cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բորիս Լավրենկո
Կենսագրություն
Բորիս Միխայլովիչ Լավրենկոն ծնվել է 1920 թվականի մայիսի 6-ին Դոնի Ռոստովում։ 1936 թվականին միջնակարգ դպրոցի 8-րդ դասարանն ավարտելուց հետո ընդունվել է Ռոստովի գեղարվեստի ուսումնարան։ 1940 թվականին հինգերորդ կուրսից զորակոչվել է Կարմիր բանակ։ Ավարտելով հրետանավորների դասընթացները՝ մասնակցել է 1941 թվականին Մոսկվայի պաշտպանությանը։ Կռվել է Կենտրոնական և 1-ին Բելառուսական ճակատներում։ Պատերազմը Բեռլինում ավարտել է ավագ սերժանտ կոչումով։ Պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի շքանշանով, «Մոսկվայի պաշտպանության համար», Բեռլինի գրավման համար», «Գերմանիայի նկատմամբ տարած հաղթանակի համար» մեդալներով։
1952 թվականին Բորիս Լավրենկոն ավարտել է Լենինգրադի Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտը պրոֆեսոր Ռուդոլֆ Ֆրենցի արվեստանոցում։ Սովորել է Միխայիլ Ավիլովի, Իվան Ստեպաշկինի, Պյոտր Բելոուսովի, Բորիս Յոգանսոնի մոտ։
Լավրենկոն մասնակցել է ցուցահանդեսների 1936 թվականից։ Նկարել է դիմանկարներ, ժանրային և թեմատիկ նկարներ, բնանկարներ, նատյուրմորտներ։ Նկարչի անհատական ցուցահանդեսներն անցկացվել են Լենինգրադում (1972, 1986), Մոսկվայում (1972), Դոնի Ռոստովում (1972), Սանկտ Պետերբուրգում (1996)։
Բորիս Լավրենկոն 1954 թվականից դասավանդել է Լենինգրադի Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտում։ Արվեստագիտության թեկնածու (1983)։ Լենինգրադի Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտիի պրոֆեսոր (1985)։
Բորիս Լավրենկոն եղել է Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ (մինչև 1992 թվականը՝ ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպության) 1953 թվականից։ ՌՍՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1976), Ռուսաստանի ժողովրդական նկարիչ (1994)։ ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության և ԽՍՀՄ Նկարիչների միության Մ. Գրեկովի անվան արծաթե մեդալի դափնեկիր (1980)։ 1989-1992 թվականներին նկարչի աշխատանքները հաջողությամբ ներկայացվել են Ֆրանսիայում L' Ecole de Leningrad ռուսական գեղանկարչության ցուցահանդեսներում և աճուրդներում ։
Մահացել է 2001 թվականի հունիսի 7-ին Սանկտ Պետերբուրգում 82 տարեկան հասակում։ Թաղվել է Սանկտ Պետերբուրգի Սերաֆիմովյան գերեզմանատանը։
Ցուցահանդեսներ
-->
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս բնանկարիչներ Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Ստորոգյալ
Ստորոգյալ, նախադասության երկու գլխավոր անդամներից մեկը (մյուսը ենթական է), որը ստորոգման միջոցով որևէ հատկանիշ է վերագրում ենթակային, այսինքն՝ ցույց է տալիս, թե ինչ է անում, ինչ է լինում կամ ինչ է, ինչպիսին է ենթական։
Ստորոգյալը լինում է պարզ կամ բաղադրյալ։ Պարզ ստորոգյալն արտահայտվում է միայն խոնարհված բայով, այդ թվում՝ հարադիր բայով ու զուգաբայով։ Բաղադրալ ստորոգյալը կազմվում է որևէ այլ խոսքի մասով (գոյական, ածական, դերանուն, մակբայ, կապական կապակցություն) կամ անկախ դերբայով ու հանգույցով։ Վերջինս հիմնականում արտահայտվում է օժանդակ բայի միջոցով։
Ստորոգյալին տրվող հարցերը պայմանավորված են նրա բնույթով։ Եթե ստորոգյալը բայական է, պատասխանում է  ի՞նչ է անում, ի՞նչ արեց, ի՞նչ կանի, ի՞նչ է արել և նման հարցերի։ Եթե ստորոգյալն բայանվանական է, պատասխանում է ո՞վ է, ի՞նչ է, ինչպիսի՞ն է, ի՞նչ դարձավ և նման այլ հարցերի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախադասության անդամներ
Տալանովկա (Սյանզասի վտակ)
Տալանովկա (Талановка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սյանզաս գետի ձախ ափին՝ 26 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է Նովոկուզնեցկ քաղաքից մինչև Կեմերովո քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Նիժնեանտոնովսկի (Օռլովսկի շրջան)
Նիժնեանտոնովսկի (Нижнеантоновский), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Օռլովսկի շրջանում։ Մտնում է Կուրգանենսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Օռլովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Մուրացկանի օպերա
«Մուրացկանի օպերա» (The Beggar's Opera, նաև «Մուրացկանների օպերա»), «բալլադային» (երգային) օպերա երեք գործողությամբ։ Գրվել է 1727 թվականին Ջոն Գեյի և Յոհան Քրիստոֆ Պեպուշի կողմից։ Օպերան իրենից ներկայացնում է պարոդիա, որում ծաղրի են ենթարկվում տվյալ ժամանակի իտալական օպերա–սերիա ժանրը, հատկապես Անգլիայում ստեղծագործող Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդելի օպերաները ։
«Մուրացկանի օպերայի» առաջնախաղը կայացել է Լոնդոնի «Լինքոլնս Ինն Ֆիլդս» թատրոնում (the Lincoln's Inn Fields Theatre) 1728 թվականի հունվարի 29–ին։ Օպերան դիմացել է 62 հաջորդական ներկայացման։ Ներկայումս օպերան բեմադրվում է հատկապես Մեծ Բրիտանիայում։ Գոյություն ունեն օպերայի ձայնագրություններ։
Պեդոսի (գյուղ, Պոգրեբիշչեի շրջան)
Պեդոսի (Педоси), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պեդոսի գյուղում բնակվում էր 537 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,36 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 227542 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
H2O։ Պարզապես ավելացրու ջուր
H2O: Պարզապես ավելացրու ջուր (H2O: Just Add Water), ավստրալիական երիտասարդական հեռուստասերիալ, որը հեռարձակվում է ՌԴ-ում, Ուկրաինայում, Մոլդովայում, Բելառուսում և Ղազախստանում ։ Գլխավոր հերոսները՝ Էմման, Ռիկին և Քլեոն ջրահարսեր են դառնում հանգած հրաբխի խառնարանում գտնվող լուսնային լճակում։ Նրանց միշտ ուղեկցում է իրենց հավատարիմ ընկեր Լյուիսը, որը պահպանում է նրանց գաղտնիքը և մշտապես պաշտպանում նրանց ջրից, քանի որ ջրին հպվելուց 10 վայրկյան անց աղջիկները դառնում են ջրահարսեր։ Երրորդ եթերաշրջանում Էմման հեռանում է քաղաքից, և գալիս է Բելլան։
Սյուժե
Ռիկի Չեդվիկ, Էմմա Գիլբերտ և Քլեո Սերթորի՝ տասնվեց տարեկան ավստրալիացի աղջիկներ, որոնք պատահականության սկզբունքով հայտնվում են խորհրդավոր Մակո կղզու ափին։ Այնտեղ նրանք գտնում են լողավազան՝ հրաբխի խառնարանում։ Աղջիկները ցատկում են նրա մեջ և շուտով նրանց գլխավերևում հայտնվում է լիալուսինը։ Նրանք վերադառնում են իրենց սովորական կյանքին, սակայն շուտով հայտնաբերում են, որ խորհրդավոր լիալուսնից հետո նրանք սկսել են վերածվել ջրահարսերի՝ ջրին հպվելուց հետո։ Ինչպես նաև, նրանք իրենց մեջ գերբնական ուժեր են հայտնաբերում, որոնց շնորհիվ նրանք կարողանում եմ կառավարել ջուրը։ Աղջիկները իրենց գաղտնիքը վստահում են իրենց ընկեր Լյուիս Մաքքարթնիին, որը ամեն կերպ օգնում է նրանց գաղտնիքը թաքցնել։
Ռիկի Չեդվիկ
Ռիկի Չեդվիկ (Կարիբա Հեյն)՝ վերջերս տեղափոխվել է Ոսկե ափ և ապրում է հոր հետ, Մոբայլ այգում, փոքր վարձած տանը։ Ընդունվելով տեղի դպրոցը, նա, ինչպես միշտ մնում է միայնակ, ինչը նրան դուր է գալիս։ Սակայն, շուտով նա, Էմման և Քլեոն դառնում են ջրահարսեր և ընկերանում են։ Ռիկին փոքր-ինչ եսասեր է, ունի անսանձ լեզու և երբեմն չի մտածում իր արարքների հետևանքների մասին։ Երբեմն սիրում է միայնակ մնալ։ Ջրահարս դառնալուց հետո Ռիկին կարողանում է տաքացնել ջուրը, իսկ երկրորդ եթերաշրջանում սկսում է կառավարել ամպրոպն ու կայծակը և առաջացնել կրակ, չնայած այն բանին, որ նա ամենավերջինն է իր ուժերը հայտնաբերում։ Ռիկին հանդիպում է Զեյն Բեննեթի հետ։ Առաջին եթերաշրջանում նա նրան տանել չէր կարողանում, իսկ եթերաշրջանի վերջում նրանց հարաբերությունները սկսում են հարթվել, և ի վերջո նրանք սկսում են հանդիպել։ Առաջին եթերաշրջանի վերջին սերիայում Զեյնը բացահայտում է Ռիկիի, Էմմայի և Քլեոյի գաղտնիքը և Ռիկին բաժանվում է նրանից, նրան վստահեցնելով, որ լուսնի խավարումից հետո կորցրել է իր գերբնական ուժերը։ Երկրորդ եթերաշրջանում նրանք կրկին սկսում են հանդիպել, սակայն դա գաղտնի են պահում Էմմայից և Քլեոյից։ Նրանք շուտով իմանում են այդ մասին, սակայն դրա դեմ ոչինչ չեն ունենում։ Երրորդ եթերաշրջանում Զեյնը Ռիկիին սրճարան է նվիրում։ Շուտով Ռիկին Զեյնին և Ուիլի քրոջը՝ Սոֆիին միասին է տեսնում։ Նա դրանից շատ է տանջվում, սակայն ցույց չի տալիս դա։ Նա իր ամբողջ ժամանակը անց է կացնում Մակո կղզու լուսնային քարանձավում։ Երրորդ եթերաշրջանի վերջին սերիայում երևում է, որ Ռիկին ներել է Զեյնին, և նրանց հարաբերությունները կարող են վերականգնվել։
Էմմա Գիլբերտ
Էմմա Գիլբերտ (Քլեր Հոլթ)՝ նա հաճախ մասնակցում է լողի մրցումներին և մշտապես հաղթում է։ Նա շատ նպատակասլաց է, միշտ հասնում է իր նպատակներին, կենսուրախ է և ընկերասեր։ Էմման միշտ փորձում է ամեն ինչ ինքնուրույն անել։ Ապրում է Ոսկե ափին՝ ծնողների և փոքր եղբոր՝ Էլլիոթի հետ։ Նա շատ է սիրում ջուրը։ Սովորում է Ոսկե ափի դպրոցներից մեկում, իր ընկերուհու՝ Քլեոյի հետ, ում հետ նրանք անբաժան էին դեռ մակնությունից։ Շուտով նրանց է միանում Ռիկին, ում շնորհիվ Էմման և Քլեոն հայտնվում են Մակո կղզու վրա, դառնում ջրահարսեր, ձեռք են բերում կախարդական ուժեր, ընկերանում միմյանց հետ և դառնում անբաժան՝ իրենց միավորող գաղտնիքի շնորհիվ։ Էմման մեծ կորուստ է ունենում՝ թողնելով սպորտը, քանի որ ջրին հպվելուց հետո նա ջրահարս էր դառնում։ Էմման կարողանում է սառեցնել ջուրը, իսկ երկրորդ եթերաշրջանում նա կարողանում է սառեցնել ցանկացած իր և առաջացնել փոթորիկ։ Առաջին եթերաշրջանում Էմման սիրահարվում է Բայրոնին, սակայն նրանց մոտ ոչինչ չի ստացվում, իսկ երկրորդ եթերաշրջանում նա սիրահարվում է Աշին՝ եղբոր՝ Էլլիոթի մարզչին և ի վերջո, նրան պատմում է իր գաղտնիքի մասին։ Երկրորդ եթերաշրջանի վերջում Էմման իր ընտանիքի հետ մեկնում է շուրջերկրյա ճանապարհորդության։
Վերման (կանտոն)
Վերման (Vermand), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պիկարդիա շրջանում։ Էնա դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Սեն Կանտեն օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 9334 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 233 է։ Վերման կանտոնում կա 24 կոմունա, որոնցից ամենամեծը Վերման (Ֆրանսիա)|Վերման կոմունան է։
H2O։ Պարզապես ավելացրու ջուր
Քլեո Սերթորի
Քլեո Սերթորի (Ֆիբի Թոնքին)՝ երրորդ ջրահարսը։ Մինչև ջրահարս դառնալը Քլեոն վախենում է ջրից։ Ունի կրտսեր քույր՝ Քիմը, հայրը և մայրը, առաջին և երկրորդ եթերաշրջանների միջև մայրը հեռանում է ընտանիքից։ Քլեոն առաջին անգամ դառնում է ջրահարս լոգանք ընդունելիս։ Նա առաջինն է ստացել ջրահարսի մեդալիոնը, որը պատկանում էր նախկին ջրահարս Գրեյսին։ Նրա հոբբին ձկների բուծումն է, որոնց նա համարում է իր ընկերները և Սերթորիների ընտանիքի լիիրավ անդամները։ Չնայած ջրահարսի վերածվելու մշտական սպառնալիքին, Քլեոն աշխատում է ջրաշխարհում, որտեղ հանդիպում է տարեց միսիս Չաթեմին, այդ կինը լինում է նախկին ջրահարս, որն օգնում է երիտասարդ ջրահարսերին բացահայտել իրենց և սովորել նրանց հետ տեղի ունեցած փոփոխություններին։ Քլեոն շատ սենտիմենտալ է, բայց միաժամանակ բարի։ Հաճախ կռվում է կրտսեր քրոջ՝ Քիմի հետ։ Երգում է սարսափելի վատ։ Շատ հասկացող և նուրբ աղջիկ է, բայց լինում է անպատասխանատու, թեթևամիտ և քմահաճ։ Հոգում շատ ուժեղ է։ Սիրում է տարբեր «աղջկական» աշխատանք-գնումներ, հագուստ, պարագաներ։ Կարող է կառավարել ջուրը և ուղղել այն տարբեր ուղղություններով, իսկ երկրորդ եթերաշրջանում առաջացնում է քամի։ Առաջին եթերաշրջանում նա հավանում է իր լավագույն ընկերոջը՝ Լյուիսին։ 24-րդ սերիայում նրանք սկսում են հանդիպել։ Երկրորդ եթերաշրջանի 2-րդ սերիայում Քլեոն թողնում է նրան՝ Լյուիսի ավելորդ ուշադրության պատճառով։ Ավելի ուշ Լյուիսը սկսում է հանդիպել Շառլոտայի հետ, և Քլեոն գաղտնի սկսում է խանդել նրան։ Երկրորդ եթերաշրջանի 25-րդ սերիայում, երբ Լյուիսը բաժանվում է Շառլոտայից, նրանք վերականգնում են իրենց հարաբերությունները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ավստրալիական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Դրամա հեռուստասերիալներ
Բոկովո-Խրուստալնե (քաղաք, Ուկրաինա)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ
Ալկաթա
Ալկաթա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բալուի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Քուվեյթ
Քուվեյթ (كويت), երկիր Հարավ-արևմտյան Ասիայում՝ Արաբական թերակղզու վրա։ Հյուսիսում և արևմուտքում սահմանակցում է Իրաքին, իսկ հարավում՝ Սաուդյան Արաբիային։ Մայրաքաղաքը Էլ Քուվեյթն է։
Նրան են պատկանում նաև Պարսից ծոցի մի քանի կղզիներ՝ Բուբիյան, Ֆայլական, Վարբան, Կուբբարը, Կարուն, Ումմ էլ Մարադիմը և այլն։ Արևելքից ափերը ողողում են Պարսից ծոցի ջրերը։
Պատմություն
Քուվեյթը 7-րդ դարից մտել է Արաբական խալիֆուայության, 16-րդ դարից՝ Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ։
19-րդ դարում այն դարձել է կռվախնձոր անգլիացիների և Օսմանյան կայսրության միջև։ 1897 թվականին այնտեղ տեղաբաշխվել է բրիտանական ռազմածովային հենակետ։ 1899 թվականին անցել է Մեծ Բրիտանիայի խնամակալության տակ։
1927 թվականին վերջնականապես որոշվել են Քուվեյթի պետական սահմանները, որոնք մինչև օրս պահպանվում են։ Քուվեյթն անկախություն է ձեռք բերել 1961 թվականի հունիսի 19-ին։
1990 թվականին Իրաքի զորքերը ներխուժել են Քուվեյթ՝ նրա նավթային պաշարները զավթելու նպատակով, ինչը, սակայն, առաջ է բերել համաշխարհային խոշոր նավթօգտագործողների զայրույթը. ԱՄՆ-ը, միջազգային կոալիցիա կազմելով, Քուվեյթում սկսել է ռազմական գործողություններ և 1991 թվականին Իրաքին դուրս մղել այնտեղից։
Իրաքա-քուվեյթյան պատերազմ
Իրաքա-քուվեյթյան պատերազմ կամ Ծոցի ճգնաժամ, հակամարտություն Իրաքի և Քուվեյթի միջև 1990-1991 թվականներին, որն ավարտվեց միջազգային ուժերի ներգրավմամբ ու Իրաքի պարտությամբ։
Պատմական ակնարկ
Իրաքա-քուվեյթյան տեղական վեճը վերաճեց հսկայական մի ռազմական հրդեհի Մերձավոր Արևելքում, որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո դարձավ ամենամեծ ռազմական գործողություններից մեկը, որն իր մեջ ներքաշեց ավելի քան մեկ միլիոն զինվորականների։ Սկսված պատերազմը հանդիսացավ դժվար և պատասխանատու փորձություն համաշխարհային հանրության համար, որը հանդես էր գալիս ընդդեմ անմարդկային գործողությունների։
Նավթը հանդիսանում է որպես Մերձավոր Արևելքի երկրների հարստության և զարգացման, միևնույն ժամանակ նաև թշնամանքի և նախանձի աղբյուր։ Հենց նավթն էր ճգնաժամի պատճառը, որն իրենից ներկայացնում էր ագրեսիա հզոր և ոչ այնքան հարուստ Իրաքի կողմից ընդդեմ թույլ, բայց շատ հարուստ Քուվեյթի։ Պատահական չէ նաև ԱՄՆ-ի դերը այս կոնֆլիկտում, որն ուղարկեց կես միլիոնանոց զորք՝ մարդու իրավունքների պաշտպանության համար։ Միևնույն ժամանակ Վաշինգտոնը ձգտում էր ամրապնդել իր ռազմա-քաղաքական դիրքերը տարածաշրջանում և ապահովել իրեն ազատ առևտրի իրավունք նավթադոլլարներով հարուստ Քուվեյթի հետ։
Իրաքա-քուվեյթյան հարաբերությունները կտրուկ լարվեցին 1990 թվականի հուլիսին նավթի գնի շուրջ վեճերի արդյունքում։ Այդ նույն ժամանակ Իրաքի ներքին քաղաքական դրությունն առանձնանում էր ստեղծված բարդությամբ։ Իրանի հետ պատերազմի արդյունքում կործանված տնտեսությունը զգացնել էր տալիս իրեն։ Արդեն 1988 թվականին երկրի արտաքին պարտքը հասել էր 7580 միլիարդ դոլարի, դժվարություններ կային սոցիալական ոլորտում։ Սադդամ Հուսեյնի վարչակարգը ճնշում էր բոլոր դժգոհությունները։ Իրաքի ժողովրդի վրա դրված էր ռազմական ծախսերի ծանր բեռը՝ Իրաքի բանակը քանակությամբ աշխարհում զբաղեցնում էր 4-րդ տեղը։
Հուլիսի 24-ին Հոսնի Մուբարաքը որպես միջնորդ այցելեց Քուվեյթ, Իրաք, Սաուդյան Արաբիա և հուլիսի 25-ին հայտարարեց Իրաքի և Քուվեյթի համաձայնության մասին նստելու բանակցությունների սեղանի շուրջ Ջեդդայում՝ Սաուդյան Արաբիայում։
Օգոստոսի 1-ին Ջեդդայում սկսվեցին իրաքա-քուվեյթյան բանակցությունները, սակայն 2 ժամից այն ընդհատվեց։ Բանն այն է, որ Բաղդադը Քուվեյթի առջև դրեց մի շարք պահանջներ, որոնք Քուվեյթը մերժեց։ Եվ հենց այդ ժամանակ էլ Իրաքի ռազմական մեքենան բերվեց ռազմական ամբողջական պատրաստվածության։ Օրվա 2-րդ կեսին Իրաքի նախագահ Սադդամ Հուսեյնը զանգահարեց Քուվեյթի էմիրին.
Հաջորդ իսկ գիշերը Իրաքի զորքերը գրավեցին Քուվեյթը։
Անհաջող եղավ ԱՄՆ-ի փորձերը ազդելու Իրաքի վրա։ Օգոստոսի 1-ին Իրաքի դեսպան Մուհամմադ ալ-Մաշատին ընդունեց ԱՄՆ-ի պետքարտուղարի՝ մերձավորարևելյան և հարավասիական գործերով օգնական Ջ. Կելլին։ Ամերիկյան կողմի անհանգստությանը, այն որ Իրաքը զորքեր է տեղակայում Քուվեյթի սահմանին, Մաշատը պատասխանեց. «Իրաքը լիակատար իրավունք ունի տեղակայել իր զորքերը իր տարածքի սահմաններում, ինչպես կցանկանա»։
Վարչական բաժանում
Քուվեյթը բաժանված է 6 պրովինցիաների (մուհաֆազաների, محافظة‎ muḥāfaẓä), որոնք իրենց հերթին բաժանվում են շրջանների։
Աշխարհագրություն
Տարածքի հիմնական մասն անապատներ են, լանդշաֆտը հարթավայրային է, տեղ-տեղ՝ բլրավոր, ամենաբարձր կետը (290 մ) գտնվում է երկրի ծայր արևելքում։ Ընդերքը հարուստ է նավթով (աշխարհում առաջին տեղերից է), գազով։
Կլիմա
Կլիման չոր է, արևադարձային։ Ջերմաստիճանն ամռանը բարձրանում է մինչև 40 օC։
Տնտեսություն
Քուվեյթի տնտեսությունը հիմնված է զուտ նավթարդյունահանության վրա. այն նավթ արտահանող գլխավոր երկրներից է։
Ժողովրդագրություն
Քուվեյթի հիմնական բնակիչները քուվեյթցի արաբներն են (45%)։ Կան նաև հարևան արաբական երկրներից եկածներ, բեդվիններ, եվրոպացիներ, հայեր և այլք։ Գլխավոր քաղաքներն են Էլ Քուվեյթը և Մենա Էլ Ահմադին։
Բնակչության 88 %-ը քաղաքաբնակ է, ապրում է ժամանակակից շենքերում, շուրջ 20 հազար մարդ քոչվոր է։
Հայերը Քուվեյթում
Հայերը Քուվեյթում հաստատվել են 1950-ական թվականներից՝ աշխատանքի համար այստեղ գալով Իրաքից, Իրանից, Լիբանանից (Հիմնականում Այնճարից են՝ մուսալեռցիներ), Սիրիայից (համայնքի գրեթե 70%-ը), Պաղեստինից ու Հորդանանից։ Համայնքը ձևավորվել է 1954 թվականից, երբ հայերի թիվն անցել է 1000-ը, ստեղծվել է առաջին համայնքային կառույցը՝ Ազգային վարչությունը։ Գրեթե բոլորը հայախոս են եւ հայաշունչ։ Քուվեյթում և Ծոցի այլ երկրներում 20-րդ դարի կեսերից ձևավորված հայ համայնքները, ի տարբերություն արաբական այլ երկրների համայնքների, կազմավորվել են ոչ թե բնօրրանից՝ Արևմտյան Հայաստանից գաղթած հայերից, այլ միանգամայն նոր երևույթի՝ սփյուռքահայության վերարտադրության շնորհիվ։
1956 թվականից համայնքն անցել է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության հովանու ներքո և 1961 թվականից ունի մնայուն հոգևոր հովիվ։ 1963 թվականին կառուցվել է եկեղեցի-հանդիսասրահ։ 1982 թվականին Էնտուզ Էլ Քուվեյթում ստեղծվել է Քուվեյթի և Արաբական ծոցի երկրների թեմ։
1958 թվականից գործում է հայկական կիրակնօրյա դպրոց, 1961 թվականից՝ Հայ ազգային վարժարանը, որն ստացել է միջնակարգ դպրոցի կարգավիճակ։ Մինչև Ծոցի պատերազմը (1991) համայնքը շարունակաբար ստվարացել է՝ հասնելով մինչև 10-12 հազարի։ Գործել են ֆուտբոլի խումբ, «Սեպումյան» թատերախումբը, երկսեռ երգչախմբեր և այլն։ Պատերազմի պատճառով հայերը զանգվածաբար հեռացել են Քուվեյթից։
Ներկայումս Քուվեյթում հայերի թիվը 5.000 է որոնց գերակշիռ մասն ապրում է մայրաքաղաքում։ Առավելապես արհեստավորներ են ու մանր առևտրականներ, կան նաև պետական ծառայողներ ու մտավորականներ։
Գործում են Սուրբ Վարդանանց հայկական եկեղեցին, վարժարան՝ նախակրթական, միջնակարգ և երկրորդական բաժիններով։
Բարձրագույն գործադիր մարմինն Ազգային վարչությունն է, որը ղեկավարում է համայնքային կյանքը։ Համայնքում գործում են սկաուտական, պատանեկան, երիտասարդական, բարեգործական միություններ, ինչպես նաև Հայ դատի և մշակութային խմբեր և այլն։ Քուվեյթահայերը հիմնականում ներգրավված են առևտրի, արհեստագործության, սպասարկման ոլորտներում, կան նաև բժիշկներ, բանկային ծառայողներ, ոսկերիչներ և ադամանդագործներ, ուսուցիչներ և այլն։
Համայնքն ինտեգրված է քուվեյթյան իրականության մեջ։ Այն վայելում է երկրի իշխանության հարգանքը։ Վերջիններս բարձր են գնահատում հայերի գործունեությունը հատկապես երկրի տնտեսության տարբեր ոլորտներում և չեն խոչընդոտում նաև համայնքի ազգային-մշակութային գործունեությանը։ Հայերն այս երկրում ճանաչված են որպես հմուտ արհեստավորներ, վստահելի և հավատարիմ գործընկերներ և մասնագետներ։ Ներկայումս Քուվեյթում գործում են Քուվեյթի Ազգային վարչությունը, ՀՕՄ-ը, ՀՄԸՄ-ն, Քուվեյթի Համազգային հայ կրթական միությունը։
Վիռու (քաղաք, Էստոնիա)
Վիռու (Võru), քաղաք Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վիռու շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վիռու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1784 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կուպանսկոե
Կուպանսկոե (Купанское), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1617 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի բնակավայրեր
Շախմատի աշխարհի թիմային առաջնություն
Շախմատի աշխարհի թիմային առաջնությունը շախմատի ազգային հավաքականների միջև մրցաշար է, որն անցկացվում է ՖԻԴԵ-ի կողմից, 1985 թվականից։ Առաջնությանը մասնակցում են աշխարհի տասը ուժեղագույն հավաքականները, որոնք ընտրվում են օլիմպիադաների և աշխարհամասերի առաջնությունների արդյունքներով։ Անցկացվում է շրջանաձև մրցակարգով։
Պատմություն
Առաջին առաջնությունն անցկացվել է վեց խաղատախտակներով, իսկ մնացած առաջնությունները՝ չորս։ Առաջին չորս առաջնությունների անցկացման վայր ընտրվել էր շվեյցարական Լյուցեռն քաղաքը, իսկ հետագայում որոշվեց առաջնությունն անցկացնել տարբեր քաղաքներում։ Առաջին վեց առաջնություններն անցկացվել են չորս տարին մեկ անգամ։ 2009 թվականի մրցաշարը կազմակերպչական դժվարությունների պատճառով տեղափոխվեց 2010 թվականի հունվար։ Դրանից հետո որոշվեց անցնել մրցաշարի անցկացման երկամյա փուլի և առաջնությունն անցկացնել կենտ տարիներին։
Աշխարհի թիմային առաջնություններին Հայաստանի տղամարդկանց հավաքականն սկսել է մասնակցել 1993 թվականից և բաց չի թողել ոչ մի առաջնություն։ Հայաստանի հավաքականը 2011 թվականին Չինաստանի Նինբո քաղաքում կայացած առաջնությունում դարձել է հաղթող, ևս երեք անգամ (1997, 2001, 2005) նվաճել բրոնզե մեդալակիր։
2007 թվականից անցկացվում են նաև կանանց աշխարհի թիմային առաջնություններ։
Կրթությունը Իրանում
Բարձրագույն կրթություն ստանալու, այսինքն՝ համալսարան մուտք գործելու համար անհրաժեշտ պայմաններն են ավագ դպրոցի ավարտական վկայականի առկայությունը և համալսարան մուտք գործելու միասնական՝ Համաիրանական քննությունից (Konkur) բավարար արդյունքները։ Շատ շրջանավարտներ հաճախում են մեկամյա կամ երկամյա Peeshdaneshgahe դասապատրաստումների, որոնք համապատասխանում են բրիտանական Ընդհանուր կրթության A մակարդակին և միջազգային բակալավրիատին։ Դասընթացների ավարտից հետո դիմորդներին տրվում են հավաստագրեր ։
Համալսարանները, տեխնոլոգիական ինստիտուտները, բժշկական դպրոցները և համայնքային քոլեջները ապահովում են բարձրագույն կրթություն։ Բարձրագույն կրթություն ստանալու գործընթացում ուսանողին տրվում են մի քանի (տարբեր մակարդակի) դիպլոմներ. Fogh-e-Diplom կամ Kārdāni ուսանողը ստանում է բուհ ընդունվելուց 2 տարի անց, Kārshenāsi (հայտնի է նաև «լիցենզիա» անունով) հանձնվում է 4 տարի բարձրագույն կրթություն ստանալուց հետո (համապատասխանում է բակալավրի դիպլոմին), իսկ Kārshenāsi-ye Arshad՝ 6 տարի անց (համապատասխանում է մագիստրոսի դիպլոմին)։ Դրանից հետո ուսանողը կարող է քննություն հանձնել՝ դիմելով դոկտորական ծրագրին, որպեսզի ստանա դոկտորի (PhD) գիտական աստիճան ։
Պատմություն
Տես նաև՝ Մեդրեսե
Դպրոցները XIX-XX դարերում
Օսմանյան ոչ կրոնական մոդելի տարրական առաջին դպրոցները հիմնադրվել են Թավրիզում շիաների հոգևոր դասի ուսուցիչ Հասան Ռուշդիի կողմից, որը «Ռուշդի» մականունը ստացել էր Օսմանյան կայսրության դպրոցների անունից (թուրք.՝ roshdiyye): Սկզբնական շրջանում քաղաքի բնակիչների և կրոնական առաջնորդների դիմադրության պատճառով Ռուշդիի գործունեությունը հաջողված չէր։ Երբ քաղաքում ի հայտ եկավ ֆաթվան՝ ժամանակակից դպրոցի արգելման մասին, Ռուշդին ստիպված էր լքել այն։
Թեհրանում Մոզաֆերեդդին շահի օրոք Ռուշդին կառավարության աջակցությամբ հիմնեց «Ռուշդիի դպրոցը»։ Ռուշդին իր դպրոցներում ներդրեց ժամանակակից կրթական մեթոդներ, որոնք հատկապես առնչվում էին այբուբենի ուսուցմանը։ Դրանցից շատերը առ այսօր օգտագործվում են իրանական դպրոցներում ։
1910-ական թվականներին պետությունը սկսեց կարգավորել կրթական ոլորտը։ Իրանական Մեջլիսը (Իսլամական խորհրդատվական խորհուրդ) ընդունեց օրենք, որը պարտավորում էր ծնողներին՝ զբաղվելու իրենց 7 տարեկանից բարձր երեխաների կրթությամբ։ Հանրակրթական դպրոցները անվճար էին, նրանք բաժանված էին գյուղականի և քաղաքայինի, տարբերությունը դասարանների քանակի մեջ էր։
1960-ական թվականներին տեղի ունեցավ կրթական կարևոր բարեփոխում։ 1966 թվականից հանրակրթությունը բաժանվեց երեք աստիճանի՝ տարրականի, միջինի և ավագի՝ ընդհանուր դառնալով 12 տարի։ Տարրական դպրոցները անվճար էին և պարտադիր ։
Ժամանակակից կրթահամակարգ
Արևմտյան տիպի հանրակրթական առաջին դպրոցները ստեղծվեցին Հաջի-Միրզա Հասան Ռուշդիի կողմից։ 19-րդ դարի կեսերին Ամիր Քաբիրը օգնեց հիմնել իրանական ժամանակակից առաջին քոլեջը, իսկ իրանական առաջին համալսարանը մոդելավորվեց  եվրոպական համալսարանների հիմնադրվելուց հետո՝ Փահլավիների առաջին շրջանում ։
Իրանում կան ինչպես անվճար հանրային, այնպես էլ մասնավոր դպրոցներ բոլոր մակարդակների համար՝ տարրական դպրոցից սկսած մինչև համալսարան։ Իրանում կրթությունը մեծապես կենտրոնացված է։ Կրթության նախարարությունը պատասխանատու է կրթության պլանավորման, ֆինանսավորման, կառավարման, ուսումնական ծրագրերի և դասագրքերի զարգացման համար։ Ուսուցչի վերապատրաստումը, գնահատումը և քննումը նույնպես մտնում են նախարարության պարտականությունների մեջ։ Համալսարանական մակարդակի համար հանրակրթական դպրոց հաճախողներից յուրաքանչյուրը պարտավոր է կառավարությանը ծառայություն մատուցել մի քանի տարի (սովորաբար  տարիների քանակը համարժեք է համալսարանում անցկացրած տարիներին) կամ վճարել ոչ այնքան բարձր տուգանք (հիմնականում՝ մի քանի հարյուր դոլար)։ Ուսանողը ամբողջովին ազատվում է տուգանքից, եթե կարողանում է Իսլամական կառավարությանը ապացուցել իր անվճարունակությունը։
1970-ականների սկզբին մեծ ջանքեր են գործադրվել կրթական համակարգի բարելավման ուղղությամբ, ինչի արդյունքում արդիականացվել են դպրոցական ուսումնական ծրագրերը, ներդրվել են ժամանակակից դասագրքեր, իրականացվել են ուսուցիչների վերապատրաստումներ ։
Ուսումնական ծրագիր
Աղբյուրը՝ Համաշխարհային կրթական ծառայություններ, 2004
Ուսումնական տարի
Ուսումնական տարին սեպտեմբեր-հունիս ընթացքն է ընդգրկում։ Անհրաժեշտ է նշել նաև, որ աշակերտներն ու ուսանողները հաճախում են դասերի շաբաթ օրվանից մինչև հինգշաբթի, և հանգստյան միակ օրը ուրբաթն է ։
Բյուջե
Յուրաքանչյուր տարի պետական ծախսերի 20%-ը և ՀՆԱ-ի 5%-ը բաժին է հասնում կրթությանը, որը զարգացող մյուս երկրների համեմատ բավական բարձր ցուցանիշ է։ Կրթության ծախսերի 50% -ը տրվում է միջնակարգ կրթությանը, և կրթության պետբյուջեի 21% -ը տրամադրվում է բարձրագույն կրթությանը ։
Կրթության բարեփոխում
Հնգամյա զարգացման չորրորդ ծրագիրը (2005-2010) նախատեսում էր բարելավել կրթական համակարգի որակը բոլոր մակարդակներում, ինչպես նաև բարեփոխել ուսումնական ծրագրերը և մշակել մասնագիտական կրթությանը համապատասխանող ծրագրեր, իրականացնել աշխատաշուկային համապատասխանող կողմնորոշիչ ուսուցում և վերապատրաստումներ ։
Կրթության բարեփոխման նոր՝ 2012 թվականի ծրագրի համաձայն՝ նախահամալսարանական տարին փոխարինվեց տարրական դպրոցում լրացուցիչ տարվանով (նախկինում տարրական դպրոցը 5 տարի էր, որին հաջորդում էին միջին դպրոցը՝ 3 տարի, ավագ դպրոցը՝ 3 տարի, և նախահամալսարանական 1 տարին)։ Այսինքն՝ եթե նախկինում գործում էր տասներկուամյա կրթության 5+3+3+1 համակարգը, ապա այժմ սկսեց գործել 6+3+3 համակարգը ։ Աշակերտները տարրական դպրոցում առաջին երեք տարվա համար նույն ուսուցիչն էին ունենալու։ Մաթեմատիկային և մեխանիկական հիշողությանը ուշադրություն դարձնելու փոխարեն շեշտը դրվեց հետազոտական մտքի, գիտելիքների և քննադատական մտածողության զարգացման վրա։ Նոր համակարգում ուսուցիչը այլևս չէր լինի միայն հրահանգիչ, այլ նաև ուղղորդող և ֆասիլիտատոր։
Կրթության բարեփոխման հիմնական նպատակներն են՝
Մանկավարժական ուսուցում
Ֆարհանյան համալսարանը ուսուցիչների կրթության և մարդկային ռեսուրսների զարգացման համալսարան է, որը գտնվում է Կրթության նախարարության ենթակայության տակ։
Իրանում Ուսուցիչների վերապատրաստման կենտրոնները իրականացնում են ուսուցիչների մանկավարժական վերապատրաստումներ տարրական և միջին, ինչպես նաև օժտված երեխաների դպրոցների համար։ Այս կենտրոնները առաջարկում են 4-ամյա ծրագրեր, որոնց ընթացքում տրվում են անհրաժեշտ և բակալավրիական կրթությանը համապատասխանող գիտելիքներ։ Կենտրոնները ընդունում են դիմորդների, որոնք ունեն նվազագույնը ավագ դպրոցի վկայական։ Ընդունելության համար միասնական քննություն հանձնելը անհրաժեշտ է։
Իրանում Ուսուցչական վերապատրաստման 98 կենտրոն կա, և դրանք բոլորը պատկանում են Ֆարհանյան համալսարանին։
Օտար լեզուներ
Իրանի պաշտոնական լեզուն պարսկերենն է։ Քանի որ Ղուրանի լեզուն արաբերենն է, այն ուսուցանվում է 7-12-րդ դասարաններում։ 7-12-րդ դասարաններում արաբերենից բացի աշակերտներն անցնում են ևս մեկ օտար լեզու։ Եվ չնայած այն հանգամանքին, որ շատ դպրոցներ աշակերտներին օտար լեզուներից առաջարկում են գերմաներեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն և չինարեն, անգլերենը, այնուամենայնիվ, շարունակում է մնալ ամենից ցանկալի լեզուն ։
Kanoun-e-Zabaan-e-Iran-ը կամ Իրանի լեզվի ինստիտուտը հիմնադրվել է 1979 թվականին Երեխաների և երիտասարդների մտավոր զարգացման կենտրոնին առընթեր։ Այնտեղ յուրաքանչյուր կիսամյակում ավելի քան 175.000 ուսանող սովորում է պարսկերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն, գերմաներեն և արաբերեն ։
Անգլերենը դասավանդվում է rahnamaei-ում (բառացի նշանակում է «առաջնորդում» կամ «կողմնորոշում»)։ Կառավարությունն այժմ մտածում է անգլերենի դասավանդումը սկսել տարրական դպրոցից։ Այնուամենայնիվ, դպրոցներում անգլերենի ուսուցման որակը գոհացուցիչ չէ, և աշակերտներից շատերը անգլերենի վարժ իմացության համար շատ հաճախ ստիպված են լինում հաճախել մասնավոր հաստատությունների առաջարկած անգլերենի դասընթացներին ։
Ներկայումս երկրում ավելի քան 5000 օտարալեզու դպրոցներ կան, որոնցից 200-ը գտնվում են Թեհրանում։ Մի քանի հեռուստաալիքներ հեռարձակում են անգլերենով և արաբերենով դասընթացներ հիմնականում համալսարան ընդունվել պատրատվողների համար ։
Անգլերենի ուսուցումը մեծ մասամբ սկսվում է միջնակարգ դպրոցում, սակայն մինչև 2018 թվականը տարրական որոշ դպրոցներ (12 տարեկանից ցածր) նույնպես անգլերեն էին ուսուցանում։ Բայց 2018 թվականի հունվարին կրթական ավագ պաշտոնյան պետական հեռուստատեսությամբ հայտարարեց, որ անգլերենի դասավանդումը ինչպես պետական, այնպես էլ ոչ պետական տարրական դպրոցներում արգելված է ։
Ինտերնետ և հեռավար ուսուցում
Ինտերնետի ամբողջական ծառայությունը հասանելի է բոլոր խոշոր քաղաքներում, և հասանելիությունը շարունակում է արագորեն աճել։ Փոքր շատ քաղաքներ և նույնիսկ որոշ գյուղեր այժմ ամբողջական ինտերնետ հասանելիություն ունեն։ Պետությունը մտադիր էր մինչև 2008 թվականի վերջը ինտերնետի միջոցով իրականացնել կառավարական և առևտրային ծառայությունների 10%-ը, ինչպես նաև բոլոր դպրոցներն ապահովել համակարգիչներով և կապի միջոցներով ։
Փայամ-ե Նուր համալսարանը (հիմնադրվել է 1987 թվականին)՝ որպես հեռավար ուսուցում իրականացնող բացառիկ հաստատություն, Գիտության, հետազոտության և տեխնոլոգիայի նախարարության հսկողության տակ գտնվող պետական համալսարան է ։
Բարձրագույն կրթություն
2013 թվականի դրությամբ 4,5 միլիոն ուսանող ընդունվել են բուհեր այն դեպքում, երբ բնակչության ընդհանուր թիվը 75 միլիոն է։ Իրանական համալսարանները տարեկան 750 հազար շրջանավարտ են տալիս ։
Իրանում համալսարանական կրթության ավանդույթը հայտնվել է իսլամի վաղ դարերից։ Սակայն 20-րդ դարում զգացվել է համակարգի հնացած լինելը, ուստի ձևափոխվել է՝ ըստ ֆրանսիական մոդելի։ Երկրի 16 համալսարանները փակվել են 1979 թվականի հեղափոխությունից հետո և ապա աստիճանաբար վերաբացվել են 1982 և 1983 թվականների Իսլամական կառավարության վերահսկողության ներքո։
Այն ժամանակ, երբ համալսարանները փակվել էին, Մշակութային հեղափոխության հանձնաժողովը ուսումնասիրեց պրոֆեսորներին և ուսուցիչներին։ Արդյունքում ազատվեցին նրանք, ովքեր մարքսիզմի, ազատականության և «իմպերիալիստական» այլ գաղափարախոսությունների ներկայացուցիչներ էին։ Բուհերը վերաբացվեցին իսլամական ուսումնական ծրագրերով։ 1997 թվականին բարձրագույն բոլոր հաստատություններն ունեին 40,477 ուսուցիչներ և 579.070 գրանցված ուսանողներ։
Պետական համալսարանների ընդունելությունը բացառապես կախված է համազգային Konkour քննության արդյունքներից։ Պետական բուհերից Իսլամական Ազադի համալսարանն է միայն այլընտրանք առաջարկում, որը հայտնի է նաև բարձր վարձավճարներով ։
Իրանում բոլոր բուհերի ուսումնական պլանը որոշվում է ազգային խորհրդի կողմից, որի արդյունքում համալսարանների միջև կրթության որակի տարբերությունը կախված է միայն ուսանողների և դասախոսների գտնվելու վայրից և որակից։ Երկրի լավագույն բուհերի շարքում կան երեք բուհեր, որոնցից յուրաքանչյուրը hայտնի է իրեն բնորոշ որոշ պատճառներով։ Այսպես՝
Խաջե Նասիրեդդին Թուսի պոլիտեխնիկ համալսարանը և Ամիրքաբիրի տեխնոլոգիական համալսարանը Թեհրանում ամենահեղինակավորներից են։ Խոշորագույններից են նաև Շիրազի, Թավրիզի, Սպահանի, Մաշհադի, Ահվազի, Քերմանի, Քերմանշահի, Բաբոլսարի, Ռաշթի և Ուրմիայի համալսարանները։ Իրանում գործում են մոտ 50 քոլեջներ և 40 տեխնոլոգիական ինստիտուտներ ։
2009 թվականի տվյալներով 18-25 տարիքային խմբում գտնվողներից 33.7%-ը ընդգրկված էր 92 համալսարաններից, Փայամ-ե Նուր համալսարանի 512 մասնաճյուղերից և գիտահետազոտական և տեխնոլոգիական 56 ինստիտուտներից մեկում։ Այժմ Իրանում մոտ 3,7 միլիոն համալսարանական ուսանող կա, իսկ 1,5 միլիոնը սովորում է Իսլամական Ազադի համալսարանի 500 մասնաճյուղերում ։
Ձեռնարկատիրություն
Վերջին տասնամյակում Իրանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել ձեռնարկատիրության տարբեր ոլորտներում, բարձրագույն կրթական համակարգերում, քաղաքականության մեջ և բիզնեսում։ Չնայած տարրական և միջնակարգ դպրոցական դասագրքերը չեն անդրադառնում ձեռնարկատիրությանը, մի քանի համալսարաններ, ներառյալ Թեհրանի համալսարանը և Շարիֆի համալսարանը, առաջարկում են ձեռնարկատիրության դասընթացներ բակալավրի և մագիստրատուրայի ուսանողների համար։
Համաձայն հնգամյա զարգացման երրորդ ծրագրի՝ մշակվել է «Ձեռնարկատիրական համագործակցության ծրագրեր իրանական համալսարաններում»-ը (հայտնի է ԿԱՐԱԴ ծրագիր անունով) և գործարկվել երկրի տասներկու համալսարաններում Ղեկավարման և պլանավորման կազմակերպության ու Գիտության, հետազոտության և տեխնոլոգիայի նախարարության վերահսկողության ներքո   ։
Կանայք կրթության մեջ
2012 թվականի սեպտեմբերի տվյալներով կանայք կազմել են Իրանի ուսանողության ընդհանուր թվի ավելի քան 60%-ը ։ Սակայն թվերը միշտ չէ, որ այսպես խոստումնալից են եղել. իրականում բարձրագույն կրթության մեջ ներգրավվածության այս բարձր մակարդակը անցած տասնամյակների վերջին զարգացումն է։ Կրթություն ստանալու իրավունքը իրանցի կանանց կողմից 20-րդ դարի սկզբին ծայր առած շարժման հիմնական պահանջն էր։ Մինչև 1979 թվականի հեղափոխությունը սահմանափակ թվով կանայք էին հաճախում արական սեռի դպրոցներ, և ավանդական շատ ընտանիքներ իրենց աղջիկներին չէին ուղարկում դպրոց, քանի որ ուսուցիչները տղամարդիկ էին կամ դպրոցը իսլամական չէր ։ 1990-ականների ընթացքում կրթական հաստատություններում կանանց ընդգրկումը սկսեց աճել։ Ազադի իսլամական մասնավոր համալսարանի («Daneshgah-e-azad-e islami») հիմնադրումը և մասնաճյուղերի բացումը նույնպես նպաստեց ինչպես կանանց, այնպես էլ տղամարդկանց ընդգրկվելուն։ Ռաֆսանջանիի և Մշակութային հեղափոխության բարձրագույն խորհրդի նախագահության ներքո ստեղծվեց Կանանց սոցիալական և մշակութային խորհուրդ՝ ուսումնասիրելով կանանց իրավական, սոցիալական և տնտեսական խնդիրները։ 1993 թվականին խորհուրդը իսլամական ֆեմինիստների աջակցությամբ փորձում էր վերացնել բոլոր սահմանափակումները, որ տարածվում էին ուսման ոլորտում ներգրավված կանանց վրա։ Իսլամական հեղափոխությունից հետո Այաթոլլա Ռուհոլլա Խոմեյնին և նրա նոր ռեժիմը առաջնահերթությունը տվեցին Իրանի կրթական համակարգի իսլամացմանը ինչպես կանանց, այնպես էլ տղամարդկանց համար ։ 1989 թվականին՝ Խոմեյնիի մահվանից հետո, նրան հաջորդեց Աքբար Հաշեմի Ռաֆսանջանին, որի նախագահության ընթացքում շատ, բայց ոչ բոլոր սահմանափակումները՝ կանանց վրա տարածվող, վերացվեցին։ Բոլորի համար կրթության իրավունքն առանց խտրականության ակնհայտորեն երաշխավորված է Իրանի սահմանադրության և միջազգային փաստաթղթերի հիման վրա, որոնք Իրանն ընդունել է կամ որին մասնակից է ։ Որոշ գիտնականներ կարծում են, որ կանանց համար բարձրագույն կրթությունը հասանելի չէ, և դրա պատճառը Իրանի իսլամական խիստ հասարակությունում կանանց իրավունքների ճնշումներն են, որոնք իրականացվում են հատուկ քաղաքականության արդյունքում։ Այնուամենայնիվ, իրանցի կանայք ունեն ազատ մուտք բարձրագույն կրթության ոլորտ, քանի որ նկատվում է կնոջ ներգրավվածության և շրջանավարտների թվի զգալի աճ, ինչի արդյունքում իգական սեռի ուսանողներն այժմ գերազանցում են արական սեռի ուսանողներին։ Ավելին, իրանցի կանայք զբաղեցնում են ավելի բարձր պաշտոններ և հասարակության մեջ առկա է պրոֆեսիոնալ կանանց նկատմամբ վստահություն։
Դպրոցներ օժտված երեխաների համար
Իրանում Բացառիկ տաղանդների զարգացման ազգային կազմակերպությունը, որը հայտնի է նաև որպես SAMPAD (سمپاد), գործում է միջին և ավագ դպրոցներում։ Այն նպատակ ունի աշակերտների համար ապահովել նմանը չունեցող կրթական միջավայր։ Այս դպրոցներ մուտք գործելու համար անհրաժեշտ է հանձնել ընդունելության երկու փուլով քննություն։ Ընդունելության մրցույթի ժամանակ լինում է բարձր մրցակցություն։ Նրանց ուսման վճարի չափն այնքան է, որքան մասնավոր դպրոցներինը, սակայն վճարը կարող է մասամբ կամ լիովին զեղչվել՝ կախված աշակերտների ֆինանսական վիճակից։
Այս դպրոցները հեղափոխությունից հետո մի քանի տարով փակվել էին, սակայն շուտով վերաբացվեցին։ Իսկ ահա 2017 թվականի դեկտեմբերին Իրանի Իսլամական Հանրապետության օրենսդիր մարմինը որոշեց դադարեցնել հաստատության աշխատանքը և այն փոխարինել նոր համակարգով։ Արդյունքում, ընդունելության քննությունները չեղյալ հայտարարվեցին։ Այս պահին ընդունելություններ տեղի չեն ունենում, սակայն դպրոցները կշարունակեն բաց մնալ, մինչև բոլոր աշակերտներն ավարտեն (նախատեսվում է մինչև 2024 թվականը) ։
Կրթական հետազոտությունների և պլանավորման կազմակերպություն (ԿՀՊԿ)
ԿՀՊԿ-ն կառավարական, գիտական, ուսումնական կազմակերպություն է։ Այն ունի որակյալ և գիտելիքահեն ուսումնական ծրագրեր, որոնք համապատասխանում են գիտական և հետազոտական արդյունքներին, տեխնոլոգիական, ազգային ինքնությանը, իսլամական և մշակութային արժեքներին։
ԿՀՊԿ-ի պարտականություններն են՝
Միջազգային բակալավրիատի դպրոցներ
Իրանը ունի Միջազգային բակալավրիատի երեք դպրոցներ։ Դրանք են Մեհրի-Թաբան, Շահիդ Մահդավի և Թեհրանի միջազգային դպրոցները ։
Մեհրի-Թաբանը լիազորված Միջազգային բակալավրիատի համաշխարհային դպրոց է, որը գտնվում է Շիրազում։ Այն առաջարկում է տարրական, միջին դպրոցների և դիպլոմ ծրագրեր։ Շահիդ Մահդավին Թեհրանում գտնվող Միջազգային բակալավրիատի համաշխարհային դպրոց է, որն առաջարկում է տարրական և միջին դպրոցի ծրագրեր։ Իսկ ահա Թեհրանի Միջազգային բակալավրիատի համաշխարհային դպրոցը առաջարկում է դիպլոմ ծրագրեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրթություն Կատեգորիա:Կրթությունը Հայաստանում
Սուրբ ընտանիք (Աստվածաշունչ)
Սուրբ ընտանիք, Մարիամ Աստվածածինը նորածին Հիսուսի և իր ամուսնու՝ Սուրբ Հովսեփի հետ ։
Սուրբ ընտանիքի օրը կաթոլիկ եկեղեցիում տոն օր է, որը նշվում է Սուրբ Ծննդի հաջորդ կիրակին ։
Սուրբ ընտանիքի կազմում կարող են նաև պատկերվել Մարիամի բարեկամուհի՝ Եղիսաբեթը և նրա ծծկեր որդին՝ Հովհաննես Մկրտիչը (Հիսուսի զարմիկը), հազվադեպ Եղիսաբեթի ամուսինը՝ Զաքարիա քահանան, ինչպես նաև Սուրբ Աննան՝ Մարիամի մայրը :
Սուրբ ընտանիքի գալուստը Եգիպտոս նույնպես տոն է ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Աստվածաշունչ Կատեգորիա:Նոր Կտակարանի անձինք Կատեգորիա:Հիսուս Քրիստոս Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ
Ինքնասպասարկման դրամարկղ
Ինքնասպասարկման դրամարկղ (SCOs), որը նաև հայտնի է որպես օժանդակ վճարումներ (ACOs) կամ ինքնասպասարկման վճարումներ, մեքենա ներ են, որոնք ապահովում են մեխանիզմ, որպեսզի հաճախորդներին կատարեն իրենց սեփական գործարքը մանրածախ վաճառողից՝ առանց ավանդական անձնակազմով վճարումների անհրաժեշտության։ SCO-ներից օգտվելիս հաճախորդները սկանավորում են ապրանքների շտրիխ կոդերը՝ նախքան իրենց ընդհանուր խանութի համար վճարելը, առանց անձնակազմի անհատական օգնության կարիքի։ Ինքնավտոմատները հիմնականում օգտագործվում են սուպերմարկետներում, թեև դրանք հազվադեպ չեն հանրախանութներում կամ խանութներում :Ինքնավճարի տարածքների մեծ մասը վերահսկվում է անձնակազմի առնվազն մեկ անդամի կողմից, որը հաճախ օգնում է հաճախորդներին գործարքներ կատարել, ուղղել գները կամ այլ կերպ ծառայություններ մատուցել։
2013-ի դրությամբ ամբողջ աշխարհում տեղակայված է եղել 191000 ինքնագնահատման միավոր, իսկ մինչև 2025 թվականը կանխատեսվում է, որ 1,2 միլիոն միավոր կտեղադրվի ամբողջ աշխարհում :Մեքենաներն ի սկզբանե հայտնագործվել են Դեյվիդ Ռ. Համբլի կողմից Դերֆիլդ Բիչում, Ֆլորիդայի CheckRobot Inc. ընկերությունում, որտեղ շուկայի ամենամեծ մասնաբաժինը ունի NCR կորպորացիան :Դրանք հանրությանը ներկայացվեցին 1986թ. հուլիսին; Առաջին մեքենան, որն արտադրվել է CheckRobot-ի կողմից, տեղադրվել է Ջորջիա նահանգի Ատլանտայի մերձակայքում գտնվող Kroger խանութում ։
Տիպիկ համակարգեր
Ինքնագնահատման համակարգերում հաճախորդից սովորաբար պահանջվում է.
Կշռեք ապրանքները (օրինակ՝ թարմ մթերքները) առանց շտրիխ կոդերի և ընտրեք տեսականին սենսորային էկրանով։
Տեղադրեք բոլոր սկանավորված իրերը պարկերի մեջ։ Փաթեթավորման տարածքում նկատվող քաշը ստուգվում է նախկինում պահված տեղեկատվության համեմատ՝ համոզվելու համար, որ ճիշտ ապրանքը փաթեթավորված է, ինչը թույլ է տալիս հաճախորդին շարունակել միայն այն դեպքում, երբ դիտարկված և սպասվող կշիռները համընկնում են։
Սովորաբար կա առնվազն մեկ վերահսկիչ անձնակազմ, ով կաջակցի հաճախորդներին, երբ պահանջվի, թույլատրում է տարիքային սահմանափակումներով ապրանքների վաճառքը, ինչպիսիք են դեղերը, ալկոհոլը, դանակներն ու ծխախոտը, հեռացնելու կամ անզգայունացնելու է էլեկտրոնային ապրանքների հսկողության սարքերը և ապահովելու լրացուցիչ կորուստների կանխարգելում և հաճախորդների ՍՊԱՍԱՐԿՈՒՄ ։
Առավելություններ
Մանրածախ վաճառողին ինքնագնահատման մեքենաներ տրամադրելու առավելություններից մեկն աշխատուժի կրճատումն է. հաճախորդը հաճախ կարող է անցնել չորսից վեց դրամարկղային ուղիներով, իսկ գանձապահի աշխատանքը այժմ ստանձնում է հաճախորդը։ Ինքնագանձման մեքենայի չափսերը նույնպես ավելի փոքր են, քան ավանդական դրամարկղը, որն աշխատում է գանձապահի կողմից. Այսպիսով, խանութը կարող է խնայել տարածք, որը կարող է օգտագործվել ավելի շատ դարակների, ցուցափեղկերի կամ լրացուցիչ դրամարկղերի համար ։
Costco-ն սկսեց ստեղծել ինքնագնահատման էկրաններ իրենց սննդի կորտերի համար 2021 թվականին՝ COVID-19 համաճարակի ժամանակ՝ թույլ տալով սննդի դատարանի խոհանոցի անձնակազմին կենտրոնանալ բացառապես սննդի պատրաստման և սպասարկման վրա։ Համակարգը պահանջում է վճարում դեբետային կամ կրեդիտ քարտի միջոցով՝ վերջ դնելով այդ աշխատակիցների հետ թղթադրամ կամ մետաղադրամ փոխանակելու հաճախորդների անհրաժեշտությանը, ինչը հիվանդության փոխանցման հնարավոր վեկտոր է։
Հաճախորդները, ովքեր չեն ցանկանում շփվել գանձապահի հետ, կարող են օգտվել ինքնագնահատումից։ Համակարգերը, որոնք թույլ են տալիս վճարում կատարել բջջային վճարման կամ թվային դրամապանակի համակարգի միջոցով, հաճախորդին թույլ են տալիս ձեռք բերել իր իրերը՝ առանց դիպչելու համակարգի որևէ մասի, պարկերի տարածքից դուրս, թեև եթե նրանք օգտագործեն վերադարձվող բազմակի օգտագործման պայուսակներ, դա կարող է լինել բոլորովին անձեռնմխելի փորձ։
Առավելություններից մեկն այն է, որ ինքնագնահատումները, անհրաժեշտ ներդրումների դեպքում, կարող են մասամբ բազմալեզու ծառայություն մատուցել։ (Այն չի կարող լիովին երկլեզու լինել, քանի դեռ ապրանքներն իրենք պիտակավորված չեն բոլոր համապատասխան լեզուներով, ինչը հաճախ այդպես չէ:) Օրինակ՝ Tesco-ի ուելսերեն խանութները, որոնք կարող են հաճախորդներին սպասարկել ուելսերենով քանի որ բավականաչափ սահուն ուելսախոսներ որպես անձնակազմ գտնելը կարող է դժվար լինել, քանի որ որոշ տարածքներում տեղացիների միայն փոքր մասն է ուելսերենն առաջին լեզու ունի ։
Հիասթափություն
Շատ հաճախորդներ հիասթափություն են զգում ինքնագնահատման ժամանակ, երբ նրանք օգնության կարիք ունեն ։
Աղմուկային աղտոտվածություն
Հաճախորդները հաճախ դժգոհում են ինքնասպասարկման դրամարկղերից ստացվող ռոբոտային հնչեղությամբ կրկնվող հաղորդագրություններից։ 2015 թվականին Tesco սուպերմարկետը փոխարինեց ռոբոտային հայտարարությունները ավելի մարդկային հնչեղությամբ ձայնային հուշումներով՝ ի պատասխան քննադատությունների ։
Հայտնի է, որ մանրածախ առևտրով զբաղվողներն օգտագործում են նորույթի ձայներ իրենց ինքնասպասարկման դրամարկղերի համար։ Օրինակ, Poundland զեղչային խանութը օգտագործել է Յոդայի ձայները, Էլվիս Փրեսլին, կոմս Դրակուլան և Ձմեռ պապը տարբեր առիթներով ։ 2019-ին Marks & Spencer-ը փոխարինեց իր կանոնավոր դրամարկղային հաղորդավարներին «Britain's Got Talent»-ի այդ տարվա սեզոնի դատավորների ձայներով։ Նոր ձայները հանգեցրին հաճախորդների բողոքների աճին, որոնցից շատերը կասկածի տակ էին դնում որոշ մեկնաբանությունների նպատակահարմարությունը ։
Գույքագրման ռեկորդային կոռուպցիա
Քանի որ հաճախորդները պատրաստված չեն ապրանքները սկանավորելու համար, նրանք կարող են սխալմամբ մտածել, որ գովազդային ապրանքները, ինչպիսիք են «գնիր մեկը, ստացիր մեկ» ապրանքը, պետք է միայն մեկ անգամ սկանավորվեն։ Կարող է նաև պատահել, որ հաճախորդը սկանավորի նույն գնով ապրանքի տարբեր տեսականի։ Այս երկու սցենարները կփչացնեն մանրածախ վաճառողի գույքագրման գրառումները ։
Սկանավորում գնումներ կատարելիս
Այլընտրանքային համակարգը (ինքնակառավարման սկանավորում) բաղկացած է շարժական շտրիխ սկաներից, որն օգտագործվում է հաճախորդի կողմից գնումներ կատարելիս ապրանքները սկանավորելու և փաթեթավորելու համար :Երբ հաճախորդը ավարտում է գնումները, սկաները բերվում է դրամարկղի կրպակ, որտեղ շտրիխ կոդ սկաների տեղեկատվությունը ներբեռնվում է կրպակ, սովորաբար հաճախորդի հավատարմության քարտի հետ համատեղ։ Հաճախորդը վճարում և անդորրագիր է ստանում դրամարկղի կրպակում։ Համակարգի ամբողջականությունը պահպանվում է պատահական աուդիտների կամ RFID-ի կիրառմամբ։ Stop & Shop-ն իր «ScanIt!»-ի համար օգտագործում է ձեռքի սկաներներ կամ բջջային հեռախոսի հավելվածներ։ as-you-go համակարգ հաճախորդների համար, ովքեր ցանկանում են օգտագործել այն ։
Walmart-ին պատկանող պահեստային ակումբը՝ Sam's Club-ը, թույլ է տալիս հաճախորդներին ներբեռնել հավելված և սկանավորել իրերը իրենց զամբյուղում՝ օգտագործելով բջջային հավելված :2018 թվականի ամռանը Walmart China-ն գործարկեց իր Wechat-ի վրա հիմնված «Scan and Go» ծրագիրը՝ թույլ տալով հաճախորդներին սկանավորել իրերը իրենց զամբյուղներում՝ առանց այլ բջջային հավելված ներբեռնելու՝ միաժամանակ վճարելով Wechat Payment-ի կամ Alipay-ի միջոցով։ «Scan and Go» ծրագիրը իրականացրել է չինական խանութներում կատարված բոլոր վճարումների 30%-ը և նույնիսկ 10%-ով բարելավել է վաճառքը որոշ շուկաներում ։
Հիբրիդային համակարգեր
Մատակարարները, ինչպիսիք են ITAB-ը, NCR-ը, Wincor-Nixdorf-ը և այլք, արտադրել են հիբրիդային վճարման համակարգեր, որոնք թույլ են տալիս դրամարկղին անցնել կամ գանձապահի կամ հաճախորդների ինքնասպասարկման ռեժիմի միջև ։
Բաց կոդով համակարգեր
I2010 թվականին հայտարարվեց բաց կոդով ինքնաստուգման նախագիծը։ Օգտագործելով ապարատային և բաց կոդով ծրագրակազմ, գրադարանի այս ինքնագնահատման համակարգը արժե ավելի քիչ, քան կոմերցիոն տարբերակի մեկ տասներորդը։
Java-ի վրա հիմնված բաց կոդով ինքնաստուգման հաճախորդ գրադարանների համար, որն օգտագործվել է Օքսֆորդի համալսարանում ,հասանելի է նաև GPL v3 լիցենզիայի ներքո ։
RFID-ի վրա հիմնված համակարգ
Չինաստանում մի քանի փորձարարական խանութներ օգտագործում են RFID-ի և տեսախցիկների համադրություն՝ որոշելու համար, թե որ ապրանքն է ընտրել հաճախորդը։ Հեռանալուց հետո հաճախորդը անցնում է RFID-ընթերցման դարպասով և միայն պետք է վճարի հաշիվը դուրս գալու համար   ։
Կանոնակարգ
Կալիֆորնիայի վերաքննիչ դատարանը 2013 թվականի սեպտեմբերին 2-1 ձայների մեծամասնությամբ հաստատեց օրենքը, որն արգելում է ալկոհոլի վաճառքը ինքնագնահատման միջոցով։ Օրենքը պահանջում է, որ ալկոհոլը վաճառվի միայն անձնակազմի անդամների հետ առերես գործարքների ժամանակ, ինչպես պարտադիր է ծխախոտի, սփրեյ ներկերի և առանց դեղատոմսի որոշ դեղամիջոցների համար։ Կալիֆորնիայի մթերային խանութների ասոցիացիան դատապարտել է օրինագիծը՝ նշելով, թե ինչպես են ՇՀԿ-ներն արդեն արգելափակում ալկոհոլը՝ խանութի աշխատակիցներից պահանջելով ստուգել և հաստատել ալկոհոլի գնումները։ Նմանապես, դատարանն ասաց, որ Ալկոհոլային խմիչքների վերահսկման վարչության նախկին հրահանգը իրավական ազդեցություն չի ունեցել, քանի որ այն չի տրվել քննարկման կամ հրապարակային մեկնաբանության ։
Օրեգոնի AFL–CIO-ն աջակցել է ԱՄՆ Օրեգոն քաղաքում քվեարկության առաջարկվող միջոցառմանը, որն արգելում է խանութներին գործել ավելի քան երկու ինքնագնահատման մեքենաներ ։