cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Յազդ (օսթան)
Տնտեսություն
Տնտեսության հիմնական ճյուղերն են՝ մանրագործական, սննդային, մետաղական, ավտոմոբիլային, էլեկտրական, նավթաքիմիական, կերամիկական, կոշկեղենի, զարդեղենի արդյունաբերություն, շինանյութերի, մետաղամշակման, էներգետիկայի արտադրությունը, երկաթի, կապար-ցինկի հանքաքարերի, ֆոսֆատների, մագնեզիումի և մարմարի արդյունահանումը, գյուղատնտեսությունը (բամբակ, նուռ, խաղող, գետնընկույզ, ընկույզ), առևտուրը, տրանսպորտը։
Յազդ քաղաքում տեղակայված են Յազդի տեքստիլ արդյունաբերության ազատ տնտեսական գոտին, Յազդի գիտատեխնիկական այգին և «Նոսա» հետազոտական ​​կենտրոնը, ինչպես նաև «Խոդրո Կավիր» ավտոմեքենաների գործարանը և «Յազդե անվադողեր» ընկերությունը։
2005 թվականին Թեբեսի ածուխի արդյունահանման տարածքներով անցնող նոր 800 կմ երկաթուղային ցանցը միացրեց Բաֆք և Մաշհեդ քաղաքներին։
Տեսարժան վայրերը
Յազդ քաղաքում տեղակայված են երկրի ամենաբարձր մինարեթներով Ուրբաթ (Մայր տաճար) մզկիթը, Ամիր-Չակմակը և Մուլա Իսմալ մզկիթները, Դովազդեհ-Իմամի, Իբն-Ալիի և Ահմադ Ֆահադանի դամբարանները, Շամսիայի մադրասը, «քամու աշտարակը» Դովլաթ-Աբադը, Զրադաշտական ​​տաճարը, Խանի և Զարգարի բազարները, սուրբ Թեքի Ամիր Չախմագի հրապարակը, հնագույն ամրոցը և հին քաղաքի Իսատիս ավերակները, քաղաքի ծայրամասում կա մի զառիթայական սրբավայր ունեցող բլուր։
Մարզում է գտնվում Հերանեք ուրվական-քաղաքը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կաղապարներ:Իրան Կատեգորիա:Իրանի նահանգներ
Արտյոմ Կյուրեղյան
Արտյոմ Սարգսի Կյուրեղյան, հունահռոմեական ոճի ռուսաստանցի և հունաստանցի հայ ըմբիշ, Ռուսաստանի առաջնության մրցանակակիր (1997), Հունաստանի բազմակի չեմպիոն (2000–2003, 2005–2007), Եվրոպայի առաջնության մրցանակակիր (2004), Օլիմպիական խաղերի մրցանակակիր (2004) ։ Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ (1995) ։
Կենսագրություն
Արտյոմ Կյուրեղյանը ծնվել է 1976 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի)։ Հունահռոմեական ըմբշամարտով նա սկսել է զբաղվել 6 տարեկանում՝ Խաչատուր Վարդանյանի ղեկավարությամբ։ 1992-1999 թվականներին ապրել է Ռուսաստանի Ուլյանովսկ քաղաքում, որտեղ Անատոլի Վիննիկի գլխավորությամբ մարզվել է «Դինամո» մարզական ընկերությունում։ 1997 թվականին Կյուրեղյանը դարձել է թեթևագույն քաշային կարգի Ռուսաստանի փոխչեմպիոն։
1999 թվականին տեղափոխվել է Հունաստան, որտեղ շարունակել է ըմբշամարտով զբաղվել իր զարմիկ Հարութիկ Ռուբենյանի ղեկավարությամբ, և հետագայում հանդես է եկել այդ երկրի դրոշի ներքո։
Իր մարզական կարիերայում ամենամեծ հաջողությանը Արտյոմ Կյուրեղյանը հասել է 2004 թվականին։ Շվեդիայի Հապարանդա քաղաքում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում նրան հաջողվել է հասնել եզրափակիչ և դառնալ արծաթե մեդալակիր։ Աթենքում կայացած օլիմպիական խաղերում նա գոտեմարտերից երեքում հաղթել է Ղրղզստանը, Չինաստանը և Դանիան ներկայացնող մրցակիցներին, կիսաեզրափակչում պարտվել է ռուսաստանցի ըմբիշ Հեյդար Մամեդալիևին, իսկ 3-րդ տեղի համար գոտեմարտում հաղթել է Ալեքսեյ Վակուլենկոյին (Ուկրաինա) և նվաճել բրոնզե մեդալ    ։
2001-2007 թվականներին Արտյոմ Կուրեղյանը հանդես է եկել ըմբշամարտի գերմանական բունդեսլիգայի «KSV Aalen» ակումբում։ 2007 թվականին նա ավարտել է մարզական կարիերան։ Ապրում է Աթենքում։
Օրենք ու կարգ: Հատուկ կորպուս
«Օրենք ու կարգ։ Հատուկ կորպուս» (Law & Order: Special Victims Unit, հաճախ ուղակի SVU), ամերիկյան քրեական հեռուստասերիալ, որը հանդիսանում է «Կարգ ու կանոն» սերիալի առաջին սփին-օֆֆը։ Սերիալը պատմում է «Հատուկ կորպուս» կոչվող դետեկտիվ էլիտային ստորաբաժանման մասին։ Սերիալի առաջատար կերպարներն են Էլիոտ Սթեյբլերը և Օլիվիա Բենսոնը։ Վերջինս ծնվել էր բռնաբարության արդյունքում։ Նրանք հետաքննում են ամենածանր սեռական հանցագործությունները։ Բնօրինակ սերիալի կերպարներից մի քանիսը տեղափոխվել են նոր նախագիծ։ Այսպիսով, Դոնալդ Քրեգենը (Դեն Ֆլորեք), նախկինում «Կարգ ու կանոն» սերիալի գործող դեմքը, դարձել է «Հատուկ կորպուս» սերիալի կերպար։
Սերիալն արժանացել է մի շարք մրցանակների և անվանակարգերի։ Մարիշկա Հարգիթեյը ստացել է քննադատների համակրանքը և արժանացել «Էմմի» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների՝ այդպիսով դառնալով միակ դերասանն ամբողջ ֆրանշիզայում, որը գլխավոր անվանակարգերում արժանացել է մրցանակների։ Նախագիծը արժանացել է նաև «Էդգար Ալան Պոյի անվան մրցանակի»։ Նախագիծը հայտնի է առաջին էպիզոդում մեծ թվով հրավիրված աստղերով։
«Հատուկ կորպուս» սերիալը հանդիսանում է 2000-ականների ամենահայտնի սերիալը Law & Order ֆրանշիզների թվում։ 2007 թվականից Մարիշկա Հարգիթեյի աշխատավարձը կազմել է ավելի քան 400,000 դոլար մեկ էպիզոդի համար ։
Մարգարետ Սենգեր
Մարգարետ Սենգեր (Margaret Higgins Sanger Slee, ), ամերիկացի ակտիվիստ, «Ծնելիության վերահսկողության ամերիկյան լիգայի» հիմնադիրը (American Birth Control League)։ Սենգերը ԱՄՆ-ում բացել է ծնելիության վերահսկողությամբ զբաղվող առաջին հիվանդանոցը և հիմնել «Ընտանիքի պլանավորման միջազգային ասոցիացիան»։ Եղել է հակաբեղմնավորման, բացասական եվգենիկայի և ծնելիության վերահսկման գաղափարների ակտիվ կողմնակիցն ու քարոզիչը։ Նպաստել է ԱՄՆ Գերագույն դատարանի այն նշանակալի դատավարությանը, որն օրինականացրել է բեղմնականխումը Միացյալ Նահանգներում։ Նրա երիտասարդությունը անցել է Նյու Յորքում, որտեղ նա համագործակցել է այնպիսի հասարակական գործիչների հետ, ինչպիսիք են Էփտոն Բիլ Սինքլերը և Էմմա Գոլդմանը։ 1914 թվականին նա դեմ է արտահայտվել տնային պայմաններում կատարվող աբորտներին և սկսել է հրապարակվել «Կանանց ընդվզում» (The Woman Rebel) ամսաթերթը, որտեղ նա առաջին անգամ օգտագործել է «ծնելիության վերահսկողում» տերմինը։
Օրենք ու կարգ: Հատուկ կորպուս
2011 թվականին, երբ սերիալը երկարաձգվել է 13 եթերաշրջանով, սերիալի դերասանական կազմը զգալի փոփոխություններ է կրել այն բանից հետո, երբ Մարիշկա Հարգիթեյը հեղինակներից խնդրել է կրճատել իր ներկայությունը սերիալում անձնական կյանքի պատճառով, իսկ Քրիստոֆեր Մելոնին ընդհանրապես լքել է նախագիծը ։ Ավելի ուշ հայտարարվել էր, որ Ստեֆանի Մարչը և Դայան Նիլը, որոնք ավելի վաղ խաղացել էին Ալեքս Քեբոթի և Քեյսի Նովակի դերերը, կվերադառնան սերիալ։ Մինչդեռ Քելի Գիդիշը և Դենի Պինոն ստացել են նոր դետեկտիվների դերեր, որոնք ստիպված կլինեն աշխատել Օլիվիա Բենսոնի հետ ։ Ներկայում «Օրենք և կարգ։ Հատուկ կորպուս» սերիալը պահպանում է ամենաերկար վարվող հեռուստասերիալի ռեկորդը, որը դեռևս հեռարձակվում է հեռուստատեսությամբ։ Սերիալը վեցերորդ տեղն է զբաղեցնում պատմության մեջ ամենաերկար փրայմ-թայմ դրամաների ցանկում։
Մարգարետ Սենգեր
1916 թվականին Սենգերը բացել է Միացյալ Նահանգներում ծնելիության կարգավորման առաջին կլինիկան։ Նրա հետագա ելույթները մեծ աջակցություն են ստացել հասարակության մեջ։ Սենգերը կարծում էր, որ քանի որ կանայք տղամարդկանց հետ հավասար դիրք են զբաղեցնում հասարակության մեջ, նրանք կարող են ինքնուրույն որոշում կայացնել երեխաների ծննդյան հարցում։
Օրենք ու կարգ: Հատուկ կորպուս
2018 թվականի մայիսի 8-ին NBC-ն երկարացրել է սերիալը մինչև 20-րդ եթերաշրջան ։
2019 թվականի մարտի 29-ին NBC ալիքը երկարացրել է սերիալը մինչև 21-րդ եթերաշրջան ։ 21-րդ եթերաշրջանի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2019 թվականի սեպտեմբերի 26-ին ։ 2020 թվականի մարտի 27-ին NBC ալիքն պաշտոնապես երկարաձգել է սերիալը միանգամից 3 եթերաշրջանով (22, 23 և 24 եթերաշրջան)։
Մարգարետ Սենգեր
1921 թվականին Սենգերը հիմնել է «Ծնելիության վերահսկողության Ամերիկյան լիգան» (American Birth Control League), որը հետագայում սկսել է կոչվել «Ընտանիքի պլանավորման ամերիկյան ֆեդերացիա» (Planned Parenthood Federation of America): Նյու Յորքում Սենգերը բացել է ծնելիության վերահսկման առաջին կլինիկան, որտեղ կային բոլոր մասնագիտությունների կին բժիշկներ, ինչպես նաև` Հարլեմի կլինիկան, որի անձնակազմի բոլոր անդամները աֆրոամերիկացիներ էին։ 1929 թվականին նա ձևավորել է «Ծնելիության կարգավորման դաշնային օրենսդրության ազգային կոմիտեն» (National Committee on Federal Legislation for Birth Control), ինչը դարձել Միացյալ Նահանգներում ծնելիության կարգավորումն օրինականացնելու նրա փորձերի սկիզբը։ 1952-1959 թվականներին Սենգերը եղել է Ընտանիքի պլանավորման միջազգային ֆեդերացիայի նախագահը։
Օրենք ու կարգ: Հատուկ կորպուս
Ընդհանուր տեսություն
Սերիալը պատմում է ոստիկանության այսպես կոչված «Հատուկ կորպուսի» մասին, որը զբաղվում է սեռական հողի վրա կատարված հանցագործությունների և երեխաների նկատմամբ բռնությունների հետաքննությամբ։ Սերիալի գործողությունը տեղի են ունենում Նյու Յորքում։ Սերիալի գլխավոր հերոսները հատուկ կորպուսի աշխատակիցներն են։ Հանցագործությունների առանձնահատուկ դաժանության պատճառով բաժնի աշխատակիցները մշտապես գտնվում են նյարդային խանգարման եզրին, ինչն ազդում է նրանց անձնական կյանքի, ինչպես նաև միմյանց հետ փոխհարաբերությունների վրա։
Մարգարետ Սենգեր
Սենգերը մահացել է 1966 թվականին, ձեռք բերելով լայն ճանաչում` որպես ծնելիության վերահսկողության համար ժամանակակից շարժման հիմնադիր։
Օրենք ու կարգ: Հատուկ կորպուս
Պատմություն և զարգացում
Հեռուստաալիքի և արտադրական ստուդիայի ղեկավարությունը նախապես մտահոգություն է հայտնել այն մասին, թե ինչպես է հասարակությունը ընկալելու այդպիսի անկեղծ ցուցադրումը եթերային հեռուստաալիքով և արդյոք դա կվնասի բնօրինակ շոուին։ Սակայն Դիք Վուլֆը կարծում էր, որ նոր շոուն բնօրինակից ավելի մեծ առևտրային հաջողություն կունենա, և որոշել է նկարահանել «Payback», պիլոտային սերիաները, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1999 թվականի սեպտեմբերի 20-ին NBC ալիքով։
Մարգարետ Սենգեր
Երիտասարդություն
Մարգարետ Հիգգինսը ծնվել է Նյու Յորքի Քոնինգ քաղաքում։ Մարգարետի մայրը՝ Աննա Պերսել Հիգինսը, հավատավոր կաթոլիկ էր։ Նա 22 տարվա ընթացքում հղի է եղել 18 անգամ, մահացել է 45 տարեկանում` տուբերկուլյոզից և արգանդի վզիկի քաղցկեղից ։
Մարգարետի հայրը՝ Մայքլ Հենեսի Հիգինսը աթեիստ էր, եղել է կանանց իրավահավասարության և անվճար ժողովրդական կրթություն շարժման ակտիվիստ ։ Մարգարետը տասնմեկ երեխաներից վեցերորդն էր և իր երիտասարդության մեծ մասն անցկացրել է` օգնելով մորը տնային տնտեսության գործերում և իր կրտսեր եղբայրների ու քույրերի դաստիարակությամբ ։ Երկու տարի սովորել է Նյու Յորքի համալսարանում։ 1896 թվականին հոր խնդրանքով վերադարձել է տուն՝ հիվանդ մորը խնամելու համար, որը մահացել է 1899 թվականի մարտի 31-ին ։ Հարյուրամյակի վերջին Կլավերիկի ընկերներից մեկի մայրը նրան առաջարկել է աշխատել Նյու Յորքի Ուայթ Փլեյնսի հիվանդանոցում ։ 1902 թվականին Մարգարետ Հիգինսն ամուսնացել է ճարտարապետ Ուիլյամ Սենգերի հետ և նրա հետ տեղափոխվել Նյու Յորք ։ Մորը խնամելու ժամանակ Մարգարետ Սենգերը վարակվել է տուբերկուլյոզով և հոսպիտալացվել աշխատանքի ժամանակ։ Նրան տեղափոխել են Նյու Յորք նահանգի Սարանակ քաղաք ։
Օրենք ու կարգ: Հատուկ կորպուս
Մրցանակներ և անվանակարգեր
Սերիալը հայտնի է առաջին էպիզոդներում աստղերի մեծ թվով։ 2008 թվականին Ռոբին Ուիլյամսը առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակի, ինչպես և Մարշա Գեյ Հարդենը, Ջեյն Ալեքսանդրը, Անջելա Լենսբերին, Քերոլ Բարնեթը և ուրիշներ։ Սինտիա Նիքսոնը, Ամանդա Պլամմերը, Էնն Մարգրետը և ուրիշներ տարբեր տարիների մրցանակների «Դրամայում լավագույն հրավիրված դերասանուհի» անվանակարգում դափնեկիրներ են դարձել
Մարգարետ Սենգեր
Հասարակական գործունեություն
1912 թվականին, այն բանից հետո, երբ իրենց Հուդզոնի Հաստինգսում գտնվող տունը այրվել է, Սանգերների ընտանիքը կրկին տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ Մարգարետն սկսել է բուժքույր աշխատել Մանհեթենի Իսթ-Սայդ քաղաքում։ Մարգարետն ու Ուիլյամը ընկղմվել են արմատական բոհեմական մշակույթի մեջ, որը ծաղկում էր Գրինվիչ Վիլիջում, և ներգրավվել են տեղի մտավորականների, արվեստագետների և ակտիվիստների միջավայրում, ինչպիսիք են Ջոն Ռիդը, Էփտոն Բիլ Սինքլերը, Մեյբել Դոջը և Էմմա Գոլդմանը ։ Այս ամենից ոգեշնչված` նա գրել է սեռական հիգիենայի վերաբերյալ մի շարք հոդվածներ, որոնք վերնագրված էին «Ինչ պետք է իմանա յուրաքանչյուր մայր» և «Ինչ պետք է իմանա յուրաքանչյուր աղջիկ», հոդվածները սոցիալիստական «Նյույորքյան կոչ» ամսագրի համար էին (New York Call) ։ 1914 թվականից Սենգերը սկսել է թողարկել «Կանանց ընդվզում» ութ էջանոց թերթը, որը քարոզում էր հակաբեղմնավորում` օգտագործելով «Աստվածներ չկան, տերեր չկան» կարգախոսը («No Gods, No Masters») ։ Սենգերը, համագործակցելով անարխիստ ընկերների հետ, «ծնելիության վերահսկողություն» (birth control) եզրույթը սահմանել է որպես «ընտանիքի սահմանափակում» (family limitation) ավելի մեղմ այլընտրանք և հայտարարել է, որ «յուրաքանչյուր կին պետք է դառնա իր մարմնի բացարձակ տիրուհին» ։ Սենգերը նաև ցանկացել է գիրք հրատարակել, որն ուղղակիորեն կպատմեր հակաբեղմնավորման մեթոդների մասին (ի տարբերություն «կանանց ընդվզման», որտեղ հակաբեղմնավորումը քննարկվում էր անուղղակի), որոնց մասին տեղեկատվությունը հավաքվել է առավելապես եվրոպական պարբերականներից, և հրապարակել է «Ընտանիքի սահմանափակում» (Family Limitation) պամֆլետը, որն ուղղակիորեն խախտել է «Կոմստոկի օրենքները» ։ «Կոմստոկի օրենքներն» արգելել են փոստով նյութեր ուղարկել, որոնք անպարկեշտ արտահայտություններ են պարունակում։ Այդպիսիք են եղել, մասնավորապես, հակաբեղմնավորիչ միջոցների մասին տեղեկատվությունը, հակաբեղմնավորիչ միջոցները և աբորտների մասին տեղեկատվությունը ։
Օրենք ու կարգ: Հատուկ կորպուս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան քրեական դրամա հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Սփին-օֆֆ հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա հեռուստասերիալներ
Մարգարետ Սենգեր
Ծնելիության վերահսկման շարժում
1916 թվականին Սենգերը հոդված է հրապարակել` «Ինչ պետք է իմանա յուրաքանչյուր աղջիկ» (What every Girl Should Know) վերնագրով, որը շոշափել է այնպիսի թեմաներ, ինչպիսիք են դաշտանը և սեքսուալությունը։ 1917 թվականին նա սկսել է հրապարակել «Ծնելիության վերահսկողության տեսություն» (The Birth Control Review) ամսաթերթը։
1916 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Սենգերը բացել է ընտանիքի պլանավորման և ծնելիության վերահսկման կլինիկա Բրուքլինի Բրաունսվիլ արվարձանում, որն առաջինն է իր տեսակի մեջ Միացյալ Նահանգների տարածքում ։ Սենգերը կլինիկայի բացումից ինն օր անց ձերբակալվել Է` Նյու Յորք նահանգի օրենքների խախտման համար, որն արգելում էր հակաբեղմնավորիչների տարածումը, դատը կայացել է 1917 թվականի հունվարին ։ Դատավորն առաջարկել է ավելի մեղմ դատավճիռ կայացնել, եթե նա խոստանա կրկին չխախտել օրենքը, ինչին Սենգերը պատասխանել է․ «Ես չեմ կարող հարգել այսօր գոյություն ունեցող օրենքը» ։ Նա դատապարտվել է 30 օրվա ուղղիչ աշխատանքների ։ Առաջին բողոքարկումը մերժվել է, երկրորդ դատը կայացել է 1918 թվականին, և ծնելիության վերահսկման շարժումը հաղթանակ է տարել, երբ Նյու Յորքի վերաքննիչ դատարանի դատավոր Ֆրիդերիկ Քրեյնը օրենք է հրապարակել, որը բժիշկներին թույլ է տալիս հակաբեղմնավորում սահմանել ։
Սենգերն ամուսնուց հեռացել է 1913 թվականին, պաշտոնական ամուսնալուծությունը տեղի է ունեցել 1921 թվականին ։ Ամուսնու հետ հարաբերությունների խզման ժամանակ նա կապեր է ունեցել Էլիս Հէվլոկի և Հերբերտ Ուելսի հետ ։ 1922 թվականին Սենգերն ամուսնացել է նավթային մագնատ Նոա Սլիի հետ և նրա հետ մնացել մինչև 1943 թվականը ։
Ծնելիության վերահսկման ամերիկյան լիգա
1921 թվականին Սենգերը հիմնել է ծնելիության վերահսկման ամերիկյան լիգան (American Birth Control League)՝ իր կողմնակիցների թիվն ընդլայնելու նպատակով ։ Ծնելիության վերահսկման ամերիկյան լիգայի հիմնարար սկզբունքներն էին ․
"Մենք ցանկանում ենք, որ երեխաները 1) լինեն սիրո ծնունդ 2) ծնվեն մոր գիտակցված ցանկությամբ, 3) նրանց ծննդյան համար ապահովվեն առողջ ժառանգականության պայմաններ։ Այսպիսով, մենք պայքարում ենք այն բանի համար, որ յուրաքանչյուր կին պետք է ուժ և ազատություն ունենա` բեղմնավորումը կանխելու համար, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ նշված պայմանները բավարարվում են։"
1926 թվականին Սենգերը Նյու Ջերսի նահանգի Սիլվեր Լեյքի (Silver Lake) Կու-կլուքս-կլանի կանանց բաժանմունքի համար ծնելիության վերահսկողության դասախոսություն է կարդացել ։ Սենգերի ելույթը լավ է ընդունվել խմբի կողմից, և արդյունքում առաջարկներ են ստացվել նման տասնյակ խմբերի կողմից ։
1928 թվականին ծնելիության կարգավորման շարժման ղեկավարության մեջ վեճ է ծագել, ինչի արդյունքում Սենգերը հրաժարվել է ծնելիության կարգավորման ամերիկյան բյուրոյի նախագահի պաշտոնից և, լինելով կլինիկական հետազոտական բյուրոյի ղեկավար, այն վերանվանել Է ծնելիության կարգավորման կլինիկական հետազոտական բյուրո, սկիզբ է դրվել շարժմանը, որը շարունակվել է մինչև 1938 թվականը ։
Սենգերը շատ է աշխատել հասարակության հետ։ 1916 թվականից սկսած՝ նա հաճախ հանդես է եկել եկեղեցիներում, կանանց ակումբներում, տներում, թատրոններում՝ բանվորների, հոգևորականների, լիբերալների, սոցիալիստների, գիտնականների և բարձրագույն դասի կին-ներկայացուցիչների համար ։ 1920-ական թվականներին նա գրել է մի քանի գիրք, որոնք համազգային նշանակություն են ունեցել ծնելիության կարգավորման գաղափարի առաջմղման համար։ 1920 և 1926 թվականների ընթացքում վաճառվել է «Կինը և նոր ռասան» (Woman and the New Race) և «Քաղաքակրթության շրջադարձը» (the Pivot of Civilization) ։
Ընտանիքի պլանավորման դարաշրջան
1929 թվականին Սենգերը հիմնել է ծնելիության վերահսկման դաշնային օրենսդրության ազգային կոմիտեն՝ հակաբեղմնավորման սահմանափակումների վերացման օրենսդրության մեջ լոբբինգի նպատակով ։
1937 թվականին Սենգերը դառնում է ծնելիության վերահսկման ամերիկյան խորհրդի (Birth Control Council of America) նախագահը և փորձում է հարթել ծնելիության վերահսկման ամերիկյան բյուրոյի և ծնելիության վերահսկման կլինիկական հետազոտական բյուրոյի միջև առկա պառակտումը ։ Նրա փորձը հաջողությամբ է պսակվում 1939 թվականին ։ Չնայած նրան, որ Սենգերը շարունակել է աշխատել որպես նախագահ, նա այլևս չուներ այն իշխանությունը, որը ուներ շարժման ստեղծման տարիներին ։
1946 թվականին Սենգերը հիմնադրել է ընտանիքի պլանավորման միջազգային կոմիտեն (International Committee on Planned Parenthood), որը 1956 թվականին վերածվել է ընտանիքի պլանավորման միջազգային ասոցիացիայի։ Սենգերը կազմակերպության առաջին նախագահն էր և այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 80 տարեկան ։
Սենգերի ժառանգություն
Սենգերը մահացել է 1966 թվականին Թուքսոնում (Արիզոնա նահանգ), 86 տարեկան հասակում, սրտային անբավարարությունից։ ԱՄՆ-ի Գերագույն դատարանը Կոնեկտիկուտի դեմ Գրիսվոլդի գործով օրինականացրել է ծնելիության նկատմամբ վերահսկողությունը ։ Սենգերի պատմությունը գրվել է բազմաթիվ կենսագիրների կողմից, որոնց թվում է 1970 թվականին Դևիդ Քենեդիի (David Kennedy) կողմից գրած կենսագրականը, որի համար նրան շնորհվել է մրցանակ ։ Սենգերի գործերը պահվում են երկու համալսարաններում և Սմիթ քոլեջում ։ Կառավարությունը և այլ կազմակերպություններ հավերժացրել են Սենգերի անունը։ Նրա անունով են կոչվում մի քանի օբյեկտներ, ինչպիսիք են Սթոունի Բրուքի համալսարանի բնակելի համալիրը, Ուելսլիի քոլեջի գրադարանի ընթերցասրահը (Wellesley College's) և Մարգարետ Սենգերի պուրակը Նյու Յորքի Գրինվիչ Վիլիջում ։ 1966 թվականին Ընտանիքի պլանավորման միջազգային ասոցիացիան սկսել է Մարգարետ Սենգերի անվան ամենամյա մրցանակը շնորհել «այն անձին, որն աչքի է ընկել և առաջատար է ճանաչվել վերարտադրողական առողջության և վերարտադրողական իրավունքների համար պայքարում»։ Մրցանակով պարգևատրվել են Ջոն Դ. Ռոքֆելլեր III-ը, Քեթրին Հեփբըրնն, Ջեյն Ֆոնդան, Հիլարի Քլինթոնը և Թեդ Թըրները, Մարտին Լյութեր Քինգը ։
Կյանքի իրավունքի համար շարժումը հաճախ մեղադրում է Սենգերին մոր առողջության նկատմամբ վերաբերմունքի համար և քննադատում է նրա տեսակետները ռասայի, աբորտների և եվգենիկայի վերաբերյալ ։
Սեռականություն
1914 թվականին Եվրոպայում ճամփորդելիս Սենգերը ծանոթացել է Հեբելոկ Էլիսի (Havelock Ellis) հետ, որը սեռականության մասին շատ աշխատություններ հեղինակած հոգեբան էր ։ Էլիսի ազդեցությամբ Սենգերը մերժել է Ֆրոյդի` սեռականության վերաբերյալ հայացքները, դրա փոխարեն ընդունելով Էլիսի մոտեցումները, որը կարծում էր, թե սեռականությունը հզոր, ազատագրող ուժ է ։
Եվգենիկա
Սենգերը կարծում էր, որ ինչպես ծնելիության վերահսկողությունը, այնպես էլ եվգենիկայի քարոզչությունը «ռասան տանում են թերարժեք մարդկանց ոչնչացման ճանապարհով» : Սենգերը մերժողական եվգենիկայի կողմնակից էր, սոցիալական փիլիսոփայություն, ըստ որի մարդու ժառանգական հատկանիշները կարող են բարելավվել սոցիալական միջամտության միջոցով։
Սենգերն առաջարկել է եվգենիկայի խնդիրները լուծել ներգաղթի խիստ քաղաքականության միջոցով, ծնելիության վերահսկման մեթոդների ազատ օգտագործմամբ, ազատամիտ մարդկանց ընտանիքի պլանավորման լիարժեք իրավունքով և մտավոր հետամնացների պարտադիր սեգրեգացիայով կամ ստերջացմամբ ։ «Քաղաքակրթության շրջադարձը» գրքում Սենգերը հանդես է գալիս «ակնհայտ թուլամիտների» սերունդների առաջացման բռնի կանխման օգտին  ։ Ելույթ ունենալով բացասական եվգենիկայի օգտին՝ Սենգերը պնդում է, որ եվգենիկան ինքն իրենով արդյունավետ չէ, և միայն ծնելիության նկատմամբ հսկողություն սահմանելու միջոցով կարող է հասնել իր նպատակներին   ։
Սենգերը նաև կարծում էր, որ աղքատ շրջանների բնակիչները, «որոնք իրենց կենդանական բնույթի շնորհիվ ճագարների պես բազմանում են և շուտով կարող էին հատել իրենց շրջանների կամ տարածքների սահմանները, այնուհետև վարակել հասարակության լավագույն մասին հիվանդություններով և ցածր գեներով», պետք է ենթարկվեն բնական ընտրության ։
Կանանց մայրության ծառայություններն աղքատ շրջաններում վնասակար են հասարակության և ռասայի համար։ Գթասրտությունը միայն երկարացնում է կյանքին չհարմարվածների չքավորությունը:
Քաղաքական եվգենիկայի հետ հավասարապես Սենգերն աջակցում է կոշտ ներգաղթի քաղաքականությանը։ «Ծրագիր հանուն խաղաղության» աշխատության մեջ նա առաջարկել է Կոնգրեսում ստեղծել բնակչության խնդիրներով զբաղվող վարչություն   ։
Ռասա
Սենգերը կարծում էր, որ սպիտակամաշկերի ռասան գերազանացում է գունավոր ռասային։ Նա առաջարկում էր հարկադրական ստերջացում նրանց համար, որոնց համարում էր վերարտադրության համար ոչ պիտանի։ Օրինակ, իր «Ծննդյան վերահսկողության ակնարկ» ամսագրում 1933 թվականի ապրիլի համարում նա մի ամբողջ թողարկում է նվիրել ստերջացմանը ։ Ընդ որում, «վերարտադրության համար ոչ պիտանի» էին համարվում ոչ միայն որոշակի ռասայի և ազգությունների ներկայացուցիչները (սևամորթներ, հրեաներ, ներգաղթյալներ Հարավային Եվրոպայից, սլավոններ), այլև «մտավոր զարգացման ցածր գործակից ունեցող անձինք»։ 1929 թվականին  սևամորթ սոցիալական աշխատող և Նյու Յորքի քաղաքային լիգայի (Urban League) առաջնորդ Ջեյմս Հաբերտը Սենգերին խնդրել է կլինիկա բացել Հարլեմում ։
1930 թվականին Սենգերը, օգտագործելով Ջուլիուս Ռոզենվալդի հիմնադրամի միջոցները, բացել Է աֆրոամերիկացի բժիշկներով համալրված կլինիկա։ Կլինիկան կառավարվում էր 15 անդամից բաղկացած խորհրդակցական կոլեգիայով, որոնք աֆրոամերիկացի բժիշկներ էին, բուժքույրեր, կղերականներ, լրագրողներ և սոցիալական աշխատողներ։ Կլինիկան գովազդվել է աֆրոամերիկյան մամուլում և աֆրոամերիկյան եկեղեցիներում ։
1939-1942 թվականներին Սանգերը պատվավոր պատվիրակ էր Ամերիկայի ծնելիության հսկողության ֆեդերացիայում` ղեկավար լինելով Մերի Լասկերի (Mary Lasker) և Կլարենս Գամբլի (Clarence Gamble) հետ միասին, մասնակցելով «Սև նախագծին» (Negro Project)՝ աղքատ աֆրոամերիկացիների համար ծնելիության նկատմամբ հսկողություն սահմանելու փորձին ։ Դրա իրականացման համար ներգրավվել են մի քանի սևամորթ հոգևորականներ, որոնք ուղևորվել են Միացյալ Նահանգների հարավ և աֆրոամերիկացիների շրջանում քարոզել են ծնելիության վերահսկողություն ։
Աբորտներ
Սենգերը ընտանիքի պլանավորման կողմնակիցն էր ցանկացած մեթոդներով, ինչը շատ մանրամասն նկարագրված է նրա «Woman and the New Race» գրքում ։ Նա նշում է, որ աբորտներն ավելի վնասակար են մոր առողջության համար, քան հակաբեղմնավորումը, բայց կարծում է, որ կինը պետք է ցանկացած միջոցներ ձեռնարկի, որպեսզի սահմանափակի իր երեխաների քանակը՝ հանուն ազատության և հանուն արդեն գոյություն ունեցող երեխաների պաշտպանության ։
Նախիջևանի բժշկական քոլեջ
Պատմություն
Նախիջևանի բժշկական քոլեջը ստեղծվել է 1931 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Խորհրդային Ադրբեջանի ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդի կողմից ։ Մինչև 1945 թվականը կոչվում էր ֆելդշերական դպրոց ։
Մինչև 2016 թվականը Նախիջևանի բժշկական քոլեջն արդեն ավարտել են 8131 ուսանող ։
2008 թվականին քոլեջի շենքը հիմնանորոգվել է և շահագործման հանձնվել 2018 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ։ Հանդիսավոր վերաբացմանը մասնակցել է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Գերագույն Մեջլիսի նախագահ Վասիֆ Թալիբովը ։
Կրթական ուղղվածություն
Բժշկական քոլեջում պատրաստվում են առողջապահության ոլորտի համար կադրեր բժշկական հինգ մասնագիտություններով ՝
Վերաբացումից հետո քոլեջում սովորում է ավելի քան 700 ուսանող, որոնց դասավանդում են շուրջ 140 դասախոսներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախիջևան (քաղաք) Կատեգորիա:Կրթությունը Նախիջևանում
Մալթայի զինանշան
Մալթայի զինանշան, Մալթայի պետական խորհրդանիշերից մեկը։ Ներկայիս տարբերակով ընդունվել է 1988 թվականին։ Զինանշանին պատկերված է եռանկյուն վահան, որ բաղկացած է երկու հատվածներից` արծաթագույն և կարմիր։ Արծաթագույն մասում պատկերված է սուրբ Գևորգի խաչը`մուգ կարմիր եզրանախշով։ Վահանի վերին հատվածում թագ-աշտարակ է`ատամնաձև հինգ հատվածներով, որը խորհրդանշում է Մալթայի շրջակա ամրություններու և քաղաք-պետության կարգավիճակը։ Վահանի շուրջը երկու ճյուղեր են` աջից ձիթենու, ձախից արմավենու, որոնք խորհրդանշում են խաղաղություն ու Մալթայի բնությունը։ Ներքևում երկու ճյուղերը միացած են ժապավենով, որի վրա սև տառերով գրված է` «Մալթայի Հանրապետություն» (Repubblika ta' Malta):
1800-1964 թվականներին կիրառված զինանշան
Մալթան 1800-1813 թվականներին եղել է բրիտանական պրոտեկտորատ, իսկ 1813-1964 թվականներին` գաղութ, ուստի Մալթայում կիրառվել է Մեծ Բրիտանիայի զինանշանը։
1964-1975 թվականներին կիրառված զինանշան
Մալթայի`1964-1975 թվականների զինանշանին պատկերված է Մալթայի դրոշի գույներով վահան, որը բաժանված է արծաթագույն և կարմիր հատվածների` ներքևում խաչով։ Մի կողմից այն եզերված է արմավենու, մյուս կողմից` ձիթենու ճյուղերով, որոնք խորհրդանշում են հաղթանակ և խաղաղություն։ Վահանին պատկերված է ասպետական սաղավարտ և ոսկեգույն աշտարակ-թագ` ութ ատամներով։ Վահանը պահում են երկու դելֆիններ։ Ներքևում սպիտակ ալիքներ են, որոնք դելֆինների հետ խորհրդանշում են Մալթայի` Միջերկրական ծովում գտնվելը, ութաթև մալթական խաչը, որը կապված է Մալթայի օրդենի հետ։ Ժապավենի վրա հետևյալ նշանաբանն է`«Virtute et Constantia» («Արիություն և կայունություն»)։ Ներկայումս այս նշանաբանը կիրառում է Մերիտի միաբանությունը։
Կիրառվել է նաև սուրբ Էդուարդի թագին առյուծով տարբերակը, որը եղել է Մալթայի գեներալ-նահանգապետի զինանշանը ։
1975-1988 թվականներին կիրառված զինանշան
1975 թվականի հուլիսի 11-ին (Մալթայի Հանրապետության հռչակումից մեկ տարի անց) ընդունվել է նոր զինանշան։ Այն պատկերում է ծովափնյա տեսարան` ծագող արև, ջրի վրա մալթական նավակ (dgħajsa), ափին բահ և եղան։ Աջ կողմում աճում է տատասկաթզենի։ Բոլոր այս խորհրդանիշները որոշ չափով կապված են Մալթայի հետ։ Պատկերի տակ գրված է «Մալթայի Հանրապետություն» (Repubblika ta' Malta) :
Այս զինանշանը կարելի էր տեսնել մալթական մետաղադրամներին, որոնք թողարկվել են մինչև 2008 թվականի հունվարի 1-ը, երբ Մալթան մտել է եվրոգոտի։
Այս զինանշանը եղել է վիճելի, քանի որ այն չի համապատասխանել զինանշագիտությանը, այդ պատճառով էլ 1987 թվականի ընտրրություններից հետո, երբ հաղթել են ազգայնականները, այն փոխվել է։ Առաջարկվել է ընդունել 1964 թվականի զինանշանը, սակայն վերջնական արդյունքում ընդունվել է դրա պարզեցված տարբերակը։ Նոր զինանշանը մշակել է Ադրիան Սթրիքլենդը, որը պատրաստել է նախնական էսքիզները, իսկ Ռոբերտ Քոուլն ավարտին է հասցրել այն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մալթայի պետական խորհրդանիշեր
Ջորջ Բրաուն
Ջորջ Բրաուն (George Brown, ), կանադացի քաղաքական գործիչ, լրագրող։ Հանդիսացել է կանադական համադաշնության հիմնադիրներից մեկը։ Շարլոտաունում և Քվեբեկում մասնակցել է խորհրդաժողովներին ։
Կենսագրություն
Ջորջ Բրաունը ծնվել և մեծացել է Էդինբուրգ քաղաքում։ 1837 թվականին իր հոր հետ ներգաղթել է Նյու Յորք։ 1843 թվականին նրանք տեղափոխվել են Տորոնտո և հիմնադրել <<Banner>> թերթը Վերին Կանադայի պրեսբիսերական (երիցական) եկեղեցու կողմնակիցների համար ։
Հաջորդ տարի Բրաունը սկսել է հրատարակել <<Globe>> թերթը՝ հօգուտ բարեփոխումների՝  պատասխանատու կառավարություն հիմնադրելու համար։ Բարեփոխիչների հաղթանակից հետո՝1848 թվականին,թերթի դիրքը Վերին Կանադայում շատ ուժեղ էր։ Եկեղեցու և կառավարության փոխհարաբերության հիմնախնդիրները ստիպեցին նրան1851 թվականին օրենսդիր մարմնում իր թեկնածությունն առաջադրել Քենթի  շրջանից (ներկայիս՝ Լեմբթոն- Քենթ- Միդլսեքս կազմում) ։
1861թվականին նա ժանամակավորապես հեռացել է քաղաքականությունից, որին վերադարձել է 1863 թվականին՝ Անգլիա մեկնելուց և Աննա Նելսոնի՝ էդինբուրգցի հրատարակչի դստեր հետ ամուսնանալուց հետո միայն։ 1864 թվականին նա միավորվել է իր նախկին հակառակորդներ Ջոն Ա. Մակդոնալդի, Ալեքսանդր Գալտի և Ջորջ-Էտիեն Կարտիեի հետ ՝ ձգտելով միավորել բրիտանական գաղութները։ Բրաունը առաջին երկու խորհրդաժողովի ժամանակ Կանադայի համադաշնության ակտիվ կողմնակիցն էր, 1864 թվականին ներկայացրել է բրիտանական կառավարությունում միավորվելու ծրագիր և մասնակցել է  կանադական ասամբլեայի բանավեճերին 1865 թվականին։ Սակայն 1865 թվականի դեկտեմբերին նա դուրս է գալիս կոալիցիայից  ներքին տարաձայնությունների պատճառով ։
1880 թվականին մի դժբախտ միջադեպ Ջորջ Բրաունի մահվան պատճառը դարձավ։ Թերթի՝ աշխատանքից հեռացված աշխատակիցներից մեկը Բրաունի գրասենյակում կրակել է նրա վրա։ Չնայած որ Բրաունը կարողացել է իջեցնել կրակողի ձեռքը, և փամփուշտը դիպել է ոտքին, մի քանի ամիս անց նա մահացել է զարգացող փտախտից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադացի լրագրողներ Կատեգորիա:Կանադայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Կանադացիներ
Beat It
Այն արժանացել է երաժշտական քննադատների դրական արձագանքին։ Երգը և նրա տեսահոլովակը արժանացել են մի շարք մրցանակների, այդ թվում՝ երկու «Գրեմմիի» և երկու «American Music Awards»-ի։
Ստեղծման պատմություն և ստեղծագործության առանձնահատկություններ
Ջեքսոնը սկսել է աշխատել երգի վրա «Thriller» ալբոմի ձայնագրման ժամանակ՝ 1982 թվականին։ Պրոդյուսեր Քուինսի Ջոնսը ուզում էր, որ սկավառակի մեջ մտներ ռիթմ ընդ բլյուզ ժանրի ստեղծագործություն, ինչ որ բան, որը նման կլիներ The Knack խմբի «My Sharona» երգին ։ Ջեքսոնի խոսքերով ստեղծման գործընթացը շատ արագ է ընթացել ։ Նա ուզում էր, որ նոր երգում հնչեն աֆրիկական կոլորիտ հաղորդող բարձրաձայն հարվածային երաժշտական գործիքները, ապա հայտնվել է կիթառային պարտիայի գաղափարը ։ Ձայնով ցույց տալով, թե ինչպես պիտի հնչեն երգում բոլոր գործիքների պարտիաները՝ երգիչը ձայնագրել է դրանք դիկտոֆոնի վրա, ապա երաժիշտներին է տվել ձայնագրած ժապավենը և նրանց հետ պատրաստել է երգի նախնական տարբերակը ։ Ջեքսոնը պատմում էր, որ «Beat It» երգը ստեղծելիս մտածում էր այն մասին, թե ինչպես կվարվեր, եթե երես առ երես հանդիպեր ավազակի ։ Ստեղծագործության համատեքստում «beat it» արտահայտությունը ձեռք է բերում սլենգային նշանակություն, և երգիչը կոչ է անում լսողին չկռվել, այլ փրկվել՝ անհապաղ լքելով հանդիպման վայրը․ «Դու ուզում ես տղամարդ երևալ և ոչ թե տղա, բայց կյանքը թանկ է քեզ համար, այնպես որ արա այն, ինչ ուժերիդ սահմանում է։ Չքվիր այստեղից, չքվիր» («Don't wanna be a boy, you wanna be a man/ You wanna stay alive, better do what you can/So beat it, just beat it») ։
Ջոնսը գիտեր, որ Ջեքսոնն ունի ինչ-որ համապատասխան բան, բայց երգիչը չէր շտապում ցույց տալ նրան իր մշակումները ։ Ի վերջո, լսելով նախնական ձայնագրությունը, Ջոնսը հասկացել է, որ դա հենց այն է, ինչ իրենք փնտրում էին ։ Պրոդյուսերը, որը քննադատաբար էր վերաբերվում «Billie Jean» երգին, որը դարձել էր ալբոմի ամենամեծ հիթը, «Beat It»-ը համարում էր սկավառակի առանցքային երգը ։
Ջեքսոնն ու Ջոնսը շատ ժամանակ են ծախսել սոլո կիթառահար գտնելու վրա։ Արդյունքում ձայնագրության է հրավիրվել Էդի Վան Հալենը՝ Van Halen ռոք-խմբի ղեկավարը ։ Նա անվճար ձայնագրել է իր պարտիան, որը տևել է շուրջ 30 վայրկյան․ «Ես չէի ուզում վարձ վերցնել դրա համար,- պատմում էր Վան Հալենը,- Մարդիկ չեն հասկանում ինչու։ Իմ խմբի անդամների և մենեջերի կարծիքով ես լիակատար հիմար էի» ։ Ռիթմ և բաս կիթառների պարտիաները նվագած Սթիվ Լյուկատերը հիշում էր, թե ինչպես են Ջեքսոնն ու Ջոնսը Վան Հալենի տուն տարել «Beat It»-ի սևագիր ձայնագրության տարբերակը։ Պլանավորվում էր, որ մեներգը կհնչի քառյակներից մեկի կատարման ժամանակ ։ Կիթառահարը, թույլտվություն խնդրելով, որոշ փոփոխություններ է մտցրել իր պարտիայի հետ համատեղ հնչող երաժշտության մեջ ։ Այն պահին, երբ Վան Հալենը սկսել է ձայնագրել մեներգը, այդ մասին չիմացող տեխնիկը թակել է ստուդիայի դուռը։ Արդյունքում ձայնագրված ձայնը Ջեքսոնի որոշմամբ չի կտրվել և մտել է երգի վերջնական տարբերակի մեջ ։ Քանի որ կիթառահարը իր մեներգը ձայնագրել էր երկու դյույմանոց սկավառակի վրա, Լյուկատերն ու «Beat It» ձայնագրության ևս մի մասնակից՝ թմբկահար Ջեֆ Պորկարոն ստիպված են եղել վերաստեղծել երգը ։ Երգի ամենասկզբում հնչող գոնգի ձայները ստեղծվել են սինթեզատոր սինքլավիրի օգնությամբ։ «Beat It» երգը դարձել է «Thriller» ալբոմի համար ձայնագրված վերջին երգերից մեկը ։
1980-ական թվականների սկզբին ռիթմ ընդ բլյուզի համադրումը համարվում էր անսովոր, և «Beat It»ը իր մեջ ներառում է հենց այդ երաժշտական ժանրերի տարրերը ։ 1984 թվականին Ebony ամսագրին տված հարցազրույցի ժամանակ երգիչը պատմել է երգի մասին․ «Ես ուզում էի ձայնագրել երգ, որը ինքս կցանկանայի գնել, եթե հետաքրքրվեի ռոք երաժշտությամբ։ Այդպես ես մոտեցա այս ոճին, ես ուզում էի, որ այս երգը վայելեր ամբողջ երիտասարդությունը՝ դպրոցից մինչև քոլեջ» ։
Ըստ MusicNotes.com պորտալի հաղորդած տեղեկության՝ «Beat It» երգը չափավոր արագ տեմպով ստեղծագործություն է, որը գրված է մի բեմոլ մինոր տոնայնությունում ։
Սինգլի թողարկում և քննադատություն
Նախորդ սինգլը դեռ Billboard Hot 100 հիթ-շքերթի լավագույն տասնյակի մեջ չէր մտել, ձայնագրման լեյբլի կարծիքով հաջորդ երգը թողարկելու համար դեռ վաղ էր, սակայն Ֆրենկ Դիլեոն առաջարկել է ռիսկի դիմել։ «Beat It» երգը որպես սինգլ թողարկվել է 1983 թվականի փետրվարի 3-ին՝ «Billie Jean» երգի թողարկումից մեկ ամիս անց։ Վաճառքի են հանվել 7 և 12 դյույմանոց ձայնապնակներով։ Արդյունքում Ջեքսոնի երկու երգերը միաժամանակ հայտնվել են Hot 100 հիթ-շքերթի տասնյակում ։ 1983 թվականի ապրիլի 30-ին «Beat It» երգը գլխավորել է հիթ-շքերթը՝ դառնալով «Thriller» ալբոմի երկրորդ համար մեկ սինգլը ։ Ստեղծագործությունը գլխավորել է հիթ-շքերթը երեք շաբաթ ։ Բացի դրանից, երգը զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը R&B Singles հիթ-շքերթում և բարձրացել է մինչև 14-րդ հորիզոնականը Mainstream Rock Tracks հիթ-շքերթում ։
1984 թվականին ԱՄՆ-ում սկսել է գործել սոցիալական գովազդային ընկերություն, որը պայքարում էր ոչ սթափ վիճակում ավտոմեքենա վարելու դեմ և «Beat It» ստեղծագործությունը հեռուստատեսությունում ուղեկցում էր գովազդային տեսահոլովակները ։ Ընկերության գործում ունեցած ներդրման համար Ջեքսոնը Սպիտակ տանը արժանացել է Ռոնալդ Ռեյգանի հատուկ մրցանակին ։
Քննադատները դրական են արձագանքել Ջեքսոնի նոր սինգլին։ Rolling Stone-ում «Beat It»-ը համարել են «Thriller» ալբոմի լավագույն երգ, հիանալի պարային ստեղծագործություն, որը չունի դիսկո ոճի որևէ նշան ։ Allmusic պորտալի գրախոս Սթիվեն Թոմաս Էրլյուինը նշել է, որ Ջեքսոնի սկավառակի վրա այնպիսի «նուրբ» և «սենտիմենտալ» երգեր, ինչպիսին են «Human Nature»-ը և «The Girl Is Mine» -ը լավ են համատեղվում «դաժան և վախեցնող» «Beat It» երգի հետ ։ About.com պորտալի գրախոսները երգը բնութագրել են որպես «ռիթմ ընդ բլյուզի և ռոքի նորարարական հիբրիդ» ։ Sputnikmusic-ում գրել են, որ «Beat It»-ը «գտնվում է մետալ ալիքի վրա և գրոհով հարձակվում է ռոք ազգության վրա» ։ Ռոբերտ Կրիստգաուն երգը համարել է «Thriller» ալբոմի հաղթանակը, իսկ Time ամսագրում այն անվանել են «ասֆալտային արիա» ։
Երաժշտական տեսահոլովակ
Արդյունքում որպես «Beat It» երգի տեսահոլովակի ռեժիսոր է դարձել Բոբ Ջիրալդին։ Ջեքսոնի և Ջիրալդիի համագործակցությունը սկսվել է այն ժամանակ, երբ երգիչը տեսել է ռեժիսորի մի քանի գովազդային հոլովակներ ։ Ռեժիսորն ուզում էր նկարահանել Ջեքսոնի նախորդ տեսահոլովակը՝ «Billie Jean»-ը, սակայն նրա աշխատանքները հասնում էին իրենց ավարտին, այդ պատճառով երգիչն առաջարկել է նրան աշխատել «Beat It» երգի տեսահոլովակի վրա ։ Բյուջեն կազմել է 150 000 ԱՄՆ դոլլար, ընդ որում CBS Records ընկերության ղեկավարությունը հրաժարվել է նախագիծը ֆինանսավորելուց, երգիչն ինքն է հոգացել նկարահանումների ծախսերը ։
Ըստ սյուժեի՝ Ջեքսոնը հանդես է գալիս որպես հաշտարար․ նա կանխում է երկու փողոցային թշնամի ավազակախմբերի բախումը ։ Լրագրողները գրում էին այն մասին, որ հոլովակի համատեքստը հիմնված է «Վեսթսայդյան պատմություն» մյուզիքլի սյուժեի վրա, սակայն Բոբ Ջիրալդին հերքել է այդ տեղեկությունը։ Նրա խոսքերով՝ միտքը տվել է նրա ծանոթներից մեկը․ նա պատմել է ռեժիսորին, թե ինչպես երկու տղամարդ կռվել են ավտոմատ ծալովի դանակով, ընդ որում նրանցից մեկն իր դաստակը կապել է մյուսի դաստակին։ Տեսահոլովակը ավարտվում է զանգվածային պարով, ինչը դարձել էր երգչի այցեքարտերից մեկը ։ Խորեոգրաֆը Մայքլ Պետերսն էր, բեմադրության ստեղծմանը մասնակցել է նաև Ջեքսոնը ։
Իրադարձությունների ավելի իրական լինելու համար երգիչը որոշել է նկարահանումներին հրավիրել Crips և Bloods փողոցային թշնամի բանդաների իրական մասնակիցների ։ Բեմադրությունում մասնակցություն են ունեցել 80 ավազակ և 30 պրոֆեսիոնալ պարող ։ Նկարահանումներն անց են կացվել 1983 թվականի մարտին Լոս Անջելեսի Սկիդ Ռոու թաղամասում և տևել են երկու գիշեր ։ Այդ ընթացքում ավազակախմբերի անդամների միջև տեղի են ունեցել մի քանի միջադեպեր, այդ պատճառով անվտանգության ապահովման համար կանչված ոստիկանական վերակարգը մի քանի անգամ փորձել է ընդհատել նկարահանումները ։
Տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է 1983 թվականի մարտի 31-ին MTV հեռուստաալիքով, Ջեքսոնի նախորդ հոլովակի պրեմիերայից մեկ ամիս հետո ։ Չնայած նրան, որ հեռուստաալիքի ձևաչափը ռոտացիայի պիտի վերցներ «Beat It»-ը, ալիքի ղեկավարությունը ընտրել է «Billie Jean»-ը․ այսպիսով նրանք հույս ունեին իրենց վար գրավել Ջեքսոնի հնարավորինս շատ երկրպագուների ուշադրությունը ։
1984 թվականին երգն ու տեսահոլովակը դարձել են ամերիկացի երաժիշտ Յանկովիչի «Տարօրինակ Էլ» ծաղրանմանության առարկան, նրա տարբերակը կոչվում է «Eat It»՝ «Կեր դա» ։ Հիանալի հումորի զգացմամբ օժտված Ջեքսոնը համաձայնություն է տվել, որպեսզի օգտագործվեն նրա երգն ու տեսահոլովակը ։ Բնօրինակ տեսանյութի ռեժիսոր Բոբ Ջիրալդիին դա դուր չէր եկել․ «Ես ատում էի Յանկովիչի պարոդիան, նա ծիծաղում էր այն ամենի վրա, ինչը ինձ համար կարևոր ու թանկ էր» ։ Ինքը՝ նմանակողը, պատմել է, որ հենց «Eat It»-ը հայտնվել է ռադիոյի և հեռուստատեսության ծանր ռոտացիայում, նա դարձել է հայտնի ։ Յանկովիչի ծաղրանմանությունը ստացել է Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի ոսկե հավաստագիր ։
Համերգային ելույթներ
1984 թվականին «Beat It» երգն առաջին անգամ ներառվել է համերգային ծրագրի մեջ․ Ջեքսոնը սկսել է կատարել այն The Jacksons խմբի Victory համերգային շրջագայության ժամանակ ։ 1984 թվականի հուլիսի 14-ին շրջագայության համերգներից մեկի ժամանակ Դալասում Ջեքսոնին է միացել Էդի Վան Հալենը, նա կատարել է իր կիթառի մեներգը ։ «Billie Jean»-ի հետ միասին «Beat It»-ը դարձել է նախագծի առանցքը և հետագայում ներառվել է երգչի բոլոր մեներգային շրջագայությունների համերգային ծրագրերի մեջ՝ Bad World Tour (1987-1989 թվականներին), Dangerous World Tour (1992 թվական) և HIStory World Tour (1996-1997 թվականներին) ։ 1996 թվականին երգը կատարվել է Բրունեյի սուլթանի ծննդյան օրվան նվիրված հատուկ համերգի ժամանակ ։ Պլանավորվում էր ստեղծագործությունը ներառել նաև This Is It շրջագայության համերգային ծրագրի մեջ, որը սակայն չի կայացել երգչի մահվան պատճառով ։ Մեծամասամբ կիթառային մեներգերը շոուի ընթացքում կատարել է Ջենիֆեր Բաթենը, This Is It շրջագայության համերգներին դրանք պետք է կատարեր Օրիանտի Պանահարիսը ։ 2001 թվականին Ջեքսոնի մեներգային կարիերայի երեսունամյակին նվիրված երկու շոուների ժամանակ «Beat It» երգի ելույթների ընթացքում երգչին է միացել կիթառահար Սլեշը ։ Համերգի հեռուստատեսային տարբերակը, որը ներառում էր միջոցառումներից մեկի ժամանակ երգի կատարումը, ցուցադրվել է CBS հեռուստաալիքով նույն թվականի նոյեմբերին ։
Ջեքսոնի մեներգային համերգային շրջագայությունների նախագծերում «Beat It» երգը սովորաբար կատարվում էր «Workin' Day And Night» կամ «Thriller» երգերից հետո։ Երգին նախորդող համարը ավարտվում էր անհետանալու ֆոկուսով և երգիչը ամբարձիչի վրա հայտնվում էր բեմի մյուս ծայրում ։ Միևնույն եղանակը պիտի օգտագործվեր նաև This Is It շրջագայության շոուի ժամանակ «Dirty Diana» երգի կատարումից հետո ։ Որոշ ժամանակ անց երգիչը վերադառնում էր բեմ և այնուհետև բեմադրությունը կրկնում էր տեսահոլովակի սյուժեն․ Ջեքսոնը բաժանում է երկու թշնամի «ավազակախմբերի» պարողներին ։
Ամբարձիչին երգիչը հայտնվում է սև ծածանվող թիկնոցով ։ Իջնելով բեմ՝ Ջեքսոնը հանում էր թիկնոցը և մնում է տեսահոլովակում հագին ունեցած բաճկոնին նման բաճկոնով։ Դերձակները կարում էին այն տարբեր կտորներից, բայց տարիների ընթացքում նրա արտաքին տեսքը գրեթե չէր փոխվում ։ Այն երգչի բոլոր ելույթների ժամանակ եղել է կարմիր և միայն Ջեքսոնի մեներգային կարիերայի երեսունամյակին նվիրված երկու համերգների ժամանակ է կարվել սև գույնով ։
«Beat It»-ի համերգային ելույթները պաշտոնապես թողարկվել են DVD-ով՝ «Live in Bucharest: The Dangerous Tour» և «Live at Wembley» ։ This Is It շրջագայության համար անցկացված փորձերը մտել են «Մայքլ Ջեքսոն։ Ահա և վերջ» վավերագրական երաժշտական ֆիլմի մեջ ։
Երաժշտական ինդուստրիա
«Billie Jean» երգից հետո «Beat It» երգը շարունակել է քանդել ռասայական արգելքը ռադիոյում և հեռուստատեսությունում՝ ճանապարհ բացելով այնպիսի արտիստների համար, ինչպիսին են Փրինսն ու Ուիթնի Հյուսթոնը ։ Չնայած Ջիմի Հենդրիքսի և Sly & the Family Stone խմբի ճանաչմանը, ամերիկյան ռոք-ռադիոկայաններով 80-ական թվականներին անհնար էր լսել սևամորթ արտիստների ։ «Beat It»-ը դարձել է աֆրոամերիկացու առաջին երգը, որը հայտնվել է նրանց մեծ ռոտացիայի տակ․ ստեղծագործության ահռելի ճանաչումը ստիպել է նույնիսկ ռադիոյի ամենահամառ դիջեյներին և MTV հեռուստաալիքի ղեկավարությանը ներառել այն իրենց երգացանկի մեջ ։ Այս երգի օգնությամբ Ջեքսոնը ցույց է տվել է, որ երաժշտությունը կարող է լինել ունիվերսալ, որ յուրաքանչյուր արտիստ կարող է հայտնվել մեյնսթրիմի ալիքի վրա անկախ իր ռասայական պատկանելությունից ։
Rolling Stone-ում գրել են․ ««Beat It» երգը նրբորեն ցույց տվեց այն, ինչ Ջեքսոնը բծախնդրորեն շարունակելու է կրկնել գրեթե 10 տարի հետո «Black or White» երգում»․ «Կարևոր չէ՝ սև ես, թե սպիտակ։ Ամեն ոք չէր հետևում այս ուղերձին, բայց նրանք, ում դա հաջողվել է, հայտնաբերել են պատրաստի բանաձև, որի միջոցով կարելի է խառնել փոփը, ռոքն ու ռիթմ ընդ բլյուզը» ։
Մոդա
Սև կարճացված տաբատի, սպիտակ գուլպաների և լոֆերների հետ համադրած կաշվե կարմիր, 27 ճարմանդներով զարդարված կուրտկան դարձել է Մայքլ Ջեքսոնի կարիերայի ամենահիշվող կերպարներից մեկը ։ Այն շատ բաներում որոշել է 80-ական թվականների մոդան։ «Beat It» երգի տեսահոլովակի պրեմիերայից որոշ ժամանակ անց ԱՄՆ-ում տեղական առևտրի կենտրոնի ցանկացած այցելու անխուսափելիորեն հանդիպում էր նման հագուստով շատ մարդկանց ։ Ամերիկյան Merry-Go-Round հագուստի սրահների ցանցը վաճառել է նմանատիպ 50 000 արտադրանք  ։ Միտումը անտառային հրդեհի արագությամբ տարածվում էր ողջ աշխարհում ։ Տեսահոլովակի թողարկումից մեկ տարի անց Ջեքսոնը Pepsi-ի գովազդային հոլովակներից մեկում հայտնվել է սև-սպիտակ կուրտկայով ։
Ջեքսոնի հագուստով ոգեշնչվել են նաև հայտնի մոդելավորողներ՝ Ժան Պոլ Գոտյեն, Balmain մոդայի տան մոդելավորողները ։ Ջեքսոնից հետո համանման հագուստներ են կրել նաև շատ այլ  ճանաչված արտիստներ   ։ Բացի դրանից, այն հայտնվել է մի շարք ֆիլմերի գլխավոր հերոսների հագին՝ «Սևազգեստ մարդիկ 2», «Քայլ առաջ 2. Փողոցներ»   ։
Beat It 2008
2008 թվականին «Thriller 25» ալբոմի երգացանկի մեջ է մտել երգի՝ «Beat It 2008» կոչվող ռեմիքսը ։ Նոր տարբերակում երգը դարձել է դուետ․ Ջեքսոնի օրգինալ վոկալին ավելացել է երգչուհի Ֆերգիի պարտիան ։ Որպես սինգլ ռեմիքսը չի թողարկվել։
Երաժշտական քննադատների կողմից երգը արժանացել է բացասական արձագանքի։ Allmusic պորտալի գրախոսները նշել են, որ Ֆերգին «թութակություն» է անում՝ կրկնելով Ջեքսոնի բառերը ։ Rolling Stone-ը համարել է, որ երգը հավակնում է դառնալ «տարվա ամենաանիմաստ երաժշտական պահը» ։ IGN-ի քննադատները գրել են, որ լսողները պիտի շնորհակալ լինեն ռեմիքսի ստեղծողներին այն բանի համար, որ Էդի Վան Հալենի կիթառային մեներգը գոնե մասամբ պահպանվել է երգում ։ About.com պորտալի մեկնաբան Բիլի Լեմբին նոր տարբերակի հնչողությունը թվացել է «ակուստիկ հավասարեցում» և այդ իսկ պատճառով «չափազանց խառնաշփոթ» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:1982 երգեր Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի երգեր Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի տեսաերիզներ Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:Գրեմմի մրցանակակիր ձայնագրություններ
Ռիմա Խաչատրյան
Ռիմա Մխիթարի Խաչատրյան ՝ ՀՀ վաստակավոր մանկավարժ , բժշկական քոլեջների ուսանողների համար նախատեսված դասագրքերի հեղինակ   , միջնակարգ բժշկական կրթության կազմակերպիչ, արհմիութենական գործիչ, Մասնագիտական վերապատրաստման և կատարելագործման ինստիտուտի հիմնադիրը ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1938 թվականի ապրիլի 3-ին Երևանում՝ Վանից (մայրը) և Ալաշկերտից (հայրը) ներգաղթյալների ընտանիքում։ Ծնողները ծանոթացել էին Ալեքսանդրապոլի ամերիկյան որբանոցում։
Մայրական պապը՝ Վանի վիլայեթի Հայոց Ձորի գավառի Անգղ գյուղի քահանա, միաժամանակ, տեղի ուսումնարանի տեսուչ Տեր Գևորգը, Եղեռնից մազապուրծ՝ գաղթել է Միացյալ Նահանգներ, ուր 1924 թվականին զոհվել է ավտովթարից ։
1961-1965 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ գյուղատնտեսական մթերքների արտադրության և մթերումների մինիստրությունում որպես տեխնիկ-նորմավորող։
1965-2020 թվականներին աշխատել է Երևանի հենակետային բժշկական քոլեջում (նախկինում՝ Երևանի N1 բազային բժշկական ուսումնարան)։
Կյանքի ընթացքում այցելել է 38 պետություն և 52 քաղաք ։
Ամուսնացած էր, ունի երկու զավակ։ Կյանքից հեռացել է 2020 թվականի ապրիլի 10-ին ։
Կրթություն
Միջնակարգ կրթությունը ստացել է մայրաքաղաքի Ստեփան Շահումյանի անվան N1 միջնակարգ դպրոցում։
1955 թվականին ընդունվել և 1960 թվականին ավարտել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի բիոքիմիական ֆակուլտետը՝ ստանալով կենսաբանության, քիմիայի և գյուղատնտեսության hիմունքների դասատուի որակավորում ։
1965 թվականին ավարտել է Հայկական պետական գյուղատնտեսական ինստիտուտը, 1969 թվականին՝ Երևանի Կարլ Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտին կից միջնակարգ մասնագիտական կրթության դասատուների որակի բարձրացման ֆակուլտետը «Քիմիա» մասնագիտությամբ։
2013 թվականին մասնակցել է ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության մասնագիտական կրթության և ուսուցման զարգացման ազգային կենտրոնի կողմից կազմակերպված՝ «Արդյունքի ձևավորմանը միտված ուսումնական ծրագրերով ուսումնառության կազմակերպում և իրականացում» թեմայով վերապատրաստման դասընթացներին ։
Մանկավարժական գործունեությունը
1965-2020 թվականներին անալիտիկ, անօրգանական, օրգանական և դեղագործական քիմիա առարկաներ է դասավանդել Երևանի հենակետային բժշկական քոլեջում ։
1970-1996 թվականներին գործուն մասնակցություն է ունեցել բժշկական ուսումնարանների հանրապետական ցանցի ընդլայնմանը ։
1987 թվականին ճանաչվել է մանկավարժության բնագավառում Համամիութենական սոցիալիստական մրցության հաղթող։ Բացառիկ նվաճումների համար արժանացել է ԽՄԿԿ կենտկոմի, ԽՍՀՄ մինիստրների խորհրդի, ՀԱՄԿԽ-ի ու ՀամԼԿԵՄ Կենտկոմի պատվոգրի ։
2002-2013 թվականներին եղել է Երևանի հենակետային բժշկական քոլեջի դեղագործության ամբիոնի վարիչը։
2002 թվականին բժշկական միջնակարգ կրթության ոլորտում ներդրած մեծագույն ավանդի, բազմամյա ծառայության և աշխատանքային գնահատելի հաջողությունների համար պարգևատրվել է ՀՀ առողջապահության նախարարության պատվոգրով :
2007-2009 թվականներին հեղինակել է բժշկական քոլեջների ուսանողների համար նախատեսված «Անօրգանական քիմիա» (երկհատորյա) և «Անալիտիկ քիմիա» դասագրքերը։
2013 թվականին Ռիմա Խաչատրյանի ղեկավարությամբ մշակվել և բժշկական քոլեջներում ներդրվել է «Դեղագործություն» մասնագիտության նոր՝ արդյունքի ձևավորմանը միտված կրթական ծրագիրը ։
Արհմիութենական գործունեություն
1969 թվականին ընտրվել է Երևանի N1 բազային բժշկական ուսումնարանի արհմիության նախագահ, որն ուներ շուրջ 5000 անդամ։ 2001 թվականին ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով արհկոմը վերակազմավորվել է Երևանի հենակետային բժշկական քոլեջի արհեստակցական կազմակերպության, որն էլ Ռիմա Խաչատրյանը ղեկավարում էր մինչև իր կյանքի վերջը։
1981-1989 թվականներին եղել է բուժաշխատողների արհմիության Մյասնիկյանի շրջանային կոմիտեի փոխնախագահը։
1984-1986 թվականներին բուժաշխատողների արհմիության Մյասնիկյանի շրջանային կոմիտեի նախագահն էր։
1987 թվականին պարգևատրվել է ԽՍՀՄ արհմիությունների համամիութենական խորհրդի  պատվոգրով։
1992-94 թթ. առաջին անգամ կիրառել է «արհմիության գանձարանը՝ փոխօգնության դրամարկղ» սկզբունքը, երբ յուրաքանչյուր ամիս հավաքված անդամավճարներն ամբողջությամբ բաշխվում էին այն ուսանողների ու աշխատակիցների միջև, որոնց ընտանիքներում կար արցախյան պատերազմի մասնակից ։
1996 թվականին ընդունված «Բնակչության բժշկական օգնության և սպասարկման մասին» ՀՀ օրենքում Ռ.Խաչատրյանի ակտիվ դերակատարմամբ առաջին անգամ արծարծվեցին միջին բուժանձնակազմի աշխատանքային ծանրաբեռնվածության գնահատման ու աշխատանքի արդար վարձատրության ապահովման հիմնահարցերը ։
2008 թվականին պարգևատրվել է Հայաստանի արհմիությունների կոնֆեդերացիայի պատվոգրով։
Հիշատակ
2020 թվականին իսպանացի նկարիչ, իսպանական արքունիքի անդամների դիմանկարներով հայտնի Ռիկարդո Սանցը (Ricardo Sanz) ստեղծեց «Ռիմա Խաչատրյանի դիմանկարը» կտավը։
2020 թվականին քանդակագործ Դավիթ Մինասյանը քանդակեց «Ամպերից նայող կինը» հուշակոթողը (մարմար)։ Այն տեղադրված է Երևանում, Ռիմա Խաչատրյանի շիրիմին ։