cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ վանք (Մեսրոպավան)
Գավիթ-սրահ
Գավիթ-սրահը կցված էր եկեղեցու արևմտյան ճակատին։ Այն չորս մույթերի օրինակով թաղակապ կառույց էր։ Գավթի ձախ և աջ կողմերում կար արձանագրություն.
Զանգակատուն
Գմբեթի արևելյան մասում տեղադրված էր եղել փոքրիկ զանգակատունը։
Պարիսպ և օժանդակ շինություններ
Վանքապատկան տարածքը պարսպապատ էր, որը կառուցված էր անմշակ քարերից։ Բակում գտնվում էին օժանդակ շինությունները՞
Գերեզմանոց
Պարսպի հյուսիսային կողմում գտնվում էր Մեսրոպավանի գերեզմանոցը, որի հին տապանաքարերի ճակատագիրը ներկայումս անհայտ է։
Հիրենեոս Լիոնացի
Հիրենեոս Լիոնացի կամ Իրենեոս Լուգդոնացի (Irenaeus,, ), հույն քրիստոնյա գրող, եպիսկոպոս, աստվածաբան։ Համարվում է 2-րդ դարի մեծագույն աստվածաբանը։ Նրա աստվածաբանությունը ներկայացնում է արևմուտքի խնդիրների լուծումը արևելքի ավանդությամբ։ Ծագումով Զմյուռնիայից է, Պողիկարպոսի աշակերտն է։ Մարկոս Ավրելիոս կայսեր օրոք եղել է Լիոն (ըստ լատիներեն հին անվանման՝ Լուգուդուն) քաղաքի հոգևորականներից մեկը, Լիոնի եպիսկոպոսի նահատակվելուց հետո ընտրվում է նոր եպիսկոպոս։ Համաձայն եկեղեցական ավանդության նահատակվել է Սեպտիմիոս Սևերոսի օրոք քրիստոնյաների դեմ հալածանքներից մեկի ժամանակ։ Իր գրվածքների բնագիր լեզուն հունարենն է, սակայն մեզ են հասել միայն դրանց լատինական և այլ լեզուներով թարգմանությունները։ Նրա առավել նշանակալից երկը «Վասն կեղծ գիտության մերկացման և մերժման» աշխատությունն է (, հաճախ կրճատ անվանվում է «Ընդդեմ հերձվածոց» Adversus haereses, )։ 5 գրքից բաղկացած այդ երկը պահպանվել է լատիներեն թարգմանությամբ, իսկ IV ու V գրքերը նաև հայերեն (գրաբար) թարգմանությամբ։ Հիրենեոսն այն գրել է 180-185 թթ. միջև ընկած ժամանակում։ Առաջին գրքում ներկայացվում է գնոստիկական ուսմունքը, երկրորդ գրքում փորձ է արվում հերքել այն ռացիոնալիստական փաստարկների միջոցով, երրորդ գիրքը ներկայացնում է առաքելական ավանդույթը, չորրորդում կարելի է գտնել քրիստոնեական դավանանքի հիմնական դրույթները։
Հայերեն թարգմանությամբ մեզ է հասել Հիրենեոսի «Ցոյցք առաքելական քարոզության» երկը (Epideiksis tu apostoliku kerygmatos), որը հայտնաբերվել է 20-րդ սկզբին և լուսյ տեսել 1907 թ. գիտական աշխարհի կողմից գնահատվելով որպես կարևոր գյուտ հայրաբանական գրականության բնագավառում ։ Հիրենեոսի այլ աշխատությունները, որոնք վկայված են վաղ միջնադարյան քրիստոնյա հեղինակների կողմից, մեզ չեն հասել։
Հիրենեոսը չուներ գրական որևէ հավակնություն, գրում էր միայն այն մասին, ինչ գիտեր սակայն չնայած դրան նշանակալից ազդեցություն է տողել քրիստոնյա գրողների հաջորդ սերունդների վրա։ Նրա երկը որպես աղբյուր է օգտագործվել Տեղտուլիանոսի, Հիպոլիտոսի, Եվսեբիոս Կեսարացու և այլ հեղինակների կողմից։ Իրենեոսի երկերը նաև լայնորեն օգտագործվել են միջնադարյան հայ հեղինակների կողմից։
Հինդուիզմ
Հինդուիզմ (նաև հնդուիզմ, ինդուիզմ, հնդուականություն), Հնդկական ենթամայրցամաքում առաջացած կրոն, հնդկական կրոններից մեկը։ Հինդուիզմի պատմական անվանումը սանսկրիտ լեզվով սանաթան-դհարմա (सनातन धर्म) է, ինչը նշանակում է «հավերժ կրոն», «հավերժ ճանապարհ, կամ «հավերժ օրենք» ։
Հիրենեոս Լիոնացի
Նա եղել է առաջին մեծ քրիստոնյա գրողը, որ հասկացել է, թե քննելով և լուծելով ոչ ճշմարտությունը (գնոստիցիզմ), մոտենում ենք և հպվում ճշմարտությանը (քրիստոնեություն)։ Փոխադարձաբար փնտրելով և ճանաչելով ճշմարտությունը, կարող ենք դյուրությամբ զանազանել ճշմարիտը կեղծիքից։
Հինդուիզմ
Հինդուիզմն աշխարհի ամենահին կրոններից մեկն է, որը արմատներով հասնում է մինչև վեդիական, հարապպական և դրավիդյան քաղաքակրթություններ, ինչի համար նրան համարում են կրոններից հնագույնը ։ Ի տարբերություն Աբրահամյան կրոնների, հինդուիզմը չի ունեցել հիմնադիր , հինդուիզմում բացակայում է ընդհանուր դոկտրինը և հավատամքի ընդհանուր կարգը։ Իրենից ներկայացնում է տարբեր կրոնական ավանդույթների, փիլիսոփայական կարգերի և հավատամքների ընտանիք, որոնք հիմնված են միաստվածության, բազմաստվածության, պանթեիզմի, մոնիզմի և նույնիսկ աթեիզմի վրա ։
Հիրենեոս Լիոնացի
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:2-րդ դարի քրիստոնյա հեղինակներ Կատեգորիա:Իզմիրում ծնված անձինք Կատեգորիա:Հռոմեական Անատոլիայում ծնված սրբեր Կատեգորիա:Եկեղեցու հայրեր Կատեգորիա:Քրիստոնյա ագնոստիկներ Կատեգորիա:Հույն գրողներ Կատեգորիա:Հույն աստվածաբաններ Կատեգորիա:Հույն փիլիսոփաներ
Հինդուիզմ
Հինդուիզմում գոյություն ունի սրբազան գրությունների մեծ քանակություն, որը բաժանված է երկու հիմնական կատեգորիաների՝ Շրուտի և Սմրիտի։ Սրանք դարեր շարունակ պահպանվել և փոխանցվել են բանավոր խոսքով մինչև գրի առնվելը։ Հինդուիստական կարևոր աշխատություններ են համարվում Վեդաները, Ուպանիշադները, Պուրանները, Ագամաները, ինչպես նաև «Ռամայանա» և «Մահաբհարաթա» էպոսները (վերջինիս մի մասն է կազմում «Բհագավադգիտան»)։
Հինդուիզմը հետևորդների թվով երրորդ կրոնն է աշխարհում՝ քրիստոնեությունից և իսլամից հետո։ Հինդուիզմը դավանում է ավելի քան 1 միլիարդ մարդ, որոնցից մոտ 950 միլիոն բնակվում են Հնդկաստանում և Նեպալում ։ Հնդուիզմի հետևորդների նշանակալի համայնքներ կան նաև Բանգլադեշում, Շրի Լանկայում, Պակիստանում, Ինդոնեզիայում, Մալայզիայում, Սինգապուրում, Մավրիկիոսում, Ֆիջիում, Սուրինամում, Գայանայում, Տրինիդադ և Տոբագոյում, Մեծ Բրիտանիայում, Կանադայում և ԱՄՆ-ում։
Ստուգաբանություն
«Հինդուիզմ» տերմինը ծագել է պարսկերեն հինդ բառից, որով կոչում էին Ինդոս գետի հովիտը, ինչն էլ իր հերթին ծագել է հնդարեական լեզվով սինդխու բառից («օվկիանոս» կամ «գետ»)։ Արաբերենում ալ-խինդ տերմինը մինչև հիմա էլ նշանակում է ժամանակակից Հնդկաստանի բնակիչներ ։ Սկսած 8-րդ դարից, այն բանից հետո, երբ իսլամը թափանցեց Ինդոս գետի հովիտ, պարսիկ հեղինակները սկսեցին տարբերություն դնել մուսուլմանների և «անհավատների» միջև՝ անվանելով վերջիններիս հնդկաստանցիներ։ Հինդուս տերմինը տեքստերում գործածվում է նաև որպես 15-րդ դարի Կաշմիրյան շիվաիզմ։ Հինդուս տերմինը հանդիպում է նաև 16-րդ դարի բենգալյան վայշնավիզմի տեքստերում, որտեղ դրանով նշում էին նրանց, ովքեր չէին համարվում յավաններ կամ մուսուլմաններ։
18-րդ դարի վերջում անգլիացիները հինդուսներ սկսեցին կոչել Հնդստան թերակղզու այն բնակիչներին, որոնք մուսուլման, ջայն, սինկխ կամ քրիստոնյա չէին։ Դրա տակ սկսեց հասկացվել կրոնական հայացքների լայն սպեկտր և գործառույթներ։ Ինքը «հինդուիզմ» տերմինը հայտնվել է 19-րդ դարում «հինդու» բառին «իզմ» վերջածանց ավելացնելու արդյունքում։ 1816 թվականին Ռամ Մոհան Ռոյը դարձավ, հնարավոր է առաջին հինդուիստը, որը գործածեց այդ տերմինը։ Արդյունքում «հինդուիզմ» հասկացողությունը ընդունվեց հնդիկների կողմից իրենց անկախության պայքարի ժամանակ։ Անկախության մարտիկները հինդուիզմը դիտարկում էին որպես գաղութատիրության հակակշիռ, որպես քրիստոնեության հետ մրցակցող կրոն, որպես հավասարության իդեայի մարմնավորում։
Սահմանում
Սահմանել հինդուիզմը դժվար է՝ նրա ավանդույթներն ու հավատամքները միավորող սպեկտրի լայն լինելու պատճառով։ Որպես կանոն ընդհանուր տերմինով «հինդուիզմ» անվանում են տարատեսակ ավանդույթների ընտանիքը, որոնք ընդունում եմ Վեդաների հեղինակությունը։ Միևնույն ժամանակ որևէ ավանդույթի պատկանելիությունը ինդուիզմին կախված չէ նրա հնությունից կամ, թե որքանով է նրա հավատքի դավանանքն ու կրոնական գործառույթները հիմնված Վեդաների վրա:Մի քանի հոսանքներ, կապված հինդուիզմի ոլորտին, ընդհանրապես չեն ընդունում Վեդաների հայտնությունը ։ Նրանք հիմնվում են սեփական գրերի և ավանդույթների վրա, բայց այդուհանդերձ պաշտում են նույն աստվածներին և հետևում են հինդուիզմի հիմնական բարոյա-էթիկական դրույթներին։ Այսպիսով, հինդուիզմը չի կարող դիտվել որպես «կատեգորիա» այդ բառի դասական իմաստում, երբ օբյեկտները միարժեքորեն կամ պատկանում են դրան, կամ՝ ոչ։ Չհամարվելով միասնական կրոն, հինդուիզմը իրենից ներկայացնում է մի շարք կրոնների և ավանդույթների ընտանիք։ Հինդուիզմում բացակայում է հավատքի միասնական համակարգը և ընդհանուր դոկտրինը։ Նրանում չկա նաև կենտրոնացված ղեկավարման օրգան։ Հինդուիզմի պատմության մեջ, ի տարբերություն այլ համաշխարհային կրոնների, չի եղել որևէ հիմնադիր։ Չնայած դրան՝ հինդուիզմը ունի իր սեփական յուրահատուկ ձևն ու առանձնահատկությունները։ Հինդուիզմը հաճախ համեմատում են մշտադալար ծառի հետ, որն անընդհատ նոր արմատներ է գցում, որոնք ժամանակի հետ դառնում են ցողուններ, ինչպես նաև թույլատրում են նահանջներ։ Այս օրինակը հրաշալիորեն ցույց է տալիս հինդուիզմի ոչ միայն զանազանությունը, այլ նաև գոյություն ունեցող հոսանքների փոխադարձ կապը։
Բրիտանացի արևելագետ Չ. Ռոբերտ Զեների կարծիքով «լիովին կարելի է լինել արժանի հինդուիստ անկախ սեփական աշխարհայացքից, որը կարող է միտվել դեպի մոնիզմը, մոնոթեիզմը, պոլիթեիզմը կամ նույնիսկ աթեիզմը» ։ Զաները նույնիսկ հանգում է նրան, որ հինդուիզմը կրոն է, որը Աստծո կամ աստվածների գոյություն ունենալու կամ չունենալու կարիք չունի։ Ավելի կոնկրետ՝ հինդուիզմը կարող է դիտվել որպես երեք գլխավոր հոսանքների ամբողջություն. մեկը հատուկ ուշադրություն է դարձնում արարչին կամ աստծուն, երկրորդը շեշտը դնում է բացարձակ ոգու վրա, երրորդը հիմնվում է պլուրալիզմի (իդեալիստական ուսմունք) կամ ոչ բացարձականության վրա ։
Գիտական դասակարգում
Մի քանի գիտնականներ դասակարգում են հինդուիզմի վեց հիմնական տեսակներ և մի շարք պակաս նշանակալի տարատեսակներ։
Ուղղություններ
Հինդուիզմում չկան ընդհանուր, կենտրոնական, բոլոր հինդուիստական ավանդույթների համար հեղինակավոր դոկրինաներ, իսկ շատ հինդուիստներ ընդհանրապես չեն համարում, որ պատկանում են որևէ կոնկրետ ավանդույթի։ Գիտնականները, սակայն, ժամանակակից հինդուիզմում առանձնացնում են չորս հիմնական ուղղություններ։ Հինդուիզմի այս ուղղությունների հիմնական տարբերությունն այն է, թե Աստծու որ ձևակերպությանն են երկրպագում որպես Ամենաբարձրյալի,  և ինչ ավանդույթներ կան կապված այդ երկրպագության հետ։ Վայշնավիզմի մոնոթեիստական ավանդույթների հետևորդները երկրպագում են Վիշնուին  ու նրա հիմնական ավատարներին, ինչպիսիք են Կրիշնան և Ռամը, որպես Աստծուն` իր տարբեր ձևակերպություններում։ Գ.Մ. Բոնգարդ-Լևինը իր «Հինհնդկական քաղաքակրթություն» մենագրության մեջ պնդում է, որ «հինդուիզմի ուսումնասիրությունը որպես կրոն սովորաբար սկսում են հենց վայշնավիզմից, որը ծագել է շիվաիզմից առաջ և միշտ ունեցել է ավելի շատ համախոհներ» ։ Շիվաիստները երկրպագում են Շիվային, շակտիստները` Շակտիին, որը մարմնավորում է կանացի աստվածություն կամ Դևիի Աստված-մորը, իսկ սմարտիստները երկրպագում են Շանմատի հինգ աստվածությունների միասնությանը, որոնք հանդես են գալիս որպես Բարձրյալի մարմնավորում։ Հինդուիզմի այլ ուղղություններ, ինչպիսիք են գանապատիան (պաշտամունք Գանեշին) և Սաուրային (պաշտամունք Արեգակի Աստված Սուրյային), չունեն լայն տարածում ու շատ հետևորդներ։ Գոյություն ունեն նաև շարժումներ, որոնք դժվար է դասել վերոնշյալ ուղղություններին, ինչպես օրինակ Դայանանդա Սարասվատիի «Արյա-սամաջը», որը ժխտում է Մուրտիի երկրպագությունը և հիմնականում հենվում է Վեդաներին ու վեդական կրակի զոհամատուցմանը։ Ինչպես այլ կրոնների հետևորդներ, որոշ հինդուիստներ իրենց ավանդույթները համարում են ավելի կարևոր, քան մնացածները։ Հինդուիստներից շատերը, սակայն, դիտում են հինդուիզմի այլ ավանդույթները որպես սեփական ավանդույթների այլընտրանք։ Հերետիկոսություն հասկացողությունը, որպես այդպիսին, հինդուիզմում գոյություն չունի ։
Հավատալիքներ
Թեև հնարավոր չէ սահմանել անհերքելի դոկտրինա հինդուիզմի ու նրա բոլոր ուղղությունների համար` գոյություն ունեն հավատալիքներ և պրակտիկներ, որոնք հինդուիզմում կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում և նրանց կարելի է բնորոշ համարել հինդուիզմի համար։
Աստծո գաղափար
Հինդուիզմն իրենից ներկայացնում է ամենատարբեր փիլիսոփայական համակարգերի և հավատամքների ընտանիք՝ հիմնված Մոնոթեիզմի, բազմաստվածության, Պանաթեիզմի, Պանթեիզմի, Մոնիզմի և նույնիսկ Աթեիզմի վրա։ Երբեմն հինդուիզմը դասում են Գենոթիզմին (երկրպագումը մեկ Աստծուն և միաժամանակ այլ Աստվածների գոյության ընդունում)։ Բայց ցանկացած նման տերմինի գործածումը համարվում է հինդուիզմի բարդ ու բազմազան հավատամքների չափազանց պարզեցում, թեև հինդուիզմը հաճախ բնութագրում են որպես պոլիթեիզմ, և նրա կուռքերը իսկապես տարբեր աստվածային էակներ են։ Շատ հինդուիստներ համարում են դրանք մեկ հոգևոր էության տարբեր դրսևորումներ։ Այսպես՝ հինդուիստ հեղինակ Սիտանսու Չակրավարտին Աստծու գաղափարը բնութագրում է հետևյալ կերպ.
Հինդուիստների բացարձակ մեծամասնությունը հավատում են նրան, որ Հոգին, այսպես կոչված Ատմանը, համարվում է հավերժ, նախասկզբնական, յուրաքանչյուր անհատի իրական էություն։ Համաձայն մոնիստական-պանթեիստական աստվածաբանական դպրոցների, հինդուիզմում, (ինչպես օրինակ Ադվայտա-վեդենտան), ատմանը իսկզբանե անբաժան է բարձրագույն ոգուց Բրահմանից։ Նրանք Բրահմանին բնութագրում են որպես «Միասնական և անբաժանելի», և դրա համար այդ դպրոցները անվանում են «մոնիստական»։ Համաձայն ադվայտա-վեդանտայի դպրոցի, մարդու կյանքի նպատակը համարվում է իրեն որպես Ատման գիտակցելու և իր ու Բրահմանի միասնության գիտակցման մեջ։ Որոշ Ուպանիշադներում պնդվում է, որ նա, ով ամբողջությամբ գիտակցում է ատմանը իր ներսում և միասնությունը Բրահմանի հետ, հասնում է Մոկշայի (ազատագրման)։ Սակայն հինդուիստների մեծամասնությունը պատկանում է հինդուիզմի ներսում Բհակտի ուղղության մասը կազմող այսպես կոչված դուալիստական ուղղությանը։ Նրանք Բրահման դիտում են որպես Աստծու անդեմ ասպեկտ, որին երկրպագում են Վիշնուի, Կրիշնայի, Շիվայի կամ Շակտիի կերպերում։ Բհակտիի սովորույթներում համարվում է, որ Ատմանը գտնվում է Աստծուց մշտական կախվածության մեջ, և Մոկշիին հասնելը հնարավոր է միայն Աստծո սիրո և Աստծո ողորմածության միջոցով։ Երբ Աստվածը դիտարկվում է որպես Բարձրյալ Անձ (այլ ոչ թե անծայրածիր անդեմ սկզբունք), նրան անվանում են Իշվարա («Տեր»), Բհագավան («Ամենաբարի»), կամ Պարամեշվարա («Ամենաբարձրյալ Տեր»)։
Պուրաններում և հինդուիստական էպոսներ «Մահաբհարաթայում» ու «Ռամայանայում» պատմվում են բազմաթիվ պատմություններ այն մասին, թե ինչպես են աստվածությունները մարդկային տեսքով ցած իջել երկրի վրա Դհարման հասարակության մեջ վերականգնելու և մարդկությանը Մոկշային (ազատում մահվան ու ծննդյան շրջապտույտից) հասցնելու նպատակով։ Կուռքերի այդպիսի մարմնավորումները անվանում են «ավատարներ»։ Վիշնուի (որին Վայշնավիզմի հետևորդների մեծամասնությունը դիտում են որպես Աստծու նախասկզբնական ձևակերպություն) ամենագլխավոր ավատարներ են համարվում Կրիշնան («Մհաբհարաթայի» գլխավոր հերոսը) և Ռամը («Ռամայանայի» գլխավոր դերակատարը) ։ Հինդուիզմի վայշնավական ավանդույթների մեծամասնությունում Կրիշնան համարվում է Վիշնուի ավելի լիարժեք ավատար, որում  դրսևորվում են Բացարձակ Ոգու բոլոր տրանսցենդենտ հատկանիշները ։ Վայշնավիզմի այնպիսի ուղղություններում, ինչպիսիք են Կրիշնաիզմի մասերը կազմող Գաուդիա-վայշնավիզմը, Պուշտիմարգան և Նիմբարկա-սամպրադայան, Կրիշնային երկրպագում են որպես Սվայամ-Բհագավանի` որպես Աստծու գերագույն ձևակերպության,  թե' որպես բոլոր ավատարների սկզբնաղբյուրի, այնպես էլ հենց իրեն` Վիշնուին ։
Աստծո տղամարդկային և կանացի ասպեկտներ
Հինդուիզմի մի ավանդույթներում երկրպագում են Աստծուն իր անդեմ ձևակերպության մեջ որպես Բրահմանի (ինքը «Բրահման» տերմինը Սանսկրիտով` սեռական հոլովով բառ է), իսկ մյուս ուղղություններում Աստծուն ներկայացնում են որպես կանացի և տղամարդկային կերպեր ունեցող, և նույնիսկ կանացի ձևակերպությունը դիտարկում են որպես Աստծու տղամարդկային ձևակերպության աղբյուր ։
Ըստ հին-հնդկական Սանքհյա փիլիսոփայության դպրոցի տեսակետի` տիեզերական արարումն իրենից ներկայացնում է Բացարձակի կանացի և տղամարդկային էներգիաների փոխհարաբերության արդյունք, որտեղ մատերիան կամ նյութական էներգիան կոչվում է պրակրիտ և հանդիսանում է որպես կանացի սկիզբ, իսկ հոգևոր էներգիան, որը ներկայցնում է տղամարդկային ոգին կամ սկիզբը, կոչվում է պուրուշա։ Ինչպես պրակրիտները, այնպես էլ պարուշաները իսկզբանե համարվում են մինչև նյութական տիեզերքի հայտնվելը գոյություն ունեցող նախասկզբնական, հավերժական էներգիաներ։ Պրակրիտի սկզբնական էությունը բնութագրվում է պասիվությամբ և իներտությամբ. պրակրիտները շարժման են գալիս միայն կինետիկ պուրուշաների հետ կոնտակտից հետո, ինչի արդյունքում հայտնվում են նյութական տիեզերքի տարբեր ֆորմաներ։
Վայշնավիզմի ծեսերի մեծամասնություններում Վիշնուն համարվում է ամենաբարձրյալ Աստված և հանդիսանում է որպես տղամարդկային սկիզբ` միաժամանակ մնալով գենդերային տարբերություններից դուրս, որոնք հարմարեցվում են Նրան միայն կենդանի էակների համար` իրենց նրա ամբողջությամբ հոգևոր կեցության ըմբռնման անկարողության նյութական պայմանավորվածության պատճառով։ Վայշնավիզմի շատ հետևորդներ երկրպագում են Լակշմիին և Վիշնուին որպես Աստծո տղամարդկային և կանացի կերպերի հավասար զորությունների։ Շիվաիզմի հետևորդները նույն փիլիսոփայական հայացքները արտահայտում են Շիվայի և Պարվատիի վերաբերյալ։ Գաուդի-վայշնավիզմում հատկապես ընդգծվում է Ռադհա Աստծու կանացի երրորդության երկրպագության կարևորությունը, որը համարվում է բարձր նրա սիրեցյալ Կրիշնայի տղամարդկային երրորդությունից ։ Այս սովորույթում Չայտանյան դիտվում է որպես Ռադհիի և Կրիշնայի համատեղ Ավատար` միատեղված տղամարդկային և կանացի երրորդություններ   ։
Ադվայտա փիլիսոփայությունում պնդվում է, որ բոլոր գոյություն ունեցող թե կանացի, թե տղամարդկային աստվածությունները համարվում են անդեմ Բրահմա Բացարձակի տարբեր կերպեր, որը չեզոք է և չի ենթարկվում նկարագրության կամ սահմանման։ Բրահման դիտվում է որպես իսկզբանե դեմք կամ հատկանիշներ չունեցող, բայց ժամանակավորապես դիմային ձևեր ընդունող Աստված (Սագունա-Բրահման)։ Ադվայտա-վեդանտայում Իշվարան Աստծու դիմային ասպեկտն է, դա Բրահմանի պատրանքային կերպի արտահայտումն է մարդկային մտքում։
Շակտիզմի ավանդույթներում Աստծուն երկրպագում են որպես աստվածային կանացի սկիզբի, որպես նախասկզբնական աստվածամայր Շակտիի կամ Դևիի` նրա տարբեր կերպերում և երրորդություններում։ Շակտիի բացակայության դեպքում տղամարդկային սկիզբը դիտվում է որպես պասիվ և անգործուն։ Ուղղափառ շակտիզմում, աստվածամորը կամ Դևիին երկրպագում են որպես ամենաբարձրյալի, որպես գերագույն բրահմանի մարմնացում, միասնական և անբաժանելի, որից բխում են մնացած բոլոր աստվածությունները (թե տղամարդկային, թե կանացի) և որը համարվում է նյութական ու հոգևոր աշխարհի սկզբնաղբյուրը։ Աշխարհի ոչ մի ուրիշ կրոնական ավանդույթներում չի հանդիպում այդպիսի անթաքույց «կանացի» կողմնորոշմամբ դոկտրինա։
Հոգևոր փորձառության վերջնանպատակը
Հոգևոր փորձառության վերջնանպատակը սահմանվում է հետևյալ եզրույթներով՝ «մոկշա», «նիրվանա», «սամադխի»։ Հինդուիզմի տարբեր ուղղություններում նրանք ընկալվում են տարբեր կերպ։
Վատուտինո (այլ կիրառումներ)
Վատուտինո, կարող է վերաբերել՝
Հինդուիզմ
Դևաներ
Հինդուզմի գրականության մեջ նկարագրվում են երկնային էակներ` դևաներ (կամ սեռական հոլովով` Դևի)։ Այս տերմինը սանսկրիտից կարելի է թարգմանել ինչպես «լուսարձակող», «փայլող», «դիցուհի», «աստվածություն»։ Դևաները համարվում են հինդուիստական մշակույթի անբաժանելի մասը, նրանց պատկերում են արվեստում, ճարտարապետության, պատկերագրության մեջ, նրանք նկարագրվում են հնդկական դյուցազներգություններում և Պուրաններում։ Հինդուիստների մեծամասնության պատկերացմամբ դևաները համարվում են գերագույն Աստծու Իշվարաների ծառաներ, որին հինդուիստները երկրպագում են նրա կերպերից մեկում` որպես Իշտադեվայի («ընտրված իդեալի»)։ Այդ ընտրությունը կարող է հիմնվել ինչպես հավատացյալի անձնական նախընտրությունների, այնպես էլ կրոնական և ընտանեկան ավանդական պաշտամունքների վրա։
Կարմա և սամսարա
Սամսարայի աշխարհն ապահովում է վաղանցիկ հաճույքներ, որոնք մարդու մեջ պահպանում են նորից ու նորից ծնվելու ցանկություն` հանուն նյութական մարմնի հաճույքների։ Սամսարայի աշխարհից ազատագրումը Մոկշայի հասնելու միջոցով, բերում է հավերժական երջանկություն և խաղաղություն ։
Կյանքի իդեալները
Հինդուիզմի դասական փիլիսոփայության մեջ նկարագրվում են մարդու կյանքի երկու հիմնական դհարմաներ(կյանքի պարտքեր)՝ գրիհատհա֊դհարմա և սանյասա֊դհարմա։ Գրիհաթհա֊դհարմայում կամ ընտանեկան մարդու դհարմայում, գոյություն ունեն չորս հիմնական ուղղություններ՝ որոնց անվանում ենք պուրուշատհա  ։
Դհարմա — ճիշտ գործունեություն ՝մեզ համար նախատեսված պարտքի կատարումը ըստ սուրբ գրության խրատների
Արտհա — նյութական բարեկեցություն և հաջողություն
Կամա — զգայական վայելքներ
Մոկշա — ազատումը սանսարայից Այս չորս պուրուշարտհաներից՝ դհարման և մոկշան ունեն յուրահատուկ նշանակությունе ։ Արտհաի և կամայի փուլերում գտնվելիս մարդը պետք է գործի դհարմայի սկզբունքներին համաձայն և դիտարկի մոկշան որպես վերջնական նպատակ։ Սանսարա — դհարման կամ դհարման ընդունում է նրանց, ովքեր մեկուսացված կյանք են վարում, սակայն չեն  օգտագործում կաման, արտհան և դհարման՝ ամբողջովին կենտրոնանալով մոկշայի վրա։ Նրանք, ովքեր հետևում են գրիհատհա — դհարմային, վաղ թե ուշ նույնպես հասնում  են այս փուլին։ Ոմանք, սակայն, հասնում են սանսարա — դհարմաին անմիջապես անկախ նրանից, թե որ փուլում են գտնվել մինչ այդ։ Հիդուիզմի տեքստերը պնդում  են, որ դհարման հանգում է հինգ ընդհանրեցված սկզբունքների՝ ահիմսա―կամքին չբռնանալ, սատյա―ճշմարտացիություն, աստեյա―չգողանալ, շաուչա―մաքրություն, ինդիա - նիգրահա ―զգացմունքների զսպվածություն ։.
=
Յոգա
Յոգայի մի տեսակի ուսումնասիրությունը հանգեցնում է նաև նրա մյուս տեսակների ուսումնասիրությանը։ Օրինակ Ջնանա յոգան յի ուսումնասիրությունը բերում է Աստծո նկատմամբ «անկեղծ սիրուն», որն էլ հանդիսանում է բհագտի յոգայի հիմնական նպատակը։ Նրանք, ովքեր ուսումնասիրում են խորը մեդիտացիան,  ինչպիսին է Ռաջա յոգան, պետք է հետևեն նաև կարմա յոգայի և ջնանա յոգայի  հիմնական սկզբունքներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հինդուիզմ Կատեգորիա:Հնդկական կրոններ Կատեգորիա:Աշխարհի կրոններ
Կեռեմա (գյուղ, Պյուհալեպա շրջան)
Կեռեմա (Kerema), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Պյուհալեպա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 16 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հիյումա նահանգի Պյուհալեպա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Վարովիչի (այլ կիրառումներ)
Վարովիչի, կարող է վերաբերել՝
Սևերնայա (Խվոյկայի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արվեստների և արհեստների թանգարան (Փարիզ)
Արվեստների և արհեստների թանգարան (Musée des arts et métiers), Եվրոպայի ամենահին տեխնիկական թանգարանը։ Գտնվում է Փարիզի երրորդ շրջանում՝ Ռեոմյուր թաղամասում, Սենտ-Մարտեն-դե-Շանի նախկին եկեղեցու շենքում։
Սևերնայա (Խվոյկայի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամայի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Վյատկա գետն է, գետի ենթաավազանը Վյատկա գետն է։ Գետի գետային ավազանը Կամա գետն է.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Արվեստների և արհեստների թանգարան (Փարիզ)
Թանգարանի պատմություն
Սենտ-Մարտեն-դե-Շան (Saint-Martin-des-Champs) եկեղեցին կառուցվել է մերովինգների դարաշրջանի հին եկեղեցու տեղում։ Լեգենդն ասում է, որ այս եկեղեցին ավերվել է նորմանների ներխուժումների ժամանակ։ Դրա ճշգրիտ հաստատումը չկա, բայց հուսալիորեն հայտնի է, որ 11-րդ դարի կեսերին Հենրի I-ը հրամայեց վերակառուցել «երկրորդ եկեղեցին» այս վայրում։ Կառուցվել է 1059-1060 թվականներին ՝ եկեղեցին անցել է 1076 թվականին՝ Կլունի կարգի կառավարությանը։
Աբբայությունը գոյություն ուներ մինչև Ֆրանսիական հեղափոխությունը։ 1794 թվականին աբբատ Հենրի Գրեգուարը Ազգային կոնվենտին առաջարկում է արվեստների և արհեստների կոնսերվատորիա ստեղծել, որի նպատակը կլինի «ուսումնասիրել և պահպանել մեքենաներն ու գործիքները, գծագրերը և մոդելները, գրքերը և առկա բոլոր արվեստների և արհեստների տարբեր փաստաթղթերը»։ Կոնվենտի հաստատած Կոնսերվատորիան անմիջապես դառնում է հեղափոխության ընթացքում առգրավված շատ մասնավոր տեխնիկական հավաքածուների նոր սեփականատերը։ Նոր թանգարանի համար տարածքի երկար որոնումներից հետո, 1798 թվականին Սենտ-Մարտեն-դե-Շանի եկեղեցու տարածքը հատկացրեցին Կոնսերվատորիայի հավաքածուին։
Հեղափոխության ժամանակ վնասված եկեղեցու շենքը պահանջում էր զգալի վերանորոգում (այս վերանորոգման մի մասը նկարագրված է Լև Տոլստոյի պարզեցված ձևով իր «Առաջին ընթերցմամբ ռուսերեն գիրքը» ստեղծագործությունում, իսկ ավելի մանրամասն ՝ Յակով Պերելմանի «Ֆիզիկա ամեն քայլափոխի» գրքում), և թանգարանը միայն 1802 թվականին լայն բացում է դռները հանրության առջև։ Թանգարանի հենց սկզբնավորումից ինտերակտիվությունը դառնում է դրա սկզբունքներից մեկը. Թանգարանի աշխատակիցները ոչ միայն ցույց են տալիս, այլև այցելուներին բացատրում են, թե ինչպես են գործում թանգարանում ցուցադրված մեխանիզմները։ Միևնույն ժամանակ, բացվում է նույնանուն ուսումնական հաստատություն, որի դասախոսները դասախոսություններ են տալիս տեխնոլոգիայի և տեխնոլոգիաների տարբեր բնագավառների վերաբերյալ, իսկ ունկնդիրները հնարավորություն են ունենում գործնականում կիրառել ստացված գիտելիքները թանգարանում ցուցադրված մեքենաների վրա։ CNAM ինստիտուտը գուրծում է առ այսօր ՝ հանդիսանալով Ֆրանսիայի ամենահեղինակավոր կրթական հաստատություններից մեկը և ամենատարածված ուսումնական հաստատությունը ուսանողների համար, որոնք համատեղում են ուսումը աշխատանքի հետ (երեկոյան և հեռակա դասընթացներ)։ Դրա մասնաճյուղերը բաց են Ֆրանսիայի շատ քաղաքներում։
20-րդ դարը թանգարանին տվել է շատ նոր թեմաներ՝ մեքենայից մինչև տիեզերքի նվաճում։ 1990-ական թվականներին ամբողջությամբ վերակառուցվել է թանգարանի սահմանված ձևավորումը, ինչը հնարավորություն է տվել օրգանականորեն ինտեգրել այդ թեմաները արդեն իսկ հարուստ թանգարանային հավաքածուի մեջ։
Արտադրական ​​վնասվածքների կանխարգելման թանգարան
1904 թվականի սեպտեմբերի 24-ին CNAM-ում բացվում է արդյունաբերական վնասվածքների կանխարգելման թանգարան (Musée de la prévention des accidents du travail et d’hygiène industrielle), որը գոյություն ունի մինչև հիմա։
Թանգարանը հանրաճանաչ մշակույթում
Թանգարանում սկսվում և ավարտվում է Ումբերտո Էկոյի «Ֆուկոյի ճոճանակ» վեպի պատմությունը։
Մշտական ​​հավաքածու
Թանգարանի հավաքածուն բաժանվում է 7 մասի․ Թանգարանի բաժիններից յուրաքանչյուրը կազմակերպվում է ժամանակագրական կարգով։
Գիտական ​​և չափիչ գործիքներ
Առաջին չափիչ գործիքները հայտնվել են նախապատմական ժամանակաշրջանում. Հին ժամանակներից ի վեր մարդը ջանում էր հնարավորինս ճշգրիտ որոշել օրը և գիշերը, չափել հեռավորությունն ու քաշը։
Վերածննդի շրջանում մարդու ինքնասիրությունները մեծանում են. մեր մոլորակը հետազոտելու ընթացքում նա փորձում է որոշել իր իսկ գտնվելու վայրը։ Գիտնականները ստեղծում են նոր չափիչ մեխանիզմներ՝ հաշվարկող մեքենաներ։ Գործիքների մեծ մասը պատրաստում են ժամագործները կամ ոսկերիչները, ինչը նրանցից շատերին բարձրացնում է արվեստի գործերի աստիճանի։
18-րդ դարում գիտությունը աշխարհիկ սրահների հրավիրված հյուրն էր։ Մեխանիկա, օպտիկա, հիդրավլիկա, էլեկտրականություն - ֆիզիկայի օրենքների վիզուալ ցուցադրությունները տարածված են հանրության շրջանում։ Միևնույն ժամանակ, գործիքների աճող ճշգրտությունը թույլ է տալիս ստեղծել առաջին գիտական ​​լաբորատորիաներ (առավել հայտնի է Լավուազիեի լաբորատորիան), դրանով իսկ նշելով գիտության զարգացման նոր փուլ `ավելի մասնագիտացված, ավելի խիստ։
Հաշվարկները պարզեցնելու համար՝ լինի դա առևտրային, գիտական ​​կամ վարչական, ներառվում է տաղաչափական տասնորդական համակարգը։
19-րդ դարի երկրորդ կեսին գիտական ​​և չափիչ գործիքների մշակում տեղի ունեցավ երկու ուղղությամբ։ Մի կողմից, փորձնական գիտությունը ծագում է 18-րդ դարի ֆիզիկական սրահներից, ինչը հնարավորություն է տալիս վերլուծել, վերարտադրել և հասկանալ բազմաթիվ բնական երևույթների բնույթը։ Մյուս կողմից, նոր գործիքները շատ արագ փոխարինում են ձեռքով աշխատանքը, որտեղ հնարավոր է `հաշվարկող մեքենաներ և չափիչ մեքենաներ ամբողջությամբ փոխում են ապահովագրական ընկերությունների, գործարանների և արտադրամասերիանների աշխատելու եղանակը։
XX դար - մարդը ընդլայնում է գիտության գիտելիքների սահմանները ինչպես անսահման փոքր, այնպես էլ անսահման մեծ։ Նոր գործիքները թույլ են տալիս կատարել նոր բացահայտումներ։
Անցյալի հետազոտությունից հիմնական տարբերությունը ուղղակի դիտարկման սկզբունքի մերժումն է։ Աստղագետը կարող է լսել մեծ պայթյունի արձագանքը, որը սկիզբ է դնում մեր տիեզերքին։ Կենսաբանը օգտագործում է էլեկտրոնային մանրադիտակներ `փորձելու համար հասկանալ կենդանի նյութի կառուցվածքը մինչև ատոմային մակարդակ։ Օպտիկան և մեխանիկան աստիճանաբար փոխարինվում են էլեկտրոնիկայով։
Նյութեր
Մարդու կողմից օգտագործված նյութերը փոխվել են քաղաքակրթության զարգացման հետ։ Ոչ միայն հասարակության մեջ գերակշռող ճաշակի փոփոխությունների, այլև համապատասխան տեխնոլոգիաների զարգացման շնորհիվ։ Արհեստագործների ինտուիցիայից և նախնիների փորձից, մարդն աստիճանաբար տեղափոխվեց նյութերի արտադրության փուլերի ֆիզիկական և քիմիական վերլուծություն։
Հին ռեժիմի օրոք արհեստավորները միավորվեցին այն կորպորացիաներում, որոնց վերահսկողությունը նպաստում էր արտադրության որակի և ստանդարտացմանը։ Տարբեր արհեստների անհրաժեշտությունը պայմանավորում էր արհեստանոցների գտնվելու վայրը. Վարպետության ապակեպլաստներն ու սալիկների արտադրողները, որոնց արտադրության համար մեծ էներգիա էր պետք, անտառներում կառուցեցին իրենց արհեստանոցները; ձուլարանագործները, որոնք դոմնային վառարանների հայտնաբերմամբ սկսեցին հալել ավելի բարձրորակ չուգուն` ածուխի պաշարներից ոչ հեռու, դարբինները գետերի այն երկայնքով, որտեղ հոսող ջրի էներգիան կարող էր օգտագործվել ճախարակների և մուրճերի շարժման համար. տեքստիլ արտադրությունը բաժանվեց գյուղի միջև, որտեղ արտադրվում էին կոպիտ գործվածքներ, և այն քաղաքի միջև, որը վերամշակում էր բուրդ, մետաքս և այլն։
18-րդ դարի տեխնոլոգիական առաջընթացը արտադրության վերակառուցումն էր։ Շոգեմեքենա ստեղծելու շնորհիվ նոր թափթփոցները թույլ են տալիս ավելի արագ և որակյալ հյուսել։ Քոքս ածուխի օգտագործումը բարելավել է չուգունի որակը։
19-րդ դարում հայտնվում են նոր նյութեր՝ ալյումին, պլաստիկ, պողպատե և ապակու նոր տեսակներ։ Նոր ներկերն ու գործվածքները (հիմնականում արհեստական ​​մետաքս) վերափոխում են մանածագործական արտադրությունը։
XX դարի երկրորդ կեսը բերում է արմատապես նոր մոտեցում. եթե նախկինում մարդը ընտրում էր բնական նյութերից ամենահարմարը, ապա այժմ նա կարող է ուղղակիորեն ստեղծել իրեն անհրաժեշտ նյութը ՝ ելնելով պահանջվող հատկանիշներից։
Գործնական տեղեկություն
Թանգարանը բաց է ամեն օր, բացառությամբ երկուշաբթի և պետական ​​տոների։
Աշխատանքային ժամերը ՝ 10:00-ից 18։ 00-ն, հինգշաբթի օրերին մինչև 21:30-ը:
Չորեքշաբթի և շաբաթ օրերին, ցանկացողների համար տեխնիկական շրջանակները բաց են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փարիզի թանգարաններ
Մարիա Բրանիա դե Դիեգո
Մարիա Բրանիա դե Դիեգո (María Braña de Diego, ), իսպանացի հնագետ, ուսուցչուհի, Իսպանիայի թանգարանների ֆոնդապահ ։ Աշխատել է Կորդովայի թանգարանում, Պրադոյի թանգարանում, Ազգային հնագիտական թանգարանում և Իսպանիայի ժողովրդական թանգարանում ։ Եղել է Սեգովիայի շրջանային պատմական արխիվի առաջին տնօրենը և Համալսարանական կանանց իսպանական միության նախագահը (AEMU) ։
Կենսագրություն
Մարիա Բրանիա դե Դիեգոն ծնվել է 1912 թվականին Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդում ։ Սովորել է Էսկուելա ինստիտուտում։ 1933 թվականին մասնակցել է Միջերկրական ծովով համալսարանական շրջագայությանը, որն ուղենիշ հանդիսացավ իսպանական հնագիտության համար և բազում իսպանացիներ ներգրավեց դիսցիպլինի մեջ ։ Ընդունվեց Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարան, որտեղ ուսումնասիրում էր փիլիսոփայություն և հումանիտար գիտություններ ։ 1945 թվականին մտավ ֆոնդապահների, գրադարանավարների և հնագետների խմբակ։ Առաջին աշխատավայրը Ազգային հնագիտական թանգարանն էր ։ Այնուհետև տեղափոխվեց Սեգովիայի պատմական արխիվ (Archivos Históricos de la Delegación de Hacienda de Segovia)։ Այնտեղից տեղափոխվեց Տոլեդոյի հնագիտական թանգարան և մինչև 1950 թվականի սեպտեմբերի 29-ը զբաղեցնում էր թանգարանի տնօրենի պաշտոնը։ 1950 թվականին տեղափոխվեց Ազգային հնագիտական թանգարան ։ 1960-ական թվականներին նախագահում էր Համալսարանական կանանց իսպանական միությունը ։ 1971 թվականին տեղափոխվեց Պրադոյի թանգարան ։
Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Կասպեի որբերի քոլեջում աշխատում էր որպես ուսուցչուհի, որոնց հետ փախուստի դիմեց՝ հասնելով Կատալոնիա ։ Բռնապետության ժամանակ ճնշումների ենթարկվեց։ Կյանքի վերջին տարիներին մասնակցեց Fundación Politeia-ին ։
Մահացել է 2007 թվականի հոկտեմբերի 27-ին 95 տարեկան հասակում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 27 մահեր Կատեգորիա:Սարագոսա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Մադրիդ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Իսպանացի հնագետներ Կատեգորիա:Իսպանացի ֆոնդապահներ
Հայ Կեդրոն
«Հայ Կեդրոն», ամսագիր։ Լույս է տեսել 1932—1970 թվականներին, Բուենոս Այրեսում՝ հայերեն։ Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցու հոգաբարձության պաշտոնաթերթ։ Խմբագիրներ՝ Իսրայել Արսլան, Գարեգին արքեպիսկոպոս Խաչատուրյան, Հարություն վարդապետ Մուշյան, Սիոն արքեպիսկոպոս Մանուկյան, Բաբկեն արքեպիսկոպոս Ապատյան։ Հրատարակել է կրոնաբարոյական, մշակութային նյութեր, անդրադարձել թեմական անցուդարձերին։ Հրատարակել է հոգաբարձության հաշվետվությունները, գաղութի պատմության մասին նյութեր։ 1991—1992 թվականներին «Հայ Կեդրոն» երեք անթվակիր համարներ լույս են տեսել իսպաներեն՝ նվիրված Հայաստանին և նրա հետ կապված իրադարձություններին։ 1997 թվականին սկսել է վերահրատարակվել՝ հիմնականում իսպաներեն։
Կատեգորիա:Արգենտինայի հայկական ամսագրեր Կատեգորիա:Հայկական կրոնական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Գորկու փողոց (Յալթա)
Գորկու փողոց (Улица Горького), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է պրոլետարական հայտնի գրող Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Գորկու (1868-1936) պատվին։ Սկիզբ է առնում Կրասնոարմեյսկայա փողոցից և ավարտվում Բլյուխերի փողոցի և Ուկրաինական փողոցի հանգույցում։ Երկարությունը 1 կիլոմետր է։
Նկարագրություն
Յալթա քաղաքի Գորկու փողոցը սկսվում է Կրասնոարմեյսկայա փողոցից և ավարտվում Բլյուխերի փողոցի և Ուկրաինական փողոցի հանգույցում։ Փողոցում կա համարակալված 35 շինություն։ Երկարությունը 1 կիլոմետր է։
Փողոցն անվանվել է ռուս խորհրդային գրող, սոցիալիստական ռեալիզմ գրական ուղղության հիմնադիր և քաղաքական ակտիվիստ, ԽՍՀՄ գրողների միությունը ստեղծելու նախաձեռնող և նրա վարչության առաջին նախագահ Ալեքսեյ Մաքսիմովիչ Գորկու (Պեշկով, 1868-1936) պատվին։ Գորկին հինգ անգամ ներկայացվել է գրականության Նոբելյան մրցանակի (1918, 1923, երկու անգամ՝ 1928, 1933 թվականներին) ։ «Գորկի» (բառացիորեն՝ դառը) կեղծանունով առաջին անգամ հանդես է եկել 1892 թվականին, երբ Թիֆլիսի «Կավկազ» (Կովկաս) թերթում տպագրվել է նրա առաջին պատմվածքը` «Մակար Չուդրան» ։ Այդ անունն արտացոլում էր նրա աճող զայրույթը ռուսաստանյան կյանքից և դառը ճշմարտությունն ասելու վճռականությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
(5565) Ուկիունոդայբու
(5565) Ուկիունոդայբու (Ukyounodaibu), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի նոյեմբերի 10-ին Ակիրա Նատորիի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Յակիիմոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,812813 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2122 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4134 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1723,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,208926 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,32° անկյուն։
Կաստելերո
Կաստելերո  (Castellero), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Աստի գավառում ։
Նովոալեկսանդրովկա (գյուղ, Կրիվոգրադի շրջան)
Նովոալեկսանդրովկա (Новоолександрівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կրիվոգրադի շրջանում։
Կաստելերո
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Նովոալեկսանդրովկա (գյուղ, Կրիվոգրադի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Նովոալեկսանդրովկա գյուղում բնակվում էր 153 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կիրովոգրադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կեռեպեելսե
Կեռեպեելսե (Kerepäälse), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վասցելիինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 12 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վասցելիինա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ալեքսանդր Ստեպանով
Ալեքսանդր Վյաչեսլավովիչ Ստեպանով, ռուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան։
Կենսագրություն
Մոսկվայի «Դինամոյի» ֆուտբոլային դպրոցի սան է։ 2013 թվականից խաղացել է կապտասպիտակների երիտասարդական թիմում և երիտասարդական առաջնությունում անցկացրել 41 հանդիպում (6 գոլ)։ 2016/17 մրցաշրջանում հանդես է եկել «Դինամո-2»-ում ՊՖԼ-ի առաջնությունում։ 2017 թվականին տեղափոխվել է Աստրախանի «Վոլգար», որտեղ մեկ մրցաշրջան անցկացրել է ՖԱԼ-ում և երկու տարի ՊՖԼ-ում։ ՊՖԼ-ի հարավային տարածաշրջանում 2019/20 մրցաշրջանի մրցաշարն անավարտ է մնացել կորոնավիրուսի համաճարակի պատճառով։
2020 թվականի ամռանը տեղափոխվել է հայկական «Լոռի» ակումբ։ Հայաստանի առաջնությունում նորամուտը նշել է 2020 թվականի սեպտեմբերի 11-ին «Արարատ-Արմենիա» ակումբի դեմ խաղում ։ Մեկ տարի անց նա տեղափոխվել է «Վան»։
2019 թվականին Ռուսաստանի հավաքականի կազմում մասնակցել է Նեապոլում կայացած Ունիվերսիադայի ֆուտբոլի մրցաշարին, անցկացրել բոլոր 5 հանդիպումները, իսկ իր թիմը զբաղեցրել է չորրորդ տեղը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Բբերի լուսային ռեֆլեքս
Բբերի լուսային ռեֆլեքս (ԲԼՌ), նաև՝ լուսային ռեակցիա, աչքի ցանցաթաղանթին հասնող լույսի ուժգնությունից կախված բբի տրամագիծը կարգավորող ռեֆլեքս, որի օգնությամբ աչքը հարմարվում է լուսավորության տարբեր մակարդակներին։ Լույսի մեծ ուժգնության դեպքում առաջանում է բբի նեղացում (միոզ, որը նվազեցնում է ցանցաթաղանթին հասնող լույսի ուժգնությունը), իսկ ընկնող լույսի ցածր ուժգնության դեպքում բբերը լայնանում են (միդրիազ, որի դեպքում ցանցաթաղանթին հասնող լույսի ուժգնությունը մեծանում է)։ Այսպիսով` լուսային ռեֆլեքսը կարգավորում է ցանցաթաղանթին հասնող լույսի ուժգնությունը ։
Սաբաևո (գյուղ, Միշկինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 203 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բբերի լուսային ռեֆլեքս
Մեխանիզմ
Լուսազգայուն բջիջները ցանցենաենթատեսաթմբային (ռետինոհիպոթալամիկ) ուղու միջոցով կազմում են ռեֆլեկտոր աղեղի առբերիչ (աֆերենտ) ուղին՝ «զգալով» լույսի ուժգնությունը։ Ակնաշարժ նյարդը կազմում է լուսային ռեֆլեքսի արտատար (էֆերենտ) ուղին․ այն խթանում է բիբը նեղացնող մկանների կծկումը ։ Ռեֆլեկտոր աղեղի կազմության մեջ մտնում են չորս նյարդաբջիջներ`
Առաջին նյարդաբջիջ
Ռեֆլեքսը սկսվում է ցանցենու լուսազգաց հանգուցային բջիջներից, որոնք գրգիռը հաղորդում են տեսանյարդի միջոցով։ Տեսողակայան նյարդը հաղորդակցվում է միջին ուղեղի առաջծածկային կորիզի հետ՝ շրջանցելով կողմնային ծնկաձև կորիզը և տեսողական կեղևը։
Այս «ներքին լուսազգայուն հանգուցային բջիջները» նաև հայտնի են որպես «մելանոպսին պարունակող» բջիջներ և ազդում են նաև ցիրկադային ռիթմի վրա։
Երկրորդ նյարդաբջիջ
Առաջծածկային կորիզից սկսվող նյարդաթելերը հասնում են պարասիմպաթիկ Էդինգեր-Վեսֆալի կորիզ, որից դուրս եկող նյարդաթելերը շարունակվում են աջ և ձախ ակնաշարժ նյարդերի կազմում։
Երրորդ նյարդաբջիջ
Ակնաշարժ նյարդի պարասիմպաթիկ նյարդաթելերը հասնում են թարթչային հանգույցի նյարդաբջիջիներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ակնաբուժություն Կատեգորիա:Ռեֆլեքսներ
Վարվարովկա (այլ կիրառումներ)
Վարվարովկա, կարող է վերաբերել՝
Խոլուպովկա (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)
Խոլուպովկա (Холуповка), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 32 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Ջորջ Սթոքինգ
Կենսագրություն
Ջորջը ծնվել է 1895 թվականի օգոստոսի 6-ին Տեխաս նախանգի Կլարենդոն քաղաքում ։
Ջորջ Սթոքինգը 1918 թվականին ավարտել է Տեխասի Կլարենդոն քոլեջը և ստացել բակալավրի աստիճան, և 1918 թվականին ավարտել է Օսթին քաղաքի Տեխասի համալսարանը՝ բակալավրի աստիճանով, իսկ 1921 թվականին Տեխասի համալսարանում արժանացել է արվեստի մագիստրոսի աստիճանի։ 1925 թվականին ավարտել է Կոլումբիայի համալսարանը փիլիսոփայության դոկտորական աստիճանով ։
Պրոֆեսորադասախոսական գործունեությունը սկսել է 1922-1923 թվականներին Վերմոնտի համալսարանում որպես տնտեսագիտության պրոֆեսորի ասիստենտ։ 1923-1924 թվականներին եղել է Ազգային արդյունաբերական համաժողովի խորհրդի տնտեսագետ։ 1924-1925 թվականներին՝ Դարտմուտի քոլեջի տնտեսագիտության պրոֆեսորի օգնական ։ 1925-1926 թվականներին՝ Տեխասի համալսարանի ասոցացված պրոֆեսոր, 1926-1947 թվականներին՝ Տեխասի համալսարանի տնտեսագիտության լրիվ պրոֆեսոր, պրոֆեսոր, 1947-1963 թվականներին՝ Վանդերբիլթի համալսարանում տնտեսագիտության ամբիոնի վարիչ և սոցիոլոգիական հետազոտությունների տնօրեն ։
Ջորջ Սթոքինգ ավագը 1952 թվականին եղել է Հարավի տնտեսական ասոցիացիայի անդամ և նախագահ, 1958 թվականին՝ Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի անդամ և նախագահ, 1932 թվականին՝ Գուգենհայմի հիմնադրամի աշխատակից ։
Ջորջ Սթոքինգ ավագը մահացել է 1975 թվականի հունիսի 7-ին ։
Ընտանիք
Որդին՝ Ջորջ Սթոքինգ կրտսերը (28.12.1928-13.07.2013) եղել է հայտնի մարդաբան։
Մրցանակներ
1931 թվական - Գուգենհայմի կրթաթոշակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Սոկո (երգչուհի)
Վաղ կյանքը
Սոկոլինսկին ծնվել է Ֆրանսիայի Բորդո քաղաքում։ Նա օգտագործում է Սոկո կեղծանունը վաղ հասակից։ Սոկոլինսկին 16 տարեկան հասակում հեռացել է տնից, դուրս եկել դպրոցից և տեղափոխվել Փարիզ։ Փարիզում նա մեկ տարի շարունակ դերասանական խաղի դասեր է վերցրել Եվա Պաուլից։ Հետո նա մի քանի անգամ վերադարձել է դպրոց, սակայն շուտ հոգնել է և նորից թողել։ Ավելի ուշ նա հայտնվեց մի քանի ֆրանսիական ֆիլմերում և սկսեց երգեր գրել։
Երաժշտական կարիերան
2007 թվականին Դանիայում Սոկոլինսկիի «Ես կսպանեմ նրան» "I'll Kill Her" սինգլը դարձավ հիթ, երբ «Սև տղա սկաուտներ» (The Black Boy Scouts) ռադիոն սկսեց աջակցել նրան։ Երգը նվաճեց դանիական հիթ շքերթների առաջին հորիզոնականները և թիվ մեկ ռոտացիոն երգն էր ռադիոներում։ Երգը դարձավ հիթ նաև Ավստրալիայում, երբ հնչեց «Թրիփլ Ջ» (Triple J) ռադիոյով։ Հետագայում այն 2007 թվականի «Թրիփլ Ջ» ռադիոյի «Ամենաթեժ 100 երգերը» երաժշտական մրցանակաբաշխությունում զբաղեցրեց 9-րդ տեղը։ Երգը նաև հայտնի էր Բելգիայում 2007 թվականի հոկտեմբերին նրա երգը հնչեց Ստելլա Մակարտնիի նորաձևության շոուի ժամանակ։
Ֆիլիպ Սուպո
Ֆիլիպ Սուպո (Philippe Soupault, ), ֆրանսիացի բանաստեղծ, արձակագիր։
Կյանք և ստեղծագործություն
Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն («Ակվարիում», (1917)) տպագրելուց հետո Սուպոն Լուի Արագոնի և Անդրե Բրետոնի հետ 1919 թվականին հիմնադրել է «Գրականություն» (Littérature) ամսագիրը, որը շատերի համար նշանավորում է սյուրռեալիզմի հիմնադրումը։
Սոկո (երգչուհի)
Երաժշտական կարիերան
2007 թվականի վերջին նա մեկնեց Բրիտանիա՝ շրջագայության, երգչուհի M.I.A.-ի հետ։ 2008 թվականի սկզբում նա հանդես եկավ Գերմանիայում «Մեկ կյանք»-ի միջոցով (1LIVE) սկզբում միայն գիշերները, որպես «Մեկ կյանք»-ի երկրորդ պլան, հետագայում մեծ պահանջարկի շնորհիվ ամբողջ օրը։
Ֆիլիպ Սուպո
Կյանք և ստեղծագործություն
Այս շրջանում Սուպոն Բրետոնի հետ համահեղինակում է «Մագնիսական դաշտեր» («Les champs magnétiques») բանաստեղծությունների ժողովածուն (1920), որը կարելի է արվեստի մեջ համարել ավտոմատիզմի առաջին փորձը և սյուրռեալիստական առաջին ստեղծագործություններից մեկն այն դեպքում, երբ շարժման սկիզբը հռչակվել է 1924 թվականին Անդրե Բրետոնի «Սյուրռեալիզմի մանիֆեստով»։
Սոկո (երգչուհի)
Երաժշտական կարիերան
Սոկոլինսկին ունեցավ մեկ ընդլայնված ինքնաթողարկում և աշխատակցեց «Առաջ» (The Go! Team) և «Անկյունային Խանութ» (Cornershop) խմբերի հետ։ Երգը հետագայում կոչվեց «Something Makes You Feel Like»: Նա ուներ իր սեփական ձայնագրման ապրանքանիշը, որը կոչվում էր «Փոքրիկ կատու» (Babycat) և Ֆրանսիայում համագործակցում էր «Որովհետև երաժշտությունը» (Because Music) ձայնագրման ապրանքանիշի հետ։ 2010 թվականին նրա «Ես կսպանեմ նրան» երգը նմուշ ծառայեց Սի Լո Գրինի համար իր «Թափառող փամփուշտներ» (Stray Bullets) միքս ձայնագրման համար՝ նույն անունով թրեքի տակ։
Ֆիլիպ Սուպո
Կյանք և ստեղծագործություն
1926 թվականին Անդրե Բրետոնը Ֆիլիպ Սուպոյին հեռացրել է սյուրռեալիզմի շարժումից հիմնականում այն բանի համար, որ Սուպոն դրսևորել է պակաս դոգմատիկ մոտեցում և չի ընդունել կոմունիզմի ձգտումը։
1933 թվականի նոյեմբերի 7-ին Փարիզում ռուսական դեսպանատան ընդունելության ժամանակ, երբ նշվել է Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը, Սուպոն հանդիպել է գերմանացի նկարչուհի Ռե Ռիխտերի հետ։ 1937 թվականին նրանք ամուսնացել են և առաջին անգամ մեկնել Թունիս։ Ռե Սուպոն մտել է փարիզյան նկարիչների շրջանակ, որը միավորում էր Ման Ռեյին, Ֆերնան Լեժեին, Էլզա Տրիոլեին, Մաքս Էռնստին և շատ ուրիշ նկարիչների։ Բաուհաուզի նախկին ուսանողուհին և բեռլինյան դադաիստների ընկերը ստիպում է ֆրանսիացի մտավորականներին իրենց համար բացահայտել գերմանական ավանգարդը, որը մինչ այդ քիչ հայտնի էր Ֆրանսիայում։
Սոկո (երգչուհի)
Երաժշտական կարիերան
2011 թվականին նա Սպայք Ջոնսի հետ համատեղ մի երգ գրեց, որը հնչեց մի կարճամետրած անիմացիոն ֆիլմի ժամանակ (Mourir Auprès De Toi)։ Նրա դեբյուտային ալբոմը, որը կոչվեց «Ես մտածեցի թե այլմոլորակային եմ» (I Thought I Was An Alien) թողարկվեց 2012 թվականի փետրվարին, ներառելով նաև «Ես մտածեցի թե այլմոլորակային եմ» և «Առաջին սերը երբեք չի մեռնում»("I Thought I Was An Alien", "First Love Never Die") երգերը։
Կենդանի կատարումներ
Սոկոլինսկին վաճառեց իր՝ Սկանդինավիայի, Բրիտանիայի և Ավստրալիայի համերգի բոլոր տոմսերը։ Նա 2008 թվականի վերջին ներկայացավ «Ջրի» (Falls Festival)և «Հարավային սահման» (the Southbound Festival) փառատոններին, իսկ 2009 թվականի սկզբին «Մայրամուտի ձայներ» (Sunset Sounds) փառատոնին։
Սոկոն հանդես է եկել Լոս Անջելեսում՝ Հենրի Ֆոնդաում, Տրուբադորում, Բութլեգ թատրոնում, Սփեյսլենդում և Էկոպլեքսում, որպես աջակցություն Պետե Դոհերթիին, Բեյբիշամբելսին, Քեյթ Նեշին, Նովել Վեգյուին և Ջոնի Բորրելլին։ 2012 թվականի հունիսի 15-ին նա ներկայավցավ Սան Ֆրանցիսկոյի բլրի լանջին։
Երաժշտական ընդմիջումներ
2009 թվականի հունվարի 19-ին Սոկոլինսկին իր MySpace-ի էջում գրեց, որ դադարեցնում է իր երաժշտական կարիերան և պարզապես «մահանում» է գրելով, որ վախենում է երաժշտությունից և ուզում է վերադառնալ դերասանական արվեստին։ Չնայած Սիեթլում ձայնագրած երկու ալբոմներին, նա չէր ցանկանում թողարկել դրանք։ Նույն տարվա օգոստոսին նա հայտարարեց, որ «վերածնվել» է և գրեց «Ես պատրաստ եմ լավ մարդ լինել» ("I'm So Ready to Be a Good Man") երգը, որտեղ նա ասում է.
Նա հետագայում անդրադարձավ երաժշտության արտադրության ճնշմանը, նախքան կհայտարեր, որ այժմ «նոր սիրտ ունի և պատրաստ է նոր մարդ լինել»։ 2011 թվականի օգոստոսին Սոկոն իր կայք էջում, այնուհետև ֆեյսբուքում և 2012 թվականի օգոստոսի 17-ին Լոս Անջելեսի Բութլեգ թատրոնում հայտարարեց, որ իր առաջին՝ «Ես մտածեցի թե այլմոլորակային եմ» ալբոմը կթողարկվի 2012 թվականի փետրվարի 6-ին։ 2011 թվականի օգոստոսի 1-ին նա իր առաջին «Ոչ տուն, ոչ սեր» "No More Home, No More Love" սինգլը և ևս երկու երգ՝ ինչպիսիք էին «Ես մտածեցի թե այլմոլորակային եմ» և «Առաջին սերը երբեք չի մեռնում» ("I Thought I Was An Alien" և "First Love Never Die"), թողարկեց YouTube-ում։
Դերասանական Կարիերա
2010 թվականի փետրվարին Սոկոն նոմինացվել է «Կեսար» մրցանակի համար, որպես ամենախոստումնալց դերասանուհի «Սկզբում» (À l'origine) ֆիլմում իր դերի համար։
Ֆիլմագրություն
Անձնական կյանքը
Սոկոն բուսակեր է։ Նա բիսեքսուալ է։
Այլ հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պարուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Աստերոիդների ցանկ (197201-197300)
Աստերոիդների ցանկ (197101-197200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (197301-197400)
Ֆիլիպ Սուպո
Կյանք և ստեղծագործություն
1920-ական թվականների վերջերին Ֆիլիպ Սուպոն դառնում է նշանավոր լրագրող։ Նա աշխատում է VU, Excelsior և L'Intransigeant ամսագրերում։ Նա հավատում է Ռեի տաղանդին և նրան համոզում է նկարազարդել իր ակնարկները։ 1934 թվականից Սուպո ամուսինները ճանապարհորդում են Գերմանիայում, Ավստրիայում, Շվեդիայում, Անգլիայում, ԱՄՆ-ում։
1937 թվականին, հայտնվելով Թունիսում, Ֆիլիպ Սուպոն Ազգային ճակատի կառավարության նախագահ Լեոն Բլյումի հանձնարարությամբ գլխավորել է հակաֆաշիստական Թունիսի ռադիո ռադիոկայանը։ 1942 թվականին Սուպոն ձերբակալվել է Պետենի ֆաշիստամետ կառավարության կողմից և կես տարի անցկացրել Թունիսի համակենտրոնացման ճամբարում։ Հանգամանքների բերումով 1942 թվականի նոյեմբերին` մեկ օր առաջ այն բանից հետո, երբ գերմանական զորքերը ներխուժել են Թունիս, Ֆիլիպ և Ռե Սուպոները գաղտնի փախել են ԱՄՆ։
1943 թվականի ընթացքում Ֆիլիպ Սուպոն առաքելությամբ եղել է Հյուսիսային, Կենտրոնական ու Հարավային Ամերիկաներում, որտեղ աշխատել է Շառլ դը Գոլի կառավարության համար ֆրանսիական տեղեկատվական ընկերությունների վերեկանգնման աշխատանքներին։ Ռեն ամուսնուն ուղեկցել է 1944 թվականին նրա բոլոր ճամփորդությունների ընթացքում, որի արդյունքում եղել են Մեքսիկայում, Բոլիվիայում, Կոլումբիայում, Գվատեմալայում, Չիլիում, Արգենտինայում, Բրազիլիայում։ Նրանք ԱՄՆ են վերադարձել Հաիթիյով, Կուբայով և որոշ ժամանակ մնացել են Սուրոտմորում (Փենսիլվանիա նահանգ), որտեղ Ֆիլիպը դասավանդել է համալսարանում։ 1945 թվականին ամուսինները վերադարձել են Ֆրանսիա։
1957 թվականին Սուպոն գրել է Ժերմեյն Տայֆերի «Փոքրիկ եղրևանի» («La Petite Sirène») օպերայի լիբրետոն, որը հիմնված է եղել Հանս Քրիստիան Անդերսենի «Ջրահարսը» հեքիաթի վրա։ Աշխատանքը 1959 թվականին փոխանցվել է Ֆրանսիայի ազգային ռադիոյին։
Բացի բանաստեղծություններից ու վեպերից`Սուպոն գրել է էսսե ֆրանսիացի գրողների մասին։