cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Շերլոք Հոլմս
Հոլմսը որպես անհատ
Հոլմսը բազմակողմանի անձ է։ Ունենալով բազմապիսի տաղանդներ, նա իր կյանքը նվիրել է մասնավոր խուզարկուի կարյերային։ Քններով դեպքերը, որոնցով նրան ապահովում են հաճախորդները՝ նա հիմնվում է ոչ այնքան կանոնադրության վրա, որքան իր կյանքի սկզբունքներից, պատվի կանոններից ելնելով, որոնք մի շարք դեպքերում նրան փոխարինում են բյուրոկրատական նորմերը։ Բազմիցս Հոլմսը թույլ էր տալիս մարդկանց, իր կարծիքով, հիմնավորված հանցագործություններ կատարել, խուսափել պատժից։ Հոլմսը հիմնականում չարչիական չէ, նրան ի սկզբանե հետաքրքրում է աշխատանքը։ Աշխատանքի համար Հոլմսը գանձում է արդարացի վարձատրում, բայց եթե նրա հերթական հաճախորդը աղքատ է, նա կարող է վերցնել սիմվոլիկ վարձ, կամ ընդհանրապես հրաժարվել դրանից։ Նաև, Հոլմսը հաճախ է բողոքում Վաթսոնին, որ հանցագործները պակասել են, ու իսկական հանցագործություններ չեն մնացել, ուստի Հոլմսը պարտավոր է նստել անգործ։
Հոլմսը վիկտորիանական Անգլիայի բնակիչ է, լոնդոնցի, որը գերազանց գիտի իր քաղաքը։ Նրան կարելի է համարել տնակյաց, և նա լքում է քաղաքի (երկրի) սահմանները միայն ծայրագույն անհրաժեշտության դեպքում։ Հոլմսի գործերից շատերը նա բացահայտում է, դուրս չգալով Տիկին Հադսոնի հյուրասենյակից, կոչելով դրանք «դեպքեր մի ծխամորճի համար»։
Առօրյայում Հոլմսն ունի կարծրացած սովորություններ։ Նա պահանջկոտ չէ և գրեթե անտարբեր է հարմարությունների հանդեպ և անտարբեր է պերճությունների նկատմամբ։ Նրան չի կարելի կոչել ցրված, բայց նա փոքր-ինչ անտարբեր է սենյակում՝ իրերի կարգ ու կանոնի վերաբերյալ։ Օրինակ՝ անցկացնում է ռիսկային քիմիական փորձեր իր բնակարանում, բազմիցս լցնելով այն հեղձուկ կամ գարշահոտ գոլորշիներով, կամ մարզվում է հրաձգության մեջ, կրակոցներով դրոշմելով Վիկտորյա թագուհու անվանագիրը սենյակի պատին։
Հոլմսը համոզված ամուրի է, իր ասելով, երբեք չի զգացել ոչ մեկի հանդեպ զգացմունքներ։ Բազմիցս հայտարարել է, որ ընդհանրապես չի սիրում կանանց, չնայած մշտապես քաղաքավարի է նրանց հետ ու պատրաստ է օգնել։ Միայն մի անգամ կյանքում Հոլմսը, կարելի է ասել, ոչ թե սիրահարվել է, բայց մեծ հարգանք է տածել ոմն Իռեն Ադլերի՝ «Սկանդալը Բոհեմիայում» պատմվածքի հերոսուհուն հանդեպ։
Հոլմսը ծխում է թանձր ծխախոտ, և մի շարք պատմվածքներում հանդես է գալիս, որպես մոլեկոտ ու ծխախոտից կախված ծխող, որը ավելի հետաքրքրված է նիկոտինի բաժնի ստացմամբ, քան այդ ոլորտում հետազոտություններով։ Երբեմն, մանավանդ մտավոր ծանր աշխատանքի ժամանակ, Հոլմսը ծխում է առանց կանգ առնելու.
Հոլմսի կերպարի կապը ծխամորճի հետ արդարացի է միայն մասամբ։ Ճխամորճային ծխախոտը նա գնահատում էր թանձրության համար՝ չնայած դրանց էժանությանն ու կոպտությանը։ Այն, որ նա ծխում էր շատ ճկված ծխամորճներ՝ հետագա առասպել է, որը ծնված է նկարիչ- նկարազարդողների կողմից։ Մի շարք ստեղծագործություններում («Չարլզ Հովհաննես Միլվերթոնի ավարտը», «Հոլմսի վերջին դեպքը», «Դատարկ տուն») Հոլմսը հաճույքով ծխում է սիգարներ ու սիգարետներ։ «Ալ կարմիր գույներով էտյուդը» վեպում Բժիշկ Վաթսոնը հայտարարում է, որ Հոլմսը չի օգտագործում թմրանյութեր, բայց «Չորսի նշան»-ում մենք տեսնում ենք նրան երակային կոկային օգտագործելիս։ Շերլոկ Հոլմսը օգտագործում էր թմրադեղեր միայն հետաքրքիր հանցագործությունների բացակայության դեպքում.
1898 թվականին (որը «Սարսափ Լոնդոնի վերևում»՝ «Շերլոկ Հոլմսի կտակ»-ից ձեռագրի, գործողության կատարման ենթադրվող ժամանակն է) Շերլոկն արդեն ազատվել էր այդ սովորությունից, ինչի մասին մեզ պատմում է Բժիշկ Վաթսոնը «Անհայտացած ռեգբիիստ» պատմվածքում։ Ալկոհոլի հանդեպ Հոլմսի վերաբերմունքի մասին դժվար է որոշակի բան ասել, չնայած խիստ գինեժուժկալ նա երբեք չի եղել։
Հոլմսն իրականում սնափառ չէ, և հիմնականում բացահայտված դեպքի համար շնորհակալությունը նրան չի հետաքրքրում.
Չնայած մի շարք դեպքերում Հոլմսն արտահայտում է այս դրվածքի վերաբերյալ իր մտահոգությունը.
Սակայն նա բավականին ուրախ է վերաբերվում իր տաղանդի համեմատությանը եվրոպացի այլ խուզարկուների հետ.
Հոլմսը գերադասում է հաճախորդներին ընդունել իր տանը։ Մի շարք պատմվածքներում կարելի է տեսնել, որ նույնիսկ շատ հարուստ հաճախորդներ, արքայական ընտանիքի անդամներ, ու ինքը՝ Անգլիայի վարչապետը, անձամբ են գալիս նրա մոտ ընդունարան։ Հոլմսը թատերասեր է, սիրում է ճաշել «Սիմփսոնս» ռեստորանում (Լոնդոնի ամենահարգի տեղը)։ Գերազանց պատկերացում ունի օպերայի մասին, և փաստորեն գիտի իտալերեն։
Հավանական է նաև, որ Հոլմսը պրակտիկ մակարդակով ծանոթ է այլ եվրոպական լեզուների.
Զենքեր ու մարտական արվեստներ
Թերևս, սուսերը հիշատակվում է «Գլորիա Սկոտ» պատմվածքում, երբ Հոլմսը զբաղվում էր սուսերամարտով։
Հոլմսը հաճախ է օգտագործում ձեռնամարտի իր կարողությունները հակառակորդների դեմ և միշտ հաղթում է։ «Փայլուն հաճախորդ» պատմվածքում Հոլմսը միայնակ ու անզեն կանգնում է երկու՝ մահակներով զինված հանցագործների ու դուրս գալիս աննշան վերքերով։ «Հոլմսի վերջին գործը» պատմվածքում խուզարկուն նաև նկարագրում է ինքնապաշտպանության դեմք «մահակով սրիկայից»։ «Ծովային դաշինք» պատմվածքում անզեն Հոլմսը հաջողությամբ է պայքարում դանակով զինված հանցագործի դեմ.
«Դատարկ տուն» պատմվածքում Հոլմսը նկարագրում է Վաթսոնին Մորիարտիի հետ իրենց պայքարը, որի արդյունքում ինչ-որ ճապոնական մարտի՝ «բարիցու»-ի շնորհիվ նա կարողացավ ուղարկել «հանցագործ աշխարհի նապոլեոնին» Ռեյնբախյան ջրվեժի անդունդ։ Հոլմսը հաստատում էր նաև, որ «բարիցու» ոճով մենամարտելը բազմիցս փրկել է նրա կյանքը։ Հետաքրքիր է, որ իրականում այսպիսի անվանումով ճապոնական մենամարտի տեսակ երբեք չի եղել, սակայն Կոնան Դոյլի ժամանակ ոմն Էդվարդ Վիլյամ Բարթոն-Րայթը Լոնդոնում անցկացնում էր «բարցիցու» անունով մարտի դասեր, որը հայտնի էր, որպես ջիու-ջիսույի եվրոպականացված տեսակ։ Կոնան Դոյլը, փաստորեն, կա՛մ ուղղակի սխալվել է անվանման մեջ, կա՛մ ուղղակի աղավաղել է այն հատուկ, ինչպես այլ իրական տվյալներ ու վիկտորիանական Անգլիայի կյանքի տարրեր։
Գիտելիքներ ու կարողություններ
Հոլմսը պնդում է, որ հանցագործությունների բացահայտան գործում նրան օգնում է գիտական մեթոդների ստույգ հետևելը, հատուկ ուշադրությունը տրամաբանությանը, ուշադրությունն ու դեդուկցիան։ Նաև Հոլմսը օգտագործում է կեղծ-գիտական մեթոդներ. «Երկնագույն նռնաքար» պատմվածքում նա ենթադրում է, որ մարդը, ով կրում է մեծ չափսի գլխարկ, մտավոր շատ լավ հատկություններ ունի։
«Ալ կարմիր գույներով էտյուդ»-ում նա պնդում է, որ չգիտի նրա մասին, որ Երկիրը պտտվում է արևի շուրջը, քանի որ այդ տեղեկությունները իր աշխատանքում կարևոր չեն։ Վաթսոնից այս փաստի մասին լսեսլով՝ նա փորձում է շուտ մոռանալ այն։ Հոլմսն ասում է, որ մարդկային ուղեղն ունի սահմանափակ ծավալ ինֆորմացիա պահելու համար, և անիմաստ բաներ սովորելը կրճատում է նրա կարողությունը օգտակարները հետազոտելու։ Բժիշկ Վաթսոնը հետագայում գնահատում է Հոլմսի կարողություները հետևյալ կերպ.
Սակայն «Ալ կարմիր գույներով էտյուդ»-ի վերջում պարզվում է, որ Հոլմսը գիտի լատիներեն և նրան հարկավոր չի էպիգրամայի սկզբնանմուշի թարգմանությունը, չնայած լեզվի իմացությունն ունի կասկածելի արժեք խուզարկուի գործում, եթե ոչ ավանդական կապը բժշկության հետ։ Հետագա պատմվածքներում Հոլմսը լրիվ հակասում է նրան, ինչ իր մասին գրում էր Վաթսոնը։ Չնայած իր անտարբերությանը դեպի քաղաքականություն, «Սկանդալը Բոհեմիայում» պատմվածքում նա միանգամից ճանաչում է ենթադրվող կոմս Քրամմի անձը, իսկ «Երկրորդ լաքա»-ում միանգամից կռահում նրա մասին, թե Եվրոպայի որ միապետն է գրել անհեռատես նամակ, որի անհայտացումը սպառնում է բարդ միջազգային խնդիրներով. Ինչ վերաբերում է սովորական մակարդակի գրականությանը՝ նրա խոսքը լիքն է Աստվածաշնչյան, Շեքսպիրյան, Գյոթեի ու Հաֆրիզի քաղվածքներով։
Բացի դրանից՝ «Բրյուս-Պարտինգտոնի գծագրերը» պատմվածքում Վաթսոնը պատմում է, որ 1895 թվականի նոյեմբերին Հոլմսը զբաղվել է «Միջնադարի երաժշտություն» մոնոգրաֆիայով՝ ամենաէկզոտիկ ոլորտը, որը պետք է որ լցներ հսկայական ինֆորմացիայով իր ուղեղը և որը ընդհանրապես կապ չուներ հանցագործության դեմ պայքարի հետ, բայց նրա գիտելիքները մոնոգրաֆիայիայի մասին այնքան ծավալուն էն, որ դա դարձավ իր անձի որոշման վերջին կաթիլը։ Ավելի ուշ Հոլմսը պնդում է, որ չի ուզում իմանալ ոչինչ, ինչ կապված չէ իր մասնագիտության հետ, իսկ «Սարսափի հովտի» երկրորդ գլխում հայտարարում է, որ «ցանկացած գիտելիքներն անօգուտ են խուզարկուի համար» և «Առյուծի բաշ» պատմվածքի վերջում նկարագրում իրեն- որպես «անխտրող ընթերցողի՝ մանրունքների շատ հզոր հիշողությամբ»։ «Սատանու ոտքը» պատմվածքում ասվում է Հոլմսի հետաքրքրության մասին լինվինիստիկայով։
Հոլմսը նաև շատ լավ կրիպտովերլուծաբան է։ Նա ասում է Վաթսոնին. «Ես շատ լավ ծանոթ եմ բոլոր տեսակի ծածկագրմանը, նաև ես գրել եմ հոդված, որում վերլուծել եմ 160 գաղտնագիր»։
Դրանցից մեկը նա բացահայտում է անհատական վերլուծության միջոցով՝ «Պարող մարդուկներ» պատմվածքում։ Հետազոտում է ապացույցները ինչպես գիտական, այդպես էլ առարկայական տեսանկյունից։ Հանցագործության ընթացքը որոշելու համար նա հաճախ ուսումնասիրում է հետքերը, անիվների հետքերը («Ալ կարմիր գույներով էտյուդ», «Արծաթյա», «Դեպք օթիկում», «Բասկերվիլների շունը», «Բոսկոմյան հովտի գաղտնիքը»), ծխախոտի ու մոխրի մնացորդներ («Մշտական հիվանդ», «Բասկերվիլների շունը», «Ալ կարմիր գույներով էտյուդ»), նամակների համեմատություն («Անձի որոշում», «Րեյգեթյան սկվերներ»), վառոդի մնացորդներ («Րեյգեթյան սկվերներ», ինչպես նաև հիշատակվում է Ստուարտ Դեվիսի «Շերլոկ Հոլմսն ու պապիրուսի դեպքը» պատմվածքում) փամփուշտների տարբերակում («Դատարկ տուն») և նույնիսկ մատնահետքեր, թողնված մի քանի օր առաջ («Նորվուդի կապալառու»)։ Հոլմսը նաև ցուցաբերում է հոգեբանության ոլորտում գիտելիքներ («Սկանդալ Բոհեմիայում»)՝ գայթակղելով Իռեն Ադլերին իր ծուղակը և արդարև ենթադրելով, որ հրդեհի դեպքում ամուրի կինը կգցվի փրկել ամենաթանկը (պատմվածքում՝ լուսանկար), իսկ ամուսնացած կինն ու ընտանիքի մայրը՝ իր երեխային։ Կյանքի վեճերից հետո Հոլմսը (կամ ուզենալով թողնել ամենը հետևում) հեռանում է Սուսսեքս՝ մեղվաբուծությամբ զբաղվելու («Երկրորդ լաքա»), այդտեղ էլ նա գրում է «Մեղվաբուծության պրակտիկ ձեռնարկ» գիրքը («Նրա հրաժեշտի խոնարհումը»)։ Որպես հանգստի ձև կարող է ընդունվել նաև նրա սերը դեպի երաժշտությունը. օրինակ «Կարմրահերների միությունը» պատմվածքում նա օր է հատկացնում՝ ազատ գործից, Պաբլո դը Սարասատեի ջութակ նվագելը լսելու համար։ Նաև նա շատ է սիրում ձայնային երաժշտություն («Ալ մատանին») ու ինքը շատ լավ նվագում է ջութակ.
Շերլոկ Հոլմսի դեդուկտիվ մեթոդ
Հանցագործության ամբողջական պատկերը կազմելիս՝ Հոլմսն օգտագործում է խիստ տրամաբանություն, որը թույլ է տալիս առանձին ցրված ու քիչ նշանակալի մանրուքներից վերարտադրել ամբողջական պատկեր այնպես, եթե նա այդ իրադարձությունը տեսներ իր աչքերով։
Հետո, օգտագործելով իր մեթոդը, որը Հոլմսը կոչում է դեդուկտիվ, նա դուրս է բերում հանցագործին։ Իր դատողության սովորական ընթացքն է.
Օրինակ, Ագրայի գանձերի անհայտացման մասին գործը քննելիս՝ Հոլմսը հանդիպում է իրադրության, երբ հանցագործը ըստ հատկանիշների ու թողած հետքերի՝ հանդիսանում է ոչ բարձրահասակ մի մարդ՝ երեխայի ոտքով։ Բացառելով բոլոր տարբերակները՝ Հոլմսը կանգնում է մեկի վրա՝ դրա փոքրահասակ բարբարոս է Անդամանյան կղզիներից՝ որքան էլ հակասական լիներ այս տարբերակը։
Մեթոդի անվանման մեջ «դեդուկցիա» տերմինը Կոնան Դոյլը օգտագործում է ոչ խիստ։ Նա կարող է ընդունվել այսպես.
Այնուամենայնիվ, մեթոդի մի մասը հիմնված է ինդուկցիայի վրա՝ անհատականից հանգումը ընդհանուրի։ Մի շարք հետազոտություններ տեսնում են Հոլմսի մեթոդի հիմքում օբդուկցիան։ Հոլմսի անսովոր կարողությունը մանրագույն հատկանիշներով կատարել ապշեցնող գուշակություններ, Վաթսոնի ու ընթերցողների մշտական հիացման պատճառ է դառնում։ Խուզարկուն օգտագործում է ու մարզում է այս կարողությունը ոչ միայն դեպքերի բացահայտման ժամանակ, այլև առօրյայում։ Որպես կանոն հետագայում Հոլմսը մանրամասն բացատրում է իր մտքի ընթացքը, որը հետո թվում է տարրական ու ակնհայտ։
Հետաքննություն
Շերլոկ Հոլմսը գերադասում է գործել միայնակ, մի անձի շրջանակներում կատարելով հետաքննության բոլոր գործառույթները։ Նրան օգնում են բժիշկ Վաթսոնն ու Սքոտլանդ-Յարդի աշխատակիցները, բայց դա չի կրում պարտադիր բնույթ։ Հոլմսը գտնում է հետքերը ու մասնագետի նման գնահատում դրանցով մասնակիցների դերը հանցագործության մեջ։ Քննում է վկաներին։ Բացի այդ Հոլմսը բազմիցս անձամբ գործում է որպես ագենտ՝ զբաղվելով հետքերի ու մասնակիցների փնտրմանը, ինչպես նաև մասնակցում է ձերբակալմանը։
Հոլմսին բնորոշ են բազմաթիվ ծուղակներ՝ օգտագործում է գրիմ, կեղծամներ, փոխում է ձայնը։ Մի քանի դեպքերում նա պարտավոր է հանգել միասնական փոխակերպմանը, ինչը պահանջում է դերասանական ձիրք։
Մի քանի դեպքերում Հոլմսի համար աշխատում է լոնդոնյան փողոցային տղաների խումբ։ Հիմնականում Հոլմսը նրանց օգտագործում է որպես զննողներ, ովքեր իրեն օգնություն են ցուցաբերում գործեր բացահայտելիս։
Հոլմսը վարում է մանրամասն քարտարան հանցագործությունների ու հանցագործների մասին, ինչպես նաև գրում է մոնոգրաֆիաներ քրեաբան-գիտնականի դերում։ Միևնույն պահին Հոլմսի շատ վատ քրեական մասնագետ է, քանի որ քիչ է մտածում հանցագործության պատճառների մասին (օրինակ՝ «Մետաղյա հրեշներ» պատմվածքում) և երբեք չի հասցնում այս ուղղությամբ իր վերլուծությունները ավարտին, առանձին դեպքերում նա սահմանափակվում է կոնկրետ հանցագործությունների դրդապատճառների դուրսբերումով («Արծաթյա»)։ Այս բնավորություն գիծը նշում էին խորհրդային քննադատները (Կ. Չուկովսկի), ընդգծելով Կոնան Դոյլի ստեղծագործությունների «բուրժուական» բնույթը։
Դերը մշակույթի ու գրականության մեջ
Շերլոկ Հոլմսը հանդիսանում է գրական ամենատարածված կերպարներից մեկը։ Դեռ Կոնան Դոյլի կյանքի ընթացքում հայտնվում էին հեղինակներ, ովքեր պատմվածքներ էին գրում խուզարկուի արկածների մասին։ XX դարի սկզբին ռուս գրողներ Նիկիտինն ու Օրլովեցը ստեղծվեցին Ռուսաստանում Հոլմսի հետաքննություններին նվիրված վեպերի շարք։ Խուզարկուի մասին գրում էին նաև Կոնան Դոյլի որդի Ադրիան Կոնան Դոյլը, Ջոն Դիքսոն Քարրը, Էլլերի Քուինը, Մորիս Լեբլանը, Սթիվեն Քինգը, Ռեքս Սթաութը, Մարկ Տվենը, Ջուլիան Սայմոնսը, Բորիս Ակունինը, Սերգեյ Լուկյանենկոն, Էնթոնի Գովորիցն ու նույնիսկ ԱՄՆ-ի նախագահ Ֆրանկլին Ռուզվելտը։
Ընդհանուր առմամբ կերպարի մշակութային ազդեցությունը չափազանց մեծ է։ Հետաքրքիր է, որ համապատասխան բրիտանական սոցիոլոգիական Ask Jeeves ասոցիացիայի կողմից 2011 թվականին անցկացված հարցման՝ միջինում ամեն հինգերորդ բրիտանացին համարում է, որ Հոլմսը գոյություն է ունեցել իրականում։
Շերլոկ Հոլմսի գլխարկը
Շերլոկ Հոլմսը կրում է հատուկ եղնիկներին որսալու գլխարկ։ Դրա մասին տեքստում ոչինչ գրված չէ, դա հորինել է Հոլմսի մասին առաջին նկարազարդող Սիդնի Պեջետը, ով ինքը ժամանակին հանգստյան օրերին կրում էր այդ տիպի գլխարկ։ Այդ ժամանակ այդպիսի գլխարկներ կրում էին միայն գյուղական տարածաշրջաններում։ Քաղաքում Հոլմսը կրում է հասարակ գլխարկ խրամաքիվով։
Կերպարներ, ստեղծված այլ հեղինակները մասին
Թվարկել Հոլմսի մասնակցությամբ բոլոր ստեղծագործությունները, գրված ռուս ու արտասահմանյան հեղինակների կողմից, շատ դժվար է. դրանց թիվը մի քանի հարյուր է։ Նշված են դրանցից որոշները.
Լավագույն ստեղծագործություններ
Երբ Կոնան Դոյլին դիմեցին խնդրանքով թվարկել Հոլմսի մասին լավագույն ստեղծագործությունները, հեղինակն ընտրեց 12 ստեղծագործություն։
Նրանց հաջորդում էին «Առյուծը բաշ»-ն ու «Հանրահայտ հաճախորդը»։ Այլ տեղեկություններով, հեղինակը գերադասում էր «այն մեկը, օձի մասին», բայց չէր հիշում դրա անվանումը (ի նկատի ուներ «Երփներանգ ժապավենը»)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շերլոկ Հոլմս Կատեգորիա:Անգլիական գրականություն Կատեգորիա:Գրական կերպարներ Կատեգորիա:Գրական հերոսներ Կատեգորիա:Քրեական ֆիլմերի հերոսներ Կատեգորիա:Մուլտֆիլմերի կերպարներ Կատեգորիա:Արթուր Կոնան Դոյլ Կատեգորիա:Վիկտորյական դարաշրջան Կատեգորիա:Ֆիլմերի հերոսներ Կատեգորիա:Հորինված տղամարդիկ Կատեգորիա:Հորինված հանճարներ
Ֆերնանդո Գոմես
Ֆերնանդո Ռոջելիո Գոմես Պաեզ, ծնվել է 1940 թվականին։ Մեքսիկայում Հիսուս Քրիստոսի վերականգնված ավետարանի պատմությանը նվիրված Մորմության պատմության թանգարանի հիմնադիրն է։ Նա և ռեժիսոր Սերխիո Պագազան Մեքսիկայում հավաքում են մորմոնների պատմության նմուշներ և հիմնական փաստաթղթեր։
Գոմեսը ծառայել է մի քանի ղեկավար պաշտոններում։ Նա եկեղեցու Մեքսիկայի Մերիդա տաճարի երկրորդ նախագահն էր, եղել է նաև Սանտիագոյի, Չիլիի միսիոներների ուսուցման կենտրոնի նախագահ։
Կենսագրություն
Գոմեսը ծնվել է Մեքսիկայի Մոնտեռեյ քաղաքում։ Մինչ Մեքսիկայում պատմության թանգարանը հիմնելը Գոմեսը էլեկտրոնային ֆիրմայի նախագահ էր։ Նա ունի բակալավրի աստիճան էլեկտրոնային ճարտարագիտության ոլորտում Բրիգամ Յանգ Համալսարանում (BYU), տարբեր ժամանակներում բնակվել է Յուտա նահանգի Պրովո քաղաքում։ Ֆիլիպիններում ապրելու ժամանակ էր, որ առաջին անգամ հանդիպել է իր մորաքրոջ նյութերի մեծ հավաքածուին, որոնք առնչվում էին Մեքսիկայում գտնվող «Վերջին օրվա սրբերի» Հիսուս Քրիստոսի եկեղեցու պատմությանը ։
Գոմեսը «Վերջին օրվա սրբերի Հիսուս Քրիստոսի եկեղեցի» և «Լամանյան կոնվենցիաներ. Խավարից լույս» գիրքերի հեղինակն է։ Նա դասախոսություններ է կարդացել Բրիգամ Յանգ Համալսարանի Դեյվիդ Քենեդու անվան միջազգային հետազոտությունների կենտրոնում։ Նա նաև մասնակցել է Ֆլոյդ Լամոնդ Թուլիսի «Մորմոններ Մեքսիկայում» գրքի 2-րդ հրատարակության անգլերեն մեկնաբանություններին, ներառյալ «Մեքսիկայի և Մորելոսի պետությունները. Նրանց ներդրումը միսիոներական աշխատանքի վերաբացման շրջանում, 1901-1903», «Մարգարիտո Բաուտիստա Վալենսիա», «Ֆրանցիսկո Նարցիսո Սանդովալ. Լամանացի միսիոներ» և «Երրորդ համագումար» թեմայով էսսեները ։
Գոմեսը վերջերս տեղափոխել է իր թանգարանը Պրովո, որն այժմ այն ​​կոչվում է Ամերիկայի մորմոնների պատմության թանգարան ։ Թանգարանի Պրովոյի մասնաճյուղը բացվել է 2011 թվականին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:1940 ծնունդներ
Կապաֆոնտս
Կապաֆոնտս  (կատ․՝Capafonts), մունիցիպալիտետ Կատալոնիայում։ Գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ Էբրե շրջանում։ Տարածքը կազմում է 13․35 կմ2, բնակչությունը՝ 126 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Բրան ՖԱ
«Բրան» (Sportsklubben Brann), ֆուտբոլային ակումբ Նորվեգիայի Բերգեն քաղաքից։ Ստեղծվել է 1908 թվականի սեպտեմբերի 26-ին։ 1987 թվականից հանդես է գալիս Նորվեգիայի ֆուտբոլի առաջնությունում (Թիփելիգա)։ Ակումբը տնային խաղերը անցկացնում է Բերգենի Բրան մարզադաշտում, որտեղ 2007 թվականին գրանցվեց հանդիսատեսի ռեկորդային այցելություն՝ 17,310 մարդ։
2007 թվականին 1963 թվականից հետո առաջին անգամ դարձավ Նորվեգիայի ֆուտբոլի առաջնության հաղթող։
Պատմություն
«Բրանը» պատմականորեն հանդիսանում է Նորվեգիայի ամենահին ֆուտբոլային ակումբներից։ Բերգենի տարածաշրջանի բնակչույթունը յուրաքանչյուր մրցաշրջանում մշտապես սատարում է Բրանին։ Ակումբը իր առաջին հաղթական մրցաշրջանը անցկացրել է 1961/1962 թվականների առաջնությանը։ 1963 թվականին կրկին դարձել է Նորվեգիայի ֆուտբոլի առաջնության հաղթող։ 1974, 1975, 1976, 1990 և 2006 թվականներին «Բրանը» հասել է մինչև Նորվեգիայի ֆուտբոլի առաջնության եզրափակիչ փուլ։ 44 տարի ընդմիջումից հետո՝ 2007 թվականին վերադարձրել է հաղթողի տիտղոսը.
Չնայած սահմանափակ հաջողություններին՝ ակումբը իր երկրպագուներին չի հիասթափեցրել՝ գրավելով նորվեգական լրատվամիջոցների հետաքրքրությունը։ Բերգենում մշտապես պահպանվում է ֆուտբոլային ակտիվ մթնոլորտ։
«Բրան» ֆուտբոլային ակումը հաճախակի նաև դարձել է Նորվեգիայի ֆուտբոլի գավաթի առաջնության գավաթակիր։
1996/91997 թվականների ֆուտբոլի Եվրոպայի գավաթի առաջնությունում հասել է մինչև քառորդ եզրափակիչ փուլ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի ֆուտբոլի ակումբներ Կատեգորիա:Բերգեն
Էդուարդ Ալթունյան (ճարտարապետ)
Էդուարդ Լևոնի Ալթունյան, հայ ճարտարապետ։
Կենսագրություն
1949 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1970-1981 թվականներին եղել է Հայարդնախագիծ ինստիտուտի գլխավոր մասնագետ։
Հեղինակ է Հրազդան քաղաքի 1961-1963 թվականների և 1978-1980 թվականների (հեղինակային խմբի հետ) գլխավոր հատակագծերի, 1964-1988 թվականներին (հեղինակային խմբի հետ)՝ հյուսիսային զանգվածի չորս միկրոշրջանների կառուցապատման հատակագծերի ։
Ստեղծագործական գործունեություն
Էդուրադ Ալթունյանի նախագծերով Երևանում կառուցվել են՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1922 ծնունդներ Կատեգորիա:1995 մահեր Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամներ
Ալեքսանդրոս Պապադիամանտիս
Ալեքսանդրոս Պապադիամանտիս (Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ), հույն գրող, վիպասան, 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հույն նոր գրականության կարևորագույն դեմքերից մեկը ։
Կենսագրություն
Ալեքսանդրոս Պապադիամանտիսը ծնվել է Սկիատոս կղզում, որը գտնվում է Եգեյան ծովի արևմուտքում։ Ալեքսանդրոսը կղզուն է նվիրել իր գրական աշխատանքի գլխավոր ստեղծագործությունները։
Ալեքսանդրոս Պապադիամանտիսի հայրը եղել է կղզու վանքի քահանան։ Վերջինիս հայրը սերել է բնիկ հույն աղքատ ազնվական ընտանիքից։
Երիտասարդ տարիքում ապագա վիպասանը միջնակարգ կրթությունը ավարտելու նպատակով տեղափոխվում է Հունաստանի թագավորության մայրաքաղաք Աթենք։
Մայրաքաղաքում Ալեքսանդրոսը սովորում է Աթենքի պետական համալսարանի իմաստասիրության ֆակուլտետում։ Այստեղ էլ նա ավարտում է իր կրթությունը։ Նա վաստակել է կենդանի լրագրողական աշխատանք, գրելու գեղարվեստական ստեղծագործություններ՝ պատմվածքներ և մի քանի վեպեր, ինչպես նաև նա հրապարակվել է ստեղծագործական շարք։
Տիրապետել է անգլերեն, ֆրանսերեն և հունարեն լեզուներին։
Նա երբեք ամուսնացած չի եղել։ Նա հայտնի է եղել որպես կոսմոկալոգերոս (աշխարհիկ կուսակրոն)։ Նա ապրել է աղքատության մեջ։ Վերջում իր կյանքի նա վերադարձել է իր հայրենի կղզի, որտեղ էլ 1911 թվականի հունվարի 3-ին մահացել է թոքաբորբից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հույն գրողներ Կատեգորիա:Աթենքի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Հույն լրագրողներ Կատեգորիա:Հույն թարգմանիչներ
Զիգանայի լեռնանցք
Զիգանայի լեռնանցք, լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Խաղտյաց լեռների արևմտյան հատվածում, Զիգանա լեռնաշղթայի լեռնանցքը (1960 մ բարձրությամբ)։ Զիգանայի լեռնանցքով անցնող Գյումուշխանե–Տրապիզոն խճուղին Թուրքիայի ներքին շրջանները կապում է Սև ծովի հետ։
Հայաստանի Հանրապետության մեդալներ
Հայաստանի Հանրապետության մեդալներ - Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգևների տեսակ։ Հիմնադրվել են 1994 թվականի «Պետական պարգևների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով (ուժը կորցրել է 2014 թվականի օգոստոսի 9-ին), վերասահմանվել են 2014 թվականի «Պետական պարգևների և պատվավոր կոչումների մասին» ՀՀ օրենքով։ Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 16-րդ կետի, Հայաստանի Հանրապետության մեդալներով պարգևատրում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը` դրանց վերաբերյալ հրապարակելով հրամանագրեր։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:ՀՀ պետական պարգևներ
Սեռական ոտնձգությունների սկանդալ կաթոլիկ եկեղեցում (Ավստրիա)
Սեռական ոտնձգությունների սկանդալ Ավստրիայի կաթոլիկ եկեղեցում, եկեղեցու անդամների կողմից սեռական բռնության գործի դրվագներից մեկն է։
Կարդինալ Գրոյեր
Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս II-ը՝ սեռական ոտնձգությունների մեղադրանքների ալիքի ֆոնին հեռացրել է Կարդինալ Հանս Հերման Գրոյերին Վիեննայի արքեպիսկոպոսի պաշտոնից։ Հռոմի պապը պաշտոնապես ընդունել է հրաժարականի դիմումը, որը Գրոյերը գրել է իր 75-ամյակի կապակցությամբ։ Գրոյերը կտրականապես հրաժարվել է հրապարակայնորեն մեկնաբանել մեղադրանքները մինչև իր մահը և եղել է ամենաբարձրաստիճան կաթոլիկ հոգևորականներից մեկը, որը ներգրավված է սեռական բռնության սկանդալներում ։
Սուրբ Աթոռի խնդրանքով Գրոյերը մի քանի ամիս անցկացրել է Դրեզդենում, իսկ հետո թոշակի է անցել Սուրբ Հովսեփի վանքում ։ Նա մահացել է Սանկտ Պյոլտենում 83 տարեկան հասակում և թաղվել Ավստրիայի Մարիենֆելդ քաղաքի Ցիստերցյան գերեզմանատանը։
Սանկտ Պյոլթեն ճեմարան
Սենտ Պյոլթենի եպիսկոպոս Կուրտ Կրենը հրաժարական է տվել 2004 թվականին մանկական պոռնոգրաֆիայի սկանդալից հետո, որը ենթադրաբար ներբեռնել էր ճեմարանի ուսանողը ։ Ճեմարանականներից մեկի համակարգչում հայտնաբերվել է մինչև 40000 լուսանկար և մի շարք պոռնոֆիլմեր, այդ թվում՝ մանկական պոռնոգրաֆիա։ Կրենի արձագանքը, որը միջադեպն անվանել է «մանկական կատակ», վրդովեցրել է լայն հանրությանը ։
Հասարակական կարծիք
Եկեղեցու առաջնորդները 2004 թվականին հայտարարել են, որ սկանդալի արդյունքում մի շարք ավստրիացի աշխարհականներ լքել են կաթոլիկ եկեղեցին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կաթոլիկությունն Ավստրիայում Կատեգորիա:Սկանդալներ
Դիակարմուջ (առվակ)
Դիակամուրջ, առվակ Ճորոխի ավազանում, Շավշեթ գետի Արտանուջ վտակի օժանդակը։ Հոսում է համանուն գյուղով ։
Գալարափող
Ժամանակակից գալարափողերը պատրաստվում են ֆա լարվածքի, հազվադեպ՝ սի բեմոլ։ Ֆա լարվածքի գալարափողի նվագամասը գրի է առնվում ջութակի բանալիում՝ ռեալ հնչողությունից կվինտա բարձր, հնչունածավալն է՝ կոնտրօկտավի սի-ից մինչև երկրորդ օկտավի ֆա-ն։ Գալարափողի տեմբրը առնական է և բանաստեղծական։ Գալարափողը մտնում է սիմֆոնիկ նվագախմբի կազմի մեջ (4-ից մինչև 6-8 և ավելի գործիք), ինչպես և կամերային անսամբլներում։ Կիրառվում է նաև որպես մենակատարող գործիք։
Կատեգորիա:Երաժշտական գործիքներ
Aphodius sordidus
Aphodius sordidus, թիթեղաբեղավոր բզեզի տեսակ, որը պատկանում է աֆոդին ենթաընտանիքին։ Տարածված է Հյուսիսային և Կենտրոնական Եվրոպայում և Ասիայից Ճապոնիա ։ Հասուն միջատի երկարությունը 5-7 մմ։ Ծածկույթն ունի շագրենագույն գունավորում, հաճախ մարմնի վրա լինում են սև հետքեր ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Միջատներ Կատեգորիա:Բզեզներ
Ձմեռային փոթորիկ Հյուսիսային Ամերիկայում (դեկտեմբեր 2022)
Օդերևութաբանական պատմություն
Փոթորիկը սկսել է ձևավորվել 2022 թվականի դեկտեմբերի 21-ին, ուժեղանալով հյուսիսային Մեծ հարթավայրերում և ազդելով նաև Ժայռոտ լեռների և Միջին Արևմուտքի վրա։ Հաջորդ օրը The Weather Channel հաղորդել է, որ այն կարող է վերածվել «ռումբ փոթորկի» ։ Դեկտեմբերի 23-ին ԱՄՆ ազգային Եղանակային ծառայությունը հաստատլ է, որ ձնաբուք է նկատվել Օհայո նահանգի Ցինցինատի քաղաքում՝ չնայած նախազգուշացման բացակայությանը ։
Դեկտեմբերի 23-ին և 24-ին Նիագարայի շրջանի հարավային կեսում, ներառյալ Ֆորտ Էրի քաղաքը, մոլեգնել են ձնաբքեր, որոնք հանգեցրել են տարածաշրջանում արտակարգ դրության հայտարելուն։ Շատ մեքենաներ մնացել են այն ճանապարհներին, որտեղ ձյուն մաքրող մեքենաները դադարեցրել են աշխատել ։
Նախազգուշացումներ
2022 թվականի դեկտեմբերի 22-ին ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը հորդորել է հանրությանը «առավելագույն լրջությամբ» ընդունել այս փոթորիկը ։
Դեկտեմբերի 21-ին Ջորջիայի նահանգապետ Բրայան Քեմփը հայտարարել է արտակարգ դրություն և նախազգուշացրեց հանրությանը ։ Դեկտեմբերի 22-ին Հարավային Դակոտայի նահանգապետ Քրիստի Նոեմը հայտարարել է արտակարգ դրություն և ներգրավել Ազգային գվարդիան ։ Դեկտեմբերի 22-ին արտակարգ դրություն էր հայտարարվել նաև Կոլորադոյում, Կոնեկտիկուտում, Կանզասում, Կենտուկիում, Մերիլենդում, Միսսուրիում, Հյուսիսային Կարոլինայում, Նյու Յորքում, Օկլահոմայում, Արևմտյան Վիրջինիայում և Վիսկոնսինում ։
Կանադայի շրջակա միջավայրի նախարարությունը սպասվող ձնաբքի մասին նախազգուշացրել է Օնտարիոյի հարավարևմտյան և միջինարևմտյան շրջանների (բացառությամբ Տորոնտոյի և Գոլդեն Հորսշուի) բնակիչներին, ինչպես նաև հարավային Նիագարայի, Ջորջիան ծոցի արևելյան շրջանների և Օնտարիո լճի արևելյան ծայրամասերի, ներառյալ Քինգսթոնը։ Ձմեռային փոթորկի նախազգուշացումներ են տրվել մնացած Հարավային Օնտարիոյի համար ։
Հետևանքներ
Մոտ 200 միլիոն մարդ է նախազգուշացվել սպասվող եղանակային իրավիճակի մասին, քանի որ ցուրտ օդային զանգվածները իջնում ​​են Հյուսիսային հարթավայրերից, ինչը հանգեցնելու էր ջերմաստիճանի կտրուկ անկման ։ 2022 թվականի Սուրբ Ծնունդը վերջին երեք տասնամյակի ընթացքում ամենացուրտն է ԱՄՆ-ում։ Ափամերձ՝ Նյու Անգլիա, Նյու Յորք և Նյու Ջերսի նահանգներում տեղի է ունեցել ափամերձ հատվածի հեղեղում։ Նյու Յորք նահանգի Բուֆալո քաղաքում եկել են մինչև 89 սանտիմետր տեղումներ։ Ձյան տեղումների պատճառով տեսանելիությունը քաղաքում գրեթե զրոյական է։ Օդերևութաբանները հորդորել են տեղի բնակիչներին, հնարավորության դեպքում, դուրս չգալ փողոց և հրաժարվել մեքենայով ճանապարհորդելուց ։
ԱՄՆ 16 նահանգներում և Կանադայի մեկ նահանգում փոթորիկը խլել է առնվազն 71 մարդու կյանք               ։ Մահացածներից շատերը զոհվել են փոթորկի հետ կապված դժբախտ պատահարների հետևանքով, ներառյալ ավտովթարները և թունավորումները մեքենաներից և տաքացուցիչներից, որոնք օգտագործվում են ներսում տաքանալու համար։ Տեխասի մի տարածք հայտնել է արտանետումների թունավորման ավելի քան 300 դեպք։ Հյուսիսային Կարոլինայում ձյան փոթորիկը տորնադոյի պատճառ է դարձել, որի հետևանքով զոհվել է երեք մարդ, ևս 10-ը՝ վիրավորվե ենլ ]։ Կանադայի Բրիտանական Կոլումբիայում ավտոբուսի շրջվելու հետևանքով 4 մարդ է զոհվել, 52-ը հոսպիտալացվել են։ Վթարի պատճառը եղել է ճանապարհի մերկասառույցը ։
ԱՄՆ-ի որոշ հատվածներ հոսանքազրկվել են, քանի որ եղանակը խաթարել է էլեկտրահաղորդման գծերը։ Ըստ PowerOutage.com կայքի՝ դեկտեմբերի 23-ի լույս 24-ի գիշերը էլեկտրաէներգիայ ի անջատումներից տուժել են ավելի քան մեկ միլիոն տնային տնտեսություններ և ձեռնարկություններ ։ Տեխասի նահանգապետ Գրեգ Էբոթն արգելել է բնական գազի արտահանումը մինչև փետրվարի 21-ը և անընդունելի է անվանել էլեկտրաէներգիայի անջատումները՝ նահանգում մոտ երկու միլիոն մարդ մնացել է առանց էլեկտրականության։ Նա կոչ է արել հետաքննել տեղական էլեկտրացանցերի համար պատասխանատու Տեխասի ընկերության գործողությունները՝ կատարվածի պատճառները պարզելու համար։ Նա նաև հայտարարել է, որ ընկերությունը բարեփոխման կարիք ունի, և նրա ղեկավարները պետք է հրաժարական տան ։
Սննդամթերք արտադրող Tyson Foods ընկերությունը դադարեցրել է աշխատանքը իր որոշ գործարաններում փոթորկի պատճառով ։ Առաքման շատ ծառայություններ, ներառյալ A mazon-ը, FedEx-ը, UPS-ը և USPS-ը, լուրջ ուշացումներ են ունեցել կենտրոններում .։ Հարավային Օնտարիոյում դպրոցական խորհուրդների մեծ մասը, ներառյալ արևելյան Օտտավայում, դեկտեմբերի 23-ին փակել են դպրոցները  ։
FlightAware.com կայքի փոխանցմամբ՝ ԱՄՆ-ում և Կանադայում հազարավոր չվերթներ են չեղարկվել։ Մասնավորապես, ԱՄՆ-ում միայն դեկտեմբերի 23-ին չեղարկվել է 5700 ներքին չվերթ։ Սա տեղի է ունեցել Սուրբ Ծննդյան նախօրեին. այս պահին օդանավակայանները բեռնված են։ Կանադայում WestJet ազգային ավիափոխադրողը նույն օրը չեղյալ է հայտարարել բոլոր թռիչքները Տորոնտոյի միջազգային օդանավակայանում՝ երկրի ամենամեծ և ամենաբանուկ օդային նավահանգիստը։ Ընդհանուր առմամբ՝ դեկտեմբերի 24-ի դրությամբ, Տորոնտոյի օդանավակայանում չեղարկվել է երկիր մեկնող և ժամանող թռիչքների ավելի քան 30%-ը ։ Կանադական VIA Rail երկաթուղային ընկերությունը եղանակի հետ կապված խնդիրներ է ունեցել. Դեկտեմբերի 23-ին և 24-ին Քվեբեկ Սիթի-Վինդզոր միջանցքում ինը գնացքներ կանգնելլ են երկաթգծերի կամ հենց գնացքների վրա ընկած ծառերի և ճյուղերի պատճառով; Որոշ գնացքների ուղևորներ մնացել են Կոբուրգի մոտ ավելի քան 18 ժամ ։ Դեկտեմբերի 24-ի կեսօրին բեռնատար գնացքը դուրս է եկել ռելսերից՝ ստիպելով VIA Rail-ին չեղարկել բոլոր երթերը Տորոնտոյի, Օտտավայի և Մոնրեալի միջև ։ Նյու Յորքի մետրոպոլիայի տարածքում գնացքները հեղեղումների պատճառով ուշացումների են ենթարկվել։ Լոնգ Այլենդի երկաթուղին փակվել է Փենսիլվանիա կայարանի և Լոնգ Բիչի միջև ընկած երկու ուղղություններով հեղեղումների պատճառով ։
Ազգային օդերևութաբանական ծառայության զեկույցի համաձայն՝ «որոշ շրջաններում բաց երկնքի տակ մնալը վայրկյանների ընթացքում կարող է հանգեցնել ցրտահարության »։
Սաճուրղուլիո
Սաճուրղուլիո (საჭურღულიო), գյուղ Վրաստանի արևմտյան հատվածում՝ Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթի մխարեի Զուգդիդի շրջանում։
Աշխարհագրություն
Օիրեմեը շրջկենտրոն Զուգդիդ քաղաքի հետ միացված է ավտոխճուղով։ Զուգդիդի և Սաճուրղուլիոյի հեռավորությունը կազմում է 16 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Սաբեճվայոյի բնակչությունը կազմում է 88 մարդ։ Գյուղի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը վրացիներն են։ Բացի զտարյուն վրացիներից՝ այստեղ ապրում են նաև վրացիների տարբեր էթնիկական խմբեր, հիմնականում՝ մեգրելներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Զուգդիդի մունիցիպալիտետի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Ագաթա
Ագաթա (Agatha), դրամա ժանր ֆիլմ, որը պատմում է Ագաթա Քրիստիի մասին։ Ֆիլմը առաջադրված է եղել Օսկար մրցանակաբաշխության՝ Լավագույն կոստյում անվանակարգում։
Ֆիլմը փորձում է պատմել Ագաթա Քրիստիի կյանքի մասին։ Սա փորձ է պատկերացնել թե ինչ է պատահել գրողի հետ 1926 թ., երբ նա անհետացել էր 11 օրով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Մայքլ Էպտեդի ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի վրա հիմնված դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Երկրորդ բիծը
Սյուժե
Հոլմսին են դիմում երկու նախարար մի կորած փաստաթղթի առիթով։ Կասկածյալ լրտեսը մահացած է գտնվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շերլոկ Հոլմսի վերադարձը
Acmaeops smaragdulus
Acmaeops smaragdulus բեղավոր բզեզների ընտալնիքից և բեղիկավորների ենթաընտանիքից։
Նկարագրություն
Բզեզի երկարությունը 7-ից 12 մմ։ Տարիքով մեծ բզեզի թռիչքի լինում է հունիսից օգոստոս։
Տարածում
Բզեզսները տարածվում են Հյուսիսային Եվրոպայում, Ալպյան լեռներում և Ռուսաստանում։
Էկոլոգիա և բնակության
Այս բզեզները ապրում են երկու տարի։ Բզեզները սնվում են հետևյալ ծառերի կևյեղներով Եղևնի, Սոճի , Խեժափիճի , Փշատերևազգիներ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բզեզներ
Ցվիկաու
Ցվիկաու (Zwickau, Cvikov), քաղաք Գերմանիայի արևելքում՝ Սաքսոնիայի մարզում։
Լաքե Բերտրան
«Նանսի»
Բերտրան Լաքեն «Նանսի» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ 1997 թվականի օգոստոսի 2-ին «Տրուա» ակումբի դեմ մրցախաղում հիմնական թիմում նորամուտ է ունեցել Լիգա 2-ում ։ Մինչև մրցաշրջանի ավարտը, Լաքեն իր թիմի կազմում խաղացել է ևս մեկ մրցախաղ։
Ցվիկաու
Քաղաքում է ծնվել գերմանացի կոմպոզիտոր և դաշնակահար Ռոբերտ Շումանը։ Ցվիկաուն հայտնի է որպես ավտոմոբիլների քաղաք. նախկինում քաղաքում թողարկվել են Trabant մակնիշի մեքենաներ, իսկ այժմ այնտեղ գործում է Volkswagen ընկերության արտադրական համալիրը ։
Լաքե Բերտրան
«Նանսի»
Խաղային կարճ ժամանակը չի խանգարել Լաքեին 2 մրցաշրջանում կարմիր քարտ ստանալ։ «Օսերա» և «Ստրասբուրա» ակումբների դեմ մրցախաղերում նա մրցավարի կողմից հեռացվել է պահեստայինի նստարանից։
Ցվիկաու
Բնակչություն
Քաղաքի բնակչության քանակը 2013 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմել է 91.564 մարդ։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով քաղաքում ապրել է 92.826 մարդ։ 1970 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմել է 126.988 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Լաքե Բերտրան
«Նանսի»
1999/2000 թվականի մրցաշրջանում Բերտան Լաքեն կարողացել է ամրապնդվել «Նանսի»–ի դարպասում։ 2002 թվականին դարպասապահը տեղափոխվել է բելգիական «Շարլերուա» ակումբ։
«Շարլերուա»
2003 թվականի հունվարի 19-ին «Մեխելան» ակումբի դեմ մրցախաղում Լաքեն անցկացրել է առաջին մրցախաղը նոր թիմի կազմում ։ 2003 թվականի դեկտեմբերի 20-ին ֆրանսիացի դարպասապահը խփել է գոլ «Մոնսա» ակումբի դարպասին ։
2006/200 թվականների մրցաշրջանը Բերտրան Լաքեն վարձակալության իրավունքում անցկացրել է իսպանական « Ռեկրեատիվո » ակումբում։ 2006 թվականի հոկտեմբերի 14-ին դարպասապահը նորամուտ է ունեցել Լա Լիգա յում՝ « Ատլետիկո Մադրիդ » ակումբի դեմ խաղում փոխարինելով Հավերա Լոպես Վալեխոյին ։ 2007 թվականի հուլիսին մինչև Բելգիա տեղափոխվելը, Լաքեն իսպանական ակումբի կազմում խաղացել է ևս 10 մրցախաղ (8-ը՝ առաջնությունում և 2-ը՝ երկրի գավաթում)։
«Էվիան»
«Էվիան»–ը Լաքեի տեղափոխվելու պահին հանդես է եկել Նասոնալ լիգայում՝ Ֆրանսիայի երրորդ ուժեղ դիվիզիոնում, սակայն հաջորդող երկու մրցաշրջաններում թիմը կարողացել է նվաճել Լիգա 1–ի ուղեգիր։ 2012/13 թվականների մրցաշրջանում դարպասապահը ակումբի կազմում դարձել է Ֆրանսիայի գավաթի առաջատար։
Ձեռքբերումներ
«Նանսի»
Նատրիում
Նատրիում, քիմիական տարր է, քիմիական բանաձևն է Na (Natrium)։ 3-րդ պարբերության 1-ին խմբի տարր, կարգահամարը՝ 11, ատոմային զանգվածը՝ 22,98977։ s-տարր է, ատոմի էլեկտրոնային թաղանթների կառուցվածքն է 3s1։ K և L թաղանթները լրացված են։
Լաքե Բերտրան
Ձեռքբերումներ
«Էվիան»
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էվիանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վալանսիենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նանսիի ֆուտբոլիստներ
Նատրիում
Բնական նատրիումը բաղկացած է միայն 23Na կայուն իզոտոպից։ Ստացվել են 20-22, 24 և 25 ռադիոակտիվ իզոտոպները (22Na-ի T½ = 2,64 տարի)։
Պատմություն և անվան ծագում
Նատրիումի միացությունները՝ կերակրի աղը և սոդան, հայտնի են շատ հին ժամանակներից։ Եբրայերեն neter բառը հանդիպել է Աստվածաշնչում որպես նյութի անվանում, որը, ըստ Սողոմոնի եռացել է քացախում ։ Եգիպտոսում սոդան բնության մեջ հանդիպում է սոդայի լճերի ջրերում։ Բնական սոդան հին եգիպտացիները օգտագործել են զմռսելու, կտավների սպիտակեցման համար, խոհանոցում սննդի մեջ, ինչպես նաև ներկերի պատրաստման համար։
«Նատրիում» անվանումը ծագել է  բառից, որը փոխ են առել Մերձավոր եգիպտական լեզվից (nṯr), որտեղ նա ունեցել է այլ նշանակություններ. «սոդա», «ուտիչ նատր» ։
«Na» հապավումը և natrium բառը առաջին անգամ օգտագործել են ակադեմիկոսները, հիմնադիրը՝ շվեդ բժիշկ Հակոբոս Բերցելիուս (Jöns Jakob Berzelius, 1779-1848)։ Հետագայում տարրը անվանեցին նաև սոդա ։ Sodium անվանումը հավանաբար գալիս է արաբական suda բառից, որը նշանակում է «գլխացավ», քանի որ այդ ժամանակ սոդան օգտագործում էին որպես դեղ գլխացավի համար ։
Մետաղական նատրիումը առաջինն անջատել է Հ․ Դևին (1807, նոյեմբերի 19), ով առաջին անգամ այդ մասին տեղեկացրել է Բեկերսկի դասախոսություններում (իր դասախոսություններում նա նշել է, որ 1807 թվականի հոկտեմբերի 6-ին հայտնաբերել է կալիումը, իսկ նատրիումը կալիումից մի քանի օր անց)։ Նա նատրիումը ստացել է խոնավ նատրիումի հիդրօքսիդը էլեկտրոլիզի ենթարկելով։
Բնության մեջ
Բնության մեջ տարածված տարր է, երկրակեղևում 2,83 %, ըստ զանգվածի յոթերորդն է։ Նատրիումի գլխավոր միներալներն են՝ հալիտը, չիլիական բորակը, տենարդիտը, միրաբիլիտը, որոնք նատրիումի և նրա միացությունների ստացման հիմնական աղբյուրն են։ Ազատ վիճակում բնության մեջ չի հանդիպում, մտնում է 222 միներալների բաղադրության մեջ։
Պարունակվում է գրանիտներում մինչև 2,77 %, բազալտներում՝ 1,94 %։ Հողում և նստվածքային ապարներում՝ կավեր, թերթաքարեր, նատրումի պարունակությունը փոքր է (0,63-0,66 %)։ Լուծվելով հոսող ջրերում՝ կուտակվում է ծովերում և օվկիանոսներում, որտեղ հիմնական մետաղական տարրն է (1,035 %)։ Ծովափնյա, տափաստանային և անապատային լճերում գոլորշիացման հետևանքով անջատվող նատրիումի աղերն առաջացնում են աղային նստվածքներ։ Նատրիումի տարեկան հանույթը մոտ 108 տ է։
Այն կարևոր կենսատարր է, կենդանի նյութում նրա միջին պարունակությունը 0,02 % է։ Մարդու և կենդանիների օրգանիզմում մասնակցում է հանքային փոխանակությանը, օսմոտիկ ճնշման և թթվահիմնային հավասարակշռության պահպանմանը, նյարդային ազդակների հաղորդմանը։ Պարունակվում է հիմնականում արտաբջջային հեղուկներում (մարդու էրիթրոցիտներում՝ մոտ 10 մմոլ/կգ, արյան շիճուկում՝ 143 մմոլ/կգ)։
Նատրիումի քլորիդի՝ մարդու օրական պահանջը 2-10 գ է։ Նատրիումի իոնների կոնցենտրացիան օրգանիզմում կարգավորվում է ալդոստերոն հորմոնով։
Ստացում
Արդյունաբերության մեջ նատրիումը ստանում են միջնորմավոր էլեկտրոլիզարարներում՝ կերակրի աղի հալույթի էլեկտրոլիզով, որի հալման ջերմաստիճանն (մինչև 575-585 °C) իջեցնելու, էներգիայի ծախսը փոքրացնելու և նատրիումի գոլորշիացումը կանխելու նպատակով ավելացնում են KCl, CaCl2, NaF և այլն։ Որպես կաթոդ օգտագործում են պղինձ կամ երկաթ, որպես անոդ՝ գրաֆիտ, որը չի փոխազդում անջատվող քլորի հետ։
Նատրումը ստանում են նաև նատրիումի կարբոնատը 1000 °C ջերմաստիճանում ածխով վերականգնելիս.
Ֆիզիկական հատկություններ
Սենյակային ջերմաստիճանում նատրիումը սպիտակ, արծաթափայլ մետաղ է։ Բոլոր մետաղների նման նա լավ հաղորդում է էլեկտրական հոսանքը։ Նատրիումը փափուկ է՝ հեշտությամբ կտրվում է դանակով։ Նա փոքր-ինչ թեթև է ջրից և պատկանում է թեթև մետաղների թվին։ Նատրիումը դյուրահալ մետաղ է։ Եթե մի կտոր նատրիում տեղավորենք փորձանոթում և տաքացնենք, ապա նա արագ կհալչի։ Նատրիումի հալման ջերմաստիճանն է 98 °C, եռմանը՝ 882,9 °С, խտությունը՝ 968 կգ/մ3, պարամագնիսական է։
Նատրիումի և նրա միացությունների գոլորշիները բոցը ներկում են բնորոշ դեղին գույնով։ Նատրումի գոլորշիները կարմրածիրանագույն են։ Քիմիապես ակտիվ տարր է, հայտնի բոլոր միացություններում միարժեք է, օդում արագ օքսիդանում է՝ առաջացնելով օքսիդ, գերօքսիդ, հիդրօքսիդ և կարբոնատ։ Նատրումի նորմալ էլեկտրոդային պոտենցիալը -2,74 վ է, հալույթում՝ -2,4 վ։
Նատրիումը և նրա միացությունները բոցին տալիս են դեղին գույն։ Այս հատկությունը հաճախ օգտագործվում է որպես նյութում նատրիումի առկայության ստուգման միջոց։
Քիմիական հատկություններ
Շատ բուռն փոխազդում է ջրի և թթուների լուծույթների հետ (ստացվում է NaOH և ջրածին)։ 200-400 °C-ում միանում է ջրածնի հետ, առաջացնելով հիդրիդ՝ NaH, որը սպիտակ բյուրեղական խոնավածուծ փոշի է, ուժեղ վերականգնիչ, ջրի առկայությամբ հիդրոլիզվում է։
Հալոգենների հետ՝ նատրիումի հալոգենիդներ․ ֆտորի և քլորի հետ միանում է սովորական պայմաններում, բրոմի և յոդի հետ՝ տաքացնելիս։ Ծծմբի հետ առաջացնում է սուլֆիդ, ազոտի հետ (էլեկտրական դանդաղ պարպումների ազդեցությամբ)՝ նիտրիդ (Na3N), ածխածնի հետ (800-900 °C) նատրիումի կարբիդ (Na2C2)։ Նատրիումը լուծվում է հեղուկ ամոնիակում։
Հալված նատրիումի հետ (300-350 °C) NН3-ն առաջացնում է նատրիումամին՝ NaNH2, որը ջրում քայքայվող սպիտակ բյուրեղական նյութ է։ Հայտնի են բազմաթիվ նատրիումօրգանական միացություններ, որոնք որպես ալկալիացնող միջոցներ օգտագործվում են օրգանական սինթեզում։ Մետաղների հետ նատրիումը առաջացնում է համաձուլվածքներ և ներմետաղական միացություններ (NaPb), որոնցից շատերը (ամալգամները, կալիումի հետ են) ուժեղ վերականգնիչներ են։
Նատրիումն ունի քիմիական մեծ ակտիվություն։ Հետևաբար, նատրիումով աշխատելիս պետք է չափազանց զգույշ լինել։ Իր միացությունների մեջ նատրիումը միշտ միավալենտ է։
Եթե փոքր գդալում հալված նատրիումը մտցնենք թթվածին պարունակող անոթի մեջ, ապա այն բոցավառվում է և այրվում պայծառ դեղին բոցով, փոխարկվելով սպիտակ պինդ նյութի՝ սպիտակ «ծխի», որը նստում է անոթի պատերին։ Այս դեպքում առաջանում են նատրիումի միացություններ թթվածնի հետ, այդ թվում (փոքր քանակով) նաև նատրիումի օքսիդը (Na2O)՝
Եթե մի փոքրիկ կտոր նատրիում իջեցնենք ջրի մեջ, ապա նա իսկույն դուրս կլողա նրա երեսը, կհալչի, փոխարկվելով փայլուն կաթիլի, ջրի երեսին կշարժվի զանազան ուղղություններով և աստիճանաբար կանհետանա։ Նատրիումի և ջրի հետ փոխազդման ժամանակ ստացվում են կծու նատրոն (NaOH) և ջրածին՝
Եթե ջրի մեջ իջեցրած նատրիումի կտորները մեծ լինեն, ապա պայթյուն տեղի կունենա։
Ավելի եռանդուն, քան ջրի հետ, նատրիումը ռեակցիայի մեջ է մտնում թթուների հետ։ Եթե կոնցենտրիկ աղաթթու պարունակող բաժակի մեջ գցենք նատրիումի մի փոքրիկ կտոր, ապա կարելի է նկատել բուռն ռեակցիա, որի հետևանքով ստացվոմ են կերակրի աղի բյուրեղներ և ջրածին, իսկ ազոտական թթվի նոսր լուծույթի հետ ազոտը վերականգնվում է ամոնիումի նիտրատի՝
Օդի մեջ նատրիումը արագ կերպով խամրում է և աստիճանաբար ծածկվում կեղևով, որովհետև ռեակցիայի մեջ է մտնում օդում պարունակվող թթվածնի և ջրային գոլորշիների հետ։ Դրա հետևանքով առաջանում է կծու նատրոն։ Իր հերթին կծու նատրոնի հետ ռեակցիայի մեջ է մտնում օդում պարունակվող ածխաթթու գազը, առաջացնելով սոդա (Na2CO3)։ Ուստի նատրիումը ծածկող կեղևը կազմված է կծու նատրոնից և սոդայից։
Շնորհիվ այն բանի, որ նատրիումը օդի մեջ շատ հեշտությամբ փոփոխվում է, այն պահում են նավթ պարունակող անոթի մեջ։
Կիրառություն
Նատրիումը և նրա համաձուլվածքներն օգտագործվում են միջուկային վառելանյութով աշխատող սարքերում և ինքնաթիռային շարժիչներում, որպես համաչափ տաքացնող (450-650 °C-ում) ջերմության կրողներ։ Կապարային համաձուլվածքը (0,58 % Na, 0,73 % Ca և 0,04 % Li) օգտագործվում է երկաթուղային վագոնների գնդառանցքակալներ պատրաստելու համար։
Նատրիումի միացությունը կապարի հետ՝ NaPb (10 % Na), օգտագործվում է քառաէթիլկապարի արտադրության համար։ Որպես վերականգնիչ նատրիումը օգտագործվում է մետաղա-ջերմային եղանակով հազվագյուտ տարրերի (Ti, Zr, Та) ստացման ժամանակ և օրգանական սինթեզում։ Աշխատանքը նատրիումի հետ պահանջում է անվտանգության կանոնների խիստ պահպանում, անհրաժեշտ է օգտագործել պաշտպանիչ ակնոցներ և ռետինե հաստ ձեռնոցներ։
Բժշկության մեջ
Բժշկության մեջ օգտագործվում են նատրիումի սուլֆատը և նատրիումի քլորիդը (արյունահոսությունների, ջրազրկման, փսխումների և այլն ժամանակ), տետրաբորատը՝ Na2B4O7•10H20 (որպես հականեխիչ միջոց), նատրիումի բիկարբոնատը, նատրիումի թիոսուլֆատը, ցիտրատը։ Ռադիոակտիվ 22Na և 24Na օգտագործվում են արյան հոսքի արագությունը, անոթների թափանցելիությունը, նյարդային գործունեության վիճակը որոշելու համար և այլ նպատակներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալկալիական մետաղներ Կատեգորիա:Բարձրաստիճան վտանգավոր նյութեր Կատեգորիա:Նատրիում Կատեգորիա:Նատրիումի միներալներ
Սև Փիթերի արկածները
«Սև Փիթերի արկածները» (The Adventure of Black Peter), դետեկտիվ պատմվածք. որը գրվել է անգլիացի գրող Արթուր Կոնան Դոյլի կողմից։ Այն «Շերլոկ Հոլմսի վերադարձը» շարքից է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շերլոկ Հոլմսի վերադարձը Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Կարմին (ներկ)
<div style="float:right; font-size:90%; text-align:center; margin-right:0.5em; margin-left:1.5em; margin-bottom:1em; background:#fff; border:solid 1px #000; width:120px;"> Կարմին
Կարմին (carmin, արաբ. կիրմիգ՝ որդան կարմիր և ` կարմիր ներկ, խրուկաներկ), կարմիր ներկանյութ, ստացվում է կարմինաթթուն պաղլեղներով մշակելիս։ Վերջինս անջատում են թևատ էգ որդան կարմրից՝ տաք ջրով և քացախաթթվով մշակելիս։ Կարմինաթթուն օրգանական բարդ թթու է։ Լուծվում է ջրում և ալկալիներում։ Որդան կարմիրը պարունակում է 10% կարմինաթթու, 1 գ կարմինը ստացվում է 150—175 միջատից։ Կիրառվում է որպես ներկանյութ՝ սննդի և օծանելիքների արտադրության մեջ, ինչպես նաև միկրոսկոպիկ պատրաստուկներ ներկելու համար։ Հայաստանում կարմինը օգտագործել են մետաքսյա, բրդյա թելերը ներկելու համար։ Հայաստանից այն արտահանվել է Արևելքի և Արևմուտքի շատ երկրներ։ VIII— XIII դդ. այնքան շատ են եղել ներկատներ և կարմինի արհեստանոցներ Դվինում և Արտաշատում, որ այլազգիները դրանց անվանել են «կարմիր» քաղաքներ։
Կատեգորիա:Սննդի ներկեր Կատեգորիա:Ներկանյութեր Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ
Դոդանի հարթություն
Դոդանի հարթություն, հարթավայր Հայկական լեռնաշխարհում, Արածանիի աջակողմյան վտակ Դոդան գետի ստորին հոսանքի հովտում, Մուշ քաղաքից հյուսիս-արևմուտք, Դոդան գյուղի շրջակայքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհ
Լոմավրեն
Լոմավրենը հայաստանաբնակ գնչուների լեզուն է։ Տարածված է նաև այլ երկրների հայաբնակ վայրերում, որտեղ հայերի հետ ապրում են գնչուները, ինչպես Վրաստանը և Սիրիան են։ Ըստ 2004 թվականի տեղեկությունների խոսողների թիվը 50 է ։
Բառապաշարը և հնչունակազմությունը հնդարիական ծագում ունեն։ Նաև լոմավրենը մեծ ազդեցություն է կրել հայոց լեզվից և քերականությունից։ Գնչուները օգտագործում են լոմավրենը, երբ որ չեն ուզում, որ շրջապատողները հասկանան, թե խոսքը ինչի մասին է։ Առօրյա կյանքում գնչուները օգտագործում են հայերենը, կամ շրջապատող բնակչության լեզուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի լեզուներ Կատեգորիա:Հնդեվրոպական լեզուներ Կատեգորիա:Հայկական լեզուներ Կատեգորիա:Լեզուներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մեռնող լեզուներ
Agriphila tristella
Agriphila tristella, թեփուկաթևավորների տեսակ Crambidae ընտանիքից։ Տարածված է Եվրոպայում, Փոքր Ասիայում, Հարավային Կովկասում ։ Թևերի չափերը 24-29 մմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թիթեռներ
Դուտխու
Դուտխու (նաև՝ Դութխու), գետ Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում՝ Կուրի ավազանում ։
Ֆիզիկաաշխարհագրական նկարագիր
Դուտխու գետը սկիզբ է առնում Պել սարից հյուսիս-արևելյան լանջերից։ Ակունքը գտնվում է ծովի մակարդակից մոտավորապես 3300 մ բարձրության վրա։ Հանդիսանում է Տրտու գետի աջ վտակներից և առավել ջրառատ վտակը։ Ունի 44 կմ երկարություն։ Հիմնականում հոսում է ոչ խորը ձորով։ Երկու կողմից ունի իրեն միացող բազմաթիվ վտակներ ։
Հանդիսանում է Թարթառ գետի աջակողմյան վտակը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի գետեր
Լուկաս Մոուրա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 13 ծնունդներ Կատեգորիա:1992 ծնունդներ Կատեգորիա:Պարի Սեն Ժերմենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Յասունարի Կավաբատա
Յասունարի Կավաբատա (川端 康成, ), ճապոնացի գրող, 1968 թվականի Գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, Ճապոնիայի արվեստների ակադեմիայի անդամ (1953)։