cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(1463) Նորդենմարկիա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,157074 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5613 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7529 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2048,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175702 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,3° անկյուն։
Պունտա դե Վակաս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգենտինայի բնակավայրեր
(1463) Նորդենմարկիա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1938 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Իրյո Վյայսյալյայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(9317) 1988 RO4
(9317) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,001511 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6524 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3506 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1899,36 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,189537 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,08° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Չուբարովո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)
Չուբարովո (Чубарово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռևովկա (գյուղ, Կրեմենչուգի շրջան)
Ռևովկա (Ревівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կարեն Մանվելյան
'Կարեն Բախշիի Մանվելյան (21 դեկտեմբերի, 1966, Երևան - 5 նոյեմբերի, 1992, Լաչին), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1966 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Երևանում։ 1974 թվականից հաճախել է Երևանի թիվ 165 միջնակարգ դպրոց, որը գերազանցությամբ ավարտել է 1984 թվականին։ Դպրոցական տարիներին մասնակցել է բազմաթիվ օլիմպիադաների և մրցույթների, դարձել է տարբեր մրցաշարերի մասնակից ու հաղթող։ 1985-1987 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում՝ ծովային հետևակի ցամաքային ստորաբաժանման կազմում, սկզբում Խաբարովսկի մարզում, այնուհետև տեղափոխվել է Պրիմորիե։ 1989 թվականին ընդունվել է Երևանի ժողտնտեսության ինստիտուտի ապրանքագիտության ֆակուլտետ։ 1988 թվականի հունվարից մասնակցել է Արցախյան շարժմանը։ 1988 թվականի դեկտեմբերին՝ որպես կամավոր, մեկնել է աղետի գոտի՝ երկրաշարժից տուժածներին օգնելու։ 1990 թվականին մի խումբ ընկերների հետ անդամագրվել է Ռամկավար ազատական կուսակցությանը և մի խումբ համախոհների հետ հիմնադրել «Արմենական» ակումբը։ 1992 թվականի օգոստոսին, սպարապետ Վազգեն Սարգսյանի մարտակոչին արձագանքելով, Կարենը դիմում է զինկոմիսարիատ՝ ցանկանալով անդամագրվել «Արծիվ» մահապարտների գումարտակին, սակայն մարտական գործողություններին դեռևս մասնակցած չլինելու պատճառով նրա դիմումը մերժվում է։ 1992 թվականին չորրորդ կուրսի ուսանող էր, երբ կամավոր զինվորագրվեց հայրենիքի պաշտպանության սուրբ գործին։ Բալահովիտի զորավարժարանում նախնական պատրաստություն անցնելուց հետո երկրապահ ջոկատներից մեկի շարքերում մեկնեց Կրասնոսելսկի սահմանամերձ Վահան գյուղի պաշտպանական դիրքերը, որտեղ իրադրությունը շատ սրված էր։ Արծվաշենի անկումից հետո թշնամին իր երկրորդ թիրախը դարձրել էր Վահան գյուղը, այն շրջափակել ու գիշերուզօր գնդակոծում էր։ Մեծ զոհերի գնով հաջողվեց ազատագրել ու հետ շպրտել թշնամուն գյուղի մատույցներից։ Մարտերում թրծված ջոկատը, որում մարտնչում էր խիզախ ազատամարտիկը, ուղարկվեց Գորիս-Լաչին միջանցք, որտեղ նույնպես թեժ մարտեր էին մղվում։ Այնտեղ Կարենը մասնակցեց մի քանի մարտական գործողությունների՝ թշնամուց ազատագրելով գյուղեր ու բնակավայրեր։ Սակայն թշնամու գնդակը ընդհատեց հայ քաջորդու կյանքը։ Մարտերից մեկում հակառակորդի գերակշիռ ուժերի ճնշման տակ զինակիցների կանոնավոր նահանջն ապահովելու համար ընկերոջ հետ կամավոր մնաց դիրքերում ու իր պարտքը կատարեց հերոսաբար։ Զոհվել է 1992 թվականի նոյեմբերի 5-ին Լաչինի շրջանի գյուղերից մեկում։
Պարգևներ
Հետմահու պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով, «Մայրական երախտագիտության» մեդալով և Հայաստանի երկրապահ կամավորականների միության հուշամեդալով։
Հիշատակ
2002 թվականի սեպտեմբերին Նոր Նորքի համայնքում ՀՌԱԿ ակումբ ստեղծվեց և կոչվեց Կարեն Մանվելյանի անունով։ Կարեն Մանվելյան անունը փորագրված է նաև Բերձոր քաղաքի բարձունքում վեր խոյացող քարաշեն հսկա պատի վրա շրջանի ազատագրման համար զոհվածների անունների շարքերում։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից Կատեգորիա:ՀՊՏՀ զոհված ուսանող-ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:1966 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 5 մահեր Կատեգորիա:1992 մահեր
Ցզինշանը և Արևմտյան լիճը
Չնայած այն բանին, որ լեռների, կղզիների, մառախուղի պատկերմամբ տպավորություն է ստեղծվում, որ շրջակալի երկու կողմերը միավորված են, այնուամենայնիվ նկարում պատկերված են արևելյան Չինաստանի աշխարհագրորեն առանձին երկու տարբեր տարածքներ ։ Շրջակալի աջ մասում պատկերված է Ցզինշան կղզին, որը գտնվում է Յանցզի գետի մեջտեղում, հարավային Ցզյանսու նահանգի Չժենցզյան քաղաքից ոչ հեռու։ Նկարիչը ցանկացել է նկարի վրա ավելացնել բազմաթիվ կամուրջներ, ճանապարհներ և արահետներ, որտեղ հանդիպում են հասարակության տարբեր շերտերի մարդիկ ։
Նկարի երկու մասերում, աջից դեպի ձախ ցուցադրվում է տարվա եղանակների փոփոխությունները, գարնանից մինչև ձմեռ ։ Շրջակալի երկու մասերը միավորվում են մառախուղի, ջրի և ֆոնային մասերի ստեղծման ժամանակ ոսկու օգտագործմամբ։ Ոսկին հնարավորություն է տալիս մեղմել կոմպոզիցիոն անցումները մի տեսակից մյուսին ։
Դատելով շրջակալի վրա նկարչի կողմից դրված կնիքներից, այն ստեղծվել է շուրջ 1630 թվականին։ Այդ ժամանակ Կանո Սանրակուն թղթագլանի վրա աշխատել է Կիոտոյում գտնվող Մյոսինձի վանքում, իր որդեգիր տղայի՝ Կանո Սանսեցուի հետ միասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Ճապոնական շիրմաներ Կատեգորիա:Բնանկարներ
Փարչի
Փարչի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կումսա
Կումսա (Кумса), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Մեդվեժեգորսկի շրջանում։ Թափվում է Օնեժի լիճ։ Գետի երկարությունը 62 կմ է, ավազանի տարածքը 738 կմ2։
Գետաբերանից 14 կմ հեռավորության վրա, ձախ ափին թափվում է գետ՝ Օստեր։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օնեժի լճի ավազան, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր։ Գետի գետային ավազանը՝ Նևա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ժիրայր Ավետիսյան (դրամատուրգ)
Ժիրայր Նորայրի Ավետիսյան, հայ բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1962 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1957 թվականից։
Կենսագրություն
Ծնվել է Օշական գյուղում։ 1955 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1954-1958 թվականներին աշխատել է Երևանի Վ. Ի. Լենինի անվան էլեկտարմեքենաշինական գործարանի բազմատպաքանակ թերթի, «Աշտարակ» շրջանային թերթի, «Առողջապահություն» ամսագրի և «Ավանգարդ» թերթի խմբագրություններում, 1958-1963 թվականներին՝ Հայպետհրատում, 1963-1965 թվականներին՝ Արփա-Սևան կառույցի, Ջերմուկի շինվարչությունում, 1966-1969 թվականներին՝ «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում, 1972-1975 թվականներին՝ «Հայաստան» հրատարակչությունում, 1975 թվականին՝ ՀԳՄ-ում (խորհրդական)։
1975 թվականից զբաղվել է միայն գրական աշխատանքով։ Նրա առաջին բանաստեղծությունները լույս են տեել 1947 թվականին, «Հոկտեմբերիկ» ամսագրում։ Նրա գործերից թարգմանվել և առանձին գրքով լույս են տեսել ռուսերեն և լիտվերեն։ Ռադիոյով, հեռուստատեսությամբ և պետական թատրոններում բեմադրվել են նրա «Խաղաղ փողոց» (1962), «Խոտառատի Ծատուրը» (1964), «Ծիածան միշտ լինում է» (1972), «Փորձաշրջան» (1975), «Քո բաժին աշխարհը» (1976), «Ղողանջ փրկության» (1978), «Մենք տանտերեր ենք» (1980) պիեսները, ինքնագործ թատրոններում՝ «Հարմար թեկնածուն», «Բաբելի հարցը», «Քննություն», «Վատ ազգականը», «Քեռի Հովհաննեսի ճամպրուկները», «Անբուժելին», «Հողի կանչը» փոքր կատակերգությունները։ 1983 թվականի փետրվարին Երևանի հեռուստատեսությամբ ներկայացվել է Ժ. Ավետիսյանի «Անհնազանդ գյուղակը» պիեսը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Էստոներենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ
Գաշուն (Զիմովնիկի շրջան)
Գաշուն (Гашун), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանում։ Սևերնիի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1898 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալմերիա
Ալմերիա (իսպաներեն Almería. ), քաղաք և համայնք Իսպանիայի հարավ-արևելքում՝ Անդալուսիայում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն պրովինցիայի վարչական կենտրոնն է։ Ունի խոշոր, բանուկ նավահանգիստ Միջերկրական ծովի ափին։ Հիմնադրվել է 955 թվականին խալիֆ Աբդ ալ-Ռահման Երրորդի նախաձեռնությամբ ։ Արաբական տիրապետության ժամանակներում՝11-12-րդ դարերում աշխույժ առևտրի շնորհիվ բուռն ծաղկում է ապրել, դարձել հարուստ ու նշանակալի բնակավայր ։ 1522 թվականին ավերվել է երկրաշարժից, վերականգնվել 20-րդ դարում։ 2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 190 013 մարդ։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Միջերկրական ծովի ափին։ Տարածքը կազմում է 295 կմ2
Պատմություն
Ալմերիայի մոտակայքում են գտնվում մեծ թվով հնագիտական վայրեր, այդ թվում նաև Լոս Միլյարես վայրը։ Ավելի վաղ Նեոլիթական ժամանակաշրջանում այստեղ է եղել Ալմերիական մշակույթը։
Քաղաքի ամենակարևոր տեսարժան վայրը՝ Ալմերիա բերդը, կառուցվել է 995 թվականին։
Կլիմա
Ալմերիային բնորոշ է մերձարևադարձային շոգ ու չափազանց չոր կլիման. արտակարգ չորությունը պայմանավորված է նրանով, որ քաղաքն ընկած է մի ոչ մեծ անապատի մերձակայքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ալմերիա պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Դերնա (քաղաք)
Դերնա (درنة Darnah), նավահանգստային քաղաք արևելյան Լիբիայում։ Քաղաքն ունի 80 -160 հազար բնակչություն։ Բարբարի ափի ամենահարուստ նահանգներից մեկի նստավայրն է եղել և շարունակում է մնալ Դերնա շրջանի շրջկենտրոնը՝ ավելի փոքր տարածքով։ Լիբիական քաղաքների մեջ Դերնան ունի յուրահատուկ բնություն, քանի որ գտնվում է կանաչ լեռների, Միջերկրական ծովի և անապատի միջև։ Քաղաքում բնակվում են զանազան ծագում ունեցող բնակիչներ։
Այստեղ է տեղի ունեցել Դերնայի հանրահայտ ճակատամարտը 1805 թվականին, որը ԱՄՆ զինված ուժերի առաջին հաղթանակն է եղել օտար հողում։ Բերբերների առաջին պատերազմի ընթացքում տեղի ունեցած ճակատամարտում մի կողմից կռվել է մոտ 8 ԱՄՆ ծովային ուժեր և Միջերկրական ծովի 500 վարձկաններ և մյուս կողմից 4-5 հազար բերբերական զորքեր։
2014 թվականի հոկտեմբերին քաղաքի որոշ շրջաններ հայտնվել են Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետության (ԻԼԻՊ) զինյալների վերահսկողության տակ ։ 2015 թվականի հունիսին Դերնայի մոջահեդների խորհուրդը պարտության է մատնել ԻԼԻՊ-ին և իր վերահսկողության տակ վերցրել քաղաքը մինչև Դերնայի ճակատամարտում (2018-2019) Լիբիայի ազգային բանակի կողմից դուրս մղվելը։
Անվան ծագումնաբանություն
Դարնիս և Դարնե ձևերը քաղաքի հունական անուններն են ։ Երբեմն հանդիպում է քաղաքի անվան Դարդանիս ձևը, որը սխալ է ։ Հռոմեական կայսրության շրջանում քաղաքը կոչվել է Դարնիս կամ Դերնա։ Մուսուլմանական շրջանում այն հայտնի է դարձել Դերնեհ (Դերնե, Դերնահ) կամ Տերնեհ (Տերնահ) անուններով։
Անտիկ շրջան և միջնադար
Հելլենական շրջանում Դարնիս հնագույն քաղաքը եղել է Լիբիական պենտապոլիսի մասը ։ Հռոմեական կայսրության շրջանում այն դարձել է Կիրենաիկա պրովինցիայի, այն է՝ Մարմարիկա շրջանի քաղաքացիական, իսկ ավելի ուշ՝ կրոնական կենտրոնը։ Քաղաքի եպիսկոպոսներից որոշների անունները կարելի է գտնել պահպանված փաստթղթերում։ Պիսոն արևելյան եպիսկոպոսներից մեկն էր, ով Սարդիկայի խորհրդից և իր խորհուրդն է ստեղծել Ֆիլիպոպոլիսում (Պլովդիվ) 347 թվականին։ 5-րդ դարի եպիսկոպոս Դիոսկորուսը հայտնի է Էրիթրումի եպիսկոպոսի հետ ունեցած բանավեճի շնորհիվ։ 431 թվականին Դանիել եպիսկոպոսը մասնակցել է Եփեսոսի տիեզերական ժողովին։ Ավելին՝ Յոհաննիս Մոսխոսը պատմում է Դարնիսի Թեոդոդորոս եպիսկոպոսի մասին, ով 5-րդ դարի կեսերին տեսել է Լևոն I Մեծ Սրբազանին իր տեսիլքում ։
Դարնիսը, որն այլևս եպիսկոպոսական նստավայր չէ, գրանցված է կաթոլիկ եկեղեցու անվանական թեմերի կազմում ։
1493 թվականին քաղաքը վերաբնակեցրել են Իսպանիայի (Ալ-Անդալուս) մուսուլման փախստականները՝ բնակություն հաստատելով հնագույն բնակավայրի տարածքում։
Օսմանյան շրջան
Օսմանյան իշխանության ներքո Դերնան սկզբնապես եղել է Տրիպոլիի կառավարչի վերահսկողության ներքո, սակայն 1711 թվականից կարճ ժամանակ անց այն հայտնվել է Քարամանլիների սուլթանության գերիշխանության ներքո մինչև 1835 թվականը, երբ այն հայտնվել է Բենգազիի ինքնավար սանջաքից, ըստ էության՝ Կիրենաիկայից, որը ուղղակիորեն ղեկավարվում էր Կոստանդնուպոլսից, կախյալ դրության մեջ ։ 1875 թվականին այն իր հերթին դարձել է Կիրենաիկայի վիլայեթ (նահանգ) ։ 1850-ական թվականներին այստեղ բնակվել է 4500 հոգի, ովքեր զբաղվել են գյուղատնտեսությամբ, ձկնաբուծությամբ և առափնյա առևտրով ։
Դերնայի ամենահին մզկիթը Ալ-Ատիքի մզկիթն է կամ Հին մզկիթ, որը վերականգնվել է 1772 թվականին վալի Մահմուդ Քարամանլիի կողմից և ունի 42 փոքր գմբեթներ։ Այս տեսակի թաղածածկը օգտագործվում էր տարբեր նյութերի, Կիրենաիկայի շրջանում մասնավորապես փայտանյութի և քարի բացակայության պատճառով։ Կա նաև մեկ այլ մզկիթ՝ Ազ-Զավիյահի մզկիթը, որը կառուցվել է 1846 թվականին։
Ֆրանսիացի ծովակալ Գանթեոմը Դարնա է եկել 1800 թվականի հունիսին՝ փորձելով ամրապնդել Նապոլեոնի իշխանությունը Եգիպտոսում՝ զորք բերելով ցամաքով, սակայն տեղի կայազորը մերժել է նրան ։
Դերնայում է տեղի ունեցել 1805 թվականի Դերնայի ճակատամարտը, որի ընթացքում ամերիկացի լեյտենանտ և Տրիպոլիում նախկին հյուպատոս Վիլյամ Իթոնը Ալեքսանդրիայից 800 կմ արշավել է Լիբիական անապատով և գրավել քաղաքը Բերբերների առաջին պատերազմի ընթացքում
Իտալական գրավում
1911 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Իտալա-թուրքական պատերազմի ընթացքում իտալական զորքերը գրավել են Դերնան։ Դերնայի իտալական տիրապետությունը տևել է 29 տարի, 3 ամիս և 14 օր մինչև 1941 թվականի հունվարի 30-ին ավստրալիական զորքերը գրավել են քաղաքը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Հյուսիսաֆրիկյան արշավի ժամանակ ։ 1941 թվականի ապրիլի 6-ին գերմանական ուժերը վերագրավել են քաղաքը բրիտանացիներից, սակայն 1942 թվականի նոյեմբերի 15-ին բրիտանական ուժերը կրկին իրենց վերահսկողության տակ են վերցրել քաղաքը։
Լիբիայի Հանրապետություն և քաղաքացիական պատերազմ
2007 թվականին ամերիկյան զորքերը Իրաքում հայտնաբերել են Իրաքի ապստամբության համար կռվող օտարերկրացի մարտիկների ցանկ։ Ցանկում տեղ գտած 112 լիբիացիներից 52-ը եղել են Դերնայից։ Դերնան համարվում է Լիբիայի ամենաֆունդամենտալիստ մուսուլմանական քաղաքը ։ 2011 թվականի փետրվարի 18-ի զանգվածային ցույցերից հետո քաղաքը հայտնվել է Ազգային անցումային խորհրդի (ԱԱԽ) վերահսկողության տակ՝ դուրս գալով Լիբիայի կառավարության վերահսկողությունից ։ Մինչև Տրիպոլիից Կադդաֆիի հեռացումը և նոր կառավարության ստեղծումը քաղաքը մնացել է ԱԱԽ-ի տիրապետության տակ։ 2014 թվականի հոկտեմբերին Իսլամական երիտասարդական խորհրդի հետ կապ ունեցող տեղացի զինյալները հրապարակայնորեն իրենց հավատարմությունն են հայտնել ԻԼԻՊ-ի առաջնորդ Աբու Բաքր ալ-Բաղդադիին ։ 2014 թվականի նոյեմբերին ալ-Բաղդադին աուդիո ձայնագրություն է տարածել՝ ընդունելով հավատարմության երդումը և հայտարարելով իր խմբի ընդլայնման մասին ։ 2015 թվականի հունիսին Դերնայի մոջահեդների խորհուրդը պարտության է մատնել ԻԼԻՊ-ին և քաղաքը վերցրել իր վերահսկողության տակ։ 2018 թվականի հունիսի 28-ին Խալիֆա Հաֆթարին հավատարիմ ուժերը հայտարարել են երկու տարի շարունակ պաշարման մեջ գտնվող քաղաքը մեկ ամիս տևած պայքարի արդյունքում ամբողջությամբ իրենց վերահսկողության տակ վերցնելու մասին ։
Աշխարհագրություն
Դերնան գտնվում է Ջեբել Ախթարի (Կանաչ լեռների) արևելյան մասում, որը Լիբիայի անտառածածկ եզակի տարածքներից է՝ հաշվի առնելով, որ Լիբիան ունի անտառապատ հողերի ամենացածր հարաբերակցությունը, որը չորային կլիմայի պատճառով կազմում է ամբողջ երկրի հողերի 0.1%-ը։ Սակայն Դերնան գտնվում է Լիբիայի արևելյան բարձրադիր բերրի տարածքի մոտակայքում, որը Լիբիայի ամենախոնավ շրջանն է։
Դերնան Շահաթին է միանում երկու ճանապարհով, մեկն անցնում է Ալ-Քուբայով և համարվում է Լիբիական ափամերձ մայրուղու մաս, իսկ մյուս՝ ափամերձ ճանապարհն անցնում է Սուսայի և Ռաս ալ-Հելալի միջով։
Կլիմա
Դերնան ունի տաք կիսաանապատային կլիմա (Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում)՝ Միջերկրական ծովի ուժեղ ազդեցությամբ։ Տարեկան կտրվածքով անձրևներ տեղում են հոկտեմբերից մարտ ընկած ամիսներին։ Տարեկան տեղումները կազմում են մոտ 272 միլիմետր։
Ձմռանը քաղաքի միջին ջերմաստիճանը տատանվում է 9-ից 20 °C-ի սահմաններում։ Ամառները բավականին երկար են և առանց տեղումների։ Հունիսից հոկտեմբեր երեկոյան միջին ջերմաստիճանը կազմում է 27 °C։
Նկարագրություն
Դարնան ունի երեք հիմնական հրապարակներ։ Ամենահայտնի հրապարակը Ասսահաբահի հրապարակն է։ Այս հրապարակը մշտապես օգտագործվել է Մուամմար Կադդաֆիի դեմ զանգվածային ցույցերի համար։ Քաղաքը նաև զբոսաշրջության կենտրոն է՝ հին քաղաքի (մեդինա) շնորհիվ, որտեղ իսլամական ճարտարապետության նմուշների կարելի է հանդիպել։ Մեդինան կազմված է մզկիթից, եկեղեցուց, սինագոգից, մի քանի փոքր փողոցներից և հին շուկաներից։
Տեսարժան վայրեր
Քաղաքում կան զբոսաշրջային հետաքրքիր վայրեր, օրինակ՝ Հին քաղաքը, Դարք շուկան, Սահաբա մզկիթը, Ատիք մզկիթը (42 գմբեթներով), Զուհաիր իբն Քաիսի դամբարանը, ալ Խարազան, ալ Ֆարդա և Խիդրա շուկաները, Համրա հրապարակը, Դերնայի հրապարակը, Ալ Սահաբա հրապարակը, հրեական սինագոգը, բյուզանդական եկեղեցին, կաթոլիկ եկեղեցին, Ռաս Թին լողափը, Աթթայիր հրապարակը, Դերնայի հովիտը, Դերնայի ջրվեժը, Ֆինար պողոտան, Զանգաթ ալ-Բահր, Օմար Ֆալեք Շենիբ և Զանգատ ալ-Հմար փողոցները։
Ֆուտբոլ
Դերնան ունի ֆուտբոլային երկու ակումբ՝ Դարնես և Ալ-Աֆրիքի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիրենաիկա Կատեգորիա:Լիբիայի քաղաքներ
Սերգեյ Գալստյան (երգիչ)
Կենսագրություն
Սերգեյ Գալստյանը ծնվել է Լենինականում։ 1942 թվականին զորակոչվել է բանակ և մասնակցել Հայրենական Մեծ պատերազմին։ 1949 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիան՝ Նիկոլայ Սպերանսկու դասարանը։ 1949-1974 թվականներին եղել է Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի մեներգիչ, եղել է Հայպետէստրադայի, պարի պետական անսամբլի, սիմֆոնիկ նվագախմբի, Հայաստանի Կապելլայի տնօրենը։ Եղել է Երևանի Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայի պրոռեկտորը։ Սերգեյ Գալստյանի անմիջական մասնակցությամբ ստեղծվել են Երևանի Մնջախաղի, Կամերային թատրոնները, «Ուրարտու», «Արմինե», «Էրեբունի» էստրադային համույթներ, աշուղական կոլեկտիվներ։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել արտերկրում։ Երգել է նաև տարբեր ազգերի ժողովրդական երգեր։ 1974 թվականին թողել է բեմը ։
Ալբերտսլուն (կոմունա)
Ալբերտսլուն (Albertslund Kommune), դանիական կոմունա Հովեդստադեն մարզի կազմում։ Մակերեսը 23,04 կմ² է, ինչը կազմում է Դանիայի ընդհանուր մակերեսի 0,05 %-ը առանց Գրենլանդիայի և Ֆարերյան կղզիների։ 2008 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ բնակչության թիվը 27602 է (տղամարդիկ՝ 13810, կանայք՝ 13792, օտարերկրյա քաղաքացիներ՝ 3453)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դանիայի կոմունաներ
Մետակենտրոն
Մետակենտրոն, կետ, որի դիրքից է կախված լողացող մարմնի հավասարակշռության կայունությունը։ Հավասարակշռության դեպքում, լողացող մարմնի վրա մարմնի ծանրության կենտրոնում (ԾԿ) կիրառված Р ծանրության ուժից բացի, Լողացող մարմնի М մետակենարոնի դիրքը կայուն և անկայուն հավասարակշռության դեպքում ազդում է նաև А վերամբարձ ուժը, որի ազդման գիծն անցնում է այսպես կոչված ջրատարողության կենտրոնով՝ ՋԿ (մարմնի ընկղմված մասի ծավալով հեղուկի զանգվածի ծանրության կենտրոնը)։ Այն դեպքում, երբ լողացող մարմինն ունի սիմետրիայի երկայնական հարթություն, այդ հարթության և վերամբարձ ուժի ազդման գծի հատման կետն էլ կոչվում է Մետակենտրոն։ Մարմնի թեքվելու դեպքում Մետակենտրոնի դիրքը փոխվում է։ Լողացող մարմնի հավասարակշռությունը կլինի կայուն, եթե Մետակենտրոններրից ամենաստորինը (երբեմն այն էլ անվանում են Մ․) գտնվում է մարմնի ծանրության կենտրոնից վեր։
Կատեգորիա:Նավի տեսություն Կատեգորիա:Ծովագնացության եզրեր
Ռիկսու
Ռիկսու (Riksu), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լյումանդա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 28 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լյումանդա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
(9318) 1988 RG9
(9318) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,22349 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9472 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4998 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1211,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,29727 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,06° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կամպու Բելուի գավառ
Կամպու Բելուի գավառ (Microrregião de Campo Belo), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Մինաս Ժերայս նահանգի մեջ։ Մտնում է Մինաս Ժերայս նահանգի հարավային և հարավարևմտյան մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 112 649 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 2706,922 կմ²։ Բնակչության խտությունը 41,6  մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի գավառներ
Մալի Կրիվոտին
Մալի Կրիվոտին (Малий Кривотин), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1709 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մալի Կրիվոտին գյուղում բնակվում էր 105 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,82 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 128,05 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1709 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աշոտ Միքայելյան
Աշոտ Արելի Միքայելյան (9 նոյեմբերի, 1970, Ստեփանակերտ - 22 օգոստոսի, 1992, Դրմբոն), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1970 թվականի նոյեմբերի 9-ին Ստեփանակերտ քաղաքում։ 1977 թվականին հաճախել է Ստեփանակերտի թիվ 3 դպրոց, որն ավարտել է բարձր առաջադիմությամբ։ 1987 թվականին ավարտելով դպրոցը՝ ընդունվել է Ստեփանակերտի մանկավարժական ինստիտուտի ընդհանուր տեխնիկական առարկաների բաժինը։ 1988 թվականի փետրվարյան իրադարձություններից հետո տեղափոխվել է Երևանի ժողտնտեսության ինստիտուտի ընդհանուր տնտեսագիտության ֆակուլտետը։ 1989 թվականին կրկին փոխում է մասնագիտությունը և տեղափոխվում ֆինանսահաշվային ֆակուլտետի հեռակա ուսուցման բաժին։ 1988-89 թվականներին ուսմանը զուգահեռ աշխատում է Ստեփանակերտի էլեկտրասարքավորումների գործարանում որպես բանվոր։ 1989 թվականից մասնակցել է Արցախյան ազատագրական պատերազմին։ 1989 թ. նոյեմբերին այլ բուհերի մի խումբ ուսանողների հետ մեկնել է Հադրութ։ Մարտական ընկերների հետ պաշտպանել է Խծաբերդը, Արփագետուկը և այլ գյուղեր՝ մեկուկես ամիս մնալով շրջանում։ 1990 թվականին՝ Շահումյանի շրջան գնալու նպատակով, Աշոտն ընդգրկվել է մեկ այլ ինքնապաշտպանական խմբում, սակայն առողջական վիճակի վատթարացման պատճառով մեկնել չի կարողացել։ 1991 թվականի հունվարին արդեն հարազատ գյուղում էր՝ Սզնեքում, և համագյուղացիների հետ հերթապահում էր Թոփխանա կոչվող տեղամասում։ 1991 թվականի փետրվարին մեկնել է Ստեփանակերտ և կամավորագրվել Գինեգործարանի թիվ 10 վաշտին։ Զոհվել է 1992 թվականի օգոստոսի 22-ին Դրմբոնի համար մղված մարտերից մեկում։ Թաղված է Ասկերանի շրջանի Սզնեք գյուղում։ Հետմահու պարգևատրվել է ՀՀ և ԼՂՀ «Արիության համար» մեդալներով։
Բորովուշկա (Բելայայի վտակ)
Բորովուշկա (Բելայայի վտակ)  (Боровушка (приток Белой)), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բելայա գետի աջ ափով՝ 8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Գլուբոկի (Զիմովնիկի շրջան)
Գլուբոկի (Глубокий), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանում։ Մտնում է Գլուբոչանսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանի բնակավայրեր
Սարամա (հնդկական դիցաբանություն)
Սարամա (सरमा, «արագ»), հնդկական դիցաբանության կերպար, աստվածների շուն (देवशुनी, ): Սարաման առաջին անգամ հիշատակվում է Ռիգվեդայում (X 108, 2, 4), որտեղ նա օգնում է Ինդրային հետ բերել դևերի կողմից գողացված կովերին։ Այս լեգենդը պատմվում է ավելի ուշ հինդուական սուրբ գրություններում, որտեղ Սարաման սովորաբար նկարագրվում է որպես Ինդրայի շուն։ Սարամայի հետ կապված կարճ դրվագներ առկա են Մահաբհարաթայի մի քանի մասերում և առանձին Պուրանաներում։ Ռիգվեդայում Սարամային դեռ չեն անվանում աստվածային շուն, բայց վեդայական դիցաբանության մեջ նա արդեն ունի շան բնույթ։ Ավելի ուշ շրջանի առասպելներում Սարաման հանդես է գալիս որպես հրեշավոր չորսաչքանի շների՝ Շարբարսի մայր (նրանց նաև անվանում են «Սարամեա», որը բառացի նշանակում է «Սարամայի հետնորդ» կամ «շուն»), որը հսկում է մահվան աստծո Յամա թագավորությունը։ RV X.14 օրհներգում, որը նվիրված է Յամային և պարունակում է հանգուցյալին ուղղված հրաժեշտի խոսքեր․ 10. Արագ անցե՛ք Սարամայի սերնդի չորսաչքանի, խայտաբղետ երկու շների կողքով… 11. Քո երկու շները, ո՛վ Յամա, չորսաչքանի պահակ են՝ Ճանապարհը հսկող, մարդկանց հսկող… 12. Երկու կյանք գողացող, լայն քթանցքներով, կարմրավուն (?), Յամայի երկու ավետաբեր, նրանք շրջում են մարդկանց մեջ…
Ըստ Բհագհավաթա պուրանայի՝ Սարաման բոլոր վայրի կենդանիների նախամայրն է ։
Մահաբհարաթա պոեմում
Մահաբհարաթայի առաջին գրքի սկզբում՝ Ադիպարվայում, նկարագրված է Սարամայի որդու ծեծը Ջանամեջայա թագավորի եղբայրների կողմից՝ Կուրուկշետրայում օձի զոհաբերության ժամանակ։ Շունը կաղկանձելով ու բողոքելով վազում է մոր մոտ, որից հետո մայրը գնում է թագավորի մոտ և ասում, որ քանի որ իր անմեղ որդուն ծեծել են, Ջանամեջայան անկանխատեսելի դժբախտություն է կրելու։ Ջանամեջայան վրդովվում է և սկսում փնտրել հարմար տնային քուրմի, որը կարող է հեռացնել իր մեղքերի հետևանքները ։
Մահաբհարաթայի երկրորդ գրքում՝ Սաբհապարվայում, Սարաման հիշատակվում է Բրահմային երկրպագող աստվածների շարքում ։
Մահաբհարաթայի երրորդ գրքում՝ Արանյակապարվայում, Մարկանդեանհիշատակում է Սարամային պատերազմի աստծո՝ Սկանդայի մայրերի շարքում, որոնք, հայտնվելով բազմաթիվ կերպարանքներով, ոչնչացնում են մարդկային սերնդին՝ մինչև նրանց տասնվեց տարեկան դառնալը։ Ըստ Մարկանդեայի՝ շների աստվածային նախահայր Սարաման սպանում է մարդու երեխային դեռ մոր արգանդում ։
Նախավերջին՝ տասնյոթերորդ գրքում, հին հնդկական էպոսի գլխավոր հերոսի կերպարում կրկին տեսնում ենք շանը, ով, ինչպես պարզվում է ավանդազրույցի վերջում, արդարադատության աստված Դհարման է ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հնդկական գրականություն
Չուբուկարան (գյուղ, Բելեբեևսկի շրջան)
Չուբուկարան (Чубукаран, Сыбыҡаран), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 116 մարդ։
Քելչիբաբա
Քելչիբաբա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մոշխմհատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Ասկերանի շրջան)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Մոշխմհատ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 26 հուշարձան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ասկերանի շրջանի հուշարձանների ցանկեր
Լիսոգորկա (գյուղ, Ժմերինկայի շրջան)
Լիսոգորկա (Лисогірка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Ժմերինկայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Ժմերինկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Զեմո Կրիխի
Զեմո Կրիխի (ზემო კრიხი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Ամբրոլաուրի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1000 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ամբրոլաուրից հեռու է 5 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 30 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ամբրոլաուրի շրջան
Քսենյան՝ Ֆեոդորի սիրելի կինը
«Քսենյան՝ Ֆեոդորի սիրելի կինը» («Ксения, любимая жена Фёдора»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վիտալի Մելնիկովը 1974 թվականին։
Սյուժե
Ամուսինները տասնհինգ տարի շարունակ թափառել են շինհրապարակներում՝ սպասելով սեփական բնակարանի։ Վերջապես ընտանիքին տրվում է առանձին բնակարան, և Քսենյան երեխայի է սպասում։ Սակայն ի հայտ են գալիս նոր խնդիրներ։
Ստեղծման պատմություն
Մելնիկովի հիշողությունների համաձայն՝ նա սկսել է նոր ֆիլմի նկարահանումները նախորդի՝ «Բարև և մնաս բարով» ֆիլմի ավարտից անմիջապես հետո։ Սցենարը, որը գրել է Ալեքսանդր Գելմանն իր կնոջ հետ համահեղինակությամբ, պատմում էր հերոսուհու մասին, որը շինհրապարակի ֆոնին պատրաստվում է երեխայի ծնունդին, և դա նրա համար դառնում է ամենակարևորը կյանքում։ Ռեժիսորը Մեշչերյակովային ընտրել է այն պատճառով, որ նրա մեջ տեսել է «խելացի, նուրբ զգայունությամբ մարդու»։ Հերոսուհու ամուսնու դերի համար նա վերցրել է Լյուբշինին, որը կասկածում էր, որ կկարողանա խաղալ «ժլատի», և ռեժիսորն էլ վախենում էր, որ կհաղթի հերոսի ռոմանտիկական «լուսապսակը», որը Լյուբշինի շուրջ ձևավորվել էր «Վահան և սուր» ֆիլմից հետո։ Նկարահանումները տեղի են ունեցել Հայաստանում՝ ԱԷԿ-ի կառուցման ժամանակ։
Մելնիկովն այն ժամանակ նկատել է, որ իր ֆիլմերում՝ «Մայրիկն ամուսնացել է» մինչև «Քսենիան...», ձևավորվել է «կանանց դիմանկարների և ճակատագրերի կինոպատկերասրահ», որը նա որոշել է համալրել նաև հետագայում։
Քննադատություն
Քննադատ Վ. Սոլովյովը «Искусство кино» ամսագրում նշել է, որ արտադրական ֆոնը՝ Հայկական ԱԷԿ-ի շինարարությունը, ֆիլմում օգտագործվել է գեղարվեստական, այլ ոչ թե դեկորատիվ նպատակներով։ Գովելով Մեշչերյակովայի և Լյուբշինի ճշգրիտ խաղը՝ նա նախապատվությունը տալիս է Դուրովի խաղին, քանի որ արտադրական կոնֆլիկտը, ինչպես պարզվում է, ավելի հետաքրքիր է, քան գլխավոր հերոսների մանր ընտանեկան կոնֆլիկտը։ Սոլովյովը ֆիլմը համեմատում է «Դրամական պարգև» («Премия») «սկզբունքային» ֆիլմի հետ (նույնպես նկարահանվել է Գելմանի սցենարով) և կարծում է, որ «Քսենյան՝ Ֆեոդորի սիրելի կինը» փոխզիջումային ֆիլմ է, որը «խրված է ընտանեկան իդիլիայի և հրապարակախոսական էսսեի միջև»։
Քննադատ Վ. Դյոմինը «Սովետսկի էկրան» ամսագրում կշտամբում է հեղինակներին, որ հետաքրքիր մտահղացված այս ֆիլմը կիսատ է մնում՝ հավելելով, որ այն, այնուամենայնիվ, ավելի լավ է, քան «տպավորիչ ավարտը մեկ այլ օպերայից»։
Գրականություն
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:1974 ֆիլմեր Կատեգորիա:Վիտալի Մելնիկովի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Մկրտիչ Ասլանյան
Մկրտիչ Սերոբի Ասլանյան, հայ արձակագիր, լրագրող, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1931 թվականից։
Կենսագրություն
Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Բուլանըխ գավառի Կոփ գյուղում։ 1915 թվականին ընտանիքի հետ գաղթել է Արևելյան Հայաստան։ 1930 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի հայկական բանֆակը։ Հետո սովորել է Թիֆլիսի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, բայց այստեղ ուսումը կիսատ է սովորել։ 1923-1928 թվականներին որպես կառուցող բանվոր աշխատել է Ղարաքիլիսայում (այժմ՝ Վանաձոր), ապա Թիֆլիսում։ 1928-1935 թվականներին աշխատել է «Պրոլետար» թերթում (Թիֆլիս) որպես գյուղբաժնի վարիչ, 1935-1941 թվականներին՝ Վրաստանի ռադիոկոմիտեում որպես հայկական հաղորդումների խմբագիր։ 1930-1932 թվականներին եղել է պրոլետգրողների միության հայկական մասնաճյուղի առաջին քարտուղարը։ 1941-1945 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ Եղել է Անդրկովկասյան ռազմաճակատի «Լենինյան դրոշ» թերթի զինթղթակիցը։ 1956 թվականին նորից աշխատանքի է անցել Վրաստանի ռադիոկոմիտեում որպես հայկական հաղորդումների գլխավոր խմբագիր։ Այստեղ աշխատել է մինչև 1972 թվականը, ապա անցել է կենսաթոշակի։ Միաժամանակ, 1955-1958 թվականներին եղել է Վրաստանի գրողների միության հայկական մասնաճյուղի նախագահը։
Ռուսերեն լույս է տեսել նրա «Քողարկված հետքերով» (Թբիլիսի, 1957), «Առաջին ժպիտը» (Մոսկվա, 1975), վրացերեն՝ «Եղբայրություն» (Թբիլիսի, 1958), «Քողարկված հետքերով» (Թբիլիսի, 1966) գրքերը։ Մահացել է Թբիլիսիում։ Նրա քրոջ ծոռները շատ անապահով վիճակում ապրում են հանրակացարանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Աստերոիդների ցանկ (274701-274800)
Աստերոիդների ցանկ (274601-274700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (274801-274900)
Մուսթայ Քարիմ
Մուսթայ Քարիմ (Մուսթաֆա Սաֆիչ Քարիմով, ), բաշկիր խորհրդային բանաստեղծ։ Բաշկիրական ԻԽՍՀ ժողողովրդական բանաստեղծ (1963)։ ԽՄԿԿ անդամ 1944-ից։
Կենսագրություն
Ավարտել է Բաշկիրիայի մանկավարժական ինստիտուտը (1940)։ 1941-1945-ի Հայրենական պատերազմի հերոսականությունն ու ողբերգականությունն է արտացոլված «Դեկտեմբերյան երգ» (1942), «Ուլմասբայ» (1942–1944), «Սև ջրեր» (1961) պոեմներում և քնարական շատ բանաստեղծություններում։ Ետպատերազմյան տարիներին երգել է բաշկիր ժողովրդի աշխատանքային կյանքը։ Քարիմի ժամանակակից պոեզիան բնորոշվում է սոցիալ–փիլիսոփայական մոտիվների խորացմամբ («Գետերը զրուցում են», 1961, «Երբ վերադարձան կռունկները», 1964 և այլ գրքեր)։ Քարիմը հեղինակ է նաև «Հարսանիքը շարունակվում Է» (1947), «Աղջկա առևանգումը» (1959), «Լուսնի խավարման գիշերը» (1964, Կ․ Ա․ Ստանիսլավսկու անվան ՌՍՖՍՀ պետական մրցանակ, 1967) և այլ պիեսների։ Գրել է նաև մանուկների համար։ Բաշկիր․ ԻԽՍՀ պետական մրցանակ՝ Սալավաթ Ցուլաևի անվանմամբ (1967)։ Պարգևատրվել է Լենինի և հինգ այլ շքանշաններով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բաշկիր բանաստեղծներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ Կոնստանտին Ստանիսլավսկու անվան պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ Կատեգորիա:Բաշկիր գրողներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
(1464) Արմիստիցիա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,007969 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8592 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1567 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1905,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188927 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,56° անկյուն։
Գրաբովսկի (Զիմովնիկի շրջան)
Գրաբովսկի (Грабовский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանում։ Մտնում է Կիրովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանի բնակավայրեր
Նավասարդ
Նավասարդ, Հայկական տոմարի առաջին ամիս։ Կազմված է «նավ» (նոր) և «սարդ» (տարի) բառերից և նշանակում է «նոր տարի»։ Նավասարդ ամիսն ունեցել է 30 օր, սկսվել է օգոստոսի 11-ին և վերջացել սեպտեմբերի 9-ին։ Հին հայերի համար Նավասարդի 1-ը (օգոստոսի 11-ը) եղել է ժողովրդական խրախճանքների տոն ։
Տարվա գաղափարը և սկիզբը
Տարին ժամանակի սահմանն է, որը վերցրած է բնությունից։ Դա այն ժամանակաշրջանն է, որի ընթացքում Երկիր մոլորակը կատարում է մի լրիվ պտույտ Արեգակի շուրջը։ Երկրի կատարած շրջապտույտը հավասար է 934 միլիոն կիլոմետրի, որն անցնում է մեծ արագությամբ, եթե հիշենք, որ մեկ վայրկյանում անցնում է 30 կիլոմետր։
Տարվա գաղափարը առաջին անգամ ծագել է Հին Արևելքի մշակութային կենտրոններից մեկում՝ Եգիպտոսում։ Այն կապվել է Նեղոս գետի վարարման հետ։ Դրանով էր պայմանավորված եգիպտացիների կյանքը, երկրագործական աշխատանքները։ Նեղոսի վարարման սկիզբը համընկնում էր Սիրիուս աստղի երևալուն։ Եվ ահա այդ աստղի և Նեղոսի վարարման միջև ընկած ժամանակաշրջանն էլ կոչեցին տարի։
Չնայած տարի հասկացությունը ծնվել է Հին Եգիպտոսում, այն էլ այն ժամանակվանից, երբ սկսվեց գոյություն ունենալ թվականություն, բայց տարբեր ժողովուրդներ տարբեր ամիսներ են համարել տարվա առաջին ամիսը, և տարբեր է եղել նրանց նոր տարին։
Այսպես, օրինակ, հին պարսիկների նոր տարին սկսվում էր գարնան օրահավասարից և կոչվում էր «վարդի և գինու» օր։ Հետագայում այն ընդունվեց մուսուլմանական աշխարհի կողմից և ստացավ «Նովրուզ» անունը, որը այսօր էլ նշում են մեծ շուքով։
Հայերի մոտ տարվա առաջին ամիսը օգոստոսն էր և կոչվում էր Նավասարդ։
Նման բազմազանությունը ժողովուրդների տնտեսական ու մշակութային փոխհարաբերություններում դժվարություններ էր առաջացնում։ Ուստի XVI դարի վերջերից սկսած (1582 թ.), որոշվեց նոր տարվա սկիզբը համարել հունվարի մեկը։ Հենց այդ բանն էլ դրվեց մեր ներկա օրացույցի հիմքում։ Տարեգրության մեջ, ժամանակի ընթացքում ստեղծվել էին երկու տոմարներ, որոնք հիմնվում էին աստղաբաշխական հաշիվների վրա։ Դրանցից մեկը կոչվում էր Հին կամ Հուլյան, մյուսը՝ Նոր կամ Գրիգորյան։
Նոր տոմարը մտցվել է Հռոմի պապ Գրիգոր XIII-րդի կողմից, Հուլյան օրացույցի փոխարեն։ Այդ երկու տոմարների միջև եղած տարբերությունը կազմում է տասներեք օր։
Այսպիսով, հունվարի մեկը Նոր տարվա սկիզբը համարելը բնավ էլ պատմական իրադրության հետ չի կապվում և ընդունված է պայմանականորեն։ Բայց ժամանակի ընթացքում այն ավանդույթի ուժ ստացավ։ Այդ օրը, որը այսօր մեզ համար այնքան հարազատ ու անփոխարինելի է դարձել, ունի համեմատաբար նոր պատմություն։
Չնայած միջազգային մասշտաբով հունվարի 1–ը պաշտոնապես ընդունված է Նոր տարի, բայց Միջին և Մերձավոր Արևելքի մի շարք երկրներում (Իրանում, Աֆղանստանում, արաբական մի քանի երկրներում) շարունակում են պահպանել իրենց ավանդական նոր տարին։
Նավասարդի պատմությունը
Նավասարդ անունը պարթև-իրանական ծագում ունի և կազմված է երկու բառից՝ նավա-նոր և սարդ-տարի, այսինքն՝ Նոր տարի։
Նավասարդը ամռան վերջին ամիսն է, «ոսկե աշնան» նախադուռը։ Նավասարդի օրերին հասնում են հայկական հողի ու ջրի բարիքները՝ խաղողն ու տանձը, դեղձն ու ձմերուկը։
Տոնակատարությունը
Նավասարդյան օրերը հայերը տոնում էին առանձին շուքով, որը համարվում էր ամենահանդիսավոր ու ուրախալի տոնը։
Նոր տարին սկսվում էր նավասարդի (օգոստոս) մեկից և տևում մեկ շաբաթ։
Հայկական բոլոր ընտանիքներում Նավասարդը դիմավորում էին մեծ խրախճանքով։ Այդ օրը յուրահատուկ կերակուրներ և ուտելիք էին պատրաստում։ Ճոխ սեղան էին բացում և ընտանիքի բոլոր անդամներն ուրախությամբ էին դիմավորում Նավասարդը։
Կար նաև տոպրակ կախելու սովորությունը։ Երդիկներից կախում էին գույնզգույն գուլպաներ, այն ակնկալությամբ, որ դրանց մեջ Նոր տարվա նվերներ կհայտնվեն։
Նավասարդյան օրերը կրում էին փաստորեն ազգային–ժողովրդական բնույթ։ Իշխում էին զվարճությունը, տոնահանդեսները, երգն ու պարը։ Մեծարում էին Անահիտ ու Աստղիկ աստվածուհիներին, ինչպես նաև Վահագն դյուցազնին, որոնք ժողովրդի մոտ բարի համբավ ունեին։
Տոնակատարության վայրերը
Պատմական Հայաստանում Նոր տարին կրում էր համաժողովրդական բնույթ, որին մասնակցում էին ամբողջ ազգի ներկայացուցիչները։ Այդ տոնը նշվում էր նախ Բագավանում և ապա Աշտիշատում։ Այդ տեղերում տարեմուտին, նավասարդ ամսի սկզբին մեծ խրախճանքներ ու տոնախմբություններ էին լինում։
Հին հայերի մոտ ջրի և գետի նկատմամբ եղել է պաշտամունք։ Առավել նվիրական գետ է համարվել Արածանին։ Նրա նկատմամբ եղած պաշտամունքը արտահայտվում էր նաև այն բանով, որ նրա ափին էին գտնվում հայոց նշանավոր դիցավանները՝ Բագավանն ու Աշտիշատը։
Նշման արարողությունը
Նավասարդի օրերին Բագավանը հանդիսավոր տեսք էր ստանում։ Տոնակատարությանը ներկա էր լինում թագավորն իր շքախմբով։ Դուրս էր բերվում նաև բանակը։
Պատմում են, որ մինչև հարյուր քսան հազար զինվորականներ էին մասնակցում։ Այդ օրը Արածանիի ափին կարելի էր տեսնել գույնզգույն վրաններ, գետափն ստանում էր վրանաքաղաքի տեսք՝ տարածվելով դաշտերի և բլուրների վրա։ Վրանների մեջ շքեղագույնն էր ոսկեդիպակ վրանը, որը թագավորինն էր, ապա աչքի էին զարնում նախարարների վրանները, որոնք մեկը մյուսից գեղեցիկ էին։ Ուխտավորների բազմության մեծ մասը ժամանակը անց էր կացնում ծառերի տակ։ Ի դեպ, հնում Բագրևանդը, այդ թվում նաև Բագավանը ծառազարդ են եղել, որը հետագայում կտրատեցին նվաճողները։
Ուխտավորները զոհաբերության համար բերում էին խոյեր, աղավնիներ, խոշոր եղջերավոր անասուններ, որոնց եղջյուրները ներկում էին զանազան գույներով։ Գիշերները խարույկ էին վառում, որոնց բոցերի վրայով ցատկում էին երեխաները և պատանիները, չար ոգիներից ազատ լինելու համար։
Նավասարդյան տոնի առթիվ հավաքված բազմությունը իր հետ բերում էր նաև տարվա պտուղների առաջին բերքը։ Այդ ժամանակ կատարվում էին մեծահանդես արարողություններ, տեղի էին ունենում ձիարշավներ, եղջերուների վազք և բաց էին թողնում հազարավոր աղավնիներ։ Նավասարդի կամ Ամանորի աստվածը հայ դիցաբանության մեջ համարվում էր պտուղների պահապանը և մարդկանց կերակրողը։ Նրա արձանը գտնվում էր Բագավանում, որը, ինչպես ասվեց, հեթանոս հայերի նշանավոր ուխտատեղիներից մեկն էր։ Այստեղ կառուցված էր մի առանձին հյուրանոց, ուր պատսպարան էին գտնում և կերակրվում օտարական անցորդները և եկվոր ուխտավորները։
Ամանորը կոչվում է նաև «կաղանդ», որը հունարեն լեզվից է և նշանակում է «ամսագլխի օր», «ամսագլուխ», «ամսամուտ»։ Ժամանակի ընթացքում ամանոր, կաղանդ և տարեմուտ հասկացությունները նույն իմաստը ստացան։
Նավասարդյան խրախճանքի օրերին ամենահետաքրքիրը երգն ու պարն էր։ Տեղի էին ունենում նաև մրցումներ, ու մարզիկները ցուցադրում էին իրենց բազկի, մտքի ու հոգու կարողությունները։
Ո՞վ կտա ինձ ծխանի ծուխը Եվ առավոտը նավասարդյան, Եղնիկների վազելը և եղջերուների վարգելը, Մենք փող էինք փչում և թմբուկ զարկում... Ինչպես օրենքն էր թագավորների։
Կազմակերպվող խաղերը
Աշտիշատում հունական օլիմպիական խաղերի նմանությամբ կազմակերպվում էին մրցություններ։ Այստեղ նույնպես մարզական խաղերի ժամանակ երիտասարդները ցուցադրում էին իրենց բազկի, մտքի և հոգու կարողությունները։
Մրցությունների ժամանակ բանաստեղծը իր հորինած երգն էր արտասանում կամ երգում, երաժիշտը իր բամբիռն էր նվագում, ըմբիշը բազուկների զորությունն էր ցուցադրում, արհեստավորը իր պատրաստած ընտիր գործերը, գյուղացին՝ իր հողի ճոխ բարիքները։ Մրցություններում հաղթողներին վարդերից վառվռուն պսակներ էին հանձնում և օծում վարդաջրով։ Աղավնիներ էին բաց թողնում և իրար վրա վարդաջուր շաղ տալիս։ Ընդհանրապես զարդարվում էին վարդերով։ Այստեղից էլ Վարդավառ, որը նշանակում է վարդերով զարդարվել։ Կազմված է վարդ և վառ բառերից։ Վառ բառը տվյալ դեպքում գործածվում է փայլուն, պայծառ իմաստով։ Մեր հեթանոս պապերից, նավասարդի օրերից մեզ հասավ Վարդավառի ավանդույթը։ Հատկապես իրար վրա ջուր շաղ տալու սովորությունը։
Հեթանոսական տոների փոխարինումը քրիստոնեականով
Ինքնին հասկանալի է, որ չորրորդ դարում քրիստոնեության մուտքը Հայաստանում չէր կարող վերացնել ժողովրդի մեջ արմատացած ու դարերով սրբագործված հեթանոսական շատ ավանդույթներ, ժողովրդական շատ տոներ պահպանվեցին, դրանց որոշ չափով տրվեց նոր բովանդակություն։ Ժողովուրդը շարունակեց պահել իր խրախճանքները, թմբուկն ու զուռնան, երգն ու պարը։ Զոհին փոխարինեց մատաղը, կրակ վառելու փոխարեն մոմ վառելը և այլ ավանդույթներ։
Այնպես որ ջրի հետ կապված հեթանոսական սովորությունը պահպանվեց ժողովրդի մոտ։ Վարդավառին ամենուրեք, իրար վրա ջուր, են շաղ տալիս։ Ինչպես տեսնում ենք Վարդավառի ավանդույթը ունի շատ վաղ պատմություն և կապված է պատմական Հայաստանում նշվող նավասարդյան աշխարհախումբ տոնակատարության հետ։
Ջրի պաշտամունքը
Ջրի պաշտամունքի հետ է կապված այն, որ շատ աղբյուրներ սրբագործվել և դարձել էին ժողովրդի համար ուխտատեղի։ Հայաստանում գրեթե գավառ չի եղել, որ չունենա իր «Կաթնաղբյուրը» կամ «Լուսաղբյուրը»։ Այդպես էին կոչում այն աղբյուրները, որոնց ջուրը ժողովուրդը համարել է մաքրիչ, առողջացուցիչ և զովացուցիչ։ Ժողովուրդը այդ տեղերը դարձրել էր ուխտատեղի։ Մեզ հայտնի է նաև ժողովրդական էպոսի ավանդությունից այն, որ Սասունցի Դավիթը Կաթնաղբյուրից է ջուր խմել և հզորացել։
Ուխտատեղի են դարձել Արևմտյան Հայաստանում նաև շատ գետեր, որոնցից հիշվեց Արածանին (Բագրևանդում), իսկ Կոգովիտ գավառում էլ այդպիսին համարվում էր, Գետ–Վարդանը, որի հետ մի գեղեցիկ ավանդություն է կապված։ Պատմում են, որ Վարդան Մամիկոնյանը իր բանակով պարսիկների դեմ Ավարայրի դաշտ գնալու ժամանակ, անցնելով այս տեղից, ճանապարհին ջուր չի գտնում։ Ամբողջ զորքը ծարավից ուժասպառ եղած, չի կարողանում շարունակել ճանապարհը։ Վարդանը ծնկաչոք աղոթում է և այդ աղոթքից աղբյուրներ են բխում ու հագեցնում զորքի ծարավը։ Այդ աղբյուրներն էլ միախառնվելով կազմում են գետ, որը հայերը Վարդանի անունով կոչում էին Գետ-Վարդան։
Հետաքրքիր փաստեր
1788 թվականին հնդկահայ հասարակական գործիչ Շահամիր Շահամիրյանի կողմից հրատարակած Հայաստանի սահամանդրաության նախագծում՝ Որոգայթ փառացում, 103-րդ հոդվածում նա հետևյալ կերպ է պատճառաբանում Հայաստանոմւ Հայկյան տոմարի հրաժարվելը. Հայ ազգի կյանքում ընդունված էր, որ տարեմուտն ընկնում է նավասարդ ամսի մեջ, որը չի համապատասխանում տարվա չորս եղանակներին ու ցուցի չի տալիս՝ ոչ գարնան, ոչ ամռան, ոչ աշնան և ո՛չ էլ ձմռան սկիզբը, այ պատճառով էլ հայոց ամսանուններն իրենց նշանակությունը պահպանել են հայոց մեջ եղած բազում գրքերի հավաստման համար միայն։ Իսկ մեր տարեմուտն սկսվում է հունվարի վեցին՝ մեր Տեր Տեր Փրկիչ Քրիստոսի Ծննդյան և Հայտնության տոնի օրը, և հայոց ամսանուններն էլ հիշվում են ըստ [անցյալում ունեցած] գործածության:
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայկական տոմար Կատեգորիա:Ամիսներ
Ալերյոդ (կոմունա)
Ալերյոդ (Allerød Kommune), դանիական կոմունա Հովեդստադեն մարզի կազմում։ Մակերեսը 67,44 կմ² է, ինչը կազմում է Դանիայի ընդհանուր մակերեսի 0,16 %-ը առանց Գրենլանդիայի և Ֆարերյան կղզիների։ 2008 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ բնակչության թիվը 23493 է (տղամարդիկ՝ 11597, կանայք՝ 11896, օտարերկրյա քաղաքացիներ՝ 913)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դանիայի կոմունաներ
Առէջ
Առէջ (Stamen), ծաղկի փոշին արտադրող գեներատիվ արական օրգան։
Կառուցվածք
Հասուն առէջը մեծ մասամբ կազմված է փոշանոթից, կապից և առէջաթելից։ Փոշանոթը հաճախ կազմված է երկու զույգ փոշեպարկերից։ Փոշանոթի ֆիզիոլոգիական ֆունկցիան այն է, որ նրա մեջ կատարվում է ծաղկափոշու զարգացումը և ձևավորումը։
Զարգացում
Առէջն առաջանում է ծաղկակիր ընձյուղի աճման կոնի թմբիկից։ Առէջային մերիստեմատիկ սաղմնային թմբիկը սկզբում միանգամայն միատարր է, բայց նրա հետագա աճման ժամանակ դիֆերենցում է կատարվում։ Հանդես է գալիս պրոկամբիալ խուրձը, որը սկիգբ է տալիս կապի միջով անցնող խրձին։ Փոխադրող խուրձն ունի սպիրալային անոթներ և թույլ արտահայտված մաղանման խողովակներ։ Փոշանոթը կազմված է կապով միացած երկու փոշեպարկերից։ Զարգացման առաջին ստադիայում նա ծածկված է վերնամաշկով որի արտաքին պատերը կուտինիզացված են, նրա պարունակությունը կազմում է պարենքիմային մեզոֆիլը, իսկ կենտրոնում անցնում է փոխադրող խուրձը ։ Փոշեսկզբնակների ամբողջությունն անվանվում է փոշեհատիկ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բույսի անատոմիա Կատեգորիա:Բույսի բազմացում Կատեգորիա:Ծաղիկ
Մետաղադրամ
Մետաղադրամ, փոքր, տափակ, (սովորաբար) կլոր մետաղի կամ պլաստմասսայի կտոր է, որը հիմնականում օգտագործվում է որպես փոխանակման միջոց կամ օրինական վճարամիջոց։ Նրանք ստանդարտացված են քաշով և արտադրվում են մեծ քանակությամբ դրամահատարանում՝ առևտրի դյուրացման նպատակով։ Դրանք առավել հաճախ թողարկվում են կառավարության կողմից։