cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մատրենինո (գյուղ, Յարցևսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի բնակավայրեր
Բոգոմոլովկա (գյուղ, Լոզովայայի շրջան)
Բոգոմոլովկա (Богомолівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1881 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բոգոմոլովկա գյուղում բնակվում էր 141 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,43 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 327,91 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1881 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Անտոնիո Ստարաբբա
Անտոնիո Ստարաբբա, լրիվ անուն ազգանունը՝ Անտոնիա Ստարաբբա մարկիզ դե Ռունի (Antonio Starabba marchese di Rudinì, ), իտալացի քաղաքական և պետական գործիչ, երկու անգամ եղել է Իտալիայի վարչապետ։
Կենսագրություն
Անտոնիո Ստարաբբան ծնվել է Պալերմոյում, սերում է հին և հարուստ Ռուդինի սիցիլիական տոհմից։
1866 թվականին եղել է Պալերմոյի քաղաքապետ, Պալերմոյուն քաղաքական խռովությունները ճնշվելուց հետո արդեն նշանակվել է Պալերմոյի պրեֆեկտ, ապա Նեապոլի։
Ենիքյոյ (Մարաշի գավառ)
Ենիքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Մարաշի գավառում ։
Անտոնիո Ստարաբբա
Կենսագրություն
1869 թվականին դարձել է Լուիջի Մենաբրեայի կառավարությունում ներքին գործերի նախարար, այնուհետև դեպուտատ, սակայն չունենալով հաջողություններ դուրս է եկել աշխատանքից։ Դեպուտատների պալատի հաջորդ ձևավորման ժամանակ նորից ընտրվել է և նրա գլխավորությամբ ստեղծվել է հատուկ «երիտասարդ աջեր» պարտիան, որը պաշտպանում էր Ագոստինա Դեպրետիսի և Ֆրանչեսկո Կրիսպիի նախարարությունը, այդ տարիներին եղել է պալատի փոխնախագահ։
Ենիքյոյ (Մարաշի գավառ)
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Անտոնիո Ստարաբբա
Կենսագրություն
1890 թվականին Ստարաբբան դարձել է աջ կոալիցիոն ուժերի ամենաազդեցիկ դեմքերից մեկը և պահանջել է գործող վարչապետ Կրիսպիին զիջել, ով սկզվում մերժել էր պահանջը, սակայն մնալով փոքրամասնության մեջ զիջել էր տեղը։ Այսպիսով Ստարաբբան ձևավորում է նոր կաբինետ։
Ենիքյոյ (Մարաշի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Անտոնիո Ստարաբբա
Կենսագրություն
Նրա երկրորդ վարչապետ եղած ժամանակը շատ կարճ էր՝ մոտ 1 ամիս, նրան այդ պաշտոնում փոխարինեց Լուիջի Պելլուն։
Անտոնիա Ստարաբբան մահացել է 1908 թվականին Հռոմում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իտալիայի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Իտալիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Իտալացի դիվանագետներ
Նիկոլայ և Ալեքսանդրա
«Նիկոլայ և Ալեքսանդրա» (Nicholas and Alexandra), Ֆրանկլին Շեֆֆների ֆիլմը։ Ռոբերտ Մեսիի գրքի էկրանավորումն է։ Արժանացել է երկու « Օսկար » մրցանակի ։
Սյուժետ
Ֆիլմը պատմում է վերջին ռուս կայսր Նիկոլայ II-ի ընտանեկան կյանքի մասին։ Սյուժեի գիծը ձգվում է մեծ իշխան և ցեսարևիչ Ալեքսեյի ծնունդից և ավարտվում է Իպատևյան տանը տեղի ունեցած գնդակահարությամբ։ Հիմնականում ցուցադրվում են Նիկոլայի և նրա տիկնոջ փոխհարաբերությունների տեսարաններ, զուգահեռաբար ցուցադրվում են Պետերբուրգյան կյանքի տեսարաններ, ինչպես նաև կարևոր իրադարձություններ՝ Արյունոտ կիրակի, Առաջին համաշխարհային պատերազմ, հեղափոխություն։ Ֆիլմում նաև ցուցադրվում են Լենինը, Ստալինը, Տրոցկին, Կերենսկին, Ռասպուտինը և բազմաթիվ այլ պատմական անձինք։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1971 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասին Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանում Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոէպոպեաներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Մակաիբայի գավառ
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Հայկական ժառանգության այգի (Բոստոն)
Պատմություն
«Հայկական ժառանգության այգին» Բոստոնի սրտում առաջին հուշարձանն է, որը հիմնվել է Մասաչուսեթսի պետական սեփականություն հանդիսացող տարածքում ու նվիրված է Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին. այն նաև խորհրդանշում է հայ համայնքի ներդրումն ամերիկյան հասարակության մշակութային բազմազանության մեջ ։
Հայկական ժառանգության զբոսայգու բացման գործում մեծ ներդրում են ունեցել Մասաչուսեթսի նահանգապետ Դուալ Պատրիկը, քաղաքապետ Թոմաս Մ. Մենինոն, կոնգրեսական Էդուարդ Ջ. Մարկեյը և Միդլսեքս շրջանի ոստիկանապետ Փիթեր Ջի Քութուջյանը։ Զբոսայգու բացման միջոցառմանը Հայաստանից ներկա են եղել ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը, ՀՀ սփյուռքի նախարար՝ Հրանուշ Հակոբյանը, ԱՄՆ-ում Հայաստանի դեսպան՝ Թաթուլ Մարգարյանը։ Այգու օրհնությունը կատարել է Խաժակ արքեպիսկոպոս Պարսամյանը, արքեպիսկոպոս Օշական Չոլոյանի և արքեպիսկոպոս Վիգեն Հայկազյանի հետ միասին։ Ողջույնի խոսքով ելույթ է ունեցել Մասաչուսեթսի նահանգապետը ։
Տվյալներ
Զբոսայգին ունի ջրավազան, ներգաղթյալների պատվին կանգնեցված հուշարձան, ինչպես նաև քարերից ու խոտից կազմված լաբիրինթոս։ Ողջ զբոսայգին հարուստ է սիմվոլներով և խորհրդանշական մեծ նշանակություն ունի։
Քանդակ
Զբոսայգում տեղադրված քանդակը յուրաքանչյուր տարի վերանորոգվում է՝ խորհրդանշելով բոլոր նրանց, ովքեր բաժանվել են իրենց ծննդավայրից և նոր կյանք սկսել Մասաչուսեթսի ափամերձ այս շրջանում ։
Լաբիրինթոս
Զբոսայգու շրջանաձև ոլորուն ճանապարհը՝ պատված խոտով ու քարերով, խորհրդանշում է կյանքի ուղին, ընթացքը։ Կենտրոնում զետեղված հավերժության նշանի կենտրոնից բարձրացող շատրվանը խորհրդանշում է հույս և վերածնունդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Վհուկ
Վհուկ (հավանաբար՝ «վիհ» բառից), սնահավատ պատկերացումների համաձայն՝ մարդկանց և կենդանիներին վնասելու գերբնական կարողություններով օժտված, դիվային «պիղծ ուժերին» ծառայող չար կախարդուհի։ Վհուկների հանդեպ հավատալիքներն առաջացել են նախնադարյան հարաբերությունների քայքայման ժամանակաշրջանում և մեծապես տարածվել միջին դարերում, կնոջ՝ որպես գայթակղության ու մեղքի աղբյուրի, եկեղեցական քարոզի ազդեցությամբ։ Վհուկներին են վերագրվել համաճարակները, երաշտը, բուքը, այլ աղետներ։ Նրանք իբր խոսում են որովայնով (որովայնախոսություն), գուշակում մեռելների ոսկորներով (վհկահարցուկ), հաղորդակցվում պիղծ ուժերին, նրանց հետ վիհերում, անդունդներում մասնակցում գիշերային խրախճանքների։ Վհուկներն իբր օժտված են սավառնելու, կերպարանափոխվելու, անշունչ առարկաները կենդանացնելու կամ անտեսանելի դարձնելու կարողությամբ։ Նրանց հատկանիշներ են դիտվել չղջիկը, սև կատուն, ցախավելը, կրակխառնիչը, կախարդական խոտը։ Կաթոլիկ եկեղեցին վհկությունը հռչակել է հերետիկոսություն, տանջանքի ու մահապատժի արժանի հանցանք։ 11-18-րդ դարերում հազարավոր անմեղ կանայք, մեղադրվելով վհուկության մեջ, ողջակիզվել են ինկվիզիցիայի խարույկներում։ Վհուկները սովորաբար պատկերվել է այլանդակ պառավի կերպարանքով, որը կարող է ընդունել հրապուրիչ գեղեցկուհու տեսք։ Վհուկի մասին պատկերացումները ծնել են միջնադարյան բազմաթիվ առասպելներ ու զրույցներ, արտացոլվել գրականության մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոգություն
(3237) Վիկտորպլատ
(3237) Վիկտորպլատ (Victorplatt), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Ջոն Պլատի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,01275 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8161 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2094 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1910,04 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188477 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,11° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ջոն Պլատի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բուզինովսկայա
Բուզինովսկայա (Бузиновская), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Վիսելկիի շրջանի կազմում։
Մայգոնիս Վալդմանիս
Մայգոնիս Վալդմանիս (Maigonis Valdmanis, սեպտեմբերի 8, 1933, Ռիգա, Լատվիա - հոկտեմբերի 30, 1999, Ռոյա, Լատվիա), խորհրդային լատվիացի բասկետբոլիստ, խաղարկող, Եվրոպայի առաջնության եռակի չեմպիոն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Լատիշ բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Ռիգա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչներ
Նովոսյոլովկա (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)
Նովոսյոլովկա (Новоселівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոսյոլովկա գյուղում բնակվում էր 49 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մեր կողքին
«Մեր կողքին» («Рядом с нами»), խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ադոլֆ Բերգունկերը  «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում 1957 թվականին։
Ֆիլմի պրեմիերան ԽՍՀՄ-ում տեղի է ունեցել 1958 թվականի հունվարի 6-ին։
Սյուժե
Մոսկվայի ինստիտուտներն ավարտելուց հետո Անդրեյը և Նիկոլայը մեկնում են աշխատելու Ալթայում։ Նրանք աշխատանքի են ընդունվում տեղական գործարանում։ Նիկոլայը դառնում է ինժեներ, Անդրեյ՝ թղթակից ևւ գործարանային բազմատիրաժ թերթի խմբագիր։ Այս թերթում նա պետք է հոդված գրի գործարանի ողջ կոլեկտիվի մասին։
Նախաձեռնող Նիկոլայը շուտով սկսում է նկատել, որ ամեն ինչ չէ, որ արտադրությունում լավ վիճակում է։ Աշխատանքի առաջամարտիկ Յաշա Միլովիդովը, որից բոլորը պետք է օրինակ վերցնեն, ստուգման ժամանակ իրեն ցուցաբերում է որպես բավականին սովորական աշխատող։ Նրա համար արհեստականորեն պայմաններ են ստեղծում, որ նա կարողանա գերակատարել պլանը։ Նրա փառքի առասպելը ստեղծել է բազմատիրաժ թերթի խմբագիր Չումովը։ Բացի այդ, Միլովիդովը լքել է իրենից երեխայի սպասող բանվորուհի Անտոնինային։ Ընկերները որոշում են մերկացնել հորինված հերոսին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1957 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Մատրյոնինո (գյուղ, Գլինկովսկի շրջան)
Մատրյոնինո (Матрёнино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գլինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 78 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գլինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Մակաուի գավառ
Մակաուի գավառ (Microrregião de Macau), գավառ Բրազիլիայի Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգում։ Մտնում է Ռիու Գրանդի դու Նորտիի մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 46 729 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 1867,777 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 25,0 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգի գավառներ
Էբելիկ
Էբելիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Մարաշի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մեծ գիսաստղ
Չափեր և միջուկի ակտիվություն
Գիսաստղի միջուկի չափերը տատանվում են մի քանի մետրից մինչև մի քանի կիլոմետր։ Երբ նրանք մոտենում են Արեգակին, նրա կողմից տաքացման հետևանքով մեծ քանակությամբ գազ և փոշի է արտանետվում միջուկից։ Գիսաստղի պայծառության կարևոր պայմանն է, թէ որքան մեծ և որքան ակտիվ է նրա միջուկը։ Արեգակի մոտով մի քանի անցումներից հետո գիսաստղի միջուկում պարունակվող ցնդող նյութերը աստիճանաբար սպառվում են, և հետևաբար գիսաստղի պայծառությունը ավելի ու ավելի պակասում է ամեն անցման հետ մեկտեղ։
2007 թվականի հոկտեմբերի 23-24 17P/Հոլմս գիսաստղը անսպասելիորեն արտանետեց մեծ քանակով ցնդող նյութեր, ինչը դարձրեց այն չափազանց պայծառ և տեսանելի անզեն աչքի համար։ Նրա տեսանելի աստղային մեծությունը աճեց 17-ից մինչև մոտ 2,8 ընդամենը 42 ժամում։ Այս ամենը ժամանակավորապես դարձրեց այս գիսատղը ամենամեծ մարմինը Արեգակնային համակարգում չնայած այն բանին, որ նրա միջուկը ունի ընդամենը 3.4 կմ տրամագծով չափ։
Մոտ պերիհելիով անցում
Պարզ անդրադարձնող մարմնի պայծառությունը տատանվում է նրա Արեգակից հեռավորության հակառակ քառակուսու օրենքով։ Այսինքն, եթե մարմնի հեռավորությունը Արեգակից կիսով չափ պակասում է, նրա պայծառությունը աճում է չորս անգամ։ Այնուամենայնիվ, գիսաստղերը իրենց պահում են այլ կերպ, քանի որ նրանք արտանետում են մեծ քանակով գազեր, որոնք իրենց հերթին սկսում են անդրադարձնել լույսը, ինչպես նաև կարող են նաև ֆլուորեսցենցեն։ Նրանց պայծառույթունը աճում է տարածության պակասեցման հակառակ խորանարդ անգամ, այսինքն, եթե տարածությունը կրճատվում է կեսով, պայծառությունը աճում է ութ անգամ։
Սա նշանակում է, որ գիսաստղը իր պայծառության առավելագույն արժեքին է հասնում Արեգակին ամենամոտ կետում։ Գիսաստղերի մեծամասնության մոտ նրանց պերիհելին ընկնում է Երկրի ուղեծրից դուրս, և ցանկացած գիսաստղ, որը մոտենում է Արեգակին ավելին քան 0,5 ա. մ. ունի շատ մեծ հավանականություն դառնալու մեծ գիսաստղ։
Երկրին մոտ անցում
Որպեսզի գիսաստղը դառնա նկատելի և նշանակալի, այն պետք է նաև անցնի Երկրից մոտ տարածության վրա, օրինակ Հալլեյի գիսաստղը սովորաբար չափազանց պայծառ է երբ անցնում է ներքին Արեգակնային համակարգով ամեն յոթանասուն վեց տարին, սակայն 1986 թվականի նրա հայտնության ժամանակ այն անցավ Երկրից թերևս ամենամեծ հնարավոր հեռավորության վրա։ Գիսաստղը դարձավ տեսանելի անզեն աչքով, սակայն այդպես էլ նշանակալի չէր։ Մյուս կողմից, չափազանց փոքր և թույլ Հյակուտակե գիսաստղը (C/1996 B2) դարձավ չափազանց պայծառ և նշանակալի Երկրին չափազանց մոտ անցման ժամանակ, 1996 թվականի մարտին։ Այս անցումը այս պահին Երկրին ամենամոտ գրանցված գիսաստղի անցումնե էր։
Մեծ գիսաստղերի ցանկ
Անցած երկու հազարամյակների մեծ գիսաստղերը (2013 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ).
Լալիո
Լալիո (Lallio), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 3826 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 1913 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 2 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24040։ Հեռախոսային կոդ՝ 035։
Լալիոն սահմանակից է Բերգամո, Դալմինե, Ստեզանո, Տրևիոլո մունիցիպալիտետներին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Տեղանուններ
Տեղանունների ուսումնասիրությամբ զբաղվում է տեղանվանագիտությունը։
Տեղանուններ են՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բառագիտություն
Բուզյուրովո
Բուզյուրովո (Бузюрово, Бозор), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 649 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մատրոսի
Մատրոսի (Матросы), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրյաժինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1875 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրյաժինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1873 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լուիջի Պելլու
Լուիջի Պելլու (Luigi Pelloux, ), իտալացի զինվորական, պետական և քաղաքական գործիչ, 1898 թվականի հունիսից 1900 թվականի հունիս ամիսը եղել է Իտալիայի վարչապետ։
Կենսագրություն
Լուիջի Պելլուն ծնվել է 1839 թվականին։
1859 և 1866 թվականներին մասնակցել է Իտալիայի ազատագրման մարտերին։ 1870 թվականին Հռոմի գրավման ժամանակ եղել է հրետանային բրիգադի հրամանատար, արդեն 1895 թվականին ղեկավարել է կորպուս։
1880-1895 թվականներին եղել է Իտալիայի պատգամավորների պալատի անդամ, իսկ 1896 թվականին սենատոր։ Անտոնիո Ստարաբբայի (1891-92) և Ջովաննի Ջոլիտտիի (1892-1893) վարչապետ եղած ժամանակ եղել է ռազմական նախարար, 1897 թվականին պաշտոնաթող է եղել։
1898 թվականին դարձել է Իտալիայի վարչապետ։ Հաջորդ տարիներին նրա կուսակցությունը թուլացել էր և 1900 թվականին Լուիջի Պելլուն հրաժարական է տվել, տեղը զիջելով Ջուզեպե Սարակոյին։
Մահացել է 1924 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Բորդիգերայում։
Սանա Ջավեդ
Կարիերա
Սանան իր կարիերան սկսել է որպես մոդել և նկարահանվել հեռուստագովազդներում։ 2012 թվականին մարմնավորել է «Mera Pehla Pyar» հեռուստասերիալի երկրորդական դերերից մեկը։ Միևնույն տարում նկարահանվել է «Shehr-e-Zaat» հեռուստասերիալում։ Առավել հայտնի է դարձել 2016 թվականին՝ մարմնավորելով Մահնուրի դերը «Միայն հիշիր» հեռուստասերիալում։ Նրա խաղընկերը եղել է Զահիդ Ահմեդը ։ Մեծ կինոյում իր առաջնախաղն ունեցել է 2017 թվականին՝ նկարահանվելով «Mehrunisa V Lub U» ֆիլմում։ Նրա խաղընկերը եղել է դերասան Դանիշ Թայմուրը ։ Նույն տարում Բիլալ Աշրաֆի հետ միասին նկարահանվել է «Rangreza» հեռուստասերիալում։ Մի քանի սերիաներում նկարահանվելուց հետո՝ լքել է նախագիծը ։ Սանան մարմնավորել է Սանամ Ալի Խանի դերը պակիստանյան հայտնի «Քհանի» հեռուստասերիալում։ Նրա խաղընկերը եղել է պակիստանցի դերասան Ֆերոզե Խանը ։
Լուիջի Պելլու
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Իտալիայի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Սանա Ջավեդ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պակիստանցի դերասանուհիներ
Բաշչիֆթլիկ
Բաշչիֆթլիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում ։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 48 կմ հարավ-արևմուտք, Արևելյան Եփրատի ավազանի Բինյոլսու գետակի ձախ ափին։
Պատմություն
Բնակչությունը կոտորվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Փրկվել է միայն 20 հայ բնակիչ։
Բնակչություն
XIX դարի վերջին ուներ 50 տուն՝ 480 հայ բնակչով։ XX դարի վերջին ուներ 27 տուն հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Բաշչիֆթլիկն ուներ '''Ս. Գևորգ''' անունով եկեղեցի։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր վարժարան։
Անվանի մարդիկ
Բաշչիֆթլիկում է ծնվել թարգմանիչ և մանկավարժ Ս. Ն. Մանուկյանը (1883-1938) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Միջերկրական ծովի կախարդը (մինի-սերիալ)
«Երկրածովի կախարդը» (Legend of Earthsea), մինիսերիալ (2 սերիա), նկարահանված է Ուրսուլա Կրյոբեր Լե Գուինի «Երկրածովի կախարդը» և «Ատուանի Դամբարանը» գրքերի հիման վրա։ Պրեմիերան կայացել է Syfy Universal ալիքում 2004 թվականի դեկտեմբերին։
Սյուժե
Գյուղացի երիտասարդ Գեդի վրա հարձակվում է Տայգատի՝ նվաճող-թագավորի զորքը։ Գեդը հանկարծակի ցուցադրում է իր կախարդելու ունակությունը, որի օգնությամբ խաբում է թշնամուն և նետում նրանց անդունդը։ Նա և նրա համագյուղացիները վախենում են իր ունակությունից։ Գեդը ուսումի է անցնում կախարդ Օգիոնի մոտ, ով նրան պատմում է Երկրածովի կախարդանքի գլխավոր սկզբունքը՝ ամեն ինչ և բոլորը ունեն իրենց իրական անունը, պետք է միայն այն իմանալ։ Գեդին իրական անունը տալիս է Օգիոնը։
Այդ ժամանակ թագավոր Տայգատը իր սիրուհու՝ Կոսսիլի օգնությամբ հուսով է մուտք գործել քրմուհիների՝ դամբարանների պահապանների միաբանության գաղտնիքի մեջ։ Այդ կատակոմբներում հնուց ի վեր փակված են անանուն սատանաներ, ովքեր սպառնում են աշխարհին։ Տայգատը համոզված է, որ Անանունները ուժ են, ովքեր ունակ են իրեն օգնել գրավել ամբողջ աշխարհը։ Կոսսիլը թույն է տալիս մայրապետին և անում ամեն ինչ, որպեսզի դառնա նրա հետևորդը։ Բայց ի զայրութ դավադիրների մայրապետը ընտրում է երիտասարդ, անմեղ և ընդունակ քույր Թենարին։ Թենարին նա ցույց է տալիս լաբիրինթի ճանապարհը դեպի այնտեղ, որտեղ փակված են Անանունները։
Ուսումը շարունակելու համար Գեդը մեկնում է Ռոք կղզի և ընդունվում է կախարդների ակադեմիա։ Այնտեղի աշակերտների մեջ նա գտնում է ինչպես հավատարիմ ընկերներ՝ Վետչին, այնպես էլ հակառակորդներ՝ Ջասպերին։ Հենց Ջասպերն է հրահրում Գեդին կիրառել արգելված կախարդանքը, որի հետևանքով երկիր է դուրս գալիս սատանա։ Այդ խախտումի համար Գեդին հեռացնում են ակադեմիայից։ Սատանան Գեդին հետևում է ամբողջ աշխարհով, նրա հետ մտնում է պայքարի մեջ, սպանում է նրա ընկերներին։ Գեդը միջոց է փնտրում, որպեսզի ազատվի անեծքից։ Աստիճանաբար նա հասկանում է, որ հրեշը, ով նրան հետապնդում է՝ իր արտացոլանքն է։ Վիշապը ասում է, որ Գեդը նրանից կարող է ազատվել Ատուանա Տաճարում։
Անհամբեր Տայգատը Ջասպերի օգնությամբ գրավում է Ռոք կղզին և նրան նշանակում է գլխավոր մոգ։ Հետո նա գրավում է քրմուհիների տաճարը և փորձում է ստիպել Թենարին ցույց տալ ճանապարհը դեպի Անանունները։ Այնտեղ է ձգտում նաև Գեդը, ով և օգնում է աղջկան փախչել։ Տայգատը փորձում է ազատել Անանուններին, բայց արդյունքում զոհվում է։ Դամբարանի խորքում Գեդը դեմ դիմաց հանդիպում է իր վախին՝ սատանային և անվանում է նրա իրական անունը։ Դա Գեդի իրական անունն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Մեդիու Ուեստիի գավառ
Մեդիու Ուեստիի գավառ (Microrregião do Médio Oeste), գավառ Բրազիլիայի Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգում։ Մտնում է Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգի արևմտյան մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 38 972 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 2898,325 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 13,4 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգի գավառներ
Ազատ (գետ)
Ազատ, Բաշգառնի, Գառնիի ջուր, գետ Հայաստանի Արարատի և Կոտայքի մարզերում (թեև գլխավորապես ընկած է Արարատի մարզում)։ Երկարությունը՝ 55 կմ, ջրահավաք ավազանի մակերեսը՝ մոտ 550 կմ2։
Աշխարհագրական դիրք
Սկիզբ է առնում Գեղամա լեռնաշղթայի Սպիտակասար լեռնագագաթի հարավարևմտյան լանջերի 3000-3200 մ բարձրություններից։ Ակունքի մոտավոր կոորդիանատներն են հս.լ. 49°09՛11՛՛ արլ.ե. 45°00՛14՛՛։ Սկզբում՝ մոտ 13 կմ հոսում է հարավարևմտյան ուղղությամբ՝ անցնելով մինչև 600 մ խորություն ունեցող գեղատեսիլ հովտով։ Վերին հոսանքի այս հատվածը՝ մինչև ձախակողմյան Քաջառու (նախկին Դարբանդ) վտակը ընդունելը կոչվում է նաև Ուղտուակունք (Յոթնակունք), իսկ այս վտակի միախառնումից հետո հոսանքով դեպի ներքև՝ մինչև աջակողմյան Գողթ վտակն ընդունելը կոչվում է նաև Միլի։ Այս ընթացքում գետը հոսում է հյուսիսարևմտյան ուղղությամբ՝ ընդունելով նաև աջակողմյան Սևջուր (կամ Սևկաջուր, նախկին Կարասու) վտակը (վերը ներկայացվածները Ազատի գլխավոր վտակներն են)։ Գառնի գյուղի մոտ գետը վերջնականապես թեքվում է դեպի հարավ-արևմուտք՝ սկզբնական մոտ 9 կմ անցնելով մինչև 180 մ խորություն ունեցող Գառնու կիրճով։ Լանջազատ (Զովաշեն) գյուղի մոտ Ազատի վրա կառուցված է ջրամբար և ՀԷԿ։ Ստորին հոսանքում անցնում է Արարատյան հարթավայրով ու թափվում Արաքս։ Գետաբերանի աշխարհագրական կոորդինատներն են՝ հս.լ. 39°57՛37՛՛ արլ.ե. 44°29՛17՛՛։
Սնումը հիմնականում ստորերկրյա է (69%) և ձնահալոցքային (21%)։ Ջրի մակարդակի ամենամյա կրկնվող բարձրացումը տեղի է ունենում ապրիլից հունիս, որի ընթացքում ձևավորվում է տարեկան հոսքի 46%-ը։ Ջրի տարեկան միջին ծախսը 6,5-7 մ³/վրկ է, տարեկան հոսքը 205-220 միլիոն մ³։ Ազատը հիմնականում արագահոս է, ունի քարքարոտ, սահանքավոր հուն և մեծ անկում։ Ջրերը մասամբ օգտագործվում են գյուղատնտեսական և էներգետիկ նպատակներով։
Ազատ գետի հովիտը շատ մասերում լցված է փլուզումների հետևանքով առաջացած հսկայական ժայռաբեկորներով։ Գետահովիտն արտասավոր վեհություն ունի հատկապես Գողթ գյուղից վերև։ Գետի այս հատվածը բնության յուրօրինակ վայրերից մեկն է։ Այստեղի գեղատեսիլ անձուկ կիրճերը, ամենաբազմազան լերկ ժայռերը, տեղ-տեղ դեպի ձորն իջնող անտառապատ լեռնալանջերը և մեծ բարձրությունից գահավիժող ջրերը հովիտին տալիս են բացառիկ գրավիչ տեսք։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի գետեր Կատեգորիա:Արաքս գետի վտակներ
Մղձավանջ
Մղձավանջ, նաև ծանր տանջալից երազ, ոչ հաճելի երազ, որն առաջացնում է գիտակցության ուժեղ զգայական պատասխան՝ հիմնականում վախի, հուսահատության, տագնապի և տխրության ձևով։ Երազը կարող է ընդգրկել անհարմարության, հոգեկան կամ հոգեբանական սարսափի իրավիճակներով։ Մղձավանջ ունեցողները սովորաբար արթնանում են դիսթրեսի վիճակում և կարճ ժամանակահատվածում ի վիճակի չեն լինում նորից քնել ։
Հաճախակի մղձավանջները կարիք ունեն բժշկական միջամտության, քանի որ կարող են խախտել քնի բնականոն ընթացքը և առաջացնել անքնություն։
Ծագումնաբանություն
Հայերենում մղձավանջ բառը ծագել է մուղձ արմատից և վանջ անհայտ նշանակությամբ բառից, մղձուկը նշանակում է «շնչահեղձություն, խեղդվելը, շունչը կտրելը» և իր հերթին հավանաբար ծագել է բնիկ հնդեվրոպական *mel՝ «մանրել, ջարդել» արմատից ։
Հաճախակիություն և տեսակներ
Արթուն ժամանակ վախի ու վախկոտության քանակը ուղիղ համեմատական է մղձավանջների քանակի հետ ։ Քնի հետազոտությունները ցույց են տվել, որ երազների ընթացքի շուրջ 75%-ը առաջացնում են բացասական զգացմունքներ ։ Սակայն, ավելի քիչ հավանական է, որ մարդիկ կհիշեն տհաճ երազները։
Մղձավանջի սահմանումներից մեկը՝ արթնացումն է քնի ցիկլի ընթացքում՝ բացասական զգացմունքներով, ինչպիսին օրինակ վախն է։ Մղձավանջ հանդիպում է ամեն ամիսը մեկ։ Հինգ տարեկանից փոքր երեխաների մոտ մղձավանջներ համարյա չեն հանդիպում, բայց հաճախ են հանդիպում ավելի մեծ երեխաների մոտ (25%-ը ամեն շաբաթ նվազագույնը մեկ մղձավանջ է ունենում)։ Մղձավանջներն ամենահաճախն են հանդիպում պատանիների մոտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քուն Կատեգորիա:Հոգեբուժական ախտորոշում
Մովնիկի
Մովնիկի (Мовники), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1555 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1555 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էլբուլի
Էլբուլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Մարաշի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(3238) Տիմրեսովիա
(3238) Տիմրեսովիա (Timresovia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի նոյեմբերի 8-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,667266 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1805 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1541 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1591,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,226258 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,72° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1975 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ալեքսան Կարապետյան
Ալեքսան Համբարձումի Կարապետյան, Հայաստանի պետական, քաղաքական գործիչ։
Կրթություն
Սովորել է Ղազարոս Աղայանի անվան միջնակարգ դպրոցում։ Ավարտել է Երևանի էլեկտրոնային հաշվիչ մեքենաների տեխնիկումի ավտոմատիկայի և հեռուստամեխանիկայի բաժինը, ապա ուսումնառությունը շարունակել Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի շինարարական ֆակուլտետում։ 1985-1989 թվականներին սովորել է ԽՄԿԿ Կենտկոմին կից բարձրագույն կուսակցական դպրոցում, ստացել քաղաքագետի որակավորում։
Քաղաքական գործունեություն
«Ազգային Միաբանություն» կուսակցության հիմնադիրներից է, Ազգային ժողովի 2-րդ և 3-րդ գումարման պատգամավոր։ 2003 թվականից եղել է ՆԱՏՕ-ի խորհրդարանական վեհաժողովում և Աշխարհի Միջխորհրդարանական միությունում ՀՀ Ազգային ժողովի պատվիրակության անդամ։ Եղել է Ազգային ժողովի Հայաստան-Բուլղարիա պատգամավորական բարեկամության խմբի նախագահ, Բիզնեսի և պառլամենտի միջազգային ասոցիացիայի հայաստանյան գրասենյակի կոորդինացնող խորհրդի անդամ, Խորհրդարանականներն ընդդեմ կոռուպցիայի համաշխարհային գլոբալ կազմակերպության (GOPAC) հայաստանյան ազգային կառույցի անդամ։
Մահ
Մահացել է 2015 թվականի մարտի 8-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:«Ազգային միաբանություն» կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:1950 ծնունդներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:2015 մահեր Կատեգորիա:Մարտի 9 մահեր Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքագետներ
Բունակովո (գյուղ, Լոզովայայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բունակովո գյուղում բնակվում էր 658 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1281 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 513,66 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրական դիրք
Բունակովո գյուղը գտնվում է Բերեկ գետի աջ ափին, վերևում՝ 2 կմ հեռավորության վրա, գտնվում է Ռակիտնոե գյուղը (Պերվոմայսկի շրջան), հոսանքին ներքև՝ 1 կմ հեռավորության վրա, Սվյատուշինո գյուղը, հակառակ ափին է գտնվում Ստեպովոե գյուղը։ Գետն այս վայրում շատ ճահճացած է՝ ձևավորելով գետաբերաններ և լճեր։
Մատրոսովկա (գյուղ, Կարմասկալինսկի շրջան)
Մատրոսովկա (Матросовка, Матросовка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 179 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Քաբուսիե
Քաբուսիե, գյուղ Կիլիկիայի, Հալեպի նահանգի Անտիոքի գավառում, Սվեդիայի շրջանում, Անտիոք քաղաքից 25 կմ դեպի արևմուտք՝ Մուսա լեռան շրջակայքում։ Մինչ Հայոց Ցեղասպանությունը ուներ 1125 հայ բնակիչ։ Գյուղում կար Սբ. Սարգիսի (1294) անվամբ եղեղեցի և դպրոց։ Հայ բնակչությունը խոսում էր առանձին բարբառով (Քաբուսիեի բարբառ)։ Այս գյուղի բնակիչները հարևան գյուղերի հետ միասին Եղեռնի ժամանակ Մուսա լեռան մոտ դիմադրություն են ցուցաբերել։ Պեղումների արդյունքում գյուղում գտնվել է մի քարաժայռ, որի վրա գրված արձանագրության հեղինակը եղել է հայտնի հռոմեացի զորավար Մարկոս Ավրելիոսը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկիայի գյուղեր
Միրոսլավ Ժբիրկա
Միրոսլավ "Միրո" Ժբիրկա (Miroslav "Miro" Žbirka. ), սլովակ փոփ ու ռոք երգիչ և երգերի հեղինակ, ով 1980-ական թվականներին լայն ժողովրդականություն էր վայելում Չեխոսլովակիայում։ Ծնված լինելով Բրատիսլավայում սլովակ հորից ու անգլուհի մորից՝ նա երգել է սլովակերեն, անգլերեն, չեխերեն։ Երբեմն ձայնագրվել է Լոնդոնում, բայց ապրել է Սլովակիայում, իսկ 1990-ական թվականների սկզբից՝ Չեխիայի մայրաքաղաք Պրահայում, որտեղ էլ կնքել է իր մահկանացուն։
1970-ական թվականների վերջերին Ժբիրկան հիմնել է չեխոսլովակյան երկու փոփ երաժշտախումբ՝ Modus-ը և Limit-ը։ 1982 թվականին, հասնելով փառքի գագաթնակետին, նվաճել է Չեխոսլովակիայի լավագույն տղամարդ երգչի ամենամյա մրցանակը՝ Zlatý slavík-ը։ Չեխիայի և Սլովակիայի՝ 1992 թվականին տեղի ունեցած անջատումից հետո նա այդ նվաճումը երեք անգամ կրկնել է Սլովակիայի ամենամյա Slávik Awards մրցանակաբաշխությունում՝ առաջին տեղը գրավելով 2002, 2004 և 2005 թվականների տարեվերջյան չարթերում ։
2012 թվականին Ժբիրկան մի քանի անգամ ելույթ է ունեցել Ջոն Անդերսոնի հետ։
5895 համարանիշը կրող աստերոիդը, որը 1982 թվականին հայտնաբերել է չեխ աստղագետ Զդենկա Վավրովան, սիրված երգչի պատվին կոչվել է Žbirka (Փոքր մոլորակների կենտրոնն այդ մասին պաշտոնապես հրապարակել է 2019 թվականի օգոստոսի 27-ին (MPC 115893)):
Միրոսլավ Ժբիրկան մահացել է Պրահայում, թոքախտից, 2021 թվականի նոյեմբերի 10-ին՝ անավարտ թողնելով իր 15-րդ ստուդիական ալբոմի ձայնագրումն ու թողարկումը։ Հոր թերի թողածը լրացրել է նրա որդին՝ Դավիդ Ժբիրկան, և Konk Studios ձայնագրման ստուդիայում 2022 թվականի մայիսին թողարկել է ալբոմը Posledné veci (Հուսկ բանք) խորագրով։
Էլմադի
Էլմադի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Մարաշի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լեոնարդո դա Վինչիի ստեղծագործությունների ցանկ
Լեոնարդո դա Վինչիի ստեղծագործությունների ցանկը ներառում է նրա բոլոր հայտնի ստեղծագործությունները, որոնք պահպանվել են աշխարհի թանգարաններում (բացառությամբ ուրվանկարների), ինչպես նաև նրան վերագրվող աշխատանքներ, որոնք բավականին մեծ թվով գիտնականներ են ճանաչել։ Թվարկվում են նաև նախկինում իրեն վերագրվող, սակայն այժմ այլ վարպետների աշխատանք համարվող նկարներ, այն դեպքում, եթե նրա հեղինակության մասին տեղեկատվությունը բավական տարածված է։ Ցուցակում ներառված են նկարներ, որմնանկարներ, կոդեքսներ, մի քանի ամենահայտնի նկարներ (որոնք ստացել են անձնական անուն)։ Նաև թվարկվում են Լեոնարդոյի չհրապարակված ստեղծագործությունները, որոնց մասին հայտնի է գրավոր աղբյուրներից և հետևորդների պատճեններից։
Աշխատանքների թվագրումը տրված է Թանգարանների պաշտոնական կայքերում տեղադրված տեղեկատվության համաձայն, որտեղ դրանք ցուցադրվում են (քանի որ գիտնականների կարծիքը տարբեր հեղինակային կատալոգներում կարող է բավականաչափ տարբեր լինել)։
Անավարտ նկարներ և էսքիզներ
Այս բաժնում ընդգրկված են միայն ամուր հիմքի վրա (փայտ կամ կտավ) արված նկարներ։
Վիճելի հատկանիշներով նկարներ
Բաժնում ներառված են նկարներ, որոնց հեղինակությունը կասկածի տակ է դրվում մի շարք ճանաչված փորձագետների կողմից, սակայն ճանաչվում է այլ գիտնականների կողմից։
Վերացական ատրիբուտացիայով նկարներ
Թվարկվում են նախկինում զգալի թվով փորձագետների կողմից երկար ժամանակ Լեոնարդո դա Վինչիի վրձնին վերագրվող նկարներ։
Չճանաչված ատրիբուտացիայով նկարներ
Այն, որ այդ նկարները պատկանում են Լեոնարդոյի վրձնին, որպես կանոն, ենթադրում են միայն նրանց տերերը։
Օրենսգրքեր
Բաժինը թվարկում է Լեոնարդո դա Վինչիի ամենահայտնի ձեռագրերը ։
Նկարներ
Լեոնարդո դա Վինչիի բոլոր նկարները հնարավոր չէ թվարկել, ուստի բաժինը ներառում է նրա հատկապես հայտնի աշխատանքները այս տեխնիկայի մեջ (ներառյալ հակասական ատրիբուտացիայով նկարները)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեոնարդո դա Վինչի Կատեգորիա:Լեոնարդո դա Վինչիի նկարներ Կատեգորիա:Գեղանկարչական ստեղծագործություններ
Բուզոուլիկ
Բուզոուլիկ (Бузоулык, Быҙаулыҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովարսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 81 մարդ։
Քեմերոն Դալաս
Քեմերոն Դալաս (Cameron Dallas, ), ամերիկացի համացանցային դեմք և դերասան։ Հայտնի է դարձել «Vine» տեսահոսթինգի շնորհիվ ։
Կարիերա
Դալասը կարիերան սկսել է 2013 թվականին ։ «Vine»-ում ունի 8,1 միլիոն հետևորդ, համարվելով 11-րդ ամենահայտնի անձը տվյալ հարթակում։ Ունի նաև 5,2 միլիոն հետևորդ Թվիթթերում և 8,1 միլիոն հետևորդ Ինստագրամում ։ 2014 թվականի ապրիլին նկարահանվել է «Հեռացված» ֆիլմում։
Մոսորոյի գավառ
Մոսորոյի գավառ (Microrregião de Mossoró), գավառ Բրազիլիայի Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգում։ Մտնում է Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգի արևմտյան մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 296 189 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 4198,951 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 70,5 մարդ/կմ²։
Քեմերոն Դալաս
Կարիերա
2015 թվականի ապրիլին թողարկել է իր առաջին երգը՝ «She Bad»։
Մոսորոյի գավառ
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգի գավառներ
Քեմերոն Դալաս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տիկտոկերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բլոգերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ Կատեգորիա:Համացանցային աստղեր Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Բաշքյոյ (Էրզրումի գավառ)
Բաշքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում ։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 60 կմ հյուսիս-արևմուտք ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հյուսիսային Կիպրոսի վարչական բաժանում
Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետությունը միայն Թուրքիայի կողմից ճանաչված պետություն է Կիպրոս կղզու հյուսիսային մասում։ Այդ տարածքը դե յուրե պատկանում է հունական Կիպրոսի Հանրապետության, սակայն այժմ չի գտնվում նրա վերահսկման տակ (տես՝ Կիպրոսի Հանրապետության վարչական բաժանում)։ ՀԿԹՀ-ն բաժանված է 5 շրջանների։ Շրջանները բաժանված են ենթաշրջանների ։ Շրջանը ղեկավարում է կայմակամը։
Walking Contradiction
Սինգլի տեսահոլովակ
Տեսահոլովակի ռեժիսորն է Ռոման Կոպոլան։ Տեսահոլովակը նկարահանվել է Սան Պեդրոյում, Լոս Անջելեսում, Կալիֆորնիայում։ Տեսահոլովակում Green Day խմբի երեք անդամներ քայլում են քաղաքով և պատահաբար տեղի են ունենում դժբախտ իրադարձություններ։ 39-րդ Գրեմմի մրցանակաբաշխության ժամանակ տեսահոլովակը նոմինացվել է որպես «Լավագույն տեսահոլովակ» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Green Day երգեր
Սմբատ Ավագյան
Սմբատ Դարչինի Ավագյան, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, լրագրող, Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Կենսագրություն
Մահացել է Երևանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Շևչենկովո (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)
Շևչենկովո (Шевченкове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շևչենկովո գյուղում բնակվում էր 56 մարդ։
Աստերոիդների ցանկ (144401-144500)
Աստերոիդների ցանկ (144301-144400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (144501-144600)
|}
Սպիտակաջուր (գետ, Գեղարքունիքի մարզ)
Սպիտակաջուր, գետ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Վարդենիսի լեռների հյուսիսային լանջերից և Գեղաքար գյուղից 2 կմ հյուսիս-արևելքում աջից միախառնվում Խաչաղբյուր գետին։ Երկարությունը՝ 21 կմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Խաչաղբյուր (գետ, Գեղարքունիքի մարզ) գետի վտակներ
Բրայլովկա (գյուղ, Լոզովայայի շրջան)
Բրայլովկա (Браїлівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1928 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բրայլովկա գյուղում բնակվում էր 209 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,806 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 259,31 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1928 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (323401-323500)
Աստերոիդների ցանկ (323301-323400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (323501-323600)
Սուրբ Կարապետ եկեղեցի (Լաս Վեգաս)
Սուրբ Կարապետ, հայ առաքելական եկեղեցին Լաս Վեգասում։
Պատմություն
Լաս Վեգասում Սուրբ Կարապետ եկեղեցու կառուցման նախագիծը մեկնարկել է 2009 թվականին, երբ Desert Inn Road արևելյան պողոտային կից հայ համայնքը կես ակր հողատարածք է գնել։ Հիմնարկեքը տեղի է ունեցել 2011 թվականի հոկտեմբերին Մեծի Տանն Կիլիկիո Արամ Ա կաթողիկոսի մասնակցությամբ։ Շինարարական աշխատանքներն սկսվել են 2012 թվականից ։ Եկեղեցին և հարակից դահլիճը հանդիսանում են հայ համայնքի հոգևոր և մշակութային կենտրոնը։
Եկեղեցու ճարտարապետն է Լևոն Գյուլբենկյանը։ Եկեղեցին կառուցված է հայկական ճարտարապետությանը համահունչ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Լաս Վեգաս
Մատրոսովո (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)
Մատրոսովո (Матросово), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի բնակավայրեր
Ցարիցինի պաշտպանությունը
«Ցարիցինի պաշտպանությունը» («Оборона Царицына»), խորհրդային երկսերիանոց պատմա-հեղափոխական կինոէպոպեա, որը նկարահանվել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում 1942 թվականին ։ Սցենարի հեղինակներն ու բեմադրող ռեժիսորներն են Վասիլև եղբայրները    ։
Առաջին սերիան կոչվում է «Վորոշիլովի արշավանքը» («Поход Ворошилова», [ԴԿԽՀ-ից Ցարիցին]), երկրորդ սերիան՝ «Պաշտպանություն» («Оборона»)։
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Ցարիցինի առաջին պաշտպանության մասին (1918 թվական) Կարմիր բանակի զորամասերի կողմից Իոսիֆ Ստալինի և Կլիմենտ Վորոշիլովի հրամանատարությամբ ։
Նկարահանող խումբ
Առաջին սերիայի համար ռեժիսորներ Գ. Վասիլևը և Ս. Վասիլևը, դերասաններ Մ. Գելովանին, Ն. Բոգոլյուբովը, Մ. Ժարովը և օպերատոր Ա. Սիգաևն ստացել են Ստալինյան I աստիճանի մրցանակ (1942)։
Էկրան է բարձրացել միայն կինոէպոպեայի առաջին սերիան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1942 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Քարոզչական ֆիլմեր Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կալտենուզ
Կալտենուզ (Kaltenhouse), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 2115 մարդ, բնակչության խտությունը` 568.55 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.72 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 410 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 24 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Նատալի գավառ
Նատալի գավառ (Microrregião de Natal), գավառ Բրազիլիայի Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգում։ Մտնում է Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգի արևելյան մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 982 946 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 416 165 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 2361,9 մարդ/կմ²։
Արաքս
Արաքս (Aras, ), Հայկական լեռնաշխարհի ամենախոշոր գետերից մեկը։ Անդրսահմանային գետ է, որի ավազանն ընդգրկում է Թուրքիայի, Հայաստանի, Արցախի, Իրանի և Ադրբեջանի տարածքը։
Նորագույն պատմության մեջ Արաքսը արժևորվեց որպես աշխարհաքաղաքական սահման։ Ըստ Գյուլիստանի և Թուրքմենչայի պայմանագրերի՝ գետն ընտրվեց որպես սահման Ռուսական և Պարսկական կայսրությունների միջև։ Խորհրդային Միությունը և Իրանը հետագայում համատեղ պատվար կառուցեցին Արաքսի վրա՝ Փոլդաշտի տարածքում։
Անվան ստուգաբանություն
Այլ անվանումներ՝ Աբոս, Աոռաս, Արագ, Արազի, Արախես, Արախիս, Արաս, Արասի, Արասխի, Արասկ, Արասպ, Արաատղ, Արաքսե, Արաքսեն, Արաքսենե, Արաքսես, Արաքսիս, Արեզ, Արեզի, Արես, Արրասս, Բասենի ջուր, Գենոն, Գնհովն, Գինոն, Գիհովն, Դվնագետ, Երազխ, Երասխ, Երես, էգրի, Էյրի, Էրես, Էրսի, Կումասաոր, Հայմոս, ճեհոն, Մայր Արաքս, Նյախրի Արազ, Պասին, Ջանունից գետ, Ջանունյաց գետ, Ռազ, Ռախս, Ռախսի, Ռակսի, Ռաս, Ռասխ, Ռոս, Օրոս։ Արաքսը Հին Կտակարանում կոչվել է Գիհոն կամ Գեհոն (դրախտի 4 գետերից մեկը), հայկական աղբյուրներում՝ Երասխ, Արաքս, արաբականում՝ Արազ։
9-րդ դարի արաբ պատմիչ Յակուբին Արաքսն անվանում է Դըվնա գետ (Դվին քաղաքի անունով)։
Մովսես Խորենացին Երասխի անունը կապում է Արամայիսի թոռան՝ Երաստի անվան հետ։ Պատմահայրը գրում է «Արամայիսը իր բնակության համար տուն է շինում գետի ափին մի բլուրի վրա և իր անունով կոչում է Արմավիր, իսկ գետը կոչում է Երասխ՝ իր թոռան՝ Երաստի անունով»։
Բանասեր Արամ Ղանալանյանը իր գրքում Արաքս անվան ժողովրդական ստուգաբանության երկու պատում է բերում։
«Հայոց Արաքս թագավորը պարսիկների հետ պատերազմելու ժամանակ մեկի միջոցով նախազգուշացվում է, որ ինքը միայն այն ժամանակ հաղթանակ կտանի, երբ աստվածներին զոհ կմատուցի երկու լավագույն ու գեղեցիկ կույսերի։ Խնայելով իր դուստրերին, Արաքս թագավորը զոհաբերում է իր հպատակներից մեկի աղջիկներին։ Սրանց հայրը միաժամանակ խեղդում է իր մեջ դառնության ու վիրավորանքի զգացումը, սակայն հենց որ հարմար առիթ է ներկայանում, թաքստոցից սպանում է Արաքսի աղջիկներին «լքելով իր հայրենիքը» գնում է օտարություն։ Իմանալով այդ մասին, Արաքս թագավորը նետվում է Ճալմոս գետը, որն այնուհետև նրա անունով կոչվում է Արաքս» ։
Այս նույն ավանդությունը հիշատակում է նաև Ղևոնդ Ալիշանը՝ նշելով, որ Արաքս թագավորից իր դստրերի վրեժը լուծելուց հետո Մնիսալկ անունով ազնվականը «փախչի ի Սկյութիա»։ Իսկ Արաքսը վշտից իրեն նետում է Ալմոս կամ Ալմոն, որ հետո կոչվեց Երասխ ։
«Այլազգի առևանգիչները փախցնում են հայ երիտասարդի սիրած աղջկան։ Երիտասարդը գնում է նրան ազատելու։ Երկար որոնումներից հետո նա սիրածին գտնում է առևանգիչի գրկում։ Տեղնուտեղը սպանելով նրան, երիտասարդը ազատում է սիրածին։ Վրա են հասնում բռնավորի ծառաները և սպանում են թե տղային և թե աղջկան։ Տեսնելով, որ որդին ուշանում է, տղայի մայրը գնում է նրան որոնելու, և գտնում է տղայի ու հարսնացուի դիակները։ Վշտահար ընկնում է դիակների վրա և ինքն էլ ավանդում հոգին։ Ասում են, թե Արաքս գետը գոյացել է սպանված երիտասարդի, նրա սիրածի և մոր թափած արյուն-արցունքներից, որոնք հազարավոր աղբյուրներ են դարձել և ցած իջել հայոց լեռներից» ։
Պլուտարքոսը գրում է, «Արաքսը Հայաստանի գետ է. անունը ստացել է Նեղոսի որդու անունից։ Արաքսը իշխանության համար պայքարի մեջ մտնելով իր պապի՝ Արբելի հետ, նրան վնասում է նետով, սակայն հետո հետապնդվելով էրինիյամի կողմից, իրեն գցում է Բակտր գետը, որը դրա համար կոչվեց Արաքս»։ Այստեղ շփոթ կա Արաքսի և Բակտր գետի միջև (Բակտրը՝ Օքս Ամուդարիա գետի վտակն է։
Ստրաբոնն էլ Արաքսի անունը կապում է արգոնավորդներ՝ Յասոնի և Արմենի հետ։ Ինչպես ենթադրում են, Արմենը և նրա ուղեկիցները Արաքսը կոչել են Պենեոս, նրանց նմանության պատճառով, որովհետև նա ճեղքել էր Օսին Օլիմպիոսից, բացելով Տեմպեյան հովիտը։ Հաղորդում են, որ նախկինում հայկական Արաքսը իր սրընթաց հոսանքով լեռներից լցվել է ընդարձակ տարածության ցածր ընկած հարթությունը չունենալով ելք, կազմել է ծով։ Յասոնը ժայռի մեջ բացել է նեղ կիրճ Տեմպեյան հովտի նման, որի միջով այժմ ջրերը ցած են հոսում դեպի Կասպից ծովը՚ ։
Մի այլ ավանդության համաձայն, Նոյի դստրերից մեկի անունը Արազա էր, որից էլ իբր առաջացել է Արաքս, Արազ անունը։ Լ. Աճաոյանը Արաքս բառը ստուգաբանում է խփել, խլել բայով։ Հին աշխարհի հեղինակները Արաքս անունը կապել են նրա աղմկոտ լինելու հետ, որով Արաքս հունարեն նշանակում է աղմկել։
Որոշ մասնագետներ էլ Արաքսը մակաբերում են արագ բառից։ Անահիտ Փերիխանյանը գրում է, որ հին հայերենում հաճախ ե հնչյունը բառասկզբում փոխվում է ա-ի, օրինակ, երազ-արազ, Երասխ-Արաքս ։
Մի շարք բանասերներ ար արմատի մեջ տեսնում են արև, արփի, արեգ իմաստները, նաև՝ լույս, փայլ, մեծություն, զորություն, արիություն 9։
Հնախոսությունը Արաքս գետի հետ է կապում պատմական Էպիրոսի (Հունաստան) Արախտոս գետի անունը։ Պատմական Պոնտոսի Թերմոդոն գետը կոչվել է Արաքս։ Հույն գրող և քաղաքական գործիչ Մետրոդորոս Սկեպսացին (մ.թ.սւ. 163-69 թթ.) հայոց հզոր արքա Տիգրան Բ Մեծի մասին գրել է մի գիրք, որը չի հասել մեզ։ Այդ գրքից միայն մի նախադասություն է պահպանվել. «Ասում են, որ Մետրոդորոսը Տիգրանի մասին (պատմության) առաջին գրքում Թերմոդոն (գետը) անվանում է Արաքս»։ Քսենոփոնը (մ.թ.ա. 5-4-րդ դարեր) Արաքս անունով է կոչել Եփրատ գետի Խապուրաս վտակը։
Հրաչյա Աճառյանը գրում է, որ 19-րդ դարից Արաքս գետի անունը հայերի մոտ սկսեց գործածվել որպես իգական անուն (Արաքսի, Արաքսյա) ։ Վրաց աղբյուրներում կոչվում է Արեզ ։
Արաբ մատենագիր, Իբն-ալ-Ֆակիհը երբեմն կոչել է Արրասս ։
Աշխարհագրական ակնարկ
Արաքսը սկիզբ է առնում Բյուրակնյան լեռներից բխող բազմաթիվ սառնորակ աղբյուրներից։ Այստեղ նրա ջրերն ունեն ոչ ավելի 3-3,5° ջերմություն։ Այն լեռնաշխարհի միակ գետն է, որ հոսում է լեռնաշխարհի ամբողջ տարածքով և միանալով Կուրին՝ թափվում Կասպից ծովը։ Արաքսը հոսում է Հայաստանի, Ադրբեջանի, Թուրքիայի և Իրանի տարածքներով։ Նրա երկարությունը 1072 կիլոմետր է, որից 200 կիլոմետրը Հայաստանի տարածքում է։ Գետի լայնությունը մերձարաքսյան հարթությունում հասնում է 30-130 մետրի (Մեղրուն մերձ կիրճերում՝ 6-7 մետրի)։ Խորությունը 3-4,5 մետր է։
Արաքսը տարվա գրեթե բոլոր ամիսներին պղտոր է լինում։ Արագահոս գետ է (վայրկյանում՝ 1,5 մետր)։ Հայոց մայր գետը իր փոխադրած տիղմով Նեղոսից հետո աշխարհում գրավում է երկրորդ տեղը։ Մասնագետների հաշվումներով՝ Արաքսն ամեն տարի ծովն է տանում ավելի քան մեկ միլիոն վագոն տիղմ։ Օտարները հրաշալիք են համարում Արաքսի նշանավոր Քարավազը (սահանքը Մեղրուն մերձ կիրճերում)։ Ստրաբոնի վկայությամբ, հնում Արաքսը, հատելով Մուղանի դաշտը, թափվել է Կասպից ծովը՝ առանց Կուրին միանալու։
Ֆրանսիացի աշխարհագրագետ Էլիզե Ռեկլյուն Արաքսն անվանում է «բուն, գերազանց հայկական գետ»։ Արարատյան դաշտում Արաքսը աջից ընդունում է Դեղին գետը, ձախից Ախուրյանը, Սև ջուրը, Հրազդանը, Ազատը, ապա Նախիջևանը ։
Արարատյան դաշտում Արաքսը աջից ընդունում է նաև Մակու (Զանգիմար) և Կարմիր (Կոտուր) վտակները։ Որոտանի գետախառնուրդից հետո դուրս է գալիս լեռներից և դանդաղ հոսում Մուղանի ու Միլիի դաշտերով՝ ընդունելով Կարասու (աջից) և Կենդելանչայ (ձախից) վտակները։