cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հեփեստոսի տաճար
Պատմություն
Հնագիտական պեղումները վերջնականապես հաստատել են, որ որ այս տաճարը իսկապես Հեփեստեոնն է և ոչ թե Թեսևսի, Արեսի ու Հերակլեսի պաշտամունքի սրբավայրը, ինչպես կարծում էին նախկինում։ Տաճարը կառուցվել է դորիական ճարտարապետական օրդերի կանոններով, մեր թվականությունից առաջ 460-420 թվականներին։ Հայտնի չէ, թե ով է եղել ճարտարապետը. մասնագետները ենթադրում են, որ դա այն նույն արվեստագետն է, ով կառուցել է Սունիոն հրվանդանում գտնվող տաճարը, Արես աստծուն նվիրված տաճարը ագորայում, ինչպես նաև՝ Նեմեսիս աստվածուհու տաճարը Ռամնունտում ։ Տաճարն ունեցել է պրոնաոս (նախագավթի դեր կտարող կից կառույց), օպիստոդոմ (տաճարի կենտրոնական մասից՝ աղոթասրահից պատով առանձնացված ետնամաս)՝ դիստիլոսի տիպի։ Իր արտաքին տեսքով եղել է պերիպտերոս (հին հուն՝. περίπτερος՝ շրջանաթև), այսինքն՝ սյունաշարերով շրջանակված կառույց (5,88 մ բարձրությամբ 6x13 սյուներով)։ Տաճարն ինքը Պենդելիկոն սարի մարմարից է, քանդակները՝ պարոսյան մարմարից։ Երկարությունը 31,77 մետր է, լայնությունը՝ 13,72 մետր։ Դորիական սյուների երկու շարքերը՝ դասվորվելով П տառի տեսքով, տաճարի ներսում ստեղծել են երեք աղոթասրահ։ Ճանապարհորդ Պավսանիասի վկայությամբ ՝ տաճարի խորքում կանգնեցված են եղել Հեփեստոսի և արհեստների հովանավոր Աթենաս Էրգանայի (Աշխատավորուհու) բրոնզե արձանները, որոնք կերտվել են մ. թ. ա. 421-415 թվականներին, ամենայն հավանականությամբ՝ քանդակագործ Ալկամենեսի կողմից։ Արևելյան կողմի մետոպների (մետոպը ծոփորի՝ ֆրիզի մասերից է) վրա պատկերված են Հերակլեսի տասներկու սխրանքներից ինը, հարավային և հյուսիսային կողմերին՝ Թեսևսի չորս սխրանքները, ինչի պատճառով էլ ժողովուրդը տաճարը Թեսեոն է անվանել։ Ծոփորը անցնում է պրոնաոսի և օպիստոդոմի վրայով։ Պրոնաոսի ծոփորի վրա պատկերված է օլիմպիական վեց աստվածների ներկայությամբ Թեսևսի տարած հաղթանակը պալլանտիդների՝ Պալլանտոսի հիսուն որդիների նկատմամբ, ովքեր թագավորական գահի էին հավակնում Աթենքում; Իսկ օպիստոդոմի ծոփորին պատկերված է կենտավրոմաքիա՝ կենտավրոսների մարտ։ Հյուսիսային ճակտոնի քանդակները նույնպես կենտավրոմաքիա են պատկերում, իսկ արևելյան ճակտոնինը՝ Հերակլեսի համբարձումը Օլիմպոս և Աթենասի ծնունդը։ Պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել են կանանց քանդակների («Էֆեդրիզմոս» և «Ներեիդ» պայմանական անվանումներով) բեկորներ, որոնք ներկայումս պահվում են ագորայի թանգարանում ։
Պեղումների արդյունքում բացահայտվել է նաև, որ հելլենիստական դարաշրջանում տաճարի մոտ ծաղկամաններով բույսեր են դրված եղել։ Մեր թվականության 7-րդ դարում հեթանոսական այս տաճարը վերածվել է Սուրբ Գեորգի Ակամասի եկեղեցու։ 18-րդ դարում դրան կից գերեզմանատանը թաղել են Աթենքում մահացած բողոքականներին։ 1834 թվականին, երբ Հունաստանն անկախություն է նվաճել՝ ազատվելով թուրքական լծից, այս տաճարում են հանդիսավոր կերպով դիմավորել Օտտոն Առաջին թագավորին, ում կարգադրությամբ հետագայում այստեղ են տեղափոխել հնագիտական ազգային թանգարանն իր ողջ ցուցադրանյութով։ Թանգարանն այստեղ գործել է մինչև 1930-ական թվականները, երբ դասական հետազոտությունների ամերիկյան դպրոցը (ASCSA) ձեռնամուխ է եղել Աթենքի ագորայում պեղումների իրականացմանը ։ 1972-1975 թվականներին ASCSA-ն աշխատանքներ է տարել Հեփեստեոնի վերակազմության ու կոնսերվացման ուղղությամբ։ 1978 թվականին վերականգնվել է տաճարի տանիքը .:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աթենքի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Հին Հունաստանի ճարտարապետություն
Աբաշիձեներ
Աբաշիձեներ (აბაშიძეები), Իմերեթի իշխանական տոհմ։
Տոհմը սկիզբ է առել խոր հնադարում։ Նրան նախնի Աբեշին VII դարում վրաց թագավոր Արչիլ II-ից ստացել է բնակեցված տարածքներ ու թավադի, այսինքն՝ իշխանի կոչում։ Տոհմն առանձնակի փառքի է հասել XVII դարի վերջին ու XVIII դարում։ Աբաշիձե իշխանները հայտնի են որպես Իմերեթի թագավորի հզոր վասալներ, որոնք հաճախ կռվել են նաև հենց թագավորի դեմ։ 1701—1707 թվականներից Գեորգի Աբաշիձեն արդեն թագավորում էր Իմերեթում։
1825 թվականի սեպտեմբերի 20-ին առաջին անգամ հիշատակվել են որպես իշխաններ. նրանց մասին գրվել է Թիֆլիսի նահանգի տոհմաբանական գրքի V բաժնում։ 1876 թվականի հուլիսի 29-ին շտաբ-ռոտմիստր իշխան Սիմոն Աբաշիձեին թույլատրվում է իր գերբին ու ազգանվանն ավելացնել իր աներոջ՝ մայոր Սեմյոն Գորլենկոյի գերբն ու ազգանունը և այդուհետ կոչվել իշխան Աբաշիձե-Գորլենկո՝ պայմանով, որ այդ ազգանունն անցնի միայն եկող սերնդի ավագ ներկայացուցիչներին։
Գերբի նկարագրություն
Արծաթագույն ֆոնի վրա պատկերված է դեպի ձախ վարգող սև ձի է, որի վերևում խաչաձև երկու կապույտ թրեր են։ Ծիրանու վերևում իշխանական թագ է, իսկ դրա վերևում՝ ոսկե դաստապանով արծաթե կեռ թուր։
Վահանի վերևում ազնվականական սաղավարտ է, դրա վերևում՝ դեպի ձախ ծառս եղած սև ձի՝ կարմիր աչքերով ու լեզվով։ Վահանը բռնում են երկու ոսկեգույն առյուծներ՝ կարմիր աչքերով ու լեզվով։ Գերբը զարդարված է ծիրանագույն արքայական թիկնոցով՝ ոսկեգույն ծոպերով ու ոսկեգույն ժապավեններով, որի վերևում իշխանական թագ է։ Իշխան Սիմոն Կայխոսրով Աբաշիձե-Գորլենկոյի գերգը (Գերբը բաժանված է երկու մասի. աջ կողմում պատկերված է Աբաշիձեների գերբը, ձախ կողմում՝ Գորլենկոների գերբը) ներառված է Ռուսական կայսրության ազնվական տոհմերի գերբերի ընդհանուր գրքի 14 բաժնում, էջ 5։
Գրականություն
Կատեգորիա:Վրաց ազնվական տոհմեր
Տրանսիլվանիայի ամրացուցիչ կառուցումներով եկեղեցի ունեցող գյուղերի ցանկ
Ստորև ներկայացվում է Ռումինիայի Տրանսիլվանիա շրջանի ամրացուցիչ կառուցումներով եկեղեցի ունեցող գյուղերի ցանկը, որոնք 1993-1999 թվականներին ընդգրկվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։ Ամրացված եկեղեցիները կառուցվել են 13-14-րդ դարերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի գյուղեր Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ռումինիայում Կատեգորիա:Ռումինիայի եկեղեցիներ և վանքեր Կատեգորիա:Ռումինիայի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Ռումինիայի հուշարձաններ‎
Միհրան Պետրոսյան
Միհրան Պետրոսյան (1865, Ադանա/Կեսարիա- 1915, Անկարա), հայ դեղագործ։
Կենսագրություն
Մահացել է 1915 թվականին աքսորավայր Ան­կա­րա­յում՝ քաղցից ու հիվանդությունից, 50 տարեկանում։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ Կատեգորիա:1865 ծնունդներ Կատեգորիա:1915 մահեր Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Բլրի արքան
«Բլրի արքան» (King of the Hill), ամերիկյան անիմացիոն սիթքոմ, ստեղծված Մայք Ջադջի և Գրեգ Դենիելսի կողմից։ Հեռարձակվել է 1997 թվականի հունվարի 12-ից մինչև 2010 թվականի մայիսի 6-ը՝ ունենալով 13 եթերաշրջան։ Միացյալ Նահանգների հեռուստածածկույթում ցուցադրվել է «Fox» հեռուստաալիքով։
Մուլտսերիալի գործողությունները տեղի են ունենում Առլեն կոչվող գեղարվեստական բնակավայրում՝ կենտրոնանալով տեխասցի միջնախավի ներկայացուցիչ Հենք Հիլի և նրա ընտանիքի անդամների ամենօրյա կյանքի վրա։
Մուլտսերիալի գաղափարը Ջադջի և Դենիելսի առաջացավ «MTV»-ի եթերում «Բիվիս և Բատհեդ» մուլտսերիալի հեռարձակման ավարտից հետո։ «Բլրի արքան» իր հեռուստատեսային դեպյուտը կատարեց «Fox»-ի եթերում՝ 1997 թվականի հունվարի 12-ին, արագորեն վերածվելով հիթային հեռուստաշոուի։ Ներկայումս համարվում է «Fox»-ի եթերում հեռարձակված երրորդ ամենաերկար մուլտսերիալը՝ «Սիմփսոններից» և «Գրիֆինների ընտանիքից» հետո։ 2007 թվականին ընդգրկվել է «Թայմ» ամսագրի «Բոլոր ժամանակների 100 լավագույն հեռուստաշոուների» ցանկում ։
Առաջադրվել է 7 Էմմի մրցանակի, շահելով 2-ը։
Թանգարանային գիշեր
Թանգարանային գիշեր (Night of Museums, The Long Night of Museums), մշակութային միջոցառում, որի ընթացքում թանգարաններն ու մշակութային հաստատությունները համագործակցելով՝ բաց են մնում մինչև ուշ գիշեր իրենց նոր պոտենցիալ այցելուներին ներկայանալու համար։ Այցելուներին տրվում է ընդհանուր մուտքի անցագիր, որն ներառում է բոլոր այցելությունները, ինչպես նաև տարածքում կոմպլեմենտար հասարակական տրանսպորտից օգտվելու հնարավորություն։
Առաջին անգամ երկար թանգարանային գիշերը (Lange Nacht der Museen) տեղի է ունեցել Բեռլինում 1997 թվականին ։Միջոցառումը լավ է ընդունվել, իսկ մասնակից հաստատությունների թիվը կտրուկ աճել է, միջոցառումը տարածվել է Եվրոպայի ավելի քան 120 այլ քաղաքներում, ինչպես նաև Արգենտինայում և Ֆիլիպիններում։
Պատմություն
Ներկայիս ամբողջ գիշեր տեղի ունեցող փառատոները սկսվել են մի քանի քաղաքներից։ Առաջին երկար թանգարանների գիշերը տեղի է ունեցել Բեռլինում 1997 թվականին, որին մասնակցել են տասնյակ հաստատություններ և ցուցահանդեսներ։ Այնուհետև մասնակից քաղաքների թիվը հասել է 125-ի՝ 2005 թվականի հունվարի գիշերը ունենալով ավելի քան 150000 այցելու։ Փարիզի քաղաքապետ Բերտրան Դելանոեին այս միտքը գրավեց 2002 թվականին, և այն տարածվեց մշակույթում ավելի լայն մասշտաբով՝ ներառելով կատարողական արվեստ, և Nuit Blanche (Սպիտակ գիշերներ և տարբեր նման անուններ) անվան ներքո տարածվեց ամբողջ աշխարհով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թանգարանային միջոցառումներ Կատեգորիա:Թանգարաններ Կատեգորիա:Տոներ այբբենական կարգով
Պոնտե (Բենևենտոյի գավառ)
Պոնտե (Ponte), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Բենևենտո գավառում ։
Լրագրողական էթիկա և չափանիշներ
Լրագրողական էթիկա և չափանիշներ (Journalism ethics and standarts), պրոֆեսիոնալ լրագրության էթիկական սկզբունքներ, որոնք հայտնի են որպես «պատվի օրենսգիրք», որը տարբեր ձևերով ձևակերպված է մեդիա կազմակերպություններում և արհմիություններում։ Մասնագիտական էթիկան իրավաբանորեն չձևակերպված, բայց միևնույն ժամանակ` հայտնի ու հստակ գրված օրենքներ են, որոնք ընդունված են լրատվամիջոցների կողմից և հաստատված են հասարակության կողմից։ Խոսքը նախ և առաջ վերաբերվում է տեղեկատվության ճշմարտացիությանը, դրա ճշգրտությանն ու օբյեկտիվությանը   ։ Էական գործոն է հրապարակման օբյեկտների վարկանիշին հասցվող վնասը նվազագույնի հասցնելը ։ Եվրոպայում հատուկ նշանակություն են տալիս այն տեղեկատվությանը, որը կարող է խտրական համարվել ըստ ազգային կամ բժշկական հատկանիշների։ Նոր լրագրությունը կամ գոնզո լրագրությունը մերժում են պրոֆեսիոնալ էթիկայի մասին պատկերացումները ։
Պոնտե (Բենևենտոյի գավառ)
Բնակչությունը կազմում է 2457 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 90 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 29 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 82020, հեռախոսային կոդ՝ 0824։
Լրագրողական էթիկա և չափանիշներ
Լրագրողական էթիկան և բարոյականությունը գիտության համակարգում
Մասնագետները համարում են, որ լրագրողի մասնագիտական էթիկան որպես գիտության ինքնուրույն ճյուղ ձևավորվում է էթիկայի ու լրագրության վերաբերյալ գիտության սահմանագծին։
Պոնտե (Բենևենտոյի գավառ)
Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բենևենտոյից մի քանի կմ հյուսիս-արևմուտք և սահմանակից է Կազալդունիին, Ֆրագնետո Մոնֆորտեին, Պաուպիզիին, Սան Լորենցո Մաջորեին, Սան Լուպոյին և Տորեկուզոյին։ Այն պարունակում է 7 գյուղեր՝ Կանալե, Կոլի, Ֆերարիսի, Մոնտե, Պիանա, Պուլիա և Ստալիո։
Լրագրողական էթիկա և չափանիշներ
Լրագրության բարոյականություն
Բարոյականությունը հուշում է մարդուն հոգևոր արժեքների տարբերակներ և համապատասխան պահվածք հենց այն պատճառով, որ այն հիմնված է խղճի վրա։ Զիջելով խղճին` լրագրողը կորցնում է մարդկությունը, հասարակական նշանակությունը ։ Լրագրության բարոյական կողմը գրավում է հասարակությանն այն պատճառով, որ ամենաթողության պայմաններում փորձեր են արվել օգտագործել ԶԼՄ-ներն անձնական նպատակներով։ Շատ խմբագրություններ աչքի են ընկնում բանավեճի ցածր կուլտուրայով, ձևափոխում են ընդդիմադիրների մտքերը, անհանդուրժողականություն են ցուցաբերում այլ հայացքների հանդեպ։ Մասնագիտությունը լրագրողին իրավունք և պարտականություն է տալիս հասարակության անունից գնահատական տալ երևույթներին։ Այդ պատճառով պարզ է, որ լրագրողական բարոյականությունը պետք է դիտարկել որպես հասարակական գիտակցության ձև և որպես անձի սուբյեկտիվ կարգավիճակ։
Պոնտե (Բենևենտոյի գավառ)
Համայնքի հովանավորն է սուրբ Սանտ Անտոնիո դա Պադովան։
Լրագրողական էթիկա և չափանիշներ
Լրագրողի էթիկական և բարոյական պարտականություններ
Խոսքի և արտահայտվելու ազատությունը լրագրողի գործունեության անբաժան մասն է կազմում։ Հասարակության փոխարեն իշխանություններին կամ որևէ հաստատությանը ծառայելը լրագրողական էթիկայի խախտում է։ Լրագրողը պետք է հարգանքով վերաբերվի մարդու անձնական կյանքին։ Միևնույն ժամանակ, չի կարող բացառվել լրագրողական հետաքննություն, որոնք կապված են այս կամ այն հասարակական կարևորություն ներկայացնող անձի գործունեության հետ։ Դատական գործերը լուսաբանելիս լրագրողը պետք է զերծ մնա պիտակներից ու մեղադրանքներից։ Լրագրողն իրավունք չունի անձին հանցագործ անվանել, քանի դեռ չկա դատարանի համապատասխան որոշումը։ Լրագրողական հարցումները պետք է այնպես ձևակերպվեն, որ չստացվի ի սկզբանե որոշված արդյունք։ Լրագրողը պարտավոր է ամեն ինչ անել` ուղղելու այն տեղեկատվությունը, որի կեղծ լինելը պարզվել է այն տարածելուց հետո։ Լրագրողը չի օգտագործում տեղեկատվություն հավաքելու օրինախախտ մեթոդներ։ Ինչպես հայտնի է, լրատվության աղբյուր է մարդը, ով սահմանադրական իրավունք ունի ընտրելու` շփվել կամ չշփվել լրագրողների հետ։ Չի կարելի վախեցնել, սպառնալ կամ կաշառք առաջարկել զրուցակցին ։ Այդ ամենը ոչ միայն հակաօրինական է, այլև` «հակաբարոյական»։ Եթե մարդը հրաժարվում է այս կամ այն տեղեկատվությունից, ճիշտ է լսել նաև նրա բացատրությունը այդ վերաբերյալ։ Երբեմն լրագրողի հանդեպ անտարբեր վերաբերմունքի պատճառն է լինում այլ լրագրողների ոչ էթիկական պահվածքը։ Այդ հարցը կարելի է կարգավորել միայն «խելամիտ պահվածքով» և ձեռք բերված վստահությամբ։ Ֆրանսիացի մեդիամագնատ Ռոբեր Հերսոնը, ով տիրապետում է քաղաքային ու շրջանային լրատվամիջոցների գրեթե 60%-ին, «էթիկայի խնդիրներին» նվիրված սեմինարում նշել է, որ «էթիկայի գլխավոր շարժիչ ուժը հոգեբանությունն է։ Դրանից է կախված ոչ միայն հենց էթիկայի գոյությունը, այլև լրագրությունն ամբողջությամբ»։ Իրականում լրագրողի ու նրա զրուցակցի հարաբերությունների ողջ շղթան հենց հիմնված է հոգեբանության վրա ։
Պոնտե (Բենևենտոյի գավառ)
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Լրագրողական էթիկա և չափանիշներ
Չափանիշներ
Աշխարհի տարբեր երկրներից մոտ 400.000 լրագրողներ ներառող միջազգային ու տեղական լրատվամիջոցներ միավորվել են 1978 թվականին, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յի կողմից անցկացված խորհրդատվական հանդիպումներից հետո։ Միջազգային սկզբունքները հաստատվել են 1978-1983 թվականներին կազմակերպությունների կողմից անցկացված խորհրդատվական հանդիպումների ժամանակ։ Դրանք են Լրագրողների միջազգային կազմակերպությունը (JOI), Լրագրողների միջազգային ֆեդերացիան (IFJ), Մամուլի միջազգային կաթոլիկ միությունը (UCIP), Լրագրողների լատինաամերիկյան ֆեդերացիան (FELAP), Մամուլի աշխատակիցների լատինաամերիկյան ֆեդերացիան (FELATRAP), Արաբական լրագրողների միությունը (FAJ), Աֆրիկացի լրագրողների միությունը (UAJ): Ընդհանուր կանոնները նկարագրված են այնպիսի փաստաթղթերում, ինչպիսիք են «Լրագրողների վարքի սկզբունքների միջազգային հռչակագիրը» և «Լրագրողի մասնագիտական էթիկայի միջազգային սկզբունքները»։ Երկրորդ խորհրդատվական հանդիպումը (որ կայացել է Մեխիկոյում, 1980 թվականին), հաստատել է ԶԼՄ-ների վերաբերյալ հիմնական սկզբունքների ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յի հռչակագիրը, որը վերաբերում է խաղաղության ամրապնդմանը, միջազգային հարաբերություններին, մարդու իրավուքնների զարգացմանն ու ռասիզմին ու պատերազմի կոչերին դիմակայելուն։ Չորրորդ խորհրդատվական հանդիպումից հետո, 1983 թվականին (Փարիզում և Պրահայում) որոշակիացվել է դերը, որը «տեղեկատվությունն ու հաղորդակցությունն ունեն ազգային ու միջազգային մակարդակում` հաշվի առնելով ԶԼՄ-ների ու լրագրողների աճող սոցիալական պատասխանատվությունը»։ Այնտեղ նաև մշակվել են մասնագիտական էթիկայի սկզբունքները ։
Լրագրողը ժամանակակից աշխարհում աշխատում է միջազգային հարաբերությունների զարգացման նոր պայմաններում և մասնավորապես` նոր տեղեկատվական կանոններով։ Լինելով Նոր միջազգային տնտեսական կարգի մաս` նա նպատակ ունի տեղեկատվության և հաղորդակցման ոլորտում ապագաղութացման և ժողովրդավարության հասնել ինչպես ազգային, այնպես էլ` միջազգային մակարդակում։ Նոր հայեցակարգի հիմքը պետք է լինի ազգերի միջև խաղաղ գոյակցությունն ու դրանց մշակույթների հանդեպ հարգանքը։ Լրագրողի պարտքն է աջակցել միջազգային հարաբերությունների ժողովրդավարությանը տեղեկատվության ոլորտում, մասնավորապես` պահպանել ու զարգացնել խաղաղ ու բարեկամական հարաբերությունները երկրների ու ազգերի միջև։
Օրինակներ
Մտքի ազատության գլխավոր վտանգը Տեղեկատվության նախարարության կամ մեկ այլ պաշտոնական մարմնի միջամտությունը չէ։ Եթե հրատարակիչներն ու խմբագիրներն այդպես ջանք են թափում չթույլատրել որոշակի թեմաներով հրապարակումները, ոչ թե այն պատճառով է, որ նրանք զգուշանում են հետևանքներից, այլ այն, որ նրանք վախենում են հասարակական կարծիքից։ Լրագրողին ու գրողին հանդիպող վատագույն թշնամին մտավոր վախկոտությունն է։
Պաթոլոգիաների մասնագետ Ռ. Շիստլը մի քանի անգամ հայտարարել է այն մասին, որ տիտանի դիօքսիդի նանոմասնիկները հանգեցնում են ԴՆԹ-ի միաշղթա և երկշղթա տրոհման, ինչպես նաև` վնասում են քրոմոսոմները։ «Մաքուր ջուր» ծրագրի տեքստում Ռ. Շիստլի ելույթը «խմբագրվել է» այնպես, որ նանոմասնիկների տիտանի դիօքսիդի փոխարեն վնասվածքների պատճառ են ներկայացվել «ածխածնային սորբենտների նանոֆիլտրերը»։ Ինքը` Ռոբերտ Շիստլը, պատասխանատվություն չի վերցրել հայտարարության վերաբերյալ։ Բանախոսի խոսքերի աղավաղումը լրագրողական հիմնական սկզբունքների խախտում է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լրագրություն
Տեզիյիո
Տեզիյիո  (Thézillieu), կոմունա Ֆրանսիայում, Ռոն Ալպեր մարզի Էն գավառում։ Մտնում է Օտվիլ Լոնես կանտոնի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Բելլե։
Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01417։
Կլիմա
Կլիման կիսացամաքային է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը՝ տաք։ Կոմունայում անձրևներ հաճախ են լինում, հիմնականում՝ ամռան ամիսներին։
Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 324 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Բարբարոսություն
Բարբարոսություն (βάρβαρος - օտարերկրացի, բարբարոս), 18-19-րդ դարերում եվրոպական գիտության մեջ ընդունված մարդկության պատմության բաժանման (վայրենություն, բարբարոսություն, քաղաքակրթություն) երկրորդ շրջանը։ Առաջարկել է շոտլանդացի փիլիսոփա Ադամ Ֆերգյուսոնը 18-րդ 60-ական թվականներին, փորձել հիմնավորել՝ ամերիկացի գիտնական Լուիս Մորգանը, ըստ որի՝ բարբարոսության շրջանը սկսվում է բրուտության երևան գալով և ավարտվում գրերի գյուտով։
Մորգանի պարբերացումն օգտագործել է Ֆրիդրիխ Էնգելսը՝ իր «Ընտանիքի, մասնավոր սեփականության և պետության ծագումը» աշխատության մեջ։ Գիտությունը մշակում է նախնադարյան պատմության նոր բաժանում։ Հնագիտական բաժանմամբ բարբարոսությանը հիմնականում համընկնում են նեոլիթը, բրոնզի դարը և վաղ երկաթի դարը (Հայաստանում՝ մոտ մ․ թ․ ա․ 5-րդ հազարամյակի կեսերից մ․ թ․ ա․1-ին հազարամյակի 6-րդ դար)։
Կատեգորիա:Քաղաքակրթություններ
Սյունիքի իշխանություն
Սյունիքի իշխանություն, միջնադարյան ենթակա կազմավորում Հայկական լեռնաշխարհի արևելքում՝ Սյունիք նահանգում, 314-987 թվականներին։ Հիմնադրվել է Մեծ Հայքի արքա Տրդատ Գ Մեծի հրամանով՝ 314 թվականին ։ Իշխանությունը ղեկավարել է Սյունիների ազնվական տոհմը։ Տարածքը կազմել է առավելագույնը 18 000 կմ2։
Առաջին շրջանում մայրաքաղաքն էր Շաղատ ավանը (Սիսիանի շրջան), 820-ական թվականներից՝ Եղեգիս գյուղաքաղաքը (Եղեգնաձորի շրջան)։ Հզորության շրջանում, երբ անկում էր ապրում Արաբական խալիֆայությունը, իր մեջ վերստին ներառել է Վայոց ձոր և Գեղարքունիք գավառները, որոնք ժամանակ առ ժամանակ անջատվում էին իշխանության տարածքից։ Ոսկեդարի շրջանում այն ներառում էր Գեղարքունիքը, Վայոց ձորը, Սյունիքը, ինչպես նաև՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության (Արցախի) Քաշաթաղի շրջանը և Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության արևելքը։
Տարբեր ժամանակներում կազմել է Արշակունիների թագավորության (314-428 թթ.), Հայկական մարզպանության (428-571 թթ.), Ատրպատականի (571-650 թթ.), Արմինիա կուսակալության (701-885 թթ.), Բագրատունիների թագավորության (885-987 թթ.) մասը ։
Պատմություն
Սյունիքում նախամարդը բնակություն է հաստատել հազարավոր տարիներ առաջ։ Դրա վկայությունն են Քարահունջ (Սիսիանի շրջան), Խնձորեսկ (Գորիսի շրջան), Լճաշեն (Սևանի շրջան) և այլ գյուղերում կատարված հնագիտական պեղումները։ Հայկական լեռնաշխարհում երկաթի դարի ավարտին ստեղծվում է Վանի թագավորությունը, որի սահմաններում ընդգրկվում է նաև Սյունիքը։ Վանի արքաները Սյունիքի տարածքում ծավալել են շինարարական աշխատանքներ, հիմնել բերդեր, քաղաքներ, ջրանցքներ։
Մ.թ.ա. 6-րդ դարի սկզբից Սյունիքի տարածքը մտել է նորաստեղծ Երվանդունիների հայկական թագավորության կազմ։ Մ.թ.ա. 189 թվականից՝ Մեծ Հայքի Արտաշեսյանների թագավորության կազմում Սյունիքը ծայրագավառային նահանգ էր։
Արշակունիների հաստատումից հետո, ձևավորվել է Սյունիքը՝ որպես վարչաքաղաքական միավոր ։ Այն բաղկացած էր տասներկու գավառներից՝
Հիմնադրում
Սյունիքի առաջին իշխան Անդովկ Ա Սյունին, ի թիվս այլ մեծամեծերի, մասնակցել է Հռոմեական կայսրության Կեսարիա քաղաք մեկնած խմբին, որը պետք է ականատես լիներ հայոց առաջին կաթողիկոս Գրիգոր Լուսավորչի օծմանը։ Նրա որդին՝ Վաղինակ Ա Սյունին, ով ժառանգել էր հոր գահը, հայոց թագավոր Խոսրով Գ Կոտակի գահակալման տարիներին (330-338 թթ.) մասնակցել է Աղձնիքի ապստամբ բդեշխ Բակուրի դեմ արշավանքին, թագավորի հրամանով ամուսնացել սպանված բդեշխի դստեր հետ և կառավարել Աղձնյաց բդեշխությունը։ Վաղինակ Ա Սյունուն (330-339 թթ.) հաջորդում է եղբայրը՝ Անդովկ Բ Սյունին։ Նա կառավարում է մոտ կես դար՝ 339-385 թվականներին, և բարձր դիրք գրավում Տիրան Բ, Արշակ Բ, Պապ ու Վարազդատ թագավորների արքունիքում։ Արշակ Բ-ի իշխանության տարիներին տեղի ունեցած ներքին խառնակությունների ընթացքում թագավորը բաժանվում է Օլիմպիա թագուհուց, ով Հռոմի կայսեր ազգականներից էր, և ամուսնանում է իր կողմից սպանված Գնելի այրու՝ Անդովկ իշխանի դուստր Փառանձեմի հետ։
Արշակունիների թագավորության ընթացքում եղել են ևս երեք իշխաններ, որոնցից երկուսը եղել են Անդովկ Բ Սյունու որդիները (Բաբիկ Ա, Վաղինակ Բ), իսկ վերջինը՝ Բաբիկի որդի Վասակ Ա-ն (413-451 թթ.)։ Սյունիները, բացի վերջինից, պահպանել են հավատարմությունը կենտրոնաձիգ թագավորական իշխանության հանդեպ, արքային զորք տրամադրել պատերազմի տարիներին։ Վասակ Սյունին 428 թվականին, ի թիվս այլ ազդեցիկ նախարարների, դիմում է պարսից արքային՝ հայոց թագավորությունը կործանելու և Հայաստանը պարսկական մարզպանության վերածելու խնդրանքով։
Օտար տիրապետություն
428 թվականին Արշակունիների թագավորությունը հեռացավ պատմության ասպարեզից։ Մեծ Հայքի թագավորության ծայրագավառները անցան հարևան երկրներին. Գուգարքը միացավ Վիրքին, Ուտիքը և Արցախը՝ Աղվանքին, Փայտակարանը և Պարսկահայքը՝ Ատրպատականին, Կորճայքը՝ Սասանյան Պարսկաստանին անմիջականորեն։ Բարձր Հայք, Ծոփք և Աղձնիք նահանգները Բյուզանդական կայսրությանն էին անցել դեռ 387 թվականին՝ Հայաստանի առաջին բաժանման ժամանակ ։ Սյունիքի իշխանությունը դառնում է սահմանային նահանգ՝ Հայկական մարզպանության կազմում։ Այն ունենում է կենտրոնախույս ձգտումներ և վարում ինքնուրույն քաղաքականություն։ Վասակ Ա Սյունու (413-451 թթ.) իշխանության տարիներին բարձրանում է Սյունիքի քաղաքական դիրքը։ Հայ նախարարների շարքում մրցակցությունն ուժեղանում է Սյունիների ու Մամիկոնյանների միջև։ Վերջիններին, ովքեր տասնամյակներ շարունակ զբաղեցնում էին սպարապետի պաշտոնը, պարսից արքունիքը չէր վստահում։ 442 թվականին Վասակը դառնում է հայոց մարզպան։ Նրան վստահվում է Սասանյան Պարսկաստանի հյուսիսային սահմանի՝ նաև Ճորա պահակի (Դերբենդ) պաշտպանությունը։
450-451 թվականների Վարդանանց պատերազմից հետո Հայաստանի մարզպան է նշանակվում դարձյալ պարսիկ պաշտոնյա, իսկ 481-484 թվականների Վահանանց պատերազմի արդյունքում մարզպանի պաշտոնում են հայտնվում Մամիկոնյանները։ Ապստամբության տարիներին սպանվում է Գեդեոն Սյունին, ով շարունակում էր պարսկամետ քաղաքականություն վարել։
571 թվականին Պարսկաստանի տիրապետության դեմ հայ նախարարները ընդվզում են. Կարմիր Վարդանի ապստամբության հետևանքով 20-ամյա պատերազմ է սկսում Պարսկաստանի ու Բյուզանդիայի միջև (572-591 թթ.)։ Արդյունքում Հայաստանի երկրորդ անգամ բաժանվում է երկու տերությունների միջև. սահմանային փոփոխությունն արվում է հօգուտ կայսրության, իսկ Սյունիքը միանում է Ատրպատականին՝ որպես առանձին շահր։ Այսպիսով, Հայկական մարզպանության մեջ մտնում են երկու հիմնական նահանգ՝ Վասպուրականը և Տուրուբերանը՝ Այրարատի որոշ գավառների հետ միասին։ 610 թվականին, երբ պարսից Խոսրով Բ Փարվեզ թագավորը գրավում է Երուսաղեմը, և իր հետ տանում սուրբ Հարություն տաճարում պահվող Հիսուս Քրիստոսի խաչափայտը, Հերակլիոս Ա կայսրն արշավում է Իրան և ազատում այն։ Կայսրին ռազմական օժանդակություն է ցույց տվել ոչ միայն հունական մասի հայոց զորքը` Մժեժ Գնունու գլխավորությամբ, այլև Սյունյաց Բյուրեղ իշխանուհին ։
Արաբական արշավանքների շրջանում Սյունիքի իշխանությունը պայքարում է թշնամու դեմ։ Արդյունքում Հայաստանը ձեռք է բերում որոշակի ինքնավարություն։ Սյունիքի տարածքում կառուցվում են մի քանի շինություններ, որոնցից ուշագրավ է Սուրբ Գրիգոր եկեղեցին Սիսավան (Սիսիան) բնակավայրում։ Ավելի ուշ՝ 701 թվականից, Հայաստանը, Վրաստանը ու Աղվանքը միանում են վարչաքաղաքական մեկ միավորի՝ Արմինիա կուսակալության կազմում ։ Սյունիների ազդեցությունը խիստ թուլանում է։
Հզորացում
8-րդ դարում Հայաստանում քաղաքական իրավիճակը բարդանում է հայոց իշխան Մուշեղ Մամիկոնյանի կառավարման տարիներին (748-753 թթ.)։ Հայերը, օգտվելով խալիֆայությունում տեղի ունեցող դինաստիական փոփոխությունից, որոշում են ապստամբել։ Մուշեղ Մամիկոնյանը պաշտոնազրկվել է, և հայոց իշխան է ճանաչվել Սահակ Բագրատունին (753-775 թթ.), իսկ սպարապետ՝ Սմբատ Բագրատունին։ Արաբական տիրապետության դեմ հաջորդ ազատագրական պատերազմը ծավալվել է 774-775 թվականներին, որն ավարտվել է պարտությամբ։ Մի շարք նախարարական տոհմեր՝ Մամիկոնյանները, Կամսարականները, Ամատունիները, Գնունիները, Ռշտունիները և ուրիշներ գաղթել են Բյուզանդիա։ Հայաստանում նոր հզորացում են ապրել Բագրատունիները, Արծրունիները, Սյունիները։ Բագրատունիներին մնացել էր Հայաստանից արտագաղթած նախարարական տոհմերի տիրույթների մեծ մասը՝ Մոկսը, Տարոնը, Սասունը, Արշարունիքը, Շիրակը, Աշոցքը, Տաշիրը, Տայքը, Կղարջքը և այլն։ Նրանք Հայոց իշխանի և սպարապետի գերագույն պաշտոնները դարձրել են իրենց տոհմական մենաշնորհը, տնօրինել երկրի քաղաքական և ռազմական կյանքը։ Բագրատունիների վրացական ճյուղը, ինչպես նաև Սյունիքի ու Վասպուրականի տերերը ստանում են «գահերեց իշխան» կոչումը։ Նրանք այդ պաշտոնը պահպանում են մինչև թագավոր դառնալը ։
821 թվականին Վասակ Գ Սյունի իշխանի (780-821 թթ.) տիրույթները ենթարկվում են հարձակումների՝ արաբների կողմից։ Խուրամյան շարժման ղեկավար Բաբեկը հարձակվում է Սյունիքի Բաղք ու Գեղարքունիք գավառների վրա։ Վասակի մահից հետո Սյունիների տոհմը ճյուղավորվում է 5 մասի։ Գեղարքունիքի իշխան Սահակ Բ-ն, ով հիմնում է Հայկազունների տոհմը, մահանում է Խալիդ ոստիկանի դեմ պայքարի ժամանակ։ Սևանի ավազանի հանդեպ ազդեցությունն ուժեղացնելու նպատակով ժամանակի առաջադեմ քաղաքական գործիչ Աշոտ Բագատունին իր դստերը՝ Մարիամին, կնության է տալիս Վասակ Գաբուռ իշխանին։
850 թվականներին Բաղդադի խալիֆը, դժգոհ լինելով Հայաստանի քաղաքական հզորացումից, զորքեր է ուղարկում Հայաստան։ 850-855 թվականների ապստամբության ընթացքում արաբները հարձակվում են նաև Սյունիքի իշխանության վրա։ 853 թվականի գարնանը Բուղա զորավարի գլխավորությամբ թշնամու ջոկատները հարձակվում են Վայոց ձորի վրա, գերում Վասակ Իշխանիկին ու Աշոտին, ուղարկում նրանց Դվին, ապա՝ Սամառռա (Բաղդադի մոտ)։ Ապստամբության ավարտից հետո նրանք հետ են վերադառնում, Վասակ իշխանիկը ժառանգում է Վասակ Գաբուռի տիրույթները՝ Գեղարքունիքը։ 875 թվականին նա Գրիգոր Սուփան Բ-ի կաթողիկոս Գևորգ Բ Գառնեցու կազմակերպած ժողովին, որի ժամանակ որոշվում է խալիֆին առաջարկել՝ Աշոտ Բագրատունուն ճանաչելու հայոց թագավոր։
Աստիճանաբար մտերմանալով Բագրատունիների հետ՝ Սյունիքի իշխանները ձգտում են ընդլայնել իրենց սահմանները։ Արաքս գետի ափին գտնվող վաճառաշահ Նախճավան քաղաքին տիրանալու նպատակով Սյունիները վիճում էին Արծրունիների հետ։ Սմբատ Ա թագավորը (890-914 թթ.) վեճը լուծում է հօգուտ Սյունիների։ Արդյունքում Գագիկ Արծրունին օգնության խնդրանքով դիմում է Ատրպատականի ամիրա Յուսուֆին, ով նրան թագավոր է ճանաչում։ Սյունիքի իշխանները նույնպես անցնում են թշնամու կողմը։ Երկարատև պատերազմն ավարտվում է հայոց թագավոր Աշոտ Բ Երկաթի հաղթանակով։
Միաժամանակ հզորանում է Սյունիքի եպիսկոպոսական աթոռը։ 910 թվականին օծվում է Տաթևի վանքը, որը հետագայում մեծ դեր է խաղում միջնադարի ու նոր ժամանակների մշակութային, քաղաքական ու տնտեսական կյանքում։ Սյունիների ազդեցությունը մեծանում է, և 987 թվականին նրանք իշխանությունը վերափոխում են թագավորության ։ Դա տեղի է ունենում Սյունիքի վերջին իշխան Սմբատ Սյունու ժամանակ, ով դառնում է Սյունիքի առաջին թագավորը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի իշխանություն
Սանտ Արկանջելո Տրիմոնտե
Սանտ Արկանջելո Տրիմոնտե (Sant'Arcangelo Trimonte), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Բենևենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 638 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 71 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 10 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 82020, հեռախոսային կոդ՝ 0824։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Լաուն թենիսի և կրոկետի համաանգլիական ակումբ
Լաուն թենիսի և կրոկետի համաանգլիական ակումբ (All England Lawn Tennis and Croquet Club (AELTC), հայտնի է նաև որպես Համաանգլիական ակումբ (All England Club) կամ Ուիմբլդոնյան ակումբ ), մասնավոր մարզական ակումբ, գտնվում է Լոնդոնի Ուիմբլդոն արվարձանում։ Առավել հայտնի է նրանով, որ ակումբի կորտերում անցկացվում է Ուիմբլդոնի մրցաշարը։ Վերջինս Մեծ սաղավարտի չորս մրցաշարերից ամենահինն է և միակը, որն անցկացվում է խոտածածկով կորտում։
Պատմություն
Ակումբը հիմնադրվել է 1868 թվականին՝ որպես կրոկետի ակումբ՝ «Կրոկետի համաանգլիական ակումբ» անվանումով ։ Կրոկետի առաջին մրցաշարն անցկացվել է 1870 թվականին։ 1875 թվականին կրոկետային դաշտերից մեկը հատկացվեց թենիսի խաղի համար, իսկ 1877 թվականին անցկացվեց առանձին կարգով Ուիմբլդոնյան առաջին մրցաշարը։ Նույն տարում ակումբը վերանվանվեց «Կրոկետի և լաուն թենիսի համաանգլիական ակումբ»։
1882 թվականին թենիսը դարձավ ակումբի գլխավոր մասնագիտացումը, և կրոկետի հիշատակումը հանվեց ակումբի անվանումից։ 1889 թվականին, ավանդույթի համաձայն, անվանումը վերականգնվեց, և ձեռք բերեց ժամանակակից տեսքը՝ «Լաուն թենիսի և կրոկետի համաանգլիական ակումբ»։
2016 թվականից ակումբի հովանավորը Քեմբրիջի դքսուհի Քեթրինն է՝ բրիտանական թագաժառանգ Արքայազն Ուիլյամի կինը։ Այդ լիազորությունները նրան շնորհել է նախկին հովանավորը՝ թագուհի Եղիսաբեթ II-ը։ Ակումբի նախագահը Քենթի դուքս Էդվարդն է ։
Անդամներ
Ակումբն ունի 375 մշտական լիիրավ անդամ (300 տղամարդ և 75 կին)։ Նոր մշտական անդամ ընդունվում է միայն գործող անդամներից մեկի մահվան դեպքում։ Սպասողների ցուցակում կա շուրջ 800 թեկնածու ։ Բացի այդ, ակումբն ունի 100 ժամանակավոր անդամ՝ իր կորտերում խաղալու իրավունքով, ինչպես նաև մի շարք պատվավոր անդամներ։ Մշտական անդամները, ի լրումն կորտերի ու ակումբի այլ ծառայությունների օգտագործման իրավունքի, արտոնություն ունեն նաև ձեռք բերել Ուիմբլդոնյան մրցաշարի յուրաքանչյուր օրվա երկու տոմս։ Պատվավոր անդամակցությունը հասանելի է ակումբի խորհրդի սահմանափակ շրջանակի անձանց, մասնավորապես՝ Ուիմբլդոնի մրցաշարի հաղթողներին։
Ներկայումս ակումբն անցկացնում է 19 մրցաշար և ունի խոտածածկով 16 մրցաշարային կորտ, ինչպես նաև հողածածկով մի քանի կորտ։ Կենտրոնական կորտը 15000 նստատեղ ունեցող մարզադաշտ է։ 2009 թվականին կառուցվել է շարժական տանիք, որը թույլ է տալիս կենտրոնական կորտում մրցաշարեր անցկացնել ցանկացած եղանակին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական խաղեր Կատեգորիա:Սպորտը Լոնդոնում Կատեգորիա:Լոնդոնի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:1868 հիմնադրումներ
Տալիսո
Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01415։
Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 420 կմ հարավ-արևելք, Լիոն քաղաքից 70 կմ դեպի արևելք, 55 կմ հարավ- արևելք Բուրկ ան Բրեսից ։
Կլիմա
Կլիման կիսացամաքային է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը՝ տաք։ Կոմունայում անձրևներ հաճախ են լինում, հիմնականում՝ ամռան ամիսներին։
Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 425 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիք (15-64 տարեկան) ունեցող 284 մարդկանցից 199-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 85-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 70,1 % է, 1999 թվականին՝ 62,2 %)։ 199 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 182-ը (100 տղամարդ, 82 կին), գործազուրկ է եղել 17 մարդ (8 տղամարդ և 9 կին)։ 85 պասիվներից 9 մարդ եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 29-ը՝ թոշակառու, 47-ը պասիվ են եղել այլ պատճառներով ։
Քինգսթոն
Քինգսթոն կամ "Դաուն ա'Թաուն", Ավստրալիայի օվկիանիական Նորֆոլքյան կղզու մայրաքաղաքը և ամենամեծ քաղաքը։ Քաղաքը երկրորդ ամենահին քաղաքն է ամբողջ Ավստրալիայում։ Համարվում է մյակույթային և պատմական քաղաք։ Քաղաքի հիմնական փոստային ինդեքսը 2899-ն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Օվկիանիայի մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:1788 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ուեսթ Այլնդ
Ուեսթ Այլնդ, Ավստրալիայի Կոկոսյան (Քիլինգ) կղզիների մայրաքաղաքը։ Բնակչությունը կազմում է մոտավորապես 120 մարդ, որը կազմում է ամբողջ բնակչության 20%-ից ավելին։ Բնակավայրի տարածքը կազմում է 6,2 կմ քառակուսի։ Բնակչության մեծամասնությունը կազմում են մալայացիները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ասիայի մայրաքաղաքներ
Էտուար Պեյազյան
Էտուար Պեյազյան (8 փետրվարի, 1873, Կ. Պոլիս- 1915, Ադըրնազ), հայ դեղագործ, հասարակական և քաղաքական գործիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1873 թվականի փետրվարի 8-ին Կ. Պոլսի ասիական կողմի Սկյուտար թաղամասում։ Բժիշկ Վահրամ Թորգոմյանի մորեղբորորդին է։ Ավարտել է Կ. Պոլ­սի Պերպերյան վարժարանը։ 1890/1893 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը և դեղագործի վկայական ստացել։ 1893 թվականից անդամակցել է Կ. Պոլսի դեղագործների միությանը։ Այնուհետև շերամաբուծություն է սովորել և այդ գործով զբաղվել։ Աշխատել է Բրուսայի շերամաբուծական վարժարանի փոխտնօրեն և դասավանդել։ Միաժամանակ եղել է Հանրային պարտուց վարչության շերամաբուծական ընդհանուր քննիչ։ Բազմիցս ուղարկվել է Զմյուռնիա, Ադանա, Խարբերդ, Մելիտինե, Արաբկիր` շե­րա­մա­բու­ծա­կան բա­նա­խո­սու­թյուն­ներ կա­րդալու։
Լինելով հա­սա­րա­կա­կան և քա­ղա­քա­կան գոր­ծիչ, ՀՅԴ եռան­դուն ան­դամ, ՀՅԴ «Աշ­խա­տան­քի տան» վարչության անդամ և գանձապետ, կատարել է ՀՅԴ կուսակցական կարևոր հանձնարարություններ։ Հոդվածներով աշխատակցել է «Ազատամարտ» թերթին։
1914 թվականին Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ, զորակոչվել է օսմանյան բանակ և զինվորական դեղագործ ծառայել։ Սպանվել է 1915 թվականին Բրուսա քաղաքի մոտակա Ադըրնազ գյուղում՝ 42 տարեկանում։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Փետրվարի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:1873 ծնունդներ Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1915 մահեր Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր Կատեգորիա:Ադըրնազ ավանում մահացածներ
Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումներ
Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումներ (September 11 attacks, հայտնի նաև որպես 9/11), կոորդինացված մահապարտ ահաբեկիչների հարձակումների շարան , որը տեղի է ունեցել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։ Հարձակումները տեղի են ունեցել «Ալ-Քաիդա» ահաբեկչական կազմակերպության անդամների կողմից ։
2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ահաբեկիչները կապվում են «Ալ-Քաիդա» կազմակերպության հետ, այնուհետև բաժանվում են չորս խմբերի, և առևանգում են չորս մարդատար ինքնաթիռներ։ Յուրաքանչյուր խմբում կար առնվազն մեկ անդամ, որն օդաչու էր։ Ահաբեկիչները երկու ինքնաթիռ ոչնչացնում են Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի աշտարակում, որը տեղակայված է Նյու Յորք քաղաքում։ Աղետի հետևանքով, աշտարակը փլուզվում է և հրդեհի է բռնկվում ։ Երրորդ ինքնաթիռը (չվերթ 77 American Airlines) ոչնչացրել է Պենտագոնի շենքը, որը տեղակայված է մայրաքաղաք Վաշինգտոնում։ Չորրորդ օդանավի ուղևորները և անձնակազմի անդամները փորձել են կանխել ահաբեկիչներին, ինչի հետևանքով ինքնաթիռն ընկել է Փենսիլվանիայում։
19 ահաբեկիչների հարձակումների հետևանքով մահացել է ավելի քան 2977 մարդ, ևս 24 մարդ անհայտ կորել է։ Մահացածների մեծ մասը եղել են քաղաքացիական անձինք։ Պաշտոնական կայքը հայտնում է, որ այս ողբերգությունը քննադատվել է մի շարք լրագրողների և գիտնականների կողմից։
Ահաբեկչական գործողություններ
Ինքնաթիռի բախման արդյունքում հարձակման օրն ավերվեցին ՀԱԿ երեք շինություն։ Հարավային աշտարակը (ՀԱԿ-2) փլուզվեց 56 րոպե տևող հրդեհից մոտավորապես 9:56 անց։ Հյուսիսային աշտարակը (ՀԱԿ-1) փլուզվեց 102 րոպե տևող հրդեհից մոտավորապես 10:28 անց։ Երրորդ շենքը՝ WTC 7 աշտարակը փլուզվեց 17:20 անց՝ գազի պայթյունների և դրան հետևած հրդեհի արդյունքում ։
Ինքնաթիռների առևանգումից հետո որոշ ուղևորներ կարողացան օգտվել ինքնաթիռի արբանյակային հեռախոսից, ինչպես նաև բջջային հեռախոսներից և հայտնել առևանգման մասին։ Ըստ նրանց հաղորդագրությունների՝ ահաբեկիչներն օգտագործել են սառը զենք (հնարավոր է՝ գրասենյակային դանակ կամ ծալվող կենցաղային դանակ), որի հետևանքով մահացան մի քանի ուղեկցորդ, նվազագույնը մեկ ուղևոր և մեկ օդաչու,  11 չվերթի օդանավի հրամանատար Ջոն Օգոնովսկին ։ Բացի այդ, ահաբեկիչները 11 և 175 չվերթներում օգտագործել են գազային բալոններ (արցունքաբեր գազ կամ պղպեղ) ։ Երեք դեպքերում ահաբեկիչները սպառնացել են պայթեցնել ինքնաթիռը, բայց հետաքննությունը ցույց տվեց, որ, ամենայն հավանականությամբ, ահաբեկիչները չեն ունեցել պայթուցիկների ։
Համաձայն 93 չվերթի ձայնային ինքնագրի վերծանման՝ անձնակազմն ու ուղևորները փորձել են վերցնել ինքնաթիռի վերահսկողությունն այն բանից հետո, երբ բջջային հեռախոսներով իմացան, որ մյուս առևանգված ինքնաթիռները բախվել են ՀԱԿ աշտարակներին։ Հավանական է, որ ինքնաթիռում պարտված ահաբեկիչներն էլ ինքնաթիռն ուղղել են դեպի գետին, ինչի արդյունքում էլ տեղի է ունեցել անկումը։ Այս չվերթն առևանգած ահաբեկիչների նպատակակետն ամենայն հավանականությամբ եղել է Կապիտոլիումի շենքը, որը նրանք պայմանականորեն անվանում էին «իրավունքի ֆակուլտետ» կոդային բառով ։
Տեղի ունեցող իրադարձությունները ամբողջ ԱՄՆ տարածքում առաջացրին լայնամասշտաբ տեղեկատվական քաոս։ Բոլոր կոմերցիոն ավիաչվերթները չեղարկվեցին, ԱՄՆ տարածքում ինքնաթիռների վայրէջքն արգելվեց (բացի արդեն օդում գտնվող ներքին չվերթներից)։ Այլ երկրներից ԱՄՆ ժամանող ինքնաթիռները հետ էին ուղարկվում դեպի մեկնարկային օդանավակայաններ կամ ուղղորդվում էին դեպի Կանադայի և Մեքսիկայի օդանավակայաններ։ ԱՄՆ խոշորագույն քաղաքների վրա ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի և Ազգային գվարդիայի կործանիչներով կազմակերպվեց պարեկում։ Տեղեկատվություն ստացվեց նաև ահաբեկչական գործողությունների մասին, որոնք արդյունքում սխալմունք համարվեցին ։ Օրինակ՝ հայտնվում էր ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի շենքի մոտ ավտոմեքենայում ռումբի պայթյունի, Վաշինգտոնի առևտրի կենտրոնում հրդեհի, Վաշինգտոնում Թրումեն Բիլդինգի պայթյունի մասին։ Բացի այդ, հայտնվում էր ևս մեկ ինքնաթիռի առևանգման մասին:
Պատրաստվածության բարձր վիճակի բերվեց Արտակարգ ծանուցման համակարգ (EAS), բայց այն այդպես էլ չօգտագործվեց ։ Պատմության մեջ առաջին անգամ ԱՄՆ և Կանադայի տարածքում վայրէջքի բերվեցին քաղաքացիական բոլոր թռչող սարքերը, բացառությամբ ոստիկանությանը պատկանող կամ բժշկական թռիչքներ իրականացող սարքերի. դա անդրադարձավ ամբողջ աշխարհի մի քանի տասնյակ հազար ուղևորների վրա ;
Գործի դրվեցին արտակարգ իրավիճակներում կառավարության գործունեության պահպանման, ինչպես նաև ազգային առաջնորդների տարհանման նախագծերը ։ Բայց միայն 2002 թվականի փետրվարին Կոնգրեսը խոստովանեց, որ կառավարության գործունեությունը չի ընդհատվել ։
Զոհեր
Ահաբեկչությունների զոհ դարձավ 2977 մարդ (չհաշված 19 ահաբեկիչներին)՝ ինքնաթիռների 246 ուղևոր և անձնակազմի անդամներ, 2606 մարդ Նյու Յորքում՝ ՀԱԿ շենքերում և գետնի վրա, 125 մարդ՝ Պենտագոնի շենքում ։ Զոհվեցին ԱՄՆ և ևս 91 պետությունների քաղաքացիներ ։
Զոհվեց 1366 մարդ, որոնք գտնվում էին ՀԱԿ հյուսիսային աշտարակի վերին հարկերում, նրանցից շատերը զոհվեցին ինքնաթիռի բախման պահին, շատերը՝ հրդեհի և շենքի փլուզման արդյունքում ։ Հարավային աշտարակի վերին հարկերում մահացավ նվազագույնը 600 մարդ։ Ընդամենը մոտավորապես 18 մարդ կարողացավ լքել բախման վայրը հարավային աշտարակում և փրկվել։ Աշտարակների վերին հարկերում ծուղակում հայտնված նվազագույնը 200 մարդ նետվեցին ներքև՝ նախընտրելով այդպիսի մահը կրակից ։ Նրանց անկումը դիտում էին բազմաթիվ ականատեսներ։ Ոմանք փորձում էին բարձրանալ աշտարակների տանիքներին՝ հույս ունենալով տարհանվել ուղղաթիռներով, բայց տարհանում չեղավ, քանի որ տանիքի դռները փակ էին, իսկ հրդեհի ծուխն ու բարձր ջերմաստիճանն անհնարին դարձրին ուղղաթիռների կիրառությունը ։
Նյու Յորքում դիաճանաչվեց 1600 մարմին, իսկ մնացածներին (մոտավորապես 1100) դիաճանաչել չհաջողվեց։ Հաղորդվում էր, որ ողբերգության վայրում հայտնաբերվել է «ոսկորների ու մաշկի 10 000 հատված, որոնք չեն կարող պատկանել զոհվածների ցուցակից և ոչ մեին» ։ Ոսկորների կտորներ գտնվեցին նույնիսկ 2006 թվականին, երբ քանդման էին նախապատրաստում Deutsche Bank-ի շենքը։ Նյու Յորքում զոհվածների միջին տարիքը կազմում էր 40 տարեկան ։
BBC հաղորդմամբ՝ 2013 թվականի ապրիլի դրությամբ ՀԱԿ շենքերի փլուզման հետևանքով զոհված 2750 մարդկանցից դիաճանաչվել է 1634-ը, և գործընթացը շարունակվում է՝ օգտագործելով մնացորդների ԴՆԹ անալիզի մեթոդը ։
Ավերածություններ
Բացի ՀԱԿ երկու 110-հարկանի աշտարակների փլուզումից՝ լուրջ վնասվեցին կամ ավերվեցին ՀԱԿ այլ շինություններ, ինչպիսիք էին՝ 7 World Trade Center, 6 World Trade Center, 5 World Trade Center, 4 World Trade Center, Marriott World Trade Center հյուրանոցը և հունական ուղղափառ Սուրբ Նիկողայոսի եկեղեցին ։ Լիբերթի փողոցի այլ կողմում գտնվող Deutsche Bank-ի շենքը մարդկանց համար համարվեց անպիտան և որոշվեց քանդել 2007 թվականի սեպտեմբերին ։ Վեսթ Բրոդվեյ, 30 հասցեում գտնվող պատկանող Fiterman Hall-ը նույնպես էականորեն վնասվեց և քանդման որոշում կայացվեց ։
Մոտակա մյուս շինությունները, ինչպիսիք էին և, էական վնասվեցին, բայց վերականգնվեցին։ Համաշխարհային ֆինանսական կենտրոն 3, Ուան Լիբերթի Պլազայի,  հյուրանոցի շինությունները ստացան միջին վնասվածքներ ։
ՀԱԿ փլուզման հետևանքով առհավետ կորսվեցին կարևորագույն պահոցներ և 20-րդ դարի արվեստի անգին ստեղծագործություններ, ներառյալ իսպանացի նշանավոր սյուրռեալիստ Խուան Մորոյի գոբելենը, երևելի քանդակագործներ Օգյուստ Ռոդենի և Ալեքսանդր Կոլդերի գլուխգործոցները, ինչպես նաև Ջոն Քենեդու ավելի քան 40 հազար լուսանկարների նեգատիվներ, որոնք լուսանկարվել էին նախագահի անձնական լուսանկարչի կողմից ։ Ավերվեց նաև ռուսական ծագմամբ ամերիկացի նկարչուհի Լուիզա Նևելսոնի աշխատանքը՝ փայտից խոշորաֆորմատ արձանը , ամերիկյան փոփ արտի ներկայացուցիչներ Հանթ Սլոնեմի և Ռոյ Լիխտենշտայնի վիթխարի աշխատանքները և արվեստի այլ ստեղծագործություններ ։
Պենտագոնի մի թևը վնասվեց պայթյունից և կրակից, շինության մի մասը փլուզվեց ։
Փրկվածներ
Համաձայն 9/11 հանձնախմբի եզրակացությունների՝ մոտավորապես 16 000 մարդ գտնվում էր ՀԱԿ աշտարակներում՝ ինքնաթիռների բախման կետից ներքև։ Նրանց մեծամասնությունը ողջ է մնացել, քանի որ տարհանվել էին շենքերի փլուզումից առաջ ։
Պատասխանատվություն
Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչությունների՝ ԶԼՄ-ներում լուսաբանման պահից սկսած՝ առաջ քաշվեցին մի շարք շահարկումներ այն մասին, որ հարձակումների հետևում կանգնած է Ուսամա բեն Լադենը ։ Հարձակումներից մի քանի ժամ անց ՀԴԲ հայտարարեց կասկածվող ահաբեկիչների անունները (ինչպես նաև բազմաթիվ այլ մանրամասներ՝ ներառյալ ծննդյան ամսաթվերն ու ծննդավայրերը, բնակության վայրերը, բանկային հաշվեհամարները և այլն  ։ Օդանավակայանում մնացած Մուհամեդ Աթթայի ուղեբեռը, որը չէր բեռնվել 11 American Airlines չվերթի ինքնաթիռ, պարունակում էր փաստաթղթեր, որոնք բացահայտում էին բոլոր 19 ահաբեկիչների ինքնությունները, ինչպես նաև կատարվածի վերաբերյալ կարևորագույն մանրամասներ ։ Ահաբեկչությունների օրը Ազգային անվտանգության գործակալությունը և գերմանական հետախուզական գործակալությունը որսացին մի քանի հաղորդագրություններ, որոնք ցույց էին տալիս Ուսամա բեն Լադենին  ։
Ահաբեկիչներ
Տասնինը հոգի բարձրացան չորս ինքնաթիռներ՝ 11 American Airlines, չվերթ 175 United Airlines և չվերթ 77 American Airlines յուրաքանչյուրում հինգական և չորս հոգի չվերթ 93 United Airlines: Նրանցից տասնհինգը Սաուդյան Արաբիայի, երկուսը Արաբական Միացյալ Էմիրությունների, մեկը՝ Եգիպտոսի և ևս մեկը Լիբանանի քաղաքացիներ էին ։
Ահաբեկիչների շարքում վեցը հիմնական կազմակերպիչներն էին (որոնցից չորսը օդաչուներն էին) և խմբի տասներեք շարքային անդամներ։ Ահաբեկիչները չէին համապատասխանում շահիդի տիպիկ կերպարին, քանի որ միջին տարիքի էին, լավ կրթությամբ և ձևավորված կենսական դիրքորոշմամբ ։
Միջազգային
Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումներից մոտավորապես մեկ ամիս անց ԱՄՆ-ն հավաքագրեց և գլխավորեց միջազգային ուժերի կոալիցիա, որի նպատակն էր Աֆղանստանում թալիբների վարչակարգի տապալումը, որի տարածքում տեղակայված էր «Ալ-Քաիդան» ։ Պակիստանյան իշխանությունները որոշում ընդունեցին օգնություն ցուցաբերել ԱՄՆ-ին և թալիբանի դեմ նրա պայքարին՝ կոալիցիային տրամադրելով իրենց ռազմական ավիաբազաները։ Բացի այդ Պակիստանում ձերբակալվեց «Ալ-Քաիդայի» ենթադրյալ մոտավորապես 600 անդամ, որոնք հետագայում հանձնվեցին ԱՄՆ-ին ։
Բազմաթիվ երկրներ, ինչպիսիք էին Մեծ Բրիտանիան, Հնդկաստանը, Ավստրալիան, Ֆրանսիան, Գերմանիան, Ինդոնեզիան, Չինաստանը, Կանադան, Ռուսաստանը, Պակիստանը, Հորդանանը, Մավրիկիոսը, Ուգանդան և Զիմբաբվեն, աշխարհում պարտիզանական շարժման դեմ պայքարի շրջանակներում օրենսդրություններում քննարկման դրեցին «հակաահաբեկչական» փոփոխությունները և արգելափակեցին բանկային հաշիվներն այն ընկերությունների և առանձին անձանց, որոնք կասկածվում էին «Ալ-Քաիդայի» հետ համագործակցության մեջ։
Մի շարք երկրների, ինչպիսիք են Իտալիան, Մալայզիան, Ինդոնեզիան և Ֆիլիպինները, իրավապահ մարմիններն ու հետախուզական ծառայություններն աշխարհում պարտիզանական շարժման դեմ պայքարի շրջանակներում ձերբակալեցին ահաբեկչական գործողություններում կասկածվող մի շարք մարդկանց  ։ ԱՄՆ-ում  այդ գործողությունները քննադատեցին, այդ թվում «Իրավունքների օրինագծի պաշտպանության կոմիտեի» կողմից, որը պնդում էր, որ կառավարության կողմից հետախուզման շատ ավանդական սահմանափակումներ «կազմաքանդվել են» «Հայրենասիրական ակտի» ընդունումով. պնդումներ կային, որ տուժել է ամերիկացիների քաղաքացիական ազատության պաշտպանությունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ահաբեկչական գործողություններ Կատեգորիա:Ալ-Քաիդա Կատեգորիա:Ջորջ Բուշի նախագահություն Կատեգորիա:Զանգվածային սպանություններ ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում կատարված ահաբեկչական գործողություններ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 11 իրադարձություններ Կատեգորիա:Առևտրի համաշխարհային կազմակերպություն Կատեգորիա:Միջազգային ահաբեկչություն Կատեգորիա:2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակում Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պատմություն Կատեգորիա:Ահաբեկչություն Կատեգորիա:2001 ահաբեկչություններ Կատեգորիա:Ինքնաթիռների առևանգում Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 11 Կատեգորիա:Ատելության հողի վրա հանցագործություններ
Մարսիյի լը Այե
Մարսիյի լը Այե (Marcilly-le-Hayer), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 667 մարդ, բնակչության խտությունը` 19.42 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 34.34 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 110 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 90 կմ հարավ-արևմուտք, Տրուա քաղաքից` 33 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 386 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 278-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 108։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,0 %։ 278 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 231 անձ (133 տղամարդ և 98 կին)։ Գործազուրկ են եղել 47 անձ (16 տղամարդ և 31 կին)։ 108 անաշխատունակներից 19-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 48-ը` թոշակառուներ, իսկ 41-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Անճոռնի ճուտիկը (մուլտֆիլմ, 1956)
«Անճոռնի ճուտիկը» («Гадкий утёнок»), խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, Հանս Քրիստիան Անդերսենի համանուն հեքիաթի էկրանավորումը։ Ստեղծվել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի կողմից 1956 թվականին։