cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Արման Բոշյան
Լեզուների իմացություն
Ռուսերեն, անգլերեն
Կուսակցական գործունեություն
2013 թվականին եղել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» հանրային-քաղաքական միավորման համահիմնադիր։
2015 թվականին «Քաղաքացիական պայմանագիր» հանրային-քաղաքական միավորման հենքի վրա ձևավորված համանուն կուսակցության հիմնադիր անդամ։
2019 թվականի հունիսի 16-ին տեղի ունեցած «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության 5-րդ համագումարի ժամանակ ընտրվել է ՔՊ վարչության անդամ     ։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի։
Այլ տեղեկատվություն
2016 թվականի մայիսին անդամակցել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության կամավորական ջոկատին և մեկնել Արցախ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Ագիս
1851 թ.-ին ուներ 15 տուն հայ բնակիչ։
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
UTC+11
UTC+11, ժամային գոտի, որում ժամանակը 11 ժամով առաջ է ընկնում UTC-ից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ժամային գոտիներ
Մարտիրոս Մինասյան
Մարտիրոս Պողոսի Մինասյան, հայ լեզվաբան, բանասեր, բնագրագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու (1961)։
Կենսագրություն
Մարտիրոս Մինասյանը ծնվել է 1926 թվականի հուլիսի 25-ին Աքչայ գյուղում (Ալեքսանդրետ քաղաքի մերձակայքում, Թուրքիա)։ Սովորել է Զմմառի վանքի վարժարանում։ 1947 թվականին հայրենադարձել է։ 1953 թվականին ավարտել է ԵՌՕԼՄԻ-ը, 1955 թվականին՝ Հայկական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը։
1970 թվականին տեղափոխվել է Ֆրանսիա։ 1971-1974 թվականներին գրաբար է դասավանդել Երուսաղեմի Սբ. Հակոբյանց վանքի հոգևոր ճեմարանում, 1972-1973 թվականներին, միաժամանակ՝ Երուսաղեմի եբրայական համալսարանում։ 1974 թվականին դարձել է Ժնևի համալսարանի գիտաշխատող, իր ստեղծած հայագիտական գրադարանի վարիչ, դասավանդել է արևմտահայերեն, արևելահայերեն և գրաբար։
Լույս են տեսել Մարտիրոս Մինասյանի «Յատկացուցիչ-յատկացեալ կապակցութիւնը գրաբարում» (1974), «Գրաբարի գործնական դասընթաց» (1976), «Արեւելահայերէնի քերականութիւն» (1980), «Արեւմտահայերէնի գործնական ձեռնարկ» (1981), «Գրաբարի բայացանկեր» (ֆրանս., 1985), «Նոր կտակարանի բնագիրը եւ դասական հայերէնը» (1990), «Գրաբար աւետարանների շարահիւսական տեղեկատու» (2006) աշխատությունները, կազմել է Մատթեոսի (1986), Մարկոսի (1984), Հովհաննեսի (1985), Ղուկասի (1989-1991) Ավետարանների լիակատար համաբարբառները, «Հինգերորդ դարի գրաբարի ուսանողական դասագիրքը» (2003)։ Կազմել և թարգմանել է Ա. Մեյեի «Հայագիտական ուսումնասիրություններ» (1978) ժողովածուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Հանս Կարլ Արտման
Հանս Կարլ Արտման, ինչպես նաև Իբ Հանսեն (Hans Carl Artmann, ), ավստրիացի բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ, մանկագիր։ Համարվում է գերմանալեզու փորձառական գրականության խոշոր ներկայացուցիչ։
Կենսագրություն
Գրականությունում դեբյուտը կայացել է 1947 թվականին։ 1951 թվականին հիմնել է Վիեննայի ավանգարդային պոեզիայի դպրոցը։ 1954 թվականից սկսել է ճանապարհորդել՝ լինելով Նիդերլանդներում, Բելգիայում, Ֆրանսիայում, Իսպանիայում։ 1961-ից 1965 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում ապրել է Շվեյցարիայում, հետո Բեռլինում և Զալցբուրգում։
Մահացել է 2000 թվականին՝ Վիեննայում։
Արվեստ
Հիմնականում ստեղծագործել է վիեննական բարբառով, ինչպես նաև գերմաներենով։ Գրել է սյուրռեալիստական և ֆուտուրիստական ոճերով։ Կատարել է թարգմանություններ։ Հանդես է եկել նաև որպես կինոսցենարիստ և լիբրետոների հեղինակ։
Ճանաչում
2004 թվականից Վիեննայում շնորհվում է նրա անվան մրցանակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ Կատեգորիա:Ավստրիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ավստրիացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Ավստրիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ավստրիացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ավանգարդիզմ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ավստրիացի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ավստրիական «Գիտության և արվեստի համար» պատվո խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Մատրյոշկա (սերիալ)
Մատրյոշկան ամերիկյան կատակերգական վեբ-սերիալ է, ստեղծված Նատաշա Լիոնի, Էմի Փոուլերի ու Լեսլի Հեդլենդի կողմից, նեթֆլիքսի համար։ Մեկնարկել է 2019թ. փետրվարի 1-ին։ Պատմում է մի կնոջ մասին, որ շարունակ մահանում ու վերածնվում է ժամանակային ճեղքի պատճառով։
2019 թվականի հունիսի 11-ին Նեթֆլիքսը հայտարարեց, որ սպասվում է երկրորդ եթերաշրջան ։
Սյուժե
Սերիալը պատմում է Նադյա անունով մի կնոջ մասին, որը Նյու-Յորքում իր ծննդյան երեկույթի ընթացքում մահանում է ու վերակենդանանում է նորից ու նորից՝ վերադառնալով նույն կետին ու վերապրելով նույն գիշերը. նա ամեն կերպ փորձում է պարզել, թե ինչ է կատարվում ։
Ընդունելություն
Սերիալը դրական արձագանքի է արժանացել քննադատների կողմից։ Rotten Tomatoes-ում վարկանիշն 96% է, միջին գնահատականը՝ 8.5/10՝ հիմնված 82 քննադատների կարծիքի վրա ։ Metacritic-ում վարկանիշը 89/100 է՝ հիմնված 24 կարծիքի վրա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Նեթֆլիքսի բնօրինակ ծրագրեր Կատեգորիա:2019 հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Սև հումոր Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան հեռուստասերիալներ
(4259) ՄաքԿոյ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,890811 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7497 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0319 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1795,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,200528 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,92° անկյուն։
Անվանում
Աստերոիդն իր անվանումն ստացել է ի պատիվ Թիմոթի ՄաքԿոյի, ով հանդիսանում է Վաշինգտոնի բնական պատմության ազգային թանգարանում երկնաքարերի հավաքածուի կուրատորը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վերնոն շրջան (Լուիզիանա)
Վերնոն շրջան (Vernon Parish), ԱՄՆ Լուիզիանա նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3.473 կմ² է, բնակչությունը՝ 52.334 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լիսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1871 թ.։
Կատեգորիա:Լուիզիանայի շրջաններ
Միխալիս Կակոյանիս
Միխալիս Կակոյանիս (Μιχάλης Κακογιάννης, հունիսի 11, 1922, Լիմասոլ, Կիպրոս- հուլիսի 25, 2011, Աթենք, Հունաստան), հույն կինոռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր։
Կենսագրություն և կարիերա
Սովորելու տարիներին սկսվումմ է հետաքրքրվել կինեմատոգրաֆիայով։ Նա ընդունվում է Օլդ Վիկ քաղաքի թատերական դպրոց և հանդես է գալիս Մայքլ Յաննիս կեղծանունով։ Չկարողանալով աշխատանք գտնել բրիտանական կինոյում նա վերադառնում է Հունաստան։ 1953 թվականին նկարահանում է իր առաջին ֆիլմը՝ «Windfall in Athens»։
Կակոյանիսի ամենահայտնի ֆիլմը 1964 թվականին Նիկոս Կազանձակիսի ստեղծագործության հիման վրա նկարահանված «Հույն Զորբան» ֆիլմն էր, որը մեծ ճանաչում բերեց ռեժիսորին, իսկ ֆիլմը արաժանացավ մի շարք մրցանակների (որոնց թվում 3 Օսկար)։ 1983 թվականին նա մասնակցել է Բրոդվեյում բեմադրվող համանուն ներկայացմանը, որը ավելի շատ հիմնված էր իր ֆիլմի վրա քան Կազանձակիսի ստեղծագործության։
Կակոյանիսը իր ֆիլմերի մեծ մասը նկարահանել է հին հունական դասական գրականության ստեղծագործությունների հիման վրա, հատկապես Եվրիպիդեսի երկերի («Էլեկտրա», «Տրոյացի կանայք», «Իֆիգենիա»)։ 1999 թվականին Անտոն Չեխովի համանուն ստեղծագործության մոտիվներով նկարահանում է «Բալենու այգին» ֆիլմը։
2003 թվականին Միխալիս Կակոյանիսը հիմնում է «Միխալիս Կակոյանիս» ֆոնդը, որը զբաղվում է հունական ազգային թատերական արվեստի և կինեմատոգրաֆիայի զարգացման աշխատանքներով ։
Ֆիլմագրություն
Նկարահանել է 16 ֆիլմ, 15 ֆիլմի սցենարի հեղինակ է, 10 ֆիլմի պրոդյուսեր։
Առավել նշանավոր ֆիլմերն են.
Մրցանակներ
Ընդհանուր թվով ստացել է 11 կինոմրցանակ, ներկայացված է եղել ևս 11-ի, որոնց թվում՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հույն ռեժիսորներ Կատեգորիա:1922 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 11 ծնունդներ Կատեգորիա:2011 մահեր Կատեգորիա:Հուլիսի 25 մահեր Կատեգորիա:Հույն արվեստագետներ
Երիշի
Երիշի (Ерыши), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 259 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կադուսեուս
Կադուսեուս (caduceus) կամ կերիկիոն (κηρύκειον), գավազան՝ դեպի իրար նայող երկու խճճված օձերով, հանդիպում է նաև գավազանի՝ վերևում թևերով տարբերակը։ Գավազանի հայտնվելը Անտիկ դարաշրջանում կապված է Ապոլլոնի և Հերմեսի առասպելի հետ։ Ըստ առասպելի՝ Ապոլլոնը, ի նշան եղբոր հետ հաշտության, նրան է նվիրում իր կախարդական գավազանը։ Երբ Հերմեսը որոշում է ստուգել գավազանի ուժը, այն դնում է երկու պայքարող օձերի միջև և նրանք անմիջապես դադարում են պայքարել և փաթաթվում են գավազանին։ Հերմեսին այնքան է դուր գալիս այդ տեսարանը, որ նա որոշում է անմահացնել այն։
Հին Հռոմում կադուսեուսը համարվում էր դեսպանների անբաժանելի մասը։ Բացի հաշտության խորհրդանիշ լինելուց, այն հետագայում դառնում է նաև առևտրի և բժշկության խորհրդանիշը։ Հայտնի է նաև որպես օկուլտային խորհրդանիշ, գաղտնի գիտելիքների բանալիի խորհրդանիշ, խաչված օձերը այս դեպքում խորհրդանշում են տիեզերքի դուալիզմը։ Կդուսեուսի այս բոլոր նշանակությունները ինչ-որ կերպ կապված են Հերմեսի դիցաբանական կերպարի հետ։
Հին Հունական առասպել կադուսեուսի ստեղծման և օգտագործման մասին
Հին հունական դիցաբանության մեջ կադուսուսի հայտնվելը կապված է Հերմեսի կողմից Ապոլլոնի կովերի նախիրը գողանալու պատմության հետ։ Ծնվելուց չորս օրը հետո նորածին Աստվածը դուրս է գալիս բարուրից, Հելիդորեա լեռան քարանձավի մոտ նա մի կրիա է տեսնում։ Կրիայի պատյանից Հերմեսը քնար է պատրաստում՝ որպես լար օգտագործելով ոչխարի աղիքները։ Այնուհետև նորածինը լքում է քարանձավը, գնում Պիերիա և նախիդից գողանում է հիսուն կով, որոնց Ապոլլոնին հանձնարարված էր արածեցնել։ Որպեսզի կենդանիներին հետքերով չգտնեն, նրանց ոտքերին ճյուղեր է կապում և քշում Պիլոս, որտեղ էլ թաքցնում է քարանձավում։
Ապոլլոնը կորուստը նկատելուն պես, սկսում է որոնումները։ Հարցաքննելով տեղի բնակիչներին, որոնցից մեկը տեսել էր մտրակով մի տղայի, որը կովեր է առևանգում, ինչպես նաև Ապոլոնին ծանոթ գուշակության արվեստի շնորհիվ, իմանում է առևանգողի ինքնության մասին։ Գալով քարանձավ, որտեղ Հերմեսը քնած էր օրորոցում, Ապոլլոնը պահանջում է կովերին վերադարձնել։ Տղան հերքում է՝ նշելով իր տարիքը։ Այնուհետև Ապոլլոնը վերցնում է բարուրով Հերմեսին և տանում Օլիմպոս իրենց ընդհանուր հոր՝ Զևսի մոտ։ Իրավիճակը ծիծաղ է առաջացնում գերագույն Աստծո մոտ։ Հոր հրամանով Հերմեսը ստիպված է լինում Ապոլլոնին տանել այն վայրը, որտեղ թաքցրել էր կովերին։ Ճանապարհին Հերմեսը սկսում է նվագել կրիայի պատյանից պատրաստված քնարով։ Երաժշտական կատարումը քնարի վրա այնքան է դուր գալիս Ապոլլոնին, որ քնարի դիմաց նա Հերմեսին է տալիս իր նախիրը։
Հերմեսն անմիջապես սրինգ է ստեղծում։ Այդ երաժշտական գործիքը, ինչպես և քնարը, դուր է գալիս Ապոլլոնին։ Սրինգի համար Ապոլլոնը Հերմեսին առաջարկում է իր կախարդական գավազանը։ Միմյանց հրաժեշտ տալով՝ երկու աստվածներն էլ երդվում են հավերժական բարեկամության մասին։ Բացի այդ, Հերմեսը Ապոլլոնին խոստանում է, որ այլևս երբեք ոչինչ չի գողանա իր ունեցվածքից։
Ըստ ավանդազրույցներից մեկի՝ Ապոլլոնը, իր գավազանը փոխանցելով Հերմեսին, ասում է, որ հանձնում է առատության և առողջության կախարդական գավազանը, որը կպաշտպանի նրան, ում կպատկանի։ Ցանկանալով ստուգել նվերի ուժը՝ Հերմեսն այն դնում է երկու պայքարող օձերի միջև։ Օձերը դադարում են պայքարել և անմիջապես փաթաթվում են գավազանին։ Հերմեսին այնքան է դուր գալիս այդ տեսարանը,որ նա քարացնում է օձերին՝ գավազանը վերածելով կադուսեուսի։
Կադուսեուսի խորհրդանշական իմաստները
Կադուսեուսը ձեռք է բերել բազմաթիվ խորհրդանշական իմաստներ՝ այս կամ այն կերպ կապված Հերմեսի բազմակողմանի կարողությունների հետ։ Կադուսեուսի՝ որպես համաձայնության և հաշտեցման խորհրդանիշ գաղափարի դիցաբանական հիմքը կապված է վեճի ավարտից հետո Ապոլլոնի կողմից Հերմեսին այն տալու, ինչպես նաև պայքարը դադարեցրած օձերի պատմությունների հետ։ Հին Հռոմում կադուսեուսը համարվում էր թշնամական ճամբար ուղարկված դեսպանների անբաժանելի ուղեկիցը։ Կադուսեուս կրողը  պարտականությունները կատարելիս ընդունվում էր որպես անձեռնմխելի անձ ։
19-րդ դարից սկսած ՝ կադուսեուսը համարվում է խաղաղ միջազգային առևտրի խորհրդանիշ, որը նույնպես կապ ունի Հերմեսի կերպարի հետ։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո առաջին տարիներին ստեղծվել էր  «կադուսեուսը աստղի հետ» խորհրդանիշը, որը խաղաղ հարաբերությունների խորհրդանիշն էր։ Գավազանը որոշ չափով փոփոխված էր, թևերը փոխարինվում էին կամ ջահով, կամ պետասով ՝ Հերմեսի թևավոր կլոր գլխարկը։  Հետագայում կադուսեուսը դարձավ Խորհրդային առևտրի և արդյունաբերության խորհրդանիշ։ Այն նույնիսկ առաջարկվել էր տեղադրել ԽՍՀՄ և ՌՍՖՍՀ զինանշանների վրա՝ որպես խաղաղ գոյակցության խորհրդանիշ։ Կադուսեուսը հաճախ օգտագործվում է նաև որպես հարկային և մաքսային մարմինների, առևտրաարդյունաբերական պալատների, այդ թվում ՝ Ռուսաստանի Դաշնության և Ուկրաինայի խորհրդանիշ։
Կադուսուսի օկուլտային նշանակությունը սերտորեն կապված է Հերմես Եռամեծի գաղափարի հետ՝ տարբեր մեկնաբանություններում կամ աստվածություն, կամ մի շարք փիլիսոփայական տրակտատների հեղինակ և հերմետիզմի հիմնադիր։ Ալքիմիկոսները, որոնք իրենց ուսմունքը հիմնում էին հերմետիզմի գիտելիքների վրա, կադուսեուսը օգտագործում էին որպես հերմետիզմի արվեստը և առհասարակ գաղտնի գիտությունները նշող հիմնական խորհրդանիշներից մեկը։ Օկուլտային ներկայացուցիչներն ընդգծում էին նմանատիպ խորհրդանշանների առկայությունը Հին Եգիպտական հիերոգլիֆներում, Հին Հնդկաստանի և Հին Միջագետքի կերպարվեստում։ Ըստ Ե. Բլավատսկայայի կադուսուսը հույների կողմից փոխառված եգիպտական հնագույն խորհրդանիշներից մեկն է։ Այն, Բլավատսկայայի կարծիքով, միավորում է չորս տարր ՝ ձողը (բույն) խորհրդանշում է երկիրը, թևերը՝ օդը, օձերը՝ կրակը և ջուրը։ Կան բազմատեսակ ամենատարբեր օկուլտային մեկնաբանություններ այն մասին, թե ի՞նչ է խորհրդանշում և նշանակում կադուսեուսը։
Զինանշանագիտություն
Զինանշանագիտության մեջ կադեսուսը, որպես կերպար տեղադրում են տարատեսակ ազնվական տոհմերի զինանշանների վրա, ինչպես նաև այնպիսի քաղաքների զինանշանների, ինչպիսիք են Բալտան, Բերդիչևը, Ենիսեյսկը, Զելենոդոլսկը, Իրբիտը, Լյուբարը, Նեժինը, Նովայա Վոդոլագան, Նովոզիբկովը, Ռավա-ռուսկան, Սլավյանսկը, Տագանրոգը, Տալնոեն, Տելշյայը, Թիֆլիսը, Ուլան-Ուդեն, Թեոդոսիան, Խարկովը և այլն ։
Եկեղեցական գավազան, կադուսեուս
Պաշտոնական եկեղեցու ներկայացուցիչները նշում էին, որ օձերով եկեղեցական գավազանը խորհրդանշում է Մովսեսի գավազանը, որը Հին Կտակարանի մարգարեն Փարավոնի առաջ օձի է վերածել։ Գագաթներին օձեր առկա էին ներմուծված հունական գավազանների վրա, իսկ վերադարձը բնօրինակ հունական ավանդույթին այն փաստարկներից մեկն էր, որը պաշտպանում էր եկեղեցական կյանքում փոփոխությունները, որոնք դարձան պառակտման պատճառներից մեկը։ Օձերով եկեղեցական գավազանների նախատիպը, ըստ երևույթին, դարձել է կադուսեուսը՝ որպես ամենագիտության և իմաստության խորհրդանիշ։
Բժշկության մեջ
Հնում կադուսեուսը բժշկության խորհրդանիշ չէր համարվում։ Հռոմեական կայսրության աչքի բժիշկների կադուսեուսներ պարունակող կնիքների մի շարք հնագիտական գտածոների հիման վրա ենթադրվել է, որ Հերմեսի գավազանը կարող է լինել այս բժշկական մասնագիտության ներկայացուցիչների մասնավոր խորհրդանշանը։ Ընդ որում, նշվում է նաև կապը առասպելների հետ այն մասով, որ Հերմեսն իր գավազանի հպումով կարող էր վերադարձնել մարդու տեսողությունը։
Կադուսեուսը սկսեց օգտագործվել, որպես համընդհանուր բժշկական խորհրդանիշ՝ սկսած Վերածննդի դարաշրջանից։ Այն կարծիքը, որ այս խորհրդանիշը սկսեցին սխալմամբ օգտագործել Ասկլեպիուսի գավազանի փոխարեն (փայտ, որին փաթաթված է օձ), ըստ բժշկության պատմաբան է.Դ. Գրիբանովի, քննադատության անգամ ենթակա չէ։ Այդ ժամանակահատվածում, որը բնութագրվում էր հին հռոմեական մշակույթի և պատմության նկատմամբ մեծ հետաքրքրությամբ, նման սխալը քիչ հավանական էր։ Գրիբանովը շատ ավելի հիմնավորված է համարում այն տեսակետը, ըստ որի կադուսեուսի նման օգտագործումը հիմնված է դեղագործության զարգացման պատմության վրա։ Ալքիմիկոսները սերտորեն կապված էին զինանշանագիտության օկուլտիիկ ուսումնասիրման հետ։ Կադուսեուսը, որպես Հերմեսի խորհրդանիշ, դարձավ նաև ալքիմիկոսների խորհրդանիշը, որոնք, ի թիվս այլ բաների, նրա պատկերով կնիքներ էին դնում դեղահաբերի անոթների վրա։ Բժշկության, դեղագործության և ալքիմիայի սերտ կապը XVI—XVIII դարերում հանգեցրել է նրան, որ Հերմեսի գավազանը դարձել է դեղագործական, իսկ հետո նաև բժշկական խորհրդանիշ։
Առաջին անգամ բժշկական գրքում կադուսեուսը հայտնվել է 1516 թվականին։ Հնարավոր է, որ տպագրիչ Յոհան Ֆրոբենն այն օգտագործել է որպես առևտրի խորհրդանիշ։ Որպես համընդհանուր բժշկական խորհրդանիշ՝ կադուսեուսը օգտագործվել է 1520 թվականին Անգլիայի թագավոր Հենրի VIII-ի անձնական բժիշկ Ուիլյամ Բաթսի կողմից։ Հետագայում բժշկական միջավայրում կադուսեուսի տարածվածությունն աճեց։ 1860-ական թվականներին այն դարձել է ԱՄՆ հանրային առողջապահական ծառայության պաշտոնական խորհրդանիշը, իսկ հետագայում նաև մի շարք այլ երկրների, այդ թվում՝ Ֆրանսիայի։
Ռուսաստանում 2007 թվականի սեպտեմբերից կադուսեուսը օգտագործվում է պարտադիր բժշկական ապահովագրության դաշնային հիմնադրամի խորհրդանիշում ։
Մետաղադրամերի և թղթադրամների վրա
Կադուսեուսը պատկերվել է ինչպես հին հունական պոլիսների ետաղադրամների վրա, այնպես էլ հելլենիստական պետությունների, որոնք առաջացել են Ալեքսանդր Մակեդոնացու նվաճած հողերի վրա։
Հանրապետության ժամանակաշրջանի հին Հռոմում մետաղադրամների վրայի պատկերները կառավարվում էր Սենատի կողմից, որը նշանակում էր մոնետարիաներ, որոնք պատասխանատու էին թողարկման տեխնոլոգիական գործընթացի համար և ինքնուրույն որոշում էին դիմերեսի և հակադարձի պատկերները։ Հանրապետական դարաշրջանի բնորոշ ավանդույթ էր մետաղադրամների այնպիսի տեսակների ստեղծումը, որոնք ինչ-որ կերպ կապված էին մոնետարի տոհմի հետ, փառաբանում էին նրա հովանավոր աստվածներին։ Հանրապետական դարաշրջանում կադուսեուսը հայտնվում է Ցեստիացիների (Մ.թ. ա. 43-42 թվականներին Լյուսիուս Ցեստիոս), Կլավդիացիների, Լիցինիացիների, Պլետորիացիների և Սեպուլիացիների տոհմերի մետաղադրամների վրա։
Կայսերական դարաշրջանում կադուսեուսը հանդիպում է կայսրական մետաղադրամների մեծ մասի վրա։ Այն կարող էր լինել Մերկուրիի ձեռքում, կանացի կերպարներ՝ երջանկության և հաջողության անձնավորման (Ֆելիսիտաս), խաղաղության (Պաքս), համաձայնության (Կոնկորդիա), անվտանգության (Սեկուրիտաս) աստվածուհիների ձեռքերում։ Կադուսեուսը երկու առատության եղջյուրների միջև նշանակում էր համաձայնություն։ Ձեռքսեղմման պատկերը, զուգորդված սեղմված եգիպտացորենի հասկերի և կադուսեուսի հետ, խորհրդանշում էր բարեկեցություն։ Կադուսեուսի այս տեսքը առկա է նաև հին հռոմեական մետաղադրամների վրա։
Որպես բարեկեցության և հարստության խորհրդանիշ՝ կադուսեուսը տեղ է գտել Նոր և Նորագույն ժամանակների մետաղադրամների վրա։ Այն օգտագործվել է որպես դրամահատարանի խորհրդանիշ, կամ որպես մետաղադրամի պատկերի հիմնական տարրերից մեկը։ Կադուսեուսը, որպես դրամահատարանի մետաղադրամի խորհրդանիշ տարր, օգտագործվել է Բոգոտայի (Կոլումբիա), Բորդո և Լիլ (Ֆրանսիա), Ուտրոխտի (Նիդերլանտներ) մետաղադրամներում, որպես մետաղադրամի պատկերի մաս գերմանական և իտալական պետությունների՝ Բելգիա, Բոլիվիա, Բրազիլիա, Դանիայի Արևմտյան Հնդկաստան, Մեքսիկա, Ֆրանսիա և Շվեդիա, մետաղադրամներում։
Բացի մետաղադրամներից, կադուսեուսը պատկերվել է նաև Ալժիրի, Բելգիական Կենգոյի, Բրազիլիայի, Իսպանիայի, Կուբայի, Նիդերլանտների, Նոր Կալեդոնիայի, Պապուա Նոր Գվինեայի, Պերուի, Լեհաստանի, Պորտուգալական Հնդկաստանի, Տահիտիի, Ֆինլանդիայի, Ֆրանսիայի, Ֆրանսիայի Սոմալի ափի, Ֆրանսիական Հնդկաչինի, Չիլիի և Հարավսլավիայի թղթադրամների վրա։
Հմակարգչային նշան
Կադուսեուսի խորհրդանիշ ☤ ներառված է Յունիկոդի նիշերի կոդավորման «նշաններ,այլ» (U+2624 CADUCEUS), սկսաց 1.1տարբերակից 1993 թվականի ։ HTML գերտեքստի նշագրման լեզվում տրվում է, որպես ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Խորհրդանիշներ Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանության առարկաներ Կատեգորիա:Հերալդիկ տարրեր Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԲՊՀ հոդվածներ 2023
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պատմություն
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պատմություն, սկիզբ է առնում 20-րդ դարի ժամանակակից համակարգչային գիտության առաջացումից շատ առաջ ։ Տեղեկատվական տեխնոլոգիաները (ՏՏ) կապված են օբյեկտի, գործընթացի կամ երևույթի վիճակի մասին նոր որակի տեղեկատվություն ստանալու նպատակով տվյալների հավաքման, մշակման և փոխանցման մեթոդների և միջոցների ուսումնասիրության հետ ։
Վաղ պատմություն
Հաշվողական սարքերի օգտագործման ամենավաղ հիշատակումները վերաբերում են մ.թ.ա. 2700-2300 թվականներին։ Հին Շումերում այդ ժամանակ լայն տարածում էր գտել աբակը։ Այն բաղկացած էր գծերով գծված տախտակից, որը սահմանազատում էր թվային համակարգի կարգերի հաջորդականությունը։ Շումերական աբակի սկզբնական օգտագործումը ավազի և խճաքարերի վրա գծեր նկարելն էր։ Փոփոխված աբակներն օգտագործվել են այնպես, ինչպես ժամանակակից հաշվիչներն են։
Անտիկիթերայի սարքը համարվում է համակարգչի ամենավաղ հայտնի մեխանիկական անալոգը։ Այն նախատեսված էր աստղագիտական ​​դիրքերը հաշվարկելու համար։ Նման մեխանիզմը հայտնաբերվել է 1901 թվականին Կիտիրայի և Կրետեի միջև ընկած հունական Անդիկիտիրա կղզու ավերակների վրա և թվագրվում է մ.թ.ա. 100 թվականին։ Այս բարդության տեխնոլոգիական արտեֆակտներ այլևս չհայտնաբերվեցին մինչև 14-րդ դար, երբ Եվրոպայում հայտնագործվեցին մեխանիկական աստղագիտական ​​ժամացույցներ։
Հայաստա՛ն, իմ սե՛ր
«Հայաստա՛ն, իմ սե՛ր» (Armenia, My Love), 2016 թվականին ամերիկա-ռումինացի դերասանուհի, գրող և ռեժիսոր Դիանա Անջելսոնի ֆիլմը, որը ներկայացնում է հայրենիքից կտրված, բռնաբարված, սպանված, վերապրած և հզորացած հայ ժողովրդի պատմությունը ։
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պատմություն
Վաղ պատմություն
Անալոգային մեխանիկական հաշվողական սարքերը հարյուրավոր տարիներ անց հայտնվեցին միջնադարյան իսլամական աշխարհում։ Այդ ժամանակաշրջանի սարքերի օրինակներ են գյուտարար Ազ-Զարկալիի էկվատորիումը, Աբու Ռայհան ալ-Բիրունու աստրոլաբի մեխանիկական շարժիչը և Ջաբիր իբն Աֆլաի պտտվող աստղագիտաան սարքը։ Մահմեդական ինժեներները ստեղծել են մի շարք ավտոմատ սարքեր, այդ թվում՝ երաժշտական, որոնք կարող են «ծրագրավորվել» տարբեր երաժշտական ​​ստեղծագործություններ նվագելու համար։ Այս սարքերը մշակվել են Բանու Մուսա և Ալ-Ջազարի եղբայրների կողմից։ Մաթեմատիկոսները նույնպես կարևոր ձեռքբերումներ են ունեցել ծածկագրության և կրիպտովերլուծության ասպարեզում։
Հայաստա՛ն, իմ սե՛ր
Սյուժե
Երջանիկ հայ ընտանիքի ճակատագիրը հավերժ փոխվում է Օսմանյան կայսրությունում 1915 թվականին, նրանց գեղեցիկ երազանքները հիշողություններ են դառնում ամերիկահայ նկարչի աչքերում, ով ապրում է՝ նկարելով իր խորտակված մանկությունը։
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պատմություն
Վաղ պատմություն
Այն բանից հետո, երբ 17-րդ դարի սկզբին Ջոն Նեյփերը հայտնաբերեց լոգարիթմները, սկսվեց զգալի առաջընթացի մի շրջան՝ հաշվարկման գործիքների ստեղծման առումով։ 1623 թվականին Վիլհելմ Շիկարդը նախագծեց հաշվիչ մեքենա, սակայն 1624 թվականին հրդեհի պատճառով նախատիպի այրվելուց հետո՝ հրաժարվեց նախագծից։ Մոտ 1640 թվականին ֆրանսիացի առաջատար մաթեմատիկոս Բլեզ Պասկալը ստեղծեց առաջին մեխանիկական գումարման սարքը։ Այս սարքի նկարագրության կառուցվածքը հիմնված է հույն մաթեմատիկոս Հերոնի գաղափարների վրա։ Այնուհետև 1672 թվականին Գոթֆրիդ Վիլհելմ Լայբնիցը հաշվիչը ստեղծեց, որը նա հավաքեց 1694 թվականին։
Նովայա Վոլյա
Նովայա Վոլյա (Нова Воля), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ստարովիժևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1939 թվականին։
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պատմություն
Վաղ պատմություն
1837 թվականին Չարլզ Բեբիջը նախագծեց իր առաջին հավիչ մեքենան, որը համարվում է ժամանակակից համակարգչի նախատիպը։ Անալիտիկ մեքենան ուներ ընդլայնվող հիշողություն, թվաբանական սարք և տրամաբանական սխեմաներ, որն ունակ էր հասկանալու ծրագրավորման լեզու։ Չնայած այն այդպես էլ չկառուցվեց, սակայն նախագիծը լավ ուսումնասիրված էր և արտացոլում էր Թյուրինգի ամբողջականության գաղափարը։ Հաշվիչ մեքենան կունենար 1 կիլոբայթից պակաս հիշողություն և 10 հերցից պակաս հաճախություն։
Նովայա Վոլյա
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Վոլյա գյուղում բնակվում էր 53 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,476 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 111,34 մարդ/կմ²։
Հայաստա՛ն, իմ սե՛ր
Սյուժե
Նկարիչ Տիգրան Օրբելյանն ականատես է լինում թուրքերի կողմից ծնողների սպանությանը։ Փախչելով ԱՄՆ՝ նա մեծ նկարիչ է դառնում, սակայն ողջ կյանքն ապրում է` մտքում պահելով այդ սարսափելի դեպքերը ։
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պատմություն
Երկուական տրամաբանություն
1703 թվականին Գոթֆրիդ Վիլհելմ Լայբնիցը մշակեց ֆորմալ տրամաբանությունը, որի հիմքում ընկած է տրամաբանությունը երկուական թվային համակարգի վերածելը, որն էլ նկարագրված է նրա աշխատություններում։ Դրանում մեկերն ու զրոները ներկայացնում են ճշմարիտ և կեղծ արժեքներ, կամ որոշ տարրի միացման և անջատման վիճակը։ Այս աշխատանքները զգալիորեն գերազանցում էին Ջորջ Բուլի աշխատանքներին, որոնք հրապարակվել են 1854 թվականին։ Այժմ Բուլի զարգացրած հանրահաշիվը կոչվում է Բուլյան, մաթեմատիկայում և մաթեմատիկական տրամաբանության մեջ հանրահաշվի մի ենթաճյուղ, որտեղ փոփոխականների արժեքները համարվում են «ճշմարիտ» կամ «սխալ» ասույթներ։ Բուլյան հանրահաշվի զարգացմանը նոր խթան է տվել Կլոդ Շենոնը 1933 թվականի աշխատություններում, որտեղ նա ցույց է տվել, որ վիճակները և անցումները ռելեի անջատիչ սխեմաների վիճակների միջև կարելի է պաշտոնապես նկարագրել բուլյան հանրահաշվի և բուլյան մաթեմատիկական ապարատի տեսանկյունից։ Այժմ Բուլյան հանրահաշիվը հիմք է հանդիսանում պրոցեսորների, վիդեո քարտերի և բազմաթիվ այլ համակարգերի ու սարքերի տրամաբանական նախագծման համար։
Հայաստա՛ն, իմ սե՛ր
Այլ փաստեր
«100 կյանք» հիմնադրամի համանախագահ Ռուբեն Վարդանյանի կողմից Դիանա Անջելսոնը ընտրվել է որպես այն մարդկանցից մեկը, ով յուրահատուկ կերպով է ոգեկոչել Ցեղասպանության հիշատակը։
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պատմություն
Համակարգչային առաջամարտիկներ
Չարլզ Բեբիջը համարվում է հաշվողական տեխնիկայի առաջամարտիկը։ Բեբիջը հստակ պատկերացնում էր թվերի և աղյուսակների մեխանիկական հաշվարկները։ 1810-ական թվականներից նա սկսեց իր գաղափարները իրականություն դարձնել՝ մշակելով մինչև 8 տասնորդական թվեր հաշվելու հաշվիչ։ Հիմնվելով այս գաղափարի հաջողության վրա՝ Բեբիջը աշխատեց մի մեքենայի վրա, որը կարող էր հաշվարկել մինչև 20 տասնորդական թվեր։ 1830 թվականին Բեբիջը մշակել էր մի մեքենա, որը կարող էր թվաբանություն կատարելու համար օգտագործել պերֆոքարտեր։ Մեքենան պետք է պահեր թվերը հիշողության բլոկներում և ունենար հաջորդական ղեկավարմանկարգ։ Սա նշանակում է, որ գործողությունները պետք է կատարվեն հաջորդաբար այնպես, որ մեքենան վերադարձնի հաջողման կամ ձախողման պատասխան։ Այս մեքենան հայտնի դարձավ որպես «վերլուծական մեքենա», որը դարձավ ժամանակակից համակարգչի առաջին նախատիպը։ Շատ ավելի ուշ՝ 1888 թվականի հունվարի 21-ին, Բեբիջի վերլուծական մեքենան, որը կառուցել էր նրա որդին, մասամբ փորձարկվեց։ Այս սարքի վրա \pi~ թիվը հաջողությամբ հաշվարկվել է մինչև 29 նիշերի ճշգրտությամբ։
Հայաստա՛ն, իմ սե՛ր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայոց ցեղասպանության մասին Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պատմություն
Համակարգչային առաջամարտիկներ
Համակարգչային ծրագրավորման առաջամարտիկը Ադա Լավլեյսն է։ Լավլեյսը աշխատել է Չարլզ Բեբիջի մոտ որպես օգնական, մինչ այդ աշխատել է «The Analytical Engine»-ում։ Բաբիջի հետ աշխատելու ընթացքում նա մշակել է առաջին համակարգչային ալգորիթմիը, որը կարողացել է հաշվարկել Բեռնուլիի թվերը։ Բացի այդ, Բեբիջի հետ նրա աշխատանքի արդյունքը եղել է այն կանխատեսումը, որ համակարգիչները ոչ միայն մաթեմատիկական հաշվարկներ կկատարեն, այլև կշահագործեն տարբեր նշաններ, և ոչ միայն մաթեմատիկական։ Նա չտեսավ իր աշխատանքի արդյունքները, քանի որ «վերլուծական շարժիչը» չստեղծվեց իր կենդանության օրոք, սակայն 1940-ական թվականներից նրա ջանքերն աննկատ չմնացին։
Մինչև 1920-ական թվականները համակարգիչների գործը կատարում էին գործավարները, ովքեր հաշվարկներ էին կատարում։ Հազարավոր նման «համակարգիչներ» օգտագործվել են առևտրի, պետական և հետազոտական հաստատություններում։ «Համակարգիչները» մեծ մասամբ հատուկ կրթություն ստացած կանայք էին, ովքեր նույնիսկ օրացույցների համար կատարում էին աստղագիտական հաշվարկներ։
Ժամանակակից համակարգչային գիտության մաթեմատիկական հիմքերը դրել է Կուրտ Գյոդելը իր անավարտության թեորեմում (1931 թ.)։ Այս թեորեմում նա ցույց է տվել, որ կան սահմաններ մի բանի, ինչը կարելի է ապացուցել և հերքել ֆորմալ համակարգով։ Սա հանգեցրել է Գոդելի և մյուսների կողմից ֆորմալ համակարգերի սահմանմանը և նկարագրությանը, ներառյալ հասկացությունների սահմանումները, ինչպիսիք են μ-ռեկուրսիվ ֆունկցիան և λ-սահմանվող ֆունկցիաները։
1936 թվականը կարևոր տարի է եղել համակարգչային գիտության համար։ Ալան Թյուրինգը և Ալոնզո Չըրչը զուգահեռաբար ներկայացրեցին ալգորիթմներ՝ հաշվարկման «զուտ մեխանիկական» մոդելով։
Ալան Թյուրինգ և վերլուծական շարժիչ
1920-ական թվականներից հետո «հաշվողական մեքենա» տերմինը վերաբերում էր ցանկացած մեքենայի, որը կատարում էր մարդկային համակարգչի աշխատանքը, հատկապես այն մեքենաների, որոնք նախագծված էին Չըրչ-Թյուրինգ թեզի արդյունավետ մեթոդների համաձայն։ Այս թեզը ձևակերպվում է հետևյալ կերպ. «Ցանկացած ալգորիթմ կարող է տրվել համապատասխան Թյուրինգի մեքենայի կամ մասամբ ռեկուրսիվ սահմանման տեսքով, իսկ հաշվարկելի ֆունկցիաների դասը համընկնում է մասնակի ռեկուրսիվ ֆունկցիաների դասի և Թյուրինգի մեքենաների վրա հաշվարկվող ֆունկցիաների դասի հետ»։ Ցանկացած հնարավոր հաշվարկ կարելի է անել համակարգչով, պայմանով, որ այն ունենա բավարար ժամանակ և պահեստային տարածք։
Անսահմանության հաշվարկների վրա աշխատող մեխանիզմները հայտնի են դարձել որպես անալոգային տիպի։ Նման մեխանիզմներում արժեքները ներկայացված էին շարունակական թվային արժեքներով, օրինակ՝ լիսեռի պտտման անկյունը կամ էլեկտրական պոտենցիալի տարբերությունը։
Ի տարբերություն անալոգային մեքենաների, թվային մեքենաներն ունեին թվային արժեքի վիճակը ներկայացնելու և յուրաքանչյուր թվանշանը առանձին պահելու հնարավորություն։ Թվային մեքենաներն օգտագործում էին տարբեր պրոցեսորներ կամ ռելեներ մինչև օպերատիվ հիշողության սարքի գյուտը։
1937 թվականին Ալան Թյուրինգը ներկայացրեց իր գաղափարը, որն այժմ կոչվում է Թյուրինգի մեքենա։ Տեսական Թյուրինգի մեքենան դարձավ հիպոթետիկ սարք, որը հնարավորություն տվեց ուսումնասիրելու նման սարքավորումների հատկությունները։ Կանխատեսելով ժամանակակից համակարգիչները, որոնք ունեն ծրագրեր պահելու հնարավորություն, նա նկարագրեց այն, ինչը հայտնի դարձավ որպես Թյուրինգի ունիվերսալ մեքենա։
Թյուրինգի մեքենաները նախագծված էին մաթեմատիկորեն սահմանելու համար, թե ինչ կարելի է հաշվարկել՝ հաշվի առնելով հաշվողական հզորության սահմանները։ Եթե Թյուրինգի մեքենան կարող է կատարել առաջադրանքը, ապա առաջադրանքը համարվում է Թյուրինգյան հաշվարկելի։ Թյուրինգը հիմնականում կենտրոնացել է այնպիսի մեքենայի նախագծման վրա, որը կարող է որոշել, թե ինչ է հնարավոր հաշվարկել։ Թյուրինգը եզրակացրեց, որ քանի դեռ կա Թյուրինգի մեքենա, որը կարող է հաշվարկել թվի մոտավորությունը, այդ արժեքը հաշվելի է։ Բացի այդ, Թյուրինգի մեքենան կարող է մեկնաբանել այնպիսի տրամաբանական օպերատորներ, ինչպիսիք են AND, OR, XOR, NOT և If-Then-Else՝ որոշելու համար, թե արդյոք ֆունկցիան հաշվարկելի է։
Քեմբրիջում լայնածավալ թվային ճարտարագիտության վերաբերյալ սիմպոզիումի ժամանակ Թյուրինգն ասաց. «Մենք փորձում ենք ստեղծել մի մեքենա, որը կարող է տարբեր բաներ անել միայն ծրագրավորմամբ, այլ ոչ թե լրացուցիչ սարքաշար ավելացնելով»։
Շենոն և տեղեկատվության տեսություն
1930-ական թվականներից առաջ և ընթացքում էլեկտրիկ ինժեներները կարողացան էլեկտրոնային սխեմաներ կառուցել մաթեմատիկական և տրամաբանական խնդիրներ լուծելու համար, բայց նրանցից շատերը դա արեցին հատուկ ձևով, առանց որևէ տեսական նշանակության։ Ամեն ինչ փոխվեց, երբ 1937 թվականին Կլոդ Էլվուդ Շենոնը հրապարակեց մագիստրոսական ատենախոսություն՝ «Ռելեի և անջատիչ սխեմաների նշանային վերլուծություն» թեմայով (A Symbolic Analysis of Relay and Switching Circuits): Շենոնը Բուլի աշխատանքների ազդեցության տակ, գիտակցեց, որ այն կարող է օգտագործվել էլեկտրամեխանիկական ռելեներում տրամաբանական խնդիրների լուծման համար (հետագայում այն օգտագործվեց հեռախոսային փոխարկիչների մեջ)։ Այս հայեցակարգը (էլեկտրական փոխարկիչների հատկությունների օգտագործման) ընկած է բոլոր էլեկտրոնային թվային համակարգիչների հիմքում։
Ջոշ Հարթնեթ
Ջոշուա Դանիել «Ջոշ» Հարթնեթը (Joshua Daniel «Josh» Hartnett, ), ամերիկացի դերասան և ռեժիսոր է։
Նիկիտե (գյուղ, Սիչովսկի շրջան)
Նիկիտե (Никитье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 227 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի բնակավայրեր
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պատմություն
Վիներ և կիբեռնետիկա
ՀՕՊ համակարգերի հետ փորձերի ժամանակ, որոնք թշնամու ինքնաթիռները հայտնաբերելու համար մեկնաբանում էին ռադարային պատկերները, Նորբերտ Վիները հորինեց կիբեռնետիկա տերմինը հունարեն «κυβερνητική» «կառավարման արվեստ» բառից։ Նա 1948 թվականին հրապարակեց «Կիբեռնետիկա» հոդվածը, որն ազդեց արհեստական բանականության առաջացման վրա։ Վիները նաև համեմատեց հաշվարկումը, հաշվիչ տեխնիկան, հիշողության սարքերը և այլ  հասկացությունները ուղեղի ալիքների վերլուծության հետ։
Ջոշ Հարթնեթ
Կենսագրություն
Ջոշուա Դանիել «Ջոշ» Հարթնեթը ծնվել է 1978 թվականի հուլիսի 21-ին Սան Ֆրանցիսկոյում (Կալիֆորնիա)։ Հասակ է առել Մինեսոտա նահանգի Սեյնթ Փոլ քաղաքում։ Երիտասարդ տարիքում ակտիվորեն հետաքրքված է եղել ֆուտբոլով։ Ավարտել է Նյու Յորքի Պերչես քաղաքի համալսարանը։ Սկսած 1997 թվականից ակտիվորեն նկարահանվում է տարբեր ֆիլմերում։
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պատմություն
Ջոն ֆոն Նոյման և ֆոն Նոյմանի ճարտարապետություն
1946 թվականին ստեղծվեց համակարգչային ճարտարապետության մոդել, որը հայտնի դարձավ որպես ֆոն Նոյմանի ճարտարապետություն։ 1950 թվականից ֆոն Նոյմանի մոդելը ապահովել է հետագա համակարգիչների նախագծման ընդհանրությունը։ Ֆոն Նոյմանի ճարտարապետությունը համարվում էր նորարարական, քանի որ նա ներկայացրեց մի գաղափար, որը թույլ էր տալիս օգտագործել մեքենայի հրահանգները և տեղաբաշխել հիշողության տարածքները։ Նոյմանի մոդելը բաղկացած էր 3 հիմնական մասերից՝ թվաբանական տրամաբանական միավոր (ALU), հիշողություն (RAM) և հիշողության կառավարման միավոր (MMU):
Ջոշ Հարթնեթ
Պրոդյուսեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:1978 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի բնապահպաններ
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պատմություն
Ջոն ֆոն Նոյման և ֆոն Նոյմանի ճարտարապետություն
Ֆոն Նոյմանի մեքենայի նախագծում օգտագործվում էր RISC (reduced instruction set computer), որը նշանակում էր օգտագործել 21 հրահանգների հավաքածու՝ բոլոր առաջադրանքները կատարելու համար։ Ի տարբերություն RISC-ի, CISC-ն (Complex Computation Instruction Set) ուներ ընտրելու ավելի շատ հրահանգներ։ Հրահանգների հավաքածուն ներառում էր հասցեներ, գործառնություններ և տվյալների տեսակներ։ Ֆոն Նոյմանի ճարտարապետության մեջ RAM-ը կուտակիչի հետ միասին (ռեգիստրը, որը պարունակում է տրամաբանական գործողությունների արդյունքը) հիշողության երկու հասցեական բլոկներ են։
Սա մենք չենք անցել
«Սա մենք չենք անցել» («Это мы не проходили»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Իլյա Ֆրեզը Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայում։
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պատմություն
Ջոն ֆոն Նոյման և ֆոն Նոյմանի ճարտարապետություն
Գործողությունները կարող են կատարվել որպես պարզ թվաբանական արտահայտություններ (դրանք կատարվում են ALU-ի կողմից և ներառում են գումարում, հանում, բազմապատկում և բաժանում), պայմանական անցումներ և տրամաբանական քայլեր մեքենայի տարբեր բաղադրիչների միջև (այժմ ավելի հաճախ կոչվում են պայմանական անցումներ «if» կամ «while», ցիկլեր, «goto» անցումներ)։ Ֆոն Նոյմանի ճարտարապետությունն ընդունում է կոտորակները և հրահանգները որպես տվյալների տեսակներ։ Ճարտարապետությունն օգտագործում է յոթ ռեգիստրների մի շարք՝ ստացված տվյալները և հրահանգները կատարելու և մեկնաբանելու համար։ Այս ռեգիստրները են՝ IR (հրահանգների ռեգիստր), IBR (հրահանգների բուֆերային ռեգիստր), MQ (բազմապատկիչ/քանորդ ռեգիստր), MAR (հիշողության հասցեի ռեգիստր) և MDR (տվյալների հիշողության ռեգիստր)։ Ճարտարապետությունը նաև օգտագործում է ծրագրի հաշվիչ (PC)՝ հետևելու, թե որ փուլում է ծրագիրըշի իրականացումը։
Սա մենք չենք անցել
Սյուժե
Ֆիլմի հերոսները մանկավարժական ինստիտուտի ուսանողներ են, ովքեր մեկ-երկու տարի անց պետք է գիտելիքներ հասցնեն դպրոցականներին, «սերմանեն խելամիտը, բարին, հավերժականը»։ Իսկ առայժմ նրանց սպասում է ուսանողական պրակտիկան։ Սակայն պրակտիկան այնքան էլ սովորական չէ, քանի որ ուսանողներն առաջին անգամ են հեռանում հարազատ բուհի պատերից, առաջին անգամ դասին աշակերտների հետ կհանդիպեն ոչ իրենց ուսուցիչների ներկայությամբ, ում հետ ամեն օր հանդիպում են ինստիտուտում, այլ այն ուսուցիչների հետ, ովքեր արդեն առաջին տարին չէ, որ աշխատում են դպրոցում։
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պատմություն
Առաջին և երկրորդ սերնդի համակարգիչներ
1944 թվականին գործարկվեց «Mark I»-ը՝ առաջին ամերիկյան ծրագրավորվող համակարգիչը։ Իսկ 1948-ին կառուցվեց «Manchester Small-Scale Experimental Machine»՝ Թյուրինգի մեքենայի մոդելի վրա հիմնված առաջին գործնական համակարգիչը, որը կարող էր գործարկել պահված ծրագրերը։
Սա մենք չենք անցել
Երաժշտություն
Ֆիլմում հնչում են «Студенческая» և «Если сердце черствое» երգերը (տեքստի հեղինակ՝ Մ.Գրիգորև) Նինա Բրոդսկայայի կատարմամբ։
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պատմություն
Առաջին և երկրորդ սերնդի համակարգիչներ
1945 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Հարվարդի համալսարանի գիտնականները, ովքեր փորձարկում էին «Mark II Aiken Relay Calculator»-ը, գտան ցեց, որը խրված էր էլեկտրամեխանիկական ռելեի կոնտակտների միջև։ Միջատի նկարը տեղադրվել է տեխնիկական ամսագրի մեջ՝ ուղեկցող մակագրությամբ. «Հայտնաբերվել է վրիպակի առաջին փաստացի դեպքը»։
Սա մենք չենք անցել
Նկարահանման վայր ՝
Ֆիլմը նկարահանվել է Նովոռոսիյսկում ։ Նկարահանումներն իրականացվել են № 10 միջնակարգ դպրոցում (քաղաքի 3-րդ միկրոշրջան)։ Ֆիլմում նաև ցուցադրվում են ծովային կայարանը, Նովոռոսիյսկի ծովային դպրոցի ճաշարանը և նավաստիների ՄՏ-ը։
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պատմություն
Առաջին և երկրորդ սերնդի համակարգիչներ
«Bug» տերմինը հաճախ, բայց սխալմամբ վերագրվում է Գրեյս Հոփերին՝ ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի ապագա կոնտրադմիրալին, ով իբր գտել է միջատը 1945 թվականի սեպտեմբերի 9-ին։ Ըստ այլ տեղեկությունների, իրական ամսաթիվը 1947 թվականի սեպտեմբերի 9-ն է։
Սա մենք չենք անցել
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1975 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր դպրոցի մասին Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր դեռահասների համար
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների պատմություն
Առաջին և երկրորդ սերնդի համակարգիչներ
Առաջին էլեկտրոնային համակարգիչը սովորաբար համարվում է ENIAC-ը (Electronic Numerical Integrator and Calculator), որը մշակվել է Ջոն Մաուչլիի և Դ. Էկերտի ղեկավարությամբ, որը ստղծվեց 1946 թվականին, թեև 1973 թվականին դատարանի որոշմամբ Մաուչլիի և Էկերտի առաջնահերթությունը վիճարկվեց Դ. Աթանասովի կողմից։ ENIAC մեքենան տեղադրված է Փենսիլվանիայի համալսարանում։ Այն բաղկացած էր 18000 վէլեկտրոնային լամպերից և 1500 ռելեներից և սպառում էր մոտ 150 կՎտ էլեկտրաէներգիա։ Ցանկացած առաջադրանքի համար ENIAC-ի կարգավորումը նշանակում էր ձեռքով փոխել 6000 լարերի միացումը։ Այս բոլոր լարերը պետք է նորից միացվեին, երբ անհրաժեշտ էր լուծել մեկ այլ խնդիր։ 1955 թվականի հոկտեմբերի 2-ին ENIAC-ի գործունեությունը դադարեցվեց։
1950 թվականին Ազգային ֆիզիկական լաբորատորիան (Մեծ Բրիտանիա) ավարտեց «Pilot ACE»-ը՝ փոքր մասշտաբի ծրագրավորվող համակարգիչը, որը նույնպես հիմնված էր Թյուրինգի մեքենայի մոդելի վրա։
Ի թիվս այլ նշանակալի նախագծերի, IBM-ը 1956 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ներկայացրեց առաջին կոշտ սկավառակի կուտակիչը RAMAC-ը՝ 5 մեգաբայթ հզորությամբ, 1958 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Texas Instruments ընկերությունը թողարկեց առաջին միկրոսխեման (Ջեք Քիլբիի և Intel-ի հիմնադիրներից Ռոբերտ Նոյսի համահեղինակությամբ)։
Համակարգիչների երրորդ և հաջորդ սերունդներ
1985 թվականին Intel-ը ներկայացրեց նոր 12 ՄՀց աշխատանքային հաճախականությամբ 80386 պրոցեսորը։
1986 թվականի ապրիլի 3-ին IBM-ը հայտարարում է շարժական համակարգչի (նոութբուքի) առաջին մոդելի թողարկման մասին՝ IBM 5140 կամ IBM PC Convertible Intel 8088 պրոցեսորով։ Compaq ընկերությունը թողարկում է առաջին համակարգիչը, որը հիմնված է 80386 պրոցեսորի վրա։
1987 թվականին IBM-ը թողարկում է IBM PS/2 համակարգիչների շարքը, որը, սակայն, չի կրկնում իր նախորդի՝ IBM PC-ի հաջողությունը ։
1988 թվականին Compaq-ը թողարկեց 640 կբայթ օպերատիվ հիշողությամբ առաջին համակարգիչը, որը ստանդարտ հիշողություն է DOS-ի բոլոր հաջորդ սերունդների համար։ Նույն թվականին Hewlett-Packard-ը թողարկեց առաջին DeskJet inkjet տպիչը, իսկ Tandy-ն թողարկեց առաջին CD-RW-ն։ NeXT-ը թողարկեց առաջին NeXT աշխատանքային կայանը՝ նոր Motorola պրոցեսորով, ֆանտաստիկ 8 ՄԲ օպերատիվ հիշողությամբ, 17 դյույմ մոնիտորով և 256 ՄԲ կոշտ սկավառակով։ Համակարգիչների վրա տեղադրվել է NeXTStep օպերացիոն համակարգի առաջին տարբերակը։ Երկրորդ սերնդի NeXT աշխատանքային կայանները ստեղծվել են 1990 թվականին։ Նոր նախագիծը ներառում էր վերանախագծված NeXT համակարգիչ, որը կոչվում է NeXTcube և NeXTstation:
1989 թվականին Creative Labs-ը ներկայացրեց համակարգչի Sound Blaster 1.0 8-բիթանոց մոնո ձայնային քարտը։ Intel-ը թողարկեց 486DX պրոցեսորների ընտանիքի առաջին մոդելը (1,25 մլն տրանզիստոր, հետագա մոդելներում՝ մինչև 1,6) 20 ՄՀց հաճախականությամբ և 20 մլն գործողություն վայրկյանում հաշվարկման արագությամբ։ IBM-ը թողարկեց 1 ԳԲ տարողությամբ առաջին կոշտ սկավառակը՝ «Model 3380»՝ ավելի քան 250 կգ քաշով և 40000 դոլար արժողությամբ։
1990 թվականին Intel-ը ներկայացրեց 32-բիթանոց 80486SX նոր պրոցեսորը՝ 27 միլիոն գործողություն վայրկյանում արագությամբ։ Նույն թվականին ստեղծվեցին MSDOS 4.01 և Windows 3.0 օպերացիոն համակարգերը։ IBM-ը ներկայացրեց XGA տեսաքարտը, որպես ավանդական VGA-ի փոխարինում (1024x768 լուծաչափ և 65 հազար գույների աջակցությամբ)։
1991 թվականին Apple-ը ներկայացրեց առաջին մոնոխրոմ ձեռքի Տեսածրիչը։ AMD-ն թողարկեց Intel 386DX պրոցեսորը՝ 40 ՄՀց հաճախականությամբ և Intel-ի 486 SX պրոցեսորը՝ 20 ՄՀց հաճախականությամբ (մոտ 900,000 տրանզիստոր)։ Առաջին ստերեո երաժշտական քարտը 8-բիթանոց Sound Blaster Pro-ն էր։ IBM-ը ներկայացրեց բյուրեղյա մատրիցով (AC LCD) էկրանով առաջին նոութբուքը՝ Thinkpad 700C-ը։
1992 թվականին NEC-ը թողարկեց առաջին կրկնակի արագությամբ CD-ROM սկավառակը։ Intel-ը ներկայացրեց 486DX2/40 պրոցեսորը՝ կրկնապատկած հաճախականությամբ (1,25 մլն տրանզիստոր), և 41 միլիոն գործողություն վայրկյանում արագությամբ։
Խորհրդային համակարգիչներ
Առաջին և երկրորդ սերունդների հիմնական ունիվերսալ համակարգիչները մշակվել են ԽՍՀՄ-ում հայրենական մասնագետների օրիգինալ նախագծերով, որոնք ստեղծվել են համաշխարհայիններին զուգահեռ, բայց իրենց առանձնահատկություններով։ Հիմնական աշխատանքն իրականացվել է ՌԳԱ Ս.Ա. Լեբեդևի անվան ճշգրիտ մեխանիկայի և համակարգչային գիտությունների ինստիտուտում, Կիևի կիբեռնետիկայի ինստիտուտում, Մոսկվայի Ի.Ս. Բռուկի անվան էլեկտրոնային կառավարման մեքենաների ինստիտուտում և Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտում ։
Ս.Ա. Լեբեդևի անվան ճշգրիտ մեխանիկայի և համակարգչային գիտությունների ինստիտուտի №1 լաբորատորիայում են ստեղծվել այնպիսի համակարգիչների նախագծեր, ինչպիսիք են БЭСМ-ը, БЭСМ-2-ը, М-20-ը, БЭСМ-6-ը, Эльбрус-ը (ամերիկյան IBM-360-ի նմանակությամբ)։
1962 թվականին Վ. Մ. Գլուշկովի նախաձեռնությամբ ստեղծվել է Ուկրաինայի ԽՍՀ ԳԱ կիբեռնետիկայի ինստիտուտը, որի աշխատանքի հիմնական ուղղությունը ինժեներական հաշվարկները պարզեցնող խելացի համակարգիչների ստեղծումն էր։
1948-1951 թվականներին Ուկրաինական ԽՍՀ ԳԱ Էլեկտրատեխնիկայի ինստիտուտում է ստեղծվել առաջին սերնդի կենցաղային МЭСМ համակարգիչը։
ԵրՄՄԳՀԻ-ը Խորհրդային Միության առաջատար գիտահետազոտական և զարգացման ինստիտուտներից մեկն է հանդիսացել։ Ինստիտուտը հիմնվել է 1956 թվականին ըստ ԳԱԱ-ի նախաձեռնության և ՀՍՍՀ կառավարության հատուկ որոշմամբ։ Ինստիտուտը իր երկարամյա գործունեության ընթացքում մշակել և ներդրել է չորս սերնդի ԷՀՄ-ներ, համալիրներ և ավտոմատ կառավարման համակարգեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ինֆորմատիկա Կատեգորիա:Գիտությունների պատմություն Կատեգորիա:Տեսական ինֆորմատիկա Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ Կատեգորիա:Տեխնոլոգիայի պատմություն Կատեգորիա:Մաթեմատիկայի պատմություն
Հոլոքոստի ժխտում
Հոլոքոստի ժխտում, նեգացիոնիզմ, որի համաձայն Հոլոքոստ չի եղել այն ձևով, ինչ ներկայացնում է ընդհանուր ճանաչում գտած պատմագրությունը  ։ Հոլոքոստը ժխտողներն իրենց դավադրության տեսությունում առաջ են քաշում փաստերը հօգուտ հրեաների թաքցնելու, մասշտաբային կեղծարարության և փաստերի խեղաթյուրման թեզեր  ։ Հիմնականում վիճարկման առարկա են դառնում հետևյալ դրույթները.
Ժխտողները հաճախ պնդում են, որ վերոնշյալ տեղեկությունը գիտակցորեն կեղծվել է սիոնիստների կողմից՝ Գերմանիայից ու նրա դաշնակիցներից դրամ շորթելու, ինչպես նաև Իսրայել պետության ստեղծումն արդարացնելու նպատակով  ։
Արհեստավարժ մասնագետներից շատերը Հոլոքոստի ժխտումը բնորոշում են որպես ոչ գիտական ու քարոզչական գործունեություն։ Նրանք նշում են, որ ժխտողները հեգնում են հետազոտությունների գիտական մեթոդը` հաճախ քարոզելով հակահրեականություն և նեոնացիստական տեսակետներ  ։
ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան 2005 թվականի նոյեմբերի 21-ին առանց քվեարկության ընդունել է № 60/7 բանաձևը, որով քննադատում է Հոլոքոստի` որպես պատմական իրողության լրիվ կամ մասնակի ժխտումը։ Իսկ 2007 թվականի հունվարի 26-ին` Հոլոքոստի զոհերի հիշատակի միջազգային օրվա նախօրեին, ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան ընդունել է № 61/255 բանաձևը` «Հոլոքոստի ժխտում» անունով, որը դատապարտում է Հոլոքոստի` որպես պատմական իրողության ժխտումը ։ Մի շարք երկրներում Հոլոքոստի հրապարակային ժխտումը անօրինական է համարվում։
Ժխտման փաստարկներ
Ժխտման թեզը հաստատելու համար բերվում են հետևյալ փաստարկները.
Ժխտողների մի մասը, սրանով հանդերձ, ընդունում է, որ նացիստները մեծ թվով հրեաների փակել են համակենտրոնացման ճամբարներում, որտեղ նրանցից շատերը մահացել են սովից և որ նացիստներն արևելյան ռազմաճակատում գնդակահարել են հրեաների ։
Ժողովրդագրություն
Ժողովրդագրական խնդիրը քիչ է դիտարկվում Հոլոքոստը ժխտողների աշխատություններում և նրանց տեսության ամենախոցելի կողմն է, քանի որ դժվար է գտնել բացատրություն այն հարցին, թե Եվրոպայից ուր կորան միլիոնավոր հրեաներ, եթե նրանք չեն ոչնչացվել ։
Ինչպես պնդում է ռուս աշխարհագրագետ, գրող Պավել Պոլյանը, Հոլոքոստի ժողովրդագրական պատկերի մասին առաջին լուրջ աշխատանքը գրել է ամերիկացի սոցիոլոգ Ֆրենկ Հանկինսը 1958 թվականին։ Այս աշխատանքը չի հրատարակվել հեղինակի կենդանության օրոք` լույս տեսնելով միայն 1983 թվականին։ Հանկինսը չի ժխտել մահացածների թվաքանակը։ Այս աշխատանքի գլխավոր դրույթն այն է, որ 6 միլիոն հրեաների հիմնական մասի սպանության պատասխանատվությունը կրում է ոչ թե Հիտլերը, այլ Ստալինը։ Սակայն, ինչպես գրում է Պոլյանը, իրականում ԽՍՀՄ-ում հակահրեական զանգվածային բռնությունների մասին վկայություններ չեն հայտնաբերվել, այդ թվում և խորհրդային արխիվների բացումից հետո ։ Պոլյանը քննադատում է Հանկինսի աշխատանքը սկզբնաղբյուրների հետ` ցույց տալով, թե նա ինչպես է սխալ եզրահանգումներ կատարում։ Չնայած դրան` Հանկինսը հիմք է ստեղծել հետագա ժխտողների համար` ցույց տալով ցեղասպանության զոհերի ժողովրդագրական հաշվարկի խնդիրները ։
1983 թվականին` Հանկինսի գրքի լույսընծայումից գրեթե անմիջապես հետո, գրող Ուոլթեր Սենինգը հրատարակել է «Արևելյան Եվրոպայի հրեաների անհետացումը» գիրքը, որտեղ նա նկարագրել է, որ եվրոպական հրեաների մեծ մասը կարողացել է զարտուղի միջոցներով (այդ պատճառով էլ շրջանցել է պաշտոնական վիճակագրությունը) փախչել ԽՍՀՄ, ԱՄՆ և Պաղեստին   ։ Հոլոքոստը ժխտողներից մեկը` Արթուր Բատցը, հայտարարել է, որ իբր սպանված հրեաները իրականում գոյատևել են` հետագայում չվերականգնելով իրենց կապերը մինչպատերազմյան շրջանի ազգականների հետ։