cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարան
«Մահաթմա Չարենց» գեղանկար
Ռուբեն Զարյանը իր հուշերում գրում է. «Մի օր Չարենցը խնդրեց Բաժբեուկ Մելիքյանին՝ նկարել իրեն հնդկական ձևով, ծալապատիկ նստած։ Այս շրջանում Հնդկաստանի մասին շատ էր կարդում, խոսում էր Գանդիի մասին, անդրադառնում էր բուդդիզմին, իոգերին, խոսում էր նրանց ուսմունքից։ Հաճախ էլ նայում էր Բուդդայի արձանիկին, և կարծես մոռացած, թե մարդ կա շուրջը՝ խոսում էր վերացած, հոգով և մտքով տեղափոխված Գանգեսի ափերը։ Մյուս օրը եկա՝ նկարն ավարտված էր և արդեն պատից կախված, տակն էլ խոշոր տառերով գրված՝ «Մահաթմա Չարենց» ։ Չարենցի նկարի վերևում գրված է.
«Ինձ
Դու դեռ անփորձ ես, վոգով, դեռ թույլ ես, Չարե՛նց.-
Վարժի՛ր վոգիդ, յեղի՛ր մոգ, իոգ ու արեգ,
25.I. 1936.»
Գծանկար
1937 թվականին Աղավնի Մեսրոպյանը՝ Կոմիտաս վարդապետի սանուհին և Չարենցի մտերմուհին, 22 րոպեում նկարում է Չարենցին։ Նկարում Եղիշե Չարենցը կիսադեմով է, թասակով։ Նկարի վրա Չարենցի ստորագրությունն է։ Նկարի աջ անկյունում նկարչուհու մակագրությունն է. «Աղավնի ‖-1937 (նկ. 22 րոպե) «Բռազնիկի» առթիվ…. Յերևան, Նոր բնակարան» ։
Չարենցի պատեֆոնը
1937 թ. Չարենցի ձերբակալությունից հետո բանաստեղծի կինը՝ Իզաբելլա Կոդաբաշյանը, երեխաների ապրուստը հոգալու համար որոշում է վաճառել որոշ իրեր։ Նա խնդրում է ընտանիքի բարեկամ Ռեգինա Ղազարյանին վաճառել Չարենցի պատեֆոնը՝ ինը ձայնապնակներով։ Ռեգինան այդ խնդրանքով դիմում է Անժելա Մկրտումյանին, որի տանը բնակվում էր։ Բանաստեղծի ձերբակալությունից մի քանի ամիս անց աքսորվում է նաև կինը։ Երևանից Մոսկվա է մեկնում Ռեգինա Ղազարյանը, և պատեֆոնը մնում է Անժելա Մկրտումյանի մոտ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտին Երևան է վերադառնում Ռեգինան։ Հետաքրքրվելով պատեֆոնի ճակատագրով՝ տեղեկանում է, որ Անժելան մահացել է, և պատեֆոնը, որպես քրոջ իր, գտնվում է նրա եղբոր՝ Ալբերտ Մկրտումյանի մոտ։ Պատեֆոնի պատկանելության մասին Ռեգինայի բացատրությունները և այն վերադարձնելու խնդրանքները մնում են անպատասխան։ 1999 թ. սեպտեմբերի մի օր Չարենցի պատեֆոնը հայտնվում է Երևանի «Վերնիսաժ»-ում։ Այն վաճառքի էր հանել Ալբերտ Մկրտումյանը։ «Վերնիսաժ»-ում շրջելիս Ռեգինա Ղազարյանի բարեկամներից Հրանտ Բաբանյանը պատահաբար տեսնում է պատեֆոնը և վաճառողից տեղեկանում, որ այն Չարենցինն է։ Հ. Բաբանյանը Ռեգինայից պարզում է վաճառողի հայտարարության հավաստիությունը, գնում է պատեֆոնը և նվիրում Ռեգինա Ղազարյանին։ Վերջինս էլ պատեֆոնը հանձնում է Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարանին ։
Բուդդայի արձանիկների հավաքածու
Եղիշե Չարենցը ուսումնասիրել է բուդդայական ուսմունքը և իր տանը կան Բուդդայի՝ տարբեր չափերով արձանիկներ։
Բուդդայի գլուխը
Բուդդայի գլուխը Չարենցը գնել է Թիֆլիսից։ Քանդակը փայտե պատվանդանի վրա է՝ կիսափակ աչքերով, շուրթերը ժպտուն-հեգնական, ականջները՝ երկար-ակոսավոր բիլթերով, հոնքամիջին խոշոր խալով և գանգուր, գագաթին գմբեթարդ ելուստե սանրվածքով։ Այս քանդակը միշտ եղել է Չարենցի աշխատասենյակում, գրասեղանի ետևի պատվանդանի վրա ։
Միջոցառումներ
Թանգարանը կազմակերպում է բազմաբնույթ միջոցառումներ, այդ թվում՝ ցուցահանդեսներ, գրական-երաժշտական երեկոներ, դասախոսություններ, թեմատիկ դասեր, համերգներ, հանդիպումներ, շնորհանդեսներ, պոեզիայի օրեր, չարենցյան ընթերցումներ, կրթական ծրագրեր և այլն։ Թանգարանն անցկացնում է թեմատիկ դասախոսություններ, ժամանակավոր ցուցահանդեսներ։
Ջութակ և խաղող
«Ջութակ և խաղող» (ֆր.՝ Violon et raisins), իսպանացի և ֆրանսիացի նկարիչ Պաբլո Պիկասոյի նկարը՝ ստեղծված 1912 թվականին։ Յուղաներկով նկարված կտավ է։ Նկարը համապատասխանում է այսպես կոչված սինթետիկ կուբիզմի շրջանին։ Նկարը գտնվում է Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում։ Չափսը կազմում է 61 x 50,8 սմ։
Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարան
Չարենցի սենյակը «Ինտուրիստ» հյուրանոցում
2016 թվականին Չարենցի տուն-թանգարանի հետ համատեղ «Ռոյալ Գոլդեն Թուլիփ Երևան» (նախկինում՝ «Ինտուրիստ») հյուրանոցում բացվել է Չարենցի սենյակը։ Այդ սենյակում 1928 թվականից մինչև 1935 թվականը բնակվել է Չարենցը։ Չարենցը բնակվել է սկզբում երկրորդ հարկի 21 համարում։ Նրա պատշգամբը նայում էր Աստաֆյան, այժմյան Աբովյան փողոցին։ Այստեղ է գրել «Գիրք ճանապարհի» բանաստեղծությունների ու պոեմների ժողովածուն։
Ջութակ և խաղող
Պատմություն և նկարագրություն
Նկարը համարվում է սինթետիկ կուբիզմի տիպիկ օրինակ։ Կուբիզմի շրջանը տևել է 1912 թվականի ապրիլից մինչև 1917 թվականը։ Եթե վերլուծական կուբիզմին բնորոշ էին մոնոխրոմային աբստրակտ կոմպոզիցիաները, որոնցում ձևերը բաժանվում էին բազմաթիվ երկրաչափական բեկորների, ապա սինթետիկ կուբիզմում կոմպոզիցիան դառնում է ավելի քիչ վերացական։ Պիկասոն իր նկարներն աշխուժացնում է իրական, հեշտությամբ ճանաչելի իրերով՝ հագեցած տարբեր հյուսվածքներով և գույնով։
Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարան
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի վկայագիր
1997 թվականին թանգարանի ֆոնդերը հարստանում են. «International Star Registry» ներկայացուցչության կողմից թանգարանին հանձնած մի վկայագրով, ըստ որի՝ մեկ աստղ երկնքում կոչվել է «Եղիշե Չարենց» անունով։ Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարության կողմից թանգարանին հանձնվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր տնօրեն Ֆեդերիկո Մայորի ուղերձը՝ Չարենցի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ։
Ջութակ և խաղող
Պատմություն և նկարագրություն
Կտավում պատկերված է կարմիր-դեղին երանգի ջութակ։ Նրա շրջանաձև, աղավաղված ձևը բաժանված է խառնված բեկորների։ Ջութակի որոշ դետալների վրա երևում է փայտյա հյուսվածքներ։ Վերևի աջ անկյունում նկարիչը պատկերել է սև և սպիտակ խաղողների ողկույզներ, որոնց վրա հստակ նշված են ստվեր, կիսամութ և գունային ռեֆլեքսներ։
Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարան
Հասցե
Թանգարանը գտնվում է Երևանի նախկին Սունդուկյան 6, այժմ՝ Մաշտոցի պողոտայի թիվ 17 շենքում։
Ջութակ և խաղող
Պատմություն և նկարագրություն
«Ջութակ և խաղող» նկարը Պիկասոյի այն 5 աշխատանքներից մեկն է, որը 1913 թվականի օգոստոսին Մյունխենի «Goltz» պատկերասրահում ցուցադրվել է մեծ ցուցահանդեսում։
Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տուն-թանգարաններ Երևանում Կատեգորիա:1964 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:1964 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Հայաստանի կենսագրական թանգարաններ
Ջութակ և խաղող
Պատմություն և նկարագրություն
Նկարը սկսած 1960 թվականից հանդիսանում է Նյու Յորքի թանգարանի մշտական մասը, որտեղ նկարը հանձնել է տիկին Մ. Լ. Բեկվեստը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1901 նկարներ Կատեգորիա:Պաբլո Պիկասոյի նկարներ Կատեգորիա:Կուբիզմ
Երվանդ Ազատյան
Երվանդ Նազարեթի Ազատյան (Էդմոնդ Կոտալազյան, ), հայ գրող, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ։ Երևանի պետական համալսարանի պատվավոր դոկտոր (1988)։ Հայաստանի գրողների միության անդամ։
Կենսագրություն
Երվանդ Ազատյանը ծնվել է 1935 թվականին Բեյրութում։ 1958 թվականին ավարտել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանը, 1973 թվականին՝ Բոստոնի «Նորթիսթըրն» համալսարանը և Դետրոյտի «Ուեյն» նահանգային համալսարանը։ 1954-1958 թվականներին եղել է Բեյրութի «Զարթոնք-սպորտ» շաբաթաթերթի հիմնադիր-խմբագիր, 1959-1967 թվականներին՝ Կահիրեի «Արև» օրաթերթի խմբագրապետ, 1967-1972 թվականներին՝ Բոստոնի «Պայքար» հաստատության վարիչ-տնօրեն, «Պայքար» գրական եռամսյա հանդեսի և «Արմինիըն Միրըր-Սփեքթեյթըր» թերթի խմբագրակազմերի անդամ, 1971 թվականից՝ Մոնրեալի «Ապագա» շաբաթաթերթի, 1986 թվականից՝ Նյու Յորքի «Արարատ» (անգլերեն) հանդեսի, 1991 թվականից՝ Երևանի «Ազգ» օրաթերթի, 2006 թվականից՝ Բեյրութի «Կամար» գրական հանդեսի հիմնադիրներից և գլխավոր աշխատակիցներից։ 1972-1997 թվականներին եղել է ՀԲԸՄ Ալեք Մանուկյան մշակութային հիմնադրամի ատենապետ, 1973 թվականից՝ Դետրոյտի «Հայ մշակույթի ժառանգություն» (անգլերեն) ռադիոծրագրի տնօրեն, 1994-1997 թվականներին՝ ԱՄՆ-ի և Կանադայի ԹՄՄ կենտրոնական վարչության ատենապետ, 1997 թվականից՝ փոխատենապետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ
Ռումինական ուղղափառ եկեղեցի
Ռումինական ուղղափառ եկեղեցի (Biserica Ortodoxă Română), բյուզանդական ավանդույթին պատկանող ինքնուրույն արևելյան ուղղափառ եկեղեցի, որի հոգևոր իրավասության տակ է գտնվում Ռումինիայի տարածքը, ինչպես նաև ռումինական սփյուռքը։ Ռումինական ուղղափառ եկեղեցին փորձում է իր իրավասությունները նաև տարածել Մոլդովիայի և Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի և Օդեսայի մարզի վրա, սակայն որը չի ընդունվում Ռուս ուղղափառ եկեղեցու կողմից։ 1925 թվականից եկեղեցու առաջնորդը կրում է պատրիարքի տիտղոսը։ Ռումինական ուղղափառ եկեղեցու հետևորդ են հանդիսանում Ռումինիայի բնակչության մեծամասնությունը (16.307.004 կամ 86.5 տոկոս ըստ մարդահամարի տվյալների), ինչպես նաև 720 .000 մոլդովացիներ, որոնք Մոլդովայում որպես կանոնական եկեղեցի են ճանաչում Ռումինական ուղղափառ եկեղեցուն ։ Ռումինական ուղղափառ եկեղեցին բյուզանդական ավանդույթի եկեղեցիների մեջ զբաղեցնում է 7-րդ տեղը։
Պատմություն
Մոլդովայի և Վալախիայի քաղաքական միավորման արդյունքում 1859 թվականին ձևավորվում է Ռումինիայի ժամանակակից պետությունը։ Այդ ժամանակվանից ի վեր օրթոդոքս եկեղեցու տարածքային կազմակերպությունը հակված էր հետևելու պետությանը։ 1872 թվականին Մոլդովայի և Վալախիայի եկեղեցական կենտրոնները միավորվում են, և ձևավորվում է Ռումինիայի ուղղափառ եկեղեցին։ 1866 թվականին ընդունված Ռումինիայի սահմանադրությամբ օրթոդոքս եկեղեցին հայտարարվում է անկախ որևէ միջամտությունից և 1872 թվականին հռչակվում է ինքնակառավարվող եկեղեցի։ Հետագայում Կոստանդնուպոլսի պատրիարքության հետ բանակցությունների արդյունքում վերջինս ճանաչում է Ռումինիայի եկեղեցին, իսկ 1825 թվականից այն դառնում է պատրիարքություն ։
Համագործակցություն
Ռումինական հեղափոխության զարթոնքին եկեղեցին չհամակերպվեց ռեժիմի հետ, չնայած որ մի քանի ռումինական ուղղափառ քահանաներ 1989 թվականից հետո խոստովանեցին, որ համագործակցել են նրանց հետ կամ ծառայել են որպես լրատու ռազմական գաղտնի ոստիկանության համար։ Բանատի մետրոպոլիտը դատապարտել է հոգևորականների գործունեությունը՝ կոմունիստներին նրանց աջակցության համար, քննադատել է նրանց ծախվածությունը կոմունիստական ռեժիմին ։
Ուղղափառ եկեղեցու և պետության հարաբերությունը
Հենց որ Ռումինիան անցում է կատարել դեպի ժողովրդավարություն, Եկեղեցին ազատվել է պետական վերահսկողությունից, թեև պետությունը դեռ պահպանում է վերահսկողությունը մի շարք բնագավառների, եկեղեցու գույքի, ֆինանսների կառավարման վրա։ Պետությունը ֆինանսավորում է տրամադրում եկեղեցուն նրա անդամների թվին համապատասխան, որը հիմնված է մարդահամարի և «կրոնի կարիքների» վրա։ Ներկայումս, պետությունը ապահովում է դրամական միջոցներ, որոնք անհրաժեշտ են աշխատավարձերի վճարման համար, քահանաների, սարկավագների, առաջնորդների կենսաթոշակների, պաշտոնաթող հոգևորականների, եկեղեցական անձնակազմի, ինչպես նաև եկեղեցական ծախսերի հետ կապված խնդիրների համար։ Ուղղափառ եկեղեցուն տրվում է ավելի քան 100 միլիոն եվրո, աշխատավարձի համար, լրացուցիչ միլիոններ շինարարության և վերակառուցման, եկեղեցական գույքի համար։ Նույնը վերաբերում է Ռումինիայում բոլոր պետական կրոնական կազմակերպություններին։ Պետությունը նախատեսում է նաև աջակցություն եկեղեցու կառուցման և կառույցների պահպանման համար, պետական միջոցներով հոգ է տանում ուղղափառ ճեմարանի, քոլեջների բոլոր ծախսերի, այդ թվում ուսուցիչների և դասախոսների աշխատավարձերի վճարման համար ։
Կազմակերպություն
Ռումինիայի ուղղափառ եկեղեցին կազմակերպվել է Ռումինիայի պատրիարքարանի ձևով։ Ամենաբարձր հիերարխիկ, կանոնական և դոգմատիկ հեղինակությունն է Ռումինիայի ուղղափառ եկեղեցու Սուրբ Սինոդը։ Կան վեց ուղղափառ մետրոպոլիտություններ և տասը նստավայրեր։ Ռումինիայում կան ավելի քան տասներկու հազար քահանաներ, սարկավագներ, ծառա հայրեր, հնագույն վանքեր և սոցիալական կենտրոններ։ Գրեթե 400 վանքերը գոյություն ունեն երկրի ներսում՝ համալրված մոտ 3500 վանականներով ու 5000 միանձնուհիներով։ Կա երեք սփյուռք մետրոպոլիտություններ և երկու սփյուռք եպիսկոպոսություն՝ գործելու համար սահմաններից դուրս։ 2004 թվականին Ռումինիայում կային տասնհինգ աստվածաբանական բուհեր, որտեղ սովորում էին ավելի քան տասը հազար ուսանողներ։ Ռումինական ուղղափառ հավատացյալների համար կան ավելի քան 14, 500 եկեղեցիներ կամ երկրպագության տներ;
Ընթացիկ առաջնորդներ
Հայրապետական աթոռը ներկայումս գտնվում է Բուխարեստում, Մետրոպոլիտ Դանիել Ա արքեպիսկոպոս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուղղափառություն Կատեգորիա:Կրոնը Ռումինիայում
Գրիգորի Շեգալ
Գրիգորի Միխայլովիչ Շեգալ (Григорий Михайлович Шегаль, ), խորհրդային նկարիչ, ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ (1954)։
Կենսագրություն
Գրիգորի Շեգալը ծնվել է 1889 թվականին։ Սովորել է Պետերբուրգի նկարչական դպրոցում` Արկադի Ռիլովի, Նիկոլայ Ռյորիխի և Իվան Բիլիբինի մոտ, ինչպես նաև Գեղարվեստի ակադեմիայում (1917-1918) Գուգո Զալեմանի մոտ, Մոսկվայում (1922-1925)՝ Ալեքսանդր Շևչենկոյի մոտ։
Դասավանդել է Մոսկվայի գեղարվեստի ինստիտուտում (1937-1941) և Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտում (1945-1956)։ 1928 թվականից Հեղափոխական Ռուսաստանի նկարիչների ասոցիացիայի անդամ։ Աշխատել է պատմահեղափոխական («1917 թվականի Կերենսկու փախուստը Գատչինայից», 1936-1938, ԳՏԳ) և կենցաղային ժանրերում, նկարել է բնապատկերներ («Մարտ։ Կապույտ ստվերներ», 1946, Տրետյակովյան պատկերասրահ), նատյուրմորտներ և դիմանկարներ, որոնք ստեղծվել են նուրբ, պայծառ գույնի կոլորիտային գամմայով ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Արևելյան Գաթեր
Արևելյան Գաթեր, Արևելյան Գհաթներ, Դեկանի սարահարթի (Հնդկաստան) արևելյան ծայրամասի լեռների ընդհանուր անվանումը։ Արևելյան Գաթերն ընդգրկում են տարբեր կառուցվածք և ծագում ունեցող լեռնախմբերը՝ Արևելյան լեռները, Նալամալա, Վելիկոնդա, Պալկոնդա, Շևարոյ լեռնաշղթաները։
Կատեգորիա:Հնդկաստանի լեռնահամակարգեր
Ժենակ Բինյակ
Ժենակ Բինյակ (Genac-Bignac), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Բնակչությունը 2013 թվականի դրությամբ կազմում է 975 մարդ, բնակչության խտությունը` 29.01 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 33.61 կմ² տարածք։
Բնակավայրը ստեղծվել է 2016 թվականի հունվարին` Ժենակ և Բինյակ համայնքների միավորման արդյունքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:2016 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հինալ (Փոքր Կովկաս)
Հինալ, Հինալդաղ, լեռնագագաթ Փոքր Կովկասի լեռնային համակարգում, Սևանի և Մռավդաղի լեռնաշղթաների հատման վայրում։ Բարձրությունը 3367 մ Է։ Կազմված Է վերին կավճի նստվածքային ապարներից։ Գագաթը և վերին լանջերը զառիթափ են, ժայռոտ։ Ստորին լանջերին կան ալպյան մարգագետիններ։ Զարգացած են ծանրահակ պրոցեսները։
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կովկաս
Նինա Կոշից
Նինա Պավլովնա Կոշից (Кошиць Ніна Павлівна, Нина Павловна Кошиц, իսկական անունը՝ Պորայ-Կոշից, ), ռուս և ուկրաինացի, հետագայում ամերիկացի օպերային և կամերային երգչուհի (սոպրանո) և ուսուցիչ։ Նրան իրենց ստեղծագործություններն են նվիրել Ռախմանինովը, Նիկոլայ Մետները, Սերգեյ Պրոկոֆևը ։
Պավել Պորայ-Կոշիցի դուստրն է, Ալեքսանդր Կոշիցի զարմուհին ։
Կենսագրություն
Նինա Կոշիցը ծնվել է 1892 թվականի հունվարի 17 (29)-ին, երգիչ Պավել Պորայ-Կոշիցի ընտանիքում, 1891-1992 թվականներին ելույթ է ունեցել Ուկրաինայի ազգային օպերայում, 1893-1903 թվականներին եղել է Մոսկվայի Մեծ թատրոնի մենակատար։
1908-1913 թվականներին սովորել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայում (վոկալի դասատու՝ Վ. Մազետի, դաշնամուր՝ Ն. Շիշկին, Կ. Իգումով)։ Ֆ. Լիտվինը կատարելագործվել է Փարիզում։
Կոնսերվատորիան ավարտելուց հետո ծնվել է նրա դուստրը՝ Մարինան (1912-2001), որը հետագայում ԱՄՆ-ում դարձել է հայտնի օպերային երգիչ և հաջողակ կինոդերասան։ 1913-1920 թվականներին Նինա Կոշիցը Մոսկվայում եղել է Ս. Զիմինի օպերայի մենակատար, 1917-1918 թվականներին՝ միաժամանակ հանդես է եկել Պետրոգրադի Մարիինյան թատրոնում։
Ճանաչում
Նինա Կոշիցը 20-րդ դարի մեծագույն կամերային երաժիշտներից է՝ օժտված ուժեղ, հավասարաչափ, նուրբ հնչերանգով, գեղարվեստական ճաշակով, վառ բեմական արտաքինով ։
Կոշիցի գործունեությունը բարձր են գնահատել Բորիս Ասաֆևը և Պրոկոֆևը։ Նրան իրենց ստեղծագործություններն են նվիրել Ռախմանինովը, Մետները, Պրոկոֆևը։ Հանդես է եկել Ալեքսանդր Զիլոտտիի և Սերգեյ Կուսևիցկու սիմֆոնիկ նվագախմբերի հետ Պետերբուրգում, Մոսկվայում, Կիևում, ԱՄՆ տարբեր քաղաքներում, Ֆրանսիայում և այլուր ։
Ձայնապնակները ձայնագրել է «Էքստրաֆոն» (Կիև, 1914 թ.), «Բեկա» (1914 թ.), «Բրունսվիկ» (1922 թ.), «Վիկտոր» (1920-1930-ական թթ.) և այլ ֆիրմաներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սոպրանոներ Կատեգորիա:Ռուս օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի օպերային երգիչ-երգչուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ուսուցչուհիներ
Հիպոթերմիա
Արտաքին հղումներ
Ի՞նչ է ջերմությունը և ե՞րբ դիմել բժշկի
Կատեգորիա:Ֆիզիոլոգիա Կատեգորիա:Մահվան պատճառներ Կատեգորիա:Անհետաձգելի բուժօգնություն
Իշխանավանքի վիմական արձանագրություններ
Ստորև ներկայացված է Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիկ գյուղում գտնվող Իշխանավանքի արձանագրությունները ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիմական արձանագրություններ
Մադարա Ուչիհա
Մադարան ցուցադրվել է Նարուտո անիմեում, միանգամից հայտնվել է Նարուտոի բնօրինակ տեսանյութերի անիմացիայի մեջ և դարձել հանդիսատեսի տեսահոլովակների մեծ մասում նվագելու ունակ կերպար ։ Կան բանալիների օղազարդեր և փափուկ խաղալիքներ, որոնք պատկերում են կերպարի դեմքը ։
Սյուժե
Նախապատմություն Մադարա Ուչիհա, տոհմի նախկին առաջնորդը, առաջին Ուչիհան ով կարողացավ յուրացնել Մանգեկյու շարինգանը։ Կոնոհա գյուղի հիմնադիրներից և աշշարհի ամենաուժեղ նինջաներից մեկկը։ Ուչիհաներից Մադարան և իր եղբայրը եղան առառջինները ովքեր կարողացան յուրացնել մանգեկյու շարինգանը։ Սակայն այն հաճախակի օգտագործելու արդյունքում Մադարան ի վերջո ամբողջովին կուրանում է։ Իտաչիի խոսքերով, դրանից հետո Մադարան խլում է եղբոր աչքերը, որպեսզի յուրացնի հավերժական անգեկյու շարինգանը և ազատվի կորությունից։ Տոբին նշել է, Մադարայի կրտսեր եղայրը իր կամքով է նրան տվել իր աչքերը, դա համարելով թշնամիներից պաշտպանվելու միակ միջոցը։
Մադարան Սենջուների տոհմի առաջնորդ Հաշիրամայի հետ ստեղծում է Գաղտնի Տերևի գյուղը, սակայն նրանք չկարողացան խաղաղ որոշել թե ով է գլխավորելու գյուղը, և որոնք են լինելու տոհմերից յուրաքանչյուրի դերը ։ Մադարան վախենում էր, որ Սենջուները ուչիհաներին դուրս կմղեն գյուղի կենտրական կառավարումից և դրան բոլորը համաձայն կլինեն։ Իր տոհմը պաշտպանելու համարա նա ցանկանում էր համաձայնագիր կնքել։ Սակայն իր եղբոր աչքերի վերաբերյալ իրադարձության պատճառով, Մադարայի սկսեցին համարել փառասեր մարդ, և բոլոր Ուիհաները երես թեքեցին նրանից։ Բոլորին նվիրված Մադարան լքում է գյուղը։ Ավարտի հովտի մարտից հետո՝ որտեղ հաղթում է Հաշիրաման, Մադարան երկար ժամանակ մահացած է համարվում։ Հետագայում այդտեղ դրվում են երկու հսկայական հուշարձաններ, ի պատիվ երկու հիմնադիրների։
Երկրորդ մաս Շինոբիների Չորրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Յակուշի Կաբուտոն Օբիտոյի վախեցնելու համար վերակենդանացնում է Մադարային, ապա նրան Մուի հետ ուղարկում Գաարայի նահանջող դիվիզիային ընդառաջ։ Նրանք դժվարությամբ են կարողանում դիմակայել Մադարային։ Ավելի ուշ մարտին են միանում հինգ կագեները։
Մարտի ժամանակ Մադարան ցուցադրում է ի Րինեգանը, և դրա օգնությամբ մարի դաշտում ստեղծում է հսկայական քարե գունդ։ Սկսվում է մարտ Մադարայի և հինգ կագեների միջև։ Պայքարի ընթացքում պարզ է դառնում, որ Մադարան, իր մարմնում պատվաստված Առաջի Հոկագեի բջիջների շնորհիվ, կարողանում է օգտագործել Փայտի տարրը։ Շուտով Կագեներին հաջողվում է կնքել Մադարային։ Այնումանեայնիվ պարզ է դառնում, դա Մադարայի փայտե կլոնն էր։ Այդ ժամանակ իսկական Մադարան թաքնվել էր Կագեների մոտակայքում, և նրան հաջողվում Սուսանոյի ատելության սռոբ խոցել Ցունադեին ։
Կագեներին ջախջախելուց հետո Մադարան միանում է Օբիտոյին, ով կռվում էր Նարուտոյի, Կակաշիի Մայթո Գայի և Քիլլեր Բիի դեմ։ Վերջում նրանց են միանում նաև միավորված շինոբիների բանակը ։
Դրանից հետո Մադարան դառնում է Տասը պոչանու ջինջյուրիկին և իրականացնում է իր պլանը։ Սակայն իր մարմնում վերածնում է Կագույա Օցուցուկին  և արդեն  № 7 թիմը սկում է պայքարել նրա դեմ։ Կագույայի պարտույունից հետո Մադարան նորից կարողանում կառավարել իր մարմինը, սակայն, քանի որ նրա մարմնից հանել էին բիջուին Մադարան մահանում է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նարուտոյի կերպարներ Կատեգորիա:Հորինված զանգվածային մարդասպաններ Կատեգորիա:Հորինված բռնապետեր
Կարեն Կարապետյան
Կարեն Վիլհելմի Կարապետյան (ծնվ.՝ 1963, օգոստոսի 14, Ստեփանակերտ, ԼՂԻՄ, Ադրբեջանական ԽՍՀ) Հայաստանի պետական գործիչ, Հայաստանի առաջին փոխվարչապետ (2018 թվական, ապրիլի 18 - 2018 թվական, մայիսի 11) ։ Հայաստանի վարչապետ (2016 թվականի սեպտեմբերի 13-ից 2018 թվականի ապրիլի 9), Երևանի քաղաքապետ (2010-2011), տնտեսագիտության դոկտոր (2010), նախագահի առաջին տեղակալ ։
Կենսագրություն
Կարեն Կարապետյանը ծնվել է 1963 թվականին Ստեփանակերտում։
Կրթություն
Կարեն Կարապետյանը 1970-1980 թվականներին սովորել է Երևանի Լև Տոլստոյի անվան թիվ 128 դպրոցում, 1980-1985 թվականներին՝ Երևանի պետական համալսարանում։ 1989 թվականին Կարապետյանին շնորհվել է տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուի կոչում։ Կարեն Կարապետյանը 32 գիտական աշխատանքների հեղինակ է։
Աշխատանքային գործունեություն
Կարեն Կարապետյանը 1985-1990 թվականներին եղել է ՀՀ Պետպլանի հաշվողական կենտրոնի կրտսեր գիտաշխատող, այնուհետև գիտաշխատող, սեկտորի վարիչ, միաժամանակ դասավանդել է ԵՊՀ-ում։ 1990-1996 թվականներին եղել է գիտության և մշակույթի գործիչների ասոցիացիայի «Հայաստան-88», «Սիգմա» ՊՁ, ԳԱՄ «Լիմենս» ԿԻՏԿ, «Բայթ» ՊՁ փոխտնօրեն, «Հրազդան» բաժնետիրական բանկի նախագահի տեղակալ։ 1996-1998 թվականներին եղել է «Հայէներգո» ՊՁ, գլխավոր տնօրենի տեղակալ, 1998-2001 թվականներին՝ «Հայէներգո» ՓԲԸ գլխավոր տնօրեն, 2001-2010 թվականներին` «ՀայՌուսգազարդ» ՓԲԸ, վարչության նախագահ-գլխավոր տնօրեն։ 2011-2016 թվականներին «Գազպրոմբանկ» ԲԲԸ առաջին փոխնախագահն է։ 2013 թվականից «ԱՌԷԿՍԻՄԲԱՆԿ-ԳԱԶՊՐՈՄԲԱՆԿԻ ԽՈՒՄԲ» Խորհրդի անդամ է ։
Երևանի քաղաքապետ
2010-2011 թվականներին եղել է Երևանի քաղաքապետ ։
Հայաստանի Վարչապետ
2018 թվականի ապրիլի 9-ին Կարեն Կարապետյանը Հայաստանի նախագահ Արմեն Սարգսյանին է ներկայացրել կառավարության հրաժարականի դիմումը ։ Հանրապետության նախագահն ընդունել է կառավարության հրաժարականը ։
Կուսակցական գործունեություն
2016 թվականի նոյեմբերի 24-ին կառավարության նիստից առաջ Կարեն Կարապետյանը հայտնեց ՀՀԿ-ին անդամակցելու իր որոշման մասին, նոյեմբերի 26-ին ՀՀԿ 16-րդ համագումարում ստացավ կուսակցության անդամատոմս , իսկ հունվարի 26-ին ընտրվեց ՀՀԿ առաջին փոխնախագահ ։ 2018 թվականին դադարեցրել է անդամակցությունը ՀՀԿ-ին ու դուրս եկել քաղաքականությունից։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։ Որդին՝ Տիգրան Կարապետյան (ամուսնացել է 2015 թվականին), դուստրը՝ Մանե Կարապետյան (ամուսնացել է ՀՀ էներգետիկայի փոխնախարար Հայկ Հարությունյանի հետ), կրտսեր որդին` Գոռ Կարապետյան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1963 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայաստանի վարչապետներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Լեոնիդ Անդրեև
Լեոնիդ Նիկոլաևիչ Անդրեև, ռուս գրող։
Ծնվել է օգոստոսի 9(21)–ին, Օրյոլում։ Գրական գործունեությունն սկսել է 1895 թվականից՝ ֆելիետոններով։ Վաղ շրջանի պատմվածքներում («Բերգամոտը և Գարասկան», 1898, «Շտաբսկապիտան Կաբլուկովի կյանքից», 1898 և այլն) արտահայտել է ժողովրդավարական հայացքներ, հետագայում հարել է դեկադենտական դպրոցին, մարդկային կյանքը համարել անիմաստ, բանականությունը՝ անզոր («Պատ», 1901, «Միտք», 1902, «Վասիլի Թեբեացու կյանքը», 1904)։
«Նահանգապետը» (1906), «Ցոթ կախվածների պատմությունը» (1908), «Իվան Իվանովիչ» (1908) պատմվածքներում քննադատել է բուրժուական հասարակության հիվանդոտ կողմերը, միաժամանակ արտահայտելով համակրանք հեղափոխության (1905—1907) նկատմամբ։ Այնուամենայնիվ, Անդրեևը հեռացել է ռուս գրականության առաջադեմ ավանդույթներից։
Կյանքից դժգոհությունը նրա հերոսների մոտ արտահայտվում է անարխո-նիհիլիստական խռովարարությամբ («Խավար», 1907, «Արքա Սովը», 1908, պատմվածքները ե «Սև դիմակներ», 1908, «Նզովք», 1910, փիլիսոփայական դրամաները)։ Անդրեևի ստեղծագործությունը մոտ էր էքսպրեսիոնիզմին։  Լեոնիդ Նիկոլաևիչ Անդրեևը մահացել է 1919 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, Նեյվալայում (Ֆինլանդիա)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ
Հինա
Հինա, կարմրադեղին ներկ։ Ստանում են լավսոնիայի (հինայի ծառ) թփուտի տերևներից։ Օգտագործում են գործվածքներ (բրդյա, մետաքսյա), մազեր ու եղունգներ ներկելու համար։ Երբեմն հինա են անվանում բույսը (անփուշ լավսոնիա), որից ստանում են ներկը։
Նկարագրություն
Հինայի ծառը աճում է արևադարձային երկրներում, պատկանում է արենախոտազգիների ընտանիքին։ Ծառի բարձրությունը հասնում է մինչև 7 մ, ապրում է մոտ 20 տարի։ Բույսի կարմրավուն կոպիտ ցողուններն ունեն կոշտ ու ամուր տերևներ։ Գարնանը բույսը ծածկվում է մանր ու նուրբ սպիտակավարդագույն ծաղիկներով  (նման յասամանի ծաղիկներին), որոնք օդը հագեցնում են վարդի բուրմունք հիշեցնող հոտով։ Ներկանյութը գտնվում է գլխավորապես բույսի ցողունի ու տերևների մեջ։
Տարածվածություն
Հինայի բույսի հայրենիքն է Բենգալիան (Հնդկաստան) և Իրանը, որտեղից այն տեղափոխվել է Հյուսիսային Աֆրիկայի երկրները, Աֆղանստան, հետագայում տարածվել է Ճապոնիայում, կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայի երկրներում։ Չնայած բույսն ունի այդպիսի մեծ տարածում, բայց համաշխարհային շուկա հինայի հիմնական մատակարարողը եղել է Իրանը։ Իրանական վաճառականները դեռ վաղ ժամանակներից հինան արտահանել են աշխարհի շատ երկրներ։
Օգտակար հատկանիշներ
Հինան հնագույն ժամանակներից մարդը օգտագործել և բարձր է գնահատել որպես ներկանյութ և դեղամիջոց։ Այդ ներկանյութը աչքի է ընկնում ոչ միայն գեղեցկությամբ, այլև կայունությամբ ու դիմացկունությամբ։
Որպես ներկանյութ և դեղամիջոց հինան լայնորեն օգտագործում էին հատկապես Մերձավոր արևելքի և հարավ-արևմտյան Ասիայի երկրների մուսուլմանական ժողովուրդները։ Հինայով ներկում էին նաև մազերը, ձեռքերի ափերն ու ոտքերի ներբանները, որպեսզի դրանք չքրտնեն, չվարակվեն էկզեմայով և սնկային հիվանդություններով։ Հնդկաստանում հինայի տերևները օգտագործվել է լյարդի և փայծաղի հիվանդությունները բուժելու, իսկ արևելքի մի շարք երկրներում՝ որպես հականեխիչ դեղամիջոց՝ մաշկի վնասվածքները բուժելու համար։ Բրնձագործական շրջանների բնակիչները դաշտից վերադառնալուց հետո՝ երեկոյան, ոտքերին հինայի շիլա էին քսում ու փաթաթում։ Եվ չնայած որ տարվա մեծ մասը անց էին կացնում դաշտում՝ ջրերի մեջ, ոչ մի անգամ չէին հիվանդանում հոդացավով։ Հինայի ներկանյութով հաճախակի ներկելիս մազերը նկատելիորեն աճում, դառնում են մետաքսանման և փայլուն։ Ամրանում է նրանց արմատները, վերանում ավելորդ ճարպը և թեփը ։
Կատեգորիա:Ներկանյութեր Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Շաֆթսբերի պողոտա
Շաֆթսբերի պողոտա (Shaftesbury Avenue) Լոնդոնի կենտրոնական փողոցներից է, հայտնի է նաև «Լոնդոնյան Բրոդվեյ» անվանումով, քանի որ այստեղ կան շատ թատրոններ։ Փողոցը տանում է դեպի հյուսիս-արևմուտք և ճանապարհին հատում է Չարինգ-Քրոսս-Ռոուդ փողոցը։ Շաֆթսբերի պողոտան ստեղծվել է 1877 թվականից 1886 թվականը։ Փողոցը կոչվել է Էնտոնի Էշլի Կուպերի, Շաֆթսբերիի յոթերորդ կոմսի անունով, որը աշխատում էր փողոցի բարելավման վրա։ Ներկայումս Շաֆթսբերի պողոտան Լոնդոնի թատրոնային փողոցն է։ Այս փողոցի վրա են գտնվում այնպիսի թատրոններ ինչպիսիք են՝ «Լիրիկ», «Ապոլո», Հիլհուդ-թատրոն և այլն։ Շաֆթսբերի պողոտայի վրա սկսվում է նաև լոնդոնյան Չայնա-Թաունը, ինչով պայմանավորված են փողոցի վրա գտնվող չինական խանութների և ռեստորանների մեծամասնությունը։
Հետաքրքիր փաստեր
«Հարի Փոթերը և Մահվան Պարգևները՝ մաս 1» ֆիլմում, հերոսների փախչելու պահը նկարահանված է Շաֆթսբերի պողոտայի վրա, սակայն գրքում նկարագրվում է Թոթնեմ-Քորթ-Ռոուդ փողոցը։
Կատեգորիա:Լոնդոնի փողոցներ
Ադելինա Գուտիեռես
Ադելինա Գուտիեռես (Carmen Adelina Gutiérrez Alonso, ), չիլիացի գիտնական, ակադեմիկոս, աստղաֆիզիկայի պրոֆեսոր ։ Առաջին չիլիացին է, ով ստացել է աստղաֆիզիկայի դոկտորի կոչում և առաջին կինը, ով դարձել է Չիլիի գիտությունների ակադեմիայի անդամ ։ Չիլիի համալսարանի Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների (FCFM) ֆակուլտետի լիիրավ անդամ ։
Կենսագրություն
Կարմեն Ադելինա Գուտիեռես Ալոնսոն ծնվել է 1925 թվականին Չիլիի մայրաքաղաք Սանտյագոյում, Ռամոն Գուտիեռեսի և Կարմեն Ալոնսոյի ընտանիքում։ 1942 թվականին ավարտել է Սանտիագոյի Մարիա Աուքսիլիադորա քոլեջը, 1948 թվականին՝ Չիլիի համալսարանի մանկավարժական ինստիտուտը՝ ստանալով ֆիզիկոսի և մաթեմատիկայի ուսուցչի որակավորում։ Ուսումնառության տարիներին հանդիպել է գիտնական Ուգո Մորենո Լեոնին, և 1951 թվականին նրանք ամուսնացել են և ունեցել երեք երեխա ։
1950-ական թվականների վերջում մեկնել է ԱՄՆ՝ ստանալու աստղաֆիզիկայի դոկտորի կոչում։ 1964 թվականին ստացել է աստղաֆիզիկայի դոկտորի կոչում և դարձել առաջին չիլիացին, ով ստանում է այդ կոչումը։ 1965 թվականին վերադարձել է Չիլի և ամուսնու՝ Ուգո Մորենո Լեոնի հետ Չիլիի համալսարանում հիմնադրել աստղաֆիզիկայի բակալավրի դասընթացներ, 1976 թվականին՝ մագիստրատուրայի դասընթացներ աստղաֆիզիկա մասնագիտությամբ ։
1967 թվականին Ուգո Մորենո Լեոնի հետ աշխատել է նորաբաց Սեռո Տոլոլո միջամերիկյան աստղադիտարանում ։ Նույն թվականին դարձել է Չիլիի գիտությունների ակադեմիայի լիիրավ անդամ։ Ադելինա Գուտիեռեսն առաջին կին աստղաֆիզիկոսն է, ով դարձել է գիտնականների այդ ընտրյալ խմբի անդամ ։
Ադելինա Գուտիեռեսը մահացել է 2015 թվականի ապրիլի 11-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չիլիացի աստղագետներ Կատեգորիա:Չիլիացի աստղաֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Չիլիացի գիտնականներ Կատեգորիա:Ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Չիլիի համալսարանի շրջանավարտներ
Արևելյան երաժշտական ընկերություն
«Արևելյան երաժշտական ընկերություն», կազմակերպվել է Թիֆլիսում, 1907 թվականի սկզբներին, Վ․Քեշիշյանի նախաձեռնությամբ։ Ընկերության նվագախումբը (թառ, քամանչա, շվի, դարիա, դուդուկ, ջութակ, ֆլեյտա և այլ գործիքներ) կազմված է եղել 30 հոգուց։ Երկացանկում ընդգրկվել են հայկական, վրացական, պարսկական, քրդական և այլ եղանակներ՝ նվագախմբի համար Վ․ Քեշիշյանի մշակումներով։ Առաջին համերգները, որոնք արևելյան երաժշտության բազմաձայն կատարման լուրջ փորձերից էին, կայացել են նույն թվի ապրիլի 2-ին և ապրիլի 8-ին։ Թիֆլիսից բացի, նվագախումբը նույն թվի ամռանը ելույթներ է ունեցել Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի), բայց նյութական վնաս կրելով դադարել է գործելուց։
Կատեգորիա:Հայկական երաժշտական ընկերություններ Կատեգորիա:1907 հիմնադրումներ Ռուսական կայսրությունում Կատեգորիա:Հայերը Թբիլիսիում
Ալեքսանդր Մակովսկի
Ալեքսանդր Վլադիմիրովիչ Մակովսկի (Александр Владимирович Маковский, ), ռուս գեղանկարիչ, գծանկարիչ, Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության անդամ, Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի պրոֆեսոր և ակադեմիկոս ։ Հայտնի գեղանկարիչ Վլադիմիր Մակովսկու որդին է և նկարիչներ Կոնստանտին Մակովսկու ու Նիկոլայ Մակովսկու զարմիկը ։
Կենսագրություն
Ալեքսանդր Մակովսկին ծնվել է 1869 թվականի (ապրիլի 5-ին) Մոսկվայի նահանգում՝ տոհմիկ ազնվականի ընտանիքում ։ Ալեքսանդրը հետևել է հորը և դարձել գեղանկարիչ, իսկ նրա կրտսեր եղբայրը՝ Կոնստանտին Մակովսկին, դարձել է ճարտարապետ ։ Նկարչական նախնական կրթությունն Ալեքսանդր Մակովսկին ստացել է տանը՝ հոր մոտ։
Ալեքսանդր Մակովսկին 1884 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարան։ Սովորել է Իլարիոն Պրյանիշնիկովի, Վասիլի Պոլենովի ու իր հոր՝ Վլադիմիր Մակովսկու արվեստանոցում։ Ուսումնարանում սովորելու տարիներին նկարչության բնագավառում ունեցած հաջողությունների համար պարգևատրվել է երկու փոքր արծաթե մեդալներով, իսկ 1889 թվականին՝ ուսումնարանն ավարտելու ժամանակ, «Արվեստը գնահատողները» («Ценители искусства») նկարի համար արժանացել է մեծ արծաթե մեդալի։
Մինչ 1893 թվականը Ալեքսանդր Մակովսկին ապրել և աշխատել է Փարիզում, որտեղ հաճախել է ֆրանսիացի գեղանկարիչ Ֆեռնան Կորմոնի նկարչության մասնավոր դպրոց։ 1893 թվականին Մակովսկին ստացել է դասային նկարչի կոչում ։
1894 թվականին Ալեքսանդր Մակովսկին տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ և ընդունվել Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիա։ Սովորել է Իլյա Ռեպինի արվեստանոցում։ Ուսումն ավարտել է 1895 թվականին։
1897 թվականից եղել է Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիային կից Մանկավարժական դասընթացների գրադարանի ուսումնական ձեռնարկների բաժնի վարիչը, 1898 թվականին նշանակվել է Մանկավարժական դասընթացների ղեկավար և դասավանդող ։
Սանկտ Պետերբուրգում բացել է գեղանկարչության մասնավոր ստուդիա, որտեղ Մակովսկու մոտ սովորել են Իվան Պոպովը, Վիտալի Տիխովը, Բորիս Ցվետկովը և այլք։
1893 թվականին Ալեքսանդր Մակովսկին դարձել է Մոսկվայի նկարիչների միության անդամ։ 1899 թվականից մասնակցել է Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության ցուցադրություններին, իսկ 1902 թվականին դարձել է ընկերության անդամ ։
1911 թվականին մի քանի դիմանկարների համար Ալեքսանդր Մակովսկին ստանում է ակադեմիկոսի կոչում, իսկ 1913 թվականին դառնում է Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի Նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության բարձրագույն ուսումնարանի տնօրեն և պրոֆեսոր ։ Հեղինակել է նկարչության ու գեղանկարչության տեխնիկայի վերաբերյալ մի շարք գրքեր ու ուսումնական ձեռնարկներ։
Ալեքսանդր Մակովսկին մահացել է 1924 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Լենինգրադում։
Ալհոփ
Ալհոփ, գյուղ Կիլիկիայում, Հալեպի վիլայեթում Իսկենդերունի գավառակում։ Գտնվում էր Հռենոս քաղաքից քիչ հեռու ։
Բեռնհարդ Հյոտգեր
Բեռնհարդ Հյոտգեր (Bernhard Hoetger, ), գերմանացի նկարիչ և քանդակագործ, էքսպրեսիոնիստ։
Կյանք և ստեղծագործություն
Բեռնհարդ Հյոտգերը ծնվել է դարբնի ընտանիքում։ 1888-1892-ական թվականներին սովորել է Դետմոլդում, այնուհետև որոշ ժամանակ տեղից ռեղ է տեղափոխվել։ 1895-1897-ական թվականներին նա Ռեդա քաղաքում եկեղեցական արհեստի արվեստանոցի տեխնիկական ղեկավարն է։ Այնուհետև ապագա քանդակագործը սովորել է Դյուսելդորֆի Արվեստի ակադեմիայում, հայտնի ճարտարապետ Կ. Յանսենի մոտ։ 1900-1907 թվականների ընթացքում ապրել է Փարիզում, որտեղ ընկել է Օ Ռեդենի և Ա. Մայլոյի ստեղծագործական ազդեցության տակ, ինչը նրան բերել է դեպի էքսպրեսիոնիզմը։ Ավելի ուշ Բեռնհարդը ուսումնասիրել է Ա. Գաուդիի արվեստը։ Ռոդենի արվեստանոցում նա ծանոթացել է նկարչուհի Պ. Մոդերսոն Բեկերի հետ, որը նրան պատմել է Վորպսվենդի նկարիչների գաղութի մասին։ 1905 թվականին քանդակագործը ամուսնացել է դաշնակահարուհի Հելեն Հակենի հետ։
1909 թվականին Հոյգերը գնում է Դարմշտադ, որտեղ ստանում է պրոֆեսորի կոչում և միանում է Դարմշտադի նկարիչների գաղութին։ Այստեղ նա պատրաստել է գաղութի նկարիչների աշխատանքների 33-րդ ցուցահանդեսը, որը տեղի է ունեցել 1914 թվականին։
1913 թվականին քանդակագործը բնակություն է հաստատել Ֆիշերհուդե գյուղում, որտեղ նա արվեստանոցներ ուներ։ 1914 թվականին Պ. Մոդերսոն Բեկերի ազդեցության տակ, նա տեղափոխվում է Վորպսվեդե, իսկ 1915 թվականին այնտեղ տուն է գնել, որտեղ տեղավորում է իր ստուդիան։ Երբ այդ շենքը ոչնչանում է հրդեհից, 1921-1922 թվականներին Վորպսվեդում կառուցում է իր երկրորդ տունը։ Նույն թվականին Վորպսվեդում քանդակագործը Առաջին համաշխարհային պատերազմի զոհերի հիշատակին հուշարձան է ստեղծել։
Գերմանիայում նացիոնալ-սոցիալիստների իշխանության գալուց հետո, որոնց Հյոտգերը համակրում էր, քանդակագործը միանում է Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցությանը։
1936 թվականին Նյուրնբերգում կայացած կուսակցական համագումարում Ա. Հիտլերի ելույթից հետո Բ. Հյոտգերի աշխատանքները հայտարարվել են դեգեներատիվ արվեստի գործեր, իսկ ինքը հեռացվել է կուսակցությունից։ 1934 թվականից մինչև 1943 թվականը վարպետը ապրել է Բեռլինում, այնուհետեւ փախել է Վերին Բավարիա Շվեյցարիա, որտեղ պատերազմի ավարտից հետո մահացել է։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գերմանացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Գերմանացի ճարտարապետներ Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ Կատեգորիա:Էքսպրեսիոնիզմ
Գարնանթարամ գեղեցիկ
Գարնանթարամ գեղեցիկ, աստղածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա ծաղկաբույս։ Շատ նման է ալպիական բազմամյա աստղածաղիկին։ Վայրի վիճակում տարածված է Հյուսիսային Ամերիկայում (Կալիֆոռնիա)։ Այն հայտնաբերվել է Կանադայի և Միացյալ Նահանգների արևմուտքում, Ալբերտայի և Բրիտանական Կոլումբիայի հարավում, մինչև Արիզոնա և Նյու Մեքսիկո ընկած տարածքում, իսկ որոշ մեկուսացված պոպուլյացիաներ՝ Ստորին Կալիֆոռնիայում և Մեքսիկայում ։
Նկարագրություն
Ծաղիկները մանր են, մեծ մասամբ` մանուշակագույն, դեղին միջնամասով, հավաքված բազմածաղիկ ծաղկաբույլերում։ Բույսի բարձրությունը հասնում է 40-70 սմ-ի։ Տերևները երկարավուն են, ցողունը՝ խորդուբորդ։ Գերադասում է արևոտ, լուսավոր վայրերը, չափավոր խոնավ սևահողերը։ Բավականին ջերմասեր է։ Բազմանում է թփի բաժանմամբ և սերմերով։ Սերմերը սովորաբար ցանում են ջերմատանը մարտի առաջին կեսին։ Սածիլները կարելի է դաշտ տեղափոխել մայիսի վերջերին։
Դեկորատիվ առանձնահատկությունների հետ միասին աչքի է ընկնում նաև մեծ դիմացկունությամբ։ Կարելի է օգտագործել ծաղկային գրեթե բոլոր ձևավորումներում՝ միքսբորդերներում, եզրաշերտերում, պարտերային ձևավորումներում, խմբերով՝ գազոնի ֆոնի վրա։ Խոշորածաղիկ սորտերը կարելի է օգտագործել նաև որպես կտրած ծաղիկ։ Հայաստանի հանրապետությունում մշակվում է 1950 թվականներից սկսած ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծաղկաբույսեր Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ Կատեգորիա:Ծածկասերմ բույսեր Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Բիտի (գետակ)
Բիտի, գետակ Ճորոխի ավազանում, Արդվինի շրջանում։ Ոռոգելով համանուն հանդամասերը՝ ձախից միանում է Ճորոխին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Ճորոխ գետի վտակներ Կատեգորիա:Արդվինի մարզ
Արևելյան ծանուցմունք
«Արևելյան ծանուցմունք», շաբաթաթերթ՝ արևելյան առաջին պարբերականը։ Լույս է տեսել 1816 թվականին, Աստրախանում։ Հրատարակման նախաձեռնողներին էին Աստրախանի գիմնազիայի գերմաներենի ուսուցչուհի Ի. ֆոն Վեյսքհովենը և Կ. Շահվերդյանը։ Թերթը տպագրել է գավառագիտական, գիտամատչելի և գրական նյութեր, օդերևութաբանական տեղեկություններ։ Հրապարակվել են տեղեկություններ Կասպից ծովում նավագնացության մասին, առևտրական հայտարարություններ, որոնք հետաքրքրություն են ներկայացրել գլխավորապես վաճառականների համար։ Թերթը զգալի տեղ է տվել հայ ժողովրդի պատմությանը և ազգագրությանը։ «Արևելյան ծանուցմունքը» լույս է տեսել նախ ռուսերեն («Восточныя извѣстия», 1813 թվականից) տարբերակով, ապա իսկ 1816 թ.-ին՝ միաժամանակ ռուսերեն և հայերեն լեզուներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայկական շաբաթաթերթեր Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական տնտեսական պարբերականներ
Աննա Սալստրյոմ
Աննա Մարիա Սալստրյոմ (Hanna (Anna) Maria Sahlström, ), շվեդ նկարիչ և գծանկարիչ։
Կենսագրություն
Աննա Սալստրյոմը ծնվել է 1876 թվականին։ Նրա հայրը անտառապահ էր և սղոցարանի սեփականատեր։ Ընտանիքն ուներ ութ երեխա։ Հայրը համաձայն չէր, որ նրանցից որևէ մեկը գեղարվեստական կրթություն ստանա, բայց երեխաներից երեքը, այդ թվում՝ Աննան, գնացին այդ ճանապարհով։ Բրոր Սալստրյոմը՝ Աննայի եղբայրը, դարձավ քանդակագործ և կահույքի արհեստագործ վարպետ, իսկ նրա քույրը՝ Իդա Նիլսոնը դարձավ տեքստիլի վրա նկարիչ և ջուլհակուհի։
Մանկական տարիներին Աննան հիվանդոտ երեխա էր, ուստի նրան չառարկեցին զբաղվել իր նախընտրած նկարչությամբ։ Սովորել է գյուղական դպրոցում, այնուհետև Կարլստադի աղջիկների դպրոցում։ Աննային թույլ չտվեցին հաճախել գեղարվեստի դպրոց, բայց Բրոր Սալստրյոմը, ով կապեր ուներ արիստոկրատական շրջանակների հետ, իրենց ֆերմա հրավիրեց նկարիչ Կառլ Վիլհելմսոնին։ Վիլհելմսոնը նրանց հետ ապրեց 1900 և 1902 թվականների ամռանը և, ի թիվս այլ բաների, նկարեց Սալստրյոմ քույրերի դիմանկարները, այդ թվում Աննայինը։ Աննան ինքն էլ է շատ բան նկարել և իր հերթին ստեղծել է Վիլհելմսոնի դիմանկարը։
Բրորերի շնորհիվ Աննան 1905 թվականին հրավեր ստացավ հաճախելու Նկարիչների ընկերության գեղարվեստի դպրոցի (Konstnärsförbundet)՝ Ռիչարդ Բերգի գեղանկարչական դասարան։ Նրա ուսուցիչների թվում էին Կարլ Նորդստրյոմը և Տեկլա Նորդստրյոմը, որոնց ղեկավարությամբ Աննան ուսումնասիրում է փայտափորագրության արվեստը։ Իր հետագա կարիերայի ընթացքում Աննա Սալստրյոմը զբաղվում էր ինչպես գեղանկարչությամբ, այնպես էլ փորագրությամբ։ Նրա ամենասիրելի ժանրերը բնանկարներն ու դիմանկարներն էին։
1909-1910 թվականների ձմեռն Աննան անցկացնում է Փարիզում, որտեղ այդ ժամանակ ապրում և սովորում էին սկանդինավցի շատ նկարիչներ։ Հայտնի չէ, արդյոք Աննան հաճախել է Փարիզի որևէ գեղանկարչական դպրոց, բայց նա ծանոթացել է ֆրանսիացի նկարիչների գործերին, այդ թվում Սեզաննի և Մատիսի, և շփվել Շվեդիայի այլ նկարիչների հետ, այդ թվում՝ Մայ Բրինգի և Մոլլի Ֆաուստմանի։ Երկրորդ անգամ Աննա Սալստրյոմը նկարիչ Նաննա Յուհանսենի հետ միասին այցելեց Փարիզ 1924-1925 թվականների ձմռանը, և նրանք այցելեցին նաև Հռոմ։
Աննա Սալստրյոմը պարբերաբար մասնակցում էր ցուցահանդեսների՝ հիմնականում ցուցադրելով իր փորագրությունները։ Այսպես, 1911-1912 թվականներին նա մասնակցել է Գծանկարիչ նկարիչների ընկերության (Grafiska Sällskapet) Արվեստի թագավորական ակադեմիայում կազմակերպած խոշոր ցուցահանդեսին։ Ինչ վերաբերում է գեղանկարչությանը, ապա այն աստիճանաբար թեքվում էր աբստրակցիայի և ստիլիզացիայի ուղղությամբ կողմնորոշվելով Վասիլի Կանդինսկու և Պոլ Գոգենի ստեղծագործությունների ուղղությամբ։ 1912 թվականին նա դառնում է Փորագրողների ընկերության (Föreningen Original-Träsnitt) անդամ, որը նրան թույլ է տալիս  պարբերաբար ցուցադրել իր աշխատանքները ինչպես Շվեդիայում, այնպես էլ արտերկրում։
Աննա Սալստրյոմը մահացել է 1956 թվականին։ Նրա մահից երեք տարի անց Կարլստադում անցկացվեց նրա փորագրությունների և նկարների ցուցահանդեսը։ Ներկայումս նկարչի գործերը գտնվում են Ստոկհոլմի ազգային թանգարանում, Վիեննայի Ալբերտինայում և Բրյուսելի և Չիկագոյի թանգարաններում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ Կատեգորիա:Շվեդ կին արվեստագետներ
Բուլամա լիճ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լճեր Կատեգորիա:Մուշի մարզ
Օթղա
Օթղա, Օթխա, գետակ Ճորոխի ավագանամ, նրա աջակողմյան Օլթիի գետի վտակի ձախ Թորթում օժանդակի համակարգում։ Հոսելով Օթղա գետի մոտով՝ ձախից թափվում է Թորթում գետի վրա առաջացած Թորթումի լիճը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Թորթում գետի վտակներ
Հրաչյա Արսենի Մելիքյան
Հրաչյա Արսենի Մելիքյան (1947, մայիսի 8, Երևան - 2006, մարտի 6, Երևան), հայ կոմպոզիտոր։
Կենսագրություն
1967 թվականին ավարտել է Երևանի երաժշտական ուսումնարանի կլառնետի, ապա՝ կոմպոզիցիայի դասարանը՝ Էմին Արիստակեսյանի ղեկավարությամբ։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիան (Էդվարդ Միրզոյանի դասարան)։ 1972 թվականից եղել է Հայաստանի կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միության անդամ, 1995-2001 թվականներին՝ ՀԿՄ պատասխանատու քարտուղար։ Միաժամանակ ղեկավարել է միության «Արճեշ» հրատարակչությունը։
Գործունեություն
Գրել է «Աբսուրդի վերջը կամ օտար արյուն» օպերան, «Ամբոխները խելագարված», «Ձոն սիրուն» վոկալ-սիմֆոնիկ պոեմները, կոնցերտներ ջութակի և նվագախմբի (1987), թավջութակի և կամերային նվագախմբի (1989, 1993), դաշնամուրի և կամերային նվագախմբի (1985) համար, փողային կվինտետներ (1984, 1988), փողային կվարտետ (1978), 4 լարային կվարտետ, տրիո կլառնետի, ջութակի և դաշնամուրի (1984, Դմիտրի Շոստակովիչի հիշատակին), տրիո ջութակի, թավջութակի և դաշնամուրի (1989, Առնո Բաբաջանյանի հիշատակին), տրիո ջութակի, ալտի, թավջութակի և վիբրաֆոնի, «Հեքիաթների աշխարհում» (24 պիես՝ դաշնամուրի համար), «12 նազանքներ»՝ ֆագոտի, 12 պիես թավջութակի և դաշնամուրի, 3 կոնցերտ թավջութակի և նվագախմբի համար սոնատներ, անսամբլներ, կինոերաժշտություն ։
Հեղինակել է նաև մի շարք ֆիլմերի երաժշտություններ ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Մայիսի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:2006 մահեր Կատեգորիա:Մարտի 6 մահեր Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Հայաստանի կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միության անդամներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Հագի (Ճապոնիա)
Հագի, քաղաք Ճապոնիայում` Յամագատի պրեֆեկտուրայում։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1932 թվականի հունիս 1-ին։ Նախկինում մտել է Աբուի կոմսության մեջ։
Բնակչություն
Բնակչության թիվը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Մարգարիտա Բարխոյան
Մարգարիտա Բարխոյան, հայ երգչուհի։
Ուսում
Սովորել է Երևանի Ալեքսանդր Պուշկինի անվան համար 8 միջնակարգ դպրոցում։ 2010 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ջազ-վոկալ բաժինը։
Երաժշտական գործունեություն
2002 թվականից հանդես է եկել եղբոր՝ Վլադիմիր Բարխոյանի հետ և ձայնագրել առաջին երգը՝ «Սերն է քո արև հայրենիք»։ 2003 թվականին եղբոր հետ համատեղ թողարկել է նույնանուն ձայնասկավառակը։
2003 թվականին մասնակցություն է ունեցել «Սայաթ-Նովա» երգի համահայկական փառատոնին, որտեղ արժանացել է գլխավոր մրցանակի։ 2004 թվականին եղբոր հետ մենահամերգ են ունեցել ԱՄՆ-ում և հայկական երաժշտական մրցանակաբաշխության ժամանակ արժանացել է «Տարվա հայտնություն» մրցանակին ։
2007 թվականին համերգներով եղել է Փարիզում։
2011 թվականին թողարկել է երկրորդ՝ «Ջրի պես» սկավառակը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ
Ֆրանսիսկո Գոյայի նկարների ցանկ
Ֆրանսիսկո Գոյայի նկարների ցանկ, իսպանացի նկարիչ Ֆրանսիսկո Գոյայի նկարների ոչ ամբողջական շարք։
Ֆրանսիսկո Գոյայի նկարչական կարիերան սկսվել է 1771 թվականին։ Երիտասարդ նկարչի առաջին աշխատանքը դարձել է Սարագոսայի Տիրակալի տաճարի ֆրեսկոն։ Վարպետի վերջին աշխատանքը 1827 թվականին ստեղծված «Բորդոյի կաթնավաճառուհին» նկարն է։ Ստեղծագործական կյանքի ավելի քան կես դարի ընթացքում Գոյան ստեղծել է շուրջ 700 նկար, 280 օֆորտ և մոտ հազար նկար ու գոբելեն։
Ֆրանսիսկո Գոյան ռոկոկո ոճի ճանաչված վարպետ է։ Նա եղել է իսպանական արքաներ Կառլ IV-ի և Ֆերդինանդ VII-ի պալատական նկարիչը։ Գոյայի արվեստին բնորոշ է ժանրերի բազմազանությունը` դիմանկարներ, նատյուրմորտներ, պատմական ու կրոնական թեմաներով նկարներ, ժանրային գեղանկարչություն (որս, ազնվականական կյանքի դրվագներ, բռնություն, կախարդներ, սատանաներ)։ Գոյան «Մռայլ նկարներ» ֆրեսկոների շարքի հեղինակն է։
Ֆրանսիսկո Գոյայի ստեղծագործությունների ամենամեծ հավաքածուն գտնվում է Մադրիդի Պրադո թանգարանում. նրա ամենից ավելի նշանավոր ստեղծագործությունները կարելի է հենց այնտեղ տեսնել։ Նկարչի նկարները պահվում ենաև աշխարհի նշանավոր շատ այլ թանգարաններում` Լոնդոնի ազգային պատկերասրահում, Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում, Մյունխենի Հին պինակոտեկում։
Ներկա ցուցակում ընդգրկված են նկարչի նկարները, որոնք առավել հայտնի են ու առավել հաճախ են վերարտադրվում։ Ցուցակը կազմվել է Սարագոսայի համալսարանի` Ֆրանսիսկո Գոյայի նկարների մատենացանկի հիման վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նկարների ցանկեր
Քրիզանթեմ խոշորածաղիկ
Քրիզանթեմ խոշորածաղիկ, աստղածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա ծաղկաբույս։ Հայրենիքը Ասիան է։
Նկարագրություն
Բույսի բարձրությունը հասնում է 50-80 սմ-ի։ Տերևները խոշոր են և փոսիկաբլթավոր։ Ծաղիկները խոշոր են, ամենատարբեր գունավորմամբ՝ սպիտակ, կարմիր, նարնջագույն, դեղին։ Լիաթերթիկ են, բացվում են օգոստոսի երկրորդ կեսից մինչև նոյեմբերի կեսերը։ Բազմանում են կտրոնների միջոցով։ Առողջ կենսունակ կտրոններ ստանալու համար անհրաժեշտ է ընտրել սորտային մայրակներ։ Դրանք հասցնում են մինչև լրիվ ծաղկման, այնուհետև ստուգում են սորտային պատկանելությունը, որից հետո արմատավզիկից 5-6 սմ բարձր կտրում են, թաղարները մինչև դեկտեմբեր պահում զով ջերմատանը չափավոր խոնավության պայմաններում։ Մշտական տեղում տնկում են 40×70 սմ հեռավորության վրա՝ մայիսի սկզբին։
Օգտագործում են հիմնականում կտրած ծաղիկներ ստանալու նպատակով ։
Տեսակներ
Ծաղկում է հուլիս-օգոստոս ամիսներին ։
Ծաղկաբուծության մեջ օգտագործվում են հետևյալ տեսակները և հիբրիդները՝
Մշակվում է 1816 թվականից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծաղկաբույսեր Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ
Սանա (օդանավակայան)
Սանա միջազգային օդանավակայան (Sanaʽa International Airport), Եմենի գլխավոր միջազգային օդանավակայանն է, որը գտնվում է Եմենի մայրաքաղաք Սանաա քաղաքում։
Փոքր ուղևորային տերմինալը կառուցվել է 1970-ականներին։
Թռիչքուղին օգտագործվում է Եմենի ռազմաօդային ուժերի մի քանի կործանիչներով և տրանսպորտային ինքնաթիռներով մեծ ռազմաբազայի հետ համատեղ։
Պատերազմի ազդեցություն
2015 թ. ապրիլի 29-ին օդանավակայանը ծանր ռմբակոծության էր ենթարկվել Սաուդյան Արաբիայի թագավորական օդուժի կողմից։ Խիստ վնասվել է միակ թռիչքուղին և ուղևորային տերմինալի շենքը։
2015 թ. օգոստոսի 8-ին արաբական կոալիցիան սկսեց ավիահարվածներ հասցնել Սանաայի վրա։ Պայթյունների պատճառով օդանավակայանը կրկին փակվել է ։
Նշումներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Վիքիտվյալների արժեքների վերաձևակերպմամբ հոդվածներ
Արևելից կողմանք Հայոց
Աշխարհագրական դիրք
Հայոց Արևելից կողմերը ներառում են Մեծ Հայքի Արցախ ու Ուտիք երկրամասերը ։