cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պաոլո Մոնտի
Կենսագրություն
Մոնտիի օգնությամբ 1947 թվականին հիմնադրվել է La Gondola ակումբը, որը կարճ ժամանակ անց դարձել է ավանգարդ լուսանկարչական շարժման կենտրոն։ 1953 թվականին Մոնտին դարձել է պրոֆեսիոնալ լուսանկարիչ՝ հիմնականում աշխատելով ճարտարապետության և դիզայնի ոլորտի ամսագրերի հետ։ Նրա օգնությամբ լուսաբանվել են քաղաքներ և շրջաններ, ճարտարապետներ ու արվեստագետներ ։
1965 թվականից Մոնտին լուսանկարել է իտալական գրականության պատմության նկարազարդումները, ինչպես նաև կենտրոնացել է Ապենինյան հովիտները լուսանկարելու վրա, այդ թվում նաև Էմիլիա Ռոմանիա մարզը։ Հետագայում անդրադարձել է իտալական արվեստի պատմությանը։ 1980 թվականից հետո լուսանկարել է Օրտա լիճը և Օսոլա հովիտը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի լուսանկարիչներ
Ջակուզի
Ջակուզի հիդրոմերսող վաննաներ արտադրող ամերիկյան ընկերություն։ Ջակուզին իտալական Jacuzzi՝ Յակուցցի ազգանվան անգլերեն ոչ ճիշտ արտասանությունն է, որը սակայն արմատապես հաստատվել է աշխարհի շատ երկրների լեզուներում։
Պատմություն
Ընկերությունը հիմնադրվել է 1917 թվականին Յակուցցի ազգանունով իտալացի էմիգրանտ 7 եղբայրներից մեկը, որը  1900 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ ։ Սկզբում ընկերությունը զբաղվել է թռչող սարքավորումների, ավելի ուշ՝ գյուղատնտեսական նշանակության հիդրավլիկ պոմպերի արտադրությամբ։ Յակուցցի եղբայրների ընտանիքում երեխաներից մեկը անընդհատ մերսման խնդիր է ունեցել, արդյունքում՝ 1956 թվականին Կանդիդո Յակուցցին (1903—1986) հայտնագործել է հիդրոմերսող վաննայի առաջին նախատիպը։ Ավելի ուշ՝ եղբայրները մի քանի անգամ կատարելագործել են իրենց հայտնագործությունը և ստացել են ավելի քան  250 արտոնագիր։
Ընկերության կարգախոսն է․ «Ջակուզի, ջուր, որ շարժում է ձեզ» («Jacuzzi: Water that moves you»)։
Փոխաբերական իմաստներ
Բառը նաև ածականի իմաստ է ձեռք բերել և հաճախ ջակուզի ասելով հասկանում են ցանկացած վաննա, որն ունի հիդրոմերսող գործառույթ։
Հաճախ այդպես են անվանում ջրվեժների տակ գտնվող հատվածը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բաղնիք Կատեգորիա:Մերսում
Չինար (անձնանուն)
Չինար, հայկական կանացի տարածված անուն է։ Պարսկերեն cinar բառից է, որից ունենք չինարի, սոսի ծառի անվանումը, որ այժմ գործածական է։ Ժողովուրդը կնոջ սլացիկ հասակը նմանեցրել է չինարի ծառին։ Oգտագործվում է նաև փաղաքշական Չինարիկ ձևով ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Բուլղարիայի սևծովյան ափ
Բուլղարիայի սևծովյան ափ (Българско Черноморие), Սև ծովի արևմտյան հատվածը, որի ջրերը ողողում են Բուլղարիայի ափերը։
Այն նաև հանդիսանում է Ռումինիայի սևծովյան ափը, որը գտնվում է երկրի հյուսիսում և Թուրքիայի եվրոպական հատվածը։
Բուլղարիայի սևծովյան ափի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 414 կմ, որից շուրջ 130 կմ-ը զբաղեցնում են ավազոտ լողափերը, որոնք Բուլղարիայի կարևոր զբոսաշրջային կենտրոններն են ։
Աշխարհագրություն
Դարդանելի նեղուցը միանալով Եգեյան և Միջերկրական ծովին մասամբ ձևավորում է Բուլղարիայի սևծովյան ափը։ Սև ծովը Բուլղարիայի տրանսպորտային փոխադրումների համար կարևոր շրջան է։ Դրա հետ մեկտեղ Սև ծովը պահպանում է իր ստրատեգիական և ռազմական մեծ նշանակությունը։
Բալկանյան լեռները կտրելով ամբողջ երկրի տարածքը հասնում են մինչև Սև ծով՝ ձևավորելով Բուլղարիայի արևմտյան լեռնային աշխարհագրական շրջանը։
Սև ծովը կարևոր զբոսաշրջային նշանակություն ունի։ Բուլղարիա ժամանած զբոսաշրջիկների կեսից ավելին հանգրվանում են Սև ծովի ափին գտնվող նավահանգիստներում և առողջարաններում։ Այստեղ են գտնվում Բուլղարիայի երկու խոշոր քաղաքներն ու հիմնական նավահանգիստները՝ Վառնան (Բուլղարիայի երրորդ խոշոր քաղաքը) և Բուրգասը (Բուլղարիայի չորրորդ խոշոր քաղաքը)։ Վառնան գտնվում է Սև ծովի հյուսիսային ափին, իսկ Բուրգասը՝ հարավային։
2013 թվականի հուլիսի 15-ին ավարտվել է Թրակիայի ավտոճանապարհի շինարարությունը, որի արդյունքում ավտոխճուղով իրար են միացվել Բուրգասը և մայրաքաղաք Սոֆիան։ Նախատեսված է ավտոմայրուղով իրար միացնել նաև Վառնան և Բուրգասը։
Բուլղարիայի սևծովյան ափի հարող աշխարհագրական տեղանքը համարվում է Արևմտյան Թրակիայի պատմական երկրամասը։
Զբոսաշրջություն
1950 թվականից Սև ծովի ափը Բուլղարիայի կարևոր զբոսաշրջային շրջաններից է հատկապես ամառային սեզոնին (մայիսից հոկտեմբեր ամիսներին)։
Մինչ 1989 թվականը Բուլղարիայի սևծովյան ափը հայտնի էր աշխարհին Կարմիր Ռիվիերա անվանումով։ «Երկաթե վարագույրի» անկումից հետո նրա անվանումը փոխվել է և այն կոչվել է պարզապես Ռիվիերա։
Տեսարժան վայրեր
Ստորև ներկայացված տեսարժան վայրերը գտնվում են Բուլղարիայի սևծովյան ափամերձ գոտում։ Համարվում են զբոսաշրջային կարևոր օբյկետներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Բուլղարիայում Կատեգորիա:Սև ծով
Վոլֆ (այլ կիրառումներ)
Անձինք`
Նաև`
Բուրատինոյի արկածները (ֆիլմ, 1975)
Բուրատինոյի արկածները ( ռուս.` Приключения Буратино), խորհրդային երկմասանոց երաժշտական հեռուստատեսային կինոնկար, որը նկարահանվել է 1975 թվականին` Ալեքսեյ Տոլստոյի «Ոսկե բանալին, կամ Բուրատինոյի արկածները» հեքիաթի հիման վրա։ Համարվում է «պաշտամունքային ֆիլմ» ։ Հեռուստատեսությամբ առաջին ցուցադրությունը կայացել է 1976 թվականի հունվարի 1-ին և 2-ին ։
Սյուժեն
Ծեր ատաղձագործ Ջուզեպպեն, իր մոտ գտնվող փայտի ճղոնով ցանկանում է սեղանի համար ոտք պատրաստել, սակայն հանկարծ այն սկսում է մարդկային ձայնով ծղրտալ։ Ջուզեպպեն այն նվիրում է իր հին ընկերոջը` Կառլոյին, որպեսզի նա փայտե տիկնիկ պատրաստի։ Կառլոն պատրաստում է տիկնիկը և անվանում Բուրատինո։ Սկզբում Բուրատինոն թեթևամիտ տղայի բնավորություն է դրսևորում։ Երբ Կառլոն նրան փրկում է առնետի ճանկերից, Բուրատինոն խոստանում է վերափոխվել և գնալ դպրոց։ Այբբենարան գնելու համար Կառլոն վաճառում է իր միակ բաճկոնը։
Հաջորդ առավոտ Բուրատինոն գնում է դպրոց, սակայն ճանապարհին վաճառում է այբբենարանը և տիկնիկային թատրոնի տոմս գնում։ Ներկայացման ժամանակ նա միջամտում է Առլեկինոյի և Պիեռոյի կռվին։ Տիկնիկները սկսում են պարել նրա հետ, սակայն տիկնիկային թատրոնի տնօրեն Կարաբաս-Բարաբասը նրան դուրս է հանում բեմից և կախում պատի վրայի մեխից։
Այդ ժամանակ բուժատզրուկներ վաճառող Դուրեմարը վիճում է Տորտիլա կրիայի հետ։ Վերջինս երդվում է, որ ոչ մեկին չի տա երջանկություն բերող ոսկե բանալին։ Կարաբասը Բուրատինոյից տեղեկանում է Կառլոյի խցում գտնվող օջախի մասին, որը նկարված էր կտավի վրա և տալով նրան հինգ ոսկեդրամ, հանձնարարում է դրանք տալ Կառլոյին` պայմանով, որ նա չհեռանա իր խցից։ Տիկնիկները հասկանում են, որ այստեղ ինչ-որ գաղտնիք է թաքնված։
Զայվոե
Զայվոե (Зайве), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովայա Օդեսայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1870 թվականին։
Բուրատինոյի արկածները (ֆիլմ, 1975)
Սյուժեն
Ճանապարհին Բուրատինոն հանդիպում է երկու խարդախների` Ալիսա աղվեսին և Բազիլիո կատվին։ Նրանք Բուրատինոյին առաջարկում են հարստանալու համար իրենց հետ մեկնել Հիմարների երկիր։ Գիշերը Ալիսան և Բազիլիոն ավազակների տեսքով հարձակվում են Բուրատինոյի վրա, սակայն նա ոսկեդրամները թաքցնում է բերանում։ Որպեսզի դրանք հանեն, Բուրատինոյին գլխիվայր կախում են ծառից և նրան կտրատելու համար գնում են սղոց բերելու։ Բուրատինոյին հայտնաբերում է Մալվինան` երկնագույն մազերով աղջիկը, ով փախել էր Կարաբասի մոտից և իր պուդել Արտեմոնի հետ միասին ապրում էր անտառում։ Բժիշկ Բուն, բուժքույր Դոդոշը և հեքիմ Աղոթարարը Բուրատինոյին խորհուրդ են տալիս տզկանեփի ձեթ ընդունել։ Մալվինան Բուրատինոյին ցանկանում է թվաբանություն և մաքրագրություն սովորեցնել, սակայն անօգուտ և որպես պատիժ, նրան նստեցնում է մութ խորդանոցում։
Զայվոե
2001 թվականի տվյալներով Զայվոե գյուղում բնակվում էր 158 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,279 կմ²։
Բուրատինոյի արկածները (ֆիլմ, 1975)
Սյուժեն
Այդ ընթացքում Պիեռոն թաքուն լսում է Կարաբասի և Դուրեմարի զրույցը։ Պարզվում է, որ կրիա Տորտիլան ջրամբարի խորքում թաքցրել է ոսկե բանալին։ Կարաբասը նկատում է Պիեռոյին և Դուրեմարի հետ միասին սկսում է փնտրել նրան։
Զայվոե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովայա Օդեսայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1870 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բուրատինոյի արկածները (ֆիլմ, 1975)
Սյուժեն
Չղջիկը օգնում է Բուրատինոյին դուրս գալ խորդանոցից և ուղեկցում Ալիսա աղվեսի ու Բազիլիո կատվի մոտ։ Նրանց հետ միասին Բուրատինոն գնում է Հրաշքների դաշտ և հինգ ոսկեդրամները այնտեղ թաղելով, սպասում է, որ դրամի ծառ պետք է աճի։ Ալիսան ոստիկաններին հայտնում է Բուրատինոյի մասին, ովքեր նրան նետում են ջրամբարը։ Բուրատինոն այնտեղ հանդիպում է Տորտիլային, ով ոսկե բանալին տալիս է նրան։
Տուն վերադառնալիս Բուրատինոն հանդիպում է Պիեռոյին։ Պարզվում է, Կարաբասը Հիմարների երկրում վարձել է ոստիկանական բուլդոգների բանակ և ուղարկել իրենց գտնելու։ Բուրատինոն Մալվինային, Պիեռոյին և Արտեմոնին տանում է քարանձավ, իսկ հետո թաքնվելով պանդոկում, Կարաբասի և Դուրեմարի զրույցից իմանում է ոսկե բանալու գաղտնիքը` Կառլոյի խցում նկարված օջախի հետնամասում թաքնված է գաղտնի դուռ։ Պանդոկում Ալիսան և Բազիլիոն Կարաբասին և Դուրեմարին խոստանում են, որ տաս ոսկեդրամով նրանց կհանձնեն Բուրատինոյին։ Կարաբասը կոտրում է կարասը, որտեղ թաքնվել էր Բուրատինոն, սակայն վերջինս փախչում է։
Անտառում Արտեմոնը հաղթում է ոստիկանական շներին, իսկ Բուրատինոն, ժամանակին տեղ հասած Կառլոյի և Ջուզեպպեի հետ միասին` հաղթում է Կարաբասին։ Կառլոյի խցում, Բուրատինոն իր ընկերներին հայտնում է գաղտնիքը և ոսկե բանալիով բացում գաղտնի դուռը։ Կառլոն, Ջուզեպպեն, Բուրատինոն, Մալվինան, Պիեռոն, Արտեմոնը և Առլեկինը մտնում են ներս և հայտնվում հանդիսասրահում։
Երգերը
Բոլոր երգերի երաժշտության հեղինակն Ալեքսեյ Ռիբնիկովն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:1975 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:«Բելառուսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Այն-Էլ-Ջարաբ
Այն-Էլ-Ջարաբ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ասպարեզ (թերթ)
Գյումրի Ասպարեզ օրաթերթ, լույս է տեսնում 2011 հոկտեմբերի 11-ից Գյումրի քաղաքում։ Նախաձեռնության հեղինակը Գյումրու ժուռնալիստների «Ասպարեզ» ակումբն է ։ Պաշտոնական առաջին համարի շնորհանդեսը կայացել է հոկտեմբերի 12-ին։ Այս համարից առաջ լույս էին տեսել նաև փորձնական հինգ համարներ, որոնք անվճար բաժանվել էին Շիրակի մարզի բնակիչներին։ 8 էջանոց թերթը հրատարակվում է 500 տպաքանակով, իսկ վաճառքի գինը՝ 100 դրամ։
Ծանոթություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի օրաթերթեր Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Իսլամական համագործակցության կազմակերպություն
Իսլամական համագործակցության կազմակերպություն (ԻՀԿ, մինչև 2011թ.՝ Իսլամական կոնֆերանս կազմակերպություն), կրոնաքաղաքական կազմակերպություն։ Ստեղծվել է 1969-ի սեպտեմբերին, Մարոկկոյի մայրաքաղաք Ռաբաթում։ Կազմակերպությանը անդամակցում են 55 իսլամական պետություններ (2003)։ Ադրբեջանական Հանրապետությունը ԻՎԿ անդամ է 1991-ից։ ԻՀԿ բարձրագույն մարմիններն են՝ անդամ պետությունների խորհրդարանների խոսնակների գագաթնաժողովը, խորհուրդը, գործադիր կոմիտեն և քարտուղարությունը։ Ունի նաև հատուկ հանձնաժողովներ օժանդակ, մասնագիտացված մարմիններ, առընթեր հաստատություններ և այլն։ Կազմակերպության նպատակն է ամրապնդել անդամ պետությունների միջև իսլամական համերաշխություն, նրանց միջև ամրագրել սոցիալ-տնտեսական, մշակութային, գիտական և այլ բնագավառներում համագործակցություն, վերացնել ռասայական խտրականությունը, համադրել Սրբավայրերի պահպանությանն ուղղված բոլոր միջոցառումները, աջակցել Պաղեստինի ժողովրդի պայքարին, նպաստավոր պայմաններ ստեղծել անդամ պետությունների և այլ երկրների միջև համագործակցության և փոխըմբռնման համար և այլն։Թուրքիայի անդամակցությունը Իսլամական համագործակցության կազմակերպությանը ժամանակավորապես դադարեցվել է
Ղարաբաղյան հակամարտությունը ԻՀԿ-ում
ԻՀԿ գագաթնաժողովներում և նիստերում բազմիցս անդրադարձ է եղել Ղարաբաղյան հակամարտությանը։ 1991-ի դեկտեմբերին Սենեգալի մայոսքաղաք Դաքարի գագաթնաժողովում ԱՀ դառնալով ԻՎԿ լիիրավ անդամ՝ փորձել է օգտագործել կազմակերպության քաղաքական, տնտեսական և ֆինանսական ներուժը և աջակցություն ստանալ ԼՂ հարցում։ 1992-ի մարտին կազմակերպության հատուկ հանձնախումբն այցելել է Թեհրան, Անկարա, Բաքու, Մոսկվա և Երևան՝ ծանոթանալու Ղարաբաղյան հիմնախնդրի և նրա լուծման հնարավորությունների վերաբերյալ պետությունների ղեկավարների տեսակետներին։ Երևանում պատվիրակությունը հանդիպումներ է ունեցել ՀՀ ԱԳՆ-ում, ԳԽ Արցախի հարցերով հանձնաժողովում և քննարկել Ղարաբաղյան հակամարտության իրավական կողմերը, ՀՀ և իսլամական երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու հարցը և այլն։ Պատվիրակությանն ընդունել է նաև ՀՀ նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը։1992-ի հունիսին ԻՀԿ անդամ երկրների արտգործնախարարների Ստամբուլի նիստում ԱՀ և Թուրքիայի պատվիրակությունները՝ ի դեմս արտգործնախարարներ Թ. Գասիմովի և Հ. Ձեթինի, գործունեություն են ծավալել մասնակիցների շրջանում հակահայկական դիրքորոշում ձևավորելու ուղղությամբ։ Ստամբուլում Ղարաբաղյան հակամարտության մասին առանձին բանաձև չի ընդունվել, սակայն ամփոփիչ հայտարարությունում պաշտպանվել է «Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության» խնդիրը, միջազգային հանրությանը կոչ է արվել «ճնշում գործադրել Հայաստանի վրա», որպեսզի վերջինս երաշխավորի փախստականների վերադարձը իրենց բնակավայրերը։ Սահմանների անձեռնմխելիության ու տարածքային ամբողջականության միջազգայնորեն ընդունված սկզբունքներին աջակցելու համատեքստում՝ իսլամական պետությունների արտգործնախարարները համերաշխություն հայտնեցին ԱՀ-ին։ Այս տեսակետը հիմնված էր ԱՀ-ի կանխակալ կարծիքի վրա և անտեսված էր ԱՀ-ի ագրեսիան ՀՀ-ի դեմ։ ԻՎԿ հետագա գագաթնաժողովներում (Կարաչի, 1993, Թեհրան, 1997) և իսլամական պետությունների արտգործնախարների հանդիպումներում (Գվինեա, 1995, Ինդոնեզիա, 1996, Բուրկինա Ֆասո, 1999 և այլն) ընդունված փաստաթղթերը հիմնականում կրկնել են նախկինում ընդունված ձևակերպումները։
ԻՀԿ իր վերաբերմունքն է արտահայտել նաև ԼՂՀ նախագահական (1997 և 2002) և խորհըրդարանական ընտրությունների նկատմամբ՝ դրանք անվանել է «անջատողական շարժում, որը հսկողություն է սահմանել Ադրբեջանի Լեռնային Ղարաբաղի շրջանում»։
ԻՀԿ հակամարտության կարգավորումը դիտարկում է քաղաքական ճանապարհով՝ բանակցային գործընթացի միջոցով, սակայն հայկական կողմի անվերապահ զիջողներով։
Սկսած 2002-ից՝ Ղարաբաղյան հակամարտության հարցում կազմակերպության նախկին կոշտ դիրքորոշման մեջ տեղ են գտել որոշ տեղաշարժեր՝ ոչ հօգուտ ԱՀ-ի։ 2002-ի հունիսին իսլամական պետությունների արտգործնախարարների Խարթումի (Սուդան) վեհաժողովում կոչ է արվել հակամարտությունը լուծել խաղաղ ճանապարհով՝ հարգելով դրացիական հարաբերությունները և միջազգայնորեն ճանաչված սահմանները, միաժամանակ ԱՀ-ին կոչ է արվել՝ հրաժարվելու Ղարաբաղյան հիմնախնդիրը ռազմական ճանապարհով լուծելու գաղափարից։
Նյու Յորքում, ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի շրջանակներում տեղի է ունեցել Իսլամական համագործակցության կազմակերպության «Ղարաբաղի հարցով շփման խմբի» հանդիպումը։ Այս հանդիպմանը Ադրբեջանի արտգործնախարար Էլմար Մամեդյարովը կոչ է արել բոլոր ջանքերը գործադրել «Հայաստանի ագրեսիան դադարեցնելու համար» և սահմանափակել բոլոր տեսակի համագործակցությունը Հայաստանի հետ։ Մամեդյարովը այդ երկրներին նաև կոչ է արել չթույլատրել իրենց տարածքով զենքի և ռազմական տեխնիկայի տարանցումը Հայաստան:
Լա Բիսբալ դել Պանադես
Լա Բիսբալ դել Պանադես  (La Bisbal del Panadés), մունիցիպալիտետ և քաղաք Իսպանիայում։ Մտնում է Տարրագոնա պրոնվիցիայի մեջ՝ Կատալոնիա համայնքում ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կոնկա դե Բարբերա շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 3 343 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն, իսկ տարածքը կազմում է 32,54 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Իսլամական համագործակցության կազմակերպություն
Ղարաբաղյան հակամարտությունը ԻՀԿ-ում
«Ղարաբաղի հարցով շփման խումբը» Իսլամական համագործակցության կազմակերպությունում ստեղծվել է Թուրքիայի նախաձեռնությամբ՝ 2016 թվականին Ստամբուլում կայացած կազմակերպության գագաթնաժողովի ժամանակ։ Խումբը կազմված է ԻՀԿ-ի անդամ ավելի քան հինգ տասնյակ երկրների արտգործնախարարներից:
Կատեգորիա:Իսլամական կոնֆերանս կազմակերպություն Կատեգորիա:1969 Կատեգորիա:Միջկառավարական կազմակերպություններ
Կավենագո դ'Ադա
Կավենագո դ'Ադա  (Cavenago d'Adda), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Լոդի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ետքար
Ետքար, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռների հարավ-արևելյան մասում, Կարճևան գետի ձախափնյակում, Կարճևան գյուղից 1,5 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բարձրություն 1730 մ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Վեժնովո
Վեժնովո (Вежново), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի բնակավայրեր
Վասիլյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Հունարեն հիմքով ազգանուններ
Կարաքիլիսա (Երզնկայի գավառ)
Կարաքիլիսա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։ Գտնվում էր Եփրատ գետի աջ կողմում, Երզնկա քաղաքից հարավ-արևելք։
Պատմություն
19-րդ դարի կեսերին գյուղը պատկանում էր '''Ս. Նիկողայոս''' վանքի թեմին։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ գյուղը ավերվել է, իսկ բնակիչները կոտորվել կամ տարագրվել են։
Պատմամշակութային կառույցներ
Կարաքիլիսան ուներ '''Ս. Աստվածածին''' անունով եկեղեցի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Օվինովշչինա
Օվինովշչինա (Овиновщина), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Դեն-Դոբրի
Դեն-Դոբրի (День-Добрий), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Գորոդնյայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Գորոդնյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Փարսադանյան
Փարսադանյան, հայկական ազգանուն ։
Կապուտաչյա հայրենիք
Կապուտաչյա հայրենիք, անավարտ պոեմ, Եղիշե Չարենցի՝ 1915թ․ գրված ստեղծագործություն։
Փարսադանյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ
Կապուտաչյա հայրենիք
Տպագրման պատմություն
Եղեռնի նախնական՝ ինչ-որ չափով մշուշոտ պատմությունը սկսվում է «Կապուտաչյա հայրենիք» պոեմով ։ Պոեմը նա գրել է 1915թ․ փետրվարին, երբ դեռ որպես զինվոր ոտք չէր դրել Արևմտյան Հայաստան։ Մի քանի ամիս հետո, երբ նա մտավ այդ երկիրը որպես զինվոր և ականատես եղավ ամեն ինչին։ Ուստի բնական էին առաջին տարբերակի տխրության մշուշը և ավելի մեծ տեղ գրավող միֆերի վերածնության հույսը, ապա հետագա մշակված տարբերակում նկատելի են դրամատիկ շերտերի զարգացում ։
Սիմվոլիզմի դրսևորումը պոեմում
Հայրենիքի փրկության դեռևս անորոշ, բայց մշուշոտ պատկերացումներում արևմտահայության ազատագրության երազը սկսվում է «Կապուտաչյա հայրենիք» պոեմով։ Պոեմում «կապուտաչյա» մակդիրն ըստ սիմվոլիզմի գունային գեղագիտության, միանգամայն համապատասխանում է երազի, կարոտի ըմբռնման հետ ։ Այստեղ կարելի է տեսնել, սիմվոլիզմի որոշ երանգներ, որոնք վերաիմաստավորվում և յուրովի են մասնակցում ողբերգության պատկերմանը ։
Սյուժե
Կապուտաչյա հայրենիքը Հայաստանն է։ Թերևս այդ գույնը՝ կապույտը, բանաստեղծական այդ երանգը հոգեբանական առումով բնորոշ է հայրենիքին, որը գնալով երազ է դառնում իր զավակների համար։ Երբեմն վիշտը ստանում է բնական գույներ, դառնում կործանված եզերքի նրբին պատկեր․ «Օ՜ հեռավո՜ր, կապուտաչյա՜ սիրուհիս․- Հովիտների մեջ փրփրուն գետն էր հոսում Եվ անդադրում պատմում էր ինձ, որ ունիս Դու գգվանքներ ու զրկզնքներ սիրուն »։ Չարենցը երգում է տունը, ծեր մորը, թթենին, գետափի տխրամած երազը, հովտի միջով հոսող փրփրուն գետը, հարազատ եզերքը և մեծ հայրենիքը, որն այլևս չկար։ Խորունկ է այն խոհը, թե սերը ծնվել է կարոտից հետո, հայրենիքի կործանումից հետո։ Չէ՞ որ առաջ հողը, երկինքը, տունն ու եզերքը, ամեն ինչ թվում էր այնքան հավիտենական, որքան իրերի բնական ընթացքը։ Չարենցը երգում է կապուտաչյա սիրուհու, իր որբ երկրի բախտը․ «Երկիր իմ որբ, արնաքամ ու ավերակ»։ Ցնցող տպավորություն է թողնում հատկապես հնձվորների՝ երկրի կորած, սրի մատնված զավակների թեման։ Հայոց հնձվորները արյունոտ դաշտերից տուն չեն դարձել, նրանք հնձում են հեռուներում, երկիրը մնացել է անտեր։ Պոեմի վերջին հատվածը մի լուսե տեսիլ է, թախծալի նկարագրություն՝ գալիք Հայաստանի, ծաղկուն հովիտների, հարսանեկան նվագների մասին․ «Կապուտաչյա՜ սիրուհիս, ամուսնանանք պիտի մենք Արևի տակ՝ հայրենի հովիտներում կանաչուն»։ «Կապուտաչյա հայրենիքը» ձուլված է տեսիլներից, տխուր պատկերներից ու լուսե երազներից ։
Հեթանոսությունը պոեմում
Այս մթնոլորտում էլ Չարենցը դառնում է հեթանոս աստվածներին, հինավուրց առասպելներին, մասնավորապես քաջության, հրդեհի ու արևի աստված Վահագնին ու սիրո աստվածուհի Աստղիկին՝ սերն ու քաջությունը համարելով կյանքի վերածնության հիմքը։ Այդ հեթանոսությունը բնավ նման չէ արևմտահայ հեթանոսական շարժմանը և մտածողությանը։ Հեթանոսությունն այս դեպքում որոշ լիցքեր և սիմվոլներ է տալիս նրա քաղաքական մտածողությանը ։
Գաղափարական բովանդակություն
Պոեմը կիսատ է, բայց ունի հուզական ամբողջություն, բանաստեղծական տրամադրությունը ծավալվում է՝ ստեղծելով կորստյան ցավի, անծայր սիրո և կարոտի մթնոլորտ։ Այնտեղ բարձրանում է հույզի ալիքը և սիրո մշուշը, հայոց նորագույն պատմությունը դառնում է դառը մորմոքի, սիրտ կեղեքող վերհուշ, կարոտի կանչ և հեռացող կյանքի համառ տագնապի ձայն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԵՊՀ ԻՄ հոդվածներ 2023 Կատեգորիա:Եղիշե Չարենցի ստեղծագործություններ
Նավթային ճգնաժամ (1973)
Նավթային ճգնաժամ (հայտնի է նաև «նավթային էմբարգո» անունով), որը սկսվել է 1973 թվականի հոկտեմբերի 17-ին։ Այդ օրը Արաբական Նավթ արտահանող երկրների կազմակերպությունը (ՕՊԵԿ), ինչպես նաև Եգիպտոսը և Սիրիան հայտարարեցին, որ իրենք նավթ չեն մատակարարելու այն երկրներին (Մեծ Բրիտանիա, Կանադա, Նիդեռլանդներ, ԱՄՆ, Ճապոնիա), որոնք աջակցել են Իսրայելին արաբա-իսրայելական պատերազմի ընթացքում Սիրիայի և Եգիպտոսի հետ իր հակամարտության մեջ։ Դա առաջին հերթին վերաբերում էր ԱՄՆ-ին և Արևմտյան Եվրոպայում նրա դաշնակիցներին։ Հաջորդ տարվա ընթացքում նավթի գինը մեկ բարելի դիմաց 3 դոլարից հասել է 12 դոլարի։ 1974 թվականի մարտին էմբարգոն վերացվեց։
1973 թվականի նավթային ճգնաժամը առաջին էներգետիկ ճգնաժամն էր և մինչ օրս համարվում է ամենամեծը։ ՕՊԵԿ-ը նվազեցրել է նավթի արդյունահանման ծավալները ոչ միայն իր օգտին համաշխարհային գների վրա ազդելու համար։ Այս ակցիայի գլխավոր խնդիրն էր քաղաքական ճնշում գործադրել համաշխարհային հանրության վրա՝ արևմտյան երկրների կողմից Իսրայելի աջակցությունը նվազեցնելու նպատակով։
ՕՊԵԿ-ի տնտեսական ճնշման արդյունքը ընդհանուր շուկայի երկրների նախարարների խորհրդի հռչակագիրն էր, որն աջակցում էր արաբների դիրքորոշմանը։ Բացի այդ, Աֆրիկայի գրեթե բոլոր պետությունները խզել էին դիվանագիտական հարաբերությունները Իսրայելի հետ։ Ստեղծված քաղաքական իրավիճակը ուժեղացրեց Իսրայելի կախվածությունը ԱՄՆ-ից և բացահայտեց զարգացած երկրների տնտեսության կախվածության իրական մասշտաբները նավթի գներից։ Արդյունաբերական երկրներում նավթի գների աճը տնտեսական ճգնաժամ է առաջացրել։ Միևնույն ժամանակ, ճգնաժամը նպաստեց Խորհրդային Միությունից դեպի արևմուտք նավթի արտահանման ավելացմանը։
Նավթային ճգնաժամ ԱՄՆ-ում
1973 թվականի նոյեմբերի 7-ին Էներգետիկայի Կոնգրեսին ուղղված հատուկ ուղերձում ԱՄՆ նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնը ամերիկացիներին կոչ է անում էլեկտրաէներգիա խնայել։ Նրանց առաջարկվում է ավելի քիչ օգտագործել մեքենաները, իսկ եթե դրանք վարեն, ապա վառելիքը խնայելով՝ ավելի ցածր արագությամբ։ Ավիաընկերություններին հանձնարարված էր կրճատել չվերթների թիվը։ Պետական հաստատություններին՝ խնայել էլեկտրաէներգիան և կրճատել ավտոմոբիլային նավատորմը։ ԱՄՆ շրջակա միջավայրի պահպանության գործակալությունը ժամանակավորապես վերացնում է մթնոլորտն աղտոտող ածուխի օգտագործման սահմանափակումները։ Հանվել էին նավթի և չմշակված յուղերի ներմուծման սահմանափակումները։
Աճող ծախսերի պատրվակով նավթային ընկերությունները սկսեցին զգալիորեն բարձրացնել բենզինի և դիզելային վառելիքի, ինչպես նաև ավիացիոն կերոսինի գները։ Բնական գազ արտադրողները էներգիայի հարցերով դաշնային հանձնաժողովից 73 %-ով թանկացման թույլտվություն են պահանջել։
Երկարաժամկետ հեռանկարում ճգնաժամը մեծ ազդեցություն ունեցավ ԱՄՆ ավտոարդյունաբերության վրա։ Նախկինում ամերիկյան մեքենաները մեծ էին, ծանր և հզոր։ Մինչև 1971 թվականը Chevrolet Caprice-ի ստանդարտ ութ գլան շարժիչը 400 խորանարդ դյույմ էր (6,5 լ), իսկ Chevrolet Impala-ն մեկ գալոն բենզինով անցնում էր մայրուղով ոչ ավելի, քան 13-15 մղոն (16-18 լ/կմ)։ Ճգնաժամից հետո դրանք դուրս մղվեցին չորս մխոցանի շարժիչներով ճապոնական մոդելների կողմից, որոնք շատ ավելի քիչ բենզին էին օգտագործում՝ Toyota Corona, Toyota Corolla, Nissan Sunny, Honda Accord: Չդիմանալով մրցակցությանը՝ Դետրոյթի ավտոարդյունաբերողները ստիպված էին ստեղծել ավելի թեթև մեքենաների արտադրություն, ինչպիսիք են Ford Pinto-ն, Chevrolet Vega-ն և այլն։ Մինչև 1985 թվականը միջին ամերիկյան մեքենան արդեն սպառում էր մեկ գալոն բենզին յուրաքանչյուր 17,4 մղոն (13,5 լ/կմ) ։ Oldsmobile 98-ի նման շքեղ սեդան մեքենաների պահանջարկը վերականգնվեց 1970-ականների կեսերին, բայց դրանց շուկան զանգվածային չէր։ Ford Thunderbird-ի նոր մոդելները մեծապես նվազել են չափերով և հզորությամբ, իսկ Ford Galaxie-ն հանվել է հավաքման գծից 1974 թվականին։
Ճգնաժամից հետո՝ 1975 թվականին, ստեղծվեց ԱՄՆ ռազմավարական նավթային պահուստը։ Նավթի նմանատիպ պաշարներ (ներմուծման առնվազն 3-ամսյա ծավալ) ստեղծվել են բազմաթիվ երկրներում, որոնք անդամակցել են միջազգային մարմնին Միջազգային էներգետիկ գործակալություն. պահուստների առկայությունը թույլ տվեց նվազեցնել մի քանի հետագա նավթային ճգնաժամերի բացասական ազդեցությունը։
Լեհաստան
Արդյունաբերական արդիականացման և սպառողական ապրանքների մատչելիության բարձրացման ծրագիրը, որը ներդրվեց Էդվարդ Հերեկի կողմից, ձախողվեց նավթային ճգնաժամից հետո, իսկ երեք տարի անց Լեհաստանում սպառողական ապրանքների գները սկսեցին կտրուկ աճել։
ԽՍՀՄ
Նավթային ճգնաժամի և դրան հաջորդած նավթի գների քառապատիկ աճի արդյունքում կտրուկ աճեցին ԽՍՀՄ-ից նավթի արտահանման մատակարարումները։ Սկսվում են նաև սովետական նավթի խոշոր առաքումները համաշխարհային շուկա, առաջին հերթին Լեհաստանի միջոցով, որոնց տարածքում տեղադրվել են նավթատարներ, օրինակ՝ Դրուժբա։
Ֆրանսիա
Հաստատվել են էներգետիկ քաղաքականության երեք հիմնական ուղղություններ, որոնք ուղղված են Ֆրանսիայի տնտեսության անկախության ապահովմանը՝ միջուկային էներգիայի արագացված զարգացում, ածուխի օգտագործման վերադարձ և էներգախնայողության նկատմամբ հատուկ ուշադրություն։ Կառավարությունը գործի է դրել էլեկտրաէներգիայի խնայողության կոշտ ծրագիր. տեսուչները հանկարծակի արշավանքներ են իրականացրել գրասենյակներում, խանութներում և արտադրություններում և չափել ջերմաստիճանը, եթե այն գերազանցում է սահմանված 20°C-ը, տուգանք են սահմանել։ Բացի այդ, արգելք է դրվել ցանկացած գովազդի վրա, որը խրախուսում էր էլեկտրաէներգիայի սպառումը։
Ճապոնիա
Դեռևս 1971 թվականին կառավարությունը զեկույց էր պատրաստել «էներգատար»-ից «գիտատար» արդյունաբերության անցնելու անհրաժեշտության մասին։ Զեկույցը քննադատության ենթարկվեց, բայց 1973 թվականի ճգնաժամը ստիպեց արագորեն իրականացնել նոր ռազմավարություն։ «Մենք որոշել ենք ընդերքի ռեսուրսները փոխարինել ինտելեկտուալ ռեսուրսներով»,- հիշում է արտաքին առևտրի և արդյունաբերության նախարարության նախկին փոխնախարար Նաոհիրո Ամայան։
Ավտոսպորտ
Նավթային ճգնաժամի հետևանքների պատճառով չեղարկվել են մի շարք խոշոր միջազգային ավտոմոբիլային մրցումներ։ Մասնավորապես, չեն կայացել 1974 թվականի հանրահավաքի աշխարհի առաջնության միանգամից երեք փուլ, որոնք, ըստ նախնական պլանի, պետք է անցկացվեին Մոնակոյում, Շվեդիայում և Հունաստանում ։
Էներգախնայող տեխնոլոգիաներ
1973 թվականի էներգետիկ ճգնաժամի հետևանքներից մեկը էներգաարդյունավետության և էներգախնայողության ոլորտում գիտական հետազոտությունների ակտիվացումն էր, ինչպես նաև աշխարհի արդյունաբերական զարգացած երկրներում վերականգնվող էներգիայի տեխնոլոգիաների զարգացումը, որոնք ունեին մեծ գիտական և տեխնոլոգիական ներուժ և ֆինանսական միջոցներ։
Այրան
Այրան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Նավթային ճգնաժամ (1973)
Էներգախնայող տեխնոլոգիաներ
Այս ուղղություններով ինտենսիվ աշխատանքների արդյունքը, ի թիվս այլ արդյունավետ տրանսպորտային միջոցների և շինարարության ոլորտում ջերմության խնայողության առաջադեմ նորմերի, դարձավ։ Ճգնաժամը մի շարք երկրներում խթանել է նաև էներգիայի սպառման և խնայողության նոր էթիկան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տնտեսական ճգնաժամեր Կատեգորիա:Արաբա-իսրայելական հակամարտություն Կատեգորիա:Նավթ Կատեգորիա:1973 Կատեգորիա:Գնաճ Կատեգորիա:Նավթարդյունաբերության պատմություն Կատեգորիա:Նավթային քաղաքականություն Կատեգորիա:Միջին Արևելք Կատեգորիա:1970-ականներ Կատեգորիա:Նավթարդյունաբերություն Կատեգորիա:Էներգիայի քաղաքականություն Կատեգորիա:Տնտեսական պատմություն
Այրան
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բաբելոն (ֆիլմ)
Բաբելոն (Babel), 2006 թ. նկարահանված միջազգային դրամա, որի ռեժիսորն է մեքսիկացի Ալեխանդրո Գոնսալես Ինյարիտուն, իսկ սցենարիստը Գիլերմե Արիագան։ «Բաբելոնը» առաջին անգամ ցուցադրվել է Կաննի կինոփառատոնի ժամանակ։ Ավելի ուշ ֆիլմը շահել է «Ոսկե Գլոբուս» որպես տարվա լավագույն դրամա, և առաջադրվել յոթ «Օսկարի»` ստանալով մեկը երաժշտության համար։
ԱՄՆ / Մեքսիկա
Ամերիկայում Սյուզանի և Ռիչարդի երկու երեխաները գտնվում են Ամելիայի՝ մեքսիկացի կնոջ խնամակալության տակ։ Այդ ժամանակ տեղի է ունենում իր որդու հարսանիքը Մեքսիկայում։ Ամելիան որոշում է տանել երեխաներին իր հետ՝ նախընտրելով չհրաժարվել մասնակցությունից։ Նրա զարմիկ Սանտյագոն տեղափոխում է նրանց սահմանից այն կողմ։ Երեխաները ականատես են լինում մեքսիկական մեծ հարսանիքի, որը նրանց և ուրախացնում է և զարմացնում։ Հարսանիքից հետո Սանտյագոն մեքենայով հետ է տանում Ամելյային և երեխաներին, սակայն նրանց չեն թողնում անցնել սահմանը։ Սանտյագոն կտրում է սահմանը և քշում մեքենան դեպի անապատ, որտեղ նա իջեցնում է նրանց։ Շուտով Ամելյային գտնում է ամերիկյան ոստիկանությունը, որից հետո գտնվում են նաև երեխաները։ Ամելյային հետ պետք է ուղարկեն Մեքսիկա, քանի որ նա անօրինական էր աշխատում Ամերիկայում 16 տարի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Արաբերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ճապոներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում Կատեգորիա:Summit Entertainment ֆիլմեր Կատեգորիա:Մեքսիկական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ալմանախ ֆիլմեր Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների ֆիլմեր Կատեգորիա:StudioCanal ֆիլմեր
(7117) Կլավդիուս
(7117) Կլավդիուս (Claudius), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի փետրվարի 14-ին Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից Տաուտենբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,180849 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0543 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3074 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1176,35 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,306031 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,89° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ժիվինիցե
Ժիվինիցե (Živinice), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի հյուսիսարևելյան հատվածում։ Վարչականերոն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում։ Համանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքներ
Range Rover Sport
2009 թվականին Նյու Յորքում տեղի ունեցած մոտոր-շոույում ներկայացված է եղել 2010 թվականի մոդելային տիպի նոր Range Rover Sport-ը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Land Rover ավտոմոբիլներ
Ղալթախչյան
Ղալթախչյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Վելե (գյուղ, Պուշկինոգորսկի շրջան)
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 256 մարդ։
Լեզուն կտրած ծիտիկը (Թումանյանի թարգմանություն)
Լեզուն կտրած ծիտիկը, ճապոնական հեքիաթ՝ թարգմանված Հովհաննես Թումանյանի կողմից։
Վելե (գյուղ, Պուշկինոգորսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Պուշկինոգորսկի շրջանի բնակավայրեր
Լեզուն կտրած ծիտիկը (Թումանյանի թարգմանություն)
Պատմություն
Առաջին անգամ հեքիաթը տպագրվել է 1911 թվականին՝ «Աղբյուրի մատենադարան» շարքի «Հովհաննես Թումանյան» ժողովածուում, ապա Թումանյանի երկերի ժողովածուի 3-րդ հատորի 233–234 էջում։
Հեքիաթի ինքնագիրը չի պահպանվել։
Ճապոնական այդ հեքիաթը թարգմանելիս՝ Թումանյանը նկատի է ունեցել նրա ռուսական տարբեր մշակումները, ինչպես նաև՝ ճապոներեն բնօրինակը, որի նկարազարդումներն օգտագործել է հեքիաթը տպագրելիս։ Հրատարակչին ուղղած իր վերոհիշյալ նամակում, խոսելով նոր լույս տեսած իր այս հեքիաթի մասին, Հովհաննես Թումանյանը գրել է. Այս հեքիաթների հրատարակության կապակցությամբ «Հորիզոն» օրաթերթում 1911 թվականին լույս է տեսել հայ արձակագիր, թարգմանիչ Մարգար Ավետիսյանի գրախոսականը՝ Մա–ր ստորագրությամբ՝
Տպագրվում է առանձին հրատարակությունից ։
Բենյամին Սավշեկ
Բենյամին Սավշեկ (Benjamin Savšek, ), սլովենացի կանոեիստ (սլալոմ), Տոկիոյում կայացած 2020 թվականի Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն, աշխարհի առաջնությունների բազմակի մեդալակիր, Եվրոպայի առաջնությունների մեդալակիր ։ Միջազգային մակարդակում սկսել է հանդես գալ 2002 թվականին ։
Սպորտային կենսագրություն
2013 թվականի աշխարհի առաջնությունում Սավշեկը նվաճել է աշխարհի առաջնությունների առաջին մեդալը, որը դարձել է նրա երրորդ մեդալն անձնական հաշվարկում։ Մեկ տարի անց աշխարհի առաջնությունում Բենիամինը կարողացել է բարելավել իր ցուցանիշները՝ դառնալով արծաթե մեդալակիր անհատական մրցաշարում և բրոնզե մեդալակիր թիմային մրցաշարում։ Այդ նույն արդյունքը սլովենացին կրկնել է նաև 2015 թվականի աշխարհի առաջնությունում։
2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում Սավշեկը մասնակցել է Ս-1 կարգի մրցումներին, որտեղ գրավել է 8-րդ տեղը ։ Չորս տարի անց՝ 2016 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյում կայացած Ամառային օլիմպիական խաղերում նա զբաղեցրել է 6-րդ տեղը նույն մրցաշարում։ Տոկիոյում 2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում ավելի է բարելավել իր արդյունքները Ս-1 կատեգորիայում՝ նվաճելով ոսկե մեդալ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սլովենացի թիավարներ Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ռեալ Մադրիդ ԲԱ
Ինչպես Ֆուտբոլային «Ռեալ Մադրիդը», բասկետբոլայինը նույնպես կարողացել է հաջող հանդես գալ իսպանական և եվրոպական առաջնություններում՝ ունենալով ռեկորդային 30 հաղթանակած իսպանական առաջնություններ։ Բացի այդ՝ թիմը հաղթել է 23 իսպանական գավաթ, 4 Սապորտայի գավաթ և կրկին ռեկորդային՝ 4 միջցամաքային տիտղոս։
Ինչպես ֆուտբոլային ակումբը, «Ռեալ Մադրիդը» նույնպես ունի երիտասարդական հավաքական, որը կոչվում է «Ռեալ Մադրիդ Բ» (Real Madrid Baloncesto B)։
«Ռեալ Մադրիդում» ժամանակին հանդես են եկել մի շարք հայտնի բասկետբոլիստներ, ինչպիսիք են Արվիդաս Սաբոնիսը, Դրաժեն Պետրովիչը, Դեյան Բոդիրոգան և ուրիշներ։
Ներկա կազմ
Նշում. դրոշները մատնանշում են ՖԻԲԱ-ի կողմից ճանաչված այն ազգային հավաքականները, որոնցում հանդես են գալիս տվյալ մարզիկները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանական բասկետբոլային ակումբներ
Ալֆրեդ Այլամազյան
Ալֆրեդ Կարլի Այլամազյան, տեղեկագիտական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների բնագավառի գիտնական, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1975), պրոֆեսոր (1984)։ ՌԴ բնական ԳԱ անդամ (1993)
Կենսագրություն
1959 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Ժուկովսկու անվան ռազմաօդային ճարտարագիտական ակադեմիան։
1975-1984 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ գիտության և տեխնիկայի պետկոմում, 1984-1986 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԳԱ Կիբեռնետիկ, հիմնախնդիրների ինստիտուտի մասնաճյուղի, 1986 թվականից՝ ՌԳԱ Ծրագրային համակարգերի ինստիտուտի տնօրեն։ 1991 թվականին կազմակերպել և գլխավորել է ՌԴ կրթության նախարարության տարածաշրջանային հիմնախնդիրների ԳՀԻ։ 1993-1996 թվականներին և 1998-2003 թվականներին՝ ՌԴ Պերեսլավլի համալսարանի ռեկտոր ։
Սպիտակի երկրաշարժից օրեր անց Ալֆրեդ Այլամազյանը, ի թիվս մյուս բարերարների, իր աջակցությունը հայտնեց հայ ժողովրդին։ Անօթևան մնացած իր հայրենակիցներին նա տեղավորեց Յարոսլավի շրջանի Պերեսլավլ Զալեսկիյ քաղաքում՝ ՌԳԱ Ծրագրային համակարգերի ինստիտուտին պատկանող համակարգչային ճամբարում։ Ճամբարի քարե շենքը շուրջ մեկ տարի ծառայեց որպես դպրոց, որտեղ ուսանում էր 30-ից ավելի հայ աշակերտ։ Այստեղ էին հանգրվանել նաև Սումգայիթի ջարդերից փրկվածները ։
Գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են տեղեկագիտական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների հիմնարար և կիրառական հիմնահարցերին, արհեստական բանականության ստեղծմանը, էկոլոգատնտեսական բարդ համակարգերի մոդելավորմանը, զուգահեռ համակարգչային ճարտարագիտությանը և հեռուստատեղեկատվական համակարգերին ։
100 գիտական հոդվածների, 3 մենագրությունների և 20 գրանցված գյուտերի հեղինակ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:1936 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:2003 մահեր Կատեգորիա:Մայիսի 25 մահեր Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Բորակաթուփ
Բորակաթուփ, բորակաթուփազգիների ընտանիքի թփուտների ցեղ։ Հայտնի է 10, ՀՀ-ում՝ 1 տեսակ՝ բորակաթուփ Շոբերի (N. schoberi)։
Նկարագրություն
Ցողունը փռված է, խիստ ճյուղավորվող, փշոտ, սպիտակակեղև, բարձրությունը՝ 30-200 սմ։ Տերևները փնջերով են, նստադիր, երկարավուն՝ բութ գագաթով, հիմքում՝ նեղ։ Ծաղկաբույլը խխունջաձև է, ծաղիկները՝ կանաչադեղնավուն։ Ծաղկում է հունիս-հուլիսին։ Պտուղը հատապտղանման, նարնջագույն կամ մուգ կարմիր, միասերմ կորիզապտուղ է։ Պարունակում է ալկալոիդևեր։ Ցողուններից կարելի է ստանալ սոդա։ Պտուղը քաղցր է և ուտելի։ Լավորակ կեր է նաև տարբեր կենդանիների, սողունների և թռչունների համար։
Տարածումը Հայաստանում
Կատեգորիա:Բորաթուփազգիներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Բոբի Լոնգ
Ռոբերտ Ջոզեֆ Լոնգ, առավել հայտնի որպես Բոբի Ջո Լոնգ (Bobby Joe Long, ), ամերիկացի սերիական մարդասպան ու բռնաբարող։ 1984 թվականին Լոնգը մի շարք դաժան հանցագործություններ է կատարել Ֆլորիդայում։ Նա մահապատժի է ենթարկվել 2019 թվականին ՝ սպասելով իր մահապատժին 34 տարի ։
Կենսագրություն
Լոնգը ծնվել է 1953 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Քենովայում (Արևմտյան Վիրջինիա) ։ Մանուկ հասակում գլխի մի քանի ծանր վնասվածքներ է ստացել ։ Լոնգի ընտանիքը անբարեհաջող էր, նրա մայրը անկանոն սեռական կյանք էր վարում։ Մեծանալով՝ Լոնգը 1974 թվականին ամուսնացել է իր դպրոցական ընկերուհու հետ, որը երկու երեխա է ունեցել։ Լոնգը շատ ուժեղ հակում ուներ սեքսի նկատմամբ։  Նա կնոջ հետ սեքսով զբաղվել է օրական 3 անգամ, բացի այդ նա օրական 5 անգամ ձեռնաշարժությամբ է զբաղվել։ Լոնգը բաժանվել է կնոջից 1980 թվականին ։
Լոնգի վարքագիծը փոխվել է դեպի վատն այն բանից հետո, երբ մոտոցիկլետի վթարի հետևանքով գլխի գանգուղեղային մեծ վնասվածք է ստացել։ Դեռ հիվանդանոցում բուժման ժամանակ նա սկսել է երևակայել կանանց նկատմամբ բռնություններ կատարելու մասին։ Դուրս գրվելուց հետո նա ագրեսիվ է դարձել, առանց պատճառի դաժանություն է դրսևորել, դեպրեսիայի մեջ է ընկել և կորցրել է իրեն բնորոշ հումորի զգացումը։ 1980-1983 թվականներին Լոնգը մոտ 50 բռնաբարություն է կատարել։ Իր առաջին սպանությունը նա կատարել է 1983 թվականին։ Նրա հոգեկան վիճակը վատացել է, նա սկսել է անընդհատ բռնաբարել և սպանել կանանց ։
Լոնգը ձերբակալվել է 1984 թվականի նոյեմբերի 16-ին ։ Դատապարտվել է մահապատժի։
2019 թվականի մայիսի 23-ին Լոնգը մահապատժի է ենթարկվել։ Այդ օրը նա կերել է իր վերջին հացկերույթը տեղական ժամանակով առավոտյան ժամը 9։30-ին, նա խնդրել է ռոստբիֆ, բեկոն, ֆրի և սոդա ։ Նա մահացած է հայտարարվել ժամը 18:55-ին: Մահապատժից առաջ Լոնգը ոչինչ չի ասել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սերիական մարդասպաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի հանցագործներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված անձինք
Այդան Օզոգուզ
Այդան Օզոգուզ (Aydan Özoğuz,), թուրքական ծագում ունեցող գերմանացի քաղաքական գործիչ։ 2009 թվականից եղել է Բունդեսթագի անդամ՝ Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունից։ 2011 թվականին ընտրվել է վերջինիս նախագահի տեղակալ։ Զբաղեցնում է դաշնային կանցլերի գերատեսչությունում և ներգաղթի, փախստականների, ինտեգրման հարցերով հանձնակատարի պաշտոններում նախարարի պաշտոնները։
Կենսագրություն
1986 թվականին ավարտել է դպրոցը։ 1994 թվականին ստացել է մագիստրոսի աստիճան։ Համբուրգի համալսարանում սովորելու ժամանակ եղել է Համբուրգում թուրքական ուսանողների հասարակության անդամ և երկու տարի զբաղեցրեալ է նախագահի պաշտոնը։
1994 թվականից աշխատել է «Քյորբերի» հիմնադարամում։ Բունդեսթագում ընտրվելուց հետո կորցրել է հիմնադրամում զբաղեցրած իր պաշտոնը։
2001 թվականից մինչև 2008 թվականը եղել է Համբուրգի խորհրդարանի անդամ։ Զբաղեցրել է Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության միգրացիոն քաղաքականության խորհրդարանական խմբի նախագահի պաշտոնը և ընդգրկված է եղել ներքին գործերի, ընտանիքի և հանրագրերի կոմիտեներում։
2004 թվականին մտել է Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն, դարձել է առաջին թրքուհին, որն ընտրվել է Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության նախագահի տեղակալի պաշտոնում։
2013 թվականին կրկին ընտրվել է խորհրդարանում։ Նա այդ տարի եղել է 11 էթնիկ թուրքերից և 7 թրքուհիներից մեկը, որոնք ընտրվել են Բունդեսթագում։
2013 թվականի դեկտեմբերի 16-ին նշանակվել է ներգաղթի, փախստականների և ինտեգրման կոմիսար։ Նա դարձել է Գերմանիայի Դաշնային կառավարության կազմում ընդգրկված առաջին թուրքուհին և առաջին մահմեդականը։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի աղջիկ։
Բեթհովեն (այլ կիրառումներ)
Անձինք՝
Նաև՝
Արծվանիկի սելավ
Արծվանիկի սելավ, սելավ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Ողջիի ձախ վտակը։ Սկիզբ է առնում Բարգուշատի լեռնաշղթայի հարավային լանջերից, Կապանի մոտ թափվում Ողջի գետը։ Երկարությունը 13 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 44 կմ²։ Սելավային հոսքի առաջացմանը մասնակցում են հիմնականում մայր ապարները՝ հեշտ քայքայվող կրաքարերը։ Ուժեղ սելավներ գրանցվել են 1947, 1959, 1960, 1972 թվականներին։ 1972 թվականի մայիսի 29-ի սելավի հոսքը կազմել է 161 մ³/վ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սելավներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի սելավներ
Օվչիննիկովո (գյուղ, Խասանսկի շրջան)
Օվչիննիկովո (Овчинниково), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Խասանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 97 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1898 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Խասանսկի շրջանի բնակավայրեր
Անազ
Անազ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տելետանկ
Տելետանկ, հեռավորության վրա կառավարվող առանց անձնակազմի տանկ։
1929-1930-ականներին Խորհրդային Միությունը ֆրանսիական թեթև «Ռենո ՖՏ» տանկը վերամշակել է՝ տեղադրելով հեռակառավարման սարքեր։ Առաջին փորձերից հետո, որոշվել է շարունակել ռադիոալիքներով հեռակառավարման համակարգերի մշակումը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Տանկեր Կատեգորիա:Ռուսական հայտնագործություններ Կատեգորիա:Խորհրդային հայտնագործություններ Կատեգորիա:Տանկերի պատմություն
Տաինո (կոմունա)
Տաինո (Taino), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում ։
Բնակչությունը ըստ 2004 թվականի տվյալների կազմում է 3185 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 455 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 7 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 21020։ Հեռախոսային կոդը՝ 0331։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Համացանցի կոնսորցիում
Համացանցի կոնսորցիում (World Wide Web Consortium, W3C), ընկերություն, որը մշակում և իրականացնում է համացանցի տեխնոլոգիական չափորոշիչները։ Կոնսորցիումը ղեկավարում է ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների բնագավառում բազում աշխատանքների հեղինակ սէր Թիմ Բերներս Լին։
Նպատակ և խնդիրներ
W3C-ը համացանցի համար մշակում է մեկ միասնական սկզբունքներ և չափորոշիչներ (W3C Recommendations), որոնք հետագայում օգտագործում են ծրագրեր և սարքավորումներ արտադրողները։ Այս պարագայում, համապատասխանելիություն է առաջանում ծրագրային արտադրանքների և տարբեր ընկերությունների սարքավորումների միջև, որը համացանցը դարձնում է ավելի ժամանակակից, ճկուն և հարմարավետ ։
Չափորոշիչների առանձնահատկություններ
W3C-ի յուրաքանչյուր չափորոշիչ անցնում է 5 հիմնական փուլ․ և միայն հետո պաշտոնական դառնում է «W3C-ի չափորոշիչ»։
Չափորոշիչները կարողեն են ժամանակ առ ժամանակ թարմացվել։ Չափորոշիչի հետ հրապարակվում է նաև նամակ, որտեղ նշված է լինում սխալները և անճշտությունները (errata)։ Երբ հավաքվում է հայտնաբերված սխալների բավարար քանակ, թողարկվում է նոր, շտկված և վերամշակված տարբերակ (edition)։
Օգտագործողների հարմարավետության համար կոնսորցիումը ստեղծել է հատուկ համակարգչային ծրագիր - ստուգիչ, որոնք հասանելի են համացանցում և կարող են մի քանի վայրկյանում ստուգել փաստաթղթերի համապաասխանելիությունը W3C-ի չափորոշիչներին։
Պատմություն
Կոնսորցիումը ստեղծվել է 1994 թվականին որպես խորհրդատվական մարմին։ Համաշխարհային խոշորագույն ընկերություններն իրենց արտադրանքների և նոր տեխնոլոգիաների համապատասխանելիությունն ապահովելու հարցում պայմանավորվեցին W3C-ի հետ։
Հեռանկարներ
Այդ պահից համաշխարհային կոնսորցիումն ահռելի աշխատանք է կատարել՝ 10 տարում թողարկելով 110 չափորոշիչ։ Կոնսորցիումի անդամների թիվն անցնում է 350-ից՝ աշխարհի 28 երկրից։ W3C-ի չափորոշիչների վրա հիմնված են համացանցի հազարավոր ծրագրեր և միլիոնավոր ֆայլեր։
Համացանցի հետագա զարգացումը կոնսորցիումը կապում է իմաստաբանական ցանցի հայեցակարգերի հետ։
Լևոն Բարխուդարյան
Լևոն Վլադիմիրի Բարխուդարյան, հայ տնտեսագետ-մաթեմատիկոս, տնտեսագիտության թեկնածու (1985), դոցենտ։ ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարար (1999-2000)։
Կենսագրություն
2013 թվականին պարգևատրվել է ՀՀ վարչապետի հուշամեդալով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ ֆինանսների նախարարներ Կատեգորիա:ՀՀ վարչապետի հուշամեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Իվան բեյը
Իվան բեյը, պատմվածք, Ակսել Բակունցի՝ 1927 թվականին գրված, գավառական կյանքը ներկայացնող գործերից։
Բնութագիր
Բակունցյան երգիծապատումի մեջ են մտնում ազգային երգիծապատումի վերջին շառավիղների դեմ ուղղված մի շարք ստեղծագործություններ, որոնք ոչ այնքան ուժեղ զավեշտավեպեր են, այլ ներկայացնում են հին աշխարհի վերադարձի պատկերների նկարագրությունները։ Եվ «Իվան բեյը» համարվում է այդ պատկերների գեղարվեստական անզուգական արժեքներից մեկը ։ Պատմվածքում նկարագրված «Գավառական մի քաղաքը»՝ լայն և ուղիղ փողոցներով, կանաչ խոտ մայթերի վրա 1920-ական թվականների Գորիսն է ։
Տպագրման պատմություն
Առաջին անգամ հրապարակվել է « Նորք » հանդեսի 1926թ․ գիրք 1-ում։ 1930 թ․ Բաքվում լույս է տեսել ադրբեջաներեն առանձին գրքույկով։ Այնուհետև տեղ են գտել Երկերի 1955թ․ միհատորյակում և 1964թ․ երկհատորյակի առաջին հատորում՝ որոշ փոփոխություններով։ 1979 թ․ հրատարակության համար հիմք է հանդիսացել 1926թ․ «Նորքում» հրապարակված բնագիրը ։