cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բանգլադեշի աշխարհագրություն
Բնապահպանական հիմնախնդիրներ
Բանգլադեշի կառավարությունը ձեռնարկել է բազմաթիվ միջոցառումներ, ստեղծել ենթակառուցվածքներ (օդերևութաբանական և սեյսմիկ կայաններ, փրկարարական ծառայություններ), համագործակցում է միջազգային կառույցների հետ՝ բնապահպանական հիմնախնդիրները նվազեցնելու և բնական աղետների կանխատեսման և կանխարգելման նպատակով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանգլադեշի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Բանգլադեշ Կատեգորիա:Ասիայի աշխարհագրություն
Վոլովչիկ
Վոլովչիկ (Воловчик), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Վոլոսովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 502 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Վոլոսովսկի շրջանի բնակավայրեր
Խորձավանք
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Հաճն
Պատմություն
Եղել է Հռոմեական (պահպանվել են մ.թ.ա. I դ. բերդի ավերակները), Բյուզանդական կայսրությունների, Կիլիկիայի հայկական պետության կազմում։ Հնուց Հաճընում բնակվող հայերը XI դ. հիմնադրել են Սուրբ Հակոբ վանքը (կանգուն է մինչև օրս)։ Կիլիկիայի հայկական թագավորության անկումից (1375 թ.) հետո մեծ թվով հայեր հաստատվել են Հաճընում։ XV դ. քաղաքը զավթել է Օսմանյան Թուրքիան։ 1915 թվականին՝ 35 հզ. բնակչություն (մոտ 30 հզ-ը՝ հայեր)։ Հայերն ունեին վեց եկեղեցի՝ կից վարժարաններով (նշանավոր էր Սահակ-Մեսրոպյանը)։ Քաղաքից դուրս, Սուրբ Հակոբ վանքում, գործել է գիշերօթիկ վարժարան։ Զբաղվել են հիմնականում արհեստներով և առևտրով։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ Հաճընի հայերը բռնությամբ տեղահանվել և աքսորվել են Դեր Զոր, որտեղ նրանց մեծ մասը զոհվել է։ 1919 թվականին մոտ 8 հզ. հաճնցիներ վերադարձել են Ֆրանսիայի հովանավորության ներքո գտնվող հայրենի քաղաքը, սակայն ֆրանսիական կառավարությունն ամբողջ Կիլիկիան (ներառյալ Հաճընը) հանձնել է Թուրքիային։ 1920 թվականի մարտին քեմալական զորքերը պաշարել են Հաճընը, որի հայ բնակիչները դիմել են ինքնապաշտպանության (տես Հաճընի հերոսամարտ (1920))։ Կոտորածից փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։ Թուրքերը Հաճընը վերանվանել են Սալիմբեյլի (Հաճընի ջարդարարի անունով)։ 1958 թվականին Հայաստանում հիմնվել է Նոր Հաճն քաղաքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի Միջերկրածովյան տարածաշրջան
Դորիս դի Գուանիայնս
Դորիս դի Գուանիայնս (Dores de Guanhães), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Վալի դու Ռիու Դոսիի մարզում։ Մտնում է Գուանյանսիի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5407 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 381,826 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 14,0 մարդ/կմ2։ Քաղաքի տոնը նշվում է մարտի 1-ին։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1962 թվականի դեկտեմբերի 30-ին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Կենտրոնական Չինաստան
Կենտրոնական Չինաստան (պարզեցված չինարեն ՝ 华中, ավանդական չինարեն ՝ 華中, Փինյին ՝ Huázhōng), աշխարհագրական և մշակութային տարածաշրջան, որն ընդգրկում է Հենան, Հուբեյ և Հունան մարզերը։ Ջիանսին երբեմն համարվում է որպես այս տարածաշրջանի մաս։ Կենտրոնական Չինաստանն այժմ պաշտոնապես մաս է կազմում Հարավային Կենտրոնական Չինաստանին, որը կառավարվում է Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության կողմից։ 2004 թվականին Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության Պետական խորհրդի կողմից Կենտրոնական Չինաստանի զարգացման ծրագրի համատեքստում՝ ներառյալ շրջակա մարզերը՝ Շանսի, Անհույ, որոնք նույնպես համարվում են որպես Կենտրոնական Չինաստանի զարգացման գոտիներ տարածաշրջաններ ։
Քաղաքներ, որոնց բնակչությունը գերազանցում է մեկ միլիոնը
Մարզերի մայրաքաղաքները գրված են թավատառ տառատեսակով։
Տես նաև
Չինաստանի մարզերի ցանկ
Արտաքին հղումներ
= Ծանոթագրություններ =
Կատեգորիա:Չինաստան Կատեգորիա:Չինաստանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Կատեգորիա:Արևելյան Ասիա Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Չինաստանի մարզեր Կատեգորիա:Չինաստանի պատմություն
Ֆայետ շրջան (Թենեսի)
Ֆայետ շրջան (Fayette County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.826 կմ² է, բնակչությունը՝ 28.796 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սոմերվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1824 թ.։
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ
Արտակարգ դատարան
Արտակարգ դատարան (Emergency Court), պետության հատուկ պատժիչ մարմին, որն ստեղծվում է արտակարգ իրադրությունների ժամանակ (պատերազմի, պետական հե­ղաշրջման և այլ դեպքերում)։ Արտակարգ դատարանները, ըստ էության, դատարաններ չեն, որովհետև սովորաբար ստեղծվում են պետության դատական համակարգից դուրս և իրականացնում են ոչ թե արդարադատություն, այլ բռնազավթում են դատական իշխանությունը։ Արտակարգ դատարանները անհարիր են իրավական պետությանը և ժողովրդավարական պետությունների սահմանադրությաններով, ինչպես նաև ՀՀ Սահմանադրությամբ արգելված են արտակարգ դատարանների ստեղծումը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Դատարաններ Կատեգորիա:Արդարություն
Суд
Սլոբոդա (գյուղ, Լոինսկոե գյուղական բնակավայր)
Սլոբոդա (Слобода), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Մերի Բիսիեռ ան Օժ
Մերի Բիսիեռ ան Օժ (Méry-Bissières-en-Auge), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակավայրը ստեղծվել է 2016 թվականի հունվարին` Մերի Կորբոն և Բիսիեռ համայնքների միավորման արդյունքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:2017 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Խորջուր
Խորջուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սրբոց Ղևոնդյանց եկեղեցի (Փոքր Գոնդուրա)
Սրբոց Ղևոնդյանց եկեղեցի, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի մարզի Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետի Փոքր Գոնդուրա գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։
Փոքր Գոնդուրա գյուղի Սրբոց Ղևոնդյանց եկեղեցին, 1850-ական թվականների տարբեր վավերագրերում հիշատակվում է որպես «Սուրբ Գևորգ եկեղեցի», սակայն 1868-1969 թվականներին եկեղեցին վերանորոգվել է, որից հետո վերաօծվել է և անվանվել է Սրբոց Ղևոնդյանց անունով։
Եկեղեցին կառուցվել է սրբատաշ և անմշակ քարերով, եկեղեցին ունի նաև զանգակատուն։
Տարիների ընթացքում անուշադրության հետևանքով եկեղեցին ունեցել է կարիք հիմնովին վերանորոգման, արդեն իսկ ոչ վաղ անցյալում եկեղեցին վերստին վերանորոգվել է։
2019 թվականին ձեռամբ Գերաշնորհ Տեր Վարդան եպիսկոպոս Նավասարդյանի եկեղեցին վերաօծվել է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ Կատեգորիա:Վանքեր Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի Կատեգորիա:Վրաստանի հայոց թեմ
Վոլոտ (գյուղ, Վոլոտովսկի շրջան)
Վոլոտ (Волот), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Վոլոտովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2300 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Վոլոտովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բուրևեստնիկ (գյուղ, Նիժնեգորսկի շրջան)
Բուրևեստնիկ (Буревісник, Setkin), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Սետկին։
2001 թվականի տվյալներով Բուրևեստնիկ գյուղում բնակվում էր 491 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մաասլովա
Մաասլովա (Maaslova), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Մեռեմյաե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Մեռեմյաե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
2NE1
2NE1 (հանգըլ՝ 투애니원, արտասանությունը՝ «to anyone»,«twenty-one»՝ Թու էնիուան, թուենթի ուան), հարավկորեական փոփ/հիփ-հոփ խումբ է։ Ստեղծվել է YG Entertainment-ի կողմից 2009 թ.։ Խմբի անվանումը նշանակում է «New Evolution of the 21st Century»։ Թարգմանաբար՝ «21-րդ Դարի Նոր Էվոլյուցիա»։ Խումբը բաղկացած է 4 աղջիկներից՝ Պարկ Բոմ Լի (կոր.՝ 박봄) (գլխավոր վոկալիստ), Պարկ Սանդարա (հանգըլ՝ 박산다라) (վոկալ, ռեպ), Լի Չե Ռին (հանգըլ՝ 이채린) (CL-վոկալ, ռեպ, լիդեր) և Գոնգ Մինզի (հանգըլ՝ 공민지) (վոկալ, ռեպ, պար)։ Նրանց երկրպագուների ակումբի պաշտոնական անունը՝ «ԲլակՋակ» («BlackJack»)։
Պատմություն
Խմբի մասին առաջին անգամ խոսվել է 2008 թ։ Ընկերության ներկայացուցիչ Յան Հյոն Սոկը նույն թվականի ապրիլի 30-ին լրատվամիջոցներից մեկին հարցազրույց տալիս ասել է. «Մոտավորապես հուլիսի սկզբին YG Entertainment աղջիկների 4 հոգանոց խմբի համար պատրաստել է պաշտոնական դեբյուտ»։
Ավելի ուշ YG Entertainment ասել է, որ խումբը կազմված է լինելու չորս անդամից (+ Սանդռա Պարկ), և նրանց դեբյուտը կլինի 2009 թ մայիսին։ Խումբը մարզվել է 4 տարի, և նրանց դեբյուտային ալբոմը կազմված է լինելու երգերից, որոնց պրոդյուսերը 1TYM խմբի լիդեր Թեդդի Պարկն է։ Խմբի անունն սկզբում «21» էր, բայց քանի որ այդպիսի անունով կատարող արդեն եղել է, խումբն արագ վերանվանվել է «2NE1» ։
2009 թ։ Դեբյուտ
2009 թ. մարտի 27-ին լույս է տեսնում «Lollipop» երգը, որը համագործակցություն էր Big Bang խմբի հետ ։ Երգն ստեղծվել էր LG հեռախոսների՝ Cyon, գովազդի համար ։ Նույն թվականի մարտի 28-ին լույս տեսան և՛ գովազդը, և՛ տեսահլովակը։ «Lollipop» գլխավորեց Mnet (Music TV Network) օնլայն աղյուսակը չորս շաբաթ շարունակ։
YG հայտարարեց, որ առաջին երգը լինելու է ռեգգի/հիփ-հոփ 2009 թ. մայիսի 9-ին։ Առաջին երգն է «Fire», որի հեղինակը Թեդդի Պարկն է, ով նաև տեսահոլովակի ռեժիսորն է։ Նույն թվականի մայիսի 1-ին պաշտոնական էջում հրատարակվեց միայն մեկ՝ 20 վ տևողություն ունեցող հոլովակ։ Տեսահոլովակն ունի երկու տարբերակ «Space» և «Street», առաջինը թողարկվել է մայիսի 6-ին։ Դիտումները գերազանցեցին միլիոնը մեկ օրում։ 2009 թ. մայիսի 17-ին նրանք դեբյուտ ունեցավ իր «Fire» երգով «Inkigayo» SBS (Հարավային Կորեայի կենտրոնական հեռուստատեսություն) ։ Cyworld Digital Music Awards «Lollipop» և «Fire» ստացան ամսվա երգ մրցանակը, իսկ խումբն ստացավ «Տարվա հայտնություն» մրցանակը։
To Anyone
2010 թ. փետրվարի 9-ին առանց զգուշացման լույս տեսավ «Follow Me» (կոր.՝ «날 따라해 봐요», «Nal ddara haebwayo») և այն օգտագործվել որպես Samsung Corby Folder-ի թեմա։ Նույն թվականին նրանք մեկնում են Լոս Անջելես և Լոնդոն, որպեսզի ձայնագրեն անգլերեն երգեր Will.I.Am (The Black Eyed Peas) հետ հնարավոր դեբյուտի համար։ Ձայնագրվում է 10 երգ։ YG Entertainment գլխավոր տնօրեն Յան Հյոն Սոկը հայտարարեց, որ աղջիկները պլանավորում են դեբյուտ ունենալ 2011 կամ 2012 թ. սկզբին, The Black Eyed Peas համաշխարհային տուրից և 2NE1 Կորեայում և Ճապոնիայում սեփական գործունեությունից հետո ։
Առաջին ալբոմ «To Anyone» թողարկվեց 2010 թ. սեպտեմբերի 9-ին և հսկայական հաջողություն ունեցավ ։ Այն իր մեջ պարունակում էր 12 երգ այդ թվում, երեք գլխավոր երգը՝«Clap Your Hands» (կոր.՝ «박수 쳐»), «Go Away» և «Can’t Nobody», որոնք առաջադրվել էին միաժամանակ։ 2NE1 առաջին տեղը զբաղեցրեց Countdown Mnet M! «Clap Your Hands» երգով, իսկ հետո «Go Away» հաջորդ օրը նրանք հաղթանակ տարան K-Chart KBS Music Bank և Mutizen, ապա նրանց վերադարձից հետո մեկ շաբատ անց «Inkigayo» SBS «Can’t Nobody»։ Նրան հաղթանակ տարան 11 անգամ տարբեր երաժշտական շոուներում։
Հոկտեմբերի 28-ին պարզ դարձավ, որ 2NE1 Ճապոնիայում պաշտոնական պիտակը Avex է, և որ To Anyone Ճապոնիայում լույս կտենի 2010 թ. դեկտեմբերի 8-ին։ Այդուհանդերձ թողարկումն հետաձգվել անորոշ ժամանակով։ To Anyone լույս տեսավ նաև Թաիլանդում 2010 թ. հոկտեմբերի 28-ին։ 2010 թ. նոյեմբեր 26-ին լույս տեսավ «Don’t Stop The Music» սինգլը, որպես «հատուկ նվեր Թայվանի երկրպագուների»։
Սուրբ Նշան եկեղեցի (Գյումրի)
Սուրբ Նշան, եկեղեցի Հայաստանի Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում։ Եկեղեցին կառուցվել է 1859-1864 թթ.՝ իշխան Ղահրաման Երկայնաբազուկ Արղությանցի կտակած և ժողովրդի հանգանակած գումարով։ Սկզբից այն անվանվել է Սուրբ Աստվածածին, քանի որ Աստվածամոր Յոթ Վերքերով նկարը գտնվել է այստեղ։ Բայց, երբ նախկին փայտե մատուռի տեղում` որտեղ և գտնվում էր վերոհիշյալ նկարը, կանգնեցվեց նոր եկեղեցին, եկեղեցին անվանափոխեցին։ Նոր եկեղեցին ստացավ Սուրբ Աստվածածին անունը, որն հետագայում ժողովրդի կողմից ստացավ Յոթ Վերք անունը, իսկ Երկայնաբազուկի հանգանակած գումարներով եկեղեցին վերանվանվեց Սուրբ Նշան։ Տիրամոր նկարը տեղափոխվեց նորակառույց Սուրբ Յոթ Վերք եկեղեցի։
Սովետական միության տարիներին եկեղեցին վերածվել է գարու և ցորենի պահեստի։ 1988 թ.-ի Սպիտակի երկրաշարժի պատճառով խոնարհվել են զույգ գմբեթները։ Եկեղեցին վերանորոգվել է Վարդան Ղուկասյանի հանգանակություններով։
Արտաքին հղումներ
ն ն
2NE1
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հիփ-հոփ խմբեր Կատեգորիա:Հարավկորեական երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:2009 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Էլեկտրոփոփ երաժիշտներ Կատեգորիա:Քեյ փոփ երաժշտական խմբեր
(6170) Լևասյոր
(6170) Լևասյոր (Levasseur), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի ապրիլի 5-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,351768 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,6007 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1028 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1317,32 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,273283 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,59° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Էդգար Մալաքյան
Էդգար Մալաքյանը, հայ ֆուտբոլիստ է, որը հանդես է գալիս «Ալաշկերտ» ֆուտբոլային ակումբում որպես կիսապաշտպան։
Հակոբ Թոխաթցի
Հակոբ Թոխաթցի, տաղասաց, թարգմանիչ, գրիչ։ Աշակերտել է Հակոբ Այվաթենց Թոխաթցուն, որից տարբերվելու համար իրեն կոչել է Հակոբ Բաթակենց Թոխաթցի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ տաղասացներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ գրիչներ
Ֆենտրես շրջան (Թենեսի)
Ֆենտրես շրջան (Fentress County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.292 կմ² է, բնակչությունը՝ 16.625 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ջեյմսթաուն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1823 թ.։
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ
Մայրի լիբանանական
Մայրի լիբանանական  (Cedrus libani, أرز لبناني), սոճազգիների ընտանիքի մայրի ցեղի ծառատեսակ, որը բնիկ է Արևելյան Միջերկրականի ավազանի լեռներում։
Նկարագրություն
Մշտադալար, խոշոր ծառեր են՝ 25-40 մ բարձրությամբ, երիտասարդ տարիքում բրգաձև, իսկ ծեր հասակում՝ տափակ կամ հովանոցաձև սաղարթով։ Փշատերևները մուգ կանաչ են, իսկ որոշ այլատեսակներինը ավելի բաց կապտականաչավուն, 15-35 մմ երկարությամբ։ Լայնությունը հաստությունից բավականին մեծ է։ Կոները տակառաձև են, 8-10 սմ երկարությամբ, 4-6 սմ լայնությամբ, բաց շագանակագույն։
Տաքսոնոմիա
Մայրու այս տեսակի բուսաբանական անունն է լիբանանական, քանի որ այն առաջին անգամ նկարագրել է Լիբանանի տարածքում ֆրանսիացի բուսաբան Աքիլ Ռիշարը։ Այսօր ճանաչված է լիբանանական մայրու երկու առանձին ենթատեսակ՝ C. libani var. libani և C. libani var. brevifolia, որոնք ունեն իրենց էկոտիպերը։
C. libani var. libani, որը հայտնի է որպես լիբանանական մայրի (նեղ իմաստով), աճում է Լիբանանում, Սիրիայի արևմուտքում և Հայկական լեռնաշարհի հարավային եզրին, մասնավորապես՝ ժամանակակից Թուրքիայի հարավկենտրոնական հատվածում։ C. libani var. stenocoma-ն (հայկական մայրի, հայտնի է նաև որպես արարատյան մայրի, տավրոսյան մայրի, կամ թուրքական մայրի), նախկինում համարվում էր մայրու առանձին տեսակ (լիբանանական, ատլասյան և հիմալայան մայրիների հետ հավասար), սակայն հիմա ճանաչվում է որպես լիբանանական մայրու (նեղ իմաստով) (C. libani var. libani-ի) էկոտեսակ։ Հայկական մայրին սովորաբար ունի տարածվող պսակ, որը չի հարթվում։ Նման կառուցվածքը բնորոշ է մայրու այս էկոտիպին, քանի որ ծառը ստիպված է զարգանալ մրցակցային միջավայրում, որովհետև այն հիմնականում հանդիպվում է խիտ անտառներում՝ խառնված լինելու բարձրահասակ կիլիկիական եղևիների հետ, կամ էլ միայն երիտասարդ մայրիներից կազմված անտառներում ։
C. libani var. brevifolia, որը հայտնի է որպես կիպրոսյան մայրի, աճում է Կիպրոսի Տրուդոս լեռնաշղթայում։ Այս տաքսոնը ևս ժամանակին համարվում էր մայրու առանձին տեսակ (լիբանանական, ատլասյան և հիմալայան մայրիների հետ հավասար)՝ իր կառուցվածքային և էկոֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների պատճառով։ Կիպրոսյան մայրուն բնորոշ են դանդաղ աճ, ավելի կարճ ասեղներ և ավելի բարձր դիմացկունությունից երաշտին և աֆիդներին (Aphidoidea) : Գենետիկական ուսումնասիրությունները, սակայն, ճանաչեցին կիպրոսյան մայրին ոչ թե որպես մայրու առանձին տեսակ, այլ ընդունեցին այն որպես լիբանանական մայրու երկու ենթատեսակներից մեկը, քանի որ դրանց մարկերները իրարից չեն տարբերվում  ։
Այսպիսով, լիբանանական մայրու ենթատեսակներն ու էկոտեսակները հետևյալն են՝
Կլայպեդայի համալսարան
Կլայպեդայի համալսարան (Klaipėdos universitetas, KU, ԿՀ), Արևմտյան Լիտվայի Կլայպեդա քաղաք-նավահանգստի պետական գլխավոր համալսարանը։
Գրիգոր Բասմաջյան
Գրիգոր Բասմանջյանը, Կ․ Պոլսի պատրիարք 1764 թվականից։
Մայրի լիբանանական
Տարածվածություն
Տարածված է Փոքր Ասիայում (Տավրոս և Անտիտավրոս), որտեղ աճում է ծովի մակարդակից 1300-2000 մ բարձրության վրա։ Անտառներ է կազմում Կիլիկյան եղևինի և գարշահոտ գիհու հետ միասին։ Կրային իացություններով հարուստ հողերում, օդի հարաբերական բարձր խոնավության պայմաններում, կարող է դիմանալ մինչև — 32 °C- ի սառնամանիքներին, ինչպես նաև ամառային երաշտին։ Լիբանանում, Բշերրի մոտ պահպանվել են ծառեր, որոնց բնի շրջագիծը հասնում է 5,6—6,9 մ-ի։
Կլայպեդայի համալսարան
Ղեկավար մարմին
Ղեկավարման հիմնական մարմիններն են Խորհուրդը, Սենատը և համալսարանի ռեկտորը։ Ռեկտորին ենթական են երեք պրոռեկտոր՝ գիտական պրոռեկտոր, ուսումնական պրոռեկտոր և ենթակառուցվածքների ու զարգացման պրոռեկտոր։
Գրիգոր Բասմաջյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պոլսո հայոց պատրիարքներ Կատեգորիա:Հայ հոգևոր գործիչներ
Մայրի լիբանանական
Տարածվածություն
Լիբանանական մայրին նեղ իմաստով աճում է Լիբանանաում՝ սարերի լանջերին։ Վայրի բնությունում սովորաբար կարելի է հանդիպել դժվարամատչելի շշրջաններում ծովի մակարդակից 1 000—2 000 մետր բարձրության վրա։ Բնական աճեցման վայրերում գրեթե ոչնչացված է. պահպանվել է միայն մայրու 6 փոքր պուրակ։
Կլայպեդայի համալսարան
Կառուցվածք
Ներկայումս համալսարանն ունի 5 ֆակուլտետ, 5 ինստիտուտ և 1 ակադեմիա.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիտվայի համալսարաններ Կատեգորիա:1991 հիմնադրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:Եվրոպական համալսարաններ Կատեգորիա:1991 հիմնադրումներ Լիտվայում
Մայրի լիբանանական
Կիրառություն
Եվրոպայում սկսել են մշակել 1683 թվականից, Ռուսաստանում՝ 1826 թվականից, Հայաստանի Հանրապետության ներկայիս տարածքում՝ 1895 թվականից։ Սամարղանդում լավ է աճում և դիմանում է մինչև — 25,7 °C ֊ի սառնամանիքներին։ Ղրիմի հարավային ափերին նույնիսկ ինքնացան է տալիս։ Cedrus libani f glauca Carr. ամենացրտադիմացկուն այլատեսակն է, դանդաղ է աճում և զլուսասեր է։ Աչքի է ընկնում դեկորատիվ բարձր առանձնահատկություններով։ 1895- 1900 թվականներին Ախթալայի դենդրարիում լիբանանական մայրին օգտագործվել է դեկորատիվ ձևավորումներում։ Ներկայումս 85-90 տարեկան ծառերը ունեն 18-19 մ բարձրություն, 30—45 սմ հաստության բուն, 6—10 մ լայնությամբ սաղարթ։ Ըստ բարձրության միջին աճը կազմում է 26—33 սմ։ Առատորեն պտղաբերում է, երբեմն նույնիսկ ինքնացան է տալիս։ Ցրտահարության կամ փշատերևների այրվածքի նշաններ չեն դիտվում, վնասատուներով և հիվանդություններով չի վարակվում։ Չնայած ոռոգման բացակայությանը, վերջին 20—25 տարիների ընթացքում երաշտից չի տուժում։ Վատ է աճում Երևանի պայմաններում, ընդ որում պարբերաբար ցրտահարվում է։ Հեռանկարային չէ նաև Վանաձորի համար։ Մշակության հավանական շրջանները 9,32։ Չափազանց դեկորատիվ և խիստ արժեքավոր ծառատեսակ է։ Կարելի է օգտագործել որպես սոլիտեր և խմբերով ։
Աստերոիդների ցանկ (30501-30600)
Աստերոիդների ցանկ (30401-30500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (30601-30700)
Մատա Հարի
Մատա Հարի (Mata Hari), իսկական անունը՝ Մարգարետ Գերտրուդա Զելլե (Margaretha Geertruida Zelle, ), հոլանդական ծագմամբ էկզոտիկ պարերի կատարող, կուրտիզանուհի, որն առավել հայտնի է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ լրտեսական գործունեությամբ։
Երիտասարդություն
Մարգարետը ծնվել է Նիդերլանդների Լեուվարդեն քաղաքում, Ադամ Զելլեի և Անտյե վան դեր Մյոլենի միակ դուստրը և 4 զավակներից երկրորդն էր։ Ադամը գլխարկների խանութի սեփականատեր էր։ Բացի դա, նա հաջող ներդրումներ կատարեց նավթարդյունաբերության մեջ և դարձավ բավականին հարուստ, որպեսզի չխնայեր զավակներից։ Այդկերպ մինչև տասներեք տարեկանը Մարգարետը հաճախել է բարձրակարգ դպրոց։ Միայն թե 1889 թվականին Ադամը սնանկացավ և շուտով բաժանվեց կնոջից։ Մարգարետի մայրը մահացավ 1891 թվականին։ Ընտանիքը քայքայվեց։ Հայրը Մարգարետին ուղարկեց նրա կնքահոր մոտ՝ Սնեկ քաղաք։ Այնուհետև Մարգարետը շարունակեց իր կրթությունը Լեյդենում՝ ստանալու մանկապարտեզի դաստիարակչուհու կրթություն, սակայն երբ տնօրենն սկսեց բացահայտ սիրահետել նրան, նրա վիրավորված կնքահայրը հանեց Մարգարետին ուսումնական հաստատությունից։ Մի քանի ամիս անց նա փախավ հորեղբոր մոտ՝ Հաագա։
Ինդոնեզիա
1895 թվականի հուլիսի 11-ին 18 տարեկանում Մարգարետը Ամստերդամում ամուսնացավ շոտլանդական ծագմամբ հոլանդացի 38-ամյա կապիտան Ռուդոլֆ Մակ Լեոդի հետ (1856 թ. մարտի 1 - 1928 թ. հունվարի 9)։ Նրանք տեղափոխվեցին Ճավա կղզի (Հոլանդական Օստ Ինդիա, Ինդոնեզիայի մոտ) և ունեցան երկու երեխա՝ որդին՝ Նորման-Ջոնը (1897 թ. հունվարի 30 - 1899 թ. հունիսի 27) և դուստրը՝ Ժաննա-Լուիզան (Նոն) (1898 թ. մայիսի 2 - 1919 թ. օգոստոսի 10)։
Ամուսնությունն ամբողջովին հիասթափություն էր երկուսի համար էլ։ Ռուդոլֆը հարբեցող էր, բացի այդ, անհաջողությունների և կյանքից անբավարարվածության համար վրեժխնդիր էր լինում կնոջից, որը երկու անգամ երիտասարդ էր նրանից և որին նա մեղադրում էր այն բանի մեջ, որ առաջխաղացում չունի աշխատանքում։ Ռուդոլֆը նաև բացահայտորեն սիրուհիներ էր պահում։ Հիասթափված Մարգարետը նրան թողեց ժամանակավորապես՝ հեռանալով մեկ այլ հոլանդացի սպա վան Ռեդեսի հետ։ Շատ ամիսների ընթացքում նա ինտենսիվորեն սովորեց ինդոնեզական ավանդույթները, դրանց մի մասը տեղական պարային խմբում աշխատելու ընթացքում։
1897 թվականին Հոլանդիայի իր հարազատներին ուղղված նամակներից մեկում նա առաջին անգամ հանդես եկավ բեմական Մատա Հարի կեղծանունով, որը մալայերեն նշանակում է «արև» («Մատա»՝ աչք, «Հարի»՝ օր, բառացի՝ «օրվա աչք»)։ Ռուդոլֆի համառ հորդորներից հետո Մարգարետը վերադարձավ նրա մոտ՝ չնայած նրա ագրեսիվ վարքը չէր փոխվել։ Նա նախկինի պես, փորձելով մոռանալ, սովորում էր տեղական մշակույթը։
Նրանց որդի Նորմանը մահացավ 1899 թվականին, հավանաբար սիֆիլիսի բարդացումից, որը նրան էր փոխանցվել ծնողներից, թեպետ ընտանիքը հաստատում էր, որ նրան թունավորել է աղախինը։ Որոշ աղբյուրներ պնդում են, որ Ռուդոլֆը ինչ-որ կերպ վիրավորել և պատժել էր իրենց սպասուհու ամուսնուն, որին ի պատասխան՝ սպասուհու ամուսինը իր կնոջը կարգադրել էր թունավորել Ռուդոլֆի ու Մարգարետի երեխաներին։ Սպասուհին լսել էր ամուսնուն՝ թունավորելով երեխաների ուտելիքը։ Դա նրա համար դժվար չէր, քանի որ ազատ ելումուտ ուներ խոհանոց և ուտելիքի մոտ։ Տղան մահացավ տանջանքների մեջ, որոնք երկար ձգվեցին, սակայն աղջիկը ողջ մնաց։ Ոմանք պնդում էին, որ դա հրաշք է, ուրիշները կապում էին դա ամուր իմունիտետի հետ, բայց մինչ այժմ պարզ չէ, թե ինչպես նա կարողացավ փրկվել, եթե երեխաներին կերակրում էին միանման և թույնը երկուսի համար էր։
Որոշ աղբյուրներ էլ պնդում էին, որ Ռուդոլֆի թշնամիներից մեկն է, հավանաբար, թունավորել ընթրիքը, որպեսզի սպանի երկու երեխաներին էլ։
Զույգը բաժանվեց 1903 թվականին՝ Հոլանդիայի հետ վերադառնալուց հետո։ Ռուդոլֆը կնոջից խլեց դստեր դաստիարակության իրավունքը (որը մահացավ 21 տարեկանում, հավանաբար կրկին սիֆիլիսի բարդացումից)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պարուհիներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված լրտեսներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կին հետախույզներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի լրտեսներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայում գնդակահարվածներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված կանայք Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Վոլոտի (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)
Վոլոտի (Волоты), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Հակոբ Նետրարենց
Հակոբ Նետրարենց, նաև՝ Հակոբ Արծկեցի (ծ.թ. անհտ., Արծկե (Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի Բզնունիք գավառում) - 1501), գրիչ, բանաստեղծ։ Նախնական կրթությունը ստացել է հոր՝ Ներսես քահանայի մոտ, ապա Արծկեի վարդապետ. դպրոցում։ Ձեռնադրվել է քահանա, կնոջ մահից հետո դարձել վարդապետ (1464)։ 1467 թվականից հիշատակվում է որպես եպիսկոպոս։ Արծկեի Սքանչելագործ Ս. Նշան վանքում ընդօրինակել է ավետարաններ ու գանձարաններ։ Հիշատակելի են Երևանի Մատենադարանի դ 5438 Գանձարանը (1491, եղբոր՝ Ղազարի աշխատակցությամբ) և դ 8761 Ավետարանը (1499, եղբորորդի Զաքարիա դպրի աշխատակցությամբ)։ Գրել է 13 չափածո երկ։ Դրանք ազգ-եկեղեցական և տերունական թեմաներով գանձեր ու տաղեր են, ոտանավոր վարքեր, եղբոր՝ Ղազարի հիշատակին նվիրված մի ողբ, ինչպես նաև վարդի ու սոխակի այլաբանական սերը, բնության զարթոնքն արտահայտող երգեր։ Իր բանաստեղծություններում օգտագործել է ակրոստիքոս ձևը։
Սլոբոդա (գյուղ, Խիսլավիչսկի շրջան)
Սլոբոդա (Слобода), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 43 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի բնակավայրեր
7 Seconds (երգ)
«7 Seconds», երգ, որը կատարել է սենեգալցի երգիչ Յուսու Ն’Դուրը շվեդ երգչուհի Նենե Չերրիի հետ դուետում։ Այս երգը նրանց երկուսին բերել է իրական փառք ամբողջ աշխարհում։
Կոմպոզիցիան հիթ է դարձել օվկիանոսի երկու կողմերում, ձայնագրվել են հսկայական թվով քավերներ, տարբերակներ և ռեմիքսներ։
Երգի տեքստը երգվում է երեք լեզուներով՝ վոլոֆ, ֆրանսերեն և անգլերեն։ Երգի անվանումը, Նենե Չերրիի արտահայտությամբ, հղում է կատարում երեխայի կյանքի առաջին պահերին, որը «դեռ չգիտի մեր աշխարհում առկա խնդիրների ու բռնության մասին»։
Մեեսովիցա
Մեեսովիցա (Määsovitsa), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռսկա շրջանում։
7 Seconds (երգ)
Երգացանկ
CD maxi
Մեեսովիցա
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։
7 Seconds (երգ)
Երգացանկ
CD maxi (7 հունիսի 1994)
UK CD single (660508-2)
US CD single (Chaos/Columbia 42K 77482)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1994 սինգլներ Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կըլա
Կըլա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սավառնում
Սավառնում, ճախրում, օդի վերընթաց հոսանքներում ճախրաթիռի թռիչք, որի ժամանակ այն վեր է բարձրանում կամ շարժվում նույն բարձրության վրա։ Սավառնել հնարավոր է այն դեպքում, երբ վերընթաց հոսանքի ուղղագիծ արագությունը գերազանցում է հանդարտ մթնոլորտում ճախրաթիռի վայրէջքի արագությանը։ Սավառնել իրականացվում է բարձրությունների լանջերի՝ քամիներով շրջահոսվելու հետևանքով առաջացած վերընթաց հոսանքներում, երկրի մակերևույթի անհավասար տաքացումից առաջացած ջերմային հոսանքներում և լեռնաշղթաների շուրջն առկա ալիքային հոսանքներում։ Սավառման միջոցով ճախրաթիռը երբեմն անցնում է հարյուրավոր կմ-եր։
Կատեգորիա:Աերոդինամիկա Կատեգորիա:Երկինք Կատեգորիա:Թռիչք
Ալեքսանդր Պուշկինի և Նատալյա Գոնչարովայի հուշարձան
Քանդակը ներկայացնում է զույգին պսակադրությունից հետո և պատկերում նրանց ձեռքերը բռնած առաջ քայլելիս։ Երկու բրոնզե արձանները ստեղծված են մեծ դիմանկարային համապատասխանությամբ և տեղադրված են գրանիտե պատվանդանի վրա հետևյալ գրառմամբ՝ «Ալեքսանդր Պուշկին և Նատալյա Գոնչարովա»  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1999 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձաններ Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Կոկռոշենի սովորական
Կոկռոշենի սովորական, կոկռոշազգիներ ընտանիքի, կոկռոշենի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Տերևաթափ թուփ է՝ մինչև 1,5 մ բարձրությամբ։ Տերևահանգույցներում ունի 2—4 առանձին փշեր, մինչև 2,4 սմ երկարությամբ։ Տերևներն ունեն 1—6 սմ լայնություն, կազմված են 3—5 բլթակներից։ Ծաղիկները հավաքված են 1—3 փնջերում տեղավորված տերևածոցերում, կանաչասպիտակավուն են կամ կարմրավուն։ Հատապտուղները գնդաձև են կամ լայն էլիպսաձև, կանաչավուն, դեղին կամ ծիրանագույն, 1,3—1,5 սմ տրամագծով։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են հուլիսին։ Բազմանում է ուղղաձիգ և հորիզոնական անդալիսի միջոցով, ինչպես նաև կանաչ կտրոններով։
Էկոլոգիական խումբը XIII: Մշակության հավանական շրջանները՝ 1—32 :
Տարածվածություն
Տարածված է Կովկասում, Ուկրաինայում, Միջին և հարավային Եվրոպայում, հյուսիսային Աֆրիկայում:Հայաստանի տարածքում հանդիպում է Լոռիում, Սևանիավազանում, Ապարանում, Արարատյան դաշտի նախալեռնային և վերին լեռնային գոտիներում, Վայքում, անտառներում և անտառի եզրերին, քարերի մեջ, համեմատաբար խոնավ վայրերում։
Կիրառություն
Գնահատվում է պտուղների ուրույն համով, մեծ քանակությամբ վիտամինների պարունակությամբ։ Թարմ պտուղները պարունակում են շաքարներ, ազատ թթուներ, պեկտինային նյութեր, կարոտին, 100 մգ/տոկոս A վիտամին և 150—200 մգ/տոկոս C վիտամին, ժողովրդական բժշկության մեջ օգտագործում են թոքերի բուժման նպատակով։ Կոկռոշենին երաշտադիմացկուն և ցրտադիմացկուն բույս է, որի շնորհիվ էլ որպես թուփ կարող է օգտագործվել կանաչապատման մեջ և անտառային մշակույթների բազմաթիվ տիպերում։
Նորման Մեյլեր
Նորման Քինգսլի Մեյլեր (Norman Kingsley Mailer, ), ամերիկացի գրող, վիպասան, ժուռնալիստ, էսսեիստ, թատերագիր, սցենարիստ, կինոռեժիսոր, դերասան, քաղաքական գործիչ։ Նրա առաջին՝ «Մերկերն ու մեռածները» (The Naked and the Dead) վեպը, որ լույս է տեսել 1948 թվականին, դեռ վաղ հասակում նրան լայն ճանաչում է բերել։ 1968 թվականին հրատարակված ոչ գեղարվեստական «Գիշերային բանակներ» (Armies of the Night) ծավալուն երկն արժանացել է Պուլիտցերյան և Գրքի ազգային մրցանակների։ Շատերի կարծիքով՝ Մեյլերի լավագույն երկը 1979 թվականին «Գեղարվեստական արձակ» անվանակարգում Պուլիտցերյան մրցանակ շահած «Դահճի երգը» («The Executioner's Song») վեպն է։ Նա հեղինակել է նաև տպավորիչ էսսեներ, որոնցից առավել հայտնին ու հաճախակի վերահրատարակվողը «Սպիտակ նեգրն» է։ Վեց տասնամյակից ավելի ձգված իր գրական գործունեության ընթացքում նա Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտին հաջորդած յոթ տասնամյակներից յուրաքանչյուրում ունեցել է լավ վաճառվող տասնմեկ գիրք, որը լավագույն ցուցանիշն է հետպատերազմյան շրջանի բոլոր ամերիկացի գրողների շարքում։
Թրումեն Կապոտեի, Ջոան Դիդիոնի, Հանթեր Թոմփսոնի և Թոմ Վուլֆի հետ մեկտեղ Մեյլերը համարվում է նոր ժուռնալիզմ անվանվող ժանրի ստեղծողներից մեկը, ժանր, որտեղ համադրվում են իրական փաստերի վրա հիմնված ժուռնալիստիկան և գեղարվեստական գրականության ոճն ու միջոցները։ Համբավավոր վիպասան ու ժուռնալիստ լինելով՝ նա չէր վախենում կոտրել ժանրերի հանրաճանաչ կանոնները, համարձակ փորձեր կատարել՝ դուրս գալով հարմարավետության գոտուց։ Իր ապրելակերպով Մեյլերը կարծես մարմնավորում էր իր իսկ ստեղծագործություններում արձագանքվող հետևյալ գաղափարը. «Կյանքի որքան դաժան, նույքան էլ արդարացի օրենքը պահանջում է, որ անընդհատ աճես, հակառակ դեպքում ստիպված ես լինելու առավելագույնը վճարել չփոխվելուդ, նույնը մնալուդ համար»;
1960 թվականին նա մեղադրվել և երեք տարվա ուղղիչ աշխատանքների է դատապարտվել կնոջը գրպանի դանակով, ահավոր հարբած վիճակում ծանր վնասվածք պատճառելու համար։ Այդ դիպվածի մասին հետագայում գրել է «Անձրևոտ մի իրիկուն, կնոջս հետ» տողով սկսվող բանաստեղծությունը, որտեղ արտահայտել է հետևյալ միտքը. «Եթե դանակ ես գործի դնում, ուրեմն սերը դեռ չի մեռել» ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Նյու Ջերսի նահանգի Լոնգ Բրանչ քաղաքում` հրեա հաշվետարի ընտանիքում։ Մանկությունն ու պատանեկությունն անց է կացրել Նյու Յորքում, սովորել Բրուքլինի Բեդֆորդ-Սթայվեսանթ շրջանի դպրոցում ։ 1939 թվականին ընդունվել է Հարվարդի համալսարան, որտեղ օդագնացություն է ուսումնասիրել, միաժամանակ կատարել գրական առաջին փորձերը։ 1941 թվականին, երբ ընդամենը 18 տարեկան էր, համալսարանական ամսագրում հրատարակել է իր առաջին պատմվածքը և արժանացել իր առաջին գրական մրցանակին։
Մեյլերի փաստավավերագրական ռեպորտաժներից լայն ճանաչում են ձեռք բերել դեպի Վաշինգտոն՝ դեպի Պենտագոն խաղաղության բազմակիլոմետրանոց երթի մասին պատմող «Գիշերային բանակը» (The Armies of the Night, 1968, արժանացել է Պուլիտցերյան մրցանակի), «Մայամին և Չիկագոյի պաշարումը» (Miami and the Siege of Chicago: An Informal History of the Republican and Democratic Conventions of 1968, 1968, հանրապետական ու ժողովրդավարական (դեմոկրատական) կուսակցությունների ազգային կոնվենտների մասին), «Կրակ՝ Լուսնի վրա» (Of a Fire on the Moon, 1969, Լուսնի վրա մարդու կատարած վայրէջքի մասին) երկերը։ Ընթերցողների լայն զանգվածների շրջանում մեծ հետաքրքրություն են առաջացրել նաև Մեյլերի հեղինակած կենսագրական գրքերը Մերիլին Մոնրոյի (Marilyn: A Biography, 1973), Պիկասոյի (Portrait of Picasso as a Young Man: An Interpretive Biography, 1995), Լի Հարվի Օսվալդի (Oswald's Tale: An American Mystery, 1996) մասին։
Կինոյում
Նորման Մեյլերը գրել է նաև կինոսցենարներ, ինքն անձամբ նկարահանել է մի շարք ֆիլմեր, բացի այդ՝ հանդես է եկել դերակատարումներով։ 1968 թվականին նկարահանել է «Վայրենություն-90» և «Օրենքից դուրս» ֆիլմերը, 1970 թվականին՝ նախագահական ընտրությունների մասին պատմող «Մեյդսթոուն» երգիծական ժապավենը, որտեղ նաև խաղացել է գլխավոր դերերից մեկը։ 1987 թվականին Մեյլերը հանդես է եկել որպես «Լավ տղերքը չեն պարում» կինոնկարի սցենարիստ ու ռեժիսոր, կինոնկար, որը հիմնված էր իր իսկ հեղինակած նույնանուն վեպի վրա։ Այս ամենից զատ՝ նա հանդես է եկել դերակատարումներով Քենեթ Էնգերի, Յոնաս Մեկասի, Միլոշ Ֆորմանի («Ռեգթայմ», 1981), Ժան Լյուկ Գոդարի («Լիր արքա», 1987) և անվանի այլ կինոռեժիսորների ֆիլմերում։
Դորիս դու Ինդայա
Դորիս դու Ինդայա (Dores do Indaiá), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Բոն Դեսպաշու գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 14 758 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 110,641 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 13,3 մարդ/կմ2։ Քաղաքի տոնը նշվում է դեկտեմբերի 30-ին։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1885 թվականի հոկտեմբերի 8-ին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Ռոզուել, Նյու Մեքսիկո
«Ռոզուել, Նյու Մեքսիկո» (Roswell, New Mexico), ամերիկյան ֆանտաստիկ հեռուստասերիալ, որը նկարահանվել է Մելինդա Մեթցի գրքաշարի հիման վրա և հանդիսանում է «Այլմոլորակայինների քաղաք» (1999-2002) հեռուստասերիալի ռեմեյքը։ Պրեմիերան կայացել է 2019 թվականի հունվարի 15-ին The CW հեռուստաալիքով։
2019 թվականի ապրիլի 24-ին The CW հեռուստաալիքը երկարացրել է այն երկրորդ եթերաշրջանով ։ Երկրորդ եթերաշրջանի պրեմիերան նշանակվել է 2020 թվականի մարտի 16-ին, նույն հեռուստաալիքով ։
Սյուժե
Լիզ Օրտեխոն վերադառնում է հայրենի քաղաք և հայտնաբերում, որ նրա դպրոցական տարիների սերը իրականում այլմոլորակային է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ ըստ ժանրի Կատեգորիա:2019 հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Ֆրանկլին շրջան (Թենեսի)
Ֆրանկլին շրջան (Franklin County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.432 կմ² է, բնակչությունը՝ 39.270 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Վինչեստեր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1807 թ.։
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ
Դվորովոե
Դվորովոե (Дворове, Tarhan), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Տարխան։
2001 թվականի տվյալներով Դվորովոե գյուղում բնակվում էր 29 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կոպար
Կոպար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վոլոտի (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)
Վոլոտի (Волоты), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Ջորջ Գելափ
Ջորջ Գելափ (George Horace Gallup, ), ԱՄՆ-ում հասարակական կարծիքի ոաումնասիրության ինստիտուտի հիմնադիր, սոցիալական ընտրանքի դիտարկման ժամանակակից մեթոդների զարգացման և կիրառման առաջնեկ։ Նա գտնում էր, որ այս կամ այն քաղաքական երևույթի կամ ընտրովի պաշտոնի թեկնածաի վերաբերյալ ժողովրդի վերաբերմունքը կարելի է որոշակի ճշգրտությամբ կանխատեսել ընտրանքի հիման վրա, եթե վերջինիս կառուցվածքը համապատասխանում է հասարակության սոցիալական, ազգագրական, տարիքա-սեռային և այլ կառուցվածքին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիոլոգներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Այովայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կանայք Մադագասկարում
Կանայք Մադագասկարում, հայտնի են նաև որպես մալգաշներ կամ մալգաշ կանայք։ Սովորաբար ավելի երկար են ապրում, քան տղամարդիկ։ Ամուսնանալով երիտասարդ տարիքում՝ նրանք ավանդաբար ենթարկվում են իրենց ամուսիններին։ Մոտ մեկ երրորդն իրենց առաջնեկին ունենում է մինչև 19 տարեկանը, և նրանք, ովքեր ցանկանում են հետաձգել երեխա ունենալը, կարող են հակաբեղմնավորիչներ օգտագործել։ Հղիության արհեստական ​​ընդհատումը սովորական երևույթ է և կանանց 24 տոկոսի մոտ դա տեղի է ունեցել։ Թեև նրանք սահմանադրորեն հավասար են տղամարդկանց, սակայն ունեն անհավասար գույքային իրավունքներ և որոշ ոլորտներում նրանց աշխատանքի տեղավորման հնարավորությունները սահմանափակ են։
Առողջություն
Մալագաշ կանանց կյանքի միջին տևողությունն ավելի բարձր է, քան տղամարդկանցը՝ 2010 թվականի տվյալներով կանանց միջին տարիքը կազմել է 61,3 տարի, տղամարդկանց 57,7 տարվա դիմաց։ Կանայք ավելի շատ են, քան տղամարդիկ։ 2010 թվականի տվյալներով երկրի 19,669,953 ընդհանուր բնակչության մեջ կանայք կազմել են 50,3 տոկոս։
Սակավարյունությունը տարածված է մալագաշ կանանց շրջանում, նրանց 36 տոկոսը տառապում է դրա ինչ-որ ձևով, հիմնականում՝ թեթև։ Վերջին տարիներին դրա տարածվածությունը նվազել է։ Մադագասկարում ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի տարածվածությունը ցածր է աֆրիկյան միջինից, իսկ ազգային մակարդակով այն կազմում է 1 տոկոս։ Հղի կանանց մոտ ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ով վարակվածության մակարդակը ցածր է։ Այնուամենայնիվ, սեռական ճանապարհով փոխանցվող մյուս հիվանդությունների, հատկապես սիֆիլիսի դեպքերը բարձր են։
Ընտանեկան կյանք
Մալագասական օրենսդրությունը սահմանում է 14 տարեկանը որպես կանանց ամուսնության նվազագույն տարիք, որը տղամարդկանց նվազագույն տարիքից ցածր է։ Մինչև 18 տարեկան աղջիկների ամուսնանալու համար պահանջվում է միայն ծնողի համաձայնությունը, մինչդեռ 18 տարեկանից բարձր աղջիկները կարող են տալ իրենց համաձայնությունը։ ՄԱԿ-ի տվյալներով՝ 15-ից 19 տարեկան աղջիկների 34 տոկոսն արդեն ամուսնացած են։ Բազմակնությունն արգելված է, սակայ այն դեռ հանդիպում է։ Մշակույթն ավանդական նահապետական ​​է։
Ծնելիություն
Մադագասկարում ծնելիության ընդհանուր մակարդակը նվազում է, բայց այն դեռևս բարձր է։ Ակնկալվում է, որ այդ ազդեցությունը կվերանա 30 տարվա ընթացքում։
19 տարեկանից ցածր մալագաս կանանց մոտավորապես մեկ երրորդն արդեն ունի առնվազն մեկ երեխա և նրանց մեծ մասը կերակրում է կրծքով, ընդ որում 51 տոկոսը բացառապես կրծքով է կերակրել վեց ամիս։
Թեև մալագաս կանայք ավելի ու ավելի են օգտագործում ինչպես սովորական, այնպես էլ ներարկային հակաբեղմնավորիչներ, դեռևս դրանք բավարար չեն, կանանց միայն 1,5 տոկոսն է օգտագործում իմպլանտացված հակաբեղմնավորիչներ։ Աբորտների մակարդակը գնահատվում է 10 հղիությունից 1-ը, ընդ որում կանանց 24 տոկոսը աբորտ է անում։ Ամուսնացած կանանց 15 տոկոսը, ովքեր ցանկանում են օգտագործել հակաբեղմնավորիչներ, հասանելի չեն ընտանիքի պլանավորման նախաձեռնություններին։ Շատ դեպքերում կնոջ ամուսինն է որոշում, թե ինչ քայլեր ձեռնարկի։ Փոքրամասնությունը (կանանց 9 տոկոսը և տղամարդկանց 8 տոկոսը) այն կարծիքին են, որ ամուսինը կարող է ծեծել կնոջը, եթե նա հրաժարվում է սեռական հարաբերությունից։
Կրթությունն իր ազդեցությունն է ունեցել Մադագասկարում մանկական մահացության մակարդակի վրա։ Համաշխարհային բանկից Մարիաննա Շարպի և Իոանա Կրուզի կարծիքով՝ միջնակարգ կրթություն ունեցող մայրերի մոտ 40-50 տոկոսով ավելի քիչ է մանկական մահացությունը, քան ավելի քիչ կրթված կանանց մոտ։ Ավելի երիտասարդ կանանց մոտ նույնպես ավելի քիչ հավանական է մանկական մահացությունը։ 2003 թվականից ի վեր պերինատալ մահացության միջին մակարդակը նվազել է։
Մադագասկարում մայրական մահացության մակարդակը ցածր է Ենթասահարայից հարավ գտնվող երկրների միջինից 100,000 կենդանի ծնվածից 498 մահացության ընդհանուր ցուցանիշով։ Մահացության այդ ցուցանիշը կայուն է մնացել 2000-ից 2009 թվականներին։ Այդ ցուցանիշի վրա ազդել են բազմաթիվ գործոններ։ Չնայած 86 տոկոսն անցնում է նախածննդյան հետազոտություն, նրանցից 49 տոկոսին չի ասվում, թե արդյոք կան բարդություններ։ Նոր ծննդաբերած մայրերի մոտավորապես 46 տոկոսը հետծննդյան խնամքի չորսից պակաս սեանս է ունենում։ Կանանց մեծ մասը ծննդաբերում է առողջապահական կենտրոններից դուրս, իսկ օժանդակ ծննդաբերությունների թիվը գնալով նվազում է։ Ըստ Շարպի և Կրուզի՝ մալագաս  կանանց 35 տոկոսը, ովքեր ծննդաբերում են առողջապահական կենտրոններից դուրս, բժշկական օգնություն չեն ստանում։ Բավականին տարածված են նաև անցանկալի հղիության պատճառով աբորտները։
Տնտեսություն
Հարուստ և միջին դասի մալագաս կանայք շատ ժամանակ են ծախսում ճաշ պատրաստելու վրա և կարող են աշխատել մանիոկայի, բրնձի և եգիպտացորենի արտադրության մեջ։ Ավելի աղքատ կանայք հաճախ աշխատում են բրնձի արտադրության մեջ ընտանիքի տղամարդկանց հետ, թեև նրանք ավելի հավանական է, որ աշխատեն հացահատիկի չոր դաշտերում։ Բերքահավաքի սեզոնից դուրս նրանք կարող են արտադրել և վաճառել այլ ապրանքներ՝ իրենց ընտանիքների համար եկամուտ ստանալու համար։
Մալագաս կանայք մասնակցում են նաև բնավճարով կատարվող աշխատանքներին։ Ոմանք, այդ թվում՝ ամուսնալուծված կանայք, ովքեր ունեն հողատարածք՝ առանց տղամարդկանց համապատասխան աջակցության, աշխատանքը վստահում են հարազատներին կամ համայնքի այլ անդամներին, մինչդեռ մյուսները կարող են աշխատել ընդհանուր հողի վրա իրենց ամուսինների հետ։ Այնուամենայնիվ, բնավարձով աշխատող կանայք հազվադեպ են հանդիպում իրենց ամուսիններից առանձին։
Գենդերային հավասարություն
Մադագասկարի սահմանադրությամբ գենդերային խտրականությունն արգելված է, սակայն Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպությունը (ՏՀԶԿ) նշում է, որ դեռևս տեղեկություններ են ստացվում ժառանգական իրավունքների հարցում խտրականության մասին։ ՏՀԶԿ-ն գենդերային խտրականության աստիճանը ըստ սոցիալական ինստիտուտների և գենդերային ինդեքսի գնահատել է որպես միջին մակարդակի։
Կանայք օրենքի համաձայն ունեն հավասար սեփականության իրավունքներ, թեև Մադագասկարի արևելյան ափի որոշ հատվածներում նրանք չեն կարող հող ունենալ։ Նրանց թույլատրվում է ունենալ սեփական բիզնես և հող գնելու համար ամուսնու թույլտվության կարիք չունեն։ Նրանց քաղաքացիական ազատությունները հիմնականում հարգվում են։ Սակայն ամուսնու բռնության դեպքում կանայք պետք է իրենք զեկուցեն հանցագործության մասին, որպեսզի ոստիկանությունը գործի։ Թեև ոստիկանություն զանգահարելը հազվադեպ է հանդիպում։
Կանայք ունեն նաև ավանդական իրավունքներ, որոնք հայտնի են որպես միսինտակա (droit de misintaka), որը թույլ է տալիս նրանց ժամանակավորապես լքել իրենց ամուսիններին։ Այդ իրավունքը օրենսդրական մակարդակով վերապահված է կնոջը և գործում է, եթե ամուսինը թույլ է տալիս կոպիտ խախտում ամուսնությունից բխող պարտականությունների և պարտավորությունների նկատմամբ։ Կինը կարող է ժամանակավորապես լքել ընտանիքի տունը և երկու ամսով գնալ ծնողների կամ մերձավոր ազգականների, բռնության զոհերի կենտրոն կամ որևէ «բարեխիղճ մարդու» մոտ։ Կնոջը տուն վերադարձնելու համար, մինչև այդ ժամկետը լրանալը, ամուսինը պարտավոր է ծնողների կամ մերձավոր ազգականների ներկայությամբ կամ նրանց բացակայության դեպքում ազնվական ծագում ունեցող անձանց ներկայությամբ կատարել «Ֆամպոդիանա» (Fampodiana) ապաշխարության ծես։ Կինը կարող է ցանկացած պահի վերադառնալ ընտանիք իր կամքով ։
Ամուսնալուծվելիս մալագաս կանայք ավանդաբար ստանում են ամուսնության ընթացքում ձեռք բերված ունեցվածքի մեկ երրորդը, իսկ մնացած երկու երրորդը ստանում են իրենց ամուսինները, նրանք կարող են նաև ամուսնության ընթացքում առանձին պահել իրենց ունեցվածքը։ Ամուսնու մահվան դեպքում երեխա լույս աշխարհ բերած մալագաս այրին ստանում է ընդհանուր ունեցվածքի կեսը։ Սակայն եթե զույգը երեխա չի ունենում, ապա ժառանգության մեծ մասը բաժին է հասնում ամուսնու ընտանիքին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանայք ըստ երկրի Կատեգորիա:Կանայք Մադագասկարում
Մեևլի
Մեևլի (Määvli), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Պյուհալեպա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հիյումա նահանգի Պյուհալեպա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սոբա (ուտեստ)
Սոբա (そば)՝ ճապոնական ազգային ուտեստ, երկար, շականակագույն, գորշ արիշտա, պատրաստված հնկացորենի ալյուրով։ Հայտնի է 16-րդ դարի կեսերից։ Ճապոնիայում սոբան վերաբերվում է լապշտային, ոչ ուտեստ, կարող են անվանել ցանկացած բարակ արիշտա, նույնիսկ առանց հնդկացորենի ալյուրի։ Ուտեստի հետ միշտ օգտագործվում է ձվային լապշա։ Մատուցվում է հիմնականում է սառեցված վիճակում, սոուսի հատուկ գավաթով, երբեմն նաև մատուցվում է տաք որպես արգանակ լապշայով ապուր։ Լապշան պատրաստվում է հնդկացորենի ալյուրից, ինչի համար պատրաստելիս շատ հեշտությամբ է ընկնում, սովորաբար ալյուրին ավելացնում են մի փոքր ցորենի ալյուր։ Ամենից առաջ պատրաստում են խմորը, որից հետո պտտպում և նեղ շերտերով հատուկ դանակի միջոցով կտրատում, որից հետ նոր եփում են։ Ըստ Ճապոնիայի գյուղատնտեսական չափանիշների արիշտան, որը կոչվում է սոբա, այն պետք է պարունակի առնվազն 30% հնդկացորեն։ Ճապոնիայում սոբան հայտնի է որպես արագ սննդի տեսակ, բայց այն նաև հանդիպում է շատ թանկ ռեստորաններում և տանը։
Յակիսոբա
Յակիսոբա (焼きそば) - տապակած ցորենի արիշտա։ Չնայած այն հանգամանքին, որ պարունակում է «սոբա» բառը, ոչ մի կապ չունի հնդկացորենի լապշայի հետ պատրաստված է ցորենի լապշայից տյուկա-սոբա, որը օգտագործվում է նաև կերակուր պատրաստելիս։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագ սնունդ Կատեգորիա:Ճապոնական արիշտա
Սանիտարական վիճակագրություն
Սանիտարական վիճակագրություն, բժշկական վիճակագրություն, սոցիալական վիճակագրության ճյուղ և սոցիալական հիգիենայի ու առողջապահության կազմակերպման (որպես գիտական դիսցիպլին) բաժին։ Սանիտարական վիճակագրության մեջ տարբերում են․ բնակչության առողջության վիճակագրությունը, որն ուսումնասիրում է սանիտարա-դեմոգրաֆիական պրոցեսները, ֆիզիկական զարգացման ու հիվանդուցության դինամիկան և առողջապահության վիճակագրությունը, որն զբաղվում է բժշկական ցանցի, բժշկականի տարական հիմնարկների գործունեության և կադրերի հաշվառման ու վերլուծության հարցերով։ Սանիտարական վիճակագրության հիմնական պրոբլեմներն են․
Կատեգորիա:Բժշկություն Կատեգորիա:Վիճակագրություն
Գարահիսարի գավառակ
Գարահիսար, գավառակ Կիլիկիայում, Կարամանի նահանգում, իսկ ապա գավառակ Ադանայի նահանգի Ադանայի գավառում
Բնակչության մասին տեղեկություններ հայտնի չեն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկիայի գավառներ
Արգելքներ (Թումանյան)
«Արգելքներ», Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից մեկը, որը տպագրվել է 1896 թվականի սեպտեմբերի 29-ին ։
Պատմություն
Տպագրվել է 1896 թվականի սեպտեմբերի 29-ին, «Տարազ» շաբաթաթերթի № 38-ի 599-601 էջերում, «Մատենախոսություն» բաժնում։ Այնուհետև տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի «Երկերի ժողովածուի» 4-րդ հատորի 22-25-րդ էջերում։
Հոդվածը գրելու համար առիթ է հանդիսացել 1896 թվականին հրատարակված «Մշակ» օրաթերթի № 104-ում տպագրված «Վերջին շունչը» հոդվածը։
Թումանյանի երկեր լիակատար ժողովածուի վեցերորդ հատորում արտատպվել է «Տարազ» շաբաթաթերթից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներ
Կռնոս
Կռնոս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։ Գտնվում էր Ճապաղջրի մոտակայքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բեկետենի լաստենատերև
Բեկետենի լաստենատերև, Դժնիկազգիների ընտանիքի, Բեկետենի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Տերևաթափ, խոշոր թուփ է, 5—7 մ բարձրությամբ, հարթ, գրեթե սև կեղևով։ Ընձյուղները կարմրադարչնագույն են, ծածկված սպիտակ, նշտարաձև ոսպնյակներով, մերկ կամ աղվամազապատ։ Բողբոջները մերկ են կամ ծածկված գորշավուն աղվամազով։ Տերևները երկարավուն էլիպսաձև են կամ լայն, հակառակ ձվաձև, 3—8 սմ երկարությամբ և 1,5—4,5 սմ լայնությամբ (երբեմն' 1 2 սմ երկարությամբ և 6 սմ լայնությամբ), վերևից' մուգ կանաչ, մերկ և փայլուն, ներքևից' դեղնականաչավուն, մերկ կամ ջղերի ուղղությամբ ծածկված շիկավուն աղվամազով, կոթունավոր։	Ծաղիկները 2—7-ական, գտնվում են տերևածոցերում, նեղ զանգականման են, մանր, փրսից սպիտակավուն, ներսից' դեղնավուն։ Պտուղը գնդանման է 0,3—1 սմ տրամագծով, սկըզբոլմ մոռակարմրավուն, այնուհետև' սևամանուշակագույն, 3 ոսպնյականման, հարթ,դարչնագույն, մոտ 0,5 սմ երկարությամբ, սեպանման քթիկով, կորիզներով։ Ծաղկում է ապրիլի վերջից մինչև հուլիսի սկիզբը և երկրորդ անգամ օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին։