cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ժան-Բատիստ Վանմուր
Հայկական կենցաղը Վանմուրի կտավներում
Իր հարյուրավոր յուղանկարներում և փորագրանկարներում Վանմուրն անդրադարձել է նաև Օսմանյան կայսրությունում ապրող հայերի կյանքին։ Գեղանկարներից այսօր հայտնի են միայն չորսը։ Դրանցից մեկը ներկայացնում է «Հայկական հարսանիքը»։ Կտավում պատկերված է դեպի եկեղեցի շարժվող հարսանքավորների թափորը։ Առջևից գնում են նվագածուները։ Նրանցից հետո հանդիսավորապես քայլում են փեսացուն և թուրը ձեռքին մի երիտասարդ՝ «ազապբաշին»։ Նրանցից հետո գնում են փեսայի հայրը, քահանան և հարսանքավոր կանայք, որոնք ուղեկցում են հարսնացուին։ Վերջինիս հագին հարսանեկան կարմիր զգեստ է։ Հարսի և փեսայի առջևից քայլում են ձեռքին հարսանեկան մոմեր պահող հարսաքավորները։ Այս կտավը, ինչպես և մյուսները, ստեղծվել է 1720-ական թվականներին և գտնվում է Ամստերդամում՝ Նիդերլանդների պետական թանգարանում։
Հաջորդ կտավը կոչվում է «Հայերը թղթախաղ խաղալիս»։ Վանմուրը պատկերում է կանանց և տղամարդկանց՝ երեկոյան թղթախաղ խաղալիս։ Տիրում է ոչ պաշտոնական մթնոլորտ։ Վանմուրը պատկերում է հայ բարձրաշխարհիկ (ամենայն հավանականությամբ՝ ամիրայական) դասի առօրյա մի պատկեր։ Դիմագծերը զուսպ են պատկերված, փոխարենը ամենայն մանրամասնությամբ ներկայացված են հայերի հագուստն ու զարդարանքները։ Այս կտավը նույնպես գտնվում է Նիդերլանդների պետական թանգարանում։
Իր մյուս նկարներում ևս Վանմուրը մանրամասնորեն պատկերել է հայկական հագուստի առանձնահատկությունները, ինչպես օրինակ մորթյա բաճկոնները, որ սովորաբար կրել են հայ տղամարդիկ։
Մյուս կտավը կոչվում է «Զրույցը»։ Սրանում նկարիչը պատկերել է հայ տիկնանց և պարոններին՝ սուրճ ըմպելիս։ Օսմանյան ինտերիերին ու տղամարդու՝ ակնհայտորեն արևելյան հագուկապին կարծես հակադրված են հայուհիների առավել ազատ, առանձնահատուկ հայկական ոճի տարազները։ Կտավը հայտնի է նաև «Հայ կանայք ինտերիերում սուրճ ըմպելիս» վերնագրով և նույնպես պահպանվում է Նիդերլանդների պետական թանգարանում։
Չորրորդ կտավում Վանմուրը պատկերում է «Ասեղնագործող հայ կանանց»։ Այս կտավը գտնվում է Ստամբուլի թանգարաններից մեկում, որի տեղեկագրում բաց է թողնված «հայ» բառը և գրված է պարզապես «Ասեղնագործող կանայք»։ Այս կտավում ևս պատկերված են հայ կանայք օսմանյան ինտերիերում՝ իրենց բնորոշ վառ ու գունագեղ հագուստներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ֆլամանդացի նկարիչներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ
Այուաբա
Այուաբա (Aiuaba), համայնք Բրազիլիայում՝ Սեարա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Սերտոինս Սեարենսիս նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Սերտան դի Ինյամունս գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 15 363 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2 434,414 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 6,3 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1956 թվականին։
Աշխարհագրություն
Կլիման տարածքում կիսաանապատային է։
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Սեարա նահանգի բնակավայրեր
Բելյաևկա (Տարասովսկի շրջան)
Բելյաևկա (Беляевка), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տարասովսկի շրջանում։ Մտնում է Դյաչկինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Տարասովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Կոտլի (գյուղ, Կինգիսեպսկի շրջան)
Կոտլի (Котлы, Kattila, Kattele), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կինգիսեպսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 685 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կինգիսեպսկի շրջանի բնակավայրեր
(2311) Էլ Լեոնսիտո
(2311) Էլ Լեոնսիտո (El Leoncito), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1974 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Ֆելիքս Ագիլարի աստղադիտարանի կողմից Էլ Լիոնսիտոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,637052 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,484 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7901 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2533,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,142095 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,62° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է D դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս D Կատեգորիա:1974 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ֆելիքս Ագիլարի աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Դևիդ Բաթլեր
Դևիդ Բաթլեր (David Butler, ), ամերիկացի դերասան, ռեժիսոր, պրոդյուսեր, կինոյի և հեռուստատեսության սցենարիստ։
Կենսագրություն
Նույն թվականին Բաթլերը կատարել է իր նորամուտը որպես ռեժիսոր՝ նկարահանելով «Ավագ դպրոցի հերոսը» ֆիլմը Fox կինոընկերության համար։ Բաթլերը, Fox կինոընկերությունում 9 տարվա ընթացքում բեմադրել է ավելի քան 30 ֆիլմ, այդ թվում չորսը Շիրլի Թեմփլի հետ։ Բաթլերի վերջին ֆիլմը Fox կինոընկերության համար եղել է «Կենտուկի» մելոդրաման, որում նկարահանվել է Վոլտեր Բրեննանը, որը ֆիլմի համար ստացել է «Օսկար»՝ երկրորդ պլանի լավագույն դերակատարման համար։
Բաթլերը աշխատել է Բինգ Կրոսբիի հետ «Մարոկոյի ճանապարհները» և «Եթե ես ունենայի իմ ճանապարհը» ֆիլմերում։ Բեմադրել է բազմաթիվ ֆիլմեր Դորիս Դեյի գլխավոր դերակատարմամբ, որոնց թվում են «Սա Մեծ զգացմունք է», «Թեյ երկուսի համար», «Արծաթե լուսնի լույսի տակ», «Բրոդվեյի օրորոցայինը», «Ապրիլը Փարիզում» և «Ջեյ աղետ» ֆիլմերը։
1950-ական թվականների վերջին և 1960-ական թվականներին Դևիդ Բաթլերը նկարել է «Leave It To Beaver» և «Wagon Train» հեռուստասերիալների առանձին էպիզոդներ։
X (լատինական)
X, լատինական այբուբենի 24-րդ տառն է։
Անգլերենում
Անգլերենում կրում է [էքս] անունը։
Սլոբոդկա (գյուղ, Նեմիրովի շրջան)
Սլոբոդկա (Слобідка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սլոբոդկա գյուղում բնակվում էր 57 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,464 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 122,84 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բոլշինկա (Տարասովսկի շրջան)
Բոլշինկա (Большинка), սլոբոդա Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տարասովսկի շրջանում։ Բոլշինսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Տարասովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կալավագյաժե
Կալավագյաժե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Արխիպով Պրուդ
Արխիպով Պրուդ (Архипов Пруд), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի բնակավայրեր
Վանա-Կոիոլա
Վանա-Կոիոլա (Vana-Koiola), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Լահեդա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 84 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Լահեդա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Աուրորա (Սեարա)
Աուրորա (Aurora), համայնք Բրազիլիայում՝ Սեարա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Սերտոինս Սեարենսիս նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Բարրայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 25 736 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 885,827 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 29,1 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Սեարա նահանգի բնակավայրեր
Համշեցու գոր
Համշեցու գոր (համշեներեն՝ Յամշէցւո կոր, Hemşin İmecesi), Թուրքիայում հրատարակվող համշենահայ հանդես, նվիրված համշենական մշակույթին և լեզվի պատմությանը։ Հանդեսի գլխավոր խմբագիրն է համշենահայ ակտիվիստ Ջեմիլ Աքսուն։ Լույս է տեսնում տարին երկու անգամ ։
Ինչպես նշված է հանդեսի պաշտոնական էջում, այն ստեղծվել համշենական մշակութային և պատմական ժառանգության վավերագրման նպատակով, քանի որ այժմ համշենական մշակույթը և պատմությունը աստիճանաբար անհետանում են ։
Պատմություն
Լույս է տեսնում 2014 սեպտեմբերից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի համշենահայ հանդեսներ Կատեգորիա:2014 հիմնադրումներ Թուրքիայում Կատեգորիա:Համշենահայ մշակույթ
Օլեգ Կվասով
Օլեգ Կվասով (Оле́г Константи́нович Ква́сов, ), խորհրդային դիվանագետ, Արգենտինայում ԽՍՀՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
Կենսագրություն
Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության անդամ։ 1953 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը, որից հետո աշխատել է Օտարերկրյա լեզուներով գրականության հրատարակչության խմբագրությունում, Արտերկրի հետ մշակութային կապերի պետական կոմիտեում։ 1964 թվականից գտնվել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության համակարգում։
1990 թվականից անցել է թոշակի։ Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության դիվանագիտական ակադեմիայի պրոֆեսոր։
Արժանացել է «Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության պատվավոր աշխատակից» կոչմանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Սաբրադու (Պարաիբա)
Սաբրադու (Պարաիբա) (Sobrado), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Զոնա դա Մատա Պարաիբա մարզում։ Մտնում է Սապե գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 6342 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 63,093 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 100,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Պարաիբա նահանգի բնակավայրեր
Սվանտե Պաաբե
Սվանտե Պաաբե կամ Սվանտե Պեբո (Svante Pääbo, ), շվեդ կենսաբան, պոպուլյացիոն գենետիկայի մասնագետ։ Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամ, Լեոպոլդինայի (2001), ԱՄՆ ԳԱԱ-ի արտասահմանյան անդամ (2004), Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիայի (2015) և Լոնդոնի թագավորական ընկերության (2016) անդամ։
Կենսագրություն
Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի բնագավառում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1982) կենսաքիմիկոս Սունե Բերգստրամի որդին է։ Մայրը՝ Կարին Փիեբոն, էստոնական ծագում ունի։
Պաաբեն սովորել է թարգմանիչների դպրոցում, 1975 թվականից Ուփսալայի համալսարանում սովորել է եգիպտագիտություն, ռուսաց լեզու, գիտության և բժշկության պատմություն։ Ատենախոսություն է պաշտպանել մոլեկուլային իմունոլոգիայի բնագավառում (1986)։ Այնուհետև նա կարճ ժամանակ աշխատել է Ցյուրիխի համալսարանի մոլեկուլային կենսաբանության կենտրոնում և Լոնդոնի քաղցկեղի ուսումնասիրության ինստիտուտում։ 1987-1990 թվականներին Կալիֆոռնիայի Բերկլիի համալսարանի ասպիրանտուրայում ուսանելիս՝ Ալլան Ուիլսոնի լաբորատորիայում, նա զբաղվում էր հանածոների և նորագույն ժամանակաշրջանում ոչնչացված կենդանիներից գենետիկական նյութերի առանձնացումով։ 1990-1997 թվականներին` Մյունխենի համալսարանի ընդհանուր կենսաբանության պրոֆեսոր էր, 1997 թվականից` Լայպցիգի էվոլյուցիոն մարդաբանության ինստիտուտի գենետիկայի ամբիոնի վարիչ։
2008 թվականին նա ամուսնացավ իր գործընկեր Լինդա Վիգիլանտի հետ, որի հետ միասին 2005 թվականին որդի էին ունեցել՝ Ռունին։ Ըստ Neanderthal Man: In Search of Lost Genomes՝ Պաբլոն երկսեռական է եղել և, նա ենթադրում է, որ մինչև Լինդա Վիգիլանտին հանդիպելը գեյ է եղել։ Այժմ ունեն որդի և դուստր ։
Նվաճումներ
«Պաաբո» խմբի 2002 թվականի զեկույցը, այսպես կոչված, «լեզվական գեն» FOXP2-ի հայտնաբերման վերաբերյալ, առաջացրել էր համատարած հասարակական ռեզոնանս և գիտական քննարկումներ։ Պաաբոն հանդիսանում է Եվրոպական ակադեմիայի (1998), Բեռլին-Բրանդենբուրգյան գիտությունների ակադեմիայի (1999), Սաքսոնյան գիտությունների ակադեմիայի (2004), Ամերիկյան արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ (2011)։
Մրցանակներ և պարգևներ
Պարգևատրվել է «Վաստակի համար» շքանշանով (2008) և «Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետության առջև վաստակի համար» Մեծ խաչ  շքանշանով (2009)
Գրականություն
Կատեգորիա:Շվեդ կենսաբաններ Կատեգորիա:Ուփսալայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Եվրոպական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Լեյբնիցի անվան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Շվեդիայի ճարտարագիտական գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Ամիտան
Ամիտան, վայր Արևմտյան Հայաստանում, Արդվինի շրջանում, Արդվին քաղաքից հարավ, Ճորոխ գետից ստորին հոսանքի աջ հողմում, գետից մոտ 8 կմ արևելք, անտառների մեջ։ Ճշգրիթ բնույթը՝ անորոշ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայրեր
Ենթամշակույթ
Սուբկուլտուրա (sub «ենթա» +  «Մշակույթ»), ենթամշակույթ՝   սոցիոլոգիայի, մարդաբանության և մշակութաբանության մեջ հասկացություն (եզրույթ), որը նշանակում է հասարակության մշակույթի մի մասը, որն իր վարքագծով տարբերվում է գերակշռող մեծամասնությունից, ինչպես նաև այդ մշակույթի կրող սոցիալական խմբերը։ Ենթամշակույթը կարող է տարբերվել գերիշխող մշակույթից սեփական արժեհամակարգով, լեզվով, վարքագծով, հագուստով և այլ ասպեկտներով ։ Տարբերակվում են ենթամշակույթները, որոնք ձևավորվում են ազգային, ժողովրդագրական, մասնագիտական, աշխարհագրական և այլ հիմքերով։ Մասնավորապես, ենթամշակույթները ձևավորվում են էթնիկ ընդհանրություններով, որոնք լեզվական նորմերից տարբերվում են սեփական բարբառով։ Մեկ այլ հայտնի օրինակ են երիտասարդական ենթամշակույթները։
Տերմինի պատմություն
1950 թվականին ամերիկացի սոցիոլոգ Դեյվիդ Ռիսմենը իր հետազոտություններում ենթամշակույթ հասկացությունը ներկայացրել է որպես մարդկանց խումբ, ովքեր միտումնավոր ընտրում են փոքրամասնության նախընտրած ոճն ու արժեքները։ Ավելի մանրակրկիտ վերլուծություն ենթամշակութի երևույթի և հայեցակարգի մասին անցկացրել է բրիտանացի սոցիոլոգ մեդիա փորձագետ Դիկ Հեբդիջը իր՝ «Սուբկուլտուրա. ոճի նշանակությունը» գրքում։ Նրա կարծիքով, ենթամշակույթները գրավում են միանման ճաշակ ունեցող մարդկանց, որոնց չեն բավարարում ընդունված ստանդարտներն ու արժեքները։
Ֆրանսիացի սոցիոլոգ Միշել Մաֆեսոլին իր աշխատություններում օգտագործել է «քաղաքային ցեղեր» հասկացությունը՝ երիտասարդական ենթամշակույթները բնութագրելու համար։ Ռուսական օրնիթոլոգ Վիկտոր Դոլնիկը՝ «Կենսոլորտի անհնազանդ երեխաները» գրքում օգտագործել է «ակումբներ» հասկացությունը։ ԽՍՀՄ-ում երիտասարդական ենթամշակույթների անդամներին նշելու համար օգտագործել է «երիտասարդության ոչ Ֆորմալ միավորում» արտահայտությունը, այստեղից էլ գալիս է «ոչ ֆորմալներ» ժարգոնային բառը։ Երբեմն ենթամշակույթային միավորումը նշելու համար օգտագործվում է «տուսովկա (հավաքույթ)» ժարգոնային բառը։
Ֆենդոմ և ենթամշակույթների առաջացումը
Ֆենդոմ (անգլ. fandom —մոլեռանդություն)՝ սովորաբար որոշակի առարկայի (գրող, կատարող, ոճ) երկրպագուների միություն։ Ֆենդոմը կարող է ունենալ միասնական մշակույթի որոշակի առանձնահատկություններ, ինչպիսիք են «հավաքույթային» հումոր և ժարգոն, ֆենդոմից դուրս նմանատիպ հետաքրքրություններ, սեփական հրատարակությունները և կայքեր։ Մոլեռանդությունը որոշ հատկանիշներով և տարբեր հոբբիներ կարող են ձեռք բերել ենթամշակույթի հատկություններ։ Այդպես, օրինակ, տեղի ունեցավ փանք-ռոքի, գոթական երաժշտության և շատ այլ հետաքրքրությունների հետ։ Այնուամենայնիվ, ֆենդոմների, հոբբիների մեծամասնությունը ենթամշակույթներ չեն ստեղծում, քանի որ կենտրոնացած են միայն իրենց հետաքրքրության առարկայի շուրջ։
Եթե մոլեռանդությունը հաճախ կապված է առանձին անհատներից (երաժշտական խմբեր, երաժշտական կատարողներ, հայտնի արվեստագետներ), որոնց երկրպագուները համարում են իրենց կուռքերը, սուբկուլտուրան կախված չէ ակնհայտ կամ խորհրդանշական առաջնորդներից, և մեկ գաղափարախոսության փոխարեն կարող էի հայտ գալ է մեկ այլը։ Ընդհանուր հոբբի ունեցող մարդկանց համայնքները (գեյմերներ, հաքերներ և այլն) կարող են ձևավորել կայուն ֆենդոմներ, բայց միևնույն ժամանակ, չեն ունենա ենթամշակույթի նշաններ (ընդհանուր կերպար, աշխարհայացք, միասնական ճաշակ՝ բազմաթիվ ոլորտներում)։
Ենթամշակույթները կարող են իրենց հիմքում ունենալ տարբեր հետաքրքրություններ՝ երաժշտական ոճերից և արվեստի ուղղություններից մինչև քաղաքական համոզմունքներ և սեռական նախասիրություններ։ Երիտասարդական ենթամշակույթների որոշ մասը առաջացել են տարբեր ֆենդոմներից։ Այլ սուբկուլտուրաներ, օրինակ, քրեականը, ձևավորվում է հիմնական մշակույթի և անձանց, ովքեր խախտում են օրենքը, հակամարտության հետևանքով և հանցագործների օրենքը ձևավորվում է այլ հիմքով։
Զարգանալով, ենթամշակույթները ձևավորում է հագուստի (կերպար) միասնական ոճ, լեզու (ժարգոն, սլենգ), հատկանիշներ (սիմվոլիկան), ինչպես նաև իրենց անդամների ընդհանուր աշխարհայացքը։ Բնորոշ կերպարն ու վարվելակերպը նշան է, որը առանձնացնում է «յուրայիններին» (ենթամշակույթի ներկայացուցիչներին) կողմնակի մարդկանցից։ Սա ցույց է տալիս նոր ենթամշակույթների և 20-րդ դարի ավանդական ժողովրդական մշակույթների նմանությունը։ Հետրաբար,  ենթամշակույթների ուսումնասիրության մեթոդները նման են ավանդական մշակույթները ուսումնասիրության մեթոդներին։ Մասնավորապես, դա պատմա-լեզվաբանական, մշակութային առարկաների և առասպելական բանաստեղծական վերլուծություններն են։
Հագուստի ոճը՝ ենթամշակույթի ներկայացուցիչների համար, դա առաջին հերթին իր ամբողջ տեսքով ենթամշակույթի քարոզվող բոլոր տեսակի համոզմունքները և արժեքները ցուցադրում է։ Առավել հայտնի օրինակ է XIX դարի դենդին։ Ժամանակի ընթացքում առանձին տարրեր և ամբողջ հագուստի ոճեր ներթափանցում են ընդհարուր մշակույթ։ Օրինակ, Dr. Martens բարձր կոշիկները, ի սկզբանե հայտնի էր սկինհեդների շրջանում, վաղուց արդեն ընդունված են դարձել շատ ոչ ֆորմալների կողմից, իսկ «գոթական լոլիտա» և «գոթական արիստոկրատ» հագուստի ոճերը արդեն ոչ միայն գոթական ենթամշակույթի տարր է, այլ նաև ճապոնական նորաձևության տարր։
Ենթամշակույթների ներկայացուցիչների մոտ ժամանակի ընթացքում ձևավորվում է սեփական լեզուն։ Մասամբ այն ժառանգվում է նախորդ ենթամշակույթից, մասամբ ձևավորվում է ինքնուրույն։ Սլենգի շատ տարրեր նորաբանություններ են։
Մշակութաբանական տեսանկյունից խորհրդանիշն ու սիմվոլիզմը որոշիչ են այս կամ այն մշակույթի և մշակութային ստեղծագործության նկարագրության մեջ։ Ենթամշակույթի խորհրդանիշները դա մի կողմից բազմաթիվ այլ մշակույթների շրջանակում ենթամշակույթի ինքնորոշումն է, մյուս կողմից, անցյալի մշակութային ժառանգության հետ կապն է։ Օրինակ, անխը՝ գոթերի ենթամշակույթի նշանը, դա  մի կողմից հավերժական կյանքի խորհրդանիշն է, որպես Եգիպտոսի ժառանգությունը, մյուս կողմից ներկայումս մշակույթն ինքնորոշող խորհրդանիշ։
Երաժշտական ենթամշակույթներ
Ամենավառ և հայտնի ենթամշակույթային ընդհանրություններից են երիտասարդական շարժումները՝ կապված երաժշտության որոշակի ժանրերի հետ։ Երաժշտական ենթամշակույթների կերպարը ձևավորվում է հիմնականում տվյալ ենթամշակույթում հայտնի կատարողների բեմական կերպարի ընդօրինակմամբ։
1970-80-ական թվականներին նոր ժանրերի հետևից ռոք երաժշտության մեջ ձևավորվեցին մետալիստները և փանքերը։ Առաջինները մշակեցին անձնական ազատություն և անկախություն։ Վերջիններս էլ ունեին վառ արտահայտված կամ ապաքաղաքական դիրքորոշում, կամ էլ վառ արտահայտված քաղաքական դիրքորոշում, քաղաքականացված փանք-ռոքի համար կարգախոսն է իդեալականացված անարխիան (բայց ոչ միշտ)։Գոթիկ-ռոքի ի հայտ գալուց հետո՝, 1980-ականներին, առաջացավ գոթական ենթամշակույթը։ Նրա բնորոշ հատկանիշներն են մռայլությունը, մելանխոլիայի պաշտամունքը, սարսափ ֆիլմերի էսթետիկան և գոթական վեպերը։ Նյու Յորքում, Ճամայկայից արտագաղթողների շնորհիվ, առաջացավ հիփ-հոփ մշակույթը՝ իր երաժշտությամբ, տեսքով և ապրելակերպով։
1990-ականներին և 2000-ականներին տարածված երիտասարդական ենթամշակույթներ դարձան էմո-քիդները և կիբեռգոթերը։ Էմո սուբկուլտուրան  ամենաերիտասարդներից մեկն է (նրա ներկայացուցիչների շատերը անչափահաս են), այն քարոզում վառ զգացմունքները և արտահայտիչ էմոցիաներ։ Կիբեռները, լինելով ինդաստրիալ-ռոքի ճյուղավորումներից մեկը, տարված են մոտալուրդ  տեխնածին ապոկալիպսիսի գաղափարներով։
Արթ-ենթամշակույթ
Երիտասարդական ենթամշակույթների մեծ մասը կապված չեն երաժշտական ժանրերի հետ՝ առաջացել են որոշակի տեսակի արվեստից կամ Հոբբիից, ինչպես, օրինակ, Գրաֆիտին։
Ինտերնետ համայնք և ինտերնետ մշակույթ
1990-ականների կեսերին, ինտերնետ-տեխնոլոգիաների համատարած տարածման զուգահեռ, սկսեցին հայտնվել ինտերակտիվ ենթամշակույթներ։ Առաջիններից կարելի է համարել Ֆիդո-համայնքը։ Հաճախ Հաքերներին դասում են ենթամշակույթների դասին։
Արդյունաբերական և սպորտային ենթամշակույթներ
20-րդ դարի սկզբին քաղաքային կենսակերպի ռոմանտիզացիայի և քաղաքից դուրս ապրելու երիտասարդության մի մասի անկարողության հետ առաջանում են արդյունաբերական (քաղաքային) ենթամշակույթներ։ Արդյունաբերական ենթամշակույթների մի մասը դուրս են եկել ինդաստրիալ երաժշտության երկրպագուներից, բայց այդ ենթամշակույթների վրա ամենամեծ ազդեցությունը ունեցել են համակարգչային խաղերը (օրինակ Fallout)։
Հայտնի մարզական սուբլուլտուրաների կարելի է վերագրել։
Հակամշակույթեր
Ամենահինը համարվում է հանցավոր աշխարհի հակամշակույթը։ Նրա հայտնվելը պայմանավորված էր հիմնական մշակույթից այն անձանց բնական տարանջատմամբ, ովքեր խախտում էին օրենքը (հեռավոր վայրեր աքսորվել, բանտային կալանք, «հավաքներ»)։ Որպես հետևանք, ձևավորվել է շատ կոշտ սուբկուլտուրա՝ հստակ հիերարխիկ աստիճաններով և սեփական օրենքներով։ Տարբեր երկրներում այս ենթամշակույթը ունի իր առանձնահատկությունները։
Ռուսաստանում 1990-ականներից հետո այս ենթամշակույթի շատ տարրեր ներթափանցել են զանգվածային մշակույթ՝ գողական ժարգոնի, գողական երգըի և դաջվածքների տարրեր։ Հաճախ գոպնիկներին քրեական սուբկուլտուրայի ներկայացուցիչներին են դասում։ Սակայն, գոպնիկները («խուլիգաններ») չեն առանձնացնում իրենց որպես հատուկ ենթամշակույթ, և այս սահմանումը կարելի է համարել անվանական։
Հակամշակույթի մեկ այլ վառ օրինակ է սկինհեդների ենթամշակույթի ծայրահեղական մասը։ Ձևավորվելով որպես երաժշտական սուբկուլտուրա, այդ ենթամշակույթը երկար ժամանակ կապված էր ռեգգի և սկա երաժշտությունների հետ, սակայն հետագայում սափրագլուխների մի մասը միացավ արմատական քաղաքական հոսանքներին։ Չպետք է շփոթել հենց ենթամշակույթը, որն ընդհանուր առմամբ ապաքաղաքական է (օրինակ՝ ավանդական սափրագլուխներ) և ենթամշակույթի արմատական մասը (հակամշակույթը), որը կապված է նեոնացիստների, հակակոմունիստների և այլ քաղաքական համոզմունքների հետ ։
Միլյո
Ենթամշակույթների տեսակներից մեկը կարելի է համարել միլյոն (ֆր. milieu-շրջապատ, միջավայր)՝ մարդու կենսապայմանների ամբողջականություն և որոշակի սոցիալական խմբի կամ սոցիալական շերտի կենցաղային սոցիալական միջավայր։ Սոցիոլոգներ նկարագրում են միլյոն որպես վարքագծի, մշակույթի, հագուստի և այլ առանձնահատկություններով բնութագրվող մարդկանց խմբեր։ Կենսակերպը, արժեքները և վարքագծային նորմերը ձևավորվում են մարդու սոցիալականացման գործընթացում ։
Ենթամշակույթների փոխհարաբերությունները
Ենթամշակույթները, որպես մշակութային երևույթ, առաջացել են ոչ թե մշակութային վակուումում, այլ մշակութապես հագեցած միջավայրում։ 20-րդ դարի հասարակությունը գերհագեցած էր տարբեր գաղափարներով, փիլիսոփայական հոսանքներով և այլ մշակութաբանական տարրերով։ Հետևաբար, չի կարելի ասել, որ սուբկուլտուրաները մեկուսացված են և հակադիր են զանգվածային մշակույթին, նրանք ունեն բարդ հարաբերություններ, ինչպես զանգվածային մշակույթի և այնպես էլ այլ ենթամշակույթների հետ։
Ենթամշակույթների գենետիկ կապը
Մշակույթների միջև ազգակցական կապերը թույլ են տալիս հետևել ժողովուրդների շարժմանը, լեզվի փոփոխությանը և մարդու տեխնոլոգիական զարգացմանը։ Ենթամշակույթների միջև ազգակցական կապերը նաև օգնում են հետևել 20-րդ դարում տեսակետների փոփոխությանը և զարգացմանը։ Հարակից ենթամշակույթների թերևս առավել վառ օրինակ է փանք ենթամշակույթը և նրա հետնորդները՝ գոթերը և ուրիշներ։
Կոնֆլիկտներ
Որոշ ենթամշակույթների միջև գոյություն ունի անտոգոնիզմ։ Սա վերաբերում է երաժշտական ենթամշակույթներին և տարբեր երաժշտական նախասիրությունների հակասությունների հիման վրա։ Օրինակ, ռոքերները և ռեփերները։
Արտաքին հղումեր
Կատեգորիա:Ենթամշակույթներ Կատեգորիա:Հասարակագիտություն Կատեգորիա:Մշակույթ Կատեգորիա:Հասարակություն
Կոտլինո
Կոտլինո (Котлино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Պեչանովկա
Պեչանովկա (Печанівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոմանովսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1875 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պեչանովկա գյուղում բնակվում էր 1 231 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 211,2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 5,83 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոմանովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1875 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վասիլևկա (Տարասովսկի շրջան)
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Տարասովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գլուշաչի (գյուղ, Ռեշետիլովկայի շրջան)
Գլուշաչի (Глушачі), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Ռեշետիլովկայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Ռեշետիլովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Տայգայական հեքիաթ
Տայգայական հեքիաթ (Таёжная сказка), խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել 1951 թվականին՝ ըստ էվենկյան ժողովրդական հեքիաթների մոտիվների։
Սյուժե
Երկու տայգայական կուղխ որոշում են տեղափոխվել նոր վայրեր։ Խորամանկ աղվեսը ձևացնում է, թե նրանց ընկերն է, որպեսզի գողանա տան իրերով բեռնված նավակը, ինչը նրան սկզբից հաջողվում է։ Սակայն խելացի փայտփորիկը փրկում է դժբախտության մեջ հայտնված կուղխերին և պատժում աղվեսին։
Թողարկում տեսաերիզով
1980-ական թվականներին ԽՍՀՄ-ում «ԽՍՀՄ Պետկինոյի Վիդիոծրագիրն» սկսում է SECAM համակարգով մուլտֆիմեր թողարկել։
1990-ական թվականների կեսերին մուլտֆիլմը VHS ձևաչափով Studio PRO Video ստուդիայի կողմից թողարկվել է խորհրդային լավագույն մուլտֆիլմերի ժողովածուներում, ինչպես նաև` Սոյուզմուլտֆիլմ կինոստուդիայի մուլտֆիլմերի ժողովածուում։ Մուլտֆիլմը բազմիցս վերաթողարկվել է DVD ձևաչափով «Անտառային հեքիաթներ» մաս 2 («Սոյուզմուլտֆիլմ», ներկայացուցիչ` «Սոյուզ» ), «Հեքիաթներ ամբողջ աշխարհից» (ներկայացուցիչ` «Տվիկ-Լիրեկ» ) մուլտֆիլմերի ժողովածուներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Միշոկո (գետ)
Միշոկո, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Մայկոպի շրջանով, Ադիգեայի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Բելայա գետի աջ ափից 170 կմ հեռավորության վրա, Կամենոմոստսկի գյուղից հարավ։ Գետի երկարությունը կազմում է 9,4 կմ, ջրահավաք ավազանը՝ 21,9 կմ2։
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադըղեայի գետեր
Կամերան Վերին
Կամերան Վերին, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։ Գտնվում էր Արածանիի ձախ ափին՝ լեռնային և անտառապատ վայրում։
Արխիպովկա (գյուղ, Դոբրինսկի շրջան)
Արխիպովկա (Архиповка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրինսկի շրջանի կազմում։
Կամերան Վերին
Նշված է Կովկասի 5 վերստանոց քարտեզում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Արխիպովկա (գյուղ, Դոբրինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրինսկի շրջանի բնակավայրեր
Վագրիկի արկածները
«Վագրիկի արկածները» (The Tigger Movie)՝ ամերիկա-ճապոնական լիամետրաժ անիմացիոն մուլտֆիլմ՝ ստեղծված 2000 թվականին։ Ֆիլմն ստեղծվել է Ալան Ալեքսանդր Միլնի ստեղծագործությունների մոտիվներով։
Սյուժե
Կախարդական անտառում եկավ աշունը։ Վագրիկի հետ ոչ ոք չէր ցանկանում խաղալ և բոլորը պատրաստվում էին ձմռանը։ Եվ վագրիկը որոշեց գտնել այլ վագրերի` ընկերանալու նպատակով։ Այդ հարցում վագրիկը դիմեց բուին։ Բուն նրան խորհուրդ է տալիս գնալ «ընտանեկան ծառերի» մոտ, և վագրիկը ուղևորվում է իր բարեկամներին որոնելու և գտնելու։ Ճանապարհին նա գտնում է իր ամենալավ ընկերոջը՝ Ռու անունով մի մանկիկի։
Երբ հասնում են այդ վայրը երկար ժամանակ սպասում են այնտեղ, սակայն ոչ մի վագր չի երևում։ Հետո ժամանում են վագրերը և նրանք ընկերանում են միմյանց հետ։ Այնտեղ նա ծանոթանում է ավելի լավ ընկերների հետ՝ Վիննի արջի և Փուհի հետ, և նրանք ապրում են որպես լավ ընկերներ։ Նրանց ընկերներն են դառնում նաև ավանակը, ճագարը և բուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ճապոնական մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ուոլթ Դիսնեյ ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Վինի Թուխի մասին Կատեգորիա:2000 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Նոյզից
Նոյզից (Neusitz), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Անսբախի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2034 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի). ։ Տարածքը 13,79 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 5 71 181։
Քաղաքը ստորաբաժանվում է 5 քաղաքային շրջանի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Լեիսի (Էստոնիայի շրջան)
Լեիսի շրջան (Leisi vald), շրջան Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Լեիսի գյուղական ավանը։
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 2137 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 6,14 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի շրջաններ
Կարոլինա Դիկման
Կարոլինա Դիկման Վորկման (պորտ.Carolina Diekmann, ), Կարոլինան հայտնիություն ձեռք բերեց որպես մոդել, 1993 թվականին առաջին անգամ նկարահանվեց հեռուստասերիալում։
Նրա ծնողները Ալիս և Ռոբերտո Դիկմաներն են, որոնք ունեն նաև երեք տղաներ։ Նա ստեղծել է մանկատուն փոքր երեխաների համար, և զբաղվում է որբ երեխաների խնամքով։ Կարոլինան ունի երկու որդի Դավիդը որը ծնվել է 1999 թվականին, և Ժոսեֆը՝ որը ծնվել է 2007 թվականին։
2012 թվականին Գուգլ և Յահու կայքերում հրապարակվեց Կարոլինայի ոչ բարոյական մի նկար, որը բարկացրեց դերասանուհուն։ Բրազիլիայի նախագահ Դիլմա Ռուսեֆը հրաման տվեց գտնել նկարը հրապարակողին։ Պարզվեց որ նկարը հրապարակվել է Լոնդոն քաղաքից, հանցագործը բերման ենթարկվեց։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Վերխնետարասովսկի (Տարասովսկի շրջան)
Վերխնետարասովսկի (Верхнетарасовский), ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տարասովսկի շրջանում։ Մտնում է Կրասնովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Տարասովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի ավաններ
Ալֆրեդ Օսթին
Քաղաքականության մեջ հավատարիմ մնալով պահպանողական հայացքներին՝ մի քանի տարի եղել է «The National Review» ամսագրի խմբագիր, գրախոսականներ է գրել «The Standard» ամսագրի համար։ Թեննիսոնի մահից հետո՝ 1892 թվականին, ժամանակակից բանաստեղծներից և ոչ մեկը չէր կարող հավակնել բանաստեղծ-դափնեկիր (պալատական բանաստեղծ) պատվավոր կոչմանը, բացի Սուինբերնից և Ուիլյամ Մորիս ից, որոնք չեն դիտարկվել տարբել պատճառներով։ Մի քանի տարի բանաստեղծ-դափնեկիր չի ընտրվել։ Այդ կոչմանը հավակնում էին մի քանի բանաստեղծներ, բայց արդյունքում 1896 թվականին այն տրվել է Օսթինին Մորիսի հրաժարականից հետո։ Որպես բանաստեղծ- դափնեկիր՝ նրա ստեղծագործությունները, որոնք նվիրված էին նշանավոր իրադարձություններին, անբարյացակամ քննադատության են ենթարկվել, ինչպես, օրինակ, 1896 թվականին գրված երկը  Ջեյմսոն Ռեյդի փառաբանության մասին։
Օսթինի պոեզիան և լավագույն արձակ գործերը առանձնացել են բնության հանդեպ ունեցած անկեղծ ու նվիրական սիրով, օրինակ, «The Garden that I love» («Պարտեզ, որը ես սիրել եմ») և «In Veronica's Garden» («Վերոնիկայի պարտեզում») հովվերգությունները։ 1903 թվականին Օսթինի «Flodden Field» («Ֆլոդդենի ճակատամարտը») դրաման ներկայացվել է  Լոնդոնի արքունական թատրոնում:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Իչեդ Անյու
Իչեդ Անյու (Ичед-Анью), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Իլիչ գետի ձախ ափին՝ 143 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 15 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Պիլիպո-Կոշարա
Պիլիպո-Կոշարա (Пилипо-Кошара), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոմանովսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1488 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պիլիպո-Կոշարա գյուղում բնակվում էր 343 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 155,9 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2,2 մարդ/կմ²։
Վարժան
Վարժան (Varjão), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Գոյանիայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3589 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 519,029 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 6,9 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1925 թվականին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր
Ամել Մույչինովիչ
Ամել Բեգո Մույչինովիչ, բոսնիացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ Մեկ խաղ է անցկացրել Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային հավաքականում։
Ակումբային կարիերա
Ամել Մույչինովիչը ֆուտբոլային կարիերան սկսել է բոսնիական «Զմայ օդ Բոսնե» ակումբում։ Մեկ տարի անց նա տեղափոխվել է Սլովենիայի առաջնության «Ցելե» ակումբ, որտեղ անցկացրել է իր կարիերայի ամենաերկար հատվածը ։
Մույչինովիչը մեկ մրցաշրջան է անցկացրել Ռուսաստանի առաջնությունում՝ խաղալով Մախաչկալայի «Անժիում»։ Ավելի ուշ նա վերադարձել է Սլովենիայի առաջնություն, որտեղ նրա նոր ակումբը դարձել է «Մուրան» ։
2005 թվականին նա վերադարձել է «Ցելե», որտեղ էլ 2016 թվականին ավարտել է ֆուտբոլիստի կարիերան ։
2009 թվականին Մարիբորում Սլովենիայի առաջնության բոլոր աստղերի ցուցադրական խաղում Մույչինովիչը բախվել է մրցակից թիմի խաղացողի հետ և լուրջ վնասվածք ստացել։ Հիվանդանոցում պարզվել է, որ կոտրվել է նրա այտոսկրը։ «Ցելեի» դարպասապահի վիրահատությունը բարեհաջող ավարտ է ունեցել ։ Այնուամենայնիվ, նա բաց է թողել մրցաշրջանի մնացած մասը։ Այդ մրցաշրջանում «Ցելեի» մարզիչ Սլավիշա Ստոյանովիչը դժվարություններ է ունեցել դարպասապահի դիրքի հետ կապված, քանի որ թիմի մյուս դարպասապահ Ալեքսանդեր Շելիգան վաճառվել էր «Սպարտային» (Ռոտերդամ) ։
Կարիերա ազգային հավաքականում
2001 թվականի փետրվարի 28-ին Զենիցայում տեղի է ունեցած Հունգարիայի ազգային հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Ամել Մույչինովիչն անցկացրել է իր միակ հանդիպումը Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային հավաքականի կազմում՝ Ադնան Գուշոյի փոխարեն խաղադաշտ դուրս գալով ընդմիջումից անմիջապես հետո։ Այդ խաղում նա ոչ մի գոլ բաց չի թողել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անժիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Սլովենացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կոտլյարևսկայա
Կոտլյարևսկայա (Котляревская), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կաբարդա-Բալկարական Հանրապետության Մայսկիի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3468 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կաբարդա-Բալկարիայի Մայսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1840 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վերխնիե Գրաչիկի (Տարասովսկի շրջան)
Վերխնիե Գրաչիկի (Верхние Грачики), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տարասովսկի շրջանում։ Մտնում է Զելենովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Տարասովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սկրիցկոե
Սկրիցկոե (Скрицьке), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սկրիցկոե գյուղում բնակվում էր 278 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2137 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 130,09 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Y (լատինական)
Y, լատինական այբուբենի 25-րդ տառը։
Անուն
Ռոմանական լեզուներում անունը նման է լատինականին, ֆրանսերեն՝ «իգրեք», իսպաներեն՝ «ի գրիեգա», ինչը նշանակում է «հունական ի» (լատիներեն՝ Y Graeca)։ Գերմաներենում պահպանվել է տառի հունական «ուփսիլօն» անունը։
Անգլերենում
Անգլերենում կրում է [ուայ] անունը։
(2312) Դուբոշին
(2312) Դուբոշին (Duboshin), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի ապրիլի 1-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,986915 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,3915 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,5823 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2907,73 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,123808 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,19° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է D դասին ։
Կարահամզան
Կարահամզան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռոբերտ Սարգսյան (իրավաբան)
Ռոբերտ Եղիշի Սարգսյան (ծնվ. 28 սեպտեմբերի 1957 թ., գ. Արաքս, Հոկտեմբերյանի շրջան), հայ իրավաբան, ՀՀ վարչական դատարանի նախկին դատավոր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:1957 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:Արաքս գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ դատավորներ
Արխիպովկա (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 277 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Վանակուբյա
Վանակուբյա (Vanakubja), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուստյալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 35 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուստյալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Գեյնսվիլ
Գեյնսվիլ (Gainesville), քաղաք Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Ֆլորիդա նահանգի Ալաչուա շրջանում։ Շնջանի ամենամեծ քաղաքն է և նրա վարչական կենտրոնը։
Ժողովրդագրություն
Ըստ 2007 թվականի տվյալների՝ Գեյնսվիլի բնակչությունը կազմում է 114 375 մարդ ։
Պատմություն
Քաղաք ներկայիս տարածքի առաջին բնակիչները եղել են տիմուկուա հնդկացիները։ Հետո տարածքը բնակեցրել են իսպանացիները, որոնք զբաղվել են խոշոր եղջերավոր անասունների բուծմամբ։ Գեյնսվիլը հիմնադրվել է 1853 թվականին՝ որպես Ալաչուա շրջանի նոր վարչական կենտրոն։ 1869 թվականին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։
Կրթություն
Գեյնսվիլում է գտնվում Ֆլորիդայի համալսարանը, որն աամենախոշորներից է ԱՄՆ-ում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:Ֆլորիդայի քաղաքներ Կատեգորիա:1853 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆլորիդայի համալսարան Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Վերխնի Միտյակին (Տարասովսկի շրջան)
Վերխնի Միտյակին (Верхний Митякин), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տարասովսկի շրջանում։ Կրասնովսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Տարասովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Իմ կյանքը (այլ կիրառումներ)
Իմ կյանքը արտահայտությունը կարող է վերաբերել հետևյալին՝
Սպիտակաձյունիկ (Դիսնեյ)
Սպիտակաձյունիկ (Snow White), գրական գեղարվեստական կերպար և Walt Disney-ի առաջին լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմի`«Սպիտակաձյունիկը և յոթ թզուկները» գլխավոր հերոսուհին է, որը նկարահանվել է 1937 թվականին հենց Գրիմ Եղբայրների հեքիաթի հիման վրա։ Սպիտակաձյունիկն առաջին Դիսնեյի արքայադուստրն է և ամենաերիտասարդը`14 տարեկան ։
Ստեղծված է Ուոլթ Դիսնեյի կողմից, Սպիտակաձյունիկն անիմացված է Համիլտոն Լասկի և Ալբերտ Հերտերի կողմից ։
Սպիտակաձյունիկը գերմանիայի գաղութային թագավորության ամենաերիտասարդ արքայադուստրն է։ Շատ գեղեցիկ, նուրբ և բարի։ Նա չար թագուհուց թաքնվեց յոթ թզուկների մոտ ։ Հետագայում նա ամուսնացավ Ֆերդինանդ արքայազնի հետ։ Նա գերմանուհի է ։
Ֆիլմում հերոսուհուն հնչունավորում էր դերասանուհի Ադրիանա Կազելոտին, ներկայումս ձայնագրում է դերասանուհի Քեթրին Վան Թիլին ։
Պատկեր
Սպիտակաձյունիկի նախնական գծանկարները մշակվել է Գրիմ Նեթվիկի կողմից, որը աշխատել էր «Fleischer Studios» ստուդիայում, սակայն դրանք չեն համապատասխանում Ուոլթ Դիսնեյի մտահղացմանը, քանի որ բնույթը նման էր Բեթի Բուփին կամ դերասանուհի Սեյզ Պիտի ծաղրանկարին։ Նախկինում Սպիտակաձյունիկը շիկահեր էր, որը չէր համապատասխանում հեքիաթին ։ Հետո անիմատոր Համիլթոն Լեկսը Ուոլթ Դիսնեյի խնդրանքով ստեղծել է առասպելական տեսք ։ Հետո Ուոլթը Լեկսին նշանակում է Սպիտակաձյունիկի առաջատար անիմատոր և սկսել է նախագծել հերոսուհու աչքերը և շրթունքները ։
Սպիտակաձյունիկի համար օգտագործել են կենդանի մոդել ։ Նա ընտրվել է 200 թեկնածուներից, պարուհի Մարջոր Սելեստե Բեչերը, դերասան Էռնեստ Բելչերի դուստրը, որոնք դասավանդում էին պարային դպրոցներից մեկում ։ Արքայադստեր մոդելի համար նկարահանման ժամանակ փոխարինեց Մարկոյրին  ։
Հնչունավորում
Ուոլթ Դիսնեյը ցանկանում էր Սպիտակաձյունիկի համար գտնել փոքր երեխայի ձայն, սակայն որոնումները բավականին դժվար էին ։ 150 աղջիկներ մասնակցել են լսումներին, դերասանուհի և երգչուհի Դինա Դարբին ևս, սակայն նրա ձայնը չափազանց մեծ էր թվում ։ Սակայն 1935 թվականի սեպտեմբերին, Ուոլթ Դիսնեյը ընտրեց երիտասարդ երգչուհի Ադրիան Կազելոտին Սպիտակաձյունիկի դերի համար ։
«Հայրս Լոս Անջելեսում երգի ուսուցիչ էր ։ Մի օր Ուոլթ Դիսնեյի աշխատակիցներից մեկը նրան կանչեց և հարցրեց, թե արդյոք նա գիտեր աղջիկների, որոնք կարող են երգել երեխայի ձայնով  ։
Սպիտակաձյունիկը և յոթ թզուկները
Սպիտակաձյունիկն ապրում է թագուհու հետ, ով ցանկանում էր լինել աշխարհի ամենագեղեցիկ կինը։ Թագուհին վախենում էր, որ Սպիտակաձյունիկը կանցնի նրան իր գեղեցկությամբ, այդ պատճառով նա արքայադստերը հագցնում է մի հին զգեստ և ստիպում  նրան աշխատել որպես ծառա։ Բայց չնայած ամեն իչին Սպիտակաթյունիկը միշտ եղել է բարի և նուրբ  ։
Երբ թագուհու կախարդակալ հայելին, որից նա միշտ հարցնում էր, թե ով է ավելի գեղեցիկ նա ասաց, որ Սպիտակաձյունիկն ամենագեղեցիկն է ։ Նա վրդովում է և հրամայում է իր որսորդին Սպիտակաձյունիկին տանել անտառ և որպես նրա մահվան ապացույց մի տուփում բերել նրա սիրտը ։ Հաջորդ առավոտ որսորդն արքայադստերը թողում է անտառում և փորձում է սպանել, բայց չի կարողանում։ Հետո աղջիկը թափառում է անտառում, որտեղ հանդիպում է գեղեցիկ փոքրիկ կենդանիների, նրանք Սպիտակաձյունիկին ուղեկցում են անտառում կանգնած մի փոքրիկ տնակի մոտ ։ Այստեղ նրանք ամեն ինչ կարգի են բերում և ծանոթանում է յոթ թզուկների հետ, Խելացիի, Փնթփնթողի, Երջանիկի, Համեստի, Քնկոտի, Փռշտացողի և Հասարակի հետ։ Տանտերերը համաձայնվում են, որ նրանց հետ ապրի արքայադուստրը և նրանք երեկոյան միասին նշում են ։
Հաջորդ առավոտյան թզուկները գնում են հանքում աշխատելու և Սպիտակաձյունիկը տանը մենակ է մնում, որոշ ժամանակ անց մի ծեր, մուրացկան կին գալիս է նրա մոտ և տալիս է իր խնձորը։ Արքայադուստրը նույնիսկ չի մտածում, որ նրա խորթ մայրը և օտարները նույնն են և խորտակում են նրան (ըստ չար թագուհու պլանի, խնձորի թույնի շնորհիվ նա անցել է մահացու քնի, և թզուկները մտածելով, որ նա մահացել է ստիպված կլինեն «թաղել աղջկան կենդանի»)։ Կախարդը ցանկանում էր հեռանալ, երբ հանկարծ հայտնվեցին թզուկները և նրան քշեցին ժայռի գագաթը։ Հանկարծ կայծակը հարվածում է ժայռին և թագուհին ընկնում է անդունդը։ Տուն վերադառնալիս նրանք գտնում են Սպիտակաձյունիկին և աննկատ դնում մահճակալին։ Որոշում կայացնելով հողում թաղել նրան դնելով ապակե ոսկե դագաղում, որը պատրաստել էին նրանք, և նրան դնում են մեջը ։
Երբ անտառով անցնում է արքայազն Ֆերդինանդը, ով ամենուրեք փնտրել էր Սպիտակաձյունիկին։ Լսելով դագաղում քնած աղջկա մասին, անմիջապես գնաց փնտրելու։ Նա ճանաչում է նրան և համբուրում, Սպիտակաձյունիկն արթնանում է և արքայազնը նրան տանում է իր թագավորություն, որտեղ նրանք ամուսնանում են և երջանիկ ապրում։
Մկների տուն
Սպիտակաձյունիկը հանդես է գալիս որպես Մկների տանը գտնվող, Այստեղ նա աննշան դեր է խաղում։
Ով է սահմանել Ռոջեր Ռապիթը
Սպիտակաձյունիկը հանդես է գալիս որպես «կախազարդ», որը նկարագրում է Ռոջեր Ռապիթին և խաղում է աննշան դեր։
Արքա առյուծ 3
Սպիատակաձյունիկը հանդես է գալիս որպես Արքա առյուծ 3 Ակունա Մատատա կինոնկարի վերջում յոթ թզուկների հետ։
«Թագավորության սրտերը» և այլ տեսաֆիլմեր
Սպիտակաձյունիկը հայտնվում է Թագավորության Սրտեր շարքում, որպես Թագավորության սրտերից։ Նա հայտնվում է սերիայի առաջին խաղում, որպես զավթող Մալեֆիցենտայի գրավածներից մեկը։ Ավելի ուշ, նա հայտնվում է խաղի Թագավորության սրտերը ծնված Երազով, խաղային տիեզերքում, որը կոչվում է «Դորֆ Վուդլանդներ»։
Մի անգամ հեքիաթում
Ամերիկյան « Մի անգամ հեքիաթի» շարքում Սպիտակաձյունիկը հանդես է գալիս որպես հիմնական բնույթ։ Այստեղ նրա դերը կատարում է դերասանուհի Գինյորֆ Գուդվինը։
Մրցանակներ
1987 թվականին Սպիտակաձյունիկը աստղ է ստացել Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմերի կերպարներ
Սոս Նուրիջանյան
Սոս Բենիամինի Նուրիջանյան (1920, Վաչագան, Զանգեզուրի գավառ, Հայաստանի առաջին հանրապետություն - 1968, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Բրեստի ամրոցի պաշտպանության մասնակից։
Կրթություն
Ծնվել է 1920 թվականին Կապանի շրջանի Վաչագան գյուղում։ Ավարտել է Կապանի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցը։
Մասնակցություն Հայրենական պատերազմի տարիներին
- գրում է Սոս Նուրիջանյանը իր «Արյունով ներկված լուսաբացը» գրքում Երկրորդ գրոհի ժամանակ Սոս Նուրիջանյանի դասակը, խաչաձև կրակի տակ առնելով թշնամուն, ստիպեց նրան փախուստի դիմել մեծ կորուստներով։ 28 օր շարունակ փոքրաթիվ կայազորը հերոսաբար ետ էր մղում հիտլերյան 45-րդ հետևակային դիվիզիայի և 27-րդ հրետանային գնդի կատաղի գրոհները։ Այսպիսի գրոհներից մեկի ժամանակ Սոսը ծանր վիրավորվեց, գիտակցությունը կորցրած վիճակում ֆաշիստները գերի վերցրեցին։ Մի քանի ռազմագերիների հետ Սոսը փախավ Բրեստի շրջանում գտնվող ֆաշիստական ճամբարից։ Անցնելով թշնամու կողմից օկուպացված քաղաքները՝ Կովելը, Օլևսկը, Կորստինը, Կիևը, Սոման, Լազովայան, Ժդանովը և Ազովի ծովի սառույցները՝ դեկտեմբերի 27-ին հասավ Եյսկ քաղաքը։
142-րդ հատուկ բրիգադի կազմում, որը կազմավորվեց Վլադիմիրովկա քաղաքում, 1942 թվականի մայիսի 2-ից մինչև հուլիսի 3-ը Սոսը մասնակցել է Սևաստոպոլի պաշտպանությանը։ Պաշարման վերջին օրը, կոնտուզիա ստացած վիճակում, 2-րդ անգամ ֆաշիստները գերի վերցրին։ 1943 թվականի նոյեմբերին ֆաշիստները ուժեղացված պահակախմբերով գերիներին տարան հարավային Ֆրանսիայի Մանդ քաղաքը։ 1944 թվականի հունիսի 3-ին, ամուր կապ հաստատելով ֆրանսիական պարտիզանների հետ, 52 հոգով կազմակերպում են փախուստ ռազմագերիների ճամբարից։ Ստեղծվեց Միկոյանի անվան ռազմագունդը, որը ֆաշիստներից ազատագրեց մի շարք քաղաքներ։ 1945 թվականի օգոստոսի 19-ին ռազմագունդը վերադարձավ հայրենիք։ Պատերազմից հետո ապրել է Երևանում ։
Պարգևներ
Անձնուրաց խիզախության համար Սոս Նուրիջանյանը պարգևատրվել է.
Կյանքը պատերազմից հետո
Զորացրվելուց հետո աշխատել է Երևանի կահույքի ֆաբրիկայում որպես հաստոցավար։ 1948 թվականին Սոս Նուրիջանյանին ձերբակալում և ուղարկում են Մագադան։ 1955 թվականին Սոսին բաց են թողնում և արդարացնում են։
Սոս Նուրիջանյանը մահացել է 1968 թվականին Երևանում։
Ներառական կրթություն
Ներառական կրթություն (Inclusif – ներփակված, - ներառված), կրթական համակարգ, որն ուղղված է հավասար կրթության ապահովմանը և հասարակության մեջ հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց ներգրավվածության ապահովմանը։ Ներառական կրթությունը ավելի մատչելի և հասանելի է դարձնում կրթությունը բոլորի համար։
Մարդկության զարգացման ընթացքում հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների ձևավորումն ու սահմանումն անցել են երկար ճանապարհ՝ խղճահարությունից մինչև սոցիալական բազմաթիվ ծառայությունների մատուցում։ Այսօր աշխարհն արդեն ընդունում է հաշմանդամություն ունեցող անձանց սոցիալական ներառման գաղափարը։ Հայաստանի Հանրապետությունը 2010 թվականին վավերացնելով ՄԱԿ-ի 2006 թ. «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին» կոնվենցիան, ստանձնել է միջազգային պարտավորություն՝ գործող օրենսդրությունը համապատասխանեցնել կոնվենցիայի դրույթներից բխող պահանջներին։
Հաշմանդամություն. անձի՞, թե՞ սոցիալական խնդիր
Ներկայումս հաշմանդամության ընկալման վերաբերյալ գոյություն ունեն և պրակտիկայում կամա թե ակամա կիրառվում են երկու մոդելներ՝ բժշկական ու բարեգործական և սոցիալական, որոնցից յուրաքանչյուրը պատկերացում է տալիս այն մասին, թե ինչն է որոշիչ «հաշմանդամ» բառի մեջ։