cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալեքսեյ Շչուսև
Կենսագրություն
1897 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի Գեղարվեստի ակադեմիան (1910 թվականիցից՝ ակադեմիկոս)։ Վաղ շրջանի գործերում դիմել է հին ռուսական ճարտարապետական ավանդույթների մշակմանը (Մոսկվայի Կազանյան կայարանի համալիրը, սկսվել է 1914 թվականին, և այլն)։ Խորհրդային տարիներին Շչուսևը մասնակցել է Մոսկվայի վերակառուցման հատակագծի մշակմանը (1918-1925 թվականներ), 1920-ական թվականներին հարել է կոնստրուկտիվիզմին (Կուրորտոլոգիայի և ֆիզիոթերապիայի ԳՀԻ Սոչիում, 1927-1931 թվականներ, Հողժողկոմատի շենքը Մոսկվայում, 1928-1933 թվականներ)։ Ճարտարապետի ստեղծագործական նվաճումն է Լենինի դամբարանը Մոսկվայում։ 1930-1940-ական թվականներին ձգտել է զարգացնել անցյալի ճարտարապետական առաջավոր ավանդույթները («Մոսկվա» հյուրանոցի շենքը, 1932-1938 թվականներ, համահեղինակների հետ, Մոսկվորեցկի կամուրջը, 1936-1938 թվականներ, Ձերժինսկու հրապարակի վարչական շենքը, 1946 թվական, բոլորը՝ Մոսկվայում)։ Վրացական ճարտարապետական մոտիվները կիրառել է Թբիլիսիում ԽՄԿԿ ԿԿ-ին կից Մարքսիզմ-լենինիզմի ինստիտուտի մասնաճյուղի շենքը կառուցելիս (1938 թվական), ուզբեկական՝ Տաշքենդի Օպերայի և բալետի թատրոնում (1947 թվական), 17-րդ դարի ռուսական՝ Մոսկվայի մետրոյի «Կոմսոմոլսկայա-կոլցևայա» կայարանը (բացվել է 1952 թվականին) ձևավորելիս։ Շչուսևի նշանակալից քաղաքաշինական գործերից են ավերված քաղաքների վերականգնման նախագծերը (Իստրա, 1942-1943 թվականներ, Նովգորոդ, 1943-1945 թվականներ, Քիշնև, 1947 թվական)։ Շչուսևն ավելի քան 200 գիտական աշխատությունների և հոդվածների հեղինակ է։ ԽՍՀՄ պետական մրցանակներ (1941 թվական, 1946 թվական, 1948 թվական, 1952 թվական)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս ճարտարապետներ Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարապետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
Օզերցո (գյուղ, Կիվերցիի շրջան)
Օզերցո (Озерце), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1807 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օզերցո գյուղում բնակվում էր 416 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1166 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 356,78 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1807 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մուշեղ Գալշոյանի տուն-թանգարան
Մուշեղ Գալշոյանի տուն-թանգարան, բացվել է 2004 թվականին։
Պատմություն
Հայ արձակագիր Մուշեղ Գալշոյանի տուն-թանգարանը գտնվում է գրողի ծննդավայր Կաթնաղբյուր գյուղում։ Թանգարանը բացվել է 2004 թվականին։ Թանգարանում ներկայացված են գրողի անձնական իրերն ու ստեղծագործական կյանքի մանրամասները։
Հասցե
Թանգարանը գտնվում է Արագածոտնի մարզի Թալինի տարածաշրջանի Կաթնաղբյուր գյուղում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի թանգարաններ Կատեգորիա:2004 հիմնադրված թանգարաններ
Ժողովածու (3514)
Ժողովածու (3514), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3514 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում Փանոս և Գրիգոր գրիչների կողմից։ Ստացողը եղել է Յովանէսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19 × 12,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 193 թերթից։ Գրված է երկսյունով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդով, աստառը՝ շերտազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 16ա, 42բ, 75բ, կնիք՝ 4ա (Տէր Դանիէլ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Բարնի (շուն)
Բարնի (Barney, )՝ շոտլանդական տերիեր, Ջորջ Բուշի սիրելի շունն է։ Իր նախագահության տարիներին ապրել է Սպիտակ տանը։ Սև գույն է։
Ավզնի
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կյուլար
Կյուլար, գյուղ Մեծ Հայքի Աղձնիք նահանգի Նփրկերտ գավառում։ Ավերվել է XI դարում։ Գյուղատեղիի շրջակայքում կան խոյ պատկերող հսկա կոպտատաշ ժայռաքանդակներ։ Դրանք վկայում են, որ Հայաստանի տարածքում հնում եղել է ոչխարի պաշտամունք։ Գյուղատեղիի ավերակներում պահպանվել են նաև հին ամրոցի պարիսպները և մի քանի խաչքարեր։ Կյուլարի հետ կապված է մի հին ավանդություն, ըստ որի Սասունցի Դավիթը ամեն գիշեր նստած իր հրեղեն ձին այցելում է Կյուլար և իր Թուր Կայծակին սրում գյուղի մերձակա ժայռի վրա։
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Զուգաբանություն
Զուգաբանություն.
Կատեգորիա:Հայոց լեզու
Վինսենթ Ռոդրիգես III
Վինսենթ Ռոդրիգես III (Vincent Rodriguez III, ), ամերիկացի թատերական գործիչ և հեռուստատեսային դերասան ։ Առավել հայտնի է The CW հեռուստաալիքի հեռարձակած «Խենթ նախկին ընկերուհին» հեռուստասերիալում կատարած Ջոշ Չանի դերով
Վաղ կյանք և անձնական կյանք
Ծնվել է Սան Ֆրանցիսկոյում ֆիլիպինցիների ընտանիքում, մեծացել է Կալիֆոռնիայի Դալի Սիթի քաղաքում ։ Ունի ֆիլիպինյան, լատինամերիկյան և չինական արմատներ ։ Ունի երեք ավագ քույր, որոնք ծնվել են Մանիլայում։ 2003 թվականին ավարտել է Կատարողական արվեստների խաղաղօվկյանոսյան կոնսերվատորիան ։ Նաև տիրապետում է մարտարվեստների ։ 2005 թվականին տեղափոխվել է Նյու Յորք և սկսել է ավելի հաճախ հանդես գալ որպես անսամբլի դերասանական կազմի անդամ տարածաշրջանային թատերական բեմադրություններում ։ Նա դասավանդում է նաև դրամատկական որոշ դպրոցներում ։ Հեռուստատեսությամբ սկզբից կատարել է փոքրիկ դերեր «Սոխային լուրեր» և «Պատանդներ» հեռուստասերիալներում, մինչ 2015 թվականին Ջոշ Չանի բեկումնային կերպարի մարմնավորումը «Խենթ նախկին ընկերուհին» հեռուստասերիալում ։
2015 թվականից ամուսնացած է Գրեգորի Վրայթի հետ ։ Որպես գեյ դերասան՝ «Խենթ նախկին ընկերուհին» հեռուստասերիալում նրա դերակատարումը արժանացել է գովասանքի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թատերական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի պարողներ
Շուշի քրեակատարողական հիմնարկ
Շուշիի քրեակատարողական հիմնարկ, որն ավելի հայտնի է որպես Շուշիի բանտ, քրեակատարողական հիմնարկ Արցախի Հանրապետության Շուշի քաղաքում։
Ռուսական կայսրություն
Շուշիի բանտ կառուցվել է 1848 թվականին՝ Ռուսական կայսրության իշխանության կողմից ։
Հայաստան. Արցախի Հանրապետություն
ԽՍՀՄ տարիներին Շուշիի բանտը եղել է Ադրբեջանակ ԽՍՀ փակ տեսակի միակ բանտը և հայտնի էր «շուշինսկայա կռիտկա» («шушинская крытка») անվան տակ։ Շուշիի ազատագրումից հետո բանտը վերածվել է կիսաբաց գաղութի, որի փոխարեն Ադրբեջանի իշխանությունները դարձրել են Գոբուստանի գաղութը փակ տեսակի բանտ։ Այսօրվա տեսքով Շուշիի բանտը գործում է 1995 թվականի և ներկա դրությամբ գտնվում է քաղաքի սահմանագծից դուրս։ Բանտում գործում է երեք ռեժիմ՝ փակ, կիսափակ, կիսաբաց։ Բանտի տարողությունն է՝ 350 մարդ։ Տարբեր ռեժիմի դատապարտվածները տեղավորված են իրարից անջատ ։
Բանտի անձնակազմի թիվը կազմում է 25 մարդ, այդ թվում՝ կանայք։ Բանտում աշխատանաքը հավասարեցված է զինվորական ծառայությանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1848 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:Շուշի քրեակատարողական հիմնարկ
Source 2
Source 2 (հայերեն՝ Աղբյուր 2), վիդեո խաղերի շարժիչ է, որը մշակվել է Valve-ի կողմից։ Շարժիչը հայտարարվել է 2015 թվականին որպես սկզբնական Source շարժիչի իրավահաջորդ, ընդ որում առաջին խաղը, որն օգտագործեց այն՝ Dota 2-ը, տեղափոխվեց Source-ից նույն տարի։ Այդ ժամանակից ի վեր Valve's Artifact-ը, Dota Underlords-ը և Half-Life: Alyx-ը բոլորն արտադրվել են շարժիչով։
Պատմություն
Սկզբնական Source շարժիչի իրավահաջորդի պլանները սկսվեցին Half-Life 2: Episode Two-ի թողարկումից հետո 2007 թվականին ։ Շարժիչի տեխնոլոգիական առաջին ցուցադրությունը ստեղծվել է 2010 թվականին՝ վերափոխելով Left 4 Dead 2 քարտեզը ։ Այս նկարները համացանցում հայտնվեցին 2014 թվականի սկզբին ։ 2014 թվականի Խաղերի մշակողների կոնֆերանսում Valve-ի աշխատակից Սերգեյ Միգդալսկին ցուցադրեց Source 2 ֆիզիկայի վրիպազերծման գործիքը, որն օգտագործվում էր Left 4 Dead 2-ում։ Աղբյուր 2-ն առաջին անգամ հասանելի է դարձել հանրությանը Steam Workshop գործիքների միջոցով Dota 2-ի համար 2014 թվականին, նախքան այն պաշտոնապես հայտարարվել է 2015 թվականի Խաղերի մշակողների կոնֆերանսում ։ Այնտեղ, Valve-ը հայտարարեց իր մտադրության մասին՝ թույլ տալ, որ բովանդակությունն ավելի արդյունավետ ստեղծվի ։ Valve-ը նաև հայտարարեց, որ այն կաջակցի Vulkan գրաֆիկական API-ին և կօգտագործի նոր ներքին ֆիզիկայի շարժիչ, որը կոչվում է Rubikon, որը կփոխարինի երրորդ կողմի Havok գործիքների անհրաժեշտությանը ։
Valve-ի նախագահ Գեյբ Նյուելը ասաց, որ ընկերությունը առաջնահերթություն է տալիս սեփական խաղերի մշակմանը, նախքան շարժիչը և դրա ծրագրաշարի մշակման հավաքածուն հանրությանը կներկայացնեն՝ որպես մշակողների համար ամենաբարձր որակ ապահովելու միջոց. ավելացնելով, որ նրանք մտադիր էին շարժիչն անվճար դարձնել խաղերի մշակողների համար, քանի դեռ խաղը հրապարակված է նրանց Steam ծառայությունում ։
Նյու Յորք Յանկիս
«Նյու Յորք Յանկիս» (New York Yankees), պրոֆեսիոնալ բեյսբոլի ամերիկյան ակումբ։ Հանդես է գալիս Բեյսբոլի բարձրագույն լիգայի (MLB) Ամերիկյան լիգայի Արևելյան դիվիզիոնում։ Տեղակայված է Նյու Յորք քաղաքի Բրոնքս թաղամասում։
Հիմնադրվել է 1901 թվականին՝ Բալթիմոր քաղաքում (Մերիլենդ նահանգ)` կրելով «Բալթիմոր Օրիոլս» անվանումը ։ Երկու տարի անց ակումբը տեղափոխվել է Նյու Յորք և վերանվանվել «Նյու Յորք Հայլենդերս»։ «Յանկիս» անվանումը թիմն ընտրել է 1913 թվականին ։
Համարվում է մասնագիտական սպորտաձևերի պատմության ամենահաջող ակումբներից մեկը։ Գոյության ընթացքում «Յանկիսը» նվաճել է ռեկորդային 18 դիվիզիոն տիտղոս, Ամերիկյան լիգայի 40 հուշադրոշ, և հաղթանակ տարել 27 Համաշխարհային սերիայում ։ Պատմության ընթացքում «Յանկիսում» հանդես եկած 44 բեյսբոլիստ և 11 մենեջեր առաջադրվել են Բեյսբոլի ազգային փառքի սրահ ։ Թիմում ելույթ են ունեցել այնպիսի անվանի բեյսբոլիստներ, ինչպիսիք են Բեյբ Ռութը, Լու Գեյրիգը, Ջո ԴիՄաջջիոն, Միկի Մենթլը և այլք։
(3786) Յամադա
(3786) Յամադա (Yamada), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հունվարի 10-ին Տակուո Կոջիմայի կողմից Չիյոդայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,549217 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3438 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7546 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1486,65 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,242155 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,32° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տակուո Կոջիմայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նյու Յորք Յանկիս
Ըստ «Ֆորբս» հանդեսի, «Նյու Յորք Յանքիսը» համարվում է Միացյալ Նահանգների ամենաթանկարժեք սպորտային թիմը։ «Յանկիսի» արժեքը գնահատվում է մոտավորապես 2,3 միլիարդ ԱՄՆ դոլար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բեյսբոլի բարձրագույն լիգայի (MLB) ակումբներ
Կրյուկովո (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Կրյուկովո (Крюкове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1721 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կրյուկովո գյուղում բնակվում էր 61 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,498 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 122,49 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1721 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լազիկե
Լազիկա, Լազական թագավորություն (հայ մատենագրության մեջ՝ «Ղազիւիկե» (Եգերաց թագավորություն), վրացերեն՝ Էգրիսի (ლაზიკის სამეფო)), պետություն այժմյան Վրաստանի արևմտյան մասում, II - VI դդ.։ Ընդգրկել է Ճորոխի գետաբերանից հյուսիս ընկած շրջանը։ IV դ. լազերի թագավորությունը, իր իշխանությանն է ենթարկել Արևմտյան Վրաստանի ցեղերին (մեգրելներ, սվաններ, ափշիլներ, աբազգներ)։ Լազիկայի նշանավոր քաղաքներն էին մայրաքաղաք Արքեոպոլիսը (այժմ Նոքալաքևի), Հռոդոպոլիսը (այժմ՝ Վարդցիխե), Վաշնարին, Պետրան (այժմ՝ Ցիխիսձիրի), Ապսարը (այժմ Գոնիո)՝ բոլորը Վրաստանում։
IV - VI դդ. Լազիկայում ձևավորվել են ֆեոդալական հարաբերություններ, 523-ին պաշտոնական կրոն է դարձել ավելի վաղ տարածված քրիստոնեությունը։ Սկզբնական շրջանի բյուգանդական եկեղեցու գերիշխանությունը հետագա դարերում փոխարինվել է վրացական եկեղեցու գերիշխանությամբ, որի միջոցով Լազիկայում տարածվել է վրացական գիրն ու գրականությունը, վրացական վաղ ֆեոդալական մշակույթը։
Լազիկայի տերիտորիան պատերազմի ռազմաբեմ էր Բյուզանդիայի և Իրանի միջև։ 562-ի պայմանագրով Լազիկան կախման մեջ է մնացել Բյուզանդիայից, վերացել է թագավորական իշխանությունը, VII դ. մտել է Աբխազական թագավորության մեջ։
Կատեգորիա:Լազիկեի թագավորություն Կատեգորիա:Պատմական մարզեր Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմական պետություններ
Կոլյադինեցկի գյուղական խորհուրդ (Լիպովոդոլինսկի շրջան)
Կոլյադինեցկի գյուղական խորհուրդ  (Колядинецька сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպոդոլինսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Կոլյադինեցկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1087 մարդ։ Խորհրդում կա 6 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Գիլա Գոլդշտեյն
Գիլա Գոլդշտեյն (גילה גולדשטיין, ), իսրայելցի դերասանուհի և երգչուհի, տրանսգենդեր անձանց իրավունքների շարժման ակտիվիստ, Իսրայելի ամենահին և ամենամեծ ԼԳԲՏ կազմակերպության` «Ագուդի»-ի հիմնադիրներից։ Համարվում է Իսրայելում առաջին տրանսգենդեր կանանցից մեկը և նույնասեռականը ։
Կենսագրություն
Գիլա Գոլդշտեյնը ծնվել է Թուրինում՝ Ավրաամ Գոլդշտեյն անունով։ Իսրայել հայրենադարձվելուց հետո ապրել է Հայֆայում։ 1960 թվականին հասկացել է, որ ինքը տրանսգենդեր է։ Մանկության տարիներին բալետ է սովորել, հետագայում ծառայել է ինժեներական զորքերում և խաղացել «Մաքաբի» ֆուտբոլային թիմում (Հայֆա) ։ Ելույթներ է ունենցել ակումբներում ։ Հետագայում Բելգիայում անցել է հորմոնալ թերապիայի և սեռերի փոփոխության վիրահատության կուրս ։ Հացը վաստակել է Հայֆայի պուրակներում մարմնավաճառությամբ զբաղվելով ։ 1970-ականների սկզբին ապրել է Եվրոպայում, աշխատել որպես ստրիպտիզ պարուհի։ Իսրայել վերադառնալուն պես ելույթ է ունեցել գիշերային ակումբներում և բարերում, այդ թվում 51-րդ բարում, ծառայել է որպես նախատիպ Ամոս Գութմանի համանուն ֆիլմի հերոսներից մեկի համար։ 1990-ականներին ձայնագրել է մի քանի երգ և կատարել «Ալլենբի 58» ակումբում։ 1998 թվականին Նինո Օրսիանոյի հետ միասին ռադիոյով երաժշտական հաղորդաշար է վարել։
2003 թվականին Գիլա Գոլդշտեյնին շնորհվել է մրցանակ իսրայելական ԼԳԲՏ համայնքի կողմից ։ 2005 թվականին արժանացել է Մայամիի ԼԳԲՏ կինոփառատոնի մրցանակի՝ «Երկրորդ պլանի լավագույն կանացի դեր» անվանակարգում՝ «Հնազանդ երեխաներ» ֆիլմում դերակատարման համար։ 2010 թվականին նկարահանվել է երեխաների համար հեռուստասերիալում։ Նույն թվականին նկարահանվել է վավերագրական ֆիլմ նրա կյանքի մասին ։ 2011 թվականին Գիլա Գոլդշտեյնի անունով է կոչվել տրանսգենդեր մարդկանց օգնություն ցուցաբերող կազմակերպությունը։ 2015 թվականին, իր համայնքին մատուցած ծառայությունների համար, նրան հնարավորություն է տրվել քայլել Թել Ավիվի գեյ-շքերթի առջևից ։
Թաղված է որպես տղամարդ՝ Ռոնեն Իլան անունով ։ Հուղարկավորությանը ներկա են գտնվել դերասաններ, քաղաքական գործիչներ և ԼԳԲՏ համայնքի ներկայացուցիչներ ։
Գրականության բնագավառում
Գիլա Գոլդշտեյնի մասին հիշատակվում է Արոն Վերգելիսի «Պահակները դարպասի մոտ» վեպում (1987) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսրայելցի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Իսրայելցի երգչուհիներ Կատեգորիա:Իսրայելի ԼԳԲՏ շարժման ակտիվիստներ Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնություն 1899/1900
1897/1898 մրցաշրջանի Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնությունը տասնյոթերորդն էր։ Հաղթելով բոլոր հանդիպումներում, իններորդ անգամ հաղթողի տիտղոսը նվաճեց յի հավաքականը։ Ուելսի և Անգլիայի հավաքականները բաժանեցին երկրորդ տեղը, իսկ իռլանդացիները եզրափակեցին մրցաշարային աղյուսակը։
Մրցաշարը մեկնարկեց - խաղով, որում շոտլանդացիները 5։2 հաղթանակ տարան։ Ապա մրցապայքարը սկսեցին իռլանդացիները՝ կրելով 3 պարտություն։ Ուելսցիները ոչ-ոքի խաղացին անգլիացիների հետ և ավանդույթի համաձայն, մրցաշարի ելքը վճռվեց - խաղում, ուր շոտլանդացիները վստահորեն հաղթեցին 4։1 հաշվով և նվաճեցին չեմպիոնի տիտղոսը։
Մրցաշարային աղյուսակ
Հաղթանակի համար շնորհվում էր 2 միավոր, ոչ-ոքիի համար՝ 1։
Ռմբարկուներ
<div style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; -o-column-count: 3; -ms-column-count: 3; column-count: 3;">
1 գոլ
Կատեգորիա:1899 ֆուտբոլում Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Միացյալ Թագավորության տնային առաջնություն Կատեգորիա:1900 ֆուտբոլում
ՀԽՍՀ շինանյութերի արդյունաբերության նախարարություն
ՀԽՍՀ շինանյութերի արդյունաբաներության նախարարություն, շինանյութերի և ապակու արտադրության կազմակերպումն ու ղեկավարումն իրականացնող պետական մարմին Խորհրդային Հայաստանում։
1939 թվականին վերջինս վերածվել է ՀԽՍՀ ժողկոմխորհին առընթեր շինանյութերի գլխավոր վարչության (ժողկոմատի իրավունքներով), որի բազայի վրա 1946 թվականին կազմակերպվել է շինանյութերի արդյունաբաներության նախարարությունը։ 1957 թվականին մինիստրությունը վերակազմվել է վարչության, 1965 թվականին՝ նորից նախարարության։
Նախարարությունն Ունեցել է (1981) 7 վարչություն և 7 բաժին, ղեկավարում և կազմակերպել է 38 ձեռնարկության և կազմակերպության, այդ թվում՝ 33 արդյունաբերական ձեռնարկության, Քարի և սիլիկատների ԳՀԻ-ի, երկրաբանական-հետազոտական խմբի» շինարարական-նորոգման, «Հայշիննորոգում» և հատուկ աշխատանքների վարչությունների գործունեությունը։
Շինանյութերի արդյունաբերության վարչության պետեր
Նախարարներներ՝
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արդյունաբերություն
Բուրգզին
Բուրգզին (Burgsinn), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Մայն Շպեսարտ շրջանում ։ Բնակչությունը կազմում է 2518 մարդ (2010 թվականի 31 դեկտեմբերի տվյալներով)։ Տարածքը 51, 38 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 6 77 122։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Յակովկա (գյուղ, Մամադիշսկի շրջան)
Յակովկա (Яковка), գյուղ Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Մամադիշսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 1992 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 39 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1844 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Մամադիշսկի շրջանի բնակավայրեր
Ուռուցքի քայքայման համախտանիշ
Ուռուցքի քայքայման համախտանիշ, մետաբոլիկ խանգարման տեսակ՝ դիտվող որպես քաղցկեղի բուժման բարդություն, երբ բուժման հետևանքով միաժամանկ բազմաթիվ ուռուցքային բջիջներ քայքայվում ու դուրս են գալիս արյան հուն ։ Հիմնականում դիտվում է լիմֆոմաների և լեյկեմիաների բուժման ժամանակ։ Արյունաբանության և ուռուցքաբանության մեջ այն համարվում է պոտենցիալ մահացու վիճակ, այդ պատճառով ուռուցքի քայքայման համախտանիշի զարգացման ռիսկ ունեցող պացիենտները պետք է ուշադիր հսկվեն և՛ մինչ բուժումը, և՛ բուժման ընթացքում, և՛ դրանից հետո։
Ուռուցքի քայքայման համախտանիշը բնութագրվում է հիպերկալեմիայով, հիպերֆոսֆատեմիայով, հիպոկալցեմիայով, հիպերուրիկեմիայով (միզաթթվի քանակի ավելացում արյան մեջ), արյան միզանյութի ազոտի(BUN) բարձրացմամբ և այլ ազոտային միացությունների ավելացմամբ (ազոտեմիա)։ Սրա պատճառը քայքայված բջիջների բաղադրիչների արյան դուրս գալու հետևանքով զարգացող էլեկտրոլիտային ու նյութափոխանակային շեղումներն են։
Այս առումով ուռուցքի քայքայման համախտանիշը ռաբդոմիոլիզի անալոգն է, նմանատիպ մեխանիզմով և արյան կենսաքիմիական հատկությունների փոփոխությամբ, բայց տարբեր էթիոլոգիայով (տարբեր պատճառներից զարգացած)։ Ուռուցքի քայքայման համախտանիշի ժամանակ, բուն քայքայման գործընթացը լինում է բարձր պրոլիֆերատիվ հատկություն ունեցող բջիջների վրա ցիտոտոքսիկ քիմիոթեորապևտիկ դեղորայքով ազդելուց հետո։ Նյութափոխանակային շեղումները կարող են հագեցնել սրտխառնոցի ու փսխման, բայց ավելի կարևոր և ծանր բարդություններից են՝ սուր միզաթթվային նեֆրոպաթիան, սուր երիկամային անբավարարությունը, ցնցումները, առիթմիաները և մահը  ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Սուր միզաթթվային նեֆրոպաթիան (ՍՄՆ), որն առաջացել էր հիպերուրիկոզուրիայի հետևանքով,  հանգեցնում է սուր երիկամային անբավարարության, եթե ուրիկոզուրիայի դեմ պայքարի միջոցառումներ չեն կատարվում։ Սուր միզաթթվային նեֆրոպաթիայի ավելի հազվադեպ պատճառ է հիպերֆոսֆատեմիան։ Միզաթթվի մեծաքանակ էքսկրեցիայով դրսևորվող երկու հիմնական հիվանդությունները՝ պոդագրան և միզաթթվային նեֆրոլիթիազը, ուռուցքի քայքայման համախտաիշի զարգացման մեջ դեր չունեն։
Ռիսկի գործոններ
Ուռուցքի քայքայման համախտանիշի զարգացումը պայմանավորված է ուռուցքի տեսակով, առանձին բնութագրիչներով, պացիենտի ընդհանուր վիճակով և կիրառվող քիմիոթերապևտիկ դեղորայքով ։
Ուռուցքի բնութագրիչներ։ Այն ուռուցքները, որոնք ունեն բարձր նորացման(turnover rate) ցուցանիշ, արագ աճի ինդեքս և մեծ ծավա;/զանգված, ավելի մեծ հավանականություն ունեն զարգացնելու ուռուցքի քայքայման համախտանիշ։ Ամենահաճախը այս համախտանիշը ասոցացվում է ցածր տարբերակման աստիճանի լիմֆոմաների (օր․՝ Բերկիտի լիմֆոմա), ոչ հոջկինյան լիմֆոմա, սուր լիմֆոբլաստային լեյկեմիա, սուր միելոիդ լեյկեմիա, քրոնիկ լիմֆոցիտար լեյկեմիա և քրոնիկ միելոցիտար լեյկեմիան։ Այլ քաղցկեղներ, ինչպիսիք են մելանոման, ևս ասոցացվում են ուռուցքի քայքայման համախտանիշի հետ, բայց ավելի հազվադեպ են հանդիպում։
Պացիենտի բնութագրիչներ։ Որոշակի գործոններ, որոնք անմիջականորեն կախված են պացինտից ևս կարող են ասոցացվել ուռուցքի քայքայման համախտանիշի հետ։ Դրանցից են՝ շիճուկի կրեատինինի մակարդակի բարձրացումը․ երիկամային անբավարարությունը, դեհիդրատացիան և այլ գործոններ, որոնք վնասում են երիկամի ազդում են մեզի արտազատման կամ թթվայնության վրա ։
Քիմիոթերապիայի բնութագրիչներ։ Քիմիթերապիա-զգայուն ուռուցքները, ինչիպսիք են լիմֆոմաները, ուռուցքի քայքայման համախտանիշ զարգացնելու ավելի բարձր ռիսկ ունեն ։ Հիմնականում դրա պատճառը տարբեր կոմբինցված սխեմաների կիրառումն է, որի ժամանակ մի քանի դեղի ազդեցությոնը պոտենցվում է, բայց դա սկզբունքային չէ, և կարող է դիտվել օրինակ միայն ստերոիդային բուժման պայմաններում։ Երբեմն հանդիպում են նաև սպոնտան ուռուցքի քայքայման համախտանիշի դեպքեր, որոնց ժամանակ որևէ նախորդող ազդակ չի հայտնաբերվում ։
Ախտորոշում
Ուռուցքի քայքայման համախտանիշ պետք է կասկածել բոլոր այն դեպքերում, երբ պացիենտի մոտ զարգացել է սուր երիկամային անբավարարություն զուգակցված հիպերուրիկեմիայով(> 15 մգ/դլ) կամ հիպերֆոսֆատեմիայով (> 8 մգ/դլ)։ Մյուս բոլոր պատճառներից զարգացած սուր երիկամային անբավարությունների դեպքում միզաթուն < 12 մգ/դլ-ից, իսկ ֆոսֆատները < 6 մգ/դլ-ից։ Սուր երիկամային անբավաարության ժամանակ դիտվում է կա՛մ անուրիա, կա՛մ օլիգուրիա։ Մեզի հետազոտությամբ հայտնաբերվում են միզաթթվի բյուրեղներ և ամորֆ ուրատներ։ Միզաթվի գերէքսկրեցիան կարելի է հայտնաբերել մեզում միզաթթու/կրեատինին > 1.0 հարաբերությամբ, իսկ բոլոր այլ սուր երիկամային անբավարարության հանգեցնող պատճառների դեպքում այս ցուցանիշը 0,6-0,7 է։
Քայրո-Բիշոփի սահմանում
2004 թվականին Քայրոն և Բիշոփը տվել են ուռուցքի քայքայման համախտանիշի դասակարգումը
Ախտորոշման համար կիրառվում է 0–5 բալանի սանդղակ, հաշվի առնելով լաբորատոր ուռուցքի քայքայման համախտանիշի առկայությունը, շիճուկի կրեատինինը, առիթմիաները և ցնցումները։
Հովարդի սահմանում
2011թվականին Հովարդը առաջարկեց թարմացնել Քայրի-Բիշոփի սահմանումը, ավելացնելով երկու սահմանափակում
Ցանկացած սիմպտոմատիկ հիպոկալցեմիա հաստատում է կլինիկական ուռուցքի քայքայման համախտանիշը։
Կանխարգելում
Այն մարդիկ, որոնք պետք է ստանան քիմիոթերապիա, հատկապես բարձր նորացման ցուցանիշ ունեցող ուռուցքների կապակցությամբ՝ լիմֆոմա, լեյկեմիա, պետք է ստանան կանխարգելիչ ալոպուրինոլ կա՛մ ներքին ընդունման (per oral), կա՛մ ն/ե, ինչպես նաև ապահովվի ադեքվատ հիդրատացիան՝ (նորմալ միզարտադրություն ունենալու համար > 2.5 լ/օր)։ Ալոպուրինոլը կանխում է ուռուցքի քայքայման համախտանիշի արդյունքում միզաթթվի առաջացումը ու դրանով պայմանավորված բարդությունները ։
Ռասբուրիկազը ալոպուրինոլի այլընտրանքային ու պահեստային տարբերակ է և կիրառվում է, եթե քսանտին օքսիդազի ինհիբիտորները հակացուցված են (6-մերկապտոպուրին կամ ազաթիոպրին։ Այն սինթետիկ ուրատ օքսիդազային ֆերմենտ է, որը քայքայում է միզաթթուն ։ Այնուամենայնիվ առավելությունների մասին այդ դեղորայքի կիրառման 2014 թվականի դրությամբ տվյալներ դեռ չկան ։
Մեզը ացետազոլամիդով և նատրիումի բիկարբոնատով հիմնայնացնելու մասին արդյունքները հակասական են։ Մեզի ռուտին հիմնայնացումը pH > 7, խորհուրդ չի տրվում։ Հիմնայնացումը ցուցված չէ նաև եթե կիրառվում է ուրիկազ։
Բուժում
Բուժումը կազմակերպվում է հիմնական մետաբոլիկ խանգարումների ուղղությամբ։
Սուր երիկամային անբավարարություն զարգացած մինչև քիմիոթերապիան։ Քանի որ երիկամային անբավարաության զարգացումը այս դեպքում գերազանցապես պայմանավորված է միզաթթվի կուտակումով, բուժումը պետք է կազմակերպվի ռասբուրիկազով, կանթային միզամուղներով և հեղուկներով՝ լվանալաու համար միզաթթուն երիկամներից։ Այս դեպքում ցուցված չպետք է կիրառվի նատրիումի բիկարբոնատը։ Եթե պացիենտը չի պատասխանում կազմակերպվող բուժմանը, դիմում են հեմոդիալիզի, վերջինս խիստ արդյունավետ է միզաթթուն հեռացնելու համար՝ ընդամենը 6 ժամում պլազմայում միզաթթվի մակարդակը նվազեցնում է 50%-ով։
Սուր երիկամային անբավարարություն զարգացած քիմիոթերապիայից հետ։ Այս դեպքում երիկամային անբավարարության զարգացման հիմնական պատճառը հիպերֆոսֆատեմիան է, իսկ բուժման հիմնական միջոցը՝ հեմոդիալիզը։ Կիրառվում են շարունակական զարկերակերակային հեմոդիալիզ(CAVHD), շարունակական երակ-երակային հեմոֆիլտրացիա(CVVH) կամ շարունակական երակ-երակային հեմոդիալիզ(CVVHD)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուռուցքային հիվանդություններ Կատեգորիա:Արյան հիվանդություններ Կատեգորիա:Համախտանիշներ Կատեգորիա:Համախտանիշներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ուռուցքաբանական հրատապ վիճակներ
Չժան Պենչուն
Կենսագրություն
Չժան Պենչունը ծնվել է 1892 թվականին Տյանցզինում, կրտսեր եղբայրն է եղել Չժան Բոլինը։ 1910-1916 թվականներին սովորել է ԱՄՆ-ի Քլարկի համալասարանում։ 1915 թվականին գրել և հաջող ներկայացրել է երկու պիես՝ («Նոր կարգ է գալիս») չինացի ուսանողի մասին, որն արտասհման էր գնացել սովորելու և սկսել էր չսիրել իր հարսնացուին, և հակաճապոնական  («Անկոչ հյուր») այլաբանությունը։ 1916 թվականին վերադարձել է Տյանցզին, դարձել ուսանողական թատրոնի առաջնորդ և, ժամանակակիցների կարծիքով, վերածել այն Չինաստանում լավագույն թատրոնի ։ Բեմադրել է և՛ չինական (այդ թվում սեփականները), և՛ արևմտյան պիեսներ (Հենրիկ Իբսենի, Ջոն Գոլսուորսիի, Օսկար Ուայլդի)։ Չինական թատրոնի մեջ ռեալիզմ է մտցրել։ Նրա ամենահաջող դերասաններից մեկն է եղել Չժոու Էնլայը՝ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության պետական խորհրդի ապագա վարչապետը ։
1919-1922 թվականներին Չժանը եղել է ԱՄՆ-ում։ 1922 թվականին Կոլումբիայի համալսարանում ստացել է դոկտորական աստիճան։ Վերադառնալով Չինաստան, դասավանդել է Նանկայի համալսարանում։ 1930-ական թվականներին, լինելով օպերային աստղ Մեյ Լան Ֆանի թարգմանիչը, եղել է ԽՍՀՄ-ում։
1937 թվականին, ճապոնական զորքերի ներխուժումից հետո, ստիպված է եղել փախչել Տյանցզինից։ Դարձել է դիվանագետ, փորձել է համոզել արևմտյան պետություններին ուշադրություն դարձնել Նանկինում կոտորածի վրա։ Թուրքիայում և Չիլիում եղել է Չինաստանի Հանրապետության դեսպան։
Չժանը թոշակի է անցել 1952 թվականին առողջության հետ խնդիրների պատճառով։ Չժան Պենչունը մահացել է 1957 թվականին Նյու Ջերսիում` 65 տարեկան հասակում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չինացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Չինացի գրողներ Կատեգորիա:Չինացի դեսպաններ Կատեգորիա:Չինացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Չինացի թատերական գործիչներ Կատեգորիա:Չինացի փիլիսոփաներ
Սելմա Լագերլյոֆ
Սելմա Լագերլյոֆ (Selma Ottilia Lovisa Lagerlöf, ), շվեդացի կին գրող։ Շվեդական ակադեմիայի անդամ (1914)։
Շուրմուլի
Շուրմուլի (შურმული), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Խուլոյի շրջանում ։
Սելմա Լագերլյոֆ
Լագերլյոֆի շատ ստեղծագործություններում կապիտալիստական քաղաքակրթությանը հակադրվում է բանաստեղծականացված նահապետական կենցաղը և հեքիաթային ռոմանտիկայի աշխարհը («Անտեսանելի շղթաներ», 1894, «Կունգահելայի թագուհիները», 1899, «Լեգենդներ» 1904, նովելների ու լեգենդների ժողովածուներ)։ Բուրժուական աշխարհի հակասություններից ազատվելու ելքը Լագերլյոֆը փնտրում է բարոյա-կրոնական բարեփոխման մեջ («Նեռի հրաշքները», 1897, «Երուսաղեմ», 1901-1902 թթ., «Պորտուգալիայի կայսրը», 1914)։ Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1909)։
Շուրմուլի
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 239 մարդ ։
Սելմա Լագերլյոֆ
Լագերլյոֆի երկերից «Նիլսի զարմանահրաշ ճանապարհորդությունը վայրի սագերի հետ» վեպը թարգմանվել է հայերեն (Երևան, 1970)։
Շուրմուլի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խուլոյի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Սելմա Լագերլյոֆ
Մանկություն և պատանեկություն
Սելմա Օտտիլիա Լովիզա Լագերլյոֆը ծնվել է 1858 թվականի նոյեմբերի 20-ին, Մորբակների տոհմական կալվածքում (Mårbacka, լեն Վերմլանդ)։ Հայրը՝ Էրիկ Գուստավ Լագերլյոֆը (1819-1885), թոշակի անցած զինվորական էր, մայրը՝ Էլիզաբեթ Լովիզա Ուալրոթը (1827-1915), ուսուցչուհի։ Լագերլյոֆի բանաստեղծական տաղանդի զարգացման վրա ամենամեծ ազդեցությունն ունեցել է նրա մանկության միջավայրը, որն անցել է կենտրոնական Շվեդիայի ամենագեղատեսիլ մարզերից մեկում՝ Վերմլանդում։ Մորբական գրողի մանկության վառ հիշողություններից է, նա երբեք չի հոգնել, այն նկարագրել իր ստեղծագործություններում, հատկապես՝ «Մորբակա» (1922), «Երեխայի հուշեր» (1930), «Օրագիր» (1932) ինքնակենսագրական գրքերում։
Ծնվել է ազդրի բնածին հոդախախտով։ Երեք տարեկանում ապագա գրողը ծանր հիվանդացել է, անդամալույծ է դարձել ու գամվել անկողնուն։ Աղջիկը շատ է կապված եղել տատիկի ու մորաքրոջ՝ Նանի հետ, ովքեր գիտեին բազմաթիվ հեքիաթներ, տեղական լեգենդներ ու պապենական տարեգրություններ ու անընդհատ պատմում էին հիվանդ աղջկան, որը զրկված էր մանկական այլ զվարճություններից։ Սելման ծանր է տարել 1863 թվականին տատիկի մահը, ավելի ուշ նա հիշում է, որ այդ ժամանակ նրան թվում էր, թե «ամբողջ մի հրաշալի կախարդված աշխարհի դուռը փակվեց…»: Աղջիկը մխիթարություն է գտել ընթերցանության մեջ։
1867 թվականին Սելման տեղափոխվել է Ստոկհոլմ, որտեղ հատուկ կլինիկայում բուժման կուրսից հետո նորից կարողացել է քայլել։ Արդեն այդ ժամանակվանից նա երազել է գրող դառնալ։ «Հեքիաթ հեքիաթի մասին» (1908) ինքնակենսագրական նովելում Լագերլյոֆը նկարագրել է մանկական ստեղծագործական գործունեության իր փորձերը։ Բայց շուտով Սելման ստիպված է եղել մտածել, թե ինչպես ապրուստի միջոցներ վաստակի։ Ընտանիքն այդ ժամանակ ամբողջովին աղքատացել է։ Լագերլյոֆների սնանկացման մեջ ոչ պակաս դեր են խաղացել ալկոհոլիզմը և ընտանիքի ղեկավարի մոլախաղերից կախվածությունը։ Սելման հատկապես ծանր է տարել հոր մահը։ 1881 թվականին, իր կամքին հակառակ, Սելման թողել է հայրենի  տունը և ընդունվել Ստոկհոլմի սեմինարիա, որպեսզի նախապատրաստվի Բարձրագույն ուսուցչական սեմինարիայում սովորելուն։ 1884 թվականին Լագերլյոֆն ավարտել է սեմինարիան։
Նույն թվականին Շվեդիայի հարավում գտնվող Լանդսկրունայի աղջիկների դպրոցում դարձել է ուսուցչուհի։ 1885 թվականին մահացել է նրա հայրը, իսկ 1888 թվականին Մորբական վաճառվել է պարտքերի պատճառով և կալվածքում բնակություն են հաստատել օտար մարդիկ։
Գրական ստեղծագործության սկիզբ
Քոլեջում տաղանդավոր աղջիկը հայտնի է դարձել իր բանաստեղծությունների շնորհիվ։ Նրա մի քանի սոնետներ տպագրվել են Dagny ամսագրում, որը հրատարակել է կանանց շարժման խոշորագույն տեսաբան Սոֆի Ադլերսպարեն։ Ադլերսպարեն, տեսնելով, որ Սելմայի պոեզիան հաջողություն չի ունենում իր ընթերցողների շրջանում, խորհուրդ է տվել նրան դիմել արձակի և օգնել է նրան իր առաջին՝ «Սագա Իյոստ Բեռլինգի մասին» վեպի ստեղծման գործում ։
1881-1891 թվականներին Լանդսկրունայում Սելման աշխատել է իր առաջին ստեղծագործության՝ «Սագա Իյոստ Բեռլինգի մասին» վեպի վրա։ Վեպի գործողությունները տեղի են ունենում 19-րդ դարի 20-ական թվականներին Վերմլանդում։ Այն հիմնված է տեղացի ասպետների արկածների մասին պատմությունների վրա։ 1880-ական թվականներին գրականության մեջ ռեալիզմը սկսել է փոխարինվել նեոռոմանտիկ տենդենցով, ստեղծագործություններում փառաբանվել է ազնվական կալվածքների կյանքը, նահապետական հին ավանդույթները, երկրագործական մշակույթը, ի հակադրություն քաղաքայինի (արդյունաբերականի)։ Այս ուղղությունը հայրենասիրական է եղել՝ ամուր կառչած հողին ու նրա կենսական ավանդույթներին։ Հենց այս տենդենցով էլ գրվել է սկսնակ գրողի վեպը։
1890 թվականի գարնանը «Իդուն» թերթը մրցույթ հայտարարել է մի ստեղծագործության համար, որը կհետաքրքրեր իր ընթերցողներին։ Նույն թվականի օգոստոսին Լագերլյոֆը թերթին ուղարկել է իր դեռևս անավարտ աշխատանքի մի քանի գլուխ և հաղթել է մրցույթում։ Ստանալով մրցանակը՝ Լագերլյոֆը կարողացել է ավարտին հասցնել վեպը (երկար տարիներ նա ստիպված է եղել իր ժամանակը կիսել աշխատանքի և ստեղծագործության միջև)։ «Սագա Իյոստ Բեռլինգի մասին» վեպն ամբողջությամբ հրատարակվել է 1891 թվականին։ Գիրքն արժանացել է դանիացի քննադատ Գեորգ Բրանդեսի բարձր գնահատականին և լայն ճանաչում է գտել հանրության շրջանում։ Հրաժարվելով իրականությունն ու բնությունը ճշգրիտ պատճենելուց՝ Լագերլյոֆը հարգանքի տուրք է մատուցել երևակայությանը, առասպելականությանը և դիմել անցյալին՝ ստեղծելով տոնակատարություններով, ռոմանտիկայով և գունեղ արկածներով լի աշխարհ։ Վեպի դրվագների մեծ մասը կառուցվել է որպես առանձին պատմությունների շղթա և հիմնված է գրողին մանկուց հայտնի Վարմլանդի լեգենդների վրա։
Հետագա ժամանակաշրջանում գրողը շարունակ է աշխատել հեքիաթային գործելաոճով՝ հրատարակելով բանահյուսական նյութի, հիմնականում ժողովրդական լեգենդների վրա հիմնված նովելների ժողովածուներ՝ «Անտեսանելի կապեր» (1894), «Կունգահելլի թագուհիները» (1899) և «Հին կալվածքի ավանդությունները» (1899) «Պարոն Արնեի փողերը» (1904) վեպերը։ Չնայած չարին, անեծքներին, որոնք տարածվում են շատ մարդկանց վրա, աշխարհը առաջ մղող գլխավոր ուժը, ըստ Լագերլյոֆի, բարությունն ու սերն են, որոնք հաղթում են բարձրագույն ուժի, հայտնելիության կամ նույնիսկ հրաշքի միջոցով։ Դա հատկապես ակնհայտ է դրսևորվում «Լեգենդներ Քրիստոսի մասին» (1904) նովելների ժողովածուում։
Փիլիսոփայական, կրոնական և բարոյական որոշ խնդիրներ գրողը քննարկում է այլ նյութական հիմքերի վրա։ 1895 թվականին Լագերլյոֆը թողել է ծառայությունը և ամբողջությամբ նվիրվել գրական ստեղծագործությանը։ 1895-1896 թվականներին նա այցելել է Իտալիա, որտեղ տեղի են ունեցել նրա «Նեռի հրաշքները» (1897) վեպի հիմնական գործողությունները։ «Երուսաղեմ» (1901-1902) վեպում պատմությունը կենտրոնանում է շվեդական Դալեկարլիայի պահպանողական գյուղացիական ավանդույթների և կրոնական աղանդավորության հետ նրանց բախման վրա։ Գյուղացիական ընտանիքների ճակատագիրը, որոնք աղանդի առաջնորդների ճնշման ներքո կտրվում են հայրենի հողից և տեղափոխվում Երուսաղեմ՝ այդտեղ աշխարհի վերջին  սպասելու, ինչը խորը համակրանքով է պատկերվում գրողի կողմից։
Գրական ստեղծագործության գագաթնակետը և համաշխարհային ճանաչում
Սելմա Լագերլյոֆի գլխավոր ստեղծագործությունը «Նիլս Հոլգերսոնի հրաշալի ճանապարհորդությունը Շվեդիայով» (Nils Holgerssons underbara resa genom Sverige) հեքիաթային գիրքն է (1906-1907), որն ի սկզբանե մտահղացվել է որպես ուսումնական ձեռնարկ։ Ժողովրդավարական մանկավարժության ոգով գրված գիրքը հետաքրքրաշարժ կերպով երեխաներին պատմում էր Շվեդիայի, նրա աշխարհագրության և պատմության, լեգենդների և մշակութային ավանդույթների մասին։
Գիրքը հիմնված է ժողովրդական հեքիաթների և լեգենդների վրա։ Աշխարհագրական և պատմական նյութերը իրար հետ կապակցված են հեքիաթային ֆաբուլայով։ Մարտինա Նիլսը սագերի երամի հետ՝ իմաստուն ծերուկ Ակկա Կեբնեկայսի գլխավորությամբ, սագի մեջքին նստած ճանապարհորդում է ամբողջ Շվեդիայով։ Բայց սա պարզապես ճանապարհորդություն չէ, դա նաև անհատի դաստիարակություն է։ Ճանապարհորդության ընթացքում հանդիպումների և իրադարձությունների շնորհիվ Նիլս Հոլգերսոնի մոտ արթնանում է բարությունը, նա սկսում է անհանգստանալ ուրիշների դժբախտությունների համար, ուրախանալ ուրիշի հաջողություններով, ուրիշի ճակատագիրը զգալ որպես իրենը։ Տղայի մեջ ի հայտ է գալիս կարեկցելու ունակություն, առանց որի մարդը մարդ չէ։ Պաշտպանելով և փրկելով իր առասպելական ճամփորդներին՝ Նիլսը սիրահարվում է մարդկանց, հասկանում իր ծնողների վիշտը, աղքատների դժվար կյանքը։ Նիլսը ճամփորդությունից վերադառնում է որպես իրական մարդ։
Գիրքը ճանաչում է ստացել ոչ միայն Շվեդիայում, այլև ողջ աշխարհում։ 1907 թվականին Լագերլյոֆն ընտրվել է Ուփսալայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր, 1914 թվականին նա առաջին կանանցից մեկն է եղել, ով դարձել է Շվեդական ակադեմիայի անդամ։ 1909 թվականին գրողին շնորհվել է Գրականության Նոբելյան մրցանակ՝ «որպես հարգանքի տուրք բարձր իդեալիզմին, վառ երևակայությանը և հոգևոր խորաթափանցությանը, որոնք առանձնացնում են նրա բոլոր ստեղծագործությունները
Հասուն ստեղծագործություն
Նոբելյան մրցանակը հնարավորություն է տվել Լագերլյոֆին հետ գնել իր հայրենի Մորբակկան, որտեղ նա տեղափոխվել և բնակվել է իր ողջ կյանքի ընթացքում։ Հայրենի բնակավայրում նա գրել է նոր վեպ Վերմլենդի բնակիչների կյանքից՝ «Լիլեկրունի տունը» (1911), նոր պատմվածքներ, հեքիաթներ, լեգենդներ, որոնք ներառվել են «Տրոլները և մարդիկ» ժողովածուներում (1915, 1921), «Աքսորյալը» (1918) հակառազմական վեպը, «Կառապանը» (1912) հեքիաթային ֆանտաստիկ վիպակը։ Այդ ժամանակաշրջանի ամենանշանակալի ստեղծագործությունն է դարձել նրա «Պորտուգալիայի կայսրը» (1914) վեպը, որտեղ պատկերվում է մի աղքատ վարձակալի կյանքը, ով հոգեբանական տրավմայի արդյունքում իրեն կայսր է պատկերացնում։ Միակ բանը, որ կապում է նրան իրականության հետ, դա սերն է դստեր հանդեպ, որը լցնում է նրա ողջ էությունը։ Այս սիրով ինքն է փրկվում՝ փրկելով նաև մոլորված դստերը։
1915 թվականին «Նիվա» ամսագիրը հրապարակել է նրա «Քար Ռոտերդամ լճի վրա» պատմվածքը, որը թարգմանել է Մ. Պ. Բլագովեշչենսկայան։
Խորհրդա-ֆիննական պատերազմի սկսվելուց հետո Լագերլյոֆը ստորագրել է հեռագիր՝ ուղղված Միացյալ Նահանգների մտավորականությանը, որտեղ կոչ է արել ընդդիմանալ Ֆինլանդիան գրավելու ԽՍՀՄ-ի փորձերին ։ Լագերլյոֆն իր Նոբելյան ոսկե մեդալը նվիրաբերել է Ֆինլանդիայի օգնության Շվեդիայի ազգային հիմնադրամին։ Կառավարությունը գտել է անհրաժեշտ միջոցներ և մեդալը վերադարձվել է Լագերլյոֆին։
Անձնական կյանք
Սելմա Լագերլյոֆը լեսբուհի է եղել։ Իր ողջ կյանքի ընթացքում նա հարաբերություններ է պահպանել շվեդ քաղաքական ակտիվիստ, սուֆրաժիստ Վալբորգ Օլանդերի և գրող Սոֆի Էլկանի հետ, որոնց նա հանդիպել է 1894 թվականին։ Լագերլյոֆի և Օլանդերի հարաբերությունները, որոնք տևել են ընդհանուր առմամբ 40 տարի, փաստագրված են սիրային նամակագրությամբ ։ Միևնույն ժամանակ, Պեր Ուլոֆ Էնկվիստը նշում է, որ, իր կարծիքով, Լագերլյոֆի տեքստերից ոչինչ չի կարելի ստանալ նրա սեռական կողմնորոշման վերաբերյալ։
Կինեմատոգրաֆիայում
«Սելմա» (2008) մինի-սերիալում Սելմա Լագերլյոֆի դերը խաղում է շվեդ դերասանուհի Հելենա Բերգստրյոմը։
Հրատարակված աշխատություններ
Հիմնականում թվարկված են բնօրինակ շվեդերեն հրատարակությունները ։
Միացյալ Նահանգներում Լագերլյոֆի համբավը մասամբ պայմանավորված էր Վելմա Սուանսթոն Հովարդով կամ Վ. Հովարդով (1868–1937, սուֆրաժիստ և քրիստոնյա գիտնական), ով վաղ շրջանում հավատացել է ամերիկացիներին ուղղված նրա կոչին և խնամքով թարգմանել նրա գրքերից շատերը ։
Ժողովածու (4007)
Ժողովածու (4007), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4007 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1707 թվականին։ Ստացողը եղել է Եատի Ջուղայեցին։ Գրված է թերթի վրա, որը ունի 21X15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 309 թերթից։ Գրված է Երկսյունով, Նոտրգիրով։ Ունի կիսախորան լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Հիշատակարաններ՝ 291բ հետագայի՝2ա (1707 թ․), հետագայի՝ 2ա (1836 թ․) :
Բովանդակություն
Դր․ Տաթևացւոյ Քարոզ։ Ներս․ Շնորհարոյ Մեկնութիւնք Խորանաց, ՄԱտթէոսի, Յեկեղեցական պատմութենէ, Մեկնութիւն բանից ի Սահմանաց իմաստասիրութեան Դաւթի։ Ոսկեբերանի Մեկնութիւն Մատթէոսի։ Ամենայն չար տանջելի։ Արիստոտէլի Յաղագս առաքինութեանց։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Պրոտոպոպովկա (գյուղ, Յամպոլի շրջան)
Պրոտոպոպովկա (Протопопівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Յամպոլի շրջանում։
Ռոբերտո Գյուլբենկյան
Ռոբերտո Գյուլբենկյան, Ռոպեր (Ռոբերտ) Վահանի Կյուլպենկյան, սփյուռքահայ հասարակական գործիչ, արևելագետ աղբյուրագետ, Պորտուգալիայի պատմության ակադեմիայի թղթակից անդամ (1975), Գաչուսա Կյոդպենկյան հիմնարկության վարչական խորհրդի նախագահ (1977)։
Ուսումնասիրությունները վերաբերում են հայ-պորտուգալական միջնադարյան առնչություններին, հայ վաճառականների գործունեությանը Եվրոպայում, Իրանին, Հնդկաստանին։ Ունի աղբյուրագիտական աշխատություններ։ Կյուլպենկյանի նախաձեռնությամբ 1959 թվականին հիմնադրվել է «Հայկական մատենաշար» հրատարակությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ արևելագետներ Կատեգորիա:Հայ աղբյուրագետներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Դալնիե Զելենցի
Դալնիե Զելենցի (Дальние Зеленцы), գյուղ Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Կոլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 52 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Կոլսկի շրջանի բնակավայրեր
Արջկանց (Վանի Շատախի գավառ)
Արջկանց, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Շատախի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բեյլե Գովորա
Բեյլե Գովորա (Băile Govora), քաղաք, նույնանուն համայնքի կենտրոն, հանքային ջրերով առողջարան Ռումինիայում՝ Վալախիա երկրամասի Վլչա ժուդեցում (շրջանում), երկրի մայրաքաղաք Բուխարեստից 167, Ռիմնիկ-Վլչայից՝ 15, Կրայովայից՝ 88, Բրաշովից՝ 128 կիլոմետր հեռավորության վրա ։ Հանքային աղբյուրներից բացի, բնակավայրին լայն համբավ են բերել 15-րդ դարում կառուցված Գովորա վանքը և նրա մոտ գտնվող, 16-17-րդ դարերի կառույց Դինտր-ուն-Լեմն վանքը։
Գովորայում է Մատեյ Բասարաբը Վալախիայում առաջին անգամ գործի դրել տպագրական սարքը և 1640 թվականին հրատարակել ռումիներեն առաջին ժամագիրքը, աղոթագիրքը, կանոնագիրքը՝ «Փոքր Նոմոկանոնը» կամ «Գովորայի կանոնները» ( «Pravila cea mică»  կամ  «Pravila de la Govora» ), որի թարգմանությունը կատարել է վանական Միխայիլը (հիշատակվում է նաև Մոքսա, Մոքսիլի անուններով) ։
Առողջարան
Բեյլե Գովորայի հանքային աղբյուրների ջրերն օգտակար են շնչառական ու հենաշարժական օրգանների, սիրտ-անոթային ու նյարդային համակարգերի հիվանդությունների բուժման համար։ 1980 թվականին քաղաքի առողջարանները հյուրընկալել են շուրջ 40 հազար մարդու։ Նրանց թիվը տարեցտարի ավելացել է։
Բնակչություն
2002 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 2.868 :
Քաղաքի բնակչության ազգային կազմը.
Մայրենի լեզու են հայտարարել՝
Քաղաքի բնակչության կազմը ըստ դավանանքի.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ռումինիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վալախիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Վալախիայի բնակավայրեր
Լուչկովսկի գյուղական խորհուրդ (Լիպովոդոլինսկի շրջան)
Լուչկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Лучківська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպոդոլինսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Լուչկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 882 մարդ։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Ժողովածու (3320)
Ժողովածու (3320), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3320 թվի տակ։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21,3X14,5 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 397 թերթից։ Գրված է միասյուն, երկսյուն։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` ստվարաթուղթ ։
Լուչկովսկի գյուղական խորհուրդ (Լիպովոդոլինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Ժողովածու (3320)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ֆլոյդ շրջան (Տեխաս)
Ֆլոյդ շրջան (Floyd County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ 2000 թվականին բնակչության թիվը կազմում էր 7771 մարդ, իսկ 2010 թվականին՝ 6446 մարդ։ Շրջկենտրոնն է Ֆլոյդադա (Floydada) բնակավայրը ։
Պատմություն
Շրջանը պաշտոնապես կազմավորվել է 1876 թվականին ։ Իր անվանումը ստացել է Տեխասի հեղափոխության զինծառայող Դոլֆին Ֆլոյդի պատվին, ով իր ծննդյան 32-ամյակի օրը զոհվել է Ալամոյի ճակատամարտում ։
Պինեյրուս
Համայնքի սահմաններում է ընկած Córrego do Veado անվանումով հիմնված, խստորեն պահպանվող տարածքի 2.357 հեկտար զբաղեցնող մի հատվածը, որը արևմուտքից արևելկք հատվում է Վեադու գետի հոսանքով ։
Ֆլոյդ շրջան (Տեխաս)
Պատմություն
Ֆլոյդ շրջանը մտնում է Տեխասի 46 շրջանների կազմի մեջ, որտեղ գործում է «չոր օրենք»-ը կամ սահմանափակված է ալկոհոլային խմիչքների վաճառքը։
Պինեյրուս
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1964 թվականի ապրիլի 22-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էսպիրիտու Սանտու նահանգի բնակավայրեր
Ֆլոյդ շրջան (Տեխաս)
Բնակչություն
2010 թվականի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում էր 6446 մարդ։ ԲՆակչության խտությունը կազմում էր 3 մարդ/կմ²։ 2000 թվականի դրությամբ բնակչությունը կազմում էր 7771 մարդ։ Առկա էր 2730 տնային տնտեսություն և 2110 ընտանիք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3 մարդ/կմ²։ Հաշվվում էր 3221 բնակելի շինություն՝ 1 շինություն/կմ² խտությամբ։ Ռասայական կազմը հետևյալն էր՝ սպիտակամորթներ - 74,16 %, աֆրոամերիկացիներ – 3,38 %, բնիկ ամերիկացիներ (հնդկացիներ) – 0,76 %, ասիացիներ - 0,17 %, խաղաղօվկիանոսյան կղզիների բնակիչներ - 0,05 %, այլ ռասաների ներկայացուցիչներ – 19,66 %, երկու կամ ավելի ռասաների ներկայացուցիչներ – 1,81 %: Իսպանախոսները կամ լատինոամերիկացիները կազմում են բնակչության 45,93 %-ը (անկախ ռասայից)։
Բնակչության տարիքային կազմը հետևյալն էր՝ 31,40 % - մինչև 18 տարեկան, 7,40 % - 18-24 տարեկան, 24,40 % - 25-44 տարեկան, 20,70 % - 45-64 տարեկան և 16,20 % - 65 և ավելի բարձր։ Շրջանի բնակչի միջին տարիքը 35 տարեկան է։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 93,80 տղամարդ։ 18 տարեկանից բարձր յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 89,90 տղամարդ։
Բնակչության աճի դինամիկան ըստ տարեթվերի․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Յակովկովո (գյուղ, Օկուլովսկի շրջան)
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Տագնապ (նկար, Մունկ)
«Տագնապ» (Angst), նորվեգացի նկարիչ-էքսպրեսիոնիստ Էդվարդ Մունկի նկարներից ։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1894 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 94.0 × 74.0 սմ ։
Այսօր «Տագնապ» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Մունկի թանգարանում (Օսլո, Նորվեգիա)։
Պատմություն
«Տագնապ» կտավը հեղինակը վրձնել է 1894 թվականին։ Էդվարդ Մունկի այս ստեղծագործությունը «Կյանքի ֆրիզ» շարքի նկարներից է։
Նկարագիր
Կտավի հետին պլանի բնապատկերում նկարիչը պատկերել է Օսլո-ֆյորդը։ Սա շատ նման է Մունկի մեկ այլ՝ «Ճիչ» նկարի բնապատկերին, որը նկարվել է մեկ տարի առաջ՝ 1893 թվականին։ Դալուկ և թափանցիկ դեմքերը, որոնք նայում են դիտողին, հիշեցնում են «Երեկոն Կարլ Յոհանի փողոցում» նկարում պատկերված անձանց դեմքերին։ «Տագնապ» կտավում պատկերված անձանց դեմքերն արտահայտում են ողբերգություն և թախիծ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1894 նկարներ Կատեգորիա:Էդվարդ Մունկի նկարներ Կատեգորիա:Կյանքի ֆրիզ Կատեգորիա:Մունկի թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի արվեստ
Օմելնո (գյուղ, Կիվերցիի շրջան)
Օմելնո (Омельне), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Անօրենը անպատիժ չի մնա (հեքիաթ)
Անօրենը անպատիժ չի մնա, հայկական ժողովրդական հեքիաթ։