cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կորոնավիրուսային համավարակով պայմանավորված տնտեսական ցնցումները
Պարտքային շուկաներ
Մարտի 23-ի շաբաթվա դրությամբ ներդրողները, որոնք ներգրավվել էին դաշնային պահուստային համակարգի կողմից շուկայի իրացվելիության երաշխիքներով և պարտատոմսերի համեմատաբար ավելի բարձր եկամտաբերությամբ, ներթափանցեցին ԱՄՆ կորպորատիվ պարտքի շուկա ։ Ներդրումային ընկերությունների կողմից թողարկվել է 73մլրդ ԱՄՆ դոլարի պարտավորություն՝ նախորդ շաբաթ արձանագրված ռեկորդային ցուցանիշից մոտ 21% ավելի։ ԱՄՆ բազմաթիվ ընկերություններ իրականացրեցին պարտավորությունների վաճառք՝ փորձելով կանխիկ փողի պահուստներ ստեղծել՝ կանխատեսելով ապագայում ֆինանսական լարվածությունը ։
Միևնույն ժամանակ Չինաստանի կորպորատիվ պարտատոմսերի դեֆոլտը տարեցտարի ընկավ 30%-ով, քանի որ Չինաստանի կառավարությունը բանկերին ուղղորդում էր ձևավորել ձեռնարկությունների համար վարկային առաջարկ՝ ձախողումներից և աշխատանքային կորուստներից խուսափելու համար ։ Կառավարության ջանքերի շնորհիվ Չինաստանում տոկոսադրույքի մակարդակը ընկավ՝ հասնելով 14 տարվա կտրվածքով իր ամենացածր մակարդակին ։
Մարտի 30-ին պարտատոմսերի վարկանիշի հետազոտությամբ զբաղվող Moody's ընկերությունը ԱՄՆ կորպորատիվ պարտքի կանխատեսման արդյունքները կայունից իջեցրեց բացասականի՝ կենտրոնանալով մասնավորապես համաշխարհային օդային ճանապարհորդության, կացարանների և ծովային նավերի, ավտոմեքենաների, նավթի և գազի, ինչպես նաև բանկային համակարգի վրա ։ Fitch վարկային գնահատման կազմակերպությունը կանխատեսել է ԱՄՆ ֆինանսական լծակի գործակցի կրկնապատկում 2019թ. 3%-ի համեմատ 2020թ. 5-6%, իսկ մանրածախ և էներգետիկ ընկերությունների կորուստները՝ մինչև 20% ։
2020թ. ապրիլ
Հարավային Կորեայումպարտավորության առաջին հաջող առաջարկը եղավ ապրիլի 9-ին։ Համաճարակի ընթացքում տնտեսական հեռանկարների վերաբերյալ ընդհանուր վատատեսության ֆոնին պարտքի եկամտաբերությունը այնուամենայնիվ մնաց բարձր ։
ԱՄՆ կորոնավիրուսային պայմաններում օգնության, տնտեսական անվտանգության մասին օրենքների ընդունումից հետո Դաշնային պահուստային բանկը ապրիլի 9-ին հայտարարեց, որ ձեռք կբերի 2.3 տրիլիոն ԱՄՆ դոլարի պարտավորություն ԱՄՆ շուկայից՝ ներառյալ այսպես կոչված <<ընկած հրեշտակներից>> ("fallen angels")՝ այն ընկերություններից, որոնց վարկանիշը ընկել է մարտ ամսվա քաոսային իրավիճակի ընթացքում ։ Հայտարարությունը առաջացրեց ցածր վարկանիշ ունեցող բորսաների, ինչպես նաև անհատական պարտատոմսերի հավաքագրում ։ Ըստ New York Times-ի ապրիլի 19-ի հաղորդման՝ ԱՄՆ կազմակերպությունները Covid-19 համավարակով պայմանավորված ճգնաժամի ընթացքում գոյություն ունեցող վարկային գծերից ավելի քան 200 մլրդ ԱՄՆ դոլար են հավաքագրել, ինչը շատ ավելին է, քան 2008թ. ճգնաժամի ընթացքում էր ։
Ապրիլի 9-ին Սաուդյան Արաբիան և Ռուսաստանը պայմանավորվեցին նավթի արդյունահանման կրճատման վերաբերյալ ։ Reuters-ի հաղորդման մեջ նշվում է. <<Եթե Սաուդյան Արաբիան ձախողի արդյունահանման ծավալների կրճատման պայմանավորվածությունը, ԱՄՆ սենատորները Սպիտակ տանը կոչ կանեն պատժամիջոցներ կիրառել Ռիադ ի նկատմամբ, դուրս բերել ամերիկյան զորքերը թագավորությունից և սաուդյան նավթի ներմուծման համար սակագներ սահմանել>> :
West Texas Intermediate հում նավթի մայիսյան ֆյուչերսային պայմանագրերի, որոնց տեղաշարժը ուներ բացասական միտում, ընդծում են ԱՄՆ նավթի արդյունահանմամբ զբաղվող ընկերությունների ֆինանսական ծանրաբեռնվածության աստիճանը։ Քանի որ նավթի գները նվազել էին, անգամ ԱՄՆ թերթաքարային նավթը մեկ բարելի դիմաց 40 ԱՄՆ դոլար էր, ընկերությունները անկարող էին կարգավորել իրենց ֆինանսները՝ արդյունահանելով ավելի շատ նավթ։ MarketWatch-ը նշել է. «Այժմ ներդրողները առավելի քիչ են կենտրոնացած արդյունահանման աշխատանքների և այն փաստի վրա, թե ինչքան էժան կերպով կարող են իրականացնել արդյունահանումը։ Փոխարենը կառավարիչները կփորձեն գնահատել, թե արդյո՞ք ընկերության ֆինանսները այնքան դիմացկուն են, որ ներկայիս տնտեսական անկման ընթացքում պահեն իրենց կայունությունը» ։
Ավստրալիայի երկու խոշոր ավիաընկերություններից մեկը, չկարողանալով կառավարել 4.59 մլրդ ԱՄՆ դոլարի պարտքը, ընկերության կառավարումը վսհատեց ժամանակավոր ադմինիստրացիային ։
ԱՄՆ ավտոմեքենաների վարձակալության շուկայում գործող ընկերությունների ակտիվները, որոնք ընդգրկված չէին CARES օրենքում, հայտնվել էի խիստ շոկային իրավիճակում։ S&P Global Ratings վարկային գնահատման գործակալությունը Avis և Hertz ընկերությունների գնահատականն իջեցրեց <<խիստ սպեկուլյատիվի>>, մինչդեռ Hertz-ի պարտատոմսերի վարկային դեֆոլտի սվոփերը (CDS) ցույց էին տալիս դեֆոլտի 78% հավանականություն 12 ամսվա ընթացքում և 100%` 5 տարվա ընթացքում ։
Ճապոնական բանկը 2020թ. ապրիլին 27.8%-ով ավելացրեց իր առևտրային արժեթղթերի քանակը, ինչը տեղի ունեցավ մարտ ամսին 16.9%-ով աճից հետո։ Ֆինանսական ծանրաբեռնվածությունը կորպորատիվ հատվածում մեղմելուն ուղղված ջանքերը ներառում էին նաև ապրիլին Ճապոնական բանկի (BoJ) կորպորատիվ պարտատոմսերի 5.27%-ով աճը ։
2020թ. մայիս
Հունվարի 1-ից մայիսի 3-ն ընկած ժամանակահատվածում թողարկվել է ռեկորդային 807.1մլրդ ԱՄՆ դոլարի ներդրումային կորպորատիվ պարտատոմս ։ ԱՄՆ ընկերությունների կողմից 2020թ. ապրիլին վաճառվել է ավելի քան 300մլրդ ԱՄՆ դոլարի պարտավորություն, ինչը ևս մեկ ռեկորդ էր։ Այն ընդգրկել է Boeing ընկերությունը, որը վաճառել է 25մլրդ ԱՄՆ դոլարի պարտատոմս՝ նշելով, որ այլևս ԱՄՆ կառավարության կողմից ֆինանսական աջակցության կարիք չունի ։ Apple-ը, որը ստանձնել է 8.5մլրդ ԱՄՆ դոլարի փոխառություն, ինչը պետք է մարվեր 2020թ. վերջերին, Starbucks-ը, որը հավաքագրեց 3մլրդ ԱՄՆ դոլար, Ford-ը, որը վաճառեց 8մլրդ ԱՄՆ դոլարի պարտատոմս՝ չնայած իր ներդրումային վարկանիշը կորցնելուն, Carnival Cruise Line-ը, որը մեծացրեց առաջարկը՝ հասցնելով 4մլրդ ԱՄՆ դոլարի, որպեսզի բավարարի պահանջարկը ։ Ակտիվ շուկայի հիմնական նախապայմաններից են ցածր տոկոսադրույքը և Դաշնային պահուստային համակարգի կողմից շուկայի իրացվելիությանն ուղղված գործողությունները։ iShares iBoxx ներդրումային դասի կորպորատիվ պարտատոմսերը, բորսայական առևտրով զբաղվող ֆոնդը, որի ակտիվները մարտի 11-ից ապրիլի վերջն ընկած ժամանակահատվածում աճեցին մեկ երրորդով, շահում են Դաշնային պահուստային համակարգի գործողություններից ։ Այնուամենայնիվ, ընկերությունների ֆինանսական լծակի ցուցանիշն աճում էր, քանի որ պարտավորություններն աճում էին եկամուտների կրճատմանը զուգընթաց։ 2020թ. ապրիլի վերջի դրությամբ ներդրումային դասի կորպորատիվ պարտատոմսերը ձեռք են բերել 1.4%` գանձապետական պարտատոմսերի 8.9% դիմաց՝ ցույց տալով պոտենցիալ ներդրողների մտավախությունները՝ կապված կարպորատիվ պարտատոմսերի ռիսկայնության հետ։ Ըստ Մորգան Սթենլիի գնահատման, 2020թ. ԱՄՆ ներդրումային դասի պարտատոմսերի թողարկումը կազմում է 1.4տրիլիոն ԱՄՆ դոլար, որը գրեթե մոտ է 2017թ. ռեկորդային ցուցանիշին, մինչդեռ, ըստ Բարքլեյզի գնահատման, ոչ ֆինանսական ընկերությունները 125-175մլրդ ԱՄՆ դոլարի լրացուցիչ պարտքի կարիք կունենան՝ համաճարակային անկումից եկամուտների կրճատումը ծածկելու համար ։
Մայիսի 4-ին ԱՄՆ J.Crew ընկերությունը սնանկության պաշտպանության հայց ներկայացրեց՝ 1.6մլրդ ԱՄՆ դոլարի պարտքը սեփական կապիտալի վերածելու համար։ Այդ պարտավորությունը մեծապես առաջացել է 2011թ. ընկերության սեփականատերերի կողմից «լծակային գնման»(LBO) արդյունքում։ J.Crew-ն դարձավ ԱՄՆ առաջին մանրածախ առևտրով զբաղվող ընկերությունը, որը սնանկացավ Covid-19 անկմամբ պայմանավորված ։ Բացի այդ, մայիսի 4-ի շաբաթվա ընթացքում Բրազիլիայի ազգային կոնգրեսի պատգամավորների պալատը փորձում էր փոփոխություն կատարել Սահմանադրության մեջ, ինչը Բրազիլիային կթույլատրեր ձեռք բերել արժեթղթեր մասնավոր հատվածից։ Այնուամենայնիվ, Կենտրոնական բանկը մտահոգված էր այն փաստով, որ բանկի պաշտոնյաները կարող են բախվել կոռուպցիոն մեղադրանքների` անհատական ընկերությունների ակտիվների ձեռքբերման համար և փնտրում էին անձնական պատասխանատվության պաշտպանվածություն ԿԲ գնումներից համար ։
Մայիսի 12-ին Դաշնային պահուստային համակարգը իր պատմության մեջ առաջին անգամ սկսեց կորպորատիվ պարտատոմսերի ձեռքբերման գործընթաց։ Նշվել է նաև առաջիկայում պարտատոմսերի գնման մտադրության մասին։ Քանի որ ընկերությունները պետք է ապացուցեն, որ նրանք այլ կերպ չեն կարող դիմել առաջնային շուկայում վարկ ստանալու համար, վերլուծաբանները կարծիք են հայտնել, որ ընկերությունները նշված գործընթացին գուցե և չդիմեն։ Այնուամենայնիվ, Դաշնային պահուստային համակարգի աջակցության երաշխիքը, ըստ երևույթին, ապահովել է շուկայի իրացվելիությունը ։
Կանադական բանկը մայիսի 14-ի իր տարեկան հաշվետվության ընթացքում ներկայացրել է այն եզրակացությունը, որ մարտ ամսին տոկոսադրույքի 3% կրճատումը և պարտատոմսերի գնման առաջին ծրագիրը հաջողեց կանադական շուկաների կայունացման գործընթացը։ Այնուամենայնիվ, Կանադայի բանկը մտահոգություն հայտնեց էներգետիկայի ոլորտի վերաֆինանսավորման հնարավորության վերաբերյալ՝ հաշվի առնելով նավթի պատմական ցածր գները։ 2020թ. ապրիլին իրականացվել է շուրջ 17մլրդ կանադական դոլարի կանադական կորպորատիվ պարտատոմսերի վաճառք, ինչը 2010 թվականից ի վեր ամենախոշոր ծավալն է ։
Արտաքին հղումներ
"Մինչ այժմ, միակ եվրոպական երկրները, որ ստիպված են կարճաժամկետ վաճառքի արգելք սահմանել, Իտալիան է, Իսպանիան և Ֆրանիսան՝ ԵՄ չորս ամենախոշոր տնտեսություններից երեքը։ Ըստ նրա, Մադրիդի, Միլանի և Փարիզի ֆինանսական խոցելիությունը պայմանավորված է  աշխարհատնտեսական իրադրության անտեսված լինելու հանգամանքով, ինչը առաջիկա օրերին առաջին պլան դուրս կգա։ Ըստ ՏՀԶԿ ստանդարտների, Իսպանիան, Իտալիան և Ֆրանսիան ունեն շատ թույլ կենսաթոշակային ակտիվների պահուստ։ Նրանց ընդհանուր կենսաթոշակային ունեցվածքը ավելի քան 15 անգամ ավելի քիչ է, քան Մեծ Բրիտանիայինը և Ավստրալիայինն է։ Ինչպես այսօր, այնպես էլ ճգնաժամի ընթացքում ֆինանսական շուկաներում չկային կանխիկ փողով հարուստ պարտատոմսերի և բաժնետոմսերի վերջնական գնորդներ։ Արդյունքում կտուժի նրանց ազգային տնտեսությունը, իսկ քաղաքական ինքնիշխանությունը կարող է լրջորեն խաթարվել։"
(3823) Յորի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,063821 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3016 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,826 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1958,82 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,183785 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,51° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մասարու Արաիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Մորիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Յանա-Տուրմուշ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Թովմա Սլավոն
Թովմա Սլավոն, Թովմա Գազիրացի, Բյուզանդիայում 820-ի ապստամբության առաջնորդ։
Պատմիչ Գենեսիոսի վկայությամբ՝ ծագումով հայ։ Ծառայել է կայսրության արևելյան զորքերում, մասնակցել Նիկեփորոս առաջինի դեմ Վարդան զորավարի ապստամբությանը։ Լևոն հինգերորդ Հայկազնի ժամանակ (813-820) աչքի է ընկել բուլղարների դեմ մարտերում։ Փախչելով արաբների մոտ՝ իրեն ներկայացրել է հրաշքով փրկված Կոստանդին վեցերորդ կայսր և թագադրվել Անտիոքում։ 820 թվականին գլխավորել է Բյուզանդիայի արևելյան շրջաններում բռնկած հակաֆեոդալական ապստամբությունը, որին մասնակցել են սլավոնական ցեղեր, պավլիկյան աղանդավորներ, հայեր, վրացիներ, աբխազներ և այլն։ Բուլղարների խանի օգնությամբ Միքայել երկրորդ կայսրը Կ. Պոլիսը պաշարած Թովմա Սլավոնին ստիպել է նահանջել Արկադիուպոլիս, որտեղ նա ձերբակալվել և մահվան է դատապարտվել։ Նրա կողմնակիցները շարունակել են պայքարը մինչև 825 թվականը։
Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայերը Բյուզանդական կայսրությունում Կատեգորիա:Արաբա-բյուզանդական պատերազմների բյուզանդացի մասնակիցներ Կատեգորիա:Բյուզանդիայի զորավարներ
Աշխարհի մայրաքաղաքների ցանկ
Ստորև ներկայացված է աշխարհի մայրաքաղաքների ցանկը՝ ըստ աշխարհամասերի։
Խցանացում
Խցանացում, բուսական բջիջների թաղանթների փոփոխություն, որը պայմանավորված է նրանց մեջ սուբերինի առաջացմամբ։ Սուբերինը ամորֆ, պոլիմերային միացություն է և համարյա անթափանց է հեղուկների ու գազերի համար։ Բջջաթաղանթների խցանացումը բնորոշ է հիմնականում ծածկող հյուսվածքի բջիջներին, որոնք ցողունի և արմատի հյուսվածքները պաշտպանում են խոնավության կորստից ու ջերմաստիճանի տատանումներից։ Բջջապատերի խցանացումը նպաստում է վնասվածքների ապաքինմանը և տերևաթափից հետո սպիների առաջացմանը։
Կատեգորիա:Բուսաբանություն
Նովայա Բալկա (գյուղ, Սախնովշչինսկի շրջան)
Նովայա Բալկա (Нова Балка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1885 թվականին։
Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 1885 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1885 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մանգոստան
Մանգոստան կամ մանգուստին, (լատ.Garcínia mangostána), ինչպես նաև մանգոստին, գարցինիա, մանգկուտ, ծառ, Կլուսիանական ընտանիքի Գարցինիա տեսակի ծառ։
Բուսաբանական նկարագրությունը
Մանգոստանը մշտադալար ծառ է մինչև 25 մ երկարությամբ բրգանման պսակով և սև շականակագույն կեղևով։
Տարածումը
Մանգոստանի բնօրրանը Հարավարևելյան Ասիան է։ Լայնորեն մշակվում է Թաիլանդում, Մյանիմայում, Վիետնամում, Կամբոջայում, Մալայզիայում, Հնդկաստանում, Շրի Լանկայում, Անթալյան կղզիներում, Կենտրոնական Ամերիկայում, Կոլումբիայում, արևադարձային Աֆրիկայում (Զանզիբար, Լիբերիա, Գանա և Գաբոն)։
Տնտեսական արժեքը և կիրառումը
Մանգոստանի միջուկի սպիտակ հատվածները ուտելի են թարմ վիճակում, երբեմն նրանք պահածոյացվում են։ Հայտնի է նաև մանգոստանի թարմ քամված հյութը։
Տերևների և կեղևի եփումը օգտագործվում է դիզենտերիայի դեպքում, փորլուծության և ջերմությունը իջեցնելու համար ։ Սակայն չկան ոչ մի գիտական տվյալներ՝ հօգուտ մանգոստանի ցանկացած բուժիչ հատկությունների ։
«Վաղ առավոտյան իմ խցիկի դուռը թակում է Ի․Ի․Բուտակովը և ինչ-որ մուգ կարմիր մրգի հետ ձեռքն անցկացնում է կիսաբաց դռան միջով, որը տեսքով և մեծությամբ նման է փոքր խնձորի։ «Փորձեք»,- ասում է։ Ես կտրատեցի պտուղը․ կարմիր հյութի տակ թաքնված էր սպիտակ, քաղցրաթթու միջուկը, որը բաղկացած էր մի քանի բաժիններից՝ յուրաքանչյուրի մեջ պարունակելով խոշոր կորիզներ։ Սառեցնող, թարմ, նրբահամ և քաղցր, թեթև թթվայնություն ունեցող միրգ է։ Դա Մանգոստանն է։»
Իվան Գոնչարով։ «Ֆրեգատ Պալլադա» (1858)
Գրականություն
Կատեգորիա:Պտղատու ծառեր Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Առավոտ (կտավ)
Առավոտ (Ранок), խորհրդային նկարչուհի Տատյանա Յաբլոնսկայայի նկարը, որն ստեղծվել է 1954 թվականին, Կիևում։ Նկարում պատկերված է առավոտյան մարմնամարզություն անող աղջիկ (նկարչուհին պատկերել է ավագ դստերը կիևյան իր բնակարանում ): Գեղարվեստական քննադատներն ընդգծել են առավոտյան ուրախ մթնոլորտը, որը հմտորեն փոխանցվել է հեղինակի կողմից, պատուհանից ներս լցվող արևի լույսը։ Արվեստագետը պատկերված աղջնակի մեջ տեսել է երեխայի անմիջականություն, իսկ հենց նկարում` մարդկային ջերմություն, աշխարհի ընկալման պարզություն ու թարմություն։
Նկարը համարվում է խրուշչովյան ձնհալի վաղ շրջանի վառ դրսևորում։ Ըստ բրիտանացի արվեստագետ Մայք Օ'Մահունիի` նկարն իր դարաշրջանի մարդկանց գիտակցություններում խորհրդանշել է «անցումը քնից աշխուժության, խավարից` լույսին, քաոսից (չհարդարած անկողինը) նոր կարգի, հավասարության, ներդաշնակության», խորհրդանշել է այն հույսերը, որոնք ներշնչել է մարդկանց ստալինյան ժամանակաշրջանի ավարտը։ Ըստ նրա` նկարն իր ժամանակի համար բավականին համարձակ կերպով ընդգծել է հերոսուհու ազգային ինքնությունը։ Նկարն արագորեն նվաճել է գեղարվեստական քննադատների բարձր գնահատականը, ճանաչում է ձեռք բերել, դրա վերատպումներն սկսել են տպագրվել խորհրդային խոշոր պարբերականներում։ Կտավը Պետական Տրետյակովյան պատկերասրահի հավաքածուի մաս է։
Ստեղծման պատմություն և ճակատագիր
1954 թվականին Տատյանա Յաբլոնսկայան բավականին հայտնի էր արվեստի գործիչների և լայն լսարանի շրջանում։ 1949 թվականին ստեղծված նրա «Հաց» նկարը ներկայացվել է Տրետյակովյան պատկերասրահի հիմնական ցուցադրությունում։ Դրա վերատպությունները միլիոնավոր տպաքանակով տարածվել են բացիկների ու պաստառների վրա։ Երիտասարդ նկարչուհին պարգևատրվել է երկրորդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակով։
Կտավի վրա պատկերված է 13-ամյա Լենան (Տատյանա Յաբլոնսկայայի ավագ դուստրը Սերգեյ Օտրոշչենկոյի հետ առաջին ամուսնությունից)։ Գործողությունները տեղի են ունենում Կիևի կենտրոնում գտնվող բնակարանում, որտեղ Լենա Օտրոշենկոն ապրել է 1949-1955 թվականներին ։ Կտավում պատկերված ընդարձակ տարածությունը կիևյան հանրակացարանի երկու սենյակներից մեկն է, որտեղ ապրում էին նկարչուհին ու իր աղջիկը։ Հետագայում Ելենան պատմել է «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» թերթի թղթակցին. «Մենք հարուստ չէինք, անգամ ընկերուհիներիս էի ամաչում տուն հրավիրել։ Չնայած մայրիկի նկարները դասագրքերում տպագրում էին Իվան Շիշկինի և Իլյա Ռեպինի նկարների հետ, սակայն դա նրան ո՛չ փող էր բերում, ո՛չ էլ համազգային փառք։ Եվ իհարկե, ես նամակների կույտեր չեմ ստացել։ Իմ համադասարանցիները անգամ չէին կասկածում, որ ես հենց այն Յաբլոնսկայայի դուստրն եմ, քանի որ ես կրում էի հայրիկի ազգանունը` Օտրոշչենկո և ոչ մեկի մոտ չէի պարծենում իմ ծագմամբ».
«Առավոտ» նկարը հատուկ դեր է խաղացել գլխավոր հերոսուհու անձնական կյանքում։ Ելենան Մոսկվայի Սերգեյ Ստրոգանովի անվան գեղարվեստաարդյունաբերական ակադեմիայի կտորի դեկորատիվ ձևավորման ֆակուլտետում սովորելու տարիներին ծանոթացել է երիտասարդ ղազախ նկարիչ Արսեն Բեյսեմբինովի հետ։ Դեռ վաղ տարիքում վերջինս սիրահարված է եղել «Առավոտ» նկարի աղջկան, որի վերատպությունը կախված է եղել իրենց տանը։ Ելենան ու Արսենն ամուսնացել են։ Այժմ Տատյանա Յաբլոնսկայայի ավագ դուսրտը` Ելենա Բեյսեմբինովան ապրում է Ղազախստանում (նրա ամուսինը մահացել է 2000 թվականին), նա Ղազախստանի Նկարիչների միության և Կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ է ։ 1962 թվականին Ալմա Աթայում ծնվել է նրա որդին` Զանգարը, որը ևս նկարիչ է դարձել։ Ելենան պատմել է, որ ամուսինների համար ճակատագրական դարձած «Առավոտ» նկարը, որն իրենց թալիսմանն է դարձել, նրանք այդպես էլ չեն կարողացել տեսնել Տրետյակովյան պատկերասրահում. երիտասարդ տարիներին նրանք դրան ուշադրություն չեն դարձրել, իսկ հասուն տարիքում թույլ չի տվել աշխատանքային գրաֆիկը։
Նկարն ստեղծվել է յուղաներկով, կտավի վրա։ Չափսը 169 × 110 սմ է։ Կոմպոզիցիայի վրա աշխատելիս նկարչուհին բազմաթիվ էսքիզներ է արել։ Նկարը ցուցադրվել է ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի լիիրավ և թղթակից անդամների աշխատանքների 3-րդ ցուցահանդեսին 1954 թվականին, ստացել է հանդիսատեսի և քննադատների դրական արձագանքը։ Նույն տարում նկարը ձեռք է բերվել Տրետյակովյան պատկերասրահի կողմից, որտեղ էլ գտնվում է ներկայումս։
Ինքը` նկարչուհին` գոհ չէր նկարի աշխատանքի արդյունքից։ Աննա Գալուշկինային 1963 թվականի օգոստոսին գրված նամակում, որտեղ խոսք է եղել Տրետյակովյան պատկերասրահի կողմից նկարչուհու մեկ այլ` «Հարսանիք» կտավը ձեռք բերելու մասին, նա գրել է. «Ես, իհարկե, շատ կցանկանայի ևս մեկ անգամ հայտնվել պատկերասրահի սրբազան պատերին։ Եվ ինձ թվում է, որ այդ նկարը, համենայն դեպս, ավելի լավ կընդունվեր, քան թե իմ «Առավոտ» աշխատանքը»։ Կյանքի վերջում նա ավելի հաստատ է պնդել. «Այդ ժամանակ նկարվել են հնարավոր ու անհնարին մանկական նվնվացող բոլոր նկարները։ Եվ ամեն ինչ լավ ու «գեղարվեստական» էր թվում։ Զզվելի, հակագեղանկարչական աշխատանք է «Առավոտը»։ Սակայն մտահղացումը վատը չէ։ Ինձ այն նկարելու համար ոգեշնչել է Ե. Վոլոբուևը։ Սակայն գեղանկարչության տեսանկյունից այն բացարձակ զրո է» ։
Նկարչուհու դուստր Գայանե Աթայանը համարում էր, որ Յաբլոնսկայան նկարին բացասական արձագանք է տրվել տրամադրության ազդեցությամբ և չի արտահայտում հեղինակի իրական վերաբերմունքը կտավի հանդեպ։ «Դա գրվել է 90-ական թվականներին։ Մայրիկն առհասարակ բնավորության մարդ էր։ Նրան այդ պահին է այդպես թվացել։ «Հաց» նկարի մասին նա մի ժամանակ ասել է, թե դա ուղղակի պաստառ է, սակայն կյանքի վերջում ուսումնասիրելով իր ստեղծագործությունը, ասել է. «Այնուամենայնիվ, իմ լավագույն աշխատանքը «Հացը» նկար է։ Ես դրանով միշտ հպարտացել եմ»։ Իսկ Եվգենի Վոլոբուևը մայրիկի ու առհասարակ մեզ համար անքննելի հեղինակություն էր։ Միշտ։ Նա շատ նրբանկատ գեղանկարիչ է, սուր միտք ունի, կարող էր մեկ բառով ճշգրտորեն նկարագրել ցանկացած երևույթ։ Եթե որևէ մեկի ստեղծագործության մասին դրական էր արտահայտվում, մենք դա շատ էինք գնահատում։ Ինձ բախտ է վիճակվել նրա հետ մի քիչ շփվել։ Աշխատանքներ, որ հավանում էր քեռի Ժենյան, ես այնքան էլ շատ չունեմ»։
Սյուժե և նկարչուհու մեկնաբանություն
Նկարում պատկերված է սենյակ, որտեղ աղջիկը վարժանք է անում դեռևս չհարդարված անկողնու մոտ։ Պատշգամբի երկու դռները բաց են։ Կարճ վարտիքով երկարոտն աղջիկն առավոտյան մարզանք է անում։ Նկարչի դուստրը` Ելենան, որը նկարի բնորդուհին է, ճշգրտել է, որ մայրն իրեն պատկերել է «ծիծեռնակ» դիրքում։ Սեղանին նրան սպասում է համեստ նախաճաշը, աթոռին կոկիկ կերպով դրված է դպրոցական համազգեստը, աթոռի թիկնակին գցված է պիոներական փողկապը։ Սեղանին դրված սափորը չեխական է։ Տատյանա Յաբլոնսկայան այն բերել է արտասահմանից իր առաջին գործուղման ժամանակ։ Սեղանին գցված շերտավոր սփռոցը ընտանիքին ծառայել է երկար տարիներ։
Մորը բնորդելու ժամանակ իր դրության մասին Ելենա Բեյսեմբինովան ասում է.
Ըստ Լ. Պոպովայի և Վ. Ցելտների` կտավի գեղարվեստական պատկերը կազմված է երեք պլանից.
Գեղարվեստական քննադատները նկարի մասին
1964 թվականին լույս տեսած իր գրքում Ի. Աբելդյաևան նշում է նկարչուհու ստեղծած բանաստեղծական կերպարը, լուսավոր երանգները, որոնք հաղորդում են առավոտվա ուրախ միջավայրը, լուսամուտից ներս հորդող արևի լույսը։ Պատկերված աղջնակի մեջ քննադատը տեսնում է մանկական մեծ անմիջականություն, իսկ հենց նկարում` մարդկայնության ջերմություն, հոգևորություն, շրջապատող աշխարհի ընկալման պարզություն և թարմություն։
Լ. Պոպովան և Վ. Ցելտները Տատյանա Յաբլոնսկայայի մասին պատմող 1968 թվականին լույս ընծայված գրքում նշում են նկարի առավոտյան լույսով լուսավորված ներկապնակը, որը կառուցված է տաք օքրայի գույներով հարթ պատերի ու հատակի, անկողնու սպիտակ հետքի, լայն գծերով սփռոցի ու պատշգամբի դռնից երևացող առավոտյան երկնագույն քաղաքի հարաբերակցության վրա։ Նկարն ուղղահայաց ձգված է և ենթարկվում է ուղղահայաց գծերի ռիթմին, ինչն ընդգծվում է աղջկա` դեպի վեր շարժմամբ։ Տարածության լայնության զգացումն ընդգծվում է բաց պատշգամբից երևացող քաղաքի տեսքով. քաղաքի տարածությունը լցվում է նկարի տարածության մեջ` դառնալով դրա մի մասը։ Ինքը` նկարը` լցված է «համաչափ հանդարտ լույսով»։
1945 թվականին Տատյանա Յաբլոնսկայան արդեն մի քանի նկարներ էր ստեղծել սպորտի թեմատիկայով, որոնցից են, օրինակ, «Ստարտից առաջ» (1947) և «Դնեպրի վրա» (1952) աշխատանքները։ Երկու նկարներն էլ պատկերում են սպորտը որպես զանգվածային շարժում, նրանք կենտրոնում են պահում մասնակից-հանդիսատեսին, կենտրոնացած են Ալեքսանդր Դեյնեկայի գործունեության վրա։ «Առավոտը» Յաբլոնսկայայի առաջին նշանակալի նկարն է, որը պատկերվել է Իոսիֆ Ստալինի մահից հետո։ Այն, ըստ Լեոնիդ Վլադիչի, նշանավորում է նկարչուհու հեռացումն Ալեքսանդր Դեյնեկայի գործունեությունից։ Նկարում պատկերված տեսարանը ծանոթ էր խորհրդային բոլոր մարդկանց։ Ռադիոընդունիչներից այդ ժամանակ կայտառ երաժշտություն էր հնչում, հաղորդավարը դրա ուղեկցությամբ առավոտյան հեռավար վարժանք էր անցկացնում` խոնարհումներ, կքանստումներ։ Յաբլոնսկայայի նկարի աղջնակը պատկերված է այդպիսի վարժանքի ժամանակ։ Նա հենց նոր է վեր կացել (ձախից երևում է չհարդարված անկողինը)։ Աղջկա հագուստը ընկած է սենյակից պատշգամբ բացվող դռան մոտ դրված աթոռին, ինքը միայն ներքնաշորերով է և բարձրացնում է ձեռքերն ու աջ ոտքը։
Բրիտանացի արվեստագետի ենթադրությունը հաստատում է նաև նկարի վրա պատկերված աղջկա քույրը. «Լյոլյան պատանեկության տարիներին զբաղվել է մարմնամարզությամբ, սիրում էր պարել, նրան անգամ ասում էին, թե ինքը կարող է բալետի պարուհի լինել»։ Սա հաստատել է նաև ինքը` Ելենան, իր հարցազրույցներում. «Ես մանկության տարիներին շատ լավ էի պարում։ Ինձ նախ կանխորոշում էին բալետի պարուհու, այնուհետև` մարմնամարզուհու կարիերա»։ Արվեստագետը համադրում է նկարի ստեղծման տարեթիվը (1954) և խորհրդային մարմնամարզիկների ու մարմնամարզուհիների հաջողությունները 1952 թվականին Հելսինկիում տեղի ունեցած Օլիմպիական խաղերի ժամանակ։ ԽՍՀՄ մարմնամարզիկներն ստացել են 22 մեդալ (այդ թվում` 9 ոսկե)։ 1930-ական թվականներին մարմնամարզությունը կարևոր դեր ուներ ռազմական նախապատրաստման համակարգում, մտնում էր ֆիզիկական դաստիարակության ինստիտուտների ծրագրի մեջ, սակայն միայն պատերազմից հետո է լայնորեն տարածվել ԽՍՀՄ-ի ողջ տարածքով։ Աղջիկների շրջանում մանկական սպորտային դպրոցներում ամենատարածված խմբակները դարձել են մարմնամարզականները։
Ըստ Օ'Մահոունիի, Յաբլոնսկայայի պատանի մարմնամարզուհին ոչ թե ֆիզիկական կրթության մեջ զանգվածային մասնակցության պատկերումն է, այլ` երիտասարդ սպորտսմենների պրոֆեսիոնալիզմի խորհրդանիշ, որոնք իրենց հաղթանակներով փառք են բերում խորհրդային ժողովուրդներին։ Նա նաև ուշադրություն է դարձնում այն բանին, որ նկարի երիտասարդ հերոսուհին ըստ նկարչուհու մտահղացման ուկրաինուհի է։ Դա են ցուցում սենյակում եղած առարկաները (որոնք աչքի են ընկնում ազգային յուրահատկությամբ), վառ արևը, պատշգամբից եկող հարավային ջերմ օդը, աղջկա սանրվածքը։ Բացի նրանից, որ ինքը` նկարչուհին, այդ ժամանակ ապրում էր Ուկրաինայում, հենց Ուկրաինայից էին Հելսինկի եկել 1952 թվականի Օլիմպիական խաղերի ապագա հաղթողներն ու մեդալակիրները` Վիկտոր Չուկարինը, Դմիտրի Լեոնկինը, Մարիա Գորոխովսկայան և Նինա Բոչարովան։ Ուշ ստալինիզմի շրջանում ուկրաինական ազգային ինքնությունն ընդգծելը վնասակար ու վտանգավոր էր համարվում։ Յաբլոնսկայայի կողմից մարմնամարզուհու ազգային ինքնությունն ընդգծելն, ըստ Օ'Մահոունիի, ենթադրում է, որ վաղ ապագայում կարելի էր այդ ոլորտում փոփոխություններ ակնկալել։ Օ'Մահոունին նշում է, որ «ուկրաինական ազգային ինքնությունն այստեղ ֆիզկուլտուրային ու սպորտին հղում անելու միջոցով կապված է առավել բազմազգ խորհրդային պետության առավել լայն նպատակների ու խնդիրների հետ»։ Յաբլոնսկայայի «Առավոտը», ըստ արվեստագետի, ստեղծագործություն է, որը պատկերում է «ձնհալի» վաղ շրջանի մթնոլորտը։ Նկարչուհին պատկերել է աղջկա անցումը
Նկարի օգտագործումը դասավանդման մեջ և դեռահասների հետ դաստիարակչական աշխատանքի ժամանակ
Այս նկարի վերատպությունը շուտով հայտնվել է «Օգոնյոկ» հայտնի ամսագրում, բազմիցս թողարկվել է փոստային բացիկների վրա։ Նկարը տեղ է գտել «Մայրենի խոսք» դասագրքում, խորհրդային աշակերտները պետք է շարադրություն գրեին դրա մասին։ Վերջին ժամանակներս նկարը օգտագործվել է նաև դասավանդման մեջ, մասնավորապես, այն խորհուրդ է տրվել Ուկրաինայում, 2000-ական թվականներին 4-րդ դասարանի «Ռուսաց լեզու» դասընթացի համար ։
Վ. Կրյուչկովան խորհուրդ է տվել նկարն օգտագործել հեղինակային տեքստ կազմել սովորողների հետ ։ Լև Տոլստոյի անվան Տուլայի պետական մանկավարժական համալսարանի աշխատակիցներ Օ. Կոկորևան և Ա. Պրոշկինան առաջարկում են նկարն օգտագործել վիրտուալ թանգարանային տարածության համար, որտեղ աշխատանք կկազմակերպվի նախադպրոցական տարիքի այն աշակերտների հետ, ովքեր տեսողական խնդիրներ ունեն։ Նրանց կարծիքով, կտավը համապատասխանում է այնպիսի պայմանների, ինչպիսիք են բովանդակության հասանելիությունը, պատկերված տեսարանի մոտիկությունը երեխաների փորձին, գեղարվեստական արժեքը, ռեալիստական պատկերումը, իրական օբյեկտների հետ համեմատած` պատկերված առարկաների համամասնությունը, գունային հակադրությունը, մոտիկ, միջին ու հեռու պլանների հստակ առանձնացումը ։ Նկարի մասին պատմվածքն ու դրա վերարտադրությունը տպագրվել են «Մուրզիլկա» մանկական ամսագրում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:1954 նկարներ
Վալերի Բալայան
Վալերի Վազգենի Բալայան, ռուս, ուկրաինացի կինոռեժիսոր և սցենարիստ, Ռուսաստանի և Ուկրաինայի Կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ, Ռուսաստանի լրագրողների միության անդամ, Ռուսաստանի Կինոդրամատուրգների գիլդիայի անդամ, Ռուսաստանի Կինոռեժիսորների գիլդիայի անդամ։
Կենսագրություն
Կինոարտադրությունում մասնագիտական կարիերան սկսել է որպես «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում տարաբանվոր (1980-1982 թվականներ)՝ Դինարա Ասանովայի, Իլյա Ավերբախի, Միխայիլ Երշովի, Վլադիմիր Ֆետինի, Սերգեյ Օվչարովի և այլոց նկարահանման խմբերում։ 1982 թվականին որպես օպերատորի օգնական է ընդունվում վավերագրական ֆիլմերի Լենինգրադյան ստուդիայում։ Աշխատել է Ալեքսեյ Ուչիտելի, Նիկոլայ Օբուխովիչի, Սերգեյ Սկվորցովի, Պավել Կոգանի նկարահանման խմբերում։ 1984 թվականին ընդունվում է ԽՍՀՄ Պետկինոյի սցենարիստների և ռեժիսորների Բարձրագույն դասընթացների սցենարիստների բաժանմունք (Լեոնիդ Գուրևիչի արվեստանոց)։ 1989 թվականին ավարիում է ուսումը՝ ոչխաղարկային կինոյի ռեժիսոր մասնագիտությամբ։ Հետագա տարիներին Վալերի Բալայանի սցենարներով նկարահանվել են քառասունից ավելի վավերագրական ֆիլմեր և ավելի քան վաթսունը նա նկարահանել է ինքնուրույն՝ որպես ռեժիսոր։
Բացի այդ, Վալերի Բալայանը երկար տարիների ընթացքում աշխատել է РЕН-ТВ հեռուստաընկերության հաստիքում, որտեղ ստեղծել է երեխաների համար թոք-շոուներ և ռեպորտաժի ոճով ցիկլային հաղորդումներ (1998-2000 թվականներ), ինչպես նաև «Ալմա Մատեր» (գլխավոր ռեժիսոր), «Մշակույթ», РТР («Ռոսիա» հեռուստաալիք), ТВЦ և АСС-ТВ («Քաղաքակրթություն») (ռեժիսոր-բեմադրիչ) հեռուստաընկերություններում։
2003 թվականից կինոբեմադրություն է դասավանդում Կինեմատոգրաֆիայի Համառուսական Պետական Ինստիտուտում (ВГИК)։ 2012 թվականից հանդիսանում է «Տնտեսագիտության Բարձրագույն դպրոց» Ազգային հետազոտական համալսարանի Ժուռնալիստիկայի Բարձրագույն Դպրոցի ռեժիսուրայի և վավերագրական ֆիլմերի արվեստանոցի ղեկավարը ։
2008 թվականից «Ազատություն» ռադիոկայանի հատուկ թղթակիցն է Ղրիմում։
Սցենարիստ
Բալայանը ավելի քան 40 վավերագրական ֆիլմերի սցենարի հեղինակն է, այդ թվում ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուս կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացների շրջանավարտներ
Ավետարան (3943)
Ավետարան (3943), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» ձեռագրերի ցանկում ներկայացված է 3943 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 16-րդ ում, կամ 1678 թվականին Չամ Ամիր-Սարգիս գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա (և մագաղաթ 12 թերթ), որը ունի 20×14 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 347 թերթից։ Գրված է միասյուն և երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի աւետարանիչ 3, խորան 7, կիսախորան, լոււսանցազարդ մանրանկարներ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 88 թ, 335 (1678 թ.) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Հարդեման շրջան (Տեխաս)
Հարդեման շրջանը մտնում է Տեխասի 46 շրջանների թվի մեջ, որտեղ գործում է «չոր օրենք»-ը կամ սահմանափակված է ալկոհոլային խմիչքների վաճառքը։
Բնակչություն
2010 թվականի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում էր 4139 մարդ ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2 մարդ/կմ²։ Բնակչության թիվը 2000 թվականի դրությամբ կազմում էր 4724 մարդ ։ Առկա էր 1943 տնային տնտեսություն և 1319 ընտանիք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3 մարդ/կմ²։ Հաշվվում էր 2358 բնակելի շինություն՝ 1 շինություն/կմ² խտությամբ։ Ռասայական կազմը հետևյալն էր՝ սպիտակամորթներ - 85,41 %, սևամորթներ կամ աֆրոամերիկացիներ – 4,83 %, բնիկ ամերիկացիներ (հնդկացիներ) – 0,76 %, ասիացիներ – 0,30 %, այլ ռասաների ներկայացուցիչներ – 7,09 %, երկու կամ ավելի ռասաների ներկայացուցիչներ – 1,61 %: Իսպանախոսները կամ լատինոամերիկացիները կազմում են բնակչության 14,50 %-ը (անկախ ռասայից)։
Բնակչության տարիքային կազմը հետևյալն էր՝ 25,40 % - մինչև 18 տարեկան, 7,50 % - 18-24 տարեկան, 22,60 % - 25-44 տարեկան, 24,30 % - 45-64 տարեկան և 20,20 % - 65 և ավելի բարձր։ Շրջանի բնակչի միջին տարիքը 41 տարեկան է։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 89,40 տղամարդ։ 18 տարեկանից բարձր յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 85,20 տղամարդ։
Բնակչության աճի դինամիկան ըստ տարեթվերի․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Դարիշչի
Դարիշչի (Дарищи), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 22 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի բնակավայրեր
Լազանյա
Լազանյա (lasagne, ), քառակուսի կամ ուղղանկյուն մակարոնեղենից պատրաստված իտալական ուտեստ՝ լցոնված բեշամել սոուսով, լազանյայի խմորե թերթիկներով և պարմեզան պանրով։ Ըստ տարածաշրջանի՝ լցոնման բաղադրամասերը կարող են տարբերվել՝ միս, լոլիկ, սպանախ, այլ բանջարեղեն, բոլոնյան սոուս, մոցարելա պանիր կամ ռիկոտա։
Պատմություն
Լազանյայի ամենահին հայտնի բաղադրատոմսերը նկարագրված են Նեապոլյան երկու խոհարարական գրքերում՝ Anonimo Meridionale (1238-1239) և Liber de Coquina (1304-1314)։ Ուտեստը հայտնի է դարձել և տարածվել ոչ միայն Իտալիայում, այլև ամբողջ աշխարհում։ Առաջին լազանյաները պատրաստվել են ջեռոցներում առանց բռնակ հատուկ թավաներում, որտեղ տեղավորել են որոշակի քանակությամբ խմորի բարակ շերտեր՝ լցոնված սոուսով և պարմեզան պանրով։ Լիգուրիայում ավանդական լազանյայի ռագուի հետ միասին սկսեցին ավելացնել սոուսներ (օրինակ՝ պեստո)։ Երբեմն, ավելացնելով սպանախի սոուս, լազանյայի խմորը ներկում էին վառ կանաչ։
16-րդ դարում լազանյայի բաղադրատոմսը փոխառվեց և վերափոխվեց՝ լեհական խոհանոցում դառնալով լազանկի։
Ստուգաբանություն
Լազանյա բառը ի սկզբանե նկարագրել է կաթսան, որի մեջ պատրաստվում է ուտելիքը։ Սակայն, ենթադրվում է, որ ուտեստը ծագել է Իտալիայում, «լազանյա» բառը գալիս է հունարեն «λάσανα» («լասանա») կամ «λάσανον» («լասանոն»), որը նշանակում է «տաք ափսե» կամ «տեղադրել զամբյուղի մեջ»։ Հետագայում բառը փոխառվել է հռոմեացիների կողմից որպես «lasanum», որը նշանակում է «ճաշ եփելու կաթսա»։ Իտալացիներն այս բառը օգտագործեցին լազանյա ուտեստի համար։
Ըստ մեկ այլ տեսության՝ «լազանյա» բառը գալիս է հունարեն λάγανον («լագանոն») բառից, որը նշանակում է հարթ շերտերով մակարոնի խմոր։
Խմորի առանձնահատկություն
Լազանյայի խմոր պատրաստվում է մակարոնեղենի ալյուրից, որը պատրաստվում է բացառապես ցորենի կարծր տեսակից։
Խմորի շերտերն արտադրվում են նույն ձևով, ինչպես մակարոնի շերտերը և վաճառվում են չոր խմորի տեսքով։
Դմիտրի Տոլստոյ
Դմիտրի Անդրեևիչ Տոլստոյ,, կոմս, ռուսական պետական գործիչ։
1853-ից՝ ծովային մինիստրության գրասենյակի դիրեկտոր։ 1865–80-ին՝ Սինոդի գլխավոր դատախազ, 1866-ից միաժամանակ՝ ժողովրդական լուսավորության մինիստր։ 1871-ին անց է կացրել գիմնազիական ռեֆորմ, որն ապահովում Էր դասական կրթության գերակշռությունը։ 1882–89-ին՝ ներքին գործերի մինիստր ոստիկանների պետ։ 1880-ական թթ․ քաղակական ռեակցիայի սյուներից էր, կողմնակից էր «ուժեղ իշխանության»։ Տոլստոի նախաձեռնությամբ 1882-ին ընդունված «Ժամանակավոր կանոնները» (վերաբերում էին գրաքննությանը) ավելի սահմանափակեցին մամուլի գրատպության ազատությունը։ Տոլստոյ Պետական խորհրդի անդամ Էր, 1882-ից՝ Պետերբուրգի ԳԱ պրեզիդենտը։ Գրել է «Ռուսաստանի ֆինանսական հիմնարկների պատմությունը պետության հիմնադրման ժամանակից մինչև կայսրուհի Եկատերինա II-ի մահը» (1848), «Հռոմեական կաթոլիկությունը Ռուսաստանում» (1876) աշխատությունները, «Եկատերինյան Ժամանակի մարդիկ» (1882) կենսագրական բառարանը են։
Տոլստոի օրոք ժողովրդական լուսավորության ասպարեզում սկսված վճռական ռեակցիան ավելի ծանր դրսևորումներ ունեցավ կայսրության ազգ․ ծայրամասերում, այդ թվում և Անդրկովկասում։ Հայ դպրոցի դեմ ծավալված արշավանքն ավարտվեց հայկ․ դպրոցների փակումով․ 1885-ին դրանց թիվը հասավ 300-ի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի նախարարներ Կատեգորիա:19-րդ դարի գիտնականներ Կատեգորիա:19-րդ դարի ռուսներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ
Տիպ 80 (գնդացիր)
Պատմություն
Մշակման համար հիմք է ծառայել Կալաշնիկովի գնդացիրը (ՊԿՄ)։ Մոդելը հավանության է արժանացել, և գնդացիրն ընդգրկվել է Չինաստանի ազգային-ազատագրական բանակի սպառազինության մեջ 1980-ական թվականներին (1983 թվական )։ Սկզբում նախատեսվել է, որ Տիպ-80-ը կփոխարինի Չինաստանում նախկինում մշակված Տիպ 67-ին, որը լավ էր երաշխավորել իրեն Չենդի ռազմական շրջանի հրաձգարանում։ Սակայն նախագիծը փակվել է, և սպառազինության մեջ մնացել է միայն 67 GPMG ։ Տիպ 80-ի մի քանի նմուշներ փորձարկվել են Չինաստանի ռազմածովային նավատորմում, ապա արդիականացվել, և ցամաքային զորքերն ստացել են Տիպ 86 ձևափոխված տարբերակը, որը մատակարարվել է Չինաստանի ազգային-ազատագրական բանակի սպառազիանության համար։
Սմելովսկի գյուղական խորհուրդ (Ռոմենսկի շրջան)
Սմելովսկի գյուղական խորհուրդ  (Смілівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմենսկի շրջանում ։
Տիպ 80 (գնդացիր)
Կառուցվածք
Տիպ 80-ն ստեղծվել է 7,62×54 մմ R փամփուշտների համար, նախատեսված է վառոդային գազերի ներգործություն։ Սառեցումն օդային է, փամփուշտների մատակարարումը՝ ժապավենային, ավտոմատ։ Մատակարարումը կատարվում է մինչև 100 (թեթև տարբերակ), 200 և 250 (ծանր տարբերակի համար) փամփուշտ պարունակող պահեստատուփից։ Ունի մեխանիկական նշանոց, սակայն հավելյալ ունենում է նաև օպտիկական նշանոց և գիշերային տեսանելիության սարքավորումներ։ Արտահանման համար նախատեսված CS/LM4 (CF06) տարբերակն ստեղծվել է 2007 թվականին ՆԱՏՕ 7,62×51 մմ տարամաչափով ։
Սմելովսկի գյուղական խորհուրդ (Ռոմենսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Սմելովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 2311 մարդ։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Տիպ 80 (գնդացիր)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1980 հիմնադրումներ
Սմելովսկի գյուղական խորհուրդ (Ռոմենսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Խցանափայտ
Փայտացողուն բույսերի խցանափայտը գոյանում է բնի, ճյուղերի, արմատների, բողբոջների թեփուկների, երբեմն պալարների և պտուղների (տանձ, զկեռենի) վրա։ Խցանափայտն առաջանում է նաև վնասվածքներից։ Խցանափայտի բջիջները մահացած են և բույսը պահպանում են ավելորդ գոլորշիացումից, ջերմաստիճանի տատանումներից, մանրէների թափանցումից և այլն։ Փափուկ խցանափայտը կազմված է բարակ պատերով բջիջներից (թխկենի, եղևին), կոշտը՝ հաստ պատեր ունեցող բջիջներից (ուռենի)։
Անգլիայի դրոշ
Կատեգորիա:Անգլիայի մշակույթ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի դրոշներ
Նիկոլա Լետենի եկեղեցի
Նիկոլա Լետենի եկեղեցի (Црква „Св. Никола Летен“), լքված ուղղափառ եկեղեցի Հյուսիսային Մակեդոնիայի Մավրովո և Ռոստուշ համայնքի Մավրովո գյուղում։ 1953 թվականին մասամբ ջրասույզ է եղել Մավրովոյի ջրամբարի ջրերով։
Պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է 1850-1857 թվականներին՝ Գորնա Ռեկայի վարպետների կողմից։ Տաճարում գտնվել է մարմարե զոհասեղան, արժեքավոր սրբապատկերներ՝ ստեղծված Դիչո Զոգրաֆի կողմից ։ 1925 թվականին տաճարին կից կառուցվել է զանգակատուն, որի կառուցման համար միջոցներ է հատկացրել սերբ բարերար Բոսիլկա Յանիչը՝ ի պատիվ իր հանգուցյալ ամուսնու, որը ծնվել է Մավրովոյում։
1952-1953 թվականներին եկեղեցին ջրասույզ է եղել Մավրովոյի ջրամբարը լցնելու հետևանքով։ Եկեղեցու ողջ սպասքը տեղափոխվել է հարևան եկեղեցի ։ 1990-ական թվականներին Մավրովոյում սկսվել է Սուրբ Նիկոլայի նոր եկեղեցու շինարարությունը, որն օծվել է 2006 թվականին ։ Գոյություն են ունեցել հին տաճարի վերականգնման ծրագրեր, սակայն որոշվել է հրաժարվել դրանցից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի եկեղեցիներ
Նովայա Չերնեշչինա
Նովայա Չերնեշչինա (Нова Чернещина), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1908 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1908 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ժողովածու (4245)
Ժողովածու (4245), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4245 թվի տակ։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 13X9 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 361 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգիր, նոտրգրով։ Կազմը` լաթապատ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ 242բ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Վլադիմիր Յակուշև
Վլադիմիր Յակուշև (Владимир Владимирович Якушев, ), ռուս պետական և քաղաքական գործիչ, իրավաբան։ 2018 թվականի մայիսի 18-ից Ռուսաստանի Դաշնության շինարարության և բնակարանային կոմունալ տնտեսության նախարար (2020 թվականի հունվարի 15-ից 21-ը տեղակալ) ։
2005 թվականի նոյեմբերի 24-ից մինչև մայիսի 18-ը Տյումենի մարզի նահանգապետը (Տյումենի նահանգապետի ժամանակավոր պաշտոնակատար 2014 թվականի մայիսի 17-ից մինչև սեպտեմբերի 25-ը)։ «Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության բարձրագույն խորհրդի բյուրոյի անդամ ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Նեֆտեկամսկում։ Նրա հայրը՝ Վլադիմիր Դանիլովիչը, վարորդ էր, աշխատել է «Սիբտրուբովոդստրոյ» ավտոմոբիլային և ջրային տրանսպորտի գրասենյակում ։ 7 տարեկան հասակում ապագա նահանգապետը ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Նադիմի հոր մոտ, որտեղ ավարտել է դպրոցը ։ 1986-1988 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում։ 1993 թվականին ավարտել է Տյումենի պետական համալսարանը «իրավագիտություն» մասնագիտությամբ։
Բանկային գործունեություն
1993 թվականի հունիսի 27-ից սկսել է աշխատանքային գործունեությունը որպես իրավախորհրդատու Արևմտյան Սիբիրյան առևտրային բանկի Յամալո-Նենեցկի մասնաճյուղում։
Իշխանական պաշտոններում
2001 թվականի հունիսի 13-ին նշանակվել է Տյումենի մարզի փոխնահանգապետ (նահանգապետ՝ Սերգեյ Սոբյանին)։
2005 թվականի նոյեմբերի 24-ին հաստատվել է Տյումենի մարզի նահանգապետի պաշտոնում։
2006 թվականի մարտի 30-ից սեպտեմբերի 29-ը, մայիսի 27-ից դեկտեմբերի 1-ը և 2008 թվականի ապրիլի 9-ից հոկտեմբերի 25-ը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության Պետական խորհրդի նախագահության անդամ     ։
2010 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Վլադիմիր Յակուշևի թեկնածությունը Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի կողմից մտցվել է Տյումենի շրջանային Դումա՝ նրան Տյումենի մարզի նահանգապետի լիազորություններով օժտելու համար։ Հոկտեմբերի 12-ին միաձայն հաստատվել է մարզպետի կողմից հաջորդ 5 տարիների համար ։
2014 թվականի մայիսի 13-ին հրաժարական է տվել նահանգապետի սեպտեմբերյան ընտրություններին մասնակցելու համար։ Վլադիմիր Պուտինը նրան նշանակել Է նահանգապետի ժամանակավոր պաշտոնակատար ։
2014 թվականի սեպտեմբերի 14-ին հաղթել է նահանգապետի ընտրությունների առաջին փուլում՝ հավաքելով ընտրողների ձայների 87,3 %-ը։ Պաշտոնապես նահանգապետի պաշտոնը ստանձնել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 25-ին։ 2015 թվականի հոկտեմբերին քաղաքացիական հասարակության զարգացման հիմնադրամի կողմից հրապարակված մարզպետների արդյունավետության վարկանիշում չորրորդ տեղն է զբաղեցրել ։
2018 թվականի մայիսի 18-ին սեփական դիմումի համաձայն ազատվել է Տյումենի մարզի նահանգապետի պաշտոնից և նշանակվել Ռուսաստանի Դաշնության շինարարության և բնակկոմունալ տնտեսության նախարար։
2020 թվականի մայիսի 1-ին Վլադիմիր Յակուշևի մոտ հայտնաբերվել է COVID-19-ը։
2020 թվականի մայիսի 25-ին, հաջողությամբ բուժվելով COVID-19-ից, Վլադիմիր Յակուշևը ձեռնամուխ է եղել իր պարտականությունների կատարմանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի իրավաբաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիրներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի նախարարներ Կատեգորիա:Ռուս տնտեսագետներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Փոլ Մեսքալ
Փոլ Մեսքալ (Paul Mescal, ), իռլանդացի դերասան։ Ծնվել և մեծացել է Քիլդեր կոմսության Մեյնութ քաղաքում՝ ոստիկանի և ուսուցչի ընտանիքում ։ Ունի եղբայր և քույր ։ Առավել մեծ հայտնություն ստացել է «Նորմալ մարդիկ» հեռուստասերիալում կատարած Քոննել Ուորդենի դերով, որի համար « BAFTA » հեռուստատեսային մրցանակաբաշխության ժամանակ արժանացել է «Լավագույն դերասան» մրցանակի և պրայմ-թայմ «Էմմի» մրցանակաբաշխության ժամանակ անվանակարգվել է «Մինի սերիալում կամ հեռուստաֆիլմում լավագույն դերասան» մրցանակի։ Ներկայումս ապրում է Լոնդոնում ։
2022 թվականին բրիտանական «Իմ Արև» դրամայում գլխավոր դերակատարման համար արժանացել է համընդհանուր գնահատանքի քննադատների և հանդիսատեսի կողմից, ֆիլմի շնորհիվ առաջադրվել է «Օսկար», BAFTA և «Քննադատների արձագանքը» մրցանակների՝ «լավագույն դերասան» անվանակարգում:«Տրամվայ «Ցանկություն»» պիեսի լոնդոնյան բեմադրության մեջ Սթենլի Կովալսկու դերի համար արժանացել է Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակի՝ լավագույն դերասան անվանակարգում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իռլանդացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Իռլանդացի դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակի դափնեկիրներ
Անահիտ Շահբազյան
Անահիտ Խաչատուրի Շահբազյան, երգչուհի։
Կենսագրություն
Անահիտ Շահբազյանը ծնվել է 1986 թվականի հունիսի 25-ին, Երևանում ։ 2002 թվականին ավարտել է Երևանի Նիկոլայ Գոգոլի անվան թիվ 35 միջնակարգ դպրոցը։ 1994-2000 թվականներին սովորել է Երևանի Տիգրան Չուխաջյանի անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրային բաժնում։ 2010 թվականին ավարտել է Մովսես Խորենացու անվան համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 2001-2003 թվականներին սովորել է Հայաստանի Երգի պետական թատրոնին կից դպրոց-ստուդիայում։ 2007 թվականին մասնակցել է «Ընծա» համահայկական երգի փառատոնին և զբաղեցրել 3-րդ տեղը։ Արժանացել է նաև այլ մրցանակների՝ Նարե Բալայանի անվան հատուկ մրցանակ, հատուկ նվեր (երգ և տեսահոլովակ) Շուշան Պետրոսյանի կողմից։ Փառատոնից հետո աշխատել է Հայաստանի Երգի պետական թատրոնում՝ որպես մենակատար։
2008 թվականին մասնակցել է «Բազե» համահայկական երգի փառատոնին, որտեղ արժանացել է Վարդուհի Վարդանյանի ընտանիքի կողմից հատուկ մրցանակի և Գրան Պրի մրցանակի։ 2008 թվականին մասնակցել է «Աշխարհի երգերը» միջազգային երգի փառատոնին և զբաղեցրել 1-ին տեղ՝ ներկայացնելով Հայաստանը։ Մրցույթում մոլդովական ժյուրիի կողմից արժանացել է նաև հատուկ նվերի՝ մոլդովական «Bluze la mare» երգի լավագույն կատարման համար և նվեր է ստացել 2 երգ՝ կոմպոզիտոր Վալենտին Դինգայի կողմից։ 2009 թվականին մասնակցել է «Ընծա» համահայկական երգի փառատոնին զբաղեցնելով 2-րդ տեղը։
2010 թվականին մասնակցել է «Սլավյանսկի բազար» երգի միջազգային մրցույթին՝ զբաղեցնելով 2-րդ տեղը, և կրթության, գիտության ու մշակութային համագործակցության միջկառավարական հիմնադրամի կողմից ստացել դրամական մրցանակ՝ սեփական ձայնասկավառակի ձայնագրման համար։ 2013 թվականին մասնակցել է «Ծովային հանգույց» երգի միջազգային մրցույթին, արժանանալով է Գրան Պրի մրցանակի։
2010 թվականից աշխատում է Հայաստանի պետական ջազային նվագախմբում՝ որպես մեներգչուհի։
Ամուսնացել է 2016 թվականին, Կարեն Զադիրյանի հետ ։
Բինագո
Բինագո  (Binago), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 4249 մարդ, խտությունը՝ 708 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22070։ Հեռախոսային կոդ՝ 031։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ժողովածու (173)
Ժողովածու (173), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 137 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1739 թվականին։ Ստացողը եղել է Աստվածատուր վարդապետը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25×19,1 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 139 թերթից։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարան՝ ստացողի լուսանցակողի վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Սուլիմովսկի գյուղական խորհուրդ (Ռոմենսկի շրջան)
Սուլիմովսկի գյուղական խորհուրդ  (Сулимівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմենսկի շրջանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
(3824) Բրենդալի
(3824) Բրենդալի (Brendalee), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1929 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Քլայդ Տոմբոյի կողմից Ֆլագստաֆում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,254695 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7211 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7883 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1236,6 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,29112 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,8° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1929 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Քլայդ Տոմբոյի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Յանբակ
Յանբակ (Янбак, Янбаҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 91 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի բնակավայրեր
Օնորե դը Բալզակ
Օնորե դը Բալզակ (ի ծնե տրված անունը՝ Օնորե Բալզակ, դը մասնիկը սկսել է օգտագործել 1830 թվականից, Honoré de Balzac, ), ֆրանսիացի գրող։
Ծնվել է Տուր քաղաքում հարուստ գյուղացու ընտանիքում։ Հայրը պատրաստում էր որդուն փաստաբանական կարիերայի։ 1807-1813 թվականներին Բալզակը սովորել է Վանդոմի դպրոցում, 1816-1819 թվականներին՝ Փարիզի իրավագիտական դպրոցում, միաժամանակ աշխատելով նոտարի մոտ գրագիր։ Սակայն հետագայում թողել է այդ զբաղմունքը՝ նվիրելով իրեն գրականությանը։
1823 թվականից սկսել է հրապարակվել, 1825-1828 թվականներին զբաղվել է հրատարակչական գործունեությամբ, սակայն անհաջող։