cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պատմամշակութային հոգեբանություն
Մտածողության և խոսքի գենետիկական արմատներ
Խոսքի և մտածողության վերլուծության հիմքում որպես միավոր ընկած է բառի ներքին կողմը՝ նշանակությունը, իմաստը։ Բառը վերաբերում է ոչ միայն առարկայի, այլև առարկաների դասի։ Դրանով պայմանավորված՝ յուրաքանչյուր բառ իրենից ներկայացնում է թաքնված ընդհանրացում. յուրաքանչյուր բառ արդեն ընդհանրացում է, և հոգեբանական տեսանկյունից բառի նշանակությունը, առաջին հերթին, ընդհանրացում է։ Ընդհանրացումը մտքի բառային ակտն է, որն արտացոլում է իրականությունը միանգամայն այլ ձևով, քան այն արտացոլվում է անմիջական զգայություններով և ընկալումներով։ Կարելի է ասել, որ բառի իմաստը, նրա ընդհանրացումը մտածողության ակտ է։ Նշանակությունը բառի անբաժանելի մասն է՝ խոսքին պատկանելով այն չափով, որքան մտքին։ Առանց նշանակության բառը բառ չէ։ Այդ պատճառով էլ նշանակությունը կարող է դիտարկվել և´ որպես իր էությամբ խոսքային երևույթ, և´ որպես մտածողությանը վերաբերող երևույթ։ Խոսքի առաջնային ֆունկցիան հաղորդակցակնն է։ Խոսքը սոցիալական շփման, արտահայտման, հասկացման միջոց է։ Խոսքը ներառում է հաղորդակցման և մտածողության ֆունկցիաները։ Հայտնի է, որ խոսքով կամ այլ նշանային համակարգով չմիջնորդավորված հաղորդակցությունը, ինչպիսին դիտվում է կենդանական աշխարհում, հնարավոր է դարձնում միայն ամենապարզ տիպի հաղորդակցումը։ Ըստ էության արտահայտիչ շարժումների միջոցով հաղորդակցումը ավելի շուտ պետք է անվանել վարակ։ Հասկացման և մտքի դիտավորյալ փոխանցման վրա հիմնված հաղորդակցումը աշխատանքային գործունեության ընթացքում շփվելու պահանջմունքից առաջացած մարդկային խոսքն է։
Ինչ-որ մեկին որևէ ապրման, բովանդակության փոխանցումը պահանջում է ընդհանրացում։ Այս կերպ, ստացվում է, որ հաղորդակցումը ենթադրում է ընդհանրացում և բառային նշանակության զարգացում։ Մարդուն բնորոշ հաղորդակցման հոգեբանական բարձրագույն ձևերը հնարավոր են միայն շնորհիվ այն բանի, որ մարդը մտածողության միջոցով ընդհանրացված արտացոլում է իրականությունը։
Մտածողությունը և խոսքը ունեն գենետիկական տարբեր արմատներ։ Այս փաստը հաստատվել է կենդանիների հոգեբանության ոլորտում մի շարք ուսումնասիրությունների միջոցով։ Կարևոր նշանակություն ունեն մարդանման կապիկների ինտելեկտի և խոսքի ուսումնասիրությունները։ Քյոլերի ուսումնասիրությունների համաձայն՝ ինտելեկտի, մտածողության սաղմեր կենդանիների մոտ առաջանում են՝ անկախ խոսքի զարգացումից։ Կապիկների կողմից գործիքների պատրաստումը և օգտագործումը խնդիրների լուծման ժամանակ կազմում են մտածողության առաջնային, մինչխոսքային փուլը։ Մարդանման ինտելեկտի առկայություն մարդանման խոսքի բացակայության դեպքում և ինտելեկտուալ օպերացիաների անկախություն խոսքից. այսպիսինն էր Քյոլլերի հետազոտությունների հիմնական եզրակացությունը։
Շիմպանզեների հետ անցկացված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ նրանց մոտ առկա են խոսքի սաղմեր։ Շիմպանզեի մոտ հանդիպում է բարձր զարգացած «խոսք»՝ հատկապես ֆոնետիկ առումով մարդանման։ Եվ ամենաէականն այն է, որ շիմպանզեի խոսքը և նրա ինտելեկտը գործառում են միմյանցից անկախ։ Ընդ որում շիմպանզեի «խոսքային հաղորդակցումը» ներառում է հուզականորեն արտահայտված շարժումներ, սոցիալական ժեստեր, էքսպրեսիվ ձայներ։ Այսպիսով, շիմպանզեի խոսքի առաջին բնութագիրը նրա կապն է հուզական արտահայտված շարժումների հետ, որոնք ավելի հստակ են դառնում ուժեղ աֆեկտիվ գրգռման ժամանակ։ Շիմպանզեի հուզական, աֆեկտիվ ռեակցիան խոչընդոտում է նրա ինտելեկտուալ օպերացիաներին։ Շիմպանզեների «խոսքը» ոչ միայն հուզական ռեակցիա է, այլ նաև իր նմանների հետ հոգաբանական կապի միջոց։ Սակայն այդ կապի ֆունկցիան ոչ մի կերպ կապված չէ կենդանու մտածողության հետ։
Այսպիսով, ֆիլոգենետիկական համեմատականը փաստում է՝
Օնտոգենեզում նույնպես կարելի է փաստել մտածողության և խոսքի տարբեր գենետիկական արմատները և զարգացման տարբեր գծերը։ Փորձարարական հետազոտությունները ցույց են տվել, որ երեխայի մտածողությունը իր զարգացման մեջ անցնում է մինչխոսքային փուլ։ Այս հետազոտություններում կարևոր նշանակություն ունի ինտելեկտուալ ռեակցիաների սաղմերի անկախությունը խոսքից։ Երեխայի առաջին բառերը, ձայները, թոթովանքը խոսքի զարգացման փուլեր են, բայց մինչինտելեկտուալ փուլեր։ Նրանք ընդհանրություն չունեն մտածողության զարգացման հետ։ Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ երեխայի կյանքի առաջին տարում, հենց զարգացման մինչինտելեկտուալ փուլում նրա խոսքում առկա են հարուստ սոցիալական ֆունկցիաներ։ Երեխայի մտածողության և խոսքի զարգացման մեջ ամենակարևորն այն է, որ գրեթե երկու տարեկանում մտածողության և խոսքի զարգացման ուղիները խաչվում են, համընկնում իրենց զարգացմամբ և սկիզբ դնում մարդուն բնորոշ վարքի նոր ձևի։
Շտերնը առաջինն է նկարագրել երեխայի հոգեկան զարգացման մեջ այդ կարևորոագույն իրադարձությունը։ Երեխան բացահայտում է, որ ամեն երևույթ ունի իր անվանումը։ Այս բեկումնային պահը, որ խոսքը դառնում է ինտելեկտուալ, իսկ մտածողությունը՝ խոսքային, բնութագրվում է երկու փոխկապակցված օբյեկտիվ ցուցանիշներով՝
Եթե երեխայի խոսքի զարգացման առաջին փուլը հոգեբանական տեսանկյունից աֆեկտիվ-կամային է, ապա բեկումնային պահից սկսած խոսքը հանդես է գալիս զարգացման ինտելեկտուալ փուլում։ Երեխան բացահայտում է խոսքի սիմվոլիկ ֆունկցիան։
Էգոցենտրիկ խոսք. Պիաժեի և Վիգոտսկու տեսությունների համեմատական վերլուծություն
Պիաժեն գտնում էր, որ խոսքը կարելի է բաժանել երկու մեծ խմբերի՝ էգոցենտրիկ և սոցիալիզացված։ Առաջինի դեպքում երեխան չի հետաքրքրվում նրանով, թե ում է ուղղված իր խոսքը, նրան լսում են թե ոչ։ Նա խոսում է կա´մ իր համար, կա´մ ինչ-որ մեկին իր անմիջական գործողության մեջ ներգրավելու հաճույքի համար։ Այս խոսքը էգոցենտրիկ է այն պատճառով, որ երեխան խոսում է միայն իր մասին, ցանկություն չունի զրուցակցի վրա ազդելու, նրան ինչ-որ բան հաղորդելու համար, թեև նրա մոտ, ակնհայտ է, պատրանք կա, որ իրեն լսում և հասկանում են։ Էգոցենտրիկ խոսքը կարելի է բաժանել երեք կատեգորիաների՝
Սոցիալիզացված խոսքում կարելի է առանձնացնել հետևյալ կատեգորիաները՝
Այսպիսով, էգոցենտրիկ խոսքը կազմված է վերոնշյալ երեք կատեգորիաներից, իսկ ազատ խոսքը 7 կատեգորիաների համագումար է՝ բացի պատասխանների կատեգորիայից։ Ընդ որում 6-7 տարեկան երեխաները մտածում և գործում են ավելի էգոցենտրիկ, քան մեծահասակները։
Պիաժեի տեսության համաձայն՝ երեխայի էգոցենտրիկ խոսքը նրա մտքի էգոցենտրիզմի ուղղակի արտացոլումն է։ Էգոցենտրիկ խոսքում երեխան չպետք է հարմարվի մեծահասակի մտքին, ուստի նրա միտքը մնում է առավելապես էգոցենտրիկ, ինչն էլ իր արտացոլումն է գտնում ուրիշի համար անհասկանալի, կրճատված էգոցենտրիկ խոսքում։ Էգոցենտրի խոսքը ավելի շատ զուգակցող երևույթ է, քան ինքնուրույն ֆունկցիոնալ նշանակություն ունեցող երևույթ։ Այս խոսքը երեխայի վարքագծի և մտածողության մեջ ոչ մի ֆունկցիա չի կատարում։ Քանի որ այն մանկական էգոցենտրիզմի արտացոլումն է, որը վերանում է երեխայի զարգացմանը զուգընթաց, ուստի էգոցենտրիկ խոսքը նույնպես վերանում է։
Ի տարբերություն Պիաժեի տեսության՝ Վիգոտսկին գտնում էր, որ երեխայի էգոցենտրիկ խոսքը ինտրահոգեկան երևույթներից անցումն է ինտերհոգեկանի։ Էգոցենտրիկ խոսքը ինքնուրույն ֆունկցիա է, որը ծառայում է մտավոր կողմնորոշման, խոչընդոտների հաղթահարման նպատակներին, սա ինքն իր համար խոսք է, որը սպասարկում է երեխայի մտածողությունը։ Ընդ որում էգոենտրիկ խոսքի զարգացումը ոչ թե ինվոլյուցիա է, ինչպես գտնում էր Պիաժեն, այլ էվոլյուցիա։ Այս վարկածի համաձայն՝ էգոցենտրիկ խոսքը իր հոգեբանական ֆունկցիաներով ներքին խոսք է և իր կառուցվածքով՝ արտաքին։ Նրա «ճակատագիրը» ներքին խոսք դառնալն է։ Երեխայի խոսքի ընթացքում արգելքների ստեղծման միջոցով փորձերը ցույց են տվել, որ էգոցենտրիկ խոսքի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, որոնք արտացոլվում են սոցիալական խոսքից շեղումներում, աճում են տարիքի հետ. նրանք նվազագույնն են 3 և առավելագույնը՝ 7 տարեկանում, ինչը նշանակում է, որ նրանք էվոլյուցիայի են ենթարկվում։
Ներքին խոսքի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և արտաքին խոսքից նրա տարբերակումը աճում են տարիքին զուգահեռ։ Էգոցենտրիկ խոսքի անկումը վերացնում է այս խոսքի միակ առանձնահատկությունը՝ հնչեղությունը (վոկալիզացիան)։ Էգոցենտրիկ խոսքը զարգանում է դեպի ներքին խոսք ուղղվածությամբ։
Վիգոտսկին առանձնացրել է էգոցենտրիկ խոսքի երեք հիմնական առանձնահատկություն՝
Էգոցենտրիկ խոսքը օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերից ուրիշներին ուղղված խոսքից դեպի ինքդ քեզ ուղղված խոսքի անցումային ձև է։ Դրանում էլ կայանում է ներքին խոսքի զարգացման օրինաչափությունը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հոգեբանական դպրոցներ
Մոնտե Կոմպատրի
Մոնտե Կոմպատրի (Monte Compatri), կոմունա Իտալիայում, Լացիո մարզի Հռոմ գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 9573 մարդ (ըստ 2004 թվականի տվյալների), բնակչության խտությունը կազմում է 232 մարդ/կմ²։ Տարածքը 24 կմ² է։ Փոստային ինդեքսը 040, հեռախոսային կոդը 06։
Քաղաքի հովանավոր է համարվում Սուրբ Իոսիֆը (San Giuseppe)։ Տոնն ամեն տարի նշվում է մարտի 19-ին։
Պետրոպավլովկա (գյուղ, Ամվրոսիևսկի շրջան)
Պետրոպավլովկա (Петропавлівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պետրոպավլովկա գյուղում բնակվում էր 247 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Համաշխարհային պատերազմ Զ (ֆիլմ)
Համաշխարհային պատերազմ Զ (World War Z) ամերիկյան ապոկալիպտիկ սարսափ ֆիլմ, ռեժիսորը Մարք Ֆորսթերն է։ Էկրանավորումը Մեթյու Մայքլ Քարնահանի, Դրյու Գոդարդի և Դեյմոն Լինդելոֆի, սցենարը հիմնված է Մաքս Բրուքսի համանուն գրքի վրա։ Գլխավոր դերում Բրեդ Փիթն է։ Ֆիլմի սցենարը գրվել է 2009 թվականից, նկարահանումները սկսվել են 2011-ից նախ Մալթայում, որտեղ ծախսվել է շուրջ 125 միլիոն դոլար, ապա 2011 թվականի օգոստոսին տեղափոխվել են Գլասգո և 2011 թվականի հոկտեմբերին՝ Բուդապեշտ։ Նախապես ծրագրվել էր, որ ֆիլմի նկարահանումները պիտի ավարտված լինեն 2012 թվականի դեկտեմբերին։ Այս առումով նկարահանման կազմը բավականին տառապեց մի շարք խանգարող արգելքներից։ 2012 թվականի հունիսին ֆիլմի թողարկման օրը հետաձգվեց, և անձնակազմը վերադարձավ Բուդապեշտ՝ 7 շաբաթ լրացուցիչ նկարահանումներ իրականացնելու։ 2013 թվականի հունիսի 2-ին Լոնդոնում եղավ ֆիլմի պրեմիերան։ Այն ընտրվեց Մոսկվայի միջազգային ֆիլմ փառատոնը բացող ֆիլմ։ ԱՄՆ-ում առաջին անգամ հեռարձակվեց 2013 թվականի հունիսի 21-ին։ Ֆիլմն արժանացավ ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական քննադատությունների, ունեցավ մեծ առևտրական հաջողություն՝ 190 միլիոն դոլլարի ծախսերի դիմաց ստանալով 540 միլիոն շահույթ։ Այն դարձավ բոլոր ժամանակների լավագույն զոմբիների մասին ֆիլմը։ Ֆիլմի թողարկումից կարճ ժամանակ անց հայտարարվեց ֆիլմի 2-րդ մասի մասին, որը ծրագրվում է հեռարձակել 2017 թվականի հունիսի 9-ին։
Սյուժե
Աշխարհի տարբեր ծայրերում ի հայտ են գալիս զոմբիներ։ Նրանք, ում կծում է զոմբին, վայրկյանների ընթացքում իրենք էլ դառնում են զոմբիներ և իրենց համար զոհեր փնտրում։ Հետախույզ Ջերի Լայնը, նրա կինը՝ Կարինը և 2 դուստրերը կարողանում են փախչել աղետի մի գոտուց Ֆիլադելֆիա և ապաստան գտնել մի իսպանախոս ընտանիքի հետ։ Սակայն նրանց տանտերերը որոշեցին չուղեկցել նրանց, երբ նրանք փախչում էին, և հետագայում նրանք վերածվեցին զոմբիների։ Նրանց որդի Թոմին, որը կարողացել էր փախչել, գտնում է Ջերին, և Գերիի ընտանիքը վերցնում է տղային իր խնամակալության տակ։ Ջերիի ընկեր Թերի Ումատոնին ուղղաթիռ է ուղարկում նրանց հետևից և տեղափոխում ընտանիքին անվտանգ մի տեղ։ Ջերիին առաջարկում են միանալ հետախուզական խմբին և վերջ տալ համաշխարհային այս աղետին։ Գիտնականները պարզում են, որ զոմբիների առաջին հարձակումները եղել են Հարավային Կորեայում, և հետախուզական խումբը գործուղվում է այնտեղ։ Ջերիին պարտադրում են գնալ խմբի հետ Կորեա՝ սպառնալով նրա ընտանիքն ուղարկել փախստականների անապահով մի ճամբար։ Հետախույզները վայրէջք են կատարում Կորեայում, որտեղ զինվորները պայքարում էին և փորձում ճնշել զոմբիների հարձակումները։ Ջերին պարզում է, որ կորեացի բժիշկն առաջինն էր հասել կատաղության այն բանից հետո, երբ իր հիվանդներից մեկին փորձում էր բուժել։ Այդ տղային բռնել էին տեղի գյուղացիները և իրենց փրկելու ու տղային խելքի բերելու նպատակով նրան հանձնել էին հիվանդանոց։
Հյուսիսային Կորեային զենք մատակարարող օպերատիվը պարզաբանում է, որ Իսրայելում մի մեծ պատնեշ են կառուցել՝ զոմբիների հարձակումները խանգարելու համար։ Ջերին գնում է Երուսաղեմ, այստեղ գտնում գործակալ Վարմբրանին։ Գործակալ Մոսադն ասում է, որ նրանք Հնդկաստանից մի նամակ են ստացել՝ զոմբիների դեմ պայքարելու։ Նա և մյուս իսրայելցիները համոզել են կառավարությանը կառուցել մի հսկայական պատ՝ իրենց պաշտպանելու համար։
Ջերին հաշվում է զոմբիների հարձակումները և միևնույն ժամանակ հիշում հիվանդ ու վատառողջ երեխային, այն ծեր մարդկանց, որոնք կողքով զոմբիներն անցնում էին անտարբեր։ Սա նրան դառնում է մի հիմք՝ զոմբիների դեմ պայքարելու։ Նա կապվում է Թերի Յումանտոնիի հետ, խնդրում համոզել օդաչուներին տալիս իրենց Քարդիֆ, որտեղ գտնվում էր առողջապահական կազմակերպությունը։ Հանկարծ օդանավի մեջ մի զոմբի է հայտնաբերվում, և գրեթե ողջ անձնակազմը դառնում է նրա զոհը։ Այլ ելք չտեսնելով՝ Ջերին օգտագործում է նռնակը, նետում այն հարևան խցիկ և ոչնչացնում զոմբիները՝ միևնույն ժամանակ վնասելով նաև օդանավը։ Այն ընկնում է։ Ջերին և Սեգենը պայքարում են և դուրս ելնում հողի վրա, չնայած Ջերին վնասված էր օդանավի բեկորներից։ Նրանք բռնում են դեպի առողջապահական կենտրոն տանող ուղին, որտեղ Ջերին ուշաթափվում է և ընկնում կոմայի մեջ։ Նա արթնանում է մի քանի օր անց։ Կապ է հաստատում Յումանտոնիի հետ, խնդրում նրան հիվանդանոցի աշխատողների համար հաստատել իր ինքնությունը՝ ապացուցելու, որ ինքը զոմբի չէ։ Նա նաև տեղեկանում է, որ իր ընտանիքն ուղարկվել է մի ճամբար, քանի որ բոլորը մտածում էին, թե նա մահացել է օդանավի վթարի ժամանակ։ Ջերին բացատրում է իր համոզմունքը, որ զոմբիները, այսպես ասած, արհամարհում են հիվանդ մարմինները։ Նա առաջարկում է ներարկել իրենց որևէ մահացու, բայց բուժելի հիվանդության հարուցիչներ՝ այսպես իրենց համար դիմակ ստեղծելով՝ զոմբիներից պաշտպանվելու համար։ Առողջապահական կենտրոնի բժիշկները համաձայնվում են, բայց նախ պետք էր գտնել անհրաժեշտ նյութերը՝ հարուցիչները։ Դրանք գտնվում էին լաբորատորիայում, որը գրավված էր զոմբիների կողմից։ Ջերին, Սեգենը և մի բժիշկ շատ զգուշորեն և անձայն անցնում են լաբորատորիաներով, որտեղ շրջում էին զոմբիները։ Մի կտրուկ շարժում, մի ձայն, և զոմբիները կշրջվեին նրանց կոմն ու կհոշոտեին նրանց։ Բայց ահա պատահում է դժբխատությունը. զոմբիները նկատում են նրանց։ Ջերին փախչում է և մտնում հենց այն լաբորատորիան, որտեղ պահվում են հարուցիչները։ Սեգենը և բժիշկը կարողանում են ապահով վայր գտնել։ Ջերին, փակված խցում, փորձում է հասկանալ, թե հարյուրավոր սրվակներից որն է իրեն հարկավորը։ Նրան լաբորատորիայի պատուհանից այն կողմ վայրենի հայացքով սպասում է մի զոմբի։ Վտանգելով իր կյանքը և հավատալով իր կանխազգացմանը՝ Ջերին իրեն ներարկում է մի սրվակի պարունակությունը։ Բարեբախտաբար, հարուցիչը չի սպանում նրան։ Ջերին, հասկանալով, որ ինքն արդեն հիվանդ է ինչ-որ մահացու հիվանդությամբ, բացում է լաբորատորիայի դուռը և առաջ շարժվում։ Անհավատալի է. զոմբին անցնում է նրա կողքով և կարծես չի նկատում, որ այնտեղ մարդ կա։ Սա թույլ է տալիս նրան անվտանգ դուրս գալ զոմբիների շրջափակած տարածքից։ Հետագայում Ջերիին բուժում են իր հիվանդության դեմ։ Ջերին և Սեգենը գնում են Նոր Շոտլանդիա, որտեղ Ջերին վերամիավորվում է իր ընտանիքի հետ։ Նա բացատրում է, որ հիվանդությունների հարուցիչները կօգնեն իրենց ստանալու զոմբիների դեմ մի հակաթույն, որը կպաշտպանի դեռևս առողջ մարդկանց նոր հարձակումներից։ Նա ասում է, որ սա վերջը չէ, պատերազմը դեռ նոր է սկսվում։ Ֆիլմն ավարտվում է։
Երաժշտություն
2011 թվականի դեկտեմբերին հայտարարվեց, որ Մարկո Բելթրամին գրել է ֆիլմի երաժշտությունը ։ 2013 թվականի մայիսին Muse բրիտանական ռոք խումբն իր յութուբյան ալիքում տեսահոլովակ տեղադրեց՝ տեղեկացնելով, որ իրենք են կատարելու ֆիլմի սաունդթեքը, գործիքային դաբսթեփ տարբերակները «The 2nd Law: Isolated System» և «Follow Me» երգերի՝ ըստ Nero խմբի ։ ևս օգտագործվեցին Հունիսին Warner Bros. Records-ը հրապարակեց ֆիլմի համար սաունդթրեքների ալբոմը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Մարկ Ֆորսթերի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր զոմբիների մասին Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Հետապոկալիպտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Յաբլոկովների առևտրի տուն
Յաբլոկովների առևտրի տուն (Торговый дом Яблоковых), շենք Դոնի Ռոստովի Բոլշայա Սադովայա փողոցում (շենք №64) ։ Կառուցվել է 1898 թվականին ճարտարապետ Եվգենի Գուլինի նախագծով ։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ ։
Պատմություն
Կառուցվել է 1898 թվականին ռոստովցի ճարտարապետ Եվգենի Գուլինի նախագծով։ Տունը պատկանել է Ս. Կ. Յաբլոկովին։ Տան առաջին հարկը վարձակալել են առևտրային կազմակերպություններ. Ժիրարդյան կտորեղենի բաժնետիրական ընկերությունը և Էմիլ Ցինդելի կտորեղենի ընկերակցությունը։ Շենքի նկուղը զբաղեցնում էր «Ֆորտունա» ռենկյան մառանը (մուտքը եղել է Նիկոլաևյան նրբանցքի կողմից)։ Այնտեղ հաճախ տեղի էին ունենում կաբարեի և թատերախմբերի ելույթները։ Յաբլոկովների տան երկրորդ հարկը 1904 թվականին վարձակալեց Ռ. Շտրեմերը։ Այնտեղ բացվեց Ռուսաստանի հարավում առաջին էլեկտրակենսագիրներից մեկը (այն ժամանակ այդպես էին անվանում կինոթատրոնները) ։
1917 թվականին էլեկտրակենսագիրը կոչվեց «Օլիմպ» կինոթատրոն։ Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո, 1924 թվականին, Յաբլոկովների տունն ազգայնացվեց։ Այն ժամանակ առաջին հարկում սկսեցին գործել Զինառի և Ռուսարդառի խանութները։ 1930-ական թվականներից կինոթատրոնը կոչվեց «Կոմսոմոլեց» ։ Հայրենական մեծ պատերազմից հետո կինոթատրոնը շարունակեց իր աշխատանքը, սակայն 1990-ականներին փակվեց ։ Այդ ժամանակ իրականացվեց շենքի վերակառուցում ճարտարապետ Ե. Ռեկալոյի նախագծով ։
Ճարտարապետություն
Երկհարկանի շենքը գտնվում է Բոլշայա Սադովայա փողոցի կարմիր գծի վրա` Կոստանաևի եկամտաբեր տան և «Մոսկովսկայա» հյուրանոցի միջև։ Շենքի Ճարտարապետության և դիզայնի մեջ առկա են էկլեկտիզմի և մոդեռնի տարրեր։ Շենքի ճակատի ճարտարապետագեղարվեստական նկարագիրը ձևավորում են խոշոր լուսամուտատեղերը։ Առաջին հարկում խանութների ցուցափեղկերն են ։ Երկրորդ հարկի պատուհաններն ունեն հարուստ ձևավորում։ Նրանք շրջանակված են պրոֆիլավորված կամարաղեղներով։ Կողպեքային բոլոր քարերը զարդարված են թևավոր գլխարկով Հերմեսի գլխով։ Կողմնային պատուհանների միջապատերը զարդարված են Հերմեսի գավազանի` կադուցեուսի ծեփակերտ պատկերով։ Պատուհանների կամարակներին տեղադրված են տարբեր թեմաներով բարձրաքանդակներ։ Հերմեսը հայտնի է որպես առևտրի աստված, ուստի նրա պատկերները առևտրի տան ճակատին պատահական չեն ։ Շքամուտքով շենքի կենտրոնական ծավալը փոքր-ինչ իջեցված է ։ Երկրորդ հարկի կենտրոնական լուսամուտատեղը ձևավորված է փոքրիկ պատշգամբով բարդ կառուցվածքով լոջիայի տեսքով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:1898 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Գաջալի
Գաջալի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 75 հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Կատոլիկա Էրակլեա
Կատոլիկա Էրակլեա (Cattolica Eraclea), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Ագրիջենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 5000 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 80 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 62.13 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 92011։ Հեռախոսային կոդը՝ 00922։
Քաղաքի հովանավորն է Սուրբ Հովսեփը։ Քաղաքի տոնը նշվում է մարտի 19-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Հադրութի գրավում
Հադրութի գրավում, սկսվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի սկզբին Հադրութում և դրա շրջակա գյուղերում ու բարձունքներում։ Հադրութը պատմական Խամսայի մելիքությունների Դիզակի մելիքությունն է, որը Խորհրդային տարիներին ԼՂԻՄ-ի մաս էր կազմում և որը երբեք չի եղել Խորհրդային Ադրբեջանի կազմում։
Ջաբրայիլ քաղաքը գրավելուց և նույնանուն շրջանի վրա գերակայություն հաստատելուց հետո ադրբեջանական ուժերն առաջացան հյուսիս՝ դեպի Հադրութ։ Ծանր հրետանային մարտերը սկսվեցին հոկտեմբերի 7-ից, իսկ հոկտեմբերի 9-ին ադրբեջանական ուժերը գրավեցին քաղաքին կից ստրատեգիական կարևոր նշանակություն ունեցող գյուղերն ու բարձունքները։ Ի սկզբանե հակամարտության երկու կողմերը պնդում էին, որ քաղաքը իրենց գերակայության տակ է, բայց ըստ երրորդ կողմի աղբյուրների՝ ադրբեջանական ուժերը հոկտեմբերի 14-ին կամ 15-ին արդեն գրավել էին քաղաքը։ Միևնույն ժամանակ ավելի շատ մարտեր տեղի ունեցան քաղաքի հյուսիսում և արևմուտքում՝ կողմերից յուրաքանչյուրը նպատակ ունենալով գրավել կարևոր նշանակության գյուղեր ու բարձունքներ մինչև հոկտեմբերի 30-ը, երբ երրորդ կողմը հավաստեց, որ ադրբեջանական ուժերը գտնվում են քաղաքի հյուսիսային հովտում ։
Հնդկական փիլիսոփայություն
Հնդկաստանի փիլիսոփայություն կամ փիլիսոփայական միտքը Հնդկաստանում, ծագել է մ․թ․ա․ 3-2 -րդ դարերում, ինչի մասին վկայություններ հանդիպում են վեդաներում, ուր արտահայտվել է վեդայական կրոնական աշխարհայացքը՝ միախառնված աշխարհի, մարդու, բարոյական կյանքի փիլիսոփայական պատկերացումներին։
Հադրութի գրավում
Իրադարձությունների ետնաբեմ
Հադրութն Արցախյան երկրորդ պատերազմից հետո գտնվում է Ադրբեջանի տարածքում։ 1939 թվականի սեպտեմբերի 10-ից Հադրութը եղել է Ադրբեջանական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության կազմում գտնվող Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի Հադրութ շրջանի մայրաքաղաքը։ Այս կարգավիճակը մնաց մինչև 1991 թվականի նոյեմբերի 26-ը, երբ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո կազմալուծվեց նաև ԼՂԻՄ-ը։ 1991 թվականին մայիսին ԽՍՀՄ ԶՈՒ–ի և ադրբեջանական ՕՄՕՆ-ի կարգադությամբ քաղաքը բռնի կերպով հայաթափվեց, որը տեղի ունեցավ Օղակ գործողության արդյունքում ։ 1992 թվականի հոկտեմբերի 2-ին քաղաքն անցավ Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի գերակայության տակ։ Հադրութի տեղանքը ռազմավարական տեսակետից կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ հանդիսանում է Ղարաբաղը Ստեփանակերտին և Շուշիին կապող օղակը։
Հնդկական փիլիսոփայություն
Հին Հնդկաստանի փիլիսոփայություն
Ռիգվեդայում (կրոնական հիմների ժողովածու) տեղ են գտել կեցության հիմքի, աշխարհի ծագման ու օրինաչափությունների, սոցիալական տարբերությունների պատճառների մասին խորհրդածությունները, արտահայտվել է իրականության պարզամիտ դիցաբանական բացատրությունների անբավարար լինելը։
Պոբեդա (ավան, Ամվրոսիևսկի շրջան)
Պոբեդա (Побєда), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում։
Հնդկական փիլիսոփայություն
Ուպանիշադներ
Փիլիսոփայական մտքի առավել բարձր մակարդակ են նշանավորում ուպանիշադները, ուր արտացոլվել են փիլիսոփայության գիտակցության առաջին տարրերը, և սկսել են ձևավորվել առաջին փիլիսոփայական ուսմունքները։ Այստեղ դիցաբանական-կրոնական աշխարհայացքը կորցնում է տիրապետող դիրքերը, ծագում են հասարակական գիտակցության այլ ձևեր (ժամանակագրություն, տրամաբանություն, քերականություն, աստղաբաշխություն և այլն)։ Գիտելիքի հատուկ բաժին է դառնում փիլիսոփայությունը։
Հադրութի գրավում
Նախապատմություն
Հոկտեմբերի 1-ին Արցախի իշխանությունները պնդեցին, որ Ադրբեջանի հրետանին ռմբակոծում էր Հադրութը ։ Ադրբեջանի ՊՆ-ն շեշտեց, որ նրանք ռմբակոծում էին միայն ռազմական բազաների վրա։
Պոբեդա (ավան, Ամվրոսիևսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Պոբեդա ավանում բնակվում էր 59 մարդ։
Հնդկական փիլիսոփայություն
Ուպանիշադներ
Հին հնդկական փիլիսոփայության մեջ գերակշռում է բարոյա–հոգեբանական ուղղվածությունը, և այդ պատճառով դրսևորվում է փիլիսոփայության կախվածությունը կրոնա-իդեալիստական և ուղղակի կրոնական մտքից։ Ընդունվում է մարդու հոգեկանի բարդ կառուցվածքը, տարբերակվում են նրա զանազան բաղադրիչները (գիտակցություն, կամք, հիշողություն, զգայություններ և այլն)։
Հադրութի գրավում
Նախապատմություն
Արցախի իշխանությունները հայտնել են, որ ադրբեջանական ուժերը Սմերչ-ով 2 անգամ թիրախավորել են Հադրութը ։
Հոկտեմբերի 4-ին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարեց, որ ադրբեջանական ուժերը գրավել են Ջաբրայիլ քաղաքը և Ջաբրայիլի տարածքում մի քանի բնակավայր։ Հոկտեմբերի 7-ին Ադրբեջանի ՊՆ-ն հաղորդեց, որ Ջաբրայիլի շրջանը գտնվում է ադրբեջանական ուժերի վերահսկողության տակ։
Պոբեդա (ավան, Ամվրոսիևսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Հադրութի գրավում
Կռիվներ
Հոկտեմբերի 7-ին հայկական իշխանությունները հայտարարեցին, որ ադրբեջանական ուժերը ծանր հրետանիով ռմբակոծում էին Հադրութը ։
Հնդկական փիլիսոփայություն
Ուպանիշադներ
Ուպանիշադներում հիշատակվում են մատերիալիզմին, աթեիզմին հակվող ուսմունքներ։ Միաժամանակ փնտրվում է բնության երևույթների անվերջ բազմազանության միասնությունը։ Այդպիսի նախահիմք էր համարվում կամ սնունդը, կամ կենդանի շունչը, կամ չորս (երբեմն հինգ), այլևս չտրոհվող տարրերի հաջորդականությունը՝ ջուր, հող, հուր, օդ և եթեր (ակաշա), կամ վերացական մատերիան (պրակրիտի)։
Հադրութի գրավում
Կռիվներ
Հոկտեմբերի 10-ին Ռուսաստանը զեկուցեց, որ և՛ Հայաստանը և՛ Ադրբեջանը Մոսկվայում կայացած 10 ժամ տևած բանակցություններից հետո համաձայնվել են մարդասիրական նկատառումներով հրադադար հաստատել : Այդ օրը Հադրութում ծանր մարտեր տեղի ունեցան, որոնք ուղեկցվեցին քաղաքի վրա ռմբակոծություններով։ Ըստ Արցախի արտգործնախարարության՝ ադրբեջանական մի սաբոտաժային և հետախուզական խումբ է ներթափանցել Հադրութ։ Այս խումբը ենթադրաբար բաղկացած էր 200 մարդուց և քաղաքի երկու կողմից էր ներս թափանցել ։ Ըստ Հադրութի իշխանությունների՝ Ադրբեջանը հարձակվեց Հադրութի վրա առանց հրետանու ու տանկերի ուղեկցության, վերջինիս նպատակը իր դիրքը դնելն էր ։ Արցախն ու Ադրբեջանը մեղադրեցին միմյանց Հադրութի վրա հարձակվելու մեջ ։ BBC-ի ռուսական ծառայությունը հայտնեց, որ քաղաքը հայերի վերահսկողության տակ է։ Երեկոյան Ադրբեջանի ՊՆ-ն հայտարարեց, որ ադրբեջանական ուժերը հետ են մղել Տողի վրա հայերի հարձակման փորձը։
Հնդկական փիլիսոփայություն
Բրահման
Կեցության առավել ընդհանուր նախահիմքի սկզբնապատճառի դերում աստիճանաբար հանդես է գալիս Բրահման–Ատմանը, որը հնդկական իդեալիզմի հիմքն է և օգտագործվել է մի շարք իդեալիստական փիլիսոփայական համակարգերում ու հինդուիզմում։ Այդ հասկացությունը ստացել է տարբեր իմաստներ (նախատարր, ստեղծագործ ոգի և այլն), ինչպես նաև Բրահմանը դարձել է վեդայական պանթեոնի գլխավոր աստվածությունը։ Տարածված է եղել նաև «դհարմա» հասկացությունը, որը իմաստով մոտ է լոգոսին։ Ուպանիշադներում թեև չկա զուտ տրամաբանական խնդիրների քննարկում, սակայն նկատելի է, որ մտածողներին հայտնի էին անալոգիայի, նպատակամղված գիտափորձի և այլ տրամաբանական հնարքներ։ Սոցիալական հայացքները սուղ են, գլխավորը վառնային (կաստայական) բաժանման անխուսափելիության ընդունումն է։
Հադրութի գրավում
Կռիվներ
Հոկտեմբերի 12-ին Ադրբեջանի նախագահ Ալիևը շեշտեց, որ Հադրութի հարևանությամբ գտնվող գյուղերը Ադրբեջանի հսկողության տակ են և որ Հայաստանի հատուկ նշանակության զորքերը փորձեցին հետ գրավել քաղաքը, բայց չի հաջողվել։ Միևնույն ժամանակ Հայաստանի ՊՆ-ն հայտարարեց, որ քաղաքը Հայաստանի վերահսկողության տակ է, իսկ Ադրբեջանը անընդհատ փորձեր է ձեռնարկում քաղաք ներխուժելու  ։ Հաջորդ օրը Ադրբեջանի ՊՆ-ն նոր տեսանյութ է տարածել՝ պնդելով, որ այն նկարվել է Հադրութի կենտրոնից, բայց ԲԲՍ-ի ռուսական ծառայության թղթակիցը փաստեց, որ այն նկարվել է հարևան բարձունքներից և Թաղասեռից, ոչ թե Հադրութի կենտրոնից  ։ Հաջորդ  օրը Ադրբեջանի ՊՆ-ն հայտարարեց, որ Հադրութում իրավիճակը շարունակում է մնալ լարված։
Հոկտեմբերի 14-ին Ադրբեջանի ՊՆ-ն շեշտեց, որ ադրբեջանական ուժերը իրենց վերահսկողության տակ են առել Վարդաշատ բնակավայրը արևմուտքում, ինչպես նաև Հադրութի հյուսիսում գտնվող Քյուրաթաղը, Ջրակուսը և Ուխտաձորը։ Մինչ ադրբեջանական կողմը տեսանյութեր էր տարածում՝ պնդելով, որ Հադրութը և շրջակա կողմերը գտնվում են իր վերահսկողութայն տակ, հայկական կողմը շարունակում էր հերքել ։
Հնդկական փիլիսոփայություն
Արտհաշաստրա
Ետվեդայական (կամ էպիկական) շրջանի (մինչև մ․թ․ա․ 3-2 դարերը) փիլիսոփայության վերաբերյալ տեղեկություններ պարունակում են «Մահաբհարաթա» և «Ռամայանա» էպոսները, ինչպես նաև կրոնա–իրավական և հասարակական-քաղաքական օրենսգրքերը (Մանուի օրենքներ, Արտհաշաստրա)։ Այս շրջանը բնորոշվում է բրահմայականության տիրապետությամբ։ «Մահաբհարաթայի» փիլիսոփայական գաղափարները հիմնականում Ուպանիշադներում գերիշխող հայացքների զարգացումն ու շարունակությունն են։ Արտհաշաստրայում հիմնական փիլիսոփայական ուղղություններ են հիշատակվում սանքհյան և յոգան, որոնք արտահայտում են աշխարհի կրոնա-իդեալիստական բացատրությունը։
Հադրութի գրավում
Կռիվներ
Հոկտեմբերի 17-ին Ադրբեջանի ՊՆ-ն շեշտեց, որ իրավիճակը Հադրութում շարունակում էր լարված մնալ։ Հոկտեմբերի 18-ին ՌԻԱ Նովոստիի թղթակիցն իր զեկույցում նշեց Հադրութի մոտակայքում հրետանային փոխհրաձգություն է անցկացվում : Ադրբեջանի Պն-ն շեշտեց, որ հայկական Սու-25 գրոհիչ է գետնին հավասարեցրել, իսկ հայկական կողմը ժխտեց այս փաստը։ Հոկտեմբերի 20-ին առավոտյան ծանր մարտեր ընթացան Հադրութի մոտակայքում՝ Ադրբեջանի կողմից գրոհով։ Երկու օր անց Ադրբեջանի ՊՆ-ն շեշտեց, որ Հադրութ ժամանած կամավորական ուժը լքել է տարածքը, մինչ Արցախի իշխանությունները փաստեցին Կարմիր Շուկայի մոտ տեղի ունեցող բախման մասին։ Հոկտեմբերի 23-ին Հադրութի մոտակայքում բախումներ տեղի ունեցան ։ Հոկտեմբերի 27-ին հայկական կողմը շեշտեց, որ ադրբեջանական ուժերը ռմբակոծում էին Մարտունին, ադրբեջանական կողմը հերքեց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:44-օրյա պատերազմ
Հնդկական փիլիսոփայություն
Ուղղափառ դպրոցներ
Հետագայում ձևավորվում են փիլիսոփայական վեց ուղղափառ համակարգերը՝ (նյայա, վայշեշիկա, սանքհյա, յոգա, միմանսա, վեդանտա)։ Այդ դպրոցներից և համակարգերից յուրաքանչյուրը ձգտում է ընդգրկել փիլիսոփայության ողջ պրոբլեմատիկան, բայց միաժամանակ դրանց հատուկ է պրոբլեմների քննարկման խիստ որոշակի ուղղվածություն. Ջայնիզմը և Բուդդիզմը թեիստական ուսմունքներ չեն։ Ջայնիզմն ընդունում է հավերժ հոգևոր արժեքները և նյութական էությունները, բուդդիզմը մերժում է անփոփոխ սուբստանցիայի կեցությունը։ Անհատականությունը և աշխարհաճանաչողությունը ծնվում են օրինաչափորեն ծնվող կարճատև գործոնների փոխազդեցության շնորհիվ – դհարմա։ Նիրվանայի կարելի է հասնել, եթե ընդունենք, որ չկա անփոփոխ անհատ, այլ գոյություն ունի միայն փոխազդող դհարմաների հոսք։ Վաղ շրջանի բուդդիզմի պլյուարիզմին, թերավադայի պլյուարիզմին հակադրվում է մախայանայի պանթեիզմը։ Համաձայն Նագարջունայի (I-II դարեր) առաջին ուսմունքի, դհարմաները իրական կեցությամբ օժտված չեն, դրանք անցողիկ են։ Իրական է միայն անսահման «դատարկությունը»։ Սանսարան և նիրվանան խոշոր իմաստով նույնն են։ Հետագայում, Ասանգայի և Վասուբանդհուի «գիտակցության միակության» մասին ուսմունքներում (I—IV դդ․) բուդդիզմը մոտենում է վեդանտային այն հարցում, որ հոգևորը որպես վերջնական կեցություն ընկալվում է յոգայի միջոցով, իսկ արտաքին աշխարհը՝ գիտակցության արտապատկերն է։
Հնդկաստանի փիլիսոփայությունը զարգացել է որոշակի համակարգերի կամ դպրոցների շրջանակներում։ Փիլիսոփայության զարգացման հետագա շրջանում բյուրեղացել են վեց համակարգերի հիմնական դրույթները, և իրենց տարբեր ուղղվածությամբ աչքի են ընկել բուդդայականության փիլիսոփայության ուշ ձևերը։
Միջնադար
Հնդկաստանի միջնադարյան փիլիսոփայության ամենանշանավոր ներկայացուցիչը Շանկարան է։ XII-XVII դարերին հանդես է գալիս նավյա նյայա (նոր նյայա Navya-Nyaya) դպրոցը, մշակվում է աշխարհում միակ (մինչև 20-րդ դարի սկիզբը) հարաբերությունների ինտենսիոնալ ձևական տրամաբանության ավարտուն համակարգը։ XV-XVI-րդ դարերին հանդես են գալիս Կաբիրը և Նանակը, որոնք ձգտում էին ստեղծել սինթետիկական փիլիսոփայական-կրոնական համակարգեր։
Հինդուիստական շրջան (1000 թվականից սկսած)
Հինդուիզմի շրջանում Հնդկաստանում բուդդիզմը թուլանում է, ջայնիզմը կորցնում է իր նշանակությունը։ Վեդանտան և նյայա-վայշեշիկան շարունակում են զարգանալ։ Այդ շրջանին բնորոշ է ռեալիստական վիշնուիստական և շիվանիստական համակարգերի սկզբնավորումը, որոնք սխոլաստիկ ձևով ձգտում էին ապացուցել, որ բրահմայական սուտրաների Բրահման հենց Վիշնու կամ Շիվա Աստվածն է։ Այդ ուսմունքներին մասամբ գերադասվում էին տանտրիզմն ու շակտիզմը։ 1000 թվականից իսլամի ազդեցությամբ ծնվեցին մի շարք մոնոթեիստական հավատամքներ (կաբիրպանտխի, սիկխիզմ)։
Նոր շրջան
XVIII-XIX -րդ դարերի սկզբին փիլիսոփայության մեջ գերակշռում են լուսավորական գաղափարները, որոնք առնչվում են կրոնա-իդեալիստական ավանդույթների հետ (Վեմանա, Ռամմոհան Ռայ, Գ․ Դերոզիա)։ XIX -րդ դարի խոշորագույն գերմանացի փիլիսոփաներից մեկը՝ Արթուր Շոպենհաուերը Ուպանիշադի ազդեցությամբ եվրոպական մտածողներից առաջինն էր, որ իրականացրեց արևմտաեվրոպական և հնդկական փիլիսոփայության սինթեզը։ XIX -րդ դարի 2-րդ կեսից փիլիսոփայության զարգացումը Հնդկաստանում ընթացել է Անգլիայի տիրապետության դեմ հնդիկ ժողովրդի մղած ազգային–ազատագրական պայքարի դրոշի ներքո։
Նոր փիլիսոփայության շրջանի մտածողներն առաջնորդվել են ազգային, կրոնակաև ու փիլիսոփայական ավանդույթների վերածնման գաղափարով։ Առաջ են եկել արդիականացված թեիզմը, պանթեիզմն ու իդեալիզմը, Ռ․ Թագորի, Մ․ Գանդիի, Ա․ Գհոշի ուսմունքները։ XX դարի գանդիականությունը (գանդիզմ) դառնում է ազգային-ազատագրական շարժման գաղափարախոսությունը։
XIX-XX -րդ դարերի սահմանագծին փիլիսոփայական միտքը Հնդկաստանում զարգանում է Ս․ Վիվեկանանդայի ազդեցությամբ, որը ձգտում էր արթնացնել ժողովրդական զանգվածները՝ ելնելով հինդուիզմից։ XX-րդ դարի փիլիսոփայության ուշադրության կենտրոնում սոցիալ-բարոյական և ազգային պրոբլեմներն են։ Անկախության նվաճումից հետո ազգային կրոնա-իդեալիստական ավանդույթների հիման վրա ստեղծվում են այսպես կոչված ակադեմիական համակարգերը։ Նրանց են հարում նաև մի շարք կրոնա-փիլիսոփայական ուսմունքներ։
Կատեգորիա:Հնդկական փիլիսոփայություն
Համագործակցային ծրագրեր
Համագործակցային ծրագրերը (այլ կերպ ասած՝ խմբածրագրեր կամ աշխատախմբերի աջակցման համակարգեր) այն ծրագրերն են, որ ստեղծված են միևնույն նպատակների շուրջ համախմբված մարդկանց օգնելու համար՝ հասնելու իրենց նպատակներին։ Համագործակցային ծրագրերը համակարգչով խթանվող համատեղ աշխատանքի հիմքն են։ Այնպիսի ծրագրային համակարգերը, ինչպիսիք են էլեկտրոնային փոստը, օրացույցային ծրագրերը, տեքստային չաթերը (զրույցները) և վիքի-ն, պատկանում են նշված կատեգորիային։ Ընդունված կարծիք է, որ այսպես կոչված Մեթքալֆի օրենքը, այն է՝ «որքան ավելի շատ մարդ է օգտագործում մի բան, այնքան ավելի արժեքավոր է դառնում այն» ուղղակիորեն վերաբերում է այս տեսակի ծրագրերին։
Ավելի ընդհանրական՝ «սոցիալական ծրագրեր» տերմինն էլ վերաբերում է այս ծրագրերի այն խմբին, որ աշխատում են աշխատավայրից դուրս, օրինակ՝ ծանոթությունների օնլայն ծառայությունները և սոցիալական ցանցերը, ինչպիսիք են Ֆրենդսթերը (Friendster), Օրքուտը (Orcut) և Ֆեյսբուքը (Facebook)։ Համակարգչով խթանվող համագործակցության ուսումնասիրությունն ընդգրկում է այս ծրագրերն ու այն բոլոր սոցիալական ֆենոմենները, որ առնչվում են վերջիններիս։
Նկարագրություն
Կառուցվածքի նպատակն է՝ փոփոխել այն ճանապարհները, որոնցով փաստաթղթերը կամ հարուստ տեղեկությունները (բազմազան տեխնիկական նորամուծություններով հարստացված մուլտիմեդիա տեղեկությունները, որ համացանցում հիմնականում օգտագործվում են գովազդային նպատակներով) կիսվում են այլոց հետ, բացվում են այլոց առաջ՝ առավել արդյունավետ թիմային համագործակցություն ապահովելու նպատակով։ Օրինակները ներառում են Գուգլ-դոքս (Google Docs), Մայքրոսոֆթ Շեյր Փոյնթ (Microsoft Share Point), Դոքյումենթում (Documentum), Քոլլաբըր (Collaber), Վիգնեթթ Քոլլաբ (Vignette Collab) և Ալֆրեսքո (Alfresco) ծրագրերը։
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին վերաբերող համագործակցությունը կարծես մի քանի սահմանումներ ունի։ Որոշները քիչ թե շատ պաշտպանված են, սակայն մյուսներն այնքան ընդհանրական են, որ կորցնում են կիրառելի իմաստը։ Հասկանալով մարդկանց շփման տարբերությունները, անհրաժեշտ է անել այնպես, որպեսզի այդ շփման բոլոր կարիքներն ապահովող համապատասխան տեխնոլոգիաներ ստեղծվեն ու կիրառվեն։
Ահա այն առաջնային ձևերը, որոնցով մարդիկ շփվում են. զրույցներ, փոխանցումներ և համագործակցություն։ (այստեղ մեջբերման կարիք կա) Զրուցանման շփումը երկու կամ ավելի մասնակիցների միջև տեղեկությունների այնպիսի փոխանակությունն է, որի ընթացքում առաջնային նպատակը միմյանց հայտնագործումը կամ հարաբերությունների հաստատումն է։ Չկա ոչ մի կենտրոնական երևույթ, որի շուրջ կառուցվում է այդ շփումը, այլ կա ընդամենը տեղեկությունների ազատ փոխանակություն՝ առանց որևէ կոնկրետ պարտադրանքի։ Կապային տեխնոլոգիաները, օրինակ՝ հեռախոսները, ակնթարթային հաղորդագրությունները և էլեկտրոնային փոստը, հիմնականում առավել հարմար են զրուցանման շփումների համար։ Գործարքային շփումը (կամ միջնորդավորված շփումը) շփման միավորների այն փոխանակությունն է, որում հիմնական ֆունկցիան մասնակիցների հարաբերությունների փոփոխումն է։ Գործարքային միավորը համեմատաբար ավելի կայուն վիճակում է գտնվում, և պարտադրում կամ հաստատում է նոր հարաբերությունները։ Մի մասկակիցը փող է փոխանակում ապրանքի հետ և դառնում է գնորդ։ Գործարքային շփումներն առավել արդյունավետ կերպով ղեկավարվում են Գործարքային համակարգերի կողմից, որոնք կազմակերպում են պայմաններն ու պահպանում են տվյալները՝ երկար ժամանակով։
Համագործակցային շփումներում մասնակիցների հարաբերությունների հիմնական ֆունկցիան է՝ փոփոխել համագործակցության միավորը (այսինքն՝ Գործարքայինի հակառակը)։ Համագործակցային միավորը համեմատաբար ավելի անկայուն վիճակում է, օրինակ՝ գաղափարի հասունացման, կառուցվածքի ստեղծման, համատեղ նպատակի իրականացման դեպքում։ Այսպիսով, իրական համագործակցային տեխնոլոգիաներն ապահովում են բազմաթիվ մասնակիցների համար անհրաժեշտ ֆունկցիոնալություն՝ ընդհանուր արդյունքները բազմապատկելու համար։ Տվյալների գրանցման կամ փաստաթղթերի կառավարումը, խճճված քննարկումները, աուդիտի պատմությունը և այսօրինակ այլ մեխանիզմները, որ ստեղծված են բազմաթիվ մասնակիցների ջանքերը մի ընդհանուր, կառավարելի միջավայրում միավորելու, բնորոշ են համագործակցային տեխնոլոգիաների համար։
Կրթության մեջ համագործակցությունն ընդգրկում է երկու և ավելի համահավասար անհատների, որ կամավոր համադրում և ներդնում են իրենց գիտելիքներն ու փորձառությունը՝ մի ընդհանուր նպատակի շրջանակներում շփվելով, հանուն ուսանողների կարիքների լավագույն ձևով բավարարման, նրանց կրթական հաջողությունների բազմապատկման։
Համակարգչային ծրագրերի մի նոր ի հայտ եկող տարբերակ է համագործակցային պլատֆորմը, որը միավորված էլեկտրոնային պլատֆորմ է, որ զանազան սարքերի ու ուղիների միջոցով օժանդակում է սինխրոն և ասինխրոն (միաժամանակյա և ոչ-միաժամանակյա) շփմանը։
Խմբածրագրերի մի հավելյալ ճյուղ է համագործակցային մեդիան, ծրագիր, որ թույլ է տալիս բազմաթիվ համաօգտագործողների՝ համացանցային որևէ կայքում տեղեկություններ ստեղծել և ղեկավարել։ Համագործակցային մեդիայի մոդելներն ընդգրկում են վիքի (վիքի ծրագրի համարժեքը) և սլեշդոթ (Slashdot) մոդելները։ Հասարակայնորեն հասանելի բովանդակությամբ համագործակցային մեդիայի կայքերի օրինակներ են՝ վիքիվիքիվեբ-ը (WikiWikiWeb), Վիքիպեդիան (Wikipedia) և էվրիթինգ2-ը (Evrithing2)։ Ըստ օգտագործվող մեթոդների, վերոնշյալները կարելի է դասակարգել հետևյալ կերպ. Ըստ սպասարկած ոլորտների՝ դրանք դասակարգվում են հետևյալ կերպ.
Համագործակցության երեք մակարդակները
Խմբածրագրերը կարելի է բաժանել երեք կատեգորիաների՝ ելնելով դրանցում համագործակցության-կոմունիկացիայի գործիքների, կոնֆերանսային գործիքների և համագործակցային կառավարման (կոորդինացիայի) գործիքների մակարդակներից։ Կոմունիկացիան կարող է դիտվել որպես տեղեկությունների անկառուցվածք փոխանակություն։ Հեռախոսային զանգը կամ արագ հաղորդագրության համակարգով զրույց-քննարկումը (IM Chat) վերը նշվածի օրինակներ են։ Կոնֆերանսների անցկացումը (կամ համագործակցային մակարդակը, ինչպես այս մակարդակներին առնչվող քննարկումների ժամանակ սա անվանում են ակադեմիական աշխատություններում)՝ վերաբերում է մի ընդհանուր նպատակի հասնելու ուղղությամբփոխներգործուն (ինտերակտիվ) համագործակցությանը։ Ուղեղային տարափը կամ քվեարկությունը սրա օրինակներ են։ Համագործակցությունը նաև մի ընդհանուր նպատակի ուղղությամբ անկախ կոմպլեքսային աշխատանքն է։ Այս ամենը հասկանալու համար մի լավ համեմատություն է կամայական սպորտային թիմի օրինակը. Դրանում յուրաքանչյուրը պետք է իր դերը խաղա՝ ճիշտ ձևով, ճիշտ ժամանակին, ինչպես նաև՝ իրենց խաղը հարմարեցնեն իրավիճակի զարգացմանը, սակայն, միևնույն ժամանակ, յուրաքանչյուրը տարբեր դեր ունի, որպեսզի թիմը կարողանա խաղում հաղթել։ Դա կոմպլեքս, փոխադարձ կախվածություններով աշխատանք է՝ կոորդինացիա, մի ընդհանուր նպատակի հասնելուն ուղղված։
Էլեկտրոնային կոմունիկացիայի գործիքներ
Էլեկտրոնային կոմունիկացիայի գործիքները մարդկանց միջև փոխանակում են հաղորդագրություններ, ֆայլեր, տեղեկություններ կամ փաստաթղթեր՝ այդպիսով ապահովելով տեղեկությունների բաշխումը։ Օրինակ՝
Էլեկտրոնային կոնֆերանսների անցկացման գործիքներ
Էլեկտրոնային կոնֆերանսների անցկացման գործիքները կազմակերպում են տեղեկությունների տարածումը, սակայն առավել փոխներգործուն ձևով։ Օրինակ՝
Համագործակցային կառավարման գործիքներ
Համագործակցային կառավարման գործիքները կազմակերպում և ղեկավարում են խմբային գործողություններ։ Օրինակ՝
Իրականացումը
Խմբածրագրերի իրականացման ճանապարհին ամենամեծ խոչընդոտներից մեկը՝ մարդկանց համոզելն է, որպեսզի օգտագործեն դրանք։ Անհրաժեշտ են դասընթացներ, որպեսզի մարդկանց համար մատչելի դառնա վերջիններիս օգտագործումը, և եթե մարդիկ այդուհանդերձ շարունակում են անհարմարություններ զգալ խմբածրագրերի օգտագործումից, ապա նրանք պարզապես դրանք չեն օգտագործի։ Աշխատողները պետք է խրախուսվեն օգտագործել դրանք, ինչը կարելի է անել թե ֆինանսական, և թե հոգեբանական միջոցներով։
Շատ դեպքերում համագործակցությունն այնքան էլ չի համապատասխանում այս կամ այն կազմակերպության կորպորատիվ մշակույթի հետ, ուստի դրա իրականացումը հնարավոր է վատ հետևանքներ ունենա։ Կորպորատիվ մշակույթը մրցակցային մշակույթից համագործակցայինի փոխելն ամենևին փոքր նախաձեռնություն չէ։ Դա փոփոխություններ կպահանջի կազմակերպության բոլոր մակարդակներում, ներառյալ ԳԳՏ-ը (Գլխավոր Գործադիր Տնօրենը / CEO)։ Հիմնական խոչընդոտներից մեկը մեծ ձեռնարկությանը հատուկ մղումն է՝ ստանդարտեցնել գիտելիքին առնչվող պրակտիկան կազմակերպության բոլոր հատվածներում, ու կիրառել այնպսիսի գործիքներ ու պրոցեսներ, որոնք այդ նպատակին են ծառայում։ Շատ ավելի մեծ արժեք ու ավելի արագ իրականացում կապահովեր «մեկ չափսը բոլորին կհամապատասխանի» մոտեցումից խուսափումը։ Մարդկանց մղելով միևնույն ակտիվ դերը ստանձնել (օրինակ՝ ափլոդների (վերբեռնումների) քանակությամբ չափվող ներդնումը)՝ առաջացնում է մի վարք, որ միայն հետևյալ չափանիշով է պայմանավորված.՝ «խաղը գոյություն ունի դուրս այն օրենքներից, որոնց շնորհիվ այն խաղացվում է»։ Մշակեք ու կիրառեք համագործակցություն, որն իր ներքին մղումով իսկ ունակ է ամենաարագ արդյունքները տալ։
Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում
Պողոս Արաքսյան
Պողոս Հարությունի Արաքսյան (Քալանթարյան), հայ դերասան, ռեժիսոր, թատերական գործիչ։
Կենսագրություն
Սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանում։ 1899 թվականից եղել է Թիֆլիսի հայ դերասանական խմբի դերասան ։
1903–1908 թվականներին Թիֆլիսում հիմնադրել է «Արաքսյան թատրոնը»։ Պիեսներ է բեմադրել Թիֆլիսի ժողովարանում, Զուբալովի ժողովրդական տանը։ Հեղինակ է «Նամուս» պիեսի, «Արեգնազան  կամ  կախարդական  աշխարհ» հեքիաթ-օպերայի լիբրետոյի (ըստ Ղազարոս Աղայանի, երաժշտությունը՝ Գ. Սյունու)։ Արաքսյանը նաև ասմունքել է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Հայ թատերական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ թատերական ռեժիսորներ
Նոյեմբերյանի շրջան
Նոյեմբերյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ապա՝ Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային միավոր այժմյան Տավուշի մարզի հյուսիսում։ Գտնվում էր ՀԽՍՀ հյուսիսային մասում, սահմանակից էր Վրացական ԽՍՀ-ին և Ադրբեջանական ԽՍՀ-ին։ Կազմավորվել է 1937 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։ Տարածությունը 538 կմ² է, բնակչություն՝ 29 700 (1987), խտությունը՝ 55,2 մարդ։
(8330) Ֆիտցռոյ
(8330) Ֆիտցռոյ (Fitzroy), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի մարտի 28-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Նոյեմբերյանի շրջան
Բնակավայրեր
Նոյեմբերյանի շրջանի վարչական կենտրոնը Նոյեմբերյան ավանն էր։ Ուներ 2 քտա (Նոյեմբերյան, Այրում), 2 ավանային, 9 գյուղական խորհուրդ։ Բնակավայրերն են՝
Պատմություն
Նոյեմբերյանի շրջանի տարածքը հին ժամանակներից ի վեր եղել է Հայաստանի կազմում՝ Երվանդունիների (մ.թ.ա. 570-201) և Արտաշեսյանների (մ.թ.ա. 189-1) թագավորության ժամանակ։ Ավելի ուշ Նոյեմբերյանի շրջանի տարածքը կազմել է Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի մի մասը։ 9-րդ դարի վերջից մտել է Բագրատունյաց թագավորության, 972-1113 թվականը՝ Կյուրիկյան թագավորության, ապա՝ Զաքարյան իշխանապետության մեջ։ 14-16-րդ դարերում այն մտել է մոնղոլական, ապա՝ կարակոյունլու և ակկոյունլու թուրքմենական պետությունների մեջ։
(8330) Ֆիտցռոյ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,171576 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,831 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5122 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2063,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174498 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,36° անկյուն։
Նոյեմբերյանի շրջան
Պատմություն
Պարսկական տիրապետության ժամանակ Նոյեմբերյանի շրջանը Վրացական թագավորության կազմում էր, իսկ 1801 թվականից Վրաստանի և Հայաստանի հյուսիսարևելյան մի քանի գավառների հետ միացվել է Ռուսական կայսրությանը՝ Ելիզավետպոլի նահանգի Ղազախի գավառի, 1919-20 թվականներին՝ Դիլիջանի գավառի Բարանա գավառամասը։
(8330) Ֆիտցռոյ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1982 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նոյեմբերյանի շրջան
Պատմություն
Ճարտարապետական հուշարձաններից նշանավոր են Կողբի (6-րդ դար), Ոսկեպարի (6-7-րդ դարեր) եկեղեցիները, Ղալինջաքար ամրոցը (11-րդ դար), Մշկավանքը (13-րդ դար)։
Ռելիեֆ և կլիմա
Նոյեմբերյանի շրջանը գտնվում է 380-2001 մ (Սարկուտ լեռ) բարձրությունների վրա։ Ունի լեռնային կտրտված մակերևույթ (Գուգարաց լեռներ)։ Կան երկաթի, ցեոլիտի և ֆելզիտ հանքավայրեր։ Տիրապետում են չոր տափաստանային, լեռնաանտառային և լեռնամարգագետնային լանդշաֆտները։
Կլիման բարեխառն է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը՝ 1°С-ից մինչև -6°С, հուլիսինը՝ 12-23°С, տարեկան տեղումները՝ 500-700 մմ, վեգետացիայի շրջանը՝ 150-200 օր։ Խոշոր գետերն են Դեբեդը, Բաղանիսը, Ոսկեպարը, Կողբը։ Գործում են Նոյեմբերյանի բազմաստիճան, Զեյթունի, Հաղթանակի, Զողասի ջրամբարի և այլ ջրհան կայանները։
Տնտեսություն
Տնտեսության առաջատար ճյուղերն են սննդի արդյունաբերությունը, փայտամշակումն ու գյուղատնտեսությունը։ Արտադրանքի ծավալով առաջատար են Այրումի պահածոների, Լալվարի սովխոզ գործարանները, գլխավորող պանրագործարանը, Նոյեմբերյանի և Բագրատաշենի անտառտնտեսությունները։
Գյուղատնտեսության առաջատար ճյուղերն են անասնապահությունն ու պտղաբուծությունը (առավելապես դեղձի արտադրությունը)։ Մշակում են նաև հացահատիկ, ծխախոտ, բանջարեղեն և կերային կուլտուրաներ։ Կար 17 խորհրդային տնտեսություն։ Ավտոճանապարհների երկարությունը 180 կմ է, երկաթուղին՝ 6 կմ (Այրում)։ Ուներ կապի հանգույց՝ 14 բաժանմունքով։
1986-87 ուսումնական տարում գործում էր 15 միջնակարգ, 4 ութամյա, 1 տարրական, 2 մարզական, 1 երաժշտական, 1 գեղարվեստի դպրոց, 1 պրոֆտեխնիկական ուսումնարան։ 1987 թվականին շրջանում կար 23 գրադարան, 8 մշակույթի տուն, 11 ակումբ, 2 հիվանդանոց, 6 ամբուլատորիա։
Տես նաև
Կատեգորիա:Նոյեմբերյանի շրջան
Agilent Technologies
1999
Agilent Technologies- ը ձևավորվել է HP- ի ընկերության երկու մասի բաժանվելու արդյունքում։ Այն հիմնականում արտադրում է համակարգիչներ և պատկերավորման սարքավորումներ։ Հետևաբար, ընկերությունը ստեղծվել է HP- ի բոլոր ոչ համակարգչային բաժանմունքների միության կողմից 1999 թվականին `8 միլիարդ դոլար կապիտալով և հեռահաղորդակցման ու անլար հաղորդակցությունների համար արտադրական գիտական ​​սարքավորումներ, կիսահաղորդիչներ, օպտիկական ցանցային սարքեր և էլեկտրոնային ախտորոշիչ սարքավորումներ արտադրող ընկերության, որն ուներ մոտավորապես 47000 աշխատակից ։
2001–2008
2001 թվականին Agilent Technologies– ը իր առողջապահական և բժշկական արտադրանքներ թողարկող բաժինը վաճառեց Philips Medical Systems– ին։ HP Medical Products-ը համարվում էր մեկն այն հնագույններից, որոնք ի հայտ էին եկել 1950-ական թվականներին։
2009
2009 թվականին Agilent- հայտարարեց իր էլեկտրոնային չափիչ սարքերի արտադրամասի փակման մասի։ Այս որոշումը բացասաբար ազդեց ավտոմատ օպտիկական սարքավորումների և ավտոմատ ռենտգենկառավարման արտադրանմասերի աշխատանքի վրա։ 2004 թվականին Agilent-ը հայտարարեց, որ շրջանառում է 244 միլիոն դոլար (բացառությամբ Ճապոնիան), այսինքն, օպտիկական սարքավորումների համաշխարհային շուկայի 19% -ը։ 2009 թվականի հուլիսի 27-ին Agilent-ը հայտարարեց Varian, Inc. պլանային առևտրի մասին, որը կազմում էր $1.5 միլիարդ։ Իսկ  2009 թվականի նոյեմբերից Agilent-ը վաճառեց N2X-ի IXIA արտադրական բաժինը։
2010
2010 թվականին Agilent-ը հայտարարեց ցանցային լուծումների բաժնի՝ Solutions Division, JDSU-ի վաճառքի մասին, որն իրականացվել էր 162 միլիոն դոլարով։
2011
2011 թվականին ընկերությունը, Կալիֆոռնիայի համալսարանի (Դևիս) հետ միասին, հայտարարեց Davis Millimeter Wave Research Center ​​կենտրոնի ստեղծման մասին (Դևիսում միկրոալիքային հետազոտությունների կենտրոն) ։