cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Թոմ և Ջերի. Շերլոկ Հոլմս
'''Թոմ և Ջերի. Շերլոկ Հոլմս''' (Tom and Jerry Meet Sherlock Holmes), ամերիկյան կարճամետրաժ անիմացիոն ֆիլմ, որի շնորհանդեսը տեղի է ունեցել 2010 թվականի օգոստոսի 24-ին ։ Ֆիլմը համարվում է Սփայկ Բրանդտի և Ջեֆ Սյերժի ռեժիսորական աշխատանքը։
Սյուժե
Իրադարձությունները տեղի էին ունենում Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաք Լոնդոնում ։ Հայտնի ամերիկացի ոստիկանական հետախույզ Շերլոկ Հոլմսը և նրա գործակիցները Լոնդոնում որոնում էին ոսկի գողացած հանցագործին։
Այդ պահին նրանց ոտքերի վրայով անցնում են միմյանց հետ բանավիճող Թոմը և Ջերին։ Նրանք հանկարծակի լսում են այդ լուրի մասին և որոշում են օգնել ոստիկանին։
Հանկարծ ոստիկանները հայտնաբերում են մի անգլիացի երգչուհու՝ ով կարող էր լինել գողության թեկնածու։ Որոշ ժամանակ անց Մեծ Բրիտանիայի դատարանը այդ երգչուհուն ճանաչում է մեղավոր, սակայն Շերլոկ Հոլմսը դեռ հաստատակամ չէր այդ որոշման մեջ։
Թոմը, Ջերին, Տաֆֆան և այլ կենդանիներ համախմբվում են իրական հանցագործին գտնելու համար։ Որոշ ժամանակ անց Ջերիի ջանքերի շնորհիվ կենդանիների խումբը բացահայտում է, որ գողությունը կատարել է պրոֆեսոր Մորիարտին, որն մշտապես եղել է Շերլոկ Հոլմսի հակառակորդը և ուզեցել է սպանել նրան։ Նենգ գիտնականը հերթով առևանգում է իր գաղտնիքը բացահայտած կենդանիներին։
Վերջում մնում է միայն Թոմ կատուն։ Թոմը թակարդի միջոցով բռնում է պրոֆեսորին, և նույն պահին սենյակ են մտնում Շերլոկ Հոլմսը և իր աշխատակիցները։ Դրանք ձերբակալում են հանցագործին։ Ի վերջո, Թոմը փրկում է բոլորին...
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2010 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր
Հիպոթեզ
Հիպոթեզ, ենթադրություն, որը ապացույցի կարիք ունի, այսինքն ապացուցված չէ, որ կարծում են, թե ճիշտ է և ժխտված չէ։ Կարլ Փոփերը առաջինն էր, որն օգտագործեց "հիպոթեզ" տերմինը գիտական փիլիսոփայության մեջ ։ Վարկածը, ի հակադրություն հիպոթեզի (հետևաբար տեսություն, աքսիոմ, սկզբունք), ընդունված հիմունքներով ստուգելի պնդում է։ Մաթեմատիկայում վարկածը չապացուցված ենթադրություն կամ թեորեմ է, որը ճշմարտանման է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պնդումներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական հասկացություններ Կատեգորիա:Բաց խնդիրներ
Կիժներ-Վոլֆի ռեակցիա
Կիժներ-Վոլֆի ռեակցիա, կարբոնիլխմբի (>C=Օ) վերականգնումը մեթիլենխմբի ( >CH2)։ Դրա համար ալդեհիդը կամ կետոնը փոխարկում են հիդրազոնի, որը հիմքի առկայությամբ ճնշման տակ տաքացնելիս տարրալուծվում է՝
Հետագայում ավելի հաճախ կիրառել են Կիժներ-Վոլֆի ռեակցիայի այլ տարբերակը՝ երբ ալդեհիդը կամ կետոնը, հիդրազինի ավելցուկը և կծու կալիումը տաքացնում են բարձրաեռ լուծիչում (դի-կամ տրիմեթիլենգլիկոլում), 180-200 °C-ում։ Ռեակցիան կարելի Է կիրառել կարիոնիլային այնպիսի միացությունները վերականգնելու համար, որոնք զգայուն են թթուների նկատմամբ (հմմտ. Կլեմմենսենի ռեակցիա)։
Ռեակցիայի մեխանիզմ
Եղանակը մշակել են Ն. Ս. Կիժները 1911 թվականին և գերմանացի քիմիկոս Լ. Վոլֆը, 1912 թվականին (L. Wolf, 1857-1919)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քիմիական ռեակցիաներ
Գազիզա Ժուբանովա
Ժուբանովա Գազիզա Ախմետովնա (Ғазиза Жұбанова, ), ղազախ կոմպոզիտոր, մանկավարժ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1981): Ղազախստանի կոմպոզիտորական դպրոցի առաջատար։
Կենսագրություն
Գազիզա Ախմետովնան ծնվել է 1927 թվականի դեկտեմբերի 2-ին (ըստ այլ աղբյուրների` 1928 թվականին ) Ժանատուրմիս գյուղում, (այժմ՝ Ղազախստանի Ակտյուբինսկի մարզի Մուղալժարսկի շրջան), հայտնի կոմպոզիտոր Ախմետ Ժուբանովի ընտանիքում։
1949 թվականին ավարտում է Մոսկվայի Գնեսինների անվան պետական երաժշտական ուսումնարանը, 1954 թվականին՝ Մոսկվայի Պ. Չայկովսկու անվան կոնսերվատորիան՝ պրոֆեսոր Յուրի Շապորինի կոմպոզիցիայի դասարանը, 1957 թվականին, նրա ղեկավարությամբ, ասպիրանտուրան։ 1958 թվականից Ղազախստանի Կուրմանգազի անվան ազգային կոնսերվատորիայում զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ, դաստիարակել է Ղազախստանի հայտնի կոմպոզիտորների մի ամբողջ համաստեղություն, այդ թվում՝ կոմպոզիտոր Ալմաս Սերկեբաևը, որը ներկայումս ապրում է ԱՄՆ-ում, կոմպոզիտորներ Տոլեգեն Մուհամե Ջանովը, Կուատ Շիլդեբաևը, Ադիլ Բեստիբաևը, Ակտոտի Ռաիմկուլովան, Բեյբիտ Դալդենբաևը, Ալիբի Մամբետովը, Ազատ Ժակսիլիկովը և ուրիշներ։ Փաստացի ղեկավարել է ղազախական խորհրդային կոմպոզիտորների պատրաստման դպրոցը։ 1975-1987 թվականներին եղել է Ղազախստանի Կուրմանգազիի անվան կոնսերվատորիայի ռեկտորը (1978 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ 1962-1968 թվականներին եղել է Ղազախական ԽՍՀ կոմպոզիտորների միության վարչության նախագահը, 1962 թվականից՝ ԽՍՀՄ և Ղազախական ԽՍՀ կոմպոզիտորների միության անդամ։
1966 թվականին ընտրվել է ԽՄԿԿ XXIII համագումարի պատվիրակ։ Նույն ժամանակ ընտրվել է Ղազախստանի Կոմունիստական կուսակցության կենտկոմի անդամ։ 1988 թվականին  ընտրվել է Խորհրդային բարեգործական հիմնադրամի անդամ։ Եղել է «ԽՍՀՄ-Իտալիա» ընկերության ղազախստանյան բաժնի նախագահը։ Տարիներ շարունակ եղել է Կանանց խորհրդային կոմիտեի վարչության անդամ։
Ժուբանովան զգալի ներդրում ունի ժամանակակից ղազախական մշակույթում։ Ժուբանովան հայտնի է նաև որպես գիտական հրապարակախոս։ Հեղինակ է մշակույթի, կոմպոզիտորների ուսուցման և երաժշտական ստեղծագործություններում հասարակական խնդիրների լուսաբանման մեթոդների մասին բազմաթիվ ակնարկների և հոդվածների։ Հրապարակախոսական հոդվածներով հանդես է եկել ԽՍՀՄ-ում, Իտալիայում, Ճապոնիայում և այլ երկրներում կայացած համամիութենական և միջազգային սիմպոզիումներում։ Կոմպոզիտորի բազմաշերտ ստեղծագործությունները ղազախական ազգային մշակույթը դուրս բերեց համաշխարհային մակարդակի։
Մահ
Մահացել է 1993 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Ալմա Աթայում։ Թաղված է Կենսայսկի գերեզմանոցում։
Քլայվ Գրեյնջեր
Կենսագրություն
Քլայվը ծնվել է 1934 թ. Մեծ Բրիտանիայի Սուոնսի քաղաքում (հարավային Ուեյլս)՝ Էդվարդ Ջոն և Էվելին Գրեյնջերների ընտանիքում ։ Հաջորդ տարի ծնողները տեղափոխվեցին Լինքոլն։
Գազիզա Ժուբանովա
Ստեղծագործություն
Կոմպոզիտոր Ժուբանովի կողմից ընդհանուր առմամբ ստեղծվել է 3 օպերա, 4 բալետ, 3 սիմֆոնիա, 3 կոնցերտ, 6 օրատորիա, 5 կանտատա, կամերային երաժշտության ավելի քան 30 ստեղծագործություն, երգարվեստի և երգչախմբային ստեղծագործություններ, երաժշտություն ներկայացումների և կինոֆիլմերի համար, ժողովրդական երգերի մշակումներ։ 1958 թվականի ջութակի կոնցերտը դարձավ Ղազախական ԽՍՀ-ում այս ժանրի հիմնադիրը։ Գազիզա Ժուբանովան համարվում է մշակույթի, կոմպոզիտորների ուսուցման և երաժշտական ստեղծագործություններում հասարակական խնդիրների լուսաբանման մեթոդների մասին բազմաթիվ ակնարկների և հոդվածների հեղինակ։ Նա դաստիարակել և պատրաստել է ղազախ խորհրդային կոմպոզիտորների մի ամբողջ պլեադա` Ա. Սերկեբաև, Տ. Մուհամեդջանով, Կ. Շիլդեբաև, Ա. Բեստիբաև, Ա. Ռայիմկուլովա, Բ. Դալդենբաև, Ա. Մամբետով, Ա. Ժակսիլիկով և ուրիշներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ղազախ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Կին կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Ղազախական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Խորհրդային կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Կին դասական կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Քլայվ Գրեյնջեր
Կենսագրություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին մոր հետ տեղափոխվել է Քեմբրիջ, որտեղ ստացել է նախնական կրթությունը։ Միջնակարգ կրթությունը կրկին սկսել է Քեմբրիջում, սակայն շարունակել Նոթինգհեմում, որտեղ ընտանիքը տեղափոխվեց պատերազմից հետո։ Դպրոցական տարիներին ի հայտ եկան Գրեյնջերի ունակությունները մաթեմատիկայում։ Քլայվին շատ էր հետաքրքում կիրառական մաթեմատիկան։
Միջնակարգ կրթությունն ստանալուց հետո Գրեյնջերն ընդունվեց Նոթինգհեմի համալսարան՝ մասնագիտանալու և տնտեսագիտության և մաթեմատիկայի բնագավառում, սակայն հաջորդ տարվանից շարունակեց միայն մաթեմատիկայի ուղղությամբ։ 1955 թ. ստանալով բակալավրի աստիճան՝ մնաց Նոթինգհեմի համալսարանում՝ Հարի Փիթի ղեկավարությամբ ստանալով վիճակագրության գիտությունների թեկնածու աստիճանը։
1956 թ. 21 տարեկան հասակում Գրեյնջերն սկսեց վիճակագրություն դասավանդել համալսարանում։ Քանի որ հիմնականում հետաքրքրված էր կիրառական վիճակագրությամբ և տնտեսագիտությամբ, ապա որպես դոկտորականի թեմա ընտրեց տնտեսական ժամանակային շարքերի վերլուծությունը, մի ոլորտ, որտեղ կարծում էր, թե շատ քիչ բան է արված ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Նոթինգհեմի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բրիտանացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ
Մալոե Բաբե
Մալոե Բաբե (Малое Бабье), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 2000 (թիմերի կազմեր)
Նայիր նաև
Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (թիմերի կազմեր)
Մարգարիտ Թերզյան
Մարգարիտ Սիմոնի Թերզյան, հայ թարգմանչուհի։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1978):
Կենսագրություն
Մարգարիտ Թերզյանը ծնվել է 1929 թվականին Բուլղարիայի Ռուսե քաղաքում։ 1946 թվականին հայրենադարձել է։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի եվրոպական բաժինը (անգլերեն լեզու և գրականություն)։ 1950-1996 թվականներին աշխատել է Հայպետհրատում որպես խմբագիր։ Խմբագրական աշխատանքին զուգընթաց թարգմանություններ է կատարել բուլղարերենից և ռուսերենից, թարգմանել է բուլղար դասական, ժամանակակից գրողների ստեղծագործությունները։ Արտասահմանյան երկրների հետ բարեկամության «Հայ-բուլղարական ընկերության» հիմնադիր և գործուն անդամներից է, Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամ։ Թերզյանի թարգմանությունները տպագրվել են հանրապետական գրական մամուլում։ Հեղինակ է շուրջ 40 թարգմանական գրքերի  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բուլղարերենից հայերեն թարգմանիչներ
Բոլշոյ Կելտեյ
Բոլշոյ Կելտեյ (Большой Кельтей, Оло Кәлтәй), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 923 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ժուպան (հագուստ)
Ժուպան։
Կատեգորիա:Հագուստ
Սենտ Վինսենթ և Գրենադինների վարչական բաժանում
Սենտ Վինսենթ և Գրենադինների վարչական միավորը դա շրջանն է (Parish)։ Երկրի տարածքը բաժանված է 6 շրջանների, որոնցից 5-ը գտնվում են Սենտ Վինսենթ կղզու, իսկ 6-րդը Գրենադիններ կղզեխմբի վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սենտ Վինսենթ և Գրենադինների վարչական բաժանում Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Անտոնովկա (գյուղ, Գորոխովի շրջան)
Անտոնովկա (Антонівка), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Գորոխովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անտոնովկա գյուղում բնակվում էր 225 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6808 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 33,05 մարդ/կմ²։
Կրոնպրինսեսսեգադե (փողոց)
Կրոնպրինսեսսեգադե (Kronprinsessegade), փողոց Կոպենհագենի կենտրոնական մասում, որն իր անվանումը ստացել է ի պատիվ թագաժառանգ արքայադուստր (Crown Princess) Մարիա Սոֆիայի։
Փողոցը հայտնվեց Կոպենհագենի վերակառուցման ընթացքում՝ 1795 թվականի խոշոր հրդեհից հետո, որը ոչնչացրեց քաղաքի մեծ մասը։ Տների զգալի մասը՝ հիմնականում եվրոպական կլասիցիզմի ոճով կառուցված, փողոցի վրա հայտնվեց հրդեհին հաջորդող մի քանի տասնամյակների ընթացքում։ Կրոնպրինսեսսեգադե փողոցը անջատվում է Գոտերսգադե փողոցից, և անցնելով Արքայական այգու արևելյան սահմանի երկայնքով, շարժվում է հարավ՝ դեպի Արևելյան երկաթուղային կայարանը։
Կրոնպրինսեսսեգադայի գլխավոր դիտարժան վայրն է համարվում դրա վրա գտնվող Լ. Կ. Դավիդի թանգարանը, որի ցուցադրությունը բաղկացած է իսլամական արվեստի ցուցանմուշներից, ինչպես նաև Դանիայի Ոսկեդարի կերպարվեստից և ժամանակակից արվեստի փոքրիկ հավաքածուից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոպենհագենի փողոցներ
Բորովայա (գյուղ, Զմիյովի շրջան)
Բորովայա (Борова), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1660 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բորովայա գյուղում բնակվում էր 2 419 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3656 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 661,65 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1660 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Խարիկ (Բայազետի գավառ)
Խարիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում ։ Գտնվում էր Արածանիի ակունքի տարածքում, Բայազետ քաղաքից 19 կմ հարավ-արևմուտք, լեռան ստորոտում։
Գաղտնի զինված կազմակերպություն
Գաղտնի զինված կազմակերպություն (OAS — Organisation de l'armée secrète), ծայրահեղ աջակողմյան ընդհատակյա ազգայնական ահաբեկչական կազմակերպություն, որը գործում էր Ֆրանսիայի, Ալժիրի և Իսպանիայի տարածքում Ալժիրյան պատերազմի վերջին շրջանում (1954-1962 թվականներ)։ Սկզբում դեմ էր Ալժիրին անկախություն տրամադրելուն, իսկ 1961 թվականի ապրիլին Ալժիրում ֆրանսիական իշխանությունների կողմից ՕԱՍ պուտչին ճնշելուց հետո հանդես է եկել Ֆրանսիայում Հանրապետական կարգը տապալելու և ռազմաֆաշիստական բռնապետություն հաստատելու օգտին։ Կազմակերպության կարգախոսը հետևյալն է․ «Ալժիրը պատկանել է Ֆրանսիային, այդպես էլ կլինի» (L’Algérie est française et le restera)։
Խարիկ (Բայազետի գավառ)
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 12 տուն բնակիչ ։
Կարվիկո
Կարվիկո (Carvico), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում Է Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Պայացներ (օպերա)
Պայացներ (Pagliacci), իտալացի կոմպոզիտոր Ռուջերո Լեոնկավալոյի օպերան՝ բաղկացած նախաբանից և 2 գործողությունից։ Լիբրետոյի հեղինակը ևս Ռուջերո Լեոնկավալոն է։ Առաջնախաղը կայացել է 1892 թվականի մայիսի 21-ին Միլանում։ Օպերայի մաս է կազմում աշխարհում ամենահայտնի դերերգերից մեկը՝ «Recitar/Vesti la giubba» («Պահն է հանդես գալու։ Պահն է հագնելու զգեստները»)։
Կարվիկո
Բնակչությունը կազմում է 4141 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 1035 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 4 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքսներ՝ 24030, իսկ հեռախոսային կոդը՝ 035։
Քաղաքի հովանավոր սուրբը Մարտին Թուրինացին է։ Տոնը նշվում է նոյեմբերի 11-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պայացներ (օպերա)
Ստեղծման և բեմադրման պատմություն
Կոմպոզիտորի ոգեշնչման աղբյուր, ինչպես նշվում է, եղել է Պիետրո Մասկանիի «Գեղջկական ասպետություն» օպերայի հաջողությունը, որի հետ «Պայացները» մոտ է և՛ թեմատիկայով, և՛ երաժշտական լուծումներով (շատ թատրոններում այս 2 կարճ օպերաները բեմադրվում են միասին, նույն երեկոն)։
Խարիկ (Բայազետի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պայացներ (օպերա)
Ստեղծման և բեմադրման պատմություն
«Պայացների» սյուժեի հիմքում, կոմպոզիտորի հավաստիացմամբ, ընկած է իրական դեպք, որին նա ներկա է եղել վաղ մանկության տարիքում իր ծննդավայրում ։ Լեոնկավալոյի հայրը, ով դատավոր էր, ժամանակին քննել էր նմանատիպ մի գործ։ Միայն թե մասնագետները պնդում են, որ օպերայի սյուժետային հիմքը վերցված է Կատյուլ Մենդեսի պիեսից, որին Լեոնկավալոն կարող էր ծանոթ լինել 1887 թվականին, երբ ապրում էր Փարիզում ։
Օպերայի սկզբնական անվանումը եղել է «Պայաց» (Il Pagliaccio, գերմանական բեմում այն մինչ այժմ էլ այդպես է՝ Der Bajazzo), եզակի թիվը փոխվել է հոգնակիի այն պատճառով, որ պրեմիերայի ժամանակ Տոնիոյի դերակատար Վիկտոր Մորելը, պնդել է, որ ինքը չի երգի մի օպերայում, որի անվանման մեջ իր կերպարը չի մտնում։
Գաղտնի զինված կազմակերպություն
Կազմակերպությունը հիմնադրվել է Մադրիդում 1961 թվականի փետրվարին՝ ի պատասխան 1961 թվականի հունվարի 8-ին Ալժիրի ինքնորոշման մասին հանրաքվեի, որը հայտարարել է գեներալ դը Գոլը։
Պայացներ (օպերա)
Ստեղծման և բեմադրման պատմություն
Օպերայի առաջին բեմադրությունը եղել է Միլանում 1892 թվականի մայիսի 21-ին Արթուրո Տոսկանինիի դիրիժորությամբ, բրիտանական և ամերիկյան պրեմիերաները հետևեցին սրան 1893 թվականին, ռուսականը տեղի ունեցավ 1894 թվականի Սանկտ Պետերբուրգում (Զազուլինի թատերախումբ)։
Գաղտնի զինված կազմակերպություն
1962 թվականի մարտի Էվյան համաձայնագրերից հետո, որոնք նշանավորեցին Ալժիրի անկախությունը և ֆրանկոալժիրցիների զանգվածային փախուստի սկիզբը, ՕԱՍ-ն փորձել է ընթացիկ քաղաքական կուրսը փոխել սպանությունների և պայթյունների շարքով, ներառյալ «Ստրասբուրգ-Փարիզ» № 12 էքսպրեսի պայթեցումը, որը Ֆրանսիայի պատմության մեջ ամենաարյունալի ահաբեկչությունն էր մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 13-ը։ Դրա գագաթնակետը 1962 թվականի օգոստոսի 22-ին Փարիզի Կլամար արվարձանում նախագահ Շառլ դը Գոլի դեմ կատարված մահափորձն էր։
Պայացներ (օպերա)
Համառոտ բովանդակություն
Գործողությունները տեղի են ունենում Իտալիայի հարավում գտնվող Կալաբրիա մարզի Մոնտալտո փոքրիկ գյուղում 1865 թվականին Կույս Մարիամի փառաբանության տոնին (օգոստոսի 15)։
Գաղտնի զինված կազմակերպություն
Եվ այսօր ուլտրաաջ շարժումների մեջ կան ՕԱՍ-ի հետևորդներ։ 2006 թվականի հուլիսին նրանք կրակ են վառել անհայտ զինվորի հուշարձանի մոտ՝ ի հիշատակ 1962 թվականի հուլիսի 5-ին Օմանում տեղի ունեցած սպանդի ։
Պայացներ (օպերա)
Առաջին գործողություն
Կանիոն և Նեդդան թափառաշրջիկ թատրոնի գործատերեր են։ Այդ թատերախմբում խաղում են կատակերգակ դերասաններ Տոնիոն ու Բեպպոն։ Կանիոն հայտարարում է, որ երեկոյան Մոնտալտո գյուղակում ուրախ ներկայացում է լինելու։ Գեղջուկները հրավիրում են դերասաններին՝ տեղի փոքրիկ պանդոկում իրենց հետ գինի խմելու։ Տոնիոն հրաժարվում է։ Գեղջուկները զվարճախոսում են, թե՝ ահա՛, նա մնում է, որ փորձի Նեդդային սիրահետել։ Այդ կատակը Կանիոյին բնավ դուր չի գալիս, և նա մռայլվում է։ Վերջապես բելերը պանդոկ են գնում, իսկ Տոնիոն Նեդդայի հետ մնում է մենակ ու նրան իր սերն է խոստովանում։ Նեդդան ծիծաղում է Տոնիոյի վրա։ Իսկ երբ Տոնիոն փորձում է գրկել ու համբուրել կնոջը, վերջինս նրան մտրակով ուժեղ հարված է հասցնում։ Շուտով պարզ է դառնում, սակայն, որ Նեդդան ո՛չ բոլոր տղամարդկանց հետ է այդքան կտրուկ ու անզիջում վարվում... Տոնիոն տեսնում է, որ Նեդդային այցելում է երիտասարդ գեղջուկ Սիլվիոն։ Կինն ուրախ է երիտասարդի գալու համար և նրան համբույր է պարգևում։ Պարզվում է, կինն այլևս չի սիրում իր ամուսնուն. թափառական դերասանի կյանքն իրեն սաստիկ ձանձրացրել է։ Վրեժխնդրության տենչը համակում է Տոնիոյին, ով թաքուն ականատես էր այս ամենին, և նա ամեն ինչ պատմում է Կանիոյին։ Նրանք միասին բռնացնում են Նեդդային և Սիլվիոյին այն պահին, երբ կինը սիրեցյալին սիրո խոստում է տալիս. «Այս գիշեր ես քո՛նը կդառնամ՝ առմիշտ»։ Կանիոն արագ դուրս է քաշում դանակը՝ երջանիկ ախոյանին անմիջապես սպանելու նպատակով, բայց վերջինիս հասցնում է ճողոպրել։ Սակայն, ո՞վ է այդ տղամարդը, նրա դեմքը Կանիոն չի տեսել։ Նա պահանջում է, որ Նեդդան հայտնի երիտասարդի անունը։ Բեպպոն զայրացած ամուսնու ձեռքից խլում է դանակը։ Ժամանակն է արդեն պատրաստվելու երեկոյան ներկայացմանը։ Կանիոն երգում է. «Ծիծաղի՛ր, պայա՛ց, խորտակված սիրո վրա...» (Vesti la giubba)։
Գաղտնի զինված կազմակերպություն
Պատմություն
ՕԱՍ-ը ստեղծվել է ի պատասխան Ալժիրի ինքնորոշման մասին 1961 թվականի հունվարի հանրաքվեի։ Հիմնադրվել է 1961 թվականի փետրվարին Իսպանիայում ուսանողական առաջնորդ Պիեռ Լագայարդի (որը գլխավորել է 1960 թվականին բարիկադների շաբաթվա ընթացքում ծայրահեղ աջերը), Ռաուլ Սալանի (մասնակցել է 1961 թվականի Ալժիրյան խռովությանը), Ժան Ժակ Սյուզինիի, ֆրանսիական բանակի այլ անդամների և Ֆրանսիական օտարերկրյա լեգեոնի նախկին անդամների կողմից, որոնք մասնակցել են հնդկաչինական պատերազմին (1946-1954)։ Ֆրանսիական մետրոպոլիայում Oas-Métro-ն ղեկավարում էր կապիտան Պիեռ Սերժանը։
Պայացներ (օպերա)
Երկրորդ գործողություն
Երեկոյան, ներկայացման մեջ Կանիոն խաղում է Պայացի դերը, Նեդդան՝ Կոլոմբինայի, Տոնիոն՝ ծառա Տադդեո, իսկ Բեպպոն՝ Կոլոմբինային սիրահարված Առլեկինի։ Վերջինս սերենադ է երգում Կոլոմբինային, նա էլ Առլեկինին պատուհանից ներս է թողնում ու խոստանում. «Այս գիշեր ես քո՛նը կդառնամ՝ առմիշտ»։ Եվ Կանիոն հանկարծ վերհիշում է, որ Նեդդան հենց ա՛յդ խոսքերով էր դիմել իր սիրեցյալին։ Իրեն տիրապետել այլևս չկարողանալով՝ Կանիոն պահանջում է, որ կինը տա իր սիրեկանի անունը։ Նեդդան հուսահատ փորձում է այս ամենը կատակի վերածել, բայց դա նրան չի հաջողվում։ Կանիոն դուրս է քաշում դանակն ու սպանում Նեդդային։ Սիլվիոն նետվում է բեմահարթակ, որ փրկի իր սիրած կնոջը։ Կանիոն դանակահարում է նաև Սիլվիոյին։ Այդ պահին սթափվելով՝ Կանիոն սարսափահար հասկանում է, թե ի՜նչ մեղք է գործել։ Դանակն ընկնում է նրա ձեռքից... Տոնիոն հայտարարում է հանդիսատեսին՝ «Կատակերգությունն ավարտվեց» (La comedia è finita!)։
Գրականություն
Կատեգորիա:1892 բեմադրվածներ Կատեգորիա:Լեոնկավալոյի օպերաներ Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
Գաղտնի զինված կազմակերպություն
Պատմություն
1961 թվականի ապրիլին կազմակերպությունը ելույթներ է ունեցել Ալժիրի անկախության դեմ, երբ զենք են վերցրել ֆրանկոալժիրցիները և որոշ հրեաներ, որոնք նրանց են միացել Ալժիրի սինագոգի վրա ազգային ազատագրման ճակատի հարձակումից հետո։ Որոշ փորձագետներ պնդում են, որ գործի են դրվել ՆԱՏՕ-ի գաղտնի կազմակերպությունները, սակայն ուղղակի ապացույցներ այդպես էլ չեն հայտնաբերվել ։
Սաբոտաժի և սպանությունների միջոցով ՕԱՍ-ն փորձել է խարխլել Ալժիրի անկախությունը։ Առաջին զոհը դարձել է ժողովրդական-հանրապետական շարժման առաջնորդ Պիեռ Պոպյեն, որը հեռուստաեթերում հայտարարել էր, որ «ֆրանսիական Ալժիրը մեռած է» (L’Algérie française est morte)։ Ալժիրում ֆրանսիական ոստիկանության ղեկավար Ռոժե Գավուրին սպանվել է 1961 թվականի մայիսի 31-ին Ռոժե Դեհելդրի, Կլոդ Պիեգցի և Ալբեր Դովեկարի կողմից (մարդասպանները մահապատժի են ենթարկվել 1962 թվականի հունիսի 7-ին)։
1961 թվականի հոկտեմբերին Պիեռ Լագայարդը փախել էր Իսպանիա, սակայն Մադրիդում ձերբակալվել էր իտալացի նեոֆաշիստ Գվիդո Ջաննետինիի հետ ։ Ավելի ուշ Ֆրանկոն նրան ուղարկել է Կանարյան կղզիներ։ 1962 թվականի մարտի 19-ին կազմակերպության գրոհայիններին հաջողվել է վերահսկողության տակ վերցնել Բաբ Էլ Ուեդ կոմունան։ Փողոցային մարտերի ընթացքում, որոնք շարունակվել են 1962 թվականի մարտի 23-ից մինչև ապրիլի 6-ը, որոնք հայտնի են որպես Բաբ Էլ Ուեդի ճակատամարտ, կառավարական զորքերին զրահատեխնիկայի աջակցությամբ հաջողվել է վերադարձնել շրջանի նկատմամբ վերահսկողությունը ։
ՕԱՍ-ը մի քանի անգամ փորձել է սպանել Ֆրանսիայի նախագահ Շառլ դը Գոլին։
Էվյան համաձայնագրերը և ՕԱՍ-ի դեմ պայքարը
ՕԱՍ-ի գլխավոր հույսն էր ապացուցել, որ ազգային ազատագրության ճակատը գաղտնի վերսկսել է ռազմական գործողությունները չնայած 1962 թվականի մարտի հրադադարի մասին Էվյան համաձայնագրերին և 1962 թվականի հունիսի հանրաքվեին. այդ նպատակով մարտ ամսին ՕԱՍ-ը պայթեցրել է օրական ավելի քան 100 ռումբ։ Մարտի 21-ին ՕԱՍ-ն թռուցիկներ է հրապարակել, որտեղ հայտարարել է, որ ֆրանսիացի զինվորականները «օկուպանտ» են դարձել ։ Նա կազմակերպել էր ավտոմեքենաների պայթյուններ. 1962 թվականի փետրվարի 28-ին Օրանում սպանվել է 25 մարդ, մայիսի 2-ին Ալժիրում 62 մարդ զոհվել է և այլն ։ Այնուհետև նրանք վերահսկողություն են հաստատել Էլ Ուեդ նահանգի վրա՝ գրոհելով ֆրանսիացի զինվորներին և սպանելով նրանցից վեցին։ Ավելի ուշ ֆրանսիացի զինվորականները շրջապատել են նրանց։ Մարտում զոհվել է 35 մարդ և վիրավորվել ևս 150-ը ։ Մարտի 26-ին ՕԱՍ-ի ղեկավարները համընդհանուր գործադուլ են հայտարարել Ալժիրում և կոչ են արել վերաբնակների գալ էլ Ուեդ, որպեսզի ճեղքեն դը Գոլին և Հանրապետությանը նվիրված ուժերի շրջափակումը։ Ցուցարարների վրա կրակ է բացվել, ինչի հետևանքով զոհվել է 54 մարդ և վիրավորվել ևս 140-ը։
1962 թվականի ապրիլին ՕԱՍ-ի առաջնորդ Ռաուլ Սալանը գերեվարվել էր։ Ինչպես և ՕԱՍ-ի մյուս անդամներին նրան պաշտպանել է ֆրանսիացի հայտնի իրավաբան Ժան Լուի Տիկսյե-Վինյակուրը, որն ավելի ուշ առաջադրվել էր 1965 թվականի նախագահական ընտրություններում ուլտրաաջերից։ Չնայած ՕԱՍ-ի ռմբակոծություններին՝ ՀՕՖ-ը հավատարիմ է մնացել հրադադարի մասին համաձայնագրին, և 1962 թվականի հունիսի 17-ին ՕԱՍ-ն նույնպես դադարեցրել է կրակը։ Ալժիրի իշխանությունները երաշխավորել են եվրոպական բնակչության անվտանգությունը, սակայն 1962 թվականի հուլիսի սկզբին Օրանը զանգվածային կոտորած է իրականացրել. հարյուրավոր զինված մարդիկ մտել են քաղաք՝ հարձակվելով եվրոպացիների վրա։ Արդյունքում մոտ 3000 մարդ անհետ կորել է ։
1963 թվականին ՕԱՍ-ը փաստացի լուծարվել է։ Ռոժե Դեգելդրը և Ալբեր Դովեկարը 1962 թվականի հունիսի 7-ին մահապատժի են ենթարկվել, իսկ Բաստիեն-Թիրին մահապատժի է ենթարկվել 1963 թվականին։ Մնացած բոլոր կալանավորները 1968 թվականին համաներվել են։ Ապստամբած գեներալները, որոնք ապրել են մինչև 1982 թվականի նոյեմբերը, վերադարձվել են բանակ. համաներման այդ ակտի գործողության տակ են հայտնվել Ռաուլ Սալանը և յոթ այլ գեներալներ։
Մշակութային հետք
ՕԱՍ-ը հայտնի է դարձել Ֆրեդերիկ Ֆորսայթի «Շնագայլի օրը» վեպում և համանուն ֆիլմում։ Վեպը նկարագրում է դը Գոլի սպանության փորձը։ Բաստիեն-Թիրի և Կլամարի արվարձանները նույնպես հիշատակվում են սկզբնական գլուխներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կազմակերպություններ Կատեգորիա:1961 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ահաբեկչական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատմություն Կատեգորիա:Ալժիրի պատմություն Կատեգորիա:Հակակոմունիստական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Նեոֆաշիզմ Կատեգորիա:1961 Ֆրանսիայում
Էնդի Գութմանս
Էնդի Գութմանս (אנדי גוטמנס), իսրայելացի ծրագրավորող շվեյցարական արմատներով, PHP մշակող և Zend Technologiesի համահիմնադիր։ Շրջանավարտ Իսրայելում Հայֆական Տեխնիոն համալսարանում։ 1997 թվականին Գութմանսը և նրա համադասարանցին Զեև Սուրասկին ստեղծեցին PHP 3-ը։ 1999 թ. նրանք ստեղծեցին Zend Engine, PHP 4-ի կորիզը և ստեղծեցին հևիմնական ընկերությունը Zend Technologies-ը, որը մինչև հիմա զբաղվում է PHP-ի կորիզով։ Zend անվանումը մտածվել և կազմվել է իրենց անուններից, Զեև և Էնդի։
Գութմանսը ներկայիս ժամանակում հանդիսանում է Zend Technologies գեներալ տնօրեն։ Մինչև նշանակվելը 2009 թվականի փետրվարին նա գլխավորել է R&D Zend ընկերությունը, որի խնդիրը հանդիսանում էր մշակել բոլոր Zend ապրանքները, այդ թվում նաև Zend Framework և PHP Development Tools նախագծերը։
Գութմանսը նույնպես համարվում է տնօրենների խորհրդի անդամ Eclipse Foundation (2005 թ. հոկտեմբերից), պատվավոր անդամ Apache Software Foundation, և նույնպես 1999 թ. առաջադրվել է մրցանակին Free Software Award։
2004 թ. նա գրել է գիրք «PHP 5 Power Programming» անվամբ Ստիհոմ Բաքենոմի և Դերիկոմ Ռետանսոմի հետ համատեղ։
Վավերագրական ֆիլմ
Վավերագրական ֆիլմ (Documentary film, կամ ոչ գեղարվեստական կինո), կինեմատոգրաֆիայի տեսակ, երբ ֆիլմի հիմքում են իրական իրադարձություններ և անձինք։ Վավերագրական (documentary) տերմինը ֆիլմերի նկատմամբ առաջին անգամ առաջարկել է Ջոն Գրիրսոնը 1920-ականներին։ Մինչև այդ ֆրանսիացի լրագրողները և քննադատները անվանում էին այդպես ճանապարհորդության նկարահանումների նյութով պատրաստված ֆիլմերը։
Վավերագրական կինոյում, որպես կանոն, դերասաններ չեն նկարահանվում, չեն օգտագործվում դեկորացիաներ և գեղարվեստական (խաղարկային) կինոյի այլ բաղադրիչներ։ Տարբերակվում են փաստագրական և վավերագրական կինոները։
Փաստագրական և վավերագրական կինոներ
Փաստագրությունը կինոյում օպերատիվ ինֆորմացիան է իրականության հրատապ փաստերի, անցքերի մասին, փաստի արձանագրումն ու համառոտ մեկնաբանությունը։ Կինոփաստագրությունը էկրան է բարձրանում կինոհանդեսների, հատուկ թողարկումների, թեմատիկ փաստագրական ֆիլմերի, իրադարձային ռեպորտաժների, կինոհարցազրույցների, կինոթղթակցությունների, կինոակնարկների, բնապատկերային ֆիլմերի, կինոֆելիետոնների ձևով։
Վավերագրական կինոն (կամ կինոհրապարակախոսությունը) փաստերը դիտում է ամբողջության մեջ, լայնորեն օգտագործվում են իրականության նյութի կերպարային իմաստավորման ու մարմնավորման հնարքները։
Փաստագրականի տարանջատումը վավերագրականից որոշ չափով պայմանական է, քանի որ կինոփաստագրության մեջ ևս հաճախ դրսևորվում են կերպարային հրապարակախոսության տարրեր, իսկ վավերագրական ֆիլմի հիմքն էլ փաստագրությունն է։ Հեռուստատեսության առկայության պայմաններում փաստագրական կինոն ավելի է հակվում դեպի կինոհրապարակախոսությունը։ Կինոարվեստը սկիզբ է առել փաստագրական նկարահանումներով (Լյումիեր եղբայրների «Գնացքի ժամանումը Սիոտա կայարան», 1895 և այլն)։
Հանդիսատեսը ականատես եղավ անսովոր հրաշքին. սպիտակ էկրանի վրա հայտնվեցին ոգեղեն, անգույն, բայց բավականին ճանաչելի և իրական պատկերներ։ Պատմության մեջ պահպանված չէ առաջին կինո դիտողների տպավորությունները, բայց հազիվ թե նրանցից որևէ մեկը կասկած ունենար, որ հենց իր առջև ծնվում է արվեստ, որը կորոշի քսաներորդ դարի դեմքը։ Լյումիերների բոլոր ֆիլմերը «կյանքից վերցրած պատկերներ» էին. գնացքի ժամանումը կայարան, երեխայի նախաճաշը, աշխատողների դուրս գալը ֆաբրիկայից ու նաև հատուկ բեմադրված տեսարաններ։ Այսպես, կինոն հենց սկզբից բաժանվեց երկու տեսակի՝ վավերագրական և խաղարկային ֆիլմերի։
Պետք է հարմարվել այն գեղեցիկ լեգենդի հետ, որ «Գնացքի ժամանումը Լա Սիոտա կայարան» ֆիլմը առաջինն էր մարդկության պատմության մեջ։ Ի դեպ այդ ֆիլմը նույնիսկ ծրագրի առաջին ֆիլմը չէր։ Սակայն յուրաքանչյուր լեգենդ ունի իր պատճառը։ Ֆիլմը նկատեցին ու հիշեցին ոչ միայն հանդիսատեսը, այլ նաև քննադատները, քանի որ այդ կարճամետրաժ ֆիլմը իսկական հայտնություն էր. էկրանը ցույց էր տալիս ոչ միայն առօրյա տեսարան, այլ նաև ստեղծել էր աշխարհի իրական գեղարվեստական կերպարը։
Այնուհետև «հայտնագործությունը» սկսեց շրջել ամբողջ աշխարհով՝ փորձելով զարմացնել արտառոց ու դիտարժան կադրերով։ Նկարահանվում էին ֆիլմեր, որը մինչ այդ հետաքրքրում էր մարդկանց. Լև Տոլստոյը զբոսանքի ժամանակ, Մանջուրիայում ժանտախտի պայքարը, առաջին համաշխարհային պատերազմի կոտորածները…Վավերագրական ֆիլմի հիմնական նպատակն էր ցույց տալ այն ինչ հանդիսատեսը չի կարող տեսնել։ Օրինակ անհնար էր ականատես լինել Նիկոլայ 2-րդի թագադրության ամբողջ ընթացակարգին։ Կամիլ Սերֆը 1896 թվականին կարողացավ նկարահանել այդ միջոցառումը և ցույց տալ հանդիսատեսին։ Սուզվել Լև Տոլստոյի «Ясная Поляна» կալվածքի մեջ նույնպես անհնար էր մարդկանց համար, մինչև 1908 թվականին Ալեքսանդր Դրանկովը ներկայացրեց կոմսի և նրա ընտանիքի պատմությունը։ Բայց այնուամենայնիվ դրանք միայն առանձին կինոդոկումենտներ էին, որտեղ չկային հեղինակային եզրակացություններ, իրադարձության և փաստերի գնահատական, այն ամենը, ինչը հետո կանվանվի վավերագրական ֆիլմ։
1920-ական թվականների վերջին արվեց մեկ այլ կարևոր հայտնագործություն։ Ինչ-որ ժամանակ նկարահանված դոկումենտալ կադրերը, այժմ այլ ենթատեքստով ներկայացված, նոր իմաստ են ստանում և կարող են դառնալ արդյունավետ գաղափարական գործիք։ Այս բացահայտումը արել է Էսֆիր Շուբը, որը կինոյի զարգացման մեջ դրեց պատմա-վավերագրական եղանակի սկիզբը։ Նրա զարմանահրաշ ֆիլմերը հիմնված էին արխիվային կինոդոկումենտների օգտագործման վրա. «Ռամանովների դինաստիայի անկումը»(1927), «Ռուսաստանը։ «Նիկոլայ 2-րդ» և «Լև Տոլստոյ»(1928), «Մեծ ճանապարհ»(1928) և շատ ուրիշ ֆիլմեր ստեղծեցին կինովավերագրության նոր ժանր։ Այսպես, «քրտնած» արիստոկրատիան պարում է պարահանդեսում կադրերը խաչում էր քրտնած գյուղացիները աշխատում են դաշտում կադրերի հետ։ Այս խաչաձև մոնտաժի օգնությամբ Շուբը ներարկում էր հանդիսատեսին դասակարգերի տարբերությունները՝ որպես հեղափոխության անարդարացի հետևանքներ։ Շուբի փորձարկումները իր հետ բերեցին մեծ թվով մոնտաժային ֆիլմեր՝ հիմնված լինելով, տարբեր ժամանակներում և տարբեր երկրներում նկարահանված կինոքրոնիկայի վերաիմաստավորման վրա։ Բացի այդ Շուբը ապացուցեց վավերագրական նյութի հուզական ազդեցության հնարավոր լինելը։
1920 թվականին նկարահանվեց «Կարմիր բանակում» ֆիլմը, որտեղ առաջին անգամ վավերագրական նյութը զուգորդվեց  խաղարկային տեսարաններով։ Այդ ֆիլմի հեղինակն էր Լև Կուլեշովը, սովետական առաջին ռեժիսորներից մեկը, ով սկսեց մոնտաժը օգտագործել գեղարվեստորեն, որպես արտահայտման միջոց։ Նա աշխատում էր կինոքրոնիկներում. ղեկավարել է քաղաքացիական պատերազմի իրադարձությունների նկարահանումները։ 1919 թվականին իր ստեղծած էքսպերիմենտալ արհեստանոցում, որը ստացել էր «Կուլեշովի կոլեկտիվ» անվանումը, զբաղվում էր կադրի կառուցվածքի տեսությամբ, փնտրում էր դրանց կոմպոզիցիոն օրենքները, թատրոնի և կինոյի տարբերություններով և առանձնահատկություններով, որոնք կապացուցեին, որ կինոն արվեստ է։ Իսկ ապացուցել դա, այն ժամանակ անհրաժեշտ էր։ 1917-ին կինոամսագրերում տպվեց Կուլեշովի երեք հոդվածները, որտեղ հերքվում էր «քաղցրիկ-սալոնային» կինեմատոգրաֆը հանուն նոր, դեռ չծնված կինոարվեստի։ Իր առաջին «Ինժեներ Պրայտի նախագիծը» ֆիլմը, որտեղ նա օգտագործեց իր մոնտաժային մեթոդը (Կուլեշովի փորձեր), մեծ հայտնագործություն էր կինեմատոգրաֆի համար։ Այդ դեբյուտից հետո Կուլեշովը գլխավորեց Ռուսաստանի ֆոտոկինոքրոնիկայի և վերամոնտաժի բաժինները։ Ըստ Կուլեշովի սովետական կինոյի ստեղծման համար պետք էր սկսել քրոնիկայից, պետք էր նկարահանել միտինգներ, շինարարություն, քաղաքական պատերազմներ, փողոցային տեսարաններ։  Այնուամենայնիվ շատ հետազոտողներ և կինոքննադատներ Լև Կուլեշովին չէին համարում վավերագրական կինոգործիչ։ Լրիվ հակառակ պատկերն էր Սերգեյ Էյզենշտեյնի վավերագրող լինելու փաստը (հիմնականում պնդում էր Պոլ Ռոտը)։ Ավելին, որոշ տեղեկագրքերում «Զրահանավ Պոտյոմկինը» երկար ժամանակ համարվում էր վավերագրական ֆիլմի գլուխգործոց։ Հիմք էր ծառայում այն փաստը, որ Էյզենշտեյնի ժապավենները իբր թե վերակառուցում են իրական իրադարձության փաստը, այնտեղ չկա ավանդական սյուժետային պատմություն, չկա գլխավոր հերոս, որի շուրջը կծավալվեն գործողությունները։
Ֆիլմը համարվում է խաղարկային թե՞ ոչ խաղարկային։ Այս հարցի պատասխանը այնքան էլ հեշտ չէ։ Դոկումենտալիստները հաճախ վերստեղծել են իրադարձությունը, որը տեղի է ունեցել անցյալում, օգտագործելով դրա համար և՛ իրական կյանքի կերպարներ, և՛ ոչ պրոֆեսիոնալ կատարողներ, և՛ նույնիսկ դերասաններ։ Բոլոր հակասությունները և կասկած հարուցող գեղագիտական մեթոդները շատ դեպքերում ապահովում են տպավորիչ գեղարվեստական արդյունք, որը կախված է և՛ ֆիլմ ստեղծողի հմտությունից, և՛ նրա բարոյական ճշմարտությունից։ Մի անգամ Էյզենշտեյնը ասել է. «Ֆիլմը հանդես է գալիս որպես դրամա, բայց կառուցված է, որպես խրոնիկա», բացատրելով բոլոր նրանց, ովքեր ասում էին, թե «Զրահանավ» Պոտյոմկինը» վավերագրական ֆիլմ է։
«Վավերագրական» տերմինը առաջին անգամ առաջարկել է Ջոն Գրիրսոնը 1920-ական թվականներին։ Մինչ այդ ֆրանսիացի լրագրողները և կինոքննադատները այդպես անվանում էին այն ֆիլմերը, որոնց նյութերը նկարահանված էին ուղևորությունների ժամանակ։ Գրիրսոնը սահմանեց դոկումենտալ ֆիլմը, որպես իրականության ստեղծագործական մեկնաբանում։ Ջոն Գրիրսոնը համարվում է բրիտանական վավերագրական ֆիլմի հիմնադիրը։ 1946 թվականին Նյու Յորքում ստեղծում է «International Film Association» կազմակերպությունը՝ դոկումենտալ ֆիլմերի միջազգային տարածման միտումով։ Հարցազրույցներից մեկում Գրիրսոնը ասել է. «Ես երբեք էլ դոկումենտալիստ չեմ եղել։ Ես պրոպագանդիստ և միայն պրոպագանդիստ եմ։ Ես պրոպագանդում եմ կինոն, հեռուստատեսությունը, մամուլը, իմ երկիրը, հանդես եմ գալիս ֆաշիզմին դեմ»։ Նա դոկումենտալ ֆիլը դիտում էր որպես դաստիարակման և հասարակությանը տեղեկացնելու ռացիոնալ միջոց։ Ըստ նրա դոկումենտալ կինոն առաջացել է կինոքրոնիկայի պոտենցիալ հնարավորությունների ուսումնասիրման ժամանակ։ Կինո գալով սոցիոլոգիայից՝ վավերագրական ֆիլմը տեսնում էր ոչ թե արվեստի երևույթ, այլ լրագրության նոր տեսակ, հասարակության վրա ազդելու միջոց։ Գրիրսոնը անհրաժեշտ էր գտնում հետ բերել դոկումնետալ կինոն երկրի հեռավոր էկզոտիկ անկյուններից դեպի այնտեղ, ինչ կատարվում է «հանդիսատեսի քթի տակ»։ Ջոն Գրիրսոնի վավերագրական ժապավենի առաջին փորձը 1929 թվականին նկարահանված «Ձկնորսական նավեր» ֆիլմն էր, որը պատմում էր բրիտանացի ձկնորսների ամենօրյա կյանքը և ծովատառեխի որսը։ Այս ֆիլմը դարձավ հեղափոխական հայտնագործություն. հանդիսատեսը առաջին անգամ տեսավ աշխատող մարդուն աշխատանքի ժամանակ։ Գրիրսոնը սկիզբ դրեց անգլիական վավերագրական ֆիլմի դպրոցին։
Այդ տարիների ընթացքում ստեղծվեցին ինքնատիպ ստուդիաներ անիվների վրա(«դոկումենտալ» գնացքներ), որոնք տեղաշարժվելով երկրի տարբեր շինարարական ձեռնարկություններից ձեռնարկություն տեղում արտադրում էին ֆիլմեր, կինոքրոնիկներ, կինոֆելետոններ։ 1930-ականների սկզբին Ալեքսանդր Մեդվեդկինը իրականացրեց իր կինո ստեղծելու մեծագույն գաղափարը, որը կարող էր միջամտել կյանքին։ Ծանր արդյունաբերության ղեկավար Ս. Օրջոնիկիձեի աջակցությամբ Մեդվեդկինին հաջողվեց կազմակերպել և կառուցել երեք վագոններից բաղկացած կինոգնացք, որտեղ գտնվում էին մուլտիպլիկացիոն և մոնտաժային սենյակները։ Այնտեղ տեղավորվում էր նաև շարժական տպարանը, որտեղ հնարավոր էր տպել մեծաքանակ թերթեր։ Իսկ 32 աշխատողների համար առանձնացված էր միայն 1քմ անկողնու տարածք։ Կինոգնացքը անցնում էր մեծ շինարարությունների կողքով, որտեղ կինոդոկումենտալիստները նկարահանում էին տեսարաններ, որոնք նվիրված էին աշխատանքային կոլեկտիվի խնդիրներին։ Նյութը տեղում անմիջապես կարգավորում էին, մոնտաժում, ավելացնում ենթագրեր և կազմակերպում ցուցադրություն ժապավենի հերոսների համար, որին հետևում էր քննարկումը։ Վավերագրության օպերատիվության ձգտումը(հետագայում լիովին իրագործվել է TV-ի կողմից) առաջին անգամ իրականացել է այս փորձարկման ժամանակ։
Դատապարտելով նեոնացիստներին(«Тень ефрейтора», «Склероз совести»), պատերազմ հրահրողներին(«Безушие»), մաոիստներին(«Писмо китайскому другу», «Правда и неправда») Մեդվեդկինը մնաց քարոզչական ֆիլմի ոլորտում, չնայած մոնտաժային յուրահատուկ լուծումները, հեգնական և անհատական ինտոնացիան(երբեմն նա ինքն էր կարդում կադրից դուրս նյութը և նույնիսկ երևում կադրում) իր ֆիլմերին տալիս էին որոշակի ինքնատիպություն։ Մեդվեդկինը ջերմորեն ընկալվում էր 1960-1970-ական թվականներին արտերկրում(Ֆրանսիա, Չիլի, Ալժիր), որտեղ նույնիսկ ստեղծվել էին «Մեդվեդկինո» խմբեր։ 1932 թվականի հոկտեմբերին Днепрогес –ի մեկնարկի օրը «մեդվեդկինցիները» նկարահանեցին հանդիսավոր միտինգը, կուսակցության առաջնորդի և Անրի Բարբյուսի ելույթները։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի ունեցավ նույն օրը երեկոյան իսկ առավոտյան այն նայում էին Մոսկվայում և ուրիշ քաղաքներում։ Այս ամենը տեղի էր ունենում «հեռուստատեսության դարաշրջանից» շատ առաջ։ Շարժական կինոստուդիան գոյատևման միայն առաջին տարում արտադրեց 72 կարճամետրաժ ֆիլմ ընդհանուր 24.965 մետր երկարությամբ։ 1934 թվականի ավարտին գնացքը արդեն ուներ 5 վագոն և 59 աշխատող։ Կինոստուդիայի ավարտի ճշգրիտ ամսաթիվը դեռևս հայտնի չէ։
1960-ականների կեսերին այս փորձարկման ազդեցության տակ մի շարք երկրներում սկսեց զարգանալ ասպես կոչված «այլընտրանքային կինոն», իսկ Ֆրանսիայում նույնիսկ ստեղծվեց «Մեդվեդկինցիներ» խումբը՝ Քրիս Մարկերի գլխավորությամբ։ Վերջինս հետո կնկարահանի  Մեդվեդկինին նվիրված «Ալեքսանդրի գերեզմանը»(1991) ֆիլմը։
Վավերագրական կինոն 20–րդ դարում
Վավերագրական կինոն 20–րդ դարի սկզբին առավելապես ցուցադրել է քաղաքային իրադարձություններ, տարբեր ժողովուրդների կենցաղը, բարքերը, քաղաքային և գյուղական տեսարաններ, գիտության և տեխնիկայի նորույթներ։ 1920–1930-ական թվականներին Վավերագրական կինոյի առաջադեմ ներկայացուցիչները (Ռոբերտ Ֆլաերտի, Յորիս Իվենս և ուրիշներ), հատկապես սովետական վարպետները (Ձիգա Վերտով, Վ․ Տուրին, Ռոման Կարմեն, Ալեքսանդր Մեդվեդկին և ուրիշներ) ընդլայնել են վավերաֆիլմի թեմատիկ շրջանակները, հանդես եկել սոցիալ–քաղաքական լուրջ ընդհանրացումներով և հարցադրումներով, մշակել կինոհրապարակախոսության գեղագիտական սկզբունքները, կիրառել վավերագրական պատումի, կերպավորման նոր եղանակներ ու միջոցներ։
Վավերագրական կինոն ԽՍՀՄ–ում
Այդ տարիներին գլխավոր իրադարձությունը կինոգործիչների համար պայքարն էր ֆաշիզմի դեմ։ Իսպանիայում քաղաքացիական պատերազմ էր, որտեղ Իվենսը նկարահանում էր «Իսպանական հողը»(1937), որի տեքստը գրել է Է. Հեմինգուեյը։ Իսպանիայում աշխատում էին նաև սովետական կինոգործիչներ Ռոման Կարմենը և Բորիս Մակասևը։ Նրանց  և Է. Շուբի «Իսպանիա»(1939) ֆիլմերը ձևավորեցին 1936-1939 թվականներին Իսպանիայում կատարվող իրադարձությունները։
Դոկումենտալ ֆիլմը և՛ աշխարհը բացահայտելու միջոց է, և՛ ժողովրդի էկրանային հիշողություն, և՛ ազատության ու անկախության պայքարի համար զենք։ Կինոդոկումենտալիստը միշտ իրադարձությունների կիզակետում է, նա միշտ առաջինն է։ Երբ 1936-ին Իսպանիայում քաղաքացիական պատերազմ բռնկվեց Ռոման Կարմենը հայտարարեց. «Ուղարկե՛ք ինձ այնտեղ, որտեղ պայքար է գնում»։ Եվ դրանից հետո այս նշանավոր կինոհրապարակախոսը մշտապես «պայքարի մեջ էր». Իսպանիա, Վիետնամ, Կուբա, Չիլի…ահա նրա կինոարվեստի պայքարի ճանապարհը։
Ռոման Կարմենը հավատում էր կոմունիստական իդեալներին. նկարահանել է միջազգային կոմունիստական շարժման ղեկավարների և հեղափոխական առաջնորդների. Մաո Ցզեդունուն Չինաստանում, Խո Շի Մինին Վիետնամում, Ֆիդել Կաստրոյին կուբայում, Սալվադոր Ալյեդեյին Չիլիում։
Պատերազմը իր հետ բերեց ծանր փորձություններ կինոգործիչների համար։ Ավելի քան 200 օպերատոր պատերազմի առաջին իսկ օրից կռվի դաշտում էին։ Նրանց հաջողվեց նկարահանել պատերազմի գրեթե ամբողջ ճանապարհը։ «Մենք ընդհանուր 252 հոգի էինք։ Պատերազմի 1418 օրերի ընթացքում նկարահանեցինք երեք ու կես միլիոն կինոժապավեն։ Այդ ժապավենները քաշով մեկ ոսկի են»,- հետագայում կհիշի Ս. Շկոլնիկովը ՝ այդ 252-ից մեկը։ Նրանց նկարահանած նյութերը օգտագործվեցին բազմաթիվ ֆիլմերում, որոնք արվեցին արդեն պատերազմից հետո(«Եթե թանկ է քեզ համար տունդ»(1967) Վ. Օրդինսկի)։
Պատերազմի տարիներին վավերագրական կինոյի հետագա զարգացման մեջ բավականին մեծ դեր ունեցան խաղարկային ֆիլմի շատ վարպետներ՝ Ալեքսանդր Դովժենկոն «Կռիվ մեր Խորհրդային Ուկրաինայի համար»(1943), Յ. Ռայզմանը  «Բեռլին»(1945), Ա. Զարկինը և Խ. Խեյֆիցը  «Ճապոնիայի պարտությունը»(1945), Ս. Յուտկևիչը «Ազատագրված Ֆրանսիան»(1944) ֆիլմերով։ Նույն ժամանակ Ամերիկայում դոկումենտալ կինո մտավ խաղարկային կինոյի ամենամեծ վարպետներից մեկը՝ Ֆրենկ Կապրան, որը հայտնի էր իր սոցիալական կատակերգություններով։ Նպատակ էր ստեղծել քարոզչական նյութի շարք Պենտագոնի պատվերով։ Կապրային այդ աշխատանքի մեջ էր ներգրավել գեներալ Ջորջ Մարշալը։ Վերջինս էլ Ֆրենկին նկարահանման խմբի ղեկավար նշանակեց, որի ներքո էլ խումբը իրոք ստեղծեց մի շարք մոնտաժային ֆիլմեր, որոնք բացատրում էին ֆաշիզմի դեմ պայքարի նպատակներն ու խնդիրները՝ «Ինչի համար ենք կռվում» խորագրով։ Հարմարվելով իր նոր դերին Կապրան սկսեց հետևել խորհրդային կինոքրոնիկներին, արդյունքում իր «սերիալի» մեջ ներառեց նաև իր սեփական «Կռիվը Ռուսաստանի համար»(1943) ֆիլմը։
Ֆաշիզմի դեմ պայքարում ներդրում են ունեցել նաև Անգլիայի կինոգործիչները։ Առավել նշանավոր ռեժիսոր էր Խեմֆրի Ջեննինգսը՝ «Լոնդոնը սրան կդիմանա»(1940), «Սկսվել են հրդեհները»(1943) և «Օրագիր Թիմոթիի համար»(1945) ֆիլմերի հեղինակը։ Նա ցույց էր տալիս երկրի առօրեա կյանքը, պատերազմը, մարդկանց՝ հրշեջների, երաժիշտների, ռադիոյի աշխատողների, հանրային ծառայողների, տնային տնտեսուհիների, մանկապարտեզի դայակների հերոսությունները։ Նրանցից յուրաքանչյուրը կատարում էր իր պարտականությունները՝ չնայած թշնամու ինքնաթիռների հարձակումներին և երկնքից ընկնող ռումբերին։ Այս ժապավենները բարձրացնում էին ժողովրդի ոգին՝ վստահեցնելով և ոգեշնչելով հեռուսադիտողին ՝ մե՛նք կդիմանանք, մե՛նք կհաղթենք։
Պատերազմից հետո վավերագրական ֆիլմում հակաֆաշիստական թեման չավարտվեց։ Այն շարունակվեց բազմաթիվ ժապավեններում, որոնք պատմում էին ֆաշիզմի էության, դրան դիմադրության և համկենտրոնացման ճամբարների սարսափների մասին։ Դրանցից էին «Արձակուրդը Զիլտայում»(1959) գերմանացի կինովավերագրողներ Անդրե և Աննելի  Տորնդայների ֆիլմը, որը Վարշավայի դահիճ Խայնց Ռեյնեֆարտի մասին էր, ով ապահով ապրում էր Արևմտյան Գերմանիայի քաղաքներից մեկում՝ քաղաքապետի պաշտոնով։ Այդ շարքին  էին պատկանում Պոլ Ռոտի 1962 թվականին նկարահանած «Ադոլֆ Հիտլերի կյանքը» և  Ֆրեդերիկ Ռոսսիֆի «Մահանալ Մադրիդում»(1963) և Կլոդ Լանցմանի «Շոա»(1985) ֆիլմերը։ Վերջինիս հաջողվել էր 9 ժամանոց ժապավենի վրա հավաքել այն մարդկանց վկայությունները, ովքեր անցել էին Հոլոքոստի դժոխքի միջով։
Այս շարքը գլխավորում է 1965 թվականին նկարահանված Միխայիլ Ռոմմի «Սովորական ֆաշիզմ» ֆիլմը։ Լայն իմաստով, այս ֆիլմը ոչ միայն հիտլերյան ֆաշիզմի մասին է, այլ նաև ամբողջատիրության մասին ընդհանրապես։ Ռեժիսորը մերժեց այդ տարիների համար սովորական դիկտորական տեքստը և իր կողմից, իր ձայնով խոսեց հանդիսատեսի հետ, կիսվեց իր մտքերով, իր ցավով ու փորձով։ Առաջին և վերջին անգամ Ռոմմը դիմելով դոկումենտալ ֆիլմին, կարողացավ ստեղծել հիրավի մեծ ֆիլմ, որը շարունակում է ազդել արդեն լիովին նոր սերունդների մտքին ու զգացնունքներին։ Ռոմմի համար կարևոր էր «մտածող կինոն», «կինո-խորհրդածությունը»։ Նա ասում էր. «Իմ խնդիրն է առաջ քաշել պրոբլեմները, որոնք անհանգստացնում են շատերին, այսինքն արդիական խնդիրները։ Ես գտնում եմ, որ պետք է ստիպել մարդկանց մտածել. Այնպես կառուցել ֆիլմը, որ դիտողը մտածի ինձ հետ հավասար։ Հանդիսատեսը պետք է զգա իմ ներկայությունը, այնպես, ինչպես ես եմ զգացել նրա ներկայությունը ֆիլմ ստեղծելիս։ Եթե ֆիլմը ստիպում է մարդկանց մտածել, ուրեմն ճիշտ են հասկացել, քանի որ իմ ֆիլմի խնդիրն է արթնացնել մարդկանց մեջ պատասխանատվություն իր ներկայի ու ապագայի համար»։
1949 թվականին սկսվեց Ռոմմի «մուտքը» դոկումենտալ կինո։ Նույն թվին նա ավարտեց իր «Վրադիմիր Իլիչ Լենին» ֆիլմի աշխատանքները, որը կազմված էր պատմաքրոնիկական և դոկումենտալ կադրերից, որոնք նկարահանված էին 1918-1922 թվականներին։ «Սովորական ֆաշիզմ» ֆիլմից հետո Ռոմմը սկսեց իր մյուս դոկումենտալ ֆիլմի նկարահանումները, որով ուզում էր ներկայացնել ամբողջ 20-րդ դարը։ 1971 թվականին «Այնուամենայնիվ ես հավատում եմ» ֆիլմը ավարտեցին նրա գործընկերներն ու աշակերտները։
Երբ ավարտվեց երկրորդ համաշխարհային պատերազմը սկսվեց սառը պատերազմ, և այնտեղ դոկումենտալիստներին բաժին ընկավ ոչ այնքան պատվաբեր և մասնագիտությանը արժանի դեր, քան «տաք» պատերազմի ժամանակ։
60-ականների վերջը բնութագրվում է վավերագրական նոր փորձերով։ Այդ նոր գեղագիտությունը բացում են Արտավազդ Փելեշյանի ֆիլմերը, որոնցում համտեղվում են քրոնիկան և բեմադրված կադրերը, յուրահատուկ մոնտաժը(դիստանցիոն) և խնամքով ընտրված երաժշտական նվագակցումը։ Այնպես ողբերգական ու պարադոքսալ դասավորվեց ճակատագիրը, որ Փելեշյանը դարձավ ռեժիսոր «ոչ բոլորի համար»։ Խորհրդային վավերագրությունը, որը մի ժամանակ նրան քննադատում էր իր հերետիկոսական հայացքների համար, սկսեց համարել հանճար՝ գրեթե հավասարացնելով Վերտովին։ Վերջերս, երբ Ամստերդամի խոշորագույն փառատոններից  մեկում որոշեցին ընդգրկել «Տարվա եղանակները»(1975) տասը լավագույն վավերագրական ֆիլմ շարքի մեջ, Փելեշյանը հրաժարվեց գալ ցուցադրմանը, ասելով, որ հիմա դա նրան չի հետաքրքրում։
Կինոքրոնիկան, որին հաճախ անդրադառնում էր Փելեշյանը` տեղ գտնելով իր ֆիլմերում դառնում էին  «փելեշյանական»։ Հաճախ այլ պայմաններում և այլ ժամանակներում նկարահանված կադրերը միաձուլվելով Փելեշյանի կադրերին դառնում էին  մեկ ամբողջություն և թվում է թե այդ կադրերը նկարահանված են բացառապես Փելեշյանի համար՝ նրա ուղղորդմամբ ու հրահանգով։
Հանս-Յոահիմ Շլեգերը այն կինոգետներից է, ով արևմուտքում ավելի ճանաչելի դարձրեց Արտավազդ Փելեշյանի անունը։ 1995-ին Շտուտգարդում նա կազմակերպեց Ալեքսանդր Սակուրովի և Փելեշյանի հանդիպումը։ Այդ մասին Շլեգերը հոդված գրեց «Միգուցե՞ դուք կինոայբուբենի տարրերից մեկն եք» վերնագրով, որը իսկական իրարանցում առաջացրեց համաշխարհային կինոշրջանակներում։ Հանդիպման ժամանակ նրանք քննարկեցին կինոարտադրության պրոցեսի թեորիան և նշանակությունը, դոկումենտալ կինոյի մասին հայացքների նմանությունն ու տարբերությունը։ Փելեշյանը համարվում է վերջին տարիների դոկումենտալ կինոյի նորարարներից մեկը, ով հարցազրույցներից մեկում ասել է. «Կինոն ինձ համար սինթետիկ արվեստ չէ։ Կինոն ունի իր ինքնավար լեզուն և չի խմում ջուր գրականությունից, պոեզիայից, այլ այնտեղից, որտեղից ջուր են խմում այլ արվեստի տեսակները»։
Վավերագրական նոր փորձեր էին անում նաև Պավել Կոգանը և Պետրա Մոստովը։ Նրանց «Նայեք դեմքին»(1966) ֆիմը, երբ մի քանի շաբաթ թաքնված տեսախցիկը նկարահանում էր Էրմիտաժի այցելուներին, որոնք նայում էին Լեոնարդոյի «Մադոննա Լիտա» կտավին, ցույց տվեց, որ վավերագրականությունը միշտ չէ, որ պետք է լուրջ լինի ու կարող է պարունակել երգիծական տարրեր։ Ռեժիսորներ Ուլդիդ Բրաունը և Ֆրանկ Գերցը իրենց լայնամաշտաբ նախագծով՝ «235 000 000» (1967) ֆիլմով՝  նվիրված խորհրդային վարչակարգի 50 ամյակին, ապացուցեցին, որ պետական պատվերով նկարահանված վավերագրական ֆիլմը կարելի է ներկայացնել այնպես, որ ստացվի հետաքրքիր և չձանձրացնի։ Նրանց հաջողվեց ստեղծել հսկայական երկրի դիմանկար՝ լի հայրենասիրությամբ, մարդկային ճակատագրերով և զգացմունքներով։
Վավերագրական կինոն և հեռուստատեսությունը
Խումբը մշակել էր նոր հատուկ տեխնիկա՝ հիմնված 16մմ ձևաչափով, նախկինում սիրողական համարվող սեսախցիկի վրա։ Հենց նոր տեխնիկան էլ թույլ տվեց նկարահանել «Նախընտրական ընտրությունները»(1960) ֆիլմը, որը նոր փուլ էր էկրանային դոկումենտալիստիկայի համար։ Լիկոկի տեսխցիկը նկարահանեց, թե ինչպես Քեննեդին դուրս եկավ մեքենայից, շարժվեց նեղ միջանցքով, անցավ ամբոխի միջով, մարդկանց ձեռքերը սեղմեց, ժպտաց, բարձրացավ ամիբիոն և սկսեց ելույթը։ Եվ այս ամենը մեկ կադրով առանց մոնտաժի։ Ֆիլմը նախագահական երկու թեկնածուներ Ջոն Քեննեդի և Լյուբերտ Խեմֆրիի մասին է։ Տեսախցիկը երկուսի հետ էլ մասնակցում է հավաքներին, լինում է նախընտրական շտաբներում, տեսագրում հերոսների ելույթները և հանդիսատեսի արձագանքը։ Ինքը՝ տեսախցիկը, չէր միջամտում իրադարձություններին և զերծ էր ազատ հեղինակային մեկնաբանություններից։ Սա դոկումենտալ ֆիլմի չափազանց նոր, թարմ և անկեղծ եզանակ էր։ Գրիրսոնի դոկումենտալ կինոյի հետևորդ Պոլ Ռոտը ցնցված ասել է. «Դուք արեցիք այն, ինչի մասին մենք երազել էինք երեսուն տարի, սակայն այդպես էլ չկարողացանք անել»։