Մաթիլդա_Կշեսինսկայա
Արվեստագետի կարիերա
1896 թվականին ստացել է կայսերական թատրոնների պրիմա-բալերինայի կարգավիճակ (հավանական է, առավելապես արքայական պալատի հետ ունեցած իր կապերի շնորհիվ, քանի որ գլխավոր բալետմեյստեր Պետիպան ոչ մի կերպ չէր քաջալերում նրա բարձրացումը բալետային հիերարխիայում)։ Որպեսզի ռուսական բալետի դպրոցին հատուկ ձեռքերի փափուկ պլաստիկան ու արտահայտչականությունը լրացնի ոտքերի վիրտոուզ ու ներկայանալի տեխնիկայով, որով հայտնի էր իտալական դպրոցը, նա 1898 թվականից սկսած մասնավոր դասեր է վերցրել հայտնի ուսուցիչ Էնրիկո Չեկետից։ Առաջին ռուս պարուհին է, որ բեմի վրա կատարել է միանգամից 32 ֆուետե, մի հնարք, որով ռուս հանդիսատեսին մինչ այդ զարմացրել էին միայն իտալուհիները, մասնավորապես` Էմմա Բեսսոնն ու Պիերինա Լենյանին։ Զարմանալի չէ, որ իր հայտնի բալետները խաղացանկ վերադարձնելուց հետո Մարիուս Պետիպան փոփոխում էր խորեգրաֆիկ տեքստն ըստ պարուհու հնարավորությունների։ Չնայած Կշեսինսկայայի անունը հաճախ էր գրավում աֆիշաների առաջին տողերը, այն չի կապվում բալետի դասական ժառանգության ամենահայտնի ներկայացումների հետ։ Հատուկ նրա համար բեմադրվել է միայն մի քանի ներկայացում, և դրանցից ոչ մեկը հատուկ հետք չի թողել ռուսական բալետի պատմության մեջ։ «Ֆլորայի արթնացումը», որ բեմադրվել է 1894 թվականին Պետերգոֆում հատուկ մեծ իշխանուհի Քսենիա Ալեքսանդրովնայի և մեծ իշխան Ալեքսանդր Միխայլովիչի ամուսնության առթիվ, այնուհետև մնացել է թատրոնի խաղացանկում. այս ներկայացման մեջ նրան տրվել է աստվածուհի Ֆլորայի գլխավոր դերը։ Պարուհու` Էրմիտաժի թատրոնում բենեֆիսի համար Մարիուս Պետիպան բեմադրել է «Արլեկինադա» և «Տարվա եղանակները» բալետները։ Նույն տարում բալետմեյստերը հատուկ նրա համար թարմացրել է «Բայադերան», որը բեմում չէր հայտնվել Վազեմի հեռանալուց հետո։ Կշեսինսկայան նաև եղել է երկու ձախողված բեմադրությունների` «Միկադոյի դուստրը» և «Հրաշագործ հայելին» բալետների գլխավոր դերակատարը։ Մասնակցել է Կրասնոսելսկի թատրոնի ամառային ներկայացումներում, օրինակ, 1900 թվականին պարել է Օլգա Պրեոբրաժենսկայայի, Ալեքսանդր Շիրյաևի և այլ արտիստների հետ։ Կշեսինսկայայի անհատական ստեղծագործականությանը հատուկ էր խորը դրամատիկական դերերի ընտրությունը։ Բալետի ակադեմիական պարուհի լինելով` նա միևնույն ժամանակ մասնակցել է խորեգրոֆ-նորարար Միխայիլ Ֆոկինի «Էվնիկա» (1907), «Թիթեռնիկներ» (1912), «Էրոս» (1915) բեմադրություններում։ 1904 թվականին Կշիսենսկայան հեռացել է թատրոնից իր ցանկությամբ, և հրաժեշտի բենեֆիսից հետո նրա հետ պայմանագիր է կնքվել մեկանգամյա ներկայացումների համար, նախ սահմանելով յուրաքանչյուր ելույթի համար 500, ապա, 1909 թվականից սկսած` 750 ռուբլի։ Կշեսինսկայան ամեն կերպ դեմ էր օտարերկրյա պարուհիների` խմբին միանալուն և ինտրիգներ էր հյուսում Լենյանիի դեմ (ով, ամեն դեպքում, պարել է խմբում 8 տարի, մինչև 1901 թվականը)։ Նրա օրոք սկսել է չկիրառվել հայտնի պարուհիներ հրավիրելու փորձը։ Բալերինան հայտնի էր սեփական կարիերան ստեղծելու և իր դիրքերն ամրապնդելու կարողությամբ։ Ինչ-որ չափով հենց նա է պատճառ դարձել թատրոնից իշխան Վոլկոնսկու հեռանալուն. հրաժարվելով Կշեսինսկայայի համար վերականգնել հին «Կատարինա, ավազակի աղջիկ» բալետը, նա ստիպված էր հրաժարական տալ Կայսերական թատրոնների տնօրենի պաշտոնից ։ 1911 թվականին Կշեսինսկայան Լոնդոնում մասնակցել է «Ռուսական սեզոններին»։ Դյագիլևը համագործակցել է «իր ոխերիմ թշնամու» հետ` հույս ունենալով այդպիսով լուծել իր խնդիրները ռուսական բեմում. բալերինայի ազդեցության ու կապերի շնորհիվ նա մտադրված էր հնարավորություն ձեռք բերել իր անտրեպրիզը բեմադրել Պետերբուրգում և պարտադիր դարձած ծառայության համար հետաձգում ստանալ։ Օժանդակության դիմաց Կշեսինսկայան հրավիրվում է խաղալու 1911 թվականի լոնդոնյան սեզոնին (պարուհուն հետաքրքրում էր հենց Լոնդոնը, որտեղ ավանդաբար հավաքվում էր բարձր հասարակությունն ի տարբերություն Փարիզի, որը արտիստական կյանքի նախկին կենտրոնն էր)։ Նրա ներկայանալու համար ընտրվել էր «Կարապի լիճ» բեմադրությունը. Դյագիլևը նպատակ ուներ ձեռք բերել նաև նրան պատկանող բալետի դեկորացիան։ Պարուհին դարձել է Դյագիլևի ու Կայսերական թատրոնների տնօրեն Տելյակովսկու միջնորդը Միխայլովսկի թատրոնը 1912 թվականի թատերաշրջանին վարձակալելու բանակցությունների հարցում։ Տնօրենն այս դաշինքի հանդեպ բացասական վերաբերմունք է ունեցել։ «Ժամ առ ժամ ավելի դժվար է։ Կշեսինսկայան հիմա էլ Դյագիլևի հետ է համագործակցում» ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, երբ Ռուսական կայսրության զորքերը արկերի մեծ կարիք ուներ, գլխավոր հրամանատար մեծ իշխան Նիկոլայ Նիկոլաևիչը պնդում էր, որ անզոր է որևէ բան անել հրետանու վերաբերյալ հարցերում, քանի որ Մաթիլդա Կշեսինսկայան ազդեցություն ունի հրետանային գործերում ու մասնակցում է տարբեր կազմակերպություններին պատվերներ տալու որոշումների քննարկմանը ։