cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տուլարեմիա
Պաթոլոգիա
F. tularensis-ի լաբորատոր իզոլացումը պահանջում է հատուկ միջավայր, ինչպիսին է Buffered charcoal yeast extract (BCYE): Բակտերիան չի ստացվում իզոլացնել սովորական կուլտուրաների միջավայրում, քանի որ այն պահանջում է սուլֆհիդրիլային դոնորներ, օրինակ՝ ցիստեին։ Մանրէաբանը պետք է տեղյակ լինի հիվանդի մոտ կասկածվում է տուլարեմիա, թե՝ ոչ։ Դա անհրաժեշտ է ոչ միայն հետազոտման ժամանակ բակտերիայի իզոլացման հատուկ միջավայր ստեղծելու համար, այլ նաև լաբորատորայի աշխատող անձնակազմի անվտանգությունն ապահովելու համար։
Շճաբանական թեստերը (հիվանդից վերցված շիճուկի մեջ հակամարմինների հայտնաբերումը) հասանելի են և շատ կիրառական։ Թեստն ունի ռեակտիվություն բրուցելլայի հանդեպ, ինչը կարող է բերել արդյունքների սխալների։ Այդ պատճառով պետք չէ սահմանափակվել միայն շճաբանական թեստերով։ Թեստավորման մոլեկուլային մեթոդները, ինչպիսիք են ՊՇՌ-ն (պոլիմերային շղթայական ռեակցիա), նույնպես կիրառվում են որոշ լաբորատորիաներում։
Կանխարգելում
Դեռևս չկա անվտանգ, հասանելի, հաստատված պատվաստում տուլարեմիայի դեմ։ Այնուամենայնիվ վակցինայի հայտնաբերման, զարգացման հետազոտությունները շարունակվում են։ Ներկայումս բավականին լավ հետազոտված են կենդանի բջիջներ պարունակող վակցինաները։ Վակցինայի այս տեսակը ամենահավանականն է, որ կարող է հավանության արժանանալ ։ Հետազոտվում են նաև վակցինաներ, որոնք պարունակում են սպանված ամբողջական բջիջներ։ Հետազոտություններն ընթացքի մեջ են և արդյունքները դեռևս հասանելի չեն օգտագործման համար ։
Օպտիմալ կանխարգելիչ պրակտիկան իրենից ներկայացնում է վարակված կենդանիների հետ անմիջական շփման նվազեցումը, դիմակների և ձեռնոցների կրումը՝ հատկապես սատկած կենդանիներից մաշկը առանձնացնելու ժամանակ ։
Բուժում
Բուժման նատակով օգտագործվում են ստրեպտոմիցին և գենտամիցին անտիբիոտիկները, եթե կա հիվանդության զարգացման կասկած ։ Նախկինում օգտագործվում էր դոքսիցիկլին ։ Գենտամիցինն ավելի հեշտ է ստանալ, քան ստրեպտոմիցինը ։ Ներկայումս կան նախնական տվյալներ, ըստ որոնց կարելի է օգտագործել նաև քինոլոնային անտիբիոտիկներ ։
Կանխատեսումներ
Պայմանավորված անտիբիոտիկների հայտնագործումով՝ տուլարեմիայից մահացության դեպքերը ցուցանիշը 60%-ից նվազեց մինչև 4% ։
Համաճարակաբանություն
Ճիշտ է ԱՄն-ում տուլարեմիան երբեք էլ շատ տարածված չի եղել, այնուամենայնիվ հիվանդության հանդիպման հաճախությունը սկսել է ավելի նվազել 20-րդ դարում։ 1990-2000թթ.-ներին հիվանդության հանդիպման ցուցանիշը նվազեց մինչև 1 դեպք միլիոնից։ Սա նշանակում է, որ ԱՄՆ-ում հիվանդությունը հազվադեպ է հանդիպում ։
Եվրոպայում նույնպես տուլարեմիան տարածված չէ, սակայն Ֆինլանդիայում և Շվեդիայում մի քանի տարին մեկ լինում են հիվանդության հարյուրավոր բռնկման դեպքեր ։ 1984-2012թթ.-ներն ընկած ժամանակահատվածում Շվեդիայում ընդհանուր առմամբ գրանցվել է հիվանդության 4,830 դեպք (վարակումները հիմնականում տեղի էին ունեցել երկրի ներսում)։ 55-70 տարեկանների խմբում ամեն տարի 100,000 մարդուց գրանցվում է վարակման 1.86 դեպք ։
Բռնկումներ
2000թ.-ի մայիսից մինչև հոկտեմբեր Մասսաչուսեթս-ի Martha's Vineyard-ում (թարգմանաբար՝ Մարթայի խաղողի այգի) տեղի ունեցած բռնկումը հետաքրքրեց ԱՄՆ-ի Հիվանդությունների կառավարման և կանխարգելման կենտրոնին (CDC)՝ որպես Francisella tularensis բակտերիայի աերոզոլային ձևի հետազոտական տարածք։ Միևնույն ժամանակ Martha's Vineyard-ը ճանաչվեց միակ տարածքը, որտեղ վարակը տարածվում էր սիզամարգի հնձման ժամանակ ։ Այնուամենայնիվ Կոլորադոյի Լաֆայետի բնակիչներից մեկը 2015թ.-ի մայիսին մահացավ F. tularensis-ի աերոզոլային ձևից (վարակումը տեղի էր ունեցել սիզամարգ հնձման ընթացքում)։
Կոսովոյում տուլարեմիայի բռնկման դեպք գրանցվել է 1999-2000թթ.-ներին ։
2004թ.-ին Մասսաչուսեթս նահանգի Բոստոնի բժշկական կենտրոնի երեք հետազոտողներ վարակվել էին տուլարենիայով։ Վարակման պատճառը, ամենայն հավանականությամբ, անվտանգության կանոններին չհետևելն էր ։
2005թ.-ին F. tularensis բակտերիայի հանդիպման մի քանի դեպքեր գրանցվեցին Վաշինգտոն ԿՇ-ի Ազգային զբոսավայրում։ Դա տեղի էր ունեցել 2005թ.-ի սեպտեմբերի 24-ի առավոտյան՝ հակապատերազմական ցույցերի հաջորդ առավոտյան։ Բիովտանգի սենսորները ակտիվացել էին զբոսավայրի վեց տեղամասերում։ Չնայած հազարավոր մարդիկ վարակված էին, վարակման դեպքեր չգրանցվեցին։ Ավելի հավանական է, որ բակտերիան տարածվել էր բնական ճանապարհով, և բիոտերրորիզմի փորձ չէր եղել ։
2005թ.-ին վարակման դեպքեր գրանցվեցին Գերմանիայում նապաստակների որսից հետո։ Որսորդներից շատերը շփվել էին նապաստակների վարակված արյան և մսի հետ։ 11-73 տարեկան տասը մարդ վարակվել էր տուլարեմիայով։ Հիվանդներից մեկը մահացավ հիվանդության բարդության պատճառով՝ քրոնիկ սրտային հիվանդությունից ։
Տուլարեմիան համարվում է էնդեմիկ Վրաստանի Գորի քաղաքում։ Հիվանդության վերջին բռնկումը եղել է 2006թ.-ին ։ Հիվանդությունը էնդեմիկ է համարվում նաև Պակրի կղզիներում (Էստոնիայի հյուսիսային ափ)։ Հնարավոր է, որ այս կղզիներ են ընկել խորհրդային ուժերի ռմբակոծման պրակտիկայի համար օգտագործված քիմիական եւ մանրէաբանական զենքերը ։
2007թ.-ին վարակման դեպքեր գրանցվեցին Իսպանիայի ինքնավար համայնք Կաստիլիայում և Լեոնում։ Այս տարածաշրջանում տասը տարի առաջ հիվանդության բռկումը կրկնվել է ։
2011-ի հունվարին Տեխասում վայրի խոզերի շրջանում բրուցելոզը հետազոտող գիտնականները հայտնաբերեցին, որ Տեխասի առնվազն երկու շրջաններում տուլարեմիան բավականին տարածված է՝ չնայած, որ հիվանդությունը ընդհանրապես կապ չունի խոզերի հետ։ Այն մարդկանց, ովքեր բավականին շատ էին շփվում խոզերի հետ խորհուրդ տրվեց հետևել անվտանգության կանոններին վարակից խուսափելու համար։ Այդ խոզերը կարող էին տեղաշարժվել բավականին մեծ տարածություններ։ Կա վարկած, որ հիվանդությունն արդեն տարածվել է խոզերի շրջանում՝ ընդգրկելով բավականին մեծ արեալ ։
Թասմանիայում տուլարեմիան հանդիպեց 2011-ի նոյեմբերին։ Դա համարվում է Հարավային կիսագնդում հիվանդության հանդիպման առաջին դեպքը, չնայած նշվում է, որ հիվանդություն հարուցող օրգանիզմը առանձնացվել էր 2003թ.-ին ոտքի վերքից հյուսիսային տարածքում ։
Կոլորադոյում 2014թ.-ին գրացվել են տուլարեմիայի հինգ, իսկ 2015թ.-ի սկզբին՝ երեք դեպքեր։ Դեպքերից մեկը եղել է մահվան ելքով, իսկ վարակման պատճառ հանդիսացել է սիզամարգի հնձելը ։ 2015-ի ամռանը տուրիստական հայտնի Բոուլդեր քաղաքը ճանաչվեց վարակված։ Որպես զբոսաշրջիկների նախազգուշացման մեթոդ, դրվեցին զգուշացնեղ նշաններ։
Անտիկ
Ներկայացվել է կարծիք, որ տուլարեմիան բռնկվել է մարդկանց մոտ մ.թ.ա. 1715 և մ.թ.ա. 1075թթ.-ներին անտիկ Քանանում ։ Միևնույն հեղինակը նշել է հիվանդության ընթացքի հետևյալ սցենարը. «Մ.թ.ա. 14-րդ դարում արևելյան Միջերկրածովյան շրջանում տարածված երկարատև համաճարակը կարող էր հանդիսանալ միևնույն հիվանդությունը, որը տարածված էր Քանանում։ Համաճարակը տարածված էր Կիպրոսից մինչև Իրաք ձգվող տարածքում և Պաղեստինից մինչև Սիրիա՝ բացառությամբ Եգիպտոսի (կարանտինի պատճառով) և Անատոլիայի (շնորհիվ արդյունավետ քաղաքական սահմանների)։ Պատերազմների պատճառով հիվանդությունը տարածվեց կենտրոնական Անատոլիայում, հետագայում դիտավորյալ կերպով՝ արևմտյան Անատոլիայում ևս։ Այս դեպքը կճանաչվի առաջին գրանցված կենսաբանական պատերազմը, եթե այս սցենարը ճիշտ է ։ Անատոլիայում կռվող էգեյան զինվորները վերջապես վերադարձան իրենց Հունական կղզիները՝ շարունակելով հիվանդությունը տարածել»։
Ժամանակակից
Տուլարեմիա բակտերիան առաջին անգամ իզոլացվել է Ջորջ Ուոլտեր ՄքՔոյի կողմից (Միացյալ նահանգների հանրային առողջապահական ծառայություն) և ներկայացվել է 1912թ.-ին ։ Գիտնականները պարզել են, որ տուլարեմիան կարող է վտանգավոր լինել մարդկանց համար։ Մարդու վարակումը տուլարեմիայով տեղի է ունենում վարակված կենդանու հետ անմիջական շփման արդյունքում։ Հետագայում պարզվեց, որ հիվանդությունը տարածված է որսորդների, խոհարարների և գյուղատնտեսական աշխատողներ շրջանում ։
Կենսաբանական զենք
Հիվանդությունների կարգավորման և կանխարգելման կենտրոնը (CDC) բնութագրում է F. tularensis բակտերիան որպես կենսաբանական պատերազմի ագենտ։ ԱՄՆ-ում ճագարի տենդը՝ որպես կենսաբանական պատերազմի միջոց, կիրառվել է 1954թ.-ին Արկանզասի Փայն Բլաֆ Արսենալում (Pine Bluff Arsenal, Arkansas) Fort Detrick ծրագրի համար ։ Բակտերիան հանդիսանում է հարմար ագենտ, քանի որ՝
F. tularensis-ի և՛ խոնավ, և՛ չոր տեսակները (նշված TT և ZZ կոդերով) զննվել են "Red Cloud" (Կարմիր ամպ) փորձերի ժամանակ, որոնք տեղի են ունեցել Ալյասկայի Թանանա հովիտում 1966թ.-ի նոյեմբերից մինչև 1967թ.-ի փետրվար ։
Այլ կենդանիներ
Կատուները և շները կարող են վարակվել տզերի կամ լվերի խայթոցից, որոնք սնվում են վարակված տիրոջ արյունով։ Որպես վարակված տեր կարող են լինել ճագարները կամ կրծողները։ Վարակված կատուների բուժումն իրականացվում է անտիբիոտիկների միջոցով, օրինակ՝ տետրացիկլին, քլորամֆենիկոլ կամ ստրեպտոմիցին։ Կարող է լինել երկարատև բուժման անհրաժեշտություն, քանի որ հիվանդությունը հաճախ կրկնվում է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բակտերիալ մաշկային հիվանդություներ Կատեգորիա:Տզային հիվանդություններ Կատեգորիա:Կենսաբանական զենք Կատեգորիա:Միջատներով փոխանցվող հիվանդություններ Կատեգորիա:Ճագարի հիվանդություններ Կատեգորիա:Զոոնոզ
Հռիփսիմե Հովհաննիսյան
Հռիփսիմե (Հռիփսիմե Հովհաննեսի Հովհաննիսյան) ՝ հայ բանաստեղծուհի, հրապարակախոս։ ՀԳՄ անդամ 1991 :
Կենսագրություն
Ավարտել է ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է գրական մամուլում։ 2002 թ.-ին հիմնադրել և ղեկավարում է ՀԳՄ “Ցոլքեր” գրական կենտրոնը։ Միաժամանակ (2005 թ.-ից) հրատարակում է ՀԳՄ “Ցոլքեր” գրական հանդեսը։ Գրում է նաև մանուկների համար։ Նրա բանաստեղծությունները պարբերաբար տպագրվում են գրական հանդեսներում, թարգմանվել են ֆրանսերեն, ռուսերեն, անգլերեն, պարսկերեն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ մանկագիրներ Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Բոբրովնիկ (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Բոբրովնիկ (Бобрівник), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1653 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բոբրովնիկ գյուղում բնակվում էր 1 120 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4432 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 252,71 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1653 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էյուբ Ջեբրայիլ օղլի Աբասով
Էյուբ Ջեբրայիլ օղլի Աբասով (Abbasov Əyyub Cəbrayıl oğlu; 1905 — դեկտեմբերի 18 1957), ադրբեջանցի պոետ և գրող։ Ադրբեջանի արվեստների վաստակավոր գործիչ (1954).
Կենսագրություն
Ծնվել է Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառի Շաքի գյուղում քրիստոնյայի ընտանիքում։ Պատանեկության ժամանակ զբաղվում էր բատրակությամբ։ Ավարտել գյուղական դպրոցի երկու դասարանները։ Հետագայում սովորել է Նախիջևանի մանկավարժական տեխնիկումում, իսկ 1928-1932 թվականներին՝ Բաքվի մանկավարժական համալսարանում։ 1934 թվականին աշխատելել է «Կոմունիստ» թերթի խմբագրատանը, հետագայում մինչև 1937 թվականը Լենինգրադում (այժմ՝ Սանկտ Պետերբուրգ) հաճախել է թարգմանչական և խմբագրական դասերի ։.
Մահացել է 1957 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Բաքվում։
Ստեղծագործություն
Սկսել է տպագրվել 1932 թվականին հանրապետական թերթերում։ Իր բանաստեղծություններում խոսել է սոցիալիզմը կառուցողների հերոսական աշխատանքի մասին ։ Նրա «Շոգենավը կարմիր դրոշի ներքո» (Гырмызы байраглы кәми), 1953) նվիրված է հնդիկ ժողովրդի կյանքին և կեցությանը, Խորհրդային Միության Հնդկաստանին ցուցաբերած անշահախնդիր օգնությունը ։ «Խոսք ճշմարտության մասին» («Гәһрәман ана»), 1953) պատմում է բրազիլացի Էլիզա Բրանկոի հերոսության մասին ։.
Աբասովը «Զանգեզուր» (Зәнҝәзур վեպում (ռուսերեն թարգմանվել է 1959 թվականին) նկարագրում է հայ և ադրբեջանցի ժողովրդի պայքարը Խորհրդային իշխանության համար ։ Նա ունի մի քանի մանկական բանաստեղծություններ և պիեսներ։ Նրա պիեսներից մի քանիսը ներկայացվել են Ադրբեջանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում։ «Մելիք Մամեդ» (1943), «Գարնան երգը» 1949), «Ագիլ և Սերվինազ» (1958)։ Բացի դրանից նա թարգմանել է Սամուլ Մարշակի և Յունիան Տուվիմի ստեղծագործությունները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի գրողներ Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի պետական մանկավարժական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դրամատուրգներ
Տեկտոնիկան և սեյմոստեկտոնիկան Հայաստանում
Հայկական լեռնաշխարհում տեկտոնիկայի ուսումնասիրությամբ զբաղվել են դեռևս 19-րդ դարի 2-րդ կեսին։ Ա. Ղուկասովը «Հայկական լեռնաշխարհի կառուցվածքի հիմնական գծերը» (ռուսական, 1901) աշխատության մեջ կարևորել է լեռնաշխարհի կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Ֆ. Օսվալդը «Հայկական լեռնաշխարհի տեկտոնական զարգացման շուրջ» (ռուսական, 1916) աշխատության մեջ բացահայտել է Հայկական լեռնաշխարհի խզումներով տարանջատված տարաչափ բեկորների խճանկարային կառուցվածքը և տեղադիրքը խոշոր (Մասիս, Արագած) հակակովկասյան տարածման խզումային խախտումների վրա։
Կովկասի տեկտոնական քարտեզի մշակում
Վ. Ռենգարտենը «ԽՍՀՄ երկրաբանությունը» (ռուսական, 1941, հ. 10) աշխատության մեջ Կովկասի հարավային մասում առանձնացնում է Հայկական ծալքավոր զոնան՝ կազմված Արաքսի և Սևան-Ղարաբաղի ենթազոնաներից։ Կ. Պաֆենհոլցը «Հայաստանի և Փոքր Կովկասի հարակից մասերի սեյսմոտեկտոնիկան» (ռուսումնական, 1946) և այլ աշխատություններում առանձնացրել է Վիրահայոց-Գանձակի, ՀՀ ծալքավոր ու Նախիջևանի զոնաները՝ անջատված տարածաշրջանային խզումային խախտումներով։
Տեկտոնական շրջանցման քարտեզներ
Մշակվել են Փոքր Կովկասի տեկտոնական շրջանացման սխեմաներ (Վ. Ռենգարտեն, Կ. Պաֆենհոլց, Լ. Վարդանյանց, Ա. Ասլանյան, Ա. Գաբրիելյան, Ե. Միլանովսկի), առանձնացվել են կառուցվածքաֆորմացիոն համալիրներ, հարկեր, կազմվել են ՀԽՍՀ տեկտոնական քարտեզներ (1։500000 և 1։600000 մասշտաբների), ակնարկային և միջին մասշտաբի հնէատեկտոնական, նորագույն տեկտոնիկայի, սեյսմոտեկտոնիկայի, սեյսմաշրջանացման քարտեզներ։ Հանրապետության երկրաբանները (Ա. Ասլանյան, Ա. Գաբրիելյան, Հ. Սարգսյան, Գ. Սիմոնյան) մասնակցել են Կովկասի տեկտոնական քարտեզի, Եվրասիայի միջազգային տեկտոնական քարտեզի (Ա. Ասլանյան, Ա. Գաբրիելյան), ԽՍՀՄ հարավի նավթագազաբեր մարզերի տեկտոնական քարտեզի (Ա. Գաբրիելյան, Հ. Սարգսյան), ԽՍՀՄ նորագույն տեկտոնիկայի քարտեզի (Ա. Գաբրիելյան) կազմման աշխատանքներին։
Տեսական տեկտոնիկա
Տեսական տեկտոնիկայի բնագավառում Ա. Ասլանյանն առաջարկել է երկրագնդի բևեռների ազատ նուտացիոն տատանումների և դրա մագնիս, դաշտի ծագման վարկած, ստացվել են Երկրի շառավղի նվազման ապացույցներ, մշակվել է երկրագնդի կազմի ու ներքին կառուցվածքի քվանտային մոդելը։ Հայաստանի և շրջակա տարածքների համար կազմվել են ակտիվ խզվածքների և երկրաբանական վտանգավոր երևույթների (սողանքներ, փլուզումներ և այլն) նոր քարտեզներ, մի շարք բնակավայրերի, այդ թվում՝ Երևանի ագլոմերացիայի համար՝ խոշոր մասշտաբների սեյսմաշրջանացման քարտեզներ (Ա. Կարախանյան, Ա. Ավագյան, Ա. Առաքելյան, Հ. Բաղդասարյան և ուրիշներ)։ Մշակվել են ՀՀ սեյսմակայուն շինարարության առաջին ազգային նորմերը, որոնք ընդգրկված են ՀՀ սեյսմիկ գոտիականության նոր քարտեզում (Ա. Կարապետյան, Էդուարդ Խաչիյան, Բ. Կարապետյան, Գ. Սիմոնյան)։
Կատեգորիա:Գիտությունը Հայաստանում Կատեգորիա:Սեյսմոլոգիա
Սեն Պիեռ դը Մայոկ
Սեն Պիեռ դը Մայոկ (Saint-Pierre-de-Mailloc), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 478 մարդ, բնակչության խտությունը` 102.14 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.68 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից Լա Շապել Իվոն, Սեն Սիր դյու Ռոնսերե, Սեն Ժուլյեն դը Մայոկ և Տորդուե համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Վալորբիքե համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 155 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 55 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 314 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 222-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 92։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,7 %։ 222 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 211 անձ (122 տղամարդ և 89 կին)։ Գործազուրկ են եղել 11 անձ (6 տղամարդ և 5 կին)։ 92 անաշխատունակներից 20-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 36-ը` թոշակառուներ, իսկ 36-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մարկուս Բենտ
Մարկուս Նաթան Բենտ (Marcus Nathan Bent, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։
Կենսագրություն
Բենտը ծնվել է Համերսմիթում (Լոնդոն)։ Նրա ծնողներն ունեն ճամայկայական ծագում ։ Սովորել է Սանբերի Թեմզայի Սուրբ Պողոսի քոլեջում ։
Ակումբային կարիերա
Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 1995 թվականին «Բրենտֆորդում», որից առաջ խաղացել էր նրա երիտասարդական թիմում։ Այնուհետև հանդես է եկել անգլիական «Քրիսթալ Փելաս», «Պորտ Վեյլ», «Շեֆիլդ Յունայթեդ», «Բլաքբըրն Ռովերս», «Իպսվիչ Թաուն», «Լեսթեր Սիթի», «Էվերթոն», «Չարլտոն Ատլետիկ», «Ուիգան Ատլետիկ», «Բիրմինգհեմ Սիթի», «Միդլսբրո ՖԱ», «Քուինս Պարկ Ռեյնջերս», «Վուլվերհեմպտոն Ուոնդերերս» և ինդոնեզական «Միտրա Կուկար» ակումբներում։
Իր կարիերայի ընթացքում Մարկուսը 15 տարբեր թիմերի կազմում մասնակցել է 574 հանդիպման՝ խփելով 113 գոլ։ Նրա բազմաթիվ տեղափոխությունների ընդհանուր տրանսֆերային արժեքը կազմել է ավելի քան 10 միլիոն ֆունտ ստերլինգ։
2017 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, 39 տարեկան հասակում, Բենտը մեկ տարվա պայմանագիր է կնքել «Ուիկ» ակումբի հետ, որը հանդես է գալիս Southern Combination Football League-ում, որին մասնակցում են կիսապրոֆեսիոնալ և սիրողական թիմեր։ Ակումբի սեփականատեր Ռոդնի Լեմպտոնն ասել է, որ Մարկուսի հետ մանկության ընկերներ են եղել։
Միջազգային կարիերա
Բենտն Անգլիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում անցկացրել է երկու հանդիպում՝ խփելով մեկ գոլ ։
Անձնական կյանք
Մարկուսն ունի կրտսեր եղբայր՝ Էլիոթը, որը 10 տարով փոքր է իրենից և նույնպես ֆուտբոլիստ է։ Էլիոթը եղել է «Ֆուլհեմի» երիտասարդական թիմի խաղացող, ինչպես նաև հանդես է եկել Անգլիայի ցածր լիգաների «Դորչեստր Թաուն», «Ուելինգ Յունայթեդը» և «Հեմպտթոն ընդ Ռիչմոնդ Բորո» ակումբներում։
Բենտը նշանադրված է եղել Քելլի Քլարկի հետ, սակայն հետագայում նրանք բաժանվել են․ զույգն ընդհանուր դուստր ունի։ Նա հանդիպել է նաև մոդել Դանիել Լլոյդի և դերասանուհի Ջեմմա Աթկինսոնի հետ, որի հետ նա կարճ ժամանակ նշանված է եղել ։ Կարիերան ավարտելուց հետո Բենտը հանդես է եկել նավթային բիզնեսի ոլորտում ։
2015 թվականի սեպտեմբերին Բենտը մեղադրվել է ծեծկռտուքի և Ա դասի թմրանյութեր պահելու մեջ այն բանից հետո, երբ ոստիկանությունը էլեկտրաշոկեր է օգտագործել Էշերում գտնվող իր տանը Մարկուսի ձերբակալության ժամանակ ։ 2016 թվականի փետրվարին նա իրեն մեղավոր է ճանաչել և դատարանի կողմից դատապարտվել 1 տարվա պայմանական ազատազրկման, 2-ամսյա պարետային ժամի և 200 ժամի պարտադիր չվճարվող աշխատանքի ։ Չորս ամիս անց նա տուգանվել է 385 ֆունտ ստեռլինգով այն բանից հետո, երբ նրա մոտ կոկաին են գտել «Chessington World of Adventures» զվարճանքների այգում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ուիգան Ատլետիկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բլաքբըրնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Էվերթոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Շեֆիլդ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իպսվիչ Թաունի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Չառլտոն Ատլետիկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բիրմինգհեմ Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վուլվերհեմպտոն Ուոնդերերսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Քուինս Պարկ Ռեյնջերսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Միդլսբրոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Քրիսթալ Փելասի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրենտֆորդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
1908
Մահեր
Կատեգորիա:1908 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Գյուլիստանլու
Գյուլիստանլու, գետակ Կուրի ավազանում, Լեռնային Ղարաբաղում, Կուրի աջակողմյան Ինջաչայ գետի ակունքներից մեկը։ Սրա հովտում են գտնվում Գյուլիստան գյուղը և բերդը ։
Defekt
Defekt (Դեֆեկտ), գերմանական Oomph! Ինդաստրիալ-մետալ խմբի երրորդ ալբոմն է։ Համեմատաբար նախկին երկու ալբոմների ունի ավելի ծանր և ագրեսիվ հնչողություն։ Թողարկվել է 1995 թվականի հունիսի 22-ին։ Տևողությունը‘ 74 րոպե։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 ալբոմներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու ալբոմներ Կատեգորիա:Oomph! ալբոմներ
Սարիլ Երկրորդ
Սարիլ Երկրորդ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Բնակչություն
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 189, իսկ 1908-ին՝ 295 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Արշուշեն
Արշուշեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Տևրիկի գավառակում ։ Գտնվում էր Տևրիկ քաղաքից 8-10 մ հեռու, Հաքմա գետակի ափին ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Սիլվիո Կատոր մարզադաշտ
Սիլվիո Կատոր մարզադաշտ (Stade Sylvio Cator), բազմաֆունկցիոնալ մարզադաշտ Հայիթիի մայրաքաղաք Պորտ-օ-Պրենսում։ Ունի արհեստական խոտածածկ։ Գլխավորապես սպասարկում է ֆուտբոլային հանդիպումներ։ Երկրի ազգային թիմի տնային մարզադաշտն է։ Կրում է հաիթցի օլիմպիական ոսկե մեդալակիր Սիլվիո Կատորի անունը։ Տեղավորում է մինչև 10500 հանդիսականի, այժմ վերակառուցման փուլում է։ 2010 թ. Հայիթիի երկրաշարժից մարզադաշտը որոշակիորեն տուժեց, բացի այդ նրա տարածքում ժամանակավոր վրաններ խփվեցին երկրաշարժից անօթևան մնացած բնակիչների համար։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Հայիթիում
Աստերոիդների ցանկ (68101-68200)
Աստերոիդների ցանկ (68001-68100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (68201-68300)
Շատիլովո (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)
Շատիլովո (Шатилово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Քրոմոսֆերա
Քրոմոսֆերայի խտությունը 10-4 անգամ ավելին է ֆոտոսֆերայի խտությունից, ստորին շերտից և 10-8 անգամ ավելի, քան Երկրի մթնոլորտը ծովի մակարդակում։ Սովորաբար սա դարձնում է քրոմոսֆերան անտեսանելի, և այն կարելի է տեսնել միայն ամբողջական խավարման ժամանակ, երբ երևում է դրա կարմրավուն գույնը։ Ամենուրեք տարածված գույնի երանգները տատանվում են վարդագույնի և կարմիրի միջև ։ Առանց հատուկ սարքավորումների, քրոմոսֆերան սովորաբար չի երևում ներքևում գտնվող ֆոտոսֆերայի ճնշող պայծառության պատճառով։
Արևի կենտրոնից հեռավորության հետ մեկտեղ քրոմոսֆերայի խտությունը նվազում է։ Այն շատ արագ նվազում է 1017 մասնիկից մեկ խորանարդ սանտիմետր կամ մոտավորապես 2×10-4 կգ/մ3 մինչև 1,6×10-11 կգ/մ3՝ արտաքին սահմանում ։ Ջերմաստիճանը ներքին սահմանից իջնում է մոտավորապես 6,000 Կ մինչև նվազագույնը մոտ 3,800 Կ, նախքան պսակի անցումային շերտի արտաքին սահմանում մինչև 35,000 Կ ։
Քրոմոսֆերաներ են նկատվել նաև Արևից բացի այլ աստղերում ։ Արևի քրոմոսֆերան դժվար է եղել ուսումնասիրել և վերծանել, չնայած դիտարկումները շարունակվում են էլեկտրամագնիսական սպեկտրի օգնությամբ ։
Քրոմոսֆերայի և ֆոտոսֆերայի համեմատություն
Մինչդեռ ֆոտոսֆերան ունի կլանման գծի սպեկտր, արտանետումների գծերը գերակշռում են քրոմոսֆերայի սպեկտրին։ Մասնավորապես, նրա ամենաուժեղ գծերից մեկը Hα է՝ 656.3 նմ ալիքի երկարությամբ։ Այս գիծն արտանետվում է ջրածնի ատոմից, ցանկացած ժամանակ,  երբ նրա էլեկտրոնը անցում է կատարում ն=3-ից մինչև ն=2 էներգիայի մակարդակ։  656.3 նմ ալիքի երկարությունը սպեկտրի կարմիր մասում է, ինչը հանգեցնում է նրան, որ քրոմոսֆերան ունենա իրեն բնորոշ կարմրավուն գույնը։
Քրոմոսֆերայի սպեկտրը վերլուծելով՝ պարզվեց, որ արեգակնային մթնոլորտի այս շերտի ջերմաստիճանը բարձրանում է հենց քրոմոսֆերայում։ Ֆոտոսֆերայի վերին շերտի ջերմաստիճանը կազմում է մոտավորապես 4,400 Կ, մինչդեռ քրոմոսֆերայի վերին մասում՝ մոտավորապես 2,000 կմ ավելի բարձր, այն հասնում է 25,000 Կ ։  Այնուամենայնիվ, սա ճիշտ հակառակն է այն բանի, ինչ մենք ուսումնասիրում ենք ֆոտոսֆերայում, որտեղ ջերմաստիճանը նվազում է բարձրության աճով։  Դեռևս լիովին պարզ չէ, թե որ երևույթն է առաջացնում քրոմոսֆերայի ջերմաստիճանի պարադոքսալ բարձրացումը՝ Արևի միջուկից բավականին մեծ հեռավորության վրա։  Այնուամենայնիվ, կարծես թե դա բացատրվում է մասամբ կամ ամբողջությամբ՝ մագնիսական վերամիացումով։
(7968) Էլստ-Պիսառո
(7968) Էլստ-Պիսառո (Elst-Pizarro), աստերոիդ և գիսաստղ (133P/Էլստ-Պիսառո) աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հուլիսի 14-ին Էրիկ Էլստի և Գուիդո Պիսառոյի կողմից Լա Սիլյայում ։
Քրոմոսֆերա
Քրոմոսֆերային երևույթներ
Քրոմոսֆերայում նկատելի են բազմաթիվ երևույթներ.
(7968) Էլստ-Պիսառո
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,160948 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6499 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,672 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Էլստ-Պիսառո աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,6344 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2052,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175379 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,39° անկյուն։
Էլստ-Պիսառո աստերոիդը պատկանում է Ֆեմիսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 535 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 3,08 ա. մ., իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,24 ա. մ. հեռավորության վրա։
Քրոմոսֆերա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մթնոլորտ Կատեգորիա:Մթնոլորտային երևույթներ Կատեգորիա:Արեգակնային երևույթներ
(7968) Էլստ-Պիսառո
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արեգակնային համակարգում մինչ այժմ հայտնի հինգ մարմիններից մեկն է, որոնք նշվում են և որպես գիսաստղ, և որպես աստերոիդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:Ֆեմիսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Գուիդո Պիզարոյի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բոնդո (Իտալիա)
Բոնդո  (Bondo), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 680 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 68 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 10 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38081։ Հեռախոսային կոդ՝ 0465։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Յոսիակի Օշիմա
Յոսիակի Օշիմա, ճապոնացի աստղագետ, աստերոիդների և գիսաստղերի հայտնաբերող։ Աշխատում է Գեկկո աստղադիտարանում։ 1987-ից 1989 թվականները հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 61 աստերոիդ, որոնց մեջ էին կրկնակի աստերոիդ (4383) Սուրուգան, Ապոլոնի խմբի աստերոիդ (7753) 1988 XB-ն և Յուպիտերի տրոյացի -ը ։
Նրա պատվին է անվանվել (5592) Օշիմա աստերոիդը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
1840
Մահեր
Կատեգորիա:1840 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Բառանկիլյա
Բառանկիլյա (Barranquilla), քաղաք Կոլումբիայի հյուսիս–արեմուտքում, Ատլանտիկո դեպարտամենտի վարչական կենտրոնը։ 61 հազար բնակչություն (1971 թվականին) ։ Ծովային և գետային խոշոր նավահանգիստ է․ գտնվում է Կարիբյան ծովի ափին, Մագդալենայի գետաբերանի մոտ։ Առևտրա արդյունաբերական կենտրոն է։ Ունի տեքստիլ, սննդհամի, քիմիական, ցեմենտի, կոշիկի, մետալուրգիական, մետաղամշակման արդյունաբերություն, նա վաշինարան, օդանավակայան։ Արտահանում է սուրճ, կաշի, նավթամթերքներ։ Հիմնադրվել է 1629 թվականին։
Պատմություն
Քաղաքը հայտնի է որպես Կոլումբիական ոսկե դարպասներ (La Puerta de Oro de Colombia): Ներկայումս քաղաքի հիմնադրման ժամանակի մասին ստույգ տեղեկություններ չկան, սակայն քաղաքի մասին առաջին հիշատակությունները վերագրվում են 1629 թվականին ։ Չնայած դրան, տեղի բնակչությունը նախընտրում են հիմնադրման օրը համարել ապրիլի 7-ը, երբ 1813 թվականին ներկայիս քաղաքին գյուղի կարգավիճակ էր տրվել։ 1834 թվականին Բառանկիլյա քաղաքում համարակալված էր 11 հազար 212 մարդ, մի փոքր քիչ քան Սանտա Մարտայում և ոչ քիչ Կարտախենա քաղաքի բնակչության կեսից։ Քանի որ Բառանկիլյա քաղաքը դառնում է խոշոր նավահանգիստ, այդ քաղաքը դրախտ էր համարվում առաջին և երկրորդ համաշխարհային պատերազմների Եվրոպայի էմիգրանտների համար, ինչպես նաև Մերձվոր Արևելքի և Ասիայի էմիգրանտների համար։ Բառանկիլյան Կոլումբիայի առաջին նավահանգիստն էր։ Հարավային Ամերիկայի առաջին օդանավակայանը նույնպես Բառանկիլյայում էր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1813 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Կոլումբիայի քաղաքներ
Սոլիդոլ
Սոլիդոլ, սոլիդօլ, տավոտ, տաուտ (լատիներեն (solid)us — խիտ, պինդ և (ol)eum— յուղ), միջին մածուցիկության քսայուղ, ստացվում է կալցիումական օճառներով սինթետիկ կամ բուսական ճարպաթթուների թանձրացմամբ ։ Օգտագործվում է որպես շփումը փոքրացնող քսայուղ։ Ի տարբերություն լիթոլի դիմանում է ավելի ցածր՝ մինչեւ 70 °C ջերմաստիճանի, սակայն ավելի լավ է դիմանում բարձր խոնավության պայմաններին, ինչի համար էլ ավելի տարածված է մերձջրյա եւ գյուղատնտեսական ոլորտներում։ Խորհրդային Միությունում երկար ժամանակ օգտագործվում էր տավոտ անվանումը։ Եվրոպական մի քանի լեզուներում օգտագործվում է տովոտ տարբերակը: Երկու տարբերակներն էլ ծագում են գերմանացի ճարտարագետ Ֆրիդրիխ Տովոտի անունից, ով ստեղծել է խիտ քսայուղերի յուղամանը: Անվանման այդ տարբերակներն օգտագործվում են ոչ միայն սոլիդօլը, այլ նաև` բոլոր տեսակի խիտ քսայուղերն անվանելու համար: Ժամանակակից խոսակցական հայերենում կիրառվում են տավոտ, տաուտ ձևերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նյութեր
Բորկի (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Բորկի (Бірки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բորկի գյուղում բնակվում էր 1 188 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6905 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 172,05 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ռաֆիկ Հակոբյան (ֆիզիկոս)
Ռաֆիկ Սերգեյի Հակոբյան, հայ ֆիզիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1995), պրոֆեսոր (2000):
Կենսագրություն
Ռաֆիկ Հակոբյանը ծնվել է 1956 թվականին Սիսիան քաղաքում։ 1973-1978 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետում, այնուհետև՝ ասպիրանտուրայում, 1981-1984 թվականներին՝ ԵՊՀ ստացիոնար ասպիրանտուրա` հեռակայելով Մոսկվայի մեխանիկայի պրոբլեմների ինստիտուտի լազերային բաժնում։
1978 թվականից աշխատում է ԵՊՀ-ում։ 1978-1981 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետի օպտիկայի ամբիոնի լաբորանտ, 1985-1986 թվականներին՝ ԵՊՀ օպտիկայի ամբիոնի կրտսեր գիտաշխատող, 1986-1993 թվականներին՝ ԵՊՀ, օպտիկայի ամբիոնի ավագ գիտաշխատող, 1993-2000 թվականներին՝ ԵՊՀ օպտիկայի ամբիոնի դոցենտ, 2000-2007 թվականներին՝ ԵՊՀ օպտիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր։ 2007 - 2012 թվականներին ղեկավարել է ԵՊՀ օպտիկայի ամբիոնը։ 2018 թվականից ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի դեկանն է։ 2016 թվականից ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի ֆիզիկայի գիտահետազոտական ինստիտուտի «Օպտոէլեկտրոնիկայի և ֆոտոնիկայի» գիտահետազոտական լաբորատորիայի գիտական ղեկավարն է։ 2011 թվականից «Ճառագայթային ճարտարագիտություն առաջադեմ չափումների համար» ընկերության (Օռլանդո, Ֆլորիդա, ԱՄՆ) առաջատար գիտաշխատող է։ Ամերիկյան օպտիկական ընկերության անդամ է։ 1995 թվականից ԵՊՀ «049» մասնագիտական խորհրդի անդամ է։
Աշխատանքները վերաբերում են լազերով մակածված հիդրոդինամիկական ու կողմնորոշումային շարժումներին, հեղուկ բյուրեղների ոչ գծային օպտիկային և ջերմադինամիկային։ Հեղինակ է ուսումնական ձեռնարկների ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Շատկովո
Շատկովո (Шатьково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալդեանուևա դե Բարբառոյա
Ալդեանուևա դե Բարբառոյա (Aldeanueva de Barbarroya) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Տոլեդո նահանգի մեջ, ինչպես նաև Կաստիլիյա Լա Մանչա ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա Խարա։ Տարածքը 92 կմ² է։ Պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 118 կմ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչությունը 664 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ֆարա Խան
Ֆարա Խան (फ़राह ख़ान, ), հնդիկ դերասանուհի, կինոռեժիսոր, սցենարիստ, կինոպրոդյուսեր և խորեոգրաֆ։
Կենսագրություն և կարիերա
Ֆարա Խանը ծնվել է 1965 թվականի հունվարի 9-ին Մումբայում՝ Մենակի Հանի ընտանիքում։ Ունի երեք եղբայր և քույր, որոնք բոլորը կապված են կինեմատոգրաֆիայի հետ։
Կինոկարիերան սկսել է 1981 թվականին որպես դերասանուհի, իսկ հետո նաև սկսել է նկարահանել ֆիլմեր, դրանց համար գրել սցենարներ և հանդես գալ որպես պրոդյուսեր։ 19 կինոմարցանակի դափնեկիր է և առաջադրվել է 12 անգամ։ Նրա վերջին ֆիլմը՝ «Շնորհավոր Նոր տարի»-ն, դրամարկղ է բերել 200 կրոր (2 մլրդ ռուփի) ՝ վարձույթում գերազանցելով ամենաարագ համահավաքի՝ 100 կրորի ռեկորդը ։ Ֆարա Խանը միակ հնդիկ կին ռեժիսորն է, որի ֆիլմը վաստակել է 1 մլրդ ռուփի ։
Նաև հայտնի է իր խորեոգրաֆիկ գործունեությամբ։
Անձնական կյանք
2004 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Ֆարան ամուսնացել է Շիրիշ Կունդերի հետ։ Զույգն ունի եռյակ՝ մեկ որդի (Շար Կունդեր) և երկու դուստր (Անյա Կունդեր և Դիվա Կունդեր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդիկ սցենարիստներ Կատեգորիա:Հնդիկ կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ
Կուարլինի
Կուարլինի, (Quarli-ni), Զվարթնոց—Էջմիածին տարածքի հնագույն, ուրարտական անվանումը։ Առաջին անգամ հիշատակվում է մ. թ. ա. VII դ.՝ որպես Վանի թագավորության (Ուրարտու) երկիր-հովիտներից մեկը։ Ըստ Զվարթնոցի սեպագիր արձանագրության, Ռուսա Բ (մ. թ. ա. 685—645 թթ.) Կուարլինիի հովտում տնկել է խաղողի ու պտղատու այգիներ և մշակել արտեր, որոնք ոռոգել է Ումեշինի ջրանցքի ջրերով։ Ջրանցքը նա փորել է Թեյշեբաինիի դիմաց՝ Իլդարունի (Հրազդան) գետի աջ ափից (Կարմիր բլուրի հանդիպակաց), կտրել անցկացրել է ժայռափոր թունելով և հասցրել Կուարլինիի հովիտ։
Կատեգորիա:Վանի թագավորության երկրամասեր
Ռուսլան և Լյուդմիլա (բալետ)
«Ռուսլան և Լյուդմիլա, կամ Չար կախարդ Չերնոմորի տապալումը» («Руслан и Людмила, или Низвержение Черномора, злого волшебника»), «հինգ գործողությամբ մեծ կախարդական-հերոսական բալետ», բեմադրվել է պարուսույց Ադամ Գլուշկովսկու կողմից կոմպոզիտոր Ֆրիդրիխ Շոլցի երաժշտությամբ Ալեքսանդր Պուշկինի «Ռուսլան և Լյուդմիլա» պոեմի հիման վրա։ Այս ստեղծագործության առաջին բեմականացումն է և Պուշկինի ստեղծագործության առաջին բեմադրությունը ընդհանրապես։
Պրեմիերան տեղի է ունեցել 1821 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Մոսկվայի Պաշկովսկի թատրոնում (նվագախումբը Ֆրիդրիխ Շոլցի ղեկավարությամբ, դեկորացիաները՝ Ա․ Ռասլովայի, կոստյումները՝ Լևիզիի, Ռուսլան՝ Ա․ Գլուշկովսկի, Լյուդմիլա՝ Տատյանա Գլուշկովսկայա), 1824 թվականի դեկտեմբերի 2-ին տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ, բեմադրվել է Մեծ թատրոնում (բեմադրիչներ՝ Շառլ Դիդլո և Օգյուստ, վերջինիս բենեֆիսին, Ռուսլան՝ Նիկոլայ Գոլց, Լյուդմիլա՝ Ավդոտյա Իստոմինա, կախարդ Զոլմիրա (այդ ժամանակ, կամ ավելի ուշ)՝ Եկատերինա Տելեշևա։
Բեմադրության պատմություն
«Ռուսլան և Լյուդմիլա»-ն Պուշկինի առաջին ավարտված պոեմն է, հրապարակվել է 1820 թվականի մայիսին և գրավել ընթերցողների ու քննադատների ուշադրությունը։ Բալետը բեմադրելու գաղափարը պատկանում էր Ադամ Գլուշկովսկուն, որը խնդրել էր երաժշտություն գրել կայսերական թատրոնների Մոսկովյան թատերախմբի ղեկավար և դիրիժոր Ֆրիդրիխ Շոլցին, նա էլ բեմադրել է։
Պրեմիերան կայացել է 1821 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ Պաշկովսկի թատրոնի բեմում։ Դիրիժորը եղել է կոմպոզիտորը, Ռուսլանի դերը կատարել է ինքը՝ բալետմեյստեր, Լյուդմիլայի դերը՝ նրա կինը՝ բալետի պարուհի Տատյանա Գլուշկովսկայան (1800-1857) ։ Ազդագրերի վրա նշվում էր, որ «սյուժեն վերցված է հայտնի ռուսական հեքիաթից․ Ռուսլան և Լյուդմիլա որոշ հավելումներով», Պուշկինի անունը չի հիշատակվելь ։
Լիբրետոն, Պուշկինի պոեմի համեմատությամբ, ունեցել է էական տարբերություններ կերպարների կազմում։ Բալետում եղել են ավելի քան քառասուն գործող անձինք՝ չհաշված զանգվածային տեսարանների ու պարերի մասնակիցներին, այդ թվում՝ սյուժեի հետ անմիջական կապ չունեցող (գլխարկներով, դրոշներով ու դրոշներով պարեր և այլն)։ Գործող անձինք կազմել են երկու հակամարտող ճամբարներ։ Դրանցից մեկում Ռուսլանն է, Լյուդմիլան և նրանց օգնող բարության կախարդուհին ու Լյուդմիլայի հայրը՝ իր բազմամարդ շքախմբով և ժողովրդով։ Մյուս ճամբարում Չերնոմորն է, նրա հանցակից Չարությունը և Զմեյանան, Զլոմիրան, Զլոսլովան, Ասպիրուխը, Վիդիմորը, Լյուտը, Յադոմորը, Զլոտվորը և Չերտովիդը։ Դյուցազուն Ռուսլանը բալետում դառնում է ասպետ։ Բալետմայստերն XVIII—XIX դարերի բալետի ավանդության համաձայն դիմում է տիտրերին և «ռուսական» ներկայացման մեջ օգտագործում է այնպիսի բնորոշ անակրեոնտիկ կերպարներ, ինչպիսիք են կուպիդոնները և նիմփաները։
Պահպանելով պոեմի առանձին սյուժետային քայլերն ու կերպաները՝ Գլուշկովսկին ներկայացրել է այն ժամանակվա երաժշտական թատրոնին բնորոշ դրվագներ ու տեսարաններ։ Նա բեմադրել է հինգ գործողությունով մեծ ներկայացում, որի գործողություններից յուրաքանչյուրն ուղեկցվել են հեքիաթային վերամարմնավորումներով։
Երաժշտություն
Պարտիտուրան աչքի էր ընկնում արտահայտիչ միջոցների բազմազանությամբ, տպավորիչ գործիքավորմամվ, կենցաղային ռոմանսի մեղեդուն մոտ լինելով ։ Կոմպոզիտորը բալետի երաժշտության մեջ օգտագործել է ռուսական երգ-պարային ֆոլկլոր՝ այլ ժողովուրդների, այդ թվում՝ արևելյան բանահյուսության հետ համատեղ։ Պարեր թվում եղել են ժողովրդական հունգարական, թաթարական, լեհական և այլն։ Ժողովրդական մեղեդիների օգտագործումը գլխավոր թեմաներին հաղորդել է բնորոշ երանգ։
Հանս Ռուի Գիգեր
Հանս Ռուի Գիգեր (Hans Ruedi Gige, ), շվեցարացի նկարիչ, որն առավել հայտնի է աերոգրաֆով արված իր նկարներով, որոնցում միաձուլվում են մարդու մարմնակազմության և մեխանիզմների հատկանիշները։ Արվեստի այս ոճը հայտնի է «բիոմեխանիկա» անվանմամբ։ Գիգերը հետագայում փոխարինեց աերոգրաֆը յուղամատիտներով, մարկերներով և թանաքով։ Նա հատուկ էֆեկտներով աշխատող թիմի անդամ էր, որը Ռիդլի Սքոթի՝ 1979 թվականի «Այլմոլորակայինը» (Alien) ֆիլմի վիզուալ դիզայնի համար արժանացավ Օսկար մրցանակի ։ Նրա աշխատանքները մշտապես ցուցադրվում են Շվեյցարիայի Գրույեր քաղաքի "H.R. Giger Museum" թանգարանում։ Նրա ոճն արտացոլվել է տարբեր ձևերով՝ օգտագործվելով ալբոմների շապիկների, կահույքի, դաջվածքների և տեսախաղերի համար։
Կենսագրություն
Գիգերը ծնվել է 1940 թվականին Գրաուբյունդենի վարչկենտրոն Քուրում, որը ամենամեծ և ամենաարևելյան շվեյցարական կանտոնն է։ Նրա հայրը, ով դեղագործ էր, արվեստը համարում էր ոչ շահութաբեր մասնագիտություն և շատ էր ցանկանում, որ որդին զբաղվի դեղագործությամբ։ 1962 թվականին Գիգերը տեղափոխվել է Ցյուրիխ, որտեղ մինչև 1970 թվականը սովորել է ճարտարապետություն և արդյունաբերական դիզայն Կիրառական արվեստի դպրոցում ։
Կարիերա
Գիգերի առաջին հաջողությունը սկսեց 1969 թվականից, երբ Շվեյցարիայում առաջին պոստերների հրատարակման ընկերության համասեփականատեր Հ. Հ. Կունցը տպեց և տարածեց Գիգերի պոստերները ։
Գիգերի ոճը և թեմատիկ ներկայացումը ազդեցիկ էին։ Նա, աշխատելով հատուկ էֆեկտների թիմի հետ, արժանացավ Օսկար մրցանակի՝ վիզուալ էֆեկտների ոլորտում լավագույն ձեռքբերումների համար, որն արտացոլվում էր «Այլմոլորակայինը» ֆիլմի վրա կատարած իրենց դիզայներական աշխատանքում ։ «Այլմոլորակայինը» ֆիլմի համար նրա դիզայնը ոգեշնչված էր իր «Նեկրոնոմ IV» նկարով, որի շնորհիվ էլ 1980 թվականին պարգևատրվեց Օսկարով։ Նրա նկարների գրքերը, մասնավորապես «Նեկրոնոմիկոն» և «Նեկրոնոմիկոն II» (1985 թ.) և «Օմնի» ամսագրում իր արվեստի հաճախակի հայտնվելը նպաստեցին Գիգերի միջազգային հայտնիության բարձրացմանը։ Գիգերը 2013 թվականին ընդունվել է Գիտաֆանտաստիկայի և ֆանտաստիկայի փառքի սրահ (Science Fiction and Fantasy Hall of Fame)  ։ Նա նաև հայտնի է երաժշտական ձայնագրությունների ալբոմների վրա արված իր արվեստի գործերով, այդ թվում՝ Danzig III: How The Gods Kill by Danzig, Brain Salad Surgery by Emerson, Lake & Palmer, Attahk by Magma, Heartwork by Carcass, To Mega Therion by Celtic Frost, Eparistera Daimones and Melana Chasmata by Triptykon, Deborah Harry's KooKoo, "Atomic Playboys" by Steve Stevens and Frankenchrist, by the Dead Kennedys.
1998 թվականին Գիգերը ձեռք բերեց Շվեյցարիայի Գրույեր (Gruyères) քաղաքում գտնվող Սեն-Ժերմեն ամրոցը (Saint-Germain Castle), որտեղ այժմ գտնվում է "H.R. Giger" թանգարանը, որը նրա աշխատանքների մշտական պահոցն է ։
Անձնական կյանք
Գիգերը կապված է եղել շվեյցարացի դերասանուհի Լի Թոբլերի հետ՝ մինչ 1975 թվականին նրա ինքնասպան լինելը։ Թոբլերին կարող ենք տեսնել նրա նկարներից շատերում։ Նա ամուսնացել է Միա Բոնզանիգոյի հետ 1979 թվականին, սակայն մեկուկես տարի անց ամուսնալուծվել են։
Գիգերն ապրել և աշխատել է Ցյուրիխում իր երկրորդ կնոջ՝ Կարմեն Մարիա Շեյֆել Գիգերի հետ, ով "H.R. Giger" թանգարանի տնօրենն է ։
Գիգերը մահացել է 2014 թվականի մայիսի 12-ին Ցյուրիխի հիվանդանոցում՝ ընկնելու հետևանքով ստացած վնասվածքների հետևանքով   ։
Արվեստի ոճը
Մինչ կանցներ յուղանկարներին, Գիգերը սկզբում նկարում էր թանաքով փոքրիկ նկարներ։ Իր գործունեության ընթացքում նա աշխատել է հիմնականում աերոգրաֆով՝ ստեղծելով մոնոխրոմատիկ (միագույն) կտավներ, որոնք պատկերում էին սյուրռեալիստական, մղձավանջային երազային տեսարաններ։ Աշխատել է նաև յուղամատիտներով, մարկերներով և թանաքով ։
Գիգերի ոճական ամենացայտուն նորարարությունը մարդու մարմնակազմության և մեխանիզմների հատկանիշների միահյուսված ներկայացումն էր սառը, փոխկապակցված հարաբերություններում, որը նա բնութագրում էր «բիոմեխանիկական» տերմինով։ Նա իր հիմանական ոգեշնչումը ստացել է նկարիչներ Դադոից, Էռնստ Ֆուկսից և Սալվադոր Դալիից։ Նրան Դալիի հետ ծանոթացրել է Ռոբերտ Վենոսան։ Գիգերի վրա իրենց ազդեցությունն են թողել նաև լեհ քանդակագործ Ստանիսլավ Շուկալսկուն և նկարիչներ Օսթին Օսման Սփեյրն ու Մատի Կլարվեյնը , եղել է Թիմոթի Լիրիի մոտ ընկերը։ Նա սովորել է ինտերիերի և արդյունաբերական դիզայն Ցյուրիխի կոմերցիոն արվեստի դպրոցում 1962-1965 թվականներին և կատարել է իր առաջին նկարները արտ-թերապիայի ոլորտում ։
Այլ գործեր
Գիգերը նկարահանել է մի շարք ֆիլմեր, այդ թվում՝ Swiss Made (1968), Tagtraum (1973), Giger's Necronomicon (1975) և Giger's Alien (1979):
Գիգերն իր բիոմեխանիկական ոճը կիրառել է նաև ինտերիերի ձևավորման մեջ։ Տոկիոյում հայտնվեց "Giger Bar", բայց իր նախագծերի իրականացումը մեծ հիասթափություն առիթ դարձավ, քանի որ նախաձեռնության հետևում կանգնած ճապոնական կազմակերպությունը չսպասեց նրա վերջնական նախագծերին՝ փոխարենը օգտագործելով Գիգերի նախնական անավարտ (սևագիր) էսքիզները։ Այդ պատճառով Գիգերը հրաժարվեց Տոկիոյի բարից ։ Հայրենի Շվեյցարիայում գտնվող երկու "Giger Bar"-երը՝ Գրույերում և Քուրում, կառուցվել են Գիգերի անմիջական վերահսկողության ներքո և դրանք ճշգրտորեն արտացոլում են նրա սկզբնական գաղափարները։ Մանհեթենի The Limelight-ում Գիգերը թույտվություն ստացավ զարդարելու VIP սրահը՝ նշանավոր եկեղեցու ամենավերին աղոթարանը, բայց նախատեսված չէր մշտական տեղակայման համար և որևէ նմանություն չուներ Շվեյցարիայի բարերի հետ։ Պայմանավորվածությունը դադարեցվեց երկու տարի անց, երբ Limelight-ը փակվեց ։
Գիգերի արվեստը մեծ ազդեցություն է թողել դաջվածքներով զբաղվողների և ֆետիշիստների վրա ամբողջ աշխարհում։ Լիցենզավորման համաձայնագրի համաձայն, Ibanez կիթառի բրենդը թողարկեց H. R. Giger-ի ֆիրմային շարք. Ibanez ICHRG2-ը՝ Ibanez Iceman, պատկերված է "NY City VI"-ով, Ibanez RGTHRG1-ի վրա տպված է "NY City XI", S Series SHRG1Z-ի վրա կա "Biomechanical Matrix"-ի մետաղապատ փորագրությունը և 4- լարային SRX բասը՝ SRXHRG1, "N.Y. City X" նկարազարդմամբ է ։
Գիգերին հաճախ հիշատակում են մասսայական մշակույթում, հատկապես գիտաֆանտաստիկայի և կիբերփանկի ժանրերում։ Նրանով հատկապես հետաքրքրված է թվում Ուիլյամ Գիբսոնը (գրել է Alien 3-ի վաղ սցենարը), ով իր "Virtual Light " գիտաֆանտաստիկ վեպի երրորդական կերպար Լոուելին ներկայացնում է New York XXIV-ի պատկերով մեջքի դաջվածքով, իսկ "Idoru" վեպի երկրորդական կերպար Յամազակին նկարագրում է նանոտեխնոլոգիական Ճապոնիայի շենքերը որպես «Գիգերական» ոճ ունեցող:
Ճանաչում
1979 թվականին Գիգերն արժանացել է "Inkpot Award" մրցանակին ։
Բացի այն, որ Գիգերը արժանացել է մի շարք մրցանակների, նա նաև ճանաչում է գտել տարբեր փառատոներում և հաստատություններում։ Նրա մահվան տարելիցին Նյու Յորքի արվեստի և դիզայնի թանգարանը 2015 թվականի մայիսին բեմադրեց "The Unseen Cinema of HR Giger" կինոշարը ։
"Dark Star: H. R. Giger's World" Բելինդա Սալինի հեղինակած կենսավավերագրական ֆիլմը էկրաններին հայտնվեց 2014 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Ցյուրիխում ։
2018 թվականի հուլիսին աստերոիդ է անվանակոչվել ի հիշատակ Գիգերի՝ 109712 Giger.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի նկարիչներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի դիզայներներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Շվեյցարացիներ
Ուժգորոդ
Ուժգորոդ, պաշտոնապես՝ Ուժհորոդ (Ужгород), քաղաք Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանում, մարզային կենտրոն։ Հիմնադրվել է 872 թվականին։
Չճշտված տվյալներով Ուժգորոդ քաղաքում բնակվում էր 115 568 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 40 կմ²։
Հայերն Ուժգորոդում
1998-ին Ս. Նիկողոսյանի նախաձեռնությամբ ստեղծվել է լարային քառյակ։ 1999-ին բացվել է կիրակնօրյա հայկական դպրոց, որտեղ բացի հայերից, սովորում են նաև այլազգի երեխաներ։ «Արարատը» կազմակերպում է համերգներ, ցուցահանդեսներ, դասախոսություններ։ Մարզում ապրում է 1000 հայ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:872 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բուդկի (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Բուդկի (Будки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բուդկի գյուղում բնակվում էր 12 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,258 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 46,51 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կալիբեկ Կուանիշպաև
Կալիբեկ Կուանիշպաև, ղազախ խորհրդային դերասան։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1959)։ 1925 թվականին մասնակցել է ղազախական առաջին պրոֆեսիոնալ թատրոնի (Կզըլ-Օրդա, այժմ՝ Ղազախստանի Մ. Աուեզովի անվան ակադեմիական դրամատիկական թատրոն, Ալմաթի) ստեղծմանը և մինչև կյանքի վերջն աշխատել այդ թատրոնում։ Արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի (1952)։
Կենսագրություն
Կալիբեկ Կուանիշպաևը ծնվել է 1893 թվականի ապրիլի 25-ին Սարիտաու գյուղում (ներկայում՝ Կարկարալինսկի շրջան, Կարագանդ, Ղազախստան)։ Սերել է արգինների ցեղի կարակեսեկ տոհմի բայբորյան ենթատոհմից։
1925 թվականին Կզըլ-Օրդայում մասնակցել է առաջին պրոֆեսիանալ ղազախական թատրոնի ստեղծմանը (ներկայում՝ Ղազախստանի Մ. Աուեզովի անվան ակադեմիական դրամատիկական թատրոն)։ 1928 թվականին թատրոնի հետ միասին տեղափոխվել է Ալմա-Աթա և այնտեղ աշխատել թատերախմբում մինչև 1964 թվական։ Բեմական կյանքի քառասուն տարիների ընթացքում կատարել է ավելի քան 150 դեր։
1937 թվականից նկարահանվել է կինոյում։
Ծավալել է մանկավարժական գործունեություն։
Եղել է ՀամԿ(բ)Կ անդամ 1943 թվականից։ Ընտրվել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի 2-4 գումարումների պատգամավոր (1946-1958) ։
Կալիբեկ Կուանիշպաևը մահացել է 1968 թվականի հունիսի 7-ին։ Թաղվել է Ալմա Աթայի Կենտրոնական գերեզմանատանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ղազախ դերասաններ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
(7969) 1997 RP3
(7969) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Յոշիսադա Սիմիձուի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Նաչի-Կացուուրայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,193436 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6643 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7226 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2084,42 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,17271 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,44° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1997 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոշիսադա Սիմիձուի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Տակեշի Ուրատայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հերեկի գավառակ
Աշխարհագրություն
Հերեկն ունի բերրի և արգավանդ հողատարածություններ։ Հողերն հիմնականում ողողվում են Կելկիթի ավազանի գետերով և գետակներով։
Կլիմա
Ունի մեղմ կլիմա։
Տնտեսություն
Բնակչությունը մշակում էր օփիում և զբաղվում ոչխարաբուծությամբ։
Վարչական բաժանում
XX դարի սկզբին գավառակն ուներ 126 գյուղեր։
Գավառակի կազմի մեջ էին մտնում հետևյալ գյուղախմբերը.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Արտամետ (Տևրիկի գավառ)
Արտամետ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Տևրիկի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Շատմանտամակ
Շատմանտամակ (Шатмантамак, Шатмантамаҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միյակինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 668 մարդ։