cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hold Up
«Hold Up», ամերիկացի երգչուհի Բեյոնսեի երգը՝ թողարկված նրա Lemonade վեցերորդ ստուդիական ալբոմից 2016 թվականի մայիսի 12-ին Parkwood և Columbia լեյբլներում որպես ալբոմի երրորդ սինգլ։ Երգը գրել են՝ Diplo, Ezra Koenig, Բեյոնսե, Էմիլ Հեյնի, Joshua Tillman, MNEK և Sean «Melo-X» Rhoden։ Այն ներկայացվել է Գրեմմի-2017 մրցանակի Լավագույն սոլո փոփ կատարում անվանակարգում։ Slant Magazine ամսագիրը «Hold Up» երգն ճանաչել է 2016 թվականի չորրորդ լավագույն երգը՝ այն ընդգրկելով իր կազմած «25 Best Singles of 2016» ցանկում, իսկ Pitchfork պարբերականը այն ընդգրկել է իր «100 Best Songs of 2016» ցանկի ութերորդ հորիզոնականում ։ Billboard ամսագիրը «Hold Up» երգն ընդգրկել է 2016 թվականի 100 լավագույն երգերի ցանկի 23-րդ հորիզոնականում («100 Best Pop Songs of 2016») ։
Առևտրային հաջողություն
Երգն զբաղեցրել է 13-րդ հորիզոնականը Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում։ Այն նաև հասել է վեցերորդ հորիզոնականին Hot R&B/Hip-Hop Songs հիթ-շքերթում՝ դառնալով Բեյոնսեի 26-րդ հիթն այնտեղ ։
Երաժշտական տեսահոլովակ
Երգի հիման վրա նկարահանված տեսահոլովակը թողարկվել է 2016 թվականի ապրիլի 23-ին (նախապես որպես ընդհանուր ալբոմի մեկ ժամանոց ֆիլմի մաս)։ Առանձին տեսահոլովակի պաշտոնական պրեմիերան կայացել է ավելի ուշ։ Որպես ռեժիսոր հանդես է եկել շվեդ կլիպմեյքեր Յունաս Օկերլունդը ։
Ոչխարաթումբ
Ոչխարաթումբ, Աղրիջա, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Գեղամա լեռնաշղթայի կատսւբային մասում՝ Գեղասար լեռնագագաթից արևելք։ Բարձրություն 3237 մ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռներ
Hold Up
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բիյոնսեի երգեր
Սուլբիատե
Բնակչությունը 3305 մարդ է։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 661 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 5 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 20050։ Հեռախոսային կոդը՝ 039։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վիսոկի Բորոկ (գյուղ, Երշիչսկի շրջան)
Վիսոկի Բորոկ (Высокий Борок), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Երշիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 57 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Երշիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Իսրայել Սահակյան դպրոց
Կատեգորիա:Իրանի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Նորագույն շրջանի հայկական դպրոցներ
Լեմմակու
Լեմմակու (Lemmaku), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Տուդուլիննա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 28 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Տուդուլիննա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հյուրուք Վերին
Հյուրուք Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սպարկերտի գավառակում։
Գյուղը եղել է զուտ հայաբնակ և առաջին պատերազմի նախօրեին ունեցել է 40 տուն հայ բնակիչ։
Հյուրուքն ունեցել է հայկական եկեղեցի և վարժարան։
Գյուղը թուրքերի կողմից ավերվել և ամայացվել է առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Բնակչության մեծ մասը զոհվել է։
Այս գյուղում է ծնվել պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Ս. Պ. Պողոսյանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սատանա
Սատանան (שָּׂטָן‎‎ satan թշնամի, հակառակորդ, شيطان‎‎ shaitan մոլորված, մեկուսի, երբեմն՝ սատանա), կերպար, որը հանդիպում է արբրահամական կրոնների տեքստերում, որը չարիք ու փորձություն է բերում, և հայտնի է որպես խաբեբա, ով տանում է մարդկությունը մոլորության։ Որոշ կրոնական ուղղությունների համաձայն՝ նա անցյալում հրեշտակ է եղել, կամ նման մի էակ, և մեծ բարեպաշտություն ու գեղեցկություն է ունեցել (երբեմն՝ ամենագեղեցիկն էր հրեշտակներից), բայց ընկել է իր հպարտության պատճառով և այժմ գայթակղում է մարդկությանը ստի և մեղքի ճանապարհներով և իշխանություն ունի ընկած աշխարհի վրա։ Հին և Նոր կտակարաններում առաջին հերթին ամբաստանող է և հակառակորդ, մի վճռականորեն չարաբաղձ էություն, որն ատելի հատկանիշներ ունի։ Չնայած Սատանան առհասարակ բացասական է դիտվում, որոշ խմբեր լրիվ այլ հայացքներ ունեն նրա վերաբերյալ։ Թեիստական սատանիզմում Սատանան պաշտվում է, իսկ ԼաՎեյյան սատանիզմում նա համարվում է ազատության և առաքինի հատկանիշների խորհրդանիշ ։
Տասներեք պատահում
Ha-Satan-ը որոշյալ հոդով հանդիպում է 13 անգամ Մասորայում, Երբրայական Աստվածաշնչի երկու գրքերում՝ Հոբի գլ․ 1-2(10x) և Զաքարիայի 3։1—2(3x) Satan տարբերակը՝ առանց որոշյալ հոդի, օգտագործվում է տասը դեպքերում, որոնցից երկուսը թարգմանված են որպես diabolos Յոթանասունից թարգմանության մեջ, և Satan՝ Ջեյմս արքայի տարբերակում․ Մյուս ութ դեպքերում բառի կիրառումը ինչպես հայերենում, այնպես էլ հունարենում, լատիներենում և անգլերենում թարգմանվում է որպես «հակառակորդ» և համարվում են մարդիկ կամ հավատարիմ հրեշտակներ․
Հոբի գիրքը
Գրքի սկզբում Հոբը բարի մարդ է, ով «ճշմարտախօս էր ու անարատ, արդար էր ու աստվածապաշտ, ամեն տեսակի չար ու մեղավոր գործերից հեռու» (Հոբի 1։1), և հետևապես առատորեն պարգևատրվում էր Աստծո կողմից։ Երբ հրեշտակները ներկայանում են Աստծուն, Սատանան ևս գալիս է։ Աստված տեղեկացնում է Սատանային Հոբի անմեղ, բարոյապես մաքուր կյանքի մասին։ Հոբի 1։9—10-ի և 2։4—5-ի միջև Սատանան Աստծուն ցույց է տալիս, որ Նա տվել է Հոբին ամեն բան, ինչ որևէ մարդու պետք է, ուրեմն իհարկե Հոբը հավատարիմ կլինի Աստծուն․ փոխարենը Սատանան ենթադրում է, որ Հոբի հավատը կսասանվի, եթե ամեն բան, ինչ իրեն տրվել է (անգամ առողջությունը), իրենից վերցվեն։ Աստված թույլ է տալիս Սատանային ստուգել Հոբին ։ Ի վերջո, Հոբը հավատարիմ է մնում Աստծուն, և ակնարկվում է, որ Սատանան ամաչում է իր պարտության համար ։
Երկրորդ տաճարի շրջան
Որոշ հետազոտողներ գտնում են, որ Բաբելոնի և հատկապես վաղ զրադաշտականության կրոնական դուալիզմը ազդեցություն է գործել Երկրորդ տաճարի հուդայականության, և, հետևապես, վաղ քրիստոնեության վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սատանիզմ Կատեգորիա:Գրական չարագործներ
Աղդաղ (Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգ)
Աղդաղ, լեռ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Գանձակի լեռներում։ Գտնվում է Գանձակ քաղաքից մոտ 60 կմ հյուսիս-արևմուտքում, ծալքավոր է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռներ
Ոսկեվազի գինու գործարան
Պատմություն
Գինու գործարանը հիմնադրվել է 1932 թվականին, բայց գործարանի վերածնունդը սկսվել է 2004 թվականին, երբ ռուսաստանցի գործարար Դավիթ Հովհաննիսյանը տեղափոխվեց Հայաստան և հիմնադրեց «Ոսկեվազի Գինու Գործարան, ՍՊԸ» ։ Գինիները արտադրվում են միայն խաղողի տեղական սորտերից, իսկ հնեցումը կատարվում է հայկական կաղնու տակառներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1932 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:Հայկական ապրանքանիշեր Կատեգորիա:Հայաստանի ընկերություններ
Բադաքենդ
Բադա (այժմ կոչվում է՝ Բադաքենդ, Badakənd), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Շամքորի շրջանում։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 1965 հայ բնակիչ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շամքորի շրջանի բնակավայրեր
Աղվեսաշեն
Աղվեսաշեն, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Կուրի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակ Շամքոր գետի աջ օժանդակը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի գետեր Կատեգորիա:Շամքոր գետի վտակներ
Փշատենի նեղատերև
Փշատենի նեղատերև, փշատազգիների ընտանիքին պատկանող փշատենի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Տերևաթափ ծառ է` մինչև 10 մ բարձրությամբ և 20-25 սմ բնի տրամագծով։ Երբեմն թփանման է։ Բնի և բազմամյա ճյուղերի կեղևը մուգ կարմրագորշագույն է, փայլուն, 0,7-3 սմ երկարությամբ փշերով։ Ընձյուղները արծաթափայլ են` առատ թեփուկանման մազմզուկների առկայության շնորհիվ։ Բողբոջները մանր են, ձվաձև, նույնպես ծածկված արծաթափայլ թեփուկներով։ Տերևները գծանման են, նշտարաձև, երբեմն` նեղ էլիպսաձև կամ նեղ ձվաձև, 2,5-8 սմ երկարությամբ 0,4-1,8 սմ լայնությամբ, սեղմված հիմքով, կարճ կոթունավոր, վերևի կողմից մոխրականաչավուն, ներքևից` արծաթագույն։ Ծաղիկները բուրումնավետ են, 1-3-ական նստած տերևածոցերում, զանգականման, արտաքինից արծաթավուն, ներսի կողմից` նարնջագույն, առէջները չորսն են, սռնակը երկարավուն է, վերևի մասում կորացած, սերմնարանը 1 բնանի է։ Կորիզապտուղները կլորաէլիպսաձև են, դարչնադեղնավուն, համեղ պտղամսով, սկզբում արծաթավուն, հասունանալիս` դեղնագորշավուն, նոսր, գորշ թեփուկներով, վերևի մասում սռնակի մնացորդներով։ Կորիզը նեղ էլիպսոիդանման է, 8 երկայնական ակոսիկներով։ Ծաղկում է հունիսին, պտուղները հասունանում են սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին ։
Տարածվածություն
Տարածված է Կովկասում, Միջին Ասիայում, Չինաստանում, Իրանում, Մոնղոլիայում, Հիմալայներում, Փոքր Ասիայում, Հնդկաստանում, Ճապոնիայում, Միջերկրական ծովի շրջակայքում։
Հայաստանի տարածքում հանդիպում է հյուսիսարևելյան շրջաններում, հատկապես Դեբեդ գետի հովտում, ինչպես նաև ստորին լեռնային գոտում։ Մշակվում է գրեթե ամենուրեք, բացառությամբ բարձր լեռնային շրջանների (ծովի մակերևույթից մինչև 1950 մ բարձրության վրա)։ Արագ է աճում։ Ապրում է 65-85 (հազվադեպ` 100) տարի։ Առատ պտղաբերում է մինչև խոր ծերություն։ Չափազանց լուսասեր է, չորադիմացկուն, աղադիմացկուն և գազադիմացկուն։ Չոր վայրերում դանդաղ է աճում և շատ փշեր է առաջացնում։ Լավ է աճում ջրաթափանց, օդաթափանց, սննդանյութերով հարուստ ավազակավային հողերում։ Դիմանում է մինչև - 30 °C-ի սառնամանիքներին, նույնիսկ այն վայրերում, որտեղ մնացած բոլոր ծառերը ոչնչանում են ծխից ու վնասակար գազերից ։
Նշանակություն
Օգտակար ծառատեսակ է։ Բնից և բազմամյա ճյուղերից ստացված խեժը օգտագործում են տպագրական ներկ ստանալու համար և տեքստիլ արդյունաբերության մեջ։ Կեղևը և տերևները օգտագործվում են կաշվի դաբաղման համար։ Տերևները պարունակում են 150-328 մգ/% C վիտամին։ Ծաղիկներից պարֆյումերային յուղ են ստանում։ Պտուղներից պատրաստված խաշիլանման զանգվածը պարունակում է 44 % շաքար, 11 % սպիտակուցներ, կալիումական և ֆոսֆորական աղեր և չափազանց սննդարար մթերք է համարվում։ Օգտագործվում է թարմ վիճակում և պահածոների ու հրուշակեղենի արտադրություններում։ Հրաշալի դեկորատիվ կուլտուրա է, քանի որ աչքի է ընկնում արծաթավուն սաղարթով, դեղնանարնջագույն, բուրումնավետ ծաղիկներով ու գեղեցիկ պտուղներով։ Օգտագործվում է նաև անտառամելիորատիվ նպատակներով` շարժվող ավազները, գետերի ափերն ամրացնելու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Փշատազգիներ Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր Կատեգորիա:Դեղաբույսեր Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
(5995) Սեյնթ-Աիգնան
(5995) Սեյնթ-Աիգնան (Saint-Aignan), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի փետրվարի 20-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,591798 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9106 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,273 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1524,05 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,236212 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,24° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1982 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռոդնիկի (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Ռոդնիկի (Родники, Çoqraq), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Չիչե։
2001 թվականի տվյալներով Ռոդնիկի գյուղում բնակվում էր 41 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լեմմառու
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 86 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Վասալեմա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Վլադիմիր Ռոմանենկո
Վլադիմիր Ալեքսանդրովիչ Ռոմանենկո (Володимир Олександрович Романенко, ), ուկրաինացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան ։
Կենսագրություն
15 տարեկանում մարզիչ Պավել Յակովենկոն հրավիրել է Կիևի «Դինամոյի» ֆուտբոլային ակադեմիա։ Այնտեղ նա երկու տարի է անցկացրել, որից հետո տեղափոխվել է Դնեպրայի մարզական դպրոց, որտեղ կատարելագործվել է ևս երեք տարի։
2005 թվականին տեղափոխվել է «Ստալ» (Դնեպրոդերժինսկ), որտեղ 2006/07 մրցաշրջանում դարձել է Ուկրաինայի գավաթի քառորդ եզրափակչի հաղթող։
2007 թվականին տեղափոխվել է «Մետալուրգ» (Դոնեցկ), որտեղ անմիջապես դարձել է հիմնական խաղացող՝ խաղալով աջ պաշտպանի դիրքում։ Նոր մարզիչ Նիկոլայ Կոստովիէ՝ թիմ ժամանելուն պես թիմի կազմում այլևս չի կարողացել հանդես գալ։
2009 թվականին տեղափոխվել է Երևանի «Բանանց»։ Այնուհետև վերադարձել Ուկրաինա։ 2015 թվականին Ղրիմի առաջնությունից ի վեր «Օկեանան» (Կերչ) ակումբի կազմում է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուրարտուի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ուգյում
Ուգյում (Угъюм), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով, Արխանգելսկի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Սինդորսկոե լճի ափին։ Գետի երկարությունը կազմում է 19 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Վիսոկի Խոլմ (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)
Վիսոկի Խոլմ (Высокий Холм), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 193 մարդ։
Հյուրուք Ներքին
Հյուրուք Ներքին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սպարկերտի գավառակում։ Համարվում էր գավառակի կենտրոնը։
1909 թվականին ուներ 19 տուն հայ բնակիչ։
Հյուրուքում կար '''Ս. Աստվածածին''' անունով հայկական եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռուսակովկա (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Ռուսակովկա (Русаківка, Kökey), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կոկեյ Ռուսկի։
2001 թվականի տվյալներով Ռուսակովկա գյուղում բնակվում էր 944 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արեադու
Արեադու (Areado), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի Հարավ-արևելյան մասում։ Մտնում է Ալֆենաս գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 13 271 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 280,754 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 47,3 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1925 թվականի սեպտեմբերի 10-ին։
Հովհաննես Տիրացու
Հովհաննես Տիրացու, հայ նկարիչ։
Կենսագրություն
Ապրել և ստեղծագործել է XVIII դարի առաջին կեսին Երուսաղեմում։ Տեղի Սուրբ Հակոբյանց տաճարում պահպանվել են նրա 23 նկարները։ Լավագույններից են «Անառակ որդու վերադարձը», «Մոգերի երկրպագությունը», «Հարսանիք Կանայում», «Համբարձում», «Հոգեգալուստ» ևն։ Կատարել է սյուժեների ազատ ընտրություն, հեռացել սրբապատկերային կանոններից, ձգտել կերպարների ազգային գծերի շեշտադրման, շարժումների միջոցով որոշակի հոգեբանության արտահայտման։ Որպես ֆոն օգտագործել է եվրոպական փորագրությունից վերցված բնանկարներ, երբեմն նույն կտավի վրա տեղադրել կրկնակի սյուժեներ («Ղազարոսի հարությունը» և «Քրիստոսի մուտքը Երուսաղեմ»)։ Գեղանկարչության մեջ առկա է ժամանակի իտալական արվեստի ազդեցությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայերը Երուսաղեմում
Մարկ Հենրի
Մարկ Ջերոլդ Հենրի (Mark Jerrold Henry, ), ամերիկացի փաուերլիֆթեր, օլիմպիական ծանրամարտիկ, ծանր աթլետ (ստրոնգմեն) և պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր), օլիմպիական խաղերի մասնակից։ Ներկա պահին հանդես է գալիս «WWE» կազմակերպությունում։
Որպես գերծանրքաշային կարգի ծանրամարտիկ, մասնակցել է 1992 թվականի Բարսելոնայի և 1996 թվականի Ատլանտայի ամառային օլիմպիական խաղերին, ինչպես նաև 1995 թվականի Պանամերիկյան խաղերում միանգամից նվաճել է արծաթե, ոսկե և բրոնզե մեդալներ։ Որպես փաուերլիֆթեր մեկ անգամ ճանաչվել է «WDFPF» վարկածով աշխարհի չեմպիոն (1995) և երկու անգամ՝ Միացյալ Նահանգների համազգային չեմպիոն (1995, 1997)։ Սահմանել է մի շարք ռեկորդներ կքանիստային և ձգվող վարժությունների ասպարեզում, որոնք չեն գերազանցվել մինչ օրս։
Ծանրամարտի ասպարեզում երեք անգամ ճանաչվել է ԱՄՆ ծանրամարտի համազգային չեմպիոն (1993, 1994, 1996), մեկ անգամ հաղթել «American Open» առաջնությունը (1992), երկու անգամ հաղթանակ է տարել ԱՄՆ օլիմպիական փառոտոնը (1993, 1994) և մեկ անգամ ճանաչվել NACAC չեմպիոն (1996)։ 2002 թվականին հաղթել է առաջին «Arnold Strongman Classic» մրցույթը։
1996 թվականին «WWE» (նախկինում՝ «WWF») կազմակերպությանը միանալուց ի վեր մեկական անգամ նվաճել է WWF Եվրոպայի, ECW և աշխարհի ծանրքաշային չեմպիոնական տիտղոսներըը։
Ծանր աթլետիկա
1995 թվականին պանամերիկյան խաղերին մասնակցելու ժամանակ, Հենրին նվաճել է արծաթե մեդալ գերծանրքաշային կարգում։
WWF/E
Ռեստլինգի կարիերան սկսել է 1996 թվականին՝ «WWF» կազմակերպությունում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:1972 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 12 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ծանրամարտիկներ
Աստերոիդների ցանկ (207701-207800)
Աստերոիդների ցանկ (207601-207700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (207801-207900)
Լեմմացի
Լեմմացի (Lemmatsi), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Յուլենուռմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 250 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Յուլենուռմե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ծագումնաբանություն
Բովանդակություն
Գենեալոգիան հանդիսանում է Լրացուցիչ պատմական գիտություն (Կիրառական պատմական կարգապահություն) և զբաղվում է մարդկանց ազգակցական փոխհարաբերությունների, ծննդյան պատմության, անհատների ծագման և արյունակցական կապերի ուսումնասիրությամբ։ Գենեալոգիան կապված է զինանիշագիտության, դիվանագիտաբանության, և շատ այլ պատմական առարկաների հետ։
Սերեբրյանոե (գյուղ, Գերկովսկի շրջան)
Սերեբրյանոե (Серебряное), գյուղ Ռուսաստանի Օմսկի մարզի Գերկովսկի շրջանի կազմում։
Ծագումնաբանություն
Փոխաբերական իմաստ
Փոխաբերական իմաստով այս հասկացության կիրառումը ենթադրում է դիտարկել որևէ երևույթ փուլային զարգացման դինամիկայի տեսանկյունից, երբ ժամանակագրական առումով ներկայացվում է այս կամ այն հատկանիշների հարաբերակցությունը։ Օրինակ՝ «ծագումնաբանության բացահայտում», «ծագումնաբանության հանցագործություն», «ծագումնաբանության գիտություն» և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ծագումնաբանություն Կատեգորիա:Ազգակցություն և սերում
Հեյբելիադա
Հեյբելիադա (Heybeliada; կամ Խալկի Χάλκη), փոքր կղզի Թուրքիայում՝ Մարմարա ծովում։ Կղզին Ստամբուլից ոչ հեռու գտնվող Իշխանաց կղզիների մաս է կազմում։ Կղզեխմբի մեծությամբ երկրորդ կղզին է համարվում Հեյբելիադան՝ Բյույուքադայից հետո։ Կղզու մակերեսը կազմում է 2,5 կմ², իսկ բնակչությունը՝ 4000 մարդ ։
Պատմություն
19-րդ դարում Խալկի ձկնորսական կղզին դարձավ հարուստ հույների և հրեաների՝ Կոստատդնուպոլսի առևտրականների և բանկիրների սիրված ու հանրաճանաչ ամառանոցը։ Հընթացս մի քանի տասնամյակի, կղզու բնակչությունը 800-ից ավելացավ ու հասավ 4000-ի։
Թուրքերը ստվարացան այն ժամանակ, երբ երկրում հռչակվեց հանրապետությունը։ Սակայն այսօր էլ վերոհիշյալ փոքրամասնությունները ապրում են կղզիներում։
Հեյբելիադայի հյուսիսային հատվածում կառուցվեց նոր ավան՝ նորաձև տներով։ Մի ժամանակ այստեղ է ապրել ռուս փիլիսոփա Կոնստանտին Լեոնտևը ։
Տեսարժան վայրեր
Նավամատույցի մոտ, İmralı sokak նրբանցքում է գտնվում մեկ այլ ուղղափառ եկեղեցի՝ Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացու եկեղեցին՝ կառուցված 1857 թվականին։
Կղզու ամբողջ տարածքում արգելված են բոլոր տեսակի ավտոտրանսպորտային միջոցները, բացառություն են կազմում միայն ոստիկանական և հրշեջ մեքենաները։ Կղզու բնակիչները օգտվում են կառքերից ու ֆայտոններից։
Գրականություն
1922 թվականին ռուս գրող Ալեքսեյ Տոլստոյը գրում է ռուս արտագաղթյալների առօրյայի մասին մի պատմվածք «Խալկի կղզում» վերնագրով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կղզիներ Կատեգորիա:Մարմարա ծովի կղզիներ Կատեգորիա:Թուրքիայի ձկնորսական համայնքներ Կատեգորիա:Ստամբուլի նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ստամբուլի մարզի ռելիեֆ Կատեգորիա:Ստամբուլի թաղամասեր Կատեգորիա:Ասիայի կղզիներ
Փոքր խումբ
Փոքր խմբերը ներառում են անհատի մոտ շրջապատը՝ ընտանիք, ուսումնական խումբ, աշխատանքային թիմ և այլն։
Ընտանիքը, որպես փոքր խումբ, այն միջավայրն է, որը շրջապատում է երեխային ծնվելուց հետո, որտեղ նա սոցիալականացվում է, զարգանում, փոխազդում խմբի մյուս անդամների հետ։ Այսպիսով, այս տարածքը շոշափում է սոցիալական հոգեբանության հետաքրքրության շրջանակը, որի առարկան որոշակի սոցիալական խմբին պատկանող անհատների վարքագծի և փոխգործակցության ուսումնասիրությունն է։ Հետազոտողների ուշադրությունը փոքր խմբին բացատրվում է նաև նրանով, որ դա վերլուծության միավոր է, որտեղ հոգեբանական գիտափորձն առավել նպատակահարմար է։
Սոցիալական խմբերի առանձնահատկություններ
Սոցիալական խմբերի դասակարգման մեջ, ըստ քանակական հատկանիշի, բացի փոքր խմբերից տարբերում են մեծ և միջին խմբերը ։
Մեծ խումբը անսահմանափակ թվով մարդկանց խումբն է, որն ունի իր արժեքները, ավանդույթները, վարքագծի նորմերը։ Այդպիսի խմբում փոխգործակցությունն իրականացվում է զանգվածային լրատվության միջոցներով։
Միջին խմբերը նման են մեծ խմբերին, սակայն բնորոշ առանձնահատկությունն այն է, որ փոխգործակցությունը անհատների միջև ընթանում է ֆորմալ ձևով (օրինակ՝ մեծ գործարանի աշխատանքային թիմում)։
Փոքր խմբերի անդամներն անմիջականորեն համագործակցում են միմյանց հետ, միավորված են ընդհանուր նպատակի և գործունեության շուրջ։ Փոքր խմբի անդամների միջև կապն այնքան ուժեղ է, որ փոխազդեցության մասերից մեկի փոփոխությունը հանգեցնում է ամբողջ խմբի փոփոխությանը։
Փոքր խմբերի ուսումնասիրության պատմություն
Փոքր խմբերի հետազոտություններն ընթացել են երեք փուլով ․
Փոքր խմբի չափսեր
Ավանդաբար ընդունված է խոսել փոքր խմբերի «ստորին» և «վերին» սահմանների մասին․
Ուսումնասիրության հիմնական ուղղություններ
Փոքր խմբերի ուսումնասիրության երեք հիմնական ուղղությունները ․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբանություն Կատեգորիա:Սոցիալական դասակարգեր Կատեգորիա:Հասարակագիտություն Կատեգորիա:Սոցիոլոգիայի տերմինաբանություն
Պրագմատիզմ
Պրագմատիզմը (πράγμα՝պրագմա – գործ, գործողություն), փիլիսոփայական ուղղություն, որը որպես ճշմարտության չափանիշ համարում է պրակտիկան։ Այն համարվում է ամերիկյան փիլիսոփայության ամենագլխավոր ուղղությունը։ Հիմնադիրներն են Չարլզ Պիրսը, Վիլյամ Ջեյմսը և Ջոն Դյուին։ Պրագմատիզմի ձևավորման վրա իրենց ազդեցությունն են թողել պոզիտիվիզմի և կյանքի փիլիսոփայության մի շարք գաղափարներ։
Ճշմարտության պրագմատիստական ընկալում
Ըստ պրագմատիստական փիլիսոփայության ներկայացուցիչների՝ կարևորը ոչ թե ճշմարտությունն է, այլ ամուր հավատն ու համոզմունքներն են։ Երբ մենք ինչ որ բանի նկատմամբ ունենում ենք ամուր, անքակտելի կարծիք, ապա մենք այլևս չենք հետաքրքրվում դա ճշմարիտ է արդյոք, թե ոչ։ Այսինքն, պրագմատիզմը պնդում է, որ ճշմարտությունը հատկանիշ է, որը ոչինչ չի ավելացնում տվյալ առարկան նկարագրելիս, քանի որ յուրաքանչյուրս ունենք սեփական համոզմունքներ տվյալ առարկայի նկատմամբ։ Այս առումով ճշմարտությունը ճանաչելու համար մեծ դեր ունի կասկածը։ Իսկ ինքը ճշմարտությունը կարող է լինել՝ ա) համոզմունք, որը բերում է համապատասխան վարքի, գործողությունների, որոնք օգտակար են մարդու գոյատևման համար, բ) մեծամասնության վերջնական համոզմունք՝ որպես երկար ուսումնասիրության օրինաչափ և անհրաժեշտ արդյունք։ «Համոզված եմ, հետևաբար` ճշմարիտ եմ»- ահա պրագմատիզմի վերաբերմունքը ճշմարտության վերաբերյալ։
Դեդուկցիա, ինդուկցիա և աբդուկցիա
Ցանկացած իմացություն ծնվում է փաստերից, որոնք ի հայտ են գալիս ուսումնասիրությունների, հետազոտությունների ժամանակ։ Իսկ դատողությունները, որոնք հետազոտությունը հասցնում են դրական արդյունքի, լինում են երեք տեսակի՝ դեդուկցիա, ինդուկցիա և աբդուկցիա։ Ըստ Պիրսի` կենտրոնական դերը այստեղ պատկանում է աբդուկցիային, սակայն այս դատողությունների միջև եղած սահմանները շատ դժվար է գծել։ Աբդուկցիան դեդուկցիայի և ինդուկցիայի լրացումն է։ Այն, որ Դեկարտը առավելությունը տալիս էր դեդուկցիային, իսկ Բեկոնը` ինդուկցիային, չի խանգարում, որպեսզի երկու կողմի ներկայացուցիչներն էլ ընդունեն, որ մարդկային իմացությունը կարող է ընթանալ կամ ընդհանուրից դեպի մասնավորը, կամ հակառակ՝ մասնավորից դեպի ընդհանուրը։ Հիպոթեզները պետք է ձևակերպվեն հարցական եղանակով և պետք է ստուգվեն փորձով։ Դեդուկցիայի և ինդուկցիայի համար կենտրոնական հասկացությունը հիպոթեզն է։ Աբդուկցիայի մեթոդով ծնվում են հիպոթեզները։
Ինստրումենտալիզմ
Ջոն Դյուին իր պրագմատիստական հայացքներն արտահայտելիս, առաջ է քաշում պրագմատիզմի ավելի օրիգինալ տարբերակ, որը ստացել է «ինստրումենտալիզմ» անվանումը։ Ըստ Դյուիի՝ իմացությունը սկսվում է պրոբլեմատիկ իրավիճակներից, որոնց բախվում է մարդը իր կենսագործունեության ընթացքում։ Իսկ այդ իրավիճակների վերլուծությունը բերում է հիպոթեզների, որոնք կարող են լինել ինչպես ճիշտ, այնպես էլ սխալ։ Դրա համար էլ անհրաժեշտ է հետզոտել յուրաքանչյուր հիպոթեզ։ Բանականությունը գոյություն չունի մարդուց անկախ, այն ձևավորվում է մարդու գործունեության ընթացքում։ Այսինքն բանականությունը հենց մարդու գործունեության արդյունք է։ Այն որպես գործիք է ծառայում մարդու համար՝ ստեղծված պրոբլեմային իրավիճակներից դուրս գալու և շրջապատին հարմարվելու նպատակով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պրագմատիզմ Կատեգորիա:Իդեալիզմ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տեսություններ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական շարժումներ
Կարկանդակիկ (թխվածք)
Կարկանդակ, խճողակով խմորիչով, անթթխմոր կամ շերտավոր խմորից պատրաստված հացաբուլկեղեն փոքր արտադրանք, որը թխված է ջեռոցում կամ տապակածված է ճարպի մեջ։ Թխված կարկանդակներն ունեն ձվաձև կամ նավակաձև տեսք (երկարավուն հարթեցված սուր ծայրերով), իսկ տապակած կարկանդակիկները՝ ձվաձև հարթեցված կամ «կիսալուսնի» տեսք ունեն։
Տապակած կարկանդակի կաղամբով, կաթնաշոռով խճողակի զանգվածը պետք է կազմի ամբողջ կարկանդակի զանգվածի 20-25%-ը, իսկ ուրիշ խճողակների զանգվածը պետք է կազմի 25-35%-ը։ Կարկանդակի զանգվածը չպետք է գերազանցի 100 գրամը։
Չի կարելի «կարկանդակ» անվանել նման ուրիշ թխվածքները, որոնք ունեն իրենց սեփական անվանումը, օրինակ՝ ռաստեգայը կամ սամսան։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուսական խոհանոց Կատեգորիա:Ուկրաինական խոհանոց Կատեգորիա:Լատվիական խոհանոց Կատեգորիա:Հունական խոհանոց Կատեգորիա:Լեհական խոհանոց Կատեգորիա:Բելառուսական խոհանոց Կատեգորիա:Իրանական խոհանոց
Խինձ
Խինձ (Scorzonera), կաթնաբերիկ, սևարմատ, աստղածաղկազգիների (բարդածաղկավորներ) ընտանիքի միամյա, երկամյա կամ բազմամյա, կաթնահյութ պարունակող խոտաբույսերի ցեղ։
Կենսաբանական նկարագիր
Տարածված է գրեթե բոլոր մարզերում։ Աճում է չոր, քարքարոտ, կավոտ, խճոտ լանջերին, ավազուտներում, մարգագետիններում և այլն։ Ցողունը կանգուն է, բարձրությունը՝ մինչև 100 սմ։ Տերևները հերթադիր են, գծաձև։ Ծաղկաբույլը զամբյուղ է, ծաղիկները՝ դեղին։ Ծաղկում է ապրիլ-հուլիսին։ Պտուղը փուփուլավոր սերմիկ է։ Պարունակում է կաուչուկ, խեժ, օսլա և այլն։ Որոշ տեսակներ ուտելի են։ Մեղրատու է։
Գենդերային դեր
Գենդերային դեր, սոցիալական նորմերի ամբողջություն, որը որոշում է, թե վարքագծի որ տեսակներն են համարվում ընդունելի, հարմար կամ ցանկալի անձի համար՝ կախված նրա՝ տղամարդ, կին կամ այլ գենդերային պատկանելությունից։ Անձի վարքագծի անհամապատասխանությունը գենդերային դերի հետ կոչվում է գենդերային անհամապատասխանություն։ Տարբեր մշակույթներում գենդերային դերերի քանակը և կոնկրետ բովանդակությունը զգալիորեն տարբերվում են, սակայն կան նաև լայն միջմշակութային նմանություններ:
Խինձ
Տեսակներ
Հայտնի է մոտ 110 (այլ տվյալներով՝ 170), Հայաստանում՝ 16 տեսակ՝ խինձ հայկական (Տ. armeniaca), խինձ լայնատերև (Տ. latifolia), խինձ խոշորափուփուլ (Տ. papposa), խինձ մանրածաղիկ (Տ. parviflora), խինձ Գորովանի (Տ. gorovanica) և այլն։
Գենդերային դեր
Գիտության մեջ չկա միասնական կարծիք այն մասին, թե որքանով են գենդերային դերերը և դրանց տատանումները որոշվում կենսաբանությամբ և որ սոցիալական նախագծում: Գենդերային դերերի ծագման խիստ կենսաբանական տեսությունները, մասնավորապես էվոլյուցիոն հոգեբանությունը չեն հաստատվում էմպիրիկ տվյալներով ։ Ընդհանուր առմամբ, առկա գիտական ​​ապացույցները ցույց են տալիս, որ գենդերային զարգացման վրա ազդում են ոչ միայն կենսաբանական գործոնները, այլև ճանաչողական և սոցիալական գործոնները :
Խինձ
Քիմիական բաղադրություն
Սննդային արժեքը 100 գ թարմ խինձում.
Գենդերային դեր
Գենդերային դերերը կարող են դրական դեր խաղալ մարդու ինքնագնահատականի համար այն դեպքում, եթե գենդերային տիպիկ վարքագիծը նրա համար բնական է և համապատասխանում է նրա ինքնազգացողությանը։ Եթե ​​դա այդպես չէ, ապա գենդերային դերերը և շրջակա միջավայրի նորմատիվ ճնշումը դառնում են սթրեսի աղբյուր ։
Խինձ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ
Գենդերային դեր
Գենդերային դեր և գենդերային ինքնություն
Գենդերային դերը պետք է տարբերել գենդերային ինքնությունից։ Առաջինը նկարագրում է արտաքին սոցիալական ակնկալիքները անձի նկատմամբ՝ կապված նրա գենդերային պատկանելության հետ, երկրորդը՝ անձի ներքին ինքնաընկալումը որպես որոշակի սեռի ներկայացուցիչ։ Անձի գենդերային ինքնությունը և գենդերային դերը կարող են չհամընկնել, մասնավորապես, տրանսգենդերների և Ինտերսեքսային մարդկանց համար։ Գենդերային դերի համապատասխանեցումը գենդերային ինքնության հետ տրանսգենդերային անցման մաս է կազմում։
Գենդերային դերերը տարբեր մշակույթներում
Ժամանակակից հասարակություններում գերակշռում է երկուական գենդերային համակարգը՝ սոցիալական կազմակերպության եղանակ, որտեղ մարդիկ բաժանվում են երկու հակադիր խմբերի՝ տղամարդկանց և կանանց։ Երկուական գենդերային համակարգը ենթադրում է խիստ համապատասխանություն ծննդյան ժամանակ նշանակված սեռի՝ կենսաբանական սեռ և գենդերային դերի միջև, ինչպես նաև այլ պարամետրերի (մասնավորապես, գենդերային ինքնության և սեռական կողմնորոշման) միջև։ Ինչպես ցույց են տալիս մարդաբանական ուսումնասիրությունները, նման համապատասխանության հաստատումը համընդհանուր չէ. շատ մշակույթներում կենսաբանական, մասնավորապես անատոմիական սեռը առանցքային դեր չի խաղում գենդերային դերի կամ գենդերային ինքնության որոշման հարցում ։ Ոչ ունիվերսալ է նաև միայն երկու սեռերի առանձնացումը։ Օրինակ, հյուսիսամերիկյան շատ բնիկ մշակույթներում կան երեք կամ չորս սեռեր և համապատասխան գենդերային դերեր ։ Արևմտյան Աֆրիկայի յորուբա ցեղում սեռը ավանդաբար կարևոր սոցիալական կատեգորիա չէ, և սոցիալական դերերը որոշվում են հիմնականում տարիքով և ազգակցական կապով ։
Նույնիսկ մերձավոր մշակույթներում կամ նույն մշակույթի ներսում գենդերային դերերը կարող են զգալիորեն տարբերվել։ Օրինակ, եվրոպական աշխարհիկ մշակույթում 18-19-դարերում կանանցից ակնկալում էին, որ նրանք պետք է լինեն թույլ և փխրուն, իսկ գյուղացիական մշակույթների մեծ մասում կանայք համարվում էին բնականորեն ուժեղ և տոկուն ։
1950-ականներից ի վեր արևմտյան (Հյուսիսային Ամերիկայի և Արևմտյան Եվրոպայի) միջին խավի մշակույթներում իգական գենդերի դերը տնային տնտեսուհու դերն է եղել, և կանանց մասնակցությունը արտադրական աշխատանքին բացառված էր։ Այնուամենայնիվ, միևնույն ժամանակ և միևնույն հասարակություններում տնից դուրս աշխատանքը բանվոր դասակարգի կանանց համար գենդերային դերի ակնկալվող և ակնհայտ տարր էր ։ Սոցիալիստական ​​հասարակություններում կանանց գենդերային դերը ենթադրում էր նաև տնից դուրս աշխատանքի համատեղումը տնային աշխատանքի և ընտանիքի խնամքի հետ ։
Պատմական տեսանկյուն
Գենդերային դերերի փոխհարաբերությունները մարդկության պատմության ընթացքում էականորեն փոխվել է։ Մասնավորապես, պատմագետները նշում են ուշ շրջանի միջին դարերում (1300—1500 թթ.) Եվրոպայում կանանց սոցիալական դերի մեծացումը։
Գենդերային զարգացման բացատրություն
Գենդերային դերերի և տարբերությունների ծագման մասին բանավեճերում կա երկու հիմնական տեսակետ. բիոլոգիզմի կողմնակիցները ենթադրում են, որ գենդերային տարբերությունները որոշվում են կենսաբանական, բնական գործոններով, իսկ սոցիալական կոնստրուկտիվիզմի կողմնակիցները ենթադրում են, որ դրանք ձևավորվում են հասարակության կողմից սոցիալականացման գործընթացում։ Գիտության մեջ առաջ են քաշվել գենդերային զարգացման տարբեր տեսություններ։ Կենսաբանական կողմնորոշված ​​տեսությունները, որոնք բացատրում են գենդերային դերերի տարբերությունները էվոլյուցիայի միջոցով, չեն գտել համոզիչ էմպիրիկ ապացույցներ ։ Էմպիրիկ հետազոտությունները հերքել են նաև հոգեվերլուծական տեսությունները, որոնք բացատրում էին գենդերային զարգացումը ծնողների հետ երեխայի փոխհարաբերությունների միջոցով ։ Ամենահամոզիչ էմպիրիկ ապացույցները գոյություն ունեն ճանաչողական և սոցիալ-ճանաչողական տեսությունների համար, որոնք բացատրում են գենդերային զարգացումը որպես կենսաբանական, ճանաչողական և սոցիալական գործոնների բարդ փոխազդեցություն  ։
Գենդերային դերերի ծագման տարբեր տեսակետներ
Սովորական գիտակցությունը հաճախ ներկայացնում է գենդերային դերերը, որոնք գոյություն ունեն տվյալ հասարակության մեջ որոշակի պատմական ժամանակաշրջանում որպես բնական և բնածին։ Կան նաև բազմաթիվ հետազոտություններ, որոնք ձգտում են բացահայտել գենդերային դերերի կենսաբանական հիմքերը, մասնավորապես՝ պարզել տղամարդկանց և կանանց միջև գենդերային տարբերությունների կենսաբանական ծագումը, ինչպես նաև գտնել գենդերային անհամապատասխանության կենսաբանական պատճառները։ Բայց մինչ օրս կուտակված պատմական և մարդաբանական գիտելիքները չեն հաստատում այս տեսակետը, քանի որ աշխարհի մշակույթներում և պատմության ընթացքում գենդերային և գենդերային դերերի մասին պատկերացումների բազմազանությունը չափազանց մեծ է։ Միևնույն ժամանակ, ժամանակակից հասարակական գիտությունները հավաքել են բազմաթիվ տվյալներ, թե ինչպես են ձևավորվում գենդերային դերերը սոցիալական տարբեր գործընթացների ազդեցության տակ։
Կենսաբանական դետերմինիզմ
Այն տեսակետը, որ սոցիալական երևույթները որոշվում են կենսաբանական գործոններով, կոչվում է կենսաբանական դետերմինիզմ։ Նրան մոտ հասկացությունը՝ սոցիալական պրակտիկաների բնականացումը, սոցիալական պրակտիկայի մեկնաբանման գործընթացը նկարագրում է որպես բնության փաստեր ։ Կենսաբանական դետերմինիզմը գենդերային դերերի հետ համեմատած արտահայտվում է, օրինակ, տարածված պնդումներում այն մասին, որ մայրությունը կնոջ բնական ճակատագիրն է, կամ որ տղամարդիկ ի բնե զգացմունքային չեն։
19-րդ դարի վերջից տարբեր գիտական ​​ոլորտների գիտնականներ բազմաթիվ հետազոտություններ են անցկացրել տղամարդկանց և կանանց գենդերային տարբերությունների վերաբերյալ։ Մինչև 1970-ական թվականները այս ուսումնասիրությունների հիմնական նպատակն էր հաստատել գենդերային տարբերությունների կենսաբանական բնույթը և հիմնավորել գոյություն ունեցող գենդերային դերերի բովանդակությունը։ Այնուամենայնիվ, ուսումնասիրությունների մեծ մասի արդյունքները ցույց են տալիս, որ տղամարդկանց և կանանց միջև կան շատ ավելի նմանություններ, քան տարբերություններ ։ Լայնորեն տարածված ամփոփիչ ուսումնասիրության մեջ հոգեբաններ Էլեոնորա Մակքոբին և Քերոլ Ջեքլինը նշում են չորս պարամետրեր, որոնցում հայտնաբերվել են տարբերություններ տղամարդկանց և կանանց միջև՝ տարածության մեջ կողմնորոշվելու կարողություններ, մաթեմատիկական ունակություններ, լեզվական հմտություններ և ագրեսիվություն ։ Բայց նույնիսկ այս հայտնաբերված տարբերությունները փոքր են և մեծապես կախված են հետազոտության մեթոդաբանությունից և պայմաններից ։
1970-ականներից գիտնականները նաև սկսել են հետաքրքրվել գենդերային անհամապատասխանության պատճառներով, այսինքն՝ գենդերային դերերի խախտումներով։ Մասնավորապես, անց են կացվել հետազոտություններ՝ ուղղված տրանսսեքսուալության կենսաբանական պատճառների պարզաբանմանը։ Ներկայումս կան տեսություններ, որոնք կապում են տրանսսեքսուալությունը գենետիկայի, ուղեղի կառուցվածքի , ուղեղի ֆունկցիայի և պտղի զարգացման ընթացքում անդրոգենների ազդեցությանը ։ Միևնույն ժամանակ, այս ուսումնասիրությունների արդյունքները նույնպես հակասական են. օրինակ, տրանսգենդերների ուղեղի կառուցվածքի բացահայտված առանձնահատկությունները եզակի չեն (նմանատիպ տարբերություններ նկատվում են համասեռամոլների մոտ՝ հետերոսեքսուալների համեմատությամբ) և կան ապացույցներ, որ ուղեղի կառուցվածքը կարող է փոխվել կյանքի փորձի ազդեցությամբ։
Սոցիալական կոնստրուկտիվիզմ
Այն տեսակետը, ըստ որի գենդերային դերերը ձևավորվում կամ կառուցվում են հասարակության կողմից, պատկանում է սոցիալական կոնստրուկտիվիզմի տեսությանը։ Գենդերային դերերի կառուցման սոցիալական բնույթի և գործընթացների ուսումնասիրության հիմքը դրվել է, մասնավորապես, Սիմոնա դը Բովուարի և Միշել Ֆուկոյի տեսական աշխատություններով։ Գենդերային դերերի սոցիալական կառուցման ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, թե ինչպես են մարդկանց սոցիալականացման և փոխազդեցության գործընթացում ձևավորվում այն ​​գենդերային տարբերություններն ու սպասումները, որոնք սովորական գիտակցության մեջ ընկալվում են որպես բնական և բնածին։
Մատ (Սպարկերտի գավառ)
Մատ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սպարկերտի գավառակում։
1880-ական թվականներին ուներ 15 տուն, իսկ 1909 թվականին 20 տուն հայ բնակիչ։
Մատն ուներ Ս. Սահակ անունով հայկական եկեղեցի։
Գենդերային դեր
Կենսաբանական տեսություն
Էմպիրիկ ապացույցները հերքում են գենդերային զարգացման կենսաբանական տեսությունների հիմնական դրույթները։ Շատ հետազոտողներ քննադատում են նաև կենսաբանական ուղղվածության հետազոտության մեթոդաբանությունը ։ Այնուամենայնիվ, կենսաբանական տեսությունները շարունակում են մեծ ժողովրդականություն վայելել, այդ թվում՝ լայն հանրության շրջանում։ Որոշ հեղինակների կարծիքով՝ դա պայմանավորված է նրանով, որ շատ հասարակություններում սովորական գիտակցությունը կենսաբանությանը վերագրում է բացարձակ ճշմարտության կարգավիճակ ։ Բացի այդ, կենսաբանական տեսությունների դրույթները համապատասխանում են գենդերային կարծրատիպերին։
Մատ (Սպարկերտի գավառ)
1895 թվականին գյուղը կողապտվել է թուրքերի կողմից։ Սպանվել է 9 հայ, իսկ մնացածը բռնի ուժով մուսուլմանացվել է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գենդերային դեր
Ռեպրոդուկտիվ ռազմավարություններ
Ըստ էվոլյուցիոն հոգեբանության՝ էվոլյուցիայի գործընթացում տղամարդկանց և կանանց գենետիկ մակարդակում ամրագրվել են տարբեր վերարտադրողական ռազմավարություններ՝ թելադրված մարդու՝ որպես կենսաբանական տեսակի գոյատևման անհրաժեշտությամբ։ Տղամարդկանց վերարտադրողական ռազմավարությունը իրենց գեների տարածումն առավելագույնի հասցնելն է, ուստի տղամարդիկ նախընտրում են ունենալ բազմաթիվ սեռական զուգընկերներ և ժամանակ չծախսել սերունդների մասին հոգալու վրա։ Կանանց վերարտադրողական ռազմավարությունն այն է, որ ունենան քիչ սեռական զուգընկերներ, որոնք կկարողանան իրենց և իրենց սերունդներին ապահովել գոյատևման համար անհրաժեշտ ռեսուրսներով։
Շատ հետազոտողներ կասկածի տակ են դնում վերարտադրողական ռազմավարության բուն հայեցակարգը։ Էվոլյուցիայի ընդհանուր տեսության տեսանկյունից բնական ընտրությունը որոշվում է անմիջական գործնական օգուտներով, այլ ոչ թե ապագա նպատակներով ։ Այն պնդումը, որ հնում տղամարդիկ ձգտում էին հնարավորինս շատ երեխաներ ունենալ, իսկ հ կանայք՝ ունենալ վստահելի կերակրողներ, հուշում է, որ նրանք ունեցել են գիտակցված կամ աչգիտակցված նպատակ, ինչը, ըստ որոշ հեղինակների, հակասում է դարվինյան ֆունկցիոնալ բացատրությանը ։
Այլ հեղինակներ նշում են, որ էվոլյուցիոն հոգեբանության վարկածը չի հաստատվում էմպիրիկ ապացույցներով։ Մասնավորապես, այն ենթադրությունը, որ հնում կանանց հղիության և լակտացիայի ժամանակ չի բավականացրել սնունդը, բավականին համոզիչ է թվում, բայց նույն հաջողությամբ կարելի է ենթադրել, որ դրա հետ կապված կանայք զարգացրել են տարածության և հիշողության մեջ կողմնորոշվելու ավելի մեծ կարողություններորոնք թույլ կտան նրանց գտնել և հիշել սննդի աղբյուրների գտնվելու վայրը։ Հատուկ հարմարվողական մեխանիզմների վերաբերյալ ցանկացած վարկած հիմնավորելու համար անհրաժեշտ է լրացուցիչ տեղեկատվություն ։ Նման տեղեկատվությունը կարող է լինել քարացած մարդու մնացորդների մոլեկուլային ուսումնասիրություններ կամ հնագիտական ​​տվյալներ, սակայն էվոլյուցիոն հոգեբանությունը նման տվյալներ չի առաջարկում։ Որոշ հեղինակներ նշում են, որ վերարտադրողական ռազմավարությունների հայեցակարգը փորձ է «հետադարձ հայացքով» բացատրել ժամանակակից գենդերային կարծրատիպերը ։
Մարդաբանական վկայությունները նույնպես խոսում են վերարտադրողական ռազմավարությունների վարկածի դեմ։ Դրանք, մասնավորապես, ցույց են տալիս, որ վերարտադրողական վարքի վրա ազդում են մարդու մարմնի և վերարտադրության վերաբերյալ մշակութային համոզմունքները։ Մշակույթներում, որտեղ ենթադրվում է, որ բազմակողմանի բեղմնավորումն անհրաժեշտ է վերարտադրության համար, կանայք սեռական հարաբերություններ են ունենում տարբեր զուգընկերների հետ, և այդ զուգընկերները չեն նախանձում միմյանց ։
Սեքսուալ խաղընկերների ընտրություն
Էվոլյուցիոն հոգեբանությունը նշում է, որ տղամարդիկ հակված են ընտրել երիտասարդ և ֆիզիկապես գրավիչ զուգընկերներ, քանի որ ավելի հավանական է, որ նման զույգերն առողջ սերունդ ունենան, իսկ կանայք հակված են ընտրել ֆինանսապես հարուստ տղամարդկանց, ովքեր կարող են կերակրել նրանց ։ Այս տվյալների հաստատման համար հարցումների արդյունքներեն տրված, որոնցում տղամարդիկ և կանայք նշել են իրենց համար պոտենցիալ զուգընկերների ամենագրավիչ բնութագրերը։ Այնուամենայնիվ, բազմաթիվ ուսումնասիրություններ ցույց են տալիս, որ մարդկանց ասածը զգալիորեն տարբերվում է նրանց իրական պահվածքից. իրականում ֆիզիկական գրավչությունը նույն կերպ է ազդում տղամարդկանց և կանանց զուգընկերների ընտրության վրա ։ Մյուս կողմից, ֆիզիկական գրավչության ցուցանիշները չափազանց բազմազան են աշխարհի տարբեր մշակույթներում, և այդ բնութագրերի մեծ մասը կապված չէ պտղաբերության հետ ։ Որոշ հեղինակներ նաև նշում են, որ էվոլյուցիոն հոգեբանությունը բացատրում է միայն հետերոսեքսուալ վարքագիծը և առաջարկում է, որ էվոլյուցիոն հոգեբանները խուսափեն ոչ հետերոսեքսուալ մարդկանց վերաբերյալ հետազոտության տվյալներից, քանի որ նրանց վարքագիծը և գենդերային դերերը չեն համընկնում գենդերային կարծրատիպերին և հետևաբար խաթարում են էվոլյուցիոն բացատրությունները ։
Հարձակողական վարք
Ըստ էվոլյուցիոն հոգեբանության՝ տղամարդիկ օգտագործում էին իրենց չափի և ֆիզիկական ուժի առավելությունները՝ հարձակողական վարքագծի միջոցով կանանց ենթարկելու և այլ տղամարդկանց հետ մրցակցության մեջ հաղթելու համար ։ Ինչպես նշում են այլ հետազոտողներ, նույնիսկ եթե հին ժամանակներում հարձակողական վարքագիծը կարող էր ապահովել արական վերարտադրողական առավելություններ, սոցիալական նորմերը և պատժամիջոցներն այդ ժամանակից ի վեր շատ են փոխվել՝ ժխտելով դրանք։ Ժամանակակից հասարակություններում վերարտադրության տեմպերը հիմնականում կախված են սոցիալ-մշակութային նորմերից, սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակից, կրոնական համոզմունքներից և հակաբեղմնավորման մեթոդներից ։ Մյուս կողմից, էմպիրիկ ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ տղամարդկանց և կանանց միջև հարձակողական վարքագծի տարբերությունները շատ փոքր են ։ Կան նաև գիտական ​​ապացույցներ, որ այն իրավիճակներում, երբ մարդիկ ճնշում չեն զգում գենդերային նորմերին ենթարկվելու համար, հարձակողական վարքագծի գենդերային տարբերությունները լիովին անհետանում են ։
Հոգեվերլուծական տեսություններ
Համաձայն հոգեվերլուծական տեսության՝ տղաների և աղջիկների գենդերային զարգացումը տեղի է ունենում սկզբունքորեն տարբեր ձևերով։ Զիգմունդ Ֆրոյդը կարծում էր, որ վաղ մանկության տարիներին և՛ տղաները, և՛ աղջիկները նույնանում են իրենց մոր հետ, բայց երեքից հինգ տարեկանում նրանք սկսում են նույնականանալ նույն սեռի ծնողների հետ։ Ենթադրվում է, որ նման նույնականացումը լուծում է երեխայի ներքին կոնֆլիկտը, որն առաջանում է հակառակ սեռի ծնողի նկատմամբ անգիտակից էրոտիկ գրավչությունից և նույն սեռի ծնողի նկատմամբ խանդից։ Հոգեվերլուծական տեսությունը նաև ենթադրում է, որ տղաները զգում են կաստրացիայի վախ՝ աղջիկների մոտ արտաքին սեռական օրգանների բացակայության պատճառով, իսկ աղջիկները՝ առնանդամի պակասի նախանձ և իրենց թերարժեք են զգում։
Նույն սեռի ծնողի հետ նույնականացման ժամանակ, ինչպես կարծում էին հոգեվերլուծության դասականները, երեխան ամբողջությամբ ընդունում է նույն սեռի ծնողի գծերն ու առանձնահատկությունները, և հենց այդ գործընթացով է նա յուրացնում գենդերային տիպիկ վարքագիծը։ Ենթադրվում է, որ տղաներն ավելի ուժեղ նույնականացում ունեն իրենց սեռի ծնողների հետ, քան աղջիկները, և, հետևաբար, նրանց գենդերային տիպիկ վարքագիծն ավելի ցայտուն է, քան աղջիկները ։
Թեև հոգեվերլուծական տեսությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել զարգացման հոգեբանության կայացման վրա, էմպիրիկ ապացույցները չեն հաստատում այն։ Հետազոտությունը ամուր կապ չի գտել ծնողների հետ նույն սեռի նույնականացման և գենդերային դերի յուրացման միջև ։ Երեխաների վարքում հոգատար ծնողներին ընդօրինակելը շատ ավելի հավանական է, քան սպառնացող մեծահասակների, որոնց հետ երեխային կապում են մրցակցային հարաբերությունները ։
Վիսոկի Օստրով (գյուղ, Օկուլովսկի շրջան)
Վիսոկի Օստրով (Высокий Остров), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Գենդերային դեր
Հոգեվերլուծական տեսություններ
Դասական հոգեվերլուծական տեսության էմպիրիկ ապացույցների բացակայությունը հանգեցրել է դրա տարբեր թարմացված տարբերակների առաջացմանը։ Գենդերային զարգացման ոլորտում վերջին ամենաազդեցիկ զարգացումներից մեկը Նենսի Չոդորոուի տեսությունն է։ Ըստ այս տեսության՝ գենդերային ինքնությունը ձևավորվում է մանկության և ոչ թե ֆալլուսային փուլում, ինչպես պնդում էր Ֆրեյդը։ Ե՛վ տղաները, և՛ աղջիկները սկզբում նույնանում են իրենց մոր հետ, բայց քանի որ դուստրերը նույն սեռն են, ինչ իրենց մայրը, դուստրերի և մայրերի միջև նույնականացումը ավելի ուժեղ է, քան որդիների և մայրերի միջև։ Հետագա զարգացման ընթացքում աղջիկները պահպանում են նույնականացումը մոր հետ և հոգեբանորեն միաձուլվում նրա հետ։ Արդյունքում՝ աղջկա և կնոջ ինքնանկարը բնութագրվում է փոխկապակցվածության ուժեղ զգացումով, որը վերածվում է միջանձնային հարաբերությունների ցանկության և իր հերթինխրախուսում է կնոջը  մայր դառնալ։ Տղայի զարգացումը պայմանավորված է մորից բաժանվելու  ձգտումով և հետագայում սահմանել իրեն կնոջ հետ ունեցած տարբերությունների միջոցով, ինչը հանգեցնում է կանացիության նվաստացման ։
Վիսոկի Օստրով (գյուղ, Օկուլովսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գենդերային դեր
Հոգեվերլուծական տեսություններ
Բայց էմպիրիկ ապացույցները նույնպես չեն հաստատում Չոդորոուի տեսությունը։ Հետազոտությունները չեն գտնում տարբերություններ ավելի ամուր կապի մայրերի և դուստրերի միջև, քան մայրերի և որդիների միջև ։ Չկա նաև ապացույց, որ կանանց միջանձնային հարաբերությունների կարիքները բավարարվում են միայն մայրության միջոցով։ Ընդհակառակը, ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ կանայք, որոնց սոցիալական միակ դերը մոր և կնոջ դերն է, ավելի հակված են հոգեբանական խնդիրների, քան անզավակ ամուսնացած կամ չամուսնացած կանայք և աշխատող մայրերը ։
(5996) Ջուլիոանջել
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,556966 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2207 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8933 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1493,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,241055 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,44° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գենդերային դեր
Կոգնիտիվ և սոցիալական տեսություններ
Գենդերային զարգացման ճանաչողական և սոցիալական տեսությունները պատկանում են կոգնիտիվ զարգացման տեսություններին, գենդերային սխեմաներին , սոցիալական ուսուցմանը և սոցիալ-կոգնիտիվ տեսությանը ։ Թեև սկզբնական փուլերում այս տեսությունները զգալիորեն տարբերվում էին միմյանցից, և նրանց կողմնակիցները բուռն քննարկումներ էին ունենում միմյանց միջև, այդ տեսությունների ժամանակակից տարբերակները շատ ընդհանրություններ ունեն ։ Ընդհանուր առմամբ, կոգնիտիվ և սոցիալական տեսությունները գենդերային զարգացումը դիտարկում են որպես կենսաբանական, սոցիալական և ճանաչողական գործոնների փոխազդեցության բարդ գործընթաց։ Նրանք բոլորն էլ մեծ ուշադրություն են դարձնում գենդերային զարգացման սոցիալական աղբյուրներին և ակտիվ դերին, որ անձը խաղում է սեփական գենդերային զարգացման գործում ։
Գենդերային զարգացման սոցիալական աղբյուրներ
Գենդերային զարգացման սոցիալական աղբյուրներին են պատկանում, մասնավորապես, ծնողների, այլ նշանակալի մեծահասակների և հասակակիցների ազդեցությունը, ինչպես նաև տեղեկատվական ճնշումը լրատվամիջոցների, կինոյի, գրականության և այլնի կողմից։
Ծնողների ազդեցություն
Տղաների և աղջիկների դաստիարակության տարբերությունները նկարագրվում են «դիֆերենցիալ սոցիալականացման» հասկացությամբ։ Դիֆերենցիալ սոցիալականացումը պարտադիր չէ, որ արտահայտվի ուղղակի հրահանգների կամ արգելքների տեսքով։ Ինչպես ցույց են տալիս ուսումնասիրությունները, դիֆերենցիալ սոցիալականացումը սկսվում է դեռևս երեխայի ծնվելուց առաջ, հենց որ նրա սեռը որոշվում է ուլտրաձայնային հետազոտության միջոցով։ Մայրերը, ովքեր այս կերպ իմանում են իրենց չծնված երեխայի սեռը, տղաներին բնութագրում են որպես «ակտիվ» և «շարժուն», իսկ աղջիկներին՝ «հանգիստ» ։ Ծննդյան օրվանից երեխաները, որպես կանոն, շրջապատված են իրենց սեռին հատուկ խաղալիքներով, տակդիրներով և այլ առարկաներով, նորածին տղաներին անվանում են «մեծ», «ուժեղ» և «անկախ», իսկ աղջիկներին՝ «նուրբ» և «գեղեցիկ», նույնիսկ եթե նորածինների արտաքինում կամ վարքագծի մեջ օբյեկտիվ տարբերություններ չկան ։ Այսպիսով, սեռի հետ կապված երեխաներից սպասելիքներեն ու ակնկալիքները ձևավորվում են մեծահասակների կողմից  գենդերային կարծրատիպերի հիման վրա շատ ավելի վաղ, քան երեխան կսկսի այս կամ այն ​​վարքագիծը դրսևորել։
Դիֆերենցիալ սոցիալականացումը շարունակվում է երեխայի հետագա կյանքում։ Օրինակ, բազմաթիվ ուսումնասիրություններ ցույց են տալիս, որ ծնողներն ավելի են խթանում և ավելի շատ են արձագանքում նորածին տղաների ֆիզիկական ակտիվությանը, քան աղջիկների   ։ Մեկ այլ պատկերավոր փորձ վերաբերում է մեծահասակների գենդերային կարծրատիպերի ազդեցությանը երեխաների համար խաղալիքների ընտրության հարցում։ Փորձը սկզբում իրականացվել է երեք ամսական երեխայի մասնակցությամբ, իսկ ավելի ուշ երեքից մինչև տասնմեկ ամսական մի քանի երեխաների մասնակցությամբ։