cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կրեոլ լեզու
Ենթաշերտ և Մակաշերտ
Այնուամենայնիվ, վիճելի է, թե որքանով են «ենթաշերտ» և «մակաշերտ» տերմինները կիրառելի կրեոլ լեզուների ծագման կամ նկարագրության դեպում ։ Լեզվի փոխարինման մոդելը կարող է տեղին չլինել կրեոլների ձևավորման համատեքստերում, որտեղ նոր ձևավորվող լեզուն բխում է մի քանի լեզուներից՝ առանց դրանցից որևէ մեկի փոխարինման պարտադրանքի ։ Ենթաշերտ-մակաշերտ տարբերությունը ընկալվում է թերի, երբ ենթադրվում են մի քանի մակաշերտեր (օրինակ՝ պապիմենտու), երբ ենթաշերտը հնարավոր չէ նույնականացնել, կամ երբ ենթաշերտերի ապացույցների առկայությունը կամ գոյատևումը ենթադրվում է զուտ տիպաբանական համաբանությունից ։ Մյուս կողմից, գիտական տեսանկյունից տարբերությունը կարող է իմաստալից լինել, երբ մայր լեզուների բաշխումը ստացված կրեոլում կարող է շատ անհավասար լինել ։ Ատլանտյան կրեոլների մասին գրականության մեջ «մակաշերտ» սովորաբար նշանակում է եվրոպական և «ենթաշերտ» ոչ եվրոպական կամ աֆրիկյան ։
Ապակրեոլիզացիա
Քանի որ կրեոլ լեզուները հազվադեպ են ստանում պաշտոնական կարգավիճակ, լիարժեք ձևավորված կրեոլերեն խոսողները կարող են ի վերջո ստիպված իրենց խոսքը համապատասխանեցնել մայր լեզուներից որևէ մեկին։ Այս ապակրեոլացման գործընթացը սովորաբար բերում է նախակրեոլյան խոսքի շարունակականության, որը բնութագրվում է լեզվի լայնածավալ փոփոխության և լեզվի հիպերկորեկցիայի ։
Կրեոլական լեզուների ֆիլոգենետիկ կամ տիպաբանական համեմատությունները հանգեցրել են տարբեր եզրակացությունների։ Նմանությունները սովորաբար ավելի մեծ են հարակից լեզուներից ստացված կրեոլների մեջ, ինչպիսիք են Եվրոպական լեզուները, քան ավելի լայն խմբերից առաջացած կրեոլ լեզուների մեջ, որոնք ներառում են նաև ոչ հնդեվրոպական լեզուների վրա հիմնված կրեոլ լեզուներ (օրինակ՝ Նուբին կամ Սանգոն)։ Ֆրանսիական հիմքով կրեոլական լեզուներն իրենց հերթին ավելի նման են միմյանց (և ֆրանսերենի տարատեսակներին), քան եվրոպական այլ կրեոլների։ Հատկապես ակնհայտ է, որ անգլիական հիմքով կրեոլական լեզուներում որոշյալ հոդերը հիմնականում դրվում են գոյականից առաջ, մինչդեռ ընդհանուր ֆրանսիական կրեոլական լեզուներում և ֆրանսերենի տարատեսակներում հակառակ երևույթն է նկատվում, որը ներկայիս Քվեբեկն է 17-րդ և 18-րդ դարերում ձևավորված ։ Ավելին, եվրոպական լեզուները, որոնք հիմք են դարձել եվրոպական գաղութների կրեոլ լեզուների առաջացման համար, պատկանում են արևմտահնդեվրոպականի նույն ենթախմբին և ունեն խիստ տարաձև քերականություն. Այն աստիճան, որ Ուորֆը նրանց միացրեց մեկ կանոնավոր միջին եվրոպական լեզուների խմբին ։ Ֆրանսերենն ու անգլերենը հատկապես մոտ են, քանի որ անգլերենը, փոխառությունների շնորհիվ, տիպաբանորեն ավելի մոտ է ֆրանսերենին, քան գերմանական մյուս լեզուներին ։ Այսպիսով, կրեոլ լեզուների միջև նմանությունները կարող են լինել միայն նմանատիպ ծագման հետևանք, այլ ոչ թե բոլոր կրեոլ լեզուներին բնորոշ հատկանիշներ։
Կրեոլ լեզվի ծագում
Գոյություն ունեն կրեոլ լեզուների ծագման տարբեր տեսություններ, որոնք բոլորն էլ փորձում են բացատրել դրանց նմանությունները։ Արենդսը, Մայսկեն և Սմիթը (1995) ուրվագծում են կրեոլի ծագման վերաբերյալ բացատրությունների չորս դասակարգում.
Ի լրումն կրեոլի ծագման ճշգրիտ մեխանիզմի, բանավեճ է ծագել, թե արդյոք կրեոլ լեզուները բնութագրվում են ավանդական լեզուներից տարբեր կամ նույն մեխանիզմներով, ինչպես ցանկացած այլ լեզու (որը ՄաքՈւորթերի 2018 թվականի հիմնական մոտեցումն է ) (օրինակ՝ "DeGraff 2001") :
Փիջին և կրեոլ լեզուների համածագման տեսություն
Փիջին և կրեոլ լեզուների համածագման տեսությունը ենթադրում է, որ Ատլանտյան բոլոր կրեոլ լեզուներն առաջացել են մեկ միջերկրածովյան Լինգվա ֆրանկայից՝ XVII դարի արևմտյան Աֆրիկայի Փիջին Պորտուգալերենի միջոցով, որը փոխառվել այլ լեզվից առանց քերականական առնմանման Արևմտյան Աֆրիկայի այսպես կոչված «ստրուկների գործարաններում» [անհրաժեշտ է լրացուցիչ բացատրություն], որը Ատլանտյան ստրկավաճառության աղբյուրն էր։ Այս տեսությունն ի սկզբանե ձևակերպվել է Հուգո Շուխարդի կողմից տասնիններորդ դարի վերջին և տարածվել 1950-ականների վերջին և 1960-ականների սկզբին Թեյլորի, Ուինոմի , Թոմփսոնի և Ստյուարտի կողմից ։ Այնուամենայնիվ, այս վարկածն այժմ լայնորեն ընդունված չէ, քանի որ հիմքում բոլոր պորտուգալերենի վրա հիմնված կրեոլախոս ստրուկներն են։ Չնայած պորտուգալերենին շատ քիչ պատմական ծանոթությունը ակնհայտ ապացույց չէ, պորտուգալերենը գրեթե ոչ մի հետք չի թողնում դրանցից շատերի բառապաշարի վրա, քերականական նմանություններով, որոնք բացատրվում են եվրոպական և արևմտյան աֆրիկյան լեզուների դեպում թեքման և քերականական ձևերի կորստի համանման գործընթացներով։ Օրինակ, Բիքերթոնը (1977) նշում է, որ այլ լեզվից փոխառումը առանց քերականական առնմանման չափազանց շատ անճշտություններ է ենթադրում, և որ դժվար թե լեզուն «տարածվի ամբողջ արևադարձային գոտում, լայնորեն տարբեր լեզվական ծագում ունեցող ժողովուրդների շրջանում և պահպանի գրեթե ամբողջ ինքնությունը, քերականական կառուցվածքը, որտեղ էլ որ այն արմատավորվել է, չնայած հնչյունաբանության զգալի փոփոխություններին և բառապաշարի գրեթե ամբողջական փոփոխություններին» ։
Ներքին ծագման վարկած
կողմից առաջարկված Արևմտյան Հնդկաստանի անգլիական կրեոլ լեզուների ծագման համար՝ Ներքին ծագման վարկածի համաձայն, 16-րդ դարի վերջում անգլիախոս առևտրականները սկսեցին բնակություն հաստատել նաև Գամբիա և Սիերա Լեոնե գետերի, ինչպես նաև հարևան տարածքներում, ինչպիսիք են Բուլոմի և Շերբրոյի ափերը։ Այս նորաբնակները ամուսնացան տեղի բնակիչների հետ՝ ձևավորելով խառը ժողովուրդներ, և այդ խառնամուսնության արդյունքում ստեղծվեց անգլիական փիջին լեզուն, որը սովորել են ստրուկների ճամբարում, որոնք հետագայում այն տարածել են Արևմտյան Հնդկաստանում և հանդիսացան անգլիական կրեոլ լեզուների առաջացման պատճառներից մեկը։
Եվրոպական բարբառի ծագման վարկած
Ֆրանսիական հիմքով կրեոլական լեզուները հանդիսանում են «բնականոն» լեզվական փոփոխության արդյունք և նրանց կրեոլականությունը կրում է սոցիալ-պատմական բնույթ և ունի գաղութային ծագում ։ Այս տեսության շրջանակներում ֆրանսիական կրեոլ լեզուն ֆրանսերենի հիմքով ֆիլոգենետիկ լեզու է, ավելի կոնկրետ՝ 17-րդ դարի ֆրանսիական կոինե լեզվի հիմքով, որը պահպանվել է Փարիզում, ֆրանսիական Ատլանտյան նավահանգիստներում և նորաստեղծ ֆրանսիական գաղութներում։ Այս վարկածի կողմնակիցները ենթադրում են, որ ոչ կրեոլ ֆրանսիական բարբառները, որոնք դեռ խոսվում են Ամերիկա մայրցամաքի շատ հատվածներում, ունեն փոխադարձ ծագում այս մեկ կոինեից։ Այս բարբառները հանդիպում են Կանադայում (հիմնականում Քվեբեկում և աքադական համայնքներում), Լուիզիանայում, Սեն Բարտելեմի Գրոզոնում և որպես կղզեցված լեզուներ Ամերիկայի այլ մասերում ։ Այս վարկածի այլ մոտեցումները համատեղելի են փոփոխության աստիճանականության և կոինե լեզվի ծագման թերի փոխանցման մոդելների հետ։
Օտարերկրացու և մանկան խոսք
Օտարերկրացիների խոսքի (FT) վարկածը պնդում է, որ փիջին կամ կրեոլ լեզուն ձևավորվում է, երբ բնիկները փորձում են պարզեցնել իրենց լեզուն, որպեսզի հաղորդակցվեն այն մարդկանց հետ, որոնք ընդհանրապես չգիտեն իրենց լեզուն։ Մանկան խոսքի և կրեոլի նմանությունների պատճառով կրելոը երբեմն կոչվում է նաև մանկան խոսք ։ Արենդս, Մայսկեն և Սմիթը (1995) առաջարկում են, որ չորս տարբեր գործընթացներ են ներգրավված  օտարերկրացիների խոսքի ստեղծման հիմքում.
Սա կարող է բացատրել, թե ինչու կրեոլ լեզուները խուսափելով մոնոգենետիկ մոդելից շատ ընդհանրություններ ունեն։ Այնուամենայնիվ, Հինենկամփը (1984), վերլուծելով Գերմաներենի օտարազգի խոսքը, պնդում է, որ չափազանց անհամապատասխան և անկանխատեսելի է լեզվի ուսուցման որևէ մոդել տրամադրելը։
Թեև պարզեցումը պետք է հաշվի առներ կրեոլների պարզ քերականությունը, մեկնաբանները մի շարք քննադատություններ են հնչեցրել այս բացատրության վերաբերյալ ։
Օտարերկրացու խոսքի բացատրության մեկ այլ խնդիր դրա հնարավոր պարբերականությունն է։ Բլումֆիլդը (1933) նշում է, որ օտարերկրացու խոսքը հաճախ հիմնված է ոչ բնիկների սխալ խոսքի ընդօրինակման վրա, այսինքն՝ փիջին լեզու է։ Հետևաբար, կար,ելի է սխալվել՝ ենթադրելով, որ երկրորդը առաջացրել է առաջինից։
Երկրորդ լեզվի թերի ուսուցում
երկրորդ լեզվի թերի ուսուցման վարկածը պնդում է, որ փիջին լեզուները հիմնականում ստրուկների կողմից գերիշխող բառապաշարային լեզվի թերի ուսուցման արդյունքն են։ Երկրորդ լեզվի ուսուցման բնականոն ընթացքի վերաբերյալ հետազոտությունները բացահայտել են «միջլեզվային համակարգերի» մի շարք առանձնահատկություններ, որոնք երևում են նաև փիջին և կրեոլ լեզուներում.
Երկրորդ լեզվի թերի ուսուցման վարկածը համատեղելի է այլ մոտեցումների, մասնավորապես եվրոպական բարբառի ծագման վարկածի և լեզվի փոխանցման համընդհանրական մոդելների հետ ։
Ոչ եվրոպական լեզուների հիմքով տեսություններ
Ենթաշերտի կամ ոչ եվրոպական լեզուների հիմքով տեսությունները կրեոլ լեզուների միջև նմանությունները վերագրում են աֆրիկյան ենթաշերտի լեզուների նմանությանը։ Այս հատկանիշները հաճախ ենթադրվում է, որ փոխանցվում են ենթաշերտի լեզվից կրեոլին կամ պահպանվում են անփոփոխ կրեոլ լեզվի ենթաշերտի լեզվից՝ վերարտադրման գործընթացի միջոցով. ենթաշերտ լեզուն փոխարինում է մայրենի լեզվի բառային միավորները մակաշերտի լեզվի բառային միավորներով՝ պահպանելով մայրենի լեզվի քերականական կարգերը ։ Խնդիրն այն է, որ ենթադրյալ ենթաշերտի լեզուները տարբերվում են միմյանցից և կրեոլ լեզուներից իմաստային ձևերով։ Բիքերթոնը (1981) պնդում է, որ աֆրիկյան լեզուների քանակի ու բազմազանության, ինչպես նաև կրեոլ լեզուների ծագման վերաբերյալ պատմական գրառումների սակավության պատճառով բառապաշարի համապատասխանության խնդիրը ընկալվում է, որպես պատահականության։ Դիլարդը (1970) հորինել է «սրճարանային սկզբունք» տերմինը՝ նկատի ունենալով կրեոլ լեզուների առանձնահատկությունները կամայականորեն վերագրելու գործընթացը աֆրիկյան ենթաշերտային լեզուների կամ եվրոպական լեզուների տարբեր բարբառների ազդեցությամբ։
Այս հարցի վերաբերյալ բանավեճի համար տե՛ս Մուֆվենե (1993); ավելին՝ Փարքվալլ (2000)։
Կրեոլ լեզուների (շատերի բայց ոչ բոլորի) միջև առկա սոցիալ-պատմական նմանությունների պատճառով Ատլանտյան ստրուկների առևտուրը և եվրոպական գաղութաբնակեցման համակարգը որպես գործոններ ընդգծվել են լեզվաբանների կողմից, ինչպիսին է ՄաքՎորթերը (1999)։
Աստիճանական զարգացման վարկածներ
Կրեոլ լեզուների դասը կարող է սկիզբ առնել որպես փիջին լեզուներից՝ տարրական լեզուներ, որոնք հանպատրաստից ստեղծվել են երկու կամ ավելի մայրենի լեզուներից հաղորդակցում ապահովելու համար։ Կեյթ Վիննոմը (Հիմես-ում (1971)) առաջարկում է, որ փիջինների ձևավորման համար անհրաժեշտ է երեք լեզու, որոնցից մեկը (մակաերտը) ակնհայտորեն գերիշխող է մյուսների նկատմամբ։ Փիջին լեզվի բառապաշարը սովորաբար փոքր է և կազմված է բնիկների բառապաշարից։ Ձևաբանական մանրամասները, ինչպիսիք են բառային թեքումները, որոնք սովորելու համար սովորաբար տարիներ են պահանջվում, բաց են թողնվում. շարահյուսությունը պահպանվում է շատ պարզ ձևով, սովորաբար հիմնված է խիստ շարադասության վրա։ Այս սկզբնական փուլում խոսքի բոլոր բաժինները՝ շարահյուսությունը, բառապաշարը և արտասանությունը, հակված են լինել բավականին փոփոխական, հատկապես՝ կախված խոսողի ծագումից։
Եթե համայնքի երեխաներին հաջողվի յուրացնել փիջին լեզուն որպես մայրենի լեզու, այն կարող է ամրագրվել և ձեռք բերել ավելի բարդ քերականություն՝ ֆիքսված հնչյունաբանությամբ, շարահյուսությամբ, ձևաբանությամբ և շարահյուսական ներկառուցմամբ։ Փիջին լեզուները կարող են դառնալ լիարժեք լեզու միայն մեկ սերնդի դարաշրջանում։ «Կրեոլիզացիան» երկրորդ փուլն է, որի ընթացքում փիջին լեզուն վերածվում է լիովին զարգացած մայրենի լեզվի։ Բառապաշարը նույնպես կզարգանա՝ պարունակելով ավելի ու ավելի շատ տարրեր՝ ըստ բառապաշարի հարստացման հիմնավորման ։
Վերջին ուսումնասիրություններ
Վերջին տասնամյակների ընթացքում ի հայտ են եկել կրեոլ լեզուների բնույթի վերաբերյալ որոշ նոր հարցեր. մասնավորապես, այն հարցը, թե որքանով են բարդ կրեոլ լեզուները և այն հարցը, թե արդյոք կրեոլ լեզուներն իսկապես «բացառիկ» լեզուներ են։
Կրեոլ լեզվի նախատիպ
ՄաքՎորթերը ենթադրում է, որ այս երեք հատկանիշները ճշգրիտ բնութագրում են կրեոլը։ Այնուամենայնիվ, կրեոլ լեզվի նախատիպի վարկածը վիճելի է.
Հենրի Վիթմանը (1999) և Դեյվիդ Գիլը (2001) պնդում են, որ այնպիսի լեզուները, ինչպիսիք են Մանդինգը, Սոնինկեն, ֆրանսերեն Մագաուա և ինդոնեզիան Ռիաուն, ունեն այս բոլոր երեք հատկանիշները, սակայն ցույց չեն տալիս կրեոլ լեզուների ն բնորոշ սոցիալ-պատմական հատկանիշներից և ոչ մեկը։ Մյուսները (տե՛ս ակնարկը Մայսկեն և Լո (2001)) ցույց են տվել կրեոլներ, որոնք ծառայում են որպես ՄակՎորթերի վարկածի հակաօրինակներ. օրինակ՝ Բերբիս հոլանդական կրեոլում առկա թեքական ձևաբանության, կամ պապիամենտուում հնչերանգի առկայություն ։
Բացառություն
Հիմնվելով այս քննարկման վրա՝ ՄաքՎորթերն առաջարկեց, որ «աշխարհի ամենապարզ քերականությունը կրեոլ լեզվի քերականությունն է»՝ պնդելով, որ յուրաքանչյուր ոչ կրեոլ լեզվի քերականությունն առնվազն նույնքան բարդ է, որքան ցանկացած կրեոլ լեզվի քերականությունը ։ Գիլը պատասխանել է, որ ինդոնեզիան Ռիաուն ունի ավելի պարզ քերականություն, քան Սարամական, այն լեզուն, որն օգտագործում է ՄաքՎորթերը որպես իր տեսության հիմքը ։ Նույն առարկությունները առաջ է բերել Վիտմանը 1999 թվականին ՄաքՎորթերի հետ իր բանավեճում ։ Կրեոլների ձևաբանության և շարահյուսության առումով առաջընթացի բացակայությունը ստիպել է այնպիսի գիտնականների, ինչպիսիք են Ռոբերտ Շաուդենսոնը, Սալիկոկո Մուֆվենը, Միշել Դե Գրաֆը և Հենրի Վիտմանը կասկածի տակ դնել կրեոլ լեզվի արժեքը որպես տիպաբանական դասի; նրանք պնդում են, որ կրեոլ լեզուները կառուցվածքային առումով ոչնչով չեն տարբերվում որևէ այլ լեզվից, և որ կրեոլ լեզուն սոցիալ-պատմական հասկացություն է, ոչ թե լեզվական, որն իր մեջ ամփոփում է տեղահանված բնակչությունը և ստրկությունը ։ Թոմասոնը և Կաուֆմանը (1988) պնդում են կրեոլ լեզուների բացառիկ լինելու գաղափարը՝ փաստելով, որ կրեոլշ լեզուները ոչ գենետիկ լեզվի փոփոխության օրինակ են՝ պայմանավորված անբնականոն լեզվական տեղաշարժով։ Աստիճանական զարգացման վարկածի հետևորդները կասկածի տակ են դնում լեզուների անբնականոն փոխանցումը կրեոլ լեզուների միջավայրում և պնդում են, որ գործընթացները, որոնք ստեղծել են այսօրվա կրեոլ լեզուները, չեն տարբերվում լեզվի փոփոխության համընդհանուր օրինաչափություններից։ Հաշվի առնելով այս առարկությունները կրեոլ լեզվի վերաբերյալ, Դե Գրաֆը և մյուսները կասկածի տակ են դնում այն գաղափարը, որ կրեոլ լեզուները բացառիկ են ։ Ի հավելումն, Մուֆվենեն (2002) պնդում է, որ որոշ ռոմանական լեզուներ հնրավոր կրեոլ լեզուներն են, բայց դրանք որպես այդպիսին չեն համարվում լեզվաբանների կողմից՝ նման տեսակետի դեմ պատմական կողմնակալության պատճառով։
Հակասություն
Կրեոլիստիան ուսումնասիրում է լեզուների հարաբերական կրեոլությունը, որոնք ենթադրվում են որպես կրեոլ լեզուներ, ինչը Շնայդերը (1990) անվանում է «կրեոլականության աստիճան»։ Կրեոլիստների միջև գոյություն չունի համաձայնություն այն մասին, թե արդյոք կրեոլության բնույթը նախատիպ է, թե պարզապես ապացույց, որը ցույց է տալիս մի շարք ճանաչելի երևույթներ, որոնք ընկած են քիչ հավանական պատճառների հիմքում։
«Կրեոլ», սոցիալ-պատմական հասկացություն
Կրեոլությունը հակասությունների հիմքում է Ջոն ՄաքՎորթերի և Միքայել Պարկվալի կողմից, որոնք հակադրվում են Հենրի Վիտմանին (1999) և Միշել Դե Գրաֆին ։ ՄաքՎորթերի սահմանման համաձայն կրեոլությունը աստիճանական խնդիր է, քանի որ նախատիպային կրեոլ լեզուները ցուցադրում են բոլոր երեք հատկանիշները, որոնք նա առաջարկում է կրեոլության բնորոշման համար. Թեքման սակավ դեպքեր կամ բացակայություն, հնչերանգի և ածանցների բացակայություն։ ՄաքՎորթերի կարծիքով, ավելի քիչ նախատիպային կրեոլ լեզուները որոշ չափով հեռանում են այս նախատիպից։ Այս հատկանիշներով ՄաքՎորթերը սահմանում է հաիթիական կրեոլը՝ ընդգծելով բոլոր երեք հատկանիշները՝ որպես «ամենակրեոլ լեզու»։ Մյուս կողմից, Պալանկերոյի նման կրեոլ լեզուն կլինի ավելի քիչ նախատիպային՝ հաշվի առնելով հոգնակիի թեքման առկայությունը, անցյալը, գերունդիումը և դերբայական ձևերը։ ՄաքՎորթեր Պարկվալլի վարկածների դեմ առարկությունները ցույց են տալիս, որ կրեոլության այս տիպաբանական չափանիշները կարելի է գտնել այնպիսի լեզուներում, ինչպիսիք են Մանդինգը, Սունինկեն և Մագոաու ֆրանսերենը, որոնք չեն համարվում կրեոլ լեզուներ։ Վիտմանը և Դե Գրաֆը գալիս են այն եզրակացության, որ կրեոլության չափանիշը գիտականորեն սահմանելու փորձերը մինչ այժմ ձախողվել են  : Գիլը (2001) նույն եզրակացությանն է հանգում ինդոնեզիական Ռիաուի դեպքում։ Մայսկեն և Լո  (2001) ապացույցներ են տրամադրում կրեոլ լեզուների վերաբերյալ, որոնք անսպասելիորեն արձագանքում են ՄաքՎորթերի երեք հատկանիշներից մեկին (օրինակ՝ թեքական ձևաբանությունը Բերբիս հոլանդական կրեոլում, հնչերանգը՝ պապիամենտուում)։ Մուֆվենեն  և ՎիտՄանն այնուհետև պնդում են, որ կրեոլ լեզուները կառուցվածքային առումով չեն տարբերվում որևէ այլ լեզվից, և որ կրեոլ լեզուն իրականում սոցիալ-պատմական հասկացություն է (և ոչ լեզվական), որը իր մեջ ամփոփում է տեղահանված բնակչության և ստրկության պատմությունը։ Դե Գրաֆֆը և Վալիսեկը (2005) քննարկում են կրեոլիստիկան՝ կապված գաղութատիրական գաղափարախոսությունների հետ՝ մերժելով այն գաղափարը, որ կրեոլ լեզուները կարող են սահմանվել հատուկ քերականական բնութագրերի տեսանկյունից։ Նրանք քննարկում են լեզվաբանության պատմությունը և 19-րդ դարի աշխատությունը, որը հիմնավորում է սոցիալ-պատմական համատեքստերի քննարկումը, որոնցում առաջացել են կրեոլ լեզուները։
«Կրեոլ», իրական լեզվական հասկացություն
Մյուս կողմից, ՄաքՎորթերը նշում է, որ այնպիսի լեզուներում, ինչպիսին բամբարանն է, որը հիմնականում մանդինգի բարբառն է, կա բավականաչափ ոչ թափանցիկ ածանցումը, և որ հիմք չկա ենթադրելու, որ դա բացակայում է մերձավոր ազգականների մեջ, ինչպիսին է հենց Մանդինկան։ Ավելին, նա նաև նկատում է, որ Սոնինկեն ունի այն, ինչ բոլոր լեզվաբանները կընկալեն որպես շեղումներ, և որ Սոնինկեի ներկայիս բառարանագիտությունը չափազանց տարրական է, որպեսզի պնդեն, որ այն չունի ոչ թափանցիկ ածանցումը։ Մինչդեռ Մագուա ֆրանսերենը, ինչպես նկարագրում է Անրի Վիտմանը, պահպանում է քերականական սեռի որոշակի ցուցիչ, որը որակավորվում է որպես շեղում, և այն նաև պահպանում է ոչ թափանցիկ ածանցավորումը ։ Միշել Դե Գրաֆի փաստարկն այն էր, որ հաիթիական կրեոլը պահպանում է ֆրանսերենից ոչ թափանցիկ ածանցումը։ Ի պաշտպանություն Դեգրաֆի և Վիտմանի, պետք է ասել, որ ՄակՎորթերի 2005 թվականի գիրքը նախկինում հրապարակված աշխատությունների հավաքածու է և որ այն ոչինչ չի պարունակում «կրեոլ լեզվի սահմանման» մասին, Մանդինգի, Սունինկե ի կամ Մագուաի, որոնք դեռ հայտնի չէին, երբ Դե Գրաֆը և Վիտմանը հրապարակեցին իրենց քննադատությունները, ինչպես երևում է նրանց հրապարակված բանավեճից ։ ՄաքՎորթերի գիրքը ոչ մի նոր բան չի առաջարկում Մանդինգի, Սոնինկեի կամ Մագուայի վերլուծության շուրջ։ Քննարկվող հարցերն այս պահին լուծում չեն գտել ՄաքՎորթերի վարկածների վերաբերյալ, թեև Դե Գրաֆի 2005թ. ներդրումն անդրադառնում է նրանց թույլ կողմերին, քանի որ հաիթիական կրեոլը ենթադրում է նոր ապացույցներ։ Մանդինգի, Սոնինկեի, Մագուայի և Հաիթիի տիպաբանական տարբերությունների վերաբերյալ, հնարավոր է, միակ եզրակացությունն այն է, որ նրանց համեմատական տվյալները չեն հաստատում կրեոլ լեզվի սահմանման ՄակՎորթերի չափանիշային մոտեցմանը։
Լրացուցիչ աղբյուրներ
Անսալդոն, Մաթեոսը և Լիմը (2007) քննադատորեն են գնահատում այն առաջարկը, որ կրեոլ լեզուները գոյություն ունեն որպես միատարր կառուցվածքային տիպ՝ ընդհանուր և/կամ յուրօրինակ ծագումով։ Արենդսը, Մայսկենը և Սմիթը (1995) կրեոլ լեզվի ծագման տեսությունները խմբավորում են չորս բաժինների.
Հեղինակները նաև սահմանում են փիջին և խառը լեզուներն, որպես առանձին բաժին այս սխեմայից դուրս՝ անկախ նրանից, թե այլ լեզվից փոխառումը առանց քերականական առնմանման գործում է թե ոչ։
Շերնավկա
Շերնավկա (Шернавка), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վիկսունսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վիկսունսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռուսա Գ
Տես նաև
Կատեգորիա:Վանի թագավորության արքաներ
Ստեփան Գըյըճյան
Ստեփան Գըյըճյան, ֆրանսահայ նկարիչ։
Ծնվել է Կ. Պոլսում, որտեղ ստացել է ուսումը՝ սովորելով Կենտրոնական վարժարանում։ 1923 թվականին մեկնել է Ֆրանսիա, ստացել նկարչական բարձրագույն կրթություն։ Մասնակցել է մի շարք ցուցահանդեսների։ Եղել է ֆրանսահայ արվեստագետների միության անդամ։ Զբաղվել է նաև թատերական նկարչությամբ։ Փարիզում ձևավորել է մի քանի ներկայացում ։
Օգոստոսի 12
Օգոստոսի 12, տարվա 224-րդ (նահանջ տարիներին՝ 225-րդ) օրն է։
Ստեփան Գըյըճյան
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ նկարիչներ Կատեգորիա:1902 ծնունդներ Կատեգորիա:1963 մահեր Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ
Սրեբրենիկ (համայնք)
Սրեբրենիկ համայնք (, Општина Сребреник), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականորեն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում։ Համայնքի վարչական կենտրոնն է Սրեբրենիկ քաղաքը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության համայնքներ
Կուսկոկվիմ
Կուսկոկվիմ (անգլերեն՝ Kuskokwim River), գետ Ալյասկայի արևմուտքում (ԱՄՆ)։ Սկիզբ է առնում Ալյասկայի լեռնաշղթայից, թափվում Բերինգի ծով ը։ Երկարությունը 1300 կմ է։ Փոքր նավերի համար նավարկելի է գետաբերանից 800 կմ ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գետեր Կատեգորիա:Բերինգի ծովի ավազանի գետեր
Ֆաբիեն
Ֆաբիեն (Fabien, իսկական անունը՝ Պիեռ Ժորժ [Pierre Georges], հունվարի 21, 1919 — դեկտեմբերի 27, 1944), ֆրանսիական դիմադրության շարժման մասնակից, բանվորական կոմունիստական երիտասարդական կազմակերպության (1933-ից) և ֆրանսիական կոմկուսի (1936-ից) անդամ։
Կենսագրություն
1936-1938 թվականներին մարտնչել է Իսպանիայում Ինտերնացիոնալ բրիգադներում։ 1939 թվական-ին եղել է Կոմունիստական երիտասարդության կազմակերպության քարտուղար Փարիզում։ 1939-ի վերջին ձերբակալվել է, 1940 թվականի մայիսին փախել է բանտից և Ֆրանսիայի կապիտուլյացիայից (1940-ի հունիս) հետո դարձել է ֆրանտի բյորների և պարտիզանների ջոկատների առաջին ղեկավարներից։
1941 թվականի օգոստոսի 21-ին Փարիզի մետրոյի «Բարբես-Ռոշեշուար» կայարանում հիտլերյան սպայի դեմ կատարել է մահափորձ, որը դարձել է նացիստական ուժերի դեմ զինված լայն պայքարի ազդանշան։ Փարիզի ապստամբության 1944 թվականի աչքի ընկնող մասնակիցներից էր։
(8036) Մաեհարա
(8036) Մաեհարա (Maehara), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,009607 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5438 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4754 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1907,05 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188773 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,77° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կին Էնդատեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Թունագիտություն
Թունագիտություն տոքսիկոլոգիա (հունարեն tox’ixov—թույն և), գիտություն օրգանիզմի վրա թունավոր նյութերի ազդեցության մասին, ուսումնասիրում է թունավոր նյութերի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունները, ազդեցության մեխանիզմները,օրգանիզմում առաջացած ախտաբանական Փոփոխությունները, ինչպես նաև հայտնաբերում թունավորումների կանխարգելման և բուժման արդյունավետ միջոցների անտիդոտներ (հակաթույներ)։ Թունագիտությունը հնարավորություն է ստեղծում նաև թույների ազդեցության օգտակար օգտագործման համար։ Թունագիտությունը պատմականորեն զարգացել է որպես դատական բժշկության մասնաճյուղ, որը պայմանավորված էր կանխամտածված թունավորումների ախտորոշման անհրաժեշտությամբ (դատական Թունագիտություն)։ Հետագայում, կապված արդյունաբերության զարգացման հետ, հիմնվեց նաև արդյունաբերական (արտադրական կամ մասնագիտա-անցքի ու լիսեռի համակարգերում թույլտվածքների դաշտերի գրաֆիկական պատկերումը կան) թունագիտությունը, որն ուսումնասիրում է արտադրության մեջ օգտագործվող և ստացվող նյութերի վնասակար ազդեցությունը մարդկանց օրգանիզմի վրա։
Կատեգորիա:Թունաբանություն
Նախապատմական մոլորակ
Նախադրյալ
Վավերագրական ֆիլմ, որը հետևում է համակարգչային պատկերների միջոցով վերստեղծված դինոզավրերին, որոնք ապրել են ամբողջ աշխարհում Ուշ կավճի ժամանակաշրջանում՝ 66 միլիոն տարի առաջ։ Այն նպատակ ուներ պատկերել դինոզավրերին՝ օգտագործելով ներկայիս հնէաբանական հետազոտությունները, ինչպիսիք են փետրավոր դինոզավրերը։
Արտադրություն
Ըստ hնէաբան և խորհրդատու Սթիվ Բրյուսատի, սերիալը մշակման փուլում էր թրեյլերի թողարկումից «տասը տարի» առաջ ։ 2019 թվականի մայիսի 8-ին Deadline-ի կողմից առաջին անգամ հաղորդվեց, որ Apple-ը BBC Studios-ից Նախապատմական մոլորակի նոր վավերագրական շարքը, որի գործադիր պրոդյուսերը կլինի Ջոն Ֆավրոն ։ Բնօրինակ երաժշտությունը հեղինակել են Կարա Տալվեն, Անզե Ռոզմանը և Հանս Ցիմերը ։
Սերիալը օգտագործում է ժամանակակից հնէաբանական հետազոտություններ, որպեսզի գիտական ​​ճշգրտությամբ պատկերելի կավճի դարաշրջանի կենդանիներին. օրինակ, սերիալում ներկայացված են փետրավոր դինոզավրեր, ինչպիսին է անչափահաս Tyrannosaurus rex-ը ։ Հնէաբան Դարրեն Նեյշը եղել է սերիալի նախապատմական կյանքի պատկերման գլխավոր խորհրդատուն ։ Կոնցեպտի արվեստը և արարածների ձևավորման նախագիծը ստեղծվել է Jellyfish Pictures-ի կողմից, իսկ համակարգչով գեներացված պատկերները մշակվել են MPC-ի կողմից և նախատեսված են լինել ֆոտոռեալիստական, ինչպես իրենց նախորդ՝ «Ջունգլիների գիրքը» (2016) և «Առյուծ արքան» (2019) արտադրություններում ։
Ռուսա Դ
Ռուսա Դ (ծննդ. և մահվ. թվ. անհայտ), Վանի թագավորության թագավոր Մ.թ.ա. մոտ 595-585 թվականներին։ Ռուսա Գ-ի որդին և հաջորդը։ Հիշատակվում է Կարմիր բլուրի որոշ պեղածոների, այդ թվում՝ իր արքայադրոշմ կավե սալիկների արձանագրություններում։ Գործունեության մասին այլ տեղեկություններ չեն հայտնաբերվել։
Տես նաև
Կատեգորիա:Վանի թագավորության արքաներ
Նախապատմական մոլորակ
Արտադրություն
2023 թվականի մարտին Apple-ը երկարացրեց սերիալը երկրորդ սեզոնով, որը սկսեց հեռարձակվել 2023 թվականի մայիսի 22-ին ։
Մարքեթինգ
Առաջին ակնարկը հրապարակվել է Apple TV+ YouTube-ի պաշտոնական ալիքում 2022 թվականի ապրիլի 2-ին՝ թրեյլերի հետ միասին, որի առաջին դրվագի հեռարձակման ամսաթիվը նախատեսված էր մայիսի 23-ին ։ Տասը վայրկյան տևողությամբ թիզերը թողարկվել է 2022 թվականի ապրիլի 19-ին, որին հաջորդել է պաշտոնական թրեյլերը ։ Երկրորդ թրեյլերը թողարկվել է 2022 թվականի մայիսի 19-ին՝ շոուի պրեմիերային ընդառաջ ։
Երկրորդ սեզոնի թիզերը վերբեռնվել է Apple TV+ YouTube-ի պաշտոնական ալիք 2023 թվականի ապրիլի 18-ին ։ Պաշտոնական թրեյլերը թողարկվել է 2023 թվականի մայիսի 2-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու հեռուստասերիալներ
Jackie Chan (երգ)
«Jackie Chan», երգ կանադացի ռեփեր Prime-ի և ամերիկացի ռեփեր Post Malone-ի վոկալով։ Երգը ներառվել է Preme-ի՝ 2018 թվականի մայիսի 4-ին թողարկված «Light of Day» դեբյուտային ալբոմի կազմում։ Հետագայում, լսելով կատարողների վոկալը, հոլանդացի DJ Tiësto-ն և կանադացի դիջեյ Dzeko-ն որոշել են այլընտրանքային ստեղծել տարբերակ և թողարկել այն որպես սինգլ։ Այլընտրանքային երգը ստեղծվել է Tiësto-ի և Dzeko-ի կողմից՝ Prime-ի եւ Post Malone-ի մասնակցությամբ     ։ Սինգլը թողարկվել է 2018 թվականի մայիսի 18-ին՝ Musical Freedom լեյբլի կողմից։ Երգի վերնագրում օգտագործվել է հայտնի հոնկոնգցի, չինացի և ամերիկացի դերասան և կասկադյոր Ջեքի Չանի անունը։
Երաժշտական տեսահոլովակ
«Jackie Chan» երգի լիրիկական տեսահոլովակը թողարկվել է 2018 թվականի մայիսի 18-ին YouTube ալիքում ։ Այն նկարահանել է ռեժիսոր Katya Temkin-ը ։
«Jackie Chan»-ի պաշտոնական երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է 2018 թվականի հուլիսի 2-ին YouTube-ի Tiësto-ի օգտահաշվում։ Այն ներկայացնում է Post Malone-ի և Prime-ի անիմացիոն պատկերները Minecraft-ի ոճով, որոնք ճանապարհորդում են լիմուզինով ֆուտուրիստական քաղաքում։ Այն նկարահանել է ռեժիսոր Jay Matin-ը ։
Շերշնևկա (գյուղ, Խիսլավիչսկի շրջան)
Շերշնևկա (Шершневка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Կալդես
Կալդես (Caldes), կոմունա Իտալիայի Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1083 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 54 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 20 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 38022։ Հեռախոսային կոդ՝ 0463։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ջիմմի Դորսի
Ջիմմի Դորսի (Jimmy Dorsey, ), ամերիկացի ջազային սաքսոֆոնահար և կլարնետահար, սվինգի դարաշրջանի ամենահայտնի բենդ լիդեր։ Նվագախմբի հետ ձայնագրել է բազմաթիվ հիթեր՝ լատինամերիկյան երանգներով, հաստատելով 1940-ական թվականների սկզբներին ամենահաջողակ երաժշտական խումբ լինելը։ Եղել է հայտնի տրոմբոնահար, բրենդ լիդեր Թոմի Դորսիի եղբայրը, որի հետ մի ժամանակ՝ իր կարերիայի վաղ և ուշ շրջանում, ղեկավարել է ջազային նվագախումբը ։
Սինգլ Ջիմմի Դորսիին իր նվագախմբի (1942 թվական) հետ 2009 թվականին ընդգրկել են «Գրեմմի» մրցանակի փառքի սրահում՝ արժևորելով ավելի քան 25 տարվա վաղեմություն ունեցող լավագույն և կարևորագույն ձայնագրությունները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ջազմեններ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սաքսաֆոնահարներ
Էնրիկո Գարոցցո
Էնրիկո Գարոցցո (Enrico Garozzo, ), իտալացի սուսերամարտիկ, 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր, աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների մրցանակակիր, Իտալիայի կրկնակի չեմպիոն (2013, 2015)։ Հայտնի սուսերամարտիկ Դանիելե Գարոցցոյի եղբայրն է։
Էնրիկո Գարոցցոն Centro Sportivo Carabinieri-ի մարզիկ է ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1989 թվականին Կատանիայում։ 2006 թվականին դարձել է աշխարհի կադետների առաջնության արծաթե մեդալակիր, 2008 թվականին՝ աշխարհի պատանեկան առաջնության չեմպիոն ։
2019 թվականին Դյուսելդորֆում կայացած Եվրոպայի առաջնության կիսաեզրափակչում զիջել է իր հայրենակից Անդրեա Սանտարելլիին և նվաճել բրոնզե մեդալ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի սուսերամարտիկներ Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
1472
Մահեր
Կատեգորիա:1472 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ռոստոկի (գյուղ, Ռախովի շրջան)
Ռոստոկի (Розтоки), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ռախովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոստոկի գյուղում բնակվում էր 2 803 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,05 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1370 մարդ/կմ²։
Պելենկովշչինա (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Պելենկովշչինա (Пеленківщина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
Ռոստոկի (գյուղ, Ռախովի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ռախովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1947 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պելենկովշչինա (գյուղ, Զենկովի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Պելենկովշչինա գյուղում բնակվում էր 24 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,508 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 47,24 մարդ/կմ²։
Գևորգ Գըրլանկըճյան
Գևորգ Գըրլանկըճյան, հայ բանաստեղծ։
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Կրթությունն ստացել է Բանկալթի թաղամասի Մխիթարյան վարժարանում։ Երիտասարդ հասակից գրել է բանաստեղծություններ, որոնք տպագրել է «Հանդես ամսօրյա», «Հանրագիտակ», «Ուսումնարան» և այլ պարբերականներում։ Գրական-հրապարակախոսական երկերով աշխատակցել է Թեոդիկի տարեցույցին, «Մեճմուայի ախպար» թերթին և այլ պարբերականների ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտահայ բանաստեղծներ
Գագիկ Հայրումյան
Գագիկ Գևորգի Հայրումյան, հայ տնտեսագետ, տնտեսագիտական գիտությունների դոկտոր (1991), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (1994)։
Կենսագրություն
Գագիկ Հայրումյանը ծնվել է 1933 թվականի նոյեմբերի 27-ին, Երևան քաղաքում։
Գագիկ Հայրումյանի աշխատանքները վերաբերում են ագրարային տնտեսագիտության և կառավարման հարցերին։ Համահեղինակ է շուկայական տնտեսագիտական տերմինների տեղեկատու բացատրական բառարանի ։
Մահացել է 2007 թվականին Երևանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Տնտեսագետներ ըստ ազգության
Ֆաբրիկա
Ֆաբրիկա են կոչվում թեթև և արդյունահանող արդյունաբերության ձեռնարկությունները։ Պատմականորեն ֆաբրիկան հաջորդել է մանուֆակտուրային, առաջացել XVIII դարի վերջին երրորդի և XIX դարի 1-ին քառորդի արդյունաբերական հեղաշրջման հետևանքով։ Մանուֆակտուրային արհեստանոցից ֆաբրիկային անցնելու ելակետ է ծառայել բանող մեքենայի առաջացումն ու մեքենաների համակարգի զարգացումը։ Մանուֆակտուրայից ֆաբրիկայի անցման հետ կապիտալիստական արդյունաբերությունը թևակոխում է խոշոր մեքենայական արտադրության փուլը։
Ֆաբրիկային արտադրությունն աշխատանքի միջոցների կատարելագործման հետ անընդհատ ձևափոխվում է։ Նրանում խոշոր տեղաշարժեր կատարվեցին արդի գիտատեխնիկական առաջընթացի պայմաններում։ Որպես ձեռնարկության ավանդական ձև՝ ֆաբրիկան (գործարանը) իր տեղն ավելի ու ավելի է զիջում ձեռնարկությունների համալիրին և դառնում դրա տեխնոլոգիական օղակը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Տնտեսություն
Քին
Քին, անգլիացի դերասանների ընտանիք։
Կալաշնիկովի ինքնաձիգ
ԱԿ-74, 7,62-մմ Կալաշնիկովի ինքնաձիգ (Автомат Калашникова), տեսակավորող կրակային, գազով վարված, 7,62x39մմ գրոհային հրացան, որն առաջին առաջին անգամ նախագծվել է Խորհրդային Միությունում՝ Միխայիլ Կալաշնիկովի կողմից։ Պաշտոնապես հայտնի է որպես Ավտոմատ Կալաշնիկովա (Կալաշնիկովի ինքնաձիգ)։ Հայտնի է նաև որպես Կալաշնիկով, ԱԿ, կամ ռուսերեն ժարգոնով՝ Կալաշ։
ԱԿ-74-ի նախագծման աշխատանքները սկսվել են Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի վերջին տարվա ընթացքում (1945 թ.)։ Պատերազմից հետո՝ 1946 թվականին, ԱԿ-46-ը ներկայացրվել է պաշտոնական ռազմական փորձերի համար։ 1947 թվականին, սահմանված ագուստով տարբերակը ներկայացվել է օգտագործման խորհրդային բանակի որոշ ստորաբաժանումներում։ Վաղ տարբերակներից էր ԱԿՍ-74 (Ս - Սկլադնոյ կամ «ծալովի»), որը ունի ստորին ծալովի մետաղական ուսի ագուստով։ 1949 թվականին, ԱԿ-74 պաշտոնապես ընդունվել է ԽՍՀՄ զինված ուժերի կողմից և օգտագործվել է Վարշավայի պայմանագրի անդամ պետությունների մեծամասնության կողմից։
Վաղ արտադրության ԱԿ-74-ը առաջին իսկական գրոհային հրացաններից մեկն էր։ Նույնիսկ վեց տասնամյակ անց, ԱԿ-74 մոդելը և դրա տարբերակներ ամենաշատ օգտագործվող և ամենահայտնի գրոհային հրացաններից են աշխարհում՝ իրենց դիմացկունությանը, ցածր արտադրական ծախսերի և հեշտ օգտագործման շնորհիվ։ Այն արտադրվել է շատ երկրներում և օգտագործվել է ինչպես կանոնավոր, այնպես էլ անկանոն զինված ուժերի, հեղափոխական և ահաբեկչական կազմակերպությունների կողմից։ ԱԿ-74-ն, բացյ այդ, հիմք է հանդիսացել զարգացնելու բազմաթիվ այլ բնորոշ և անձնակազմի ծառայող հրազեների տեսակներ։ Աշխարհում, ավելի շատ ԱԿ տեսակի հրացաններ են արտադրվել, քան մյուս բոլոր գրոհային հրացանները միասին վերցրած։
Կրակելով 7,62x39մմ փամփուշտները՝ ԱԿ-74-ը պատճառում է զգալի վնասվածքներ, հատկապես, երբ գնդակը պայթում է մաշկի ներսում։ Այն համեմատաբար ավելի փոքր վերքեր է առաջացնում, երբ գնդակը դուրս է գալիս մարմնից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զենք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային հայտնագործություններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի զենք Կատեգորիա:Ռուսական հայտնագործություններ
Ալա դեի Սարդի
Ալա դեի Սարդի (Alà dei Sardi, Alà), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիա մարզում՝ Օլբիա-Տեմպիո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 1940 մարդ, 2008 թվականի տվյալներով, բնակչության խտությունը 10մարդ-կմ², զբաղեցրած տարածքը 189 կմ² է։
Փոստային ինդեքս՝ 7020, հեռախոսային կոդ՝ 079։
Բնակչության հովանավոր է համարվում սուրբ Ավրելիոս Օգոստինիոսը։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
ԽՍՀՄ դրոշ
ԽՍՀՄ դրոշը Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միության պետական դրոշն էր 1923 թվականից մինչև այդ պետության փլուզումը։ Դրոշը կարմիր ուղղանկյուն պաստառ է, լայնքի և երկայնքի 1 ։ 2 հարաբերակցությամբ։ Վերևի ձախ անկյունում խաչաձևված մուրճի և մանգաղի ոսկեգույն պատկերն է, իսկ մուրճ և մանգաղի վերևում՝ հնգաթև աստղ։ Կարմիր գույնը խորհրդանշում է միջազգային կոմունիստական շարժումը («բանվորների և գյուղացիների թափած արյունը»), մուրճը՝ բանվոր դասակարգը, իսկ մանգաղը՝ գյուղացի դասակարգը։
Ստարի Գրադ (համայնք, Բոսնիա և Հերցեգովինա)
Ստարի Գրադ համայնք (, Вогошча), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականորեն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում ։
Բնակչություն
1991 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ համայնքում բնակվում է 50 744 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության համայնքներ
(8037) 1993 HO1
(8037) , աստերոիդ ամուրի ընտանիքում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի ապրիլի 20-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,986311 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,1566 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,816 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,202 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1022,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,352073 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,91° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ամուրի ընտանիքի աստերոիդներ
Սիտնի
Սիտնի (Сітний), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ռախովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սիտնի գյուղում բնակվում էր 142 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,32 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 440 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ռախովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1947 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆալկենհագեն (Մարկ)
Ֆալկենհագեն  (Falkenhagen (Mark)), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարածքում։
Գտնվում է Մերկիշ Օդեռլանդ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 752 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 27,18 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12 0 64 128։
Կոմունան ներառում է 3 գյուղական համայնք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
1108
Մահեր
Կատեգորիա:1108 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Օգոստոսի 10
Օգոստոսի 10, տարվա 222-րդ (նահանջ տարիներին՝ 223-րդ) օրն է։
Շերշնևո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)
Շերշնևո (Шершнево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։
Ստեֆանի Ադամս
Վաղ տարիներ
Ադամսը ծնվել է Նյու Ջերսիի Օրինջ քաղաքում և դաստիարակվել է իր հորաքույրների՝ նախկին մոդելներ Ջոյսի և Փերլի կողմից, որոնք դրդել են նրան 16 տարեկանում սկսել մոդելի գործունեությունը ։ Ունեցել է աֆրոամերիկյան, եվրոպեոիդային և չերոկիական արմատներ, ինչպես նաև պնդել է, որ նախագահներ Ջոն Ադամսի և Ջոն Քվինսի Ադամսի անմիջական ժառանգորդն է։
Գործունեություն
Ադամսն ավարտել է «Ophelia DeVore School of Charm» միջնակարգ դպրոցը և գործունեությունն սկսել է որպես մոդել՝ հայտնվելով «Seventeen», «Venus Swimwear» ամսագրերի և «Clairol» առևտրային գովազդային տեսահոլովակների լուսանկարներում։ Նա «Playboy» ամսագրում հայտնվել է որպես «Միսս նոյեմբեր 1992»` միևնույն ժամանակ լինելով «Wilhelmina Models»-ի պայմանագրային աշխատող։ Ավելի ուշ նա տեղափոխվել է «Elite Model Management», երբ սկսել է համագործակցել դրա գլխավոր տնօրեն Ջոն Կասաբլանկասի հետ։
Ադամսը 1992 թվականին Ֆերլի Դիքինսոնի համալսարանում ստացել է բակալավրի աստիճան։ Նա հայտնվել է «Village Voice»-ի շապիկին։ 2003 թվականի նոյեմբերի 20-ին հայտնվել է «Playboy» ամսագրի 50-ամյակի պատվին թողարկված «Ուշ շոու Դեյվիդ Լեթերմանի հետ» շոուի «Top 10» էպիզոդում։
Ադամսը «Goddessy Organics» մաշկի խնամքի ընկերության հիմնադիրն ու գլխավոր տնօրենն էր։ Նրա ամուսնու հետ «Wall Street Chiropractic and Wellness» ընկերության համասեփականատերն էր։
Մահ
2018 թվականի մայիսի 17-ի երեկոյան Ադամսը իր 7-ամյա որդու՝ Վինսենտի հետ բնակություն է հաստատել Մանհեթենի 46-րդ փողոցի վրա գտնվող «Gotham» հյուրանոցի 25-րդ հարկում։ Հաջորդ առավոտյան երկուսն էլ մահացած են գտնվել հյուրանոցի բակում գտնվող երկրորդ հարկի պատշգամբում։ Իրավապահ մարմինների աշխատակիցների տվյալներով՝ Ադամսը և նրա ամուսինը պայքարել են որդու խնամակալության համար, և հյուրանոցում գրանցվելուց մի քանի ժամ առաջ Ադամսը «New York Post» թերթին ասել է, որ իր ամուսինը և նրա փաստաբանը խանգարում են նրան որդու հետ արձակուրդ գնալ։ Ադամսի մահը ճանաչվել է ինքնասպանություն, իսկ նրա որդունը՝ սպանություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Բնիկ ամերիկացիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Գունաշ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ձմեռանոցներ
1999 թ. NBA դրաֆթ
'''1999 թ. NBA-ի դրաֆթը''' տեղի ունեցավ 1999 թվականի հունիսի 30-ին՝ ԱՄՆ մայրաքաղաք Վաշինգտոնի «Էմ Սի Այ սենթր» (այժմ՝ «Վերայզոն սենթր») մարզապալատում։ Պատմության մեջ առաջին անգամ մի դրաֆթի առաջին ռաունդում զորակոչվում են նույն համալսարանը ներկայացնող (Դյուկ) միանգամից 4 մարզիկ՝ Էլթոն Բրենդ (1-ին), Թրեջեն Լենգդոն (11-րդ), Քորի Մագետի (13-րդ) և Ուիլիամ Էյվերի (14-րդ)։
Համարվում է լիգայի պատմության ամենախորը դրաֆթներից մեկը։ Ընտրյալներից 9-ը հետագայում ճանաչվել են NBA աստղ, իսկ 3-ն արժանացել են տարվա պահեստայինի կոչմանը (Մանու Ջինոբիլի, Ջեյսոն Թերի, Լամար Օդոմ)։
1999-00 մրցաշրջանից ավարտից հետո, «Չիկագո Բուլսի» ընտրյալ Էլթոն Բրենդը և «Հյուստոն Ռոքեթսի» ընտրյալ Սթիվ Ֆրենսիսն արժանանում են տարվա նորեկների կոչմանը։
Նշմարելի չդրաֆթացված բասկետբոլիստներ
Դրաֆթում չընտրված մի շարք բասկետբոլիստներ նույնպես կատարեցին իրենց մեկնարկային խաղաշրջանները NBA-ում։
Նշումներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Շամախիի գավառ
Շամախիի գավառ (Шемахинский уезд), Ռուսական կայսրության Կասպից մարզի, հետո՝ Շամախիի նահանգի, հետո՝ Բաքվի նահանգի, և հետո՝ Ադրբեջանական ԽՍՀ կազմում գտնվող վարչական միավոր։ Վարչական կենտրոնը Շամախի քաղաքն էր։
Տես նաև
Կատեգորիա:Բաքվի նահանգի գավառներ Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ գավառներ
Շերշունի
Շերշունի (Шершуны), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Վերդի Հակոբյան
Վերդի Ջհանգիրի Հակոբյան, հայ մակաբուծաբան, անասնաբուժական գիտությունների դոկտոր (1973), պրոֆեսոր (1987) ։
Կենսագրություն
Վերդի Հակոբյանը ծնվել է 1926 թվականի օգոստոսի 25-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Ասկերանի շրջանի Սարդարաշեն գյուղում։
Վերդի Հակոբյանի աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսական կենդանիների լյարդի տափակ որդերի և աղիքային խառը ինվազիաների, ինչպես նաև հակատզային և հակամիջատային նոր, արդյունավետ, ոչ թունավոր, էկոլոգիապես մաքուր դեղամիջոցների հայտնաբերման հարցերին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անասնաբուժական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ անասնաբույժներ Կատեգորիա:Անասնաբույժներ ըստ ազգության
Ստեբնի (գյուղ, Ռախովի շրջան)
Ստեբնի (Стебний), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ռախովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստեբնի գյուղում բնակվում էր 807 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,97 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 830 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ռախովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1947 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հանրապետական գրադարան (Ստեփանակերտ)
Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հանրապետական գրադարան, մշակութալուսավորական հիմնարկ ԼՂՀ Ստեփանակերտ քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1924 թվականի դեկտեմբերին, քաղաքական գործիչ Արմենակ Կարակոգովի նախաձեռնությամբ և մի խումբ ընթերցասեր մտավորականների ջանքերով՝ ԼՂԻՄ Ժողսովետի որոշմամբ։
Պատմություն
Գրադարանային գործը զարգացել է հատկապես հետպատերազմյան շրջանում։ Ընթերցասրահին կից սկսել է գործել գրական խմբակ, որտեղ ընդգրկվել են ակտիվ ընթերցողները։ Նշանակալի է եղել 1948 թվականին բանաստեղծ Ավետիք Իսահակյանի հետ հանդիպումը։
Գրադարանում հանդիպումներ են տեղի ունեցել դերասան Վահրամ Փափազյանի, գրողներ Նաիրի Զարյանի, Վաղարշակ Նորենցի, Հրաչյա Քոչարի, Համո Սահյանի, Սիլվա Կապուտիկյանի, Աշոտ Գրաշու, Գարեգին Սևունցի, Սերո Խանզադյանի, Հրաչյա Հովհաննիսյանի, Քրիստափոր Թափալցյանի, Անահիտ Սեկոյանի, Լեոնիդ Հուրունցի, տեղացի գրողներ Բագրատ Ուլուբաբյանի, Միքայել Հարությունյանի, Իսահակ Ալավերդյանի և շատերի հետ։
Մինչև 1961 թվականը գրադարանը կոչվել է Մաքսիմ Գորկու անունով, տեղակայված է եղել Լենինի (այժմ՝ Վազգեն Սարգսյան) պողոտայի մի անհարմար շենքում, ունեցել է աբոնեմենտի, ընթերցասրահի և շրջիկ գրադարանների բաժիններ։ 1961 թվականին գրադարանին տրամադրվել է նոր շենք Կիրովի փողոցում (այժմ՝ Ազատամարտիկների թիվ 3)։
Գրադարանային ֆոնդն ուներ լուսավոր ընթերցասրահ, համալրման և մշակման, տեղեկատու-մատենագիտական և երկրագիտական, մեթոդական և մասսայական միջոցառումների բաժիններ։ Նոր շենք ստանալու կապակցությամբ աշխատողների թիվը 12-ից դարձավ 31։
Բնակչության սպասարկման ձև էին շրջիկ գրադարանները։ Գյուղերում, հիմնարկ-ձեռնարկություններում, թաղամասերում գործում էին 30 շրջիկ կետեր, որոնց ընթերցողների թիվը կազմում էր 2000։ Մեկ տարվա ընթացքում շրջիկներում վերցված գրքերի քանակը կազմում էր 50000 կտոր։
Գրադարանի տեղեկատու-մատենագիտական և երկրագիտական բաժինն ստեղծվել է 1960 թվականին, թեև տեղեկատու-մատենագիտական, երկրաբանական աշխատանքը կատարվում էր դեռևս 1957 թվականից։ Այս բաժնի աշխատանքները ճիշտ կանոնակարգելու համար աշխատողները նախապես ուսումնասիրել են այդ բնագավառում Միության մի շարք առաջավոր գրադարանների աշխատանքի փորձը։
Միջգրադարանային աբոնեմենտ
1952-1991 թվականներին գրադարանի սպասարկման լավագույն ձևերից մեկը համարվել է միջգրադարանային աբոնեմենտը։ Գրադարանը կապեր էր հաստատել Մոսկվայի Լենինի անվան հանրապետական գրադարանի, Երևանի Մյասնիկյանի անվան հանրապետական գրադարանի, Բաքվի, Թբիլիսիի հանրապետական գրադարանների, Խորհրդային Միության այլ քաղաքների գրադարանների հետ, որոնց ընթերցողների պահանջով տարեկան ստացվում էր 300-ից ավելի գիրք։
Տնօրեններ
Պաշտոնական փաստաթղթերի բացակայության պատճառով առաջին տնօրենի մասին տեղեկություններ չկան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ստեփանակերտ
Նարնջային պատերազմ
Նարնջային պատերազմ կամ Նարինջների պատերազմ (Guerra das Laranjas, Guerre des Oranges, Guerra de las Naranjas), կարճատև (երեքշաբաթյա) ռազմական հակամարտություն 1801 թվականին Իսպանիայի և Պորտուգալիայի միջև։
Նախադրյալներ
1800 թվականին դաշնակիցներ Ֆրանսիան և Իսպանիան, ի դեմս առաջին կոնսուլ Նապոլեոն Բոնապարտի և իսպանացի նախարար Մանուել Գոդոյի, պահանջեցին Պորտուգալիայի թագավորությունից խզել դաշնակցային հարաբերությունները Բրիտանական կայսրության և մտնել Բոնապարտի դաշինք (ընդդեմ Անգլիայի)՝ ընդ որում Ֆրանսիային զիջելով իր ազգային տարածքների զգալի մասը։ Պորտուգալիան, որի դաշնակցային հարաբերությունները Մեծ Բրիտանիայի հետ հիմնված էին դեռևս 1373 թվականին Անգլիայի թագավոր Էդուարդ III-ի և Պորտուգալիայի կառավարողներ Ֆերնանդու I թագավորի և թագուհի Լեոնորայի միջև կնքված պայմանագրի վրա, առաջ քաշված պահանջները չընդունեց։
1800 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Իսպանիան և Ֆրանսիան ստորագրեցին Սան Իլդեֆոնսոյի երրորդ պայմանագիրը, որն ավելի ուշ՝ 1801 թվականի մարտի 21-ին հաստատվեց Արանխուեսի պայմանագրով ։ Ըստ հաջորդող՝ հունվարի 29-ի Բադախոսի պայմանագրով Իսպանիան պարտավորվեց պատերազմ հայտարարել Պորտուգալիային, և 1801 թվականի ապրիլին դաշնակից ֆրանսիական զորքերը մոտեցան Պորտուգալիայի սահմանին։
Պատերազմի ընթացք
1801 թվականի մայիսի 20-ին ֆրանսիական ուժերն ամրապնդվեցին իսպանական զորքերով՝ Մանուել Գոդոյի հրամանատարության ներքո։ Գեներալ-կապիտան Գոդոյը, 60-հազարանոց բանակի գլուխ անցած, գրեթե երկօրյա ժամկետում բռնագրավեց Պորտուգալիան։
Համարվում է, որ իսպանական զինվորները Գոդոյին ողջունել են նարնջենու ճյուղերով, որից պատերազմը և ստացել է այդ անվանումը ։ Կամ էլ, վստահ լինելով իր հաջողությանը, Գոդոյը Իսպանիայի թագուհի Մարիա-Լուիզային, որի ֆավորիտն էր նա, ուղարկեց նարինջներով զամբյուղ ՝ խոստանալով, որ հաջորդն արդեն կուղարկի Լիսաբոնից ։ Կարծիք կա նաև, որ ռազմագործողություններից առաջ հանդիպում է կայացել պատերազմող կողմերի հրամանատարների միջև, որի ժամանակ որոշվել է, որ Անգլիայի համար իմաստ չունի պայքարել հանուն Պորտուգալիայի, իսկ Ֆրանսիայի համար՝ հանուն Իսպանիային, ուստի և բոլոր ռազմական գործողությունները կուղղվեն անարյուն մանևրելուն ("նարնջային տնկարկներում) ։
Պորտուգալական զորքերը (2 հազար հեծելազոր և 16 հազար հետևակազոր) ղեկավարում էր 82-ամյա վարչապետ՝ իշխան Ժուան Կառլոս դե Սոուզան (João Carlos de Bragança e Ligne de Sousa Tavares Mascarenhas da Silva), 2-րդ դուքս Լաֆոյնիշը (Duque de Lafões): Ռազմական գործողությունների արագընթացության պատճառով ֆրանսիացիների հիմնական ուժերը՝ գեներալ Շարլ Լեկլերի (Charles Victor Emmanuel Leclerc) հրամանատարությամբ այդպես էլ չմասնակցեցին մարտերին։
1801 թվականի հունիսի 6-ին Բադախոսում կնքվեց հաշտության պայմանագիր։
Հետևանքներ
Բադախոսյան պայմանագրով Իսպանիան ստացավ Օլիվենսի մի փոքր սահմանային շրջանը, իսկ Պորտուգալիան պարտավորվել է փակել իր նավահանգիստները բրիտանական նավերի համար և Ֆրանսիային 20 միլիոն ֆրանկ ռազմատուգանք վճարել ։ Հետագայում պայմանագրում փոփոխություններ կատարվեցին. նոր տարբերակը ստորագրվեց 1801 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Պորտուգալիայի թագավոր Ժուան VI-ի հետ Մադրիդում ։