cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ինտերնետ-հալածանք
Հալածանքն իրականացվում է տեղեկատվական տարածության միջոցով, տեղեկատվական և հաղորդակցական ուղիներով և միջոցներով։ Այդ թվում համացանցում՝ առցանց էլեկտրոնային փոստի միջոցով, ակնթարթային հաղորդագրությունների ծրագրեր (օրինակ, ICQ) սոցիալական ցանցերում, ֆորումներում, ինչպես նաև վիդեոպորտալներում (YouTube, Vimeo և այլն) անպարկեշտ տեսանյութերի և հաղորդագրությունների (որպես կանոն՝ ոչ նորմալ բառապաշարով) կամ բջջային հեռախոսի միջոցով (օրինակ ՝ SMS հաղորդագրությունների կամ ձանձրացող զանգերի միջոցով)։
Տղան Նեապոլից
Կախարդական գլոբուսի արկածները, կամ Վհուկի արարքները
Հավաքածուի վրա աշխատել են՝ Իվան Ակսենչուկ, Տատյանա Պապորովա, Վլադիմիր Կուտուզով, Ելենա Բելյավսկայա, Լյուբով Բուտիրինա, Նադեժդա Միխայլովա, Օլգա Իսակովա ։
Ինտերնետ-հալածանք
Հիմնական տարբերությունները հալածվում են ինտերնետում «ավանդական» հետապնդումից
Սովորաբար տակ traffic հասկանում ագրեսիվ հետապնդումը մեկի թիմի անդամների կողմից մյուս, այլև հաճախ մի խումբ անձանց.
Լայն իմաստով, հետապնդումը համակարգված, երկար ժամանակ կրկնվող երրորդական, վիրավորանք, այլ անձի արժանապատվության նվաստացում, օրինակ, դպրոցում, աշխատավայրում, բանտում, ինտերնետի միջոցով և այլն։ Հետապնդման ժամանակ իրականացվող բնորոշ գործողությունները մարդու մասին ակնհայտ կեղծ տեղեկատվության (ասեկոսեների և բամբասանքների) տարածումն է, ծաղր ու սադրանք, ուղղակի վիրավորանք և ահաբեկում, սոցիալական մեկուսացում (բոյկոտ և ցուցադրական անտեսում), հարձակումներ, որոնք ոտնահարում են մարդու պատիվն ու արժանապատվությունը, նյութական կամ ֆիզիկական վնաս են պատճառում։
Ավանդական հալածանքին բնորոշ հոգեբանական ճնշման ձևերին ավելացվում են Համաշխարհային սարդոստայնի հնարավորությունները, ինչի շնորհիվ այն ձեռք է բերում հետևյալ գործառույթները։
24 ժամ միջամտություն անձնական կյանքին։ Հալածանքը չունի ժամանակավոր կամ աշխարհագրական սահմանափակում։ Հարձակումները չեն ավարտվում դպրոցից կամ աշխատանքային օրվանից հետո։ Cyberhuligan (mobber) շուրջօրյա ունի անմիջական մուտք միջոցով տեխնիկական միջոցների զոհ։ Բջջային հեռախոս կամ պրոֆիլը սոցիալական ցանցերում և էլեկտրոնային փոստով. մշտական թվերի և հաշիվների շնորհիվ զոհը պաշտպանված չէ հարձակումներից և տներից։
Մյուս կողմից, ոչ այնքան համառ և ընդունակ կռվարար կարող է դրվել սև ցուցակների և պիտակավորել իր հաղորդագրությունները որպես սպամ։
Անսահմանափակ լսարան, տեղեկատվության տարածման արագություն։ Էլեկտրոնային տեխնիկական միջոցներով ուղարկված հաղորդագրությունները կամ պատկերները շատ դժվար է վերահսկել, երբ նրանք հայտնվեցին առցանց։ Օրինակ, տեսանյութերը հեշտությամբ պատճենվում են մեկ ինտերնետ պորտալից մյուսը։ Հետևաբար, չափը լսարանի և դաշտ տարածման կիբերմոբբինգի շատ ավելի լայն է «սովորական» հալածանքների. Այն կոնտենտը, որի մասին վաղուց մոռացել են, կարող է կրկին հայտնվել հանրության աչքին, և զոհին դժվար կլինի չեզոքացնել այն ։
Հետապնդողի անանունությունը։ Կիբեռհանցագործը իրեն չի ցույց տալիս իր զոհին, կարող է անանուն գործել, ինչն ապահովում է նրան, թեկուզ թվացյալ անվտանգությունը եւ հաճախ մեծացնում է նրա բացասական «կիբեր-գործունեության» ժամկետը։ Անտեղյակությունը զոհ է, ով նա է, «մյուսը», ով այն երրորդն է, կարող է վախեցնել նրան եւ զրկել հանգստությունից։
Ինտերնետ-հետապնդման զոհեր
Երեխաները, ովքեր զոհ են դարձել հետապնդումների ինտերնետում, սովորաբար, ավելի վաղ եղել է իր զոհերը իրական կյանքում։ Շատ դեպքերում, հիմնական հարված հետապնդողի ընկնում է տեսքը, որ «Անձնանշան» դեռահաս կամ չափահաս (ինչպես, օրինակ, շատ նիհար կամ շատ հաստ եւ այլն)։
Զոհերի և նրանց հետապնդողների հիմնական թիվը հասնում է 11-16-ի տարիքի՝ սեռական հասունություն, որը բնութագրվում է ցանկացած վիրավորանքի, ասեկոսեների և սոցիալական անհաջողությունների նկատմամբ բարձր զգայունությամբ։
Դա դեր չի խաղում, թե արդյոք դեռահասները սովորել են զբաղվել հակամարտություններով, կարողանալ դուրս գալ կոնֆլիկտային իրավիճակից, ակտիվորեն պաշտպանվել կամ ունենալ ընկերների լայն շրջանակ, որոնք կարող են աջակցել նրանց։ Իրականում մենք տեսնում ենք, որ առավել սոցիալապես հարմարեցված և հարմարեցված աշակերտները, ովքեր խուսափում են հակամարտություններից, շատ հեշտությամբ կարող են դառնալ կիբերբոբինգի թիրախ։ Թերապիա բարդ խանգարումների կարող է տևել մոտ 3 ամիս։ Թերապիայի հիմնական նպատակն է կրկին օգնել ստեղծել դրական սոցիալական միջավայր, որտեղ երեխաները լիարժեք կզգան, ազատելով նրանց սոցիալական մեկուսացման շղթաներից։ Երկարատեւ ազդեցությունը երեխայի կիբեր ահաբեկչության հանգեցնում է ուժեղ խախտման իր ինքնագնահատականը եւ ինքնագնահատականը։ Նման նոր ֆենոմենի սարսափելի ազդեցությունը, ինչպիսին է կիբերբերմոբինգը, կյանքի է բերել տարբեր հասարակական եւ պետական նախաձեռնություններ ՝ աջակցելու երեխաների մեդիա ընկերությունների զարգացմանը և կիբերմոբինգի դեմ կանխարգելիչ նախագծերի գործարկմանը։ Այսպես, 2009 թվականին Եվրամիությունում գործարկվեց «Safer Internet Programme»- ը, որին մասնակցում է 26 երկիր ։
Հետապնդողներ
Հետապնդումների իրականացմանը մասնակցում է մոտավորապես հավասար թվով տղաներ և աղջիկներ ։ 2017-ի հետազոտությունը ցույց է տվել, որ հարցված մարդկանց 38% - ն իրենք երբևէ զբաղվել են համացանցում հալածանքներով, իսկ նրանց 40% - ն այդ գործողությունը որպես կատակ է ընդունել։
Ինտերնետ-հետապնդումն ուսումնական հաստատությունում
Ուսուցիչները միշտ չէ, որ կարողանում են ժամանակին հայտնաբերել դպրոցում ինտերնետային հետապնդման դեպքերը դրանց առաջացման փուլում։ Դպրոցում կիբեր-ահաբեկչության ճանաչմանն ուղղված կանխարգելիչ միջոցառումները կարող են նպաստել հակամարտության մեղմացմանը և խոչընդոտել դրա տարածմանը։
Հնարավոր նշանները ինտերնետ հետապնդումների դպրոցում.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համացանց Կատեգորիա:Բուլիինգ Կատեգորիա:Հոգեբանություն Կատեգորիա:Ապահովություն Կատեգորիա:Համաշխարհային սարդոստայն Կատեգորիա:Հանցագործություն Կատեգորիա:Համացանցային մշակույթ
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Սոչի)
Սոչիի Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Храм Святого Креста), հայ առաքելական եկեղեցի, որը գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Սոչի քաղաքում ։ Համարվում է Սոչիի հինգ հայկական եկեղեցիներից մեկը։
Որոգայթ (հեռուստասերիալ)
Որոգայթ, հայկական արտադրության քրեական հեռուստասերիալ (2008-2010)։
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Սոչի)
Պատմություն
Սոչիի Սուրբ Խաչ եկեղեցու շինարարական աշխատանքները սկսվել են 1992 թվականին և նույն թվականին էլ տեղի է ունեցել կրոնական այս կառույցի օծման արարողությունը ։ Եկեղեցու օծումը տեղի է ունեցել Նոր Նախիջևանի և Ռուսաստանի թեմի առաջնորդ Տիրան արքեպիսկոպոս Կյուրեղյանի կողմից։
1993 թվականին եկեղեցին բացվել է և գործում է մինչ օրս։ 1996 թվականին եկեղեցու բակում տեղադրվել է հայկական խաչքար ։
Որոգայթ (հեռուստասերիալ)
Ստեղծման պատմություն
Արտադրության սկզբում Հայաստանի քրեական աշխարհի մասին պատմող սերիալը մեկ այլ հեռուստասերիալի՝ «Վերվարածներն ընտանիքում»-ի մասն էր։ Գլխավոր հերոսը՝ Հովհաննեսը, կատակերգական սերիալի հերոս Գարսևանի ազգակից եղբայրն էր։ Այդ ժամանակ սերիալի վարկանիշն ակնհայտորեն ցածր էր, այդ պատճառով որոշվեց կատակերգական սերիալի սցենարը վերափոխել քրեականի։
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Սոչի)
Պատմություն
Եկեղեցին իր հարկի տակ կարող է տեղավորել ավելի քան 70 հավատացյալ և սպասավոր։ Տաճարը հանդիսանում է Սոչիում գործող «Սևան» հայկական մշակութային կենտրոնի կենտրոնը ։
Որոգայթ (հեռուստասերիալ)
Ստեղծման պատմություն
Ավելի ուշ սերիալը բաժանվեց երկու մասի՝ «Որոգայթ»՝ քրեական սերիալ, և «Վերվարածներն ընտանիքում»՝ կատակերգական-դրամատիկական սերիալ։
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Սոչի)
Պատմություն
1993-1998 թվականներին այն եղել է Հայ առաքելական եկեղեցու հյուսիսկովկասյան առաջնորդարանի կենտրոնը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրոնական կառույցներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայկական եկեղեցիներ
Որոգայթ (հեռուստասերիալ)
Արտավազդ Առաքելյան
Շանսոնյե, մարզիկ և դերասան Արտավազդ Առաքելյանի նկատմամբ հարուցվել է քրեական գործ խարդախության և յուրացման, կեղծ փաստաթղթերով վարկեր ստանալու մասին։ Նրա հետ են եղել նաև «Որոգայթ» հեռուստասերիալի երկու այլ դերասաններ՝ Արտակ և Արթուր Թադևոսյանները, ինչպես նաև այլ անձինք ։
Քննադատություն
Սերիալը հեռուստադիտողի կողմից միանշանակ չի ընկալվել։ Շատ քննադատներ հանցագործության մասին սերիալը դիտարկել են որպես քրեական կյանքի քարոզչություն ։
«Որոգայթը» հաճախ համեմատվում է «Հանցավոր Պետերբուրգը» սերիալի հետ։ Երկու սերիալում էլ հիմնական գործիչներից մեկին՝ տարեց օրենքով գողին, անվանում են Բարոն, իսկ նրա մահից հետո խաղարկվում են աննախադեպ մասշտաբի քրեական գործողություններ ։
Հարմարվողականություն
2010 թվականին «Централ Партнершип» կինոընկերությունը հայկական «Շանթ» հեռուստաընկերությունից ձեռք է բերել «Որոգայթ» սերիալը Ռուսաստանում նկարահանելու արտոնագիր։ Սերիալի սյուժեն վերամշակվել է՝ հաշվի առնելով Ռուսաստանում կատարվող իրադարձությունները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Դետեկտիվ Կատեգորիա:Քրեական հեռուստասերիալներ
Տիգրան Կարապետյան (այլ կիրառումներ)
Տիգրան Կարապետյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝
ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա
ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա (ԽՍՀՄ ԳԱ), Խորհրդային Միության բարձրագույն գիտական հիմնարկությունը 1925-1991 թվականներին, որը միավորել է ԽՍՀՄ առաջատար գիտական ինստիտուտներն ու գիտնականների, ենթարկվել է ԽՍՀՄ մինիստրների խորհրդին (մինչև 1946 թվականի՝ ԽՍՀՄ ԺԿԽ)։ Մինչև 1934 թվականը գտնվել է Պետրոգրադ/Լենինգրադւմ ապա տեղափոխվել է Մոսկվա։
Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի (Российская академия наук, 1917-1925) իրավահաջորդն է։
1991 թվականի նոյեմբերի 21-ին ՌԽՖՍՀ նախագահի հրամանով ԽՍՀՄ ԳԱ հիման վրա ստեղծվել է ժամանակակից Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիան (РАН) ։
Պատմություն
1918 թվականին ակադեմիայի ֆինանսավորումը հանձնարարվել է ՌԽՖՍՀ լուսավորության ժողովրդական կոմիսարիատին և Գիտնականների կենցաղի բարելավման կենտրոնական հանձնաժողովին։
Նախկինում համեմատաբար անկախ Գիտությունների ակադեմիայի վրա պետական ու կուսակցական վերահսկողություն սահմանելու փորձերը ձեռնարկվել են 1920-ական թվականների կեսերից։
ԽՍՀՄ ԳԱ ստեղծում
1925 թվականին հանդիսավորությամբ նշվել է ակադեմիայի 200-ամյա տարեդարձը։ Ընդունվել է նոր կանոնադրություն, և այն անցել է ԽՍՀՄ ԺԿԽ ենթակայության տակ։
ԽՍՀՄ ԳԱ ձևավորվել է Կենտրոնական գործադիր կոմիտեի և ԽՍՀՄ ԺԿԽ 1925 թվականի հուլիսի 27-ի որոշմամբ Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի (նախքան Փետրվարյան հեղափոխությունը՝ Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների կայսերական ակադեմիա) հիման վրա։
ԽՍՀՄ ԳԱ ընդլայնում
1928 թվականին իշխանությունների ճնշմամբ ԽՍՀՄ ԳԱ կազմն ընդլայնվել է, ընտրվել են մի շարք նոր անդամ-կոմունիստներ (ակադեմիկոսների խորհրդային կազմ)։
1929 թվականի հունվարին ակադեմիկոսները ցուցադրաբար տապալել են երեք թեկնածու-կոմունիստների, որ ներկայացվել էին ԽՍՀՄ ԳԱ ընդունվելու համար, բայց արդեն փետրվարին ուժեղագույն ճնշման պայմաններում նրանք ստիպված են եղել վերանայել իրենց որոշումը։
1929 թվականին ակադեմիայի «մաքրման» համար Լենինգրադ է ուղարկվել կառավարական հանձնաժողով Յու. Ֆիգատների գլխավորությամբ։ 1929 թվականի հունիս-դեկտեմբերին այդ հանձնաժողովի որոշմամբ ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայից վտարվել է 128 հաստիքային (960 աշխատողից) և 520 գերհաստիքային (830-ից) աշխատող։ 1929 թվականի հոկտեմբերին մշտական քարտուղարի պաշտոնից հեռացվել է Սերգեյ Օլդենբուրգը, որը պայքարում էր ակադեմիայի անկախության համար։ Դրանից հետո կուսակցական-պետական մարմինները սահմանել են լիակատար վերահսկողություն ԽՍՀՄ ԳԱ վրա։ Ընտրվել է ակադեմիայի նոր նախագահություն։ Դրանից առաջ՝ 1929 թվականի փետրվարի 25-ին, հրապարակվել էր Քաղբյուրոյի հատուկ որոշում՝ նախագահի պաշտոնում թողնել Ա․ Կարպինսկուն, փոխնախագահներ նշանակել Գլեբ Կրժիժանովսկուն, և Վ. Կոմարովին, մշտական քարտուղար՝ Վյաչեսլավ Վոլգինին ։ Այդպիսով՝ «Գիտությունների ակադեմիայի պրակտիկայում առաջին անգամ նրա ղեկավար միջուկը ղեկավար հրահանգով նշանակվել է գերագույն կուսակցական մարմնի նիստում՝ հաջորդող ավտոմատ հաստատմամբ Ընդհանուր ժողովում, և դա նույնպես դարձել է նախադեպ հետագա գործունեության համար» ։
1929 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1930 թվականի դեկտեմբեր «Ակադեմիական գործով» ձերբակալվել է ավելի քան 100 մարդ (հիմնականում հումանիտար գիտությունների ոլորտի մասնագետներ, առաջին հերթին՝ պատմաբաններ)։
1930 թվականի փետրվար-մարտ ամիսներին մշակվել և հաստատվել է ԽՍՀՄ ԳԱ նոր կանոնադրությունը։ Նախագծի մշակումը հանձնարարվել է ակադեմիական հանձնաժողովին, որը հաստատվել է ԽՍՀՄ Կենտգործկոմի գիտնականների ու գիտական հիմնարկների ղեկավարման հանձնաժողովի պլենումում, որը գլխավորել է Վյաչեսլավ Վոլգինը։ ԽՍՀՄ ԳԱ կանոնադրության մշակման և նրա վերակազմավորման հանձնաժողովի առաջին նիստը կայացել է 1930 թվականի փետրվարի 28-ին։ Նոր կանոնադրության նախագիծը քննարկվել է և հավանության արժանացել ԽՍՀՄ ԳԱ նստաշրջանում, որ տեղի է ունեցել 1930 թվականի մարտի 31-ից ապրիլի 5-ը։ ԽՍՀՄ ԳԱ-ն հաստատել է աշխատանքների առաջին պլանը 1931-1932 թվականների համար։ 1930 թվականի ապրիլի 4-ին ընդհանոր ժողովում կանոնադրությունն ընդունվել է։
1930 թվականին ԽՍՀՄ կառավարության վերակազմավորման պատճառով ԽՍՀՄ ԳԱ հանձնվել է ԽՍՀՄ Կենտգործկոմի ենթակայության տակ։
Տեղափոխում Մոսկվա և հետագա զարգացում
1934 թվականին ԽՍՀՄ ԳԱ նախագահությունը և 14 գիտական ինստիտուտներ տեղափոխվել են Լենինգրադից Մոսկվա (1934 թվականի ապրիլի 25-ին Վ. Մոլոտովն ստորագրել է ԽՍՀՄ ժողկոմխորհի համապատասխան որոշումը «ԽՍՀՄ ԳԱ Մոսկվա տեղափոխելու մասին»)։ Ինչպես նշել է Ֆ. Պերչենոկը, «ԽՍՀՄ ԳԱ տեղափոխումը Մոսկվա, որ կարևորագույն քայլերից մեկն է այն «խորհրդային գիտության շտաբի» վերածելու ճանապարհին իրականացվել է հրատապ կարգով» ։
1935 թվականին ԽՍՀՄ ԳԱ մշտական քարտուղար Վյաչեսլավ Վոլգինը նամակ է գրել Իոսիֆ Ստալինին՝ խնդրելով իրեն ազատել մշտական քարտուղարի պաշտոնից։ Նամակում նա ընդգծել է, որ մշտական քարտուղարի դժվարին աշխատանքն ինքը միշտ կատարել է մենակ, իսկ կուսակցական խմբի մյուս անդամները միայն գաղափարներ են առաջարկել, որոնք երբեմն եղել են օգտակար, երբեմն՝ ֆանտաստիկ; Այդ պաշտոնում աշխատելու հինգ տարիների ընթացքում Վոլգինը ոչ միայն չի կարողացել շարունակել գիտական աշխատանքը, այլ նույնիսկ չի հասցրել կարդալ իր մասնագիտությանը վերաբերող գրքեր, չի կարողացել հետևել գիտության զարգացմանը։ «Ես արդեն 56 տարեկան եմ,– գրել է Վոլգինը,– և գիտությամբ զբաղվելու համար ժամանակ այդքան էլ շատ չի մնացել։ Եվս մի քնի տարի, և ես չեմ կարողանա վերադառնալ դեպի գիտություն»։ Դրանից բացի, Ստալինին ուղղված նամակում Վոլգինը նշել է, որ կուսակցական խմբում ինքն այլև չի զգում նախկինում եղած դրական գնահատական իր աշխատանքի վերաբերյալ։ 1935 թվականի օգոստոսի 8-ին Քաղբյուրոյի նիստում առաջարկվել է Վոլգինին ազատել Ակադեմիայի մշտական քարտուղարի պաշտոնից։ 1935 թվականի նոյեմբերի 20-ին ԽՍՀՄ ԳԱ ընդհանուր ժողովի որոշմամբ Վոլգինն արժանացել է շնորհակալության ԽՍՀՄ ԳԱ ղեկավար մարմիններում աշխատանքի համար և ազատվել մշտական քարտուղարի պաշտոնից։ Նրա տեղն զբաղեցրել է ԽՍՀՄ ժողկոմխորհի գործերի նախկին կառավարիչ Նիկոլայ Գորբունովը։ ԽՍՀՄ ԳԱ նախագահության 1937 թվականի հունիսի 26-ի որոշմամբ այդ պաշտոնը լուծարվել է, և դրանից հետո մշտական քարտուղարի պարտականությունները կատարել են վարչական աշխատողները ։
1937 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ՝ ԽՍՀՄ ԳԱ ունեցել է.
1945 թվականից մինչև 1970 թվականը գիտաշխատողների ընդհանուր թիվը (ներառյալ բարձրագույն դպրոցի պրոֆեսորադասախոսական և գիտահետազատական անձնակազմները) մեծացել է ավելի քան յոթ անգամ՝ 130 հազարից մինչև 950 հազար։ 1980 և 1985 թվականներին գիտաշխատողների ընդհանուր թվաքանակը կազմել է արդեն 1,4 և 1,5 մլն մարդ համապատասխանաբար։ Գիտական, գիտամանկավարժական, կոնստրուկտորային և նախագծային կազմակերպությունների հնարավոր ձևերը 1945 թվականից մինչև 1985 թվականը նույնպես մշտապես ավելացել է և Խորհրդային Միությունում ընդհանուր առմամբ կազմել է 1700, 5300 և 5100 համապատասխանաբար 1945, 1970 և 1985 թվականներին ։
ԽՍՀՄ ԳԱ իր հաջողությունների համար երկու անգամ արժանացել է Լենինի շքանշանի 1969 և 1974 թվականներին։
ԽՍՀՄ ԳԱ մասնաճյուղեր և բազաներ
1932 թվականին ԽՍՀՄ ԳԱ կազմակերպել է իր առաջին երկու մասնաճյուղերը՝ Ուրալի և Հեռավորարևելյան, ինչպես նաև գիտահետազոտական բազաները՝ Ղազախական և Տաջիկական։
1933 թվականին ստեղծվել է Անդրկովկասյան մասնաճյուղը, 1934 թվականին՝ Կոլայի գիտահետազոտական բազան։ 1935 թվականին Անդրկովկասյան մասնաճյուղի Ադրբեջանական, իսկ 1936 թվականին՝ Հայկական բաժանմունքները վերակազմավորվել են ԽՍՀՄ ԳԱ ինքնուրույն մասնաճյուղերի։ 1936 թվականին ստեղծվել է Հյուսիսային բազան, 1939 թվականին՝ Թուրքմենական, իսկ 1941 թվականին՝ Հայրենական մեծ պատերազմի նախօրեին՝ Թուրքմենական մասնաճյուղերը ։
1941 թվականի վերջին ԽՍՀՄ ԳԱ-ն ուներ յոթ մասնաճյուղ (Ադրբեջանական, Հայկական, Ղազախական, Տաջիկական, Թուրքմենական, Ուզբեկական և Ուրալյան), երկու գիտահետազոտական բազաներ (Կոլայի և Հյուսիսային) և մեկ լեռնա-տայգայական կայան։ ԽՍՀՄ ԳԱ մասնաճյուղերի ու բազաների կրթական հաստատություններում այդ ժամանակ աշխատում էին շուրտ 1500 գիտատեխնիկական աշխատողներ, այդ թվում՝ 12 ակադեմիկոսներ, 11 թղթակից անդամներ, 126 դոկտորներ, 284 գիտությունների թեկնածուներ և գիտական աստիճան չունեցող 610 գիտաշխատողներ։
Վերակազմավորում ԽՍՀՄ անկումից հետո
ԽՍՀՄ անկումից հետո ԽՍՀՄ ԳԱ գիտական հիմնարկները, որ տեղակայված էին նախկին միութենական հանրապետությունների տարածքներում և գտնվել են միութենական հանրապետությունների գիտությունների ակադեմիաների կազմում, հայտնվել են անկախ պետությունների կազմում։ Միայն Ռուսաստանի Դաշնությունը Խորհրդային Միության ժամանակներում չի ունեցել իր գիտությունների ակադեմիան, չնայած ԽՍՀՄ ԳԱ գիտական հիմնարկություների 98 %-ը գտնվել է Ռուսաստանում, իսկ ԽՍՀՄ ԳԱ անդամների 95 %-ն աշխատել և ապրել է Ռուսաստանում ։ Փաստացիորեն ԽՍՀՄ ԳԱ-ն եղել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիան։ Ռուս ակադեմիկոսների նախաձեռնությամբ 1991 թվականի նոյեմբերի 21-ին ստորագրվել է Ռուսաստանի նախագահի հրամանը Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ստեղծման վերաբերյալ, որի համաձայն՝ ԽՍՀՄ ԳԱ բոլոր անդամները, այդ թվում նաև ԱՊՀ երկրներում ապրողները, ինքնաբերաբար դարձել են Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամ ։ Բոլոր կառույցները, խոշոր գիտական գործիքները, ԽՍՀՄ ԳԱ հիմնարկությունների ու կազմակերպությունների տնօրինության տակ գտնվող բոլոր գիտական սարքավորումներն ու այլ պետական գույքը, որ գտնվել է Ռուսաստանի Խորհրդային Դաշնային Սոցիալիստական Հանրապետության տարածքում, փոխանցվել են Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի տնօրինության տակ ։
1991 թվականի դեկտեմբերին իրականացվել են Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ընտրությունները, և դրա արդյունքում ընտրված գիտնականները ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամների հետ միասին կազմել են Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիան։
1992 թվականին ստեղծվել է Գիտությունների ակադեմիայի միջազգային ասոցիացիան։
Նպատակներ և խնդիրներ
ԽՍՀՄ ԳԱ գործունեության խնդիրներ են համարվել գիտական ձեռքբերումները ԽՍՀՄ կոմունիստական շինարարության պրակտիկայում ներդրմանն աջակցելը, գիտության առավել կարևոր ու հիմնարար ուղղությունների որոշման ու զարգացումը։ Գործողությունների համակարգումն իրականացվել է նաև տարածաշրջանային բաժանմունքների և հանրապետական գիտությունների ակադեմիաների կողմից ։
Ակադեմիայի գիտահետազոտական գործունեությունը վարել է ինստիտուտների, լաբորատորիաների ու դիտարանների ցանցը։ ԽՍՀՄ ԳԱ ցանցը ունեցել է 295 գիտական հիմնարկություն ։
ԽՍՀՄ ԳԱ-ն ունեցել է սեփական հրատարակչություն, գիտահետազոտական նավատորմ, գրադարանների ցանց։ ԽՍՀՄ ԳԱ-ն պարգևներ է շնորհել գիտնականներին գիտության զարգացման գործում ունեցած նշանակալի ավանդի համար։
Կազմ և կառուցվածք
1989 թվականին ԽՍՀՄ ԳԱ կազմում եղել է․
ԽՍՀՄ ԳԱ մարմինները կազմվել են բացառապես ընտրությամբ։ Բարձրագույն մարմինը եղել է Ակադեմիկոսների ու թղթակից անդամների ընդհանուր ժողովը։ Ընդհանուր ժողովի նստաշրջանների միջև ընկած ժամանակահատվածում ակադեմիայի ղեկավարման համար այն յուրաքանչյուր չորս տարին մեկ ընտրել է ԽՍՀՄ ԳԱ նախագահություն։
և այլն
Քննադատություն
Քննադատները նշել են, որ չնայած լայնածաված լիազորություններին և Խորհրդային Միության գիտության դրության ու նրա զարգացման պաշտոնական պատասխանատվություն կրելուն, իր գոյության ողջ ընթացքում ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիան հանդես չի եկել ոչ մի լուրջ նախագծով, որը բարեփոխում կկատարեր խորհրդային գիտության մեջ ։
Միևնույն ժամանակ ԽՍՀՄ ԳԱ առանձին անդամներ, օրինակ՝ ակադեմիկոս Անդրեյ Սախարովը և մի շարք այլ ֆիզիկոսներ ու կենսաբաններ, մեծ ջանքեր են գործադրել գյուղատնտեսությունն ու կենսաբանությունը «լիսենկովշչիայից» ազատելու համար, մաթեմատիկոսներ Նիկիտա Մոիսեևը, Գերմոգեն Պոսպելովը և այլք մեծ ներդրում են ունեցել կիբեռնետիկական հետազոտությունների, տնտեսության մաթեմատիկական մոդելավորման, բնապահպանության, բնօգտագործման վերաբերյալ եղած խորհրդային ժամանակաշրջանի չգրված օրենքների ազդեցության թուլացման և վերացման գործում, իսկ հետո նույնը արվել է նաև հասարակական կյանքի այլ կողմերի համար, որտեղ գիտական հետազոտությունները կարող էին բացահայտել և բարձրաձայնել մի շարք կուսակցական որոշումների բացահայտ սխալներն ու տգիտությունը։ Այդ ջանքերի նշանակության վկայություններից է հյուսիսային գետերի շրջման նախագծում միտումնավոր արված սխալ հաշվարկների բացահայտումը և բնապահպանական ու տնտեսական տեսանկյունից նրա անհիմ լինելը, միջուկային հարվածների փոխանակման հետևանքների («Միջուկային ձմեռ») հաշվարկներում միտումնավոր արված սխալների բացահայտումը, ինչը կարևոր դեր է ունեցել 1970-ական թվականների միջուկային զինման զսպմանը և այլն։ Մյուս կողմից, ակադեմիկոս Նիկիտա Մոիսեևի առաջարկը (տպագրվել է «Известия» թերթում 1985 թվականին) ԽՍՀՄ մանկավարժական գիտությունների ակադեմիայի՝ ԽՍՀՄ ԳԱ-ին միացնելու վերաբերյալ (ինչը նպատակ ուներ «վերացնել խորհրդային մանկավարժների շրջանում ամուր բույն դրած լիսենկովշչինան» ) առանց ամբողջ ակադեմիայի աջակցության եղել է ոչ բավարար
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային ակադեմիաներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:1991 կազմալուծված կազմակերպություններ
Խրիմյան Հայրիկի հուշաքար
Խրիմյան Հայրիկի քար, գորշ, բազալտե, ավելի քան 2 մետր բարձրությամբ հուշաքար, որը գտնվում է Հալիձոր-Տաթև ճանապարհի եզրին։ Ընդգրկված է Հալիձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Հայոց կաթողիկոս Խրիմյան Հայրիկի 1903 թվականի աշնանը Սյունիք կատարարած այցի ժամանակ Տաթևի վանքի ճանապարհին կանգնեցվել է երկու հուշաքար։ Դրանից առաջինը Խրիմյան Հայրիկի անվան  հուշաքարն է, որը գտնվում է Հալիձոր գյուղից 1,5 կմ հարավ-արևմուտք՝ Հալիձոր-Տաթև ճանապարհից ձախ ։
Հուշաքարի վրա գրված է «Հալիձորց։ Խաչս յիշատակ Հայոց Հայրիկ ՏՏ կաթիկոսի 1903 թ․ Խրիմյան Հայրիկի, ՍԲ Տաթև։ Աստուած ողորմած լինի»։
Հուշաքարը կառուցել է Շինուհայրի Տեր-Ստեփան քահանան։
Լինա Բասքեթ
Լինա Բասքեթ (Lina Basquette, ի ծնե Լինա Կոուպլենդ Բասքեթ (Lena Copeland Baskette), ), 75 տարվա աշխատանքային կարիերայով ամերիկյան դերասանուհի։ Նա սկսել է իր գործունեությունը համր կինոյից։
Խրիմյան Հայրիկի հուշաքար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հալիձոր
Լինա Բասքեթ
Վաղ տարիներ
Ծնվել է Կալիֆոռնիայում։ Ծնողները դեղատան սեփականատերեր էին։ Մանկուց զբաղվել է պարերով և բալետով, ինչի շնորհիվ ութ տարեկանում դարձել է «RCA Records» ընկերության գովազդի մոդել ։ 1916 թվականին նրա հետ պայմանագիր է կնքել «Universal Studios» կինոընկերությունը՝ կարճամետրաժ ֆիլմաշարում նկարահանվելու համար, որից հետո սկսվել է նրա կարիերան կինոյում ։ Լինայի հայրը ինքնասպան է եղել, իսկ երեք տարի անց նրա մայրը կրկին ամուսնացել է։ Այդ ամուսնությունից է ծնվել Մարջ Չեմպիոնը, որը նույնպես դերասանուհի է դարձել։
Դերասանական կարիերա
1925 թվականին «Զիգֆելդի խելագարություն» (անգլ.՝ Ziegfeld Follies) շոուի ժամանակ նրան նկատել է «Warner Bros.» ստուդիայի համահիմնադիրներից մեկը՝ Սեմ Վորները։ Նա սիրահարվել է երիտասարդ արտիստուհուն և ամուսնության առաջարկություն է արել։ Բասքեթը մերժում է առաջարկը, քանի որ Ուորները տարիքով մեծ էր, բայց մայրը պնդում էր հավատացնում էր, որ նրանց ամուսնությունը հաջող կլինի, քանի որ Ուորները հարուստ է։ 1925 թվականի ամռանը տեղի է ունեցել նրանց հարսանիքը, իսկ մեկ տարի անց ծնվել է նրանց դուստրը ։
1928 թվականին Լինա Բասքեթը վերադառնում է կինեմատոգրաֆիա՝ մեկ տարվա ընթացքում նկարահանվելով չորս կինոնկարներում, որոնց թվում էր «Ծուղակ» ֆիլմը։ Նույն թվականին նա հայտնվում է «Wampas Baby Stars» -ի ցուցակում՝ որպես տարվա ամենահեռանկարային դերասանուհիներից մեկը։ 1929 թվականին դերասանուհին նկարահանվում է Սեսիլ Բլաունտ դե Միլլի «Անաստվածուհին» (անգլ.՝The Godless Girl ) դրամայում, որը դառնում է նրա կարիերայի ամենապայծառ և հիշարժան ֆիլմերից մեկը ։ Ֆիլմը մեծ հաջողություն չի ունեցել ԱՄՆ-ում, սակայն հիացմունքով է ընդունվել Ավստրիայում և Գերմանիայում։ Ավելի ուշ Բասքեթը խոստովանել է, որ նույնիսկ նամակ է ստացել Ադոլֆ Հիտլերից, որտեղ նա իրեն անվանել է իր սիրելի կինոաստղ ։
1930-ականների սկզբին Բասքեթի կարիերան աստիճանաբար անկում է ապրում՝ հիմնականում Ուորներ ընտանիքի հետ թշնամանքի պատճառով։ 1937 թվականին, նացիստների իշխանության գալուց հետո, նրան պայմանագիր է առաջարկել գերմանական «Universum Film AG» կինոստուդիան։ Գերմանիա ժամանելուց հետո նա հանդիպում է ունենում Հիտլերի հետ, որտեղ, Բասքեթի պնդմամբ, ֆյուրերը փորձել է խաղալ իր զգացնուքների հետ։ Երբ Հիտլերը շարունակել է համառել, դերասանուհին հարվածել է նրա աճուկային հատվածին և հայտարարել, որ իր մայրական պապը հրեա է եղել, վերադարձել է ԱՄՆ ։ Մինչև 1930 ականների վերջը կինոյում նրա կարիերան շարունակում է մարել։ Լինան վերադառնում է պարերին՝ ելույթ ունենալով գիշերային ակումբներում և մասնակցելով երաժշտական ռևյուին ։ Այդ ժամանակ նա արդեն 5-րդ անգամ ամուսնացել էր և ամուսնու՝ բրիտանացի դերասան Հենրի Մոլիսի հետ թատերական բեմադրություններով շրջել էր ԱՄՆ-ում, Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում ։ 1943 թվականին «Հանցագործությունների գիշեր» ֆիլմի նկարահանումից հետո դերասանուհին ավարտում է իր կարիերան կինոյում ։
1943 թվականի օգոստոսին նրան բռնաբարել և կողոպտել է 22-ամյա զինծառայող Ջորջ Փոլ Ռիմքը։ Նա դատարանում հերքում է բոլոր մեղադրանքները, սակայն մեղավոր է ճանաչվում և դատապարտվել ցմահ ազատազրկման :
Շնաբուծություն
1947 թվականին Բասքեթը Փենսիլվանիայում ֆերմա է ձեռք բերում, որտեղ 1950 թվականին, իր վեցերորդ ամուսնու՝ Ուորներ Գիլմորի հետ, զբաղվում է գերմանական բուլդոգերի բուծմամբ։ Հետագա տարիներին Բասքեթը դառնում է հիանալի շնաբույծ, իսկ նրա շները բազմաթիվ մրցանակներ են նվաճում մասնագիտական ցուցահանդեսներում  ։ Նա նաև մի քանի գիրք է գրել շների թմասին։ 1983 թվականին, թոշակի անցնելուց հետո, նա դադարել է զբաղվել շների բուծմամբ՝ դառնալով մրցույթի ժյուրիի անդամ։
Ուշ տարիներ
1989 թվականին «The New Yorker» ամսագրում հրապարակվել է դերասանուհուն նվիրված հոդված, որն էլ նպաստել է նրա ֆիլմերի նկատմամբ հետաքրքրության վերականգնմանը։ Նրա մասնակցությամբ ֆիլմերը ցուցադրվել են Վաշինգտոնի ազգային արվեստի պատկերասրահում և Լոս Անջելեսի համր կինոյի թատրոնում։ 1991 թվականին հրատարակվել է նրա ինքնակենսագրականը ։
Լինա Բասքեթը մահացել է 1994 թվականի աշնանը՝ 87 տարեկան հասակում՝ լիմֆոմայից, Արևմտյան Վիրջինիայի իր տանը ։ Նրա ութ ամուսնություններից նա ունեցել է երկու երեխա, թոռ և ծոռ։ ԱՄՆ կինոարտադրության մեջ ունեցած ներդրումների համար Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում արժանացել է աստղի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Համր կինոյի դերասաններ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի պարուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Վերա Վիլկովիսկայա
Վերա Էմանուելովնա Վիլկովիսկայա (Вера Эммануиловна Вильковиская, ), ռուս նկարիչ, գծանկարիչ, փայտափորագրիչ։ Ավարտել է Կազանի գեղարվեստի դպրոցը, 20-ականներին եղել է Կազանի նկարիչների «Ձիավորը» միավորման անդամ։ Նրա գործերը պահվում են Սանկտ Պետերբուրգի ռուսական թանգարանում, Թաթարստանի կերպարվեստի պետական թանգարանում, մասնավոր հավաքածուներում։
Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Սոչի)
Սոչիի Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Собор Святого Саркиса),  հայ առաքելական եկեղեցի, որը գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Սոչի քաղաքում։ Համարվում է Սոչիի հինգ հայկական եկեղեցիներից մեկը։
Վերա Վիլկովիսկայա
Առաջին կազանյան ժամանակաշրջան
Վերա Էմանուելովնա Վիլկովիսկայան ծնվել է Կազանում 1890 թվականին։ Նրա մայրը սերել էր ազնվական ընտանիքից, իսկ Վերայի հայրը (քոլեջի, իսկ հետագայում նաև պետական խորհրդական) մաթեմատիկայի ուսուցիչ էր։ Նրանից բացի, ընտանիքն ուներ ևս հինգ երեխա՝ երեք եղբայր և երկու քույր։ Նա նկարչությամբ հետաքրքրվում էր դեռևս գիմնազիայում սովորելու տարիներից, իսկ ավարտական դասարանում սկսեց հաճախել Գեղարվեստի դպրոցի կիրակնօրյա դասընթացներին։ Գիմնազիան ավարտելուց հետո նա ընդունվեց նույն դպրոցի երրորդ կուրս։ Այդ ժամանակ ուսումնական հաստատությունը ծաղկում էր ապրում և 1908 թվականի բարեփոխումից հետո տեղի ունեցավ ամբողջ մանկավարժական կոլեկտիվի փոփոխություն։ Փոխարինման եկան երիտասարդ մանկավարժներ, իսկ ուսանողներին դասավանդում էին նկարիչներ Նիկոլայ Իվանովիչ Ֆեշինը, Պավել Պետրովիչ Բենկովը և Պյոտր Սերգեևիչ Եվստաֆիևը։ Վ. Վիլկովիսկայան նշել է, որ իր վրա մեծ ազդեցություն է թողել հենց ինքը Պ. Եվստաֆիևը, նրան անվանել է «հիանալի ուսուցիչ, որը գիտեր, թե ինչպես պետք է գրավել իր աշակերտներին, օգնում մոդելի ընտրության հարցում և պարզաբանում առաջադրվող  խնդիրների լուծման ուղիները, առաջին պլան  մղելով լույսը և գույնը»։ Գեղանկարչությանը զուգահեռ, Պրոկոֆիա Վասիլևիչ Ձյուբանովի ղեկավարությամբ նա զբաղվում էր քանդակագործությամբ։ Դպրոցում ուսման վերջին տարիներին նա հետաքրքրվում էր  անատոմիայով և գծագրությամբ, վերջինի հանդեպ ցուցաբերելով առանձնահատուկ ուշադրություն։
Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Սոչի)
Պատմություն
Սոչիի Սուրբ Սարգիս եկեղեցու շինարարական աշխատանքները սկսվել են 1992 թվականին և ավարտվել միայն հինգ տարի անց՝ 1998 թվականին ։ Նույն տարում էլ տեղի է ունեցել կրոնական այս կառույցի օծման արարողությունը։ Եկեղեցու օծումը տեղի է ունեցել Նոր Նախիջևանի և Ռուսաստանի թեմի առաջնորդ Տիրան արքեպիսկոպոս Կյուրեղյանի կողմից։
Վերա Վիլկովիսկայա
Առաջին կազանյան ժամանակաշրջան
Կազանի գեղարվեստի դպրոցն ավարտելուց հետո, 1912 թվականին Վերա Վիլկովիսկայան մեկնեց Մոսկվա և Սանկտ Պետերբուրգ գեղարվեստական կրթությունը շարունակելու նպատակով։ Նրան հաջողվեց ընդունվել Սանկտ Պետերբուրգի Գեղարվեստի ակադեմիա, բայց վեց ամիս սովորելուց հետո, Վիլկովիսկայան վերադարձավ Կազան։ Իր ինքնակենսագրության մեջ նա գրել է, որ «չի կարողացել հանձնել մրցութային քննությունը», հարազատները չեն բացառում խորապես անձնական դրդապատճառներ։ Կազանում աշխատանքի է անցնում որպես տարրական և միջին դասարանների նկարչության ուսուցիչ։ Այդ ընթացքում նա աշխատել է Նադեժդա Միխայլովնա Սապոժնիկովայի արվեստանոցում, այդ ընթացքում Վերա Վիլկովիսկայան նկարել է հիմնականում դիմանկարներ և մերկ բնօրինակներ, մասնակցել է պարբերական ցուցահանդեսների։
1918 թվականին ուսուցչությունը սկսեց խանգարել Վիլկովիսկային, քանի որ դասերի ծանրաբեռնվածության պատճառով ստեղծագործության համար շատ քիչ ժամանակ էր մնում։ Վերան, որպես ուսանող ընդունվում է Ազատ արվեստի պետական արվեստանոց և տարվում է գեղանկարչության իմպրեսիոնիստական ոճով։
Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Սոչի)
Պատմություն
Հայ առաքելական եկեղեցու հյուսիսկովկասյան առաջնորդարանի կենտրոնն է։
Վերա Վիլկովիսկայա
Առաջին կազանյան ժամանակաշրջան
Իր ինքնակենսագրականում Վերա Էմանուիլովնան գրել է.
Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Սոչի)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրոնական կառույցներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայկական եկեղեցիներ
Վերա Վիլկովիսկայա
Առաջին կազանյան ժամանակաշրջան
1920 թվականի աշնանը Վիլկովիսկայան հիվանդացավ տիֆով, և գրեթե 2 տարի գործնականում դուրս մնաց Կազանի գեղարվեստական կյանքից։ 1923 թվականին նա վերադարձավ մանկավարժական աշխատանքի, ինչպես նաև ստեղծագործական վերելք ապրեց, վերադառնալով  յուղաներկ գեղանկարչությանը և «խիստ սահմանների» ձևին։ 1925 թվականին անցկացվեց Վիլկովիսկայայի անհատական ցուցահանդեսը, որից առաջ տպագրվեց նրա ինքնակենսագրությունը։ Ցուցահանդեսում ներկայացված էին տարբեր տեխնիկայի և կատարման մեթոդների 139 աշխատանքներ։
Կազանյան ավանգարդի ծաղկման շրջանում, գոյություն ունեին արմատական գեղարվեստի մի քանի խմբավորումներ։ Դրանցից մեկը, որտեղ ընդգրկված էր Վերա Վիլկովիսկայան, կոչվում էր «Ձիավոր», և իրենից ներկայացնում էր  այն գծանկարիչների միավորումը, որը փորագրության զարգացումը հայտարարում էր որպես անկախ արվեստ։ Անունը պատահականորեն չի ընտրվել, մյունխենյան «Կապույտ ձիավոր»-ի գերմանացի էքսպրեսիոնիստների գործերը զգալի ազդեցություն են ունեցել խմբի ստեղծագործական գաղափարախոսության վրա։ «Ձիավոր» խումբը թողարկում էր փոքր տպաքանակով հրատարակություններ, որոնք ապահովված էին փորագրությունների հեղինակների դրոշմակնիքով, արդյունաբերական գրաֆիկայի փոքր ձևերով (հրատարակչական նամականիշներ, հրավերատոմսեր, ազդագրեր և այլն), պաստառներ, ինչպես նաև կատարել են պետական կազմակերպությունների համար ուսումնական ձեռնարկների արտադրության պատվերներ։ Ալմանախների և հեղինակային թղթապանակների հրատարակումների շրջանառությունը չէր գերազանցում 50 օրինակը, որոնք  նախատեսված էին միայն սպառողների նեղ շրջանակի համար։ Փորագրություններով պոեզիայի ժողովածուները տպագրվում էին 300-5000 տպաքանակով, ինչը լայն զանգվածներին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալ նոր արվեստին։ Կազանյան  ավանգարդի ներկայացուցիչները նկատելի էին համաշխարհային և Ռուսաստանի արվեստի պատմության համատեքստում, գծանկարչական խմբի անդամները մասնակցեցին երկրի ողջ տարածքում կազմակերպվող ցուցահանդեսներին` «Փորագրությունը ԽՍՀՄ-ում 10 տարում» (Մոսկվա, 1927), «Ռուսական փայտափորագրությունը 10 տարում» (Լենինգրադ, 1927)։ «Գեղարվեստի գրքույկ (1917-1927)» (Լենինգրադ, 1928), «Գունավոր փայտափորագրություն, դրա ձևերն ու հնարավորությունները» (Մոսկվա, 1929) և այլն։ «Ռուսական փայտափորագրությունը 10 տարում» ցուցահանդեսում նկարիչը ներկայացրել է 18 աշխատանք և դրանք բոլորը ձեռք բերվեցին Ռուսական թանգարանի կողմից։
Կազանից առաջատար նկարիչների` այդ թվում Ֆեշինի և Չեբոտարյովի հեռանալուց հետո, 1927 թվականին Վերա Վիլկովիսկայան տեղափոխվեց Մոսկվա։
Մոսկվա
Նկարչուհու եղբայրը` Ստեփան Էմանուելովիչ Վիլկովիսկին բնակվում էր Մոսկվայում, նրանք մշտական կապի էին իրար հետ։ Ստեփանը ռուսերեն էր դասավանդում Համառուսաստանյան Կենտրոնական գործադիր կոմիտեի անվան ռազմական դպրոցում և Ստալինի անվան Արևելքի աշխատավորների Կոմունիստական համալսարանում։ Վիլկովիսկայան աշխատում էր Մոսկվայում մոտ 10 տարի ՝ բնակվելով ուսուցիչների համար նախատեսված հանրակացարանում, իսկ նկարելու համար գնում էր Ուսուցիչների տանը կից ստուդիա՝ Նադեժդա Սապոժնիկովայի հետ միասին, որը 1932 թվականից Կազանից տեղափոխվել էր Մոսկվա։ Վիլկովիսկայան սերտ կապեր է պահպանում կազանյան ընկերների` Կոնստանտին Չեբոտարևի և Ալեքսանդրա Պլատունովայի հետ։ Պատերազմի սկսվելուց 2-3 տարի առաջ Վերա Վիլկովիսկայան բնակարան էր վարձակալել Վարշավյան մայրուղուց ոչ հեռու գտնվող Կանաչ լեռներում և դասավանդում էր այնտեղի № 555 դպրոցում։ Վիլկովիսկայան ներգրավվել էր մայրաքաղաքի ստեղծագործական կյանքին, մտերմություն էր անում Սերգեյ Օբրազցովի հետ, դատելով հուշերից, տիկնիկներ էր պատրաստում նրա թատրոնի համար։
1932 թվականին ձերբակալվում է Վիլկովիսկայայի եղբայրը, ինչը հանգեցնում է նրա սոցիալական և նյութական իրավիճակի վատթարացմանը։ Այնուամենայնիվ, հայտնի է, որ 1937 թվականին նրա աշխատանքներից մեկը ցուցադրվել է Մոսկվայի Ուսուցչի տանը կազմակերպված ցուցահանդեսում։
Վերադարձ Կազան։ Վախճան
Երբ սկսվեց Հայրենական մեծ պատերազմը, նա տեղափոխվեց Կազան՝ դժվարությամբ աշխատանք գտավ բժշկական ինստիտուտում։ Նրա գեղարվեստական օբյեկտներ դարձան պատրաստուկները, աղյուսակները, գծանկարները։ Երբեմն նկարներ էր պատրաստում մանկապարտեզների համար, որի համար համեստ ճաշ էր ստանում, նա իր դիստրոֆիկ մթերաբաժինը տալիս էր անաշխատունակ հաշմանդամ մորը։ Սովից նրա մոտ տարաճում սկսվեց, իսկ 1944 թվականին նա մահացավ։ Հետագայում Կոնստանտին Չեբոտարյովը հայտնեց իր վրդովմունքը հայտնեց այն փաստի համար, որ այնպիսի տաղանդավոր նկարիչ, ինչպիսին է Վերա Վիլկովիսկայան է, մահացավ լիակատար անհայտության պայմաններում։ Վերա Էմանուիլովնային վերջին հրաժետը տալու էին եկել ոչ մեծ թվով բնակիչներ, այդ թվում՝ Պյոտր Դուլսկին, ով գրել էր նրա ինքնակենսագրական գրքի նախաբանը առաջին և միակ անհատական ցուցահանդեսի համար։
Վերա Վիլկովիսկայան թաղված է Արսկի գերեզմանատանը հոր կողքին, ներկայումս նրա գերեզմանը գտնվում է Նիկոլայ Ֆեշինի գերեզմանի հետնամասում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ Կատեգորիա:Ռուս նկարչուհիներ
Ջորջիա Քինգ
Ջորջիա Քինգ (Georgia King, ),  շոտլանդացի դերասանուհի, շոտլանդացի օպերային երգչուհի (սոպրանո) Իզաբել Բյուկենենի և դերասան Ջոնաթան Հայդի դուստրը։
Կարիերա
Քինգի մասնագիտական առաջնաելույթն է եղել «Ջեյն Էյր» հեռուստասերիալը ։ Սակայն մարմնավորել այդ դերը՝ նա անկարող էր, մեկ շաբաթ առաջ՝ մինչ այդ օրը, երբ Քինգը պետք է նկարահանվեր, նա ցավ է զգում ստամոքսում և հեռացրել են նրա կույր աղիքը։ Ջորջիի գործակալը ասել է պրոդյուսերներին, որ նա երևի թե չկարողանա ժամանակին կազդուրվի վիրահատությունից հետո, այդ պատճառով՝ Քինգը պետք է նկարահանվի տաս օրվա ընթացքում ։ Հրավիրվել է մեկ այլ դերասանուհի, բայց Քինգը կազդուրվել է ժամանակին և ստացել է բժշկական թույլտվություն, որպեսզի նկարահանվի ֆիլմում։
Նրա ամենահայտնի դերերից մեկն է դեռահաս Գարիետի դերը «Wild Child» (2008) ֆիլմում և դաժան դավաճան Սոֆիի դերը «Այլանդակված» (2009) սլեշ ֆիլմում։ 2010 թվականի աշնանը Քինգը մասնակցել է «Մի անգամ նոյեմբերին գիշերը» (One Night In November) բեմադրությունում, Բելգրադի թատրոնում, Քովենտրի։ Նույն թվականին մարմնավորել է Ջուլսի դերը «Ինչպես ամուսնանալ միլիարդատերի հետ» ռոմանտիկ կատակերգությունում։ Քինգը նաև հայտնվել է արքայադուստր Ելենայի դերով BBC հեռուստաալիքի ֆանտաստիկ «Մեռլինը» հեռուստասերիալի, «The Changeling» էպիզոդում։ Շուտով դերասանուհու հերոսուհին՝ Էմման, հայտնվում է «Կոկները ընդդեմ զոմբիների» (2012) կատակերգությունում՝ սև հումորով, որը պատմում է բանկ թալանող խմբի մասին, որոնք պայքարում են զոմբիների դեմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Հովվի եկեղեցի (Ջուղա)
Հովվի եկեղեցի (հայտնի է նաև Պոմբլոզի ժամ, Տավարածի եկեղեցի անուններով), հայկական առաքելական ավերված եկեղեցի ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ջուղայի շրջանի վարչական կենտրոն հանդիսացող Ջուղա քաղաքում ։ Ներկայում ամբողջությամբ ավերված է ։
Տեղադրություն
Հովվի եկեղեցին գտնվում էր քաղաքային գլխավոր քարավանատնից մոտավորապես 300 մետր հյուսիս-արևմուտք ։
Պատմություն
Հովվի եկեղեցին կառուցվել է 12-ից 13-րդ դարերում ։ Եկեղեցու ներքին և արտաքին շարվածքներում ագուցված մի շարք խաչքարերի վիմագրություններից կարելի է ենթադրել, որ այն վերանորոգվել է 16-րդ դարում։ Խորհրդային ժամանակներում եկեղեցին դեռ կանգուն էր, երեսպատման քարերի ու խաչքարերի, ծածկի սալերի և այլ մասերի քարերի մի մասը թափված էին և կոտրատված ։
Ճարտարապետական նկարագիր
Հովվի եկեղեցին փոքր չափի, միակ մուտքով կենտրոնագմբեթ հուշարձան էր։ Ներսից խաչաձև էր, իսկ դրսից քառակուսուն մոտ հատակագծով։ Կառուցված էր տեղական կարմիր երանգով քարերով։ Իր ճարտարապետական տեսքի և տեղանքի շնորհիվ ձուլվում էր շրջակա լեռներին ։
Գերեզմանատներ
Եկեղեցին գրեթե բոլոր կողմերից շրջափակված է 16-ից 17-րդ դարերի գերեզմանաքարերով ու խաչքարերով, որոնց մի մասը խորհրդային ժամանակաշրջանում դեռևս տեղում էին թեկուզ կոտրատված վիճակով, իսկ արձանագրությունները՝ եղծված։ Եկեղեցուց փոքր ինչ դեպի հարավ՝ լեռնալանջին, գտնվում էր մեկ այլ գերեզմանատուն, որտեղ կային մի շարք խոյաձև տապանաքարեր և գեղաքանդակ խաչքարեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ջուղա քաղաք Կատեգորիա:Ջուղայի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Հայկական առաքելական կորուսյալ վանքեր և եկեղեցիներ (Նախիջևան) Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության վանքեր և եկեղեցիներ‎ Կատեգորիա:Ադրբեջանի նախկին շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Bad Wolves
Bad Wolves, ամերիկյան հևի մետալ խումբ , որը ձևավորվել է 2017 թվականին։ Նրանք առավել հայտնի են The Cranberries խմբի «Zombie» հիթի 2018 թվականի իրենց քավեր տարբերակով։
Ձևավորում և «Disobey» (2017-2019)
Խմբի կազմի մեջ են մտնում վոկալիստ Թոմի Վեքսթը (Divine Heresy, Snot և Westfield Massacre խմբերի նախկին անդամ), թմբկահար Ջոն Բեքլինը (DevilDriver խմբի նախկին անդամ), առաջնային կիթառահար Դոք Քոյլը (God Forbid խմբի նախկին անդամ), ռիթմ կիթառահար Քրիս Քեյնը (Bury Your Dead և For the Fallen Dreams խմբերի նախկին անդամ) և բասիստ Քայլ Քոնքիելը (In This Moment, Scar the Martyr և Vimic խմբերի նախկին անդամ) ։ Նրանց մենեջերը Five Finger Death Punch-ից Զոլթան Բաթորին է։
2015 թվականին Բեքլինը սկսել է երաժշտություն գրել, որից ստեղծվել է խմբի դեբյուտային ալբոմը։ Այն ձայնագրվել է AudioHammer Studios-ում պրոդյուսեր Մարք Լյուիսի հետ ։ Խումբը հայտարարել է, որ թողարկելու է իր դեբյուտային ստուդիական ալբոմը՝ «Disobey»-ը 2018 թվականի մայիսի 11-ին ։ 2017 թվականի մայիսին, Bad Wolves-ը թողարկել է իր առաջին սինգլը՝ «Learn to Live»-ը ։
2017 թվականի նոյեմբերին Bad Wolves-ը թողարկել է երկրորդ սինգլը՝ «Toast to the Ghost»-ը։ 2018 թվականի հունվարի 18-ին նրանք թողարկել են երրորդ սինգլը, որը The Cranberries խմբի «Zombie» երգի քավերն էր։ Այն ընդգրկվել է Billboard-ի մի քանի չարթերում ։ Երգը զբաղեցրել է Billboard 200-ի 23-րդ հորիզոնականը, և հասել է ավստրալիական չարթի 9-րդ հորիզոնականին ։ Այն գլխավորել է ամերիկյան Billboard Mainstream Rock չարթը։ The Cranberries-ի վոկալիստը՝ Դոլորես Օ'Ռիորդանը, պետք է նրանց հետ ելույթ ունենար այս երգով, սակայն նա մահացել է ձայնագրումից մի քիչ առաջ ։ Մահվան գիշերը՝ 2018 թվականի հունվարի 15-ին, Դոլորեսը ձայնային հաղորդագրություն է թողել իր ընկերոջը՝ E7LG-Europe-ի գլխավոր տնօրեն Դեն Ուեյթին, որտեղ առաջարկել է երգել այս երգը։ TMZ-ը հրապարակել է ձայնային հաղորդագրությունը 2018 թվականի ապրիլի 5-ին ։ Երգի այս տարբերակի միակ պատասխանատուն Bad Wolves-ի երգիչ Թոմի Վեքսթն է։ Տեսահոլովակը թողարկվել է փետրվարի 22-ին  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժշտական խմբեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկյան հևի մետալ երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Հևի մետալ խմբեր Կատեգորիա:2017 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Ֆինն (Աստղային պատերազմներ)
Ֆինն(սկզբնական անունը ինչպես օդաչու` FN-2187, Finn) - «Աստղային պատերազմներ» կինոսագայի
Ծանոթագրություններ
7-րդ մասի կերպար
Տիգրան Կարապետյան (թարգմանիչ)
Տիգրան Արշակի Կարապետյան (, Երևան), հայ թարգմանիչ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու (1961), խմբագիր։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1970 թվականից։
Կենսագրություն
1941 թվականին ավարտել է Մելիտոպոլի օդաչուական ուսումնարանը և որպես օդաչու ծառայել բանակում։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1950 թվականին ավարտել է Երևանի թատերական ինստիտուտի թատերագիտական ֆակուլտետը։ Դասախոսել է Հայկական թատերական ընկերությունում։ 1955-1966 թվականներին ՀԽՍՀ ԳԱ հրատարակչությունում եղել է ավագ, ապա գլխավոր խմբագիր, 1966-1978 թվականներին՝ ավագ գիտաշխատող ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտում։ 1978 թվականից աշխատում է ՀՍՍՀ ԳԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում որպես ավագ գիտաշխատող։ 1961 թվականին «Վրաց գրական միտքը Հայաստանի և հայերի մասին» թեմայով ատենախոսություն է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ ԽՄԿԿ անդամ 1951 թվականից։
Պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշանով ։
Օգտագործել է Տ. Բունաթյան, Տ. Բունիաթյան ծածկանունները :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Վրացերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Auld Lang Syne
Auld Lang Syne ([ˈɔːld lɑŋ ˈsəin], Հին լավ ժամանակներ), շոտլանդական երգ, գրված 1788 թվականին, Ռոբերտ Բյոռնսի բանաստեղծության բառերով ։ Հայտնի է շատ տարբեր, հատկապես` անգլալեզու երկրներում և հաճախ երգվում է Ամանորը դիմավորելիս, կեսգիշերից հետո։
Ստեղծման պատմություն
Երգի տեքստը Ռոբերտ Բյոռնսի կողմից ուղարկվել է «Շոտլանդիայի երաժշտության թանգարանի» խմբագրին` հետևյալ նշումով. «Այս երգը, այս հին բալլադը երբեք չի տպագրվել, նույնիսկ ձեռագիր չի գրվել, մինչև որ ես չիմացա դրա բառերը մի տարեց մարդուց» ։ Այն փաստը, որ բանաստեղծության շատ տողեր չեն հորինվել Բյոռնսի կողմից, ապացուցում է նաև 1711 թվականին Ջեյմս Ուոթսոնի կողմից գրված «Old Long Syne» բանաստեղծությունը, որի առաջին տունը շատ մոտ է շոտլանդացի բանաստեղծի տարբերակին։ Ամենայն հավանականությամբ և՛ Բյորնսը և՛ Ուոթսոնն իսկապես օգտագործել են հին ժողովրդական բալլադը որպես սկզբնաղբյուր։ Ինչ վերաբերում է երաժշտությանը, ապա հայտնի չէ` արդյո՞ք այն պահպանվել է նույնկերպ, ինչպես ի սկզբանե առաջարկել է բանաստեղծը ։ Ամանորի նախօրեին «Auld Lang Syne» երգելու ավանդույթն արագ տարածվել է ոչ միայն Շոտլանդիայում, այլև ամբողջ Մեծ Բրիտանիայում, այնուհետև թափանցել է այլ երկրներ ևս։ Գայ Լոմբարդոն 1929 թվականից սկսած հաճախ է կատարել երգն իր ամանորյա եթերների ժամանակ, ինչը երգին մեծ ճանաչում է բերել։ 1939 թվականին նա ձայնագրել է «Auld Lang Syne» երգի առաջին ձայնագրությունը։
Տարածվածություն
Երգի տարածվածության մասին է խոսում այն փաստը, որ բացի սուրբծննդյան շրջանում հաճախ կատարվելուց, այն երգվում է նաև մի շարք տոնական միջոցառումների ժամանակ, օգտագործվում է տարբեր ֆիլմերի և սերիալների մեջ։ «Auld Lang Syne»-ը կատարել են մի շարք հայտնի երաժիշտներ, այդ թվում` U2 խումբը, Էլվիս Փրեսլին, Բոբբի Դարինը և Մրայա Քերին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամանոր Կատեգորիա:Ժողովրդական երգեր
Ջոշուա Գիբսոն
Ջոշուա «Ջոշ» Գիբսոն(Joshua "Josh" Gibson, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բեյսբոլիստ, որը հանդես է եկել քեթչերի դիրքում նեգրական լիգաներում։
Գիբսոնը կարիերան սկսել է «Հոումստեդ Գրեյս» ակումբում 1930 թվականին, 1932 թվականին տեղափոխվել է «Փիթսբուրգ Քրոուֆորդս», որտեղ մնացել է մինչև 1936 թվականը։ Նա ևս երկու անգամ վերադարձել է «Գրեյս» և այդ ակումբում հանդես է եկել 1937-1939 թվականներին և 1942-1946 թվականներին։ 1937 թվականին նա հանդես է եկել Դոմինիկյան լիգայի «Դրագոնս Դե Սիուդադ Տրուխիլոյում», իսկ 1940-1941 թվականներին Մեքսիկական լիգայում հանդես է եկել «Ասուլս դե Վերակրուսում»։  Նա նաև աշխատել է որպես առաջին մենեջեր Պուերտո Ռիկոյի բեյսբոլի լիգայի «Սանտուրեյս Քրաբբերսում»։
Բեյսբոլի պատմաբանները Գիբսոնին համարում են բեյսբոլի պատմության մեջ լավագույն քեթչերներից և հզոր հետ մղողներից մեկը և 1972 թվականին նա ընդգրկվել է Բեյսբոլի փառքի սրահում։ Նրա կարիերայի ընթացքում նրան հաճախ անվանել են «Սև Բեյբ Ռութ» (սակայն որոշ երկրպագուներ նրա պրոֆեսիոնալ կարիերայի ժամանակ Ռութին անվանել են «սպիտակ Ջոշ Գիբսոն») ։ Նա երբեք հանդես չի եկել բեյսբոլի գլխավոր լիգայում չգրված «ջենտլմենական համաձայնագրի» պատճառով, որի համաձայն այն ժամանակ ակումբները իրենց կազմերում ոչ սպիտակամորթ խաղացողների չէին վերցնում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բեյսբոլիստներ
Ինչպես են ծնվում կենացները
Ինչպես են ծնվում կենացները (Как рождаются тосты), խորհրդային կարճամետրաժ երգիծական ֆիլմ, նկարահանել է ռեժիսոր Անդրեյ Տուտիշկինը։
Սյուժե
Ոչ մեծ տրեստում պատրաստվում են դիմավորել Նոր տարին։ Բոլորը շատ հոգսեր ունեն։ Հաշվետար Պլյուշն իրեն հատուկ բյուրոկրատական լրջությամբ հանդիսավոր պահին համապատասխան կենաց է պատրաստում։ Բայց նախատոնական խառնաշփոթի ընթացքում բոլորը մոռացել են սպառողի մասին, ով եկել է ստանալու սարքավորումը։ Նոր տարվա գիշերը նա փակված է մնում պահեստի նկուղում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամանորյա ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Ծվծվուկ Մեյերի
Ծվծվուկ Մեյերի, մեխակազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
2-10 սմ բարձրությամբ բազմամյա խոտաբույս է։ Ցողունների հիմքում կուտակված են մահացած տերևների կոշտ, ցցված հիմքերը։ Պսակաթերթերը մուգ վարդագույն են կամ մանուշակագույն։ Կարպոֆորը՝ պտղակիրը, ներքևի կեսում թավոտ է ։
Տարածվածություն
Հայտնի է Երևանի (Միլի գետի հովիտ, Զանգակատուն գյուղի շրջակայք), Դարեղեգիսի (Խաչիկ գյուղի շրջակայք) Մեղրու (Բողաքար) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Թալիշում և Իրանում ։
Էկոլոգիա
Աճում է ենթալպյան գոտում՝ ծովի մակարդակից 2000-2800 մ բարձրությունների վրա, ժայռոտ տեղերում։ Ծաղկում է հունիս ամսինն, պտղաբերում՝ հուլիսին ։
Ջոն Լյութեր Լոնգ
Ջոն Լյութեր Լոնգ, ամերիկացի իրավաբան և գրող, որն առավել հայտնի է իր «Մադամ Բաթերֆլայ» պատմվածքով, որը հիմնված էր նրա քրոջ՝ Ջենի Կորելի հիշողությունների վրա, որը եղել էր Ճապոնիայում իր ամուսնու հետ, որը մեթոդիստ միսիոներ էր :
Ծվծվուկ Մեյերի
Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի են չորս փոքրիկ պոպուլյացիաներ։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ։