cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆիատ փողեր
Պատմություն
Ֆիատ փողն առաջին անգամ ստեղծվել է Չինաստանում՝ 11-րդ դարում, երբ այնտեղ թողարվկեցին թղթային արժույթներ։ Այն փոխանակվում էր մետաքսի, ոսկու, արծաթի հետ։ Արդեն 13-րդ դարում, երբ իշխանությունն անցավ մոնղոլ նվաճողներին, Կուբլայ խանը ստեղծեց ֆիատ արժույթի համակարգ։ Ըստ պատմաբանների՝ ֆիատ փողերի մեծ ծախսերը և հիպերինֆլյացիան Մոնղոլական կայսրության անկման պատճառ են եղել ։ Եվրոպայում՝ Իսպանիայում, Շվեդիայում և Նիդերլանդներում, ֆիատ փողերն ստեղծվել են 17-րդ դարում։ Շվեդական փորձն անհաջող էր, և կառավարությունը հրաժարվեց ֆիատ համակարգից՝ հօգուտ արծաթի ստանդարտի ։ Հաջորդ երկու դարերի ընթացքում ֆիատ համակարգը փորձարկվեց Ֆրանսիայում, Կանադայում, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում ։ 20-րդ դարում Ամերիկան որոշակիորեն սահմանափակեց ապրանքային արժույթի օգտագործումը, իսկ 1933 թվականին ամերիկյան կառավարությունը դադարեց թղթադրամը ոսկու հետ փոխանակելու պրակտիկան։ 1972 թվականին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները, նախագահ Նիքսոնի օրոք, հրաժարվեց ոսկու ստանդարտից ՝ Բրետոն-Վուդսյան համակարգից, և անցավ ֆիատ արժութային համակարգին։ Ֆիատ արժույթն սկսեց կիրառվել ամբողջ աշխարհում ։
Առանձնահատկություններ
Ֆիատ փողերը, ի տարբերություն ոսկե մետաղադրամների կամ թղթադրամների, որոնք կարող են փոխարկվել թանկարժեք մետաղների, ապահովված են վստահությամբ այն թողարկած կառավարության նկատմամբ։ Ֆիատ փողերը թողարկած կառավարությունները ձեռք են բերում ճկունություն սեփական արժույթները կառավարելու, դրամավարկային քաղաքականություն սահմանելու և համաշխարհային շուկաների կայունացման գործընթացներում։ Ֆիատ փողերի թողարկումը սահմանափակում չունի, ինչը կարող է հանգեցնել հիպերինֆլյացիայի։ Դրանց շրջանառությունը կարգավորելու համար ամբողջ աշխարհում վերահսկվում են ֆինանսական բոլոր գործառնությունները ։ Ֆիատ փողերը գործում են կանխիկ, ավանդ կամ էլեկտրոնային եղանակով։ Ժամանակակից թվային տեխնոլոգիաները հնարավորություն են տալիս կատարել վճարումներ ոչ թե կանխիկ եղանակով, այլ անհպում վճարման սկզբունքով՝ հեռախոսով կամ քարտով։ Որպես վճարման միջոց՝ ֆիատ փողերը նման են կրիպտոարժույթին` երկու միջոցներն էլ ապահովված չեն ոսկով կամ ապրանքներով։  Կրիպտոարժույթն ստեղծվում և վերահսկվում է գաղտնագրային մեթոդներով, չունի մեծ կշիռ համաշխարհային տնտեսության մեջ և երաշխավորված չէ պետության կողմից, մինչդեռ ֆիատ փողերը երաշխավորված են թողարկող պետության կողմից։ Կրիպտոարժույթի երաշխավորված չլինելը իրավունք չի տալիս համարվել ֆիատ փող ։ Այսպիսով՝ ֆիատ փողեր են համարվում կանխիկ թղթադրամները, մետաղադրամները, փոխառությունները, պարտատոմսերը, մուրհակները, չեկերը և օգտագործվում են տարադրամի փոխանակման համար ։
Տեսակներ
Գոյություն ունեն փաստացի ֆիատներ և վարկային ֆիատներ հասկացությունները։ Փաստացի ֆիատները ամենօրյա կիրառվող թղթադրամներն ու մետաղադրամներն են, իսկ վարկային ֆիատները բանկերի՝ թղթադրամների, չեկերի կամ պարտատոմսերի տեսքով թողարկվող պարտավորություններն են ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Փող Կատեգորիա:Դրամական միավորներ Կատեգորիա:Տնտեսություն Կատեգորիա:Դրամական բարեփոխումներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ Կատեգորիա:Դրամավարկային քաղաքականություն Կատեգորիա:Ֆինանսներ Կատեգորիա:Թղթադրամներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն
Ռակիա
Ռակիա, Ռակիջա, Ռաչիու կամ Ռակի, Բալկաններում տարածված տարատեսակ մրգային խմիչքների հավաքական անվանումնն է։ Ռակիայիում ալկոհոլը սովորաբար կազմում է 40%, սակայն տնային պայմաններում պատրաստված ռակիան կարող է պարունակել ավելի շատ (սովորաբար 50%)։
Աստերոիդների ցանկ (277401-277500)
Աստերոիդների ցանկ (277301-277400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (277501-277600)
Ռակիա
Ստուգաբանություն
Մրգային խմիչքները Բալկանյան տարբեր լեզուներում հանդիպում են նմանատիպ անուններով. սերբ․ rakija ; rakia ; ракия ; ракија ; rakı (/rɑːˈkiː/, /rɑːˈkuː/, /rɑːˈkɜːr/). Նմանատիպ խմիչքներ կան նաև այլ երկներում, Սլովենիայում ՝ sadjevec ; Ռումինիայում ՝ țuică (կամ pălincă ) ; իսկ Սլովակիայում և Չեխիայում ՝ pálenka:
Ընդհանուր ակնարկ
Ռակիան արտադրվում է ֆերմենտացված և թորած մրգերից, սովորաբար սալորից և խաղողից, ինչպես նաև ծիրանից, տանձից, կեռասից կամ ազնվամորիից։ Ավելի քիչ օգտագործվող մրգերն են դեղձը, խնձորը, թուզը, մոշը և սերկևիլը։ Տարածված համերն են՝ šljivovica և țuică, արտադրված սալորից, kajsija, արտադրված ծիրանից, կամ grozdova / lozova -ն որոնք տարածված են Բուլղարիայում, raki rrushi տարածված են Ալբանիայում և Կոսովոյում, իսկ lozovača / komovica Խորվաթիայում, Հյուսիսային Մակեդոնիայում, Չեռնագորիայում։ Սերբիայում և Բոսնիայում բոլոր տեսակները արտադրվում են խաղողից։ Սրանք նման են, «Զիվանիա» -ին որն տարածված է Կիպրոսում։
Նմանատիպ խմիչքներ արտադրվում են մի շարք եվրոպական երկրներում ՝ Ռումինիայում, Մոլդովայում, Լեհաստանում, Ուկրաինայում, Չեխիայում, Հունգարիայում, Սլովակիայում, Բուլղարիայում :Եվրոպաից դուրս այս տիպի խմիչքները տարածված են նաև ՝ Կովկասում։ Ալբանիայում ռակիան ամենից հաճախ պատրաստում են խաղողից՝ մեղմ կլիմայական շրջաններում, կամ սալորից (և երբեմն՝ թթից, thanë (կարնելիական բալից), ավելի ցուրտ կլիմայական շրջաններում ընկույզից։
Կատեգորիա:Ալկոհոլային խմիչքներ Կատեգորիա:Ալկոհոլային խմիչքներ արտադրողներ Կատեգորիա:Ռումինական թորած խմիչքներ Կատեգորիա:Մաեդոնական թորած խմիչքներ Կատեգորիա:Խորվաթական թորած խմիչքներ Կատեգորիա:Բուլղարական թորած խմիչքներ Կատեգորիա:Սերբական թորած խմիչքներ Կատեգորիա:Ալբանական թորած խմիչքներ Կատեգորիա:Սլովենական թորած խմիչքներ Կատեգորիա:Բոսնիական թորած խմիչքներ Կատեգորիա:Ավանդական խմիչքներ Կատեգորիա:Չեռնոգորիական թորած խմիչքներ
Սահա (գյուղ, Յիելեհտմե շրջան)
Սահա (Saha), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Յիելեհտմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 150 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Յիելեհտմե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Մամեդ (Զանգեզուրի գավառ)
Մամեդ, գյուղ Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ 1986 թվականի դրությամբ կրում էր Մահմուդլու անվանումը և մտնում էր Ադրբեջանի Ղուբաթլուի կազմի մեջ ։
Բնակչության մասին տեղեկություններ հայտնի չեն։
Սասո դի Կաստալդա
Սասո դի Կաստալդա ( Sasso di Castalda), կոմունա Իտալիայում, Բազիլիկատա մարզում՝ Պոտենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 871 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 19 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 45,1 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 85050։ Հեռախոսային կոդը՝ 0975։
Կոմունայի հովանավորն է Սան Ռոկոն։ Տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 16-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Չելիո
Չելիո (Cellio), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզում։ Մտնում է Վերչելի գավառի կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 1005 կմ² տարածք։ Բնակչությունը 2008 թվականի տվյալներով 903 մարդ է։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 0163։ Փոստային ինդեքս 13024։ Խտությունը՝ 90 մարդ/կմ²։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դերկաչի (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)
Դերկաչի (Деркачі), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դերկաչի գյուղում բնակվում էր 171 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մեսիլե
Մեսիլե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։
Վարվառա Ավետիսյան
Վարվառա Ալեքսանդրի Ավետիսյան, հայ վիրուսաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1974):
Կենսագրություն
Վարվառա Ավետիսյանը ծնվել է 1913 թվականի ապրիլի 24-ին, Կրասնոդար քաղաքում։ 1939 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1942-1947 թվականներին աշխատել է Երևանի Համաճարակաբանության, վիրուսաբանության և բժշկական մակաբուծաբանության ինստիտուտում, 1947-1953 թվականներին՝ ԲՑԺ-վակցինայի, 1953-1979 թվականներին՝ իր նախաձեռնությամբ կազմակերպված վիրուսային վարակների լաբորատորիաների վարիչ։ 1974-1979 թվականներին, միաժամանակ՝ նույն ինստիտուտի փոխտնօրեն ։
Աշխատանքները վերաբերում են վարակիչ լյարդաբորբի, կատաղության, գրիպի և գրիպանման հիվանդությունների, ծաղկապատվաստման, իմունիտետի հարցերին ։
Մահացել է 1994 թվականի մարտի 6-ին, Երևանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ վիրուսաբաններ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Չուկուլի
Չուկուլի (ჩუკული), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Լենտեխի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1400 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Լենտեխիից հեռու է 32 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 58 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Լենտեխի շրջան
Heaven (երգ, Բրայան Ադամս)
«Heaven», կանադացի երգիչ, կիթառահար և երգերի հեղինակ Բրայան Ադամսի երգը, որը թողարկվել է 1985 թվականի ապրիլի 9-ին՝ որպես նրա «Reckless» չորրորդ ալբոմի երրորդ սինգլ։ Երգի հեղինակներն են Բրայան Ադամսը և Ջիմ Վալանսը, իսկ պրոդյուսերները՝ Բոբ Քլիմոնթեյնը և անձամբ Ադամսը։ Սինգլը գլխավորել է ամերիկյան «Billboard Hot 100» հիթ-շքերթը և Կանադայում ստացել ոսկե հավաստագրում։
Պատմություն
1983 թվականին Ադամսն ավելի քան 100 անգամ հանդես է եկել «Journey» խմբի հետ, նա խմբի «Frontiers Tour» համերգային շրջագայությանը ներկայացել է առաջինը։ Այդ ժամանակ Ադամսը Ջիմ Վալանսի հետ գրել է նոր երգ, որն անվանվել է «Heaven»։ Երգի ստեղծման համար ոգեշնչման աղբյուր է հանդիսացել «Journey» խմբի «Faithfully» երգը ։ Երգը ձայնագրվել է 1983 թվականի հունիսի 6-ին և 7-ին Նյու Յորքի «Power Station» ստուդիայում ։ Սկզբում պրոդյուսերներից մեկը, որի հետ այն ժամանակ աշխատել է Բրայանը, խորհուրդ չէր տալիս «Heaven»-ը ներառել նոր ալբոմում՝ պատճառաբանելով, որ այն չափազանց «թեթև» է նրա համար։ Եվ միայն վերջին պահին Ադամսը մտափոխվել է և այն ներառել «Reckless» ալբոմում ։
Տեսահոլովակ
Երկրորդ տեսահոլովակը նկարահանվել է Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաք Լոնդոնում անցկացվող կենդանի համերգի ժամանակ։ Այս տեսահոլովակն առաջադրվել է MTV երաժշտական տեսահոլովակի մրցանակաբաշխության «Լավագույն կինեմատոգրաֆիա» անվանակարգի ։
DJ Sammy-ի տարբերակ
2001 թվականին եվրոպացի դիջեյներ իսպանացի Sammy-ն և գերմանացի Yanou-ն ձայնագրել են «Heaven» երգի պարային տարբերակը (վոկալիստը եղել է հոլանդացի երգչուհի Do-ն)։ Այն բրիտանական հիթ-շքերթում զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը, Միացյալ Նահանգներում՝ ութերորդ։
Երգն ունի մի քանի տարբերակներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրայան Ադամսի երգեր Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Երգեր մահվան մասին Կատեգորիա:Ռոք երգեր Կատեգորիա:2002 սինգլներ Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Վիշնյովոե (գյուղ, Ժիտոմիրի շրջան)
Վիշնյովոե (Вишневе), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վիշնյովոե գյուղում բնակվում էր 131 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,055 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2381,82 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վենգ (Իզար)
Վենգ  (Weng), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա համայնքում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Լանդսհուտ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1396 մարդ, տարածքը՝ 15,62 կմ² (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 2 74 188։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ջոնաթան Դեյթոն
Ջոնաթան Դեյթոն (Jonathan Dayton, ), Նյու Ջերսիի բնակիչ, ամենաերիտասարդ սահմանադրության հեղինակն աշխարհում. իր ժամանակին նա է գրել ԱՄՆ Սահմանադրությունը։
Կենսագրություն
1795-1799 թթ. Կոնգրեսում իր աշխատանքի չորրորդ և հինգերորդ շրջաններում նա Ներկայացուցիչների պալատի նախագահի պաշտոնում էր։ 1799-1805 թթ. ծառայել է ԱՄՆ Սենատում։
Նրա անունով է կոչվել Դեյթոն քաղաքը, որը գտնվում է Օյահո նահանգում։
Ժառանգություն
Օհայոի Դեյթոն քաղաքը կոչվել է Ջոնաթան Դեյթոնի անունով, թեև նա երբեք չի եղել այդ բնակավայրում։ Այն հիմնադրվել է 1796 թ.-ին, այն ժամանակ, երբ Դեյթոնը ստորագրեց Սահմանադրության հաստատման փաստաթուղթը։ Մինչ այդ քաղաքի տարածքը 250,000 ակր (1.011 կմ ²) պատկանում էր Արթուր Սենտ-Կլերի, Ջեյմս Ուիլկինսոնի և Իսրաիլ Լադլուի ընկերությանը (տարածք Մայամիի գետավազանում)։ Նրա անունով են կոչվել Նյու Ջերսի նահանգի Ջոնաթան Դեյթոնի ավագ դպրոցը, Նյու Ջերսի նահանգի Դեյթոն շրջանը, Նյու Ջերսիի Դեյթոն թաղամասը,Նյու Ջերսիի նահանգի Դեյթոնյան փողոցը, Դեյթոն թաղամասը և՛ Դեյթոնում, և՛ Նյու Ջերսիում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդարաններ ըստ երկրի Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պետական կառուցվածք Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Թիսել
Թիսել (თისელი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Ախալցխայի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 147 մարդ ։
Վիջանելո (Իտալիա)
Վիջանելո (Viggianello), կոմունա Իտալիայում, Բազիլիկատա մարզում՝ Պոտենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 3489 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 29 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 119 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 85040։ Հեռախոսային կոդը՝ 0973։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Մեծ նահատակ Եկատերինան։ Տոնը նշվում է օգոստոսի վերջին կիրակի և նոյեմբերի 25-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կաշարի (գյուղ, Զադոնսկի շրջան)
Կաշարի (Кашары), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Զադոնսկի շրջանի կազմում։ Գյուղը գտնվում է Դոն գետի ձախ ափին։ Արևմտյան սահմանի երկայնքով անցնում է Չերնիգովկա գետը, աջ ափին գտնվում է Նեչաևկա գյուղը։ Կաշարի գյուղը գտնվում է Զադոնսկ-Դոնսկոե ավտոճանապարհի մոտ։
Պատմություն
XIX դարի վերջին համալիրը սկսեց հնանալ։ 1900-1901 թվականներին այն վերակառուցել են, իսկ գեղանկարիչ Շալամովը նկարազարդել է կամարը։ Խորհրդային տարիներին Կաշարի գյուղի եկեղեցին չէր օգտագործվում, իսկ գեղանկարչությունը փչացել էր։ Այսօր այն համարվում է ճարտարապետական հուշարձան է։
Ավտոնոմովյան եկեղեցին այժմ վերականգնվում է։ Սակայն 2008 թվականի ապրիլի 22-ի լույս 23-ի գիշերը տաճարը թալանվել է (գողացվել է շինանյութ)։ Այդ պատճառով վերակառուցումը ձախողվել էր .:
Բնակչություն
2010 թվականի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում էր 1118 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Զադոնսկի շրջանի բնակավայրեր
Աուտիլյա դել Պինո
Աուտիլյա դել Պինո (Autilla del Pino) ազգային կենտրոն և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Պալերես պրովինցիայի Կաստիլիա ի Լեոն ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տեռա դե Կամպոս շրջանում։ Տարածքը կազմում է 34.58 կմ2, բնակչությունը՝ 237 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 10 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ալլաս Շամպայն
Ալլաս Շամպայն (Allas-Champagne), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Արշյակ համայնքի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ժոնզակ շրջանը։ Համայնքի INSEE կոդ՝ 17006:
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 254 մարդ։
Սահառգու
Սահառգու (Sahargu), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Տուդուլիննա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 23 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Տուդուլիննա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
(1568) Այսլին
(1568) Այսլին (Aisleen), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1946 թվականի օգոստոսի 21-ին Էռնեստ Ջոնսոնի կողմից Յոհանեսբուրգում ։
Այսլին աստերոիդը պատկանում է Ֆոկեայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդների ուղեծրերը ունեն մեծ կիսաառանցքներ, ընկած 2,25-ից մինչև 2,5 ա. մ. միջակայքում և 0,1-ից ոչ մեծ էքսցենտրիսիտետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆոկեայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1946 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էռնեստ Ջոնսոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Շիրակ Պապանյան
Շիրակ Ծառուկի Պապանյան, հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1965): ԽՄԿԿ անդամ (1944): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Կենսագրություն
Շիրակ Պապանյանը ծնվել է 1916 թվականին, Ախուրյանի շրջանի Ախուրիկ գյուղում։ 1939 թվականին ՀԽՍՀ լուսավորության նախարարությունը Երևանի պետական մանկավարժական ինստիտուտի 4-րդ կուրսի ուսանող Շիրակին գործուղել է գյուղական շրջանները՝ փոխարինելու բանակ զորակոչված ուսուցիչներին։ Շիրակն Ախուրյանի շրջանի Ոսկեհատ գյուղի դպրոցում նշանակվել է ուսմասվար, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ Եղել է նաև նույն դպրոցի տնօրեն ։
1942 թվականի հունվարին զորակոչվել է բանակ և ուղարկվել ռազմաճակատ։ Նա 35-րդ բանակի 20-րդ դիվիզիայի 20-րդ գնդում իր առաջին մկրտությունը ստացել է Կալինին քաղաքի մատույցներում։ Դիվիզիան ազատագրել է Պսկով, Նեվել քաղաքները և մի շարք բնակավայրեր։ Այնուհետև տեղափոխվել է 1-ին Բելոռուսական ռազմաճակատ, Բերեզինան դարձել է գերմանացի զավթիչների գերեզմանոց։ Այնուհետև ազատագրել են Օրշա քաղաքը։ Այդ մարտերում ցուցաբերած արիության համար պարգևատրվել է «Խիզախության համար» մեդալով։ Մերձբալթյան ռազմաճակատում մասնակցել է լիտվական անտառներում պաշարված գերմանական զորքերի ջախջախմանը։ Պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով։ 1944 թվականին ռազմաճակատում Պապանյանը ընդունվել է կուսակցության շարքերը ։
1945 թվականին Պապանյանը զորացրվել է բանակից, վերադարձել հայրենի Ախուրյանի շրջանի Ախուրիկ գյուղ և աշխատել որպես դպրոցի տնօրեն, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ Աշխատել է նաև շրջանի Ոսկեհատ գյուղում, իսկ 1954 թվականից եղել է Ախուրիկի միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։ 1965 թվականին Պապանյանին շնորհվել է ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցչի կոչում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Ախուրիկ գյուղում ծնվածներ
Հատուկ օդային ծառայություն
Հատուկ օդային ծառայություն (Special Air Service, SAS), Մեծ Բրիտանիայի զինված ուժերի ստորաբաժանում, որը պաշտոնապես հիմնադրվել է 1950 թվականի մայիսի 31-ին ։ Համարվում է Մեծ Բրիտանիայի հատուկ նշանակության զորքերի (UKSF) մասը և որպես մոդել է հանդիսացել հատուկ նշանակության ստորաբաժանումների համար ամբողջ աշխարհի տարբեր երկրներում ։ SAS-ը, Հատուկ նավակային ծառայության, Հատուկ հետախուզական գնդի, Հատուկ նշանակության ուժերի աջակցության խմբի և հատուկ նշանակության 18-րդ կապի գնդի հետ համատեղ ձևավորում են Մեծ Բրիտանիայի հատուկ նշանակության զորքերը՝ հատուկ նշանակության զորքերի կառավարման պետի հրամանատարությամբ։
SAS-ի 22-րդ գունդը ձևավորվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Գնդի ծառայող «Increment» համահավաք ջոկատը գործում է MI6 արտաքին հետախուզության շահերից ելնելով ։
Պատմություն
SAS ստորաբաժանումը ստեղծվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ լեյտենանտ Դևիդ Սթերլինգի կողմից, ստեղծման պաշտոնական ամսաթիվ է համարվում 1941 թվականի օգոստոսի 24-ը։
Ստորաբաժանումը համալրված էր օդադեսանտային զորքերի կամավորներից, որոնց հիմնական խնդիրն էր հանդիսանում ռեյդեր և դիվերսիոն ակցիաներ իրականացնել թշնամու թիկունքում Հյուսիսային Աֆրիկայում։
1946 թվականի նոյեմբերի 30-ին ստորաբաժանումը պաշտոնապես լուծարվել է, սակայն 1947 թվականին Artists Rifles (Բրիտական կամավորական գունդ) ստորաբաժանման հիման վրա ձևավորվել էր ժամանակակից SAS:
Խնդիրներ
SAS-ի հիմնական խնդիրներն են հանդիսանում ՝
Կազմակերպչական կառուցվածք
Հատուկ օդային ծառայությունը Մեծ Բրիտանիայի զինված ուժերի կորպուս է։ Ներկայացված է երեք գնդերի տեսքով՝ SAS-ի 21-րդ գունդ (Artists), SAS-ի 22-րդ գունդ, SAS-ի 23-րդ գունդ։
Դրանցից յուրաքանչյուրն ունի տարբերակիչ հատկանիշներ և նշանակություններ.
Անվանապես SAS-ի շտաբ-կայանը տեղակայված է Stirling Lines-ում (ստորաբաժանման հիմնադիր Դևիդ Ստերլինգի պատվին), Անգլիայի Հերեֆորդ քաղաքում ։ Շտաբը կրում է «Կրեմլ» անվանումը։ Ստորաբաժանումը տեղակայված է Հերեֆորդից հյուսիս-արևմուտք մոտ երեք մղոն հեռավորության վրա, Քրեդենհիլ կոչվող վայրում։
Համատեղ գործողություններ
SAS-ը համատեղ գործողություններ է անցկացրել տարբեր երկրների հատուկ նշանակության ստորաբաժանումների հետ.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի զինված ուժեր
(9433) 1997 CF3
(9433) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի փետրվարի 3-ին NEAT ծրագրի կողմից Հալեկալայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,360681 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,142 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5794 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1324,81 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,271737 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,61° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1997 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:NEAT ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մեսջիդ
Մեսջիդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Խրենովկա (գյուղ, Իլինեցկոեի շրջան)
Խրենովկա (Хрінівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Իլինեցկոեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1450 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Խրենովկա գյուղում բնակվում էր 601 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,16 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 278,24 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Իլինեցկոեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1450 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ացինանանայի խոնավ անտառներ
Խոնավ արևադարձային անտառներ ացինանանա, Մադագասկար կղզու արևելյան ափին տեղակայված ռելիկտային անտառներ։ Մոտ 60 միլիոն տարի առաջ ձևավորված աշխարհագրական առումով մեկուսացված եզակի տարածք, որտեղ կան բույսերի և կենդանիների էնդեմիկ տեսակներ, որոնց 80% -ը տարածված են միայն ացինանանա անտառներում ։
2007 թվականին անտառներում տեղակայված մի շարք պահպանվող տարածքներ ընդգրկվեցին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում, իսկ 2010 թվականին անտառներն ընդգրկվեցին ոչնչացման սպառնալիքով ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության վտանգված օբյեկտների ցանկում ։
Ֆիզիկական և աշխարհագրական բնութագիր
Երկար ժամանակ Մադագասկարը հին Գոնդվանա մայրցամաքի մի մասն էր, որը գտնվում էր Աֆրկայի և Հնդկաստանի միջև։ Մոտ 160 միլիոն տարի առաջ այն առանձնացավ Աֆրիկայից, իսկ 60 միլիոն տարի առաջ՝ Հնդկաստանից։ Երկարատև մեկուսացումը հանգեցրել է կղզու եզակի կենսաբազմազանության առաջացմանը, որը երբեմն կոչվում է «յոթերորդ մայրցամաք» ։
Արևադարձային անտառները հիմնականում տեղակայված են կղզու արևելյան ափին, ինչպես նաև հյուսիսում։ Հնդկական օվկիանոսից փչող խոնավ քամին փոխազդում է կղզու արևմտյան մասի չոր կլիմայի հետ։ Հյուսիսում՝ Մադագասկարի ազգային պարկի տարածքում լինում են Արևադարձային ցիկլոներ ։
Բուսական և կենդանական աշխարհ
Մոտ 12,000 էնդեմիկ բուսատեսակներ աճում են արևադարձային անտառներում ։
Ացինանանաի անտառում ապրում են մեծ թվով կենդանիներ որոնք ներառվել են Կարմիր գրքում և Բնության պաշպանության միջազգային միության կազմում։ Մադագասկարի 123 տեսակի թևավոր կաթնասուններից 78 տեսակը ապրում են այս անտառներում, և Կարմիր գրքում ընդգրկված են գրեթե բոլորը տեսակները ։ Կարմիր գրքում ընդգրկված են կաթնասունների բոլոր 25 տեսակները, որից 8-ը գտնվում են ծայրահեղ վիճակում, 9-ը՝ վտանգավոր վիճակում ևս 5-ը` սպառնալիքի տակ ։
Տարածքի պաշտպանություն
Պետական արգելավայրերը և ազգային պարկերը զբաղվում են անտառային տարածքների պաշտպանությամբ։ Ութ ազգային պարկեր առաջադրվել են Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկվելու համար, որը ներկայացնում է անտառի ընդհանուր տարածքի 20-25% -ը կղզու արևելյան ափի երկայնքով։ Բացի ազգային պարկերի հայտնի տարածքներից ինչպիսիք են Մարուդզեդզին, Մասուալան, Մինդունգին Անդուհախելան և այլ տարածքներ մասնավորապես՝ Զախամենան, Ռանումաֆանա, Անդինգիտրան, գրեթե չեն ուսումնասիրվել ։
Այնուամենայնիվ Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում՝ 479.66 կմ² ընդհանուր մակերեսով վեց ազգային պարկ է ընդգրկվել ութի փոխարեն և հնարավոր է, որ այլ ոլորտներ ունեն կենսաբազմազանության ավելի բարձր մակարդակ, քան առաջարկվածները ։
Աղյուսակում ներկայացված են Համաշխարհային ժառանգության վայրի բոլոր բաղադրիչները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II Կատեգորիա:Անտառներ Կատեգորիա:Աֆրիկա Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն
Արևմտյան գորիլա
Տարածվածություն
Արևմտյան գորիլան տարածված է Կամերունում, Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունում, Հասարակածային Գվինեայում, Գաբոնում, Նիգերիայում, Անգոլայում և Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում։ Ապրում են ցածրադիր արևադարձային անտառներում, խիտ կանաչ բուսականությամբ հարուստ և ճահճացած վայրերում ։
Արտաքին տեսք
Արևմտյան գորիլան պատկանում է կաթնասունների բարձր կարգին։ Արուների մարմնի երկարությունը հասնում է 1,7 մետրի, իսկ քաշը կարող է հասնել մինչև 160 կիլոգրամի։ Էգերը համեմատաբար ավելի փոքր են, նրանց մարմնի երկարությունը չի գերազանցում 1.4 մետրը, իսկ քաշը՝ 80 կիլոգրամը։ Այս գորիլաները ամենափոքրն են գորիլաների ցեղատեսակի մեջ։ Ունեն խոշոր գլուխ, միջին չափի ականջներ, փոքր աչքեր, մարմինը ճարպոտ է՝ պատված շատ մուգ, համարյա սև բրդով, չունեն պոչ։ Վերջույթները, դեմքը և ականջները պատված չեն բրդով։ Ժամանակի ընթացքում մեջքի մազերը թափվում են ։ Թաթերը լայն են, մատերը՝ հաստ, եղունգները՝ ամուր։ Գորիլայի մաշկը սև գույնով է պատված ողջ կյանքի ընթացքում։ Արևմտյան գորիլաները քայլում են չորեքթաթ, սակայն երբեմն ընդունում են նաև ուղղահայաց դիրք ։
Բազմացում
Էգերի հղիությունը տևում է 9 ամիս։ Նրանք կարող են ծննդաբերել մի ձագ, որին կրում են մեջքի վրա։ Մեծանալով ձագը սկսում է շարժվել ինքնուրույն գորիլայի խմբերում, բայց մայրը հոգ է տանում նրա մասին մինչև 5 տարեկանը։ Արևմտյան գորիլաների սեռական հասունությունը սկսվում է 12 տարեկանից։ Կյանքի միջին տևողությունը 34 տարի է։
Ապրելակերպ
Արևմտյան գորիլաները ապրում են խմբերով, որոնք կազմված են 2-20 գորիլաներից։ Խմբի կառուցվածքն է՝ մեկ արու և մի քանի էգեր։ Գլխավորը արուն է, որը առաջնորդում է խումբը։ Դեռահասության շրջանում դեռահաս գորիլան լքում է խումբը։ Արուները բազմացման շրջանում անցնում են մի խմբից մյուսը։ Սովորաբար նրանք բազմանում են 8-9 տարեկան։ էգերի հղիությունը տևում է 250-270 օր։ Ծնվում է մեկ ձագ։ Ձագի հանդեպ խնամքը կատարվում է մինչև 4 տարեկան։
Գորիլաները տեղաշարժվում են շուրջ 1-4 կմ-ի վրա։ Նրանց բնակվելու մակերեսը կազմում է շուրջ 30 կմ², բայց նրանք ուշադիր չեն իրենց տարածքների նկատմամբ։ Գորիլաների սննդակարգում մեծ տեղ են գրավում մրգերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անհետացող կենդանիներ Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գորիլաներ Կատեգորիա:Կաթնասուններ Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ Կատեգորիա:Պրիմատներ
Ցանա
Ցանա (ცანა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Լենտեխի շրջանում ։
Ցածիգետ
Ցածիգետ, գետակ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Զոհաջրի օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Կարծրաքար լեռան արևելյան լանջերից և մայր գետին է միանում Սալվարդ գյուղի մոտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Զոհաջուր գետի վտակներ
Ցանա
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Լենտեխիից հեռու է 56 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 0 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Լենտեխի շրջան
Now United
Now United, միջազգային փոփ խումբ, որը ստեղծված "American Idol"-ի հիմնադիր և "Spice Girls" խմբի մենեջեր Սայմն Ֆուլերի կողմից։ Խումբը կազմված է 14 տարբեր երկրների երիտասարդ և տաղանդավոր  արտիստներից  ։ Խումբը կառավարում է XIX Entertainment-ը։ Պաշտոնական դեբյուտը տեղի է ունեցել 2018 թվականին։
Պատմությունը
2017: Նախնական դեբյուտ
2016 թվականի կեսերին American Idol-ի հիմնադիր և  Spice Girls-ի մենեջեր Սայմն Ֆուլերը սկսեց խմբի համար երգիչների որոնումները, որոնք կլինեին տարբեր երկրներից։ Ընտրվեցին 14 մասնակիցներ տարբեր ազգություններից։ Մասնակիցների ընտրությունը անցնում էր թվային հարթակների միջոցով, ինչպիսիք են Instagram-ը, Facebook-ը, YouTube-ը, ինչպես նաև հետևողների։
2017 թվականի դեկտեմբերի 5 -ին Now United-ը թողարկեց «Summer in the City» առաջին երգը, իր տեսահոլովակով։
2017-2019 թվականներին թողարկել է 9 երգ։ 2019 թվականի հուլիսի 24 -ին իրենց պաշտոնական Youtube ալիքում պետք է թողարկվի "Summer" նոր երգը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժշտական խմբեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկյան փոփ խմբեր Կատեգորիա:2017 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Նավակ (շախմատ)
Նավակ (յունիկոդ` ♖♜), շախմատի խաղաքար։ Համարվում է, որ նավակի նյութական արժեքը հավասար է մոտավորապես 5 զինվորի։ Ուժով գերազանցում է թեթև խաղաքարերին` փղին և ձիուն։ Սկզբնախաղում նավակները զբաղեցնում են a1 և h1 (սպիտակ նավակները), a8 և h8 (սև նավակները) դաշտերը։
Նավակի քայլերը
Նավակը կարող է տեղափոխվել ցանկացած դաշտ՝ հորիզոնական և ուղղահայաց ուղղություններով (պայմանով, որ ճանապարհին չկա այլ խաղաքար)։ Նավակը, որ դաշտում էլ գտնվի, եթե ճանապարհին չկան այլ խաղաքարեր, միշտ վերահսկում է 14 դաշտ։
Նավակը շախմատի պարտիայում
Նավակի դերը պարտիայում չափազանց մեծ է։ Թեև սկզբնախաղում նավակները զարգացած չեն, նրանք կարող են մասնակցել փոխատեղմանը, որից հետո միջնախաղում դիրքային պայքարում գրոհում են ուղղահայաց գծերը։ Վերջնախաղում նավակները հաճախ օգնում են անցունակ զինվորներին և մասնակցում են մրցակցի արքան խաղատախտակի որոշակի հատվածից «կտրելուն»։ Արքայով և նավակով հնարավոր է մատ հայտարարել, բայց, դրանով հանդերձ, նավակային վերջանախաղերը համարվում են ամենաբարդը և պահանջում են տեսական խոր գիտելիքներ։
Փոխատեղում
Փոխատեղումը քայլ է, երբ կատարվում է արքայի և նավակի միաժամանակյա տեղաշարժ. արքան տեղափոխվում է նավակներից մեկի ուղղությամբ երկու դաշտ, իսկ նավակը տեղադրվում է այն դաշտում, որի վրայով անցել է արքան։ Դեպի արքայական թև կատարվող փոխատեղումը կոչվում է կարճ փոխատեղում (կրճատ նշանակվում է 0-0), իսկ դեպի թագուհու թևը՝ երկար փոխատեղում (0-0-0)։
Փոխատեղումը թույլատրելի է հետևյալ պայմաններին բավարելու դեպքում.
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Շախմատ Կատեգորիա:Շախմատի խաղաքարեր
Վիսոկայա Պեչ
Վիսոկայա Պեչ (Висока Піч), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վիսոկայա Պեչ գյուղում բնակվում էր 2 159 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,209 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1033014 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կաշենո (գյուղ, Վելիժսկի շրջան)
Կաշենո (Кашено), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 26 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (104701-104800)
Աստերոիդների ցանկ (104601-104700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (104801-104900)
Կիվի (գետ, թափվում է Սուլա)
Կիվի (Киви), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում Մուեզերսկի շրջանում։ Գետի երկարությունը 15 կմ է, ավազանի տարածքը 26,7 կմ2։ Գետը սկիզբ է առնում Կորպի լճից։ Հոսում է հարավային և հարավարևելյան ուղղությամբ։ Թափվում է Սուլա լիճ։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կարելիի ավազան, Ֆինլանդիայի և ՌԴ սահմանին, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Պատկանում է Կարելիի ավազանային շրջանին, Բալթիկ ծովի ավազան։
Գրիգորի Գագարին
Գրիգորի Գրիգորևիչ Գագարին (ռուս.՝ князь Григорий Григорьевич Гагарин, ), իշխան, ռուս նկարիչ, նկարազարդող, արվեստի հետազոտող, ճարտարապետ, Նորին կայսերական մեծության պալատական օբեր-գոֆմեյստեր, Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի փոխնախագահ, գեներալ-մայոր։
Կիվի (գետ, թափվում է Սուլա)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Գրիգորի Գագարին
Կենսագրություն
Գրիգորին վաղ տարիքից հետաքրքրվում էր նկարչությամբ։ Նրա առաջին փորձերը թվագրվում են 1815 թվականով։ Դրանք հիմնականում ջրաներկով արված նկարներ էին, ընտանեկան դիմանկարներ և գեղանկարներ։ Հաճախ օգնում էր ընտանեկան թատրոնի բեմանկարների հարցում։ Ոչ միայն նրա շրջապատը, այլ նաև Իտալիայում և Հռոմում տիրող մթնոլորտը ազդում էին նրա «էսթետիկական աշխարհընկալման» զարգացման վրա, քանի որ Հռոմն այն ժամանակ Եվրոպայի գեղարվեստական կենտրոնն էր։ 14 տարեկանում նա ընդունվել է Սիենայի Պտղոմեոսի քոլեջը։ Ընտանիքի հետ ճամփորդելու ընթացքում այցելել է նաև Փարիզ, որտեղ ապրում էր մորաքույրը՝ Սոֆյա Սվեչինան։
1829 թվականին Գրիգորի Գագարինը Փարիզում գրագրի պաշտոնով աշխատանքի է անցել։ Այդ ընթացքում հնարավորություն է ստացել Սորբոնում ճարտարապետություն և շինարարական գործ սովորել, զուգահեռաբար դասախոսություններ էր լսում մաթեմատիկայի, իրավունքի, բանասիրության և փիլիսոփայության թեմաներով։
1832 թվականին Գրիգորին մեկնել է Սանկտ Պետերբուրգ։ Հասարակության մեջ նա արագորեն ձեռք է բերել հմուտ նկարչի համբավ։ Նա ծանոթացել է Վասիլի Ժուկովսկու, Ալեքսանդր Պուշկինի, Վլադիմիր Օդոևսկու հետ։ 1832 թվականին նա մի շարք նկարազարդումներ է կատարել Պուշկինի «Ռուսլան և Լյուդմիլա» պոեմի համար, իսկ 1833 թվականին՝ «Հեքիաթ Սալթան թագավորի մասին» հեքիաթի համար։ Նույն թվականին մեկնել է Մոսկվա, որտեղ ջրաներկով նկարել է մոսկովյան ճարտարապետական հուշարձանները։ Նրա ուրվանկարները առանձնանում են մանրամասների պատկերմանն ուղղված ուշադրությամբ և հաջող կերպով մատուցում են շինություններից փոխանցվող ընդհանուր տպավորությունը։
1841 թվականին Գրիգորի Գագարինը ընդգրկվել է զինվորական ծառայության մեջ, պարգևատրվել Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշանով։ 1842 թվականին մասնակցել է իշխան Ալեքսանդր Չերնիշովի Դաղստան կատարվող արշավանքին։ 1848 թվականին գործուղվել է Թիֆլիս՝ իշխան Միխայիլ Վորոնցովի մոտ։ Բացի զինվորական և վարչական պարտավորություններից, որոնց համար արժանացել է մի շարք շքանշանների և կոչումների (ռոտմիստր, գնդապետ, գեներալ-մայոր), Գագարինը աշխատանք է տարել նաև կովկասյան քաղաքների կարիքները հոգալու համար։ Թիֆլիսում նրա նախագծով կառուցվել է թատրոնի շենք, վերականգնել է Սիոնի վանքի և այլ վանքերի, այդ թվում նաև Վրացական Բեթանիա վանքի որմնանկարները։
1858 թվականին նրան շնորհվել է գեներալ-մայորի կոչում, իսկ 1859 թվականին ստացել է Գեղարվեստի ակադեմիայի փոխնախագահի պաշտոնը ։ 1864 թվականին անցել է քաղաքացիական ծառայության՝ գաղտնի խորհրդականի պաշտոնով։ Ակադեմիայի փոխնախագահի պաշտոնն զբաղեցրել է մինչև 1872 թվականը։
Ստեղծագործություններ
Երիտասարդության տարիներին երկար ժամանակով արտասահմանում գտնվելը նպաստել էր արվեստի նկատմամբ Գրիգորի Գագարինի ունեցած սիրո ձևավորմանը։ Նա զբաղվում էր գեղանկարչությամբ և դեպի Արևելք կատարած ճամփորդությունները նպաստեցին, որպեսզի հրապուրվեր բյուզանդական սրբանկարչության և զարդապատկերների ոճով։ Հետագայում նա փորձել է կապ տեսնել բյուզանդական և ռուսական արվեստների միջև։ Հայտնի են «Le Caucase pittoresque» շքեղ հրատարակության համար արված նրա նկարները։ Գրիգորի Գագարինը նկարներ ունի նաև հայկական թեմաներով («Իջևանատուն Էրիվանում», «Էջմիածնի վանքը», «Հայ վաճառականների կանգառը», «Հայուհին», «Սևանա լճի ափին» և այլն)։
Ընտանիք
Գրիգորի Գագարինն ամուսնացել է երկու անգամ։ Առաջին անգամ ամուսնացել է 1843 թվականին՝ իշխան Նիկոլայ Դոլգորուկովի (Երկայնաբազուկ) դստեր՝ Աննա Նիկոլաևնայի հետ։ Ունեցել են մեկ դուստր։ Ծննդաբերելուց մի քանի օր հետո կինը մահացել է։
1847 թվականին ամուսնացել է պետական գործիչ, նահանգապետ Անդրեյ Դաշկովի դստեր՝ Սոֆյա Դաշկովայի հետ։ Այդ ամուսնությունից ունեցել է վեց երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մայիսի 11 ծնունդներ Կատեգորիա:1810 ծնունդներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հունվարի 30 մահեր Կատեգորիա:1893 մահեր Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:19-րդ դարի ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուս ճարտարապետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ռուս արվեստագետներ Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Գեներալ-մայորներ
Հաճնի հերոսամարտ
Հաճնի հերոսամարտ, Հաճն քաղաքի հայ բնակչության ինքնապաշտպանական մարտերը թուրքական կանոնավոր զորքերի դեմ։
Նախապատմություն
Հաճնը հայկական քաղաք է պատմական Կիլիկիայում։ 1915 թ-ի տվյալներով Հաճն քաղաքի 35.000 բնակիչներից 30.000-ը հայեր էին։ Սակայն 1915-ի Հայոց Ցեղասպանության ժամանակ Հաճնի հայերը բռնությամբ տեղահանվել և աքսորվել են Դեր Զոր, որտեղ նրանց մեծ մասը զոհվել է։ 1918-ին Կիլիկիայի վրա հաստատվեց Անտանտի երկրների հսկողությունը և թուրքական զորքերը դուրս բերվեցին (Մուդրոսի զինադադար) այնտեղից։ Հաճնի նախկին 30 հազար հայ բնակիչներից մոտ 8 հազարը վերադարձան։ 1920-ի սկզբին քեմալականների ճնշման տակ ֆրանսիացիները սկսեցին զորքերը դուրս բերել Կիլիկիայից։ Թուրքերը մեկը մյուսի հետևից գրավեցին Ուրֆան, Այնթապը, Մարաշը, Սիսը՝ դաժան հաշվեհարդար տեսնելով տեղի հայ բնակիչների հետ։
Ինքնապաշտպանության նախապատրաստումը
Զգալով վերահաս վտանգը Հաճնի հայերը իրենց կառավարիչ, փաստաբան Կարապետ Չալյանի նախաձեռնությամբ կազմեցին ինքնապաշտպանության բարձրագույն խորհուրդ (նախագահ՝ Հաճնի հոգևոր առաջնորդ Պետրոս Սարաճյան)։ Պաշտպանության հրամանատար նշանակվեց զորավար Անդրանիկ Օզանյանի զինակից, սպա Սարգիս Ճեպեճյանը, տեղակալ՝ Արամ Թերզյանը։ Կազմակերպվեց 4 վաշտ (հրամանատարներ՝ Կ. Օղուլլուքյան, Մ. Շխըրտմյան, Մ. Մանասյան, Վ. Ալթունյան), 60 հեծյալից բաղկացած էսկադրոն (հրամանատար Պ. Թերզյան)։ Ստեղծվեցին Կարմիր խաչի կազմակերպություն, պաշտպանությունն ապահովող այլ մարմիններ։ 16-50 տարեկան տղամարդկանց բաժանվեց 132 հրացան, հետագայում ևս՝ 300 հրացան և 200 ռումբ։ Հաճնը և շրջակայքը բաժանվեցին պաշտպանական 4 շրջանի, փորվեցին խրամատներ, կառուցվեցին դիրքեր և այլ ամրություններ, քաղաքում մտցվեց պարետային ժամ։ Ֆրանսիացի զինվորական ներկայացուցիչները բավարարվեցին մի քանի հարյուր հրացան տալով, և միաժամանակ թուրքերին տեղյակ պահեցին հայերի ինքնապաշտպանական քայլերի մասին։
Հարձակման նախապատրաստում
Քեմալական էմիսարները Հաճնցիների դեմ էին տրամադրում շրջակայքի թուրք ու քուրդ բնակչությանը, հրահրում ընդհարումներ։ Քաղաքամերձ գյուղերի վրա թուրքերի ավազակային հարձակումից հետո, մարտի 9-ին հաճնցիները պատվիրակություն ուղարկեցին Կիլիկիայի գլխավոր կառավարիչ նահանգապետ Բրեմոնի մոտ՝ խնդրելով օգնություն և զենք, սակայն մերժում ստացան։ Գրավելով շրջակա գյուղերը և կոտորելով բնակիչներին՝ թուրքերը շարժվեցին դեպի Հաճն։
Հերոսամարտը
Մարտի 17-ին թուրքական զորքերի հրամանատար Կոզան օղլու Դողանը Հաճնի պաշտպանության ղեկավարներին ներկայացրեց վերջնագիր՝ պահանջելով հանձնել քաղաքում գտնվող նախկին կամավորներին, 1000 հրացան և ուղարկել 3 բանագնաց՝ իբր խաղաղություն հաստատելու նպատակով։ Հայերը մերժեցին վերջնագիրը, ապրիլի 1-ին թուրքերն անցան հարձակման, քաղաքը գրեթե շրջապատվեց։ Ապրիլի 10-ին թուրքական զորքը գրոհեց Գոփուշ կոչվող թաղամասի վրա, իսկ 12-ին՝ Կիլիկիա թաղամասի և Սուրբ Հակոբ վանքի ուղղությամբ։ Կատաղի մարտերից հետո գրավեցին վանքը, սակայն լիակատար շրջապատման մեջ քաղաքը հերոսաբար պաշտպանվում էր։ Ծանր մարտերը շարունակվեցին մինչև հուլիսի 12-13-ը, երբ թուրքական հրամանատարությունը փորձեց բանակցությունների միջոցով ծնկի բերել Հաճնցիներին, սակայն՝ ապարդյուն։ Օգոստոսի 5-ին մոտ 200 կամավորներ Կայծակ Արամի (Թերզյան) ղեկավարությամբ աննկատ մոտեցան թուրքական դիրքերին, ոչնչացրին մի ամբողջ դասակ, գրաված ծանր հրանոթը տեղափոխեցին Հաճնի հրապարակ և կրակ բացեցին թուրքերի վրա։ Սեպտեմբերի 20-ին պաշտպանները գրավեցին Ռումլու գյուղը։ Ստանալով համալրումներ՝ թուրքական զորքն աստիճանաբար սեղմեց օղակը։ Մուստաֆա Քեմալի հրամանով թուրքական զորքերը հոկտեմբերի 14-ին անցան նոր հարձակման, հոկտեմբերի 15-ին գրավեցին Հաճնը, հրկիզեցին այն և կոտորեցին 6000 հայերի։ Միայն 365 հոգու հաջողվեց դուրս գալ շրջապատումից։ Հաճնի հերոսամարտը թուրքական ջարդարարների դեմ հայ ժողովրդի մղած պայքարի հերոսական էջերից է։
Տես նաև
Կատեգորիա:Հայ ազատագրական շարժում Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանություն Կատեգորիա:Հայկական դիմադրություն Կատեգորիա:1920 իրադարձություններ Կատեգորիա:1920 Հայաստանում
Ալբորան
Տեղեկագրություն
Կղզուց մոտավորապես 100 մ հյուսիս-արևելք գտնվում է Լա-Նուբե կղզին։
Կղզին գտնվում է սեյսմիկ գոտում՝ Աֆրիկյան և Եվրոպական երկրաբանական հարթակների խաչմերուկում և համարվում է տարբեր ուժգնության երկրաշարժերի էպիկենտրոն։ 1899 թվականին կղզում հայտնաբերվել է նոր հանածո և անվանվել է ալբորանիտ։
2003 թվականին Անդալուսիայի խորհրդարանը օրենք է ընդունել կղզին ու նրա շրջակա ջրերը ազգային բնական արգելոց հռչակելու մասին։
Վարչականորեն կղզին մտնում է Անդալուսիայի Ալմերիա պրովինցիայի նույնանուն համայնքի կազմի մեջ։
Կղզու բուսականությունը
1999 թվականին կղզում հայտնաբերվել է կաղամբազգիների ընտանիքին պատկանող Diplotaxis siettiana բույսը, որը 1979 թվականից ի վեր համարվում էր վերջնականապես ոչնչացած ։
Պատմություն
Կղզու անունը գալիս է թունիսեցի ծովահեն Ալ-Բորանիի անունից, ով օգտագործում էր կղզին որպես խարիսխային կայան, նավերի բազա հարձակումների համար, Ջիբրալթարի նեղուցը և Իսպանայի ափամերձ բնակելի տարածքներ անցնելու համար։ Ալբորանը գրավվել է 1540 թվականին Իսպանիայի կողմից, երբ մի Իսպանական գալլերի ջոկատ Բեռնարդինո Դե Մենդոսի հրամանատարությամբ խլեցին կղզին Բերբերի ծովահեններից, 16 նավակներից և 2500 մարդուց կազմված նավատորմով։ Նավատորմը սկզբում կառավարում էին Կառամանը և Ալի Խամետան, բայց հետո կառավարում էր հայտնի ծովահեն Բարբարոսին ով վերադարձել էր Ալժիրից։ Երկար, դաժան կռվի ժամանակ մահացել է 650 մարդ, հաղթանակը եղել է Իսպանիայի կողմը և կղզին միացել է Իսպանիային։
Չնայած նրա մեծ չափերին կղզին արժեքավորվում է իր ստրատեգիական դիրքով հյուսիսային մուտքից Ջիբրալթարի նեղուցից։ 1960 թվականի կեսերին մի քանի խորհրդային նավեր փորձել են մշտական բազա հաստատել հավանաբար հսկելու նեղուցի անցնող նավերին։ Իսպանացիները կայազոր են կանգնեցրել, որպեսզի այդպիսի փորձեր չլինեն։
Ջան Ջակոմո Պոլդի Պեցցոլի
Ջան Ջակոմո Պոլդի Պեցցոլի դ’Ալբերտոնե (Gian Giacomo Poldi Pezzoli d’Albertone, ), իտալական արվեստի ստեղծագործությունների միլանցի հավաքորդ։ Միլանում Պոլդի Պեցցոլիի թանգարանի հիմնադիր։
Կենսագրություն
Ռոզինի Տրիվուլցիոյի (1800—1859) և Ջուզեպպե Պոլդի Պեցցոլիի (1768—1833) որդին, որը հորեղբորից՝ Ջուզեպպե Պեցցոլիից, ժառանգել է ազգանունը, տիտղոսը և մեծ կարողությունը՝ կուտակված ընտանիքի կողմից 18-րդ դարում որպես Լոմբարդո-Վենետիկյան թագավորության հարկահավաքների։ Նա մեծացել է հարուստ և կիրթ միջավայրում։ Հայրը եղել է հարուստ հողատեր, որը ժառանգություն է ստացել իր հորեղբորից (որը ի թիվս այլ բաների ներառել է նաև Միլանի պալատը, որտեղ և այժմ գտնվում է թանգարանը)։ Մայրը ևս ծագել է միլանական ազնվազարմ ընտանիքից (մարշալ Տրիվուլցիոյի ժառանգը), ինչը թույլ է տվել նրան ապրել և զարգանալ տասնիններորդ դարի սկզբին գրական, գեղարվեստական և մշակութային աշխարհի հետ սերտ շփման մեջ։ Նրա պապը՝ Ջան Ջակոմո Տրիվուլցիոն, մարկիզ Սեստո Ուլտերիանոն, ևս հավաքել է արվեստի գործեր ։
1849 թվականին Պոլդի Պեցցոլին սկսել է հավաքել կարևոր հավաքածու՝ կազմված Սանդրո Բոտիչելլիի, Պիեռո դելլա Ֆրանչեսկայի, Անտոնիո դել Պոլլայոլոյի, Ֆրանչեսկո Գվարդիի, Անդրեա Մանտենյայի, Ջովաննի Բելլինիի, Բեռնարդո Դադիի կտավներից և զենքի, բրոնզի, սպասքի, ոսկերչական իրերի բազմաթիվ առարկաներից ու գորգերից։ Նրա նոր մասնավոր թանգարանի գտնվելու վայրը հոր պալատն էր, որը նա վերականգնել էր այդ նպատակով ։
Քաղաքական դեր
Բացի այն, որ նա Միլանի արիստոկրատիայի ամենավառ ներկայացուցիչներից մեկն էր, նա խորը հայրենասիրական զգացումներով օժտված մարդ էր և հանդես էր գալիս Իտալիայի միավորման օգտին։ Այս մասին է վկայում այն փաստը, որ մյուս ազնվականների մասնակցությամբ նա ձեռք է բերել մի ամբողջ հրետանային հրամանատարություն՝ Լոմբարդիական բանակին օգնելու և պյեմոնտական բանակին սուբսիդավորելու նպատակով։ Նա նաև մասնակցել է «Միլանի հինգ օրեր» ապստամբությանը, որն հետագայում սկիզբ է դրել անկախության համար իտալական առաջին պատերազմներին։
Հավաքածուի ստեղծում
1850 թվականին Պոլդի Պեցցոլին սկսել է հավաքել Վերածննդի դարաշրջանի աշխատանքներ։ Նրա հավաքածուում ներկայացված են այնպիսի անուններ, ինչպիսիք են Բոտիչելլին, Մանտենան, Ջորջիո Սկյավոնեն, Կոզիմո Տուրան, Կառլո Կրիվելին, Ջովաննի Բելլինին, Պիերո դել Պոլայոլոն, Վիտալ Դելի Էկվին, Պիետրո Լորենցետին։
Բրերա ակադեմիայի տնօրենը՝ Ջուզեպպե Մոլտենին, վճռորոշ դեր է խաղացել նկարների պատկերասրահի ստեղծման գործում։ Ունենալով անտիկվարի, միջնորդի և վերականգնողի գիտելիքներ՝ նա օգնել է Պոլդ Պեցցոլիին կապեր գտնել գնահատող-հավաքորդների շրջանում ։
Եվրոպական գնահատողների այս շրջանակի և Պոլդի Պեցցոլի միջև շատ արդյունավետ հարաբերություններ են ծնվել։ Օտտո Մյունդլերը և Չարլզ Լոք Լիստլեյքը՝ Լոնդոնի ազգային պատկերասրահի տնօրենը, Պոլդի Պեցցոլիի հետ մրցակցում էին Վերածննդի դարաշրջանի նկարիչների կտավները գնելու մեջ ։
Մահ
Մահացել է Միլանի ընտանեկան պալատում ստենոկարդիայի նոպայից։ Նրա կտակի համաձայն՝ պալատը և դրանում պարունակվող հավաքածուները փոխանցվել են Պոլդի Պեցցոլի գեղարվեստական հիմնադրամին, որը հիմնել է թանգարանը։ Թանգարանը պաշտոնապես բացվել է 1881 թվականի ապրիլի 26-ին։ Թաղված է Բելաջո յում՝ Տրիվուլցիո վիլլայի այգում, նեոգոթական դամբարանում, որը նախագծել էր Կառլո Մաչակինին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հավաքորդներ Կատեգորիա:Թանգարանների հիմնադիրներ
Սիրուելոս
Սիրուելոս (Ciruelos), մունիցիպալիտետ՝ Իսպանիայում, գտնվում է Տոլեդո պրովինցիայում (Կաստիլիա Լա Մանչա ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մեսա դե Օկանիա շրջանի կազմում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Էլեկտրական հոսանք
Էլեկտրական հոսանքը, լիցքավորված մասնիկների ուղղորդված շարժում։ Նման մասնիկները կարող են լինել օրինակ մետաղներում - էլեկտրոնները, էլեկտրոլիտներում - իոնները (կատիոններե և անիոններր), գազերում - իոնները և էլեկտրոնները, վակուումում որոշակի պայմանների դեպքում - էլեկտրոնները, կիսահաղորդիչներում էլեկտրոնները և խոռոչները (էլեկտրոնա-խոռոչային հաղորդականություն)։ Երբեմն էլեկտրական հոսանք է կոչվում նաև շեղման հոսանքը, որը առաջանում է էլեկտրական դաշտի փոփոխությունների ժամանակ։
Ինչ-որ նյութի մեջ էլեկտրական հոսանքի առկայության համար անհրաժեշտ է իրագործել երկու պայմաններ.
Սակայն որպեսզի էլեկտրական հոսանք անցնի, պետք է հոսանքի աղբյուր։ Հոսանքի աղբյուրը հատուկ «սարք» է, որի միջոցով հաղարդչում էլեկտրական դաշտ է առաջանում։
Հոսանքի հայտնաբերումը
Ամենառաջին մարդը, ով հոսանքը իր վրա ստուգեց, հոլանդացի ֆիզիկոս Մուշենբրուկն էր։ Երբ որ հոսանքի հարված ստացավ՝ նա աշխարհին հայտարարեց, որ երբեք չի համաձայնի այսպիսի փորձության ենթարկվել, նույնիսկ եթե ֆրանսիական գահը իրեն տրվի։
Բայց այս նոր երևույթի գյուտը շատ արագ տարածվեց եվրոպական մի շարք երկրներում և արդեն մարդկանց մարմնով էլեկտրական հոսանք անցկացնելու կարելի էր տեսնել ոչ միայն անվանի ֆիզիկոսների փորձասենյակներում, այլ նաև՝ Եվրոպայի խոշոր քաղաքների ազնվանական հավաքույթներում։
Հոսանքի աղբյուր
Հոսանքի առաջին աղբյուրը ստեղծել է Ալեսսանդրո Վոլտան 1800 թվականին։ Նա վերցրել է արծաթե ու ցինկե մի քանի տասնյակ զույգ կլոր թիթեղներ և նրանց միջև աղաջրի մեջ թրջված ստվարաթղթի կլոր միջադիրներ դնելով, այդ ամենը դասավորում է սյան տեսքով։ Հետո վերին և ներքևի թիթեղներին հաղորդալար ամրացնելով, Վոլտան ստանում է հաստատուն հոսանքի առաջին աղբյորը։ Այս հոսանքի աղբյուրը կոչում են վոլտյան սյուն։
Հոսանքի տեսակները
Էլեկտրական հոսանքի ունի հետևյալ հատկանիշները Երբ լիցքավորված մասնիկները տեղափոխվում են մակրոսկոպիկ միջավայրի ներսում մարմինների հետ կապված ապա այդպիսի հոսանքը կոչվում էլեկտրական հաղորդման հոսանք; Տարբերակվում են ՝ 1) հաստատուն հոսանք, 2) փոփոխական հոսանք 3) իմպուլսային էլեկտրական հոսանք
Հաստատուն հոսանք-որի մեծությունը և ուղղությունը ժամանակի ընթացքում չի փոփոխվում։
Փոփոխական հոսանք-որի մեծությունը և ուղղությունը ժամանակի ընթացքում փոփոխվում են, լայն իմաստով նշանակում է ցանկացած հոսանք որը հաստատուն չէ։
։ Փոփոխվող հոսանքներից հիմնականը այն հոսանքներն են, որոնք տատանվում են սինուսոիդային օրենքով։
Այս դեպքում հաղորդչի յուրաքանչյուր ծայրի պոտենցյալը փոփոխվում է համեմատած մյուս ծայրի պոտենցյալի հետ, դրականից բացասական և հակառակը, որի հետևանքով առաջանում է անընդհատ ուղղությունը և մեծությունը փոփոխվող հոսանք։ Շարժվելով մի ուղղությամբ նրա արժեքը մեծանում է հասնելով իր գագաթնակետին, որը կոչվում է ամպլիտուդային արժեք, ապա նվազում է և ինչ - որ պահի դառնում է զրո, իսկ հետո ավելացնում է, բայց մի այլ ուղղությամբ ինչպես նաև հասնում է նվազագույն արժեքի և ցիկլը փոփոխությունը շարունակվում է.
Ներկայիս միջազգային համակարգի միավորների հոսանքի ուժը չափվում է ամպերներով, լարումը վոլտերով; Ըստ Օհմ ի օրենքի շղթայի հոսանքի ուժը ուղիղ համեմատական ​​լարմանը U և հակադարձ համեմատական ​​է դիմադրության R։