բաժանումները՝ ուղղված Պիրոն Իմաստակի չորս դրույթների դեմ) ։
Ծանոթագրություններ
Արիստոտել Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 4-րդ դարի փիլիսոփաներ
Մուխրովանի
Մուխրովանի (მუხროვანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Գարդաբանի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 334 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գարդաբանի շրջան
Արդարացված հանցագործի գաղտնի խոստովանությունները
Արդարացված հանցագործի գաղտնի խոստովանությունները, շոտլանդացի գրող Ջեյմս Հոգի վեպերից։ Հրատարակվել է 1824 թվականին։ Համարվում է սարսափ ժանրի դասական ստեղծագործություններից մեկը։ Վեպից ազդվել են շատ գրողներ, ինչպես օրինակ՝ Ռոբերտ Լուիս Սթիվենսոնը իր «Բժիշկ Ջեքիլն և պարոն Հայդը» հայտնի վիպակը գրելիս։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոգեբանական վեպեր Կատեգորիա:Էկրանավորված բրիտանական վեպեր
Աբդուլիգեղ
Աբդուլիգեղ, գետակ Կուրի ավազանում։ Հոսում է Ադրբեջանի Ղազախի շրջանով ։
Հյուսվածքային ինժեներիա
Հյուսվածքային ինժեներիան կենսաբժշկական ինժեներիայի ոլորտ է, որը նպատակ ունի վերականգնել, կենսունակ պահել կամ փոխարինել օրգանիզմի կենսաբանական հյուսվածքները՝ օգտագործելով կենդանի բջիջներ, բիոմատերիալներ և ինժեներական մեթոդներ, ինչպես նաև անհրաժեշտ կեսաքիմիական և ֆիզիկաքիմիական գործոնները։ Սովորաբար հյուսվածքային ինժեներիայում օգտագործվում են բջիջների և հյուսվածքային սքաֆոլդների համակցություններ՝ բժշկական կիրառման նպատակով։ Թեպետ նախկինում հյուսվածքային ինժեներիան համարվել է բիոմատերիալների գիտության ենթաբաժին, սակայն, ժամանակի ընթացքում, այս ոլորտը, զարգանալով, վեր է ածվել գիտության առանձին ճյուղի։ Չնայած որ հյուսվածքային ինժեներիան, տերմինի լայն իմաստով, ունի շատ բազմազան կիրառություններ, սակայն գործնականում «հյուսվածքային ինժեներիա» տերմինն առավելապես կապված է իր բժշկական կիրառման հետ, երբ հյուսվածքային ինժեներիան օգտագործվում է վնասված հյուսվածքների կամ օրգանների վերականգնման կամ փոխարինման նպատակով (օրինակ՝ ոսկր, աճառ, արյունատար անոթներ, միզապարկ, մաշկ, մկան և այլն)։ Հաճախ, ֆունկցիոնալ լինելու համար, այս հյուսվածքները պետք է օժտված լինեն որոշակի հստակ մեխանիկական և կառուցվածքային հատկություններով։ Երբեմն «հյուսվածքային ինժեներիա» տերմինն օգտագործվում է նաև այն դեպքերում, երբ գիտնականների կողմից փորձ է արվում ստանալ որոշակի հստակ ֆունկցիաներ կատարող արհեստական համակարգեր՝ բջիջների ընդգրկմամբ (օրինակ՝ արհեստական ենթաստամոքսային գեղձ կամ բիոարհեստական լյարդ՝ BAL սարք։ « Ռեգեներատիվ բժշկություն » տերմինը հաճախ օգտագործվում է որպես «հյուսվածքային ինժեներիա» տերմինի հոմանիշ, սակայն, ռեգեներատիվ բժշկության մեթոդներում հատկապես ընդգծված է ցողունային բջիջների կամ պրոգենիտոր բջիջների օգտագործումը՝ հյուսվածքների ստացման նպատակով։
Ընդհանուր ակնարկ
Հյուսվածքային ինժեներիայի՝ առավել հաճախ կիրառվող սահմանումը տվել են գիտնականներ Լանգերը և Վականտին, համաձայն որի՝ հյուսվածքային ինժեներիան «միջմասնագիտական ոլորտ է, որը կիրառում է ճարտարագիտության և կենսաբանական գիտությունների սկզբունքները՝ մշակելով կենսաբանական փոխարինիչներ, որոնք վերականգնում, պահպանում կամ բարելավում են [կենսաբանական հյուսվածքի] կամ ամբողջ օրգանի ֆունկցիան» ։ Բացի այդ, Լանգերը և Վականտին նաև սահմանել են, որ կա հյուսվածքային ինժեներիայի երեք հիմնական տեսակ. բջիջներ, հյուսվածքները խթանող նյութեր և բջիջ+արտաբջջային մատրիքս (հյուսվածքային ինժեներիայում արտաբջջային մատրիքսը փոխարինող կառուցվածքներն անվանվում են սքաֆոլդներ)։ Հյուսվածքային ինժեներիան նաև սահմանվել է որպես գիտություն, որը նպատակ ունի «հասկանալ հյուսվածքների աճի սկզբունքները և կիրառել դրանք՝ ֆունկցիոնալ փոխաինիչ հյուսվածքներ ստանալու նպատակով՝ հետագա կլինիկական կիրառման համար» ։ Եվ ապա այս միտքը շարունակվում է հետևյալ կերպ, որ «հյուսվաքծային ինժեներիայի հիմքում ընկած է այն ենթադրությունը, որ կենդանի համակարգի բնական կենսաբանական հատկությունների օգտագործումը թույլ կտա ավելի մեծ հաջողությամբ մշակել բուժական տակտիկաներ՝ ուղղված հյուսվածքի փոխարինմանը, վերականգնմանը, պահպանմանը կամ ֆունկցիայի բարելավմանը ։
Հյուսվածքային ինժեներիան, լինելով բազմամասնագիտական ոլորտ, իր զարգացման ընթացքում առաջարկել և առաջարկում է նորանոր մեթոդներ, հյուսվածքների փոխարինիչներ, ինչպես նաև դրանց կիրառման տակտիկաներ։ Բիոմատերիալների, ցողունային բջիջների, աճի և տարբերակման գործոնների, կենսամիմետիկ միջավայրերի ուսումնասիրման ոլորտներում գիտության զարգացման շնորհիվ ի հայտ են եկել նոր բացառիկ հնարավորություններ, որոնք թույլ են տալիս լաբորատոր պայմաններում, օգտագործելով արտաբջջային մատրիքսների փոխարինիչներ (սքաֆոլդներ), բջիջներ և կենսաբանորեն ակտիվ մոլեկուլներ՝ համադրելով դրանք, սանալ հյուսվածքներ կամ բարելավել հյուսվածքների կառուցվածքաֆունկցիոնալ հատկությունները։ Ներկայումս հյուսվածքային ինժեներիայի առջև ծառացած ամենամեծ խնդիրներից են համարվում՝ բարդ ֆունկցիոնալության ապահովումը, կենսամեխանիկական կայունությունը, ինչպես նաև՝ փոխպատվաստման համար պատրաստվող, լաբորատոր պայմաններում ստացված հյուսվածքների անոթավորումը։ Հյուսվաքծային ինժեներիայի հետագա հաջողությունները և մարդկային հյուսվածքների իրական փոխարինիչների ստեղծման հնարավորությունները պայմանավորված կլինեն ինժեներիայի և մի շարք գիտությունների մեթոդների համատեղմամբ։ Այդպիսի գիտություններից հատկապես արժե նշել նյութաբանությունը, բիոինֆորմատիկան, զարգացման կենսաբանությունը, ինչպես նաև հյուսվածքների, արտաբջջային մատրիքսների, աճի գործոնների և ցողունային բջիջների ուսումնասիրմամբ զբաղվող կենսաբանության ճյուղերը։
2003 թվականին, ԱՄՆ Ազգային գիտական հիմնադրամը (NSF) հրապարակել է մի զեկույց, որը կոչվում էր «Հյուսվածքային ինժեներիայի ի հայտ գալը որպես հետազոտական ոլորտ» ("The Emergence of Tissue Engineering as a Research Field"), որում հանգամանալիորեն նկարագրված է այս ոլորտի պատմությունը ։
Ստուգաբանություն
Տերմինի պատմական ծագումը պարզ չէ, քանի որ դրա սահմանումը փոփոխվել է վերջին տասնամյակների ընթացքում։ Առաջին անգամ այս տերմինը հիշատակվել է եկել 1984թ. կատարված մի գիտական հրապարակման մեջ, որում նկարագրվում էնդոթելանման մեմբրանի առաջացումը աչքի արհեսական պրոթեզի մակերեսին, իմպլանտացիայից հետո երկար ժամանակ անց ։
Ներկայիս իմաստով տերմինն առաջին անգամ օգտագործվել է 1985թ. Ինժեներական հետազոտությունների կենտրոնի գիտնական, ֆիզիոլոգ և բիոինժեներ Յուան-Չեն Ֆունգի կողմից։ Նա առաջարկեց միավորել «հյուսվածք» (հղում կատարելով բջիջների և օրգանների միջև հիմնարար փոխհարաբերություններին) և «ինժեներիա» (հղում կատարելով ոլորտին, որը զբաղվում է այդ հյուսվածքների ձևափոխմամբ). Տերմինը պաշտոնապես հաստատվել է 1987թ. ։
Լուսավորության դարաշրջան (17-19-րդ դարեր)
Թեպետ լուսավորության դարաշրջանի որոշ գիտնականների հաջողվել էր մշակել ժամանակի համար բավականին առաջադեմ տեխնոլոգիաներ, սակայն նրանց մոտ նույնպես, դեռևս չկար մեխանիստական պատկերացում այն մասին, թե ինչպես է օրգանիզմն արձագանքում այդպիսի միջամտություններին։ Այս մեխանիկական մոտեցումը սկսեց զարգանալ Ռենե Դեկարտի կողմից առաջադրված գիտության էմպիրիկ մեթոդի զարգացմանը զուգընթաց։ Իսահակ Նյուտոնը սկսեց նկարագրել օրգանիզմը որպես «ֆիզիկաքիմիական մեքենա» և ներկայացրեց հիվանդությունն իբրև այդ «մեքենայի» անսարքություն։ 17-րդ դարում Ռոբերտ Հուկը հայտնաբերեց բջիջը, իսկ Բենեդիկտ դե Սպինոզան իր աշխատության մեջ առաջ քաշեց հոմեոստազի գաղափարը, որն առկա է օրգանիզմի դինամիկ գործընթացների միջև։ 18-րդ դարում պոլիպ հիդրաների վրա Աբրահամ Տրեմբլեի կողմից կատարված հետազոտությունների արդյունքում գիտնականներն սկսեցին խորանալ նաև բջիջների ռեգեներատիվ ունակությունների ուսումնասիրման գործում։ 19-րդ դարում գիտնականներին հաջողվեց պարզել, թե ինչպես են տարբեր մետաղները փոխազդում օրգանիզմի միջավայրերի հետ, ինչի շնորհիվ մշակվեցին կատարելագործված կարանյութեր և սկսեցին օգտագործվել մետաղական հարթակներ և պտուտակներ՝ ոսկրերի ֆիքսացիայի նպատակով։ Ապա, 1800-ականների կեսերին առաջին անգամ վարկած առաջադրվեց, որ բջիջ-միջավայր փոխազդեցությունները և բջիջների պրոլիֆերացիան խիստ կարևոր են հյուսվածքների ռեգեներացիայի գործընթացում։
Ժամանակակից դարաշրջան (20-րդ և 21-րդ դարեր)
Ժամանակի ընթացքում, տեխնոլոգիաների զարգացմանը զուգընթաց, անընդհատ անհրաժեշտություն կա, որպեսզի գիտնականները փոփոխեն իրենց հետազոտությունների մեթոդները։ Հյուսվածքային ինժեներիայի հիմքում ընկած գաղափարները դարերի ընթացքում շարունակել են իրենց զարգացումը, մինչև որ հյուսվածքային ինժեներիան ինքնին ձևավորվել է որպես առանձին գիտություն։ Սկզբում մարդիկ սկսել են մտածել դիակներից վերցված փոխպատվաստուկների կիրառման ուղղությամբ և օգտագործել են հենց ուղղակիորեն մարդկային կամ կենդանական դիակային հյուսվածքներ։ Այժմ, հյուսվածքային ինժեներիան հնարավորություն է տալիս վերստեղծել օրգանիզմի բազմաթիվ հյուսվածքներ՝ օգտագործելով ժամանակակից տեխնոլոգիաներ, ինչպիսիք են՝ միկրոֆաբրիկացիան, եռաչափ բիոտպագրությունը և այլն՝ միաժամանակ օգտագործելով հիվանդի սեփական հյուսվածքներից վերցված բջիջներ և/կամ ցողունային բջիջներ։ Այս ամենը հնարավորություն տվեց գիտնականներին ավելի արդյունավետ եղանակներով ստանալ նոր հյուսվածքներ։ Օրինակ՝ այս տեխնոլոգիաները հնարավորություն են տալիս ստանալ ավելի անհատականացված՝ պերսոնալիզացված բուժման մեթոդներ, որոնք թույլ են տալիս ստանալ ավելի բարձր կենսահամատեղելիություն, նվազեցված իմուն պատասխան (խոսքը գնում է հիվանդի օրգանիզմի կողմից այս մեթոդներով ստացված փոխպատվաստուկի մերժման հավանականության քչացման մասին), բջջային ինտեգրացիա և ավելի բարձր կենսունակություն։ Կասկած չկա, որ այս տեխնոլոգիաներն ապագայում նույնպես շարունակելու են զարգանալ, ինչպես որ ականատես եղանք վերջին տասնամյակներում միկրոֆաբրիկացիայի և բիոտպագրության զարգացմանը։
1960թ., Օտտո Վիխտերլեն և Դրահոսլավ Լիմն առաջինն էին, որ հրապարակեցին իրենց փորձերը հիդրոգելերի և բիոմատերիալների կիրառման վերաբերյալ՝ օգտագործելով վերջիններս կոնտակտային ոսպնյակների մշակման մեջ։ Այս ոլորտի շուրջ աշխատանքները դանդաղորեն շարունակվեցին հաջորդ երկու տասնամյակների ընթացքում, սակայն այնուհետև կրկին թափ հավաքեցին, երբ հիդրոգելերը սկսեցին կիրառվել հիվանդի օրգանիզմ դեղանյութերի կարգավորված մատակարարման՝ դեղանյութերի ֆարմակոկինետիկ հատկությունների բարելավման նպատակով։ 1984թ. Չարլզ Հալլը ստեղծեց առաջին եռաչափ տպիչը՝ ստերեոլիթոգրաֆիկ սարքը՝ դառնալով եռաչափ տպագրության հիմնադիրը։ Եռաչափ տպագրությունն ադդիտիվ արտադրության տեսակ է, որը հետագայում բազմազան կիրառություններ գտավ բժշկական ինժեներիայում՝ իր բարձր ճշգրտության և արդյունավետության շնորհիվ։ 1998թ. կենսաբան Ջեյմս Թոմփսոնի կողմից մարդկային ցողունային բջիջների առաջին բջջային գծերի մշակման, այնուհետև՝ 1999թ. առաջին անգամ լաբորատորիայում ստեղծված օրգանների տրանսպլանտացիայի, 2003թ. Միսսուրիի համալսարանի կողմից առաջին բիոպրինտերի (որը բիոտպագրությունն իրականացնում էր հյուսվածքային սֆերոիդներով՝ առանց սքաֆոլդների կիրառման) ստեղծման արդյունքում, եռաչափ բիոտպագրությունն ավելի ու ավելի մեծ ճանաչում և կիրառություններ գտավ բժշկության ասպարեզում։
Սակայն, դեռևս չի հաջողվել տպագրել լիարժեք ֆունկցիոնալ և անհրաժեշտ կառուցվածք ունեցող օրգաններ։ Ըստ որոշ տվյալների՝ գիտնականների տարբեր հետազոտական խմբեր տպագրել են ականջների նմուշներ և փոխպատվաստել դրանք ականջների զարգացման արատներ ունեցող երեխաներին ։ Ներկայումս բիոտպագրության համար որպես բիոթանաք առավել գերադասելի են համարվում հիդրոգելերը, քանի որ դրանք նմանակում են բջիջների շրջապատող բնական արտաբջջային մատրիքսը՝ միևնույն ժամանակ ունենալով ամուր մեխանիկական հատկություններ և ունակ լինելով պահպանել կայուն եռաչափ կառուցվածք։ Ավելին՝ հիդրոգելերի և եռաչափ բիոտպագրության մեթոդների օգտագործմամբ հնարավոր է դառնում նաև ստանալ տարբեր սքաֆոլդներ, որոնք կարող են օգտագործվել նոր հյուսվածքների և օրգանների ստացման նպատակներով։
Եռաչափ տպագրված հյուսվածքների կիրառումը դեռևս բախվում է բազմաթիվ խնդիրների, որոնցից է, օրինակ, անոթավորման խնդիրը։ Այնուամենայնիվ, մի բան հստակ է, որ եռաչափ տպագրված հյուսվածքները կնպաստեն մարդու օրգանիզմի ավելի բազմակողմանի ուսումնասիրմանը՝ այսպիսով արագացնելով ինչպես հիմնարար, այնպես էլ կլինիկակակն հետազոտությունները։
Օրինակներ
Համաձայն Լանգերի և Վականտիի սահմանման ՝ հյուսվածքային ինժեներիայի օրինակները դասվում են հետևյալ կատեգորիաներից որևէ մեկին կամ մի քանիսին՝ «միայն բջիջներ», «բջիջներ և սքաֆոլդ» կամ «հյուսվածքները խթանող գործոններ»։
Բջիջները որպես կառուցվածքային բլոկեր
Հյուսվածքային ինժեներիայի մեթոդների հաջող կիրառման գրավական հանդիսացող կարևորագույն բաղադրիչներից մեկը բջիջներն են։ Հյուսվածքային ինժեներիայում վերջիններս օգտագործվում են որպես նոր հյուսվածքների ստեղծման/փոխարինման տակտիկաների կարևորագույն բաղադրիչ։ Օրինակ՝ ֆիբրոբլաստները, որոնք օգտագործվում են մաշկի վերականգնման նպատակով, խոնդրոցիտները՝ աճառների վերականգնման նպատակով (MACI՝ FDA-ի կողմից հաստատված ապրանքանիշ), իսկ հեպատոցիտները՝ լյարդի ֆունկցիային աջակցելու նպատակով։
Հյուսվածքային ինժեներիայում բիջները կարող են օգտագործվել առանձին կամ սքաֆոլդների հետ միասին։ Բջիջները որպես կառուցվածքային բլոկեր կիրառելու դեպքում՝ անհրաժեշտ պայման է հանդիսանում համապատասխան միջավայրի ապահովումը, որտեղ բջիջները կարողանան աճել, տարբերակվել և ինտեգրվել արդեն առկա հյուսվածքների մեջ ։ Այս բջջային գործընթացներից ցանկացած որևէ մեկի մանիպուլյացիան կարող է հանգեցնել մեկ այլ հյուսվածքի առաջացման «սցենարին» (օրինակ՝ սոմատիկ բջիջների վերածրագրավորում, անոթավորում)։
Բջիների առանձնացում
Բջիջների առանձնացման մեթոդների ընտրությունը կախված է նրանից, թե որտեղից պետք է տվյալ բջիջները վերցվեն։ Կենսաբանական հեղուկներից, օրինակ՝ արյունից բջիջների անջատման նպատակով օգտագործվող մեթոդներից են ցենտրիֆուգումը և աֆերեզը։ Տարբեր հյուսվածքներից/օրգաններից բջիջների անջատման նպատակով, սակայն, ցենտրիֆուգումից կամ աֆերեզից առաջ հաճախ հարկավոր է լինում իրականացնել հյուսվածքների հատուկ մշակում, որպես օրենք՝ ֆերմենտների միջոցով, որոնք քայքայում են բջիջների շրջակա արտաբջջային մատրիքսը՝ այդպիսով առանձնացնելով բջիջները։ Այս նպատակով առավել հաճախ օգտաործվող ֆերմենտներից են տրիպսինը և կոլլագենազան։ Տրիպսինի ազդեցությունը կախված է ջերմաստիճանից, մինչդեռ կոլլագենազան ավելի քիչ է զգայուն ջերմաստիճանային փոփոխությունների հանդեպ։
Առաջնային և երկրորդային բջջային կուլտուրաներ։
Առաջնային են կոչվում այն բջիջները, որոնք առանձնացվում են ուղղակիորեն դոնոր-օրգանիզմից։ Այս բջիջները հանդես են գալիս որպես բջիջների վարքագծի ex-vivo՝ արտամարմնային մոդել, առանց որևէ գենետիկական կամ զարգացումային փոփոխությունների, ինչի շնորհիվ այս բջիջներն ավելի նման են կրկնօրինակում in vivo պայմանները, քան, օրինակ, այլ մեթոդներով ստացված բջիջները ։ Սակայն այս հանգամանքը կարող է նաև հետազոտական գործընթացում որոշակի բարդություններ առաջացնել։ Դրանք հասուն բջիջներ են, հաճախ վերջնականորեն տարբերակված, ինչը նշանակում է, որ առաջնային բջիջներից շատերի մոտ պրոլիֆերացիան բարդացած է կամ անհնար։ Բացի այդ, այսպիսի բջիջներին բնորոշ միջավայրն օրգանիզմում նույնպես բավականին սպեցիֆիկ է, և այդպիսի միջավայրը լաբորատոր պայմաններում դժվար է կրկնօրինակել ։ Երկրորդային բջիջներ: Առաջնային բջջային կուլտուրաները կենսունակ պահելու և դրանց կուլտիվացումը շարունակելու նպատակով, երբ բջրջների քանակն ավելանում է, պարբերաբար հարկ է լինում այդ բջիջների մի մասը տեղափոխել մեկ այլ տարայի մեջ. այս գործընթացը կոչվում է վերացանում կամ սուբկուլտիվացիա։ Վերացանման ժամակ առաջնային կուլտուրայից հեռացվում է սննդային միջավայրը, առանձնացվում են անհրաժեշտ բջիջները և տեղափոխվում են նոր սննդային միջավայրով նոր տարայի մեջ ։ Երկրորդային բջջային կուլտուրաների ստացումը թույլ է տալիս ապահովել քանակապես աճող բջիջների համար բավարար տարածք և սննդանյութեր, որոնք դրանց անհրաժեշտ են աճի համար։ Երկրորդային կուլտուրաները հատկապես օգտագործվում են այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է փոքր քանակի առաջնային բջիջներից ստանալ ավելի մեծ քանակի բջիջներ։ Որպես օրենք, երկրորդայն բջիջները նույնպես ունեն առաջնային բջիջների վերը նշված թերություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև կա բջիջների վարակման ռիսկ՝ վերացանման ընթացքում։
Բջիջների գենետիկական դասակարգումը
Աուտոլոգ։ Բջիջներն այսպես են կոչվում այն դեպքերում, երբ բջիջների դոնորն ու ռեցիպիենտը նույն անձն է, այսինքն՝ բջիջները վերցվում են տվյալ մարդուց, կուլտիվացվում կամ պահպանվում են, և հետագայում փոխպատվաստվում են հենց նույն մարդուն։ Այս մոտեցման առավելությունն այն է, որ այդ սեփական բջիջները չեն ընկալվում մարդու օրգանիզմի կողմից որպես օտար, և չի առաջանում անտիգենային իմուն պատասխան։ Իմուն համակարգը ճանաչում է այդ բջիջները որպես սեփական և, հետևաբար, չի գրոհում այդ բջիջներին։ Սակայն, աուտոլոգ բջիջների անջատումն անիմաստ է դառնում, երբ մարդու այդ բջիջներն ի սկզբանե վնասված են լինում, կամ երբ, օրինակ, մարմնի այն հատվածը, որտեղից դրանք պիտի անջատվեն, ախտահարված է լինում։ Մյուս կողմից՝ ցողունային բջիջները, օրինակ՝ ճարպային հյուսվածքից և ոսկրածուծից ստացված մեզենքիմալ ցողունային բջիջները, թեպետ իրենց բնույթով աուտոլոգ են, սակայն կարող են օգտագործվել տարբեր եղանակներով՝ տարբերակվելով տարբեր այլ տեսակի բջիջների. այսպիսով՝ նմանատիպ բջիջները պոտենցիալ կարող են կիրառվել տարբեր հյուսվածքների վերականգնման նպատակով, օրինակ՝ վերածվելով ոսկրային բջիջների կամ փոխարինելով Լանգերհանսյան կղզյակների բետա-բջիջները դիաբետով հիվանդների մոտ   ։ Ալլոգենային։ Այս անվանումը կիրառվում է, երբ բջիջների դոնորը և ռեցիպիենտը տարբեր են, սակայն պատկանում են նույն կենսաբանական տեսակին (օրինակ՝ մարդուց մարդ)։ Մարդու բջիջների կիրառումը in vitro հետազոտություններում երբեմն առնչվում է որոշակի էթիկական խնդիրների և արգելքների հետ (օրինակ՝ մարդու ուղեղային հյուսվածքի քիմերաների մշակում ), սակայն, օրինակ, մաշկի հյուսվածքային ինժեներիայում թլիպից վերցված ֆիբրոբլաստների կիրառումը էթիկական խնդիրներից զերծ, իմունոլոգիապես հարաբերականորեն անվտանգ մեթոդի օրինակ է։ Քսենոգենային։ Այս դեպքում բջիջների դոնորը և ռեցիպիենտը տարբեր կենսաբանական տեսակների են պատկանում (օրինակ՝ խոզից մարդու օրգանիզմ)։ Քսենոգենային հյուսվածքի օգտագործման վառ օրինակ է արյունատար համակարգի իմպլանտների ստացումը կենդանական բջիջների օգտագորմամբ։ Սակայն, այստեղ նույնպես կարող են լինել էթիկական խնդիրներ ։ Սինգենային կամ իզոգենային։ Այս բջիջների դոնորը և ռեցիպիենտն ունենում են նույնական գենետիկական կոդ (օրինակ՝ երբ դոնորն ու ռեցիպիենտը երկվորյակներ են)։ Այս դեպքում դիտվում են աուտոլոգ բջիջների օգտագործմանը բնորոշ առավելությունները, այսինքն՝ որպես օրենք, ռեցիպիենտի օրգանիզմը չի մերժում այդ բջիջները և չի ընկալու դրանք որպես օտար ։ Իրականում, տեխնիկապես, վերը նշված աուտոլոգ բջիջները նույնպես կարող են համարվել սինգենիկ, սակայն սինգենիկ են համարվում նաև երկվորյակից վերցված բջիջները, ինդուկցված ցողունային բջիջները և այլն, այսինքն այն բոլոր դեպքերը, երբ բջիջներն ունենում են նույն գենետիկական կոդը, ինչ որ ռեցիպիենտի մոտ է ։
Ցողունային բջիջներ
Ցողունային բջիջները չտարբերակված բջիջներ են, որոնք ունակ են բջջային կուլտուրայում բաժանվել և առաջացնել տարբեր տեսակի ավելի «մասնագիտացված» բջիջներ (այս գործընթացը կոչվում է բջիջների տարբերակում)։ Ցողունային բջիջները կարելի է պայմանականորեն բաժանել երկու կատեգորիայի. դրանք են՝ «մեծահասակների» ցողունային բջիջներ, երբ բջիջները վերցվում են հասուն մարդու օրգանիզմից; և «սաղմնային»՝ երբ դրանք վերցվում են էմբրիոնից՝ սաղմից։ Վերջինիս դեպքում վերցվող բջիջները պլյուրիպոտենտ են, այսինքն՝ սաղմի ցողունային բջիջներից կարելի է ստանալ պրակտիկորեն ցանկացած տեսակի բջիջ, սակայն սաղմի բջիջներն օգտագործելու վերաբերյալ էթիկական տեսանկյունից հանրության մեջ բավականին զգալի տարաձայնություններ կան։ Մինչդեռ ալտերնատիվ դեպքը՝ երբ բջիջները վերցվում են հասուն մարդու օրգանիզմից, առանց նրան որևէ էական վնաս հասցնելու, չի առնչվում նմանատիպ էթիկական խնդիրների հետ. այս մոտեցման դեպքում հասուն օրգանիզմի ցողունային բջիջներից հնարավոր է ստանալ ընդամենը մի քանի տեսակի բջիջներ, քանի որ հասուն մարդու այդ ցողունային բջիջները պլյուրիպոտենտ չեն, այսինքն՝ դրանք ավելի տարբերակված են, քան սաղմնայինները։ Սակայն գիտնականներին հաջողվել է հայտնագործել որոշակի մեթոդներ, որոնցով հնարավոր է դարձել հասուն մարդուց վերցված ցողունային բջիջները վերածրագրավորել՝ վերածելով դրանք այսպես կոչված ինդուկցված պլյուրիպոտենտ բջիջների։ Այս ուղղությունը բավականին խոստումնալից հեռանկարներ է բացում գիտության առաջ, և տեսականորեն հնարավոր դարձնում ոչ միայն ախտահարված և վնասված օրգանների վերականգնումը, այլև լաբորատոր պայմաններում նոր օրգանների ստացումը։ Այսպիսով՝ ցողունային բջիջները բաժանվում են երեք տեսակի՝
Տոտիպոտենտ բջիջներն այն ցողունային բջիջներն են, որոնք կարող են տարբերակվելով վերածվել ոչ միայն մարմնի ցանկացած տեսակի բջջի, այլև սկիզբ տալ նաև արտասաղմնային հյուսվածքներին։ Այսպիսին են միայն սաղմի ամենավաղ փուլերի բջիջները։
Պլյուրիպոտենտ բջիջներն այն ցողունային բջիջներն են, որոնք կարող են տարբերակվել մարմնի ցանկացած տեսակի բջջի, բայց չեն կարող առաջացնել արտասաղմնային հյուսվածք։ Ինչպես վերը նշվեց, պլյուրիպոտենտությամբ օժտված են սաղմնային ցողունային բջիջները (հապավումը՝ ESC)։ Ինդուկցած պլյուրիպոտենտ բջիջները (iPSC) պլյուրիպոտենտ բջիջների ենթադաս են, որոնք ստացվում են (ինչպես վերը նշվեց) հասուն օրգանիզմի տարբերակված բջիջներից, և իրենց հատկություններով նման են ESC-ներին։ Դա կատարվում է հասուն օրգանիզմի բջիջների տրանսկրիպցիոն գործոնների էքսպրեսիան փոփոխելով, ինչի հետևանքով այդ բջիջները դառնում են սաղմնային ցողունային բջիջների նման։ Այս ոլորտը բավականին արագ է զարգանում, և օրեցօր ի հայտ են գալիս նորանոր մեթոդներ, սակայն 2020թ. դրությամբ՝ այս նպատակով կիրառվող ամենահայտնի եղանակներից մեկն է՝ մոդիֆիկացված ռետրովիրուսների կիրառումը, որոնց միջոցով հասուն օրգանիզմից վերցված ցողունային բջիջների գենոմ են ներդրվում որոշակի սպեցիֆիկ գեներ, ինչի հետևանքով այս բջիջները փոխակերպվում են՝ ինդուկցվելով, վերածվեով ESC-ներին նման բջիջների։
Մուլտիպոտենտ ցողունային բջիջներն, իրենց հերթին, կարող են տարբերակվել միայն միևնույն դասին պատկանող բջիջների՝ կախված մուլտիպոտենտ բջջի տեսակից։ Մուլտիպոտենտ ցողունային բջիջների օրինակ են մեզենքիմալ ցողունային բջիջները (MSC)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենսաբանական ճարտարագիտություն Կատեգորիա:Բջջաբանություն Կատեգորիա:Քիմիական տեխնոլոգիա Կատեգորիա:Կենսատեխնոլոգիա Կատեգորիա:Հյուսվածաբանություն Կատեգորիա:Մանրէաբանություն Կատեգորիա:Մոլեկուլային կենսաբանություն
Նեսպոլո
Նեսպոլո  (Nespolo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։ Բնակությունը կազմում է 287 մարդ (2008 թվականին), խտություննը կազմում է 33 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 9 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 2020։ Հեռախոսսյին կոդ՝ 0765։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Սաֆյանով (աուլ, Ասկիզսկի շրջան)
Սաֆյանով (Сафьянов), աուլ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ասկիզսկի շրջանի կազմում։
Գադի Այզենկոտ
Գադի Այզենկոտ (גדי אייזנקוט, ծնվել է 1960 թվականի մայիսի 19-ին Տվերիա քաղաքում, Իսրայել), Իսրայելի պաշտպանության բանակի գեներալ-լեյտենանտ, Իսրայելի պաշտպանության բանակի Գլխավոր շտաբի պետ 2015 թվականի փետրվարի 16-ից։
Սաֆյանով (աուլ, Ասկիզսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի աուլներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ասկիզսկի շրջանի բնակավայրեր
Գադի Այզենկոտ
Նախկինում զբաղեցրել է նաև Իսրայելի պաշտպանության բանակի Գլխավոր շտաբի Օպերատիվ վարչության պետի (2005 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2006 թվականի հոկտեմբերը), Իսրայելի հյուսիսային ռազմական շրջանի հրամանատարի (2006 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2011 թվականի հուլիսը) և բանակի Գլխավոր շտաբի պետի տեղակալի (2013 թվականի հունվարից մինչև 2014 թվականի դեկտեմբերը) պաշտոնները։
Կենսագրություն
Այզենկոտը ծնվել է 1960 թվականին Իսրայելի Տվերիա քաղաքի մոտ գտնվող «Պորիա» բժշկական կենտրոնում, Մեիր և Էսթեր Այզենկոտների ընտանիքում ։ Նրա ծնողները Մարոկկոյի քաղաքացիներ էին։ Մեկ տարի անց Այզենկոտի հայրը սկսեց աշխատել Թիմնա հովտում գտնվող պղինձ արդյունահանող գործարանում և ընտանիքը տեղափոխվել է Էյլաթ։ Այնտեղ էլ մեծացել է Այզենկոտը, որն ավարտել է «Ալմոգ» տարրական դպրոցը (նախկինում կոչվում էր «Մամլախթի Ալեֆ»), այնուհետև սովորել է «Յեելիմ» դպրոցում, իսկ այնուհետև ավարտել է ծովային թեքումով ուսումը «Գոլդվոթեր» դպրոցում ։
Այզենկոտը 9 եղբայրներից և քույրերից երկրորդ որդին էր ։
Երիտասարդ տարիքում զբաղվում էր առագաստային սպորտով «420» տեսակի մրցավազքային առագաստանավով ։
Ռազմական կարիերա
1978 թվականի հոկտեմբերին Այզենկոտը զորակոչվել է Իսրայելի պաշտպանության բանակ։
Զինվորական ծառայությունը սկսել է «Գոլանի» բրիգադի 51-րդ գումարտակում։ Սպայական կուրսերի ավարտից հետո՝ 1980-1981 թվականներին եղել է դասակի հրամանատար բրիգադի մարզական բազայում, իսկ 1981-1982 թվականներին եղել է հրաձիգ (առաջնադիրք) վաշտի հրամանատարը և բրիգադի 51-րդ գումարտակի վաշտի հրամանատարի տեղակալը։
1982 թվականին ստացել է գումարտակում հրաձիգ (առաջնադիրք) վաշտի հրամանատարի պաշտոնը (այդ պաշտոնով անցել է Առաջին լիբանանյան պատերազմը ), իսկ 1983-1984 թվականներին ծառայել է որպես հրահանգիչ Սպայական դպրոցում։ 1984 թվականին վերադարձել է Գոլանի՝ բրիգադային հակատանկային վաշտի հրամանատարի պաշտոնին (פלוגת עורב), իսկ 1986 թվականին դարձել է բրիգադի օպերատիվ բաժանմունքի հրամանատար (קצין אג"ם)։
1988 թվականին Այզենկոտը գլխավորել է բրիգադի 13-րդ գումարտակը, իսկ 1990-1992 թվականներն եղել է բրիգադի հրամանատարի տեղակալը։
1992 թվականին նշանակվել է Հյուսիսային ռազմական շրջանի օպերատիվ բաժնի (קמב"ץ) պետ։ 1993-1994 թվականներին եղել է «Կարմելի» պահեստային հետևազորային բրիգադի հրամանատար։ 1994 թվականին ծառայել է որպես հետևազորի հրահանգիչ գումարտակի հրամանատարական կուրսերում, իսկ այնուհետև նշանակվել է «Էֆրաիմ» տարածքային բրիգադի հրամանատար ։
1997 թվականի սեպտեմբերին Այզենկոտը գլխավորել է «Գոլանի» բրիգադը։
1999 թվականի հոկտեմբերին նշանակվել է վարչապետի և պաշտպանության նախարարի ռազմական քարտուղար։
2001 թվականին ստացել է «Նետիվ խա-Էշ» դիվիզիայի զրահատանկային դիվիզիայի հրամանատարի պաշտոնը, իսկ 2003 թվականի հունիսին՝ Հրեաստանի և Սամարիայի տարածքային դիվիզիա հրամանատար։
2005 թվականի հոկտեմբերին Այզենկոտի կոչումը բարձրացվել է մինչև գեներալ-մայոր և նշանակվել բանակի Օպերատիվ վարչության (אמ"ץ) պետ։ Նա այդ պաշտոնին էր նաև Երկրորդ լիբանանյան պատերազմի ժամանակ ։
2006 թվականի հոկտեմբերին Երկրորդ լիբանանյան պատերազմի արդյունքում գեներալ-մայոր Ուդի Ադամի պաշտոնաթողության հետ կապված, Այզենկոտը նշանակվել է Հյուսիսային ռազմական շրջանի հրամանատար ։
2009 թվականին եղել է Իսրայելի պաշտպանության բանակի Գլխավոր շտաբի պետի թեկնածու ։
Կրթություն և անձնական կյանք
Այզենկոտը ծառայության ընթացքում ստացել է Թել Ավիվի համալսարանի բակալավրի աստիճան (պատմության ոլորտում) և ավարտել ուսումը Իսրայելի պաշտպանության բանակի Հրամանատարաշտաբային քոլեջում և ԱՄՆ բանակի Ռազմական քոլեջում (U.S. Army War College) :
Ամուսնացած է Խանա Այզենկոտի հետ, հինգ երեխաների հայր է։ Բնակվում է Գերցլիա քաղաքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մայիսի 19 ծնունդներ Կատեգորիա:Իսրայելի պաշտպանության բանակի գլխավոր շտաբի պետեր Կատեգորիա:Գոլանի բրիգադի հրամանատարներ Կատեգորիա:Թել Ավիվի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայֆայի համալսարանի շրջանավարտներ
Աբաջալի
Պատմություն
Գյուղը գտնվում է Պարսկահայաստանում, նախկինում գտնվում էր Ուրմիայի գավառում ։
Տնտեսություն
Բնակիչները զբաղվում են այգեգործությամբ, անասնապահությամբ, երկրագործությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան օսթանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուրմիա գավառի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուրմիայի շահրեսթանի բնակավայրեր
Վերխնիե Լիպկի
Վերխնիե Լիպկի (Верхние Липки), խուտոր Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ֆրոլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 680 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ֆրոլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կյուլմաալլիկա
Կյուլմաալլիկա (Külmaallika), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Քղսան
Քղսան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում ։
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 15 տուն հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պիթիա
Պիթիա կամ Պյութիա (Πῡθία), Ապոլլոնի՝ Հին Հունաստանի Դելֆի քաղաքում գտնվող տաճարի քրմուհին։
Գետնից տակից ելնող ծծմբի գոլորշիներից հարբելով՝ Պյութիան վճիռներ էր ազդարարում և գուշակում գալիքն ու մարդկանց ճակատագիրը (այստեղից էլ Դելֆիի պատգամախոս անունը)։ Նրա գուշակությունները, որպես կանոն, ունեին մութ իմաստ և կարող էին տարբեր կերպով մեկնաբանվել։
Նշանավոր գուշակությունները
Պյութիան իր գուշակություններն անում էր ամեն ամսվա յոթերորդ օրը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հունական պատգամախոսներ Կատեգորիա:Կրոնը Հին Հունաստանում
Աղաղբյուր
Աղաղբյուր, հանքային աղբյուր Կարսի մարզում, Կաղզվանի շրջանում, Արաքսի ափին մոտ։ Հնում մտնում էր Արարատյան աշխարհամասի Գաբեղյանք գավառի մեջ։ Ջուրը աղի է, հավանաբար հենց այդտեղից էլ ստացել է իր անունը ։
Սպիտակ քաղաք (Թել Ավիվ)
Սպիտակ քաղաք (העיר הלבנה, խա-իր խա-լեվանա), Թել Ավիվին տրված անվանում՝ մեծաթիվ սպիտակ և բաց տոներով ներկված շինությունների համար, որոնք կառուցվել են 1920 և 1950 թվականների միջակայքում միջազգային ոճով (բաուհաուզ)։
Մինչ այժմ ավելի քան 4000 կառույցներ կարելի է տեսնել քաղաքի կենտրոնում։ Աշխարհում ամենամեծ խտությունը նման կառույցների Թել Ավիվում է։ 2003 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն Թել Ավիվի «Սպիտակ քաղաքը» հռչակեց համաշխարհային մշակութային ժառանգություն՝ որպես «20-րդ դարասկզբի նոր քաղաքաշինության և ճարտարապետության բացառիկ օրինակ»։ Հայտարարության մեջ նաև հիշատակվում է մշակութային, կլիմայական և քաղաքի տեղական ավանդույթների հետ ժամանակակից միջազգային ոճի հարմարեցման յուրահատուկությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թել Ավիվի թանգարաններ Կատեգորիա:Թել Ավիվի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իսրայելում Կատեգորիա:Իսրայելի պատմություն
Օլիմպիադովկա (գյուղ, Պետրովսկի շրջան)
Օլիմպիադովկա (Олімпіадівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Պետրովսկի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Պետրովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հայաստանի պարաշյուտային սպորտի ֆեդերացիա
Հայաստանի պարաշյուտային սպորտի ֆեդերացիա, սպորտային ֆեդերացիա է Հայաստանում։ Պաշտոնապես գրանցվել է 2002 թվականին, պարաշյուտային սպորտի վետերանների ժողովի որոշմամբ։ Ստեղծվել է 1934 թվականին ԴՕՍԱԱՖ-ի կազմում գործող աէրոակումբի հիման վրա։
Ստեղծման պատմություն
Խորհրդային Հայաստանի մայրաքաղաքում՝ Երևանում 1934 թվականին ստեղծվեց աէրոակումբ։ Շուտով կազմակերպվում են ցուցադրական պարաշյուտային թռիչքներ ջրէջքով Սևանա լճի վրա։ Երիտասարդությանը ոգևորելու նպատակով Երևանում և Կիրովականում ստեղծվում են պարաշյուտային աշտարակներ, կատարվում թռիչքներ։
Գիտելիքների և հմտության փոխանցման նպատակով, 1951 թվականին Մոսկվայից Երևան է ժամանում հրահանգչական անձնակազմ Լի-2 ինքնաթիռով, որոնք կատարում են Հայաստանի աէրոակումբի պարաշյուտիստների նետում։
1956 թվականին աէրոակումբը պարաշյուտային թռիչքներ կատարելու նպատակով ստանում է աէրոստատ, որն էլ նպաստում է պարաշյուտիստ-մարզիկների պատրաստմանը։ 1965 թվականին Երևանյան աէրոակումբը ունեցավ Ան-2 և Յակ-12 ինքնանթիռներ։
Խորհրդային տարիներին Հայաստանի աէրոակումբը տվել է 23 սպորտի վարպետ, 1200 կարգային մարզիկ-պարաշյուտիստ և 10000 սկսնակ պարաշյուտիստ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի սպորտային կազմակերպություններ
Ճամփորդություն գիշերից անդին
Ճամփորդություն գիշերից անդին (Voyage au bout de la nuit), ֆրանսիացի գրող Լուի-Ֆերդինանդ Սելինի վեպն է, որն առաջին անգամ տպագրվել է 1932 թ.: Վեպը նաև ինքնակենսագրական է, որը պատմում է նրա գլխավոր հերոս Ֆերդինանդ Բարդամուի կյանքի մասին Առաջին համաշխարհային պատերազմի շրջանում։ Վեպը հայտնի դարձավ իր յուրահատուկ ոճով, որտեղ Սելինը հաճախ որոշ մտքեր կիսատ էր թողնում և դրանց փոխարեն բազամակետեր դնում։ Սելինը հաճախ նաև հիպերբոլաներ է օգտագործել վեպում։
Մոմբերչելի
Մոմբերչելի  (Mombercelli), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Աստի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2336 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 165 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 14 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 14047։ Հեռախոսային կոդ՝ 0141։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Աբեղներ
Աբեղներ, լեռ Մեծ Հայքի Վասպուրական աշխարհի Անձևացյաց գավառում, Արևելյան Տիգրիսի վերնագավառում, գետափից ոչ հեռու։ 1651 թվականին տեղի ունեցած երկրաշարժից փլուզվում և փակվում է գետի ընթացք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ
Նագեբի (Գարդաբանի շրջան)
Նագեբի (ნაგები), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Գարդաբանի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 397 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գարդաբանի շրջան
Ռուդոլֆ Բախեր
Ռուդոլֆ Բախեր, ավստրիացի նկարիչ և քանդակագործ։
Կյանք և ստեղծագործություն
1882-1888 թվականներին սովորել է Վիեննայի Գեղարվեստի ակադեմիայում Լեոպոլդ Կարլ Մյուլլերի և պատմության նկարիչ Քրիստիան Գրիպենկերլի մոտ։ Նրա վաղ նկարները հիմնականում նվիրված էին կրոնական թեմաներին։ 1894 թվականից Վիեննայի նկարիչների տան անդամ էր։ Նա Վիեննական սեցեսսիոնիզմի անդամներից էր և երկու անգամ զբաղեցրեց վերջինիս նախագահի պաշտոնը (1904-1905, 1912-1914)։ 1896 թվականին «Große Berliner Kunstausstellung» արվեստի ցուցահանդեսում նրան շնորհվել է փոքր ոսկե մեդալ։ Նա եղել է «Ver Sacrum» ամսագրի գծանկարների և փայտի փորագրությունների մշտական ​​հեղինակը։
1903-1933 թվականներին նա եղել է իր մայր բուհի՝ Վիեննայի ակադեմիայի պրոֆեսոր։ Իր կյանքի վերջին տարիներին նա կենտրոնացել է դիմանկարչության և կենդանիների փոքրիկ քանդակների վրա։
Ծննդյան 80-ամյակի կապակցությամբ 1942 թվականին նրան նվիրեցին «Գյոթե շքանշան արվեստի և գիտության համար» և Վիեննա քաղաքի պատվո մատանի ։ Նա նաև արժանացել է ակադեմիայի պատվավոր անդամի կոչմանը։
Կուլնա
Կուլնա (Kulna), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կեիլա շրջանում։