cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սարագոսա
Քաղաքային տրանսպորտ
Սարագոսայում գոյություն ունի նաև «BiZi Zaragoza» քաղաքային հեծանիվների հասարակական ցանց։ Այն բացվել է 2008 թվականի հունիսին Էքսպո-2008 ցուցահանդեսի կապակցությամբ։ Սկզբնական շրջանում քաղաքային իշխանությունները գնեցին 350 հեծանիվ և կահավորեցին 29 կայանատեղի, որոնք հիմնականում տեղակայվեցին Էբրո գետի երկայնքով, ինչպես նաև կազմակերպեցին 88,4 կիլոմետրանոց հեծանվային արահետների ցանց։ 2008 թվականի նոյեմբերին «BiZi»-ն արդեն ուներ 12500 բաժանորդ։ 2009 թվականի սեպտեմբերին այն իրականացրեց առաջին նշանակալի ընդլայնումը՝ հեծանիվների թվաքանակը հասցնելով մինչև 1000-ի, իսկ կայարանների թիվը՝ 100-ի։ Այդ ժամանակ «BiZi»-ի բաժանորդների թվաքանակը հասավ 29000-ի և 9000 ամենօրյա օգտագործման ցուցանիշի։ Սարագոսայի քաղաքային իշխանությունները նախատեսել էին «BiZi» ցանցով ծածկել ամբողջ քաղաքը 2014 թվականին՝ կահավորելով 250 կայնատեղի և 2500 հեծանիվ։ Ծառայությունը աշխատում է տարվա ընթացքում 365 օր ժամը 06:00-ից մինչև 24:00-ն: Ծառայությանը մեկ տարով բաժանորդագրվելու վճարը կազմում է 25 եվրո։
Կինո և թատրոն
Սարագոսան ունի նաև համերգասրահ («Auditorio de Zaragoza»), որտեղ առկա է ակուստիկ դահլիճ։ Այդ դահլիճում անցկացվում են «Enigma-Orquesta de Cámara» կամերային նվագախմբի համերգները։ Համերգասրահի տնօրինության հետ կնքված պայմանագրի համաձայն կամերային նվագախումբը համերգասրահում անցկացնում է իր սեփական համերգաշրջանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ժամանակակից երաժշտության վրա։ Նվագախումբը դպրոցների համար նաև կազմակերպում է կրթական համերգներ, ինչպես նաև աշխատում է «Auditorio de Zaragoza» երաժշտախմբի հետ համագործակցությամբ։
Քաղաքում տեղակայված է նաև Արագոնի դրամատիկական արվեստի կենտրոնը, ինչպես նաև մի շարք այլ թատերական հաստատություններ, ինչպիսիք են «Teatro de la Ribera»-ն, «Teatro Imaginario»-ն, «Caleidoscopio»-ն, «Muac»-ը, «Belladona»-ն, «Teatro del Temple»-ը, երկար պատմություն ունեցող մունիցիպալ թատերական դպրոցը։
Սարագոսան կինոարտադրության բնագավառում հանդիսանում է ռահվիրա։ Տեղացի Էդուարդո Խիմենո Կորեասը 1896 թվականին նկարահանել է իսպանական ամենաառաջին ֆիլմերից մեկը՝ «Salida de misa del Pilar»-ը։ Քաղաքում տարբեր ժամանակներում աշխատել է հայտնի ռեժիսորներ, դերասաններ, կինոքննադատներ, կինոսցենարիստներ։ Մասնավորապես, ռեժիսորներ Ֆլորյան Ռեյը, Խոսե Լուիս Բորաուն, Խոսե Մարիա Ֆորկեն, Ֆերնանդո Պալասիոսը, Անտոնիո Արտերոն, Սանտոս Ալկոսերը, Ալֆրեդո Կաստելոն, Խոսե Անտոնիո Մաենսան, Ռաուլ Արտիգոտը, Խոսե Անտոնիո Դուկեն, Խոսե Լուիս Գոնսալվոն, Ալբերտո Սանչեսը, ժամանակակիցներ Միգել Անխել Լամատան, Լուիս Ալեգրեն և ուրիշներ։ Սցենարիստներից հայտնի է Սանտյագո Ագիլար Օլիվերը։
Գրադարաննեեր
Սարագոսա քաղաքն ունի գրադարանային զարգացած ցանց, որը կազմված է համակարգող կենտրոնից և 24 մունիցիպալիտետային հասարակական գրադարաններից։ Քաղաքում նաև տեղակայված է Սարագոսայի մունիցիպալիտետային արխիվն ու Արագոնայի գրադարանը, որը գտնվում է Արագոնի կառավարության հովանավորության ներքո։ Հարուստ գրադարան ունի նաև Սարագոսայի համալսարանը։
Տոներ
Այս տոնը նշվում է Կառլիստական առաջին պատերազմի ընթացքում՝ 1838 թվականի մարտի 5-ին կառլիստների կողմից քաղաքը վերցնելու ժամանակ բնակչության դրսևորած խիզախության հիշատակի առթիվ
Այս տոնը հանդիսանում է ոչ միայն Սարագոսայի, այլ նաև ամբողջ Իսպանիայի համար։ Այդ շաբաթվա ընթացքում անցկացվում են ավելի քան հիսունհինգ տոնական երթեր, որոնք ուղեկցվում են քրիստոնեական աղոթքներով։ Տոնի խորհրդանիշեր են համարվում հսկայական թմբուկներին հարվածներ
Սուրբ Գևորգը հանդիսանում է Արագոնի հովանավոր։ Նրա պատվին կազմակերպվող տոնը Սարագոսայի համար հանդիսանում է պաշտոնապես հաստատված հանգստյան օր և 1461 թվականից մինչ օրս նշվում է որպես Արագոնի օր
Քրիստոնեական այս տոնը ավանդաբար համընկնում է ամառային գիշերահավասարի օրվա հետ և նշվում է հունիսի 23-ի գիշերվանից մինչև հաջորդ օրը։ Այդ գիշեր Սարագոսայի համար դառնում է ամենագունեղը. շուրջբոլորը վառվող ջահերն ու կրակները խորհրդանշում են արևի ուժը։ Քաղաքի որոշ շրջաններում, մասնավորապես՝ Դելիսիասի զբոսայգում, հարյուրավոր մարդիկ մինչ առավոտ հսկայական կրակների շուրջ ուրախանում են։
Համարվում է քաղաքի հովանավորուհին։ Առասպելի համաձայն Մարիամ Աստվածածինը հայտնվում է Հակոբոս առաքյալին, երբ վերջինը սկսում է մկրտել առաջին քրիստոնեաներին։ Աստվածածնի պատվին կառուցվել է Բազիլիկա դե Նուեստրա Սենորա դել Պիլար տաճարը, որը համարվում է նրան նվիրված ամենահին տաճարներից մեկը։ Այս տոնը կարող է շարունակվել մինչև 10 օր և յուրաքանչյուր տարի ներգրավում է մեծ թվով զբոսաշրջիկներ, ովքեր հիմնականում մասնակցում են տոնակատարության ամենագունեղ միջոցառումներին՝ Մարիամ Աստվածածնի ծաղիկների հանձնման արարողությանը, ինչպես նաև «Rosario de cristal» անվանումը կրող հանդիսավոր երթին, փողոցային նկարիչների ու երաժիշտների հսկայական մանիկենների երթին։
Ամբողջ տարվա ընթացքում՝ հատկապես գարնանն ու ամռանը, Սարագոսայի տարբեր շրջաններում տեղի են ունենում ոչ մեծ մասշտաբի, բայց ոչ պակաս գունեղ տոներ, որոնք ցանկացած նախասիրության հանդիսատեսի (հատկապես երիտասարդության) համար ստեղծում են ուրախանալու և զվարճանալու առիթ։ Կազմակերպվում են տեղական հայտնի երաժշտական խմբերի համերգներ ու դիսկոտեկներ։ Տոներիտեսակետից առավել հայտնի են «Delicias» և «San José» շրջանները։
Կրթություն
Սարագոսայի համալսարանը հանդիսանում է Իսպանիայի ամենահին համալսարաններից մեկը, ինչպես նաև ինքնավար համայնքի միակ պետական համալսարանը։ Այն հիմանդրվել է 1583 թվականին։ Համալսարանի 22 ֆակուլտետներում կրթություն են ստանում ավելի քան 40 հազար ուսանողներ։ Ներկա դրությամբ այն տեղակայված է մի քանի մասնաճյուղերում, որոնցից երկուսը գտնվում են քաղաքից դուրս։ Սարագոսայի համալսարանը հայտնի է իր գիտական գործունեությամբ և արտասահմանյան բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների հետ գործընկերային հարաբերություններով։
«Universidad San Jorge» մասնավոր համալսարանը գտնվում է Սարագոսայից 13 կիլոմետր հեռու՝ Վիլյանուևա դե Գալեգոում։
Գրականություն
Սարագոսա քաղաքն ունի գրական հարուստ ավանդույթներ։ Այստեղ բնակվել է Ռամոն Սենդերը, Բալթազար Գրասիանը, Բրաուլիո Ֆոսը, Մարիա դե Զայասը, Խոսե Մոր դե Ֆուենտեսը, Մարիո դե Կավիան, Մարիանո Միգել դե Վալը, Մարիա Պիլար Սինուեսը, Խոսե Մարտին, Բարտոլոմե Լեոնարդո դե Արխենսոլան, Լուպերսիո դե Արխենսոլան, Միգել Լաբորդետան, Թոմաս Սերալ ի Կասասը, Ֆելիպե Ալաիսը, Լուիս Բունյուելը, Իլդեֆոնսո Մանուել Հիլը, Խուլիո Անտոնիո Գոմեսը, Խեսուս Մոնկադան, Էդուարդո դե Օրին, Խոսե Մարիա Մատեուն, Խուան Էդուարդո Կիրլոտը, Չուսե Իսուելը, Էդուարդո Վալդիվան և շատ ուրիշներ։
Ժամանակակից հեղինակներից առավել առանձնանում է Իգնասիո Մարտինես դե Պիսոնը, Սոլեդադ Պուրետոլասը, Մարիանո Գիստաինը, Խոսե Մարիա Կոնգետը, Անտոն Կաստրոն, Միգուել Մենուան, Կրիստինա Գրանդեն, Իսմայել Գրասան, Դանիել Գասկոն, Ռուդոլֆո Նուտիվոլը, Խոսե Անտոնիո Լաբրոդետան, Անխելա Լաբրոդետան,Վիտալ Սիտորեսը, Իգնասիո Գարսիա Վալինոն, Խավեր Դելգդոն, Սանտյագո Գասկոն, Ադոլֆո Այուսոն, Անա Ալկոլեան, Խավեր Բարեյրոն, Ռամոն Աին Ֆանլոն, Անխելես դե Իրիսարին, Մագդալենա Լասարան, Ֆելիկս Ռոմեոն, Խուլիո Խոսե Վալեսը, Անա Մարիա Նվալեսը, Դավիդ Մայորը, Իգնասիո Էսկուինը, Պակո Ռուբիո Սեսեն։
Դրամատուրգներից հայտնի են Ալֆոնսո Պոլուն, Մարիան Անոսը և Ռաֆայել Կամպոսը։
Մանկական գրականության ասպարեզում հեղինակություն են ձեռք բերել Դանիել Նեսկենեսը, Ֆերննդո Լալանան, Ֆրանսիս Մելենդեսը և ուրիշներ։
Քաղաքը շրջանառվում է «Ձեռագիր, որը գտնվել է Սարագոսայում» վեպում և համանուն ֆիլմում։
Արվեստ
Սարագոսայի ամենահայտնի բնակիչ է համարվում գեղանկարիչ Ֆրանցիսկո Գոյան (չնայած իրականում նա ծնվել է Սարագոսայից 44 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող Ֆուենդետոդոս բնակավայրում)։ Քաղաքի բնակիչները նաև պատվում են 15-րդ դարի վարպետ Բլասկո դե Գրանենին։
16-րդ դարում վերածննդի դարաշրջանի գեղարվեստական ոճը Սարագոսայում ներկայացրել են այնպիսի վարպետներ, ինչպիսին է Խերոնիմո Կոսիդան, Պեդրո Մորոնեն, Ռոլան դե Մուան և Ֆրանցիսկո Լուպիչինին։
Բարրոկոյի գեղանկարչության զարգացմանը նպաստել է Խերոնիմո դե Մորան, Միգել Խերոնիմո Լորերին, Պաբլո Ռաբիելը, Խուան Օրկոյենան, Ֆրանցիսկո դել Պլանոն, Ռաֆայել Պերտուսան, Վիսենտե Բերդուսան և Խուսեպե Մարտինեսը։ 18-րդ դարի գեղանկարչությունը ներկայացված է Ֆրանցիսկո Գոյայի առաջին ուսուցիչ Խոսե Լուզանայի և նրա աշակերտ ու Գոյայի աներձագ Ֆրանցիսկո Բաեույի աշխատանքներով։
Սարագոսայում 19-րդ դարի հայտնի գեղանկարիչներից է Բերնարդինո Մոնտանեսը, Մարսելինո դե Ունկետան, Մարիանո Վարբազան, ինչպես նաև Ֆրանցիսկո Պրադիլյան, ով ծնվել է Սարագոսայից 7 միլ հեռավորության վրա գտնվող Վիլյանուեվա դե Գալեգո բնակավայրում։
20-րդ դարում իրենց ստեղծագործություններով աչքի ընկած արվեստագետներից է Մանուել Վիոլան, Սանտյագո Լագունասան, Խոսե Մանուել Բրոտո Խիմենոն, Ֆրանցիսկո Մարինա Բագուեսան և Ֆերմինա Ագուայոն։
Մեր օրերում լուրջ ստեղծագործական ունակություններ են ցուցաբերում Պեպե Սերդան, Վիսենտե Պասկուալ Ռոդրիգոն, Ֆերնանդո Սինագան, Լինա Վիլան, Դինո Վալսը և ուրիշներ։
Սարագոսան հայտնի է նաև իր քանդակագործներով, որոնցից է Իգլեսիա դե Սանտա Էնգրացիա տաճարի ճակատամասի կառուցող Խիլ Մորլանեսը, Խերոնիմո Սեկանոն, Ֆելիկս Բուրիելը, Կառլոս Պալաոն։
Լուսանկարչության ասպարեզում աչքի է ընկել Խոսե Ռամոն Սապետտին, ով 1837 թվականին (Լուի Դագերի կողմից այտ հայտնագործության պաշտոնապես գրանցելուց երկու տարի առաջ) պղնձե թիթեղների վրա ստացել է լուսանկարներ։ 1856-ից 1874 թվականներին նա աշխատեցրել է իր լուսանկարչական սեփական գրասենյակը, որը հետագայում տվել է իր որդուն՝ Անսելիո Մարիա Կոյնին։ Ավելի ուշ նրա որդին՝ Իգնասիո Կոյն Լապատերը, ընդարձակեց բիզնեսն ու հիմնեց «Կոյն կինո» կինոստուդիան։
Երաժշտություն
Սարագոսան համարվում է «արագոնյան նոր երաժշտության» (nueva canción Aragonesa) օրրան։ Այն իրենից ներկայացնում է երաժշտական հոսանք, որը առաջատարներից են դարձել Խոսե Անտոնիո Լաբորդետան, Խոակին Կարբոնելան և «La Bullonera» անսամբլը, ինչպես նաև ժամանակակից կատարողներ Անխել Պետիզմեն և Կարմեն Պարիսը։
Սարագոսան համարվում է նաևHéroes del Silencio ռոք խմբի հայրենիքը։ Այն ստեղծվել է 1980-ական թվականներին։ Քաղաքում ժամանակակից ինդի երաժշտություն են նվագում «El niño gusano», «Tachenk», «La Costa Brava» և «Da» խմբերը։ Ռեփ և հիփ հոփ երաժշտական ուղղությունների առաջատարն է «Violadores del verso» խումբը։ Պանկ ռոքում ակտիվ է Մոնոլ Կաբեսբոլոն, իսկ բլյուզում Անա Միդոնը։
Քաղաքում թողարկվում են նաև երաժշտական պարբերականներ, որոնցից է իսպանալեզու «Zona de obras»-ը։ Այն հիմնական շեշտը դնում է լատինաամերիկյան երաժշտության և մշակույթի վրա։
Սպորտ
Քաղաքի Ռեալ Սարագոսա ֆուտբոլային ակումբը մասնակցում է Իսպանիայի ֆուտբոլի առաջնությանըերկրորդ դիվիզիոնում և հանդիսանում է Ֆուտբոլի Իսպանիայի գավաթի վեցակի գավաթակիր։ Ֆուտբոլային ակումբի ժամանակակից պատմության մեջ ամենափառավոր իրադարձություններից մեկն այն է, որ ՈւԵՖԱ-յի գավաթակիրների գավաթի 1994-1995 մրցաշրջանի հաղթող։ Ռեալ Սարագոսա ֆուտբոլային ակումբի մարզադաշտն է հանդիսանում Ռոմարեդան։ Քաղաքում տեղակայված է նաև «Club Deportivo Transportes Alcaine» կանանց ֆուտբոլային ակումբը։
Սարագոսայի «Club Deportivo Básico Balonmano Aragón» հանդբոլի ակումբը խաղում է իսպանիայի Liga ASOBAL հանդբոլի առաջնության բարձրագույն խմբում։
Սարագոսա բասկետբոլային ակումբը ներկա դրությամբ նույնպես մասնակցում է Իսպանիայի բասկետբոլի առաջնության բարձրագույն խմբում (ACB):
2014 թվականի ձմեռային Օլիմպիական խաղերի անցկացման համար Սարագոսան Խակայի հետ համատեղ հայտ էր ներկայացրել Միջազգային օլիմպիական կոմիտեյին, սակայն վերջնահաշվարկում մերժում ստացել։
Թանգարաններ
Սարագոսա քաղաքն ունի բազմաթիվ թանգարաններ, որոնք նվիրված են պատմությանը, մշակույթին, քաղաքին, տարբեր հավաքածուների և այլն։ Ստորև ներկայացված է Սարագոսա քաղաքի թանգարանների ցանկը.
Տեսարժան վայրեր
Սարագոսայի դիմագիծը ձևավորվել է բազում դարերի ընթացքում։ Քաղաքում պահպանվել են բազմաթիվ պատմական հուշարձաններ՝ չնայած այն հանգամանքին, որ 19-րդ դարում այն լրջորեն վնասվել է Նապոլեոնյան պատերազմների ընթացքում։ Պատմության և մշակույթի հուշարձանների մեծ մասը գտնվում են Հին քաղաքում։ Սարագոսայի հռոմեական ժամանակաշրջանի մասին հիշեցնում են պահպանված պաշտպանական ամրությունների մի մասը, հռոմեական թատրոնը, հռոմեական ֆորումը, գետային անտիկ նավամատույցը և հասարակական բաղնիքները։ Էբրո գետի վրա կառուցված Քարե կամուրջը ունի բազմադարյա պատմություն։ Արդեն հռոմեական ժամանակներում Քարե կամրջի տեղում կառուցված էր փայտյա կամուրջ։ Մինչև մեր օրեր պահպանված կամուրջը թվագրվում է 15-րդ դարի առաջին կեսով։ Այն նաև անվանում են Առյուծի կամուրջ, քանի որ երկու կողմում սյուների վրա տեղադրված են քաղաքի խորհրդանիշ համարվող չորս առյուծներ։
Ստորև ներկայացված է Սարագոսա քաղաքի ամենահայտնի տեսարժան վայրերի ցանկը.
Շնորհիվ այն հանգամանքի, որ Սարագոսայի իսլամադավան բնակչությունն իր գործունեությունում այնքան ճնշված չէր, որքան Իսպանիայի այլ քաղաքներում, նրանց արվեստը իր հետքն է թողել քաղաքի կերպարի ստեղծման գործում։ Առաջին հերթին Սարագոսայի ճարտարապետության մեջ նկատելի է մուդեխար սինթետիկ ոճը, որում սերտորեն միաձուլվել են մավրիտանական, գոթական և ավելի ուշ վերածննդի արվեստի տարրեր։ Մուդեխար ոճով կառուցվում էին ինչպես բնակելի տներ, այնպես էլ հասարակական շինություններ, այդ թվում՝ բազմաթիվ եկեղեցիներ (Սան Պաբլո եկեղեց, Սան Ժիլ, Սան Միգել եկեղեցի, Մագդալենայի եկեղեցի), Լա Սուդա ամրոց աշտարակը։ Մուխեդար ոճով կառուցված մի շարք շինություններ ներառված են ՅՈւՆԵՍԿՈ-յի համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Նախկին մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:Սարագոսա
Վարդ Էմիլիին
«Վարդ Էմիլիին» (A Rose for Emily), ամերիկյան պատմվածք, գրող Ուիլյամ Ֆոլքների ստեղծագործություններից, առաջին անգամ հարատարակվել է «Forum» հրատարակչությունում 1930 թվականի ապրիլի 30-ից, պատմվածքի իրադարձությունները տեղի են ունենում Ջեֆիրսոն քաղաքում։ Սա եղել է Ֆոլքների առաջին պատմվածքը, որը տպագրվել է պաշտոնական թերթում։
Անվանումներ
Ուիլյամ Ֆոլքների խոսքերով «պատմվածքի վերնագիրը այլաբանական է, մեր առջև ներկայացված է մի կնոջ ողբերգություն, որի հետևանքները անուղղելի են, սակայն ես խղճում եմ այդ կնոջը և պատմվածքի վերնագրով ես այսպես ասած, ողջունում եմ նրան, այնպես ինչպես ողջունում են ձեռքով» ։
Սյուժե
Պատմությունը սկսվում է կարճ հաղորթագրությամբ, որտեղ գրված էր հարավում ապրող չամուսնացած ծեր կնոջ` Էմիլ Գրիգսոնի հուղարկավորության և նրա խելահեղ պահվածքի մասին, ում անընդմեջ երկար ժամանակ հետապնդում էին հնացած հուշերը։ Էմիլին սերում էր մի մինչպատերազմյան հարավային արիստրոկրատ ընտանիքից, ռազմական պատերազմից հետո Գրիրսոնի համար գալիս են դժվար ժամանակները։ Նա և իր հայրը, վերջին երկուսն էին իրենց տոհմից,կարծես շարունակում եին ապրել անցյալում։ Նրանցից ոչ մեկը, երբեք չէր համաձայնվի Էմիլլին ամուսնացնել մի մարդու, հետ ում սոցիալական կարգավիճակը ցածր է։ Երբ Էմիլին ընդամենը 13 տարեկան էր, նրա հայրը մահացել էր, նա  չէր կարողանում ընդունել այն փաստը, որ իր հայրը արդեն 3 օր մահացած էր, հասարակությունը կիսում էր նրա վիշտը:Մինչ համակերպվելով հոր մահվան հետ Էմիլլին շատ է տառապում։ Նա ընկերանում և տեղափոխվում է ապրելու մի հյուսիսացի աշխատակցի` Հոմերոս  Բերրոնամի մոտ, ով ժամանել է քաղաք, մայթերի կապալառների կարուցման համար։ Այդ լուրը զարմացնում է Ջեֆերսոնի հասարակուրյանը։ Այդպիսի ամուսնությունը շատ հեռու էր հասարակ ամուսնություններից, հատկապես Գրիրսոնի ընտանիքում, բացի  այն որ հենց ինքը Հոմերոսն էր պարծենում որ ինքը հավատարիմ բակալավցի է եղել։ Քաղաքացիները դիմում են Էմիլիի զարմիկներին, նրանք Էմիլիի միակ ընտանիքն էին, ամեմահարազատ բարեկամները, սակայն Էմիլիին և նրա հայրը երբեք չէին հարմարվում նրանց հետ։ Զարմիկները նամակ գրեցին և եկան Ջեֆերսոն, սակայն շուտով ձերք բերեցին ավելի վատ համբավ քան Էմիլլին։ Սկսվում են նոր  զարգացող հարաբերություններ զարմիկների և Հոմերոսի միջև, և քաղաքը սկասում է խոսել այն մասին, որ առաջիկայում հարսանիք է լինելու։ Հոմերոսը ժամանակավոր գնում է քաղաքից, դա հնարավորություն տվեց Էմիլիին վեջնականապես ազատվել իր զարմիկներից։ Հարևանուհին նկատում է թե ինչպես Էմիլին մտնում է իր զարմիկների տուն և այլևս նրան ոչ մեկ չի տեսնում։ Չնայած նրա սոցիալական կարգավիճակի փոփոխությանը, Էմիլին շարունակում էր իրեն պահել ավելի բարձր, ինչպես հոր մահից առաջ էր։ Նրա համբավը այնպիսին էր, որ քաղաքային խորհուրդը անկարող էր նրան հայտնել իր տնից եկող հոտի մասին։ Փոխարենը տղամարդիք, նրա տան կողքերով կրաքար են թափում, և հոտը որոշ ժամանակ անց դադարում է գոյություն ունենալ։ Քաղաքի քաղաքապետը, որպես բարեգործական ակցիա, Էմիլիին ազատում է այդ տնից, չնայած որ նա հորինեց պատմություն թե իբրև այդպես նա վճարում է քաղաքի եղած պարտքր իր հորը, որպեսզի Էմիլիին ցավ չպատճառի։ Տարիներ անց, երփ իշխանություն անցավ հաջորդ սերնդին, Էմիլիին ունդունեց ոչ պաշտոնական որոշում և հաստատակամորեն հետ ուղարկեց բոլոր հարկային փաստաթղթերը։ Էմիլիին դարձավ մենակյաց, նա երբեք տնից դուրս չէր գալիս և հազվադեպ հեռագրեր էր ստանում ինչ որ մեկից, տան բոլոր առևտուրը անում էր իր սևամորթ ծառան։ Քաղաքացիները նրան սկսեցին ընդունել որպես ժառանգական պարտականուրյուն և ընդհանուր պարտք։ Թաղումը դարձավ կարևոր իրադարձություն քաղաքում, բոլորին հետաքրքիր էր նայել Էմիլիի տունը ներսից, որտեղ երկար տարիներ կողմնակի մարդ ոտք չէր դրել։ Հուղարկավորությունից հետո, որտեղ հավաքվել էին ողջ ջեֆերսոնցիները, քաղաքացիները մտան տուն։ Ննջարանի դուռը կողպված էր վերևից, այն կոտրեցին որպեսզի տեսնեն թե ինչ է այդքան տարի թաքցրված եղել այդտեղ։ Ներսում, Էմիլիի հաքուստների մեջ, որը գնված էր նրա հարսանիքի համար, նրանք գտան Հոմերոս Բարոնի նեխած դիակը մահճակալի տակ, իսկ մոտակա բարձի վրա գլխի դրոշմանշան և Էմիլիի ալեհեր մազերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պատմվածքներ Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Կասպա (Կատունի վտակ)
Կասպա (Կատունի վտակ) (Каспа (приток Катуни)), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կատուն գետի ձախ ափով՝ 235 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 22 կմ է։
Սասունցի Դավիթ (որմնաքանդակ)
Սասունցի Դավիթ որմնաքանդակը հայ նկարիչ Հակոբ Կոջոյանի «Սասունցի Դավիթ» գրաֆիկական աշխատանքի (Հայաստանի ազգային պատկերասրահի հավաքածու, 1922, 47x59 սմ ) քանդակային տարբերակն է։ Գտնվում է Գաֆեսճյան արվեստի կենտրոնի «Սասունցի Դավիթ» սրահում։ Բացվել է 2016 թվականի մայիսի 21-ին՝ Թանգարանային գիշեր ամենամյա միջոցառման շրջանակներում և հանդիսանում է Կասկադ համալիրի ճարտարապետական ժառանգության անբաժանելի մասը ։
Պատմություն
1980-ականներին, երբ Կասկադը գտնվել է կառուցման փուլում, ճարտարապետ Ջիմ Թորոսյանը (1926-2014) համալիրի սրահներից մեկը ձևավորելու առաջարկով դիմել է քանդակագործ Արտաշես Հովսեփյանին, ով շուրջ չորս տարի աշխատել է «Սասունցի Դավիթ» անունը կրող սրահում։ 1988 թվականի Սպիտակի ավերիչ երկրաշարժի, Խորհրդային միության փլուզումից հետո տուֆակերտ որմնաքանդակն անավարտ է մնացել։
Նկարագրություն
Որմնաքանդակում պատկերված են հայկական էպոսի երեք տասնյակից ավելի դրվագներ։ Կենտրոնում ազգային էպոսի գլխավոր հերոսն է՝ Դավիթը՝ Քուռկիկ Ջալալիի վրա, Թուր-Կեծակին ձեռքին՝ սրընթաց գրոհի ժամանակ։ Այդ դրվագը շրջանակող մանր հատվածների մեջ հայոց դյուցազնի կյանքը լուսաբանող պատկերներ են՝ Սասունցի Դավթի ծնունդը, առաջին որսը, գառնարածությունը, Մսրա Մելիքի հետ պայքարի պատկերներ։ Հորինվածքը եզրագծող երկրորդ շարքում զարդամոտիվներ են, բնապատկերներ, ամրոցի պարիսպներ, Մարութա վանքը և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Արտաշես Հովսեփյանի քանդակներ
Մեծ Գրիբան
Մեծ Գրիբան (Большая Грибань), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վորոնեժի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վորոնա գետի ձախ ափին՝ 20 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է,ավազանի տարածքը 84,7 կմ2 է։ :
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոլուչևկա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Դոնի ավազանի վտակներից մինչև Խոպրա։ Ենթավազանը՝ Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Հայաստանի մինի ֆուտբոլի ֆեդերացիա
Հայաստանի մինի ֆուտբոլի ֆեդերացիա, Հայաստանի մինի ֆուտբոլը կարգավորող մարմին։ Հիմնադրվել է 2013 թվականին։
Հիմնադիր նախագահը Արտեմ Շահբազյանն է։ Ֆեդերացիան դեռևս Եվրոպայի մինի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի անդամ չէ, սակայն առաջիկայում ունի անդամակցության պլաններ։ Աշխատակազմում են Արտեմ Շահբազյանը, Սոֆի Ուստայանը, Կարեն Բժշկյանցը, Արուսիկ Քարհանյանը, Հրաչ Հարությունյանը և Արման Առաքելյանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային կազմակերպություններ Կատեգորիա:Սպորտը Հայաստանում
Սան Գիլերմո ազգային պարկ
Պարկ
Սան Գիլերմո ազգային պարկը տեղակայված է Արգենտինայի Սան Խուան պրովինցիայի հյուսիսային հատվածում, Ռոդեո քաղաքի մոտակայքում։ Պարկը ստեղծվել է 1999 թվականի հունվարի 13-ին։ Այն ունի 166000 հա տարածք Անդերում և ընդգրկում է Պունա էկոտարածքը և լեռնային շրջանները։ Նախկինում՝ 1972 թվականին ստեղծվել է որպես գավառական արգելոց և միայն 1980 թվականին դարձել է Սան Գիլերմո կենսոլորտային արգելավայր։ Դրա հիմնական նպատակն է պահպանել վիկունյան տեսակին բնական միջավայրում ու միաժամանակ պահպանել այս լեռնային տարածքների մյուս բույսերին և կենդանիներին ։
Էկոլոգիա
Կենսոլորտն ունի 981000 հա տարածք։ Հիմնական տարածքն ազգային պարկն է և բաղկացած է չոր լեռնաշղթաներից, որոնցում մշտական ջրահոսք չկա։ Հողերը մեծ մասամբ քարքարոտ են ու չմշակված, սակայն կան որոշ շրջաններ, որոնք ունեն բարենպաստ պայմաններ, դրանք տափաստանային խոտհարքներն են, հիմնականում տեղակայված են 3500 մ բարձրության վրա։ Բուսական աշխարհում շատ են գաճաճ թփերը, արոտավայրերը, խոտաբույսերը, և կան շատ աղքատ հողեր։ Թփերից են՝ ադեսմիան, պատրաստրեֆիան, ֆաբիանան, ազորելլան և էֆեդրան։ Խոտերից ներկայումս աճում են փետրախոտը, խոտաբույսերը և շյուղախոտը, իսկ ծաղկող բույսերից են գազը, հնդկոտեմը, ֆացելեյան և գլանդուլարիան։
Կենսոլորտային արգելոցի ստեղծման հիմնական պատճառը վիկունյաների պահպանումն էր։ Արգելոցում նաև բնակվում են գուանակոն, անդյան աղվեսը, անդյան կատուն, պուման, կրծողները, կարճ պոչով շինշիլաները, նանդուները, բադերը, սագերը, անդյան կոնդորները։
Ուսումնասիրություն
Գիտահետազոտական նախագծի շրջանակներում տեղադրվել են ամբարձիչներ պարկի գագաթին, ինչպես նաև տեղորոշման համակարգ, որով հետևում են պումա գիշատիչ կենդանիների շարժը։ Միաժամանակ հսկողության տակ են նաև վիկունյաները՝ գլխավոր կրծող կենդանիներից մեկը։ Պարզվել է, որ պարկի շատ տարածքներում, ինչպիսիք են կիրճերը և խոնավ տարածքները, վիկունյաները շատ ավելի զգոն են վտանգի հանդեպ ու հետևաբար ավելի քիչ ժամանակ են տրամադրում կեր հայթայթելու համար, քան բաց տարածքներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի ազգային պարկեր Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Ժյուլիեն Օֆրե դը Լամետրի
Ժյուլիեն Օֆրե դը Լամետրի (Julien Offray de La Mettrie, ), ֆրանսիական մատերիալիստ փիլիսոփա։
Ուսումնասիրություններ
Ուսումնասիրել է աստվածաբանություն, ֆիզիկա, բժշկություն։ «Հոգու բնական պատմություն» 1745, «Մարդ-մեքենա» 1747, «Էպիկուրի համակարգը» 1751 երկերում Լամետրի Ֆրանսիայում առաջինն է տվել մեխանիստական մատերիալիզմի հետևողական շարադրանքը։ Ըստ նրա գոյություն ունի լոկ մատերիական սուբստանցը։ Մարդկային օրգանիզմը Լամետրի համարել է ինքնալար մեքենա՝ նման ժամացույցի մեխանիզմին։ Նրա ուսմունքում առկա են էվոլյուցիոն գաղափարներ։
Բարոյագիտության մեջ հարել է հեդոնիզմին։ Հասարակության զարգացումը բացատրել է նշանավոր մարդկանց գործունեությամբ և լուսավորության հաջողություններով։ Լամետրիի Փիլիսոփայությունը նպաստել է Դ. Գիդրոյի, Պ. Հոլբախի և Կ. Հելվեցիուսի հայացքների ձևավորմանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բժիշկներ Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Լագո Պուելո ազգային պարկ
Լագո Պուելո ազգային պարկ (Parque Nacional Lago Puelo), ազգային պարկ Արգենտինայում։ Տեղակայված է Չուբուտ պրովինցիայի հյուսիսարևմտյան հատվածում, Պատագոնիայում։ Ընդգրկում է 276.74 քառ․ կմ տարածք։ Այն ստեղծվել է պաշտպանելու տեսարժան վայրերն ու վալդիվյան անտառները։ 1971 թվականին Լոս Ալերսե ազգային պարկը միացվել է նրան և հայտարարվել է` որպես ինքնուրույն արգելավայր ։
Պաշտպանված տարածքը կոչվում է Պուելո լճի անունով և պատկանում է Պատագոնիա անտառին ու տափաստաններին, ինչպես նաև՝ բարձր Անդերի էկոշրջաններին։
Լեռնային գոտին, որտեղ տեղակայված է պարկը, փոփոխման է ենթարկվել սառցադաշտերի ազդեցության պատճառով, որից էլ ստեղծվել են բազմաթիվ գետեր և լճեր, այդ թվում Պուելո լիճը, ինչից էլ պարկը ստացել է իր անունը։
Կլիմա
Եղանակը սառն է և խոնավ, չնայած տարածաշրջանի մյուս պարկերում ջերմաստիճանն ավելի բարձր է ։ Ձմռանը միջին ջերմաստիճանը 5 °C է, իսկ ամռանը տատանվում է մինչև 17 °C ։ Տեղումների քանակը միջինը՝ 1400 մմ է, ամենաշատ տեղումները թափվում են մայիսից մինչև օգոստոս ամիսներին ։ Երբեմն ամենացուրտ ամիսներին կարող է ձյուն գալ ։
Բուսական և կենդանական աշխարհ
Բուսական աշխարհի մեծ մասը պատկանում է վալդիվյան անտառներին։
Կենդանական աշխարհը ներառում է պուդու, կարմիր աղվեսը, պուման, կոպոն։ Թռչուններից են խուալան, բանդուրիան և այլն։ Լիճն առանձնահատուկ է տեղական ձկներով, ինչպիսիք են պելադիլլան ու այլ տեսակի կարմրախայտեր։
Պատմություն
Տարածաշրջանի առաջին բնակիչները եղել են որսորդական հավաքչությամբ զբաղվող մարդիկ, ովքեր ապրում էին տափաստաններում և պատրաստում էին քարե գործիքներ՝ գուանակո որսալու համար։ Պարկում կան քարանձավային պատկերներ, որոնք ցույց են տալիս անտառի արահետների առկայությունը։ Այժմ ազգային պարկի արևելյան մասում բնակվում են Մապուչե համայնքի ներկայացուցիչներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի ազգային պարկեր Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Սիետ Խաչիկյան
Սիետ Խաչիկյան, պարսից կառավարության պաշտոնատար։ 1660 թվականին շահ Սեֆիի կողմից նշանակվել է որպես դեսպան Անգլիայում ապա Հոլանդիայում ։ Սիետ Խաչիկյանի եղբայրն է Կիրակոս Խաչիկյանը, պարսից դեսպանը Օսմանյան սուլթանի, ապա Ֆրանսիայի թագավորի մոտ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իրանահայ քաղաքական գործիչներ
Սեն Սիրգ ան Մոնտան
Սեն Սիրգ ան Մոնտան (Saint-Cirgues-en-Montagne), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 249 մարդ, բնակչության խտությունը` 11.43 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 21.78 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 480 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 130 կմ հարավ-արևմուտք, Պրիվա քաղաքից` 45 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 143 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 100-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 43։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,9 %։ 100 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 95 անձ (53 տղամարդ և 42 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (4 տղամարդ և 1 կին)։ 43 անաշխատունակներից 10-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 22-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Անտուան Պևզներ
Անտուան Պևզներ (Antoine Pevsner, իսկական անունը՝ Նոթա Պևզներ, ), ռուս և ֆրանսիացի նկարիչ և քանդակագործ։
Նաում Գաբոյի ավագ եղբայրը։
Կենսագրություն
Ծնվել է ճարտարագետների ընտանիքում։ 1909 թվականին ավարտել է Կիևի գեղարվեստական ուսումնարանը։ Նույն թվականին ընդունվել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիա, սակայն երեք ամիս անց հեռացվել է հրեաների համար սահմանված սահմանափակումների պատճառով։ 1909-1911 թվականներին ապրել է ծնողների մոտ՝ Բրյանսկում։ 1911 թվականին գալիս է Փարիզ, որտեղ ծանոթանում է Ա.Արխիպենկոյի և Ամեդեո Մոդիլիանիի հետ։ Եղբոր՝ Նաումի հետ, 1915 թվականից աշխատել է Քրիստիանիայում(Օսլո)։
Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո՝ 1917 թվականի գարնանը, եղբայրները վերադարձել են Ռուսաստան։ Մասնակցել են գեղարվեստական կյանքին, Մոսկվայում ցուցահանդես կազմակերպել Գ. Կլուցիսի հետ, հրապարակել են «Իրատեսական հրովարտակ»-ը (1920)՝ կոնստրուկտիվիզմի առաջին հրովարտակներից մեկը։
1923 թվականին Պևզները լքել է Խորհրդային Ռուսաստանը և հետևելով եղբորը` տեղափոխվել Բեռլին, որտեղ ծանոթացել է Մարսել Դյուշանի և Կատերինա Դրեյերի հետ, ապա նույն թվականին տեղափոխվել Փարիզ։ 1927 թվականին եղբայրները Դյագիլևի համար բեմադրել են Անրի Սոգեի «Կատու» բալետը։
1946 թվականին եղել է Նոր իրողությունների սրահի կազմակերպիչներից մեկը, ապա՝ փոխնախագահը և նախագահը։ Մասնակցել է 1958 թվականի Վենետիկի Բիենալեին, «documenta» (Կասել) առաջին և երկրորդ ցուցահանդեսներին։ Զարգացնելով կոնստրուկտիվիզմի գաղափարները՝ հանգել է կինետիկ արվեստին («Դինամիկ նախագծումը 30 աստիճանի անկյան տակ» Կարակաս(1950-1951),«Անհայտ քաղբանտարկյալի հուշարձան» (1955), այժմ՝ Թեյթ բրիտանական պատկերասրահում, Լոնդոն, «Թռչող հավք» Դետրոյթ (1955))։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունվարի 18 ծնունդներ Կատեգորիա:1884 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ապրիլի 12 մահեր Կատեգորիա:1962 մահեր Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս քանդակագործներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Պրելոգ
Պրելոգ (Prelog, Perlak), քաղաք Խորվաթիայում։ Բնակչությունը կազմում է 4324 մարդ (2011) :
Ընդհանուր տեղեկություններ
Պրելոգը գտնվում է հյուսիսային տարածաշրջանում՝ Խորվաթիայի Դրավա և Մուրա գետերի միջակայքում։ 15 կմ հարավ-արևելք գտնվում է Չակովեց քաղաքը, 25 կմ արևելք՝ Վարաժդին քաղաքը։ 10 կմ հյուսիս-արևելք Հունգարիայի սահմանն է։
Պատմություն
Քաղաքը առաջին անգամ հիշատակվել է 1264 թվականին։ 1334 թվականին կառուցվել է առաջին եկեղեցին։ 1671 թվականին Պյոտր Զրինսկին մեղադրվել է Հաբսբուրգների դեմ դավադրության մեջ և ենթարկվել մահապատժի, ինչն առաջացրել է քաղաքի ժամանակավոր անկման։ Սակայն 18-րդ դարում քաղաքը սկսել է կրկին աճել։ Այստեղ բացվել է մետաքսի արհեստանոց։ 1753 թվականին Պրելոգում կառուցվել է Սուրբ Հակոբոս տաճարը։
19-րդ դարում քաղաքը անկում է ապրել։ 1941-1945 թվականներին քաղաքը գրավվել է հունգարական բանակի կողմից, այնուհետև ընդգրկվել է Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Ֆեդերատիվ Հանրապետության մեջ՝ կորցնելով քաղաքի կարգավիճակը։ 1991 թվականին անկախ մտել է անկախ Խորվաթիայի կազմը։ 1997 թվականին կրկին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ և սկսել արագ զարգանալ։
Քաղաքի ժամանակակից տնտեսությունը հիմնված է արդյունաբերության վրա։ Վերջերս աճել է նաև զբոսաշրջության դերը։ Պրելոգի շրջապատը գրավում է մեծ թվով որսորդների և ձկնորսների ուշադրությունը։
Տեսարժան վայրեր
Սուրբ Հակոբոս տաճար - կառուցվել է 1753 թվականին՝ բարոկկո ոճով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի քաղաքներ
Կամբուլատ (իշխան)
Կամբուլատ Իդարի Չերկասկի, Կաբարդայի գերագույն իշխան-վալի (1578—1589), Իդար մուրզայի որդին և Թեմրյուկ Իդարիի կրտսեր եղբայրը (մահ.՝ 1571)
Կենսագրություն
1578 թվականին Կամբուլատ Չերկասկին գլխավորելով կաբարդական դեսպանությունը մեկնել է Մոսկվա, որտեղ նրան ընդունել ռուսաց արքա Իվան IV Ահեղը։ Կամբուլատը եկել է իր որդի Խորոշայ մուրզայի ուղեկցությամբ, ով ուղղափառություն է ընդունել և վերցրել Բորիս Կամբուլատի անունը, դառնալով Մոսկվայի հայտնի զորապետերից և բոյարներից մեկը։
Անհայրենիք հայերի ամերիկյան ազգային կոմիտե
Անհայրենիք հայերի ամերիկյան ազգային կոմիտե (ԱՆՉԱ, անգլ.՝ American National Committee for Homeless Armenians, ANCHA), կազմակերպություն, որը 1940-70-ական թթ. տնօրինել է ՀԽՍՀ-ից և Մերձավոր Արևելքի երկրներից հայերի արտագաղթը ԱՄՆ, Կանադա և Ավստրալիա։ Հիմնվել Է երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վերջին ամերիկահայ մեծահարուստ Ջորջ Մարտիկյանի ջանքերով։ Սկզբում զբաղվել է արևմտյան Գերմանիայում հայտնված հայ ռազմագերիների (մեծ մասամբ՝ նախկին լեգեոնականներ)՝ ԱՄՆ տեղափոխմամբ։ Հետագայում նպաստել է ՀԽՍՀ-ից և Մերձավոր Արևելքի երկրներից (հատկապես 1956 թ. Սուեզի միջադեպի և 1975-76-ի լիբանանյան քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ) հայերի արտագաղթին ԱՄՆ, Կանադա, Ավստրալիա։
Կամբուլատ (իշխան)
Կենսագրություն
Ռուսական կառավարության հետ երկխոսությունների ընթացքում Կաբարդայի իշխան Կամբուլատը Մոսկվայից օգնություն է խնդրել իր հակառակորդների դեմ պայքարի և Սունժա գետի վրա գտնվող ռուսական բերդի վերականգնման գործում։
Անհայրենիք հայերի ամերիկյան ազգային կոմիտե
Անհայրենիք հայերի ամերիկյան ազգային կոմիտեն կենտրոններ ուներ Բեյրութում, Միլանում, Աթենքում, Բրյուսելում, Ժնևում։ Նրա հետ սերտորեն համագործակցել Է Եկեղեցիների համաշխարհային խորհուրդը։ Անհայրենիք հայերի ամերիկյան ազգային կոմիտեի գործունեությունը, որն ըստ էության թուլացնում էր հայերի պահանջատիրական հզորությունը, պաշտոնապես դատապարտել են սփյուռքահայ գրեթե բոլոր քաղաքական հոսանքները։ Ջ. Մարտիկյանի մահվամբ (1979) դադարել Է կոմիտեի գործունեությունը։
Կատեգորիա:Ամերիկահայ բարեգործական կազմակերպություններ Կատեգորիա:1979 լուծարումներ ԱՄՆ-ում
Կամբուլատ (իշխան)
Գրականություն
Կատեգորիա:Կաբարդա-Բալկարիա Կատեգորիա:Ադըղական ազնվականություն
Դաթո Տուրաշվիլի
Դավիթ (Դաթո) Տուրաշվիլի (დავით (დათო) ტურაშვილი, ծնվ. մայիսի 10, 1966, Թբիլիսի, Վրաստան), վրացի գրող, գրականագետ ։ 1989 թվականին նա ուսանողական բողոքի ակցիայի առաջին ղեկավարներից էր։ Ակցիան տեղի էր ունենում, քանի որ ԽՍՀՄ-ի ռազմական ուժերի կողմից շահագործվում էր Արևելյան Վրաստանում գտնվող վանքերի տարածքը որպես զինավարժությունների տարածք։ Նրա առաջին նովելները` հրատարակված 1988 թվականին, իրենց հիմքում ունեին այս իրադարձությունները։ Իր ներկայացումներից առաջինը տեղի է ունենում 2001 թվականի մայիսին։ Թուրիշվիլիի մյուս հրատարակությունները ներառում էին ուղեգրությունները Կատմանդու(1998) և Հայտնի և Անհայտ Ամերիկա (1993), երկու հավաքածու կարճ ֆանտաստիկ պատմությունների և ֆիլմերի սցենարների։ Նրա ֆանտաստիկ պատմությունների առաջին հավաքածուն Մերանին է (1991)։
Ստեղծագործություններ
Բացի սցենարներից, նա գրել է կարճ պատմություններ և դրամաներ։ Դատո Թուրիշվիլին Վրաստանում հրատարակել է մոտ 16 գիրք։ Նրա աշխատանքները թարգմանվել են յոթ լեզուներով և հրատարակվել են տարբեր երկրների պարբերական մամուլների խմբագրություններում։ Նրա նովելը` «Ջինսի սերունդը» հրատարակվել է եվրոպական հինգ երկրներում։ Նա մասնակցել է Ալպինիստում գրական և պատմագրական քննադատությանը, թարգմանել է պոեզիայի և արձակի տեքստեր ռուսերեն, անգլերեն, իսպաներեն և թուրքերեն լեզուներից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1966 ծնունդներ Կատեգորիա:Վրացի գրողներ Կատեգորիա:Վրացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից Կատեգորիա:Վրացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լոնդոնի համալսարանի շրջանավարտներ
N 309
N 309, կատակերգական հեռուստասերիալ, որը ցուցադրվել է թուրքական Fox TV հեռուստաընկերության եթերում ։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Դեմեթ Օզդեմիրը, Ֆուրքան Փալալըն, Սումրու Յավրուջուկը, Նուրշիմ Դեմիրը, Գյոքչե Օզյոլը և Ջիհան Էրջանը։ Գլխավոր ռեժիսորը Հասան Թոլգա Փուլաթն է, իսկ պրոդյուսերը՝ Շենայ Աբաջը Թուրղութը։ Ֆիլմի մեծ էկրաններին է բարձրացել 2016 թվականի հունիսի 1-ին։ Մինչ օրս ցուցադրվել է 54 սերիա։ Հեռուստասերիալի երկրորդ եթերաշրջանը սկսվել է 2017 թվականի սեպտեմբերին և ավարտվել հոկտեմբերի 25-ին։
Սցենար
Լալեն, ում լքել են հարսանիքից առաջ, խաչ է դնում սիրո վրա։ Բայց մորը չնեղացնելու համար, նա գնում է հանդիպելու բժիշկ Օնուրի հետ։ Սակայն շփոթմամբ նստում է այլ Օնուրի սեղանին։ Ադ թյուրիմացությունը դառնում է մեծ սիրո սկիզբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքական հեռուստասերիալներ
Սամաուալ իբն Ադիյա
Սամաուալ իբն Ադիյա (السموأل بن عادياء‎), Նախաիսլամական Արաբիայի ամենահայտնի բանաստեղծներից։ Ապրել է 6-րդ դարի առաջին կիսում։ Դավանել է հուդայականություն։
Կատեգորիա:Արաբ բանաստեղծներ Կատեգորիա:6-րդ դարի արաբներ
Մաթիաս Յաբս
Մաթիաս Յաբս (Matthias Jabs, ), գերմանացի ռոք երգիչ, հանդիսանում է Scorpions խմբի կիթառիստ։
Հարդ ռոքի ամենատեխնիկական կիթառիստներից մեկը։ Բրիտանական ամսագիր Classic Rock-ը ընդգրկել է Յաբսին ժամանակվա թոփ 1000 լավագույն կիթառիստների ցանկում։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1955 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Գերմանիայի Հաննովեր քաղաքում։ Դեռևս պատանի տարիքից սիրել է նվագել կիթառի վրա և լսել ռոք երաժշտություն։ 10 տարեկան հասակում Մաթիասը գերազանց տիրապետել է կիթառին և նույնիսկ փորձել է գրել իր սեփական կոմպոզիցիաները։ 14 տարեկան հասակում Մաթիասը արդեն գերմանական տարբեր ռոք խմբերի անդամ էր։
1978 թվականի հունիսին Մաթիասը տեղափոխվել է Լոնդոն մասնակցելու Scorpions խմբի կիթառիստի համար կազմակերպած կաստինգին։ Մաթիասի ջանքերը մեծապես ազդել են խմբի ուժի, հմտության և ինտելեկտի վրա։
Բացի կիթառից տիրապետում է նաև այլ երաժշտական գործիքների։ Հնարավոր է, որ նա մեզ առավել հայտնի է իր ավանդական գծավոր կիթառով։ Հատուկ Յաբսի համար Ֆենդեր ընկերությունը արտադրել է բացառիկ մի կիթառ, բայց համերգների ժամանակ Մաթիասը նվագում էր Explorer տեսակի կիթառով։ 2010-ական թվականներից սկսել է նվագել Cort-ի էլեկտրական կիթառներով, որոնք թողարկվել են ընդամենը երկու օրինակով։ Նաև շատ համերգներին, ինչպես խմբի իր կոլեգան՝ Ռուդոլֆ Շենկերը, նվագում էին Dommenget-ի էլեկտրոկիթառները, որոնք պատարաստվել են վարպետի կողմից հատուկ նրանց համար ։
Եղել է «Lady» և «Fargo» խմբերի անդամ։
Scorpions-ների ալբոմները, որոնք ձայնագրվել են Մաթիասի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Գերմանացի երգիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Կիթառահարներ Կատեգորիա:Գերմանիայի ռոք երաժիշտներ Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Գերմանացի գործարարներ Կատեգորիա:Գերմանացի ձեռնարկատերեր
Հանքամարմին
Հանքամարմին, արդյունաբերական նշանակություն ունեցող մետաղային կամ ոչ մետաղային օգտակար հանածոյի զանգված։ Հանքամարմիններն ըստ ձևի լինում են՝ հավասարաչափ, մեկ ուղղությամբ ձգված և հարթ։ Հավասարաչափ ձև ունեցողներից են շտոկները, շտոկվերկները և բնանման հանքամարմինները։ Դրանք բնորոշ են ծծումբ-հրաքարային, պղինձ-մոլիբդենային, բազմամետաղային, հազվագյուտ, ազնիվ և այլ հանքանյութերի զանգվածներին։ Մեկ ուղղությամբ ձգված հաքամարմիններ են հանքասյուները, որոնք հատուկ են հիդրոթերմալ ծագման բոլոր մետաղային հանածոներին։ Հարթ հանքամարմիններ են երակները, շերտերը, սալաձև ու ոսպնյակաձև կուտակները։ Երակները հատկանշական են հիդրոթերմալ, իսկ շերտերը և սալաձև կուտակները՝ նստվածքային ծագման օգտակար հանածոների (քարածուխ, մարմար, աղ, կավ) հանքավայրերին։ Մի շարք մետաղային օգտակար հանածոներ (երկաթ, մանգան, պղինձ) նույնպես կարող են առաջացնել շերտեր և սալաձև կուտակներ։
Կատեգորիա:Հանքաարդյունաբերություն
Իշտար (երգչուհի)
Վաղ տարիներ
Էտի Զախը ծնվել է 1968 թվականի նոյեմբերի 10-ին իսրայելական Կիրյատ Ատա քաղաքում։ Նրա ծնողները գաղթականներ էին Մարոկկոյից և Եգիպտոսից։ Էտին մեծացավ Իսրայելում, ծառայեց Իսրայելի պաշտպանության բանակում և տեղափոխվեց Ֆրանսիա։
Ապագա երգչուհին իր պրոֆեսիոնալ գործունեությունը սկսեց ծավալել 15 տարեկան հասակից։ Իր «Իշտար» կեղծանունը, որն ի դեպ շումերոաքքադյան աստվածուհի էր, հուշեց Զախին տատիկը՝ նախկինում Եգիպտոսում հայտնի երգչուհին։
Alabina խումբ
Ֆրանսիա տեղափոխվելուց հետո Իշտարը ծանոթացավ պրոդյուսեր Շարլ Իբգիի հետ, որը նրան առաջարկեց դառնալ գնչուական Los Niños խմբի մեներգչուհին։ Արդյունքում կվինտետը ստացավ «Alabina» անունը։ Խմբի խաղացանկում ներառվեցին իսպանական, արաբական և գնչուական երաժշտություններ՝ համեմված արաբական, իսպանական, ֆրանսիական և եբրայական տեքստերով։ Շատ շուտով «Alabina» խումբը դարձավ հայտնի ոչ միայն Եվրոպայում, այլև Մերձավոր Արևելքում։
1996 թվականին դեբյուտային ալբոմը դարձավ «The Album», որը 200.000 տիրաժով արագ սպառվեց։ «Alabina», «Ole y Ola» և «Habibi de mis amores» սինգլները վաճառվեցին յուրաքանչյուրը 150.000 օրինակով։ «Alabina»-ն ակտիվորեն շրջագայում է Եվրոպայում, Հյուսիսային Ամերիկայում և Իսրայելում։
Մենակատար
Կարիերայում 2007 թվականին բեկումնային հաջողություններ բերեց նրա երկար սպասված սոլո-ալբոմը՝ «Je Sais d’où Je Viens » և միջազգային սինգլը՝ «Ragga Boom»: «Je Sais d’où Je Viens » տեղ զբաղեցրեց Իսրայելի, Իսպանիայի, Ֆրանսիայի, Բելգիայի, Պորտուգալիայի, Եգիպտոսի և այլ երկրների թոփ-5 հորիզոնականներում։ Երգչուհին լրիվ անշլագով հանդես եկավ միշարք երկրներում, որոնցից են՝ Իսրայել, Իսպանիա, Պորտուգալիա, Ֆրանսիա, Բելգիա, Հունաստան, Ավստրիա, Ռումինիա, Բուլղարիա, ՌԴ, Թուրքիա։ «Ragga Boom» հյուրաղաղային արշավը ունեցավ $ 15.000.000 եկամուտ։ 2008 թվականին Իշտարը հանդես եկավ ԱՄՆ-ում և Վենեսուելայում։
2008 թվականին «Յախադ» (יחד՝ միասին) երգի համար ստացավ Big Apple Music Award մրցանակ ։
Կոպենհագենյան մեկնաբանություն
Կոպենհագենյան մեկնաբանություն, քվանտային մեխանիկայի մեկնաբանություն, որը մշակել են Նիլս Բորը և Վերներ Հայզենբերգը 1927 թվականին, Կոպենհագենում ։ Բորը և Հայզենբերգը կատարելագործեցին ալիքային ֆունկցիայի հավանակային մեկնաբանությունը, որը տվել էր Մաքս Բոռնը, և փորձեցին պատասխանել քվանտային մեխանիկայի մասնիկ-ալիքային երկվությունից բխող մի շարք հարցերի, մասնավորապես՝ քվանտամեխանիկական չափումների հետ կապված հարցերին։
Մինչև հիմա կոպենհագենյան մեկնաբանությունը մնում է քվանտային մեխանիկայի ամենալայն ուսումնասիրված մեկնաբանություններից մեկը ։
Համաձայն կոպենհագենյան մեկնաբանության՝ ֆիզիկական համակարգերը սովորաբար չունեն որոշակի հատկությունների մինչև դրանք չափելը, իսկ քվանտային մեխանիկան կարող է միայն կանխատեսել հավանականությունները, որ չափումները որոշակի արդյունք կտան։ Չափման գործողությունը ազդում է համակարգի վրա՝ պատճառ դառնալով, որ հավանականությունների համակարգը չափումից անմիջապես հետո նվազի մինչև մեկ հնարավոր արժեքը։ Այս երևույթը կոչվում է ալիքային ֆունկցիայի կոլապս։
Տարիների ընթացքում կոպենհագենյան մեկնաբանությանն ուղղված բազմաթիվ առարկություններ են եղել։ Կոպենհագենյան մեկնաբանության այլընտրանքներ են բազմաթիվ աշխարհների մեկնաբանությունը, դը Բրոյլ-Բոմի մեկնաբանությունը, քվանտային դեկոհերենտությունը։
Հետևանքներ
Կոպենհագենյան մեկնաբանության բնույթը երևան է գալիս մի շարք փորձերի և պարադոքսների միջոցով։
1. Շրյոդինգերի կատու
4. Այնշտայն-Պոդոլսկի-Ռոզենի պարադոքս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քվանտային մեխանիկա Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ
Բորիս Ռիբակով
Բորիս Ալեքսանդրովիչ Ռիբակով (Рыбаков, Борис Александрович, ), խորհրդային հնագետ, պատմաբան և հասարակական գործիչ, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1958)։ ԽՄԿԿ անդամ 1951 թվականից։
Կենսագրություն
Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1978)։ Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը (1930)։ Մոսկվայի պետական համալսարանի պրոֆեսոր (1943 թվականից), ԽՍՀՄ ԳԱ հնագիտության ինստիտուտի տնօրեն (1956 թվականից), ԽՍՀՄ ԳԱ Պատմության բաժանմունքի ակադեմիկոս–քարտուղար (1973-1975)։
Հնագիտական դաշտային հետազոտություններ է կատարել 1932 թվականից (հին ռուսական Տմուտարական, Չեոնիգով, Լյուբեն և այլ քաղաքների պեղումները)։
Հիմնական աշխատություններ
Հիմնական աշխատությունները վերաբերում են արլ․ սլավոնների և Հին Ռուսիայի հասարակական, տնտեսական և քաղաղաքական պատմությանը, հին ռուսական արհեստների ու մշակույթի պատմությանը, հեթանոսությանը, չափագիտությանը, արձանագրագիտությանը, ժամանակագրությանը, տարեգրությանը, ժողովրդական էպոսին են։ Ռիբակով Չեխոսլովակիայի (1960) և Լեհաստանի (1970) ԳԱ-ների ակադեմիկոս է, Կրակովի Յագելոնյան համալսարանի պրոֆեսոր (1964), մինչպատմական և նախապատմական գիտությունների Միջազգային միության Գործադիր կոմիտեի անդամ (1958 թվականից) և Սլավոնագետների միջազգային կոմիտեի անդամ (1963 թվականից)։
1958 թվականից «ԽՍՀՄ–Հունաստան» ընկերության նախագահ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Խորհրդային հնագետներ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ Կատեգորիա:Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ռուս հնագետներ Կատեգորիա:Ռուս մարդաբաններ
Սեն Կլեր (Արդեշի գավառ)
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1022 մարդ, բնակչության խտությունը` 175.90 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.81 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 440 կմ հարավ-արևելք, Լիոն քաղաքից` 55 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 65 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ճանապարհ դեպի տուն
Ճանապարհ դեպի տուն,(հանգըլ-집으로) Ֆիլմը 2002 թ.ին գրվել և բեմադրվել է Լի Ջունգհյանգի կողմից։ Այս պատմությունը պատմում է տատիկի մասին, ով քաղաքում ծնված թոռնիկի հետ գնում է ապրելու իր գյուղում։ Ֆիլմը, որ հիշեցնում է երիտասարդ սերնդին մեծերի հանդեպ խնամքի մասին, անձնազոհության մասին, շահել է Հարավային Կորեայում մրցանակ՝ լավագույն կինոնկարի և բեմադրման համար, որը համարժեք է Օսկարի։ Այն II ամենաբարձր ֆիլմն էր Հարավային Կորեայում 2002 թ._ին։ Այն թողարկվել է DVD-ի վրա, անգլերեն թարգմանությամբ՝ 2003 թ. Paramount-ի կողմից։
Սյուժե
Պատմությունը սկսվում է հիանալի ամառային առավոտով, երբ Սան Վուն (Յու սընգ Հո) և իր մայրը նստած էին ավտոբուսում և գնում էին գյուղ։ Շուտով հավաքված անփորձ գյուղի ուղևորները ձանձրացրին յոթամյա քաղաքաբնակ տղային։ Մայրը որդուն պետք է հանձնել 78 տարեկան համր, բայց ոչ խուլ տատիկին (Կիմ Էուլ Բուն), իսկ նա փնտրում է աշխատանք, բիզնես ձեռնարկության ձախողումից հետո։ Ի վերջո նրանք հասնում են իրենց նպատակին։ Ավտոբուսը կանգ առավ Կորեայի ծայրամասին մոտ փոքր մի գյուղում։ Մինչ այժմ Սանգ Վուն, որը ժամանել էր խմիչքներով և խաղալիքներով, մտադրություն չունի հարգելու իր համր տատիկին, մանավանդ որ նրա տունը չունի էլեկտրաէներգիա, ոչ էլ հոսող ջուր։ Մայրը ներողություն է խնդրում տղայից դուրս գալու համար՝ ասելով, որ հաջորդ ավտոբուսից մեկնելուց առաջ երկար ժամանակ չի լինի։
Միայնակ Սանգ Վուն անտեսում է տատիկին, նույնիսկ չի ուզում նայել նրան, անվանելով «բարդ»։
Հաջորդ առավոտ, նրա տատիկը սկսում է ուրիշ օր։ Նա իջնում է բլուրից բերելով մաքուր ջուր և գետում լվանում իր հագուստները։ Նա նաև շուկայում փորձում էր վաճառել սեխեր։ Տատիկի հարևաններից մեկը ծանր աշխատանք կատարող մի տղա էր, ով ուզում էր ընկերանալ Սանգ Վուի հետ, վերջինս հրաժարվում էր մինչև այն պահը, երբ տղան ներողություն խնդրեց իր վրա ծիծաղելու համար։ Մյուսը երիտասարդ աղջիկ է, ում սիրահարվում է Սանգ Վուն, բայց աղջկան ավելի շատ հետաքրքրում էր գյուղացի տղան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2002 ֆիլմեր Կատեգորիա:Կորեերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Հարավկորեական ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր
Զաալի Շվարցենբախ
Զաալի Շվարցենբախ (Schwarzenbach an der Saale), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Հոֆ շրջանում։
Միքի Մեդեն
Մայքլ Ալլեն Մեդեն (Michael Allen Madden, ), ամերիկացի երաժիշտ, ով լավագույնս հայտնի է որպես Maroon 5 փոփ ռոք խմբի բաս կիթառահար։
Անձնական կյանք
Միքի Մեդենը բուսակեր է և աջակցում է Farm Sanctuary կենդանիների պաշտպանությամբ զբաղվող կազմակերպությանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բաս կիթառահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Վենտիմիլիա
Վենտիմիլիա  (Ventimiglia), կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզում՝ Իմպերիա գավառում։ Զբաղեցնում է 7 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 25 400 մարդ։ Փոստային ինդեքս՝ 18039, հեռախոսային կոդ՝ 0184:
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Զգացմունքների հրապարակային արտահայտում
Զգացմունքների հրապարակային արտահայտում (ԶՀԱ), ֆիզիկական մտերմության գործողություններ ուրիշների առջև։ Մշակույթից և համատեքստից է կախված այն, ինչ մտերմության ընդունելի դրսևորում է համարվում։
Որոշ կազմակերպություններում կան կանոններ, որոնք սահմանափակում կամ արգելում են զգացմունքների հրապարակային արտահայտումը։ Հասարակական վայրում, օրինակ՝ փողոցում, մտերմության արտահայտումներն ավելի հաճախ են առարկություններ առաջացնում, քան նմանատիպ գործողությունները մասնավոր վայրում, որտեղ ներկա են միայն նման մշակութային միջավայրի ներկայացուցիչները։
Ֆիզիկական մտերմությունը հաճախ սահմանվում է որպես «ցանկացած հպում, որը նախատեսված է սիրո զգացումներ արթնացնել» ։
Կրոնականություն
Կրոնականությունը կարևոր գործոններից մեկն է, որն ազդում է այն բանի վրա, թե ինչպես են զարգանում ռոմանտիկ հարաբերությունները տարբեր երկրներում ։ Կրոնականության ավելի բարձր մակարդակն ուղղակիորեն կապված չէ զուգընկերների այն թվի հետ, որոնց մասին հայտնել են հարցվողները։ Ակնհայտ է, որ կրոնականությունը սահմանափակում է ընդհանրապես մտերմության արտահայտման մակարդակը։ Բացի այդ՝ ուժեղ կրոնական համոզմունքներով մարդիկ շատ քիչ հավանականությամբ են սեռական ակտիվությամբ զբաղվում կամ նույնիսկ հանդիպում ինչ-որ մեկի հետ, իրենց կրոնի կողմից առաջարկված բարոյականության պատճառով։
Պահպանողական իսլամական՝ հատկապես սալաֆիամետ մտքի դպրոցներն արգելում են զգացմունքների հրապարակային արտահայտումը ։
Արևմտյան աշխարհ
Արևմտյան աշխարհի մեծ մասում, այդ թվում՝ Արևմտյան Եվրոպայում, Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում, Կանադայում և Միացյալ Նահանգներում, շատ հաճախ կարելի է տեսնել հրապարակայնորեն իրար ձեռքերից բռնած, գրկախառնված և երբեմն համբուրվող մարդկանց։ Սովորաբար սոցիալապես անընդունելի է չափազանց «բացահայտ» լինել, օրինակ, զբաղվել սեռական գործունեությամբ։ Համբույրները հաճախ հանդիպում են մեծահասակների գիշերային կյանքում, օրինակ գիշերային ակումբներում :