cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Քրիստոնեության ընդունումը Վիրքում
4-րդ դարում Վիրքը գտնվում էր աշխարհաքաղաքական երկու ուժերի՝ Հռոմեական կայսրության և Պարթևական տերության բախումների կիզակետում։ Թերևս, ինչպես հայոց տիրակալությունը, այնպես էլ Վիրքը, ցանկանում էր վարել չեզոք քաղաքականություն՝ բացառելով տարածաշրջանային ուժերի անուղղակի ազդեցությունը։ 313 թվականի Միլանի հրովարտակով քրիստոնեությունը Հռոմում դառնում է թույլատրելի կրոն և ապա ընդունվում պետական մակարդակով։ Այսպիսով, Վիրքն ու Մեծ Հայքը կրոնական հողի վրա ակամա թեքվում են դեպի արևմուտք և վերջիններիս հետագա ճակատագիրը Հռոմի հետ ընթանում է նույն ուղով։ Այսպիսով, քրիստոնեության ընդունումը Վրաց թագավորությունում ունենում է նաև աշխարհաքաղաքական նշանակություն և կարևորապես ներազդում է միջազգային հարաբերությունների վրա։
Աշխարհաքաղաքական իրադրությունը նախօրեին
Քրիստոնեության կարևորագույն հրամանակարգն էր մեղքից, մահից և անեծքից մարդուն ազատելու նպատակով իրապես մարմնացած և մարդացած աստվածամարդու և նախահավիտենական աստծո որդու՝ Հիսուս Քրիստոսի մասին վարդապետությունը։ Նախքան այդ, Վիրքի դավանանքը սահմանափակվում էր բնապաշտապան, հոգեպաշտական և առարկայապաշտական հավատալիքներով, որոնք համախմբվում էին նախաքրիստոնեական վրացական հեթանոս դիցաբանության մեջ։ Վրացական դիցարանի աստվածները հիմնականում փոխառություններ էին հեթանոս Հայաստանի պանթեոնից։ Օրինակ՝ հին հայերի շրջանում երկրի արարիչ համարվող Արամազդը վրացական իրականության մեջ դարձել է Արմազի։ Կային նաև տեղական հավատալիքներ։
Հռիփսիմյանց կույսերի հիշատակին կառուցված եկեղեցիները Հայաստանում և Վրաստանում
Հռիփսիմյանց կույսերի վարդապետություն
Հռոմի Դիոկղետիանոս կայսեր հալածանքներից փախչելով, 4-րդ դարում Մեծ Հայքի թագավորություն են ժամանում քրիստոնյա քույրեր, ովքեր նպատակ ունեին այստեղ տարածել քրիստոնեությունը։ Նրանցից ավագն էր Հռիփսիմեն, ով էլ մերժել էր Դիոկղետիանոսի կնության առաջարկությունը։ Կայսրը լուր է հղում հայոց Տրդատ Մեծ արքային, որ գտնի Հայաստանում ապաստանած կույսերին և վերադարձնի Հռոմ, բայց եթե ուզենա, կարող է և կնության առնել Հռիփսիմեին։ Տրդատ թագավորը, գտնելով կույսերին ու տեսնելով Հռիփսիմեի գեղեցկությունը, ինքն էլ է ցանկությամբ համակվում, սակայն վերստին մերժում ստանալով հրամայում է նրան և իր քույրերին՝ Գայանեին, Շողակաթին և մյուսներին, դաժանաբար սպանել։ Հռիփսիմյանց և Գայանյանց կույսերի հետ միաժամանակ Հայաստան էր ժամանել նաև Նունեն (վրացական աղբյուրներում՝ Նինոն), ով էլ ի սկզբանե հեռանալով հավատակից քույրերնից ապաստանել էր Վիրքի թագավորությունում՝ Մցխեթա քաղաքի շրջակայքում։ Այս կապակցությամբ ևս գրել է հայոց քերթողահայրը․ Նախքան Նունեն իր գործունեությունն էր ծավալում Վիրքում, 301 թվականին հայոց Խոսրով արքային սպանած Պարթև Անակի որդի Գրիգորի ջանքերով քրիստոնեությունը Հայաստանում ընդունվում է որպես պետական կրոն։ Այսպիսով՝ Վիրքի հարևան Մեծ Հայքը դառնում է առաջին քրիստոնյա պետությունն աշխարհում։ Վերջինիս օրինակին է ծառայում նաև Վրաստանը, ով Նունեի անձնազոհ ջանքերի շնորհիվ դառնում է աշխարհում երկրորդ քրիստոնյա պետությունը։ Քույրերից հեռանալով՝ Նունեն հաստատվում է Մցխեթում, որտեղից էլ վերջինս մուտք է գործում վրաց արքունիք։ Ի տարբերություն հավատակից քույրերի՝ Նինոն Վիրքում չի հալածվում։ Նունեի վարդապետության պատմությունը տեղ է գտել վրաց ավանդական պատմագիտության մեջ։ Այն ներառված է 9-րդ դարի հեղինակ Ղևոն Ռուիսեցու «Քարթլիի կյանքը» աշխատության «Վրաց թագավորների և նախահայրերի ու տոհմերի պատմություն» բաժնում։ Այնտեղ վերջինս ներկայացվում է որպես հայրենյաց հավատի և վրաց ժողովրդի բարօրության համար պայքարի գործիչ՝ օժտված մարդկային և քրիստոնեական բարձր արժանիքներով և նվիրումով։ Ըստ վրացական նույն սկզբնաղբյուրի՝ սուրբ Նունեն դեպի Վիրք իր ուղևորության ժամանակ նախ եղել է Ջավախքում՝ Փարվանա լճի մոտ։ Այստեղ քրիստոնյա կույսը մնում է մի քանի օր, կերակուր խնդրում ձկնորսներից։ Այնտեղ նաև նշվում է, որ Նունեն հովիվների հետ խոսել հայոց լեզվով։
Վրաց արքունիքի և Միհրան արքայի քրիստոնեացում
Ըստ Ղևոնդ Ռուիսեցու «Քարթլիի կյանքը» (բնօրինակ վրացերեն թարգմանությամբ՝ «Քարթլիս ցխովրեբա») սկզբնաղբյուրի՝ Վիրքի արքա Միհրանը, որն այդ անվան երրորդ կրողն էր իր տոհմում, Սասանյանների Շապուհ I արքայի որդին էր և հենց այդ ծագումնաբանության շնորհիվ էլ կարգվել էր վրաց արքա։ Որոշ պատմիչներ էլ կարծում են, որ Միհրանը սերվում էր Մեծ Հայքի Արցախ և Ուտիք նահանգներում հաստատված Միհրանյանների իշխանական տոհմից։ Միհրանը փորձել է ամեն կերպ պահպանել չեզոքություն՝ բացառելով և՛ Պարսկաստանի, և՛ Հռոմի միջամտությունը Վիրքի ներքին գործերին։ Միհրան III-ի կառավարման տարիներին Վիրք է ժամանում Նունեն, ով հաստատվում է Մցխեթում։ Արքան արդեն լսել էր Հռիփսիմյանց կույսերի վարդապետությունը և իր մոտ է հրավիրում Նունեին՝ լսելով վերջինիս գաղափարական պատմությունը։ Վրաստանում Նունեն բժշկում է շատ հիվանդների և սկսում մեծ ժողովրդականություն վայելել։ Օրերից մի օր էլ հիվանդանում է վրաց թագուհին՝ Միհրանի կին Նանա Պոնտացին։ Տեսնելով այս ամենը՝ Միհրան III-ը մտածում է այդ հավատի ճշմարտացի լինելու մասին, սակայն նրա այս կանխամտածվածությունը հաստատվում է իր հետ պատահած դեպքից հետո։ Մինչ այդ վրաց արքան ականատես էր եղել Մեծ Հայքի թագավորության Տրդատ արքայի հետ պատահածին, որն էլ ավելի էր ամրապնդել նրա հավատը։ Իր սովորության համաձայն Միհրանը Վրաստանի անտառներից մեկում գնում է որսի և հանկարծակիորեն մոլորվում է լեռների դժվարանցանելի տեղերում, օդի, բայց ոչ աչքերի խավարելուց։ Այս կապակցությամբ պատմիչները գրել են «խոսքով մեգ է բերում» կամ «ցերեկը մթնեցնում գիշեր է դարձնում»։ Ականատես լինելով այս ամենին, վրաց արքան զարհուրում է՝ հիշելով Տրդատի հետ պատահածը։ Վախենալով կրկնել Տրդատի սխալները՝ նա միանգամից ցանկացավ ելք գտնել իրավիճակից և Նունեի աստծուն աղոթելու միջոցով ցրել իրեն պատած խավարը։ Միհրանը այս դեպքից հետո արդեն ի սրտե նվիրվել էր քրիստոնեական կրոնին։ Հետագայում դրա հավաստիքն է դարձնում վերջինիս եռանդուն եկեղեցաշինական գործունեությունն ու անձնվիրական հավատը։ Այսպես կոչված «Նունեի աստծուն» աղոթելուց հետո (քանի որ վերջինիս մտքերն ու գաղափարական բովանդակությունը մեզ է հասել սբ Նունեի միջոցով) խավարը ցրվում է, իսկ վրաց արքան իր հերթին աղոթում իրեն պարտավորեցնում է ընդունել ավետարանն ու քրիստոնեական ուսմունքը։
Այս դեպքի շուրջ միևնույն կերպ գրել է և՛ Մովսես Խորենացին, և՛ Ղևոնդ Ռուիսեցին։ Մասնավորապես, այս կապակցությամբ վրաց պատմահայրը գրել է․Իր հետ պատահածից դաս քաղելով Միհրանը վերադառնում է արքունիք և կատարում խոստումը։ Վրաց մեծամեծերի ներկայությամբ և մասնակցությամբ տեղի է ունենում քրիստոնեության ընդունման արարողությունը։ Վրաց ժողովրդի մկրտությունը տեղի է ունենում Կուր գետում։ Առաջինը Նունեն մկրտում է Միհրան արքային և իր ընտանիքին, ապա՝ ժողովրդին։ Քրիստոնեության ընդունումից հետո Միհրան արքան նամակ է հղում Կոստանդիանոս Ա Մեծին (ըստ հայկական աղբյուրի՝ Գրիգոր Լուսավորչին) և խնդրում հոգևորականներ առաքել Վիրք։ Վրաց ժողովուրդը հոժարակամությամբ ընդունում է ավետարանը։ Արքան հրաման է տալիս կործանել երկրի տարածքում գտնվող բոլոր կուռքերը, ինչպես արել էր և ինքը, և կանգնեցնել պատվական խաչի նշանը։
Նախ և առաջ քրիստոնեացած վրացիները կործանում են երկրի գլխավոր տաճարը՝ նվիրված շանթարձակ Արամազդին։ Որպես կանոն, ամեն առավոտ բոլորն իրենց տների կտուրներից աղոթում էին Արամազդին, քանզի վերջինիս բարձրաբերձ արձանը երևում էր Մցխեթի բոլոր անկյուններից։ Հաջորդիվ Նունեն քարոզչություն է իրականացնում նաև Քարթլիի մյուս մարզերում և գավառներում։ Նրա ջանքերով Մցխեթում հիմնադրվում է Վրաստանի առաջին քրիստոնեական կառույցը՝ Սվետիցխովելին։ Սվետիցխովելին հազարամյակներ շարունակ եղել է Վրաստանի գլխավոր տաճարը։
Աղբյուրներ
Նունեի վարդապետության և Վրաստանի քրիստոնեականացման մասին գրել են վաղ շրջանի բազմաթիվ եկեղեցական պատմիչներ, այդ թվում՝ Սոկրատ Սքոլաստիկոսը, Թեոդորետոս Կյուրացին, Սոզոմեն և այլք։ Սոզոմենի «Եկեղեցական պատմություն» աշխատության 8-րդ գլուխը Հայաստանում և Վրաստանում քրիստոնեության տարածման մասին կարևորագույն գրավոր սկզբնաղյուրներից է։
Վրաստանում քրիստոնեության տարածման և ընդունման մասին հավաստի աղբյուրների դասին է պատկանում նաև Մովսես Խորենացու «Պատմություն Հայոց»-ը։ Հայոց քերթողահայրը մանրամասն կերպով ներկայացրել է քրիստոնեության վկայաբանությունը, ինչպես նաև վրացի ժողովրդի քրիստոնեացումը։ Վրաստանի քրիստոնեացման մասին ընդհանրական պատմությունն առաջին անգամ գրի է առնվել միայն ուշ միջնադարում՝ 9-10-րդ դարերում։ Վրաց միասնական պատմությունը գրելու պատասխանատվությունն իր վրա էր վերցրել Ղևոնդ Ռուիսեցին (Լեոնտի Մրովելի)՝ իր «Վրաց թագավորների և նախահայրերի ու տոհմերի պատմությունը» երկում (վրացական բնօրինակում՝ «Քարթլիս ցխովրեբա», թարգմանաբար՝ «Քարթլիի կյանքը»։ Հայտնի է, որ վրացի պատմիչ Ղևոնդն իր աշխատությունը գրելու ժամանակ որպես սկզբնաղբյուր օգտագործել է նաև Խորենացու աշխատությունը։
Գործակալ Ջոնի Ինգլիշ: Վերբեռնում (ֆիլմ)
«Գործակալ Ջոնի Ինգլիշ։ Վերբեռնում» (Johnny English Reborn), բրիտանական կատակերգական ֆիլմ, «Գործակալ Ջոնի Ինգլիշ» (2003) ֆիլմի շարունակությունն է։ Ինչպես առաջին մասը, սա նույնպես ծաղրերգում է լրտես-սուպերգործակալների մասին մարտաֆիլմերը՝ առաջին հերթին Ջեյմս Բոնդի մասին վերջին ֆիլմերը։ Ֆիլմի ռեժիսորը Օլիվեր Փարքերն է։ Գլխավոր դերերում խաղում են՝ Ռոուեն Ատկինսոնը և  Ջիլիան Անդերսոնը ։ Համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2011 թվականի սեպտեմբերի 23-ին։
Գովազդային կարգախոս՝ «Նա չի փնտրում հեշտ ճանապարհներ»։
Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները ծավալվում եմ նախորդ ֆիլմի իրադարձություններից ութ տարի անց։ Այդ ժամանակից սըր Ջոնի Ինգլիշի կարիերան դեպի ձախողում է գնացել։ Հինգ տարի առաջ նրան ուղարկել են Մոզամբիկ, սակայն առաքելությունը ձախողվում է։ Այժմ նա ապրում է Տիբեթի լեռներում գտնվող մենաստանում, որպեսզի թաքնվի ամոթից, որն առաջացել է առաքելության ձախողման պատճառով։ Ֆիլմը սկսվում է այն ժամանակ, երբ հերոսը գտնվում է վատ հոգեվիճակում, մինչ նրան ևս մեկ հնարավորություն են ընձեռում։ Բրիտանական MI7 հատուկ ծառայությունը կրկին նրա կարիքն է զգում։ Ծառայության նպատակն է կանխել Չինաստանի վարչապետի սպանությունը ։
Արտադրություն
Universal Studios-ն առաջին անգամ հայտարարել է «Ջոնի Ինգլիշ» ֆիլմի շարունակության մասին 2010 թվականի ապրիլի 8-ին, առաջին ֆիլմից 8 տարի անց ։
Նկարահանումները սկսվել են 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Լոնդոնի կենտրոնում, իսկ հետո նաև Հեմփշիրում ու Հոնկոնգում ։ Նկարահանումները տեղի են ունեցել Լոնդոնի կենտրոնական մոլում 2010 թվականի սեպտեմբերի 25-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ֆրանսիական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ճապոնական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում Կատեգորիա:Relativity Media ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Իսրայելական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:StudioCanal ֆիլմեր
Ագրարային հեղափոխություն
Ագրարային հեղափոխություն, ագրարային հարաբերությունների արմատական վերափոխման պրոցես։ Ագրարային հեղափոխություններ են կատարվել Անգլիայում, Ֆրանսիայում և այլ երկրներում։
Կատեգորիա:Հեղափոխություն
Ջիգիտլևկա
Ջիգիտլևկա (Джигитлевка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետաբերանը տեղակայված է Գուբս գետի ձախ ափին՝ 14 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է, ավազանի տարածքը 18,2 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Լաբա, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Հիմա ժամանակներն ուրիշ են
Հիմա ժամանակներն ուրիշ են, 1965 թվականին «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված գեղարվեստական կատակերգություն։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Միխայիլ Ճիաուրելին, բեմադրող նկարիչն է Սերապիոն Վացաձեն։
Վիլմը նկարահանվել է Ավքսենտի Ցագարելիի համանուն պիեսի հիման վրա։ Այն հեղինակի առաջին պիեսն էր, իսկ ֆիլմը դարձավ Միխայիլ Ճիաուրելիի նկարահանած վերջին ֆիլմը։
Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1861 թվականին Թիֆլիսում։ Պատկերված է վրացական անկրկնելի կոլորիտը՝ վարպետ արհեստավորներ, հովանոցներով տիկիններ, կինտոներ։ Քիչ առաջ քաղաքային հրապարակում հայտարարվել է, որ Ռուսական կայսրությունում չեղյալ են համարվել ճորտատիրական կարգերը։
Երիտասարդ արհեստավոր Գոգիան (Գեորգի Շենգելայա) սիրահարված է Տասիային (Սոֆիկո Ճիաուրելի), ով հասարակ գյուղացու աղջիկ է։ Նրանց երջանկությամբ ուրախանում են նաև նրանց ընկերներն ու հարևանները, սակայն ծեր կոմսն ուզում է կնության վերցնել Տասիային։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր Կատեգորիա:1965 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Միխեիլ Ճիաուրելիի ֆիլմեր Կատեգորիա:«Վրացֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր
Նեբահաթ Չեհրե
Հիլյալ Նեբահաթ Չեհրե  (Nebahat Çehre, ), թուրք դերասանուհի, մոդել և երգչուհի։ Նկարահանվել է մի շարք հեռուստասերիալներում։ Նրա ամենահայտնի դերը եղել է Այշե Հաֆսա Սուլթանի դերը, որը նա մարմնավորել է Հոյակապ դար հեռուստասերիալում։ Նրա խաղընկերներն են եղել Հալիտ Էրգենչ, Մերյեմ Ուզերլին, Մեհմեդ Գյունսյուրը, Նուր Այսանը, Օկան Յալաբըքը և այլն։
Կենսագրություն
Հոր Իզզեթ Չեհրեի կողմից, ով վրացական ծագում ունեցող լազերի ժառանգ է, ունի վրացական արմատներ ։ Նրա մայրը՝ Մյուզեյեն եղել է տնային տնտեսուհի ։ Երբ Նեբահաթը հինգ տարեկան էր, նրա հայրը մահացել է սրտի կաթվածից։ Ընտանիքը Սամսունից տեղափոխվել է Ստամբուլ։ 15 տարեկանում դարձել է «Միսս Թուրքիա» մրցույթի հաղթող, ինչը նրան օգնեց հետագայում մասնագիտանալ մոդելական ասպարեզում ։ Ավարտել է Ֆաթիհի աղջիկների միջնակարգ դպրոցը, ինչպես նաև Ֆաթիհի կանանց երեկոյան արվեստների դպրոցը։ 1962 թվականին առաջին անգամ նկարահանվել է կինոյում, իսկ 70-ական թվականներից սկսել է զբաղվել երգարվեստով։
Անթառամ ծաղկակիցավոր
Անթառամ ծաղկակիցավոր, աստղածաղկազգիների ընտանիքի բույս։ Անթառամի բազմաթիվ տեսակներ կան, որոնցից մի քանիսն էլ աճում են մեր հանրապետությունում (ալիքանման (ունդուլաթում), հայկական)։
Նեբահաթ Չեհրե
Անձնական կյանք
1964 թվականին, նկարահանումների ժամանակ, ծանոթացել է Յըլմազ Գյունեյի հետ։ Երեք տարի անց նրանք ամուսնացել են, սակայն 1968 թվականին բաժանվել են։ 70-ական թվականներին ամուսնացել է «Գալաթասարայ» բասկետբոլային ակումբի նախկին խաղացող Յավուզ Դեմիրի հետ։ Հանուն ընտանիքի, նա թողել է կարիերան, սակայն զույգը շուտով բաժանվել է։
Նեբահաթ Չեհրեն եղել է ընտանիքի ավագ երեխան։ Ունի երկու կրտսեր եղբայր՝ հարազատ եղբայրը Օրհան Չեհրեն և մոր կողմից եղբայր Թայար Յըլդըզը։
Անթառամ ծաղկակիցավոր
Տարածում
Անթառամի մի շարք տեսակներ կան, որոնցից մի քանիսն էլ աճում են մեր հանրապետությունում (ալիքանման (ունդուլաթում) հայակական)։ Իր հայենիքում Ավստրալիայում բազմամայա բույս է, սակայն մեր կլիմայական պայմաններում մշակվում է որպես միամյա։
Նեբահաթ Չեհրե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրք դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թուրք երգչուհիներ Կատեգորիա:Թուրք մոդելներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թուրք դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասանուհիներ Կատեգորիա:Վրացական ծագմամբ թուրքեր Կատեգորիա:Թուրք կին մոդելներ
Անթառամ ծաղկակիցավոր
Նշանակություն
Երկուսն էլ ունեն մանրէասպան և բուժիչ նշանակություն։
Ագալակտիա (վարակիչ)
Ագալակտիա (Aalactica infectiosa` կաթնատություն վարակիչ), մանր եղջերավորների վարակիչ հիվանդություն։ Հարուցիչը քամվող վիրուսն Է։
Տեսակներ
Ագալակտիան լինում է`
Ախտանիշներ
Կրծային ագալակտիայի դեպքում առաջանում է կրծի բորբոքում, կաթն ընդհատվում Է, կուրծը՝ ապաճում։ Հոդայինի դեպքում՝ հոդերի բորբոքում, ապա՝ հոդերի անշարժություն։ Ակնային ագալակտիաի ժամանակ բորբոքվում է աչքի եղջերաթաղանթը, առաջանում միակողմանի կուրություն։
Ախտականխիչ միջոցառումներ
Ծանր հիվանդներին ենթարկում են սպանդի, մնացածներին բուժում պենիցիլինով, նորսուլֆազոլով, 3 տոկոսանոց սպիրտ–գլյուկոզայով։ Հիվանդ կենդանիների կաթը ոչնչացնում են, հիվանդների հետ շփվածներինը՝ օգտագործելուց առաջ եռացնում։ Վարակված մորթիները և ոչխարանոցները ախտահանում են 10 և 20 տոկոսանոց կրակաթի լուծույթով։
Գրականություն
Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ Կատեգորիա:Գինեկոլոգիական հիվանդություններ
Անձրուկ
Անձրուկ, հարինգակերպերի կարգի ծովային մանր ձուկ։ Մարմնի երկարությունը՝ մինչև 15 սմ։ Մեջքի մասը գորշ կապտավուն է, կողքերը և փորը՝ սպիտակ, գլուխը՝ ոսկեգույն։ Հանդիպում է Հյուսիսային ծովից դեպի հարավ Եվրոպայի ափնրը ողողող ջրերում, Սև և Ազովի ծովերում։ Անձրևուկը սնվում է կենդանական և բուսական պլանկտոնով։ Ապրում է վտառներով։ Ձվադրման համար գաղթում է այլ վայրեր։ Ունի արդյունագործական նշանակություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծովային ձկներ
Սուրեն Հարությունյան
Սուրեն Գուրգենի Հարությունյան, հայ քաղաքական և կուսակցական գործիչ։ Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու է (1980)։ Տեղեկատվության տեխնոլոգիաների (միջազգային հարաբերություններ) բնագավառի դոկտոր (1989)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1939 թվականի սեպտեմբերի 5-ին։ 1961 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը՝ գիտնականանասնաբույժի որակավորմամբ։ 1980 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ դիվանագիտական ակադեմիան։ Հայաստանի Կոմունիստական կուսակցության անդամ։ Եղել է ԽՄԿԿ անդամ։ 1967-1970 թվականներին աշխատել է ՀԼԿԵՄ կենտկոմի առաջին քարտուղար, 1970-1978 թվականներին՝ ՀամԼԵԿԵՄ կենտկոմի քարտուղար։ 1978-1986 թվականներին աշխատել է ԽՄԿԿ կենտկոմի ապարատում, 1986-1988 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Նախարարների խորհրդի նախագահի առաջին տեղակալ։ 1988-1990 թվականներին ՀԿԿ կենտկոմի առաջին քարտուղար, ընտրվել ՀԽՍՀ 7-րդ և 11-րդ գումարումների Գերագույն Խորհրդի ԽՍՀՄ ժողովրդական պատգամավոր։ 1990 թվականին հանրապետությունից դուրս դիվանագիտական աշխատանքի անցնելու կապակցությամբ Սուրեն Հարությունյանի պատգամավորական լիազորությունները վաղաժամկետ դադարեցվել են։ 1991-1999 թվականներին աշխատել է ՌԴ ԱԳՆ համակարգում, 1999-2003 թվականներին եղել է՝ ՀՀ դեսպան Բելառուսում և ՀՀ ներկայացուցիչ ԱՊՀ կանոնադրական և այլ մարմիններում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կոմունիստներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:ՀԿԿ կենտկոմի առաջին քարտուղարներ Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 7-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Պլազմայի ֆիզիկա
Պլազմայի ֆիզիկա, ֆիզիկայի ճյուղ, որը ուսումնասիրում է պլազմայի վարքն ու հատկությունները, մասնավորապես, մագնիսական դաշտերում։ Պլազման դիտարկվում է որպես ոչկառուցվացքային և քվազիչեզոք համակարգ կազմված կոլեկտիվ դինամիկայով օժտված լիցքավորված մասնիկներից։
Խիտ պլազմայի՝ ֆիզիկայի համար ճշգրիտ է այն պնդումը, որ կարելի է իրեն համարել հոծ միջավայրի ֆիզիկայի ենթաբաժին, քանի որ խիտ պլազմայի ուսումնասիրման ժամանակ խոսքը մասնակի կամ լրիվ իոնացված հոծ միջավայրի մակրոսկոպիկ վարքի մասին է։ Սակայն չլիցքավորված պլազման ոչ միշտ է ադեկվատորեն նկարագրվում հոծ միջավայրի մեխանիկայի մեթոդներով։
Ուսումնասիրման և ուսուցման կազմակերպում
Ամենից բարձր իմպակտ գործոնը մասնագիտացված ամսագրերից պարունակում է «Physics of Plasmas» ամսագիրը, որը հրատարակվում է Ամերիկական ֆիզիկայի համալսարանի կողմից։
Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիան հրատարակում է «Физика плазмы» ամսագիրը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Պլազմայի ֆիզիկա
Վերնաժուլ
Վերնաժուլ  (Vernajoul), համայնք Ֆրանսիայի Միջին Պիրենեյան մարզի Վերնաժուլ գավառում։ Մտնում է Ֆուա Ռուրալ կանտոնի կազմի մեջ (Ֆուա շրջան)։ Համայնքի INSEE կոդ՝ 09329։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 688 մարդ։
Ինույամա ամրոց
Ինույամա ամրոց (ճապ՝ 犬山城 инуяма-дзё:), ամրոց Ճապոնիայի Ինույամա քաղաքում։ Գտնվում է Քիսո գետի մոտակայքում գտնվող բլրի վրա, որով անցնում է Այթի և Գիֆու պրեֆեկտուրաների սահմանը։ Ինույամա ամրոցը հաճախ անվանում են ճապոնիայի ամենահին ամրոցներից մեկը։ Ամրոցի գլխավոր աշտարակը ընդգրկվել Է Ճապոնիայի ազգային գանձերի ցանկում։
Վերնաժուլ
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 419 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 301-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 118-ը՝ անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 71,8 %, 1999 թվականին եղել է՝ 72,4 %)։ 301 աշխատունակ բնակիչներից 283-ը աշխատում էին (141 տղամարդ և 142 կին), անաշխատանք էին 18-ը (9 տղամարդ և 9 կին)։ 118 անգործունակ մարդկանցից 36-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 60-ը թոշակառու, 22-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Ինույամա ամրոց
Պատմություն
Ինույամա բառը ճապոներենից թարգմանաբար նշանակում է շան լեռ։ Ամրոցն ունի նաև երկրորդ անվանումը։ Այն է ՝ Հակուտեի ամրոց («սպիտակ կայսեր ամրոց») ։ Այդ անվանումը տվել է գիտնական Օգյու Սորայեմը ։
Դեն Սիմմոնս
Դեն Սիմմսոնս (Dan Simmons, ), ամերիկացի գրող, որն ստեղծագործում է գիտական ֆանտաստիկայի ժանրում։ Հանրահայտ «Հիպերիոնի երգը» գիտաֆանտաստիկ քառագրության հեղինակը։
Վերնաժուլ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Դեն Սիմմոնս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սարսափ ժանրի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Ինույամա ամրոց
Պատմություն
Ենթադրվում է, որ ամրոցը կառուցվել է 1440-ական թվականներին ։ Ամրոցի հիմնական աշտարակները կառուցվել են 1537 թվականին Օդո Նոբույասի կողմից։
1891 թվականին ամրոցը երկրաշարժից տուժեց:1895 թվականին Ճապոնիայի կառավարությունը որոշում է կայացնում ամրոցը վերադարձնել Նարուսե ցեղին, ավելի լավ վիճակում պահելու համար ։
1965 թվականին ամրոցը քանդվել է կապիտալ վերանորոգման համար։ Փայտե ճառագայթների ուսումնասիրությունից հետո պարզվել է, որ ամրոցի ստորին հարկերը շատ ավելի վաղ են կառուցվել ։
Ամրոցի կառուցվածքը
Ինույամա ամրոցը պատկանում է հին լեռնային ամրոցների դասին։ Ունի 3 շատ մեծ միջանցքներ, 4-րդ ներքին հարկ և երկու նկուղային հարկեր ։ Ամրոցի կառուցվածքը բավականին շատ փոփոխվել է։ Ժամանակակից աշտարակները կառուցվել են 1537 թվականին։ 1617 թվականին կառուցվել է 3-րդ մեծ միջանցքը ։ Գլխավոր աշտարակաը կառուցված է Աձուտի-Մոմոյամա ոճով։
Առաջին հարկում զորանոց է դայմեի զորքերի համար։ Դրանք բաժանված են չորս մասի և ունեն շրջանաձև տեսք։ Երկրորդ հարկը հանդիսանում է զենքի պահուստի, դրա պահպանման վայրը, սիկ երրորդ հարկում անձնական օգտագործման տարախքներ են։ Ամրոցի վերին դիտահարթակից տեսարան է բացվում դեպի Քիսո գետը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դղյակներ այբբենական կարգով
Սամաթիա
Սամաթիա (Ψαμάθεια, նախկինում Փսամաթիա; Samatya), հայաբնակ թաղամաս Ստամբուլի եվրոպական հատվածում, Ֆաթիհ շրջանում։ Թաղամասը գտնվում է Մարմարա ծովի ափին։ Թաղամասից դեպի արևմուտք գտնվում է Եդիկուլե (Յոթ աշտարակների ամրոց) թաղամասը։
Ստուգաբանություն
Անվանումը ծագել է հունարեն փսամաթիոն (Ψαμάθιον) բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է «ավազոտ»։ Պատճառը թաղամասի տարածքից հայտնաբերված մեծաքանակ ավազն էր ։
Պատմություն
383 թվականին Կոստանդնուպոլսում առաջին եկեղեցական համալիրը կառուցվել է Փսամաթիայում՝ Կոստանդնուպոլսի պարիսպների հակադիր կողմում Մինչև վերջերս, Սամաթիան մեծապես բնակեցված է եղել հայերով, ովքեր այստեղ հաստատվել էին 1458 թվականին՝ սուլթան Մեհմեդ II-ի հրամանով ։ Սամաթիայում է գտնվում Կոստանդնուպոլսի Հայոց Պատրիարքության Սուրբ Գևորգ եկեղեցին, որը հաճախ կոչում են նաև «Ջրե տաճար»։ Եկեղեցին կառուցվել է 1886 թվականին ։ Թաղամասում բնակվում են նաև հույներ։ Կոստանդնուպոլսի տիեզերական պատրիարքությանն են պատկանում Խրիստոս Անալիփսիս և Սուրբ Մենասի եկեղեցիները ։
Թաղամասը մեծապես տուժել է 1782 թվականին Ստամբուլում տեղի ունեցած ուժեղ հրդեհի արդյունքում ։
Սամաթիան այսօր
Սամաթիայում գործում է հանրային հիվանդանոց, ինչպես նաև Ստամբուլի կրթական և հետազոտական հիվանդանոցը
Սամաթիայում է գտնվում Սիրքեջի- Հալքալը երկաթուղային գծի Խոջամուստաֆափաշա կայարանը։
Սամաթիան նախընտրելի վայր է թուրք մի շարք ռեժիսորների համար։ Այնպիսի հայտնի հեռուստաշոու, ինչպիսին է «Երկրորդ գարունը» (Ikinci Bahar), նկարահանվել է Սամաթիայում։ Նուրի Բիլգե Ջեյլանը իր Երեք կապիկները ֆիլմը նույնպես նկարահանել է Սամաթիայում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի թաղամասեր
Էմանուիլ Բենակիս
Էմանուիլ Բենակիս (Εμμανουήλ Μπενάκης, ), հույն վաճառական, քաղաքական գործիչ, համարվում է Հունաստանի ազգային բարերար։
Կենսագրություն
Էմանուիլ Բենակիսը ծնվել է 1843 թվականին Էրմուպոլիսում։ Անգլիայում սովորելուց հետո Բենակիսը գաղթել է Ալեքսանդրիա, Եգիպտոս, որտեղ աշխատել է բամբակի արդյունաբերող հույն Խորեմիի մոտ և դարձել այդ ընտանիքի փեսան։ Ունեցել է վեց երեխա, այդ թվում՝ գրող Պենելոպե Դելտան, արվեստի հավաքորդ Անտոնիս Բենակիսը ։ Թողել է մեծ կարողություն։ Լինելով Էլեֆթերիոս Վենիզելոսի մերձավոր բարեկամը՝ ընտրվել է Հունաստանի խորհրդարանի կազմում և պաշտոնավարել որպես գյուղատնտեսության և արդյունաբերության նախարար։ 1914 թվականին ընտրվել է Աթենքի քաղաքապետ։
Ի թիվս այլ նվիրատվությունների՝ Էմանուիլ Բենակիսը նպաստել է Հույն-թուրքական պատերազմի հետևանքով առաջացած փախստականների հարցերի կարգավորմանը։ Նվիրատվություններ է արել Կարմիր խաչի բուժքույրերի դպրոցի և Աթենքի քոլեջի համար։ Հետմահու իր կարողությունը թողել է տարբեր բարեգործական հիմնադրամներին։ Նրա հուղարկավորությունը կատարվել է հունական հասարակական ծախսերի հաշվին։ Բենակիս ֆիտոպատոլոգիական ինստիտուտը հիմնադրվել է նրա ժառանգության միջոցների հաշվին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հույն բարերարներ Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ
Դիշ (Պսեկուպսի վտակ)
Դիշ (Дыш), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում և Սևերսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պսեկուպս գետի ձախ ափին՝ 43 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 30 կմ է, ավազանի տարածքը 98,7 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Girls’ Generation - Oh!GG
Girls’ Generation — Oh!GG (소녀시대-Oh!GG), հարավկորեական Girls’ Generation աղջիկների երաժշտական խմբի երկրորդ պաշտոնական ենթախումբը, որը ձևավորվել է S.M. Entertainment-ի կողմից 2018 թվականին։ Խումբը բաղկացած է հինգ անդամից՝ Թեյոն, Լի Սուն Գյու, Կիմ Հյո Յոնգ, Կվոն Յու Րի և Իմ Յու Նա։
2018: Ձևավորում և Lil’ Touch-ի հետ դեբյուտ
2018 թվականի օգոստոսի 1-ին՝ քամբեքից շուրջ մեկ տարի անց նոր սաբ-յունիթի մասին լուրեր տարածվեցին (Girls’ Generation - TTS-ից հետո, որի դեբյուտը կայացել էր 2012 թվականին)։ Շուտով գործակալությունը հաստատեց այդ տեղեկությունները, սակայն դեբյուտի ամսաթիվը չհրապարակվեց ։ Օգոստոսի 20-ին Թեյոնը նշեց, որ խումբն աշխատում է նոր պաշտոնական լայթսթիքի դիզայնի վրա ։ Օգոստոսի 27-ին ներկայացվել է յունիթի առաջին ընդհանուր թիզերը։ Դեբյուտը կայացավ սեպտեմբերի 5-ին Lil’ Touch սինգլային ալբոմով։ Այն չի թողարկվելու CD տարբերակով, այլ միայն հասանելի կլինի կիխնո ձևաչափով ։ Նույն օրը հրապարակվել է «Աղջիկները հանգստանում են» (Girls For Rest) ռեալիթի շոուի թիզերը, որը նկարահանվել էր  մայիսի վերջին Ֆրանսիայում։
«Lil' Touch» տեսահոլովակը թողարկվել է կորեական ժամանակով 12:00 սեպտեմբերի 5-ին և առաջին իսկ օրերին ունեցավ 9 միլիոն դիտում (նախկին ռեկորդը պատկանում է EXO-ին) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարավկորեական երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Քեյ փոփ երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:2018 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Սերգեյ Սուշչի
Սերգեյ Յակովլևիչ Սուշչի (Сергей Яковлевич Сущий, ), ռուս բանաստեղծ, արձակագիր, գիտաշխատող։ Փիլիսոփայության դոկտոր։ Ռուս գրողների միության անդամ (2000)։
Կենսագրություն
Սերգեյ Յակովլևիչն արմատներով ռոստովցի է, սովորել է Ռոստովի պետական համալսարանի երկրաբանա-աշխարհագրական ֆակուլտետում (1978-1983 թթ.): Համալսարանն ավարտելուց հետո աշխատել է Ռոստովի տարբեր նախագծային գիտահետազոտական կազմակերպություններում, Տնտեսական և սոցիալական հարցերի Հյուսիսկովկասյան ԳՀԻ-ում եղել է ավագ գիտաշխատող։ 2007 թվականից եղել է ՌԳԱ Հարավային գիտական կենտրոնի աշխատակից։ 1992 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն սոցիոլոգիայի գծով, 1997 թվականին` դոկտորական  ատենախոսություն փիլիսոփայության գծով։ Գիտական հետաքրքրությունների հիմնական ոլորտներն են փիլիսոփայությունը և մշակույթի սոցիոլոգիան, մշակույթի պատմական աշխարհագրությունը։ Փիլիսոփայության դոկտոր է, սոցիոլոգիական գիտությունների թեկնածու, 110 գիտական աշխատությունների հեղինակ (այդ թվում 18 մենագրություն)։
Գրականությամբ զբաղվում է 1980-ական թվականների կեսերից, հրապարակվել է «Դրոշ», «Արիոն», «Ռաի երեխաները», «Դոն», «Տապան» ամսագրերում։ Չորս արձակ գրքերի և 12 բանաստեղծական ժողովածուների հեղինակ է։
Ստեղծագործություններ
Պոեզիա (ընտրված հրատարակություններ)
Պոեզիա (կոլեկտիվ հավաքածուներ)
Արձակ (ընտրված հրատարակություններ)
Գիտություն (հիմնական մենագրություններ)
Անտոնիս Բենակիս
Անտոնիս Բենակիս (Αντώνης Μπενάκης, ), արվեստի հույն հավաքորդ, Աթենքի Բենակի թանգարանի հիմնադիր։
Քաղաքական գործիչ, մագնատ Էմանուիլ Բենակիսի որդին, Պենելոպա Դելտայի եղբայրը։
Դելտայի 20-րդ դարի սկզբում Ալեքսանդրիայում մեծացող երեխաների արկածների մասին պատմող գրական «Trellantonis» (Խելագար Անտոնին) ստեղծագործության հերոսը։
Կենսագրություն
Անտոնիս Բենակիսը ծնվել է 1873 թվականին Ալեքսանդրիայում։ Աթենք է տեղափոխվել 1926 թվականին։ Նա իր աչքի առաջ ունեցել է հոր՝ Էմանուիլ Բենակիսի (1843–1929) և ընտանիքի բարեկամ Էլեֆթերիոս Վենիզելոսի (1864–1936) օրինակը ։
Իր կյանքի ընթացքում Բենակիսը նվիրաբերել է հունական պետության համար իր իսկ հիմնադրած թանգարանը։ Մինչև մահ ներգրավված է եղել թանգարանի հավաքածուի հարստացման ու բարելավման գործում։ 1949-1951 թվականներին Բենակիսը եղել է Սկաուտական շարժման համաշխարհային կազմակերպության Համաշխարհային սկաուտների կոմիտեի անդամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հույն հավաքորդներ Կատեգորիա:Հույն գործարարներ
Ֆաթիհ (մզկիթ)
Ֆաթիհ մզկիթ կամ Նվաճողի մզկիթ (Fatih Camii), Ստամբուլի ամենամեծ և ամենահին մզկիթներից մեկը։ Գտնվում է քաղաքի եվրոպական հատվածում՝ Ֆաթիհ թաղամասում։
Կառուցվել է 1470 թվականին բյուզանդական Առաքյալների եկեղեցու փոխարեն։ Երկրաշարժի հետևանքով ամբողջությամբ կործանվել է 1766 թվականին։ Վերականգնվել է 1771 թվականին։ Գմբեթի տրամագիծը կազմում է 26 մետր։ Մզկիթի բակում կան գերեզմանատուն, դամբարան, որտեղ թաղված է Կոստանդնուպոլիսի նվաճող, օսմանյան սուլթան Մեհմեդ II Ֆաթիհը։ Դամբարանը համարվում է Ստամբուլի ամենահայտնի սրբավայրերից մեկն է։ Մզկիթի կազմում գործում է նաև մեդրեսե ։
Պատմություն
Ֆաթիհ մզկիթը, որը կառուցվել է 1463-1470 թվականներին սուլթան Մեհմեդ II Ֆաթիհի հրամանով, ներկայացնում է ահռելի չափեր ունեցող կրոնահասարակական համալիր։ Այն կառուցվել է բյուզանդական Առաքյալների եկեղեցու վայրում։ Մզկիթը կառուցվել է Սինան Աթըքի նախագծով։ Ֆաթիհ մզկիթը առաջին մզկիթն է, որը կառուցվել է օսմանյան ավանդական ոճով։
Սկզբնական շրջանում համալիրը բաղկացած է եղել մզկիթից և հարակից ենթակառուցվածքներից։ Համալիրի կազմում մտել են 8 մեդրեսեներ, գրադարան, հիվանդանոց, որբանոց, իջևանատուն, շուկա, համամ, տարրական դպրոց և իմարեթ, որտեղ սնունդ է բաժանվել աղքատներին։ Այնուհետև ավելացվել են նաև թյուրբեներ։ Այդ ժամանակ մզկիթը զբաղեցրել է 325 քառ. մետր տարածք՝ ձգվելով Ֆեվզիփաշա փողոցի երկայնքով։
Մզկիթը մեծապես տուժել է 1509 թվականին տեղի ունեցած Կոստանդնուպոլսի երկրաշարժից, որից հետո վերականգնվել է, սակայն տուժել է նաև 1557 և 1754 թվականներին տեղի ունեցած երկրաշարժերի ժամանակ։ Մզկիթն ամբողջությամբ կործանվել է 1766 թվականի մայիսի 22-ին, որի ժամանակ գմբեթը և պատերը ամբողջությամբ փլուզվել էին։ Մզկիթի ներկայիս շենքը, որը կառուցվել է այլ նախագծով, կառուցվել է 1771 թվականին՝ Մուստաֆա III սուլթանի օրոք։ Ճարտարապետը եղել է Մեհմեդ Թահիր աղան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ստամբուլի մզկիթներ Կատեգորիա:Ֆաթիհ Կատեգորիա:Ստամբուլի օսմանյան մզկիթներ Կատեգորիա:Գմբեթավոր կրոնական շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս
Պետրոս Մարկարիս
Պետրոս Մարկարիս (Πέτρος Μάρκαρης, ), հայկական ծագմամբ հույն գրող, թարգմանիչ, կինոսցենարիստ։ Հատկապես հայտնի է իր դետեկտիվ ժանրին պատկանող վեպերով։
Կենսագրություն
Պետրոս Մարկարիսը ծնվել է 1937 թ. հունվարի 1-ին Ստամբուլում։ Նրա հայրը հայ էր, իսկ մայրը հույն։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Վիեննայում և Շտուտգարտում։ Մինչ գրական գործունեությանը նվիրվելը ուսումնասիրել է տնտեսագիտություն։ 1974 թ. ստացել է Հունաստանի քաղաքացիություն։ Այժմ ապրում և ստեղծագործում է Աթենքում։
Ստեղծագործություն
Պետրոս Մարկարիսը ստեղծագործում է հունարեն, գերմաներեն և թուրքերեն լեզուներով։ 1965 թ. Մարկարիսը գրում է «Ալի Ռեջո» վերնագրով թատերգությունը, դրանից հետո նա գրում է մի քանի այլ թատերգություններ։ Հույն կինոբեմադրիչ Թեոդորոս Անգելոպուլոսի հետ ստեղծել է մի շարք կինոսցենարներ։ Սակայն Պետրոս Մարկարիսին լայն հռչակ բերեց դետեկտիվ ժանրին պատկանող Աթենքի ոստիկանության աշխատակից Կոստաս Խարիտասի մասին պատմող վեպերը։ Այս ստեղծագործությունները ջերմորեն են ընդունվել Հունաստանի, Գերմանիայի, Իսպանիայի, Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի ընթերցողների կողմից։ Պետրոս Մարկարիսը հայտնի է նաև իր գերմաներենից կատարած թարգմանություններով։ Նա հունարեն է թարգմանել Գյոթեի «Ֆաուստ» և Բերտոլդ Բրեխտի «Կուրաժ մայրիկը և նրա երեխաները» ստեղծագործությունները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հույն գրողներ Կատեգորիա:Հույն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հույն դրամատուրգներ
Balas y Chocolate
Բուլեթս և Շոկոլադ (Bullets and Chocolate, Balas y Chocolate), մեքսիկացի երգչուհի Լիլա Դաունսի թվով 8-րդ ալբոմն է, որը լույս է տեսնել 2015 թ. մարտի 24-ին։ Ալբոմը ներառում է 13 երգ, այդ թվում նաև La Patria Madrina և Humito de Copal ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2015 ալբոմներ Կատեգորիա:Իսպանալեզու ալբոմներ Կատեգորիա:RCA Records ալբոմներ
Ելիզավետյա (գետ)
Ելիզավետյա (Елизаветка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պշիշ գետի ձախ ափին։ Գետի երկարությունը 16 կմ է, ավազանի տարածքը 59 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պշիշ, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Նոյյան տապան (լրատվական գործակալություն)
Նոյյան տապան, անկախ լրատվավերլուծական կենտրոն, հիմնադրվել է 1991 թվականին։
Արտադրանք
Գործում է ավելի քան 30 երկրների լրատվական շուկաներում, տեղեկատվություն (հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն և պարսկերեն) է պատրաստում և առաքում Հայաստանում, տարածաշրջանում և աշխարհում կատարվող քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային կարևորագույն իրադարձությունների, ինչպես նաև Սփյուռքի մասին։
Համագործակցություն
Համագործակցում է «Ազատություն» ռադիոկայանի, «Ռոյթեր», BBC, DPA, «Ֆրանսպրես» և այլ գործակալությունների, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետությունում գործող դեսպանատների, միջազգային խոշոր կազմակերպությունների ներկայացուցիչների, ԶԼՄ-ների հետ։
Պարգևներ
2000 թվականին արժանացել է Որակի միջազգային ոսկե մրցանակի (BID)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի լրատվական գործակալություններ Կատեգորիա:Մամուլ
Ով էնպիսի սուտ ասի...
«Ով էնպիսի սուտ ասի...», ռեժիսոր Ռոբերտ Սահակյանցի նկարված անիմացիոն ֆիլմը՝ ստեղծված 1982 թվականին Հայֆիլմ կինոստուդիայում։
1982 թվականից մինչև 1991 թվականը մուլտֆիլմը հեռարձակվել է ԽՍՀՄ Պետհեռուստառադիոյի առաջին, երկրորդ և այլ հաղորդումներով, է 1992-1994 թվականներին՝ «Останкино-1», 1995-1996 ОРТ հեռուստաալիքներով։ Այլ հեռուստաալիքներով մուլտֆիլմը բազմիցս կրկնվել է։
Սյուժե
Մուլտֆիլմի սյուժեի հիմքում ընկած է Հովհաննես Թումանյանի «Սուտասանը» հեքիաթը ։
Ձանձրացող թագավորը մտածում է, թե ինչպես զվարճանա և իր մոտ է կանչում խորհրդականին։ Վերջինս առաջարկում է հայտարարել ստերի մրցույթ և խոստանալ, որ եթե թագավորը ինչ-որ մեկի պատմությանն ի պատասխան ասի, որ չի հավատում կամ ասվածը սուտ է, պատմողը կստանա թագավորության կեսը, իսկ նրանք, ում ասածներին թագավորը «հավատա», պետք է նրան տան իրենց ողջ ունեցվածքը։ Թագավորը հայտարարում է մրցույթ, ինչից հետո բազմաթիվ մարդիկ կորցնում են իրենց ունեցվածքը, բայց մի անգամ թագավորի մոտ են գալիս երեք եղբայրներ։ Ավագ ու միջնեկ եղբայրները թագավորին պատմում են արտասովոր պատմություններ, բայց նա անտարբերությամբ պատասխանում է, թե հավատում է։ Երբ հերթը հասնում է կրտսեր եղբորը, որը դեռ երեխա է, նա հայտարարում է, որ ինքը սուտ պատմելու ժամանակ չունի, այլ եկել է իր գյուղի հանձնարարությամբ, որից թագավորը պարտք է վերցրել մի պարկ ոսկի։ Թագավորը սարսափած գոռում է՝ «Սուտ է», ապա գիտակցում է արածն ու ասում. «Այսինքն՝ ճիշտ է»։ Այդ ժամանակ տղան հանում է հսկայական պարկ ու պահանջում վերադարձնել պարտքը, քանի որ իրենք մինչև ձմեռն դեռ պետք է տներ կառուցեն ու կովեր գնեն։ Թագավորը բացականչում է. «Բայց այդպիսի պարկի մեջ իմ ամբողջ թագավորությունը կտեղավորվի»։ Տղան պատասխանում է. «Ամբողջությա՞մբ։ Չէ՛, ամբողջությամբ չի տեղավորվի։ Թե՞ չես հավատում»։
Տրամաբանական այդ պարադոքսը շփոթմունքի մեջ է գցում պալատականներին. թագավորն ուշագնաց է լինում, խորհրդականը լալիս է ու հեռանում, պահակը գցում է զենքը։
Մուլտֆիլմի եզրափակիչ տեսարանում գյուղի բնակիչները պալատից հանում են երկար պարկը, որի վրա գրված է՝ «Թագավորության կեսը» (Полцарства)։
Վերաթողարկում
1990-ական թվականների կեսերից մուլտֆիլմը թողարկվել է «Мастер Тэйп» ընկերության կողմից VHS-ով։ 2000 թվականին վերաթողարկվել է նույն ընկերության կողմից «Մանկական կինոթատրոն։ Խոջա Նասրեդին» մուլտֆիլմերի հավաքածուում («Խոջա Նասրեդին», «Ռամզեսի արարքները», «Երեք կապույտ-կապույտ լիճ ազնվամորու գույնի», «Խոսող ձուկը», «Կապույտ ծովում, սպիտակ փրփուրի մեջ...», «Բարեկենդանը», «Հսկան, որ երազում էր ջութակ նվագել», «Սովորական վտանգավոր արկած», «Տնակ բոլորի համար», «Կախարդական քարայծ» և «Մի անգամ անապատում»)։ Արտոնագրված VHS-ն թողարկվել է Betacam SP տեսաերիզով Hi-Fi Stereo ձայնով և PAL համակարգում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ռոբերտ Սահակյանցի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1982 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Սուվորովի փողոց (Երևան)
Սուվորովի փողոց, փողոց Երևանի Էրեբունի վարչական շրջանում։
Տվյալներ
Սկսվում է Միչուրինի փողոցի 5ա շենքի մոտից, ձգվում հարավարևմտյան ուղղությամբ, հատում Սասունցի Դավթի փողոցը և հասնում Ռոստովյան փողոցի №№11 և 13 շենքերի մոտ։ Գտնվում է Մուրացանի և Բուռնազյան փողոցների միջև։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Մհեր Անանյան
Մհեր Սանասարի Անանյան, հայ տնտեսագետ, իրավագետ, դատական ծառայության 1-ին դասի խորհրդական։
Կրթություն
1985-1992 թթ սովորել է Հայաստանի ազգային գյուղատնտեսական ակադեմիայի տնտեսագիտության ֆակուլտետում, այնուհետև 2005-2008 թթ. «Եվրասիա» միջազգային համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։
Ընտանիք
Մհեր Անանյանն ամուսնացած է, ունի չորս դուստր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:Հայ իրավագետներ Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գարեգին Նժդեհ մեդալակիրներ
Խորհրդային շրջանի հայ գրականություն
Սովետական շրջանի գրականություն 1920–1930-ական թվականների գրականություն։ Հայ գրականության զարգացման նոր շրջան թևակոխեց Հայաստանում սովետական իշխանության հաստատումից հետո։ Քսանական թվականների հենց սկզբից ծայր առավ գրականության բովանդակության ու ձևերի հարստացման, իրականության արտացոլման գեղարվեստ, նոր սկզբունքների մշակման բարդ ընթացք։ Զարգացման արդյունավետ ուղիներ և դրանց կողքին՝ բազում խաչուղիներ ու զիգզագներ։ Գեղարվեստական հայտնություններ և դրանց կողքին՝ մոլորություններ ու սայթաքումներ։ Ռոմանտիկ, խանդավառություն նոր գրականության գալիքի հանդեպ և տարակուսանքներ՝ նորի ստեղծման կապակցությամբ։ Տասնյակ տեսակետներ և հարցադրումներ՝ միմյանց լրացնող ու միմյանց հերքող։ Այսպիսի հակասական իրադրության մեջ սկսվեց քսանական թվականների գրական շարժումը։ Ժողովրդի կյանքում կատարված արմատական հեղաշրջումը թելադրում էր սոցիալիստ, գրականության գաղափար, բովանդակության ու գեղարվեստ, որոնումների մի նոր ընթացք։ Հոգևոր կյանքի ամենակարևոր խնդիրներից մեկը դարձավ գեղարվեստ, գրականության նոր դիմագծի ձևավորումը։ Մինչ որոշ տեսաբաններ, նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ Հայաստանը գերազանցապես գյուղացիական երկիր է, ժխտում էին պրոլետ, (իմա՝ սոցիալիստական) գրականության զարգացման հնարավորությունը, գրականության կենդանի ընթացքը ի հայտ էր բերում իր նոր կառուցվածքի ներքին ու հարուստ պաշարները։
Հայ սովետական գրականության սկզբնավորումը
Հայ սովետական գրականության սկզբնավորման շրջանի ամենահրատապ խնդիրը, ինչպես և պետք էր սպասել, նրա ստեղծագործական անձնակազմի խնդիրն էր, մասնավորապես, «անցյալի գրողների»՝ դասականների վերաբերմունքը նոր իրականության հանդեպ։ Հովհաննես Հովհաննիսյանը, Հովհաննես Թումանյանը, Նար-Դոսը և այլք ողջունեցին «մուրճ ու մանգաղի» իշխանությունը, նրա մեջ տեսնելով հարազատ ժողովրդի վերածննդի և հայրենի մշակույթի բարգավաճման գրավականը։ Տարագրությունից հայրենիք վերադարձան Ա․ Շիրվանզադեն և Ա․ Իսահակյանը։ Դասականների կողքին էին նախահեղինակ տարիներին ճանաչման հասած գրողներ Դերենիկ Դեմիրճյանը, Միքայել Մանվելյանը, Վահան Միրաքյանը (1866–1942), Խնկո-Ապերը (1875–1935), Վահան Թոթովենցը (1894–1938), Ստեփան Զորյանը, որոնք հետագայում մկրտվեցին «ուղեկիցներ» անունով։ Նորագույն գրականությանյան անձնակազմի առաշին ներկայացուցիչները 1905-ի հեղափոխության բոցերում կոփված գրողներն ու հրապարակախոսներն էին՝ Հակոբ Հակոբյան, Շուշանիկ Կուրղինյան, Մովսես Արազին և ուրիշներ։ Մյուս խումբը քաղաքացիական կռիվների բովով անցած գրողներն էին Եղիշե Չարենց, Ազատ Վշտունի, Գևորգ Աբով (1897–1965) և այլք։ Եվ, վերջապես, հիմնական զանգվածը գործարաններից, գյուղերից, որբանոցներից եկած երիտասարդությունն էր՝ Ակսել Բակունց (1899–1937), Գուրգեն Մահարի (1903–1969), Վահրամ Ալազան (1903–1966), Վաղարշակ Նորենց (1903–1973), Նաիրի Զարյան (1900–1969), Գեղամ Սարյան (1902–1976), Հմայակ Սիրաս (1902–1984), Սարմեն (1901–1984), Արաքս (1903–1978), Սողոմոն Տարոնցի (1905–1971), Մկրտիչ Արմեն (1906–1972)՝ Հեղափոխությունից անմիջապես հետո............
Պրոլետ գրական շարժում
Հայաստանում և հայաշատ քաղաքներում (Թիֆլիս, Բաքու, Մոսկվա, Դոնի Ռոստով) ծավալվում է պրոլետ, գրական լայն շարժում, որը կյանքի է կոչում պրոլետ, գրական խմբակցություններ։ Մինչ դրանց ձևավորումը հայ իրականության մեջ արդեն կազմավորվել էին կուլտուր-լուսավորական հիմունքներով գործող օջախներ՝ Թիֆլիսի Հայաստանը կից «Հայ գրչի մշակների միությունը» (1921–1923), Երևանի «Հայ գեղարվեստական գրականության աշխատավորների միությունը» (1921–1922)։ Պրոլետ, գրական շարժման ամենանշանակալից երևույթը «Երեքի»՝ Եղիշե Չարենցի, Գևորգ Աբովի, Ազատ Վշտունու խմբակն էր․ այն 1922 թվականի հունիսի 14-ին «Իարհրդային Հայաստան» օրաթերթում (JSP 130) հրապարակեց իր գեղագիտական հանգանակը՝ «Դեկլարացիա երեքի»-ն, որը խիստ քննադատվեց գեղագիտ․ մի շարք սխալ դրույթների համար։ «Երեքի» հիմնական սխալն այն էր, որ, ինչպես պրոլետկուլտականներն ու ձախ ֆուտուրիստները, նրանք ևս խաչ էին քաշում անցյալի գեղարվեստական ժառանգության վրա։ Դեկլարացիայի «ռացիոնալ հատիկը» գեղարվեստը հեղափոխական այժմեականությանը՝ կյանքին ի սպաս դնելու միտումն էր։ «Երեքի» պառակտվելուց հետո պրոլետ, գրական շարժումն արդեն հունավորվեց պրոլետկուլտական խմբակներում, որոնք համախմբվեցին «Մուրճ» (Երևան, 1922–1923), «Դարբնոց» (Թիֆլիս, 1922–1923), «Քուրա» (Մոսկվա, 1923), «Վիշկա» (Բաքու, 1925), «Մուրճ և մանգաղ» (Դոնի «Նոյեմբեր» միության անդամները (1926) Ռոստով) պարբերականների շուրջը։ Այս խմբակները ռուս իրականության մեջ հայտնի «Кузница» պրոլետկուլտական խմբակցության հայկական տարատեսակներն էին, արտահայտում էին գեղարվեստի ինքնավարության և «ցեխային» հոգեբանության դավանանքը։ Պրոլետ, գրական խմբակների և նրանց պարբերականների գործունեության առանցքը մասսայական գրականության ստեղծումն էր։ Այդպիսի դեր էր ստանձնել նաև Հայաստանի պրոլետ, գրողների ասոցիացիան (1922–1926)։ 20-ական թվականների սկզբին առաջնահերթ նշանակություն ուներ նորագույն գրականության նյութական հնարավորությունների խնդիրը։ Թեև նոր իշխանությունը մեծ դժվարությունների առջև էր կանգնած, բայց միջոցներ չէր խնայում գրականության զարգացման համար։ Չնայած հրատարակչական լայն հնարավորությունների բացակայությանը, տարեցտարի Սովետական Հայաստանում ավելանում էր հրատարակվող գրքերի ցանկն ու տպաքանակը։ Մեկը մյուսի ետևից լույս էին տեսնում գրական–գեղարվեստական, քաղաքական հասարակական հանդեսներ։ Պրոլետ, գրական շարժումը նախնական՝ ինքնորոշման շրջանից (1921–1924) թևակոխում է գրական դիրքերի ամրացման շրջանը։ Պրոլետ, գրողների ասոցիացիան դառնում է մասսայական կազմակերպություն՝ իր բաժանմունքները ստեղծելով Լենինականում, Ղարաքիլիսայում (այժմ՝ Վանաձոր), Ալավերդիում, Վաղարշապատում (Էջմիածին) և Հայաստանի այլ բնակավայրերում։ 1925 թվականին ստեղծվեց պրոլետ, նոր միություն՝ «Նոյեմբերը» (գլխավոր դեմքերն էին Եղիշե Չարենցը, Ակսել Բակունցը, Գուրգեն Մահարին, Մկրտիչ Արմենը), իսկ 1926 թվականի դեկտեմբերին՝ Հայաստանի պրոլետ, գրողների միությունը։ Այդ միությանը զուգահեռ գործում էին «Հայ գրական ընկերությունը» (1926 թվականից) և «Հայ աշխատավորական գրողների միությունը» (1927 թվականից)։
Հայաստանի գրողների ֆեդերացիա
1929 թվականին ձևավորվեց Հայաստանի խորհրդային գրողների ֆեդերացիան (պաշտոնական օրգանն էր «Նոր ուղի» ամսագիր)։ 20–30-ական թվականներին խմբակային ինքնամեկուսացումը դարձել էր գրականության զարգացման լուրջ արգելակ։ Այս իրադրության մեջ հրապարակվեց գրական–գեղարվեստական կազմակերպությունների վերակառուցման վերաբերյալ ՀամԿ(բ)Կ Կենտկոմի 1932 թվականի ապրիլի 23-ի որոշումը, որի համաձայն Հայաստանում ևս գզվողները միավորվեցին մի միասնական կազմակերպության մեջ։ 1934 թվականի օգոստոսի 1-8-ը կայացավ Հայաստանի գրողների առաջին համագումարը, որտեղ ձևավորվեց գրողների միությունը։ Սովետական բազմազգ գրականության գաղափարական միասնության համար բացառիկ կարևոր նշանակություն ունեցավ սովետական գրողների համամիութենական 1 համագումարը (1934 թվականի օգոստոս), որի պատմական նշանակությունը Մաքսիմ Գորկին գնահատեց իբրև «բոլշևիզմի հաղթանակ»։ Համագումարում Դ․ Սիմոնյանի (1895–1937) հարակից զեկուցումից բացի, հայ գրողներից ելույթ ունեցան Ա․ Շիրվանզադեն, Ե․ Չարենցը, Ա․ Բակունցը, Դ․ Դեմիրճյանը, Զ․ Եսայանը (1878–1949), Ն․ Զարյանը։ 20–30 ական թվականներին հայ գրականության զարգացմանը ևս բնորոշ էր «ազգային մեկուսացվածության» հաղթահարման ընթացքը, որում, մասնավորապես, վճռական եղավ ռուս գրականության դերը։ Հիշարժան են Մ․ Գորկու, Ա․ Լունաչարսկու, Վ․ Բրյուսովի, Ն․ Տիխոնովի, Ա․ Բելիի, Օ․ Մանդելշտամի, Ի․ Կավոաևի և ուրիշ գրողների կապերը հայ իրականության հետ։ Խորացան հայ–վրացական, հայ–ադրբեջանական, հայ–ուկրաինական գրական կապերը։ 20-ական թվականներին վերջերից բացվեց հայ գրականության և մյուս ազգագրական գրականություների մերձեցումների լայն հունը։ Հայ գրականության աստիճանաբար ընդլայնում է իր համամիութենական տարածման շառավիղները։ 30-ական թվականներին լայն թափ է ստանում թարգմանական գործը, որին մեծապես նպաստում են ռուս գրողների ստեղծագործական բրիգադների այցելությունները Հայաստան։ Հայ ժողովրդի կյանքին ու մշակույթին ծանոթանալու նպատակով 20–30-ական թվականներին Հայաստան են գալիս նաև արտասահմանյան մի շարք առաջադեմ գրողներ։ 30-ական թվականների սկզբին որոշ շրջադարձ է նկատվում գրական ժառանգության գնահատման հարցում։ Անցյալի գեղարվեստ, հուշարձանների գնահատման բարձրակետը եղավ «Սասունցի Դավիթ» էպոսի 1000-ամյակի տոնակատարությունը (1939)՝ համամիութենական շրջագծով։ Հայ մշակույթի տարեգրության նշանակալից իրադարձություններ էին նաև հայ արվեստի (1939) և հայ գրականության (1941) տասնօրյակները Մոսկվայում։ Մի խումբ հայ գրողներ, նստած են՝ Գ․ Մահարի, Մ․ Ալազան ( Վ․ Ալազանի կինը), Ա․ Վշտունի, Մ․ Շահինյան, Ա․ Իսահակյան, Վ․ Ալազան, կանգնած են՝ Հ․ Խաչատրյան, Վ․ Նորենց, Է․ Խոճիկ (1930 թ․)։
Ազգային թատերգության ստեղծումը
Կատեգորիա:Գրականություն
Ամառային օլիմպիական խաղեր 2004
Ամառային XXVIII օլիմպիական խաղերը (պաշտոնական XXVIII Օլիմպիական խաղեր), տեղի են ունեցել Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքում 2004 թ-ի օգոստոսի 13-ից օգոստոսի 29-ը։ Մրցումներին մասնակցեցին 10 625 սպորտսմեններ 201 երկրներից։ Խաղարկվել են 301 կոմպլեկտ մեդալներ 28 սպորտաձևերից։ Օլիմպիական խաղերին այցելել են3 875 479 մարդ։
Քաղաքի ընտրություն
Աթենքը ընտրվել է Խաղերի անցկացման վայր ՄՕԿ-ի (Միջազգային օլիմպիական կոմիտե) 106-րդ սեսիայի ընթացքում, որը տեղի է ունեցել Լազանյայում 1997 թվականի սեպտեմբերի 5-ին։ Բացի Աթենքից հայտ էին ներկայացրել Հռոմը, Քեյփթաունը, Ստոքհոլմը, Բուենոս Այրեսը, իսկ Սանկտ Պետերբուրգը հանեց նախնական ներկայացված հայտը ։