cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գրելին
Ֆունկցիաներն ու ազդեցության մեխանիզմը
Սաղմնային զարգացման շրջանում գրելինն արտադրվում է թոքային հյուսվածքի կողմից և խթանում է վերջինիս զարգացումը։ Այն ազդում է նաև տեղեկատվության ընկալման և հիշողության վրա։ Հայտնաբերվել է, որ գրելինը կարող է փոխել ջրաձիու գալարի (հիպոկամպի) նեյրոնների կապերը, դրանով ուժեղացնելով ինֆորմացիայի ընկալումն ու հիշողությունը ։ Թեթև քաղցի ժամանակ ուսուցման արդյունավետության մեխանիզմներից մեկն էլ հենց դա է, քանի որ այս դեպքում գրելինի քանակը համեմատաբեր բարձր է արյան մեջ։ Գրելինն ընկճում է գոնադոլիբերինի ազդեցությունը և կարող է հարուցել սեռացանկության նվազում։
«Nature Neuroscience» ամսագրում (15 հունիս, 2008) տպագրված հոդվածի համաձայն գրելինը կարող է կիրառվել ընկճախտի և անհանգստության դեմ պայքարում։ Փորձերը կատարվել են լաբորատոր մկների վրա և ինչպես վկայում են արդյունքները, լարվածության վերացումից հետո մկների մոտ նկատելիորեն ավելանում է գրելինի քանակը։
Հիվանդություններ
Ճարպակալմամբ տառապող մարդկանց օրգանիզմում գրելինի քանակն ավելի քիչ է, քան համեմատաբոր նիհար մարդկանց մոտ, բացառությամբ Պրադեր-Վիլլի համախտանիշից (մտավոր հետամնացության, ցածրահասակություն, ճարպակալման, մկանների հիպոտոնիայի ժառանգական զուգակցում)։ Անորեքսիայով տառապողների արյան պլազմայում նկատվում է այս հորմոնի բարձր քանակ։ Դա վկայում է, որ գրելինը մեծ դեր է խաղում թե ճարպակալման, թե անորեքսիայի դեպքում։
Քնի խանգարման դեպքում առաջացող ճարպակալումը նույնպես կախված է գրելինից։ Անբավարար քնի դեպքում գրելինի արտադրությունն ավելանում է, որը խթանում է ախորժակն ու նվազեցնում լեպտինի քանակը, իսկ քնի տևողության երկարացման դեպքում գրելինի քանակը նվազում է ։ Գրելինի քանակը շատ բարձր է չարորակ ուռուցքների հետևանքով առաջացած հյուծվածության (կախեքսիայի) դեպքում ։
Պրադեր-Վիլլի համախտանիշը նույնպես պայմանավորված է գրելինով։ Այդ դեպքում գրելինի մեծ քանակը կապված է սննդի հսկայական բաժինների ընդունման հետ։ Գրելինը խթանում է ուղեղի սև նյութում դոֆամինի արտադրությունը, որտեղ նեյրոնների հետաճի հետևանքով կարող է առաջանալ Պարկինսոնյան հիվանդություն։ Մարմնի զանգվածի և գրելինի քանակի միջև կա հակադարձ բացասական կապ։ Օրգանիզմի հյուծման դեպքում հորմոնի քանակն ավելանում է, իսկ գիրացման դեպքում՝ նվազում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հորմոններ Կատեգորիա:Կենսաքիմիա Կատեգորիա:Ճարպակալում
Կանցնեն օրերն, Անուշ ջան...
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1917 թվականի նոյեմբերի 7-ին։ Բանաստեղծությունը նվիրված է Թումանյանի դուստր Անուշին։
Թումանյանի դուստր Անուշի ալբոմը, դրա մեջ գտնվող ինքնագիրը և Թումանյանի դուստր Աշխենի արտագրած մեկ օրինակը պահվում է Թումանյանի ընտանեկան արխիվում ։
Բանաստեղծությունն առաջին անգամ տպագրվել է 1932 թվականին «Հոկտեմբեր-Նոյեմբեր» տարեգրքում (էջ133), այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 534) ։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է ինքնագրից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ Կատեգորիա:1917 գրականությունում
Նոռուզ
Նովրուզը (, «նոու»՝ «նոր» և «ռուզ»՝ «օր» բառերից, հին պարսկերենով՝ «Նոր լույս») անվանումն է իրանական օրացույցների Ամանորի և համապատասխան ավանդական տոնակատարությունների ։ Նովրուզը նաև կոչվում է «պարսկական Ամանոր»  ։
Նովրուզը նշում է գարնան առաջին օրը և իրանական օրացույցի տարվա սկիզբը։ Այն տոնվում է աստղագիտական ​​ գարնանային գիշերահավասարի օրին, ինչը սովորաբար տեղի է ունենում մարտի 21-ին կամ նախորդ/հաջորդ օրը, կախում ունենալով տեղադրությունը նշվումին։ Ինչպես նաև լինելով զրադաշտական տոն և ունենալով նշանակություն ժամանակակից իրանցիների զրադաշտական ​​նախնիների միջև, Նովրուզը նշվում է միևնույն ժամանակ Հարավային Ասիայի մասերում որպես Ամանոր։ Այդ պահը որ Արևը անցնում է երկնային հասարակածը և հավասարեցնում է գիշերը և ցերեկը հաշվարկվում է հենց ամեն տարի և իրանցի ընտանիքները հավաքվում են միասին դիտարկելու ծեսը։
Ծագումով ամենասուրբ զրադաշտական ​​փառատոնը, Նովրուզը կարծում են որ հնարվել է Զրադաշտի կողմից, թեև չկա ծագումին հստակ ամսաթիվը ։ Աքեմենյանների կայսրության ժամանակից ի վեր, պաշտոնական տարին սկսել է «Նոր օրով», երբ Արևը թողնում է Ձկների կենդանակերպը և մտնում է Խոյ կենդանակերպը, որը նշանավորում է գարնանային գիշերահավասարը։
Փուրիմ հրեական փառատոնը հավանաբար ծագել է Նովրուզից ։ Այն նաև սուրբ օր է սուֆիների, իսմայիլների, ալավիների, ալևիներ և բահաիական հավատքի հետևորդների կողմից ։
Գրությունում, Նովրուզը նախ հայտնվել է պարսկական գրառումներում 2-րդ դարում բայց նաև կարևոր օր էր Աքեմենյանների տոհմի ժամանակ (մոտավորապես 648-330 մ.թ.ա.), որտեղ Պարսկական կայսրության տակ գտնվող տարբեր ազգերի թագավորները արժեքավոր նվերներ էին բերում կայսրին, որը նաև կոչվում էր արքայից արքա (Շահանշահ), Պարսկաստանի Նովրուզի օրով։ Նշանակությունը Նովրուզի Աքեմենյանների կայսրությունում այնպիսին է, որ պարսից արքա Կամբյուսես IIի նշանակումը որպես Բաբելոնի թագավոր օրինականացվել էր միայն Ամանորի փառատոնի իր մասնակցությունից հետո ։
2010 թվականին, ՄԱԿ-ի գլխավոր ժողովը ճանաչել է Նովրուզի միջազգային օրը, որակելով դա պարսկական ծագումով գարնանային փառատոն, որը նշվում է ավելի քան 3000 տարի ։ ՄԱԿ-ի «Ոչ-նյութական ժառանգության պահմանման համար միջկառավարական հանձնաժողով»-ի հանդիպման ընթացքում, որը տեղի է ունեցել սեպտեմբերի 28 - հոկտեմբերի 2, 2009 թվականին միջև Աբու Դաբիում, Նովրուզը պաշտոնապես գրանցվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մարդկության ոչ-նյութական մշակութային ժառանգության ցուցակին վրա    ։
Նովրուզի ավանդույթները
Նովրուզի ընթացքում, Իրանում, Ադրբեջանում և Աֆղանստանի որոշ մասերում սփռոցի վրա սեղան է բացվում, որը կոչվում է Հաֆթ սին։ Հաֆթ պարսկերեն նշանակում է յոթ, իսկ սինը պարսկական այբուբենի (որի հիմնական մասը փոխառված է արաբական այբուբենից) 15-րդ տառն է, հայերեն սե տառի համարժեքը։ Այս սփռոցի վրա պետք է շարված լինեն ս տառով սկսվող յոթ իր՝ չքաղված նորածիլ կանաչի՝ ափսեում (սաբզե), ածիկ (սամանու), փշատ (սենջեդ), սխտոր (սիռ), խնձոր (սիբ), աղտոր կամ սումախ (սոմաղ), և քացախ (սեռքե)։ Նաև ավանդական է սփռոցին դնել այլ իրեր, ինչպիսիք են հայելի, կենդանի ոսկե ձկնիկներ ջրի մեջ, սմբուլներ (հիացինտներ), ներկած հավկիթներ, մետաղադրամներ, և Շահնամե, Հաֆեզի դիվան, Ղուրան կամ Ավեստա գրքերից մեկը և այլ իրեր։
Իրանում նաև գոյություն ունի Հաջի Ֆիրուզի ավանդութը, ըստ որի մի տղամարդ սևացնում է երեսն ու ձեռքերը, կարմիր հագուստ հագնում կարմիր գլխարկով, և փողոցներում իր հետ դափ կամ դահիրա է ման ածում և հետը երգում, ասմունքում ու պարում՝ մարդկանց իր հետ երգեցնելով և ծիծաղեցնելով։
Նովրուզի ժամանակ նաև հարազատները այցելում են միմյանց և մեծերը երեխաներին դրամ են նվիրում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նոռուզ Կատեգորիա:Ադրբեջանի տոներ Կատեգորիա:Ուզբեկստանի տոներ Կատեգորիա:Ղազախստանի տոներ Կատեգորիա:Տաջիկստանի տոներ Կատեգորիա:Աֆղանստանի տոներ Կատեգորիա:Մարտի 21 Կատեգորիա:Ամանոր Կատեգորիա:Պարսկերեն բառեր և արտահայտություններ Կատեգորիա:Մարդկության բանավոր և ոչ նյութական ժառանգության գլուխգործոցներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ
(323) Բրյուսիա
(323) Բրյուսիա (Brucia), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1891 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,382043 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,6658 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0982 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1342,84 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,268089 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 24,23° անկյուն։
Բրյուսիա աստերոիդը պատկանում է Ֆոկեայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդների ուղեծրերը ունեն մեծ կիսաառանցքներ, ընկած 2,25-ից մինչև 2,5 ա. մ. միջակայքում և 0,1-ից ոչ մեծ էքսցենտրիսիտետ ։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Ֆոկեայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1891 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Ազիանիզմ
Ազիանիզմ կամ ազիանական ոճ (Ἀσιανὸς ζῆλος, ), գրական ուղղություն հին հունական, մասամբ նաև հին հռոմեական հռետորական արվեստում։ Շրջանառում էր հստակ արտահայտություններ ու ծավալուն պարբերույթներ՝ զուգահեռականությունների և անտիթեզիսի շռայլ զուգորդումներով, ընդգծված ռիթմով և համահնչունությամբ։ Զարգացել է Ք. ա. 3-րդ դարում, քննադատվել է ատտիկիզմի կողմնակիցներից՝ որպես ասիական ազդեցության հետևանքով հունական ճաշակի փչացում։ Այստեղից էլ ազիանիզմ (Ἀσια) անվանումը։ Ազիանիզմի ավանդները որոշարկեցին հետանտիկյան արձակի ոճը, նաև ազդեցին եվրոպական միջնադարյան արձակի, Վերածննդի և բարոկկոյի վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հունական գրականություն Կատեգորիա:Հին Հռոմի գրականություն Կատեգորիա:Հռետորություն
XOOPS
XOOPS, կայքերի կառավարման համակարգ, որը թույլ է տալիս ստեղծել դինամիկ կայքեր մեծ ծավալի պարունակությամբ և շատ առանձնահատկություններով։ Կայքի կառավարման այս համակարգը ազատ ծրագիր է, գրված է PHP լեզվով, որպես տվյալների բազա օգտագործում է MySQL, տարածվում է GPL լիցենզիյաի տակ։
Կիրառելիություն – բլոգ, ինտերնետ – խանութ, կորպորատիվ կայք, պորտալ, կայք – այցեքարտ, սոցիալական ցանց, վիքի
Աղբյուրներ
cmslist.ru - XOOPS
Կատեգորիա:Բովանդակության կառավարման համակարգեր
Հունվարի 26
Հունվարի 26, տարվա 26-րդ օրն է։
Սալեն (Կանտալի գավառ)
Սալեն (Salins), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 158 մարդ, բնակչության խտությունը` 18.06 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.75 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 410 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 85 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 30 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 106 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 79-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 27։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,5 %։ 79 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 79 անձ (46 տղամարդ և 33 կին)։ Գործազուրկ են եղել 0 անձ (0 տղամարդ և 0 կին)։ 27 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 15-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Անի Ֆրիդ Լինգստադ
Անի Ֆրիդ Լինգդտադ (Ֆրիդա ի ծնե Անի Ֆրիդ Սյունի Լյունգդտադ Anni-Frid Synni Lyngstad, ), գերմանա նորվեգական ծագումով շվեդ երգչուհի, հայտնի է որպես ԱԲԲԱ խմբի մենակատար։ 1992 թվականի ամուսնությունից հետո՝ արքայադուստր Աննա Ֆրիդ Ռեյս ֆոն Պլաուեն։
Վաղ տարիներ
Անի Ֆրիդը ծնվել է 1945 թվականի նոյեմբերի 15-ին 19-ամյա Սյունի Լյունգդտադի և Նորվեգիայում գտնվող գերմանական օկուպացիոն զորքերի զինվորական, արդեն ամուսնացած Ալֆրեդ Հաազեի (1919-2009) կապից ։ Ծնվելուց կես տարի անց Սյունին մոր Արնտինա Կորնելի Լյունգդտադի հետ աղջկան ուղարկում է ավելի ապահով Շվեդիայի Տորսխելլա քաղաք։ Պատճառը գերմանացի օկուպանտների հետ կապված կանանց վատ վերաբերվելն էր, ինչպես նաև այն վտանգը, որ այդ կապերից ծնված երեխաներին կարող է մորից վերցնեին։ Սյունի շուտով ինքն էլ է մեկնում Շվեդիա, բայց շուտով՝ 21 տարեկանում, մահանում է երիկամների անբավարարվածությունից։
Կարիերա
2005 թվականին երբ Ֆրիդան տոնում էր իր 60-ամյակը, Universal Music ստուդիան թողարկեց Ֆրիդայի չորս սոլո ալբոմների ձայնասկավառակների շարք, նաև երեք ժամ տևողության ԴՎԴ սկավառակ, որտեղ Ֆրիդան պատմում էր իր երաժշտական կարիերայի մասին։ Այնտեղ կային նաև բազմաթիվ հազվագյուտ տեսահոլովակներ և ձայնագրումներ։
Անձնական կյանք
1963 թվականի ապրիլի 3-ին 17 տարեկան հասակում Ֆրիդան ամուսնացել է երաժիշտ և առևտրական Ռագնար Ֆրեդրիկսոնի հետ։ Ամուսնությունից երկու երեխա է ծնվում՝ Հանս Ռագնար Ֆրեդրիկսոնը (ծնվ. հունվարի 26, 1963) և Էն Լիսա Լոտե Ֆրեդրիկսոնը (փետրվարի 25 1967 - հունվարի 13 1998)։ Ֆրիդան և Ռագները առանձնացան աղջկա ծննդից ոչ շատ ուշ, իսկ պաշտոնապես բաժանվել են 1970 թվականի մայիսի 19-ին. այդ օրը մահացել է Ֆրիդայի 71-ամյա տատը։
1969 թվականի մայիսին Ֆրիդան ծանոթանում է Բենի Անդերսոնի հետ, 1971 թվականից սկսում են համատեղ ապրել։ Պաշտոնապես ամրագրել են ամուսնությունը 1978 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, երբ «ԱԲԲԱ»-ն իր ժողովրդականության գագաթին էր։ Պաշտոնական ամուսնությունը տևել է երեք տարի, բաժանվել են 1981 թվականին։
1982 թվականին Ֆրիդան հեռանում է Շվեդիայից և տեղափոխվում Լոնդոն։ 1984 թվականին ապրում է Փարիզում, որտեղ ձայնագրել է «Շայն» («Shine») ալբոմը։ 1986 թվականին տեղափոխվել է Շվեյցարիա, որտեղ և ապրում է մինչ այսօր։
1992 թվականի օգոստոսի 26-ին Ֆրիդան ամուսնացել է իր վաղեմի ընկերոջ Հենրիխ Ռուցո Ռեյս ֆոն Պլաուենի հետ (Heinrich Ruzzo, Prinz Reuss von Plauen) (մայիսի 24 1950 - հոկտեմբերի 29 1999)։ Այդ օրվանից Ֆրիդայի պաշտոնական դիմելաձևը՝ Ձերդ պայծառություն արքայադուստր Աննա Ֆրիդ Ռեյս ֆոն Պլաուեն է։ Արքայազն Հենրիխը մահացել է քաղցկեղից 1999 թվականին, իսկ դրանից մեկ տարի առաջ Դետրոյթի մոտ (ԱՄՆ) ավտովթարից զոհվել է Ֆրիդայի դուստրը Լիսա Լոտեն։
Քանի որ նրա ամուսինը Շվեդիայի ներկայիս թագավորի՝ Կարլ XVI Գուստավի դասընկերն էր, Ֆրիդան դարձավ արքայական ընտանիքի մտերիմը։ Այժմ նա զբաղվում է բարեգործությամբ և շրջակա միջավայրի պաշտպանությամբ։ 2005 թվականի հարցազրույցներից մեկում Ֆրիդան ասել է, որ երաժշտական գործունեության չի վերադառնա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեդ երգչուհիներ Կատեգորիա:1945 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 15 ծնունդներ
(8758) Պերդիքս
(8758) Պերդիքս (Perdix), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,209345 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8352 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5835 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2100,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,171427 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,47° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Աստերոիդների ցանկ (84701-84800)
Աստերոիդների ցանկ (84601-84700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (84801-84900)
Ստեփան Պետրոսյան
Ստեփան Գրիգորի Պետրոսյան, ֆիզիկոս։ Ֆիզիկական գիտությունների դոկտոր (1991), պրոֆեսոր (2005), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (2010)։
Գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են կիսահաղորդչային անհամասեռ պինդ լուծույթների էլեկտրական, օպտիկական և ֆոտոէլեկրական հատկություններին, ցածր չափայնությամբ քվանտային նանոկառուցվածքներում հպումային ու անհավասարակշիռ երևույթների տեսությանը, զանազան տիպերի նանոէլեկտրոնային սարքերի ֆիզիկական հիմունքներին։ Համահեղինակ է «Պինդ մարմնի էլեկտրոնիկայի խնդրագրքի»։ Երեք ուսումնամեթոդական ձեռնարկների, մեկ մենագրության և շուրջ 80 գիտական հոդվածների հեղինակ է, որոնց գերակշիռ մասը հրատարակված է արտասահմանյան հեղինակավոր ամսագրերում։ Մասնակցել և զեկույցներով հանդես է եկել բազմաթիվ միջազգային գիտական համաժողովներում ։
Միջազգային կապեր և այցելություններ
1988, 1992, 1994, 1997 թվականներին Իտալիա, Տրիեստի տեսական ֆիզիկայի միջազգային կենտրոն, մեկից մինչև երեք ամսյա մասնակցություն գիտական դպրոցի աշխատանքներին որպես առաջատար հետազոտող
Սթավանգեր
Սթավանգեր (Stavanger), քաղաք և նավահանգիստ Նորվեգիայի հյուսիս արևմուտքում, Ցերեն թերակղզում, Բուկն ֆիորդի հարավային ափին։ Ռուգլան կոմսության վարչական կենտրոնն է։ Ունի 130,426 բնակչություն (2011)։ Կա նավաշինություն, մետալուրգիա, նավթավերամշակում, պոլիգրաֆիա, ձկնորսություն, ձկան պահածոների արտադրություն։ Պահպանվել է ռոմանագոթական տաճարը (1130-1300 թթ.)։
Տես նաև
Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ռուգլան Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի նավահանգստային քաղաքներ
Պրիվոլիե (գյուղ, Կրամատորսկի քաղաքային խորհուրդ)
Պրիվոլիե (Привілля), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրամատորսկի քաղաքային խորհուրդում։ Հիմնադրվել է 1903 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պրիվոլիե գյուղում բնակվել է 288 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,23 կմ²։
Գերբ
1999 թվականի հունիսի 30-ին Կրասնոտորսկի գյուղական խորհուրդը հաստատել է Պրիվոլիե գյուղի խորհրդանիշերը, հեղինակ՝ նկարիչ-դիզայներ Ալեքսանդր Դեխտյարև։ Պրիվոլիեի զինանշանը ֆրանսիական վահան է՝ անկյունագծով բաժանված երկու մասի։ Վերին դեղին մասը խորհրդանշում է դաշտը, իսկ երեք մեղուները՝ մեղվաբուծությունը, որով գյուղացիները երկար տարիներ զբաղվում են։ Ներքևի կանաչ հատվածը խորհրդանշում է կյանքի հավերժությունը, իսկ խնձորը գյուղացիների երկրորդ հիմնական զբաղմունքն է՝ այգեգործությունը։ Ժապավենի վրա վահանի տակ նշված է բնակավայրի հիմնադրման տարեթիվը 1903 թվականին, իսկ վահանի վերևում՝ ժապավենը անունով։ Դրոշը կանաչ դաշտ է՝ նեղ հորիզոնական դեղին շերտով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրամատորսկի քաղաքային խորհուրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1903 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սերգեյ Մինասյան (գրաֆիկ)
Սերգեյ Գևորգի Մինասյան, հայ գրաֆիկ։
Կենսագրություն
1954 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1960 թվականին՝ Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիան։ 1960 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Զբաղվել է նաև մանկավարժությամբ և գրքի ձևավորումով ։ Ապրել և ստեղծագործել է Իժևսկում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1932 ծնունդներ Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ գրաֆիկներ
Անդրեյ Սանղելի
Անդրեյ Նիկոլաևիչ Սանղելի (Andrei Sangheli, ), մոլդովացի քաղաքական գործիչ։ Եղել է Մոլդովայի վարչապետը 1992 թվականից մինչև 1997 թվականը  ։
Կենսագրություն
Անդրեյ Սանղելին ծնվել է 1944 թվականի հուլիսի 20-ին Մոլդովական ԽՍՀ Եդինեցկի գավառի Գրինաուցի գյուղում (ներկայում՝ Մոլդովայի Հանրապետության Օկնիցայի շրջանում)։ Ստացել է ինժեներ-գյուղատնտեսի մասնագիտություն։ Եղել է ԽՄԿԿ անդամ 1967 թվականից մինչև 1991 թվականը, 1990-1991 թվականներին եղել է ԽՄԿԿ կենտկոմի անդամ։
1990 թվականի հունիսի 6-ին Անդրեյ Սանղելին նշանակվել է Մոլդովական ԽՍՀ գյուղատնտեսության և սննդի արդյունաբերության նախարար մինչև 1991 թվականի օգոստոսի 27-ը, ապա շարունակել է զբաղեցնել այդ պաշտոնը մինչև 1992 թվականի հուլիսի 1-ը որպես Մոլդովայի Հանրապետության գյուղատնտեսության և սննդի արդյունաբերության նախարար։
1992 թվականի հուլիսի 1-ին Մոլդովայի նախագահ Միրչա Սնեգուրը վարչապետի պաշտոնում հաստատել է Անդրեյ Սանղելիին։ Այդ նշանակումը եղել է «Ելցին-Սնեգուր կոնվենցիայի» պայմաններից մեկը, որն ապահովել է «հաշտության» կառավարության ձևավորումը։ 1994 թվականի ապրիլի 5-ին Սանղելին կրկին հաստատվել է Մոլդովայի վարչապետի պաշտոնում։
Անդրեյ Սանղելին եղել է Մոլդովայի ագրարա-դեմոկրատական կուսակցության թեկնածուն 1996 թվականի նախագահական ընտրություններում, որոնց արդյունքում զբաղեցրել է չորրորդ տեղը՝ հավաքելով ընտրողների ձայների 9,47 %-ը ։
1996 թվականի հունվարի 24-ին Անդրեյ Սանղելիի կառավարությունը հրաժարական է տվել ։ Անդրեյ Սանղելիի թեկնածությունը ներկայացվել է 1998 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում Մոլդովայի ագրարա-դեմոկրատական կուսակցության կողմից, սակայն կուսակցությունը չի հաղթահարել ձայների նվազագույն քանակի պատնեշը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոլդովացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Մոլդովայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Մոլդովայի վարչապետներ
Լորիա (քաղաք)
Լորիա  ( Loria), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզի Տրևիզո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 8913 մարդ, խտությունը՝ 338 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 23 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 31037, հեռախոսային կոդ՝ +39 0423։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ։
Բախշի (Ելիզավետպոլի գավառ)
Բախշի, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։ Գտնվում էր Աբլհա գյուղից հարավ-արևմուտք։ Ներկայումս գյուղը գտնվում է Ադրբեջանի Խանլարի շրջանում։
Լորիա (քաղաք)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բախշի (Ելիզավետպոլի գավառ)
Բնակչություն
XIX դարի վերջերին ուներ 127 հայ բնակիչ։
Կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամ
«Կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամ», Ալեքսեյ Նավալնիի կողմից 2011 թվականին ստեղծված ոչ առևտրային հիմնադրամ, որի հիմնական գործունեությունը հետաքննությունն է, կոռուպցիոն սխեմաների բացահայտումը և կոռուպցիայի կանխումը Ռուսաստանի բարձրագույն մարմիններում։
Բախշի (Ելիզավետպոլի գավառ)
Պատմամշակութային կառույցներ
Բախշին ուներ հայկական քարակոփ եկեղեցի, որը կառուցվել էր 1630 թվականին։ Եկեղեցուն կից կար գերեզմանոց
Կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամ
Նավալնիի («Ռոսպիլ», «Ռոսյամա», «Ռոսվիբորներ», «Ճշմարտության բարի մեքենա», «Ռոսժկհ») նախագծերի համակարգողները հիմնադրամի աշխատակիցներ են։ 2014 թվականին հիմնադրամում աշխատում էր շուրջ 40 մարդ։
2019 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Ռուսաստանի արդարադատության նախարարությունը հիմնադրամին ներառել է օտարերկրյա գործակալների ցանկում ։
Բախշի (Ելիզավետպոլի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամ
2020 թվականի հուլիսի 20-ին Ալեքսեյ Նավալնին հայտարարել էր հիմնադրամի՝ որպես իրավաբանական անձի լուծարման և այն մեկ այլ իրավաբանական անվան տեղափոխելու մասին ։ Լուծարման պատճառը «Մոսկովյան դպրոցական» ընկերությունից ստացված հայցն էր, ըստ որի՝ Լյուբով Սոբոլ հիմնադրամի իրավաբանը և Նավալնին պետք է վճարեին մոտ 88 միլիոն ռուբլի՝ յուրաքանչյուրը մոտ 29 միլիոն ռուբլի ։ Ընդ որում «Կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամ» ապրանքանիշը պահպանվել է։
Հիմնադրամի ստեղծում
Հիմնադրամը գրանցվել է 2011 թվականի սեպտեմբերի 9-ին (№ 7714013315) : Վլադիմիր Աշուրկովի խոսքով՝ հիմնադրամի ստեղծողները ստացել են դրամական միջոցների հրապարակային և թափանցիկ հավաքագրման փորձ՝ կազմակերպելով «ՌոսՊիլ» նախագծի ֆինանսավորումը։ «Յանդեքս.Գումար» վճարայինն համակարգի միջոցով հավաքվել է զգալի գումար, որը ֆինանսապես ապահովում էր նախագծի մեկ տարվա աշխատանքը։ Զուգահեռաբար հիմնադրամի ստեղծողները մշակել են  պետական գնումների համակարգում կոռուպցիոն սխեմաների որոնմանն ու կանխմանը մշտական հիմունքներով պրոֆեսիոնալ իրավաբաններին ու տնտեսագետներին ներգրավելու գաղափարներ։ Պայմանագրային հիմքը թույլ էր տալիս որոշակի երաշխիքներ ստանալ, ի տարբերությւոն կամավորների հետ աշխատանքի սխեմայի։
Թիմի անդամներ
Հետաքննության բաժինը ղեկավարում է նաև Նիկիտա Կուլաչենկովը։ Հիմնադրամի ծրագրերի ղեկավարներն են Լեոնիդ Վոլկովը, Աննա Դոդոնովան, Ռուսլան Շավեդդինովը, Իլյա Պախոմովը և Մարիա Վիսոչինան։ Իրավաբանական բաժինը կազմում են՝ Ալեքսանդր Պոմազուևը, Վլադլեն Լոսը և Եվգենի Զամյատինը։ «ՌոսՊիլ» նախագծով զբաղվում է նաև Վալերի Զոլոտուխինը։ Բացի այդ, թիմում են ֆանդրայզինգի գծով մենեջեր Պոլինա Սմիրնովան, վիդեոներկայացումների մենեջերներ Աննա Բոգոմոլովան և Վիտալի Կոլեսնիկովը, տեղեկագրերի մենեջեր Յան Մատվեևը, խմբագիր Մարիա Զախարովան, գրասենյակի մենեջերներ Քրիստինա Կամենսկայան և Օլգա Բուլաևան ։
Աշխատանքի նպատակներ
Կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամը միավորում է Նավալնիի բոլոր նախագծերը։ Վլադիմիր Աշուրկովը հիմնադրամի ռազմավարությունը ձևակերպել է որպես ճնշում իշխանության վրա ։
Նավալնիի խոսքով՝ հիմնադրամի մասնակիցները ցանկանում են ստեղծել թափանցիկության նոր ստանդարտ՝ միջոցների հավաքագրման և ծախսման համար ։
Ֆինանսավորում
Աշուրկովի խոսքով՝ «մշտական դրամահավաքը հիմնադրամի գործունեության անհրաժեշտ պայմանն է»։ Ստեղծողների նպատակը այն է, որ ունենան մի համակարգ, որը թույլ կտա հիմնադրամին «կախված չլինել ֆինանսավորման մեկ աղբյուրից»։ 2012 թվականի ապրիլին ստեղծողները հիմնադրամի տարեկան բյուջեն գնահատել են մոտ 300 000 դոլար։ Հիմնադրամի ստեղծողները խոստացել են հրապարակել այն մարդկանց նախնական ցանկը, ովքեր իրենց ներդրումն են ունեցել հիմնադրամում ։
2013 թվականին հիմնադրամը նվիրատվությունների միջոցով հավաքել է 23 միլիոն ռուբլի գումար ։ Հիմնադրամի բյուջեն 2014 թվականի դրությամբ կազմել է ամսական 3 միլիոն ռուբլի։
Առաջին հանրային հովանավորները
Հիմնադրամի առաջին հրապարակային հովանավորը 2012 թվականի փետրվարի 13-ին դարձել է «Վիմպելկոմի» հիմնադրի որդին՝ գործարար Բորիս Զիմինը (հաստատել է, որ արդեն տվել է 300 000 ռուբլի և մոտավորապես նույնքան կտա ամեն ամիս) և «Ալֆա-Գրուպ»-ի նախկին մենեջեր Վլադիմիր Աշուրկովը (հաստատել է, որ տվել է 300 000 ռուբլի) ։ 2012 թվականի մայիսի 30-ին հրապարակվել է հիմնադրամի առաջին 16 հովանավորների ցանկը ։ Նավալնիի խոսքով՝ «նրանք արդեն 4,4 միլիոն ռուբլի են փոխանցել, իսկ ևս 4 միլիոնը երաշխավորել են փոխանցել տարվա երկրորդ կեսին», ինչն ապահովում է հիմնադրամի պլանավորված տարեկան բյուջեի մեծ մասը (300 հազար դոլար) ։
Նվիրատվությունների զանգվածային հավաքում
Որպես հիմնադրամի ֆինանսավորման ռազմավարություն՝ Նավալնին հայտարարել էր նվիրատվությունների փոքր գումարների հավաքագրում, սակայն նվիրատվությունների լայն շրջանակի ներգրավմամ՝ հատկապես կարևորելով զանգվածային աջակցությունը ։
Փողերի լվացման քրեական գործ (2019)
2019 թվականի օգոստոսի 3-ին Մոսկվայի քաղաքային դումայի թեկնածուների գրանցման համար բողոքների ժամանակ ՌԴ ՔԿ-ն քրեական գործ է հարուցել ՌԴ ՔՕ 174-րդ հոդվածի 4-րդ մասով (այլ անձանց կողմից հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամական միջոցների կամ այլ գույքի օրինականացում, լվացում)։ Հետաքննությունը կարծում է, որ հիմնադրամին մոտ մարդիկ, ինչպես նաև հիմնադրամի աշխատակիցները 2016-2018 թվականներին կազմակերպության հաշիվների միջոցով օրինականացրել են շուրջ 1 միլիարդ ռուբլի, որոնք նրանք ստացել են հանցավոր ճանապարհով այդ փողերը ստացած չպարզված անձանցից ։ Լեոնիդ Վոլկովը, մեկնաբանելով այդ տեղեկատվությունը, հայտարարել է, որ իրավապահ մարմինների աշխատակիցները ցանկանում են «փողերի լվացում» հայտարարել հիմնադրամին նվիրատվությունները, այդպիսով անհնար դարձնելով Նավալնիի տարածաշրջանային շտաբների ֆինանսավորումը ։ Օգոստոսի 8-ին, որպես միջանկյալ միջոց, արգելանք է դրվել հիմնադրամի և նրա որոշ աշխատակիցների հաշիվների վրա 75 միլիոն ռուբլով, ինչպես նաև արգելափակվել են Նավալնիի տարածաշրջանային շտաբների բանկային հաշիվները (ընդհանուր առմամբ կալանք է դրվել ավելի քան 100 հաշիվների վրա)   ։
Այս քրեական գործով վարույթի շրջանակներում 2019 թվականի օգոստոսի 8-ին խուզարկվել են 6 աշխատակիցների բնակարանները, ինչպես նաև կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամի գրասենյակը։ Սեպտեմբերի 12-ին խուզարկվել են Նավալնիի շտաբները և նրա աշխատակիցները 43 շրջաններում, հոկտեմբերի 15-ին՝ 30 շրջաններում։ Լեոնիդ Վոլկովի խոսքով՝ հոկտեմբերի 15-ին քննիչները եկել են նաև «շտաբների նախկին աշխատակիցների, հարազատների և նույնիսկ շտաբների աշխատակիցների նախկին ամուսինների մոտ» ։
2019 թվականի նոյեմբերի 21-ին Մոսկվայի Տվերի շրջանային դատարանը հայց է ներկայացրել ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի դեմ։ Հիմնադրամը խնդրում էր նախագահին մեղավոր ճանաչել քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանության իր սահմանադրական պարտականություններից խուսափելու համար։ Այդ իրավունքները, հիմնադրամի կարծիքով, խախտվում են Քննչական կոմիտեի կողմից կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամի միջոցով խոշոր գումարի լվացման գործի հետաքննության ժամանակ ։ Դատարանը հրաժարվել է ընդունել հայցը՝ վկայակոչելով իշխանությունների տարանջատման սկզբունքը ։
2020 թվականի փետրվարին և մարտին կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամը Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան հայց է ուղարկել մասնավոր իրավունքը խախտելու հոդվածով ։
2020 թվականի մարտի 2-ին Բասմանի դատարանը ձերբակալել է Նավալնիի, նրա կնոջը, ծնողներին և երեխաներին, ինչպես նաև հիմնադրամի տնօրեն Ժդանովին, նրա կնոջը և ծնողներին։ Հետաքննությունը հաշիվների կալանքը հիմնավորել է նրանով, որ դրանց տերերը «Նավալնիի շտաբի կողմնակիցներ» են, որոնք «հնարավոր է՝ ներգրավված են հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամական միջոցների օրինականացման մեջ» ։
2020 թվականի մարտի 6-ին հիմնադրամը Եվրադատարան ծավալուն հայց է ներկայացրել մի քանի հոդվածներով Ռուսաստանի իշխանությունների դեմ՝ փողերի լվացման մասին իբր տեղի ունեցած քրեական գործի կապակցությամբ ։
ՌոսՊիլ
Նախագիծը ստեղծվել է 2010 թվականի դեկտեմբերին Ալեքսեյ Նավալնիի կողմից։ Նախագիծը նվիրված էր պետական գնումների չարաշահումների դեմ պայքարին ։ Նախագիծը աշխատել է հետևյալ սխեմայով. կայքից օգտվողները հայտնաբերել են ենթադրյալ կոռուպցիոն գնումների մրցույթներ (որպես կանոն պետական գնումների պաշտոնական պորտալի միջոցով), պրոֆեսիոնալ փորձագետները մրցույթները գնահատել են հնարավոր կոռումպացվածության տեսանկյունից, նախագծի իրավաբանները կատարված փորձաքննությունների հիման վրա բողոքներ են կազմել վերահսկող մարմիններ (նախևառաջ՝ Դաշնային հակամենաշնորհային ծառայություն)՝ կոռուպցիոն գնումների չեղարկման նպատակով։ Կոռուպցիոն գնումների փնտրտուքով զբաղվող փորձագետներն ու օգտատերերը կամավորներ են։ Իսկ իրավաբանները «Ռոսպիլի» աշխատակիցներն էին, այսինքն՝ իրենց աշխատանքի համար աշխատավարձ էին ստանում նախագծի միջոցներից։ Նախագծի ֆինանսավորման համար կազմակերպվել է մասնավոր նվիրատվությունների հավաք։
ՌոսՅամա
2011 թվականի մայիսի 30-ին Նավալնին գործարկել է «ՌոսՅամա» ինտերնետ-նախագիծը, որն, ըստ նրա, ուղղված էր Ռուսաստանի իշխանություններին ճանապարհների վիճակի բարելավման դրդելուն։ Նախագծի էջերում օգտատերերին առաջարկվում էր տեղադրել վնասված ճանապարհահատվածների լուսանկարները՝ նշելով լուսանկարի վայրը։ Դրանից հետո, համակարգը ավտոմատ կերպով տեղադրում էր բողոքի տեքստը, որն առաջարկվում էր ներկայացնել ճանապարհային ոստիկանություն։ 37 օրից (գործող օրենսդրությամբ սահմանված բողոքի քննության ժամկետը) համակարգը նույնպես ավտոմատ կերպով նամակ է ներկայացնում դատախազություն, որն առաջարկվում է ուղարկել բողոքին արձագանքի բացակայության դեպքում  ։
«Ճշմարտության բարի մեքենա»
«Ճշմարտության բարի մեքենան» քարոզչական նախագիծ է, մեխանիզմ, որի օգնությամբ Նավալնին ծրագրում էր տեղեկություններ տարածել իշխանության չարաշահումների և կոռուպցիայի մասին ։ Մեկնարկել է 2012 թվականի մայիսի 29-ին՝ որպես «բարի քարոզչամեքենա» ։ Առաջին հերթին ուղղված է հեռուստատեսությունից տեղեկատվություն ստացող և համացանցից չօգտվող լսարանին  ։
Մեդիա
2016 թվականի վերջին կոռուցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամի ռազմավարական նստաշրջանում որոշվել է ստեղծել նաև Յութուբյան հիմնական ալիքին (որտեղ տեղակայված էին Ալեքսեյ Նավալնիի հետաքննություններն ու հայտարարությունները) լրացուցիչ ալիք, որը, ըստ Լյուբով Սոբոլի, նախատեսված էր «ուղիղ հեռարձակումների, գաղափարների և հայացքների տարածման համար» ։ Այլընտրանքային տարբերակ էր սեփական հեռուստաալիքի և ռադիոկայանի ստեղծումը, որոնցից, ի վերջո, ռեսուրսների պակասի և վարչական հակազդեցության մեթոդների առկայության պատճառով հրաժարվել են։ Առաջին անգամ Նավալնին ինտերնետ-հեռարձակման մասին մտածել է այն բանից հետո, երբ 2016 թվականի գարնանը «Պարնաս» փրայմերիզում երկրորդ տեղն է ստացել ակտիվիստ Վյաչեսլավ Մալցևը, որի «Արտպատրաստություն» ուղիղ եթերի ալիքը օրական միջինը 150 հազար մարդ է դիտել ։
Նոր ալիքի պրոդյուսերը դարձել է նախկինում ամսագրերում աշխատած Օքսանա Բաուլինան ։ Երկու ամսվա ընթացքում ապագա ստուդիայում վերակառուցվել է զանգերի կենտրոնի սենյակը, ձեռք է բերվել սարքավորումներ, մշակվել են նաև գաղափարներ։ Ի սկզբանե բովանդակության վրա աշխատել է չորս մարդ։ 2017 թվականի մարտի 15-ին կայացել է «Նավալնի Live» ինտերնետ-ալիքի առաջին եթերը, որում Լեոնիդ Վոլկովը պատմել է քաղաքական գործչի նախընտրական արշավի մասին ։
Այլ նախագծեր
«#20» (չինովնիկների կողմից ապօրինի հարստացումը քրեականացնելու համար) ։
Հետաքննություն
2020 թվականի օգոստոսի 5-ին «Նավալնի LIVE» ալիքով տեսանյութ է հրապարակվել կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամի բացահայտված աշխատանքի ամբողջ գումարի հաշվարկի վերաբերյալ։
Վերջնական գումարը կազմել է 168 704 000 000 ռուբլի։ Ընդհանուր առմամբ հաշվարկվել է 79 հետաքննություն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2011 հիմնադրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ոչ առևտրային կազմակերպություններ Կատեգորիա:Ընդդիմություն Վլադիմիր Պուտինին
Սերգեյ Մինասյան (գեղանկարիչ)
Սերգեյ Վասիլի Մինասյան, հայ գեղանկարիչ։
Կենսագրություն
1949 թվականին ավարտել է Ցխինվալիի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1956 թվականին՝ Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիան։ 1957 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների ։ Ապրել և ստեղծագործել է Ցխինվալիում։
Նավասչ Փուփենթեքսի
Կենսագրություն
Նավաշը ոստիկանության գեներալ-լեյտենանտ Թաթհոնգակ Փուփենթեքսիի որդին է, որը գավառական ոստիկանության հրամանատարն է՝ Չանուտապորն Վիսիցոֆոնի հետ, հայտնի «Ֆուեն Ֆաենգ» (1983) ֆիլմի նախկին հերոսուհին և Պլոյ Տալայ Նավասը ունեն 2 եղբայր և քույր։
Դայիրման
Դայիրման (Dəyirman), ադրբեջանական հիփ-հոփ խումբ։ Առավելապես հայտնի է իր «Ya Qarabağ, ya ölüm!» («Կամ Ղարաբաղը կամ մահ») երգով։
Նավասչ Փուփենթեքսի
Կենսագրություն
Նավասչը տարրական կրթությունը ստացել է Ramkhamhang համալսարանի դպրոցում (Նախնական), միջնակարգ և ավագ կրթությունը ավարտել է Bodindecha (Sing Singhaseni) դպրոցում։ Բակալավրի աստիճան՝ Ճարտարագիտության Ֆակուլտետ՝ Մոնգկուտի համալսարանում՝ Տեխնոլոգիական Լադկաբանգի երաժշտական և մուլտիմեդիա ճարտարագիտության բաժին (2-րդ կարգի պատվավոր կոչում)  :
Դայիրման
Պատմություն
1995 թվականին ստեղծվել է «G.G.G.Аіlesi» խումբը, որը 1999 թվականին վերանվանվել է «Dəyirman»-ի («Դեյիրման»)։
2006 թվականի նոյեմբերի 29-ին Լոնդոնում «Լոնդոն-Ադրբեջան» հասարակություն համերգ է անցկացրել «Դեյիրման» խմբի մասնակցությամբ։
Նավասչ Փուփենթեքսի
Կարիերա
Ավելի ուշ նա առաջին գլխավոր հերոսն է խաղացել Tra Barb See Chompoo դրամայում, որի հերոսի պատմությունը ունի շատ ակնարկներ անցյալում և ունի շատ զգացմունքներ ։ Սա դրամա է, որը մարդկանց ստիպում է իմանալ
Դայիրման
Պատմություն
Նախատեսված էր 2010 թվականին նոր ձայնաերիզ թողարկել, սակայն այն տապալվեց և խումբը քայքայվել է։
Նավասչ Փուփենթեքսի
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="1">
(324) Բամբերգա
(324) Բամբերգա (Bamberga), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1892 թվականի փետրվարի 25-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Վիեննայում ։
Դայիրման
Սկավառակագրություն
Առաջին հիթը՝ «Սարի գելին» (կատարողը՝ Լեյլա Ալիևա), 20000 թվականի ապրիլի 20-ին արժանացել է Humay մրցանակի «Տարվա լավագույն տեսագրույուն» նոմինացիայով։ Խմբի ամենահայտնի հիթը՝ «Ya Qarabağ, ya ölüm!» («Կամ Ղարաբաղը կամ մահ»)։
Նավասչ Փուփենթեքսի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Թաիլանդցի դերասաններ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
(324) Բամբերգա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,685741 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7812 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5903 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Բամբերգա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,7977 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1607,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,223928 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,1° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1892 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վարդան Պապիկյան
Վարդան Գերմանի Պապիկյան, հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի ամենաերիտասարդ մասնակիցներից։ Անհայտ կորել է Երասխավանի կռվում։ Պարգևատրվել է Արիության մեդալով։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1974 թվականի մարտի 1-ին, Երևանում։Սովորել է Երևանի թիվ 51 դպրոցում։ 1988 թվականի Ազատագրական շարժման մասնակից, Հայաստանի անկախության համար պայքարող Հայ ազգային երիտասարդական միության խմբապետ, «Ազատության ավետաբեր» ընդհատակյա թերթի հրատարակման և տարածման կազմակերպիչներից, անկախության պահանջով հանրահավաքների և ցույցերի ժամանակ Եռագույնի դրոշակակիր։ Նշանակալի ավանդ է ունեցել անկախության գաղափարի քարոզչության գործում։ Մասնակցել է Խնձորեսկի և Կոռնիձորի կռիվներին։ 1990 թվականի հունվարի 18-ին «Անկախության բանակի» շարքերում մասնակցել է Երասխավանի կռվին, որտեղ ռուս-ադրբեջանական ուժերի հետ անհավասար կռվի ժամանակ հունվարի 19-ին անհայտ կորել է։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:1974 ծնունդներ Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Պոլ Սինյակ
Պոլ Սինյակ (Paul Signac, ), ֆրանսիացի նկարիչ-նեոիմպրեսիոնիստ, պուանտիլիզմ ուղղության ներկայացուցիչ։
Կենսագրություն
Սովորել է Փարիզում, Բինգի ազատ արվեստանոցում։ Մոտ էր իմպրեսիոնիզմին․ 1886 թվականին Ժորժ Սյորայի և Կամիլ Պիսսարոյի ազդեցությամբ դիմել է նեոիմպրեսիոնիզմին (հետագայում՝ նրա առաջատար վարպետներից և տեսաբանը), միաժամանակ իր գործերի հարթազարդապատկերային բնույթով կանխորոշել մոդեռն ոճի երևան գալը (Ֆ․ Ֆենեոնի դիմանկարը, 1890, մասնավոր հավաքածու, Նյու Յորք)։ Մյուս աշխատանքներում (հիմնականում ծովային բնապատկերներ) Սինյակը հասել է մոտիվների արտահայտման կենսալի անմիջականության («Մարսելի նավահանգիստը», 1911, ժամանակակից արվեստի ազգային թանգարան, Փարիզ)։ Եղել է «Անկախների սալոնի» (1884) կազմակերպիչներից, հասարակական ակտիվ գործիչ, գաղափարապես մոտ Ֆրանսիայի կոմունիստական կուսակցությանը։ 1930-ական թվականներից այցելել է ԽՍՀՄ։
Անձնական կյանք
1913 թվականին, Սինյակը վարձակալեց տուն Անթիբում, որտեղ նա բնակություն հաստատեց Ժաննա Սելմերսխեյմ-Դեգրանժի հետ, ով 1913 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Սինյակին պարգևեց Ժինետին։ Նույն ժամանակում Սինյակը Սեն Տրոպեի տունը և Բերանժի ամրոցի բնակարանը թողեց Բերտային։ Նրանք ընկերներ մնացին մինչև նկարչի կյանքի վերջը։
1927 թվականի ապրիլի 6-ին, Սինյակը ընդունեց Ժինետին որպես իր ապօրինի դուստր։
Պոլ Սինյակը մահացավ սեպսիսից 1935 թվականի օգոստոսի 15-ին, Փարիզում։ Մահանալու ժամանակ նա 71 տարեկան էր։ Նրա մարմինը դիահերձեցին և թաղեցին օգոստոսի 18-ին Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Ասիլվա
Ասիլվա (Սիլվա Մկրտչի Առաքելյան), հայ գեղանկարչուհի, քանդակագործ, փորագրող։ Բնակվում է Փարիզում։
Կենսագրություն
Ասիլվան ծնվել է 1937 թվականին Ստամբուլում։ 1948 թվականին ավարտել է Ստամբուլի Հինդլյան, 1953 թվականին՝ Ֆրանսիայի Նոտր Դամ դը Սիոն դպրոցները, 1958 թվականին՝ Էյուբլիցեյ գեղարվեստի ակադեմիաները, Սորբոնի համալսարանը։
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Պլաստիկ արվեստի միջազգային ընկերակցության հիմնադիր (1993) ։ Առաջին քրիստոնյա կինն է, որ 1973 թվականին արժանացել է Թուրքիայի՝ Արվեստի նվաճումների համար պետական մրցանակի։ Ասիլվան «ԱՐԻԱՆ-ԵՍՍՕՐ» ասոցիացիայի հիմնադիր նախագահն է, Փարիզի Մեծ պալատի Համեմատության սրահի խմբի ղեկավարը, Ֆրանսիական կերպարվեստի ազգային խորհրդի Կերպարվեստի միջազգային ասոցիացիայի անդամ, ոչ պետական կազմակերպության Միացյալ Ազգերի Գիտության և մշակույթի կազմակերպության պաշտոնական գործընկեր։
Ստեղծագործություններ
Ստեղծագործում է հիմնականում աբստրակտ գեղանկարչության բնագավառում։ Գործերին բնորոշ են արդիական ազատ ձևերի ճարտարապետական դինամիկ կառույցն ու գունային ներդաշնակությունը։ Իր աշխատանքներով նա տարբերվում է Ոսկյա Քանակի ասպարեզում։ Նրա Ռեմբրանտի և Սորայի ստեղծագործությունների վերաբերյալ ուսումնասիրությունները գտնվում են Փարիզի Լուվրի թանգարանում։
Գործերից պահվում են Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Հայաստանի, Թուրքիայի տարբեր թանգարաններում և պատկերասրահներում։
Ֆրանսիա Գերմանիա Հայաստան Բոսնիա և Հերցեգովինա Թուրքիա
Ցուցահանդեսներ
Անհատական ցուցահանդեսներ՝
Իտալիա Ֆրանսիա Հայաստան Յոկոհամա, 2005
Թուրքիա, 2012
ԱՄՆ
Չինաստան Ճապոնիա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ կին քանդակագործներ Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Միուս
Միուս (Міус, Миу́с), գետ, որ հոսում է Ուկրաինայի (Լուգանսկի և Դոնեցկի մարզերի) և Ռուսաստանի (Կույբիշևի, Մատվեև Կուրգանի  և Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանների) տարածքներով և թափվում է Տագանրոգի ծովածոցի  Միուսի գետաբերանի ծովախորշ (Ազովի ծով)։
Թեղենիքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Կոտայքի մարզի Թեղենիք գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 13 հուշարձան (6 միավոր)։
Միուս
Աշխարհագրություն
Լուգանսկի և Դոնեցկի մարզերի միջև վարչական սահմանը անցնում է Միուս գետի երկայնքով, Միուս և Կնյագինևկա ավանների միջև ընկած տարածքով։
Հիդրոնիմ
Միուս տեղանունը տարածվում է Պովոլժիեյի միջոցով (Միուս) մինչև Ուրալ (Միասս) և ունի իրանական ծագումնաբանական մեկնություն (Мис՝ պղինձ), որը համապատասխանում է այս տարածաշրջանում իրիանալեզու ժողովուրդների (սկյութներ, սարմատներ) պատմական տարաբնակեցմանը։ Այս վարկածի օգտին է խոսում այն փաստը, որ Բրոնզե դարաշրջանում Դոնբասում լայն տարածում ունեին պղնձի հանքավայրերը ։ Մեկ այլ վարկածով հիդրոնիմի հիմքում ընկած է թուրքական «միուս» բառը, տարբեր հնչյունային տարբերակներով ներկայացված է բազմաթիվ թուրքական լեզուներում։ Դրա իմաստն էր` «եղջյուր», «անկյուն»։ Հին ժամանակներում տարբեր ժողովուրդների մոտ անկյուն էին անվանում երկու գետերի միախառնման տեղը։ Մերձազովյան Միուսի դեպքում հավանաբար դա այն վայրն է, որտեղ նրա մեջ է թափվում Կրինկի գետը։ Երրորդ տարբերակի համաձայն թուրքական ժողովուրդների մոտ «միյուշ» բառացի նշանակում է «ճահճուտ», «ցեխ», որն ըստ երևույթին, բնութագրում է գետի ճահճուտ, եղեգներով գերաճած ողողադաշտը։ Վերջին տարբերակը հաստատվում է մոսկովյան մեծ իշխանների XV դարի դիվանագիտական փաստաթղթերով, որտեղ գետը կոչվում է Միյուշ
Բնութագիր
Միուսի երկարությունը 258 կմ է, ավազանի մակերեսը 6680 կմ²։ Գետը սկիզբ է առնում Դոնեցկի բլրաշարքի լանջերից։ Վերին հատվածում Միուսի հովիտը ունի V-աձև տեսք, որի լայնությունը տատանվում է 0,2-ից մինչև 1,2 կմ հոսանքի ստորին մասում, տափաստանային գոտում այն լայնանում է մինչև 5-6 կմ։ Վերին հատվածներում ջրահոսքի լայնությունը մեծ չէ, ստորին հատվածներում դրա միջին լայնությունը հասնում է մինչև 800 մ; ափերը ծածկված են մարգագետնային բուսականությամբ և թփերով։ Գետի հունը ոլորապտույտ է և ունի 15-25 (ստորին հատվածներում մինչև  45 մ) լայնություն։ Գետի խորությունը ջրադաշտում հասնում է մինչև 6 մետրի, ուժեղ ջրահոսքի հատվածներում այն նվազում է մինչև 0,5 մ։
Հիմնական վտակներն են` Գլուխայան, Օլխովչիկը, Կրինկան (աջակողմյան), Միուսիկը, Կրեպենկայան, Նագոլնայան (ձախակողմյան)։ Սնուցումը առավելապես ձնհալից է և անձրևներից։ Սառչում է դեկտեմբերին, հալվում է մարտին, բնորոշ են գարնանային վարարումները։ Միուսի ավազանում կան մի քանի փոքր ջրամբարներ, որոնք օգտագործվում են արդյունաբերության և հիդրոէներգետիկայի ջրամատակարարման և մելիորացիայի նպատակով։ Գետի և ջրամբարների ափերին գտնվում են հանգստյան և ժամանցի օբյեկտներ, գետաբերանում  XVII դարի վերջում կառուցվել է Սեմյոնովյան ամրոցը։
Միուս-ֆրոնտ
Հայրենական մեծ պատերազմի ընթացքում (1941-1945) գերմանական զորքերը Միուս գետի վրա ստեղծել էին ուժեղ պաշտպանական բնագիծ (այսպես կոչված «Միուս-ֆրոնտ»), որը նրանք պահեցին 1941 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1942 թվականի հուլիսը և 1943 թվականի փետրվարից մինչև օգոստոսը։ 1943 թվականի օգոստոսին բնագիծը հանձնեցին Դնեպրի հատվածում վերմախտի ընդհանուր նահանջի պատճառով (տես՝ Պանտերա-Վոտան գիծը )։ Միուս-ֆրոնտը զգալիորեն հետաձգեց Կարմիր բանակի առաջխաղացումը հարավային ուղղությամբ, որի պատճառով էլ Դոնի Ռոստովը ազատագրվեց  1943 թվականի փետրվարին, իսկ Տագանրոգը միայն 1943 թվականի օգոստոսին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
(8759) Պորզանա
(8759) Պորզանա (Porzana), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,666432 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1598 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,173 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1590,36 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,226365 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,74° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Շտատհալտեր
Շտատհալտեր (Statthalter, բառացի՝ «տեղ պահող») կամ ստատխաուդեր (stadhouder, բառացի՝ «քաղաք պահող»), եվրոպական մի շարք երկրների պաշտոնական անձ, որն ներկայացնում էր իշխանությունը և ղեկավարում պետության իրեն վստահված հատվածը։ Համարժեք է վենետիկյան «դոժ» տիտղոսին։
Կառավարիչ, փոխանորդ նշանակվել են հնագույն ժամանակներից, երբ պետության չափերը թույլ չէին տալիս տիրակալին արագ արձագանքել հեռավոր շրջանների իրադարձություններին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմություն Կատեգորիա:Պաշտոններ Կատեգորիա:Ազգային և էթնիկ առաջնորդման կոչումներ Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունք
Հավանակ
Հավանակ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է ենթադրաբար հայերեն հավանել բայից։ Նշանակում է «դյուրահավան, շուտ հավատացող» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Ամերիկյան ակիտա
Ամերիկյան ակիտա, շան ցեղատեսակ, նաև հայտնի է «Մեծ ճապոնական շուն» անվամբ։
Գոյություն ունեցող և տարածված ակիտաների պատմություն
Ակիտան ծագումով Ճապոնիայից է, մյուս անունը՝ մեծ ճապոնական շուն։ Ակիտան նույնանուն պրովինցիա է Ճապոնիայում։ Հնում ակիտաները օգտագործվում էին որպես որսաշներ, կռվաշներ. սեփականատերերը հարուստ և արտիստոկրատ մարդիկ էին։
2-րդ համաշխարհային պատերազմից հետո ակիտան տարվել է Ամերիկա, ենթադրաբար, ամերիկացի զինվորների միջոցով ։ Հավանաբար, ակիտան այնքան էր դուր եկել ամերիկացիներին, որ նրանք չէին կարող դիմակայել և չտանել իրենց հետ ակիտայի ձագին։ Ամերիկացիները հիացած էին այդ մեծ և փափկամազ շնով, նա ամերիկացիների համար ճապոնական ինչ-որ արտասովոր բան էր։ Ժամանակի ընթացքում ճապոնական շան տեսակ ակիտան ԱՄՆում հիմք հանդիսացավ շան նոր ցեղատեսակի ստացման, որի անունն էր մեծ ճապոնական շուն։ Շուտով այդ ցեղատեսակը բաժանեցին 2 տեսակի՝ ամերիկյան ակիտա և ակիտա, մյուս անունը Ակիտա-ինու։ Ամերիկյան ակիտաները ավելի մեծ և ամրակազմ շներ են։
1603 թվականից Ակիտա օկրուրգում շան կռիվներում օգտագործվում էին Ակիտա Մատագի տեսակի շներ (միջին չափսի, արջերի որսի համար)։ 1931 թվականի տվյալներով, շան այդ տեսակների 9 ակնառու ներկայացուցիչներն անվանվեցին «Բնական կոթողներ»։
2-րդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ (1939-1945) շների մորթին օգտագործվում էր զինվորական հագուստ կարելու համար։ Ոստիկանության հրամանով բռնվել և առգրավվել էին բոլոր շները, բացառությամբ գերմանական հովվաշան, որը օգտագործվում էր զինվորական ծառայությունում։
Փոխադարձ հարաբերություններ Ամերիկյան ակիտայի և իր տիրոջ միջև
Այս օրերում Ամերիկյան ակիտան օգտագործվում է հիմնականում, որպես շուն-ընկերակից, հավատարիմ ընկեր ընտանիքին, և հենց նույն ժամանակ նվիրական պահապան, իմանալով իր տարածքը և պատրաստ պաշտպանելու նրան ամենաարտակարգ իրավիճակներում։
Տես նաև
Ակիտա (շուն)
Գեորգի Ֆրանգուլյան
Կենսագրություն
Գեորգի Ֆրանգուլյանը ծնվել է Թբիլիսիի Սոլոլակի շրջանում 1945 թվականին։ 1956 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել են Մոսկվա։ 1964 թվականին ընդունվել է Ստրոգանովի անվան արվեստի բարձրագույն ուսումնարան, որտեղ ուսանել է Ջորջ Մոտովիլովի և Ալեքսանդր Մատվեևի դպրոցներում։ Դեռևս ուսանողական տարիներից մասնակցում է ցուցահանդեսների։ Ունեցել է շուրջ 100 ցուցահանդես։ Գեորգի Ֆրանգուլյանը ստեղծագործում է հաստոցային մոնումենտալ արվեստի բնագավառում։ Աշխատում է տարբեր նյութերով՝ բրոնզ, մարմար, փայտ, կերամիկա։ Ֆրանգուլյանի գործերում առանձնահատուկ տեղ են գրավում գրաֆիկական աշխատանքները։
1990-ական թթ. Ֆրանգուլյանը ստեղծել է նոր ժանր, որը անվանել է «քանդակային դիզայն»` դրանք ֆունկցիոնալ իրեր են` օրիգինալ փոխաբերական մարմնավորմամբ («Ժամացույցը» շարքը, 1993, բրոնզ, ոսկի, արծաթ, կիսաթանկարժեք քարեր)։
Ստեղծագործությունները գտնվում են Տրետյակովյան պատկերասրահում, Պուշկինի անվան Կերպարվեստի պետական թանգարանում, աշխարհի տարբեր երկրների մասնավոր հավաքածուներում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս քանդակագործներ Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ Կատեգորիա:Խորհրդային քանդակագործներ Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:20-րդ դարի քանդակագործներ Կատեգորիա:Ռուս ժամանակակից արվեստագետներ Կատեգորիա:Ռուս գրաֆիկներ Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Լևոն Սայան
Լևոն Սայան (Լևոն Սանոսյան, ֆրանսահայ իմպրեսարիո և պրոդյուսեր, օպերային երգիչ (տենոր)։
Ծնվել է Էքս ան Պրովանսում։ Շառլ Ազնավուրի ընկերն ու իմպրեսարիոն է։ Նկարահանվել է կինոյում։
2009 թ. Հայաստանի նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Պատվո շքանշանով ։