cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հելլենիստական դարաշրջանի հայկական մշակույթի բնույթն ու զարգացման փուլերը
Երկրորդ փուլ
Երկրորդ փուլի հիմքում ընկած են ստրկատիրական հարաբերությունները, բայց նրանց ընդերքում արդեն սկսվում է նոր ֆեոդալական հարաբերությունների առաջացումը. գոյանում են նախարարություններ,նախկին թափը կորցնում է քաղաքաշինությունը, տիպիկ հելլենիստական բնույթի հայ պետությունը թուլանում է։ Այս ամենի հետևանքով թուլանում են հելլենիստական ավանդույթները, սրան հակառակ աճում է ժողովրդական ավանդական ուղղության նշանակությունը։
Խարվել
Խարվել, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Հելլենիստական դարաշրջանի հայկական մշակույթի բնույթն ու զարգացման փուլերը
Ճարտարապետություն
Երկրի մշակութային վերելքն արտահայտվում է ճարտարապետական-կառուցողական արվեստում։
Խարվել
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Հելլենիստական դարաշրջանի հայկական մշակույթի բնույթն ու զարգացման փուլերը
Քաղաքաշինություն
Հայ ճարտարչրապետական մտքի գոյացման ու դրսևորման հիմնական օջախներն եղան Հայաստանի բազմաթիվ վայրերում կառուցված քաղաքները։ Քաղաքաշինության արմատները հին Հայաստանում մեզ տանում են նախաուրարտական և ուրարտական ժամանակաշրջան։
Խարվել
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր Կատեգորիա:Ռիզեի շրջանի համայնքներ
Հելլենիստական դարաշրջանի հայկական մշակույթի բնույթն ու զարգացման փուլերը
Արմավիր
Ուրարտու վարչական կենտրոնի՝ Արգիշտիխինիլիի վրա աճած Արմավիրը ոչ միայն Հայաստանի մայրաքաղաքն է դառնում, այլև շարունակում է լինել կրոնական կենտրոն։ Արմավիրի քաղաքային տարածքը ընդգրկել է այժմյան համանուն գյուղից դեպի արևմուտք գտնվող բլուրի և նրա շրջապատի զգալի տարածությունը։ Միջնաբերդը ներսում ունեցել է հասարակական ու տնտեսական բազմաթիվ շենքեր։ Արմավիրը դառնում է երկրի ճարտարապետական արվեստի խոշորագույն օջախներից մեկը, կարևորագույն դեր կատարելով հայական ճարտարապետության կազմավորման գործում ։ Այստեղ շինարարական գործընթացը տևել է գրեթե մեկ ամբողջ հազարամյակ։
Արտաշատ
Հայկական լեռնաշխարհի կենտրոնում ՝ ուր Մեծամոր գետը միանում էր Արաքսին, Արտաշես 2-ը կառուցում է մի քաղաք, որը հետագայում կոչում է հենց իր անունով՝ Արտաշատ։ Ըստ մատենագրությունների, Արտաշատը կառուցվում է բլուրի վրա, «... գետածոցում, որը նման է թերակղզու, և նրա շուրջը բացի պարանոցի մասից, գետի առջև ձգվում է պարիսպը, իսկ պարանոցը փակվում է խրամով և պատվարով» ։ Հարկ է նշել այն փաստը, որ տեղանքի ընտրությունը և պաշտպանության կառուցումը կատարվել է ըստ նախօրոք մշակված նախագծային մտահաղցման։ Արտաշատը բացի հզոր բերդ լինելուց, եղել է նաև երկրի մշակութային ու տնտեսական կյանքի կենտրոնը։ Ժամանակակիցները այն կոչում են «գեղեցիկ շինված... թագավորանիստ քաղաք», «Մեծ ու խիստ գեղեցիկ քաղաք»,«Հայաստանի Կարթագեն» ։ Քաղաքն ուներ շքեղ ապարանք, ամֆիթատրոն, պաշտամունքի և հասարակական տարբեր նշանակության բազմաթիվ կառուցվածքներ։
Տիգրանակերտ
Մեծ Հայքի Աղձնիք նահանգում մ. թ. ա. 80-ական թվականներին հիմնադրվում է մի նոր մայրաքաղաք Տիգրանակերտը, որը անվանվեց Տիգրան Բ թագավորի պատվին։ Նոր մայրաքաղաքը ուներ մինչև 50 կանգուն բարձրություն և չափազանց մեծ լայնություն պարսպապատերով ստեղծված պաշտպանական մի հզոր համակարգ։ Քաղաքի ներսում վեր էր բարձրանում միջնաբերդը, որի շուրջը միահյուսված էին իշխանավորների ու ազնվականների դղյակները, բնակելի, պաշտամունքային, մշակութային և հասարակական այլ շինություններ։
Վաղարշապատ
Այժմյան Էջմիածինը հիմնադրվել է Վարդգեսավանի տեղում մ. թ. 163-ին հռչակվել է աթոռանիստ քաղաք։ Քաղաքն ունեցել է հասարակական, արտադրական, պաշտամունքի և աթոռանիստ քաղաքին արժանի այլ կառուցվածքներ, որոնց մանրամասներից մի քանի բեկորներ բացահայտվեցին Էջմիածնի Մայր տաճարի պեղումների ընթացքում։
Ամրոցներ
Հին Հայաստանի համար հատկանշական էր բազմաթիվ անառիկ ամրոցների գոյությունը։
Գառնիի ամրոց
Գառնիի տաճարը գտնվում է Աբովյանի շրջանի Գառնի գյուղի հարավային ծայրամասում։ Ամրոցը գոյություն է ունեցել մ. թ. 2-3 դարերում, և հանդիսացել է հայկական արքունիքի ամառանոցային նստավայրերից մեկը։ Ամրոցը լինելով բարձր հրվանդանի վրա, նրա եռանկյունաձև տարածքը՝ հարավային, հարավ-արևմտյան և կիսով չափ արևելյան կողմերից շրջափակված է բնական անմատչելի ժայռերով։ Այն հատվածներում, որտեղ տեղանքի պատճառով թշնամին դժվարությամբ կարող էր մոտենալ պարսպապատերին, աշտարակները կառուցված են պակաս թվով, այսինքն՝ ունեն միմյանցից մեծ հեռավորություն, իսկ այն մասերում, որտեղ թշնամին կարող էր համեմատաբար անարգել մոտենալ պարսպապատերին, աշտարակները կառուցված են մեծ թվով, այսինքն՝ միմյանց ավելի մոտ։
Աշտարակների ձևը ուղղանկյուն է։ Նման կառուցվածքի աշտարակներ գոյություն ունեն նաև հելլենիստական ճարտարապետության այլ կենտրոններում՝ Փոքր Ասիա, Սիրիա։ Ամրոցի պատերը շարված են տեղական կապտավուն որձաքարի սրբատաշ խոշոր զանգվածներով, չոր, առանց շաղախի։ Որմնաքարերը ուղղաձիգ միացումներ չունեն։ Պալատական շինությունը բաղկացած է եղել մի քանի շենքերից։ Տաճարն ունեցել է նաև բաղնիք։ Բաղնիքի շենքը կառուցված է նույն տեխնիկայով ու նյութերով, ինչ որ և պալատական մյուս շինությունները։
Քրիստոնեության ընդունումից հետո տաճարի շենքը օգտագործվել է աշխարհիկ նպատակների համար։ Ըստ երևույթին, Գառնիի տաճարը նվիրված է եղել հին հայկական արևի աստված Միհրի պաշտամունքին ։ Ճիշտ է, հելլենիստական մշակույթի հանդես գալուց դեռ շատ դարեր առաջ Հայկական լեռնաշխարհն ուներ ուղղանկյուն հատակագծով, սյունաշարքով կառույցներ, սակայն Գառնիի տաճարի հորինվածքն իհարկե նման է հունահռոմեական նույնատիպ հուշարձաններին, բայց զուրկ չէ նաև տեղական արվեստի առանձնահատկություններից։
Քանդակագործություն
Հայ արվեստի այս հին բնագավառը կարելի է բաժանել երկու ճյուղի՝ արձանագործություն և գեղարվեստական քանդակ քարի կամ փայտի վրա։ Հին Հայաստանում արձանագործությունը կապված էր պաշտամունքի հետ, իսկ գեղարվեստական քանդակը հիմնականում ծառայել է ճարտարապետական հուշարձանների հարդարման նպատակին։ Ըստ Մովսես Խորենացու, Հայաստանի հնագույն մայրաքաղաք Արմավիրում, Վաղարշակ թագավորը մեհյան շինելով, արձաններ է կառուցում Արեգակին, Լուսնին և իր նախնիներին։ Հայկական պանթեոնի աստվածների համադրումը հունականների հետ հնարավոր է դարձնում բերել համապատասխան արձաններ դրսից՝ հելլենիստական երկրներից և կանգնեցնել հայկական մեհյաններում։ Ըստ Խորենացու, Հունաստանից Հայաստան են բերվում Զևսի, Արտեմիդեի, Աթենասի, Հեփեստոսի և Ափրոդիտեի արձանները, որոնք կանգնեցնում են նրանց տաճարներում։
Քարե արձանների գլուխներ գտնվել են Դվինի, Երևանի մերձակայքում, Սյունիքում և այլուր։ Դրանք տուֆից են, բոլորի դեմքերն էլ խորաքանդակ են՝ փոս ընկած, քիթը և ճակատը, ընդհակառակը, դուրս ընկած են ։ Արձանների գլուխներն իրենց ձևով, ոճով, արվեստով, կատարման տեխնիկայով ներկայացնում են Հին Հայաստանի արձանագործության ուղղություններից մեկը՝ ժողովրդական-ավանդական ուղղությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հելլենիզմ Կատեգորիա:Հելլենիստական Հայաստան Կատեգորիա:Հելլենիստական մշակույթ Կատեգորիա:Հելլենիստական պետություններ Կատեգորիա:Հելլենիստական փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Հայկական մշակույթ ըստ դարաշրջանների
Ցոր
Ցոր, գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։ Մտնում է Բանաձոր համայնքի մեջ։
Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)
2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո  ։
Բնակչություն
2015 թվականին Ցոր գյուղում բնակվում էր 20 մարդ, կար 6 տնտեսություն ։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիսական-ի-Կոտակ գավառի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմի բռնազավթված տարածքներ
Gekreuzigt
Երգացանկ
Կատեգորիա:1998 սինգլներ Կատեգորիա:Oomph! երգեր
Զիմովկա (գյուղ, Կոյգորոդսկի շրջան)
Զիմովկա (Зимовка), գյուղ Ռուսաստանի, Կոմիի հանրապետության Կոյգորոդսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1926 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Կոյգորոդսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1918 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բոգատոե (գյուղ, Իզմայիլի շրջան)
Բոգատոե (Багате), գյուղ Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Իզմայիլի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Դոլակոյ։ Հիմնադրվել է 1806 թվականին։
Չճշտված տվյալներով Բոգատոե գյուղում բնակվում էր 3 977 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,9 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Իզմայիլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1806 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ցվիկլովցի Պերվիե
Ցվիկլովցի Պերվիե (Цвіклівці Перші), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ցվիկլովցի Պերվիե գյուղում բնակվում էր 490 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1626 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 301,35 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1441 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պալյու (գետ)
Պալյու (Палью), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Իլիչ գետի ձախ ափին՝ 9 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 61 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Գիգաբայթ
Գիգաբայթ (միջազգային անվանումը՝ Gigabyte, Gbyte, GB), ինֆորմացիայի քանակի չափման միավոր, հավասար 1024 Մեգաբայթի կամ 230 բայթի։ Թույլատրվում է գրառման հետևյալ ձևերը՝ Գբայթ կամ ԳԲ (հայերեն), Гбайт կամ ГБ (ռուսերեն), Gbyte կամ GB (անգլերեն)։ Միջազգային ստանդարտներով Գիգաբայթ (Giga լատ.) - նշանակում է 109 = 1 000 000 000 բայթ։ Կոշտ սկավառակների արտադրողներն իրենց արտադրանքների պիտակավորման ժամանակ սովորաբար գիգաբայթը հասկանում են 1 000 000 000 բայթ (օպերատիվ հիշող սարքերի արտադրողները գիգաբայթի արժեքը կիրառում են ինչպես 2-ների աստիճաններ)` 230 = 1 073 741 824 բայթ։
Տարբեր հիշող սարքերի հիշողության ծավալներ
Ինֆորմացիայի չափման միավորներն օգտագործվում են համակարգիչների հիշողության ծավալը չափելիս։ Վերջինս բնորոշվում է պահվող ինֆորմացիայի ծավալով և չափվում բայթով, կիլոբայթով, մեգաբայթով, գիգաբայթով և այլն ։ Գիգաբայթերով չափվում են համակարգիչների օպերատիվ հիշողությունը, կոշտ սկավառակը, DVD լազերային սկավառակները, ֆլեշ հիշասարքերը և այլն։ Նախկինում օգտագործվում էին այնպիսի օպերատիվ հիշողություններ (ОЗУ, RAM), որոնց ծավալը չափվում էր մեգաբայթերով։
Ներկայումս լայն կիրառություն են գտել մի քանի գիգաբայթ հիշողության ծավալ ունեցող օպերատիվ հիշող սարքերը։
Ինֆորմացիայի քանակի միավորների միջպետական ստանդարտ
Միջպետական ստանդարտ
Արտահամակարգային միավոր
Միավորների միջազգային (ՍԻ) համակարգի տասնապատիկ և բաժնեմասային միավորների անվանումները։
Արտահամակարգային միավոր
Տես նաև
Կատեգորիա:Չափման միավորներ Կատեգորիա:Տեղեկատվության չափման միավորներ
Խոսրովի դղյակ
Խոսրովի դղյակ, միջնադարյան իշխանական դղյակ Մեծ Հայքի Գողթն գավառի Սմբատան Դիզա գյուղի մոտ, բարձրագագաթ և բնականից հարմարավետ լեռան վրա ։
Կառուցել են Գողթնի իշխանները 5-րդ դարում։ 7-րդ դարում դղյակը վերակառուցել է Գողթնի Խոսրով իշխանը։ Կառուցված է մշակված և կիսամշակ քարից։ Միջնաբերդը իշխանական դղյակի համալիրով գտնվում է լեռնագագաթի հարմարավետ վայրում։ Պարիսպները քարաշեն են, մի քանի շարքերով, այժմ՝ ավերակ։ Համալիրի ավերակները գտնվում են լեռնագագաթի լանջերին, միջնաբերդի տարածքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գողթն Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Սմբատան Դիզա
NBA բոլոր աստղերի ուիքենդի հայտնիների խաղ
NBA բոլոր աստղերի ուիքենդի հայտնիների խաղը դա NBA-ի կողմից ցուցադրական խաղ է, որը տեղի է ունենում NBA բոլոր աստղերի ուիքենդի ժամանակ՝ ուրբաթ օրը։ Այդ խաղի առանձնահատկությունն այն է, որ պետք է մասնակցեն միայն NBA-ի նախկին մարզիկներ, WNBA-ի բասկետբոլիստուհիներ, դերասաններ, երաժիշտներ և այլ մարզիկներ, բացի բասկետբոլիստներից։
Առաջին անգամ տեղի է ունեցել 2002-2003 մրցաշրջանի NBA բոլոր աստղերի ուիքենդի ընթացքում։ NBA բոլոր աստղերի ուիքենդի հայտնիների խաղն անցկացվում է այն քաղաքում, որտեղ անցկացվում է NBA բոլոր աստղերի խաղը, բայց ոչ նույն մարզադաշտում։
Կանոններ
Խաղն անցակացվում է NBA սովորական կանոններով, սակայն մի քանի կանոն ենթարկվել են փոփոխության։
Մրցաշարի լավագույն խաղացողներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլ
(4537) Վալգրիրասպ
(4537) Վալգրիրասպ (Valgrirasp), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,009055 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9044 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1138 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1906,53 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188825 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,76° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
«Մարգարետե» ռազմագործողություն
«Մարգարետե» ռազմագործողություն (Unternehmen Margarethe), Նացիստական Գերմանիայի ֆյուրեր Ադոլֆ Հիտլերի կողմից հրահանգավորված վերմախտի կողմից Հունգարիայի օկուպացումը, որը տեղի է ունեցել 1944 թվականի մարտ ամսին՝ 12-ից 16-ն ընկած ժամանակահատվածում։
Ռազմագործողության արդյունքում Հունգարիան նվաճվել է գերմանական ուժերի կողմից և այստեղ հաստատվել է օկուպացիոն վարչակարգ։ Նախատեսվում էր Հունգարիայի ռազմակալումից հետո ներխուժել նաև Ռումինիա և այդ երկիրը գրավել «Մարգարետե II» ռազմագործողության ընթացքում ։
Պատմություն
Հունգարիայի վարչապետ Միկլոշ Կալային՝ երկրի փաստացի ղեկավար Միկլոշ Հորթիի համաձայնությամբ, 1944 թվականի սկզբին բանակցություններ է սկսում դաշնակից տերությունների ղեկավարության հետ։ Ֆյուրեր Ադոլֆ Հիտլերն իմանալով այս մասին ցանկանում է ամեն կերպ կանխել դաշնակիցների և Հունգարիայի հնարավոր մերձեցումը՝ ցանկանալով բացառել Հունգարիայի անդամակցությունը հակաֆաշիստական կոալիցիային։ Բացի այդ, պատերազմական գործողությունների համար Հունգարիայի նավթով հարուստ շրջանները պարզապես անհրաժեշտություն էր գերմանական կողմի համար։
1944 թվականի մարտի 12-ին Ադոլֆ Հիտլերը գերմանական զորքերին հրամայում է գրավել Հունգարիայի կարևորագույն ռազմավարական օբյեկտները։ Մարտի 15-ին Ավստրիայի (Անշլյուսի արդյունքում այս երկիրն արդեն իսկ բռնակցվել էր Ռայխին) Զալցբուրգ քաղաքում Գերմանիայի ֆյուրերը բանակցություններ է սկսում Հունգարիայի առաջնորդ Հորթիի հետ․ օրակարգում՝ անցնցում կերպով գերմանական ուժերի տեղափոխումն էր Բուդապեշտ։ Մինչդեռ երկրների առաջնորդները դիվանագիտական հարթությունում ցանկանում էին լուծել առկախ խնդիրը՝ վեմախտը նոր ռազմագործողություն է սկսում Հունգարիայի դեմ։ Երկխոսությունները շարունակվում են մինչև ամսի 18-ը, որից հետո Միկլոշ Հորթին երկաթուղով ետ է վերադառնում հայրենիք։
Բուդապեշտում նրան են դիմավորում գերմանական վերմախտի ստորաբաժանումները։ Շուտով պարզ է դառնում, որ բանակցությունների ընթացքում Հիտլերը Հորթիին տեղեկացրել է, որ Հունգարիան իր սուվերենիտետը կարող է պահել միայն այն պարագայում, եթե երկրում Գերմանիայի թելադրանքով ձևավորվեր նոր կառավարություն։ Հակառակ դեպքում նացիստ ինտերվիստները կսկսեին Բուդապեշտի հրթիռահրետակոծությունը, ընդհու մինչև՝ կկիրառեն հրետանային համազարկ։ Սակայն արդյունքները սպառիչ են լինում, քանզի գործող իշխանավորները հրաժարվում են իրենց պաշտոններից՝ հանուն հայրենիքի։ Հունգարիայում գերմանական օկուպացիոն վարչակարգի հաստատումից հետո շուրջ 550 հազար հրեաներ տեղահանվում են երկրից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունգարիայի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Հունգարիան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Գերմանիայի ճակատամարտեր
Հայկական ատոմային էլեկտրակայան
Հայկական ատոմային էլեկտրակայան (Մեծամորի ատոմակայան), Հայաստանում գործող ատոմակայան, միակը Հարավային Կովկասում, գտնվում է Երևանից մոտ 36 կմ արևմուտք՝ Մեծամոր քաղաքի մոտակայքում։
Ներկայում կայանի արտադրանքը բավարարում է Հայաստանի բնակչության կողմից օգտագործվող էլեկտրաէներգիայի 40%–ը։ 1988 թվականին Հայաստանում տեղի ունեցած երկրաշարժից հետո ծագած անհանգստությունների պատճառով կայանը փակվեց։ Սակայն, Թուրքիայի և Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի շրջափակումը, որը Հայաստանում էներգիայի պակասություն առաջացրեց, պատճառ դարձավ 1993 թվականին Հայաստանի կառավարության կողմից կայանի վերաբացման որոշում կայացնել։ Երկրորդ էներգաբլոկը գործողության բերվեց 1995 թվականի հոկտեմբերի 26-ին։
Կայանը հիմնված է երկու ՋՋԷՌ-440 մոդելի Վ-270 միջուկային ռեակտորների վրա, որոնք ստանդարտ Վ-230 մոդելի սեյսմիկորեն արդիականացված տարբերակն են։
2003 թվականին ատոմակայանը շահագործում էր ռուսական «ԻՆՏԵՐ ՌԱՈ ԵԷՍ» ՓԲԸ–ն՝ համաձայն Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի կողմից կնքված հայ–ռուսական «գույք պարտքի դիմաց» պայմանագրի։
Մեծամորի ԱԷԿ-ը առանձնահատուկ է իր կառուցվածքով, քանի որ դա այն սակավաթիվ ատոմակայաններից մեկն է, որի միջուկային ռեակտորը չունի շրջապատող պաշտպանիչ կառույց, ինչը հիմնականում կազմված է լինում պողպատից կամ կապարից։ Ներկայումս կայանի արտադրանքը բավարարում է Հայաստանի բնակչության կողմից օգտագործվող էլեկտրաէներգիայի 40%–ը։
Պատմություն
Մեծամորի ԱԷԿ-ը սկսվել է կառուցվել 1969 թ-ին։ Բաղկացած է 2 բաղադրիչից, առաջինը սկսել է շահագործվել 1976 թ-ի դեկտեմբերի 22-ին, իսկ երկրորդը՝ 1980 թ-ի հունվարի 5-ին։ Կայանը կառուցվել է երկու ՋՋԷՌ-440 մոդելի Վ-270 միջուկային ռեակտորներից, որոնք ստանդարտ Վ-230 մոդելի սեյսմիկորեն արդիականացված տարբերակն են։ Կայանը կառուցվել է այնպես, որ այն կարողանա դիմանալ 9 մագնիտուտ ունեցող երկրաշարժին, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ այն գտնվում է սեյսմիկ ոչ կայուն գոտում, որի սեյսմիկ կայունությունը 8 մագնիտուտ է։ Ատոմակայանի առաջին և երկրորդ էներգաբլոկները հավասարաչափ ունեն 407.5 ՄՎտ էլեկտրական հզորություն, արդյունքում ապահովելով 815 ՄՎտ հզորություն ։ Բայց 20 տարում ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհուրդը որոշում կայացրեց ատոմակայանի աշխատանքի դադարեցման մասին։ ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո, Հայաստանի Հանրապետությունը էներգիայի պակասի պատճառով լուրջ խնդիրներ ունեցավ, ինչի արդյունքում կայացվեց որոշում վերագործարկել ատոմակայանի երկրորդ մասը։ Այսպիսով, կայանի երկրորդ մասը 5-6 տարի չգործելուց հետո սկսեց իր բնականոն աշխատանքը 1995 թ-ի Նոյեմբերի 5-ին, որը հանգեցրեց Հայաստանի Հանրապետության էներգիայի պաշարների կտրուկ մեծացմանը։
Ատոմակայան և միջավայր
Մեծամորի ատոմակայանը գտնվելով ընդամենը 16 կմ հեռավորության վրա հայ-թուրքական սահմանից, նրա միջավայրի խնդիրները շատ կարևոր նշանակություն ունեն Հայաստանի, ինչպես նաև Թուրքիայի համար։ Եվրոպական Միությունը մեկ անգամ չէ, որ ցուցաբերել է իր անհանգստությունը այս հարցում։ Նախկինում բազմաթիվ առաջարկություններ են եղել ատոմակայանի գործունեությունը դադարեցնելու հետ կապված, բայց, քանի որ այն շատ մեծ նշանակություն ունի Հայաստանի համար, Հայաստանի կառավարությունը որոշեց, որ այն պետք է աշխատի այնքան ժամանակ, քանի դեռ նորը չի կառուցվել։ Ճառագայթումը այն լուրջ խնդիրներից մեկն է, որ ատոմակայանը կարող է առաջացնել, բայց դիզայնի լուծումները այնպիսին են, որ երաշխավորում են ատոմակայանի անվտանգությունը։
Արդիականացում
Հայկական ԱԷԿ-ում իրականցվում է №2-րդ էներգաբլոկի շահագորժման ժամկետի երկարաձգման ծրագիր", որի հիմնական նպատակն է՝ վերականգնել ռեսուրսը և կայանի շահագործման ժամկետը երկարաձգել մինչև 10 տարի։
2017 թ-ի վերջին 236 ՄՎտ անվանական հզորությամբ ռուսական արտադրության առաջին տուրբոգեներատորն առաքվեց ատոմակայանում տեղադրվածին փոխարինելու համար։ Երկրորդը առաքվել է 2018-ի դեկտեմբերին կայանին է առաքվել նաև ռուսական արտադրության նոր շոգեխաշիչ։
2018 թ.-ի ապրիլի 14-ին կանգնեցվել  է №4 տուրբոագրեգատը (տուրբին, գեներատոր, հիմնական տրանսֆորմատոր) մասնակի արդիականացման համար (կոնդենսատորների, տարանջատիչների փոխարինում) ։ Աշխատանքներն իրականացնում էր ռուսական « Атомэнергоремонт » ընկերությունը։
2018 թ-ի հունիսի 1-ին ռեակտորը (տարեկան ստանդարտ կապիտալ վերանորոգման ծրագրի շրջանակներում) և № 3 տուրբինային բլոկը (մասնակի արդիականացման համար) երկու ամսով կանգնեցին։ Իրականացվեց № 3 տուրբինի բարձր և ցածր ճնշման բալոնների ամբողջական արդիականացում, № 3 գեներատորի, ընթացիկ գծերի, № 3 հիմնական տրանսֆորմատորի և օժանդակ համակարգերի սարքավորումների փոխարինում։
1.08.2018-ին գործարկվեց մասամբ արդիականացված № 4 տուրբոագրեգատորով էներգաբլոկը ։
1.12.2018 - շահագործման հանձնվեց № 3 տուրբոագրեգատը։
Հայկական ԱԷԿ-ի թիվ 2 էներգաբլոկի N3 տուրբագեներատորը 2019թ-ի պլանային նախազգուշական վերանորոգումից (ՊՆՎ-2019) հետո դուրս եկավ հզորության էներգետիկ մակարդակ և միացվեց Հայաստանի միասնական էներգահամակարգին։
Կատարվել են մեծ ծավալի աշխատանքներ։ Իրականացվել են՝  ռեակտորից միջուկային վառելիքի լրիվ բեռնաթափումը, նրա լվացումը և նախապատրաստումը վերահսկման անցկացմանը, ռեակտորի իրանի գործիքային հետազոտում և արդյունքների նախնական վերլուծություն, անվտանգության 1-ին և 2-րդ դասի տարրերի գործիքային հետազոտման ավարտը նախնական եզրակացությամբ, ռեակտորի կառավարման և պաշտպանության համակարգի (ԿՊՀ) չորս անցուղիների վերականգնողական նորոգում ռեակտորի վերին բլոկում, ռեակտորի կառավարման և պաշտպանության համակարգի (ԿՊՀ) արդիականացում (էլեկտրասարքավորումների փոխարինում), վթարային իրավիճակներում ռեակտորային բաժանմունքի շենքի ամբողջականությունն ապահովող սպրինկլերային (ցայտաջրմուղային) համակարգի արդիականացում, միջուկային վառելիքի ջերմային էներգիան դեպի տուրբիններն ուղղվող «սուր շոգուե էներգիայի կերպափոխող առաջին կոնտուրի խողովակաշարերի և սարքավորումների ջերմամեկուսիչների փոխարինման ավարտը, անվտանգության 2-րդ և 3-րդ դասի համակարգերի առանձին պոմպերի, արմատուրի, խողովակաշարերի տարրերի փոխարինում, հուսալի սնուցման համակարգի ուժային կուտակիչների բլոկների փոխարինում։ Ավարտվել են №3 տուրբինի արդիականացման աշխատանքները, որոնք սկսվել էին անցյալ տարի (ՊՆՎ-2018)։ Բաց այդ, շարունակվոել են աշխատանքները տուրբին-գեներատոր-տրանսֆորմատոր երկրորդ լրակազմի սարքավորումների վրա։ Այս աշխատանքներով կավարտվի տուրբինային արտադրամասում մեքենասրահի սարքավորումների արդիականացումը, որի արդյունքում սպասվում է էներգաբլոկի թողարկման հզորության զգալի աճ (մոտավորապես 10%) օգտակար գործողության գործակցի հաշվին ։
Կայանը պատրաստ է նաև ռեակտորի ակտիվ գոտու վթարային հովացման համակարգի արդիականացմանը և ռեակտորի վերականգնղական թրծաթողմանը։
ՀԱԷԿ է հասցվեց ռեակտորի թռծաթողման համար կայանքը և ավարտվեց դրա հավաքումը։ Ռեակտորի թրծաթողումը թույլ կտա 80-85% վերականգնել ռեակտորի մետաղական ծածկոցի ելակետային բնութագրերը։
Արդիականացումը նախատեսվում է ավարտել 2021 թվականի վերջին ։
Մայիսի 15-ին 2021 թ-ին Հայկական ԱԷԿ-ում մեկնարկել է առանցքային պլանային-նախազգուշացնող վերանորոգումը (ՊՆՎ-2021)՝ կայանի արդիականացման և շահագորժման ժամկետի երկարաձգման նախագծի շրջանակում։ Հայկական ԱԷԿ-ը կկանգնեցվի 141 օրով՝ սա ամենաերկարատև ՊՆՎ է նախագծի մեկնարկից ի վեր։Նման երկար դադարը պայմանավորված է Հայկական ԱԷԿ-ի երկրորդ էներգաբլոկի արդիականացման ուղղությամբ իրականացվող կարևոր եզրափակիչ աշխատանքներով, որոնց շրջանակներում կանցկացվի ռեակտորի վերականգնղական թրծաթողումը։ Ռեակտորի իրանի ֆիզիկա-մեխանիկական հատկությունները վերականգնելուց հետո այն հնարավոր կլինի շահագործել 2026 թվականից հետո՝ առնվազն մինչև 2036 թվականը։ Էներգաբլոկի գործարկումը նածատեսվում 2021թ․ հոկտեմբերի 2-ին ։
Հայաստանում տեղի է ունեցել Հայկական ԱԷԿ-ի թիվ 2 էներգաբլոկի շահագործման ժամկետի կրկնակի երկարաձգման առաջին աշխատանքային հանդիպումը։ Աշխատանքային խմբում ընդգրկված են եղել Հայաստանի և Ռուսաստանի ոլորտային ընկերություններ և կազմակերպություններ։ Այս մասին տեղեկացնում է «ՀԱԷԿ» ՓԲԸ-ի հանրային կապերի բաժինը։ «Հայկական կողմից ընդգրկված են «ՀԱԷԿ» ՓԲԸ-ի, ՀՀ կառավարությանն առընթեր միջուկային անվտանգության կարգավորման կոմիտեի,  «Հայատոմ» ԳՀԻ ՓԲԸ-ի ներկայացուցիչները, իսկ ռուսական կողմից՝ «Ռուսատոմ սերվիս» ԲԸ, АО «Концерн Росэнергоатом»-ի, АО ОКБ «ГИДРОПРЕСС»-ի, АО «Атомэнергопроект»-ի և НИЦ «Курчатовский институт»-ի ներկայացուցիչներ։
2021 թ․ հոկտեմբերի 17-ին Հայկական ԱԷԿ-ը միացվել է Հայաստանի միասնական էներգահամակարգին ։ ՀԱԷԿ-ի արդիականացման ու շահագործման ժամկետի երկարաձգման ծրագրի շրջանակում պլանային-նախազգուշական վերջնական վերանորոգումն (ՊՆՎՎ 2021) ավարտվել է։ Այս տարին Հայկական ատոմակայանի համար հարուստ է կարևոր իրադարձություններով և հոբելյաններով՝ 55 տարի առաջ կայացվեց կայանը կառուցելու որոշումը, իսկ 10 տարի անց ատոմակայանը միացավ Հայաստանի էներգահամակարգին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեծամորի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Հայաստանի էլեկտրակայաններ Կատեգորիա:Ատոմակայաններ Կատեգորիա:1969 հիմնադրումներ Հայաստանում
Հերոն Ալեքսանդրիացի
Հերոն Ալեքսանդրիացի, հույն ճարտարագետ, մաթեմատիկոս և գիտնական։ Հերոնը համարվում է մարդկության պատմության մեջ հայտնի մեծագույն ճարտարագետներից մեկը։ Հնարել է ինքնաշարժ դռներ, շարժումն ավտոմատ եղանակով տարածության վրա հաղորդելու համակարգեր, որոնք օգտագործվում էին տիկնիկային թատրոններում, շոգետուրբին, ինքնաշարժ բեմազարդանկարներ, ճանապարհների երկարության չափման սարք և այլն։ Առաջինը սկսեց ստեղծել ծրագրավորվող սարքեր։
Զբաղվել է երկրաչափությամբ, մեխանիկայով, հիդրոստատիկայով, օպտիկայով։ Հնարել է մի սարք, որը հայտնի է «Հերոնի գոլորշագունդ» անունով։
Հերոնի գոլորշագունդ
Բաղկացած էր կրակի վրա տաքացվող, ջրով լի ու կափարիչով ծածկված կաթսայից, որի մեջ մտցված էր խողովակ։ Գոլորշու շիթը կաթսայից հասնում էր դատարկ գնդին, իսկ հետո ելնում երկու խղովակներով, որոնք ունեին տարբեր կողմերի վրա կորացած ծայրեր։ Խողովակները գտնվում էին հակադիր կիսագնդերի վրա։ Գոլորշին կոր խողովակներից դուրս գալով կիսագնդերը հրում էր հակադիր ուղղությամբ ու շարժման մեջ դնում գունդը, որն սկսում էր արագ պտտվել։ Այսպիսով, այստեղ Հերոնը կիրառեց մի սկզբունք, որի վրա է հիմնված շոգետուրբինների կառուցվածքը։
Երկերը
Գրել է բազմաթիվ աշխատություններ, որոնցից մեզ են հասել հտևյալները.
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Հին Հունաստանի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հույն գիտնականներ Կատեգորիա:Հույն ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Հույն գյուտարարներ
Ռիֆի Հանրապետություն
Ռիֆի Հանրապետություն, պետություն Մարոկկոյում 1921-1926 թվականներին։ Ստեղծվել է Ռիֆի (լեռնային մարզ Մարոկկոյի հյուսիսում) ցեղերի ազգային-ազատագրական, հակաիմպերիալիստական պայքարի հետևանքով։ Ռիֆի Հանրապետության ցեղերի ռազմաքաղաքական միավորում էր։ Բարձրագույն օրենսդիր և գործադիր իշխանությունը պատկանում էր Ազգային ժողովին՝ պրեզիդենտի (ամիրա) գլխավորությամբ։ Կառավարությունը կազմված էր 5 հոգուց։ Տեղական վարչական միավորը ցեղն էր՝ կաիդի (առաջնորդ) համայնքի խորհրդի (ջամա) գլխավորությամբ։ Կաիդները ենթարկվել են ներքին գործերի մինիստրությանը և Ռիֆի հանրապետության Խորհրդին։ Հատուկ նշանակված հարկերից (գլխահարկ և անձնական եկամուտներից գանձվող հարկ) ստացված եկամուտները ծախսվել են բանակի կարիքները հոգալու համար։ Ռիֆի հանրապետության պայքարել է իսպանական և ֆրանսիական զորքերի դեմ, պարտության մատնել նրանց, սակայն գաղութարարների միացյալ ուժերի ճնշման տակ, 1926 թվականի մայիսի 27-ին Ռիֆի հանրապետության դադարել է գոյություն ունենալուց։
Կատեգորիա:Մարոկկոյի պատմություն Կատեգորիա:1921 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Պետրովսկոե (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)
Պետրովսկոե (Петровское), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Յալի (կղզի)
Յալի (Γυαλί ), հրաբխային կղզի Եգեյան ծովում՝ Հունաստանում։ Տեղակայված է Կոսից հարավ, Նիսիրոսից՝ հյուսիս։ Մտնում է Դոդեկանես կղզիների խմբի մեջ։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների բնակչությունը 21 մարդ է ։ Կղզու տարածքը կազմում է 4,558 քառակուսի կիլոմետր,  երկարությունը հարավ-արևմուտքից դեպի հյուսիս-արևելք՝ 5 կիլոմետր, լայնությունը՝ 0,5-2 կիլոմետր։
Յալի գյուղը հիմնվել է 1961 թվականին ։ Մտնում է Մանդրակիոն միության Նիսիրոս համայնքի Կոս արվարձանային միավորի Հարավային Եգեյան կղզիների արվարձանի մեջ։
Կղզում, ինչպես հնում, այնպես էլ հիմա, արդյունահանում են պեմզա, պեռլիտ և վանակատ։ Պեղվել է հին գերեզման, ամբողջական կառույց և այլ կառույցների ավերակներ՝ պատկանող նոր քարե դարին (մ․ թ․ 4-րդ հազարամյակ) և պղնձե խարամով երկու հալաման մ․ թ․ 6000-5300թթ․, ինչը վկայում է վաղ մետալուրգիայի մասին։ Գտածոները դրված են Մանդրակիոնում՝ Նիսիրոսի Հնագիտական թանգարանում ։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Հունաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Հրաբխային կղզիներ Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ
Ծովի սրտում
«Ծովի սրտում» (անգլ. In the Heart of the Sea), ամերիկյան կինոֆիլմ նկարահանված անհավանական իրական դեպքերի հիման վրա, ռեժիսոր Ռոն Հովադի կողմից։ Նկարահանված է Նատանիել Ֆիլբրիկի Ծովի Սրտում։ Կետորսական «Էսսեքս» նավի ողբերգությունը (In the Heart of the Sea: The Tragedy of the Whaleship Essex) գրքի հիման վրա։ Ֆիլմի պրեմիերան աշխարհի 37-ից ավել երկրներում տեղի է ունեցել 2015 թվականի դեկտեմբերի 2-ին։ Ռուսաստանում և Հայաստանում դեկտեմբերի 3-ին։ Նյու Յորքում դեկտեմբերի 7-ին։ ԱՄՆ-ում պրեմիերան տեղի է ունենալու 2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ին ։
Վրեժ Մարկոսյան
Վրեժ Վարանցովի Մարկոսյան, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։
Կենսագրություն
Վրեժ Մարկոսյանը ծնվել է 1950 թվականի մարտի 15-ին Ապարանում ։ 1973-1974 թթ. ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1972 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի տնտեսագիտական ֆակուլտետը։ Տնտեսագետ-հաշվապահ։
1972-1973 թվականներին ՀԽՍՀ ֆինանսների մինիստրությունում աշխատել է վերահսկիչ։ 1974-1976 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ՆԳ մինիստրության Ապարանի ՆԳ բաժնի ավագ օպերտեսուչ։ 1976-1991 թվականներին ՀԿԿ կենտկոմի հրատարակչությունում աշխատել է ապրանքագետ, մատակարարման բաժնի պետ, տպարանի տնօրեն, հրատարակչության տնօրեն։ 1997-2012 թվականներին եղել է «Տիգրան Մեծ» հրատարակչություն ՓԲԸ գլխավոր տնօրեն։ 2012 թ. մայիսի 6-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել թիվ 14 ընտրատարածքից ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի մեկ զավակ
Պարգևներ
2006 թվականին Պարգևատրվել է Հայ առաքելական եկեղեցու «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բարձրագույն շքանշանով, 2007 թվականին՝ Թեքեյան մշակութային կենտրոնի «Ադամանդակուռ Արարատ» շքանշանով, 2010 թվականին՝ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ
Զիմովնոե
Զիմովնոե (Зимовное), գյուղ Ռուսաստանի, Բելգորոդի մարզի Շեբեկինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բելգորոդի մարզի Շեբեկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Խիգի
Խիգի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր Կատեգորիա:Հոփայի շրջանի համայնքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Սպանելը հեշտ է
«Սպանելը հեշտ է» (Murder Is Easy), Ագաթա Քրիստիի դետեկտիվ վեպերից, որն առաջին անգամ տպագրվել է Մեծ Բրիտանիայում Collins Crime Club հրատարակչության կողմից 1939 թվականի հունիսի 5–ին և ԱՄՆ-ում Dodd, Mead and Company-ի կողմից նույն թվականի սեպտեմբերին ։
Սյուժե
Լյուկ Ֆիցվիլմը գնում է գնացքով մի տարեց կնոջ՝ տիկին Պինկերտոնի հետ։ Ճանապարհին նրանք զրուցում են, և պարզվում է, որ նա գնում է Սքոթլենդ-Յարդ, որպեսզի այնտեղ պատմի իր գյուղում՝ Վիչվուդում տեղի ունեցած սերիական սպանությունների մասին։ Սակայն ավելի ուշ տիկին Պինկերտոնը ավտովթարի է ենթարկվում և մահանում. Լյուկը գնում է Վիչվուդ՝ այդ գործը բացահայտելու։ Այնտեղ Լյուկը գտնում է իր երկրորդ կեսին՝ Բրիջիտին, և անգամ փրկում է նրան արյունարբու մարդասպանի ձեռքից։ Հետագայում գործին է միանում սուպերինտենդանտ Բաթլը։ Նրա օգնությամբ հնարավոր է լինում բացահայտել վտանգավոր մարդասպանին։
Էկրանավորում
Վեպը էկրանավորվել է երկու անգամ։
1981 թվականին BBC ընկերությունը նկարահանեց «Սպանության պարզությունը» ֆիլմը, որտեղ գլխավոր դերակատարը Բիլ Բիքսբին է։ Ֆիլմում չկա սուպերտենդանտ Բաթլի կերպարը և փոխված է Լավինի Պինկերտոնի ազգանունը, բայց ֆիլմը ընդհանուր առմամբ շատ նման է վեպին։
2009 թվականին ITV ընկերությունը նկարահանում է «Սպանելը հեշտ է» ֆիլմը, որտեղ Բաթլի փոխարեն միսս Մարփլն է և գլխավոր դերում խաղում է Ջուլիա Մակքենզին։ Ֆիլմում կան շատ փոփոխություններ, այդ թվում միսս Մարլի կերպարի ավելացում և մի քանի հերոսների բացակայությունը։ Ավելացվել է մի քանի սյուժետային գծեր։
1993 թվականին Կլաիվ Էքստոնը Լոնդոնում վեպի հիման վրա պիես է բեմադրել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն Կատեգորիա:1938 վեպեր Կատեգորիա:Ագաթա Քրիստիի վեպեր Կատեգորիա:Հեռուստաշոուների հիմք ծառայած վեպեր Կատեգորիա:Էկրանավորված բրիտանական վեպեր
Սմբատան Դիզայի եկեղեցի
Սմբատան Դիզայի եկեղեցի, եկեղեցու ավերակներ Գողթն գավառի Սմբատան Դիզա գյուղում։
Հորինվածքով՝ քառամույթ եռանավ բազիլիկա է։ Կառուցված էր մշակված և կիսամշակ քարից։ Վերանորոգվել է 17-րդ դարում։ Մուտքը արևմտյան ճակատից էր։ Ուներ կիսաշրջանաձև աբսիդ, ուղղանկյուն մուտքեր և ավանդատների մեկ զույգ։ Եկեղեցին ունեցել է ավերակ զանգակատուն, նկատվում են նաև մի քանի եկեղեցապատկան շենքերի ավերակների հետքերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սմբատան Դիզա Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Օրդուբադի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի նախկին շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Վիկինգներ (եթերաշրջան 2)
Վիկինգները Պատմական դրամատիկ հեռուստասերիալ է,որը գրվել և ստեղծվել է Մայքլ Հերստի կողմից:Շարքը լայնորեն հետեւում է վիկինգների լեգենդար առաջնորդ Ռագնար Լոդբրոքի եւ նրա թիմի սխրանքներին, իսկ ավելի ուշ ' իր որդիներին։ Երկրորդ եթերաշրջանի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2014 թվականի փետրվարի 27-ին Կանադայում և ավարտվել է 2014 թվականի մայիսի 1-ին, որը բաղկացած է 10 սերիաներից։ Երկրորդ եթերաշրջանում Ռագնարը նորից արշավանքներ է կառարում դեպի Արևմուտք։ Այս եթերաշրջանում Ռագնարը դառնում է թագավոր։
Ցվիկլովցի Վտորիե
2001 թվականի տվյալներով Ցվիկլովցի Վտորիե գյուղում բնակվում էր 12 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ռոքֆելլերի ֆոնդ
Ռոքֆելլերի ֆոնդ (Rockefeller Foundation), ամերիկյան բարեգործական հիմնադրամ։
Կազմակերպություն
Ռոքֆելլերի ֆոնդը հիմնադրել է Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլերն իր որդու` Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլեր Կրտսերի և Ֆրեդերիկ Թեյլոր Գեյթսի հետ, Նյու Յորք նահանգում, 1913 թվականին։
Գլխամասը տեղակայված է Նյու Յորք, 420 Fifth Avenue հասցեում։
Ռոդինը դարձել է նաև Բաղեղի լիգայի համալսարանի առաջին կին ղեկավարը։ Ներկայումս նա Citigroup-ի տնօրենն է, ինչպես նաև` Վաշինգտոնում Բրուքինգի համալսարանի պատվավոր հոգաբարձուն է։
Պատմություն
Ռոքֆելլերի հետաքրքրությունը մեծամասշտաբ բարեգործության հանդեպ ի հայտ է եկել 1889 թվականին, Էնդրյու Կարնեգիի ազդեցությամբ, որը հրապարակել է «Հարստության ավետարան» էսսեն, որն էլ նրան մղել է պատասխան գրել Կարնեգիին. վերջինս նրան գովաբանել էր որպես օրինակ` այլ հարուստ մարդկանց համար։ Հենց այդ ժամանակ նա արել է իր առաջին նվիրատվությունն այն 35 միլիոն դոլարից, որով հաջորդ երկու տասնամյակի ընթացքում ֆինանսավորել է Չիկագոյի համալսարանը ։
Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլերի մահից հետո ֆոնդը ժառանգել է նրա միակ որդին։
Գործունեություն
Ռոքֆելլերի ֆոնդը Global Impact Investing Network ցանցի ստեղծման նախաձեռնողն է ու հիմնական հովանավորը։
Գործունեության ցուցիչներ
2006 թվականի ավարտին Ֆոնդն ունեցել է 3.7 միլարդ ամերիկյան դոլարի ակտիվ ոչ առևտրային կազմակերպության նպատակային կապիտալ։ Չնայած այն ակտիվներով արդեն խոշորագույն ֆոնդը չէ, սակայն Ռոքֆելլերի ֆոնդը մնում է աշխարհի առավել նշանակալի ու ազդեցիկ ոչ առևտրային կազմակերպություններից մեկը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ոչ առևտրային կազմակերպություններ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կազմակերպություններ Կատեգորիա:1913 հիմնադրումներ
Կենդանաբանական թանգարան (Սանկտ Պետերբուրգ)
ՌԳԱ Կենդանաբանության ինստիտուտի Կենդանաբանության թանգարանը Ռուսաստանի ամենահիտ կենդանաբանական թանգարանն է։
Որպես առանձին միավոր, թանգարանը ձևավորվել է 1832 թվականին՝ Կունստկամերի ցուցանմուշներից անջատման շնորհիվ։ Ներկայումս մտնում է ՌԳԱ Կենդանաբանության ինստիտուտի կազմի մեջ։
Ցուցանմուշներ
Ցուցադրվող նմուշների քանակը գերազանցում է 30 000-ը, ցուցասրահների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 6 000 մ2՝ թանգարանը համարյա ամբողջությամբ զբաղեցնում է Կենդանաբանության ինստիտուտի երկրորդ հարկը և առաջին հարկի դահլիճները։
Պատմություն
1896 թվականին սկսված տեղափոխության ժամանակ ավելի քան 5 տարի է պահանջվել, որ թանգարանը տեղափոխվի և վերակառուցվի։ 1901 թվականի փետրվարի 6-19-ը, վերջապես, ռուսական կայսր Նիկոլայ II-ի, թագավորական ընտանիքի անդամների և մեծաքանակ կառավարական պաշտոնյաների մասնակցությամբ թանգարանը վերաբացվեց։
1922 թվականի մայիսին գիտական կառույցի վիճակը գնահատելիս նրա փոխնախագահ՝ Վլադիմիր Ստեկլովը նշեց, որ Կենդանաբանական թանգարանի ցուցանմուշները փչանում են, գիտաշխատողների աշխատանքը և նոր ցուցանմուշները պատրաստումը դառնում է անհնար ։
1941-1945 թվականներին Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին ՌԳԱ-ի կենդանաբանության ինստիտուտի կոլեկտիվը ունեցավ հսկայական կորուստներ, որի մասին վկայում է թանգարանի մուտքի մոտ տեղադրված հուշատախտակը։
Ցուցանմուշները 1947-1954 թվականներին ենթարկվել են նկատելի փոփոխությունների, երբ թանգարանը գլխավորեց պրոֆեսոր Վ. Բ. Դուբինինը։ Ստուգվեցին բոլոր ցուցանմուշների իսկությունը, իսկ արդեն 1954-1964 թվականներին, երբ թանգարանը գլխավորեց Ա. Ի. Իվանովը կազմվեցին նոր պիտակներ։ Թանգարանը հետագայում գլխավորել է կենսաբանական գիտությունների դոկտոր Դ. Վ. Նաումովը (1964-1984), Ռ. Լ. Պոտապովը (1984-2006) և Ա. Ն. Տիխոնովը (2007-)։
Հղումներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի թանգարաններ Կատեգորիա:Բնագիտական թանգարաններ Կատեգորիա:Հնէաբանական թանգարաններ Կատեգորիա:1832 հիմնադրումներ Կատեգորիա:1832 հիմնադրված թանգարաններ
Իսպանական տորտիլյա
Իսպանական տորտիլյա (կարտոֆիլով տորտիլյա. tortilla de patatas), ձվածեղ ձիթապտղի յուղով, հավի ձվով, կարտոֆիլով և սոխով։ Հաճախ տրվում է նախաճաշին։ Իսպանիաական բառերում տորտիլյան մատուցվում է սենդվիչներում և առաջարկվում է որպես խորտիկ։ Հայտնի էր դեռևս 17-րդ դարում, և ենթադրաբար է, որ առաջին անգամ պատրաստվել է վանականների կողմից։ Մեկ այլ վարկածով առաջին անգամ կարտոֆիլով տորտիլյան պատրաստվել է 19-րդ դարում գյուղացիների կողմից, որը հանձնարարվել էր տալ որպես կերակուր գեներալ Սումալակարրեգին այլ մթերքների բացակայության ժամանակ, բացի կարտոֆիլից, ձվից և սոխից ։
Բեմբիի պատանեկությունը
«Բեմբիի պատանեկություն» («Юность Бемби»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Նատալյա Բոնդարչուկը Ֆելիքս Զալտենի «Բեմբի» հեքիաթի հիման վրա։ Դիլոգիայի երկրորդ մասն է, իսկ առաջինը «Բեմբիի մանկությունը» ֆիլմն է ։
Սուժե
Բեմբի  մեծացել է և վերածվել երիտասարդ և գեղահասակ եղջերուի։ Նա գտնում է իր սերը՝ եղնիկ Ֆալինին։ Որոնելով կախարդական ծաղիկը՝ Բեմբին և Ֆալինան կատարում են դժվար, վտանգների լի ճանապարհորդություն դեպի հեռավոր երկրներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:1986 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր խոսող կենդանիների մասին Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
162 (թիվ)
162 (հարյուր վաթսուներկու), բնական թիվ, որը գտնվում է 161-ի և 163-ի մեջտեղում։
Պոստոլնոե (գյուղ, Սումիի շրջան)
Պոստոլնոե (Постольне), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 18-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Պոստոլնոե գյուղում բնակվում էր 428 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:18-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Պետրովսկոե (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)
Պետրովսկոե (Петровское), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Վերին Քաշունիք
Վերին Քաշունիք, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում ։ Քաշունիք և Մորաջուր գյուղերի հետ միասին կազմում է Քաշունիք համայնքը ։
Պատմություն
2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ ։
Բնակչություն
2015 թվականին Վերին Քաշունիք գյուղում բնակվում էր 23 մարդ, կար 8 տնտեսություն ։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Խնձոր (Լազիստանի գավառ)
Խնձոր, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Windows 98
Windows 98 (կոդային անվանումը՝ Memphis), Windows-ի վրա հիմնված գրաֆիկական օպերացիոն համակարգ է, որը թողարկվել է Microsoft-ի կողմից 1998 թվականի հունիսի 25-ին։
Այն Windows 95-ի թարմացված տարբերակն է, որը դեռևս հիբրիդային 16/32-բիթանոց արտադրանք է, որը հիմնված է MS-DOS 7.1-ի վրա։ Բարելավումներ են կատարվել AGP-ի աջակցության, USB-ի բարելավված դրայվերների, մի քանի մոնիտորների հետ աշխատելու և WebTV-ի աջակցության համար։ Ինչպես Windows 95 OSR 2.5-ում, Internet Explorer 4-ը (Active Desktop ֆունկցիան) ինտեգրված է համակարգի ինտերֆեյսին, իսկ Internet Explorer 5-ը ինտեգրված է Windows 98 Second Edition-ում (Երկրորդ հրատարակություն)։
Windows 98-ի «առաջին հրատարակության» ընդլայնման համարը 4.10.199881 է, SE (Երկրորդ հրատարակություն)՝ 4.10.222222։
Զարգացումը
Windows 98-ի մշակումը սկսվել է 1996 թվականին։ Նախագիծը ստացել է «Memphis» ծածկանունը։ Առաջին տարբերակը, որը թողարկվել է 1996 թվականի հունիսի 16-ին, դարձել է Developer Release։ Բետա 2-ը (1997 թ. հոկտեմբեր) արդեն ստացել է «Windows 98» անվանումը։ Windows 98-ը պաշտոնապես թողարկվել է 1998 թվականի հունիսի 25-ին։
Երկրորդ հրատարակություն
Windows 98 Second Edition-ը (Windows 98 SE) թողարկվել է 1999 թվականի մայիսի 5-ին։ Թարմացված տարբերակը ներառում է բազմաթիվ ուղղումներ և լրացուցիչ դրայվերներ, Internet Explorer 4-ը փոխարինվել է 5-րդ տարբերակով, ավելացվել է ինտերնետ կապի փոխանակման գործառույթը։ Նաև ավելացվել է MS NetMeeting 3 և DVD նվագարկման աջակցություն։
Microsoft-ը պլանավորում էր դադարեցնել Windows 98-ի աջակցությունը 2004 թվականի հունվարի 16-ին, սակայն օպերացիոն համակարգի անհավանական ժողովրդականության պատճառով աջակցությունը երկարաձգվեց մինչև 2006 թվականի հուլիսի 11-ը։
Անհաջողություն ներկայացման ժամանակ
Օպերացիոն համակարգի շնորհանդեսը հեռարձակել է CNN-ը։ Համակարգի նոր հնարավորությունների ցուցադրումն անցկացրել է Microsoft-ի ղեկավարը Բիլ Գեյթս։ Համակարգը բախվեց ճակատագրական սխալի՝ սկաները Windows 98 օպերացիոն համակարգով աշխատող դեմո համակարգչին միացնելիս՝ առաջացնելով մահվան կապույտ էկրան։ Բիլ Գեյթսն այնուհետև հասցրեց ծիծաղել. «Ահա թե ինչու մենք դեռ չենք առաքում Windows 98-ը» ։
Այս պահը ֆիքսվել է CNN հեռուստաալիքի ուղիղ եթերում ։
== Տեխնիկական պահանջները ։ ==
Արդեններ
Արդեններ (Ardennes, Ardenne,, Arduenna Silva), բարձրություն Բելգիայի հարավում, մասամբ Ֆրանսիայում և Լյուքսեմբուրգում։ Հռենոսյան թերթաքարային լեռների վերջավորությունն է։ Միջին բարձրությունը 400 մ է, առավելագույնը՝ 694 մ, (Բոտրանժ լեռ)։ Կազմված է թերթաքարերից, ավազաքարերից, կրաքարերից։ Արդենների հյուսիսային լանջերն անտառազուրկ են, հարավում կան պտղատու այգիներ, հանդիպում են կեչու, եղևնու և կաղնու անտառներ։ Կան քարածխի և երկաթի հանքեր, հանքային աղբյուրներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի լեռներ Կատեգորիա:Բելգիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի աշխարհագրություն
(4538) Վիշյանանդ
(4538) Վիշյանանդ (Vishyanand), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Կենձո Սուզուկիի կողմից Տոյոտայում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կենձո Սուզուկիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զիմովսկայա Պանիկա
Զիմովսկայա Պանիկա (Зимовская Паника), խուտոր Ռուսաստանի, Վոլգոգրադի մարզի Ֆրոլովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ֆրոլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Հիպերխորանարդ
Հիպերխորանարդը կարելի է որոշել նաև որպես Ν հավասար հատվածների դեկարտյան արտադրյալ։
Նաև, կարելի է ասել, որ Ν-խորանարդը մարմին է, որի յուրաքանչյուր գագաթ կողերով միացված է մյուս բոլոր գագաթներին; Ν-ը իր հերթին, որոշում է այդ մարմնի չափումները։ Կամ, կարող ենք ասել, որ Ν-աչափ խորանարդը առաջանում է Ν զույգ զուգահեռ (Ν-1)-հարթություններից, այնսինք, ունի 2Ν հիպերնիստ, որոնցից յուրաքանչյուրը (Ν-1)-խորանարդ է։
Ընդհանուր դեպքում Ν-աչափ խորանարդի K-աչափ նիստերի քանակը հավասար է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրաչափական մարմիններ
Էնթոնի Անդերսոն
Էնթոնի Անդերսոն (Anthony Anderson, ), ամերիկացի դերասան, պրոդյուսեր, սցենարիստ։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Ռոմեոն պետք է մեռնի», «Օրորոցից մինչև գերեզման», «Մեծ մայրիկի տունը», «Ես, կրկին ես և Իրենը» և «Շատ սարսափելի ֆիլմ 3» ֆիլմերից։
Գիրք Հարցմանց (4999, Գրիգոր Տաթևացի)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Էնթոնի Անդերսոն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:1970 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 15 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Հովարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Սուրբ Գևորգ մատուռ (Ներքին Ազա)
Կառուցվել է 16-17-րդ դարերում։ Գտնվում էր գյուղի հյուսիսարևմտյան մասում, գերեզմանատան մոտ։ Կառուցվել է կիսամշակ քարից։ 19-րդ դարում ենթարկվել է վերանորոգման։ Արևմտյան ճակատում էր գտնվում մուտքը։ Աբսիդը կիսաշրջանաձև էր։ Շրջակայքում կան մի քանի կոտրտված տապանաքարեր և խաչքարերի բեկորներ ։
Ծանոթագրություններ
գ Կատեգորիա:Օրդուբադի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի նախկին շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Կլուժ-Նապոկա
Կլուժ-Նապոկա (Cluj-Napoca), Կլուժ, Կոլոժվար, Կլաուզևնբուրգ, քաղաք Ռումինիայի պատմական Տրանսիլվանիա նահանգում, Սոմեշուլ-Միկ գետի ափին։ Կլուժ-Նապոկա գավառի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը՝ 309 հզ. (2011։ Իր նշանակությամբ երկրորդն է Ռումինիայում։
Անվանում
Նապոկա անունով գոյություն է ունեցել դեռևս դակերի ժամանակ։ 1173 թվականին հիշատակվում է Կուլուս անունով, որից առաջացել են ռումիներեն Կլուժ, հունգարերեն Կոլոժվար, գերմաներեն Կլաուսենբուրգ ձևերը։ Ենթադրում են, որ հիմքը լատիներեն clausum ― «փակող» («հովիտը փակողի» իմաստով) բառն է ։
Պատմություն
Առաջին անգամ հիշատակել է Պտղոմեոսը (II դ.)։ Նապոկա անունով գոյություն է ունեցել դեռևս դակերի ժամանակ։ 106-ից Դակիայի հետ ընկել է հռոմեական տիրապետության տակ։ XI դ. հիշվում է Կուլուս անունով։ Քաղաք է 1316-ից։ 1541-ից անցել է Օսմանյան կայսրությանը՝ պահպանելով որոշ ինքնուրույնություն։ 1790- 1848-ին և 1861- 67-ին եղել է Տրանսիլվանիայի ինքնավար իշխանապետության մայրաքաղաքը։ 1867-ին միացվել է Ավստրո-Հունգարիային, 1918-ին՝ Ռումինիային։ 1940—44-ին եղել է Հունգարիայի կազմում, 1944-ից անցել Ռումինիային։