cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կոմինտերն (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)
Կոմինտերն (Коминтерн), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 42 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Ժանյակագործուհին (նկար, Վերմեեր)
Նկարագրություն
Նկարում պատկերված է դեղին հագուստով աղջիկ։ Ձախ ձեռքում բռնել է մի զույգ իլիկ և զգուշությամբ գնդասեղը մտցնում է բարձիկի մեջ, որի վրա ժանյակ է գործում։ «Ժանյակագործուհին» Յան Վերմեերի ամենափոքր և ամենայուրահատուկ նկարն է (24.5 սմ x 21 սմ).
Նկարիչն աղջկան պատկերել է սպիտակ պատին հակառակ նստած։ Ամենայն հավանականությամբ Վերմեերը դա արել է, որպեսզի դիտողը չշեղվի աղջկա կերպարից հետևի ֆոնին պատկերված այլ պատկերների վրա։ Նախքան «Ժանյակագործուհին» նկարելը Վերմեերը հանգամանորեն մտածել է, ինչպես «Աստղագետը» և «Աշխարհագրագետը» նկարները նկարելուց առաջ ։ Հնարավոր է, որ նկարը ստեղծելիս նկարիչն օգտագործել է տեսախցիկ-օբսկուրա, քանի որ նկարում կարելի է տեսնել օպտիկական շատ էֆեկտներ, օրինակ՝ լղոզված առջևի պլանը ։ Վերմեերը առաջարկել է բարոկկո ժամանակաշրջանի հոլանդական գեղանկարչությանն անսովոր ցայտունության խորության եղանակը, որն արտահայտվում է կտավի՝ ֆոկուսից դուրս գտնվող հատվածները տեսանելի դարձնելու միջոցով ։
«Ժանեկագործուհին» նկարում նկարիչը պատկերել է աղջկա կերպարը կազմող տարբեր մասնիկներ, ինչպես նաև օբյեկտներ, որոնց հետ նա աշխատում է աբստրակտ եղանակով։ Աղջկա ձեռքերը, գանգուրները, ինչպես նաև աչքերն ու քիթը պատկերված են աբստրակտ ձևով, որը բնորոշ չէ բարոկկո ժամանակաշրջանի գեղանկարչությանը, որում ապրել և ստեղծագործել է Յան Վերմեերը։ Բացի այդ, նկարում կարմիր և սպիտակ ժանյակները պատկերված են այնպես, ասես թափվում են բարձի կարերից ։ Այդ «լղոզված» թելերը հակադրվում են ժանյակի այն ճշգրտությանը, որով աշխատում է աղջիկը ։
Համեմատություն
Վերմեերի նկարը հաճախ համեմատվում է հոլանդացի նկարիչ Կասպար Նեչերի համանուն նկարի հետ, չնայած Վերմեերի նկարը խիստ տարբերվում է վերջինից իր տրամադրությամբ։ Կասպար Նեչերի նկարում աղջկա կոշիկներն ու ծնկներին դրված միդիաների խեցիները ունեն սեռական երանգավորում։ Բացի այդ, Նեչերի նկարում կոշիկները հավանաբար աղջկան չեն պատկանում, ինչը ևս մեկ անգամ ակնարկում է սեռական ենթատեքստի մասին ։
Պատմաբան Լորենս Գոունգը նշում է.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան Վերմեերի նկարներ Կատեգորիա:Լուվրի նկարներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ Կատեգորիա:1669 նկարներ
Վագիվեռե
Վագիվեռե (Vagivere), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Լիհուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։
Մուրխան
Մուրխան, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Անդրոնիխա (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)
Անդրոնիխա (Андрониха), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցի (Ալափարս)
Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցի, հայկական առաքելական եկեղեցի Կոտայքի մարզի Ալափարս գյուղում։
Եկեղեցին կառուցվել է 1897 թվականին Մակվեցիների կողմից՝ ինչ-որ դեպքերի պատճառով։ Գործի կազմակերպումն ստանձնում է դաբին-խալիֆա Հակոբ Աղաբաբյանը։ Նա մեկնում է Էջմիածին հանդիպելու Խրիմյան Հայրիկ հայոց կաթողիկոսին և նրա համաձայնությունը ստանալու համար։ Ստանալով կաթողիկոսի համաձայնությունը նա վերադառնում է Ալափարս եկեղեցու ճարտարապետի հետ։
1891 թվականի գարնանը փորվում է եկեղեցու հիմքը 30 մետր երկարությամբ և 18 մետր լայնությամբ։ Շինարարությունն իրականացնելու համար Ալեքսանդրապոլից Ալափարս են հրավիրվում մեծահամբավ վարպետներ Աբիսողոմ Զաֆարյանն ու Կարապետը։ Եկեղեցու կառուցմանը օժանդակում են նաև Երևան տեղափոխված Ալափարսեցի մեծահարուստները, Սահակ Սահակյանը տրամադրում է 1000 ռուբլի, որի մասին վկայում են արևելյան պատի արձանագրությունները։ Միասնական ջանքերի շնորհիվ վեր է խոյանում սրբատաշ քարերով կառւցված քառամույթ տաճարը։ Ալափարսի Ս. Մարիամ Աստվածածին եկեղեցին 19-րդ դարում կառուցված լավագույն հոգևոր շենքերից մեկն է։
2007 թվականի մայիսի 9-ին եկեղեցին վերաօծվել է Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի օրհնությամբ և Կոտայքի թեմի առաջնորդ Առաքել եպիսկոպոս Քարամյանի ձեռամբ, Կոտայքի մարզպետ Կավալենկո Շահգալդյանի միջոցներով։
Արտաքին հղումներ
ա -րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Պավլովկա (գյուղ, Չեռվոնոարմեյսկի շրջան)
Պավլովկա (Павлівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(9997) COBE
(9997) COBE, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի մարտի 25-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,547165 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2624 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8319 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1484,85 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,242448 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,46° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1971 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պերինո դել Վագա
Պերինո դել Վագա (Perino del Vaga, իրական անունը՝ Պիեռո Բոունակորսի, ), իտալացի նկարիչ-մաներիստ։
Կենսագրություն
1538 թվականին վերադարձել է Հռոմ։ Նա նկարել է Տրինիտա դեի Մոնտիի եկեղեցում, Սանտ Անջելո դղյակում, Վատիկանում, Սիքստինյան կապելլայում։
Թաղվել է Պանթեոնում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:Իտալացի մաներիստ նկարիչներ Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Բորմոտուշկա (գետ)
Բորմոտուշկա (Бормотушка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում և Նովոսիբիրսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ինյա գետի աջ ափին՝ 311 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ինիա գետ, գետի ենթաավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Սուրեն Ավետիսյան
Կենսագրություն
1966-1969 թվականներին եղել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի դեկան, մաթեմատիկայի ամբիոնի դոցենտ և ապա պրոռեկտոր, 1969-1971 թվականներին ՀԽՍՀ ԳԱ փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտի գիտական քարտուղար։
1972 թվականից՝ ՀԽՍՀ ԳԱ փիլիսոփայության ամբիոնի վարիչ։ Զբաղվում է ժամանակակից բնագիտության և մաթեմատիկայի փիլիսոփայական պրոբլեմների ուսումնասիրությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Վերջին խոստովանությունը
«Վերջին խոստովանությունը» («Последняя исповедь»), ռուս ռեժիսոր Սերգեյ Լյալինի չորսերիանոց հեռուստատեսային գեղարվեստական ֆիլմը, որը նկարահանվել է 2006 թվականին ։ Նվիրված է «Երիտասարդ գվարդիա» լեգենդար հակաֆաշիստական կոմերիտական կազմակերպության գործունեությանը, որը գործում էր Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին գրավված Ուկրաինական ԽՍՀ-ի Վորոշիլովգրադի մարզի Կրասնոդոն քաղաքում։
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է «Երիտասարդ գվարդիա» երիտասարդական կոմերիտական ընդհատակյա կազմակերպության մասին, որն իրականացնում էր իր գործունեությունը 1942 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1943 թվականի հունվար գերմանա-ֆաշիստական զավթիչների կողմից օկուպացված Կրասնոդոն քաղաքում։ Իրականում գոյություն ունեցած հերոս-կոմերիտականների՝ Օլեգ Կոշևոյի, Լյուբով Շևցովայի, Ուլյանա Գրոմովայի, Սերգեյ Տյուլենինի, Իվան Զեմնուխովի և շատ այլ մասնակիցների սխրանքը ֆիլմի ստեղծողները լրացրել են կրոնական մոտիվներով, որը մարմնավորվել է Ալյոշա Մոլչունի հորինված կերպարով։ Ֆիլմի գործող դեմքերից անհետացել են նաև իրադարձությունների ժամանակ իրականում գոյություն ունեցած այնպիսի մասնակիցներ և կազմակերպության ղեկավարներ, ինչպիսիք են Իվան Տուրկենիչը և Վիկտոր Տրետյակևիչը, ինչպես նաև Ալեքսանդր Ֆադեևի «Երիտասարդ գվարդիա» վեպում նկարագրված մի շարք հերոսներ, օրինակ, ընդհատակային Շուլգան, այսինքն՝ ընդհանրապես բոլոր կոմունիստները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական ռազմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Դեվեն Վարմա
Դեվեն Վարմա (Deven Verma, देवेन वर्मा, ), կինոյի և հեռուստատեսության հնդիկ դերասան։ Նկարահանվել է 149 ֆիլմում, որոնց մի մասը հինդի լեզվով է, իսկ մի քանիսը՝ մարաթի և բհոճպուրի լեզուներով ։ Լավագույն զավեշտական դերակատարման համար երեք անգամ արժանացել է «Filmfare Award» մրցանակի ։
Կենսագրություն և գործունեություն
Դեռևս քոլեջում սովորելու տարիներին Վարման մասնակցում էր ուսանողական պիեսներին և երիտասարդական փառատոններին։ Կրթություն ստանալուց հետո միացել է թատերախմբին և սկսել հանդես գալ բեմում։ Այդ ելույթներից մեկի ժամանակ նրան նկատել է Բ․ Ռ․ Չոպրան և առաջարկեց օժանդակ դեր իր եղբոր՝ Յաշ Չոպրայի «Ճակատագրի որդին» ֆիլմում (1961)։ Թեև ֆիլմը տապալվել է վարձույթում, սակայն «AVM Productions» ընկերության ղեկավար Ա․ Վ․ Մեյյապանը Դեվինի հետ կնքել է եռամյա պայմանագիր ։ Պայմանագիրը կատարելու համար Վարման մնացել է Մադրասում (այժմ՝ Չեննայ), որտեղ բարելավել է իր դերասանական վարպետությունը։
Նրա կատակերգական տաղանդն առաջին անգամ հայտնվել է «Սխալ պատկերացում» ֆիլմում (1963), որտեղ նա խաղում էր Աշոկ Կումարի հերոսի սպասավորի դերը։ ծառայությունը։ Ֆիլմը նրա վրա ուշադրություն հրավիրեց, ինչի արդյունքում ստացավ մի շարք դերերի առաջարկներ, թեև համաձայնում էր նկարահանվել տարվա մեջ երկուսից ոչ ավելի ֆիլմերում ։ Այդ ժամանակ նրա առաջին պայմանագրի ժամկետը լրացել էր, և նա վերադարձավ Բոմբեյ։ Այս տարիների ընթացքում նա խաղացել է բոլիվուդյան մի շարք դրամաներում, այդ թվում՝ «Անուպամա» (1966), «Լռություն» (1970) ։ Նա հաջողությամբ խաղաց բարեսիրտ դերասանի դերը Գուլզարի մեկ այլ՝ «Փնտրում եմ քեզ» դրամայում (1971)։ 1969 թվականին Դեվենըն առաջին անգամ փորձեց իրեն որպես պրոդյուսեր «Yakeen» ֆիլմում։ Ընդհանուր առմամբ նա իր գործունեության ընթացքում նկարահանել է ութ ֆիլմ, որոնցից չորսում եղել է նաև ռեժիսոր՝ «Nadaan» (1971), «Bada Kabutar» (1973), «Besharam» (1978) և «Dana Paani» (1989) ։
Ամեն ինչ փոխվեց 1975 թվականին, երբ «Chori Mera Kaam» ֆիլմում դերակատարման համար նա ստացավ իր առաջին «Filmfare Award» մրցանակը՝ կատակերգական դերի լավագույն կատարման համար։ Դերասանին սկսեցին ավելի շատ առաջարկներ անել, և Դեվենը, չկարողանալով մերժել իր ընկերները դարձած շատ կինոռեժիսորների, արդյունքում միաժամանակ նկարահանվեց 16 ֆիլմում ։ «Angoor» ֆիլմում (1982) Բահադուրի կրկնակի դերը, Ուիլյամ Շեքսպիրի «Սխալների կատակերգություն» պիեսի ադապտացիան, համարվում են հինդիով ամենածիծաղաշարժ դերերից։ Նրա հիշարժան ֆիլմերի թվում են նաև՝ «Chor Ke Ghar Chor», «Ամեն ինչ բեղերի մեջ է», «Khatta Meetha», «Naasstik», «Inciter», «Heart», «Separation», «Ես ուզում եմ ամուսնանալ միլիոնատիրոջ դստեր հետ» և «Խենթ սիրտ»։ Դերասանը հեռացել է կինոյից «Ճակատագրական հանդիպում» ֆիլմից հետո (2003):
Դեվեն Վարման տեղափոխվել է հիվանդանոց 2014 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, որտեղ դեկտեմբերի 2-ին՝ ժամը 1:45-ին, մահացել է ։ Վարման ամուսնացած էր դերասան Աշոկ Կումարի կրտսեր դստեր՝ Ռուպե Գանգուլիի հետ ։
Մրցանակներ
Կատակերգական դերերի լավագույն կատարման համար դերասանը 13 անգամ ներկայացվել «Filmfare Award» մրցանակի, որից չորս անգամը՝ երկու զուգահեռ անվանակարգում (1977, 1979, 1980 և 1981), և 3 անգամ հաղթող է ճանաչվել հետևյալ ֆիլմերի համար․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդիկ կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Հնդիկ դերասաններ Կատեգորիա:Հնդիկ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Հնդիկ սցենարիստներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Արմեն Հարությունյան
Արմեն Շուրայի Հարությունյան, հայ իրավաբան, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատավոր, 2006-2011 թվականներին՝ ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպան։
Կենսագրություն
Զեկույցներով հանդես է եկել Հարվարդի և Միչիգանի համալսարաններում։ Արմեն Հարությունյանն ավելի քան 80 գիտական աշխատանքի, 2 դասագրքի և 7 մենագրության հեղինակ է։
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:1964 ծնունդներ Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կոմիսարևո
Կոմիսարևո (Комиссарево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռաշթ
Ռաշթը քաղաք է Իրանում, Գիլան գավառի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ մոտ 640 000 է։ Ռաշթը Կասպից ծովի շրջանում գտնվող Իրանի ամենամեծ քաղաքն է և առևտրային խոշոր կենտրոն Կովկասի, Ռուսաստանի և Իրանի միջև։
Պատմություն
Ռաշթը պատմական փաստաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվում է մ.թ. 682 թվականին։ 1669 թվականին կոզակ Ստենկա Ռազինը կողոպտել է քաղաքը։ 1714 թվականին այն ավերվել է երկրաշարժի հետևանքով։ Ռուսաստանի կայսր Պետրոս Մեծը 1722-1723 թվականների ռուս-պարսկական պատերազմի արդյունքում գրավել է Ռաշթը։ 1917-1920 թվականներին ռուսական ու բրիտանական բանակները պայքարում էին Բանդար Անզալի և Ռաշթ քաղաքների համար։ 1974 թվականին Ռաշթում հիմնադրվել է առաջին համալսարանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ Կատեգորիա:Մետաքսի ճանապարհի բնակավայրեր
Անդրոնովո (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Անդրոնովո (Андроново), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Նավթամուղ
Նավտամուղ, կառույցների համալիր՝ նավթը և դրա վերամշակման արդյունքները հանույթի կամ արտադրման վայրից սպառման կամ փոխաբեռնման (երկաթուղային կամ ջրային տրանսպորտի) կետերը տեղափոխելու համար։ Նավթամուղը կազմված է ստորգետնյա կամ ստորջրյա խողովակաշարից, գծային ամրանից, նավթավերամղման գլխամսաային և միջանկյալ պոմպակայաններից, նավթամբարից, գծային և օժանդակ կառույցներից։ Մագիստրալային նավթամուղով հում նավթը և նավթամթերքները տեղափոխվում են հազարավոր կիլոմետրեր։
Մագիստրալային նավթամուղի տրամագիծը 200-ից 1200 մմ է, ճնշումը՝ 5—6 Մն/սմ2 (50— 60 կգ/սմ2)։ Մագիստրալային նավթամուղի հիմնական պարամետրերն են՝ երկարությունը, արտադրողականությունը, տրամագիծը, ճնշումը և վերամղման կայանների թիվը։ Առաջին երկու պարամետրերը ընտրվում են նախապես, մյուսները որոշում են հաշվարկի միջոցով։ Նավտամուղի կառուցման համար կիրառվում են ածխածնային և ցածրալեգիրված պողպատից խողովակներ։ Մագիստրալային նավտամուղի հաշվարկի ժամանակ մեծ դեր են խաղում տեղավւոխվող նավթի և նավթամթերքների մածուցիկությունն ու խտությունը։ Խողովակները հողային կոռոզիայից և թափառող հոսանքներից պաշտպանելու համար օգտագործում են հակակոռոզիոն մեկուսացում և կիրառում պաշտպանության էլեկտրաքիմիական մեթոդներ։ Մատուցման նավտամուղ նախատեսված է նավթը հանքերից և նավթամթերքները վերամշակման գործարաններից, համապատասխանաբար, մագիստրալային նավտամուղի և նավթամթերքամուղի գլխամասային կառույցներ տեղափոխելու համար։ Մատուցման նավտամուղերն ունենում են մինչև մի քանի տասնյակ կմ երկարություն։ Հանքային, գործարանային և նավթաբազային խողովակաշարերը նախատեսված են նավթի ներքին վերամղման համար։ Առաջին նավթամուղը, որն ուներ 6 կմ երկարություն, կառուցվել է 1865 թվականին, ԱՄՆ-ում։
Կատեգորիա:Նավթի պոխադրման միջոց
Նավթային քարեր
Նավթային քարեր, քաղաքատիպ ավան Ադրբեջանում, Ապշերոնի թերակղզուց 42 կմ հեռու։ Մտնում է Բաքվի Ազիզբեկովի շրջանի մեջ,։ Կառուցվել է 1949 թվականին, Կասպից ծովում, «Սև ժայռեր» քարաբլրաշարերի շուրջը, մետաղյա ցցերի վրա, ծովի հատակից նավթ արդյունահանելու նպատակով։ Նավթաբեր շերտերը գտնվում են 0,2—2,9 կմ խորություններում։
Կատեգորիա:Ադրբեջանի բնակավայրեր
Վերբովեց (գյուղ, Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջան)
Վերբովեց (Вербовець), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1439 թվականին։
Պատմություն
Վերբովեցը եղել է Ռուսական կայսրության Պոդոլսկի նահանգի Ուշիցկի շրջանի գավառական քաղաք և ունեցել է զինանշան՝ հաստատված 1796 թվականի հունվարի 22-ին, «Վահանի վերին մասում՝ Պոդոլսկի զինանշանը, ներքևի կարմիր դաշտում՝ ձախ կողմից, սրով զինված ձեռք է, ի նշան նախազգուշության, կապված քաղաքի սահմանամերձ դիրքի հետ։ Այս զինանշանը ընդունվել է Սիգիզմունդ III թագավորի արտոնությամբ՝ թվագրված 1607 թվականի հունիսի 7-ին։ 1892 թվականին բնակչությունը կազմել է 2181 ։
Գյուղում գործում է Ուկրաինայի ուղղափառ եկեղեցու Մոգիլև-Պոդոլսկի թեմի Մուրովանոկուրիլովեց Սուրբ Բարեխոսության եկեղեցին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1439 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալֆրեդ Փիթ
'''Ալֆրեդ Հ. Փիթ''' (Alfred H. Peet, ), եղել է հոլանդական ծագմամբ ամերիկացի ձեռնարկատեր և Peet's Coffee & Tea-ի հիմնադիրը Բերքլիում, Կալիֆորնիա, 1966 թվական։ Փիթին լայնորեն վերագրվում է ԱՄՆ-ում մասնագիտացված սուրճի հեղափոխությունը։ Սուրճի պատմաբանների շրջանում Փիթին անվանել են «հոլանդացին, ով Ամերիկային սովորեցրել է սուրճ խմել» ։ Փիթը ընդավորներ տապակելու իր ոճը սովորեցրեց Ջերի Բոլդուինին, Զև Սիգլին և Գորդոն Բոուկերին, ովքեր նրա օրհնությամբ այդ տեխնիկան տարան Սիեթլ և հիմնեցին Starbucks-ը 1971 թվականին։ Այնուամենայնիվ, Փիթը ավելի ուշ հեռացավ Starbucks-ի եռյակից։ «Բոլդուինը երբեք ինձանից ոչինչ չսովորեց», - ավելի ուշ մեջբերում է Փիթը ։
Կյանք և կարիերա։
Փիթը ծնվել է Ալկմարում՝ Նիդեռլանդներ, որտեղ նրա հայրը տնօրինում էր սուրճի փոքրիկ ձեռնարկություն։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Փիթը լքեց Լոնդոնը, որտեղ նա աշակերտել էր Twinings սուրճի և թեյի ընկերությունում, աշխատել որպես թեյի համտես Նիդերլանդական Արևելահնդկաստանում և Նոր Զելանդիայում։ 1955 թվականին արտագաղթել է Սան Ֆրանցիսկո, Կալիֆորնիա, որտեղ աշխատել է սուրճի ներմուծման ոլորտում  ։
1966 թվականի ապրիլի 1-ին ԱՄՆ-ում վատ որակի սուրճի պատճառով Փիթը բացեց սրճարանի խանութը Բերկլիում, Կալիֆորնիա։ Նա ԱՄՆ-ում ցածր որակի սուրճը համեմատեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի « ռացիոնալ » սուրճի հետ ։
Չնայած նրան, որ հաճախ խրախուսվում էր ընդլայնել բիզնեսը, նա մնաց հաստատակամ պահելու սկզբնական վայրը Walnut and Vine-ում՝ նախանձախնդրորեն պաշտպանելով իր անունը կրող սուրճի որակը։ 1970-ականների սկզբին խանութի ետնամասում ընդավորներ տապակելուց հետո, 1970-ականների սկզբին, նա ձեռք բերեց 5000 քառակուսի ոտնաչափ (460 քառակուսի մետր) պահեստ՝ հարակից Էմերվիլ քաղաքում։ 1976 թվականին տեղադրեց 100 ֆունտանոց խորովիչ սարք, որին հաջորդեց 300 ֆունտանոց սարքը։ Այդ ժամանակ Փիթն ուներ երկու լրացուցիչ մանրածախ խանութ՝ Օքլենդի Պիեմոնտում և Պալո Ալտոյի համալսարանում։
Թոշակի անցնելը
Փիթը վաճառեց իր բիզնեսը 1979 թվականին Սալ Բոնավիտային, ում համար նա մնաց որպես դաստիարակ հաջորդ հինգ տարիների ընթացքում։ Շուտով Բոնավիտան նոր խանութներ բացեց Օքլենդում, Միլ Վելլիում և Մենլո Պարկում։ Սուրճի բիզնեսից թոշակի անցնելուց հետո Փիթը 2001 թվականին տեղափոխվեց Էշլենդ, Օրեգոն, որտեղ նա մահացավ 2007 թվականի օգոստոսի 29-ին, 87 տարեկան հասակում։ 1984 թվականին Ջերի Բոլդուինը ղեկավարեց Starbucks-ը Բոնավիտայից Փիթի չորս վայրերը ձեռք բերելու հարցում։
Ազդեցությունը սուրճի արդյունաբերության վրա
Berkeley's Gourmet Ghetto-ի ծագումը եղել է Փիթ-ի առաջին Peet's Coffee վայրը, որը բացվել է 1966 թվականին՝ Walnut and Vine-ի անկյունում։ Տարածքը մեծացավ Փիթ-ի և հարակից հատուկ սննդի, առողջարար սննդի և այլ ավանգարդ ռեստորանների շուրջ, ներառյալ Chez Panisse-ը ։
Թեև Փիթը հայտնի էր «դաժան պահվածքով», նա նաև անկեղծ պատրաստակամություն ուներ սուրճի ձեռներեցներին սովորեցնել սուրճի հատիկները բովելու արվեստը ։ Starbucks-ի համահիմնադիր Ջերի Բոլդուինը հիշել է Փիթին որպես «շատ առատաձեռն» դաստիարակ ։ Եվ Բոլդուինը սուրճի բազմաթիվ ձեռներեցներից մեկն էր, ում ուսուցանում էր Փիթը, այդ թվում՝ Ջեյմի Անդերսոնը (Անդերսոնի սուրճ, Օսթին, Տեխաս), Դեյվիդ Դեսինգերը (Պեգասուս սուրճ, Բեյնբրիջ կղզի, Վաշինգտոն), Առնոլդ Սփինելին (Spinelli Coffee Company, Սան Ֆրանցիսկո, Կալիֆորնիա), Սյուզան (O'Hori's Coffee Roasters, Սանտա Ֆե, Նյու Մեքսիկո) և Leigh McDonald-ը (Coffee Connection-ի հիմնադիր Ամստերդամում) ։
Սուրճի այլ ձեռներեցներ սկսեցին զբաղվել բիզնեսով պարզապես այն պատճառով, որ նրանք ոգեշնչված էին Ալֆրեդ Փիթից և նրա առաջին Բերքլիի խանութում նրա սուրճը համտեսելու փորձից։ Ջորջ Հաուելը նշանավոր օրինակ է, ով հիմնադրել է The Coffee Connection-ը Բոստոնում, Մասաչուսեթս նահանգում ։
Մեդիա
Ալֆրեդ Փիթի հետ հարցազրույցը ներառված է Քենեթ վան Շուտենի և Ջուլի Ռագուսայի «Սուրճի մշակույթ ԱՄՆ-ում» վավերագրական ֆիլմում, որը թողարկվել է 2008 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Գործարարներ
Յաղբասան (Կարսի նահանգ)
Յաղբասան, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Գովհար աղայի ստորին մզկիթ
Գովհար աղայի ստորին մզկիթ (Aşağı Gövhər ağa məscidi), մզկիթ Շուշի քաղաքում։ Մզկիթը գրանցվել է Ադրբեջանի Հանրապետության մշակույթի նախարարության կողմից՝ որպես հանրապետական նշանակության պատմամշակութային հուշարձան  ։
Պատմություն
Մզկիթը կառուցվել է երկրորդ Ղարաբաղյան խանի Իբրահիմ Խալիլ խանի դուստր Գեվխար աղայի պատվերով։ Մզկիթի շինարարությունը պետք է ավարտվեր 1865-1866 թվականներին։ Մզկիթը կառուցվել է Ստորին մզկիթի անվան տակ։ Քանի որ նոր մզկիթի շինարարությունն իրականացրել է ճարտարապետ Քերբալայի Սաֆիխան Ղարաբաղին ՝ Գովհար աղայի ֆինանսական աջակցությամբ, հետագայում Ստորին մզկիթը հայտնի է դարձել նաև որպես Գովհար աղայի ստորին մզկիթ։
1874-1875 թվականներին Վերին մզկիթը և Ստորին մզկիթը վերանորոգվել են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շուշիի մզկիթներ Կատեգորիա:1875 հիմնադրումներ
Կեյկո
Կեյկո (Keiko, ), արու խոյադելֆին, առավել հայտնի է «Ազատ Վիլլի» սերիալում նկարահանումներից։
Կյանք
Կեյկոյին բռնել են 1979 թվականին Իսլանդիայի ափերի մոտ և ուղարկել են իսլանդական Հաբնարֆյորդյուր քաղաքի ակվարիում։ Երեք տարի անց նրան վաճառել են Օնտարիոյում, իսկ 1985 թվականինին նա սկսել է ելույթ ունենալ Մեխիկոյի զվարճանքի պարկում։
1993 թվականին էկրան բարձրացավ «Ազատ Վիլլի» կինոնկարը։ Կեյկոն, որը խաղում էր ֆիլմի գլխավոր դերերից մեկը, դարձավ իսկական աստղ։ Նրա համար սկսեցին կատարել նվիրատվություններ։ Հասարակությունը պահանջում էր ավելի լավ կյանքի պայմաններ խոյադելֆինի համար, որն այդ ժամանակ հիվանդ էր, և պատրաստել նրան ազատման։ Նվիրատվություն հայթայթելու համար 1995 թվականին ստեղծվեց «Օգնենք Կեյկոյին» ֆոնդը։ 1996 թվականին հավաքված գումարով նա տեղափոխվեց Նյուպորտի (Օրեգոնի նահանգ) ակվարիում, որտեղ և բուժում ստացավ։
Ուսուրական քարադր
Ուսուրական քարադր (Charadrius placidus) քարադրանմանների կարգի (Charadrius) քարադրների ընտանիքի (Charadriidae) թռչուն։
Կեյկո
Կյանք
1998 թվականին Բոինգ C-17-ով Կեյկոյին տեղափոխեցին իր հայրենիք՝ Իսլանդիա։ Ռեյկյավիկում Կեյկոյի համար հատուկ սենյակ կառուցեցին, որտեղ նրան սկսեցին պատրաստել ազատ արձակման համար։ Չնայած այն հանգամանքին, որ խոյակետի վերադարձը վայրի բնություն առաջացրեց հակասություններ հասարակության մոտ (որոշ փորձագետներ կարծիք հայտնեցին, որ այն չի կարողանա ինքնուրույն գոյատևել իր համար նոր պայմաններում), 2002 թվականին նա բաց թողնվեց վայրի բնություն։ Կեյկոյի վերահսկումը վստահվեց Ocean Futures խմբին։
Ուսուրական քարադր
Ճնճղուկի նման փոքր թռչուն է, որն ապրում է գետերի և լճերի խճով հարուստ ափերին։ Չվող թռչուն է ։
Կեյկո
Կյանք
Ազատ մնալուց հետո Կեյկոն լողաց մոտ 1400 կիլոմետր, և բնակություն հաստատեց Նորվեգիայի արևմտյան Տակնես ֆյորդում։ Չնայած Կեյկոն որոշակի հետաքրքրություն ուներ իր ազգականների հանդեպ, այնուամենայնիվ նա ավելի շատ կապված էր մարդկանց հետ։ Նրան հետևող մասնագետները շարունակում էին վայրի բնության մեջ կերակրել նրան ։
Ուսուրական քարադր
Մարմնի վերին մասը գորշավուն-մոխրագույն է, մարմնի ստորին մասը սպիտակ է, քարճիկն ունի սև լայնակի շերտ։ Գլխի վերին մասը սևամորթ է, ճակատին սև ժապավեն կա, կտուցի վերին մասը սև է, իսկ աչքերի շուրջ կա դեղին օղակ ։
Կեյկո
Կյանք
Կեյկոն չկարողացավ հարմարվել վայրի բնության կյանքին։ Նա սատկեց 2003 թվականի դեկտեմբերի 12-ին թոքաբորբից։ Օրեգոնի ծովային ակվարիումում տեղի ունեցավ նրա հիշատակը հավերժացնող արարողություն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կաթնասուններ Կատեգորիա:Կետանմաններ
Լյուգանուսե (Էստոնիայի շրջան)
Լյուգանուսե շրջան (Lüganuse vald), շրջան Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Լյուգանուսե գյուղական ավանը։
Բնակչություն
2006 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 1097 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 10,45 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի շրջաններ
Ուսուրական քարադր
Այն արձակում է կտրուկ և կարճ ճչացող «կռռոց» ։
Ուսուրական քարադրի բույնը կառուցվում է ավազի մեջ, երբեմն խճաքարով։ Էգ թռչունը դնում է 4 ձու ՝ դեղնավուն մուգ կետերով ։
Սնունդ
Ուսուրական քարադրի հիմնական սնունդ են հանդիսանում անողնաշարավոր կենդանիները ։ Այս թռչունների համար սնունդ են հանդիսանում նաև ճանճերը, երկթևանիները, անձրևաորդերը, ինչպես նաև այլ մրջյուններ և նրանց թրթուրները ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Քարադրանմաններ Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ Կատեգորիա:Քորդավորներ Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ Կատեգորիա:Թռչուններ
Աստերոիդների ցանկ (117201-117300)
Աստերոիդների ցանկ (117101-117200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (117301-117400)
(2139) Մախարաձե
(2139) Մախարաձե (Makharadze), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1970 թվականի հունիսի 30-ին Տամարա Սմիռնովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,461818 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0006 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9231 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1410,86 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,255164 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,18° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է F դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս F Կատեգորիա:1970 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տամարա Սմիռնովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նեստերենկի (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Նեստերենկի գյուղում բնակվում էր 369 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բուտոմակ (Ինյայի վտակ)
Բուտոմակ (Буготак), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում և Նովոսիբիրսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ինյա գետի ձախ ափին՝ 80 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 40 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ինիա գետ, գետի ենթաավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Կոմիսարովկա (գյուղ, Շումյաչինսկի շրջան)
Կոմիսարովկա (Комиссаровка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Պոդլեսնոե (գյուղ, Չեռվոնոարմեյսկի շրջան)
Պոդլեսնոե (Підлісне), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոդլեսնոե գյուղում բնակվում էր 73 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,581 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 125,65 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1867 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (290601-290700)
Աստերոիդների ցանկ (290501-290600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (290701-290800)
Հայաստանի բանտերի ցանկ
2001 թվականին ՀՀ Քրեական պատիժների իրականացման վարչությունը ենթակա ստորաբաժանումներով հանձնվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության ենթակայությանը և առ այսօր գործում է որպես ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական ծառայություն՝ կենտրոնական մարմինը՝ քրեակատարողական վարչություն և 12 հիմնարկներ։
Համաձայն Հայաստանի Արդարադատության Նախարարության տվյալների 2010 թվականի հունիսի 1-ի դրությամբ Հայաստանի 12 բանտերում պահվում են 4786 մարդ, որից 1354–ը` կալանավոր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բանտերի ցանկեր Կատեգորիա:Հայաստանի բանտեր Կատեգորիա:Հայաստանի շենքերի և կառույցների ցանկեր
Անումանա
Անումանա (anumāna, anu-mā - չափել ինչ-որ բանից հետո կամ ինչ-որ բանին համապատասխան, अनुमान), ճանաչողության տերմին, Հնդկաստանի փիլիսոփայության տրամաբանության և էպիստեմոլոգիայի մեջ հավաստի գիտելիքի երկրորդ աղբյուր (հավաստի գիտելիքի առաջին աղբյուրից՝ պրամանայից հետո - զգայական ընկալում), որը նշանակում է տրամաբանական ընկալում (մտահանգում), տրամաբանական ապացույց, մտքի ընկալում, հիպոթեզ, ենթադրություն։
Ժամանակակից ամբողջ գիտությունը անումանա է կամ այլ կերպ ասած օրթոդոքսալ գիտելիք է։ Այսինքն եթե որևէ պնդում հենվում է գիտական տրամաբանության վրա, ուրեմն այն հեղինակություն է դառնում և պետք է ճշմարտություն համարվի։ Սակայն գիտական եզրակացություն դառնալու համար անհրաժեշտ է այդ եզրույթը հաստատող փորձ, այսինքն տրամաբանությունը իմաստավորվում է, եթե հենվում է իրենից դուրս գտնվող ճշմարտության վրա (շաբդա)։
Գիտելիքի ստացման աղբյուր
Անումանայի կոնցեպցիան նախ և առաջ զարգանում է հասարակական քննարկում (դիսպուտ) վարելու արվեստի շրջանակներում։ Սա պայմանավորված էր հին Հնդկաստանում գոյություն ունեցող բազմատեսակ իրար հետ մրցակցող դպրոցների և ուղղությունների առկայությամբ։ Սակայն համակարգված փիլիսոփայության ի հայտ գալուն պես անումանան դիտարկվում է նաև որպես նոր գիտելիքի ստացման աղբյուր։ Չնայած հնդկական տրամաբանության «օրթոդոքսալ» առաջատարը համարվում էր նյայան (Վեդաները հեղինակություն ճանաչելու հետ կապված՝ աստիկա), նրա զարգացման սկզբնական շրջանում տրամաբանական մտահանգման կոնցեպցիան բացառապես հենվում էր դիսպուտի վրա (ահա, թե ինչու է օրինակը կարևորվում հակառակ տեսակետը հերքելու հարցում)։ Սրանով էլ բացատրվում է նրա զուտ ինդուկտիվ և էմպիրիկ բնույթը։ Վաթսյայանան, «Նյայա–սուտրաների» մեկնաբանը, ձգտում է համապատասխանություն գտնել փաստարկների մասերի (ավայավա) և պրամանաների միջև․ Նման փոխհարաբերությունը կարևորվում է այն իմաստով, որ տրամաբանությունը «աջակցություն է ստանում» այնպիսի անտրամաբանական միջոցներով, որոնք նրան կարող են կշիռ հաղորդել նախ և առաջ հենց դիսպուտի ընթացքում։
Տրամաբանություն և էպիստեմոլոգիա
Անումանայի տրամաբանական և էպիստեմոլոգիական կոնցեպցիա դառնալը կապված է բուդդայական Դիգնագայի անվան հետ։ Նա ձևավորում է մտահանգման նշանի (տրայրուպյա) եռատեսանկյուն կանոն ։ Շեշտադրում է կատարում մտահանգման նշանի և մտահանգման առարկայի միջև անփոփոխ ուղեկցության վրա։ Սա ամբողջ եզրահանգման գործընթացին հաղորդում է առավել դեդուկտիվ բնույթ։
Դիգնագայի ձեռքբերումները զարգացնում են Դհարմակիրտին (սանսկր․ धर्मकीर्ति, dharmakīrti), Դհարմոտտարա և այլն, բրահմայական փիլիսոփաներից Պրաշաստապադը, Ուդյոտակարան (սանսկր. Uddyotakara) և այլն։ Վայշեշիկայի ներկայացուցիչներից Պրաշաստապադը հրաժարվում է մտահանգման նշանի և մտահանգման առարկայի միջև զուտ նատուրալիստական մեկնաբանությունից, դրանք ընդհանրացնելով անվայա-վյատիրեկա ձևական սկզբունքով (անփոփոխ ուղեկցում - ոչ ուղեկցում)։ Նման ընդհանրացումը նպաստում է անումանայի հնդկական դասական կոնցեպցիայի ստեղծմանը, որը կառուցված է մտահանգման նշան հանդիսացող իրական փաստի և մեկ այլ՝ մտահանգման առարկա հանդիսացող իրական փաստի հարաբերությունների (անփոփոխ ուղեկցում, ներթափանցում) գաղափարի վրա (օրինակ՝ ծխի և կրակի միջև․ երկուսն էլ փոխկապակցված են, բայց հակառակ հատկություններով են օժտված՝ կրակը լույս է տալիս, իսկ ծուխը լույսը խավարացնում է)։ Սրանով սկզբունքայնորեն տարբերվում է հնդկական տրամաբանությունը և եվրոպական տրամաբանությունը։ Եվրոպական տրամաբանությունը չի ուսումնասիրում իրական հարաբերություններ սիլոգիզմի հիմնական տերմիններով նշանակված առարկաների միջև։ Վեդաներում բացակայում է հիպոթեզը․ վեդաները գործնականում լիովին կիրառելի են ։
Տարբեր դպրոցների մոտեցումներ
6-11-րդ դարերի ընթացքում անումանայի ուսումնասիրությունները կենտրոնացել են անփոփոխ ուղեկցության խնդրի վրա (վյապտի)։ Այդ առումով բուռն դիսկուսիաներ են վարել բուդդիզմի հակառակորդ՝ միմանսայի ներկայացուցիչ Կումարիլա Բհատտան, նյայայի ներկայացուցիչ՝ Ջայանթա Բհատտան (Jayanta Bhaṭṭa) և Վաչասպատի Միշրան (սանսկր. Vācaspati Mišra), բուդդիստներ Դհարմակիրտին, Շանտարակշիտան և այլք։ Օրթոդոքսալ մտածողների և բուդդիստների միջև տարբերությունն այն է, որ առաջինները անումանայում տեսնում էին իրական բաների մասին դատողություններ, երկրորդները՝ միայն խոսքերի մասին դատողություններ։ Նավյա–նյայայի տրամաբանությունը փորձել է անումանան կատարելագործել և՛ ձևական, և՛ բովանդակային իմաստով։ Բուդդայայական և որոշ բրահմայական տրամաբաններ անումանան բաժանում են «մեկ ուրիշի համար մտահանգում» (parārthānumāna) և «ինքդ քո համար մտահանգում» (svārthānumāna) փաստարկների (ավայավա)։ Առաջին անգամ հնգաստիճան փաստարկների մասին խոսվել է Պատանջանիի «Մահաբհաշյեի» մեջ։ Սակայն խոսվել է նաև յոթաստիճան (Չարակա-սանհիտա, 1-2 դարեր) և տասնաստիճան (ջայնիստ Բհատրաբահուի «Նիրյուկտի» մեկնաբանություններում մ․ թ․ 1-ին դար) փաստարկների մասին։
Դիգնագայից սկսած բուդդիստները եզրակացության ամբողջ գործընթացը հանգեցրել են երեք մասի․ Հետագայում նրանց ազդեցությամբ միմանսան և ադվայտան նույնպես ընդունել են, որ եզրակացության համար բավարար է կամ առաջին երեք կամ վերջին երեք մասերը։
Տրամաբանական նշանի տարատեսակներից ելնելով մտահանգումները, որոնք մինչև 11-ն են եղել, բաժանվել են հիմնվելով՝
Անումանայի տարատեսակներ
Երբեմն նշվածները միավորվում են սամանյատոդրիշտա կատեգորիայով - «ընդհանուրից նկատած», որը հակադրվում է դրիշտայի եզրակացությունով – «մասնավորից նկատած» (օրինակ, ծխի և կրակի մասնավոր դեպքը հիմք ընդունելով, ծուխ տեսնելիս եզրակացություն է արվում, որ կրակն է այդ ծխի պատճառը)։
Նկատի ունենալով, որ Հնդկաստանում տրամաբանական համակարգերը կրել են դավանաբանական իմաստ, հնդկական տրամաբանությունը եվրոպականի համեմատ էականորեն ավելի քիչ է հետաքրքրվել մտածողության զուտ ձևական տեսանկյունով։ Հնդկական մտածողների համար առաջնայինը եղել է դատողությունների ոչ թե ֆորմալ ճշմարտությունը, այլ բովանդակային հավաստիությունը։ Այդ իսկ պատճառով նրանք կիրառել են դատողությունների ոչ թե ֆորմալ տարրերը, այլ առավելապես «գիտելիքները» (Դանիել Ինգոլսի ձևակերպմամբ )։ Այդ իմաստով դարշանների (հինդուիզմի վեց փիլիսոփայական դպրոցներ) ծաղկման դարաշրջանում հնդկական դասական տրամաբանությունը լուծել է այնպիսի խնդիրներ, որոնք ավելի հավասարազոր են ժամանակակից տրամաբանական ուղղությունների հետ, քան եվրոպական դասական տրամաբանության հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդկական փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Հասկացություններ Կատեգորիա:Ճանաչողություն Կատեգորիա:Տրամաբանություն Կատեգորիա:Ընկալում Կատեգորիա:Սանսկրիտերեն բառեր և հասկացություններ Կատեգորիա:Նյայա Կատեգորիա:Բուդդայականություն Կատեգորիա:Տերմիններ Կատեգորիա:Գիտելիքի աղբյուրներ Կատեգորիա:Իմացաբանություն Կատեգորիա:Սիլլոգիստիկա
Դարշան (դերասան)
Հեմանթ Կումար (Hemant Kumar), ավելի հայտնի է որպես Դարշան Թհուգուդիպա (ದರ್ಶನ್ ತೂಗುದೀಪ್, Darshan Thoogudeepa, ), հնդիկ դերասան և պրոդյուսեր, հիմնականում նկարահանվում է կաննադա լեզվով ֆիլմերում։
Կենսագրություն
Դարշանը (ի ծնե՝ Հեմանթ Կումար) ծնվել է 1977 թվականի փետրվարի 16-ին Կարնատակա նահանգի Պոննամպետ քաղաքում՝ դերասան Թհուգուդերա Շրինիվասի և նրա կնոջ՝ Մինայի ընտանիքում։ Ունի քույր՝ Դիվյան, և եղբայր՝ Դինակարան, որը հետագայում դարձավ ռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր։
Դարշանը նախնական և միջնակարգ կրթությունը ստացել է Մայսոր քաղաքում։ Թեև հայրը չարագործի դերեր էր խաղում կաննադա լեզվով ֆիլմերում, սակայն տղայի համար երբեք հեշտ չի եղել, քանի որ հայրը դժկամությամբ էր վերաբերում որդու ապագային։ Հակառակ հոր ցանկությանը՝ Դարշանն ընդունվեց Շիմոգա քաղաքի թատերական համալսարան՝ Նինասամ։ Այդտեղ ուսումն ավարտելուց հետո Դարշանը որպես կինոմեխանիկ աշխատել է տարբեր ֆիլմերում՝ նախքան օպերատոր Բ․Ս․ Գովրիշանկարի օգնականը դառնալը։ Որպես դերասան՝ նրա առաջին գործը Ս․ Նարայանի օպերան էր։ Նա նաև օժանդակ դեր է խաղացել «Mahabharatha» ֆիլմում։ Դարշանը էպիզոդիկ և երկրորդական դերերով հանդես է եկել մի շարք այլ ֆիլմերում ևս՝ «Devara Maga», «Ellara Mane Dosenoo», «Bhoothayyana Makkalu», «Mr. Harishchandra» ։
Գործունեություն
Դարշանի առաջին գլխավոր դերը «Majestic» ֆիլմում Դաասայի դերն էր՝ անմեղ երիտասարդի, որը դառնում է հանցագործ ։ Ֆիլմն ունեցել է առևտրային հաջողություն։ 2003 թվականին թողարկվեց «Kariya» ֆիլմը, որը ևս հաջողություն ունեցավ։
2008 թվականին թողարկվեց «Gaja» ֆիլմը։ Այն մեծ հաջողություն ունեցավ և շրջադարձային եղավ Դարշանի համար՝ նրան դարձնելով նահանգում բարձր վարձատրվող դերասաններից մեկը ։
2014 թվականին թողարկվեց «Ambareesha» ֆիլմը, որը, չնայած քննադատների խառը ակնարկներին, առևտրային հաջողություն ունեցավ։ 2015 թվականին ևս խաղաց հաջողված ֆիլմում՝ «Mr. Airavata»-ում՝ հանդես գալով ոստիկանի դերում ։
2016 թվականին թողարկված «Viraat» ֆիլմում Դարշանը մարմնավորեց գործարարի։ Ֆիլմն ունեցավ առևտրային հաջողություն։ Նույն թվականին թողարկված «Jaggu Dada» ֆիլմը, որտեղ Դարշանը մարմնավորում էր ավազակի, քննադատների կողմից արժանացավ բացասական արձագանքների ։
2017 թվականին նրա մասնակցությամբ թողարկվեց երկու ֆիլմ՝ «Chakravarthy» և «Tarak», որոնցից մեկը հաջողություն ունեցավ ։
Այժմ դերասանը պատրաստվում է «Kurukshetra» ֆիլմի թողարկմանը, որը նկարահանվելու է էպիկական պատմական ֆիլմի ժանրում։ Այն դարձել է կաննադա լեզվով կինեմատոգրաֆիայի պատմության մեջ ամենաթանկարժեք ֆիլմը, որում գլխավոր դերակատարը Դարշանն է ։
Անձնական կյանք
2000 թվականին Դարշանն ամուսնացել է իր բարեկամուհի Վիջայալակշիմիի հետ։ Ունեն մեկ որդի՝ Վինեշը (ծնված 2008 թվականին)։ Դարշանն ունի սեփական մինի-կենդանաբանական այգին, որը գտնվում է Մայսորից ոչ հեռո        ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդիկ դերասաններ Կատեգորիա:Հնդիկ պրոդյուսերներ
(9998) ISO
(9998) ISO, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի մարտի 25-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1971 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Անդրոնովո (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)
Անդրոնովո (Андроново), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 75 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղ
ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղ (հակիրճ՝ ԵՊՀ ԻՄ), բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Հայաստանի Հանրապետությունում։
Պատմություն
ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղը հիմնադրվել է 1994թ.` Իջևանի տարածաշրջանային քոլեջի բազայի վրա։ Ելնելով բարձրագույն կրթության զարգացման հեռանկարներից և ՀՀ հյուսիսարևելյան շրջանների կադրային պահանջներից, հաշվի առնելով ժողպատգամավորների Իջևանի շրջանային խորհրդի խնդրանքը` ՀՀ բարձրագույն կրթության և գիտության պետական կոմիտեի կոլեգիան 1991թ. հոկտեմբերի 10-ին որոշում է Իջևանում ստեղծել տարածաշրջանային բազմաճյուղ քոլեջ։ Տնօրեն է հաստատվում ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Համլետ Սուրենի Կարայանը։ Ճշտվում են կրթօջախի կարգավիճակն ու կառուցվածքը։ 1991թ. հոկտեմբերի 23-ին ՀՀ ԲԿԳ պետական կոմիտեի կոլեգիան որոշում է կայացնում հաստատության գործունեությունը ծավալել հետևյալ ֆակուլտետներով`
Հաստատության կանոնադրությամբ, որը ՀՀ ԲԿԳ կոմիտեն հաստատեց 1991թ. նոյեմբերի 11-ին, սահմանված էր, որ Իջևանի տարածաշրջանային քոլեջը «բարձրագույն ուսումնական և գիտական պետական հաստատություն է, որը ՀՀ հյուսիսարևելյան շրջանի մայր ԲՈՒՀ-ն է և իրականացնում է կրթության շարունակականության և ուսուցման ձևերի այլընտրական սկզբունքները գլխավորապես բարձրագույն կրթության քառաստիճան համակարգի երկրորդ աստիճանին համապատասխան»։
Նորաստեղծ կրթօջախը ներառում էր հիմնականում պետբյուջետային հիմունքներով գործող բաժիններ, սակայն ժամանակի ոգուն համապատասխան արտոնված էր նաև տնտհաշվարկի և ինքնաֆինանսավորման սկզբունքներով իրագործելու օժանդակ գործունեություն` կրթության ու գիտության ասպարեզներում։ Ըստ ժամանակավոր կանոնադրության` քոլեջը կոչված էր ՀՀ հյուսիսարևելյան շրջաններում բարձրացնել գիտամշակութային, քաղաքական և տնտեսական մակարդակը` այնտեղ ստեղծելով արդիական կայուն և բարձրակարգ գիտամշակութային մթնոլորտ, մտավորականության տեղական դպրոց, կասեցնել սահմանամերձ շրջաններից երիտասարդության արտահոսքը, պատրաստել խոր գիտելիքներով և բազմակողմանի ունակություններով օժտված, ազգային և համամարդկային մշակույթի ավանդներին նվիրված մասնագետներ, նպաստել առավել աչքի ընկնող ուսանողների ուսման շարունակմանը` բարձրագույն կրթության համակարգի հետագա աստիճաններում ։
1991թ. դեկտեմբերի 9-ին արձակվում են ուսումնական գործին վերաբերող անդրանիկ հրամանները։ Նույն օրն էլ տնօրեն Հ.Կարայանի ողջույնի խոսքով տեղի է ունենում կրթօջախի առաջին զանգի հանդիսավոր արարողությունը։ Ուսումնական գործընթացը կազմակերպելու համար Իջևանի տարածաշրջանային քոլեջի պրոֆեսորադասախոսական հիմնական կազմը հրավիրվում է մայրաքաղաքից։ Նրանց թվում էին ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ Գրիգոր Ավագյանը, գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսորներ Վալերի Տեր-Անտոնյանը, Ռոլանդ Ավագյանը, Մարտին Աբրահամյանը, Իշխան Խաչատրյանը, Վիդոկ Մուսոյանը, Յուրի Մովսիսյանը, Արտաշես Պապոյանը, Ռաֆիկ Հարությունյանը, Միքայել Հովսեփյանը, Վլադիմիր Աբրահամյանը, նաև գիտությունների տասնյակ թեկնածուներ։
ՀՀ կառավարության՝ 1992թ. հունվարի 11-ի որոշմամբ նոր կրթօջախը պիտի ունենար բուհական համակարգին բնորոշ կառուցվածք, և տնօրենի հրամանով ձևավորվում է չորս ֆակուլտետ`
Գիտական խորհրդի որոշմամբ ֆակուլտետների կազմում ձևավորվեցին մասնագիտական ամբիոններ։ Ամբիոնների քանակը և անվանումները ժամանակի ընթացքում փոփոխվել են որևէ այլ մասնագիտության կադրերի պատրաստումը սկսելու կամ դադարեցնելու հիմնավորումով։ Քոլեջի կանոնադրությանը համապատասխան` գործում էր ուսումնառության երկաստիճան համակարգ։ Այսինքն` «լավ» և «գերազանց» գնահատականներ ստացած ուսանողները 3-րդ կուրսից կարող էին շարունակել մասնագիտական կրթությունը բուհական ծրագրերով և ստանալ բակալավրի դիպլոմ։ Ցածր առաջադիմությամբ սովորող ուսանողները, 3-րդ կուրսում ստանալով ամփոփիչ մասնագիտական կրթություն և ավարտելով եռամյա դասընթացները, ստանում էին դիպլոմ` կրտսեր մասնագետի որակավորմամբ։ Երևանի պետական համալսարանի ռեկտոր, ակադեմիկոս Ռ.Մարտիրոսյանի համաձայնությամբ տնօրեն Հ.Կարայանը 1994 թվականի ապրիլի 14-ին գրությամբ դիմում է ՀՀ ԲԿ նախարար Վարդգես Գնունուն.
Միաժամանակ հանրապետության հյուսիսարևելյան տարածաշրջանը բարձրագույն կրթությամբ մասնագետներով ապահովելու և երիտասարդության արտահոսքը կանխելու մտահոգությամբ հանդես են գալիս նաև Երևանի պետական համալսարանի ռեկտորատը և Իջևանի շրջխորհրդի գործադիր կոմիտեն։ Դրանց հիման վրա ՀՀ ԲԿ նախարարության կոլեգիան 1994թ. ապրիլի 29-ին որոշում է.
Հայաստանի Հանրապետության կառավարության՝ 1994թ. սեպտեմբերի 19-ի թիվ 440 որոշմամբ Իջևանի տարածաշրջանային քոլեջը վերակազմավորվում է որպես Երևանի պետական համալսարանի Իջևանի մասնաճյուղ։ Կրթօջախում կատարվում են կառուցվածքային նոր փոփոխություններ, հաստատությունն ավարտում են եռամյա կրթությամբ առաջին շրջանավարտները։ Ֆակուլտետների թիվը մնաց անփոփոխ, բայց որոշակի փոփոխությունների ենթարկվեցին ամբիոնները, վարիչները և դասախոսական կազմը։
Այդ փոփոխությունները տնօրենի՝ 1995թ. հունվարի 1-ի հրամանով վերահաստատվել էին մասնաճյուղի ղեկավար և պրոֆեսորադասախոսական անձնակազմի հաստիքային ցուցակով.
1995թ. ամռանը մասնաճյուղը տալիս է բակալավրական կրթությամբ իր առաջին շրջանավարտները` թվով  59  մասնագետ։ 1996թ. ապրիլից մինչև 2000թ. հոկտեմբեր ամիսը ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղը ղեկավարում է տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Շավարշ Սեդրակի Մարգարյանը։ Պատրաստվող կադրերի որակը բարձրացնելու, ինչպես նաև ֆակուլտետների ու ամբիոնների աշխատանքներն արդյունավետ դարձնելու նպատակով մասնաճյուղի գիտական խորհրդի՝ 1996թ. մայիսի 18-ի որոշմամբ մի քանի  ամբիոններ  լուծարվում են և անվանափոխվում. մասնաճյուղում ձևավորվում են 13 ամբիոններ։
1996-97 ուստարում՝ մինչև դեկանների ընտրության նոր մրցույթի անցկացումը, նշանակվում են ֆակուլտետների դեկանների նոր պաշտոնակատարներ. Մասնաճյուղում գործում էին հետևյալ ամբիոնները`
2000-2018 թթ. ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղը ղեկավարել է պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Սամվել Արշավիրի Առաքելյանը։ ՀՀ կառավարության՝ 2014թ. նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ՝ «Երևանի պետական համալսարան» ՊՈԱԿ-ը վերակազմակերպվել է հիմնադրամի, ըստ այդմ՝ մասնաճյուղը վերանվանվել է «Երևանի պետական համալսարան» հիմնադրամի Իջևանի մասնաճյուղ։
2018թ. հունիսից մինչև 2019թ. օգոստոսը մասնաճյուղի տնօրենի պաշտոնակատարն էր ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Արտակ Վոլոդյայի Ցուցուլյանը։ 2019թ. սեպտեմբերից ԵՊՀ ԻՄ-ի տնօրենի պաշտոնակատարն է ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Անուշավան Հայկարամի Մակարյանը։ Վերջին տարիները ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղի համար հատկանշվում են որպես կրթական բարեփոխումների շրջան։ Շարունակվում են հետևողական աշխատանքները ուսումնագիտական գործընթացի կայունացման և զարգացման ուղղությամբ։ Կատարելագործվում են ուսումնական ծրագրերն ու պլանները` որպես ուսուցման նորացման կարևոր պայման և երաշխիք ։
ԵՊՀ ԻՄ-ի գործունեության հիմնական խնդիրը համալսարանական կրթության բովանդակության և ուսման բարձր որակի ապահովումն է։ Բուհում հետևողական աշխատանքներ են տարվում ուսումնագիտական գործընթացի, մասնավորապես` ուսումնական ծրագրերի ու պլանների կատարելագործման ուղղությամբ։ Մասնաճյուղն իրականացում է ԵՊՀ ծրագրերին համապատասխան` առկա և հեռակա ուսուցմամբ բակալավրական կրթություն ։
Ֆակուլտետներ
ԵՊՀ ԻՄ-ի գործունեության գերակա նպատակներից է հայագիտության, հումանիտար, սոցիալ-տնտեսագիտական և բնական գիտությունների ու մշակույթի զարգացումը տարածաշրջանում։ Դրանից ելնելով` բուհում գործում է 4 ֆակուլտետ՝
Հեռակա ուսուցում
2006 թվականից մասնաճյուղը իրականացնում է հեռակա ուսուցման 5-ամյա բակալավրական կրթություն՝ 8 կրթական ծրագրերով.
Ուսանողներ
Ներկայումս մասնաճյուղի 4 ֆակուլտետներում առկա ուսուցման 12 կրթական ծրագրերով ուսանում է 635 ուսանող, հեռակա ուսուցման համակարգում 6 մասնագիտությունների գծով սովորում է 480 ուսանող (որից 13-ը՝ մագիստրոսի կրթական ծրագրով) ։
ԵՊՀ ԻՄ Ուսանողական գիտական ընկերություն
ԵՊՀ ԻՄ ուսանողական գիտական ընկերությունը (ՈՒԳԸ) հիմնադրվել է 2002 թվականի հունվարին։ Մասնաճյուղի ՈՒԳԸ-ն ԵՊՀ ՈՒԳԸ ինքնավար ստորաբաժանում է։ Այն մասնաճյուղի ուսանողներին միավորող ներկայացուցչական մարմին է, որը գործում է ՀՀ Սահմանադրությանը, ՀՀ գործող օրենսդրությանը, ԵՊՀ ԻՄ-ի կանոնադրությանը, ԵՊՀ ԻՄ-ի ՈՒԳԸ կանոնադրությանը և աշխատակարգին համապատասխան։ Այն նպաստում է ուսանողության կրթական, գիտական, ստեղծագործական և հոգևոր-մշակութային զարգացմանը ։