cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նիկոլա Տեսլա
1890-ական թվականների ընթացքում Տեսլան զբաղվել է անլար լուսավորման գաղափարներով և էլեկտրաէներգիայի անլար բաշխմամբ` բարձրավոլտ և բարձր հաճախականության փորձարկումներ կատարելով Նյու Յորքում և Կոլորադո Սփրինգսում։ 1893 թվականին հայտարարել է իր սարքավորումներով անլար էլեկտրահաղորդման հնարավորությունը։ Փորձել է այս գաղափարները կիրառել գործնականում իր անավարտ Wardenclyffe Tower նախագծով, որը միջմայրցամաքային անլար կապ պիտի ապահովեր, սակայն բավարար ֆինանսավորում չի ունեցել իր մտադրություններն ավարտին հասցնելու համար ։
Wardenclyffe ծրագրից հետո Տեսլան 1910-1920-ական թվականներին շարունակել է մշակել մի շարք գյուտեր` տարբեր ձեռքբերումներ ունենալով։ Իր գումարի մեծ մասը ծախսելով` նա ապրել է Նյու Յորքի տարբեր հյուրանոցներում` թողնելով չվճարված հաշիվներ։ Նրա վաղ շրջանի աշխատանքների բնույթը և ասույթները, որոնք թողել է մամուլում տված իր հարցազրույցներում, ամերիկյան ժողովրդական մշակույթում նրան «անմիտ գիտնականի» համբավ են ապահովել ։
Տեսլան մահացել է 1943 թվականի հունվարին Նյու Յորքում ։ Նրա գործը մահից հետո հարաբերական մոռացության է մատնվել, սակայն 1960 թվականին չափման միավորներին նվիրված միջազգային համագումարում մագնիսական հոսանքի խտության չափման միավորն ի պատիվ նրա անվանվել է տեսլա ։ 1990-ական թվականներին աճել է Տեսլայի հանրաճանաչությունը։
Վաղ շրջան
Տեսլայի ընտանիքն ապրում էր Սմիլյան գյուղում՝ Գոսպիչ քաղաքից 6 կմ հեռու ։ Հայրը՝ Միլուտին Տեսլան (1819-1879), սերբական ուղղափառ եկեղեցու քահանա էր, մայրը՝ Գեորգինա Տեսլան (1822-1892, ծնունդով` Մանդիչ), եղել է քահանայի դուստր    ։ Նրա հայրը նույնպես եղել է ուղղափառ քահանա և ունեցել է տան արհեստագործական իրեր ու մեխանիկական սարքեր պատրաստելու տաղանդ, լավ հիշել է սերբական էպիկական բանաստեղծություններ։ Մայրը կրթություն չի ստացել։ Տեսլայի կարծիքով իր բացառիկ հիշողությունն ու ստեղծագործական ունակությունները նա ժառանգել է մորից  ։ Տեսլայի նախնիները եղել են Արևմտյան Սերբիայից` Չեռնոգորիայից ոչ հեռու ։
1870 թվականին տեսլան ուղևորվում է հեռավոր հյուսիս` Կարլովաց, որպեսզի հաճախի Բարձրագույն ռեալական գիմնազիայի միջնակարգ դպրոց ։ Պարապմունքներն անցկացվում էին գերմաներենով, քանի որ դպրոցը ավստրո-հունգարական ռազմական սահմանին էր ։
Հետագայում Տեսլան գրել է, որ ինքն էլեկտրականությամբ հետաքրքրվել է ֆիզիկայի պրոֆեսորից ։ Նա նշել է, որ այդ խորհրդավոր երևույթը ստիպում էր իրեն «ավելի շատ բան իմանալու նրա հրաշալի ուժի մասին» ։ Տեսլան կարողանում էր ինտեգրալների բարդ հաշվարկներ անել մտքով, ինչը ստիպում էր նրա ուսուցիչներին մտածել, որ Նիկոլան խաբում է իրենց ։ Չորսամյա դասընթացը նա ավարտում է երեք տարում ։ 1873 թվականի հուլիսին Նիկոլա Տեսլան, ստանալով ավարտական վկայականը, վերադառնում է ընտանիքի մոտ՝ Սմիլյան՝ հակառակ հոր կամքի. հայրենի քաղաքում խոլերայի համաճարակ էր։ Ապագա գիտնականը իսկույն վարակվում է խոլերայով և ինը ամիս գամվում անկողնուն` մի քանի անգամ հայտնվելով մահվան ճիրաններում։ Հուսահատության պահին նրա հայրը, ով ցանկանում էր, որ որդին ևս հոգևորական դառնա, խոստանում է, որ նրան կուղարկի ինժեներական լավագույն դպրոց, եթե նա ապաքինվի ։ Ապաքինվելուց հետո նրան պետք է երեք տարով զորակոչեին ավստրո-հունգարական բանակ, սակայն առողջական վիճակն անբավարար համարելով՝ հարազատները Տեսլային թաքցնում են սարերում` Խորվաթիայում գտվող Թոմինգայ գյուղում, որտեղ նա որսորդի հագուստով ուսումնասիրում է լեռները։ Գիտնականը հետագայում նշել է, որ բնության հետ շփումը նրան թե' ֆիզիկապես և թե' մտայնորեն ավելի ուժեղ է դարձրել։ Թոմինգայում նա շատ է զբաղվել ընթերցանությամբ` հետագայում նշելով, որ Մարկ Տվենի աշխատանքները հրաշալի ներգործություն են ունեցել իր առողջական վիճակի բարելավման գործում։ Այնտեղից նա հետ է վերադարձել միայն 1875 թվականին։
Նույն թվականին Տեսլան ընդունվում է Գրացի տեխնիկական բարձրագույն ուսումնարան (այժմ՝ Գրացի տեխնիկական համալսարան), որտեղ ուսումնասիրում է էլեկտրոտեխնիկա։ Ուսանելու առաջին տարում նա երբեք բաց չի թողել դասախոսություններ, ստացել է ամենաբարձր գնահատականները` հանձնելով ինը քննություն ։ Տեխնիկական ֆակուլտետի դեկանը նունյիսկ նամակ է ուղարկել Նիկոլայի հորը, որում գրված էր. «Ձեր տղան առաջին մեծության աստղ է» ։ Դասընթացի երկրորդ տարում Տեսլան կոնֆլիկտի մեջ է մտնում պրոֆեսոր Պեշլի հետ. հետևելով Գրամմի մեքենայի աշխատանքին՝ Տեսլան հանգում է այն մտքին, որ հաստատուն հոսանքով աշխատող մեքենաները թերի են։ Նրա այս միտքը խիստ քննադատության է արժանանում դասախոսների կողմից. պրոֆեսոր Յակով Պեշլը դասախոսություն է կարդում ողջ լսարանի առաջ՝ անհնարին համարելով փոփոխական հոսանքի կիրառումը էլեկտրական շարժիչներում։ Տեսլան վկայում էր, որ այս շրջանում աշխատել է առավոտյան ժամը երեքից մինչև երեկոյան տասնմեկը` բացի կիրակի ու տոն օրերից։ 1879 թվականին հոր մահից հետո Տեսլան գտնում է նամակների մի փունջ դասախոսներից` ուղղված իր հորը, որտեղ զգուշացնում էին, որ նրան կարող են վտարել ուսումնարանից։ Ուսումնառության երկրորդ տարվա վերջին Տեսլան կորցնում է կրթաթոշակ ստանալու հնարավորությունը` կախվածություն ձեռք բերելով ազարտային խաղերից։
Երրորդ կուրսում Տեսլան տարվում է խաղամոլությամբ՝ թղթախաղում տանուլ տալով մեծ գումար ։ Հետագայում նա խոստովանել է, որ իրեն առաջ էր մղում ոչ միայն խաղալու ցանկությունը, այլև նշված նպատակին հասնելու ձախողումը ։ Գումար շահելու դեպքում Տեսլան ողջ գումարը բաժանում էր տանուլ տվածներին։ Վերջապես նա այնպիսի խոշոր գումար է կորցնում, որ մայրը ստիպված պարտք է վերցնում ազգականուհուց։ Նիկոլան նշել է, որ խաղալու այդ կիրքն ինքը այդտեղ և այդ ժամանակ է ձեռք բերել, իսկ ավելի ուշ ԱՄՆ-ում նա բիլիարդ է խաղացել։ Երբ հասնում է քննություն հանձնելու ժամանակը, Տեսլան խնդրում է երկարացնել ուսման ժամկետը, սակայն մերժվում է։ Նա երրորդ տարվա վերջին կիսամյակի համար գնահատական չի ստանում և երբեք չի ավարտում համալսարանը ։
1878 թվականի դեկտեմբերին Տեսլան լքում է Գրացը և խզում կապերն ընտանիքի հետ, որպեսզի թաքցնի ուսումը թողնելու փաստը։ Նրա ընկերները կարծում էին, որ Նիկոլան խեղդվել է Մուրա գետում։ Տեսլան տեղափոխվում է Մարիբոր, որտեղ նկարիչ է աշխատում ամսական 60 ֆլորինով, իսկ ազատ ժամանակն անցկացնում է տեղի տղամարդկանց հետ փողոցում խաղաթուղթ խաղալով։
1879 թվականի մարտին Տեսլայի հայրն ուղևորվում է Մարիբոր` որդուն վերադարձնելու, սակայն վերջինս հրաժարվում է ։ 1879 թվականի մարտին Տեսլան ոստիկանների հսկողությամբ վերադառնում է Գոսպիչ։ 1879 թվականի ապրիլի 17-ին (29) 60 տարեկան հասակում չախտորոշված հիվանդությունից մահանում է Նիկոլայի հայրը։ Որոշ աղբյուրների վկայությամբ նա մահացել է կաթվածից։ Տեսլան սկսում է դասավանդել Գոսպիչի ռեալական գիմնազիայում, որտեղ ժամանակին սովորել էր։ Ընտանիքը հազիվ էր հոգում կարիքները. միայն Տեսլայի երկու քեռիների՝ Պյոտր և Պավել Մանդիչների շնորհիվ՝ 1880 թվականի հունվարին երիտասարդ Տեսլան տեղափոխվում է Պրահա։ Նա երբեք չէր ուսումնասիրել հունարեն, որն անհրաժեշտ առարկա էր համալսարան ընդունվելու համար, և չգիտեր չեխերեն` ևս մեկ պարտադիր առարկա։ Ամեն դեպքում, Տեսլան Պրահայի Կարլի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետ է ընդունվում որպես ազատ ունկնդիր` չգնահատվելով ուսումնառության կուրսի համար։
Աշխատանք Բուդապեշտի հեռախոսակայանում
1881 թվականին Տեսլան տեղափոխվել է Հունգարիայի Բուդապեշտ քաղաքը, որպեսզի աշխատի Բուդապեշտի հեռախոսակայանում Տիվադար Պուշկասի ղեկավարությամբ։ Տեղ հասնելով` նա հասկանում է, որ կառուցվող ընկերությունը դեռևս չի աշխատում, այդ պատճառով էլ նա Կենտրոնական հեռախոսակայանում աշխատում է նկարիչ։ Մի քանի ամսից Բուդապեշտի հեռախոսակայանը սկսում է գործել, և Տեսլան աշխատում է այնտեղ որպես գլխավոր էլեկտրիկ ։ Իր աշխատանքի ընթացքում Տեսլան բարելավել է կենտրոնական կայանի սարքավորումները` պնդելով, որ կատարելագործել է էլեկտրական ուժեղացուցիչը և ռետրանսլյատորը, որոնք երբևէ չէին արտոնագրվել կամ հրապարակայնորեն նկարագրվել։
Աշխատանք Էդիսոնի մոտ
Մինչ 1882 թվականը Տեսլան ինժեներ-էլեկտրիկ էր Բուդապեշտի հեռագրական ընկերությունում, որը զբաղվում էր հեռախոսի գծերի անցկացումով և կենտրոնական հեռախոսակայանի կառուցմամբ։ 1882 թվականի փետրվարին Տեսլան մտածում էր, թե ինչպես կարելի է էլեկտրական շարժիչում օգտագործել այն երևույթը, որ հետագայում կոչվեց մագնիսական պտտվող դաշտ։ Ընկերությունում աշխատելը Տեսլային հնարավորություն չէր տալիս իրագործելու փոփոխական հսանքով էլեկտրական շարժիչ ստեղծելու գաղափարը։ 1882 թվականի վերջին Տեսլան Փարիզում աշխատանքի է անցնում Էդիսոնի ընկերությունում (Continental Edison Company)։ Այնտեղ նա էլեկտրատեխնիկայի բնագավառում մեծ փորձ է ձեռք բերում, իսկ ղեկավարությունը ուշադրություն է դարձնում ինժեներիայի ու ֆիզիկայի բնագավառներում ունեցած նրա գիտելիքների վրա. շուտով նա շարժիչների բարելավված իր տարբերակն է առաջարկում ։ Ընկերության կարևոր աշխատանքներից մեկն էր Ստրասբուրգի երկաթուղային կայարանի համար էլեկտրակայան կառուցելը։ 1883 թվականի սկզբին ընկերությունը գործուղում է Տեսլային Ստրասբուրգ՝ լուծելու աշխատանքային մի շարք խնդիրներ։ Ազատ ժամանակ Տեսլան զբաղվում էր էլեկտրական ասինխրոն շարժիչի մոդել ստեղծելու փորձերով։ 1883 թվականին նա իր աշխատանքը ներկայացրեց Ստրասբուրգի քաղաքապետարանին։
1884 թվականի գարնանը երկաթուղային կայարանի աշխատանքներն ավարտվեցին, և Տեսլան վերադարձավ Փարիզ՝ ընկերությունից ակնկալելով 25.000 դոլար պարգևատրում։ Շուտով, հասկանալով, որ այդպիսի գումար իրեն չեն տա, նա վիրավորված դուրս է գալիս աշխատանքից ։
ԱՄՆ-ում
1884 թվականին Էդիսոնի ընկերության մենեջեր Չարլզ Բատչելորը վերադառնում է ԱՄՆ, որպեսզի ղեկավարի Նյու Յորքի արտադրական բաժանմունքը և խնդրում է, որ այնտեղ ուղարկեն նաև Տեսլային ։ Նույն թվականի հունիսին Տեսլան տեղափոխվում է Նյու Յորք ։ Նա աշխատանքի է ընդունվում Թոմաս Էդիսոնի ընկերությունում (Edison Machine Works) էլեկտրական շարժիչների և հաստատուն հոսանքով գեներատորների վերանորոգման ինժեների հաստիքով։ Ընկերությունը, որն ուներ մի քանի հարյուր մեքենավար, ղեկավար կադրեր և մոտ 20 ինժեներներ, զբաղվում էր քաղաքի էլեկտրականության բարելավման աշխատանքով ։ Ինչպես Փարիզում, այստեղ էլ Տեսլան աշխատում է գեներատորների բարելավմամբ ։ Պատմաբան Բեռնարդ Կարլսոնը նշել է, որ Տեսլան, հնարավոր է, ընկերության հիմնադիր Թոմաս Էդիսոնին հանդիպել է 1-2 անգամ։ Այդ դեպքերից մեկը ներկայացված է Տեսլայի ինքնակենսագրության մեջ. ամբողջ գիշեր վերականգնելով «SS Oregon» նավի վնասված սարքը` Տեսլան հանդիպել է Բատչելորին ու Էդիսոնին, ով «փարիզցու» հետ զբոսնել էր ողջ գիշեր։ Այն բանից հետո, երբ Տեսլան նրանց ասել է, որ ամբողջ գիշեր վերանորոգել է «SS Oregon»-ի վնասված սարքը, Էդիսոնը Բատչելորին ասել է, որ Տեսլան «անիծված բարի մարդ» է։ Տեսլայի առաջարկած ծրագրերից մեկը փողոցային լուսավորության ստեղծման համակարգն էր էլեկտրական աղեղի հիման վրա ։ Աղեղային լուսավորությունը փողոցային լուսավորության ամենատարածված տեսակն էր, սակայն պահանջում էր բարձր լարում և անհամատեղելի էր Էդիսոնի ընկերության ցածրավոլտ լամպերի հետ, ինչի արդյունքում ընկերությունը կորցնում էր պայմանագրերը այն քաղաքներում, որոնք ուզում էին փողոցային լուսավորություն անցկացնել։ Տեսլայի նախագծերը չներմուծվեցին արտադրություն հավանաբար այն պատճառով, որ դրանք վերամշակելու տեխնիկական պահանջ կար, և կամ Էդիսոնը խզեց փողոցային լուսավորության համաձայնագրերը ։
Էդիսոնը բավական սառնությամբ էր ընդունում Տեսլայի գաղափարները և բացահայտ արտահայտում էր իր բացասական կարծիքը։ 1885 թվականի գարնանը Էդիսոնը Տեսլային խոստանում է 50.000 դոլար (այն ժամանակ դա համարժեք էր այժմյան 1 միլիոն դոլարի), եթե նա կարողանա բարելավել հաստատուն հոսանքով աշխատող էլեկտրական մեքենաները, որ հայտնագործել էր Էդիսոնը ։ Նիկոլան անցնում է գործի. շուտով նա ներկայացնում է Էդիսոնի մեքենաների 24 տարատեսակ՝ բավական կատարելագործված։ Գովաբանելով դրանք՝ Էդիսոնը Տեսլայի՝ պարգևատրման մասին հարցին պատասխանում է, որ ներգաղթածը վատ է հասկանում ամերիկյան հումորը։ Հիասթափված Տեսլան ազատվում է աշխատանքից ։ Տեսլայի օրագրում միայն մեկ մեկնաբանություն կա կատարվածի մասին, այն էլ նա թողել է 1884 թվականի դեկտեմբերի 7-ին` գրելով. «Հաջողություն Edison Machine Works»:
Tesla Electric Light & Manufacturing
Էդիսոնի ընկերությունում ընդամենը մեկ տարի աշխատելով՝ Տեսլան հռչակ է ձեռք բերում գործարար աշխարհում։ Նա աշխատում էր էլեկտրական աղեղի համակարգի արտոնագրմամբ. հնարավոր է, դա այն նույն համակարգն է, որ Տեսլան մշակել էր Էդիսոնի մոտ աշխատելիս ։ 1885 թվականին նա հանդիպում է Լեմուել Սերելին (Lemuel W. Serrell), ով այն նույն իրավաբանն էր, ում միջոցով Էդիսոնը արտոնագրում էր իր գյուտերը։ Սերելը Տեսլային ներկայացնում է երկու բիզնեսմենների` Ռոբերտ Լեյնին և Բենջամին Վեյլին, ովքեր համաձայնում են ֆինանսավորել էլեկտրական աղեղի արտադրությունը։ Այսպիսով Տեսլան հիմնում է սեփական ընկերությունը` Tesla Electric Light & Manufacturing՝ կապված էլեկտրական լուսավորման հետ ։ Տեսլան շարունակում էր կատարելագործել փոփոխական հոսանքով գեներատորները, սակայն ներդրողները փոփոխական հոսանք օգտագործելու գաղափարով չէին ոգևորվում. նրանք սահմանափակվում են միայն փողոցային լուսավորության համար նախատեսված էլեկտրական աղեղով լամպերի մշակմամբ ։ Մեկ տարի անց ծրագիրը պատրաստ էր։ Գումարի փոխարեն՝ գործարարները գյուտարարին առաջարկում են բաժնետոմսերի մի մասը այն ընկերության, որ պիտի զբաղվեր լամպերի իրացմամբ ։ Այս առաջարկը գյուտարարին չի հրապուրում, ընկերությունն էլ իր հերթին փորձում է ազատվել Տեսլայից՝ զրպարտելով ու վատաբանելով նրան ։
1886 թվականի աշնանից մինչ հաջորդ գարուն գյուտարարը ստիպված էր կատարել տարբեր աշխատանքներ։ Նա օրական երկու դոլարով կատարում էր տարբեր աշխատանքներ. փորում էր առուներ, «քնում էր, որտեղ պատահի, ուտում էր, ինչ որ գտնի»։ 1886 թվականին ունեցած իր դժվարությունների մասին Տեսլան հետագայում գրել է. «Իմ բարձրագույն կրթությունը գիտության, մեխանիկայի ու գրականության տարբեր բնագավառներում ինձ ծաղր էր թվում»։
Փոփոխական հոսանքով (AC) և ինդուկցիոն շարժիչներ
Վերջապես 1886 թվականին Տեսլան հանդիպում է Ալֆրեդ Բրաունին և նյույորքցի իրավաբան Չարլզ Պեկին։ Այս երկու մարդիկ ընկերություն ստեղծելու և գյուտերի արտոնագրումից ֆինանսական եկամուտներ ստանալու փորձ ունեին ։ Հիմնվելով Տեսլայի` էլեկտրական սարքավորումներին վերաբերող նոր գաղափարների վրա` նրանք համաձայնում են հովանավորել գյուտարարին և արտոնագրել նրա գյուտերը ։ 1887 թվականի ապրիլին հիմնադրվում է «Տեսլա էլեքթրիք քոմփանի» (Tesla Electric Company) ընկերությունը` յուրաքանչյուրին բաժին հանելով շահույթի մեկ երրորդ մասը։ Նրանք Տեսլայի համար լաբորատորիա են հիմնում Մանհեթենի 89-րդ փողոցում, որտեղ նա զբաղվում է նոր տեսակի էլեկտրական շարժիչների, գեներատորների և այլ սարքավորումների կատարելագործմամբ։
1887 թվականին Տեսլան մշակում է փոփոխական հոսանքով շարժիչը (alternating current, AC): Շուտով ընկերության հեռանկարային լինելը ապացուցվում է պատվերների մեծ քանակով Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում։ Շարժիչն աշխատում էր բազմաֆազ հոսանքով, որն օգտագործում էր պտտվող մագնիսական դաշտը շարժիչի աշխատանքում (մի սկզբունք, որը Տեսլայի վկայությամբ ինքը մտածել էր դեռևս 1882 թվականին)  ։ Այս նորարական շարժիչը, որ արտոնագրվել էր 1888 թվականի մայիսին, չէր պահանջում մշտական սպասարկում և մեխանիկական խոզանակների անընդհատ փոխարինում  ։
Արտոնագրված շարժիչը ձեռք բերելուց հետո Պեկն ու Բրաունը պայմանավորվում են այն թողարկելու շուրջ, որպեսզի ստուգեն նրա գործնական տվյալները` հետևելով մամուլի տեխնիկական հրապարակումներին, որոնք լույս էին տեսնում արտոնագրին զուգահեռ ։ Ֆիզիկոս Ուիլյամ Առնոլդ Էնթոնին, ով փորձարկել էր շարժիչը, և «Էլեկտրական աշխարհ» ամսագրի խմբագիր Թոմաս Թորմերֆորդ Մարտինը համաձայնության եկան այն հարցի շուրջ, որ Տեսլան փոփոխական հոսանքով իր շարժիչը ցուցադրել է 1888 թվականի մայիսի 16-ին ինժեներ-էլեկտրիկների Ամերիկյան ինստիտուտում ։ Westinghouse Electric & Manufacturing Company ընկերությունում աշխատող ինժեներները հայտնել են Ջորջ Վեսթնինգհաուսին, որ Տեսլայի` փոփոխական հոսանքով աշխատող շարժիչները կենսունակ են, և իրենց ընկերությունը դրանց կարիքը կունենա։ Westinghouse ընկերությունը դիտարկում է համանման արտոնագիր ստանալու հնարավորությունը։ Մագնիսական դաշտի հիման վրա պտտվող ինդուկցիոն շարժիչը 1888 թվականին մարտին ներկայացնում է իտալացի ֆիզիկոս Գալիլեո Ֆերարիսը, սակայն որոշում են, որ Տեսլայի շարժիչները հավանաբար գերիշխող դիրք կունենան շուկայում ։
Սակայն Տեսլայի համար ընկերության դրամական եկամուտները միայն միջոց էին ցանկալի նպատակին հասնելու համար ։
Շուտով Տեսլան Նյու Յորքի Հինգերորդ պողոտայում (Fifth Avenue) գրասենյակի համար տուն է վարձում ոչ հեռու այն շենքից, ուր Էդիսոնի հանրահայտ ընկերությունն էր։ Երկու ընկերությունների միջև անհաշտ պայքար է սկսվում, որ ԱՄՆ-ում հայտնի է «հոսանքների պատերազմ» (War of Currents) անունով։
1888 թվականի հուլիսին ամերիկյան նշանավոր գործարար Ջորջ Վեսթինգհաուսը Տեսլայից գնում է մոտ 40 արտոնագիր՝ յուրաքանչյուրի համար վճարելով միջինը 25.000 դոլար։ Գործարարը ամսական 2.000 դոլարով (ներկայիս կուրսով` 54.500 դոլար), ինչը բավական բարձր էր ժամանակի համար, խորհրդատուի պաշտոնով հրավիրում է Տեսլային Փիթսբուրգի իր գործարան, որտեղ մշակվում էին փոփոխական հոսանքով աշխատող մեքենաների նմուշներ ։ Տեսլան մեկ տարի աշխատում է Փիթսբուրգում` աջակցելով փոփոխական հոսանքով կառավարվող քաղաքային տրամվայների մշակմանը։ Նա կոնֆլիկտի մեջ է մտնում Westinghouse ընկերության այլ ինժեներների հետ փոփոխական հոսանքի հզորությունը այլ կերպ օգտագործելու հարցի շուրջ։ Նրանք մշակում են փոփոխական հոսանքով աշխատող շարժիչների 60 փուլանոց համակարգ, որն առաջարկել էր Տեսլան, սակայն շուտով պարզվում է, որ այդ համակարգը չի աշխատում տրամվայների համար, քանի որ Տեսլայի շարժիչը կարող էր աշխատել կայուն արագությամբ։ Դրա փոխարեն նրանք օգտագործեցին կայուն հոսանքով աշխատող քաշող շարժիչներ  ։ Փիթսբուրգում աշխատանքը գյուտարարին չի բավարարում, խանգարում է նոր գաղափարներով զբաղվելուն։ Չնայած Վեսթինգհաուսի հորդորներին՝ մեկ տարի անց Տեսլան վերադառնում է Նյու Յորքի իր լաբորատորիա։
Ջերմային վառելիքի շուկա
Փոփոխական հոսանքով աշխատող իր շարժիչը և Westinghouse-ի կողմից արտոնագրված հետագա գյուտերը Տեսլան ցուցադրել է ինչպես 1888 թվականին, այնպես էլ հետագայում` էլեկտրական ընկերությունների միջև եղած թեժ մրցակցության ժամանակ ։ Խոշորագույն երեք ընկերություններ` Westinghouse, Edison և Thompson-Houston, մրցակցում էին իրար հետ` ֆինանսապես ջախջախելով մեկը մյուսին։ Այդ պայքարը կոչվեց «Հոսանքների պատերազմ», երբ Edison Electric ընկերությունը փորձում էր պնդել, որ հաստատուն հոսանքն ավելի լավ ու ապահով է, քան Westinghouse ընկերության փոփոխական հոսանքը  ։ Այս շուկայում մրցակցությունը նշանակում էր, որ Westinghouse ընկերությանը չէին բավարարում ֆինանսական միջոցները կամ տեխնիկական ռեսուրսները, որպեսզի զարգացնեին Տեսլայի շարժիչները և դրա հետ կապված բազմաֆազ համակարգերը ։
Westinghouse Electric ընկերության հետ պայմանագիր կնքելուց երկու տարի անց Տեսլան խնդիրներ ունեցավ։ Barings Bank-ի սնանկացումը Լոնդոնում 1890 թվականին խուճապի առիթ դարձավ, որի արդյունքում ներդրողները զանգահարեցին W.E.-ի իրենց պատվիրատուներին ։ Ֆինանսական միջոցների հանկարծահաս սղությունը ստիպում է ընկերությանը վերաֆինանսավորել իրենց պարտքերը։ Նոր ներդրողները պահանջում էին, որ Westinghouse Electric ընկերությունը կրճատի իր ծախսերը, որոնք կապված էին այլ ընկերությունների ձեռքբերման, հետազոտությունների ու արտոնագրերի ստացման հետ, այդ թվում` Տեսլայի հետ կապված պայմանագրերը ։ Այդ ժամանակ Տեսլայի` փոփոխական հոսանքով աշխատող շարժիչները հաջողություն չունեին և մնացին մշակման փուլում։ Westinghouse-ը վճարում է երաշխավորված հոնորարը` տարեկան 15.000 դոլար, չնայած շարժիչները հազվադեպ էին թողարկվում, իսկ բազմաֆազ էներգահամակարգերը, որոնք անհրաժեշտ էին շարժիչի գործարկման համար` առավել ևս հազվադեպ ։ 1891 թվականի սկզբին Ջորջ Վեսթինգհաուսը Տեսլային խտացրած գույներով ներկայացնում է ֆինանսական դժվարությունները` ասելով, որ եթե ինքը չկատարի ներդրողների պահանջները, ապա կզրկվի ընկերությունից, և Տեսլան ստիպված գործ կունենա բանկիրների հետ ։ Տեսլայի համար ակնհայտ էր, որ Westinghouse ընկերությունը շարունակում էր թողարկել շարժիչները, և նա համաձայնում է պայմանագիրը խզել ընկերության հետ ։ Վեց տարի անց Westinghouse Electric ընկերությունը ձեռք է բերում Տեսլայի արտոնագիրը 216.000 դոլարով, որը ստորագրում է General Electric ընկերությունը (այն ստեղծվել էր Edison և Thompson-Houston ընկերությունների միավորման արդյունքում)   ։
Նյու Յորքի լաբորատորիաներ
Գումարը, որը Տեսլան ստացել էր փոփոխական հոսանքով շարժիչը արտոնագրելով, նրան դարձրել էր ինքնուրույն ու հարուստ` հնարավորություն տալով զբաղվելու սեփական հետաքրքրություններով ։ 1889 թվականին Տեսլան դուրս է գալիս Լիբերթի սթրիթի խանութից, որ վարձակալել էին Պեկն ու Բրաունը, և հետագա տասը տարիներին աշխատում է Մանհեթենի մի շարք շինություններում, որ նա վարձակալել էր որպես լաբորատորիաներ։ Դրանց մեջ էին Գրանդ սթրիթ 175 լաբորատորիան (1889-1892), Հինգերորդ պողոտա 33-35 հասցեի չորրորդ հարկը, ինչպես նաև արևելյան Հյուսթոն սթրիթ 46 և 48 հասցեների վեցերորդ և յոթերորդ հարկերը (1895-1902) ։ Տեսլան և նրա վարձու անձնակազմը առավել նշանավոր ձեռքբերումներն ունեցել են հենց այս շրջանում։
Տեսլայի տրանսֆորմատորներ
1889 թվականին Տեսլան ուղևորվում է Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդես և այնտեղ էլ իմանում Հենրիխ Հերցի` 1886-1888 թվականների փորձերի մասին, որոնցով ապացուցվել էր էլեկտրամագնիսական ճառագայթման, այդ թվում` ռադիոալիքների գոյությունը ։ Տեսլային հետաքրքրում է այդ բացահայտումը, և նա որոշում է առավել հանգամանորեն ուսումնասիրել այն։ Կրկնելով, ապա զարգացնելով այդ փորձերը` Տեսլան փորձում է Ռումկորֆի կոճը համադրել փոփոխական հոսանքով գերարագ գեներատորին, որը նա մշակել էր որպես աղեղային լուսավորության կատարելագործված համակարգ, սակայն գյուտարարը շուտով պարզում է, որ բարձր հաճախականության հոսանքը շատ էր տաքացնում երկաթյա կենտրոնը` չեզոքացնելով կոճում առաջնային ու երկրորդական գալարների ջերմամեկուսացումը։ Որպեսզի լուծի այս խնդիրը, Տեսլան նախագծում է իր կոճը, որը օդային ճեղք պիտի ունենար ջերմամեկուսիչ նյութի փոխարեն առաջնային ու երկրորդական գալարների ու կենտրոնի միջև, որը կարելի էր կոճում տարբեր դիրքով շարժել ։
Քաղաքացիություն
1891 թվականի հուլիսի 30-ին Տեսլան 35 տարեկան հասակում ստանում է ԱՄՆ-ի քաղաքացիություն ։ Նույն թվականին նա ստանում է իր տրանսֆորմատորի (Տեսլայի տրանսֆորմատոր) արտոնագիրը ։
Անլար լուսավորություն
1890 թվականից հետո Տեսլան հզորության փոխանցման փորձարկումներ էր կատարում ինդուկտիվ կապի ոլորտում` կիրառելով փոփոխական հոսանքի բարձր լարում. այդ սկզբունքով էր աշխատում Տեսլայի կոճը ։ Նա փորձում էր մշակել լուսավորության անլար համակարգ դաշտի ինդուկտիվ կապի հիման վրա և կազմակերպում է դրա հասարակական ցուցադրումներ, որտեղ նա լուսավորում է Հայսլերի խողովակը և բեմից նույնիսկ շիկացման լամպը ։ Տասնամյակի մեծ մասը Տեսլան տարբեր ներդրողների օգնությամբ անցկացնում է լուսավորության այս նոր ձևի մշակմամբ, սակայն ներդրողներից և ոչ մեկը չի կարողանում այն առևտրական նախագիծ դարձնել ։
1893 թվականին Սենտ Լուիսում (Միսսուրի), Ֆրանկլինի ինստիտուտում (Ֆիլադելֆիա), Փենսիլվանիայում և Ազգային էլեկտրական միավորումում (National Electric Light Association) կարդացած իր դասախոսություններում Տեսլան հանդիսատեսին ասում էր, որ իր ստեղծած համակարգը առանց լարեր օգտագործելու կարող է «հասկանալի ազդանշաններ» փոխանցել ցանկացած տարածության վրա` դրանք հաղորդելով Երկրի միջոցով ։
Տեսլան 1892-1894 թվականներին եղել է ԱՄՆ-ի ինժեներական ինստիտուտի (ներկայումս` Էլեկտրատեխնիկայի և էլեկտրոնիկայի ինժեներական ինստիտուտ) փոխնախագահը ։
1888-1895 թվականները շատ բեղմնավոր էին. նա ստանում է մի շարք հայտնագործությունների արտոնագրեր։ Տեսլան իր աշխատանքների մասին դասախոսություն կարդալու հրավեր է ստանում ամերիկյան ինստիտուտից (American Institute of Electrical Engineers)։ 1892 թվականի մայիսի 20-ին գիտնականը դասախոսություն է կարդում, որն արժանանում է մեծ հաջողության։
Բազմաֆազ համակարգ և Կոլումբիայի ցուցահանդես
1893 թվականի սկզբին Westinghouse ընկերության ինժեներ Բենջամին Լամը մեծ հաջողության է հասնում` ստեղծելով Տեսլայի` փոփոխական հոսանքով շարժիչի արդյունավետ տարբերակը, և Westinghouse-ը սկսում է փոփոխական հոսանքի բազմաֆազ համակարգի բրենդավորումը որպես «Տեսլայի բազմաֆազ համակարգ»։ Ընկերությունը կարծում էր, որ Տեսլայի արտոնագրերը իրենց առավելություն էին տալիս փոփոխական հոսանքի այլ համակարգերի նկատմամբ ։
Westinghouse Electric ընկերությունը Տեսլային խնդրում է մասնակցել 1893 թվականին Չիկագոյում կազմակերպվելիք Համաշխարհային ցուցահանդեսին, որտեղ ընկերությունը մեծ տարածք էր վերցրել էլեկտրատեխնիկական բաժնին հատկացված շենքում։ Ընկերությունը շահում է ցուցադրությունը փոփոխական հոսանքով լուսավորելու տենդերը, ինչը դառնում է փոփոխական հոսանքով էլեկտրական սնուցման պատմության մեջ արմատական իրադարձություն, քանի որ ընկերությունը ամերիկյան հասարակությանը այս եղանակի անվտանգությունը, հուսալիությունն ու արդյունավետությունը ցուցադրելու հնարավորություն է ստացել  ։ Տեսլան ցուցադրում է էլեկտրական մի շարք էֆեկտներ` կապված փոփոխական հոսանքի հետ, ինչպես նաև անլար լուսավորման իր համակարգը` ներկայացնելով ցուցադրություն, որը նախկինում իրականացրել էր ամբողջ Ամերիկայում և Եվրոպայում ։ Այն ներառում էր բարձր հաճախականության բարձրավոլտ փոփոխական հոսանքով գազային լամպերի անլար լուսավորումը ։ Ականատեսներից մեկը վկայել է.
Տեսլան նաև բացատրել է պտտվող մագնիսական դաշտերում փոփոխական հոսանքով շարժիչի աշխատանքի սկզբունքը` ցուցադրելով, թե ինչպես կարելի է պղնձե ձվաձև կանգնակը կիրառել Կոլումբոսյան ձվի օրինակով, և ցուցադրել է փոփոխական հոսանքով իր նոր գեներատորը, որն աշխատում էր շոգիով ։
Խորհրդակցություն Նիագարայի հարցով
1893 թվականին Էդվարդ Դին Ադամսը (Edward Dean Adams), ով գլխավորում էր Նիագարայի ջրմուղ ընկերությունը ( Cataract Construction Company), ուզում է իմանալ Տեսլայի կարծիքն այն մասին, թե որ համակարգը ավելի լավ կփոխանցի ջրվեժի հզորությունը։ Մի քանի տարվա ընթացքում մի շարք առաջարկություններ են ստացվում, և հայտարարվում են բաց մրցույթներ այն հարցի շուրջ, թե ինչպես կարելի է լավագույնս օգտագործել ջրվեժի էներգիան։ Ամերիկյան ու եվրոպական ընկերությունների առաջարկած համակարգերի մեջ էին երկֆազ, եռաֆազ, փոփոխական բարձրավոլտ համակարգերը և սեղմված օդը։ Ադամսը ցանկանում է իմանալ Տեսլայի կարծիքը մրցակցող համակարգերի մասին։ Տեսլան նրան պատասխանում է, որ երկֆազ համակարգն ամենահուսալին է, և որ Westinghouse ընկերությունը լամպերը լուսավորելու է` կիրառելով երկֆազ փոփոխական հոսանքը։ Ընկերութունը պայմանագիր է կնքում Westinghouse ընկերության հետ Նիագարայի ջրվեժի վրա Տեսլայի խորհրդով փոփոխական հոսանքով երկֆազ համակարգի կառուցման համար, և դա ներկայացվում է Չիկագոյի համաշխարհային ցուցահանդեսին` ցույց տալով, որ կարող են փոփոխական հոսանքով լիարժեք համակարգ կառուցել։ Նույն ժամանակ ևս մեկ պայմանագիր էլ կնքվում է General Electric ընկերության հետ փոփոխական հոսանքի բաշխման համակարգ ստեղծելու համար ։
Նիկոլա Տեսլայի ընկերություն
1895 թվականին Էդվարդ Դին Ադամսը, ով տպավորված էր Տեսլայի լաբորատորիա այցից, համաձայնում է գյուտարարին օգնել ընկերություն հիմնադրելու հարցում, որը պետք է զբաղվեր Տեսլայի բազմաթիվ գյուտերի արտոնագրերի վաճառքով, ինչպես նաև նոր գյուտերի մշակմամբ ու ֆինանսավորմամբ։ Ալֆրեդ Բրաունը համաձայնագիր է ստորագրում Պեկի և Բրաունի ղեկավարությամբ ստացած արտոնագրերի գնման շուրջ։ Խորհրդի կազմը համալրում են Ուիլյամ Բիրչ Ռանկինը (William Birch Rankine) և Չարլզ Քոնեյը (Charles F. Coaney), սակայն քիչ ներդրողներ են գտնվում. 1890-ական թվականների կեսերը ծանր տարիներ էին ֆինանսական տեսանկյունից, իսկ անլար լուսավորման համակարգերը և տատանակները (օսցիլյատոր) շուկա չթողարկվեցին ։ Տասնամյակներ շարունակ ընկերությունը շարունակում էր մշակել Տեսլայի արտոնագրերը։
Հրդեհ լաբորատորիայում
Տուժած գյուտարարին ֆինանսապես օգնում է «Նիագարա ջրվեժի ընկերությունը»։ Էդվարդ Ադամսի շնորհիվ՝ Տեսլան 100.000 դոլարով կահավորում է նոր լաբորատորիա։ Արդեն աշնանը հետազոտությունները սկսվում են նոր հասցեում՝ Հաուսթոն փողոց 46։ 1896 թվականին Տեսլան հաջողության է հասնում ռադիոազդակը հեռավոր տարածություն հաղորդելու ոլորտում. այն հաղորդվում էր 30 մղոն (48կմ) տարածությունից։
Ռենտգենյան փորձարարություն
Սկսած 1894 թվականից` Տեսլան սկսել է հետազոտել այն երևույթը, որը հետագայում անվանել է «անտեսանելիի ճառագայթային էներգիա» այն բանից հետո, երբ իր նախորդ գիտափորձերում նա լաբորատորիայում նկատել է վնասված ֆիլմ (երևույթը հետագայում ստացել է ռենտգենյան ճառագայթներ անվանումը) ։ Նրա վաղ շրջանի փորձերը կատարվել են Քրուքսի խողովակով, որը էլեկտրականորեն լիցքավորված խողովակ էր` սառը կատոդով։ Տեսլան, հնարավոր է, պատահականորեն է առնչվել ռենտգենյան պատկերին` դրանով իսկ մի քանի շաբաթով կանխելով Վիլհելմ Ռենտգենի հայտնագործությունը, ով 1895 թվականի դեկտեմբերին բացահայտեց ռենտգենյան ճառագայթման երևույթը, երբ փորձում էր լուսանկարել Հայսլերի խողովակով (գազով լիցքավորված խողովակի նախատիպը) լուսավորված Մարկ Տվենին։ Միակ բանը, որ պատկերվել էր, լուսանկարչական սարքի օբյեկտիվի մետաղական պտուտակն էր ։
Տեսլան նշել է իր շղթայի և միահանգույց ռենտգենյան սարքերով աշխատելու վտանգավորությունը։ Այս երևույթի վաղ շրջանի ուսումնասիրությանը նվիրված իր բազմաթիվ նշումներում նա ներկայացրել է մաշկի վնասումը տարբեր պատճառներով։ Տեսլան կարծում էր, որ մաշկի նվասումը կապված չէ ռենտգենյան ճառագայթների հետ, այլ օզոնի, որը շփվում է մաշկին, և որոշ չափով նաև ազոտային թթվի հետ։ Տեսլան թյուրիմացաբար ենթադրում էր, որ ռենտգենյան ճառագայթները երկարացված ալիքներ են ճիշտ այնպես, ինչպիսիք պլազմայում են առաջանում։ Այս պլազմային ալիքները կարող են առաջանալ մագնիսական ուժեղ դաշտերում ։
1934 թվականի հուլիսի 11-ին New York Herald Tribune թերթը հրապարակում է հոդված Տեսլայի մասին, որում հիշեցվում էր` միաէլեկտրոդ էլեկտրական լամպում ինչ կարող է լինել. մասնիկները կարող են ճեղքել կատոդը, դուրս գալ լամպից և ֆիզիկական հարված հասցնել.
Անլար կապ
1890-1906 թվականներին Տեսլան շատ ժամանակ ու ջանք է օգտագործում այն ծրագրերի վրա, որոնց նպատակը էկելտրաէներգիայի հաղորդումն էր` առանց լարերի։ Դա նրա` կոճը հզորության փոխանցման միջոց դարձնելու գաղափարի զարգացումն էր, որ նա ցուցադրել էր անլար լուսավորության օրինակում։ Գիտնականը այս երևույթը տեսնում էր ոչ միայն որպես մեծ ծավալի էներգիայի փոխանցման եղանակ ամբողջ աշխարհում, այլև, ինչպես նա նշել էր իր նախորդ դասախոսություններում, հաղորդագրությունների փոխանցման եղանակ։
Այն ժամանակ, երբ Տեսլան ձևակերպում էր իր գաղափարները, չէր իրականացվել կապի ազդանշանների անլար փոխանցում մեծ տարածությունների վրա առավել ևս մեծ հզորությամբ։ Տեսլան ուսումնասիրում է վաղ շրջանի ռադիոալիքները, որոնք այն ժամանակ կոչվում էին Հերցի ալիքներ` գալով այն եզրակացության, որ նրանց մասին ուսմունքը սխալ է ։ Բացի այդ, ճառագայթման այս նոր եղանակը լայնորեն քննարկվում էր, երբ միևնույն ժամանակ կարճ տարածությունում համանման երևույթը մեկ մղոնից ավել չէր փոխանցվում ։ Տեսլան նշում էր, որ եթե նույնիսկ ռադիոալիքների տեսությունը ճիշտ է, դրանք լիովին անօգուտ էին նախանշված նպատակի համար, քանի որ «անտեսանելի լույսի» այս ձևը տարածության հետ կփոքրանար, ինչպես ցանկացած այլ ճառագայթում, և ուղիղ գծերով կտեղափոխվեր տիեզերք` «անհույս կորչելով» ։
1890-ական թվականների կեսերին Տեսլան աշխատում էր այն գաղափարի շուրջ, որ կարող է էլեկտրականությունը Երկրի կամ մթնոլորտի միջոցով տեղափոխել մեծ տարածություններ` կատարելով այնպիսի փորձեր, որոնցով կկարողանար ստուգել իր այդ գաղափարը` ներառյալ փոխանցման սարքի ստեղծումը ռեզոնանսային տրանսֆորմատորով Իսթ Հյուսթոն սթրիթ փողոցի իր լաբորատորիայում  ։ Փորձելով մթնոլորտը դարձնել էներգիայի հաղորդման միջոց` Տեսլան առաջարկում է համակարգ, որը բաղկացած կլիներ օդապարիկներից, որոնք էլ կընդունեին և կփոխանցեին էլեկտրոդները մոտ  30.000 ֆութ (9.100 մ) բարձրության վրա. Տեսլան կարծում էր, որ այդ բարձրության առավել ցածր ճնշումը թույլ կտա մեծ լարում փոխանցել հեռու տարածության վրա ։
Կոլորադո Սպրինգս
1899 թվականի մայիսին տեղական էլեկտրական ընկերության հրավերով Տեսլան տեղափոխվում է Կոլորադո նահանգի Կոլորադո Սպրինգս առողջարանային փոքրիկ քաղաք։ Քաղաքը գտնվում էր 2.000մ բարձրության վրա։ Այստեղ հաճախ էին լինում ուժգին ամպրոպներ ։ Քաղաքում Տեսլան բացում է ոչ մեծ լաբորատորիա, որի հովանավորն էր «Ուոլդորֆ Աստորիա» հյուրանոցի սեփականատերը. վերջինս հետազոտությունների համար տրամադրում է 30.000 դոլար։ Ամպրոպն ուսումնասիրելու համար Տեսլան նախագծում է հատուկ սարք, որը տրանսֆորմատոր էր՝ մի ծայրը էլեկտրական հողանցման ենթարկված, մյուսը միացված մետաղական գնդի՝ վեր բարձրացող ձողով։ Երկրորդական գալարներին միացված էր ինքնակառավարվող զգայուն սարք, որը միացված էր գրանցող սարքի։ Այդ սարքը թույլ էր տալիս, որ Տեսլան ուսումնասիրի Երկրի էլեկտրաստատիկ պոտենցիալը, այդ թվում՝ ամպրոպի լիցքերից առաջացած կանգուն ալիքները (միայն 5 տասնամյակ անց այս երևույթը մանրամասն ուսումնասիրվեց և կոչվեց «Շումանի ռեզոնանս»)։ Հետազոտությունները գիտնականին թույլ տվեցին ենթադրելու, որ հնարավոր է առանց լարերի էլեկտրականություն հաղորդել շատ մեծ հեռավորությունից։
Իր հաջորդ փորձերը նա ուղղորդեց էլեկտրամագնիսական կանգուն ալիքների հնարավորության ուսումնասիրությանը։ Բազմաթիվ այլ սարքերի թվում նա նախագծեց ուժեղացված հաղորդիչ։ Երկրորդական գալարը միացվում էր 60-մետրանոց կայմին և վերջանում էր մեկմետրանոց տրամագծով պղնձե գնդի մոտ։ Առաջին կծիկին մի քանի հազար վոլտ փոփոխական լարում հաղորդելու դեպքում երկրորդ կծիկում առաջանում էր հոսանք՝ մի քանի միլիոն վոլտ լարումով և 150 հազար հերց հաճախականությամբ։
Փորձերի ընթացքում գրանցվել են ամպրոպանման լիցքեր, որոնք առաջանում էին մետաղական գնդից։ Որոշ լիցքերի երկարությունը հասնում էր 4.5 մետրի, իսկ որոտը լսվում էր 24 կմ-ից։ Առաջին փորձն ընդհատվել է Կոլորադո Սպրինգսի էլեկտրակայանի գեներատորի այրման պատճառով։ Տեսլան ստիպված էր դադարեցնել փորձերը և ինքնուրույն զբաղվել այրված գեներատորի վերականգնմամբ։ Մեկ շաբաթ անց փորձերը շարունակվեցին։
Իր գրառումները և Կոլորադո Սպրինգսի լաբորատորիայի դիտարկումների արդյունքները Տեսլան անցկացրել է օրագրում, որը հետագայում տպագրվել է «Colorado Springs Notes, 1899-1900» վերնագրով։
1899 թվականի աշնանը Տեսլան վերադառնում է Նյու Յորք։
«Ուորդենկլիֆ»
Լոնգ Այլենդ կղզում՝ Նյու Յորքից 60կմ հյուսիս, Նիկոլա Տեսլան ձեռք է բերում 0.8 կմ² մակերեսով հողակտոր։ Նա նախատեսում է այդտեղ կառուցել լաբորատորիա և գիտական քաղաք։ Նրա պատվերվ ճարտարապետ Վ. Գրոուն նախագծում է ռադիոկայան՝ փայտե 47 մետրանոց կարկասով, գլխին պղնձե կիսագունդ։ Փայտե այս կառույցի նախագծումը մի շարք խնդիրներ է առաջացնում. խոշոր կիսագնդի պատճառով ծանրության կենտրոնը տեղափոխվում է վերև՝ կառույցը զրկելով կայունությունից։ Դժվարությամբ է գտնվում շինարարական ընկերություն, որ հանձն կառներ նման կառույցի շինարարարությունը։ Աշտարակի կառուցումը ավարտվում է 1902 թվականին։
Անհրաժեշտ սարքավորման ձեռքբերումը ձգձգվում էր, քանի որ ծրագրի հովանավոր, գործարար Ջոն Պիրպոնտ Մորգանը խզում է պայմանագիրը այն բանից հետո, երբ իմանում է, որ էլեկտրական լուսավորության զարգացման գործնական նպատակի փոխարեն՝ Տեսլան ծրագրել է զբաղվել անլար էլեկտրահաղորդման հնարավորության ուսումնասիրմամբ։ Ուրիշ գործարարներ ևս չեն կամենում հովանավորել այսպիսի կասկածելի ծրագիր։ Միջոցների բացակայության պատճառով Տեսլան ստիպված դադարեցնում է աշտարակի կառուցումը, ազատում աշխատողներին, վաճառում հողամասը՝ պարտքերը վճարելու համար։ Աշտարակը կանգուն է մնում մինչև 1917 թվականը. կասկածելով, որ գերմանացի լրտեսները օգտագործում են աշտարակը, պետական իշխանությունները պայթեցնում են այն ։ Տեսլան ամեն դեպքում փորձել է իրականացնել մթնոլորտային էլեկտրականություն ստանալու իր ծրագիրը, բայց գումարի և ժամանակի սղության պատճառով այն չի իրագործել։ Ցավոք, Տեսլան չի հասցրել ծրագիրն օգտագործել արդյունաբերական, տնտեսական նպատակներով, բայց այնուամենայնիվ, այս տեսությունը հաստատվել է հետագայում գրանցված արտոնագրերով։
Հետագա տարիներ
Ուորդենկլիֆի փակվելուց հետո Տեսլան շարունակում է գրել Մորգանին, իսկ նրա մահից հետո գրում է նրա որդուն` Ջեկ Մորգանին` փորձելով նախագծի համար լրացուցիչ ֆինանսավորում ստանալ։ 1906 թվականին նա գրասենյակ է բացում Մանհեթենի Բրոդվեյ փողոցում` փորձելով ներգրավել լրացուցիչ միջոցներ, մշակելով ու վաճառելով իր արտոնագրերը։ 1910-1914 թվականներին նա գրասենյակ է վարձակալում Մեթլայֆ Թաուեր ( Metropolitan Life Tower) երկնաքերում, մի քանի ամսով նաև Վուլվորթ Բիլդինգում (Woolworth Building)` այն լքելով միայն այն պատճառով, որ ի վիճակի չէր փակելու վարձակալման գումարները։ 1915-1925 թվականներին գյուտարարը գրասենյակներ է վարձակալում նաև Արևմտյան 40-րդ փողոցում։ Այն լքելուց հետո Տեսլան գործնականում սնանկացած էր։ Նրա արտոնագրերի մեծ մասն ավարտվել էր, և նա ստիպված էր մշակել ու զարգացնել նոր գյուտեր ։
Տեսլայի տուրբին
Իր հիսունամյա հոբելյանին 1906 թվականին Տեսլան ցուցադրում է 200 ձիաուժ (150 կՎտ) հզորությամբ տուրբին` րոպեում 16.000 պտույտով։ 1910-1911 թվականներին Նյու Յորքի Վոթերսայդ (Waterside) էլեկտրակայանում փորձարկվում են Տեսլայի մի քանի տուրբինները` 100-5.000 ձիաուժ հզորությամբ ։ 1919-1922 թվականներին Տեսլան աշխատում էր մի քանի ընկերությունների հետ ։ Իր ժամանակի մեծ մասը գիտնականը անցկացնում է տուրբինները կատարելագործելու փորձերի վրա Հանս Դալստրանդի հետ, ով ընկերության գլխավոր ինժեներն էր, սակայն տեխնիկական դժվարությունները նշանակում էին, որ նա երբեք այդ տուրբինները գործնական սարքի չի վերածի ։ Տեսլան այս գաղափարի կիրառումը գտավ բարձր հաճախականության արագաչափերի և այլ սարքերի տեսքով ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմ և անլար կապին առնչվող դատական գործընթացներ
1900 թվականից հետո Տեսլան տեխնիկայի տարբեր բնագավառներում ստանում է բազում արտոնագրեր։ 1914 թվականին Սերբիան հայտնվում է համաշխարհային իրադարձությունների կենտրոնում. այդ իրադարձություններից էլ սկսվում է Առաջին համաշխարհային պատերազմը։ Մնալով ԱՄՆ-ում՝ Տեսլան մասնակցություն է ունենում սերբական բանակի համար գումար հավաքելու գործընթացին։ Հենց այդ ժամանակ էլ նա հանգում է «գերզենք» ստեղծելու մտքին։
Երբ սկսվում է Առաջին համաշխարհային պատերազմը, բրիտանացիները կտրում են տրանսատլանտյան հեռագրակապը, որն ԱՄՆ-ն կապում էր Գերմանիային, որպեսզի հսկեն երկու երկրների տեղեկատվության փոխանցումը։ Նրանք նաև փորձում են անջատել գերմանական անլար կապը դեպի ԱՄՆ և հակառակ ուղղությամբ` հայտարարելով, որ ամերիկյան Marconi ընկերությունը դատի է տվել գերմանական Telefunken ընկերությանը արտոնագրային իրավունքները խախտելու համար ։ Telefunken ընկերությունը ֆիզիկոսներ Ջոնաթան Ցենեկին ու Կարլ Ֆերդինանդ Բրաունին ներկայացնում է դատարանում իր շահերը պաշտպանելու, իսկ Տեսլային ամսական 1.000 դոլարով վարձում է որպես վկա երկու տարով։ Գործի քննումը դադարեցվում է, իսկ այնուհետև փակվում, երբ ԱՄՆ-ն 1917 թվականին կռվի մեջ է մտնում ընդդեմ Գերմանիայի ։
1915 թվականին Տեսլան փորձում է Marconi ընկերության դեմ դատական գործ սկսել անլար կապի իր արտոնագրերն ապօրինի օգտագործելու համար։ Սկզբնական փաթեթը Marconi ընկերությանը տրվել էր ԱՄՆ-ում 1897 թվականին, սակայն նրա արտոնագրումը կատարվել էր 1900 թվականին. պայմանավորված ռադիոհաղորդիչների կատարելագործումով` այն հետաձգվել է մի քանի անգամ մինչև 1904 թվականին նրա վերջնական հաստատումը։ Դրանով այն լուծարում էր արդեն գոյություն ունեցող արտոնագրերը, այդ թվում` 1897 թվականի անլար հաղորդման Տեսլայի արտոնագիրը  ։ 1915 թվականին Տեսլայի գործն ընթացք չի ստանում, սակայն պայմանավորված այն հանգամանքով, որ Marconi ընկերությունը փորձում էր դատական գործ հարուցել ընդդեմ ԱՄՆ-ի կառավարության WWI արտոնագիրը խախտելու համար, ԱՄՆ-ի գերագույն դատարանը որոշում է վերականգնել Օլիվեր Լոջի, Ջոն Սթոունի և Նիկոլա Տեսլայի նախկին արտոնագրերը ։ Դատարանը վճռում է, որ իր կայացրած որոշումը ոչ մի առնչություն չունի Marconi-ի ներկայացրած պահանջի հետ, որն ուզում էր ռադիոհաղորդման ձեռքբերումը առաջինը գրանցել իր անվանը, և որ ընկերության պահանջները կասկածելի են, և նա չի կարող պահանջել նույն արտոնագրերը ։
Այլ գաղափարներ, մրցանակներ և արտոնագրեր
Տեսլան փորձում է վաճառել իր մի քանի սարքերը, որոնք հիմնված էին օզոնի արտադրության վրա։ Այդ նպատակով 1900 թվականին հիմնվել էր Tesla Ozone Company-ն, որը զբաղվում էր 1896 թվականին արտոնագիր ստացած սարքերի վաճառքով, որոնց հիմքում Տեսլայի կոճն էր։ Այն օգտագործվում էր թերապևտիկ քսուք ստանալու համար ։ Մի քանի տարի անց Տեսլան փորձում է մշակել վարակազերծիչ միջոցներ հիվանդանոցների համար ։
1917 թվականին Տեսլան նախանշում է սուզանավերի ռադիոհայտնաբերման սարքի սկզբունքը, ընդ որում ազդանշանը պետք է երևար էկրանին (այս համակարգը մակերեսային նմանություն ունի ներկայիս ռադիոլոկացիոն կայանների հետ) ։ Տեսլան սխալվել էր իր այն ենթադրություններում, որ բարձր հաճախականության ռադիոալիքները կթափանցեն ջրի մեջ ։ Էմիլ Ժիրարդոն, ով օգնել է մշակել աշխարհում առաջին ռադիոլոկացիոն համակարգը 1930-ական թվականներին, 1953 թվականին հայտարարել է, որ Տեսլայի ընդհանուր եզրակացությունը բարձր հաճախականության ալիքների անհրաժեշտության մասին ճիշտ էր։ Ժիրարդոն ասել է. «[Տեսլան] մարգարեացել է կամ երազել, քանի որ նա չուներ այն միջոցները, որոնք անհրաժեշտ էին գործելու համար, բայց պետք է ավելացնել, որ եթե անգամ նա երազում էր, ապա դա անում էր ճիշտ» ։
Տեսլան ենթադրում էր, որ էլեկտրականության` ուղեղի վրա ունեցած ներգործության հետևանքով ինտելեկտը լավանում է։ 1912 թվականին նա մշակում է պլան, որով աչքի չընկնող աշակերտները կդառնային փայլուն` նրանց ենթագիտակցությունը հագեցնելով էլեկտրականությամբ, դպրոցի պատերն ու դասասենյակները անվերջ փոքր էլեկտրական ալիքներով, որոնք կտատանվեին բարձր հաճախականությամբ։ Այդպիսով, Տեսլան պնդում էր, որ այն խթանող ազդեցություն կունենա ։ Նախագիծը պայմանականորեն փորձարկվում է Նյու Յորքի դպրոցներից մեկում (տնօրեն` Վիլյամ Մաքսվել)։
Մինչև Առաջին աշխարհամարտը Տեսլան փնտրում էր ներդրողներ։ Պատերազմը սկսվելուց հետո Տեսլան զրկվում է ֆինանսավորումից, որը նա ստանում էր եվրոպական երկրներում իր արտոնագրերից։
1928 թվականին Տեսլան ստացել է ԱՄՆ №1.655.114 արտոնագիրը բիպլանի համար, որն ունակ էր թռչելու ուղղահայաց։ Գյուտարարը կարծում էր, որ ինքնաթիռը կարժենա 1.000 դոլարից քիչ, չնայած այն պրակտիկ չէր համարվել ։ Սա նրա վերջին արտոնագիրն էր, որ Տեսլան ստացել է Մեդիսոն պողոտա 350 հասցեում, ուր նա տեղափոխվել էր երկու տարի առաջ։
Մահ
Կյանքի վերջին ամիսներին Տեսլան գամված էր անկողնուն։ 1943 թվականի հունվարի 1-ին ԱՄՆ նախագահ Թեոդոր Ռուզվելտի կինը՝ Էլեոնորան, հիվանդ գիտնականին այցելելու ցանկություն է հայտնել։ ԱՄՆ-ում Հարավսլավիայի դեսպան Սավա Կոսանովիչը, ով ազգակցական կապ ուներ Տեսլայի հետ, այցելել է նրան հունվարի 5-ին և պայմանավորվել այցելության համար. նա վերջինն էր, ով շփվել է Տեսլայի հետ։ Մահից հետո գիտնականի մարմինը դիակիզել են և մոխրով սափորը տեղադրել Նյու Յորքի Ֆերնկլիֆյան գերեզմանոցում ։ 1957 թվականին այն տեղափոխել են Բելգրադի՝ Նիկոլա Տեսլայի թանգարան, որտեղ պահվում է մարմարե պատվանդանին դրված ոսկեզօծ գնդի մեջ ։
Վախեր, սովորույթներ
Նիկոլա Տեսլան խուճապային վախ է ունեցել միկրոբներից։ Հյուրանոցներում պահանջել է 18 սրբիչ մեկ օրվա համար։ Եթե ճաշի ժամանակ սեղանի մոտ ճանճ է պտտվել, նա մատուցողին նոր ճաշ է պատվիրել։ Վախերի հետ մեկտեղ Տեսլան օժտված է եղել զարմանալի էներգիայով։ Զբոսնելով փողոցում՝ նա հանկարծակի կարող էր սալտո անել կամ անգիր ասել Գյոթեի «Ֆաուստ»-ից։ Այդպիսի պահերին նրա մտքում տեխնիկական փայլուն գաղափարներ են ծնվել։ Մյուս կողմից՝ նա ունեցել է կանխագուշակման անբացատրելի շնորհ։ Մի անգամ, ճանապարհելով ընկերներին երեկույթից հետո, Տեսլան համոզեց նրանց, որ չնստեն գնացք՝ այդպիսով փրկելով նրանց կյանքը. գնացքը դուրս է գալիս ռելսերից՝ շատ մարդկանց մահվան պատճառ դառնալով ։
Գյուտարարի էքսցենտրիկ բնավորությունը դարձել է բազմաթիվ ասեկոսեների պատճառ։ Շատերը կարծում են, որ գաղտնի գործակալությունները նրա գյուտերի մեծ մասը թաքցրել և մինչև հիմա գաղտնի են պահում համաշխարհային գիտական շրջանակներից։ Տեսլայի փորձերի արդյունք են համարում Տունգուսյան երկնաքարը և Ֆիլադելֆիայի գիտափորձը (գիտափորձի ժամանակ իբր ԱՄՆ մի ռազմանավ իր ամբողջ անձնակազմով հայտնվել է տասնյակ կիլոմետրեր հեռու)։
Իր ինքնակենսագրականում Տեսլան նկարագրում է մի շարք արտառոց սովորություններ, հակումներ, որոնք դրսևորվել են պատանեկության տարիներին ։
Տեսլան ամեն օր աշխատում էր առավոտյան 9-ից մինչև վաղ առավոտյան 6-ը՝ ճիշտ նույն ժամին՝ երեկոյան 8-ն անց 10 ճաշելով։ Նա հեռախոսով պատվիրում էր ճաշը նույն մատուցողին. «Կերակուրը պետք է պատրաստ լիներ ուղիղ ժամը ութին։ Տեսլան ճաշում էր միայնակ. հազվադեպ նրան ընկերակցում էին մարդիկ, ովքեր իրենց սոցիալական պարտավորությունն էին կատարում։ Ճաշից հետո վերսկսում էր աշխատանքը մինչև լուսաբաց» ։
Տեսլան եղել է բարձրահասակ (1.88 սմ) և նիհար. 1888-1926 թվականներին կշռել է 64 կգ։ Եղել է միշտ բարեկիրթ, խնամված, անթերի հագուստով ։
Վերաբերմունք մարդկանց նկատմամբ
Բորիս Ռժոնսիցկու գնահատականով՝ «Տեսլան, իր խառնվածքից ելնելով, չգիտեր և չէր կարողանում մարդկանց հետ խմբում աշխատել»։ 1900 թվականից նա ապրել է Նյու Յորքի «Աստորիա» հյուրանոցում` մեծ գումարներ ծախսելով ։ 1922 թվականին նա տեղափոխվում է «Սուրբ Ռեջիս» հյուրանոց և դրանից հետո ամեն մի քանի տարին մեկ փոխել է հյուրանոցը` թողնելով չվճարված հաշիվներ ։
Տեսլան երբեք ամուսնացած չի եղել։ Իր խոսքերով՝ կանանց հետ երբևէ հարաբերություն չունենալը զգալի չափով նպաստել է իր գիտական կարողությունները դրսևորվելուն ։ Տեսլան ամեն օր գնում էր այգի, որպեսզի կերակրի աղավնիներին։ Նա դրանցից վիրավորներին իր հետ տանում էր հյուրանոցային համար, որ խնամի նրանց ։ Նա ասել է, որ ամեն օր իրեն այցելում էր մի հիվանդ սպիտակ աղավնի։ Տեսլան ծախսում է մոտ 2.000 դոլար` ներառյալ այն սարքը, որը հարմարեցված էր աղավնուն ջարդված թևն ու ոտքը ապաքինելու համար։ Իր հարցազրույցներից մեկում գյուտարարը նշել է.
Հյուրանոցի չվճարված պարտքերն ու բողոքները, որոնք կապված էին աղավնիներին կերակրելու ժամանակ առաջ եկած անհարմարությամբ, նրան ստիպում են լքել Սենտ Ռեգիսը 1923 թվականին` հաստատվելով տարբեր հյուրանոցներում` Փենսիլվանիա (1930), Քլինթոն (1934), Մարգըրի ։
1934 թվականին տեսլան հաստատվում է Նյու Յորքեր հյուրանոցում, իսկ Westinghouse Electric ընկերությունը նրա համար վճարում էր ամսական 125 դոլար։
Բացառիկ հիշողություն
Տեսլան շատ էր կարդում և շատ լավ հիշում էր իր կարդացած գրքերը տեսողական բացառիկ հիշողության շնորհիվ ։ Նա պոլիգլոտ էր. գիտեր սերբերեն, խորվաթերեն, չեխերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, հունգարերեն, իտալերեն և լատիներեն ։ Իր ինքնակենսագրականում Տեսլան գրել է, որ ոգեշնչման պահերին ինքը մանրամասն տեսել է փորձեր ։ Վաղ տարիքում Տեսլան հաճախ է հիվանդացել. լինելով հիվանդ՝ նա զգացել է լույսի կուրացուցիչ առկայծումներ, որոնք ուղեկցվել են տեսիլներով։ Այդ տեսիլքները կապված էին լինում բառով կամ գաղափարով, որ կարող էր կրկնվել։ Դրանք եղել են այն խնդիրների լուծումները, որոնց առնչվել է գյուտարարը հետագայում։ Լսելով որևէ բանի մասին՝ նա կարողանում էր ճշգրտորեն պատկերացնել դա իրական մանրամասներով։ Նա ձեռքով չէր կարողանում լավ պատկերել նկար, բայց դա լավագույնս պատկերացնում էր ուղեղում հիշողությամբ։ Սկսած մանկությունից՝ Տեսլան հիշում էր այդ տեսիլները։
Դավանանք
Տեսլան դաստիարակվել է որպես ուղղափառ քրիստոնյա։ Կյանքի ուշ տարիներին նա իրեն հավատացյալ է համարել օրթոդոքս իմաստով։ Նա դեմ է արտահայտվել կրոնական մոլեռանդությանը` ասելով. «Բուդդայականությունն ու քրիստոնեությունը երկու հզոր կրոններ են ինչպես հետևորդների թվով, այնպես էլ կարևորությամբ» ։ Նա նաև ասել է. «Ինձ համար տիեզերքը ընդամենը հսկայական մեքենա է, որը երբեք չի սպառվելու։ Իսկ այն, ինչը մենք անվանում ենք հոգի, ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ մարմնի գործառույթներից մեկը։ Երբ այս գործառույթն ավարտվի, կդադարի գործել նաև մեր հոգին»։
Ծննդյան տարեդարձի մամուլի ասուլիս
1931 թվականին երիտասարդ գրող Քենեթ Սվեզեյը (Kenneth Swezey), ով որոշ ժամանակ առնչվել էր Տեսլայի հետ, կազմակերպում է գյուտարարի ծննդյան 75-ամյա հոբելյանի տոնակատարությունը։ Տեսլան շնորհավորանքներ է ստանում գիտության և ինժեներիայի առաջատար մոտ 70 ներկայացուցիչներից, այդ թվում` Ալբերտ Այնշտայնից ։ Նա պատկերվում է Time magazine ամսագրի շապիկին` «Ամբողջ աշխարհը նրա իշխանության տակ է» վերնագրի ներքո ։ Ծննդյան հավաքույթը շատ լավ է անցնում, ինչից հետո Տեսլան ամեն տարի ծննդյան առթիվ կազմակերպում է հավաքույթ, որտեղ հյուրերին ներկայացնում է իր իսկ պատրաստած կերակրատեսակները և տեսակետները նախկին ու ընթացիկ իրադարձությունների մասին ։
1932 թվականին Տեսլան պնդում է, որ մշակել է շարժիչ, որը կարող է աշխատել տիեզերական ճառագայթներով։ 1933 թվականին 77 տարեկան հասակում Տեսլան լրագրողներին հաղորդում է, որ 35 տարվա աշխատանքից հետո ինքը էներգիայի նոր տեսակի գոյության ապացույցները պատրաստելու շեմին է։ Ժամանակակիցները նշում էին, որ նա Այնշտայնի ֆիզիկայի կատաղի հակառակորդներից էր։ Նա նաև հայտարարել է լրագրողներին, որ մտածել է աչքի ցանցաթաղանթը լուսանկարելու եղանակ, որի միջոցով կարելի կլիներ գրանցել մտքերը ։
1934 թվականի երեկույթում Տեսլան լրագրողներին հաղորդում է, որ ինքը գերզենքի տեսակ է մշակել, որն իր պնդմամբ կավարտի պատերազմը ։ Նա այն «տելեֆորս» (teleforce) կանվաներ, բայց անվանել է «մահվան ճառագայթ» ։ Տեսլան այն նկարագրել է որպես պաշտպանական զենք, որը կարող է կիրառվել ինչպես ցամաքային, այնպես էլ օդային հարձակումների դեմ։ Տեսլան նախկինում երբեք չի բացահայտել նախագծի մանրամասնությունները. դրանք 1984 թվականին հայտնաբերվել են Նիկոլա Տեսլայի թանգարանում ։ Իր տրակտատներից մեկում (The New Art of Projecting Concentrated Non-dispersive Energy through the Natural Media) նա նկարագրել է բաց տիպի վակուումային խողովակ գազե լարերով, որը վոլֆրամի ու սնդիկի լիցքավորման ազդեցությամբ ստիպում է մասնիկներին դուրս գալ` ուղղորդելով նրանց հոսքը ։ Տեսլան փորձում էր ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի, ԽՍՀՄ-ի և Հարավսլավիայի ռազմական կառույցներին հետաքրքրել սարքով ։