Դեղին_տենդի_պատվաստանյութ
Արտադրություն և համաշխարհային պաշարներ
2016 թվականի հունվարին Անգոլայում դեղին տենդի բռնկումը մտահոգություն առաջացրեց այն մասին, թե արդյոք պատվաստանյութի համաշխարհային պաշարները կբավականցնեն հիվանդության էպիդեմիկ և համավարակային բռնկումների ժամանակ ։ Մանկական հասակում ռուտինային բնույթի իմունիզացիան աֆրիկական մնացած երկրներում ժամանակավորապես դադարեցվեց, որպեսզի Անգոլայում ապահովվի բռնկումը դադարեցնելու համար համապատասխան կոմպենսացիա ։ Պատվաստանյութի օժանդակ պաշարները, որոնք ուղղվեցին Անգոլա կազմում էին 10 միլիոն դեղաչափ և սպառվեցին 2016 թվականի մարտի վերջին, բայց նորից լրացվեցին, որը բավականացրեց մինչև 2016 թվականի մայիս ։ Սայկայն, օգոստոսին պարզ դարձավ, որ փետրվարին ուղղարկված 6 միլիոն դեղաչափից 1 միլիոնը այլ վայր է տարվել կամ բավականաչափ չի սառեցվել որպեսզի ապաահովի նորմալ էֆֆեկտիվություն, հիվանդության դեմ պայքարի թուլացման արդյունքում էպիդեմիան տարածվեց Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում ։ Որպես շտապ միջոց , փորձագետները խորհուրդ տվեցին օգտագործել կոտորակային դեղաչափեր (1/5 կամ 1/10 յուրանքանչյուր դեղաչափին) պատվաստանյութի պաշարների ընդլայնման նպատակով ։ Մյուսները նշում էին, որ ատադրական գործընթացի փոխարինումը ժամանակակից բջջային կուլտուրաների տեխնոլոգիաներով կարող է կարգավորել պաշարների արագ սպառումը ։ Պատվաստանյութի գործարանային արտադրությունը բավականին դանդաղ և աշխատատար պրոցես է:Հետազոտման ընթացքում պատվաստանյութը ստացման տարբեր եղանակներ կան ։ Հունիսի 17ին արդեն, ԱՀԿ-ն համաձայնեց օգտագործման մտցնել 1/5 սովորական դեղաչափը, Անգոլայում և Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում շարունակվող բռնկման ժամանակ արագ օգնություն ցույց տալու նպատակով ։ Կոտորակային դեղաչափը բավարար որակավորում չունի, որպեսզի համապատասխանի դեղին տենդի՝ զբոսաշրջիկների համար նախատեսված՝ պատվաստանյութի վկայականին։ 1980 թվականին Աֆրիկայի և Հարավային Ամերիկայի էնդեմիկ շրջաններում դեղին տենդի դեպքերի ավելացումը վերցվեց ԱՀԿ-ի դեղին տենդի նախաձեռնության (WHO Yellow Fever Initiative) դիտարկման շրջանակներում։ Կազմակերպությունը հիմնադրվել է 2000 թվականի կեսերին ։ Նախաձեռնությանը աջակցություն է ցուցաբերել Գավի Ալլիանսը, ԱՀԿ-ի, ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի, պատավաստանյութ արտադրող կազմակերպությունների և Bill & Melinda Gates Foundation մարդասիրական կազմակերպության հետ համագործակցության պայմաններում։ Գավիի կողմից աջակցություն ստացող պատվաստանյութերի ընկերությունները 2011 թվականից սկսած 14 երկրներից մոտավորապես 88 միլիոն մարդու համարեց հիվանդացության բարձր ռիսկի գոտում գտնվողներ, իսկ Անգոլան միջին ռիսկայնության գոտում էր ։ Արդեն 2013 թվականից սկեցին շատանալ դեղին տենդի վերաբերյալ տարբեր հետազոտություններ իրականացնող կազմակերպություններն ու արտադրական ընկերություններ ։ Դեղին տենդի նկատմամբ պոլիկլինիկաների պահանջարկը սկսած 2014 թվականից տարեկան 5 միլիոն դեղաչափից աճելով հասավ 62 միլիոնի ։ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը 2013 թվականին հաղորդեց, որ պատավստանյութի մատակարարումները բավարար չեն։ Գործարանային արտադրանքը անհրաժեշտ 64 միլիոն դոզայի փոխարեն կազմում է մոտավորապես 35 միլիոն ։ Պատվաստանյութի պահանջարկը շարունակեց աճել, պայմանավորված նրանով, որ մեծանում էր դեղին տենդի պատվաստանյութը որպես հիմնական ռուտինային իմունիզացիայի ծրագրի մեջ ներառած երկրների ցանկը ։ Անգոլայում (2015), Կոնգոյի Հանրապետությունում (2016), Ուգանդայում (2016), Նիգերիայում և Բրազիլիայում (2017), դեղին տենդի գրանցված բռնկումները էլ ավելի մեծացրեցին խատվաստանյութի պահանջարկը, մինչդեռ պատվաստանյութի համաշխարհային պաշարները սահմանափակ են ։ Հետևաբար, հիվանդության բռնկումների ժամանակ իրականացվող զանգվածային պատվաստման ժամանակ կիրառվող կոտորակային դեղաչափը կրում է խթանող բնույթ, պատաստանյութի հնարավոր սպառումից խուսափելու համար ։ Կոտորակային դեղաչափի կիրառումը միտված է պատվաստանյութի սպառվող պաշարների վերահսկմանը, վերաբաշխելով այն տարբեր արտադրական ընկերությունների մեջ ։ Գործնականում այդ դեղաչափը առաջին անգամ կիրառվել է Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում 2016 թվականի բռնկման ժամանակ ։