cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գագիկ Պետրոսյան (ազատամարտիկ)
Կյանք և գործունեություն
Մասնակցել է Մելիքաշեն ի, Նորաշեն ի, Խուռհատ ի, Սարինշեն ի, Այգեստան ի, Ֆիզուլու, Ջաբրայել ի, Հորադիզ ի, Շուշի ի ազատագրման համար մղված մարտերին։
1993 թ․ նոյեմբերի 1-ից հրետանային դիվիզիոնի հրամանատար էր՝ ավագ լեյտենանտի կոչումով։
2001 թվականի նոյեմբերին   ԼՂՀ Նախագահ Արկադի Ղուկասյան ի հրամանագրով տանկիստների և հրետանավորների մասնագիտական տոների կապակցությամբ հրետանավոր, ավագ լեյտենանտ Գագիկ Պետրոսյանը հետմահու պարգևատրվել է Մարտական խաչ 2-րդ աստիճանի շքանշանով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայ ֆիդայիներ
Քամերիթ-խան
Քամերիթ-խան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(7833) Նիլստամ
(7833) Նիլստամ (Nilstamm), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի մարտի 19-ին UESAC ծրագրի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,326044 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8551 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7969 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1295,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,277829 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,8° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:UESAC ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Անզալի)
Սուրբ Աստվածածին, հայ առաքելական եկեղեցի Իրանի Բանդարե Անզալի քաղաքում։ Պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Թեհրանի թեմին։ Գտնվում է Մոթահարրի պողոտայի վրա՝ իմամ Խոմեյնիի անվան հրապարակից ոչ հեռու։
Պատմություն
Հայ բնակչությունը ծովափնյա Գիլանում սկսել է հաստատվել ուշ միջնադարում, մասնավորապես կենտրոնացել են ծովափնյա Բանդարե Անզալիում ու Ռաշթում։ 1840-ական թվականներին այստեղ ապրել են 70 տուն հայեր, որոնց մեծագույն մասը ժանտախտի համաճարակի ժամանակ հեռացել է։ Բանդարե Անզալիում եղել է հայկական եկեղեցի՝ սուրբ Ստեփանոս անունով, որն ավերվել է հրդեհի հետևանքով։
19-րդ դարում Ագուլիսից, Շամախուց, ինչպես նաև Աստրախանից և Հյուսիսային Իրանի հայաբնակ գյուղերից այստեղ հաստատվում են հայերի նոր խմբեր. Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ՝ 1934 թվականին, քաղաքն ունեցել է 775 հայ բնակիչ։ 1855 թվականից գործում էին սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, 1895 թվականից՝ սրբոց Վարդանանց դպրոցը ։ Իսլամական հեղափոխությունից հետո հայերի քանակը նվազել է մինչև 200 ։
21-րդ դարում տարեկան մտկ անգամ Թեհրանի հայոց թեմի առաջնորդ տեր Սեպուհ արքեպիսկոպոս Սարգսեանը սուրբ Աստվածածնի վերափոխման տոնին երկօրյա այցելություն է կատարում Ռաշթ և Բանդարե Անզալի։ Տոնը համընկնում է սուրբ Աստւածածին եկեղեցու անվանակոչության տօնին, և երկրորդ օրը նույն եկեղեցում մատուցվում է պատարագ, Խաղողօրհնեքի արարողություն ։
Ճարտարապետություն
Շինությունը երեսպատված է սպիտակ մարմարով, ունի միայն մեկ՝ զանգակատան գմբեթ։ Վերջինս կառուցված է արևմտյան կողմում՝ մուտքի վրա և ունի վեց պատուհան։ Խորանն ունի երեք կամար, կենտրոնում Մարիամ Աստվածածինն է՝ մանուկ Հիսուսը ձեռքին ։
Եկեղեցուցոչ հեռու երկսեռ դպրոցն է՝ «սրբոց Վարդանանց» անունով։
Ծանոթագրություններ
Աստվածածին Աստվածածին Աստվածածին
Պուլսարներ
Պուլսարներ (ռադիոճառագայթման բաբախող աղբյուրներ), արտահայտության կրճատ ձևը, բաբախիչներ, իմպուլսային էլեկտրամագնիսական ճառագայթման տիեզերական աղբյուրներ։
Ուշադրություն։ Քաղաքում կախարդ կա
«Ուշադրություն։ Քաղաքում կախարդ կա» («Внимание! В городе волшебник!»), ռեժիսոր Վլադիմիր Բիչկովի խորհրդային էքսցենտրիկ հեքիաթը, Վիկտոր Վիտկովիչի և Գրիգորի Յագդֆելդի «Տիկնիկային կատակերգություն» պատմվածքի էկրանավորումը։ Լիամետրաժ մուլտիպլիկացիոն-խաղային ֆիլմ՝ բեմադրված 1963 թվականին «Բելառուսֆիլմ» և «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիաների կողմից։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 1964 թվականի օգոստոսի 27-ին ։
Պուլսարներ
Պատմություն
Հայտնաբերվել են 1967 թվականին։ Ըստ ռադիոճառագայթման տիպի պուլսարները խիստ տարբերվում են տիեզերական ռադիոճառագայթման բոլոր աղբյուրներից։ Հայտնի պուլսարների թիվը արդեն 1982 թվականին անցնում էր 300-ից։
Ուշադրություն։ Քաղաքում կախարդ կա
Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում բարի և ուրախ հեքիաթային քաղաքում։ Այդ քաղաքի բնակիչների շրջանում կան վատ մարդիկ, որոնք մտածում են միայն իրենց մասին և բոլորին դժվարություններ ու անհարմարություններ են պատճառում։ Անխիղճ մասնավոր բժիշկ-խաբեբա Կրակսը հիվանդ Տատային անօգուտ թանկարժեք դեղ է նշանակում։ Հարևան Վասյան դիտավորյալ նրան չի թողնում քնել՝ միջանցքում բարձրաձայն գնդակ խաղալով։
Քաղաքի կախարդը անփույթ մարդկանց տիկնիկներ է դարձնում և սովորական խաղալիքների հետ նրանց վաճառում իր խանութում։ Կախարդված երեք տիկնիկները՝ ծույլ խոհարարը, Վասյան և կոստան-նստան տնային կառավարիչ Մարիա Իվանովնան, հանդիպում են Տատայի սենյակում։ Դեղերից և դեղախառնուրդներից լսելով վճիռը, որ ժամանակն անցել է, և հիմա աղջկան կարող է օգնել միայն աքաղաղների առավոտյան ճիչերից պատրաստված կոկորդը ողողելու միջոցը՝ կուկարեկուինը՝ տիկնիկները որոշում են հրաշագործ միջոցի համար գնալ Կրակսի մոտ, այնուհետև դեղատուն։ Ճանապարհին նրանց օգնում է կախարդված ևս մեկ տիկնիկ՝ տաքսու վարորդ Վալենտինան։
Պուլսարներ
Արժեքներ
Դրանց իմպուլսների պարբերության արժեքները գտնվում են 0,033-3,75 վրկ տիրույթում։ Առավել հաճախ հանդիպող պարբերությունն է 0,6 վրկ։ Պուլսարների առաջին դիտումները վկայում էին դրանց պարբերությունների հաստատուն լինելու մասին։ Հետագայում պարզվեց, որ որոշ Պուլսարներ պարբերությունները շատ դանդաղ (վրկում 10−13-ից 10−18 վրկ) աճում են։ Երբեմն տեղի է ունենում նաե պարբերության անակնկալ փոփոխություն։
Ուշադրություն։ Քաղաքում կախարդ կա
Սյուժե
Տիկնիկների միջամտության շնորհիվ Տատան ոտքի է կանգնում։ Կախարդը նրանց վերադարձնում է իրենց մարդկային տեսքին, իսկ անհուսալի բժիշկ Կրակսը վերաժվում է փչովի ռետինե հրեշի, որն անմիջապես պայթում է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1963 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Բելառուսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Պուլսարներ
Համաստեղություններում
Պուլսարներից երկուսը նույնացվել են Ցուլ և Առագաստ համաստեղություններում գտնվող հայտնի գերնոր աստղերի մնացուկների հետ։ Դրանցից մեկի՝ Խեցգետնաձև միգամածությունում գտնվող պուլսարի իմպուլսային ճառագայթումը դիտվել է նաև տեսանելի, ռենտգենյան և գամմա տիրույթներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստղաֆիզիկա
Էնրիկո դե Նիկոլա
Էնրիկո դե Նիկոլա (Enrico De Nicola; ), իտալացի իրավաբան, լրագրող, պետական գործիչ, 1948 թվականին՝ Իտալիայի հանրապետության առաջին նախագահ։
Քաղաքական կարիերայի սկիզբ
1896 թվականին իրավաբանի դիպլոմով ավարտել է Նեապոլիտական համալսարանը, ստացել հայտնություն, որպես լավ փաստաբան։ Նեապոլի «Don Marzio» հրատատարակչությունում աշխատել է որպես լրագրող և գլխավոր խմբագիր, ընտրվել է Նեապոլի փաստաբանական կոլեգիայի խորհրդի նախագահ։
1907 թվականից Նեապոլի մունիցիպալ խորհրդական է։
1909 թվականին առաջին անգամ ընտրվել է Իտալիայի Թագավորության պատգամավորների պալատի անդամ։ 1913, 1919 և 1921 թվականններին վերընտրվել է պատգամավոր։
1913 թվականի նոյեմբերի 27-ից մինչը 1914 թվականի մարտի 19-ը՝ գաղութների նախարարության պետական քարտուղար։
1919 թվականի հունվարի 19-ից հունիսի 23-ը՝ ֆինասների նախարարության պետական քարտուղար։
1919 թվականի ընտրություններում եղել է սահմանադրա-դեմոկրատական առաջնորդ։ 1920 թվականի հունիսի 26-ից 1921 թվականի ապրիլի 7-ը և 1921 թվականի հունիսի 11-ից մինչև 1924 թվականի հունվարի 25-ը՝ Իտալիայի Թագավորության պատգամավորների պալատի նախագահ։
Մուսսոլինիի խորհուրդ
1921 թվականի օգոստոսի 3-ին իր նախագահական գրասենյակում ստորագրված, սակայն հետո խախտված պայմանագրով, երաշխավոր սոցիալիստների և ֆաշիստների կողմից ընտրվել է որպես «խաղաղության պակտ»։ 1924 թվականի մայիսին կայացած ընտրություններում համաձայնել է առաջադրվել Նեապոլի ֆաշիստների ցուցակում, և չնայած վերընտրվել է, սակայն որոշել է երդում չտալ և նրա ընտրությունը չի հաստատվել։ Այդ պատճառով նա հեռացել է քաղաքական կյանքից և վերսկսել է իր մասնագիտական գործունեությունը իրավաբանի կարգավիճակում։ 1930-ական թվականներին իրավաբանական գրասենյակում նրա գործընկերներն էին հանրապետության ապագա նախագահ Ջովաննի Լեոնեն, իսկ հետո սոցիալիստների առաջնորդ Ֆրանչեսկո դե Մարտինին։
Սակայն 1929 թվականին թագավոր Վիկտոր Էմանուիլ III-ը նրան սենատոր նշանակեց։ Սակայն նա երբևէ չի մասնակցել խորհրդարանական աշխատանքին։ 1929 թվականի դեկտեմբերի 27-ից մինչև 1934 թվականի հունվարի 19-ը՝ Գերագույն դատարանի գործերի հանձնաժողովի անդամ, իսկ 1939 թվականի ապրիլի 17-ից մինչև 1940 թվականի հունվարի 28-ը՝ Ներքին գործերի և արդաադատության հանձնաժողովի անդամ։
1943 թվականին, ֆաշիստական ռեժիմի տապալումից հետո, դառնում է իշխանության ամենաազդեցիկ միջնորդներից մեկը` թագավորի որդու՝ արքայազն Ումբերտոյին փոխանցման գործընթացում ։ 1945 թվականին ընդգրկվում է Իտալիայիի թագավորության ազգային խորհրդի կազմ։ 1945 թվականի սեպտեմբերից մինչև հունիս ղեկավարում էր արդարադատության հանձնաժողովը։
Իտալիայի Հանրապետություն
1946 թվականի հունիսի 28-ից մինչև 1947 թվականի դեկտեմբերի 31-ը՝ պետության ժամանակավոր ղեկավար։
1947 թվականի հունիսի 25-ին հրաժարական է տվել՝ վկայակոչելով առողջական վատ վիճակը։ Սակայն Սահմանադրական վեհաժողովը նրան վերընտրել է պետության ժամանակավոր ղեկավար հաջորդ իսկ օրը։ 1947 թվականի հուլիսին որոշ ժամանակ հրաժարվում էր ստորագրել Իտալիայի և դաշնակից տերությունների միջև հաշտության պայմանագրի վավերացման մասին փաստաթուղթը, որը հաստատվել էր 1947 թվականի հուլիսի 31-ին՝ հիմնադիր ժողովի կողմից, քանի որ չէր կիսում նրա դրույթների մի մասը։
1948 թվականի հունվարի 1-ից, Իտալիայի Սահմանադրության ուժի մեջ մտնելուց հետո, նրա զբաղեցրած պաշտոնը պաշտոնապես կոչվել է «Իտալիայի Հանրապետության Նախագահ»։ Հետագայում մերժել է նախագահի պաշտոնում առաջադրվելու առաջարկը հաջորդ ընտրություններում, որոնք տեղի են ունեցել 1948 թվականի մայիսին։
1951 թվականի ապրիլի 28-ից մինչև 1952 թվականի հունիսի 24-ը՝ Իտալիայի Հանրապետության Սենատի նախագահ։ Հրաժարական է տվել, այսպես կոչված, մեծամասնական ընտրակարգով՝ ընտրությունների մասին օրենքի ընդունման քվեարկության կապակցությամբ, որը ստացել է խարդախության մասին օրենքի անվանում։
Մրցանակներ
=Ծանոթագրություններ =
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի նախագահներ Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իտալիայի ցմահ սենատորներ Կատեգորիա:Իտալացի իրավաբաններ Կատեգորիա:Իտալացի լրագրողներ Կատեգորիա:Իտալիայի Հանրապետության սենատորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իտալիայի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Իտալացի փաստաբաններ
Դագ Սոլսթադ
Դագ Սոլսթադ (Dag Solstad, ), նորվեգացի արձակագիր, դրամատուրգ, կարճ պատմվածքների վարպետ։ Նորվեգիայի ամենահայտնի գրողներից մեկն է։
Կենսագրություն
Դագ Սոլսթադը ծնվել է 1941 թվականի հուլիսի 16-ին։ Նա հանդիսանում էր գրական «Profil » խմբի անդամ։ Իր գրական գործունեությունը սկսել է Ֆրանց Կաֆկայի ազդեցությունից ոգեշնչված։ Փորձել է կարճ պատմվածքներ գրել աբսուրդ ժանրի մեջ։ Այդ ստեղծագործություններում Սոլսթադ Դագը բարձրացրել է նույնականության և օտարացման հարցերը, մասնավորապես «Spiraler» (1965) և «Svingstol» (1967) ստեղծագործություններում։
Հետո Դագ Սոլսթադը ստեղծում է աղմուկ հանած պատմվածքների և նովելների շարքը։ Հայտնի է դարձել աշխարհում շնորհիվ «Irr. Grønt» (1969) վիպակի, որում մասնավորապես պատմում է ուսանողի ջանքերի մասին, ով եկել էր սովորելու հեռավոր խուլ գյուղերից մեկից. ուսանողն արդյունքում փորձում է ներգրավվել մարդկային հասարակության մեջ։ «Irr. Grønt» վիպակը մեծ ազդեցություն է թողնում շատ մարդկանց ճակատագրի վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ Կատեգորիա:Նորվեգացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Նորվեգացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Նորվեգացի վիպասաններ
Ադա Մարշանիա
Ադա Մարշանիա (ადა მარშანია,, Սուխում, ՎԽՍՀ), վրացական քաղաքական և ռազմական գործիչ։ Աշխատել է Աբխազիայի Ինքնավար Հանրապետության իշխանության մարմիններում։ Վրաստանի հայրենասերների դաշինք Կուսակցության քաղաքական քարտուղար, կուսակցություն, որը 2016 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին անցել է Վրաստանի խորհրդարան։
Կենսագրություն
Ադա Մարշանիան ծնվել է 1961 թվականի հուլիսի 1-ին Սուխում քաղաքում, նշանավոր սովետական գիտնական և պետական գործիչ Լորիկ Մարշանիայի ընտանիքում։ Մանկությունը անց է կացրել Սուխումիում և այնտեղ էլ ավարտել է համար 19 միջնակարգ դպրոցը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարան և ավարտել համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, «իրավագիտություն» մասնագիտությամբ։
Վերադառնալով Վրաստան Ադա Մարշանիան սկսեց զբաղվել հասարակական և քաղաքական գործունեությամբ, մասնակեցել է ազգային ազատագրական պայքարին, որը ավարտվեց 1990 թվականին Վրաստանի անկախացմամբ և 1991 թվականին ԽՍՀՄ փլուզումով։ Անկախության հռչակումից և Աբխազիայում զինված բախումից հետո, անհրաժեշտ էր իր ընտանիքի հետ մեկնել Թբիլիսի։
Ադա Մարշանիան 1992-1995 թվականներին եղել է Վրաստանի պետական խորհրդի պատգամավոր, 1995-1999 թվականներին և 1999-2004 թվականներին եղել է Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավոր։ 2003 թվականին մասնակցել է ԵԱՀԿ խորհրդարանական պատվիրակության աշխատանքին Վրաստանում, քննարկել աբխազական հակամարտության լուծման ուղիները։
Սաակաշվիլիի ղեկավարության գալուց հետո Ադա Մարշանիան անցավ ընդդիմադիր Վրաստանի լեյբորիստական կուսակցության շարքերը և մասնակցեց 2008 թվականի ընտրություններին լինելով կուսակցության 12 համարը, իսկ մեծամասնականով առաջադրվել էր Զուգդիդիի շրջանում։
Մարշանիան դուրս է գալիս Լեյբորիստական կուսակցությունից և անցնում «Ընդդիմադիր» Դավիդ Մոուրավիի կողմը, մասնակցություն է ունենում խորհրդարանում Սաակաշվիլիի կառավարության քաղաքականության դեմ տեղի ունեցած գործողություններին։ 2012 թվականի դեկտեմբերին Մարշանիան անցնում է Վրաստանի հայրենասերների դաշինք կուսակցության շարքերը։
2016 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում անցել է խորհրդարան Վրաստանի հայրենասերների դաշինք կուսակցության 2-րդ համարով։
Իշխանական տոհմ
Ադա Մարշանիան պատկանում է Աբխազիայի հին տոհմերից մեկին՝ Մարշանիա տոհմին։
Ընտանիք
Ադա Մարշանիան ամուսնացած է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավորներ Կատեգորիա:21-րդ դարի վրացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Վրացի ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Վրաստանի կին քաղաքական գործիչներ
Աստերոիդների ցանկ (246101-246200)
Աստերոիդների ցանկ (246001-246100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (246201-246300)
Կատարողական վարկանիշ (շախմատ)
Կատարողական կամ պերֆորմանս վարկանիշ (կրճատ՝ Rp), շախմատում, առաջնությունում կամ մեկ խաղում, շախմատիստի խաղային մակարդակի թվային ցուցանիշ է, որը հիմնված է խաղացած խաղերի քանակի, անցկացված խաղերի ընդհանուր արդյունքի և հակառակորդների Էլո վարկանիշի վրա։ Դա այն Էլո վարկանիշն է, որը կունենար խաղացողը, եթե նրա կատարումը չփոփոխեր իր վարկանիշը։ Կատարողական վարկանիշի հաշվարկի այս տարբերակի բարդության պատճառով, հաշվարկի գծային և ՖԻԴԵ տարբերակներն ավելի լայն տարածում են գտել։ Այս, ավելի հեշտ տարբերակներում, միայն միջին վարկանիշն է (կրճատ՝ Rc) հաշվի առնվում, բոլոր մրցակիցների անհատական վարկանիշերի փոխարեն։ Անկախ տարբերակից, միայն ընդհանուր արդյունքն է հաշվի առնվում։ ՖԻԴԵ կատարողական վարկանիշն օգտագործվում է նաև ՖԻԴԵ տիտղոսների (օր.՝ գրոսմայստեր ի) նորմերի հաշվարկում։
Սահմանում
Խաղացողի կատարողական վարկանիշն այն Էլո վարկանիշն է, որը խաղացողը պետք է ունենար, որպեսզի իր գրանցած արդյունքը տրված հակառակորդների հետ խաղերում սպասելի լիներ։ Կատարողական գործակիցն ավելի լավ պատկերացնելու համար պետք է հաշվի առնել, որ խաղացողի իրական վարկանիշը փոխվում է ամեն խաղից հետո։ Սահմանումից դատելով՝ միակ տարբերակը, որի դեպքում խաղացոցի իրական վարկանիշը չի փոխվի, այն է, որ իր սկզբնական իրական վարկանիշը համընկնի իր վերջնական կատարողական վարկանիշի հետ։ Համաձայն սահմանման, առանձին խաղերի արդյունքներն ուղղակիորեն ազդեցություն չունեն հաշվարի վրա։ Սակայն, ի տարբերություն գծային և ՖԻԴԵ տարբերակների, հակառակորդների անհատական վարկանիշերն ազդում են հաշվարկի վրա ։
Հաշվարկումը
Այս տարբերակով կատարողական վարկանիշն անհնար է հաշվել պարզ հանրահաշվական գործողություններով։ Այն հաշվելու տարբերակներից մեկը դիֆերենցիալ հավասարումներ օգտագործելն է ։
ՖԻԴԵ կատարողական վարկանիշ
Ըստ կատարողական վարկանիշի հաշվարկի ՖԻԴԵ-ի առաջարկած տարբերակի, որտեղ r_p կատարողական վարկանիշն է, r_c հակառակորդների միջին վարկանիշն է, իսկ d_p վարկանիշային հավելյալ տարբերություն է հիմնված խաղացողի ընդհանուր միավորների և խաղացած խաղերի ընդհանուր թվի հարաբերության վրա։ Այդ կոտորակային արժեքը նշանակվում է p տառով։ d_p հաշվման հստակ բանաձև չունի։ Փոխարենը ՖԻԴԵ-ն տրամադրում է d_p արժեքների աղյուսակ հիմնված p հարյուրերորդական կլորացված արժեքների վրա։ d_p արժեքները, ըստ մրցաշարերի ամենահաճախ հանդիպող խաղափուլերի քանակի (8-11 խաղափուլ) և վարկանիշային տարբերության տրված օրինակների, ներկայացված են ստորև  ։
Վարկանիշային տարբերության օրինակներ
Նշում. Ընդհանուր 0 միավոր արդյունքի դեպքում d_p = -800, բոլոր խաղերը ոչ ոքի խաղալու դեպքում d_p = 0, մաքսիմալ արդյունքի դեպքում d_p = 800.
Օգտագործումը նորմերում
ՖԻԴԵ կոչումներ ստանալու պահանջների մեկը որոշակի քանակությամբ նորմեր լրացնելն է։ Շախմատում խաղացողին շնորհվում է նորմ, եթե խաղացողի կատարողական գործակիցը մրցաշարում հավասարվում կամ հատում է պահանջվող շեմը։ Օրինակ գրոսմայստերի կոչման համար խաղացողը պետք է լրացնի երեք նորմ։ Մեկ նորմ լրացնելու համար պետք է գրանցել 2600 և ավել կատարողական վարկանիշ այն հակառակորդների դեմ, որոնց միջին վարկանիշը պետք է լինի առնվազն 2380, և միևնույն ժամանակ պետք է գրանցի 2500 և ավել ընթացիկ վարկանիշ։ Նորմերը հաշվարկվում են կատարողական վարկանիշի հաշվարկի ՖԻԴԵ-ի տարբերակով ։
Գծային կատարողական վարկանիշ
Կատարողական վարկանիշի հաշվարկման ՖԻԴԵ-ի տարբերակում d_p արժեքները պետք է փնտրել տրված արժեքների աղյուսակում, որը դժվարեցնում է այս տարբերակի կիրառումը։ Այդ պատճառով ներմուծվեց d_p հաշվարկի ավելի պարզ տարբերակ, ըստ որի, որտեղ p տոկոսային արդյունքն է։ Այս տարբերակն անվանվում է գծային, քանի որ d_p գծային կախվածության մեջ է p հետ։ Հաշվարկի ՖԻԴԵ-ի տարբերակի նման գծայինը նույնպես կախված չէ անհատական խաղերի արդյունքներից և հակառակորդի վարկանիշից ։
Տարբերակների միջև համեմատություն
Կատարողական վարկանիշը տարբեր տարբերակներով հաշվելիս ստանում ենք նման արդյունքներ։ Միակ արդյունքը, որի դեպքում բոլոր տարբերակներով հաշվելիս նույն արդյունքն է ստացվում, հնարավոր միավորների կեսը հավաքելն է այն հակառակորդների դեմ, որոնց միջին վարկանիշը չի տարբերվում խաղացողի վարկանիշից։ Անհամապատասխություններ ի հայտ են գալիս նվազագույն կամ առավելագույն միավորներին մոտ արդյունքներ գրանցելիս կամ վարկանիշային կտրուկ մեծ տարբերության դեպքում (այս դեպքում անհամապատասխանության հիմնական պատճառը վարկանիշերի մեծ տարբերությունն է)։ Ըստ կատարողական վարկանիշի հաշվարկի սահմանման տարբերակի, նվազագույն արդյունք գրանցելու դեպքում կատարողական վարկանիշը
-∞
է, առավելագույնի դեպքում՝
∞
, իսկ այլ տարբերակներով հաշվելիս՝ այս դեպքերում ստացվում են վերջավոր արդյունքներ ։
Օրինակ, եթե խաղացողը գրանցի 2½/3 արդյունք, հակառակորդների դեմ, որոնց վարկանիշերը 2400, 2500 և 2600 է, տարբեր տարբերակներով հաշվելիս արդյունքները հետևյալն են. 2785 (ըստ սահմանման), 2773 (ՖԻԴԵ), 2767 (գծային) ։
Արտաքին հղումներ
FIDE Handbook: Rating System
Կատեգորիա:Շախմատ Կատեգորիա:Շախմատային եզրույթներ Կատեգորիա:2023 երիտասարդական ամառային վիքիճամբարի դասընթացի ժամանակ ստեղծված կամ բարելավված հոդվածներ
1970-71 NBA մրցաշրջան
1970-71 NBA մրցաշրջան, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 25-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Միլոուքի Բաքս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ չորս խաղերի արդյունքում, «Բաքս»-ը հաղթել է «Բալտիմոր Բուլեթս»-ին։
1970 թվականի NBA դրաֆթի «Դետրոյթ Փիստոնս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է կենտրոնական Բոբ Լենյեն։ Դրաֆի ժամանակ 2-րդ համարի ներքո ընտրվել է Ռուդի Տոմյանովիչը, 3-րդ համարի ներքո՝ Պիտ Մարավիչը, 4-րդ համարի ներքո՝ Դեյվ Քոուենսը, 8-րդ համարի ներքո՝ Ջեֆ Փեթրին իսկ 19-րդ համարի ներքո՝ Նեյթ Արչիբալդը։
Այս մրցաշրջանում NBA-ում առաջին անգամ հանդես են եկել միանգամից երեք նոր ակումբ՝ Կլիվլենդ Կավալիերս, Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս և Բուֆֆալո Բրեյվզ։ Առաջին անգամ ակումնբերի սկսեցին դասակարգվել ոչ միայն ըստ դիվիզիոնների, այլ նաև ըստ կոնֆերենցիաների։
Այս մրցաշրջանի ավարտին՝ 1971 թվականի մայիսի 1-ին Լյու Ալսինդորը ընդունել է իսլամը և իր անունը փոխել է Քարիմ Աբդուլ-Ջաբար, որը նշանակում է «ամենազորի ծառա»։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Միխայիլ Եֆրեմով (այլ կիրառումներ)
Միխայիլ Եֆրեմով, կարող է վերաբերել՝
Բորնջիկ (լեռնագագաթ)
Բորնջիկ, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում՝ Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում՝ Սասունի շրջանում։ Սրա վրա է գտնվում Բորնջիկ վանքը ։
Էլ Աբյադ
Էլ Աբյադ (الرأس الأبيض), հրվանդան Թունիսում, Միջերկրական ծովի ափին։ Աֆրիկայի ամենահյուսիսային կետն է (հյուսիսային լայնության 37°20’, արևելյան երկայնության 9°51’)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հրվանդաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Աֆրիկայի հրվանդաններ Կատեգորիա:Թունիսի հրվանդաններ
Գիբսոնյան աղջիկ
«Գիբսոնյան աղջիկ» (Gibson Girl), կնոջ գեղեցկության իդեալ, որը 19-րդ և 20-րդ դարերի սահմանագծին ստեղծել է ամերիկացի նկարազարդող Չարլզ Դանա Գիբսոնը։
Կա պնդում, որ Գիբսոնի աղջիկները եղել են կանացի գեղեցկության առաջին ամերիկյան չափանիշը։ Նրանք չափազանց տարածված էին Առաջին համաշխարհային պատերազմին նախորդող քսան տարիների ընթացքում ։ Խանութներում վաճառվում էին «ափսեներ, մոխրամաններ, սփռոցներ, բարձի երեսներ, փաթաթաններ, հուշանվերների գդալներ, էկրաններ, երկրպագուներ և հովանոցներ» ՝ բոլորը Գիբսոնի ոճով գեղեցկուհիների պատկերներով։
Գիբսոնի աղջիկը բարձրահասակ էր, նիհար, նեղ իրանով, մեծ կրծքերով և լայն կոնքերով։ Կորսետի միջոցով ձեռք է բերվել ավազի ժամացույցի նմանվող ուրվագիծ։ Նրա կերպարն արտացոլում էր Արևմուտքում գերիշխող վեհ, երիտասարդ և վաղանցիկ գեղեցկության նորաձևությունը։ Գիբսոն աղջիկն ուներ երկար պարանոց և մեծ աչքեր, նրա մազերը բարձր սանրված էին և հարդարված բուֆանտով, պոմպադուր կամ շինյոնով «գանգուրների ջրվեժով»։ Գիբսոնը պատկերել է իր հերոսուհիներին որպես նորաձև հագնված, բաց և բազմակողմանի կանայք, որոնք իրենց կարգավիճակով հավասար են տղամարդկանց ։ Ի լրումն իր նուրբ գեղեցկության,Գիբսոն աղջիկը հանգիստ էր, ինքնավստահ և ձգտում էր անձնական իրագործման (օրինակ, նա կարող էր պատկերվել որպես քոլեջի ուսանող, բայց նա երբեք չի մասնակցել կանանց ընտրական իրավունքի շարժմանը)։ Նա գերիշխում էր նաև տղամարդկանց վրա, օրինակ՝ նրան կարելի էր պատկերել՝ խոշորացույցի տակ զվարճալի փոքրիկ տղամարդուն ուսումնասիրելիս կամ ոտքով տրորելով նրան։ Նրա կողքին տղամարդիկ հաճախ պատկերվում էին որպես պարզամիտներ և բամբասանքներ, և նույնիսկ գեղեցիկ կազմվածքով կամ շատ հարուստ տղամարդիկ ինքնուրույն չէին կարող բավարարել նրան։ Գիբսոնը պատկերել է, թե ինչպես են տղամարդիկ գերվում աղջկա գեղեցկությամբ, ինչպես են նրան ամենուր հետևում, կատարում նրա բոլոր ամենաանհեթեթ ցանկությունները։ Կա մի գծանկար, որտեղ տուժած տղամարդը դեռ կատարում է գետնին մի երիտասարդ ծառ տնկելու պատվերը միայն այն պատճառով, որ նա ցանկացել է։ Ամենից հաճախ Գիբսոն աղջիկը միայնակ է և ամուրի, բայց վեպերը միշտ ցրում են նրա ձանձրույթը։ Ամուսնությունից հետո նրանք խորապես հիասթափված են, եթե սիրավեպը վերանում է իրենց հարաբերություններից, բայց դա փոխհատուցում են ընկերների հետ շփվելով կամ իրենց երեխայի մասին հոգալով։
Գիբսոնի համար նկարվել են շատ տիկնայք, այդ թվում՝ նրա կինը՝ Իրեն Լենգհորնը, նրա քույրը՝ Նենսի Աստորը և Էվելին Նեսբիթը։ Սակայն Գիբսոնի ամենահայտնի մոդելը, թերևս, բելգիա-ամերիկյան դերասանուհի Քամիլ Քլիֆորդն էր, որի բարձր մազերն ու երկար էլեգանտ զգեստները, որոնք փաթաթում էին նրա կորսետային կազմվածքը, այս ժամանակահատվածում ոճային ստանդարտ էին ։
Մյուս նկարիչները, ովքեր պատկերել են Գիբսոն ոճով, Հովարդ Չենդլեր Քրիստինե և Հարի Ջ. Փիթերը՝ առավել հայտնի է որպես Հրաշք կին կոմիքսների հեղինակ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի բռնկմամբ Գիբսոնի աղջիկները դուրս մնացին նորաձեւությունից։ Նոր դարաշրջանի կանայք նախընտրում էին ավելի գործնական սանրվածքներ, կոստյումներ և զգեստներ, որոնք հարմար են հիվանդանոցներում և գործարաններում աշխատելու համար։
Գրականություն
Կատեգորիա:Վիկտորյական դարաշրջան Կատեգորիա:Սեքսիզմ Կատեգորիա:Կարծրատիպեր Կատեգորիա:1890-ականների հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:1900-ականներ Կատեգորիա:Ամերիկյան մշակույթ
Քանըք
Քանըք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Nothing Compares 2 U (երգ)
Nothing Compares 2 U, կարդացվում է Nothing Compares to you (ոչինչ քեզ հետ չի համեմատվում), բալլադ ֆա մաժորում, որը գրել է ամերիկացի երգիչ և կոմպոզիտոր Փրինսը և 1990 թվականին ճանաչում ստացած իռլանդացի երգչուհու՝ Շինեյդ Օ'Քոնորի կատարմամբ։ Անգլիացի Պրոդյուսեր Դեվիդ Քինգի անցկացրած հարցումներով երգը բոլոր ժամանակների ամենադեպրեսիվ երգերի ցանկում դարձել է հինգերորդ ։
Երգի պատմություն
Երգը գրել է Փրինսը 1984 թվականին Flying Cloud Drive ‘Warehouse’ ստուդիայում Սյուզանա Մելվոյնի, Փոլ Փեթերսոնի (բեք-վոկալ) և Էրիկ Լիդսի (սաքսաֆոն) մասնակցությամբ ։
Հետագայում Փրինսն այն օգտագործել է իր սայդ նախագծի ֆանկ խմբի՝ «The Family» համար, որը բալլադը իրենց խմբի անունով՝ The Family ձայնագրել և թողարկել է 1985 թվականին իրենց առաջին ալբոմում։ Նշանակալի է այն փաստը, որ Փրինսն իր հեղինակային ութ երգերով ալբոմից միայն յոթ երգերի՝ բացի «Nothing Compares 2 U», հեղինակային իրավունք է տվել խմբի անդամներին։ Երգի «The Family» խմբիի կատարումը աննշմար է մնացել։
Նիկոլսկայա (Ուֆտյուգայի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Nothing Compares 2 U (երգ)
Երգի պատմություն
Երգի հաջողությունից հետո Փրինսը սկսել է կատարել այն համերգների ժամանակ։ Երգը իր համերգային ալբոմներում ներառվել է 1993 և 2002 թվականներին։
Չարթեր
Երգն առավել հայտնի է դարձել 1990 թվականին Ավստրալիայում և Դանիայում, երկրորդ Ավստրիայում և Մեծ Բրիտանիայում, երրորդ ԱՄՆ-ում սինգլի վաճառքից հետո։ Սինգլը տասնամյակում ամենահաջողակ վաճառված սինգլների ցանկում Մեծ Բրիտանիայում հասել է 61-րդ, ԱՄՆ-ում 82-րդ դիրքի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Ալֆրեդ Կրյոբեր
Ալֆրեդ Լուիս Կրյոբեր (Alfred Louis Kroeber, ), ամերիկացի ազգագրագետ, «պատմական դպրոցի» ներկայացուցիչ, Կալիֆոռնիայի համալսարանի (Բերքլի) պրոֆեսոր (1919-1946)։
Կրյոբերի աշխատությունները գլխավորապես նվիրված են Ամերիկայի հնդկացիներին, պարունակում են մեծ քանակությամբ փաստացի նյութ։ Դրանց մի մասը գրված է էվոլյուցիոն ուսմունքին հակառակ դիրքերից։ Կյանքի վերջին տարիներին Կրյոբերը հրաժարվել է այդ հայացքներից և ընդունել մարդկային հասարակության առաջընթաց զարգացման գաղափարը։
Կրյոբերի դուստրը ֆանտաստ գրող Ուրսուլա Կրյոբեր Լե Գուինն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ազգագրագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մարդաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հնագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիոլոգներ
Դոշաբ
Մաթ,քաղցու, խաղողի, նռան կամ թթի հյութից եփած մուգ բալի գույնի թանձր քաղցու։ Պատրաստում են այգեգործական շրջաններում։ Հայաստանի տարբեր վայրերում մինչև 19-րդ դարի վերջը փոխարինում էր շաքարին։
Կատեգորիա:Հայկական քաղցրավենիքներ
Նովոպավլովկա (գյուղ, Զիանչուրինսկի շրջան)
Նովոպավլովկա (Новопавловка, Яңы Павловка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 506 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի բնակավայրեր
Տյուտյուրիվշչինա (գյուղ, Գադյաչի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Տյուտյուրիվշչինա գյուղում բնակվում էր 114 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,882 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 129,25 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1815 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Չխորոծղու
Չխորոծղու (ჩხოროწყუ), քաղաք Վրաստանի հյուսիս-արևմուտքում՝ Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթի մարզում։
Համարվում է համանուն վարչական շրջանի կենտրոնը։ Քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 180 մետր բարձրության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Չխորոծղուի շրջան
Իշխանագետ (գետ)
Իշխանագետ, գետ Արցախում, Արաքսի ձախ վտակը։ Սկիզբ է առնում Արցախի լեռնաշղթայի հարավային լանջերից՝ 2280 մ բարձրությունից։ Արաքս է թափվում ծ.մ. 108 մ բարձրության վրա։ Երկարությունը 74 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 483 կմ²։ Սնումը հիմնականում անձրևային (47%) և ստորերկրյա (34%) է, վարարումը՝ մարտ-մայիսին, որի ընթացքում ձևավորվում է տարեկան հոսքի 53%-ը։ Տարեկան միջին ծախսը 1,68 մ³/վ (Տող գյուղ) է, հոսքը՝ 82, 5 միլիոն մ³։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Արաքս գետի վտակներ Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի գետեր
Քաշանլի
Քաշանլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Յուքոմ
«Յուքոմ» (Ucom), Հայաստանում ֆիքսված և շարժական կապի ծառայություններ մատուցող ընկերություն։
Պատմություն
Ucom ընկերությունը հիմնադրվել է 2009 թվականին։ Ընկերության նպատակը եղել է բաժանորդների համար ոլորտի նորարար տեխնոլոգիական լուծումների հասանելիության ապահովումը։ Յուքոմը առաջինն էր, որ Հայաստանում ներկայացրեց «օպտիկա դեպի տուն» լուծումը, որն ապահովում է բարձրորակ հեռուստատեսություն (IPTV), գերարագ ինտերնետ կապ և թվային հեռախոսակապ։ Յուքոմն իր ինտերնետային ծառայությունները մատուցում է Հայաստանը Վրաստանի հետ կապող սեփական օպտիկամանրաթելային կապուղու միջոցով։ Սա ընկերությանը թույլ է տվել տարանցիկ ինտերնետ մատակարարել Մերձավոր Արևելք։ 2013 թվականին ընկերությունն ստացել է հանրային շարժական ինտերնետ կապի ծառայություններ մատուցելու լիցենզիա, իսկ 2015 թվականին ձեռք է բերել Օրանժ Արմենիա ընկերության 100% բաժնեմասը՝ այսպիսով մուտք գործելով նաև Հայաստանի շարժական կապի շուկա։ Այս զարգացման միջոցով ընկերությունը Հայաստանում գործարկել է 4G+ ցանցը, ինչպես նաև բաժանորդներին հասանելի է դարձրել IP հեռուստատեսության, ֆիքսված ու շարժական հեռախոսակապի և ինտերնետ ծառայությունների ամբողջական՝ «4-ը 1-ում» փաթեթը։ 2017 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյում կայացած տեխնիկական առաջատար լուծումներ առաջարկող Calix ընկերության հաճախորդների խորհրդի նիստում Յուքոմ և Calix ընկերությունները հայտարարել են Հայաստանում NG-PON2 (New Generation Passive Optical Network / նոր սերնդի պասիվ օպտիկական ցանց) տեխնոլոգիայի ներդրման մասին, ինչը հնարավորություն է տվել Յուքոմին ապահովելու 10 գիգաբիթ/վայրկյան թողունակությամբ գերժամանակակից ցանց։[1] NG-PON2 ցանցի կառուցմամբ հնարավոր է դարձել ապահովել ծառայությունների ավելի բարձր որակ, մեծ արագություններ, անվտանգություն և նոր ծառայությունների մշակում։ 2017թ.-ի ապրիլին Յուքոմ ընկերությունը և «ՖՈՐԱ-ԲԱՆԿ» բաժնետիրական առևտրային բանկը («Տաշիր» ընկերությունների մաս է) ստորագրել են գործակցության համաձայնագիր հեռահաղորդակցական ծառայությունների ամբողջական սպեկտորը ներկայացնող նախագծերի շուրջ, որոնք ներառում են Հայաստանի ողջ տարածքը, այդ թվում՝ դրա առավել հեռավոր շրջանները։ Համաձայնագրով սահմանված ներդրումային ծրագրի իրականացումը թույլ է տվել երկրում ընդլայնել 4Play կոնվերգենտ առաջարկներն ու 4G+ ցանցը։ Ապագա պլաններում է նաև գործունեության աշխարհագրական ընդլայնումը, այդ թվում՝ Ռուսաստանի տարածքում, ինչը Յուքոմ ընկերությանը թույլ կտա դառնալ առաջատար համահայկական հեռահաղորդակցության օպերատոր։ Յուքոմ ընկերությունը նաև ակտիվ գործունեություն է ծավալել կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվության ոլորտում՝ կյանքի կոչելով, մասնավորապես, կրթության ոլորտի և երեխաների զարգացմանն ուղղված մի շարք ծրագրեր։ Ընկերության աջակցությամբ ՀՀ դպրոցներում բացվել են համակարգչային և ինժեներական լաբորատորիաներ՝ նպատակ ունենալով խթանել Հայաստանում ՏՀՏ ոլորտի զարգացումը։ Ընկերությունը նաև աջակցում է հասարակության սոցիալապես անապահով խմբերին՝ շարունակելով իրականացնել «Պահենք երեխաներին ընտանիքում» SMS բարեգործական նախագիծը, որի շրջանակներում ընտանիքներին տրամադրվում են միջոցներ, ինչը ծնողներին թույլ է տալիս ստեղծել կայուն եկամտի աղբյուր և ընտանիք վերադարձնել պետական հաստատությունների հոգածությանը հանձնված իրենց երեխաներին։ Ընկերությունը նաև իրականացնում է «Լույս հայի աչքերին» ծրագիրը, որի շրջանակներում ՀՀ մարզային բնակիչներին անվճար հիմունքներով մատուցվում են որակյալ ակնաբուժական ծառայություններ։
Կոնֆլիկտ ընկերությունում
««Պայթյուն» Ucom ընկերությունում. ողջ ղեկավար կազմը հրաժարական է տվել». այս վերնագրով հրապարակումը 2020թ. ապրիլի 9-ին հայտնվում է մամուլում և արագ տարածվում։ Ըստ հրապարակման Ucom ընկերության կառավարման ողջ օղակը՝ բոլոր տնօրենների գլխավորությամբ, ինչպես նաև տեխնիկական ողջ անձնակազմը աշխատանքից ազատման դիմումներ են գրել և խոսքը շուրջ 5 տասնյակ մարդկանց մասին է ։
Հակասության պատճառը
Ըստ մամուլի հրապարակումների առճակատման պատճառը «Յուքոմի» բաժնետեր և տնօրեն Հայկ Եսայանի ու մյուս բաժնետերերի միջև սկիզբ առած հակասություններն են։
Ըստ լրատվամիջոցների՝ հակասությունն առաջացել է Ucom-ի 3,17% բաժնետեր և այն ժամանակվա գլխավոր տնօրեն Հայկ Եսայանի և Ucom-ի մնացած բաժնետերերի միջև ներքին անհամաձայնության հետևանքով։ Ընկերության բաժնետերերի ամբողջական և մանրամասն ցանկը 2019 թվականից բաց հասանելիությամբ տեղադրված է ընկերության պաշտոնական կայքում և դրան կարելի է ծանոթանալ Ucom Prospectus-ի միջոցով։
Հանգուցալուծումը
Հայկ և Ալեքսանդր Եսայանները հայտարարել են, որ իրենց բաժնեմասը չեն վաճառելու, նպատակ ունեն գնելու Յուքոմի 94 տոկոսը ։ Որպես գործարքի գին առաջարկվել է մոտ 17 միլիոն դոլար ։ Կառավարման խորհուրդը չի արձագանքել առաջարկին։
2020 թ․ մայիսի 14-ի դրությամբ Ucom ընկերության բնականոն աշխատանքն ապահովում էին 1160 աշխատակիցներ, ովքեր ի լրումն իրենց պարտականությունների ժամանակավորապես ստանձնել էին աշխատանքից ազատված գործընկերների գործառույթները։ Սեփական դիմումի համաձայն աշխատանքից ազատվել են տարբեր մասնագիտացում ունեցող 520 աշխատակիցներ, այդ ժամանակահատվածում նրանցից շատերի հետընդունման գործընթացը շարունակվում էր։ Բիզնես ընթացակարգերն օպտիմիզացվել էին, թափուր հաստիքների համալրման ընթացքում նախապատվությունը տրվել էր ներքին ռեսուրսին և իրականացվել է ներքին առաջխաղացում։ Ապավինելով Ucom-ի աշխատակիցների մասնագիտական բարձր պատրաստվածությանը՝ բազմաթիվ բաժինների ղեկավարների, ավագ մասնագետների, համակարգողների պաշտոններում աշխատանքը վստահվել էր հենց առկա աշխատակիցներին։2
Յուքոմ Հիմնադրամ
2016 թվականին հիմնվել է Յուքոմ Հիմնադրամը՝ որպես Յուքոմ ընկերության բարեգործական և մարդասիրական ծրագրեր իրականացնող հիմնական կառույց:↵Հիմնադրամի առաքելությունն է օգնել հայ հասարակության խոցելի խմբերին, բարելավել մարդկանց կյանքը՝ ստեղծելով նրանց համար կայուն եկամտի աղբյուրներ, վերամիավորել ընտանիքները, աջակցել կայուն և ապահով հասարակության ձևավորմանը, կրթել առողջ և զարգացած սերունդ և ստեղծել հետագա զարգացման հնարավորություններ:↵Յուքոմ Հիմնադրամն աջակցել է բարեգործական ծրագրերի իրականացմանն առողջապահության, կրթության և մշակույթի ոլորտներում։
Նախկին ղեկավարներ
Արա Խաչատրյան Գլխավոր տնօրեն
Սովորական որոր
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Որորներ Կատեգորիա:Աֆրիկայի թռչուններ
(7834) 1993 JL
(7834) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի մայիսի 14-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,592064 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2395 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9446 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1524,29 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,236176 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,02° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վելիկի Ռակովեց
Վելիկի Ռակովեց (Великий Раковець, Nagy-Rákócz, Nagyrákóc, Rákóc, Rákócz, Rakowec, Veľký Rakovec), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Իրշավայի շրջանում։ Վելիկի Ռակովեցը հիմնադրվել է 14-րդ դարում` 1330-1350 թվականներին։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկի Ռակովեց գյուղում բնակվել է 4 545 մարդ ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 34,17 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմել է 130 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Իրշավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:14-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:1340 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հայաստանի սահմանադրական պատմություն
Հայաստանի սահմանադրական պատմություն, Հայաստանի իրավական համակարգի հիմքը հանդիսացող հիմնական օրենքի պատմությունը, ներառյալ՝ Սահմանադրության ընդունումը, փոփոխությունները, լրամշակումները և սահմանադրական հանրաքվեները, ինչպես նաև հայ ազգային-ազատագրական պայքարի ընթացքում և նախորդիվ հղացած սահմանադրաիրավական մտքի գաղափարական հայեցակարգը։
Հայ իրավունքի պատմությունն ունի պատմական հնագույն ակունքներ, մինչդեռ այդ իրավունքների (ներառյալ՝ սովորութային իրավունք, դատական նախադեպեր) սահմանադրական ամրագրումը թվագրվում է ավելի ուշ շրջանի։ Պատճառն այն է, որ ուշ միջնադարում և նոր շրջանում հայկական ազգային պետականության բացակայությունը անհնարին է դարձնում սահմանադրական մշակույթի ներմուծումը։ Այնուամենայնիվ, նույնիսկ օտարների կողմից Հայաստանի բռնազավթման պայմաններում՝ 18-րդ դարում հայ սահմանադրական միտքը զարթոնք է ապրում։ Հայոց պատմության մեջ Սահմանադրության նախագծման ամենահամարձակ փորձերից է հայ ազգային շարժման Մադրասի խմբակի, մասնավորապես՝ Շահամիր Շահամիրյանի կողմից շարադրված «Որոգայթ փառացը», որը միաժամանակ և՛ Հայաստանի ազատագրության ծրագիր էր, և՛ ապագա անկախ Հայաստանի սահմանադրության նախագիծը։ «Որոգայթ փառացը» ամբողջությամբ հիմնված էր ժամանակի արևմտաեվրոպական լուսավորական գաղափարների վրա, սակայն գործնականում երբեք չի կիրառվում։
Սեփական իրավական համակարգ, և առաջին հերթին՝ Սահմանադրություն ունենալու իրական նախադրյալներ ստեղծվում են 1918 թվականին՝ Հայաստանի առաջին հանրապետության հռչակմամբ, սակայն անկախության կարճ ժամանակահատվածը բավարար չի լինում արտաքին ճնշումների և ներքին անկայունության ծանրագույն իրավիճակում գտնվող Հայաստանի համար սեփական Սահմանադրություն մշակելու և ընդունելու համար։
Հայաստանի առաջին Սահմանադրությունն ընդունվում է 1922 թվականի փետրվարի 3-ին՝ ՀԽՍՀ բանվորների, գյուղացիների և կարմիրբանակայանինների պատգամավորական խորհուրդների առաջին համագումարում։ Խորհրդային տիրապետության շուրջ 70-ամյա պատմության ընթացքում Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունը վիճակվում է ունենալ երեք սահմանադրություն։
Հայաստանի անկախ հանրապետության առաջին Սահմանադրությունը ընդունվում է 1995 թվականի հուլիսի 5-ին՝ համաժողովրդական հանրաքվեի դեմոկրատական ուղով։ Սահմանադրության ընդունումից հետո հուլիսի 5-ը դառնում է պետական տոն։ Սահմանադրությունն ամրագրում է Հայաստանի Հանրապետության բնույթը՝ որպես ինքնիշխան, ժողովրդավարական, իրավական և սոցիալական պետության, հռչակում մարդու և քաղաքացու հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները, սահմանում հանրապետության կառավարման ձևը՝ հիմնված օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների տարանջատման սկզբունքի վրա ։ Հայաստանում սահմանադրական հանրաքվեներ տեղի են ունեցել 1995, 2003, 2005 և 2015 թվականներին։ Նախատեսվում էր անցկացնել նաև 2020 թվականի ապրիլի 5-ին։
Սմբատ Սպարապետի դատաստանագիրք
Կատեգորիա:Հայաստանի սահմանադրական պատմություն
Հակարի (այլ կիրառումներ)
Հակարի անունը կարող է վերաբերել
Ուրիշի դրամապանակը
«Ուրիշի դրամապանակը» («Чужой бумажник»), 1961 թվականի խորհրդային կարճամետրաժ ֆիլմ, որը նկարահանել է Գլեբ Կոմարովսկին Վլադիմիր Լիֆշիցի համանուն պատմվածքի հիման վրա։
Ֆիլմը թողարկվել է և՛ առանձին, և՛ «Կատակերգական ֆիլմերի հավաքածուում» («Сборнике комедийных фильмов», 1961)՝ «Օղի թորողները», «Ջրային ոգին» («Водяной») և «Մեծ անախորժություններ» («Большие неприятности») ֆիլմերի հետ միասին։
Սյուժե
Ղրիմի հարավային ափին գտնվող առողջարանում հանգստանալիս Նիկոլայ Նիկանորովիչ Ստարոսելցևը ծովափին գտնում է դրամապանակ և այն հանձնում է առողջարանի վարչակազմին՝ սեփականատիրոջը վերադարձնելու համար։ Եվ այստեղ նա պարզապես գտածո է դառնում ձանձրացող մասսովիկների համար, որոնց դեմագոգիկ շաղակրատությունը խանգարում է նրան նորմալ հանգստանալ։ Նիկոլայ Նիկանորովիչը չի դիմանում, և նախքան ուղեգրի ավարտը հանգստավայրից փախչում է։ Ֆիլմում կան երաժշտական համարներ՝ Մ. Ժարովի կատարմամբ։
Դերերում
Կադրից դուրս տեքստը կարդում է Յուրի Յակովլևը։
Քննադատություն
Ֆիլմը նկարահանվել է սցենարիստ Վլադիմիր Լիֆշիցի համանուն պատմվածքի հիման վրա, որն առաջին անգամ տպագրվել է «Կոկորդիլոս» ամսագրում 1959 թվականին ։
Ֆիլմը «Մոսֆիլմում» Կատակերգական կինոյի հատուկ փորձարարական արվեստանոցի ստեղծած աշխատանքներից է։ Այս արվեստանոցում միավորվել են երգիծաբան գրողներ և ռեժիսորներ-երգիծաբաններ։ Սակայն, սպասվող ակնհայտ հաջող մտահղացումը չի իրականացել, բացառությամբ երկու ֆիլմերի, որոնց շարքին է դասվել նաև այս ֆիլմը։ Եվ «Մոսֆիլմի» երկու կատակերգությունները՝ «Օղի թորողները» և «Ուրիշի դրամապանակը», այսպես ասած, «մնացորդային» երևույթներ են, վերջին բանը, որ արվել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1961 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Տեխասի A&M համալսարան
Տեխասի A&M (Էյ ընդ Էմ) համալսարան (անգլ.` Texas A&M University, կրճատ` TAMU կամ պարզապես՝ A&M ), ամերիկյան մասնավոր, գիտահետազոտական համալսարան՝ տեղակայված Տեխաս նահանգի Քոլեջ Ստեյշն բնակավայրում (Բրազոսի շրջան), որի տարածքի հիմնական մասը զբաղեցնում է հենց համալսարանի քաղաքային կամպուսը։ Ամերիկյան համալսարանների մեջ մեծությամբ 6-րդն է։ Համալսարանը մտնում է 20 առավել բարձր ֆինանսավորվող գիտահետազոտական հաստատությունների կազմի մեջ. լուրջ ներդրումներ է ունեցել այնպիսի ոլորտներում ինչպիսիք են կենդանիների կլոնավորումը, նավթագիտությունը և այլն։
Տեխասի А&М-ը հիմնադրվել է 1876 թ.-ին, որպես բարձրագույն կրթություն տվող առաջին հաստատությունը։ Այսօր այն ունի մոտ 50 000 ուսանող, այդ թվում՝ 9 500 մագիստրանտներ և ասպիրանտներ։ Համալսարանի 10 քոլեջները առաջարկում են բակալավրիական ավելի քան 120 և մագիստրոսական ու ասպիրանտական 240 աստիճանաշնորհ ծրագրեր։ Համալսարանում գործում է 800 ուսանողական կազմակերպություն, որոնց անդամագրվելով՝ ուսանողները կարող են զբաղվել գործունեության անհամար տեսակներով՝ սկսած սպորտից ու ռեկրեացիոն գործունեությունից մինչև մասնագիտական և համայանքային ծառայությունների մատուցումը։
Համալսարանի ծրագրով Հայաստանում գործում է Ագրոբիզնեսի ուսուցման կենտրոնը (ԱՈւԿ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան համալսարանների ասոցիացիա
Տրիգուբշչինա (գյուղ, Գադյաչի շրջան)
Տրիգուբշչինա (Тригубщина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1859 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տրիգուբշչինա գյուղում բնակվում էր 3 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,015 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 200 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1859 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էլանդ (կղզի)
Էլանդ (Öland), կղզի Բալթիկ ծովում, Շվեդիայի արևելյան ծովեզերքի մոտ (ավելի քան 6 կմ երկարությամբ կամրջով միացված է մայրցամաքին)։ Տարածությունը 1342 կմ2 է։ Բարձրությունը մինչև 57 մ։ Գլխավոր քաղաքը Բորգհոլմն է։
Անվանում
Անվանումը հին շվեդերենից բառացի նշանակում է «կղզային երկիր» ։
Բիեթի (Գորիի շրջան)
Բիեթի (ბიეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1000 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 30 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Բիրան
Բիրան, լեռ Թուրքիայում, Զագրոսի լեռների հարավային հատվածում, Հեքյարիի շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Հաքյարիի մարզ
Հայաստանում ֆրանսիական համալսարան
Հայաստանում ֆրանսիական համալսարան (Université Française en Arménie, ՀՖՀՀ), Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում գործող բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, միջպետական համալսարան։
Ստեղծման պատմություն և կառավարում
Հայաստանում ֆրանսիական համալսարանը (ՀՖՀՀ) 2000 թ.-ին հիմնադրված բարձրագույն ուսումնական հաստատություն է՝ համաձայն 1995 թ.-ին Հայաստանի և Ֆրանսիայի կառավարությունների միջև ստորագրված մշակութային, գիտական և տեխնիկական համագործակցության համաձայնագրի։
Հիմնադիրները՝ Հայաստանի կրթության և գիտության և արտաքին գործերի նախարարությունները, Ֆրանսիայի արտաքին գործերի և միջազգային զարգացման նախարարությունը և Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպանատունն այսպիսով կարևորեցին հայ երիտասարդների կրթությունն՝ ի շահ Հայաստանի և ֆրանս-հայկական հարաբերությունների։
Հոգաբարձուների խորհուրդը բաղկացած է Ֆրանսիայի՝ Եվրոպայի և արտաքին գործերի նախարարության, Հայաստանի արտաքին գործերի, կրթության և գիտության նախարարությունների, Ժան Մուլեն Լիոն 3 համալսարանի և մասնավոր ձեռնարկությունների ներկայացուցիչներից։ Տնօրենության կազմում են ռեկտորը, ուսումնագիտական գծով պրոռեկտորը, վարչաֆինանսական տնօրենը և ուսումնական գծով տնօրենը ։
Ըստ Հայաստանում ֆրանսիական համալսարանի կանոնադրության՝ ռեկտորը ֆրանսիացի պետք է լինի։ 2022 թ․ սեպտեմբերի 1-ից ՀՖՀՀ ռեկտորն է տիկին Սալվա Նակուզին։ Մինչ ռեկտոր դառնալը նա աշխատել է Իրաքում Ֆրանսիայի դեսպանատանը որպես մշակույթի և համագործակցության հարցերով խորհրդական։
ՀՖՀՀ-ն Հայաստանի և Ֆրանսիայի համագործակցության վառ ապացույցն է։ Ըստ այդմ՝ քաղաքական, տնտեսական և մշակութային աշխարհի մի շարք ներկայացուցիչներ են այցելել ՀՖՀՀ։ Օրինակ՝ 2015 թ.-ի ապրիլին Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի կապակցությամբ պետական այցով Հայաստան ժամանած Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Օլանդը այցելել է Հայաստանում ֆրանսիական համալսարան։ 2019-2020 թթ․ Փարիզում կայացած Ֆրանսիայի հայկական կազմակերպությունները համակարգող խորհրդի (CCAF) ամենամյա հանդիպումների ժամանակ նախագահ Էմանուել Մակրոնն իր ելույթներում ընդգծել է ՀՖՀՀ-ի կարևորությունը՝ որպես հայ-ֆրանսիական դիվանագիտական համագործակցության էական առանցք։
4 տարբերակիչ տարրեր ՀՖՀՀ-ն դարձնում են բարձրակարգ համալսարան, իսկ առաջարկվող ուսուցումը՝ եզակի։ Դրանք են պրոֆեսիոնալիզացիան, աշխարհի հանդեպ բաց լինելը, բարեվարքությունը և կանանց վերնախավի կրթումը։