cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նեղոս
Գետի հովիտ
Հատելով ցածր լեռնաշղթաներ՝ Նեղոսը շատ ոլորաններ է առաջացնում՝ իր հովտի առանձին տեղամասերում դուրս հանելով բյուրեղյա ապարներ, որոնցով էլ հենց բացատրվում էր նրանց առկայությունը Նեղոսի հոսանքի 6 հայտնի ջրվեժներում, որոնք մինչև Ասուանի ջրամբարների կառուցումը մեծ արգելք էին նավագնացության համար։ Ասուանից մինչև Կահիրե (900 կմ) թեքությունը շատ քիչ է, և գետը հոսում է շատ լայն հովտով (20-25 կմ)։ Կահիրեից 20 կմ անց սկսում է Նեղոսի հովիտը (տարածքը 22-24 000 կմ²՝ բազմաթիվ գետակներով և լճակներով։ Այն տարածված է միջերկրական ծովի ափին՝ Ալեքսանդրիայից մինչև Պորտ-Սաիդ 260 կմ ընդհանուր երկարությամբ)։ Նեղոսի հունը այստեղ բաժանվում է 9 մեծ և բազմաթիվ փոքր գետերի։ Երկու հիմնական գետերը ՝ Դամյատը (արևելյան) և Ռաշիդը/ արևմտյան/ ունեն մոտավորապես 200 կմ երկարություն յուրաքանչյուրը։ Իբրահիմ ջրանցքի և Յուսուֆ գետակի միջոցով Նեղոսի ջրերի մի մասը լցվում է Բիրկետ-Կարուն լիճը, որն էլ իր հերթին ոռոգում է Ֆայում Օազիսը։ Իսմաիլի ջրանցքով Նեղոսի քաղցրահամ ջրերով ոռոգվում են Սուեզի ջրանցքի շրջանը, իսկ Մախմուդիա ջրանցքով՝ Ալեքսանդրիա քաղաքը և նրա շրջակայքը։ Նեղոսի երկարությունը մոտավորապես 6700 կմ է (գրքերում հաճախ գրվում է 6671 կմ )։ Վիկտորիա լճից մինչև միջերկրական ծով 5600 կմ է։ Նեղոսի հովիտը աշխարհի ամենամեծ գետային հովիտներից է։ Նա կազմավորվել է մեծ ծովային խորշի տեղում՝ անընդհատ լցվելով գետային ջրերով և ունի ծաղկի տեսք։
Տեղումների հաճախականություն
Նեղոսն ունի վարարումների բարդ հերթականություն։ Գետի հովտի հասարակածային մասում դիտվում է տեղումների երկու ձև՝ գարնանային (մարտ-մայիս) և աշնանային (սեպտեմբեր-նոյեմբեր), որով էլ պայմանավորված է այս շրջանների գետերի մեծ ջրառատությունը գարնանային և ձմեռային սեզոններին։ Սուդանում և Կապույտ Նեղոսի ավազանում անձրևները գալիս են ամռանը՝ հուլիսից սեպտեմբեր։ Սուդանում Նեղոսը ուժեղ վարարում է ամռանը մուսսոնային անձրևներից, ուստի ծախսում է շատ ջուր գոլորշիացման պատճառով։ Այդ պատճառով Նեղոսի սնուցման գործում գլխավոր դերը կատարում է Կապույտ Նեղոսը, որը ամռանը տալիս է Նեղոսի ջրերի 60-70 %-ը։ Այս ամենի հետ համընթաց՝ Կենտրոնական և Հյուսիսային Սուդանում և Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետությունում Նեղոսի ջրերի բարձրացումը կատարվում է ամառային և աշնանային շրջանում։ Այսպես ստորին Եգիպտոսում ջրերի բարձրացում է տեղի ունենում հուլիսից հոկտեմբեր ամիսներին։ Ասուանի ջրամբարի միջին ծախսատարությունը 2600 մ³ վայրկյան է, ամենաշատը՝ մինչև 15000 մ³, ամենաքիչը՝ մոտավորապես 500 մ³ վայրկյան։
Նեղոսի ջրամբարներ
Մինչև ջրամբարների կառուցումը Նեղոս գետը ուժեղ հեղեղումներ էր ունենում։ Ասուանի ջրամբարից տարեկան դուրս եկած ջուրը կազմում է 62 միլիոն մ³, որոնցից մեծ մասը տիղմի տեսքով նստում է դաշտերում, ցանքերում և ջրամբարներում։ Նեղոսը հատկապես կարևոր է Եգիպտոսի համար, որտեղ Նեղոսի դելտայի 10-15 կիլոմետրանոց հատվածում ապրում է երկրի բնակչության 97 %-ը։ Ասուանի մեծ ջրամբարի կառուցումը թույլ տվեց կարգավորել Նեղոսի հոսքը, ուժեղ հեղեղումների վնասը վերացնել և նաև թույլ է տալիս մեծացնել ոռոգվող տարածքները։ Սուդանում Նեղոսի ջրերը առավել մեծ կարևորություն ունեն Գեզիրայի շրջանի համար, քանի որ այս շրջանը զբաղվում է բամբակի արտադրությամբ։ Բացի Ասուանի մեծ ջրամբարից, Նեղոսի վրա գոյություն ունեն նաև այլ մեծ և փոքր ջրամբարներ/ Ասուան-5/5 կմ³, Նասերի ջրամբարը, Ջեբել Աուլիան՝ Սպիտակ Նեղոսի վրա (2.5 կմ³ և այլն)։
Նեղոսի էներգետիկ պաշարներ
Նեղոսի պոտենցիալ էներգետիկ ռեսուրսները մոտավորապես 50 ԳՎՏ են։ Խոշոր ՀԷԿ-երն են ՝ Ասուանինը (2.1ԳՎՏ), Հագ-Խամմադի, էլ Ֆայում և այլն։ Բացի Ասուանից, մնացածը տալիս են միջինը 150 ՄՎՏ հզորություն և ամենամեծերի շարքում չեն դասվում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի գետեր Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի ավազանի գետեր Կատեգորիա:Եթովպիայի գետեր Կատեգորիա:Սուդանի գետեր Կատեգորիա:Եգիպտոսի գետեր Կատեգորիա:Ռուանդայի գետեր Կատեգորիա:Տանզանիայի գետեր Կատեգորիա:Ուգանդայի գետեր Կատեգորիա:Բուրունդիի գետեր Կատեգորիա:Կոնգոյի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Էրիթրեայի գետեր Կատեգորիա:Քենիայի գետեր Կատեգորիա:Նեղոս Կատեգորիա:Միջերկրական ծով թափվող գետեր
Գարեգին Մելոյան
Գարեգին Գրիգորի Մելոյան, հայ արձակագիր, բանաստեղծ, գրականագետ, թարգմանիչ, մանկավարժ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։
Լուզիանիա
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1743 թվականի դեկտեմբերի 23-ին։
Գարեգին Մելոյան
Կենսագրություն
Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Վան քաղաքում։ Հինգ տարեկան հասակում զրկվել է մորից։ 1895 թվականին նրանց ընտանիքը տեղափոխվել է Անդրկովկաս։ Գարեգինը տեղավորվել է Էջմիածնի սուրբ Գայանե վանքին կից որբանոցում։ 1907 թվականին ավարտել է Գևորգյան ճեմարանի լսարանական բաժինը։ 1907 թվականից էլ սկսել է զբաղվել մանկավարժական աշխատանքով, որ տևել է 32 տարի։ Միաժամանակ աշխատել է Թիֆլիսի «Կարմիր աստղ» օրաթերթի խմբագրությունում որպես պատասխանատու քարտուղար, «Մարտակոչի» խմբագրությունում՝ որպես գրական բաժնի վարիչ, «Նոր աշխարհ» ամսագրի խմբագրությունում՝ որպես քարտուղար և ոճաբան։ Որոշ ժամանակ դասախոսել է Թիֆլիսի համալսարանի հեռակա բաժնում։ Գրել է «Պետրոս Դուրյանը և իր քնարը» ուսումնասիրությունը, որից մի հատված տպագրվել է «Արշավի» 1938 թվականի թիվ 4-ում։ Գարեգին Մելոյանի գեղարվեստական գործերից՝ «Վերածնված Պետոն» (հատված վեպից) տպագրվել է «Լուսաբացի» 1928 թվականի թիվ 2-ում, «Արևելյան լեգենդը»՝ նույն հանդեսի 1929 թվականի թիվ 3-ում։ Մահացել է Թբիլիսիում ։
Լուզիանիա
Աշխարհագրություն
Կլիման կիսաանապատային է։
Գարեգին Մելոյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Լուզիանիա
Աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1746 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հարաբերականապաշտություն
Հարաբերականապաշտություն (ռելյատիվիզմ), ուսմունք մարդկային ճանաչողության հարաբերականության, պայմանականության ու սուբյեկտիվության մասին։ Ժխտում է ճանաչողության օբյեկտիվությունը, ընդունելով, որ մեր գիտելիքների մեջ չի արտացոլվում օբյեկտիվ աշխարհը ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տեսություններ Կատեգորիա:Իմացաբանական տեսություններ
Հենրի (չափման միավոր)
Հենրի (նշանակումը՝ Հն, H), Միավորների միջազգային և MKSA համակարգերում ինդուկտիվության և փոխադարձ ինդուկտիվության չափման միավոր։ Կրճատ նշանակվում է հն (միջազգային նշանակումը՝ H)։ Շղթան ունի մեկ հենրի ինդուկտիվություն, եթե 1 ամպեր հոսանքի փոփոխությունը վայրկյանում ստեղծում է 1 վոլտի հավասար էլեկտրամագնիսական ինդուկցիա։
Այլ ՍԻ համակարգի չափման միավորներով հենրին արտահայտվում է հետևյալ կերպ՝
Հն = Վ·վ·Ա−1= կգ·մ2·վ−2·Ա−2
Միավորը անվանել են ամերիկացի ֆիզիկոս Ջոզեֆ Հենրիի պատվին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չափման միավորներ
Աման Կուլմամեդով
Աման Կուլմամեդով, թուրքմեն խորհրդային դերասան։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1949)։ ՍՄԿԿ անդամ 1940 թվականից։
1929 թվականին ավարտել է Թուրքմենական դրամատիկական ստուդիան և ընդունվել առաջին ազգային դրամատիկական թատրոն (այժմ՝ Աշխաբադի Մոլլանեպեսի անվան թուրքմենական դրամայի թատրոն)։ Ստեղծել է մոնումենտալ, դրամատիկական ռեալիստական կերպարներ՝ Մահտումկուլի (Քերբաբաևի «Մահտումկուլի»), Ալլան (Մուխտարովի «Ալլանի ընտանիքը», ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1951), Օթելլո (Շեքսպիրի «Օթելլո»)։ Կուլմամեդովի երգիծական դերակատարումներից են՝ Յուսովը (Օստրովսկու «Եկամտաբեր պաշտոն»), Իվան Գոռլովը (Կոռնեյչուկի «Ռազմաճակատ»)։
Կատեգորիա:Թուրքմեն դերասաններ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Սերթա
Սերթա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում ։ Գտնվում էր Ռեդվան գետի ձախ վտակներից մեկի վերին հոսանքի տարածքում, Սղերդ քաղաքից 35 կմ արևմուտք, Սղերդ-Դիարբեքիր ճանապարհի վրա ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Բրիջիթ Մենդլեր
Բրիջիթ Կլեռ Մենդլեր (Bridgit Claire Mendler; ), ամերիկացի դերասանուհի, երգչուհի, երգերի հեղինակ և երաժշտական պրոդյուսեր ։
Վաղ տարիներ
Բրիջիթ Մենդլերը ծնվել է Վաշինգտոնում 1992 թվականի դեկտեմբերի 18-ին։ 8 տարեկան հասակում նա իր ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Սան Ֆրանցիսկո արվարձան ։ Հենց այնտեղ հետաքրքրվել է դերասանությամբ, դրամատիկական և երաժշտական թատրոններում սկսել է խաղալ տեղի բեմադրություններում, դառնալով ամենաերիտասարդ կատարողը Սան Ֆրանցիսկոյում տեղի ունեցող Fringe Festival-ում ։ Երբ Բրիջիթը դարձավ 11 տարեկան, նրա համար գործակալ վարձեցին ։
Կարիերա
2004 թվականին Մենդլերը ստացել է իր առաջին դերը հնդկական «The Legend of Buddha» անիմացիոն ֆիլմում, որտեղ նա հնչյունավորել է Լյուսիին։ 13 տարեկանում «Գլխավոր հիվանդանոց» սերիալի մի դրվագում խաղալու համար ստանում է մի փոքրիկ դեր ։
2007 թվականին տեղի է ունեցել նրա կինոդեբյուտը Էլիսոն Սթոների և Լուկաս Գրեյբիլի հետ «Էլիսը գլխիվայր» ֆիլմում, որտեղ խաղացել է Պամելայի դերը ։ Հենց այդ տարում Բրիջիթը իր ուժերը փորձել է «Տվեք Սանիին հնարավորություն» սերիալի գլխավոր կերպարի համար, սակայն դերը տրվել է Դեմի Լովատոյին ։ 2008 թվականին խաղացել է «Դիմադրում» ֆիլմում ։ Ինչպես նաև 2009 թվականին նկարահանվել է գլխավոր դերում «Ժամանակավոր հղի է» ֆիլմում Լինդսի Լոհանի հետ ։ Մենդլերը դեր է ստացել նաև «Էլվինը և բուրունդուկները 2» ֆիլմում ։
Սկսած 2009 թվականից նա խաղացել է Ջուլիետ վան Հյուզենի դերը «Ուեյվերլի Փլեյսի կախարդները» սերիալում  ։ 2010 թվականին Բրիջիթը դարձել է Դիսնեյ ալիքի «Հաջողությո՜ւն, Չարլի՛» ինքնօրինակ սերիալի գլխավոր հերոսը, որում Մարմնավորել է Տեդդի Դանքնին։ 2011 թվականին նա ստացել է Օլիվիա Ուայթի դերը «Լիմոնադե բերան» երիտասարդական ֆիլմում  ։ Այդ ֆիլմի համար Մենդլերը ձայնագրել է մի քանի երգեր  ։ Նույն տարում հայտնվել է «Տիկնիկը Բևերլի Հիլզից 2» ֆիլմում՝ Ապպոլոնի դերում։
Արևմտյան ռազմաճակատում անփոփոխ է (ֆիլմ, 1930)
Արևմտյան ռազմաճակատում անփոփոխ է (All Quiet on the Western Front), Էրիխ Մարիա Ռեմարկի համանուն վեպի հիման վրա 1930 թվականին ռեժիսոր Լյուիս Մայլսթոունի նկարահանած ամերիկյան ռազմական ֆիլմ։
Բրիջիթ Մենդլեր
Կարիերա
2011 թվականի մարտի 31-ին հաստատվել է, որ Բրիջիթ Մենդլերը պայանագիր է կնքել Hollywood Records-ի հետ և սկսել է աշխատել իր առաջին ձայնասկավառակի վրա ։ Ավելի ուշ, այդ տարվա ձմռանը, Մենդլերը հայտնվել է Disney Channel ալիքով ցուցադրվող «Հաջողությո՜ւն, Չարլի՛: Սուրբ ծնունդ է» ինքնօրինակ ֆիլմում, որի պրեմեիրան կայացել է 2011 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Դիսնեյ ալիքով ։
Արևմտյան ռազմաճակատում անփոփոխ է (ֆիլմ, 1930)
Ֆիլմն արժանացել է Օսկար լավագույն ֆիլմի համար հեղինակավոր կինոմրցանակին։
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից երիտասարդների մասին, ում համար պատերազմը սկզբում թվում էր թեթև շրջագայություն, սակայն արդեն ուսումնական ճամբարում նրանք հասկանում են թե իրականում ինչի հետ գործ ունեն։
Բրիջիթ Մենդլեր
Կարիերա
2012 թվականի օգոստոսի 3-ին կայացել է նրա դեբյուտային՝ Ready or Not երգի պրեմեիրան ։ «''Hello! My name is…''» դեբյուտային ձայնասկավառակը թողարկվել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 22-ին ։ 2013 թվականի ամռանը կայացել է երգչուհու առաջին համերգային շրջագայությունը իր դեբյուտային ձայնասկավառակի աջակցման նպատակով ։
Արևմտյան ռազմաճակատում անփոփոխ է (ֆիլմ, 1930)
Սյուժե
Գլխավոր հերոս Պաուլ Բոյմերը, մեկն է պատերազմ մեկնած տասնյակ հազարավոր այդպիսի երիտասարդներից։ Սկզբում շատերի նման նա նույնպես ցուցադրվում է որպես հայրենասեր ու մարդասեր զինվոր։ Սակայն ֆիլմի վերջում Պաուլի պացիֆիզմը սպառվում է պատերազմի արյան ու ցավերի մեջ։ Ի սկզբանե նա դեմ էր պատերազմ մեկնելուն և կոչ էր անում բոլորին չգնալ ռազմաճակատ, չզոհել սեփական կյանքն ու կորցնել հոգին, որի համար իր հարազատ քաղաքում նրան համարում էին վախկոտ ու դավաճան։ Ֆիլմի վերջում Պաուլը զոհվում է։ Ֆիլմի վերջին տեսարանում զինվորների գերեզմանների խաչերի ֆոնի վրա ցուցադրվում են դեմքեր, ովքեր մասնակցել են հերթական անիմաստ պատերազմին, և որը խլել է նրանցից ամենաթանկը՝ իրենց կյանքը։
Բրիջիթ Մենդլեր
Կարիերա
Ինչպես նաև նա մարմնավորել է իրեն «Վիոլետտա» սերիալի երկրորդ եթերաշրջանի 11-րդ դրվագում։ 2014 թվական վերջերին հայտնի է դարձել, որ նա «Ժամադրման համար ոչ պիտանիները» սերիալի երկրորդ եթերաշրջանի գլխավոր կազմում խաղալու համար դեր է ստացել ։ 2015 թվականի հուլիսին Մենդլերը լքել է Hollywood Records-ը  ։
Դորթյոլ
Դորթյոլ, հայերեն անվանումը՝ Չորք-Մարզպան(ք) կամ Չորք-Մարզվան(ք), ավան (գյուղ, գյուղաքաղաք, քաղաք) Կիլիկիայի պատմական Ադանայի նահանգի Դորթյոլի գավառակում։ Հանդիսանում էր վերջինիս վարչական կենտրոնը։ Այժմ վարչականորեն պատկանում է Թուրքիայի Հանրապետության Հաթայի մարզին։ Գտնվում է Սև լեռների փեշերին, Մարաշ քաղաքից հարավ-արևելք։
Արևմտյան ռազմաճակատում անփոփոխ է (ֆիլմ, 1930)
Մրցանակներ
Ֆիլմը ստացել է 4 մրցանակ, այդ թվում՝ 2 Օսկար, ներկայացված է եղել ևս 2 Օսկարի
Շամպայն-Արդեններ
*
Բարյատինո (գյուղ, Բարյատինսկի շրջան)
Բարյատինո (Барятино), գյուղ Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Բարյատինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2675 մարդ։
Պատմություն
Բարյատինոն հիմնադրվել է XIX դարի վերջին որպես Բարյատինսկայա երկաթուղային կայարանի ավան։
1929 թվականից Բարյատինոն Արևմտյան մարզի (1944 թվականից Կալուժսկի մարզի) Բարյատինսկի շրջանի շրջանային կենտրոնն է։
2006 թվականից գյուղը նաև "Գյուղ Բարյատինո" գյուղական համայնքի կենտրոնն է, որի մեջ մտնում են 6 բնակավայրեր։
Մոսկվա քաղաքից (ՄՕԱՃ) մինչև Բարյատինո գյուղը 275 կիլոմետր է։
Աշխարհագրություն
Արևմտյան ռազմաճակատում անփոփոխ է (ֆիլմ, 1930)
Այլ փաստեր
1979 թվականին ռեժիսոր Դելբերտ Մաննը նույն ստեղծագործության հիման վրա նկարահանել է «Արևմտյան ռազմաճակատում անփոփոխ է» հեռուստատեսային ֆիլմը, որն արժանացել է Ոսկե Գլոբուս և Էմմի (մրցանակ) մրցանակների։
Բարյատինո (գյուղ, Բարյատինսկի շրջան)
Բարյատինո գյուղը գտնվում է Կալուգայից 120 կիլոմետր հարավ-արևմուտք, Բարյատինո երկաթուղային կայարանը Սմոլենսկ-Սուխինիչի գծի վրա է։
Արևմտյան ռազմաճակատում անփոփոխ է (ֆիլմ, 1930)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օսկարակիր ֆիլմեր Կատեգորիա:1930 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռազմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Լյուիս Մայլսթոունի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆիլմերի ազգային գրանցամատյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոէպոպեաներ Կատեգորիա:Պեպլումներ
Բարյատինո (գյուղ, Բարյատինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Բարյատինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բրիջիթ Մենդլեր
Անձնական կյանք
2012 թվականի սեպտեմբերին մի հարցազրույցի ժամանակ հաստատել է, որ հանդիպում է «Հաջողությո՜ւն, Չարլի՛» սերիալի իր զուգընկերոջ՝ Շեյն Հարփերի հետ  ։ 2012 թվականին Մենդլերը նկարահանվել է նրա Rocketship երգի տեսահոլովակում։ 2015 թվականի սկզբին լուրեր տարածվեցին, որ Շեյնը և Բրիջիթը բաժանվել են. Humor Mill ամսագրին տված հարցազրույցում Բրիջիթը հաստատել է դա ։
2017 թվականին Մենդլերը սկսեց հանդիպել ինժեներ-մեխանիկ Գրիֆֆին Կլևերլիի հետ։ 2019 թվականի ապրիլին նրանք հայտարարեցին իրենց նշանդրեքի մասին ։
Դորթյոլ
Շրջափակված էր նարնջի պարտեզներով։
Բրիջիթ Մենդլեր
Ֆիլմագրություն
Ֆիլմեր Հեռուստասերիալներ Տեսախաղեր Տեսահոլովակ
Ֆեյսբուքի հարցումների լեզու
Ֆեյսբուքի Հարցումների Լեզու (Facebook Query Language, FQL) SQL ոճի հարցումների լեզու է, որը թույլ է տալիս որոշակի տվյալներ ստանալու համար հարցումներ կատարել Ֆեյսբուքին՝ միևնույն ժամանակ խուսափելով Ֆեյսբուքի հարթակի API-ի օգտագործման անհրաժեշտությունից ։ FQL-ից տվյալներն լռելյան վերադարձվում են JSON ձևաչափով։
Բրիջիթ Մենդլեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Մեցցո-սոպրանոներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Երգերի հեղինակներ Կատեգորիա:Հարվարդի իրավունքի դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգչուհիներ Կատեգորիա:Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Դորթյոլ
Բնակչություն
XX դարի նախօրեին հայաբնակ, մարդաշատ բնակավայր էր։ 1908 թվականին ուներ 8000, իսկ Մեծ եղեռնի նախօրեին՝ 12300 հայ բնակիչ։
Ֆեյսբուքի հարցումների լեզու
Պատմություն
FQL-ն հասանելի է 2007-ի փետրվարից ։
Դորթյոլ
Տնտեսություն
Բնակչության հիմանական զբաղմունքը արհեստները, առևտուրը և մերձարևադարձային կուլտուրաների մշակությունն էր։
Ֆեյսբուքի հարցումների լեզու
Օրինակ
Հետևյալ հարցման մեջ ստանում ենք ընթացիկ օգտագործողի տվյալների 4 տարբեր տիպեր միևնույն աղյուսակից («status»-ից)՝
Դորթյոլ
Պատմություն
1895 և 1909 թվականին հայերը հերոսաբար դիմադրություն ցույց տվեցին թուրքերին։ Սակայն գերմանացիների աչքի առաջ 1915 թվականին Մեծ եղեռնի ժամանակ թուրքերը հայերի մի մասին կոտորեցին, մնացածն էլ տարագրվեցին։ 1916 թվականին Դորթյոլում գրեթե հայ չէր մնացել։
Պատմամշակութային կառույցներ
Դորթյոլն ուներ հայկական եկեղեցի։
Ֆեյսբուքի հարցումների լեզու
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծրագրավորման լեզուներ
Դորթյոլ
Կրթություն
Ավանում գործում էր հայկական ուսումնարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կուլմինացիա
Կուլմինացիա (կամ Գագաթնակետ, լատ. culmen– գագաթ), սյուժեի հիմնական մասերից մեկը, գեղարվեստական երկում գործողությունների զարգացման բարձրակետը, ամենալարված աստիճանը, որը կարևոր դեր է խաղում թեմայի բացահայտման և կերպարների ամբողջացման համար. այստեղ նրանք ամենից ցայտուն կերպով են դրսևորում իրենց էությունը, որին հաջորդում է հանգույցի լուծումը։ Կուլմինացիան հատկապես ցայտուն է սյուժետային ուժեղ բախումներով երկերում։
Կատեգորիա:Գրականագիտություն
Վինտկյուլա
Վինտկյուլա (Võntküla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Տաեբլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 51 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Տաեբլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կամիշլի (գյուղ, Նախիմովի շրջան)
Կամիշլի (Камишли, Qamışlı), գյուղ Ուկրաինայի Սևաստոպոլի Նախիմովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կամիշլի գյուղում բնակվում էր 36 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սևաստոպոլի Նախիմովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (305201-305300)
Աստերոիդների ցանկ (305101-305200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (305301-305400)
Լեզգիստան
Լեզգիստան (Лезгистан, Лекия), 6-13-րդ դարերում գոյություն ունեցած միջնադարյան լեզգիական պետական կազմավորման՝ Աղվանքի նահանգ Լաքզի թագավորության, իսկ հետագայում անկախ թագավորության անվանման պարսկերեն ձևը   ։ Նաև Լեզգիստանը ազգաաշխարհագրական շրջան է Կովկասի արևելքում։ Արևելյան հեղինակների մոտ նույն անվանումով են կոչում նաև Դաղստանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեզգիների պատմություն Կատեգորիա:Դաղստանի պատմական շրջաններ Կատեգորիա:Ադրբեջանի պատմություն Կատեգորիա:Անջատողականությունը Ադրբեջանում
(2576) Եսենին
(2576) Եսենին (Yesenin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1974 թվականի օգոստոսի 17-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,088288 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6952 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4814 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1982,33 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,181605 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,16° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1974 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռոհատին
Ռոհատին (Рогатин), քաղաք Ուկրաինայի Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզի Ռոհատինի շրջանում, շրջկենտրոն։
2001 թվականի տվյալներով Ռոհատին քաղաքում բնակվում էր մոտ 8 800 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1184 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մարկոս Պորկիոս Կրտսեր
Մարկոս Պորկիոս Կատոն (հայտնի է նաև որպես Կրտսեր կամ Ուտիկյան, Marcus Poricus Cato (Minor/Uticensis), մ.թ.ա. 95 — մ.թ.ա. 46), հռոմեական պետական քաղաքական գործիչ, Մարկոս Պորկիոս Ավագի ծոռը։ Հռոմի հանրապետական իշխանության պաշտպան։ Ստոիկյան։
Լինելով Հռոմի ծերակույտի անդամ՝ հակադրվել է Կրասոսին, Կեսարին և Պոմպեոսին։ Հետագայում դաշնակցել է Պոմպեոսի հետ Կեսարի դեմ։ Պոմպեոսի պարտությունից և մահից հետո իր հերթին պարտություն կրելով Կեսարի լեգեոններից Աֆրիկայում՝ նա ինքնասպանությամբ վերջ է տվել իր կյանքին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հռոմեացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ինքնասպաններ
Ջիմմի Բեննեթ
Կենսագրություն
Ջիմմի Բենեթը ծնվել է 1996 թվականի փետրվարի 9- ին Սիլ Բիչում, Կալիֆորնիա, ԱՄՆ։ Ներկա պահին ապրում է Հանտինգթոն Բիչում, Կալիֆորնիա, ԱՄՆ, ծնողների և քրոջ՝ Ամանդայի հետ։ Ջիմմին ունի շուն Օզզի անունով։
Ջիմմին 5 տարեկանից ցանկացել է դառնալ դերասան։
Ալեքսանդր I
Ալեքսանդր I կամ Ալեքսանդր I Պավլովիչ (Александр I Павлович, ), Ռուսաստանի կայսր, Ֆինլանդիայի մեծ իշխան, Լեհաստանի թագավոր։ Ռոմանովների հարստության ներկայացուցիչ։
Պավել I-ի և Մարիա Ֆյոդորովնայի առաջին զավակը, Նիկոլայ I ցարի հարազատ եղբայրը։ 19-րդ դարը կայսրության պատմության մեջ նշանավորվում է նրանով, որ Ռուսաստանում գահ են բարձրանում գերմանացի կայսրեր։ Դեռ 1762 թվականին գահ բարձրացած Պետրոս III-ը արդեն հոր կողմից գերմանացի էր, իսկ նրա կինը՝ Եկատերինա II Մեծը, բնիկ գերմանացի էր։ Վերջինիս մահից հետո գահ է բարձրանում Պավել I-ը (1796–1801)։ Հաջորդ կես դարը իշխում են իր որդիները՝ Ալեքսանդր I-ը (1801–1825) և Նիկոլայ I-ը (1825–1855)։
Արևելյան Վրաստանի միացումը
Կայսր եղբայրները շարունակել են իրենց նախորդների նվաճողական քաղաքականությունը։ Ռուսաստանը ընդարձակում է իր տիրույթները հարավում և արևմուտքում։ Կայսր թագադրվելու առաջին իսկ տարում՝ 1801 թվականին, Ալեքսանդրը Ռուսաստանին է միացնում Արևելյան Վրաստանը՝ Քարթլի-Կախեթի թագավորությունը, իսկ 3 տարի անց՝ 1804 թվականին, սկսում է ռուս-պարսկական առաջին պատերազմը։
Գյուլիստանի հաշտությունը
Պատերազմը ավարտվում է 1813 թվականին՝ Ռուսաստանի հաղթանակով։ Հոկտեմբերի 12-ին նախկին Ղարաբաղի խանության Գյուլիստան գյուղում կնքվում է հաշտության պայմանագիր, որով Իրանը ճանաչում էր Ռուսաստանի իրավունքները Անդրկովկասի վրա՝ բացի Երևանի ու Նախիջևանի խանություններից։
Հիրիկ նեղգծային
Հիրիկ նեղգծային, հիրիկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Ալեքսանդր I
Բուխարեստի հաշտությունը
1806 թվականին, ռուս-պարսկական պատերազմի ընթացքում, Անգլիայի և Ֆրանսիայի հրահրմամբ, Օսմանյան կայսրությունը պատերազմ է հայտարարում Ռուսաստանին։ Դա թվով 6-րդ ռուս-թուրքական պատերազմն էր, որ ավարտվեց 1812 թվականին՝ Ռուսաստանի փայլուն հաղթանակով։ Ռուսները ոչ միայն չկորցրին Ղրիմը և Սև ծովի հյուսիսային ափերը, այլև նվաճեցին Մոլդավիայի ժամանակակից տարածքը՝ Բեսարաբիան։ Ռուսական կայսրության հաջորդ քայլը պետք է լիներ Սև ծովի արևելյան՝ կովկասյան ափերին իր տիրապետության հաստատումը։
Հիրիկ նեղգծային
Նկարագրություն
10-15 սմ բարձրությամբ կոճղարմատավոր, գեղազարդային բույս է։ Տերևները նեղ-մանգաղաձև են, հաճախ` ուժեղ ոլորված։ 4-5 սմ երկարությամբ, 1,5 սմ լայնությամբ ծաղկապատի արտաքին մասերի ետծալը սրագագաթ է, բաց գույնի բարակ մուգ ջղերով, կիսակլորավուն պուտով, իսկ 4-5 (6) սմ երկարությամբ, 1,5-2 սմ լայնությամբ ներքինները` սրածայր, բաց մոխրագույն, մուգ դարչնագույն մանուշակագույն ջղերով ։
Տարածվածություն
Հայաստանում տարածված է միայն Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում (Սիսիան և Գորիս քաղաքների շրջակայք, Վաղատին, Շուրնուխ, Ներքին Հանդ, Շիկահող, Որոտան գետի կիրճ)։ Աճում է նաև Արևելյան Անդրկովկասում, Թալիշում, Հարավարևելյան Անատոլիայում և Իրանում ։
Ալեքսանդր I
Ֆրիդրիխսհամի հաշտությունը
1808-1809 թվականներին տեղի է ունենում ռուս-շվեդական հերթական պատերազմը, և Ռուսաստանը ստիպված է լինում պատերազմել 3 ճակատով։ Սակայն ռուսական զորքերը պարտության են մատնում Շվեդիային, և 1809 թվականին նրանից խլում Ֆինլանդիայի իշխանությունը։ Ռուսական պետությունը վերածվում է անհաղթելի ու անընդհատ հզորացող տերության։ Նրա բանակը Եվրոպայում ձեռք է բերում անհաղթելիի համբավ։ 1809 թվականին Ալեքսանդրը թագադրվում է նաև որպես Ֆինլանդիայի մեծ իշխան։
Հիրիկ նեղգծային
Էկոլոգիա
Աճում է ստորինից մինչև վերին լեռնային գոտիներում` ծովի մակարդակից 800-2000 մ բարձրությունների վրա, լեռնային տափաստանում, շիբլյակում, մարգագետիններում, չոր քարքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին ։
Ալեքսանդր I
Ռուս ժողովրդի Հայրենական պատերազմը
1812 թվականին Ռուսաստանին պատերազմ է հայտարարում Ֆրանսիայի կայսր Նապոլեոն Բոնապարտը։ Նա նվաճել էր ցամաքային Եվրոպայի հսկայական մասը, և նպատակ ուներ գրավել Ռուսաստանը։ Մինչ այդ ձախողվել էր Նապոլեոնի արշավանքը Եգիպտոս, որը գրավելուց հետո նա նպատակ ուներ արշավել Հնդկաստան։ Այսպիսով՝ սկսվում է ռուս ժողովրդի հայրենական պատերազմը։ Հաջողությունը սկզբում ֆրանսիացիների կողմն էր, ովքեր հասնում են մինչև Ռուսաստանի կենտրոնական նահանգները և մոտենում Մոսկվայի մատույցներին։ 1812 թվականի օգոստոսի 26-ին (սեպտեմբերի 7) տեղի ունեցավ Բորոդինոյի ճակատամարտը։ Երկու կողմերից զոհվեցին շուրջ 80 հազար զինվոր։ Ռուսական զորքերը Միխայիլ Կուտուզովի գլխավորությամբ ջախջախեցին Նապոլեոնի բանակին։ Ազատագրելով ռուսական տարածքները ֆրանսիական զորքերից՝ Ռուսաստանը շարունակեց թշնամու ջախջախումը Եվրոպայում։ Նապոլեոնին պարտության մատնելուց հետո կնքվեց համաեվրոպական հաշտություն, որով եվրոպական տերությունները համաձայնեցին Ռուսաստանին զիջել Վարշավայի դքսությունը՝ Լեհաստանը։ Ալեքսանդրը թագադրվեց որպես Լեհաստանի թագավոր (1815–1825)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կայսրեր Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանի ասպետներ
Հիրիկ նեղգծային
Պահպանություն
Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Շիկահողի» պետական արգելոցի տարածքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ Կատեգորիա:Հիրիկազգիներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր Կատեգորիա:Թունավոր բույսեր
Լեյքվուդ (Օհայո)
Լեյքվուդ (Lakewood), քաղաք ԱՄՆ-ի Օհայո նահանգի հյուսիս-արևելքում` Կայահոտա շրջանում։ Գտնվում է Էրի լճի ափին և մտնում է Մեծ Քլիվլենդի կազմի մեջ։
Աշխարհագրություն
Քաղաքի ընդհանուր տարածքը 17,4 կմ2 է, որից 14,4 կմ2-ն ցամաք է, իսկ 3 կմ2-ն` ջուր։ Լեյքվուդը Քլիվլենդի կենտրոնական մասից 9,65 կմ արևմուտք է և համարվում է նրա արվարձանը։ Լեյքվուդի բնակչության խտությունը ամենամեծն է համարվում Օհայո նահանգում և գրեթե հավասար է Կոլումբիայի շրջանի Վաշինգտոնի խտությանը։
Տնտեսություն
Լեյքվուդում վաճառքի հարկը կազմումը է 8%, իսկ եկամտահարկը` 5,26% ։
Տարեկան միջին եկամուտը մեկ մարդու համար` այդ թվում բոլոր երեխաներին և մեծահասակներին 2014 թվականի տվյալներով $28,088 է կազմում, իսկ տնային տնտեսության տարեկան միջին եկամուտը` $43,992 :
2014 թվականի հունիսի տվյալներով գործազրկության տոկոսը Լեյքվուդում կազմում է 5,20% ։
Բնակչություն և վիճակագրություն
Բնակչության մաքսիմալ թիվը 1970 թվականին է գրանցվել` 70 հազար մարդ, իսկ 2010 թվականի տվյալներով կազմում է 52131 մարդ։
Ստորև ներկայացված է մի քանի տասնամյակների վիճակագրությունը.
Բնակչության 87%-ը սպիտակամորթներ են, իսկ 6%-ը` աֆրոամերիկացիներ, 4%-ը` իսպանախոսներ և Լատինական Ամերիկայի գաղթյալներ ։
Լեյքվուդի բնակիչների միջին տարիքը 34 տարի է տղամարդկանց համար և 36 կանանց համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օհայոյի քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ
Բարյատինո (գյուղ, Մեշչովսկի շրջան)
Բարյատինո (Барятино), գյուղ Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Մեշչովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 1984 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 50 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Մեշչովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սիմեոն Լեհացի
Սիմեոն Լեհացի, XVII դարի նշանավոր հայ մատենագիր, «Ուղեգրություն» երկի հեղինակ, որտեղ ամփոփված են երիտասարդական տարիներին Իտալիայի, Հայաստանի և Պաղեստինի քրիստոնեական սրբավայրեր կատարած ուխտի տպավորություններն ու խոհերը։ «Ուղեգրությունը» հայոց միջնադարյան գրականության այդ ժանրի լավագույն երկն է։ Երկը հայտնաբերել է անվանի հայագետ Ներսես Ակինյանը Լվովի արխիվներում պրպտումների ընթացքում և հրատարակել «Հանդես ամսօրյա»-ում 1932-1935 թվականներին, ապա՝ 1936 թվականին, առանձին հատորով (Ազգային մատենադարան, հտ. ՃԽԱ) ։ Արշակ Մադոյանի աշխարհաբար թարգմանությամբ լույս է տեսել 1997 թվականին ։
Where’s George?
Where’s George?, կայք, որը ստեղծվել է ամերիկյան թղթադրամների շարժին հետևելու համար։ Դրա հիման վրա բացվել են բազմաթիվ նմանատիպ կայքեր, և այն օգտագործվել է ԱՄՆ-ում սովորական մարդկանց ճանապարհորդությունների առնվազն մեկ ուսումնասիրության մեջ ։ 2023 թվականի հունվարի 26-ի դրությամբ համակարգը հետևել է 312 811 615 թղթադրամների տեղաշարժին ։
Սիմեոն Լեհացի
Կյանքի վաղ շրջան
XVI դարում Լեհաստանն ուներ հայկական մեծ գաղթօջախ, որը ձևավորվել էր դեռ Բագրատունյաց թագավորության Անի մայրաքաղաքի կործանումից հետո քաղաքացիների մեծ մասի գաղթի պատճառով դեպի Լեհաստան։ Ժամանակի ընթացքում այն հետզհետե ավելի էր ստվարացել։ Սիմեոնի հայրը՝ մահտեսի Մարտիրոսը և մայրը՝ Դոլվաթ խաթունը, հավանաբար 1580-ականներին, իրենց ազգականների հետ Լեհաստանի Զամոսցա (կամ լեհ.՝ Զամոշչ) նորաշեն գյուղաքաղաքն էին գաղթել Կաֆայից (Թեոդոսիա)։ Մարտիրոսն ու Դոլվաթն ունենում են երկու որդի՝ Հովհաննես ու Սիմեոն, և երկու դուստր՝ Ջուհար և Հռիփսիմե։ Հովհաննեսը մահանում է վաղ տարիքում։ Սիմեոնը ծնվել է նույն Զամոշչ քաղաքում 1584 թվականին։ Նա երկու տարեկան էր, երբ մայրը մահացավ, և քույրերից Ջուհարն է, որ մայրական խնամք է տարել փոքրիկ Սիմեոնի նկատմամբ։ Թեև հայրը՝ մահտեսի Մարտիրոսն աղքատ է եղել, սակայն հոգ է տարել որդու կրթության մասին, և Սիմեոնը սովորել է տեղի հայկական վարժարանում՝ աշակերտելով տաղերգու և գրիչ Հակոբ Թոխաթեցուն։ 1605 թվականին մահանում է Սիմեոնի հայրը, երբ արդեն երկու քույրերն էլ ամուսնացած էին։ Ուստի հայրական ունեցվածքը՝ տունը և ստացվածքները, ժառանգում է ինքը։ Սակայն հայրենի ժառանգության տնտեսությունը չի հետաքրքրում Սիմեոնին, քանզի նա սիրում էր գիտությամբ զբաղվել և գրքեր հավաքել։ Նույնիսկ երկար ճամփորդությունների ժամանակ մեկ ճամպրուկ զբաղեցնում էին միայն գրքերը։ Հորից մնացած տունն ու տնտեսությունը տալով վարձով, ինքը մեկնում է Լվով։
Where’s George?
Նկարագրություն
Կայքի անունը ԱՄՆ-ում հայտնի մանկական Where's Wally? ( գրքերի շարքի անվան նմանակումն է։ Այդ գրքում երեխային խնդրում են նկարում գտնել կերպարին՝ Ուոլիին, բազմաթիվ մարդկանց և առարկաների մեջ։ Որպես Ջորջ, որին կայքն առաջարկում է «գտնել», նկատի առնվում Ջորջ Վաշինգտոնը (George Washington), որը պատկերված է 1-դոլարանոց թղթադրամի վրա։ Կայքը նաև հետևում է 2-, 5-, 10-, 20-, 50- և 100-դոլարանոց թղթադրամներին։ Համակարգում ամենատարածվածն են 1 դոլար և 20 դոլար անվանական արժեքով թղթադրամները ։ Կայքն այլ նպատակ չունի, քան փողի տեղաշարժին հետևելը, սակայն դրա որոշ օգտատերեր սիրում են հետևել հետաքրքիր «բինգո» երթուղիներին ։ «Բինգոյի» օրինակներ են թղթադրամների գրանցումները բոլոր 50 նահանգներում կամ բոլոր 12 դաշնային բանկերի թղթադրամների գրանցումները ։ Շատ թղթադրամներ, մեկ անգամ մուտք գործելով համակարգ, այլևս չեն հայտնվում այնտեղ։ Կայքի ռեկորդը պատկանում է 1-դոլարանոց մի թղթադրամի, որը 18 անգամ նշվել է կայքում ։ Թղթադրամի կրկնակի պիտակավորման հնարավորությունները մեծացնելու համար օգտատերերը կարող են թղթադրամների վրա դնել կայքը դիտելու հրավերով կնիքներ ։ Այնուամենայնիվ, կայքը չի խրախուսում թղթադրամի վնասումը. այն ստեղծողը 1999 թվականին տված հարցազրույցում ասել է, որ անվտանգության ծառայությունն ավելի կարևոր անելիքներ ունի, քան նման կնիքների դեմ պայքարելը ։ 2000 թվականին կայքը փակվել է այդպիսի կնիքներ վաճառելու համար, քանի որ պարզվել է, որ գործողությունը եղել է անօրինական գովազդ թղթադրամների վրա, որն արգելված է 18 USC § 475-ով  ։
Սիմեոն Լեհացի
Առաջին ճանապարհորդություն
Նա վաղուց երազում էր ճանապարհորդել աշխարհում, ուխտագնացության գնալ այն սրբավայրերը, որոնց մասին լսել կամ կարդացել էր։ Մեծապես ցանկանում էր տեսնել նաև Մշո Սուրբ Կարապետ վանքը։ Եվ այս վաղեմի փափագը սկսում է իրագործել 24 տարեկանում՝ 1608-1619 թվականներին ճանապարհորդելով Եվրոպայի, Մերձավոր Արևելքի, Հյուսիսային Աֆրիկայի երկրներոով, այցելելով նաև Հայաստան։ Դուրս գալով Լվովից, միանում է Կոստանդնուպոլիս մեկնող մի քարավանի։ Այնտեղից մտադիր էր անցնել Երուսաղեմ։ Սակայն իր ծրագրածից ուշ հասնելով Կոստանդնուպոլիս, իմանում է, որ Ալեքսանդրիա և Երուսաղեմ գնացող նավն արդեն մեկնել է, ու ճարահատյալ վեց ամիս մնում է Բյուզանդիայի երբեմնի մայրաքաղաքում՝ ապրելով Գրիգոր պատրիարք Կեսարացու տանը։ Այստեղ ծանոթանում է Սիմեոն Մովսես Տաթևացուն (հետագայի կաթողիկոս) և Ազարիա Սասնեցուն։ Ուսում առնելով այս երեք այրերից, ստանում է դպիրի աստիճան։ Ազարիա Սասնեցու խնդրանքով նաև ընդօրինակում է Մխիթար Գոշի «Դատաստանագիրքն» ու «Կանոնագիրքը»։ 1609 թվականի վերջերին հանդիպում է Կոստանդնուպոլիս ժամանած Մկրտիչ Խարբերդցուն, ով նպատակ ուներ այցելելու Մարմարա ու Էգեյան ծովերի ափերին հաստատված հայ գաղթականներին, և Սիմեոն Լեհացուն առաջարկում է ուղեկցել իրեն։ Նա խոստանում է, որ ետդարձին Սիմեոնին իր հետ կհասցնի մինչև Խարբերդ, որը միայն 5 օրվա ճանապարհ էր հեռու Մուշից։ Սիմեոնը համաձայնում է և Մկրտիչ Խարբերդցու հետ անցնում Եփեսոս-Մանիսա-Իզմիր-Կելիոպոլի-Թեքիրտազ-Նիկիա-Իզմիդ գծով։ Այս ճանապարհորդությունը տևում է մեկ ու կես տարի։ Սակայն վերադարձից հետո Խարբերդի ճանապարհը խիստ վտանգավոր էր դարձել՝ երկրում առկա խժդժությունների պատճառով, և Սիմեոնը հրաժարվում է Մուշ հասնելու մտքից։
Where’s George?
Նկարագրություն
Կայքը 1998 թվականի դեկտեմբերին գործարկել է տվյալների բազայի խորհրդատու Հենք Էսկինը (Hank Eskin) Բրուքլինում (Մասաչուսեթս) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դրամաշրջանառություն Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կայքեր Կատեգորիա:Դրամագիտություն Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դոլար
Սիմեոն Լեհացի
Կյանքը՝ ամուսնությունից հետո
1619 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Սիմեոն Լեհացին նշանվում է Յացկո Գևորովիցի դստեր՝ Նասդուխնայի հետ և մեկ տարի անց ամուսնանում։ Հարսանիքից հետո Սիմեոնը կնոջ հետ Լվովից մեկնում է Զամոշչ և հաստատվում հայրենի տանը։ Սակայն այստեղի հայերն ամեն օր փնովում ու նախատում են Սիմեոնին, թե ինչու էր լքել Զամոշչի իր համայնքը, կամ ինչ շահեց Երուսաղեմ ու այլ վայրեր այցելելով, իսկ այժմ իրենք քահանա ունեն և նրա կարիքը չեն զգում։ 1623 թվականին Լվով քաղաքում ժանտախտի համաճարակ է բռնկվում, և շատերը փախչում են քաղաքից՝ ապաստանելով այլ բնակավայրերում։ Նրանցից ոմանք էլ հասնում են Զամոշչ, որոնցից մի քանիսին Սիմեոնն ընդունում է իր հարկի տակ։ Այս մարդիկ տեսնելով, թե որքան զարգացած և աշխարհ շրջած մարդ է Սիմեոնը և ինչպես է հալածվում իր համաքաղաքացիներից, խոստանում են համաճարակի հանդարտվելուց հետո միջնորդել, որպեսզի լվովցիները նրան հրավիրեն և որևէ պաշտոն հանձնարարեն։ Այդպես էլ լինում է։ Որոշ ժամանակ անց Լվովի հայերը Սիմեոնին հրավիրում են մայրաքաղաք և խնդրում ուսուցանել իրենց երեխաներին։ 1624 թվականին վաճառելով Զամոշչի իր հայրական տունը, կնոջ հետ հաստատվում է Լվովում, որտեղ նրան քարե տուն են հատկացնում՝ առանց վարձի, և Սիմեոնը սկսում է ուսուցչություն անել Լվովի Դպրատանը։ Սակայն մի քանի տարի անց դարձյալ Լվովում ժանտախտ է բռնկվում, և շատերի հետ Սիմեոնն ու Նասդուխնան էլ հարկադրվում են հեռանալ քաղաքից ու մի քանի ամիս ապրել Ռոհաթին գյուղաքաղաքում։ Վերադառնալով Լվով, այնտեղ են ապրում մինչև Սիմեոնի մահը՝ որտեղ վերջինս շարունակում է ուսուցչություն անել տեղի հայկական դպրոցում և զբաղվել գրչությամբ ու գրական գործունեությամբ։
Գրական գործունեությունը և մահ
Սիմեոն Լեհացու առավել արժեքավոր երկասիրությունն է «Ուղեգրությունը», որն իր ձևով ու բովանդակությամբ եզակի երևույթ էր միջնադարյան գրականության մեջ ընդհանրապես։ «Ուղեգրության»՝ բավականին լավ պահպանված ձեռագիրը, որ բաղկացած է 396 էջից, պահվում է Լվովի Համալսարանի Մատենադարանում՝ մի շարք հայերեն մատյանների հետ։ Սիմեոն Լեհացուն հետաքրքրում են ոչ միայն երկրներն ու ժողովուրդները, այլև տեսարժան վայրերն ու մարդկանց կենցաղը։ Բայց, ազգությամբ լինելով հայ, նաև մեծապես հետաքրքրված էր օտար ափերում բնակություն հաստատած հայերով և նա հետաքրքիր տեղեկություններ է հաղորդում հայկական գաղթավայրերի, ինչպես նաև Հայաստանի քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական, մշակութային կյանքի մասին, անդրադառնում Հայ եկեղեցու պատմությանը։ Նա, ինչպես XV դարի հայ ճանապարհորդ Մարտիրոս Երզնկացին, նկարագրում իր այցելած եկեղեցիներն ու վանքերը, ներկայացնում եպիսկոպոսներին ու այլ հոգևորականների և պատմում եկեղեցու վիճակի ու դպրոցական գործի մասին։ Սիմեոն Լեհացու հաջորդ գիրքը «Տարեգրությունն» է, որը նախորդի շարունակությունն է։ Այս մատյանում Լեհացին շարադրել է Լեհաստանի պատմության՝ 1623-1635 թթ. կարևորագույն իրադարձությունները, մեծ տեղ հատկացնելով նաև լեհահայ համայնքին ու այնտեղ ծագած դավանաբանական խնդիրներին։ Այս աշխատության մեջ պատմում է նաև սուլթան Մուրադի՝ Երևան կատարած արշավանքի ու պարտության մասին։ Հայ եկեղեցու պատմության ուսումնասիրման համար ուշագրավ է «Վիպասանություն» երգիծական պոեմը, որը զետեղվել է Ղևոնդ Ալիշանի հրատարակած «Կամենից. Տարեգիրք…» երկում, 1896 թվականին։ Այդ ստեղծագործությունն ուղղված է կաթողիկե գաղափարախոսության և Լեհաստանի հայկական համայնքի հոգևոր առաջնորդ Նիկոլ Թորոսովիչի դեմ։ Սիմեոն Լեհացին ընդօրինակել է բազմաթիվ ձեռագրեր, որոնցից պահպանվել են միայն 12-ը։ Պատմական մեծ արժեք ունեն նրա հիշատակարանները։ Վարդան Արևելցու «Մեկնութիւն Հնգամատենին» գրքի ընդօրինակման Հիշատակարանում (1636 թ.) Սիմեոն Լեհացին նկարագրել է Մելիքսեդեկ աթոռակից կաթողիկոսի Լվով ժամանելու, Նիկոլ Թորոսովիչին առաջնորդ կարգելու և այդ ամենի հետ կապված իրադարձությունները։ Ըստ Սիմեոն Լեհացու՝ սեփական պետականոթյան բացակայության պայմաններում հայերի գլխավոր խնդիրը գոյատևումն է՝ մայրենի լեզվի, դպրոցի, Հայ առաքելական եկեղեցու ավանդույթների և ինքնուրույության պահպանմամբ։ Այս և հակակաթողիկե հայացքների համար Սիմեոն Լեհացին հալածվել է ու բանտարկվել։ Մահացել է 1639 թվականին Լվով քաղաքում։
Աղբյուրներ
https://polona.pl/item/13306353/5/
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ ճանապարհորդներ Կատեգորիա:Հայ գրիչներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Հոբիթ։ Հինգ զորքերի ճակատամարտը
Հոբիթ։ Հինգ զորքերի ճակատամարտը (The Hobbit: The Battle of the Five Armies), ռեժիսոր Փիթեր Ջեքսոնի «Հոբիթ» ֆիլմաշարի երրորդ և վերջին ֆիլմը, Ջոն Թոլքինի «Հոբիթ կամ գնալն ու գալը» վեպի էկրանավորումը։ Համաշխարհային պրեմիերան տեղի ունեցավ 2014 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, Լոնդոնում (առաջին ֆիլմի պրեմիերան տեղի էր ունեցել Վելինգտոնում, իսկ երկրորդինը՝ Լոս Անջելեսում)։ Ռուսաստանում ֆիլմի պրեմիերան տեղի ունեցավ 2014 թվականի դեկտեմբերի 11-ին ։
Ֆիլմը, ինչպես նախորդ երկուսը, նկարահանվել է RED Epic տեսախցիկով, շատ բարձր որակով, վայրկյանում 48 կադր հաճախությամբ ։ Ֆիլմում պատմվում է այն իրադարձությունների մասին, որոնք տեղի են ունեցել Սմոգ վիշապի Էսգարոթ թռչելուց հետո։ Ազոգի ղեկավարած օրկերի մեծ բանակը շարժվում է դեպի Էրեբոր, սպասվում է մեծ մարտ։ Օրիգինալ ստեղծագործության մեջ այս մարտը նկարագրված է մի քանի թերթում ։
Բրիտանացի դերասան Քրիստոֆեր Լիի համար կախարդ Սարումանի դերը դարձավ վերջիններից մեկը։
Սյուժե
Կատաղած վիշապ Սմոգը թռչում է դեպի Էսգարոթ՝ ազատելով լեռը, սակայն քաղաքն ավերելու նպատակով։ Աղեղնավոր Բարդին հաջողվում է հորից ժառանգված հատուկ նետով սպանել Սմոգին, սակայն քաղաքն ամբողջությամբ ավերվում է։ Հերոսը դառնում է Էսգարոթի ղեկավարը և վիրավոր ու վախեցած մարդկանց ուղարկում է Դեյլ, իսկ ինքն ուղևորվում է Միայնակ լեռան մոտ՝ Թորինից ստանալու խոստացված հարստությունը։ Սակայն հասնելով այնտեղ՝ Բիլբոն պատմում է, որ Թորինը տառապում է իր պապիկի հիվանդությամբ և իրեն արդեն արքա է զգում։
Այդ ժամանակ Ազոգը մեծ զորքով մոտենում է Միայնակ լեռանը։ Թրանդուիլի զորքերը միավորվում են Բարդի մարդկանց հետ և գնում այնտեղ՝ ստանալու իրենց գանձերը։ Բարդը փորձում է համաձայնության գալ Թորինի հետ, սակայն նա անճանաչելի էր դարձել և ոչ ոքի չէր ուզում լսել։ Էլֆերը և մարդիկ որոշում են առավոտյան հարձակվել և գրավել Լեռը։ Բոլորը մարտի են պատրաստվում։
Գենդալֆը հասնում է Լեռան մոտ և Թրանդուիլին պատմում է մոտեցող օրկերի զորքի մասին։ Հանկարծ հայտնվում է Բիլբոն և Թրանդուիլի ու Բարդին է հանձնում Արկենսթոնը։ Առավոտյան Բարդն առաջարկում է Թորինին քարը փոխել իրենց ոսկիների հետ, սակայն Թորինը չի համաձայնվում և բարկությունից քիչ է մնում սպանի Բիլբոյին։ Հոբիթը կարողանում է փախչել, իսկ հեռվից դեպի լեռն են գալիս թզուկների մեծ բանակ Երկաթյա բլուրներից։ Սկսվում է էլֆերի և թզուկների մարտը, բայց Լեռան մոտ են հասնում նաև օրկերը։ Թզուկները սկսում են կռվել նրանց դեմ, և էլֆերը միանում են նրանց։ Սկսվում է մեծ ճակատամարտը, որտեղ հաղթում են դաշնակիցները, սակայն զոհվում են Թորինը, Ֆիլին և Կիլին։
Բիլբոն հրաժեշտ է տալիս թզուկներին և վերադառնում Շիր՝ մեծ գանձերով և Համիշխանության մատանիով։
Դերերում
Ստորև բերված է այն դերասանների ցանկը, որոնք խաղացել են ֆիլմում.
Սաունդթրեք
ՖԻլմի երաժշտությունը, նախորդ բոլոր ֆիլմերի պես, հեղինակել է Հովարդ Շորը, իսկ վերջին՝ «Last Goodbye» երգը կատարում է դերասան Բիլի Բոյդը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Նորզելանդական արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Նորզելանդական մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Նորզելանդական ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Հոբիթ (ֆիլմաշար) Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Նյու Լայն Սինեմայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Նորզելանդական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր դևերի մասին Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր
Հերոսուհի մայրը
«Հերոսուհի մայրը», ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարչուհի Մարիամ Ասլամազյանի 1947 թվականին ստեղծած կտավը։ Գտնվում է Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահի հավաքածուում ։
Կտավն ունի 89 սմ բարձրություն, 150 սմ լայնություն, նյութը՝ կտավ, յուղաներկ։
Նկարագրություն
«Հերոսուհի մայրը» կտավը Մարիամ Ասլամազյանի ուշագրավ դիմանկարներից է։ Նկարի անվանումը կարող է մոլորեցնել մարդկանց․ իրականում սա մի խմբային դիմանկար է և ամբողջովին նկարված է բնականից։ «Հերոսուհի մայրը» վկայում է նկարչուհու սուր դիտողականության մասին, որը այս մեծ, հայկական գյուղացիական ընտանիքում նկատել է և նորի, նահապետական կենցաղի դեռևս չվերացած կողմերի և մեր դարաշրջանի ծնած նոր կենցաղի յուրատեսակ բեկումը և զուգակցումը։ Ասլամազյանի դիպուկ աչքը նկատել է թե՛ մեկը, թե՛ մյուսը, բայց եթե նրանց զուգակցումը աշխատանքին որոշ չափով գրոտեսկային բնույթ է տվել, հազիվ թե դա նկարչուհու մոտեցման միտումնավորության արգասիք լինի։ Հետաքրքիր է այս խմբական դիմանկարի կոմպոզիցիոն լուծումը, որը գալիս է ընտանեկան խմբանկարներից, ինչպիսիք կարելի է տեսնել գավառային հին լուսանկարներում։ Դիմանկարը զգալի տեղ է գրավում նկարչուհու հետպատերազմյան տարիների ստեղծագործության մեջ։ Նկարչուհուն մոտ են գյուղի աշխատավորների այդ հասարակ դեմքերը, նա ավելի հաճախ է դիմում նրանց, քանի որ ավելի լավ է զգում նրանց և այդ պատճառով բնական է, որ ավելի լավ է պատկերում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարիամ Ասլամազյանի նկարներ Կատեգորիա:Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:1947 նկարներ
Լևոն Մկրտչյան (այլ կիրառումներ)
Լևոն Մկրտչյան կարող է վերաբերել՝
Կրասնոյարսկի դրոշ
Կրասնոյարսկի դրոշը Ռուսաստանի Կրասնոյարսկ քաղաքի խորհրդանիշն է։
Նկարագրություն
Առաջին անգամ քաղաքի դրոշը հաստատվել է Կրասնոյարսկի քաղխորհրդի որոշմամբ՝ 1995 թ. մայիսի 12-ին։ Այդ որոշման մեջ դրոշը նկարագրվում է այսպես՝
2004 թ. սեպտեմբերի 19-ին ընդունվել է նոր որոշում, որում (ի շարս այլոց) փոփոխվել է դրոշի վրա պատկերված զինանշանի նկարագրությունը։.
Կատեգորիա:Բնակավայրերի դրոշներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի դրոշներ Կատեգորիա:2004 դրոշներ
Ինսուլինառեզիստենտականություն
Ինսուլինը հորմոն է, որն ապահովում է գլյուկոզի փոխադրումը արյունից դեպի բջիջներ՝ նվազեցնելով արյան մեջ գլյուկոզի մակարդակը (արյան շաքար)։ Ինսուլինն արտադրվում է ենթաստամոքսային գեղձի կողմից՝ սննդի հետ ընդունված ածխաջրերին ի պատասխան։ Ինսուլինառեզիստենտականության ժամանակ նույն քանակությամբ արտադրված ինսուլինը նույնատիպ ազդեցություն չի թողնում գլյուկոզի փոխանակության վրա։ Ինսուլինառեզիստենտականությանն հանգեցնող պատճառները բազմազան են, բայց դրա հիմքում ընկած պրոցեսները դեռ լիովին բացահայտված չեն։ Ինսուլինառեզիստենտականության ռիսկի գործոններն են ճարպակալումը, նստակյաց ապրելակերպը, շաքարային դիաբետի ընտանեկան պատմությունը, որոշ դեղամիջոցները և այլն։ Ինսուլինառեզիստենտականությունը մետաբոլիկ համախտանիշի բաղկացուցիչ է համարվում։ Ինսուլինառեզիստենտականությունը որոշելու մի քանի տարբերակ կա, դրանցից են քաղցած ժամանակ ինսուլինի քանակության որոշումը կամ գլյուկոզի տոլերանտության թեստը։ Կենսակերպի փոփոխությամբ՝ սննդակարգի փոփոխություններով և կանոնավոր մարզումներով հնարավոր է բարելավել ինսուլինի հանդեպ բջիջների զգայունությունը։
Ռիսկի գործոններ
Կան մի շարք ռիսկի գործոններ, որոնք կարող են հանգեցնել ինսուլինառեզիստենտականության։ Այդ ռիսկի գործոններ են համարվում՝ հավելյալ քաշը, ճարպակալումն ու նստակյաց ապրելակերպը ։ Ինսուլինառեզիզտենտականության առաջացման ռիսկը կարող են բարձրացնել նաև մի շարք գենետիկական գործոններ, օրինակ՝ շաքարային դիաբետի ընտանեկան անամնեզը, կան նաև որոշ հիվանդություններ, օրինակ՝ պոլիկիստոզ ձվարանային համախտանիշը, որոնք կապված են ինսուլինառեզիստենտականության առաջացման հետ ։
Շաքարային դիաբետի, մարսողական համակարգի և երիկամների հիվանդությունների ազգային ինստիտուտը նշում է այն ռիսկերը, որոնք կարող են անձին նախատրամադրել ինսուլինառեզիստենտականության, դրանք են՝
Որոշ դեղամիջոցներ նույնպես կարող են բարձրացնել ինսուլինառեզիստենտականության առաջացման ռիսկը ։
Կենսակերպ
Ամենայն հավանականությամբ սննդային գործոնները նույնպես հանգեցնում են ինսուլինառեզիստենտականության առաջացմանը, այնուամենայնիվ, հաշվի առնելով սննդաբանական հետազոտությունների սահմանափակ լինելը՝ դժվար է առանփնացնել պատճառ հանդիսացող մթերքները։ Ինսուլինառեզիստենտականության հանգեցնող մթերքներից են շատ շաքար պարունակող մթերքները՝ բարձր գլիկեմիկ ինդեքսով, աղքատ օմեգա-3-ով և թաղանթանյութով։ Այս մթերքները չափազանց համեղ են և ավելացնում են շատակերության հավանականությունը ։ Ճարպերով և շաքարով հարուստ ուտելիքների ու ըմպելիքների շատ օգտագործումը համարվում է մետաբոլիկ համախտանիշի համաճարակի հիմնական գործոն։
Սննդակարգը բջջային թաղանթներում հագեցած ու պոլիչհագեցած ֆոսֆոլիպիդների հարաբերակցությունը փոխելու հնարավորություն ունի։ Պոլիչհագեցած ճարպաթթուների քանակը հակադարձ կապ ունի ինսուլինառեզիստենտականության հետ ։ Ենթադրվում է, որ պոլիչհագեցած ճարպաթթուների քանակն ավելոցնելու միջոցավ բջջաթաղանթի թափանցելիության բարձրացումը, կարող է հանգեցնել ինսուլինային ընկալիչների քանակի ավելացման, ընկալիչների հանդեպ ինսուլինի խնամակցության բարձրացման և ինսուլինառեզիստենտականության նվազման ։
Ինսուլինառեզիստենտականությունը ասոցացվում է նաև Վիտամին D-ի անբավարարության հետ ։
Ինսուլինառեզիստենտականության առաջացման հավանականությունը մեծացնում է նաև նստակյաց ապրելակերպը ։ Համաճարակաբանական հետազոտություններում ասվում է, որ ֆիզիկական ակտիվաությունը օրական 90 րոպեից ավելի, նվազեցնում է շաքարային դիաբետի առաջացման ռիսկը 28%-ով ։
Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ կա կապ ինսուլինառեզիստենտականության և ցիրկադային ռիթմի միջև, ընդ որում ինսուլինի հանդեպ զգայունությունն ավելի բարձր է առավոտյան և ցածր երեկոյան։ Ցիրկադային ռիթմի և սննդի ընդունումների ժամանակի միջև անհամապատասխանությունը, օրինակ՝ ցիրկադային ռիթմի խանգարումների դեպքում, կարող է մեծացնել ինսուլինի հանդեպ զգայունությունը ։
Դեղամիջոցներ
Ինսուլինառեզիստենտականության հետ ասոցացված դեղամիջոցներից են՝ գլյուկոկորտիկոստերոիդները, պրոտեազի ինհիբիտորները (ՀԻՎ վարակի բուժման դեղամիջոցներից են) և ատիպիկ հակապսիխոտիկները ։
Հորմոններ
Ինսուլինառեզիստենտականության առաջացմանը կարող են նպաստել նաև շատ հորմոններ, դրանցից են՝ կորտիզոլը, աճի հորմոնը և մարդկային պլացենտար լակտոգենը ։
Կորտիզոլը համարվում է կոնտրինսուլյար (հակաինսուլյար) հորմոն, այն կարող է լյարդում ակտիվացնել գլյուկոնեոգենեզը՝ նվազեցնելով գլյուկոզայի ծայրամասային օգտագործումը, ավելացնելով ինսուլինի հանդեպ ռեզիստենտականությունը ։ Կորտիզոլն այս ամենն անում է բջջի փաղանթին գլյուկոզի տրանսպորտերների (հատկապես GLUT4-ի) տեղափոխումը նվազեցնելու միջոցով ։
Մարդկանց մոտ բարիատրիկ վիրահատությունից հետո և առնետների մոտ տասներկումատնյա աղիքի վիրահատական հեռացումից հետո ինսուլինառեզիստենտականության բարելավմամբ պայմանավորված ՝ առաջարկվեց, որ աղիքների լորձաթաղանթի կողմից արտազատվում է ինչ-որ նյութ, որը բջիջներին ազդանշան ուղարկելու միջոցով բջիջները դարձնում է ինսուլինառեզիստենտ։ Եվ եթե այդ նյութն արտադրող հյուսվածքն հեռացվի, ազդանշանը կանհետանա և մարմնի բջիջները կվերադառնան նորմալ ինսուլինի հանդեպ զգայունության։ Դեռ ոչ մի այսպիսի նյութ չի հայտնաբերվել, և այդ նյութի գոյության փաստը դեռ մնում է վիճելի։
Լեպտինն հորմոն է, որն արտադրվում է ճարպային բջիջների (ադիպոցիտների կողմից) ։ Լեպտինի ֆիզիոլոգիական դերը կուշտ ժամանակ քաղցի զգացողության կարգավորումն է ։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ լեպտինի անբավարարությունն ասոցացվում է ինսուլինառեզիստենտականության հետ և հանգեցնում է ճարպակալման ։
Հիվանդություններ
Ձվարանների պոլիկիստոզ համախտանիշը և լյարդի ոչ ալկոհոլային ճարպային հիվանդությունը (NAFLD) նույնպես կապված են ինսուլինառեզիստենտականության հետ։ Տիպ 2 շաքարային դիաբետի և ինսուլինառեզիստենտականության զարգացման հավանականությունը երեքից չորս անգամ մեծացնում է նաև Հեպատիտ C-ն ։