cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նիկոլայ Բուրանով
Նիկոլայ Ալեքսեևիչ Բուրանով (Николай Алексеевич Буранов, ), խորհրդային նկարիչ, Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ ։
Կենսագրություն
Նիկոլայ Բուրանովը ծնվել է 1920 թվականի ապրիլի 22-ին Եկատերինբուրգի նահանգի Նադեժդինսկ քաղաքում՝ բանվորական ընտանիքում։
Զորացրվելուց հետո շարունակել է ուսումը։ Ուսումնարանն ավարտելուց հետո աշխատել է Սերովի մշակույթի պալատում որպես նկարիչ-ձևավորող։ 1954 թվականին ընդունվել Է Լենինգրադի Ի. Է. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչական ֆակուլտետը, որն ավարտել է 1960 թվականին Իոսիֆ Սերեբրյանիի արվեստանոցում՝ գեղանկարչության նկարչի որակավորմամբ։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Հաց» նկարը ։
Դիպլոմը պաշտպանելուց հետո սովորել է Բորիս Իոգանսոնի ստեղծագործական արվեստանոցում։ 1962 թվականին դարձել Է Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։ Մասնակցել է ցուցահանդեսների 1960 թվականից՝ ցուցադրելով իր աշխատանքները Լենինգրադի կերպարվեստի առաջատար վարպետների ստեղծագործությունների հետ միասին։ Ստեղծել է ժանրային նկարներ, լանդշաֆտներ, նատյուրմորտներ։ Աշխատել է Ստարայա Լադոգայի Լենինգրադի նկարիչների ստեղծագործական բազայում։ Հեղինակի նկարներից են՝ «Գարուն» (1965), «Ձկներ։ Նատյուրմորտ», «Ծաղիկներ։ Նատյուրմորտ» (երկուսն էլ 1968), «Նատյուրմորտ խեցգետիններով» (1969), «Ուրուր» (1971), «Շերեփաձկներ» (1972), «Մստայի ափին» (1973), «Олино звено» (1975), «Աշնանը։ Նատյուրմորտ» (1977), «Սադափե աշուն» (1978), «Խնձորի ծառի տակ», «Վայրի ծաղիկներ» (երկուսն էլ 1980), «Սպիտակ յասաման» (1984) և այլն։
Մահացել է 1991 թվականի նոյեմբերի 23-ին Սանկտ Պետերբուրգում սրտի իշեմիկ հիվանդությունից։
Նիկոլայ Բուրանովի ստեղծագործությունները գտնվում են Ռուսաստանի, Ուկրաինայի, Ճապոնիայի, Ֆրանսիայի, Մեծ Բրիտանիայի և այլ երկրների թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Խնձորենի արևելյան
Խնձորենի արևելյան, վարդազգիների ընտանիքին պատկանող, խնձորենի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Մինչև 25 մ բարձրությամբ գեղազարդային, մեղրատու բույս է։ Ընձյուղները, տերևները և բողբոջները մերկ են։ Տերևները կլորաձվաձև են կամ լայն օվալաձև, սրածայր փոքր բլթակներով։ Ծաղկաբույլերը բազմածաղիկ են, սպիտակ պսակաթերթիկներով։ 1,2 մմ երկարությամբ շագանակագույն, ձվաձև կամ տանձաձև պտուղները երբեմն գնդաձև են ։
Տարածվածություն
Տարածված է Կովկասում, Ուկրաինայում, Ղրիմում, Արևմտյան Եվրոպայում, Փոքր Ասիայում։ Մեր հանրապետության սահմաններում հանդիպում է Շամշադինի և Իջևանի շրջաններում, Զանգեզուրում, Մեղրիում, որտեղ տարածված է միջին լեռնային գոտում, ծովի մակարդակից մինչև 1800 մ բարձրությունների վրա, կաղնեբոխային անտառներում ։
Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են պտուղներն ու տերևները։ Բնի և ճյուղերի կեղևից ստանում են դեղին, կանաչ, շագանակագույն և սև ներկանյութեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր Կատեգորիա:Վարդազգիներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Մեղրատու բույսեր Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր Կատեգորիա:Խոտաբույսեր Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ Կատեգորիա:Ասիայի բուսական աշխարհ Կատեգորիա:Աֆրիկայի բուսականություն
Տիտո Ջեքսոն
Տորիանո Էդարիլլ «Տիտո» Ջեքսոն, ամերիկացի երգիչ-երգահան և կիթառահար։ 1960-ական թվականների վերջին և 1970-ական թվականների սկզբին Motown ձայնագրման ստուդիայի հետ համագործակցող «The Jackson 5» և «The Jacksons» հայտնի խմբերի անդամ էր, իսկ 1970-ական թվականների սկզբից մինչև 1980-ական թվականները որպես մենակատար հանդես է եկել Epic ձայնագրման սուդիայի հետ։ Տիտոն Ջեքսոնների ընտանիքի երրորդ երեխան է։
Վաղ կյանք
Տորիանո Էդարիլլ Ջեքսոնը սևամորթ աշխատավոր ընտանիքի տասը երեխաներից երրորդն էր, որն ապրում էր Ինդիանա նահանգի Գերի քաղաքում՝ երեք սենյականոց բնակարանում։ Նրա հայրը՝ Ժոզեֆը, պողպատի գործարանի աշխատակից էր, իսկ մայրը՝ Քեթրինը, Եհովայի վկա։ Տասը տարեկան հասակում իր հոր կիթառը նվագելիս նա կտրել է դրա լարն ու բռնվել ։ Լարն ամրացնելուց հետո հայրը պահանջել է, որ որդին նվագի իր համար, որն ավարտելուց հետո նրա համար կիթառ է գնել։ Դրանից կարճ ժամանակ անց Ժոզեֆը համոզել է Տիտոյին, Ջեքիին և Ջերմայնին երգչախումբ ստեղծել, քանի որ տպավորվել էր Ջեքիի և Ջերմայնի ձայնային տվյալներով։
Կարիերա
Առաջին անգամ դպրոցական միջոցառումների ժամանակ և սուպերմարկետներում երգելուց հետո եղբայրներն սկսել են մասնակցել տաղանդներ բացահայտող շոուների, երբ Ջեքսոնը տասներկու տարեկան էր։ Այդ ժամանակ նրա կրտսեր եղբայր Մայքլը յոթ տարեկան էր և դարձել էր խմբի առաջատար երգիչը։ 1965 թվականին նրանք իրենց խմբի անունը «Ջեքսոն եղբայրներից» փոխել են «Ջեքսոն 5-ի» և Գերիի տարածաշրջանում հաղթել մի քանի շոուներում։ 1967 թվականի օգոստոսին «Ապոլլո» թատրոնում «Սիրողական գիշեր» մրցույթում հաղթելուց հետո Ջոյ Ջեքսոնը սկսել է կես դրույքով աշխատել պողպատի գործարանում, որպեսզի օգնի իր որդիներին ձայնագրման պայմանագիր կնքելու հարցում։ Նույն տարվա նոյեմբերին Գերիում խումբը պայմանագիր է ստորագրել Steeltown Records հետ։ 1968 թվականի հունվարին «Ջեքսոն հինգի» առաջին երգը՝ «Big Boy»-ը թողարկվել է Steeltown ձայնագրման լեյբլի տակ ։
1969 թվականին «Ջեքսոն 5-ը» Դետրոյթում պայմանագիր է ստորագրել Motown Records-ի հետ և մի քանի հիթային երգեր թողարկել, այդ թվում՝ «I Want You Back», «ABC»,«The Love You Save» և «I'll Be There»։ Չնայած կիթառ նվագելու տաղանդին, Motown-ը թույլ չի տվել Տիտոյին նվագել «Ջեքսոն 5-ի» ձայնագրություններում, որի արդյունքում Տիտոն իր կիթառով առանձին հանդես չի եկել, մինչև 1976 թվականը, երբ Ջեքսոնները հեռացել են Motown-ից ու սկսել աշխատել CBS Records ընկերության հետ։ Այդ ժամանակ նա սկսել է գրել երգեր իր եղբայրների հետ։ 2300 Jackson Street -ը թողարկելուց հետո Ջեքսոնները դադարեցրել են ձայնագրման աշխատանքները։
Մենահամերգ և այլ նախագծեր
2016 թվականին Տիտո Ջեքսոնը միացել է իր եղբայրներին ու քույրերին և իր առաջին սոլո «Get It Baby» երգով իններորդ տեղն է զբաղեցրել Billboard-ի աղյուսակում, որով դարձել է Ջեքսոնների ընտանիքի վերջին անդամը, որ տեղ է գրավել այդտեղ ։ Ալբոմը թողարկվել է Ճապոնաիայում 2016 թվականի վերջին, իսկ ԱՄՆ-ում՝ 2017 թվականի ապրիլին։ Թողարկումից հետո երեք սինգլեր են հեռարձակվել ԱՄՆ ռադիոներով, որոնցից առաջինը՝ When the Magic Happens, թողարկվել է 2017 թվականի ապրիլի 1-ին։ Ջեքսոնը Մեծ Բրիտանիայի շուկայում ալբոմը թողարկել է 2017 թվականի սեպտեմբերին։
Անձնական կյանք
1972 թվականի հունիսին 18 տարեկանում ամուսնացել է Դելորես «Դի Դի» Մարթեսի հետ, իսկ 1988 թվականին զույգն ամուսնալուծվել է  ։ 1994 թվականին Մարթեսին գտել են մահացած լողավազանում։
Զույգն ունեցել է երեք որդի, որոնք 3T խմբի անդամ են։
Տիտոն հիմա ապրում է Մեծ Բրիտանիայի Վոլվերհափթոն քաղաքում։
Ջեքսոնն ունի յոթ թոռնիկ  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:1953 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բլյուզ կիթառահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Թանգարան բաց երկնքի տակ (Նիդերլանդներ)
Թանգարան բաց երկնքի տակ Նիդերլանդներում (Nederlands Openluchtmuseum), թանգարան բաց երկնքի տակ, որը գտնվում է Արնհեմում` հնադարյան տների, ֆերմաների, գործարանների հետ, որոնք բերված են Նիդերլանդների տարբեր մասերից։ Սա ազգային թանգարան է, որը կենտրոնացած է սովորական մարդկանց կյանքը պատկերող մշակույթի վրա։ Դա կապված է հոլանդական պատմության առանցքային ասպեկտների հետ, ներառյալ Հոլանդական Արևելյան հնդկական ընկերությունը և Միշել դե Ռուիթերը, ինչպես նաև` Առաջին համաշխարհային պատերազմը, ստրկությունը և մանկական աշխատանքը։ Թանգարանը հիմնվել է 1912 թվականի ապրիլի 24-ին և բացվել հասարակության համար 1918 թվականի հուլիսից։ Վերջին դարի ընթացքում Նիդեռլանդների բաց երկնքի տակ թանգարանը զարգացել է և դարձել է երկրի ամենաշատ այցելուներ ունեցող թանգարաններից մեկը։ Ամեն տարի թանգարանն ունենում է ավելի քան 555,000 այցելու։
Թանգարան
Այգին զբաղեցնում է 44 հա տարածք և ներառում է շինություններ տարբեր պատմական ժամանակաշրջանների և վայրերից։ Կան շուրջ 40 պատմական շինություններ, որոնք կարելի է տեսնել ներսից, ինչպես նաև` կա պատմական տրամվայ, որով կարելի է շրջել այգով։ Պատմական տներում և ֆերմաներում կարող են հանդիպել աշխատողներ կամ կամավորներ, որոնք կարող են պատմել այցելուներին տան կամ դրա պատմության մասին։ Թանգարանում կա նաև պատմական հագուստի և զարդերի հավաքածու։ Նոր փակ ցուցասրահը կառուցվել է 1999-2000 թվականներին։ 2005 թվականին թանգարանը դարձել է Եվրոպական տարվա թանգարանի մրցանակի դափնեկիր ։
Թանգարանում կան պատմական վերակառուցումներ, որոնք ցուցադրում են հին կենսակերպը։ Ցուցադրման մեջ են մտնում թղթի արտադրությունը, կտավատի սերմի արտադրությունը և գարեջրի եփելը։
Թանգարանում տրամվայի գիծը բացվել է 1996 թվականին։ Գիծն ունի 1750 մ երկարություն, ստանդարտ չափ։ Այն ունի դասական էլեկտրական տրամվայներ Ամստերդամից, Արնհեմից, Ռոտերդամից և Հաագայից։ Թանգարանային գծի հպարտությունը GETA 76-ի 1929 թվականի կրկնօրինակն է, որը կառուցվել է թանգարանի կողմից ։
Սուրբ հոգու եկեղեցի (Բաթում)
Սուրբ հոգու եկեղեցի (სულიწმიდის კათოლიკური ეკლესია), կաթոլիկ եկեղեցի Վրաստանի Բաթում քաղաքում։ Մտնում է Կովկասի առաքելական վարչակազմի մեջ։
Յաա Ասանտևա
Յաա Ասանտևա (Yaa Asantewaa, ), Եջիսուի (ժամանակակից Գանայի մասն է) մայր-թագուհին։ 1900 թվականին նա ղեկավարել է Աշանտի ապստամբությունն ընդդեմ Բրիտանական կայսրության, որը հայտնի է նաև Ոսկե գահի պատերազմ անունով, կամ Յաա Ասանտևայի պատերազմ անուններով ։
Սուրբ հոգու եկեղեցի (Բաթում)
Նախկինում Բաթումում գործել է կաթոլիկ տաճար, որը կառուցվել էր 1903 թվականին ։ Խորհրդային ժամանակաշրջանում եկեղեցին բռնագրավվել է, իսկ Վրաստանի անկախացումից հետո փոխանցվել Վրաց ուղղափառ եկեղեցու Բաթումի և Լազիստանի թեմի կազմը։ Ներկայումս այդ տաճարը ուղղափառ եկեղեցու տաճարներից մեկն է։
Յաա Ասանտևա
Վաղ տարիներ
Ծնվել է 1840 թվականին, Գանայի կենտրոնում գտնվող Բեսիս քաղաքում։ Երկու երեխաներից ամենամեծն էր։ Նրա եղբայրը՝ Աֆրեն Փանինը, դարձել է մոտակա համայնքի՝ Էդվեդոյի կառավարիչը։ Նրա առանց միջադեպի անցած մանկությունից հետո, նա բույսեր է աճեցրել Բոանկրայի շուրջը։ Նա բազմակնության ամուսնություն է ունեցել Կումսայիից մի տղամարդու հետ, ումից ունեցել է մի դուստր ։
Ապստամբության պատճառը
Յաա Ասանտևան իր եղբոր կառավարության ժամանակ տեսել է, թե ինչպես է Աշանտիի Ֆեդերացիան բազմաթիվ փորձություններ անցել, ինչպես նաև քաղաքացիական պատերազմը (1883-1888), որոնք վտանգում էին վերջինիս գոյությունը։ Յաա Ասանտևան եղբոր մահից հետո Եջիսուի կառավարիչ է նշանակել իր թոռանը։ Երբ բրիտանացիները 1896 թվականին նրան Աշանտի Փրեմեհ I-ի և Աշանտիի կառավարության մնացած անդամների հետ աքսորեցին Սեյշելյան կղզիներ, Յաա Ասանտևան դարձավ Եջիսու-Ջուաբենի շրջանի գահապահը։ Փրեմեհ I-ի վտարումից հետո Ոսկե Ափի բրիտանացի գեներալ-նահանգապետ Ֆրեդերիկ Միտչելլ Հուսոնը պահանջել է նրանց տեսնել պետության խորհրդանիշ Ոսկե գահը (Ոսկե աթոռ) ։ Նման անհարգանքը գաղտնի հավաքի պատճառ դարձավ Աշանտիի և Կումասիի կառավարության անդամների կողմից, որի նպատակը աքսորում գտնվող իրենց թագավորի ապահով վերադարձի քննարկումն էր։ Հավաքվածները չկարողացան գալ վերջնական համաձայնության։ Յաա Ասանտևան, ով այդ հանդիպման ներկաներից էր, կանգնեց և Խորհրդին դիմեց հետևյալ խոսքերով, որն այժմ էլ մեծ ճանաչում ունեն Աֆրիկայում.
"«Հիմա ես տեսնում եմ, որ ձեզանից ոմանք վախենում են առաջ գնալ և պայքարել հանուն մեր կառավարչի։ Օսեյ Տուտուի, Օկոմֆո Անոկիի և Օպոկու Վերեի ժամանակներում պետերը թույլ չէին տալիս ոչ մի կրակոցով գրավել իրենց կառավարիչներին։ Ոչ մի սպիտակամորթ իրենց չէր էլ կարող թույլ տալ խոսել Աշանտիի կառավարիչների հետ այնպես, ինչպես այսօր առավոտյան խոսեց նահանգապետը։ Մի՞թե Աշանտիում իրոք քաջություն չի մնացել։ Ես չեմ հավատում։ Դա լինել չի կարող։ Ես պետք է հասնեմ հետևյալը. «Եթե դուք, Աշանտիի տղամարդիկ, առաջ չգնաք, այլապես դա մենք կանենք»։ Մենք՝ կանայք, կանենք դա։ Ես կոչ եմ անում մեր կանանց։ Մենք պետք է պայքարենք սպիտակամորթ տղամարդկանց դեմ։ Մենք կմնանք ճակատամարտի դաշտում մինչև վերջին պահը» ։"
Հաջորդ առավոտյան՝ 1900 թվականի մարտի 28-ին, Յաա Ասանտևան հավաքեց կականց մի խումբ, որոնց հետևում էին տղամարդկանց ամոթխած դեմքերը։ Մոտ հինգ հազար բանակով նա ղեկավարել է Ասանտեի ապստամբությունը, որը հայտնի է նաև Ոսկե աթոռի պատերազմ անունով։ Ասանտեի ազնվականությունից աջակցություն ստանալով, նա բրիտանացիների դեմ քաջաբար մարտնչում էր ։
Սուրբ հոգու եկեղեցի (Բաթում)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բաթումի եկեղեցիներ Կատեգորիա:2000 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Վիլմա Հուգոնաի
Կոմսուհի Վիլմա Յոզեֆա Լաուրա Իլկա Հուգոնաի Սենտ-Դյորդ (հունգ.՝ Hugonai Szentgyörgyi Vilma Jozefa Laura Ilka), հայտնի նաև որպես Վիլմա Հուգոնաի (հունգ.՝ Hugonnai Vilma}}}}, ), հունգարացի առաջին կին բժիշկը ։
Կենսագրություն
Կոմս Կալման Հուգոնաի ֆոն Սենտ-Դյորդի և կոմսուհի Ռիզա Պանչեյի հինգերորդ երեխան։ XIX դարում աղջիկները չէին հաճախում միջնակարգ դպրոցներ, որոնց արդյունքում Վիլման կրթություն է ստացել տանը։ 18 տարեկանում նա ամուսնացել է հողատեր Դյորդ Սիլաշիի հետ, ամուսնությունից ծնվել են երեք որդիները։
1872 թվականին Սիլաշին իր կնոջը թույլտվություն է տվել ընդունվել Ցյուրիխի համալսարանլի բժշկական ֆակուլտետը, սակայն Վիլման խոստացել էր ինքնուրույն վճարել կրթական ծառայությունների և կեցության համար։ 1879 թվականին Հուգոնաին հաջողությամբ հանձնել է ավարտական որակավորման ​​քննությունները, ավարտելով բուհը, և ընդունվել է աշխատանքի համալսարանի վիրաբուժական կլինիկայում։ 1880 թվականին նա վերադարձել է Հունգարիա, սակայն չի ստացել բժշկական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունք։ 1881 թվականի մարտին նա հանձնել է Հունգարիայի համալսարանի ընդունելության համար անհրաժեշտ քննությունները, սակայն 1882 թվականի մայիսին Հունգարիայի կրոնի և կրթության նախարարին իր դիպլոմը Հունգարիայի տարածքում վավերական համարելու դիմումը մերժվել է։ Նա հանձնել է քննությունները, ստանալով միայն որպես մանկաբարձ աշխատելու իրավունք։ Ամուսնալուծությունից հետո նա ինքնուրույն Վիլման ստիպված էր միայնակ պահել ընտանիքը։
1887 թվականին պրոֆեսոր Վիլմայի երկրորդ ամուսինը դարձավ Վինս Վարտան (1844-1914), որը 1899-1909 թվականներին]] զբաղեցրել է Հունգարիայի Թագավորական գիտական ​​ընկերության նախագահի պաշտոնը։ Նրանց ամուսնությունից աղջիկ ծնվեց։ Ամուսնու խնդրանքով նա դադարեցրել է իր բժշկական գործունեությունը, սակայն շարունակել է պայքարել իր դիպլոմը ճանաչելու իրավունքի համար։ 1895 թվականին Հունգարիայում կանանց թույլատրվել էր հա,ալսարաններում սովորել, իսկ 1897 թվականի մայիսին պաշտոնապես թույլատրվել է աշխատել որպես բժիշկ, սակայն մինչև 1913 թվականը բոլոր կանայք աշխատել են տղամարդ-գործընկերների հսկողության ներքո ։ Այսպիսով, Վիլման դարձավ Հունգարիայի առաջին կին բժիշկը, իսկ 1900 թվականին Սարոլտա Ստեինբերգերը դարձել է Հունգարիայում դիպլոմ ստացած առաջին կին բժիշկը ։
1914 թվականի օգոստոսին Հուգոննան ավարտել է դաշտային բժշկական դասընթացները և նշանակվել Տեխնիկական համալսարանին կից զինվորական հոսպիտալի գլխավոր բժիշկ։ Նա պարգևատրվել է ռազմական հուշամեդալով և Կարմիր խաչի ծառայությունների համար II դասի պարգևով ։ Վիլման մահացել է 1922 թվականի մարտի 25-ին և թաղվել Բուդապեշտի Կերեպեշի գերեզմանոցում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հունգարացի կանայք ըստ մասնագիտության Կատեգորիա:Հունգարիայի բուհերի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի գիտնականներ Կատեգորիա:19-րդ դարի գիտնականներ Կատեգորիա:Բժշկուհիներ
Յաա Ասանտևա
Պատմական վայր և մշակութային ժառանգություն
Յաա Ասանտևան դարձել է Ասանտեի պատմության, ինչպես նաև Գանայի պատմության ամենասիրված գործիչներից մեկը, որպես մի ամբողջություն, ով մեծ դերակատարություն ունի բրիտանացիների գաղութացման քաղաքականությանը դիմակայելու գործում։ Նա հավերժացվել է հետևյալ երգում.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի պատմություն Կատեգորիա:Անկախության ակտիվիստներ
Իրկուտսկի պետական համալսարան
Իրկուտսկի պետական համալսարան, ՌԴ Իրկուտսկ քաղաքում տեղակայված բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, Արևելյան Սիբիրի ամենահին համալսարանը։
Պատմություն
Իրկուտսկի պետական համալսարանը հիմնադրվել է 1918 թվականի հոկտեմբերի 27-ին՝ Սիբիրի ժամանակավոր կառավարության կողմից։ Համալսարանի հիմնադիրը և առաջին ռեկտորը փիլիսոփա և ուսուցիչ-պրոֆեսոր Մ. Մ. Ռուբինշտեյնն է։ Պատմաբանասիրական և իրավաբանական ֆակուլտետները առաջինն էին։ 1920-ականների մի շարք վերակազմակերպումներից հետո, 1930 թ. համալսարանը լուծարվեց, և 1931 թ. աշնանը այն սկսեց կրկին աշխատել որպես Արևելյան Սիբիրյան համալսարան։ Այն բաղկացած էր երեք բաժանմունքներից՝ քիմիական, հողային աշխարհագրական և ֆիզիկական; այնուհետև վերսկսվեց դասերի դասախոսական ձևը, իսկ 1933 թ. մայիսին վերականգնվեց ֆակուլտետային համակարգը։ Ընդունելությունն իրականացվել է 4 ֆակուլտետում`ֆիզմաթեմատիկական, կենսաբանական, քիմիական, երկրաբանական, հողաաշխարհագրական; հումանիտար ֆակուլտետը վերականգնվել է 1940 թվականին։ Այսպիսով, 1930-ական թվականներից ի վեր համալսարանում բնական գիտությունները առաջնահերթություն են դարձել։
1925 թվականից համալսարանը դասավանդում էր տարբեր մասնագիտությունների գծով և գիտական պրակտիկա էր վարում Մոնղոլիայի, Չինաստանի, աֆրիկյան և արաբական երկրների օտարերկրյա քաղաքացիների համար։
ԻՊՀ-ն հայտնի է իր հիմնարար հետազոտություններով, ներառյալ էկոլոգիայի ոլորտում (Բայկալ լիճը տեղակայված է տարածաշրջանում)։ 1997 թվականից ի վեր ԻՊՀ-ն ունի իր պաշտոնական կայքը։
Խորհրդային ժամանակներում (1939-1989 թթ.) ԻՊՀ-ը կրում էր Ա. Ա. Ժդանովի անունը։
2006 թվականին համալսարանը հաջողությամբ անցավ պետական սերտիֆիկացում և հավատարմագրում։ Այդ ժամանակ ԻՊՀ-ում սովորում էր մոտ 18 հազար ուսանող։ 2006 թվականից համալսարանականները կարողացել են ստանալ Օքսֆորդի Ռուսաստանի հիմնադրամի կրթաթոշակ։ Համալսարանն ունի գիտական գրադարան, որն իր մեջ ներառում է ավելի քան 2000 անուն աղբյուր։ Համալսարանը մասնաճյուղեր ունի Անգարսկում և Բրատսկում։
Ներկայումս ԻՊՀ-ի կազմում աշխատում են 7 դիսերտացիոն խորհուրդներ և 8 խոշոր գիտական ստորաբաժանումներ (Բայկալ ՀԱՕԿ, նոր տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կենտրոն (ՆՏՏԿ), աստղադիտարան, հասարակական գիտությունների միջտարածաշրջանային ինստիտուտ (ՀԳՄԻ), Իրկուտսկի պետական համալսարանի բուսաբանական այգի, Մոնղոլիայի ուսումնասիրության գիտահետազոտական կենտրոն (ՄՈՒԳԿ), Կիրառական ֆիզիկայի գիտահետազոտական ինստիտուտ (ԿՖԳԿ), կենսաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտ (ԿԳԿ) և այլն)։ Իրկուտսկի պետական համալսարանը ակտիվորեն համագործակցում է Մոնղոլիայի համալսարանի, Սավոյի համալսարանի (Ֆրանսիա) և այլ արտասահմանյան համալսարանների և գիտահետազոտական կազմակերպությունների հետ։
2012 թվականի նոյեմբերի 16-ին տեղի ունեցավ համալսարանի աշխատավորական կոլեկտիվի կոնֆերանսը՝ ռեկտորի ընտրության վերաբերյալ, որտեղ ձայների մեծամասնությամբ նոր ռեկտոր ընտրվեց Ալեքսանդր Վալերիի Արգուչինցևը։
Ռոկբրյուն Կապ Մարտեն
Ռոկբրյուն Կապ Մարտեն (Roquebrune-Cap-Martin, Ròcabruna Caup Martin), համայնք Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ երկրամասի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Նիցցայի շրջանի Մենթոն կանտոնում ։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Մենթոն Ուեստ լուծարված կանտոնի կազմում (Նիցցա շրջան)։
Իրկուտսկի պետական համալսարան
Ռեկտորներ
Ստորև ներկայացված է համալսարանի ռեկտորի ժամանակավոր պաշտոնակատարների և ռեկտորի պաշտոնակատարների ցանկը։
Ռոկբրյուն Կապ Մարտեն
Կոմունայի տարածքը կազմում է 9,33 կմ², 2006 թվականին բնակչությունը կազմել է 13 067 մարդ առանց աճի միտումի, իսկ 2012 թվականին՝ 12 641 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 1354,9 մարդ/կմ²։
Իրկուտսկի պետական համալսարան
Հղումներ
Կատեգորիա:1918 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Համալսարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Վիքիտվյալների արժեքների վերաձևակերպմամբ հոդվածներ
Ռոկբրյուն Կապ Մարտեն
Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 12 450 մարդ, 2012 թվականին՝ 12 641 մարդ ։
Բնակչության թվաքանակի դինամիկան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ Կատեգորիա:1848 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Airbus A350 XWB
Airbus A350 XWB (անգլ. Extra Wide Body - extra-wide fuselage) պատկանում է երկար հեռավորություն թռչող, երկշարժիչ մարդատար ինքնաթիռների ընտանիքին, որը մշակվել է Airbus-ի կողմից՝ որպես A330-ի և A340-ի փոխարեն։ Այն կարող է տեղափոխել 250-ից մինչև 350 ուղևոր՝ երեք դասի կոնֆիգուրացիայով և առավելագույնը 440-550 ուղևորի՝ կախված մոդիֆիկացիայից։
A350-ի մեկնարկային պատվիրատուն հանդիսացել է Qatar Airways-ը, որը պատվիրել է 80 ինքնաթիռ ։ 2014 թվականի ապրիլին Airbus-ը 812 ինքնաթիռների պատվերներ էր ստացել աշխարհի 39 տարբեր հաճախորդներից
2015 թվականի հունվարի 15-ին Qatar Airways ավիաընկերությունը իրեն պատկանող A350 XWB-ով կատարեց իր առաջին կոմերցիոն չվերթը ՝ Դոհա - Ֆրանկֆուրտ ուղղությամբ ։
Ստեղծման պատմություն
Ավիաընկերությունները, այնուամենայնիվ, պայմանավորվել էին Airbus–ի հետ մրցակից ստեղծելու մասին, քանի որ, ըստ Boeing-ի հայտարարությունների, 787 մոդելը պետք է 20%-ով ավելի քիչ վառելիք օգտագործի, քան առկա գործընկերները։ Ի սկզբանե Airbus-ը նախատեսում էր ստեղծել A330-ի վրա հիմնված մոդել, որը ոչ պաշտոնապես կոչվում էր "A330-200lite" և կունենար բարելավված աերոդինամիկա և Boeing 787-ի նման շարժիչներ։ Նախնական տարբերակը մտահղացվել է 2004 թվականին A330-ի վրա հիմնված ֆյուզելաժով և նույն դասավորությամբ, ինչ այն, բայց զգալիորեն թարմացված դիզայնով։ Ավիաընկերություններին չբավարարեց այս տարբերակը, և հետագայում, պոտենցիալ հաճախորդների խնդրանքով, Airbus-ը հրաժարվեց այս գաղափարից։ Airbus-ը 4 միլիարդ եվրո է հատկացրել A350 կոչվող նոր մոդելի մշակման համար։ Նոր շարժիչները, թևերի և պոչի կայունացուցիչները, զուգորդված նոր կոմպոզիցիոն նյութերի և ֆյուզելյաժի արտադրության մեթոդների հետ, A350-ը դարձրել են գրեթե ամբողջովին նոր ինքնաթիռ։ 2006 թվականին Airbus-ը վերափոխեց դիզայնը և այն վերանվանեց A350 XWB։ Ընկերությունը նշել է, որ ինքնաթիռը կլինի ավելի խնայող, և դրա շահագործման ծախսերը 8%-ով ցածր կլինեն, քան Boeing 787 Dreamliner-ինը ։
Մշակման և ճշգրտման ծախսերը, ըստ 2011 թվականի կանխատեսումների, պետք է կազմեին 12 միլիարդ եվրո (15 միլիարդ դոլար) ։
A350 XWB
2012 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Airbus A350 XWB "MSN1"-ի առաջին օրինակը դուրս է բերվել հավաքման արտադրամասի անգարներից։ A350 XWB նախատիպն առաջին թռիչքն իրականացրել է 2013 թվականի հունիսի 14-ին Ֆրանսիայի Թուլուզ-Բլանյակ քաղաքում, առաջինը օդ է բարձրացել A350 XWB-900 մոդիֆիկացիայի ինքնաթիռը ՝ F-WXWB գրանցման համարով ։
Առաջին տեսակի վկայականը տրվել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Եվրոպական ավիացիոն անվտանգության գործակալության կողմից Rolls-Royce Trent XWBruen շարժիչներով A350-900 տարբերակի համար ։
Կառուցվածք
A350 XWB-ն ի վիճակի է տեղավորել մինչև 10 ուղևորի նստատեղ յուրաքանչյուր շարքում (գործնականում բոլոր A350 օպերատորներն ունեն ինը նստատեղ նստատեղերի դասավորվածություն)։ Airbus A330-ը և Airbus A350-ի վաղ կոնցեպտները կարող էին ունենալ ընդամենը 8 ուղևորի նստատեղ մեկ շարքում։ Boeing 787-ը կարող է տեղավորել 8 կամ 9 նստատեղեր մեկ շարքում, իսկ Boeing 777-ը կարող է տեղավորել 10 (հազվադեպ՝ 9) նստատեղեր։ Աչքի մակարդակով Airbus A350 խցիկը 33 սմ-ով ավելի լայն է, քան Airbus A330-ի խցիկը և 13 սմ-ով ավելի լայն, քան Boeing 787-ի խցիկը, բայց 27 սմ-ով ավելի նեղ, քան Boeing 777-ի սրահը։ A350 XWB-ի բոլոր մոդիֆիկացիաները ունեն թռիչքի առնվազն 15000 կմ հեռավորություն։
Թևեր
A350 XWB-ն ունի կոմպոզիտային թեւ, նույնը բոլոր երեք տարբերակների համար։ Թևերի մակերեսը կազմում է 443 մ², սա ամենամեծ թևն է, որը երբևէ ստեղծվել է մեկ տախտակամած ունեցող ինքնաթիռի համար (մինչև 516,7 մ2 թևի մակերես ունեցող Boeing 777X-ի ստեղծումը)։ Թևերի բացվածքը կազմում է 64,8 մետր, ինչը 4,5 մետրով ավելի է A330-ի և A350-ի նախնական տարբերակներից։ Սա համարժեք է Boeing 777-200LR/777-300ER-ի բացվածքին, որն ունի մի փոքր ավելի փոքր մակերես։ Sharklet թևի ծայրերն անսովոր են Airbus-ի համար, դրանք վերջին 4,4 մետրում թեքվում են դեպի վեր ՝ թքուրաձև ձևով։ Թևերի նետաձևությունը 31,9° է, ինչը կօգնի բարձրացնել նավարկության արագությունը մինչև 0,85 մ, իսկ առավելագույն արագությունը ՝ մինչև 0,89 մ։
Նոր ծխնիների շեղման փեղկը (նման է A380-ին) թույլ է տալիս սփոյլերի միջոցով փակել հետևի եզրի և փեղկի միջև եղած բացը։ Airbus–ը իրականացրել է ավելի քան 4000 ժամ թեստեր ցածր և բարձր արագությամբ աերոդինամիկ գոտիներում ՝ բարելավելով ինչպես թևերի, այնպես էլ դրանց ծայրերի աերոդինամիկ կոնֆիգուրացիան։
Թևերը արտադրվում են Airbus Broughton-ի 46,000 մ² նոր տարածքում, որտեղ աշխատում են 650 աշխատողներ, որը կառուցվել է Ուելսի կառավարության աջակցությամբ։ 2011 թվականի դեկտեմբերին A350 XWB-ի ինտեգրված փորձարկումը սկսվեց Air System Integration Bench ծրագրի շրջանակներում Մեքսիկայի Մեխիկո քաղաքում գտնվող Honeywell Aerospace հաստատությունում։
Շարժիչ
Trent XWB ընտանիքը ներառում է երկու հիմնական Rolls-Royce Trent XWBruen շարժիչներ A350 XWB-ի համար։ Rolls-Royce Trent XWB շարժիչները հագեցած են 3 մետր տրամագծով օդափոխիչով։ A350-1000-ի փոփոխության վրա տեղադրվում է ավելիզ հզոր տարբերակ՝ 432 կՆ մղումով։ Այս տարբերակն ունի օդափոխիչի պտտման ավելի բարձր արագություն։ Բացի այդ, ամենահզոր տարբերակի օդափոխիչն ունի սայրի այլ ձև և աշխատում է ավելի բարձր ջերմաստիճանում՝ նոր նյութերի օգտագործման շնորհիվ ։ Մերձավոր Արևելքի հաճախորդների համար՝ Qatar Airways և Etihad, Airbus-ը նաև առաջարկում է մոդիֆիկացիա տաք երկրներում բարձրադիր օդանավակայանների համար (այսպես կոչված՝ «տաք և բարձր»)։ Այս մոդիֆիկացիան ապահովում է 350 կՆ-ի մղում տաք կլիմայական և թթվածնի պակասի պայմաններում։
A350 XWB-ն համալրված է 1750 ձիաուժ հզորությամբ Honeywell HGT1700 оժանդակ էներգաբլոկով (APU), որն ունի 10%-ով ավելի հզորություն, քան նախորդ սերնդի Honeywell 331 APU ընտանիքը։
Մոդիֆիկացիաներ
A350-ը մշակվել է երեք տարբերակով՝ A350-800 - արտադրության մեջ չի մտել, A350-900-ը գործում է 2014 թվականից և A350-1000-ը գործում է 2015 թվականից։
A350-800
A350-800-ը՝ երեք հարմարավետության դասերով, ըստ նախագծի, պետք է կարողանար տեղափոխել 270 ուղևորի մինչև 15700 կմ հեռավորության վրա։ 2014 թվականի սեպտեմբերին նախագծի փակվելու մասին հայտարարվեց հօգուտ A330neo-ի։ Նախապես պատվիրված 16 A350-800–ներիը, հաճախորդների հետ բանակցություններից հետո Airbus-ը փոխարինեց կամ A350-900 կամ Airbus A330neo ։
A350-900
A350-900-ը շահագործման է հանձնվել 2014 թվականին և կարող է տեղափոխել մինչև 314 ուղևոր երեք հարմարավետության դասերում։ Թռիչքի առավելագույն հեռավորությունը 15000 կմ է։ Ըստ Airbus-ի՝ A350-900-ը 30%-ով ավելի խնայող է մեկ նստատեղի համար և ունի 25%-ով ցածր շահագործման արժեքը՝ համեմատած Boeing 777-200ER-ի ։ A350-900-ի մեկժամյա վառելիքի ծախսը կազմում է 5800 կգ/ժամ ՝ Boeing 777-200ER-ի 6700 կգ/ժամի համեմատ ։
A350-900 Ultra Long Range
Ուլտրա երկար հեռավորություն A350-900-ի տարբերակը ստացել է A350-900ULR (անգլ.ultra-long range – ուլտրա երկար հեռավորություն)։ A350-900ULR տարբերակի քաշն ավելացել է մինչև 280 տոննա, իսկ վառելիքի տարողությունը՝ 141 տոննայից մինչև 165 տոննա, ինչը թույլ է տալիս թռիչքներ իրականացնել առանց վառելիքի լիցքավորման մինչև 19 ժամ թռիչք տիրույթով և մինչև 18000 կմ՝ համեմատած A350-900-ի 15 ժամ թռիչքի հետ ։
Ընդլայնված հեռահարությամբ առաջին A350 XWB-ն (A350-900 Ultra Long Range) հավաքվել է 2018 թվականի փետրվարի 28-ին Թուլուզի Airbus գործարանում։ Սա A350 XWB ընտանիքի նորագույն մոդիֆիկացիան է, որի առաջին և միակ օպերատորը Singapore Airlines-ն է։ Առաջին A350-900ULR մոդելները առաքվել են Singapore Airlines 2018 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ։ Ընդհանուր առմամբ, Singapore Airlines-ն իր առաջին պատվերով ստացել է յոթ A350-900 Ultra Long Range ինքնաթիռ։ 2018 թվականի հոկտեմբերից A350-900ULR ինքնաթիռները սպասարկում են աշխարհի ամենաերկար կոմերցիոն թռիչքը՝ Սինգապուր - Նյու Յորք ։
A350-1000
Առաջին A350-1000-ը ներկայացվել է 2016 թվականի հուլիսին Թուլուզի Airbus գործարանում։ A350 ընտանիքի այս ամենամեծ մոդելը կարող է տեղափոխել 350 ուղևոր երեք հարմարավետության դասերում։ Թռիչքի առավելագույն հեռահավորությունը 14800 կմ է։
A350-1000-ի թևի մակերեսը ավելացել է մոտավորապես 4%-ով՝ համեմատած A350-800/900 մոդիֆիկացիաների հետ։ A350-1000-ն ունի երեք առանցք ունեցող հիմնական շասսի հենարաններ, ինչպես Boeing-777-ը։ Օդանավն առաջին անգամ օդ է բարձրացել Թուլուզի Airbus օդանավակայանից 2016 թվականի նոյեմբերի 24-ին ։ Առաջին օպերատորը Qatar Airways-ն էր ։
Պատվերներ և Առաքումներ
Պատվերներ և Առաքումները ըստ Մոդիֆիկացիաների
Պատվերներ և Առաքումները ըստ Տարիների
Առաջին եվրոպական ավիաընկերությունը, որը պատվիրեց Airbus A350, Finnair-ն էր։ 2020 թվականի փետրվարի 29-ին Աերոֆլոտ-ը ստացավ առաջին (և առայժմ միակը Արևելյան Եվրոպայում և ԱՊՀ երկրներում) լայն թափքով Airbus A350 (A350-900) ինքնաթիռը։ Ընդհանուր առմամբ, ընկերությունը պայմանագիր ունի 22 նման ինքնաթիռի մատակարարման համար։ Մարտի 6-ից նա սպասարկել է Մոսկվա (Շերեմետևո) - Սանկտ Պետերբուրգ (Պուլկովո) երթուղին ։ Airbus A350-ներն օգտագործվում են Գերմանիայի զինված ուժերի կողմից։
=== A350 տիպի ինքնաթիռներ շահագործող ավիաընկերություններ 2021 թ. դրությամբ ===
== Տեխնիկական Բնութագիր ==
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարդատար ինքնաթիռներ Կատեգորիա:Քաղաքացիական օդանավեր
Ամբոնի երկրաշարժ (2019)
Ամբոնի երկրաշարժ, տեղի է ունեցել 2019 թվականի սեպտեմբերի 26-ին, Ինդոնեզիայի Մալակու նահանգի Ամբոն քաղաքից ոչ հեռու, արևելյան Ինդոնեզիային ժամանակով՝ 07:46:44-ին (Գրինվիչի ժամանակով՝ սեպտեմբերի 25-ին, ժամը՝ 23:46:44-ին)։ Երկրաշարժի ուժգնությունը եղել է մոտ 6,5 բալ, որի հետևանքով զոհվել է առնվազն 38 մարդ և վիրավորվել՝ 149 մարդ։
Երկրաշարժ
Ինդոնեզիայի օդերևութաբանության, կլիմայաբանության և երկրաֆիզիկայի գործակալության (BMKG) տվյալների համաձայն, երկրաշարժի էպիկենտրոնը գտնվել է Սերամ կղզու տակ՝ Ամբոն քաղաքից մոտ 42 կմ հյուսիս-արևելք ։ BMKG -ն հաղորդել է M = 6,8 բալ ուժգնություն, իսկ ԱՄՆ երկրաբանական ծառայությունը՝ M = 6,5։ Համաձայն USGS-ի՝ այն տեխական ժամանակով տեղի է ունեցել 23։46։44-ին, էպիկենտրոնը՝ 18,2 կմ խորության վրա։ MKG - ն հաղորդել է, որ երկրաշարժը տեղի է ունեցել տեղաշարժի հետևանքով։ Սեպտեմբերի 27-ի առավոտյան BMKG-ն հաղորդել է 239 հետցնցումների մասին ։
Երկրաշարժից հետո ցունամիի վախի պատճառով ամբոնացիները խուճապի մեջ փորձում էին բարձրանալ ծովի մակարդակից բարձր, չնայած BMKG-ն հայտարարեց, որ ցունամիի վտանգ չկա ։ Ոստիկանությունը ձերբակալեց մի տղամարդու, ով տարհանված մարդկանց ամբոխի մեջ գոռում էր «ցունամի» գոռալու պատճառով ։
Վնաս և կորուստ
Տեղական ժամանակով, սեպտեմբերի 27-ի երեկոյան, հայտարարեցին երկրաշարժի հետևանքով զոհված 23 մարդու մասին, հիմնականում ավերված շենքերի բեկորների պատճառով ։ Ըստ հայտարարությունների՝ ավելի քան հարյուր մարդ վիրավոր էր ։ Զոհերի մեծ մասը հաշվարկվել է Մալուկուի կենտրոնական մասում, որտեղ գրանցվել է 14 մահվան դեպք ։
Ֆրեդերիկ Բեյլի Դենտ
Կենսագրություն
Ֆրեդերիկը ծնվել է 1922 թվականի օգոստոսի 17-ին Էդիթ և Մագրուդեր Դենտի ընտանիքում։ Մանկությունն անցել է Գրինուիչում (Կոնեկտիկուտ)։ Դենտն ավարտել է Կոնկորդ քաղաքի (Նյու Հեմփշիր) Սուրբ Պողոսի դպրոցը, ապա Եյլի համալսարանը, որտեղ զբաղվել է ֆուտբոլով և հոկեյով։ Եյլի համալսարանում ուսանելու ընթացքում նախապատրաստում է անցել ռազմածովային նավատորմի պահեստազորի սպաների պատրաստման կորպուսում։ 1943 թվականին ավարտել է Եյլի համալսարանը։ 1943-1946 թվականներին նա ծառայել է ԱՄՆ ռազմածովային ուժերում։ Խաղաղօվկիանոսյան պատերազմի գործողությունների թատրոնում նա ծառայել է որպես կրտսեր լեյտենանտ USS PC 1547 և USS PCE (C) 873 նավերում։ 1944 թվականի մարտի 11-ին Դենտն ամուսնացավ Միլդրեդ Քերինգթոն Հարիսոնի հետ ։
Ամբոնի երկրաշարժ (2019)
Վնաս և կորուստ
Տեղի գործակալությունը Ամբոնում աղետի հետևանքները մեղմացնելու համար հայտնեց 25 000 մարդու ժամանակավոր կացարան տեղափոխելու և 224 տների վնասվելու մասին ։
2019 թվականի սեպտեմբերի 29-ին գտան ևս 7 մարդու դիակ, արդյունքում մահացածների թիվը հասավ 30 մարդու ։ Սեպտեմբերի 30-ին հայտարարվել է ևս չորս մահվան մասին ։ Մահացությունների թիվը հոկտեմբերի 2-ին աճել է մինչև 36-ի, իսկ հոկտեմբերի 4-ի դրությամբ ՝ 38 - ի ։
Ֆրեդերիկ Բեյլի Դենտ
Կենսագրություն
1947 թվականից սկսել է աշխատել Հարավային Կարոլինա քաղաքում գտնվող Mayfair Mills տեքստիլ ընկերությունում, որը պատկանում էր նրա ընտանիքին։ 1958-1972 թվականներին և 1977-1988 թվականներին եղել է ընկերության նախագահ ։
1973 թվականի փետրվարի 2-ին ԱՄՆ նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնը Ֆրեդերիկ Դենտին նշանակեց ԱՄՆ առևտրի նախարար։ 1975 թվականի մարտի 26-ին ԱՄՆ-ի նախագահ Ջերալդ Ֆորդը դենտին նշանակել Է ԱՄՆ-ի առևտրական ներկայացուցիչ, որի պաշտոնը նա զբաղեցրել է մինչև 1977 թվականի հունվարի 20-ը ։
Ամբոնի երկրաշարժ (2019)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2019 թվականի երկրաշարժեր Կատեգորիա:Երկրաշարժեր այբբենական կարգով
Ֆրեդերիկ Բեյլի Դենտ
Կենսագրություն
Ֆրեդերիկ Դենտը մահացել է 2019 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Սպարտանբերգ քաղաքի հիվանդանոցում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Մարիա Պետրու
Մարիա Պետրու (Maria Petrou, Μαρία Πέτρου, ), հույն և բրիտանացի գիտնական, արհեստական ինտելեկտի և մեքենայական տեսողության մասնագետ։ Պատկերների ճանաչման իննովացիոն տեխնիկայի և մի շարք գիտական հոդվածների հեղինակ է։ Եղել է Սուրեյի համալսարանի և Լոնդոնի Կայսերական քոլեջի դասախոս ։
Վաղ տարիներ
Ծնունդով Սալոնիկից է։ Գիտությամբ հետաքրքրվել է մանկությունից, 15 տարեկանից սկսել է զբաղվել մաթեմատիկայի և բնական գիտությունների դասուսուցմամբ։ Ավարտել է Սալոնիկի համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը, հետագայում սովորել է Քեմբրիջում, այնտեղ ուսանել մաթեմատիկա և աստղագիտություն ։ Օքսֆորդի համալսարանի տեսական ֆիզիկայի ամբիոնում 1983 թվականին սկսել է աշխատել հետդոկտորական հետազոտությունների օգնական ։
Հետազոտություններ
1980-ական թվականներին Պետրուն զբաղվել է արհեստական ինտելեկտի ուսումնասիրմամբ, այդ թվում և մեքենայական տեսողությամբ։ 1988 թվականին նա Սուրեյի համալսարանում սկսել է աշխատել էլեկտրոտեխնիկայի և էլեկտրոնիկայի ամբիոնում՝ 1998 թվականին ստանալով պրոֆեսորի կոչում պատկերների վերլուծության ոլորտում ։ Լոնդոնի Կայսերական քոլեջում զբաղեցրել է ազդանշանների մշակման ամբիոնի վարիչի պաշտոնը։ 2009 թվականից մինչև մահը եղել է Հունաստանի Հետազոտությունների և տեխնոլոգիաների կենտրոնի Ինֆորմատիկայի և տելեմատիկայի ինստիտուտի տնօրենը ։ Մեծ Բրիտանիայի Արքայական ինժեներական գիտությունների ակադեմիայի անդամ է, մի շարք գրքերի և գիտական ամսագրերում բազմաթիվ հոդվածների հեղինակ ։
Իր գործունեության ընթացքում Պետրուն առաջարկել է պատկերների ճանաչման բազմաթիվ կարևորագույն տեխնիկաներ, այդ թվում՝ նյութակազմվածքի վերլուծություն, նկարների համեմատությունն և 3D չափում ։ Ալեքսանդր Կադիրովի հետ դարձել է հետևելու փոխակերպման մեթոդի համահեղինակ, պատկերների ներկայացման մեթոդ, որն ապահովում է դեմքերի ճանաչման ավելի արդյունավետ համակարգի աշխատանքը ։
Պետրուն եղել է նաև սիրողական ծաղրանկարիչ։ Մի անգամ նա առաջարկել է գործընկերներին հորինել աշխատանք, որը կարող էր արդուկել հագուստը։ Դա հետագայում բերել է ռոբոտատեխնիկայի ոլորտում համաեվրոպական նախագծի ստեղծմանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հույն գիտնականներ Կատեգորիա:Սալոնիկի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ Կատեգորիա:Անձինք Սալոնիկից Կատեգորիա:Բրիտանացի կին գիտնականներ Կատեգորիա:Աստղագետներ
Լուկա Կայոլի
Կենսագրություն
Լուկա Կայոլին ծնվել է 1958 թվականին Միլանում։ Աշխատել է իտալական թերթերում, մասնավորապես, Il Manifesto-ում, L’Unità-ում, La Repubblica-ում և Gazzetta dello Sport սպորտային թերթում։ Աշխատել է նաև Euronews, իտալական RAI և բրիտանական Granada TV հեռուստաընկերությունների սպորտային նախագծերում։
2001 թվականին Լուկա Կայոլին տեղափոխվել է Մադրիդ, որտեղ եղել է իտալական Sky Tg24 հեռուստաընկերության Իսպանիայի թղթակիցը։ Որպես սպորտային մեկնաբան աշխատել է նաև իսպանական La Sexta, Cuatro, Onda Cero և Cadena Ser հեռուստաընկերություններում։ Իսպանական Marca սպորտային օրաթերթի սյունակագիրներից է։ Բացի այդ, համագործակցում է նաև Միլանում հրատարակվող Corriere della Sera օրաթերթի հետ։
Լուկա Կայոլին ամուսնացած է լրագրող Էլվիրա Կայոլիի հետ։ Նրանք ունեն երկու երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի լրագրողներ Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Վաչագան Իշխանյան
Վաչագան Արշակի Իշխանյան (ծնվել է՝ մարտի 27, 1962, Ստեփանակերտ), ազատամարտիկ-հրամանատար։ ՊԲ պահեստի գնդապետ (1999)։ 1980-1982 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ 1988 թվականին Ստեփանակերտում կազմավորել է կամավորական ջոկատ («Վաչոյի ջոկատ», «Ուրագան»)։ 1992-1996 թվականներին եղել է Շուշիի ՊՇ-ի հրամանատար։ Մասնակցել է Ստեփանակերտի (Կրկժան), Ասկերանի (Խոջալու, Փառուխ, Ակնաղբյուր, Բադարա), Մարտակերտի (Վաղուհաս, Փափարավենդ, Մոխրաթաղ, Լևոնարխ, Մարտակերտ), Քարվաճառի, Կուբաթլուի, Ֆիզուլիի, Շուշիի (Քարինտակ, Բերդաձորի ենթաշրջան) շրջանների, Խաչենի ձորակի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։
Արցախի պատերազմի վետերանների միության Ստեփանակերտի տարածքային կազմակերպության խորհրդի նախագահ (1996)։ Արցախի Հանրապետության ԳԽ պատգամավոր (1992-1995)։ Պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով, «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» հուշամեդալով, Արցախի Հանրապետության «Շուշիի ազատագրման համար» և Եվրոպայի վետերանների միության «Ոսկե խաչ» մեդալներով։
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Մարտի 27 ծնունդներ Կատեգորիա:1962 ծնունդներ
Միշել Մորգանելա
Միշել Մորգանելա (Michel Morganella; ), շվեյցարացի ֆուտբոլիստ, «Պալերմո» ակումբի և Շվեյցարիայի հավաքականի աջ պաշտպան։
Ակումբային
Միշել Մորգանելան իր կարիերան սկսել է «Սիոն» ակումբում, որտեղից տեղափոխվել է «Բազելի» երիտասարդական թիմ։ 2007 թվականին նա կատարել է իր դեբյուտը թիմի հիմնական կազմում, որի կազմում անցկացրել է 3 խաղ։ 2007/08 մրցաշրջանում Մորգանելան մեկ հանդիպում է անցկացրել առաջնությունում, ինչպես նաև դեկտեմբերի 20-ին կատարել է իր դեբյուտը ՈւԵՖԱ-ի գավաթի խաղարկությունում՝ մասնակցելով «Համբուրգի» դեմ խաղին, որն ավարտվել է 1:1 հաշվով։ 2008/09 մրցաշրջանում Մորգանելան 2 խաղ է անցկացրել Շվեյցարիայի առաջնությունում և 1 խաղ Չեմպիոնների լիգայում՝ մասնակցելով Լիսաբոնի «Սպորտինգի» դեմ խաղին ։
2009 թվականի հունվար 30-ին Մորգանելան տեղափոխվել է իտալական «Պալերմո» ակումբ՝ ստորագրելով պայմանագիր մինչև 2013 թվականը և դառնալով առաջին շվեյցարացի ֆուտբոլիստը ակումբի պատմության մեջ։ Ապրիլի 19-ին «Բոլոնիայի» դեմ խաղում Մորգանելան  կատարել է իր դեբյուտը ակումբի կազմում. նա դուրս է եկել խաղադաշտ հանդիպման 73-րդ րոպեին՝ փոխարինելով Մորիս Կառոցերիին։ Հաջորդ մրցաշրջանում Մորգանելան  խաղում էր Պրիմավերուի «Պալերմոյի» կազմում՝ հազվադեպ հայտնվելով պահեստայիների նստարանին։ 2010 թվականի հունվարին Մորգանելան դիտումների է մասնակցել հունական «Իրաքլիս» ակումբում, բայց չի ընտրվել ։
2010 թվականի հուլիսին Մորգանելան վարձակալական հիմունքներով տեղափոխվել է «Նովարա» ակումբ, որը հանդես էր գալիս Սերիա В-ում ։ Հունվարի 31-ին «Պալերմոն» «Նովարա» ակումբին  վաճառել է ֆուտբոլիստի իրավունքների 50 տոկոսը հարձակվող Պաբլո Անդրեաս Գոնսալեսի տեղափոխման փոխարեն ։ 2010/11 մրցաշրջանում Մորգանելան 31 խաղ է անցկացրել Սերիա B-ում և 3  խաղ` Իտալաիայի գավաթում։ Նա նաև մասնակցել է փլեյ-օֆֆի խաղերին, որոնց արդյունքում «Նովարան» 55 տարում առաջին անգամ անցել է երկրի բարձրագույն դիվիզոն։
2012 թվականի հուլիսի 22-ին «Նովարա» և «Պալերմո» ակումբների ղեկավարները որոշել են, որ 2012/13 մրցաշրջանը շվեյցարացին կանցկացնի վարդագունասևերի կազմում ։
Կարիերան հավաքականում
2000-ական թվականներին Մորգանելան հանդես է եկել Շվեյցարիայի պատանեկան և երիտասարդական տարբեր տարիքային խմբերի հավաքականների կազմերում։ 2012 թվականի մայիսի 30-ին նա կատարել է իր նորամուտը երկրի ազգային հավաքականի կազմում՝ փոխարինման դուրս գալով Ռումինիայի հավաքականի դեմ խաղի երկրորդ կեսում ։
2012 թվականի Մորգանելան հրաժարվել է Շվեյցարիայի հավաքականի հետ մեկնել Լոնդոն՝ մասնակցելու Օլիմպիական խաղերին։ 2012 թվականին հեռացվել է Շվեյցարիայի հավաքականից Twitter-ի իր էջում հարավկորեական թիմի մասին հրապարակած իր ռասիստական ​​արտահայտությունների համար։ Շվեյցարիայի օլիմպիական հավաքականի ղեկավար Ժան Ժիլին ասել է. «Նա վիրավորեց, վարկաբեկեց և նվաստացրեց ինչպես Հարավային Կորեայի թիմին, այնպես էլ այդ երկրի ժողովրդին» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Բազելի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պալերմոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Շվեյցարիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Հուլայի հովիտ
Հուլայի հովիտ (עמק החולה) — հովիտ և գյուղատնտեսական շրջան Իսրայելի հյուսիսում,որը հարուստ է քաղցրահամ ջրերով։ Այդ հովիտը համարվում է թռչունների տեղաշարժի վայր Արևելյան Աֆրիկայի Ռիֆտի հովտի երկայնքով՝ Աֆրիկայի, Եվրոպայի և Ասիայի միջև։
Հնագույն ժամանակներից հովտում կար Հուլա լիճը (աստվածաշնչյան Մերոմ լիճ), որը 1950-ական թվականներին չորացվել է ճահիճների հետ միասին` գյուղատնտեսության կարիքների համար, շրջակա միջավայրի բարելավման նպատակով։ Չնայած սկզբում չորացումը դիտվում էր որպես Իսրայելի ազգային նվաճում, հետագայում պարզվում է, որ այդ գործողությունները ունեցել են մի շարք բացասական հետևանքներ։
Դաստակերտ (այլ կիրառումներ)
Դաստակերտ անվանումը կարող է վերաբերել.
Հուլայի հովիտ
1964 թվականին հովիտը հայտարարվել է արգելոց, և լճի մի մասը (հայտնի որպես «Հուլա լիճ») վերականգնվել է, իսկ հիմա կատարվում են աշխատանքներ գրեթե վերացող էկոհամակարգերում հողի վատթարացումը կասեցնելու նպատակով։
Հուլա հովտում Նախալ-Մախանաիմ աղբյուրի ակունքներում գտնվել է միջին պալեոլիթի դարաշրջանի նախապատմական կեցավայր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսրայելի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Իսրայելի հովիտներ
Դաստակերտ (գետ)
Դաստակերտ, գետակ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Այրիգետի աջակողմյան վտակ՝ Կըշկոշտի գետի օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Կապրուսարի լեռների հարավարևմտյան լանջերից և Դաստակերտ քաղաքի մոտ միանում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 4 կմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կըշկոշտի գետի վտակը Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Շին Դոնգ Ու
Շին Դոնգ Ու (հանգըլ՝ 신동우, ), հարավկորեացի դերասան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ Կատեգորիա:Սեուլ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասաններ
Տրոֆյե
Տրոֆյե (նաև տրոֆիե, տրոֆի, trofie), իտալական մակարոնի տարատեսակ։
Տրոֆյեի հայրենիքը` Ռեքոն է (Լիգուրիա շրջան)։ Անունը, հավանաբար, առաջացել է լիգուրիական strufuggiâ բառից («տրորել», «քսել») և նկարագրում է ձեռքի շարժումները խմորից «երշիկ» պատրաստելիս։ Սրանք փոքր, թեթևակի կծկված իլիկաձև մակարոններ են։ Դրանց երկարությունը սովորաբար մոտ 3-4 սմ է։ Փոքր տրոֆյեները կոչվում են «տրոֆյետե» (trofiette)։
Որոշ իտալական քաղաքներում անցկացվում են տրոֆյեի ամենամյա տոներ, ինչպես օրինակ, Սորիում, Բելֆորտե Մոնֆերատոյում , Կարենտինոյում և Մոնտորոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մակարոնեղեն Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց
Մոհամմեդ բեկ
Մոհամմեդ բեկ, հայկական ծագմամբ մուսուլման, ով 1654- 1661 թվականներին եղել է պարսից Աբբաս II Սեֆի շահի մեծ վեզիրը։
Ծագում
Մոհամմեդ բեկը ծնվել է Թավրիզում բնակվող հայ գաղթականների ընտանիքում։ Նրա ծնողները եղել են «ղուլամներ» (ռազմագերիներ)։ Հետագայում զբաղվել են դերձակությամբ։ Մոհամմեդ բեկի հայրը եղել է Հուսեյն բեկը։ Վերջինս եղել է պարսից շահ Սաֆիի (1629–1642 թթ.) արքունիքի գլխավոր դերձակը։
Կենսագրություն
Մոհամմեդ բեկի մասին առաջին հիշատակությունը թվագրվում է 1643 թվականին, երբ նա նշանակվել է Նոր Ջուղա բնակավայրի քաղաքապետ։ Այդ ժամանակ Նոր Ջուղան եղել է Սեֆյանների մայրաքաղաք Սպահանի թաղամասերից մեկը և ամբողջապես բնակեցված է եղել հայերով։ Այս ընթացքում, Մոհամմեդ բեկի օգնել է հայազգի մեկ այլ պետական գործիչ Ալլահվերդի խանը։ Վերջինս չպետք է շփոթել վրացական ծագումնաբանություն ունեցող պարսից զորավար Ալահվերդի Խանի հետ։
1646 թվականին Մոհամմեդ բեկը նշանակվել է Բանդեր Աբբասի նավահանգստի կառավարիչ։ Երկու տարի անց, նշանակվել է գլխավոր հարկահավաք։ 1651 թվականին Ալլահվերդի խանի օգնությամն Մոհամմեդ բեկը նշանակվել է պալատական կառավարչի օգնական՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով Մոհամմեդ Ալի բեկին։ Մեկ տարի անց, Մոհամմեդ բեկը նշանակվել է Կոխգիլույե նահանգի նահանգապետ։ Այդուհանդերձ, միևնույն տարում, Մոհամմեդ բեկի և Ալլահվերդի խանի հարաբերությունները վատացել են և նրանք դարձել են թշնամիներ։ 1654 թվականին Մոհամմեդ բեկին Աբբաս II շահը նշանակել է երկրի գլխավոր վեզիր։ Իր առաջին քայլերից մեկը եղել է Սպահանի նահանգի վրացի նահանգապետ Փարսադան Գորգիջանիձեին պաշտոնից ազատումը։ Վերջինս չէր վայելում նահանգի բնակչության վստահությունը։ Մոհամմեդ բեկը երկրի կառավարումը էլ ավելի է կենտրոնացրել։ Մասնավորապես, շահական ոստանին են միացվել Համադանը 1654 թվականին, Արդեբիլը՝ 1756/1757 թվականներին, Սեմնանը՝ 1656/1657 թվականներին և Կերմանը՝ 1658 թվականին։
1661 թվականին Մոհամմեդ բեկը, պարտվելով իր թշնամիների դեմ պայքարում, ստիպված վայր է դրել գլխավոր վեզիրի պաշտոնը։ Նրան արտաքսել են Ղոմ։ 1672 թվականին պարսից շահ Սուլեյման I Սեֆին նրան առաջարկել է նորից զբաղեցնել գլխավոր վեզիրի պաշտոնը։ Մոհամմեդը համաձայնվել է, բայց մինչ կհասներ Սպահան, մահացել է։ Համաձայն ֆրանսիացի ճանապարհորդ Ժան Շարդենի, Մոհամմեդ բեկը թունավորվել է Սուլեյմանի գլխավոր վեզիր Շեյխ Ալի Խան Զանգանայի կողմից։
Ընտանիք
Մոհամմեդ բեկի զարմիկներից մեկը եղել է Գիլանի կառավարչի խորհրդական։ Աբբաս II-ի կառավարման ժամանակ Պարսկաստանում արծաթի և մետաքսի առևտուրը եղել է Մոհամեդ բեկի ընտանիքի ձեռքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սեֆյան կայսրության մեծ վեզիրներ Կատեգորիա:Նոր Ջուղայի Սեֆյան թաղապետեր Կատեգորիա:Իրանահայեր Կատեգորիա:Էթնիկ հայ շիա մահմեդականներ
Նարգիլե
Նարգիլե (նաև հուքա, կալյան ( - ghalyân, ghalyun) կամ շիշա شیشه), մեկ կամ ավելին ձողեր ունեցող ծխելու սարք` ներշնչվող ծուխը ֆիլտրելու և սառեցնելու հարմարանքով։ Ֆիլտրի դեր է կատարում ջրով, գինով կամ այլ հեղուկով ամանը։ Ամանի մեջ ծխելու բաժակ է տեղադրված, որի ծայրը միացած է ջրի տակ գնացող ձողին։ Ծխելու ժամանակ նարգիլեի ամանում նոսրացում է առաջանում, որի շնորհիվ ծուխը հեղուկի միջով բարձրանում է և ծխամորճի ձողով անցնում է ծխողի բերանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հնդկերեն բառեր և արտահայտություններ Կատեգորիա:Ծխախոտ Կատեգորիա:Իրանական հայտնագործություններ Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ Կատեգորիա:Արաբական մշակույթ
Կասպար Ուայնբերգեր
Կասպար Ուիլարդ (Քեպ) Ուայնբերգեր (Caspar Willard "Cap" Weinberger, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, հանրապետական, ԱՄՆ-ի պաշտպանության նախարար 1981-1987 թվականներին (Ռոնալդ Ռեյգանի վարչակազմ)։ Ռոնալդ Ռեյգանի վարչակազմի անդամներից մեկը, որը ներգրավված է Իրան-կոնտրաս սկանդալում։ Bechtel կորպորացիայի փոխնախագահ և գլխավոր խորհրդական։
Կենսագրություն
Ծնվել է իրավաբանի ընտանիքում, մկրտված հրեաների հետնորդ, Բոհեմիայի ջութակահարներից, որոնց նախնիները ԱՄՆ են տեղափոխվել Անգլիայից։ Ողջ կյանքում եղել է եպիսկոպոսաց եկեղեցու անդամ։ Ավարտել է Հարվարդի համալսարանը։
1941-1945 թվականներին ծառայել է բանակում։
Ուայնբերգերը իր քաղաքական կարիերան սկսել է իր հայրենի Կալիֆոռնիա նահանգում, որտեղ 1953-1959 թվականներին եղել է նահանգի օրենսդիր մարմնի անդամ։
1966 թվականին ընտրված Կալիֆոռնիայի նահանգապետ Ռոնալդ Ռեյգանը Ուայնբերգերին նշանակել է նահանգապետի աշխատակազմ, որտեղ նա համառորեն կյանքի է կոչել Ռեյգանի բյուջետային ծախսերի կրճատման ծրագրերը։
1969 թվականին նշանակվել է նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնի առևտրի հարցերով դաշնային հանձնաժողովի նախագահ, ապա վարչաբյուջետային վարչության տնօրեն (1970-1973 թվականներին)։ Հենց այդ ժամանակահատվածում Ուայնբերգերին անվանել են Քեփ-դանակ՝ բյուջետային ծախսերի կրճատման վերաբերյալ որոշումների կոշտության համար ։
1973-1975 թվականներին Նիքսոնի կողմից նշանակվել է ԱՄՆ-ի կրթության և առողջապահության նախարար, որը մնացել է պաշտոնում Ջերալդ Ֆորդի օրոք։
Լինելով ԱՄՆ պաշտպանության նախարար՝ կողմ է եղել երկրի ռազմական բյուջեի ավելացմանը և ռազմավարական պաշտպանական նախաձեռնության ծրագրի նախաձեռնողներից մեկը։
Սկանդալի սկսվելուց հետո «Իրան-կոնտրասը» ստիպված էր հրաժարական տալ։ Նրան մեղադրանք է առաջադրվել սուտ վկայություն տալու և արդարադատությանը խոչընդոտելու համար, սակայն նա ներում է ստացել նախագահ Ջորջ Բուշի կողմից 1992 թվականին ։
Պաշտոնանկությունից հետո Ուայնբերգերը քաղաքական պաշտոններ չի զբաղեցրել։ Մահացել է թոքաբորբից 88 տարեկան հասակում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
3Р41
3Р41 «Ալիք» (պայմանական անվանումն ըստ ՆԱՏՕ-յի` Top Dome), խորհրդային և ռուսական ռադիոտեղորոշիչ ուղեկցորդ և Ս-300Ֆ «Ֆորտ» ռազմածովային զենիթահթիռային համալիրի թիրախի լուսավորման կայան։
Կառուցվածք
Իրենից ներկայացնում է ֆազավորված ալեհավաքի վանդակ` մոտավորապես 4 մ տրամագծով բարձրացման ֆիքսված անկյունով և ըստ ազիմուտի դուրս հանված գմբեթի տակ։ Պատվանդանի դիմային մասում են գտնվում նաև երեք կիսագլանաձև ռադիոթափանցիկ թասակներ և մեկ ոչ մեծ կիսագնդաձև թասակ ։
Յուրաքանչյուր ռադար սպասարկում է հրթիռների ուղղահայաց արձակման 6 կամ 8 թմբկագլան և կարող է հրթիռով միաժամանակ նշանառել միանգամից երեք թիրախ` ի տարբերություն ավելի վաղ ստեղծված խորհրադային ռազմածովային զենիթահթիռային համալիրների, որտեղ յուրաքանչյուր թիրախ ուղեկցվում էր առանձին ռադարով։ Տեղանքի անկյունային սկանավորումն ապահովվում է էլեկտրոնային տարբերակով ։ Յուրաքանչյուր թիրախի ուղղությամբ հնարավոր է միաժամանակ երկու հրթիռ արձակել ։
Ֆազավորված ալեհավաքի վանդակը տարբերվում է սարքավորման ինքնատիպությամբ։ Անհատական ճառագայթող տարրերի փոխարեն այն օժտված է կենտրոնական ճառագայթահարիչով և հարթ անդրադարձնող հայելիով ։