cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մարդաբանական լեզվաբանություն
Ակնարկ
Ավանդական լեզվաբանական մարդաբանությունը ևս կարևոր է ժողովուրդների սոցիոլոգիայի և ինքնակազմակերպման համար։ Օրինակ՝ պենան (Penan) ցեղերի լեզվի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ իրենց լեզվով կան վեց տարբեր բառեր, որոնց լավագույն անգլերեն թարգմանությունը «մենք»-ն է ։ Մարդաբանական լեզվաբանությունն ուսումնասիրում է այդ տարբերակումները և դրանք կապում հասարակությունների տեսակների և զգայարանների ու մարմնական (ժեստային) հարմարեցումների հետ, ճիշտ այնպես, ինչպես ուսումնասիրում է գույների ընկալման տարբերությունները լեզուներում. դրանք ունեն տերմինների բազմազանության աճի միտում։ Միևնույն բառը արտահայտվել է մարմնի տարբեր մասերի ու զգայարանների արտահայտման միջոցով, որոնց ուսումնասիրությունը բերում է իրավիճակային գիտելիքների ու իրավիճակային էթիկայի բացահայտման, որի արդյունքում հասկանալի է դառնում «մենք» նշելու համար օգտագործվող տերմինների տարբերակված բամազանությունը :
Մարդաբանական լեզվաբանության երկու ճյուղերն են՝ անվանակարգային/դասակարգված և ազգագրական/հանրալեզվաբանական ։
Ինդեքսայնությունը վերաբերում է լեզվական ձևերին, որոնք զուգորդվում են իմաստի հետ՝ հատուկի և ընդհանուրի միավորման միջոցով, ի տարբերություն ուղղակի անվանման։ Օրինակ՝ մարդաբանական լեզվաբանը կարող է օգտագործել ինդեքսայնությունը՝ վերլուծելու համար, թե ինչ է ասում անհատի լեզվի օգտագործումը իր սոցիալական խավի մասին։ Ինդեքսավորումը բնորոշ է ձև-ֆունկցիա հարաբերություններին ։
Տարբերակում այլ միջճյուղայի ենթաբնագավառներից
Մարդաբանական լեզվաբանություն և լեզվաբանական մարդաբանություն տերմինները հաճախ համարվում են հոմանիշներ, սակայն մասնագետները հաճախ այդ երկուսն իրարից տարբերակում են։ Եթե մարդաբանական լեզվաբանությունը համարվում է լեզվաբանության ենթաբաժին, լեզվաբանական մարդաբանությունն ընդհանուր առմամբ համարվում է մարդաբանության ենթաբաժին ։ Մարդաբանական լեզվաբանությունը նաև օգտագործում է ավելի հստակ լեզվաբանական մեթոդաբանություն և ուսումնասիրում է լեզուները որպես «լեզվաբանական երևույթներ» ։ Ի վերջո մարդաբանական լեզվաբանությունը կենտրոնանում է լեզվի մշակութային և սոցիալական իմաստի վրա՝ շեշտը դնելով լեզվական կառուցվածքի վրա։ Ընդհակառակը, լեզվաբանական մարդաբանությունն ավելի շատ մարդաբանական մեթոդներ է օգտագործում (օրինակ՝ մասնակցային հսկողություն և ոլորտի դաշտային աշխատանք) լեզուն մշակութային շրջանակներում վերլուծելու և դրա սոցիալական օգտագործման կանոնները սահմանելու համար ։
Մարդաբանական լեզվաբանությունը լեզուն օգտագործում է մշակութային իրողությունները սահմանելու համար, իսկ հանրալեզվաբանությունը լեզուն դիտում է որպես սոցիալական ինստիտուտ ։ Մարդաբանական լեզվաբանությունը հիմնականում մեկնաբանական է՝ ձևավորելով լեզվի օգտագործման իմաստը դրա ձևերի, մատյանների և ոճերի միջոցով ։ Հանրալեզվաբանությունը, փոխարենը, ուսումնասիրում է, թե ինչպես է լեզուն առնչվում տարբեր սոցիալական խմբերի և ինքնությունների հետ, ինչպիսիք են ռասան, սեռը, դասը և տարիքը ։
Հնչույթաբանություն
Հնչույթաբանությունը մեծ ուշադրություն է դարձնում դիտարկվող հնչյունների համակարգված կառուցվածքին։
Ձևաբանություն
Լեզվաբանության մեջ ձևաբանությունը սովորաբար ուսումնասիրում է տվյալ լեզվում բառերի կառուցվածքը՝ օգտագործվող բառի ձևն ավելի լավ հասկանալու համար։ Սա լեզվաբանության մի բաժին է, որը զբաղվում է բառերով, դրանց ներքին կառուցվածքով և ձևավորմամբ ։ Ձևաբանությունը լայնորեն դիտարկում է բառերի ձևերի կապը տվյալ լեզվի ներսում՝ կապված այն մշակույթի կամ միջավայրի հետ, որում դրանք արմատավորված են։
Մեթոդաբանություն
Ընդհանրապես կառուցվածքի և բաղադրիչների հարաբերությունների վերաբերյալ տարբեր տեսակետներ կան, բայց ճնշող մեծամասնությունը համաձայն է, որ հարաբերությունները յուրացված են, կայուն են  և դրականորեն կապված են վարքագծի հետ։ Մեթոդաբանական  ուսումնասիրությունը ներառում է ամեն տեսակ ուղղակի և անուղղակի փոփոխություններ, սակայն լեզվական վերաբերմունքի ուսումնասիրությունների դեպքում ավելի շատ օգտագործվում են հարցաշարեր, քան այլ մեթոդներ։
Արտաքին համապատասխանության մեթոդը հանրալեզվաբանական փորձարարական մեթոդ է, որն օգտագործվում է որոշելու համար անհատի կամ համայնքի բնական զգայությունները որոշակի լեզվի, բարբառի կամ հնչերանգի նկատմամբ, և որը այնորեն օգտագործվում է լեզուների տարատեսակների և լեզուների սոցիալական նշանակության հետ կապված հետազոտություններում։ Այս մեթոդի հատուկ հարմարեցումը, որը կոչվում է հայելային արտապատկերում, խոստումնալից է թվում իրավիճակային մակարդակում լեզվի անցման հետևողական գնահատականները չափելու համար ։ Իրավիճակային՝ իրենց մասին խոսող միջոցները, այնպիսիք, ինչպիսիք կիրառում են Գրինֆիլդը և Ֆիշմանը, նույնպես կարող են լինել լեզուների և լեզվական տեսակների իրավիճակային օգտագործման նորմատիվային (կանոնակարգող) տեսակետներն ուսումնասիրելու շատ արդյունավետ միջոցներ։
Պարզվել է, որ հակվածության չափը առավել հարմար է վարքագծային միտումների վերաբերյալ տվյալների հավաքագրման համար ։ Հարցազրույցներից ստացված տվյալները կարող են մշակման և գնահատման դժվարություններ առաջացնել, և կարող են հարցվածների կողմնակալական տեսակետներ լինել, բայց հետազոտական ​​հարցազրույցները կարող են հատկապես արդյունավետ լինել վերաբերմունքի գնահատման համար, հատկապես երբ դրանք օգտագործվում են որպես դիտարկման լրացում ։ Դիտարկման տվյալները կարող են մշակվել ձևականորեն, որպես տվյալներ, որոնք ստացվել են ավելի ֆորմալիստական միջոցներով, եթե փորձ է արվում տվյալները գրի առնել ավելի հանրամատչելի ձևերով, այլ ոչ թե մոտեցման միջոցով, ինչն առավել բնորոշ է այս տեսակի տվյալների համար, որը կիրառվում է մինչ օրս ։
Այս ընթացակարգերի արդյունքը առօրյա խոսքն ու վարքը բնութագրող բազմաթիվ տարատեսակներից մեկ առանձին տեսակի ընտրությունն է։ Անգլերենը հաճախ ընկալվում է որպես մեկ լեզու, կարծես մարդիկ մոռանում են դրա հետ կապված բազմաթիվ բարբառներն ու շեշտադրումները։ Անգլերենը հաճախ ընկալվում է որպես միասնական լեզու՝ մոռանալով դրա հետ կապված բազմաթիվ բարբառները և շեշտադրումները։ Անգլերենը, որով խոսում են Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, տարբեր է Ավստրալիայում կամ Աֆրիկայում գործածվող անգլերենից։ Նույնիսկ այն ամերիկյան անգլերենը, որով խոսում են Նյու Յորք նահանգում, տարբեր է այն անգլերենից, որով խոսում են Ալաբամայում ։
Կոդի փոխարկում
Երբ խոսողը խոսակցության համատեքստում երկու կամ ավելի լեզուներ կամ լեզվական տարբերակների միջև փոխարկում է կիրառում, լեզվական տարբերակումների միակ ձևը չէ, որը կրում է սոցիալական կամ հղումային նշանակություն։ Այն տալիս է հատկապես հստակ մոտեցում սոցիալական գործընթացների և լեզվական ձևերի փոխհարաբերությունը հասկանալու համար։ Քանի որ այդ դեպքում և՛ սոցիալական, և՛ լեզվական սահմանները սովորաբար ավելի ակնհայտ են, քան մյուս միալեզու պայմաններում ։ Մարդաբանական լեզվաբանության մեջ կոդի փոխարկումը դիտարկվում է որպես կառուցվածքայնորեն միասնական երևույթ, որի իմաստը գալիս է ձևի, գործառույթի և ենթատեքստի միջև հարաբերությունների համընդհանուր օրինաչափությունից ։ Լեզվաբաններից շատերը կոդերի փոխարկմանը մոտենում են որպես բանավոր մարտավարության ձև, որը ներկայացնում է այն եղանակները, որոնցով առանձին անհատներին մատչելի լեզվական ռեսուրսները կարող են փոխարկելի լինել՝ կախված իրենց համայնքների սոցիալական սահմանների բնույթից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեզվաբանություն Կատեգորիա:Մարդաբանություն
Աստերոիդների ցանկ (110801-110900)
Աստերոիդների ցանկ (110701-110800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (110901-111000)
Մաշոզերկա
Մաշոզերկա (Машозерка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Պրիօնեժսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լոսոսինկա գետի աջ ափին՝ 17 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 7 կմ է, ավազանի տարածքը 100 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օնեժի լճի ավազան, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր (այդ թվում գետի ավազանում Օնեժի լիճ)։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Դեմկառ
Դեմկառ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Մոկսի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Զեդա Բաշ
Զեդա Բաշ (ზედა ბაში), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Սամտրեդիայի շրջան‎ում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 40 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սամտրեդիայից հեռու է 21 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 264 մարդ :
Շտամհամ (Ինգոլշտադտ)
Շտամհամ (Ինգոլշտադտ) (Stammham (bei Ingolstadt)), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Այխշտետ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 3687 մարդ է (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը 39,04 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 1 76 161։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 5 գյուղական համայնքների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Յոսեֆ Վացլավ Միսլբեկ
Յոսեֆ Վացլավ Միսլբեկ  (Josef Václav Myslbek, ), չեխ քանդակագործ։
Կենսագրություն
Սովորել է Պրագայի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Պրագայի դեկորատիվ արվեստի ուսումնարանի (1885-1896) և Գեղարվեստիակադեմիայի (1896-1919) պրոֆեսոր։
Ստեղծել է Չեխիայի պատմական գործիչների և ազգային էպոսի հերոսների վեհ, մոնումենտալ կերպարներ՝ Յա․ Ժիժկայի հուշարձանի (Տաբոր քաղաքի համար) նախագիծը (բրոնզ, 1870-ական թվականներին․), խմբաքանդակներ Պրագայի Պալացկու կամրջի համար (բրոնզ, 1881-1897), Սուրբ Վացլավի հուշարձանը Պրագայում (բրոնզ, բացումը՝ 1913)։ Հեղինակ է բազմաթիվ դիմաքանդակների։
Կատեգորիա:Չեխ քանդակագործներ Կատեգորիա:1848 ծնունդներ Կատեգորիա:1922 մահեր Կատեգորիա:20-րդ դարի քանդակագործներ Կատեգորիա:Չեխ մանկավարժներ
Ջորջ Հենրի Համիլթոն Թեյթ
Ջորջ Հենրի Համիլթոն Թեյթ (George Henry Hamilton Tate, ), անգլիական ծագմամբ ամերիկացի կենդանաբան և բուսաբան։ Եղել է Նյու Յորքի բնագիտության թանգարանի կաթնասունագետ։ 1938 թվականին ստացել է գիտությունների դոկտորի աստիճան։ Գրել է մի քանի գիրք։
Կենսագրություն
Ջորջ Հենրի Համիլթոն Թեյթը ծնվել է 1894 թվականի ապրիլի 30-ին Լոնդոնում։ 1912 թվականին ընտանիքի հետ գաղթել է ԱՄՆ-ի Նյու Յորք քաղաք։ 1912-1914 թվականներին աշխատել է որպես հեռագրագետ Լոնգ Այլենդում։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին՝ միանալով Բրիտանական բանակին, այնուհետև սովորել է Լոնդոնում և կրկին գաղթել ԱՄՆ, որտեղ 1927 թվականին դարձել է կենսաբան՝ ստանալով գիտական աստիճանը և ձեռք բերել քաղաքացիություն։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ջորջ Թեյթն աշխատել է Բրազիլիայում ամերիկյան ռետինի արդյունաբերության համար։
Ունեցել է եղբայր՝ Ջեֆրի Թեյթը, որը նույնպես կենդանաբան է եղել և մասնակցել է գիտական արշավախմբերի ։
Ջորջ Հենրի Համիլթոն Թեյթը մահացել է 1953 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Մորրիսթաունում (Նյու Ջերսի) ։
Գիտնականի անունով է կոչվել հարավամերիկյան Neusticurus tatei մողեսը և Tateanthus բույսերի ցեղը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կենդանաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի բուսաբաններ
Կռունկ (համաստեղություն)
Կռունկ, համաստեղություն հարավային երկնքում։ Գտնվում է Փյունիկ, Տուկան, Հնդիկ, Մանրադիտակ, Հարավային ձուկ, Քանդակագործ համաստեղությունների միջև։ Հս. միջին լայնություններից երևում է միայն աշնանը։
Կռունկը սկզբում Հարավային Ձկան մաս էր համարվում։ Նրա աստղերը առաջին անգամ որպես առանձին համաստեղություն համարվեցին Պետրոս Պլանկիոսի կողմից, ով տասներկու նոր համաստեղություններ անվանակոչեց 16-րդ դարում։ Նա Կռունկ անունը ընտրեց որպես զգոնության սիմվոլ։
Ֆուլհեմ ՖԱ
«Ֆուլհեմ» ֆուտբոլային ակումբ (Fulham Football Club, անգլիական արտասանություն։ ), անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ, որը հանդես է գալիս Պրեմիեր լիգայում։ Հիմնադրվել է Լոնդոն քաղաքում։
Պատմություն
Հիմնադրվել է 1879 թվականին, իր մասնակցությունն ունի անգլիական Պրեմիեր լիգայում և ներկայումս իր 11-րդ հերթական մրցաշրջանն է անցկացնում դիվիզիոնում։ Այն ամենահին լոնդոնյան ֆուտբոլային թիմն է, որը խաղում է Պրեմիեր լիգայում։ Ակումբն Անգլիայի ֆուտբոլի առաջատար դիվիզիոնում անց է կացրել քսանչորս մրցաշրջան, որոնցից մեծ մասը 1960-ականից 2000-ականներին։ 1990-ականներին ակումբը գտնվում էր 4-րդ շարքում՝ նոր նախագահ Մոհամեդ Ալ-Ֆայեդի շնորհիվ։ Ֆուլհեմ երբեք չի արժանացել մեծ պատվի, թեև նա հասել է երկու հիմնական եզրափակիչ։
1975 թվականին, որպես երկրորդ դիվիզիոնի թիմ, իրենց պատմության մեջ առաջին անգամ նրանք մրցում են Անգլիայի Գավաթի եզրափակիչում՝ 2-0 պարտվելով Վեսթ Հեմ Յունայթեդին։ Ֆուլհեմը հասնում է 2010 թվականի մրցաշրջանի Եվրոպայի Լիգայի Եզրափակիչ, որտեղ այն մրցում է Ատլետիկո Մադրիդի հետ Համբուրգում՝լրացուցիչ ժամանակի ընթացքում պարտվելով 2-1 հաշվով։
Ակումբը տվել է բազմաթիվ հիանալի խաղացողներ, որոնց թվում են նաև Ջոննի Հայնեսը, Ջորջ Կոհենը, Բոբբի Ռոբսոնը, Ռոդնի Մարշը և Ալան Մուլլերին։ Նրանք խաղում են Քրավեն Քոթիջում՝ Թեմզա գետի ափին, որը նրանց “տունն” է համարվել 1896 թվականից։ Ֆուլհեմի մարզումներն անց են կացվում Մոթսպուր Պարկում, որտեղ գտնվում է նաև ակումբի ակադեմիան։
Արտաքին հղումներ
Ֆուլհամ Կատեգորիա:Լոնդոնի ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի ակումբներ
Էգվայլ
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Այխշտետ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1098 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի). Տարածքը կազմում է 9,39 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 1 76 122։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Մարյատին
Մարյատին (Марятин), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1780 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մարյատին գյուղում բնակվում էր 72 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,967 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 74,46 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1780 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Չաուպի-Օրկո
Չաուպի-Օրկո (Chaupi Orco), Բոլիվիայի և Պերույի սահմանին գտնվող լեռ։ Բարձրությունը` 6044 մետր ։ Հարավային Ամերիկայի Անդերի Կորդիլերա-դե-Ապոլոբամբա լեռնաշղթայի ամենաբարձր լեռը։
Անվանում
Չաուպի-Օրկոյի անվանումը, հավանաբար, գալիս է «Չաուպի Ուրկու»-ից (Chawpi Urqu), որը կեչուա լեզվով նշանակում է chawpi՝ «կենտրոն» և urqu՝ «լեռ» ։ Լեռան մեկ այլ անվանումը՝ Վիսկաչանի, հավանաբար, 'wisk’acha-ից, որը տեղական այմարա լեզվով նշանակում է «վիսկաշի» ։
Աշխարհագրություն
Չաուպի-Օրկոն գտնվում է Անդերում՝ Բոլիվիայի և Պերուի սահմանին։ Գագաթի բարձրությունը կազմում է 6044 մետր ։ Բոլիվիայի կողմից այն տեղակայված է Լա-Պաս դեպարտամենտում, Ֆրանս-Տամայո մարզում, Պելեչուկոյի քաղաքապետարանում, իսկ Պերույի կողմից՝ Պունո մարզում, Սան-Անտոնիո-դե-Պուտինա համայնքում, Սինա շրջանում։ Այն տեղակայված է Սալյույու լեռան հյուսիսում ։
Չեռնոբիլի զոհերի հիշատակին (հուշահամալիր, Կրասնի Սուլին)
«Չեռնոբիլի զոհերի հիշատակին» հուշահամալիր (Мемориал памяти Жертвам Чернобыля), հուշահամալիր Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Տեղադրվել է 1997 թվականին ։
Պատմություն
Չեռնոբիլի ատոմակայանում տեղի ունեցած աղետի զոհերի հիշատակին նվիրված հուշահամալիրը բացվել է 1997 թվականի ապրիլի 26-ին՝ «Պատանեկություն» զբոսայգում ի հիշատակ 228 կրասնիսուլինցիների, որոնք 1986-1988 թվականներին մասնակցել են ատոմակայանի վթարի հետևանքների վերացմանը ։ Նրանցից 29 զոհվել է ։ Կարմիր Սուլինի բնակիչ Վ. Վ. Ժեգլյակովը պարգևատրվել է Արիության շքանշանով ։
Հուշահամալիրի բացման օրը զբոսայգում հավաքվել է մեծ բազմություն, եկել են նաև իրադարձության անմիջական մասնակիցները, նրանց ընտանիքների անդամները, քաղաքի և շրջանի ղեկավարության ներկայացուցիչները, քաղաքացիներ ։
Նկարագրություն
Հուշահամալիրը կազմած է բացված գրքի տեսքով մարմարե երկու սալիկներից։ Գրքի «էջերից» մեկին պատկերված է կրակ, մյուսին գրված է. «Չեռնոբիլյան ողբերգության զոհերին»։ Պատվանդանին գեղեցիկ ծողկաման է։ Նախագծի հեղինակն է քաղաքի գլխավոր ճարտարապետ Վ. Վ. Գորելկինը։ Հուշարձանը պարտաստել է Նովոշախտինսկ քաղաքի «Պետրո» ընկերակցությունը ։ Հուշահամալիրի գլխավոր հուշարձանի աջ և ձախ կողմերում երկու քարե սալեր են, որոնց վրա փորագրված են Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարը վերացնելիս զոհված կրասնիսուլինցիների ազգանունները։
Հուշահամալիրի հեռավորությունը քաղաքի կենտրոնից 750 մետր է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի տեսարժանություններ Կատեգորիա:1997 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Ավստրալիայի անվանում
«Ավստրալիա» անվանում (Australia, ավստրալական անգլերեն ) օգտագործվում է Հարավային կիսագնդում մայրցամաքը նշելու համար, ինչպես նաև այդ մայրցամաքում գտնվող պետության ոչ պաշտոնական անվանումը (պետության պաշտոնական անվանումը «Ավստրալիական միություն» է)։ Անունը գալիս է austrālis («հարավային»)։ Մայրցամաքի անվանումը եվրոպացիների զարգացման ավելի քան 400-ամյա պատմության ընթացքում բազմիցս փոխվել է։ «Ավստրալիա» տերմինը, որպես մայրցամաքի պաշտոնական անվանում, առաջարկել է բրիտանացի ծովագնաց Մեթյու Ֆլինդերսը 1814 թվականին և հաստատվել է Մեծ Բրիտանիայի կառավարության կողմից 1824 թվականին։
Ավստրալացիների խոսակցականում Ավստրալիային վերաբերելու համար օգտագործվում է Oz կոլոկվիալիզմը։ «Ավստրալիա» ածականը նշելու համար ավստրալացիները օգտագործում են Aussie բառը։
Միջնադարյան և անտիկ լեգենդներ
Հարավային կիսագնդում մայրցամաքի գոյության գաղափարը, որը պետք է «հավասարակշռի» Հյուսիսային կիսագնդի մայրցամաքները, որպեսզի երկիրը չշրջվի, գոյություն է ունեցել դեռևս Հռոմեական կայսրության ժամանակներից և իր արտացոլումն է գտել աշխարհագրական քարտեզների վրա, մասնավորապես՝ գրող և փիլիսոփա Մակրոբիուսի քարտեզներում (մ․ թ․ 5-րդ դար) ։
Հարավային կիսագնդի միջնադարյան քարտեզները պատկերում էին «անհայտ հարավային երկիր» կոչվող տարածքը (լատ.՝ Terra Australis Incognita), դրա վրա հաճախ«տեղադրվում էին» լեռներ, անտառներ և գետեր, բայց այդ պատկերները հիմնված չէին որևէ փաստական տվյալների վրա։ Հիպոթետիկ հարավային մայրցամաքի նկատմամբ հետաքրքրությունը կտրուկ աճել է աշխարհագրական մեծ հայտնագործությունների դարաշրջանում։
Էնդրախտլենդ
1616 թվականին հոլանդացի ծովագնաց Դերկ Հարթոգը, որը ծառայում էր հոլանդական արևմտյան հնդկական ընկերությունում, «Էնդրախտ» («Միասնություն») նավով հասավ Ավստրալիայի արևմտյան ափ՝ հարավային լայնության 26-րդ զուգահեռականի մոտ։ Այս վայրը ներկայումս հայտնի է որպես Դերկ-Հարթոգ կղզի ։ Այնուհետև Դերկ Հարթոգը ուսումնասիրեց մայրցամաքի ափերը մոտ 300 կմ հեռավորության վրա և բաց տարածքներին տվեց «Էնդրախտի երկիր» անվանումը (T'Landt van d'Eendracht) կամ «Էնդրախտլենդ» (Eendrachtsland) ի պատիվ իր նավի ։ Տասնմեկ տարի անց՝ 1627 թվականին, անունը հայտնվել է ծովային նավիգացիոն քարտեզների վրա, մասնավորապես, Էնդռախտի Երկրի քարտեզի վրա, որը կազմել է Արևելյան Հնդկաստանի ընկերության պաշտոնական քարտեզագիր Հեսսել Գերիտսը, սակայն տեղեկություններ կան, որ այդ անվանումը Քարտեզներում օգտագործվել է արդեն 1619 թվականից ։
1626 թվականի հոլանդական հրատարակության «Նասաուի նավատորմի Ամսագիր» տիտղոսաթերթի վրա (հոլ՝. Iournael vande Nassausche Vloot) տեղադրվել է աշխարհի փոքր քարտեզ, որտեղ ցուցադրվել է «Էնդրախտլենդ» տարածքը, ընդ որում այն առաջին անգամ ցուցադրվել է որպես զգալիորեն ավելի մեծ ցամաքային զանգվածի մաս ։ «Էնդրախտլենդ» անվանումը օգտագործվել է մինչև 1644 թվականը, երբ հոլանդացի ծովագնաց Աբել Թասմանը այդ հողերը անվանեց «Նոր Հոլանդիա» ։
Նոր Հոլանդիա
«Նոր Հոլանդիա» անվանումը նույնպես բազմաթիվ արտացոլումներ է գտել գեղարվեստական գրականության մեջ։ Օրինակ՝ Ջոնաթան Սվիֆթի «Գուլիվերի ճանապարհորդությունները» ֆիլմում գլխավոր հերոսը, որի անունից պատմվում է պատմությունը, թողնելով հուիգնգնմների երկիրը, մի քանի օր անցկացնում է նոր Հոլանդիայի հարավ-արևելյան ափին՝ նախքան նավը նրան վերցնելը։ Էդգար Ալլան Պոն իր առաջին արձակ աշխատության մեջ՝ «Շշի մեջ գտնված ձեռագիրը», 1833 թվականին, նշում է «նոր Հոլանդիա» անվանումը, որը վերաբերում է Ավստրալիային ։
Ուլիմարոա
1776 թվականին շվեդ աշխարհագրագետ և քարտեզագիր Դանիել Դյուրբերգը մայրցամաքին տվեց «Ուլիմարոա» անվանումը ։ Այս անունը «Օլեմարոա» բառի հարմարեցված տարբերակն է մաորի լեզվից, որը Դյուրբերգը գտել է ծովագնաց Ջեյմս Կուկ և սըր Ջոզեֆ Բենքս ամսագրերում։ Կա տեսակետ, որ Դյուրբերգը սխալ է մեկնաբանել այս բառը. մաորիներն այն օգտագործել են ոչ թե Ավստրալիային, այլ Նոր Կալեդոնիային՝ համանուն արշիպելագի ամենամեծ կղզուն վերաբերելու համար ։ Դուրբերգը կարծում էր, որ մաորիական անունը նշանակում է «մեծ կարմիր երկրի» նման մի բան, մինչդեռ ժամանակակից լեզվաբանները կարծում են, որ դրա իմաստը «երկար ձեռք» է՝ Նոր Կալեդոնիա կղզու ուրվագծերի պատճառով ։ Դյուրբերգի անունը մինչև 1820 թվականը օգտագործվել է եվրոպական մի շարք պետությունների՝ մասնավորապես Ավստրո-Հունգարական, Գերմանիայի և Շվեդիայի աշխարհագրական Քարտեզներում, ինչպես նաև շվեդ գրող Կարլ Ալմքվիստի 1817 թվականի վեպում շվեդերեն՝ Parjumouf Saga ifrån Nya Holland։
Ավստրալիա
Այլ անունների հետ մեկտեղ, Terra Australis Incognita-ից «Ավստրալիա» («Australia») տերմինը, որը կիրառվում է մայրցամաքի վրա, սկսեց օգտագործվել 17-րդ դարից։ «Ավստրալիա» բառի առաջին փաստագրված հիշատակումը անգլալեզու աղբյուրում նշված է 1625 թվականի «տեղեկություններ Աուստրալիա դել Էսպիրիտո Սանտոյի մասին, որը ձայնագրվել է վարպետ Հալլայթի կողմից» գրքում (անգլ.՝  A note of Australia del Espíritu Santo, written by Master Hakluyt), հրատարակվել է Սամուել Պուրչասի կողմից Hakluytus Posthumus -ում։ Այս գրքում իսպանական անվանումը «Աուստրալիա դել Էսպիրիտո Սանտո» է (իսպ․՝ Աուստրալիա դել Էսպիրիտո Սանտո)։ Australia del Espíritu Santo), որը տրվել է նոր Հեբրիդներ արշիպելագում գտնվող կղզուն, աղավաղվել է մինչև «Australia» ։
«Australische» ածականն օգտագործվել է Բատավիայի (ժամանակակից Ջակարտա) հոլանդացի պաշտոնյաների կողմից՝ 1638 թվականից հետո հայտնաբերված բոլոր հարավային հողերը ներկայացնելու համար ։ Ֆրանսերենում «Ավստրալիա» բառն օգտագործվել է 1676 թվականին ֆրանսիացի ուտոպիստ գրող Գաբրիել դե Ֆուանյայի «Ժակ Սադերի արկածները, նրա ճանապարհորդությունն ու Ավստրալիայի հողի հայտնաբերումը» գրքում։ (Les Aventures de Jacques Sadeur dans la Découverte et le Voyage de la Terre Australe) ։ Շոտլանդացի աշխարհագետ Ալեքսանդեր Դալրիմպլը իր «Հարավային Խաղաղ օվկիանոսի ճանապարհորդությունների և հայտնագործությունների պատմական հավաքածու» գրքում (անգլ.՝ An Historical Collection of Voyages and Discoveries in the South Pacific Ocean;  1771) այս անունը օգտագործել է ամբողջ Հարավային Խաղաղ օվկիանոսի նկատմամբ։ Բրիտանացի բուսաբաններ Բրիտանացի բուսաբաններ Ջորջ Շոուն և Ջեյմս Սմիթը իրենց «Նոր Հոլանդիայի կենդանաբանություն և բուսաբանություն» գրքում օգտագործում են այս տերմինը Ավստրալիայի մայրցամաքի համար (Zoology and Botany of New Holland; 1793) ։ Այս անունն օգտագործել է նաև ճանապարհորդ Ջեյմս Ուիլսոնը 1799 թվականի քարտեզի վրա ։
1772-1775 թվականներին Ջեյմս Կուկի երկրորդ ճանապարհորդության արդյունքում հիպոթետիկ հարավային մայրցամաքը միջին լայնություններում չի հայտնաբերվել, և ինչպես կարծում էր Կուկը, եթե այն գոյություն ունի, ապա միայն ամենաբարձր լայնություններում։ Հետևաբար, Terra Australis անունը, որն արդեն ծանոթ էր քարտեզների վրա, մնաց ազատ։ Դրանից օգտվել է անգլիացի ծովագնաց և հիդրոգրաֆ Մեթյու Ֆլինդերսը, որը հայտնի է նրանով, որ 1803 թվականին առաջինն է նավարկել մայրցամաքի շուրջը, որը կոչվում է «Նոր Հոլանդիա»։ 1814 թվականին Ֆլինդերսը հրատարակում է «Ճանապարհորդություն դեպի Terra Australis» գիրքը (A Voyage to Terra Australis)։ Այն պատրաստելիս Ֆլինդերսը փորձում է համոզել իր հովանավորին՝ Լոնդոնի Թագավորական ընկերության նախագահ Ջոզեֆ Բենքսին, մայրցամաքն անվանելու համար օգտագործել Terra Australis տերմինը։ Ֆլինդերսը գրել է։
Եթե ես ինձ թույլ տայի որևէ նորամուծություն, ապա դա կլիներ մայրցամաքի անվան վերափոխումը «Australia»- ի, քանի որ այն ավելի հաճելի է ականջի համար և զուգորդվում է աշխարհի այլ մեծ մասերի անունների հետ.
Չնայած տարածված թյուր կարծիքին, գիրքն առանձնապես դեր չի խաղացել մայրցամաքի անվանման համար «Ավստրալիա» բառն ընդունելու հարցում, այդ անվանումն ընդունվել է Ֆլինդերսի գրքի լույս տեսնելուց միայն տասը տարի անց ։ Նոր Հարավային Ուելսի նահանգապետ Լակլան Մակկուրին անունն օգտագործել է Անգլիա պաշտոնական ուղերձներում և 1817 թվականի դեկտեմբերի 12-ին խորհուրդ է տվել բրիտանական կայսրության գաղութների հարցերով նախարարությանը պաշտոնապես ընդունել այն ։ 1824 թվականին Բրիտանական ծովակալությունը վերջնականապես հաստատեց մայրցամաքի «Ավստրալիա» անվանումը (Australia) ։
Ավստրալիա և Օզի երկիր
20-րդ դարի սկզբից Ավստրալիան խոսակցական անգլերենով սկսեց կոչվել «Օզ»՝ նախ դրսում, իսկ հետո հենց Ավստրալիայում։ Օքսֆորդի անգլերեն բառարանը 1908 թվականին արձանագրում է երկրի անվան հիշատակումը «Oss» ձևով։ Անվանման այս տարբերակը հաճախ կապված է Լ. Ֆրենկ Բաումի կողմից հեքիաթային ստեղծագործությունների ցիկլում նկարագրված Օզի կախարդական երկրի, ինչպես նաև դրանց Էկրանավորումների հետ, մասնավորապես, 1939 թ.-ին «Օզի կախարդը» մյուզիքլը, որը մեծ ժողովրդականություն էր վայելում ։ Հավանաբար, ֆիլմի վերնագիրն ազդել է երկրի «Օզի» մականունի ուղղագրության և արտասանության վրա ։ Ավստրալացի ռեժիսոր Բազ Լուրմանի 2008 թվականի «Ավստրալիա» ֆիլմը նույնպես արձագանքում է 1939 թվականի ֆիլմին, մասնավորապես, այնտեղ հնչում է Over the Rainbow երգը «Օզի կախարդը» ֆիլմից։ Որոշ քննադատներ ենթադրում էին, որ Բաումն իր հեքիաթային երկիրն անվանել է «Օզ»՝ ոգեշնչված իրական Ավստրալիայից. «Օզմայում՝ Օզի երկրից» (1907), Դորոթին կրկին հայտնվում է Օզ՝ ծովում փոթորկի պատճառով, երբ նա և քեռի Հենրին նավով ճանապարհորդում են Ավստրալիա։ Ավստրալիայի նման, Օզի երկիրը գտնվում է Կալիֆոռնիայից ինչ-որ տեղ արևմուտք և կղզու մայրցամաք է։ Ինչպես Ավստրալիայում, այնպես էլ Օզ երկրում բնակեցված շրջանները սահմանակից են մեծ անապատին։ Մեծ հավանականությամբ կարելի է ենթադրել, որ Բաումը նախատեսում էր Օզ երկիրը դարձնել Ավստրալիա կամ կախարդական երկիր Ավստրալիայի մեծ անապատի կենտրոնում ։
Այլ անուններ և մականուններ
Ավստրալիան հայտնի է որպես «ներքևի Երկիր» (the Land Down Under, Down Under), հարավային կիսագնդում գտնվող երկրի գտնվելու վայրի պատճառով։ Այս մականունն առաջին անգամ տպագրվել է 1886 թվականին և միջազգայնորեն հանրահռչակվել է 1980 թվականին ավստրալական Men at Work ռոք խմբի համանուն երգով ։ Ավստրալիայի այլ, ավելի քիչ տարածված մականուններն են՝ «Straya» («Straya» -«Ավստրալիա», strine ոճի արտասանություն) և «Aussie » կամ «Ozzie», Ավստրալիական ժարգոնով, որոնք սովորաբար օգտագործվում են որպես դեմոնիմ, բայց երբեմն տարածվում են ամբողջ երկրում (հատկապես Նոր Զելանդիայի բնակիչների կողմից) ։ Ավստրալիայի հետ կապված օգտագործվող ավելի բանաստեղծական էպիտետները ներառում են, ինչպիսիք են «մեծ հարավային երկիրը» (հանրաճանաչություն ձեռք բերեց 1982 թվականի Great Southern Land սինգլի շնորհիվ), «երջանիկ երկիր» (Դոնալդ Հորնի 1964 թվականի համանուն գրքից) և Դորոթի Մաքքելարի 1908 թվականի «իմ երկիրը» պոեմից երկու էպիտետ՝ «արևահարված Երկիր» և «լայն շագանակագույն Երկիր» ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ավստրալիայի պատմություն Կատեգորիա:Պետությունների անվանումներ
Տամմեսաառե
Տամմեսաառե (Tammessaare), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Ավինուռմե շրջանում։
Ալդարովո (գյուղ, Բուրաևսկի շրջան)
Ալդարովո (Алдарово, Алдар), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 68 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի բնակավայրեր
Օրլովա շչել (գետ)
Օրլովա շչել (Орлова щель), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում, Ադիգեայի Հանրապետությունում։ Գետի գետաբերանը գտնվում է Պսեկուպս գետի ձախ ափից 96 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կիլոմետր է, ջրհավաք ավազանի մակերեսը 26.7 կմ2 է։
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կիչերա (քաղաքատիպ ավան, Հյուսիս-Բայկալսկի շրջան)
Կիչերա (Кичера), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Բուրյաթիա հանրապետության Հյուսիս-Բայկալսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1415 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բուրյաթիա հանրապետության Հյուսիս-Բայկալսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1978 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:1979 հիմնադրումներ ԽՍՀՄ-ում
Սմելա (գյուղ, Խմելնիկի շրջան)
Սմելա (Сміла), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Խմելնիկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սմելա գյուղում բնակվում էր 369 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 283,85 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Խմելնիկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (284401-284500)
Աստերոիդների ցանկ (284301-284400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (284501-284600)
Կատրին Յակոբսդոուտիր
Կատրին Յակոբսդոուտիր (Katrín Jakobsdóttir, ), իսլանդացի քաղաքական ակտիվիստ, լրագրող և դասախոս։ 2017 թվականի նոյեմբերի 30-ից Իսլանդիայի վարչապետն է։
Կենսագրություն
Ծնվել է իսլանդական մտավորական ընտանիքում, որը երկրին տվել է մի քանի հայտնի գրողներ, գիտնականներ, ճարտարագետներ և քաղաքական գործիչներ։ Հայրը ուսուցիչ և բանկային աշխատող էր, իսկ մայրը` հոգեբան։ Նրա քույրն ու մեծ եղբայրները նույնպես զբաղվել են հումանիտար գիտություններով։
Կատրինը գերազանց սովորել է Իսլանդիայի համալսարանում, 1999-ին ավարտել է Իսլանդերեն և ֆրանսերեն լեզուների բաժինը՝ բակալավրի աստիճանով։ 2004 թվականին նույն համալսարանում պաշտպանել է մագիստրատուրայի թեզը, որը նվիրված էր հայտնի իսլանդացի հեղինակ Ադնալդյուր Ինդրիդասոնի ստեղծագործություններին։ Ուսանողական տարիներին նկարահանվել է իսլանդական ինդի-փոփ խմբի «Bang Gang» տեսահոլովակում։
1999-2003 թվականներին աշխատել է RÚV հանրային հեռուստաընկերության տեղեկատվական գործակալությունում՝ որպես լեզվի խորհրդատու։ 2004-2006 թվականներին աշխատել է որպես ազատ լրագրող հեռուստատեսության և տպագիր լրատվամիջոցների համար, ինչպես նաև 2004-2007 թվականներին եղել է տեսուչ կրթական ոլորտում։ 2005-2006 թվականներին աշխատել է «Edda» հրատարակչության և JPV ամսագրի խմբագրությունում։
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։
Քաղաքական գործունեություն
Ակտիվորեն մասնակցել է ուսանողական և այլ քաղաքական գործողությունների, այդ թվում՝ որպես Ռեյկյավիկում քաղաքային խորհրդի անդամի օգնական։ Մեկնարկից ի վեր «Ձախ-կանաչ շարժման» մեջ է եղել։
2007 թվականից Իսլանդիայի խորհրդարանի պատգամավոր է՝ Ռեյկյավիկի Հյուսիսային ընտրատարածքից։
2003 թվականին դարձել է «Ձախ-կանաչ շարժում» կուսակցության փոխնախագահ և 2003-2013 թվականներին, 37 տարեկան հասակում զբաղեցրել է նախկին առաջնորդ Սթեյնգրիմյուր Յ. Սիգֆուսոնի տեղը։
Կատրին Յակոբսդոուտիրը եղել է Իսլանդիայի կրթության, գիտության և մշակույթի նախարար, սոցիալ-դեմոկրատների և «Ձախ-կանաչ շարժման» կառավարությունում, ինչպես նաև Հյուսիսային Եվրոպայի երկրների հետ համագործակցության նախարարը 2009 թվականի փետրվարի 2-ից մինչև 2013 թվականի մայիսի 23-ը։
Կարծիքները և հանրային հարցումները ցույց են տվել, որ Կատրին Յակոբսդոուտիրը ունեցել է ամենաբարձր վարկանիշը բոլոր իսլանդացի քաղաքական գործիչների միջև։ Ըստ 2016 թվականի գարնան հարցումների՝ կազմել է 59.2%․ այդ թվերը պահպանվել են հաջորդ տարիների ընթացքում ևս։
2016 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում իր կուսակցությունը, նրա պատմության մեջ առաջին անգամ, զբաղեցրել է երկրորդ տեղը։ Երբ առաջին տեղը զբաղեցրած պահպանողական Անկախության կուսակցության առաջնորդ Բյարնի Բենեդիկտսոնը չկարողացավ կառավարություն ձևավորել առաջին փորձով, նախագահ Գվյուդնի Յոհաննեսոնը հանձնեց դա Կատրին Յակոբսդոուտիրին։ Այնուամենայնիվ, ընդդիմության կուսակցությունների միջև կոալիցիա ձևավորելու նրա փորձերը նույնպես անհաջող եղան։
Իսլանդիայի վարչապետ
Մեկ տարի անց՝ 2017 թվականին հերթական խորհրդարանական ընտրություններում, Ձախ-կանաչ շարժումը, չնայած նրան, որ չի հաղթել (ինչպես և կանխատեսում էին սոցիոլոգիական հարցումները), սակայն ամրապնդում է իր դիրքերը, իսկ Կատրին Յակոբսդոուտիրն առաջինն է մանդատ ստանում նախագահից՝ նոյեմբերի 2-ին կառավարություն ձևավորելու համար ։
Սակայն ձախակենտրոնական ցանկալի կոալիցիան (4 քաղաքական ուժերից` «Ձախ-կանաչ շարժում», «Սոցիալ-դեմոկրատական ​​դաշինք», «Ծովահեն և Առաջադիմական կուսակցություն») կրկին չկարողացավ ձևավորվել, և Կատրինը ստիպված եղավ կառավարություն ստեղծել իր քաղաքական ընդդիմախոսների հետ։ Բանակցություններն ավարտելուն պես նախագահ Գվյուդնի Յոհաննեսոնը նրան շնորհեց վարչապետի մանդատ, և 2017 թվականի նոյեմբերի 30-ից Կատրին Յակոբսդոուտիրը ղեկավարեց կառավարությունը։ Նա դարձավ Իսլանդիայի երկրորդ կին-վարչապետը Յոհաննա Սիգուրդարդոտիրից հետո ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:1976 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռեյկյավիկ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Իսլանդացի սոցիալիստներ Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Կառավարության կին ղեկավարներ Կատեգորիա:Իսլանդիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կին վարչապետներ
Պոյնտինգի վեկտոր
Էլեկտրամագնիսական դաշտի լրիվ էներգիան ըստ Մաքսվելի
V ծավալի ներսում փակված էլեկտրամագնիսական դաշտի էներգիան չի կարող մնալ անփոփոխ։ Դաշտի էներգիան ժամանակի ընթացքում փոխվում է հետևյալ գործոնների ազդեցության տակ.
Պոյնտինգի վեկտորը
Ցույց է տալիս էլեկտրամագնիսական դաշտի էներգիայի հոսքի խտությունը։ Պոյնտինգի վեկտորը S, կարող է սահմանվել երկու վեկտորների վեկտորական արտադրյալի տեսքով։
Մաքսվելի հավասարումները
Այս հավասարումներից ստանում ենք մի ինտեգրալային հավասարում, որը ցույց է տալիս կպրուստների ակնթարթային հզորությունը։
Այս տեսքի ինտեգրալը կարող է կոչվել կորուստների ակնթարթային հզորություն։ Կորուստները գոյանում են ծավալում հոսող հաղորդման հոսանքների պատճառով։
Ալոանդիա
Ալոանդիա  (Aloândia), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի հարավային մարզում։ Մտնում է Մեյա Պոնտի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2 229 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 102,160 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 21,8 մարդ/կմ2։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր
Մանվել Բաբլոյան
Մանվել Ավետիքի Բաբլոյան, հայ մատենագետ։
Կենսագրություն
1914 թվականին ծնողների հետ հաստատվել է Թիֆլիսում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը (1937 թվական)։ Դասավանդել է Հայաստանի գյուղերում, ապա՝ Թբիլիսիի հայկական դպրոցներում։
Լույս են տեսել Բաբլոյանի «Սփյուռքահայ մամուլի պատմությունից. ««Անի. 1946–1955 թվականների» ամսագիրը» (1965 թվական), «Հայ լրագրության առաջին պատմաբանները» (1981 թվական) աշխատությունները։ Կազմել է «Հայ պարբերական մամուլը։ Մատենագիտական համահավաք ցուցակային 1794–1980» (1986 թվական) մատենագիտությունը։
2008 թվականին Հայաստանի պետական մանկավարժական համալսարանի «Սփյուռք» գիտաուսումնական կենտրոնում բացվել է «Մանվել Բաբլոյան» ֆոնդը, որտեղ պահվում են Բաբլոյանի անձնական գրադարանի հայագիտական գրքերն ու ամսագրերը։
Կատեգորիա:Հայ մատենագետներ
Դերիկ (Արճեշի գավառ)
Դերիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում ։ Գտնվում էր Վանա լճից հյուսիս-արևմուտք, մի փոքրիկ գետակի ափին ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Սերժ Սյունի
Սերժ Լևի Սյունի (Serj Syuni (Suni), ), հայ դաշնակահար, կոմպոզիտոր։
Լև Տեր-Օգանովի որդին է, կոմպոզիտոր, խմբավար Գրիգոր Սյունու թոռը։
Կենսագրություն
Սերժ Սյունին ծնվել է 1930 թվականի օգոստոսի 14-ին Նյու Յորքում, երաժիշտ-մանկավարժ Լև Տեր-Օգանովի և Սեդա Սյունու ընտանիքում ։ Որպես դաշնակահար՝ մենահամերգով հանդես է եկել 17 տարեկանում Նյու Յորքում, ապա՝ ԱՄՆ-ի այլ քաղաքներում։ 1954-1960 թվականներին սովորել է Ջուլիարդի երաժշտական բարձրագույն դպրոցում։ 1960 թվականին վարել է Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ» օպերայի ներկայացումը (Նյու Յորք, տեղի հայ առաջնորդարանի նախաձեռնությամբ)։
Համերգային ծրագրում ընդգրկված են եղել Յոհան Սեբաստիան Բախի մի մինոր տոկկատը, Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի սոլ մաժոր, Լյուդվիգ վան Բեթհովենի 21-րդ դո մաժոր, Սերգեյ Պրոկոֆևի 3-րդ, Պաուլ Հինդեմիթի սոնատները, Ֆերենց Լիստի «Պետրարկայի սոնետները», «Մեֆիստո վալսը», Կլոդ Դեբյուսիի պրելյուդներից, Ֆրեդերիկ Շոպենի պոլոնեզներից, վալսերից և այլ գործեր։
Հեղինակել է դաշնամուրային պիեսներ, երգեր, խմբերգեր։ Նրա դաշնամուրի տոկկատն ատոնալ երաժշտության նմուշ է՝ այդ ժանրին համապատասխան ռիթմական հստակ և զորեղ կառուցվածքով, որտեղ նկատելի է հայկական շունչը։
Դասավանդել է Նյու Յորքի երաժշտական քոլեջում։ Եղել է Լոնգ Այլենդի կոմպոզիտորների միության անդամ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ
Կողմնացույց (համաստեղություն)
Կողմնացույց, փոքր և նվաղ համաստեղություն հարավային երկնքում։ Կողմնացույցը ամբողջովին տեսանելի է լայնության 53 աստիճան հյուսիսից հարավ, հունվարից մինչ մարտ։ Գտնվում է Առագաստ, Նավախել, Հիդրա, Պոմպ համաստեղությունների միջև։ Հյուսիսային միջին լայնություններից երևում է ձմռանը։ Կողմնացույցն առաջին անգամ ստեղծել է Նիկոլա Լուի Լակայլը 18-րդ դարում։
Չիկի (հեռուստասերիալ)
Չիկի (Чики), «НМГ Студия» և «Марс Медиа» ստուդիաների ռուսական կատակերգական-դրամատիկական սերիալը ։ Սերիալը դարձել է more originals շարքի առավել օրիգինալ նախագծերից մեկը ։
Առաջին երկու սերիաների պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի հունիսի 4-ին, more.tv օնլայն պորտալում ։ Նոր սերիաները թողարկվել են ամեն շաբաթ, հինգշաբթի օրերին ։
Առաջին եթերաշրջանի վերջին սերիան թողարկվել է 2020 թվականի հուլիսի 16-ին։
Սյուժե
Մարմնավաճառներ Սվետան, Լյուդան և Մարինան աշխատում են Ռուսաստանի հարավային ոչ մեծ քաղաքի մայրուղիներից մեկում։ Մոսկվայից նրանց մոտ է վերադառնում նրանց ընկերուհի Ժաննան և առաջարկում է բացել սեփական բիզնեսն ու նոր կյանք սկսել։
Սաունդթրեք
Սաունդթրեքների հեղինակներից մեկը Իվան Դորնն է։ Նրա «Чики» երգը թողարկվել է 2020 թվականի հունիսի 4-ին, Masterskaya լեյբլով և հասանելի է Apple Music-ում։ Apple Music-ում նաև հայտնվել է առաջին սեզոնի փլեյլիսթը և գլխավոր հերոսուհիների կատարումների անձնական փլեյլիսթերը ։
2020 թվականի հունիսի 17-ին Իվան Դորնը «Չիկի» երգով լիրիկական տեսահոլովակ է թողարկել` խաչերով, արևածաղիկներով և եգիպտացորենով ։
Վարկանիշ
Սերիալը լավագույն սկզբնական արդյունքն է ցույց տվել more.tv օնլայն կինոթատրոնի պատմության մեջ։ Երեք շաբաթվա ընթացքում առաջին չորս սերիաներն ունեցել են 3.5 միլիոն դիտում ։ Նախագիծը նաև գլխավորել է ԿինոՊոիսկի` ամենահայտնի նախագծերի վերաբերյալ հարցումների արդյունքները և Filmpro պորտալի անկախ վարկանիշը` համացանցում հայտնի սերիալների վերաբերյալ ։
Արտադրություն
նախագծի պիլոտային սերիաների նկարահանումներն անցկացվել են 2018 թվականի օգոստոսին ։
Առաջին սեզոնը նկարահանվել է 2019 թվականի հուլիսից по октябрь մինչև հոկտեմբեր, Կաբարդա-Բալկարիայում  ։
2019 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Պրոխլադնի քաղաքում տեղի հարբած բնակիչը ֆիլմի նկարահանող խմբի անդամների վրա կրակ է բացել որսորդական հրացանով։ Նա բարձրահարկ շենքի երրորդ հարկից 15 անգամ կրակել է խմբի ուղղությամբ ` վնասելով նկարահանող մեքենաներից մեկը։ Դրանից առաջ տղամարդը վիրավորել է խմբին և նրանց վրա ձմերուկ նետել ։ Ոչ ոք չի տուժել, ոստիկանությունը ձերբակալել է կրակողին  ։
Սերիալի նկարահանման ընթացքի լուսանկարներն արել է Դմիտրի Մարկովը, որը լուսանկարում է միայն iPhone-ով։ Սերիալի նկարահանումներից հետո Մարկովին աշխատանքի է հրավիրել ռեժիսոր Կիրիլ Սերեբրեննիկովը ։
Նախագիծը ներկայացվել է ռուսական կոնտենտի առաջին վիրտուալ Key Buyers Event Digital Edition վաճառքում, որն անց է կացվել 2020 թվականի հունիսի 8-14-ը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական հեռուստասերիալներ
(1846) Բենգտ
(1846) Բենգտ (Bengt), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,339033 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,008 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6701 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1306,63 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,275518 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,18° անկյուն։
Զեդա Էծեր (Սամտրեդիայի շրջան)
Զեդա Էծեր (ზედა ეწერი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Սամտրեդիայի շրջան‎ում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 140 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սամտրեդիայից հեռու է 16 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 225 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Սամտրեդիայի շրջան‎
Հայնրիխ Վյոլֆլին
Հայնրիխ Վոլֆլին (Heinrich Wölfflin, ), շվեյցարացի արվեստաբան։
Մշակել և վարպետորեն կիրառել է գեղարվեստական ոճի վերլուծության մեթոդիկա, որը Վյոլֆինի վաղ շրջանի գործերում ծառայել է որպես «դարաշրջանի հոգեբանությունը» հետազոտելու միջոց («Ռենեսանս և բարոկկո», 1888 թ., «Դասական արվեստ», 1899 թ.)։ Ավելի ուշ, նեոկանտականության ազդեցությամբ, Վյոլֆինն ավելի ու ավելի է սահմանափակել վերլուծության խնդիրները՝ սահմանելով «աշխարհընկալման մեթոդները»՝ վերացարկված ձևական կատեգորիաների համակարգերը, դրանց հանգեցնելով տարբեր դարաշրջանների կամ ժողովուրդների արվեստի բնորոշումը («Արվեստի պատմության հիմնական հասկացությունները», 1915 թ., «Իտալիան և ձևի գերմանական զգացողությունը», 1931 թ.)։
Կենսագրություն
Վոլֆլինի արվեստաբանական մոտեցումը համարվում է ֆորմալիստական, որովհետև արվեստի ստեղծագործությունը նա ամենից առաջ դիտում է, որպես արտաքին ձև՝ ոճ։ Նա արվեստի առաջին պատմաբանն էր, որն իր դասախոսություններում հետևողականորեն օգտագործում էր պրոյեկտորներ, ինչը նրան թույլ էր տալիս երկու արվեստի ստեղծագործությունների միջև ուղիղ համեմատություն անել ։ Արվեստի պատմության հիմունքներ հիմնարար ստեղծագործությունում նա վերածննդի և բարոկկոյի ստեղծագործությունների համեմատության միջոցով զարգացնում է հինգ հիմնական կոնցեպտուալ հակադրություններ (հակադրությունների զույգեր), որոնցով նկարագրվում են վերածննդի և բարոկկոյի ֆորմալ (ձևային) տարբերությունները։
(9736) 1986 QP2
(9736) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի օգոստոսի 28-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,155744 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5697 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7418 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2047,63 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175813 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,33° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Տամմետագուսե
Տամմետագուսե (Tammetaguse), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Իիսակու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 23 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Իիսակու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Միջաձգիչ
Միջաձգիչ, բազմասայր կտրող գործիք դետալների միջանցիկ անցքերն ու արտաքին մակերևույթները միջաձգիչ հաստոցներով մշակելու համար։ Մշակվող մակերևույթի ձևից կախված, միջաձգիչները լինում են՝ գլանական, նիստավոր, շլիցավոր, երիթային, արտաքին հարթ և ձևավոր։ Ներքին միջաձգման միջաձգիչի ատամները, որոնք դասավորված են կտրոո մասի վրա, կատարում են թողվածքի կտրման հիմնական աշխատանքը։ Միջաձգիչի կալիբրող մասն ունի 3-8 ատամ։ Բացի կտրող միջաձգիչներից կան նաև հարթող միջաձգիչներ, որոնք մետաղը ոչ թե կտրում են, այլ հարթեցնում ու խտացնում։
Կատեգորիա:Գործիքներ
Ալդիարովո
Ալդիարովո (Алдиарово, Эльпуç), գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Յանտիկովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Յանտիկովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1604 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լուսավորչականություն
Լուսավորչականություն, Հայ-լուսավորչական հավատ, Լուսավորչական հավատ, Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցու դավանանքի, նաև դավանապատկանության շինծու, պայմանական անվանումը։ Արտահայտությունն առաջացել է 19-րդ դ. առաջին կեսին, «Հայ լուսավորչական եկեղեցի անունից՝ վերջինս Հայոց պաշտոնական (301) եկեղեցու հիմնադիր և պաշտոնական առաջին կաթողիկոս Գրիգոր Ա Լուսավորչի (302-325) հետ կապելուց հետո։ Արհեստական այդ կապը պատճառ է դարձել այն թյուր կարծիքի, թե նա է ստեղծել Հայոց եկեղեցու դավանանքը կամ դավանապատկանությունը, որի հետևանքով էլ առաջացել է իբր դրանք բնորոշող «Լուսավորչականություն» անվանումը։ Միաժամանակ և միևնույն նշանակությամբ ռուս, (մասամբ նաև՝ արևելաեվրոպական) գիտական գրականության մեջ և պետական-պաշտոնական գրագրություններում լուսավորչականությանը համարժեք օգտագործվել է «հայ-գրիգորյան հավատ» (կամ՝ «գրիգորյան հավատ») արտահայտությունը։ Իրականում դրանք ոչ մի առնչություն չունեն Հայոց եկեղեցու դավանական ուղղության հետ, ընդհանրապես չեն արտահայտում ոչ մի ուսմունք կամ վարդապետական ուղղություն։ Պետական կրոն հռչակելով (301) դեռևս առաջին դարից Հայաստանում տարածված (թեև հալածական) քրիստոնեությունը՝ Գրիգոր Լուսավորիչը նոր ուսմունք կամ դավանանք չի ստեղծել, այլ Հայոց եկեղեցու համար ընդունել է դավանական այն միակ ուղղությունը, այն միակ առկա դավանանքը, որ քրիստոնեության սկզբնավորումից ի վեր սրբագործել էին համաշխարհային եկեղեցու համընդհանուր հայրերը՝ որպես միակ ուղղափառություն։ Այնուհետև, Գրիգոր Լուսավորիչն ինքն անձամբ է Հայոց եկեղեցու համար սրբագործել Նիկիայի առաջին (325) տիեզերական ժողովի (որին մասնակցել է նաև Հայոց եկեղեցու ներկայացուցիչը՝ Գրիգոր Լուսավորչի պատվիրակը, որդին ու հաջորդը՝ Արիսաակես Ա Պարթևը) վավերացրած ընդհանուր ավանդության հավատքը (Ագաթանգեղոս, Պատմություն, գլուխ ՃԻԷ)։ Գրիգոր Լուսավորչի օրոք համաշխարհային եկեղեցին դեռևս ճեղքվածքներ չէր տվել, չկային դավանաբանական սուր տարաձայնություններ և անանուն «ավանդության հավատքը» միասնական էր ու համընդհանուր բոլոր եկեղեցիների համար։ Դեռևս չէին գումարվել տիեզերական այն ժողովները (Քաղկեդոնի՝ 451 թ., Կոստանդնուպոլսի երկրորդ՝ 553 թ. և այլն), որոնք խախտեցին առաջին երեք ժողովների (Նիկիայի առաջին, Կոստանդնուպոլսի առաջին՝ 381 թ., Եփեսոսի՝ 431 թ.) համերաշխ սկզբունքները և միասնական ու միադավան եկեղեցին պառակտեցին միաբնակ, երկաբնակ, կաթոլիկ, բողոքական և այլ եկեղեցիների՝ համապատասխան դավանություններով ու վարդապետություններով։ Հայոց եկեղեցին Աշտիշատի 435 թ.-ի ժողովում ընդունեց Եփեսոսյան բանաձևը՝ «Մի բնութիւն Բանին Մարմնացելոյ», իսկ Դվինի 506 թ.-ի ժողովում (տես Դվինի ժողովներ) պաշտոնապես մերժեց քաղկեդոնականությունը և վերջնականապես վավերացրեց իր հանգանակ կամ հավատամք (տես Հավատոհանգանակ) դավանությունը՝ միաբնակությունը (Երրորդություն, Մարդեղություն, Փրկագործություն)։
Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի
Շերնսֆելդ
Շերնֆելդ (Schernfeld), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 8 գյուղական համայնքների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Կիչիբուխինո
Կիչիբուխինո (Кичибухино), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Այխշտետ
Այխշտետ (Eichstätt), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Կիչիբուխինո
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 194 մարդ։
Այխշտետ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Մորոզովկա (գյուղ, Մալինի շրջան)
Մորոզովկա (Морозівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մորոզովկա գյուղում բնակվում էր 231 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1418 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 162,91 մարդ/կմ²։
Far East Movement
Far East Movement (նաև օգտագործվում է Far★East Movement ոճավորված տարբերակը կամ FM հապավումը։ Անվանումը թարգմանվում է որպես «Հեռավոր-արևելյան շարժում»), ամերիկյան էլեկտրո-փոփ քառյակ, որը հիմնվել է Կալիֆոռնիայի Լոս Անջելես քաղաքում։ Խումբը կազմավորվել է 2003 թվականին ։ Նրանց առաջին ելույթը տեղի է ունեցել Լոս Անջելեսի կորեական շրջանում, ամբողջ եկամուտն ուղղվել է թմրամոլության բուժման վերականգնողական կենտրոնին, որը կոչվել է «Movementality» ։ FM-ի առաջին հիթը դարձել է «Round Round» երգը, որը դարձել է «Եռակի ֆորսաժ։ Տոկիոյի դրիֆթ» ֆիլմի սաունդթրեք։ Խումբը սաունդթրեք է գրել նաև «Մոնսունո» անիմե-սերիալի համար։
2010 թվականի հոկտեմբերի վերջին «Like a G6» սինգլը Billboard Hot 100-ում և iTunes-ում զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը ։