cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ուիլյամ Սյուարդ Բերրոուզ
1940-ականների սկիզբը, ծանոթությունը Գինզբերգի և Կերուակի հետ
Գրողի հետագա ստեղծագործությունների և բազմաթիվ գաղափարների վրա էական ազդեցություն է ունեցել հոգեվերլուծաբան Վելհելմ Ռայխը, մասնավորապես՝ նրա «օրգոնիկ էներգիայի» հետազոտությունները ։ Առաջին «օրգոնիկ խուցը» Բերրոուզը կառուցեց 1979 թվականին, երբ գտնվում էր գիտնականի աշխատության ազդեցության ներքո։ Հետագայում նա մեկ անգամ չէ, որ նորից կառուցել է այն՝ նրա ներսում յուրաքանչյուր օր 15-20 րոպե տևողությամբ մեդիտացիա անելով։ Բերրոուզը Ռայխի բացահայտումը հրաշալի էր համարում՝ միաժամանակ վերապահում անելով, որ ինքը՝ գիտնականը գերագնահատել է իր կարևորությունը, և ավելացնելով, որ, այնուամենայնիվ «բացահատման կարևորության մասին կարելի է հստակ դատել` ելնելով այն փաստից, թե իշխանությունները որքանով են ջանք ներդնում այն թաքցնելու համար»։
1940-ականների վերջը, Մեքսիկա տեղափոխվելը և կնոջ սպանությունը
Ողբերգական իրադարձությունից հետո փոքրիկ Բիլլին անորոշ ժամանակով ուղարկեցին Սենտ-Լուիս` տատիկի և պապիկի` Բերրոուզ-ավագի ծնողների՝ Լորի և Մորտիմերի մոտ։ Կնոջ սպանության գործով նախաքննության արդյունքում Բերրոուզը մեղավոր ճանաչվեց, և նրան ութից քսան տարի բանտարկություն էր սպասվում։ Սակայն փաստաբանների բողոքարկմամբ սկսված նոր լսումների արդյունքում դատարանը նրան ազատ արձակեց։ Բալիստիկայի կրկնակի փորձաքննության (ի հակակշիռ այն փորձաքննության, որով ապացուցվել էր Բերրոուզի մեղքը) հետ կապված պատմությունը մինչև օրս սպիտակ հետքի նման մնում է. փաստաթղթերի բնօրինակները, որոնցով կարելի էր բացատրել, թե ինչպես Բերրոուզին հաջողվեց երկու շաբաթ բանտում մնալուց հետո դուրս գալ այստեղից, պարզապես չեն պահպանվել։ Մինչև 1952 թվականի նոյեմբերի կեսերը Բերրոուզը մնաց Մեխիկոյում, ապա վերադարձավ ԱՄՆ ։ Մեքսիկա նա այլևս չմեկնեց ։
Վաղ 1950-ականները, ստեղծագործության սկիզբը
1951 թվականի կեսերին Ուիլյամը փորձեց «չինական մեթոդով» դադարեցնել թմրանյութերի ընդունումը (չափաբաժնի աստիճանական նվազեցմամբ) և ակտիվորեն աշխատում էր իր առաջին գրքի վրա, որի պատրաստի գլուխները Գինզբերգին ուղղված նամակներով ուղարկելով ԱՄՆ։ Ինքնակենսագրական նյութը գրողին հնարավորություն էր տալիս թեմայից թեմա անցնելու, ազատորեն զանազարկելու դրանք, այդ պատճառով ձեռագիր տեքստը հետագայում բաժանվեց 2 ստեղծագործության՝ «Այլանդակը» և «Ջանկի»։ «Ace Books» հրատարակությունը նախապատրաստում էր լույս ընծայել «Այլանդակը» վեպը, սակայն նրա ներկայացուցիչը հրաժարվեց գրքում զետեղել հեղինակի հոմոսեքսուալ փորձառության ճոխ նկարագրությունները, որն էլ դարձավ նյութը երկու առանձին մասերի բաժանելու գլխավոր պատճառը. «Ես հիշում եմ, ինչպես «Ace Books-ի խմբագիրը, ով տպագրել էր «Ջանկի»-ն ասաց ինձ, որ իրեն կդատապարտեն, եթե ինչ-որ մի օր ինքը հրատարակի «Այլանդակը» («Гомосек», «Пидор»)}}:
1953 թվականի հունվարին, վկայակոչելով ինչ-ինչ «հետազոտություններ» անելու անհրաժեշտությունը, Բերրոուզը իր ծնողներին համոզեց հովանավորել իր ճամփորդությունը դեպի Հարավային Ամերիկա. իրականում նա պլանավորել էր մեկնել բացառապես որոնելու արագաճ լիանաներ, որոնցով Ամազոնի ավազանի բնակիչները հոգեմետ նյութեր էին պատրաստում։ Նամակներում շարադրվող վեպը այս ուղևորության մանրամասն հաշվետվությունն է. մի քանի տարի անց առանձին գրքով լույս կտեսնի «Յախեի նամակներ» («Письма Яхе») վեպը (1963)։ Ճանապարհորդության ավարտից հետո գրողը տեղափոխվում է Մարոկկո, Տանժերի միջազգային գոտի, ուր այցելելը նրա երազանքն էր ամերիկյան հայտնի գրող Փոլ Բոուլզի մի քանի գրքերը կարդալուց հետո ։
1950-ական և 1960-ականների վերջերը, «Մերկ նախաճաշ»
Տանժերում Բերրոուզի հետագա ստեղծագործական կյանքի համար տեղի ունեցավ մի հիշարժան հանդիպում. գեղարվեստական ցուցահանդեսներից մեկի ժամանակ նա ծանոթացավ սկսնակ գեղանկարիչ Բրայոն Գայսինի հետ։ Առաջին հանդիպումը նրանց չմտերմացրեց, իսկ շուտով նաև վանեց իրարից. Բերրոուզը Գայսինի նկարները դատարկ էր համարում, իսկ վերջինս գրողին ընկալում էր որպես «կիսախելագար թմրամոլ»։ Գայսենի սահուն կյանքն ավարտվում է 1958 թվականին, երբ փակվում է կարճատև գործած ռեստորանը, որի սեփականատերը համարվում էր նկարիչը. նա վերադառնում է Եվրոպա, որտեղ կրկին հանդիպում է Բերրոուզին։ Այս երկրորդ հանդիպումը երկարամյա ընկերության և ստեղծագործական համագործակցության հիմքը դարձավ։ Փարիզում Գայսինը տեղավորվեց «Քանդված հյուրանոց»-ում, ուր այդ ժամանակ գտնվում էր նաև Բերրոուզը։ Այստեղ, երջանիկ պատահականությամբ, Գայսինը իր համար բացահայտեց դեռևս 1920-ական թվականներին ռումինական ծագմամբ ֆրանսիական գրող Տրիստան Ցարի կողմից հայտնաբերված «ակոսների մեթոդը» ։ «Twisty Little Passages» (2005) գրքում նկարիչը գրում է. «Մինչ ես N 25 սենյակում նկարների քաթանների վրա ակոսներ էր անում, փորիչով գծեր էր անում թերթերի տրցակներին և մտածում էր այն մասին, թե վեց ամիս առաջ նամակով ինչ էի ասել Բերրոուզին նկարչության մեջ տեխնիկայի օգտագործման անհրաժեշտության մասին։ Ես հատվածները համադրում էր և սկսում էի տեքստ հավաքել։ Բերրոուզը ասում էր, որ անհրաժեշտ է էջը վերցնել և այն կտրատել երկայնքով և լայնությամբ, որպեսզի արդյունքում չորս բաժիններ ստացվեն, որոնք հետագայում պետք է տեղափոխվեն. առաջինը` չորրորդի, երկրորդը՝ երրորդի փոխարեն։ Այս կերպ, ըստ գրողի, ձեր առջև հայտնվում է նոր էջ» ։
1957 թվականի հոկտեմբերին, Գինզբերգը իր սիրեկան Պիտեր Օրլովսկու հետ տեղափոխվում է Փարիզ։ Մեկ տարի անց Բերրոուզը միանում է նրանց՝ թմրակախյալությունից ապոմորֆինով բուժման հետևանքների զգացողություններով։ Շատ տարիներ անց, պատասխանելով այդ պրեպարատի մասին Դ. Օդյեի տված հարցին, Բերրոուզը կասի՝ «Դա (ապոմորֆինը) շրջադարձային մեկնակետ է կյանքի ու մահվան միջև։ Առանց ապոմորֆինի ես չէի բուժվի։ Չէի գրի «Մերկ նախաճաշը»։
Այդ ժամանակ Գինզբերգը, Կերուակը և Անսենը օգնում էին վերամշակել և ձևավորել Բերրոուզի կողմից մասնատված նյութերը, և 1958 թվականին նրանք միասին ավարտեցին «Մերկ նախաճաշի» սևագրության նախապատրաստական աշխատանքները։ Այդ նույն թվին ձեռագիրը տրվեց Մորիս Ժիրոդիային` տպագրության, սակայն վերջինս մերժեց այն։ Գրողը ստիպված դիմեց Լոուրենս Ֆերլինգետտին և նրա «City Lights»-ին (Սան-Ֆրանցիսկո)։ Օլիվեր Հարրիսը` «Ուիլյամ Բերրոուզի նամակները» գրքի համահեղինակը, նշում է, որ թեպետ գրողը զիջումների գնաց՝ համաձայնելով տեքստից հանել այսպես կոչված «կեղտոտ» պահերը, Ֆերլինգետտին, այնուամենայնիվ, մերժեց իրենց կողմից «Մերկ նախաճաշի» հրատարակումը։ Միայն որոշ ժամանակ անց, երբ գրքի նշանակալի մասը հրատարակված էր «Chicago Review»-ի կողմից, ժամանակին իր կողմից մերժված ձեռագրի հանդեպ Ժիրոդիան հետաքրքրություն ցուցաբերեց։ Այստեղ՝ Փարիզում, կայացավ ևս մեկ կարևոր հանդիպում՝ Գայսինը Բերրոուզին ներկայացրեց ռեժիսիոր Էնթոնի Բելչային։ Նրանք երեքով սկսեցին Բերրոուզի ստեղծագործությունների հիման վրա կինոնախագծերի շարքի վրա աշխատել։ Այդ ընթացքում Բերրոուզը, մնալով Փարիզում, սկսեց Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում ճանապարհորդելու ընթացքում իր կողմից արված բազմաթիվ օրագրային գրառումներն ու ուրվանկարները վերամշակել։ Այդ աշխատանքի արդյունքը դարձան «Փափուկ մեքենա», «Տոմսը, որը պատռվել էր» և «Նովա Էքսպրես» երեք վեպերը՝ «Նովա» եռերգությամբ  ։ «Նովա» եռերգությունը որոշակիորեն ազդեցություն ունեցավ ոչ միայն գրականության ոլորտում «ակոսների մեթոդի» լինելիության, այլ նաև էականորեն նպաստեց գիտական ֆանտաստիկայի ժանր հանդիսացող կիբերպանկի զարգացմանը։ Վեպը լույս ընծայեց «Olympia Press»-ը (Ֆրանսիա) 1959 թվականին, սակայն ոչ կոռեկտ բառապաշարի առատ առկայության և մանկապղծության և մանկական սպանությունների տեսարանների պատճառով հայտնվեց ԱՄՆ-ի տարածքում հրատարակության արգելված գրքերի ցանկում ։ Ուշագրավ է նաև այն, որ Ֆրանսիայում էլ առանց սկանդալի չեղավ. բանը հասավ նրան, որ հայտնի գրականագետները Ժիրոդիայի գործողությունները՝ գրքի լույս ընծայման կապակցությամբ, արդարացնող բաց նամակ հղեցին երկրի իշխանություններին։ 1960 թվականին գրողը տեղափոխվում է Լոնդոն, ուր շարունակում է աշխատել նոր ստեղծագործությունների վրա։ Նա հեռացավ Անգլիայից մեկ տարի անց՝ որոշելով ամառն անցկացնել իր սիրելի Տանժերում։ Այս ուղևորության ընթացքում նա ծանոթանում է Թիմոթի Լարիի հետ, ում հետ ընկերանում է։ Բերրոուզը մեկ անգամ չէ, որ Միացյալ Թագավորությունում այցելե է Լարիին։
1961 թվականի ամռանը գրողը փորձում է հարթել որդու հետ հաղորդակցվելու խնդիրները, և նրան հրավիրում է Տանժեր, որտեղ այդ ժամանակ ապրում էր իր սիրեկանի՝ Իեն Սոմմերվիլի հետ։ Այստեղ Բիլլը փորձեց հոր սիրելի պատրաստուկը՝ կիֆը։ Շփումը, ընդհանուր առմամբ, քիչ օգտակար եղավ. հայր և որդի այդպես էլ չկարողացած միմյանց լավ ճանաչել։ «Քամու ձև ստացած ծառեր» հոդվածում Բերրոուզ-ավագը գրում է. «Մեր շփումը Տանժերում լարված ու դատարկ ստացվեց» <…> Լարվածություն և չհասկացվածություն <…> մենք այդպես էլ չմտերմացանք։ Հիշում եմ՝ երբ պառկում էի քնելու, լսում էի, թե ինչպես է հարևան սենյակում Բիլլը կիթառ նվագում։ Զգում էր՝ ինչպես եմ տխրում»։
Բրայոն Գայսինը, մեկնաբանելով Միացյալ Նահանգներում Բերրոուզի արվեստի շուրջ ծավալվող իրավիճակը, կարևոր նկատառում է արել. «Բորրոուզը բավականին ճիշտ ժամանակին դուրս պրծավ մութ հերոինից և հոմոսեքսուալիզմից, երբ ԱՄՆ-ի ցենզուրայի մեքենան վերջապես առաջ էր բերել մեծ թվով խելացի երիտասարդ իրավաբաններ, ովքեր աշխատում էին Նյու-Յորքի «Գրոուվ» Պրեսս»-ում, ովքեր բավականին առատ նյութ էին կուտակել Ամերիկայի բոլոր 50 նահանգներում դատական գործեր մեկնարկելու համար։ Ընդ որում, նրան հաղթում էին»։ 1962 թվականին «Գրոուվ» Պրեսս»-ի հրատարակչությունը Չիկագոյում շահեց «գործ ընդդեմ ցենզուրայի» դատական գործը։ Նույն թվականի օգոստոսին Բերրոուզը Էդինբուրգում մասնակցեց գրողների կոնֆերանսին (Edinburgh Writers’ Conference), որը կազմակերպել էր ավանգարդ-հրատարակիչ Ջոն Կալդերը. կոնֆերանսին նա ներկայացրեց «ակոսների մեթոդը» և հանդես եկավ բարոյական ցենզուրայի դեմ ուղղված խոսքով։ Կոնֆերանսին ներկա գտնված հոլանդացի գրականագետ Հերարդ Ռեվեն գրում է «Հազվադեպ է ինձ վիճակվել լսել, երբ այսպես հասկանալի և անողոքաբար բացատրվում է բարոյական ցենզուրայի կեղծ բնութագիրը և համոզիչ կերպով ապացուցվում է, որ պետությունը դատապարտում է ստեղծագործաբար գրգրող սեքսուալ այն դրդիչները, որոնք նա ինքը օգտագործել չի կարողանում»։ Կոնֆերանսին «Մերկ նախաճաշ»-ի օգտին արտահայտվեցին Նորման Մեյլերը և Ալեքսանդր Տրոկկին։ Ռոսսետը որոշեց վեպի ևս մի քանի հազար օրինակ պատվիրել տպագրողից և ձեռնամուխ եղավ ԱՄՆ-ի տարածքում դրա վաճառքին։ Տարվա ընթացքում գիրքը առկա էր երկրի տարածքի բոլոր գրախանութներում, սակայն 1963 թվականի քաղաքացիական չդադարող ելույթները հանգեցրեցին բոստոսնյան ոստիկանության կողմից գրքի խոշոր քանակության կալանքին։ Բերրոուզի «Մերկ նախաճաշ» վեպի գործի լսումները սկսվեցին 1965 թվականի հունվարի 12-ին։ Գործը քննում էր դատավոր Յուդժին Հուդսոնը (Eugene Hudson)) : Պաշտպանության հիմքում դրված էր այն գաղափարը, որ ստեղծագործությունը անվիճելի սոցիալական նշանակություն ունի ։ Գրքին գնահատական տվող հրավիրված փորձագետների թվում էին Գինզբերգը, Մայլերը և Չիարդին։ Ինքը՝ հեղինակը, լսումներին չէր մասնակցում։ Պատասխանելով այս կապակցությամբ հնչած լրագրողական օրինաչափ հարցին՝ Բերրոուզը պատասխանեց, որ իր համար այդ ամբողջ գործընթացը ֆարսի է նման։ Գրողը մեկնաբանում է. «Պաշտպանը ապացուցում է, որ իբր «Մերկ նախաճաշ»-ը վիթխարի հասարակական նշանակություն ունի, սակայն, իմ կարծիքով, դա գործին չի վերաբերում և չի առնչվում ոչ ցենզուրայի իրավունքի հիմանահարցին՝ ընդհանրապես, ոչ էլ ցենզուրան սահմանելու պետության իրավունքին»։
Դատարանում Գինզբերգը ելույթ ունեցավ մեկ ժամից ավել՝ վերլուծելով վեպի կառուցվածքը, նրա թեմաները և գրական արժեքները։ Գրքի յուրաքանաչյուր տարրը նա բաժանեց մեկը մյուսից և ցույց տվեց, թե դա որքան կարևոր է ստեղծագործելու մեթոդիկայի մեջ՝ առհասարակ։ Մեյլերը, իր հերթին, Բերրոուզի ստեղծագործությունը համեմատեց Մարսել Պրուստի «Կորած ժամանակի որոնումներում»-ի և Ջեյմս Ջոյսի «Ուլիսս»-ի հետ՝ պնդելով, որ «Մերկ նախաճաշ»-ը լիովին համարժեք է դրանց հետ։ 1966 թվականի հուլիսի 7-ին Մասսաչուսետսի Գերագույն դատարանը վճռեց, որ «Միլլերի տեստի» համաձայն «Մերկ նախաճաշ» վեպը «անպարկեշտ չի համարվում»։ Տպագրողն ազատվեց բոլոր մեղադրանքներից, և ստեղծագործությունն արդեն կարող էր ազատորեն վաճառվել ԱՄՆ-ի տարածքում ։ Մեկ տարի անց, 1967 թվականին, Բերրոուզը, Գայսինի համառ խորհրդով, որոշեց վերադառնալ պատմողական ավանդական ոճին և էսսեիստիկային. նա սկսեց աշխատել այն տեքստերի վրա, որոնցից հետագայում կձևավորվի «Վայրի տղաներ» գիրքը (1971 թվականին, ռուսերեն թարգմանությունը՝ 2000 թվականին)։
1970-ական և 1980-ական թվականները
1970-ականներին Բերրոուզը, լսելով Գինզբերգի խորհուրդը, վերադարձավ Նյու-Յորք, որտեղ զբաղվում էր Սիթի-քոլեջում կրեատիվ գրության դասավանդմամբ։ Այս ուսումնական հաստատությունում գրողը կարճ աշխատեց՝ իր համար դասախոսի աշխատանքի մեջ որևէ հետաքրքրություն չգտնելով ։ «Ընթերցողական հմտություն» էսսեի մեջ Բերրոուզը քննդատաբար է գնահատում իր փորձը. «դասավանդելով գրողի վարպետություն` ես սկսեցի կասկածել՝ կարելի է արդյոք սովորեցնել գրել առհասարակ։ Դա նույնն է, որ սովորեցնես երազներ տեսնել»։ Գինզբերգը անհանգստանում էր, որ Բերրոուզը ոչ մի դասախոսություն բաց չթողներ, որի համար նրան օգնական ուղարկեց երիտասարդ Ջեյմս Գրաուէրխոլցին ։ Վերջինս դարձավ գրողի սիրեկանը, ապա՝ մենեջերը, իսկ հետագայում նաև կենսագիրն ու գրական ժառանգության տնօրինողը։ Ծանոթության պահից մինչև Բերրոուզի մահը Գրաուէրխոլցը մնաց նրան նվիրված ու մտերիմ ընկերը։
1976 թվականին, մտերիմ ընկերների հետ նախաճաշելիս, նրա որդու՝ Բիլլիի մոտ առատ արյունահոսություն սկսվեց։ Շուտով նրա մոտ լյարդի ցիռոզ ախտորոշեցին։ Դրանից որոշ ժամանակ անց նա ապրեց Նարոպի համալսարանից քիչ հեռու և աշխատեց ավելի մոտ գտնվել Դենվերի Colorado General Hospital-ին, որը այդ ժամանակ ԱՄՆ-ի այն երկու հիվանդանոցներից մեկն էր, ուր լյարդի փոխպատվաստում էին կատարում։ Վիրահատության ենթակա թեկնածուների ցուցակում լինելով՝ 1977 թվականին նրան նոր լյարդ փոխպատվաստեցին։ Որդու կյանքի վերջին տարիներին Բերրոուզը հաճախ էր նրան այցելում՝ փորձելով հատուցել անցյալի կորուստները։ Սակայն Բիլլին առավել մտերմիկ էր ընտանիքի ընկեր Ալեն Գինզբերգը, ով նրան խնամեց մինչև մահը։ 1981 թվականի մարտի 3-ին Բերրոուզ-կրտսերը մահացավ։ Մարմինը թաղվել է Բոուլդերում, Կոլորադոյի նահանգում։
1980 թվականների սկզբին Գինզբերգի խորհրդով Բերրոուզը ընտրվում է Ամերիկյան մշակույթի և գրականության ակադեմիայի անդամ։ Անդամակցելու հանդիսավոր արարողությունը տեղի ունեցավ Նյու Յորքում։ Չորս տարի անց Ֆրանսիայի մշակույթի նախարարը գրողին շնորհեց Մշակույթի և գրականության օրդենի բարձրագույն աստիճան՝ կոմանդոր։ Այս պահից սկսած բոլոր արարողությունների ժամանակ Բերրոուզը իր հագուստին ամրացված կրում էր այդ շքանշանը։ 1984 թվականի փետրվարին Գրողի առաջին կենսագիրը՝ Թեդ Մորգանը, սկսեց աշխատել Բերրոուզի կյանքին նվիրված «Literary Outlaw: The Life and Times of William S. Burroughs» գրքի վրա, որը լույս տեսավ 1988 թվականին։ Սրան զուգահեռ գրողն ինքը սկսեց Նյու Յորքում, Սան Ֆրանցիսկոյում, Լոս-Անջելեսում, Լոնդոնում և Փարիզում ակտիվորեն հանդես գալ ընթերցումներով։ Միևնույն ժամանակ Բերրոուզը մասնակցում էր իր մասին ռեժիսիոր Հովարդ Բրուկների` վավերագրական ֆիլմի գովազդային աշխատանքներին։ Բերրոուզը տեղափոխվում է Լոնդոն, որտեղ սկսում է աշխատել իր վերջին խոշոր` «Կարմիր գիշերվա քաղաքները» եռագրության վրա (1981 թվական, ռուսերեն թարգմանությունը՝ 2003 թվականին)։ Այդ կապակցությամբ մամուլից բավականին զուսպ արձագանքեր ստանալով։ Շուտով լույս տեսավ վեպի շարունակությունը՝ նրա երկրորդ մասը՝ «Մեռյալ ճանապարհների տարածությունը» (1983 թվական, ռուսերեն թարգմանությունը՝ 2004 թվականին)։ Հեղինակը վկայում է. «Երբ ես գրում էի «Մեռյալ ճանապարհների տարածությունը» գիրքը, ես զգում էի, որ հանգուցյալ անգլիացի գրող Դանտոն Ուելշի հոգու հետ գտնվում եմ հաղորդակցությամ մեջ, և վեպի գլխավոր հերոսին՝ Կիմ Կարսոնին, ստեղծեցի հենց նրա կերպարով։ Ամբողջ հատվածներ ինձ թելադրվել են՝ ասես հոգին գտնվում էր սեղանի սփռոցի տակ»։
1984 թվականին հետաքրքիր դեպք պատահեց. «բիթ-սերնդի արխիվարիուս» Բիլլ Մորգանը Ալեն Գինզբերգի թղթերի մեջ, որոնք ի պահ էին տրվել Կոլումբիայի համալսարանին կից Բատլերի գրադարանին, գտավ «Ինտերզոնա»-ի ձեռագրի մի տարբերակ՝ խմբագրված Բերրոուզի, Կերուակի և Անսենի կողմից 1958 թվականին. այն մեկ քառորդ դար մոռացության էր մատնվել։ Գինզբերգը առաջարկեց տեքատը ուղարկել Կանզաս՝ Բերրոուզին, որտեղ հեղինակը կկարողանար հետևել նոր խմբագրման գործընթացին։ Նրանց համատեղ աշխատանքի արդյունքը եղավ վեպի՝ լրացուցիչ նյութերով հանդերձ, լիակատար հրատարակումը, որը ներառել էր նաև ավելի վաղ Բերրոուզի կողմից հրատարակված կամ չհրատարակված խոշոր աշխատանքները։ Այս ամենը տևեց հինգ տարի, «Ինտերզոնա»-ի հրատարակիչը դարձավ ամերիկյան Viking Press հրատարակչությունը։ Գիրքը թողարկվեց 1989 թվականին։
1985 թվականին գրողը վերջին անգամ այցելեց Տանժեր, որտեղ նա ակտիվորեն համագործակցեց Դեյվիդ Կրոնենբերգի հետ՝ քննարկելով «Մերկ նախաճաշի» էկրանավորման հնարավորությունը։ Պրոդյուսեր Ջերեմի Թոմասի նախաձեռնած ճամփորդության արդյունքում Կրոնենբերգը վճռական որոշում կայացրեց նկարահանել «Մերկ նախաճաշը» ։ Բերրոուզը, անմիջական մասնակցություն չունենալով սցենարի ստեղծման գործում, հավանություն տվեց Կրոնենբերգի աշխատանքին։ Գրողը դրական վերաբերմունք ցուցաբերեց այն բանին, որ սցենարում օգտագործվել էին հատվածներ իր մյուս գրքերից (մասնավորապես՝ «Դեզինսեկտոր»-ից), ինչպես նաև ողբերգական փաստեր իր անձնական կյանքից (կնոջ սպանությունը)։ Կրոնենբերգը գրքի սյուժեից շեղվելը բացատրում էր նրանով, որ «Մերկ նախաճաշը» բառացի էկրանավորելը անհնարին կլիներ, այն «կարժենար 400 միլիոն դոլլար և կարգելվեր աշխարհի բոլոր երկրներում»։ Գլխավոր դերը ռեժիսիորը վստահեց Պիտեր Ուելլերին՝ «Մերկ նախաճաշ»-ի վաղեմի ջատագովին։ Դերասանն առանց մտածելու նվիրվեց իր իսկ բնորոշմամբ «վերահսկողության, կախյալության և իշխանության մասին մեծագույն գրքի» էկրանավորմանը։ 1990 թվականին օգոստոսին Պարսից ծոցում բռնկված ռազմական կոնֆլիկտի պատճառով ֆիլմի նկարահանումները Տանժերի փոխարեն անցկացվեցին Տորոնտոյի տաղավարներում։ Այդուհանդերձ, Բերրոուզը գոհ մնաց պատրաստի կինոնկարից, իր խոսքով՝ Դեյվիդ Կրոնենբերգը «ամեն ինչը շատ լավ արեց» և «ֆիլմը ստացվեց»։
1986 թվականի գարնանը մահանում է Բերրոուզի մտերմ ընկերը՝ Բրայոն Գայսինը։ Գրողը բավականին ծանր տարավ այդ կորուստը, իրեն մեղադրում էր այն բանում, որ անհրաժեշտ պահին չի եղել ընկերոջ կողքին։ Բերրոուզի համար միակ մխիթարությունը դարձավ «Կատուն ներսում» գրքի (1986 թվական, ռուսերեն թարգմանությունը 1999 թվականին), սահմանափակ տպաքանակով հրատարակումը. գիրքը ընդհանուր առմամբ նվիրված էր կատուներին, որոնց ինքը շատ-շատ էր սիրում։ Գրքում ներառնված էին Գայսինի՝ թվով ութ նկարազարդումները։ Կենդանիների հանդեպ իր խորը կապվածության մասին հեղինակը գրումբ է գրքի սկզբում. «Տասնհինգ տարի առաջ ես երազ տեսա, իբր կարթով կատու եմ բռնում։ Ինչ-որ պատճառով ես նրան բաց չթողեցի, բայց նա, դժգոհ մլավելով, անհետացավ։ Ռուսկիին (Բերրոուզի սիրելի կենդանիներից մեկը) ձեռք բերելուց հետո կատվային երազները ավելի հաճախ ու պարզ էին այցելում ինձ <…> վերջին տարիներին ես դարձել էի նվիրված կատվասեր» ։ Այդ նույն տարվա աշնանը Բերրոուզը ավարտին է հասցնում եռագրությունը՝ գրելով «Արևմտյան հողեր»-ը (1987 թվականին, ռուսերեն թարգմանությունը 2005 թվականին)։ Գրքի մի գլուխը նկարազարդված էր նկարիչ Կիտ Հարինգի կողմից, ով Բերրոուզի աշխատանքների ուժեղ տպավորությունների տակ էր։ Մեկ տարի անց Բերրոուզը և Հարինգը ստեղծեցին «Apocalypse» (Апокалипсис, 1988) գրաֆիկական գիրքը ։
1990-ականները և մահը
Հրատարակելով «Իմ կրթությունը. երազների գիրք» (1995 թվականին, ռուսերեն թարգմանությունը՝ 2002 թվականին) ստեղծագործությունը՝ կյանքի տարբեր ժամանակաշրջանների երազների իրնքնատիպ ձեռագիր հավաքածուն՝ գրողը վերադառնում է ինքնակենսագրական ժանրին։ Այս աշխատանքը դառնում է Բերրոուզի կենդանության օրոք վերջին խոշոր գիրքը։ Հեղինակը բացատրում է գրքի վերնագիրը՝ նկարագրելով 1959 թվականին տեսած իր երազը։ 1990 թվականին Բերրոուզը անսպասելի հեռանում է Լոուրենսից (Կանզասի նահանգ), ուր նա բնակվում էր 1981 թվականից ։ «Երազների գրքից» հետո գրողն այլևս ձեռնամուխ չեղավ որևէ խոշոր աշխատանքի՝ զբաղվելով աուդիոգրքերի ստուդիական ձայնագրմամբ։ 1995-1996 թվականների ընթացքում նա ձայնագրում է երկու աուդիոգիրք՝ «Մերկ նախաճաշ» և «Ջանկի»։ 1996 թվականի ամառվանից սկսած գրողը ավելի ու ավելի շատ ժամանակ է անցկացնում իր մտերիմ ընկերների հետ։ Այդ նույն տարվա մեջ մեծ իրադարձություն դարձավ Լոս-Անջելեսի մշակույթի թանգարանում կայացած ցուցահանդեսը, որը նվիրված էր գրողի ստեղծագործությունների հետ կապված կերպարվեստի (սկսած Գայսինի հետ համատեղ աշխատանքներից) վերջին երեսուն տարիներին. ցուցահանդեսը վերահսկում էր Բերրոուզի ընկերներից մեկը։ Նկարիչը շատ գոհ մնաց ցուցահանդեսից, որից հետո գրողի ստեղծագործություններին նվիրված ևս մի քանի հրապարակային միջոցառումներ տեղի ունեցան։
Գրողը հեղինակ է թատերական բեմադրությունների մի քանի սցենարների, էպիզոդիկ դերով նկարահանվել է Գաս Վան Սենտի «Դեղատան կովբոյը» ֆիլմում ։ 1993 թվականին «Ինտերզոնա» ժողովածուից «The Junky’s Christmas» պատմվածքը էկրանավորվել և հանվել է վարձույթի նույն վերնագրով (ռուսերեն թարգմանությունը՝ «Рождество наркомана»)։ Պլաստիլինային անիմացիաների տեխնիկայով ստեղծված կարճամետրաժ սև-սպիտակ մուլտֆիլմի ռեժիսորները՝ Նիկ Դոնկինը (Nick Donkin) և Մելոդի Մակ-Դանիելն էին, պրոդյուսերը՝ Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլան, մուլտֆիլմում հնչում է Բերրոուզի ձայնը ։
1997 թվականին սրտի հիվանդության պատճառով գրողը իր մոտ մշտապես պահում էր նիտրոգլիցերինային հաբեր։ Այդուհանդերձ Բերրոուզը երբեք ինքնասպանության փորձ չի արել։ Ապրիլի սկզբին Գինզբերգը զանգում է իր ընկերոջը և հայտնում, որ իր մոտ լյարդի քաղցկեղ է հայտնաբերվել և մոտ հինգ ամիս է մնացել ապրելու։ Իրականում ավելի քիչ էր մնացել. ապրիլի 5-ին պոետը մահացավ։ Բերրոուզը փիլիսոփայորեն մոտեցավ Ալլեն Գինզբերգի մահվան փաստին։ Գրողը համակերպվել էր այն փաստի հետ, որ բոլոր նրանք, ում ինքը ճանաչել և սիրել է, մահացել են (կինը՝ 1951 թվականին, Կերուակը՝ 1969 թվականին, որդին՝ 1981 թվականին, Գայսինը՝ 1986 թվականին, Լիրին՝ 1996 թվականին)։ Արթրիտի պատճառով նա այլևս մեքենագրել չի կարողանում, և կյանքի վերջին ամիսներին ձեռքով էր գրում. դրանք բացառապես օրագրային գրառումներ էին, որոնք հրապարակվեցին գրողի մահից հետո։ Բերրոուզը իր կյանքի վերջին տարիներին գտնվում էր մտերիմ ընկեր Ջեյմս Գրաուէրհոլմցի խնամքի ներքո։
Ուիլյամ Սյուարդ Բերրոուզը մահացավ 1997 թվականի օգոստոսի 2-ին 83 տարեկան հասակում ավեի վաղ տարած միոկարդի ինֆարկտի հետևանքով։ Թաղվել է իր ընտանիքի անդամների կողքին, Սենտ- Լուիսի Bellofontaine գերեզմանատանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Պոլիշ
Պոլիշ (Полыш), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բիա գետի ձախ ափով՝ 208 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ավազաբլրի կապիտուլը
«Ավազաբլրի կապիտուլը» (Chapterhouse: Dune), Ֆրենկ Հերբերտի գիտաֆանտաստիկ վեպը, որը եզրափակում է Ավազաբլրի տրեզերքի մասին գրքաշարը։ Հրատարակվել է 1985 թվականին։ Հայտնի է նաև «Chapterhouse Dune», «Chapter House Dune» և «Chapter House: Dune» անուններով ։
Ավազաբլրի կապիտուլի տիեզերք
Ռակիսի ոչնչացումից հետո Բենե Հեսսերիտների միաբանությունը հայտնվեց հուսահատ վիճակում։ Պատվարժան Մատրոնաները ամբողջությամբ զավթել են Հին Կայսրությունը։ Մատրոնաները ձգտում են յուրացնել Բենե Հեսսերիտների մեթոդներն ու տեխնոլոգիաները։ Մայրապետ Դարվի Օդրադան բռնի ուժով գլխավորեց կառավարումը։ Նա պետք է ծրագիր մշակի Պատվարժան Մատրոնաների դեմ պայքարի համար։ Բենե Հեսսերիտը Կապիտուլ մոլորակում ստեղծում է նոր Ավազաբլուր։ Շիանան, որը պատասխանատու էր նախագծի համար, սպասում է ողջ աշխարհում ավազե որդերի մոտալուտ հայտնվելուն։
Պատվարժան Մատրոնաները գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացրել են Բենե Թլեյլաքսուին։ Թլեյլաքսուների վարպետներից ողջ մնաց միայն մեկը՝ Սքայթեյլը, չնայած նա նույնպես գտնվում է Բենե Հեսսերիտների գերության մեջ։ Սքայթեյլը Բենե Հեսսերիտին է փոխանցում Թլեյլաքսուի գաղտնիքները, որոնք անհրաժեշտ էին կլոնների ստեղծման համար։ Բենե Հեսսերիտների ստեղծած առաջին կլոնը Ռակիսում մահացած Մայլզ Տեգն է։ Բենե Հեսսերիտի միաբանությունը Կապիտուլում պահում է ևս երկու գերի՝ Դունկան Այդահոյին և Մարբելլային։ Չնայած Մարբելլայի անցյալին՝ Բենե Հեսսերիտները նրան ընդունում են իրենց միաբանություն և դասընթաց անցկացնում, թեև նրանք նաև կասկածում են, որ նա նպատակադրված է վերադառնալ Պատվարժան Մատրոնաների մոտ։
Սյուժե
Լամպադը` Բենե Հեսսերիտների պատրաստման կենտրոններից մեկը, ավերվել էր Պատվարժան Մատրոնաների կողմից։ Միաբանության քույրերից Լուսիլլային հաջողվում է փախչել։ Նա իր գիտակցության մեջ կրում է կենտրոնի ոչնչացման ժամանակ մահացած միլիոնավոր այլ Սուրբ Մայրերի հիշողությունները։ Լուսիլլան ստիպված է հանգրվանել Գամմու մոլորակում, որտեղ նա կացարան է գտնում հրեաների ընդհատակյա խմբի մոտ։ Ռավինը Լուսիլլային ապաստան է տալիս, սակայն իր կազմակերպությունը փրկելու համար նա պետք է տանի Լուսիլլային Պատվարժան Մատրոնաների մոտ։ Նախքան այդ անելը նա Լուսիլլային ներկայացնում է Ռեբեկկային` «վայրի» Սուրբ Մորը, որն առանց Բենե Հեսսերիտների պատրաստության կարողանում է ներթափանցել նախնիների հիշողության մեջ։
Լուսիլլան մտավոր կապվում է Ռեբեկկայի հետ։ Նա խոստանում է ընդունել նրա հիշողությունները սպանված Սուրբ Մայրերի մասին և նրանց անվտանգ վերադարձնել միաբանություն։ Այնուհետև Լուսիլլան փոխանցվում է Պատվարժան Մատրոնաներին։ Նրան ընդունում է Մեծն Պատվարժան Մատրոնա տիկինը։ Մատրոնան փորձում է համոզել նրան միանալ Պատվարժան Մատրոնաներին՝ այդ կերպ պահպանելով իր կյանքը Բենե Հեսսերիտների գաղտնիքների դիմաց։ Բայց Տիկնոջ հնարքը չի հաջողվում, և ի վերջո, սպանում է Լուսիլլային։
Վերադառնալով Կապիտուլ` Օդրադան մարտի մեջ է մտնում Դունկան Այդահոյի հետ և ստիպում նրան խոստովանել, որ ինքը մենտատ է, որը պահպանել է գհոլաների նախկին կյանքերի մասին հիշողությունները։ Միևնույն ժամանակ Մարբելլան հետզհետե անցնում է Բենե Հեսսերիտների կողմը` զիջելով «Ձայնի» ազդեցությանը։ Մարբելլան հասկանում է, որ ինքը ցանկանում է մնալ Բենե Հեսսերիտների հետ, և Օդրադայից ստանում է ձեռնադրման արարողութուն։ Ձեռնադրման արարողությանը թույլ է տրվում ներկա գտնվել առաջին տղամարդուն` Դունկան Այդահոյին։ Օրդադան կարծում է, որ Բենե Հեսսերիտները սխալ են գործել` վաղօրոք խուսափելով զգացմունքներից, ինչը խոչընդոտել է միաբանության լիարժեք զարգացմանը։ Նա որոշում է, որ Բենե Հեսսերիտները պետք է սովորեն զգացմունքներ ունենալ։ Մարբելլան և Օդրադան երկար ճանապարհ են անցնում, որը նրանց հանգեցնում է Սուրբ Մայրեր դառնալուն։
Օդրադան Շիանայի հետ հակամարտության մեջ է մտնում` իմանալով, որ Դունկանն ու Շիանան դաշնակիցներ են եղել որոշ ժամանակ։ Այնուամենայնիվ, Շիանան չի բացահայտում, որ իրենք Մայլզ Տեգի հիշողությունն արթնացնելու հնարավորություն են փնտրել, և որ ինքն ունի Դունկան Այդահոյի բանտի՝ անտեսանելի նավի բանալին։ Օդրադան Սքայթեյլի հետ շարունակում է ավազե որդերի ծրագրի վրա աշխատանքը։ Շիանան նրան ցույց է տալիս ավազե որդերի թրթուրներին, որոնք թույլ են տալիս Բենե Հեսսերիտներին սեփական ամոքանք ստեղծել։ Շիանայի հատուկ մեթոդի օգնությամբ Տեգի հիշողությունը վերականգնվում է։
Օդրադան Բենե Հեսսերիտների ընդհանուր ժողով է գումարում և հայտարարում Պատվարժան Մատրոնաների վրա հարձակվելու իր ծրագրի մասին։ Նա հայտնում է քույրերին, որ հարձակումն իրականացվելու է փորձառու ռազմագետ Մայլզ Տեգի ղեկավարությամբ։ Նա հայտարարում է նաև իր ժառանգը լինելու հավանական թեկնածուներին։ Օդրադան դիվանագիտական այցով ուղևորվում է Մեծն Պատվարժան Մատրոնայի մոտ։ Օդրադան նրան նորից նշանակում է միաբանության զինուժի ղեկավար` Պատվարժան Մատրոնաների վրա հարձակվելու համար։ Բենե Հեսսերիտները ծրագրում են Գամմու մոլորակի վրա կործանարար հարձակում գործել։ Տեգը հետևում է Մատրոնաներին, որպեսզի վերջնականապես ոչնչացնի նրանց։ Բենե Հեսսերիտների հաղթանակը գրեթե անխուսափելի է թվում։ Այդ կռվի ամենաթեժ պահին հրեաները (այդ թվում Ռեբեկկան` իր թանկարժեք հիշողություններով) միանում են Բենե Հեսսերիտների նավատորմին։
Դամայի գլխավոր խորհրդատու Լոգնոն վերջինիս թույնով սպանում է և ստանձնում Պատվարժան Մատրոնաների ղեկավարումը։ Նրա առաջին որոշումը Բենե Հեսսերիտների համար մեծ անակնկալ է դառնում։ Օդրադան և Տեգը շատ ուշ են հասկանում, որ ընկել են թակարդը։ Պատվարժան Մատրոնաները օգտագործել են խորհրդավոր զենք և իրենց պարտությունը վերածել հաղթանակի, ինչպես նաև գրավել Օդրադային։ Մարբելլան, Բենե Հեսսերիտների միաբանության ուժերը առավելագույնս պահպանելով, իր քույրերի հետ նահանջում է Կապիտուլ։ Սակայն Օդրադան ծրագրել էր Բենե Հեսսերիտների հարձակման հավանական ձախողումը և Մարբելլային թողել վերջին հուսահատ արկածի հրահանգները։ Մարբելլան փոքրիկ նավակով գալիս է Պատվարժան Մատրոնաների մոտ և հայտարարում, որ իրարանցման ժամանակ կարողացել է փախչել Բենե Հեսսերիտներից` նրանց բոլոր գաղտնիքներով։ Նա ժամանում է մոլորակ և ուղևորվում Մեծն Պատվարժան Մատրոնայի մոտ ընդունելության։ Չկարողանալով կառավարել իր զայրույթը` Լոգնոն հարձակվում է փախստականի վրա, բայց Մարբելլան նրան սպանում է։ Ողջ մնացած Պատվարժան Մատրոնաները ստիպված են ընդունել նրան որպես առաջնորդ։ Բախման ընթացքում սպանվել էր նաև Օդրադան։ Մարբելլան ընդունում է նրա հիշողությունները` այդպիսով դառնալով Սուրբ Մայր, Բենե Հեսսերիտ միաբանության մայրապետ։
Մարբելլայի իշխանությունը Բենե Հեսսերիտի ոչ բոլոր քույրերի կողմից է ընդունվում։ Նրանցից մի քանիսը` ներառյալ Շիանան, փախչում են Կապիտուլ։ Շիանան ունի ապագայի սեփական տեսլականը և միանում է Դունկան Այդահոյին։ Նրանք Սքայթեյլի, Տեգի և հրեաների հետ հսկայկան անտեսանելի նավով փախուստ են կազմակերպում։ Մարբելլան վերջին պահին բացահայտում է նրանց ծրագրերը, բայց չի կարողանում կանգնեցնել։ Այս փախուստին հետաքրքրությամբ հետևում են նաև Դանիելն ու Մարտին` տեխնոլոգիապես զարգացած ռասայի գաղտնի դիտողները։
Ավազաբլրի պատմությունը գրավիչ ավարտ է ունենում, բայց որոշ հարցեր անպատասխան են մնում։ Անորոշ է մնում Պատվարժան Մատրոնաների և Բենե Հեսսերիտների միաբանության միաձուլման հետագան, անտեսանելի նավով փախչողների ապագան, ինչպես նաև այն, թե ինչ վերջնական նպատակ էին հետապնդում Պատվարժան Մատրոնաները` Հին Կայսրությունը գրավելով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպեր Կատեգորիա:Գիտական ֆանտաստիկայի թեմաներ Կատեգորիա:1985 գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Սոննի
Սոննի (Sonni), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեռու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեռու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
(9588) Քեսնեյ
(9588) Քեսնեյ (Quesnay), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի նոյեմբերի 18-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,588949 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0406 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1373 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1521,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,236602 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,2° անկյուն։
Կարաբոյուք
Կարաբոյուք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սթիվ Գոլին
Կենսագրություն
1976 թվականին Սթիվ Գոլինն ավարտել է Նյու Յորքի համալսարանին կից Tisch-ի արվեստի դպրոցը ։ 1986 թվականին Գոլինը և նրա գործընկեր Ջոնի Սիգվատսոնը հիմնադրել են Propaganda Films ընկերությունը ։ Նրանք զբաղվում էին պրոդյուսերական գործունեությամբ, գովազդով և տեսանյութերի արտադրությամբ։ Ընկերությունն արագորեն դարձել է շուկայի առաջատարը և բազմիցս նշանավորվել է հեղինակավոր «MTV Video Music Awards» և «Կաննի կինոփառատոն» մրցանակներով։ Դա հիմնականում պայմանավորված էր նոր անունների որոնման և հաջող ներդրումների հետ։ Նրա բացահայտնումներն են դարձել Դեյվիդ Ֆինչերը, Մայքլ Բեյը, Սփայք Ջոնզը, Անտուան Ֆուքուան, Գոռ Վերբինսկին, Ալեքս Պրոյասը և Միշել Գոնդրին ։ Այն բանից հետո, երբ Propaganda Films–ը դարձել է հաջողակ, Գոլին և Սիգվատսոնը վաճառել են այն PolyGram-ին։ Բայց երբ 1998 թվականին Polygram-ը վաճառել է Seagram-ին, բոլոր նրանց, որոնց Գոլին մի անգամ բերել էր այնտեղ, հեռացվել են աշխատանքից և նա կորցրել են ընկերության վրա վերահսկողությունը։ 1999 թվականին նա ստիպված էր վերջնականապես բաժանվել Propaganda Films-ից ։ Սթիվ Գոլիի հաջորդ նախագիծը դարձել է Anonymous Content ընկերությունը, որը հիմնադրվել է 2000 թվականի սկզբին Կալիֆոռնիա նահանգի Կալվեր Սիթի քաղաքում ։ Գոլին ինքն է ղեկավարել ընկերության առևտրային ստորաբաժանումը։ Նա արտադրել է գովազդային հոլովակներ և նրա հաճախորդների թվում էին Audi–ն, Citibank–ը, Կոկա-Կոլան, Ford–ը, Intel, Nike–ը, Պեպսին, United Airlines–ը։ 2000 թվականին Billboard Music Awards մրցույթում նրանց A Perfect Circle խմբի «Judith» երգի տեսահոլովակը (ռեժիսոր Դեյվիդ Ֆինչեր) ստացել է «Լավագույն նոր կատարող» մրցանակը (հարդ ռոք կատեգորիայում) ։ Anonymous-ը նախագծեր է մշակել նաև Cypress Hill, Filter, Smash Mouth, Third Eye Blind և The Wallflowers երաժշտական խմբերի համար։
Մրցանակներ և պարգևներ
2005 թվականին «Մաքուր բանականության հավերժ փայլատակում» ֆիլմը ստացել է «BAFTA» մրցանակ «Լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում։
2007 թվականին «Բաբելոն» ֆիլմը «Լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում հաղթել է միանգամից երկու մրցույթում և ստացել է «Օսկար» ու «Բրիտանական ակադեմիայի կինոյի և հեռուստատեսային արվեստի» մրցանակները (BAFTA)։
2016 թվականին պատմությունը գրեթե կրկնվել է։ Երկու՝ «Ուշադրության կենտրոնում» և «Փրկվածը» ֆիլմերը, առաջադրվել են նույն մրցանակներին։ Արդյունքում «Օսկար» մրցանակը ստացել է «Ուշադրության կենտրոնում» ֆիլմը, իսկ «BAFTA»-ն լավագույնը ճանաչել է «Փրկվածը» ֆիլմը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարտի 6 ծնունդներ Կատեգորիա:1955 ծնունդներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում ծնվածներ Կատեգորիա:Ապրիլի 21 մահեր Կատեգորիա:2019 մահեր Կատեգորիա:Լոս Անջելես քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Նյու Յորք նահանգում ծնվածներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Աստերոիդների ցանկ (281201-281300)
Աստերոիդների ցանկ (281101-281200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (281301-281400)
Վալդինա
Բնակչությունը կազմում է 1206 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 603 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 2 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98040։ Հեռախոսային կոդը՝ 090։
Բնակավայրի հովանավորը համարվում է սուրբ Պանկրատին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Թուրը քարի մեջ
Թուրը քարի մեջ (The Sword in the Stone), Ֆենտեզի ժանրի մուլտֆիլմ։ Տերենս Հենբերի Ուայթի գրքի էկրանավորումն է, որի սցենարը վերափոխել է Բիլլ Փիթը։ ԱՄՆ-ում մուլտֆիլմը դրամարկղներում հավաքել է շուրջ 12 միլիոն դոլար։
Սյուժե
Մուլտֆիլմի հիմքում ընկած է Արթուր արքայի մասին լեգենդը։ Ավելի ճիշտ մեզ ցուցադրում են, թե ով է եղել Արթուրը նախքան արքա դառնալը. հասարակ դրանիկ և հավաքարար, ընդհանուր առմամբ մանր գործերով զբաղվող տղա։ Երկրորդ ոչ պակաս հերոսը հրաշագործ Մեռլինն է՝ արքայի հավատարիմ խորհրդատուն։ Այստեղ նա կոմիկական կերպար է, անճոռնի իմաստուն։ Մեռլինի գլխավոր առանձնահատկություններից է այն, որ նա գիտի ոչ թե շատ, այլ ամեն ինչ, թե ինչ է եղել և ինչ է լինելու։ Օրինակ. երբ կանխագուշակում է, թե Մլակը (Արթուրին հենց այդպես են կոչում շրջապատում) պետք ուղիղ իմաստով ընկնի ներքև, ընկնելու տեղում Մեռլինը բազկաթոռ է տեղադրում։
Ֆիլմի վերջում ասպետական մրցախաղի ժամանակ Մլակին հանձնարարում են, որ վազի և բերի տանը մոռացած սուրը։ Սակայն այդժամ նա տեսնում է տարօրինակ մի սուր՝ մխրճված քարի մեջ, և որոշում է հենց դա տանել տանը մոռացածի փոխարեն։ Իսկ լեգենդը փաստում էր այն մասին, որ ով հանի թուրը քարից, կդառնա արքա։ Հենց այստեղ էլ բացում են Արթուրի իրական անունը և դերը, սակայն նա պատրաստ չէր այդքան կարևոր գործին և օգնություն է խնդրում Մեռլինից չլքել իրեն։ Վերջինս թռչում-գնում է՝ խոստանալով վերադառնալ և չլքել արքային։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:1963 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր վհուկների մասին Կատեգորիա:1960-ականների մուլտֆիլմեր
ՄԻԱՎ
ՄԻԱՎ վարակը երկարատև ընթացքով քրոնիկ վարակային հիվանդություն է, որի հարուցիչը մարդու իմունային անբավարարության վիրուսն է՝ ՄԻԱՎ-ը։ Ներթափանցելով օրգանիզմ՝ ՄԻԱՎ-ն ախտահարում է իմունային (պաշտպանական) համակարգը (իմունիտետ), ինչի հետևանքով օրգանիզմը կորցնում է վարակների, նաև մի շարք չարորակ ուռուցքների դեմ պայքարելու ունակությունը։ ՄԻԱՎ-ով վարակված մարդկանց մոտ ժամանակի ընթացքում զարգանում են մի շարք հիվանդություններ, որոնք իմունային համակարգի բնականոն վիճակի պայմաններում չէին զարգանա։ Դրանց անվանում են օպորտունիստական հիվանդություններ (opportunity, հնարավորություն), քանի որ ՄԻԱՎ-ը, թուլացնելով իմունային համակարգը, դրանց զարգանալու հնարավորություն է տալիս։ Դրանք հիմնականում պայմանական ախտածին մանրէներով պայմանավորված վարակներ են և չարորակ նորագոյացություններ։ Առավել հաճախ զարգացող օպորտունիստական հիվանդություններից են տուբերկուլոզը, պնևմոցիստային թոքաբորբը, Կապոշիի սարկոման, հերպեսը, սնկային հիվանդությունները։ Օպորտունիստական հիվանդությունների զարգացումը վկայում է, որ ՄԻԱՎ վարակը թևակոխել է իր վերջնային՝ ՁԻԱՀ-ի՝ ձեռքբերովի իմունային անբավարարության համախտանիշի փուլը։
ՁԻԱՀ-ը ՄԻԱՎ վարակի վերջնային փուլն է։
Պատմություն
Որպես ինքնուրույն հիվանդություն, առաջին անգամ արձանագրվել է 1981 թվականին։ Ներկայումս ՄԻԱՎ վարակի տարածումը ձեռք է բերել համավարակի բնույթ և այն մտնում է մահվան պատճառ հանդիսացող ամենատարածված հիվանդությունների հնգյակի մեջ։
ՄԻԱՎ-ն առաջին անգամ նկարագրվել է 1981 թվականին ԱՄՆ-ում։ 1983 թվականին բացահայտվել է վարակի խթանիչը և արդեն հետագայում դրա տարբեր կլինիկական ձևերը։ Դրա հիման վրա 1988 թվականին ՄԻԱՎ-ը ընդունվել է որպես նոզոլոգիական ձև (որոշակի հիվանդություն սեփական էթիոլոգիայով և պաթոգենեզով)։ 1981-1989 թվականներին վարակված անհատների թիվը 300-ից հասավ 157 000 մարդու։ Որպես պանդեմիա (լայնամասշտաբ էպիդեմիա) հիվանդությունը սկսեցին դիտարկել 1980-ական թվականներին, երբ վարակվածների թվի աճի հետ մեկտեղ գրանցվում էր նաև վիրուսի տարածում նախկինում դրանից զերծ տարածքների վրա՝ Եվրոպա, Ասիա, Ավստրալիա։
Տարածում
Ներկայումս փաստացի աշխարհի բոլոր երկրներում այս հիվանդությունը գրանցված է։ Առավել մեծ է վարակի տարածման տոկոսը Կենտրոնական Աֆրիկայի, Կարիբյան ծովեզրի երկրների, ԱՄՆ-ի, Արևմտյան Եվրոպայի համար։ Վարակակիրների ընդհանուր տոկոսը 1989 թվականին ըստ տարբեր գնահատումների կազմում էր 5-20 միլիոն մարդ։ Այս ախտահարմամբ տառապում են հատկապես քաղաքների բնակիչները։
Համաշխարհային Առողջապահական Կազմակերպության պաշտոնական տվյալների համաձայն ամեն րոպե երկիր մոլորակի վրա ՄԻԱՎ-ով վարակվում է 19 մարդ, իսկ ՁԻԱՀ-ից մահանում է 11 մարդ։
Պատճառագիտությունը և ախտածագում
ՄԻԱՎ վարակի հարուցիչը մարդու իմունային անբավարարության վիրուսն է՝ ՄԻԱՎ-ը։ Այն հայտնաբերվել է 1983 թվականին Պաստերի ինստիտուտում (Ֆրանսիա) ֆրանսիացի կենսաբաններ Լյուկ Մոնտանյեի և Ֆրանսուազա Բարի-Սինուսիի կողմից։
ՄԻԱՎ-ը պատկանում է ռետրովիրուսների ընտանիքի լենտիվիրուսների ենթաընտանիքին։ Սա 100-120 նանոմետր տրամագծով գնդաձև վիրուս է։ Վիրուսի կենտրոնական մասում գտնվում է կոնաձև միջուկը՝ նուկլեոկապսիդը, որի հիմնական սպիտակուցը p24 սպիտակուցն է։ Նուկլեոկապսիդի մեջ պարփակված են ՌՆԹ-ի երկու միատեսակ մոլեկուլ, հետադարձ տրանսկրիպտազա, ինտեգրազա, պրոտեազա ֆերմենտները և գեներ, որոնք համակարգում են ՄԻԱՎ-ի կենսական ցիկլի բոլոր էտապները։ Նուկլեոկապսիդը շրջապատված է մատրիքսով, որը կազմված է p17 սպիտակուցից։ Արտաքինից վիրուսը պատված է ճարպասպիտակուցային թաղանթով։ Այդ թաղանթի ճարպային շերտում գտնվում են  գլյուկոպրոտեիդներ (gp), որոնք կարևոր դեր ունեն վիրուսի կողմից թիրախ բջիջները ճանաչելու և դրանց մեջ վիրուսի ներթափանցման գործընթացում։ Իրենց ձևով դրանք նման են սնկի, որի գլխիկը համապատասխանում է թաղանթի արտաքին մասին և կազմված է gp120-ից, իսկ ոտիկը մխրճված է անմիջականորեն թաղանթի մեջ և կազմված է gp41-ից։ Մեկ ոտիկին համապատասխանում է 1-3 գլխիկ։
Բջջի մեջ ներթափանցելու համար վիրուսը նախ պետք է ամրանա դրա մակերեսին։ Այդ փոխազդեցությունը կախված է վիրուսի և թիրախ բջջի արտաքին թաղանթների փոխադարձ համապատասխանությունից։ Դրանք պետք է միմյանց համապատասխանեն այնպես, ինչպես բանալին՝ կողպեքին։ Այն մարկերը, որը ՄԻԱՎ-ին հնարավորություն է տալիս ճանաչելու թիրախ բջիջը, վերջինիս մակերեսին գտնվող CD4+ ընկալիչներն են (CD4+ բջիջներ)։ gp120-ի միջոցով վիրուսը միանում է արտաքին թաղանթի վրա այդպիսի ընկալիչներ ունեցող թիրախ բջիջների հետ (T-լիմֆոցիտներ, մոնոցիտներ, մակրոֆագեր և այլն)։ Դրան հաջորդում է բջջային և վիրուսային թաղանթների միաձուլումը։ gp41-ի մասնակցությամբ վիրուսի և բջջի թաղանթները մերձենում են, որից հետո տեղի է ունենում թաղանթների միաձուլում և վիրուսը ներթափանցում է թիրախ բջջի մեջ։ T-լիմֆոցիտների և մոնոցիտների (մակրոֆագերի) թաղանթներում հայտնաբերվել են քեմոկինային կո-ընկալիչներ, որոնք ակտիվորեն մասնակցում են այս գործընթացին։ Դրանք հայտնի են որպես CCR5 և CXCR4 քեմոռեցեպտորներ։ Վիրուսի նուկլեոկապսիդը, իր ողջ պարունակությամբ, անցնում է ցիտոպլազմա, անջատվում են վիրուսային ՌՆԹ-ն, հետադարձ տրանկրիպտազան և ինտեգրազան։ Հետադարձ տրանսկրիպտազա ֆերմենտի ազդեցությամբ ԴՆԹ-ի սինթեզ է սկսվում և առաջանում է ԴՆԹ-պրովիրուս։ Վերջինս թիրախ բջջի ցիտոպլազմայից անցնում է դրա կորիզի մեջ և ՄԻԱՎ-ի ինտեգրազա ֆերմենտի ազդեցությամբ ներդրվում բջջի գենոմում։ Վիրուսային և բջջային գենոմների միաձուլումից հետո սկսվում է ՄԻԱՎ վարակի գաղտնի շրջանը, որի ավարտը բնորոշվում է ԴՆԹ-պրովիրուսի ակտիվացմամբ։ Դարձյալ հետադարձ տրանսկրիպտազա ֆերմենտի ազդեցությամբ տեղի է ունենում ԴՆԹ-ի հետադարձ տրանսկրիպցիա ՌՆԹ-ի, ԴՆԹ-պրովիրուսը վերափոխվում է բազմացող ՌՆԹ-վիրուսի, սկսվում է նրա պատճենների վերարտադրումը՝ վիրիոնի բոլոր բաղադրիչների սինթեզով։ Առաջացած վիրիոններն արտազատվում են բջջից բջջաթաղանթի բողբոջման միջոցով։  Այսպիսով, ներթափանցելով թիրախ բջջի մեջ և, տեղակայվելով նրա գենետիկ ապարատում, ՄԻԱՎ-ը պարտադրում է վերջինիս արտադրել հարուցիչի նոր մասնիկներ։ Վարակված բջիջը կարծես վերածվում է ՄԻԱՎ արտադրող գործարանի», սկսում է արտադրել վիրուսի կառուցվածքային մասեր, որոնցից բջջի ներսում հավաքվում» են նոր վիրուսներ։ Դուրս գալով վարակված բջջից՝ դրանք ընդունակ են ախտահարելու նորանոր CD4+ բջիջներ։ Ի վերջո, հյուծվելով՝ ախտահարված CD4+ բջիջները մահանում են։ Հետզհետե դրանց քանակը նվազում է այնքան, որ զարգանում է իմունային անբավարարություն և մարդն անպաշտպան է դառնում տարբեր վարակային և ուռուցքային հիվանդությունների հանդեպ։ Այդ հիվանդություններն սկսում են դրսևորվել ՄԻԱՎ վարակի վերջնային՝ ՁԻԱՀ-ի փուլում։
Այսպիսով՝ ՄԻԱՎ վարակի ախտածագման վճռական գործոններից մեկը CD4+ լիմֆոցիտների ախտահարումն է։ Հիվանդության զարգացման ընթացքում տեղի է ունենում CD4+ լիմֆոցիտների քանակի աստիճանական նվազում և դրանց ֆունկցիայի խանգարում, ինչի հետևանքով ընկճվում է իմունիտետը։ Առողջ օրգանիզմում CD4+ լիմֆոցիտների քանակը 800-1200 է, իսկ ՁԻԱՀ-ի փուլում նվազում է մինչև 200 և ավելի ցածր։ Գոյություն ունի ՄԻԱՎ-ի երկու տեսակ՝ ՄԻԱՎ1 և ՄԻԱՎ2։ ՄԻԱՎ1-ը տարածված է բոլոր մայրցամաքներում և առանցքային դեր է խաղում հիվանդության համաճարակի զարգացման մեջ, իսկ ՄԻԱՎ2-ն ավելի հաճախ հանդիպում է Արևմտյան Աֆրիկայում։
ՄԻԱՎ1-ը և ՄԻԱՎ2-ը տարբերվում են իրենց կառուցվածքային, հակածնային բնութագրերով և ախտաբանական հատկություններով։ Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ ՄԻԱՎ1-ն, ի տարբերություն ՄԻԱՎ2-ի, ավելի հեշտ է փոխանցվում, սրա դեպքում վարակման պահից մինչև հիվանդության կլինիկական դրսևորումներն ընկած ժամանակահատվածն ավելի կարճ է։
ՄԻԱՎ-ն ունի խիստ արտահայտված փոփոխականություն։ Սա 10, իսկ ըստ որոշ հեղինակների՝ 100 անգամ գերազանցում է գրիպի վիրուսի փոփոխականությանը։ Նույն հիվանդից կարելի է անջատել ՄԻԱՎ-ի տարբեր ենթատիպեր, որոնք միմյանցից տարբերվում են իրենց կենսաբանական ակտիվությամբ։ Ընդ որում, հիվանդության զարգացմանը զուգընթաց հիվանդի օրգանիզմից անջատվում են ՄԻԱՎ-ի առավել ախտածին և ավելի արագ վերարտադրվող ենթատիպեր։
ՄԻԱՎ-ը բավականին անկայուն է արտաքին միջավայրում։ Սա շատ արագ ոչնչանում է ախտահանիչ նյութերից, ուլտրամանուշակագույն և բոլոր տեսակի իոնացնող ճառագայթներից, 560° C բարձր ջերմաստիճանի պայմաններում 30 րոպեի ընթացքում կորցնում է ակտիվությունը, իսկ եռացնելիս՝ անմիջապես։ ՄԻԱՎ-ը չափազանց զգայուն է մանրէազերծման սովորական մեթոդների նկատմամբ և ոչնչանում է այլ վիրուսների (օրինակ՝ հեպատիտ B-ի) ոչնչացման համար մշակված մեթոդների օգնությամբ։
ՄԻԱՎ վարակի համաճարակաբանություն
ՄԻԱՎ վարակի աղբյուրը ՄԻԱՎ-ով վարակված մարդիկ են հիվանդության ցանկացած շրջանում։ Նրանց մոտ ՄԻԱՎ-ը հայտնաբերվում է օրգանիզմի բոլոր կենսաբանական հեղուկներում, սակայն վարակվելու համար բավարար քանակությամբ վիրուս կա միայն արյան, սերմնահեղուկի, հեշտոցային արտազատուկների և կրծքի կաթի մեջ։ Դա նշանակում է, որ ՄԻԱՎ-ով հնարավոր է վարակվել՝
ՄԻԱՎ-ի փոխանցումը արյան միջոցով
Արյան միջոցով վարակում տեղի է ունենում, երբ ՄԻԱՎ պարունակող արյունը ներթափանցում է օրգանիզմ լորձաթաղանթներից (աչքի, քթի, բերանի խոռոչի) կամ վնասված մաշկից (համարվում է, որ չվնասված մաշկը հուսալի պատնեշ է վիրուսի համար)։ Վիրուսը կարող է փոխանցվել զանազան բժշկական միջամտությունների ժամանակ, մասնավորապես դոնորական արյան փոխներարկման, օրգանների փոխպատվաստման, արհեստական բեղմնավորման ժամանակ, չախտազերծված ասեղների, ներարկիչների, բժշկական գործիքների օգտագործման ժամանակ, նաև դաջվածքներ կատարելիս։ Չախտազերծված ասեղների և ներարկիչների միջոցով ՄԻԱՎ-ի փոխանցումը լուրջ խնդիր է հատկապես թմրամիջոցների ներարկային օգտագործողների համար, որոնց շրջանում տարածված է թմրամիջոցների համատեղ գործածումը։ Այս դեպքում ՄԻԱՎ-ի փոխանցումը հնարավոր է ոչ միայն չախտազերծված ասեղների և ներարկիչների միջոցով։ Հենց թմրամիջոցն էլ կարող է լինել վարակի փոխանցման գործոն։ ՄԻԱՎ-ը կարող է ներթափանցել դրա մեջ, երբ ընդհանուր տարողությունից թմրամիջոց է վերցվում օգտագործված ներարկիչներով, երբ թմրամիջոցի պատրաստման ժամանակ օգտագործվում են ՄԻԱՎ-ով վարակված մարդու արյամբ աղտոտված ներարկիչներ, նաև այն դեպքում, երբ առանց ախտազերծման կրկնակի օգտագործվում են բաժակները, գդալները և ֆիլտրերը։ ՄԻԱՎ-ով հնարավոր է վարակվել թմրամիջոցի նույնիսկ մեկանգամյա ներարկման հետևանքով։
ՄԻԱՎ-ի փոխանցումը ՄԻԱՎ վարակ ունեցող մորից երեխային
Մորից երեխային ՄԻԱՎ-ը կարող է փոխանցվել հղիության ընթացքում, ծննդաբերության ժամանակ և կրծքով կերակրելիս։ Այս ճանապարհով վարակի փոխանցման հավանականությունն առանց կանխարգելիչ միջոցառումների իրականացման տատանվում է 25-45 %-ի սահմաններում։ Համալիր կանխարգելիչ միջոցառումների շնորհիվ հնարավոր է մորից երեխային ՄԻԱՎ-ի փոխանցման հավանականությունը նվազեցնել մինչև 1-2 %։ ՄԻԱՎ վարակ ունեցող մորից երեխային ՄԻԱՎ-ի փոխանցման ուղիները և հավանականությունը
Ինչպես չի փոխանցվում ՄԻԱՎ-ը
ՄԻԱՎ-ը կարող է ապրել և բազմանալ միայն կենդանի բջջի ներսում, իսկ բջջից դուրս այն կարող է գոյատևել շատ կարճ ժամանակ։ Ուստի, ի տարբերություն շատ վիրուսների, ՄԻԱՎ-ը չի կարող փոխանցվել օդի, ջրի, սննդամթերքի և կենցաղային առարկաների միջոցով։ Հետևաբար հնարավոր չէ ՄԻԱՎ-ով վարակվել ՄԻԱՎ վարակ ունեցող մարդու հետ կենցաղային շփումների՝ ձեռքով բարևելու, գրկախառնվելու, ընկերական համբույրների ժամանակ, ընդհանուր սպասքից, անկողնային պարագաներից, հագուստից, սանհանգույցից օգտվելիս։ ՄԻԱՎ-ը չի փոխանցվում մոծակների կամ այլ կծող միջատների միջոցով։
Բուժում
Առ այսօր ՄԻԱՎ վարակի արմատական բուժում գոյություն չունի։ Դեռևս չի ստեղծվել այնպիսի դեղ, որը կարողանար օրգանիզմից վտարել ՄԻԱՎ-ը։ Այդ իսկ պատճառով ՄԻԱՎ վարակով պացիենտը բուժում պետք է ստանա իր ողջ կյանքի ընթացքում։
ՄԻԱՎ վարակի բուժման համար այսօր կիրառվում են հակառետրովիրուսային (ՀՌՎ) դեղեր, որոնք խախտում են օրգանիզմում ՄԻԱՎ-ի բազմացման ցիկլը` թույլ չտալով դրան վերարտադրելու իր բազմաթիվ պատճենները։
Ըստ ազդեցության մեխանիզմի ՀՌՎ դեղերը բաժանվում են վեց հիմնական խմբի`
Բուժման նպատակով միաժամանակ նշանակվում է ազդեցության տարբեր մեխանիզմ ունեցող առնվազն 3 դեղ։ Մի քանի դեղերի համակցումն օգնում է խուսափել դրանց նկատմամբ կայունության զարգացումից։
ՀՌՎ բուժման շնորհիվ ՄԻԱՎ վարակն այսօր համարվում է քրոնիկ հիվանդություն, որով կարելի է երկար տարիներ ապրել, և այլևս չի նշվում ՄԻԱՎ վարակով պացիենտի կյանքի վերին սահման։ ՄԻԱՎ-ով ապրող մարդը, ժամանակին բուժում սկսելով և պարտաճանաչորեն այն շարունակելով, կարող է ապրել այնքան, որքան կապրեր առանց ՄԻԱՎ վարակի։
Արդյունավետ բուժման կարևոր նախապայմանը հիվանդության վաղ ախտորոշումն ու բուժումը ժամանակին սկսելն է։ Դրա համար անհրաժեշտ է, որ երբևէ ռիսկային վարքագիծ դրսևորած անձինք անցնեն ՄԻԱՎ-ի վերաբերյալ հետազոտություն՝ անկախ իրենց մոտ առողջական վիճակի հետ կապված գանգատների առկայությունից։
Ներկայումս Հայաստանի Հանրապետությունում ՀՌՎ բուժում առաջարկվում է ՄԻԱՎ վարակ ախտորոշում ստացած բոլոր պացիենտներին՝ անկախ CD4+ լիմֆոցիտների քանակից և հիվանդության կիլինիկական փուլից։
«Հակառետրովիրուսային դեղերի կիրառմամբ ՄԻԱՎ վարակի բուժման և կանխարգելման» կլինիկական ուղեցույց
Պրոֆիլակտիկա
Նախազգուշության ունիվերսալ միջոցներն են․