cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հարավային Ամերիկա
Քանդակագործություն
Էկվադորցի նկարիչ Օսվալդո Գուայասամինը (1919–1999) իր գեղանկարչական ոճի մեջ պատկերում է Լատինական Ամերիկայի ժողովուրդների զգացմունքները ՝ ընդգծելով աշխարհի տարբեր անկյուններում առկա սոցիալական անարդարությունները։ Կոլումբիացի Ֆեռնանդո Բոտերոն (1932) մեծ գեղանկարիչ և քանդակագործ է, որն ստեղծագործում է մինչ օրս և մշակել է իր անհատական ճանաչելի ոճը ։ Վենեսուելացի Կառլոս Կրուս-Դիեսը զգալի չափով ներդրում է կատարել ժամանակակից արվեստի մեջ. նրա աշխատանքները կարելի է գտնել ամբողջ աշխարհում։
Ներկայումս մի քանի երիտասարդ նկարիչներ արվեստի միջազգային քննադատների ճանաչում են ձեռք բերել. դրանք են չիլիացի նկարիչ Գիլյերմո Լորկան, էկվադորցի քանդակագործ և Ֆրանսիայում քանդակագործության միջազգային մրցանակի դափնեկիր Տեդի Կոբենյան և Ցյուրիխի թանգարանի արվեստի մրցանակի դափնեկիր, արգենտինացի նկարիչ Ադրիան Վիլյար Ռոխասը   ։
Սպորտ
Հարավային Ամերիկայում մի շարք սպորտաձևեր են տարածված, որոնցից ամենահայտնին ֆուտբոլն է, իսկ բեյսբոլն ամենահայտնի սպորտաձևն է Վենեսուելայում։
Մյուս սպորտաձևերի թվում են բասկետբոլը, հեծանվային սպորտը, պոլոն, վոլեյբոլը, մինի ֆուտբոլը, ռեգբին (հիմնականում Արգենտինայում և Ուրուգվայում), հանդբոլը, թենիսը, գոլֆը, մականախաղը, բոքսը և կրիկետը։
Հարավային Ամերիկայում է կազմակերպվում ժամանակակից ֆուտբոլի միջազգային ամենահին մրցաշարը՝ Ամերիկայի գավաթը, որն անց է կացվում 1916 թվականից։ Արգենտինան և Ուրուգվայը յուրաքանչյուրը 15 անգամ հաղթել է Ամերիկայի գավաթում։
Հարավային Ամերիկայում են անցկացվում նաև Հարավամերիկյան խաղերը, որոնք կազմակերպվում են չորս տարին մեկ։ Առաջին մրցաշարը կայացել է 1978 թվականին Լա Պասում, իսկ վերջինը՝ 2018 թվականին՝ Բոլիվիայի Կոչաբամբա քաղաքում։ 2022 թվականին հոկտեմբերի 1-15-ն այս խաղերը կանցկացվեն Պարագվայի մայրաքաղաք Ասունսյոնում։
Հարավային Ամերիկայի կրիկետի մրցաշարը միջազգային մեկօրյա մրցաշար է, որն անց է կացվում 1995 թվականից և որին մասնակցում են ոչ միայն Հարավային Ամերիկայից, այլև թիմեր են հրավիրվում Հյուսիսային Ամերիկայից. ներկայումս մրցաշարը կազմակերպվում է ամեն տարի, բայց մինչև 2013 թվականը կազմակերպվում էր երկու տարին մեկ անգամ։
Էներգիա
Տեղանքի բազմազանության և տեղումների քանակի տարբերության պատճառով մայրցամաքի ջրային ռեսուրսները տարբեր հատվածներում տարբեր են։ Անդերում նավարկման հնարավորությունները սահմանափակ են՝ բացառությամբ Մագդալենա գետի, Տիտիկակա լճի և Չիլիի ու Արգենտինայի հարավային շրջաններում գտնվող լճերի։ Հյուսիսարևմտյան Պերուից մինչև Պատագոնիա ոռոգումը կարևոր գործոն է գյուղատնտեսության համար։ Անդերի էլեկտրական ներուժի 10%-ից պակասն օգտագործվել է մինչև 1960-ական թվականների կեսերը։
Բրազիլական սարահարթն ունի ավելի մեծ հիդրոէլեկտրական պոտենցիալ, քան Անդյան տարածաշրջանը, իսկ դրա գործարկման հնարավորություններն ավելի մեծ են շնորհիվ մի շարք խոշոր գետերի առկայության, որոնք անցնում են բարձրադիր մարգագետիններով և հաճախ ձևավորում են ջրվեժների հսկա համակարգեր, ինչպես օրինակ Պաուլո Աֆոնսոն, Իգուասուն և մյուսները։ Ամազոն գետի համակարգն ունի մոտ 13,000 կմ ջրագիծ, բայց դրա հիդրոէլեկտրական կիրառման հնարավորությունները մինչ օրս անհայտ են։
Մայրցամաքի էներգիայի մեծ մասը գեներացվում է հիդրոէլեկտրակայանների միջոցով, բայց կա նաև ջերմաէլեկտրական և հողմային էներգիայի կարևոր համամասնություն։ Բրազիլիան և Արգենտինան Հարավային Ամերիկայի միակ երկրներն են, որոնք գեներացնում են ատոմային էներգիա։ Այդ երկրներից յուրաքանչյուրն ունի երկուական ատոմակայան։ Բրազիլիան և Արգենտինան 1991 թվականին ստորագրել են խաղաղ միջուկային համագործակցության համաձայնագիր։
Բրազիլիայի կառավարությունը ձեռնարկել է հավակնոտ ծրագիր՝ ներմուծվող նավթից կախվածությունը կրճատելու համար։ Երկրի նավթի կարիքները նախկինում ավելի քան 70%-ով կախված էին ներմուծումից, իսկ 2006-2007 թվականներին Բրազիլիան նավթի տեսանկյունից դարձավ ինքնաբավ։ 2019 թվականի դրությամբ Բրազիլիան աշխարհի 10-րդ խոշոր նավթ արդյունահանողն է՝ օրական 2,8 միլիոն բարել ծավալով։ Նավթի արդյունահանումը թույլ է տալիս ապահովել երկրի պահանջարկը ։ 2020 թվականի սկզբին նավթի և բնական գազի արդյունահանման պատմության մեջ առաջին անգամ այդ երկիրը գերազանցել է օրական 4 միլիոն բարել նավթի համարժեքը։ 2022 թվականի հունվարին Բրազիլիան օրական արդյունահանում էր 3,168 միլիոն բարել նավթ և 138,753 միլիոն մետր³ բնական գազ ։
Բրազիլիան աշխարհի հիմնական հիդրոէներգետիկա արտադրող երկրներից մեկն է։ 2019 թվականին Բրազիլիայում գործում էր 98 581 Մվտ դրվածքային հզորությամբ 217 հիդրոէլեկտրակայան, ինչը կազմում է երկրում էներգիայի արտադրության 60,16%-ը ։ 2019 թվականին էլեկտրաէներգիայի արտադրության ընդհանուր ծավալում Բրազիլիան հասել է սահմանված հզորության 170 000 մեգավատի, որոնց ավելի քան 75%-ը բաժին է ընկնում վերականգնվող աղբյուրներին (մեծ մասը հիդրոէներգետիկային) ։
2013 թվականին Բրազիլիայի հարավարևելյան տարածաշրջանն սպառում էր Ազգային ինտեգրված համակարգի (SIN) ծանրաբեռնվածության շուրջ 50 տոկոսը՝ հանդիսանալով երկրի հիմնական էներգասպառող տարածաշրջանը։ Տարածաշրջանում էլեկտրաէներգիայի արտադրության տեղակայված հզորությունը կազմել է շուրջ 42 500 ՄՎտ, ինչը կազմում է Բրազիլիայի արտադրության հզորության մոտ մեկ երրորդը։ Հիդրոէլեկտրաէներգիայի արտադրությունը կազմել է տարածաշրջանի սահմանված հզորության 58%-ը, իսկ մնացած 42%-ը հիմնականում բաժին է ընկել ջերմաէլեկտրաէներգիայի արտադրությանը։ Սան Պաուլուին բաժին է հասնում այդ հզորության 40%-ը, Մինաս Ժերայսին՝ մոտ 25%-ը, Ռիո դե Ժանեյրոյին՝ 13,3%-ը, իսկ մնացած մասը՝ Էսպիրիտու Սանտուին։ Բրազիլիայի հարավարևելյան տարածաշրջանում է գտնվում Իտայպու հիդրոէլեկտրակայանը, որը որոշ ժամանակ եղել է աշխարհի խոշորագույն հիդրոէլեկտրակայանը մինչև Չինաստանում Երեք կիրճ հիդրոէլեկտրակայանի կառուցումը։ Իտայպուն շարունակում է մնալ աշխարհի երկրորդ խոշոր գործող հիդրոէլեկտրակայանը։ Հիդրոէլեկտրակայանի շահագործումն իրականացնում են և՛ Բրազիլիան, և՛ Պարագվայը։ Այն կառուցված է Պարանա գետի վրա և գտնվում է երկու երկրների սահմանագծին։ Դրա դրվածքային հզորությունը կազմում է 14 ԳՎտ՝ յուրաքանչյուրը 700 Մվտ հզորությամբ 20 էներգաբլոկների համար։ Բրազիլիայի հյուսիսային տարածաշրջանն ունի մի շարք հիդրոէլեկտրակայաններ, ինչպես օրինակ Բելու-Մոնտին և Տուկուրուին, որոնք արտադրում են երկրի էներգիայի մեծ մասը։ Բրազիլիայի հիդրոէներգետիկ ներուժը դեռ լիովին չի օգտագործվել, այդ իսկ պատճառով երկիրը դեռևս ունի իր տարածքում վերականգնվող էներգիայի արտադրության նոր ենթակառուցվածքների կառուցման կարիք ։
2022 թվականի հունվարին, ONS-ի տվյալների համաձայն, հողմային էներգիայի ընդհանուր դրվածքային հզորությունը կազմել է 21 ԳՎտ՝ միջին հզորության 58 գործակցով  ։ Մինչ քամու արտադրական հզորությունների միջին համաշխարհային գործակիցը 24,7% է, Բրազիլիայի հյուսիսում կան տարածքներ՝ հատկապես Բահիա նահանգում, որտեղ որոշ հողմային էլեկտրակայաններ ունեն ավելի քան 60% միջին հզորության գործակից ։ Հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում միջին թողունակության գործակիցն ափին կազմում է 45%, իսկ ներքին շրջաններում՝ 49% : 2019 թվականին հողմային էներգետիկան կազմել է Բրազիլիայի էներգետիկ արտադրության 9%-ը ։ 2019 թվականին հաշվարկվել է, որ երկրում հողմային էներգիայի արտադրության ենթադրյալ պոտենցիալը կազմում է մոտ 522 ԳՎտ (դա միայն ցամաքում է), ինչը երեք անգամ գերազանցում է երկրի ընթացիկ պահանջարկը  ։ 2020 թվականին Բրազիլիան աշխարհում 8-րդն էր հողմային էներգիայի արտադրության ցուցանիշներով (17,2 ԳՎտ) ։
Ատոմային էներգիան ապահովում է Բրազիլիայի էլեկտրականության մոտ 4%-ը ։ Ատոմային էներգիայի արտադրության մենաշնորհը պատկանում է «Eletrobrás» ընկերությանը պատկանող «Eletrobrás Eletronuclear S/A» ընկերությանը։ Ատոմային էներգիան արտադրվում է Անգրա դուս Ռեիսում գտնվող երկու ռեակտորների կողմից։ Այն բաղկացած է երկու ջրա-ջրային ռեակտորներից. Անգրա I, որն ունի 657 ՄՎտ հզորություն և էլեկտրացանցին միացվել է 1982 թվականին և Անգրա II-ը, որն ունի 1350 ՄՎտ հզորություն ու միացվել է 2000 թվականին։ Երրորդ՝ Անգրա III ռեակտորը, որն ըստ նախատեսվածի ունենալու է 1350 ՄՎտ հզորություն, դեռևս կառուցման փուլում է ։
2020 թվականին Բրազիլիան աշխարհում երկրորդ երկիրն էր՝ կենսազանգվածի միջոցով էներգիայի արտադրության ոլորտում (պինդ կենսավառելիքից և վերականգնվող թափոններից էներգիայի արտադրություն), որի հզորությունը կազմել է 15,2 ԳՎտ ։
Եղնաձոր (գետակ)
Եղնաձոր, գետակ Հայաստանի Կոտայքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Ծաղկունյաց լեռնաշղթայից և թափվում Հանքավան գետը։ Երկարությունը՝ 6 կմ ։
Հարավային Ամերիկա
Էներգիա
Բրազիլիայից հետո Կոլումբիան Հարավային Ամերիկայում երկրորդն է էներգետիկ արտադրության տեսանկյունից։ 2020 թվականին այս երկիրն աշխարհում 20-րդ խոշոր նավթ արդյունահանող երկիրն էր, իսկ 2015 թվականին՝ 19-րդը։ Ինչ վերաբերում է բնական գազին, 2015 թվականին այն աշխարհում 40-րդ խոշոր արդյունահանողն էր։ Կոլումբիան առավել մասնագիտացած է ածխի արդյունահանման մեջ, որտեղ երկիրը 12-րդ խոշոր արդյունահանողն է և 5-րդ խոշոր արտահանողը։ Էներգիայի վերականգնվող աղբյուրների բնագավառում երկիրը 2020 թվականին հողմային էներգիայի արտադրությամբ աշխարհում զբաղեցրել է 45-րդ տեղը (0,5 ԳՎտ), արևային էներգիայով 76-րդը (0,1 ԳՎտ) և աշխարհում 20-րդը՝ հիդրոէներգետիկայի արտադրությամբ (12,6 ԳՎտ)։ Վենեսուելան, որն աշխարհում նավթ արդյունահանող և արտահանող խոշոր երկրներից մեկն էր (2015 թվականի դրությամբ՝ օրական 2,5 միլիոն բարել), քաղաքական խնդիրների պատճառով վերջին տարիներին էականորեն կրճատել է դրա արդյունահանումը։ 2016 թվականի դրությամբ՝ այն կրճատվել է 2,2 միլիոն բարելի, 2017 թվականին՝ 2 միլիոնի, 2018 թվականին՝ 1,4 միլիոնի և 2019 թվականին՝ 877 հազարի։ Ներկայումս այն կազմում է օրական միայն 300 000 բարել։ Երկիրը նաև առանձնանում է հիդրոէներգետիկայի ոլորտում, որտեղ 2020 թվականի դրությամբ այն աշխարհի 14-րդ խոշոր արտադրողն էր (16,5 ԳՎտ)։ 2017 թվականին Արգենտինան բնական գազի արդյունահանմամբ աշխարհում 18-րդն էր և խոշորագույնը Լատինական Ամերիկայում։ Բացի այդ, այս երկիրը 28-րդն է նավթ արդյունահանող երկրների շարքում։ Չնայած Արգենտինայում է Վակա Մուերտա երկրաբանական ձևավորումը, որը պարունակում է շուրջ 16 միլիարդ բարել տեխնիկապես արդյունահանվող թերթաքարային նավթ և աշխարհում թերթաքարային բնական գազի մեծությամբ երկրորդ հանքավայրն է, Արգենտինան հանքի շահագործման հնարավորություն գրեթե չունի։ Դա անհրաժեշտ կապիտալ, տեխնոլոգիա և գիտելիք է, որոնք կարող են ստացվել միայն էներգետիկ օֆշորային ընկերություններից, որոնք մեծ կասկածով են վերաբերվում Արգենտինային և նրա անկայուն տնտեսական քաղաքականությանը՝ չցանկանալով ներդրումներ անել այդ երկրում։ Ինչ վերաբերում է վերականգնվող էներգիային, 2020 թվականի տվյալներով Արգենտինան աշխարհում 27-րդն է հողմային էներգետիկայի արտադրությամբ (2.6 ԳՎտ), 42-րդը՝ արևային էներգիայի արտադրությամբ (0.7 ԳՎտ) և 21-րդը՝ հիդրոէներգետիկայի արտադրությամբ (11,3 ԳՎտ)։ Այս երկիրը Պատագոնիայի շրջանում մեծ ներուժ ունի հողմային էներգիայի արտադրության համար։ Չնայած Չիլին ներկայումս էներգիայի խոշոր արտադրող չէ, ունի մեծ ներուժ Ատակամա անապատի շրջանում արևային էներգիայի արտադրության համար։ Իտայպու հիդրոէլեկտրակայանի շնորհիվ Պարագվայն այսօր առաջատարներից մեկն է հիդրոէներգետիկայի արտադրության ոլորտում։ Բոլիվիան զբաղվում է բնական գազի արդյունահանմամբ։ 2015 թվականի դրությամբ այն աշխարհի 31-րդ խոշոր արդյունահանողն էր։ Էկվադորը, չնայած քիչ էներգիա է սպառում, Նավթ արտահանող երկրների կազմակերպության անդամ է։ 2020 թվականի դրությամբ նավթ արդյունահանող երկրների ցանկում Էկվադորը 27-րդն է, այն դեպքում, երբ 2014 թվականին նավթի արտահանմամբ եղել է 22-րդը   ։
Տրանսպորտ
Հարավային Ամերիկայում տրանսպորտային փոխադրումը հիմնականում իրականացվում է ավտոտրանսպորտի կիրառմամբ, որն ամենազարգացածն է տարածաշրջանում։ Մայրցամաքում կան նաև նավահանգստային և օդային ենթակառուցվածքներ (օդանավակայաններ)։ Երկաթուղին և գետային նավարկությունը, չնայած ունի ներուժ, երկրորդական պլան են մղվում։
Բրազիլիան ունի ավելի քան 1,7 միլիոն կիլոմետր ճանապարհ, որից 215,000 կիլոմետրը սալարկված է և մոտ 14,000 կիլոմետրը կազմում են երկկողմ մայրուղիները։ Երկրի երկու կարևորագույն մայրուղիներն են BR-101-ը և BR-116-ը ։ Արգենտինան ունի ավելի քան 600,000 կիլոմետր ճանապարհ, որից 70,000 կիլոմետրը սալարկված է և մոտ 2,500 կիլոմետրը կազմում են երկկողմ մայրուղիները։ Այդ երկրի երեք կարևոր մայրուղիներն են 7-րդ, 9-րդ և 14-րդ ազգային մայրուղիները ։ Կոլումբիան ունի մոտ 210,000 կիլոմետր ճանապարհ, որից մոտ 2,300 կիլոմետրը երկկողմ մայրուղիներն են ։ Չիլին ունի մոտ 82,000 կիլոմետր, որից 20,000 կիլոմետրը սալարկված է և մոտ 2,000 կիլոմետրը կազմում են երկկողմ մայրուղիները։ Այդ երկրի ամենակարևոր մայրուղին 5-րդ մայրուղին է, որը Պանամերիկյան մայրուղու հատվածներից մեկն է ։ Այս չորս երկրներն ունեն ավտոճանապարհային ամենալավ ենթակառուցվածքները և ամենամեծ թվով երկգիծ մայրուղիները։
Անդյան լեռների, Ամազոն գետի և Ամազոնի անտառների շնորհիվ՝ մշտապես դժվարություններ են առաջանում միջմայրցամաքային կամ միջօվկիանոսային մայրուղիներով տեղաշարժի կազմակերպման հարցում։ Գործնականում միակ ճանապարհը, որը գոյություն է ունեցել, Բրազիլիան Բուենոս Այրեսին միացնող ճանապարհն է, որն այնուհետ Արգենտինայի մայրաքաղաքը միացնում է Չիլիի մայրաքաղաք Սանտյագոյին։ Այդուհանդերձ, վերջին տարիներին, երկրների համատեղ ջանքերով, սկսել են կառուցվել նոր ճանապարհներ, ինչպես օրինակ Բրազիլիա-Պերուն (միջօվկիանոսային մայրուղի)։ Բացի այդ, նոր մայրուղին իրար կկապի Բրազիլիան, Պարագվայը, Հյուսիսային Արգենտինան և Հյուսիսային Չիլին (կենտրոնական օվկիանոսային միջանցք)։
Բրազիլիայում կա ավելի քան 2000 օդանավակայան։ Այս երկիրն աշխարհում երկրորդն է ամենաշատ օդանավակայանների թվով՝ զիջելով միայն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներին։ Սան Պաուլուի Գուարուլյուս օդանավակայանը երկրի ամենամեծ և ամենածանրաբեռնված օդանավակայանն է, որը Սան Պաուլուն գործնականում կապում է աշխարհի ամենախոշոր գրեթե բոլոր քաղաքների հետ։ Բրազիլիան ունի 44 միջազգային օդանավակայան, որոնց թվում են Ռիո դե Ժանեյրոյի, Բրազիլիայի, Բելու Օրիզոնտիի, Պորտո Ալեգրիի, Ֆլորիանոպոլիսի, Կույաբայի, Սալվադորի, Ռեսիֆեի, Ֆորտալեզայի, Բելեմի և Մանաուսի միջազգային օդանավակայանները։ Արգենտինայի կարևորագույն միջազգային օդանավակայանների թվում են Բուենոս Այրեսի, Կորդոբայի, Սան Կառլոս դե Բարիլոչեի, Մենդոսայի, Սալտայի, Պուերտո Իգուասուի, Նեուկենի և Ուշուայայի օդանավակայանները։ Չիլիի կարևորագույն միջազգային օդանավակայաններն են Սանտյագոյի, Անտոֆագաստայի, Պուերտո Մոնտի, Պունտա Արենասի և Իկիկեի օդանավակայանները։ Կոլումբիայի կարևորագույն միջազգային օդանավակայանների թվում են Բոգոտայի, Մեդելյինի, Կարտախենայի, Կալիի և Բառանկիլյայի օդանավակայանները։ Մայրցամաքի մյուս կարևորագույն միջազգային օդանավակայաններն են Ուրուգվայի մայրաքաղաք Մոնտեվիդեոյի, Պարագվայի մայրաքաղաք Ասունսյոնի, Պերուի մայրաքաղաք Լիմայի, Բոլիվիայի մայրաքաղաք Լա Պասի և Էկվադորի մայրաքաղաք Կիտոյի օդանավակայանները։ 2017 թվականի դրությամբ Հարավային Ամերիկայի ամենածանրաբեռնված օդանավակայաններն են Սան Պաուլու-Գուարուլյոս (Բրազիլիա), Բոգոտայի (Կոլումբիա), Սան Պաուլու-Կոնգոնաս (Բրազիլիա), Սանտյագոյի (Չիլի), Լիմայի (Պերու), Բրազիլիայի (Բրազիլիա), Ռիո դե Ժանեյրոյի (Բրազիլիա), Բուենոս Այրես-Աէրոպարկ (Արգենտինա), Բուենոս Այրես-Էզեյզա (Արգենտինա) և Մինաս Ժերայսի (Բրազիլիա) օդանավակայանները ։
Ինչ վերաբերում է նավահանգիստներին, Բրազիլիայում են գտնվում Հարավային Ամերիկայի ամենածանրաբեռնված նավահանգիստները, ինչպես օրինակ Սանտուսի, Ռիո դե Ժանեյրոյի, Պարանագուայի, Իտաժայիի, Ռիո Գրանդեի, Սան Ֆրանսիսկու դու Սուլի և Սուապեի նավահանգիստները։ Արգենտինայի նավահանգիստների թվում են Բուենոս Այրեսի և Ռոսարիոյի նավահանգիստները։ Չիլիի խոշորագույն նավահանգիստներն են Վալպարաիսոն, Կալդերան, Մեխիլոնեսը, Անտոֆագաստան, Իկիկեն, Արիկան և Պուերտո Մոնտը։ Կոլումբիայի խոշոր նավահանգիստների թվում են Բուենավենտուրան, Կարտախենան և Պուերտո Բոլիվարը։ Պերուի կարևորագույն նավահանգիստների թվում էլ ներառված են Կալյաոն, Իլոն և Մատարանին։ Հարավային Ամերիկայի 15 ամենածանրաբեռնված նավահանգիստներն են Սանտոսի (Բրազիլիա), Կարտախենայի (Կոլումբիա), Կալյաոյի (Պերու), Գվայակիլի (Էկվադոր), Բուենոս Այրեսի (Արգենտինա), Սան Անտոնիոյի (Չիլի), Բուենավենտուրայի (Կոլումբիա), Իտաժայիի (Բրազիլիա), Վալպարաիսոյի (Չիլի), Մոնտեվիդեոյի (Ուրուգվայ), Պարանագուայի (Բրազիլիա), Ռիո Գրանդեի (Բրազիլիա), Սան Ֆրանսիսկու դու Սուլի (Բրազիլիա), Մանաուսի (Բրազիլիա) և Կորոնելի (Չիլի) նավահանգիստները ։
Բրազիլիայի երկաթուղային ցանցն ունի մոտ 30 000 կմ երկարություն։ Այն հիմնականում օգտագործվում է հանքաքարի տեղափոխման նպատակներով ։ Արգենտինայի երկաթուղային ցանցը, որն ունի 47,000 կմ երկարություն, եղել է աշխարհի խոշորագույն երկաթուղային ցանցերից մեկը և շարունակում է մնալ ամենամեծը Լատինական Ամերիկայում։ Այն ուներ շուրջ 100,000 կմ երկաթուղի, սակայն դրանց բարձրացումն ու ավտոտրանսպորտի վրա շեշտադրումը, աստիճանաբար կրճատեցին դրանք։ Այն չորս տարբեր երթուղիներ և միջազգային կապեր ունի Պարագվայի, Բոլիվիայի, Չիլիի, Բրազիլիայի և Ուրուգվայի հետ։ Չիլիի երկաթուղին ունի շուրջ 7,000 կմ երկարություն և կապված է Արգենտինայի, Բոլիվիայի և Պերուի երկաթուղային ցանցի հետ։ Կոլումբիական երկաթուղին ունի միայն մոտ 3,500 կմ երկարություն ։
Բրազիլական հիմնական ջրային ուղիների թվում առանձնացվում են երկուսը. Հիդրովիա Տիետե-Պարանա և Հիդրովիա դու Սոլիմոյես-Ամազոնաս, որը բաղկացած է երկու հատվածներից. Սոլիմոյնս, որը ձգվում է Տաբատինգայից մինչև Մանաուս և ունի մոտ 1600 կիլոմետր երկարություն և Ամազոնաս, որը ձգվում է Մանաուսից մինչև Բելեմ և ունի 1650 կմ երկարություն։ Ամազոնի հարթավայրից գրեթե ողջ ուղևորափոխադրումն իրականացվում է այս ջրային ուղիով, բացի գրեթե բոլոր բեռնափոխադրումներից, որոնք ուղևորվում են Բելեն եւ Մանաուս խոշոր տարածաշրջանային կենտրոններ։ Բրազիլիայում տրանսպորտային այս տեսակը դեռևս քիչ է կիրառվում։ Տնտեսական տեսանկյունից ամենակարևոր ջրային ուղին ձգվում է Բրազիլիայի հյուսիս-արևելքից դեպի հարավ։ Դրա ամբողջական կիրառումը դեռևս կախված է նավակայանների շինարարությունից, խոշոր փորման աշխատանքներից և գլխավորապես ինտերմոդալ ինտեգրման հնարավորությամբ նավահանգիստների առկայությունից։ Արգենտինայում ջրային ուղիների ցանցը հիմնականում տարածվում է Լա Պլատա, Պարանա, Պարագվայ և Ուրուգվայ գետերի վրա։ Գետային հիմնական նավահանգիստներն են Զարատեն և Կամպանան։ Բուենոս Այրեսի նավահանգիստը պատմականորեն առաջինն է անհատական կարևորությամբ, բայց Ափ Ռիվեր անունը կրող տարածքը, որը Սանտա Ֆեից ձգվում է մինչև Պարանա գետ՝ ընդհանուր 67 կմ, ունի ընդհանուր 17 նավահանգիստ, որտեղ կենտրոնացված է այս երկրի արտահանման ընդհանուր ծավալների 50 %-ը։
Երկաթուղային հատվածն առավել լավ զարգացած է բնակչության խտությամբ ամենախոշոր երկու շրջաններում։ Լա Պլատայի ցանցը, որը ստեղծվել է Լա Պլատայում և մեծապես պատկանում է Արգենտինային, ունի ավելի քան 45,000 կմ երկարություն։ Իսկ երկրորդը Հարավարևելյան Բրազիլիայի ցանցն է, որը հիմնականում սպասարկում է Սան Պաուլու, Ռիո դե Ժանեյրո և Մինաս Ժերայս նահանգները։ Բրազիլիան և Արգենտինան առաջատար են նաև ավտոճանապարհների թվով։ Ի հավելումն ժամանակակից ճանապարհների, որոնք ձգվում են Արգենտինայի հյուսիսում և Բրազիլիայի հարավ-արևելքում ու հարավում, ընդարձակ ճանապարհային համալիրը նպատակ ունի դաշնային մայրաքաղաքը՝ Բրազիլիան, կապել երկրի հարավային, հարավարևելյան, հյուսիսարևելյան և հյուսիսային նահանգների հետ։
Հարավային Ամերիկան ունի ներքին ջրային ճանապարհներով նավագնացության աշխարհի ամենամեծ համակարգերից մեկը, որը հիմնականում տարածվում է Ամազոնի դաշտավայրով, Լա Պլատայի ավազանով, Սան Ֆրանսիսկու դու Սուլի և Օրինոկոյի ավազաններով։ Բրազիլիան ունի մոտ 54,000 կմ նավագնացության ուղի, այն դեպքում, երբ Արգենտինայում այն կազմում է 6,500 կմ, իսկ Վենեսուելայում՝ 1,200 կմ։
Երկու հիմնական առևտրային նավատորմերը ևս պատկանում են Բրազիլիային և Արգենտինային։ Նրանց հաջորդում են Չիլին, Վենեսուելան, Պերուն և Կոլումբիան։ Ամենախոշոր առևտրային նավահանգիստներն են Բուենոս Այրեսը, Սանտուսը, Ռիո դե Ժանեյրոն, Բաիա Բլանկան, Ռոսարիոն, Վալպարաիսոն, Ռեսիֆին, Սալվադորը, Մոնտեվիդեոն, Պարանայգուարան, Ռիու Գրանդին, Ֆորտալեզան, Բելեմը և Մարակայբոն։
Հարավային Ամերիկայում կոմերցիոն ավիացիայի ընդլայնման համար լայն դաշտ կա, որն ունի երթևեկության ամենախիտ գծերից մեկն աշխարհում՝ Ռիո դե Ժանեյրո-Սան Պաուլուն և խոշոր օդանավակայաններ, ինչպես օրինակ Սան Պաուլուի Կոնգոնյաս, Սան Պաուլուի Ժուարուլյոս և Վիրակոպոս միջազգային օդանավակայանները, Ռիո դե Ժանեյրոյի Ժալեաո միջազգային օդանավակայանն ու Սանտուս Դումոնտ օդանավակայանը, Բոգոտայի Էլ Դորադո միջազգային օդանավակայանը, Բուենոս Այրեսի Էզեիզա միջազգային օդանավակայանը, Բելու Օրիզոնտիի Տանկրեդո Նևես միջազգային օդանավակայանը, Կուրիտիբայի Աֆոնսո Պենա միջազգային օդանավակայանը, Բրազիլիայի, Կարակասի, Մոնտեվիդեոյի, Լիմայի, Վիրու-Վիրու միջազգային օդանավակայանը (Սանտա Կրուս դե լա Սիեռա), Ռեսիֆիի, Սալվադորի, Սալգադու Ֆիլյո միջազգային օդանավակայանը (Պորտու Ալեգրե), Ֆորտալեզայի, Մանաուսի և Բելեմի օդանավակայանները։
Խոշոր քաղաքներում հանրային տրանսպորտի հիմնական տեսակն ավտոբուսն է։ Բազմաթիվ քաղաքներ ունեն նաև մետրոյի և վերգետնյա գնացքների տարբեր համակարգեր, որոնցից առաջինը եղել է Բուենոս Այրեսի մետրոպոլիտենը։ Այն բացվել է 1913 թվականին ։ Սանտյագոյի մետրոպոլիտենը Հարավային Ամերիկայում մետրոյի ամենամեծ ցանցն է, որն ունի 103 կմ երկարություն, մինչդեռ Սան Պաուլոյի մետրոպոլիտենը ամենամեծն է ուղևորափոխադրումների թվով։ Օրական Բրազիլիայի խոշորագույն քաղաքի մետրոյից օգտվում է 4,6 միլիոն ուղևոր ։ Այն նաև համարվում է Ամերիկա աշխարհամասի լավագույն մետրոպոլիտենը։ 1854 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյում է կառուցվել Հարավային Ամերիկայի առաջին երկաթգիծը։ Այսօր քաղաքն ունի տրանսպորտային լայն և բազմազան համակարգ, որին ինտեգրված են ավտոբուսներն ու մետրոն։ Վերջերս քաղաքում բացվել է նաև VLT անունը կրող թեթև երկաթուղային տրանսպորտային համակարգը։ Վերջինս ցածր արագությամբ փոքր էլեկտրական տրամվայ է, իսկ Սան Պաուլոյում բացվել է Հարավային Ամերիկայի առաջին մոնոռելսային երկաթուղին։ Բրազիլիայում արագընթաց ավտոբուսային համակարգը կոչվում է BRT (Ավտոբուսային արագ տեղափոխում), որը գործում է մի շարք խոշոր քաղաքներում։ Տելեֆերիկո անունը կրող ճոպանուղին էլ իրար է կապում Լա Պասը և Էլ Ալտոն։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հարավային Ամերիկա
Վլադիմիր Յավրումով
Վլադիմիր Հակոբի Յավրումով, խորհրդահայ սպա, Խորհրդային Միության հերոս (հուլիսի 27, 1945, հետմահու), Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից՝ 1-ին ուկրաինական ճակատի 5-րդ գվարդիական բանակի 9-րդ գվարդիական օդադեսանտային դիվիզիայի 28-րդ գվարդիական օդադեսանտային հրաձգային գնդի վաշտի հրամանատար, գվարդիայի ավագ լեյտենանտ։
Կենսագրություն
Վլադիմիր Յավրումը ծնվել է 1922 թվականի օգոստոսի 11-ին Բաքվում՝ աշխատավորի ընտանիքում։ Ազգությամբ հայ է։ 1944 թվականից Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության անդամ է։ Ստացել է 8-ամյա կրթություն։ Աշխատել է լեյտենանտ Շմիդտի անվան մեքենաշինական գործարանում, ձեռք բերել էլեկտրաեռակցողի մասնագիտություն։ Ուսումը շարունակել է ռաբֆակում։
1941 թվականի հոկտեմբերին զորակոչվել է Կարմիր բանակ։ 1942 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Կույբիշևի օդադեսանտային ուսումնարանը, ստացել սպայի կոչում և միացել զորքերին։
Լեյտենանտ Յավրումովը հրաձգային դասակի հրամանտարի կոչումը ձեռք է բերել 1942 թվականի ապրիլին Հյուսիս-արևմտյան ճակատում։ Առաջին իսկ մարտից հետո վայելել է զինակիցների հարգանքը։ Ենթակաների նկտամամբ զգայունության, քաջության, բարդ իրավիճակներում կողմնորոշվելու ունակության շնորհիվ երիտասարդ հրամանատարը ձեռք է բերել մեծ հեղինակություն։ Այդ հատկանիշներն առավել վառ դրսևորվել են Վոլգայի և Կուրսկի մարտերում։
Հուլիսի 14-ին՝ Բելգորոդի հյուսիս-արևելյան հատվածի Պրոխորովի ճակատամարտում, Յավրումովը իր դեսանտայինների հետ բազմիցս անցել է հարձակման։ Ծանր վնասվածք է ստացել և գիտակցության եկել միայն հիվանդանոցում։ Ապաքինվելուց հետո միացել է Կրեմենչուգի շրջանի մարտերին և Դնեպրի գրավման ժամանակ նորից վիրավորվել։ Կրկին հայտնվել է հիվանդանոցում, ապա վերադարձել զորամաս։
Պարգևատրման փաստաթղթում նշված է․ Վլադիմիր Յավրումովը թաղվել է Լեհաստանի Ստոպնիցա քաղաքի զինվորական պանթեոնում (Կոստյուշկո 2 փողոց)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհաստանում մահացածներ Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Կորյուն Հակոբյան (պետական գործիչ)
Կորյուն Հրանտի Հակոբյան, ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ վարչապետի խորհրդական։
Պարգևներ
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։ Կորյուն Հակոբյանը ՀՀ վաստակավոր մանկավարժ Հրանտ Հակոբյանի որդին է, ՀՀ Սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանի եղբայրը։
Հայաստանի հանրապետական կուսակցության անդամ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ մետալուրգներ
Բենավեն դե Սեգրիա
Բենավեն դե Սեգրիա (Benavent de Segria, Benavent de Segrià), մունիցիպալիտետ Իսպանիայի Կատալոնիա ինքնավար համայնքի Լեյդա պրովինցիայի Սեգրիա շրջանում։ Տարածքը 7,4 կմ2։ է, բնակչության թվաքանակը՝ 522 (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Թառաթումբ)
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի  գտնվում է Վայոց Ձորի մարզի Թառաթումբ գյուղում ։ Եղեգնաձոր քաղաքից ուղիղ գծով 15,8 կմ հյուսիս-արևմուտքում է գտնվում Թառաթումբ գյուղը։ Այն ծովի մակարդակից 1635-1685 մետր բարձր է։ Գյուղում և նրա սահմաններում պահպանվել են 1896 թվականին հիմնովին վերակառուցված եկեղեցին, միջնադարյան խաչքարաշատ գերեզմանոը և մի քանի խաչքար պարունակող Մարտոյի խաչ հնավայրը։
1895 թվականին Թառաթումբում հիշվում է Սբ. Աստվածածին անվամբ ծխական եկեղեցի, սակայ արդեն 1925 թվականին նույն («քարեա, հոյակապ») եկեղեցին վկայվել է Սբ. Հովհաննես անվամբ։ Սրանից հետևում է՝ նշյալ տարիների միջակայքում եկեղեցում կատարվել են կարևոր նորոգություններ, որից հետո էլ այն վերաօծվել է և վերանվանվել։ Այս հարցը պարզում է հյուսիսային ճակատից բացված մուտքի բարավորին փորագրված երկտող արձանագրությունը. «Ս(ուր)բ Օվանէս եկեղ(ե)ցի թվին ՌՅԽԵ-1896 ամի։
Սբ. Հովհաննես կամ Սբ. Աստվածածաինեկեղեցին գտնվում է գյուղի երկու մեծ թաղերն իրարից բաժանող ձորակի աջ կողմում՝ հյուսիսահայաց լանջին (ծովի մակարդակից 1619 մետր)։ Ունի եռանավ բազիլիկ հորինվածք (արտաքին չափերն են՝ 17,3×9,7 մետր)։ Երկթեք ծածկի ներքո առնված տանիքը հենված է քառակուսի կտրվածքով երկու զույգ սյուների և որմնասյուների վրա հանգչող կիսաշրջան թաղակիր կամարներին։ Արևելյան կողմում ունի կիսաշրջան եզրագծով ավագ խորան և ուղղանկյուն հատակագծով երկու ավանդատուն։ Բացի հյուսիսային ճակատից բացված գլխավոր մուտքից՝ երկրորդական մի մուտք էլ առկա է արևմտյան ճակատում։ Լուսավորությունն ապահովել են 6 լուսամուտները, որոնցից 3-ը բացված են արևելյան, 2-ը՝ հյուսիսային և 1-ը՝ արևմտյան ճակատներից։
Կառուցված է անմշակ, կիսամշակ և սրբատաշ քարով։ Վերջիններս գործածված են կառույցի առավել պատասխանատու հատվածներում (սյուներ, որմնասյուներ, թաղակիր կամարներ, անկյունաքարեր)։ Որմերում ագուցված են միջնադարյան գեղաքանդակ մի քանի խաչքարեր։ Դրանցից արձանագիր է միայն մեկը՝ ՋՀԱ (1522) թվականից, որն էլ եկեղեցու կառուցման ժամանակ հարմարեցվել է որպես հյուսիսային ավանդատան մուտքի բարավոր։
Գրականություն
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Վայոց ձորի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Տեկիլա
Տեկիլա (Tequila), թունդ թորած ալկոհոլային ըմպելիք (մեսկալ)։ Այն պատրաստված է կապույտ ագավայից (պերճածաղիկ) հիմնականում Տեկիլա քաղաքի տարածքի գործարաններում, 65 կմ  դեպի հյուսիս-արևմուտք Գվադալախարա քաղաքից, ինչպես նաև կենտրոնական արևմտյան Մեքսիկայի Խալիսկո նահանգի լեռներում (Los Altos): Չնայած նրան, որ տեկիլան նման է մեսկալ խմիչքին,  ժամանակակից տեկիլան որոշակիորեն տարբերվում է իր արտադրության մեթոդով, քանի որ օգտագործվում է միայն կապույտ ագավա բույսը, ինչպես նաև իր տարածաշրջանային առանձնահատկությամբ։
Տարածաշրջանի կարմիր հրաբխային հողը հատկապես պիտանի է կապույտ ագավայի աճի համար, և ավելի քան 300 միլիոն բույսեր են հավաքում այնտեղ ամեն տարի ։ Տեկիլայի ագավան տարբերվում է՝ կախված տարածաշրջանից։ Los Altos բարձրավանդակում աճող կապույտ ագավան ավելի մեծ չափի է և ավելի քաղցր բուրմունք և համ ունի։ Ագավան, որի բերքահավաքը անցկացնում է հարթավայրերում, ունի ավելի բուսական բույր ու համ ։
Պաշտպանող օրենք
Ըստ Մեքսիկայի օրենքի, տեկիլան կարող է միայն արտադրվել Խալիսկո նահանգում և սահմանափակ քանակով տարածքներում՝ Գուանախուատո, Միչոական, Նայարիտ և Տամաուլիպաս նահանգներում ։ Տեկիլան ճանաչվում է որպես մեքսիկական ծագման արտադրանք ավելի քան 40 երկրներում ։ Այն պաշտպանված է NAFTA –ի միջոցով Կանադայում և Միացյալ Նահանգներում, երկկողմ համաձայնագրերով առանձին երկրներում, ինչպիսիք են Ճապոնիան ու Իսրայելը և պաշտպանվում է օրենքով Եվրոպական միության երկրներում սկսած  1997 թվականից։
Սպիրտի պարունակություն
Ներքին սպառման համար առավել հաճախ տեկիլան արտադվում է 38% ալկոհոլի պարունակությամբ, սակայն կարող է արտադրվել մինչև 31 և 55% ալկոհոլի պարունակությամբ։ Համաձայն ԱՄՆ-ի օրենքի, այն տեկիլան, որը վաճառվում է ԱՄՆում, պետք է պարունակի առնվազն 40% ալկոհոլ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թունդ ալկոհոլային խմիչքներ Կատեգորիա:Մեքսիկական խոհանոց Կատեգորիա:Ըմպելիքներ
Եղնաջուր (գետ)
Եղնաջուր, գետ Հայաստանի Շիրակի մարզում։ Սկիզբ է առնում Եղնախաղի լեռնաշղթայի հյուսիսային մասի արևելյան լանջերից և թափվում Արփի լճի ջրամբարը։ Երկարությունը՝ 12 կմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի գետեր
Աֆրիկայում շոգ է
Աֆրիկայում շոգ է (В Африке жарко), խորհրդային սև-սպիտակ մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1936 թվականին։ Սոյուզմուլտֆիլմ ստուդիայի առաջին ժապավենն է ։ Ֆիլմը հանրության սեփականությունն է, քանի որ այն թողարկվել է ավելի քան 70 տարի առաջ։
Սյուժե
Աֆրիկայում վայրի գազանները տառապում են շոգից, նրանք շատ են ցանկանում պաղպաղակ ուտել։ Հյուսիսային բևեռից սառը նվերով նրանց հյուր են գալիս կապիկն ու ծովափիղը։ Ճանապարհին նրանք բազմաթիվ արկածներ են ունենում։ Այնուհետև կենդանիները ծովափղին հետ են ուղարկում` տալով նրան իրենց` հարավային նվերները. բանան, անանաս և կոկոս։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1936 մուլտֆիլմեր
Նի-նի սերունդ
Ոչ-ոչ սերունդ (La generación Ni-Ni: los que ni estudian ni trabajan, բառացի՝ ոչ սովորում են, ոչ էլ աշխատում, ոչնչով չեն զբաղվում, Not in Education, Employment or Training, NEET), 16-34 տարեկան երիտասարդների սերունդ, որոնք տնտեսական, սոցիալական և քաղաքական բնույթի տարբեր գործոններով պայմանավորված ոչ աշխատում են, ոչ էլ սովորում ։ Եզրույթն առաջին անգամ օգտագործվել է Մեծ Բրիտանիայում 20-րդ դարի վերջին, սակայն հետագայում սկսել է ակտիվորեն կիրառվել նաև այլ երկրներում, օրինակ՝ Ճապոնիայում ու Լատինական Ամերիկայի երկրներում սոցիոլոգիական եզրութաբանության և հրապարակախոսության մեջ։
Այն, որ այս երևույթն ավելի մանրամասն նկարագրված է Միջերկրական ծովի երկրներում, պատահականություն չէ։ Հենց այդ շրջանում է ավելի բարձր երիտասարդության գործազրկության տոկոսը, որը 2012 թվականի վերջերին Իսպանիայում և Հունաստանում հասավ 60%-ի ։ Նմանատիպ իրավիճակ է նկատվում նաև լատինաամերիկյան շատ երկրներում, ինչպես նաև Մաղրիբի երկրներում։ Այս շրջանների խոր ընտանեկան ավանդույթները մի կողմից մեղմացնում են ոչ-ոչ երևույթի բացասական հետևանքները, մյուս կողմից՝ խորացնում։ Օրինակ՝ ծնողների հետ մինչև 30 տարեկանն ապրելն օգնում է երիտասարդներին հաղթահարել տնտեսական խնդիրները, սակայն հենց դրանք են իրենց դարձնում իներտ և աննախաձեռնող նույնիսկ բարեհաջող ժամանակներում։ Բացի այդ, ինչպես ցույց են տալիս Մեքսիկայում կատարված ուսումնասիրությունները, հենց ոչ-ոչ սերունդներն են ընկնում թմրաշխարհի ազդեցության տակ և ակտիվորեն ներգրավվում են թմրավաճառքի և հանցագործ աշխարհի մեջ ։ Անգլախոս երկրներում երևույթը նկարագրվում է NEET հապավմամբ (Not in Employment, Education or Training)։ Մաղրիբի երկրներում ոչ-ոչ սերունդը կարևոր դեր է խաղացել 2010-2011 թվականների այսպես կոչված արաբական հեղափոխությունների ժամանակ ։ 2008 թվականի տնտեսական ճգնաժամից հետո սոցիալական այս խումբն ի հայտ եկավ նաև Մերձբալթիկայի երկրներում ։
NEET ֆենոմենի պատճառներ
NEET ֆենոմենի հայտնվելու հիմքում ընկած է միանգամից մի քանի պատճառ։ Նրանց մեջ առանձնանում են մակրո-մակարդակի (երկրի հասարակության առանձնահատկություններ, կրթական համակարգ, աշխատանքի ընդհանուր պայմաններ), մեզո-մակարդակի (հատկապես առանձին դպրոցի, ֆիրմայի) և միկրո-մակարդակի (առանձին մարդուց վերցված խնդիրներ) պատճառները։ Եվրոպայում գերադասում են շշետը դնել երկու հիմնական պատճառների վրա, որոնք NEET սերնդի ամբողջության հայտնման պատճառն են.
Դասակարգում
Ոչ-ոչ սերնդի ներակայցուցիչները սովորաբար բաժանվում են երկու մեծ խմբի՝ նրանք, որոնք մոտ ապագայում կվերադառնան աշխատանքի, և նրանք, որոնք չեն էլ նախատեսում աշխատանք փնտրել մոտ ապագայում։
Ռեյկո Կոսուգին, որը Ճապոնիայի առողջապահության, աշխատանքի ու բարօրության նախարարության առաջատար մասնագետներից մեկն է, առանձնացնում է չորս տիպ.
Հայեցակարգի քննադատություն
NEET հայեցակարգի հիմնական քննադատողներից մեկը եղել է Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության աշխատակից Սառա Էլդերը։ 2015 թվականի հունվարին հրատարակված «Ի՞նչ է նշանակում NEET, և ինչո՞ւ է հայեցակարգն այդքան հեշտությամբ խեղաթյուրվում» («What does NEETs mean and why is the concept so easily misinterpreted?») աշխատանքային տետրում Սառա Էլդերը բավական խիստ քննադատության է ենթարկում եզրույթը՝ պնդելով, թե նրա օգտագործումը հանգեցնում է իսկական քաոսի երիտասարության զբաղվածության ոլորտում կատարվող հետազոտություններում։
Առաջին հերթին Սառա Էնդլերն ընդգծում է, որ գոյություն չունի միասնական մոտեցում NEET հայեցակարգի նկատմամբ։ Հենց միայն այդ փաստը դժվարացնում է այդ հարցն ուսումնասիրողների գործը։ Ավելին, ինչպես նշում է Էնդլերը, բազմաթիվ երկրներ չեն օգտագործում NEET-ը՝ որպես երիտասարդության շրջանում եղած գործազրկության ցուցանիշ, իսկ գործազրկությանը վերաբերող ողջ տեղեկատվությունը փակ է ու վերլուծողներին անհասանելի։ Դրանով իսկ NEET-ը բավական անմշակ հայեցակարգ է, որն օգտագործվում է միայն ոչ մեծ թվով պետությունների կողմից և աջակցություն չի գտել զարգացող երկրներում։
Գեյ ռումբ
2007 թվականին գեյ ռումբը գիտությունում և տեխնիկայում կասկածելի ձեռքբերումների համար շնորհվող Շնոբելյան մրցանակ է ստացել։ Կազմակերպիչների պնդմամբ, ԱՄՆ ԶՈՒ հրավիրված ներկայացուցիչներից ոչ մեկը մրցանակի ստացման արարողությանը չի ներկայացել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քիմիական զենք Կատեգորիա:Ոչ մահացու զենք Կատեգորիա:Ֆերոմոններ Կատեգորիա:Սեռական կողմնորոշում Կատեգորիա:ԱՄՆ ռազմաօդային ուժեր Կատեգորիա:ԱՄՆ զենք
Նի-նի սերունդ
Հայեցակարգի քննադատություն
Ընդհանուր առմամբ, ըստ Էլդերի, աշխարհում տարածված են NEET-ի ավելի քան տասը տարբեր բնորոշումներ, և դա այն դեպքում, եթե հաշվի չառնենք դրա վերաբերյալ ազգային հայացքները։ Թեև ըստ Էլդերի, ընդհանուր առմամբ այդ բնորոշումներից յուրաքանչյուրն ըստ էության ճիշտ է, դետալներում ունեն մի շարք էական թերություններ։ Այսպես, SDSN-ը (Sustainable Development Solutions Network) շեշտը դնում է աշխատանքի տեսակի վրա, թեև, ըստ Սառա Էլդերի, NEET հայեցակարգն ընդհանրապես թույլ չի տալիս հասկանալ, թե ինչով է զբաղված այս կամ այն մարդը։ Սառա Էլդերը քննադատության է ենթարկում նաև հասկացությունների նենգափոխումը և մասնավորապես NEET հայեցակարգը մի շարք այլ կատեգորիաների (մասնավորապես՝ աշխատանքի որոնումը դադարեցրած մարդիկ, գործազուրկներ և մարգինալներ) հետ նույնացնելու փորձերը։
Սառա Էլդերը, ըստ էության, փորձում է ասել, որ NEET եզրույթը չափազանց բարդ է և լրացուցիչ խառնաշփոթ է մտցնում աշխատանքի շուկայի՝ առանց այդ էլ բավական բարդ եզրաբանության մեջ ընդհանրապես և գործազրկությանը վերաբերող եզրաբանության մեջ մասնավորապես։ NEET-ը կարող է թույլ տալ երիտասարդության զբաղվածության հարցին նայել այլ տեսանկյունից, սակայն ներկա փուլում, ըստ Սառա Էլդերի, ավելի լավ է հրաժարվել NEET հայեցակարգից և օգտագործել այլ կատեգորիաներ երիտասարդության շրջանում գոյություն ունեցող գործազրկությունը գնահատելու հանար։ Առաջին հերթին, որպեսզի ուշադրությունը կենտրոնացվի կրթության խնդրի վրա, կարելի է օգտագործել այլ կատեգորիա՝ NLFET, որը հաշվի է առնում միայն 15-19 տարեկաններին։ Որպեսզի ուշադրությունը կենտրոնացվի երիտասարդության շրջանում եղած գործազրկության վրա, ըստ Սառա Էլդերի, կարելի է պարզապես օգտվել գործազրկության ստանդարտ մակարդակից։ Ռիսկի խմբում գտնվող, այսինքն՝ կիսաօրինական բիզնեսի ոլորտում կամ ծայրահեղ վատ պայմաններում աշխատող երիտասարդության հարցերի ուսումնասիրման նպատակով կարելի է մշակել առանձին վարկանիշ և մասնավորապես՝ այսպես կոչված «գործազրկության ոչ ֆորմալ մակարդակ»։ Դա, ըստ Սառա Էլդերի, թույլ կտա ավելի մանրամասն ու արդյունավետ կերպող ուսումնասիրել երիտասարդության զբաղվածության խնդիրները։ Իսկ NEET հայեցակարգը, ընդհակառակը, փորձում է ընդհանրացնել խնդիրը, ինչն ուսումնասիրողներին թույլ չի տալիս հասնել երևույթի սկզբնապատճառներին ։
Մեծ Բրիտանիա
NEET եզրույթն առաջին անգամ օգտագործվել է 1999 թվականին Social Exclusion Unit-ի (SEU) հրատարակած զեկույցում ։ Նախկինում Մեծ Բրիտանիայում այդ երևույթը կոչվել է «զրոյական կարգավիճակ» (Status Zer0)։ Չնայած նրան, որ մի շարք կառավարական հաշվետվություններում տրվում է NEET եզրույթի սահմանումը, այն չունի դասակարգման չափանիշներ՝ որպես այդպիսին։ Եվ եթե սկզբում NEET-ի խնդրին մոտեցել են միայն գիտական տեսանկյունից, աստիճանաբար տվյալ սոցիալական խումբն սկսել է դիտարկվել բացասական երանգներով ։
Անգլիայում NEET-ի վերաբերյալ վիճակագրությունը հրատարակում է Մեծ Բրիտանիայի կրթության նախարարությունը։ NEET-ի վերաբերյալ տվյալների հավաքագրման մեթոդբանությունը տարբերվում է՝ կախված տարիքային խմբից։ 16-18 տարեկան բրիտանացիների դեպքում օգտագործվում են միանգամից մի քանի մեթոդներ։ 16-24 տարիքային խմբի համար օգտագործվում է Labour Force Survey հետազոտությունը ։ Մոտեցումների տարբերությունը բացատրվում է նրանով, որ մինչև 18 տարեկան երիտասարդության մեծ մասը դեռ չի ավարտել միջնակարգ կրթությունը, այդ պատճառով էլ առնվազն կարող է հետաքրքրված չլինել աշխատանք փնտրելու հարցերով։
Ըստ 2007 թվականին Prince’s Trust-ի հրատարակած զեկույցի՝ 15-24 տարեկան բրիտանացիների շուրջ 20 %-ը NEET է ։ 1995 թվականից մինչև 2008 թվականը այն երիտասարդների թիվը, որոնց կարելի էր համարել այդ սոցիալական խմբի ներկայացուցիչ, կայուն կերպով եղել է 10 %-ի սահմաններում ։ 2011 թվականին The Guardian պարբերականը տպագրել է հոդված, որում նշվել է, որ 2003 թվականից 16-18 տարեկան աշխատող բրիտանացիների թիվը կրճատվել է 1 %-ով։ Միևնույն ժամանակ կրթական գործընթացում ներառվածների թիվն ավելացել է 7 %-ով ։ Աստիճանաբար NEET եզրույթի հետ սկսել են ասոցացվել հակասոցիալական տարրերը ։ Օրինակ՝ բրիտանական մի շարք լրատվամիջոցներում բազմիցս հնչել է այն հայտարարությունը, թե NEET սերնդի ներկայացուցիչները ավելի շատ են հակված հանցագործությունների կատարմանը ։
Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունն ամեն կերպ փորձում է լուծել ոչ-ոչ սերնդի խնդիրը։ 2007 թվականին կառավարության կողմից ներկայացվել են այսպես կոչված «Սեպտեմբերյան երաշխիքները», որոնք Մեծ Բրիտանիայի քաղաքացու համար երաշխավորել են տեղ կրթական հաստատությունում ընդհուպ մինչև նրա չափահաս դառնալը, այսինքն՝ 18 տարին լրանալը ։ Երկրի երիտասարդ քաղաքացիներին տրվող լրացուցիչ երաշխիքները ներառվել են 2009 թվականի բյուջեում։ Դրանք ապահովել են աշխատանք, որակավորման բարձրացման դասընթացներ կամ պրակտիկա 18-24 տարեկան ցանկացած բրիտանացու համար, որը հաշվառված է եղել աշխատանքի բիրժայում որպես գործազուրկ արդեն վեց ամսից ավելի։ Այդ երաշխիքներն ուժի մեջ են մտել 2010 թվականի հունվարի 25-ին, բայց արդեն 2012 թվականին որոշվել է հրաժարվել դրանցից ։
Պետական միջոցառումների արդյունավետության մասին դատելը բավական դժվար է, քանի որ 16-24 տարեկան բրիտանացիների շրջանում ոչ-ոչ սերնդի ներկայացուցիչների քանակն գերազանցել է 17 %-ը ։ Այսինքն՝ 21-րդ դարի սկզբի համեմատ էական հաջողությունների հասնել չի հաջողվել։ Ընդ որում՝ առանձին նշվում է, որ պետք չէ ամբողջ մեղքը բարդել 2007-2008 թվականների տնտեսական ճգնաժամի ու դրան հաջորդած ձգձգված ռեցեսիայի վրա։ Մեծ Բրիտանիայում համարվում է, որ ոչ-ոչ սերնդի խնդիրը կապված է կրթության հնացած համակարգի և աշխատանքի շուկայում կատարված խորը ձևափոխությունների հետ ։
Ճապոնիա
Ճապոնիայում NEET բավական արագ ամրապնդել է իր դիրքերը, քանի որ բավական խորը ու ստույգ է բնութագրում երկրում սկիզբ առած սոցիալական նոր երևույթը ։ Ինչպես Եվրոպայի երկրներում, այնպես էլ Ճապոնիայում ոչ-ոչ սերնդի ներկայացուցիչներ համարվում են հիմնականում այն երիտասարդները, որոնք նախընտրում են երկար ժամանակ ոչ մի տեղ չաշխատել ու չսովորել։ Նրանք հիմնականում ապրում են իրենց ծնորղների հաշվին, որոնք կրում են նրանց նյութական ու կենցաղային ծախսերը։ NEET սովորաբար համարվում են 15-34 տարեկան աշխատունակ ճապոնացիները ։
Գլազգոյի համալսարանի պրոֆեսոր Էնդի Ֆերլոնգը Ճապոնիայում ոչ-ոչ սերնդի ներկայացուցիչների թվաքանակի աճը կապում է 1980-ական թվականների տնտեսական պղպջակի, ինչպես նաև դրան հաջորդած 1990-ական թվականների ռեցեսիայի հետ, որից Ճապոնիան չի կարողանում դուրս գալ։ Հենց այդ ժամանակ, ըստ Էնդի Ֆերլոնգի, Ճապոնիայի երիտասարդ բնակչությունը բախվել է ավելի ու ավելի աճող գործազրկությանը, ինչը հանգեցրել է NEET-ի թվաքանակի աճին ։
Տոկիոյի համալսարանի պրոֆեսոր Գենդի Յուձին պնդում է, թե ոչ-ոչ սերնդի ներկայացուցիչները հաճախ ցուցաբերում են աշխատելու ցանկությունը, սակայն պարզապես ի վիճակի չեն անցնել հարցազրույցի փուլը անինքնավստահության, սոցիալական հմտությունների բացակայության, ինչպես նաև որակավորման ցածր մակարդակի պատճառով ։ Խնդիրը խորացնում են նաև Ճապոնիայի զանգվածային լրատվամիջոցները, որոնք ներկայացնում են NEET-ի ծայրահեղ բացասական կերպար ։
Ծնոդական տնից չհեռանալու համար ոչ-ոչները հաճախ նույնիսկ ընտանիք չեն կազմում։ ոչ-ոչ սերնդի ներկայացուցիները Ճապոնիայում միջինը կազմում են երկրի աշխատունակ բնակչության ընդհանուր քանակի 10 %-ը ։
Նրանց հաճախ անվանում են «միայնակ մակաբույծներ։ Այդ եզրույթն առաջին անգամ կիրառել է Գակուգեյ համալսարանի պրոֆեսոր, սոցիոլոգ Յամադա Մասահիրոն ։ Այնուամենայնիվ, ոչ-ոչ սերնդի ներկայացուցիչները «մակաբույծներից» տարբերվում են աշխատանքի առկայությամբ։ «Մակաբույծներն» իրենք են վաստակում ապրուստի միջոցներ, բայց միևնույն ժամանակ ուշ են առանձնանում ծնողներից։ Նմանատիպ երևույթ կարելի է հանդիպել նաև Հարավային Կորեայում, Իտալիայում ու Հարավային Եվրոպայի այլ երկրներում։
Սոցիալականացման հետ կապված խնդիրները կարող են հանգեցնել ավելի լուրջ հետևանքների, օրինակ՝ կամավոր ճգնավորության, ինչը Ճապոնիայում ստացել է «հիկիկոմորի» անվանումը։ Այդ եզրույթը շրջանառության մեջ է դրել հոգեբան Սայտո Տամակին, որը հայտարարել է, թե երիտասարդ ճապոնացիների մոտավորապես 20 %-ը (երկրի բնակչության շուրջ 1 %-ը) իրականում տարիներով փակված են մնում իրենց սենյակներում ։
Ճապոնիայի կառավարությունը խիստ անհանգստացած է NEET խնդրով։ 2004 թվականին մշակվել է ծրագիր, ըստ որի՝ դպրոցներում դասավանդվում է առանձին առարկա, որն աշակերտներին թույլ է տալիս ավելի լավ հասկանալ, թե ինչ պետք է անեն դպրոցն ավարտելուց հետո։ Նաև Տոկիոյում ակտիվորեն խրախուսվում է համալսարանների միջև աշխատանքային հարաբերությունների հաստատմանը, ինչպես նաև ցանկացած նախագիծ, որը թույլ է տալիս զարգացնել ուսանողների սոցիալական հմտությունները ։
NEET-ի թեման այնքան արդիական է դարձել ժապոնական հասարակության համար, որ աստիճանաբար նրան սկսել են անդրադառնալ ճապոնական գրականության մեջ (մանգա և ռանոբե), որի հիմնական լսարանը հենց 15-34 տարեկանների տարիքային խումբն է։ Այդ ժանրի առավել վառ նմուշներից է NHK ni Youkoso! վեպը, որ բացահայտում է տիպիկ ի կենսակերպի կործանարար բնույթը։ Առավել ժամանակակից ստեղծագործությունների շարքում կարելի է առանձնացնել Higashi no Eden անիմեն և ReLife մանգան, որոնք նույնպես յուրովի կերպով փորձում են ունկնդիրներին հասցնել հասարակության մեջ սոցիալականացման անհրաժեշտությունը։
Ավստրիալիա
Ըստ Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության զեկույցի՝ մոտավորապես 580,000 ավստրալիացիներ դասակարգվում են որպես NEET: Նաև փաստաթղթում նշվում է, որ ոչ-ոչ սերնդի ներկայացուցիչների քանակը կտրուկ աճել է 2007-2008 թվականների համաշխարհային ճգնաժամից հետո։ NEET-ի քանակը ներկայում կազմում է Ավստրիալիայի 15-ից մինչև 28 տարեկանների 13 %-ը ։
Իբերիա և Լատինական Ամերիկա
Իսպանիայում, Մեքսիկայում, Արգենտինայում և Ուրուգվայում լայն տարածում է ստացել «Ոչ-ոչ» եզրույթը, որը հապավում է իսպաներեն «La generaciun Ni-Ni: los que ni estudian ni trabajan» (Նրանց սերունդը, ովքեր չեն սովորում և չեն աշխատում, չեն զբաղվել ոչ մեկով, ոչ էլ մյուսով) արտահայտությունից։ Պորտուգալիայում, Բրազիլիայում գոյություն ունի նմանատիպ եզրույթ՝ «Նեմ-Նեմ»։ Մեքսիկայում այդ խնդիրը հատկապես արդիական է, քանի որ, ինչպես ցույց են տալիս այնտեղ անցկացված դիտումները, հենց «ոչ-ոչ» սերունդն է առավել զգայուն թմրավաճառների ազդեցությանը և ակտիվորեն  ներգրավվում է թմրավաճառության և քրեական ոլորտում ։
Կանադա
Կանադայի վիճակագրական ծառայությունը առաջին անգամ NEET-ի խնդրի ուսումնասիրությունը Կանադայում անցկացրել է 2012 թվականին։ Ինչպես պարզվել է, 15-20 տարեկան կանադացիների շուրջ 13 %-ը կարող է համարվել այդ սոցիալական կատեգորիայի ներկայացուցիչ։ Չնայած այն հանգամանքին, որ ինչպես ասվում է հաշվետվության մեջ, դա ամենացածր ցուցանիշն է G7-ի երկրների շարքում, NEET-երի ընդհանուր քանակը երկրում գերազանցում է 1 միլիոնը ։ Ուսումնասիրությունը նաև ցույց է տվել, որ Ոչ-ոչ սերնդի ներկայացուցիչ հանդիսացող շուրջ 513 000 կանադացիներ հետաքրքրված չեն աշխատանք գտնելով ։
Ռուսաստան
Ռուսաստանում նույնպես միանշանակ մոտեցում չկա այդ եզրույթի վերաբերյալ։ Ըստ Ռուսաստանի գիտությանների ականդեմիայի սոցիոլոգիայի ինստիտուտի սոցիալական կառուցվածքի առաջատար գիտաշխատող Ա. Ժվիտիաշվիլիի՝ «նի նի» սերնդի ներկայացուցիչների հայտնվելը, որը 21-րդ դարում կազմում է զարգացած երկրների հասարակության զգալի սեգմենտը, վկայում է վարձու աշխատուժի կրճատում, հասարակության մեջ ոչ շուկայական խմբավորումների դերի ուժեղացում, որի գոյությունը կախված է սոցիալական քաղաքականությունից։ Ընդ որում, գերիշխող ժողովրդագրական խումբը, ըստ ակադեմիկոսի, «ոչ-ոչ» սերնդում 15-ից 29 տարեկան երիտասարդներն են։ Ա. Ժվիտիաշվիլին դա կապում է կրթություն ստանալու և աշխատանք գտնելու դժվարությանների հետ։ Հիմնվելով արևելյան ուսումնասիրողների աշխատանքների վրա՝ Ժվիտիաշվիլին նշում է, որ «նի նի» սերունդը գլոբալացման արդյունք է, իսկ այդ սոցիալական խումբն ստեղծվում է պարբերաբար տեղի ունեցող ֆինանսական ճգնաժամների, մասնավորապես 2008 թվականի համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով ։ Նույն տեսակետը պաշտպանում է փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր Յու. Վիշնևսկին, որը կարծում է, որ ռուս հասարակությունը կբախվի նմանատիպ խնդիրների մոտ ապագայում ։ Ռուսաստանում «նի նի» սերնդի ներկայացուցիչների թվաքանակը տատանվում է 15 %-ի շրջանակներում ։
ԱՄՆ
Նմանատիպ սոցիալական երևույթ գոյություն ունի նաև Միացյալ Նահանգներում, որտեղ այդ մարդիկ կոչվում են «basement dwellers» ։ «Telegraph Herald» պարբերականը 2010 թվականի ներկայացրել է տվյալներ, ըստ որոնց՝ 2007 թվականի վերջին NEET երիտասարդների քանակը երկրում աճել է մինչև 20 %։ Հիմնականում դրանք այն մարդիկ են, որոնք հենց նոր են ավարտել կրթությունը։ Նրանց երբեմն նաև կոչում են «sadgrad» (հապավում՝ «sad graduate», երիտասարդ մարդ, որը դեպրեսիայի մեջ է ընկել իր զբաղված չլինելու պատճառով)։ Սոցիոլոգները նշում են, որ դրանք, որպես կանոն, այն շրջանավարտներն են, որոնք դեռ չեն վճարել իրենց կրթության համար վերցված պարտքերը (կրթությունն ԱՄՆ-ում էժան չէ) և ապրում են ծնողների հետ, քանի որ չեն կարող իրենց թույլ տալ վարձակալել կամ գնել առանձին բնակարանը իրենց համար։ Արդեն 2002 թվականին կանխատեսումներ են եղել, որ աշխատանք կգտնեն 36 %-ով քիչ շրջանավարտներ, քան նախորդ տարի։ 2007 թվականից հետո, երբ սկսվել է համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամ, իրավիճակը շարունակել է վատանալ ։ Ուսման վճարների աճը շատ երիտասարդների ստիպում է հրաժարվել բարձրագույն կրթությունից, ինչը նույնպես կարող է դառնալ հետագա սոցիալականացման անհաջողության պատճառ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Երիտասարդություն Կատեգորիա:Հասարակագիտություն
Գյոկուրո
Գյոկուրո (玉露, բառացի «թանկագին կաթիլ», «մարգարտյա կաթիլ»), ճապոնական ամենահայտնի և ամենաթանկ թեյերից է։ Աճեցվում է Ճապոնիայի հարավային նահանգներում։ Տարբեր տեղեր աճեցված գյոկուրո թեյի համերը խիստ տարբերվեւմ են։ Գյոկուրո թեյի 40%-ը աճեցվում է Ճապոնիայի Յամե քաղաքում։ Այն նաև աճեցվում է Սիձոկույում և Կիոտոյում։ Կիոտոն համարվում է գյոկուրո թեյի աճեցման ամենահին նահանգը։
Թեյը հավաքում են վաղ գարնանը։ Թեյի տերևը մշակվում է գոլորշիով 15-20 վայրկյան, որպեսզի պահպանի իր գույնը, հետո փաթաթում են, տալով ասեղի տեսք, և չորացնում։ Գյոկուրո թեյը պատրաստում են ասախի, օկումիդորի, յամակի, Ֆուձիսուբո, գոկոու տեսակի թեյերից։ Տերևները հավաքելուց 20 օր առաջ ծածկում են թփերը և պահում ստվերի տակ, որը խթանում է ամինաթթուների և կոֆեինի արտադրությանը։ Այս ընթացքում նվազում է նաև տերևների դառնությունը և նրանք դառնում են ավելի քաղցր։
Թեյին իր ներկայիս անվանումը տվել է« Յամամոտոյամա» թեյ արտադրող ընկերությունը, որի հիմնադիր Յամամոտո Կախեյը 1835 թվականին թեյը դարձրեց աշխարհահռչակ։
Թուրմի գույնը բաց կանաչ է։ Որպեսզի թեյը չկորցնի իր համն ու հոտը պետք է այն թրմել 60-70 °C ջրով, իսկ որոշ տեսակներ նույնիսկ 40-50 °C ջրով։ Այս թեյի թրման պրոցեսը մի քիչ ավելի երկար է քան մյուս թեյերինը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թեյ
Հայաստանում ԱՄՆ-ի դեսպանատուն
Այժմ Բաղդադի ԱՄՆ դեսպանատունը ամենամեծն է, գրեթե հինգ անգամ տարածքով ավելի մեծ է քան Երևանինը ։
Լեոնիդ Անտոնով
Լեոնիդ Անտոնով (Леони́д Ива́нович Анто́нов,  ), խորհրդային ռազմա-ծովային գործիչ, ինժեներ և դասախոս, Ֆ. Է. Ձերժինսկու անվան Բարձրագույն ռազմա-ինժեներական ուսումնարանի տնօրենի տեղակալ, ինժեներ-կոնտր-ադմիրալ ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Պետերբուրգի էլեկտրոտեխնիկական ինստիտուտը (1907-1914), ծովային ինժեներական ուսումնարանը (էքստեռն) (1915), ականային սպայական դասարանը (1916)։ 1915 թվականից  եղել է «Գրոմոբոյ» և «Ռոսիա» հածանավերում ականային սպա, ինժեներ-մեխանիկ, միչման (30.7.1915), Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո` «Գանգուտ» գծանավի ավագ ականային մասնագետ  (2.1918-5.1920, 11.1920-5.1921), Շլիսսելբուրգի բազայի ֆլագ մեխանիկի օգնական (5-11.1920), նավատորմի շտաբի ֆլագմանական էլեկտրոտեխնիկ (5.1921-11.1923), 1923 թվականից մինչև 1948 թվականը Ձերժինսկու անվան Բարձրագույն ռազմա-ինժեներական ուսումնարանում դասախոսական աշխատանք է կատարել, որտեղ շարքային դասախոսից հասել է մինչև ուսումնարանի տնօրենի տեղակալ։ 1948 թվականի օգոստոսից պաշտոնաթող է եղել։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ռուս ճարտարագետներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ