cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հասարակություն
Հասարակության մեկնաբանման պարադիգմաներ
Սոցիալական փիլիսոփայության պատմության մեջ կարելի է առանձնացնել հասարակության մեկնաբանման հետևյալ պարադիգմաները.
Վիրուսներ
Մարդու վիրուսային հիվանդություններ
Մարդու տարածված վիրուսային հիվանդություններն են՝ գրիպը, ջրծաղիկը, հերպեսը և այլն։ Շատ հիվանդություններ՝ էբոլան, ՁԻԱՀ-ը, թռչնագրիպը, սուր շնչառական ախտանիշը պայմանավորվում են վիրուսներով։ Վիրուսների՝ հիվանդություն առաջացնելու ընդունակությունը բնութագրվում է նրանց վիրուլենտությամբ։ Որոշ հիվանդությունների պատճառը միայն ենթադրվում է, որ վիրուսային է, օրինակ՝ հավանական կապ կա 6-րդ տիպի հերպեսվիրուսի և այնպիսի նյարդաբանական հիվանդությունների մեջ, ինչպիսիք են՝ ցրված սկլերոզը և քրոնիկական հոգնածության ախտանիշը ։ Վեճեր են ընթանում այն բանի շուրջ, որ ձիերի նյարդաբանական հիվանդություններ առաջացնող բարնովիրուսը մարդու մոտ կարող է առաջացնել հոգեկան հիվանդություններ ։
Օրգանիզմում հիվանդություն առաջացնելիս՝ վիրուսներն օգտագործում են տարբեր մեխանիզմներ, որը կախված է վիրուսի տեսակից։ Բջջային մակարդակով այդ մեխանիզմները ներառում են լիզիսը, ապա բջջի մահը՝ նեկրոզը։ Բազմաբջիջ օրգանիզմներում մեծ քանակով բջիջների մահից հետո տեղի է ունենում ամբողջ օրգանիզմի մահը։ Ոչ բոլոր վիրուսներն են առաջ բերում հոմեոստազի հավասարակշռության խախտում և հիվանդություն, որոշները օրգանիզմում կարող են գոյություն ունենալ առանց տեսանելի վնասների։ Այսպիսի վիրուսի օրինակ է առաջին տիպի պարզ հերպեսի վիրուսը։ Այս երևույթն անվանում են լատենտություն ։ Լատենտ են նաև ինֆեկցիոն մոնոնուկլեոզ առաջացնող Էպշտայն Բարի, ջրծաղիկի, գոտեորքի վիրուսը։ Մարդկանց մեծամասնությունը իրենց կյանքի ընթացքում վարակվել են այս վիրուսներից առնվազն մեկով ։ Լատենտ վիրուսները հաճախ կարող են նաև օգտակար լինել, վիրուսների առկայությունն օրինակ, կարող է ձևավորել հակաբակտերիալ իմունիտետ ։
Հասարակություն
Հասարակության մեկնաբանման պարադիգմաներ
«Հասարակություն» հասկացությունը ենթադրում է մարդկանց միասնական կյանքի օբյեկտիվ օրինաչափությունների ընկալումը։ Արդեն հին ժամանակներում ընկալվեցին հասարակության էության հասկանալու հիմնական խնդիրները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հասարակություն Կատեգորիա:Կազմակերպությունների տեսակներ Կատեգորիա:Հիմնական թեմատիկ հոդվածներ
Վիրուսներ
Մարդու վիրուսային հիվանդություններ
Որոշ վիրուսներ կարող են առաջացնել քրոնիկական կամ ամբողջ կյանքում պահպանվող վարակ, որի դեպքում վիրուսները կրկնապատկվում են օրգանիզմում՝ չենթարկվելով տիրոջ իմունային պաշտպանության մեխանիզմներին ։ Սա հատուկ է օրինակ հեպատիտ B և հեպատիտ C-ի վիրուսներին։ Քրոնիկական հիվանդները կոչվում են կրողներ ։ Եթե պոպուլյացիայում մեծ է կրողների խտությունը, հիվանդությունը դառնում է համաճարակային բնույթի ։
Վարակաբանություն
Վիրուսային վարակաբանությունը բժշկագիտության բաժին է, որն ուսումնասիրում է մարդկանց վիրուսային հիվանդությունների փոխանցումը և կարգավորումը։ Վիրուսի փոխանցումը կարող է տեղի ունենալ ուղղահայաց՝ մորից երեխային և հորիզոնական՝ մարդուց մարդուն։ Ուղղահայաց փոխանցման օրինակ է ՁԻԱՀ-ի և հեպատիտ B-ի փոխանցումը, որի ժամանակ երեխան արդեն վարակված է ծնվում ։ Ավելի հազվադեպ հանդիպող օրինակներից է ջրծաղիկի և գոտեորքի վիրուսները, որոնք մեծահասակների համար անվնաս են, բայց կարող են մահացու լինել սաղմի և նորածնի համար ։
Պոպուլյացիայում վիրուսի տարածման ամենահանդիպող մեխանիզմը հորիզոնական փոխանցումն է։ Փոխանցումը կարող է տեղի ունենալ՝ սեռական հեղուկների (ՄԻԱՎ), արյան, այդ թվում օգտագործված ներարկիչների (հեպատիտ C), թքի (Էպշտայն Բարրի վիրուս) միջոցով, վարակված ջրի, սննդի կլանման (նորովիրուս), վիրիոններով օդի ներշնչման (գրիպի վիրուս), տիրոջ մաշկը վնասող միջատների (մոծակներ, Դենգե տենդ) միջոցով։ Վարակի փոխանցման արագությունը կախված է պոպուլյացիայի խտությունից, վիրուսի հանդեպ ձևավորված իմունիտետ չունեցող զգայունակ մարդկանց քանակից ,առողջապահակն վիճակից և եղանակային պայմաններից ։
Վարակաբանությունը կիրառվում է վարակի տարածումը կանխելու համար։ Կախված վիրուսի բնույթից ձեռնարկվում են տարբեր կանխարգելիչ միջոցառումներ։ Սկզբում որոշվում է բռնկման պատճառը և նույնականացվում հարուցիչը։ Վիրուսի նույնականացումից հետո վարակը հնարավոր է կանխարգելել պատվաստումների միջոցով։ Եթե պատվաստումներն անհասանելի են, ապա կիրառվում է սանացիա և վարակազերծում։ Շատ հաճախ վարակված մարդկանց մեկուսացնում են հասարակությունից. հայտարարվում է կարանտին։ 2001 թվականի դաբաղի բռնկումը կանխելու պատճառով սպանդի ենթարկվեցին հազարավոր կովեր։ 2007 և 2010 թվականներին Հայաստանում խոզերի աֆրիկյան ժանտախտի բռնկումների հետևանքով սպանդի ենթարկվեցին հազարավոր ընտանի խոզեր ։ Կենդանիների և մարդու հիվանդությունների մեծ մասն ունի ինկուբացիոն շրջան, որի ժամանակ վարակի ոչ մի ախտանիշ չի դրսևորվում։ Վիրուսային հիվանդությունների ինկուբացիոն շրջանը կարող է տևել մի քանի օրից մի քանի շաբաթ։ Ինկուբացիոն շրջանին սովորաբար հաջորդում է վարակի փոխանցման շրջանը, երբ վարակված մարդը կամ կենդանին կարող է վարակել այլ մարդկանց և կենդանիներին։ Այս երկու շրջանների տևողության իմացությունը կարևոր է բռնկումների և համաճարակների կառավարման համար։ Եթե բռնկումը բերում է մեծ քանակով կենդանիների և մարդկանց վարակմանը, ապա այն անվանում են համաճարակ («էպիդեմիա»), իսկ եթե բռնկումը տարածվում է ամբողջ տարածաշրջանով, աշխարհամասով կամ ամբողջ աշխարհով՝ համավարակ։
Համաճարակներ և համավարակներ
Համավարակը տարերային կամ համաշխարհային մասշտաբներ ընդգրկող համաճարակն է։ 1918-1919 թվականներին շարունակվող Իսպանական գրիպի համաճարակը գրիպի վիրուսի 5-րդ կարգի համավարակ է։ Համավարակի պատճառը ագրեսիվ և բարձր մահացություն ունեցող A գրիպի վիրուսն էր։ Ի տարբերություն գրիպի մյուս բռնկումների, որոնց ժամանակ հիվանդանում էին անչափահասները, ծերերն ու երեխաները, իսպանական գրիպով հիվանդանում էին հասուն ուժեղ իմունիտետով մարդիկ։ Հին գնահատականներով, իսպանական գրիպի ժամանակ մահացավ 40-50 մլն, իսկ ժամանակակից տվյալների համաձայն՝ շուրջ 100 միլիոն մարդ, որը կազմում էր այդ ժամանակվա Երկրի բնակչության 5%-ը ։
Հետազոտողների մեծամասնությունը կարծում է, որ ՁԻԱՀ-ն առաջացել է Աֆրիկայի հարավում 20-րդ դարում ։ Այսօր ՁԻԱՀ-ի համաճարակն ունի համավարակի մասշտաբ։ Առողջության համաշխարհային կազմակերպության և ՄԱԿ-ի ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի միացյալ ծրագրի գնահատականներով 1981 թվականի հունիսի 5-ին գրանցված առաջին դեպքից հետո ՁԻԱՀ-ից մահացել է ավելի քան 25 միլիոն մարդ ։ 2007 թվականին գրանցվել է ՁԻԱՀ-ով վարակման 2,7 միլիոն դեպք և շուրջ 2 միլիոն ՁԻԱՀ-ի հետ կապված մահ ։
Ֆլավովիրուսների ընտանիքին են պատկանում որոշ մահացու վիրուսային հիվանդությունների հարուցիչներ։ Ֆլավովիրուսները թելանման վիրուսներ են, առաջացնում են հեմոռագիկ տենդ։ Այս վիրուսներին է պատկանում Էբոլա հեմոռագիկ տենդի հարուցիչը և մարբուրգյան վիրուսը։ Մարբուրգյան վիրուսը մամուլի ուշադրության կենտրոնում է հայտնվել 2005 թվականի ապրիլին Անգոլայում ունեցած բռնկման պատճառով։ Այս բռնկումը տևել է 2004-ի հոկտեմբերից մինչև 2005 թվականի սկիզբը և բնորոշվել է որպես երբևէ տեղի ունեցած ամենադաժան հեմոռագիկ տենդի համաճարակ ։
Քաղցկեղ
Վիրուսները կարող են առաջացնել մարդու և այլ տեսակների չարորակ ուռուցքներ, որը սակայն հանդիպում է վարակվածներից քչերի մոտ։ Քաղցկեղային վիրուսները պատկանում են տարբեր ընտանիքներին, ներառում են ՌՆԹ- և ԴՆԹ-վիրուսները. օնկովիրուսների (հնացած տերմին) մեկ ընդհանուր տեսակ գոյություն չունի։ Քաղցկեղի զարգացումը որոշվում է մի շարք գործոններով, որոնցից են տիրոջ իմունային համարգի առանձնահատկությունները և տիրոջ մոտ մուտացիաների առկայությունը ։ Մարդու մոտ քաղցկեղ առաջացնող վիրուսներից են մարդու պապիլոմավիրուսի որոշ ներկայացուցիչներ, հեպատիտ B-ի և C-ի, Էպշտայն Բարրի վիրուսները, հերպեսվիրուսը (Մերկելի բջիջների պոլիոմավիրուս) ։ Հեպատիտի վիրուսները կարող են առաջացնել քրոնիկական վիրուսային վարակ, որը հանգեցնում է լյարդի քաղցկեղի ։ Մարդու T-լիմֆոտրոֆ վիրուսով վարակումը կարող է առաջացնել արևադարձային սպաստիպ պարապերեզ և T-լեյկոցիտների լեյկեմիա ։ Պապիլոմավիրուսները կարող են առաջացնել արգանդի վզիկի, մաշկի, հետանցքի և առնանդամի քացղկեղ ։ Կապոշի սարկոմայի հերպեսվիրուսը առաջացնում է Կապոշի սարկոմա և մարմնի խոռոչի լիմֆոմա, Էպշտայն Բարրի վիրուսը՝ Բերկիտի լիմֆոմա, լիմֆոգրանուլեմատոզ, B-լիմֆոպրոլիֆերացիայի խախտում և քթկոկորդային կարցինոմա ։ Մերկելի բջիջների պոլիովիրուսը նման է ավելի քան 50 տարի վիրուսային քաղցկեղի համար մոդելային վիրուսներ օգտագործվող SV40 վիրուսին և մկների պոլիովիրուսներին ։
Տիրոջ պաշտպանական մեխանիզմները
Օրգանիզմի հակավիրուսային պաշտպանության առաջին օղակը բնածին իմունիտետն է։ Այն ներառում է ոչ յուրահատուկ պաշտպանությունն ապահովող բջիջներ և այլ մեխանիզմներ։ Բնածին իմունիտետի բջիջները ճանաչում և ազդում են հարուցչի վրա միանման ձևով անկախ հարուցչի տեսակից։ Ի տարբերություն ձեռքբերովի իմունիտետի, բնածինը չի ապահովում հիվանդության դեմ շարունակական և ապահով պաշտպանություն ։
Էուկարիոտների մոտ վիրուսներից բնածին պաշտպանության կարևոր ձևերից է ՌՆԹ ինտերֆերենցիան ։ Շատ վիրուսների կրկնապատկման միջանկյալ փուլերից է երկշղթա ՌՆԹ-ի փուլը։ Այսպիսի վիրուսների դեմ պայքարի համար, բջիջն ունի միա- և երկշղթա ՌՆԹ-ն քայքայելու ոչ յուրահատուկ ընդունակություն։ Երբ վիրուսը թափանցում է բջջի ներս և ազատում գենոմային ՌՆԹ-ն, միանում է տիրոջ Dicer սպիտակուցային համալիրը և կտրտում վիրուսային ՌՆԹ-ն մանր հատվածների։ Ակտիվանում է RISC անվանվող ուղին, որը քայքայում է վիրուսային ՌՆԹ-ն՝ արգելակելով վիրուսի հետագա բազմացումը։ Ռոտավիրուսը կարողանում է խուսափել ՌՆԹ ինտերֆերենցիայից, քանի որ այն ցիտոպլազմայում պահպանում է կապսիդը, իսկ նոր ձևավորված ՌՆԹ-ն դուրս է գալիս կապսիդի հատուկ անցուղիներից ։
Վիրուսին հանդիպելու դեպքում ողնաշարավորների ձեռքբերովի իմունիտետի համակարգը սկսում է ձևավորել յուրահատուկ հակամարմիններ, որոնք միանում են վիրուսին՝ հաճախ դարձնելով նրան անվտանգ։ Այս գործընթացն անվանվում է հումորալ իմունիտետ։ Գոյություն ունի հակամարմինների երկու կարևոր տեսակ՝ IgM) (իմունոգլոբուլին էմ), որը բարձր արդյունավետությամբ ոչնչացնում է վիրուսին, սակայն արտադրվում է միայն մի քանի շաբաթվա ընթացքում։ Երկրորդը՝ ImG արտադրվում է ավելի երկար։ Տիրոջ արյան մեջ IgM-ի առկայությունը խոսում է օրգանիզմում վարակի առկայության, իսկ IgG-ի առկայությունը՝ անցյալում ունեցած վարակի մասին ։ Իմունիտետի թեսթավորման համար չափվում է հենց IgG-ի քանակը ։ Հակամարմինները կարող են արդյունավետ լինել նույնիսկ այն ժամանակ, երբ վիրուսն արդեն թափանցել է բջջի ներս։ TRIM21 բջջային սպիտակուցը կարող է հակամարմինները միացնել վիրուսի մասնիկների մակերեսին։ Սրան հաջորդում է վիրուսի քայքայումը պրոտեոսոմային համակարգի միջոցով ։
Ողնաշարավորների ձեռքբերովի իմունիտետի մյուս համակարգն անվանվում է բջջային իմունիտետ և ընդգրկում է իմունային բջիջներ հանդիսացող T-լիմֆոցիտները։ Օրգանիզմի բջիջները իրենց մակերեսին միշտ կրում են սեփական սպիտակուցների կարճ հատվածներ. եթե այս սպիտակուցների շարքում T-լիմֆոցիտը ճանաչում է կասկածելի վիրուսային ծագում ունեցող սպիտակուց, ապա սկսվում է T-քիլլերների միջոցով այդ բջջի քայքայումը։ Սրան հաջորդում է վիրուսային սպիտակուցի հիման վրա յուրահատուկ T-լիմֆոցիտների արտադրությունը։ Այլ բջիջներ, օրինակ՝ մակրոֆագերը մասնագիտացած են հակածնի ներկայացման մեջ ։ Օրգանիզմի կարևոր պաշտպանական մեխանիզմներից է նաև ինտերֆերոնի սինթեզը։ Ինտերֆերոնը հորմոն է, որն արտադրվում է ի պատասխան օրգանիզմում վիրուսի առկայության։ Ինտերֆերոնը համալիր ձևով ազդում է վարակված բջջի և հարևան բջիջների վրա, սպանում դրանց՝ սրանով կանխարգելելով վիրուսի տարածումը ։
Իմունային պատասխան առաջանում է ոչ բոլոր բջիջների դեմ։ ՄԻԱՎ-ը կարողանում է շրջանցել իմունային պատասխանը, քանի որ անընդհատ փոխում է վիրիոնի մակերեսի սպիտակուցների ամինաթթվային կազմը։ Այսպիսի դիմացկուն վիրուսները, հեռանում են իմունային համակարգից, մեկուսանում իմունային բջիջներից, արգելակում հակամարմինների ներկայացումը, ցիտոկինների հանդեպ ունեցած դիմացկունության շնորհիվ խուսափում են բնական քիլլերներից, արգելակում բջիջների ապոպտոզը ։ Նեյրոտրոպ վիրուսները խուսափում են իմունային պատասխանից տարածվում նյարդային բջիջներում, որտեղ հասանելի չեն իմունային բջիջների համար։
Կանխարգելում և բուժում
Վիրուսի ոչնչացումը հիմնականում զուգորդվում է տեր բջջի վրա բացասական ազդեցություն ունենալով։ Բանն այն է, որ կրկնապատկվելու համար վիրուսն օգտագործում է տեր բջջի նյութափոխանակության մեխանիզմները։ Վիրուսային հիվանդությունների կանխարգելման ամենաարդյունավետ մոտեցումը պատվաստումն է, որը հիվանդության հանդեպ ձևավորում է իմունիտետ և հակավիրուսային դեղամիջոցների օգտագործումը, որոնց օգտագործումը ընտրողաբար ազդում է վիրուսի կրկնապատկման վրա։
Պատվաստումներ
Պատվաստումը վիրուսային վարակների կանխարգելման էժան և արդյունավետ եղանակ է։ Պատվաստումները վիրուսային հիվանդությունների կանխարգելման համար օգտագործվել են վիրուսների հայտնաբերումից շատ ավելի վաղ։ Պատվաստումների միջոցով բուժվել են շատ մահացու հիվանդություններ, ինչպիսիք են՝ պոլիոմելիտը, կարմրուկը, խոզուկը և կամրախտը ։ Բնական ծաղիկի վարակն այժմ ամբողջությամբ վերացված է ։ Պատվաստումների միջոցով կանխարգելվում են մարդու շուրջ տասներեք և շատ այլ կենդանական վիրուսային հիվանդություններ ։ Պատվաստումը կարող է կազմված լինել կենդանի-ապաակտիվացված կամ մահացած վիրուսային սպիտակուցներից (հակածիններից) ։ Ակտիվ պատվաստումները պարունակում են վիրուսի թուլացված ձևը։ Այն հիվանդություն չի հանգեցնում, սակայն առաջացնում է իմունիտետ։
Այս պատվաստանյութերը կարող են վտանգավոր լինել թուլացած իմունիտետով մարդկանց համար, քանի որ հավանական է հիվանդության զարգացումը ։ Կենսատեխնոլոգիայի և գենետիկական ճարտարագիտության մեթոդները օգտագործվել են ենթամիավորների պատվաստանյութերի արտադրման համար։ Այս պատվաստանյութերը ներառում են միայն վիրուսի կապսիդի սպիտակուցները։ Այս տեսակին է պատկանում, օրինակ հեպատիտ B-ի պատվաստանյութը ։ Ենթամիավորների պատվաստանյութերը ապահով են ճնշված իմունիտետով հիվանդների համար, քանի որ չեն կարող առաջացնել հիվանդություն ։ Դեղին տենդի վիրուսի պատվաստանյութը, որը անվանվել է «17D», ամենայն հավանականությամբ, երբևէ ստեղծված ամենաապահով և արդյունավետ պատվաստանյութն է ։
Հակավիրուսային դեղամիջոցներ
Հակավիրուսային դեղամիջոցները հաճախ նուկլեոզիդին նման նյութեր են, որոնք կրկնապատկման ընթացքում վիրուսները սխալմամբ ընդգրկում են իրենց գենոմում։ Ընդգրկելուց հետո վիրուսի կյանքի ցիկլը կանգ է առնում, քանի որ նոր սինթեզվող վիրուսային ԴՆԹ-ները ոչ ակտիվ են հիդրօքսիլ խմբերի անբավարարության հետևանքով։ Ֆոսֆորի ատոմներին միանալով հիդրօքսիլ խմբերն առաջացնում են ԴՆԹ-ի մոլեկուլի ամուր կմախքը։ Այս պրոցեսը կոչվում է շղթայի տերմինացիա ։ Նուկլեոզիդին նման նյութերից է ացիկլովիրը՝ հերպեսի վիրուսի և լամիվուդինը՝ ՄԻԱՎ-ի և հեպատիտ B-ի վիրուսի համար։ Ացիկլովիրը ամենահին և ամենից հաճախ նշանակվող հակավիրուսային դեղամիջոցն է ։
Կիրառվող մյուս հակավիրուսային դեղամիջոցները ազդում են վիրուսի կյանքի ցիկլի այլ փուլերի վրա։ ՄԻԱՎ-ի կենսագործունեության համար անհրաժեշտ է ՄԻԱՎ-1 պրոտեազը, որը պրոտեոլիտիկ ֆերմենտ է։ Գոյություն ունեն հատուկ դասի դեղամիջոցներ՝ պրոտեազ ինհիբիտորներ, որոնք ապաակտիվացնում են այս ֆերմենտը։
Հեպատիտ C-ի հարուցիչը ՌՆԹ վիրուս է։ Այս հիվանդությամբ վարակված մարդկանց 80%-ի մոտ հիվանդությունը քրոնիկական է, չբուժվելու դեպքում այն մնում է ամբողջ կյանքի ընթացքում։ Այն այժմ բուժվում է հակավիրուսային դեղամիջոց ռիբավիրինի և ինտերֆերոնի համակցմամբ ։ Նմանապես քրոնիկական հեպատիտ B-ի անախտանիշ ձևի բուժման համար մշակվել է լամիվուդինով բուժման եղանակ ։
Այլ տեսակների վիրուսներ
Վիրուսները վարակում են բոլոր բջջային օրգանիզմները։ Այդքանով հանդերձ, յուրաքանչյուր օրգանիզմ ունի յուրահատուկ հարուցիչներ ։ Կան վիրուսներ, այսպես կոչված «արբանյակները» (satellite), որոնք կրկնապատկվում են միայն այլ վիրուսներով վարակված բջիջներում ։
Նախակենդանիների վիրուսներ
Նախակենդանիների վիրուսներին են պատկանում կենդանիների, բույսերի և սնկերի թագավորություններին չպատկանող միաբջիջ էուկարիոտների վիրուսները ։
Նախակենդանիների շատ վիրուսներ ունեն անսովոր մեծ չափսեր։ Օրինակ՝ ամեոբաներից առաջին անգամ առանձնացված Marseillevirus-ի գենոմը ունի 368 կբ մեծություն, իսկ Acanthamoeba նախակենդանուն վարակող Mamavirus-ը չափերով գերազանցում է նույնիսկ միմիվիրուսին (կապսիդն ունի շուրջ 500 նմ տրամագիծ)։ Հսկա վիրուսների թվին է պատկանում նաև լայնորեն տարածված ծովային նախակենդանի Cafeteria roenbergensis-ին վարակող վիրուսը (Cafeteria roenbergensis virus, CroV).
Կենդանական վիրուսներ
Վիրուսները բազմաթիվ խոշոր եղջերավոր անասունների հիվանդությունների հարուցիչներ են. դաբաղը, խոզերի աֆրիկական ժանտախտը և այլ հիվանդություններ պայմանավորված են վիրուսներով ։ Չվակցինացված կատուները, շները և ձիերը զգայունակ են տարբեր վիրուսային հիվանդությունների նկատմամբ։ Շների պարվովիրուսը պայմանավորված է փոքր ԴՆԹ վիրուսով և շան ձագերի համար հաճախ մահացու է ։ Ինչպես բոլոր անողնաշարավորները, մեղրատու մեղուն նույնպես զգայունակ է շատ վիրուսային հիվանդությունների նկատմամբ ։ Սակայն շատ վիրուսներ չեն վնասում տիրոջ օրգանիզմը, չեն առաջացնում հիվանդություններ և ախտանիշներ ։
Անողնաշարավորների վիրուսներ
Անողնաշարավորները կազմում են բոլոր հայտնի կենդանատեսակների շուրջ 80%-ը և նույնպես վարակվում են բազմաթիվ վիրուսներով։ Առավել ուսումնասիրված են միջատների վիրուսները, որոնց մասին տեղեկությունները սակայն նույնպես լիարժեք չեն։ Վերջին ժամանակներում բնութագրված են նաև այլ անողնաշարավորների վիրուսային հիվանդություններ։ Այս վիրուսները մնում են քիչ ուսումնասիրված, քանի դեռ հիվանդությունների վիրուսային բնույթը վերջնականապես չի ուսումնասիրվել և մեկուսացված վիրուսը չի փորձարկվել նույն տեսակի այլ առանձնյակների վրա ։
Ներկայումս հայտնի է հոդվածոտանիներին՝ հիմնականում միջատներին վարակող վիրուսների առանձին ընտանիք՝ իրիդովիրուսները (Iridoviridae Invertebrate iridescent viruses-ից՝ «հոդվածոտանիների ծիածանային վիրուսներ», այսպիսի գույն են ստանում վարակված առանձնյակները), որոնք գոյություն ունեն ջրային և խոնավ միջավայրերում։ Իրիդովիրուսները իկոսաեդրային մասնիկներ են 120-180 նմ տրամագծով, պարունակում են ներքին լիպիդային թաղանթ և երկշղթա ԴՆԹ-ից բաղկացած գենոմ՝ 130-210 հազար նուկլեոտիդներից կազմված ։
Միջատներին վարակող այլ վիրուսներից են՝ Baculoviridae ընտանիքը, Poxviridae ընտանիքի Entomopoxvirinae ենթաընտանիքը, Parvoviridae ընտանիքի Densovirus ենթաընտանիքը, Rhabdoviridae ընտանիքի որոշ վիրուսներ, Reoviridae, Picornaviridae ընտանիքները ։
Սնկերի վիրուսներ
Սնկերի վիրուսները հայտնի են միկովիրուսներ անվամբ։ Ներկայումս առանձնացված է հիսուներեք ցեղի պատկանող շուրջ 73 տեսակի սնկերի վիրուսներ, որոնք մտնում են 5 դասերի մեջ ։ Ենթադրաբար, սնկերի մոտ կան նաև մեծաքանակ անվտանգ վիրուսներ։ Այս վիրուսները 30-45 նմ տրամագիծ ունեցող շրջանաձև մասնիկներ են։ Վիրուսների կապսիդի միակ սպիտակուցը դասավորված է վիրուսային գենոմի՝ երկշղթա ՌՆԹ-ի շուրջը։ Որպես կանոն, միկովիրուսներն անվնաս են։
Որոշ սնկային շտամներ կարող են վարակվել բազմաթիվ վիրուսներով, բայց միկովիրուսների մեծամասնությունը սովորաբար ունի միայն մեկ տեր։ Սնկերի վիրուսների դասակարգմամբ այժմ զբաղվում է Վիրուսների կարգաբանության միջազգային հանձնաժողովի հատուկ հանձնաժողովը ։ Ներկայումս վերոնշյալ հանձնաժողովը առանձնացնում է միկովիրուսների 3 ընտանիք, ամենալավ ուսումնասիրված վիրուսները պատկանում են Totiviridae ընտանիքին։
Պենիցիլինային սնկերի հակավիրուսային ակտիվությունը պայմանավորած է միկովիրուսի երկշղթա ՌՆԹ-ի վրա ինտերֆերոնի արգելակող ազդեցությամբ ։
Երբ վիրուսը սունկ թափանցելուց հետո դրսևորում է վիրուլենտություն, սնկի պատասխան ռեակցիան կարող է լինել՝ ախտածին տեսակների մոտ վիրուլենտության բարձրացում կամ նվազում, միցելի և պտղամարմնի դեգեներացիա, գույնի փոփոխություն, սպորակրության փոփոխություններ և այլն։ Ոչ կապսիդային վիրուսների ՌՆԹ փոխանցվում է անաստամոզների միջոցով՝ միտոքոնդրիումներից անկախ։
Բուսական վիրուսներ
Գոյություն ունեն բույսերի բազմաթիվ վիրուսներ, որոնք հաճախ առաջացնում են բերքի կորուստ, և այդպիսի վիրուսներին կառավարելը տնտեսապես ձեռնտու չէ։ Բուսական վիրուսները բույսից բույս են տարածվում այլ օրգանիզմների միջոցով, որոնք անվանվում են վեկտորներ։ Վեկտորները սովորաբար միջատներ են, բայց կարող են լինել նաև սնկեր, նեմատոդներ, նախակենդանիներ։ Հիվանդությունը կանխելու նպատակով տնտեսապես ավելի ձեռնտու է ոչնչացնել հիվանդությունը տարածող վեկտորներին և այլընտրանքային տերերին, որոնք սովորաբար մոլախոտեր են ։ Բուսական վիրուսները չեն կարող վարակել մարդկանց և այլ կենդանիներին, քանի որ կարող են բազմանալ միայն բուսական բջիջներում ։
Բույսերն ունեն շատ ուժեղ և բարդ հակավիրուսային պաշտպանության մեխանիզմներ։ Ամենաարդյունավետ մեխանիզմներից մեկը այսպես կոչված դիմադրության (R) գեներն են։ Յուրաքանչյուր R գեն ապահովում է որոշակի վիրուսի հանդեպ պաշտպանությունը՝ վարակված բջջի շուրջը գտնվող այլ բջիջների մահվամբ, որը կանխում է վարակի հետագա տարածումը։ Մահացած բջիջների այս շերտը շատ հաճախ նկատելի է նույնիսկ անզեն աչքով ։ ՌՆԹ ինտերֆերենցիան նույնպես համարվում է բույսերի հակավիրուսային պաշտպանության արդյունավետ եղանակ ։ Վարակվելու դեպքում, բույսերը շատ հաճախ արտադրում են բնական մանրէազերծող նյութեր, օրինակ՝ սալիցիլաթթու, ազոտի օքսիդ, ռեակտիվ թթվածնի մոլեկուլներ, որոնք ոչնչացնում են վիրուսներին ։
Բուսական վիրուսների մասնիկները կամ վիրուսանման մասնիկները (virus-like particle - VLP) կիրառվում են կենսատեխնոլոգիայում և նանոտեխնոլոգիայում։ Շատ բույսերի վիրուսների կապսիդներ պարզ են և դիմացկուն և վարակված բույսերի կողմից կարող են սինթեզվել մեծ քանակությամբ։ Կենսատեխնոլոգիայի միջոցով բուսական վիրուսների մասնիկները կարող են ենթարկվել գենետիկական և քիմիական ձևափոխությունների, պատիճավորել օտարածին նյութերը և միավորվելով ձևավորել վերմոլեկուլային կառույցներ ։
Բակտերիաների վիրուսներ
Բակտերիոֆագերը ամենատարածված և բազմաքանակ վիրուսների խումբն են և ամենահարուստ կենսաձևն են ջրային միջավայրում. օվկիանոսում վիրուսների քանակը մոտ 10 անգամ գերազանցում է բակտերիաների քանակը, 1 միլիոն ջրում հասնելով 250 000 000-ի ։
Այս վիրուսները վարակում են բակտերիաներին՝ միանալով վերջիններիս բջջաթաղանթի արտաքին ռեցեպտորների հետ և մուտք գործում բջիջ ։ Կարճ ժամանակ անց, որը կարող է նույնիսկ տևել մի քանի րոպե, բակտերիալ պոլիմերազը սկսում է տրանսլյացիայի ենթարկել վիրուսային իՌՆԹ-ն և սինթեզել սպիտակուցներ։ T4 բակտերոֆագի դեպքում, վիրուսի ներխուժելուց ընդամենը 12 րոպեում կարող են ձևավորվել ավելի քան երեք հարյուր ֆագեր ։
Բակտերիայի վիրուսային պաշտպանության հիմնական մեխանիզմը օտարածին ԴՆԹ-ի հաջորդականությունները քայքայող ֆերմենտների սինթեզն է։ Այս ֆերմենտներն անվանվում են խզող էնդոնուկլեազներ և կտրտում են բակտերիալ բջիջ թափանցած վիրուսային ԴՆԹ-ի հատվածները ։ Բակտերիան ունակ է նաև CRISPR հաջորդականությունների միջոցով ճանաչել նախկինում արդեն հանդիպած վիրուսների գենոմի հատվածները և արգելակել վիրուսների կրկնապատկումը ՌՆԹ ինտերֆերենցիայի ձևերից մեկի միջոցով ։ Այս գենետիկական մեխանիզմը ապահովում է բակտերիայի հակավիրուսային իմունիտետը։
Բակտերիոֆագերը կարող են նաև օգտակար լինել բակտերիաների համար։ Օրինակ, մարդու համար այդքան վտանգավոր դիֆտերիայի հարուցչի թույնը կոդավորող գենը գաղտնագրում է այդ բակտերիան վարակող բակտերիոֆագը ։
Արքեաների վիրուսներ
Շատ վիրուսներ կրկնապատկվում են արքեաներում. սրանք երկպարույր ԴՆԹ վիրուսներ են շատ հաճախ տարօրինակ, չկրնվող ձևով ։ Այս վիրուսները մանրամասն ուսումնասիրված են ջերմասեր արքեաների մոտ, և հատկապես Sulfolobales ու Thermoproteales կարգերում ։ Արքեաների այս վիրուսների դեմ պաշտպանությունը ընդգրկում է ՌՆԹ ինտերֆերենցիան
Վիրուսների վիրուսներ
Միմիվիրուսի ուսումնասիրման ժամանակ պարզվել է, որ վիրուսի վրա հավաքվում են մեկ այլ վիրուսի ոչ մեծ վիրիոններ։ Այս վիրուսներն անվանվել են սպուտնիկներ (Sputnik) ։ Սպուտնիկներն, ամենայն հավանականությամբ, չեն կարող վարակել միմի- և մամավիրուսների տեր հանդիսացող ամեոբաներին, սակայն կարող են միմի- և մամավիրուսների հետ բազմանալ նրանց մեջ, որի պատճառով սպուտնիկները դասակարգվում են որպես արբանյակ վիրուսներ։ Սպուտնիկները առաջին հայտնի վիրուս արբանյակներն են, պարունակում են երկշղթա ԴՆԹ և բազմանում են էուկարիոտ բջիջների ներսում։ Հետազոտության հեղինակները առաջարկում են սպուտնիկներին դիտարկել ոչ թե որպես արբանյակներ, այլ որպես վիրոֆագեր (վիրուսների վիրուսներ)  ։ Այս երկու հասկացությունների տարբերությունը նրանում է, որ վիրուս արբանյակների կրկնապատկման համար պահանջվում է տեր բջջի և տեր վիրուսի առկայությունը, այն դեպքում, երբ վիրոֆագերը վերարտադրվում են միայն տեր վիրուսի կրկնապատկման ապարատի շնորհիվ և միայն վիրուսի մակաբույծներ են ։ Վիրոֆագի գենոմում առկա են միմիվիրուսին բնորոշ կարգավորիչ տարրեր, որոնք ճանաչում են վերջինիս տրանսկրիպցիոն ապարատը։ Բացի այդ, սպուտնիկի առկայությունը զգալիորեն նվազեցնում է միմիվիրուսի բազմացումը բջջում. առաջանում են դեֆեկտավոր վիրիոններ, տեր բջջի լիզիսը դանդաղում է ։ Չնայած այս ամենին, սպուտնիկների վիրոֆագեր լինելը վերջնականապես ապացուցված չէ։
Հայտնաբերվել է նաև միմիվիրուսի CL շտամի մեկ այլ վիրոֆագ ։
Դերը էվոլյուցիայում
Վիրուսները կարևոր դեր են կատարում տարբեր տեսակների միջև գեների տեղափոխման մեջ, որը մեծացնում է տեսակների գենետիկական բազմազանությունը ։ Ենթադրվում է, որ վիրուսները կենտրոնական դեր են ունեցել Երկրի վրա կյանքի վաղ էվոլյուցիայում, երբ բակտերիաները, արքեաներն ու էուկարիոտները դեռևս առանձնացած չէին և երբ ապրում էր ընդհանուր ունիվերսալ վերջին նախնին (LUCA) ։ Վիրուսները մինչև օրս էլ Երկրի վրա չուսումնասիրված և չբացահայտված գենետիկական բազմազանության հսկայական շտեմարաններից մեկն են ։
Վիրուսները գենետիկորեն կապված են Երկրի բուսական (ֆլորա) և կենդանական աշխարհի (ֆաունա) հետ։ Վերջերս կատարված հետազոտությունների համաձայն՝ մարդու գենոմի շուրջ 32%-ը կազմված է վիրուսանման տարրերից, տրանսպոզոններից և նրանց մնացորդներից ։ Վիրուսների միջոցով հնարավոր է գեների հորիզոնական տեղափոխությունը (քսենոլոգիա), երբ գենետիկական տեղեկատվությունը փոխանցվում է ոչ թե ծնողներից իրենց ժառանգներին, այլ մեկ առանձնյակից՝ մյուսին (առանձնյակները կարող են նույնիսկ պատկանել տարբեր տեսակների)։ Այսպես օրինակ՝ ենթադրվում է, որ բարձրակարգ պրիմատների մոտ սինցիտին սպիտակուցը կոդավորող գենը կապիկների գենոմ է բերվել ռետրովիուսների միջոցով ։
Վիրուսները կենսոլորտում
Վիրուսները Երկիր մոլորակի վրա ամենաբազմաքանակ օրգանական մատերիայի գոյության ձևն են։ Վիրուսները կարևոր են բազմաթիվ կենդանի օրգանիզմների պոպուլյացիաների քանակի կարգավորման համար։ Շատ հաճախ վիրուսները կենդանիների հետ առաջացնում են սիմբիոզ ։ Այսպես օրինակ, որոշ թունավոր կրետների թույնը պարունակում է պոլի-ԴՆԹ-վիրուսներ (Polydnavirus, PDV) կոչվող կառույցներ, որոնք ունեն վիրուսային ծագում։
Կենսոլորտում վիրուսների հիմնական դերը կապված է օվկիանոսներում և ծովերում նրանց կատարած գործունեության հետ։
Դերը ջրային էկոհամակարգերում
Միկրօրգանիզմները կազմում են ծովի կենսազանգվածի ավելի քանի 90%-ը։ Ենթադրվում է, որ վիրուսները կարող են ամեն օր ոչնչացնել այս կենսազանգվածի մոտ 20%-ը և որ օվկիանոսում վիրուսները բակտերիաներից և արքեաներից 15 անգամ ավելի շատ են։ Վիրուսները ծաղկող ջրի ջրիմուռները ոչնչացնող հիմնական գործոններն են, որոնք հաճախ կարող են ոչնչացնել նաև այլ ջրային օրգանիզմներ ։
Վիրուսների քանակը ափից հեռու և օվկիանոսի խորքը շարժվելիս քչանում է, որի պատճառը ավելի քիչ քանակով կենդանի օրգանիզմների գոյությունն է ։
Ծովային կաթնասունները նույնպես վարակվում են վիրուսներով։ 1988 և 2002 թվականներին հազարավոր ծովային կատուներ են սպանվել Phocine distemper վիրուսի պատճառով ։ Կալցիվիրուսները, հերպեսվիրուսները, ադենովիրուսները և պարվովիրուսները և այլ վիրուսներ, շրջապտույտի են ենթարկվում կաթնասունների պոպուլյացիաներում ։
Բնական գիտություններ և բժշկագիտություն
Վիրուսները որպես պարզագույն համակարգեր մեծ կարևորություն ունեն մոլեկուլային և բջջային կենսաբանության հետազոտությունների համար, դրանք լայնորեն կիրառվում են բջիջների ֆունկցիայի հետազոտման մեջ ։ Վիրուսների հետազոտությունն ու կիրառումը թույլ է տվել բացահայտել բջջային կենսաբանության շատ հարցեր ։ Օրինակ, վիրուսները հաջողությամբ կիրառվել են գենետիկական հետազոտություններում և օգնել հասկանալ մոլեկուլային գենետիկայի հիմնական մեխանիզմները՝ ԴՆԹ-ի ռեպլիկացիան, փոխադրումը, ՌՆԹ պրոցեսինգը, տրանսլյացիան, սպիտակուցների տեղափոխումը, իմունոլոգիական շատ մեխանիզմներ և այլն։
Գենետիկները հաճախ վիրուսներն օգտագործում են որպես ուսումնասիրվող գեների վեկտորներ։ Այսպես հնարավոր է դառնում բջջին ստիպել սինթեզել օտարածին միացություն, հետազոտել գենոմում տեղագրված նոր գենի ազդեցությունը։ Նույն կերպ, վիրոթերապիայում վիրուսները կիրառվում են տարբեր հիվանդությունների բուժման մեջ, իրենց թիրախ բջջի կամ ԴՆԹ-ի վրա ընտրողաբար ազդելու ընդունակության հաշվին։ Վիրուսների կիրառումը քաղցկեղի բուժման և գենային թերապիայում հեռանկարային է։ Արևելաեվրոպական գիտնականները կիրառել են ֆագ-թերապիան որպես հակաբիոտիկների այլընտրանք։ Այժմ այս մեթոդի հանդեպ հետաքրքրությունը աճում է, քանի որ որոշ ախտածին բակտերիաներ դիմադրողականություն են ձեռք բերում հակաբիոտիկների նկատմամբ ։ Վերջերս արտադրության են դրվել որոշ վիրուսային վեկտորներ և դեղագործական սպիտակուցներ, որոնք գտնվում են նախակլինիկական և կլինիկական փորձարկման փուլերում ։
Նյութագիտություն և նանոտեխնոլոգիա
Նանոտեխնոլոգիաների զարգացումը խոստանում է վիրուսների կիրառության ավելի բազմազան ձևեր։ Նյութագետի տեսանկյունից վիրուսները օրգանական նանոմասնիկներ են։
Վիրուսների մակերեսին կան հատուկ մոլեկուլներ, որոնց միջոցով այն թափանցում է տեր բջջի մեջ։ Վիրուսների չափն ու մեծությունը և նրանց մակերեսին առկա ֆունկցիոնալ խմբերի քանակն ու բնույթը ճշտությամբ որոշված է։ Սրա հաշվին, վիրուսները լայնորեն կիրառվում են նյութագիտության մեջ որպես կովալենտ կապերով կապված մակերեսային ձևափոխությունների կաղապարներ։ Որոշ վիրուսներ կարող են ենթարկվել նպատակաուղվված էվոլյուցիայի։ Նանոնյութերի հետ աշխատելու համար մշակված բնագիտական մեթոդները դառնում են նանոինժիներիայի հիմքերից մեկը և օգտագործվում այլ գիտությունների կողմից նույնպես ։
Իրենց մեծության, չափերի և լավ բնութագրված քիմիական կառուցվածքի շնորհիվ, վիրուսները օգտագործվել են որպես նանոկաղապարներ։ Վաշինգտոնի Ծովային հետազոտությունների լաբորատորիայում վիրուսները հաջողությամբ կիրառվել են որպես ազդանշանի ուժեղացուցիչներ ։ Մեկ այլ հետազոտության մեջ վիրուսներն օգտագործվել են որպես նանոսալիկներ՝ մոլեկուլային էլեկտրոնիկայի համար ։
Սինթետիկ վիրուսներ
Շատ վիրուսներ կարող են սինթեզվել de novo (զրոյից). առաջին սինթետիկ վիրուսը ստեղծվել է 2002 թվականին ։ Ի տարբերություն հասարակության մեջ տարածված կարծիքի, սինթեզվում է ոչ թե վիրուսը, այլ ավելի շատ վիրուսային գենոմը՝ ԴՆԹ՝ ԴՆԹ վիրուսների և կոմպլեմենտար ԴՆԹ՝ ՌՆԹ վիրուսների դեպքում։ Վիրուսների շատ ընտանիքիների դեպքում միայն վիրուսային գենոմի տեղագրումը բջջի ներսում արդեն առաջ է բերում վարակում։ Սա նշանակում է, որ այս վիրուսները պարունակում են վիրուսի սինթեզի համար անհրաժեշտ ամբողջ տեղեկատվությունը։ Այս տեխնոլոգիան այժմ կիրառվում է պատվաստանյութերի նոր ռազմավարություններ մշակելու համար ։ Այսպիսով վիրուսները չեն համարվում վերացած այնքան ժամանակ, քանի դեռ նրանց գենոմը հայտնի է և կան ընկալունակ բջիջներ։ 2014 թվականի մարտից ծաղիկի գենոմի 3843 հիմքերից բաղկացած հաջորդականությունը ազատ հասանելի է օնլայն Առողջության ազգային ինստիտուտի կայքում ։
Կենսաբանական զենք
Հասարակության մեջ վիրուսների համաճարակ առաջացնելու ընդունակությունը առաջացրել է այն մտահոգությունը, որ նրանք կարող են կիրառվել կենսաբանական զենք ստեղծելու մեջ։ Մտահոգությունն ավելի խորացել է, երբ լաբորատոր պայմաններում արհեստականորեն վերստեղծվել է 1918 թվականի գրիպի վիրուսը ։ Ծաղիկի վիրուսը մինչև բուժման հայտնաբերումը պատմության ընթացքում մեծ ազդեցություն է գործել տարբեր հասարակությունների վրա։ Աշխարհում կա ընդամենը երկու կենտրոն, որոնք ԱՀԿ կողմից թույլատրված են պահել ծաղիկի վիրուսը՝ Ռուսաստանի վեկտորի ինստիտուտը և Միացյալ Նահանգների հիվանդությունների կառավարման և կանխարգելման կենտրոնը ։ Այն վախը, որ ծաղիկի վիրուսը կարող է օգտագործվել որպես կենսաբանական զենք մասամբ հիմնավորված է, քանի որ ծաղիկի պատվաստը հաճախ ունենում է կողմնակի ազդեցություն և շատ երկրների կողմից պարբերաբար չի օգտագործվում։ Սրա արդյունքում ներկայումս մարդկանց պոպուլյացիան աշխարհում չունի կայուն պատշպանություն ծաղիկի հանդեպ և կարող է խոցելի լինել վիրուսի նկատմամբ ։
Զանգվածային մշակույթում
Ֆիլմերում և այլ ստեղծագործություններում վարակիչ, այդ թվում վիրուսային հիվանդությունների աշխարհը հաճախ ճիշտ ներկայացված չէ։ Ֆիլմերի մեծամասնությունը նոր վարակի բռնկման մասին է, որի հարուցիչը ստեղծվել է կենսաահաբեկչության, լաբորատորիայի պատահարի պատճառով կամ էլ հայտնվել է տիեզերքից.
Վալենտինա Ստարիկովա
Վալենտինա Իվանովնա Ստարիկովա (Валентина Ивановна Старикова, ), ռուս դաշնակահարուհի, արվեստի գործիչ, երաժշտության ուսուցիչ։ Բաշկորտոստանի Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ, Բաշկիրիայի Մ. Ակմուլլայի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի դոցենտ։ Միջազգային և համառուսական մրցույթների դափնեկիր, Բաշկիրիայի Հանրապետության միջնակարգ մասնագիտական երաժշտական ​​քոլեջի ուսուցիչ։
Վիրուսներ
Գրականության մեջ
Հետևյալ ստեղծագործությունների սյուժեում վիրուսային վարակներն ունեն կարևոր նշանակություն.
Կինոմատոգրաֆիայում
Հետևյալ ֆիլմերի սյուժեի հիմքում վիրուսային վարակի բռնկումն է ՝
Մուլտիպլիկացիայում
Վերջին շրջանում վիրուսների շատ հաճախ դառնում են մուլտֆիլմերի և մուլտսերիալների «հերոսներ»։ Այդ մուլտֆիլմերից է «Օսմոսիս Ջոնս» (ԱՄՆ, 2001), «Օզին և Դրիքսը» (ԱՄՆ, 2002-2004 թվականներ) և «Վիրուսը հարձակվում է» (Իտալիա, 2011)։
Վալենտինա Ստարիկովա
Կենսագրություն
Նախնական երաժշտական ​​կրթությունը ստացել է Մ. Վ. Շատալովայի դասարանում։ Սովորել է Ուֆայի արվեստի դպրոցում՝ Գենրիխ Նեյգաուզի աշակերտ Վալերի Պետրովիչ Ստարոդուբրովսկու դասարանում։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Ուֆայի արվեստի պետական ինստիտուտում (Ալեքսանդր Դավիդովիչ Ֆրանկի դասարան) 1973 թվականին։ Դասավանդել է Ուֆայի արվեստի պետական ինստիտուտում, մանկավարժական աշխատանքը շարունակում է Բաշկիրիայի Մ. Ակմուլլայի անվան պետական ​​մանկավարժական համալսարանում և Բաշկիրիայի Հանրապետության միջնակարգ մասնագիտական երաժշտական քոլեջում։
Վիրուսներ
Նշումներ
<references group="նշում" />
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիրուսոլոգիա Կատեգորիա:Կյանքի ոչ բջջային ձևեր Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ Կատեգորիա:Զոոնոզ
Վալենտինա Ստարիկովա
Ստեղծագործական և մանկավարժական գործունեություն
Պատկանում է Ռուսաստանի դաշնամուրի առաջատար մանկավարժ-մեթոդիստների թվին ։ Աշխատանքի ընթացքում պատրաստել է միջազգային և համառուսաստանյան մրցույթների ավելի քան 60 դափնեկիրներ, այդ թվում՝ Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի վաստակավոր գործիչ Սերգեյ Չիպենկոն, Բելառուսի Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչներ Իլդար Խիսամուտդինովը, Տատյանա Լոնշչակովան և Ալեքսանդրա Վորոտնիկը, դաշնակահարներ Լի Սիոնը (Ի. Հայդնի անվան երաժշտական ​​մրցույթի Գրան պրի մրցանակի դափնեկիր, Վիեննա, Ավստրիա) և Դենիս Խուսաինովը (Միջազգային Դելֆյան խաղերի ոսկե մեդալի դափնեկիր, Կոնստանտին Իգումնովի անվան մրցույթի 1-ին մրցանակի դափնեկիր)։ Նրա շրջանավարտները դասավանդում և համերգներ են տալիս Բաշկիրիայի բազմաթիվ քաղաքներում, ամբողջ Ռուսաստանում և արտասահմանում։ Նա համարվում է «Երաժշտություն բոլորի համար» դպրոց-ստուդիայի համահիմնադիր և մանկավարժ ։
Վլադիմիր Սպիվակովի միջազգային հիմնադրամի մշտական ​​գործընկերներից է ։
Պարգևներ և կոչումներ
Միջազգային, համառուսական և հանրապետական ​​մրցույթների դափնեկիր, Բաշկորտոստանի Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ, պարգևատրվել է ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության «Գերազանց աշխատանքի համար» կրծքանշանով։ 2012 թվականին Գրան պրի ստացած իր աշակերտուհի Լի Սիոնի նախապատրաստման համար միջազգային ժյուրիի որոշմամբ նրան շնորհվել է «Լավագույն ուսուցիչ» հատուկ դիպլոմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս դաշնակահարուհիներ Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Ռիու դե Սերդանիա
Ռիու դե Սերդանիա (Riu de Cerdanya), մունիցիպալիտետ Իսպանիաում, գտնվում է Լիեդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշա Սերդանիա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 12,36 կմ2։ Բնակչությունը՝ 111 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Չումակ (գյուղ, Թելմանովսկի շրջան)
Չումակ (Чумак), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չումակ գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ալբեպիեռ Բրեդոն
Ալբեպիեռ Բրեդոն (Albepierre-Bredons), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 236 մարդ, բնակչության խտությունը` 6.86 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 34.42 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 148 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 105-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 43։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,9 %։ 105 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 101 անձ (54 տղամարդ և 47 կին)։ Գործազուրկ են եղել 4 անձ (2 տղամարդ և 2 կին)։ 43 անաշխատունակներից 10-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 24-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ալիքենդ (Ելիզավետպոլի գավառ)
Ալիքենդ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 317 կովկասի թաթար բնակիչ ։
(8521) Բուլայնվիլերս
(8521) Բուլայնվիլերս (Boulainvilliers), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի ապրիլի 4-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,222614 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8197 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6255 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1210,3 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,297446 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,56° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Թաթլյան
Թաթլյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Դելիսյաս (համայնք)
Դելիսյաս (Delicias), համայնք Մեքսիկայի Չիուաուա նահանգի համանուն քաղաքում։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թիվը կազմել է 137 935 մարդ։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Delicias անվանումը իսպաներենից կարելի է թարգմանել որպես հմայք, ուրախություն, հաճույք։ Այն առաջացել է համայնքի նախկին ասյենդայից, որը գտնվում է հարևան Ռոսալես մունիցիպալիտետում ։
Համայնքի տարածքը 533 կիլոմետր քառակուսի է, ինչը կազմում է նահանգի ընդհանուր տարածքի 0,22 տոկոսը, իսկ ամենաբարձր կետը հասնում է 1280 մետրի, գտնվում է Լա Պրիետա բնակավայրում։
Դելիսյասը սահմանակից է Չիուաուա նահանգի այլ համայնքների․ հյուսիսում՝ Մեոկիին և Հուլիմեսին, արևելքում և հարավում՝ Սաուսիլյոյին, և արևմուտքում՝ Ռոսալեսին։
Հիմնադրում և կազմ
Համայնքը հիմնադրվել է 1935 թվականի հունվարի 7-ին ։ Նրա կազմի մեջ է մտնում 317 բնակավայր, որոնցից ամենախոշորներն են․
Տնտեսություն
2000 թվականի վիճակագրական տվյալների համաձայն՝ աշխատունակ բնակչությունը զբաղվում է տնտեսության հետևյալ մասնաճյուղերով՝ գյուղատնտեսություն, անասնապահություն, ձկնորսություն՝ 27,9 տոկոս, արդյունաբերություն և շինարարություն՝ 42,6 տոկոս, սպասարկման և զբոսաշրջության ոլորտ և այլ ծառայություններ՝ 2,3 տոկոս ։
Ենթակառուցվածք
Համայնքի կառուցվածքը ըստ 2010 թվականի վիճակագրական տվյալների ․
Հանոյ
Հանոյ (Hà Nội, 河内, բառացի՝ «քաղաք գետերի միջև» կամ «գետերով շրջապատված (տեղ)»), Վիետնամի Սոցիալիստական Հանրապետության մայրաքաղաք։ Երկրի՝ բնակչության քանակով երկրորդ քաղաքն է։ Հանոյը Վիետնամի քաղաքական, կրթական ու մշակութային կենտրոնն է ու արդյունաբերական նշանակության երկրորդ քաղաքը (Հոշիմինից հետո)։ 1902-1953 թվականներին եղել է Ֆրանսիական Հնդկաչինի մայրաքաղաքը, 1954-1976 թվականներին՝ Վիետնամի Դեմոկրատական Հանրապետության (Հյուսիսային Վիետնամ) մայրաքաղաքը։
Հանոյը տեղակայված է Հոնգհա գետի ափին։ Բնակչությունը՝ ։
2008 թվականի օգոստոսի 1-ին Հանոյի տարածքը մեծացվել է ավելի քան երեք անգամ, որովհետև քաղաքին են միացվել նրան հարող պրովինցիաներն ու շրջանները։ Ներկայում Վիետնամի մայրաքաղաքի տարածքը կազմում է 3 345 կմ²։ Հանոյը աշխարհի՝ տարածքով ամենամեծ 17 մայրաքաղաքներից մեկն է։
Անվանում
Հավանաբար հիմնադրվել է 5-րդ դարում։ 9-11-րդ դարերում կոչվել է Դալյա, 11-19-րդ դարերում՝ Տհան գլաունգ (բառացի՝ «սավառնող վիշապի քաղաք»), նաև Դոնգկիլ (բառացի՝ «արևելյան մայրաքաղաք»)։ «Հանոյ» անվանումը գործածության մեջ է մտել 20-րդ դարի սահմանագծում․ այն արտացոլում է քաղաքի դիրքը Հոնգհա և Տո Լիտ գետերի միջև և նշանակում է «Միջագետք» (հա ― «գետ», նոյ ― «ներսում», այսինքն՝ բառացի «գետի ներսում») ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիետնամի քաղաքներ Կատեգորիա:1010 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Hysteria
Նկարահանվել է տեսահոլովակ 2 տարբերակներով։
Երգացանկ
7", CD
DVD
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Muse երգեր Կատեգորիա:2003 սինգլներ
Բադիա Պոլեզինե
Բադիա Պոլեզինե  (Badia Polesine), քաղաք Իտալիայում։ Տեղակայված է Վենետո մարզում՝ Ռովիգո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 10431 մարդ, բնակչության խտություն՝ 237 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 44 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 45021։ Հեռախոսային կոդ՝ 0425։
Բադիա Պոլեզինեն սահմանակից է Կանդա, Կաստանյարո, Կաստելբալդո, Ջաչիանո կոն Բարուչելլա, Լենդինարա, Մասի, Պիաչենցա դ'Ադիջե, Տերացո, Տրեչենտա մունիցիպալիտետներին։
Գլխավոր տեսարժան վայրը Վանգադիցայի աբբայությունն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բրանկո Ցվետկովիչ
Բրանկո Ցվետկովիչ, սերբ բասկետբոլիստ։ Հանդես է գալիս հարձակվող պաշտպանի և թեթև հարձակվողի դիրքերում։
Պրոֆեսիոնալ կարիերա
Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է Սերբիայում, որտեղ հանդես է եկել «Սպարտակ Սուբոտիցա» և «Բորաց Չաչակ» երիտասարդ ակումբների կազմերում։ Հայտնի է դարձել Սերբիայի բասկետբոլային լիգայում «ԲԱ Ժելեզնիկ» ակումբի կազմում հանդես գալուց հետո։ Այդ ակումբը 2005-06 թվականների մրցաշրջանին հաղթել է Ադրիատիկի լիգան, իսկ 2006-07 թվականներին մրցաշրջանին՝ Սերբիայի բասկետբոլի գավաթը։ Դրանից հետո պայմանագիր է կնքել իսպանական «Ժիրոնա» ակումբի հետ։ «Ժիրոնա» ակումբի կազմում հանդես գալու ընթացքում Բրանկոն խաղի ընթացքում միջինում հավաքում էր 9,1 միավոր։ 2006-2008 թվականներին հանդես է եկել Սերբիայի ազգային հավաքականներին կազմերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սերբ բասկետբոլիստներ
Էլեկտրատեխնիկական պողպատ
Էլեկտրատեխնիկական պողպատ սիլիցիումով լեգիրված պողպատ։ Լինում է դինամնային (պարունակում է 0,8–2,5% սիլիցիում և մինչև 0,1% ածխածին) և տրանսֆորմատորային (պարունակում է 2,8–4,5% սիլիցիում, մինչև 0,06% ածխածին)։
Կահիրե
Կահիրե (القاهرة, al-Qāhira - «հաղթական»), Եգիպտոսի Հանրապետության մայրաքաղաքը և Աֆրիկայի խոշորագույն բնակավայրը։ Բնակչությունը՝ ։
Անվանում
Հիմնադրել է Ջուհեյր Սիցիլացին 969 թվականին և ի նշան Եգիպտոսի նվաճման անվանել Միսր ալ֊ Կահիրա՝ «Հաղթական Եգիպտոս»․ այստեղից էլ քաղաքի այժմյան արաբական Ալ֊Կահիրա անվանումը ։
Եգիպտացիները հաճախակի են կոչում այն مصر՝ Մասր։
Ընդհանուր բնութագիր
Կահիրեն Աֆրիկայի ու արաբական աշխարհի խոշորագույն քաղաքն է։ Բուն քաղաքի բնակչությունն ավելի քան 7 միլիոն է։ Այն գտնվում է Նեղոսի ափին ու կղզիների վրա՝ դելտայից քիչ հարավ։ Կահիրեն Եգիպտոսի խոշորագույն արդյունաբերական կենտրոններից է և տալիս է արտադրության 1/4-ը։ Արդյունաբերությունը բազմաճյուղ է, սակայն առաջատարներն են մեքենաշինությունը, տեքստիլը, քիմիականն ու սննդի արդյունաբերությունը։ Շրջապատի մի շարք քաղաքների (Գիզա, Շուբրա Էլ Ղեյմա, Հելուան) հետ ստեղծվել է հսկայական քաղաքային ագլոմերացիա՝ Մեծ Կահիրե՝ 16 միլիոն բնակչությամբ։ Կահիրեի տեղում քաղաքային բնակավայր գոյություն է ունեցել անհիշելի ժամանակներից՝ Բաբելոն (չխառնել Միջագետքի Բաբելոնի հետ), այնուհետև՝ Ֆուստատ անվանումներով։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Նեղոսի դելտա Կատեգորիա:969 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ամբրոլաուրի շրջան
Ամբրոլաուրի շրջան (ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი՝ ամբրոլաուրիս մունիցիպալիտետի), 2-րդ մակարդակի վարչական միավոր է Վրաստանում։ Մտնում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ երկրամասի կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Ամբրոլաուր քաղաքն է։
Կատեգորիա:Ամբրոլաուրի շրջան
Թաիրյան
Թաիրյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արաբերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կրոնը Բոսնիա և Հերցեգովինայում
Կրոնը Բոսնիա և Հերցեգովինայում ներկայացված է հետևյալ դավանություններից՝ իսլամ (40 %), ուղղափառություն (31 %), կաթոլիկություն (15 %) և այլն (աթեիզմ) - հուդայականություն, բողոքականություն Եհովայի վկաներ։
Պատմություն
Մինչև 10-րդ Բոսնիայի բնակչության մեծ մասը հեթանոս է եղել, սակայն Հերցեգովինայում քրիստոնեության ընդունումը բավականին վաղ է տեղի ունեցել։ Համարվում է, որ առաջին հոգևորականները այստեղ է ուղարկվել Հռոմի կողմից։ Սակայն 930-ական թվականներին, Բոսնիայի և Սերբիայի միանալուց հետո, Բոսնիայի քրիստոնեական գալուստները վերաենթարկվում են Կոստանդնուպոլսին։ 968 թվականին Բոսնիան միանում է Խորվաթիային, 1019 թվականին՝ Բյուզանդիային, իսկ 1026 թվականին անկախանում է։ 1080-ական թվականներին Բոսնիայում հաստատվում է կաթոլիկական թեմը։ 1135 թվականին Բոսնիան միացել է կաթոլիկ Հունգարիային, իսկ 1166-1180 թվականներին նորից հայտնվում է ուղղափառ Բյուզանդիայի կազմում, որից հետո ներից անկախնում է։
13-14 դարերին Բոսնիա և Հերցեգովինայի տարածքում գոյություն ուներ երկու կրոն։ Առավելապես կոթոլիկ էին Բոսնիայի հյուսիսային և կենտրոնական հատվածները, իսկ հարավային Խում (Հերցեգովինա) իշխանությունը, որը 1168-1326 մտնում է Սերբիայի կազմում, գտնվում էր Սերբիայի ուղղափառ եկեղեցու տարածքում և 1219 թվականից ենթարկվում էր անմիջականորեն սերբական արքեպիսկոպոսին։
Առաջին թուրական արշավանքը դեպի բոսնիական հողեր իրականցվել է 1388 թվականին և 1448 թվականին թուրքերը արդեն նվաճել էին Բոսնիական կենտրոնական հատվածի մի մասը։ Բոսնիական թագավոր Ստեպան Տոմաշը օգնություն էր խնդրում Կաթոլիկական եկեղեցուց, բայց Հռոմի Պապը նախ և առաջ ցանկանում էր համոզվել Բոսնիայում "երեսների" բացակայությանը։ Տոշամը 1459 թվականին հավաքել է ամբողջ Բոսնիական եկեղեցու հոգևորականությունը, որից հետո հրմայել էր նրանց կա՛մ ընդունել կաթոլիկությունը և սկսել ենթարկվել նրան, կա՛մ լքել թագավորությունը։
Ստեպան Տոմաշը այդպես էր չսպասեց խաչակրաց արշավանքին՝ մահանալով 1461 թվականին։ Հաջորդ տարի նրա որդի Ստեպան Տոմաշևիչը հրաժարվել է հարկ վճարել թուրքական սուլթան Մեհմեդ II-ին։ 1463 թվականի գարնանը սուլթանը Բոսնիա եկավ մեծ բանակով։ Ստեպան Տոմաշևիչի բանակը ջախջախվեց, իսկ նա սուլթանի հրամանով 1463 թվականին հուլիսին գլխատվեց։ 1995 թվականի վերջին երկրում տեղավորվել են ՆԱՏՕ-ի խաղաղարարները, ստեղծվել է մուսուլմանա-խորվաթական Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունը (տարածքի 51%-ը) և Սերբական Հանրապետությունը (տարածքի 49%-ը)
Կաթոլիկների թիվը պատերազմի ընթացքում կրճատվել է ավելի շատ, քան մուսուլմանների և ուղղափառների թիվը։
Այժմ դավանականությունը որոշվում է հիմնականում ազգությամբ՝ սերբերը՝ դավանում են ուղղափառություն (31 %), խորվաթները՝ կաթոլիկություն (15 %)։ Սերբերը և խորվաթները, որոնք դավանում են իսլամ, իրենց անվանում են բոսնիակներ և մուսուլմաններ (40 %)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրոնը Բոսնիա և Հերցեգովինայում
Էռնստ Քրոյդեր
Էռնստ Քրոյդեր (Ernst Kreuder. ), 20-րդ դարի գերմանացի գրող, բանաստեղծությունների, վեպերի, պատմվածքների, էսսեների հեղինակ։ Գեորգ Բյուխների անվան մրցանակի դափնեկիր (1953 թ.): Նրա գերազանցապես պատումային ստեղծագործության առավել ցայտուն առանձնահատկություններն են քննադատական վերաբերմունքը, ռոմանտիկայի ու խորհրդավորության դրսևորումները։ Ուսումնասիրողներից շատերի կարծիքով՝ Քրոյդերի ստեղծագործական լավագույն շրջանն ընդգրկում է 1945-1953 թվականները, և նրան, Բյուխների անվան մրցանակի շնորհումից հետո, այլևս չի հաջողվել նշանակալի երկ ստեղծել։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1903 թվականին Սաքսոնիայի Ցայց քաղաքում, աղքատ ընտանիքում։ Մայնի Օֆենբախում գիմնազիան ավարտելով՝ նախ փորձել է բանկային ծառայողի մասնագիտությանը տիրապետել, այնուհետև ապրուստի և ուսման ծախսերը հոգալու նպատակով շինարարությունում, երկաթի հանքում աշխատելուն զուգահեռ՝ փիլիսոփայություն, պատմություն, գրականություն ու քրեագիտություն է ուսումնասիրել Մայնի Ֆրանկֆուրտում, սակայն ուսումնառությունը կիսատ է թողել։
Սկսած 1920-ական թվականներից ֆելիետոններ է հրատարակել «Ֆրանկֆուրտեր ցայտունգ» օրաթերթում։ 1932 թվականից աշխատակցել է մյունխենյան «Սիմպլիցիսիմուս» պարբերականին, դարձել խմբագրի տեղակալը։ Նացիստների իշխանության գլուխ անցնելուց հետո կնոջ հետ տեղափոխվել է ամեմատաբար խաղաղ, անվտանգ վայր՝ Դարմշտադի շրջանի գյուղերից մեկը, արկածային ու երգիծական պատմվածքներ գրել տարբեր պարբերականների համար։ Սակայն զինվորական ծառայությունից խուսափել չի հաջողվել. Էռնստը զորակոչվել է, ծառայել վերմախտում, գերի ընկել և երկու ամիս պահվել ռազմագերիների ամերիկյան ճամբարում։
1946 թվականին հրատարակել է «Ձեղնահարկի հասարակությունը» („Die Gesellschaft vom Dachboden“) երկը, որը երևակայականի ու իրականի ինքնատիպ զուգադրումներով մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել քննադատների ու ընթերցողների շրջանում և արժանացել ջերմ ընդունելության : Ունիկա Ցյուրնն այդ երկը բարձր էր գնահատում՝ հայտարարելով, որ այն իր սիրելի գրքերից մեկն է ։ Քրոյդերի հիշարժան երկերից են նաև «Die Unauffindbaren» («Անգտնելիները»), The Undiscoverables վեպերը ։ Թեև Քրոյդերի ստեղծագործությունը բնորոշվել է իբրև մելամաղձոտ ու կաֆկայակերպ (Kafkaesque), նա պնդում էր, որ «հուսալքված վհատության գրական մոդան պետք է հաղթահարվի»  ("the literary fashion of hopeless despair must be overcome") :