cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սահմանային վիճակների մեթոդ
Պատմություն
ԱՄՆ-ում և արևմտաեվրոպական մի շարք երկրներում (Մեծ Բրիտանիա, Ֆրանսիա և այլն) քայքայող ճիգերի մեթոդը, սահմանային բեռնվածքների մեթոդ անվանումով, սկսվեց կիրառվել միայն 1950 ական թվականների կեսերից հետո, իսկ 1970 ական թվականների կեսերից սկսած այդ երկրներում կիրառվեց է նաև սահմանային վիճակների մեթոդը։ Հետագայում այդ մեթոդը տարածվեց աշխարհի բոլոր երկրներում, ներկայում այն օգտագործվում է ամբողջ աշխարհում որպես մի միասնական մեթոդ, ոչ միայն շինարարական կառույցների հաշվարկի համար, այլև ինժեներական գործունեության գրեթե բոլոր բնագավառներում։
Պորտոբելլոյի վհուկ
Սյուժե
Նա ընդունվում է Լոնդոնի համալսարան՝ նպատակադրվելով սովորել ճարտարագիտություն 19 տարեկանում, բայց դա այն չէ ինչ նրա սիրտը իսկապես ցանկանում է։ Մի օր նա պարզապես որոշում է, որ ուզում է թողնել քոլեջը, ամուսնանալ և ունենալ երեխա։ Այստեղ հեղինակը նշում է, որ դա կարող է պայմանավորված լինել այն փաստով, որ նա հենց ինքն էլ լքված է եղել և ցանկանում է այն ողջ սերը տալ իր երեխային, որ ինքը չի ստացել իրեն լույս աշխարհ բերած կնոջից։ Երկու տարի անց, նրա ամուսնությունը քանդվում է, քանի որ նրանք բախվում են շատ խնդիրների՝ երիտասարդ լինելու և գումարի պակաս ունենալու պատճառով, և մեծապես այն պատճառով, որ տղան զգում էր, որ աղջիկը միայն սիրում էր երեխային և օգտագործել էր նրան իր ուզածին հասնելու համար։ Նա օգտագործում է մի շատ հետաքրքիր մեջբերում. « Հին Հունաստանից ի վեր, այն մարդիկ, ովքեր վերադառնում էին մարտից կամ մահացած էին իրենց վահանների վրա կամ դարձել էին ավելի ուժեղ, անկախ իրենց սպիների կամ  դրանց շնորհիվ։ Ավելի լավ է այդ կերպ։ Ես ապրել եմ մարտի դաշտում իմ ծննդյան օրվանից ի վեր, բայց ես դեռ ողջ եմ և ես կարիք չունեմ, որ  որ ինչ որ մեկն ինձ պաշտպանի» ։ Նա դառնում է կին՝ փնտրելով մարդու մեջ առաջացող շատ հարցերի պատասխանները։ Նա ունեցել է մի կյանք, որը շատերին է թվում բովանդակալից, քանի որ նա ունեցել է իր  սեփական երեխան, իր փողն և ընկերները. ամեն ինչ, բացառությամբ նրա մտքի, խաղաղության մեջ էր, այսպիսով, նա փնտրում է դասական հարցի՝ «Ո՞վ եմ ես»-ի պատասխանը բազմաթիվ փորձառությունների միջոցով։ Իր փնտրտուքներում, նա բացում է իր սիրտը մոր արբեցնող ուժերի առաջ և դառնում է հակասական հոգևոր առաջնորդ Լոնդոնում։
Սահմանային վիճակների մեթոդ
Գրականություն
Կատեգորիա:Շինարարություն
Պորտոբելլոյի վհուկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պաուլո Կոելիոյի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Գրքեր այբբենական կարգով
Hold Back the River
«Hold Back the River», բրիտանացի երգիչ և կիթառահար Ջեյմս Բեյի երգը։ Թողարկվել է Մեծ Բրիտանիայում 2014 թվականի նոյեմբերի 17-ին։ Երգը Բեյի դեբյուտային Chaos and the Calm (2015) ալբոմի երկրորդ սինգլն է։ Երգը գրվել է Իան Արչերի կողմից, պրոդյուսերն է Jacquire King-ը։ Գրավել է 2-րդ հորիզոնականը UK Singles Chart-ում ։
Երգացանկ
1.	"Hold Back the River" -	4։01
2.	"Sparks" - 3։06
4.	"Hold Back the River" (Live At The Hotel Cafe) - 3։59
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2014 սինգլներ Կատեգորիա:Բրիտանական երգեր Կատեգորիա:2014 երգեր Կատեգորիա:Սենտիմենտալ սիրային երգեր Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Էջմիածնի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի տպարան
Էջմիածնի Սուրբ Լուսավորչի տպարան, հայկական առաջին տպարանը։ Հիմնադրվել է 1771 թվականին՝ Սիմեոն կաթողիկոս Երևանցու ջանքերով`«Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ» անվանումով ։ Տպարանը հիմնադրվել է Մադրասում բնակվող ջուղայեցի Գրիգոր Միքայելյան-Չաքիկյանի հոգածությամբ։
Պատմություն
Սիմեոն Երևանցին, տպարանին կից, 1776 թվականին հիմնել է նաև սեփական թղթի գործարան` նույն մարդու նյութական միջոցներով։ Հետագայում Էջմիածնի տպարանը ունեցել է նաև իր տառաձուլարանը։ Տպարանի գրաշարները, տպագրողները, սրբագրիչները Էջմիածնի միաբանության անդամներն են եղել։ Տպարանի աշխատանքներին իր նպաստն է բերել նաև պոլսեցի նշանավոր վարպետ Պողոս Արապյանը, ով որոշ ժամանակ մնացել է Էջմիածնում։ Տպարանի առաջին տեսուչ է նշանակվել Իսահակ Գեղամացին` տպարանի աշխատանքը կատարելագործելու համար։
Տպագրված աշխատություններ
Այստեղ տպագրվել են Սիմեոն Երևանցու «Տաղարանը» (1773), «Տոնացույցը» (1774), «Պարտավճարը» (1779), Հովսեպոս Ֆլավիոսի «Գիրք պատմությանց յաղագս Հրէից ընդ Հռովմայեցիս և ավերման Երուսաղեմի և Տաճարին հնոյ» (1787) հայտնի աշխատությունը, որի թարգմանությունը լատիներենից կատարել էր Ստեփանոս Իլովացին դեռևս 1660 թվականին և այլ գրքեր։
Էջմիածնի տպարանը ավելի ծաղկել է 19-րդ դարի երկրորդ կեսերին և 20-րդ դարի առաջին տասնամյակներին։ Այս շրջանում տպագրվել են բազմաթիվ գրքեր, որոնց թվում Մխիթար Գոշի «Դատաստանագիրքը» (1880), Սիմեոն կաթողիկոսի «Ջամբռը» (1873), Մովսես Խորենացու, Ղազար Փարպեցու, Ագաթանգեղոսի պատմությունները, Մառի, Մանուկ Աբեղյանի, Հրաչյա Աճառյանի, Հակոբ Մանանդյանի ուսուննասիրությունները և այլն։
1867 թվականին մինչև 1910-ական թվականները այստեղ տպագրվել է «Արարատ» հայագիտական ամսագիրը։
Ներկա տպարանի հիմնարկեքը կատարվել է 1889 թվականին, իսկ կառույցն ավարտուն տեսք է ստացել 1889 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վաղարշապատի տպարաններ
Արիստոտել Օնասիս
Արիստոտել Սոկրատես Օնասիս, հայտնի է նաև որպես Արի և Արիստո Օնասիս, հույն նավատեր, միլիարդատեր  ։ 1932 թվականից սկսել է զբաղվել նավաշինական բիզնեսով, իսկ 50-ականներին առաջինն էր, ով սկսեց կառուցել սուպերտանկերներ։ Նավային մագնատ և միջազգային գործարար է։
Կենսագրություն
Ծնվել է Սմիրնայում (ներկայիս Իզմիր, Թուրքիա)։ Օնասիսների ընտանիքը զբաղվում էր ծխախոտային բիզնեսով և համարվում էր բավականին հարուստ։ 1922 թվականին Թուրքիան գրավեց Սմիրնա քաղաքը, իսկ Օնասիսների ընտանիքը կորցրեց գրեթե ամեն ինչ, փախչելով Սմիրնայից Հունաստան, ընտանիքը Արիստոտելին ուղարկեց Արգենտինա՝ բարեկեցիկ կյանք որոնելու նպատակով։ Բուենոս Այրեսում Օնասիսը դարձավ նավահանգստային կարգավար և ընտանիքի ընկերների միջոցով սկսեց զբաղվել ծխախոտի ներկրմամբ։ Նա ավելացրեց Արգենտինա ներմուծվող արևելյան ծխախոտի օգտագործման ծավալները, ցուցանիշը հասցնելով 10-ից 35%-ի և արդեն 2 տարի հետո ծխախոտի վաճառքից ստացված 5% կոմիսիոն վճարների շնորհիվ աշխատեց 100 հազար դոլլար։
Հունական ղեկավարությունը նկատեց Օնասիսին և 1928 թվականին առաջարկեց նրան առևտրային պայմանագիր կնքել Արգենտինայի հետ, որից հետո Արիստոտելին նշանակեց Արգենտինայում Հունաստանի գլխավոր հյուպատոս։ Նրա գործարար ակտիվությունը մեծանում էր ծխախոտի արտադրության և այլ սպառողական ապրանքների շնորհիվ։ 25 տարեկանում նա աշխատեց իր առաջին միլիոնը։
1932 թվականին Օնասիսը կանադական ընկերությունից 120 հազար դոլլարով գնեց իր առաջին 6 բեռնատար նավերը։ Օնասիսը իր առաջին տանկերը կառուցեց 1938 թվականին, որից հետո՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին գնեց առավել մեծ տարողությամբ ևս 2-ը։ Օնասիսի կայսրությունը աճեց հատկապես 40-ականներին և 50-ականներին։
50-ականների կեսերին Օնասիսը մեկ տարվա ընթացքում գնեց 17 նոր տանկեր։ 1953 թվականին Արիստոն վճարեց 1 միլիոն դոլլար, որի դիմաց ձեռք բերեց The Société des Bains de Mer ձեռնարկության ակցիաների վերահսկիչ փաթեթը, որի մեջ մտնում էին թատրոններ, հյուրանոցներ, խաղատուն Մոնտե Կառլոյում և այլ անշարժ գույք։
1957-ից մինչև 1974 թվականները Օնասիսը համարվում էր հունական ազգային ավիաուղիներ՝ Olympic Airways կազմակերպության սեփականատերը և ղեկավարը, որը տրվել էր նրան հունական կառավարության կողմից որպես կոնցեսիա։
Արգենտինա
Օնասիսը հոր օգնությամբ Թուրքիայից ներմուծում էր ծխախոտ։ Այն ավելի փափուկ էր քան Կուբայան ծխախոտները, Օնասիսը վստահ էր, որ այն առավել դուր կգա կանանց։ Արգենտինայի ծխախոտի արտադրության կազմակերպություններից մեկի տնօրեն Խուան Գաոնայի հետ պայմանագրի խզումից հետո Օնասիսը որոշեց սկսել սեփական արտադրություն։ Ղեկավարելով արտադրությունը և աշխատանքային կապը British United River կազմակերպության հետ՝ Օնասիսը որոշ ժամանակ անց զգալի կարողության տեր դարձավ։ Նրա իշխանությունն ու ազդեցությունը կտրուկ աճեց, Օնասիսը սկսեց հաճախ մասնակցել տարբեր սոցիալական միջոցառումների, իսկ 1925 թվականին ստացավ Արգենտինայի և Հունաստանի քաղաքացիություն։ Ըստ Օնասիսի նախկին աշխատակիցներ Պետեր Էվանսի և Քրիստիան Կաֆարակիսի, արտադրվող ծխախոտի զգալի մասը պետությունից թաքուն էր վաճառվում, ինչը արագորեն նպաստեց առաջին միլիոն դոլլարի ձևավորմանը։ Արգենտինա գալուց ուղիղ 4 տարի հետո նա Հունաստանի հետ արդեն կատարել էր 2.800.800 դոլլարի առևտուր։ Այս ամենին որոշ չափով նպաստում էին նաև մրցակցության մեջ խարդախ գործողությունները, այդ թվում հայտնի ծխախոտ վաճառող կազմակերպությունների անվան տակ սեփական ապրանքը վաճառելը ։
Ըստ 1929 թվականի համաձայնագրի, Հունաստանի հետ առևտրի իրավունք չունեցող պետություններից ներմուծված ապրանքների վրա գրանցվեց հարկերի 1000% աճ, ինչը լուրջ սպառնալիք էր Օնասիսի հարավ-ամերիկյան բիզնեսին։ Վստահելի խորհրդականներից մեկի Կոստա Գրացոսի օգնությամբ, Օնասիսը կապի է դուրս գալիս Հունաստանի վարչապետ Էլեֆթերիոս Վենիզելոսի հետ և հանդիպում է արտաքին գործերի նախարար Անդրեաս Միխալկապուլոսի հետ հարկային խնդիրները քննարկելու համար, ի վերջո խոշոր կաշառքների գնով Օնասիսին հաջողվում է հասնել իր նկատմամբ հարկերի նվազմանը ։ 1931 թվականին, նորից Միխալկապուլոսի օգնությամբ Օնասիսը հաջողության է հասնում իր բեռնատար նավերի հարկերի նվազման հարցում, ինչպես նաև ստանում Արգենտինայում Հունաստանի հյուպատոսի պաշտոնը ։ Նրա այս նոր պաշտոնը զգալի մեծացրեց և իր և իր սեփական բիզնեսը կարգավիճակը աշխարհում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միլիարդատերեր Կատեգորիա:Հույն գործարարներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Իզմիրում ծնված անձինք Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հույներ Կատեգորիա:Զմյուռնիայի հույներ Կատեգորիա:Հույն դիվանագետներ
Վարվառա Գաբրիելյան
Վարվառա (Վարդուհի) Թումանի Գաբրիելյան, ՀՍԽՀ վաստակավոր բժիշկ, Հայաստանում ախտաբանական անատոմիայի գիտական դպրոցի կազմակերպիչներից մեկը, բժշկական ինստիտուտի ախտաբանական անատոմիայի ամբիոնի վարիչ, ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր ախտաբան-անատոմ ։
Կրթություն
1929 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։
Գործունեությունը
1927-1929 թվականներին համալսարանում ուսմանը զուգընթաց աշխատել է սկզբում որպես բուժքույր, այնուհետև որպես բժիշկ՝ Հայաստանի գյուղերում։ 1930-1939 թվականներին եղել է Բժշկական ինստիտուտի ախտաբանական անատոմիայի ամբիոնի ասիստենտ, 1939 թվականից մինչև 1941 թվականն ախտաբանական անատոմիայի ամբիոնի վարիչի պաշտոնակատար, 1941 թվականից մինչև 1944 թվականը՝ նույն ամբիոնի դոցենտ։ 1944 թվականի նոյեմբերից մինչև 1963 թվականի դեկտեմբերը զբաղեցրել է բժշկական ինստիտուտի ախտաբանական անատոմիայի ամբիոնի վարիչի պաշտոնը ։
1940 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Արգանդի քաղցկեղ» թեմայով։ Հրապարակված բազմաթիվ գիտական աշխատությունների հեղինակ է ։
1941 թվականին ստացել է դոցենտի կոչում։
Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին մեծ օժանդակություն է ցույց տվել զինվորական հոսպիտալներին, մասնավորապես էվակոհոսպիտալներին։
1963 թվականի հունվարից մինչև 1965 թվականը աշխատել է որպես Աշխատանքի հիգիենայի և պրոֆհիվանդությունների ինստիտուտի ախտաբանական մորֆոլոգիայի լաբորատորիայի վարիչ։ Համատեղությամբ աշխատել է մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ինստիտուտում՝ ախտաբանական մորֆոլոգիայի լաբորատորիայում, որը ստեղծվել է իր իսկ ջանքերով։
1965 թվականին դարձել է այդ լաբորատորիայի վարիչ և աշխատել է մինչև 1970 թվականը։ Մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ինստիտուտում Վ. Թ. Գաբրիելյանը ստեղծել է նաև ուռուցքների վաղ ախտորոշման լաբորատորիա, որը ղեկավարել է մինչև 1970 թվականը։
1961 թվականին Վ. Թ․ Գաբրիելյանին շնորհվել է ՀՍԽՀ վաստակավոր բժշկի կոչում ։
Դուստր՝ Իդա Ավետի Մովսեսյան (1922-2004), բժշկական գիտությունների թեկնածու, Երևանի բժշկական համալսարանի դոցենտ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ախտաբաններ Կատեգորիա:Հայ անատոմներ Կատեգորիա:Հայ բժշկուհիներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկներ
Ջոն Պատոն
Ջոն Գիբսոն Պատոն, բողոքական միսիոներ Հարավային Խաղաղ օվկիանոսի Նոր Հեբրիդ կղզիներում։ Նրա միջոցով Նոր Հեբրիդում մուտք գործեց կրթությունը և քրիստոնեությունը։ Պատոնը զարգացրեց փոքր արդյունաբերություն բնիկների համար, ինչպիսին էր գլխարկի պատրաստումը։ Նա համառորեն պայքարեց ստրկատիրության մի տեսակի դեմ, որը կոչվում էր "Սև թռչուններ": Այն ներառում էր բնիկներին առևանգելը և աշխատել ստիպելը Նոր Զելանդիայում  և այլ վայրերում:Նրա կյանքը և աշխատանքը Նոր Հեբրիդ կղզիներում եղել է դժվար և հաճախ վտանգավոր։ Պատոնը քարոզեց, ընտանիք բարձրացրեց և աշխատեց բարձրացնել միսիոներական գործի համար աջակցությունը Շոտլանդիայում։ Նա եղել է ուժեղ բնավորության և անհատականության տեր մարդ։ Պատոնը նաև պատմեց իր պատմությունը՝ տպագրելով այն։ Իր ապրած կյանքով և ծառայությունով նա օրինակ և ներշնչման աղբյուր է միսիներության մեջ   ։
Վաղ կյանքը
Պատոնը ծնվել է 1824 թվականի, մայիսի 24-ին, Շոտլանդիայում։ Նա Ջեյմս և Ժանեթ Պատոնների 11 երեխաներից ավագն էր։ Որոշ ժամանակ անց Պատոնների ընտանիքը տեղափոխվեց այլ քաղաք և 3 սենյականոց համեստ տնակում Պատոնները մեծացրին իրենց 5 որդիներին և 6 դուստրերին։
Ջոնը 12 տարեկանից սկսած սկսեց աշխատել իր հոր արտադրամասում, օրական 14 ժամ։ Այնուամենայնիվ նա օրական 2 ժամ հատկացնում էր սնվելուն։
Այս տարիների ընթացքում Ջոնը մեծապես ազդված էր այն հանգամանքից, որ իր հայրը օրվա մեջ 3 անգամ գնում էր "աղոթքի սենյակ" և օրական 2 անգամ ընտանեկան աղոթք էր անցկացնում։
Երիտասարդ տարիքում Պատոնը զգաց Աստծո կանչը արտասահմանում որպես միսիոներ ծառայելու։ Ի վերջո նա տեղափոխվեց Գլազգո, որտեղ ուսումնասիրեց աստվածաբանություն և բժշկություն։ Մի քանի տարի թռուցիկներ բաժանեց, դասավանդեց դպրոցում և աշխատեց որպես միսիոներ Գլազգոյի դեգրադացված հատվածում։
Պատոնը ձեռնադրվեց 1858 թվականի, մարտի 23-ին։ Դրանից 14 օր անց (ապրիլի 16) ամուսնացավ Մերի Աննա Ռոբսոնի հետ։ Այնուհետև Հովսեփ Քոփլանդի ուղեկցությամբ Շոտլանդիայից մեկնեցին դեպի Հարավային Խաղաղ օվկիանոս։
Կյանքը Նոր Հեբրիդներում
Ջոնը և Մերին վայրէջք կատարեցին Տաննա կղզում 1858 թվականի, նոյեմբերի 5-ին, որը գտնվում է Նոր Հեբրիդների հարավային մասում։ Երբ նրանք ժամանեցին կանադացի միսիոներ Ջոն Գեդին արդեն Նոր Հեբրիդներում էր սկսած 1846 թվականից և ծառայում էր Անեիտում կղզում։
Այդ ժամանակ Տաննայի բնակչությունը կանիբալներ էին։ Միսիոներ զույգը շրջապատված էր "չարագործներով, ովքեր իրենց սնահավատության և հեթանոսական դաժանության մեջ ամենավտանգավորն էին։ Տղամարդիկ և երեխաները մերկ էին, կանայք ծածկված էին տերևներով":
Նրանց ժամանումից 3 ամիս անց ծնվեց նրանց որդին՝ Փիթեր Ռոբերտ Ռոբսոնը 1859 թվականի, փետրվարի 12-ին։ Սակայն 19 օր հետո Մերին մահացավ արևադարձային տենդից, ում շուտով հետևեց նորածին Փիթերը, ով 36 օրական էր։
Ջոնը կնոջը և երեխային միասին թաղեց իրենց տան մոտակայքում։ Նա գիշերներ անցկացրեց գերեզմանում քնելով, որպեսզի պաշտպանի նրանց տեղացի կանիբալներից։
Պատոնը շարունակեց իր միսիոներական առաքելությունը չնայած բնիկների թշնամանքին և նրա դեմ արված մահափորձերին։ Մի հարձակման ժամանակ նավը ժամանակին հասավ և փրկեց նրան՝ տանելով կղզու այլ հատված ։
Այց Ավստրալիա և Շոտլանդիայի և երկրորդ ամուսնություն
Շոտլանդիայում եղած ժամանակ նա ամուսնացավ Մարգարետ Ուայթքրոսի հետ, ով այսպես կոչված "Whitecross Knights"-ի ժառանգորդն էր։ Նա Հելեն Ուայթքրոսի քույրն էր։
Վերադարձ Նոր Հեբրիդներ
1866 թվականի օգոստոսին վերադարձան Նոր Հեբրիդներ։ Ջոնը և նրան երկրորդ կինը՝ Մագին հիմնեցին նոր միսիոներական կայան Անիվա կղզում՝ Տաննայի մոտակայքում։ Այստեղ նրանք ապրում էին փոքրիկ խրճիթում, մինչ տուն կկառուցեին նրանց համար, հետագայում ևս երկու տուն որբ երեխաների համար։ Ավելի ուշ եկեղեցի, տպարան և այլ կառույցներ կառուցվեցին։ Անիվայում նրանք գտան բնիկներ, ովքեր շատ նման էին Տաննայի բնիկներին՝ միևնույն սնահավատությունը, միևնույն դաժանությունները, բարբարոսական մտածելակերպը, այլատյացությունը, մարդասիրության պակասը։
Այնուամենայնիվ նրանք շարունակեցին իրենց միսիոներական ծառայությունը, այստեղ ծնվեցին նրանց 10 երեխաներից 6-ը, որոնցից 4-ը մահացան շատ վաղ։ Նրանց 4-րդ որդին Ֆրանկ Պատոնը, ով հետևեց նրանց ծառայությանը Նոր Հեբրիդներում Անիվա կղզում ծնված երեխաներից մեկն էր։
Ջոնը սովորեց լեզուն և կրճատեց այն ավելի հեշտ գրելու համար։ Մագին դասավանդեց մոտ 50 կանանց և աղջիկների, ովքեր սովորեցին կարդալ, երգել, գլխարկներ պատրաստել։ Նրանք թարգմանեցին, տպագրեցին և բացատրեցին գրությունները։ Զույգը ամեն օր ծառայում էր հիվանդներին, մահամերձներին, դեղորայք էր բաժանում, սովորեցնում նրանց գործիքների օգտագործում, սովորեցնում Տիրոջը երկրպագել ամեն Աստծո օր և տարածել Ավետարանը բոլոր գյուղերում։
Տարիներ շարունակ հաշվի չառնելով զրկանքները, տեղացիներից վտանգը, հիվանդությունները նրանք շարունակեցին իրենց ծառայությունը դեռ երկար տարիներ։  Արդյունքը եղավ այն, որ բնիկները ընդունեցին քրիստենությունը։ 1899 թվականին նա Անիվա կղզում Նոր Կտակարան տպագրեց և միսիոներներ բարձրացրեց Նոր Հեբրիդներից 30 կղզիներից 25-ում ։
Վերջին տարիներ
Մագին մահացավ 64 տարեկան հասակում 1905 թվականի, մայիսի 16-ին, Ավստրալիայում։
Պատոնը մահացավ կնոջից 2 տարի անց, 82 տարեկան հասակում, 1907 թվականի, հունվարի 28-ին Ավստրալիայում։ Նրանք երկուսն էլ թաղվեցին Ավստրալիայի Վիկտորիա նահանգում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստվածաշնչի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Իռլանդացի թարգմանիչներ
Զանգվածային սպանություն Ադրբեջանի պետական նավթային ակադեմիայում
Զանգվածային սպանություն Ադրբեջանի պետական նավթային ակադեմիայում (Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında terror hadisəsi), զանգվածային սպանություն Ադրբեջանի պետական նավթային ակադեմիայում, որը տեղի է ունեցել 2009 թվականի ապրիլի 30-ին։ Սպանության կատարման գլխավոր մեղադրյալը եղել է Ֆարդա Գադիրովը (1980—2009), ով էթնիկ ադրբեջանցի էր, սակայն Վրաստանի քաղաքացի ։ Գադիրովը եղել է գյուղական ուսուցչի որդի։ Որպես սպանության գործիք օգտագործվել է Մակարովի ատրճանակը ։ Ընդհանուր առմամբ, մարդասպանի զոհն է դարձել 12 մարդ, որոնց մեծ մասը մահացել են հրազենային վիրավորումից` Բաքվի տարբեր հիվանդանոցներում։ 13 մարդ ստացել է հրազենային վիրավորում։ 12 զոհերից 10-ը մահացու վիրավորում են ստացել գլխից, 1-ը՝ կրծքի հատվածում, մեկն էլ մահացել է պատուհանից դուրս թռչելու արդյունքում ։
Զոհերի թվում եղել են ուսանողներ, դասախոսներ և ակադեմիայի աշխատակիցներ։ Մարդասպանը տեղում ինքնասպան է եղել, երբ տեսել է, որ շրջապատված է ոտիկանության ուժերի կողմից։
Հարձակում
2009 թվականի ապրիլի 30-ի առավոտյան ժամը 09:30-ին Ադրբեջանի պետական նավթային ակադեմիա է մտել է մի մարդ, ով ամբողջությամբ սև զգեստներ է հագած եղել։ Նա հանկարծ հանել է ատրճանակը և կրակ բացել։ Սկզբում մարդասպանը սպանել է անվտանգության աշխատակցին և մի կնոջ, այնուհետև անկանոն կրակ արձակել ուսանողների ուղղությամբ։
Նա հերթով բարձրացել է բոլոր հարկերը և անկանոն կրակ վարել։ Ուսանողներից մեկը փորձել է կանգնեցնել Գադիրովին, սակայն գլխից մահացու վիրավորում է ստացել և տեղում մահացել։ Գադիրովը սպանել է 12 մարդու, ևս 13-ին՝ վիրավորել։ Հասնելով 6-րդ հարկ, Գադիրովը տեսել է, որ ոստիկանությունը շրջապատել է մասնաշենքը։ Թաքնվելով լսարաններից մեկում՝ ինքնասպանություն է գործել։ Ոստիկանությունը գրոհով ներս է խուժել մասնաշենք։ Սպանվածների դիակները գտնվել են ողջ շենքով մեկ։ Բոլոր ուսանողները տարհանվել են։ Մարդասպանի դիակը հետախուզելուց հետո, ոստիկանները գրպանում հայտնաբերել են Մակարով տիպի ատրճանակի 71 փամփուշտ։
Սպանվածների թվում եղել են պրոֆեսոր, լաբորանտներ, ուսանողներ, դասախոսներ, անվտանգության աշխատակից, ինչպես նաև ծեր կին, ով կաթնամթերք էր բերել ակադեմիայի ճաշարան ։
Տուժածներ
Ադրբեջանի առողջապահության նախարարության տվյալների համաձայն, ակադեմիայում սպանվել է 12 մարդ, ևս 10-ը ստացել են հրազենային ծանր վիրավորում։ Վիրավորների թվում եղել են Սուդանի երկու (Մուստաֆա Մուհամմադ և Ամրու Սեիդ Ահմադ) և Սիրիայի մեկ քաղաքացիներ (Դաաս Մուավիա)։ Վիրավորներից երեքը, ովքեր ստացել էին համեմատաբար թեթև վիրավորում, կարճ ժամանակ անց հիվանդանոցից դուրս են գրվել ։
Ահաբեկչական հարձակումից հետո, Ադրբեջանի նախագահը ստորագրել է հրամանագիր, որով նախատեսվում էր զոհվածների և վիրավորների ընտանիքներին տրամադրել մեկանգամյզ նյութական օգնություն։ Զոհերի ընտանիքներին տրամադրվել է 30 000 մանաթ, իսկ ծանր վիրավորներին՝ 15 000 մանաթ ։
Մարդասպան
Ֆարդայի հոր խոսքերով, Ֆարդան հոր հետ միասին ապրել է մերձմոսկովյան Պոդոլսկում և սպանությունից երեք ամիս առաջ որոշել է մեկնել Վրաստան՝ աշխատելու, քանի որ այլևս չէր կարող ապրել Ռուսաստանում։ Պատճառը փաստաթղթերի բացակայությունն էր։ Հայրը նշել է, որ Ֆարդան եղել է լուռ և հանգիստ տղա, չի ունեցել վնասակար հատկություններ, անգամ չի իմացել, թե ինչպես ատրճանակ կիրառել ։
Վիդադի Հասանովը, ով Վրաստանի Մարնեուլիի մունիցիպալիտետի Դաշթափա գյուղի ղեկավարն էր, պատմել է, որ Գադիրովը հայրենի գյուղ է վերադարձել մեկ ամիս առաջ։ Ընդ որում, ամբողջ ժամանակը նա անց է կացրել տանը, դուրս է եկել տնից միայն հաց գնելու համար։ Նա նաև հաստատել է, որ Ֆարդան եղել է հանգիստ տղա, ով դաստիարակվել է ընտանեկան միջավայրում և անգամ ֆուտբոլ չի խաղացել իր հասակակիցների հետ ։ Դպրոցն ավարտելուց հետո, ընտանիքի հետ մեկնել է Ռուսաստան, որտեղ նրանց հրավիրել էր քեռին՝ մոտավորապես 15 տարի առաջ։ Նա մինչև վերջերս բնակվում էր այնտեղ։ Պոդոլսկում նա աշխատել է կաշվի գործարանում ։
Գադիրովի հորաքույրը՝ Ռենա Գադիրովան հայտնել է, որ Ֆարդային Բաքու է կանչել ընկերը։ Նա նաև հավելել է, որ Ֆարդան վեճի մեջ է եղել հոր հետ, ով ցանկանում էր, որ որդին բնակվի Ռուսաստանում ։
Հետաքննություն
Ադրբեջանի պետական նավթային ակադեմիայում տեղի ունեցած զանգվածային սպանության փաստով ձերբակալվել են մարդասպանի մի քանի համագյուղաղիներ։ 2010 թվականի ապրիլի 21-ին առավել ծանր հանցագործությունների հարցերով դատարանում սկսվել է հանցագործության կատարման վերաբերյալ քրեական գործի դիտարկումը։ Համաձայն մեղադրական դատավճռի, իբր, սպանությունների պատվիրատուն եղել է ազգությամբ հայ, հացթուխ Մարտուն Ղումաշյանը, ով ծնունդով Վրաստանի Մարնեուլիի մունիցիպալիտետի Շուլավեր գյուղից էր։ Վկաները նախնական լսումների ժամանակ հայտարարել են, որ ցուցմունք են տվել՝ ճնշումների ներքո։ Մեղադրական ակտում նշված է, որ Ղումաշյանը՝ ազգային ատելության հողի վրա, 2009 թվականի սկզբին պայմանավորվածություն է ձեռք բերել Վրաստանի քաղաքացիներ, էթնիկ ադրբեջանցիներ Գադիրովի, Ամիրովի, Սուլեյմանովի, Ալիևի և այլ ադրբեջանցիների հետ։ Պայմանավորվածության համաձայն նրանք ահաբեկչություն պետք է իրականացնեին Բաքվում։ Գործողության իրականացման համար, իբր, Ղումաշյանը, նախապես, 5000 ԱՄՆ դոլար է տվել Գադիրովին և խոստացել տալ ևս 50 000 դոլար։ Համաձայն պետական մեղադրող Աբդուլա Յուդիֆովի, օրինապահ մարմինները իրականացնում են բոլոր հնարավոր գործողությունները՝ Գադիրովին քրեական գործին ներգրավելու համար։ Դատախազը հայտարարել է, որ Ղումաշյանին ձերբակալելու համար հայտ է ներկայացվել Ինտերպոլ  ։ Համաձայն Հայաստանում Ինտերպոլի ազգային կենտրոնական բյուրոյի ղեկավարի, Ղումաշյան ազգանունով մարդ ինտերպոլի կողմից չի որոնվել ։
Հանցագործության հետաքննությունը ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչների համար մեծ թվով հարցերի առաջացման պատճառ է հանդիսացել։ Հայկական մամուլը կատարվածում հայկական կողմի «մեղավորությունը» համարում է «ցնորական», քանի որ Ադրբեջանը փորձում է սեփական երկրում տեղի ունեցած արյունահեղությունները բարդել հայերի վրա ։ Ադրբեջանական ռուսալեզու «Զերկալո» պարբերականը, որը ներկայումս չի գործում, Ղումաշյանի` գործին ներգրավվածության վերաբերյալ հարց է հղել Ադրբեջանի գլխավոր դատախազություն, սակայն պատասխան չի ստացել։ Վրաստանում ադրբեջանական համայնքի ներկայացուցիչների փոխանցմամբ, նրանք նամակ են ուղարկել Վրաստանի ներքին գործերի նախարարություն և ստացել հետևյալ պատասխանը. «Ահաբեկչական գործողությունից անմիջապես հետո, Մարտուն Ղումաշյանը ձերբակալվել է Վրաստանի օրինապահ մարմինների կողմից, սակայն ազատ է արձակվել ձերբակալությունից մեկ շաբաթ անց» ։ Ադրբեջանական «Յենի Մուսաֆաթ» թերթի լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ, Ղումաշյանը հերքել է, որ ճանաչել է Ֆարդա Գադիրովին։ Ղումաշյանը հայտարարել է որ դիմել է Վրաստանի ներքին գործերի նախարարություն և գլխավոր դատախազություն, որտեղ նրան հայտնել են, որ ադրբեջանական կողմը որևէ գործողություն չի կատարել՝ Ղումաշյանին ձերբակալելու համար։ «Զերկալո» թերթի ներկայացուցիչները դիմել են Վրաստանի ներքին գործերի նախարարություն, որտեղ նրանց հաստատել են Մարտուն Ղումաշյանի խոսքերը, համաձայն որի Ղումաշյանին ձերբակալելու ոչ մի դիմում ադրբեջանական կողմից չի ստացվել։ Վրաստանի նախագահի աշխատակազմի ներկայացուցիչը նշել է, որ ցավում է, որ այս գործում ադրբեջանական կողմը հայկական հետքեր է փնտրում ։ «Ադրբեջանում ընդունված է ամեն ինչում հայերին մեղադրելը», — հայտարարել է նա։ Թերթի ներկայացուցիչները փորձել են հասկանալ, թե արդյոք Ինտերպոլում հայտ է բացվել Ղումաշյանի միջազգային հետախուզման վերաբերյալ։ Սակայն նրանց դիմումը մնացել է անարձագանք։ Ադրբեջանի ներքին գործերի նախարարության հասարակայնության հետ կապերի վարչության ներկայացուցիչն իր հերթին հայտարարել է, որ իրեն ոչինչ հայտնի չէ Ղումաշյանի հետախուզման վերաբերյալ։ Գլխավոր դատախազության լրատվության բաժնի ղեկավարը հայտարարել է, որ Ղումաշյանի ձերբակալության վերաբերյալ դիմում կներկայացվի, սակայն ապագայում ։ «Թուրան» գործակալությունը նշում է, որ Ղումաշյանը հանգիստ ապրում է իր հայրենի գյուղում և չի թաքնվում իրավապահ մարմիններից։ Գործակալությունը նաև նշել է, որ Բաքվում տեղի ունեցած դատական գործընթացի ժամանակ, չի նշվել այնպիսի փաստ, որն ապացուցում էր, որ Ղումաշյանն անմիջական մասնակցություն է ունեցել գործողության մեջ ։
Ավելի ուշ, Ադրբեջանը, Ինտերպոլի միջոցով, Մարտուն Ղումաշյանի նկատմամբ միջազգային հետախուզում է սկսել ։
2012 թվականին ապրիլին, երբ լրանում էր ուսանողների սպանության երրորդ տարին, ադրբեջանական «Զերկալո» թերթը դիմել է Վրաստանի ներքին գործերի նախարարություն։ Նախարարության ներկայացուցիչը թերթին հայտնել է, որ ադրբեջանական կողմը մինչ օրս չի դիմել վրացական կողմին՝ Ղումաշյանին ձերբակալելու համար։ Արիֆ Յունուսովի կարծիքով, Ադրբեջանի իշխանությունները այդպիսի հայտարարություններ անում են սեփական լսարանի համար. «Եթե ադրբեջանցի լրագրողները կարողանում են Ղումաշյանից հարցազրույց վերցնել, ապա ինչո՞ւ Ադրբեջանի իրավապահ մարմինները մինչ օրս չեն կարողանում գտնել նրան»։
2013 թվականի փետրվարի 4-ին ձերբակալվել է «Յենի Մուսավաթ» թերթի վերլուծաբան Թոֆիգ Յաղուբլուն։ Ըստ թերթի գլխավոր խմբագրի, Յաղուբլուի ձերբակալությունը պայմանավորված է նրանով, որ Թոֆիգը միակ լրագրողն է, ով Շուլավերում հարցազրույց է վերցրել Ղումաշյանից, ով Ադրբեջանի ղեկավարության կողմից մեղադրվում էր Նավթային ակադեմիայում տեղի ունեցած իրադարձությունների կազմակերպման մեջ։ 2010 թվականին լինելով Ղումաշյանի տանը՝ Յաղուբլուն նկարագրել էր «Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից որոնվող ահաբեկչի» կենսակերպը և եկել եզրակացության, որ Ղումաշյանը հասարակ աշխատող է, և նրա որոնման մասին տեղեկությունները չեն համապատասխանում իրականությանը։ Թերթի խմբագրի կարծիքով, այս առասպելի բացահայտումը հանդիսացել է լրագրողի ձերբակալության հիմնական պատճառը ։ Արտաքին հարաբերությունների և անվտանգության քաղաքականության ԵՄ բարձրագույն հանձնակատար Քեթրին Էշթոնը և Եվրոպական հարևանության քաղաքականության հանձնակատար Շտեֆան Ֆյուլեն իրենց անհանգստությունն են հայտնել Յաղուբլուի ձերբակալության համար։ Ի պատասխան Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն հայտարարել է, որ ԵՄ միջամտությունը հետաքննությանը անթույլատրելի է ։
Հիշատակի արարողություններ
Ահաբեկչական գործողությանը հաջորդող օրերին Ադրբեջանի պետական նավթային ակադեմիայի հին և նոր մասնաշենքերի պատերին գրվել են գրվածքներ, դրվել կարմիր մեխակներ և վառվել են մոմեր։ Ուսանողների և երիտասարդների կողմից գրված գրվածքներում նշվում էր, որ պետք է միասնական պայքար ծավալել ահաբեկչության դեմ, չմոռանալ ահաբեկչության զոհերին։ Նրանք կոչ էին անում ուրիշ պետություններին հայտարարել սգո օրեր, հրաժարվել մայիսի 10-ին Բաքվում կայանալիք «Ծաղիկների տոնից»։ Նրանք նաև կոչ էին անում պատասխանատվության ենթարկել իրավապահ մարմիններին, ովքեր չէին պաշտպանել խաղաղ բնակիչներին և այլն։ Պետական նավթային ակադեմիայի շուրջ ուժեղացվեց ոստիկանական հսկողությունը, իսկ ուսումնական հաստատություն թույլատրում էին մտնել, միայն փաստաթղթերը ստուգելուց հետո։ Մայիսի 5-ին ակադեմիայի պատերը մաքրվել են գրվածքներից ։
2010 թվական
2010 թվականի ապրիլի 27-ին Բաքվի քաղաքապետ Հաջիբալա Աբութալիբովը մերժել է տալ թույլտվություն՝ անցկացնելու հիշատակի արարողություն նվիրված սպանության զոհերի հիշատակին։ Նա իր որոշումը մեկնաբանել է նրանով, որ «սպանության վայրը մոտ է երկաթուղային կայարանին, և ցույցը կարող է խանգարել մեքենաների և հետիոտների շարժին»։ Քաղաքապետը առաջարկել է հիշատակի արարողությունը անցկացնել քաղաքի կենտրոնից դուրս, որը, սակայն, մերժվել է ուսանողների կողմից ։
Ապրիլի 30-ին առավոտյան ժամը 09:00-ից երիտասարդները ծաղիկներ և մոմեր են տարել պետական նավթային ակադեմիայի շենքի մոտ։ Ուսումնական հաստատության աշխատակիցները ծաղիկները ներս են տարել ։ Նավթային ակադեմիայում որևէ միջոցառում չի անցկացվել։ Նախամուտքում դրվել են միայն զոհերի լուսանկարները ։ Ոստիկանությունը փորձել է փակել ակադեմիայի մուտքը։ Իրավապահ մարմինների աշխատակիցները կոչ են արել երիտասարդներին չմոտենալ ակադեմիայի շենքին՝ պարբերաբար հեռացնելով նրանց շենքի մոտից։ Ակադեմիայի շենքի մոտ են բերվել ՆԳՆ արագ արձագանքման ուժերի ավտոմեքենաները և ավտոբուսները։ Ոստիկանները ցրել են ցուցարարներին՝ ժամանակ առ ժամանակ ակտիվիստներից ոմանց տանելով դեպի ավտոբուսները։ Ակադեմիայի շենքի մոտ հետիոտների և մեքենաների շարժը դադարեցվել է։ Դրանից հետո հարյուրավոր ակտիվիստներ գնացել են մոտակա այգի, որտեղ շարունակել են իրենց ցույցը։ Այնտեղ նրանք վառել են մոմել և սկսել բղավել իրենց լոզունգները։ Օրվա երկրորդ կեսի սկզբին, մի խումբ երիտասարդներ, երգելով երկրի պետական օրհներգը, փորձել են վերադառնալ ակադեմիայի շենքի մոտ, սակայն նրանց դիմավորել են ոստիկանները, որի արդյունքում մի քանի երիտասարդներ ձերբակալվել են։ «Թուրան» տեղեկատվական գործակալության փոխանցմամբ, ձերբակալվել է 100-ից ավելի մարդ ։
Ավելի ուշ, ՆԳՆ-ն տարածել է հաղորդագրություն, որտեղ նշվում էր, որ «անօրինական ակցիայի» ժամանակ, որը նվիրված էր նախորդ տարվա զոհերի հիշատակին, ձերբակալվել է 10 մարդ։ Ինչպես հայտարարել է նախարարության պաշտոնական ներկայացուցիչ Էհսան Զահիդովը, ձերբակալվածներից շատերը ստացել են նկատողություն և ազատ արձակվել։ Ըստ Զահիդովի, 10 ձերբակալվածների համար ոստիկանությունը դիմել է դատարան՝ ստանալու ձերբակալվածների նկատմամբ վարչական տույժ կիրառելու իրավունք։ Ակցիայի անցկացման օրը ոստիկանությունը կանխել է «Դալգա» (Ալիք) երիտասարդական շարժման ակտիվիստների մասնակցությունը «անօրինական ակցիային» ։
Մի շարք ոչ կառավարական և իրավապաշտպան կազմակերպություններ դատապարտել են իրավապահ մարմինների կողմից բողոքի ցույցի ցրման գործընթացը։ Լրագրողների ազատության և անվտանգության ինստիտուտի տնօրեն Էմին Հուսեյնովը հայտարարել է, որ հիշատակի արարողություններ անցկացնելու արգելքը ցույց է տալիս այն «վերաբերմունքը», որն արտահայտում են իշխանությունները երկրի երիտասարդության նկատմամբ։ Նա հայտարարել է, որ քաղաքացիական հասարակության մյուս ակտիվիստների հետ միասին ուշադիր կհետևի, թե ինչպես են իշխանությունները մայիսի 10-ին տոնելու գործող նախագահ Իլհամ Ալիևի հոր՝ Հեյդար Ալիևի, ծննդյան տոնը։ Սովորաբար այդ օրը քաղաքը զարդարում են ծաղիկներով։ Այդ օրը հայտնի է նաև «Ծաղիկների տոն» անվամբ։ Ծաղիկների տոնի նշումը մեծ իրարանցում է առաջացրել ուսանողների շրջանում ։
Կանանց իրավունքների պաշտպանության միության նախագահ Նովելլա Ջաֆարօղլուն հայտարարել է.
2011 թվական
2011 թվականի ապրիլի 30-ին առավոտյան ժամը 11:00-ին տեղի են ունեցել հիշատակի արարողություններ՝ նվիրված Բաքվի պետական նավթային ակադեմիայում տեղի ունեցած զանգվածային սպանության զոհերին։ Երիտասարդների խումբը ծաղիկներ է դրել ակադեմիայի մասնաշենքի աստիճաններին, որտեղ տեղի էին ունեցել սպանությունները։ Ակցիայի մասնակիցները նաև մոմեր են վառել ։ Հիշատակի արարողությանը մասնակցել է նաև մեջլիսի պատգամավոր Ֆուադ Ռաուֆ օղլի Մուրադովը։ Ոստիկանությունը չի խանգարել բողոքի ակցիային, սակայն ոստիկանները հսկել են ակադեմիայի շրջակա տարածքները ։
2012 թվական
2012 թվականին մի խումբ մարդիկ՝ մեծ մասամբ երիտասարդներ, փորձել են տարբեր կողմերից մոտենալ ակադեմիայի շենքին, որտեղ երեք տարի առաջ տեղի էր ունեցել ահաբեկչական հարձակումը։ Ակցիայի մասնակիցները փորձել են մեխակներ դնել շենքի մոտ, սակայն ոստիկանության աշխատակիցները, ովքեր շարված էին մուտքի մոտ, փակել են նրանց ճանապարհը։ Ոստիկանությունը սկսել է քաշքշել ակցիայի մասնակիցներին՝ որոշ երիտասարդների ծեծի ենթարկելով։ Դաժանորեն ծեծվել է Ադրբեջանի դեմոկրատական կուսակցության երիտասարդական կազմակերպության ակտիվիստ Ջամիլ Հաջիևը ։
2013 թվական
2013 թվականին Բաքվի ոստիկանությունը ցրել է հիշատակի արարողությունը, որը նվիրված էր ակադեմիայում տեղի ունեցած զանգվածային սպանության չորրորդ տարելիցին։ Մասնակիցների թվում եղել են NIDA շարժման ներկայացուցիչներ, ինչպես նաև «Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատ», «Քաղաքացիական համերաշխություն» և «Մուսավաթ» ընդդիմադիր կուսակցության երիտասարդական թևերի ներկայացուցիչներ։ Իրենց գործողությունները ակտիվիստները համակարգել են Facebook-ում։ Նրանք մտադիր էին իրենց երթը սկսել Ջաֆաև Ջաբարլիի արձանից դեպի ակադեմիայի շենք, որը գտնվել է Դիլյարա Ալիևայի փողոցի վրա։ Ակցիայի վերջում նրանք ծաղիկներ պետք է դնեին ակադեմիայի շենքի մոտ։ Սակայն օրվա կեսից Ջաբարլիի արձանի շրջակայքը վերցվել է ոստիկանության ուժեղ հսկողության տակ, որը խոչընդոտում էր ակտիվիստների հավաքը։ Ոստիկանները փակել էին նաև դեպի ակադեմիան տանող հետիոտնային ուղիները։ Բոլոր նրանք, ովքեր ցանկանում էին մոտենալ ակադեմիայի շենքին, ոստիկանները կանգնեցնում էին և պահանջում հեռանալ շենքի մոտից։ Այդուհանդերձ, ակցիայի որոշ մասնակիցներ փորձել են մոտենալ շենքին, սակայն ոստիկանության աշխատակիցների կողմից ձերբակալվել են։ Ակցիայի ժամանակ ձերբակալվել է «Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատ» կուսակցության երիտասարդական կոմիտեի նախագահ Աբուլֆազ Ղուրբանլըն և NIDA-ի անդամ Թուրղութ Ղամբարը։ Երիտասարդների մի խումբ կարողացել է ծաղիկներ դնել Բաքվի մերձծովյա բուլվարում, որտեղ ապրիլի 30-ի երեկոյան նախատեսվում էր թուրք փոփ աստղ Մուստաֆա Ջեջելիի համերգը՝ նվիրված է Ադրբեջանի նախկին նախագահ Հեյդար Ալիևի 90 ամյակին ։ Ակցիայի մասնակիցներից մեկը, ով չի ցանկացել նշել իր անունը,  հայտարարել էր, որ դա բողոքի ակցիա էր ընդդեմ ողբերգության օրը տեղի ունեցող համերգի ։
Միևնույն օրը զոհերի հիշատակը հարգվել է Ադրբեջանի միլի մեջլիսում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բաքվի պատմություն Կատեգորիա:Զանգվածային սպանություններ ըստ տարեթվի Կատեգորիա:Ադրբեջանում հրազենից մահացածներ
Բոբ Հոփ
Բոբ Հոփ (Bob Hope, իրական անունը՝ Լեսլի Թաունզ Հոփ (Leslie Townes Hope, ), ամերիկացի կատակերգու, թատրոնի և կինոյի դերասան, հեռուստառադիոհաղորդավար, որը 18 անգամ (1939-1977 թվականներին) վարել է «Օսկարի» մրցանակաբաշխության արարողությունը, ավելի շատ, քան որևէ մեկը պատմության մեջ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Լոնդոնում։ 1908 թվականին Հոփի ծնողները տեղափոխվեցին ԱՄՆ։ Տասներկու տարեկան հասակում նա արդեն աշխատում էր թեթև ժանրի թատրոնում։ Տասնութ տարեկան հասակում սկսեց աշխատել Կլիվլենդի «Բենբոկս» թատրոնում, հետո տեղափոխվեց Նյու Յորք, որտեղ խաղացել է բազմաթիվ հայտնի մյուզիքլներում։ Առաջին անգամ հաջող նկարահանվեց կինոյում 1938 թվականին։ Հենց այդ ժամանակ սկսեց աշխատել ռադիոյում որպես հաղորդավար։ 1950-ական թվականներից սկսեց աշխատել հեռուստատեսությունում և 1960-ական թվականներին դարձավ երկրի ամենահայտնի հեռուստատեսային հաղորդավարներից մեկը։ Բացի դրանից խաղացել է ավելի քան 80 կինոֆիլմերում։ 1966 թվականին դերասան՝ Ռեյ Կորիգանից հետևորդներից գնեց այսպես կոչված «նկարահանումների համար ռանչոն[en]», «Կորիգանվիլ»[en] անվան ներքո, որը անվանափոխել է Հոփթաուն և վերասարքավորել է մոտոմրցույթի մայրուղու համար 1970-ական թվականների կեսերին ռանչոն գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացել էր հրդեհից, իսկ նույն տասնամյակի վերջին երկրորդ հրդեհը վերացրեց մնացած կառույցները։ 1988 թվականին Հոփից այդ հողը գնեց Սիմի-Վելի քաղաքը, որը վերածեց այդ տարածքը՝ հասարակական այգու, նախնական «Կորիգանվիլ» անվամբ։ Իր կարիերայի ընթացքում բազմաթիվ անգամ ելույթ է ունեցել ամերիկացի զինծառայողների համար՝ ռազմական կոնֆլիկտների մեջ գտնվող շրջաններում (Կորեա, Վիետնամ, Սաուդյան Արաբիա), որի համար իր կյանքի ընթացքում ստացել է գրեթե 1000 տարբեր մրցանակներ։ Ամուսնացած է եղել երկու անգամ, ընդ որում առաջին ամուսնությունը՝ 1933 թվականին, արագ ընդհատնվեց։ 1934 թվականին ամուսնացավ երկրորդ անգամ։ Մահացել է 2003 թվականի հուլիսի 27-ին, իր հարյուրամյա տարեդարձից երկու ամիս հետո։ Բոբ Հոփի երկրորդ կինը՝ երգչուհի և բարոգործ Դոլորես Հոփը 2009 թվականի մայիսի 27-ին նույնպես անցավ հարյուր տարվա սահմանը՝ ապրելով ևս երկու տարի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Էռնստ Հոֆման
Էռնստ Հոֆման Թեոդոր Ամադեուս (Ernst Theodor Amadeus Hoffmann, ), ռոմանտիզմի ուղղությանը պատկանող գերմանացի գրող, երգահան, բեմանկարիչ, երաժշտական քննադատ, նկարիչ։ Հայտնի է գրոտեսկով, սուր հումորով ու երգիծանքով հագեցած ֆանտաստիկական նովելներով, որոնցից շատերն այսօր էլ ժողովրդականություն են վայելում ոչ միայն գերմանալեզու երկրներում («Մարդուկ-Ջարդուկը և մկների թագավորը», «Պստիկ Ցախեսը» և այլն)։ Նվազ ճանաչված է որպես երգահան, թեև նրա «Ունդինա» օպերայի առաջին բեմադրությունը 1816 թ. հաջողություն է ունեցել։
Կենսագրություն
Հոֆմանի և՛ մայրական և՛ հայրական նախնիները իրավաբաններ էին։ Նրա հայրը՝ Քրիստոֆ Լյուդվիգ Հոֆմանը (1736-1797), փաստաբան էր Քյոնիգսբերգում (Պրուսիա, այժմ՝ Կալինինգրադ, Ռուսաստան), ինչպես նաև բանաստեղծ և սիրողական երաժիշտ, նվագում էր ջութակ։ 1767 թվականին նա ամուսնացել է իր զարմուհու՝ Լովիսա Ալբերտին Դերֆերի հետ (1748-1796): Էռնստ Թեոդոր Հոֆմանը ծնվել է 1776 թվականի հունվարի 24-ին։ Նա երեք երեխաներից ամենափոքրն էր։ Երբ տղան երեք տարեկան էր, ծնողները բաժանվել են, և նա մեծացել է իր մայրական տատիկի տանը։ Նրա աշխարհայացքի ձևավորման վրա մեծ է եղել մորեղբոր՝ փաստաբան Օտտո Վիլհելմ Դյուրֆերի ազդեցությունը, որը խելացի և տաղանդավոր անձնավորություն էր։ Հոֆմանի երաժշտական և նկարչական ընդունակությունները ի հայտ են եկել վաղ տարիքից։ 1781–1792 թվականների ընթացքում նա հաճախել է Լյութերական դպրոցը, որտեղ ուսումնասիրել է դասականներին, ունեցել մեծ առաջընթաց։ Նա կարդում էր Շիլլեր, Գյոթե, Սվիֆթ, Ռուսո և Ժան Պոլ։ 1794-ին Հոֆմանը սիրահարվել է Դորա Հեթին՝ ամուսնացած կնոջ, որին նա դասավանդում էր երաժշտություն։ Նա տասը տարի մեծ էր Հոֆմանից։ 1795 թվականին Դորան ուննում է իր վեցերորդ որդուն ։ 1796-ի փետրվարին Դորայի ընտանիքը դժգոհում է Հոֆմանի ուշադրությունից և, նրա համաձայնությամբ, խնդրում մյուս մորեղբորը, որ իր համար աշխատանք գտնեն Գլոգավում (Գլոգուվ) Պրուսական Սիլեզիա։
Պրովինցիայում
1796 թվականից Հոֆմանն իր քեռու՝ Յոհան Լյուդվիգ Դերֆերի մոտ աշխատել է որպես գրագիր։ Վերջինս իր դստեր՝ Միննայի հետ ապրում էր Գլոգավում։ Լրացուցիչ քննություններ հանձնելուց հետո նա այցելել է Դրեզդեն։ Նա տպավորվել է Դրեզդենի պատկերասրահի նկարներից, նա հատկապես հիացած էր Կոռեջոյի եւ Ռաֆայելի նկարներով։ 1798 թվականի ամռանը նրա քեռին դատարան է բերվել Բեռլինում, և օգոստոսին երեքն էլ տեղափոխվել են այնտեղ։ Սա Հոֆմանի առաջին այցելությունն էր մեծ քաղաք։ Հենց այստեղ է Հոֆմանն առաջին անգամ փորձել իրեն որպես կոմպոզիտոր՝ գրելով «Die Maske» օպերետը, և պատճենը ուղարկել Պրուսիայի թագուհի Լուիզային։ Պաշտոնական պատասխանում նրան խորհուրդ է տրվել դիմել թագավորական թատրոնի տնօրենին։ Մինչ վերջինս կպատասխաներ, Հոֆմանը անցնում է քննությունների երրորդ փուլը և մեկնում Պոզնան՝ Հարավային Պրուսիա։ Ճանապարհին կարճ կանգառ է ունենում Դրեզդենում՝ դիտելու տեղի պատկերասրահը։ 1800 թվականի հունիսից մինչև 1803 թվականը աշխատել է Լեհաստանի և Մազովի պրուսական նահանգներում։ Սա առաջին անգամն էր, որ նա ապրում էր առանց իր ընտանիքի անդամների հսկողության։ 1804 թվականի սկզբին նա պաշտոն էր ստացել Վարշավայում։ Ճանապարհին նա անցնում էր իր հայրենի քաղաքով և հանդիպում Դորա Հեթի դուստրերից մեկին։ Նա այլևս երբեք չի վերադառնա Քյոնիգսբերգ։
Մինչև 1807 թվականը աշխատել է տարբեր պաշտոններում, իսկ ազատ ժամանակ զբաղվել է երաժշտությամբ և նկարչությամբ։ Արվեստի միջոցով գումար վաստակելու Հոֆմանի բոլոր փորձերը նրան հասցիրել են աղքատության ու աղետի։ Միայն 1813 թվականից՝ փոքրիկ ժառանգություն ստանալուց հետոեն գործերը փոքր-ինչ կարգավորվել։ Դրեզդենում դիրիժորի աշխատանքը որոշ ժամանակով բավարարել է նրա մասնագիտական ամբիցիաները։ Սակայն 1815 թվականին կորցրել է այս տեղը և նորից ստիպված էեղել անցնել անցանկալի ծառայության արդեն Բեռլինում։ Այնուամենայնիվ, նոր աշխատանքի շնորհիվ և՛ եկամուտն էր բարելավվում, և՛ ավելի շատ ժամանակ էր ունենում ստեղծագործական գործունեության համար։ Նողկալով քաղքենի հասարակությունից՝ Հոֆմանը երեկոների մեծ մասը (իսկ երբեմն նաև գիշերների) անցնում էր գինետներում։ Գինով ու անքնությամբ նյարդերը քայքայելով՝ Հոֆմանը գալիս էր տուն և նստում գրելու։ Նրա երևակայությունից ծնված սարսափները երբեմն վախեցնում էին հենց իրեն։ Իսկ առավոտյան արդեն Հոֆմանն աշխաաշխատավայրում էր և ամբողջությամբ նվիրվում էր գործին։ Հոֆմանի ֆանտաստիկայի առանձնահատկությունն այն էր, որ մարդկային և վերմարդկային աշխարհները մերձեցված են և միաժամանակ արտացոլում են միևնույն կյանքի երկու կողմերը : Իրականը միաձուլվում է երևակայականին, միաձուլվում են նաև իրական ու անիրական ժամանակները ։
Հոֆմանը մահացել է Բեռլինում 1822 թվականի հունիսի 25-ին՝ 46 տարեկան հասակում։
Ստեղծագործություններ
Հոֆմանի «Ասպետ Գլյակը» (1809), «Յոհան Կրայսլերի, խմբավարի երաժշտական տառապանքները» (1810), «Դոն Ժուան» (1813) նովելները հետագայում ամփոփվել են «Ֆանտազիաներ՝ Կալլոյի ոգով» ժողովածուի մեջ։ «Ոսկե կճուճ» (1814) վիպակում աշխարհը պատկերված է երկու պլանով՝ իրական ու ֆանտաստիկ։ «Սատանայի էլիքսիրը» (1815-1816) վեպում իրականությունը ներկայացվում է որպես գերբնական չար ուժերի տարերք։ Հոֆմանը գրել է նաև «Թատրոնի մի դիրեկտորի զարմանալի տառապանքները» (1819), «Գիշերային պատմվածքներ» (մաս 1-2, 1817), «Սերապիոն եղբայրներ» (1-4, 1819-1821), «Լվերի տիրակալը» (1822) և այլ գործեր։ Վարշավայում, որտեղ ծառայել է որպես պալատական խորհրդատու (1804-1807), կազմակերպել է ֆիլհարմոնիկ ընկերություն, սիմֆոնիկ նվագախումբ։ 1807-1813 թվականներին որպես դիրիժոր, կոմպոզիտոր և բեմանկարիչ աշխատել է Բեռլինի, Բամբերգի, Լայպցիգի և Դրեզդենի թատրոններում։
Հոֆմանը ռոմանտիկական երաժշտական գեղագիտության հիմնադիրներից է։ Հեղինակել է Գերմանիայի առաջիև ռոմանտիկական «Ունդինա» (1813) օպերան, սիմֆոնիաներ, «Ավրորա» օպերան, խմբերգեր, կամերային երկեր, երաժշտագիտական հոդվածներ։ Նրա շատ երկերի հիման վրա ստեղծվել են երաժշտական ստեղծագործություններ (Դելիբի «Կոպելիա» և Չայկովսկու «Շելկունչիկ» բալետը), ազդեցությունն են կրել Վեբերը, Շումանը, Վագները, բանաստեղծական կերպարները մարմնավորվել են Շամանի («Կրայսլերիանա»), Վագների («Թռչող հոլանդացին»), Ադանի («Ժիզել»), Դելիբի («Կոպելիա») և այլոց երկերում։ Հոֆմանն ազդել է Էդգար Ալան Պոյի և Հովարդ Լաֆկրաֆտի ստեղծագործության վրա։ Նա Ժակ Օֆենբախի «Հոֆմանի հեքիաթները» (1881) և Լաչչետիի «Հոֆման» (1912) օպերաների հերոսն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Երգահաններ Կատեգորիա:Բեմանկարիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Գերմանացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի վիպասաններ Կատեգորիա:Քյոնիգսբերգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գերմանացի դիրիժորներ Կատեգորիա:Գերմանացի երաժշտական քննադատներ Կատեգորիա:Գերմանացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ
Մենիլ Սեն Պեր
Մենիլ Սեն Պեր (Mesnil-Saint-Père), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 400 մարդ, բնակչության խտությունը` 22.92 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17.45 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 165 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 80 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 21 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 280 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 217-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 63։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,5 %։ 217 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 191 անձ (107 տղամարդ և 84 կին)։ Գործազուրկ են եղել 26 անձ (13 տղամարդ և 13 կին)։ 63 անաշխատունակներից 13-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 29-ը` թոշակառուներ, իսկ 21-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մոդել
Մոդել (միջին ֆրանսերեն՝ modelle ), մարդ, որն իր կերպարով ներկայացնում է, ցուցադրում է և գովազդում է առևտրային ապրանքներ (հիմնականում, հագուստ) կամ հանդես է գալիս որպես բնորդ այն մարդկանց համար, որոնք արվեստի գործեր են ստեղծում։
Տերմինի նշանակություններ
Մոդել տերմինն օգտագործվում է տարբեր ոլորտներում.
Չպետք է շփոթել ֆոտոմոդելի և պոդիումային մոդելի մասնագիտությունները։ Ներկայումս դրանք գործունեության տարբեր ոլորտներ են, չնայած որ հաճախ ֆոտոմոդելները հանդես են գալիս նաև որպես պոդիումի մոդելներ։
Ֆոտոմոդել լինելու համար պետք է ունենալ խորեոգրաֆիկ և արտիստիկ պատրաստվածություն ։
Տիպաբանություն
Մոդելների տիպերը.
Մանեկենուհի
Առաջին մանեկենուհիները հայտնվել են XIX դարի կեսին, Չարլզ Ֆրեդերիկ Ուորտի նորաձևության տանը, ընդ որում, որպես մանեկենուհի հաճախ հանդես է եկել մոդելյերի կինը։
Պարաիբունայ/Պարայտինգայի գավառ
Պարաիբունայ/Պարայտինգայի  (Microrregião de Paraibuna/Paraitinga), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սան Պաուլու նահանգի մեջ։ Մտնում է Կամպինաս մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 391 221 մարդ 2005 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 2345,143 կմ²։ Բնակչության խտությունը 166,8  մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Սան Պաուլու նահանգի գավառներ
Գևորգ Աքիմյան
Գևորգ Սողոմոնի Աքիմյան, հայ հասարակական գործիչ, թարգմանիչ։
Կենսագրություն
1838-1843 թվականներին սովորել է տեղի գիշերօթիկ դպրոցում, Լազարյան ճեմարանում (1844-1846 թթ.), Դորպատի համալսարանի բնագիտության բաժնում (1848-1852 թթ.)։ Դորպատ է տարել Խ․ Աբովյանի «Վերք Հայաստանի» վեպի ձեռագիրը, մասսայականացրել ուսանողների շրջանում, իսկ 1858 թվականին Հովսեփ Փոնդոյանի հետ հրատարակել Թիֆլիսում։ Պաշտոնավարել է Թիֆլիսի փոստ-հեռագրատանը, եղել Ներսիսյան դպրոցի հոգաբարձու։ Հայերենի է թարգմանել գերմաներեն մանկական գրականության նմուշներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Տիոն
Տիոն (Thionne), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Ժալինի սյուր Բեբր կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Վիշի շրջանը։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 317 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 183 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 125-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 58-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 68,3 %, 1999 թվականին եղել է՝ 67,2 %)։ 125 աշխատունակ բնակիչներից 109-ը աշխատում էին (61 տղամարդ և 48 կին), անաշխատանք էին 16-ը (6 տղամարդ և 10 կին)։ 58 անգործունակ մարդկանցից 8-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 33-ը թոշակառու, 17-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Գրիգորի Բախչիվանջի
Գրիգորի Յակովլևիչ Բախչիվանջի, (Григорий Яковлевич Бахчиванджи, ), Խորհրդային փորձարկող օդաչու, կապիտան, Խորհրդային Միության հերոս (1973, հետմահու)։
Ավարտել է Օրենբուրգի տեխնիկական (1933) և օդաչուական (1934) ռազմական ուսումնարանները։ Որպես փորձարկող օդաչու աշխատել է ռազմաօդային ուժերի ԳՀԻ–ում։ 1942 թ.-ի մայիսի 15-ին առաջինն է փորձարկել «ԲԻ–1» ռեակտիվ ինքնաթիռը։ Զոհվել է փորձարկման ժամանակ։
Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային օդաչուներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային ռազմական գործիչներ
Լայլա Պակալնինյա
Լայլա Պակալնինյա  (Laila Pakalniņa, ), լատվիացի կինոռեժիսոր և սցենարիստ։ Ավարտել է ՎԳԻԿ-Ը, 1991 թվականից սկսած նկարահանել է բազմաթիվ ֆիլմեր, մասնակցել է  «Արսենալ» կինոփառատոնին։  2003 թվականին ստացել է Մեծ Քրիստափ լավագույն լիամետրաժ խաղարկային ֆիլմ անվանակարգում Պիթոն (Pitons) կինոնկարի համար, 2007 թվականին նույն անվանակարգում՝ Ջուր (Ūdens) ֆիլմի համար։ Ամուսնացած է Յուրիս Պակալնինշի հետ։
Կինոստեղծագործություններ
Կոշիկ ֆիլմը մասնակցել է Բեռլինի կինոփառատոնին։ Երուսաղեմի կինոփառատոնին ֆիլմը ցուցադրվեց տեղեկատվական ծրագրում։ 1998 թվականին մասնակցել է «Եվրասիա» առաջին միջազգային կինոփառատոնին, նույն թվականին ֆիլմը ցուցադրվել է  Կաննի կինոփառատոնում ։ 2006 թվականի փետրվարի 11-ից 15-ը Ջուրը կինոնկարը մասնակցել է Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնի կարճամետրաժ ֆիլմերի մրցույթային ծրագրին ։ 2007 թվականին  ֆիլմը  «Լավագույն լիամետրաժ խաղարկային ֆիլմ» անվանակարգում ստացել է Մեծ Քրիստափ մրցանակ։ 2011 թվականին կինոնկարը ընդգրկվել է Ամստերդամի փաստավավերագրական ֆիլմերի մրցութային ծրագրում (IDFA) : 2012 թվականին «Թռչուններ» ֆիլմը դարձավ այն երեք գեղարվեստական կինոնկարներից մեկը, որը ստացավ Հռոմի միջազգային կինոփառատոնի CinemaXX ծրագրի մրցանակը ։