cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մուրմուրացիա
Բնության մեջ
Թռչունների երամներում գերարագ տեսախցիկների և համակարգչային վերլուծության միջոցով չափումներ կատարելով պարզվել է, որ գոյություն ունի անիզոտրոպիայի երևույթը, որտեղ ավելի շատ համախմբվածություն է դրսևորվում է պայմանավորված է թռչող թռչնի տեսողության դաշտով, որն ուղղված է դեպի կողմերը, այլ ոչ թե ուղղակիորեն առաջ կամ հետ։
Բնության մեջ մուրմուրացիայի ամենադիտարժան վայրերից են Յուտլանդ թերակղզու դանիական հատվածը, շոտլանդական Գրետնա Գրին գյուղը կամ անգլիական Բրայթոն քաղաքը։ Կենտրոնական Ռուսաստանում մուրմուրացիան կարելի է տեսնել ամռան վերջին` աշնան սկզբին, երբ թռչուններն արդեն հավաքվել են խմբերով, բայց դեռ չեն չվել ձմեռելու։ Իսկ մեր երկրի հարավային շրջաններում թռչունների թռիչքային ցուցադրությունները շարունակվում են ամբողջ ձմեռ ։
Կենդանիների հավաքական վարքագիծ է դրսևորվում է բազմաթիվ կենդանի էակների կողմից, ինչպիսիք են թռչունները, ձկները, բակտերիաները և միջատները։ Այն համարվում է վարքի այնպիսի դրսևորման ձև, որը բխում է պարզ կանոններից, որտեղ անհատները հետևելով ու պահպանելով այդ կանոնները համակարգված վարք են դրսևորում կենտրոնական համակարգում։
Դիտումներ
Թռչունների այսօրինակ վարքի պատճառները մշտապես հետաքրքրել է գիտնականներին։ Ենթադրվում է, որ մուրմուրացիայում թռչունների նման փոխազդեցությունը նրանց թույլ է տալիս պաշտպանվել գիշատիչներից։ Ապացուցվել է, որ հսկայական թռչնախումբը, որը շարժվում է համաժամանակյա և անընդհատ փոխում է թռիչքի կողմնորոշումը, շփոթեցնում է գիշատիչներին, փրկելով յուրաքանչյուր առանձին թռչնի կյանքը ։
Ենթադրություն
Թռչունները նման տարօրինակ գործողություններ կատարելով շարժվում են հսկայական խմբերով ցուցադրելով համակարգված շարժվում։ Խմբի յուրաքանչյուր թռչուն մտապահում է իր հարևանին և կենտրոնանում միայն նրանց վրա։ Արդյունքում նրանք կարող են նույնիսկ մի քանի անգամ «ամպերի» մեջ մխրճվել, թռչել իրար միջով առանց վնասվելու ու վնասելու միմյանց, զարգացնելով շարժման մինչև 40 կմ/ժ արագություն։
Թռչունների ստեղծած դինամիկ կառույցները թույլ են տալիս նրանց իրենց խմբից ստանալ առավելագույն անհրաժեշտ տեղեկատվություն։ Նման բարդ օդային հնարքները ենթադրում են պաշտպանական մեխանիզմ, որը փրկում է թռչուններին օդային որսորդներից, առաջին հերթին՝ բազե  և անգղ (Aegypius monachu), ուրուր (Aquilinae):
Մուրմուրիցիայի հանկարծակի հայտնվելը կարող է շփոթեցնել գիշատիչ թռչունին ստիպելով նրան հրաժարվել հարձակումից։ Այնուամենայնիվ, նույնիսկ եթե նա նույնիսկ հարձակվի, հեշտ չի լինի մեկ թռչուն պոկել բազմաթիվ համաժամանակյա շարժվող մուրմուրիցիայից։ Պահպանելով մուրմուրացիայում որոշակի խտություն, յուրաքանչյուր թռչուն ստանում է դիտման բավարար անկյուն և լուսավորության անհրաժեշտ չափաբաժին։ Սա կարևոր է գիշատչի վրա հարձակվելիս ։
Թռչունների նմանօրինակ վարքը սկսում է երբեմն  այն պահերին, երբ հորիզոնում սպառնալիք չկա։ Թռչունների օդային պարերն օգտագործվում են ոչ միայն պաշտպանության, այլև որպես գովազդի, որպեսզի հնարավորինս շատ տեսակներ ներգրավեն մեկ խմբում և տաքանան աշնան և ձմռան գիշերներին։ Մուրմուրացիայից ծագած խշշոցի ուժգնությունը թույլ է կախված օդի ջերմաստիճանից։
Թռչունների երամի շարժումները՝ ընդգրկելով բարդ ձևեր և ալիքներ, շատ հետաքրքիր են։ Անհավանական է թվում, որ մեկ անհատին հաջողվում է հետևել բոլորին, հաշվի առնել նրանց շարժումները և ռիթմից դուրս չգալ։
Մուրմուրացիայի պաշտպանիչ բնույթը սոսկ ինքնանպատակ չէ։ Գիշատիչներից փախչելու նման եղանակը հաջողությամբ արտահայտվում են բազմաթիվ ձկների, միջատների ու մի շարք այլ կենդանիների մոտ։
Ապացույց
Համակարգչային մոդելավորումները ցույց տվեցին, որ առանձին կենդանիներին անհրաժեշտ չէ ամբողջ խմբին հետևել ։ Որպեսզի հսկայական թռչնախումբը համաժամանակ շարժվի, յուրաքանչյուր թռչուն պետք է միայն խուսափի բախումներից, հարևանների հետ համաժամանակացնի թռիչքի ուղղությունը և շարժվի նրանցից որոշակի հեռավորության վրա։ Ցանկացած առաջնորդի ներկայություն նախատեսված չէ։ Վերջին ուսումնասիրությունները Հռոմում, որտեղ միլիոնավոր թռչուններ են հավաքվում ձմեռելու համար, թույլ տվեցին գիտնականներին հաստատել (թռչունների միջև հեռավորությունը ստերեո լուսանկարներից), որ մուրմուրացիայի ժամանակ յուրաքանչյուր անհատ վերահսկում է խմբի ներսում վեց կամ յոթ ամենամոտ հարևանների շարժումները և ընտրության ժամանակ, թռչունները չեն առաջնորդվում մետրիկայով և տեղաբանական հեռավորությամբ (երկու թռչունների միջև եղած անհատների քանակով)   ։
Ինչ վերաբերում է համաժամանակյա թռիչքի ընթացքում կտրուկ փոխակերպումներին և քաոսային շարժումներին, ապա դրանք ավելի շատ ֆիզիկական են, քան կենսաբանական։ Երբ մուրմուրացիայում թռչունների որոշակի խումբ կտրուկ փոխում է թռիչքի ուղղությունը, դա ազդում է մոտակա հարևանների վրա, և նրանք կարողանում են ինքնուրույն կառավարել իրենց շարժը, ինչի արդյունքում փոփոխությունն արագորեն տարածվում է ամբողջ խմբում։ Գիտնականներն այս գործընթացը համեմատում են փուլային անցման երևույթի հետ։
Մուրմուրացիայի բարդ խճանկարը բացատրվում է համեմատաբար պարզ գործողություններով՝ առանձին թռչունների մակարդակով։ Այս եզրակացությունը հետաքրքիր է ոչ միայն կենսաբանների, այլև համակարգչային գիտության և ռոբոտաշինության մասնագետների համար։ Համակարգչային մոդելները, որոնք ընդօրինակում են թռչնախմբի վարքագծին, արդեն օգտագործվել են ֆիլմերում համակարգչային իրատեսական էֆեկտներ ստեղծելու համար, իսկ ապագայում դրանք կսովորեցնեն անօդաչու թռչող սարքերի հսկայական բազմություն համաժամանակյա տեղաշարժվել։
Ձկների վտառ
Շրջապատող միջավայրի մասին վտառներով լողացող ձկները իմանում են աչքերի և հատուկ շոշափելիքի զգայարանի միջոցով, որը կոչվում է կողագիծ։ Այդ զգայարանների միջոցով նրանք ընկալում են մյուս ձկների տեղը իրենց շուրջ գտնվող տարածության մեջ և արձագանքում են հետևյալ կերպ։
Միջատների պարս
Տեսակի ամենատարրական կազմակերպված խմբերն են մլակներն ու մոծակները, որոնք հայտնի են նաև որպես քիրոնոմիդներ, որոնք մոծակների են նման, բայց չունեն ծծելու համակարգ։ Առանձին անհատները գրեթե անտեսանելի են թռիչքի ժամանակ։ Հազվադեպ ենք նկատում նման փոքր թռչող միջատներ, ինչպիսիք են՝ փոքր ճանճերը, կրետները, բզեզները և այլն, եթե ուշադրություն չդարձնենք վայրի բնության ամենափոքր մանրամասներին։ Թռիչքի ժամանակ նրանք նման են փոշու բեկորների, որոնք նկատելի են օդի հոսքի մեջ։
Սեռով տարված նման խմբեր ձևավորվում են պտղաճանճերը, արուների և (կարճ) կույս թագուհիների մի քանի տեսակների մրջյունները և տերմիտները, ինչպես նաև ցիկադաներն ու թիթեռները։ Որոշ տեսակներ մերկ հողի վրա ձևավորում են խիտ «գորգ» կամ շերտեր ու փնջեր կազմում ընկած ծառերի կոճղերին, մյուսներն էլ պտտվում են ծառերի գագաթներին կամ սավառնում երկինքում։
Մորեխների երամ
Մորեխները մի տարածքից մյուսն են տեղափոխվում խիտ երամներով՝ մեկ քառակուսի կիլոմետրի վրա 80 միլիոն մորեխ։ Սակայն նրանք երբեք չեն բախվում միմյանց։ Մորեխի բարդ կառուցվածք ունեցող երկու աչքերից յուրաքանչյուրի հետևում կա շարժումներ ընկալող նեյրոն։ Բախման վտանգի դեպքում այս նեյրոններն ազդանշան են ուղարկում թևերին ու ոտքերին, ինչի շնորհիվ մորեխն արագ է արձագանքում և խուսափում է բախումից։ Նրա արձագանքը մարդու աչք թարթելուց հինգ անգամ ավելի արագ է։
Գրականություն
Կատեգորիա:Էթոլոգիա Կատեգորիա:Թռչնաբանություն Կատեգորիա:Բնության երևույթներ Կատեգորիա:Թռչուններ Կատեգորիա:Վարք Կատեգորիա:Կենդանաբանություն Կատեգորիա:Հաշվարկում Կատեգորիա:Վիճակագրական մեխանիկա Կատեգորիա:Էկոլոգիա
Իմ սիրելի Ասլան-ապեր…
«Իմ սիրելի Ասլան-ապեր…», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, որը ստեղծվել է 1898 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։
Ստեղծման պատմություն
Ոտանավորում խոսվում է Ղազարոս Աղայանի Էջմիածնից ստանալիք նպաստի մասին։
Վերջին երկու տողերը գրված են որպես ծանոթություն։
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Ղազարոս Աղայանի ֆոնդի 333-րդ համարում պահվում է մեկ ինքնագիր։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1932 թվականին՝ «Գրական թերթ» ամսագրի 27-րդ համարում, այնուհետև՝ «Երկերի լակատար ժողովածուի» V հատորի 145-րդ էջում, ապա «Երկերի լակատար ժողովածուի» I-ին հատորի 474-րդ էջում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Ածական անուն
Ածական անուն կամ ածական, առարկայի հատկանիշ նշանակող բառը, խոսքի մաս, որ ցույց է տալիս առարկաների տարբերակված հատկանիշները ։ Օրինակ՝ ծանր բեռ, երկարավուն սենյակ, անշահախնդիր ընկերություն, քաղցրահամ ջուր։ Պատասխանում է ինչպիսի՞, որպիսի՞, ո՞ր հարցերին։ Խոսքիմասային հատուկ բնորոշում չունի։ Քերականորեն չի ձևափոխվում։ Միայն գոյականաբար գործածվելիս կարող է հոլովվել, հոգնակի դառնալ, հոդ ստանալ։ Ածականների մի մասը կարող է արտահայտել համեմատության աստիճան։ Նախապես դիտվել է որպես «անուն» խոսքի մասի տեսակ, առաջին անգամ հայերենում առանձնացվել ու համարվել ինքնուրույն խոսքի մաս Մատաթիա Գարագաչյանի կողմից ։ Այլ խոսքի մասին պատկանող բառի անցումն ածականի անվանում են ածականացում ։
Ըստ կազմության՝ ածականները լինում են՝
Տարբեր արմատներից կամ բառերից ածական կազմող ածանցները կոչվում են ածականակերտ ածանցներ։ Դրանք են՝
Ածականի տեսակները
Ածականները, ըստ իմաստի, լինում են որակական և հարաբերական։
Որակական ածական
Որակական ածականը ցույց է տալիս առարկայի որակը, որպիսությունը, հատկությունը, որը հատուկ է տվյալ առարկային։ Որակական ածականներն ունեն համեմատութան երեք աստիճան՝ դրական, բաղդատական, գերադրական։ Օրինակ՝ լավ մարդ։
Կազմվում է ածականի դրական աստիճանին ավելացնելով ավելի (առավելական բաղդատական), նվազ կամ պակաս (նվազական բաղդատական ) բառերը։ Օրինակ՝ ավելի լավ մարդ, պակաս լավ մարդ։ Կազմվում է ածականի դրական աստիճանին ավելացնելով ամենից բառը կամ ֊ ամենա նախածանցը կամ էլ ֊ (ա)գույն վերջածանցը։ Օրինակ՝ ամենից լավ մարդ, ամենալավ մարդ, լավագույն մարդ։
Հարաբերական ածական
Հարաբերական ածականը ցույց է տալիս ինչ֊որ մի առարկայի հատկանիշը մեկ այլ առարկայի հարաբերությամբ։
Հարաբերական ածականը ցույց է տալիս առարկայի՝
Որակական և հարաբերական ածականների տարբերությունը
Որակական ածականների մի մասը՝
Սակայն կա որակական ածականների մի խումբ, որ չունի համեմատության աստիճան՝ պայմանավորված իմաստով։ Օրինակ՝ կույր, հղի, մերկ, լերկ, բոբիկ, կաղ, ամայի, տկլոր, որձ, հավասար, ստերջ, այրի, մունջ, որբ, ամուլ, ամուրի, հավասար, զուրկ, էգ, արու, խորթ և այլն։
Հարաբերական ածականները չունեն այս հատկանիշները։
Ածականի լի և կարճ ձևեր
Սլավոնական լեզուներում որակական ածականին հատուկ ձևեր։ Երբ ածականը ստանում է վերջավորություն, այն կազմում է լի ձև, իիսկ երբ ածականն առանց վերջավորության է, որ գործածվում է որպես ստորոգյալ կամ ստորոգելիական վերադիր, անվանվում է՝ ածականի կարճ ձև ։
Ածականի կիրառություն
Նախադասության մեջ կարող է լինել՝
Ածականը կարող է կիրառվել փոխանվանաբար ․ այդ դեպքում կարող է գոյականի նման հոլովվել, հոդ ստանալ, հոգնակի դառնալ՝ կատարելով գոյականին բնորոշ պաշտոններ։ Օրինակ՝ Նորերը վերցրին, իսկ հները խնամքով պահեցին։
Մի շարք բառեր (երիտասարդ, մութ, դպրոցական, ալևոր, սուր, ցուրտ, սխալ, որբ, սխալ, խավար) ունենք, որոնց խոսքիմասային պատկանելությունը որոշվում է միայն խոսքային կառույցում։ Ունենալով տարբեր կիրառություն՝ մերթ հանդես են գալիս որպես ածական, մերթ՝ որպես գոյական։
Օրինակ՝ դպրոցական համազգեստ (ած․), դպրոցականը հեռացավ (գոյ․)։
Որոշ ածականներ կարող են խնդիր առնել նախադասության մեջ, որն անվանվում է ածականական խնդրառություն։ Օրինակ՝ «Մազերը շեկ տղան նորից հայտնվեց այգում», որտեղ մազերը բառը շեկ ածականի խնդիրն է։ Այս խնդիրը կոչել են ածականի խնդիր կամ խնդիր ածականի ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Խոսքի մասեր
Մեծ Պշադա
Մեծ Պշադա (Большая Пшада), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բաշկորտոստանի հանրապետությունով, Օրենբուրգի շրջանով։ Գետաբերանը գտնվում է Զիլայր գետի ձախ ափին՝ 68 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 13 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Ուրալի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սակմարան է սկսած ակունքից մինչև Մեծ Իկ գետի գետաբերանը, գետի ենթաավազան չունի, գետի գետային ավազանը՝ Ուրալ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ամի և Ամիլ
«Ամի և Ամիլ»՝ ֆրանսիական միջնադարյան պոեմ է անբաժան ընկերների մասին։
Պոեմը պահպանվել է միակ ձեռագրով, գրված տասը վանկանի բանաստեղծությամբ, բանաստեղծության տները միացված են առձայնույթներով, ամեն մի տունը ավարտվում է կարճ բանաստեղծությամբ։
Բովանդակություն
Ամին և Ամիլը ծնվել են տարբեր ընտանիքներում և բոլորովին տարբեր տարածքներում, բայց նույն օրը և մեծացել են իրար շատ նման, ինչպես երկվորյակները (նրանց շփոթում էին անգամ սեփական կանայք)։ Նրանք հանդիպում են իրար պատանեկան տարիքում, և այդ պահից նրանց կապում է մի անքակտելի ընկերություն։ Նրանք երկուսն էլ մասնակցում են բրետոնացիների դեմ Կառլոս Մեծի կողմից գլխավորվող պատերազմին։ Ամին ամուսնանում է Լուբիայի (Lubias)՝ չար մեգերայի հետ, ով թունավորում է Ամիի կյանքը։ Ամիլը դառնում է Բելիսսանտի՝ կայսեր աղջկա սիրեկանը։ Որպեսզի չխայտառակի աղջկան, ում մասին տեղեկացնում է դավաճան Արդրեն (Լուբիայի հորեղբայրը), Ամին դատական մենամարտի ժամանակ փոխարինում է ընկերոջը և հաղթանակ տանում։ Սակայն բոլորը նրան դնում են Ամիլի տեղը, կայսրի հրամանով նա պարտավոր էր ամուսնանալ Բելիսսանտի հետ։ Այդ արարքի պատճառով նա բորոտ է դառնում։ Շուտով ընկերները նորից են փոխվում տեղերով, և Ամիլը երջանիկ ապրում է երիտասարդ կնոջ հետ, այն ժամանակ, երբ Լուբիան տնից վռնդում է բորոտ ամուսնուն։ Ամին երևակայում է, որ նա կարող է առողջանալ Ամիլի երեխաների արյան մեջ մաքրվելով։ Ամիլը իմանում է այդ մասին և սպանում է իր տղաներին, Ամինն առողջանում է, իսկ երեխաները հրաշալի կերպով վերադառնում են իրենց կյանքին։ Հետագայում Երուսաղեմից վերադառնալիս նրանք երկուսն էլ հիվանդանում և մահանում են նույն օրը։
Շարունակությունը՝ «Ժուրդան դե Բլև»-ում, Ամիի թոռան մասին։
Ծագում
Հնարավոր է, որ ստեղծագործության հիմքում դրված է, ինչ-որ մի վանական առասպել (արձանագրվել է լատինական Ռաուլյա լե Տուրտյե (Տորտարիա) բանաստեղծական ուղերձում, որը գրվել է մոտ 1109 թվականին, այսինքն ավելի շուտ, քան պոեմը, այնուհետև Vita sanctorum Amici et Amelii լատինական վարքագրությունում, Բովեյից Վինեստայի «Հայելի»-ում և 12-13-րդ դարերի շատ այլ գրական հուշարձաններում։ Այս առասպելն ամենայն հավանականությամբ ունի ֆոլկլորային ծագում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիական պոեմներ
Ռասիստ թուրանիստների դատավարություն
Ռասիստ թուրանիստների դատավարություն, 1944 թվականի սեպտեմբերի 7-ից մինչև 1945 թվականի մարտի 29-ն ընկած ժամանակահատվածում Թուրքիայում անցկացված պանթյուրքիզմի և պանթուրանիզմի 23 ակտիվիստների դատավարություն։ Տարբեր խափանման միջոցների են դատապարտվել Զեքի Վելիդի Թոգանը, Ալփարսլան Թյուրքեշը, Նիհալ Աթսըզը, նրա եղբայրը՝ Նեջդեթ Սանչարը, Ռեհա Օղուզ Թյուրքանը, Ջիհաթ Սավաշ Ֆերը, Նուրուլահ Բարըմանը, Ֆեթհի Թևետօղլուն, Ջեբար Շենելը և Ջեմալ Օղուզ Օջալը։
Նախապատմություն
Լրագրող, գրող և պանթյուրքիզմի գաղափարախոս Նիհալ Աթսըզը համոզված է եղել, որ կոմունիզմը Թուրքիայի համար սպառնալիք է, իսկ կառավարությունը ոչ միայն միջոցներ չի ձեռնարկում դրա դեմ պայքարելու համար, այլև կոմունիստներին թույլ է տվել իր կազմ մտնել։ Աթսըզն իր հրատարակած «Օրհուն» ամսագրում երկու հոդված է գրել, որոնցում պաշտպանել է այդ տեսակետը։ Այդ երկու հոդվածներից առաջինում, որը լույս է տեսել 1944 թվականի մարտի 1-ին, Նիհալ Աթսըզը մեջբերում է արել վարչապետ Շյուքրյու Սարաջօղլուի՝ 1942 թվականի օգոստոսի 5-ին խորհրդարանում արած ելույթից․ Մենք թյուրք ենք, պանթյուրքիստ ենք և միշտ պանթյուրքիստ կմնանք։ Մեզ համար արյան մեջ պանթյուրքիզմը նույնքան կարևոր է, որքան գիտակցության և մշակույթի մեջ։ Մենք այն պանթյուրքիստներից չենք, որոնք կթուլանան կամ կնվազեն։ Մենք պանթյուրքիստ ենք, որոնք աճում են և մտադիր են աճել։ Եվ մենք միշտ կաշխատենք այդ ուղղությամբ ։ Աթսըզը կարծում էր, որ կառավարությունը ոչ մի միջոց չի ձեռնարկում կոմունիստական սպառնալիքի դեմ պայքարելու համար։ 1944 թվականի ապրիլի 1-ին լույս տեսած իր երկրորդ հոդվածում Աթսըզը թվարկել է մի շարք մարդկանց, որոնք, ըստ իրեն, կոմունիստներ էին, նա հատուկ առանձնացրել է Թուրքիայի կրթության նախարարությունը, որը «կոմունիստական» է անվանել։ Աթսըզի անվանած մարդկանց թվում են եղել Գիրիթլի Ահմեդ Ջևադ Էմրեն, Փերթև Նալիլի Բորաթավը, Սաբահաթին Ալին, Սադրեթին Ջելալ Անթելը, ինչպես նաև կրթության նախարար Հասան Ալի Յուջելը, որին Նիհալ Աթսըզը կոչ է արել հրաժարական տալ։ Աթսըզի հոդվածների հրապարակումից հետո Անկարայում և Ստամբուլում բողոքի մի քանի ակցիաներ են տեղի ունեցել «կոմունիստական սպառնալիքի» դեմ։
Կրթության նախարար Հասան Ալի Յուջելի և լրագրող Ֆալիհ Ռըֆքը Աթայի խորհրդով գրող Սաբահաթին Ալին, որին Նիհալը մեղադրել է կոմունիստների հետ աշխատելու մեջ, Աթսըզին դատի է տվել։ Դատավարությունը սկսվել է 1944 թվականի ապրիլի 26-ին և ներգրավել է զգալի թվով ուսանողների, իսկ դատարանի դահլիճը լեփ-լեցուն է եղել։ Առաջին նիստում Աթսըզը Ալիին մեղադրել է հայրենիքի դավաճանության մեջ և նրանից պահանջել է խոստովանել դա։ Քննարկումը հետաձգվել էր մինչև մայիսի 3-ը։
Մայիսի 3-ի բողոքի ցույցեր
Դատարանի երկրորդ նիստին նախորդել են զանգվածային ցույցերն Անկարայում՝ ի պաշտպանություն Աթսըզի, որին մասնակցել են հազարավոր մարդիկ։ Այն բանից հետո, երբ ցուցարարներին թույլ չեն տվել մտնել դատարանի դահլիճ, նրանք հավաքվել են Ուլուս հրապարակում, սկսել են երգել ազգային օրհներգը և հակամոմունիստական կարգախոսներ վանկարկել ։ Այնուհետև ցուցարարները մտադիր են եղել գնալ վարչապետ Շյուքրյու Սարաջօղլուի մոտ, սակայն նրանց խանգարել է ոստիկանությունը։ 165 մարդ ձերբակալվել է ։
Ալփարսլան Թյուրքեշն այսպես է նկարագրել այդ իրադարձությունները․ Ինչպե՞ս էր հնարավոր բողոքել ազգային առաջնորդի (Իսմեթ Ինյոնյուի) և նրա կրթության նախարարության դեմ։ Ոչ մի բողոքի ակցիա չէր կարելի անցկացնել առանց ազգային առաջնորդի հավանության։ Ժողովրդավարությունը, հավասարությունը, ազատությունը, երիտասարդությունը... այդ ամենը դատարկ խոսքեր էին Թուրքիայի կառավարության համար 1944 թվականին։ Ժողովրդի հավանությունն ու երիտասարդների հիացմունքը պետք է միայն կառավարության հանդեպ լինեին ։ Ոստիկանությունը հեռացրել է ցուցարարներին, Ալփարսլան Թյուրքեշը, որը նրանց թվում էր եղել, ավելի ուշ հիշել է։ Մայիսի 3-ին փողոց դուրս եկած երիտասարդները դաժան ծեծի են ենթարկվել։ ...Շատերի ձեռքերը կամ կողոսկրները ջարդված էին ։ 1944 թվականի մայիսի 9-ին Աթսըզը կրկին կալանավորվել է, նա մեղադրվել է կազմակերպություն ստեղծելու մեջ, որը մտադիր է տապալել կառավարությունը։ 1944 թվականի մայիսի 6-ին արգելվել է նրա կողմից հրատարակվող «Օրհուն» ամսագիրը։
Ռասիստ թուրանիստների դատավարություն
Երկրորդ դատավարությունը սկսվել է 1944 թվականի մայիսի 18-ին Ստամբուլում և շարունակվել է մինչև 1947 թվականի մարտի 31-ը։ Ընդամենը եղել է 65 նիստ, 23 մեղադրյալ։ 13 մարդ արդարացվել է, մյուս 10-ը՝ դատապարտվել տարբեր ազատազրկման ժամկետներով։ Աթսըզը դատարանում իր ելույթի ժամանակ հայտարարել է, որ թուրանիզմը կենսական նշանակություն ունի թյուրքերի գոյատևման համար, նա մի քանի օրինակներ է բերել պատմությունից, երբ թյուրքերը պարտվել են իրենց մարտերը ոչ թյուրքական մասերի դավաճանության պատճառով։ Աթսըզը նաև հայտարարել է, որ Օսմանյան կայսրության մեծ վեզիրը՝ Դամաթ Ֆերիդ փաշան, որը ստորագրել է Սևրի հաշտության պայմանագիրը, հայկական արմատներ ունի, ինչը, ըստ Աթսըզի, նրա իրավացիության ապացույցն էր։ Աթսըզը նաև հայտարարել է․ Ես պանթյուրքիստ եմ։ Պանթյուրքիզմը նացիոնալիզմ է։ Այն նաև իր մեջ է ներառում ռասիզմն ու թուրանիզմը։ Ռասիզմն ու թուրանիզմը չեն խախտում Սահմանադրությունը։ Ոչ մի մարդ չի կարող հետապնդվել այն մեղադրանքով, որը չկա Քրեական օրենսգրքում։ Պետությունն ինքն է ռասիզմ և թուրանիզմ դրսևորել՝ միացնելով Հաթայը ։
1946 թվականի օգոստոսի 26-ին վատ վերաբերմունքի և բանտում կտտանքների դեմ բողոքելուց հետո դատավարությունը կրկին վերսկսվել է ռազմական վճռաբեկ դատարանում։ 1947 թվականի մարտի 31-ին բոլոր ամբաստանյալները ներում են ստացել։ Դատարանը նաև հայտարարել է, որ 1944 թվականի մայիսի 3-ի ցույցերն ազգային գաղափարախոսության բողոքի արտահայտությունն էին ոչ ազգային գաղափարախոսության դեմ ։ «Ոչ ազգային գաղափարախոսություն» հասկացության տակ հանդես էր գալիս կոմունիզմը։ 1944 և 1947 թվականներին տարբեր որոշումներ կայացնելու պատճառը սկսված Սառը պատերազմն էր, ինչպես նաև այն, որ 1945 թվականի մարտին ԽՍՀՄ-ը հայտարարեց 1920-ական թվականներին խորհրդային-թուրքական սահմանի մասին կնքված պայմանագրերի վերանայման անհրաժեշտության մասին։
Մայիսի 3-ը մի շարք երկրներում նշվում է որպես պանթյուրքիզմի կամ թյուրքական համերաշխության օր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պանթյուրքիզմ Կատեգորիա:Ռասիզմ Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական պատմություն
(7081) Լյուդիբունդա
(7081) Լյուդիբունդա (Ludibunda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի օգոստոսի 30-ին Պաուլ Վիլդի կողմից Ցիմերվալդում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,743265 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0781 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4084 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1659,59 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,216921 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,7° անկյուն։
Մարինա Սեմյոնովա
Մարինա Տիմոֆեևնա Սեմյոնովա (Марина Тимофеевна Семёнова, ), բալետի խորհրդային արտիստուհի։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի (1975)։
Կենսագրություն
1925 թվականին ավարտել է Լենինգրադի պարարվեստի ուսումնարանը (Ագրիպինա Վագանովայի դասարան), ընդունվել Լենինգրադի օպերայի և բալետի թատրոն, ուր մինչև 1930 թվականը եղել է առաջատար պարուհի։ 1930-1952 թվականներին՝ Մեծ թատրոնի մենապարուհի։
Դերապարերից են՝ Ժիզել (Ադանի «Ժիզել»), Ռայմոնդա (Գլազունովի «Ռայմոնդա»), Օդետա-Օդիլիա (Չայկովսկու «Կարապի լիճը»), Նիկիա (Մինկուսի «Բայադերկա»)։
1935-1936 թվականներին հյուրախաղերով հանդես է եկել Ֆրանսիայում։
Սեմյոնովայի արվեստին բնորոշ է պլաստիկայի անթերի արտահայտչականությունը, արտասովոր կանացիությունը։ 1953-1960 թվականներին դասավանդել է Մոսկվայի պարարվեստի ուսումնարանում, 1953 թվականից՝ Մեծ թատրոնի բալետմայստեր փորձավար, 1960 թվականից՝ Լունաչարսկու անվան թատերարվեստի պետական ինստիտուտի մանկավարժ։
Պարգևներ, մրցանակներ
ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1941 թվական)։
Պարգևատրվել է 2 շքանշանով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային բալետի արտիստներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:«Ոսկե դիմակ» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
The Beatles-ի հուշարձան (Եկատերինբուրգ)
The Beatles խմբի հուշարձան (Памятник группе «The Beatles»), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Եկատերինբուրգ քաղաքում, որը նվիրված է անգլիական The Beatles քառյակին։ Տեղադրվել է 2009 թվականի մայիսի 23-ին։ Սա լիվերպուլյան հանրահայտ քառյակի առաջին հուշարձանն է Ռուսաստանում և երրորդը նախկին Խորհրդային Միության տարածքում։ Առաջինը բացվել է ուկրաինական Դոնեցկ քաղաքում, իսկ երկրորդը` ղազախական Ալմաթիում ։
Վայր
Եկատերինբուրգի հուշարձանը տեղադրվել է Գորկու փողոց, 8 հասցեում գտնվող շենքի մոտ, Իսետ գետի ափին, Մալիշևի փողոցի կամրջի հարևանությամբ։ Մոտակայքում է գտնվում Ստեղնաշարի հուշարձանը ։
Նկարագրություն
Թուջե հուշարձանը պատկերում է խմբի մասնակիցների ուրվագծերը աղյուսե պատի ֆոնին։ Ուրվագծերի չափսերը փոքր-ինչ գերազանցում են մարդու հասակը։ Հարևանությամբ` պատին գրված է The Beatles խմբի երգից մի հատված.
Պատմություն
Հուշարձանի ստեղծման համար քաղաքային բյուջեից գումար չի հատկացվել։ Ամբողջ գումարը ինքնուրույն հավաքել են նվիրյալները` Ուրալի «Բիթլզ ակումբի» անդամները։ Փողերը հավաքելու հետ կապված դժվարությունների պատճառով հուշարձանը չեն կարողացել բացել վեց տարի։ Միջոցներ հավաքագրելու համար նույնիսկ կազմակերպվել են երաժշտական ​​մարաթոններ և աճուրդներ։ Ամբողջ նախագիծն իրականացնելու համար ընդհանուր առմամբ ծախսվել է 2,5 միլիոն ռուբլի։ Հուշարձանը ստեղծվել է Վադիմ Օկլադնիկովի մշակած «The Beatles-ը պատին» նախագծի հիման վրա։ Ըստ հուշարձանը ստեղծողների` Ուրալի «Բիթլզ ակումբի» մասնակիցների հուշարձանն ուրվագծային է ստեղծվել ոչ պատահականորեն։ 1960-1970-ական թվականների խորհրդային դեռահասների համար The Beatles խումբը եղել է անհասանելի երազ, ինչ-որ եթերային բան։ Ավելին, «Բիթլզի» երգերը լսելու համար խորհրդային ​​տոտալիտար համակարգը պատժում էր նրանց ։
Այս հուշարձանը կատարված երազանքի յուրատեսակ խորհրդանիշ է։ 2007 թվականին լեգենդար երաժիշտների ուրվագիծը թուջից ձուլեցին Սվերդլովսկի մարզի հարավային Միխայլովսկ քաղաքում գտնվող մի գործարանում, որի տնօրենը ևս The Beatles-ի մեծ երկրպագու է։ Դրանից հետո Իսետի ափին հատուկ հուշարձանի համար կառուցվել է աղյուսե պատ, իսկ հուշարձանի դիմացի հարթակը սալապատվել է փայլուն գրանիտով ։
Բացում
Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 2009 թվականի մայիսի 23-ին։ Հուշարձանը ծածկող սավանը բացել են պատվավոր հյուրերը` Ջոն Լենոնի հիմնադրած Quarrymen խմբի անդամները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի հուշարձաններ Կատեգորիա:2009 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Բիթլզ
Դեյվիդ Չիփերֆիլդ
Սըր Դեյվիդ Ալան Չիփերֆիլդ (David Alan Chipperfield, ), բրիտանացի ճարտարապետ։ Նա ճարտարապետների բյուրոյի հիմնադիրն է 1985 թվականից։ Բրիտանական կայսրության պատվո ասպետ է, Պրիտցկերովյան մրցանակի դափնեկիր։
Ընդհանուր տեղեկություններ
1976 թվականին Չիպերֆիլդին աշխատանքի համար շնորհվել է են մի շարք հեղինակավոր մրցանակներ և տիտղոսներ, ներառյալ Կայսերական  և  Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն ակադեմիայի անդամ, ճարտարապետության ոլորտում ասպետական տիտղոս, ասպետական կոչում Ճապոնիայի արվեստի ասոցիացիայում։
Դեյվիդ Ալան Չիփերֆիլդը համարվում է համաշխարհային ճարտարապետական ընկերության ղեկավար, որը գրասենյակներ ունի Լոնդոնում, Բեռլինում, Միլանում և Շանհայում։ Ընկերության ստեղծագործական նախագծերը ստացել են ավելի քան 100 ճարտարապետական ​​և դիզայներական մրցանակներ, ներառյալ RIBA մրցանակը։ Դ. Ստերլինգ» (2007թվականին Մարբախի ժամանակակից գրականության թանգարանի համար), «Ժամանակակից ճարտարապետության Եվրոպական միության մրցանակ» («Միս վան դեր Ռոեի մրցանակ») և «Deutscher Architekturpreis Prize» (2011 թ.):
2023 թվականին նա արժանացել է Պրիցերկովյան մրցանակի՝ ճարտարապետության ոլորտում ամենահեղինակավոր և կարևոր մրցանակներից մեկի։
Կարիերա
Չիպերֆիլդն ավարտել է Քինգսթոնի արվեստի դպրոցը 1976 թվականին։ 2008 թվականին Լոնդոնի համալսարանը նրան շնորհել է պատվավոր դոկտորի կոչում։ 1978-1984 թվականներին Չիպերֆիլդն աշխատել է հայտնի ճարտարապետներ Դուգլաս Սթիվենի, Ռիչարդ Ռոջերսի և Նորման Ֆոսթերի ղեկավարությամբ, իսկ 1985 թվականին հիմնել է իր սեփական ընկերությունը։ Իր կարիերայի սկզբում նա պաշտպանում էր պատմական օբյեկտները, որոնք կապված էին այնպիսի ճարտարաների անունների հետ, ինչպիսիք են Ռաֆայել Մոնեոն, Լուիջի Սնոզին և Ալվարո Սիզան:.
Չիպերֆիլդը ճարտարապետություն է դասավանդել Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում և դասախոսել, այդ թվում՝ որպես ճարտարապետության պրոֆեսոր Շտուտգարտի Staatliche Akademie der Bildenden Künste-ում (1995-2001 թթ.): Բացի այդ, նա զբաղեցնում է ETH Barcelona-ի (Իսպանիա) և ճարտարապետական դիզայնի բաժինների ամբիոնի վարիչի պաշտոնը Յեյլի համալսարանի ճարտարապետական ​​դպրոցում։ Բացի այդ, Չիպերֆիլդը Լոնդոնի արվեստների համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր է։ Եղել է Ճարտարապետական ֆոնդի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ, ներկայումս ընտրվել է թանգարանի հոգաբարձու։
2012 թվականին Չիպերֆիլդը դարձավ Վենետիկի ճարտարապետական ​​բիենալեի առաջին բրիտանացի համադրողը։ «Ընդհանուր հիմք» կոչվող ճարտարապետական ​​բիենալեն առաջնահերթություն է տալիս ճարտարապետական ​​պրակտիկայի կորպորատիվ և փոխկապակցված մեթոդներին։
Ճարտարապետություն
Չիպերֆիլդի նախագծերի լայնածավալ վերանորոգումներն իրականացվել են եվրոպական այլ թանգարաններում, այդ թվում՝ Մյունխենի Kunsthaus-ում և Ցյուրիխի Kunsthaus-ում։
Միացյալ Նահանգների վերջին մշակութային նախագծերը ներառում են Դե Մոյնսի հանրային գրադարանը, Այովա, Անքորիջի թանգարանը, Ալյասկա և Սենթ Լուիսի արվեստի թանգարանը, Միսսուրի։
2011 թվականին ընկերությունը ներկայացրեց երկու նոր ցուցահանդեսներ Մեծ Բրիտանիայում՝ The Hepworth in Wakefield և Turner Contemporary in Margate: Երկու նախագծերը նշանավորեցին Չիպերֆիլդի առաջիկա վերադարձը Մեծ Բրիտանիա տասնամյակների միջազգային հաջողություններից հետո։
2014 թվականին Դեյվիդ Չիպերֆիլդի ճարտարապետները հաղթել են Նոբելյան կենտրոնի մրցույթում, որը հիմնվել է Ստոկհոլմում Նոբելյան կոմիտեի շտաբի նախագծման հետ կապված։
Ճանաչում և մրցանակներ
1999 թվականին Չիպերֆիլդը արժանացել է Թեսենովի ոսկե մեդալի՝ Էմիլ Ժակ-Դալկրոզեի երաժշտության և ռիթմի ինստիտուտում ներկայացված համապարփակ ցուցահանդեսի համար՝ իսպանացի ճարտարապետ Կաղապար։ 2004 թվականին նրան շնորհվել է MBE ճարտարապետության ոլորտում ծառայությունների համար, իսկ 2003 թվականին նա դարձել է Ֆլորենցիայի արվեստի և դիզայնի ակադեմիայի պատվավոր անդամ։ 2009 թվականին արժանացել է Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Արժանիքի շքանշանի՝ առավելագույնըвысокой награды Германии за заслуги перед нацией .2010 թվականին նրան շնորհվել է ասպետ բակալավրի կոչում Մեծ Բրիտանիայում և Գերմանիայում ճարտարապետությանը մատուցած ծառայությունների համար։ Նույն թվականին նա արժանացել է Wolf Prize-ին, իսկ 2011 թվականին Բրիտանական ճարտարապետների թագավորական ինստիտուտի կողմից արժանացել է թագավորական ոսկե մեդալի։
2009 թվականին Լոնդոնի դիզայնի թանգարանում բացվեց Form Matters ցուցահանդեսը՝ նվիրված Չիպերֆիլդի աշխատանքների հետահայաց ցուցադրությանը։ 2011 թվականին իտալական Alessi ընկերության կերամիկայի ցուցահանդեսն արժանացել է Compassod'Oro մրցանակին, իսկ Piana ծալովի աթոռը գնվել է Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանում մշտական ցուցադրության համար։
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="1">
Արտաքին աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ճարտարապետներ Կատեգորիա:Ճարտարապետներ այբբենական կարգով
Մանբաս (Պյոզայի վտակ)
Մանբաս (Манбас), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պյոզա գետի ձախ ափին՝ 76 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Եվգենի Մակեև
Եվգենի Վլադիմիրովիչ Մակեև (Евгений Владимирович Макеев, ), ռուս ֆուտբոլիստ, Հայաստանի «Արարատ» ակումբի պաշտպան։ Հայրը Վլադիմիր Մակեևն է, որը հայտնի է «Ժեմչուժինա» և «Բալթիկա» ակումբներում իր ելույթներով։
Կարիերա
Չերեպովեցի «Սևերստալ» ակումբի սան է, այդտեղ էլ սկսել է խաղալ (թիմը մինչ այդ վերանվանվել էր «Շեկսնա»)։ Հանդես է եկել ձախ կիսապաշտպանի դիրքում։
Սովուկ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Եվգենի Մակեև
Կարիերա
2007 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվայի «Սպարտակ» ակումբ, որտեղ նորից հանդես է եկել պատանեկան թիմի կազմում, ապա «կարմրասպիտակների» երկրորդ կազմում, որի հետ երկու անգամ հաղթել է երկրորդ կազմերի առաջնությունում։ Մեկուկես մրցաշրջանի ընթացքում թիմի կազմում անցկացրել է 33 խաղ, որոնցում խփել է երկու գնդակ։
2009 թվականի մարտի 15-ին առաջին անգամ խաղադաշտ է դուրս եկել հիմնական թիմի մեկնարկային կազմում՝ մասնակցելով «Զենիթի» դեմ հանդիպման առաջին խաղակեսին, ինչից հետո նրան փոխարինել են։ 8-րդ տուրի՝ Ռամենսկոեի «Սատուրն» ակումբի դեմ տնային խաղում Վլադիմիր Բիստրովի փոխանցումից հետո խփել է իր առաջին գոլը Ռուսաստանի առաջնությունում։
2009 թվականին կատարել է նորամուտը Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքականում՝ մասնակցելով նրա համար անհաջող խաղին ընդդեմ Ֆարերյան կղզիների հավաքականի։
2010 թվականի սեպտեմբերի 15-ին կատարել է նորամուտը Չեմպիոնների լիգայում՝ մասնակցելով Ֆրանսիական «Մարսել» ակումբի դեմ խաղին։
2014 թվականի սեպտեմբերի 5-ին մասնակցել է «Սպարտակ» ակումբի մարզադաշտի բացման խաղին, որտեղ Մուրադ Յակինի գլխավորությամբ «Սպարտակը» ոչ-ոքի է ավարտել (1:1) Սերբիայի Բելգրադ քաղաքի «Ցրվենա Զվեզդա» ակումբի հետ խաղը։ Եվգենին այդ խաղին մասնակցել է թիմի մեկնարկային կազմում ։
2019 թվականի փետրվարի 15-ին պայմանագիր է կնքել Վոլգոգրադի «Ռոտոր» ֆուտբոլային ակումբի հետ ։ 2019 թվականի հուլիսին տեղափոխվել է Երևանի «Արարատ» ակումբ ։
Հավաքական
2011 թվականի մարտի 20-ին հրավիրվել է Ռուսաստանի հավաքական՝ մասնակցելու 2012 թվականի ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության որակավորման փուլի՝ Հայաստանի դեմ խաղին ։ Նույն թվականի մարտի 29-ին խաղադաշտ է դուրս եկել Ռուսաստանի հավաքականի՝ Կատարի հավաքականի դեմ ընկերական խաղի 46-րդ րոպեին՝ փոխարինելով Ալեքսանդր Անյուկովին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սպարտակ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռոստովի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Բոլորն հանգել են—ոչ մեկը չըկան…
«Բոլորն հանգել են—ոչ մեկը չըկան…», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից ։ Գրության թվականը ստույգ հայտնի չէ։
Պատմություն
Ձեռագրից երևում է, որ այն գրվել է 1900-ական թվականներին։
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի 55-րդ համարում պահվում է մեկ ինքնագիր։
Առաջին անգամ տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի «Գեղարվեստական երկեր» ժողովածուի 117-րդ էջում, այնուհետև՝ «Երկերի լիակատար ժողովածու»-ի առաջին հատորի 519-րդ էջում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Վավոժ
Վավոժ (Вавож), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Վավոժսկի շրջանի կազմում։
Աստա Նիլսեն
Աստա Նիլսեն (դան.` Asta Nielsen, ), դանիական համր ֆիլմերի դերասանուհի։ Մեծ ճանաչում ունի նաև Գերմանիայում և Ռուսաստանում։ Մինչև 1914 թվականը համարվել է Ռուսաստանի լավագույն դերասանուհի ։
Մանկությունը անցել է Շվեդիայում և Դանիայում։ Դեռ փոքր հասակից ծանոթացել է համաշխարհային թատրոնի հետ։ 1902 թվականից սկսած աշխատել է Կոպենհագենում։ Իր մասնակցությամբ առաջին նկարահանված ֆիլմը «Afgrunden»-ն էր, որը նկարահանվել է 1910 թվականին։ 1923-1930 թվականներին ամուսնացած է եղել Գրիգորի Խմարի հետ։ Մահացել է 1972 թվականի մայիսի 25-ին 90 տարեկան հասակում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դանիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Դանիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Դանիացի ինքնակենսագիրներ
Օսկինո (գյուղ, Ինզենսկի շրջան)
Օսկինո (Оськино), գյուղ Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ինզենսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ինզենսկի շրջանի բնակավայրեր
Խրիստո Բոտև
Խրիստո Բոտև (Христо Ботев, իսկական անունը` Խրիստո Բոտյով Պետկով Христо Ботьов Петков, ), բուլղար գրող, հեղափոխական, ազգային հերոս ։ Օսմանյան կայսրությունից Բուլղարիայի ազատագրական գործի «չորս ռահվիրաներից» մեկն է Գեորգի Ռակովսկու, Լյուբեն Կարավելովի և Վասիլ Լևսկու հետ։
Կենսագրություն
Հայրը` Բոտյով Պետկովը (1815-1869), եղել է ուսուցիչ, ազգային վերածննդի գործիչ։ Սովորել է Օդեսայի` Խերսոնի սեմինարիայում։ Մայրը Իվանկա Բոտևան է (1823-1911)։ Եղբայրը` Կիրիլ Բոտևը, եղել է բուլղար սպա, պետական գործիչ։
Խրիստո Բոտևը մինչև 1863 թվականը սովորել է հայրենի Կալոֆերում։ 1863 թվականի աշնանը Բուլղարական համագործակցության կրթաթոշակով և Կոնստանտինոպոլում ռուս փոխդեսպանի օգնությամբ ընդունվել է Օդեսայի գիմնազիա ։ Օդեսայում ապրում էին արտաքսված շատ լեհեր։ Այստեղ նա տարվել է Լեհական թագավորության հեղափոխական-ժողովրդավարական շարժմամբ, սկսել է գրել բանաստեղծություններ։ 1865 թվականի սեպտեմբերին հեռացվել է գիմնազիայից, սովորել Օդեսայի Նովոռոսիյսկյան համալսարանում, ապա 1866 թվականի հոկտեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին դարձել ուսուցիչ Բեսարաբիայի Զադունաևկա գյուղում։ Բոտևը բուլղարացի այն արտագաղթածների թվում էր, ով սերտ առնչություն ուներ ռուս մտավորականության հետ (Իվան Տուրգենևի «Նախօրեին» վեպի Ինսարովի խորհրդանշական կերպարն է)։ Բանաստեղծը ծանոթ էր Տուրգենևի վեպին, Նիկոլայ Չեռնիշևսկու «Ի՞նչ անել» գրքին։ Նա կարդացել էր Բելինսկու, Դոբրոլյուբովի, Գերցենի, Պիսարևի հոդվածները, լավ գիտեր Կառլ Մարքսի ստեղծագործությունները և իրեն մարքսիստ էր համարում, չնայած որոշ ուսումնասիրողներ նրա հայացքներն անարխիստական են համարում։ Բոտևը ծանոթ է եղել Սերգեյ Նեչաևի հետ, և հնարավոր է, եղել է նրա «Հեղափոխականի կատեխիզիս» աշխատության տարածողներից մեկը։
1867 թվականին վերադարձել է հարազատ Կալոֆեր և այնտեղ Կյուրեղ և Մեթոդիոսին նվիրված տոնակատարության ժամանակ ելույթ ունեցել հակաթուրքական ճառով, որից հետո ստիպված է եղել լքել քաղաքը ։ Արտագաղթել է Ռումինիա, ժամանակ առ ժամանակ այցելել Բեսարաբիայի ռուսական հատված։
1869 թվականին Խրիստո Բոտևը մասնակցել է Բուխարեստում բուլղարական համայնքի միավորումների աշխատանքներին, ծանոթացել ու բարեկամացել Վասիլ Լևսկու, Միխայիլ Գրեկովի և այլ հեղափոխականների հետ, մտել Բուլղարիայի հեղափոխական կենտրոնական կոմիտեի մեջ (ԲՀԿԿ)։ Մասնակցել է Բուլղարիայում կոմիտեի ցանցի տարածմանը տեղերում։ 1871 թվականից հրատարակել է «Բուլղար արտագաղթածների խոսքը» թերթը (Дума на българските емигранти) և համագործակցել «Ազատություն» թերթի հետ, որը հրատարակում էր Լյուբեն Կարավելովը։ Լևսկու մահապատժի առիթով գրել է հայտնի բանաստողծությունները (1873)։
Լևսկու մահապատժից հետո ողջ շարժումը վտանգվել էր, ԲՀԿԿ-ն բաժանվել էր թևերի, որոնք գլխավորում էին Ստեֆան Ստամբոլովը և Պանայոտա Խիտովը(նրանք պահանջում էին անհապաղ ապստամբություն) և Լյուբեն Արավելովը, ով կարծում էր, որ ապստամբելու համար լրացուցիչ նախապատրաստություն է պետք։ Բոտևն առաջինների կողմից էր։ Բալկաններում միջազգային դրության լարվածությունը հանգեցրեց նրան, որ ապստամբության կողմնակիցները ստացան իշխող դիրք շարժման մեջ։ 1875 թվականի օգոստոսին Կարավելովը պաշտոնաթող է եղել, և նրան փոխարինել է Խրիստո Բոտևը։
Հաջորդ տարի սկսվել է Ապրիլյան ապստամբությունը։ Բոտևը, որ չուներ ռազմական փորձ, Նիկոլաևյան ռազմական ակադեմիայի շրջանավարտ Նիկոլայ Վոյնովսկու հետ ղեկավարել է 276 մարդուց բաղկացած ջոկատը, որը «Ռադեցկի» նավով Դանուբով կայանել է երկրի հյուսիս-արևմուտքում` Կոզլոդույ քաղաքի մոտ։ Այդ շրջանում համընդհանուր ապստամբություն բարձրացնելու հույսերը չեն արդարացվել. օսմանյան կանոնավոր բանակը և բաշիբոզուկների ջոկատները հեշտությամբ ճնշել են զանգվածային անհնազանդության դրսևորումները։ Բոտևի կայանելու պահին ապստամբությունն ամբողջ երկրում գրեթե ճնշվել էր։ Սկզբում Վոյնովսկու և Բոտևի ջոկատը հաջողությամբ հետ էր մղում բաշիբոզուկների հարձակումները, սակայն երբ նրանց դեմ պայքարի մեջ է մտնում օսմանյան զինվորների հինգ ջոկատ, դրությունը վատանում է։ Ապստամբները ամրանում են Վրացա լեռան վրան և բաժանվում երկու մասի։ Համարվում է, որ մայիսի 20-ին Բոտևն այնտեղ վիրավորվել է թուրք դիպուկահարի կողմից, ինչից գրեթե անմիջապես հետո մահացել է։
Մահից հետո ջոկատի մարտական ոգևորությունն ընկել է, և այն սկսել է ցրվել. Վոյնովսկու ու Բոտևի ջոկատի զինվորների մեծ մասը նույնպես մահացել է։
Պոեզիա
Իր ստեղծագործության համար Խրիստո Բոտևը ուղենիշ է համարել ռուս հեղափոխական դեմոկրատների, հատկապես` Նիկոլայ Նեկրասովի ստեղծագործությունը։ Նրա ոգեշնչման առարկա եղել նաև Փարիզյան կոմունան։ Որոշ բանաստեղծություններ ներծծված են սգերգի տրամադրությամբ, որոշ բանաստեղծություններ էլ` հեղափոխական ոգևորությամբ։ Նրա «Մայրեր», «Իմ առաջին սիրուն» բանաստեղծությունները հանդիսանում են անձնական քնարերգության առաջին օրինակները բուլղարական գրականության մեջ։
Նրա ամենահայտնի բանաստեղծություններից մեկը «Հաջի Դիմիտր» գործն է։ Բանաստեղծություններ է գրել նաև նրա համախոհ Ստեֆան Ստամբոլովը (ապագա քաղաքական գործիչ)։ 1875 թվականին նրանք լույս են ընծայել ընդհանուր ժողովածու` «Երգեր և պոեմներ» վերնագրով։ Խրիստո Բոտևի բանաստեղծական ժառանգությունից պահպանվել է ավելի քան 20 բանաստեղծություն, որոնցից շատերն ազգային երգերի են վերածվել ու բանավոր փոխանցվել մի քանի տարբերակներով։ Պահպանված բանաստեղծությունների լիակատար առաջին ժողովածուն հրատարակվել է միայն 1907 թվականին։ Բոտևի բանաստեղծությունները թարգմանվել են ռուսերեն, ուկրաիներեն, բելառուսերեն, ֆրանսերեն։ Բոտևի «Հրաժեշտին» բանաստեղծությունը բարձր է գնահատել ռուս բանաստեղծ Մաքսիմ Գորկին ու նրա առաջին տողերն իմացել անգիր։ Բոտևը եղել է մակեդոնացի դասական բանաստեղծ Կոչո Ռացինի սիրելի գրողներից մեկը։
Բուլղարիա
Բոտևի մահից երկու տարի անց երկիրը ձեռք է բերել անկախություն, և Բոտևը շուտով դարձել է ազգային վերածննդի առասպելական կերպար, ինչպես Վասիլի Լևսկին։
Խրիստո Բոտևի անունով են կոչվում.
Խրիստո Բոտևի անվան միջազգային մրցանակներ են սահմանված Բուլղարիայի պետական խորհրդի` 1972 թվականի հունիսի 24-ի որոշմամբ։ Դրանք ամեն հինգ տարին մեկ տրվել են նշանավոր բանաստեղծների իրենց բանաստեղծական արվեստի և խաղաղության, ժողովրդավարության, սոցիալական արդարության համար մղած գործունեության համար։ Մրցանակակիրներ են եղել Ալեքսանդր Սոլժենիցինը (տրվել է հետմահու 2008 թվականին), Նադին Գորդիմերը, Միրոսլավ Կռլեժան, Եվգենի Եվտուշենկոն, Ալեքսեյ Սուրկովը, Դմիտրի Պավլիչկոն, Նիլ Գիլևիչը, Ռասուլ Համզաթովը, Նիկոլաս Գիլյենը։
Բուլղարիայում Խրիստո Բոտևի անունն օգտագործել են քաղաքական տարբեր ուժեր` լիբերալներ, սոցիալիստներ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ բանաստեղծի անունը Բուլղարիայում դարձել է հակաֆաշիստական պայքարի խորհրդանիշը։ Նրա «Ով ազատության համար է ընկնում, չի մահանում» բանաստեղծության տողերը երգել են բանաստեղծ, կոմունիստ Նիկոլա Վապցարովի և նրա ընկերների գնդակահարությունից առաջ։
Ուկրաինա
Զապորոժիեի շրջանում Խրիստո Բոտևի պատվին անվանակոչվել է գյուղ, նաև հուշարձան է տեղադրվել։ 2009 թվականի նոյեմբերի 13-ին Օդեսայում Խրիստո Բոտևի 160-ամյակի առթիվ տեղադրվել է բանաստեղծի արձանը։ Այն գտնվում է քաղաքի` Պրոխորովսկու այգում։ Ուկրաինայում գրողի պատվին հուշարձաններ կան Օդեսայի մարզում (1990), Արցիզ քաղաքում (հունիս 5, 2010), Իզմայիլ քաղաքում և Օլշանկա քաղաքատիպ ավանում (հունիսի 2, 2010) ։
Մոլդովա
Քիշնևում 1977 թվականին Բոտևի անունը կրող փողոցում տեղադրվել է գրողի բարձրաքանդակով մահարձան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բուլղարացի հեղափոխականներ Կատեգորիա:Բուլղարացի գրողներ Կատեգորիա:Բուլղարացի լրագրողներ Կատեգորիա:Բուլղարացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բուլղարացի մանկավարժներ
Շեյմուրադ
Շեյմուրադ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Ռադգոսպնոե (ավան, Նիկոլաևի շրջան)
Ռադգոսպնոե (Радгоспне), ավան Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նիկոլաևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռադգոսպնոե ավանում բնակվում էր 232 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նիկոլաևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Pussy (երգ, Ռամշտայն)
Ich tu dir weh («Փուսսի»), գերմանական Ռամշթայն խմբի երգն է Liebe ist für alle da ալբոմից։ Խմբի թվով 21-րդ սինգլն է, թողարկվել 2009 թ. սեպտեմբերի 18-ին Universal լեյբլի կողմից ։ Երգի կրկներգը գրված է անգլերեն լեզվով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2009 սինգլներ Կատեգորիա:Ռամշտայնի երգեր
Թուխն ու Փղադոփյունը
Թուխի և Փղադոփյուն (Pooh's Heffalump Movie), 2005 թվականի ամերիկյան լիամետրաժ մուլտֆիլմ։ Ալան Միլնի ստեղծագործության մոտիվներով։
Սյուժե
Կախարդական անտառում հնչում էին վախենալու տարօրինակ ձայներ և հայտնվում են մեծ կլոր հետքեր։ Անտառի բնակիչները հասկացան, որ իրենց հյուր է եկել սարսափելի Փղադոփյունը, և նրանք որոշեցին փրկել նրան։ Նրանց հետ վերցնում են փոքրիկ Ռուին, քանի որ նա դեռ շատ փոքրիկ էր, բայց նա ավելի շատ ցանկանում էր մասնակցել այդ հետազոտությանը։ Նա փախչում է տնից և առաջին հերթին ուղևորվում է դեպի Սլոնոտովի կիրճը։ Շուտով նա հայտնաբերում է մի «հրեշի», որը պարզվում է քնքուշ խաղային երեխա է Տոպա անունով։ Ռուն փոխում է նրան, և շուտով միասին մտնում են խաղի մեջ և ազատում, հետո իրենց տուն հյուրեր է կանչում, անտառի իր տարածքը։ Չնայած նրան որ նրա մայրիկը իրեն է ման գալիս, չնայած նրա պատմություններում հրեշների մասին ապրող դարպասից այն կողմ, Տոպան ընդունում է հրավերը։ Ռուն ուզում էր ծանոթացնել Տոպուին Թուխիի, Նապաստակի և մյուսների հետ, բայց նրանց տունը դատարկ է։ Փոքրերը միամիտ ստեղծում են մեծ խառնաշփոթ Թուխիի տանը, և նապաստակի բանջարանոցում, որից հետո վազում են հետ խաղալու կիրճում։ Այդ ժամանակ քաջ որսորդները վախենում են լսելով տիկին Փղադոփյունի կնճիթից դուրս եկող ձայնը.որը փնտրում էր Տոպոյին։ Նրանց տանը տիրում էր փլուզում. և ծանոթ շրջանաձեւ հետքերը:Ընկերներով որոշում են իրենց անտառը ամբողջովին պատել թակարդով։ Իսկ Տոպան ոչ մի կերպ չէր կարողանու գտնել իր մայրիկին, և Ռուն առաջարկում է նրան դիմել իր մայրիկին, Կենգեին։ Նրանք վերադառնում են, բայց բոլորը իմանալով, որ Ռուի կողքին իսական Փղադոփյուն է, փորձում են են որսալ նրան, և արդյունքում Տոպան ընկնում է թակարդներից մեկի մեձջ։ Ռուն նրան ազատում է Տոպուին աըդ թակարդից և բոլորին բացատրում է, որ փղադոփյունները բոլորովին վախենալու չեն այլ հակառակը նրանք շատ բարի էակներ են։ Ռուն ընկնում է փոսի մեջ, որտեղ լցված էին մեծ փտած ծառի կոճղեր, այնտեղից նա չի կարողանում դուրս գալ և նույնիսկ նրա ընկերները չեն կարողանում նրան օգնել:Եվ այդ ժամանակ Տոպան կանչում օգնության իր մայրիկին, որնել փրկում է Ռուին։
Փաստեր
Փղադոփյունի դերի համար լսեցին ավելի քան 900 երեխաների ձայներ ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիա-ի։ Եվ ի վերջո ընտրեցին 5 տարեկան Քեյլի Ստենջերին, ով կատարել է նրա դերը ։ Այդ մուլտֆիլմը Վիննի Թուխիի առաջին սերիաներ էր, որում Վիննին հանդիսանում էր որպես պատմիչ։ Եվ առաջին անգամ Փոքրիկ Ռուին տրվեց գլխավոր դերերից մեկը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2005 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր փղերի մասին Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
(7082) Լա Սերենա
(7082) Լա Սերենա (La Serena), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Էրիկ Էլստի և Գուիդո Պիսառոյի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,115139 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6715 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5588 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2008,23 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,179262 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,82° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Գուիդո Պիզարոյի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մարիանո Բենլիուրե
Մարիանո Բենլիուրե (Mariano Benlliure, ), իսպանացի քանդակագործ, Իսպանիայում բազմաթիվ հանրային հուշարձանների և կրոնական թեմաներով քանդակների հեղինակ է ։ Նեոկլասիցիզմի ներկայացուցիչ։ Սան Ֆեռնանդոյի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ։
Նկարիչներ Խոսե և Խուան Անտոնիո Բենլիուրեների եղբայրը։
Կենսագրություն
Մարիանո Բենլիուրեն ծնվել է Վալենսիայի Էլ Գրաու շրջանում։ Իր նախնական գործերում անդրադարձել է ցլամարտի թեմաներին ՝ ստեղծելով դրանք նախ մոմից, ապա վերածելով բրոնզի։ 1876 թվականին՝ 13 տարեկան հասակում Գեղարվեստի ազգային ցուցահանդեսի ժամանակ ներկայացրել է իր կերտած ցլամարտիկի մոմե մոդելը։ Այնուհետև մեկնել է Փարիզ ուսանելու նկարչություն։ Նրա ծախսերը հոգացել է իր ուսուցիչը՝ Ֆրանցիսկո Դոմինգո Մարկեսը։ 1879 թվականին Հռոմ կատարած այցելության ժամանակ նրա վրա մեծ ազդեցություն են թողնում Միքելանջելոյի քանդակները։ 1887 թվականին հաստատվում է Մադրիդում։ Նույն թվականին նրա կերտած Խոսե դե Ռիբերայի դիմաքանդակը Ազգային ցուցահանդեսի ժամանակ արժանանում է առաջին մրցանակի
Բենլիուրեի ստեղծագործությունները բնութագրվում են նատուրալիստական ոճի, երբեմն իմպրեսիոնիստական։ Հեղինակ է բազմաթիվ հանրային հուշարձանների և կիսանդրիների։
1950-ական թվականներին Բենլիուրեն իր ստեղծած քանդակներից մեկի հետ պատկերվել է իսպանական 500 պեսետ թղթադրամի վրա։
Շուլի Հակոբյան
Շուլի Հակոբյան Արցախի Պաշտպանության Բանակի զինծառայող, Պաշտպանության բանակի ավագ սերժանտ, Հայաստանի «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետ, «Նելսոն Մանդելա» միջազգային մրցանակի հաղթող։
Մասնակցել է արցախա-ադրբեջանական ռազմական գործողություններին, հայտնի նաև որպես Քառօրյա պատերազմ։
Ցուցաբերած բացառիկ քաջության ու արիության համար 2016 թվականի ապրիլի 15-ին, Հայաստանի նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։
Կենսագրություն
Շուլի Արմենի Հակոբյանը ծնվել է 1996 թվականի հունիսի 18-ին Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում Արմեն և Անահիտ Հակոբյանների ընտանիքում։ Շուլին ընտանիքի միակ երեխան չէ. ունի ավագ քույր։ Շուլին հաճախել է «Գյումրու-մանկիկ» մանկապարտեզ, ապա 2002-2013 թթ. ուսումը շարունակել է Գյումրու Վազգեն Ա-ի անվան թիվ 27 միջնակարգ դպրոցում։