cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մեսմերիզմ
Գեղարվեստական մարմնավորում
20-րդ և 21-րդ դարերում մեսմերիզմի մասին գրածներից են Բ. Սթոքերը («Սպիտակ որդերի որջը»), Արթուր Կոնան Դոյլը («Զոմբիի գրառումները»), Օլդոս Հաքսլին («Կղզին»), Վիկտոր Պելևինը («Վերակացուն»), Հենրի Լիոն Օլդի («Ալյումեն») ։ Դեն Սիմմոնսի «Դրուդ կամ սևազգեստ մարդը» վեպում հայտնի անգլիացի գրող Չարլզ Դիքենսը մեսմերիզմով էր զբաղվում։ Ֆիլիպ Դիքի «Անդրոիդները երազո՞ւմ են էլեկտրական ոչխարների մասին» պատմվածքում մեսմերիզմը ներկայացվում է որպես ապագայի կրոնի նախատիպ, որը կոչվում է Մերսերիզմ: Մեսմերիզմի թեման բարձրացվում է Կիոշի Կուրոսավայի «Բուժում» (1997) կուլտային ֆիլմում, Ալեքսանդր Սերգեևիչ Պուշկինի «Պիկովայա դամա» ստեղծագործությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հնացած գիտական ​​տեսություններ Կատեգորիա:Մագնիսականություն Կատեգորիա:Կեղծ գիտություն Կատեգորիա:Կոգնիտիվ հոգեբանություն Կատեգորիա:Այլընտրանքային բժշկություն
Սպա
Տես նաև
Կատեգորիա:Պաշտոններ
Շուկրյուտ
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 203 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Քաոսի խաղ
Մաթեմատիկայի ոլորտում, քաոսի խաղ տերմինը ստեղծել է Մայքլ Բարնզլին, որը սկզբում վերաբերվում էր ֆրակտալի ստեղծման մի մեթոդի, մի բազմանկյունի և նրա մեջ մի պատահական կետից օգտվելով ։ Ֆրակտալը ստեղծվում է նախկին կետի և պատահաբար ընտրված մի անկյունի միացնող գծի՝ մի տվյալ կոտորակը նշելով, և սա շատ անգամներ կրկնելով։ Մի հավասարակողմ եռանկյունից և 1/2 կոտորակից օգտվելով, ստացվում է Սիերպինսկի եռանկյունը։
Մեթոդը ընդհանրացել է, որևէ կրկնված ֆունկցիայի համակարգի (ԿՖՀ) ատրակտանտը կամ անշարժ կետը առաջացման վերաբերելու համար։ Որևէ x0 կետից սկսելով, հաջորդ կրկնությունները ստեղծվում են xk+1 = fr(xk) ձևով, որտեղ fr-ն տվյալ ԿՖՀ-ի անդամ է, որ պատահաբար է որոշվում ամեն կրկնության համար։ Վերջապես իտերացիաները զուգամիտում են ԿՖՀ-ի անշարժ կետին։ Երբ x0-ն պատկանում է ԿՖՀ-ի ատրակտանտին՝ բոլոր xk իտերացիաները մնում են ատրակտանտի մեջ, 1 հավանականությամբ, և նրա մեջ մի խիտ սեթ կազմում։
Քաոսի խաղ մեթոդը պատահականորեն կետեր է ստեղծում՝ ողջ ատրակտանտի վրա, ի տարբերություն ֆրակտալ նկարելու բոլոր այլ մեթոդներին, որոնք փորձում են էկրանի վրայի ամեն պիկսելները՝ տեսնելու թե արդյոք նրանք պատկանում են ֆրակտալին։ Ֆրակտալի ընդհանուր տեսքը կարող է արագորեն նկարվել քաոսի խաղի մեթոդից օգտվելով, բայց ֆրակտալի որոշ մասերն այսպիսով մանրամասորեն նկարելը կարող է դժվար լինել։
Գեդեմիշ
Գեդեմիշ (Gedəmiş), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դաշկեսանի շրջանի բնակավայրեր
Gedəmiş
Համադ Բեն Ջասիմ Բեն Ջաբերեր Ալ Թանի
Համադ Բեն Ջասիմ Բեն Ջաբերեր Ալ Թանի  (حمد بن جاسم بن جبر ال ثاني, ), 2007-2013 թվականներին եղել է Կատարի վարչապետ, իսկ 1992-2013 թվականներին` Կատարի արտաքին գործերի նախարար։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1959 թվականին, Դոհայում։ Համիդ Բեն Ջասիմ Բեն Ջաբեր Ալ Թանիի հինգերորդ որդին էր։
1982 թվականից Համիդ Բեն Ջասիմը տարբեր պետական պաշտոններ է զբաղեցրել։ 1992 թվականից զբաղեցրել Է Կատարի արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը։ 2007 թվականի ապրիլից համատեղում էր արտաքին գործերի նախարարի և վարչապետի պաշտոնները։
2010 թվականի մարտին [[Ռուսաստանի Դաշնության Կառավարության նախագահ]] Վլադիմիր Պուտինի հրավերով աշխատանքային այցով ժամանել է Ռուսաստան :
2013 թվականի ամռանը փոխվելէ Կատարի էմիրը։ Նոր էմիրը` Թամիմ բեն Համիդ ալ-Թանին անմիջապես փոխել է կառավարության կազմը, որի արդյունքում Համիդ Բեն Ջասեմը դադարել է զբաղեցնել վարչապետի և արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնները ։
2010 թվականից Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի պատվավոր դոկտոր `:
Միացյալ Ադրբեջան
Միացյալ Ադրբեջան (Bütöv Azərbaycan) ադրբեջանական իրրեդենտիստական գաղափար, որը պրոպագանդում է այժմ ադրբեջանցիներով բնակեցված որոշ տարածքների քաղաքական միավորումը։
Եզրի ընթացիկ կիրառումը
«Միացյալ Ադրբեջան» եզրը այժմ ընդգրկվում է որոշ քաղաքական գաղափարախոսությունների մեջ, ինչպես Միացյալ Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատի կուսակցության ծրագրի մեջ։ Չնայած որ "Միացյալ Ադրբեջանի" ահմանները դեռ կոնկրետ ճշտված չեն, գաղափարի որոշ կողմնակիցները ընդգրկում են դրանց մեջ հետևյալ տարածքները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանական ազգայնականություն Կատեգորիա:Ադրբեջանի քաղաքականություն Կատեգորիա:Իրրեդենտիզմ Ադրբեջան
Սպանդարյանի ջրաէլեկտրակայան
Սպանդարյան հիդրոէլեկտրակայանը Հայաստանի ամենամեծ հիդրոէլեկտրակայաններից է։ Այն Որոտանի ՀԷԿ համալիրի մի մաս է, և նրա ամբարտակը գոյացնում է Սպանդարյանի ջրամբարը։
Կայանը ունի 76 ՄՎտ հզորություն և տարեկան արտադրում է 210 ԳՎտ·ժ էլեկտրաէներգիա։ Այն Որոտանի ՀԷԿ համալիրի վերին հիմնական կարգավորող բլոկն է։ Այն կառուցվել է 1989 թվականին՝ ըստ Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունը Հարավային Կովկասում առանցքային էլեկտրաէներգիայի պրոդյուսեր և արտահանող դարձնելու ռազմավարական որոշման։ ՀԷԿՀն աշխատում է մինչ այսօր՝ տրամադրելով ամենաէժան էլեկտրաէներգիան երկրում։ Սպանդարյան ՀէԿՀն, որպես Որոտանի ՀԷԿՀ համալիրի մի մաս, ունի յուրահատուկ դեր երկրի էլետրաէներգիաի ոլորտում, քանի որ այն էլեկտրաէներգիայի մեծ պրոդյուսեր է, որը չի հիմնվում արտաքին էքսպոտրների վրա պահպանելում է երկրի էներգիայի ապահովությունը։ Էներգետիկ միավորների ներմուծման դժվարության դեպքում, կայանը կկարողանա մատակարարել երկիրը պահանջվող էներգիայի չափաբաժնով։
Պատմություն
Սպանդարյան ՀԷԿՀն կառուցվել է 1989 թվականին, Բորիսովկա գյուղի մոտակայքում, որը այժմ կոչվում է Ծղուկ։ Սպանդարյան ՀէԿՀ-ը Որոտանի ՀԷԿ համալիրի մի մաս է։ Համալիրի պլանավորման գործընթացը սկսվեց անմիջապես 1951 թ. Խորհրդաժողովի պետական պլանավորման հանձնաժողովից հետո, 1954-ին նշվեց, որ պատշաճ ենթակառուցվածքների և ուշադիր պլանավորման դեպքում՝ հաշվի առնելով նրա էներգետիկ հիդրո ռեսուրսները, Հայաստանը կարող է դառնալ էլեկտրաէներգիայի ներմոուծող հարևան երկրներում, ինչպիսիք են Ադրբեջանը և Իրանը, որոնք համարվում են էներգիայի դեֆիցիտ ունեցող շրջաններ։ Համալիրի ակտիվացման շնորհիվ, նախատեսվում էր նավթամթեքրի ներմուծումը պակասեցնել կիսով չափ։ Համալիրի առաջին մեկնարկած ՀԷԿ-ը Տաթև ՀԷԿ-ն էր՝ 1970 թվականի դեկտեմբերին, որին հետևեց Շամբի հիդրոէլեկտրակայանը ՝ 1978-ին։ Շնայած ծրագրերին, Ադրբեջանի ԽԱՀ դեմ էր Հայաստանից էժան էլեկտրաէներգիայի ներմուշմանը խոչընդոտելով, որ պլանային վերանորոգումը և համալիրի կարողությունների ընդլայնումը տեղի ունենան 1970-ականների վերջում։ Ներդրումները կասեցնելու պահանջի համար ներկայացվում էին համոզմունքներ, ըստ որոնց Հայկական կառավարությունը ուներ ինտեգրված եղբայր հանրապետություններից հեռու կանգնելու թաքնված նպատակներ, և ցանկանում էր շեղվել ՛ավանդական՛ նավթի ներմուծումից՝ էներգետիկ համակարգը պահպանելու համար։ Սակայն, Համալիրը շարունակում էր արտադրողականություն ձեռք բերել հիմնականում Սյունիքում գտնվող գունավոր մետալուրգիայի արդյունաբերությանը էժան էլեկտրաէներգիա մատակարարելով։
Այսօր Սպանդարյան ՀԷԿը, որպես Որոտանի ՀԷԿՀ-ի մի մաս, ըստ 2014-ի գործարքի, կարգավորում է Կոնտուր Գլոբալ Հիդրո Կասկադը (ԱՄՆ)։ «Որոտան կասկադի ՀԷԿ-երի» ՓԲԸ ասետները վաճառվել են Կոնտուր Գլոբալ Հիդրո Կասկադ (ԱՄՆ)-ին 180 000 000 ԱՄՆ դոլարով, բայց համալիրը դեռ հանդիսանում է պետության սեփականություն։ Կազմակերպությունը խոստանում է ներդնել մոտ 70 000 000 ԱՄՆ դոլար հաջորդ վեց տարիների ընթացքում համալիրը արդիականացնելու համար ։
Տեխնիկական նկարագրությունը
Սպանդարյան ՀԷԿը Որոտանի ՀԷԿՀի մեկնարկային միավորն է։
Սպանդարյան ՀԷԿ ի հինական բաղադրիչները հետևյալներն են՝
Սպանդարյան ՀԷԿ-ը գործողության հիմնական կետն է։ Այն կազմված է ամբարտակից, որն ունի կավահողային պատվանդան։ Ամբարտակը կառուցված է տնային պայմաններում օգտագործվող մատերիալներից։ Ամբարտակի բարձյությունը 83 մ է 315 մ երկարությամբ եզրով։ Այս ամբարկատը ստեղծում է երկարաժամկետ ջրի հոսանքը կառավարող ջրամբար 218 մ3 օգտագործվող և 257 մ3 ընդհանուր տարողությամբ։ Ջրի սովորական մակարդակը գտնվում է 2060 մ-ի վրա, իսկ 2030 մ-ը բացարձակ նվազագույնն է։
Սպանդարյան ՀԷԿ հիդրոէլեկտրիկ միավորը ունի ջրընդունման չորս ենթակառուցվածք։ Առաջին համակարգը ճնշման թունելն է, երկրորդը՝ ջրհանման կետը, և երրորդը՝ Որոտան-Արփա թունելն է, որը օգտագործվում է ջուրը Սևանա լիճ ուղղելու համար։ Կառուցվածքները ունեն 30 մ3/վ, 80 մ3/վ և 15 մ3/վ ջրազատման կարողությունը համապատասխանաբար։ Չորրորդ և վերջին կառուցվածը մակերեսային ջրազատումն է, որն ունի 160 մ3/վ տեղադրված հզորություն և թեքվող անկում։
Վերջին հատվածում, կա ջրակառավարման համակարգ, որը բաժանված է երկու գծերի, որանցից յուրաքանչյուրը ունի 15 մետր խորանարդ/վայրկյան արտադրության հզորություն։ Ինչպես նաև, նրանք կապված են կայանի հիմնական միավորի երկու ագրեգատներով։ Սպանդարյան ՀԷԿ ի էներգիայի հզորության ամենամյա գնահատումը կազմում է 210 մլն կՎտ·ժ և ընդհանուր առմամբ 76 ՄՎտ։ Խոսելով այս կայանի տուրբիններից, տեղադրվել են 1400 մմ տրամագծով Գնդիկավոր փական յուրաքանչյուր տուրբինի դիմաց ։
Ջրամբար
Մի կարևոր ու կենսական հատված, որ Սպանդարյան ՀԷԿը դարձրեց իրականություն, Սպանդարյան ջրամբարն էր։ Նրա երկարությունը 7 կմ է, լայնությունը՝ 2.5 ից 3 կմ, իսկ խորությունը՝ 73 մ։ Ամբարտակը կառուցված է հողից և ներսի շերը ավազապատ է։ Այն ունի 89 մ բարձրություն, 315 մ լայնություն (10 մետր վերին հատվածում)։ Ջրամբարի մակերեսը 10.8 կմ2 է, և ծավալը՝ 217 մլն խորանարդ մետր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի ջրաէլեկտրակայաններ Կատեգորիա:Սիսիանի շրջան
Կումիսաբուժություն
Կումիսաբուժություն, բուժիչ նպատակով կումիսի օգտագործումը՝ կլիմայաբուժության հետ զուգակցված։ Կիրառվում է Մերձվոլգյան, Բաշկիրիայի, Կիրգիզիայի, Ղազախստանի ու Բուրյաթիայի տափաստանային շրջանների բուժավայրերում և կլիմայակումիսաբուժարաններում։ Կումիսաբուժությունը լավացնում է ախորժակը, ուժեղացնում ստամոքսահյութի արտազատումը և սննդանյութերի ներծծման պրոցեսները, բարձրացնում սննդի սպիտակուցների և ճարպերի յուրացումը, ավելացնում մարմնի քաշը։ Կումիսաբուժությունը կիրառվում է թոքերի տուբերկուլոզի որոշ ձևերի և ավշային գեղձերի տուբերկուլոզի դեպքում։ Կումիսն օգտագործում են նաև խուղակների լվացման, միզապարկի ներկաթեցման համար և հեշտոցային տամպոնների ձևով։
Կատեգորիա:Բուժում
Պեշտերսկո
Պեշտերսկո (Пещерско), գյուղ Բուլղարիայի Բուրգասի մարզում։ Վարչականորեն մտնում է Այտոսի համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի կենտրոն Այտոս քաղաքից գտնվում է 9 կմ դեպի hյուսիս-արևելք։ 2011 թվականի Բուլղարիայի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ գյուղում բնակվել է 723 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի գյուղեր Կատեգորիա:Բուրգասի մարզի գյուղեր
Լարինո (ավան, Դոնեցկի քաղաքային խորհուրդ)
Լարինո (Ларине), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Դոնեցկի քաղաքային խորհուրդում։
2012 թվականի տվյալներով Լարինո ավանում բնակվում էր 2 794 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Դոնեցկի քաղաքային խորհուրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Մոնսեն (Բարսելոնա)
Մոնսեն (Բարսելոնա)  (Montseny), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վալես Օրենտալ շրջանում։ Տարածքը կազմում է 26,8 կմ²։ Բնակչությունը՝ 312 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Քեթրին Կորտես Մաստո
Քեթրին Կորտես Մաստո (Catherine Marie Cortez, ), ամերիկացի իրավաբան և քաղաքական գործիչ, դեմոկրատական կուսակցության անդամ, Նևադայից ԱՄՆ սենատոր (2017 թվականի հունվարի 3-ից)։ Իսպանալեզու համայնքի առաջին կին ներկայացուցիչը ԱՄՆ Սենատում։
Կենսագրություն
Լաս Վեգասի հյուսիսի աղքատ շրջանում մեծացած Մենի Կորտեսի դուստրը։ Նա մասնակցել Է Կորեական պատերազմին, որի ավարտին ամուսնացել է իտալուհի Ջոաննա Մուսոյի հետ։ Բացի Քեթրինից, ամուսինները ևս մեկ դուստր ունեն` Սինթիյան։ Մենի Կորտեսը զբաղեցրել է Las Vegas Convention and Visitors Authority մասնավոր-պետական ընկերության գլխավոր գործադիր տնօրենի պաշտոնը, որը զբաղվում է Լաս Վեգաս զբոսաշրջիկների ներգրավմամբ ։
1986 թվականին ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան Նևադայի համալսարանում, 1990 թվականին՝ իրավունքի դոկտորի աստիճան Գոնզագի համալսարանում ։
1990 թվականին ընդունվել է Նևադայի փաստաբանների կոլեգիա և աշխատանքի է ընդունվել Լաս Վեգասի իրավաբանական ընկերությունում՝ մասնագիտանալով քաղաքացիական իրավունքի ոլորտում։ 1995 թվականին նահանգապետ Բոբ Միլլերը Կորտես Մաստոյին նշանակել Է Հարավային Նևադայում նահանգապետի գրասենյակի ղեկավար, այնուհետև՝ նահանգապետի վարչակազմի ղեկավար։ 2000 թվականին դարձել է Վաշինգտոնում դատախազի օգնական, 2002 թվականին՝ Կլարկ շրջանի կառավարչի օգնական ։
2007-2015 թվականներին զբաղեցրել է Նևադայի գլխավոր դատախազի պաշտոնը և հայտնի է դարձել «ֆինանսապես անկայուն գնորդների համար» Ամերիկայի բանկի կողմից տոկոսադրույքների բարձրացման դեպքերի հետաքննության շնորհիվ ։
2016 թվականի նոյեմբերի 8-ին, նկատի ունենալով դեմոկրատ Հարի Ռիդի հրաժարականը, որը երեք տասնամյակ ԱՄՆ-ի սենատոր է եղել Նևադայից, մասնակցել է ընտրություններին և հաղթել Հանրապետական Ջո Հեկին։ Նա իր քարոզարշավը հիմնել է միևնույն ժամանակ Հանրապետական կուսակցությունից ԱՄՆ-ի նախագահի թեկնածու Դոնալդ Թրամփի՝ այդ թվում Մեքսիկայից անօրինական ներգաղթի կանխման, ինչպես նաև վետերանների ու կանանց մասին նրա ոչ միանշանակ արտահայտությունների հակազդման վրա ։ Կորտես Մաստոն դարձել է Նևադայի պատմության մեջ առաջին կինը՝ ԱՄՆ սենատորի պաշտոնում, ինչպես նաև պատմության մեջ իսպանալեզու համայնքի առաջին կին ներկայացուցիչը ԱՄՆ Սենատում ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է ԱՄՆ Գաղտնի ծառայության նախկին գործակալ Փոլ Մաստի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Ֆիցռոյ
Ֆիցռոյ (Cerro Fitzroy, Cerro Chaltel, Chaltén, Monte Fitz Roy), լեռնագագաթ Պատագոնիայում` Արգենտինայի և Չիլիի սահմանագծին (լեռան հատվածում ճշգրիտ սահմանագծում չկա)։ Բարձրությունը 3.405 մ է։
Աշխարհագրություն և շրջանի յուրացման պատմություն
Առաջին անգամ Ֆիցռոյ լեռնագագաթը տեսել է արգենտինացի գիտնական, բնագետ Ֆրանսիսկո Մորենոն 1877 թվականի մարտի 2-ին` Պատագոնիա կատարած իր արշավի ժամանակ։ Նա գագաթն անվանել է բրիտանական Բիգլ նավի կապիտան Ռոբերտ Ֆիցռոյի (Robert Fitzroy) պատվին, ով մեծ ներդրում ունի Պատագոնիայի ափերի հետազոտման գործում։ Մասնավորապես, նավում է եղել Չառլզ Դարվինը, որի աշխատությունները նավը դարձրել են պատմության ամենահայտնի նավերից մեկը։ Գագաթի տեղի անվանումն է Չալտեն (Chaltén):
Ֆիցռոյի հարևանությամբ գտնվում են Սերրո Պոինսենոտ (Cerro Poincenot), Ռաֆայել (Aguja Rafael) և Սենտ Էքզյուպերի (Aguja Saint Exupery) գագաթները։ Ոչ շատ հեռվում գտնվում է լեռնագագաթների մեկ այլ հայտնի շղթա` Սերրո Տորեն(Cerro Torre):
Լեռնագագաթին ամենամոտ բնակավայրը Էլ Չալտեն (El Chaltén) փոքրիկ գյուղն է, որտեղ գալիս են ավտոբուսները Էլ Կալաֆատե (El Calafate) զբոսաշրջային կենտրոնից։
Նվաճման պատմություն
Ներկայումս լեռնագագաթը նվաճելու դասական ուղղություն է համարվում առաջին նվաճման ճանապարհը, որը ներառում է 600 մետրանոց մագլցելու հատված։ Ալպինիստներն այս ճանապարհն են նախընտրում, չնայած լեռան հայտնաբերումից հետո առնվազն 15 ուղի է գծվել։ Ամենահայտնիներն են հարավարևմտյան լանջով վերելքը և Սուպերկանատելա (Supercanelata) հյուսիսարևմտյան լանջով ուղին ։
2014 թվականի փետրվարի 12-16-ը ամերիկացի ժայռամագլցողներ Ալեքս Հոննոլդը և Թոմմի Քալդվելը առաջին անգամ անցել են Ֆիցռոյ լեռնաշղթայի գագաթագիծն ամբողջությամբ։
Շրջան այցելության առանձնահատկություններ
Ֆիցռոյի շրջանը մեծ հեղինակություն է վայելում զբոսաշրջիկների շրջանում։ Այստեղ կազմակերպվում են արշավներ` մի քանի օր տևողությամբ։ Այդպիսի արշավների հիմնական նպատակակետը Լագունա դե լոս Տրես (Laguna de los Tres), Լագունա Տորրե (Laguna Torre) լճերն են և Սերրո Էլեկտրիկո (Cerro Eléctrico) համեմատաբար ոչ բարդ գագաթը հաղթահարելը։
Էլ Կալաֆատեից մինչև Էլ Չալտեն կարելի է հասնել ավտոբուսով մոտ 4 ժամվա ընթացքում, սակայն եղանակային վատ պայմանների դեպքում այդ ժամանակը կարող է կրկնապատկվել։ Անձրևից ճանապարհը դառնում է լպրծուն, ինչը լուրջ արգելք է հանդիսանում ուղևորների համար։
Ֆիցռոյ և հարևան լեռնագագաթներ բարձրանալու համար Էլ Չալտենում անհրաժեշտ է ստանալ թույլտվություն, ինչն անվճար է։ Լոս Գլասյարես ազգային պարկ (Parque Nacional Los Glaciares) մտնելու համար նույնպես գումար չի գանձվում։
Լեռնագագաթ բարձրանալու ամենաարմար ժամանակը դեկտեմբեր-փետրվար ամիսներն են, երբ հարավային կիսագնդում ամառ է։
Լեռնագագաթը հաղթահարելու հնարավորությունը մեծ մասամբ կախված է նաև Պատագոնիայի եղանակային պայմաններից։ Երբեմն լեռնագնացները ստիպված են լինում շաբաթներով սպասելու լավ եղանակի։ Անբարենպաստ պայմաններ են ուժեղ քամիները, անձրևը, ձյունը, իսկ պարզ եղանակին` նաև արևի ճառագայթները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի լեռներ Կատեգորիա:Չիլիի լեռներ
(8466) Լիյրատ
(8466) Լիյրատ (Leyrat), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 2-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,585904 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0166 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1552 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1518,86 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,23702 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,46° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նիկոլաս Սկիապակասե
Նիկոլաս Հավեր Սկիապակասե Օլիվա (Nicolás Javier Schiappacasse Oliva,), ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ, «Սասուոլո» ակումբի հարձակվող։
Ակումբային կարիերա
Սկիապեկասեն իր հայրենի քաղաքի «Ռիվեր Փլեյթ» ակումբի սան է։ 2015 թվականի ապրիլի 19-ին «Հուվենտուդ Լաս Պեդրաս» ակումբի դեմ մրցախաղում նա նորամուտն է նշել Ուրուգվայի ֆուտբոլի առաջնությունում՝ 16 տարեկան հասակում դառնալով ակումբի ամենաերիտասարդ դեբյուտանտը ։ Մայիսի 23-ին «Էլ Տանկե Սիսլեյ» ակումբի դեմ խաղում Նիկոլասը խփել է իր առաջին գոլը «Ռիվեր Փլեյթ» ակումբի կազմում ։ 2016 թվականին Սկիապակասեն տեղափոխվել է իսպանական «Ատլետիկո Մադրիդ», որտեղ խաղային պրակտիկա ձեռք բերելու նպատակով սկզբում խաղացել է փոխարինողների թիմում, իսկ 2018 թվականին՝ վարձակալության իրավունքով «Ռայո Մախադահոնդա» ակումբում։
2019 թվականի սկզբում Սկիապակասեն վարձակալության է տրվել իտալական «Պարմա» ակումբին։ Փետրվար 24-ին «Նապոլի» ակումբի դեմ մրցախաղում նա նորամուտն է նշել Սերիա A-ում ։
Միջազգային կարիերա
2015 թվականի սկզբին Սկիապակասեն Ուրուգվայի պատանեկան հավաքականի կազմում մասնակցել է Պարգավայում կայացած Հարավային Ամերիկայի առաջնությանը։ Մրցախաղում խաղացել է Բոլիվիայի, Չիլիի , Կոլումբիայի , Բրազիլիայի , Պարագվայի և երկու անգամ՝ Արգենտինայի և Էկվադորի  թիմերի դեմ մրցախաղում։ Չիլիցիների դեմ մրցախաղում Նիկոլասը խփել է գոլ։
2017 թվականին Սկիապակասեն Ուրուգվայի երիտասարդական հավաքականի կազմում հաղթել է Էկվադորում կայացած Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցախաղում խաղացել է Պերուի, Կոլումբիայի , Բրազիլիայի , Էկվադորի և երկու անգամ՝ Վենեսուելայի և Արգենտինայի  թիմերի դեմ մրցախաղում։ Արգենտինացիների, պերուացիների և կոլումբիացիների դեմ խաղում Նիկոլասը խփել է 3 գոլ։
Նույն թվականին Սկիապակասեն մասնակցել է Հարավային Կորեայում կայացած աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցախաղում խաղացել է Իտալիայի, Ճապոնիայի , Հարավաֆրիկյան Հանրապետության , Սաուդյան Արաբիայի , Պորտուգալիայի և Վենսուելայի թիմերի դեմ մրցախաղում։ Ճապոնիացիների դեմ խաղում Նիկոլասը խփել է գոլ։
2019 թվականին Սկիապակասեն Ուրուգվայի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է Չիլիում կայացած Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցախաղում խաղացել է Պերուի, Պարագվայի , Վենեսուելայի , Բրազիլիայի , Կոլումբիայի և երկու անգամ՝ Էկվադորի և Արգենտինայի  թիմերի դեմ մրցախաղում։ Բրազիլիացիների, Էկվադորցիների, արգենտինացիների և պարագվայցիների դեմ խաղում Նիկոլասը խփել է գոլ։
Ձեռքբերումներ
Ուրուգվայ (մինչև 20)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայցի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆամալիկանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սասուոլոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պարմայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պենյարոլի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Ջեյտա քարանձավ
Ջեյտա քարանձավ(արաբերեն՝ مغارة جعيتا ‎), երկու միմյանցից առանձին բայց հաղորդակցվող կարստային կրաքարային քարանձավների համակարգ, որը ունի մոտավորապես 9 կիլոմետր երկարություն։ Քարանձավները գտնվում են Նահր ալ Քելբ հովտում, Ջեյտա, Լիբանանի մայրաքաղաք Բեյրութից 18 կիլոմետր հյուսիս։ Ստորին քարանձավը հնագույն ժամանակներում եղել է բնակեցված և վերահայտնաբերվել է 1836 թվականին Ռևերան Ուիլիամ Թոմսոնի կողմից․ այն հնարավոր է այցելել միայն նավակով, քանի որ այն կապված է միլիոնավոր լիբանանցիներին խմելու ջուր ապահովող գետի հետ։
1958 թվականին, լիբանանցի սպելեոլոգները ստորին քարանձավից 60 մետր վեր հայտնաբերեցին վերին քարանձավների ցանցը։ Քարանանձավների ցանցը կազմված է միմյանց միացած խորշերից, որոնցից ամենամեծն ունի 120 մետր բարձրություն։
Ջեյտան Լիբանանի ազգային խորհրդանիշն է, կարևոր տուրիստական կենտրոն, ունի կարևոր հասարակական, տնտեսական և մշակութային նշանակություն։ Եղել է Աշխարհի նոր 7 հրաշալիքների եզրափակիչ անցած 14 թեկնածուներից մեկը։
Տեղադրություն
Քարանձավը գտնվում է Լիբանանի լեռների արևմտյան թևում, ավելի կոնկրետ Նահր ալ Քելբիի հովտում, բնական մուտքը ծովի մակարդակից 100 մետր է բարձր։ Այն Միջերկրական ծովի ափից 5 կիլոմետր արևելք է և 18 կիլոմետր հարավ Բեյրութից ։
Պատմություն
Մետաղաձուլության հնագույն մնացորդներ են հայտնաբերվել Նահր ալ Քալբի մոտ գտնվող փոքր քարանձավում, որից ենթադրում են, որ հնագույն ժամանակներում քարանձավն օգտագործվել է թրերի ձուլման համար ։
Ջեյտայի ստորգետնյա գետը հայտնաբերել է Ռևերեն Վիլիամ Թոմսոնը 1836 թվականին։ Թոմսոնը ամերիկացի միսիոներ էր, ով մոտ 50 մետր խորացավ քարանձավի ներս, հասնելով ստորգետնյա գետին, նա կրակում է․ առաջացող արձագանքը հուշում է, որ հայտնաբերված քարանձավն ունի հսկայական նշանակություն։
1873 թվականին քարանձավներն ուսումնասիրեցին Բեյրութի ջրային ընկերության ճարտարագետներ Վ․ Ջ․ Մաքսվելը և Հ․ Գ․ Հաքսլին և նրանց ընկեր, Բեյրութի Ամերիկյան Համալսարանի նախագահ՝ Ռևերեն Դանիել Բլիսը։ 1873 և 1874 թվականների երկու գիտարշավների ընթացքում նրանք շուրջ 1060 մետր խորացան քարանձավի ներս։ Բլիսը, Մաքսվելը և մյուս ճարտարագետները իրենց անունները տարեթվի հետ գրեցին Մաքսվելի սյունի վրա, որը ունի 625 մետր բարձրություն։ 200 մետր ավելի խորը, այսպես կոչված Պանթեոնում, նրանք գրեցին իրանց անուններն ու գիտարշավի մանրմասնությունները թվթի վրա, տեղավորեցին շշի մեջ և դրեցին ստալագմիտի վրա։ Ժամանակի ընթացքում ջուրը շշի վրա թողել է սպիտակ նստվածք՝ շիշը մշտական ամրացնելով քարի վրա։
1892 - 1940 թվականներին գիտարշավներ կազմակերպեցին անգլիացի, ամերիկացի և ֆրանսիացի հետազոտողները։ Նրանք 1750 մ խորացան քարանձավի ներս։
1940-ականներից սկսած լիբանանյան հետազոտողները, հատկապես Speleo Club du Liban-ի (Լիբանանի հանքափորների ակումբ) անդամ Լիոնել Ղոռան ավելի խորացան քարանձավի ներս։ Արշավորդները հայտնաբերեցին հսկայական ստորգետնյա համակարգ, որը այսօրվա տվյալներով ունի մոտ 9 կմ երկարություն   ։
1962 թվականին, Սպելեո Ակումբը սկսեց հետազոտել վերին քարանձավը՝ տուրիստական թունել փորելու նպատակով։ Վերին քարանձավի վրա աշխատանքները սկսեցին 1968 թվականին ։ Քարանձավի բացումին հաջորդեց քայլուղիների տեղադրումը, որը տուրիստներին թույլատրեց անվտանգ քայլել վերին քարանձավում
1969 թվականին վերին քարանձավի պաշտոնական բացման կապակցությամբ այստեղ նվագեց ֆրանսիացի կոմպոզիտոր Ֆրանսուա Բայլը ։ Այս միջոցառումը կազմակերպել էր լիբանանցի նկարիչ և քանդակագորխ Ղասան Կլինկը ։ Այստեղ կազմակերպվել են նաև այլ մշակութային միջոցառւմներ, այդ թվում՝ գերմանացի կոմպոզիտոր Կարլհայնց Շտոքհաուզենի համերգը 1969-ի նոյեմբերին  իսկ 2008-ին՝ լիբանանահայ կոմպոզիտոր Գայ Մանուկյանի համերգը  ։
1978 թվականի Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ քարանձավները փակվել են և օգտագործվել ռազմամթերք պահպանելու նպատակով ։ Քարանձավները վերաբացվել են 1995 թվականին և այսօր համարվում են Լիբանանի կարևոր բնական տուրիստական կենտրոններից մեկը ։
Հնէաբանություն
Ջեյտա I-ը (հաճախ անվանվում է նաև Նահր էլ Քելբ) չոր քարանձավ է, գետի հոսանքի քարանձավից 56 մետր արևելք, ստորին քարանձավի հետ կապված է նեղ թունելներով։ Ջեյտա մեկում հայտնաբերված են վաղ բնակության ապացույցներ ։
Այլ անվանումներ
Հայտնաբերումից հետո քարանձավի անունը մի քանի անգամ փոփոխվել է։ Այն սկզբում անվանվել է Նահր ալ Քալբի քարանձավներ, ապա անվանվել համապատասխանաբար Դջայտա, Ջեհիտա և վերջապես Ջեյտա։ Ջեյտա արամերենից թարգմանաբար նշանակում է աղմկոտ ջուր։ Անվան փոփոխությունը տեղի է ունեցել 1927 թվականին, երբ թերթերը լայնորեն սկսեցին կիրառել այն ։
Դրամահատություն և ֆիլատելիա
1961 թվականին, Ջեյտան դարձավ ազգային խորհրդանիշ տպվեցին նամականիշներ տուրիզմը խթանելու նպատակով։ Նամակնիշի վրա պատկերված Մարուն Հաջը 40 տարի անց դեռ նավակներ է վարում ։ Ջեյտա քարանձավը պատկերված է նաև 1964 թվականի մեկ Լիրայի վրա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պալեոլիթ Կատեգորիա:Լիբանանի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Լիբանանում
Մարտական ձկնիկ
Մարտական ձկնիկ, մարտական ձուկը կամ սիամական աքլորիկ  (Betta splendens)  պատկանում է  մակրոպոդայինների  ընտանիքին։ Հանդիսանում է  լաբիրինթոսային ձկների ներկայացուցիչ, որոնք օգտագործում են շնչառության համար մթնոլորտային օդը։ Իր  անվանումը ստացել է շնորհիվ արուների կռվարար բնավորության, որոնք մասնակցում են Ասիայում անցկացվող մարտական մրցաշարերում։ Ակվարիումային ձուկ է, հայտնի է նաև որպես աքլորիկ անունով ։
Բնակության պայմանները
Տեսակի հայրենիքը Հարավ-Արևելյան Ասիայի կանգնած կամ դանդաղ հոսող ջրերն են։ Իսկ ակվարիումային պայմաններում բնակվում է ամենուր։
Պատմությունը
Առաջին հիշատակություններն այս ձկան գոյության մասին վերաբերում են 1800-ական թվականներին։ Այդ ժամանակ Սիամի (այժմ Թաիլանդ) բնակիչների ուշադրությունն են գրավում փոքրիկ ձկները, որոնք տարբերվում էին միմյանց նկատմամբ ագրեսիվ վարքագծով։ Հայտնաբերված անհատները ունեին  կարճ լողակներ ու գորշ երանգ։ Թաիլանդցիները սկսում են խաչասերել  վայրի Betta  և  ստացան  Pla Kat անունով ձուկ, ինչը նշանակում է «խայթող ձուկ»։ 1840 թ.-ին Թաիլանդի թագավորը իր արժեքավոր նմուշներից մի քանիսը տվեց բժիշկ Թեոդոր Քանթորին, ով բժիշկ էր Բանգկոկից։ 9 տարի անց, աշխատելով ստացված  ձկների վրա, բժիշկ Քանթորն  անվանեց դրանք Macropodus pugnax:  Սակայն 1909 թ.-ին, բրիտանացի բժիշկ և ձկների մասին հսկայական աշխատանքների հեղինակ  Չարլզ Թեյթ Ռեգանը (Tate Regan,, վերանվանեց այդ ձկներին  Betta splendens անունով, նշելով, որ Macropodus pugnax տեսակն արդեն գոյություն ունի։ Կա ենթադրություն, որ Ռեգանն այդ անունը վերցրել է գոյություն ունեցող Bettah  ռազմատենչ  ցեղից։ Հնարավոր թարգմանությունն է. Bettah  (ռազմիկ) Splendid ( (գեղեցիկ)։ Ռուսաստանում Betta splendens- ի առաջացման մասին կա մի քանի տեսակետ։ Նրանցից մեկը կապված է Վ. Մ. Դեսնիցկի անվան հետ (19-րդ և 20-րդ դարի սկզբներին զբաղվել է ակվարիումներով)։ 1896 թ. նա Սինգապուրից բերեց էկզոտիկ ձկների և բույսերի տեսակներ, սակայն չկա հստակ տեղեկատվություն, թե նրանց մեջ է եղել Betta splendens ցեղատեսակը, թե ոչ։  Սակայն մյուս սիրողական-ակվարիումիստ Վ. Ս. Մելնիկովը նույն ժամանակահատվածում Ռուսաստանում առաջինն էր, ով բուծեց  մի շարք լաբիրինթային ձկներ։ Նրա հիշատակին նվիրված  ստեղծվել են մրցումներ  լավագույն մարտական ձկան համար։ Մեկ այլ տարբերակում նշվում է, որ Betta splendens –ը  բերվել է ֆրանսիացի Գ. Սեյսելի կողմից, և այդ տեսակից են առաջացել  ոչ միայն ռուսական այլ նաև  եվրոպական բոլոր  մարտական ձկների բոլոր ժառանգները։
Նկարագրությունը
Արուները հասնում են մինչև 5 սմ երկարության (էգերը՝ մոտ 4 սմ)։ Վայրի ձևի գունավորումը թույլ  դարչնագույն է, թեթևակի գորշ, մարմնի երկարությամբ և լայնությամբ  (կախված տրամադրությունից) անցնում են  առավել մուգ շերտեր։ Լողակները կարճ են, կլորացած։ Թեփուկները  ցիկլոիդ են։ Ձուկը մի քիչ հիշեցնում  է մակրոպոդի։ Սելեկցիոներները բուծել են բազմաթիվ գունային վարիացիաներ, որոնք մեծ տարածում են գտել ակվարիումային ձկնաբուծության մեջ։ Բուծված ձկներն առավել գեղեցիկ ակվարիումային ձկներից են, իրենց պայծառությամբ ու գունավորման գեղեցկությամբ, նրանք գերազանցում են մյուս բոլոր ընտանիքի ներկայացուցիչներից։ Մինչ օրս, բուծվել են  կարմիր, կապույտ, դեղին, կանաչ, վարդագույն, սպիտակ գույնի տարբեր վարիացիաներ, ձկան շարժման ժամանակ մարմնի գունավորումը  վառ լուսավորության ժամանակ  փոխակերպվում է, ընդունելով տարբեր երանգներ։ Մասնավորապես վառ են դառնում արուները բազմացման  և միմյանց հետ պայքարի ընթացքում։ Էգերը գունավորված են թույլ, քան արուները  և  ունեն փոքր լողակներ։ Չնայած վերջին ժամանակներս հայտնվել են  էգեր բավականին երկար լողակներով, և իրենց գունավորմամբ չեն զիջում արուներին։ Սելեկցիոն ձևերի և գունավորման տարբերակներ Ժամանակակից արհեստական բուծված մարտական ձկները տարբերվում են վայրի տեսակից, հիմնականում գունավորմամբ և լողակների ձևով։ Գոյություն ունեցող չափանիշները բաժանում են ձկներին  հետևյալ տեսակների մեջ.
Ըստ լողակի ձևի և չափսի
Մահիկապոչային մարտական ձկներ (  Halfmoon Betta - «Հաֆմուններ») Թագապոչային մարտական ձկներ ( Crowntail Betta) Շղարշապոչային մարտական ձկներ (անգլ.  Veiltail Betta) Երկպոչային մարտական ձկներ ( Doubletail Betta) Կլորապոչային մարտական ձկներ Խոզանակապոչային մարտական ձկներ ( Spadetail Betta Դելտապոչային մարտական ձկներ (երբ տարածում է լողակները նման է    Deltatail ավիաընկերության  թռչող օդանավի) Հսկա կամ արքայական մարտական ձկներ  (ավելի մեծափսերի են, բայց ունեն  կարճ լողակներ   King  Betta):
Ըստ գունավորման
Միագույն (կապույտ, մանուշակագույն, կանաչ, կարմիր, նարնջագույն, սև, սպիտակ, դեղին,), երկգույն (մարմինը  մեկ գույն է  իսկ լողակները և / կամ վերջավորությունները տարբեր են), բազմագունային <<մուլտիքոլքր>>  (մարմինը և լողակները տարբեր գույնի են, ընդ որում լողակները կարող են ունենալ գույնի մի քանի փոփոխվող երանգներ` բացից մուգ և  հակառակը, հանդիպում են  ձկներ, որոնք ունեն մուգ գույնի գլխի և  մեջքային  առջևի մաս, իսկ մնացածը` ավելի բաց գույնի է)։ Առանձնահատուկ են վիշապային մարտական ձկնիկները։ <<Վիշապները>> ունեն ավելի  մեծ մարմին և  մարմնի վրա արծաթյա-մետաղական  ծածկույթ  տարբեր գունավոր երանգներով  և  համադրությամբ, թեփուկները հիշեցնում  են շղթայի, ամենից հաճախ և  ունեն շատ գունային  եզրագծեր (  Dragon Betta Fish):
Վարքագիծը
Եթե ակվարիումի մեջ կա միայն մի զույգ` արու և էգ, ապա նրանք ունեն աղոտ գույն հիմնական գունավորման երանգներով` կարմիր, կապույտ, կանաչ կամ վարդագույն, շագանակագույն երկարավուն շերտերով, որը հասնում է գլխից մինչև պոչը, և միայն բազմացման շրջանում  երկուսն էլ գունավորվում  են վառ գույների։ Մարտական ձկնիկն ապրում է ոչ ավելի, քան 3 տարի, որից հետո մահանում է։
Բազմացումը
Սեռական հասունացման հասնում են 3-4 ամսական տարիքում։ Ձվադրման համար օգտագոծվող ակվարիումը պետք է լինի 7 լիտր տարողությամբ։ Ակվարիումը  հագեցնում են հետևյալ նյութերով`ակվարիումային բույսեր, արհեստական քարանձավներով։ Ապաստաններն  անհրաժեշտ են էգերին, քանի որ արուները բավական ագրեսիվ են։ Ձկնկիթը  խթանում են  փոխարինելով ջրի մեծ քանակությունն ավելի թարմ ջրով  և բարձրացնում են ջրի ջերմաստիճանը 1-3 աստիճանով։ Մինչև ձկնկիթեր դնելը զույգին ցանկալի է <<ծանոթացնել>>, դրա համար անոթները որոնցում արուն և էգն են  դնում կողք կողքի, որպեսզի նրանք կարողանան տեսնել միմյանց։ Ձկնկիթներով ակվարիումի մեջ  կարելի է  ավելացնել փոքրիկ տերևներով  լողացող բույսեր, որոնք արուն կարող է օգտագործել  բույնն  ամրացնելու համար։ Ջրի մակերևույթում արուն օդային փուչիկներից կառուցում է բույն, ամրացնելով դրանք թքով։ Ձկնկիթի տեղադրման  ժամանակ արուն և էգը հավաքում են ձկնկիթները  և տեղադրում դրանք բնի մեջ։ Որից  հետո արուն ինքնուրույն հոգ է տանում, հավաքելով ձկնկիթները, հետագայում հավաքում է նաև  բնից  դուրս թափված թրթուրները։ Դնում են մինչև  100-300 ձկնկիթ, ինկուբացիան տևում է 36 ժամ  (կախված ջրի ջերմաստիճանից), ձկնկիթների համար ջրի ջերմաստիճանը պետք է լինի  28-36 աստիճան։ Միմյանց հետ խաչասերում են B.smaragdina և B.imbellis :
Ակվարիումի մեջ պահելը
Քանի որ ձկները սառնարյուն կենդանիներ են ( նրանց մարմնի ջերմաստիճանի շրջակա ջերմաստիճանից մի քանի աստիճանով է բարձր, որից կախված է  կենսական կարևոր նյութափախանակության  գործընթացները), ջրի օպտիմալ ջերմաստիճանը պետք է լինի +26 - +28 աստիճան ըստ Ցելսիուսի, իսկ մինիմալը  ոչ ցածր +25 °C-ից։  Ջրի հովացման դեպքում  մինչև + 22 / + 20 °C ձկները իջնում են ջրի հատակը, փորձելով խրվել ավազի մեջ (կամ տիղմի,  մամուռի ), և խորասուզվում են  կոմայի ՝ «ձմեռային քնի» մեջ։  Ջերմաստիճանի բարձրացման դեպքում ձկները  անմիջապես արթնանում են և  բարձրանում ջրի մակերես։ Ակվարիումի օդափոխությունը մարտական ձկների համար  անհրաժեշտ չէ։ Ջրի ֆիլտրացումը անհրաժեշտ է ակվարիումի կենսաբանական բալանսի  հաստատման համար։ Ակվարիումի մեջ, ցանկալի է խիտ բուսականություն, ազատ  լողալու համար։ Բույսերին  անհրաժեշտ  է լուսավորություն օրական 8-14 ժամ, կախված բույսերի տեսակից և օգտագործվող լամպերի պայծառությունից։ Ակվարիումի մեջ էգերին պահվում են վտառներով, բայց միշտ արուներից առանձին։ Էգերի մոտ ստեղծվում է հիերարխիա, սկզբում նոր էգերի մեջ կարող են լինել  բախումներ։ Արուն  պետք է լինի միայն մեկը։ Բայց եթե ակվարիումը շատ մեծ է, և բուսականություն շատ, մեկ արուն տեղավորվելով անհրաժեշտ տարածքում, կարող է հանգիստ վերաբերվել մյուսին, եթե նա չի անցնում իր  սահմանը։
Յուրահատկությունները
Մարտական ձկների ժամանակակից ցեղատեսակները խորհուրդ չի տրվում պահել մեծ ակվարիումների մեջ  այլ ձկների հետ, քանի որ դա հանգեցնում է նրանց տեսքի շքեղության  կորստին։ Բացի այդ  մեծ ակվարիումի արուների ոչ բոլոր լողակներն են  զարգանում հավասարապես։ Ակվարիումի ջրի ծավալը կարող է լինել մոտ 10 լիտր և  ավել, անհրաժեշտ է վերահսկել ջրի մաքրությունը, պարբերաբար հեռացնելով անմաքրությունները և սննդի մնացորդներ։  Չափահաս առանձնյակի համար  ակվարիումի նվազագույն ծավալը 5 լիտր է։ Էգերը չունենալով  երկար լողակներ ընդհանուր ակվարիումի մեջ  այլ ձկնատեսակների հետ հանգիստ գոյատևում են, կախված նրանց բնույթից։
Կերակրումը
Չափահաս առանձնյակների համար հարմար սնունդ են միջատների թրթուրները, հատկապես տարբեր մոծակների։ Բացի այդ, նրանք սնվում են նաև  մի շարք կենդանի, սառեցված և  չոր սնունդով։ Կենդանի սնունդի մեջ մտնում են զոոպլանկտոնը, մոծակների թրթուրները, որդերը։ Կենդանի սնունդն անհրաժեշտ է ճիշտ պատրաստել, որպեսզի սննդի հետ  չբերվի վարակներ։ Սառեցված սննդի մեջ են ներառված դաֆնիաներ և այլն։  Չոր սնունդը հատուկ մշակված է  այս ձկների համար, բայց նախապատվությունը պետք է տալ  կենդանի և սառեցված սննդին, քանի որ չոր սննդի հաճախ հանգեցնում է ստամոքս - աղիքային տրակտի բորբոքումների, և սննդի  մնացորդները փչացնում են  ջուրը։ Ուտում են նաև  տափակ որդեր և փափկամարմիններ։ Դեկորատիվ մարտական ձկնիկներին, փարթամ լողակներով, որոնց պահում են ոչ մեծ անոթներում, լավ է կերակրել կենդանի և սառեցված սնունդով. Նրանք քիչ են աղտոտում ջուրը։ Բազմացմում են ձկների հետևյալ կերպ. էգին, որի որովայնը ուռել է ձվաբջիջներից, առանձնացում են օդային փուչիկներվ լցված առանձին անոթ, որպեսզի նա կարողանա շնչի։ Հենց այդ անոթի մեջ էլ պետք է լինի արուն։ Տեսնելով էգին, նա սկսում է բնի կառուցումը։ Դրանից հետո էգը և արուն զուգավորվում են։ Բարձրացնելով ձկնկիթը հատակից նրանք դնում են այն բնի մեջ։ Էգին առանձնացնում են, իսկ արուին 5 օր հետո, որպեսզի նա չվնասի ձկնկիթներին։
Հետաքրքիր փաստեր
Betta splendens արուն պատկերված է Windows 7 Beta  աշխատանքային պատուհանի վրա ։
Գրականություն
Վլադիմիր Շիմկևիչ Бойцовая рыбка // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Արտաքին հղումներ
Бойцовая рыбка «Дракон» имеет более массивное тело и большое количество серебристо-металлического покрова на теле с различными цветовыми оттенками и контрастом; чешуя напоминает кольчугу; чаще всего — разновидности петушков плакатного типа
Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:Ակվարիումային ձկներ
Մեռյալն է գալիս (ֆիլմ)
«Մեռյալն է գալիս» (Dead Man Walking), ամերիկյան գեղարվեստական ֆիլմ, բեմադրված Թիմ Ռոբինսի կողմից 1995 թվականին, կաթոլիկ միանձնուհի Էլեն Պրեժենի համանուն գրքի մոտիվներով։ Գիրքը պատմում է 1978 թվականին մահապատժի դատապարտված Էլմո-Պատրիկ Սոնյեի հետ նրա զրույցների մասին (մահապատիժը ի կատար է ածվել 1984 թվականին)։
Սյուժե
Մեթյու Պոնսելետը, ով սպանություն է կատարել, դատապարտվել է մահապատժի։ Կաթոլիկ միանձնուհի և մահապատժի հակառակորդ քույր Էլեն Պրեշանը դառնում է դատապարտյալի հոգևոր դաստիարակը, որպեսզի նա ապաշխարհի և մեղքերի թողություն ստանա։
Աստիճանաբար Մեթյուի և Հելենիի վերաբերմունքը միմյանց նկատմամբ փոխվում է։ Մեթյուն ասում է, որ չի սպանել երեխաներին, որ ամեն ինչ արել է իր գործընկերը։ Հելենը փորձում է օգնել Մեթյուին և չեղյալ համարել մահապատիժը, այցելում է զոհերի հարազատներին և Մեթյուի ընտանիքին։
Սակայն մահապատիժը չեղարկելու բողոքը մերժում են։ Մեթյուն վերջին անգամ հանդիպում է իր ընտանիքի հետ։ Միայն իր կյանքի վերջին օրը Մեթյուն անկեղծորեն զղջում է իր արարքի համար։ Նա խոստովանում է Հելենին, որ ամեն դեպքում սպանել է երեխաներից մեկին։ Հելենը Մեթյուին ճանապարհում է մահապատժի վայր։ Մահապատժի կատարումից առաջ նա ներողություն է խնդրում սպանված երիտասարդի հորից և անկեղծորեն զղջում իր արածի համար։
Անվանում
Գրքի և ֆիլմի վերնագրում դրված «Մեռյալն է գալիս» արտահայտությունը օգտագործվում էր մինչև 1960-ական թվականներն իր խցից դուրս եկող մահապատժի դատապարտվածի մասին խոսելիս։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:1995 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Նոր Օռլեանում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրքերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:1990-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր կրոնի մասին Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական թրիլեր ֆիլմեր
Արսենալ (ֆուտբոլային ակումբ, Լոնդոն)
Արսենալ (Arsenal Football Club), պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ, որը հանդես է գալիս անգլիական Պրեմիեր Լիգայում, հիմնադրվել է Լոնդոնի հյուսիսում։ Լինելով ամենահաջողված անգլիական թիմերից մեկը՝ նրանք հաղթել են 13 Առաջին դիվիզիոնի և Պրեմիեր Լիգայի տիտղոսներ և 10 Անգլիայի գավաթ։ «Արսենալը» Պրեմիեր Լիգայի միակ թիմն է, որն անցկացրել է մի ամբողջ մրցաշրջան առանց պարտության։
Արսենալը հիմնվել է 1886 թվականին Վուլվիչում և 1893 թվականին դարձել է Ֆուտբոլային լիգայի առաջին հարավ-անգլիական թիմը։ 1913 թվականին նրանք հաստատվում են Լոնդոնի հյուսիսում Արսենալ մարզադաշտում։ 1930-ական թվականներին նրանք հաղթել են հինգ չեմպիոնական տիտղոս և երկու Անգլիայի գավաթ։ Իսկ 2006 թվականին նրանք հասան Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչ։
2014 թվականին Forbes ամսագիրը հրապարակեց աշխարհի ամենահարուստ ֆուտբոլային ակումբների ցուցակը, որտեղ «Արսենալը» զբաղեցրեց 5-րդ տեղը։ Ակումբի արժեքը գնահատվում է $1,33 միլիարդ ։
«Արսենալի» գլխավոր մարզիչը 1996 թվականից մինչև 2018 թվականը Արսեն Վենգերն է եղել, այժմ՝ Միկել Արտետան։ Թիմի գործող ավագը Պիեռ Էմերիկ Օբամեյանգն է։
Հիմնում (1886-1925)
«Արսենալ» ակումբը հիմնվել է 1886 թվականին Լոնդոնի հարավ–արևելքում Վուլվիչում գտնվող «Ռոյալ Արսենալ» զինագործական գործարանի աշխատակիցների կողմից։ Սկզբում ակումբը կոչվում էր «Դայալ Սքուեր» (Dial Square) (գործարանի արհեստանոցներից մեկի անունով)։ Իր առաջին խաղը «Արսենալը» անցկացրել է 1886 թվականի դեկտեմբերի 11–ին «Իսթերն Ուոնդերերսի» դեմ։ Հաղթանակ տարան «կանոնիրները» 6։0 հաշվով ։ Երկու շաբաթ անց Սուրբ Ծնունդի կապակցությամբ կազմակերպվել էր խաղացողների հավաք, որում որոշվել էր վերանվանել ակումբը «Ռոյալ Արսենալ», ընտրվել էր խաղերի անցկացման վայրը և ֆուտբոլիստների մարզահագուստը։ Կարմիր գույնը առաջարկվել էր «Նոթինգեմ Ֆորեսթ»ի նախկին խաղացող Ֆրեդ Բիրդսլիի կողմից։ Պրոֆեսիոնալ ակումբի կարգավիճակ ստանալուց հետո՝ 1891 թվականին, այն վերանվանեցին «Վուլվիչ Արսենալ» (Woolwich Arsenal)։ Երկրպագուները ակումբը անվանում էին նաև «Վուլվիչ Ռեդս»։ «Վուլիջ Արսենալը» սկսեց հանդես գալ Անգլիայի ֆուտբոլային լիգայում 1893 թվականից սկսած և դարձավ այնտեղ հանդես եկող առաջին հարավային թիմը։
Ակումբը սկսեց մրցաշրջանը Երկրորդ դիվիզիոնում 1904 թվականին և դուրս եկավ Առաջին դիվիզիոն։ Սակայն աշխարհագրական հեռացվածության պատճառով ցածր էր խաղերի հաճախելությունը, որը բերեց ֆինանսական խնդիրների։ 1913 թվականին (Երկրորդ դիվիզիոն վերադառնալուց հետո) ակումբը անցավ Թեմզա գետը, որպեսզի զբաղեցնի նոր «Հայբերի» մարզադաշտը՝ տեղակայված Լոնդոնի հյուսիսում («Հայբերին» Արսենալի տնային մարզադաշտն էր մինչև 2006 թվականի օգոստոսը, երբ ակումբը կառուցեց նոր «Էմիրեյթս» մարզադաշտը)։ Թիմը անունից դուրս նետեց «Վուլվիչը» հաջորդ՝ 1914 թվականին։ 1919 թվականի մրցաշրջանը Արսենալը ավարտեց հինգերորդ հորիզոնականում, սակայն, այնուամենայնիվ, տեղափոխվեց Առաջին դիվիզիոն։ Բայց դիվիզիոնը Երկորրդում առաջին և երկրորդ տեղեր գրաված երկու թիմերի հաշվին մեծացնելու փոխարեն, Հենրի Նորրիսը («Արսենալի» սեփականատերը) կարողացավ համոզել Ջոն Մաքենային («Լիվերպուլ»ի սեփականատիրոջը, Ֆուտբոլային լիգայի ղեկավարին և Նորրիսի ընկերոջը) թողնել Լիգայի անդամների ընտրությանը այս կամ այն թիմի ճակատագիրը։ Թեկնածուները դրանցից մեկին յոթն էին, դրանց թվում՝ «Արսենալը» (Երկրորդ դիվիզիոնում հինգերորդ տեղը), «Տոտենհեմ Հոտսպուր» (20-ր տեղը Առաջին դիվիզիոնում), «Բարնսլի» (3-րդ տեղը Երկրորդ դիվիզիոնում) և «Վուլվերհեմփթոնը» (4-րդ տեղը Երկրորդ դիվիզիոնում)։ Մաքենան «Արսենալի» կողմից եկավ՝ հաստատելով, որ այս ակումբը լուրջ արժանիքներ ունի Լիգայում ներկայացնելու համար և հիշեցրեց, որ «Արսենալը» Ֆուտբոլային լիգայում 15 տարի ավելի է խաղում, քան «Տոտենհեմը»։ Քվեարկությամբ հաղթեց «Արսենալը»։ Մյուս ուղեգիրները ստացան «Չելսին» (19-րդ տեղը Առաջին դիվիզիոնում), «Դերբին» և «Պրեստոնը» (1-ին և 2-րդ տեղերը Երկրորդ դիվիզիոնում)։ Այս պատմությունը հիմք դարձավ «Արսենալի» և «Տոտենհեմի» հավերժ հակամարտության, իսկ «կանոնիրները» այդ ժամանակվանից այլևս երբեք չլքեցին Անգլիայի առաջնության բարձրագույն դիվիզիոնը։
1925 թվականին Արսենալի մարզիչ նշանակվեց Հերբերտ Չեպմենը։ Չեպմենի ղեկավարությամբ 1924 թվականին «Հադերսֆիլդ Թաուն» թիմը առաջին տեղը զբաղեցրեց լիգայում։ Այդ մարդը Արսենալին բերեց հաջողության առաջին րոպեները։ 1925 թվականին փոփխվեց «խաղից դուրս» կանոնը։ Չեպմենը առաջիններից մեկն էր, որ հասկացավ, թե ինչ օգուտ կարելի է քաղել այդ փոփոխությունից։ Նրա հեղափոխական մարտավարությունը և մարզման ունակությունները՝ մի շարք աստղային խաղացողների հետ, այնպիսին, ինչպիսին Ալեքս Ջեյմսը և Կլիֆ Բասթինն էին, օգնեցին ակումբին դառնալ 30-ականների լավագույն թիմերից մեկը։
Չեպմենի դարաշրջան (1925-1934)
Չեպմենն իր աշխատանքը ակումբում սկսել է «Սանդերլենդի» պաշտպան Չարլի Բյուկենին գնելով, որը իսկույն ևեթ դարձավ թիմի ավագը։ Լեսլի Նայթոնը իր ազատումից մի քանի ամիս առաջ դեռ ցանկանում էր գնել այդ խաղացողին, սակայն «Սանդերլենդը» մեծ գումար էր պահանջել նրա դիմաց՝ մոտ 7 հազար ֆունտ, որի պատճառով էլ գործարքը չէր կայացել։ 1925/26 մրցաշրջանում «Արսենալը» լիգայում դարձավ երկրորդը՝ զիջելով միայն «Հադերսֆիլդին»՝ Չեպմենի նախկին ակումբին։ Այսպես «Հադերսֆիլդը» դարձավ Անգլիայում առաջին ակումբը, որը երկու տարի շարունակ ստացել էր Անգլիայի չեմպիոնի կոչումը։ 20-ական թվականների մնացած մասը «Արսենալը» հիմնականում անցկացնում էր աղյուսակի միջին հորիզոնականներում։
1929/30 մրցաշրջանում Չեպմենի գործողությունները՝ կապված ակումբի ղեկավարության հետ սկսեցին հաջողություններ բերել։ Թիմը նվաճեց Անգլիայի գավաթը՝ եզրափակչում հաղթելով «Հադերսֆիլդին» 2։0 հաշվով՝ շնորհիվ Ալեքս Ջեյմսի և Լեմբերտի գոլերի։ Շնենք, որ երկրի առաջնությունում թիմը գրավեց ընդամենը 14-րդ տեղը։ 1930 թվականի Անգլիայի սուպերգավաթը նույնպես նվաճվեց Արսենալի կողմից, որ հաղթեց 2։1 հաշվով երկրի չեմպիոնին՝ «Շեֆիլդ Ուենսդեյին»՝ Հալմի և Ջեքի գոլերի շնորհիվ։ Հենց սա էլ սկիզբ դրեց անգլիական ֆուտբոլում «Արսենալի» նվաճումների ժամանակաշրջանին։ Այդ ժամանակ Չեպմենը կատարելության հասցրեց իր խաղային սխեման։ Թիմի խաղը հիմնված էր հակագրոհների վրա, խաղում էր արագ և դինամիկ։ Կենտրոնական հարձակվող Չեպմենին օգնում էին ավելի հետ քաշված հարձակվողներ Ջեքը և Ջեյմսը, եզրերից էլ խաղում էին Բաստինն ու Հալմը։ Թիմի պաշտպանները խորքից էին խաղում, իսկ երբ հակառակորդը տիրում էր գնդակին, պաշտպանությանն էին միանում ձախ եզրայինները․ նման կերպով հակառակորդը հանդիպում էր հզոր պաշտպանության՝ բաղկացած հինգ հոգուց ։ Հենց որ «Արսենալը» գնդակ էր ստանում, միանգամից տեղափոխվում էր հակառակորդի կիսադաշտ (սովորաբար գրոհը սկսում էր կենտրոնական կիսապաշտպան Հերբի Ռոբերտսը), որտեղ լինում էր յոթ ֆուտբոլիստ (հինգ հարձակվող և երկու եզրային), որոնք արագ և արդյունավետ հակագրոհ էին անցկացնում ։ Հերբերտ Չեպմենի համակարգը խաղացողներից մեծ ֆիզիկական պատրաստվածություն էր պահանջում։ Այդ ժամանակ տարածված էր այն մարտավարությունը, որտեղ հիմնական շեշտը դրվում էր գնդակի ավելի շատ տիրելուն և դրիբլինգին․ Չեպմենի մարտավարությունը նորարարություն էր, և ոչ բոլորն էին այն հասկանում․ ոմանք կարծում էին, որ թիմը հաղթանակ է տանում միայն բախտի բերմամբ, մյուսներն էլ մեղադրում էին ձանձրալի խաղի համար ։ 1930 և 1938 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում Արսենալը 5 անգամ հաղթեց առաջին դիվիզիոնում և երկու անգամ դարձավ Անգլիայի գավաթակիր, չնայած որ Չեպմենն այդպես էլ չտեսավ այդ բոլոր հաղթանակները․ նա մահացավ 1934 թվականին թոքաբորբից։
Էլիսոն (1934-1950)
Ջորջ Էլիսոնը հեռացավ մարզչի պաշտոնից 1946-47 մրցաշրջանի ավարտից հետո։ Նրան փոխարինեց Թոմ Ուիթաքերը։ Այդ ժամանակ թիմը լուրջ խնդիրների մեջ էր․ Արսենալը առաջնությունում զբաղեցրեց 13-րդ տեղը, հիմնական կազմի 9 խաղացող զոհվեցին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, Բաստինը և Դրեյքը հեռացան ֆուտբոլից։ ՈՔւիթաքերը փոխեց թիմի մարտավարությունը՝ դարձնելով այն բացառապես պաշտպանական։ Բացի այդ՝ հիմնական պատասխանատվությունը ընկնում էր վետերանների ուսերին։ Շնորհիվ 32-ամյա Ջո Մերսերին, 35-ամյա Ռոնի Ռուկին և 33-ամյա Լես Կոմպտոնին՝ «Արսենալը» կրկին չեմպիոն դարձավ։ Ռուկը խփեց 33 գնդակ և դարձավ Առաջին դիվիզիոնի լավագույն ռմբարկուն։
Վետերանները չէին կարող երկար ժամանակ պահել թիմը, հարկավոր էր սերնդափոխություն կատարել։ Վերջինիս պատճառով «Արսենալը» չկարողացավ մրցակցել առաջնությունում, բայց 1949-50 մրցաշրջանում նվաճեց Անգլիայի գավաթը։
1950-1970
1966 թվականի հունիսի 20–ին թիմի մարզիչ նշանակվեց Բերտի Մին։ Ակումբի ղեկավարությունը միանշանակ չկայացրեց այդ որոշումը, չէ՞ որ Բերտին երբեք ֆուտբոլ չէր խաղացել և չուներ մարզչական փորձ։ Բայց պատմությունը ցույց տվեց, որ այդ որոշումը իրեն արդարացրեց։ Մին մեծ խանդավառությամբ սկսեց մարզել թիմը և թիմի աշխատանքը պրոֆեսիոնալ մակարդակի հասցրեց։ Նա ուժեղացրեց թիմի հարձակումը՝ երիտասարդ և տաղանդավոր խաղացողների հաշվին, իսկ պաշտպանությունում խաղում էին ավելի փորձառու ֆուտբոլիստները։ Արսենալը պարտվեց Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի երկու եզրափակիչներում, սակայն 1970 թվականին «կանոնիրները» վերջապես ստացան բաղձալի գավաթը։
Դուբլ (1970-1986)
Բերտի Միին եկավ փոխարինելու Թերրի Նիլը, ով նախկինում թիմի ավագն էր։ Նա շտաբ վերադարձրեց Դոնալդ Հոուիին, նրա ղեկավարությամբ սկսեցին խաղալ ապագա լեգենդներ Լիամ Բրեդին և Դևիդ Օ'Լիրին։ «Արսենալը» երեք անգամ հաջորդաբար խաղաց Անգլիայի գավաթի եզրափակչում (1978, 1979, 1980)՝ դառնալով առաջին ակումբը, որը կարողացավ «Ուեմբլիում» նման արդյունքի հասնել։ Ժամանակի հետ արդյունքները սկսեցին վատթարանալ (քիչ դեր չխաղաց այդ ամենում Բրեյդիի՝ թիմից հեռանալը, ոն այդ ժամանակ թիմի ուղեղն էր), և 1983 թվականին թիմի գլխավոր մարզիչ ընտրվեց Դոն Հոուին։ Մինչ այդ նա իրենց ներկայացրել էր որպես հիանալի օգնական, սակայն գլխավոր մարզչի դերը նրա մոտ չստացվեց։ Ղեկավարման երեք տարիների ընթացքում չհասնելով ոչնչի՝ Հոուին լքեց գլխավոր մարզչի պաշտոնը։
1986 թվականին «Արսենալը» գլխավորեց թիմի լեգենդար խաղացող Ջորջ Գրեմը։ Մինչ այդ նա չորս մրցաշրջան աշխատել էր Միլուոլե ակումբում, որտեղ կարողացել էր թիմին դուրս բերել Երկրորդ դիվիզիոն։ Գրեմը թիմի համար ընտրեց պաշտպանական մարտավարոթյուն՝ ստիպելով հակառակորդին խճճվել մարզադաշտի կենտրոնում, իսկ գրոհների ժամանակ հույսը դնել միայն երկար փոխանցումների վրա։ Այդ ոճը հաճախ քննադատությունների էր արժանանում, բայց այն արդյունավետ էր։ Աստիճանաբար շոտլանդացին կարողացավ ստեղծել անասելիորեն ուժեղ պաշտպանություն․ վերջինիս կազմում էին Լի Դիքսոնը, Թոնի Ադամսը, Դևիդ Օ’Լիրին, Սթիվ Բոուլդը և Նայջլ Ուինթերբյորնը (ժամանակի ընթացքում «Արսենալը» անցավ պաշտպանության՝ չորս խաղացողով, որտեղ եզրերում խաղում էին Դիքսոնը և Ուինթերբբյորնը, իսկ կենտրոնում՝ Ադամսը և Բոլուլդը/Մարտին Քիոունը)։
1986-1995
Հաջորդ տարի «Լիվերպուլը» այնուամենայնիվ կարողացավ նվաճել չեմպիոնի տիտղոսը, բայց մեկ տարի անց «Արսենալը» կրկին չեմպիոն դարձավ՝ պարտվելով միան մեկ խաղում։ Չի կարելի ասել, թե թիմի խաղային մակարդակը դրանից հետո իջավ։ Սակայն այն բավական բարձր չեղավ, որպեսզի թիմի հաղթանակները շարունակական լինեին։ 1992-93 մրցաշրջանում «Արսենալը» դարձավ առաջին թիմը, որը միաժամանակ նվաճեց Լիգայի գավաթն ու Անգլիայի գավաթը։ 1994 թվականին «Արսենալը» հաղթեց ՈՒԵՖԱ–ի գավաթակիրների գավաթը․ այդ տիտղոսը վերջինն էր Գրեմի համար։ 1995 թվականի փետրվարին նա սկանդալով ազատվեց աշխատանքից։ «Արսենալի» մարզչի դարձավ Բրյուս Ռիոխը, սակայն նա չկարողացավ ընդհանուր հայտարարի գալ խաղացողների հետ և շուտով հեռացավ թիմի գլխավոր մարզչի պաշտոնից։