cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Խաղեր, որոնք խաղում են մարդիկ (գիրք)
Լավ խաղեր
Օրինակ՝ «Տեղացի իմաստունը» խաղում կրթված և խելացի մի մարդ ուսումնասիրում է մի շարք հիմնահարցեր, որոնք իր մասնագիտության հետ կապ չունեն։ Հասնելով կենսաթոշակային տարիքի՝ նա տեղափոխվում է մեծ քաղաքից և իր տեղը գրավում փոքր քաղաքում։ Շուտով պարզվում է, որ նրան կարելի է դիմել ցանկացած հարցով և նա կա՛մ անձամբ կօգնի, կա՛մ կուղղորդի համապատասխան մասնագետի մոտ։ Ժամանակի ընթացքում նա իր շրջապատում «տեղացի իմաստունի» դիրքն է զբաղեցնում, որին դիմում են բոլորը։
Ազդեցություն
Բեռնի գիրքը հրատարակվելուց հետո մեծ հաջողություն է ունեցել։ 1964 թվականից սկսած երեք տարվա ընթացքում գիրքը վաճառվել է 600 000 օրինակով։ Այն ավելի քան երկու տարի եղել է The New York Times -ի բեսթսելլերների շարքում՝ ավելի երկար, քան վիպագրական բովանդակությամբ որևէ գիրք նախկին տասնամյակում ։
1988 թվականին գիրքը մեծ տպաքանակով հրատարակվել է ԽՍՀՄ-ում՝ «Прогресс» հրատարակչության կողմից, որը զանգվածային հետաքրքրություն է առաջացրել հոգեբանության նկատմամբ ։
Էրիկ Բեռնի գիրքը մեծ ազդեցություն թողեց ոչ միայն ընթերցողների վրա ամբողջ աշխարհով, այլ նաև Բեռնի հետևորդների վրա։ Նրա ուսանողներն այդ գիրքը որպես չափանիշ էին օգտագործում՝ իրենց աշխատանքները հրատարակելու համար։ Բեռնի ազդեցությունն են կրել Թոմաս Հարրիսը՝ «Ես ՝ օքեյ, դու՝ օքեյ» գրքի հեղինակը, և «Մարդկանց կյանքի սցենարները» գրքի հեղինակ Կլոդ Շտայները։
Այս մարդիկ և այլք, ովքեր ոգեշնչվել էին Բեռնով, օգտագործել են տրանզակտային անալիզը՝ մարդկային հարաբերությունների դինամիկան ավելի լավ ուսումնասիրելու համար։ Այդ գիրքը տրանզակտային անալիզը հոգեբուժության մեջ հայտնի գործիք է դարձրել ։ Այժմ էլ գիրքը պահպանում է իր պահանջվածությունը և վաճառվում է տարեկան տասնյակ հազարավոր օրինակներով՝ մնալով Էրիկ Բեռնի հեղինակած ամենահայտնի գիրքը  ։
Քննադատություն
1965 թվականի հունիսին հայտնի ամերիկացի երգիծաբան Կուրտ Վոնեգութ կրտսերը հայտնի Life Magazine ամսագրում ակնարկ է հրատարակել Բեռնի գրքի վերաբերյալ․ «Հիմնարար գիրք։ Հոգեբանական ներակայացումների հիասքանչ, ապշեցուցիչ շարք, որը մարդիկ խաղում են կրկին ու կրկին։ Դոկտորը տրամադրել է սպառիչ սյուժետային գծեր, որոնք արդիական կլինեն առաջիկա 10 000 տարին»։
2004 թվականին՝ ի պատիվ գրքի 40 ամյակին, բրիտանացի գրող, Տրանզակտային վերլուծության միջազգային ասոցիացիայի նախկին նախագահ Ջեյմս Ալենը աշխատություն է գրել «Խաղեր, որոնք խաղում են մարդիկ» գրքի ազդեցության մասին։ Այն նույն թվականին հրատարակվել է  The Script -ում․
«Այդ յուրահատուկ գրքի գլխավոր գաղափարներից մեկն այն է, որ հասարակության անդամներին տվել է այնպիսի զգացողություն, որ իրենք և ուրիշները կարող են լինել հասկացված, և, որ ամենակարևորն է, նրանք կարող են փոխվել։ Այդ կերպ մենք վստահաբար կարող ենք ասել, որ այժմ մարդիկ ունեն իրենց դրական զգացմունքների փորձի կառուցման գործիք։ Միայն այդ երկու ասպեկտների հիշատակումն արդեն կարող է ապահովել գրքի հայտնիությունը։ Դա անորսալի բեսթոսելլեր է» ։
1970 թվականին Ջեկ Շիֆի «Իմ բոլոր երեխաները» գիրքը մասսայականացրել է այն շարլատանական թերապիան, որը դարձել է Տրանզակտային վերլուծության շարժման պառակտման աղբյուրը։
Հանրության՝ սեփական համոզմունքներից հրաժարվելու անկարողությունը տրանզակտային վերլուծությանը վատ համբավ է բերել։
Գրքի հիմքում ընկած տրանզակտային վերլուծության գաղափարը երկիմաստ երանգ է ձեռք բերել նաև այն բանից, որ Բեռնի դրույթներից մի քանիսը, որոնք արդիական էին հոգեբանության մեջ 1950-1960 թվականներին, ներկայումս հերքվել են, օրինակ՝ վարքագծային մոտեցումը, որը հաստատում է, որ համասեռամոլության ու ալկոհոլամոլության պատճառներից մեկը ծնողների վարքագիծն է, որը երեխան ընդօրինակում է վաղ տարիքում, կամ, որ աուտիզմը զարգանում է մայրական ջերմության պակասից։
Միացյալ Նահանգներում Տրանզակտային վերլուծությունը ներկայումս այնքան տարածված չէ, ինչպես նախկինում, թեև որոշ երկրներում այն դեռևս հայտնի է։
Գրքի հասցեին ուղղված հիմնական քննադատությունն այն է, որ գիրքը պարունակում է մարդկային փոխհարաբերությունների պարզեցված և կամային դասակարգում, որը գիտականորեն հաստատված չէ։ Այլ կերպ ասած՝ քննադատները հաստատում են, որ Բեռնի գաղափարները պարունակում են կեղծ գիտության տարրեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրքեր հոգեբանության մասին Կատեգորիա:1964 գրքեր Կատեգորիա:Հոգեբանություն Կատեգորիա:Ինքնուսույց գրքեր Կատեգորիա:Հանրամատչելի հոգեբանություն Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
The Baddest Female
«The Baddest Female» (나쁜 기집애), հարավկորեական 2NE1 խմբի անդամ CL-ի սոլո սինգլը։ Երգի հեղինակն ու պրոդյուսերը Թեդի Պակն է։ Սինգլը թողարկվել է 2013 թվականի մայիսի 28-ին, թվային ներբեռնման ֆորմատով։ Տեսահոլովակը թողարկվել է հենց այդ օրը։ Մեկ օրվա ընթացքում տեսահոլովակը հավաքել է 1 միլիոնից ավել դիտում ։
Տեղեկություններ երգի մասին
«The Baddest Female» երգը առնչվում է քեյ փոփ, հիփ հոփ, դաբստեպ և էլեկտրո ժանրերին  ։ Սկզբում որոշվել էր երգը անվանել «Bad Girl», բայց այն բանից հետո երգ Լի Հյո Ռին թողարկեց իր «Bad Girls» սինգլը, սինգլի անվանումը փոխեցին ։
Տեսահոլովակի ռեժիսորը Սո Հյոն Սընն է ։ Այնտեղ նկարահանվել են նաև G-Dragon-ը, Թեյանգը և Թեդի Պակը  ։ YG Entertainment լեյբլի հիմնադիր Յան Հյոն Սոկը ասել է. «Դա այն լավագույն տեսահոլովակներից մեկն է, որը ես երբևէ տեսել եմ» ։
«The Baddest Female» սինգլը ստացել է «all-kill» կարգավիճակ, այն գլխավորել է գրեթե բոլոր կորեական չարթերը ։ Այն նաև հայտնվել է ամերիկյան iTunes չարթում և թողարկումից 3 ժամ հետո զբաղեցրել է 75-րդ հորիզոնականը ։
Կղեսուր
Կղեսուրք (Կլեյսուրի), լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական Տավրոս լեռնաշղթայի կենտրոնական մասում, 1360 մ բարձրության վրա։ Տիգրիս գետի ավազանը կապում է Արածանիի հովտի հետ։ Կղեսուրով է անցնում Դիարբեքիր - Ռեշ - Դարխին - Դիադին - Գենչ ճանապարհը, որն ունի տեղական նշանակություն։ Կղեսուրի հյուսիսային մասում է Ոլոր բերդը։
The Baddest Female
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2013 երգեր
Կղեսուր
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնանցքներ Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Գուրգեն Անտոնյան (այլ կիրառումներ)
Գուրգեն Անտոնյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Հայաստանի հողային ռեսուրսներ
Հողային ֆոնդի տոկոսային դասակարգումը հետևյալն է.
358.3 հազար հեկտար հողային ֆոնդի ընդհանուր տարածքի 12 %-ը, որը հավասար է 2974.3 հազար հեկտարի) կազմում են արմատական ցեղատեսակներից ստացված բերքը, ավազային, ջրային և այլ տարածքները։
Նոր «Հողային օրենսգիրքը» ընդունվել է 2001 թվականի մայիսին, որի համաձայն՝ հանրապետության հողային ֆոնդը դասակարգվում է հետևյալ ենթակարգերի․
Հողի տեսակներ ու գոտիներ
Հայաստանում հողային ռեսուրսները հետևյալ կերպ են դասակարգվում՝ ըստ տեսակների և գոտիների. (Աղյուսակում տվյալները ներկայացված են հազար հեկտարով)։
Հողերի ձևեր ու տեսակներ
1997 թվականի տվյալների համաձայն՝ Հայաստանի հողային ֆոնդը դասակարգվում է ըստ հողերի ձևերի և տեսակների․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հող Կատեգորիա:Հայաստան
Ուիլյամ Ջոյս (գրող)
Ուիլյամ Էդվարդ Ջոյս (անգլ. William Edward Joyce, )՝ ամերիկացի գրող, ով պատկերազարդել է իր գրքերը։ Մասնակցություն է ունեցել «Խաղալիքների պատմություն», «Ֆլիկի արկածները», «Միսթեր Մորիս Լեսմորի ֆանտաստիկ թռչող գրքերը» ֆիլմերի ստեղծման մեջ  ։
Ուիլյամ Ջոյսը աշխարհահռչակ իռլանդացի գրող Ջեյմս Ջոյսի ժառանգն է։
Ուիլյամ Ջոյսի մատենագրություն
Թավատառ են գրված Դ. Յ. Կուզնեցովայի կողմից թարգմանված գրքերը
Ռոլի Փոլի Օլի
Քնի պահապանները։
Էկրանավորումներ
Ռոբոտներ մուլտֆիլմը մասամբ հիմնված է «Սանտա Քոլս» գրքի վրա։
«Մեկ օր Ուիլբեր Ռոբինսոնի հետ» գրքի հիման վրա նկարահանվել է «Հյուր Ռոբինսոնների մոտ» մուլտֆիլմը։
«Քնի պահապանները» գրքաշարի հիման վրա նկարահանվել է համանուն մուլտֆիլմը։
«Թռուցիկներ և բարի համարձակ բզեզներ» գրքի մոտիվներով նկարահանվել է «Էպիկը», որը ռուսական կինոթատրոնների վարձույթում է հայտնվել 2013 թվականի մայիսի 30-ից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 11 ծնունդներ Կատեգորիա:Հեքիաթագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մուլտիպլիկատորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Օսկարակիր ֆիլմեր
Լաբորատորիա
Լաբորատորիա (միջն., ծագել է «աշխատում եմ») կամ աշխատանոց — Սարքավորված տարածք, հարմարված հատուկ փորձերի և հետազոտությունների համար (քիմիական, ֆիզիկական, տեխնիկական, մեխանիկական, ֆիզիոլոգիական, հոգեբանական և այլն), սովորաբար բուհերի, գործարանների, դեղատների և այլ հաստատություններին կից։
Դաս (Իսպանիա)
Դաս (Das), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ժիռոնա նահանգի մեջ և Տառագոնա ինքնավար միության կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ Սերդանիա համայնքի մեջ։ Տարածքը զբաղեցնում է 14.80 կմ2։ Բնակչությունը ՝ 224 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Գրիգոր Ա Մամիկոնյան
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մամիկոնյաններ Կատեգորիա:Հայոց իշխաններ
Յուրմաշ (Տուզի վտակ)
Յուրմաշ  (Юрмаш), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բաշկորտոստան հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տուզի գետի ձախ ափին՝2,2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Վրեժ Հակոբյան
Վրեժ Հարությունի Հակոբյան, հայ դերասան, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2008 թ.)։
Կենսագրություն
Եղել է Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի դերասան, 1977 թվականին նշանակվել է թատրոնի փոխտնօրեն, 1982 թվականին՝ տնօրեն։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել մի շարք արտասահմանյան երկրներում։ Եղել է ՀՀ մշակույթի նախարարության թատերարվեստի վարչության պետը, ղեկավարել է Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, 2003-2013 թվականներին եղել է Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի փոխտնօրենը  ։
Ներկայացումներ
1992 թվականին Շաքե Թուխմանյանի և Ժան-Պիեր Նշանյանի հրավերով մեկնել է ԱՄՆ, Վարդան Աճեմյանի անվան թատերախմբում խաղացել է մի շարք ներկայացումներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Համընդհանուր ընտրություններ Վենեսուելայում (2000)
2000 թվականի համընդհանուր ընտրություններ Վենեսուելայում, նախագահական և խորհրդարանական ընտրություններ, որոնք տեղի են ունեցել 2000 թվականի հուլիսի 30-ին Վենեսուելայում ՝ ոչ վաղ անցյալում ընդունած սահմանադրությանը համապատասխան։
Գործող նախագահ Ուգո Չավեսը նոր սահմանադրության շրջանակներում թեկնածությունը դրել էր 6-ամյա ժամկետով ընտրվելու համար։ Նրա գլխավոր հակառակորդը իր նախկին դաշնակից, Սուլիա նահանգի նահանգապետ Ֆրանսիսկո Արիաս Կարդենասն էր։ Չավեսը հեշտությամբ հաղթեց ընտրություններում՝ ստանալով ընտրողների ձայնի 60 %-ը՝ գերազանցելով նախորդ ընտրություններում իր գրանցած արդյունքը՝ զիջելով միայն Ռոմուլո Գալյեգոսին, որը 1947 թվականին ստացել էր 74,35% ձայն։ Չավեսը կարողացավ հաղթել գրեթե բոլոր նահանգներում․ Արիաս Կարդենասը կարողացավ հաղթանակ տանել միայն հայրենի Սուլիա նահանգում։
2004 թվականի հունիսի 8-ին հայտարարվեց, որ նախագահական ընտրությունների արդյունքները հանրաքվեի կդրվեն օգոստոսի 15-ին։
Քարոզարշավ
Նախորդ քարոզարշավներից 2000 թվականինը տարբերվում էր նրանով, որ այն ընթանում էր Վենեսուելայի նոր սահմանադրության համաձայն, որն ընդունել էր Սահմանադրական ասամբլեան և որը հաստատվել էր 1999 թվականի դեկտեմբերի հանրաքվեով։ Անսովոր էր նաև այն, որ 1958 թվականից ի վեր բոլոր ընտրությունների Դեմոկրատական գործողություն և ԿՈՊԵՅ կուսակցությունների ավանդական մասնակցիները, որոնք դեռ ճգնաժամի մեջ էին, այս անգամ նախագահի պաշտոնի համար թեկնածու չառաջադրեցին։ Վենեսուելական ընտրություններին բնորոշ չէր նաև թեկնածուների քիչ քանակը․ այն ընդամենը երեքն էր։
Նախագահական քարոզարշավը, որն ուղեկցվում էր նախընտրական պայքարի ֆավորիտների՝ Չավեսի և Կարդենասի երկուստեք հարձակումներով, բնութագրվում էր հասարակության ուժեղ բևեռացմամբ, ինչպես և 1998 թվականին էր։ Շատ դեպքերում կրքերի բորբոքումը կապված էր նախագահի թեկնածուների սերտ հարաբերություններով։ Արիաս Կարդենասը, ինչպես և Չավեսը պրոֆեսիոնալ զինվորական էր։ 1992 թվականին Կարդենասը մասնակցեց Չավեսի կազմակերպած ռազմական հեղափոխության փորձին։ Արդյունքում նրանց մոտ տարաձայնություններ առաջացան ընտրություններին մասնակցելու հարցի շուրջ։ Արիաս Կարդենասը հեռացավ Չավեսի ստեղծած Հեղափոխական բոլիվարական շարժում-200-ից և գլխավորեց «Արմատական գործ» ձախակողմյան կուսակցությունը, որից ընտրվեց Սուլիա նահանգի նահանգապետ։ Ավելի ուշ նա ակտիվորեն սատարում էր Չավեսին 1998 թվականի ընտրություններում, սակայն երկու քաղաքական գործիչների ուղիները կրկին բաժանվեցին, որպեսզի նորից հատվեն արդեն 2000 թվականի ընտրություններից հետո։
2000 թվականի ընտրություններին Արիաս Կարդենասն իրեն դիրքավորում էր որպես ամբողջ հասարակության թեկնածու՝ միաժամանակ հակառակորդին մեղադրելով Բոլիվարական հեղափոխության գաղափարներից շեղման մեջ։ Չավեսն իր հերթին խոստանում էր հետագայում ևս հետևել հեղափոխական ուղուն՝ Արիաս Կարդենասին դավաճան կոչելով։
TopWare Interactive
TopWare Interactive, գերմանական ընկերություն, որը մասնագիտացված է համակարգչային խաղերի մշակման և հրապարակման ոլորտում, գլխավոր գրասենյակը տեղակայված է Կարլսռուե քաղաքում։ Ընկերությունը հայտնի է «Two Worlds» խաղի հրապարակմամբ, որը մշակվել է Reality Pump Studios-ի կողմից։ Ներկա պահին ընկերության դեբյուտային խաղը կարելի է համարել «Two Worlds II» խաղը, իսկպես նաև «Two Worlds II: Pirates of the Flying Fortress» հավելումը, որը խաղին ընթացքին ավելացնում է ավելի քան 15 խաղային ժամ։
Պատմություն
TopWare Interactive հիմնադրեվել է 1995 թվականին, որպես TopWare CD Service AG ընկերության դուստր ընկերություն, որը մշակում էր համակարգչային խաղեր և տեղակայված էր Մանհայմ քաղաքում։ Ընկերությունը ուներ երկու ենթակառուցվածք ToonTRAXX և TopWare Programy, վերջինս հետագայում անվանափոխվեց դառնալով Reality Pump Studios։ 2001 թվականի փետրվարին TopWare CD Service AG հայտարարեց սննկացման մասին ։ Ընկերության ողջ իրավունքները գնվեց Zuxxez Entertainment AG ընկերության կողմից։
Ընկերությունը վերածվեց 2005 թվականին ։ 2011 թվականին Zuxxez-ը պաշտոնապես փոխարինեց անվանումը կրկին դառնալով TopWare Interactive։ Ամերիկյան TopWare Interactive AG ընկերությունը հայտարարեց, որ աշխատանքներ է կատարում «Battle vs. Chess» խաղի վրա, որը հրապարակվելու էր SouthPeak Games-ի կողմից։ Interplay Entertainment-ը դատի տվեց ընկերությանը այդպիսով կրճատելով վաճառքի թիվը Ամերիկայում ։
2016 թվականի փետրվարի 6-ին, TopWare Interactive կրկին հայտարարեց սննկացման մասին ։ Չնայած այն հանգամանքին, որ չկային ոչ մի պաշտոնական հայտարարություններ այդ մասով, Եվրոպական անվճարունակության ռեգիստրն արդեն գրացել է ընկերությանը որպես սնանկ ։
Սակայն 2016 թվականի մարտի 26-ին TopWare-ը հայտարարեց Two Worlds 3 խաղի մշակման մասին, որը պետք է թողարկվեր 2020 թվականին, սակայն թողարկումը հետաձգվեց մինչև 2023 թվական ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ընկերություններ Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր Կատեգորիա:Ստուդիաներ Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր արտադրողներ այբբենական կարգով
Արթուր Հովհաննիսյան (նկարիչ)
Արթուր Աղասու Հովհաննիսյան, հայ նկարիչ։
Կենսագրություն
Արթուր Հովհաննիսյանի աշխատանքները գտնվում են Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզու թանգարանում, ինչպես նաև աշխարհի տարբեր երկրների մասնավոր հավաքածուներում։
Ստեղծագործական ուղի
Արթուր Հովհաննիսյանի ստեղծագործությունները բազմաժանր են։ Գերակշռում են ֆիգուրատիվ կոմպոզիցիաները, դիմանկարները և բնանկարները։ Թեմաների ընտրության հարցում նույնպես հեղինակը չունի սահմանափակումներ։ Հանդիպում են ինչպես ազգային թեմաներով («Բերդ պար», «Գարնան պար», «Վարդավառ» և այլն), այնպես էլ ժամանակակից, առօրեական, հասարակ մարդու՝ արհեստավորների, վաճառականների, ինչպես նաև կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչների բազմաբնույթ կերպարներ («Ծաղկավաճառ», «Սրճարան», «Մսագործ», «Զարթոնք», «Ամուսնություն», «Բերքահավաք», «Երգչախումբ», «Պատարագ», «Պարկապզուկ նվագողը», «Շուկայում», «Ֆլեյտահարուհի», «Համերգ», «Ես և նա», «Սիրահարները», «Ձուկ», «Աքլոր», «Վենետիկյան տպավորություններ», «Լեռների ծաղիկները» և այլն), որտեղ բացահայտվում են տվյալ հերոսների հոգեբանական նկարագրերը, ապրումները։ Հաճախ հանդիպում են նաև աստվածաշնչյան թեմայով պատկերներ («Խորհրդավոր ընթրիք», «Քրիստոս և Պետրոս», «Պիղատոս» և այլն)։
Ստեղծագործական գործունեությունից բացի, հեղինակ է մի շարք գիտական հոդվածների։
Մրցանակներ
Մի շարք դիպլոմների, շնորհակալագրերի, մրցանակների դափնեկիր է։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1984 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կառլ Լամպլանդ
Կառլ Լամպլանդ (Carl Otto Lampland, ), ամերիկացի աստղագետ. , աշխատել է Լոուելի աստղադիտարանում։
Ծնվել է տաս երեխաներից բաղկացած ընտանիքում։ Նրա հայրը, Օլե Հելիկսեն Լամպլանդը (1834–1914), և մայրը, Բերիտ Գուլիկսդատեր Սկարտումը (1850–1943) ծնվել են Նորվեգիայում ։
Կառլ Լամպլանդը սովորել է սկզբում Վալպարիսոյի համալսարանում, որտեղ ստացել է բակալավրի կոչում 1899 թվականին, ապա Ինդիանայի Բլումինգտոն համալսարանում, ստանալով աստղագիտության բակալավրի աստիճան 1902 թվականին, ապա մագիստրոսի կոչում 1906 թվականին, և ապա պատվո դոկտորի կոչում 1930 թվականին ։
Սկսել է աշխատել Լոուելի աստղադիտարանում 1902 թվականին, Պարսիվալ Լոուելի հրավերքով, որտեղ սերտ համագործակցելով Լոուելի հետ զբաղվել է մոլորակների հետազոտություններով։ Զբաղվել է աստղագիտական լուսախցիկների և աստղադիտակների նախագծումով, ինչպես նաև աստղադիտակների վերանորոգումներով, մասնավորապես վերստին պատել է արծաթով աստղադիտարանի 40 դյույմանոց աստղադիտակի հայելին։ Կառուցել է նաև ջերմազույգեր, որոնք օգտագործել է մոլորակների ջերմաստիճանի չափումների համար։ Կլարկի աստղադիտակի համար իր կողմից ստեղծած լուսախցիկի համար պարգևատրվել է Թագավորական լուսանկարչական միության մեդալով 1905 թվականին]]. ։ 1907 թվականին Լամպլանդն ու Լոուելը շահել են նաև Թագավորական լուսանկարչական միության ցուցահանդեսի մեդալ, իրենց կատարած Մարսի ջրանցքների լուսանկարների համար ։
Վիլիամ Քոբլենցի հետ համատեղ չափել է Մարսի ցերեկային և գիշերային մակերևույթի ջերմաստիճանը, որը ցույց տվեց, որ Մարսի վրա գոյություն ունի միայն նոսր մթնոլորտ։ Լամպլանդը հայտնաբերել է (1604) Տոմբո աստերոիդը։
Լամպլանդի ծննդյան օրն է ընդունվել Մարսի օրացույցի սկիզբը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:Ինդիանայի համալսարանի շրջանավարտներ
Սուրան (Ինզերի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կապար
Կապար (Plumbum), քիմիական տարր է, որի նշանն է Pb, պարբերական համակարգի 4-րդ խմբի քիմիական տարր։ Կարգահամարը 82 է, ատոմական զանգվածը՝ 207,2: Դյուրահալ, արծաթափայլ մետաղ է։ Գտնվում է պարբերական համակարգի 4-րդ խմբի գլխավոր ենթախմբում։ Պարունակում է պրոտոնների յուրահատուկ շարք։ Կարող է հանդես գալ պարզ նյութի ձևով (CAS-համարը։ 7439-92-1), զիջող, համեմատաբար ցածր հալման ջերմաստիճանով, արծաթագույն, սպիտակ մետաղ է։ Դեռևս հայտնի է հնագույն ժամանակներից ։
Պատմություն
Կապարը հայտնի է եղել Միջագետքի, Եգիպտոսի և աշխարհի հնագույն այլ երկրների ժողովուրդներին, 6-7 հազար տարի մ. թ. ա.: Կապարից պատրաստել են արձաններ, կենցաղային իրեր, իսկ հռոմեացիները՝ նաև ջրատար խողովակներ։
Ալքիմիկոսները կապարը անվանել են Սատուռն և գրել այդ մոլորակի նշանով։ Կապարի միացությունները՝ «կապարի մոխիրը»- (PbO), կապարի սպիտակը [2PbCO3.Pb(OH)2] օգտագործել են Հին Հունաստանում և Հռոմում՝ որպես դեղորայքի և ներկերի բաղադրամաս։ Հրազենի հայտնաբերումից հետո կապարից պատրաստել են գնդակ։
Կապարի թունավոր հատկությունը նշել էն դեռես մ. թ. 1-ին դարում՝ հույն բժիշկ Դիոսկորիդեսը և Պլինիոս Ավագը։ Մեծամորի պեղումների ժամանակ (1965-1966) մ. թ. ա. 3-րդ հազարամյակի շերտում հայտնաբերված ինը համաձուլվածքից չորսը պարունակում են կապարի՝ պղինձ-կապար, պղինձ-կապար-անագ, պղինձ-կապար-ցինկ, պղինձ-կապար-անագ-ցինկ։
Հայաստանում դեռես մ. թ. ա. կապարը օգտագործվել է շինարարության ոլորտում, նաև արտահանվել է։ Հայ մատենագրության մեջ կան կապարից ներկերի ստացման բազմաթիվ դեղատոմսեր։
Ֆիզիկական հատկություններ
Կապարը կապտա-գորշ, ծանր մետաղ է, պլաստիկ է և փափուկ (կտրվում է դանակով, քերծվում եղունգով)։ Հալման ջերմաստիճանը 327,4 °C է, եռմանը՝ 1725 °C, խտությունը՝ 11340 կգ/մ3։ Ատոմի արտաքին էլեկտրոնային թաղանթի կառուցվածքը 6s26p2 է, միացություններում՝ երկարժեք կամ քառարժեք։ Կապարի առանձնահատկություններն են բարձր խտությունը, փափկությունը, կռելիությունը և առաձգականությունը։ Մյուս մետաղների համեմատ ունի թույլ էլեկտրահաղորդականություն, կորոզիայի հանդեպ դիմացկունություն և օրգանական նյութերի հետ ռեակցիայի մեջ մտնելու ընդունակություն։
Այլ մետաղների չնչին քանակությունները նշանակալիորեն փոխում են կապարի հատկությունները՝ պղնձի ծարիրի փոքր քանակության ավելացումը մեծացնում է համաձուլվածքի ամրությունը և ծծմբաթթվից բարելավում է կորոզիայի հանդեպ դիմադրողականությունը։ Մի քանի այլ մետաղներ նույնպես բարելավում են միայն կարծրությունը, ինչպես, օրինակ, կադմիումը, անագը կամ տելուրը։
Այնպիսի մետաղներ, ինչպիսին են կալիումը կամ կալցիումը, նույնպես ունեն այդպիսի հատկություն, սակայն, նրանք թուլացնում են քիմիական կայունությունը։ Մյուս կողմից, կապարի պարունակությունը զգալիորեն վատացնում է նյութերի որակը, օրինակ՝ կապարի փոքր քանակությունը նվազեցնում է պողպատի առաձգականությունը։
Քիմիական հատկություններ
Էլեկտրոնային բանաձևն է՝ 5s25p65d106s26p2, իոնացման էներգիան՝ (Pb → Pb+ + e−) հավասար է 7,42 Էվ։ Արտաքին էլեկտրոնային թաղանթում գտնվում է 4 էլեկտրոն (2 p- և 2 d- օրբիտալներ), ուրնի +2 և +4 օքսիդացման աստիճաններ։
Քիմիապես քիչ է ակտիվ։ Օդում պատվում է PbO-ի նուրբ շերտով, որը նրան պահպանում է հետագա օքսիդացումից։ Թթվածնի հետ առաջացնում է օքսիդներ։ Սենյակային ջերմաստիճանում թթվածնի բացակայությամբ ջուրը կապարի վրա չի ազդում, բայց նա քայքայում է ջրային տաք գոլորշին՝ առաջացնելով կապարի օքսիդներ և ջրածին։
PbO և PbO2 օքսիդներին համապատասխանող Pb(OH)2 և Pb(OH)4 հիդրօքսիդներն ամֆոտեր են։ Տաքացնելիս կապարը միանում է հալոգեններին՝ առաջացնելով հալոգենիդներ՝ PbX2։
Ազոտի հետ կապարը չի փոխազդում, կապարի ազիդն ստացվում է անուղղակի ճանապարհով։ Տաքացնելիս ծծմբի նետ առաջացնում է PbS սուլֆիդ։ Վերջինս ստացվում է նաև երկարժեք կապարի աղերի լուծույթների միջով ծծմբաջրածին անցկացնելիս։ Չնայած լարման շարքում կապարը գտնվում է ջրածնից ձախ, սակայն նոսր HCl-ից H2SO4-ից դուրս չի մղում դրան, քանի որ ջրածինը գերլարում է ստեղծում կապարի վրա, ինչպես նաև նրա մակերեսին առաջանում են դժվարալուծ քլորիդի և սուլֆատի պաշտպանական թաղանթներ։
Տաքացնելիս խիտ աղաթթուն և ծծմբական թթուն ազդում են կապարի վրա՝ առաջացնելով Pb(HSO4)2 և H2[PbCl4] լուծելի միացությունները։
Ազոտական թթուն, քացախաթթուն և որոշ օրգանական թթուներ (օրինակ, կիտրոնաթթուն) փոխազդում են կապարի հետ՝ առաջացնելով երկարժեք կապարի աղեր։
Քառարժեք կապարի աղերը կարող են ստացվել H32SO4-ով խիստ թթվեցրած երկարժեք կապարի աղերի լուծույթների էլեկտրոլիզով։ Քառարժեք կապարը հակում ունի առաջացնելու կոմպլեքս միացություններ։
Տաքացնելիս կապարը փոխազդում է ալկալիների խիտ լուծույթների հետ՝ անջատելով ջրածին և առաջացնում X2[Pb(OH)4] բանաձեով միացություններ։
Ստացում
Կապարը ստանում են PbS-ի օքսիդիչ բովմամբ. առաջացած PbO-ն վերականգնում են մինչև գորշ կապարի, ապա զտում մինչև մաքուր մետաղի ստացումը։
Իզոտոպներ
Ունի հինգ կայուն իզոտոպ՝ 202 (հետքեր), 204 (1,5 %), 206 (23,6 %), 207 (22,6 %), 208 (52,3 %) զանգվածային թվերով։ Վերջին երեքը 238Ս-ի, 235Ս-ի և 232Tհ-ի ռադիոակտիվ փոխարկման վերջնանյութերն են։
Միջուկային ռեակցիաների ժամանակ առաջանում են կապարի բազմաթիվ ռադիոակտիվ իզոտոպներ։
Կապարի իզոտոպների տարածվածությունը
Կիրառություն
Շրջակա միջավայրի աղտոտման կարևոր աղբյուրներից են, մասնավորապես, կապարի երկրորդային հումքի արդյունահանումը, հալումը, արդյունաբերական արտադրությունը և վերամշակումը։ Որոշ երկրներում դեռևս շարունակվում է կապար պարունակող ներկերի և էթիլացված բենզինի կիրառումը։ Բենզինը մշակման ընթացքում հարստացնում են կապարով, քանի որ այն նպաստում է մարտկոցի լավ աշխատանքին։ 70-80-ական թվականներին այդ խնդիրը սկսվեց շոշափվել ամբողջ աշխարհում։ Նկատի ունենալով այն, որ կապարը լուրջ հետևանքներ է ունենում մարդու առողջության, բնական միջավայրի և կենդանական աշխարհի վրա, որոշվեց դադարեցնել բենզինը կապարով հարստացնելու գործընթացը։
Հայաստանի կառավարությունը 2000 թվականին որոշում կայացրեց հանրապետություն ներմուծել միայն կապար չպարունակող բենզին։ Կապարն ամենից շատ օգտագործվում է շարժիչային փոխադրամիջոցների համար կապարաթթվային մարտկոցների արտադրությունում։ Այն կիրառվում է նաև այնպիսի ապրանքների արտադրությունում, ինչպիսիք են գունանյութերը, ներկանյութերը, գունավոր ապակին, բյուրեղապակյա սպասքը, ռազմական տեխնիկան, կերամիկական ջնարակը, զոդանյութերը, ոսկերչական իրերը, խաղալիքները, որոշ կոսմետիկական միջոցներ և այլն։
Խմելու ջուրը, որը հոսում է կապարե խողովակների կամ կապար պարունակող զոդանյութով եռակցված խողովակների միջով, նույնպես կարող է պարունակել կապար։
Աղյուսակում բերված է բնության մեջ կապարի տարածվածության որոշ պարամետրեր ըստ Ա. Պ. Վինոգրադովի ։
Կապար պարունակող գունանյութերը, թեև ավելի փոքր քանակությամբ, շարունակվում են օգտագործվել ներկերի արտադրությունում։ Դրանք մտնում են հակակոռոզիական (հակաքայքայիչ) ծածկույթների բաղադրությունում և ունեն հիմնականում ոչ թե դեկորատիվ, այլ պաշտպանական նշանակություն։ Կապարը լայնորեն օգտագործվում է էլեկտրական մալուխների, թթուների մղման խողովակների, քիմիական լաբորատորիաների կոյուղատարների արտադրության, քիմիական սարքավորումների ներքին մակերեսների կապարապատման համար։ Կապարը, գամմա ճառագայթները հեշտությամբ կլանելու հատկության շնորհիվ, օգտագործվում է որպես պաշտպանիչ միջոց՝ ռադիոակտիվ նյութերի և ռենտգենյան ճառագայթների հետ աշխատանքների ժամանակ։
Կապարը Հայաստանում
Հայաստանում «Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի» ՀԿ-ի կողմից նմուշառված 68 խաղալիքի մոտ 20 % -ը պարունակում է առնվազն 1 ծանր մետաղ, որի խտությունը գերազանցում է սահմանային թույլատրելի խտությունը։ Ամենից հաճախ հանդիպող խնդիրներից է խաղալիքներում կապարի բարձր պարունակությունը։ Հողում, որի վրա քայլում են երեխաները, կապարի թույլատրելի խտությունը 32 մգ/կգ է, իսկ ստուգված մանկական խաղալիքներում, որոնք երեխաները հաճախ կարող են տանել բերանը, այն տատանվել է 32 - 12140 մգ/կգ սահմաններում, այսինքն՝ մոտ 350 անգամ գերազանցել է թույլատրելի խտությունը։ Թունավոր մետաղներ պարունակող խաղալիքների մեծ մասն արտադրված է եղել Չինաստանում։
Ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա
Կապարով շրջակա միջավայրի աղտոտման հսկայական աղբյուր են համարվում կենցաղային կոշտ թափոնների աղբավայրերը։ Այդտեղ կարելի է հանդիպել մաշված կապարաթթվային մարտկոցների, մալուխների, ծածկույթների (որոնք արտադրվել են հատկապես վերջին տասնամյակների ընթացքում), բյուրեղապակյա, կապարային ապակուց պատրաստված իրերի, ջնարակված կերամիկայի, կապարի խառնուրդով զոդված արտադրանքների, այդ թվում՝ թիթեղյա տարաների, որոշ ռետինե արտադրանքների։ Աղբի վերամշակված արտադրանքներում կապարի պարունակությունը հարյուրից մինչև հազար անգամ գերազանցում է հողում կապարի պարունակությունը։
Հողում կապարի բարձր խտություններ հայտնաբերվում են այն քաղաքներում, որտեղ գործում են կապարի ձուլման, կապար պարունակող մարտկոցների կամ ապակու արտադրություններ։ Կապարի բարձր պարունակություն նկատվում է արմատավոր բույսերում և այլ բուսական ծագման մթերքներում, որոնք աճում են արտադրական տարածքների հարևանությամբ տեղակայված հողատարածքներում և ճանապարհների եզրերին։
Ազդեցությունը մարդու առողջության վրա
Կապարն, ըստ կենդանի օրգանիզմների վրա ունեցած ազդեցության, պատկանում է խիստ վտանգավոր նյութերի թվին, այսինքն՝ կապարի անվտանգ չափաքանակ գոյություն չունի։ Այն մարդու օրգանիզմ թափանցում է կերակրափողի, շնչուղիների, մաշկի միջոցով և աստիճանաբար կուտակվում օրգանիզմում։ Մարդու առողջության համար կապարի վտանգավորությունը որոշվում է վերջինիս թունայնությամբ և օրգանիզմում կուտակվելու հատկությամբ։
Կապարի տարբեր միացությունների թունայնությունը տարբեր է։ Մթնոլորտային օդի միջոցով մարդու օրգանիզմ թափանցում է կապարի փոքր քանակություն, ընդամենը 1-2%, որի մեծ մասը ներծծվում է մարդու օրգանիզմում։ Կապարով աղտոտված հողը համարվում է պարենային հումքի և մարդու, հատկապես՝ երեխաների օրգանիզմ կապարի ուղղակիորեն ներթափանցման աղբյուր։ Պարենային հումքի և սննդամթերքի մեջ կապարը կարող է մուտք գործել հողի, ջրի, օդի, գյուղատնտեսական կենդանիների կերի միջոցով։
Երեխաների առողջության վրա կապարի ազդեցության հիմնական ցուցանիշն արյան մեջ դրա քանակն է, ընդ որում, մշտապես վերանայվում է արյան մեջ կապարի նորմատիվային պարունակությունը։ Մի շարք խոշոր ազգային և միջազգային ծրագրերի արդյունքներով հաստատվել է, որ, երեխայի արյան մեջ կապարի խտությունն ավելացնելով 10 - ից մինչև 20 մկգ/gլ, նվազում է մտավոր զարգացման գործակիցը (IQ)։
Կապարային թունավորում
Կապարային թունավորումն առաջացնում է ագրեսիվություն, թերզարգացվածություն, ցրվածություն, գերակտիվություն, վարքագծի փոփոխություններ, լսողության նվազեցում։ Բարձր չափաքանակներով թունավորումն առաջացնում է մտավոր հետամնացություն, թմբիր (կոմա), ցնցումներ և նույնիսկ՝ մահ։
Մեծահասակների առողջության վրա կապարի վնասակար հետևանքներից են արյան ճնշման բարձրացումը, նյարդային և վերարտադրողական համակարգերի, լյարդի և երիկամների գործառույթների խանգարումը։ Արյան մեջ կապարի բարձր պարունակությունը հատկապես վտանգավոր է հղի կանանց համար, քանի որ կապարն ազատ անցնում է ընկերքի մեջ՝ թունավոր ազդեցություն ունենալով պտղի վրա։
Կապարի բարձր քանակները հղի կանանց մոտ կարող են վիժումների, պտղի մահվան, վաղաժամ ծննդաբերության և ծնվելու պահին ցածր քաշի և այլ թերությունների պատճառ դառնալ։
Կապարի արտադրությունը աշխարհում
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մետաղներ Կատեգորիա:Բարձրաստիճան վտանգավոր նյութեր Կատեգորիա:Կապար
Պետար Ջուրկովիչ
Պետար Ջուրկովիչ (Петар Ђурковић, 1908 - 1981 Բելգրադ), սերբ աստղագետ, աշխատել է Բելգրադի աստղադիտարանում։
Հայտնաբերել է երկու աստերոիդ։ Մեկը նա անվանել է անվանի սերբ գիտնական Միլուտին Միլանկովիչի պատվին, մյուսը Բելգրադում գտնվող Զվեզդարա բլուրի անունով, որտեղ գտնվում է Բելգրադի աստղադիտարանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերբ աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ Կատեգորիա:Բելգրադի համալսարանի շրջանավարտներ
Սուչժոուի դասական այգիներ
Սուչժոուի դասական այգիներ (չին.` 苏州园林), այգիների խումբ է Չինաստանի Ցզյանսու նահանգի Սուչժոու շրջանում, որոնք դասվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկին։
Ընդգրկելով գրեթե հազար տարվա ժամանակահատված՝ Հյուսիսային Սոնգից մինչև Ցինի ուշ դինաստիաները (11-19-րդ դար), այս այգիները, որոնց մեծ մասը կառուցվել են գիտնականների կողմից, ստանդարտացրել են դասական Չինական այգիների ձևավորման հիմնական առանձնահատկությունները՝ կառուցված լանդշաֆտներով, ժայռերի, բլուրների և գետերի բնական տեսարաններ՝ ռազմավարական տեղակայված տաղավարներով և պագոդաներով ։
Այս լանդշաֆտային այգիները ծաղկում էին Մինգից մինչև վաղ Ցին դինաստիաների կեսերը, ինչի արդյունքում ստեղծվեցին մոտ 200 մասնավոր այգիներ : Այսօր Սուչժոում կան 69 պահպանված այգիներ, և դրանք բոլորը համարվում են պահպանվող «Ազգային ժառանգության վայրեր» : 1997 և 2000 թվականներին Սուչժոուի լավագույն այգիներից ութը, և մոտակա հնագույն Տոնգլի քաղաքից մեկը ընտրվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից՝ որպես Համաշխարհային ժառանգության վայր՝ ներկայացնելու Սուչժոուի ոճով դասական այգիների արվեստը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Այգիներ Կատեգորիա:Չինաստան
Գուրգեն Անտոնյան (դերասան)
Գուրգեն Ռազմիկի Անտոնյան, հայ դերասան։
Կենսագրություն
Գուրգեն Անտոնյանը ծնվել է 1953 թվականին ՀՀ Արմավիրի մարզի Գետաշեն գյուղում։ 1974-1978 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի կինոյի և թատրոնի դերասան բաժնում՝ Ռաֆայել Ջրբաշյանի արվեստանոցում, 1985-1988 թվականներին՝ ռեժիսորական ֆակուլտետում։
Եղել է Երևանի երիտասարդական փորձարարական թատրոնի, այնուհետև՝ Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի, 1980-1982 թվականներին Կապանի Ալեքսանդր Շիրվանզադեի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի դերասան, 1987 թվականից՝ Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի դերասան։
Մասնակցել է Արցախյան ազատամարտին, արժանացել պարգևների ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Գայ Բյորջես
Գայ Բյորջես (Guy Francis De Moncy Burgess, ), «ԲիԲիՍիի» հաղորդավար, անգլիական MI5-ի և ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի կրկնակի լրտես։ Եղել է Քեմբրիջյան հնգյակի անդամ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1911 թվականին Անգլիայի հարավ-արևմուտքում գտնվող Դեվոնպորտ քաղաքում՝ նավատորմի սպա Մալքոլմ Քինգսֆորդ դե Մոնսի Բյորջեսի և Էվելին Մերիի ընտանիքում։ Սովորել է Իթըն քոլեջում, այնուհետև հոր օրինակով սովորել է Դարթմութի թագավորական ռազմածովային նավատորմի «Բրիտանիա» ակադեմիայում։
1934 թվականին ավարտել է Քեմբրիջի համալսարանի Թրինիթի քոլեջը, որտեղ անդամակցել է «Քեմբրիջի առաքյալներ» փակ ինտելեկտուալ խմբին, որի անդամները հայտնի են եղել իրենց մարքսիստական հայացքներով։ Այդ ժամանակ նա արդեն ծանոթ է եղել «Քեմբրիջյան հնգյակի» մյուս մասնակիցների և խորհրդային հետախույզ Արնոլդ Դեյչի հետ, ով և հավաքագրել է Բյորջեսին և համակարգել նրա աշխատանքը Մոսկվայի հետ։ Նույն տարում սկսել է թաքցնել իր ձախ հայացքները և անդամակցել Անգլո-գերմանական պրոնացիստական կազմակերպությանը։ Այս կազմակերպության անդամ է եղել նաև Քիմ Ֆիլբին։
Համալսարանն ավարտելուց հետո աշխատել է գնդապետ Ջոն Մաքնամարի օգնականի պաշտոնում։ 1936-1944 թվականներին աշխատել է «ԲիԲիՍիում»։ Թողարկել է «Շաբաթը Վեսթմինսթերում» հաղորդաշարը։ 1939-1941 թվականներին համատեղությամբ աշխատել է MI5-ի քարոզչության բաժնում։ 1944 թվականին աշխատանքի է ընդունվել Միացյալ թագավորության արտաքին գործերի նախարարությունում։
Լոնդոնում Բյորջեսը ապրել է Չեսթեր սքվերում, այնուհետ Բենթինք փողոցում, որտեղ Էնթոնի Բլանտի հետ միասին վարձակալել է իրենց համալսարանական ընկերոջ Վիկտոր Ռոթշիլդի բնակարանը։ Բարոն Ռոթշիլդին պատկանող բնակարանը պատերազմի տարիներին Լոնդոնում բոհեմական կյանքի հայտնի կենտրոն էր։ Եվ չնայած, որ և Բյորջեսը, և Բլանտը եղել են համասեռամոլներ, Բլանտը իր հուշերում գրել է, որ իրենք չեն ունեցել «սեռական կապ» ։
1947 թվականին ուղարկվել է Վաշինգտոն և նշանակվել Նորին մեծության դեսպանատան երկրորդ քարտուղարի պաշտոնում։
1951 թվականի մարտին Վաշինգտոնում հանդիպել է Մայքլ Սթրեյթի հետ։ Այդ ժամանակ Ֆիլբին զգուշացրել է Բյորջեսին և Դոնալդ Մաքլեյնին, որ նրանք կասկածի տակ են և, ամենայն հավանականությամբ, կբացահայտվեն մոտ ժամանակներում։ 1951 թվականի մայիսին երկուսն էլ լքել են Անգլիան և ուղևորվել Կույբիշև։ 1956 թվականին Բյորջեսին թույլատրել են բնակվել Մոսկվայում։ Նա ստացել է խորհրդային անձնագիր՝ Ջիմ Էլիոթ անվամբ ։ Նույն տարվա օգոստոսին Մոսկվա է ժամանել Թոմ Դրիբերգը՝ Բյորջեսից հարցազրույց վերցնելու նպատակով։
Բյորջեսը չի հարմարվել խորհրդային կյանքին և լինելով ալկոհոլիկ 1963 թվականին մահացել ալկոհոլիզմից։ Մահացածի վերջին կամքի համաձայն, նրա աճյունը փոխանցվել է Բրիտանիայում ապրող իր հարազատներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հետախույզներ Կատեգորիա:Խորհրդային հետախույզներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ՊԱԿ սպաներ
Ուենուկու
Լեգենդ
Ուենուկուի մասին լեգենդը նման է շատ այլ անհետացող սիրեցյալների պատմություններին, ինչպիսիք են Պսիքեն կամ Գեղեցկուհին և Հրեշը։
Մի օր, վաղ առավոտյան, Ուենուկուն որսի ժամանակ տեսնում է մի գեղեցիկ աղջկա։ Թվում էր, թե նա հյուսված էր առավոտվա մառախուղից։ Նա համոզում է աղջկան մնալ և խոսել իր հետ, իսկ հետո խնդրում, որ գնա, բայց ամեն գիշեր գա այդ նույն վայրը։ Ահա այսպես նրանք հանդիպում էին ամեն գիշեր և սիրահարվում իրար։ Աղջիկն ամեն գիշեր գալիս էր պայմանավորված վայրը, սակայն լուսաբացին, մշուշոտ կույսը ստիպված է լինում լքել Ուենուկուին և գնալ իր տուն, որը գտնվում էր երկնքում։ Վերջիվերջո, նա համաձայնվում է դառնալ Ուենուկուի կինը մի պայմանով, այն է, որ նա ոչ մեկին դրա մասին չպետք է պատմի։
Մի քանի ամիս նրանք ապրում են երջանիկ, սակայն, ինչպես միշտ, նա գալիս է գիշերները, իսկ լուսաբացին՝ անհետանում։ Որոշ ժամանակ անց ծնվում է նրանց դուստրը։ Ուենուկուի ընկերները չէին հավատում կնոջ և դստեր գոյությանը։ Նա փորձում էր բացատրել նրանց, որ ամեն առավոտ նա անհետանում է, իսկ ընկերները նրան խորհուրդ են տալիս փակի տակ պահել նրա և փակել բոլոր դռներն ու լուսամուտները, որպեսզի աղջիկը չկարողանա տեսնել առավոտվա ծագող արևը։ Նա համաձայնեց նրանց հետ, բայց մշուշոտ կույսը բացահայտում է խաբեությունը և լքում նրան։
Ուենուկուն թափառում է ամբողջ աշխարհով մեկ, որպեսզի գտնի իր սիրեցյալին և իր դստերը։ Երբ երկնքի հայր աստված Ռանգին տեսնում է միայնակ, և արդեն ծերացած Ուենուկուին, խղճում է նրան և դարձնում ծիածան, որպեսզի նա կարողանա հասնել երկնքին՝ իր հարազատների մոտ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մաորի դիցաբանություն
Մեյսոն Տրաֆֆորդ
Մեյսոն Տրաֆֆորդ (Mason Trafford, ), ծագմամբ կանադացի ֆուտբոլիստ, հյուսիսամերիկյան լիգայի Մայամի ակումբի ֆուտբոլիստ։
Վաղ տարիներ
Ծնվել է Ֆլորիդա նահանգի Բոյնտոն-Բիչում քաղաքում։ Նրանք ընտանիքով տեղափոխվեցին Վանկուվեր։ Միջնակարգ դպրոցում սովորելիս հետաքրքրվում էր ֆուտբոլով։
Պատանեկան և սիրողական կարիերա
Դպրոցական տարիներին սկսել է խաղալ Նորտ Շորտ Սելեկտս ակումբում։ Այնուհետև, Ռոման Տիլսի ղեկավարությամբ նա երկու տարի հանդես է եկել Բրիտանական Կուլումբիայի ազգային հավաքականում։ Սովորելով Ռոմանա Տիլսայի դպրոցում, հնարավորություն է ստացել մասնակցել Բավարիա-յի Այաքսի ՆԱԿ-ի Մյունխեն 1860-ի պատանեկան թիմերում։ Այնուհետև անց է կացրել 4 տարի Նևադայի համալսարանի հավաքականում։ Նա թիմի ավագն էր։
Մասնագիտական կարիերա
2005-2007 թվականը խաղացել է Վանկուվեր Ուայտկեպս երիտասարդական ակումբում։ 2008 թվականի հունիսին Տրաֆֆորդը մեկ տարվա պայմանագիր է կնքել Վանկուվեր Ուայտկեպս ակումբի հետ ։ Այս ակումբի կազմում խաղացել է 14 խաղ, և իր նորամուտը նշել է 2008 թվականի օգոստոսի 15-ին ։ 2008 թվականի դեկտեմբերի 3-ին երկարաձգել է պայմանագիրը ակումբի հետ ։ 2009 թվականին խաղացել է 24-րդ խաղը Վանկուվեր Ուայտկեպս ակումբում, և ակումբի հետ անց է կացել USL-ի եզրափակիչ, որտեղ պարտություն է կրել Մոնրեալ Իմպակտից։ 2010 թվականին խաղացել է Ռեալ Մերիլենդ Մոնարխս ակումբում։ 2010 թվականի օգոստոսի 29 տեղափոխվել է Մարիեխամն ակումբ, կնքելով երկու տարվա պայմանագիր ։ 2011 թվականին անց է կացրել 28 խաղ Մարիեխանմ ակումբում՝ խփելով մեկ գոլ ։
Անձնական կյանք
Նա ավարտել է Նևադայի համալսարանը` մասնագիտությամբ հաշվապահ է, և ունի բակալավրի աստիճան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կանադայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Գյուլաթաղի մելիքական ապարանք
Գյուլաթաղի մելիքական ապարանքի մնացորդները գտնվում են Արցախ Մարտակերտի շրջանի Գյուլաթաղ գյուղում, ժայռոտ ու լերկ լանջերով բլրի գագաթին և հատվածաբար պահպանվել են մեր դարի կեսերին կառուցված դպրոցական շենքի պատերի մեջ։ Անցյալ դարավերջին ավերակները ավելի բարվոք վիճակում տեսել ու նկարագրել է Րաֆֆին և Մ. Բարխուդարյանցը, վերջինս արտագրել է նաև ապարանքի շինարարական արձանագրությունը, որը գտնվել է «դրան հիւսիսային սեմի վերայ».
Նույն հեղինակները ապարանքը վերագրում են Գյուլաթաղի Մելիք-Ալահվերդուն, չնայած մեկ այլ առիթով Մ. Բարխուդարյանցը վկայում է նաև, որ ապարանքը կառուցող Մելիք-Առուշանը գյուլաթաղցի Ալահվերդի յուզբաշու որդին էր, իսկ սա՝ Ջրաբերդի դրածո մելիքը և գավառի տոհմական իշխող Մելիք-Մեժլումի (Մելիք-Ադամի որդին և հաջորդը) յուզբաշի-հարյուրապետը՝ վերջինիս բացակայության ժամանակ մելիք նշանակված Շուշվա Իբրահիմ խանի կողմից։
Ամեն պարագայում, այնքան աննշան է եղել այս մելիքների դերը Արցախ-Ղարաբաղի վերջին շրջանի պատմության մեջ, որ պահպանված բազմաթիվ փաստաթղթերում գեթ մի վկայություն չկա նրանց մասին։
4 ամերիկացի կոմպոզիտոր
4 ամերիկացի կոմպոզիտոր (4 American Composers), Փիթեր Գրենուեյի նկարահանած 4 մասանոց փաստագրական ֆիլմը կոմպոզիտորներ Ֆիլիպ Գլասի, Ջոն Քեյջի, Մերեդիթ Մոնքի և Ռոբերտ Էշլիի մասին։ Պարունակում է համերգների դրվագներ, հարցազրույցներ երաժիշտների հետ, հազվադեպ կինոնյութեր։
Գյուլաթաղի մելիքական ապարանք
Ապարանքը, ինչպես վկայում են պահպանված մասերն ու չպահպանված մասերի հիշյալ նկարագրությունները, բրգավոր պարիսպներով շրջափակված ոչ մեծ կառույց է եղել՝ երկշար-պարսպակից սենյակներով։ Կառուցված է բլրագագաթի դարավանդաձև հարթության վրա, որի եզրերով էլ դրված են հատակագծում արևելքից-արևմուտք ձգված ուղղանկյուն կազմող (արտաքուստ՝ 19,15×28,15 մետր) պարսպապատերը։ Սրանց 1-2 մետր բարձրությամբ հատվածները պահպանվել են նույն պարագծով ավելացված դպրոցի շեքի պատերի ստորին մասերում, իսկ վերակառուցումից զերծ մնացած անկյունների շեշտված ու բոլորաձև-սնամեջ բուրգերից համեմատաբար ամբողջական վիճակում (մինչև 3 մ բարձրությամբ) մեզ են հասել հարավային կողմի երկուսը, որոնցից արևմտյանը՝ ներքին բոլորաձևություն ծածկող կիսավեր գմբեթաթաղով։ Հյուսիսային կողմում բուրգերի հիմնաքարերն են մնացել, իսկ պարսպի արևմտյան կեսը քանդվել է՝ դպրոցի համար մուտք բացելու նպատակով։ Հենց այստեղ՝ միակ մատչելի կողմում է եղել ապարանքի դարպասը, քանզի մյուս կողմերում պահպանված պարսպապատերը խուլ են։
4 ամերիկացի կոմպոզիտոր
Ջոն Քեյջ
Պարունակում է դրվագներ «Living Room Music» (1940), «Music for Marcel Duchamp» (1947), «Speech» (1955), «Aria for solo voice» (1958), «Roaratorio» (1979) և այլ ստեղծագործություններից։
Գյուլաթաղի մելիքական ապարանք
Ապարանքի ներքին հորինվածքից հետքեր չեն պահպանվել։ Ըստ Մ. Բարխուդարյանցի՝ այն բաղկացած է եղել հինգ սենյակից, որոնցից իր այցելության ժամանակ երկուսը կանգուն են եղել, երեքը՝ կիսավեր։ Իսկ Րաֆֆու վկայությամբ՝ ողջ մնացած մի քանի թաղածածկ սենյակներում անցյալ դարավերջին բնակվում էին Մելիք-Ալահվերդյան տոհմի ներկայացուցիչները։
4 ամերիկացի կոմպոզիտոր
Մերեդիթ Մոնք
Պարունակում է դրվագներ «16mm Earrings», «Quarry», «Ellis Island» ֆիլմերից։
Գյուլաթաղի մելիքական ապարանք
Այս տեղեկությունները համադրելով հուշարձանի առկա հատակաձևի հետ և ելնելով մելիքական ապարանքների հորինվածքային ընդհանրություններից՝ կարելի է ենթադրել, որ այստեղ ևս սենյակները հպված են եղել պարսպապատերին և երկու շարքով ընդգրկել են ներքին բակը։ Ընդ որում, ապարանքի հատակաձևի համաչափությունից ակնհայտ է, որ 2-3 սենյակները կարող էին զբաղեցնել միայն բակի արևելյան և արևմտյան կարճ պարսպակողմերը, այն էլ՝ միջանկյալ նախասրահի կամ երեսբաց սրահի առայությամբ։ Անկասկած այս սենյակները ընդհանուր առմամբ չեն տարբերվել ժամանակակից մյուս ապարանքների նման շինություններից և պատերում ունեցել են պահարանախորշեր ու բուխարիներ, իսկ պատուհանները եղել են բակահայաց ճակատում։
4 ամերիկացի կոմպոզիտոր
Ֆիլիպ Գլաս
Սերիան պարունակում է դրվագներ Ֆիլիպպ Գլասսի «Music in Similar Motion», «Facades», «Floe», «Einstein on the Beach» համերգային կատարումներից։
Գյուլաթաղի մելիքական ապարանք
Չնայած վատ պահպանվածությանը՝ նկատելի է, որ այս ապարանքը ևս շեշտված պաշտպանական բնույթ է ունեցել. պատերը 1,2 մետր հաստություն ունեն, իսկ տեղանքի մատչելիության պատճառով, ողջ կառույցի չափերի համեմատ բուրգերը խոշոր են ու ընդգծված (արտաքին տրամագիծը՝ 4,8 մետր)։ Հատկանշական է նաև, որ գյուղամիջի բարձունքին կառուցված ապարանքն իր ընդհանուր ծավալով ազատ է կանգնած՝ ամրոցների միջնաբերդ-ապարանքների նման, ինչի հետևանքով պարսպակից սենյակաշարքերից և ոչ մեկը լանջամերձ-կիսագետնափոր չի եղել՝ ինչպես նույն շրջանի գրեթե բոլոր մելիքական տան համակառույցներում է։
4 ամերիկացի կոմպոզիտոր
Ռոբերտ Էշլի
Պատմություն «Perfect Lives» օպերայի մասին։
Գյուլաթաղի մելիքական ապարանք
Գյուլաթաղի ապարանքը 18-րդ դարի վերջի ճարտարապետական մտածողությամբ ստեղծված ևս մեկ մելիքական բնակարան-ամրոցի օրինակ է, և իր խիստ խաթարված վիճակով հանդերձ, լրացնում-հարստացնում է այդ բնագավառի պատմությունը։
4 ամերիկացի կոմպոզիտոր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փաստագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:1985 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մյուզիքլներ Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական երաժշտական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական վավերագրական ֆիլմեր
Գյուլաթաղի մելիքական ապարանք
Գրականություն
Կատեգորիա:Ապարանքներ Կատեգորիա:Արցախի ապարանքներ Կատեգորիա:Կառույցներ ըստ դարի Կատեգորիա:Կառույցներ ըստ նշանակության Կատեգորիա:Մելիքական ապարանքներ Կատեգորիա:Արցախի մելիքական ապարանքներ Կատեգորիա:Շինություններ և կառույցներ ըստ ճարտարապետի
Acanthoderes clavipes
Acanthoderes clavipes, բզեզ, մտնում է կարծրաթևիկների ենթաընտանիքի մեջ։ Տարվա մեջ բզեզի թռչելու ժամանակը մայիսից հունիսն է։
Տարածում
Տարածված է Պալեոարկտիկական շրջանի արևմտյան մասում։
Նկարագիր
Բզեզի երկարությունը 7-17 մմ։
Զարգացում
Կայնքի ցիկլը երկու տարի։ Սնվում է տարբեր տերևներով՝ բարդի, լորենի, կեչի, լաստենի, հաճարենի, ուռենի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միջատներ
Տեցույասու Մետանի
Տեցույասու Մետանի (, 1927 - 9 օգոստոսի 2004), ճապոնացի աստղագետ, աշխատել է Կվասանի աստղադիտարանում։
1944 թվականից աշխատել է Կիոտոյի համալսարանի աստղադիտարանում։ 1954 թվականին նա եղել է առաջինը, ով դիտարկել է 45P/Հոնդա-Մրկոս-Պայդուսակովա գիսաստղը, նրա պերիհելին հատելուց հետո։
Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալների համաձայն 1953 թվականին հայտնաբերել է (1619) Ուետա աստերոիդը ։
Նրա պատվին է անվանվել (3289) Միտանի աստերոիդը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Սամվել Գալստյան
Սամվել Սուրենի Գալստյան, ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարի տեղակալ (2003-2016)։
Պարգևներ
Ամուսնացած է, ունի չորս զավակ և յոթ թոռ։ Անկուսակցական է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ Կատեգորիա:ՀՀ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Քաղցրաշեն գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Հուլիսի 13 ծնունդներ Կատեգորիա:1949 ծնունդներ Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ պատգամավորներ Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:ՀՀ վարչապետի հուշամեդալակիրներ
Քսանթի (նոմոս)
Քսանթիի նոմոս (Νομός Ξάνθης), տարածաշրջանային միավոր կամ նոմոս Հունաստանում, Արևելյան Մակեդոնիա և Թրակիա պերիֆերիայի ամենախոշոր վարչատարածքային միավորը ։
Նոմոսի վարչական կենտրոնն ու խոշորագույն քաղաքը՝ Քսանթին, Հունաստանի Հանրապետության խոշոր հայաբնակ քաղաքներից է։
Աշխարհագրություն
Քսանթիի տարածաշրջանային միավորը կենտրոնական դիրք է գրավում Հունաստանի Արևելյան Մակեդոնիա և Թրակիա պերիֆերիայի տարածքում՝ ընդհանուր հաշվով տեղակայված լինելով երկրի հյուսիսարևելյան հատվածում՝ Արևմտյան Թրակիայում։
Ներառում է յոթ դիմոսներ՝ այդ թվում և Քսանթի քաղաքը։
Բնակչություն
Ըստ 2005 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Քսանթի տարածաշրջանային միավորի բնակչությունը կազմում է 101 856 մարդ։
Բնակչության խտությունը կազմում է 	56,8 մարդ/կմ քառ.: Նոմոսի բնակչության հիմնական մասը հույներն են, որոնք դավանում են հույն ուղղափառություն։ Սակայն, Քսանթին Հունաստանի եզակի նոմոսներից է, որտեղ դեռ շարունակում են ապրել մուսուլան հույներ և թուրքեր։
Ազգային փոքրամասնություններից աչքի են ընկնում բուլղարները, ալբանացիները, թուրքերը ու հայերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենտրոնական Մակեդոնիա պերիֆերիայի նոմոսներ Կատեգորիա:Հունաստանի նոմոսներ
Չերնոկուրկա
Չերնոկուրկա (Чернокурка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վիչեգդա գետի աջ ափին 218 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 17 մ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։