cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kalush
Պարգևներ և նվաճումներ
2021 թվական՝ «Top Hit Music Awards» երաժշտական ​​մրցանակ՝ հաղթանակ «Տարվա բացահայտում» անվանակարգում 2021 թվական՝ «Top Hit Music Awards» երաժշտական ​​մրցանակ՝ հաղթանակ «Յություբ Ուկրաինայի լավագույն խումբ» անվանակարգում 2021 թվական՝ «Top Hit Music Awards» երաժշտական ​​մրցանակ՝ հաղթանակ «Յություբ Ուկրաինայի տարվա բացահայտում» անվանակարգում 2022 թվական՝ Իտալիայում կայացած Եվրատեսիլ 2022 երգի մրցույթում հաղթանակ
Մեկլետա (Կրասնոդարի երկրամաս)
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 885 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Բելայա Գլինայի շրջանի բնակավայրեր
Kalush
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինական երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի հաղթողներ
Սան Սեբաստիանո ֆուորի լե Մուրա
Սան Սեբաստիանո ֆուորի լե Մուրա (San Sebastiano fuori le mura, ), բազիլիկ Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Տեղակայված է Սուրբ Սեբաստիանոյի գետնադամբարանի վրա։ Սեբաստիանոյի մասունքները պահվում են այս եկեղեցում, մի մասն էլ՝ Սուրբ Պետրոսի տաճարում։ Մինչև 2000 թվականը համարվել է Հռոմի յոթ Ուխտավոր եկեղեցիներից մեկը։ 1960 թվականի դեկտեմբերի 30-ից եկեղեցին տիտղոսակիր է։ 2007 թվականի նոյեմբերի 24-ից եկեղեցու կարդինալ քահանան իսպանացի Լյուիս Մարտինես Սիստաչն է։
Պատմություն
Սկզբնապես Սան Սեբաստիանո ֆուորի լե Մուրա բազիլիկը կառուցվել է 4-րդ դարի առաջին կեսին ։ Եկեղեցին նվիրված է 3-րդ դարի հռոմեացի հանրահայտ նահատակ Սուրբ Սեբաստիանոյին։ Եկեղեցին կառուցվել է Սբ․ Սեբաստիանոյի գետնադամբարանի վրա, իսկ ֆուորի լե Մուրան վերագրվում է այն փաստին, որ եկեղեցին գտնվում է Ավրելիանոսի պատից դուրս, ինչպես նաև, որպեսզի տարբերակվի Պալատին բլրի վրա գտնվող համանուն Սան Սեբաստիանո ալ Պալատինո եկեղեցուց։
Ըստ հիմնադրման ավանդույթի, 258 թվականին, քրիստոնյաների հալածանքների ժամանակ գետնադամբարանները ժամանակավորապես եղել են երկու սրբերի՝ Պողոս և Պետրոս առաքյալների շիրիմների վայր։ Նրանց աճյունները հետագայում տեղափոխվել է իրենց անունները կրող բազիլիկներ։ Սեբաստիանոյին նվիրաբերումը թվագրվում է 9-րդ դարին ։
Սեբաստիանոյի մասունքներն այստեղ են տեղափոխվել 350 թվականին։ 826 թվականին դրանք տեղափոխվում են Սուրբ Պետրոսի տաճար՝ վախենալով սարակինոսների գրոհումից։ Փաստորեն վերջիններս նյութականացվում են, իսկ եկեղեցին՝ ոչնչացվում։ Նիկողայոս I Պապի օրոք կառույցը վերահիմնվում է և վերաօծվում Ոնորիոս III (1216–1227 թթ․) Պապի օրոք։
Նիկոս Կապետանիդիս
Նիկոս (Նիկոլաոս) Կապետանիդիս (, Nikos (Nikolaos) Kapetanidis, ), հույն լրագրող և թերթի հրատարակիչ, Պոնտայի ամենահայտնի դեմքերից մեկը։ Կախաղան հանվեց քեմալականների, թուրքական ազգային շարժման ներկայացուցիչների կողմից, որի գլխավոր գաղափարախոսը Մուստաֆա Քեմալն էր (ավելի ուշ՝ Աթաթուրքը)։
Կենսագրություն
Նիկոլաոս Կապետանիդիսը ծնվել է 1889 թվականին Ռիզունդա քաղաքում (Ризе), որն այն ժամանակ Օսմանյան կայսրության կազմում էր (ժամանակակից Թուրքիա)։ Սովորել է Պոնտայի հունական կրթության ազդեցիկ կենտրոնում՝ Տրապիզոնի Ֆրոնտիստիրիոնում, որի ավարտից հետո դարձել է տեղի հունական մամուլի ամենահայտնի լրագրողներից և ակտիվ ներկայացուցիչներից մեկը ։
Հրատարակել է իր սեփական Εποχή («Դարաշրջան») թերթը ։
Զբաղվել է կրթության հարցերով՝ աջակցելով տեղական դպրոցներում հունարեն լեզվի (դիմոտիկայի) ժողովրդական խոսուն ձևի օգտագործմանը։ Ավելին, Կապետանիդիսը պնդում էր, որ կրթությունը չպետք է գտնվի կրոնական իշխանությունների, մասնավորապես Կոստանդնուպոլսի Տիեզերական պատրիարքարանի վերահսկողության տակ ։
Կախաղան է բարձրացվել քեմալականների կողմից Ամասիայում 1921 թվականի սեպտեմբերին Պոնտոսի հույների ցեղասպանության ժամանակ, որը Օսմանյան կայսրության կառավարության նախաձեռնած Փոքր Ասիայի հույների ավելի լայն ցեղասպանության մաս է կազմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայում սպանված լրագրողներ Կատեգորիա:Հույն լրագրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Բրինկովսկայա
Բրինկովսկայա (Бриньковская), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Պրիմորսկո-Ախտարսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4759 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր Կատեգորիա:1815 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Պրիմորսկո-Ախտարսկի շրջանի բնակավայրեր
Մոսպանովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Մոսպանովսկի գյուղական խորհուրդ  (Мосьпанівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգունևսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Մոսպանովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1050 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 61.71 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 17.02 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Կոչանս
Կոչանս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Թորթումի գավառակում ։
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 176 հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Կոչանսն ուներ եկեղեցի։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր վարժարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պերճ Թերզյան
Պերճ Տիգրանի Թերզյան, հրապարակախոս, ազգային և հասարակական գործիչ։
Կենսագրություն
1951 թվականին ավարտել է Կահիրեի Մխիթարյան նախակրթարանը, 1956 թվականին՝ Մարոնիթ հայրերի վարժարանը, 1963 թվականին՝ Էյն Շամս համալսարանի համագործակցական և վարչական գիտությունների ինստիտուտը, 1964–1965 թվականներին հաճախել Կահիրեի ամերիկյան համալսարան։
1969 թվականին հիմնադրել է «African Press» (1996 թվականից՝ African Press S. A. E. բաժնետիրական ընկերություն) տպարանը։ 2002 թվականից՝ Հայկական բարեգործական ընդհանուր միությունի եռամսյա «Տեղեկատու» հանդեսի, 1998-2009 թվականին՝ «Արեւ» օրաթերթի արաբական ամսօրյա հավելվածի, 2010 թվականից՝ Հայկական բարեգործական ընդհանուր միությունի «Արեգ» արաբական ամսօրյայի խմբագրական խորհրդատու։
Լույս են տեսել Թերզյանի «Եգիպտահայ հայացքներ. պատմության, քաղաքականության և մշակութային ժառանգության մասին» (արաբական, 2008 թվական), «Յետադարձ անդրադարձ» (2010 թվական) հրապարակախոսական նյութերի ժողովածուները, «ՀՀ Եգիպտոսի դեսպանատան ծննդոցը» (2012 թվական) աշխատությունը։ Մատենադարանի «Մեսրոպ Մաշտոց» հուշամեդալ (1999 թվական), Հայ եկեղեցու «Սբ Սահակ-Սբ Մեսրոպ» շքանշան (2010 թվական), Հայկական բարեգործական ընդհանուր միություն «Պատվո անդամ» տիտղոս (2011 թվական), ՀՀ «Մխիթար Գոշ» (2011 թվական), Հայաստանի Հանրապետության սփյուռքի նախարարության «Մայրենիի դեսպան» (2013 թվական) մեդալներ։
Բաբադալ
Բաբադալ, Պապատաղ (Babadag, Babadağ), քաղաք Ռումինիայի Թուլչա գավառում։
Հայերը Բաբադալում
Հայերը Բաբադալում հիշվում են 16-րդ դարից սկզբից։ Այդտեղ կառուցվել է հայկական 2 եկեղեցի (Վարագա Սբ. Խաչ, 17-րդ դարի սկիզբ և Սբ․ Աստվածածին, 1899)։ Հայկական դպրոցը գործել է մինչև 1902 թվականը։ Հայերը զբաղվել են երկրագործությամբ, առևտրով, ծխախոտագործությամբ, մեղվապահությամբ, արհեստներով։ 20-րդ դարի սկզբին Բաբադալում ապրում էին 100, 1932 թվականին՝ 80, 1948 թվականին՝ 31 հայ։
Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքներ
Հուսիկ Սանթուրյան
Հուսիկ Սանթուրյանը, ավազանի անունով՝ Ազատ, ծնվել է Թուրքիայի Սեբաստիա քաղաքում։
5 տարեկան հասակում որբացել է և մինչև պատանեկության տարիները ապրել ու կրթվել է Լիբանանի «Թռչնոց բույն» որբանոցում։ 1935 թվականին ավարտել է Ջիբեյլի դանիական որբանոցի ուսումնական շրջանը։
1939-1945 թվականներին որպես ուսուցիչ և գրասենյակային ծառայող աշխատել է Երուսաղեմում։ 1947 թվականին ներգաղթել է Խորհրդային Հայաստան։ 1953-1955 թվականներին ուսանել է Մայր Աթոռ Սբ. Էջմիածնի Հոգևոր ճեմարանում։
Սանթուրյանը կուսակրոն քահանա է ձեռնադրվել 1956 թվականին՝ Հուսիկ անունով, իսկ 1962 թվականին ձեռնադրվել է Հայ Առաքելական եկեղեցու եպիսկոպոս ։
Մահացել է 2011 թվականի փետրվարի 1-ին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքեր հայկական սերմամբ Կատեգորիա:2011 մահեր Կատեգորիա:1920 ծնունդներ
Գորոխովիշչե (գյուղ, Լյուբոմլի շրջան)
Գորոխովիշչե (Горохо́вище, Grochowiska), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գորոխովիշչե գյուղում բնակվում էր 187 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,31 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 603,23 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լոլիտա Միլյավսկայա
Լոլիտա Մարկի Միլյավսկայա (ծնված Գորելիկ, ուկր. Лоліта Марківна Мілявська, ծնվել է 1963 թվականի նոյեմբերի 14-ին, Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևո քաղաքում), ռուսական էստրադային երգչուհի, դերասանուհի, հեռուստահաղորդավարուհի, ռեժիսոր։ Հեռուստատեսային «ՏԵՖԻ 2007» ազգային մրցանակի դափնեկիր՝ «Թոք-շոուի վարող» անվանակարգում, Առաջին Ալիքի «Լոլիտա։ Առանց կոմպլեքսների» թոք-շոուի համար։
1963-1986 թվականներ. Մանկություն և պատանեկություն
Ծնվել է 1963 թվականի նոյեմբերի 14-ին Ուկրաինական ԽՍՀ-ի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևո քաղաքում։ Մայրը՝ Ալլա Դմիտրիի Նիկիֆորովան (ծնվել է 1942-1943 թվականին ), եղել է երգչուհի «Մարի Ջազ-Բենդում», իսկ նրա հայրը՝ Մարկ Լվովիչ Գորելիկը (մահացել է ), նրա համերգների վարողներն էր և նրա պրոդյուսերը (այն ժամանակ ադմինիստրատիվ տնօրեն), նվագախմբի խմբավար  ։ Հայրական կողմի պապը՝ Լև Գորելիկ։ 1964 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվում է Բերեգովո, որտեղ նախկինում գավառապետ էր հանդիսանում նրա պապը՝ Դմիտրի Անդրեյի Նիկիֆորովը, այնտեղ էր Լոլիտան հաճախում է առաջին դասարան։ Ծնողները հաճախ էին շրջագայությունների լինում և այդ պատճառով 1969 թվականին Լոլիտային ուղարկում են Լվով՝ պապիկի՝ Դմիտրի Անդրեևիչի և տատիկի՝ Ալեքսանդրա Երմոլաևնայի մոտ դաստիարակություն։ 1972 թջվականին Լոլիտայի ծնողները ամուսնալուծվում են։ Մայրը Լոլիտային շրջագայությունների է վերցնում, որտեղ էլ նա 1972 թվականինց սկսում է երգել՝ դպրոցից ազատ ժամանակ։ Լոլիտան Լվովում ապրում է մինչև 1973 թվականը, հաճախում էր Լվովի № 35 դպրոցը։ Երբ նա 10 տարեկան էր, մահանում է նրա տատիկը և նա տեղափոխվում է Կիև ։ 1974 թվականին մայրը նրա ծանոթացնում է երիտասարդ սկսնակ երգչուհի Իրինա Պոնարովսկայայի հետ (նա մեծ էր Լոլիտայից 10 տարով)՝ «Երգող կիթառներ» (ВИА «Поющие гитары») համույթից։ Պոնարավսկայան նրան վերցնում է իր մոտ, որպես ձայնակցող, Լոլիտան Իրինայի հետ ելույթ է ունենում ամառային արձակուրդներին, մինչև դպրոցն ավարտելը ։ 1981 թվականին Լոլիտան փաստաթղթերը ներկայացնում է Մոսկվայի Մշակույթի ինստիտուտի Տամբովի մասնաճյուղ՝ «կուլտմասսայական հանդիսությունների և տոնակատարությունների ռեժիսուրա» մասնագիտությամբ (Անատոլի Իվանովիչ Սերկովի կուրս)։ Ուսանողուհի Միլյավսկայայի դիպլոմային աշխատանքն է հանդիսանում Մետերլինկի «Սուրբ Անտոնիայի հրաշքը» ։ Ինստիտուտում Լոլիտան ծանոթանում է համակուրսեցի Ալեքսանդր Բալյաևի հետ, որը հետագայում դառնում է նրա առաջին ամուսինը ։ 1985 թվականին նա ավարտում է ինստիտուտը։ Տամբովից նա տեղափոխվում է Օդեսսա, այնտեղ թատրոնում խաղում էր նրա ամուսին Ալեքսանդր Բելյաևը։ Աշխատել է Օդեսսայի ֆիլհարմոնիայում, ծանոթանում է Ալեքսանդր Ցեկալոյի հետ և տեղափոխվում Մոսկվա։ Որպեսզի գրանցվի Մոսկվայում, կեղծ ամուսնւթյուն է գրանցում Վիտալի Միլյավսկու հետ։ Միասին նրանք չեն ապրում։
Կաբարե-դուետ «Ակադեմիա»
1985 թվականին Ալեքսանդր Ցեկալոյի և Լոլիտա Միլավսկայայի կողմից ստեղծվում է «Ակադեմիա» Կաբարե-դուետ փոփ խումբը։ Զույգը մեծ հանրաճանաչություն է վայելում մինչև 1990-ական թվականների վերջը։ Խմբում աշխատելու ժամանակ Լոլիտան ձայնագրում է մի քանի ալբոմներ և տալիս է անշլագային համերգներ ԱՊՀ-ի երկրներում, Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում։
1993 թվականին մոսկովյան հեռուստաալիքում ստեղծվում է «TV-պիցցա» («TV-пицца») հաղորդումը, որում Ցեկալոն և Միլյավսկայան հանդես են գալիս որպես հաղորդավարներ։
1995 թվականի վերջից Միլյավսկայան և Ցեկալոն դառնում են «Առավոյան փոստարկղ» («Утренняя почта», ОРТ) հառուստահաղորդման հաղորդման հաղորդավարներ, 1997 թվականից վարում են «Բարի լույս, Երկիր» («Доброе утро, страна!», РТР) հաղորդումը։ Ավեզի քան տաս տարի Լոլիտան ելույթ է ունենում ամուսնու՝ Ալեքսանդր Ցեկալոյի հետ միասին։ Սակայն «անհաշտ տարաձայնությունները» վերջիվերջո հանգեցնում են նրանց բաժանման։ Ամուսնալուծությունից մի քանի ամիս անց Լոլիտան ունենում է դուստր՝ Եվա։
Մասնակցությունէ ունենում «Хопёр-Инвест» ֆիրմայի գովազդային հոլովակների նկարահանումներին, որը հետագայում սնանկանում է։
2000-2009 թվականներ։ Մենակատարային կարիերա
2000 թվականի գարնանից Լոլիտան սկսոմ է հանդես զբաղվել մենակատարային կարերայով և թողարկում է «Ծաղիկներ» («Цветочки») երգը։ 2001 թվականի հունվարին լույս է տեսնում համանուն ալբոմը, որը վաճառվում է 50.000 տպաքանակով։ Երկուս ու կես տարի անց Լոլիտան թողարկում է «Ամուսնալուծված կնոջ շոու» («Шоу разведённой женщины», РТР) երկրորդ ալբոմը և ծրավիրը։ Վաճառքի առումով ալբոմը գերազանցում է 300.000 տպաքանակը։ 2002 թվականի հոկտեմբերի 4-ից նա խաղում է Մատրոնա «Մամա» Մորտոնին «Չիկագո» մյուզիքլում՝ Էստրադայի թատրոնի բեմում։ 2002 թվականի փետրվարին նկարահանվում է «Փլեյբոյ» («Playboy») ամսագրի համար ֆոտոսեսիայում (շարքը նվիրված է «Չիկագո» մյուզիքլին)։
2005-2007 թվականներին վարում է «Առանց կոմպլեքսների» ծրագիրը։ Նույն, 2005 թվականին, թողարկվում է երգչուհու երրորդ՝ «Ֆորմատ» («Формат») ալբոմը, որը վաճառվում է 700.000 տպաքանակով։ 2008 թվականի սեպտեմբերին դառնում է ՆՏՎ հեռուստաալիքի «Սուպերսթար 2008» հեռուստանախագծի շարունակության հաղորդավարուհին։
2007 թվականին Լոլիտան թողարկում է միանգամից երկու ալբոմ՝ «Ոչֆորմատ» («Неформат») և «Կողմնորոշումը հյուսիս» («Ориентация север») և «Պարզվում է, Դուք իմ թուլությունն եք» («Оказалось, Вы моя слабость») սինգլը։
2008 թվականին լույս է տեսնում Լոլիտայի «Ֆետիշ» («Фетиш») ալբոմը։ Գրաքննությունը երգչուհու նոր ստեղծագործությունը թույլ չի տալիս՝ ալբոմի համար իրականացված հատուկ էրոտիկ ֆոտոսեսիայի պատճառով։ Դրված սահմանփակումների պատճառով Լոլիտան թողարկում է ալբոմի հատուկ հրատարակությունը։ Նոր ձայնասկավառակի մեջ են ներառվում է տասներկու երգ, այդ թվում արդեն հանրաճանաչ դարձած «Հաջողություն, Զենք» («Прощай, оружие!») երգը՝ գրված Ելենա Կիպերի կողմից։ «Իմ նոր ալբոմը նույնպես սիրո մասին է, բարձր բանաստեղծական արվեստով, որը համակցվում է շատ մոդայիկ երաժշտական ոճերով։ Ինձ չեն հետաքրքրում մոդայիկ ուղղությունները, ես երգում եմ միայն այն, որը հոգեհարազատ է իմ ոգուն, տվյալ դեպքում դա մոդայիկ երաժշտության և բարձր արվեստի լավ համակցությունն է», - պատմում է Լոլիտան «Ֆետիշ» ալբոմի մասին։
2009 թվական - ներկայիս ժամանակներ
2009 թվականին երգչուհին թողարկում է «Պայթուցիչ» («Запавшее») հիթերի հավաքածուն, որը իր մեջ է ներառնում «Կանգնեցրեք Երկիրը» նոր սինգլը, որը մեծամասնությունը գնահատում են որպես համասեռամոլների և միասեռամոլների հիմն։ 2011 թվականին Լոլիտան դառնում է «Ֆակտոր Ա»-ի («Фактор А»)՝ բրիտանական «The X Factor»-ի ռուսական տարբերակի ժյուրիի անդամ՝ տաղանդների երաժշտական շոու, որի հիմնական նպատակն է մասնակիցների մեջ փնտրելու և զարգացնելու երաժշտական տաղանդը։
2012 թվականի փետրվարին ՆՏՎ հեռուստաալիքի եթերում կայանում է «Տիկին Նախագահ» («Госпожа Президент») բենեֆիսը։ Լոլիտան որոշում է երևակայել և իրեն ներկայացնել որպես երկրի նախագահի թեկնածու։ Երգչուհուն ենթարկում են մասնագիտական պիտանիության ստուգման, ծանոթացնում են ժամանակակից քաղաքական տեխնոլոգիաների հետ, իսկ որպես նախընտրական քարոզչություն հնչում են Լոլիտայի լավագույն երգերը։ Նույն թվականին երգչուհին դառնում է «Ռոսսիա-1» («Россия-1») հեռուստաալիքի հանրաճանաչ «Շաբաթօրյա երեկո» հեռուստահաղորդման վարող՝ Նիկոլայ Բասկովի և Անդրեյ Դանիլկոյի (Վերկա Սերդյուչկա) հետ միասին։ 2012 թվականի օգոստոսի 30-ին, Crimea Music Fest Մտիջազգային երաժշտական երկրորդ փառատոնում, Լոլիտան ներկայացնում է երիտասարդ ուկրաինացի երգիչ Ալեքսանդր Օնոֆրիյչուկին, որը հաղթում է կատարողների երաժշտական մրցույթում։
Ըստ Forbes-ի վարկածի, 2013 թվականին Լոլիտան մտնում է ռուսական ամենահարուստ երաժիշիտների քսանյակի մեջ։ 2014 թվականի մարտին տեղի է ունենում «Անատոմիա» («Анатомия») (Գ. Տիտով - Ն. Կասիմցևա) երգի հեսահոլովակի պրեմիերան։ 2014 թվականի օգոստոսին տեղի է ունենում «Սքոթչի վրա» («На скотч») (Ե. Բարդաչենկո - Ա. Բելյաև) երգի տեսահոլովակի պրեմիերան։ 2014 թվականի նոյեմբերի 17-ին տեղի է ունենում Լոլիտայի «Անատոմիա» ալբոմի լույս ընծայումը։
Հայացքներ
Երկար տարիների ընթացքում Լոլիտան հանդես է գալիս համասեռամոլ և միասեռամոլ խմբակցությունների աջակցման մասին։ Երգչուհին բազմիցս համերգներ է տվել գեյ-ակումբներում, հանդես է եկել հոմոֆոբիայի և սեռական փոքրամասնությունների այլ խտրականությունների դեմ, մասնակցություն է ունեցել հեռուստատեսային հաղորդումներում  և պրես-կոնֆերենցիաներում ՝ նվիրված այդ խնդիրներին։ 2013 թվականին Լոլիտան մասնակցություն է ունենում «Ժամանակն է ասելու» («Самое время сказать!») շարժմանը՝ Հոմոֆոբիայի դեմ շաբաթվա շրջանակներում։ Նախագծի համար նկարահանված տեսահոլովակում նա քննադատում է «համասեռամոլութան պրոպագանդայի» անգելման օրենքի նախագիծը, մատնանշում է ազգային տրամադրությունների աճի վտանգը և կոչ է անում համասեռամոլներին և միասեռամոլներին միավորվելու ֆաշիզմի դեմ պայքարում  ։
Մասնակցություն է ունեցել Բորիս Ելցինի (1996 թվական), Վիկտոր Յանուկովիչի (2004 թվական) , Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի (2006 թվական) նախընտրական արշավներին։ 2013 թվականին բացասական է գնահատել Ուկրաինայի եվրոինտեգրման հեռանկարը, նախապատվությունը տալով Ռուսաստանի հետ միությանը ։ Արտահայտվել է Ղրիմի միավորման օգտին, նշելով, որ իրավիճակում չի տեսնում Ռուսաստանի Դաշնության կողմից ճնշում և քննադատում է Եվրամիության սանկցիաները ։ «Խոսում է Մոսկվան» ռադիոկայանին տրված հարցազրույցում, 2014 թվականի ամռանը, Վլադիմիր Պուտինին անվանում է «հանճար», իսկ Բարաք Օբամային՝ «ապուշ» և «տհաս» ։ Քննադատորեն է արտահայտվել Ալեքսեյ Նավալնու և ընդհանուր առմամբ ռուսական ընդիմության գործունեությանը ։
Լիստվենիչնայա (Չիրկայի վտակ)
Լիստվենիչնայա (Лиственичная), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Նենեցյան ինքնավար օկրուգով, Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Չիրկա գետի ձախ ափին 2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 22 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
(3373) Կոկտեբելիա
(3373) Կոկտեբելիա (Koktebelia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի օգոստոսի 31-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,245883 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,952 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5398 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1229,36 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292835 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,2° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վահան Սաղաթելյան
Վահան Սաղաթելյան, հայ արձակագիր։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1988)։
Կենսագրություն
Վահան Սաղաթելյանը ծնվել է 1952 թվականին, Վրաստանի Ասպինձայի շրջանի Դամալա գյուղում։ 1975 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի մեխանիկական մաթեմատիկայի ֆակուլտետը։ 1975-1989 թվականներին եղել է Ատոմակայանների շահագործման ՀամԳՀԻ Երևանի մասնաճյուղի գիտաշխատող։ 1998-2003 թվականներին աշխատել է ՀՀ ՊՆ լրատվության ու քարոզչության վարչությունում, 2003 թվականից՝ «Ջավախք» հայրենակցական միության «Ասպնջակ» (2006 թվականից՝ «Հայրենիք») պաշտոնաթերթում՝ որպես խմբագիր։
Հեղինակել է «Տոհմի կանաչ ծառը» (1988), «Արնախաչ» (1994), «Կարմիր մայրամուտ» (2004), «Ու կյանքը ձգվում է մահվան միջով» (2004) պատմվածքների ժողովածուները ։
Նրա սցենարներով նկարահանվել են վավերագրական ֆիլմեր։
Վիլյամայոր դե Կալատրավա (քաղաք)
Վիլյամայոր դե Կալատրավա  (Villamayor de Calatrava), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Սյուդադ Ռեալ պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Կաստիլիա-Լա Մանչա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Կամպո դե Կալատրավա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 144.81 կմ²։ Բնակչությունը՝ 611 (2006 թվականին)։
Կոջուխտոր
Կոջուխտոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կիսկիմի գավառակում ։ Գտնվում էր Կիսկիմ գյուղաքաղաքից 24 կմ հյուսիս-արևմուտք, Կոջուխտոր գետակի ակունքների միջև, ընդարձակ հովտում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ալեքսանդր Շելկովնիկով
Ալեքսանդր Բորիսի Շելկովնիկով, հայ խորհրդային բնախույզ, կովկասագետ-բնագետ։ Տեղական ֆաունայի և ֆլորայի ուսումնասիրության հիմնադիրն է։
Կենսագրություն
Սովորել է Պետերբուրգի Պաժերի դպրոցում։ Մասնակցել է (1904-1916 թթ.) Կովկասյան թանգարանի ստեղծման աշխատանքներին, գիտահետազոտական արշավների։ Շելկովնիկովը ուսումնասիրել է Կովկասի, մասնավորապես Հայաստանի, բուսական և կենդանական աշխարհը, կազմել մեծ թվով հավաքածուներ։ 1922 թվականին Շելկովնիկովի նախաձեռնությամբ Երևանում կազմակերպվել են Հայաստանի բնապատմական, 1925 թվականին՝ ՀԽՍՀ հողժողկոմատին կից գյուղատնտեսական թանգարանները, 1927 թվականին՝ բուսաբանական այգին։ Կյանքի վերջին տարիներին Շելկովնիկովը եղել է Հայաստանի բնապատմական թանգարանի գիտական խորհրդատուն և Երևանում նոր կազմակերպված Սևանի թանգարանի տնօրենը։ 1901 թվականից U․ Պետերբուրգի ԳԱ կենդանաբանական թանգարանի թղթակից էր, աշխարհագրական ընկերության անդամ, ՀԽՍՀ հողժողկոմատին կից ՀԽՍՀ բնության ուսումնասիրության և պահպանության կոմիտեի նախագահը։ Շելկովնիկովի անունով են կոչվում տարբեր մասնագետների՝ Կովկասում հայտնաբերած բույսերի ու կենդանիների մոտ 40 տեսակ ու ենթատեսակ։
Կատեգորիա:Հայ բնագետներ Կատեգորիա:Հայ կովկասագետներ Կատեգորիա:Հայ բուսաբաններ
Կոյանդալ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմ, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ջավադ Թորոսյան
Ջավադ Լևոնի Թորոսյան, հայ պատմաբան-միջազգայնագետ, խմբագիր, լրագրող։
Կենսագրություն
Ջավադ Թորոսյանը ծնվել է 1930 թվականին, Երևանում։ 1953 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1970 թվականից աշխատել է Հայկական հանրագիտարանի գլխավոր խմբագրությունում, 1979–1994 թվականներին՝ գլխավոր խմբագրի տեղակալ։
Մահացել է 1994 թվականին, Երևանում։
Աշխատություններ
Անգլերենից թարգմանել է Դեյվիդ Լենգի և Ուոքըր Քրիսթոֆըրի «Հայերը» (1992 թվական) աշխատությունը։
Աշխատությունները նվիրված են հայոց պատմության Հայկական հարցին վերաբերող շրջանին ։
Պարգևներ
1981 թվականին նրան շնորհվել է Հայաստանի վաստակավոր լրագրողի կոչում։
1988 թվականին «Հայկական սովետական հանրագիտարանի» համար արժանացել է ՀԽՍՀ պետական մրցանակի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ միջազգայնագետներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Իվանովկա (գյուղ, Լիպովա Դոլինայի շրջան)
Իվանովկա (Іванівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Իվանովկա գյուղում բնակվում էր 239 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Միշչենկի (գյուղ, Խարկովի շրջան)
Միշչենկի (Мищенки), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Միշչենկի գյուղում բնակվում էր 176 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,46 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 382,61 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1750 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ամալյա Ղուկասյան
Ամալյա Արմենակի Ղուկասյան, հայ թարգմանչուհի։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1976): ԽՄԿԿ անդամ 1953 թվականից։
Կենսագրություն
Ամալյա Ղուկասյանը ծնվել է Դիլիջան քաղաքում։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հայկական բաժինը։ 1950 թվականից աշխատել է «Հայպետհրատ» հրատարակչությունում՝ որպես մանկապատանեկան գրականության բաժնի վարիչ։ Հայաստանի պետական հեռուստատեսությամբ վարել է «Գրքեր ձեզ համար» հեղինակային հաղորդաշարը։ 1976 թվականից եղել է Հայաստանի գրողների միության անդամ ։
Թարգմանել է շուրջ 50 գիրք, 40-ից ավելի խաղարկվող ֆիլմերի սցենար։ Ղուկասյանի թարգմանությամբ լույս են տեսել Շարլ Պերրոյի և Գրիմ Եղբայրների «Հեքիաթները», Ջերոմ Սելինջերի «Վիպակներ և պատմվածքներ» ժողովածուն, Վալտեր Սքոթի «Այվենհո», Անդրե Մորուայի «Երեք Դյումա» վեպերն ու այլ հեղինակների ստեղծագործություններ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Եվրո 2020 վիճակագրություն
Այս հոդվածում ներկայացվում է ՈՒԵՖԱ-ի Եվրո 2020-ի վիճակագրությունը։ Առաջնությունը տեղի է ունեցել ամբողջ Եվրոպայում 2021 թվականի հունիսի 11-ից հուլիսի 11-ը՝ COVID-19 համավարակի պատճառով մեկ տարով հետաձգվելուց հետո։ Հետխաղյա 11-մետրանոցների ընթացքում խփված գոլերն այստեղ չեն հաշվարկվում, իսկ 11-մետրանոցներով որոշված հանդիպումները համարվում են ավարտված ոչ-ոքի։
Գոլեր
51 խաղում գրանցվել է 142 գոլ, միջինը 2,78 գնդակ մեկ խաղում (2021 թվականի հուլիսի 11-ի դրությամբ)։ Աղբյուրը՝ ՈՒԵՖԱ
5 գոլ
4 գոլ
3 գոլ
2 գոլ
1 գոլ
1 գոլ սեփական դարպաս
Գոլային փոխանցումներ
4 փոխանցում
2 փոխանցում
1 փոխանցում
Չոր հանդիպումներ
5 չոր հանդիպում
3 չոր հանդիպում
2 չոր հանդիպում
1 չոր հանդիպում
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրո 2020
Ստարոգնիլիցկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Ստարոգնիլիցկի գյուղական խորհուրդ  (Старогнилицька сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգունևսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Ստարոգնիլիցկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 799 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 41.56 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 19.22 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1922 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռիխտերի սանդղակ
Ռիխտերի սանդղակը ունի պայմանական միավորներ՝ 1-ից 9,5 - ուժգնությամբ, որոնք հաշվարկվում են տատանումները գրանցող սեյսմոգրաֆի օգնությամբ։ Այս սանդղակը հաճախ շփոթում են երկրաշաժի ուժգնության միավորների (12 բալանոց) սանդղակի հետ, որը հիմնված է արտաքին դրսևորումների երկրաշարժից ( ազդեցությունը մարդկանց, օբյեկտների, շենքերի ու բնական օբյեկտների)։ Երբ երկրաշարժ է տեղի ունենում, առաջին հերթին հայտնի դառնում դրա ուժգնությունը, որը որոշվում է սեյսմոգրաֆներով և ոչ թե ուժգնություններով, որը հայտնի է դառնում միայն որոշ ժամանակ անց, երբ տեղեկություններ են ստացվում հետևանքների մասին։
Ռիխտերն առաջարկել է երկրաշարժի ուժը գնահատել (նրա էպիկենտրոնում) տասնորդական լոգարիթմի տեղափոխությունը (միկրոմետրերում) կամ Վուդ Անդերսոնի ստանդարտ սեիսմոգրաֆով, որը գտնվում է էպիկենտորնից ոչ ավել քան 600 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Սեյսմոլոգիա Կատեգորիա:Երկրաշարժեր
Կալիտեյա
Կալիտեյա (Καλλιθέα ), քաղաք Հունաստանում, Աթենքի հարավային արվարձանը։  Գտնվում է ծովի մակարդակից 25 մ բարձրության վրա, Եգեյան ծովի Սարոնիկոս ծովածոցի Փալիրոն ծովախորշի ափին, Աթենքյան հարթավայրում, Աթենքի կենտրոնից և Օմոնիասի հրապարակից 4 կմ հարավ-արևմուտք, «Էլեֆտերիոս Վենիզելոս» միջազգային օդանավակայանից 22 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Միավորված համայնքի վարչական կենտրոնը մտնում է Ատտիկայի պերիֆերիայի կազմի մեջ գտնվող Հարավային Աթենքի ծայրամասային միավորում ։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ բնակչության թիվը կազմում է 100 641 մարդ , համարվում է աթենական ագլոմերացիայի ամենախիտ բնակեցված համայնքը։ Մակերեսը 4,749 կմ² է ։ Խտությունը 21 192,04 մարդ/կմ² է ։ 2014 թվականի տեղական ընտրությունների ժամանակ դիմարխ է ընտրվել Դիմիտրիոս Կարնավոսը ։
Սինգրու պողոտայով արևելքում սահմանակցում է Նեոս-Կոզմոս շրջանի, Աթենքի համայնքների, Նոր Զմյուռնիայի և Պալեոն-Ֆալիրոնի հետ, իսկ արևմուտքից աթենքյան մետրոպոլիտենի առաջին գծով և Իլիսոս գետով սահմանակցում է Մոսխատոն-Տավրոս համայնքին։ Քաղաքին սպասարկում է Աթենքյան «Կալիտեյա» մետրոպոլիտենի առաջին գիծը։ Համայնքի զինանշանի վրա պատկերված է Թեսևսը՝ Էգևսի որդին, որը հին հունական դիցաբանության մեջ Կրետե ճանապարհորդելուց վերադառնալիս ափ է իջնում Կալիտեայում։ Հնագիտական գտածոները վկայում են մ.թ.ա. 4-րդ դարում Կալիտեյայի տարածքում գոյություն ունեցող մեծ գերեզմանատան մասին։ Փոքրասիական աղետից հետո Կալիտեյայում են բնակվել Փոքր Ասիայից եկած փախստականներ։
Կալիտեյայում է գտնվում Պանթեոնի համալսարանը և «Կալիտեա» ֆուտբոլային ակումբը, որը իր հարկի տակ մրցախաղերն անցկացնում է Կալիտեայի «Գրիգորիս Լամբրիկիս» մարզադաշտում։
1925 թվականին ստեղծվել է Կալիտեայի համայնքը, իսկ 1933 թվականին՝ միությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Հունաստանի աշխարհագրություն
Պոլիպներ
Պոլիպներ ((հունարեն՝ poly բազմաթիվ + p[us] ոտք + -osis, բառացի՝ բազմաոտ), տարբեր ծագման հյուսվածքային ախտաբանական բարորակ գոյացություններ, որոնք հաճախ առաջանում են լորձաթաղանթների (քթի խոռոչի, արգանդի, ստամոքսի, հաստ և ուղիղ աղիքների, միզապարկի և այլն) վրա։ Պոլիպները լորձաթաղանթների հետ կապված են լայն հիմքով կամ ոտիկով։ Լինում են տարբեր ձևի (սնկաձև, տանձաձև և այլն), մեծության և պնդության։ Պոլիպները կարող են խոցոտվել և արյունահոսության պատճառ դառնալ։ Պոլիպները համարվում են նախաքաղցկեղային վիճակ և ենթակա են հեռացման։
Կատեգորիա:Գաստրոէնտերոլոգիա Կատեգորիա:Գինեկոլոգիա
Բրին-Նավոլոկ
Բրին-Նավոլոկ (Брин-Наволок), գյուղ Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Խոլմոգորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 809 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Խոլմոգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1934 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մեյնիպիլգինո
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 406 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1957 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Չուկոտկայի ինքնավար օկրուգի Անադիրսկի շրջանի բնակավայրեր
Յուտիկա (Նյու Յորք)
Յուտիկա (Utica), քաղաք ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգում, Օնեյդա շրջանի կենտրոնը։ Տեղակայված է Մոհոքի դաշտավայրում (Mohawk Valley)։ Բնակավայրը հիմնադրվել է 1773 թվականին եվրոպացիների կողմից։ 1798 թվականին ստացել է գյուղի կարգավիճակ։ 1817 թվականին Յուտիկան ունեցել է 2860 բնակիչ։
Լիգուրիա
Լիգուրիա, մարզ Իտալիայի հյուսիսում, Լիգուրյան ծովի Ջենովայի ծոցի ափին։ Տարածությունը 5.4 հազար կմ2 է։ Գլխավոր քաղաքը Ջենովան է։
Յուտիկա (Նյու Յորք)
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ քաղաքում բնակվում է 62 235 մարդ ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 1471․3 մարդ քառակուսի կիլոմետրի հարաբերակցությամբ։ Քաղաքի բնակչության 69%-ը սպիտակամորթ ամերիկացիներ են, 15․3%-ը՝ աֆրոամերիկացիներ, 0․3%-ը՝ բնիկ ամերիկացիններ, 7․4%-ը՝ ամերիկացիներ ասիական ծագման, 0․1%-ը՝ Խաղաղ ծովի կղզիների բնակիչներ, 3․9%-ը այլ ռասաների բնակիչներ և 4%-ը երկու և ավելի ռասաներին պատկանող բնակիչներ։
Լիգուրիա
Անվանում
Անվանումն առաջացել է մ․ թ․ ա․ 1֊ին հազարամյակում հյուսիսարևմտյան Իտալիայում և հարավարևելյան Գալլիայում ապրող ցեղերին տրվող լիգուրներ հավաքական անունից, ավելացրած՝ -ia մասնիկը, որը երկրի իմաստ ունի, այսինքն՝ «Լիգուրների երկիր» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի մարզեր
Յուտիկա (Նյու Յորք)
Բնակչություն
Բնակչության շարժը համաձայն ԱՄՆ բնակչության հաշվառման տվյալների ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:1734 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
ՏՈՒ-154-ի վթար Պրահայում
ՏՈՒ-154-ի վթար Պրահայում, ավիացիոն վթար, որը տեղի է ունեցել 1981 թվականի հոկտեմբերի 21-ին՝ չորեքշաբթի, Պրահա-Ռուզինե օդանավակայանում, երբ «Մալև Հունգարական ավիաուղիներ» հունգարական ավիաընկերության ՏՈՒ-154Բ օդանավը վայրէջքի ժամանակ մեջտեղից կիսվեց։ Ինքնաթիռում գտնվող անձանցից ոչ ոք չզոհվեց։
Ինքնաթիռ
Գործարանային 75A126 և 01-26 սերիական համարով ՏՈՒ-154Բ-2-ը թողարկվել է 1975 թվականի հոկտեմբերին Կույբիշևի ավիագործարանում, որից հետո փոխանցվել է «Մալյով Հունգարական ավիաուղիներ» հունգարական ավիաընկերությանը։ Նոյեմբերի 30-ին ինքնաթիռը ստացավ HA-LCF համարը և Ferenc (Ֆերենց) անունը։ Ավիաընկերության պատմության մեջ դա ՏՈՒ-154Բ (գործարանի կողմից կառուցված 6-րդ ՏՈՒ-154Բ-ը) մոդելի առաջին ներկայացուցիչն էր։ 1981 թվականի դրությամբ ինքնաթիռի ընդհանուր աշխատանքը կազմում էր 8983 թռիչքային ժամ և 5642 վայրէջք  ։
Վթար
Օդանավն իրականացնում էր MAH 641 Ամստերդամ-Պրահա-Բուդապեշտ չվերթը։ Օդանավում գտնվում էր անձնակազմի 9 անդամ և 81 ուղևոր (այլ տվյալներով՝ անձնակազմի 7 անդամ և 83 ուղևոր)։ Պրահայի օդանավակայանում վայրէջքի գնալն իրականացվում էր համատարած ամպամածության և հորդառատ անձրևի պայմաններում։ Հորիզոնական տեսանելիությունը կազմում էր 2500-4000 մետր ուղղահայաց 60 մետրի դեպքում, ինչը, սակայն, տվյալ օդանավակայանի օդերևութաբանական նվազագույնի սահմաններում էր։ Ինչպես նաև փչում էր չափավոր կողմնային քամի։ Թռիչքուղու եզրին մնում էր 2 կմ, երբ անձմակազմը զեկուցեց, որ տեսնում է թռիչքուղու լույսերը, այդ պատճառով էլ շարունակեց իջնել ։
Երբ թռիչքուղուն մնացել էր 1 կմ, 641 ինքնաթիռը հայտնվեց վայրէջքագծից բարձր, դրա համար անձնակազմն ավելացրեց իջեցման արագությունը։ Բայց այդ միջոցը քիչ օգնեց, և թռիչքուղու շեմը 15-ի փոխարեն անցան 60 մետր (այլ տվյալներով՝ 80 մետր՝ 20-ի փոխարեն) ։ Երբ 265 կմ/ժ արագությամբ թռչող ինքնաթիռը թռիչքուղու սկզբից 105 մետր հեռավորության վրա էր, հրամանատարը կառավարումը վերցրեց իր վրա և շարժիչների աշխատանքային ռեժիմն իջեցրեց մինչև ցածր գազ, ինչպես նաև հանեց հոսքակարգավորիչ թիթեղները՝ չնայած այդպիսի ցածր բարձրության վրա դա արգելված է Թռիչքների կատարման ուղեցույցով (թույլատրվում է մինչև շրջանի բարձրություն)։ Ինքնաթիռը կորցրեց առաջընթաց արագությունը, միևնույն ժամանակ արագ ավելացավ ուղղահայացը։ Անձնակազմը փորձեց կայունացնել այն շարժիչների հզորության ավելացման միջոցով, սակայն դրանք իրենց իներցիայի պատճառով (НК-8-2У շարժիչների ցածր գազից մինչ թռիչքային ռեժիմի անցնելը կազմում է 6-8 վրկ) չհասցրեցին մտնել տրված ռեժիմ ։
Ժամը 13:27-ին ՏՈՒ-154-ը ուղղահայաց գերբեռնվածությունից ազատ անկման արագացումը գերազանցեց մոտավորապես 13-14 անգամ (այլ տվյալներով՝ 4 անգամ), հարվածեց գետնին՝ թռիչքուղուց ձախ և ճակատից՝ 850 մետր հեռավորության վրա։ Մեծ գերբեռնվածությունից կենտրոնական լոնժերոնը ջարդվեց թևի հետնամասում, որի արդյունքում ծանր պոչն անջատվեց։ Անցնելով մի քանի հարյուր մետր՝ օդանավը կանգնեց թռիչքուղու սկզբնամասից 1220 մետր հեռավորության վրա։ Ինքնաթիռի շոսսիի աջ կանգնակը մնաց թռիչքուղու վրա, այն դեպքում, երբ ձախը և առջևինը հայտնվել էին թռիչքուղու սահմաններից դուրս և թաղվել գետնի մեջ։ Պատահարի ժամանակ վիրավորվեց 20 ուղևոր և անձնակազմի 3 անդամ, սակայն զոհեր չեղան ։
Պատճառներ
Վթարի մեղավոր ճանաչվեց անձնակազմի հրամանատարը, որը երկրորդ շրջանի չգնաց, դրա փոխարեն խախտեց ՏՈՒ-154 ինքնաթիռի Թռիչքների կատարման ուղեցույցը՝ վտանգավոր ցածր բարձրության վրա հոսքակարգավորիչ թիթեղների օգտագործման մասով։ Պատահարի մանրամասն քննությունից հետո հրամանատարը ստացավ պայմանական ազատազրկում։ Մեղմացուցիչ հանգամանք հանդիսացավ այն, որ վայրէջքից անմիջապես հետո նա մտել է սրահ և օգնել ուղեկցորդուհիներին ուղևորներին տարահանել, ինչպես նաև իր ներկայությամբ ցրել է սրահի խուճապը ։
Հետագայում ինքնաթիռի ֆյուզելյաժի մի մասն օգտագործեցին Պրահայի օդանավակայանում, որպես տնտեսական շինություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պրահայի պատմություն Կատեգորիա:Չեխիայի ավիավթարներ Կատեգորիա:Պրահայի տրանսպորտ
Արորակ
Արորակ, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Սյունիքի բարձրավանդակում, Սպաեդարյան գյուղից 3 կմ հարավ-արևելք։ Բարձրություն 2107 մ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
(3374) Նամուր
(3374) Նամուր (Namur), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի մայիսի 22-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,947288 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9006 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,994 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1848,13 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,194792 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,03° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սուրբ Բոնավենտուրայի տաճար
Սուրբ Բոնավենտուրայի տաճար (en bosnio y croata: : Katedrala svetog Bonaventure), քրիստոնեական տաճար Բոսնիա և Հերցեգովինայի Բանյա Լուկա քաղաքում ։ Այդ եվրոպական երկրի հռոմեական կաթոլիկ չորս տաճարներից մեկն է ։ Բանյա Լուկայի թեմի առաջնորդ եպիսկոպոսի նստավայրն է։
Տաճարը եպիսկոպոս Ալֆրեդ Պիխլերի նախաձեռնությամբ կառուցվել է 1970-ական թվականներին ի պատիվ միջնադարյան ֆրանցիսկյան աստվածաբան սուրբ Բոնավենտուրայի։ Կանգնեցվել է այն նույն վայրում, որտեղ եղել է սկզբնական սրբավայր կառույցը, որն ավերվել էր երկրաշարժից։
Այդ նոր տաճարը նույնպես վնասվել է, այս անգամ՝ բոսնիական պատերազմի ընթացքում ։ Այն վերակառուցվել է և 2001 թվականին վերաօծվել է ու վերաբացվել։
Տաճարում հուղարկավորվել են եպիսկոպոսներ Մարյան Մարկովիչի և Ալֆրեդ Պիխլերի աճյունները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տաճարներ Կատեգորիա:Պաշտամունքային օբյեկտներ Կատեգորիա:Քրիստոնեական տաճարներ
Գումենցի (գյուղ, Լյուբոմլի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Գումենցի գյուղում բնակվում էր 149 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,078 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1910,26 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վիլյանուևա դե Սան Կառլոս (քաղաք)
Վիլյանուևա դե Սան Կառլոս (Villanueva de San Carlos), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Սյուդադ Ռեալ պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Կաստիլիա-Լա Մանչա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Կամպո դե Կալատրավա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 109,25 կմ²։ Բնակչությունը՝ 373 (2010 թվականին)։
Լիստվենիչնայա Վալսա
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Վիլյանուևա դե Սան Կառլոս (քաղաք)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Լիստվենիչնայա Վալսա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կոտիկ (Կիսկիմի գավառ, անտառապատ)
Կոտիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կիսկիմի գավառակում ։ Գտնվում էր Կիսկիմ գյուղաքաղաքից 30 կմ արևելք, Օլթի գետի ձախակողմյան վտակներից մեկի ակունքի տարածքում։
Աշխարհագրություն
Տարածքը բարձրադիր էր և անտառապատ։
Մոլչանի (գյուղ, Խարկովի շրջան)
Մոլչանի (Мовчани), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1912 թվականին։
Կոտիկ (Կիսկիմի գավառ, անտառապատ)
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 30 տուն՝ 260 հայ բնակչով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մոլչանի (գյուղ, Խարկովի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1912 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ուրի զիկկուրատ
Ուրի մեծ զիկկուրատ ( Էտեմեննիգուրու զիկկուրատ ), Հին Միջագետքի առավել պահպանված տաճարային համալիր։ Կառուցվել է մ.թ.ա. XXI դարում ( մոտ մ.թ.ա. 2047թվական) Ուր քաղաքում Ուր-Նամմու և Շուլգի արքաների կողմից, ինչպես և Էկիշնուգալ տաճարը, նվիրված է եղել լուսնի աստված Նաննային։ Բազմիցս վերակառուցվել է և զգալիորեն ընդլայնվել նորբաբելոնյան արքա Նաբոնիդի կողմից։
Կոչուրա
Կոչուրա (Кочура), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետի երկարությունը 27 կմ է։ Գետաբերանից 307 կմ հեռավորության վրա, աջ ափին թափվում է գետ՝ Կիչի։
Ուրի զիկկուրատ
Պատմություն
Զիկկուրատի շինարարությունն իրականացրել է Ուրի երրորդ հարստությունը, որը  աքքադացիների և գուտիների հարձակումից հետո վերականգնեց պետականությունը։ Զիկկուրատը կոչված էր ծառայելու ոչ միայն որպես տաճար, այլ նաև՝ հասարակական հաստատություն, արխիվ և արքայական պալատ։ Նրա գագաթից քաղաքը երևում էր, ինչպես ափի մեջ։
Զիկկուրտը 20-մետրանոց աղյուսե կառույց էր՝ տեղադրված տարբեր լայնության հենահարթակների վրա, 64մХ46մ հատակագծային չափերով  և երեք հարկով։ Հիմքը շարված էր հում աղյուսից, արտաքին պատերը՝ երեսպատված քարասալերով ։ Կառույցի ամբողջ մակերեսը երեսպատված էր բիտումով վերամշակված աղյուսով։
Կոչուրա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ուրի զիկկուրատ
Պատմություն
Կողադիր աստիճաններ հիշեցնող երեք պանդուսները (կենտրոնականը՝ մեծ, երկու կողայինները՝ վերևում հատվող) տանում էին առաջին հարթակ, որտեղից աստիճաններն ուղղորդում դեպի աղյուսե վերնաշենք, ուր գտնվում էր լուսնի աստված Նաննայի գլխավոր տաճարը։ Վերևի հարթակը քրմերին ծառայում էր նաև աստղերը դիտելու նպտակով։ Հարթակները պահող պատերի ներսում շատ սենյակներ էին տեղակայված, որտեղ ապրում էին քրմերը և տաճարի աշխատողները ։
Վերնաշենքը չի պահպանվել ։ Կառույցի առաջին հետազոտող Լեոնարդ Վուլլին կարծում էր, որ այդ աստիճանահարկերը հնում բուսածածկ են եղել, որպեսզի ամբողջ կառույցը սրբազան լեռ հիշեցներ հարթավայրային բնակիչներին ։
Ուրի զիկկուրտը օրինակ է հանդիսացել Հին Միջագետքի շինարարների համար։ Չի բացառվում, որ կամ Էտեմեննիգուրու զիկկուրատը, կամ նրա օրինակով կառուցված Բաբելոնի զիկկուրատը նախատիպ են հանդիսացել Աստվածաշնչում նկարագրված Բաբելոնի աշտարակի համար ։
Ներկա վիճակ
XX դարում Լեոնարդ Վուլլի արշավախումբը Բրիտանական թանգարանից մաքրեց զիկկուրատը բազմադարյան հողաշերտից, որից հետո մասամբ վերանորոգվեց։ Զիկկուրատի բակում Վուլլին գտել է տաճարային արխիվի մնացորդներ՝ սեպագիր կավե սալիկներ առևտրական գործարքների մասին, որտեղ քրմերը հանդիսանում են որպես լուսնային աստվածության ներկայացուցիչներ։
1979-1980 թվականներին՝ Սադդամ Հուսեյնի իշխանության օրոք, Իրաքի հնությունների Դիրեկտորատի համաձայնությամբ, վերակառուցվեցին կառույցի ճակատային մասերը և մոնումենտալ սանդուղքը։ Ըստ հնագետների. «Դա ճիշտ որոշում էր, հակառակ դեպքում պեղումներից հետո այն կփոշիանար» ։ Այսօր զիկկուրատից 2 կմ հարավ-արևմուտք գտնվում է ամերիկյան Ալի ավիաբազան։ Զիկկուրատի մոտ տեղակայված են Նաբուգոդոնոսոր II-ի տաճարի ավերակները։ Հուշարձանին մոտ քաղաքը Նասիրիան է։
Գրականություն
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հնագիտական օբյեկտներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իրաքում Կատեգորիա:Հին Բաբելոն Կատեգորիա:Իրաքի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Հին Միջագետքի արվեստ Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակի ճարտարապետություն
Մենդելեևո (գյուղ, Կարագայսկի շրջան)
Մենդելեևո (Менделеево), գյուղ Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Կարագայսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Կարագայսկի շրջանի բնակավայրեր
Եվրոպական գավաթ 1966–67
Եվրոպական գավաթ 1966–67 Եվրոպական գավաթի տասներկուերորդ մրցաշրջանն էր, որում հաղթեց Սելտիկը՝ եզրափակչում պարտության մատնելով Ինտերնացիոնալեին 2–1 հաշվով ։ Եզրափակիչը կայացավ Լիսաբոնի Ազգային մարզադաշտում 1967 թվականի մայիսի 25-ին, խաղը դիտում էին 45 000 հանդիսական։
Այս մրցաշրջանում Ինտերնացիոնալեն դուրս թողեց գործող չեմպիոն Մադրիդի Ռեալին քառորդ եզրափակիչում, իսկ մրցաշարի հաղթող Սելտիկը դարձավ առաջին բրիտանական ակումբը, որ հաղթեց գավաթը, և միակ Շոտլանդական ակումը որը հաղթել է այն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցաշրջաններ Կատեգորիա:1966 ֆուտբոլում Կատեգորիա:1967 ֆուտբոլում
Բուրգեբրախ
Բուրգեբրախ (Burgebrach), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Բամբերգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 6483 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 87,88 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 4 71 120։
Կոմունան բաժանված է 27 գյուղական համայնքի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Բրինչագի
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 33 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստարոպոկրովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Ստարոպոկրովսկի գյուղական խորհուրդ  (Старопокровська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգունևսկի շրջանում ։ 2001 թվականի տվյալներով Ստարոպոկրովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 982 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.67 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 101.56 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1921 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հոգու կոնցեպցիա (Հին Եգիպտոս)
Հոգու կոնցեպցիայի նկատմամբ հին եգիպտացիները ունեին փիլիսոփայական և կրոնական հայացքներ։ Հոգիների գաղափարը ժամանակի ընթացքում, հնից մինչ նոր թագավորություններ փոխվել է։ Հին եգիպտացիները հավատում էին, որ հոգին բաղկացած է մի քանի մասերից։ Նրանք հավատում էին նաև, որ հոգի ունեն ոչ միայն մարդիկ, այլև կենդանիները և աստվածները։
Հին եգիպտացիները հավատում էին, որ մարդը բաղկացած է ֆիզիկական մարմնից, հոգևոր մարմնից, սրտից, երկվորյակից, հոգուց, ոչ նյութական էթնիկ ոգուց, տեսքից և անունից։ Այս բոլոր բաղադրիչները սերտորեն կապված են միմյանց հետ, 7 մեկի բարիքը որոշում է մյուսների բարօրությունը։ Եգիպտացիները հավատում էին վերածննդին|հարությանը անդրշիրիմյան աշխարհում, չնայած որ վաղ դինաստյաների փարավոնները (ըստ բուրգերի արձանագրությունների) հավատում էին ֆիզիկական հարությանը ։ Հորի երեխաները պատասխանատու էին մարդու էության համար․ Ամսետ - կա, Դուամուտեֆ - բա, Քեբեկսենուֆ - սախ (մումիա), Հապի - իբ (սիրտ) ։
Ռան հայտնվել է ընտանիքում ոչ ուշ քան Բան և 14-րդ Կան։ Նրանցից յուրաքանչյուրը ուներ իր յուրահատկությունը, և որի շնորհիվ էլ Ռան կարողանում էր փարավոններին տալ հարստություն, կայունություն, մեծություն, փառք, հաղթանակ, ստեղծելու զորություն և այլն ։
Կա
Կայի (k3) բացատրությունը դժվար է տալ ներկայիս լեզուներով։ Մասպերոն առաջարկել է «նմանակ» և «դոպպելգանգեր» թարգմանությունները։ Կա հասկացությունը հայտնաբերվել է հին արձանագրություններում ։ «Գնալ Կա», «երկնքում գնալ Կա» և «նրա Կան եկել է իր մոտ» արտահայտությունների հոմանիշը «մահանալ» բառն է ։
Կան դա կյանքի էությունն է, բնույթը և անձի ճակատագիրը ։ Մարդու մահից հետո Կան լքում էմարմինը, թափառում երկրով մեկ, ապա վերադառնում, սակայն ապրում է գերեզմաների քանդակված պատկերների մեջ և սնվում է զոհերով ։
Ըստ եգիպտական հավատալիքների Կան ապրում է մարդու կամ աստծո արձանների մեջ, դրա համար էլ փարավոնների տաճարները կառուցված են ոչ թե իրենց կամ աստվածների համար, այլ իրենց էությունների համար։ Կայի աստվածայնությունը ավելի մոտ էր մարդկաց, քան թե հենց աստվածների պաշտամունքը։ Դրա համար էլ, օրինակ, Մեմֆիսում աստված էր համարվում ոչ թե սուրբ ցուլ Ապիսը, այլ նրա Կան։ Օսիրիսին անվանում էին «Կա բուրգ» ։ Ստեղծող աստված Հնումը երբեմն պատկերվում էր խեցեգործ շրջանակի մեջ, ստեղծելով մարդ և իր Կան ։
Գոյություն է ունեցել «ծառա կա» քրմական պաշտամունք (hem-ka), ով պատասխանատու էր զոհաբերությունների համար ։
Բա
Բա (bʒ — «դրսևորում») - հոգի, կենսական էությունն ունի մարդու գլխով թռչնի տեսք։ Այն նաև մրադու խիղճն է, ինչպես նաև Կա հոգին ։ Մարդու մահից հետո Բան լքում է մարմինը և թափառում է աշխարհով մեկ՝ մտնելով տարբեր կենդանիների մեջ ։ Մարդու մահից հետո նրա Բան տեղափոխվում է տեղական սուրբ կենդանու մեջ։ Մեռյալների գրքում Բան նկարագրվում էր բազեի (որը թռչում է երկնքում), սագի, կռունկի (որը համբուրում է երկինքը), կամ մորեխի|ծղրիդի (որը թռչում է դեպի երկինք) տեսքով ։ Կենդանիների մեջ թափանցող նմանատիպ հոգին կոչվում է նաև ալտեր էգո։ Եգիպտացիները Բային նկարում էին մարդու գլղով թռչնի տեսքով։
Բան ստանալով շնորհ անդրշիրիմյան աշխարհում դառնում է baiu menkhu: Բան պատկերված է մոգական օբյեկտների և ամուլետների վրա (ba’apur) ։
Ախ
Հին Եգիպտոսում ախերը համարվում էին ուրվականներ, որոնք նման էին իրենց նախկին «ես»-երին, իսկ մարդկանց և ուրվականների փոխհարաբերությունները չէին համարվում այնդքան գերբնկական որքան հիմա ։ Եգիպտացիների և ուրվականների հանդիպումներիմասին պատմությունը գրված է «Քրմապետ Ամոն Հոնսյուեբի խոսակցությունները Հոգու հետ»-ում (Ք․ա․ XIII - XII դարեր)։