cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բանակցություն
Բանակցությունները մեր առօրյա կյանքի մասն են, այլ մարդկանցից մեր ուզածը ստանալու հիմնական միջոցը ։ Բանակցություններ տեղի են ունենում կազմակերպություններում, կառավարությունների ներսում և դրանց միջև, առևտրական և դատական գործընթացներում, անձնական իրավիճակներում` ամուսնության, ամուսնալուծության, դաստիարակության և այլ հարցերում։ Արհեստավարժ բանակցողները հաճախ մասնագիտանում են փրկագին որոշելու, պատանդներին ազատելու, խաղաղության հասնելու գործում։ Նրանք կարող են լինել՝ դիվանագետներ, օրենսդիրներ կամ բրոքերներ։ Կա նաև բանակցություն, որը վարվում է ալգորիթմների կամ մեքենաների կողմից, որոնք հայտնի են որպես ավտոմատացված բանակցություններ :Ավտոմատացման համար բանակցությունների մասնակիցները և գործընթացը պետք է ճիշտ մոդելավորվեն ։
Բանակցությունների տեսակներ
Բանակցությունները կարող են ունենալ բազմազան ձևեր՝ սկսած Միավորված ազգերի կազմակերպության բոլոր անդամների բազմակողմ համաժողովից՝ միջազգային նոր նորմ հաստատելու համար (օրինակ՝ ՄԱԿ-ի Ծովային իրավունքի մասին կոնվենցիան), մինչև հակամարտող կողմերի հանդիպում՝ բռնությունը դադարեցնելու կամ լուծելու համար (օրինակ՝ Հայաստանի, Ռուսաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարների բանակցությունները 2020 թվականի Հայ-ադրբեջանական պատերազմում հրադադար հայտարարելու շուրջ), գործարար հանդիպում՝ ծնողների (կամ ծնողի և երեխայի) միջև՝ երեխայի պատշաճ պահվածքի շուրջ ։
Միջնորդությունը բանակցությունների ձև է երրորդ՝ «կատալիզատոր» կողմի հետ, որն օգնում է հակամարտող կողմերին բանակցել, երբ նրանք դա չեն կարող ինքնուրույն անել։ Բանակցությունները կարող են համեմատվել միջնորդ դատարանի հետ, երբ որոշումը կայացնում է երրորդ կողմը, ինչը հակամարտող կողմերը պարտավորվում են ընդունել։
Բանակցությունների տեսաբանները հիմնականում տարբերակում են բանակցությունների երկու տեսակ ։ Երկու տեսակների օգտագործման տարբերությունը կախված է բանակցողի մտածողությունից, նաև իրավիճակից։ Մեկանգամյա հանդիպումները, որտեղ երկարատև հարաբերություններ ձեռք չեն բերվում, ավելի հավանական է, որ կբերեն կազմակերպչական բանակցությունների։ Երկարատև հարաբերություններ, որոնք ամենայն հավանականությամբ, կպահանջեն փոխկապակցված բանակցություններ ։ Տարբեր տեսաբաններ երկու ընդհանուր տեսակների համար օգտագործում են տարբեր մակնշումներ և տարբերակում են դրանք։
Բաշխիչ բանակցություն
Բաշխիչ բանակցությունները (Distributive negotiation) երբեմն կոչվում են նաև դիրքային կամ կոշտ բանակցություններ և «ֆիքսված կարկանդակ» բաշխելու փորձեր։ Բաշխիչ բանակցությունները գործում են զրոյական գումարի պայմաններում և ենթադրում են, որ կողմերից որևէ մեկը շահույթ է ստանում մյուսի հաշվին է և հակառակը։ Այդ պատճառով բաշխիչ բանակցությունները երբեմն անվանում են նաև շահույթ-կորուստ այն պատճառով, որ մեկ անձի շահը մյուսի վնասն է։ Բաշխիչ բանակցությունների օրինակները ներառում են սակարկվող գներ բաց շուկայում, այդ թվում `մեքենայի կամ տան գնի բանակցություն։
Բաշխիչ բանակցություններում յուրաքանչյուր կողմ հաճախ ընդունում է ծայրահեղ կամ ֆիքսված դիրքորոշում՝ իմանալով, որ դա չի ընդունվելու, և այնուհետև՝ մինչև որոշման հասնելը ձգտում է հնարավորինս քիչ զիջել։ Բաշխիչ գործարքները բանակցությունները ընկալում են որպես հաստատուն արժեքի քանակի բաշխման գործընթաց։ Բաշխիչ բանակցությունները հաճախ ներառում են այն մարդկանց, ովքեր նախկինում չեն ունեցել ձոխադարձ հարաբերություններ, և ոչ էլ հավանական է, որ նրանք դա կունենան առաջիկայում։ Բոլոր բանակցությունները սովորաբար ունեն բաշխիչ տարր։
Բաշխման մոտեցման դեպքում յուրաքանչյուր բանակցող պայքարում է կարկանդակի հնարավոր ամենամեծ կտորի համար, ուստի կողմերը հակված են միմյանց ավելի շատ համարել որպես հակառակորդ, քան որպես գործընկեր և ավելի կոշտ դիրքորոշում ցուցաբերել ։ Քանի որ հեռանկարների տեսությունը (Prospect theory) ցույց է տալիս, որ մարդիկ կորուստներն ավելի շատ են գնահատում, քան շահույթները և ավելի շատ ռիսկի են դիմում կորուստներից խուսափելու համար, ապա կոնցեսիային և մերձեցմանը միտված բանակցությունները, հավանաբար կլինեն կոշտ և պակաս արդյունավետ ։
Փոխկապակցված բանակցություններ
Այնուամենայնիվ, նույնիսկ փոխկապակցված բանակցությունները, ամենայն հավանականությամբ, կունենան որոշ բաշխիչ տարրեր, հատկապես, երբ տարբեր կողմերը երկուսն էլ գնահատում են տարբեր երևույթներ նույն ձևով կամ երբ մանրամասների քննարկումը թողնված է բանակցությունների ավարտին։ Չնայած բանակցությունների համար զիջումը պարտադիր է, հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ մարդիկ, ովքեր ավելի արագ են զիջում, ավելի քիչ հավանական է, որ փնտրեն փոխկապակցված և փոխշահավետ լուծումները։ Հետևաբար՝ վաղ զիջումը նվազեցնում է փոխկապակցված բանակցությունների հավանականությունը ։
Ինտեգրացիոն բանակցությունները հաճախ ենթադրում են ավելի բարձր աստիճանի վստահություն և հարաբերությունների ձևավորում։ Այն կարող է նաև ներառել փոխադարձ շահույթների միտված խնդրին ստեղծագործ մոտեցում։ Դա ենթադրում է, որ լավ համաձայնագիրը ոչ թե մեկ կողմի առավելագույն շահի ապահովումն է, այլ բոլոր կողմերի համար լավագույն շահույթ ապահովող համաձայնագիր է։ Այս սցենարում շահույթը ոչ թե հակառակ կողմի, այլ իր հաշվին է։ Յուրաքանչյուրը ձգտում է մյուս կողմին տալ այնքան առավելություն, որ պայմանագիր հաստատվի, որի արդյունքը ընդունելի կլինի իր համար և հակառակը։
Տեքստային բանակցություններ
Տեքստային բանակցությունը համաձայնագրի տեքստի մշակման գործընթաց է, որը բոլոր կողմերը պատրաստ են ընդունել և ստորագրել։ Բանակցող կողմերը կարող են սկսել տեքստի նախագծից, քննարկել նոր առաջարկներ և աշխատել տարբեր դիրքորոշումների միջև ոսկե միջին գտնել ։ Տեքստային բանակցությունների օրինակներ են` ՄԱԿ-ի տեքստային բանակցությունները ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բարեփոխման վերաբերյա և Ասիական-խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում տարածաշրջանային համապարփակ տնտեսական գործընկերության (RCEP) հիմքում ընկած միջազգային համաձայնագրի ձևավորումը, որտեղ 2019 թվականինին ներգրավված կողմերը չկարողացան այնպիսի տեքստ համաձայնեցնել, որը կբավարեր Հնդկաստանին ։
Բանակցությունների ֆունկցիաները
Բանակցությունները կատարում են մի շարք ֆունկցիաներ։ Դրանք են՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարքեթինգ Կատեգորիա:Քաղաքականություն Կատեգորիա:Բանավոր հաղորդակցություն Կատեգորիա:Կոնֆլիկտ Կատեգորիա:Միջանձնային հարաբերություններ
Դեպրեսիայի համաճարակաբանություն
Դեպրեսիայի համաճարակաբանությունն ամբողջ աշխարհում ուսումնասիրվել է։ Ինչպես ցույց է տվել համաճարակաբանությունը՝ ամբողջ աշխարհում դեպրեսիան ճնշված լինելու հիմնական պատճառն է ։ Կյանքի ընթացքում դրա տարածվածությունը լայնորեն տարբերվում է՝ սկսած Ճապոնիայի 3%-ից մինչև Միացյալ Նահանգների 17%-ը։ Համաճարակաբանական տվյալները ցույց են տալիս, որ Մերձավոր Արևելքում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, Հարավային Ասիայում և Ամերիկայում դեպրեսիան ունի ավելի լայն տարածում, քան այլ երկրներում ։ Ըստ տասը երկրում կատարված ուսումնասիրությունների՝ մարդկանց թիվը, որոնք իրենց ողջ կյանքի ընթացքում կարող են տառապել դեպրեսիայից, կազմում է 8-12% ։
Հյուսիսային Ամերիկայում Մեծ դեպրեսիվ շեղում ունենալու հավանականությունը ամեն տարվա կտրվածքով տղամարդկանց մոտ 3-5% է, իսկ կանանց մոտ՝ 8-10% ։
Ժողովրդագրական դինամիկա
Բնակչության վերաբերյալ ուսումնասիրությունները համապատասխանաբար ցույց են տվել, որ մեծ դեպրեսիան երկու անգամ ավելի շատ է տարածված կանանց մոտ, քան տղամարդկանց մոտ, չնայած դրա պատճառը դեռ պարզ չէ ։ Հաճախականության նման աճը կապված է ոչ թե քրոնիկ աճի հետ, այլ՝ սեռական հասունացման հետ, որը երևան է գալիս 15-ից 18 տարեկաններում և ավելի շատ հայտնվում է հոգեսոցիալական գործոններով, քան, օրինակ, հորմոնալ գործոններով ։
Մարդիկ սովորաբար իրենց առաջին դեպրեսիվ շեղումն ունենում են 30-ից 40 տարեկանում։ Գոյություն ունի նաև երկրորդ՝ ավելի փոքր շեղումը 50-ից 60 տարեկանում ։ Մեծ դեպրեսիա ունենալու ռիսկը մեծանում է նյարդաբանական պայմաններով՝ ինսուլտ, Պարկինսոնի հիվանդություն կամ ցրված սկլերոզ ունենալու դեպքում։ Մեծ է ռիսկը նաև հետծննդաբերական շրջանի առաջին տարվա ընթացքում ։ Խորը դեպրեսիայի ռիսկը կապված է նաև շրջակա միջավայրի սթրեսների հետ, որոնց բախվում են բնակչության որոշ խմբերը, օրինակ՝ պատերազմի զինվորները կամ պրակտիկայում գտնվող բժիշկները ։
Այն նաև տարածված է սրտանոթային հիվանդություններ ունեցող մարդկանց շրջանում ։ Ուսումնասիրությունները հակասում են այն մտքին, որ տարեցների մոտ դեպրեսիան լայն տարածում ունի, և միևնույն ժամանակ տվյալների մեծ մասը ցույց է տալիս, որ այդ տարիքային խմբում դեպրեսիա ունենալու ռիսկը նվազում է ։ Դեպրեսիվ խանգարումներն ավելի տարածված են քաղաքային բնակավայրերում, քան գյուղական բնակավայրերում, և, ընդհանուր առմամբ, այն ավելի տարածված է ոչ բարենպաստ սոցիալ-տնտեսական գործոններով խմբերում (օրինակ՝ անօրթևան մարդիկ) ։
Տարբեր էթնիկ խմբերի միջև մեծ դեպրեսիայի հարաբերական տարածվածության վերաբերյալ տվյալները հստակ կոնսենսիուսի չեն եկել։ Այնուամենայնիվ, միակ հայտնի ուսումնասիրությունը էթնիկ խմբերի վերաբերյալ փաստում է, որ մեծ դեպրեսիայով հակված են տառապել ավելի շատ աֆրո և մեքսիկ ամերիկացիները, քան եվրոամերիկացիները ։
Կանխատեսումները ցույց են տալիս, որ մինչև 2020 թվականը դեպրեսիան կարող է լինել սրտի հիվանդությունից հետո երկրորդ գլխավոր պատճառը, որի արդյունքում մարդը կարող է կյանքից հեռանալ ։
2016 թվականին կատարված ուսումնասիրությունները գտել են հակաբեղմնավորման միջոցների օգտագործման և դեպրեսիայի մեջ կապ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեպրեսիա (հոգեբանություն) Դեպրեսիա Կատեգորիա:Համաճարակաբանություն
1720
Մահեր
Կատեգորիա:1720 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Խղճի խայթ 4։ Թատերական խմբակ
Խղճի խայթ 4։ Թատերական խմբակը այս շարքի չորրորդ ֆիլմն է։ Ֆիլմը սցենարիստ Ֆիլլիպ Ջ. Բարթելի և ռեժիսոր Ք. Ալլան Բրոքի համատեղ աշխատանքի արդյունքում է ստեղծվել։
Մինչ օրս միայն Ռեբեկահ Կոչանն է որ նկարահանվել է Eating Out ֆիլմի բոլոր սերիաներում։
Սյուժե
Համասեռամոլներ Կեյսին և Զաքը երկար ժամանակ ապրում են միասին։ Նրանց հարաբերությունները կարծես մտել են փակուղի։ Նոր խենթությունների համար նրանք որոշում են դիմել Դիկի Դիկի թատերական՝ ճամբարի նոր ներկայացման մեջ դեր ստանալու ցանկությամբ։ Զաքը այնտեղ հանդիպում է Բենջի անունով մի շատ համակրելի տղայի, և երբ նրանք հաստատվում են The Taming of the Shrew ներկայացման սեքսուալ տարբերակի դերակատարներ, Կեյսին սկսում է խանդել Զաքին...
Ցուցադրումը
Ֆիլմը պրեմիերան ԱՄՆ-ում կայացել է հուլիսի 24-ին՝ LOGO-ում։ Իսկ ֆիլմի DVD տարբերակը թողարկվել է նույն թվականի հոկտեմբերին։
Ֆիորդիմոնտե
Ֆիորդիմոնտե (Fiordimonte), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Մաչերատա պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 231 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 11 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 21 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 62030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0737։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Եվգենի Վախթանգովի անվան պետական աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանակակիր ակադեմիական ռուսական թատրոն
Եվգենի Վախթանգովի անվան պետական աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանակակիր ակադեմիական ռուսական թատրոնը (ռուս.՝ Государственный ордена Трудового Красного Знамени академический русский театр имени Евгения Вахтангова) դրամատիկական թատրոն է Վլադիկավկազում։ Հիմնադրվել է 1869 թ։ Հյուսիսային Կովկասի հնագույն թատրոններից է։
Թատրոնի պատմությունը
Թատրոնի բացումը տեղի է ունեցել 1871 թվականի ապրիլի 15-ին Միխայիլ Լերմոնտովի «Դիմակահանդես» դրամայի ներկայացմամբ։ Այստեղ հյուրախաղերով հանդես են եկել այնպիսի հայտնի դերասաններ, ինչպիսիք են Ն. Ռիբակովը, Ն. Սինելնիկովը, Կ. Վարլամովը, Ադելգեյմ եղբայրները, Ա. Սումբատով-Յուժինը, Պ. Օրլենևը, Մ. Սավինան, Մ, Պետիպան, Վ. Դավիդովը, հանդես է եկել պետերբուրգյան «Ֆալբա» օպերադրամատիկական թատերախումբը, Պ. Գայդեբուրովի և Ն. Սկարսկայայի շրջիկ դրամատիկական թատրոնը։ Թատրոնը մեծ դեր է խաղացել Կոստա Խետագուրովի, Եվգենի Վախթանգովի, Միխայիլ Բուլգակովի կյանքում։
Վերջին 10 տարիների ընթացքում թատրոնը մասնակցել է մի շարք փառատոների՝ 2000 թ Մոսկվայում՝ Փոքր թատրոնի բեմում, Ալ. Օստրովսկու «Վասիլիսա Մալենտևա» ներկայացումը ճանաչվել է լավագույնը «Օստրովսկին Օստրովսկու տանը» փառատոնի ժամանակ, 1996 թ Հյուսիսային Օսեթիայի Հանրապետության մշակութային և արվեստի օրերը Մոսկվայում տոնակատարության շրջանակներում հաջողությամբ բեմադրվել է Ուիլյամ Շեքսպիրի «Օթելլո» ներկայացումը։ 3 անգամ թատրոնը մասնակցել է 2, 3 և 4-րդ Ռուսական թատրոնների միջազգային փառատոնին (1996 թ, 1998 թ, 2000 թ) «Խաղաղություն ձեր տանը», «Վասիլիսա Մալենտևա» ներկայացումներով, իսկ 1996 թ Ստավրոպոլ քաղաքում մասնակցել է ռուսական դասականի համառուսաստանյան փառատոնին, որտեղ ստացել է 2 մրցանակ. որպես «լավագույն ռեժիսոր» մրցանակը շնորհվել է Յու. Տամերյանին, իսկ «լավագույն էպիզոդիկ դերի» համար՝ Ա. Մալիկովին Ալ. Օստրովսկու «Աղքատությունը արատ չէ» պիեսում խաղալու համար։
2007 թ մայիսի վերջին թատրոնը մասնակցել է Լոբնյա քաղաքում անցկացվող «Ռուսական կլասիկա. Լոբնյա-2007» 11-րդ Միջազգային երիտասարդական թատերական փառատոնին Ալ. Օստրովսկու «Սնանկ» ներկայացումով, որը բեմադրել էր բելառուս ռեժիսոր Մ. Աբրամովը, և ստացել «Հանդիսատեսի համակրանք» մրցանակը։
Խաղացանկը
Մանկական ներկայացումներ
Թատերախումբը
ՌԴ ժողովրդական արտիստներ ՌԴ վասատակավոր արտիստներ Հյուսիսային Օսեթիա-Ալանիա Հանրապետության ժող․ արտիստներ Հյուսիսային Օսեթիա-Ալանիա Հանրապետության վաստակավոր արտիստներ Թատրոնի դերասանները
Հղումներ
Կատեգորիա:Թատրոններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Դրամատիկական թատրոններ Կատեգորիա:Ակադեմիական թատրոններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատրոններ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Հավլաբարի նստավայր
Հավլաբարի նստավայրը (საქართველოს პრეზიდენტის სასახლე) (նաև նստավայր Հավլաբարում, Նախագահական նստավարը Հավլաբարում), Վրաստանի նախագահ Միխեիլ Սաակաշվիլիի պաշտոնական նստավայրն է Թբիլիսիի Հավլաբար թաղամասում։
Նստավայրը կառուցվել է Միխեիլ Սաակաշվիլիի պատվերով 2004- 2009 թթ-ին։ Այն կառուցել են իտալացի ճարտարապետները։
Հղումներ
Կատեգորիա:Թբիլիսի
Սառցե թոռնուհին
«Սառցե թոռնուհին» («Ледяная внучка»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Բորիս Ռիցարևը 1980 թվականին  ։
Սյուժե
Ֆիլմը նկարահանվել է Ձյունանուշի մասին ռուսական ժողովրդական հեքիաթի հիման վրա։ Նա սիրում էր գյուղական բրուտին և ուզում է դառնալ սովորական աղջիկ ու ամուսնանալ նրա հետ։ Բայց սիրահարների երջանկությանը խանգարում է իշխանի նենգ խաբեությունը…
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1980 ֆիլմեր Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Միջնադարի թեմատիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
IPhone 13 Pro
iPhone 13 Pro և iPhone 13 Pro Max, «Apple Inc.» ընկերության սմարթֆոններ։ iPhone-ի տասնհինգերորդ սերնդի առաջատար սմարթֆոններն են, որոնք հաջորդում են iPhone 12 Pro-ին և iPhone 12 Pro Max-ին։ Ցուցադրվել են 2021 թվականի սեպտեմբերի 14-ին և թողարկվել են 2021 թվականի սեպտեմբերի 24-ին։ Սարքերը ներկայացվել են iPhone 13-ի և iPhone 13 Mini-ի հետ միասին 2021 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Կալիֆոռնիա ի Կուպերտինոյում Apple Park-ում Apple-ի հատուկ միջոցառման ժամանակ ։
Պատմություն
iPhone 13 Pro-ն և iPhone 13 Pro Max-ը պաշտոնապես հայտարարվել են 9-րդ սերնդի iPad Mini-ի, 6-րդ սերնդի iPad Mini-ի, 7-րդ սերիայի Apple Watch-ի, iPhone 13-ի և iPhone 13 Mini-ի հետ համատեղ 2021 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Կալիֆոռնիաի Կուրպենտինիոի Apple Park-ում նկարահանված և արձանագրված վիրտուալ մամուլի միջոցառման ժամանակ։ Նախնական պատվերները սկսվել են սեպտեմբերի 17-ին՝ առավոտյան ժամը 5։00-ին։ Գները սկսվում են 999 ԱՄՆ դոլարից iPhone 13 Pro-ի և 1099 ԱՄՆ դոլար iPhone 13 ProMax-ի համար, ինչպես նախորդ սերունդներում ։
Ձևավորում
iPhone 13 Pro-ի և iPhone 13 Pro Max-ի դիզայնը հիմնականում չի փոխվել իր նախորդի համեմատ։ Այնուամենայնիվ, առջևի դիսփլեյի Face ID-ն և տեսախցիկը, կամ «խազ»-ը, այժմ 20%-ով փոքր է, քան նախորդ սերունդները։
iPhone 13 Pro-ն և 13 ProMax-ը հասանելի են չորս գույնով՝ արծաթագույն, գրաֆիտ, ոսկեգույն և կապույտ։ Լեռնային կապույտը նոր գույն է, որը փոխարինում է Խաղաղօվկիանոսյան կապույտին, իսկ գրաֆիտը մոխրագույնի անվանափոխություն է։
Սարքավորում
IPhone 13 Pro-ում և Pro Max-ում օգտագործվում է Apple-ի կողմից մշակված A15 բիոնիկ պրոցեսոր՝ 16-միջուկային նեյրոնային շարժիչով, 6-միջուկային պրոցեսորով (2 արտադրողականության միջուկով և 4 արդյունավետության միջուկով) և 5-միջուկային գրաֆիկական պրոցեսորով ։ A15 Bionic պարունակում է նաև հաջորդ սերնդի պատկերի մշակման պրոցեսոր։
Հասանելի է ավելի շատ 5G միջակայքով՝ ավելի մեծ թվով օպերատորներին աջակցելու համար, հատկապես ԱՄՆ-ից դուրս։
Էկրան
iPhone 13 Pro-ն հագեցած է 6,1 դյույմանոց դիսփլեյով, իսկ ավելի մեծ iPhone 13 Pro Max-ը հագեցած է 6,7 դյույմանոց դիսփլեյով։ Երկու մոդելներն էլ հագեցած են Super Retina XDR-ի OLED դիսփլեյով, բարելավված բնորոշ պայծառությամբ մինչև 1000 NITS և առաջին անգամ iPhone-ում, 120 Հց թարմացման փոփոխական հաճախականությամբ։
Մարտկոց
Apple-ը հայտարարում է, որ iPhone 13 Pro-ի ինքնավար աշխատանքի ժամանակը 1,5 ժամով ավելի է, քան իր նախորդը, և 2,5 ժամով ավելի է, քան 13 Pro Max-ը։ Մարտկոցի ճշգրիտ հզորությունը դեռ հայտնի չէ։ Երկու մոդելները կարող են լիցքավորվել MagSafe-ով՝ մինչև 15 W, անլար Qi լիցքավորմամբ՝ մինչև 7.5 W, և կայծակնային՝ մինչև 20 W հզորությամբ։
Ծրագրային մշակում
iPhone 13 Pro-ն աշխատում է iOS 15-ով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:IPhone
Արաբական երկրները 20-րդ դարի առաջին կեսին
Արաբական երկրներ, Մեծ Բրի­տանիայի և Ֆրանսիայի միջև 1916 թվականին կնքված Սայքս–Պիկոյի գաղտնի համաձայնագրով Օսմանյան կայսրության կազմում գտնվող արաբական շրջանները պետք է բաժանվեին նրանց միջև։ 1918 թվականի հոկտեմբերին Մերձավոր Արևելքում անգլիական զորքերի հրամանատար գեներալ Ալ­լենբիի հրամանով Պաղեստինը, Սիրիան, Հորդանանը և Լիբանանը բաժանվեցին ազդեցության երեք գոտիների, որտեղ բարձրագույն իշխանույունը պատկանում էր անգլիական զինվորական հրամանատարությանը։
Արաբական երկրների հարցը
1919 թվականին Փարիզի խորհրդաժողողում արաբական աշխարհի շահերը ներկայացնող էմիր Ֆեյսալի՝ թուրքե­րից ազատագրված շրջաններում միասնական պետություն ստեղծելու առաջարկը մերժվեց։ Անգլիան և Ֆրանսիան ձգտում էին պահպանելու իրենց ռազմականներ կայությունը Մերձավոր Արևելքում։ Նույն թվականի մայիսին կայացան արաբական շրջանների գերագույն մարմնի՝ Սիրիական գլխավոր կոնգրեսի ընտրությունները։ Կոնգրեսի ընդունած ծրագրում ընդգծվում էր արաբների բացասական դիրքորոշումը մանդատային համակարգի նկատմամբ։ Կոնգրեսը դեմ արտահայտվեց նաև Պաղեստինում հրեաների բնակեցման գաղափարին։ Սակայն այդ պահին արաբական խնդիրը լուծվում էր Եվրոպայում։
Սիրիա պետության ստեղծումը
Մեծ Բրիտանիան ու Ֆրանսիան եկան համաձայնության։ 1920 թվականի սկզբին Սիրիայի արևմուտքը ռազմակալվեց ֆրանսիական ուժերի կողմից, իսկ անգլիացիները զբաղեցրին նավթաբեր Մոսուլի շրջանը(հետագայի Իրաքում)։ Ի պատասխան դրա՝ 1920 թվականի մարտի 8–ին Ազգային կոնգրեսը հռչակեց իր որոշումը Սիրիայի միասնական անկախ պետություն ստեղծելու մասին։ Ֆեյսալը հայտարարվեց անկախ Սիրիայի «սահմանադրական թագավոր»։ Այդ իրադարձությունից հետո Մեծ Բրիտանիան և Ֆրանսիան որոշեցին արաբական շրջանները բաժանել երկում մանդատային գոտիների։ Սիրիայի և Լիբանանի մանդատը ստացավ Ֆրանսիան, իսկ Պաղեստինի և Միջագետքի մանդատը՝ Մեծ Բրիտանիան։ Ֆրանսիացիները գրավեցին Դամաս­կոսը, Հալեպը, իսկ Ֆեյսալը ստիպված էր հեռանալ երկրից։ Այսպիսով՝ արաբական միասնական պետություն ստեղծելու արաբների փորձն ավարտվեց անհաջողությամբ։ Մանդատի վերաբերյալ Ազգերի լիգայի որոշման համաձայն՝ Ֆրանսիան իրավունք ստացավ Սիրիայում և Լիբանանում պահելու զինուժ,ոստիկանություն և օգտագործելու բոլոր հաղորդակցության ուղիներն ու կապի միջոցները։ Ֆրանսիան իրականացնելու էր մանդատային տարածքի արտաքին քաղաքականությունը։ Պաշտոնական լեզուներ հայտարարվեցին ֆրանսերենը և արաբերենը։ Մանդատով սահմանված գործառույթներն իրականացնում էր գլխավոր կոմիսարը։ Ֆրանսիան վարում էր մանդատային տարածքի վարչական տրոհման քաղաքականություն։ Արդեն 1920 թվականին առանձին պետություններ հայտարարվեցին Լիբանանը, Դամասկոսը և Հալեպը։ Հաջորդ տարի ինքնավարություն տրվեց Ալեքսանդրետի շրջանին։ Սակայն 1924 թվականին Դամասկոսի ու Հալեպի միավորմամբ ստեղծվեց Սիրիա պետությունը։
Աղբյուրներ
Հեղինակ՝ Վ. Պետրոսյան, Ա. Նազարյան, Ռ. Սաֆրաստյան
Գելան (Սղերդի գավառ)
Գելան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում ։ Գտնվում է Սղերդ քաղաքից 18 կմ հյուսիս-արևմուտք, խճուղային ճանապարհի վրա։
Արաբական երկրները 20-րդ դարի առաջին կեսին
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Արաբական երկրների պատմություն Կատեգորիա:20-րդ դար
Գելան (Սղերդի գավառ)
Տարածքը լեռնային էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ջումա մզկիթ (Գաբալա)
Ջումա մզկիթ (Cümə məscidi), 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին կառուցված մզկիթ, գտնվում է Ադրբեջանի Գաբալա ։ Գաբալայի կենտրոնում գտնող պատմական- ճարտարապետական հուշարձան է քաղաքում։
Մզկիթը գրանցվել է Ադրբեջանի մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարության կողմից` որպես տեղական նշանակության պատմական և մշակութային հուշարձան ։
Պատմություն
Ջումա մզկիթը կառուցվել է 1898 թվականին տեղական բնակչության օգնությամբ։ Մզկիթի ճարտարապետը Շեքիացի Սալամն է։ Մզկիթի շինարարության ընթացքում օգտագործվել են գետի քարեր և փայտանյութ։ Մզկիթի շինարարության ընթացքում բարերար Հաջի Զեյնալաբդին Թակիևը մեծ օգնությունն է ցուցաբերել։ Գաբալայի բարերարներից մեկը՝ Հաջի Մուհամմադը, օգնեց մզկիթի դռների և պատուհանների պատրաստման գործում։ Անդրկովկասյան վարչությունը նույնպես օգնել է կառուցել մզկիթը։ Մզկիթը շահագործման հանձնվել է 1906 թվականին։
Խորհրդային շրջանում Ջումայի մզկիթը վերափոխվել էր նիստերի դահլիճի, որտեղ դատական լսումներ տեղի ունեցան։ Մզկիթի ողջ գույքը բռնագրավվել է, շենքի կրոնական գրականությունն այրվել է։ Նույնիսկ ոչնչացվել են արաբերեն գրված բոլոր գիտական գրքերը։ Խորհրդային կառավարության փլուզումից առաջ մզկիթի շենքում հիմնվել է Պատմության թանգարան։
2004 թվականին մզկիթի շենքը վերանորոգվել է։ Մզկիթը շահագործման հանձնվել է 1905 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի մզկիթներ Կատեգորիա:Իսլամական ճարտարապետության տարրեր
1721
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1721 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ամիր Նազարյան
Ամիր Հարությունի Նազարյան (1974 թ. մարտի 23 - 1994 թ. մարտի 18), հայ ազատամարտիկ Արմավիրի տարածաշրջանից։
Կենսագրություն
Ամիր Նազարյանը ծնվել է 1974 թ.-ի մարտի 23-ին Արմավիրի շրջանի Այգեշատ գյուղում, Հարություն և Սաթենիկ Նազարյանների հարկի տակ։ Սովորել և 1990-1991 ուսումնական տարում ավարտել է հայրենի գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ 1993 թ. ընդունվել է Երևանի բժշկական ուսումնարանը, որտեղից էլ նույն թվականին զորակոչվել հայկական բանակ։ Մի քանի ամիս անց՝ զինվորական երդում տալուց հետո, 1994 թ.-ի սկզբին ցանկություն է հայտնել լինել Արցախում՝ խիզախ ազատամարտիկների հետ մասնակցելու Արցախի ազատագրման և նրա պաշտպանության նվիրական գործին։ Ամիր Նազարյանը հիմնականում եղավ Քելբաջարում, Օմարի լեռնանցքում,ձմեռային դժվարին ամիսներ անցկացրեց այստեղ՝ լինելով կայուն հավատի և սևեռուն նպատակի երիտասարդ։ Մարտական կարևոր գործողությունների պահին՝ 1994 թ. մարտի 18-ին քաջաբար զոհվեց։ Նրա աճյունը հողին է հանձնվել 1994 թ. մարտի 23-ին Այգեշատ գյուղի գերեզմանոցում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Հայաստանում Քուվեյթի դեսպանություն
Հայաստանում Քուվեյթի դեսպանություն (السفارة الكويتية في أرمينيا), Քուվեյթի Արաբական Հանրապետության դիվանագիտական ներկայացուցչությունը Հայաստանում ։
Դեսպանատանը գործում է նաև Հայաստանում Քուվեյթի պատվո հյուպատոսություն։
Քուվեյթի մուտքի արտոնագիր
Հայաստանի քաղաքացիներից Քուվեյթ այցելության համար (մինչև 90 օր ցանկացած վեց ամսվա ընթացքում) մուտքի վիզա չի պահանջվում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեսպանատներ Հայաստանում Կատեգորիա:Հայ-քուվեյթական հարաբերություններ
Աբրահամ Արծիվյան
Աբրահամ Արծիվյան (Կամ Ծովիզյան), հայ մշակութային գործիչ։
Կենսագրություն
Մեզ են հասել թղթեր, գրություններ և իր ինքնակենսագրությունը։ Մխիթար Սեբաստացուն ուղղված թղթերից մի քանիսը 1930 թվականին տպագրվել է Վենետիկում՝ Հ․ Տայանի «Մայր դիւան Մխիթարեանց Վենետկոյ» ժողովածուում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ Կատեգորիա:Հայ եպիսկոպոսներ Կատեգորիա:Հայ կաթողիկե եկեղեցու կաթողիկոսներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:Անձինք Գազիանթեփից
(782) Մոնտեֆիորե
(782) Մոնտեֆիորե (Montefiore), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1914 թվականի մարտի 18-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Վիեննայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,180198 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0949 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,2655 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1175,82 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,306168 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,26° անկյուն։
Մոնտեֆիորե աստերոիդը դասվում է Ֆլորայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 7438 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,33։ Այս ընտանիքի աստերոիդների էքսցենտրիսիտետները ընկնում են 0,109-0,168 միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը՝ 2,4°-6,9°։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Ֆլորայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1914 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ֆյումինատա
Ֆյումինատա  (Fiuminata), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Մաչերատա պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 1604 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 20 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 76 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 62025։ Հեռախոսային կոդ՝ 0737։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ճարտարապետություն
Ճարտարապետություն (լատիներեն architectura) շենքեր, կառույցներ, ինչպես և դրանց համակարգով մարդու կյանքի ու գործունեության համար գեղեցիկի օրենքներով ու հարմարավետ տարածական միջավայր ստեղծելու արվեստ։ Նրա գեղարվեստական կերպարները նշանակալի դեր են խաղում հասարակության հոգևոր կյանքում։ Ճարտարապետության մեջ գեղարվեստական կերպարի ստեղծման հիմնական միջոցները տարածության ձևավորումն ու արխիտեկտոնիկան (կառուցման արվեստ) են։ Հատկապես կարևոր են կառույցի մասշտաբայնությունը և բաղադրամասերի ու ամբողջի համամասնությունը, ինչպես նաև ճարտարապետական կոմպոզիցիան (հորինվածք)՝ գործառնական և կառուցվածքային պահանջներին համապատասխան ձևերի ամբողջական գեղարվեստաարտահայտչական համակարգը։ Ճարտարապետությունը շինությունների կառուցման արվեստ է։ Դեռ հազարամյակներ առաջ մարդիկ կարողանում էին հրաշալի կառույցներ կերտել։ Բոլորը գիտեն, օրինակ եգիպտական փարավոնների հռչակավոր բուրգերի մասին.հիշենք նաև մեր նախնիների ուրարտուցիների կառուցած Արին֊Բերդի թագավորական պալատը։ Շենքի կառուցումը սկսելուց առաջ ճարտարապետը նախապես պիտի պատկերացնի նրա տեսքը և թղթի վրա պատկերի այն,այսինքն ունենա շենքի գծագիրը։
Ճարտարապետությունը նախնադարում
Ճարտարապետական հնագույն կառույցներ՝ կացարաններ և արհեստական բնակատեղիներ, ստեղծվել են նախնադարում։ Մեգալիթյան կառույցները (մեծածավալ քարերով կերտված պաշտամունքային կառույցներ՝ մենհիրներ, դոլմեններ, կրոմլեխներ) քարերի ուղղաձիգ և հորիզոնական համադրություններն են (Ստոունհենջի կրոմլեխը՝ Մեծ Բրիտանիայում)։ Պետությունների կազմավորմանը զուգընթաց՝ Երևան են եկել քաղաքատիպ բնակավայրերը, կառուցվել են ոռոգման համակարգեր և Աստծու ու աստվածացված տիրակալների հզորությունը խորհրդանշող կառույցներ (Եգիպտոսում՝ Գիզայի բուրգերը, Կառնակի և Լուքսորի տաճարները, Ասորեստանի և Բաբելոնի զիկկուրատները (պաշտամունքային բրգաձև շինություն), Հին Իրանի պալատները և այլն)։ Հին Հունաստանում ստեղծվել է քաղաք-պետությունների (պոլիս) համակարգ։ Տաճարը քաղաքի պաշտամունքային և ճարտարապետական հորինվածքի կենտրոնն էր, որը կառուցվում էր ակրոպոլիսի (միջնաբերդ) բարձունքին։ Դասական տաճարի կատարելության տիպ է պերիպտերը (սյուներով եզերված կառույց), օրինակ՝ Աթենքի Պարթենոնը։ Հին Հռոմում կարևորվել են հանրապետության (հետագայում՝ կայսրության) հզորությունը խորհրդանշող կառույցները, կիրառվել են կամարային և թաղային կառուցվածքները (կոնստրուկցիա, Պանթեոն տաճարը)։
Ճարտարապետությունը Վերածննդի դարաշրջանում
Ճարտարապետությունը բարձր մակարդակի է հասել Վերածննդի դարաշրջանում, սկզբնավորվել է XV դարում, Իտալիայի Տոսկանա մարզի քաղաքներում (Ֆլորենցիա, Պիզա, Լիվոռնո, Կառարա) և զարգացել XV–XVI դարերում՝ Արևմտյան ու Կենտրոնական Եվրոպայի բազմաթիվ երկրներում (Ֆրանսիա, Նիդեռլանդներ, Գերմանիա, Անգլիա, Իսպանիա)։ 19-րդ դարի 2-րդ կեսին Եվրոպայում ու ԱՄՆ-ում կապիտալիստական կարգերի ամրապնդմամբ և արդյունաբերության զարգացմամբ էին պայմանավորված քաղաքների արագ աճը, արտադրության նոր տեսակների, առևտրական, տրանսպորտային և այլ կառույցների երևան գալը։ XIX դարի վերջի – XX դարի սկզբի ճարտարապետության մեջ նկատելի են տարբեր ոճերի համադրումը (էկլեկտիկա) և նոր ուղղությունների՝ մոդեռն, կոնստրուկտիվիզմ, նոր դասականություն (նեոկլասիկա) և այլն առաջացումը։
Ճարտարապետությունը նոր ժամանակներում
Նոր ժամանակների ճարտարապետության մեջ գեղարվեստական-հորինվածքային խնդիրները դարձել են առավել կարևոր և վճռորոշ, իսկ շինարարական տեխնիկայի զարգացումն ու կատարելագործումը (շարժական ծածկեր, երկակի կորության թաղեր և այլն) նոր հնարավորություններ են բացել համարձակ մտահղացումներ իրագործելու համար։ Ժամանակակից ճարտարապետությունը բնութագրվում է զարգացման ուղղությունների բազմազանությամբ, առանձին շենքերի փոխարեն իշխում են քաղաքաշինական կազմավորումները, դառնում են ավելի հարմարավետ և հուսալի, շեշտվում են կառույցների ու համալիրների արտաքին տեսքը՝ վերասլաց են, աստիճանաձև, հաճախ ոչ ուղղաձիգ ծավալներով ու ձևերով, քաղաքաշինական համալիր խնդիրների ամբողջական և ավարտուն լուծումներով։ Նոր ժամանակներում ճանաչված ճարտարապետներ Լը Կորբյուզեն, Ֆրանկ Լլոյդ Ռայթը, Միս Վան դեր Ռոեն, Վալտեր Գրոպիուսը, Օսկար Նիմեյերը, Քենձո Թանգեն, Ալվար Աալտոն, Էրո Սաարինենը, Լուիս Կանը, Ժորժ Կանդիլիսը և ուրիշներ ստեղծել են ճարտարապետական արժեքներ, որոնք մեծապես նպաստել են մշակութային առաջընթացին։ Հայկական ճարտարապետությանը բնորոշ են զարգացման բարձր մակարդակը, գեղարվեստական հարուստ ավանդույթները և հատկապես ազգային ինքնատիպությունը, որը, բացի բնական պայմաններից, կացութաձևից և ժողովրդական ակունքներից, պայմանավորված է նաև տեղական շինանյութերի, հատկապես տուֆի բազմազանությամբ ու գեղարվեստաֆիզիկական հատկանիշներով։
Ճարտարապետությունը Հայաստանում
Հայկական ճարտարապետության հնագույն փուլն ընդգրկում է մ. թ. ա. IV–I հազարամյակները, պահպանվել են քարեդարյան անձավներ, պղնձեդարյան և բրոնզեդարյան բնակատեղիներ, դամբարանադաշտեր, մեգալիթյան կառույցներ, բերդշեներ, ժայռափորագրություններ։ Հին փուլն ընդգրկում է կազմավորված հայկական պետականության ժամանակաշրջանի՝ մ. թ. ա. VI–III դարերի՝ ստրկատիրական կացութաձևի ճարտարապետությունը։ Այդ ժամանակաշրջանը կարևորվում է հատկապես հայկական մշակույթի և Հայկական լեռնաշխարհում բնակվող այլ ցեղերի մշակույթների փոխառնչությամբ։ Այս փուլի հիմնական պաշտամունքային կառույցները հեթանոսական մեհյաններն ու տաճարներն էին, որոնց տեղերում հետագայում կառուցվեց քրիստոնեական վաղ շրջանի շինությունների զգալի մասը։ Վաղ միջնադարը (IV–VII դարեր) հիմնականում հայկական մոնումենտալ ճարտարապետության ազգային նկարագրի ձևավորման (IV–V դարեր) և հասունության ու կատարելության (VI–VII դարեր) շրջաններն են։ Զարգացած միջնադարյան փուլը, ըստ ընդունված պարբերացման, ընդգրկում է IX դարի վերջից մինչև XIV դարը՝ IX–XI և XII–XIV դարերի ենթափուլերով։ IX–XI դարերում զարգացման բարձր մակարդակի է հասել քաղաքաշինությունը (Անի, Դվին, Կարս, Վան և այլն), ստեղծվել են վանական համալիրներ (Տաթև, Սևան, Գնդեվանք, Հոռոմոս, Խծկոնք, Հաղպատ, Սանահին և այլն)։
XII–XIV դարերում ընդլայնվել են եղած համալիրները, ստեղծվել նորերը, կատարելագործվել է քաղաքաշինական արվեստը, հարստացել են արտահայտչամիջոցները, շինարարական-կառուցվածքային հնարքները, կարևորվել է աշխարհիկ շենքերի (գրատուն, սեղանատուն, հյուրանոց-կարավանատուն), ճարտարագիտական և պաշտպանական կառույցների շինարարությունը, կազմավորվել են ճարտարապետական դպրոցներ Սյունիքում, Վասպուրականում, Գուգարքում, Արցախում և այլուր։ Միջնադարյան հայկական ճարտարապետության վերջին փուլն ընդգրկում է XVII–XVIII դարերը, երևան են եկել նոր հատկանիշներ քաղաքաշինության և բնակարանային ճարտարապետության ոլորտներում, մասամբ պակասել են կառույցների մոնումենտալությունը, գեղարվեստական արտահայտչականությունը։ Նոր փուլի (XIX դարից մինչև XX դարի առաջին երկու տասնամյակներ) ճարտարապետությանը բնորոշ են մերձեցումը ռուսական մշակույթին և քաղաքաշինության (Երևան, Գյումրի, Գորիս, Նոր Բայազետ և այլն) զարգացումը՝ դասականության ու կանոնավոր հատակագծման սկզբունքների կիրառմամբ։ Եթե միջնադարյան ճարտարապետության նախորդ փուլերում բնակավայրի դիմագիծը բնորոշողը պաշտամունքային կառույցների ճարտարապետությունն էր, ապա նոր փուլում առաջնային են դարձել քաղաքաշինությունը և ժողովրդական տան ճարտարապետությունը։
Նորագույն փուլը խորհրդահայ ճարտարապետության շրջանն է՝ 1920–1990 թվականներ, երբ գյուղական և քաղաքային բնակավայրերում ծավալվել է զանգվածային բնակարանաշինություն, կառուցվել են ուսումնական, մշակութային, կոմունալ-կենցաղային սպասարկման օբյեկտներ, հաղորդակցուղիներ (կոմունիկացիա) և ենթակառուցվածքներ, բարելավվել են բնակավայրերի սանիտարահիգիենային պայմանները, կարևորվել բնապահպանական խնդիրները։ Արդի փուլի (1990-ական թվականների սկզբից)՝ Հայաստանի երկրորդ հանրապետության ճարտարապետությանը բնորոշ են որոշակի որակական փոփոխությունները, տիպային և նորմատիվային պահանջների մեղմացումը, նոր շինանյութերի, կառուցվածքների ու տեխնոլոգիաների կիրառումը, ճարտարապետական ազգային ավանդույթների և համաշխարհային փորձի զուգադրումը։ Հայկական ճարտարապետությունը խարսխված է ազգային մշակույթի հարուստ ավանդույթների վրա։ Կարևոր են նաև այլ ժողովուրդների հետ մշակութային շփումներն ու փոխազդեցությունները։ Հայրենի (Թորոս Թորամանյան և ուրիշներ) և օտար (Դյուբուա, Շառլ Դիհլ, Յոզեֆ Ստրժիգովսկի, Նիկողայոս Մառ և ուրիշներ) հեղինակներից շատերը նշել են հայկական միջնադարյան ճարտարապետության ազդեցությունը Արևմտյան Եվրոպայի ճարտարապետության վրա։ Հայկականն էլ իր հերթին ազդեցություն է կրել այլ երկրների ճարտարապետությունից, ինչպես մ. թ. ա. III դարում՝ հայկական հելլենիզմի շրջանում՝ Հին Հունաստանի ճարտարապետությունից, լավագույն օրինակը հունա-հռոմեական պերիպտեր տիպի Գառնիի տաճարն է (I դար)։ Հայկական ճարտարապետության հուշարձաններից Զվարթնոցը, Գեղարդավանքը, Հաղպատը, Սանահինը, Նորավանքն ընդգրկվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային մշակութային «Արժեքների ցանկում»։ Պետականության բացակայության պայմաններում, նաև ճակատագրի բերումով, հայ ժողովուրդը սփռվել է աշխարհով մեկ, հայոց շինարվեստի ավանդույթները տարածելով նաև գաղթավայրերում։
Կատեգորիա:Ճարտարապետություն
1723
Մահեր
Կատեգորիա:1723 Կատեգորիա:Տարեթվեր
(783) Նորա
(783) Նորա (Nora), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1914 թվականի մարտի 18-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Վիեննայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,344138 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8093 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,879 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Նորա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,7988 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1310,91 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,274618 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,33° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1914 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նյուֆաունդլենդ և Լաբրադոր
Նյուֆաունդլենդ և Լաբրադոր (Newfoundland and Labrador, МФА։, Terre-Neuve-et-Labrador, МФА։ ), Կանադայի 10 նահանգներից մեկն է, որը գտնվում է երկրի հյուսիսարևելյան մասում։ Նահանգի կենտրոնը Սենթ Ջոնս քաղաքն է։ Նահանգում բնակվում է 533,8 հազար մարդ (9-րդը Կանադայում, 2001 թ-վականի տվյալներով)։
Անվանում
Նյուֆաունդլենդի ինուկտիտուտ/ինուտիտուտ լեզվով (որով խոսում են Նունացիավուտում) անվանումն է Իքարումիկլուակ (Ikkarumikluak - ᐃᒃᑲᕈᒥᒃᓗᐊᒃ), որը նշանակում է «շատ ծանծաղուտների տեղ», իսկ Լաբրադորը հայտնի է որպես Նունացիավուտ (Nunatsiavut) կամ Նունացուակ (Nunatsuak), որը նշանակում է «մեծ երկիր» (Լաբրադորի ընդհանուր անգլերեն մականունը)։
Հղումներ
Կատեգորիա:1949 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի նախկին գաղութներ Կատեգորիա:Նախկին բրիտանական գաղութներ Կատեգորիա:Կանադայի վարչական բաժանում
Սելֆրիդջես
Սելֆրիդջես, նաև հայտնի է որպես՝ Selfridges & Co., հանրախանութների բարձր ցանց է Միացյալ Թագավորությունում։ Այն հիմնադրվել է Հարի Գորդոն Սելֆրիդջի կողմից։ Լոնդոնի Օքսֆորդ փողոցի մեծությամբ երկրորդ խանութն է (Հարրոդսից հետո), բացվել է 1909 թվականի մարտի 15-ին ։ Այլ Սելֆրիդջյան խանութներ հետագայում բացվել են Trafford կենտրոնում 1998 թվականին, Մանչեստրի Exchange Square-ում 2002 թվականին, և Bullring, Birmingham-ում 2003 թվականին։
1940-ականներին, Սելֆրիդջի փոքր խանութներից շատերը վաճառվեցին Ջոն Լյուիս ընկերությանը, և 1951 թվականին Օքսֆորդ փողոցի իրական խանութը ձեռք է բերել Լիվերպուլ, գործող Լյուիս շղթայի հանրախանութներից։ Այնուհետև Լյուիսը և Սելֆրիդջեսը վաճառվում են Sears խմբի սեփականատեր Չարլզ Քլորին : Sears խմբի օգնությամբ Selfridges-ը ընդլայնվում է, մասնաճյուղեր են հիմնվում Մանչեստրում և Բիրմինգհեմում, 2003 թվականին խանութների ցանցը վաճառվում է Կանադացի Գալեն Վեսթոնին 598 միլիոն ֆունտ ստերլինգի դիմաց։
Խանութի վաղ պատմությունը ներկայացվել է ITV հեռուստաընկերությոն «Պարոն Սելֆրիդջ» եռուստասերիալում։
Պատմություն
Սելֆրիդջը և Մարշալ Ֆիլդը հայտնի են «հաճախորդը միշտ ճիշտ է» արտահայտությամբ, Սելֆրիդջը այն հաճախ օգտագործել է իր գովազդներում։
Սելֆրիդջը հաճախորդներին գրավել է կրթական և գիտական ցուցանմուշներով և ինքն էլ հետաքրքրված է եղել կրթությամբ և գիտությամբ, հավատալով որ, ուցադրելով պոտենցիալ կներդրվի Սելֆրիդջեսի հաճախորդների մոտ, ինչն էլ կառաջացնի կարճատև և երկարատև զեղչերի։
1909 թվականին Լա Մանշ առաջին թռիչքից հետո, Լուի Բլերիոտի մոնոպոլիան դրվես Սելֆրիդջում ցուցադրման, որտեղ երևում էր 12,000 մարդ։ 1925 թվականի ապրիլի 1-ից 27-ը, Ջոն Լոգի Բայըրդը առաջին անգամ հրապարակային ցուցադրեց շարժվող ուրվապատկերը, Սելֆրիդջի հեռուստատեսության առաջին հարկում։
1920-30-ականներին, խանութի տանիքին կառուցվեցին կախովի այգիներ, սրճարաններ, մինի գոլֆի դասընթացներ։ Տանիքը Լոնդոնում շատ հայտնի և սիրված վայր է եղել գնումներից հետո զբոսնելու համար, այն նաև օգտագործվել է նորաձևության շոուներ կազմակերպելու համար։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ խանութը ռմբակոծվել է, բայց մնացել է համեմատաբար անվնաս, բացի տանիքի այգիներից, որոնք քանդվել էին և այդպես էլ չէին վերաբացվել, մինչև 2009 թվականը։
Milne-Shaw սեյսմոգրաֆը ստեղծվել է Օքսֆորդ փողոցի խոնութի երրորդ հարկում 1932 թվականին և կցվել է շենքի գլխավոր ստանցիաներին, թրտեղ այն անտարբերության է մատնվել է երթևեկողների և հաճախորդների կողմից։ Այն բարեհաջեղ արձանագրել է Բելգիայի երկրաշարժիը 1938 թվականի հունիսի 11-ին, որը նաև զգացվել է Լոնդոնում։ 1947 թվականին այն հանձնվել է Բրիտանական թանգարանին։ Հսկայական SIGSALY զենքերը, որոնցով տեղի է ունեցել Ամերիկյան և Բրիտանական պաշտոնյաների միջև(ամենաանավորներից էր՝ Ուինսթոն Չերչիլի և Ֆրանկլին Ռուզվելտի կոնֆերանսը) տրանսատլանտյան կոնֆերանսների գաղտնալսումը, սարքերը տեղադրված են եղել նկուղում 1943 թվականին, Կարավարության պատերազմի սենյակներից մեկ մղոն հեռավորության վրա ։
1926 թվական ին Սելֆրիդջեսը հիմնել է Selfridge Provincial ընկերությունը, որը ընդլայնվել է տարիների ընթացքում ներառելով տասնվեց մարզային խանութներ, բայց դրանք վաճառվել են Լյուիս ընկերությանը 1940 թվական ին։ Լյուիս հանրախանութների շղթաներից մեկը՝ Լիվերպուլը, Օքսֆորդ փողոցի հանրախանութը ձեռք է բերել 1951 թվական ին մինչև այն վերցվել է 1965 թվականին Sears խմբի կողմից, որն էլ պատկանում էր Չարլզ Քլորին։ Sears խմբի օգնությամբ տարբեր մասնաճյուղեր են բացվում Լիֆորդում և Օքսֆորդում, ավելի ուշ Սիլֆրիդջեսում մինչև 1986 թվականը երբ Sears-ը այն վերանվանից Լյուիսի խանութ(Lewis's store): 1990 թվականին Sears հոլդինգը վերցնում է Լյուիսը Սելֆրիդջեսից, և մեկ տարի անց տեղափոխում է Լյուիսի ադմինիստրացիա։ 1998 թվականի մարտին, Սելֆրիդջեսը ձեռք է բերել իր ներկայից լոգոն։
1998 թվականի սեպտեմբերին, Սելֆրիդջեսը ընլյանել է իր հանրախանութների ցանցը նորաբաց Թրաֆորդ կենտրոնում և Մեծ Մանչեստրում։ Այս հաջողությանը հաջորդելով՝ Սելֆրիդջեսը հայտարարում է որ նրանք պատրաստում են բացել լրացուցիչ 125,000 քառակուսի ոտնաչափ (11,600 քառակուսի մետր) ունեցող խանութ Մանչեստրի Exchange Square-ում, քաղաքի կենտրոնում։ Exchange Square խանութների ցանցը բացվել է 2002 թվականին Մանչեստր քաղաքի կենտրոնում, 1996 թվականի ռմբակոծությունից հետո փորձել են վերականգնել խանութների ցանցի նախկին տեսքը։ 260,000 քառակուսի ոտնաչափ  (24,000 քառակուսի մետր) ունեցող խանութը բացվել է 2003 թվականին Բրինգհեմի Bull Ring-ում։
2003 թվականին, խանութների ցանցը վաճավել է Կանադայի Գալեն Վեսթոնին 598 միլիոն ֆունտ ստերլինգի դիմաց և դարձել է Սելֆրիդջես ընկերության մաս, ինչը նաև ներառում է՝ Իռլանդիայի Բրաուն Թոմասը, Կանադայի Հոլթ Ռենֆրյուն և Նիդեռլանդների դե Բիջերքորֆը։ Վեսթոնը մանրածախ առևտրի փորձագետ է, ով հանդիսանում է նաև Կանադայի խոշոր սուպերմարկետների ցանցի սեփականատեր, նա որոշեց ներդրումներ կատարել Օքսֆորդի փողոցում գտնվող խանոութի վերանորոգման համար, քան ստեղծել նոր խանութներ բրիտանական քաղաքներում։ Էն Փիթչերը Սելֆրիդջեսի գործադիր տնօրեննը, Իռլանդիայում զբաղվել է մանրածախ վաճառքով, Փոլ Քելլին ով աշխատել է Weston կազմակերպությունում սկսած 1980-ական թվականների կեսերից, եղել է Սիլֆրիդջես ընկերության գործադիր տնօրեններից։
Մարդը փոխում է մաշկը (ֆիլմ, 1979)
«Մարդը փոխում է մաշկը» («Человек меняет кожу»), 1979 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Բորիս Կիմյագարովը Բրունո Յասենսկու համանուն վեպի մոտիվներով։
Սյուժեն
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1930-ականների սկզբին Տաջիկստանում Վախշսկի ջրանցքի շինարարության ժամանակ։ Օտարերկրյա գործակալ Մուրրին, որը Խորհրդային Միություն է ժամանել պայմանագրով որպես ինժեներ-շինարար աշխատելու համար, իր համախոհների հետ պատրաստում է ամբարտակի կապի պայթյունը։ Նրանց հաջողվում է վախեցնել շինարարությունում ակտիվ մասնակցություն ունեցող ամերիկացի ինժեներներին և զրպարտել գլխավոր ինժեներ Ուրտաբաևին։ Սակայն չեկիստները խախտում են թշնամիների պլանները, և ջրանցքի շինարարությունն ավարտվում է նախատեսված ժամկետում։ Զուգահեռաբար զարգանում է Մաշայի և ամերիկացի երիտասարդ ինժեներ Քլարկի սիրային գիծը, որն ի վերջո որոշում կկայացնի մնալ ԽՍՀՄ-ում։
Տես նաև
1959 թվականին Բրունո Յասենսկու վեպի հիման վրա «Տաջիկֆիլմ» ստուդիայում ռեժիսոր Ռաֆայել Պերելշտեյնը նկարահանել է «Մարդը փոխում է մաշկը» ֆիլմը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ֆիաստրա
Ֆիաստրա  (Fiastra), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Մաչերատա պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 591 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 10 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 57 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 62033։ Հեռախոսային կոդ՝ 0737։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Լարիսա Սաֆարյան
Լարիսա Նաիրիի Սաֆարյան (1985, օգոստոսի 25, Երևան), հայ քանդակագործ։
Կենսագրություն
Լարիսա Սաֆարյանը ծնվել է Երևանում, 1985 թվականի օգոստոսի 25-ին։ Ստացել է լեզվաբան-հոգեբանի և «Հանրային կառավարում և առաջնորդում» մասնագիտությամբ մագիստրոսի աստիճաններ։ Ստեղծագործական տաղանդը ժառանգել է հորից՝ Նաիրի Սաֆարյանից ։ Արվեստի նկատմամբ նրա տաղանդն ու ձիրքը գալիս է ներքուստ, որոնք իրենց արտահայտումն են գտնում Լարիսա Սաֆարյանի ստեղծագործություններում։
Լարիսա Սաֆարյանի ձվի կեղևի վրա արված յուրահատուկ քանդակներն իրենց վրա կրում են հեղինակի ներաշխարհի ազդեցությունը։ Լարիսա Սաֆարյանի արվեստն իր վրա չի կրում որևէ արվեստի դպրոցի ազդեցություն, քանի որ նա ինքնուս ստեղծագործող է։ Նրա ձեռքերը և ստեղծագործ միտքը բավարար են մինչ այժմ գոյություն չունեցող յուրահատուկ արվեստի նմուշներ ստեղծելու համար։ Այդ քանդակները փխրուն են բայց հզոր, նուրբ են, բայց ուժեղ, բարդ են և միևնույն ժամանակ պարզ և ներդաշնակ, ունակ են ոգեշնչման։
Լալիկ Խաչատրյան
Լալիկ Մնացականի Խաչատրյան, հայ լեզվաբան։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1997), պրոֆեսոր (2003)։
Լարիսա Սաֆարյան
Կենսագրություն
2015 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է։
Լալիկ Խաչատրյան
Կենսագրություն
Լալիկ Խաչատրյանը ծնվել է 1952 թվականի հունվարի 6-ին, Նոր Բայազետում (այժմ՝ Գավառ)։ 1973 թվականին ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետի հայկական բաժինը։ 1978-1982 թվականներին եղել է հայոց լեզվի և նրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոնի հայցորդ։ 1983-1985 թվականներին սովորել է Մոսկվայի օտար լեզուների պետական դասընթացներում։ 1973-1981 թվականներին դասավանդել է Կամոյի շրջանի Նորադուզ գյուղի 8-ամյա դպրոցում։ 1982 թվականից դասավանդում է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան ՀՊՄՀ հայոց լեզվի և նրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոնում, 2001 թվականից՝ ամբիոնի վարիչ ։
Լարիսա Սաֆարյան
Կենսագրություն
Լարիսա Սաֆարյանն ապրում և ստեղծագործում է Լոս Անջելեսում, Կալիֆորնիա։
Արցախի Հանրապետության ջրագրություն
Արցախի ջրային տարեկան միջին գումարային ռեսուրսները կազմում են 2,502 միլիարդ մ3, նրանցից 52%-ը վերերկրյա են, 47,92%-ը` ստորերկրյա և 0,08%-ը` հանքային ջրեր են։ Արցախում ջրային ռեսուրսների տարեկան ներքին միջին ջրօգտագործումը կազմում է ընդամենը 35% ։
Լարիսա Սաֆարյան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ կին քանդակագործներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Արցախի Հանրապետության ջրագրություն
Գետեր
Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության գետերը պատկանում են Կուր (Թարթառ, Խաչեն, Կարկառ) և Արաքս (Կենդելան, Իշխանագետ) գետերի ավազանին ։ Տարածքի ռելիեֆի առանձնահատկությունների շնորհիվ հաանրապետության գրեթե բոլոր գետերը հոսում են արևմուտքից դեպի արևելք, Արցախի դաշտավայրով։
Առավել խոշոր գետերից են Թարթառը, Խաչենը, Արաքսը, Որոտանը։
Լճեր
Հանրապետության տարածքում լճերը հազվադեպ են։ Ծայր արևմուտքում տեղակայված են 5 ջրավազաններ։ Դրանք են Սև լիճը և Աղի լճերի համակարգը, որն իր մեջ ներառում է 4 լիճ (Մեծ Ալ, Փոքր Ալ և այլն), հյուսիսում տեղակայված են երկու` Սև և Գորտագարակ լճերը։
Ջրամբարներ
Հանրապետության տարածքում են գտնվում երեք` Սարսանգի, Խաչենի և Արաքսի ջրամբարները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության ջրագրություն
Լալիկ Խաչատրյան
Կենսագրություն
Աշխատութունները վերաբերում են բառերի ձևաբանական իմաստի և արժեքի պատմական տեղաշարժերին, բառակապակցությունների իմաստաբանությանը։ Հրատարակվել են նրա «Տեղաշարժեր բառերի ձևաբանական իմաստի մեջ» (1985), «Խոսքի մասային տարարժեքությունն արդի հայերենի կայուն կապակցություններում» (1996), «Գրաբարի տարարժեք բառերի բացատրական բառարան» (1998), «Գրաբարի բացատրական բառարան» (2003), «Գրաբարի դասագիրք» (2004) , «Հայոց լեզու։ Դասագիրք 7-րդ դասարանի համար» (2006, համահեղինակ), «Հայոց լեզու, գրականություն» (Հանրակրթական դպրոցի առարկայական չափորոշիչ և ծրագիր, 2006, համահեղինակ) , «Լեզվաբանության ներածություն» (2008), «Հետաքրքրաշարժ լեզվաբանություն» (2010), «Գրաբարի ուսումնական բառարան» (2013), «Բառակազմական և ձևաբանական կաղապարները ժամանակակից հայերենում» (2014), «Բառաշխարհի գաղտնիքները. հունալատինական փոխառություններ» (2014), «Համեմատություն դարձվածային արտահայտությունները հայերենում (5-16-րդ դարեր)» (2015, համահեղինակ), «Գրաբարի ուսումնական բառարան» (2016), «Հայոց լեզվի պատմության դասընթաց (գրային ժամանակաշրջան)» (2016, համահեղինակ), «Ընդհանուր լեզվաբանության դասընթաց» (2017) աշխատությունները ։
Հոդվածներ
Հեղինակ է հայոց լեզվին, լեզվի դասավանդման մեթոդիկային, հայերենին և այլ լեզուների տիպաբանության տարաբնույթ հարցերին, ինչպես նաև լեզվաբանական նորագույն ուղղություններին նվիրված հոդվածների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Մարկուս Գարվի
Մարկուս Մոզիա Գարվի ավագ (Marcus Mosiah Garvey Sr., ), ճամայկացի լրագրող, հրատարակիչ, գործարար, ճարտասան և քաղաքական ակտիվիստ, Ճամայկայի ազգային հերոս (հետմահու) ։ Եղել է սև ազգայնականության և համաաֆրիկյանական շարժման առաջնորդ, որը ձգտում էր գաղափարապես միավորել ամբողջ աշխարհում աֆրիկյան ծագում ունեցող ժողովուրդներին ։ Գարվիի գաղափարները ստացել են գարվիիզմ անվանումը։