cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Փոխարինում (ֆիլմ, 2008)
Պատմություն
Նրա փորձերը՝ ստիպել տղային պատմել ճշմարտությունը ապարդյուն են անցնում։ Բրիգլեբը բացատրում է Քրիստինին, որ ոստիկանությունը փորձում է վարկաբեկել նրան։ Այնուամենայնիվ Քրիստինին հաջողվում է որոշ հաջողության հասնել՝ Ուոլթերի դպրոցի ուսուցչուհին և ատամնաբույժը ում մոտ ստուգվում էր տղան, վստահ էին, որ այդ տղան ինքնակոչ է և համապատասխան վկայություն են տալիս, իսկ Քրիստինը ողջ պատմությունը պատմում է մամուլում։ Այդժամ Ջոնսը Քրիստինին հարկադիր բուժման է ուղարկում Լոս-Անջելեսի հիվանդանոցի կանանց հոգեբուժական բաժանմունք «Կոդ 12» ախտորոշմամբ, որի համաձայն այդ ժամանակ բանտ և հիվանդանոցներ էին ուղարկում մարդկանց, ովքեր վտանգավոր էին համարվում հասարակության համար։ Շուտով Քրիստինը հոգեբուժարանում բացահայտում է, որ «Կոդ 12» ախտորոշումը կրում են այն կանայք, ովքեր համարձակվել են դեմ գնալ Լոս-Անջելեսի ոստիկանությանը։ Այդպես նա ծանոթանում է մարմնավաճառ Քերոլ Դեկստերի հետ, ով հատուցում էր ոստիկանի դեմ բողոք գրելու համար, ով նրան ծեծող հաճախորդ էր։ Բժիշկ Ստիլը Քրիստինին խելագար է համարում ստիպում է նրան տրանկվիլիզատորներ ընդունել։ Բժիշկը պատրաստ է դուրս գրել Քրիստինին, եթե նա պաշտոնապես ընդունի, որ սխալվել է, որ ոստիկանությունը գտել է իր որդուն։ Քրիստինը հրաժարվում է։ Մինչդեռ հետախույզ Լեսթեր Յաբարը ժամանում է Գորդոն Նորտքոտի ագարակը, որպեսզի այնտեղից վերցնի Սենֆորդ Կլարկին՝ կանադացի դեռահասին, ով անօրինաբար հատել էր ԱՄՆ-ի սահմանը։ Յաբարան ագարակի տիրոջը չի հանդիպում և գտնում է վախեցած Սենֆորդին, ով փախչելու անհաջող փորձեր է կատարում։ Ոստիկանական բաժանմունքում Սենֆորդը տեղեկանալով, որ նրան բռնել են արտաքսելու համար, Յաբարին պատմում է ցնցող պատմություն։ Նրա զարմիկը՝ Գորդոն Նորտքոտը և ինքը Սենֆորդը՝ նրա ճնշման տակ սպանել են 20 փոքր տղաների։ Նորտքոտը օգտագործում էր Սենֆորդին որպես խայծ, երեխաները տեսնելով Ստենֆորդին առանց վախենալու նստում էին Նորտքոտի մեքենան և նա նրանց տեղափոխում էր ագարակ, որտեղ փակում էր հավաբնում, իսկ հետո, երբ նրանց թիվը աճում էր, ողջ ողջ կացնով կտոր կտոր էր անում, երբեմն սպառնալիքներով ստիպելով Սենֆորդին անել դա։ Մնացորդները թաղում էին հենց ագարակում։ Այնուհետև Յաբարան տղային երեխաների նկարներ է ցույց տալիս, ովքեր վերջին ժամանակներիը անհետացել են Կալիֆոռնիայում և խնդրում է ցույց տալ նրանցից որևէ մեկը եղել էր ագարակում, թե ոչ։ Սենֆորդի մատնանշած երեխաներից մեկը Ուոլթեր Քոլինսն էր։
Գորդոն Նորտքոտին հայտարարում են հետախուզման մեջ, ավելի ուշ բռնում են Կանադայում, ուր փախել էր, երբ տեսել էր իր ագարակին մոտեցող Յաբարին։ Զուգահեռաբար ագարակում գտնում են թաղված երեխաների մնացորդները և սարսափելի սկանդալ է բռնկվում։ Քրիստինին ազատում են հոգեբուժարանից, երբ սուրբ Բրիգլեդը բժիշկ Ստիլին ցույց է տալիս թերթի հոդվածը, որտեղ ասվում էր, որ ագարակում սպանված երեխաների մեջ էր նաև Ուոլթերը։ Ավելի ուշ Քրիստինը և Բրիգլեդը հասնում են «կոդ 12» ախտանիշով հիվանդների ազատ արձակմանը։ Նորտքոտոնի և Քրիստինի պատմությունը այնպիսի արձագանք առաջացրեց, որ շտապ կարգով անցկացնում են միանգամից երկու դատական վարույթ՝ մեկը Նորտքոտոնի նկատմամբ, մյուսը՝ Լոս-Անջելեսի ոստիկանության։
Արդյունքում Ջոնսին և ոստիկանության կապիտան Ջեյմս Դեվիսին հեռացնում են իրենց պաշտոններից, իսկ Նորտքոտոնին երկու տարի Սան-Կվենտին քաղաքի բանտում անցկացնելուց հետո դատապարտում են կախման։ Դատարանում նա Քրիստինին ասում է, որ չի սպանել Ուոլթերին, ինչը նրան հույս է տալիս, որ իր որդին ողջ է։ 1930 թվականին մահապատժի նախօրեին Քրիստինը հեռագիր է ստանում Նորտքոտոնից՝ նրա մոտ բանտ գնալու խնդրանքով։ Նա ցանկանում էր մահապատժից առաջ ապաշխարել և պատմել ճշմարտությունը։ Քրիստին գնում է, բայց Գորդոնը անսպասելի հրաժարվում է նրա հետ խոսել եւ Քրիստինին չի հաջողվում ոչնչի հասնել։ Նորտքոտոնին կախում են, իսկ Քրիստինը շարունակում է ապրել, վստահ լինելով, որ նրա որդին ողջ է։ 1935 թվականին հանկարցակի հայտնվում է Դեվիդ Կլեյը՝ արևանգված տղաներից մեկը, ում մի քանի երեխաների հետ հաջողվել էր փախչել ագարակից։ Նա պատմում է, որ այդ տղաներից մեկին Ուոլթեր Քոլինս էին կոչում, Դեվիդը հիշում էր նրա անունը քանի որ վերջինս օգնել էր նրան փախչել։ Սակայն քանի որ նրանք փախել են գիշերը և տարբեր ուղղություններով Դեվիդը չգիտի ինչ է եղել մնացած երեխաների հետ։ Դրանից հետո Քրիստինը վերջնականապես համոզվում է, որ Ուոլթերը ողջ է, բայց ինչ-որ պատճառներով չի կարողանում կապվել իր հետ։ Ֆիլմը ավարտվում է մակագրությամբ, հայտնելով, որ ստեղծված հեղինակության պատճառով Վայնվիլը վերանվանվեց Միրա-Լոմի, իսկ Քրիստին Քոլինսը ամբողջ կյանքի ընթացքում փնտրում է որդուն։
Մրցանակներ եւ անվանակարգումներ
Մրցանակներ
Անվանակարգումներ
Շահույթ
Ֆիլմի բյուջեն կազմել է 55 միլիոն դոլար։ Սահմանափակ վարձույթում է 2008 թվականի հոկտեմբերի 24-ից, լայն Վարձույթում՝ 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ից մինչև 2009 թվականի հունվարի 8-ը։ Սահմանապակ վարձույթի առաջին ցուցադրմանը հավաքել է 489 015 դոլար (15 կինոթատրոններում 20-րդ տեղ), լայն վարձույթի առաջին շաբաթը՝ 9 351 560 դոլար (1850 կինոթատրոններում 4-րդ տեղ)։ Առավելագույն թվով ցուցադրություններ 1896 կինոթատրոններում միանվագ։ Վարձույթի ընթացքում վաստակել է 113 020 256 դոլար (53-րդ տեղ ըստ տարվա արդյունքների), որից 35 739 802 դոլար ԱՄՆ-ում (80-րդ տեղ, ըստ տարվա արդյունքների) և 77 280 454 դոլար մյուս երկրներում։
ԱՊՀ-ի երկրներում ֆիլմը ցուցադրվել է 2009 թվականի հունվարի 15-ից մինչև մարտի 4-ը ևվաստակել է գրեթե 30 միլիոն ռուբլի (ավելի քան 900 հազար դոլար)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2008 ֆիլմեր Կատեգորիա:Քլինթ Իսթվուդի ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Imagine Entertainment ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի վրա հիմնված դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Relativity Media ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր մահվան մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1920-ականներին Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1930-ականներին Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Նատալյա Թեմուրյանց
Նատալյա Արմենակի Թեմուրյանց ( Наталiя Арменакiвна Темур'янц ; 1944 - 2017 ) — ռուս և ուկրաինացի գիտնական, ֆիզիոլոգ և կենսաբան; կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Ղրիմի գիտությունների ակադեմիայի անդամ։
Հեղինակ է ավելի քան 350 հրապարակումների, 12 մենագրությունների և մի քանի արտոնագրերի ; Ղրիմի մագնիտոկենսաբանության դպրոցի ղեկավար։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1944 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Սիմֆերոպոլում։
Կրթություն
1968 թվականին ավարտել է Ղրիմի պետական բժշկական ինստիտուտի (այժմ ՝ Ս. Ի. Գեորգիևսկու անվան բժշկական ակադեմիա ) մանկաբուժական ֆակուլտետը։ 1972 թվականին նույն համալսարանում պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ «Կենդանիների ծայրամասային արյան մեջ լեյկոցիտների նյութափոխանակության որոշ ցուցանիշների վրա ծայրահեղ ցածր հաճախականության թույլ էլեկտրամագնիսական դաշտերի ազդեցությունը» թեմայով։ 1989 թվականին ԽՍՀՄ ԳԱ բարձր նյարդային գործունեության և նեյրոֆիզիոլոգիայի ինստիտուտում պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «ոչ իոնացնող ճառագայթման գործողությանը հարմարվելու նյարդային և հումորային մեխանիզմներ»։ թեմայով։
Գործունեություն
1971 թվականից՝ ասիստենտ, դոցենտ, իսկ 1990-2017-ին՝ Սիմֆերոպոլի Մ․Վ․Ֆրունզեյի անվան պետական համալսարանի մարդու և կենդանիների ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի պրոֆեսոր( Վ. Ի. Վերնադսկու անվան Տավրիկյան ազգային համալսարան)։ 1991 թվականին Նատալյա Թեմուրյանցին շնորհվեց պրոֆեսորի գիտական կոչում։
Եղել է կենսամետերոլոգների միջազգային միության, Ուկրաինական բիոֆիզիկական և ֆիզիոլոգիական ընկերությունների, Եվրոպական և Ամերիկյան կենսաէլեկտրամագնիսական ընկերությունների անդամ։ Նա խմբագրել է «Վ․Ի․Վերնանդսկու անվան Տավրիկյան անվան ազգային համալսարանի գիտական նշումներ» գիտական շարքը, «Շրջանների աշխարհաքաղաքականություն և էկոգեոդինամիկա»,«միլիմետրային ալիքներ կենսաբանության և բժշկության մեջ»,«Էկոհամակարգեր»,«Տավրիկյան բժշկական և կենսաբանական տեղեկագիր» գիտական ամսագրերի խմբագրական խորհրդի անդամ։
Մահացել է 2017 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Սիմֆերոպոլում։
Ղրիմի Վ.Ի.Վերնադսկու անվան դաշնային համալսարանի պատմության թանգարանում նրա պատվին տեղադրվել է հուշատախտակ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Սիմֆերոպոլ քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:2017 մահեր Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 17 մահեր Կատեգորիա:Սիմֆերոպոլ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1944 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 31 ծնունդներ
Քիմիական մեխանիկական մշակում
Քիմիական մեխանիկական մշակում, պինդ մարմինների մակերևույթների մշակում, որը զուգակցում է քիմիական և մեխանիկական քայքայման պրոցեսները։ Որպես կտրիչ գործիք հիմնականում օգտագործում են հղկանյութային գործիքները կամ պարզապես հղկանյութի հատիկները։ Քիմիական մեխանիկական մշակման դեպքում մակերևութային շերտի նյութը քիմիական ռեակցիայի մեջ է մտնում մշակման գոտի ներմուծվող մակերևութային ակտիվ նյութերի (ՄԱՆ) հետ, որի հետևանքով առաջանում է հեշտ քայքայվող քիմիական միացություն, կամ ենթարկվում է կիրառվող ռեագենտի ադսորբցիոն քիմ․ ներգործությանը։ Ադսորբվելով մշակվող մարմնի մակերևույթին՝ ՄԱՆ ինտենսիվացնում են թույլ տեղերի (արատների), միկրոճաքերի զարգացումը, դրանով իսկ հեշտացնելով հետագա մեխանիկական մշակումը։ Քիմիական մեխանիկական մշակման առավել տարածված տեսակը մետաղի, ապակու և քարի ողորկումն է։
Կատեգորիա:Քիմիական պրոցեսներ
Իթենայմ
Իթենայմ (Ittenheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 2207 մարդ, բնակչության խտությունը` 328.91 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.71 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 390 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 12 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 1452 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1079-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 373։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,3 %։ 1079 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 1012 անձ (517 տղամարդ և 495 կին)։ Գործազուրկ են եղել 67 անձ (33 տղամարդ և 34 կին)։ 373 անաշխատունակներից 138-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 156-ը` թոշակառուներ, իսկ 79-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Վերնոպոլիե
Վերնոպոլիե (Вірнопілля), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումի շրջանում։
Վանվիտելլի ջրանցույց
Վանվիտելլի ջրանցույց կամ Կարոլին ջրանցույց (Acquedotto di Vanvitelli, Acquedotto Carolino), ջրանցույց, որը կառուցվել է Կազերտայի պալատի, նրա կասկադի և շատրվանների ջրամատակարարման համար։ Բաղկացած է 67 «կամարներից»՝ դասավորված երեք հարկերում։ Տաբուրնո լեռան ստորոտից մինչև պալատ ձգվող ջրագիծն ունի մոտ 38 կիլոմետր երկարություն։
Վերնոպոլիե
2001 թվականի տվյալներով Վերնոպոլիե գյուղում բնակվում էր 775 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1279 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 605,94 մարդ/կմ²։
Վանվիտելլի ջրանցույց
Պատմություն
Ջրանցույցի կառուցման անհրաժեշտությունն առաջացել է Կազերտայում թագավորական պալատի շինարարական աշխատանքների ժամանակ։ Կազերտայի պալատի համար ընտրված տարածքը զուրկ էր ջրային ռեսուրսներից։ Ուստի ճարտարապետական թիմն ստիպված էր հսկայական պալատի, դրա ապագա կասկադի, շատրվանների և այգիների ջրի մատակարարման համար գտնել հուսալի աղբյուրներ։ Ջրի աղբյուրը գտնվեց Այրոլե քաղաքում։ Ջրօգտագործման իրավունքի կարգավորման համար Նեապոլի թագավորը համայնքին քաղաքի կարգավիճակ տվեց։ Ջուրը պալատ հասցնելու համար որոշվեց կառուցել ջրանցույց։
ճարտարապետական արժեք ունեցող ջրանցույցից կատարյալ պահպանված Վալե դի Մադալոնիում գտնվող 529 մետր երկարությամբ տուֆե հատվածը միացնում է Մոնտե Լոգանոն (արևելքից) և Մոնտե Գարցանոն (արևմուտքից)։ Այս հատվածը 1997 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։
Արտաքին հղումներ
Siti UNESCO: L'acquedotto Carolino e i Ponti della Valle di Maddaloni
Կատեգորիա:Իտալիայի կամուրջներ Կատեգորիա:Ուղանցույցներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իտալիայում
Մատյուխի (գյուղ, Սիտկովսկոե գյուղական բնակավայր)
Մատյուխի (Матюхи), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի բնակավայրեր
Ամանդա Կերֆշտեդտ
Հիլդա Օգաստա Ամանդա Կերֆշտեդտ (ծննդյամբ՝ Հալստրոմ, Amanda Kerfstedt, ), շվեդ գրող-վիպասան, դրամատուրգ և թարգմանիչ։ Շվեդիայում ժողովրդականություն է վայելել 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին։ Մասնակցել է կանանց իրավունքների պաշտպանության շարժմանը, եղել ֆեմինիստական Dagny հրատարակչության խմբագիրը, որը լույս է տեսել 1888-1891 թվականներին։
Կենսագրություն
Ամանդա Կերֆշտեդտը ծնվել է 1835 թվականի հունիսի 5-ին, Էսկիլստունա քաղաքում։ Նրա հայրը Սվեն Ավգուստ Հալստրոմը (Sven August Hallström), Էսկիլստունայի քաղաքապետն էր։ Հայրը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել իր վեց երեխաների դաստիարակման գործում։ Մանկուց Ամանդան գրել է փոքրիկ պատմվածքներ «ազնվական երիտասարդների, հպարտ ավազակների և մութ բանտերի» մասին։ Ութ տարեկանում նրան ուղարկում են Ստոկհոլմ սովորելու։ 13 տարեկանում նա վերադարձել է տուն, այն բանից հետո, երբ մայրը ծանր հիվանդացել է և ստանձնել է տնային տնտեսության և կրտսեր քույրերի պատասխանատվությունը։ 1855 թվականին Կերֆշտեդտը ամուսնացել է քառասունամյա Բենգ Գուստաֆ Լինդգրենի (Bengt Gustaf Lindgren) հետ։ Ամուսնությունց ծնվել է որդին՝ Էլլինը, որը հետագայում հայտնի էր որպես գրաքննադատ։
1858 թվականին՝ ամուսնու մահից հետո, 1872 թվականին Ամանդան ամուսնացել է Պիտեր Կերֆշտեդտի (Petrus Kerfstedt) հետ։ 1879 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Ստոկհոլմ։ Պիտեր Կերֆշտեդտը նշանակվել է կույրերի նորաստեղծ ուսումնական հաստատության տնօրեն։
Ամանդա Կերֆշտեդտի առաջին գիրքը՝ «Tiggargossen och qvastgubbens dukater», հրատարակվել է 1865 թվականին, այնուհետև լույս է տեսել «Սիդդիլդը և նրա ընկերները» (Signhild och hennes vänner) գիրքը։ Կերֆշտեդտը գրել է վեպեր, պատմվածքներ, դրամաներ, մանկական գրքեր, թերթերի հոդվածներ, ակնարկներ և այլն։ 1865-1916 թվականներին նա հրատարակել է տասը գիրք երեխաների համար և նույնքան էլ մեծահասակների համար։ Գրողի ամենահայտնի գործերից են՝ «Փոքրը և մեծը» (1882, Små och stora), «Դաշտերում և մարգագետիններում» (1895, Bland fält och ängar) և «Bränningar» (1899):
Երեխաների համար նրա ստեղծագործությունների մեծ մասը տպագրվել են Folkeskolens Barntidning ամսագրում։ Կերֆշտեդը նաև թարգմանել է գեղարվեստական գրքեր անգլերենից և նորվեգերենից շվեդերեն, գրել երեխաների գրքերի գրախոսություններ և մամուլի հոդվածներ։ Ամանդա Կերֆշտեդը շվեդերեն է թարգմանել Հարիեթ Բիչըր Սթոուի «Քեռի Թոմի խրճիթը» վեպը։
1900-ականների սկիզբը դժվար էր Ամանդա Կերֆշտեդտի և նրա ընտանիքի համար։ 1903 թվականին նրա ամուսինը՝ Պիտեր Կերֆշտեդտը, ազատվեց Թոմտեբոդում ծառայությունից, իսկ 1906 թվականին մահացավ։ Նրա որդին՝ Էլլին Լինդգրենը, մահացել է 1904 թվականին։ Ամանդա Կերֆշտեդտի մոտ ֆինանսական խնդիրներ առաջացան։ Նրա վերջին վեպը՝ Maja-ն, լույս է տեսել 1916 թվականին, երբ գրողը 81 տարեկան էր։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի շվեդ կին գրողներ Կատեգորիա:19-րդ դարի շվեդ գրողներ Կատեգորիա:19-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Շվեդ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Շվեդ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Շվեդ վիպասաններ
Ազատական երիտասարդության միջազգային ֆեդերացիա
ԱԵՄՖ-ը (IFLRY) հավատարիմ է իր երկու նախորդների ավանդույթին։ Առաջինը 1947 թ.-ին հիմնադրված Ազատական և արմատական երիտասարդության համաշխարհային ֆեդերացիան (ԱԱԵՄՖ, WFLRY) էր։ ԱԱԵՄՖ-ը նույնպես համաշխարհային կազմակերպություն էր, սակայն նրա անդամները մեծ մասամբ գործում էին Եվրոպայի տարածքում։ Արդյունքում 1969 թ.-ին ստեղծվեց մի առանձին կառույց՝ Ազատական և արմատական երիտասարդության եվրոպական ֆեդերացիան (ԱԱԵԵՖ, EFLRY)։ ԱԱԵՄՖ-ը լուծարվեց 1978 թ., իսկ ԱԱԵԵՖ-ը վերանվանվեց ԱԱԵՄՖ-ի (Ազատական և արմատական երիտասարդության միջազգային ֆեդերացիա)։ 2001 թ.-ին կրկին փոխվեց կազմակերպության անվանումը՝ դառնալով ԱԵՄՖ (Ազատական երիտասարդության միջազգային ֆեդերացիա)։
Լիիրավ անդամի կարգավիճակ ունեն Ազատական ինտերնացիոնալը և Եվրոպայի երիտասարդական ֆորումը (ԵԵՖ, YFJ), որոնք գործում են Եվրոպայի խորհրդի և Եվրոպական Միության որդեգրած սկզբունքների շրջանակում և սերտորեն համագործակցում այդ երկու կառույցների հետ։
ԱԵՄՖ-ի ներկայիս նախագահը Քրիստիան Շարլինգն է (Ազատական երիտասարդություն, Դանիա)։ Վարչության կազմում են նաև գլխավոր քարտուղար Ֆրերիկ Կամպմանը (ԵԺ, Նիդեռլանդներ), գանձապահ Դանիել Ջորջը (ԵԱ, Գերմանիա) և թվով չորս փոխնախագահներ՝ Դանիլո Կորբաբիչը (ԿԵԱ, Կանադա), Ահմադ Ալ Ռահվանին (Ապագայի երիտասարդություն, Լիբանան), Բոբի Դինը (Ազատական երիտասարդություն, Միացյալ Թագավորություն), Ստանիսլավ Անաստասովը (Երիտասարդական շարժում հանուն իրավունքների և ազատությունների, Բուլղարիա), ինչպես նաև տարածաշրջանային վարչությունների անդամներ Յերուն Դիպեմատը (ԵԱԵ, Եվրոպա) և Նանտե Թանանանը (ԱԱԺԽ երիտասարդական թև, Ասիա)։
Կառուցվածք
ԱԵՄՖ-ի բարձրագույն մարմինը նրա անդամների Ընդհանուր ժողովն է, որը գումարվում է տարեկան առնվազն մեկ անգամ։ Այն ընդունում է ԱԵՄՖ-ի քաղաքական պլատֆորմը՝ Հռչակագիրը, և նախանշում ԱԵՄՖ-ի գործունեության ուղղությունները։ Դրանք ներկայացվում են գործողությունների երկամյա ծրագրում։ Ընդհանուր ժողովը սահմանում է նաև ֆեդերացիայի քաղաքական գիծը՝ բանաձևերի ընդունման միջոցով։ Ընդհանուր ժողովն է ընտրում Վարչության անդամներին և որոշում կայացնում բյուջեի վերաբերյալ։
ԱԵՄՖ-ի Վարչության կազմում են կազմակերպության նախագահը, գլխավոր քարտուղարը, գանձապահը և չորս փոխնախագահները։ Վարչությունը պատասխանատու է ԱԵՄՖ-ի ընթացիկ կառավարման համար, այն ընտրվում է երկու տարով։ ԱԵՄՖ-ի Վարչությունն է նշանակում կազմակերպության գործադիր տնօրենին, որը ղեկավարում է Լոնդոնում տեղակայված ԱԵՄՖ քարտուղարությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջազգային կազմակերպություններ Կատեգորիա:Երիտասարդական քաղաքական կազմակերպություններ
Իսլանդիա
Իսլանդիա (, Ísland, անվանումը թարգմանաբար՝ «սառույցների երկիր», «սառցե երկիր»), պաշտոնական անվանումը՝ Իսլանդիայի Հանրապետություն (Lýðveldið Ísland), կղզային պետություն հյուսիսարևմտյան Եվրոպայի համանուն կղզու վրա՝ Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսային հատվածում։ Ափերը հյուսիսարևմուտքում և հարավում ողողում են Գրենլանդական, իսկ արևելքում՝ Նորվեգական ծովերի ջրերը։ Իսլանդիան աշխարհագրորեն տեղակայված է Հյուսիսային Ամերիկայի և Եվրոպայի ճամփաբաժանում, սակայն մի շարք գործոններ հաշվի առնելով այն ներառվում է Հյուսիսային Եվրոպա տարածաշրջանի մեջ։ Դանիական լայն նեղուցը Իսլանդիան բաժանում է Գրենլանդիայից։ Վերջինիս շրջակայքում սփռված տարածքներից են նաև Ֆարերյան, Շետլանդյան և Յան Մայենի կղզիները։
Ընդհանուր հաշվով՝ կղզու մակերեսը կազմում է 103 հազար քառակուսի կիլոմետր (18-րդ խոշորագույն կղզին աշխարհում)։ Իսլանդիան Եվրոպայի ամենանոսր բնակեցված պետությունն է ։ Ըստ 2018 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Իսլանդիայի բնակչությունը կազմում է շուրջ 350 հազար մարդ։ Իսլանդիայի մայրաքաղաքն ու խոշորագույն քաղաքը Ռեյկյավիկն է։ Ռեյկյավիկում և հարակից ավաններում է բնակվում ամբողջ կղզի-պետության բնակչության երկու երրորդից ավելին։
Ըստ Լանդնաումաբոուկի՝ հյուսիսում սփռված այս կղզու բնակեցումը սկսվել է 874 թվականին․ այն բանից հետո, երբ ազգությամբ նորվեգացի Ինգոլֆ Արնարսոնը մշտական բնակություն է հաստատում կղզում։ Դրան հաջորդում է նորվեգացիների, ինչպես նաև սկանդինավյան որոշ այլ ազգերի ներգաղթն Իսլանդիա։ Այս շրջանում կղզում հաստատվում է ժողովրդապետություն՝ ժամանակակից աշխարհին հայտնի առաջին օրենսդիր մարմնի՝ իսլանդական ալտինգի ղեկավարմամբ։ Հետագա տարիներին քաղաքական ճնշումների ազդեցությամբ Իսլանդիան անցնում է տարածաշրջանային ավելի հզոր պետությունների՝ Նորվեգիայի, Դանիայի և Շվեդիայի վերահսկողության տակ։ Շատ փորձագետներ Իսլանդիայի ներկայիս բնակչությանը համարում են 9-րդ դարում Հյուսիսային Եվրոպայում հաստատված հին սկանդինավյան ծովագնացների՝ վիկինգների հետնորդներ։ Դանիայի իշխանության շրջանում՝ 1550 թվականին, կղզում տարածվում է լյութերականությունը, որը մինչ օրս խոր արմատներ ունի կղզում։ Ժամանակակից Իսլանդիան ստեղծվել է Ֆրանսիական հեղափոխության և Նապոլեոնյան պատերազմների արդյունքում։ Անկախության համար պայքարից հետո 1918 թվականին կղզին անկախանում է, իսկ 1944 թվականին՝ հռչակվում Հանրապետություն։
Տարիներ շարունակ Իսլանդիան եղել է Եվրոպայի ամենաաղքատ պետություններից մեկը։ Նախքան 20-րդ դարը իսլանդացիները բացառապես ապավինում էին ձկնորսությանն ու գյուղատնտեսությանը։ Մարշալի պլանի օժանդակությամբ ձկնորսական արդյունաբերությունը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո դարձավ Իսլանդիայի թռիչքային զարգացման շարժառիթը։ Արդյունքում՝ Իսլանդիան վերածվեց առաջադեմ և զարգացած պետության։ Մերօրյա Իսլանդիան զարգացած երկիր է՝ կայուն և շահութաբեր տնտեսությամբ։ Ի տարբերություն ՏՀԶԿ-ի անդամ մյուս պետությունների՝ Իսլանդիայի շուկայական տնտեսության առջև ծառացած խնդիրներն ավելի սակավ են ։ Իսլանդիան անկասելիորեն պահպանում է ինդիվիդուալ ինքնավարության բարձրացմանը, սոցիալական մոբիլությանը, մարդու իրավունքների պաշտպանությունն ու տնտեսության կայունությանն ուղղված սոցիալական պետության սկանդինավյան մոդելը  ։ Համաձայն 2018 թվականի տվյալների՝ Իսլանդիան աշխարհի իններորդ ամենազարգացած պետությունն է, իսկ խաղաղության ինդեքսում վերջինս անգերազանցելի է։
Իսլանդիայի մշակույթը հիմնված է երկրի սկանդինավյան ժառանգության վրա։ Այդ ժառանգությունն իր հերթին ներառում է ավանդական հյուսիսային խոհանոցը, յուրօրինակ և ինքնատիպ արվեստը, ինչպես նաև միջնադարյան զրուցավեպերի վրա հիմնված իսլանդական գրականությունը։ Իսլանդիայի պաշտոնական լեզուն հյուսիսգերմանական լեզուների խմբին պատկանող իսլանդերենն է։ Այս ինքնաոճ լեզուն իր բառակազմական և հնչունաբանական առանձնահատկություններով շատ նման է հին արևմտանորվեգերենին և ֆարյորերենին։
Անվան ծագումնաբանություն
Ըստ ավանդական իսլանդական առասպելապատումներից մեկի՝ 9-րդ դարում նորվեգացի վիկինգ Նադոդի կողմից կղզին անվանվել է «Սնայլանդ», որը թարգմանաբար նշանակում է «ձյան կղզի»։ Այս անվան հիմքում ընկած էր ցամաքի այս կտորում տիրող շարունակական ձնառատ տեղումներն ու «հավերժական ձյունածածկ»-ը։ Ըստ նույն աղբյուրի՝ կղզում հաջորդիվ հաստատվում է շվեդ վիկինգ Գարդար Սվավասոնը, ով տարածքն իր պատվին վերանվանում է «Գարդարշորմուլ», այսինքն՝ «Գարդարի կղզի»։
Այնուամենայնիվ, կղզու ներկայիս անվանումն ի հայտ է եկել նորվեգացի ծովագնաց Ֆլոկի Վիլգերդարսոնի արշավանքից հետո։ Ըստ Լանդնաումաբոուկի («գիրք Իսլանդիայի բնակեցման մասին»)՝ Վիլգերդարսոնը եղել է ազգությամբ նորվեգացի առաջին վիկինգը, ով ոտք է դրել Իսլանդիա։ Իսլանդական և վաղ սկանդինավյան աղբյուրները Վիլգերդարսոնին համարում են «մեծ և փառահեղ» վիկինգ։ Իսլանդիա տանող ճանապարհին՝ Ֆարերյան կղզիներում, զոհվում է նորվեգացի ծովագնացի դուստրը։ Վերջինս իր սոված արշավախմբի հետ մեծ զայրույթով մուտք է գործում Իսլանդիա և բավականին անհարգալից կերպով բարձրանում տեղի ձյունածածկ լեռներից մեկը։ Այնտեղից նա տեսնում է սառցաբեկորներով լցված ֆյորդը և կղզին անվանակոչում «սառույցների երկիր» կամ «սառցե երկիր»՝ Իսլանդիա ։
Կղզու այս անվանումն արդիական է մինչ օրս։ Այնուամենայնիվ, այն համոզումը, թե «Իսլանդիա» անվանումը տրված է վիկինգների կողմից, պարզապես վարկած է, որը վերցված է իսլանդական դիցաբանությունից։
Միջնադարյան ժամանակաշրջան
Իսլանդիայի տարածքի բնակեցման մասին վաղ շրջանի գրավոր ապացույցները հավաստում են, որ առաջին մարդիկ այստեղ հաստատվել են 874 թվականին, երբ նորվեգացի նշանավոր ծովահեն և ավազակ Ինգոլֆ Արնարսոնը մշտական բնակություն է հաստատում կղզում ։ Նույն տարում Արնարսոնը կղզում հիմնադրում է առաջին խոշոր բնակավայրը՝ Ռեյկյավիկը, որը Իսլանդիայի ներկայիս պետականության մայրաքաղաքն է։ Դրանից հետո սկսվում է նորվեգացիների, շոտլանդացիների և սկանդինավյան մի շարք ազգերի կողմից Իսլանդիայի տարածքի գաղութացման և բնակեցման գործընթացը ։ Իսլանդական ավանդազրույցները հավաստում են նաև այն մասին, որ նախքան վիկինգների հաստատումը քրիստոնեությունը տարածելու նպատակով այս տարածք մուտք են գործել իռլանդացի հոգևորականներ (պապարներ), ովքեր սակայն չկարողանալով դիմակայել տեղի հեթանոսների հալածանքներին ստիպված հեռացել են։ Շուտով Իսլանդիայում զարգանում է ծովագնացությունը։ Իսլանդացի ծովագնաց Գունբյորնը 975 թվականին առաջինը հայտնաբերում է Գրենլանդիա կղզին՝ խոշորագույնը մինչ օրս հայտնաբերված կղզիների շարքում։ Դրան հաջորդում է իսլանդացի վիկինգների առաջնորդ և մերօրյա իսլանդացիների նախապապ Լեյֆ Էրիկսոնի կողմից Հյուսիսային Ամերիկայի բացահայտումը։ Այսինքն, իսլանդացի վիկինգները Քրիստափոր Կոլումբոսի ղեկավարած իսպանական նավատորմից շուրջ կես հազարամյակ առաջ ոտք են դրել Ամերիկա։  Այս տարիներին կղզում ստեղծվել էր ժողովրդապետություն, որը կառավարվում էր համաժողովրդական բարձրագույն օրենսդիր մարմնի՝ ալտինգի կողմից։ Ալտինգում իրենց ազդեցիկ դիրքերն էին գրավել քրմերն ու տոհմական ավագանին։ Բավականին երկար ժամանակահատված Իսլանդիայում իշխել են տոհմատիրական կարգերը, որոնք էլ խոչընդոտել են ցամաքի այս հատվածի բնակչության զարգացումն ու արդիականացումը։ 1000 թվականին հեթանոս իսլանդացիներն ընդունում են քրիստոնեություն, սակայն նոր կրոնի ճանաչումը Իսլանդիայում չի կատարվում անցնցում կերպով, քանզի տեղի հեթանոսները ենթարկվում են հալածանքների։ Մինչև 13-րդ դար, Իսլանդիայում ձևավորված դասակարգային հասարակարգ և պետություն չի եղել և հիմնական սոցիալական խավը կազմել են ազատ մարդիկ՝ բոնդերը։ Գյուղացիների հողային կախումը միջին և խոշոր հողատերերից տարածվել է 13-րդ դարում ։ 1262 թվականին Իսլանդիան անցնում է Նորվեգիային, որի հետ և 1380 թվականին դաշնային պետության ստեղծման վերաբերյալ պայմանագիր էր կնքել Դանիան։ 1397 թվականին Իսլանդիան կազմել է դանիաշվեդանորվեգական Կաչմարյան անխայի մի մաս։ 1537 թվականին Նորվեգիայում անկում է ապրում ռոյալիզմը, որից հետո Իսլանդիայի կառավարումն անցնում է Դանիային։ Դանիական տիրապետության շրջանում՝ 1800 թվականին, ցրվում է իսլանդական ալտինգը, որը դեմոկրատական օրենսդիրի առաջին ժամանակակից նախատիպն էր աշխարհում։
Անկախացում և Հանրապետության հռչակում
19-րդ դարի կեսին, կապիտալիզմի զարգացման և իսլանդական ազգի ձևավորմանը զուգընթաց, ուժեղացնում է անկախության շարժումը ։ 19-րդ դարի վերջին և 10-րդ դարի սկզբին Իսլանդիան ստանում է մասնակի ինքնավարություն։ Առաջին համաշխարհային պատերազմին ընդառաջ՝ 1918 թվականի նոյեմբերի 30-ին, Իսլանդիայի և Դանիայի միջև կնքվում է հերթական դաշնային պայմանագիրը, համաձայն որի Իսլանդիան մնում էր ինքնիշխան պետություն, սակայն վերջինիս պաշտպանությունն ու արտաքին գործերը վարում էր Դանիան։ Աշխարհաքաղաքական իրադրությունը բեկումնալից կերպով փոխվում է ֆաշիստական ճամբարի երկրների կողմից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սանձազերծումից հետո։ 1940 թվականին գերմանական բանակը բռնազավթում է Իսլանդիայի երաշխավոր Դանիայի տարածքը ։ Իսլանդիայի պաշտպանության նպատակով նույն տարում կղզում ափ են իջնում անգլիական զորքերը, որոնց մեկ տարի անց փոխարինում են ամերիկացիները։ Նման պայմաններում 1943 թվականի դեկտեմբերին ավարտվում է դանիա-իսլանդական պայմանագրի լիազորությունների ժամանակը։ Արդյունքում՝ 1944 թվականին Իսլանդիայում անցկացվում է հանրաքվե, որի մասնակիցների ճնշող մեծամասնության թելադրանքով Դանիայի հետ միությունը լուծարվում է և Իսլանդիան հռչակվում է անկախ հանրապետություն։ Հանրապետության հռչակման պաշտոնական արարողությունը տեղի է ունենում հունիսի 17-ին՝ գերմանացիների նկատմամբ դաշնակիցների հաջողություններին զուգահեռ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո իսլանդացիները սկսում են պայքարել կղզուց Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների խաղաղապահ զորքերի դուրս բերման համար։ 1946 թվականին ամերիկյան զորքերը լքում են կղզին, սակայն ձեռք են բերում Կաֆլավիկ քաղաքի ռազմական օդանավակայանը խաղաղապահ առաքելությունների համար օգտագործելու բացառիկ իրավունք ։ Այս տարիներին Իսլանդիան շարունակում էր մնալ Եվրոպայի ամենաաղքատ պետություններից մեկը, որի տնտեսության բացարձակ առաջնահերթություններն էին գյուղատնտեսությունն ու ձկնորսությունը։ 1948 թվականին Իսլանդիան մտնում է Մարշալի պայմանագրի մեծ և հաջորդիվ դառնում Հյուսիսատլանտյան դաշինքի անդամ  ։ 1951 թվականի մայիսի 5-ին ստորագրվում է Իսլանդիայի «պաշտպանության մասին» իսլանդա-ամերիկյան համաձայնագիրը, որով Իսլանդիան փաստացիորեն վերածվում է ամերիկյան ռազմաբազայի։ Հասարակության ճնշման տակ 1956 թվականի մարտի 28-ին ալտինգը որոշում է վերանայել այդ համաձայնագիրը, սակայն այդ հարցի քննարկումն անորոշ ժամանակով հետաձգվում է։
1972 թվականին Իսլանդիան Եվրոպական տնտեսական համագործակցության հետ կնքում է ազատ առևտրի համաձայնագիր՝ դառնալով կազմակերպության համահիմնադիր անդամ։ 1972-1973 թվականներին Իսլանդիայի ափամերձ ձկնորսական գոտին 12-ից 50 մղոնի կրճատելու պատճառով սրվում են Իսլանդիայի հարաբերությունները Մեծ Բրիտանիայի և Արևմտյան Գերմանիայի հետ։ Սկսվում է բաց պատերազմ և անգլիական նավատորմը կրակ է բացում թույլատրելի սահմանը հատած ձկնորսական նավերի ուղղությամբ ։ 1976 թվականի փետրվարի 19-ին Իսլանդիան վերջնականապես խզում է դիվանագիտական հարաբերությունները Մեծ Բրիտանիայի հետ։ Նույն թվականի մայիսի 30-ին պատերազմող կողմերի միջև ստորագրվում է համաձայնագիր, որի համաձայն Մեծ Բրիտանիան ճանաչում էր Իսլանդիայի բացարձակ տնտեսական գոտու սահմանները ։
Ժամանակակից Իսլանդիայի պատմություն
20-րդ դարի վերջերին կապիտալիստական ուղով զարգացող Իսլանդիան բռնում է առաջադիմության ուղին։ 1986 թվականին Ռեյկյավիկում տեղի է ունենում Միացյալ Նահանգների նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանի և ԽՍՀՄ գլխավոր քարտուղար Միխայիլ Գորբաչովի հանդիպումը, որի օրակարգում քննարկվում են միջուկային զինաթափման վերաբերյալ հարցեր ։ Դրանից մի քանի տարի անց Իսլանդիան դառնում է առաջին երկիրը, որը ճանաչում է Էստոնիայի, Լիտվայի և Լատվիայի անկախությունը Խորհրդային Միությունից ։ 1990-ական թվականների ընթացքում Իսլանդիան ընդլայնել է իր միջազգային դերը տարածաշրջանում և մշակում մարդասիրության և խաղաղապահ նորմերին համապատասխան արտաքին քաղաքականություն։ Այդ նախաձեռնությունների իրականացման ճանապարհին Իսլանդիան ՆԱՏՕ-ի խաղաղապահ առաքելությունների շրջանակներում մասնակցում է Իրաքի, Կոսովոյի և Բոսնիա Հերցեգովինայի առճակատումներին։ 1994 թվականին Իսլանդիան միանում է Եվրոպական տնտեսական գոտուն, որից հետո վերջինիս տնտեսությունն արագ տեմպերով դիվերսիֆիկացվում և ազատականացվում է։ Տնտեսական գործընթացների ակտիվացման արդյունքում 2002-2007 թվականներին Իսլանդիայի Հանրապետության համախառն ներքին արդյունքը աճում է մինչև 32 %։ Այնուամենայնիվ, չհաշված Իսլանդիայում օրեցօր աճող արտասահմանյան ներդրումներին և արտաքին պարտքի մարման ուղղությամբ տարվող աշխատանքներին, 2007-2010 թվականներին համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամն իր բացասական ազդեցությունը թողնում է այս երկրամասում ևս, քանզի Իսլանդիան ևս ընկնում է ֆինանսական ճգնաժամի մեջ։
Աշխարհագրություն
Իսլանդիա պետությունը գրեթե ամբողջովին տեղակայված է Ատլանտյան օվկիանոսում սփռված համանուն կղզու վրա, որն էլ իր հերթին աշխարհագրորեն ընկած է Հյուսիսատլանտյան և Արկտիկական օվկիանոսների հանգույցում։ Կղզու մայրցամաքային հիմնական հատվածն ընկած է Հյուսիսային բևեռային շրջանի հարավում, իսկ ցամաքից անջատված Գրիմսեյ փոքրիկ կղզին ունի առավելապես հյուսիսային ուղղվածություն։ Ափերը հյուսիսարևմուտքում և հարավում ողողում են Գրենլանդական, իսկ արևելքում՝ Նորվեգական ծովերի ջրերը։ Որոշ ուսումնասիրողներ Իսլանդիան համարում են տարանցիկ միջօվկիանոսային հանգույց Հյուսիսային Ամերիկայի և Եվրոպայի միջև։ Այնուամենայնիվ, Իսլանդիան իր տեղագրությամբ առավել մոտ է Հյուսիսային Եվրոպային (մասնավորապես՝ Մեծ Բրիտանիային) և այդ իսկ պատճառով վերջինս պատմական, քաղաքական, մշակութային, աշխարհագրական և տնտեսական տեսանկյունից ներառվում է եվրոպական աշխարհամասի մեջ   ։ Իսլանդիային ամենամոտ ցամաքային հատվածը աշխարհի ամենամեծ կղզին է՝ Դանիայի Թագավորությունից գաղութային կախվածության մեջ գտնվող Գրենլանդիան, որը գտնվում է վերջինիցս 290 կմ հեռավորություն վրա։ Իսլանդիան Գրենլանդիայից բաժանված է Դանիական ընդարձակ նեղուցով։
Դրան հաջորդում է նույնպես դանիահպատակ Ֆարերյան կղզիները (հեռավորությունը՝ 420 կմ), Յան Մայենի կղզին (հեռավորությունը՝ 570 կմ), Շետլանդական կղզիները (հեռավորությունը՝ 740 կմ) և այլն։ Բուն եվրոպական տարածքներից ամենամոտը Շոտլանդիային պատկանող Օրկնեյան կղզիներն են՝ 470 կմ հեռավորության վրա։ Դրան հաջորդում է մայրցամաքային հյուսիսային Նորվեգիան՝ 970 կմ հեռավորության վրա։ Իսլանդիան աշխարհի 18-րդ խոշորագույն կղզին է, ինչպես նաև 2-րդ խոշորագույնը Եվրոպայում՝ Մեծ Բրիտանիայից հետո։ Այս իրողությունը պայմանավորված է նրանով, որ չնայած Գրենլանդիայի Դանիային պատկանելու հանգամանքին, վերջինս աշխարհագրորեն մտնում է Հյուսիսային Ամերիկա մայրցամաքի կազմի մեջ։ Ընդհանուր հաշվով Իսլանդիայի ցամաքային տարածքը կազմում է 103,000 կմ², որից բնակեցված է միայն 101,826 կմ²։ Մնացած հատվածը զբաղեցնում է հյուսիսային անտառազուրկ հարթավայրային շրջաններն ու տունդրաները։ Բացի կղզու հիմնական տարածքից, վերջինիս պատկանում են նաև թվով 30 մանր և միջին չափի կղզիներ։ Դրանցից խոշորագույններն են հյուսիսային Գրիմսեյնն ու հարավային Վեստմանաեյատրը։ Լճերն ու սառցադաշտերը զբաղեցնում են Իսլանդիայի տարածքի 14 %-ը ։ Խոշորագույն լիճը Տոուրիսվատն է, որը ներառում է Իսլանդական սարահարթի հարավային հատվածը։ Այլ խոշոր լճերից են Լագարֆլյոուտն ու Միվատնը։ Ամենախոր լիճը Իյոկլյուլյսաուրլոունն է՝ 248 մետր խորությամբ։ Վերջինիս մակերևույթը տարվա գրեթե ամիսներին պատված է սառույցով։ Այն նաև հանդիսանում է Իսլանդիայի ամենազբոսաշրջային տեղանքներից մեկը՝ ի շնորհս առեղծվածային բնական հարստությունների։ Աշխարհագրորեն՝ Իսլանդիան Միջնատլանտյան միջինօվկիանոսային լեռնաշղթայի մաս է կազմում ։ Իսլանդիայի ափերը հարավում հարթ են, կուտակումնային, մնացած հատվածներում՝ կտրտված ֆիորդերով ու ծոցերով։ Ռելիեֆում գերակշռում են 400-800 մետր բարձրության սարավանդները, որոնց վրա վեր են խոյանում 1000-1500 մետր բարձրությամբ լեռնազանգվածներ ու հրաբուխներ։ Կան շուրջ 200 հրաբուխներ, որից 30-ը վերջին 1000 տարում ցուցաբերում են հարաբերական ակտիվություն, իսկ մնացածը՝ հանգած են։ Հայտնի են Հեկլան, Լակին, Ասկյան և այլն։ Իսլանդիայի ամենաբարձր կետը Հվանադալսհնուկուր հանգած հրաբուխն է, որն ունի ծովի մակարդակից 2 119 մետր բարձրություն։ Գործող հրաբուխների շրջանում շատ են գեյզերներն ու տաք աղբյուրները, որոնց ջրերն օգտագործվում են բնակարանների, ջերմոցների ջեռուցման համար։ Տարածքի 6 %-ը զբաղեցնում են լավային դաշտերը և հրաբխային ժայթքումների հետևանքով առաջացած այլ զանգվածները։ Տարածված են հին սառցադաշտերի հատակային, վերջնային ու կողային մորեններն ու զանդրային հարթությունները, մերձափնյա շրջաններում, գլխավորապես արևմուտքում և հարավում՝ դաշտավայրերը։ Երկրակեղևի լեռնակազմական գործընթացներն Իսլանդիայում վերջնականապես չեն ավարտվել։ Կղզու տարածքում տարածվում է երկրակեղևի ամենամեծ խզման և ճմլման դեֆորմացիաներով, էրոզիայի և կուտակման, սեյսմիկ և հրաբխային երևույթների բարձր ակտիվությամբ, ծանրության ուժի անոմալիաներով, նստվածքների հաստությունների փոփոխությամբ և մետամորֆիզմով, ինտրուզիաների և լավաների լայն տարածմամբ բնորոշվող Ալպ-հիմալայան գեոսինկլինալը։ Այս հանգամանքով է պայմանավորված կղզում տարբեր ուժգնության երկրաշարժերի առատությունը։ Ընդերքում առկա քիմիական միացություններն այդքան էլ բազմազան չեն։ Օգտակար հանածոներից նշանավոր են սաթն ու ծծումբը։
Կլիմայական պայմաններ
Իսլանդիայի տարածքն անմիջականորեն հարում է հյուսիսային բևեռին և գտնվում է մերձարկտիկական կլիմայական գոտու սահմաններում։ Ի տարբերություն երկրագնդի մյուս մերձբևեռային տարածքների՝ Իսլանդիայի կլիման հարավային շրջաններում շատ ավելի մեղմ է և նման է մայրցամաքային Եվրոպայի հյուսիսային շրջանների (հատկապես՝ Սկանդինավյան թերակղզու պետությունների) ջերմաստիճանային պայմաններին։ Իսլանդիայի տարածքը պայմանականորեն կարելի է բաժանել երեք կլիմայական գոտիների։
Տարվա եղանակների հերթափոխն Իսլանդիայում արտահատված չէ, քանզի նկատելի են միայն ամառն ու ձմեռը։ Ձմեռը բավականին երկարատև է և որպես կանոն ընդգրկում է հոկտեմբերից մարտ ընկած ժամանակահատվածը։ Ամառները կարճ են և զով։ Տարվա ամենատաք ամիսը հուլիսն է, իսկ ամենացուրտը՝ հունվարը։ Իսլանդիայում երևէ գրանցված ամենատաք ջերմաստիճանը եղել է 30.5 °C-ը, որը 1939 թվականի հունիսի 22-ին գրանցվել է կղզու հարավարևելքում։ Ամենացուրտ եղանակային պայմանների նախադեպն Իսլանդիայում գրանցվել է 1918 թվականին, երբ հյուսիսում սնդիկի սյունն իջել է մինչև -38 °C։
Ներկայումս հունվարյան միջին ջերմաստիճանը կազմում է -1 °C-ից -3 °C, հուլիսինը՝ 9 °C-ից 11 °C։ Տեղումներն առավել շատ են հարավային շրջաններում, իսկ տարեկան տեղումների ընդհանուր ցուցանիշը՝ 465-4000 մմ։ Տարածքի 11, 4 %-ը սառցապատված է։
Բուսական և կենդանական աշխարհ
Իսլանդիան կենսաբազմազանության առումով բավականին աղքատ պետություն է։ Դա մեծապես պայմանավորված է վերջինիս մերձևբևեռային տեղագրությամբ։ Կղզում ընդհանուր հաշվով հանդիպում են ոչ ավելի քան 1 300 կենդանատեսակներ։ Սա բավականին ցածր ցուցանիշ է այլ պետությունների (այդ թվում մերձբևեռային Կանադայի, Նորվեգիայի, Ալյասկայի և Գրենլանդիայի) համեմատությամբ։ Կղզու կենդանական աշխարհի առաջին բնակիչներից է եղել բևեռային աղվեսը ։ Վերջինս այստեղ հաստատվել է սառցապատ ծովի վրա քայլելով և ներկայումս համարվում է Իսլանդիայի ֆաունայի գլխավոր խորհրդանիշը։ Երկրի որոշ հատվածներում ժամանակավորապես բնակություն են հաստատում սպիտակ արջերը, որոնք լողալով կամ սառցաբեկորների վրայով այստեղ են հասնում Գրենլանդիայից ։ 2008 թվականին մի ամսվա ընթացքում Գրենլանդիայից Իսլանդիա են հասել թվով երկու բևեռային արջեր։ Այնուամենայնիվ, սպիտակ արջերը Իսլանդիայում երբեք մշտական բնակություն չեն հաստատել։ Իսլանդիան աշխարհի այն եզակի կետերից է, որտեղ մոծակներ և առհասարակ՝ միջատներ, չեն հանդիպում ։
Կղզու վրա երկկենցաղներ և սողուններ ևս չեն հանդիպում։ Բացակայում են նաև էնդեմիկ կենդանատեսակները, որոնք բազմաթիվ են Կանադայում և Գրենլանդիայում։ Իսլանդիայում հանդիպում են նաև որոշ տեսակի տնային կենդանիներ՝ ի թիվս իսլանդական ոչխարի, կովերի, հավերի, այծերի, ձիերի և շների։ Թվարկված բոլոր կենդանիները Իսլանդիայում տարածվել են գաղութային ժամանակահատվածում և հանդիսանում են մայրցամաքային եվրոպացիների ներմուծած կենդանիների ժառանգները։ Վայրի կաթնասուններից նշանավորվում են նաև ճագարները, մկները, առնետները և հյուսիսային եղջերուները։ Ձկների շատ տեսակներ ապրում են Իսլանդիայի հարակից օվկիանոսների ջրերում։ Դրանով էլ պայմանավորված է ձկնարդյունաբերության զարգացվածությունն այս երկրի տարածքում։ Ծովային կաթնասուններից այստեղ տարածված են փոկերը, ծովառյուծները, դելֆինները և կետերը։ Բավականին հետաքրքիր և բազմազան է Իսլանդիայի բուսական աշխարհը։
Հետազոտողները պարզել են, որ կղզին նախքան եվրոպացիների գաղութացումը եղել է ընդարձակ կանաչապատ անտառներով լեցուն տարածք ։ Մարդկային հասարակության զարգացմանը զուգընթաց Իսլանդիայում հատվում են բազմաթիվ անտառներ և կղզին ընդունում է ներկայիս տեսքը։ Անտառահատումները պայմանավորված են եղել կլիմայական պայմաններով, քանզի ցրտաշունչ Իսլանդիայում անհնար է ձմեռային ամիսներին գոյատևել առանց ջերմության։ Երկրի որոշ շրջաններում աճում են բերքատու ծառեր։
Պետական և քաղաքական համակարգ
Իսլանդիայի պետական համակարգի հիմքում ընած է աջակողմյան և ձախակողմյան քաղաքական ուժերի տարանջատելիությունն ու բազմակուսակցական կառավարման համակարգը։ 2014 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով ներկայումս երկրի ամենաազդեցիկ քաղաքական ուժերն են աջակողմյան կենտրոնամետ «Անկախություն» կուսակցությունը, կանաչների ձախակողմյան շարժումը և Իսլանդիայի պրոգրեսիվ կուսակցությունը։ Թվարկված երեք կուսակցությունները խմբակցությունների տեսքով ներկայումս ձևավորում են վարչապետ Կատրին Յակոբսդոուտիրի ղեկավարած կառավարությունը։ Իսլանդական ալտինգում մանդատներ ունեցող այլ կուսակցություններից են սոցիալ-դեմոկրատական դաշնակցությունը, «Կենտրոն» կուսակցությունը, ցանցահենական կուսակցությունը, ժողովրդական կուսակցությունը և բարեփոխումների կուսակցությունը։ Իսլանդիան աշխարհի առաջին և դեռևս միակ պետությունն է, որի կառավարությունը ձևավորվել է ամբողջությամբ կանանցից։ Այդ կառավարությունը հայտնի է եղել կանանց ցուցակ կամ կանանց դաշինք անվանումով և հիմնադրվել է 1983 թվականին՝ կանանց քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական պահանջմունքները բավարարելու նկատառումներով։ Առաջին խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ կանանց դաշինքի նախաձեռնությամբ ալտինգի կին պատգամավորների թիվն ավելանում է 15 %-ով ։ Թեև «կանանց դաշինք»-ը 1999 թվականին իր տեղն է զիջել Իսլանդիայի սոցիալ-դեմոկրատականներին, այնուամենայնիվ այն երկարատև ազդեցություն է թողնում իսլանդական քաղաքականությանա վրա։ Ներկայումս յուրաքանչյուր խոշոր կուսակցություն ունի կանանց համար նախատեսված 40 % քվոտա ։ 2009 թվականին կանայք զբաղեցնում էին խորհրդարանի մեկ երրորդը, իսկ 7 տարի անց՝ 2016 թվականին, վերջիններս կազմում են բարձրագույն օրենսդիր մարմնի շուրջ կեսը՝ 48 %-ը ։ Իսլանդիան աշխարհի երկրորդ ամենաժողովրդավարական պետությունն է ՝ Նորվեգիայից հետո, և տասներեքերորդը՝ ըստ կառավարության թափանցիկության ։ Երկիրն ունի քաղաքացիական մասնակցության բարձր մակարդակ․ 2017 թվականին տեղի ունեցած ընտրություններին մասնակցել են ընտրության իրավունք ունեցող անձանց 81,4 %-ը, այնինչ Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության մյուս անդամ պետությունների շրջանում միջին ցուցանիշը 72 %-ն է։ Չնայած այս ամենին, իսլանդացիների միայն 50 %-ն է հավանություն տալիս գործող քաղաքական ինստիտուտներին։ Այս ցուցանիշը պայմանավորված է Իսլանդիայի ֆինանսական ճգնաժամին հաջորդած որոշ սկանդալային առճակատումներով։
Կառավարություն
Ներկայումս նախագահի պաշտոնում Իսլանդիայում պաշտոնավարում է անկուսակցական քաղաքական գործիչ Գվյուդնի Յոուհանեսսոնը։ Իսլանդիայի կառավարության և գործադիր իշխանության ղեկավարը վարչապետն է։ Երկրի վարչապետը՝ նախարարական կաբինետի հետ միասին, օժտված է բացառիկ իշխանությամբ։ Վարչապետն ընտրվում է ալտինգի ընդհանուր ընտրությունների արդյունքում, իսկ վարչապետի թեկնածուին որպես կանոն առաջադրում է խորհրդարանում ամենաշատ մանդատներ ունեցող քաղաքական կուսակցությունը կամ դաշինքը։ Նախագահը վարչապետ կարող է նշանակել միայն այն պարագայում, երբ խորհրդարանական մեծամասնություն կազմող ուժերին չի հաջողվում ընդհանուր հայտարարի գալ այդ ընտրության մեջ։ Նման իրավիճակ ստեղծվել է ընդամենը մեկ անգամ՝ 1944 թվականին, հանրապետության հռչակման տարում։ Իսլանդիայի իշխող քաղաքական ուժը մշտապես եղել է դաշինք, որի մեջ միավորված են եղել երկու կամ ավելի կուսակցություններ։ Դա պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ Իսլանդիայում պատմության մեջ ոչ մի անգամ մի կուսակցությանը չի վերապահվել բացարձակ խորհրդարանական մեծամասնություն։ Իսլանդիայի կառավարման համակարգը հատկապես աչքի է ընկնում իր յուրօրինակությամբ, ժողովրդականությամբ և լիբերալությամբ։ Այս ամենի վառ ապացույցն է այն, որ աշխարհում առաջին անգամ Իսլանդիայում բացահայտ բիսեքսուալ սեռական կողմնորոշմամբ քաղաքական գործիչ Յոհաննա Սիգուրդատիրը 2009 թվականի փետրվարի 1-ին դարձել է երկրի առաջնորդ։
Մարդու իրավունքներ
Իսլանդիան, ընդհանուր առմամբ, համարվում է աշխարհի ամենաառաջատար երկրներից մեկը՝ ըստ մարդու իրավունքների պաշտպանության ցուցանիշների։ Մարդու իրավունքները երաշխավորվում են Իսլանդիայի սահմանադրության վեցերորդ և յոթերորդ գլուխներով։ 1989 թվականից ի վեր Իսլանդիայի կառավարության նախաձեռնությամբ երկրում գործում է օմբուդսմենի ինստիտուտը, որի նպատակն է պետական ու պաշտոնատար անձանց կողմից մարդու խախտված իրավունքների ու հիմնարար ազատությունների պաշտպանությունը ։ Իսլանդիայում ընտրություններն ազատ են, արդար և թափանցիկ, ըստ ուժային կառույցների հաղորդումների՝ բացակայում է պետական բռնությունը։ Այս պետությունում քաղաքացիները գրեթե ամբողջությամբ զերծ են բոլոր տեսակի խտրականություններից՝ լինի դա կրոնական, ռասսայական, գենդերային և այլն։
Իսլանդիայի Հանրապետության բարձրագույն օրենսդիր մարմինը՝ ալտինգը, պատասխանատու է մարդու իրավունքների օրենսդրական վերահսկողության համար։ Մարդու իրավունքների պաշտպանն (օմբուդսմեն) իր հերթին վերահսկում է ոլորտը և կառավարությանը զեկուցում խախտման նախադեպերի մասին։ 2012 թվականին ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների հարցերով կոմիտեի անդամներից մեկն առանձնացրել է Իսլանդիայում մարդու իրավունքների երկու առավել հաճախ նկատվող խախտումներ՝ «կանանց և տղամարդկանց միջև անհավասարություն՝ հատկապես աշխատանքային շուկայում» և «երեխաների նկատմամբ սեռական բռնություն» ։ 2018 թվականի տվյալներով այդ բացերը հիմնականում լրացվել են, որի արդյունքում երկիրն առավել ամրապնդել է իր դիրքերը մարդու իրավունքների գերակայությամբ երկրների սանդղակում։ Սահմանադրությունը երաշխավորում է խոսքի և մամուլի ազատությունը։ Իսլանդիայում ամբողջությամբ գործում է համացանցային, ակադեմիական, ինչպես նաև կրոնական ազատություն (այնուամենայնիվ՝ բնակչության ճնշող մեծամասնությունը համարվում է լյութերական գաղափարներով առաջնորդվող իսլանդական եկեղեցու հետևորդ)։ Իսլանդիայի քաղաքացիներն ազատ են տեղաշարժվելու երկրի սահմաններում․ նրանք կարող են մեկնել արտերկիր և կամայական ժամանակամիջոցում վերադառնալ։
Իսլանդիան օրինական կերպով ընդունում է արտասահմանյան փախստականներին, իսկ հարկադիր արտաքսումը երկրում անօրինական է։ Իսլանդիան Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի անդամ-պետություն է, իսկ վերջինիս սահմանադրությունը հիմնված է միջազգային իրավունքի նորմերի վրա։ Կառավարական մակարդակով այս պետությունը վավերացրել է մի շարք կոնվենցիաներ և բանաձևեր, այդ թվում՝ «Ռասայական խտրականության բոլոր ձևերի վերացման մասին» միջազգային կոնվենցիան (ICERD), «Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին» միջազգային դաշնագիրը (ICCPR), «Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների մասին» միջազգային դաշնագիրը (ICESCR), ինչպես նաև «Կանանց նկատմամբ խտրականության բոլոր ձևերի վերացման մասին» կոնվենցիան (CEDAW)։
Ցույցեր և քաղաքացիական անհնազանություններ Իսլանդիայում
Արտաքին քաղաքականություն
Իսլանդիայի Հանրապետությունը Միավորված Ազգերի Կազմակերպության, Հյուսիսատլանտյան դաշինքի, Եվրոպայի խորհրդի ու Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության անդամ է։ Վերջիս կայուն դիվանագիտական հարաբերություններ է պահպանում այդ կազմակերպության անդամ գրեթե բոլոր մյուս պետությունների հետ, սակայն դիվանագիտական կապերն առավել խորացված են Սկանդինավյան երկրների (Նորվեգիա, Դանիա, Շվեդիա, Ֆինլանդիա), Գերմանիայի Դաշնայի Հանրապետության, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Կանադայի հետ։ Հյուսիսային երկրների հետ վերջինիս հարաբերությունները հիմնված են պատմականորեն ամրապնդված մշակութային, տնտեսական, լեզվական առնչությունների վրա։ Այդ կապերի ամրապնդման վրա իր ուրույն ազդեցությունն ունի սոցիալական պետության ստեղծմանն ուղղված վերջիններիս ձևավորած սոցիալ-տնտեսական մոդելը, որն առավել հայտնի է սկանդինավյան մոդել անվանմամբ։
Այդ խմբակցության մասն են կազմում Իսլանդիան, Շվեդիան, Դանիան, Նորվեգիան և Ֆինլանդիան։ Հյուսիսային Եվրոպայի երկրների միջև եղած հարաբերությունների պահպանման ու զարգացման համար երկրի ղեկավարները ձեռնամուխ են եղել հատուկ կազմակերպութան ստեղծմանը՝ ի դեմս Հյուսիսային խորհրդի։ Իսլանդիայի Հանրապետությունը հանդիսանում է Եվրոպայի ազատ առևտրի ասոցացիայի չորս համահիմնադիրներից մեկը՝ Լիխտենշտայնի, Նորվեգիայի և Շվեյցարիայի հետ մեկտեղ։ Կազմակերպության նպատակը Եվրոպական Միության սահմաններից դուրս միջեվրոպական ազատ առևտրային կապերի ստեղծումն է։ Եվրոպական տնտեսական տարածքում ընդգրկված լինելու հանգամանքը հնարավորություն է ընձեռում իսլանդական արտադրանքը ներմուծել եվրոպական միասնական շուկա։ Այնուամենայնիվ, մինչ օրս Իսլանդիան չի անդամակցում Եվրոպական Միությանը։ 2009 թվականի հուլիսին ալտինգը որոշում է ընդունում անդամակցության համար դիմել ԵՄ քարտուղարություն, որին սակայն դեմ էր հասարակությունը ։ Այդ իսկ պատճառով 2013 թվականին ձևավորված նոր կառավարությունը չեղարկում է նախկին որոշումը և հայտարարում, որ նախապատրաստվում է անդամակցության վերաբերյալ հանրաքվեի ։ Իսլանդիան առաջին երկիրն է, որը 1990-1991 թվականներին ճանաչել է Հայաստանի, Վրաստանի, Ադրբեջանի, Լիտվայի, Էստոնիայի և Լատվիայի անկախությունը ԽՍՀՄ-ից, իսկ 2006 թվականին՝ Չեռնոգորիայի անկախությունը Սերբիայից ։ Նույն հաջողությամբ Իսլանդիան 1991 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ճանաչել է Խորվաթիան ։ Իսլանդիան վարում է բավականին ռիսկային արտաքին քաղաքականություն, որի վառ ապացույցն է արևմտամետ քաղաքական կողմնորոշմամբ կառավարության կողմից Պաղեստինի ճանաչումը ։
Զինված ուժեր
Իսլանդիան աշխարհի միակ ռազմականացված երկիրն է (անդամակցում է ռազմական բնույթի կազմակերպության), որը կանոնավոր բանակ չունի։ Այնուամենայնիվ, Իսլանդիայի ռազմածովային նավատորմը՝ ռազմաօդային ուժերի և ճգնաժամային արձագանքման ստորաբաժանման հետ մեկտեղ մասնակցում է ՆԱՏՕ-ի խաղաղապահ առաքելություններին։ 1951-2006 թվականներին իսլանդական զինված ուժերը տնօրինվել են Միացյալ Նահանգների կողմից։ Իսլանդիայի զինված ուժերը ստեղծել են բացառապես Հյուսիսատլանտյան դաշինքին անդամակցելու նպատակով, որից հետո պաշտոնական Ռեյկյավիկը ԱՄՆ-ի հետ կնքել է երկրի պաշտպանությանն ուղղված պայմանագիր։ Իսլանդիայի զինված ուժերը վերացվում են Սառը պատերազմի ավարտից հետո՝ իսլանդացիների համախմբված պայքարի արդյունքում։ Այնուամենայնիվ, ամերիկացիներին իրավունք էր վերապահվում Կաֆլավիկի օդանավակայանում կայանել չորսից վեց ռազմական ինքնաթիռներ։ Իսլանդացիներին հաջողվում է ամերիկյան վերջին հենակետները կղզուց դուրս բերել միայն 2006 թվականի սեպտեմբերի 30-ին։ 2008 թվականի մայիսին ՆԱՏՕ-ի ուժերը սկսում են զորավարժությոններ անցկացնել՝ օգտագործելով Իսլանդիայի օդային տարածքը։ 2003 թվականին պաշտոնական Ռեյկյավիկը զորավիգ լինելով Հյուսիսատլատնյան դաշինքի խաղաղապահ ուժերին՝ զորք է տրամադրել վերջիններիս Իրաք ներխուժելու համար։ Այդ որոշումից հետո Իսլանդիայում բռնկվում են բազում ներքին հակասություններ, որի արդյունքում տեղի է ունենում Իրաքում կայանված իսլանդական զորքերի փոխատեղում։ Իսլանդիայի զինված ուժերը մասնակցում են նաև Աֆղանստանի հակամարտությանն ու Հարավսլավիայի մայրաքաղաք Բելգրադի ռմբակոծությանը։ Հանրապետության հռչակումից ի վեր Իսլանդիան պատերազմական գործողությունների մեջ ներքաշվել է մեկ անգամ՝ հակամարտելով Մեծ Բրիտանիայի ռազմական նավատորմի դեմ։ Մեծ Բրիտանիայի հետ կոնֆլիկտը հանգեցնում է Իսլանդիայի առափնյա պաշտպանության ուժերի և բրիտանական նավատորմի միջև մի քանի այսպես կոչված «ձողաձկան պատերազմներ»-ի սանձազերծման։ Պատերազմում հրետանային կրակից զոհվում է մեկ իսլանդացի նավաստի, սակայն հակամարտության վերջում Իսլանդիան կարողանում է ամրապնդել և ընդլայնել իր պետության ազատ տնտեսական գոտու սահմանները։ Ըստ համաշխարհաին խաղաղության միջազգային վարկանիշի՝ Իսլանդիան աշխարհի ամենախաղաղապահ երկիրն է՝ զինված ուժերի բացակայությամբ, հանցագործությունների ցածր ցուցանիշով և սոցիալ-քաղաքական կայունության բարձր մակարդակով։ Իսլանդիան Գինեսի ռեկորդների գրքում գրանված է որպես «աշխարհի ամենախաղաղ երկիր»՝ «մեկ շնչին բաժին ընկնող ամենացած ռազմական ծախսերով»։