cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վարդաշատ
Պատմություն
Բնակավայրը տարբեր հեղինակների մոտ ներկայացված է Որդաշատ, Վարդաշատ, Էդիշա անուններով։ Ի դեպ, խորհրդային տարիներին ոչ պաշտոնական ձևով ադրբեջանցիները Էդիշա էին անվանում։ Նկատենք, որ երբ 1923 թվականին ԼՂԻՄ սահմանները ճշգրտելու համար Լեռնային Ղարաբաղի, Դաշտային Ղարաբաղի, Քուրդիստանի և ԱԽՍՀ կենտրոնական իշխանություններից խառը մի հանձնաժողով էր ստեղծվել նրանց փաստաթղթերում գյուղը ներկայացված է Որդնաշատ ձևով ։
Պահպանված նյութուրից և գյուղի  տարեց մարդկանց պատմածներից կարելի է ենթադրել, որ բնակավայրը ձևավորվել է 18-րդ դարի սկզբներին։ Նախ և առաջ այստեղ հաստատվել են 7 ընտանիքներ․ Ցեջունք, Ծատուրանք, տեղափոխվել են Կոռնիձորից, Մանգունք՝ Ցորից, Չուչունք՝ Մեծ Թաղերից։ Շուտով  այստեղ են հանգրվանում նաև Դաշատային Ղարաբաղի Միլ կամ Բայլական հայկական քաղաքից մի շարք ընտանիքներ։ Ընդանուր առմամբ դեռևս Ք․ա․ 1-ին հազարամյակից Կուր և Արաքս գետերի միջև եղած դաշտավայրում կային հարյուրավոր հայկական բնակավայրեր։ Մահմեդական քոչվոր ցեղերի ճնշման տակ 17-18-րդ դարերի ընթացքում մոտ՝լեռնային Արցախում։ Նրանց  մի զգալի մասն էլ հեռանում է օտար երկրներ։ Քիչ չէին նաև կրոնափոխ եղածները, որոնք այդպես էլ անդառնալիորեն դարձան թուրքեր ու քրդեր։ Նման չարագույժ ճակատագրի արժանացան նաև Բայլականի բնակիչները։19-րդ դարի վերջերին գյուղում կար 50 ծուխ, 285 բնակիչ։ 20-րդ դարի 10-ական թվականներին Վարդաշատում հաշվվում էր արդեն 100 ծուխ ։
1896 թվականին Վարդաշատում կառուցվել է Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին։
Արցախում խորհրդային կարգեր հաստատելուց հետո՝ 1930 թվականին Վարդաշատում կազմակերպվել է կոլտնտեսություն, որի առաջին ղեկավարը դարձել է Եգոր Առուշանյանը։ 1998 թվականին, հողերի սեփականաշնորհումից հետո, գյուղի բնկակիչները դարձել են մենատնտեսներ ։
Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)
2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո  ։
Բնակչություն
Վարդաշատ համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 162 մարդ, կա 51 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Հասարարակական կառույցներ
19-րդ դարի վերջերից գյուղի եկեղեցուն կից գործել է եկեղեցական ծխական դպրոց։ 1912 թվականին Վարդաշատում բացվել է երկսեռ մեկդասյա դպրոց։ Ուսուցիչն էր Ասլան վարժապետը։ Խորհրդային տարիներին գյուղն ուներ տարրական դպրոց։ 1989 թվականին այն ութամյակի, իսկ 2008 թվականին՝ հիմնական դպոցի կարգավիճակ էր ստացել։ 2008-2009 ուսումնական տարում դպրոցում կար 16 աշակերտ, 10 ուսուցիչ, 2014-2015 ուսումնական տարում՝ 28 աշակերտ, 16 ուսուցիչ։ 1960-ական թվականներին գյուղը մանկապարտեզ է ունեցել ։
2015 թվականին Համայնքում գործում են գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, հիմնական դպրոց, որտեղ սովորում են 27 աշակերտներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմի բռնազավթված տարածքներ
Լասկարիսներ
Լասկարիսներ (Λάσκαρις/Λάσκαρης), բյուզանդական ազնվական տոհմ և կայսերական հարստություն, որը կառավարել է Նիկեայի կայսրությունը 1204-1261 թվականներին և շարունակել իր գոյությունը Բյուզանդիայի ազնվականության շարքերում մինչև նրա անկումը։
Անվան ծագումը
Ըստ մի վարկածի, տոհմի անունը ծագում է պարսկերեն «ասգարի» բառից, որը նշանակում է՝ ռազմիկ, զինվոր, իսկ մեկ այլ վարկածի՝ հունա-կապպադովկիական «զացկարիս» (δάσκαρης) բառից, որը նշանակում է՝ ուսուցիչ ։
Պատմություն
Լասկարիսների ազգանունը առաջին անգամ հիշատակվում է 1059 թվականին, սակայն այդ ազգանունով հիշատակվող մարդիկ սովորական գյուղացիներ էին։ 1180-ական թվականներին Թեսաղոնիկեյում հայտնվում է մեկ այլ Լասկարիսների ընտանիք, բայց նրանց ազգակցական կապը կայսերական հարստության հետ հայտնի չէ, եթե իհարկե կա նման բան ։
Տոհմի առաջին հայտնի ներկայացուցիչներն էին՝ Կոնստանտին և Թեոդորոս Լասկարիսները, Մանուել Լասկարիսի որդիները։ 1204 թվականի ապրիլի 13-ին, նախքան խաչակիրների կողմից Կոստանդնուպոլսի գրավելը, Սուրբ Սոֆիայի տաճարում Կոնստանտին Լասկարիսը հռչակվում է Բյուզանդիայի կայսր։ Մայրաքաղաքի անկումից հետո, Կոնստանտինն ու իր եղբայրը՝ Թեոդորոսը ստիպված են լինում փախչել Նիկեա։ Շուտով, 1205 թվականի մարտի 19-ին, Կոնստանտին Լասկարիսը զոհվում է Լատինական կայսրության առաջին կայսր Բալդուինի դեմ մղած մարտում։ Նրա եղբայր Թեոդորոսը դառնում է Նիկեայի կայսրության հաջորդ կայսր և թագադրվում Կոստանդնուպոլսի նոր նշանակված պատրիարք Միքայել Դ Ավտորեիանոսի կողմից։
1258 թվականին մահանում է Թեոդորոս Բ-ն, Թեոդորոս Ա-ի թոռը, իսկ գահը ժառանգում է նրա որդին՝ Հովհաննես Դ Լասկարիսը։ Սակայն Հովհաննեսի խնամակալը, Միքայել Ը Պալեոլոգոսը, հասնում է նրան, որ դառնում է նրա կայսերակիցը։ Կոստանդնուպոլսը վերադարձնելուց հետո, 1261 թվականին Միքայել Պալեոլոգոսը կրկին թագադրվում է կայսր, որի ժամանակ բոլորը մոռացել էին Հովհաննես Դ-ին։ Շատ չանցած, Հովհաննեսը կուրացվում է և մինչև իր մահը՝ 1305 թվականը, ապրում բանտում։
Պալեոլոգոսների օրոք, Լասկարիսները պահպանում են իրենց որոշակի ազդեցությունը և համբավը Բյուզանդիայում։ Տոհմի մի քանի անդամներ եղել են բռնակալներ և պալատականներ։ 1453 թվականին, Կոստանդնուպոլսի անկումից հետո, Լասկարիսներների տոհմից ողջ մնացած գիտնականներ` Կոնստանտինը և Անդրեասը փախչում են Իտալիա ։
Լասկարիսները Իտալիայում
1269 թվականին Գուլիելմո Պիետրո I-ը ամուսնանում է Թեոդորոս Բ Լասկարիսի դստեր՝ Եվդոկիա Դուկենա Լասկարինայի հետ։ Այս ամուսնությունից էլ սկիզբ է դրվել Վենտիմիլյան Լասկարիսների ազնվական տոհմին, որը իշխում էր իտալա-ֆրանսիական սահմանին՝ Վենտիմիլիա և Տանդ քաղաքներում։ 1501 թվականին նրանց տիրույթները ժառանգում է՝ Սավոյայի դքսությունը։ 1501 թվականին, Ռենե Սավոյացին ամուսնանում է Վենտմիլյան Լասկարիսների տոհմի վերջին ներկայացուցիչ Աննա Լասկարիսի հետ։ Արական սեռի ժառանգորդների բացակայության պատճառով, Աննա Լասկարիսը իր հոր մահից հետո՝ 1509 թվականի օգոստոսի 13-ին ժառանգում է նրա ունեցվածքն ու կոչումները ։ Վենտիմիլյան Լասկարիսների ազնվական տոհմից էր նաև Մալթայի ասպետական միաբանությունը 1636-1657 թվականներին գլխավորած՝ Մեծ մագիստրոս Ջիովաննի Պաոլո Լասկարիսը (1560-1657)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Լասկարիսներ
Կապիտալ ակտիվների գնագոյացման մոդել
Կապիտալ ակտիվների գնագոյացման մոդել (ԿԱԳՄ), մոդել ֆինանսներում, որը օգտագործվում է ակտիվի՝ տեսականորեն անհրաժեշտ շահութաբերությունը որոշելու և լավ դիվերսիֆիկացված ներդրումային պորտֆելում ակտիվներ ավելացնելու վերաբերյալ որոշումներ կայացնելու նպատակով։
Ընդհանուր ակնարկ
Մոդելը հաշվի է առնում ակտիվի զգայունությունը չդիվերսիֆիկացվող ռիսկի նկատմամբ (հայտնի է նաև որպես սիստեմատիկ ռիսկ կամ շուկայական ռիսկ), որը հաճախ ցույց է տրվում ֆինանսներում հայտնի բետա գործակցի (β), ինչպես նաև սպասվող շուկայական շահութաբերության և տեսականորեն ոչ ռիսկային ակտիվի սպասվող շահութաբերության միջոցով։ Կապիտալ ակտիվների գնագոյացման մոդելը ենթադրում է օգտակարության ֆունկցիաների հատուկ տիպ (որտեղ միայն առաջին և երկրորդ պահերն են կարևոր, ինչը նշանակում է, որ ռիսկը չափվում է դիսպերսիայի միջոցով, այսպես օրինակ՝ քառակուսային օգտակարության ֆունկցիան) և այլընտրանքային ակտիվների եկամտաբերություն, որի հավանականության բաշխումը կարող է լիովին նկարագրվել առաջին երկու պահերով (օրինակ՝ նորմալ բաշխումը) և զրոյական տրանսակցիոն ծախսերով (որն անհրաժեշտ է դիվերսիֆիկացիայի համար՝ անհատական ռիսկերից ազատվելու նպատակով)։ Այս պայմաններում կապիտալ ակտիվների գնագոյացման մոդելը ցույց է տալիս, որ սեփական կապիտալի գինը որոշվում է միայն բետայով ։ Չնայած դրա՝ մի շարք էմպիրիկ փորձերում ձախողմանը և ակտիվների գնագոյացման ու պորտֆելի ընտրության ժամանակակից բազմաթիվ մոտեցումների առկայությանը (արբիտրաժային գնագոյացման տեսություն, Մերտոնի պորտֆելի խնդիրը, arbitrage pricing theory, Merton's portfolio problem), կապիտալ ակտիվների գնագոյացման մոդելը դեռ մնում է հայտնի իր պարզության և տարբեր իրավիճակներում օգտակարության շնորհիվ։
Հեղինակներ
ԿԱԳՄ-ն ներկայացվել է Ջեք Թրեյնորի (1961, 1962), Ուիլյամ Շարփի (1964), Ջոն Լինթների (1965) և Յան Մոսսինի (1966) կողմից միմյանցից անկախ՝ հիմնվելով դիվերսիֆիկացիայի և պորտֆելի ժամանակակից տեսության Հարրի Մարկովիցի՝ ավելի վաղ գրված աշխատանքի վրա։ Շարփը, Մարկովիցը և Մերտոն Միլլերը 1990 թվականին միասին ստացան Նոբելյան մրցանակ տնտեսագիտության բնագավառում ֆինանսական տնտեսագիտության մեջ իրենց ներդրման համար։ Ֆիշեր Բլեքը (1972) ԿԱԳՄ-ի այլ տարբերակ զարգացրեց, որը կոչվում է Բլեքի ԿԱԳՄ կամ զրոյական բետայով ԿԱԳՄ, որը չի ընդունում ոչ ռիսկային ակտիվի գոյությունը։ Այս տարբերակը ավելի կայուն էր էմպիրիկ փորձերի նկատմամբ և մեծ դեր ունեցավ ԿԱԳՄ-ի համատարած ընդունման գործում։
Բանաձև
Շուկայում ռիսկի դիմաց հատույցը իրենից ներկայացնում է ռիսկի դիմաց պարգևատրում և ձևափոխելով վերևի հավասարությունը ու լուծելով ըստ E(R_i)-ի՝ ստանում ենք ԿԱԳՄ-ն՝
որտեղ՝
Ռիսկի դիմաց պարգևավճարների առումով կստանանք՝
որը ցույց է տալիս, որ անհատական ռիսկի դիմաց պարգևատրումը հավասար է շուկայական ռիսկի դիմաց պարգևատրումին՝ բազմապատկած β-ով։
Նշում 1։ Սպասվող շուկայական շահութաբերությունը սովորաբար գնահատվում է՝ չափելով շուկայական պորտֆելի պատմական եկամուտների միջին թվաբանականը (օրինակ՝ S&P 500)։
Նշում 2։ Ռիսկից զուրկ տոկոսադրույքը, որը օգտագործվում է ռիսկի դիմաց պարգևավճարների որոշման համար սովորաբար պատմական ռիսկից զուրկ տոկոսադրույքների միջին թվաբանականն է, այլ ոչ թե ընթացիկ ռիսկից զուրկ տոկոսադրույքը։
Ձևափոխված բետաներ
Ճշգրտված բետայի (սպառման բետա) վերաբերյալ արվել են մի շարք հետազոտություններ։ Այնուամենայնիվ, էմպիրիկ փորձերում ավանդական ԿԱԳՄ-ը ավելի լավ արդյունքներ է ցույց տալիս, քան փոփոխված բետայով մոդելները։
Արժեթղթերի շուկայի ուղիղ
Արժեթղթերի շուկայի ուղիղը գծապատկերում է ԿԱԳՄ-ի բանաձևը։ x-երի առանցքը ցույց է տալիս ռիսկը (բետա), իսկ y-ների առանցքը սպասվող եկամտաբերությունը։ Շուկայական ռիսկի դիմաց պարգևատրումը որոշվում է ուղղի թեքությամբ։
β գործակցի և պահանջվող եկամտաբերության միջև կապը ցույց է տրված արժեթղթերի շուկայի ուղղի միջոցով, համաձայն որի՝ սպասվող եկամտաբերությունը ֆունկցիա է β-ից։ Հաստատունը ցույց է տալիս շուկայում հասանելի անվանական ոչ ռիսկային տոկոսադրույքը, մինչդեռ թեքությունը շուկայական պարգևատրումն է՝ E(Rm)− Rf։ Արժեթղթերի շուկայի ուղիղը կարող է համարվել ակտիվի գինը ցույց տվող միագործոն մոդել, որտեղ բետան ենթարկվում է շուկայական արժեքի փոփոխություններին։ Ուղղի հավասարումն է՝
Ակտիվի գնագոյացում
Ենթադրելով, որ ԿԱԳՄ-ը ճշգրիտ է, կարող ենք հաստատել, որ ակտիվի գինը ճիշտ է որոշվել, երբ դրա գնահատված գինը նույնն է, ինչ ակտիվից ապագա կանխիկի հոսքերի ներկա արժեքը՝ զեղչված ԿԱԳՄ-ում առաջարկվող տոկոսադրույքով։ Եթե դրա գնահատված գինը ավելին է, քան ԿԱԳՄ-ով տրված գնահատականը, ապա ակտիվը գերագնահատված է (և թերագնահատված է, եթե դրա գնահատված գինը փոքր է ԿԱԳՄ-ով տրված գնահատականից) ։ Եթե ակտիվը չի ներառվել արժեթղթերի շուկայի ուղղի մեջ, սա ևս սխալ գնագոյացում է։ Քանի որ ակտիվի սպասվող եկամտաբերությունը ժամանակի t պահին է, ավելի բարձր սպասվող եկամտաբերությունը, քան ԿԱԳՄ-ով է առաջարկվում, ցույց է տալիս, որ P_t-ն չափազանց փոքր է (ակտիվը ընթացիկ պահին թերագնահատված է)՝ ենթադրելով, որ ժամանակի t+1 պահին ակտիվը կվերադառնա ԿԱԳՄ-ով առաջարկվող գնին ։
Ակտիվի P_0 գինը, որը ստացվել է՝ օգտագործելով ԿԱԳՄ-ն, հաճախ կոչվում է որոշակիորեն համարժեք գնագոյացման բանաձև, և իրենից ներկայացնում է գծային կախվածություն, այն է՝
որտեղ P_T-ն ակտիվի կամ պորտֆելի բերած արդյունքն է ։
Ակտիվների պահանջվող եկամտաբերություն
ԿԱԳՄ-ը թույլ է տալիս ստանալ ակտիվին համապատասխան պահանջվող եկամտաբերությունը կամ զեղչադրույքը, այսինքն՝ այն տոկոսադրույքը, որով պետք է ակտիվից ապագայում ստացվող կանխիկի հոսքերը զեղչվեն՝ հաշվի առնելով այդ ակտիվի հարաբերական ռիսկայնությունը։
Բետաները, որոնք գերազանցում են 1-ը, ցույց են տալիս միջինից բարձր ռիսկայնություն։ Ուստի, ավելի ռիսկային արժեթուղթը կունենա ավելի մեծ բետա, և զեղչվի ավելի բարձր տոկոսադրույքով, իսկ ավելի քիչ զգայուն արժեթղթերը կունենան ավելի փոքր բետա և կզեղչվեն ավելի ցածր տոկոսադրույքներով։ Հաշվի առնելով տրված օգտակարության ֆունկցիան՝ ԿԱԳՄ-ն բխում է պարզ տրամաբանությունից․ ներդրողները (պետք է) ավելի բարձր եկամուտ ստանան ավելի ռիսկային ակտիվ պահելու դիմաց։
Քանի որ բետան ցույց է տալիս ակտիվի անհատական զգայունությունը չդիվերսիֆիկացվող, այսինքն՝ շուկայական, ռիսկի նկատմամբ, ուստի շուկան՝ որպես մեկ ամբողջություն, ունի 1-ին հավասար բետա։ Ֆոնդային բորսայի ինդեքսները հաճախ օգտագործվում են որպես շուկան ներկայացնողներ, և այդ դեպքում (ըստ սահմանման) ունեն 1-ին հավասար բետա։ Ուստի ներդրողը մեծ, դիվերսիֆիկացված պորտֆելում (ինչպես օրինակ՝ համատեղ ֆոնդերը) սպասում է շուկային համահունչ հնարավորություններ ։
Ռիսկ և դիվերսիֆիկացիա
Պորտֆելի ռիսկը ներառում է սիստեմատիկ ռիսկը, որը հայտնի է նաև որպես չդիվերսիֆիկացվող ռիսկ, և ոչ սիստեմատիկ ռիսկը, որը հայտնի է նաև որպես անհատական կամ դիվերսիֆիկացվող ռիսկ։ Սիստեմատիկ ռիսկը հատուկ է բոլոր արժեթղթերին, այսինքն շուկայական ռիսկն է։ Ոչ սիստեմատիկ ռիսկը կարող է դիվերսիֆիկացվել ավելի փոքր չափերի՝ պորտֆելում ակտիվների ավելի մեծ քանակ ներառելով։ Նույնը հատուկ չէ սիստեմատիկ ռիսկին միևնույն շուկայում։ Կախված շուկայից՝ մոտ 30-40 արժեթղթեր պորտֆելում ներառելը զարգացած շուկաներում, ինչպես օրինակ՝ ԱՄՆ-ում և Մեծ Բրիտանիայում, կհանգեցնի պորտֆելի դիվերսիֆիկացման այնպես, որ ռիսկը կսահմանափակվի միայն սիստեմատիկ ռիսկով։ Զարգացող շուկաներում ավելի մեծ քանակ է անհրաժեշտ՝ ակտիվների բարձր անկայունության պատճառով։
Ռացիոնալ ներդրողը չի ստանձնի ցանկացած դիվերսիֆիկացվող ռիսկ, քանի որ միայն չդիվերսիֆիկացվող ռիսկերն են հատուցվում այս մոդելի շրջանակներում։ Ուստի, ակտիվի պահանջվող եկամտաբերությունը, այսինքն՝ եկամտաբերությունը, որը փոխհատուցում է ստանձնած ռիսկը, պետք է կապված լինի պորտֆելում իր ռիսկայնության հետ, այսինքն՝ պորտֆելի ռիսկայնության մեջ իր ռիսկայնության բաժնի հետ։ ԿԱԳՄ-ում պորտֆելի ռիսկը ներկայացվում է ավելի բարձր դիսպերսիայի միջոցով, այսինքն ունի ավելի ցածր կանխատեսելիություն։ Այլ կերպ ասած, պորտֆելի բետան ներդրողի կողմից ստանձնած ռիսկի պարգևատրման որոշիչ գործոնն է։
Արդյունավետ սահման
ԿԱԳՄ-ը ենթադրում է, որ պորտֆելի ռիսկ-եկամտաբերություն համամասնությունը կարող է օպտիմալացվել․ օպտիմալ պորտֆելը ցույց է տալիս եկամտաբերության տվյալ մակարդակի համար ամենացածր հնարավոր ռիսկի մակարդակը։ Դեռ ավելին, քանի որ յուրաքանչյուր լրացուցիչ ակտիվ, որը ներառվում է պորտֆելում, դիվերսիֆիկացնում է պորտֆելը, իսկ օպտիմալ պորտֆելը պետք է ներառի բոլոր ակտիվները (ենթադրելով, որ չկան առևտրային ծախսեր), որտեղ յուրաքանչյուր ակտիվի արժեքը կշռված է (ենթադրելով, որ ցանկացած ակտիվ անվերջ բաժանելի է)։ Բոլոր այդ օպտիմալ պորտֆելները, այսինքն՝ եկամտաբերության յուրաքանչյուր մակարդակի համար մեկը, կազմում են արդյունավետ սահմանը։
Քանի որ ոչ սիստեմատիկ ռիսկը չդիվերսիֆիկացվող է, պորտֆելի համախառն ռիսկը կարող է ներկայացվել որպես բետա։
Խնդիրներ
Իրենց 2004 թվականի տեսության մեջ Յուջին Ֆաման և Քեննեթ Ֆրենչը պնդում էին, որ «էմպիրիկ փորձերում ԿԱԳՄ-ի ձախողումը նշանակում է, որ մոդելի շատ կիրառություններ անվավեր են» ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ֆինանսական ռիսկերի մոդելավորում Կատեգորիա:Ֆինանսական շուկաներ Կատեգորիա:Ֆինանսական մոդելներ
Նովու Սանտու Անտոնիու (Մատու Գրոսու)
Նովու Սանտու Անտոնիու (Novo Santo Antônio), համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու Գրոսու նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Բնակչությունը կազմում է 2.705 մարդ՝ 2020 թվականի տվյալներով ։ Գրավում է 4 368,459 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 0,3 մարդ/կմ2։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1999 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պետրովսկոե (գյուղ, Տերբունսկի շրջան)
Պետրովսկոե (Петровское), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Տերբունսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 448 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:18-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Տերբունսկի շրջանի բնակավայրեր
Քսան
Քսան (20), բնական թիվ է։
157 (թիվ)
157 (հարյուր հիսունյոթ), բնական թիվ, որը գտնվում է 156-ի և 158-ի միջև։
Այլ ոլորտներում
Կատեգորիա:Պարզ թվեր
Խախ (Լազիստանի գավառ)
Խախ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Գելքսհայմ
Գելքսհայմ  (Gelchsheim), քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Վյուրցբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 790 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալների) ։ Տարածքը կազմում է 15,75 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝  09 6 79 135։
Հենրիկ Խալաթյան
Հենրիկ Ավետիքի Խալաթյան, հայ նկարիչ։
Գելքսհայմ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Հենրիկ Խալաթյան
Կենսագրություն
1967 թվականին ավարտել Է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1982-2000 թվականներին եղել է ՀՀ հեռուստառադիոպետկոմի գլխավոր նկարիչը։ Որպես ձևավորող նկարիչ մասնակցել է մի շարք ներկայացումների և ֆիլմերի ստեղծմանը, Փարիզի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու բակի պատի հարդարմանը (որմնանկար-եռանկար, 1995) ։
Ստեղծագործություններ
Հեղինակ է գրաֆիկական գործերի՝ կոմպոզիցիաների՝ դիմանկարների`
Թոնի Սքոթ
Թոնի Սքոթ (Tony Scott, իսկական անուն ազգանունը՝ Էնթոնի Դևիդ Սքոթ, Anthony David Scott; ), բրիտանա-ամերիկյան կինոռեժիսոր և պրոդյուսեր, Ռիդլի Սքոթի եղբայրը։
Նկարահանել է տարբեր ժանրի ֆիլմեր՝ «Լավագույն հրաձիգը» (1986) դրաման, «Ոստիկանը Բևեռլի Հիլզից 2» կատակերգությունը (1987), «Ամպրոպի օրերը» (1990) դրաման, «Վերջին բոյսկաուտը» (1991) կատակերգությունը, «Իսկական սերը» (1993) ռոմանտիկ կատակերգությունը, «Բոսորագույն մակընթացություն» (1995) մարտաֆիլմը, «Երկրպագուն» (1996) հոգեբանական թրիլլերը, «Պետության թշնամին» (1998) թրիլլերը, «Լրտեսական խաղեր» (2001) քաղաքական թրիլլերը, Ցասում (2004) մարտաֆիլմը, «Դեժա վյու» (2006) թրիլլերը, «123 գնացքի վտանգավոր ուղևորները» (2009) թրիլլերը, «Անկառավարելին» (2010) մարտաֆիլմ թրիլլերը։
Սքոթը ռեժիսոր Ռիդլի Սքոթի կրտսեր եղբայրն է։ Երկուսն էլ ավարտել են Լոնդոնի Արվեստի արքայական քոլեջը։ 1995 թվականին Թոնին և Ռիդլին ստացել են Բրիտանական ակադեմիայի ֆիլմերի մրցանակ կինոյում ունեցած զգալի ներդրման համար ։ 2010 թվականին նրանք ստացան BAFTA Բրիտանիա մրցանակ կինոյում ունեցած համաշխարհային ներդրման համար ։ Ինքնասպան է եղել 2012 թվականի օգոստոսի 19-ին վայր նետվելով Կալիֆոռնիայի Սան Պեդրո քաղաքի Վինսենթ Թոմասի կամրջից ։
Կենսագրություն
Սքոթը ծնվել է Հյուսիսարևելյան Անգլիայի Թայնմութ քաղաքում ։ Էլիզաբեթ և Քոլոնել Ֆրենսիս Փերսի Սքոթի (ծառայում էր Արքայական ինժեներների կորպուսում) երեք որդիներից կրտսերն էր ։ Գնաց ավագ եղբոր հետքերով և սովորեց Գրանգֆիլդի ակադեմիայում, Արվեստի Ուեսթ Հարթլփուլ քոլեջում, ավարտեց Սանդերլանդի արվեստի դպրոցը՝ մասնագիտանալով կերպարվեստում։ 16 տարեկանում նկարահանվեց «Տղան և հեծանիվը» կարճամետրաժ ֆիլմում, որը նրա 23-ամյա եղբոր՝ Ռիդլիի ռեժիսորական առաջին աշխատանքն էր ։
Սքոթն առաջին անգամ ձախողեց Լոնդոնի Արվեստի արքայական քոլեջ ընդունվելը, որից հետո արվեստ սովորեց Լիդսում։ 1969 թվականին Ամբրոզ Բիրսի «One of the Missing» պատմվածքի հիման վրա կարճամետրաժ ֆիլմ նկարահանեց։ Քանի որ նախկինում Ռիդլին նրան նկարահանել էր ֆիլմում, վերջինս եղբորը նույնպես դեր հատկացրեց։ 2012 թվականի ապրիլին նա հայտարարեց, որ «ֆիլմի ծախսերը կազմեցին 1,000 փունտ»։ Արվեստի արքայական քոլեջում սովորելիս, որտեղ նրա ուսուցիչը Ռայմոնդ Դյուրգնատն էր, նկարահանվեց «Մի՛ քայլիր» ֆիլմում, որը նկարահանել էին ուսանողներ Հանկ Օնրասթը և Ռիչարդ Ստենլին։ Հետևելով իր ավագ եղբորը՝ ավարտեց Արվեստի արքայական քոլեջը՝ ցանկանալով նկարիչ դառնալ ։ Եղբայրներից ամենաավագը՝ Ֆրենկը, ծառայում էր Բրիտանական առևտրային նավատորմում ։
Անձնական կյանք
Սքոթն ամուսնացել է երեք անգամ։ Առաջին ամուսնությունը BAFTA մրցանակակիր, հեռուստատեսային դիզայներ Ջերի Բոլդիի հետ էր (1944֊2007) 1967 թվականին։ Նրանք ամուսնալուծվեցին 1974 թվականին ։ Երկրորդ անգամ ամուսնացավ 1986 թվականին գովազդի գործադիր Գլինիս Սանդերսի հետ ։ Վերջիններս ամուսնալուծվեցին մեկ տարի անց, երբ Սքոթի սիրավեպը Բրիգիտա Նիլսենի հետ (այդ ժամանակ ամուսնացած էր Սիլվեստր Ստալոնեի հետ), ում հանդիպեց «Ոստիկանը Բևեռլի Հիլզից 2» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ, հանրային դարձավ։ Ավելի ուշ՝ 1990 թվականին «Ամպրոպի օրերին» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ ծանոթացավ դերասանուհի Դոննա Ուիլսոնի հետ, որն իրենից փոքր էր 24 տարով։ Զույգն ամուսնացավ 1994 թվականին։ 2000 թվականին ծնվեցին նրանց երկվորյակները՝ Ֆրենկը և Մաքսը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ինքնասպաններ Կատեգորիա:1944 ծնունդներ Կատեգորիա:2012 մահեր Կատեգորիա:Հունիսի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 19 մահեր Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Պալնիկ Շոր (Չեդ Յուի վտակ)
Պալնիկ Շոր, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Չեդ Յու գետի աջ ափին՝ 36 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Զիմնիցի (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)
Զիմնիցի (Зимницы), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 25 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Պերշե Տրավնյա (գյուղ, Սումիի շրջան)
Պերշե Տրավնյա (Перше Травня), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պերշե Տրավնյա գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Օքլենդ (այլ կիրառումներ)
Օքլենդ տեղանուն է, որ կարող է վերաբերել հետևյալ բնակավայրերին՝
Աստերոիդների ցանկ (174701-174800)
Աստերոիդների ցանկ (174601-174700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (174801-174900)
|}
Հաուզեն Վյուրցբուրգ
Հաուզեն Վյուրցբուրգ (Hausen bei Würzburg), քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Վյուրցբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2373 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 21,97 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 79 143։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Պետրովսկոե (գյուղ, Պերեսլավսկի շրջան)
Պետրովսկոե (Петровское), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի բնակավայրեր
Շուշանիկ Թամրազյան
Բանաստեղծ, թարգմանիչ Հրաչյա Թամրազյանի դուստրն է։
Կենսագրություն
Շուշանիկ Թամրազյանը ծնվել է 1978 թվականի ապրիլի 7-ին, Երևանում։ Ավարտել է Երևանի թիվ 170 միջնակարգ դպրոցը։ Բանաստեղծություններ սկսել է գրել 4-5 տարեկանում, որոնք լույս են տեսել «Ծիծեռնակ» ամսագրում։ 1994 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի ռոմանագերմանական ֆակուլտետի ֆրանսիական բաժին։ 1997 թվականին կրթությունը շարունակել է Ֆրանսիայում, հաճախել Ֆրանսիայի Մոնպելիե քաղաքի Պոլ Վալերիի անվան համալսարանի գրականության դասընթացներին։ Նույն համալսարանում պաշտպանել է թեկնածուական և դոկտորական ատենախոսությունները` նվիրված ֆրանսիական ժամանակակից պոեզիայի մեծագույն հեղինակներից մեկի` Իվ Բոնֆուայի ստեղծագործությանը ։ 2005—2008 թվականներին եղել է «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի ֆրանսիական ծրագրերի պատասխանատու։ 2010—2012 թվականներին Երևանի պետական լեզվահասարակագիտական համալսարանում դասավանդել է ֆրանսիական ժամանակակից գրականություն և ֆրանսերեն լեզու, 2013 թվականից դասավանդում է Երևանի պետական համալսարանում ։
Ստեղծագործություններ
2000 թվականին Շուշանիկ Թամրազյանի թարգմանությամբ լույս են տեսել Իվ Բոնֆուայի «Անկարելին» 2001 թվականին` «Արտ-Երկիր»-ն ու «Թափառող կյանք»-ը, 2007 թվականին՝ «Հռոմ, 1630» արվեստաբանական մենագրությունը, 2012 թվականին` «Գեղեցկությունը առաջին օրից», «Հայելու մի բեկորի մեջ», «Երկու տեսարան և ծանոթագրություններ» երկերը։ Կատարել է մի շարք այլ թարգմանություններ` Անրի Միշոյի «Պլյում» (2007), Ժան էշնոզի «Ռավել» (2010), Անդրե Ժիդի «Օսկար Ուայլդ» (1997) և այլն։ Հեղինակել է «Ոսկեվանդակ» (2001), «Չկախարդվող» (2005), «Կարծրերկիր» (2010), «Ձկների լեզու» (2012), «Լեննական» (2012) ժողովածուները։ Անմիջապես ֆրանսերենով գրված ստեղծագործությունները լույս են տեսել Ֆրանսիայում` մի շարք բանաստեղծական ամսագրերում (ARPA, Europe, Encres vives): Հեղինակել է նաև գրականագիտական հոդվածներ`տպագրված ֆրանսիական պարբերականներում (Les cahiers de l’Herne; Le procès de l’histoire au XX siècle) :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Խամալյուս
Խամալյուս, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Սիրիայի երկնքում ռազմական ինքնաթիռների թռիչքների անվտանգության մասին ռուս-ամերիկյան փոխըմբռնման հուշագիր
Ամերիկյան ռազմական գերատեսչության՝ Պենտագոնի ներկայացուցիչ Փիթըր Քուքը (Peter Cook) հաղորդել է, որ հոկտեմբերի 20-ին փոխըմբռնման հուշագիր է ստորագրվել՝ սահմանելով մի շարք հիմնական ընթացակարգեր ռուսական և ամերիկյան ինքնաթիռների համար, որպեսզի նրանք խուսափեն բախումներից կամ այլ խնդիրներից, քանի որ նրանց օդային արշավները Սիրիայում որոշակիորեն «խաչաձևվում են միմյանց»։ Փիթըր Քուքը չի ճշտել համաձայնության մանրամասները, այդ թվում՝ ո՞րն է համարվում անվտանգ հեռավորություն այդ երկու երկրների ինքնաթիռների միջև, կամ ինչպե՞ս կարող է այն չափվել ։
Ամերիկյան կողմը բավական արժեքավոր է համարել տվյալ փաստաթութը։ Մասնավորապես Պենտագոնի ներկայացուցիչ Ջեֆ Դևիսի խոսքով՝ Պենտագոնում ենթադրում են, որ Ռուսաստանի հետ փոխըմբռնման մասին այս փաստաթուղթը արժեր նրան, որպեսզի զբաղվեին դրանով՝ հանուն ամերիկյան օդաչուների անվտանգության ապահովման ։
Փաստաթղթի ստորագրման պատճառները
2015 թվականի սեպտեմբերի 30-ին՝ Ռուսաստանի ռազմագործողությունը Սիրիայում սկսվելուց հետո, ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի ինքնաթիռները մի քանի անգամ բավական մերձ տարածության վրա են թռչել, դրանով իսկ մեծացնելով օդում միջադեպերի վտանգը։ Դրանից հետո Պենտագոնում հայտարարել են, որ նման միջադեպերը ընդգծում են Սիրիայում ռազմական օդային հարվածներ հասցնող երկու երկրների օդային անվտանգության կանոնների մասին պայմանավորվածության անհրաժեշտությունը ։
Փաստաթղթի նախապատրաստումը
Տվյալ ռուս-ամերիկյան հուշագրի վրա աշխատանքները սկսվել են ստորագրման օրվանից՝ 2015 թվականի հոկտեմբերի 20-ից մոտ երկու շաբաթ առաջ։ Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարության և Պենտագոնի ներկայացուցիչները անցկացրել են տեսակոնֆերանսներ։ Մասնավորապես նման տեսակոնֆերանսներ են անցկացվել 2015 թվականի հոկտեմբերի 1-ի, 2015 թվականի հոկտեմբերի 10-ին և 2015 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։ Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի պաշտպանության նախարարությունների միջև՝ ԱՄՆ-ի պաշտպանության նախարար Էշթոն Քարթերի կարգադրությամբ հաստատվել է կապի ուղիղ կապուղի։ Բոլոր հանգուցային հարցերը հոկտեմբերի 16-ին՝ ուրբաթ օրը, արդեն համաձայնեցված են եղել ։
Փաստաթղթով կարգավորվող հարցերը
Փաստաթուղթը հիմնականում կենտրոնացած է օդային տարածությունում անվտանգության հարցերի վրա։ Միաժամանակ, ամերիկյան կողմը շեշտել է, որ դա համաձայնություն չէ, այլ ընդամենը հուշագիր։ Պատճառն այն է, որ ստորագրող երկու կողմերը հիմնովին տարբերվում են Սիրիայում Ռուսաստանի բոլոր գործողությունների կապակցությամբ։
«Ես կուզենայի ընդգծել, որ դա արվում է ո՛չ գործողությունների կոորդինացիայի (Ռուսաստանի հետ), ո՛չ վիճելի հարցերը հարթելու, այլ տարածաշրջանում գործողությունների անվտանգ իրականացման ապահովման համար»,- հայտարարել է Դանֆորդը Իրաք իր այցի ժամանակ։
Հուշագրում նշված են այն կապի հաճախականությունները և անվտանգության միջոցները, որոնք պետք է կիրառվեն Սիրիայի երկնքի համատեղ օգտագործման ժամանակ՝ արհեստավարժ կերպով անվտանգության ապահովման համար ։ Ըստ ռուսական կողմի տեղեկությունների, որոնք տարածել են ռուսական համացանցային լրատվամիջոցները, Ռուսաստանի պաշտպանության փոխնախարար Անատոլի Անտոնովը, մեկնաբանելով հուշագիրը, հաղորդել է, որ վերջինիս ուժի մէջ մտնելուց հետո ՛՛կկարգավորվեն օպերատիվ կապի կապուղիները Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի ռազմական կառավարման համապատասխան մարմինների միջև, կսահմանվի փոխգործակցության մեխանիզմը, ներառյալ՝ ճգնաժամային իրավիճակների առաջացման դեպքում փոխօգնության ցուցաբերումը՛՛ :
Փաստաթղթի գործունեությունը ԱՄՆ-ի գլխավորած ռազմական կոալիցիայի մյուս երկրների օդուժի համար
Ըստ Ռուսաստանի պաշտպանության փոխնախարար Անատոլի Անտոնովի` «ամերիկացիները պարտավորվել են փոխհամաձայնեցված կանոնները հասցնել նաև իրենց կողմից գլխավորվող հակաիլիպյան դաշնախմբի բոլոր մասնակիցներին, որոնց օդաչուները կղեկավարվեն այդ պայմանավորվածություններով»։ Այստեղ պարզ է դառնում, որ փաստորեն, ռուսների հետ ամերիկացիները պայմանավորվածություն են ձեռք բերել իրենց ղեկավարած բազմազգ ամբողջ դաշնախմբի անունից, ընդ որում, հնարավոր է, առանձնապես հաշվի չնստելով այդ դաշնախմբի որոշ անդամների, մասնավորապես՝ սաուդցիների և թուրքերի կարծիքի հետ ։
Այլ պետությունների կողմից ամերիկա-ռուսաստանյան փոխըմնբռնման հուշագրի պահանջները կատարելուն համաձայնվելը
2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարի տեղակալ Անատոլի Անտոնովը հանդիպում է անցկացրել Մեծ Բրիտանիայի պաշտպանության նախարարության անվտանգության քաղաքականության և ռազմական գործողությունների գլխավոր վարչության պետ Փիթըր Ուոթքինսի հետ ։
Ըստ ռուսաստանյան լրատվական գործակալությունների տարածած տեղեկատվության՝ Մեծ Բրիտանիայի պաշտպանական գերատեսչությունը, ի դեմս Մեծ Բրիտանիայի պաշտպանության նախարարության անվտանգության քաղաքականության և ռազմական գործողությունների գլխավոր վարչության պետ Փիթըր Ուոթքինսի՝ հաստատել է իր մտադրությունը՝ պահպանելու Սիրիայի երկնքում թռիչքների անվտանգության մասին ռուս-ամերիկյան հուշագրով հաստատված «վարքի կանոնները»    ։
Նախկինում Ռուսաստանի պաշտպանության փոխնախարար Անատոլի Անտոնովը Մեծ Բրիտանիայի պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչ Փիթըր Ուոթքինսին հաստատել է դեռ 2014 թվականին ընդհատված ռազմական համագործակցության շարունակման՝ ռուսաստանյան կողմի պատրաստակամությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմ
(4535) Ադամկարոլա
(4535) Ադամկարոլա (Adamcarolla), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի օգոստոսի 28-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,786143 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,339 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2333 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1698,65 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,211933 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,75° անկյուն։
Օգորոդնոե (գյուղ, Բոլգրադի շրջան)
Օգորոդնոե (Городнє), գյուղ Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Բոլգրադի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Չեշմեջի։ Հիմնադրվել է 1813 թվականին։
Չճշտված տվյալներով Օգորոդնոե գյուղում բնակվում էր 5 104 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5,15 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 993 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Բոլգրադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1813 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գերբրուն
Գերբրուն (Gerbrunn), քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Վյուրցբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 6491 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալների) ։ Տարածքը կազմում է 4,58 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝  09 6 79 136։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Շախմատի հավակնորդների մրցաշար 2018
Հավակնորդների մրցաշար 2018, շախմատային մրցաշար, որն անց է կացվել մարտի 10-ից մինչև մարտի 28-ը Բեռլին քաղաքի «Կյուլհաուս» սրահում։ Մրցաշարի հաղթող է դարձել Ֆաբիանո Կարուանան և իրավունք  ստացել  2018 թվականի նոյեմբերի 9-ից 28-ը Լոնդոնում  շախմատի աշխարհի թագի համար մրցելու  գործող չեմպիոն Մագնուս Կառլսենի հետ։
Մրցաշարի կազմակերպիչն է «Ագոն» (Agon Limited) ընկերությունը, որը նաև ՖԻԴԵ-ի պաշտոնական գործընկերն է ։
Տեղաբաշման չափանիշներ
Այդ երեք ցուցանիշները հավասար լինելու դեպքում մրցաշարը տեղափոխվում է թայ-բրեք։
Մրցանակային հիմնադրամ
Մրցաշարի ընդհանուր մրցանկային հիմնադրամը կազմում է 420 000 եվրո ։
Մասնակիցներ
¹) վարկանիշները տրված են 2018 թվականի մարտ ամսվա դրությամբ
Ռեպորտաժ
Վլադիմիր Բարսկիի մեկնաբանությամբ
Սերգեյ Շիպովի մեկնաբանությունները տեսանյութում
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լևոն Արոնյանի մասնակցությամբ մրցաշարեր Կատեգորիա:Շախմատային մրցաշարեր Կատեգորիա:2018 սպորտում
Շապուհ սպարապետ
Շապուհ Բագրատունի, հայոց թագավոր Աշոտ Մեծի (885-890) կրտսեր որդին, հայոց սպարապետ։ Նրա որդիներից Աշոտը ընդվզել է հայոց թագավոր Աշոտ Երկաթի դեմ և իրեն հռչակել արքա՝ անցնելով արաբների կողմը։
Ունեցել է 3 եղբայր և 3 քույր՝
Ընտանիք
Շապուհ սպարապետն ունեցել է երկու զավակ՝ Աշոտ սպարապետը, ով հետագայում ապստամբություն է բարձրացնում Աշոտ Բ Երկաթ թագավորի դեմ՝ իշխանության հասնելու համար, և դուստր Մլքեն, ով ամուսնացած էր Վասպուրականի թագավոր Գագիկ Արծրունու հետ, և ևս մեկ դուստր, ով ամուսնացած էր Վասպուրականի գահերեց իշխան Գագիկ Աբու-Մրվան Արծրունու հետ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բագրատունիներ Կատեգորիա:Հայոց սպարապետներ
Հայկական եկեղեցական տոմար
Հայկական եկեղեցական տոմար, Հայ առաքելական եկեղեցու կողմից ընդունված տոմար, որը ընդունվել 553 թվականին Դվինի աշխարհաժողովի ժամանակ։ Ընդունումից հետո նույնիսկ երկար ժամանակ թվական դեռևս չէր դրվում՝ մինչ տոմարի իրոք կիրառության մեջ մտնելը ։
Մինչ այդ դեռ լայն տարածում չէր ստացել ժամանակակից միջազգային տոմարը, որն իր թվագրությունը հաշվում է Հիսուսի ծննդից ու մոտավոր հաշվարկվել է Դիոնիսիուս Կրթսերի կողմից դրանից ընդամենը 28 տարի առաջ՝ 525 թվականին։ Կիրառվում էր հին հայ տոմարը։ Արձանագրություններում որևէ թվական ամրագրելու համար սովորաբար նշվում էր տվյալ շրջանում իշխող ղեկավարի՝ արքայի կամ իշխանի ղեկավարման հերթական տարին կամ այլ նշանակալի թվականի հետ համեմատական։
Նկարագրություն
Հայոց տոմարում տարիները տրվում են ԹՎ տառերով, որոնք նշանակում են թվին, հետևելով հայկական այբուբենով, որոնք գործածվում են որպես հայկական թվանշաններ։ 532-ամյա աղյուսակի (552+532) հետ է առնչվում Հայոց Փոքր թվականը (Հայոց անշարժ տոմարը)։ Ադանայի եկեղեցական ժողովում (1316) որոշվել է հրաժարվել Հայոց հին տոմարից և ընդունել հուլյանը։ Այդ որոշումը, սակայն, չի իրականացվել։ 1584 թվականին Հռոմի Գրիգորիս III պապի կարգադրությամբ հայերեն է թարգմանվել և հրատարակվել նոր՝ գրիգորյան տոմարը։ Այդուհանդերձ, հայոց ժամանակի հաշվարկը շարունակել են կատարել ավանդական շարժական տոմարով։ Երրորդ՝ 532-ամյա պարբերաշրջանի (552 թ.+532+532) հետ է կապվում Ազարիա Ջուղայեցու տոմարը։ Հայոց տոմարը հարատևել է մինչև XX դար։ 1920 թվականին Հայաստանում ընդունվել է գրիգորյան տոմարը, որը Հայ եկեղեցին պաշտոնապես ընդունել է 1923 թվականին։
Տարվա նշանակումը
Հայոց տոմարում տարիները տրվում են ԹՎ տառերով, որոնք նշանակում են թվին, հետևելով հայկական այբուբենով, որոնք գործածվում են որպես հայկական թվանշաններ։ Հայ եկեղեցական տոմարը Գրիգորյան օրացույցի վերածելու համար անհրաժեշտ է ավելացնել 551։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայկական եկեղեցական տոմար
Պրոֆեսոր Մորիարտի
Պրոֆեսոր Մորիարտի (անգլ. Professor Moriarty. անվան մասին տեղեկությունը հակասական է, տես ներքևում)՝ Արթուր Կոնան Դոյլի Շերլոկ Հոլմսի մասին պատմող ստեղծագործության երկաշարի կերպար, գլխավոր հերոսի անտագոնիստ, հզոր հանցագործ կազմակերպության ղեկավար, քրեական աշխարհի հանճար։
Մորիարտին Կոնան Դոյլի ստեղծագործություններում
Նա սերում է լավ ընտանիքից, փայլուն կրթություն է ստացել և բնությունից օժտված է բացառիկ մաթեմատիկական ունակություններով։ Երբ 21 տարեկան դարձավ, նա Նյուտոնի երկանդամի մասին գիտական շարադրություն գրեց, որը նրան հանգեցրեց եվրոպական ճանաչման։ Որից հետո նա՝ գավառական համալսարաններից մեկում, մաթեմատիկայի կաֆենդրա ստացավ, և, հավանական է, որ նրան փայլուն ապագա էր սպասվում։ Սակայն նրա երակներում հանցագործի արյուն է հոսում։ Նա հակում ունի դաժանության նկատմամբ։ Եվ նրա արտասովոր միտքը ոչ միայն չի դիմադրում, այլ նաև ուժեղացնում է այդ հակումը և նրան ավելի վտանգավոր է դարձնում։ Այդ համալսարանական քաղաքում, որտեղ նա դասավանդում էր, նրա մասին մութ շշուկներ էին պտտվում, և, վերջիվերջո, նա ստիպված էր թողնել կաֆենդրան և Լոնդոն տեղափոխվել, որտեղ նա սկսեց երիտասարդ մարդկանց քննությունների պատրաստել՝ սպայական աստիճան...
Հոլմսը նաև Մորիարտիի մասին արտահայտվել է որպես «Եվրոպայի ամենա լավ մտավորականներից մեկը» և «հանցագործ աշխարհի Նապոլեոնը»։ Վերջին արտահայությունը Կոնան Դոյլը Սքոթլենդ Յարդի (անգլ. New Scotland Yard) տեսուչներից մեկից է վերցրել, որը կապված էր Ադամ Ուորթի (անգլ. Adam Worth)՝ XIX դարի համաշխարհային հանցագործի գործի հետ, որը Մորիարտիի նախատիպն է հանդիսացել։
«Սարսափի հովիտ» պատմվածքի տեքստում առկա է Մորիարտիի արտաքնի նկարագրությունը.
Այս մարդը զարմանալիորեն պրեսբիտերական քարոզչի է նման, նա նիհար դեմք ունի, ճերմակ գանգուրներ և վերամբարձ խոսք։ Հրաժեշտ տալով, նա իր ձեռքը ուսիս դրեց, որպես հարազատ հայր, ով որդու՝ աշխարհի դաժանության և սառնության ճանաչման առիթով, օրհնում էր նրան:
Այնտեղ նաև նշվում է, որ պրոֆեսոր Մորիարտին տարեկան 700 ֆունտ եկամուտ ունի (համալսարանական կաֆենդրայի աշխատավարձը) և որ նա ամուսնացած չէ։ Մորիարտիի անվան և ընտանիքի մասին տվյալները վիճելի են. «Վերջին խնդրիը» պատմվածքում պրոֆեսորին անունով չեն դիմում, սակայն նշվում  է, որ նա ունի եղբայր՝ գնդապես Ջեյմս Մորիարտին, ով նրա մահից հետո «պաշտպանում էր մահացած եղբոր հիշատակը»։ Միևնույն ժամանակ, «Դատարկ տուն» պատմվածքում «Ջեյմս» անունը հենց պրոֆեսորին էր կցված, այսպես, բառացիորեն ստացվում է, որ երկու եղբայրները նույն անունն են կրում (չորս գործողություն ունեցող «Շերլոկ Հոլմս» պիեսում, որը գրվել է Կոնան Դոյլի մասնակցությամբ, պրոֆեսորը կրում է «Ռոբերտ» անունը)։ Բացի այդ, «Սարսափի հովիտ» պատմվածքում գնդապետ եղբոր մասին չի հիշատակվում, սակայն հայտնվում է մեկ ուրիշը, պրոֆեսորի կրտսեր եղբայրը, ով «Անգլիայի արևմուտքում, երթուղային կայանում որպես պետ է ծառայում»։
Մորիարտին գործում է երկաշարի միայն երկու ստեղծագործություններում՝ «Վերջին խնդիրը» (1893) և ավելի ուշ՝ «Սարսափի հովիտ» (1914-1915) պատմվածքներում։ Բացի այդ, նա նշվում է հինգ պատմվածքներում՝ «Դատարկ տուն» (1903), «Նորվուդյան շինարարը» (1903), «Կորած ռեգբիստը» (1904), «Նրա վերջին խոնարհումը» (1917), «Մեծանուն հաճախորդը» (1924)։ Կերպարը ստեղծվել է Կոնան Դոյլի կողմից, որպես Հոլմսի հետ «հարցերը լուծելու» միջոց, որպեսզի ավարտի երկաշարը, որը, հենց գրողը, համարում էր թեթևաքաշ բուլվարային ընթերցվածք։ Մորիարտին մահանում է Հոլմսի հետ ձեռնամարտային մենամարտում՝ ընկնելով Ռեյնբախյան ջրվեժի ժայռից։ Պատմվածքի տեքստում նրա հետ միասին մահանում է Հոլմսը։ Երկուսի մարմիններն էլ չի գտնվել։ Սակայն, արդյունքում, Կոնան Դոյլը՝ ընթերցողների բազմաթիվ բողոքների հետևանքվ, ստիպված էր «վերակենդանացնել» Հոլմսին, հայտարարելով, որ նրա թվացյալ մահը բեմականացում էր, որը պայմանավորված է եղել թաքնվելու անհրաժեշտությունից, որպեսզի ջախջախել Մորիարտիի կազմակերպության մնացորդները (տես «Դատարկ տուն»  պատմվածքը «Շերլոկ Հոլմսի վերադարձը» ժողովածուում)։
Պրոֆեսորի կերպարը
Պրոֆեսոր Մորիարտիի կերպարը մեդիայում լայն տարածում է ձեռք բերել։ Շատ դեպքերում, այս կերպարը սյուժետապես անմիջականորեն կապված չէ Կոնան Դոյլի ստեղծագորթությունների հետ, այլ օգտագործվում է ընդամենը Մորիարտիի բնավորության գծերը և գործողության միջոցը։ Պրոֆեսոր Մորիարտին հայտնվում է նաև այն ստեղծագործություններում, որտեղ ընդհանրապես բացակայում է Շերլոկ Հոլմսը կամ Կոնան Դոյլի կողմից ստեղծված այլ հերոսները («Երևելի ջենտլմենների լիգա», «Գրադարանավարները» և այլն)։ Կոնան Դոյլի ստեղծագործությունների հետ անմիջականորեն կապված են այն աշխատանքները, որոնք հիմնված են «Վերջին խնդիրը» պատմվածքի վրա։ Ժամանակակից զանգվածային լրատվության միջոցներում, պրոֆեսոր Մորիարտիի կերպարը հակված է երիտասարդացման միտմանը, այսինքն, ամեն անգամ, այն դերասանները, ովքեր կերտում են նրա դերը, ավելի երիտասարդ են երևում։ Մորիարտիի գիտական աշխատանքները (աստղակերպի տեղաշարժի և երկանդամի տեսության քննարկման մասին) երբեմն գիտական գրականությունում են հիշատակվում, սակայն սա չի նշանակում, որ նրանք իրական նախատիպի են պատկանել։
Ենթադրվում է, որ Մորիարտիի նախատիպը հանդիսացել է պրոֆեսոր Ուելտեր Լոյդ ՄաքԼարենսը, ով XIX  դարի վերջում, Օքսվորդում մաթեմատիկա էր դասավանդում։ Նա առանձնանում էր իր գաղտնիությամբ և հանցագործ խմբավորման ստեղծման ներգրավվածության մեջ էր կասկածվում, որը թանկարժեք իրեր գողության, շորթման և արվեստի ստեղծագործությունների կեղծման մեջ էր կասկածվում։ Այս խմբավորումը Ուոլտերի կողմից բացառապես մեծ հեռավորության վրա էր ղեկավարվում, խմբավորման անդամներին՝ գործողության մանրամասն ծրագրի մասին, գրվածքներ էր գալիս, իսկ անդամներից յուրաքանչյուրը, խմբավորման ընդհանուր գանձարկղում, պետք էր մահվան ապահովագրման համար եկամտի 20%-ը վճարեր։ Ուոլտերի մահից հետո խմբավորումը լուծարվեց, սակայն նրանց հանցագործություններից ոչ մեկը, ինչպես նաև խմբավորման գոյության մասին փաստը, երբեք չի ապացուցվել    ։
Հետաքրքիր փաստեր
Կերպարի պատվին է անվանվել (5048) Մորիարտի աստղակերպը, որը հայտնաբերվել է 1981 թվականի ապրիլի 1-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1843 մահեր Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գրական չարագործներ Կատեգորիա:Հորինված հանցագործներ Կատեգորիա:Արթուր Կոնան Դոյլ Կատեգորիա:Գրական կերպարներ
Պետրովսկոե (գյուղ, Ուվելսկի շրջան)
Պետրովսկոե (Петровское), գյուղ Ռուսաստանի Չելյաբինսկի մարզի Ուվելսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Չելյաբինսկի մարզի Ուվելսկի շրջանի բնակավայրեր
Շապուհ Բագրատունի (այլ կիրառումներ)
Շապուհ Բագրատունի անունը կրել են 9-րդ դարի հետևյալ ազնվականները՝
Ամստերդամ (վեպ)
«Ամստերդամ» (Amsterdam), 1998 թվականին լույս տեսած Իեն Մաքյուենի վեպը՝ ընկերության և կյանքի արժեքների մասին։ Սույն վեպի համար հեղինակը վերջապես արժանացավ Բուքերյան մրցանակի. նրա «Մխիթարություն անծանոթներին» (1981) և «Սև շներ» (1992) վեպերը նույնպես առաջադրվել էին սույն մրցանակի, սակայն անհաջողությամբ։
Սյուժե
Վեպը պատմում է միջին տարիքի երկու ընկերների՝ հաջողակ կոմպոզիտոր Քլայվ Լինլիի և լոնդոնյան ամսագրի գլխավոր խմբագիր Վերնոն Հոլիդեի մասին։ Նրանց սրտի տիրուհու՝ Մոլլի Լեյնի մահից հետո, ընկերները պայման են կնքում՝ եթե նրանք հիվանդանան Մոլլիի մահվան պատճառ դարձած հիվանդությամբ, պարտավորվում էին փոխադարձ էվտանազիա կատարել։
Մոլլիի ամուրին՝ Ջորջը, Վերնոնին տալիս է նկարներ, որը վարկաբերկում էր Մեծ Բրիտանիայի արտաքին գործերի նախարարին՝ Ջուլիանա Գարմոնին, ով իրենց ընդհանուր թշնամին էր և Մոլլիի սիրեկանը․ նկարներում Մոլլին էր և Գարմոնին՝ տրանսվեստիստի տեսքով։ Քլայվը, ով աշխատում էր իր նոր ստացած պատվերի վրա, դեմ էր Վերնոնի՝ այդ նկարները՝ ամսագիրը կործանումից փրկելու համար հրապարակելուն։ Սա երկու ընկերների միջև վեճի առիթ դարձավ։ Մուսայի փնտրտուքների մեջ Քլայվը գնում է լճափ, որտեղ ականատես է լինում հնարավոր բռնաբարության, սակայն խորացված աշխատանքի մեջ, նա կնոջը ցույց չի տալիս օգնություն։ Վերադառնալով Լոնդոն, Քլայվը կիսվում է Վերնոնի հետ։ Վերջինս մեղադրում է Քլայվին վախկոտության համար և նրանք նորից վիճում են։
Այդ ժամանակ՝ «կրքոտ» նկարների հրապարակումից մեկ օր առաջ, Գարմոնի կինը մամլո ասուլիս է հրավիրում, որտեղ մեղադրում է Վերնոնին, պաշտպանում՝ իր ամուսնուն։ Սրանից հետո Վերնոնը զրկվում է աշխատանքից։ Բարկությունից հայտնում է ոստիկանությանը, որ Քլայվը հետևել է բռնաբարության, սակայն ոչինչ չի արել։
Քլայվը, ով շեղվում է աշխատանքից Վերնոնի հետ հարաբերությունների սրման պատճառով, իր վարքի մեջ բացթողմուներ է կատարում։ Հասնելով Ամստերդամ, որտեղ Կոնսերտգեբաուում տեղի էր ունենում նվագախմբի փորձը, Քլայվը նկատում է, որ իր աշխատանքը թերի է կատարել և դրա համար մեղադրում է Վերնոնին։ Վերջինս էլ գալով Քլայվի հետևից հանդիպում է իր նախկին ընկերոջը հյուրանոցում՝ ճաշկերույթի ժամանակ։ Իրենց սեփական անհաջողություններից հուսահատված, նրանք հետևում են իրենց պայմանին, որը կնքել էին Մոլլիի թաղումից հետո։ Գաղտնի կերպով պատվիրում են էվտանազիա միմյանց համար և մահանում են հյուրանոցի սենյակում։
Գարմոնին և Ջորջը թաղման արարողության ժամանակ ուղեկցում են նրանց Լոնդոնում, որտեղ Ջորջը հայտնում է Վերնոնի այրուն նրա ամուսնու մահվան մասին։ Օդանավակայանում նրանք իմանում են, որ դա ոչ թե ինքնասպանություն էր, այլ փոխադարձ սպանություն։
Քննադատություն
Որոշ հրատարակչություններ, որոնցից են Նյու Յորք Թայմս-ը, The Times-ը, The Sunday Telegraph-ը, Sunday Times-ը և FAZ-ը, աշխատանքի հանդեպ արտահայտվել են դրական կերպ և կողմ են եղել դրա Բուքերյան մրցանակով պարգևատրվելուն։ Deutsche Welle-ը նկարագրում է վեպը այսպես․ «Դաժան պատմություն իշխանությունների և մամուլի մեխանիզմների, ինչպես նաև բոլոր մարդկային արժեքների կորստի մասին»
Մյուս կողմից, շատ քննադատներ չեն կիսել բուքերյան հանձնաժողովի որոշումը և կտրուկ են գնահատալ վեպը։ Publishers Weekly-ը վեպի ավարտը համարում էր անհաջող և պնդում էր, որ վեպը Մաքյուենի գործունեության մեջ ամենալավ գործերից չէ։ Library Journal-ը նույնպես բացասաբար է արտահայտվել վեպի մասին՝ ասելով, որ «Ամստերդամը» համոզիչ չէր ։
Թարգմանություն
Վեպը ռուսերեն է թարգմանել Վիկտոր Գոլիշևը, հրատարակել են «Անկախ թերթ»(1999), «Ռոսմեն»(2003) և «Էքսմո» հրատարակչությունները (2008)։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1998 վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր Կատեգորիա:Վեպեր լրագրողների մասին
Զիմնիցի (գյուղ, Մելենկովսկի շրջան)
Զիմնիցի (Зимницы), գյուղ Ռուսաստանի, Վլադիմիրի մարզի Մելենկովսկի շրջանի կազմում։
Պետրոս I-ի ամառային պալատ
Պետրոս I-ի ամառային պալատ (Летний дворец Петра I), մինչև օրս իր նախնական տեսքը պահած շինություն։ Կառուցվել է որպես Պետրոս I–ի նստավայր Սանկտ Պետերբուրգի Ամառային այգում։ Հանդիսանում է Ռուսական պետական ​​թանգարանի մասնաճյուղը։ Այժմ փակ է՝ վերանորոգման նպատակով։
Շինություն
Ամառային պալատը կառուցվել է բարոկկո ոճով՝ Դոմինիկո Տրեզինիի նախագծով, 1710-1714 թվականներին։ Այն քաղաքի ամենահին շինություններից է։ Երկհարկանի պալատը բավականաչափ համեստ է և կազմված է ընդամենը տասնչորս սենյակներից ու երկու խոհանոցից։
Պալատի առաջնային պատը զարդարված է 29 հարթաքանդակներով, որոնց վրա ալեգորիկ կերպարներով պատկերված են Հյուսիսային պատերազմի դրվագներ։ Հարթաքանդակները կատարել է գերմանացի ճարտարապետ և քանդակագործ Անդրեաս Շլյուտերը։
Պատմություն
Պետրոս Մեծը առանձնանում էր մասնակիորեն առանձնացած պալատ և այնտեղ անցկացնում ամառները՝ 1712 թվականից մինչև իր մահը (1725)։ Նա զբաղեցնում էր ստորին հարկը, իսկ երկրորդ հարկում Եկատերինա I–ն էր։ Կայսեր մահից հետո՝ ընդհուպ մինչև 19-րդ դարի կեսերը, պալատը օգտագործվում էր որպես պալատականների և աստիճանավորների ամառային նստավայր։ Մասնավորապես Ամառային այգում նախընտրում էր բնակվել Աննա Լեոպոլդովնան՝ Իվան VI–ի մայրը, ով իրենից ոչ հեռու բնակեցրել էր իր սիրեկան Կառլ Լինարին։