cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կվետա Պացովսկա
Կենսագրություն
Կվետա Պացովսկան ծնվել է Պրահայում։ 1947 թվականին ավարտել է Պրահայի Գրաֆիկայի պետական պետական դպրոցը, որից հետո ուսումը շարունակել է Պրահայի Կիրառական արվեստի համալսարանում։ Չեխ նկարիչ, քանդակագործ, չեխական կուբիզմի խոշորագույն ներկայացուցիչ Էմիլ Ֆիլայի ղեկավարությամբ սովորել է մոնումենտալ նկարչություն։ 1952 թվականին ավարտել է ուսումը և զբաղվել մանկական գրքերի և ամսագրերի նկարազարդմամբ։
Կվետա Պացովսկան ամուսնացած է եղել հայտնի գրաֆիկական դիզայներներ Միլան Գրիգարայի հետ։ Նրանց երեխաները նույնպես արվեստի հետ կապված մասնագիտություններ են ընտրել․ Ստեփանը դարձել լուսանկարիչ, Անդրեյը՝ գրաֆիկական դիզայներներ։ Գրքի նկարազարդումների շնորհիվ Կվետա Պացովսկայի անունը հայտնիություն է ստացել մի շարք երկրներում։ Նկարչի աշխատանքները ցուցադրվել են Չեխիայում և Չեխիայից դուրս ցուցահանդեսներում։
1993 թվականին նկարչուհին արժանացել է նաև «Ոսկե նամակ» մրցանակին՝ «Տարվա ամենագեղեցիկ գիրքը» անվանակարգում՝ իր «Թղթե դրախտ» գրքի համար, որը նվիրված է գերմանացի նկարիչ և գրող Կուրթ Շվիթերսին ։
Որպես հրավիրված պրոֆեսոր Կվետա Պացովսկան 1992-1994 թվականներին աշխատել է Բեռլինի արվեստի համալսարանում, իսկ 1998 թվականին՝ Մեծ Բրիտանիայի Քինգսթոնի համալսարանում։
Կվետա Պացովսկան մահացել է 2023 թվականի փետրվարի 6-ին ։
Հելլամաա (գյուղ, Պյուհալեպա շրջան)
Հելլամաա (Hellamaa), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Պյուհալեպա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 65 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հիյումա նահանգի Պյուհալեպա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Իլու վանք
Կատեգորիա:Վանքեր
Ռոդելինդա
Ռոդելինդա, Լոմբարդիայի թագուհի (Rodelinda, regina de' Longobardi (HWV 19)), գերմանացի երգահան Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդելի օպերան երեք գործողությամբ։ Գրվել է Երաժշտության Թագավորական Ակադեմիայի (Royal Academy of Music) պատվերով։ Իտալերեն լիբրետտոյի հեղինակը Նիկոլա Ֆրանչեսկո Հաիմն է ըստ Անտոնիո Սալվիի ավելի վաղ գրած լիբրետտոյի տեքստի, որն իր հերթին իր հիմքում ունի Պիեռ Կոռնեյլի «Պերտարիդե, Լոմբարդիայի արքա» պիեսը։
Առաջնախաղը կայացել է Լոնդոնի Հայմարկետ թաղամասի Թագավորական թատրոնում (King’s Theatre in the Haymarket) 1725 թ. փետրվարի 13-ին՝ դիմանալով 14 ներկայացման։
«Ռոդելինդան» համարվում է գերմանացի երգահանի լավագույն օպերաներից մեկը։ Այն այսօր էլ հաճախ բեմադրվում է եվրոպական օպերային բեմահարթակների վրա։
Կատեգորիա:1725 բեմադրվածներ Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
Յո-Յո Մա
Յո-Յո Մա (Yo-Yo Ma, 馬友友, ), չինական ծագումով ամերիկացի աշխարհահռչակ թավջութակահար։ Ման աշխարհի ամենատաղանդավոր թավջութակահարներից է և որոշ տեղեկություններով ամենատաղանդավորը։
Կենսագրություն
Ման ծնվել է Փարիզում։ Նրա մայրը դասական երգչուհի էր, իսկ հայրը պրոֆեսիոնալ ջութակահար։ Երբ որ նա հինգ տարեկան էր ընտանիքը տեղափոխվում է Նյու Յորք։ Շատ վաղ տարիքում նա սկսում է ջութակ նվագել, այնուհետև փոխվում է ալտի, իսկ արդեն չորս տարեկան հասակում նա անդրադառնում է թավջութակին և լիովին տրվում է իր գործիքին։ Հինգ տարեկանից նա սկսում է համերգներ նվագել տարբեր դահլիճներում, տարբեր հանդիսատեսների համար։ Յոթ տարեկան հասակում նա ելույթ է ունենում ԱՄՆ նախագահ Ջոն Քենեդու համար։ Նրան նկատում են տարբեր դիրիժորներ և հրավրում են նվագելու իրենց նվագախմբերի հետ (որպես մենակատար)։ Նա ելույթներ է ունենում նաև հեռաստատեսությամբ։ Այնուհետև նա ընդունվում է "Պրոֆեսիոնալ Երեխաների Դպրոց": Հետագա տարիներին նա սովորում է Նյու Յորքյան Ջուլլիարդ դպրոցում։ Ման սկսում է ձայնասկավառակներ թողարկել։ Շատ երիտասարդ տարիքում նա արդեն հասցրել էր նվագել աշխարհի գրեթե բոլոր առաջատար նվագախմբերի հետ։ Իր ամենալավ աշխատանքներից են համարվում Յոհան Սեբաստիան Բախի թավջութակի վեց սյուիտները։ 1991 թվականին Հարվարդի համալսարանից նա ստանում է դոկտորի կոչում։ Ման պայմանագրեր է կնքել աշխարհի ամենամեծ ձայնագրման ստուդիաների հետ։ Ման բացի սովորական համերգային ելույթների հայտնի է նաև տարբեր քաղաքական գործիչների և հանրահայտ մարդկանց պատվին նվագելով։ Նա ելույթ է ունեցել ԱՄՆ-ի տարբեր նախագահների առաջ՝ Սպիտակ Տանը։ 2011 թվականին նա նվագել է Սթիվ Ջոբսի մահվան կապակցությանբ կազմակերպված համերգին։ Ման նաև նվագել է ԱՄՆ նախկին պետքարտուղար և դաշնակահարուհի Քոնդոլիզա Ռայսի հետ։
Գործիքները
Յո-Յո Մայի հիմնական գործիքները երկուսն են՝ 1712 թվականի Անտոնիո Ստրադիվարիի պատրաստած "Դավիդով" անունով թավջութակը, որը նախկինում պատկանել է թավջութակահարուհի Ժաքլին դյու Պրեին և Դոմենիկո Մոնտանյանայի 1733 թվականի պատրաստած "Պետունիա" թավջութակը։ Ման սկզբնական շրջանում նվագում էր այս վերջին գործիքը։ 1999 թվականին Ման կորցրել է գործիքը Նյու Յորքյան տաքսիներից մեկում, բայց բարեբախտաբար գործիքը գտնվել է անվնաս վիճակում։ Ժաքլին դյու Պրեին պատկանած գործիքի մասին խոսելիս Ման միշտ նշում է, որ գործիքի և նվագողի մեջ պետք է լինի անասելի հարմոնիա։ Բացի այս երկու գործիքներից Ման ունի նաև մեկ այլ՝ մոդեռն թավջութակ։
Մրցանակները
Յո-Յո Ման ստացել է բազմապիսի մրցանակներ՝ այդ թվում 15 Գրեմմի (տարբեր անվանակարգերում)
Այլ տեղեկություններ
Ման բացի դասական երկացանկից կատարում է նաև տարբեր ազգերի ժողովրդական երաժշտություններ՝ հիմնականում չինական։ Նա համագործակցում է տարբեր այլ երաժիշտների հետ համատեղելով դասական և ժողովրդական ոճերը։
Ման ամուսնացած է և ունի երկու երեխա։
Բոկիևկա
Բոկիևկա (Бокиївка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Վոլոչիսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բոկիևկա գյուղում բնակվում էր 409 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 204,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Վոլոչիսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(5028) Հալեսուս
(5028) Հալեսուս (Halaesus), աստերոիդ Յուպիտերի տրոյացիներից։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հունվարի 23-ին Կարոլին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 5,256752 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 4,5661 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,9475 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 4402,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,081776 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,5° անկյուն։
Անվանում
Աստերոիդն անվանվել է Էնեականի հերսներից մեկի անունով․ Հալեսուսը եղել է Ագամեմնոնի որդին և Տրոյական պատերազմի ժամանակ նրա զինակիրը։ Հիմնել է էտրուսկյան Ֆալերիի քաղաքը, Իտալիայի համար պատերազմում կռվել է ընդդեմ Էնեասի։
Բակա ալ-Գարբյահ
Բակա ալ-Գարբյահ (باقة الغربية, באקה אל-גרבייה) արաբական քաղաք (1996 թվականից) Իսրայելի Հայֆայի շրջանում։ 2003 թվականին Բակա ալ-Գարբյահը միավորվեց տեղական «Ջաթ» քաղաքի հետ մեկ քաղաքում՝ «Բակա-Ջաթ» ։ 2010 թվականի նոյեմբերի 1-ին միաձուլումը չեղարկվեց, և Բակա-Ջաթ քաղաքը կրկին բաժանվեց «Բակա ալ-Գարբյահ» քաղաքի և «Ջաթ» քաղաքի տեղական խորհրդի ։ Բնակչությունը՝ ։
Վաղ պատմություն
Բակա ալ-Գարբյահի տարածքում գտնվող հնագիտական պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել են հելլենիստական կամ հռոմեական վաղ շրջանին թվագրված բազմաթիվ քարհանքեր և ձիթապտուղներ ։ Հայտնաբերվել են նաև ուշ հռոմեական և վաղ բյուզանդական ժամանակաշրջանների կերամիկական իրեր, ինչպես նաև Բյուզանդական կայսրության և Օմայյան խալիֆայության (մ.թ.ա. VI-VII դդ.) շրջաններում սկիզբ առած թաղումների մնացորդներով քարանձավ ։
Միջնադարում
Բակա ալ-Գարբյահի ամենավաղ հիշատակումը թվագրվում է 12-րդ դարով ։ 1265 թվականին Բեյբարս I-ը Բակա գյուղը բաժանեց Ալամ ալ-Դին ալ-Զահրիի և Ալադդին Ատ-Տանկազիի միջև, երբ Պաղեստինի գյուղերը բաժանվեցին տեղական մարտիկների հետ խաչակիրների և բյուզանդացիների միջև ։
Բնակչություն
Ըստ Իսրայելի վիճակագրության կենտրոնական բյուրոյի, քաղաքի բնակչությունը 2018 թվականի սկզբին կազմում էր 29035 մարդ ։
Տնտեսություն
Բակա ալ-Գարբյահը համարվում է խոշոր գյուղատնտեսական կենտրոն բոլոր գյուղերի և կիբուցիների համար ։ Բակա ալ-Գարբյահում կա ավելի քան 400 արդյունաբերություն տնտեսության տարբեր ոլորտներում ։ Արդյունաբերական գոտիները կազմում են քաղաքի տարածքի 8.5% -ը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսրայելի քաղաքներ
Զապորոժսկոե (այլ կիրառումներ)
Զապորոժսկոե, կարող է վերաբերել՝
(20480) Անտոնշրաուտ
(20480) Անտոնշրաուտ (Antonschraut), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1999 թվականի հուլիսի 14-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Անտոնշրաուտ աստերոիդը պատկանում է Մեսալիայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են Հիմնական գոտու բոլոր հայտնի աստերոիդների մոտ 0,8%։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 2,37 - 2,45 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1999 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Բերինգի ծով
Բերինգի ծով (Bering Sea, Берингово море), Խաղաղ օվկիանոսի կիսափակ ծով՝ Ասիայի և Հյուսիսային Ամերիկայի միջև․ օվկիանոսի հիմնական մասն անջատված է Ալեուտյան և Կոմանդորյան կղզիներով։
Աշխարհագրություն
Բերինգի նեղուցով միանում է Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի Չուկոտյան ծովին։ Մակերեսը 2.315.000 կմ² է, առավելագույն խորությունը 5.500 մ։ Խոշոր ծոցերն են Անանդիրի և Օլյուտորի (Ռուսաստանի ափերի մոտ), Նորտոնի և Բրիստոնի (Ալյասկա, ԱՄՆ)։ Ծովն են թափվում Անանդիր և Յուկոն գետերը։ Գլխավոր նավահանգիստներն են՝ Անանդիրը, Պրովիգենիան և Նոմը։
Անվանում
Կոչվել է ի հիշատակ ազգությամբ դանիացի ծովագնաց, ռուսական նավատորմի սպա, կապիտան-կոմանդոր Վիտուս Բերինգի, ով 1725-1730 և 1733-1741 թվականներին հետազոտել է այդ ծովը և մահացել այնտեղ՝ Կոմանդորյան կղզիներից մեկում, որն այժմ կոչվում է Բերինգի կղզի։
Անվանումը 1778 թվականին առաջարկել է Ջեյմս Կուկի ուղեկից Գեորգ Ֆորստերը, բայց այն տարածվեց միայն 19-րդ դարում․ մինչ այդ կոչվում էր Կամչատկայի ծով։
Կամչատկայի բնակիչները՝ իտելմենները, այն անվանում են Գիտեշ Նինդալ («Մեծ ծով») ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բերինգի ծով Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի ծովեր Կատեգորիա:Մարդկանց անունով կոչված ծովեր
Սիմեոն Ջուղայեցի
Սիմեոն Ջուղայեցի (XVI դար, Ջուղա - մահ. անհայտ), միջնադարյան հայ ականավոր փիլիսոփա, քերական, մանկավարժ տաղասաց ու հասարակական գործիչ։
Կենսագրություն
Սիմեոն Ջուղայեցին ծնվել է XVIդարի վերջին՝ պատմական Ջուղա գյուղաքաղաքում ։ 1637 թ. Ջուղայեցին գրում է հայոց լեզվի առաջին ամբողջական քերականությունը, որը հայկական դպրոցներում երկար ժամանակ մնում է հայերենի ամենահիմնական դասագիրքը և հետագայում հիմք է դառնում քերականության նոր դասագրքերի համար։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իրանահայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Իրանահայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Իրանահայ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ
Զապսելիե (այլ կիրառումներ)
Զապսելիե, կարող է վերաբերել՝
Արտավազդ Ա Մամիկոնյան
Արտավազդ Ա Մամիկոնյան, հայ զորահրամանատար, սպարապետ Մեծ Հայքի թագավորության ժամանակ, Մամիկոնյան ընտանիքի ամենահին նախահայրը։ Նա ապրել է 3-րդ դարի վերջում և 4-րդ դարի սկզբում։ Ըստ Քրիստիան Սետտիպանիի, նա ամուսնացել է Վիրքի տիրակալ Ամասասպ III-ի դստեր հետ և ունեցել երկու որդի՝ Վաչե Մամիկոնյանը և Համազասպը, որոնց սերունդները կարևոր դեր են խաղացել Հայաստանի քաղաքականության մեջ։
Արշակ Բ-ի կառավարման սկզբում արդեն Արտավազդ Մամիկոնյանը ողջ չէր, այլապես Փավստոս Բուզանդը նրան կհիշատակեր ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մամիկոնյաններ Կատեգորիա:4-րդ դարի մահեր Կատեգորիա:3-րդ դարի ծնունդներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:4-րդ դարի հայեր Կատեգորիա:3-րդ դարի հայեր
Լոնս լը Սոնիե
Լոնս լը Սոնիե (Lons-le-Saunier ), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայի արևելքում՝ Ֆրանշ-Կոնտե երկրամասի Յուրա դեպարտամենտում, որի վարչական կենտրոնն է։ Զբաղեցնում է 7,68 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 1999 թվականի տվյալներով եղել է 18 483։
Պատմություն
Լոնս լը Սոնիեի տարածքում ու մերձակայքում գտնվող աղաջրային աղբյուրներն օգտագործվել են նորքարեդարյա ժամանակներից ի վեր ։ 19-րդ դարում այստեղ ջերմուկային բաղնիքներ են կառուցվել, որոնցից պահպանվել է կոթողային Thermes Lédonia-ն ։ Այդ նույն հարյուրամյակում բնակավայրում գործել են պղնձի ու երկաթի ձուլարաններ, իրականացվել է ձիերի, հորթերի, հացահատիկի, պանրի առևտուր ։
Քույր քաղաքներ
Լոնս լը Սոնիեի քույր քաղաքներն են՝
Պուտևայա Ուսադբա 9 կմ Ժելեզնոյ Դորոգի Լուոստարի-Նիկել
Պուտևայա Ուսադբա 9 կմ Ժելեզնոյ Դորոգի Լուոստարի-Նիկել (Путевая Усадьба 9 км железной дороги Луостари-Никель), գյուղ Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Պեչենեգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Պեչենեգսկի շրջանի բնակավայրեր
Երազանքի հետևից
«Երազանքի հետևից» (Teen Spirit), ռեժիսոր Մաքս Մինգելայի բրիտանա-ամերիկյան երաժշտական դրաման։ Գլխավոր դերում Մարի Էլ Ֆենինգն է  ։ Համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնում 2018 թվականի սեպտեմբերի 7-ին ։ Միացյալ Նահանգներում պրեմիերան կայացել է 2019 թվականի ապրիլի 12-ին ։
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Վիոլետ անունով մի աղջկա մասին, որը մանկուց երազում է հռչակի մասին և պատրաստվում է համաժողովրդական մրցույթի, որպեսզի հասնի իր երազանքին ։
Քննադատություն
Ֆիլմը ստացել Է կինոքննադատների խառը-դրական արձագանքներ։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմն ունի 71% վարկանիշ, որը հիմնված է 126 գրախոսության վրա, որի միջին միավորը 6,2 է 10-ից ։ Metacritic կայքում ֆիլմն ունի 57-ից 100-ի գնահատական՝ 24 քննադատների հիման վրա, ինչը համապատասխանում է «խառը կամ միջին կարծիքներ» կարգավիճակին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական երաժշտական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Lionsgate ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Զուտ մոնոպոլիա
Գինը, պահանջարկը և շահույթը զուտ մոնոպոլիայի պայմաններում
Թեև զուտ մոնոպոլիայի պայմաններում գինն ամբողջությամբ վերահսկվում է, սակայն մոնոպոլիստը չի կարող սահմանել ցանկացած մոնոպոլ գին։ Մոնոպոլ ֆիրման ձգտում է առավելագույնի հասցնել իր շահույթի մակարդակը, որը հնարավոր է միայն բարիքի համապատասխան քանակության, այսինքն՝ պահանջարկի առկայության դեպքում։ Քանի որ պահանջարկը կախված է գնից, մոնոպոլիստը անհրաժեշտ պահանջարկ ձևավորելու համար պետք է սահմանի գնի համապատասխան մակարդակ։ Սա նշանակում է, որ մոնոպոլիստի միակ «մրցակիցը» սպառողն է, որն էլ ստիպում է նրան նվազեցնել գինը։
Զուտ մոնոպոլ կարգավիճակ ունեցող ընկերությունը պետք է գտնի գնի այն մակարդակը, որը կապահովի բարիքի պահանջարկ, հետևապես և իրացում, որի պայմաններում կունենա առավելագույն շահույթ։ Ոչ կատարյալ մրցակցության դեպքում ֆիրման « գին փնտրող է», սակայն քանի որ այն չունի մրցակից, և առկա է կապիտալի ազատ հոսքի արգելափակում տվյալ ճյուղ, նա կարողանում է գնի փոփոխման միջոցով բարիքի իրացումը հասցնել այն մակարդակին, որը կապահովի առավելագույն շահույթ։
Պահանջարկի կորն ունի բացասական թեքություն, որին համապատասխանում է ճկունության որոշակի մակարդակ։ Սակայն որոշ դեպքերում զուտ մոնոպոլիայի պայմաններում պահանջարկի կորը կարող է լինել ոչ առաձգական, որը նշանակում է՝ անգամ բարձր գների պայմաններում սպառողը գնում է այդ բարիքը։ Այս դեպքում գնի փոփոխությունը չի ազդում բարիքի պահանջարկի վրա, և քանի որ սպառողը ստիպված գնելու է բարիքը, մոնոպոլիստը ձգտում է սահմանել բարձր գին։ Սակայն գոյություն ունի սպառողի վճարունակություն, որի սահմանափակության պատճառով մոնոպոլիստը չի կարող անվերջ բարձրացնել գինը։ Օրինակ՝ որևէ բացառիկ նշանակության դեղորայքի նկատմամբ մոնոպոլ կարգավիճակի պայմաններում պահանջարկի կորն ամբողջությամբ ոչ առաձգական է, որովհետև սպառողը պատրաստ է այն ձեռք բերել անգամ բարձր գնով։
Կորուստը և ձեռքբերումը զուտ մոնոպոլիայի պայմաններում
Զուտ մոնոպոլիայի գործունեությունը գնահատվում է մի շարք առումներով։
Առաջին․ զուտ մոնոպոլիայի դեպքում թողարկվում է ավելի քիչ արտադրանք, քան կատարյալ մրցակցության պայմաններում։
Մոնոպոլիստը, թողարկելով ավելի քիչ արտադրանք, քան կարող էր արտադրվել կատարյալ մրցակցության դեպքում, հանգեցնում է ռեսուրսների մի մասի ոչ լրիվ զբաղվածություն, որը շղթայական ռեակցիայի սկզբունքով տարածվում է մյուս ոլորտների վրա։
Երկրորդ․ թեև մոնոպոլ դիրքը շուկայում հանգեցնում է գների ամբողջական վերահսկողության, սակայն, մասշտաբի դրական էֆեկտի շնորհիվ երբեմն ավելի նպատակահարմար է տվյալ բարիքն արտադրել մեկ կամ մի քանի ֆիրմաների կողմից, որը հանգեցնում է միավոր բարիքի ծախսերի կրճատման։
Երրորդ․ ոչ տնտեսական գործոնների ազդեցությունը ծախսերի մակարդակի վրա։ Որոշ գործոններ ունեն բարոյահոգեբանական բնույթ և կարող են նպաստել ծախսերի մեծացմանը։ Դրանք են՝
Այս գործոնների դրսևորումը նպաստում է ծախսերի մեծացմանը, որոնք փոխհատուցելու համար մոնոպոլ ֆիրման ձգտում է բարձրացնել գինը։
Չորրորդ․ մի կողմից՝ մոնոպոլ ֆիրման ավելի մեծ ֆինանսական հնարավորություն ունի ՝ ներդնելու նորագույն տեխնոլոգիա, մյուս կողմից մրցակցության բացակայությունը չի խթանում նոր տեխնիկայի և տեխնոլոգիայի ներդրմանը։
Հինգերորդ․ մոնոպալիաները նպաստում են սոցիալական բևեռացմանը։ Մոնոպոլ գինը մոնոպոլիստին հնարավորությունէ տալիս ստանալու շահույթ և մեծացնելու հարստության չափերը։ Մյուս կողմից՝ կորուստն ու արտադրության կրճատումը հանգեցնում են հասարակության աղքատացմանը ու սոցիալական բևեռացման խորացմանը։ Այդ իսկ պաճառով շատ տնտեսագետներ աղքատության հաղթահարման իրական ուղին համարում են մրցակցային միջավայրի ձևավուրումն ու արտադրության խթանումը, որի միջոցով կմեծանան հասարակության անդամների եկամուտները։
Վեցերորդ. գնային խտրականության կիրառումը։ Այն մոնոպոլիստների համար լրացուցիչ եկամուտ ապահովելու աղբյուր է։ Մոնոպոլիստը, օգտվելով իր գերիշխող դիրքից, փորձում է տարանջատել իր սառողներին ըստ նրանց գնողունակության, սոցիալական պատկանելության, իսկ բարիքները՝ ըստ օգտագործման բնույթի։ Այս կերպ նա նույն բարիքի նկատմամբ սահմանում է տարբեր գներ, որով ապահովում է պահանջարկի ճկունություն։
Գնային խտրականության բովանդակությունը միևնույն բարիքի և ծառայության նկատմամբ տարբեր գների և սակագների սահմանման միջոցով պահանջարկի անհրաժեշտ ճկունության ու առավելագույն լրացուցիչ եկամտի մակարդակի ապահովումն է։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մոնոպոլիա
Վաղարշակ Սարգսյան
Վաղարշակ Բագրատի Սարգսյան, հայ նկարիչ, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1980)։
Կենսագրություն
Վաղարշակ Սարգսյանը ծնվել է 1924 թվականին Նախիջևանում։ 1926 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել է Երևան։ կրթություն ստացել է Երևանի Էռնեստ Թելմանի անվան դպրոցում։ Ավարտելով ութերորդ դասարանը՝ 1939-1940 ուսումնական տարում ընդունվում է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարան։ 1941 թվականին ընդհատում է ուսումը՝ Խորհրդային բանակ զորակոչվելու պատճառով։ Հայրենական պատերազմն ավարտվելուց և զորացրվելուց հետո շարունակում է ուսումը Փ. Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստական ուսումնարանում, որը և ավարտում է 1947 թվականին։ 1949 թվականին ընդունվում է Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի գեղանկարչական բաժանմունքը։ Դեռևս ուսանողական տարիներից՝ 1953 թվականից մասնակցում է հանրապետական ցուցահանդեսներին։ 1955 թվականին գերազանցիկի դիպլոմով ավարտում է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։
Գործունեություն
1956 թվականից Վաղարշակ Սարգսյանը դառնում է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։ 1967 թվականին Չեխոսլովակիա-խորհրդային բարեկամության կոմիտեի կողմից հրավիրվում է չեխոսլովակյան Օլոմոուց և Պրահա քաղաքները՝ իր գրաֆիկակական աշխատանքների անհատական ցուցահանդեսով։ Ցուցահանդեսի կազմակերպման առթիվ պարգևատրվում է Չեխոսլովակիա-սովետական բարեկամության կոմիտեի կողմից «Պատվո նշանով»։ 1971 թվականին ԽՍՀՄ նկարիչների միության հրավերով մեկնում է Ենիսեյով՝ ստեղծագործական գործուղման։ 1973 թվականին ծաղիկների միջազգային ցուցահանդեսի, «Ֆլորա-73»-ի տնօրինության կողմից կրկին հրավիրվում է Օլոմոուց քաղաք՝ անհատական ցուցահանդեսով (թեման՝ ծաղիկներ և բնություն) մասնակցելու «Ֆլորա-73» միջազգային ցուցահանդեսին։ Ցուցահանդեսին ներկացված էին նաատյուրմորտներ, բնանկարներ և Հայաստանի պատմական ճարտարապետական հուշարձանները պատկերող կտավներ։ Ցուցահանդեսին ներկայացրած նատյուրմորտների շարքի համար արժանացել է Մեծ ոսկե մեդալի։ Հետագայում Վաղարշակ Սարգսյանի ցուցահանդեսը Օլոմոուց քաղաքից տեղափոխվում է Չեխոսլովակիայի խոշորագույն արդյունաբերական կենտրոն՝ Օստրավա քաղաք։ Հետագա տարիներին նրա ստեղծագործությունների ցուցադրումը լայն տարածում է գտնում ինչպես ԽՍՀՄ-ում, այնպես էլ արտասահմանում։ 1976 թվականին հունվարին կազմակերպվում է նրա ստեղծագործությունների անհատական ցուցահանդեսը Հայաստանի կինոյի տանը։ Նույն թվականի մարտ-ապրիլ ամիսներին նրա ստեղծագործությունները ցուցադրվում են Բյուրականի աստղադիտարանում։ Միևնույն ժամանակ Մոսկվայում «Կոմյսոմոլսկայա պրավդա» թերթի խմբագրությունը կազմակերպում է նրա անհատական ցուցահանդեսը։ Հուլիս-օգոստոս ամիսներին նկարիչը ստեղծագործական խմբի հետ մասնակցում է «Սպիտակ ծովով» ցուցահանդեսին։ 1977 թվականին նա մասնակցում է Նկարչի օրվան նվիրված ցուցահանդեսին։ 1980 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարչի կոչմանը։
1989 թվականին նրա ստեղծագործություններըի անհատական ցուցահանդեսներն ամիսներ շարունակ հյուրընկալվում են ԱՄՆ-ում՝ Լոս Անջելեսում, Սան Ֆրանցիսկոյում, Ֆրեզնոյում և այլուր։ Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել նաև Երևանում (1974, 1976) և Մոսկվայում (1976)։ Նրա ուշագրավ աշխատանքներ ցուցադրվել են նաև Լեհաստանում, Ֆրանսիայում, Պորտուգալիայում, Գերմանիայում, ԱՄՆ-ում և մի շարք Աֆրիկյան երկրներում։ Վաղարշակ Սարգսյանի լավագույն աշխատանքներից են՝ «Խաղաղ բակ» (1956), «Հայաստան», «Աշխատանք», «Խաղաղություն», «Երջանկություն» եռանկարը (1962), «Առավոտ» (1964), Ֆիզիկոս Է. Բարսեղյանի դիմանկարը (1970) և «Հորատանցքի առջև։ Երևանյան մետրո»-ն (1978)։
Ստեղծագործական ժանր
Վաղարշակ Սարգսյանը հիմնականում ստեղծագործել է թեմատիկ նկարի, բնապատկերի, նատյուրմորտի և դիմանկարի ժանրերում։ Նրա ստեղծագործության վաղ շրջանը կազմել են հարազատ քաղաքին նվիրված գործերը՝ նշմարելի փողոցները, նրբանցքները, կամուրջները, թեմատիկ նկարներն ու նատյուրմորտները։ 60-ական թվականներին նկարիչը հատուկ ուշադրություն է հատկացնում ժանրային գեղանկարչությանը և թեմատիկ նկարին։ Նկարչի գործերում հատուկ տեղ է գրավում նեգրերի, ճոպոնացիների, եթովպացիների, չեխերի, գերմանացիների դիմանկարների շարքը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1924 ծնունդներ Կատեգորիա:2004 մահեր Կատեգորիա:Հունվարի 27 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչներ
Սուդան
Սուդան (السودان as-Sūdān), Հյուսիսային Սուդան կամ պաշտոնապես` Սուդանի Դեմոկրատական Հանրապետություն (جمهورية السودان, տառադարձում` Ջումհուրիյաթ աս-Սուդան ադ Դիմոկրատիյա)` Հարավային Սուդանի անկախության հանրաքվեից հետո ։ Անվանումը՝ Սուդան - սևերի երկիր (սուդ արաբերեն նշանակում է սև), պետություն Աֆրիկայի հյուսիս-արևելքում։ Սահմանակից է Եգիպտոսին, Լիբիային, Չադին, Կենտրոնական Աֆրիկյան Հանրապետությանը, Զաիրին, Ուգանդային, Քենիային, Եթովպիային։ Տարածությունը՝ 1808, 8 հազար կմ2 բնակչությունը՝ 34, 6 միլիոն (2013)։ Վարչականորեն բաժանված է 18 նահանգի։ Մայրաքաղաքը՝ Խարթում (1, 8 միլիոն բնակչությամբ, 1983, Օմդուրմանի հետ)։
Պետական կարգ
Սուդանը նախագահական հանրապետություն է։ Գործող սահմանադրությունն ուժի մեջ է 1973 թվականից։ Պետության գլուխը նախագահն է․ նա նշանակում է փոխնախագահ, կառավարության անդամներին, նաև վարչապետն է և զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարը։ Օրենսդիր իշխանության բարձրագույն մարմինը ժողովրդական ժողովն է (միապալատ պառլամենտ)։ 1972 թվականից Հարավային Սուդանը բաժանված էր 6 ինքնավար շրջանների, որտեղ ստեղծված են իշխանության մարմիններ։ Հարավային Սուդանի օրենսդիր մարմինը Հարավային Սուդանի ժողովրդական ժողովն է, կառավարությունը՝ Բարձրագույն գործադիր խորհուրդը։ 1985 թվականի ապրիլի 6-ին զինվորական հեղաշրջումից հետո սահմանադրությունը չեղյալ է հայտարարվել։
Բնություն
Տարածքի մեծ մասը 300-1000 մ բարձրությամբ սարավանդ է։ Հյուսիսում Լիբիական և Նուբիական անապատներն են, արևմուտքում՝ Դարֆուր և Կորդոֆան սարավանդները։ Արևելքում Եթովպական բարձրավանդակի, հարավում՝ Կենտրոնաաֆրիկյան բարձրության (Կինիետի լեռ, 3187 մ, Սուդանի ամենաբարձր կետը) ճյուղավորումներն են, հյուսիս-արևելքում՝ Կարմիրծովյան լեռները։ Սուդանի տարածությունը գրավում է Աֆրիկական պլատֆորմի հյուսիսարևելյան մասը, որի հիմքը դուրս է գալիս երկրի մակերևույթ հարավ-արևմուտքում որպես Կենտրոնաաֆրիկյան զանգված, հյուսիս-արևելքում՝ Արաբա-Նուբիական վահան։ Արևելքում Նեղոսի սինեկլիզն է, հյուսիս-արևելքում՝ Կարմիր ծովի ճկվածքը։ Սպիտակ Նեղոսի վրա կան պղնձի, ոսկու, քրոմիտի, երկաթի, մարմարի, մանգանի և գիպսի հանքավայրեր։ Կլիման հյուսիսումում արևադարձային անապատային է (միջին ամսական ջերմաստիճանները 30-35 °C-ից 15-20°С են, տարեկան տեղումները՝ 200 մմ-ից պակաս), հարավում՝ հասարակածային մուսսոնային (միջին ամսական ջերմաստիճանները 23—30°С, տարեկան տեղումները՝ 500—1400 մմ)։ Հաճախակի են փոշե փոթորիկները (խաբուբ)։ Հիմնական գետը Նեղոսն է։ Կան սեզոնային գետեր։ Հարավում կարմիր ֆեռալիթային հողերի վրա տարածված են սավաննաները (բաոբաբներով ու ակացիաներով), ավելի հյուսիս, կարմրագորշ հողերի վրա՝ բարձր հացազգի խոտաբույսեր և լայնասաղարթ խոշոր ծառեր՝ բաոբաբներ, ակացիաներ, արմավենիներ։ Նրանք կազմում են սուդանական կամ տիպիկ սավաննաները։ Սուդանական սավաննան երկրագնդի ամենահարուստ և բազմազան կենդանական աշխարհ ունեցող շրջանն է ։ Կենդանիներից կան փիղ, ընձուղտ, առյուծ, գետաձի, կոկորդիլոս։
Քաղաքական կուսակցություններ և արհմիություններ
Սուդանական սոցիալիստական միություն (ՍՍՄ), միակ լեգալ քաղաքական կազմակերպությունն է։ Կազմավորվել է 1972 թվականին, ունի ավելի քան 4 միլիոն անդամ։ Անլեգալ պայմաններում են գտնվում մի շարք քաղաքական կուսակցություններ, այդ թվում՝ Սուդանի կոմունիստական կուսակցությունը։ ՍՍՄ-ի հսկողության տակ գործում են Սուդանի բանվորական արհմիությունների համընդհանուր ֆեդերացիան, ստեղծվել է 1950 թվականին, ունի ավելի քան 1 միլիոն անդամ, մտնում է ԱՀՖ-ի մեջ, Սուդանի ծառայողների արհմիությանների ֆեդերացիան, ունի ավելի քան 128 հազար անդամ (1983)։
Զինված ուժեր
Սուդանի զինված ուժերը կազմված են ցամաքային զորքերից, ՌՕՈԻ-ից և ՌԾՈԻ-ից։ Ընդհանուր թիվը՝ 52, 1 հազար մարդ (1978)։ Գերագույն գլխավոր հրամանատարը նախագահն է։ Ընդհանուր ղեկավարությունն իրականացնում է պաշտպանության մինիստրը, անմիջականը՝ գլխավոր շտաբը։ Համալրումը կատարվում է զինապարտության օրենքի հիման վրա։ Ցամաքային զորքերն (50 հազար մարդ) ունեն 7 հետևակային, 2 զրահատանկային և 1 պարաշյուտային բրիգադ, 3 հրետանային, 3 զենիթահրետանային, 1 ինժեներական գունդ, 130 միջին, 30 թեթև տանկ, ավելի քան 350 զրահատրանսպորտյոր և զրահամեքենա են, ՌՕՈԻ (1500 մարդ)՝ 22 մարտական ինքնաթիռ, կալանիչ կործանիչների 1, կործանիչների 1, տրանսպորտային ինքնաթիռների 1, ուղղաթիռների 1 էսկադրիլիա, ՌԾՈԻ (600 մարդ)՝ 6 մեծ պահականավ, 9 պահականավակ և 3 դեսանտային նավ։ Կան նաև սահմանապահ ոստիկանություն և ազգային գվարդիա (ընդամենը մոտ 3, 5 հզ․ մարդ)։
Բժշկա-աշխարհագրական բնութագիր
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներով 1980-1984 թվականներին ծնունդը կազմել է 1000 բնակչին՝ 45, 3, մահացությունը՝ 16, 6, մանկական մահացությունը՝ 1000 ողջ ծնվածին՝ 117, 8։ Կյանքի միջին տևողությունը 45, 7 տարի է։ Գերակշռում են վարակիչ և մակաբուծական հիվանդությունները, որոնք մահացության հիմնական պատճառն են։ Տարածված են մալարիան, ստամոքս-աղիքային համակարգի վարակիչ հիվանդությունները, շիստոսոմատոզը, օնխոցերկոզը, մաշկային և ընդերային լեյշմանիոզը։ Նկատվում է սիրտ-անոթային համակարգի և ուռուցքային հիվանդությունների աճ։ 1981 թվականին գործում էր 160 հիվանդանոց՝ 17, 3 հազար մահճակալով (1000 բնակչին՝ 0, 9 մահճակալ)։ Արտահիվանդանոցային օգնություն էին կազմակերպում հիվանդանոցներին կից պոլիկլինիկաները, գյուղական վայրերում՝ 201 առողջապահության կենտրոն, 736 դիսպանսեր, վիրակապական 1901 կետ։ 1981 թվականին աշխատում էին 2, 2 հազար բժիշկ (8, 0 հազար բնակչին՝ 1 բժիշկ), 1, 6 հազար բժշկի օգնական, 207 ատամնաբույժ, 58 դեղագործ, 376 մանկաբարձ, 250 բուժքույր։ Բժիշկներ ու դեղագործներ են պատրաստում Խարթումի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը
Լուսավորություն և գիտական հիմնարկներըծ
Մինչև 1956 թվականը գրել-կարդալ գիտեր բնակչության միայն 5%ը։ Անկախություն ձեռք բերելուց հետո օրենք ընդունվեց ժողովրդական կրթության մասին (1956), ավելացվեցին հատկացումները լուսավորության զարգացման համար։ Երկրում կրթությունը պարտադիր չէ, դպրոց են ընդունվում 7—8 տարեկանները։ Տարրական դպրոցը (անվճար) 6-ամյա է, միասեռ, 6-ամյա միջնակարգը (վճարովի) ունի 2 փուլ (3+3)։ Պրոֆեսիոնալ տեխնիկական ուսումնական հաստատությունները եռամյա կամ քառամյա են (տարրական կամ ոչ լրիվ միջնակարգ դպրոցի հիմքի վրա)։ Տարրականում ուսուցումը տարվում է արաբ, (իսլամի հիմունքները՝ պարտադիր), միջնակարգ գում՝ անգլ․։ Տարրական դպրոցի ուսուցիչներ են պատրաստում 6 արական և 3 իգական մանկավարժ, ուսումնարաններ (ոչ ւրիվ միջնակարգի հիմքի վրա), ոչ լրիվ միջնակարգի ուսուցիչներ՝ 1 արական և 1 իգական մանկավարժ, ուսումնարաններ (միջնակարգի հիմքի վրա), միջնակարգի ուսուցիչներ՝ Օմդուրմանի քառամյա ինստ-ը (հիմնվել է 1961 թվականին)։ Բուհերն են․ Խարթումի համալսարանը (հիմնվել է 1956 թվականին), Կահիրեի համալսարանի Խարթումի մասնաճյուղը (բացվել է 1955 թվականին), պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (Խարթումում, 1950), Շամբատի գյուղատնտտեսական ինստիտուտը (1954)։ Բուհերում ուսուցումը վճարովի է։ Խոշոր գրադարաններն են․ Խարթումի համալսարանինը (հիմնվել է 1945 թվականին, 200 հազար գիրք) և Օմդուրմանի հանրայինը (1951, շուրջ 18 հազար գիրք)։ Կարևոր թանգարաններն են․ Սուդանի ազգայինը (1971), ազգագրականը (1956), Սուդանի բնապատմականը (1920), բոլորը՝ Խարթումում, Մերոեի թանգարան-արգելանոցը։ Գիտական աշխատանքները կոորդինացնում է հետազոտությունների ազգային խորհոլրդը (հիմնվել է 1970 թվականին), որին առընթեր է արևի էներգիայի հետազոտման ինստիտուտը։ Գիտական հիմնարկների մեծ մասը գտնվում է գյուղատնտեսության (ավելի քան 10 փորձակայան), արդյունաբերության և ընդերքի շահագործման (երկրբանական լաբորատորիա), տրանսպորտի և հաղորդակցության ուղիների (օդերևութաբանական բաժին՝ 4 կայանով), առողջապահության (Մուդանի բժշկական հետազոտական լաբորատորիա, 1935) և այլ մինիստրությունների համակարգում։ Գիտական աշխատանքներ են կատարվում Խարթումի համալսարանի ֆակուլտետներում (գյուղատնտեսական, ինժեներական, բնական գիտությունների, բժշկական, դեղագործական, հիդրոկենսբանական և այլն) և Աֆրիկայի ու Ասիայի ինստիտուտում։ Գործում են նաև արտասահմանյան (հիմնականում անգլերեն) ԳՀԻ-ներ։ XI․
Մամուլ, ռադիո, հեռուստատեսություն
Արաբ, հրատարակվում են «Ալ-Այամ» (1954 թվականից), «Աս-Մահաֆա» (1962 թվականից) օրաթերթերը, «Ալ-Քուվաթ ալ-Մուսալլահա» շաբաթաթերթը։ Գործում է կառավարական ինֆորմացիոն գործակալությունը՝ Սուդան Նյուս էյջենսին (ՍՈԻՆԱ), հիմնվել է 1970 թվականին, Խարթումում։ Ռադիոհաղորդումների ծառայությունը (1940 թվականից) պետական է, հեռուստատեսային ծառայությունը (1962 թվականից) վերահսկում է կառավարությունը։ Ռադիո-և հեռուստահաղորդումները վարվում են արաբերեն։
Գրականություն
Ժամանակակից Սուդանի մի մասի տարածքում զարգացել է հին նուբիացիների գրականություն։ Հին և միջնադարյան ինքնուրույն գեղարվեստական ստեղծագործություններ չեն պահպանվել։ Ժողովրդական բանաստեղծական առաջին ասքերը ստեղծվել են 10-րդ դարում։ Գրականությունը զարգացել է որպես արաբական մշակույթի մաս։ Հրապարակախոսության երևան գալը կապված է 20-րդ դարի 10—20-ական թվականներին ազգային մամուլի սկզբնավորման հետ։ 1910 թվականին լույս է տեսել Աբդ ալ Քադեր ալ Մուխտարի «Մուդանի ուղեցույցը» առաջին պիեսը։ Մինչև 30-ական թվականները ընկած ժամանակամիջոցում գրականության զարգացման գործում մեծ դեր են կատարել բանաստեղծներ Աբու Ջուքուդան, Ալի Ահմադանին, Համզա ալ-Մալիկ Տունբուլը, Ցուսեֆ Բաշիր աթ Թիջանին։ Գրկ-յան բարեփոխումը պայմանավորված է գրական նոր հոսանքի՝ «Մադրասա ալ-Ֆաջր» («Դպրոց Լուսաբաց») և «Ալ-Ֆաջր» (1934 թվականի հուլիս 1935 թվականի օգոստոս) հանդեսի երևան գալով, որտեղ, արաբական դասական գրականության պրոպագանդայի, նոր թեմաների ու ձևերի որոնումների հետ միաժամանակ հիմնավորվեցին Սուդանի գրականության զարգացման սկզբունքները։ Այդ հոսանքի գաղափարախոսն է փիլիսոփա և քննադատ Մուհամմեդ Ահմեդ Մահջուբը (ծնվել է 1908 թվականին)։ Սուդանի պոեզիայում նեոդասական ուղղությունը ներկայացված է Մուհամեդ Մաիդ ալ Աբասիի, Աբդալլահ Աբդառահմանի և Աբդալլահ Օմար ալ-Բաննուի ավելնուններով։ Վիպակի ու վեպի ժանրերի հիմնադիրներն են Մուհամմեդ Ահմեդ Մահջուբը և Աբդ ալ-Խալիմ Մուհամմեդը։ Եգիպտական և խորհրդային գրականագետների ազդեցությամբ ձևավորված գրականության հաստատմանը նպաստել են 1939-1945 թվականների երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ազգային ազատագրական շարժման վերելքը և անկախության նվաճումը։ Սոցիալիստական, հակաիմպերիալիստական ուղղվածությունը բնորոշ է Հելի Աբդառահմանի (ծնվել է 1931 թվականին), Թաջ աս Սիր Հասանի (ծնվել է 1930), Մուհամմեդ ալ Ֆայտուրիի (ծնվել է 1931 թվականին) պոեզիային, Աբու Բեքր Խալիդի (ծնվել է 1932 թվականին), ազ-Զուբեյր Ալիի (ծնվել է 1928 թվականին) և հատկապես աթ-Թայիբ Աալեհի (ծնվել է 1929 թվականին) ռեալիստ, արձակին։ Ժամանակակից դրամատուրգիան և քննադատությունը (Մուհամմեդ Իբրահիմ աշ Շուշա, Աբդալլահ աթ-Թայիբ) առաջին քայլերն են անում։ Սուդանի գրական կազմակերպություններն են Սուդանի գրողների ասոցիացիան (հիմնվել է 1956 թվականին) և Սուդանի գրողների լիգան։ Գրավոր գրականության կողքին Սուդանում տարածված է բանավոր ժողովրդական պոեզիայի ժանրը՝ հյուսիսսուդանյանը, որը նման է արաբական մյուս երկրների բանահյուսությանը, և հարավսուդանյանը (տեղի լեզուներով), որը սերտորեն կապված է արևադարձային Աֆրիկայի մշակույթի հետ։
Ճարտարապետություն և կերպարվեստ
Նեոլիթի ժամանակաշրջանի մշակույթի հուշարձաններից են կենդանիների կավե արձանիկները, ծեփածո խեցեղենը, բազմաթիվ ժայռապատկերներ։ Մ․ թ․ ա․ 2-րդ հազարամյակում Սուդանի արվեստը զարգացել է հին եգիպտական մշակույթի հունով, սակայն մ․ թ․ ա․ 1-ին հազարամյակի վերջին երևան են եկել տեղական առանձնահատկություններ։ Քրիստոնեության տարածմանը զուգընթաց (7-րդ դարի 2-րդ կեսից) կառուցվել են եկեղեցիներ, որոնք իրենց ճարտարապետությամբ և որմնանկարներով մոտ են ղպտիների մշակույթին։ 19-20-րդ դարերում ժողովրդի բնակելի տների առավել բնորոշ տիպերն են՝ հատակագծում ուղղանկյուն աղյուսաշեն խրճիթները, բուստակրաքարե բազմահարկ տները, հատակագծում՝ շրջանաձև, կավածեփ կամ հյուսածո, խոտածածկ կոնաձև տանիքով խրճիթները։ Եվրոպական տիպի շինությունների կառուցումը մինչև 20-րդ դարի կեսը իրականացվել է խոշոր կենտրոններում։ 1956 թվականից ծավալվել է արդյունաբերական և բնակելի շինարարություն։ Կերպարվեստի ավանդական տեսակներից տարածված են․ փայտի քանդակագործությունը, կավե արձանիկների պատրաստումը, հյուսիսային արաբների մոտ՝ պղնձե և արծաթե մանրարուրք կերտվածքների, կաշվե իրերի պատրաստումը, հարավային սևամորթների մոտ՝ գեղարվեստական հյուսքը։ 20-րդ դարի կեսից կազմավորվում է հաստոցային արվեստի ազգային դպրոցը (քանդակագործներ՝ Մ․ Կուա, Ա․ Համիդ, գեղանկարիչներ՝ Հ․ Աբբաս, Մ․ Օ․ Բեշիր, գրաֆիկ՝ Ա․ Ա․ Բորհան)։
Թատրոն
1936 թվականին կազմակերպվել է Թատերական ընկերություն, որն սկզբում սպասարկել է դպրոցներին, 1940 թվականից սկսել է տալ հասարակական ներկայացումներ։ 1950 թվականին ընկերության հիման վրա գործել են դրամատիկական և երաժշտական թատերախմբեր, որոնք ներկայացումներ են տվել արաբերեն։ 1961 թվականից հանրապետությունում գործել են՝ ժամանակակից սուդանյան թատրոնը, Խարթումի թատերախումբը և ժողովրդական պարի մի քանի անսամբլ։ Երիտասարդ արտիստները սովորում են Եգիպտոսի և Իտալիայի գեղարվեստական դպրոցներում։
Հայերը Սուդանում
Սուդանի հայ համայնքը ձևավորվել է 19-րդ դարի 2-րդ կեսին, չնայած դեռևս 17-18 դարերում այնտեղ եղել են հայեր, որոնցից ոմանց (Եղիա Ենոքյան, Հովհաննես եպիսկոպոս) նույնիսկ հանձնարարվել են դիվանագիտական առաքելություններ։ Սուդանում հայերի թիվն աճել է 1895-1896 թվականներիի համիդյան ջարդերից հետո։ Սուդանում հայերի կենտրոնանալուն նպաստել են նաև անգլիացիները, որոնք տարբեր մասնագիտությունների տեր հայերի հրավիրել են Ս՝ աշխատելու։ Մեծ թվով հայ գաղթականներ ապաստան գտան Ս-ում՝ Մեծ եղեռնից հետո։ Հայերը հիմնականում բնակություն հաստատեցին Խարթումում, Օմդուրմանում, Գեդարեֆում։ Մկզբում հայերը զբաղվում էին առևտրով և արհեստագործությամբ, հետագայում ավելացան երկրագործներ ու բանվորներ։ Մինչև 20-րդ դարի սկիզբը Սուդանում հայ հավաքական կյանք չկար։ Սուդանի հայերը սերտորեն կապված էին Եգիպտոսի ու Եթովպիայի հայ գաղութներին և նրանց միջոցով հաղորդակից էին լինում հայ ժողովրղի կյանքում տեղի ունեցող իրադարձություններին։ 1911 թվականին Խարթումում հիմնվել է ՀԲԸՄ Սուդանի մասնաճյուղը։ 1917 թվականին (երբ անհրաժեշտ է դարձել ունենալ կենտրոնացնող կազմակերպություն) սուդանահայերը ընտրել են հինգ հոգուց բաղկացած գաղութային վարչություն։ Նույն թվականին էլ կազմել են կանոնադրություն և ներկայացրել սուդանական իշխանություններին՝ հաստատման։ Ըստ կանոնադրության հայկական վարչական ժողովի նախագահը հայերի ներկայացուցիչն էր տեղական իշխանությունների մոտ և իրավասու էր կարգադրել կրոնական ու ազգային բոլոր հարցերը։ Առաջին հայկական դպրոցը Սուդանում բացվել է Գեդարեֆում, 1930 թվականին։ 1956 թվականին (շինարարությունը սկսվել էր 1953 թվականին) Խարթումում բացվել է Հայ ազգային վարժարանը (փակվել է 1977 թվականին, Սուդանի իշխանությունների կողմից)։ 1984 թվականին Սուդանում կային 1000 հայ արհեստավորներ, առևտրականներ, ինչպես նաև մտավորականներ (բժիշկներ, ինժեներներ), խոշոր ձեռնարկատերեր և առևտրականներ (երբ 1970 թվականին Սուդանում օրենք ընդունվեց խոշոր ձեռնարկությունների ազգայնացման վերաբերյալ, ազգայնացվեցին նաև հայերին պատկանող ձեռնարկությունները. դա առաջ բերեց հայերի որոշ արտագաղթ Սուդանից)։ Խարթումում գործում է հայկական եկեղեցի, Հայկական ակումբ, որը փաստորեն Խարթումի և Օմդուրմանի հայության հավաքատեղին է։ Ակումբն ունի գրադարան, մարզական համալիր՝ ջրավազանով, ֆուտբոլի դաշտով։ Այստեղ կազմակերպվում են համերգներ տեղի հայերի ուժերով, ինչպես նաև ելույթ են ունենում օտարերկրյա խմբեր, այդ թվում՝ Խորհրդային Միությունից։ Սուդանի հայ համայնքը կապի մեջ էր Խորհրդային Հայաստանի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սուդան Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Աֆրիկյան միության անդամ երկրներ Կատեգորիա:Արաբական Լիգայի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Հելլամաա (գյուղ, Մուհու շրջան)
Հելլամաա (Hellamaa), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուհու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 115 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուհու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հիացինտ
Հիացինտ, հին հունական դիցաբանության մեջ Սպարտայի թագավորի պատանի որդին, նետաձիգ աստված Ապոլլոնի ընկերը։ Հիացինտը սիրունատես, իր գեղեցկությամբ օլիմպիական աստվածներին հավասար մահկանացու էր։
Սպարտացիները հմուտ լինելով մարմնամարզության մեջ հաճախ էին մարզումներ անցկացնում։ Ապոլլոնը մի օր ընկերոջ հետ զբոսանքի է գնում Եվրտաս գետի ափը և միանում սպարտացիներին։ Մի անգամ Ապոլլոնն ու Հիացինտը իրենց ուժերն էին փորձում սկավառակ նետելու մեջ։ Հերթը ամենազոր Ապոլլոնինն էր, նա սկավառակը նետեց այնքան բարձր, որ այն հասավ մինչև երկինք։ Ցած ընկնելու պահին Հիացինտը վազում էր դեպի ընկնելու վայր, նա ցանկանում էր արագ վերցնել և իր նետումով ապացուցել ամենազոր Ապոլլոնին, որ ինքն էլ իր ուժով չի զիջում նրան։ Սակայն սկավառակը այնպիսի ուժով ընկավ գետին, որ անկման հարվածից հետ մղվելով դիպավ Հիացինտի գլխին։ Գեղեցիկ Հիացինտը թաթախված էր արյան մեջ։ Գունատվեց պատանին, Ապոլլոնը ամեն ինչ անում էր ընկերոջը փրկելու համար, փորձում էր արյան հոսքը կանգնեցնել, սակայն մարում էր Հիացինտը։ Ապոլլոնը հուսահատված էր իր անզորությունից։ Նա անիծում էր իրեն, որ դարձավ սիրելի ընկերոջ մահվան պատճառը, նա ցանկանում էր ինքն էլ մեռնել և չլինել այլևս անմահ։ Հադեսի թագավորության դռները բացվել էին և ներս թողեցին Հիացինտի հոգուն։ Արցունքները հոսում էին Ապոլլոնի այտերի վրայով։ Նա իր խոսքը հղեց առ երկիր, որպեսզի Հիացինտի վառ հիշատակը հավերժ մնա բոլորի հոգիներում։ Այնքան հզոր էր Ապոլլոնի խոսքը, որ Հիացինտի արյունից ծաղիկներ աճեցին և դարձան ալ կարմիր հիակինտ ծաղիկները։ Հիացինտի հիշատակը մեծարում են նաև մարդիկ նշելով հիկինթյան օրեր։
Ջինս
Ջինս, ամենօրյա հագուստ՝ խիտ բամբակյա կտորից։ Առաջին անգամ պատրաստվել է 1853 թվականին Լիվայ Ստրաուսի կողմից՝ որպես ֆերմերների աշխատանքային հագուստ։ Սկզբում ջինսերը կարում էին անգլիական կամ ամերիկյան արտադրության կանեփի պարուսինից։ Հետագայում կանեփը փոխվեց բամբակի և «ջինսային հեղափոխության» ժամանակ (1960-ական թվականներ) կանեփային կտոր չէր օգտագործվում արտադրությունում։
Ծագումնաբանություն
Դեռ 16-րդ դարում Եվրոպայում հայտնի էր jean բամբակյա սարժ, անկյունագծային հյուսվածքով։ Հին ֆրանսերենում առաջացավ «jane» բառը իտալական «gene» բառից և այդտեղից անցավ անգլերենին։ Կտորի անունը առաջացել է Ջենովա տեղանունից։ Կտորը վերամշակում էին Ֆրանսիայում, Նիմ քաղաքում (de Nimes)։ Ջենովան տալիս էր լեղակ ներկանյութ։
Պատմություն
Առաջին ջինսերը հայտնվեցին ամերիկացի բեռնակիրների մոտ։ Հնագիտական որոնումները դեռ ոչինչ չտվեցին, գրավոր աղբյուրներում մնացին միայն քիչ տեղեկություններ այն մասին որ 17-րդ դարի կեսերին Ջենովայից այդ տիպի էժան կտորներ էին մատակարարում հյուսիսային Եվրոպա (հատկապես Անգլիա)։ Ջինսին նմանատիպ կտորի լուսանկարներ արվեստագետների կողմից գտնվել են 17-րդ դարի անհայտ իտալական վարպետի լուսանկարներում։
Ջենովայից Մեծ Բրիտանիա ներմուծեցին կտոր, որը հետագայում ստացավ «դենիմ» անունը։ Տաբատները կարում և ծախում էին ամբողջ Եվրոպայով «ջեյն» կամ «ջին» անունի տակ։
1750 թվականին Ջոն Հոլկերը գրեց «Ֆրանսիայի տեքստիլ արդյունաբերության օրինակների գիրք», որտեղ նկարագրված և պատկերված էին տաբատի 8 մոդել, հիշեցնող ժամանակակից ջինս։ Մոտավոր 1300 թվականին ֆրանսիական Նիմ քաղաքում պատրաստում էին serge de Nimes կտավը։ 150 տարուց այդ կտորից «denim» անվան տակ սկսեցին կարել ջինսեր։ Մոտավոր 1492 թվականին Քրիստափոր Կոլումբոսի գիտարշավը ուղևորվեց դեպի Հնդկաստան տանող ճանապարհի որոնմանը։ Նավի առագաստները նույնպես պատրաստված էին serge de Nimes կտորից։
1597 թվականին իտալական նավաստիները Ջենովա քաղաքից տաբատները հագնում էին պարուսինից։ Ժամանակի ընթացքում պարուսինից տաբատները սկսեցին ասել «ջենես», կամ ամերիկական ձևով՝ «ջինս»։
Հայտնվելով 19-րդ դարի կեսերին որպես քովբոյների և ոսկի փնտրողների համազգեստ, հիմա պրակտիկ ջինսերը գրավեցին ամբողջ աշխարհը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հագուստ Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Զավադինցի (այլ կիրառումներ)
Զավադինցի, կարող է վերաբերել՝
Կիրիլ Իլյաշենկո
Կիրիլ Ֆեոդորովիչ Իլյաշենկո (Chiril Iliaşenco, ), մոլդովացի խորհրդային քաղաքական գործիչ, ԽՄԿԿ անդամ (1945) ։
1939 թվականին ավարտել է Տիրասպոլի մանկավարժական ինստիտուտը։ 1963 թվականին նշանակվել է Մոլդովայի Գերագույն խորհրդի Նախագահության նախագահ, միաժամանակ 1966 թվականից՝ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի Նախագահության նախագահի տեղակալ։ Կուսակցության 23-րդ համագումարում ընտրվել է ԽՄԿԿ Կենտրոնական վերստուգիչ հանձնաժողովի անդամ, 24-25-րդ ԽՄԿԿ ԿԿ-ի անդամության թեկնածու։ Եղել է ԽՍՀՄ 7-9-րդ գումարումների Գերագույն խորհրդի դեպուտատ։ Պարգևատրվել է չորս շքանշանով։
Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային կուսակցական գործիչներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ
Ամայե սյուր Սել
Ամայե սյուր Սել (Amayé-sur-Seulles), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 209 մարդ, բնակչության խտությունը` 37.19 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.62 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 230 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 28 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 132 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 97-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 35։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,5 %։ 97 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 93 անձ (52 տղամարդ և 41 կին)։ Գործազուրկ են եղել 4 անձ (0 տղամարդ և 4 կին)։ 35 անաշխատունակներից 12-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 17-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բուբնովկա (գյուղ, Վոլոչիսկի շրջան)
Բուբնովկա (Бубнівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Վոլոչիսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բուբնովկա գյուղում բնակվում էր 1 099 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,67 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 235,33 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Վոլոչիսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1569 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(20481) Շարպլե
(20481) Շարպլե, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1999 թվականի հուլիսի 14-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1999 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Անտոն Պան
Անտոն Պան, ռումինացի գրող, բանաստեղծ, կոմպոզիտոր և ֆոլկլորիստ, ռումինական երաժշտական բանահյուսության հիմնադիրներից մեկը, որի գործունեությունը մեծապես նպաստել է ռումինական գրական լեզվի ի հայտ գալուն։
Կենսագրություն
Ճշգրիտ ամսաթիվը և ծննդյան տարին անհայտ են։ Նրա մայրը հույն էր, հայրը՝ բուլղարացի կամ գուցե գնչու։ 1806-1812 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի սկսվելուց հետո Պանի ընտանիքը փախել է Քիշնև, որտեղ Անտոնը սկսել է երգել եկեղեցական երգչախմբում։ 1810 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Բուխարեստ։ Այնտեղ Պանն ապրել է մինչև 1821 թվականը, երբ ստիպված է եղել յոթ տարով փախչել ավստրիական Տրանսիլվանիա։
Իր կյանքի տարբեր ժամանակահատվածներում եղել է երգիչ, երաժիշտ, երգեցողության ուսուցիչ, տպագրիչ (մասնավորապես, 1843 թվականին հորինել է սեփական տպագրական մեքենա), գրահրատարակիչ։ Նա հավաքել է ռումինական բանահյուսության տարբեր նյութեր, այդ թվում՝ պատմվածքներ, անեկդոտ, ռումինական ժողովրդական երգեր, որոնցից մի քանիսը մշակել է։ 1848 թվականին հրատարակել է ռումինական բառերի և արտահայտությունների բառարան։
Մահացել է տիֆից։
Պաշտոնական վարկածի համաձայն՝ Անտոն Պանը Ռումինիայի պաշտոնական օրհներգի երաժշտության հեղինակն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռումինացի գրողներ Կատեգորիա:19-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Ռումինացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռումինացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ռումինացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Ռումինացի բանահավաքներ Կատեգորիա:Ռումինացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռումինացի բանասերներ Կատեգորիա:Օրհներգերի հեղինակներ
Աղջիկը փնտրում է հորը
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է պարտիզանների հրամանատար Պանասի փոքրիկ դստեր մասին, որը Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ մնում է մենակ գերմանացիների կողմից օկուպացված Բելառուսիայում։ Աղջկան անտառային տնակում թաքցնում է ծեր անտառապահը։ Գերմանացիները փնտրում են Լենային՝ ցանկանալով նրան օգտագործել որպես պատանդ։ Զոհված անտառապահի թոռը՝ Յանկան, վտանգելով իր կյանքը, պարտիզանի աղջկան փրկում է ֆաշիստներից։ Ֆիլմի հիմքում ընկած են գեստապոյից քառամյա աղջկան փրկելու ընթացքում տեղի ունեցած իրադարձությունները։
Նկարահանումների վայր
Ֆիլմը նկարահանվել է Մոզիր քաղաքում և նրա շրջակայքում 1958 թվականին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին Կատեգորիա:1959 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:«Բելառուսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Այն ժամանակ երբ վարում էի․․․
Ստեղծման պատմություն
Ստեղծագործության հիմք է հանդիսացել Գրիգոր Արծրունու՝ Ասիացի ստորագրությամբ ֆելիետոնը, որտեղ ծաղրվում են «Մուրճում» տպագրված բանաստեղծությունները, այդ թվում նաև Թումանյանի «Կուրծքս երբեմն եռ է գալիս և հուզվում․․․» ոտանավորը։ Այդ ոտանավորի շուրջ բանաստեղծը վեճեր է ունեցել մշակականների հետ։ Այդ վեճերի բովանդակությունը հետևյալն է․
Թումանյանի կողմից հիշատակված Հարոն «Մշակի»՝ Փարիզի թղթակիցն էր։
Քառատողը երկերի հետ տպագրվել է Երկերի լիակատար ժողովածուի 9-րդ հատորում։ Արտատպվել է Երկերի լիակատար ժողովածուի 9-րդ հատորից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Վահան Կաժոյան
Վահան Ավետիքի Կաժոյան, հայ նկարիչ, գրաֆիկ, նկարիչ-ձևավորող։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից ։
Կենսագրություն
Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին՝ մինչև հաղթանակ։ Եղել է մի քանի ռազմաճակատներում (Անդրկովկասյան-1942 թվական, 82-րդ գվարդիական գնդում որպես հրաձիգ, 1-ին Բելոռուսական- 1944 թվականի ապրիլից, 28-րդ բանակի 157-րդ հրետանային գնդում)։ Պարգևատրվել է բազմաթիվ մարտական շքանշաններով ու մեդալներով և միայն 1946 թվականի մայիսին զորացրվել է բանակից ։
1959 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների միության, 1985 թվականից՝ Նկարիչների եվրոպական ասոցիացիայի անդամ։ Մասնակցել է հանրապետական, միջազգային մի շարք ցուցահանդեսների, անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Բուդապեշտում, Պրահայում, Բեյրութում, Փարիզում, Զագրեբում, Լոս Անջելեսում և այլուր   ։
Ռիչարդ Թիմոթի Ջոնս
Ռիչարդ Թիմոթի Ջոնս ({{lang-en|Richard Timothy Jones}}, ), ամերիկացի դերասան և պրոդյուսեր։ Առավել հայտնի է «Հորիզոնի միջով», «Հեռախոսային խցիկ» և «Ինչո՞ւ ենք մենք ամուսնանում» ֆիլմերից, ինչպես նաև «Արդար Էմմին» և «Տերմինատոր․ Կռիվ ապագայի համար» հեռուստասերիալներում։
Վահան Կաժոյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ գրաֆիկներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ