cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լյուքսեմբուրգի ամրոցներ
Լյուքսեմբուրգում հաշվառված է մոտ 130 ամրոցներ, որոնց մեծ մասը բնակելի շինություններ են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի ամրոցներ Կատեգորիա:Ցանկեր:Ճարտարապետություն
Բիևր (Էնայի գավառ)
Բիևր  (Bièvres), համայնք Ֆրանսիայում, Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Լան 2 կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Լանի շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 02088։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 73 մարդ։
Ուզքյոյ
Ուզքյոյ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում ։
Բիևր (Էնայի գավառ)
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 50 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 34-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 16-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 68,0 %, 1999 թվականին եղել է՝ 75,0 %)։ 34 աշխատունակ բնակիչներից 33-ը աշխատում էին (19 տղամարդ և 14 կին), անաշխատանք էին 1-ը։ 16 անգործունակ մարդկանցից 3-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 9-ը թոշակառու, 4-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Ուզքյոյ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Պալնիկ Յոլ (Կիպիևայուի վտակ)
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Մայան
Մայան (Maillane), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում ։
Բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում է 2437 մարդ, բնակչության խտությունը` 145.32 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16.77 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 590 կմ հարավ, Մարսել քաղաքից` 80 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 1492 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1155-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 337։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,4 %։ 1155 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 1037 անձ (552 տղամարդ և 485 կին)։ Գործազուրկ են եղել 118 անձ (44 տղամարդ և 74 կին)։ 337 անաշխատունակներից 91-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 130-ը` թոշակառուներ, իսկ 116-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մաշտոց (4877)
Մաշտոց (4877), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4877 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1571 թվականին Ստեփաննոս գրիչի կողմից։ Ստացողները եղել են Ռես Հայրապետը, Տեր Հովհաննեսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 29x20 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 245 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի ծիսական 3,  կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ բոլորգիր, շարակնոցով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 82ա, 108ա, 114ա, 238ա և այլուր, հետագայի 3բ, 92բ (17 դ.) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կենձաբուրո Օե
Կենձաբուրո Օե (大江 健三郎, ), ճապոնացի արձակագիր, 1994 թվականի գրականության Նոբելյան մրցանակակիր։
Ծնվել է 1935 թ.-ին, Սիկոկո լեռնային գյուղակում։ 1954 թվականին հաջողությամբ հանձնել է քննությունները Տոկիոյի պետական համալսարանում։ Ավարտել է ֆրանսիական գրականության բաժինը։ Առաջին գործերից մեկը՝ «Անասունի խնամքը», 1958 թվականին արժանացել է Ակուտագավայի անվան գրական բարձրագույն մրցանակին։ Առավել հայտնի են «Ֆուտբոլ 1860», «Ողողեցին ինձ ջրերը մինչև հոգիս», «Պինչրաների գրառումները» վեպերը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Տոկիոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ճապոնացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ճապոնացի ֆանտաստ գրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ճապոնացի վիպասաններ
Հովհաննես Լռակյաց
Սուրբ Հովհաննես Լռակյաց, հայ հոգևորական, եպիսկոպոս, ճգնավոր, Պաղեստինում գործած հայ միաբան ։
Կենսագրություն
Հովհաննեսը ծնվել է 454 թվականին Փոքր Հայքի Նիկոպոլիս (այժմ՝ Շապին Գարահիսար) քաղաքում։ Երբ մահացել են ծնողները, նա իր ունեցվածքը բաժանել է աղքատներին, կառուցել է Տիրամոր անունով մի եկեղեցի, որտեղ հիմնել է ոչ մեծ միաբանություն։ Որոշ ժամանակ անց ժողովրդի և հոգևորականների պահանջով Սեբաստիայի մետրոպոլիտը 28-ամյա Հովհաննեսին ձեռնադրել է Փոքր Հայքի Կոլոնիա (այժմ՝ Կոյուլհիսար) քաղաքի եպիսկոպոս ։
491 թվականին Հովհաննեսը որոշել է դառնալ ճգնավոր, հեռացել է քաղաքից, եկել է Պաղեստին, որտեղ թաքցրել է իր ինքնությունը։ Սուրբ Սաբբա Սրբացյալի մայրավանքում նա ծառայության է անցել իբրև հասարակ մոնթ (սպասավոր)։ Այս միաբանության մի հատվածը բաղկացած էր հայ վանականներից, որոնք վանքի եկեղեցիներից մեկում հայերեն ժամերգություններ էին կատարում։ Սուրբ Սաբբան երբեք չի իմացել, որ իր աշակերտ Հովհաննեսը եղել է եպիսկոպոս ։
Սուրբ Սաբբան Հովհաննեսին փորձել է զանազան հնազանդություններով և, համոզվելով նրա առաքինությանը, թույլատրել է բնակվել վանքից դուրս գտնվող քարանձավ-ճգնարանում։ Շաբաթվա հինգ օրը Հովհաննեսն անցկացրել է խիստ ճգնության և լռակեցության պայմաններում, իսկ շաբաթ և կիրակի օրերին մասնակցել է վանքում տրվող պատարագին և ճաշին ։
Սուրբ Հովհաննեսի հաղորդած տեղեկություններով են գրվել սուրբ Եվթիմիոս Մեծի և սուրբ Սաբբայի վարքերը ։
Սուրբ Հովհաննես Լռակյացը վախճանվել է 559 թվականին` 104 տարեկանում ։
Մելես Զենաուի
Կենսագրություն
Զենաուին ծնվել է 1955 թվականի մայիսի 8-ին (այլ տվյալներով՝ 1954 կամ 1956 թվականին) Հյուսիսային Տիգրայնահանգի (այժմ՝ Տիգրայ շրջանի) Ադուա քաղաքում։ 1972 թվականին նա, ավարտելով դպրոցը, եկել է մայրաքաղաք Ադիս Աբեբայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում սովորելու, սակայն նրա ծրագրերը խափանվել են «Դերգ» սպայական խմբի ռազմական հեղաշրջմամբ։ «Կարմիր տեռորի» քաղաքականությունը, որը վարել են նոր իշխանությունները, Զենաուին վանել է նրանցից և ստիպել ընդհատակ անցնել։ Զբաղվելով ռեժիմի դեմ պայքարով՝ նա գլխավորել է Տիգրայի մարքսիստական-լենինյան լիգան, որը մտնում էր Տիգրայի ազատագրման իր իսկ ղեկավարած Ժողովրդական ճակատի մեջ։ Այդ ժամանակ էլ Զենաուին վերցրել է «Մելես» մականունը՝ ի հիշատակ սպանված ընկերոջ։
1989 թվականին Մելես Զենաուին դարձել է եթովպացի ժողովուրդների հեղափոխական-դեմոկրատական ճակատի ղեկավարը, որը ստեղծվել էր ՏԱԺՃ-ի, Ամհարի Ազգային-ժողովրդավարական շարժման, Օրոմոյի Ժողովրդա-դեմոկրատական կազմակերպության և հարավ-Ֆիոպական Ժողովրդա-դեմոկրատական շարժման միավորման արդյունքում։ 1991 թվականի մայիսին ԵԺՀԴՃ-ն վերջնական պարտություն է հասցրել կառավարական զորքերին և տապալել Մենգիստ Հայլե Մարիամի կառավարությունը՝ վերջ դնելով բազմամյա քաղաքացիական պատերազմին։
1991 թվականի մայիսի 28-ին Մելես Զենաուին դարձել է Նոր Եթովպիայի նախագահ։ 1994 թվականի դարձել է Սահմանադրության ստեղծողներից մեկը, որը Եթովպիան վերածել է դաշնային խորհրդարանական հանրապետության։ Դրանից հետո նա 1995 թվականի օգոստոսի 22-ին դարձել է վարչապետ և ղեկավարել մինչև իր մահը։
Երկար ժամանակ Մելես Զենաուին ծայրահեղ ձախակողմյան մարքսիստ է եղել՝ իրեն համարելով Էնվեր Խոջայի կողմնակից՝ ԽՍՀՄ-ին ու ՉԺԴՀ-ին մեղադրելով կոմունիզմի գործը դավաճանելու մեջ։ 1990 թվականին նա իր գաղափարական կողմնորոշումը փոխել է ավելի լիբերալիստական ուղղությամբ։ Նոր իշխանության համար առաջնայինը տնտեսության վերականգնումն էր, որը Մենգիստ Հայլե Մարիամի բազմամյա կառավարումը հասցրել էր աղետի։ Այդ նպատակով Զենաուիի կառավարությունն ագրարային բարեփոխումներ է իրականացրել՝ լուծարելով պետական տնտեսությունները և կոլխոզները։ Հողը, մնալով պետության սեփականություն, 99 տարով վարձակալությամբ հանձնվել է գյուղացիներին։ Դրա շնորհիվ Եթովպիան կարողացել է սուրճի արտահանմամբ աշխարհում վեցերորդ տեղը գրավել, անասնաբուծական արտադրանքի արտադրության շրջանում` տասներորդ տեղը, Աֆրիկայում երկրորդ տեղը եգիպտացորենի աճեցմամբ։ Հայտնվել է նաև Եթովպիայի գյուղատնտեսության մի նոր ճյուղ՝ ծաղկաբուծությունը։ Երկիրը կարողացել է երկրորդ տեղը զբաղեցնել Աֆրիկայում ծաղիկների արտահանման ծավալներով։ Զարգացել է նաև շաքարի արտադրությունը, որում ներդրվել է մինչև 7,5 միլիարդ դոլար։
Մելես Զենաուի շնորհիվ զարգացել է նաև արդյունաբերությունը։ Առաջին հերթին ներդրումները ուղղվել են թեթև և սննդի արդյունաբերությանը, ինչպես նաև շինանյութի արտադրությանը։ 2010-ականների սկզբին Եթովպիայում բացվել է երկրում առաջին ավտոհավաքման գործարանը։ Տնտեսական իրավիճակի բարելավումը շինարարական աշխուժություն է առաջացրել։ Արդյունքում Եթովպիայի մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ-ն, որը 1990-1995 թվականներին ընկել էր ավելի քան 42 %-ով, 2010-ին աճել է մինչև 398 դոլար, ինչը 55 %-ով ավելի է, քան 1990 թվականին։
Բացի տնտեսական խնդիրներից, Զենաուին ստիպված էր լուծել նաև այլ խնդիրներ։ 1993 թվականին Եթովպիայից անջատվել էր Էրիթրեան, ինչի արդյունքում երկիրը մնացել էր առանց սեփական ծովային նավահանգիստների։ Խաղաղ անջատումը չի լուծել Եթովպիայի և նրա նախկին նահանգի միջև բոլոր խնդիրները, ինչը հանգեցրել է 1988 թվականին Էրիթրեայի դեմ պատերազմին։ Եթովպիայի հաղթանակից հետո Զենաուին Էրիթրեային չէր վերադարձրել երկրի կազմ և ռազմական գործողությունների ավարտից անմիջապես հետո զորքերը դուրս է բերել նախկին ապստամբ նահանգից։ Չնայած դավաճանության մեղադրանքներին՝ նա թեև դժվարությամբ, բայց կարողացել է հասնել խաղաղ պայմանագրի կնքմանը։ Ավելի ուշ, 2006 և 2011 թվականներին Մելես Զենաուին երկու անգամ եթովպիական զորքեր է մտցրել հարևան Սոմալի, որը ջախջախվել է անջատողականների, ծովահենների և իսլամիստների կողմից։ Հենց նա է Սոմալիի մայրաքաղաք Մոգադիշոն ազատել Իսլամական դատարանների միության գրոհայիններից՝ նրա նկատմամբ վերահսկողությունը վերադարձնելով դաշնային անցումային կառավարությանը՝ Աբդուլահի Յուսուֆ Ահմեդի գլխավորությամբ։ Հետագայում նա հաջողությամբ միջնորդել է նաև հարևան Սուդանին Հյուսիսային և Հարավային երկրների խաղաղ բաժանման բանակցություններում։
Չնայած ընդդիմության կողմից ԶԼՄ-ների գրաքննության, անազնիվ ընտրությունների անցկացման, բողոքի ցույցերը ցրելու և մրցակցող կուսակցությունների վրա ճնշում գործադրելու մեղադրանքներին, Մելես Զենաուին արևմուտքում հարգանք է վայելել։ Արևմտյան երկրների քաղաքական գործիչներն ու լրագրողները բարձր են գնահատել Մելես Զենաուի անձնական համեստությունը, որը հատկապես աչքի էր ընկնում փարթամ շքեղության հակված աֆրիկյան մյուս առաջնորդների ֆոնին, Արևելյան Աֆրիկայում նրա խաղաղարար ջանքերը, ինչպես նաև Արևմուտքի համար հասկանալի լեզվով հաղորդակցվելու ունակությունը։ 2004 թվականին Մելես Զենաուին դարձել է Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Թոնի Բլեերի Աֆրիկյան հանձնաժողովի անդամ, որը կոչված էր աֆրիկյան մայրցամաքում պայքարել աղքատության դեմ։
Մահացել է 2012 թվականի օգոստոսի 20-ին, վարակից ։ Վարչապետի պաշտոնում նրան փոխարինել է Հայլեմարիամ Դեսալենը, ՖՄԿ-ի ղեկավարի հետնորդները դարձել է Աբայ Ջուրեն, այնուհետև Դեբրեցեն Գեբրեմիկաելը։
Մելես Զենաուին ամուսնացած է եղել և ունեցել է չորս երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ինֆեկցիոն հիվանդություններից մահացածներ
Մոլի (դիցաբանություն)
Մոլի (հին հուն․ ՝ Μῶλυ) կախարդական խոտ է, որը հիշատակվում է Հոմերոսի «Ոդիսական»-ի 10-րդ գրքում ։
Հին հունական դիցաբանության մեջ
«Ոդիսական»-ում Հերմեսը այս խոտը տալիս էլ Ոդիսևսին՝ նրան Ցիրցեայի մոգությունից պաշտպանելու համար, երբ գնաց նրա պալատ՝ իր ընկերներին փրկելու համար։ Այդ ընկերները նրա հետ եկել էին Էյոլ կղզուց այն բանից հետո, երբ նրանք փախել էին Լեստրիգոններից։
Ըստ Պտղոմե Հեֆեսսեոնի «Նոր պատմության» (համ. Ֆոտիուսի), բույսը, որը Հոմերոսը հիշատակել է իր գրքում, դուրս է եկել՝ Հելիոսի կողմից Ցիրցեայի կղզում սպանված գիգանտի արյունից։ Այս նկարագրության մեջ ծաղիկը սպիտակ էր, և նրա անունը վերցված էր «ծանր» (հին հուն.՝ malos) մարտից՝ գիգանտի հետ ։
Հոմերոսը նաև նկարագրում է մոլին ՝ ասելով. «Արմատը սև էր, իսկ ծաղիկը կաթի նման սպիտակ. աստվածները նրան անվանում են Մոլի, որը վտանգավոր է մահկանացու մարդու համար, բայց ոչ անմահ աստվածների համար։ Ամեն ինչ իրենց ձեռքում է»։ Օվիդիոսը  իր մետամորֆոզների 14-րդ գրքում նկարագրում է ծաղիկը այսպես. «Սպիտակ ծաղիկ սև արմատով»։
Կապը իրական բույսերի հետ
Կային բազմաթիվ տարաձայնություններ այս բուսի նույնականացման վերաբերյալ։ Ֆիլիպ Շամպոն որոշում է ընդունում Peganum Harmala-ի (ընտ.` Rutaceae), սիրիական կամ աֆրիկյան ռուտայի (հին հուն․՝ πγγανον) օգտին, որի կեղևից հանվում է բուսական ալկալոիդ գարմալին ։ Նրա ծաղիկներ սպիտակ են կանաչ զոլերով։ Վիկտոր Բերարը, որը մասամբ հենվում է սեմիտական արմատին, նախընտրում է Atriplex halimus-ը (atriplex, հունական ττράφαυυς և λλιμος-ի լատինական ձևը, ծովային),որը պատկանում է Chenopodiaceae ընտանիքին, խոտ կամ ցածր թուփ՝ տարածված հարավ-եվրոպական ափերում ։
Այս նույնացումները նկատվում են Ռ. Մ. Հենրի մոտ, ով պատկերազարդում է Հոմերոսի պատմվածքը հատվածներով Փարիզից և Լեյդենից և պնդում է, որ Մոլին, հավանաբար, կախարդական անուն է, որը ձեռք է բերվել, թերևս, փյունիկյան կամ եգիպտական աղբյուրներից՝ մի բույսի համար, որը չի կարող միանշանակ ճանաչվել ։ Այն ցույց է տալիս, որ բույսի «ձգման բարդությունը» ոչ միայն ֆիզիկական է, այլ ավելի շուտ կապված է հատուկ ուժերի հետ, որոնց հավակնում են մոգերը ։
Բժշկական պատմաբանները ենթադրում են, որ խոզերի վերածվելը բառացիորեն չպետք է հասկանալ, այլ պետք է վերաբերվել ինչպես հակաքոլիներգիկ թունավորման ։ Ախտանիշները ներառում են ամնեզիա, հալյուցինացիաներ և զառանցանք. «Մոլի»-ի այս նկարագրությունը համապատասխանում է ձնծաղիկին, տեղական ծաղիկին, որը պարունակում է գալանտամին և համարվում է հակատոլինեստերազ, և, հետևաբար, կարող է հակազդել հակաքոլիներգիկ ազդեցություններին։
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="1">
Կատեգորիա:Բույսեր դիցաբանությունում Կատեգորիա:Ոդիսական Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն Կատեգորիա:Բույսեր Կատեգորիա:Դիցաբանական ծառեր Կատեգորիա:Դիցաբանական լեռներ Կատեգորիա:Դիցաբանական կերպարներ այբբենական կարգով
Խուան Իտուրբե
Խուան Մանուել Իտուրբե Արևալոս (Juan Manuel Iturbe Arévalos; Հունիսի 4, 1993, Բուենոս Այրես), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, իտալական Ռոմայի հարձակվող, վարձավճարով հանդես է գալիս անգլիական Բորնմութում։
Ակումբային
Իտուրբեն հանդես էր գալիս Պարագվայի Սերո Պորտենյո ակումբի երիտասարդական կազմում։ 2009 թվականի հունիսի 28-ին 16 տարեկան հասակում Իտուրբեն իր առաջին հանդիպումը անցկացրեց Պարագվայի առաջնությունում, սակայն հետագայում Իտուրբեն չցանկացավ երկարաձգել պայմանագիրը, որից կոնֆլիկտ առաջացավ ակումբի ղեկավարության և ֆուտբոլիստի միջև, որից հետո Իտուրբեն տեղափոխվեց արգենտինական Կիլմեսու, սակայն իրավաբանական խնդիրների պատճառով նա այդպես էլ դուրս չեկավ խաղադաշտ։ 2011 թվականի հունվարին Իտուրբեն պայմանագիր կնքեց պորտուգալական Պորտու ֆուտբոլային ակումբի հետ։ Սակայն նա այդպես էլ չդարձավ հիմնական կազմի ֆուտբոլիստ, 2011/12 մրցաշրջանում նա խաղադաշտ դուրս եկավ ընդամենը 4 անգամ, որից հետո վարձավճարով տեղափոխվեց արգենտինական Ռիվեր Փլեյթ, այնուհետև իտալական Վերոնա։ 2014 թվականի հուլիսին Իտուրբեն տեղափոխվեց Ռոմա 22 միլիոն եվրոյի դիմաց։
Անձնական կյանք
Իտուրբեն պարագվայցի փախստականների երեխա է, ով ծնվել է Արգենտինայում։ Նա հանդես է եկել և Պարագվայի և Արգենտինայի երիտասարդական հավաքականներում, սակայն հետագայում որոշեց, որ պետք է պաշտպանի Արգենտինայի գույները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1993 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հունիսի 4 ծնունդներ Կատեգորիա:Պորտուի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռիվեր Փլեյթի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սերո Պորտենյոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Լյանկա Գռիու
Լյանկա Գեորգիևնա Գռիու (Leanca Grâu, ), մինչ 18 տարեկանը՝ Լյանա Գեորգիևնա Իլնիցկայա, թատրոնի և կինոյի ռուս դերասանուհի։
Կենսագրություն
Լյանկա Գեորգիևնա Գռիուն ծնվել է 1987 թվականի նոյեմբերի 22-ին Մոսկվայում։ Հայրը՝ Գեորգի (Գեորգե) Գռիուն (ծնված 1961 թվականի սեպտեմբերի 17-ին) մոլդովացի դերասան է։ Մայրը դերասանուհի Ստելլա Վլադիմիրովնա Իլնիցկայան է (ծնված 1964 թվականի դեկտեմբերի 7-ին)։ Ծնողներն ամուսնալուծվել են, երբ Լյանկան դեռ երեխա էր, և հայրը այլևս կապ չի պահպանել ընտանիքի հետ ։
Առաջին անգամ կինոյում նկարահանվել է չորս տարեկանում։ Այդ ժամանակ մայրն ավարտել էր Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտը (ՎԳԻԿ) և չորս տարեկան Լյանկայի հետ ապրում էր հանրակացարանում։ Լյանկային ինստիտուտի միջանցքներում նկատեցին շատ պատահականորեն և որոշ ժամանակ անց նրան առաջարկեցին նկարահանվել ռեժիսիորներից մեկի դիպլոմային աշխատանքում՝ «Մեկ» կարճամետրաժ ֆիլմում՝ ըստ Ռեյ Բրեդբերիի պատմվածքի։ Ֆիլմը Եվրոպայում, ինչպես նաև երիտասարդական մի քանի փառատոններում արժանացավ բազմաթիվ մրցանակների ։
Այդ ժամանակներից ի վեր Լյանկային սկսեցին սկզբում հրավիրել հեռուստատեսություն, որպես մանկական «Տիկ-Տակ» (1-ին ալիք Օստանկինո, 1992-1995), ապա՝ ֆոտոսեսիայի (1995 թվականից մինչև 1997 թվականը Լյանկան եղել է «Վերտեկս» մանկական հագուստի ընկերության դեմքը), իսկ հետագայում՝ կինո։ Նրա առաջին մեծ դերը համարվում է Վլադիմիր Գրամմատիկովի «Փոքրիկ արքայադուստրը» (1997) ֆիլմում Բեքքին։ Այս դերակատարման համար Լյանկան Ռոլան Բիկովի անվան «Մոսկվայի միջազգային մանկական կինոփառատոնին» և «Օրլյոնոկ» կինոփառատոնի մրցանակների է արժանանում որպես լավագույն դերասանուհի։
2000 թվականին Լյանկան նկարահանվում է ռեժիսիոր Օլեգ Պոգոդինի «Տրիումֆ։ Շիկահերի օրագիրը» ֆիլմում։ Այս ֆիլմի յուրահատկությունն այն է, որ հիմնական դերասանները մեծավարի խաղեր խաղացող երեխաներ են։ Երկրորդ պլանի դերասանուհի Լյանկան արդեն 13 տարեկանում մեծի դերեր էր խաղում։ Ֆիլմն այդպես էլ վարձույթի չդրվեց։
Պատանեկության տարիներին թմրանյութեր է օգտագործել, փորձել է ինքնասպան լինել։ 18 տարեկանում, նախքան ՎԳԻԿ-ի դերասանական ֆակուլտետ (Վլադիմիր Գրամմատիկովի կուրս) ընդունվելը Լյանկան «Իլնիցկայա» ազգանունը փոխեց «Գիռու»-ի ։ Ֆակուլտետ ընդունվեց միանգամից։
Ուսումից, կինոնկարահանումներից և ֆոտոսեսիաներից դուրս ազատ ժամանակ Լյանկան զբաղվում էր բալետով և գեղանկարչությամբ, աշխատում էր տարբեր թատրոններում ։
Լյանկա Գռիուի իսկապես հանրահայտության գագաթնակետը դարձավ 2009 թվականը։ Հենց այս ժամանակ նրա գլխավոր դերակատարումներով թողարկվում են երկու ֆիլմեր՝ Գ. Յունգվալդ-Խիլկևիչի «Հրացանակիրների վերադարձը կամ կարդինալ Մազարինիի գանձերը», որտեղ նա խաղում էր Ժակլինի՝ Դ՝Արտանյանի դստեր դերը, և «Բարվիխա» սերիալը, որտեղ նա Եվգենիա Կոլեսնիչենկոն է ՝ էլիտար դպրոցի «քաղաքից եկած» աշակերտուհին։ Դ՝Արտանյանի դստեր դերի համար մինչ նկարահումները սկսվելը երկու ամիս և նկարահանումներ ժամանակ՝ շաբաթական երեք անգամ Լյանկան ստիպված է եղել զբաղվել սուսերամարտով։
2001 թվականի ամռանը Շերլոկ Հոլմսի արկածների մասին ռուսական նոր սերիալում գլխավոր դերակատար Իգոր Պետրենկոյի խաղընկերությամբ Իրեն Ադլերի դերի համար ընտրվել է Լյանական ։
2013 թվականի սեպտեմբերի 8-ից գեղասահորդ Մաքսիմ Մարինինի հետ, որպես զույգ, մասնակցել է Առաջին ալիքի «Սառցե դարաշրջան- 4» հեռուստաշոուին ։
Ընտանիք
Լյանկայի հայրը՝ դերասան Գեորգե Գռիուն (ծնվել է 1961 թվականին) որոշ ժամանակ ապրել է Քիշնևի արվարձանի անօթևանների կացարանում։ Լյանկան և մնացած հարազատները նրա հետ կապ չունեն։ Մայրը՝ Ստելլա Վլադիմիրովնա Իլնիցկայան (ծնվել է 1964 թվականին), նույնպես դերասանուհի է։
Ունի քույր՝ Վերոնիկան, ով ևս դերասանուհի է։
2010 թվականի հուլիսին ամուսանցել է ռեժիսիոր և կոմպոզիտոր Միխայիլ Վայնբերգի հետ (ծնված 1975 թվականի մայիսի 31-ին), ով նկարահանել է «Փնտրում եմ քեզ» հեռուստաֆիլմը, գլխավոր դերակատարը Լյանկան է։ Նրանց հաջորդ համատեղ աշխատանքը եղել է մեկ այլ հեռուստաֆիլմ՝ «Սրտից սրտին»։ 2011 թվականի փետրվարի 20-ին ծնվել է զույգի որդին՝ Մաքսիմը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուս հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Արևելյան հարց
Արևելյան հարց, Եվրոպական դիվանագիտության մեջ հիմնախնդիրների ամբողջություն էր՝ Օսմանյան կայսրության և նրա հպատակ ժողովուրդների ազատագրման, պատմական ճակատագրի, ինչպես նաև մեծ տերությունների գաղութային քաղաքականության վերաբերյալ։
«Արևելյան հարց» հասկացությունն առաջին անգամ գործածել են Սրբազան դաշինքի (Ռուսական կայսրություն, Ավստրիա, Պրուսիա, Ֆրանսիա և այլն) երկրները՝ 1822 թ-ի Վերոնայի կոնգրեսում՝ Թուրքիայի դեմ Հունաստանի մղած անկախության պատերազմի առիթով։ Արևելյան հարցի պատմությունն սկսվել է XVIII դարի վերջից և ավարտվել Առաջին համաշխարհային պատերազմով (1914–1918 թթ.), երբ փլուզվեց Օսմանյան կայսրությունը։ Աշխարհամարտը դարձել էր մեծ տերությունների շահերի բախման կիզակետ, իսկ Արևելյան հարցի հիմնախնդիրները՝ XVIII–XIX դարերի միջազգային հարաբերությունների գլխավոր առանցքը։ 1877-1878 թթ-ի ռուս-թուրքական պատերազմից հետո կնքված Սան Ստեֆանոյի, ապա՝ Բեռլինի պայմանագրերի (1878 թ.) փաստաթղթերում, միջազգային դիվանագիտության մեջ առաջին անգամ գործածվել է նաև «Հայկական հարց» հասկացությունը և դարձել Արևելյան հարցի բաղկացուցիչ մասը։ Առաջին աշխարհամարտում Թուրքիայի պարտության հետևանքով Օսմանյան կայսրությունից անջատվել են առանձին ազգապատկան տարածքներ։ Սևրի հաշտության պայմանագրով (1920 թ.) ճանաչվել է նաև անկախ և միացյալ Հայաստանի գոյությունը։ Սակայն Թուրքիայում ծավալված ազգայնամոլական շարժումը, քեմալական Թուրքիայի և Խորհրդային Ռուսաստանի մերձեցումը խոչընդոտել են Սևրի պայմանագրի իրագործումը. Արևմտյան Հայաստանն ու Կիլիկիան մնացել են թուրքական տիրապետության տակ։ 1922–1923 թթ-ի Լոզանի կոնֆերանսում ճանաչվել են Թուրքիայի նոր սահմանները. Օսմանյան կայսրությունը դադարել է գոյություն ունենալուց, և «Արևելյան հարց» հասկացությունը դուրս է եկել ասպարեզից։ Արևելյան հարցը լուծվել է, սակայն Հայկական հարցը շարունակում է մնալ չլուծված։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրություն Կատեգորիա:Հայկական հարց Կատեգորիա:Ռուս-թուրքական հարաբերություններ Կատեգորիա:Դիվանագիտություն Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության քաղաքականություն Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-Թուրքիա հարաբերություններ Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմություն Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատմություն
Թորոս
Թորոս` հունական ծագումով հայկական Թեոդորոս անվան կարճ տարբերակներից մեկը։ Ազգանունաստեղծ անուն է Թորոսյան ազգանվան համար։
Ժողովածու (452)
Ժողովածու 452, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 452 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18֊րդ դարում (1797֊ից առաջ) ենթադրաբար Մանուէլ գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21x14,5սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 73 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով, շղագրով։ Կազմը` կաշի։ Հիշատակարաններ՝ 46ա, հետագայի՝ 1բ, 68բ, 69բ, 70ա, 71ա, 72ա (1797-1814 թթ․) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Գետնախնձոր
Գետնախնձոր, գետնատանձ, բարդածաղկավորների ընտանիքի բազմամյա բույս։ Ցողունի բարձրությունը՝ 2-4 մետր։ Տերևները ձվաձև են, կտրված եզրերով, թավոտ։ Ծաղկաբույլը՝ զամբյուղ։ Հողի մեջ, ցողունի հիմքի մասում առաջանում են կլոր, երկարավուն, սպիտակ, դեղին, կարմիր գույնի պալարներ, որոնք պարունակում են 16-22% ինուլին (բազմաշաքար), վիտամին B1։ Պալարներն օգտագործվում են որպես ուտելիք և կեր։ Ստանում են սպիրտ, ֆրուկտոզ։ Տերևներից պատրաստվում է սիլոս։ Հայրենիքը Հյուսիսային Ամերիկան է։ Պալարների բերքը 400-500 ց/հա է։
Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր Կատեգորիա:Արմատապտուղներ
Պետրովկա (գյուղ, Բորսկի շրջան)
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1100 մարդ։
Յոշիկանե Միզունո
Յոշիկանե Միզունո, ճապոնացի աստղագետ, աստերոիդների հայտնաբերող։ Աշխատելով Կանի քաղաքի աստղադիտարանում նա իր գործընկեր Թոշիմասա Ֆուրութայի հետ 1989 թվականից 1993 թվականները հայտնաբերել է 53 աստերոիդ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Զիլովո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)
Զիլովո (Зилово), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 29 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սադովոե (գյուղ, Բելգորոդ-Դնեստրովսկիի շրջան)
Սադովոե (Садове), գյուղ Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Բելգորոդ-Դնեստրովսկիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Չուչա-Վակուֆ։ Հիմնադրվել է 1905 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սադովոե գյուղում բնակվում էր 963 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 605,66 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1905 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սլոբոդկա-Ռիխտովսկայա
Սլոբոդկա-Ռիխտովսկայա (Слобідка-Рихтівська), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սլոբոդկա-Ռիխտովսկայա գյուղում բնակվում էր 1 607 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,61 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 615,71 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1700 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Արամո (Սիրիա)
Արամո (عرامو, արևմ.՝ Արամօ), գյուղ Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Լաթակիայի մարզում։ Գտնվում է Ալ-Հաֆֆայի գավառի Սլինֆայի շրջանում։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալների գյուղի բնակչությունն կազմում է 490 մարդ ։
Հայ համայնք
Գյուղը հայտնի է հայերով բնակեցված է եղել, սակայն 1947 թվականին նրանք գաղթել են գյուղից և մեկնել Խորհրդային Հայաստան։ Այժմ մի քանի ընտանիք է ապրում։ Գյուղն ունի հին հայկական եկեղեցի, որը կոչվում է Սուրբ Ստեփանոս կառուցվել է 1310 թվականին։ Կան նաև մի քանի փոքր եկեղեցիներ փորագրված ժայռերի, ինչպիսիք են Սուրբ Աստվածածին և Սուրբ Գևորգ Հայ առաքելական եկեղեցիներն։ Կան նաև փոքրաթի ալավիներ և արաբներ։ Այսօր, կա մի փոքրիկ հայկական համայնք, որոնց մեծ մասը խոսում է արաբերեն լեզվով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի գյուղեր Կատեգորիա:Ալ-Հաֆֆայի գավառ Կատեգորիա:Հայերը Սիրիայում
Հալոհիդրին դեկարբօքսիլազ
Հալոհիդրին դեկարբօքսիլազ (HheC), ֆերմենտ, որն ընդգրկված է վիցինալ հալոհիդրինների բակտերիալ քայքայման մեջ։ Agrobacterium radiobacter AD1 բակտերիաներում այն կատալիզում է հալոհիդրինների դեհալոգենացումը էպօքսիդների առաջացմամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՖՀ 4.5
Ավետարան (4878)
Ավետարան (4878), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4878 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1294 թվականին Հակոբ գրիչի կողմից  Արդիլանում։ Ստացողը եղել է Դեորդ քահանան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 33X24 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 286 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի խորան 2, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 81բ, 216ա, 220բ, 283ա, հետագայի՝ 132բ, 223ա և այլուր (14-ր դար), 285ա (1731 թ․), 286բ (1741 թ․) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Աշորա (լեռ)
Աշորա, լեռնագագաթ Վայոց ձորի մարզում, Զանգեզուրի լեռների հյուսիսային մասում, Որոտանի լեռնանցքից արևմուտք, Արտավան գյուղից 4 կմ հյուսիս-արևելք։ Ունի 2566 մ բարձրություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Երևանի բիայնական դամբարան
Երևանի բիայնական դամբարան, Վանի Արարատյան թագավորության երեքհազարամյա դամբարան Երևանի հարավարևմտյան հատվածում՝ «Երևան Մոլ» առևտրի կենտրոնի տարածքում ։
Պատմական նկարագիր
Դամբարանը թվագրվում է մ.թ.ա. 8-րդ դարին, այն հայտնաբերվել 1984 թվականի մարտին տարածքում գործող Երևանի «Ավտոագրեգատ» գործարանի շինարարական աշխատանքների ժամանակ։ Հայտնաբերված բիայնական դամբարանը պեղվել է ՀՀ ԳԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի արշավախմբի կողմից` Էրեբունու թանգարանի աշխատակիցների օգնությամբ։
Դամբարանը կառուցված է եղել հին և մեծ դամբարանադաշտում ։ Ներկայումս դամբարանի պատերը կրում են ժամանակին այնտեղ գործած արդյունաբերական ձեռնարկության թափոնների հետքերը․ գործարանից դեպի դամբարան է արտահոսել նավթի, բենզինի և յուղի խառնուրդ ։
Կառուցվածք
Դամբարանն ուղղանկյունաձև կառույց է՝ հյուսիս-հարավ կողմնորոշմամբ։ Այն կառուցված է կարմիր, սև, մուգ դարչնագույն և շագանակագույն տուֆով։ Ներքին չափերով կառույցի երկարությունը 3,46 մ է, լայնությունը՝ 1,97 մ, բարձրությունը` 2,15 մ։ Դամբարանի մուտքը, որը գտնվում է կառույցի հյուսիսային կողմում, փակված է եղել հսկա սալաքարով, որն այժմ ցուցադրվում է դամբարանի տարածքում։ Դամբարանախցի հատակը շարված է տուֆե սալերով, որոնց տակ գտնվում են գաղտնարաններ։ Դամբարանախուցն ունի հինգ որմնախորշ, որոնցից երեքը արևմտյան պատի մեջ են, մեկը՝ հարավային, մյուսն՝ արևելյան։
Ծածկը բաղկացած է եղել տուֆե հինգ երկայնական քարասալից, որոնք դրված են եղել կողք-կողքի` սրահի լայնքով մեկ (արևմուտքից արևելք ուղվածությամբ) և հենվել են պատերի շարվածքի վերին՝ հինգերորդ շարքի քարերի ձևավորած քիվի վրա։
Պեղածո նյութ
Պեղումների արդյունքում արևմտյան պատի որմնախորշերում հայտնաբերվել են մեկական աճյունասափոր՝ լցված մարդու, կենդանիների և թռչունների մանրացված ոսկորներով։ Արևելյան որմնախորշում եղել է ցլի գլխի արձանիկներով մեծ կավանոթ և մի թաս, որի հատակին պահպանված էր նապաստակի պատկերով դրոշմ։ Դամբարանի հյուսիսարևելյան անկյունում գտնվել են մի քանի մեծ ու փոքր թասեր, սափոր ու ճրագ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնագիտական վայրեր Հայաստանում Կատեգորիա:Երևանի տեսարժան վայրեր
Բեռլինի պատի փլուզում
Բեռլինի պատի փլուզում (Mauerfall), 1989 թվականի նոյեմբերի 9-ին տեղի ունեցած, համաշխարհային պատմության համար առանցքային իրադարձություն, որը բնորոշեց Երկաթե վարագույրի փլուզումը, ինչպես նաև Արևելյան և Կենտրոնական Եվրոպայում կոմունիզմի փլուզման մեկնարկը։ Գերմանիայի ներքին սահմանի փլուզումը տեղի է ունեցել դրանից կարճ ժամանակ անց։ Երեք շաբաթ անց, Մալթայի համաժողովին հայտարարվեց Սառը պատերազմի ավարտը, իսկ Գերմանիայի վերամիավորումը տեղի ունեցավ հաջորդ տարի։
Նախապատմություն
1989 թվականին Հունգարիայի և Ավստրիայի սահմանի էլեկտրական ցանկապատի ապամոնտաժումից հետո, նոյեմբերի սկզբին փախստականները կարողանում էին Հունգարիա հասնել Չեխոսլովակիայի կամ Պրահայում Արևմտյան Գերմանիայի դեսպանատան միջոցով։ Սկզբում արտագաղթը հանդուրժում էին, խորհրդային Չեխոսլովակիայի կառավարության հետ երկարատև համաձայնությունների պատճառով՝ թույլատրելով ազատ տեղափոխվել նրանց ընդհանուր սահմանով։ Այնուամենայնիվ, մարդկանց հոսքը հասավ այնպիսի չափերի, որ բարդություններ առաջացրեց երկու պետությունների համար։ Բացի դրանից, Արևելյան Գերմանիան ջանում էր վճարել արտաքին վարկերը, ինչի համար էլ Էգոն Կրենցն Ալեքսանդր Շալք-Գոլոդկովսկուն ուղարկեց՝ Արևմտյան Գերմանիային խնդրելու, իհարկե անարդյունք, կարճաժամկետ վարկ տրամադրել՝ տոկոսավճարները մուծելու համար ։
1989 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Գերմանիայի սոցիալիստական միասնական կուսակցության (ԳՍՄԿ) առաջնորդ Էրիխ Հոնեկերը պաշտոնից հրաժարվեց հօգուտ Կրենցի։ Հոնեկերը սաստիկ հիվանդ էր, և նրանք ովքեր ցանկանում էին փոխարինել վերջինիս սկզբում պատրաստ էին սպասել «կենսաբանական լուծման», սակայն մինչև հոկտեմբեր համոզվեցին, որ քաղաքական և տնտեսական իրավիճակը չափազանց կարևոր է ։ Հոնեկերը հավանության արժանացրեց որոշումը, իր հրաժարական ճառում առաջադրելով Կրենցին, իսկ Ազգային պալատը (գերմաներեն՝ Folkskammer) պատշաճ կերպով ընտրեց նրան։ Թեև Կրենցն իր առաջին հանրային ճառում խոստացավ բարեփոխումներ անել , Արևելյան Գերմանիայի հանրությունը գտնում էր, որ վերջինս հետևում է իր իրավանախորդի քաղաքականությանը, և նրա հրաժարականը պահանջող հանրային ցույցերը շարունակվեցին ։ Չնայած բարեփոխումներ իրականացնելու մասին նրա խոստումներին՝ հանրային դիմադրությունն ընդդեմ ռեժիմի շարունակեց աճել։
Նոյեմբերի 1-ին Կրենցը հանձնարարեց վերաբացել Չեխոսլովակիայի հետ սահմանը, որը փակվել էր՝ նպատակ ունենալով թույլ չտալ արևելագերամանցիներին փախչել Արևմտյան Գերմանիա ։ Նոյեմբերի 4-ին տեղի ունեցավ Ալեքսանդրփլացի ցույցը։
Նոյեմբերի 6-ին ներքին գործերի նախարարությունը հրապարակեց ճանապարհորդության մասին նոր կանոնակարգերի նախագիծ, որը մակերեսային փոփոխություններ էր մտցրել Հոնեկերյան շրջանի կանոնների մեջ՝ հաստատման գործընթացը թողնելով անհասկանալի և պահպանելով արտարժույթի հասանելիության վերաբերյալ անորոշությունը։ Նախագիծը զայրացրեց սովորական քաղաքացիներին, և Արևմտյան Բեռլինի քաղաքապետ Վոլտեր Մոմպերի կողմից որակվեց որպես «կատարյալ աղբ»։ Հարյուրավոր փախստականներ խմբվեցին Պրահայում Գերմանիայի դեսպանատան մոտ՝ զայրացնելով չեխոսլովակներին, ովքեր սպառնում էին փակել Արևելյան Գերմանիա-Չեխոսլովակիա սահմանը։
Նոյեմբերի 7-ին Կրենցը հաստատեց վարչապետ Վիլլի Շտոֆի և քաղբյուրոյի երկու երրորդի հրաժարականը։ Բայց և այնպես, Կենտրոնական կոմիտեի կողմից Կրենցը միաձայն վերընտրվեց որպես գլխավոր քարտուղար ։
Նոր կանոնակարգերի նախագծում
Հոկտեմբերի 19-ին Կրենցը Գերհարդ Լաութերին խնդրեց մշակել նոր ճանապարհորդական քաղաքականություն ։
Նոյեմբերի 7-ին Քաղբյուրոյի հանդիպման ժամանակ որոշվեց անմիջապես ընդունել ճանապարհորդության մասին կանոնակարգերի՝ մշտական արտագաղթի մասին նախագծի մի մասը։ Սկզբում Քաղբյուրոն որոշել էր Շիրնդինգի մոտ ստեղծել հատուկ սահման, հատկապես արտագաղթի համար։ Ներքին գործերի նախարարության և Պետական անվտանգության նախարարության (հայտնի որպես Շտազի) բյուրոկրատները պատասխանատու էին նոր տեքստի մշակման համար, որոնք այնուամենայնիվ, եկան այն եզրակացության, որ սա անիրագործելի է և մշակեցին և՛ արտագաղթին և ժամանակավոր ճանապարհորդությանը վերաբերող նոր տեքստ։ Վերջինիս համաձայն՝ Արևելյան Գերմանիայի քաղաքացիները կարող էին դիմել արտասահման ճանապարհորդելու թույլտվություն ստանալու համար՝ առանց այս ուղևորությունների մասին նախկին պահանջների բավարարման։ Դժվարությունները հեշտացնելու նպատակով՝ Կրենցի կողմից ղեկավարվող Քաղբյուրոն նոյեմբերի 9-ին որոշեց փախստականներին թույլ տալ դուրս գալ ուղիղ Արևելյան և Արևմտյան Գերմանիաները, այդ թվում՝ Արևելայն և Արևմտյան Բեռլինը հատող կետերով։ Ավելի ուշ, նույն օրը նախարարական վարչությունը փոփոխության ենթարկեց առաջարկությունը՝ մասնավոր, երկկողմանի ճանապարհորդությունները ներառելու նպատակով։ Նոր կանոնակարգերը հաջորդ օրն ևեթ ուժի մեջ էին մտնելու ։
Նիա Լոնգ
Նաթիրա Քերոլին Լոնգ (Nitara Carlynn Long, ), ամերիկացի դերասանուհի, պարուհի։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Մեծ մայրիկի տունը», «Մեծ մայրիկի տունը 2», «Բոյլերի սենյակը», «Կանխազգացում» և «Սթիգմատները» ֆիլմերից։
Բեռլինի պատի փլուզում
Մամլո ասուլիս
Պատի փլուզմանը հանգեցնող կանոնակարգերի մասին հայտարարությունն արվել է Գունտեր Շաբովսկու՝ Արևելյան Բեռլինի կուսակցության ղեկավարի և ԳՍՄԿ Քաղբյուրոյի մամլո խոսնակի կողմից ղեկավարվող, նոյեմբերի 9-ին, Կենտրոնական Եվրոպայի ժամանակով 18։00-ին կայացած, Արևելյան Գերմանիայի հեռուստատեսությամբ և ռադիոյով ուղիղ հեռարձակվող մեկժամյա մամլո ասուլիսի ժամանակ ։
Շաբովսկին ներառված չէր նոր կանոնակարգերի մասին ծավալվող քննարկումներին և լիովին չէր տիրապետում իրավիճակին ։ Անմիջապես մամլո ասուլիսից առաջ նրան էր հանձնվել Կրենցի ծանուցումը, որը հայտարարում էր փոփոխությունների մասին, սակայն դրա հետ վերջինիս չէին տրվում ցուցումներ առ այն, թե ինչպես պետք է տեղեկատվության հետ վարվել։ Տեքստի համաձայն՝ Արևելյան Գերմանիայի քաղաքացիները կարող էին դիմել արտասահման ճանապարհորդելու թույլտվություն ստանալու համար՝ առանց այս ճանապարհորդությունների համար նախկինում նախատեսված պահանջների բավարարման, որը նաև թույլատրում էր մշտական էմիգրացիա բոլոր սահմանային անցակետերով, այդ թվում՝ Արևելյան և Արևմտյան Բեռլինի սահմանային անցակետերով։
Նիա Լոնգ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:1970 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 30 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պարուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Բեռլինի պատի փլուզում
Մամլո ասուլիս
Հարցուպատասխանից հետո The Daily Telegraph-ի ներկայացուցիչ Դանիել Ջոնսոնը հարցրեց, թե ի՞նչ է այս օրենքը նշանակում Բեռլինի պատի համար։ Շաբովսկին անշարժ նստեց մինչև Պատի ճակատագրի մասին հարցը զինաթափման մասին ավելի երկար հարցի հետ կապելով երկար-բարակ հայտարարություն անելը։ Այնուհետև վերջինս ավարտեց մամլո ասուլիսը ուղիղ ժամը 19։00-ին, երբ լրագրողները սենյակից դուրս էին շտապում ։
Մամլո ասուլիսից հետո Շաբովսկին հարցազրույց տվեց NBC-ի լրագրող Թոմ Բրոկավին, որում կրկնեց արդեն իսկ արված հայտարարությունն այն մասին, որ արևելագերմանացիները կկարողանան հատել սահմանը, և կարգավորումներն անմիջապես ուժի մեջ են մտնելու ։
Լուրերը սկսեցին անմիջապես տարածվել։ Արևմտագերմանական Գերմանական մամլո գործակալությունը (գերմ․՝ Deutsche Presse-Agentur) 19։04-ին ամփոփագիր թողարկեց, որում ասվում էր, որ Արևելյան Գերմանիայի քաղաքացիները կկարողանան «անմիջապես» հատել ներքին գերմանական սահմանը։ Այդ գիշեր, Շաբովսկու մամլո ասուլիսից քաղվածքներ եթեր հեռարձակվեցին Արևմտյան Գերմանիայի երկու գլխավոր լրատվական ծրագրերով՝ 19։17-ին ZDF հեռուստաալիքի (Երկրորդ գերմանական հեռուստատեսություն) heute (այսօր) ծրագրով, որը եթեր հեռարձակվեց, երբ մամլո ասուլիսն արդեն ավարտվում էր, և 20։00-ին ARD հեռուստառադիոընկերության (Գերմանիայի հասարակական-իրավական հեռարձակող կայանների աշխատանքային համագործակցություն) Tagesschau (նորություններ) ծրագրով՝ որպես հրատապ լուր։ Քանի որ ARD-ն և ZDF-ը 1950-ականներից ի վեր լրատվություն են տրամադրել Արևմտյան Գերմանիայի գրեթե բոլոր քաղաքացիներին, դրանք ավելի շատ դիտումներ ունեցան, քան Արևելյան Գերմնիայի հեռուստաալիքները և ընդունվել էին արևելագերմանական իշխանությունների կողմից։ Ահա այսպես բնակչության մեծամասնությունը լսեց նորությունները։ Ավելի ուշ, նույն գիշեր ARD-ի Tagesthemen (օրվա թեմաներ) հեռուտահաղորդման ժամանակ հաղորդավար Հանս Յոախիմ Ֆրիդրիխսը (գերմ․՝ Hans Joachim Friedrichs) հայտարարեց․ «Այսօր` 9-ը նոյեմբերի, պատմական օր է։ ԳԴՀ-ն հայտարարեց, որ անմիջապես ուժի մեջ մտնող օրենքի համաձայն՝ իր սահմանները բաց են բոլորի համար։ Պատի դարպասները լայն բացված են» ։
2009 թվականին Էրմանը հայտարարեց, որ Կենտրոնական կոմիտեի մի անդամ զանգահարել է իրեն և պահանջել հարցնել ճանապարհորդական օրենքի մասին մամլո ասուլիսի ընթացքում, սակայն Շաբովսկին այն անհեթեթություն է համարել ։ Ավելի ուշ՝ 2014 թվականին ավստրիացի լրագրողին տված հարցազրույցի ժամանակ, Էրմանը հրաժարվեց այս հայտարարությունից՝ ընդունելվ, որ զանգողը Գունտեր Փոթշկն է՝ Արևելյան Գերմանիայի ADN լրատվական գործակալության ղեկավարը, և վերջինս միայն հարցրել է՝ արդյո՞ք Էրմանը մասնակցելու է մամլո ասուլիսին ։
Արագ արձագանք
Հեռարձակումը լսելուց հետո, արևելագերմանացիները սկսեցին հավաքվել Պատի մոտ, Արևելյան և Արևմտյան Բեռլինների միջև վեց հսկիչ կետերի մոտ՝ պահանջելով, որպեսզի սահմանապահներն անմիջապես բացեն դարպասները ։ Զարմացած և ճնշված սահմանապահները բազմաթիվ հուզված հեռախոսազանգեր էին անում իրենց վերադասներին՝ հարցնելով խնդրի մասին։ Սկզբում նրանց հրամայվել է գտնել դարպասների մոտ հավաքված «ավելի ագրեսիվ» մարդկանց, հատուկ կնիքով կնքել նրանց անձնագրերը, որն արգելում էր նրանց վերադառնալ Արևելյան Գերմանիա՝ արդյունքում չեղյալ համարելով նրանց քաղաքացիությունը։ Բայց և այնպես, հազարավոր մարդիկ դեռևս պահանջում էին թույլ տալ անցնել՝ հայտարարելով․ «Շաբովսկին ասել է, որ կարող ենք» ։ Շուտով պարզ դարձավ, որ Արևելյան Գերմանիայի իշխանություններից և ոչ մեկը անձնական պատասխանատվություն չի վերցնի հրամաններ արձակելու առումով՝ գիտակցելով մահացու ուժի առկայությունը, հետևաբար թվաքանակով անհամեմատ գերազանցող զինվորները հնարավորություն չունեին հեռու պահել Արևելյան Գերմանիայի քաղաքացիների խուռն ամբոխին։ 2009 թվականին Washington Post-ում լույս տեսած պատմության մեջ Մարի Էլիս Սարոտտը պատի փլուզմանը հանգեցրած իրադարձությունների շարքը բնութագրել է որպես պատահականություն, ասելով․ «Անցյալ դարի ամենանշակալի իրադարձություններից մեկն իրականում պատահականություն էր, կիսակոմիկական բյուրոկրատական սխալ, որը շատ բանով է պարտական Արևմտյան մամուլին՝ որպես պատմության մակընթացություն» ։
Վերջապես նոյեմբերի 9-ին, ժամը 10։45-ին (այլ աղբյուրների համաձայն 11։30-ին) Հարալդ Ջեգերը՝ Բորնհոլմեր Շտղասեի սահմանային անցակետի հրամանատարը զիջեց՝ սահմանապահներին թույլ տալով բաց անել անցակետերը և թույլ տալ մարդկանց անցնել ինքնության թեթևակի ստուգմամբ կամ առանց ստուգման  ։ Երբ արևելագերմանացիները խմբերով շարժվեցին, մյուս կողմում ուրախացած նրանց էին դիմավորում ծաղիկներով և շամպայնի շշերով սպասող արևմտագերմանացիները։ Սրանից քիչ անց արևմտագերմանացիների մի խումբ բարձրացավ պատի վրա, որոնց հետևեցին արևելագերմանացի երիտասարդները։  1989 թվականի նոյեմբերի 9-ի երեկոն հայտնի է որպես պատի փլուզման գիշեր ։
Ամենայն հավանականությամբ հյուսիսը հատող սահմանային մեկ այլ անցակետ բացվել էր ավելի վաղ։ Հայնց Շեֆերի կողմից տրված տեղեկատվության համաձայն՝ նա նույնպես գործել է անկախ և մի քանի ժամ առաջ հրամայել բացել Վոլթերսդորֆ-Ռուդովի դարպասը ։ Սա որոշակիորեն բացատրում է Արևմտյան Բեռլինում արևելաբեռլինցիների՝ ավելի վաղ, նախքան Բորնհոլմեր Շտղասեի սահմանային անցակետի բացվելը հայտնվելու փաստը ։
Բեռլինի պատի փլուզմանը ականատես տեղացիների հետ զրույցից պարզ էր դառնում՝ շատերը չէին հավատում, որ տեղի ունեցածն իսկապես իրականություն է։ Որոշ մարդիկ մի քանի օր սպասել են՝ նախքան հսկիչ կետ գնալը և սահմանը հատելը։ Որոշներն այնտեղ են գնացել լուրն իմանալուն պես՝ պարզապես համոզվելու, որ ասվածն իրականություն է։ Այնուամենայնիվ, ամենուրեք մարդիկ տոնում էին Բեռլինի պատի փլուզմամբ նշանավորված հաղթանակը։ Սա ցույց էր տալիս միասնություն և ապացուցում էր, որ թշնամանքն այլևս անցյալում է։
Քանդում
Պատի քանդումը սկսվեց 1989 թվականի նոյեմբերի 9-ի երեկոյան և շարունակվեց հաջորդ օրերի և շաբաթների ընթացքում։ Mauerspechte (պատի փայտփորիկներ) մականունը կրող մարդիկ տարբեր գործիքների օգտագործմամբ պատից հուշանվերներ էին կտրում՝ քանդելով երկար հատվածները և ստեղծելով մի շարք ոչ պաշտոնական սահմանային անցակետեր ։
Նոյեմբերի 9-ի՝ պատը քանդող քաղաքացիների մասին հեռուստատեսային լուսաբանմանը շուտով հաջորդեց արևելագերմանական ռեժիմի կողմից տաս նոր սահմանային անցակետերի մասին հայտարարությունը, այդ թվում՝ պատմական նշանակություն ունեցող Պոտսդամի հրապարակըի, Գլինիկեի կամուրջըի և Բեռնաուեր Շտղասենի մասին։ Ամբոխը հավաքվել էր պատմական անցակետերի երկու կողմերում՝ ժամեր շարունակ սպասելով, որպեսզի ողջունեն Պատի հատվածները քանդող, բաժանված ճանապարհներն իրար միացնող բուլդոզերներին։ Մինչդեռ Պատը պաշտոնապես շարունակում էին հսկել արդեն իսկ նվազող սաստկությամբ՝ նոր սահմանային անցակետեր ի հայտ եկան որոշ ժամանակով։ Սկզբում Արևելյան Գերմանիայի սահմանային զորքերը փորձում էին նորոգել «Պատի փայտփորիկների» կողմից հասցված վնասը, աստիճանաբար այս փորձերը դադարեցին, և պահապանները ավելի մեղմացան՝ հանդուրժելով աստիճանաբար աճող ավերածությունները և անցքերի միջով «ապօրինի» սահմանահատումները։
Բեռլինի պատի Բրանդենբուրգյան դարպասները բացվեցին 1989 թվականի դեկտեմբերի 22-ին և այդ օրը Արևմտյան Գերմանիայի կանցլեր Հելմուտ Քոլը քայլեց դարպասների միջով, որին ողջունեց Արևելյան Գերմանիայի վարչապետ՝ Հանս Մոդրովը ։ Արևմտագերմանացիներին և արևմտաբեռլինցիներին դեկտեմբերի 23-ից ազատ ճանապարհորդական վիզայի թույլտվություն էր տրվում։ Մինչ այդ պահը նրանք միայն կարող էին այցելել Արևելյան Գերմանիա և Արևելյան Բեռլին սահմանափակումներ դնող պայմաններով, որն իր մեջ ներառում էր մի քանի օր կամ մի քանի շաբաթ առաջ վիզայի համար դիմումի ներկայացում և իրենց նախատեսած այցելության համար օրական նվազագույնը 25 գերմանական մարկի պարտադիր վճարում, որոնք խոչընդոտում էին հանկարծակի այցելությունները։ Այսպիսով, նոյեմբերի 9-ից դեկտեմբերի 25-ն ընկած ժամանակահատվածում արևելագերմանացիները իրականում կարող էին ճանապարհորդել ավելի ազատ, քան արևմտագերմանացիները։
1990 թվականի հունիսի 30-ին Արևելյան Գերմանիայի սահմանային զորքերը պաշտոնապես սկսեցին ապամոնտաժել Պատը ՝ սկսելով Բերնաուեր Շտղասեից և Միտտե շրջանից։ Այնտեղից ապամոնտաժումը շարունակեց Պրենցլաուեր Բերգով (գերմ․՝ Prenzlauer Berg)/Գեզունդբղուննենով (գերմ․՝ Gesundbrunnen), Հայլիգենզեով  (գերմ․՝ Heiligensee) և Բեռլին քաղաքով մինչև 1990 թվականի դեկտեմբեր։ Ըստ սահմանային զորքերի կողմից արված հաշվարկների՝ ընդհանուր շուրջ 1․7 միլիոն տոննա շինարարական աղբ է գոյացել փլուզումից։ Ոչ պաշտոնական տվյալների համաձայն՝ Բորնհոլմեր Շտղասեի քանդումը սկսվել է երկաթուղու շինարարական աշխատանքների պատճառով։ Սա իր մեջ ընդգրկում է ԳԴՀ-ի թվով 300 սահմանային պահապանների, իսկ 1990 թվականի հոկտեմբերի 30-ից հետո՝ Բունդեսվերից թվով 600 պիոներների։ Նրանք զինված էին 175 բեռնատար մեքենաներով, 65 վերամբարձ կռունկներով, 55 էքսկավատորներով և 13 բուլդոզերներով։ Ըստ էության բոլոր ճանապարհները բաժանված էին Բեռլինի պատով, նախկինում Արևմտյան Գերմանիան Արևելյան Գերմանիային կապող բոլոր ճանապարհները վերակառուցվեցին և 1990 թվականի օգոստոսի 1-ին վերաբացվեցին։ Միայն Բեռլինում 184կմ պատ, 154կմ սահմանային ցանկապատ, 144կմ ազդանշանային համակարգ և 87կմ խրամատ է հեռացվել։ Այն ինչ մնացել էր միայն վեց սեկցիաներ էին, որոնք պետք է պահպանվեին որպես հուշահամալիր։ Բազմաթիվ ռազմական միավորներ ապամոնտաժեցին Բեռլինի/Բրանդենբուրգի սահմանային պատը, աշխատանքն ավարտելով 1990 թվականի նոյեմբերին։ Ներկված պատի հատվածները՝ մշակութային արժեք կրող մոտիվներով, 1990 թվականին Բեռլինում և Մոնտե Կառլոյում հանվել են աճուրդի։
1990 թվականի հուլիսի 1-ին, Արևմտյան Գերմանիայի արժույթը Արևելյան Գերմանիայի կողմից ընդունելու օրը, բոլոր դե յուրե սահմանային վերահսկումները դադարեցին, թեև ներքին գերմանական սահմանը դրանից որոշ ժամանակ առաջ դարձել էր անիմաստ։ Պատի ապամոնտաժումը ավարտին հասցվեց 1992 թվականին ։
Պատի փլուզումը նշանավորեց առաջին վճռորոշ քայլը դեպի Գերմանիայի վերամիավորումը, որը պաշտոնապես ավարտին հասցվեց 1990 թվականի հոկտեմբերի 3-ից սկսած 339 օր հետո՝ Արևելյան Գերմանիայի լուծարմամբ և գերմանական պետության պաշտոնական վերամիավորմամբ՝ Արևմտյան Գերմանիայի Հիմնական օրենքի համաձայն ։
Դիմադրություն
Այն ժամանակների եվրոպական որոշ քաղաքներում խորը հուզումներ կային վերամիավորված Գերմանիայի հեռանկարի վերաբերյալ։ 1989 թվականի սեպտեմբերին Բրիտանիայի վարչապետ Մարգարետ Թետչերը պայմանավորվեց Սովետական միության գլխավոր քարտուղարի՝ Միախայիլ Գորբաչովի հետ, թույլ չտալ Գերմանիային վերամիավորվել և հաստատեց, որ ցանկանում է, որպեսզի Սովետական միության առաջնորդն անի հնարավոր ամեն բան վերամիավորումը կանխելու նպատակով ։
"«Մենք չենք ցանկանում միավորված Գերմանիա։ Սա կհանգեցնի հետպատերազմական սահմանների փոփոխության, և մենք չենք կարող դա թույլ տալ, քանի որ նման զարգացումը քայքայելու է ողջ միջազգային իրավիճակի կայունությունը և կարող է վտանգել մեր անվտանգությունը»․ ասված էր Թետչերի խոսքում։"
Բեռլինի պատի փլուզումից հետո Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Միտտերանը զգուշացրել է Թետչերին, որ միավորված Գերմանիան կարող է ավելի մեծ տարածքներ գրավել, քան Ադոլֆ Հիտլերը երբևէ գրավել է, և Եվրոպան պարտավոր է լինելու կրել հետևանքները ։
Տոնակատարություններ
1989 թվականի նոյեմբերի 21-ին Բրանդենբուրգյան դարպասների մոտ Crosby-ն, Stills-ը & Nash-ը (Կրոսբին, Ստիլսը, և Նէշը) կատարեցին «Chippin' Away» երգը Գրահամ Նէշի 1986 թվականին լույս տեսած Innocent Eyes (Անմեղ աչքեր) սոլո ալբոմից ։
1989 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Լեոնարդ Բեռնշտայնը Բեռլիոնւմ համերգ տվեց՝ տոնելով Պատի փլուզումը, որտեղ հնչեց նաև Բեթհովենի 9-րդ սիմֆոնիան (Ode to Joy), որի Joy (ուրախություն, գերմ․՝ Freude) բառը փոխվել էր «Freedom»-ի (ազատություն)։ Բանաստեղծ Շիլլերը հնարավոր է բնօրինակում օգտագործել է «ազատություն» բառը, սակայն վախից դրդված փոխել այն «Ուրախության»։ Նվագախումբին և երգչախումբին նկարահանելու էին եկել և՛ Արևելյան և՛ Արևմտյան Գերմանիաներից, ինչպես նաև Միացյալ Թագավորությունից, Ֆրանսիայից, Սովետական Միությունից և Միացյալ Նահանգներից ։ 1989 թվականի Սուրբ Ծննդյան նախորեին Դավիդ Հասելհոֆը կատարեց իր «Looking for Freedom» (Ազատության հետքերով) երգը՝ կանգնած լինելով մասամբ ապասարված պատի վերևում ։ Ռոջեր Վոթերսը 1990 թվականի հուլիսի 21-ին Պոտսդամի հրապարակի հյուսիսային հատվածում կատարեց Փինք Ֆլոյդի The Wall ալբոմը, որտեղ հյուրերի շարքում էին Բոն Ջովին, Սքորպիոնս գերմանական ռոք խումբը, Բրայան Ադամսը, Օ՛կոնոր Շինեյդը, Սինդի Լաուպերը, Թոմաս Դոլբին, Ջոնի Միտչելը, Մարիանե Ֆեիթֆուլը, Լեվոն Հելմը, Ռիկ Դանկոն և Վան Մորիսոնը ։