cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վայրի կորեկ
Ձևաբանություն
Տերևները՝ գծավոր։ Հասկիկները՝ փոքր, մեկ երկսեռ համաչափ ծաղիկներով, հավաքված ծաղկաբույլում։ Ցողունը կանգուն է, բարձրությունը՝ մինչև 100-150 սմ։ Տերևները լայն գծաձև են, եզրերը խորդուբորդ։ Ծաղկաբույլը նոսր, բրգաձև հուրան է, հասկիկները՝ միածաղիկ, սպիտակավուն։ Ծաղկում է մայիս-հունիսին։ Պտուղը սերմիկ է։
Տարածում և էկոլոգիա
Տարածված է տափաստաններում, Հյուսիսային կիսագնդի անտառային գոտում։ Բավարար որակի կերային խոտաբույս է։ Հայաստանում հանդիպում է Կոտայքի Գառնի, Գեղարդ գյուղերում, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի, Սյունիքի մարզերում։ Աճում է գետափերին, թփուտներում և անտառահատված վայրերում։
Տարածված սերմեր
Սերմերը տարածվում են ողնաշարավոր կենդանիների և մրջյունների, ինչպես նաև քամու միջոցով։
Տեսակներ
Հայտնի է 6-7, Հայաստանում՝ 3 տեսակ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դաշտավլուկազգիներ
HOMO SAPIENS
Homo Sapiens, Եղիշե Չարենցի պոեմներից, գրված 1928 -1929 թվականներին Պշիբիշևսկու համանուն գործի ազդեցությամբ։
Ժանրային նկարագիր
Բազմաթիվ գրականագետներ իրենց ուշադրությունն են սևեռել ոչ միայն Չարենցի պոեմների թեմատիկ հարստությանը, այլև ներժանրային բազմազանությանը։ Էդվարդ Ջրբաշյանը, անդրադարձ կատարելով Եղ․Չարենցի բազմաթիվ պոեմների, ինչպիսիք են՝ «Homo Sapiens»-ը, « Մեծ առօրյան », « Խմբապետ Շավարշը », « Դեպի լյառն Մասիս »-ը, « Զրահապատ «Վարդան զորավար »»-ը, գրում է հետևյալը ․
Հայ գրականության մեջ Եղիշե Չարենցը բերում է «չափածո նովելի» տեսակը։ Եթե չլիներ այս տարբերակումը, ապա «Մեծ առօրյան» և «Homo sapiens»-ը, ինչպես նաև «Անակնկալ հանդիպում Պետրոպավլովյան ամրոցում» և «Գանգրահետ տղան» երկերը կարելի էր դասել պոեմների շարքին։ Սակայն Չարենցը ընթերցողին հուշում է հատուկ ուշադրություն դարձնել նշված գործերում գործողությունների զարգացման ընթացքի փոփոխականության ոչ միագիծ լինելու վրա, որոնք ինչ-որ չափով հիշեցնում են նովելի հատկանիշներ ։
Գաղափարական բովանդակություն
«Homo Sapiens»-ը լատիներեն բառ է, որը նշանակում է մտածող, բանական մարդ։ Պոեմում Չարենցի պատանեկան տարիների կյանքի պատմությունն է։ Չարենցը, լինելով անհատական կենսագրության գրող, անհատականի մեջ միշտ էլ ընդհանրացնում է ժամանակի իրական պատկերը։ Նովելում նա մտաբերում է իր պատանեկության տարիները, հոգու աչքերով տեսնում իրեն՝ սև շապիկ հագին, գրքերը թևի տակ, հորը, հայրենի Կարս քաղաքը, Կարսի այգին, վերապրում իր բանաստեղծական երազանքներն ու մարդկային ձգտումները։ Չարենցն ստեղծում է իր պատանեկան շատ տպավորիչ ու վիպական կերպարը։ Հուշի անդրադարձով վերակենդանանում են անցյալի դիմագծերը.
Այդպես էր, որովհետև այդ միջավայրում նրան ոչ ոք չէր հասկանում։ Անգամ երազած աղջիկը՝ իր դիցուհին, չի վերցնում նրա տված վարդը, չի զրուցում նրա հետ, և նա շրջապատի համար դառնում է օտար։ Անշտապ շարադրանքով նա պատմում է այն մասին, թե հոգու ի՛նչ երազներ ու թռիչքներ ուներ ինքը, և թե ինչքա՛ն մռայլ ու կործանարար էր շրջապատը։ Պատանի հերոսը իր քաղաքի բարքերի ու շրջապատի մարդկանց համեմատ այլախոհ էր, որովհետև երազի ճամփորդ էր, խառնվածքով՝ բանաստեղծ։ Կարդալով լեհ գրող Ստանիսլավ Պշիբիշևսկու «Homo Sapiens» վեպը՝ հեղինակը բաց է անում իր ներաշխարհը։ Այսպես գավառական քաղաքում գրքերի հոգեկան սնունդով հասունանում է հանճարը։ Պատանի հերոսը իր մեջ սնուցում է բանաստեղծ լինելու երազանքը, որպեսզի դառնա բանական մարդ, դառնա գերմարդ, այդպես բարձրանա իր գորշ շրջապատից ու մոռանա նրանց, ովքեր համառորեն ջանում էին կոտրել իր բանաստեղծական երևակայության թևերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եղիշե Չարենցի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԵՊՀ ԻՄ հոդվածներ 2023
Ռեմիգիյուս Վալյուլիս
Ռեմիգիյուս Վալյուլիս (Remigijus Valiulis, ), խորհրդային և լիտվացի մարզիկ, 1980 թվականի օլիմպիական խաղերի չեմպիոն՝ 4 × 400 մետր փոխանցումավազքում։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1980)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1958 թվականին, Շիլուտե քաղաքում ։ Ավարտել է Վիլնյուսի մանկավարժական ինստիտուտը։ Խաղացել է «Դինամո» (Վիլնյուս) ակումբում։
1979 թվականին թեթև ատլետիկայի ԽՍՀՄ առաջնությունում զբաղեցրել է 3-րդ տեղը (400 մ-48,7), նույն թվականին ԽՍՀՄ ժողովուրդների ամառային սպարտակիադայում՝ 2-րդ տեղ (400 մ - 46,27)։
Մարզական կարիերան ավարտելուց հետո Վալիուլիսն աշխատել է որպես աթլետիկայի մարզիչ Վիլնյուսում։ 1995 թվականին Վիլնյուսում բացել է իր սեփական ավտոսրահը ։ Ռեմիգիյուս Վալյուլիսը մահացել է 64 տարեկանում, 2023 թվականի հուլիսի 19-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կանչե կռունկ
Կանչե կռունկ կամ Դե քելե, դե քելե Յուղաբեր, հայկական ժողովրդական պանդխտության երգ, պահպանվել է Կոմիտասի մշակմամբ։ Ազգագրական ժողովածուում այս երգը կա «Դե քելե, դե քելե Յուղաբեր» վերնագրով։ Մշակման մեջ մեղեդին փոքր փոփոխություն է կրել ։
Թեմա
Օտարության սառնությունն ու անտարբերությունը ճաշակելուց հետո պանդուխտի սերն ու կարոտը դեպի իր հարազատներն ու հայրենի երկիրը շատ խորն են, որը նա արտահայտում է երգ-մենախոսությամբ` դիմելով բարի լրաբեր կռունկին ։
Բառեր
Կանչե՛, կըռո՛ւնկ, կանչե՛, քանի գարուն Է, Ղարիբներու սիրտը գունդ-գունդ արուն Է։ Կըոո՜ւնկ ջան, կըռո՜ւնկ ջան, գարուն Է, Կըռո՜ւնկ ջան, կըոո՜ւնկ ջան, գարուն Է, Ա՜խ, սիրտս արուն Է։
Կանչե՜, կըռո՜ւնկ, կանչե՜, քանի արոտ Է, Աշխարհն Է արեգակ, սիրտս կարոտ Է։ Կըռո՜ւնկ ջան, կըռո՜ւնկ ջան, արոտ Է, Կըռո՜ւնկ ջան, կըռո՜ւնկ ջան, արոտ Է, Ա՜յս, սիրտս կարոտ Է։
Կանչե՜, կըռո՜ւնկ, կանչե՜, քանի արև է, Աշնան կերթաս երկիր, յարիս բարևե։ Կըոո՜ւնկ ջան, կըռո՜ւնկ ջան, արև է, Կըռո՛ւնկ ջան, կոռո՚ւնկ ջան, արև Է, Ա՜խ, յարիս բարևե։
Ճապոնիայի կապիտուլացիայի պայմանագիր
Ճապոնիայի կապիտուլացիայի պայմանագիր, հաշտության պայմանագիր Ճապոնիայի և Երկրորդ աշխարհամարտում հաղթած տերությունների միջև։ Այս պայմանագիրն ազդարարեց Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտը և մասնավորապես վերջակետ դրվեց խորհրդային-ճապոնական պատերազմին։
1945 թվականի հուլիսի 26-ը Չինաստանի Հանրապետությունը, ԱՄՆ-ը և Միացյալ Թագավորությունը կազմեցին հակաճապոնական կոալիցիան և առաջ քաշեցին պայմաններ, որով Ճապոնիան ենթարկվում է կապիտուլյացիայի։ Այս պայմանագիրը ուղարկվեց Ճապոնիա և կոալիցիայի երկրները սպառնացին ճապոնացիներին կործանել իրենց երկիրը՝ պայմանները չընդունելու դեպքում։
1945 թվականի հուլիսի 28-ին Ճապոնիան հայտնեց, որ նա մերժում է Կոալիցիայի երկրների առաջադրած դրույթները։ 1945 թվականի օգոստոսի 6-ին հայտարարվեց «Պոտսդամի հռչակագիրը», որը ևս մերժվեց Ճապոնիայի կողմից։ Նույն թվականին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներն ատոմային ռումբ ուղարկեց ճապոնական Հիրոսիմա քաղաքի ուղղությամբ, որը մուտացիայի ենթարկեց տեղի ճապոնացիների ԴՆԹ-ն, Ճապոնիայում տարածելով մուտացիայի երևույթը։ 1945 թվականի օգոստոսի 8-ի երեկոյան, Խորհրդային Միությունը պատերազմ հայտարարեց Ճապոնիային։ Պատերազմի ընթացքում 1945 թվականի օգոստոսի 9-ին ատոմային ռմբահարման ենթարկվեց նաև Նագասակի քաղաքը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Սառա Էրանիի կարիերայի վիճակագրություն
Սառա Էրանիի կարիերայի վիճակագրությունը ներկայացնում է իտալացի պրոֆեսիոնալ թենիսիստուհի Սառա Էրանիի կարիերայի ընթացքում Մեծ Սաղավարտի, WTA մրցաշարերի և Ֆեդերացիայի գավաթի եզրափակիչները, ինչպես նաև արդյունքներն այլ առաջատար թենիսիստուհիների հետ։
Սառա Էրանին կարիերայի ընթացքում հասել է WTA դասակարգման աղյուսակի 1-ին վարկանիշին (2012 թվականի սեպտեմբերի 10-ին)։ Մենախաղի մրցաշարերում նա WTA մրցաշարերում նվաճել է 9 տիտղոս։ Զուգախաղի մրցաշարերում նա տիտղոս է նվաճել WTA 25 մրցաշարերում, այդ թվում մեծ Սաղավարտի հինգ մրցաշարում (2013 և 2014 թվականի Ավստրալիայի բաց առաջնությունում, 2012 թվականի Ֆրանսիայի և ԱՄՆ բաց առաջնություններում և 2014 թվականի Ուիմբլդոնի մրցաշարում)։ Մեծ Սաղավարտի բոլոր տիտղոսները նա նվաճել է Ռոբերտա Վինչիի հետ զույգով։ Իտալիայի հավաքականի կազմում Էրանին երեք անգամ հաղթանակ է տարել Ֆեդերացիայի գավաթի եզրափակիչում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիճակագրական տվյալներ Կատեգորիա:Թենիսի վիճակագրություն Կատեգորիա:Թենիս
Դերենիկ Ալլահվերդյան
Դերենիկ Հակոբի Ալլահվերդյան, խորհրդային գիտնական, տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1906 թվականին։
1932 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Կրուպսկայայի անվան մանկավարժական ինստիտուտի տնտեսագիտական բաժինը (այժմ՝ Մոսկվայի պետական մարզային համալսարան), ապա՝ ասպիրանտուրան։ 1935 թվականից Մոսկվայի պետական մարզային համալսարանում դասավանդել է քաղաքական տնտեսություն մարքսիզմ-լենինիզմի և քաղաքական տնտեսության բաժնում։ 1936-1938 թվականներին եղել է պատմության ֆակուլտետի դեկան, 1938-1941 թվականներին` Մոսկվայի պետական մարզային համալսարանի տնօրեն։ 1939 թվականից՝ տնտեսագիտության թեկնածու ։
1946 թվականին դարձել է Մոսկվայի ֆինանսական ինստիտուտի փոխտնօրեն (ՄՖԻ, այժմ ՌԴ կառավարությանն առընթեր Ֆինանսական համալսարան) գիտական և ուսումնական աշխատանքների գծով, 1947-1949 թվականներին՝ Միջազգային ֆինանսական հարաբերությունների ֆակուլտետի դեկան, 1951-1961 թվականներին՝ ՄՖԻ-ի տնօրենի գիտական աշխատանքի գծով տեղակալ։ 1959 թվականին Ալլահվերդյանին շնորհվել է տնտեսագիտության դոկտորի կոչում։ 1956-1960 թվականներին նա ղեկավարել է Մոսկվայի ֆինանսական ինստիտուտի «Ֆինանսներ» ամբիոնը ։ 1975 թվականից աշխատել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի Տնտեսագիտության ինստիտուտում։
Մահացել է 1987-ին, Մոսկվայում։
Բազմաթիվ աշխատությունների հեղինակ է, այդ թվում՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ Կատեգորիա:Պրոֆեսորներ
Գոհար Ֆերմանյան
Գոհար Արամի Ֆերմանյան, հայ նկարչուհի, մանկավարժ։
Համառոտ կենսագրություն
1920 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի Գայանյան օրիորդաց դպրոցը (նկարչության դասատու՝ Վրթանես Ախիկյան)։ Սովորել է Թիֆլիսի գեղարվեստի ակադեմիայում (1920-1923, դասատու՝ Բորիս Ֆոգել), 1923 թվականից՝ Լենինգրադի Բարձրագույն Գեղարվեստա-տեխնիկական ինստիտում (ՎԽՈԻՏԵԻՆ, ավարտել է 1927 թվականին, աշակերտել Կ․ Պետրով-Վոդկինին)։
1927 թվականին տեղափոխվել է Երևան, գծանկարչություն դասավանդել գեղարվեստական ուսումնարանում և պոլիտեխնիկական ինստիտուտում (ներկայումս՝ Հայաստանի Պետական Ճարտարագիտական Համալսարան)։
Ստեղծագործություններ
Ֆերմանյանի 1930-ական թթ․ գործերում նկատելի է Պետրով-Վոդկինի գեղանկարչության ազդեցությունը («Նազիկը ընթերցելիս», 1929, «Բամբակի շարքացան», 1931, երկուսն էլ՝ Հայաստանի պետական պատկերասրահ, Երևան)։ 1940-1950-ական թթ․ հրապուրվել է նատուրայով, կորցնելով գեղանկարչական թրթռուն մակերեսով, «շարժվող» գծերի ու ձևերի զուգորդումով իր տպավորություններն արտահայտելու երբեմնի նախասիրությունը («Նատյուրմորտ։ Մրգեր», 1945, «Հացթուխ կանայք», 1957, երկուսն էլ՝ Հայաստանի պետական պատկերասրահ)։
1972 թվականին Երևանում ետմահու բացվել է Գոհար Ֆերմանյանի անհատական ցուցահանդեսը։
Տումենսկոե
Տումենսկոե (Туменское), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 81 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի բնակավայրեր
Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը
«Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը» (Portret van Giovanni Arnolfini en zijn vrouw), հոլանդացի նկարիչ, 15-րդ դարի Վերածննդի հայտնի ներկայացուցիչ Յան վան Էյքի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը Եվրոպայի գեղանկարչության մեջ առաջին հայտնի նկարն է, որտեղ պատկերված է ամուսնական զույգ ։
Դիմանկարի պատմություն
Յան վան Էյքը դիմանկարը թվագրել է 1434 թվականով։ Մինչև 1516 թվականը նկարը պատկանել է իսպանացի պալատական Դոն Դիեգո դե Գևարային (մահացել է 1520 թվական)։ Նա կյանքի մեծ մասն անցկացրել է Նիդերլանդներում և հնարավոր է, որ ծանոթ է եղել Առնոլֆինիի հետ։ 1516 թվականին Դե Գևարան «Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը» ստեղծագործությունը նվիրում է Մարգարիտա Ավստրուհուն՝ Իսպանական Նիդերլանդների շտատհալտերին, ով ապրում էր Մեխելենում։ Մարգարիտայի ունեցվածքի գույքագրման մեջ նույն թվականի հուլիսի 17-ին ֆրանսերենով նշված է.
1530 թվականին նկարը որպես ժառանգություն անցնում է Մարգարիտայի զարմուհի և հաջորդ շտատհալտեր Մարիա Հունգարացուն, ով 1556 թվականին տեղափոխվում է Իսպանիա և այնտեղ է տանում Վան Էյքի ստեղծագործությունը։ Ըստ նոր՝ 1558 թվականին անցկացրած գույքագրման տվյալների, հայտնի է դառնում, որ «Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը» ստեղծագործությունը անցել է Ֆիլիպ II Հաբսբուրգ արքային՝ Մարիա Հունգարացու մահից հետո։ Իսպանացի նկարիչ Սանչես Կոելիոյի կողմից ստեղծված կրկնօրինակ նկարում, որտեղ պատկերված են Ֆիլիպի աղջիկները՝ Իսաբել Կլարա Էուխենիան և Կատալինա Միքայելա Ավստրուհին, նույն դիրքով են կանգնած, ինչպես որ Յան վան Էյքի նկարում։ 1599 թվականին Լայպցիգից Յակոբ Կելվիցը այս նկարը տեսել է Մադրիդի Թագավորական ալկասարում։ Շրջանակին մի գրվածք է եղել Պուբլիուս Օվիդիուս Նասոյից՝ (Promittas facito, quid enim promittere laedit? Pollicitis diues quilibet esse potest)՝ «Զգույշ եղիր հարաբերություններում. ի՞նչն է վատը հարաբերություններում։ Յուրաքանչյուրը հարաբերություններում կարող է հարուստ դառնալ»։ Հնարավոր է, Դիեգո Վելասկեսը իմացել է Վան Էյքի կտավի մասին. այդ մասին է փաստում նկարչի «Լաս Մենինաս» աշխատանքը ։
1700 թվականին, դատելով Կառլ II թագավորի մահվանից հետո կատարած գույքագրման, նկարը դեռևս եղել է թագավորական պալատում. փեղկերն ու Օվիդիուսից հատվածը այստեղ նույնպես հիշատակվել են (վերջին անգամ, 1700 և 1842 թվականների միջև կատարած գույքագրման ժամանակ պարզվել է, որ գրվածքն ու փեղկերը կորել են)։ Այս գույքագրման մեջ նշվել է նաև որ դիմանկարի մեջ պատկերված կինը հղի է։ 1734 թվականին Ալկասարը ոչնչանում է հրդեհի պատճառով, իսկ 1794 թվականին «Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը» նկարը արդեն գտնվում էր Մադրիդի թագավորական պալատում, որը կառուցվել է հին պալատի ավերակների տեղում։ Ավելի ուշ, շուրջ երկու տասնամյակ, նկարի հետքերը կորչում են։
1816 թվականին Հեյը Միացյալ Թագավորության մայրաքաղաք տեղափոխեց «Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը» ստեղծագործությունը և ապրոբացիայի ներկայացրեց Թոմաս Լոուրենսին՝ արքայազն-ռեգենտին՝ ապագա արքա Գեորգ IV-ին ։
1828 թվականին Ջեյմս Հեյը նկարը պահպանության է տալիս ընկերոջը և դրանից հետո տասներեք տարի նկարից ոչ մի տեղեկություն չկար։ 1842 թվականին «Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը» վաճառվել է Լոնդոնի ազգային պատկերասրահին՝ 730 ֆունտ ստերլինգով։ Մինչև 1856 թվականը նկարը հայտնի էր «Ֆլամանդացի տղամարդն ու նրա կինը» անվանումով։
Որոշ հետազոտողներ համարում են, որ գոյություն է ունեցել նկարի վերին կափարիչ, որտեղ պատկերված է եղել հոլանի կին (հավանական է նկարում եղել է նորապսակի ծիսական լվացման տեսարան)։ Այս նկարը, համաձայն պատմաբան Բարթոլոմեո Ֆացիոյի, պահպանվել է կարդինալ Օտտավիանիի հավաքածուում որպես Վան Էյքի նկար։ Ֆացիոն մանրամասն կերպով նկարագրել է այս կտավն իր «De viris illustribus» աշխատության մեջ։ Իսկապես, վաղ շրջանի եվրոպական դիմանկարները հաճախ համալրվում էին փեղկերով կամ կափարիչով, ինչպես որ սրբապատկերներն են։ Հնարավոր է, որ Վան Էյքին պատկանող նյու նկարի կափարիչը պատկերված է Վիլեմ վան Հեխտի պատկանող նկարում, որը կոչվում է «Կոռնելիուս վան դեր Գեստի արվեստանոցը» (1628, Նյու Յորք, Բերգի հավաքածու)։ Այն կարող է լիներ նաև այլ պատկեր, քանի որ Վան Հեխտի «նկարը նկարում» չի համապատասխանում նկարագրին, որը տվել է Բարթոլոմեո Ֆացիոն ։
Կոմպոզիցիա
Տղամարդն ու կինը կանգնած են միմյանցից որոշակի հեռավորության վրա. տղամարդը պատկերված է գրեթե անֆաս՝ դիմահայաց, իսկ կինը երեք քառորդով թեքված է դեպի ձախ։ Յան վան Էյքը նկարի ինտերիերը կառուցել է առանց գծային հեռանկարի կանոնների խիստ պահպանմամբ։ Սենյակը կարծես տեսանելի է վերևից (հատակը չափազանց կտրուկ բարձրանում է վեր), բացակայում է միացյալ հեռանկարի կետը։ Նկարի իմաստային կենտրոնը գտնվում է հեռանկարային կրճատված պատուհանին և մահճակալին՝ հերոսների ձեռքսեղմման վրա, որին ուղղված է դիտողի հայացքը։ Ձեռքերի մոտիվը՝ դրված մեկը մյուսին, ընկած է կենտրոնական առանցքի վրա (ջահ-հայելի-շուն), լրացուցիչ կերպով շեշտադրում է լուսային կետիկները հատակին և պատին։
Կինը հոգատարությամբ իր աջ ձեռքը դրել է տղամարդու ձախ ձեռքին։ Այս հպումը դիտվում է շատ հանդիսավոր։ Էյքն այդ ձեռքերի հպումը պատկերել է նկարի գրեթե կենտրոնում՝ այդ կերպ տալով հատուկ նշանակություն։ Հերոսները գտնվում են ննջասենյակում, որը հավանաբար քաղաքային տան մեջ է գտնվում։ Նրանց հագին տոնական հանդերձանք է։ Կնոջ քղանցատուտը կանոնավոր կերպով հարթված է։ Տղամարդն աջ ձեռքը բարձրացրել է մինչև ուսի մակարդակը, ինչպես աղոթք անելու պահին։
Նկարի համար կարևոր իմաստային նշանակություն ունի հայելին։ Այն տեղադրված է կոմպոզիցիայի կենտրոնական առանցքի վրա՝ ձեռքերի հպման դետալից վերև։ Նկարիչն այդ հատվածը առանձնացնում է լուսավորմամբ, որը պատուհանից է շեղակի ընկել (պատը ակնհայտորեն լուսավորված է անհավասարաչափ), ու իրենից ներկայացնում է ինքնատիպ լուսապսակ՝ ուռուցիկ ապակուն շրջապատող։ Հայելու մեջ ամուսնական զույգն արտացոլված է թիկունքից, այստեղ երևում են նաև հակադիր պատի դուռը և դրա շեմին երկու մարդիկ՝ կարմիր և կապույտ հանդերձանքով։ Դատելով ֆիգուրների ուրվագծերից և հանդերձանքից, նրանք տղամարդ ու կին են, որոնց դեմքերը հնարավոր չէ տեսնել։ Որոշ հետազոտողներ, ուշադրություն են դարձրել այն փաստին, որ հայելու վերևում գրված է մի գրություն՝ «Յան վան Էյքը եղել է այստեղ». ըստ հետազոտողների դռան շեմին կանգնած մարդը հենց ինքը նկարի հեղինակն է (կապույտ շորերով ֆիգուրը)։
Կտավում պատկերված զույգը պատկանում է նյութապես ապահով բյուրգերականներին։ Դա հատկապես երևում է նրանց հանդերձանքից։ Կնոջ հագին («պելիսոն») հագուստ է, որը եզրավորված է մորթիով. քղանցքը քայլելու ժամանակ ինչ-որ մեկը պետք է բռներ ու տաներ։ Այդպիսի զգեստով քայլելու համար անհրաժեշտ էր ունենալ մեծ վարժվածություն, որը հնարավոր էր միայն ազնվական շրջանակներում։ Պսակի ճերմակ զգեստը նորաձևության մեջ է մտել միայն 19-րդ դարի կեսերին։ Կնոջ կլորացող որովայնը, հնարավոր է, որ ոչ թե վկայում է նրա հղիությունը, ինչպես որ տեսնում է դիտողը, այլ ուշ գոթիկայի կանացի գեղեցկության կատարելությունն է ցուցադրում ։ Մի շարք հետազոտողների կարծիքով, ձախ ձեռքը, որը հագուստի ծանր կույտն է պահել որովայնի մոտ, ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ ծիսական մի արարողակարգ, որը նշանակում է նվիրվածություն ընտանիքին ու ամուսնությանը, ինչպես նաև պտղաբերություն ։ Կնոջ հագուստի գույնը կապույտ է և կանաչ, որն ուշ միջնադարում խորհրդանշում էր երիտասարդություն, գեղեցկություն, հավատարմություն և սիրահարվածություն ։
Տղամարդու հագին թավշե գինեկարմիր հուկ է՝ թիկնոց, որը նույնպես երիզված է մորթիով։ Բացի հուկից, այդ ժամանակների համար բնորոշ է նաև վերնազգեստը, որը կարված է սև կտորից։ Այն, որ տղամարդը չի պատկանել ազնվական դասին, երևում է նրա փայտյա կոշիկներից. պարոնները, որպեսզի չկեղտոտեին իրենց ոտքերը, կամ ձիերով էին տեղաշարժվում, կամ էլ պատգարակների վրա։
Տղամարդու արտաքին կերպարանքից երևում է, որ նա ունի սուր բնավորություն։ Նա բարձրահասակ չէ, դեմքը ձգված տեսք ունի, ձեռքերն ու ոտքերը բավականին նիհարակազմ են։ Ոչ մեծ աչքերը ծածկված են ցցուն կոպերով, իսկ հայացքն ուղղված է դեպի ներքև։ Կինը, ի տարբերություն տղամարդու, հաճելի արտաքինով է օժտված, սակայն զրկված է անհատականությունից։ Նրա հայացքում նկարիչը ամփոփել է գեղեցկության իդեալը։
Գեղարվեստական առանձնահատկություններ
Նկարում ուշադրության են արժանի և՛ տղամարդու, և՛ կնոջ փխրուն կերպարները, որոնք թաքնված են ծանրումեծ հանդերձանքի տակ։ Կնոջ ձեռքերի գեղեցկությունը վերաբերում է ուշ գոթական ոճին։ Կնոջ դիմագծերից բացակայում է ինդիվիդուալիզմը։ Հնարավոր է, որ պատկերված կինը հավաքական կերպար է։
Տեխնիկա
Էմալապատ մակերևույթի տեսք ունեցող նկարը Յան Վան Էյքի նոր տեխնիկայի կիրառության արդյունքն է։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է յուղաներկով։ Ի տարբերություն տեմպերային գեղանկարչության, «Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը» ստեղծվել է յուղաներկի բարակ, թափանցիկ ներկերի շերտերի մեկը մյուսի վրա քսմամբ, որի շնորհիվ ուրվագծերը առավել մեղմ են ստացվել։ Ֆլամանդական ոճը թույլ է տվել բազմաշերտության շնորհիվ հասնել գույների խորության ու հարստության ։ Հագեցած փայլուն ներկերը օգնեցին նկարչին ընդգծել գործողության ռեալիզմը և ցուցադրելԱռնոլֆինի ամուսինների նյութական հարստությունը։ Վան Էյքը կատարելագործել է յուղաներկով արվեստի տեխնիկան։ Ներկերը լինելով առավել թափանցիկ ու ծորուն, բավականին ուշ են չորանում, քան տեմպերան, և թույլ են տալիս քսել ներկերի նոր շերտեր։ Յուղաներկի օգնությամբ նկարիչը հասել է իրականության պատկերման բարձրագույն մակարդակին ։ Նկարի շերտերը, որոնք թափանցում են մեկը մյուսի մեջ, լույսի և ստվերի հետ միասին եռաչափ տարածության պատրանքի ազդեցություն են ստեղծում։ Յան Վան Էյքը ուղիղ և նոսր լույսի էֆեկտ է տվել նկարին, որի աղբյուրը հանդիսանում է պատուհանը։ Լույսը, որն ընկնում է պատուհանից, արտացոլվում է զանազան մակերևույթներից։
Հոքնի-Ֆալկոյի հիպոթեզ
Անգլիացի նկարիչ Դևիդ Հոքնին 2001 թվականին լույս տեսած իր «Գաղտնի գիտություն. կորուսյալ վարպետների բացահայտումը» գրքում փաստում է, որ 1420-ական թվականների ի հայտ եկած արևմտաեվրոպական գեղանկարչությունը լուսանկարչային ճշգրտությունից չնչին կերպով է տարբերվում։ Այս երևույթը Դևիդը կապել է ոչ թե նկարչի վարպետությամբ, այլ նրանց կողմից օպտիկական սարքերի կիրառությամբ։ Հոքնիի թեորիան պաշտպանել է Արիզոնայի համալսարանի օպտիկայի ոլորտի մասնագետ Չարլզ Ֆալկոն (Charles M. Falco): Հոքնիի և Ֆալկոյի կարծիքով «Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը» ստեղծելիս Վան Էյքն օգտագործել է գոգավոր հայելի, նկարելով շրջված պատկերների պրոյեկցիաները ։
Հոքնիի հիպոթեզը ենթարկվել է գիտական հասարակության քննադատությանը ։ Սթենֆորդի համալսարանի պրոֆեսոր Դևիդ Սթորքը նշում է, որ ոլորտային գոգավոր հայելի կիզակետային հեռավորության օգնությամբ ստանալու համար, օրինակ 55 սմ (Հոքնի-Ֆալկոյի վարկածով այդպիսի հայելին պետք է ունենա զգալի կիզակետային հեռավորություն), անհրաժեշտ է ապակե սֆերա՝ 7 Ֆուտ տրամագծով. այդպիսի մեծությամբ ապակի գտնելը այդ դարաշրջանի վարպետների համար անիրագործելի խնդիր էր ։ Սթորքը Քրիմինզիի հետ համատեղ ցույց է տվել, որ ջահն իրականում նկարված է սխալներով՝ հեռանկարի կրճատումներով և, որ, այն կարելի է նկարել առանց հատուկ հարմարանքների կիրառմամբ ։
Նկարը որպես փաստաթուղթ
Ըստ գերմանացի պատմաբան և արվեստագիտության մասնագետ Էրվին Պանոֆսկու, 15-րդ դարում դեռևս անհրաժեշտություն չկար պսակադրության համար քահանա կամ վկա հրավիրելու։ Դա կարելի էր անել յուրաքանչյուր վայրում, օրինակի համար հենց ննջասենյակում, ինչպես նկարում։ Սովորաբար, հաջորդ օրը ամուսինները գնում էին եկեղեցի, որպես ապացույց, որ նրանք այր ու կին են դարձել։ Վկաները, որոնք երևում են հայելու արտացոլանքի մեջ, այն բանի համար են նկարվել, որպեսզի երևա ընտանիքի հարստությունը, ինչպես նաև ամուսնական պայմանագրի հավաստիացումը վավերացնելու նպատակով ։
Ինչպես փաստում է Պանոֆսկին, ամբողջ ծիսակատարությունը կայանում է նրանում, որ ամուսնության գնացողները երդման խոսքեր էին արտասանում։ Ամուսինը երդման նպատակով հանդիսավոր բարձրացնում էր ձեռքը, իսկ հավատարմության գրավական էր ծառայում ամուսնական մատանին։ Ծիսակատարության գագաթնակետը համարվել է այն պահը, երբ ամուսինների ձեռքերը միավորվում են միմյանց։ Բոլոր դետալները ապացուցում են, որ դիմանկարում ներկայացված է հենց այդպիսի արարողակարգ, իսկ բուն նկարը հանդիսացել է նշանադրության գեղարվեստական ապացույցը։ Միևնույն ժամանակ Մարգարեթ Քոսթերը (հղում անելով Յոհան Հայզինգային) նշում է, որ Վան Էյքը կապ ուներ բուրգունդական միջավայրի հետ, որտեղ երդման արարողությունները կատարվում էին զանազան պատճառներով, և պարտադիր չէր, որ անպայման հարսանիքի դեպքում երդվեին։ Հնարավոր է, որ տղամարդը ձեռքը բարձրացրել է սենյակ մտնող մարդկանց ուղղակի ողջունելու համար, որոնք երևում են հայելու վրա։
Խորհրդանիշների բացատրություն
Պանոֆսկին, ով «Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը» ստեղծագործությունը համարում է հարսանեկան ծիսակատարություն պատկերող կտավ, կոմպոզիցիայում որոշ դետալներին տվել է խորհրդանշական բացատրություն։ Յան վան Էյքը, ըստ նրա, Բրյուգգեի տունը ներկայացրել է որպես հարսանեկան սենյակ, իսկ այնտեղ նկարված առարկաները պատկերված են ապշեցուցիչ ռեալիզմով և իրենց մեջ պարունակում են մի շարք աստվածաբանական և բարոյական մեկնաբանություն։ 1995 թվականին հրապարակվեցին ինֆրակարմիր ճառագայթներով հետազոտությունների արդյունքները։ Դրանց շնորհիվ հայտնի դարձավ, որ նկարում պատկերված դետալների մեծամասնությունը, որոնց տրվում է խորհրդանշական նշանակություն, նկարվել է Յան վան Էյքի կողմից կտավի ավարտական փուլի ժամանակ. հեղինակն այդ առարկաների համար նախապատրաստական նկարներ չի արել։ Հենց աշխատանքի ավարտին է նկարիչը մակագրություն թողել «Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը» ստեղծագործության վրա։ Ռ. Բիլլինջը (Ազգային պատկերասրահի ինֆրակարմիր ճառագայթներով լաբորատոր ուսումնասիրությունների աշխատակիցը) և Լ. Քեմփբելը այս կապակցությամբ նշում են, որ այդ դետալները չեն հանդիսանում նկարչի կողմից վաղօրոք մտածված ծրագիր և, որ հնարավոր է, այն ուղղակի դիմանկար է, որտեղ թաքնված ոչ մի իմաստ չկա։
Հերոսների նույնականացում
1861 թվականին պատմաբան Ուիլյամ Հենրի Ջեյմսը ենթադրեց, որ դիմանկարում պատկերված է Ջովանի դի Արիջո Առնոլֆինին (մահացած 1472 թվականի սեպտեմբերի 11-ին) իր կնոջ՝ Ջովաննա Չենամիի հետ (մահացած 1490 թվականից հետո), ով Փարիզից իտալացի վաճառականի դուստր էր։ Սակայն փաստաթղթային ոչ մի աղբյուր, որ կտավում պատկերված է Ջովանի դի Արիջոն, չեն հայտնաբերվել ։ 1990-ական թվականներին պատմաբան Ժաք Պավյոն հաստատեց, որ Ջովանի դի Արիջոն և Ջովաննա Չենամին ամուսնացել են միայն 1447 թվականին, նկարի ստեղծումից տասներեք տարի անց և Յան վան Էյքի մահանալուց վեց տարի անց ։
Այն ժամանակ, երբ ստեղծվել է «Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը» կտավը, Բրյուգգեում ապրում էին այդ ընտանիքի առնվազն հինգ ներկայացուցիչներ։ Պատմաբան Լորն Քեմփբելը ենթադրում է, որ դիմանկարում պատկերված է Ջովանի դի Նիկոլաո Առնոլֆինին, որոնք ապրում էին Բրյուգգեում։ Քաղաքի արխիվում չի պահպանվել ոչ մի փաստաթուղթ այն մասին, որ Ջովանի դի Արիջոն այդտեղ գտնվել է 1435 թվականին։ Հակառակ դրան, Ջովանի դի Նիկոլաոն Բրյուգգեում ապրել է 1419 թվականից և, հնարավոր է, նկարչի հետ ծանոթ է եղել։ Ջովանի դի Նիկոլաոն ամուսնացել է 1426 թվականին։ Նրա կինը տասներեքամյա Կոնստանցա Տրենտան էր ։ Տրենտայի ընտանիքը կապված էր ֆլորենտական Մեդիչիների ընտանիքի հետ՝ Կոնստանցայի մայրը՝ Բարտոլոմեան Լորենցո Մեդիչի Ավագի հարազատ քույրն էր։ 1433 թվականի փետրվարի 26-ին գրված նամակում, որն ուղղված էր Լորենցո Մեդիչիին, Բարտոլոմեան հայտնել է, որ մահացել է իր դուստրը՝ Կոնստանցան։ Հաշվի առնելով այս փաստը, Լորն Քեմփբելը ենթադրել է, որ 1434 թվականին նկարված նկարում պատկերված են Ջովանի դի Նիկոլաոն և, ամենայն հավանականությամբ, նրա երկրորդ կինը ։
Մի շարք հետազոտողներ, հաշվի առնելով այն փաստը, որ Վան Էյքը ևս մի դիմանկար է ստեղծել Առնոլֆինի ամուսինների պատկերմամբ (Բեռլին, Պետական թանգարան), ենթադրում են, որ Ջովանի դի Նիկոլաոն և նկարիչը ընկերներ էին։ Զույգի դիմանկարը, շատ հավանական է, որ չի պատվիրվել սովորական ընթացակարգով, քանի որ այդ դեպքում պետք է փաստաթղթեր պահպանվեին, որոնցում պատվիրատուն և հեղինակը քննարկելու էին նկարի դետալները։ Ըստ հետազոտողների այս նկարը Յան Վան Էյքը ընծայաբերել է Առնոլֆինիներին։
Մարգարեթ Քոսթերի տարբերակ
Ըստ անգլիացի արվեստաբան Մարգարեթ Քոսթերի (Margaret L. Koster), նկարում պատկերված են Ջովանի դի Նիկոլաոն ու նրա երկրորդ կինը՝ Կոնստանցան։ Նա Է. Պանոֆսկու վարկածը համարում է թյուրիմացություն, ով նշել էր, թե նկարում հարսանեկան ծիսակարգ է արտացոլված։ Քոսթերը առաջ է քաշել այն վարկածը, ըստ որի Առնոլֆինին պատվիրել է Էյքին այս դիմանկարը որպես հիշատակ մահացած կնոջը։
Ինչպես փաստում է Մարգարեթ Քոսթերը, հետազոտողները երկար ժամանակ գտնվել են անառարկելի հեղինակություն հանդիսացող Պանոֆսկու ազդեցության ներքո, ով նշել էր, թե նկարում նշանադրության ծես է կատարվում։ Պանոֆսկին, ըստ Քոսթների բնութագրման, հիմնվել է Մարկուս վան Վարնեվայքի և Կարել վան Մանդերայի վկայությունների վրա, ովքեր համարել են, որ երկու օրինակ ունեցող նկարում պատկերված է պսակադրության արարողություն։ Սակայն, Մարգարեթ Քոսթերի կարծիքով վերոհիշյալ երկու անձինք քիչ հավանական է, որ տեսել են «Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը» կտավը։ Մանդերան նման եզրահանգման է եկել այն պատճառով, որ նկարում պատկերված զույգը միմյանց աջ ձեռքերն են բռնել, ինչը այդ ժամանակ պսակադրության խորհրդանիշն էր կրում։ Պանոֆսկու գնահատմամբ, այդ ժամանակահատվածում պարտադիր չէր քահանայի ներկայությունը պսակադրության արարողությանը։ Բուն ծիսակատարությունը կայանում էր նրանում, որ ամուսինը երդում էր տալիս մեկ ձեռքը վեր բարձրացնելով, իսկ մյուսը ձեռքով բռնում կնոջ ձեռքը ։
Ինչպես Քեմփբելը, այնպես էլ Քոսթերը ենդադրում են, որ «Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը» կտավում պատկերված են Ջովանի դի Նիկոլաո Առնոլֆինին ու կինը՝ Կոստանցան՝ նրա միակ կինը, ում մասին տեղեկացվում է փաստաթղթերում։ Նկարի բազմաթիվ դետալներ, որոնք ուսումնասիրել են շատ հետազոտողներ, փաստում են այն մասին, որ դիմանկարը Կոնստանցայի հետմահու դիմանկարն է ամուսնու հետ՝ իրենց տան սենյակում։
Քեմփբելն ուշադրություն է դարձնում մահճակալի դիմած փռած գորգին։ Էլեոնորա Պուատիեի կարծիքով, որը ներկայացված է իր «Les honneurs de la cour» գրքում, ծննդկանի մահճակալի մոտ կա մի գորգ, այն դեպքում, երբ բարձրաշխարհիկ կանայք ծննդաբերում էին միայն ամբողջովին գորգապատ սենյակներում։ Քոսթերը շատ հավանական է համարում, որ Կոնստանցան մահացել է ծնդդաբերության պահին՝ ինչը վկայում է մահճակալի մոտ փռված գորգը։
Քրիսթինա Կլապիշ-Ցուբերը նշում է, որ այդ ժամանակ Տոսկանայում նշանադրության արարողակարգին պարտադիր չէր, որ հարսը ներկա գտնվեր, այլ բավարար էր միայն նրա ընտանիքից որևէ տղամարդու ներկայությունը ։ Կա ևս մի պահ նկարում, որը հետաքրքրության առիթ է տվել. այդ ժամանակ աղջիկները պսակադրվելիս հերարձակ էին ներկայանում, մինչդեռ Վան Էյքի այս կտավում կինը մազերը թաքցրել է գլխարկի տակ, ինչպես ընդունված էր ամուսնացած կանանց շրջանում ։ Այս բոլոր կարծիքներն ուսումնասիրելով Մարգարեթ Քոսթերը եզրահանգում է անում, որ նկարում պատկերված զույգը որոշ ժամանակ առաջ արդեն պսակված է եղել. նկարում ընտանեկան զույգ է պատկերված։
Ինչ վերաբերում է այն ենթադրությանը, որ նկարում պատկերված կինը հղի է, շատ հնարավոր է, որ այն ուղղակի ժամանակի նորաձևության արգասիքն է. կանանց հանդերձանքը հղիության տպավորություն էր ստեղծում։ Մեծ փորը խորհրդանշում էր կնոջ գլխավոր կոչումը՝ մայրությունը։ Յան վան Էյքի «Դրեզդենյան տրիպտիխ» ստեղծագործությունում հենց նույն կերպ՝ արտահայտիչ որովայնով է պատկերված Սուրբ Եկատերինա Ալեքսանդրիացին, ով մահվան ժամանակ կույս էր ։
Էդվին Հոլլն իր «The Arnolfini Betrothal: Medieval Marriage and the Enigma of Van Eyck’s Double Portrait» (1997) գրքում հայտնում է, որ Յան վան Էյքը նկարել է ոչ թե հարսանեկան ծիսակատարություն, այլ նշանադրություն։ Ըստ նրա, կտավը հանդիսացել է երկու վաճառական ընտանիքների ցուցադրումը աշխարհին ։
Նկարչի ինքնադիմանկարը կնոջ հետ
Որոշ հետազոտողներ համարում են, որ նկարիչը կտավում նկարել է ինքն իրեն ու իր կնոջը՝ Մարգարիտա վան Էյքին։ Այս տարբերակի կողմնակիցները նշում են, որ կինը չափազանց նման է Մարգարիտա Էյքին (այդպիսի տեսակետ է հայտնել նաև մարդաբան ու քանդակագործ Միխայիլ Գերասիմովը)։ Ըստ հետազոտողների 1434 թվականին Մարգարիտա Էյքը ունեցել է որդի։ Հնարավոր է, որ Սուրբ Մարինայի արձանիկը մահճակալի մոտ նկարի հերոսուհու անունն է հուշում, ինչպես նաև այն, որ կինը շուտով ծննդաբերելու է (Սուրբ Մարինա Անտիոքացին համարվել է ծննդկանների հովանավոր սուրբը)։ Եթե կինը Մարգարիտան է, ուրեմն նրա կողքին կանգնած տղամարդն էլ ամուսինն է. իսկ լատիներենով գրված մակագրությունը՝ «Յան վան Էյքը եղել է այստեղ» (Johannes de eyck fuit hic 1434) վկայում է, որ հեղինակը նկարել է ինքն իրեն։ Գերասիմովի կարծիքով՝ համեմատելով այս նկարն ու նկարչի կնոջ դիմանկարը, որը նկարվել է 1439 թվականին, ակներև է, որ երկու կանայք շատ նման են միմյանց։ Երկուսն էլ ունեն «յուրահատուկ ասիմետրիկություն», ճակատները «բարձր ու լայն են»։ Հոնքերը բարակ են, նույն ուրվագիծն ունեն։ Քթերը մեծ են, շրթունքները՝ գեղեցիկ։ Երկուսի աչքերի գույներն էլ համընկնում են միմյանց։ Երկուսի կզակներն էլ նույն կառուցվածքն ունեն, ականջները, աչքերի բացվածքն ու կոպերը նույնն են։ Գերասիմովը հանգել է այն ենթադրության, որ «Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը» կտավում պատկերված է Մարգարիտա վան Էյքը։
Այն կարծիքը, թե նկարում հեղինակի ինքնադիմանկարն է, առաջին անգամ հայտնել է Մաուրիս Բրոքուելը (Maurice Walter Brockwell), ինչի պատճառով քննադատության է արժանացել ։
Բրոքուելի վարկածի կողմնակիցները փաստում են, որ նկարում ներկայացված է հարսանիք կամ նշանադրություն։ Պահպանված նկարները վկայում են, որ այդ ծիսակատարությունների ժամանակ փեսացուն ու հարսը աջ ձեռքերը միմյանց են միացրել միայն մատանիներով փոխանակվելուց հետո։ Սակայն այստեղ էլ մի փաստ է ծառանում. եթե եթե նկարիչը նկարեր հարսանիք կամ նշանադրություն, ապա փեսայի աջ մատնեմատին պետք է մատանի լիներ, մինչդեռ «Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը» ստեղծագործությունում տղամարդու մատին մատանի չկա։ Նկարում կինը մատանին անցկացրել է ձախ ձեռքի ճկույթի երկրորդ ֆալանգին։ Կինը աջ ձեռքը դրել է տղամարդու ձախ ձեռքի ափին, ինչը սովորական ձեռքսեղմում չէ, այլ նշանադրության արարողակարգ։
Այդ ժամանակաշրջանում Եվրոպայում տիրապետող էր համարվում բուրգունդական նորաձևությունը. այն Բուրգունդիայի դքսության ուժեղ քաղաքական և մշակութային ազդեցության հետևանք էր։ Տղամարդիկ այդ շրջանում կրում էին շապերոններ և մեծ բոլորագլխարկներ, իսկ կանայք այսպես կոչված «տրուֆո-օրֆովրե»՝ գլխարկ երկու ձվաձև դետալներից բաղկացած, որոնք հիշեցնում էին եղջյուրներ և պատված էին ոսկյա ցանցով։ Կոստյումների ծայրերը գեղազարդել են ժաներիզներով ։ Գլխարկների ձևերը, տղամարդու երկայն մորթե հագուստը տիրապետող էր Հյուսիսային Եվրոպայում ։
Բժիշկ մասնագետները գտնում են, որ նկարում պատկերված է կին, ով երեխայի է սպասում։ Կնոջ որովայնը մեծացած է հենց կրքերի տակ, նա կանգնած է՝ իրանը մի փոքր հետ հակած վիճակում, ձեռքը դրել է որովայնի վրա, ինչպես, սովորաբար, անում են հղի կանայք, նրա դեմքը մի փոքր փքված է, ինչը ևս վկայում է հղիության մասին։ Բայց պետք է հաշվի առնել այն փաստը, որ այդ ժամանակաշրջանին բնորորոշ էր, որ բոլոր կանայք իրանը հետ տանեին իսկ որովայնը առաջ մղեին. այդ կեցվածքը կոչվում է «գոթական ծռվածք» ։ Այդ շրջանին բնորոշ էր նաև պինդ սեղմիրան կրելը ։ Յան վան Էյքի այս նկարում կինը կորսետ չի կրում՝ դատելով մարմնակառուցվածքից։
Վան էյքի ստորագրություն
«Առնոլֆինի ամուսինների դիմանկարը» ստեղծագործության համար հատուկ նշանակություն ունի նկարչի ստորագրությունը։ Այն արված է ոչ թե կտավի ներքևում, ինչը ընդունված էր, այլ ավելի տեսանելի վայրում՝ կենտրոնում՝ հայելու և ջահի միջև։ Ստորագրության կառուցվածքը անսովոր է. փոխանակ գրվեր «Յան վան Էյքը նկարեց» (Johannes de eyck fecit), գրվել է «Յան վան Էյքը եղել է այստեղ» (Johannes de eyck fuit hic 1434): Նկարի հեղինակը գրառումը արել է ոչ թե որպես հեղինակ, այլ կարծես վկա, ով ստորագրություն է թողնում փաստաթղթի վրա։ Հնարավոր է, որ հայելու արտացոլանքում նկարիչը ինքն իրեն է նկարել։
Դեռևս 1930-ական թվականների սկզբին Միրոն Ժիրմունսկին ուշադրություն է դարձրել այն փաստի վրա, որ ստորագրության վերին բառը՝ «hic» կարող է նշանակել ոչ միայն «այստեղ», այլև «այդ»։ Այսպիսով, հայելու վերևի լատիներեն գրառումը կարելի է կարդալ նաև այսպես՝ «Այդ եղել է Յան վան Էյքը» ։ Հնարավոր է նաև այն, որ վերջին «hic» բառը «pic» է՝ այսինքն «pictor»՝ «նկարիչ»։ Այս դեպքում կարդացվում է հետևյալը՝ «Այդ եղել է Յան վան Էյքը, նկարիչ, 1434»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1434 նկարներ Կատեգորիա:Լոնդոնի ազգային պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:Յան վան Էյքի նկարներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ Կատեգորիա:Դիմանկարներ
Վիդ Բելեց
Վիդ Բելեց (Vid Belec, ), սլովենացի ֆուտբոլիստ, իտալական «Սալեռնիտանա» ակումբի և Սլովենիայի ազգային հավաքականի դարպասապահ։
Ակումբային կարիերա
Վիդ Բելեցը «Մարիբոր» ակումբի սան է։ Այնտեղից նա տեղափոխվել է իտալական «Ինտերնացիոնալե», բայց չի կարողացել խաղալ թիմում և վարձավճարով տեղափոխվել է Սերիա B-ի «Կրոտոնե» ակումբ։ Այդ ակումբում նա իր նորամուտը նշել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 4-ին «Տորինոյի» դեմ խաղում ։ Ընդհանուր առմամբ «Կրոտոնեում» Բելեցն անցկացրել է երկու մրցաշրջան, որոնցում մասնակցել է 53 հանդիպման, ներառյալ Իտալիայի գավաթը։
2012 թվականին Բելեցը վերադարձել է «Ինտերնացիոնալե»՝ որպես երրորդ դարպասապահ, հայրենակից Սամիր Հանդանովիչից և Լուկա Կաստելացիից հետո։ 2012 թվականին օգոստոսի 30-ին Եվրոպայի լիգայի փլեյ-օֆֆ փուլի «Ինտեր» - «Վասլույ» (Ռումինիա) հանդիպման 33-րդ րոպեին 0-0 հաշվի ժամանակ փոխարինել է հեռացված Լուկա Կաստելացիին։ Հանդիպման վերջնական հաշիվն է՝ 2-2 ։
2013 թվականի հուլիսի 15-ին Բելեցը վարձավճարով տեղափոխվել է պորտուգալական «Օլյանենսե»։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Բելեցը կրկին վարձավճարով տեղափոխվել է թուրքական «Քոնյասփոր»։ Պայմանագիրը լուծարվել է 2015 թվականի փետրվարի 2-ին, և նա վերադարձել է «Ինտեր» ։
2015 թվականի օգոստոսի 31-ին պայմանագիր է ստորագրել իտալական «Կարպի» թիմի հետ, որտեղ խաղացել է մինչև 2017 թվականի հուլիսի 7-ը, երբ տեղափոխվել է իտալական մեկ այլ ակումբ՝ «Բենևենտո» ։
2018 թվականին սկզբում վարձավճարով, այնուհետև մշտական հիմունքներով տեղափոխվել է «Սամպդորիա», որում, սակայն, անցկացրել է ընդամենը 2 հանդիպում։ 2019 թվականին վարձավճարով տրվել է կիպրոսյան «ԱՊՕԷԼ» ակումբին ։
Վարձավճարի ժամկետը լրանալուց հետո, 2020 թվականի սեպտեմբերի 25-ին 650 հազար եվրոյով վաճառվել է իտալական «Սալեռնիտանա» ակումբին, որտեղ էլ հանդես է գալիս մինչ օրս ։
Ազգային հավաքականի կարիերան
Վիդ Բելեցը խաղացել է երկրի տարբեր տարիքային խմբերի երիտասարդական հավաքականներում։ 2011 թվականի փետրվարի 9-ին նա առաջին անգամ հրավիրվել է Սլովենիայի առաջին հավաքական Ալբանիայի դեմ ընկերական խաղին ։ Այդ ժամանակից ի վեր Բելեցը պարբերաբար հրավիրվում է ազգային հավաքական, որտեղ անցկացրել է 16 հանդիպում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սալեռնիտանայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սամպդորիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բենևենտոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կարպիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Օլյանենսեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կրոտոնեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սլովենիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սլովենացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Թուրքական Սուպեր լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մարիբորի ֆուտբոլիստներ
Ռիալտո (կամուրջ)
Ռիալտոյի կամուրջը (Ponte di Rialto), Վենետիկի (Իտալիա) ամենահայտնի կամուրջներից մեկն է։ Մեծ Ջրանցքի չորս կամուրջներից առաջինն ու ամենահինն է։ Բաժանարար գիծ էր համարվում Սան Մարկոյի և Սան Պոլոյի շրջանների համար։
Պատմություն
Կամուրջն առաջին անգամ կառուցվել է 1181 թ. Նիկոլո Բարատիերիի (Nicolò Barattieri) կողմից։ Այն կոչվում էր Ponte della Moneta (թարգմանաբար՝ Դրամահատարանի կամուրջ), հավանաբար դրամահատարանի պատճառով, որը տեղակայված էր կամրջի արևելյան մուտքի մոտ։
1310 թ. կամուրջը մասամբ այրվել է Բաջամոնտե Տիեպոլոյի (Bajamonte Tiepolo) գլխավորած ապստամբության ժամանակ։ 1444 թ. կամուրջը փլուզվել է նավակների շքահանդեսը դիտող ամբոխի ծանրությունից։ Այն կրկին փլուզվել է 1524 թ.։
Կամուրջը քարից վերակառուցելու գաղափարը առաջին անգամ առաջարկվել է 1503 թ.։ Հետագա տասնամյակների ընթացքում դիտարկվել են մի քանի նախագծեր (այդ թվում՝ 1551 թ. իշխանությունների նախաձեռնությամբ) այնպիսի նշանավոր ճարտարապետների կողմից, ինչպիսիք են՝ Ջակոպո Սանսովինոն (Jacopo Sansovino), Պալադիոն (Palladio) և Վիգնոլան (Vignola)։ Միքելանջելոն նույնպես համարվել է կամրջի ճարտարապետ։
Կամուրջը ներկայում
Ներկայիս տեսքով միակամար քարե կամուրջը կառուցվել է 1588-1591 թթ. ճարտարապետ Անտոնիո դը Պոնտեի (Antonio da Ponte) նախագծով (նման է փայտե կամրջին, որին փոխարինել է)։
կամրջի երկարությունը 28 մետր է, առավելագույն բարձրությունը կենտրոնական մասում՝ 7,5 մետր։ Հենվում է 12 հազար ցցերի վրա, որոնք մխրճված են ջրանցքի հատակը։ Կամրջի վրա տեղակայված են 24 առևտրային տաղավարներ (յուրաքանչյուր կողմում 12 հատ), որոնց կենտրոնում բաժանում են կամրջի երկու կամարները։
Ռիալտոյի կամուրջը քնարերգությունում
Կամուրջը հիշատակվում է Ավետիք Իսահակյանի բանաստեղծություններից մեկում՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վենետիկի կամուրջներ
O RLY?
O RLY? (հապավում oh, really? բառերից,), հայտնի համացանցային մեմ, որն առաջացել է 2001 թվականին անգլալեզու համացանցում ։ Բնօրինակում պատկերված է սպիտակ բուի գլուխ, որի ներքևում Kabel Black տառատեսակով գրված է «O RLY?» ։ Ի սկզբանե տարածվել է ճապոնական Futaba channel կոնտենտ մատակարարի 4chan անգլախոս իմիջբորդում (ֆորում ում)։
Պատմություն
2001 թվականի փետրվարի 17-ին լուսանկարիչ Ջոն Ուայթը (John White) բնօրինակ լուսանկարը տեղադրել է կենդանիներին նվիրված Usenet համաժողովում։ Շուտով 4chan-ի մասնակիցները այն գտել և մշակել են ֆոտոշոփով, ռուսալեզու ավանդույթի համաձայն`«ֆոտոժաբա (фотожабе)», ինչից հետո O RLY? տարբերակը սկսել է հաճախ օգտագործվել խոսակցություններում և տեղափոխվել այլ կայքեր ։ Հորինել են նաև շարունակություն՝ NO WAI!!! («No way», «երբեք», «չի կարող լինել») և YA RLY («Yeah, really», «այո, անկեղծ») ։
Այդ նմուշների օգտագործմամբ երկխոսությունները բազմաթիվ էին, պատկերը, կարգախոսները և հայեցակարգը լայնորեն օգտագործվում էին տարբեր փոփոխություններ ստեղծելու համար, ինչը համացանցային մեմերին բնորոշ հատկանիշ է։ Ժամանակակից երիտասարդության որոշ խմբերի երկխոսությունները հաճախ բաղկացած են լինում նմանատիպ «անիմաստ» բացականչություններից և որոշ գաղափարների կրեատիվ վերամշակումներից։ Համացանցային մեմերն ակտիվորեն օգտագործվում են երիտասարդների, ինչպես նաև նմանակողների կողմից։
2006 թվականին Ռունետում տարածվել է «Преве́д!»-ը, և դիտորդներն անմիջապես այն համեմատել են O RLY?-ի հետ, որից հետո այս մեմը սկսել է երբեմն օգտագործվել նաև ռուսալեզու միջավայրում։ Ընդ որում, օգտագործվել է նաև «թարգմանությունը» (NO WAI! - Ոչ մի կերպ!) և «ընթերցումը» (Օ-ՌԼԻ?)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համացանցային մեմեր
Կանադայի կանանց ազգային խորհուրդ
Կանադայի կանանց ազգային խորհուրդ (ԿԿԱԽ, Conseil national des femmes du Canada, (CNFC)), կանադական իրավապաշտպան կազմակերպություն, որը գտնվում է Օտտավայում, Օնտարիո, նպատակն է բարելավել կանանց, ընտանիքների և համայնքների պայմանները։ Տղամարդկանց և կանանց տեղական և նահանգային խորհուրդների դաշնություն է, որը համարվում է Կանանց միջազգային խորհրդի կանադական անդամ (ICW): Խորհուրդը մտահոգված է այնպիսի ոլորտներով, ինչպիսիք են կանանց ընտրական իրավունքը, ներգաղթը, առողջապահությունը, կրթությունը, ԶԼՄ-ները, շրջակա միջավայրը և այլն ։ Հիմնադրվել է 1893 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Տորոնտոյում, երկրում ամենահին պաշտպանական կազմակերպություններից է ։ 1893 թվականին Կանադայի կանանց ազգային խորհրդի առաջին նախագահ ընտրվեց Լեդի Աբերդինը։ Խորհրդի հայտնի անդամներից են եղել Լեյդի Գզովսկին, Օգուստա Սթով Գալենը, Ադելաիդ Հուդլիսը ։
Գործունեություն
Կազմակերպությունը ներկայացուցիչներ է ուղարկել կառավարական խորհուրդներ և միջազգային մարմիններ, ինչպես Ազգերի լիգան։ Խորհուրդը կարևոր դեր է խաղացել Բուժքույրերի Վիկտորիական կարգի, Մանուկների օգնության միության և Կանադայի սպառողների ասոցիացիայի ստեղծման գործում ։ Առաջին գործընկեր կազմակերպություններից մեկը Կանադայի կանանց արվեստի ասոցիացիան էր, որի հովանավորն էր Լեդի Աբերդինը ։ Այն նաև դեր ունի Կանադայի կանանց աշխատանքի բյուրոյի, Տարեցների դաշնային բյուրոյի զարգացման գործում և աջակցել է Կանանց կարգավիճակի վերաբերյալ թագավորական հանձնաժողովի պահանջին, որը ստեղծել է Կանադայի Կանանց կարգավիճակի խորհրդատվական խորհուրդ ։
1894-1918 թվականներին խորհրդի գլխավոր հարցը կանանց կարգավիճակի բարելավման պայքարն էր։ Այն նպաստեց կանանց համար «տրանսցենդենդ քաղաքացիություն» հասկացությանը։ Քվեարկությունն անհրաժեշտ չէր, քանի որ քաղաքացիությունը պետք է իրականացվեր անձնական ազդեցության և բարոյականության համոզմունքների միջոցով, ուժեղ բարոյական հատկանիշներով տղամարդկանց ընտրությամբ և դաստիարակելով հասարակության կողմից ոգեշնչված որդիներ։ Ազգային խորհրդի դիրքորոշումը ինտեգրվել է իր ժողովրդավարական զարգացման ծրագրում, որը ձգտում էր պահպանել Կանադան որպես Սպիտակ նորաբնակների ազգ։ Թեև կնոջ ընտրական իրավունքը կարևոր էր Սպիտակ կանանց քաղաքական իրավունքների տարածման համար, այն նաև թույլատրվել էր ռասայական հիմնավոր փաստարկների միջոցով, որոնք կապում էին Սպիտակ կանանց ներգրավվածությունն ազգին «ռասայական դեգեներացիայից» պաշտպանելու անհրաժեշտության հետ ։
1914-1921 թվականներին Կանադայի կանանց ազգային խորհուրդը հրապարակեց «Կանանց դար» ամսագիրը, որի նպատակն էր կանանց կրթել հանրային խնդիրների և անհրաժեշտ բարեփոխումների վերաբերյալ, ինչպես նաև տարբեր կանանց խմբերի կողմից ֆորումներ կազմակերպել ։ Տիտղոսաթերթը նկարագրում է այն որպես «Կանադացի կանանց կրթության և առաջընթացի ամսագիր»։ Ամսագիրը ստեղծվել է բրիտանական և ամերիկյան ֆեմինիստական պարբերականների հաջողության օրինակով ։ Այն Կանադայում տպագրված կանանց իրավունքի շատ քիչ ամսագրերից մեկն էր ։
1918 թվականին դաշնային կառավարությունը կանանց իրավունք է տվել քվեարկելու դաշնային ընտրություններում։ 1929 թվականին «Հայտնի հնգյակը» հաղթեց Էդվարդսն ընդդեմ Կանադային (գլխավոր դատախազ) գործը, որը հայտնի էր որպես «Անձի գործ», ըստ որի որոշվեց, որ կանայք «անձինք» են։ Հնգյակից երեքը եղել են Կանադայի կանանց ազգային խորհրդի ակտիվ անդամներ և Կանադայի կանանց ազգային խորհուրդը կարևոր դեր է ունեցել հաղթելու գործում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադայի կանանց կազմակերպություններ Կատեգորիա:1893 հիմնադրված կազմակերպություններ
Համզաշեխ (քրդաբնակ)
Համզաշեխ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բուլանըխի գավառակում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(6732) 1992 CG1
(6732) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի փետրվարի 8-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,099131 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7211 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4771 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1992,78 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,180653 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,42° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սովետսկայա Ռոսիա
«Սովսետսկայա Ռոսիա» (Советская Россия, - «Սովետական Ռուսաստան»), ռուսական օրաթերթ։ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո թերթը պահպանել է անվնանումը և ներկայումս հանդես է գալիս որպես ձախ թևի անկախ լրատվական։ Գլխավոր խմբագիր՝ Վալենտին Չիկին։
Թերթը մեծ տեղ է հատկացնում նաև գրականության, արվեստի, մշակույթի, առողջապահության ու սպորտի հարցերին։
Ստարինենկի
Ստարինենկի (Стариненки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի բնակավայրեր
ՀՀ տարածքային կառավարում
ՀՀ Տարածքային կառավարում և տեղական ինքնակառավարում, ՀՀ տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման համակարգը ներդրվել է 1995 թվականին՝ ՀՀ Սահմանադրության ընդունումից հետո։ «ՀՀ վարչատարածքային բաժանման մասին» ՀՀ օրենքով (1995) վարչատարածքային միավորներ են սահմանվել մարզերն ու համայնքները։ Ընդ որում, մարզը կազմված է համայնքներից, իսկ համայնքները լինում են գյուղական և քաղաքային։ ՀՀ տարածքը բաժանված է 10 մարզի՝ Արագածոտնի, Արարատի, Արմավիրի, ԳԵղարքունիքի, Լոռու, Կոտայքի, Շիրակի, Սյունիքի, Վայոց ձորի, Տավուշի և 915 համայնքի։ Մարզերում իրականացվում է տարածքային կառավարում, համայնքներում՝ տեղական ինքնակառավարում։