cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ուրվական
Մարդաբանական ենթատեքստ
Նախնիների պաշտամունքը սովորաբար ներառում է մահվան չար, վատ հոգիների՝ չարքերի դեմն առնելու ծեսեր։ Չար ոգիների կանխման ծեսերը կարող է ներառել՝ զոհաբերությունը, մեռածների ստիպողական արտաքսումը, որպեսզի նրանք չվերադառնան։ Մեռածների զոհաբերության ծեսերից է Չինաստանի Ոսկու փառատոնը, կամ Արևմուտքի Ուրվականների օրը։ Ոգիների արտաքսումը առկա է շատ երկրների հուղարկավորության ծեսերում։ Դամբարանաբլուրում հայտնաբերված դիակների մեծ մասը ծիսական կերպով կապված են, մեռածների կապումը պահպանվում է նաև այժմ Անատոլիայի գյուղական վայրերում ։
19-րդ դարի մարդաբան Ջեյմս Ֆրեզերը իր «Ոսկե ճյուղը» դասական գործում փաստում է, որ ոգիները, ուրվականները կենդանի մարմնում ապրող էակներ են
Ուրվականները և հետմահու կյանքը
Չնայած մարդու հոգին հնագույն մշակույթներում խորհրդանշորեն պատկերվում է որպես թռչուն կամ այլ կենդանի, այն համարվել է մարմնի բոլոր հատկանիշների, նույնիսկ հագուստի ուղղակի կրկնօրինակը։ Սա պատկերվում է հնագույն մշակույթների տեքստերում, օրինակ՝ Եգիպտական մեռյալների գիրքը, որտեղ մեռյալները պատկերված են իրենց կենդանի կերպարանքներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կեղծ գիտություն
Դոլար (այլ կիրառումներ)
Դոլար, կարող է վերաբերել՝
Բերեգովոյի շրջան
Բերեգովոյի շրջան (Берегівський район), շրջան Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզում։
Ստեղծվել է 1945 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բերեգովո ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 635 կմ²։
Բնակչություն
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 54062 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 85,14 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անդրկարպատյան մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Սլավոյ Ժիժեկ
Սլավոյ Ժիժեկ, սլովենացի հոգեվերլուծաբան-փիլիսոփա, մշակության քննադատ, և հեգելյան մարքսիստ։ Նա ավագ գիտաշխատող է Սլովենիայի Լյուբլյանիայի համալսարանի հասարակագիտության և փիլիսոփայության բաժնում, Նյու Յորքի համալսարանում գերմաներենի դասախոս , և Լոնդոնի համալսարանի Բիրքբեք քոլեջի միջազգային տնօրենը ։ Նրա աշխատությունները շոշափում են մի շարք թեմաներ՝ մայրցամաքային փիլիսոփայություն, քաղաքական տեսություն, մշակութաբանություն, հոգեվերլուծություն, ֆիլմերի քննադատություն և աստվածաբանություն։
Ծնված լինելով Սլովենիայում, Ժիժեկը կրթություն է ստացել Լյուբլյանայում և հետագայում Փարիզում։ 1989 թվականին նա առաջին անգամ անգլերենով տպագրել է իր «The Sublime Object of Ideology» գիրքը, որտեղ նա զարգացրել է գաղափարախոսության մատերիալիստական հասկացողություն, որը հիմնականում Լականյան հոգեվերլուծության և Հեգելյան իդեալիզմի վրա է հիմնված և տարբերվում է դասական մարքսիստական տեսությունից։
1980-ականներին Ժիժեկը սկսել է թարգմանել և խմբագրել Լականի, Ֆրոյդի և Լուի Ալտհուսերի գործերը ։ Նա օգտագործել է Լականի տեսությունները որպեսզի նոր մեկնաբանություն տա Հեգելամարքսիստական գաղափարախոսությանը։
Ժիժեկը տիրապետում է 5 լեզուների՝ սլովեներեն, սերբախորվաթերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն և անգլերեն։ Նա ամուսնացել է երեք անգամ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լյուբլյանայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կրոնների քննադատներ Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփաներ
Լուիզա Պեսյակ
Լուիզա Պեսյակ (Պեսյակովա, Luiza Pesjak, ), սլովեն գրող, բանաստեղծուհի և թարգմանչուհի։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1828 թվականի հունիսի 12-ին Լյուբլյանայում` փաստաբան Բլաժ Կրոբատի ընտանիքում, եղել է ավագ զավակը ։
Սովորել է մասնավոր Fröhlichov հաստատությունում, որտեղ ի հավելում աղջիկների համար սովորական կրթությանը գիտելիքներ է ստացել ռոմանական լեզուների և գրականության մասին։ 1844 թվականին սկսել է բանաստեղծություններ գրել սլովեներեն և գերմաներեն ։ Լուիզայի և նրա ժամանակակիցների վրա մեծ ազդեցություն է թողել Ֆրան Լևստիկը՝ սլովենացի գրող, դրամատուրգ և քննադատ։
Հոր մահից հետո՝ 1848 թվականին, Լուիզան ամուսնացել է հարուստ վաճառական և ձեռնարկատեր Սիմոն Պեսյակի (Simon Pesjak) հետ, ունեցել են հինգ դուստր։ Ընտանիքում նրանք խոսել են գերմաներեն և ֆրանսերեն։
Գրական գործունեությամբ զբաղվել է ավելի վաղը՝ 1840 թվականից, գրել է կրկին գերմաներեն։ Նրա «Poetische Versuche» աշխատանքը թվագրվում է 1843-1844 թվականներին։ Լավ է տիրապետել անգլերենին։ 1860 թվականից հետո Լուիզա Պեսյակը դարձել է սլովենական ազգային շարժման անդամ և սկսել է գրել հայրենասիրական ստեղծագործություններ։ Դրանցից առաջինը՝ Kar ljubim անվամբ, գրվել է 1864 թվականին և հրատարակվել «Bleiweisovih novicah»-ում։ Գրել է գրքերի երեխաների համար։ Այդ տարիների նրա ստեղծագործություններից կարելի է առանձնացնել Očetova ljubezen (Novice, 1864), Dragotin (Slovenski glasnik, 1864), Beatin dnevnik (գիրք, 1887), Rahela (Letopis Matice slovenske, 1870)։ Հրատարակվել է այլ հանդեսներում ևս։ Լուիզա Պեսյակը կյանքի ավելի ուշ շրջանում տարվել է ռոմանտիկ և սիրային վեպերով։
Մահացել է 1898 թվականի մարտի 1-ին, Լյուբլյանայում։ Գրողի հետմահու դիմանկարն ստեղծել է սլովենացի նկարիչ Միխայիլ Ստրոյը, որը հետագայում հրապարակվել է Հարավսլավիայի փոտային նամականիշի վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սլովենացի գրողներ Կատեգորիա:Սլովենացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Սլովենացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Դոլժիկսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)
Դոլժիկսկի գյուղական խորհուրդ, կարող է վերաբերել՝
Դոլոտինկա (այլ կիրառումներ)
Դոլոտինկա, կարող է վերաբերել՝
Դողանչի (այլ կիրառումներ)
Դողանչի, կարող է վերաբերել՝
Փախլավա
Փախլավա (կամ բակլավա), տարածված հրուշակեղեն, որը պատրաստվում է շերտավոր խմորից օշարակի մեջ թաթախված ընկույզով։ Այն լայնորեն տարածված է Մերձավոր Արևելքի ժողովուրդների խոհանոցում, ամենից շատ՝ հայկական,արաբական։ Փախլավան պատրաստում են նաև հույներն ու բուլղարացիները։ Պահանջված է նաև Իրանում, Տաջիկստանում, Թուրքմենստանում և Ուզբեկստանում, որտեղ փախլավան, ըստ ավանդույթի, մատուցում են Նովրուզ գարնանային տոնի ժամանակ։
Պատմություն
Պատմաբան Նուրի Ջանլիի խոսքերով՝ քաղցրավենիքի մասին առաջին հիշատակումը վերաբերում է 15-րդ դարին։ «Փախլավայի համար բարակ խմոր պատրաստելու ավանդույթը եկել է ասորիներից։ Սուլթան Մեհմեդ Երկրորդի ժամանակների խոհարարական գրքի համաձայն՝ առաջին փախլավան պատրաստվել է 1453 թվականի օգոստոսին արքայական պալատում։ Ասում են, որ սուլթանին այնքան է դուր եկել խոհարարի հայտնագործությունը, որ նա հրամայել է հավերժացնել նրա բաղադրատոմսը։ Այդ օրվանից փախլավա պատրաստում են ամեն տոնի ժամանակ» ։
Պատրաստում
Փախլավան բազմաշերտ աղանդեր է, որ պատրաստվում է թղթի բարակություն ունեցող խմորաշերտերից, որոնք պատում են յուղով և տեղավորում թավայի մեջ կամ ոլորում են գլանիկների տեսքով։ Աղացած կամ մանր կտրտած ընկույզը լցնում են խմորի շերտերի միջև, որոնք մինչ այդ թխում են և ներծծում շաքարավազի և կիտրոնի հյութի՝ համեմունքներով և վարդագույն ջրով օշարակը, կան մարզեր որտեղ օշարակի փոխարեն հալված մեղր է օգտագործվում։ Իհարկե, այս բաղադրատոմսն ունի ամեն շրջանի բնորոշ իր բազում տարատեսակները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արևելյան քաղցրավենիքներ Կատեգորիա:Աղանդեր Կատեգորիա:Նոռուզ Կատեգորիա:Թուրքերեն բառեր և արտահայտություններ Կատեգորիա:Ռումինական խոհանոց
Ցիստիցերկներ
Ցիստիցերկներ, մարդկանց բարակ աղիքներում մակաբուծվող ժապավենաձև որդերի (եզան և խոզի երիզորդեր) թրթուրային ձևեր, որոնք տեղակայվում են տավարի և խոզերի կմախքային մկաններում։
Նկարագրություն
Եզան երիզորդի (Taeniarynchus saginatus) թրթուրն սպիտակագորշագույն, օվալաձև բուշտ է (երկարությունը՝ 5-15 մմ), որի ներսում տեղավորված է երիզորդի սկոլեքսը՝ զինված 4 ծծաններով։ Տավարը, գոմեշը, զեբուն համարվում են այդ մակաբույծի միջնորդ տեր, իսկ մարդը՝ վերջնական։ Մարդը տենիարինխոզով վարակվում է տավարի վատ եփված մսի հետ ֆինաները ներս ընդունելուց։Ցիստիցերկները, մարդու աղիքներում զարգանալով, դառնում են սեռահասուն երիզորդեր, որոնց երկարարությունը 10 մ-֊ից ավելի է։ Վարակված մարդու արտաթորանքի հետ արտաքին միջավայր են արտազատվում հազարավոր ձվերով լցված երիզորդի հատվածներ։ Տավարը, կերի կամ ջրի հետ ներս ընդունելով երիզորդի ձվերը, վարակվում է ցիստիցերկներով։ Այսպիսով՝ մարդը պատճառ է դառնում տավարի վարակման, իսկ տավարն էլ մսի միջոցով վարակում է մարդուն։ Խոզի երիզորդի (Taenia solium) կենսակերպը ևս ընթանում է նույն ձևով, սակայն մարդը և՛ վերջնական, և՛ միջնորդ տեր է, այսինքն մարդը վարակվում է նաև ցիստիցերկներով։
Նշված երիզորդերը լուրջ վնաս են հասցնում մարդու օրգանիզմին, նաև պատճառ դառնում զգալի քանակի մսեղիքի ոչնչացման։ Տավարի և խոզերի ցիստիցերկոզների դեմ պայքարելու համար անհրաժեշտ է այդ կենդանիների մսեղիքը անասնաբուժասանիտարական փորձաքննության ենթարկել և հարկ եղած դեպքում արգելել վաճառքը։ Կենդանիների վարակումը կանխելու համար վարակված մարդկանց հարկավոր է ենթարկել ճիճվաթափության, բարձրացնել տնտեսության սանիտարական վիճակը։ Կարգավորված զուգարանների առկայությունը տավարաբուծական և խոզաբուծական տնտեսություններում այդ ինվազիաների կանխարգելման կարևոր միջոց է ։
Դոմանովո (այլ կիրառումներ)
Դոմանովո, կարող է վերաբերել՝
Դոմբաթ (այլ կիրառումներ)
Դոմբաթ, կարող է վերաբերել՝
Իրշավայի շրջան
Իրշավայի շրջան (Іршавський район), շրջան Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզում։
Ստեղծվել է 1946 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Իրշավա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 944 կմ²։
Բնակչություն
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 100905 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 106,89 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անդրկարպատյան մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Ալյոնա Կիշ
Ալյոնա Կիշ (Алена Андрэеўна Кіш, ), 20-րդ դարի բելառուս նկարչուհի, պրիմիտիվիստ, ձեռագործ գորգեր ստեղծող վարպետ։ Կյանքի զգալի մասն անց է կացրել գյուղից գյուղ շրջելով և տեղացիների համար գորգեր պատրաստելով, երբեմն նույնիսկ մի կտոր հացի դիմաց ։ Ապրուստի միջոցներ հայթայթելը նրա համար ավելի է դժվարացել, երբ տարածաշրջանում շահագործման է հանձնվել գորգագործական ֆաբրիկան, որի արտադրանքը հագեցրել է տեղական շուկան։ Ալյոնան, որ չուներ իր ընտանիքը և ապրում էր քրոջ մոտ, վերջ է տվել իր կյանքին՝ նետվելով գետը։ Ողբերգական մահվանից տասնամյակներ անց միայն՝ 1970-ական թվականներին նա նկարիչ-արվեստագետի ճանաչում ու համբավ է ձեռք բերել. կազմակերպվել է նկարիչների, արվեստի գործերի հավաքորդների ջանքերով ի մի բերված աշխատանքների առաջին ցուցահանդեսը, որը մեծ հաջողություն է ունեցել, արժանացել թե՛ արվեստասեր հասարակության և թե՛ քննադատների, արվեստաբանների ջերմ ընդունելությանն ու դրվատանքին ։
2013 թվականի դեկտեմբերին Բելառուսի մայրաքաղաք Մինսկում՝ Միխայիլ Սավիցկու անվան պատկերասրահում կազմակերպվել է նկարչուհու գործերի ևս մեկ հաջողված ցուցահանդես, որը նախապատրաստել էր արվեստաբան Տատյանա Բեմբելը՝ բելառուսցի մեկենաս Կոնստանտին Ծերեթելու համագործակցությամբ ։ Ներկայացվել է նկարչուհու՝ «Զասլավլ» պատմամշակութային թանգարան-արգելոցում պահվող աշխատանքների լավագույն մասը (ի դեպ, ցուցահանդեսը բացել է հենց այդ թանգարան-արգելոցի տնօրեն, արվեստաբան Նիկոլայ Պոգրանովսկին) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նկարչուհիներ Կատեգորիա:Բելառուս նկարիչներ Կատեգորիա:Բելառուս նկարչուհիներ Կատեգորիա:Պրիմիտիվիստներ
Քեթրին Բելլ
Քեթրին Լիզա Բելլ (Catherine Lisa Bell,), ամերիկացի դերասանուհի և պրոդյուսեր, հայտնի է դարձել «Ռազմա-իրավաբանական ծառայություն» (1996-2005) և «Բանակային կանայք» (2007-2013) հեռուստասերիալներում։
Վաղ կյանք
Քեթրին Լիզա Բելլը ծնվել է Լոնդոնում, բուժքրոջ և ճարտարապետի ընտանիքում։ Նրա մայրը իրանուհի է, իսկ հայրը՝ շոտլանդացի, որի շնորհիվ Բելլը տիրապետում էր պարսկերենին և անգլերենին։
Կարիերա
Բելլը իր կարիերան սկսել է Ճապոնիայում՝ որպես մոդել։ Ավելի ուշ նա դերասանական վարպետությունն ուսումնասիրել է  Beverly Hills Playhouse-ում և միաժամանակ հեռուստաշոուում նկարահանվել ու գումար վաստակել է ուսման համար։ 1992-ին նա Իզաբելլա Ռոսելինիի կրկնակողն էր (դուբլյոր) « Մահը նրան սազում է » ֆիլմում, իսկ ավելի ուշ արդեն սկսել է ավելի նկատելի դերեր ստանալ կինոյում և հեռուստատեսությունում։
Բելլը մեծ ճանաչում է ձեռք բերել «Ռազմա-իրավաբանական ծառայություն» հեռուստասերիալում խաղացած գնդապետ Սարա Մաքքինզիի գլխավոր դերով, որտեղ նկարահանվել է 1996-2005թթ.: Նկարահանվել է այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Օտար ազգ. մարմին և հոգի», « Ամենակարող Բրյուսը » և այլն  ։
2005 թվականին «Բերմուդյան եռանկյունի» մինի-սերիալում նկարահանվել է գլխավոր դերում, որի համար նրան առաջադրել է « Սատուրն » մրցանակի անվանակարգը։ Նա հայտնի է նաև որպես «Բարի կախարդ» (2008), «Բարի կախարդի այգին» (2009), «Բարի կախարդի նվերը» (2010), «Բարի կախարդի ընտանիքը» (2011) ընտանեկան հեռուստաֆիլմերի պրոդյուսեր և գլխավոր դերակատար։ 2007- 2013թթ. Բելլը «Բանակային կանայք» հեռուստասերիալում նկարահանվում է գլխավոր դերում, 2015 թվականից «Բարի կախարդ» սերիալի պրոյուսերն է։
Դոմինիոն (այլ կիրառումներ)
Դոմինիոն, կարող է վերաբերել՝
Քեթրին Բելլ
Անձնական կյանք
1994-2012 թվականներին Քեթրինն ամուսնացած է եղել իր նախկին ընթերակա Ադամ Բենսոնի հետ։ Նախկին ամուսնիններն ունեն 2 երեխա՝ աղջիկը՝ Ջեմմա Բենսոնը (ծնվ. 16.04.2003), և տղան՝ Ռոնան Բիսոնը։
Երիտասարդ տարիքում Քեթրինի մոտ հայտնաբերվել է վահանաձև գեղձի քաղցկեղ, սակայն նա հաղթահարել է հիվանդությունը։
Չնայած այն հանգամանքին, որ Բելլը դաստիարակվել է Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու սկզբունքներով, ներկայումս նա ակտիվորեն սայենտոլոգիա է կիրառում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իրանական սերմամբ Կատեգորիա:Կին Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ
ASAP Yams
Սթիվեն Ռոդրիգեզ (Steven Rodriguez, ), ավելի հայտնի է եղել որպես ASAP Yams (ոճավորված A$AP Yams), ամերիկացի ռեփեր և երաժշտական պրոդյուսեր։ 2007 թվականին ռեփերներ ASAP Bari-ի և ASAP Illz-ի հետ հիմնադրել է ASAP Mob հիփ հոփ խումբը, որի անդամներից մի քանիսը հետագայում իրենց անհատական կարիերայում ունեցել են հաջողություններ։ 2011 թվականին ASAP Rocky-ի հետ հիմնադրել է A$AP Worldwide ձայնագրման լեյբլը ։
Մահացել է 2015 թվականի հունվարի 18-ին, 26 տարեկան հասակում ։ Մահվան պատճառը քնի օբստրուկտիվ ապնոէն է ։
Սկավառակագրություն
Հիմնական հոդված` ASAP Mob-ի սկավառակագրություն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեփերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Լյովա Բեկլարյան
Լյովա Անդրեյի Բեկլարյան (հունիսի 6, 1951, Լեռնահովիտ, Լաչինի շրջան, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ մաթեմատիկոս։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1996): Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (2009):
Կենսագրություն
Լյովա Բեկլարյանը ծնվել է 1951 թվականի հունիսի 6-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի Լենինավան գյուղում (ներկայում՝ Լեռնահովիտ)։ 1974 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը։ 1992 թվականից աշխատում է ՌԳԱ Կենտրոնական տնտեսագիտամաթեմատիկական ինստիտուտում։ 1995-2008 թվականներին եղել է «Դիֆերենցիալ հավասարումները և դրանց կիրառումը» հիմնական բաժնի ղեկավար, 2008 թվականից` Մոսկվայի Ֆիզիկայի և տեխնոլոգիաների ինստիտուտի պրոֆեսոր։ Ղեկավարում է տնտեսագիտության դինամիկ մոդելների և օպտիմալացման լաբորատորիան ։
Աշխատանքները վերաբերում են շեղվող արգումենտով համակարգերի լավարկային կառավարմանը, շեղվող արգումենտով դիֆերենցիալ հավասարումների խմբային առանձնահատկություններին, ուղղի և շրջանագծի գեոմորֆիզմների խմբերի կառուցվածքներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Ջոն Վիքլիֆ
Ջոն Վիքլիֆ (John Wycliffe, ), անգլիացի աստվածաբան։ Նա եղել է առաջիններից մեկը, որ թարգմանել է Աստվածաշունչը բոլորին հասանելի անգլերենով։ Այն հայտնի է որպես «Վիքլիֆի Աստվածաշունչ» ։ Նրա անունը կրող միսիոներական գործակալությունը շարունակում է թարգմանել ձեռագրերը աշխարհի տարբեր լեզուներով։ Վիքլիֆը գրել է, որ աշխարհիկ իշխանություն ստանձնելու Հռոմի Պապի ձգտումները որևէ կերպով չեն հենվում Աստվածաշնչի վրա, և որ միայն Աստվածաշունչը պետք է լինի քրիստոնեական հավատքի հիմքը։
Ջոն Վիքլիֆի ընտանիքը ցածր սոցիալական դասից էր, ինչը նշանակում էր, որ նրանք շատ հարուստ չէին, բայց նրանք նաև աղքատ չէին։ Ավելի ուշ Վիքլիֆի մեծանալուց հետո, նա հաճախել է Օքսֆորդի համալսարան, որտեղ նա ստացել է աստվածաբանության բակալավրի աստիճան։ 1361 թվականին նա ստացել է Օքսֆորդի քոլեջի մագիստրոսի կոչում ։ Նրան նաև տրվել է Լինքոլնշիրի եկեղեցական ծուխը, ինչը նշանակում էր, որ նա պիտի հրաժարվեր մագիստրոսի աստիճանից։ Նա իր կյանքի մեծ մասն ապրել է Օքսֆորդում, որպես ռեկտոր տեղական եկեղեցիներում։ Նրա որոշ գաղափարներ չէին ընդունվում եկեղեցու կողմից, բայց նա ուներ Հովհան Գոնտիացու աջակցությունը, ով այդ ժամանակ ղեկավարում էր Անգլիան և օգտագործում էր Վիքլիֆի գաղափարները սեփական շահի համար ։
Վիքլիֆը պնդել է, թե եկեղեցականները պետք է ապրեն աղքատության մեջ և ինքն էլ մի քանի անգամ հրաժարվել է իր ունեցվածքից և ապրել աղքատի կյանքով։ Սակայն ոչ բոլորն էին համաձայն այս գաղափարին։ Իր ուշ գրվածքներում նա գրել է, որ Աստվածաշունչը եկեղեցական կրոնի, այլ ոչ թե եկեղեցու իշխանությունն է։ 1382 թվականին Վիքլիֆի հետևորդները` «լոլարդները» օգնել են նրան թարգմանել Աստվածաշունչը։ Անգլիական եկեղեցու առաջին անդամները նրան անվանել են առաջին մեծ ռեֆորմիստ  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պատմություն Կատեգորիա:14-րդ դարի անգլիացիներ Կատեգորիա:Անգլիացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Անգլիացի փիլիսոփաներ
Յայոյ ժամանակաշրջան
Յայոյ ժամանակաշրջանը Ճապոնիայի պատմության Երկաթե դարաշրջանն է, որը ավանդականորեն տարեգրվում է մ.թ.ա. 300-մ.թ. 300 թթ.: Այն անվանվել է Տոկիոյի շրջակայքի պատվին, որտեղ հնագետները առաջին անգամ հայտնաբերել են այդ դարաշրջանի նմուշներ։ Յայոյի ժամանակաշրջանի բնորոշ գծերի մեջ մտնում է խեցեգործության նոր ոճի առաջացումն ու բրնձի գյուղատնտեսության ինտենսիվ սկիզբը բրնձի դաշտերում։ Դասային հիերարխիկ կառուցվածքը սկիզբ է առնում այս ժամանակաշրջանից։ Մետաղագործական հմտությունները, որոնք հիմնված էին բրոնզի ու երկաթի կիրառության վրա, նույնպես Ճապոնիա մտան այս ժամանակաշրջանում։
Յայոյը հաջորդել է Ջոմոն ժամանակաշրջանին (մ.թ.ա. 13.000–մ.թ.ա. 400 թթ.) ու Յայոյ մշակույթը ծագեց հարավային Կյուսյուից հյուսիսային Հոնսյու ընկած տարածաշրջանում։ Հնագիտական ապացույցները հիմնավորում են այն միտքը, որ այս ժամանակաշրջանում Ասիայի մայրցամաքից դեպի Ճապոնիա գյուղացիների հոսքը ճնշեց տեղի որսորդահավաքողական բնակչությանը։
Յայոյ մշակույթի առանձնահատկություններ
Յայոյ ժամանակաշրջանը ավանդականորեն թվագրվում է մ.թ.ա. 300-մ.թ. 300 թվականները։ Յայոյի հնագույն հնագիտական ապացույցը գտնված է հյուսիսային Կյուսյուում, չնայած սա դեռ քննարկվում է։ Յայոյ մշակույթը արագորեն տարածվեց դեպի հիմնական Հոնսյու կղզին՝ խառնվելով տեղի ջոմոն մշակույթին։ Վերջերիս հետազորությունը, որն օգտագործում էր արագացուցիչ կշռային սպեկտրոմետրիան խեցու ու փայտե իրերի վրա կարբոնացված մնացորդները վերլուծելու համար, պնդում է, որ նրանք թվագրվում են մինչև մ.թ.ա. 900-մ.թ.ա. 800 թվականները՝ 500 տարի ավելի վաղ, քան ասվում էր նախկինում։
Յայոյ ժամանակի խեցին պարզունակ կերպով զարդարված էր ու կերտված էր խեցեգործական անիվի վրա՝ ի հակադրություն ջոմոնի խեցուն, որը պատրաստվում էր ձեռքով։ Յայոյ արհեստագործները պատրաստում էին բրոնզե ծիսական զանգեր (դոտակու), հայելիներ ու զենք։ Մ.թ. առաջին դարում Յայոյ գյուղացիները սկսեցին կիրառել երկաթե գյուղատնտեսական պարագաներ ու զենքեր։
Յայոյ բնակչության աճին զուգահեռ հասարակությունը դառնում էր ավելի զարգացած ու բարդ։ Մարդիկ պատրաստում էին տեքստիլ իրեր, ապրում մշտական գյուղերում ու կառուցում շենքեր փայտից ու քարից։ Նրանք նաև պահեստում էին իրենց հարստությունը հողի սեփականության ու հացահատիկի պահեստավորման միջոցով։ Այս գործոնները առաջ մղեցին առանձին սոցիալական դասերի զարգացումը։ Ժամանակակից չինական աղբյուրները նկարագրում էին մարդկանց, որպես դաջվածքներ ու այլ մարմնական զարդարանքներ ունեցողների, ինչը ցույց էր տալիս տարբերությունը։ Յայոյ ղեկավարները Կյուսյուի որոշ շրջաններում փաստորեն հովանավորում ու քաղաքականապես ղեկավարում էին բրոնզի ու այլ բարձրակարգ ապրանքների առևտուրը։ Սա հնարավոր էր ոռոգելի խոնավ բրնձի տարատեսակի տարածման շնորհիվ, որը եկել էր Յանցզի գետաբերանից հարավային Չինաստանում Ռյուկյու կղզիներով կամ Կորեական թերակղզիով։ Խոնավ բրնձի գյուղատնտեսությունը բերեց նստակյած, գյուղատնտեսական հասարակության աճին ու զարգացմանը Ճապոնիայում։
Տեղի քաղաքական ու սոցիալական զարգացումը Ճապոնիայում ավելի կարևոր էին, քան շերտավորված հասարակության մեջ կենտրոնական իշխանության գործունեությունը։
Ջոմոնի ու Յայոյի կմախքների միջև ուղիղ համեմատությունը ցույց է տալիս, որ երկու մարդիկ էլ զգալիորեն տարբերվում են։ Ջոմոնը հակված էր լինելու ավելի կարճահասակ, համեմատաբար երկար ձեռքերով ու ավելի ցածր ոտքերով, ավելի լայնադիր աչքերով, ավելի կարճ ու լայն դեմքերով ու շատ ավելի արտահայտված դիմային հատկանիշներով։ Նրանք ունեն նաև զարմանքի նմանակմամբ վեր բարձրացած հոնքային լանջեր, քթեր ու քթարմատ։ Յայոյ մադիկ մյուս կողմից միջինում մի-երկու մատնաչափ բարձրահասակ էին, պակաս լայնադիր աչքերով, երկար ու նեղ դեմքերով ու տափակ հոնքային լանջերով ու քթերով։ Մինչև Քոֆուն ժամանակաշրջանը Ճապոնիայում գտնված գրեթե բոլոր կմախքները, բացի Այների ու Օկինավաների կմախքներից, Յայոյ տիպի են, որոնք նման են ժամանակակից ճապոնականներին։
Յայոյ տիպի մարդկանց արմատներ
Ամենավաղ հնագիտական դաշտերն են Իտաձուկեն կամ Նաբատան Կյուսյուի հյուսիսային հատվածում։ Յայոյ մշակույթի արմատները երկար ժամանակ քննարկվել են։ Չինական ազդեցությունը ակնհայտ էր բրոնզե ու պղնձե զենքերում, դոկյոյում, դոտակուում, ինչպես նաև ոռոգելի բրնձի մշակման մեջ։ Յայոյի մշակույթի երեք հիմնական խորհրդանիշներն են բրոնզե հայելին, բրոնզե թուրն ու արքայական կնիքաքարը։
Վերջին տարիներին ավելի շատ հնագիտական ու գենետիկական ապացույցներ գտնվեցին արևելյան Չինաստանում ու արևմտյան Ճապոնիայում ավելի հիմնավորեցին այս միտքը։ 1996-1999 թվականներիին Ճապոնիայի Ազգային Գիտական Թանգարանի մասնագետ՝ Սաթոշի Յամագուչիի առաջնորդած թիմը համեմատեց Յայոյի մնացորդները, որոնք գտել էին Ճապոնիայի Յամագուչի և Ֆուկոկա շրջաններում, Չինաստանի ափամերձ Ջիանգսու արվարձանում գտնվածների հետ ու գտել էին շատ նմանություններ Յայոյ ու Ջիանգսու մնացորդների միջև։ 1999 թվականին անցկացրած ԴՆԹ թեստերը հիմնավորում են այն պնդումը, որ Յայոյ մարդկանց արմատները գալիս են Յանցզիի հարավային մասից։
Յայոյ մշակույթի ևս մեկ նկատառում, որը երևակայության մեծ տեղիք տվեց, ինչպես ձիավորների կողմից Ճապոնիա «ներխուժումը», այն է, որ մշակույթը կապված է Սույ Ֆու ռազմածողային արշավանքին, որը կազմակերպել էր Քին Շի Հուանգը մ.թ.ա. 219 թ. Դաոսյան անմահության կղզին փնտրելու համար։ Սա շատ լավ կազմակերպված ու լավ մատակարարվող արշավանք էր, որին ոչինչ չէր պակասում, ինչպես պատմում է իդեալականացված պատմությունը։ Քսու Ֆուն նորից հայտնվում է ինը տարի անց ավելի շատ նավաստիների խնդրանքով ու իր գնացած կղզիների նկարագրություններով, որոնք համապատասխանում էին Ճապոնիային։ Բայց երկաթն ու բռոնզը չեն հասել Ճապոնիա այդ ժամանակ, նույնիսկ ոչ երկու այցելությունների միջև ինը տարվա ընթացքում։ Նույնիսկ ավելի քիչ հավանական է Քսու Ֆուի կողմից բրնձի ներմուծումը, քանի որ նրա նավատորմը մեկնեց Շանդոնգ ծովափից, որը ավելի դեպի հյուսիս էր Չինաստանի բրնձարտադրական տարածաշրջաններից։ Որոշ գիտնականներ ենթադրում են, որ առկա է Կորեայի ազդեցությունը։ Հադսոնը մեջբերում է հնագիտական ապացույցներ, որոնք ներառում են, բայց չեն ավարտվում միայն «սահմանափակ բրնձի դաշտերով, նոր տիպի տաշած քարե գործիքներով, փայտյա գյուղատնտեսական իրերով, երկաթե գործիքներով, կարեգործական տեխնոլոգիայով, կերամիկական անոթներով, կավե պարագաների արտաքին հյուսվածքով կավագործական արտադրանքում ու ընտելացված խոզերով»։ Գաղթական փոխակերպումը Կորեական թերակղզիով իր ուժեղանում էր, որովհետև Յայոյ մշակույթը սկիզբ էր առել Կյուսյու կղզու հյուսիսում, որտեղ Ճապոնիան ամենամոտն է Կորեային։ Յայոյ կավագործությունը, գերեզմանաթումբերն ու սննդապահեստները, պարզվում է՝ շատ նման էին Հարավային Կորեայում գտնվածներին։
Վա-ի հայնտվելը չինական աղբյուրներում
Ճապոնիայում մարդկանց մասին ամենահին հիշատակումները այդ ժամանակվա չինական աղբյուրներից են։ Վա-ն՝ Ճապոնիայի անվանման չինական տարբերակի ճապոնական արտասանությունը, հիշատակվում է մ.թ. 57 թ.-ին. Վա-ի Նա շրջանը ստացավ ուշ Հան արքայատոհմի Գուանգվու կայսեր ոսկե կնիքը։ Այս իրադարձությունը գրի է առնվել Հոու Հան Շուում և կազմվել է Ֆան Յեի կողմից 5-րդ դարում։ Կնիքը գտնվել է հյուսիսային Կյուսյուում 18-րդ դարում։ Վա-ն նաև հիշատակվել է 257 թ.-ին Վեի Չժիում՝ Սան Գուո Չժիի մի մասում, որը կազմել է 3-րդ դարում Չեն Շոու գիտնականի կողմից։
Վաղ չինական պատմաբանները նկարագրում էին Վա-ն որպես հարյուրավոր մասնատված ցեղային հասարակության տարածաշրջան, այլ ոչ միասնական երկիր 700-ամյա ավանդույթներով, ինչը նշվում է 8-րդ դարի «Նիհոն Շոկի» աշխատությունում, որը մասամբ առասպելական, մասամբ պատմական գրություն է Ճապոնիայի մասին և թվագրում է երկրի հռչակումը մ.թ.ա. 660 թվականին։ Հնագիտական ապացույցը նաև պնդում է, որ ցեղերի միջև հաճախակի բախումների պայթյուն տեղի ունեցավ այդ ժամանակ։ Շատ հայտնաբերված կենսօջախներ կա՛մ թաղված էին, կա՛մ կառուցված բլուրների գագաթին։ Անգլուխ մարդկային կմախքներ, որոնք հայտնաբերված էին Յոշինոգարի տարածաշրջանում, մեկնաբանվում են որպես այդ ժամանակվա տիպիկ գտածոների օրինակնե։ Ներքին ծովի ափամերձ շրջաններում նետի քարե ծայրերը հաճախ են հայտնաբերվում գերեզմանանման վայրերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի պատմություն
Խուստի շրջան
Խուստի շրջան (Хустський район), շրջան Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզում։
Ստեղծվել է 1945 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Խուստ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 975 կմ²։
Բնակչություն
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 96960 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 99,45 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անդրկարպատյան մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Վեժբոլովկա
Վեժբոլովկա (Вежболовка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կուգարչինսկի շրջանում, Բաշկորտոստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կլյազմա գետի ձախ ափին՝ 17 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 22 կմ է։
Աշխարհագրություն
Հոսում է Յումագուզինո, Սեմենո-Պետրովսկոե, Իրտյուբյակ, Իբրաևո գյուղերով ։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամայի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ռոբերտ Ռիդ
Ռոբերտ Ռիդ  (Robert Lewis Reid, ), ամերիկացի նկարիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1862 թվականի հուլիսի 29-ին Մասսաչուսեթս նահանգի Սթոքբրիջ քաղաքում։ Կրթություն է ստացել Բոստոնի գեղարվեստի թանգարանի գեղարվեստի դպրոցներում և Նյու Յորքի արվեստի ուսանողական լիգայում, այնուհետև եղել է Գուստավ Բուլանժեի և Լեֆևրի աշակերտը Փարիզում։ Նրա առաջին նկարները եղել են ֆրանսիացի գյուղացիների դիմանկարներ, որոնք նա նկարել է Էտապլում, սակայն արդյունքում նա հայտնի է դարձել որպես վիտրաժի դիզայներ և որմնանկարչության վարպետ։ Ազատ արվեստների շենքի գմբեթի որմնանկարներով 1893 թվականին մասնակցել է Չիկագոյի համաշխարհային ցուցահանդեսին։ Բացի այդ, կտավներ է նկարել Վաշինգտոնի Կոնգրեսի գրադարանի, Նյու Յորքի վերաքննիչ դատարանի շենքի և Բոստոնի Կապիտոլիումի համար, որտեղ էլ գտնվում են նրա երեք մեծ որմնանկարները` «Ջեյմս Օտիսը ելույթ է ունենում օգնության հրամանի դեմ», «Պոլ Ռեվիրի արշավը» և «Բոստոնյան թեյախմություն»։ Նա 1990 թվականի Փարիզի ցուցահանդեսում ամերիկյան տաղավարի համար նկարել է պաննո, իսկ 1906 թվականին ավարտել է Մասսաչուսեթս նահանգի Ֆերհեյվենի եկեղեցու համար պատկերվող 10 վիտրաժները։ 1906 թվականին դարձել է Դիզայնի ազգային ակադեմիայի լիիրավ անդամ։ 1915 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյում ցուցահանդեսի համար նկարել է մոնումենտալ կտավներ, որոնք զարդարում են Գեղարվեստի պալատի պատերը։ Մահացել է 1929 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Նյու Յորք նահանգի Քլիֆթոն-Սփրինգս քաղաքում։ Թաղված է Սթոքբրիջի Stockbridge Cemetery գերեզմանատանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ժյուլիանի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
Սվենյա Շուլցե
Սվենյա Շուլցե (Svenja Schulze, ), գերմանացի կին քաղաքական գործիչ, Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ, բնապահպանության, շինարարության, միջուկային ռեակտորների նախարար։
Կենսագրություն
1988 թվականին ավարտել է Նոյսի Նորֆ շրջանի գիմնազիան, այնուհետև Ռուրի համալսարանում սովորել է գերմանագիտություն և քաղաքագիտություն, որտեղ 1996 թվականին ավարտել է մագիստրատուրան՝ պաշտպանելով Ֆ. Վեդեկինդի «Գարնանային զարթոնք» (Frühlingserwachen) և «Երաժշտություն» (Musik) աշխատանքները։ 1988–1989 թվականներին գլխավորել է համալսարանի համաուսանողական կոմիտեն, 1993–1997 թվականներին համարվել է Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի երիտասարդ սոցիալիստների կազմակերպության նախագահ, իսկ 1996 թվականին մտել է Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության երկրամասային կառավարման մեջ ։
1997 թվականից մինչև 2000 թվականը և 2004 թվականից մինչև 2018 թվականը եղել է Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի պատգամավոր։ 2010 թվականից մինչև 2017    թվականը եղել է գիտության երկրամասային նախարար ։
2018 թվականի մարտի 14-ից Մերկելի չորրորդ կառավարության ձևավորման ժամանակ ստացել է բնապահպանության, շինարարության, միջուկային ռեակտորների նախարարի պաշտոն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գերմանիայի նախարարներ Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Մ. Պ. Արբուզովայի դաստակերտ
'''Մ. Պ. Արբուզովայի դաստակերտ''' (Усадьба М. П. Арбузовой), դաստակերտ Մոսկվայում։ Հասցեն` Զնամենկա փողոց, տուն 8/13, շինություն 2։ Մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է ։
Պատմություն
Զնամենկայի և ժամանակակից Ստարովագանկովսկի նրբանցքի անկյունում գտնվող հողակտորը, որն առաջացել էր ավելի խոշոր` Լևաշովի հողակտորի մասնատման արդյունքում, 1828 թվականին գնել է վաճառականուհի Մ. Պ. Արբուզովան։ Նրա ամուսինը` Դմիտրի Նիկոլաևիչը, եղել է փոխգնդապետ, Սուրբ Գևորգի շքանշանի IV աստիճանի ասպետ։ 1829 թվականի հատակագծում այդ վայրում արդեն պատկերվում է ամպիր ոճով կառուցված դաստակերտը։ П-աձև հատակագծով երկհարկանի գլխավոր տունը կողմնորոշված էր դեպի Զնամենկա և կանգնած էր նրա կարմիր գծով։ Բակում եղել է այգի, Վագանկովսկի նրբանցքի երկայնքով կառուցված էին մեկհարկանի դաստակերտային շինություններ։ Տան երկու կողմերում դրված էր դարպասով քարե ցանկապատ։ Դաստակերտի ճակատները դեղին էին, երկրորդ` գլխավոր հարկն աչքի է ընկնում բարձր պատուհաններով։ Նրանց վերևում հավասար հեռավորությունների վրա գտնվում էին դեկորատիվ տարրերը` ժապավեններով ծաղկեպսակներ, կողպեքային քարի վերևում պրոֆիլավորված գոտիներ և առատության եղջյուրներով մեդալիոններ ։
1833 թվականին Վագանկովսկի նրբանցքի շինությանը վարձակալությամբ հանձնելու նպատակով վերնահարկ է կառուցվել, ինչի հետևանքով կալվածքի նկարագիրը փոքր-ինչ հեռացել է դասականից։ 1884 թվականին տնատիրությունը բաժանվել է երկու մասի։ Հյուսիսայինը, որտեղ նախկինում այգի էր գտնվում, վաճառվել է ժառանգական պատվավոր քաղաքացուհի Վարվառա Լեպյոշկինային և առանձնացվել է համատարած ցանկապատով։ Ճարտարապետ Բ. Վ. Ֆրեյդենբերգը այս նոր կալվածքում կառուցել է երկհարկանի շենք (№ 10, շինություն 1), որը 1930-ական թվականներին վերնակառուցվել է` դառնալով քառահարկ։ Վարվառա Լեպյոշկինայի մահվան պահին` 1901 թվականին, Արբուզովայի նախկին կալվածքը ևս նրա սեփականությունն էր։ 1909-1911 թվականներին դաստակերտի գլխավոր տանը կից, փողոցի և նրբանցքի անկյունում, ճարտարապետներ Նիկոլայ Բլագովեշչենսկին և Ֆեոդոր Շեխտելը կառուցել են Ալեքսանդր Շամշինի վեցհարկանի եկամտաբեր տունը։ Արդյունքում դաստակերտի շինություններից մեր օրերն է հասել միայն գլխավոր տունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Պարետային ժամ
Պարետային ժամը (արգելված ժամանակ) արգելք է՝ այն անձանց համար, ովքեր չունեն համապատասխան թույլտվություն օրվա որոշակի ժամին (ինչպես կանոն՝ գիշերը) գտնվել փողոցում, հասարակական վայրերում։ Նպատակ է հետապնդում՝ պահպանել կարգը, արտակարգ իրավիճակներում նվազեցնել զոհերի թիվը։ Արգելքի պահպանմանը հետևում են հատուկ այդ նպատակով առանձնացված զորքեր կամ ոստիկաններ։
Չիլիում՝ Աուգուստո Պինոչետի նախագահության ժամանակ
Չիլիում պարետային ժամ է հայտարարվել այն ժամանակ, երբ իշխանության եկավ Աուգուստո Պինոչետը։
Իրադարձություններ՝ կապված 1991 թվականի Արտակարգ դրության պետական կոմիտեի (ԱԴՊԿ) հետ
1991 թվականի օգոստոսի 20-ին՝ Մոսկվայում, ԽՍՀՄ կուսակցական ու զինվորական վերնախավը՝ երկրում սկսված ժողովրդավարական զարգացումները ճնշելու և խորը ճգնաժամում հայտնված հասարակարգի փլուզումը ռազմական ուժով և բռնաճնշումների միջոցով կանխելու նպատակով, Արտակարգ դրության պետական կոմիտեն (ԱԴՊԿ) հայտարարեց պարետային ժամ, որը նույն օրն էլ չեղյալ հայտարարվեց։
Տաջիկստան, 1992 թ.
1992 թվականի մայիսին, Տաջիկստանի քաղաքացիական պատերազմի սկզբին, Տաջիկստանում հայտարարվեց պարետային ժամ, որը տևեց մի քանի տարի ։ Երեկոյան և գիշերը, առանց անձնագրի, չէր թույլատրվում դուրս գալ փողոց։
2008-2009 թվականների «Պարետային ժամ»-ը երեխաների և դեռահասների համար
2009 թվականի մայիսի 20-ին Ռուսաստանի Դաշնությունում պարետային ժամ է հայտարարվել անչափահասների համար ։ Մասնավորապես, օրենքը սահմանում է, որ մինչև 7 տարեկան երեխաները, առանց ծնողների կամ պաշտոնական ներկայացուցչի, չեն կարող լինել հանրային վայրերում, նաև կարող են դուրս գալ փողոց միայն չափահաս, հարազատ քրոջ կամ եղբոր ուղեկցությամբ։ Սահմանափակվում է՝ անչափահասների մուտքը խաղատներ։ Օրենքի ընդունումն ուղեկցվեց՝ բնակչության կողմից, մասսայական քննադատություններով ու դժգոհություններով ։ Կա կարծիք, որ այս օրենքը խախտում է Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացիների հիմնական իրավունքները՝ երաշխավորված Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրությամբ։ Նմանատիպ գործելաոճ (juvenile curfew) գոյություն ունի նաև ԱՄՆ-ում (որպես կանոն սահմանվում է տեղական իշխանությունների կողմից), ինչը նույնպես՝ հանրային դժգոհության առարկա է։ Նման գործելաոճ եղել է նաև ԽՍՀՄ-ում։
Պարետային ժամը Ֆրանսիայում 2015 թվականին
Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Օլանդի հրամանագրով, մի շարք ահաբեկչություններից հետո, երկրում հայտարարվեց պարետային ժամ։
Տես նաև
Ռազմական դրություն
Կատեգորիա:Ռազմական գործողություններ Կատեգորիա:Ռազմական իրավունք Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ Կատեգորիա:Հանրային իրավունք
Beabadoobee
Բեաթրիս Քրիսթի Լաուս (Beatrice Kristi Laus; ), նաև հայտնի է որպես Բեա Քրիսթի կամ beabadoobee, ֆիլիպինցի-բրիտանացի ինդի երգչուհի և երգերի հեղինակ։ 2018 թվականին ի վեր նա թողարկել է 5 մինի ալբոմներ Dirty Hit լեյբլում, և պլանավորում է աջակցել The 1975 խմբին իրենց 2020 թվականի փետրվարի Music for Cars շրջագայության բրիտանական մասում այնպես, ինչպես 2020 թվականի ապրիլի Հյուսիսային Ամերիկայով նրանց Notes on a Conditional Form շրջագայությանը։ 2020 թվականի մարտի դրությամբ Beabadoobee-ն ավելի քան 300 միլիոն սթրիմներ է հավաքել Spotify-ում։
Վաղ տարիներ
Լաուսը ծնվել է Ֆիլիպինների Իլոիլո քաղաքում 2000 թվականի հունիսի 3-ին և շուտով տեղափոխվել է Լոնդոն իր ծնողների հետ։ Նա մեծացել է Արևմտյան Լոնդոնում, ֆիլիպինական երաժշտություն և 1980-ական թվականների փոփ և ռոք լսելով։ Դեռահաս լինելով, նա լսում էր այնպիսի ինդի ռոք արտիստներին, ինչպիսիք են Քարեն Օն, Yeah Yeah Yeahs-ը, Florist-ը և Ալեքս Ջին։ Նա հաճախում էր Sacred Heart High School ավագ դպրոցը և Hammersmith ակադեմիան։ Քրիսթին 7 տարի ջութակ է սովորել նվագել, մինչև 17 տարեկանում իր առաջին սեքնդ-հենդ կիթառ գնելը։ Նա ինքնուրույն սովորել է այդ գործիքը նվագել ՅուԹյուբի տարբեր տեսահոլովակների օգնությամբ։ Երաժշտությամբ զբաղվելու որոշումը նա ընդունել է Քիմյա Դոուսոնից ոգեշնչված։
Ազդեցություն
Քրիսթին նշել է Էլիոթ Սմիթին, The Mouldy Peaches-ին, Pavement-ին, Mazzy Star-ին, The Beatles-ին, Simon and Garfunkel-ին և Դանիել Ջոնսթոնին որպես իր վրա ազդեցություն ունեցած արտիստների։
Քալիդը, Ջեյդեն Սմիթը և Մաթի Հիլին The 1975 խմբից համարում են իրենց Beabadoobee-ի երկրպագուներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Բրիտանացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Բրիտանացի ռոք երաժիշտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ Կատեգորիա:Ինդի ռոք երաժիշտներ Կատեգորիա:Ալտերնատիվ ռոք երաժիշտներ Կատեգորիա:NME Awards մրցանակի դափնեկիրներ
Չերքեզի լեռնանցք
Չերքեզի լեռնանցք, լեռնանցք Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Սյունիքի բարձրավանդակում, Գորիս քաղաքից 1,5 կմ արևելք, 1674 մ բարձրության վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնանցքներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռնագրություն
Էրշինի գավառ
Էրշինի գավառ (Microrregião de Erechim) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Ռիու Գրանդու դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մի մաս է կազմում Սեարա նահանգի հյուսիսարևմտյան մարզը։ Բնակչությունը կազմում է 217 894 մարդ, ըստ 2005 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 5 710,341 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 38,2 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ մունիցիպալիտետները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի գավառներ
Ելենա Նետեցկայա
Ելենա Նետեցկայա (Елена Анатольевна Нетецкая, ), ուկրաինացի պետական և քաղաքական գործիչ, 5-7-րդ գումարումների Ուկրաինայի ժողովրդական պատգամավոր։ Շրջանների կուսակցության անդամ։
Կրթություն
2004 թվականին ավարտել է Դոնեցկի ազգային համալսարանը՝ «Իրավագիտություն» մասնագիտությամբ և «իրավաբան» որակավորմամբ։
2009 թվականին ավարտել է Դոնեցկի պետական համալսարանը՝ «պետական ծառայություն» մասնագիտություն և մագիստրոսի որակավորմամբ։
Աշխատանքային գործունեություն
1992 թվականից մինչև 2001 թվականն աշխատել է Մակեևկա քաղաքի ժողովրդական պատգամավորների Խորհրդային շրջանային խորհրդի կազմակերպական բաժնի հրահանգիչ, իրավական և կազմակերպական-զանգվածային աշխատանքների բաժնի մասնագետ։
2001 թվականից մինչև 2003 թվականն աշխատել է Մակեևսկի քաղաքային խորհրդի գործկոմի կազմակերպչական բաժնի մասնագետ և վարիչ։
2003 թվականից մինչև 2005 թվականն աշխատել է Դոնեցկի մարզային պետական վարչակազմի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալ։
2006 թվականից մինչև 2007 թվականը եղել է Ուկրաինայի 5-րդ գումարման Ժողովրդական պատգամավոր։
2010 թվականի մարտից մինչև 2011 թվականի փետրվարը եղել է Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության նախարարների խորհրդի նախարար։
2010 թվականից մինչև 2012 թվականը եղել է Ուկրաինայի 6-րդ գումարման Ժողովրդական պատգամավոր։
2012 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում Շրջանների կուսակցությունից ընտրվել է Ուկրաինայի 7-րդ գումարման Գերագույն Ռադայի պատգամավոր՝ թիվ 3 միամանդաթ ընտրատարածքով՝ հավաքելով ընտրողների ձայների 50,37 տոկոսը ։
2014 թվականին հավանություն չի տվել Ռուսաստանի Դաշնությանը Ղրիմի միացմանը՝ շարունակելով պատգամավորական լիազորությունները մինչև VII գումարման Գերագույն ռադայի աշխատանքի ավարտը 2014 թվականի նոյեմբերին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ
Դեզ (գետ)
Դեզ, հնագույն անունը՝ Դիզ (, ժամանակակից արտասանությամբ՝ Դեզ, իսկ մինչ 1920-ական թվականները՝ Դիզ), գետն ընդգրկում է Լոռեսթանի և Խուզեսթանի նահանգների տարածքները, սկիզբ է առնում Զագրոսի լեռներից թափվում է խոշոր գետեր Քարունի և Արվանդ Ռուդի մեջ։ Երկարությունը՝ 515 կմ ։
Անվան ծագումը
Համարվում է, որ «Դիզ» անվանումը ծագում է «դղյակ, ամրոց» բառերից։ Այս գետը նաև ունեցել է հունական անուն՝ «Κοπράτης» (գրադարձությամբ՝ Կոպրատիս)։
Ջրի ծախս
Նվազագույնը՝ 140 մ³/վրկ, առավելագույնը՝ 4337 մ³/վրկ։
Վտակներ
Ռուդե Մարբորե, Գոհար ռուդ, Բախտիարի, Աբե Ռուդբար, Բալա Ռուդ:
Կիրստեն Սինեմա
Կիրստեն Սինեմա (Kyrsten Lea Sinema, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, որը ներկայացնում է դեմոկրատական կուսակցությունը։ Արիզոնայի 9-րդ ընտրատարածքից Ներկայացուցիչների պալատի անդամ (2013-2019), Արիզոնայից ԱՄՆ սենատոր (2019 թվականից)։ Առաջին բացահայտ բիսեքսուալ քաղաքական գործիչը, որն ընտրվել է ԱՄՆ Կոնգրեսում։
Դեզ (գետ)
Ջրագրություն և էկոլոգիա
Գետին հարակից շրջանները անձեռնմխելի համարվող պահպանվող տարածքներ են։ Գետը շրջապատված է արևադարձային և մերձարևադարձային անտառներով։ Դիզի շրջանը, որն անվանված է գետի անունով, բաժանվում է երկու գոտու՝ արգելոց և վայրի բնության արգելաբնակավայր։ Պահպանվող տարածքի ընդհանուր մակերեսը 16 հազար հա է։
Կիրստեն Սինեմա
Կենսագրություն
Սինեման ծնվել է Արիզոնա նահանգի Տուսոն քաղաքում, նրա ծնողները ամուսնալուծվել են, երբ նա երեխա է եղել, և մայրը կրկին ամուսնացել է։ Եղբոր, քրոջ, մոր և խորթ հոր հետ, Սինեման տեղափոխվեց Դեֆունիակ Սփրինգս, Ֆլորիդայի հյուսիսում գտնվող փոքրիկ քաղաք։ Նրա խորթ հայրը կորցրել է աշխատանքը, և բանկը զրկել է նրան տան սեփականության իրավունքից ժամկետանց պարտքերի համար, ընտանիքը երեք տարի ապրել է վերակառուցված բենզալցակայանում։
Դեզ (գետ)
«Դեզ» ամբարտակ
1963 թվականին Իրանում բացվեց երկրի ամենախոշոր՝ Դեզ անվամբ ամբարտակը։ Այն գտնվում է Դեզ գետի վրա, Խուզեստանի Դիզֆուլ քաղաքից 25 կմ հեռավորության վրա։ Ջրամբարի հզորությունը 3350 միլիոն խորանարդ մետր է։
Ամբարտակի բարձրությունը 203 մետր է, այն համարվում է Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանի ամենաբարձր ամբարտակը աշխարհում այն 6-րդն է իր բարձրությամբ։
Ամբարտակի շինարարությունն իրականացրել է իտալական «Salini Impregilo» ընկերությունը, որը ամբարտակներ կառուցել է նաև Զամբիայում՝ Զամբեզի գետի վրա (126 մ), Պակիստանում՝ Ինդոս գետի վրա (143 մ), Գանայում՝ Վոլտա գետի վրա։ Դեզ գետի վրա գտնվում է նաև շրջանի ամենահին հիդրոէլեկտրակայանը։
Մինչ 1979 թվականի Իսլամական հեղափոխությունը Իրանում ամբարտակին կից ոռոգելի հողերի մեծ մասը տնօրինվում էին օտարերկրյա կորպորացիաների, այդ թվում՝ Mitsui, Chase Manhattan, Shell, John Deere և Transworld կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իրանի գետեր
Փարավոնի կղզի
Փարավոնի կղզի (جزيرة فرعون), քարքարոտ և ժայռոտ ոչ մեծ կղզի Աքաբայում։
Աշխարհագրություն
Տեղակայված է արևելքում Սինայի արաբական կղզուն կից։ Կղզու և հյուսիսային Տաբայի հեռավորությունը կազմում է 8 կմ։
Պատմություն
Կղզին վաղուցվանից եղել է առևտրական ճանապարհների էպիկենտրոնը։ Այս մասին առաջինը փաստում են Տիրա Հիրամա Մեծի թագավորությանն ու գործունեությանը վերաբերվող տեղեկությունները։ 12-րդ դարում խաչակիրները Կհիրեյի և Դավասկոսի և իհարկե իրենց բնօրրանի միջև գտնվող անցումը պաշտպանելու համար կառուցեցին փոքր կղզու վրա մի ամրոց, որին նրանք անվանեցին Իլ-դե-Հրայ, արաբական տարեգրության մեջ նշված է, որպես Այլա, այսօր նաև մայրցամաք Այլա, Ակաբայի պատմության մի մասը։ Սակայն խաչակիրները քիչ ժամանակ անց հեռացել են տեղանքից։ 1170 թվականի դեկտեմբերին Սալադինը գրավեց կղզին և վերակառուցված ամրոցը, շրջապատեց այն իր զորքով ։ 1181 թվականի նոյեմբերին Ռենո դե Շատիլոն հարձակվեց կղզու վրա, վերջինս կազմակերպեց ծովայի շրջափակում մուսուլմանների դեմ պայքարի համար, որը տևեց 1183-րդ դարի սկիզբը ։ Գործողությանը մասնակցում էր եռկու նավ, որը հաջողություն չունեցավ։ Ավելի ուշ կղզում հաստատվեց մի գյուղ, որի բնակիչները զբաղվում էին ձկնորսությամբ։ 14-րդ դարում բարձր դիրք էին զբաղեցնում մամլուքները, ավելի ուշ՝ Ակաբան ։
Զբոսաշրջություն
Կուբա և Ակաբա քաղաքներ միշտ էլ նկատվել են զբոսաշրջիկներ, ովքեր նավերով ։ Բացի հին բերդից կղզում ներգրավված է նաև ջրասույզների համար նաղատեսված կորալային առագաստ։ Արաբական գարնան դեպքերից հետո զբոսաշրջիկների հոսքը նվազել է ։
2003 թվականի հուլիսի 28-ին կղզու բերդը գրանցվեց ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ի նախնական ցանկում, բայց համաշխարհային ժառանգության կարգավիճակի դեռ չի նշանակվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի կղզիներ Կատեգորիա:Կարմիր ծովի կղզիներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկ Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ
Կիրստեն Սինեմա
Կենսագրություն
1995 թվականին Բրիամ Յանգի Համալսարանում ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան, ավարտելուց հետո նա հեռացել է Հիսուս Քրիստոսի Վերջին Օրերի Սրբերի Եկեղեցուց, Սինեման այս պահին ԱՄՆ Կոնգրեսի միակ ոչ կրոնական անդամն է։ Ունի սոցիալական աշխատանքի մագիստրոսի աստիճան Արիզոնայի պետական համալսարանից (1999), ինչպես նաև իրավունքի դոկտորի աստիճան (2004) և փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան (2012)։
1995 թվականից մինչև 2002 թվականը Սինեման աշխատել է որպես սոցիալական աշխատող։
Քաղաքական կարիերայի սկիզբ
Իր քաղաքական գործունեությունը սկսել է որպես անկուսակցական՝ կապված Կանաչների կուսակցության հետ։ 2000 թվականին եղել է Ռալֆ Նեիդերի ընտրարշավի կամավորը, որը նախագահ էր առաջադրվել Կանաչներից։ 2002 թվականին Սինեման փորձել է Արիզոնայի Ներկայացուցիչների պալատում ընտրվել որպես անկախ թեկնածու Կանաչների աջակցությամբ, նա զբաղեցրել է վերջին 5-րդ տեղը՝ 8 % ձայնով։
2004 թվականին Սինեման հաղթանակ է տարել դեմոկրատների ներկուսակցական ընտրություններում և ընտրվել է նահանգի Ներկայացուցիչների պալատում, այնուհետև հաջողությամբ վերընտրվել է երեք անգամ։ 2010 թվականին նա հաղթել Է Արիզոնայի Սենատի ընտրություններում։
ԱՄՆ Կոնգրեսում
2012 թվականին Սինեման հայտարարել է Արիզոնայի Նոր 9-րդ ընտրատարածքում ԱՄՆ-ի Ներկայացուցիչների պալատի ընտրություններին մասնակցելու մասին (Արիզոնա նահանգը լրացուցիչ շրջան է ստացել 2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով)։ Նա 10 251 ձայնով (ընտրողների ձայների 4,1 %-ը) հաղթանակ է տարել Հանրապետական Վեռնոն Փարքերի նկատմամբ։
Նոյեմբերի 12-ին Սինեման պաշտոնապես հաղթող է ճանաչվել սենատորի աթոռի համար պայքարում, որը 1976 թվականից անփոփոխ կերպով պատկանում էր հանրապետականներին ։
Պաշտոնը ստանձնելուց հետո 2019 թվականի հունվարի 3-ին դարձել է առաջին կինը, որը Արիզոնան ներկայացնում է Սենատում և այն սենատորներից երկրորդը, որոնք բացահայտ նույնականացնում են իրենց ԼԳԲՏ-ի հետ (Թեմմի Բոլդուինից հետո)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիալական աշխատողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Հիսուս
Հիսուս (Ἰησοῦς, ישוע), ինչպես նաև Հիսուս Նազովրեցի կամ Հիսուս Քրիստոս, ), քրիստոնեության գլխավոր անձը, առաջին դարի կրոնական քարոզիչ և կրոնական առաջնորդ ։ Ըստ Քրիստոնեական Աստվածաշնչի Հիսուսը Աստծո Որդին է և Հին Կտակարանում խոստացված Օծյալը՝ «Մեսիան» ։
Գրեթե բոլոր ժամանակակից ուսումնասիրողները գտնում են, որ Հիսուսը պատմական անձնավորություն է։ Նա Հովհաննես Մկրտչի կողմից մկրտված գալիլեացի հրեա էր, որը հետագայում սկսել է իր սեփական ծառայությունը՝ իր ուղերձը բանավոր քարոզելով , և հիշատակվել է որպես «րաբբի» (ուսուցիչ) ։ Հիսուսը բանավիճել է այլ հրեաների հետ՝ ինչպես ճշմարիտ կերպով հետևել Աստծուն, իրականացրել է մարդկանց բժշկումներ, սովորեցրել է առակներով և իր շուրջը հավաքել հետևորդներ ։ Նա ձերբակալվել է և հանձնվել հրեական ատյանին, ապա՝ հռոմեական իշխանություններին և Հրեաստանի (Հուդա) հռոմեական կառավարիչ Պիղատոս Պոնտացու հրամանով դատապարտվել մահվան խաչելության միջոցով։
Հիսուսը ծնվել է Սուրբ Հոգուց` Մարիամ կույսից, գործել հրաշքներ, հիմնել Եկեղեցին, մահացել խաչի վրա մարդկության մեղքերի քավության համար, հարություն առել մեռյալներից և համբարձվել երկինք, որտեղից նա վերադառնալու է (տե՛ս նաև Նիկիո հավատի հանգանակ)։ Քրիստոնյաները հավատում են, որ Հիսուս Քրիստոսն իր մահվան միջոցով հնարավորություն է տվել իրեն հավատացող մարդկանց մաքրվել մեղքերից և հաշտվել Աստծո հետ ։ Քրիստոնյաների մեծամասնությունը երկրպագում են Հիսուսին որպես Աստծո Որդու։
Հիսուսի ծնունդը սովորաբար նշվում է դեկտեմբերի 25-ին (որոշ արևելյան եկեղեցիների կողմից` հունվարի սկզբներին, Հայ առաքելական եկեղեցու կողմից` հունվարի 6-ին` Հիսուսի մկրտության տոնի հետ միասին) և որպես տոն հայտնի է Սուրբ ծնունդ անվամբ։ Նրա խաչելությունը հարգվում է Ավագ Ուրբաթ օրը, իսկ հարությունը նշվում Զատկին։
Լայնորեն կիրառվող ՔՀ ժամանակաշրջանի օրացույցը (լատիներենում՝ «anno Domini» ՝«Տիրոջ տարի»), և դրան համարժեք այլընտրանքը( մ.թ.) հիմնվում է Հիսուսի ծննդյան մոտավոր թվականի վրա ։
Հիսուսը հիշատակվում է նաև ոչ քրիստոնեական կրոններում և նոր կրոնական շարժումներում։ Իսլամում Հիսուսը (անունը սովորաբար տառադարձվում է Իսա) համարվում է Աստծո կարևոր մարգարեներից մեկը և «Մեսիա»  ։ Մուսուլմանները հավատում են, որ նա  մարգարե է, ով ծնվել է կույսից, բայց նրան չեն համարում Աստծո Որդի։ Ըստ Ղուրանի՝ Հիսուսը խաչվել, սպանվել է առերևույթ, իսկ իրականում ֆիզիկապես համբարձվել է երկինք` Աստծո մոտ։ Հուդայականությունը մերժում է, որ Հիսուսը հրեաների սպասված օծյալն է (մեսիա)՝ գտնելով, որ նա չի համապատասխանում օծյալի մասին Հին Կտարակարնի մարգարեություններին, օժտված չէ աստվածային բնությամբ և հարություն չի առել ։
Անվան ստուգաբանություն
Հայերոնում «Հիսուս» անունը ծագում է հունարենից՝ Ἰησοῦς (Iesous) ։ Հունական ձևը հրեական ישוע (Yeshua) ավելի հին יהושע (Yehoshua) տարբերակն է կամ անգլերեն «Joshua» ։ Yeshua անունը հավանաբար օգտագործվել է Հրեաստանում Հիսուսի ծնննդյան ժամանակաշրջանում ։ Մ. թ. I դարում Հովսեփոս Փլավիոսի աշխատություններում, որոնք գրվել են հունարեն՝ նույն լեզվով, ինչ Նոր Կտակարանը, Հիսուս անունը (i.e. Ἰησοῦς) գործածվում է առնվազն 12 անգամ՝ տարբեր մարդկանց նկատմամբ։ «Հիսուս» անվան ստուգաբանությունը Նոր Կտակարանի համատեքստում տրվում է որպես «Աստված փրկություն է»։
Քրիստոնեության տարածման հենց սկզբից քրիստոնյաները Հիսուսին անվանում էին «Հիսուս Քրիստոս»։ «Քրիստոս» բառը կոչում կամ պաշտոն է, ոչ թե անուն ։ Ծագում է հունարեն Χριστός (Քրիստոս) բառից, թարգմանված է եբրայերեն մաշիախ (משיח) բառից, որը նշանակում է «օծյալ» ։ Աստվածաշնչյան հուդայականությունում սրբագործված յուղը գործածվում է մարդկանց, առարկաները օծելու համար՝ որպես նրանց կրոնական սրբագործման մաս (տե′ս Ղևտական 8:10–12)։
Քրիստոնյաները Հիսուսին անվանեցին Քրիստոս, քանի որ հավատում էին նրա «Օծյալ» լինելուն, որի գալուստը մարգարեացվել է Հին Կտակարանում։ Քրիստոսը դիտվում է որպես անուն՝ «Հիսուս Քրիստոսի» մաս։ «Քրիստոնյա» եզրույթը (նշանակում է՝ Հիսուսի հետևորդներ) կիրառվում է առաջին դարից մինչ այժմ ։