cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռուս-պարսկական պատերազմ (1804-1813)
Գրականություն
Կատեգորիա:19-րդ դարի պատերազմներ Կատեգորիա:Ռուս-պարսկական պատերազմ (1804-1813) Կատեգորիա:Վրաստանի ռազմական պատմություն Կատեգորիա:19-րդ դարը Վրաստանում Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության պատմություն Կատեգորիա:Արցախի պատմություն
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա 1994–1995
Չեմպիոնների Լիգա 1994–95 Եվրոպական գավաթի 40-րդ մրցաշրջանն էր, որում հաղթեց Այաքսը՝ եզրափակչում պարտության մատնելով գործող չեմպիոն Միլանին 1–0 հաշվով ։ Այաքսը հաղթեց մրցաշարում առանց պարտության։
Եզրափակիչը կայացավ Վիեննայի Էռնստ Հապպել մարզադաշտում 1995 թվականի մայիսի 24-ին, խաղը դիտում էին 49 730 հանդիսական։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցաշրջաններ Կատեգորիա:1994 ֆուտբոլում Կատեգորիա:1995 ֆուտբոլում
Մոնաստիրկա (գյուղ, Ալթայսկի շրջան)
Մոնաստիրկա (Монастырка), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ալթայսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1862 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ալթայսկի շրջանի բնակավայրեր
Գորկի (գյուղ, Օկուլովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Լենե Մառլին
Լենե Մառլին (Lene Marlin, ), նորվեգացի փոփ երգչուհի և երգերի հեղինակ։
Կարիերա
Սկզբնական շրջանում Մառլինն իր հեղինակային երգերը ձայնագրել է ընկերների և հարազատների համար։ 1997 թվականի ամռանը NRK-ի կողմից ձայնագրել է ձայներիզ, որն էլ դարձել է երգչուհու կարիերայի սկիզբը։
1998 թվականի հոկտեմբերի 12-ին լույս է տեսել Մառլինի առաջին սինգլը՝ «Unforgivable Sinner» անվանումով։ Երգն արագորեն գրավել է նորվեգական հիթ-շքերթների ամենաբարձր հորիզոնականը ավելի քան ութ շաբաթ։ Սինգլը նաև Նորվեգիայում ամենաարագ գնվածն է համարվել։
Լենե Մառլինի երկրորդ սինգլը՝ «Sitting down here», հիթ է դարձել Եվրոպայի մի շարք երկրներում։ Երգչուհու առաջին ալբոմը՝ «Playing My Game», տպագրվել է 2.5 միլիոն տպաքանակով՝ Եվրոպայում ձեռք բերելով պլատինե կարգավիճակ։ 1999 թվականին MTV-ի կողմից Մառլինը ճանաչվել է սկանդինավյան լավագույն երգչուհին։
2003 թվականին երգչուհին թողարկել է իր երկրորդ ալբոմը՝ «Another Day»: Նոր ալբոմի առաջին սինգլը՝ «You Weren’t There», զբաղեցրել է Նորվեգիայի և Իտալիայի հիթ-շքերթների առաջին հորիզոնականները։ Առաջին ալբոմի հաջողությունը Մառլին չի կարողացել կրկնել այս անգամ. այն սահմանափակվել է 1 միլիոն վաճառքով։
2005 թվականին Մառլինը թողարկել է իր երրորդ ալբոմը՝ «Lost In A Moment», որի առաջին սինգլը «How would it be» երգն է։
2009 թվականին դուրս է եկել հեղինակի չորրորդ ալբոմը՝ «Twist the Truth» անվանումով։
Սկավառակագրություն
Ալբոմներ
Սինգլներ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Նորվեգացի փոփ երաժիշտներ
Հայաստան (օրաթերթ) (այլ կիրառումներ)
Այս անունով կան հետևյալ օրաթերթերը.
Ռուսաստանի օրհներգ
Ռուսաստանի պետական օրհներգը (Государственный гимн Российской Федерации, նրա պաշտոնական պետական խորհրդանիշերից է՝ դրոշի և զինանշանի հետ մեկտեղ։
Օրհներգի տեքստը
Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:Ստեղծագործություններ դաշնամուրի համար Կատեգորիա:Ռուսերեն երգեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն (1992–ներկա)
Մետալուրգ (մարզադաշտ, այլ կիրառումներ)
«Մետալուրգ» մարզադաշտ հասկացությունը կարող է վերաբերել.
Հայաստան (թերթ, Երևան)
«Հայաստան» օրաթերթ, լույս է տեսել 1920 թվականի դեկտեմբերի 5-ին։ Մինչև 1921 թվականը կոչվել է «Կոմունիստ», 1921-1940 թվականներին՝ «Խորհրդային Հայաստան», 1940-1989 թվականներին «Սովետական Հայաստան», 1989 թվականին՝ «Խորհրդային Հայաստան», 1990 թվականից՝ «Հայաստան»։ Թերթը խմբագրել են շուրջ 24 հոգի, նրանք են՝
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայաստանի օրաթերթեր Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ օրաթերթեր Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Մարիպոսա շրջան (Կալիֆոռնիա)
Մարիպոսա շրջան (Mariposa County), ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգի 58 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3758 կմ² է, բնակչությունը՝ 18251 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մարիպոսա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1850 թ.։
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի շրջաններ
Աստերոիդների ցանկ (152101-152200)
Աստերոիդների ցանկ (152001-152100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (152201-152300)
|}
Չոռնի Լես (գյուղ, Լուցկի շրջան)
Չոռնի Լես (Чорний Ліс), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Թիքսինե
Թիքսինե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Օկտյաբրսկայա փողոց (այլ կիրառումներ)
Օկտյաբրսկայա փողոց անվանումը կարող է վերաբերել.
Շտեմարան (հանդես)
«Շտեմարան», հանդես, լույս է տեսել 1821-1823 թվականներին, Կալկաթայում։ խմբագիր՝ Մկրաչյան։ Լուսաբանել է գաղթավայրի առօրյան, անդրադարձել տարբեր խավերի բախումներին, սուր քննադատության ենթարկել հոգևորականներին, «ազգի հոգսերի նկատմամբ անտարբեր» մեծահարուստներին ու առևտրականներին, կոչ արել բարձր պահել ազգային ոգին, առաջնորդվել ազատագրական գաղափարներով։
Ունեցել է պրոռուսական կողմնորոշում, անդրադարձել է ժամանակի քաղաքական իրադարձություններին, մասնավորապես թուրքական բռնությունների դեմ հույն ժողովրդի ազատագրական պայքարին, քննադատել Օսմանյան պետության հայակործան քաղաքականությունը, շեշտել զինվորական գործ և քաղաքականության արվեստ սովորելու անհրաժեշտությունը։
Տպագրել է հայրենասիրական, պատմական, գրական բնույթի նյութեր, բանավիճային հոդվածներ, զրույցներ, առակներ, լուրեր, արհեստներ ու կենցաղավարություն ուսուցանող խորհուրդներ, անդրադարձել թատրոնի, հայոց լեզվի և այլ հարցերի։
Կատեգորիա:Հնդկաստանի հայկական հանդեսներ Կատեգորիա:Հայկական հայագիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Դավիթ Մուշեղյան
Դավիթ Զոհրաբի Մուշեղյան, հայ ռոք երաժիշտ, կոմպոզիտոր։ Ոստան Հայոց խմբի կիթառահար։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1968 թvվականի փետրվարի 5-ին Երևանում` շինարար-ինժեների և ուսուցչուհու ընտանիքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի ռոք երաժիշտներ Կատեգորիա:Հայ կիթառահարներ Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Նովոալեկսանդրովսկի գյուղական խորհուրդ (Սսախնովշչինսկի շրջան)
Նովոալեկսանդրովսկի գյուղական խորհուրդ  (Новоолександрівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Նովոալեկսանդրովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 2064 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 118.98 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 17.35 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 10 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1924 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ժուան Նեյվա
Ժուան Նեյվա (João Neiva), համայնք Բրազիլիայում՝ Էսպիրիտու Սանտու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Էսպիրիտու Սանտու նահանգի հարավային ափի մարզում։ Մտնում է Լինյարիս գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 16 722 մարդ՝ 2020 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 272,865 կմ2 տարածք ։ Բնակչության խտությունը՝ 61,0 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1988 թվականի մայիսի 11-ին
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էսպիրիտու Սանտու նահանգի բնակավայրեր
Կապլունովկա (գյուղ, Կրասնոկուտի շրջան)
Կապլունովկա (Каплунівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1688 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կապլունովկա գյուղում բնակվում էր 855 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5,63 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 151,87 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1688 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սքոթ Դիսիկ
Սքոթ Դիսիկ (Scott Disick, ), ամերիկացի հեռուստատեսային դեմք և բիզնեսմեն։
Վաղ կյանք
Սքոթ Դիսիկը ծնվել է 1983 թվականի մայիսի 26-ին, Նյու Յորք նահանգի Իսթպորտ բնակավայրում։ Նրա ծնողներն են Բոնի Դիսկը (մահացել է 2013 թվականին) և Ջեֆրի Դիսիկը (մահացել է 2014 թվականի) ։ Սքոթը նրանց ընտանիքի միակ երեխան էր։ Նա սովորել է Իսթ Հեմպտոն բնակավայրի Ռոս դպրոցում (Ross School), սակայն չի ավարտել ։
Կարիերա
2007 թվականից Սքոթը նկարահանվել է «Քարդաշյանների ընտանիքը» (Keeping Up with the Kardashians) ռեալիթի շոուում, որը հեռարձակվում է E! հեռուստաալիքով ։ Այդ շոուի հաջողությունից հետո, Քարդաշյանների ընտանիքի անդամների անունով ստեղծվում են մի քանի այլ ռեալիթի շոուներ, որոնցում Սքոթը նույնպես նկարահանվել է ։ 2012 թվականի դեկտեմբերին նա եղել է ժյուրի «Միսս տիեզերք» (Miss Universe) գեղեցկության մրցույթում ։
Սքոթը զբաղվում է նաև բիզնեսով։ Նա թողարկել է տղամարդկանց համար նախատեսված «Monte Carlo» արևայրուքի քսուկները ։ 2012 թվականին նա բացել է «Ryu» անվանումը կրող ճապոնական ռեստորանը Նյու Յորք քաղաքում, որը սակայն կարճ ժամանակ հետո փակվել է ։ 2015 թվականի դեկտեմբերին Սքոթը նկարահանվեց ամերիկացի երգիչ Քրիս Բրաունի «Picture Me Rollin» երգի տեսահոլովակում ։
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա 1995–1996
Եզրափակիչը կայացավ Հռոմի Օլիմպիական մարզադաշտում 1996 թվականի մայիսի 22-ին, խաղը դիտում էին 70 000 հանդիսական։
Սքոթ Դիսիկ
Անձնական կյանք
2006 թվականից Սքոթը սկսել է հանդիպել ամերիկահայ հեռուստաաստղ Քորթնի Քարդաշյանի հետ ։ Նրանք ունեն երեք երեխա՝ երկու որդի և մեկ դուստր ։ Սքոթը և Քորթնին բաժանվել են 2015 թվականի հուլիսին ։
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա 1995–1996
Սա առաջին տարին էր, երբ խմբային փուլում հաղթանակի համար սկսեց շնորհվել երեք միավոր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցաշրջաններ Կատեգորիա:1996 ֆուտբոլում Կատեգորիա:1995 ֆուտբոլում
Բենոկ շրջան (Այդահո)
Բենոկ շրջան (Bannock County), ԱՄՆ Այդահո նահանգի 44 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.883 կմ² է, բնակչությունը՝ 75.565 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Պոկատելո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1893 թ.։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները..
Կատեգորիա:Այդահոյի շրջաններ
Օձուն (գյուղ)
Օձուն, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Ալավերդի համայնքում ։
Աշխարհագրություն
Օձունը մարզկենտրոն Վանաձոր քաղաքից հեռու է 47 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։ Ծովի մակարդակից բարձր է 1125 մ։  Զբաղեցնում է 53.13 կմ² տարածք։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Գյուղի կենտրոնում են գտնվում Օձունի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին (Խաչգունդ եկեղեցի), Օձունի տաճարը (6-7 դդ.), Սուրբ Հովհաննես (Խաչգունդ) (717-728 թվականներ) և Ծիրանավոր (Ծաղկեվանք) եկեղեցիները (5-7 դդ.), Հոռոմայրի վանական համալիրը (18 դ.), Օձունի կոթող-մահարձանը (5-6 դդ.)։
Բնակչություն
Համաձայն Հայաստանի Հանրապետությունում 2011 թվականին տեղի ունեցած մարդահամարի արդյունքների՝ Օձունի մշտական բնակչությունը կազմել է 4048, առկա բնակչությունը՝ 3803 մարդ ։
Ստորև ներկայացված է Օձուն գյուղի բնակչության վիճակագրական տվյալներն ըստ տարիների.
Տնտեսություն
Բնակչությունն զբաղվում է անասնապահությամբ, բանջարաբուծությամբ և պտղաբուծությամբ։
Կրթություն
Օձուն գյուղում գործում է երկու միջնակարգ դպրոց, երկու մանկապարտեզ, արվեստի դպրոց, երեք գրադարան, հեռակա միջնակարգ և երաժշտական ութամյա դպրոցներ, մշակույթի տուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի բնակավայրեր Կատեգորիա:Լոռու մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Տաշիր գավառի բնակավայրեր Կատեգորիա:Լոռու մարզ
Իվախնովկա (գյուղ, Կրասնոպոլիեի շրջան)
Իվախնովկա (Івахнівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գորկի (գյուղ, Բերեսնյովսկոե գյուղական բնակավայր)
Գորկի (Горки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Լերթիկ (Երզնկայի գավառ)
Լերթիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Փոկա
Փոկա (ფოკა), հայաբնակ բնակավայր Վրաստանի Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետում, Փարվանա լճի ափին, պատմական Ջավախքի տարածքում։ Համայնքի բարձրությունը ծովի մակերևույթից 2040 մետր է, համայնքի հեռավորությունը շրջկենտրոն՝ Նինոծմինդայից 28 կմ է։ Փոկաին հարևան մոտակա համայնքներն են՝ Վլադիմիրովկան՝ 3 կմ դեպի արևմուտք, Ասփարան՝ 7 կմ դեպի հյուսիս արևմուտք, Տամբովկան՝ 10կմ դեպի հյուսիս, Ռոդիոնովկան՝ 9 կմ դեպի հյուսիս արևելք, Գանձա՝ 7 կմ դեպի հարավ։ Ինչպես և Ջավախքի այլ հայաբնակ համայնքները Փոկան Խորհրդային Միության փլուզումից հետո անցած տարիների ընթացքում ունեցել է բնակչության արտահոսք։ Այսպես, եթե 1991 թ. զուտ Փոկայում բնակվում էր շուրջ 2500 հայ, ապա ներկայումս գյուղում և հարևան Վլադիմիրովկա բնակավայրերում միասին բնակվում է շուրջ 1800 հայ /տնտեսությունների թիվն է՝ 330/։ Համայնքում գործում է միջնակարգ դպրոց, որն ունի շուրջ 280 աշակերտ։ Համայնքի բնակչության հիմնական զբաղմունքներն են հողագործությունն ու անասնապահությունը։ Շրջանը հարուստ է արոտավայրերով։ Բնակավայրի շրջակայքը հարուստ է պատմաճարտարապետական հուշարձաններով։
Ալաթուման
Պատմություն
Ալաթուման գյուղը հիմնադրել են Էրզրումի Գաղտառիճ գյուղից Ջավախք գաղթած գաղտառիճցիները։ 1959 թ.-ին այն կոչվել է Ալիսուբան, ունեցել է 14 տուն և հարկվել է 14.000 ակչե։  Դարձյալ Ալաիսուբան անունով այս գյուղից Մեհմեդ Իբրահիմը 1718-1719 թթ. գանձել է 26000 ակչե։ Գյուղացիների հիմնական զբաղմունքը եղել է ու մնում է հողագործությունը, այնուհետև սկսել են զբաղվել նաև անասնապահությամբ։ Գյուղացիները հիմնականում զբաղվում են կարտոֆիլի մշակությամբ։ Կան ընտանիքներ, որոնք ունեն մրգատու ծառեր ու այգիներ։
Ալաթումանի հանրային տնտեսության գաղափարը հաղթանակեց միայն 1937 թ.: Տնտեսությունը վերելք ապրեց հիմնականում 1970-1980-ական թվականներին, իսկ 1995 թ-ից սկսվեց գյուղն անկում ապրել։ Գյուցացիների ամեն մի ընտանիք ստացավ միայն 1.25-ական հա հողակտոր։ Գյուղի բնակիչների մեծ մասը հողատարածքները վերցրել են վարձակալությամբ։ 1937 թվականին գյուղի հանրայնացման օրը անհիմն ձևով գյուղից աքսորվեց Հակոբ Կուրղինյանը, որը Սիբիրում էլ կնքեց իր մահկանացուն։ Ավելի ուշ 1941 թվականի երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակից եղան նաև 120 երիտասարդ ալաթումանցիներ, որոնցից 45-ը  հերոսաբար ընկան մարտի դաշտում։ Պատերազմում  երեք որդու կորուստ ունեցավ Հայրապետ Կուրղինյանը (Անդրանիկ, Փայլակ, Վաղարշակ)։ Հավերժ փառք ընկածներին…
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին իրենց ակտիվ մասնակցություններն են ունեցել Փայլակը Չախոյան (1917 թ.), Հովհաննեսը Գալոյան և այլք։ Վերոնշյալ երկու մասնակիցներն իրենց առաքելությունները արժնապատվորեն իրականացնելուց հետո արժանացել են բազում շքանշանների Իոսիֆ Ստալինի կողմից, նույնիսկ Փ. Չախոյանը շքանշան է ստացել մեկ ռազմական օպերացիա իրականացնելու ընթացքում 7 գերմանացի սպաների սպանելու համար, սակայն դժբախտաբար վիրավորվում է 2 տեղից, ոտքից և ուսից այդպես էլ վերադառնում հայրենի տուն` Ալաթուման։
Կյանքն ապացուցել է, որ մարդ-արարածը ի վիճակի է հաղթահարելու ճակատագրի մատուցած բոլոր տեսակի դառնություններն ու դժվարությունները։ Ալաթումանցիներն էլ կարողացան հաղթահարել իրենց բաժին ընկած բազում դժվարություններ, համառ ու քրտնաջան աշխատանքի շնորհիվ հասնել տնտեսական վերելքի։ Դա եղավ 1960-1970-ական թվականներին. փոխվեց մարդկանց կենցաղն ու ապրելակերպը, կառուցվեցին տուֆակերտ  և լուսավոր բնակարաններ (շինարար Խաչիկ Չախոյանի 1930-2009 թթ. կողմից), մարդիկ ձեռք բերեցին  անձնական օգտագործման մեքենաներ, բնակարաններում բացվեցին հեռուստացույցների կապույտ էկրանները, գյուղում կառուցվեց դպրոցի տիպային երկհարկանի (1976-1978 թթ.) շենք` 400-450 աշակերտի համար։
Ալաթումանը դասվում է Ախալքալաքի գավառի այն գյուղերի շարքին, որոնք տուժեցին 1895 թ. դեկտեմբերի 19-ի աղետալի երկրածարժի հետևանքով։ Գյուղի տներից 15-ը փլվեց, զոհվեց 4 բնակիչ։ երկրաշարժը վնասեց նաև գյուղի Սբ. Երրորդություն եկեղեցուն, որն այսօրվա դրությամբ դեռ կանգուն է։ Մեծ բանահավաք Ե. Լալայանը իր «Ջավախք» ուսումնասիրության մեջ (էջ 50) հիշատակել է Ալաթուման գյուղի սահմանների բլրակների միջև գտնվող Արնքատեր անունով լճի մասին։ Լիճը այդպես է կոչվել` նրա մեջ մի հոտաղ տղա խեղդվելու պատճառով։
Ալաթուման գյուղի հնադարյան լինելու փաստը ապացուցվում է Ժամի աղբյուրով, Մեծ քարանձավով ու Հին գերեզմանատնով: Ալաթումանի շրջակայքում գոյություն են ունեցել հին գերեզմանատներ, որոնք ավերվել են ու վերացել։ Այժմ պահպանվում են մի քանի խաչքարեր (2012 թ)։ Ալաթումանցիները Գաղտառիճից գաղթելով Ջավախք, իրենց հետ բերել են մի ձեռագորշ դրոշակ, որի վրա ասեղնագործած են եղել` «Ի գյուղն Գաղտառիճ» բառերը։ գաղթականների ասելով դա Աստղիկ Մակարյանի  ձեռքի գործն է  եղել, որը երկար ժամանակ պահվել է  Սահակ Պետրոսյանի տանը։ Այս տանը պեհելիս են եղել նաև Նարեկ ու մի քանի կրոնական գրքեր։
Գյուղն ունի, ընդհանուր առմամբ, 7 աղբյուրներ` Մեծ աղբյուր, Փոքր աղբյուր, Ժամի աղբյուր, Վավարենց աղբյուր: Մնացածները աննշան են։ Մի հորդառատ աղբյուր էլ կա գյուղից կես կիլոմետր հեռավորության վրա, որը կոչվում է Միմինեթ։ Այս աղբյուրից ջուր են տարել հարևան Կաջո գյուղն ու Ալաթումանի բնակիչների մի մասը։ Ալաթումանցիների մյուս մասը խողովակներով խմելու ջուր են քաշել հարևան Բեժանո գյուղից (մոտ 3,5-4 կմ երկարությամբ)։
Տեսարժանիքներ
Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի (Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի), որը գյուղացիների օժանդակությամբ կառուցել է տերտեր Արոյանը՝ 1830-ական թվականներին, վերանորոգվել է 1856 թվականին, սակայն տուժել է 1895 թվականի դեկտեմբերի 19-ի երկրաշարժից։ Եկեղեցին վերջին անգամ վերանորոգվել է 2013 թվականի հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին գյուղի բարերար Ալիկ Մակարյանի հովանավորությամբ, որից հետո այն սկսել է գործել։ Այս եկեղեցին քարաշեն, փայտածածկ, արևմտյան ճակատում միակ մուտքով, նույն ճակտոնի գագաթին զանգակատնով ու խաչքարով ուղղանկյունաձև կառույց է։ Բացի արևմտյան ճակատից և լուսամուտներից, որոնք սրբատաշ քարից են, մնացած հատվածները անմշակ քարից են։
Բնակչություն
Ալաթումանի բնակչությունը մինչև ԽՍՀՄ-ի փլուզումն ուներ մոտ 1300 բնակիչ և 370 կառույց, որից 360-ը բնակելի տներ են։ Գյուղն ուներ նաև Ջրաղաց, Հարսանյաց տուն, Փուռ, Բուժկետ, 2 դպրոց`Ալաթումանի հին ու նոր դպրոցներ և այլ կառույցներ։ Հին դպրոցը, որը 1960-ականներին դարձավ մշակույթի կենտրոն, որտեղ գյուղացիները գնում էին սովորելու հայկական ավանդական քոչարի՝ պարը կոչվում է«Երկուս գնա, մեկ արի», իսկ Ալաթումանի արդեն նորակառույց դպրոց հաճախում էին հարևան 4 գյուղերի՝Ագանայի, Մեծ Կաջոյի, Փոքր Կաջոյի և Մոդեգամի, թվով 430 աշակերտներ մինչև ԽՍՀՄ-ի փլուզում։ 1990-ական թվականներից սկսած Ալաթումանի միջնակարգ դպրոց են հաճախել ալաթումանցիները և որոշ մոդեգամցի աշակերտներ (մոդեգամցիները 9-ամյա դպրոցն ավարտելուց հետո գալիս էին Ալաթումանի 11-ամյա միջնակարգ դպրոցում ուսումը շարունակելու նպատակով), իսկ աշակերտների թիվը գնալով նվազել է 2011-2012 ուստարում մինչև 96 աշակերտի։ Այժմ Ալաթումանի աշակերտների թիվը 72 է (2018 թ.):
Մոնաստիրյովո
Մոնաստիրյովո (Монастырёво), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Օրջոնիկիձեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 280 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1870 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Օրջոնիկիձեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Սլավիցա Ջուկիչ-Դեյանովիչ
Սլավիցա Ջուկիչ-Դեյանովիչ (Славица Ђукић-Дејановић, ), սերբ քաղաքական գործիչ, Սերբիայի խորհրդարանի նախագահ, Սերբիայի նախագահի պաշտոնակատար։
Կենսագրություն
1976 թվականին ավարտեց Բելգրադի բժշկական ֆակուլտետը` «նյարդահոգեբուժություն» մասնագիտությամբ, 1986 թվականին ստացավ դոկտորական աստիճան։
1990 թվականից` Սոցիալիստական կուսակցության հիմնադրման պահից ի վեր համարվում է դրա անդամ։
2000 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2001 թվականի հունվար զբաղեցնում էր այսպես կոչված Սերբիայի անցումային կառավարության Ընտանիքի հարցերով նախարարի պաշտոնը, բազմիցս ընտրվել էր Հարավսլավիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետության և Սերբիայի Հանրապետության խորհրդարանների պատգամավոր։
2012 թվականի ապրիլի 5-ից, նախագահ Բորիս Տադիչի հրաժարականից հետո, դարձավ պետության ղեկավարի պաշտոնակատար ։
2012 թվականի հուլիսի 27-ից մինչև 2014 թվականի ապրիլի 27-ը Իվիցա Դաչիչի կառավարությունում զբաղեցնում էր Առողջապահության նախարարի պաշտոնը։
2014 թվականի ապրիլի 16-ից մինչև 2016 թվականի հունիսի 3-ը եղել է Ազգային ժողովի պատգամավոր, Առողջապահության և ընտանիքի հարցերով հանձնաժողովի (խորհրդի) նախագահ, միաժամանակ, 2014 թվականի օգոստոսից մինչև 2016 թվականի օգոստոսը, Սերբիայի հոգեկան հիվանդությունների ամենամեծ կլինիկայի տնօրեն, 2016 թվականի օգոստոսի 11-ից` Սերբիայի կառավարությունում առանց պորտֆելի նախարար, որը պատասխանատու է ժողովրդագրության և բնակչության քաղաքականության համար։
Սերբիայի խորհրդարանի պատգամավոր է, Առողջության և ընտանիքի կոմիտեի (խորհրդի) նախագահ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կին ղեկավարներ Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ ըստ տարածաշրջանի Կատեգորիա:Ֆեմինիստներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պետության կին ղեկավարներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Սերբիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Սերբիայի նախագահներ Կատեգորիա:Բելգրադի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կին նախագահներ Կատեգորիա:Սերբ կանայք Կատեգորիա:Խորհրդարանի նախագահներ
Կապրանսկոե
Կապրանսկոե (Капранське), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1699 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կապրանսկոե գյուղում բնակվում էր 18 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,356 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 50,56 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1699 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գուստավ Շկիլտեր
Գուստավ Շկիլտեր (Gustavs Šķilters, ), լատիշ քանդակագործ։
Սովորել է Պետերբուրգի Շտիգլիցի տեխնոլոգիական նկարչության Կենտրոնական ուսումնարանում (1893-1899 թթ.), կատարելագործվել Օգյուստ Ռոդենի արվեստանոցում (1900-1905 թթ.)։ 1906-1907 թվականներին ստեղծել է քաղաքի ծաղրանկարներ Պետերբուրգի լատիշ․ «Սվարի» («Կշեռք») երգիծական ամսագրի համար։ Դասավանդել է Շտիգլիցի ուսումնարանում (1905-1918 թթ.) և Լատվիայի գեղարվեստի ակադեմիայում (1924-1932 թթ.)։ Շկիլտերի հաստոցային աշխատանքներում և դիմաքանդակներում ձևերի մանրազնին և ճշգրիտ մեկնաբանությունները հաճախակի զուգորդվել են ծեփման գեղանկարչական եղանակի հետ; Ստեղծագործություններից են՝ Ռ․ Կաուձիտի (1902) և Մ․ Կաուձիտի (1912, երկուսն էլ՝ բրոնզ, Լատվիայի գեղարվեստի թանգարան, Ռիգա), Կ․ Բաումանիսի (1928, բրոնզ, Լատվիայի օպերայի և բալետի թատրոն, Ռիգա) դիմաքանդակները։ 1974 թվականին Ռիգայում բացվել է Գ․ Շկիլտերի հուշաթանգարանը։
Կատեգորիա:Լատիշ քանդակագործներ Կատեգորիա:Քանդակագործներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1874 ծնունդներ Կատեգորիա:1954 մահեր
Նովոչերնեշչինսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
2001 թվականի տվյալներով Նովոչերնեշչինսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1098 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 75.2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14.6 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1924 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լիեպայայի համալսարան
Լիեպայայի համալսարան (Liepājas Universitāte ), գտնվում է Լիեպայայում (Լատվիա)։ Համարվում է Կուրզեմեի խոշորագույն բուհը։ Հիմնադրվել է 1954 թվականին՝ որպես Լիեպայայի մանկավարժական համալսարան։
2014 թվականի սկզբին համալսարանի ուսանողների քանակը կազմել է 1500 մարդ։ Ներկայիս ռեկտորը Դեյս Մարկուսն է ։
Ֆակուլտետներ
Համալսարանը առաջարկում է 47 կրթական ծրագիր, որոնք բաշխված են 4 ֆակուլտետներում՝
Անվանումներ
Իր ստեղծման պահից համալսարանը ունեցել է 7 անվանում՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատվիայի համալսարաններ Կատեգորիա:1954 հիմնադրումներ
Մարիա Բաշկիրցևա
Կենսագրություն
Մարիայի մանկությունն անցել է Չեռնյակովկա գյուղում (գնդապետ Չերնյակի կալվածքում), ըստ ժամանակակից վարչական բաժանման Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Չուտովի շրջանն է։ Ամեն տարի, Երիտասարդության օրը, Մերիինայի հովտում տեղի է ունենում Բաշկիրցևայի անունը կրող միջազգային տոնավաճառը։ Ամուսնալուծությունից հետո մայրը Մարիայի հետ, որը այդ ժամանակ տասներկու տարեկան էր, մեկնել է Եվրոպա՝ Վիեննա, Բադեն-Բադեն,Ժնև։ Այնտեղ աղջիկը սիրահարվում է Համիլթոնի դուքսին, իսկ ավելի ուշ՝ Նիսում, արիստոկրատ Բորելիին։ Շուտով Բորելի նկատմամբ հրապուրանքն անցնել է, և 1873 թվականին տասնհինգամյա աղջկա դաստիարակչուհին նրան հայտնել է սարսափելի նորությունը՝ Համիլթոնի դուքսն ամուսնանում է, բայց, ավաղ, ոչ իր հետ։ «Դա նման էր դանակը կուրծքը խրելուն »,- գրել է Մարիան իր օրագրում։
1877 թվականին Բաշկիրցևան մեկնել է Փարիզ, որտեղ ընդունվել է Ռ. Ժյուլիանի ակադեմիա, և արդեն 11 ամիս անց նրա աշխատանքները ցուցադրել են ուսանողների աշխատանքների Սալոնում և պարգևատրվել է ոսկե մեդալով ։ Նրա աղջկական սիրո հաջորդ առարկաներն են եղել կոմս Ալեքսանդր դե Լարդելը, Պոլ Գրանե դե Կասանյակը, կոմս Պիետրո Անտոնելին (կարդինալ Ջիակոմոյի եղբորորդին), Օդիֆրեն և այլք։ Հարապուրվելով պատգամավոր և հռետոր Պոլ Գրանե դե Կասանյակով, Մարիան լրջորեն մտել է քաղաքականություն։
Տասնվեց տարեկան հասակում Մարիան իմացել է, որ տուբերկուլյոզով հիվանդ է։ Այդ պահից նա շատ ժամանակ է անցկացրել հանգստավայրերում և զգացել է մոտալուտ մահը։ Այնուամենայնիվ, աղջիկը մտածել է իր օրագրի ճակատագրի մասին, որը որոշել է հրատարակել։ Այդ նույն ժամանակաշրջանին են (1884 թվական) վերաբերվել նաև նրա հայտնի նամակագրությունը Գի դը Մոպասանի հետ, ով, առաջին անգամ նամակ ստանալով ոմն համեստ ուսուցիչ Ժոզեֆ Սավանտենայից, այդ «խզբզոցից» հրաժարվել է։ Արդեն աղջկա և ոչ թե ուսուցչի անունից գրված պատասխան նամակում Բաշկիրցևան հրաժարվել է հենց գրողի առաջարկից։
Օրագրի վերջին էջերը դրամատիկ են՝ քաղցկեղից մահանում է Մերիի ուսուցիչը՝ ֆրանսիացի հայտնի նկարիչ Ժյուլ Բաստիեն Լըպաժը։ Մուսյան, ինչպես քնքշաբար անվանում են աղջկան, խնամում է իր ուսուցչին և․․․ ինքն է մահանում առաջինը։ Օրագրում նրա  վերջին գրառում է. «…վա՛յ մեզ․ թող միայն դռնապանները ողջ լինեն․․․ արդեն երկու օր է իմ մահճակալը սրահում է դրված, բայց այն այնքան մեծ է, որ այն վարագույրով բաժանել են, և ես չեմ տեսնում դաշնամուրը և բազմոցը։ Ինձ համար  արդեն դժվար է աստիճաններով բարձրանալ»։
Մոպասանը, այցելելով նրա շիրիմին, ասել է․
Օրագիր
Մարիան տասներկու տարեկանից մինչ իր մահը ֆրանսերեն լեզվով օրագիր է պահել (հարյուր հինգ տետր), որը հետագայում հայտնի է դարձել և բազմիցս թարգմանվել է բազմաթիվ լեզուներով, այդ թվում նաև՝ ռուսերեն։ Օրագիրը տոգորված է նուրբ փսիխոլոգիզմով, երազկոտ «փառքի ծարավով», միևնույն ժամանակ դատապարտվածության ողբերգական զգացումով։
20-րդ դարի սկզբին այդ գիրքը շատ հանրահայտ էր Ռուսաստանում։ Բաշկիրցևայի ստեղծագործական և անհատականության ամենահայտնի երկրպագուն եղել է Մարինա Ցվետաևան, որը երիտասարդության տարիներին նամակագրություն է ունեցել Բաշկիրցևայի մոր հետ (որը մահացել է 1920 թվականներին) և իր առաջին՝ «Երեկոյան ալբոմ»  («Вечерний альбом»), բանաստեղծությունների  ժողովածուն նվիրել է Բաշկրրցևայի «փայլուն հիշատակին»։ Իր երկրորդ գրքի՝  «Կախարդական լամպը»  («Волшебный фонарь»), կազմի վրա  Ցվետաևան ազդարարել էր մի ամբողջ ժողովածու մասին՝ վերնագրված «Մարիա Բաշկիրցևան. Բանաստեղծությունների 3-րդ գիրքը», բայց այն լուս չի տեսել (կամ գուցե չի էլ գրվել)։
Վալերի Բրյուսովը իր օրագրում գրել է․
Վելիմիր Խլեբնիկովը ևս ամենաբարձր գնահատականն է տվել Բաշկիրցևայի օրագրին իր «Սեփական»  («Свояси») գրական ինքնակենսագրականում (1919 թվական)․ Բաշկիրցևայի օրագիրը հաճախ համեմատել են Ելիզավետա Դյակոնովայի օրագրի հետ։ Օրագրերը համեմատելով՝ քննադատները հաճախ նախապատվությունը տվել են փնթի գավառացի կնոջը։ «Հանգուցյալ Ելիզավետա Դյակոնովան իր առջև դրել էր նույն նպատակը, ինչ Մարիա Բաշկիրցևան․ գրել «օրագիր», որը կծառայեր որպես «կնոջ լուսանկար», - «Պետերբուրգյան թերթում» նշել է Ոդիսական կեղծանունով մեկը, - բայց Բաշկիրցևայի մոտ պատկերը ստացվել է նեգատիվ, որոշ չափով դրամատիզացված, թատերական կեցվածքներով, մինչդեռ Դյակոնովան հավատարիմ է ճշմարտությանը և իրական է մինչև վերջին շեշտը»։ Նույն կարծիքն է հայտնել նաև Վ. Վ. Ռոզանովը։ 1904 թվականին առաջին հրատարակության ավարտից առաջ նա հանդես է եկել «Նոր ժամանակներ» թերթում ջերմագին կոչով․
Տասներկու տարի անց, «Օրագրի» չորրորդ հրատարակությունից հետո, Ռոզանովն ավելի հստակ է արտահայտել իր հակվածությունը և հայտարարել է, որ «սա 19-րդ դարի ռուսական գրականության ամենահմայիչ գրքերից մեկն է»։
Դյակոնովան Բաշկիրցևայի օրագրի մասին այսպես է գրել.
Ժառանգության ճակատագիր
Բաշկիրցևների կալվածքը 1900 թվականին վաճառվել է կոմս Ս. Դ. Շերեմետևին։ 1917-1919 թվականներին կալվածքն ավերվել է, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին նրանից հետք էլ չի մնացել։
1908 թվականին Բաշկիրցևայի մայրը Ալեքսանդր III թանգարանին նվիրել է Մարիայի գործերից մեծ հավաքածու (հարյուր քառասունմեկ աշխատանք՝ գծանկարներ, էսքիզներ, կտավներ, գունամատիտանկարներ, քանդակագործական ուրվանկարները)։ 1930 թվականին Բաշկիրցևայի այս հավաքածուի երկու նկար տեղափոխել են Դնեպրոպետրովսկի թանգարան, 1932 թվականին, Ուկրաինական ԽՍՀ կրթության ժողովրդական կոմիսարիատի խնդրանքով, Ռուսաստանի թանգարանը Ուկրաինային փոխանցել է Բաշկիրցևայի հարյուր քսանյոթ աշխատանք։ Մի քանի աշխատանք 1929 թվականի տեղափոխվել է Կրասնոյարսկ։ Ռուսաստանի թանգարանում մնացել է Մարիա Բաշկիրցևայի ութ գեղանկար և տասներեք ջրանկար։
Խարկովի գեղարվեստական պատկերասրահի տարհանման ընթացքում անհետ կորել են Բաշկիրցևայի վաթսունվեց կտավ։ Այսօր Ուկրաինայում նրա նկարներից միայն երեքն են մնացել, որոնք գտնվում են Խարկովի, Դնեպրի և Սումիի թանգարաններում։ Բաշկիրցևայի ինքնատիպ աշխատանքներն այժմ հազվադեպ են հանդիպում այն պատճառով, որ նրանց մեծ մասը ոչնչացել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Գավրոնցիի ռմբակոծման հետևանքով։
1980 թվականին Ֆրանսիայի ազգային գրադարանում հայտնաբերվել է օրագրի բնօրինակ տեքստը, որը նախկինում համարվել էր կորած։ Ուսումնասիրությամբ պարզվել է, որ Բաշկիրցևայի օրագրի մեծ մասն անհայտ է հանրությանը, իսկ արդեն հրատարակվածը պարունակել է բազմաթիվ բացեր և ակնհայտ աղավաղումներ (ներառյալ նկարչուհու ծննդյան թվականը), ներկայացվել է մի ընտանիքի կողմից, որը չի ցանկացել բացահայտել իրենց ընտանեկան գաղտնիքները։
Վերջերս ընթացել է ֆրանսերեն լեզվով օրագրի ամբողջական տեքստի հրատարակումը և դրա անգլերեն թարգմանությունը։ Օրագրի առաջին մասը հասանելի է «I Am the Most Interesting Book of All» վերնագրով։ 2013 թվականին լույս է տեսել անգլերեն թարգմանության երկրորդ մասը՝ «Lust for Glory» վերնագրով։ Ամբողջական հրատարակությունը Բաշկիրցևայի անհատականությունը նորովի է բացահայտել և լուսավորել է դարաշրջանի կյանքը։
Ուկրաինացի գրականագետ Միխայիլ Սլաբոշպիցկին հրապարակել է «Մարիա Բաշկիրցևա» վեպը՝ թարգմանված ռուսերեն և ֆրանսերեն ։ Բաշկիրցևայի անհատականության վերաբերյալ մեծ ուսումնասիրություն է կատարել գրող Ալեքսանդր Ալեքսանդրովը։ Նրա աշխատանքի արդյունքը  եղել է «Օրիորդ Բաշկիրցևայի իրական կյանքը» գիրքը ։
Ճանաչում
Փարիզի Լյուքսեմբուրգի թանգարանում կա «Անմահություն» արձանը։ Քանդակագործական խմբում պատկերված է երիտասարդ հանճար, որը մահանում է մահվան հրեշտակի ոտքերի տակ։ Վերջինս իր ձեռքին պահում է մի ցուցանակ, որի վրա գրված են հանրահայտ մարդկանց անուններ, ովքեր ժամանակից շուտ են գերեզման մտել, բայց Երկրի վրա արդեն անմահացել են։ Հանճարի աչքերը ուղղված են ցուցակին։ Եվ այդ ցուցակի ութ ֆրանսիական անունների մեջ կա մեկ ռուսական իգական անուն՝ «Մարիա Բաշկիրցևա»։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ Կատեգորիա:Ժյուլիանի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆեմինիստ արվեստագետներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ազնվականություն Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս քանդակագործներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Բեր Լեյկ շրջան (Այդահո)
Բեր Լեյք շրջան (Bear Lake County), ԱՄՆ Այդահո նահանգի 44 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.515 կմ² է, բնակչության թվաքանակը՝ 5.986. (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Փերիս բնակավայրը ։ Կազմավորվել է 1893 թ.։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Կատեգորիա:Այդահոյի շրջաններ
Տեսենանո
Տեսենանո (Tessennano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Վիտերբո գավառում ։
Քաղաքի հովանավոր սուրբը Սուրբ Ֆելիսն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բատդորժին Բաասանժաբ
Բատդորժին Բաասանժաբ (Батдоржийн Баасанжав, և  ), ազգությամբ մոնղոլ չին կինոդերասան։
Կենսագրություն
Բաասանժաբ ծնվել է 1954 թվականին, Բորո Տելայում, Չինաստանի Սինցզյայ Ուգուրսկ ինքնավար շրջանում։ Նրա ծնողները սովորական քոչվար են, բայց հայրը սիրում էր երգել, պարել, այդ իսկ պատճառով 13- ամյա Բաասանժաբը սկսեց սովորել Մոնղոլիայի արվեստի դպրոցում։ Ավարտելուց հետո սկսեց հանդես գալ Չինաստանի բանակում։
1984 թվականից Բաասանժաբը սկսեց նկարահանվել ֆիլմերում, դեր է ունեցել «Հուան Ցզինհայ» ֆիլմում։ Բաասանժաբին մեծ ճանաչում է բերել «Չինգիզ խան» ֆիլմը, որտեղ նա գլխավոր դեր է ունեցել։ Ֆիլմը նկարահանվել է 8 տարում։ Այդ ամենից հետո, նրան են վստահում Եսուգեյայի դերը (Չինգիզ խանի հայրը) «Մոնղոլ» ֆիլմում։ Նկարահանվել է «Պայքար կարմիր ժայռերի մոտ» ֆիլմում, խաղալով Գուան Յույայի դերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չինացի դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Արփինե Փեհլիվանյան
Արփինե Փեհլիվանյան (أربين بيليفانيان, Arpine Pehlivanian, ), հայ երգչուհի, դաշնակահարուհի։
Կենսագրություն
Արփինե Փեհլիվանյանը ծնվել է 1934 թվականի ապրիլի 24-ին Լիբանանում։ Լիբանանում քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Ավարտել է Լիբանանի ազգային կոնսերվատորիայի դաշնամուրային բաժինը։
Որպես երգչուհի՝ հանդես է եկել 1956 թվականից. երկացանկում ընդգրկված են եղել Յ. Ս. Բախի, Ռ. Շումանի, Ժ. Մասնեի, Կոմիտասի, Գ. Ալեմշահի, Ա. Սաթյանի, Ա. Տիգրանյանի երգերից ։ Ճանաչվել է նաև Անուշի և Շուշանի (Ա. Տիգրանյանի «Անուշ», «Դավիթ Բեկ») դերերգերի ինքնատիպ մեկնաբանություններով։
Երկար տարիներ դասավանդել է Բեյրութի կոնսերվատորիայում (պրոֆեսոր)։
1957 թվականին բնակություն է հաստատել Լոնգ Բիչում ։ Ամերիկա տեղափոխվելուց հետո առաջին անգամ ելույթ է ունեցել Քարնեգի հոլում 1974 թվականին։
1960-ական թվականներին մի քանի անգամ հյուրախաղերով հանդես է եկել Երևանում։
Արփինե Փեհլիվանյանը եղել է Կալիֆորնիայի պետական համալսարանի Լոնգ Բիչի ֆակուլտետի պրոֆեսորադասախոսական կազմում ։
Արփինե Փեհլիվանյանը մահացել է 2004 թվականի մարտի 16-ին Լոնգ Բիչում (ԱՄՆ)։
Ընտանիք
Արփինե Փեհլիվանյանն իր որդու և դստեր հետ միասին ելույթ է ունեցել ԽՍՀՄ սիմֆոնիկ նվագախմբի և Խաղաղօվկիանոսյան սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարուհիներ Կատեգորիա:Լիբանանցիներ հայկական սերմամբ Կատեգորիա:Լիբանանից ԱՄՆ արտագաղթածներ
Էլվիսի ձնծաղիկ
Էլվիսի ձնծաղիկ (Galanthus elwesii), շքանարգիզազգիների ընտանիքին, ձնծաղիկների ցեղին պատկանող բույսեր։
Տեսակն անվանվել է Հենրի Ջոն Էլվիսի (1846-1922)՝ անգլիացի բուսաբանի և միջատաբանի պատվին, որը 1874 թվականին Թուրքիայոմ բացահայտել է այս բույսը ։
Բուսաբանական նկարագրություն
Սոխուկ ը 2,5—3 սմ երկարությամբ և 1,8—2,2 սմ տրամագծով է, տերևապատյանը՝ մինչև 5 սմ երկարությամբ։
Տերևները կանաչ են, թխակապույտ, 7-10 սմ երկարությամբ և 1,5-3 սմ լայնությամբ։
Ծաղկակիրն ունի 10—13 սմ երկարություն, ծաղկակոթը՝ 2—2,5 սմ երկարություն։ Ծաղկապատյանի արտաքին թերթերը լայն–հակադարձ են, 2 սմ երկարությամբ, 1,3 սմ լայնությամբ, ներքինները երկարավուն են՝ վերևի մասում թեթևակի լայնացող, 1,1 սմ երկարությամբ և մոտ 0,6 սմ լայնությամբ՝ հիմքում և գագաթի մոտ կանաչ բծով։ Առէջ ները մոտ 0,7 սմ երկարությամբ են, փոշանոթ ը՝ սրածայր։
Քրոմոսոմների թիվը՝ 2n=24, 48։
Տարածումը
Ավելի վաղ համարվում էր, որ տեսակի արեալ ը ներառում է Ուկրաինայի հարավը, Մոլդովայի հարավը, Բուլղարիա ն, Թուրքիայի հարավը, հյուսիսն ու արևմուտքը, նախկին Հարավսլավիայի արևելյան տարածքները, նաև Եգեյան ծով ի հունական կղզիները ։
Վերջին հետազոտությունները ցույց են տվել, որ Օդեսայի մարզում և Մոլդովայում աճող բույսերը պատկանում են մեկ այլ՝ Հունական ձնծաղիկին (Galanthus graecus) տեսակին։
Օգտագործում
Աճեցվում է այգիներում որպես դեկորատիվ բույսեր։
Գրականություն
Կատեգորիա:Անորոշ կարգավիճակով տեսակներ Կատեգորիա:Անորոշ կարգավիճակով տեսակներ
Մոնոպոլի
Մոնոպոլի (Monopoli), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Ապուլիա մարզի Բարի գավառում ։
Բնակչությունը 49 607 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը 320 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 156 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 70043։ Հեռախոսային կոդ՝ 080։
Կիմբե
Կիմբե (Kimbe), քաղաք Պապուա Նոր Գվինեայի հյուսիս-արևելքում։ Արևմտյան Նոր Բրիտանիայի վարչական կենտրոն։
Մոնոպոլի
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Կիմբե
Աշխարհագրություն
Քաղաքը տեղակայված է Նոր Բրիտանիա կղզու հյուսիսային ափին` Կիմբե ծոցի ափերին։ Քաղաքի մերձափնյա ջրերում տարածված են կորալային խութերը։
Տնտեսություն
Քաղաքի տնտեսությունը հիմնված է սննդի արդյունաբերության վրա (հիմնականում արմավենու յուղի արտադրություն), գյուղատնտեսությամբ, անտառային տնտեսությամբ և այն։ Արմավենու յուղի արտադրման ամենախոշոր ընկերությունը` New Britain Palm Oil Limited (NBPOL), ունի իր կենտրոնակայանը Մոսա գյուղում, Կիմբեի կենտրոնից 12 կմ հեռավորության վրա։
Բնակչություն
2013 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչության թիվը կազմում է 27 205 մարդ ։
Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պապուա Նոր Գվինեայի քաղաքներ
(3604) Բերխույսեն
(3604) Բերխույսեն (Berkhuijsen), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Օթրոթ
Օթրոթ (Ottrott), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում :
(3604) Բերխույսեն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Օթրոթ
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Լեսնոե (գյուղ, Կրասնոպոլիեի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Լեսնոե գյուղում բնակվում էր 180 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Համաշխարհային գրականություն
Համաշխարհային գրականություն, աշխարհի բոլոր ժողովուրդների գրական ավանդույթների համախմբումը հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը։ Գրականության ծնունդը ցանկացած երկրում կապված է գրերի ստեղծմամբ և բառարվեստի գեղարվեստական ստեղծագործությամբ, որն անհամաչափ է տեղի ունեցել տարբեր երկրներում ու պետություններում։ Ցանկացած ժողովրդի գրականություն ունի իր ազգային և գեղարվեստական առանձնահատկությունը, բայց համաշխարհային գրականությունն այլ երկրների գրականության նվաճումներն ընդունում է և զարգանում նրանց համընթաց՝ փոխ առնելով առանձին տարրեր, փաստեր, գաղափարներ, մոտիվներ, կերպարներ, համակարգեր, տեխնիկաներ, պոետական կաղապարներ և այլն։ Համաշխարհային գրականությունը, որպես այդպիսին, ճանաչվել է միայն XIX դարում, երբ տարածվել են և ամրացել տարբեր երկրների գրական կապերը։
Եզրույթի ծագում
Համաշխարհային գրականություն եզրույթն ստեղծողը պաշտոնապես համարվում է Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթեն, որը 1827 թվականին մտցրել է Weltliteratur արտահայտությունը, թեև հայեցակարգն ավելի հին է (Վոլտեր, Վիկո, Գոթֆրիդ Լայբնից)։ Բայց և այնպես, հենց Գյոթեն է ուշադրություն դարձրել զարգացման ընդհանուր միտումներին, փոխկապակցվածությանը և ազգային գրականություններին բնորոշ առանձնահատկություններին, նրանց հաջողություններին՝ հիմնված հայտնի գրողների ստեղծագործությունների վրա, որոնք որոշակի գրական երևույթներ ներկայացնում են տարբեր ժամանակաշրջաններում (հնագույն շրջան, միջնադար և այլն), տարածաշրջաններում (Արևմտյան Եվրոպա, Մերձավոր Արևելք և այլն), կոնկրետ երկրներում։
Պատմություն
1894 թվականին Գերմանիայում ի հայտ է եկել «Համաշխարհային գրականության պատմությունը»։ Անգլո-ամերիկյան շրջաններում ի հայտ է եկել համեմատական գրականագիտությունը («Համեմատական գրականագիտւթյուն», 1952), ֆրանսերեն լեզվով՝ littérature générale («Ընդհանուր գրականություն», 1935) և իտալերեն՝ storia universale (1933)։ 1899 թվականին ԱՄՆ-ում ստեղծվել է համեմատական գրականության ամբիոն, իսկ 1930 թվականից այն դարձել է միջազգայնորեն ճանաչված գիտակարգ։
Առանձնահատկություն
Մինչև վերջերս գրական ընթացքը ամեն երկրում ուներ համեմատաբար փակ, զուտ ազգային բնութագիր, բայց և այնպես, տարբեր ժողովուրդների տնտեսական, սոցիալական, քաղաքական և մշակութային կապերի զարգացումով ուժեղացել է լեզվափոխանակությունը, ծանոթությունը տարբեր ժողովուրդների գրականության ու արվեստի ստեղծագործություններին։ Այդ կերպ կազմավորվել է ընդհանուր համաշխարհային գրականությունը։ Համաշխարհային գրական ընթացքը պայմանավորված է տարբեր ազգային գրականությունների զարգացմամբ, որոնք ունեն սեփական ինքնակերպը։ Միաժամանակ գոյություն ունեն ընդհանուր համաչափություններ ամբողջությամբ հատուկ գրականությանը։
Շատ լեզուներ զարգացրել են գրական և բարբառային տարբերակներ։ Գրական ընթացքի զարգացումն ու գործառույթները տեղի են ունեցել ինչպես որոշակի ժամանակաշրջանում, այնպես էլ ազգի, երկրի, աշխարհի ողջ պատմության ընթացքում։ Համաշխարհային գրականության պատմության ընթացքում հայտնի են զարգացման մի քանի փուլեր։ Համաշխարհային գրականության վաղ շրջանի զարգացումն իր մեջ ներառում է Հին Արևելքի ժողովուրդների գրությունները։ Հաջորդ փուլն ընդգրկում է հնագույն հնդկական և պարսկական գրականությունները, ավելի ուշ՝ միջնադարյան գրականությունը և Արևմուտքի ու Արևելքի շատ ժողովուրդների բանավոր գրականությունը։
Գրական ընթացքում կարևոր դեր է կատարել գրականության փոխգործակցությունը արվեստի տարբեր տեսակների, մշակութային և հասարակական երևույթների, գիտության, փիլիսոփայության և գաղափարախոսության հետ։ Գրականության պատմությունը սերտորեն կապված է հասարակության պատմության հետ, բայց և այնպես նրան համահունչ են սեփական, ներքին զարգացման օրենքները։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Գրականություն Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ռոսս Մակդոնալդ
Հանրաճանաչություն
Չնայած գրականագետների բարձր գնահատականին՝ Մակդոնալդի վեպերը հասարակության լայն շրջանում հաջողություն չեն ունեցել։ Գրքի առաջին հատորի (1949) հրատարակման պահից քսան տարի շարունակ, նույնիսկ Հոլիվուդի առաջին մեծության աստղերի մասնակցությամբ բլոկբաստերի թողարկումից հետո (1966) Արչերի մասին վեպերը շարունակում էին տպագրվել փոքր տպաքանակով: Գրականագետների մեծ մասը դա բացատրում է հեղինակի բարձր ինտելեկտուալ գրական ոճով, մեջբերումների առատությամբ և դասական գրականության ստեղծագործությունների հղումներով, որոնք կարող էին անհասկանալի լինել միջին մակարդակի ընթերցողի համար, ինչպես նաև իր գրքերում հեղինակի հրաժարումը կանանց նկատմամբ դաժանության և բռնության, սեքսի պատկերումից և հատկապես գլխավոր հերոսի ռասայական, էթնիկական և քաղաքական հանդուրժողականության, իր ժամանակաշրջանի հասարակական շարժումներին մարգինալ և անկանխատեսելի աջակցության համար։
Արչերի արկածների մասին վեպերը դրական են գնահատվել նաև խորհրդային գրաքննադատների կողմից, սիրով հրապարակվել են Խորհրդային Միությունում և սոցիալիստական ճամբարի երկրներում: Լճացման ժամանակաշրջանում կարճ պատմվածքների տեսքով կենտրոնական գրական հրատարակություններում՝ «Օգոնյոկ» և «Ավրորա» ամսագրերում, տպագրվել են միլիոնավոր տպաքանակներով: Ընդհանուր առմամբ Արչերի մասին կան տասնութ վիպակ և մի շարք պատմություններ, որոնք Մակդոնալդը գրել է 1946-1977 թվականներին, որոնց ճշգրիտ թիվը անհայտ է։ Նրանցից երեքը էկրանավորվել են ։
Ստեղծագործություններ Մակդոնալդ անունով
Լու Արչեր Հիմնական հոդված՝ Լու Արչեր
Ստեղծագործություններ Ջոն Ռոսս Մակդոնալդ անունով
Լու Արչեր The Angry Man (1955) — «Զայրացածը» [պատմվածքի սյուժեն օգտագործվել է «Ճակատագրի սուրհանդակները» վեպում * Find the Woman — «Փնտրեք կնոջը» * Gone Girl (The Imaginary Blonde) — «Կորած աղջիկը» * The Bearded Lady - «Մորուքավոր տիկին» * The Suicide (The Beat-Up Sister) — «Ինքնասպանություն» * Guilt-Edged Blonde — «Ոսկե շիկահերը» * The Sinister Habit (The Guilty Ones) — «Վատ սովորություն» * Wild Goose Chase — «Խաբուսիկ գործ» * Midnight Blue — «Մենք՝ բոլորս աղքատներս, Աստծո արարածներ ենք» * The Sleeping Dog — «Մի՛ արթնացեք զվարճանալիս, քանի դեռ հանգիստ է» * Death by Water — «Ջրի թունավորում» [գլխավոր հերոս՝ Ջո Ռոջերս] * Strangers in Town — «Անծանոթները քաղաքում» * The Angry Man — «Զայրացածը» *12 պատմվածք․ * Find the Woman — «Փնտրե՛ք կնոջը» * Death by Water — «Ջրի թունավորում» [Ջո Ռոջերսի փոխարեն Լու Արչեր] * The Bearded Lady — «Մորուքավոր տիկին» * Strangers in Town — «Անծանոթները քաղաքում» * Gone Girl (The Imaginary Blonde) — «Կորած աղջիկը» * The Sinister Habit (The Guilty Ones) — «Վատ սովորություն» * The Suicide (The Beat-Up Sister) — «Ինքնասպանություն» * Guilt-Edged Blonde — «Ոսկե շիկահերը» * Wild Goose Chase — «Խաբուսիկ գործ» * The Angry Man — «Զայրացածը» * Midnight Blue — «Մենք՝ բոլորս աղքատներս, Աստծո արարածներ ենք» * he Sleeping Dog — «Զվարճանալիս մի՛ արթնացեք, քանի դեռ հանգիստ է» * The 13th Day (1953) — «13-րդ օրը» * Heyday in the Blood (1952) — «Զենիթը արյան մեջ» * Lady Killer (1954) — «Անդիմադրելին» * Little Woman (1954) — «Գրեթե կին» * The Strome Tragedy (1955) - «Ստրոմի ողբերգությունը» * Stolen Woman (1958) — «Առևանգվածը» * Death Mask (1959) — «Մահվան դիմակը» * Change of Venue (1961) — «Նիստը հետաձգվում է» * Do Your Own Time (1963) — «Յուրաքանչյուրին իր ժամկետը» * The Count of Montevista (1964) — «Կոմս Մոնտեվիստա» * 100 Pesos (1965) — «Հարյուր պեսո» * «Դոլարի հակառակ կողմը» վեպի 29-րդ գլուխը * Archer’s Daughter — «Արչերի դուստրը» [չի հրապարակվել]
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դետեկտիվ ժանրի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Կանադացի գրողներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:Միչիգանի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարապետներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Օգիևսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Օգիևսկի գյուղական խորհուրդ  (Огіївська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Օգիևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1171 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 58.65 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 19.97 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1928 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գորկի (գյուղ, Մեշչյորսկոե գյուղական բնակավայր)
Գորկի (Горки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 29 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Շվեդական գրականություն
Շվեդական գրականություն, հիմնականում Շվեդիայի գրականությունն է, ինչպես նաև Ֆինլանդիայի բնակչության այն մասի գրականությունը, որոնք խոսում և գրում են շվեդերեն ։
Շվեդական գրականության ակնարկ
Շվեդական գրականության ակունքները սկիզբ են առնում ռունական արձանագրություններից, որոնք հաճախ պատմում են այս կամ այն ազնվական ընտանիքի փառահեղ քաջագործությունների մասին (տես՝ Ռյոկի ռունական քար)։ Զուգահեռաբար զարգանում էր նաև քրիստոնեական գրականությունը, ինչպես օրինակ սուրբ Բրիգիտի արձանագրությունները Վադստենից, հին շվեդերեն լեզվով։
Փաստորեն, գրականությունը տերմինի ժամանակակից իմաստով Շվեդիայում հայտնվեց միայն Ռեֆորմացիայից հետո, որի ընթացքում կատարվեցին Աստվածաշնչի թարգմանություններ ազգային լեզուներով։ Նոր կտակարանի և հետագայում Աստվածաշնչի մյուս մասերի շվեդերեն թարգմանությունը կատարել է Լավրենտի (Լաուրենտիուս) Պետրին, որին օգնել է նրա եղբայրը՝ Օլաուսը։