cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սեմյոն Բաղդասարյան
Կենսագրություն
1935 թվականին զորակոչվել է անհապաղ ծառայության Կարմիր բանակի շարքեր, որտեղից 1938 թվականին տեղափոխվել է պահեստազոր։ Ծառայության ավարտից հետո քննություններ է հանձնել և ընդունվել Երևանի մանկավարժական ինստիտուտ, որն ավարտել է 1939 թվականին։ Այնուհետև ընդունվել է աշխատանքի Երևանի գործարաններից մեկում՝ որպես մատակարարման բաժնի պետ։
1943 թվականի նոյեմբերից մարտնչել է Հայրենական մեծ պատերազմի մարտադաշտերում՝ որպես 4-րդ ուկրաինական ճակատի Պրիմորսկի բանակի 89-րդ հրաձգային դիվիզիայի 400-րդ հրաձգային զորագնդի 4-րդ հրաձգային վաշտի դասակի հրամանատար և լեյտենանտ։ Դիվիզիայի կազմում անցել է Կովկասից մինչև Բեռլին ուղին՝ ազատագրելով ավելի քան 900 բնակավայր։ Հատկապես աչքի է ընկել Ղրիմի օպերացիայի ժամանակ, ինչի համար հետագայում արժանացել է Խորհրդային Միության բարձրագույն մրցանակի։
1944 թվականի մայիսին՝ խորհրդային զորքերի առաջխաղացման ժամանակ, լեյտենանտ Բաղդասարյանը ղեկավարել է գրոհային խումբը, որին հանձնարարված էր գրավել Լեռնային բարձունքը՝ Սեվաստոպոլի մոտակայքի դիմադրության գլխավոր հանգույցը։ 1944 թվականի մայիսի 9-ին խումբը նռնակներով ոչնչացրել է հակառակորդի դօտի մուտքը պաշտպանող երեք դզօցների կայազորները։ Թիկունքից մոտենալով դօտին՝ խումբը ներս է խուժել և ձեռնակռվով ոչնչացրել թշնամու կայազորը։ Վաշտի հրամանատարի՝ կապիտան Զուրոչկայի զոհվելուց հետո Բաղդասարյանը ստանձնել է հրամանատարությունը։ Վաշտը պատրաստել է հարձակման և առաջինը հասնելով բարձունքներից մեկին՝ այնտեղ ամրացրել կարմիր դրոշակ։ Լեյտենանտ Բաղդասարյանի գրոհային խմբի հերոսության և տղամարդկայնության օրինակով ոգեշնչվելով՝ զորագնդի հարևան ստորաբաժանումները ևս անցել են հարձակման։ Այդպիսով ճեղքվել է Սևաստոպոլ մուտք գործելու՝ գերմանացիների 2-րդ խիստ ամրացված պաշտպանական հենակետը։
1945 թվականի մարտի 24-ին՝ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի ղեկավարության հրամանով գերմանաֆաշիստական ուժերի դեմ անկացրած մարտերում ցուցաբերած հերոսության, տղամարդկայնության և արիության համար լեյտենանտ Սեմյոն Կարապետի Բաղդասարյանին շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում՝ Լենինի և «Ոսկե Աստղ» (№ 6499) շքանշանների պարգևատրմամբ ։
Հայրենական Մեծ պատերազմի ավարտից հետո Բաղդասարյանը շարունակել է ծառայությունը Կարմիր Բանակի շարքերում, որտեղից 1947 թվականին կապիտանի կոչմամբ զորացրվել է պահեստազոր։ Սեմյոն Բաղդասարյանը վախճանվել է 1993 թվականի մարտի 4-ին Երևանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Շետյաս
Շետյաս (Шетьяс), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վիլեդ գետի վրա։ Գետի երկարությունը 48 մ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Five to One
Five to One-ը ամերիկյան լեգենդար ռոք խումբ The Doors-ի երգն է։ Երգը ձայնագրվել է խմբի երրորդ ստուդիական ալբոմում՝ Waiting for the Sun-ում և ալբոմի ավարտական երգն է ։
Ծագում
Երգի մի մասը ("Your ballroom days are over baby/Night is drawing near/Shadows of the evening/crawl across the years"), հավանաբար վերցվել է 19-րդ դարի օրորոցային երգից՝ "Now the Day is Over" ("Now the day is over/Night is drawing nigh/Shadows of the evening/Steal across the sky") և երգի մեջ են ավելացվել Ջիմ Մորիսոնի կողմից ։ Մորիսոնը նմանապես օգտագործել է որոշ հատվածներ "Christian child's prayer" աղոթքից "Soul Kitchen" երգի համերգային տարբերակում 1969 թվականին, բացի այդ նաև արտաբերել է երեխաների երգի "Jack be nimble, Jack be quick, Jack jump over The candlestick" տողերը որպեսզի հարմարեցնի հանգերը իր An American Prayer բանաստեղծության մեջ՝ "Words dissemble/Words be quick/Words resemble walking sticks" ։ Մորիսոնը հավանաբար նկատի ուներ Դիլան Թոմասի պատմությունը որը վերնագրված էր The Fight Թոմասի Portrait of the Artist as a Young Dog գրքում , որտեղ գրքի հերոսը կարդում է մի բանաստեղծություն անունը՝ Warp ("[...] Five into one, the one made of five into one, early/Suns distorted too late")։ Թոմաս Դիլանի կողմից "հինգը" նկարագրվում է որպես "արցունքներ", "արևներ", և "անըմբռնելի խոցեր գլխում": Մեկնաբանումերից մեկը ունի սեռական լրացուցիչ իմաստ, որը վերաբերում է ֆիզիկական բավարարվածությանը, որը բավականին բացահայտ և պարզ է դառնում երգի հետևյալ տողերից "five to one, baby, one in five, no one here gets out alive, you´ll get yours, baby, I´ll get mine, gonna make it, baby, if we try":
Կատարումները
Երգի ամենահայտնի կատարումը տեղի է ունեցել Մայամիում 1969 թվականին Dinner Key Auditorium-ի բաց տարածքում։ Երգի վերջնահատվածում ալկոհոլի ազդեցության տակ գտնվող Մորիսոնը հանդիսատեսին անվանել է "ապուշներ" և "ստրուկներ": Համերգն ավարտվել է նրանով որ Մորիսոնին մեղադրել են խռովություն սկսելու փորձ անելու մեջ, և ձերբակալել են իսկ հետագայում բանտարկել պատահարի պատճառով։ Այս կատարումը կարելի է լսել խմբի The Doors: Box Set ալբոմի առաջին մասում, երգը նաև ընդգրկվել է Օլիվեր Սթոունի The Doors ֆիլմում։
Քավր տարբերակները
Yuya Uchida & The Flowers ձայնագրել են երգի հավանաբար առաջին քավր տարբերակը 1968 թվականին և երգը ընդգրկվել է նրանց Challenge! ալբոմում, չնայած այն չի թողարկվել ալբոմի մյուս երգերի հետ մինչև 2007 թվականի վերաթողարկումը։ Մերիլին Մենսոնը արել է երգի ստուդիական քավրը, իսկ Velvet Revolver-ը և ռուսական խումբ Սպլինը արել են երգի համերգային քավր տարբերակը։ Pearl Jam խմբի "Alive" երգի սոլոն հիմնված է Էյս Ֆերյլիի կիթառային սոլոյի վրա Kiss խմբի "She" երգում, և որը իր հերթին հիմնված է եղել Ռոբի Կրիգերի սոլոյի վրա "Five to One" երգում ։ Քանյե Ուեսթ երգը օգտագործել է որպես նմուշ որպեսզի ստեղծի Ջեյ Զիի Նեսի և Mobb Deep դուոի "Takeover" երգի ռիթմը։ 2011 թվականին ամերիկյան ռոք խումբ Make Love and War-ը ձայնագրեց երգի իր տարբերակը որպեսզի այն համընկեցնի Արաբական գարուն հեղափոխական ալիքի հետ, իսկ երգի տեսահալովակը ցուցադրում էր նկարներ Միջին Ասիայից, և իհարկե նախկինում գոյություն ունեցած և հիմա գոյություն ունեցող ճանաչված ամպստամբությունների նկարներ ։
Oasis-ը ձայնագրել է "Waiting for the Rapture" երգը 2008 թվականին լույս տեսած իրենց Dig Out Your Soul վերջին ստուդիական ալբոմում որը շատ նման է "Five to One"-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:The Doors
Ռիկի Տիկի Տավի (մուլտֆիլմ)
«Ռիկի Տիկի Տավի», 1965 թվականի նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, Ռեդյարդ Քիփլինգի համանուն հեքիաթի էկրանավորումը, որ կատարել է ռեժիսոր Ալեքսանդրա Սնեժկո-Բլոցկայան ։
Սյուժե
Մի անգամ ամպրոպի ժամանակ ջրի ուժեղ հոսանքն իր հարազատ տնիք քշում է երիտասարդ մանգուստին։ Նա պայքարում է տարերքի հետ, որքան կարող էր և ուժասպառ լինելով՝ ընկնում է հոսանքով լողացող հողաթմբի վրա։ Այդ հողաթումբը ափ է դուրս գալիս այն տան մոտ, որտեղ ապրում էր Աբուն։ Ռիկին և Աբուն միանգամից ընկերանում են, և տղայի ծնողները չեն խանգարում նրանց բարեկամությանը։ Շրջելով թաղամասում և ծանոթանալով տեղի բնակիչների հետ՝ Ռիկկին իմանում է, որ այգում ապրում են վտանգավոր կոբրաներ՝ Նագն ու նրա կինը՝ Նագայնան։ Մանգուստը որոշում է ամեն գնով պաշտպանել իր նոր տունն օձերից։
Նագայնան, իմանալով մանգուստի մասին, որոշում է, որ տանը նրա հայտնվելու համար մեղավոր են մարդիկ։ Նա Նագին քաջալերում է սպանել մեծ մարդու՝ Աբուի հորը։ Բայց Ռիկին լսում է նրանց խոսակցությունը, և երբ Նագը մնում է մենակ, հարձակվում է նրա վրա։ Կռվի աղմուկից մոտ է վազում ընտանիքի գլխավորը և սպանում Նագին՝ կրակելով նրա վրա հրացանից։
Վշտահար Նագայնան որոշում է ամուսնու մահվան համար վրեժխնդիր լինել մարդկանցից և մանգուստից։ Նա տուն է մտնում տղային սպանելու համար, բայց այդ ժամանակ Ռիկկին գտնում է օձի բույնը, որտեղ Նագայնան թաղել էր իր ձվերը։ Կոտրելով բոլոր ձվերը, բացի մեկից, մանգուստը գնում է կոբրայի մոտ։ Նագայնան խոստանում է ընդմիշտ հեռանալ այդտեղից, Եթե Ռիկին իրեն տա վերջին ձուն։ Բայց մանգուստը որոշում է ընդմիշտ վերջ տալ կոբրաների ընտանիքին և հարձակվում է Նագայնայի վրա։
Մարտն սկսվում է հենց տանը, և տղամարդը վերցրել է հրացանը, բայց Նագայնան, վերցնելով ձուն, սլացնում է դեպի իր բույնը։ Մանգուստը հետևում է նրան և պայքարը շարունակվում է բնում։ Երբ հանդարտվում է, Ռիկի Տիկի Տավին դուրս է գալիս օձի բնից և բոլորին տեղեկացնում, որ Նագայնան էլ երբեք դուրս չի գա այնտեղից, ինչը նշանակում է, որ Ռիկին արդեն սպանել է նրան։
«Հանգստացեք, օձերը սպանվեցին։ Եվ եթե նորից մոտ սողան, ես այստեղ եմ»։
Վերաթողարկումներ
1990-ական թվականների կեսերից մինչև 2000-ական թվականները նույն «Крупный план» միավորման մուլտֆիլմերի հավաքածուն թողարկվել է Lizard ընկերության կողմից Video CD ձայնասկավառակներով։
Մուլտֆիլմը ներառվել է «Հեքիաթային ջունգլիներ» հավաքածուի VHS-ում և DVD-ում, որը թողարկվել է «Սոյուզ» ընկերության կողմից 2003 թվականին։ Հավաքածուում տեղ են գտել խորհրդային այլ մուլտֆիլմեր՝ Քիփլինգի հեքիաթների էկրանավորումներ, ինչպիսիք են՝ «Կատուն, որ զբոսնում էր ինքն իր համար» և «Փղիկը», ինչպես նաև «Աղջիկը ջունգլիներում», «Ամենա, ամենա, ամենա, ամենա», «Կապիկը Սարուգասիմա կղզուց» մուլտֆիլմերը ։
Սկավառակի բնութագրեր.
«Ռիկի Տիկի Տավի» մուլտֆիլմն ընդգրկված է նաև «Սիրված մուլտֆիլմերի ոսկե հավաքածու № 8» (2003), «Ռիկի Տիկի Տավի» (2005) և «Вот так тигр!» (2009) մուլտֆիլմերի հավաքածուներում, որոնք թողարկել է «Крупный План» կինոմիությունն առանց պատկերի և ձայնի վերականգնման։
Բացի այդ, այս մուլտֆիլմի DVD սկավառակը կցվում է «Проф-Пресс» հրատարակչության կողմից 2009 թվականին թողարկված «Ռիկի Տիկի Տավի» մանկական գրքույկին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ռեդյարդ Քիփլինգի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ալեքսանդրա Սնեժկո-Բլոցկայայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1965 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին
Մալբորո դքսուհու ժամացույց-ձու
«Մալբորո դքսուհու ժամացույց-ձու» (Яйцо́-часы́ герцоги́ни Ма́льборо), ոսկերչական ձու, որը պատրաստել է վարպետ-ոսկերիչ Միխայիլ Պերխինը Կարլ Ֆաբերժեի ղեկավարությամբ 1902 թվականին ։ Այն պատրաստվել է դքսուհի Կոնսուելո Մալբորոյի (Վանդերբիլտ) համար։
Այսօր «Մալբորո դքսուհու ժամացույց-ձու» ոսկերչական ձուն պատկանում է Վիկտոր Վեկսելբերգի ֆոնդին։ Պահպանվում և ցուցադրվում է Ֆաբերժեի թանգարանում (Նարիշկինների և Շուվալովների պալատ, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան) ։
Դիզայն
«Մալբորո դքսուհու ժամացույց-ձու» ոսկերչական ձուն պատրաստված է նեոդասական ոճով ։ Այն պատված է վարդագույն թափանցիկ էմալով։ Ձվի վրա տեղադրված է հորիզոնական պտտվող թվացույցը, որը պատված է սպիտակ էմալով, իսկ վերևից և ներքևից երիզված է մարգարտաշարով։ Հռոմեական թվերը ադամանդակուռ են։ Ժամացույցի անշարժ սլաքն իրենից ներկայացնում է ադամանդապատ օձ, որը փաթաթված է ձվին և սողացել է դեպի վերև։ Ոսկերչական ձվի վերին հատվածը զարդարված է ոսկե շղթաներով՝ ժապավենների տեսքով, որոնք պատված են ադամանդներով։ Ձվի գագաթը պսակված է ոսկե կաղինով, որի վրա ադամանդներ են ամրացված։ Երկու կողմից ոսկե բռնակներ են ագուցված։
Ոսկերչական ձուն տեղադրված է եռաթև պատվանդանին, որը պատված է թափանցիկ սադափագույն էմալով։ Որմնասյուները, գետնախարիսխները և եզրազարդերը պատված են վարդագույն էմալով և զարդարված են բուսական ոսկե նախշերով։ Պատվանդանի մի կողմում դքսուհի Մալբորոյի միացագիրն է, մյուսում՝ գունավոր ոսկով պատրաստած առատության եղջյուրը, իսկ երրորդ կողմում՝ սիրո այլաբանության ոսկյա խորհրդանիշը ։
Այս ձուն 1895 թվականին ստեղծված «Կապույտ ձու-ժամացույց օձով» կայսերական ձվի նմանությամբ է ստեղծվել։
Անակնկալ
Անակնկալը ոսկերչական ձվի մեջ գտնվող ժամացույցի մեխանիզմն է։
Պատմություն
Կոսնուելո Վանդերբիլտը ամերիկացի միլիոնատեր Կոռնելիուս Վանդերբիլտի դուստրն է։ Աղջկա կամքին հակառակ հայրը նրան 1895 թվականին կնության է տվել Չարլզ Սփենսեր-Չերչիլին՝ Մալբորոյի 9-րդ դուքսին։ 1902 թվականին ամուսիններն այցելում են Ռուսաստան և պատվիրում ոսկերչական ձուն։
Սեփականատերեր
1926 թվականին, ամուսնալուծվելուց հետո, Կոնսուելոն «Մալբորո դքսուհու ժամացույց-ձու» ոսկերչական ձուն բարեգործական աճուրդ-վաճառքի է հանում։ Այն գնում է լեհ երգչուհի Աննա Վալսկան՝ «International Harvester» ընկերության սեփականատիրոջ կինը։ 1965 թվականին նյույորքյան Parke-Bernet աճուրդում ձուն ձեռք է բերում Մալկոմ Ֆորբսը։ 2004 թվականին այն գնում և հայրենի Ռուսաստան է բերում Վիկտոր Վեկսելբերգը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն Կատեգորիա:Վեկսելբերգի հավաքածու Կատեգորիա:1902 աշխատություններ Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Զգացմունքների խռովք
«Զգացմունքների խռովք» («Смятение чувств»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է կինոռեժիսոր Պավել Արսենովը   1977 թվականին  ։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1978 թվականի հուլիսի 31-ին։
Սյուժե
Վոլոդյայի (Սերգեյ Նագորնի) և Նադյայի (Ելենա Պրոկլովա) միջև փոխհարաբերությունները հեշտ չեն։ Նադյան ավարտում է դպրոցը Վոլոդյայից մեկ տարի առաջ և մեկնում է Լենինգրադ՝ սովորելու բժշկական ինստիտուտում։ Մեկ տարի անց նա գալիս է տուն և ասում Վոլոդյային, որ սիրում է ամուսնացած տղամարդու։ Վոլոդյան դժվար է տանում բաժանումը, իրեն սիրահարված Մաշային (Տատյանա Դրուբիչ) խոստովանում է, որ «կար աշխարհի ներդաշնակության զգացում, հիմա այն չկա»։ Բայց Վոլոդյան ցանկալի հյուր է Նադյայի տանը, նրան շատ է սիրում Նադյայի մայրը՝ Նինա Դմիտրիևնան (Իա Սավվինա), որն ամեն ինչի հանդեպ պահանջկոտ կին է։ Երբ Նինա Դմիտրիևնան ծանր հիվանդանում է, Վոլոդյան սկսում է օգնել նրան տնային տնտեսությունում։ Դա փոքր-ինչ մտերմացնում է նրանց։ Վոլոդյան ծանուցագիր է ստանում զինկոմիսարիատից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:1977 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր
Գերմանիայի արտաքին քաղաքականություն
Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն (Գերմանիա), Կենտրոնական եվրոպական պետություն, որը անդամակցում է Եվրամիությանը, G7-ին, G20-ին, տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպությանը և Հյուսիսատլանտյան դաշինքի կազմակերպությանը։ Գերմանիան դիվանագիտական հարաբերություններ է պահպանում ավելի քան 190 երկրների հետ։ Գերմանիան նաև երկկողմ տնտեսական օգնություն է ցուցաբերում մի շարք պետությունների, սակայն ստացող երկրների թիվը 1998 թվականի 119-ից 2008 թվականին նվազել է մինչև 57 ։
Գերմանիայի ներքաղաքական պայքարը արտաքին քաղաքականության հարցերի շուրջ
1949-1969 թվականներին ՔԴՄ/ՔՍՄ պահպանողական կուսակցությունները Գերմանիայի անվտանգության ապահովման հարցերում ապառազմականացման և Արևմուտքի նկատմամբ ավելի ու ավելի մեծ կողմնորոշման կուրս են վերցրել։ Գերմանիան միավորելու գաղափարները մղվեցին երկրորդ պլան։ Կ. Ադենաուերի այս արտաքին քաղաքական ուղեգծին աջակցել են ՔԴՄ/ՔՍՄ կոալիցիոն հիմնական դաշնակիցները ։
ՍԴՀԿ-ն չի պաշտպանել ՔԴՄ/ՔՍՄ գլխավորած իշխող կոալիցիայի արտաքին քաղաքական կուրսը։ Այսպիսով, սոցիալ-դեմոկրատները 50-ական թվականների սկզբին կոչ էին անում լուրջ քննարկել ԽՍՀՄ-ի և ԳԴՀ-ի առաջարկները Գերմանիայի միավորման վերաբերյալ, ինչը ՍԴՀԿ-ին հատուկ նշանակություն էր տալիս, քանի որ այս կուսակցության հայտարարված նպատակներից մեկը հենց երկրի միասնության ձեռքբերումն էր։ Բացի այդ, ԳՍԴԿ-ն դեմ է արտահայտվել ԳՖՀ-ի ռեմիլիտարիզացմանը՝ մերժելով վերազինումն ու զինվորական ծառայության սահմանումը ցանկացած չափով։ Չնայած այն բանին, որ կուսակցության ներսում հակակոմունիստական հռետորաբանությունը թափ էր հավաքում, ԳՍԴԿ-ում վստահ էին, որ հակակոմունիզմը և հակասովետիզմը Գերմանիայի ռազմական հզորության վերականգնման պատճառ չեն հանդիսանում ։
Գերմանիայի Կոմունիստական կուսակցությունը, որը ներկայացված էր նաև առաջին գումարման Բունդեսթագում, վերակառուցման փոխարեն առաջարկում էր ստեղծել գերմանական խաղաղ պետություն։
1955 թվականին Գերմանիայի՝ ՆԱՏՕ-ին անդամակցելուց հետո Կ. Ադենաուերի կառավարությունը որոշեց բունդեսվերին տեղակայել ատոմային զենքով, ինչը նշանակում էր Գերմանիայում արտաքին քաղաքականության հարցերի շուրջ քաղաքական քննարկումների նոր փուլ։ ՍԴՀԿ-ն, որը պահպանեց հակամիլիտար վերաբերմունքը, այս որոշումը ոչ միանշանակ ընդունեց, չնայած կուսակցության ակտիվությունը քաղաքական բանավեճերում նախկինի պես մեծ չէր։ ՍԴՀԿ-ի նման դիրքորոշման հիմնական պատճառը քաղաքական ծրագրի հասունացող փոփոխությունն էր, որն արդյունքում քաղաքական դիրքորոշումներով շատ մոտ էր ՔԴՄ/ՔՍՄ ծրագրին ։
Միջազգային լարվածության թուլացման ժամանակահատվածում Գերմանիայի ներսում նոր քաղաքական բախումներ առաջացան կառավարական կոալիցիայի արտաքին քաղաքական կուրսի պատճառով։ Նոր կառավարության արտաքին քաղաքականության կարևորագույն ասպեկտներն էին ԳԴՀ-ի «արևմտյան» կողմնորոշման անփոփոխությունը, ՆԱՏՕ-ի և ԱՄՆ-ի հետ դաշինքի հավատարմությունը, ինչպես նաև ԵՏՄ-ի ընդլայնման և ամրապնդման գաղափարին աջակցությունը։ Իշխող կոալիցիան հանդես է եկել նաև Արևմուտքի և Արևելքի միջև հարաբերությունների կարգավորման օգտին, ինչը համապատասխանում էր «այն ժամանակվա ոգուն» ։ ՔԴՄ/ՔՍՄ-ն ընդդիմության մեջ գտնվելու առաջին տարիները նվիրել է սոցիալիստական երկրների հետ պայմանագրերի դեմ պայքարին։ Դիմակայելով Արևմուտքի և Արևելքի հարաբերություններում լիցքաթափման հասունացած անհրաժեշտությանը՝ ՔԴՄ/ՔՍՄ-ն այս ժամանակահատվածում զգալիորեն սկսեց կորցնել ժողովրդականությունը Գերմանիայում, ինչի արդյունքում ՔԴՄ/ՔՍՄ-ն ի վերջո ճանաչեց ԳՍԴԿ և ԳՀՀԾ քաղաքականության անհրաժեշտությունը հենց ԳԴՀ-ի համար ։
70-ականների վերջին և 80-ականների սկզբին միջազգային իրավիճակի սրմամբ արտաքին քաղաքականության հարցերի շուրջ ներքաղաքական պայքարը ենթարկվեց փոփոխությունների։ Ի տարբերություն նախորդ մեծ քննարկումների արտաքին քաղաքականության հարցերի շուրջ, որոնք տեղի էին ունենում կուսակցությունների միջև, այս ժամանակահատվածում միասնական քաղաքական կարծիք չկար նույնիսկ հենց կուսակցությունների ներսում։ Այսպես, ԳՍԴԿ-ն բաժանվել է ռազմականների և նրանց, ովքեր դեմ են հանդես եկել Գերմանիայի տարածքում հրթիռների տեղակայմանը ։
Հանրային դիվանագիտություն
Գերմանական տարբեր հիմնադրամներ ակտիվորեն նպաստում են արտերկրում գերմանական լեզվի և մշակույթի ուսումնասիրությանը. Ակտիվորեն իրականացվում է ուսանողական փոխանակում։ 2011 թվականին Գերմանիայում սովորել է 6204 ուսանող Ուկրաինայից, 2602 ուսանող Վիետնամից, 2400 ուսանող Բրազիլիայից ։
Տնտեսական օգնություն թերզարգացած երկրներին
Գերմանիան ակտիվորեն օգնություն է ցուցաբերում թերզարգացած պետություններին։ Օրինակ՝ 2010 թվականին «ֆինանսական համագործակցություն» և «տեխնիկական համագործակցություն» պետական ծրագրերով 108,2 միլիոն եվրո է հատկացվել Ալբանիային, 107,5 միլիոն եվրո՝ Բոսնիա և Հերցեգովինային, 33,0 միլիոն եվրո՝ Կոսովոյին, 1 միլիոն եվրո՝ Մակեդոնիային, 3 միլիոն եվրո՝ Խորվաթիային ։
Բունդեսվերի մասնակցությունը խաղաղապահ առաքելություններին
Գերմանիան իրավունք չունի մասնակցել զավթողական պատերազմներին։ Նրա զինված ուժերը պաշտպանում են Գերմանիայի ինքնիշխանությունն ու ամբողջականությունը։ Միայն վերջերս Բունդեսվերը մասնակցում է խաղաղության պահպանմանն ուղղված տարբեր միջոցառումների։ Դա արվում է Բունդեսթագի համաձայնությամբ։ Գերմանիան մասնակցել և մասնակցում է հետևյալ կոնֆլիկտային իրավիճակների լուծմանը․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի արտաքին հարաբերություններ Կատեգորիա:Արտաքին հարաբերություններ ըստ երկրի Կատեգորիա:Գերմանիայի երկկողմ հարաբերություններ Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքականություն Կատեգորիա:Եվրոպայի արտաքին հարաբերություններ Կատեգորիա:Գերմանիայի ժամանակակից պատմություն
Բեն Ֆելդման
Բեն Ֆելդման (Ben Feldman, ), ամերիկացի դերասան։ Առավել հայտնի է «Կյանքը Ֆրենի հետ» (2005-2006) և «Չափազանց գեղեցիկ» (2009) հեռուստասերիալներում կատարած դերերով։ 2012 թվականի սկզբին նա միացել է «Խենթերը» սերիալին՝ մարմնավորելով Մայքլ Գինզբերգին։ 2012 թվականին նա ներկայացվել է «Էմմի» մրցանակի «լավագույն հրավիրված դերասան դրամատիկական հեռուստասերիալում» կատեգորիայում ։
Կենսագրություն
Ֆելդմանը ծնվել է Վաշինգտոնում (Կոլումբիայի շրջան)։ Նա ավարտել է Նյու Յորքի «Իտակա» քոլեջը, որտեղ ստացել է կերպարվեստի բակալավրի աստիճան։ Ստանալով դիպլոմը՝ Ֆելդմանը տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ ելույթ է ունեցել Բրոդվեյում, իսկ հետագայում վերջնականորեն տեղափոխվել է Լոս Անջելես՝ նկարահանվելու համար կինոյում և հեռուստատեսությունում ։
2012 թվականին Ֆելդմանը նշանադրվել է Միշել Մալիթսի հետ ։ Նրանք ամուսնացել են 2013 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Գեյթերսբերգում (նահանգ Մերիլենդ) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ
Ժույա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ռեակցիայի արագություն
Ռեակցիայի արագությունը սահմանվում է որպես համամասնական միավոր ժամանակում վերջնանյութերի կոնցենտրացիայի ավելացմանը և մեկ միավոր ժամանակում ելանյութերի կոնցենտրացիայի նվազմանը ։ Ռեակցիայի արագությունը կարող է կտրուկ տարբերվել։ Օրինակ, Երկրի մթնոլորտի տակ երկաթի օքսիդատիվ ժանգոտումը դանդաղ ռեակցիա է, որը կարող է երկար տարիներ տևել, բայց կրակի մեջ ցելյուլոզի այրումը մի ռեակցիա է, որը տեղի է ունենում վայրկյանում։ Ռեակցիաների մեծ մասի դեպքում արագությունը նվազում է, ռեակցիայի ընթացքին զուգահեռ։ Ռեակցիայի արագությունը կարող է որոշվել ժամանակի ընթացքում կոնցենտրացիայի փոփոխությունները չափելով։
Քիմիական կինետիկան ֆիզիկական քիմիայի այն մասն է, որը վերաբերում է, թե ինչպես են քիմիական ռեակցիաների արագությունը չափվում և կանխատեսվում, և ինչպես կարող են օգտագործվել ռեակցիայի արագության տվյալները՝ հավանական ռեակցիաների մեխանիզմները պարզելու համար ։ Քիմիական կինետիկայի հասկացությունները կիրառվում են բազմաթիվ առարկաներում, ինչպիսիք են քիմիական ճարտարագիտությունը, ֆերմենտաբանությունը և շրջակա միջավայրի ճարտարագիտությունը   ։
Սահմանումը
Դիտարկենք սովորական հավասարացված քիմիական ռեակցիան՝
Փոքրատառերը (a, b, p, և q) ներկայացնում են ստեխիոմետրիկ գործակիցները, իսկ մեծատառերը՝ ելանյութերը (
A
և
B
) և վերջնանյութերը (
P
Q
)։
Համաձայն IUPAC-ի «Ոսկե գրքի» սահմանման, ռեակցիայի արագությունը v քիմիական ռեակցիայի համար, որը տեղի է ունենում փակ համակարգում հաստատուն ծավալով, առանց ռեակցիայի միջանկյալ նյութերի կուտակման, սահմանվում է հետևյալ կերպ՝որտեղ
[X]
X (= A, B, P
կամ
Q)
նյութի կոնցենտրացիան։ Այս կերպ սահմանված ռեակցիայի արագությունը ունի մոլ/լ/վ միավորը։
Ռեակցիայի արագությունը միշտ դրական է։ Բացասական նշանը ցույց է տալիս, որ ելանյութի կոնցենտրացիան նվազում է։ IUPAC-ը խորհուրդ է տալիս, որ ժամանակի միավորը միշտ պետք է լինի երկրորդը։ Ռեակցիայի արագությունը տարբերվում է P վերջնանյութի կոնցենտրացիայի ավելացման արագությունից՝ հաստատուն գործակցով (նրա ստեխիոմետրիկ թվի հակադարձով), իսկ ռեակտիվ A-ի համար՝ հանած ստեխիոմետրիկ թվի հակադարձը։ Ստեխիոմետրիկ թվերը ներառված են այնպես, որ սահմանված արագությունը անկախ է նրանից, թե որ ելանյութի կամ վերջնանյութի տեսակն է ընտրված չափման համար ։ Օրինակ, եթե
a = 1
-ն սպառվում է երեք անգամ ավելի արագ, քան
-ն, բայց եզակի է սահմանված։ Այս սահմանման լրացուցիչ առավելությունն այն է, որ տարրական և անշրջելի ռեակցիայի համար v-ն հավասար է անցումային վիճակի ակտիվացման էներգիայի հաղթահարման հավանականության արտադրյալին և վայրկյանում անցումային վիճակին  ելանյութերի մոլեկուլների մոտեցման քանակին։ Երբ այդպես է սահմանվում, տարրական և անշրջելի ռեակցիայի համար v-ն վերջնանյութին տանող քիմիական ռեակցիայի հաջող իրադարձությունների արագությունն է։
Վերոնշյալ սահմանումը վավեր է միայն մեկ ռեակցիայի համար՝ հաստատուն ծավալի փակ համակարգում։ Եթե աղի ջուր պարունակող կաթսայի մեջ ջուր են ավելացնում, ապա աղի կոնցենտրացիան նվազում է, թեև քիմիական ռեակցիա չկա։
Բաց համակարգի համար պետք է հաշվի առնել զանգվածի ամբողջական մնացորդը՝որտեղ
FA0
-ը
-ի ներհոսքի արագությունն է մոլեկուլներում վայրկյանում
FA
-ն արտահոսքը
-ի ակնթարթային ռեակցիայի արագությունն է (թվային կոնցենտրացիայով, քան մոլային) տվյալ դիֆերենցիալ ծավալում, որը ինտեգրված է տվյալ պահին համակարգի V ծավալի վրա։ Երբ կիրառվում է նախկինում դիտարկված հաստատուն ծավալով փակ համակարգի վրա, այս հավասարումը նվազում է մինչև՝, որտեղ
[A]
կոնցենտրացիան կապված է
NA
մոլեկուլների քանակի հետ բանաձևով։ Այստեղ
N0
Տարբեր ծավալներով փակ համակարգում մեկ ռեակցիայի համար կարող է օգտագործվել այսպես կոչված փոխակերպման արագությունը՝ կոնցենտրացիաներից խուսափելու համար։ Այն սահմանվում է որպես ժամանակի նկատմամբ ռեակցիայի աստիճանի ածանցյալ։Այստեղ νi-ը i նյութի ստեխիոմետրիկ գործակիցն է, որը հավասար է a, b, p, և q վերևի ռեակցիայում։ Նաև V-ն ռեակցիայի ծավալն է, իսկ Ci-ը ՝ i նյութի կոնցենտրացիան։
Երբ ձևավորվում են կողմնակի վերջնանյութեր կամ ռեակցիայի միջանկյալ նյութեր, IUPAC-ը խորհուրդ է տալիս պատշաճ կերպով օգտագործել կոնցենտրացիայի բարձրացման արագությունը և կոնցենտրացիայի նվազման արագությունը վերջնանյութերի և ելանյութերի համար։
Ռեակցիայի արագությունը կարող է սահմանվել նաև հաշվի չառնելով ելանյութի ծավալը։ Երբ օգտագործվում է կատալիզատոր, ռեակցիայի արագությունը կարող է սահմանվել կատալիզատորի քաշի (մոլ գ−1 վ−1) կամ մակերեսի (մոլ մ–2 վ–1) հիման վրա։ Եթե հիմքը կատալիզատորի հատուկ տեղամաս է, որը կարող է խստորեն հաշվարկվել որոշակի մեթոդով, ապա արագությունը տրվում է վ−1 միավորներով և կոչվում է շրջանառության հաճախականություն։
Ազդող գործոններ
Ռեակցիայի արագության վրա ազդող գործոններն են ռեակցիայի բնույթը, կոնցենտրացիան, ճնշումը, ռեակցիայի կարգը, ջերմաստիճանը, լուծիչը, էլեկտրամագնիսական ճառագայթումը, կատալիզատորը, իզոտոպները, մակերեսը, խառնման և դիֆուզիոն սահմանը։ Որոշ ռեակցիաներ բնականաբար ավելի արագ են, քան մյուսները։ Փոխազդող նյութերի քանակը, նրանց ֆիզիկական վիճակը (պինդ մասնիկները շատ ավելի դանդաղ են շարժվում, քան գազերի կամ լուծույթի մեջ գտնվող մասնիկները), ռեակցիայի բարդությունը և այլ գործոններ կարող են մեծապես ազդել ռեակցիայի արագության վրա։
Ռեակցիայի արագությունը մեծանում է կոնցենտրացիայի հետ, ինչպես նկարագրված է արագության օրենքով և բացատրվում է բախումների տեսությամբ։ Քանի որ ռեակտիվ նյութի կոնցենտրացիան մեծանում է, բախումների հաճախականությունը մեծանում է։ Գազային ռեակցիաների արագությունը մեծանում է ճնշման հետ, որը, փաստորեն, համարժեք է գազի կոնցենտրացիայի ավելացմանը։ Ռեակցիայի արագությունը մեծանում է այն ուղղությամբ, որտեղ կա ավելի քիչ քանակով գազ և նվազում է հակառակ ուղղությամբ։ Խտացված փուլային ռեակցիաների դեպքում ճնշման կախվածությունը թույլ է։
Ռեակցիայի կարգը վերահսկում է, թե ինչպես է ռեակտիվ նյութի կոնցենտրացիան (կամ ճնշումը) ազդում ռեակցիայի արագության վրա։
Սովորաբար ավելի բարձր ջերմաստիճանի դեպքում ռեակցիան ավելի շատ էներգիա է մատակարարում համակարգին և մեծացնում ռեակցիայի արագությունը՝ առաջացնելով ավելի շատ բախումներ մասնիկների միջև, ինչպես բացատրվում է բախումների տեսությամբ։ Այնուամենայնիվ, հիմնական պատճառը, որ ջերմաստիճանը մեծացնում է ռեակցիայի արագությունը, այն է, որ ավելի շատ բախվող մասնիկներ կունենան անհրաժեշտ ակտիվացման էներգիա, ինչը հանգեցնում է ավելի հաջող բախումների (երբ ելանյութերի միջև կապեր են ձևավորվում)։ Ջերմաստիճանի ազդեցությունը նկարագրվում է Արրենիուսի հավասարմամբ։ Օրինակ՝ ածուխը այրվում է բուխարիում թթվածնի առկայության դեպքում, բայց չի այրվում, երբ այն պահվում է սենյակային ջերմաստիճանում։ Ռեակցիան ինքնաբուխ է ցածր և բարձր ջերմաստիճաններում, բայց սենյակային ջերմաստիճանում, դրա արագությունը այնքան դանդաղ է, որ աննշան է։ Ջերմաստիճանի բարձրացումը, որը առաջանում է լուցկու արդյունքում, թույլ է տալիս սկսել ռեակցիան, այնուհետև այն ինքն իրեն տաքանում է, քանի որ այն էքզոթերմիկ է։ Սա վավեր է շատ այլ վառելիքների համար, ինչպիսիք են մեթանը, բութանը և ջրածինը։
Ռեակցիայի արագությունը կարող է անկախ լինել ջերմաստիճանից (ոչ Արրենիուս) կամ նվազել ջերմաստիճանի բարձրացման հետ (հակաարրենիուս)։ Առանց ակտիվացման արգելքի ռեակցիաները (օրինակ՝ որոշ ռադիկալ ռեակցիաներ) հակված են հակաարրենիուսային կախվածության ջերմաստիճանից. արագության հաստատունը նվազում է ջերմաստիճանի բարձրացման հետ։
Էլեկտրամագնիսական ճառագայթումը էներգիայի ձև է։ Որպես այդպիսին, այն կարող է արագացնել արագությունը կամ նույնիսկ ռեակցիան ինքնաբուխ դարձնել, քանի որ այն ելանյութերի մասնիկներին տալիս է ավելի շատ էներգիա։ Այս էներգիան այս կամ այն կերպ պահվում է փոխազդող մասնիկների մեջ (այն կարող է կոտրել կապերը և մոլեկուլները առաջացնել էլեկտրոնային կամ թրթռումային գրգռված վիճակներ...) ստեղծելով միջանկյալ նյութեր, որոնք հեշտությամբ փոխազդում են։ Քանի որ լույսի ինտենսիվությունը մեծանում է, մասնիկները կլանում են ավելի շատ էներգիա և հետևաբար մեծանում է ռեակցիայի արագությունը։ Օրինակ՝ մթության մեջ մեթանը քլորի հետ փոխազդելու դեպքում ռեակցիայի արագությունը դանդաղ է։ Այն կարող է արագացվել, երբ խառնուրդը դրվում է ցրված լույսի ներքո։ Արևի պայծառ լույսի ներքո ռեակցիան պայթյունավտանգ է։
Կատալիզատորի առկայությունը մեծացնում է ռեակցիայի արագությունը (ինչպես առաջ, այնպես էլ հետադարձ ռեակցիաներում)՝ ապահովելով այլընտրանքային ուղի ավելի ցածր ակտիվացման էներգիայով։ Օրինակ, պլատինը կատալիզացնում է ջրածնի այրումը թթվածնի հետ սենյակային ջերմաստիճանում։
Կինետիկ իզոտոպային էֆեկտը բաղկացած է նույն մոլեկուլի արձագանքման տարբեր արագությունից, եթե այն ունի տարբեր իզոտոպներ, սովորաբար ջրածնի իզոտոպներ, ջրածնի և դեյտերիումի հարաբերական զանգվածի տարբերության պատճառով։ Մակերևույթների վրա ռեակցիաներում, որոնք տեղի են ունենում, օրինակ, տարասեռ կատալիզի ժամանակ, ռեակցիայի արագությունը մեծանում է կատալիզատորի մակերեսի համեմատ։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ պինդի ավելի շատ մասնիկներ են ենթարկվում և կարող են հարվածի ենթարկվել ելանյութի մոլեկուլների կողմից։
Խառնելը կարող է ուժեղ ազդեցություն ունենալ տարասեռ ռեակցիաների արագության վրա։
Որոշ ռեակցիաներ սահմանափակվում են դիֆուզիայով։ Բոլոր գործոնները, որոնք ազդում են ռեակցիայի արագության վրա, բացառությամբ կոնցենտրացիայի և ռեակցիայի կարգի, հաշվի են առնվում ռեակցիայի արագության գործակիցում (գործակիցը ռեակցիայի արագության հավասարման մեջ)։
Արագության հավասարում
aA + bB → pP + qQ
քիմիական ռեակցիայի համար, tարագության հավասարումը կամ արագության օրենքը մաթեմատիկական արտահայտություն է, որն օգտագործվում է քիմիական կինետիկայի մեջ՝ ռեակցիայի արագությունը յուրաքանչյուր ռեակտիվ նյութի կոնցենտրացիայի հետ կապելու համար։ Մշտական ծավալով փակ համակարգի համար դա հաճախ այդպիսին էԱյն ռեակցիաների համար, որոնք ավարտելի են (ինչը ենթադրում է շատ փոքր
kr
), կամ եթե վերլուծվում է միայն սկզբնական արագությունը (նախնական անհետացող վերջնանյութի կոնցենտրացիաներով), սա պարզեցնում է սովորաբար մեջբերվող ձևը՝Գազային ռեակցիայի համար արագության հավասարումը հաճախ այլընտրանքային կերպով արտահայտվում է մասնակի ճնշումներով։
Այս հավասարումներում
k(T)
-ն ռեակցիայի արագության գործակիցն է կամ արագության հաստատունը, թեև այն իրականում հաստատուն չէ, քանի որ այն ներառում է ռեակցիայի արագության վրա ազդող բոլոր պարամետրերը, բացառությամբ ժամանակի և կենտրոնացման։ Ռեակցիայի արագության վրա ազդող բոլոր պարամետրերից ջերմաստիճանը սովորաբար ամենակարևորն է և հաշվառվում է Արրենիուսի հավասարմամբ։
n և m ցուցիչները կոչվում են ռեակցիայի կարգեր և կախված են ռեակցիայի մեխանիզմից։ Տարրական (մեկ քայլ) ռեակցիայի համար յուրաքանչյուր ռեակտիվ նյութի նկատմամբ հերթականությունը հավասար է նրա ստեխիոմետրիկ գործակցին։ Բարդ (բազմաստիճան) ռեակցիաների դեպքում, սակայն, դա հաճախ ճիշտ չէ, և արագության հավասարումը որոշվում է մանրամասն մեխանիզմով, ինչպես ներկայացված է ստորև՝ H2-ի և NO-ի ռեակցիայի համար։
Տարրական ռեակցիաների կամ ռեակցիայի քայլերի համար կարգը և ստեխիոմետրիկ գործակիցը երկուսն էլ հավասար են մասնակցող մոլեկուլների մոլեկուլայնությանը կամ քանակին։ Միամոլեկուլային ռեակցիայի կամ քայլի համար արագությունը համաչափ է ռեակտիվ նյութի մոլեկուլների կոնցենտրացիայի հետ, ուստի արագության օրենքը առաջին կարգի է։ Երկմոլեկուլային ռեակցիայի կամ քայլի համար բախումների թիվը համաչափ է երկու ռեակտիվ կոնցենտրացիաների վերջնանյութին կամ երկրորդ կարգին։ Կանխատեսվում է, որ տերմոլեկուլային քայլը կլինի երրորդ կարգի, բայց նաև շատ դանդաղ, քանի որ երեք մոլեկուլների միաժամանակյա բախումները հազվադեպ են։
Օգտագործելով զանգվածի հավասարակշռությունը այն համակարգի համար, որտեղ տեղի է ունենում ռեակցիան, կարող է ստացվել կոնցենտրացիայի փոփոխության արագության արտահայտություն։ Մշտական ծավալով փակ համակարգի համար նման արտահայտությունը կարող է նման լինել
Բարդ ռեակցիայի օրինակ՝ ջրածին և ազոտի մոնօքսիդ
ռեակցայի համար ռեակցիայի արագությունը հետևյալն է՝Ինչ վերաբերում է բազմաթիվ ռեակցիաներին, փորձարարական արագության հավասարումը պարզապես չի արտացոլում ընդհանուր ռեակցիայի ստեխիոմետրիկ գործակիցները. այն ընդհանուր առմամբ երրորդ կարգի է՝ առաջին կարգի H2-ում և երկրորդ կարգի NO-ում, թեև երկու ելանյութերի ստեխիոմետրիկ գործակիցները հավասար են 2-ի ։
Քիմիական կինետիկայի մեջ ռեակցիայի ընդհանուր արագությունը հաճախ բացատրվում է մի քանի տարրական քայլերից բաղկացած մեխանիզմի միջոցով։ Այս բոլոր քայլերը չեն ազդում ռեակցիայի արագության վրա. Սովորաբար ամենադանդաղ տարրական քայլը վերահսկում է ռեակցիայի արագությունը։ Այս օրինակի համար հնարավոր մեխանիզմը հետևյալն էՍա համընկնում է դիտարկվող արագության հավասարման ձևի հետ, եթե ենթադրվում է, որ k = k2K1: Գործնականում արագության հավասարումն օգտագործվում է առաջարկելու հնարավոր մեխանիզմներ, որոնք կանխատեսում են արագության հավասարումը փորձի հետ համաձայնեցնելով։
1 և 3 ռեակցիաները շատ արագ են՝ համեմատած երկրորդի հետ, ուստի դանդաղ ռեակցիա 2-ը արագությունը որոշող քայլ է։ Սա երկմոլեկուլային տարրական ռեակցիա է, որի արագությունը տրվում է երկրորդ կարգի հավասարմամբ.որտեղ
k2
-ը երկրորդ քայլի արագության հաստատունն է։
Այնուամենայնիվ, N2O2-ը անկայուն միջանկյալ նյութ է, որի կոնցենտրացիան որոշվում է նրանով, որ առաջին քայլը գտնվում է հավասարակշռության մեջ, այնպես որ  որտեղ
-ը առաջին քայլի հավասարակշռության հաստատունն է։ Այս հավասարման փոխարինումը նախորդ հավասարման մեջ հանգեցնում է արագության հավասարման, որն արտահայտվում է սկզբնական ելանյութերով.Սա համընկնում է դիտարկվող արագության հավասարման ձևի հետ, եթե ենթադրվում է, որ
k = k2K1
H2-ի երկրորդ մոլեկուլը չի հայտնվում արագության հավասարման մեջ, քանի որ այն արձագանքում է երրորդ քայլին, որը արագ քայլ է արագությունը որոշող քայլից հետո, այնպես որ այն չի ազդում ռեակցիայի ընդհանուր արագության վրա։
Ջեմաստիճանից կախվածություն
Յուրաքանչյուր ռեակցիայի արագության գործակից k ունի ջերմաստիճանից կախվածություն, որը սովորաբար տրվում է Արրենիուսի հավասարմամբորտեղ
Ea
-ը ակտիվացման էներգիան է
exp
Քանի որ T ջերմաստիճանում մոլեկուլներն ունեն էներգիա, որը տրված է Բոլցմանի բաշխմամբ, կարելի է ակնկալել, որ
-ից մեծ էներգիայի հետ բախումների թիվը համեմատական է ։ Գործակիցը՝ A, նախաէքսպոնենցիալ գործոնն է կամ հաճախականության գործակիցը։
A-ի և
-ի արժեքները կախված են ռեակցիայից։ Հնարավոր են նաև ավելի բարդ հավասարումներ, որոնք նկարագրում են այլ արագության հաստատունների ջերմաստիճանի կախվածությունը, որոնք չեն հետևում այս օրինաչափությանը։
Ջերմաստիճանը ելանյութերի միջին կինետիկ էներգիայի չափումն է։ Ջերմաստիճանի բարձրացման հետ ելանյութերի կինետիկ էներգիան մեծանում է։ Այսինքն՝ մասնիկներն ավելի արագ են շարժվում։ Երբ ելանյութերն ավելի արագ են շարժվում, շատ բախումներ են տեղի ունենում ավելի մեծ արագությամբ, ուստի վերջնանյութի ձևավորման հավանականությունը աճում է, որն իր հերթին հանգեցնում է ռեակցիայի արագության աճին։ Ցելսիուսի տասը աստիճանով բարձրացումը հանգեցնում է ռեակցիայի արագության աճին մոտավորապես երկու անգամ։
Ռեակցիայի առաջացման համար պահանջվող նվազագույն կինետիկ էներգիան կոչվում է ակտիվացման էներգիա և նշվում է
ΔG‡
Որպեսզի հաջող բախումը տեղի ունենա, բախման երկրաչափությունը պետք է ճիշտ լինի, ինչը նշանակում է, որ ելանյութերի մոլեկուլները պետք է ճիշտ կողմնորոշվեն, որպեսզի ակտիվացված համալիրը ձևավորվի։
Ճնշումից կախվածություն
Արագության հաստատունի ճնշման կախվածությունը խտացված փուլային ռեակցիաների համար (այսինքն, երբ ելանյութերը և վերջնանյութերը պինդ կամ հեղուկ են) սովորաբար բավական թույլ է արդյունաբերության մեջ սովորաբար հանդիպող ճնշումների միջակայքում, որ գործնականում անտեսվում է։
Արագության հաստատունի ճնշման կախվածությունը կապված է ակտիվացման ծավալի հետ։ Ակտիվացման վիճակի համալիրով ընթացող ռեակցիայի համար.ակտիվացման ծավալը,
ΔV‡
է, որտեղ V̄ նշանակում է նյութի մասնակի մոլային ծավալը, իսկ
‡
(կրկնակի դաշույն) ցույց է տալիս ակտիվացման վիճակի կոմպլեքսը։
Վերոնշյալ ռեակցիայի համար կարելի է ակնկալել, որ ռեակցիայի արագության հաստատունի փոփոխությունը (հիմնված կա՛մ մոլային մասնաբաժնի, կա՛մ մոլային կոնցենտրացիայի վրա) կայուն ջերմաստիճանում ճնշման դեպքում կլինի
Գործնականում հարցը կարող է բարդ լինել, քանի որ մասնակի մոլային ծավալները և ակտիվացման ծավալն իրենք կարող են լինել ճնշման ֆունկցիա։
Ռեակցիաները կարող են մեծացնել կամ նվազեցնել իրենց արագությունը ճնշման հետ՝ կախված
արժեքից։ Որպես ճնշման ազդեցության հնարավոր մեծության օրինակ՝ որոշ օրգանական ռեակցիաներ ցույց են տվել, որ կրկնապատկում են ռեակցիայի արագությունը, երբ ճնշումը մթնոլորտայինից (0,1 ՄՊա) բարձրացվեց մինչև 50 ՄՊա (որը տալիս է
ΔV‡ =
−0,025 լ/մոլ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քիմիական կինետիկա Կատեգորիա:Քիմիական ռեակցիաներ Կատեգորիա:Ֆիզիկական քիմիա Կատեգորիա:Քիմիա Կատեգորիա:Գիտություն Կատեգորիա:Անալիտիկ քիմիա
Նիկոլայ Ժիրնով
Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Ժիրնով (Микола Миколайович Жирнов, ), Ուկրաինայի զինված ուժերի գեներալ-մայոր, ԶՈւ աջակցության ուժերի հրամանատարության նախկին ղեկավար ։
Կենսագրություն
2009 թվականին ավարտել է Իվան Չերնյախովսկու անվան Ուկրաինայի պաշտպանության ազգային համալսարանը։ 2020 թվականի փետրվարից մինչև 2021 թվականի օգոստոսը ղեկավարել է Ուկրաինայի ԶՈւ աջակցության ուժերի հրամանատարությունը։
2022 թվականի մարտի 1-ին ռուսական զորքերից Կիևի ինքնապաշտպանության ժամանակ Ուկրաինայի նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին Ժիրնովին նշանակել է Կիևի քաղաքային ռազմական վարչակազմի ղեկավար ։ Այդ պաշտոնում նա մնացել է մինչև 2022 թվականի հոկտեմբերի 21-ը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի զինվորականներ
Վալլե Դ'Աոստա
Վալլե Դ'Աոստա (Valle d'Aosta), ինքնավար մարզ Իտալիայում։ Տարածությունը 3,3 հազար կմ2 է, բնակչությունը՝ 114,1 հազար (1976)։ Գլխավոր քաղաքը՝ Աոստան է։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում, Ալպերում, հիմնականում համանուն հովտում։ Գետային ցանցը խիտ է։ Գյուղատնտեսական հիմնական ճյուղը կաթնաանասնապահությունն է, արտադրում է պանիր, յուղ և այլն։ Զբաղվում են հացահատիկի, կարտոֆիլի մշակությամբ, այգեգործությամբ։ Կան էլեկտրամետալուրգիական, սինթետիկ և արհեստական գործվածքների ձեռնարկություններ, երկաթի հանքանյութի, անտրացիտի, մարմարի արդյունահանում, ՀԷԿ։ Զարգացած է տուրիզմը և լեռնադահուկային սպորտը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի մարզեր Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ Կատեգորիա:Ֆրանսախոս երկրներ
Հավերժները
«Հավերժները» (The Eternals), ռեժիսորը Քլոե Չժաոնի թողարկվելիք ամերիկյան գեղարվեստական ֆիլմը։ Հանդիսանում է Marvel կոմիքսների հրատարակության էկրանավորումներից։ Marvel կինեմատոգրաֆիական տիեզերքի ֆիլմերի քանակաով 25-րդ և չորրորդ գծում երկրորդ ֆիլմն է։
ԱՄՆ-ում ֆիլմը էկրաններին է բարձրանալու 2020 թվականի նոյեմբերի 6-ին։
Սյուժե
Հավերժներ անվանումով սուպերմարդկանց անմահ ռասան, որը ստեղծվել է Ցելեստիալների կողմից՝ ուղևորվում է Երկիր մոլորակ, որպեսզի պաշտպանեն մարդկությանն իրենց չար եղբայրներից՝ Դևիանտներից ։
Գաղափար
2018 թվականի ապրիլին Marvel Studios-ի նախագահ Քևին Ֆայգին հայտարարել է Ջեք Կիրբիի ստեղծած «Հավերժները» կոմիքսների ադապտացիայի վրա կատարվող աշխատանքների մասին։ TheWrap-ի տվյալներով Marvel-ն արդեն դիմել էր մի քանի սցենարիստների՝ սյուժեի ստեղծման համար, որի կենտրոնում պետք է լիներ Սերսի անունով հերոսուհին ։ Ավելի ուշ սցենարի ստեղծումը վստահվել է Ֆիրպո եղբայրներին, որոնք առաջարկել են սիրային հարաբերություններ Սերսիի և Իկարիս միջև ։ Ռեժիսորի պաշտոնը բաժին է հասել Քլոե Չժաոյին։ Նաև Marvel-ը դիտարկել է Նիկոլ Քեսելի, Թրևիս Նայթի, Քրիստինա Գալեգոյի և Սիրո Գերրայի թեկնածությունը ։
Քևին Ֆայգին խոստովանել է, որ Marvel ստուդիայի մոտ միանգամից միտք է հայտնվել սուպերհերոսների մասին ֆիլմ նկարահանելու մասին, այլ ոչ թե բոլոր կերպարներին մեկ քրոսովերում միավորելու մասին, ինչը եղել է «Վրիժառուներ» ֆիլմի առաջին մասում։ Նաև պրոդյուսերը ցանկացել է, որ կերպարները լինեն այնպիսի հերոսները, որոնց մասին շատ քչերն են լսել ։
Նախապատրաստում
2019 թվականի մարտին Անջելինա Ջոլին բանակցությունների մեջ է ներառվել ֆիլմում նկարահանվելու համար, հետո դերասանական կազմում ընդգրկվել են Կումեյլ Նանջիանին և Դոն Լին ։ Հետո բանակցությունների մեջ ներառվել են Ռիչարդ Մեդդենը և Սալմա Հայեկը ։ Հուլիսին Variety ամսագիրը հայտնել է, որ դերասանական կազմին միացել է Միլի Բոբի Բրաունը ։ Սակայն հետո դերասանուհին չեղարկել է ֆիլմում իր մասնակցությունը ։ 2019 թվականի Սան Դիեգոյի Comic-Con ֆեստիվալում հայտարարվել է դերասանական կազմի մասին, որոնց մեջ եղել են Անջելինա Ջոլին՝ Թենայի, Նանջիանին՝ Կինգոյի, Լին՝ Մոռացվածի, Մեդդենը՝ Իկարիսի, Հայեկը՝ Աջաքի դերերով։ Նաև դերասանական կազմին միացել են Լորեն Ռիդլոֆը՝ Մաքքարիի, Բրայան Թայրի Հենրին՝ Ֆաստոսի և Լիա ՄքՀյուն՝ Սփրայթի դերերով ։
Նկարահանումներ
Ֆիլմի արտադրությունը սկսվել է 2019 թվականի հուլիսին բրիտանական Pinewood Studios ստուդիայում ։ Որպես բեմադրող օպերատոր հրավիրվել է Բեն Դևիսը ։ Օգոստոսին Ջեմա Չանը, որը կատարել էր բժիշկ Միներվայի դերը՝ «Կապիտան Մարվել» ֆիլմում և Բարի Քեոգանը ներառվել են նկարահանման բանակցություններում  ։ 2019 թվականին կայացած D23 ցուցահանդեսի ժամանակ հայտնի է դարձել, որ Չանը և Քեոգանը կատարելու են համապատասխանաբար՝ Սերսիի և Դրուիգի դերերը։ Նաև հայտարարվել է, որ Քիթ Հարինգթոնը ֆիլմում կատարելու է Դեյն Վիտմանի դերը ։
Վարձույթ
«Հավերժները» ֆիլմը ԱՄՆ-ի վարձույթում է հայտնվելու 2020 թվականի նոյեմբերի 6-ին ։ Հունվարի սկզբին Fandango տոմսերի վաճառքի հիման վրա ֆիլմը հայտնվել է 2020 թվականի ամենասպասվող ֆիլմերի ցանկի երրորդ հորիզոնականում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Marvel Comics Կատեգորիա:Marvel-ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերք Կատեգորիա:Marvel-ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերքի ֆիլմեր Կատեգորիա:Marvel-ի կոմիքսների էկրանավորումներ Կատեգորիա:2021 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր սուպերհերոսների մասին Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Pinewood Studios-ում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ԼԳԲՏ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր այլմոլորակայինների մասին Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Չիկագոյում
Լիկովներ (ճգնավորներ)
Լիկովներ (Лыковы), Արևմտյան Սայանի Աբականի լեռնաշղթայի լեռներում (Խակասիա) ավելի քան 40 տարի ապրող հնադավանների ընտանիք։
Ընտանիքի պատմությունը
1930-ականներին մի քանի ընտանիք, այդ թվում նաև Լիկովները, բուն Ռուսաստանից Սայանյան տայգա են տեղափոխվել և տարիներ շարունակ ապրել խիստ մեկուսացման պայմաններում։ Նրանք պատկանում չափավոր հնադավանության «չասովեննի» ճյուղին։
1978 թվականներին երկրաբանները պատահականորեն գտել են Լիկովներին Բոլշոյ Աբական գետի ուսումնասիրության ժամանակ։ Ժամանակակից քաղաքակրթությանը խորթ ճգնավորների մասին ընտանիքի պատմությունը շատ մեծ արձագանք է ունեցել այն տարիների խորհրդային մամուլում։
Ընտանիքի կազմը
Ի սկզբանե ընտանիքը կազմված էր վեց հոգուց.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնադավանություն Կատեգորիա:Ընտանիքներ Կատեգորիա:Խակասիա
Բալի սեզոն
Սյուժե
Հեռուստասերիալի գլխավոր դերասանուհին Օյքյու անունով մի աղջիկ է։ Երիտասարդ և գեղեցիկ Օյքյուն առաջարկում է ծանոթանալ իր հետ, որ իմանանք նրա դրամատիկ պատմությունը, որը լի է սիրով և ռոմանտիկայով։
Օյքյուն սիրահարվել էր դեռ վաղ տարիքում, այդ իսկ պատճառով իրավիճակը հեշտ չէր։ Դեռ երեխա տարիքում նա գաղտնի սիրահարված է եղել Մեթե անունով մի երիտասարդի։ Աղջկա համար ծանր տեսնել, որ երիտասարդ տղան նրա վրա ուշադրություն չի դարձնում և Օյքյուին ընդունում է որպես իր քրոջ։ Ավելի ուշ, Մեթեն սիրահարվում է Օյքյուի մտերիմ ընկերուհուն Շեյմային։ Անհայտ է, թե ինչպես կդասավորվեին հարաբերությունները սիրային այս եռանկյունում, եթե ճակատագիրը Օյքյուին և Արազին չմիավորեր։ Այդ հանդիպումը դարձավ կարևոր, եթե ոչ որոշիչ։ Տարբեր հանգամանքներ ստիպեցին երիտասարդներին մտերմանալ։ Օյքյուն հասկանում է, որ ինքը հանդիպել է իր իրական սիրուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքական հեռուստասերիալներ
Արեգ Դանագուլյան
Արեգ Դանագուլյան (ծնվ․ ), միջուկային անվտանգության ոլորտի հայ գիտնական։
Կենսագրություն
Արեգ Դանագուլյանը ծնվել է Երևանում, ֆիզիկայի ինստիտուտի աշխատակիցներ Սամվել Դանագուլյանի և Սվետլանա Հարությունյանի ընտանիքում։ Արեգը սովորել է Երևանի Արտաշես Շահինյանի անվան ֆիզիկամաթեմատիկական հատուկ դպրոցում։ 1993 թվականինին դպրոցն ավարտելուց հետո նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։ Արեգը ուսումը շարունակել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում և 1999 թվականին ստացել է գիտությունների բակալավրի աստիճան ։ Զբաղվել է ֆունդամենտալ միջուկային ֆիզիկայով, իսկ վերջին տասը տարիներին՝ կիրառական միջուկային ֆիզիկայով։ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի պրոֆեսոր է ։
Սպառազինությունների վերահսկողության տարվա անհատ
Արեգ Դանագուլյանն իր գիտական թիմի հետ 2020 թվականի հունվարի 9-ին նեյտրոնային ճառագայթների միջոցով միջուկային զինաթափման ստուգման նորարարական գործընթաց մշակելու համար Սպառազինությունների վերահսկողության ասոցիացիայի (Arms Control Association) կազմակերպած ամենամյա մրցույթի շրջանակում ճանաչվել են 2019 թվականի տարվա անհատ (Arms Control Person of the Year) ։
Գիտական աշխատանքներ
Մի շարք գիտական աշխատանքների համահեղինակ է ՝
Նշումներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Թշնամի
Թշնամին այն անձը կամ խումբն է, որը համարվում է ուժով վտանգավոր կամ անբարենպաստ։ Թշնամին դիտարկվել է որպես անհատներին և համայնքներին բնորոշ հասկացություն ։ «Թշնամի» հասկացությունը ծառայում է որոշակի էակին, որպես վտանգ ընդունելու սոցիալական ֆունկցիային, դրանով իսկ ինտենսիվ էմոցիոնալ արձագանքի հրահրելով այդ էակին ։ Թշնամի լինելու կամ ունենալու վիճակը կոչվում է թշնամություն։