cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(758) Մանկունիա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,190811 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7043 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6773 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Մանկունիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,721 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2081,85 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,172923 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,61° անկյուն։
Մանկունիա աստերոիդը պատկանում է Հիգեայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի հիմնական գոտու բոլոր աստերոիդների մոտ 1%-ը։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 3,06 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,22 ա. մ.-ի վրա, ուղեծրերի թեքումը ընկած է 4,2 - 5,8° միջակայքում, իսկ էքսցենտրիսիտետի սահամններն են՝ 0,109 - 0,163։
Ելենա Շեյդլինա
Ելենա Շեյդլինա, ի ծնե՝ Ելենա Լյալինա (Ellen Sheidlin, ), ռուս ֆոտոբլոգեր, նկարչուհի ։
(758) Մանկունիա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հիգեայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1912 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հարրի Վուդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ելենա Շեյդլինա
Կենսագրություն
Ելենա Լյալինան (Ելենա Շեյդլինայի իրական անունը) ծնվել է 1994 թվականի հունիսի 30–ին Սարատովում ։
2018 թվականի փետրվարին առաջադրվել է (Կատյա Ադուշկինայի, Գերման Չեռնիխի, Room Factory–ի և Սաշա Այսի հետ) Nickelodeon Kids’ Choice Award մրցանակին «Ռուսական դիտողների սիրելի ինտերնետ աստղ» կատեգորիայում, սակայն անվանակարգում հաղթել է Գերման Չեռնիխը ։
2018 թվականի հունիսի 1–ին հայտնել է, որ ամուսնացել է   ։
Ֆոտոբլոգի թեմատիկան «Ինստագրամում»
"Ստեղծում է անսովոր և համարձակ կերպարներ, փորձեր կատարելով հագուստի և մազերի գույների հետ։ Դեռահաս տարիքից հետաքրքվել է լուսանկարչությամբ և մշակման ծրագրերով։ Նա ինքն իր ոճի հիմնադիրն է, շատ հագուստի բրենդներ համագործակցում են այս աղջկա հետ։ Միջին ամենամսյա եկամուտը 3-5 հազար ԱՄՆ դոլար է։"
"Անսովոր կանացի կոլաժներ, սյուրռեալիստիկ կերպարներ, կոնֆետներ և ծաղիկներ․․․"
Լենինի հուշարձան (Մոսկվա, Լուժնիկի)
Վլադիմիր Լենինի հուշարձան Լուժնիկիում (Памятник Владимиру Ленину в Лужниках), հուշարձան Մոսկվայում, «Լուժնիկի» մարզադաշտի կենտրոնական մուտքի առջևի հրապարակում։ Նվիրված է ռուս հեղափոխական գործիչ, բոլշևիկ, Հոկտեմբերյան հեղափոխության առաջնորդ Վլադիմիր Լենինին։ Տեղադրվել է 1960 թվականին։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Մատվեյ Մանիզերը և ճարտարապետ Իգոր Ռոժինը։ Հուշարձանն ունի մշակութային ժառանգության հայտնաբերված օբյեկտի կարգավիճակ ։
Պատմություն
1940 թվականին քանդակագործ Մատվեյ Մանիզերի նախագծով կառուցվել է Վ. Ի. Լենինի հուշարձանը Ուլյանովսկում։ Այս արձանի տարբերակը քանդակագործը պատրաստել է 1958 թվականին Բրյուսելի Համաշխարհային ցուցահանդեսի խորհրդային տաղավարի կենտրոնական ցուցասրահի համար, ինչի համար պարգևատրվել է պատվավոր դիպլոմով։ Ցուցահանդեսի ավարտից հետո Համամիութենական առևտրային պալատը Մոսխորհրդի գործադիր կոմիտեի խնդրանքով այդ քանդակը փոխանցել է Մոսկվային։ Արձանը տեղադրվել է պատվանդանի վրա՝ «Լուժնիկի» մարզադաշտի (այն ժամանակ՝ Վ. Ի. Լենինի անվան կենտրոնական մարզադաշտ) կենտրոնական մուտքի առջև։ Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1960 թվականի ապրիլի 22-ին՝ Վ. Լենինի ծննդյան 90-ամյակի օրը ։
Նկարագրություն
Լենինի ութմետրանոց բրոնզե արձանը տեղադրված է մոխրագույն ողորկ գրանիտից պատրաստված աստիճանավոր պատվանդանի վրա։ Լենինը կանգնած է չծածկված գլխով, ուսերին գցած վերարկուով։ Վերարկուի փեշերը կարծես ծածանվում են քամու տակ՝ առաջացնելոով ծալքեր։ Լենինի հայացքն ուղղված է դեպի հեռուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1960 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Մոնտեկոզարո
Մոնտեկոզարո (Montecosaro), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Մաչերատա պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 5435 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 248 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 22 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 62010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0733։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության գրաֆիկը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կոստա Ցոնև
Կոստա Դիմիտրով Ցոնև (Коста Димитров Цонев, ), բուլղար կինոդերասան և քաղաքական գործիչ, Բուլղարիայի ժողովրդական արտիստ։ Բուլղարիայի ազգային ժողովի 39-րդ և 40-րդ գումարումների պատգամավոր։ Բազմաթիվ մրցանակների դափնեկիր։
Կենսագրություն
Կոստա Ցոնևը ծնվել է 1929 թվականի հունիսի 3-ին Սոֆիայում։ Նա ավարտել է Թատրոնի և կինոարվեստի բարձրագույն ինստիտուտը՝ «դերասանական վարպետություն» մասնագիտությամբ։ Աշխատել է Երիտասարդական և «Սոֆիա» թատրոններում։ Իր կարիերայի ընթացքում նկարահանվել է ավելի քան 200 ֆիլմերում։ Առավել հայտնի է որպես հետախույզ Էմիլ Բոևի դերակատար, որի դերը խաղացել է մի քանի ֆիլմերում։
2001 և 2005 թվականներին ընտրվել է Բուլղարիայի ազգային ժողովի 39-րդ և 40-րդ գումարումների պատգամավոր։ Որպես պատգամավոր իրականացրել է յուրահատուկ «„Հույս“ թատերական տուն» ծրագիրը։
Հրատարակել է «Դոն Կիխոտը Կարմիր գյուղից» հուշագրությունների գիրքը։
Կոստա Ցոնևը մահացել է 2012 թվականի հունվարի 25-ին Սոֆիայում՝ 82 տարեկան հասակում ։
Անձնական կյանք
Կոստա Ցանև ամուսնացած է եղել երկու անգամ։ Նրա առաջին կինը եղել է Անահիդ Տաչևան, իսկ երկրորդը՝ Ելենա Ցոնևան։ Դերասանն ունեցել է երկու երեխա՝ տղա Դիմիտրը (մահացել է 2016 թվականին) և աղջիկ Տեոդորան։ Կոստա Ցոնևի եղբայրն է եղել հայտնի երգիծաբան Վասիլ Ցոնևը, իսկ երկրորդ եղբայրը՝ Իվան Ցոնևը, գաղթել է Ավստրալիա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի դերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Բուլղարացի կինոգործիչներ Կատեգորիա:Դիմիտրովյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Բուլղարիայի ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Բուլղարիայի խորհրդարանի պատգամավորներ Կատեգորիա:Բուլղարիայի քաղաքական գործիչներ
Կովլար-Սարլի (Խանլարի շրջան)
Կովլար-Սարլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում, իսկ ապա գյուղ Ադրբեջանական ՍՍՀ-ի Խանլարի շրջանում ։
Բնակչություն
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 1115, իսկ 1908-ին՝ 1150 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Վիկտոր Էմանուիլ II-ի պատկերասրահ
Վիկտոր Էմանուիլ II-ի պատկերասրահ (Galleria Vittorio Emanuele II, ), աշխարհի ամենահին առևտրի կենտրոններից մեկը։ Գտնվում է Միլանի կենտրոնում, քառահարկ, կրկնակի կամարաշար ունեցող կառույցում ։ «Պատկերասրահն» անվանվել է ի պատիվ Իտալիայի թագավորության առաջին թագավոր Վիկտոր Էմանուիլ II-ի։ Շենքը 1861 թվականին նախագծել և 1865-1877 թվականներին կառուցել է Ջուզեպպե Մենգոնին։
Ճարտարապետություն
Շինությունը բաղկացած է երկու ապակեծածկ կամարաշարրերից, որոնք հատվում են Դուոմո և Լա Սկալա հրապարակները միացնող ութանկյուն անցումում։ Փողոցը ծածկված է ապակե կամարներով և թուջե տանիքով, ինչը կամարաշարերի հայտնի նախագծման ձև է եղել 19-րդ դարում։ Այդպիսի կառույցներից են Լոնդոնի Burlington Arcade-ը, որը եղել է խոշոր ջնարակապատ առևտրի կամարաշարերի նախատիպը, Բրյուսելի Սենտ Հյուբերտ թագավորական պատկերասրահը (Koninklijke Sint-Hubertusgalerijen, բացվել է 1847 թվականին), Սանկտ Պետերբուրգի Պասաժը (բացվել է 1848 թվականին), Նեապոլի Ումբերտո I պատկերասրահը (բացվել է 1890 թվականին) և Բուդապեշտի պատկերասրահը։
Կենտրոնական ութանկյուն հատվածը վերևի մասում ունի ապակե գմբեթ։ Հատակի ութանկյան կենտրոնում պատկերված են Իտալական թագավորության երեք մայրաքաղաքների խճանկարե զինանշանները (Թուրին, Ֆլորենցիա և Հռոմ)՝ նաև Միլանի զինանշանը։
Պատկերասրահը իրար է միասցնում Միլանի երկու ամենահայտնի տեսարժան վայրերը՝ Միլանի տաճարը և Լա Սկալա թատրոնը՝ ինքնին լինելով Միլանի տեսարժան վայրերից մեկը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Առևտրային կառույցներ Կատեգորիա:Միլանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Գմբեթներ Կատեգորիա:Նեոռենեսանս ճարտարապետություն Կատեգորիա:Միլանի տեսարժան վայրեր
Սալավարիետա Ռիոս
Պոլիկարպա Սալավարիետա Ռիոս (Policarpa Salavarrieta Ríos ), Լատինական Ամերիկայի հեղափոխական, Կոլումբիայի անկախության համար մղվող պայքարի մասնակից ։
Կենսագրություն
Ծննդյան ստույգ ամսաթիվն ու վայրը հայտնի չէ։ Ամենատարածված վարկածի համաձայն՝ նա ծնվել է 1796 թվականի հունվարի 24- ին Գուադուաս քաղաքում։ Նա վաղ տարիքում կորցրել է ծնողներին ։
Անկախության պատերազմի ժամանակ նա աջակցել է Կասանարե նահանգի պարտիզանական ստորաբաժանումներին՝ նրանց տրամադրելով հետախուզական տվյալներ և նրանց համար կամավորներ հավաքագրելով ։ Նրան ձերբակալել են իսպանական իշխանությունները, դատապարտել մահապատժի և գնդակահարել 1817 թվականի նոյեմբերի 14-ին Բոգոտայի կենտրոնական հրապարակում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կին Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված լրտեսներ Կատեգորիա:Հետախույզներ Կատեգորիա:Կոլումբիայում գնդակահարվածներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված անձինք
(759) Վինիֆերա
(759) Վինիֆերա (Vinifera), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1913 թվականի օգոստոսի 26-ին Ֆրանց Կայզերի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,617635 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,078 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1573 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Վինիֆերա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,0649 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1546,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,232724 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 19,91° անկյուն։
Ռեյմոնդ Բյոր
Ռեյմոնդ Բյոր (Raymond Burr, ), կանադաամերիկացի դերասան, որը հիմնականում հայտնի է իր հեռուստատեսային դերերով։
Կյանք և գործունեություն
Գործունեության սկզբում Բյորը հանդես է եկել բրոդվեյան բեմում, ինչպես նաև նկարահանվել է ֆիլմերում, որտեղ հիմնական խաղում էր չարագործի դեր ։ 1956 թվականին նա նկարահանվել է ճապոնական «Գոզդիլլա» ֆիլմի ամերիկական թարգմանության մեջ՝ լրագրող Սթից Մարտինի դերում։ 1985 թվականին «Գոզդիլլի»-ի հերթական ամերիկական փոփոխված 1984 թվականի տարբերակում նա նորից մարմնավորել է Սթիվ Մարտինին։
Բյորը մեծ հռչակի հասել է երկարատև «Փերրի Մեյսոն» (1957—1966) հեռուստասերիալում գլխավոր դեր կատարելու շնորհիվ, որը 1959 և 1961 թվականներին նրան երկու «Էմմի» մրցանակ է բերել՝ «Դրամատիկական հեռուստասերիալում լավագույն տղամարդու դեր» անվանակարգում ։ 1960 Բյոր Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում իր սեփական աստղն է ստացել՝ հեռուստատեսությունում նրա ներդրման համար ։ Բյորը նաև հայտնիություն է ձեռք բերել «Այրոնսայդ» հեռուստասերիալում գլխավոր դերի շնորհիվ, որում նա նկարահանվել է 1967-1975 թվականներին և ստացել է վեց «Էմմի» և երկու «Ոսկե գլոբուս» ։ Հաջորդ տարիներին Բյորը նկարահանվել է մի քանի կարճատև հեռուստասերիալներում և հավատարիմ էր իր Փերրի Մեյսոնի դերին, որը նա կատարել է 1985-1993 թվականներին հեռուստատեսության համար նկարահանված գրեթե երեսուն ֆիլմերում։
Անձնական կյանքի մասին Բյոր շատ քիչ տվյալներ էր հայտնում հասարակությանը, բայց նրա մահից հետո պարզվել է, որ նրա ասածների գրեթե կեսը չի համապատասխանել իրականությանը։ Բյորի խոսքերով՝ նա երեք անգամ ամուսնացած է եղել և տղա ունեցել։ Նրա առաջին կինը, նրա խոսքերով, ինչ-որ շոտլանդական դերասանուհի Աննետ Սազերլենդն է եղել, որը 777 BOAC՝ 1943 թվականի հունիսի 1-ին վթարի ենթարկված թռիչքի ուղևորների մեջ է եղել․ ինքնաթիռում 17 մարդ է եղել, որից ոչ ոք չի փրկվել, բայց ուղևորների ոչ մի ցուցակում այդ անունով կին չի նշվում։ Դերասանի խոսքերով՝ այդ ամուսնությունից էլ ծնվել է նրա տղան՝ Մայք էվան Բյորը, որը 1953 թվականին՝ 10 տարեկանում, մահացել է սպիտակարյունությունից ։ Երբ Բյորը իմացել է որդու հիվանդության մասին, նա որդու հետ մեկնել է Նահանգներում տարեկան շրջագայության։ Բայց ամուսնության և երեխայի մասին ոչ մի փաստաթղթային պնդում չի գտնվել։ Արդեն դերասանի մահից հետո նրա հրապարակախոսը հաստատեց, որ ամբողջ այն տարին, երբ նա իբր որդու հետ շրջում էր երկրով, նա անցկացրել է Հոլիվուդում։ 1948 թվականին նա ամուսնացել է դերասանուհի Իզաբել Ուորդի հետ, բայց մի քանի ամիս հետո նրանք այլևս միասին չէին, իսկ 1952 թվականին նրանք վերջնականապես բաժանվեցին։ Նրա խոսքերով երրորդ կինը Լորա Էդրինա Մորգանն է եղել, որը մահացել է 1955 քաղցկեղից։ Բյորը տառապում էր 1993 թվականի փետրվարին նրակահանվող Փերրի Մեյսոնի մասին հեռուստաֆիլմերից մեկի ժամանակ, և շուտով բժիշկները նրա մոտ ախտորոշեցին երիկամների քաղցկեղ, որը տարածվել էր նաև լյարդի վրա։ Նույն թվականի սեպտեմբերի 12-ին դերասանը մահացավ և իր ամբողջ 32 միլիոն դոլար գնահատվող ունեցվածքը կտակեց իր կյանքի ուղեկից Բինեվիդոսին։ Կտակում նա չէր ներառել բարեկամներին, այդ թվում՝ քրոջը և զարմիկներին ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Հաթուն Աջվադ ալ–Ֆասսի
Հաթուն Աջվադ ալ–Ֆասսի (هتون أجواد الفاسي) կանանց իրավունքներ ի ակտիվիստ է և կանանց պատմության դոցենտ Սաուդյան Արաբիա յի Քինգ Սաուդ համալսարան ում, որտեղ աշխատել է 1989 թվականից և Քաթարի համալսարանի միջազգային հարաբերությունների բաժնում ։ Համալսարանում պատմական հետազոտություններ է իրականացրել։ Ալ–Ֆասսին պնդում է, որ արաբական նախաիսլամական Նաբաթեա թագավորությունը ուսումնասիրել է, որ կանայք ավելի շատ անկախություն ունեն արքայությունում, քան կանայք ժամանակակից Սաուդյան Արաբիա յում ։ Մասնկացել է կանանց ընտրության իրավունքի քարոզարշավին 2005 թվականին և 2011 թվականի քաղաքային ընտրություններին  , ինչպես նաև 2015 թվականի ավագանու ընտրությունների համանման քարոզարշավին ։ Ձեռբակալվել է 2018 թվականի հունիսի վերջին, կանանց ակտիվիստների դեմ բռնությունների շրջանակներում  և ազատ է արձակվել 2019 թվականի մայիսի սկզբին ։
2018 թվականի նոյեմբերին, մինչ նա դեռ բանտում էր, արժանացել է «Հյուսիսային Ամերիկայի Մերձավոր Արևելքի ուսումնասիրությունների ասոցիացիա» ակադեմիական ազատության մրցանակ 2018–ին ։
Ընտանեկան ծագում
Հաթուն ալ–Ֆասին ավանդական ալ–Ֆասսի ընտանիքի անդամ է Մեքքա յից, սերում է Մուհամեդի Շարիֆի տանից, որը պատկանում է այս շարքի Հասանի Իդրիսի ազգակցական գծին։ Հոր՝ Շեյխուս Սուջադահ Աջվադ ալ–Ֆասսի շնորհիվ, նա Քութբուլ Ուջուդ Հազրաթ Մուհամմադ ալ–Ֆասսի (Իմամ Ֆասսի) ծոռն է , Ֆասիահի մասնաճյուղի հիմադիր և հոգևոր ղեկավար, Իմամ Շադիլի քսանմեկերորդ խալիֆա (ներկայացուցիչ) ։ Այսպիսով, նա իսլամական մարգարե Մուհամմադ ի անմիջական հետնորդն է ։ Նրա մայրը Շեյխա Սամիրա Համեդ Դաքելն է, որը պատկանում է Հարբի Հիջազի ցեղին, ով բնակվում էր
Ջիդդա յում։ Եղբայրը փաստաբան Շեյխ Մուհամմադ Աջվադ ալ–Ֆասսին է, իսկ քույրը՝ բանաստեղծ Հավազաբ Աջվադ ալ–Ֆասսին ։
Կրթություն և ակադեմիական կարիերա
Ալ–Ֆասսին դաստիարակվել է մի ընտանիքում, որը խրախուսում էր նրան մտածել դպրոցից և մեդիայի գաղափարներից անկախ՝ կանանց իրավունքներ ի մասին ։ Ստացել է պատմության բակալավրի աստիճան 1986 և 1992 թվականներին Քինգ Սաուդ համալսարանից, իսկ 2000 թվականին՝ պատմական գիտությունների թեկնածու Մանչեստրի համալսարան ից ։
Աշխատել է Քինգ Սաուդ համալսարանում 1989 թվականից որպես դասախոս, ֆակուլտետի անդամ 1992 թվականից՝ իրականացնելով պատմական ուսումնասիրություններ կանանց պատմության մեջ։ 2001 թվականից ի վեր նրան թույլ չի տրվել դասավանդել համալսարանում ։ 2008 թվականից հանդես է եկել որպես պատնական գիտությունների թեկնածու համալսարանում, իսկ 2013 թվականից՝  դոցենտ ։
Կանայք նախաիսլամական Արաբիայում. Նաբաթեա
2007 թվականին Ալ–Ֆասսին հրապարակել է իր ուսումնասիրությունները Նաբաթեա յի արաբական նախաիսլամական թագավորությունում կանանց կարգավիճակի վերաբերյալ՝ որպես «Կանայք նախաիսլամական Արաբիայում։ Նաբաթեա» գիրքը ։ Նրա օգտագործված որոշ ապացույցների մեջ ներառվել են հին հունարեն և սեմական լեզուներ ով գրված դամբարանների և հուշարձանների մետաղադրամներ և գրություններ։ Պարզել է, որ կանայք անկախ իրավունքի սուբյեկտ են, իրավական անձինք են, որոնք ունակ են իրենց անունով պայմանագրեր կնքել՝ ի տարբերություն ժամանակակից Սաուդյան Արաբիայի կանանց, որոնք տղամարդ խնամակալնեից պահանջում են պայմանագրեր կնքել ։ Ալ–Ֆասսին ասում է, որ Հին հունական իրավունք ը և Հռոմեական իրավունք ը ավելի քիչ իրավունքներ էին տալիս կանանց, քան նրանք ունեյին Նաբաթեայում, այն, որ «իսլամական իրավունքի մեջ ընդգրկվել են հունական և հռոմեական իրավունքները», և այն հին հարմարեցում է, որի մասին իսլամական գիտնականները տեղյակ չեն և իսկապես ցնցված կլինեն ։
Ալ–Ֆասսին նաև պնդում է, որ Նաբաթեան «թուլացրել է այն գաղափարը, որ արաբները պարզապես կամ էապես քոչվորներ են ՝ ունենալով արաբական ուրբանիզացված» պետություն ։
2005 թվականի ավագանու ընտրություններ
Ալ–Ֆասսին ակտիվ էր 2005 թվականի ավագանու ընտրություններին ապագա կին թեկանածուների կազմակերպման գործում։ Ընտրությունների կազմակերպիչները թույլ չեն տվել կանանց մասնակցել՝ բերելով գործնական պատճառներ ։ Ալ–Ֆասսին կարծում էր, որ իշխանությունները, պատճառը համարում էին ոչ թե կրոնական, այլ կանանց չմասնակցելու համար, հաջողություն են կանանց քարոզչության համար, քանի որ գործնական առարկությունների դեմ վիճելն ավելի հեշտ է, քան՝ կրոնական առակությունների։
Կանանց իրավունքները մզկիթներում
2006 թվականին, Ալ–Ֆասսին առարկել է Մեքքա յի Մասջուդ Ալ-Հարամ մզկիթ ում մուտքի կանոները փոխելու առաջարկին, որն իրականացվել էր առանց կանանց մասնակցության ։
2011 թվականի ինքնավար ընտրություններ
2011 թվականի սկզբից, Ալ–Ֆասսին մասնակցում էր «Բալադի» կանանց իրավունքների պաշտպանության քարոզարշավին, որը կոչ էր անում կանանց թույլատրել մասնակցել 2011 թվականի սեպտեմբերին կայանալիք ավագանու ընտրություններին։ Նա հայտարարել է, որ կանանց մասնակցությունը 2011–ի ընտրություններին «ցույց կտա, որ Սաուդյան Արաբիան լուրջ է վերաբերվում բարեփոխումների իր պահանջներին» ։ Նկարագրել է, որ իշխանությունների որոշումը՝ չընդունել կանանց մասնակցությունը ընտրություններին «արհամարական սխալ է, որը կատարում է թագավորությունը» ։
Ալ–Ֆասսին հայտարարել է, որ կանայք որոշել են ստեղծել իրենց քաղաքային խորհուրդները՝ միայն տղամարդկանց ընտրություններին զուգահեռ, և որ կանայք սեփական քաղաքային խորհուրդներ են ստեղծում կամ մասնակցում են «իրական ընտրություններին», սաուդյան օրենսդրության համաձայն՝ օրինական են։ Ընտրական հանձնաժողովի ղեկավար ալ–Դահմաշը համաձայնել է ։
Ապրիլին, Ալ–Ֆասսին նշել է, որ մինչ սեպտեմբերի ընտրությունները դեռ ժամանակ կա, որպեսզի կանանց թույալտրվի մասնակցել։ Ասել է․ «Մենք մեր ողջ ուժերի ճնշումն ենք գործադրում»՝ նկատի ունենալով, որ Սաուդյան Արաբիայի նման երկրում, որտեղ հավաքների ազատությունը չի թույլատրվում, և քաղաքացիական հասարակությունը դեռ լիարժեք չէ, դա այդքան էլ հե՛տ չէ ։
2015 թվականի ավագանու ընտրություններ
Ալ–Ֆասսին հայտարարել է, որ Բալադին մտադիր էր դասընթացներ կազմակերպել ընտրողների կրթության համար 2015թվականի դեկտեմբերի 12-ին կայացած համայնքային ընտրություններում, բայց արգելափալվել է քաղաքապետարանի և գյուղական գործերի նախարարության կողմից ։
2018 ակտիվիստների ճնշում
Ալ–Ֆասսին ձեռբակալվել էր հունիսի վերջին, կանանց իրավապաշտպանների դեմ ճնշման շրջանակներում, որը մայիսին ներառում էր Ազիզա ալ–Յուսեֆի, Լոուջան Հատլուլ ի, Էման ալ-Նաֆջանի, Այշա ալ–Մանայի և Մադեհա ալ–Աջրուշի ձեռբակալությունները ։ Նրա ձեռբակալությունը տեղի է ունեցել կանանց՝ ավտոմեքենա վարելու արգելքը Սաուդյան Արաբիայում վերացնելուց օրեր առաջ ։ 2019 թվականի հունվարի 16-ին, Խալեդ Աբու Էլ Ֆադլը, Նոամ Չոմսկի ն և 213 այլ ակադեմիկոսներ դիմում էին ուղարկել Սաուդյան Արաբիայի թագավոր Սալման Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ–Սաուդ ին՝ նկարագրելով ալ–Ֆասսի ակադեմիական և կանանց իրավունքների նվաճումները, և կոչ անելով ազատել իրեն և մյուս ազատազրկված կանանց իրավապաշտպաններին ։
Լրատվամիջոցներ
Ալ–Ֆասսին արաբալեզու «ալ-Ռիադ» թերթի սյունակագիր է ։ Նա նկարահանվել է և հարցազրույցներ է վերցրել ազգային, տարածաշրջանային և միջազգային խոշոր լրատվամիջոցների բազմաթիվ վավերագրական ֆիլմերում այնպիսի հարցերի շուրջ, ինչպիսիք են Սաուդյան Արաբիայի կանայք, պատմություն, հնագիտություն, համայնքային ընտրություններ։
Պարգևներ
2018 թվականի նոյեմբերին, մինչ նա դեռ բանտում էր, արժանացել է MESA ակադեմիական ազատության մրցանակ 2018–ի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:1964 ծնունդներ Կատեգորիա:Կին իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի ազգեր Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ ըստ երկրի Կատեգորիա:Ընտրական իրավունք Կատեգորիա:Իրավունք ըստ դարի Կատեգորիա:Իրավական ակտեր
Թոմաս Բարնս
Թոմաս Բարնս (11 սեպտեմբերի 1785 - 7 մայիսի 1841) անգլիացի լրագրող, խմբագիր։ Առավել հայտնի է իր «The Times» աշխատությունով, որը նա խմբագրել է 1817 թվականից մինչև իր մահը՝ 1841 թվականը ։  Նա հայտնի իր «The times» աշխատությունով, որը նա խմբագրել է 1817 թվականից մինչև իր մահը՝ 1841 թվականը։
Կյանք և կրթություն
Բարնսը եղել է փաստաբան Ջոն Բարնսի և նրա կնոջ՝ Մերի Անդերսոնի ավագ որդին։  Մոր մահից հետո Բարնսին  մեծացրել է  տատիկը նախքան իր ուսումը Քրիստոսի հիվանդանոցում (Christ`s hospital) սկսելը:1902 թվականին դպրոցը տեղափոխվեց Հորշամ և անվանվեց նրա անունով։ Նա  եղել է Լեյ Հանթի և Թոմաս Միտչելի ժամանակակիցը։ Այնտեղ Բարնսը գնաց Քեմբրիջի Փեմբրոք քոլեջ, որտեղ նա գերազանցեց իր ակադեմիական գիտելիքով։  Պամբրոքում սովորելիս Բարնսը ուսումնասիրել է դասականներ և 1808 թվականին ստացել  իր գիտական կոչումը։
Կարիերան ակադեմիական համարելով՝ Բարնսը ընդունեց իր ընտանիքի ցանկությունները և սկսեց իրավագիտության ոլորտում կարիերա՝ 1809 թվականին տեղափոխվելով Լոնդոն և մտնելով Ներքին Տաճար։ Աշխատելով իր նոր մասնագիտությամբ՝ Բարնսը միացավ հայտնի գրական շրջանակին, որի նշանավոր անդամներն էին Հանթը, Չարլզ Լամբը և Ուիլյամ Հազլիթը։ Բարնսը վայելում էր Վեսթ Էնդի զվարճանքները, և նա հաճախ էր տրվում ախորժակին, ինչը մեծապես վնասում էր իր ֆիզիկական տեսքը։
Լրագրության կարիերան
Բարնսը իր իրավաբանական կարիերայով զարգացնում էր իր տաղանդը։ Նա համագործակցում էր Բարոն Ֆիլդի հետ, ով «The times»  թատերական քննադատն էր։  Ֆիլդի միջոցով Բարնսը հանդիպեց Ջոն Ուոլթերին, ով շուտով Բարնսին ընդունեց որպես լրագրող, ով զեկուցում էր իրավական գործերի, քաղաքականության և թատրոնի մասին։ Ֆիլդի թոշակի անցնելուց հետո Բարնսը նրան նշանակեց որպես թատերական քննադատ, իսկ 1811 թվականին նա դարձավ խորհրդարանի աշխատակազմի անդամ։ Իր պարտականությունների շրջանակում նա գրել է մի շարք պառլամենտական էսքիզներ, որոնք հետագայում հավաքվել և տպագրվել են 1815 թվականին «Պառլամենտական դիմանկարներ» գրքում։ Այդ ժամանակ նա նաև տպագրել է Լեյ Հանթի «Examiner and the Reflector» հրատարակությունները։
«The Times»ի խմբագիր
Ուոլթերի վստահությունը Բարնսի նկատմամբ դրսևորվեց, երբ 1815 թվականին Ուոլթերը լիազորեց նրան վերանայել վիճահարույց առաջատար հոդվածները, որոնք գրված էին անզուսպ Ջոն Ստոդդարտի կողմից, ով այդ ժամանակ թերթի խմբագիրն էր։ 1816 թվականի վերջին Ստոդդարտի աշխատանքից ազատվելուց հետո Բարնսը նշանակվեց նրա իրավահաջորդը որպես խմբագիր մինչև իր մահը։ Որպես խմբագիր՝ Բարնսը ավելի մեծ վերահսկողություն սկսեց թերթի նկատմամբ, քան իր նախորդները, և ստացավ թերթի սեփականության մասնաբաժինը։ Նա առաջատար հոդվածը դարձրեց թերթի կենտրոնական բաղադրիչ՝ վերլուծելով իրադարձությունները ։  1819 թվականի օգոստոսին Պետերլուի կոտորածով նա սկսեց Վիգի ընդդիմությանը խորհրդարանում, որը հակասում էր իր նախորդներ դիրքորոշմանը։ Նա դարձավ Հենրի Բրոուգեմի մտերիմ ընկերը, ով տեղեկատվության կարևոր աղբյուր էր Բարնսի առաջատար հոդվածների համար ։
Բարնսի խմբագրության օրոք «The Times»-ի ազդեցությունը, շրջանակը և կարևորությունը մեծացավ հասարակական գործերում։ Հուզված այն ամենից, ինչ նա տեսավ Իռլանդիա կատարած ճանապարհորդության ընթացքում, Բարնսը դարձավ կաթոլիկ ազատագրման կրքոտ կողմնակիցը։ 1830-ականների սկզբին նրա թերթը ստացավ «The Thunderer» մականունը, որտեղ Ռոբերտ Փիլը հայտարարեց այն որպես «բարեփոխումների հզոր ջատագով», իսկ իր գործընկեր Լորդ Լինդհերստը նկարագրեց Բարնսին որպես «երկրի ամենահզոր մարդը» ։ Այդ ժամանակ էր, որ Բարնսը փոխվեց իր քաղաքական հայացքները, 1834 թվականին ընդդիմանալով  «Աղքատ օրենքների փոփոխության մասին» օրենքին և վիճաբանելով Բրոգումի հետ։ Բարնսը վիճաբանում էր Լորդ Փալմերսթոնի հետ, ով շահարկում էր հասարակական կարծիքը՝ արտաքին գործերի նկատմամբ իր վերահսկողությունն ուժեղացնելու համար։ Փալմերսթոնը հրապարակոց ընտրված փաստաթղթեր, թողարկեց նամակներ,  իրեն ավելի մեծ վերահսկողություն և հրապարակայնություն հաղորդելու համար՝ միևնույն ժամանակ խթանելով բրիտանական ազգայնականությունը ։
Անձնական կյանք
Չնայած Բարնսը երբեք չի ամուսնացել, նա ավելի քան երկու տասնամյակ հարաբերություններ է ունեցել Դինա Մերի Մոնդետի հետ ։ Նրանք միասին ապրել են 1821-1836 թվականներին Լոնդոնի Նելսոն Սքուեր 49 հասցեում, իսկ հետո  Լոնդոնի 25 Սոհո հրապարակում։ 1841 թվականին Բարնսի մահից հետո Դինա Մոնդեթը շարունակեց ապրել Սոհոյի հրապարակում գտնվող իրենց տանը մինչև իր մահը՝ 1852 թվականը, որից հետո նրան թաղեցին Բարնսի կողքին՝ Քենսալ Գրին գերեզմանատանը ։
Մուրզիլկան և հսկան
«Մուրզիլկան և հսկան» («Мурзилка и великан»), խորհրդային անիմացիոն ֆիլմ, որն ստեղծվել է 1960 թվականին ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր Պյոտր Նոսովի կողմից ։ Հատուկ թղթակից Մուրզիլկայի արկածների մասին պատմող չորս ֆիլմերի շարքի երրորդ մուլտֆիլմն է։
Սյուժե
Մի օր հեռավոր թագավորության առասպելական հսկա Դերմիդոնտովիչը պատահականորեն գրքից տեղափոխվում է 1960 թվականի Խորհրդային Միություն՝ հայտնվելով ուղղակի Ժողովրդական տնտեսության ձեռքբերումների ցուցահանդեսում։ Սկզբում հսկան ապշում է իր տեսածից և ոչինչ չի հասկանում. ուղղաթիռը ջրաղացի տեղ ընդունելով՝ նա դրան ուղղահայաց դիրք է տալիս, իսկ ռոբոտի տեսնելուց վախեցնում է և փախչում։ Ռոբոտը զանգում է «Վերջին հեքիաթային լուրերի» հատուկ թղթակից Մուրզիլկային և հայտնում ցուցահանդեսում հսկայի հայտնվելու մասին։
Մուրզիլկային հանձնարարվում է հսկայի համար կազմակերպել փոքրիկ էքսկուրսիա, որպեսզի նա հեքիաթ վերադառնա լավ տպավորություններով։ Մուրզիլկան ժամանում է հսկայի մոտ, ծանոթանում նրա հետ և նրան ցույց տալիս «հրաշքներ»՝ խորհրդային տեխնոլոգիաների նվաճումները։
Հսկան ի սկզբանե թերահավատորեն է վերաբերվում բոլոր տեսածներին և հայտարարում է, որ հեքիաթային երևույթները շատ ավելի լավն են։ Սակայն ավելի ուշ հսկան, այնուամենայնիվ, հասկանում է, որ Խորհրդային Միությունում խելացի մարդիկ են ապրում ու աշխատում և տեսածից տպավորված վերադառնում է գիրք։
Վիդեո
Մուլտֆիլմը 1990-ական թվականներին թողարկվել է VHS-ով «СОЮЗ-ВИДЕО» ընկերության կողմից, 2000 թվականին վերթաթողարկվել է DVD–ով նույն ընկերության կողմից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1960 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Պյոտր Նոսովի մուլտֆիլմեր
Պետրովսկոե (գյուղ, Ստիլսկի գյուղական խորհուրդ)
Պետրովսկոե (Петрівське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ստարոբեշևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պետրովսկոե գյուղում բնակվում էր 212 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ստարոբեշևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բոլոր կրոնների տաճար
Բոլոր կրոնների տաճար (Барлык диннәр гыйбәдәтханәсе, Barlıq dinnәr ğibәdәtxәnәse), ինչպես նաև Տիեզերական տաճար, Հոգևոր միասնության միջազգային մշակութային կենտրոն, ճարտարապետական շինություն Կազանի մերձակա Հին Արակչինո գյուղում։ Կառուցումը սկսվել է 1994 թվականին նկարիչ, ճարտարապետ, քանդակագործ, բուժարար և հասարակական գործիչ Էլդար Խանովի կողմից ։ Ըստ տաճարի հեղինակի և համալրի սեփականիրոջ մտահղացման՝ այն կառուցվել է որպես կրոնների, մշակույթների և քաղաքակրթությունների ճարտարապետական խորհրդանիշ։ Ծառայություններ և ծեսեր համալիրում չեն իրականացվում։
Համալիրն ներառում է ուղղափառ եկեղեցի, մուսուլմանական մզկիթ, հրեական սինագոգ, պագոդա։ Ընդհանուր նախագծում նախատեսված է գմբեթներ և շինության այլ խորհրդանշական տարրեր 16 կրոններից, այդ թվում՝ անհետացած քաղաքակրթությունների կրոնական պաշտամունքներ ։
Անվանում
Էլդար Խանովը շինությունն անվանել է «Տիեզերական տաճար» կամ «Բոլոր կրոնների տաճար»։ Հեղինակի խոսքով․
Ներկա վիճակ
Կիրակի օրը շինության բաց դահլիճում անցկացվում են երաժշտական և ասմունքի երեկոներ։ Սովորական օրերին այցելուներին չի թույլատրվում մուտք գործել համալիր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կազանի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Կազանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի պաշտամունքային կառույցներ
Ֆարելի եղբայրներ
Ֆարելի եղբայրներ (The Farrelly brothers), Փիթեր Ջոն Ֆարելի (Peter John Farrelly)՝ հայտնի որպես Փիթեր Ֆարելի և Ռոբերտ Լեո Ֆարելի-Կրտսեր (Robert Leo «Bobby» Farrelly, Jr.), հայտնի որպես Բոբբի Ֆարելի, ամերիկացի կինոռեժիսորներ և սցենարիստներ, 10-ից ավելի ֆիլմերի սցենարիստներ և ռեժիսորներ , այդ թվում՝ «Բոլորը խենթանում են Մերիի համար», «Հիմարը և ավելի հիմարը», «Ես, կրկին ես և Իրենը», «Երեք խամաճիկները» և «Հիմարը և ավելի հիմարը 2» ։
Հին Եգիպտոս
Հին Եգիպտոս (Αἴγυπτος և Aegyptus), Հին աշխարհի պատմական շրջանի և քաղաքակրթության նշանակալի մշակույթի անվանում։ Գոյություն է ունեցել Աֆրիկայի հյուսիս-արևելքում՝ Նեղոս գետի ստորին հոսանքի երկայնքով։ Նախապատմական Եգիպտոսը 3100 թվականին (ըստ եգիպտական պայմանական ժամանակագրության), որը քաղաքականապես միավորեց Վերին և Ստորին Եգիպտոսները՝ Մենեսի գլխավորությամբ (հաճախ նույնականացվում էր Նարմերի հետ) ։ Հին Եգիպտոսի պատմությունը բաժանված է պայմանական ժամանակաշրջաններով. հին թագավորությունը համապատասխանում է Վաղ Բրոնզե դարին, Միջին Թագավորությունը՝ Միջին Բրոնզե դարին և Նոր թագավորությունը՝ Ուշ Բրոնզե դարին։
Ֆարելի եղբայրներ
Վաղ տարիներ
Եղբայրները մեծացել են Կամբերլենդում (Ռոդ Այլենդ), ունեն իռլանդական ծագում։ Քոլեջն ավարտելուց հետո՝ նրանք իրենց կարիերան շարունակեցին որպես սցենարիստներ, հատկապես՝ «Սայնֆելդ» հեռուստասերիալի համար։
Հին Եգիպտոս
Եգիպտոսը հասավ իր հզորության գագաթնակետին Նոր Թագավորության ժամանակաշրջանում, որը կառավարում էր Նուբիայի մեծ մասը և Մերձավոր Արևելքի զգալի մասը, որից հետո այն դանդաղ անկում է ապրում։ Իր պատմության ընթացքում Եգիպտոսը նվաճվել է մի շարք օտար ուժերի կողմից, այդ թվում՝ հիքսոսների, լիվիացիների, նուբիացիների, ասորեստանցիների, Աքեմենյան պարսիկների կողմից և մակեդոնացիների՝ Ալեքսանդր Մակեդոնացու հրամանատարությամբ։ Ալեքսանդրի մահից հետո ձևավորվեց Հռոմեական Պտղոմեոսյան Թագավորությունը, որը ղեկավարեց Եգիպտոսը մինչև մ.թ.ա. 30 թվականը, երբ Կլեոպատրան գերի ընկավ Հռովմեական Կայսրությանը, և Եգիպտոսը դարձավ հռոմեական պրովինցիա ։
Հին Եգիպտական քաղաքակրթության հաջողությունը մասնակիորեն կապված էր գյուղատնտեսությունից, Նեղոս գետի պայմաններին հարմարվելու ունակությունից։ Նեղոսի վարարումներից և ոռոգումներից առաջանում էին բերրի դաշտավայրեր, որոնք նպաստում էին գյուղատնտեսության զարգացմանը։ Եգիպտոսի կառավարությունը խրախուսել է հովտային հանքավայրերի շահագործմանը և հարակից ամայի շրջանների օգտագործմանը, խմբային շինարարական աշխատանքներին և գյուղատնտեսական նախագծերի կազմակերպմանը, շրջակա շրջանների հետ առևտրի իրականացմանը, ինքնուրույն վաղ գրավոր համակարգի զարգացմանը, զինված ուժերին, որոնք նպատակ ունեին դիմակայել օտարերկրյա թշնամիններին և նպաստել Եգիպտոսի հաստատմանը։ Այս գործունեությունը խթանելու և կազմակերպելու համար եղել են ազնվական գրագիրներ, կրոնական առաջնորդներ և կառավարիչների բյուկրատիա, որոնք վերահսկվում էին փարավոնի կողմից, որը ապահովում էր եգիպտական ժողովրդի համագործոկցությանը և միասնությանը՝ կրոնական համոզմունքների համատեքստում ։
Ֆարելի եղբայրներ
Թեմատիկա
Եղբայրների առաջին չորս ֆիլմերից յուրաքանչյուրը («Հիմարը և ավելի հիմարը», «Քինգպին», «Բոլորը խենթանում են Մերիի համար» , «Ես, կրկին ես և Իրենը») այնպիսի սյուժե ունի, որ կենտրոնացած է ճանապարհորդության շուրջը։ Ֆիլմերում բոլոր ճանապարհորդություններն սկսվում են Ռոդ Այլենդից, բացի «Քինգպին» ֆիլմից, որտեղ ճանապարհորդությունն սկսվում է Փենսիլվանիայից։ Ֆիլմերում հաճախ են կիրառում բուֆոնադ և զուգարանային հումոր, իսկ դրանցում հաճախ կան հիմարի կերպար մարմնավորող փոքր դերեր։ Ֆիլմերից շատերում պարունակում են հիշողությունների տեսարաններ, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես կարող է իրադարձությունը տրավմատիկ ազդեցության ունենալ մարդու վրա։ Եղբայրենրը հայտնի են նաջ իրենց ֆիլմերկ սաունդթրեքներով, որոնք իրենցից ներկայացնում են դասական, power pop և ֆոլկ ռոք երգերի միագումար։
Հին Եգիպտոս
Հին Եգիպտացիների բազմաթիվ ձեռքբերումներց էին քարհանքերի և շինարարական տեխնիկան, որոնք նպաստում էին մոնումենտալ բուրգերի, տաճարների և սրբավայրերի կառուցմանը, մաթեմատիկայի համակարգը, գործնական բժշկության արդյունավետ համակարգը, ոռոգման համակարգերը և գյուղատնտեսական արտադրության տեխնիկան, առաջին հայտնի տախտակե նավակները, եգիպտական հախճապակին և ապակե ճարտարարարվեստը, գրականության նոր ժանրերը և խեթերի հետ կնքված առաջին հռչակավոր խաղաղության պայմանագրերը ։ Հին Եգիպտոսը կայուն ժառանգություն է թողել։ Նրա արվեստը և ճարտարապետությունը լայնորեն տարածված էին և նրա հագույն իրերեը տարածվեցին աշխարհի հեռավոր անկյուներում։ Ժամանակակից եվրոպացիների կողմից Եգիպտոսում իրականցված պեղումները և հագույն գտածոների հայտնաբերումը հանգեցրին եգիպտական քաղաքակրթության գիտության զարգացմանը և նրա մշակութային ժառանգության ավելի բարձր գնահատմանը ։
Ֆարելի եղբայրներ
Թեմատիկա
Սպորտը նրանց ֆիլմերի ընդհանուր գիծն է, և նրանք իրենց ֆիլմերում հաճախ նկարահանել են սպորտային աստղերի (հատկապես՝ Նոր Անգլիայի հավաքականներից)։
Հին Եգիպտոս
Պատմություն
Նեղոսը իր տարածաշրջանի մարդկության համար ամբողջ պատմության ընթացքում եղել է փրկության օղակ ։ Նեղոսի բերրի գետահովիտները մարդկանց հնարավորություն էին տալիս զբաղվել գյուղատնտեսությամբ ։ Նեղոսի հովտում սկսել են ապրել մոտ 120.000 տարի առաջ։
Նախապատմական ժամանակաշրջան
Նախապատմական ժամանակաշրջանում Եգիպտոսի կլիման նվազ արգասաբեր էր, քան այսօր։ Եգիպտոսի խոշոր շրջանները ծածկված էին սավաննաներով, որտեղով անցնում էին անասունների հոտերը։ Բոլոր շրջաններում բուսականությունը և կենդանական աշխարհը հարուստ էր և Նեղոսը իր վարարումներով աջակցում էր բնակչությանը։ Որսորդությունը տարածված զբաղմուն էր բոլոր եգիպտացիների համար նաև այն ժամանակաշրջանում, երբ շատ կենդանիներ դեռ ընտելացված չէին ։
Ֆարելի եղբայրներ
Թեմատիկա
- Փիթեր Ֆարելի
Հին Եգիպտոս
Նախապատմական ժամանակաշրջան
Սկսած մ.թ.ա. 5500 թվականից Նեղոսի հովտում ապրող փոքր ցեղերը մի շարք մշակույթների կրողն են եղել, որն արտահայտվել է անասնապահության, գյուղատնտեսության, երկրագործության մեջ և նրանք հայտնի են իրենց խեցեղենով ու անձնական իրերով, ինչպիսիք են սանրերը, ապարանջանները և ուլունքներով։ Այս վաղ մշակույթների ամենամեծ կենտրոնը Վերին (հարավային ) Եգիպտոսում գտնվող Բադարի քաղաքն էր, որն հայտնի էր իր բարձրորակ կերամիկայով, քարե և պղնձե գործիքներով ։
Ֆարելի եղբայրներ
Թեմատիկա
Նրանք աշխատունակ մարդկանց հաճախ պատկերում են որպես հիմար («Հիմարը և ավելի հիմարը»), իսկ հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց՝ ավելի շնորհաշատ («Ես, կրկին ես և Իրենը») և ամբիցիոզ։
Հին Եգիպտոս
Նախապատմական ժամանակաշրջան
Բադարիին հաջորդեց Ամրատիան (Նաքադա I) և Գերզեն (Նաքադա II), որոնք բերեցին մի շարք տեխնոլոգիական բարեփոխումներ։ Մինչև Նաքադա I -ի ժամանակաշրջանը եգիպտացիները ենթադրաբար Եթովպիայից վերցրել են օպսիդիանը, դրանից պատրաստել շեղբեր և այլ քարե գործիքներ : Նաքադա II-ի ժամանակաշրջանում գոյություն ունեն Մերձավոր Արևելքի, մասնավորապես Քանանայի, Բինլոսի ափերի հետ շփման վաղ պացույցներ ։ Մոտ 1,000 տարիների ընթացքում Նագադայի մշակույթը զարգացավ, հզոր քաղաքակրթության մեջ ստեղծվեցին մի քանի փոքր գյուղատնտեսական համայնքներ, որի ղեկավարները լիովին վերահսկում էին Նեղոսի հովիտի մարդկանց և ռեսուրսները ։ Նեկենում (հունարեն Հիերիկոնպոլիս), իսկ ավելի ուշ Աբիդոսում իշխանության կենտրոն հիմնելիս Նաքադա III-ը ընդլայնել է Եգիպտոսի հյուսիսային ուղղությունը Նեղոսի երկանքով ։ Նրանք նաև առևտրական կապեր էին հաստատում Նուբիայի հարավային շրջանների հետ ։
Նաքադայի մշակույթը ստեղծում էր տարատեսակ նյութական մշակութային իրեր, որոնք արտացոլում էին բարձր խավի աճող ուժն ու հարստությունը, ինչպես նաև նրանց անձնական օգտագործման իրերը, որոնք ներառում էին սանրեր, փոքր արձանիկներ, ներկված խեցեղեն, բարձրորակ դեկորատիվ քարե ծաղկամաններ, կոսմետիկ հարդարման միջոցներ, ոսկուց, լապիսից ու փղոսկրից պատրաստված զարդեր։ Նրանք նաև մշակեցին կերամիկական ջնարակ, որը հայտնի է նաև որպես ֆայենցիա, որը օգտագործվել Հռոմում գավաթների, զմուռսների և ֆիգուարանների զարդարման համար ։ Նագադայի մշակույթի վերջին շրջանում սկսեցին օգտագործել գրավոր խորհրդանիշներ, որոնք ի վերջո մշակվեցին դառնալով հիերոգլիֆներ, որոն օգտագործվելու էր հին եգիպտական լեզուն գրելու համար ։
Ֆարելի եղբայրներ
Թեմատիկա
Conundrum Entertainment պրոդյուսերական ընկերության հիմնադիրներն են։
Հին Եգիպտոս
Վաղ դինաստիական ժամանակաշրջան (մ.թ.ա. 3050– մ.թ.ա.2686 )
Միջագետքի շումերա-աքադական քաղաքակրթությանը և հին Էլամին։ Մ.թ.ա. երրորդ դարում եգիպտացի քուրմ Մանեթոն կանոնակարգեց Մենես փարավոնի դինասիան մինչև իր ժամանակաշրջանի 30 դինաստիաները, որն պահպանվել է մինչ օրս ։ Եվ Նա իրեն հռչակեց Մենի (հունարեն Մենես)փարավոնի օրինական իրավահաջորդ, ով հավատում էր, որ միավորել է Վերին և Ստորին Եգիպտոսները (շուրջ մ.թ.ա 3100) ։
Ֆարելի եղբայրներ
Օսկար
2019 թվականի հունվարին Փիթեր Ֆարելին նոմինացվել է «Օսկար»-ի՝ որպես «Լավագույն օրիգինալ սցենար»՝ «Կանաչ գիրք» ֆիլմի սցենարի համար ։ Փետրվարի 25-ին «Կանաչ գիրք» ֆիլմն արժանացել է «Օսկար» մրցանակի՝ «Լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում։
Հին Եգիպտոս
Վաղ դինաստիական ժամանակաշրջան (մ.թ.ա. 3050– մ.թ.ա.2686 )
Միավորված պետականացումը աստիճանաբար տեղի ունեցավ, քան ներկայացրել են հնագույն եգիպտացի գրողները, հատկապես որ Մենես փարավոնի ժամանակաշրջանին վերաբերող արձանագրություններ չկան։ Այժմ որոշ գիտնականներ հավատում են, որ առասպելական Մենեսը կարող է լինել փարավոն Նարմերը, ով պատկերված է թագավորական ծիսական Narmer Palette-ում որպես վերամիավորման խորհրդանշան ։ Մոտ մ.թ.ա. 3150 թվականին վաղ դինաստիական շրջանի առաջին փարավոններից մեկը Մեմֆիսը մայրաքաղաք հիմնելու միջոցով կարողանում էր հսկել դելտայի տարածաշրջանի բերրի տարածքները, գյուղատնտեսությանը, ինչպես նաև եկատմտաբեր Լևանտայի հետ առևտրային երթուղիները։ Հին տոհմական ժամանակաշրջանում փարավոնների աճող ուժն ու հարստությունը արտացոլվում էին իրենց դամբարաններում և պաշտամունքային կառույցներում, որոնք հիշատակում էին մահացած փարավոնին ։ Փարավոնների կողմից ստեղծված հզոր թագավորությունը ծառայեց օրիկանացնելու հողի, աշխատանքի և ռեսուրսների պետական վերահսկողությունը, որոնք անհրաժեշտ էին հնագույն եգիպտական քաղաքակրթության գոյատևման և աճի համար ։
Հին թագավորություն (մ.թ.ա.2686-մ.թ.ա 2181)
Ճարտարապետության, արվեստի և տեխնոլոգիաների խոշոր առաջընթացները կատարվել են Հին Թագավուրության ժամանակ, որը մեծապես նպաստեց գյուղատնտեսությանը և բնակչության թվաքանակի աճին, ինչը հնարավոր դարձավ զարգացած կենտրանական վարչակազմի ստեղծմանը ։ Հին Եգիպտոսի նվաճումներից էր Գիզայի բուրգերը և Մեծ Սֆինքսը, որոնք կառուցվել են Հին թագավորության ժամանակ։ Կառավարիչների հրամանների ներքո պետական պաշտոնյանները հավաքում էին հարկեր համակարգված ոռոգման ծրագրեր իրականացնելու համար, բերքատվությունը բարելավելու համար շինարարական նախագծեր իրականացնելու համար և արդարադատության համակարգ՝ խաղաղություն և և կարգ պահպանելու համար ։ Եգիպտոսում կենտրոնական վարչակազմի բարձրացման կարևորության պատճառով առաջացել էր կրթված գրագիրների և պաշտոնյաների նոր դաս, ովքեր իրենց ծառայությունների դիմաց փարավոնի կողմից վճարվում էին սեփականությամբ։ Փարավոնները հողատարածքներ նվիրաբերել են իրենց մահվան և տեղական տաճարներին, որպեսզի նրա մահվանից հետո բավարար ռեսուրներ ունենան նրա երկրպագելու։ Սակայն գիտնականները կարծում են, որ այդ երևույթը Եգիպտոսում հինգ դարերի ընթացքում աստիճանաբար խափանեց տնտեսության կենսունակությունը, և տնտեսությունը այլևս չկարողացավ աջակցել մեծ կենտրոնացված վարչակազմին ։ Որպես փարավոնների ուժի նվազում՝ Եգիպտոսի նահանգների կառավարիչները սկսեցին վիճարկել փարավոնի ուժի գերակայությունը։ Սա մ.թ.ա. 2200 մինչև մ.թ.ա. 2150 թվականներն ընկած ժամանակահատվածն էր։ Ենթադրվում է, որ երկիրը գտնվում էր 140 -ամյա սովի և կռվի մեջ, որը հայտնի է որպես առաջին միջանկյալ ժամանակաշրջան ։
Ֆարելի եղբայրներ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:1958 ծնունդներ Կատեգորիա:1956 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 17 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 17 ծնունդներ
Հին Եգիպտոս
Առաջին միջանկյալ ժամանակաշրջան (մ.թ.ա. 2181– մ.թ.ա. 1991)
Տեղական կառավարիչները ազատվելով Փարավոնի իշխանությունից սկսեցին պայքարել տարածքային վերահսկողության և քաղաքական իշխանության համար։ Մթ.ա. 2160 թվականին Հերակլեոպոլիսում ղեկավարները կառավարում էին Ստորին Եգիպտոսի հյուսիսային մասը, մինչդեռ նրա մրցակից կլանը, որը գտնվում էր Թեբեում և Ինթեֆ դինաստիան վերահսկում Էր Վերի Եգիպտոսի հարավը։ Քանի որ Ինթեֆ դինաստիայի իշխանությունը աճեց և դեպի հյուսիս ընդլայնվեց նրա վերահսկողությունը անխուսափելի դարձավ երկուդինաստիաների բախումն ու մրցակցությունը։ Մոտ մ.թ.ա. 2055 թվականին հյուսիսային Թեբեն ընկավ Նեբհեպետրե Մենտուհոտեպ II -ի գերագայության տակ, սական ի վերջո հաղթել է Հերակլեոպոլիթանի կառավարիչները, որոնք միավորեցին երկու Եգիպտոսները։ Սկսվեց տնտեսական և մշակութային վերածննդի նոր ժամանակաշրջան, որը հայտնի է որպես Միջին Թագավորություն
Միջին թագավորություն (մ.թ.ա. 2134– մ.թ.ա.1690)
Միջին Թագավորության փարավոնները վերականգնել են երկրի կայունությունը և բարգավաճումը՝ դրանով իսկ խթանելով արվեստի, գրականության և հուշարձանների շինարարական աշախատանքների վերականգմանը ։ Մենտուհոտեպ II -ը և նրա Տասնմեկերորդ դինաստիայի ժառանգորդները կառավարում էին Թեբեից, բայց կառավարիչ Ամենեմհատ I-ը մ.թ.ա. 1985 թվականին՝ Տասներկուերորդ Դինաստիայի սկզբում, ստանձնելով իշխանությունը՝ մայրաքաղաքը տեղափոխեց Իջթավեյ, որը տեղակայված էր Ֆայումում ։ Իջթավեից Տասներկուերորդ Դինաստիայի փարավոնները ձեռնամուխ եղան տարածաշրջանի գյուղատնտեսական արտադրանքի ավելացմանը, հողատարածքների վերականգման և ոռոգման սխեմաների մշակմանը։ Բացի այդ, Նուբիայում գտնվող ռազմական հողատարածքները, որոնք հարուստ էին քարհանքերով և ոսկու հանքերով,Արևելյան դելտայում աշխատողները կառուցեցին պաշտպանական կառույց, որը կոչվեց «դարպասներ», որը պաշտպանելու էր օտարերկրյա հարձակումներից ։
Միջին թագավորության ամենանշանավոր կառավարիչը Ամենեմհատ III-ն էր, ով թույլ տվեց սեմախոս քանանաիցիներին թույլատրում է վերաբնակվել Մերձավոր Արևելքից դեպի Դելտայի շրջաններ բավարար աշխատուժ ապահովելու համար, հատկապես հանքարդյունաբերության և շինարարական աշխատանքների համար։ Սակայն այս հսկայական շինարարական և հանքարդյունաբերական աշխատանքները, այնուամենայնիվ, զուգորդվում էին Նեղոս գետի վարարումներով, իսկ ավելի թագավորությունները հետևողական են եղել տնտեսության նկատմամբ, բայց Միջին Թագավորության ժամանակ տնտեսությունը դանդաղ անկում է ապրում, հետագայում տասներեքերորդ և տասնչոչսերոդ դինաստիաների ընթացքում։ Այս անկման ժամանակ, քանանցի բնակիչները սկսեցին ավելի շատ վերահսկել Դելտայի շրջանը, և ի վերջո Եգիպտոսում իշխանության գլուխ անցան հիքսոսները ։
Երկրորդ միջանկյալ ժամանակաշրջան (մ.թ.ա.1674– մ.թ.ա.1549 ) և հիքսոսներ
Քանի որ Միջին Թագավորության փարավոնների ուժը թուլացավ մ.թ.ա. 1785 թվականին Արևմտյան Ասիայի ժովուրդը, որոնք կոչվում էին հիքսոսներ և արդեն բնակություն էին հաստատել Դելտայում, գրավեցին Եգիպտոսը և Ավարիսը հռչակեցին Եգիպտոսի նոր մայրաքաղաք, ստիպելով նախկին կենտրոնական կառավարությանը նահանջել Թեբե։ Փարավոնը ընկալվում էր որպես վասսալ և պետք է տուրք վճարեր ։ Հիքսոսները («օտար իշխաններ») պահպանեցին Եգիպտոսի կառավարման մոդելը և նրանք ճանաչվեցին որպես փարավոններ, դրանով իսկ եգիպտական տարրերը ներմուծեցին իրենց մշակույթ։ Նրանք և մյուս զավթիչները Եգիպտոս ներմուծեցին պատերազմ վարելու նոր եղանակներ, հատկապես աղեղն և ձիաքարշ մարտակառքերը ։
Հարավից հեռանալուց հետո բնիկ թեբացի թագավորները հենց իրենք ընկան հյուսիսը իշխող քանանացի հիքսոսների և հարավից հիքսոսների նուբյան դաշնակից քուշանների միջև։ Մի քանի տարի վասալական կախման մեջ մնալուց հետո, Թեբեն բավականչափ ուժ էր հավաքում հիքսոսներին մարտահրավերը նետելու համար, որը տևեց ավելի քան 30 տարի մինչև մ.թ.ա. 1555 թվականը : Փարավոններ Սեքեներա Տաո II -ը և Քամոսեն ի վերջո կարողացան հաղթահարել Եգիպտոսի հարավում գտնվող նուբիացիներին, սակայն չկարողացան հաղթել հիքսոսներին։ Սակայն այդ խնդիրը լուծեց Քամոսի իրավահաջորդ Ահմոսե I-ը, ով հաջողությամբ վարեց մի շարք արշավներ, որոնք մշտապես վերացրեցին հիքսոսների ներկայությունը Եգիպտոսում։ Նա հիմնեց նոր դինաստիա և Նոր Թագավորությունում հետևում էին, որ փարավոնների ուշադրության կենտրունում լինի բանակը և նրանք ձգտում էին ընդլայնել Եգիպտոսի սահմանները և փորձել ձեռք բերել Մերձավոր Արևելքի վարպետությունը ։
Նոր թագավորություն (մ.թ.ա.1549–1069 )
Նոր Թագավորության փարավոնները ստեղծեցին աննախադեպ բարգավաճման ժամանակաշրջան, պահպանելով երկրի սահմանները և ամրապնդեցին դիվանագիտական կապեր իրենց հարևանների, այդ թվում՝ Միտտանիի կայսրության, Ասորեստանի և Քանանի հետ։ Ռազմական արշավանքները վարում էին Թութմոս I-ը և նրա թոռ Թութմոս III-ը ընդարձակեցին փարավոնների ազդեցությունը լայնածավալ կայսրությունում և Եգիպտոսը տեսած չէր այսպիսի հզորություն։ Այդ երկու փարավոնների կառավարման միջև թագուհի Հաթշեփսուտը, ով հանդես է գալիս նաև որպես փարավոն, սկսեց բազմաթիվ շինարարական ծրագրերի իրագործումը, ներառյալ հիքսոսների կողմից վնասված տաճարների վերանորոգում և առևտրական կապերի հաստատում դեպի Փունտ և Սինա ։ Երբ մ.թ.ա. 1425 թվականին Թութմոս III-ը մահացավ, Եգիպտոսը կայսրություն էր, որը ձգվում էր Նիյաից Սիրիայի հյուսիս- արևմուտք և մինչև Նեղոսի չորրորդ քարվաստը, և թույլ տվեց մինչ այդ արգելված ամենանհրաժեշտ ապրանքների ներմուծումը, օրինակ ինչպիսիք էին բրոնզը և փայտը ։
Նոր թագավորության փարավոնները սկսսեցին լայնամաշտաբ շինարական աշխատանքներ, որը նպաստում էր Ամոն աստծո պաշտամունքին, որի պաշտամունքը հիմնականում աճում էր Կառնակում։ Նրանք կառուցեցին նաև հուշարձաններ՝ փառավորելու ինչպես իրական, այնպես էլ պատկերավոր ձեռքբերումները։ Կառնակի տաճարը երբևէ կառուցված ամենամեծ եգիպտական տաճարն էր ։
Մոտ մ.թ.ա.1350 թվականին Նոր թագավորության կայունությաը սպառնում էր, երբ Ամինհոտեպ IV-ը գահ բարձրացավ և մի շարք արմատական և քաոսային բարեփոխումներ սկսեց։ Նա իր անունը փոխելով Էխնաթոն գովաբանեց նախկինում աննշան արևի աստված Աթոնին, որպես գերագույն աստված, խափանեց շատ այլ աստվածների պաշտամունքը և մայրաքաղաքը տեղափոխեց նոր կառուցված քաղաք Ախեթաթոն ( ժամանակակից անվանումը Ամառնա) : Նա նվիրված էր իր նոր կրոնին և արվեստի ոճին։ Նրա մահից հետո Աթոնի պաշտամունքը արագորեն մոռացվեց և վերականգնվեց ավանդական կրոնական կարգը։ Հետագա փարավոնները Թութանհամոնը, Այը և Հորեմհեբը աշխատել են ջնջել Էխնաթոնի, որը հայտնի է որպես Ամառնա ժամանակաշրջան ։ Մ.թ.ա.1279 թվականին գահ բարձրացավ Ռամզես II, որը հայտնի է նաև որպես Ռամզես Մեծ, գահ բարձրանալով շարունակել է ավելի շատ տաճարներ, արձաններ և սրբավայրեր կառուցել, և ավելի շատ երեխաներ ունենալ, քան պատմության մեջ ցանկացած այլ թագավոր ։ Համարձակ ռազմական առաջնորդ Ռամզես II-ը Քադեշի (ներկայիս Սիրիա) ճակատամարտում հաղթանակ տարավ հիքսոսների դեմ և պատերազմի ավարտից հետո վերջապես համաձայնվեց առաջին խաղաղության պայմանագրին, որը կնքվեց մ.թ.ա. 1258 թվականին ։
Այնուամենայնիվ Եգիպտոսի հարստությունը գայթակղիչ էր մասնավորապես արևմուտքից Լիբիայի Բերբերների, և ծովափնյա ժողովուրդների համար, ենթադրաբար Էգեյան ծովի ծովահենների համար։ Սկզբում բանակին հաջողվում էր կասեցնել այդ արշավանքները, սակայն Եգիպտոսը կորցրեց Քանանի հարավային մասի տարածքների հսկողությունը, որն էլ մեծ մասամբ ընկավ ասորեստանցիների հսկողության տակ։ Արտաքին սպառնալիքների հետևանքով սրվել էր նաև երկրի ներքին խնդիրները, օրինակ ինչպիսիք էին կոռուպցիան, գերեզմաների կողոպուտը և քաղաքացիկան անկարգությունները։ Թեբեի կուտակեց հսկայածավալ հողատարածքներ և հարստություն և ընդլայնեց իր ազդեցությունը Երրորդ Միջանկյալ Ժամանակաշրջանում ։
Երրորդ միջանկյալ ժամանակաշրջան (մ.թ.ա.1069–653 )
Եգիպտոսի հեռահաս հեղինակությունը զգալիորեն նվազեց Երրորդ Միջանկյալ ժամանակաշրջանի վերջում։ Նրա օտարերկրյա դաշնակիցները ընկել էին Ասորեստանի ազդեցության տակ և մ.թ.ա. 700-ական թվականներին երկու երկրների միջև պատերազմը դարձավ անխուսափելի։ Մ.թ.ա 671 և 667 թվականների ընթացքում ասորեստանցիները սկսեցին իրենց հարձակումները դեպի Եգիպտոս։ Թահարքայի և նրա իրավահաջորդ Թութանհամոնի իշխանությունը լցված էր ասորեստանցիների հետ մշտական հակամարտություններով, որոնց դեմ եգիպտոսը տարավ մի քանի հաղթանակներ։ Ի վերջո ասորեստանցիները քուշաններին հետ մղեցին դեպի Նուբիա, գրավեցին Մեմֆիսը և կողոպտեցին Թեբեյի տաճարները ։
Ուշ ժամանակաշրջան (մ.թ.ա. 672–332)
Ասորեստանցիները Եգիպտոսի կառավարումը թողեցին մի շարք վասսալների, որոնք հայտնի դարձան Քսաներորդ դինաստիայի Սաիտ թագավորներ։ Մ.թ.ա. 653 թվականին Սաիտ թագավոր Պսամտիկ I-ին հաջողվեց ասորեստանցիների միջոցով հեռացնել հույն վարձկաններին, որոնք զինվորագրվել էին Եգիպտոսի առաջին նավատորմում ծառայելու համար։ Հունական ազդեցությունը մեծացել էր, քանի որ դելտայում գտնվող Նաուկրատիսքաղաքը դարձել էր հույների համար տուն։ Սաիտ թագավորները հիմնեցին նոր մայրաքաղաք՝ Սաիսը, որը ականատես եղավ կարճ, բայց բուռն վերածննդի, բայց մ.թ.ա. 525 թվականին հզոր պարսիկները՝ Կամբյուսես II-ի գլխավորությամբ, սկսեցին նվաճել Եգիպտոսը և ի վերջո Փելուսիումի ճակատամարտում գերեվարվեց Պսամտիկ III փարավոնը։ Կմբյուսես II-ը ստանձնեց փարավոնի պաշտոնական կոչումը, սակայն Եգիպտոսը կառավարում էր Իրանից՝ Եգիպտոսը թողնելով սատրապների հսկողության ներքո։ Պարսկաստանի դեմ մի քանի հաջողակ ապստամբություններ տեղի ունեցան մ.թ.ա.5-րդ դարում, սակայն Եգիպտոսը երբեք չի կարողացել տապալել պարսիկների իշխանությունը։
Եգիպտոսը Պարսկաստանի կողմից գրավվելուց հետո միացավ Կիպրոսին և Փյունիկիային՝ Աքեմենյան տերության վեցերորդ սատրապությանը։ Եգիպտոսում պարսկական իշխանության այս առաջին շրջանը, որը հայտնի է նաև, որպես Քսանյոթերորդ դինաստիա, ավարտվեց մ.թ.ա. 402 թվականին, երբ Եգիպտոսը հռչկեց իր անկախությունը և սկսեց ղեկավարվել իր բնիկ դինաստիաների կողմից։ Այս դինաստիաներից վերջինը Տասներեքերորդն էր՝ հին Եգիպտոսի արքայական տան վերջին բնիկ փարավոն Նեքտանեբո II-ը։ Պարսկական իշխանության կարճ վերականգնումը, որը երբեմն հայտնի էր որպես Երեսուներորդ դինաստիա սկսվեց մ.թ.ա.343 թվականին, սակայն մ.թ.ա. 332 թվականին պարսկական կառավարիչ Մազասսը առանց կռվի Եգիպտոսը հանձնեց Ալեքսանդր Մեծին։