cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մարշալ Մաքլյուեն
Հիմնական աշխատանքներ
Մարշալ Մքլյուենը մեծ թվով հոդվածների և գրքերի հեղինակ է, որոնցից շատերը գրված են համահեղինակությամբ։ Հիմնական աշխատանքների թվում, որոնք թողակվում են առանձին հրատարակություններով, կարելի է առանձնացնել հետևյալները․ «Մեխանիկական հարսնացու. Ինդուստրիալ մարդու բանահյուսություն» (1951), «Գուտենբերգի գալակտիկա։ Տպագրող մարդու կայացումը» (1962), «Մեդիա հասկացողություն։ Մարդու արտաքին ընդարձակումներ» (1964), «Մեդիան հաղորդագրություն է, հետևանքների ցանկ» (1967, Քվենտին Ֆիորեի համահեղինակությամբ), «Պատերազմ և խաղաղություն գլոբալ գյուղում» (1967, Քվենտին Ֆիորեի համահեղինակությամբ), «Կլիշեից մինչև նախաձև» (1970, Ուիլֆրեդ Ուոթսոնի համահեղինակությամբ), «Քաղաքը որպես ուսումնական լսարան» (1977, Քեթրին Հաթչոնի և Էրիկ Մաքլուենի համահեղինակությամբ)։
Ֆորսաժ 7
Նկարահանումները սկսվել են 2013 թվականի սեպտեմբերին, իսկ թողարկման ամսաթիվը նախատեսված էր 2014 թվականի հուլիսի 11-ը, բայց 2013 թվականին տեղի ունեցած Փոլ Ուոքերի մահը ստիպեց ստեղծողներին վերամշակել ֆիլմի սցենարը և տեղափոխել ազատ արձակման օրը 2015 թվականի ապրիլ  ։ Միացյալ Նահանգներում շնորհանդեսը տեղի ունեցավ 2015 թվականի մարտի 16-ին 2015 SXSW փառատոնի շրջանակներում ։ Ֆիլմում խաղացել են նաև Միշել Ռոդրիգեսը, Ջորդանա Բրյուսթերը, Թայրիզ Գիբսոնը, Քրիստոֆեր Բրիջեսը, Նատալի Էմանուելը, Էլզա Պատակին, Ջիմոն Հոնսուն, Բլեք Լուկասը և Կուրտ Ռասելը։
Հասան Ա Դոփյան
Հասան Ա Դոփյան կամ Հասան Կրոնավորյալ (ծ. և մ. թթ. անհտ.), XII դարի իշխան, զորավար։ Արցախի Առանշահիկների տոհմից, Սակառյան Վախթանգի որդին, Հաթերքի, Հանդաբերդի, Խաչենաբերդի և Հավքախադացի տերը։ 1140-ական թվականներից Արցախ-Խաչենում եղել է գահերեց։ Մարտերում բազմիցս հաղթել է սելջուկյան թուրքերին։ 1182 թ.-ին իշխանությունը հանձնել է ավագ որդուն՝ Վախթանգին, մտել Դադիվանք՝ տեղի առաջնորդ ու իր եղբայր Գրիգորիսի մոտ կրոնավորելու։ Կառուցել է Դադիվանքի փոքր եկեղեցին և վանական համալիրի օժանդակ շինությունները։
Ֆորսաժ 7
Ֆիլմի կարգախոսն է Վրեժը սահմաններ չի ճանաչում։
Հասան Ա Դոփյան
Կատեգորիա:Վերին Խաչենի իշխաններ Կատեգորիա:Եռանշահիկներ Կատեգորիա:Դոփյաններ
Ֆորսաժ 7
Սյուժեն
Օուեն Շոուի հանցագործ անձնակազմին հաղթելուց և իրենց անցյալի գործած հանցաքներից հետո համաներման արժանանալուց հետո Դոմինիկ Տորետոն, Բրայան Օ'Քոները և իրենց թիմի մյուս անդամները վերադառնում են ԱՄՆ, կրկին նորմալ կյանքով ապրելու համար։ Նոր հայր դարձած Բրայանը փորձում է հարմարվել ընտանեկան կյանքին, իսկ Դոմինիկը փորձում է օգնել իր սիրած աղջկան՝ Լեթի Օրթիզին վերստանալ իր հիշողությունները։
Այդ ընթացքում Օուենի մեծ եղբայրը՝ Դեքարդ Շոուն, գնում է լոնդոնյան հիվանդանոցներից մեկը, որտեղ գտնվում էր Օուենը, ով Դոմինիկի թիմի հետ «հանդիպելուց» հետո պառկած էր կոմայի մեջ, և երդվում է վրեժ լուծել Դոմինիկից և նրա թիմից։
Նովոլուգանսկոե
Նովոլուգանսկոե (Новолуганське), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
Մարշալ Մաքլյուեն
Հիմնական աշխատանքներ
Մարշալ Մքլյուենի հայացքներն ու հետազոտությունների ուղղությունը էվոլյուցիայի են ենթարկվել։ Եթե գործունեության վաղ փուլերում այն կարելի է դասել ավանդական գրականագետների շարքին, որոնք քննադատության են ենթարկում ժամանակակից հասարակությանը՝ նրան մեղադրելով դասական գրականության հանդեպ հետաքրքրության անկման, զանգվածների պասիվության, նրանց գիտակցության տեխնոլոգիական մանիպուլյացիայի և այլն, ապա հետագայում քննադատական պաթոսը վերացավ։ Սկսած 1950-ական թվականներից Մաքլյուենն առաջարկել է զանգվածային մշակույթ ուսումնասիրել իր սեփական տերմիններով, այլ ոչ թե դասական ավանդական մշակույթի տեսանկյունից։ Մշակույթին տրվել է հաղորդակցության համակարգի սահմանումը, և Մքլյուենը հրաժարվել է մշակույթի մտավոր և բարոյական բովանդակության վերլուծությունից, այսինքն՝ որակական, արժեքային մոտեցումից» ։ Ընդ որում, Մքլյուենին հաջողվել է արտասովոր հետաքրքիր դիտարկումներ կատարել ժամանակակից հասարակության վրա Էլեկտրոնային զանգվածային հաղորդակցության միջոցների ազդեցության ոլորտում։ Զարմանալի կերպով գրական քննադատը դարձել է հաղորդակցության տեսության բնագավառում ամենահեղինակավոր հեղինակներից մեկը։
Ֆորսաժ 7
Սյուժեն
Դիվանագիտական անվտանգության ծառայաթյան գործակալ Լյուկ Հոբսը առաջինն է լինում Օուենի ցուցակում։ Շոուն Հոբսին ներգրավում է կռվի մեջ և Հոբսը վնասվածքներ է ստանում ռումբի պայթյունից։ Օուենը ստացավ այն ինչ ուզում էր, և նրա հաջորդ թիրախն էր Հանը։
Նովոլուգանսկոե
2001 թվականի տվյալներով Նովոլուգանսկոե ավանում բնակվում էր 3 830 մարդ։
Մարշալ Մաքլյուեն
Մեխանիկական հարսնացու. ինդուստրիալ մարդու բանահյուսություն (1951)
Մարշալ Մքլյուենի Մեխանիկական հարսնացու, ինդուստրիալ մարդու բանահյուսությունը առաջին խոշոր աշխատանքը դարձել է հանրաճանաչ, մշակույթի հետազոտությունների բնագավառում առաջիններից մեկը։  Փոփ մշակույթի քննադատական հետազոտության նկատմամբ հետաքրքրությունը պայմանավորված է բրիտանացի հայտնի գրաքննադատ և մշակութաբան Ֆրենկ Լիվիսի Մշակույթ և շրջակա միջավայր գրքով, որը լույս է տեսել 1933 թվականին։ Մեծ ազդեցություն է ունեցել նաև ամերիկացի խոշոր սոցիոլոգ Դևիդ Ռիսմենը, որը խորհրդատվություն է տվել Մքլյուենին սպառման հասարակության խնդրի վերաբերյալ։ Մեխանիկական հարսնացուն գրքի անվանումը վերցված է դադաիստ Մարսել Դյուշանի պիեսից։
Ֆորսաժ 7
Սյուժեն
Դոմինիկը, Միան և Բրայանը նույնպես շուտով ուղերձ են ստանում Դեքարդից. Տոկիոյից ուղարկված ռումբը պայթում է և ոչնչացնում է Տորետոյի տունը մի քանի վայրկյան այն բանից հետո, երբ նրանց թիմի Հանը սպանվում է Շոուի կողմից Տոկիոյում։ Իմանալով, որ Շոուն վերացրել է Հանին, Դոմինիկը մեկնում է Տոկիո՝ պահանջելու իր ընկեր Հանի մարմինը։ Այստեղ նա իմանում է ողբերգության մանրամասները Հանի տեղացի ընկեր Շոն Բոսվելից։
Դոմինիկը վերադառնում է Լոս Անջելես, որտեղ տեղի է ունենում Հանի թաղման արարողությունը։ Թաղման ժամանակ Դոմինիկը նկատում է մի մեքենա, որի վարորդը ակնհայտորեն հետևում էր ամենին։ Տորետոն հետապնդում է անծանոթին, և պարզվում է, որ վարորդը Շոուն է։ Երկուսն էլ պատրաստվում են կռվի, բայց Շոուն հաջողացնում է ճողոպրել երբ գալիս է «Պարոն Ոչինչ»-ը (Ֆրանկ Փեթթի)։ Վերջինս պատմում է Դոմինիկին «Աստծո աչքի» մասին, որը սարք է, որ կարող է հետևել ամենին և ամենուր։ «Պարոն Ոչինչ»-ը խոստանում է տալ այդ սարքը Դոմինիկին, որպեսզի գտնի Շոուին, բայց Տորետոն իր հերթին պետք է փրկի հակեր Ռամզիին, ով հենց այդ սարքի հեղինակն էր, ահաբեկիչ Մոզե Ջականդեի ձեռքերից։ Դոմինիկը համաձայնվում է։
Մարշալ Մաքլյուեն
Մեխանիկական հարսնացու. ինդուստրիալ մարդու բանահյուսություն (1951)
Ինչպես և բոլոր հետագա աշխատանքները, Մարշալ Մաքլյուենի առաջին գիրքը գրված է խճանկարի ոճով։ Այն բաղկացած է բազմաթիվ փոքր գլուխներից, որոնք պարտադիր չէ, որ կարդան հետևողականորեն։ Բանն այն է, որ իր առարկայի՝ զանգվածային մշակույթի և զանգվածային հաղորդակցության ուսումնասիրության համար, Մքլուենն օգտագործում է իր լեզուն և ոճը» ։
Նովոլուգանսկոե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Մարշալ Մաքլյուեն
Մեխանիկական հարսնացու. ինդուստրիալ մարդու բանահյուսություն (1951)
Գրքի նախաբանում Մքլյուենը նշում է, որ ժամանակակից բանահյուսությունը մասնագետների հսկայական բանակի մտավոր գործունեության արդյունք է՝ գովազդային գործակալներ, գրողներ, սցենարիստներ, արվեստագետներ, ռեժիսորներ, դիզայներներ, լրագրողներ, գիտնականներ և այլն։ Նրանք բոլորը օրեցօր զանգվածային գիտակցության մեջ ստեղծում են տեղի ունեցածի ընկալման թերի զգացողություն։ Զանգվածային գիտակցության մեջ դժգոհության վիճակը անհրաժեշտ է զանգվածային սպառման հեղինակավոր ձևի պահպանման համար։ Այս գրքում Մաքլուենի խնդիրը գալիս է զանգվածային հաղորդակցության տարբեր ձևերով՝ գովազդ, հեռուստատեսային հաղորդումներ, կինո և այլն, զանգվածային գիտակցության վրա ազդեցության թաքնված ձևերի ցուցադրմանը ։
Ֆորսաժ 7
Սյուժեն
Տորետոյի թիմը հարձակվում է ավտոշարասյունով Կովկասյան լեռներում և փրկում է Ռամզիին, ով ասում է «Աստծո աչքի» գտնվելու վայրը՝ Աբու Դաբի։ Այնտեղ թիմը վատ լուրեր է իմանում. Ռամզիի ընկերը՝ Սաֆարը, վաճառել է սարքը արաբ շեյխի, ով դրել է այն իր սպորտային մեքենայում, որը գտնվում է շքեղ բարձրահարկերից մեկի փենհաուսում։ Թիմին հաջողվում է գողանալ սարքը և փոխանցել «Պարոն ոչինչ»-ին, ով իր հերթին թույլատրում է նրանց տեսնել Շոուի գտնվելու վայրը՝ լքված գործարան քաղաքի ծայրամասում։
Գիշերը Դոմինիկը, Բրայանը և «Պարոն ոչինչ»-ի խումբը Դեքարդի համար որոքայթ են կազմակերպում, բայց հանցագործին օգնության է գալիս Մոզե Ջականդեի ջոկատը։ Օ'քոները, Տորետոն և «Ոչինչ»-ը հազիվ են ողջ մնում, և Դեքարդը նորից ծլկում է։
Վերադառնալով Լոս Անջելես՝ հերոսները խորամանկ ծրագիր են մտածում, որը կօգնի փրկել Ռամզիին՝ Ջականդեի այդքան ցանկալի նպատակին։ Երբ գրեթե մոտենում էր գիշերը, թիմը ահաբեկիչների ուղղաթիռին սկսում է կրակել։ Արդյունքում թիմին արդեն միացած Հոբսի շնորհիվ նրանք հաղթում են չարագործներին, Ջականդեին ուղարկելով գերեզման, իսկ Շոուին՝ բանտ։
Ֆիլմի վերջում Տորետոյի ընտանիքը հանգստանում է ծովափին. Բրայանը և Միան խաղում են իրենց որդու՝ Ջեքի հետ, իսկ Թեդժը, Ռոմանը, Լեթին և Ռամզին հիանում են դրանով։ Նրանք հասկանում են, որ Դոմինիկի տեղը կնոջ և որդու մոտ է։ Դոմինիկը գնում է, բայց Բրայանը վազում է նրա հետևից և նրանք գնում են հեռու, որտեղ շուտով իրենց ճանապարհները խաչվում են։
Մարշալ Մաքլյուեն
Գուտենբերգի գալակտիկա, Տպագրող մարդու կայացում (1962)
Գուտենբերգի Գալակտիկա գիրքն արժանացել է Կանադայի կառավարության մրցանակին և Մաքլյուենի անունը շատ հայտնի է դարձրել գիտական հանրության շրջանում ։ Այս գրքում Մաքլյուենը պատասխանում է այն հարցին, թե ինչպես են հաղորդակցային տեխնոլոգիաները (առավելապես, գրականությունը և գրատպությունը) ազդում հասարակության մեջ ճանաչողական գործընթացների կազմակերպման վրա։  Շատ առումներով այս աշխատանքը պետք է դիտարկել որպես Հարոլդ Իննիսի հետազոտության շարունակություն։ Մարշալյան Մքլուենի համաձայն՝ Ինիսը «դարձել է առաջին մարդը, որը պատահաբար բացել է փոփոխությունների գործընթացը, որը բնորոշ է զանգվածային հաղորդակցության միջոցների հայտնվելուն։ Գուտենբերգի գալակտիկան կարելի է հասկանալ որպես Ինիսի աշխատանքի ենթատեքստային մեկնաբանություն» ։
Ֆորսաժ 7
Ստեղծումը
2011 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Ջասթին Լինը և Քրիս Մորգանը հայտարարեցին, որ կաշխատեն ֆիլմի վրա ։ Բայց հետո պարզ դարձավ, որ ռեժիսորը լինելու է Ջեյմս Վանը ։ Գլխավոր չարագործի դերը հասավ Ջեյսոն Սթեթհեմին, ով հայտնվել էր «Ֆորսաժ 6»-ի վերջում ։ Վին Դիզելը, Փոլ Ուոքերը, Դուեյն Ջոնսոնը , Գալ Գադոտը և վեցերորդ մասի մյուս դերասանները միանգամից հաստատեցին, որ վերադառնում են իրենց դերերին   ։ 2013 թվականի ապրիլի 16-ին հայտարարվել էր, որ «Ֆորսաժ 7»-ը կհրապարակվի 2014 թվականի հուլիսի 11-ին ։ Նկարահանումները սկսվեցին 2013 թվականի սեպտեմբերին Ատլանտայում, Ջորջիա նահանգում  ։ Դիզելի խոսքերով հիմնական գործողությունները տեղի էին ունենալու Լոս ԱՆջելեսում և Տոկիոյում ։
Մարշալ Մաքլյուեն
Մեդիա հասկացողությունը՝ մարդու արտաքին ընդլայնումները (1964)
Մարշալ Մքլյուենի Հասկանալով մեդիան գիրքը դարձել է ԶԼՄ-ների էկոլոգիայի ոլորտում առաջին հետազոտություններից մեկը։ Մքլյուենի կարծիքով՝ ԶԼՄ-ները պետք է ուսումնասիրության օբյեկտ դառնան ինքնուրույն, անկախ դրանց բովանդակությունից (կոնտենտից)։ Հիմնական գաղափարն այն է, որ հաղորդակցության միջոցն ազդում է մարդու և հասարակության վրա։ Հիմնական գաղափարն այն է, որ հաղորդակցության միջոցն ազդում է մարդու և հասարակության վրա։
Ֆորսաժ 7
Ստեղծումը
Դերասանական կազմի մեջ նոր դեմքերից էին թայլանդցի դերասան և մարտարվեստի վարպետ Թոնի Ջաան, ամերիկացի պրոֆեսիոնալ խառնամարտուհի (MMA), ձյուդոիստուհի և կինոդերասանուհի Ռոնդա Ռոուզին , Ջիմոն Հոնսուն , ինչպես նաև «Գահերի խաղ» հեռուստասերիալի դերասանուհի Նատալի Էմանուելը։ 2013 թվականի օգոստոսին դերեր են առաջարկվել Դենզել Վաշինգտոնին և Կուրտ Ռասելին ։ Վաշինգտոնը հրաժարվեց, իսկ Ռասելը շուտով դեր ստացավ ։ Սեպտեմբերի 17-ին հայտնի դարձավ, որ Բլեք Լուկասը, ով խաղում էր գլխավոր դեր երրորդ ֆիլմում, կվերադառնա Շոնի դերին ։ Մի դեր խաղաց նաև հայտնի հնդիկ դերասանուհի Դիպիկա Պադուկոնեն  ։
Փոլ Ուոքերը՝ Բրայան Օ'Քոների դերասանը, ողբերգական մահով մահացել է 2013 թվականի նոյեմբերի 30-ին։ Նա ավտովթարի է ենթարկվել Սանտա Կլարիտա քաղաքում, որտեղ նա եկել էր ավտոշուի մասնակցելու համար, որ նպատակն էր Ֆիլիպիններում Հայյան թայֆունից տուժածների համար գումար հավաքելը ։ Օրեր անց Universal կինոընկերությունը հայտարարեց, որ ֆիլմի արտադրությունը կշարունակվի որոշ ժամանակ անց, և այդ ընթացքում պետք է վերամշակվի ֆիլմի սցենարը ։ Դեկտեմբերի 22-ին Վին Դիզելը Facebook սոցիալական կայքի իր էջում հայտարարեց, որ ֆիլմի թողարկումը հետաձգվել է և կկայանա 2015 թվականի ապրիլի 10-ին ։
Մարշալ Մաքլյուեն
Պատերազմ և խաղաղություն գլոբալ գյուղում (1968)
Պատերազմը և խաղաղությունը Մարշալի Մաքլուենի և Քվենտին Ֆիորեի գլոբալ գյուղում պատկերների և տեքստի կոլաժ է, որը ցույց է տալիս էլեկտրոնային լրատվամիջոցների և նոր տեխնոլոգիաների ազդեցությունը մարդու վրա։
Ֆորսաժ 7
Ստեղծումը
2014 թվականի ապրիլի 1-ից ֆիլմի նկարահանումները վերսկսվել են ։ Հուլիսի 10-ին նկարահանման գործընթացն ավարտվել է, իսկ թողարկման օրը կրկին տեղափոխվել է՝ ապրիլի 3։
Աշխատանք Ուոքերի կերպարի վրա
2014 թվականի հունվարին ֆիլմի ստեղծողները ասացին, որ Ոոքերի կերպարը չի մահանա էկրանին, այլ իբր «թոշակի կգնա» ։ Մարտին պարզ դարձավ, որ Ուոքերին վերարտադրում են համակարգչային գրաֆիկայի օգնությամբ մի քանի դրվագներում և կրկնօրինակողների օգնությամբ մի քանի այլ դրվագներում։ Ապրիլին ֆիլմի ստեղծողները հաստատեցին, որ այդ «կրկնօրնակողները» Ուոքերի եղբայրներ Քալեբն ու Քոդին են ։
Մարշալ Մաքլյուեն
Պատերազմ և խաղաղություն գլոբալ գյուղում (1968)
Հեղինակը նշում է, որ կորցրած ինքնորոշումը վերականգնելու փորձերը հանգեցնում են պատերազմների, մինչդեռ ցանկացած պատերազմ խթանում է նոր տեխնիկական մշակումները, որոնք ներդրվում են չորեքշաբթի և հրահրում են ինքնանույնականացման նոր կորուստ։ Այստեղից՝ Պատերազմի պատրաստակամությունը բնութագրվում է ժամանակակից սոցիալական համակարգով։
(8379) Ստրասինսկի
(8379) Ստրասինսկի (Straczynski), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Սփեյսուոչ ծրագրի կողմից Կիթ Պիկում ։
Ֆորսաժ 7
Մարքեթինգ
Առաջին թրեյլերի շնորհանդեսը կայացել է 2014 թվականի նոյեմբերի 1-ին ։
2015 թվականի մարտի 27-ին Microsoft Studios-ը՝ Universal-ի հետ միասին, թողարկել է «Forza Horizon 2» խաղի հավելված՝ «Forza Horizon 2 Presents Fast & Furious» : Ըստ սյուժեի, գլխավոր հերոսը (խաղացող) ստեղծում է Թեդժ Փարկերի (Քրիստոֆեր Բրիջես) համար ավտոմեքենաներ, որոնք կան ֆիլմում ։
Մարշալ Մաքլյուեն
Պատերազմ և խաղաղություն գլոբալ գյուղում (1968)
Մարդը չի կարող հասկանալ իր ստեղծած միջավայրը, քանի դեռ նա գտնվում է այնտեղ, քանի որ նա նման է ջուկը ջրի մեջ, որը չի կարող ջրի մասին ոչինչ իմանալ հակահամաճարակային միջավայրի բացակայության պատճառով։ Այստեղից էլ բխում է, որ նախկին միջավայրը տեսանելի է դառնում միայն այն ժամանակ, երբ այն արդեն փոխել է նոր տեխնոլոգիան։
(8379) Ստրասինսկի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,637102 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,133 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1412 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1564,19 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,230151 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,25° անկյուն։
Մարշալ Մաքլյուեն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիզմ Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Մեդիագիտություն Կատեգորիա:Ֆուտուրոլոգներ Կատեգորիա:Կանադացի գրողներ Կատեգորիա:Կանադացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Կանադացի գիտնականներ Կատեգորիա:Կանադացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Կանադացի վավերագիրներ Կատեգորիա:Կանադացի լրագրողներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
(8379) Ստրասինսկի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սփեյսուոչ ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ֆորսաժ 7
Շահույթ
Տասնյոթ օրում «Ֆորսաժ 7»-ը ամբողջ աշխարհում հավաքեց ավելի քան մեկ միլիարդ դոլլար, անցնելով «Վրիժառուները», «Ավատար» և «Հարի Փոթերը և Մահվան Պարգևները՝ մաս 2» ֆիլմերի ռեկորդները։ Ընդ որում, այդ ֆիլմերին հաջողվել էր հասնել այդ ռեկորդներին տասնինը օրում ։
Ներկայիս դրությամբ «Ֆորսաժ 7»-ը 2015 թվականի ամենաեկամտաբեր ֆիլմն է և գրավում է չորրորդ հորիզոնականը կինոմատոգրաֆիայի պատմության ամենաեկամտաբեր ֆիլմերի ցանկում՝ 1,5 միլիարդ դոլար շահույթով ։
Քննադատություն
Ֆիլմը ստացել է դրական կարծիքներ աշխարհի քննադատներից։ Rotten Tomatoes կայքում «Ֆորսաժ 7»-ը 82% ռեյտինգ և 6.7 ընդհանուր գնահատական ։ Ագրեգատոր Metacritic-ը ֆիլմը գնահատել է 67 բալ 100 հնարավորից ։
Երաժշտություն
Բրայան Թայլերը, ով աշխատել էր Ֆորսաժ շարքի երրորդ, չորրորդ և հինգերորդ ֆիլմերի վրա, նորից հանդես եկավ որպես կոմպոզիտոր.
Սաունդթրեքի թողարկումը տեղի ունեցավ 2015 թվականի մարտի 17-ին ։
Շարունակություն
2015 թվականի ապրիլի 23-ին Վին Դիզելը CinemaCon միջոցառմանը հայտարարել է ութերորդ ֆիլմի թողարկման ամսաթիվը՝ 2017 թվականի ապրիլի 14 ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆորսաժ Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում Կատեգորիա:Ատլանտայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Relativity Media ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր ահաբեկչության մասին
Աշխարհի սահմանը (ֆիլմ)
«Աշխաարհի սահմանը» (Rim of the World), ռեժիսոր Մակջիի գիտաֆանտաստիկ արկածային ֆիլմը։ Ֆիլմի սցենարի հեղինակն է Զակ Ստենցը։ Ֆիլմը թողարկվել ամբողջ աշխարհում Netflix-ի կողմից 2019 թվականի մայիսի 24-ին։
Սյուժե
Երեք դեռահասներ՝ Չժեն-Չժենը, Ալեքսն ու Դարիուշը մասնակցում են Հարավային Կալիֆոռնիայում տեղի ունեցող «Աշխարհի սահմանը» կոչվող ճամբարին։ Չժեն-Չժենը Չինաստանից է և չի տիրապետում անգլերենին։ Դարիուշը զվարճալի մի տղա է, որի հայրը միլիոնատեր է և վերջերս սննկացել է։ Իսկ Ալեքսը փխրուն բնավորությամբ միայնակ այրի կնոջ տղա է։ Կանոեներով ճամփորդության ժամանակ երիտասարդները անտառում գտնում են ևս մեկ դեռահասի, որը փախել է մի անչափահաս հանցագործից։ Անտառում գտնվելու ժամանակ երեխաները ձայներ են լսում, ինչից հետո բոլորին զգուշացման հաղորդագրություններ են գալիս։
Արտադրություն
2018 թվականի մարտին հայտնի դարձավ, որ Մակջին նկարահանելու է Զակ Ստենցի կողմից գրված սցենարով ֆիլմ, որի անունն է «Աշխարհի սահմանը»։ Ֆիլմի արտադրությունը պետք է սկսվեր 2018 թվականի մայիսին Լոս Անջելեսում (Կալիֆոռնիա) ։ 2018 թվականին հայտնի դարձավ ֆիլմի դերասանական անձնակազմը ։
Նկարահանումները սկսեցին 2018 թվականի հունիսին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում Կատեգորիա:Netflix-ի արտադրության ֆիլմեր
Պալմա դի Մոնտեկիարո
Պալմա դի Մոնտեկիարո  (Palma di Montechiaro), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Ագրիջենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 21533 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 283 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 76 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 92020։ Հեռախոսային կոդը՝ 0922։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սուրբ Եվլալիա (նկար, Ուոթերհաուս)
«Սուրբ Եվլալիա» (Saint Eulalia), անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուսի նկարը՝ ստեղծված 1885 թվականին։ Պատկերում է քրիստոնական սուրբ Եվլալիա Մերիդացու նահատակությունը։ Գտնվում է Լոնդոնի Թեյթ բրիտանական պատկերասրահի հավաքածուում։
Սյուժե և նկարագրություն
Կտավը բնութագրվում է անսպասելի կոմպոզիցիայով, սա Ուոթերհաուսի ամենայուրօրինակ և վառ նկարներից է։ Սուրբի մարմինը դիրքի պատճառով խիստ փոքրացված է, իսկ ձյունը հակադրվում է Եվլալիայի մերկ մարմնի հետ, այնպես որ 12-ամյա աղջիկը լրիվ անպատեհ է թվում նկարում ։ Այսպիսի կոմպոզիցիայի ընտրությունը նկարչի կողմից՝ մարմնի տեղակայում նկարի առջևի պլանում և գրեթե դատարկ կենտրոնական հատված կտավում, ռիսկային էր, սակայն աշխատել է։ Մնացած բոլոր կերպերները տեղադրելով հետին պլանում՝ նկարիչը դիտողի հայացքը կենտրոնացնում է մերկ մարմնի վրա ։ Մերկ մարմնի պատկերումը ևս նորարություն էր Ուոթերահուսի վաղ շրջանի համար, ինչը կարող էր արժանանալ քննադատության, սակայն նրա նրբազգաց վերաբերմունքը կերպարին, սուրբի երիտասարդությունը և նկարի պատմական կոնտեքստը թույլ է տվել նրան խուսափել քննադատների գրչից ։ Դիտողի հայացքը նաև ուղղվում է աղջկան սպանած հռոմեացի պահակի նիզակին՝ ցույց տալով պարանները, որով նահատակին կապել էին խաչելության սյունին։
Համաձայն Սուրբ Եվլալիայի մասին լեգենդի՝ Աստված է ուղարկում ձյունը որպես պատան, որպեսզի ծածկի սուրբի մերկությունը, իսկ ողբացողների ամբոխի գլխի վերևում ճախրող աղավնիները ցույց են տալիս, որ Եվլալիայի հոգին տեղափոխվել է երկինք՝ թռչելով նրա կիսաբաց շուրթերից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուսի նկարներ Կատեգորիա:1885 նկարներ Կատեգորիա:Թեյթ բրիտանական պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:Քրիստոնեական արվեստը մահվան մասին
Ձոպե դի Կադորե
Ձոպե դի Կադորե (Zoppè di Cadore), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզում՝ Բելունո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 303 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 76 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 4 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 32010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0437։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Աննան։ Տոնը նշվում է հուլիսի 26-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պրիմատներ
Պրիմատները (Primates) միջին մեծության կենդանիներ են, կաթնասունների առավել զարգացած խումբն է, որին պատկանում է նաև մարդը։ Հայտնի է 190 տեսակ։
Բազմազանությունը և տարածվածությունը
Կարգը բաժանվում է երկու ենթակարգի.
Ստորակարգ պրիմատներ կամ կիսակապիկներ (Prosimii)
Շուրջ 90 տեսակի մանր և միջին չափի կաթնասուններ են։ Մատների ծայրերին կան ճանկեր, հազվադեպ՝ եղունգներ։ Ներառում է երեք ընտանիք՝
1.Տուպայներ (Tupaiidae)
2.Լեմուրներ (Lemuridae)
3.Երկարակրունկներ (Tarsioidae)
Տուպայներ (Tupaiidae), մի շարք հատկանիշներով նման են միջատակերներին։ Արտաքին տեսքով նման են սկյուռներին, բայց դունչը երկարացված է։ Գլխուղեղը փոքր է, վերջույթների առաջին մատը հակադրված չէ մյուս մատներին։ Պոչը երկար է, ծայրը ավարտվում է մազիկներով։ Անտառի բնակիչներ են, լավ մագլցում են ծառերի վրայով։ Սնվում են պտուղներով, միջատներով։ Տարածված են Հնդկաստանում, Հնդկաչինում, Չինաստանում, Մալայան և Զոնդյան կղզեխմբերում։ Ներկայացուցիչներից են սովորական տուպայը (Tupaia glis), Փետրապոչ տուպայը (Ptilocercus lowii), Դաշտային տուպայը (Tupaia javanica) և այլն։
Լեմուրներ (Lemuridae), մանր և միջին չափի կաթնասուններ են, մարմնի երկարությունը հասնում է 12-46 սմ։ Գլխի դիմային մասը կարճ է, գանգատուփը՝ մեծ։ Վերին ծնոտի կտրիչները բաժանված են 2 մասի։ Պոչը երկար է, փոփուլավոր։ Ունեն գիշերային կենսակերպ, ծառաբնակ ձևեր են։ Մանր տեսակները չորային սեզոնին քնում են։ Սնվում են բույսերով, միջատներով։ Կան ամենակերներ։ Տարածված են Մադագասկար և Կոմորյան կղզիներում։ Ներկայացուցիչներից են՝ բարակ լորին (Loris tardigradus), կատվային լեմուրը (Lemur catta), լեմուր վարին(Lemur varis) և այլն։
Երկարակրունկներ (Tarsioidae), պրիմատների ընգանիքի կաթնասուններ են, տարածված են Հարավարևելյան Ասիայուն։ Ժամանակին սրանց ընտանիքի մեջ մտնում էր միայն մեկ կարգ` Տարսուս (Tarsius), բայց, 2010 թվականին ավելացվեցին այս ընտանիքի մեջ մի քանի երկարակրունկներ նույնպես, տարբերակվելով իրենց ժանիքների տեղադրվածությամբ,  աչքերի չափով, վերին և ստորին վերջույթների երկարությամբ,  պոչի վերջավորությամբ,  քրոմոսոմների քանակով, տարածվածությամբ։ Մանր, առնետներից փոքր կենդանիներ են, երկարությունը 9-16սմ է։ Հետին ոտները շատ երկար են, առջևինները՝ կարճ։ Ծառաբնակ, գիշերային կենսակերպով գազաններ են, սնվում են միջատներով։ Սրանք կարողանում են շրջել գլուխը գրեթե 360° անկյան տակ։ Սովորաբար ունենում են շագանակագույն կամ մոխրագույն գունավորում։ Տարածված են հարավարևելյան Ասիայում, հատկապես Սումատրա, Բորնեո, Սուլավեսի կղզիներում, Ֆիլիպիններում և հարակից կղզիներում։ Ներկայացուցիչներից է մակի կամ երկարակրունկ տեսակը (Tarsius tarsius), Ֆիլիպինյան երկարակրունկը (Tarsius syrichta), Բանկանյան երկարակրունկը (Tarsius bancanus)։
Բարձրակարգ պրիմատներ կամ կապիկներ (Simiae seu Primates)
Հայտնի է շուրջ 100 տեսակ, որոնց մարմնի երկարությունը կազմում է 15-200սմ։ Գլխուղեղը համեմատաբար մեծ է, ունի գալարներ։ Պոչը կամ զարգացած է տարբեր աստիճանի կամ բացակայում է։ Հարավամերիկյան տեսակները լայնաքիթ են և ունեն կառչող պոչ։ Առաջին մատը հակադրված է մյուս մատներին։ Բոլոր մատների ծայրերին կան եղունգներ։ Ակտիվ են ցերեկը։ Այս ենթակարգին պատկանում են հետևյալ ընտանիքները.
1.Բռնապոչավոր կապիկներ կամ կապուցիններ (Cebidae)
2.Իգրունկաներ կամ մարմոզետկաներ (Callitrichidae)
3.Ստորակարգ նեղքիթ կապիկներ կամ կզակապիկներ (Cercopithacidae)
Բռնապոչավոր կապիկներ կամ կապուցիններ (Cebidae), ունեն լավ զարգացած, կառչուն պոչ։ Լայնաքիթ կապիկներ են, քթանցքներն ուղղված են դեպի կողմերը։ Ունեն 36 ատամ։ Մարմնի երկարությունը կազմում է 24-91սմ։ Ծառաբնակ, ծառերի վրայով ակտիվ տեղաշարժվող, ծառից ծառ ցատկող կապիկներ են։ Սնվում են պտուղներով, տերևներով, մանր կենդանիներով, թռչունների ձվերով։ Ապրում են խմբերով, որոնք կազմված են մի քանի տասնյակ առանձնյակներից։ Բարձր աստիճանի կազմավորված կաթնասուններ են։ Ներկայացուցիչներից է սարդանման կապիկը (Ateles paniscus), որն ունի շատ երկար վերջույթներ և կառչուն պոչ։ Տարածված է Հարավային Ամերիկայում։ Ներկայացուցիչներից են նաև սովորական կապուցինը (Cebus capucinus), Սպիտակաճակատ կապուցինը (Cebus albifrons), Դարչնագույն կապուցինը (Cebus nigritus), ինչպես նաև Սև սայմիրին (Saimiri vanzolini), Բոլիվիական սայմիրին (Saimiri boliviensis) և այլն։
Իգրունկաներ կամ մարմոզետկաներ (Callitrichidae)։ Բոլոր մատները կրում են ճանկեր։ Սեղանատամները յուրաքանչյուր կողմում երկուսն են, հայտնի է 20 տեսակ։ Բարձրակարգ կապիկների մեջ ամենափոքր ձևերն են։ Կազմում են խմբեր, որոնք բաղկացած են ընտանիքներից։ Ծառաբնակ, բուսակեր կաթնասուններ են։ Մարմնի զանգվածը կազմում է 70-1000գ, իսկ երկարությունը՝ մինչև 45սմ։ Տարածված են Հարավային Ամերիկայի Հյուսիսային մասում և Կենտրոնական Ամերիկայում։ Ներկայացուցիչներից են՝ թզուկ իգրունկան (Cebuella pygmaea), Մարմոզետկան (Callimico goeldii), Սևականջ իգրունկան (Callithrix penicillata), Առյուծային իգրունկաները (Leontopithecus) և այլն։
Ստորակարգ նեղքիթ կապիկներ կամ կզակապիկներ (Cercopithacidae), առավել բազմաթիվ խումբ է, ունեն երկար պոչ և նստելատեղի կոշտուկներ, լավ զարգացած հետայտային պարկեր։ Ունեն 32 ատամ։ Բուսակեր կամ ամենակեր են։ Ապրում են մեծ, մի քանի հարյուր առանձնյակներից բաղկացած խմբերով, որոնց մեջ կա առաջնորդ՝ դոմինանտ, որին ենթարկվում է էգերից և երիտասարդներից բաղկացած խումբը։ Ներկայացուցիչներից են Իսկական կզակապիկները (Cercopithecus), որոնք ապրում են խմբերով, ծառաբնակ են, տարածված են հիմնականում Աֆրիկայի արևադարձային անտառներում; Պավիանները (Papio), որոնք բնակվում են քարքարոտ լեռներում, բները կառուցում են քարանձավներում։ Սննդառությունը խառը տիպի է։ Տարածված են Աֆրիկայում; Մակակները(Macacus), որոնք հարավասիական կապիկներ են։ Ունեն ծառաբնակ, վերգետնյա կենսակերպ, ապրում են նաև քարքարոտ լեռներում, կազմում են խմբեր։ Ներկայացուցիչներից է Ռեզուս Մակակը (Macacus mulatta)։
Բարձրակարգ նեղքիթ կամ մարդանման կապիկներ (Pongidae Anthropomorphidae), ընդգրկում է մարդուն մոտ 11 տեսակի կաթնասուններ։ Այս կապիկներն ունեն կլոր գլուխ, բարդ կառուցված գլխուղեղ իր գալարներով ու ակոսներով։ Երկար հետին և համեմատաբար կարճ առջևի վերջույթներ։ Դեմքի վրա կան քիչ քանակությամբ մազեր։ Դաստակի ափը և ոտների հատակը մերկ են։ Ընդգրկում է հետևյալ ցեղերը՝
Արտաքին կառուցվածքը
Պրիմատների չափերը խիստ տարբեր են. հայտնի են ինչպես շատ փոքր (մինչև 10սմ՝ թզուկ լեմուրներ, քաշը՝ 30գ.), այնպես էլ խոշոր տեսակներ (օր՝ գորիլաները՝ մինչև 180սմ երկարությամբ և 200կգ քաշով)։ Սրանց բնորոշ է լավ զարգացած, հնգամատ վերջույթների առկայությունը, որոնք ծառայում են ծառերից կառչելու, ծառից ծառ թռչելու, իսկ ավելի զարգացած տեսակների մոտ՝ աշխատանքային գործիքներ բռնելու համար։ Ցածրակարգ տեսակների միայն ֆալանգների ներքին մակերևույթի և բարձրակարգ տեսակների ամբողջ ափի վրա առկա են մաշկային բարձիկներ, որոնք ունեն անհատական նախշեր (մատնահետքեր) ինչպես նաև ապահովում են շոշափական զգայունությունը։ Պրիմատների գլուխը տարբերվում է աչքերի՝ շատ կամ քիչ դեպի առաջ տեղադրվածությամբ՝ վերևում վերհոնքային աղեղներով, ինչ-որ չափով ուղղված դնչով, հոտառական զգայարանի թերզարգացվածությամբ, ատամների քիչ քանակով։ Սրանց մի մասն ունի բավականին երկար պոչ (երբեմն՝ փաթաթվող), իսկ մյուսների մոտ պոչը բացակայում է։ Ունեն խիտ մազածածկույթ, տարբեր աստիճանի զարգացած ենթամաշկային շերտ։ Մեծ թվով տեսակների մաշկը և մորթին վառ գունավորված են։ Աչքերը սովորաբար շագանակագույն կամ դեղին են։ Շատ տեսակներ ունեն բաշ, թիկնոց, մորուք, վրձիններ ականջի կամ պոչի ծայրին։ Սեռական դիմորֆիզմը լավ է արտահայտված։
Ներքին կառուցվածքը
Կմախքը - Պրիմատների գանգը բնորոշվում է մեծացած ուղեղային բաժնով, հատկապես բարձրակարգ տեսակների մոտ, որոնց ուղեղի ծավալն ավելի մեծ է։ Դիմային գանգը ինչ-որ չափով տափակած է։ Ատամների (կտրիչների և աղորիքների) թվաքանակը կրճատվել է, իսկ ժանիքները լավ են զարգացած։ Ուսագոտու կմախքը առանձնանում է լավ զարգացած անրակով, որը, նախաբազկի երկու ոսկրերի՝ արմունկոսկրի և ճաճանչոսկրի հետ ապահովում է վերին վերջույթի բարձր շարժունակությունը։ Ստորին վերջույթների գոտու կամ կոնքագոտու կառուցվածքը որոշ տեսակների մոտ փոխվել է՝ երկու ոտքով քայլելուն անցնելու հետ կապված։ Բոլոր պրիմատները, առանց բացառության, թաթաքայլ են, սակայն քայլելու ձևերը տարբեր տեսակների մոտ տարբեր են. Որոշ տեսակներ քայլելիս օգտագործում են բոլոր 4 ոտքերը, սարդանման կապիկները մագլցելու համար օգտագործում են նաև պոչը, լեմուրները տեղաշարժվում են հետին ոտքերով՝ ցատկելու եղանակով, գիբոնների շարժման ձևը կոչվում է բրախիացիա, որի ժամանակ նրանք հաջորդաբար շրջանցում են ծառի ճյուղերը, լիանաները՝ առջևի վերջույթներով դրանցից կառչելու եղանակով։ Նման եղանակով են շարժվում նաև օրանգուտանները, սակայն նրանք օգտագործում են բոլոր 4 ոտքերը։ Շիմպանզեները և գորիլաներն ունակ են որոշ ժամանակ քայլել երկու ոտքով՝ մարդու նման, սակայն նրանք շատ հաճախ հենվում են ձեռքերի վրա, ընդ որում ձեռքերը հենում են հակառակ կողմով։[3]
Սննդառություն և մարսողություն - Պրիմատները սնվում են տարբեր տեսակի սննդով։ Նրանց մեծ մասը սնվում է բազմատեսակ պտուղներով, ինչպես նաև տերևներով, անողնաշարավոր և մանր ողնաշարավոր կենդանիներով։ Մարսողական համակարգի առանձնահատկությունները կախված են սննդի տեսակից։ Ընդհանուր առմամբ բոլոր պրիմատներին բնորոշ է պարզ, միախցիկ ստամոքսի, կույր աղիքի, որտեղ ճեղքվում է բուսական սնունդը, և համեմատաբար կարճ բարակ աղիքի առկայությունը։ Ատամների ձևը ևս կախված է սնման եղանակից։ Ժանիքները հաճախ լավ արտահայտված չեն, մեծ և փոքր աղորիքներն ունեն կաթնասուններին բնորոշ բրգային մակերևույթ, հարմարված են միջատներին ու փափուկ մրգերը մշակելուն և ունակ չեն ճյուղեր, խոտ կամ այլ կոշտ բուսական զանգվածներ ծամելու։ Որոշ տերևակեր լեմուրների բարակ աղիքը բավականին երկար է, քանի որ այն անհրաժեշտ է նման տեսակի սննդի նորմալ մարսման, մանրացված մասնիկների ներծծման համար։ Մանգոբեյների ատամների էմալը բավականին հաստ շերտ է կազմում և դա նրանց տալիս է կոշտ պտուղները, օրինակ՝ պնդուկը, կրծելու հնարավորություն։ Երկարակրունկներ անցել են գիշատիչ կենսակերպի և սնվում են միայն միջատներով, խեցգետնակերպերով, ինչպես նաև մանր ողնաշարավորներով։ Կապուցիններն ամենակեր են, սնվում են պտուղներով, տերևներով, նեկտարով, անողնաշարավորներով, թռչունների ձվերով, ինչպես նաև թռչուններով, մողեսներով, չղջիկներով։ Շիմպանզեների սննդաբաժնի մասն են կազմում նաև այլ պրիմատները։[3]
Նյարդային համակարգի և զգայարանների առանձնահատկությունները – Պրիմատների նյարդային համակարգը բնորոշվում է լավ զարգացած կիսագնդերի կեղևով, մեծ թվով ակոսների և գալարների առկայությամբ։ Այս ամենը բնորոշ է հատկապես բարձրագույն պրիմատներին, մասնավորապես՝ մարդանման կապիկներին։ Օրանգուտանների ուղեղի ծավալը կազմում է 397սմ³, շիմպանզեինը՝ 400սմ³, գորիլայինը՝ 469սմ³, մարդունը՝ 1200սմ³։ Քիչ կազմավորված տեսակների գլխուղեղը համեմատաբար հարթ է, փոքր, պարունակում է քիչ քանակությամբ ակոսներ և գալարներ։ Հատկապես լավ է զարգացած նոր կեղևը, որը ապահովում է շրջակա միջավայրի ընկալումը, նուրբ և ճշգրիտ շարժումները և հաղորդակցության տարբեր եղանակները, այդ թվում նաև մարդու խոսքը։ Զգայարաններից հատկապես լավ է զարգացած տեսողությունը։ Նրանք կարողանում են տարբերել 3 հիմնական գույները (կարմիր, կանաչ, կապույտ), ի տարբերություն մյուս բոլոր ընկերավոր կաթնասունների, որոնք տարբերում են միայն երկու գույն, կամ ընդհանրապես չեն տարբերում գույները։ Այդպիսին են նաև որոշ գիշերային կենսակերպ վարող պրիմատներ։ Դիտվում են տարբերություններ նաև սեռերի միջև. Որոշ տեսակների էգերը տարբերում են 2 կամ 3, իսկ արուները՝ միայն երկու գույն։ Դա պայմանավորված է համապատասխան գեներով, որոնք տեղակայված են X քրոմոսոմում, որը արուների մոտ միշտ ներկայացված է մեկ օրինակով։ Տարբեր գույներ տեսնելու կարողության զարգացումը ինչ-որ չափով պայմանավորված է սննդի բնույթով։ Գունավոր պտուղներով սնվող տեսակների համար պտղի գույները տարբերելու անհրաժեշտություն է առաջանում, իսկ այն տեսակները, որոնք սնվում են միայն տերևներով, այլ գույներ տարբերելու անհրաժեշտություն չունեն, նրանք տարբերում են հիմնականում կանաչ գույնը։ Մյուս գործոնը օրվա այն ժամանակահատվածն է, որի ընթացքում կենդանին ակտիվ է։ Գիշերային կենսակերպ վարող տեսակները չեն կարող մթության մեջ տեսնել գույները, այդ իսկ պատճառով նրանք լուսազգայուն չեն։ Նրանց աչքը, ինչպես կատուներինը, ունի հայելային թաղանթ; Պրիմատների շոշափելիքի զգայությունը ևս լավ է զարգացած։ Ցածրակարգ տեսակների մոտ այն ապահովում են զգայական մազիկները (վիբրիս), որոնք որոշ տեսակների մոտ տեղադրված են դնչի վրա, բերանի և աչքերի շուրջը։ Բարձրակարգ պրիմատների մոտ վիբրիսների թիվը զգալի կրճատվելէ, իսկ որոշ տեսակների մոտ դրանք բացակայում են։ Նրանց մոտ շոշափական ֆունկցիան կատարում է մաշկը, հատկապես մատների վրա գտնվող բարձիկները։ Ի տարբերություն մյուս կաթնասունների, որոնց համար հոտառությունն ունի առաջնային նշանակություն և լավ է զարգացած, պրիմատների մոտ այն դարձել է երկրորդային։ Սա ևս վերաբերվում է զարգացած պրիմատներին, իսկ ցածրակարգ տեսակների մոտ այն զարգացած է, այդ պատճառով էլ սրանք ունեն երկարացած դունչ և խոնավ, ինչպես շների և կատուների մոտ, քիթ, ինչպես նաև նրանց գլխուղեղի համապատասխան բաժինը ավելի մեծ է։[3]
Արտաթորության համակարգը – կազմված է երկու երիկամներից, որոնք տեղադրված են ողնաշարի գոտկային բաժնի երկու կողմերում։ Այստեղ զտվում են նյութափոխանակության ավելորդ արգասիքները, միզատարներով լցվում միզափամփուշտի մեջ և հեռանում օրգանիզմից։ Արտաթորությանը մասնակցում են նաև քրտնագեղձերը։ [3]
Ընտանեկան հարաբերությունները
Պրիմատները կարող են ապրել մենակ, զույգերով կամ ընտանիքներով՝ կազմված տարբեր սեռերի և սերունդներ բազմաթիվ առանձնյակներից։ Միայնակ կենսակերպի դեպքում մեկ արուին պատկանում է որոշակի տարածք, որտեղ կարող են լինել տարբեր քանակությամբ էգ առանձնյակներ։ Այսպիսի կենսակերպ են վարում մանր պրիմատները, ինչպես նաև օրանգուտանը, որը իր տարածքը չի նշում ոչ մի ձևով և չի պահպանում այլ արուներից։ Զույգերով ապրում են գիբոնները, որոնք իրենց ձագերին խնամում են մինչև սեռահասուն դառնալը, որից հետո վերջիններս հեռանում են և ստեղծում իրենց ընտանիքները։ Շիմպանզեն, սարդանման կապիկները, ինչպես նաև մի քանի այլ տեսակներ ապրում են բազմանդամ ընտանիքներով, որտեղ արուները միջև առկա են ազգակցական կապեր, իսկ էգերը գալիս են այլ ընտանիքներից։ Որոշ լեմուրների և կապուցինների ընտանիքը կազմվում է հակառակ սկզբունքով՝ էգերը մնում են այնտեղ, որտեղ ծնվել են, իսկ արուները հեռանում են այլ ընտանիք։ Ընտանիքներում դիտվում է պոլիգինիայի, պոլիանդրիայի, ինչպես նաև պոլիգինանդրիայի երևույթները։
Ընտանիքներում հաճախ առաջանում է հիերարխիա գլխավոր արուի կամ էգի, ենթակա առանձնյակների և երեխաների ձևավորման ժամանակ։ Ընդ որում դոմինանտության հասնելու համար շատ հաճախ դիտվում է ագրեսիվ պահվածք։ Ընտանիքի ներսում բոլոր առանձնյակները մշտապես հաղորդակցվում են։ Նրանք իրականացնում են համատեղ գործողություններ երեխաներին դաստիարակելիս, սնունդ փնտրելիս կամ թշնամիներից պաշտպանվելիս, ինչպես նաև տարածքը այլ ընտանիքներից կամ առանձնյակներից պաշտպանելիս։ Որոշ ընտանիքներ կարող են ներառել նաև այլ տեսակի առանձնյակների։ Կարգի ցածրակարգ ներկայացուցիչները միմյանց հետ կապ են հաստատում հոտառության միջոցով։ Նրանք իրենց տարածքը նշում են հատուկ նյութերի՝ ֆերոմոնների միջոցով, որոնք ընկալվում են Յակոբսոնի օրգանի կողմից։ Բարձրակարգ պրիմատների մոտ հաղորդակցման գործում հիմնական դերը խաղում են զանազան ձայները, դիրքերը, ժեստերը, դնչի արտահայտությունները և այլն։ Հաղորդակցման յուրահատուկ եղանակ է համարվում գրումինգը, որի դեպքում ընտանիքի անդամները միմյանց վրա մակաբույծներ են փնտրում և հետո ուտում դրանց։ [3]
Պրիմատների ծագումը և էվոլյուցիան
Պրիմատների ամենամոտ ազգականներն են հանդիսանում տուպայանմանները (Scandentia) և մաշկաթևայինները (Dermoptera)։ Չնայած տուպայներին դասում են պրիմատների մեջ, գենետիկական հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ այս կենդանիները ավելի քիչ նմանություն ունեն պրիմատների հետ, քան մաշկաթևայինները։ Ամենահին բրածո պրիմատանման արարածները պլեզիադապիսներն են (Plesiadapiformes), որոնք տարածված են եղել հյուսիսային Ամերիկայում և Եվրոպայում պալեոգենի սկզբում (55-58մլն տարի առաջ)։ Այս կենդանիները արտաքին տեսքով և ատամների կառուցվածքով նման են եղել սկյուռներին, նրանց աչքերը տեղադրված են եղել գլխի կողքերին, այլ ոչ թե առջևում, ինչպես ժամանակակից պրիմատների մոտ է։ Սրանք ապրում էին ծառերի վրա և կարողանում էին մագլցել կոճղերի, ճյուղերի վրայով։
Գենետիկական հետազոտությունների համաձայն պրիմատների առանձնացումը պլեզիադապիսներից տեղի է ունեցել կավճի ժամանակաշրջանում՝ մոտ 80 միլիոն տարի առաջ, իսկ դրանից 10-15 միլիոն տարի հետո տեղի է ունեցել պրիմատների դիվերգենցիան, որի հետևանքով առաջացել են Խոնավաքիթ (Strepsirhini) և չորաքիթ (Haplorhini) պրիմատների ենթակարգերը։ Խոնավաքիթ պրիմատների հնագույն ներկայացուցիչներն են հանդիսանում Ադապիանմանները (Adapiformes), որոնք առանձնացել են են մեզոզոյի և կայնոզոյի սահմանում ու ներկայացված են եղել 3՝ Adapidae, Sivaladapidae, Notharctidae ընտանիքներով։ Այս կենդանիները բնակվել են Եվրասիայում, հս. Ամերիկայում, ինչպես նաև Աֆրիկայի հյուսիսում։ Վերջին ընտանիքին են պատկանում Notharctus և Darwinius ցեղերը, որոնք հիշեցնում են ժամանակակից լեմուրներին, ունեին ճկուն մեջք, երկար, մագլցելուն հարմարված ձեռքեր և ոտքեր։ Սրանք հավանաբար սնվում էին պտուղներով և անողնաշարավորներով։ Միևնույն ժամանակահատվածում է տեղի ունեցել նաև ներկայիս լեմուրների (Lemuriformes) և լորիների (Lorisiformes) բաժանումը։ Սրանք պահպանել են գիշերային կենսակերպը և շրջակա աշխարհի ընկալման հոտառական եղանակը։ Աֆրիկայում և Ասիայիում բնակվող Լորիների (Loridae) և գալագոների (Galagidae) ընտանիքների բրածո տեսակները հայտնի են եղել միոգենի ժամանակ։ Վաղ միոցենի ընթացքում Լեմուրանմաններից առաջացել են դաուպոբենտոնիդները (Daupobentoniidae), իսկ ուշ միոգենում նաև մկնային լեմուրները (Cheirogaleidae), լեպիլեմուրները (Lepilemuridae), պատմության ընթացքում ոչնչացած մեգալոպոդները (Megalapadidae), որոնք արտաքինից նման էին կոալաներին և լեմուրները (Lemuridae), իսկ սրանցից ավելի ուշ ձևավորվել են Ինդրիները (Indriidae)։ Լեմուրների գենոմի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս նրանց մեծ տարբերությունը մյուս խոնավաքիթներից, որը պայմանավորված է Մադագասկար կղզու մեկուսացման հետ։ Հավանաբար կղզին բնակեցվել է միայն մեկ միգրացիայի ժամանակ, որից հետո այստեղ տարածված տեսակները լրիվ մեկուսացել են մայրցամաքից։
Պրիմատների երկրորդ ճյուղը՝ Չորաքիթները, ևս սկզբնական շրջանում տարածված է եղել Լավրազիայում։ Գրեթե 60 միլիոն տարի առաջ՝ Պալեոգենի սկզբում, առաջացել են Երկարակրունկանմանները (Tarsiiformes), որոնք այժմ ներկայացված են մեկ՝ երկարակրունկների (Tarsiidae) ընտանիքով։ Նույն ժամանակում են առաջացել նաև չորաքիթների երկրորդ ճյուղի՝ կապիկների (Simiiformes) առաջին ներկայացուցիչները։ Սրանք դեռևս վարում էին գիշերային կենսակերպ, սակայն հետզհետե անցնում էին ցերեկայինի։ Այս անցումը ուղեկցվում էր նախնիների կորցրած եռագույն տեսողության վերականգնմամբ, որը հնարավորություն էր տալիս հեռավորության վրա գնահատել պտուղների ուտելիությունը։ Շփման եղանակների (ժեստեր, միմիկա, դիրքեր և այլն) զարգացման հետևանքով սրանց մոտ թուլացել է հոտառությունը, հետևաբար փոքրացել է նաև ուղեղի համապատասխան բաժինը, իսկ տեսողության համար պատասխանատու ծոծրակային բիլթը՝ հակառակը, մեծացել է։ Բնակության միջավայրը աստիճանաբար տեղափոխվել է դեպի հարավ՝ ընդգրկելով հարավարևելյան Ասիան և Աֆրիկան։
Հնագույն կապիկները Էոսիմայիններն են (Eosimiidae), որոնց բրածո մնացորդները հայտնաբերվել են Հնդկաստանում և Չինաստանում և գնահատվում են 35-55մլն տարեկան։ Ավելի ուշ՝ մոտ 40մլն տարի առաջ, տեղի է ունեցել կապիկների մի մասի վերաբնակեցում Հարավային Ամերիկայում։ Տեղափոխությունը հավանաբար կատարվել է Ատլանտյան օվկիանոսով։ Ինչպես լեմուրները, սրանք նույնպես տեղափոխվել են ընդամենը մեկ անգամ և փոխադրված առանձնյակները կորցրել են իրենց կապը Հին Աշխարհի իրենց հարազատների հետ։ Նրանք սկիզբ են տվել Լայնաքիթ կապիկների (Plathyrhini) մի քանի ընտանիքների։ Այս խմբի ամենահին բրածոն հանդիսանում է Բրանիզելլան (Branisella, մոտ 26մլն տարեկան), այնուհետև տեղի է ունեցել ներկայումս հայտնի ընտանիքների դիվերգենցիան։ Հին աշխարհում մնացած տեսակները հիմք տվեցին Նեղքիթ կապիկներին (Catarhini)։ Այս խմբի առաջին ընտանիքը Օլիգոպիթեկներն էին, որոնք բնակվում էին ներկայիս Եգիպտոսի տարածքում՝ մոտ 37մլն տարի առաջ։ Նեղքիթների հետագա տարամիտումը տեղի է ունեցել Աֆրիկայի և Հարավ-արևելյան Ասիայի տարածքում։ Անհետացած ընտանիքներից են Պրոկոնսուլները (Proconsulidae, 23-17մլն տարի առաջ), Դենդրոպիթեկները (Dendropithecidae, 20-17մլն տարի առաջ) և այլն։ Օլիգոցենում տեղ է ունեցել Կզակապիկանմանների (Cercopithecoidea) առանձնացումը։ Նրանք այժմ ներկայացված են մեկ՝ Կզակապիկների (Cercopithecidae) ընտանիքով։ Ավելի ուշ առաջացել են նաև Մարդանմանները (Hominoidea)։ Մոտ 18մլն տարի առաջ տեղի է ունեցել Գիբոնների (Hylobatidae) և Հոմինիդների (Hominidae) բաժանումը։ Վերջիններիս բրածո մնացորդների տարիքը գնահատվում է 7մլն տարի։ Սրանց զարգացումը տեղի է ունեցել աստիճանաբար, պոչը կորցնելու, մազածածկույթի կրճատման, գլխուղեղի կառուցվածքի և պահվածքի բարդացման, միայն հետին ոտքերով քայլելուն անցնելու ուղղությամբ։ Վերջինը հնարավորություն է տվել ձեռքերը՝ որպես աշխատանքային օրգան օգտագործելու համար։ Այս փոփոխություններն ի վերջո բերել են մարդու առաջացմանը։ Միևնույն ժամանակ տեղի է ունեցել նաև նեղքիթ կապիկների տեղաշարժը դեպի հյուսիսային Աֆրիկա, ապա՝ Եվրոպա, որտեղ, սակայն, նրանք անհետացել են. Վերջին եվրոպական կզակապիկների տարիքը գնահատվում է 1,8-2մլն տարի, որից հետո, մինչև մարդու ի հայտ գալը, Եվրոպան չի իմացել պրիմատներին։ [3]
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ
(8380) Թուտինգ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հենրի Հոլտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գող-կաչաղակ
«Գող-կաչաղակ» (La gazza ladra; անունն ամբողջությամբ՝ «Գող-կաչաղակ, կամ Արտաքինից դատելու վտանգը»), իտալացի երգահան Ջոակինո Ռոսսինիի օպերա երկու գործողությամբ։ Լիբրետտոն Ջովաննի Գերարդինիի՝ ըստ Կենիեի և դ՛Օբինյիի «Գող–կաչաղակ կամ Սպասուհին Պալեզոյից» պիեսի։ Գող–կաչաղակ ( իտալական արտասանությամբ։ [ла ɡaddza Ladra], воров Сорока ) հանդիսանում է Ջոակկինո Ռոսինինի սեմիսերիա (semiseria) երկու գործողությամբ մելոդրամա կամ օպերա, Ջովանի Գերարդինի լիբրետտոն Թեոդոր Բոդուեն d'Aubigny և Լուի–Չառլզ Caigniez «La пирогом voleuse» հիման վրա։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել Միլանում «Լա Սկալա» թատրոնում, մայիսի 31-ին 1817 թվականին ։
Օպերայի ամենահայտնի համարներից է նախերգանքը, որն առանձնանում է հարվածային գործիքների օգտագործմամբ։ Այն հաճախ կատարվում է սիմֆոնիկ համերգներում։
Բովանդակություն
Օպերայի գործողությունները տեղի է ունենում Փարիզի արվարձանի մի մեծ գյուղում 18-րդ դարի վերջում — 19-րդ դարի սկզբում։
Հղումներ
Կատեգորիա:1817 բեմադրվածներ Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
Խաչատուր Ֆերմանյան
Խաչատուր Ղազարոսի Ֆերմանյան ( -), հայ գեղանկարիչ։
Կենսագրություն
Սովորել է Կոնիայի ֆրանսիական վարժարանում։ 1908-1918 թվականներին աշխատել է Բաղդատի երկաթուղու շինարարության վարչությունում որպես երկրաչափ ու գծագրիչ։ Ապրել է Կոստանդնուպոլսում, Ֆրանսիայում, Բեյրութում։ 1963 թվականին Բեյրութում բացվել է նրա առաջին ցուցահանդեսը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1888 ծնունդներ Կատեգորիա:Կոնիա քաղաքում ծնվածներ
Նովոսյոլովկա (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)
Նովոսյոլովկա (Новоселівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոսյոլովկա գյուղում բնակվում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Զոհրաբյան
Զոհրաբյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ
Աբհիսիտ Վետչաչիվա
Աբհիսիտ Վետչաչիվա (อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ, ), թաիլանդացի պետական և քաղաքական գործիչ, Թայլանդի նախկին վարչապետը (2008 թվականի դեկտեմբերի 15-ից մինչև 2011 թվականի օգոստոսի 5-ը)։
Կենսագրություն
Ծնվել է չինական ծագում ունեցող թաիլանդացիների ընտանիքում։ Եղել է Թաիլանդի դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդը 2005 թվականի փետրվարից։ 2008 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Ներկայացուցիչների պալատը նրան նշանակել է Թաիլանդի վարչապետ ։ Վարչապետի և կուսակցության առաջնորդի պաշտոնները թողել է 2011 թվականի ընտրություններում Յինգլակ Չիննավատի գլխավորությամբ Պխիա Տխայի կուսակցությանը պարտվելուց հետո։
Եվս մեկ անգամ դեմոկրատական կուսակցության նախագահի պաշտոնը թողել է 2019 թվականի մարտի 24-ին, վատ արդյունքների պատճառով, որը ստացել է խորհրդարանական ընտրություններում ։
Ընտանիք
Քույրը գրող և թարգմանիչ Նգամբհան Վետչաչիվան է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Մատանիների տիրակալը։ Մատանու եղբայրություն
'''«Մատանիների տիրակալը. Մատանու ախպերուցուն» '''(The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring), ռեժիսոր Փիթեր Ջեքսոնի ֆիլմը, որը հանդիսանում է «Մատանիների տիրակալը» եռագրության առաջին ֆիլմը։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2001 թվականի դեկտեմբերի 19-ին։ Ֆիլմի նկարահանումները տևել են ավելի քան 15 ամիս։
Սյուժե
Հրաշագործ Գենդալֆը այցելում է Շիր՝ հոբիթների բնակավայր։ Այնտեղ Բիլբոն պլանավորում էր նշել իր 111 և իր զարմիկ Ֆրոդոյի 33- ամյակը։ Խնջույքի ժամանակ նա դնում է մատանին և դառնում է անտեսանելի։ Վերադառնալով տուն՝ նա հանդիպում է Գենդալֆին, որը նրան ստիպում է մատանին հանձնել Ֆրոդոյին։ Բիլբոն մատանին տալիս է նրան և հեռանում է Շիրից։
Գենդալֆը Ֆրոդոյին ուղարկում է Ռիվենդել, որպեսզի էլֆերի արքա Էլրոնդը որոշի նրա ճակատագիրը։ Նրա հետ ուղևորվում է նաև իր այգեպանը՝ Սեմը։ Ճանապարհին նրանք տեսնում են, որ իրենց հետևում են նաև հոբիթներ Մերրին և Պիպինը։
Գենդալֆը գնում է Իզենգարդ՝ կախարդ Սարումանի մոտ, որտեղ պարզում է, որ նա անցել է Սաուրոնի կողմը։ Գենդալֆը հրաժարվում է միանալ նրան և գերվում է Սարումանի կողմից։
Վերջապես բոլորը հավաքվում են Ռիվենդելում՝ մեծ խորհրդի։ Էրլորնդը հայտարարում է, որ պետք է ոչնչացնել մատանին, և Ֆրոդոն ասում է, որն ինքը կանի դա։ Նրան խոստանում են ուղեկցել իր հոբիթ ընկերները, էլֆ Լեգոլասը՝ Լիխոլեսիեից, կախարդ Գենդալֆը, թզուկ Գիմլին՝ Էրեբորից և մարդիկ՝ Բոռոմիրը և Արագորնը։ Էլրոնդն այս խումբը կոչում է Մատանու եղբայրություն։ Շուտով խումբն ուղևորվում է դեպի Մորդոր՝ մատանին ոչնչացնելու նպատակով։
Սակայն եղբայրությունը շուտով քայքայվում է, երբ զոհվում է Բոռոմիրը, իսկ Մերրին և Պիպինը գերվում են։ Մատանու ճակատագիրը վստահվում է Ֆրոդոյին և Սեմին, որոնք միայնակ ուղևորվում են դեպի Մորդոր։
Ֆիլմի տարբերակներ
Գոյություն ունի ֆիլմի մի քանի տարբերակ, որոնք ունեն տարբեր տևողություն և մոնտաժ.
Ոգեշնչման աղբյուրներ
Սցենարի վրա մեծ ազդեցություն ունեցավ գրքի նախորդ էկրանավորումը՝ անիմացիոն «Մատանիների տիրակալը»։ Այս երկու տարբերակներում կան բավականին շատ ընդհանուր կողմեր։ Ջեքսոնը խոստովանել է, որ հանդիսանում է այդ մուլտֆիլմի մեծ երկրպագուն։
Դերասանների ընտրություն
Դանիել Դեյ-Լուիսը հրաժարվեց Արագորնի դերից։ Այդ դերով սկսեց նկարահանվել Ստյուարդ Թաունսենդը, սակայն չորս օր նկարահանվելուց հետո Փիթերը վերցրեց նրանից այդ դերը՝ հասկանալով, որ նրա տարիքը դերին չի համապատասխանում։ Եվ դերը ստացավ Վիգգո Մորտենսենը։ Նախագծին մասնակցելուց հրաժարվեցին Էնթոնի Հոփքինսը և Քեյթ Ուինսլեթը։ Իսկ սկզբում Էլրոնդի դերի համար ընտրված էր հայտնի երաժիշտ Դեյվիդ Բոուին։ Ֆրոդոյի դերը փորձեց կատարել Ջեյք Ջիլլենհոլը ։
Նկարահանման ընթացք
Նկարահանումները տեղի են ունեցել Նոր Զելանդիայում, որտեղ բնությունը նման էր Միջերկրի բնությանը։ Եռագրության նկարահանումները Նոր Զելանդիային բերեցին ավելի քան 200 միլիոն դոլարի եկամուտ։Հոբիթոնի տեսքը ստանալու համար պահանջվեց մոտ մեկ տարի։ Ճարտարապետները հավասարեցրեցին խոտերի բարձրությունը՝ բաց թողնելով այնտեղ ոչխարների։ Հոբիթոնում կառուցվեցին 28 տարբեր հոբիթական տներ և 47 ծխնելույզներ։