cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռադիոյի համաշխարհային օր
Աղբյուր
Ռադիոյի համաշխարհային օրվա ստեղծման գաղափարը հղացել է Ռադիոյի իսպանական ակադեմիայի նախագահ Խորխե Ալվարեսը։ 2008 թվականի հունվարին նա ստացել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր տնօրեն Կոիտիրո Մացուրայի աջակցությունը։ 2011 թվականին Իսպանիայի դեսպան Իոն դե լյա Ռիվայի պաշտոնական առաջարկությամբ հաստատվել է Ռադիոյի համաշխարհային օրը։ Ավելի ուշ՝ 2012 թվականին, Ռադիոյի իսպանական ակադեմիան առաջ է քաշել Ռադիոյի համաշխարհային օրվա կոմիտեի ստեղծման գաղափարը, որի նպատակն է խթանել այս օրվա ամենամյա նշումը և այդ կերպ մեծացնել հաղորդակցման այս միջոցի հեղինակությունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ Կատեգորիա:Ռադիո Կատեգորիա:Միջազգային օրեր Կատեգորիա:Փետրվարի 13 Կատեգորիա:ՄԱԿ Կատեգորիա:Տոն օրեր
Ուշաթռիչք մաշկեղ չղջիկ
Ուշաթռիչք մաշկեղ չղջիկ, (Eptesicus serotinus), չղջիկների ենթակարգի հարթաքիթ չղջիկների ընտանիքի կաթնասուն կենդանի։
Բնակություն
Հայաստանում հանդիպում է բոլոր լանդշաֆտային գոտիներում։ Բնակվում է մարդու բնակատեղիների մոտ՝ տարբեր շինությունների տանիքներում, նկուղներում, պատերի ճեղքերում, երբեմն՝ մոտակայքում գտնվող այրերում, ժայռաճեղքերում, ծառերի փչակներում՝ առանձնյակներով կամ փոքրաթիվ (3-12) խմբերով։
Արտաքին տեսքը
Մարմնի երկարությունը 65-75 մմ է, պոչինը՝ 44-54 մմ, նախաբազկինը՝ 52 մմ, կենդանի զանգվածը՝ 10 գ։ Ականջները լայն են ու բարձր, միջին ականջը (կոզելոկ) իր միջին հատվածում նկատելի լայնացած է։ Մարմնի վերին մասը միագույն է՝ թույլ արտահայտված մուգ դարչնավունից հարդադեղնակարմրավուն։ Մռութի վրա առանձնացված է նոսր մազածածկով մաշկային մուգ գոյացություն՝ «դիմակ»։ Թռիչքի է դուրս գալիս ուշ երեկոյան։
Սննդառություն
Սնվում է թիթեռներով, մոծակներով, բզեզների փափուկ (փորի) մասերով։ Հունիսին ծնում է 1 ձագ։
Տեսակներ
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով
(9417) Յուջիշիի
(9417) Յուջիշիի (Jujiishii), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի նոյեմբերի 17-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում ։
Նելլի Դիներ
Նելլի Հեդվիգ Դիներ (Nelly Hedwig Diener, ), Եվրոպայում առաջին բորտուղեկցորդուհին, ով աշխատել է շվեյցարական Swissair ավիաընկերությունում։
Առաջին բորտուղեկցորդուհիներ
Աշխարհում առաջին ուղեկցորդուհին հերթապահել է 1911 թվականին DELAG ընկերության LZ 10 Schwaben առևտրային դիրիժաբլում։ 1927 թվականի մայիսի 1-ին British Imperial Airways-ն աշխարհում առաջին անգամ վարձել է բորտուղեկցորդի Լոնդոն-Փարիզ երթուղով։ Բորտուղեկցորդի մասնագիտությունը սկիզբ է դրվել Boeing Air Transport-ի (այժմ՝ United Airlines) գործառնական մենեջերների կողմից, ովքեր 1930-ականներին կարծում էին, որ բորտուղեկցորդուհիները հանգստացնող ազդեցություն կունենան ուղևորների վրա՝ նվազեցնելով թռիչքի ընթացքում նրանց վախը, որն այդ ժամանակ համարվել է էկզոտիկ։ 1930 թվականի մայիսի 15-ին ամերիկացի բուժքույր Էլեն Չըրչը (1904–1965) դարձել է աշխարհում առաջին բորտուղեկցորդուհին, ով ուղեկցել է Boeing Air Transport ընկերության երեք շարժիչանի Boeing 80A ինքնաթիռի ուղևորներին։
Եվրոպայի առաջին բորտուղեկցորդուհին
1934 թվականի սկզբին Նելլի Դիները դարձել է շվեյցարական Swissair ավիաընկերության առաջին ուղեկցորդուհին Եվրոպայում։ «Աերո-Ռեվյու» ամսագիրը նրան փառաբանել է որպես «շիկահեր, գանգուր մազերով երկար թարթիչներով տիկին», կամ որպես «օդի հրեշտակ» ։ Նա բավականություն է պատճառել ուղևորներին իր ձեռքով պատրաստված ուտելիքներով և խմիչքներով։ Swissair-ի գործունեության առաջին տարիներին սնունդը ներառված չի եղել թռիչքի գնի մեջ։ Առևտրային օդանավերի ստեղծման սկզբնական շրջանում տարածքի սղության պատճառով տեղ չի հատկացվել խոհանոցի համար։ Առաջարկել են թեյ, սուրճ, բուտերբրոդներ, ապուր և մրգեր ։ Նելլի Դիները հանգստացրել է այն ուղևորներին, ովքեր վախեցել են թռչելուց, թռիչքի վախից ուշադրությունը շեղելու համար նրանցից շատերի հետ զբաղվել է թղթախաղով, ձեռագործով և երգեցողությամբ։ Swissair ավիաընկերության բորտուղեկցորդուհիները ի սկզբանե իրենց գործն արել են առանց համազգեստի և ստիպված են եղել բավարարվել միայն սպիտակ գոգնոցով, մյուս կողմից, օդանավից դուրս կատարված լուսանկարներում հիմնականում Նելլի Դիները պատկերված է թռիչքային բաճկոնով, տաբատով և գլխարկով։ Նրա պաշտոնը բացիկի վրա նշված է որպես «Swissair „Կոնդոր“ արագընթաց ինքնաթիռի ուղեկցորդուհի» ։
Մահ
Որպես Եվրոպայի առաջին կին բորտուղեկցորդուհի՝ Նելլի Դիները հայտնի է դարձել նաև երկրի սահմաններից դուրս։ Նա զոհվել է 22 տարեկանում՝ 83 թռիչքներից հետո, 1934 թվականի հուլիսի 27-ին Ցյուրիխ-Բեռլին երթուղու 14 տեղանոց CurtissAT-32C Condor (համարը CH-170) ինքնաթիռի Վուրմլինգենի մերձակայքում տեղի ունեցած վթարի ժամանակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեյցարացիներ Կատեգորիա:Ավիավթարից զոհվածներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի կանայք Կատեգորիա:Բորտուղեկցորդներ
Մանվել Շահբազյան
Մանվել Ռազմիկի Շահբազյան (ծ. 12.4. 1965, գ. Գեղանիստ, ներկայումս Արարատի մարզում), հայ օդաչու, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Ավարտել է Բուգուռուսլանի (Օրենբուրգի մարզ, Ռուսաստան) քաղաքացիական ավիացիայի օդաչուական ուսումնարանը (1980), վերապատրաստվել նույնի օդաչուական դասընթացներում (1988)։ 1986–97-ին աշխատել է «Էրեբունի» օդանավակայանում։ 1988–92-ին ՅԱԿ-40 ինքնաթիռի անձնակազմում (2-րդ օդաչու) մասնակցել է ԼՂ ինքնապաշտպանությանը։ Շուշիի ազատագրմանը նախորդող օրերին մարտական գոտում կատարել է 40-ից ավելի թռիչք։ Ընդհանուր թռիչքաժամը ԼՂ կազմել է 150 ժամ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախյան ազատամարտի հայ օդաչուներ Կատեգորիա:1965 ծնունդներ
Սաառլասի
Սաառլասի (Saarlasõ), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 35 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Դալայ Լամա III
Դալայ լամա III, Սոնամ Գյացո, երրորդ դալայ լաման, տիբեթյան կրոնական և քաղաքական գործիչ, «Մաքրված ոսկու էությունը» լամրիմի հեղինակը (նաև կոչվում է լամրիմ Սերշունմա) ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1543 թվականին, Լհասայից ոչ հեռու, Կիսյոյի շրջանում, մեծահարուստ Նամյել Դրապկայի ընտանիքում։ Նրա ծնողների մյուս երեխաները մահացել էին, և որպեսզի նորածնին պաշտպանեն այդ չարիքից, նրանք կերակրում էին սպիտակ այծի կաթով, և տվեցին Ռանուսի Չոպել Զանգպո անունը, ինչը թարգանաբար նշանակում է «Այծի կաթով պաշտպանված երջանիկ տղա» (happy boy protected by goat’s milk):
1546 թվականին, երեք տարեկան հասակում, նա համարվեց վերածնված Գենդուն Գյացոն՝ Դալայ լամա II-ը։ Մեծ շքախումբը նրան ուղեկցեց դեպի Դրեպունգ մենաստան, որտեղ վանական Պանչեն Սոնամ Դրագպան դարձավ նրա դաստիարակը և սկսեց զբաղվել երեխայի կրթության հարցերով։ Պանչեն Սոնամ Դրագպան 15-րդ Գանդեն տրիպպան էր՝ մեծ ուսուցիչը։ Նա նաև տուլկուների ուսուցիչն էր, տարբեր ուսումնական նյութերի և բուդդիստական տեքստերի հեղինակ։
Սոնամ Գյացո անունը տղան ստացել է 7 տարեկան հասակում։ 1552 թվականին, ավարտելով կրթությունը Դրեպունգ մենաստանում, կարգվեց որպես Դրեպունգ մենաստանի վանահայր։ Նրա հեղինակությունը արագորեն տարածվեց, Սեռայի վանքի վանականները նույնպես սկսեցին ընդունել նրան և ճանաչեցին որպես վանահայր։ 1558 թվականից Սոնամ Գյացոն Սեռա մենաստանի վանահայրն էր ։
Ըստ Գելուգպա բուդդիստական դպրոցի ուսուցիչ, գիտնական և վանական Սումպ Խենպոյի, Սոնամը նաև ուսումնասիրել է Նյինգմապայի որոշ Տանտրաիկ վարդապետությունները։
1564 թվականին մահացավ տիբեթյան Կագյու դպրոցի հովանավոր և աջակից տիբեթցի թագավորներից մեկը, իսկ Սոնամ Գյացոն ուղեկցում էր նրա հուղարկավորության թափորը։ Այդ իրադարձությունից հետո, 1570-ական թվականներից Սոնամ Գյացոյի քաղաքական իշխանությունը, ինչպես և Գելուգպաների իշխանությունը, դարձան Տիբեթում գերիշխող։
«Դալայ լամա» տիտղոսի ծագումը
«Դալայ Լամա» տիտղոսն առաջին անգամ շնորհվել է Սոնամ Գյացոյին՝ մոնղոլական տիրակալ Ալթան խան Ամդանի կողմից, 1578 թվականին։
Հայտնի էր, որ սկսած Չինգիզ խանի ժամանակներից, Մոնղոլիայում կարող էին իշխել միայն նրանք, ովքեր թագավորական տոհմից էին։ Այդ փաստը բարկացնոմ էր բոլոր պոտենցիալ թեկնածուներին, ովքեր չունեին թագավորական ծագում։ Ալթան խանը առաջինն էր, ով հասկացավ, որ բուդդայական հավատքի միջոցով նա կարող է լեգիտիմություն ստանալ։ Եվ որպես հիմնավորում նա պնդում էր, որ ինքը վերածնված Խուբիլայ խանն է։
Այսպիսով, Ալթան խանը Սոնամ Գյացոյին տվեց «Դալայ լամա» տիտղոսը, որը հետմահու շնորհեց նաև Սոնամին նախորդած երկու կրոնական առաջնորդներին՝ Սոնամ Գյացոյին դարձնելով Դալայ լամա III : Ի պատասխան, Սոնամը հրապարակավ մոնղոլ խանին հռչակեց Խուբիլայ խանի ռեինկառնացիա կամ վերամարմնավորում և տվեց Բրահմա անունը ((սանսկրիտերեն ब्रह्मा, Brahmā IAST) արարիչ աստծո անունը)։ Դալայ լամա III-ը հայտարարեց, որ ինքը Սակյա դպրոցի հիմնադիր Պագբա լամայի ռեինկառնացիան է և վերածնված Խուբլայ խանի հետ համագործակցելու է բուդդայական կրոնի տարածման գործում։ Այսպիսով, Սոնամ Գյացոն դարձավ առաջին դալայ լաման, ում պաշտոնապես դիմել են այդ տիտղոսով։
Բուդդիզմի տարածումը Մոնղոլիայում
Քանի որ Սոնամ Գյացոն պատասխանատու էր բուդդիստական Գելուգպա (դեղին գլխարկ) դպրոցի և Գելուգպայի մյուս հաստատությունների համար, օտարերկրյա հովանավոր գտնելու համար ակտիվ բանակցություններ էր վարում խաների և իշխանների հետ։ Արդյունքում այդ հովանավորը դարձավ մոնղոլական Ալթան խանը։
1569 թվականին Ալթան խանը առաջին անգամ Սոնամին հրավիրել է Մոնղոլիա, սակայն, ըստ երևույթին, նա հրաժարվել է գնալ։ Մերժումից հետո խանը կրկին ուղարկել է սուրհանդակ, ով Սոնամին զեկուցել է ամբողջ Մոնղոլիայում բուդդայական կրոնը տարածելու մեծ ցանկության և հնարավորության մասին։ 1573 թվականին Ալթան խանը գերի է վերցրել մի քանի տիբեթցի բուդդայական վանականների՝ հնարավոր բանակցություններ սկսելու նպատակով։
Ալթան խանը դարձավ տիբեթյան բուդդիզմի Գելուգպայի շքանշանակիր (հիմնադրվել է Ցոնկապայի կողմից 1357-1419 թվականներին)։ Գելուգպա դպրոցը ներկայացնում էր տիբեթական բուդդիզմը՝(դեղին հավատ) միաձուլելով նախաբուդդայական մոնղոլական հավատալիքները բուդդիզմին։ 1577 թվականին, այդ շքանշանի առաջնորդ Սոնամ Գյացոյին խանը հրավիրեց Մոնղոլիա և խնդրեց բուդդայականության դասեր տալ իր ժողովրդին։
Ալթան խանի օրոք կառուցվել է Մոնղոլիայի առաջին բուդդայական տաճարը՝ Թեգեն Չոնխորը, սկսվել է տիբեթյան տեքստերը մոնղոլերեն թարգմանելու մի հսկայական ծրագիր։ 50 տարվա ընթացքում մոնղոլների մեծ մասը դարձավ բուդդայական, տասնյակ հազարավոր վանականներ, որոնք Գելուգպա դպրոցի անդամ էին և հավատարիմ Դալայ լամային։
1585 թվականին Սոնամը վերադարձավ Մոնղոլիա, կառուցեց մի քանի վանքեր, տաճարներ, մենաստաններ և իր հավատքին բերեց ավելի շատ մոնղոլական իշխանների և մոնղոլական ցեղերի։
1574 թվականին հիմնել է Նամգյալ մենաստանը (հին անվանումը՝ Պենդե Լեքշեյ Լինգ), որը հետագայում դարձավ բոլոր դալայ լամաների անձնական մենաստանը։ Դալայ լամա III-ը հիմնեց ևս մի քանի մենաստաններ. Կումբում տաճարը՝ Ցոնկապիում, Լիթանգ տաճարը՝ Կամում, Արևելյան Տիբեթում, և այլն։
1588 թվականին Մինգ կայսրը Դալայ լամա III-ին հրավիրում է Մոնղոլիա, որտեղ էլ նա մահանում է ծանր հիվանդությունից, 45 տարեկան հասակում՝ չհասցնելով վերադառնալ Տիբեթ։
Սոնամ Գյացոյի հաջորդը՝ Դալայ Լամա IV, դարձավ Ալթան խանի ծոռ Յոնցեն Գյացոն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դալայ Լամաներ
Տրեքինա
Բնակչությունը կազմում է 2404 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 65 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 37 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 85049։ Հեռախոսային կոդը՝ 0973։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կուր (դիցաբանություն)
Կուր, ըստ Շումերական դիցաբանության՝ Կուրը երբևիցե գոյություն ունեցած վիշապներից առաջինն է։ Նա հիմնականում նշվել է որպես Արևելյան Զագրոս լեռան բնակիչ ։ Կուրի սեպագիրը դրվել է լեռան սրբապատկերով ՝ 𒆳, որը նաև նշանակում է «օտար երկիր»։
Դիցաբանություն
Չնայած երկրի անունը Կի էր, Կուրը նաև նշանակում էր երկիր, իսկ իրեն՝ Շումերին անվանում էին Կուրա-Գալ կամ Մեծ աշխարհ։ Կուր-գալը նշանակում է նաև «Մեծ Լեռ» և մետոնոմիա է Նիպուրայի և Էնլիլիայի համար, ովքեր ղեկավարում էին երկիրը ։ Էկուրը՝ լեռնային տունը, Էնլիլյայի և Նեպուրի մատուռն էր։ Նրա տարածված անունն է «դժոխք» կամ «աշխարհը գետնի տակ» ։ Երբեմն Կուրն անվանում էին նաև մեռյալների տուն ։ Հնարավոր է, որ Զագրոս լեռների գազային զանգվածները լեռանը տվել են ոչ ճիշտ նշանակություն, ինչպիսինն է լեռան՝ աստվածների բնակատեղի լինելը։ Սակայն ըստ Հին Մերձավոր Արևելքի դիցաբանության լեռները համարվում են աստվածների բնակատեղի։ Դժոխային երկիր Կուրը համարվում է դատարկ տարածություն նախնադարյան Աբզու ծովի և Մա երկրի միջև։ Այսպիսով Կուրը համապատասխանում է Կի-Գալին կամ Մեծ լեռանը, որը համարվում է դժոխք, իսկ նրա ղեկավարն է Էրեշկիգալը՝ Մեծ Երկրի աստվածուհին։ Ավելի ուշ, ըստ բաբելոնյան դիցաբանության Կուրը հնարավոր Անունակին է, Էրեշկիգալը եղբայրը, Ինանա, Էնկի և Էնլիլ։ Էնումա Էնլիշում մ.թ.ա. առաջին հազարամյակում Կուրը համարվում էր Սբ. Թիամաթի մի մասը և թվում էր որպես օձանման վիշապ։ Մի պատմության մեջ հսկա Կուր օձի սպանությունը դարձավ համաշխարհային ջրհեղեղի պատճառ ։
Բանալի (երաժշտական)
Բանալի (chiave, clave, ), գծային նոտագրում, ձայնի հնչեղության որոշիչ նոտա։ Բանալիների հիմնական տիպերը, որոնք ընդունված են հնգագիծ տակտային նոտավորման մեջ, հետևյալն են՝ բանալի «սոլ», բանալի «ֆա» և բանալի «դո»։
Ներկայումս բարձր հնչյունաշար ունեցող բոլոր ձայների և երաժշտական գործիքների համար գործածվում է ջութակի, իսկ ցածր հնչյունաշար ունեցող ձայների և նվագարանների համար՝ բասի Բանալի։ Գործածական են նաև ալտի Բանալի՝ ալտ լարային գործիքի, և տենորի դո Բանալի (երբեմն)՝ թավջութակի, ֆագոտի և տրոմբոնի համար։ Բանալիների արտաքին տեսքը գոյացել է լատինական G (սոլ), C (դո) և F (ֆա) տառերի ձևափոխումից։
Տես նաև
Կատեգորիա:Երաժշտական նոտագրման եղանակներ
Joma
Խոմա (Joma), սպորտային հագուստ և պարագաներ արտադրող իսպանական ընկերություն։ Սպորտային կոշիկներից բացի ընկերությունն արտադրում է նաև այլ պարագաներ՝ պայուսակներ, վերնաշապիկներ, շալվարներ, գլխարկներ և այլն։ Ընկերության գլխավոր գրասենյակն ու գլխադասային ձեռնարկությունը գտնվում են Իսպանիայում՝ Պորտիլիո դե Տոլեդոյում։ Joma Sport բրենդը համաշխարհային վարկանիշային ցանկում տեղ է գրավել լավագույն տասնյակում ։
Ռազդոլնոե (գյուղ, Ժիտոմիրի շրջան)
Ռազդոլնոե (Роздольне), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռազդոլնոե գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,27 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 74,07 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լիսաբոնի պայմանագիր
Լիսաբոնի պայմանագիր (նախկինում՝ բարեփոխման պայմանագիր), միջազգային համաձայնագիր, որը լրացնում է Եվրոպական Միության սահմանադրության հիմք հանդիսացող երկու պայմանագրերը։ Լիսաբոնի պայմանագիրը ստորագրել են Եվրոպական Միության անդամ երկրները 2007 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, և ուժի մեջ է մտել 2009 թվականի դեկտեմբերի 1-ին ։ Այն ուղղումներ է մտցնում Մաաստրիխտի պայմանագրի (1993), որի թարմացված տարբերակը Եվրոպական Միության պայմանագիր անվամբ (2007), և Հռոմի պայմանագրի (1958) մեջ, որի թարմացված տարբերակը հայտնի է Եվրոպական Միության գործունեության մասին պայմանագիր անվամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Ավստրիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Բելգիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Բելառուսի պայմանագրեր Կատեգորիա:Կիպրոսի պայմանագրեր Կատեգորիա:Չեխիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Դանիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Գերմանիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Հունաստանի պայմանագրեր Կատեգորիա:Հունգարիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Իռլանդիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Իտալիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Լատվիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Լիտվայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Մալթայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Նիդերլանդների պայմանագրեր Կատեգորիա:Լեհաստանի պայմանագրեր Կատեգորիա:Պորտուգալիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Սլովակիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Սլովենիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Շվեդիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության պայմանագրեր Կատեգորիա:Լիսաբոնի պայմանագիր
Շուշանիկ Միլտոնյան
Շուշանիկ Միլտոնյան (Սուսաննա Միլտոնյան), բելգիահայ տավղահարուհի և երաժշտական մանկավարժ ։
Կենսագրություն
Սուսաննա Միլտոնյանը ծնվել է 1940 թվականի հուլիսի 2-ին, Վենետիկում։
1959 թվականին, ավարտելով Վենետիկի կոնսերվատորիան (Մարգարիտ Չիկոնյարիի դասարան), դարձել է նույն կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր։ Համերգային ելույթները սկսվել են 13 տարեկանից, շրջագայել է աշխարհի շատ երկրներում (Հայաստանում հանդես է եկել 1968 թ.-ին)։ 1959 թվականին Թել Ավիվում տավղահարների միջազգային մրցույթի, 1962 թվականին՝ Փարիզի ազգային կոնսերվատորիայի, 1964 թվականին՝ Շվեյցարիայի, 1971 թվականին Մարսել Տուրնիեի անվան և տասնյակ այլ միջազգային մրցույթների դափնեկիր է ։ 1960 թվականից բնակվել է Փարիզում, ապա դարձել է Բրյուսելի սիմֆոնիկ նվագախմբի մենակատարը։ Համերգային հայտագիրն ընդգրկում է հնագույն երաժշտությունից մինչև նորագույնը։
Շուշանիկ Միլտոնյանը մահացել է 2022 թվականի հոկտեմբերին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ տավղահարուհիներ Կատեգորիա:1940 ծնունդներ Կատեգորիա:Վենետիկ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
(1553) Բաուերսֆելդա
(1553) Բաուերսֆելդա (Bauersfelda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1940 թվականի հունվարի 13-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,903926 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6074 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2005 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1807,49 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,199171 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,23° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1940 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ղվիբիս
Ղվիբիս (ყვიბისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Բորժոմի մունիցիպալիտետում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Բորժոմի մունիցիպալիտետ
Դանկովկա (գյուղ, Իլինեցկոեի շրջան)
Դանկովկա (Даньківка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Իլինեցկոեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1550 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դանկովկա գյուղում բնակվում էր 659 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,65 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 399,39 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Իլինեցկոեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1550 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Համիդիե (Եվդոկիայի գավառ)
Համիդիե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բլոտ
Բլոտ (բնօրինակ անվանումը ֆրանսերեն՝ Belote), հայկական իրականության մեջ առավել հայտնի է որպես Բազար Բլոտ, ֆրանսիական թղթախաղ, որը լայն տարածում ունի Սաուդյան Արաբիայում և մի շարք եվրոպական երկրներում՝ Բուլղարիայում, Հունաստանում, Կիպրոսում, Խորվաթիայում, Լյուքսեմբուրգում, Մոլդովայում, Հյուսիսային Մակեդոնիայում և Հայաստանում։
Համարվում է Ֆրանսիայի ազգային թղթախաղը, որը մեծ հայտնիություն է վայելում վերոնշյալ երկրներում, հատկապես՝ Հայաստանում և Արցախի Հանրապետությունում։ Բլոտը, որպես այդպիսին, ստեղծվել է 1921 թվականին Ֆրանսիայում՝ նախկինում գոյություն ունեցած գերմանական Կլավերյաս (կամ «բելա») խաղի օրինակով։
«Բլոտ» է կոչվում քարտերի «արքա-թագուհի» զույգը և, հավանաբար, հենց այդ հիմքով էլ անվանվել է խաղը։ Բլոտի տեղական տարբերակներից են բալութը՝ Սաուդյան Արաբիայում, պիլոտտան՝ Կիպրոսում, բազար բլոտը՝ Հայաստանում։
Առաջին իտալա-եթովպական պատերազմ
1896 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Ադիս Աբեբայում կնքվեց հաշտության պայմանագիր, որով Իտալիան ճանաչեց Եթովպիայի լրիվ ինքնիշխանությունը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Իտալիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Եթովպիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Իտալիայի թագավորություն (1861–1946)
Մեհրի
«Մեհրի», Հովհաննես Թումանյանի պոեմներից է։ Գրել է 1890 թվականին։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս պոեմը գրել է 1890 թվականին։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1890 թվականին Մոսկվայում հրատարակված «Բանաստեղծություններ» ժողովածուի առաջին հատորի 21-41 էջերում։ Հովհաննես Թումանյանի մահից հետո վերահրատարակվել է 1940-1959 թվականներին Երևանում հրատաակված Հովհաննես Թումանյանի Երկերի ժողովածուի 6-րդ հատորի 24-35 էջերում ։
«Մեհրին» Թումանյանի՝ արևմտության կյանքի և ճակատագրի նկատմամբ ցուցաբերած քաղաքացիական և ստեղծագործական հետաքրքրության դրսևորումներից մեկն է։
1891 թվականին Տիգրան Փիրումյանը բանաստեղծի խոսքերից գրի է առել պոեմի ստեղծման պատմության որոշ տվյալներ։ Ըստ այդ վկայության պոեմի 4-րդ գլխի «Սիրելի Մեհրի, մնացիր բարով…» տողով սկսվող հատվածը Թումանյանը ստեղծել է երզում և թղթին հանձնել պոեմի ստեղծումից մեկ տարի առաջ, այնուհետև անգիտագցաբար ու տառ առ տառ վերարտադրել «Մեհրիի» մեջ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պոեմներ
Միլոնիտ
Միլոնիտ (հուն․՝երկանաքար), ճմլված, փշրված ապար, առաջանում է խզումնային խախտումների, հատկապես վրաշարժերի և վերնետվածքների զոնաներում։ Կատակլիզիտից տարբերվում է մանրատվածության աստիճանով և զուգահեռ տեքստուրաների գարգացմամբ։ Միլոնիտները հիմնականում կապված են խոշոր ռեգիոնալ խախտումների գոտիների հետ (Ուրալ, Տյան Շան, Կովկաս, Ալթայ և այլն)։ Սովորաբար ձգվում են տասնյակ կիլոմետրեր և ունեն մի քանի հարյուր մետր լայնություն։
Կատեգորիա:Ապարներ
Կանլի (գյուղ, Կուշնարենկովսկի շրջան)
Կանլի (Канлы, Ҡаңлы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուշնարենկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 231 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուշնարենկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կախարդանք
Կախարդանք (հմայություն, վհուկություն, գուշակություն, թովչություն, դյութություն), մոգության արհեստ, որի ժամանակ կախարդը կապ է հաստատում գերբնական ուժերի հետ(դևերի, նախնիների հոգիների, բնության և այլն) ։
Ստուգաբանություն և հոմանիշներ
Մ․ Ֆասմերը կարծում էր, որ ընդհանուր ստուգաբանության մեջ կախարդություն («колдовство») բառը գոյություն չունի, սակայն ենթադրում էր, որ այն, հնարավոր է, սկզբնապես նշանակել է աղոթել («заговаривать»)։
Ըստ Գ․ Ա․ Կրիլովի՝ ընդհանուր ստուգաբանության մեջ գոյություն չունի, այն սկզբնապես նշանակել է կախարդ («колдун»), հմայախոսություն, աղոթող։
Ն․ Մ․ Շանսկի և Տ․ Ա․ Բաբռովի կարծիքով՝ հմայել («колдовать») բառը ածանցավոր բառ է, որի արմատը кълдъ բառն է («колд»)՝ կախարդ, հմայախոս։
Արևելյան սլավոնների մոտ կախարդների և կախարդության տեսքը ձևավորվել է Ոլխվերի և Ոլխվությունների մասին պատկերացումների ազդեցությամբ։ Մոգերը իրականացնում էին երկրպագության և ծիսական զոհաբերության արարողությունները, կարող էին բորբոքել բնական երևույթները և կանխատեսել ապագան։ «Волховать» բառը հին սլավոնական влснжти (կցկտուր և անպարզ խոսել) բառի ցեղակիցն է։
Հնացած կախարդություններ («чары»՝ հմայություն, մոգություն) բառը ծագում է чаръ (դյութություն, թովչություն) և *čarъ (ինչը իր հերթին ծագում է հնդեվրոպական «kuer»՝ անել, բառից) բառերից։
Վհուկություն («Ведовство») բառը առաջացել է գիտենալ («ведать») բայից, որը հանդիսանում է ընդհանուր սլավոնական ծագման բնօրինակ ռուսերեն բառ (Հին ռուսերեն՝ вѣдѣти, հին սլավոներեն՝ вѣдѣти՝ «իմանալ, գիտենալ»)։
Պատմություն
Կախարդության մասին պատմություններ հանդիպում են հին հունահռոմեական տեքստերում, ինչպես նաև Հին Կտակարանում։ Օրինակ՝ թագավոր Սավուղը խորհրդակուցում է կախարդուհի Անդոռայի հետ։ Միևնույն ժամանակ, հին հռոմեացիները և հույները դավանանքում հստակորեն առանձնացնում էին թույլատրելի և բարեպաշտ մոգությունը, որը նույնիսկ կոչվում էր «մոգություն» և բուն կախարդություն, ինչը հալածվում էր։ Այսպիսով, հռոմեական դեզեմվիրները դատապարտեցին կախարդներին՝ մարդկության տանջանքների համար։ Նման օրենքներ կային նաև Հին Հունաստանում ։
Քրիստոնեական ուսմունքի համաձայն՝ կախարդությունը կատարվում է «չար ոգու» հետ համաձայնեցվածությամբ՝ օգտագործելով «քաղցած ոգու» անձնական հատկությունները՝ վիրավորվածություն, նախանձ, վրեժխնդրություն։ Հին միջնադարում կախարդությունը կապում էին դիվահարության և Աստծո ժխտման հետ։ Արևմտյան Եվրոպայում 13-18-րդ դարերում կախարդությունը համարվում էր չար գերբնական ուժերի հետ հաղորդակցության միջոց, կախարդությունը վտանգավոր մասնագիտություն էր։
Մարդիկ, ովքեր կասկածվում էին կախարդության մեջ, մեղադրվում էին սատանայի հետ կապ ունենալու և եկեղեցական ծեսերի անարգանքով զբաղվելու մեջ, որը կոչվում էր «սև մոգություն» ։ Կախարդությունը համարվում էր բոլոր չարիքների առիթը, ինչի պատճառով սկսվեց որս՝ կախարդների դեմ։
Կախարդության հանդեպ հալածանքներ
Միջնադարյան քրիստոնյա երկրներում կախարդները հալածվում էին և նույնիսկ մահապատժի ենթարկվում։ Ներկայումս կախարդական ծեսերի համար պատիժը մնում է որոշ երկրներում։ Սաուդյան Արաբիայում նման գործողությունների համար սահմանված է մահապատիժ, օրինակ, 2011 թվականի դեկտեմբերին Ամինա Բին Աբդուլհալիմիմ Նասարը գլխատվել է՝ թագավորությունում կախարդությամբ զբաղվելու և չար ոգիների հետ հաղորդակցվելու համար ։ 2008 թվականին Տաջիկստանում գործում էր վարչական պատասխանատվություն՝ կախարդության համար, իսկ 2015 թվականից մոգական ծեսերի համար սկսվել է կիրառվել քրեական պատիժ (մինչև 7 տարի ազատազրկում) ։
Կախարդության հավատը Ռուսաստանում
2016 թվականի հոկտեմերի 31-ին համառուսական հասարակության կարծիքի հետազոտական կենտրոնը ներկայացրեց հետազոտության արդյունքերը, որոնք կապված էին ռուսների՝ կախարդության նկատմամբ վերաբերմունքի հետ։ Հարցվածների 36 %-ը խոստովանել է, որ որոշ մարդիկ կարող են «աչքով տալ» իրենց, մեկ քառորդը (27 %) հայտարարում է, որ անգամ զգացել է կախարդության դրսևորումներ։ Կախարդանքին հավատացող ռուսների 29 % -ն օգտագործում է չար մոգությունից պաշտպանվելու համար որոշակի մեթոդներ։ Առաջին հերթին պաշտպանություն փնտրում են կրոնի մեջ (43 %-ը ասել է, որ աղոթում են, այցելում եկեղեցի), 14 %-ը կրում է խաչ կամ թալիսմաններ։ Հարցվողների որոշ մասը օգտվում է ժողովրդական միջոցներից. հագնում են ամուլետներ (12 %), հատուկ գնդասեղ (9 %) կամ օգտագործում այլ մեթոդներ ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կրոնի մարդաբանություն Կատեգորիա:Մշակութային մարդաբանություն Կատեգորիա:Գերբնական լեգենդներ Կատեգորիա:Օկուլտականություն Կատեգորիա:Սնահավատություններ Կատեգորիա:Ժողովրդական բանահյուսություն Կատեգորիա:Կրոնական վարք և փորձ Կատեգորիա:Կրոնի հասարակագիտություն Կատեգորիա:Կրոնական վեճեր
Մուծդի
Մուծդի (მუწდი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Լենտեխի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1400 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Լենտեխիից հեռու է 18 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 4 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Լենտեխի շրջան
Վարա (Տերմանտի վտակ)
Վարա (Вара), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում Մուեզերսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տերմանտ գետի աջ ափին՝ 4 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կարելիի ավազան, Ֆինլանդիայի և ՌԴ սահմանին, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Պատկանում է Կարելիի ավազանային շրջանին, Բալթիկ ծովի ավազան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Սաառնակիռվե
Սաառնակիռվե (Saarnakõrve), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կիուե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կիուե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Էլ Գունա
Էլ Գունա (الجونة), զբոսաշրջային հանգստավայր Կարմիր ծովի ափին, որը գտնվում է Հուրգադայի միջազգային օդանավակայանից 22 կմ հյուսիս, եգիպտական ​​ Ռիվիերայի մի մասը։
Հանգստավայրի մասին
Հանգստավայրը գտնվում է Կարմիր ծովի և Էթբայ լեռնաշղթայի ջրերի միջև։ Էլ Գունան ղեկավարվում է Orascom Development ընկերության կողմից, որը պատկանում է եգիպտացի միլիարդատեր Սամիհ Սավիրիսին (Samih Sawiris) : Էլ Գունա հանգստավայրի բոլոր հյուրանոցներն ու շենքերը գտնվում են փոքր կղզիներում, որոնք կապված են կամուրջներով և ջրանցքներով, որոնց երկայնքով նավակներ են անցնում։ Հանգստավայրն ունի լողափեր, հյուրանոցներ և գոլֆի դաշտեր։ Հնարավոր զվարճանքներ՝ զբոսանավ, ձկնորսություն, վինդսերֆինգ, քեյթսերֆինգ, ջրային դահուկներ և դայվինգ։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1990 թվականին և կառուցվել է Orascom Development ընկերության կողմից։
Ճարտարապետություն
Քաղաքի ճարտարապետությունը համատեղում է ավանդական և ժամանակակից տարրերը, որոնց վրա աշխատել են այնպիսի հայտնի ճարտարապետներ, ինչպիսիք են.
Շրջակա միջավայր
Էլ Գունան պաշտոնապես ճանաչվել է Կարմիր ծովի ափին գտնվող ամենագրավիչ և էկոլոգիապես մաքուր քաղաքը։ Orascom Development կառավարող ընկերությունը սերտորեն համագործակցում է հյուրանոցների, բիզնեսի սեփականատերերի, բնակիչների և հյուրերի հետ շրջակա միջավայրի պաշտպանության հարցերով։ Ներկայումս Էլ Գունայի 5 հյուրանոցներ են արժանացել Green Globe՝ «Կանաչ գնդակ» միջազգային մրցանակին (Movenpick Resort & Spa, Sheraton Miramar Resort, Steigenberger Golf Resort, Club Med El Gouna и Panorama Bungalows Resort)։
Էլ Գունան ինքնուրույն իրականացնում է շրջակա միջավայրի պաշտպանության ծրագրեր, որոնց մեջ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում քաղցրահամ ջրի օգտագործումը և թափոնների հեռացումը։ Քաղաքապետարանը աջակցում է գործող միջազգային օրենսդրությանը` կապված շինանյութերի հեռացման և թափոնների տարանջատման հետ։
Քաղաքն ունի Էկո-փառատոների ամենամյա ծրագիր, որը ներառում է կրթական սեմինարներ և ժամանցային միջոցառումներ՝ օգնելու մասնակիցներին սովորել, թե ինչպես գնահատել և պաշտպանել իրենց շրջապատող աշխարհը։
Կլիմա
Կարմիր ծովի ափի այս հատվածում կլիման չափազանց բարենպաստ է և բարեխառն։ Ձմռանը միջին ջերմաստիճանը 17-ից 23 ° C է, իսկ ամռանը եղանակը չոր է, ջերմաստիճանը տատանվում է 27-ից 37 ° C: Ամռանը տեղումներ երբեք չեն լինում, իսկ ձմռանը՝ գրեթե երբեք (տարեկան 5 մմ տեղումներ)։ Ամռան ամիսներին եղանակը միշտ պարզ է, իսկ ձմռան ամիսներին հիմնականում պարզ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Եգիպտոսի քաղաքներ Կատեգորիա:1990 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լա Վինյա (դեպարտամենտ)
Կապայան (դեպարտամենտ) (Departamento de La Viña), դեպարտամենտ Արգենտինայում, Սալտա պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝ 2152 կմ2։ Բնակչությունը՝ 7200 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 3,3 մարդ/կմ2։
Վարչական կենտրոնը Լա-Վինյան է։
Աշխարհագրություն
Դեպարտամենտը գտնվում է Սալտա պրովինցիայի կենտրոնական մասում։ Սահմանակից է՝
Խոշորագույն բնակավայրեր
Կատեգորիա:Արգենտինայի դեպարտամենտներ
Աշոտ Չիլինգարյան
Աշոտ Նորայրի Չիլինգարյան, հայ օդաչու-հրամանատար, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։ Ավարտել է Ուկրաինայի Կրեմենչուգի քաղաքացիական ավիացիայի օդաչուական ուսումնարանը (1977) և Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1986)։ 1977–2000 թվականներին աշխատել է «Էրեբունի» օդանավակայանում։
1988 թվականին՝ Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակ, մասնակցել է աղետի գոտու փրկարարական աշխատանքներին, 1989–1992 թվականներին ՅԱԿ-40 ինքնաթիռի անձնակազմում (2-րդ օդաչու, ապա՝ հրամանատար)՝ ԼՂ ինքնապաշտպանությանը։ Շուշիի ազատագրմանը նախորդող օրերին մարտական գոտում կատարել է 70-ից ավելի թռիչք։ Ընդհանուր թռիչքաժամը ԼՂ կազմել է 260 ժամ։ Պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով, «Շուշիի ազատագրման համար» մեդալով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախյան ազատամարտի հայ օդաչուներ Կատեգորիա:Հունիսի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Տրինիդադի ամրոց
Տրինիդադի ամրոցը կառուցվել է հնգաթև աստղի ձևով ։ Պատերի բարձրությունը հասնում է 18-20 մետրի։ Այն նախատեսված է եղել 350 մարդուց բաղկացած կայազորի տեղավորման համար։
1988 թվականի նոյեմբերի 8-ին Տրինիդադի ամրոցը հայտարարվել է պատմամշակութային հուշարձան և ստացել է RI-51-0006055 գրանցման համարը։ Շուրջ 200 տարի լքված լինելուց հետո ամրոցը վերակառուցվել է 2002-2010 թվականներին. վերակառուցման աշխատանքների ընթացքում ծախսվել է շուրջ 2 միլիոն եվրո։ Ներկայում ամրոցում գործում է թանգարան, որ բացվել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 26-ին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կատալոնիայի ամրոցներ
Հասանաղա
Հասանաղա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռոժկի (գյուղ, Ժիտոմիրի շրջան)
Ռոժկի (Ріжки), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ղարագյոզ (ներկայացում)
Անվանում
Ղարագյոզ է անվանվել գլխավոր հերոսի անունով։
Ծագում
Հայկական միջավայրում Ղազագյոզը տարածում է գտել հատկապես 19-րդ դարից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բեմադրություններ Կատեգորիա:Հայկական թատրոնի պատմություն
Չիթախև
Չիթախև (ჩითახევი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Բորժոմի մունիցիպալիտետում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 176 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Բորժոմի մունիցիպալիտետ
Բեևո (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)
Բեևո (Бієве), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բեևո գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(9418) Մայումի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,188677 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7434 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,634 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1182,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,304391 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,89° անկյուն։
Կանլի-Տուրկեևո
Կանլի-Տուրկեևո (Канлы-Туркеево, Ҡаңны-Төркәй), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուզդյակսկի շրջանի կազմում։
(9418) Մայումի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նաոտո Սատոյի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Տակեշի Ուրատայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կանլի-Տուրկեևո
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 927 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուզդյակսկի շրջանի բնակավայրեր
Հաննիբալյան երդում
Հաննիբալյան (Հաննիբալի) երդում, թևավոր արտահայտություն, որը նշանակում է հաստատակամություն պայքարելու մեկի դեմ և հաղթելու, մինչև կյանքի վերջը պահված երդում։
Ըստ ավանդության, երբ լրանում է Հաննիբալի ինը տարին, հայրը՝ Կարթագենի նշանավոր զորավար ու պետական գործիչ Համիլկարը, նրան իր հետ տանում է Իսպանիա, որտեղ ցանկանում է փոխահտուցել իր քաղաքի կորուստը, ինչը եղել էր Առաջին փյունիկյան պատերազմի ժամանակ։ Արշավ մեկնելուց առաջ հայրը աստվածներին զոհեր է մատուցում, իսկ զոհաբերությունից հետո իր մոտ է կանչում Հաննիբալին ու հարցնում, թե արդյոք ցանկանում է գալ իր հետ։ Երբ տղան ուրախությամբ համաձայնվում է, Համիլկարը տանում է Հադեսի տաճարի զոհասեղանի մոտ և հորդորում երդվել, որ երբեք Հռոմի հետ չի հաշտվի, կմնա նրա թշնամին։ Տաճարում փոքրիկ Հաննիբալը երդվում է աստվածների առաջ և խոստանում, որ սրբությամբ կկատարի հորը տված երդումը։
Հաննիբալը մոտ քսան տարի ահ ու սարսափի մեջ է պահում Հռոմը։ Հաննիբալի բանակներն անցնում են Իսպանիա, Գալիա, անցնում Ալպերը, մտնում Իտալիա և մոտենում Հռոմին։ Չնայած Կարթագենը երեք փայլուն հաղթանակ է տանում, սակայն Հռոմի ուժերի գերակշռությունը, ինչպես նաև թշնամու երկրում գտնվելը և այլ դժվարություններ արագացնում են Կարթագենի կործանումը։ Բայց Հաննիբալը չի հաշտվում՝ հավատարիմ մնալով իր երդմանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թևավոր խոսքեր
Սեեսե
Սեեսե (Sääse), գյուղական ավան Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Տամսալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 408 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Տամսալու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղական ավաններ
Հաղպատի մատենադարան
Հաղպատի մատենադարան, միջնադարում հայ ձեռագրերի գանձարաններից ամենահարուստը։ Հիմնվել է XI դարում, Հաղպատի վանքի Սբ. Նշան եկեղեցու մոտ։ Քառանկյուն, հավասարակողմ շինություն էր, ուներ որմնախորշեր՝ մատյանները պահելու համար։ Փայտաշեն ծածկը XIII դ. կեսերին վերակառուցվել և դարձել է քարաշեն։ Պահվում էին գրչագիր և երկաթագիր հնագույն արժեքավոր մատյաններ։ Հարստացել է նվիրատվությունների և տեղում կատարված ընդօրինակությունների շնորհիվ։ Հետագայում, ապահովության համար, ձեռագրերը տեղափոխվել են վանքի մոտակա քարայրերը, որոնք ոչ միայն գրապահոցի, այլև ընթերցարանի դեր են կատարել։ 1931 թվականին Հաղպատից միայն 12 ձեռագիր է բերվել Երևան։ Երկար տարիներ Հաղպատի գրադարանում է պահվել Մուղնու Ավետարանը, որ հետո տեղափոխվել է Թիֆլիսի Մուղնու սուրբ Գևորգ վանք, իսկ այնտեղից՝ Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան։ Կորած ձեռագրերից արժեքավոր էր Հաղպատի «Քոթուկը» կամ ավանդամատյանը, որտեղ արձանագրված էր վանքի անցուդարձը։
Տես նաև
մ Կատեգորիա:Հայաստանի գրադարաններ
(1554) Յուգոսլավիա
(1554) Յուգոսլավիա (Yugoslavia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1940 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Միլոռադ Պրոտիչի կողմից Բելգրադում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,619456 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0963 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1426 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1548,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,232481 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,15° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1940 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Միլոռադ Պրոտիչի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն սիրային ֆիլմեր
Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն սիրային ֆիլմեր (AFI’s 100 Years… 100 Passions), Ամերիկյան կինոակադեմիայի կողմից կազմված ֆիլմերի վարկանիշային ցանկ, որտեղ ներառվել են ամերիկյան արտադրության բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ֆիլմերը սիրո թեմայով ։ Ցանկը կազմվել է նախապես ընտրված 400 ֆիլմերից ։
Ամենաշատը Քերի Գրանտի և Քեթրին Հեփբորնի մասնակցությամբ ֆիլմերն են՝ թվով 6-ական ֆիլմ։
Արտաքին հղումներ
Ամերիկյան կինոակադեմիայի ֆիլմերի վարկանիշային ցանկը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կինեմատոգրաֆիական ցուցակներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Դիմակահանդես (սյուիտ)
Դիմակահանդես սյուիտ, Արամ Խաչատրյանի՝ հինգ մասից բաղկացած սիմֆոնիկ ստեղծագործություն։ Դիմակահանդեսի երաժշտությունը գրվել է 1941 թվականին Եվգենի Վախթանգովի անվան պետական ակադեմիական թատրոնի պատվերով Միխայիլ Լերմոնտովի համանուն դրամայի համար, որի առանձին հատվածների հիման վրա 1944 թվականին Արամ Խաչատրյանը ստեղծում է «Դիմակահանդես» սյուիտը։
Սյուիտը առաջին անգամ հնչել է 1944 թվականի նոյեմբերի 8-ին Համամիութենական ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի կատարմամբ, դիրիժոր Սերգեյ Գորչակովի ղեկավարությամբ ։
Արտերկրում «Դիմակահանդես» սյուիտը առաջին անգամ հնչել է ԱՄՆ–ում 1946 թվականի մայիսի 7-ին Սանտա Մոնիկայի սիմֆոնիկ նվագախմբի կատարմամբ, դիրիժոր Ժաք Ռախմիլովիչի ղեկավարությամբ։
«Դիմակահանդես» սյուիտի դաշնամուրի համար առաջին փոխադրումը, Արամ Խաչատրյանի առաջարկով, կատարել է Ալեքսանդր Դոլուխանյանը։ Այն առաջին անգամ հրատարակվել է 1945 թվականին ԽՍՀՄ Մուզֆոնդի կողմից։
Ստեղծման պատմություն
1944 թվականին Արամ Խաչատրյանը կազմում է հինգ մասից բաղկացած «Դիմակահանդես» սյուիտը, որը սկսում է իր առանձին կյանքը որպես սիմֆոնիկ ստեղծագործություն։
Նախապատմություն
1941 թվականին, Միխայիլ Լերմոնտովի մահվան հարյուրամյակին (1814-1841), Մոսկվայի Եվգենի Վախթանգովի անվան պետական ակադեմիական թատրոնը բեմադրում է նրա Դիմակահանդես դրաման։ Սա անժամանակ մահացած բանաստեղծի ամենանշանակալից գործերից մեկն է։ Թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Ռուբեն Սիմոնովը (1939-1968) ներկայացման երաժշտությունը վստահում է Արամ Խաչատրյանին։
Մոսկվայի հայ մշակույթի տանը կից թատերական ստուդիայի ներկայացումները մտերմացրել էին Արամ Խաչատրյանին և թատրոնի ապագա գլխավոր ռեժիսոր Ռուբեն Սիմոնովին, ով բարձր էր գնահատում իրենց ստեղծագործական համագործակցությունը, երբ դեռ ուսանող Արամ Խաչատրյանը երաժշտություն էր գրում նրա բեմադրությունների համար։ Թատրոնի առաջարկը Արամ Խաչատրյանն ընդունում է մեծ ոգևորությամբ։
Կոմպոզիտորի ստեղծագործական որոնումներ
«Դիմակահանդես»-ի վրա տարվող աշխատանքներից ստացված իր տպավորությունները հետագայում այսպես էր ներկայացնում Արամ Խաչատրյանը։
Արամ Խաչատրյանը սիրով ընդունում և մեծ ոգևորությամբ ու իրեն բնորոշ բծախնդրությամբ գործի է անցնում։ Կոմպոզիտորը նախ վերընթերցում է Միխայիլ Լերմոնտովի դրաման, ուշադրությամբ ուսումնասիրում է հերոսների բոլոր արտահայտությունները և ապրումները։ Արամ Խաչատրյանը երբեք չէր դադարում հիանալ «Դիմակահանդես»-ով․
Հեղինակը նաև նշում է, որ ամենից շատ մտատանջություն նրան պատճառել էր հենց վալսը։
Վալսը ծնունդ առավ հանկարծակի։ Ինչպես կոմպոզիտորն է նշում, այդ ժամանակ նա դիմանկարի համար բնորդում էր նկարչուհի Եվգենյա Վլադիմիրովնա Պաստեռնակի մոտ, և ահա, հերթական այցի ընթացքում հանկարծակի նրա մտքում «լսվեցին» այն հնչյունները, որոնք հետագայում դարձան իր ապագա վալսի թեման։ Ընդհատելով սեանսը՝ Արամ Խաչատրյանը անմիջապես գրի է առնում երաժշտությունը։
Ներկայացումների երաժշտության հիման վրա ստեղծված խաչատրյանական սիմֆոնիկ սյուիտների պարտիտուրները մինչ օրս հնչում են համերգների ժամանակ։
Պրեմիերա
Դիմակահանդես դրամայի գլխավոր փորձը տեղի է ունեցել 1941 թվականի հունիսի 16-ին, իսկ պրեմիերան՝ հունիսի 21-ին։ Ներկայացման մասին հրապարակումները զուգահեռվեցին երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ազդարարման լուրերի հետ։
Պատերազմը կարծես ընդհատեց ներկայացման կյանքը, բայց ներկայացման երաժշտությունը առանձին հատվածների և սիմֆոնիկ սյուիտաների տեսքով, խմբագրված 1944 թվականին, շարունակում է հնչել շատ հաճախ։
Երևանում «Դիմակահանդես» ներկայացման պրեմիերան տեղի է ունեցել 1949 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում։ Թարգմանությունը՝ Տիգրան Հախումյանի, բեմադրությունը՝ Արմեն Գուլակյանի, նկարիչ՝ Միքայել Արուտչյան և Վասիլ Վարդանյան, երաժշտությունը՝ Արամ Խաչատրյանի, պարերը՝ Զարեհ Մուրադյանի։
Սյուիտը առաջին անգամ հնչել է 1944 թվականի նոյեմբերի 8-ին Համամիութենական ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի կատարմամբ, դիրիժոր Սերգեյ Գորչակովի ղեկավարությամբ։ Սյուիտի պարտիտուրի առաջին հրատարակությունը տեղի է ունեցել Մոսկվայում 1947 թվականին ստեկլոգրաֆով Խորհրդային կոմպոզիտորների միության կողմից, իսկ երկրորդը՝ 1954 թվականին Մուզգիգ հրատարակչությունում ։
Արտերկրում «Դիմակահանդես» սյուիտը առաջին անգամ Սանտա Մոնիկայի սիմֆոնիկ նվագախմբի կատարմամբ հնչել է ԱՄՆ–ում 1946 թվականի մայիսի 7-ին, դիրիժոր Ժաք Ռախմիլովիչի ղեկավարությամբ։
1952 թվականին Յուրի Ալեքսանդրովիչ Զավադսկին Մոսսովետի անվան պետական ակադեմիական թատրոնում բեմադրում է Միխայիլ Լերմոնտովի «Դիմակահանդես» դրաման՝ կրկին դիմելով Արամ Խաչատրյանի «Դիմակահանդես»-ի երաժշտությանը։ Յուրի Զավադսկու բեմադրութունը թատրոնում ապրեց ավելի քան քառորդ դար։ «Մեր ներկայացմանը Արամ Խաչատրյանի երաժշտությունը այնպես ձուլվեց,- գրում էր ռեժիսորը, - որ անհնար էր պատկերացնել մեր «Դիմակահանդես»-ը առանց նրա» ։
1954 թվականին Բորիս Լավրենեւի «Լերմոնտով» ներկայացման երաժշտությունը կրկին վստահվեց Խաչատրյանին։
Միխայիլ Լերմոնտովի «Դիմակահանդես» դրամայի համար Արամ Խաչատրյանի ստեղծած երաժշտությունը դարձավ նրա այս ժանրի ստեղծագործությունների գագաթնակետը:
Փոխադրումներ
Արամ Խաչատրյանը 1952 թվականին կատարել է «Դիմակահանդես» դրամայի երաժշտությունից Վալսի փոխադրումը դաշնամուրի համար։ Նոտաների գիրքը պահպանվում է Արամ Խաչատրյանի տուն–թանգարանի հավաքածուում։
«Դիմակահանդես» սյուիտի դաշնամուրի համար առաջին փոխադրումը Արամ Խաչատրյանի առաջարկով կատարել է Ալեքսանդր Դոլուխանյանը։ Այն առաջին անգամ հրատարակվել է 1945 թվականին ԽՍՀՄ Մուզֆոնդի կողմից։
Արամ Խաչատրյանի տուն–թանգարանը 2020 թվականին հրատարակել է «Դիմակահանդես» սյուիտի փոխադրությունը դաշնամուրի համար։ Փոխադրումը՝ Ավետիք Պիվազյանի։ Կազմող՝ Արամ Խաչատրյանի տուն–թանգարանի տնօրեն, դաշնակահուրի, պրոֆեսոր Արմինե Գրիգորյան։ Հրատարակության մեջ ընդգրկված են Մ․Լերմոնտովի «Դիմակահանդես», դրամայի համար գրված «Վալս», «Նոկտյուրն», «Մազուրկա», «Ռոմանս», «Գալոպ» ստեղծագործություննների փոխադրումները դաշնամուրի համար։
Հրատարակութունը նվիրված է Մ․Լերմոնտովի «Դիմակահանդես» դրամայի համար Արամ Խաչատրյանի երաժշտության ստեղծման 80–ամյակին ։
Արամ Խաչատրյանի անվան Եռյակի և Արամ Խաչատրյանի տուն–թանգարանի նախաձեռնությամբ 2016 թվականին կատարվել է «Դիմակահանդես» սյուիտի փոխադրությունը դաշնամուրային տրիոյի համար, փոխադրումը՝ Ավետիք Պիվազյանի։ Խմբագիրներ՝ Արմինե Գրիգորյան, Կարեն Շահգալդյան, Կարեն Քոչարյան։ Տվյալ հրատարակության ներառված են նաև Արամ  Խաչատրյանի այլ հայտնի ստեղծագործությունների փոխադրությունները ։
Կառուցվածք
Դիմակահանդես սյուիտը գրված է հետևյալ գործիքային կազմի համար ՝ Փայտե փողային՝
Հարվածային գործիքներ՝
Լարային գործիքներ
Պղնձե փողային՝
և զանգերի համար։
Սյուիտը բաղկացած է հինգ մասերից՝
II. Նոկտյուրն
III. Մազուրկա
IV. Ռոմանս
V. Գալոպ
Սկավառակագրություն
Արամ Խաչատրյանի «Դիմակահանդես» սյուիտի ձայնագրությունները թողարկվել են սկսած 1940–ական թվականներից։ Սկավառակագրության ընդարձակ ցանկին կարող եք ծանոթանալ հետևյալ հղմամբ, այդ թվում՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արամ Խաչատրյանի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Արամ Խաչատրյան Կատեգորիա:Դրամա Կատեգորիա:Վալս
Կատեգորիա:Արամ Խաչատրյանի ստեղծագործություններ
Անթալահա
Անթալահա, քաղաք Մադագասկարում։ Գտնվում է Սավայի շրջանում, համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը՝ 30000 մարդ (2001 թվականի մարդահամար) ։
Քաղաքում լավ զարգացած է փայտամշակման արդյունաբերությունը։ Անթալահան նաև վանիլինի արտահանման կենտրոն է ։ Քաղաքն ունի նավահանգիստ և օդանավակայան։
Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը կայուն աճում է ։ Եթե ​​1975 թվականին Անթալայում բնակվում էր 17 541 մարդ, իսկ 1993 թվականին՝ 23 949 մարդ, ապա 2001 թվականին՝ 30 000։
Հողագործությունն ապահովում է աշխատունակ բնակչության 40%-ի զբաղվածությունը։ Ամենակարևոր մշակաբույսը վանիլն է, մյուս կարևոր ապրանքներն են մեխակը և բրինձը։ Արդյունաբերությունն ու ծառայությունները զբաղվածություն են ապահովում բնակչության համապատասխանաբար 30.00% և 29.98% -ի համար։ Բացի այդ, ձկնորսությամբ զբաղվում է բնակչության 0.02% -ը։
Կլիմա
Քաղաքը գտնվում է երկրի հյուսիս-արևելքում՝ Հնդկական օվկիանոսի ափին։ Կլիման շատ անձրևային է։ Ամենաառատ տեղումները, ամենաբարձր խոնավությունը և ամենաշոգ ջերմաստիճանը սովորաբար դիտվում են դեկտեմբերից ապրիլ ընկած ժամանակահատվածում, ամենախոնավ ամիսը հունվարն է։ Մայիսից նոյեմբեր ամիսները մի փոքր ավելի չոր են, սառը և ավելի քիչ խոնավ։ Ամենաչոր ամիսը սեպտեմբերն է, տեղումների միջինը 90,9 մմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Մադագասկարի քաղաքներ
Նանարի
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 930 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Լենտեխիից հեռու է 17 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 101 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Լենտեխի շրջան
Ցեմի
Ցեմի (ცემი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Բորժոմի մունիցիպալիտետում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1120 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Բորժոմից հեռու է 17 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 246 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Բորժոմի մունիցիպալիտետ
Ռուդենկա (գյուղ, Ժիտոմիրի շրջան)
Ռուդենկա (Руденька), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռուդենկա գյուղում բնակվում էր 37 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,214 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 172,9 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր