cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Խուան Մարտին դել Պոտրո
2009-10
Այսպիսով նա նախապատրաստվում է ԱՄՆ թենիսի բաց առաջնությանը, որտեղ հանդես է գալիս 6-րդ համարի ներքո և կարիերայում առաջին անգամ Մեծ սաղավարտի տիտղոս նվաճում։ Կիսաեզրափակչում հաղթում է Ռաֆայել Նադալին, իսկ ահա եզրափակչում Ռոջեր Ֆեդերերին, ով մինչ այդ հանդիպումը այդ նույն մրցաշարում անընդմեջ 40 հաղթանակ և 5 տիտղոս էր նվաճել։ Եվ Խուան Մարտինը 1977 թվականից՝ Գիլերմո Վիլասից հետո դարռնում է առաջին արգենտինացի թենիսիստը, ով ԱՄՆ-ի բաց առաջնության մենախաղերում տիտղոս է նվաճում։
ԱՄՆ-ի բաց առաջնությունում հաղթելուց հետո Պոտրոն մինչ հոկտեմբեր չի մասնակցում ոչ մի մրցաշարի։ Միայն հոկտեմբերին մասնակցում է Տոկիոյի մրցաշարին և առաջին իսկ փուլում պարտվում այդ պահին աշխարհի 189-րդ ռակետ, ֆրանսիացի Էդուար Ռոժե-Վեսելինին։ Նույն արդյունքն է գրանցում նաև Շանհայի մրցաշարում։ Փարիզի Մաստերս մրցաշարում հասնում է մինչև քառորդ եզրափակիչ։ Այնուհետև կարիերայում երկրորդ անգամ մասնակցում է ATP ամփոփիչ մրցաշարին, բայց այս անգամ նրան հաջողվում է հասնել եզրափակիչ փուլ։ Այստեղ խմբային փուլի երեք խաղերից հաղթում է երկուսում՝ Ֆերնանդո Վերդասկոյին և Ռոջեր Ֆեդերերին, իսկ կիսաեզրափակչում՝ Ռոբին Սոդերլինգին, ապա եզրափակչում պարտվում ռուս Նիկոլայ Դավիդենկոյին։ Եվ այսպիսով տարին ավարտում ATP վարկանշային աղյուսակի 5-րդ հորիզոնականում։ 2010 թվականի առաջին պաշտոնական խաղը, որին մասնակցում է Պոտրոն Ավստրալիայի թենիսի բաց առաջնությունն է, որտեղ հասնում է մինչև քառորդ եզրափակիչ։ Մինչ այդ մրցաշարի մեկնարկը Պոտրոն կարիերայում համաշխարհային դասակարգման աղյուսակում բարձրանում է իր համար ամենաբարձ՝ 4-րդ հորիզոնական։ Ավստրալիայից հետո մարզումների ժամանակ ստացած դաստակի վնասվածքի պատճառով ստիպված բաց է թողնում տարվա մեծ մասը, և վերադառնում միայն սեպտեմբերի վերջին ու մասնակցում Բանկոկի մրցաշարին, սակայն պարտվում առաջին իսկ փուլում։ Մինչ տարեվերջ մասնակցում է միայն Տոկիոյի մրցաշարին, որտեղ ևս պարտվում է առաջին փուլում։ Այսպիսով ամբողջ 2010 թվականին մասնակցելով միայն երեք մրցաշարի, տարեվերջին վարկանշային աղյուսակում իջնում մինչև 258-րդ հորիզոնական։
2011-13
2011 թվականը Պոտրոն մեկնարկում է Սիդնեյի մրցաշարից և պարտվում 2-րդ փուլում։ Նույն փուլում է ավարտում նաև Ավստրալիայի բաց առաջնությունում իր ելույթները։ Փետրվարին մասնակցում է Սան-Խոսեի և Մեմֆիսի մրցաշարերին ու հասնում մինչև կիսաեզրափակիչ, իսկ ահա Դելրի Բիչում հաջողվում է տիտղոս նվաճել (առաջին տիտղոսը 2009 թվականի ԱՄՆ-ի բաց առաջնությունից հետո)։ Ինդիան-Ուելսի Մաստերս մրցաշարում հասնում է մինչև կիսաեզրափակիչ, իսկ Մայամիի Մաստերսում՝ քառորդ եզրափակիչ։ Ապրիլին մասնակցում է Էշտորիլայի մրցաշարին և տիտղոս նվաճում։ Այնուհետև Մադրիդի Մաստերսում, Ֆրանսիայի բաց առաջնությունում, հետո արդեն խոտածածկ կորտերում՝ Լոնդոնում հասնում է մինչև 3-րդ փուլ։ Ուիմբլդոնի մրցաշարում մի քայլ առաջ է գնում՝ հասնելով 4-րդ փուլ։
2012 թվականը նույնպես սկսում է Սիդնեի մրցաշարից, այնուհետև Ավստրալիայի բաց առաջնությունում գրանցում է միևնույն արդյունքը՝ քառորդ եզրափակիչ, վերջինում պարտվելով Ռոջեր Ֆեդերերին։ Նրան է պարտվում նաև Ռոտերդամի մրցաշարի եզրափակչում։ Հաջորդ՝ Մարսելի մրցաշարում դառնում է տիտղոսակիր՝ 6:4, 6:4 հաշվով հաղթելով Միքայել Լոդրին։ Դուբայի մրցաշարում ևս հաջող է հանդես գալիս՝ հասնում մինչև կիսաեզրափակիչ և նույն տարում արդեն երրորդ անգամ պարտվում Ֆեդերերին։ Չորրորդ պարտությունը Ֆեդերերին իրեն երկար սպասել չի տալիս՝ Ինդիան-Ուելս Մաստերս մրցաշարի քառորդ եզրափակիչ։ Մայամի Մաստերսում ավարտում է ելույթները 4-րդ փուլում։
Գրունտով կորտերի մրցաշրջանում առաջինը մասնակցում է Էշտորիլայի մրցաշարին և պաշտպանում նախորդ տարի նվաճած տիտղոսը՝ եզրափակչում 6:4, 6:2 հաշվով հաղթելով Ռիշար Գասկեյին:Դրան հետևում է Մադրիդի Մաստերսի կիսաեզրափակիչը և Ռոլան Գարոսի քառորդ եզրափակիչը, որտեղ առաջինում պարտվում է Թոմաշ Բերդիխին, այնուհետև առաջին եկու սեթերում առավելություն ունենալով Ֆեդերերի նկատմամբ տանուլ է տալիս մրցավեճը։ Համեմատաբար ավելի հաջող է ստացվում խոտածածկ կորտերի մրցաշրջանը, նախ նա հասնում է Ուիմբլդոնի մրցաշարի 4-րդ փուլ, այնուհետև նվաճում է Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալ՝ եզրափակիչ դուրս գալու համար հերթական անգամ պարտվում Ֆեդերերին, իսկ ահա բրոնզի համար պայքարում հաղթում Նովակ Ջոկովիչին։ Այնուհետև Նովակը հաղթանակների շարք է անցկացնում հարավամերիկյան մրցաշարերում, նախ Պոտրոյին հաղթում է Ցինցինատիի կիսաեզրափակչում, ապա ԱՄՆ-ի բաց առաջնության քառորդ եզրափակչում։
Աշնանը երկու տիտղոս է նվաճում փակ դահլիճներում՝ Վիենայում և Բազելում, որտեղ արգենտինացին ութ անընդմեջ պարտությունից հետո վերջապես հաղթում է Ֆեդերերին։ Այնուհետև 2009 թվականից հետո առաջին անգամ մասնակցում է ATP ամփոփիչ մրցաշարին և հասնում կիսաեզրափակիչ։
2010 թվականին առաջինը մասնակցում է Ավստրալիայի բաց առաջնությանն ու պարտվում 3-րդ փուլում, բայց հարդ կորտերի մրցաշրջանում նա արագորեն վերականգնում է խաղամակարդակն ու նվաճում Ռոտերդամի միցաշարի տիտղոսը, հասնում Դուբայի մրցաշարի կիսաեզրափակիչ, և Ինդիան-Ուելս Մաստերս մրցաշարի կիսաեզրափակիչ, որտեղ հինգ անընդմեջ պարտությունից հետո հաջողվում է 4:6, 6:4, 6:4 հաշվով հաղթել Նովակ Ջոկովիչին։ Գրունտով կորտերի մրցաշրջանն այնքան էլ հաջող չէր, և դրան ավելացրած նա ինչ որ վարակիչ հիվանդույամբ է հիվանդանում, ինչի պատճառով հրաժարվում է մի քանի մրցաշարի մասնակցությունից, ներառյալ Ֆրանսիայի թենիսի բաց առաջնությունը։
Խոտածածկ կորտերով մրցաշրջանում արդեն առողջական խնդիրներ չուներ և վերադարձից քիչ անց վերականգնում է նախկին խաղամակարդակը։ Ուիմբլդոնի մրցաշարում կարիերայում առաջին անգամ հասնում է կիսաեզրափակիչ փուլ՝ քառորդ եզրափակչում պարտության մատնելով իսպանացի Դավիդ Ֆերերին, իսկ ահա կիսաեզրափակչում, գրեթե հավասար պայքարում մոտավորապես 4 ժամ 30 րոպեում, վճռորոշ՝ 5-րդ սեթում պարտվում Ջոկովիչին։
Պալերմիտի
Պալերմիտի  (Palermiti) կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզի Կատանձարո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1434 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 80 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 18 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 88050։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0961։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ստուկալովկա (գյուղ, Բելոպոլիեի շրջան)
Ստուկալովկա (Стукалівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստուկալովկա գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կարկասսոն Նորդ (կանտոն)
Կարկասսոն Նորդ (Carcassonne-Nord), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Լանգըդոկ-Ռուսիլյոն շրջանում։ Օդ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Կարկասոն օկրուգի մեջ։ Համաձայն 1999 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 13998 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1108 է։ Կանտոնում կա 2 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ Կատեգորիա:Օդ դեպարտամենտի կանտոններ
Գեղեցկուհին (նկար)
Նկարում պատկերված է գեղեցկուհի-վաճառողուհի, որը արթնացել է քնից և կիսանստած է փետրաներքնակի վրա՝ անորոշության քաղցր սպասումով։ Աշխատանքը լցված է ազգային ռոմանտիզմի համադրությամբ, մասնավորապես պրիմիտիվ նկարներով, նեոկլասիցիզմով, ինչպես օրինակ Տիցիանի և Ռուբենսի մոտ։ Նկարի գլխավոր հերոսուհու կերպարում Կուստոդիևը պատկերել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դերասանուհի Ֆաինա Շևչենկոյին, որը փարթամ մարմին ուներ։ Այսպիսի կերպարը սիրելի էր արվեստագետի մոտ, ով նշել է, որ «նիհար կանայք չեն ներշնչում ստեղծագործելուն»։ Հետագայում նա ստեղծեց ևս երեք նկար, որոնք տարբերվում էին կոմպոզիցիայի աննշան փոփոխություններով։ Ըստ երևույթին, Կուստոդիևը «Գեղեցկուհուն» համարում էր մի տեսակ ծրագրային աշխատանք և իր գեղարվեստական ոճի որոնման արդյունք։ 1915 թվականի բնօրինակ պատկերը ներկայումս գտնվում է Մոսկվայում՝ Մոսկվայի Պետական Տրետյակովյան պատկերասրահի հավաքածուի մեջ, ինչպես նաև 1921 թվականի տարբերակը։ 1918 և 1919 թվականների տարբերակները պահվում են համապատասխանաբար Տուլայի գեղարվեստի թանգարանում և մասնավոր հավաքածուում `Ռուսաստանում։
Պատմություն և ստեղծում
Տղայի խոսքերով՝ «օգոստոսի սկզբին Կուստոդիևը ավարտեց «Գեղեցկուհին»։ Ավելի ուշ ես հայրիկից լսեցի, որ այս նկարում նա վերջապես գտավ իր ոճը, ինչը երկար ժամանակ իրեն չէր հաջողվում։ Հիշելով Պավել Ֆեդոտովին, փոքրիկ հոլանդացիներին, որոնք նրան հիացնում էին՝ նա ձգտում էր, ինչպես և նրանք, գրավել դիտողին, պարտադրել նրան ուշադրություն դարձնել խոսուն մանրամասներին։ Սակայն նկարի համար հիմք էին հանդիսացել ռուսական լուբոկը, ցուցանակները, ժողովրդական հմուտ վարպետների խաղալիքները, ռուսական ասեղնագործությունները և կոստյումները»։ Նկարը մատիտով արված ուրվանկարից տարբերվում է դիմագծերով, ինչպես նաև կանացի կերպարի չափազանցությամբ և հեգնանքով, որը արդեն ոչ մի կապ չուներ իրական Շևչենկոյի կերպարի հետ ։
Կոմպոզիցիա
1915 թվականի օրիգինալ՝, յուղային կտավ ,աջից ներքևում ստորագրություն է՝ «Բ․ Կուստոդիև/1915»։ 1918 թվականի տարբերակ՝, յուղային կտավ, ձախից ներքևում ստորագրություն է «Բ․ Կուստոդիև/1918»։ 1919 թվականի տարբերակ՝, յուղային կտավ, ստորագրված է ։ 1921 թվականի տարբերակ՝, յուղային կտավ, աջից ներքևում ստորագրություն «Բ,Կուստոդիև/1921»։ Իր ամենահայտնի նկարում Կուստոդիևը միավորել է ռոմանտիկ ազգայնականության կերպարները նեոդասականության կերպարների հետ, որոնք հենվում էին դասական արվեստի ավանդույթների և ակադեմիական գեղանկարների վրա, ինչպիսիք էին Տիցիանի և Ռուբենսի կտավները։ Հակառակ գնալով այդ ժամանակ գերակշռող մոդեռնիզմին, բայց հաշվի առնելով նոր գեղարվեստական միտումները՝ նա հակադրեց իր վայելչատես, փարթամամարմին և փթթուն գեղեցկուհիներին անկումային արվեստի    կտավների ներկայացուցիչ գունատ և զտարյուն կանանց հետ։ «Գեղեցկուհու» մեջ Կուստոդիևը անդրադարձել է ռուսական արվեստում հազվադեպ հանդիպող մերկ բնանակարին՝ քնից ուժասպառ շքեղ առևտրականուհուն, որը նստած է սպիտակ բմբուլե բարձերի և ժապավենների միջև, երևում է մետաքսե ծածկոցի տակից, ինչպես Աֆրոդիտեն սադափե խեցիից։ Գեղեցկուհու մեջ չկա ոչ մի կտրուկ անկյունային թեքում, չնայած որ արմունկից ձեռքը ոչ բնական թեքված է, որով էլ նա հենվում է փետրաներքնակին։ Ընդհակառակը, գեղեցկուհու մի փոքր անհարմար դիրքից՝ թեթևակի թեքված դեպի ետ, հնարավոր է տեսնել տարօրինակ նրբագեղություն և առաքինի մաքրության անկրկնելի հմայքը։ Առևտրականուհու առատ գեղեցկությունը, Տիցիանի ռուսական «Վեներա Ուրբինյանը»՝ կարմիր շրթունքներով, վարդագույն այտերով, կլոր կզակով, փիրուզագույն աչքերով, ոսկեգույն մազերով, կարապի վզով, փարթամ իրանով և կլորավուն ուսերով, խնամված և հարթ մարմնով, ինչպես «արյունը կաթով»։ Ժողովրդական պատկերացումներում դա էլ հենց համարվում է կանացի գեղեցկություն     ։ Բարձր մահճակալի հետևից, որն ուներ մետաղյա անկյուններ և ծաղկավոր նախշերով վարագույր, երևում էր զարդասեղանի ծայրը, որի վրա դրված էին աչքի զարնող իրեր՝ գեղեցիկ արձանիկներ և կանացի խնամքի միջոցներ։ Ի տարբերություն սառը կապույտ, երկնագույն, փիրուզագույն և շափյուղագույն պաստառների՝ ծանր զարդասեղանը և բավականին ծանրաշարժ սնդուկը Կուստոդիևի կողմից զարդարված են հեքիաթային ձևով։ Ինտերիերը՝ արված տիպիկ «վաճառականական ոճով», զարդարված է փարթամ և ծաղկած վարդերի բոլոր հնարավոր պատկերներով, որոնք հանդիսանում են գեղեցկության և ծաղկման խորհրդանիշները։ Դրանք համապատասխանում էին այս հիասքանչ ծաղկուն վաճառականուհու առավոտյան արթնանալու հետ, որը գտնվում էր կանացի գեղեցկության ծաղկման շրջանում։ Նա նայում է դիտողին դեմքի խորհրդավոր արտահայտությամբ՝ ամենևին չամաչելով իր մերկությունից, խաղաղությամբ, բայց միաժամանակ ինչ-որ մեկի կամ ինչ-որ բանի քաղցր սպասումով։ Նկարի մեջ ամեն մասնիկ հանդիսանում է փոխաբերություն, իսկ գեղեցկուհին կարծես դարձել է նաիվ նկարչի հայացքի և ռուսական մշակույթի արծաթե դարաշրջանի բարդ գեղագիտության արդյունք
Քննադատություն և ճակատագիր
«Գեղեցկուհին» ցուցադրվել է Կուստոդիևի այլ աշխատանքների և «Պազուխինի» էսկիզների հետ Պետրոգրադում և Մոսկվայում կայացած «Արվեստի աշխարհ» ցուցահանդեսներում։ Կուստոդիևը ինքն էր մշակել նկարները կախելու սխեման և սահմանել էր նրանց գները՝ ամենաբարձրը գնահատելով «Գեղեցկուհին»(4 հազար ռուբլի)։ Չորս աշխատանք գնեց Իգոր Գրաբարը Տրետյակովյան պատկերասրահի համար։ Ցուցահանդեսի ժամանակ Կուստոդիևը և Շևչենկոն նորից հանդիպեցին։ Մոդելը նկատեց․«Շատ գեր է։», նկարիչը պատասխանեց «Ինչպես կա։» և համբուրեց նրա ձեռքը ։ Նկարի մասին արձագանքները շատ հակասական էին և տարբեր ։ Որոշ քննադատներ այն անվանում էին «տխուր թյուրիմացություն», իսկ որոշները գտնում էին, որ գեղեցկուհու կերպարը հագեցած է «նուրբ հեգնանքով»։ Մինչդեռ գեղանկարների կոլեկցիոներ Ստեփան Պետրովիչը Կուստոդիևին ուղղված իր նամակում խոստովանել է, որ «ձեր „Գեղեցկուհին“ բոլոր ցուցահանդեսների մեխն է»։ Նա ուղղակի խելքահան է արել մի մետրոպոլիտի, որը ցուցահանդես այցելելուց հետո խոստովանեց, որ «Կարծես նկարչի ձեռքը սատանան է կառավարել, երբ նա նկարում էր իր „Գեղեցկուհուն“, քանի որ այն ալեկոծեց իմ հոգին։ Ես տեսա նրա հմայքը և քնքշությունը և մոռացա պահքերի ու արթնությունների մասին։ Գնում եմ վանք, որտեղ կաղոթեմ իմ մեղքերի համար» ։ «Գեղեցկուհին» շատ դուր եկավ նաև Կոնստանտին Սոմովին, որին Կուստոդիևը նվիրեց հատուկ նրա համար պատկերված մանրանկար, որում պատկերված էր քնած առևտրականուհի և նրան նայող տան ոգի։ Այն ստեղծվել է 1922 թվականին և կոչվել է «Առևտրականուհին և տան ոգին»։ Կուստոդիևը բազմիցս կրկնել է նկարի սյուժեն,ըստ երևույթին այն համարելով ծրագրային աշխատանք և արվեստում իր ոճը փնտրելու արդյունք ։ Մի օրինակ նա նվիրել է Մաքսիմ Գորկուն, իսկ մյուսը պատկերել է հատուկ Ֆեոդոր Շալյապինի համար՝ պատկերելով հերոսուհուն մեջքից բավականին թատերական ոճով  (ուշագրավ է, որ հենց Գորկին էլ ծանոթացրել է Շալյապինին Կուստոդիևի հետ) ։ Շևչենկոյի հետ լինելով մտերիմ հարաբերությունների մեջ՝ Շալյապինը շատ էր սիրում իր «Գեղեցկուհուն» և 1922 թվականին այն իր հետ արտահանեց Փարիզ  ։ Այն հայտնի էր որպես «Հարսնացու» (նաև «Առևտրականուհին սունդուկի մոտ»), հենց այդ տարի նկարը ցուցադրվեց Բեռլինի Ունդեր դեն Լինդենի պատկերասրահում, որտեղ քննադատ Գեորգի Լուկոմսկին Կուստոդիևին անվանեց ռուսական Տիցիան, իսկ հենց աշխատանքը՝ Յարոսլավյան Դանայա  ։ 1919 թվականի Շալյապինյան «Գեղեցկուհին» վաճառվել է 2003 թվականին Լոնդոնում կայացած այսպես կոչված «ռուսական վաճառք» Sotheby's աճուրդի ժամանակ անհայտ ռուս գնորդի, որը գնումը կատարել է հեռախոսով և վճարել է ռեկորդային գին արվեստի ստեղծագործության համար՝ 845 ֆունտ ստերլինգ (1 միլիոն 200 հազար դոլլար)  ։ 1915 թվականի օրիգինալ «Գեղեցկուհին» գտնվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում ։ Մինչև 1926 թվականը այն պահվում էր նկարչի ընտանիքում, այնուհետև մասնավոր հավաքածուներում, իսկ 1938 թվականին տեղափոխվեց Տրետյակովյան պատկերասրահ 1918 թվականի տարբերակը գտնվում է Տուլայի գեղարվեստի թանգարանում, հանդիսանում է ռուսական արվեստի բաժնի հավաքածուի հպարտությունը , որտեղ 1959 թվականին տեղափոխվեց այն իբրև նվեր Գ․Պ․ Մալիկովի կողմից։ Տրետյակովյան պատկերասրահում է պահվում նաև 1921 թվականի փոքրացված տարբերակը, որը բնութագրվում է 1915 թվականի ստեղծագործության բացարձակ կրկնությամբ
Հնարավոր կեղծիք
2005 թվականին մամուլում տեղեկություն հայտնվեց այն մասին, որ լոնդոնյան Christie’s աճուրդի ժամանակ վաճառվել է Կուստոդիևին վերագրված և 1919 թվականով թվագրված նկար «Օդալիսկան», որի համար անհայտ ռուս արտ-դիլերը վճարեց 1,5 միլիոն ֆունտ ստերլինգ (2,9 միլիոն դոլլար), բարձրացնելով նկարի արժեքը առնվազն յոթ անգամ  ։ Չնայած գործարքի ոչ հրապարակայնությանը, շուտով հայտնի դարձավ, որ նկարի նոր սեփականատերը ռուս օլիգարխ Վիկտոր Վեկսելբերգն էր, իսկ ավելի ստույգ նրան պատկանող ամերիկական «Ավրորա» ֆոնդը, որի միջոցով միլիարդատերը արտասահմանում ակտիվորեն գնում է ռուսական արվեստի նմուշները «հայրենասիրական» և «սոցիալական ուղղվածության» նպատակներով   ։ Christie’s աճուրդի տան տվյալներով նկարը մինչև 1989 թվականը գտնվում էր ռուս էմիգրանտ Լեո Մասկովսկիի մասնավոր հավաքածուի մեջ, երբ այն հանվեց աճուրդի նրա այրու կողմից, վաճառվեց, այնուհետև անհետացավ տեսադաշտից մինչև նոր վաճառքը, այսինքն մինչև 2005 թվականը  ։ 2009 թվականին այս աշխատանքը առաջին համարի տակ տպագրվեց կեղծված արվեստի գործերի կատալոգի մեջ․ «Ուշադրություն, հնարավոր է դա կեղծ է», այսպես ճանաչվեց Կուստոդիևի արվեստի գիտակ երեք իրարից անկախ փորձագետների կողմից, ովքեր աշխատում էին Տրետյակովյան պատկերասրահում, Ռուսական պետական թանգարանում և Ի․Ա․Գրաբարի անվան Համառուսական արվեստի գիտահետազոտական թանգարանում   ։ Արվեստագետներ նշում էին, որ «Օդալիսկան» ունի ոճային նմանություն կուստոդիևյան «Գեղեցկուհիների» շարքի հետ, սակայն «իրենից ներկայացնում է միայն կուստոդիևյան նախասիրած թեմայի մտածված կրկնություն» ։ Անմիջապես փորձաքննության արդյունքներին ծանոթանալոց հետ Վեկսելբերգը նկարը հետ ուղարկեց և պահանջեց հետ վերադարձնել իր գումարը, ինչը, սակայն տեղի չունեցավ, որից հետո նա 2010 թվականին Լոնդոնի բարձրագույն դատարանում հայց ներկայացրեց Christie’s աճուրդի տան դեմ, որը նախաձեռնել էր սեփական հետաքննություն և պատվիրել էր նոր փորձաքննություն Մեծ Բրիտանիայում   ։ Դատական լսումները տեղի ունեցան միայն 2012 թվականին ։ Դատական նիստի ավարտից հետո դատավորը որոշեց, որ «Օդալիսկան», հավանաբար, չի պատկանում Կուստոդիևի վրձնին և այդ կերպ որոշում կայացրեց «Ավրորա» ֆոնդի օգտին, նրան իրավունք վերապահելով դադարեցնել Christie’s-ի հետ կնքած պայմանագիրը և վերադարձնել միայն նկարը գնելու համար ծախսված գումարները ։
Արվեստում
2001 թվականին քանդակագործ Յուրի Գրիշկոն «Գեղեցկուհու» մոտիվներով ստեղծեց բրոնզե քանդակ, որը ցուցադրվում է Լիպեցկի մարզային արվեստի թանգարանում Լիպեցկում ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ Կատեգորիա:Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:1915 նկարներ Կատեգորիա:Բորիս Կուստոդիևի նկարներ
(2883) Բարաբաշով
(2883) Բարաբաշով (Barabashov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Թեմ (Հայ առաքելական եկեղեցի)
Թեմ (վիճակ, եպիսկոպոսություն, առաջնորդություն), հայ առաքելական եկեղեցու հոգևոր վարչատարածքային միավոր։ Գործածական է նվիրապետական երկու գերագույն աթոռների՝ Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցու (Էջմիածին) և Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության (Անթիլիաս) պարագայում։ Թեմ անվանումն առաջացել է 7-րդ դարում, Բյուզանդական կայսրության արևելյան նահանգների վարչական միավորների՝ թեմերի անունից։
Թեմերի ձևավորումը
4-5-րդ դարերում Հայ եկեղեցու հոգևոր-վարչական սահմանները հիմնականում համապատասխանել են Հայաստանի վարչաքաղաքական սահմաններին։ Թեմերի առաջին տարատեսակները Հայաստանում ձևավորվել են վաղ քրիստոնյա համայնքների (ծխերի) հիման վրա։ 4-րդ դարի սկզբին Գրիգոր Ա Լուսավորիչը Հայաստանի գավառներում և նահանգներում հիմնել է առաջին թեմերը՝ որպես եպիսկոպոսություններ, տեսչություններ, հովվություններ և վերակացություններ, դրանց գլուխ կարգել առաջնորդների, որոնք կոչվել են, համապատասխանաբար՝ եպիսկոպոս, տեսուչ, հովիվ, վերակացու։ Հայ եկեղեցու վարչական միավորների բոլոր տարատեսակները կոչվել են թեմեր (չնայած ունեցել են տարբեր տարածք և ազդեցություն)։ Գլխավորել են հայոց կաթողիկոսի կոնդակով նշանակված արքեպիսկոպոսները կամ եպիսկոպոսները՝ տեղերում տնօրինելով հոգևոր, կրթական, մշակութային, անգամ հասարակական, իրավաքաղաքական խնդիրներ։ 10-րդ դարում հայոց կաթողիկոսությանը ենթակա թեմեր գործել են նաև Հայաստանից դուրս։ Խաչիկ Ա Արշարունի կաթողիկոսը (973-992) եպիսկոպոսական թեմեր է հաստատել նաև Անտիոք (Սիրիա), Տարսոն (Կիլիկիա), Տրայանուպոլիս (Հունաստան) քաղաքներում։ Հայ եկեղեցու վարչական սահմաններն արդեն որոշվել են ոչ թե քաղաքական, այլ դավանական բաժանումով։ Անկախ բնակության վայրից, Հայ եկեղեցուն են ենթարկվել բոլոր հակաքաղկեդոնական հայերը։
Թեմերը եղել են ավատական կենտրոններ և սոցիակ-քաղաքական մեծ ուժ ներկայացրել։ Թեմը կրել է այն երկրամասի կամ բնակավայրի անունը, որտեղ գտնվել է թեմակալ առաջնորդի աթոռանիստը։ Բացի Սյունյաց թեմից, որը ճանաչվել է որպես մետրոպոլիտություն, հայոց բոլոր թեմերը եպիսկոպոսություններ են եղել։ Զարգացած միջնադարում, պետականության տրոհման հետևանքով, առաջացել են նաև Գանձասարի կամ Աղվանից (551-1828), Աղթամարի (1113-1895), Մեծի Տանն Կիլիկիո (1446 ցայսօր) կաթողիկոսությունները։
Անահայմ Դաքս
«Անահայմ Դաքս» (անգլերեն՝ Anaheim Ducks) ամերիկյան պրոֆեսիոնալ հոկեյի ակումբ։ Հանդես է գալիս Հոկեյի ազգային լիգայի (NHL) Արևմտյան կոնֆերենցիայի Խաղաղօվկիանոսյան դիվիզիոնում։ Տեղակայված է ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգի Անահայմ քաղաքում։
Թեմ (Հայ առաքելական եկեղեցի)
Թեմերի ձևավորումը
Ուշ միջնադարում պատմաքաղաքական հանգամանքների բերումով որոշ թեմեր վերացել են, մյուսների տրոհմամբ կամ միավորմամբ ստեղծվել են նորերը։ Մեծ թեմերը տրոհվել են, աստիճանաբար նոր տարածք և ազդեցություն ձեռք բերել և վերածվել ինքնուրույն եկեղեցավարչական միավորների։ Ըստ այդմ՝ Հայ եկեղեցում առաջացել են թեմերի նոր տարատեսակներ՝ եպիսկոպոսական, տեսչական և վանական, եպիսկոպոսական թեմական տեսչություններ, եպիսկոպոսական վիճակ, վիճակ և տեսչական վիճակ, առաջնորդություն, պատվիրակ-առաջնորդություն, առաջնորդական փոխանորդություն, տեսչություն, վիճակային և վանական տեսչություն, փոխանորդություն, վիճակավոր հովվություն և հովվություն։ 19-րդ դարի կեսին արդեն սրանց մեծ մասը ստացել է «առաջնորդություն» ընդհանուր անվանումը, որը նախկինում հատուկ էր միայն վանահայրերին՝ վանքերի առաջնորդներին։
Անահայմ Դաքս
Հիմնադրվել է «Ուոլտ Դիսնեյ» ընկերության կողմից՝ 1993 թվականին և անվանվել «Մայթի Դաքս օֆ Անահայմ» (անգլ.` Mighty Ducks of Anaheim, թարգ.` Անահայմի հզոր բադիկներ)` համանուն կինոստուդիայի կողմից 1992 թվականին նկարահանված «Հզոր բադիկներ» մանկական ֆիլմի անվանմամբ։ 2005 թվականին «Դիսնեյն» ակումբը վաճառում է գործարար ամուսիններ Հենրի և Սյուզան Սեմյուելիներին, ովքեր որոշում են ակումբն անվանափոխել որպես «Անահայմ Դաքս»։
Թեմ (Հայ առաքելական եկեղեցի)
Թեմական համակարգը 19-րդ դարում
19-րդ դարի երկրորդ կեսից թեմերի այս տարատեսակներից առավել խոշորներում (թեմ, տեսչություն, վիճակ) ստեղծվել են հոգևոր և աշխարհիկ անդամներից կազմված թեմական և հոգևոր խորհուրդներ՝ առաջնորդի գլխավորությամբ։ Թեմերի կազմավորումն ընթացել է 1860-ի Ազգային սահմանադրության սկզբունքներով։ Թեմի կառավարումը կենտրոնացած է առաջնորդի ձեռքում, որին ընտրում է թեմական ներկայացուցչական ժողովը կամ նշանակում Գերագույն հոգևոր իշխանությունը։ Թեմի տարածքում առաջնորդն իրավասու է (եթե եպիսկոպոս է) քահանայական ձեռնադրություններ կատարել, տնօրինել եկեղեցու դատական հարցերը, վճռել ամուսնության և ամուսնալուծության խնդիրները, մշակութային-կրթական գործունեություն ծավալել, թեմական ժողով հրավիրել և այլն։ Թեմի կառավարումն իրականացնելու նպատակով առաջնորդը կարող էր օգնական կամ փոխանորդ նշանակել, որոնք հաճախ գավառներում, գյուղերում կատարել են նաև թեմական վերահսկիչի դեր (անցյալում կոչվել են քորեպիսկոպոսներ)։
Անահայմ Դաքս
Շուրջ 20 տարվա գոյության ընթացքում թիմին հաջողվել է 10 անգամ դուրս գալ փլեյ-օֆֆ, նվաճել 3 խաղաղօվկիանոսյան դիվիզիայի տիտղոսներ (2006–07, 2012–13 և 2013–14 մրցաշրջաններին), երկու Արևմտյան կոնֆերենցիայի առաջնություններ (2002–03 և 2006–07 մրցաշրջաններին), ինչպես նաև մեկ անգամ դառնալ Սթենլիի գավաթակիր (2006–07 մրցաշրջանում)
Թեմ (Հայ առաքելական եկեղեցի)
Թեմական համակարգը 19-րդ դարում
Հայ եկեղեցու թեմական առաջնորդներ կարող են լինել ոչ միայն եպիսկոպոսները, այլև ծայրագույն վարդապետներն ու վարդապետները, որոնք լիակատար իրավասությամբ կրում են առաջնորդի պաշտոնը։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում փոխվել են Հայ եկեղեցու թեմերի քանակը, անվանումը, առաջնորդանիստ կենտրոնը։ Թեմերն ունեցել են կառավարման անկախ կամ կիսանկախ վիճակ։
Անահայմ Դաքս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոկեյի ազգային լիգայի (NHL) ակումբներ
Թեմ (Հայ առաքելական եկեղեցի)
Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցի
Ներկայումս Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցին թեմեր ունի ոչ միայն Հայաստանի տարածքում, այլև սփյուռքահայ համայնքներում։ Թեմեր ունի նաև Հայ եկեղեցու Կիլիկիո աթոռը։ 1996-ի թեմական բաժանմամբ Հայ եկեղեցում ստեղծվել է վարչատարածքային նոր դրություն։ 2012 թվականին թեմերի քանակը հասնում է 11-ի ՝
Հայաստանի տարածքից դուրս գործող թեմերն են՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի
«Արբատ-Օպերա» կամերային երաժշտական թատրոն
«Արբատ-օպերա» (ռուս.՝ Камерный музыкальный театр «Арбат-Опера»), կամերային երաժշտական թատրոն-անտրեպրիզա Մոսկվայում։ Հիմնադրվել է 1999 թվականին։
Թատրոնի պատմությունը
«Արբատ-Օպերա» թատրոնը ստեղծվել է «Դերասանի կենտրոնական տան» ղեկավարության նախաձեռնությամբ՝ ի դեմս Ա. Յաբլոչկինայի և Մարգարիտա Էսկինայի։ Թատրոնը բացվել է Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովի «Մոցարտը և Սալիերին» օպերայի պրեմիերայով։ Հիմնադրման օրից թատրոնը ղեկավարում է հայտնի ռուս օպերային ռեժիսոր Օլգա Իվանովան։
«Համառուսաստանյան օպերային միություն՝ օպերա բոլորի համար» նախագծի մշակման և իրականացման համար թատրոնին ՌԴ նախագահի կողմից շնորհվել է գրանտ ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Թատրոններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատրոններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի օպերային թատրոններ Կատեգորիա:Կամերային թատրոններ
Ֆիլետիզմ
Ֆիլետիզմ կամ ֆիլետականություն (φυλετισμός՝ ռասիզմ, տրայբալիզմ) կամ էթնոֆիլետականություն (ἔθνος՝ «ժողովուրդ» + «ցեղ», «տոհմ»), համաեկեղեցական շահերը ազգային-քաղաքականին զոհաբերելու տեղական քրիստոնյա ուղղափառ եկեղեցիների միտումը։
Դատապարտված է որպես հերետիկոսություն 1872 թվականին Կ.Պոլսում կայացած եկեղեցական ժողովի կողմից։ Այս հասկացությունը ի հայտ է եկել ուղղափառ հունալեզու միջավայրում՝ կիրառվելով 19-րդ դարի 60-70-ական թվականներին ազգային անկախությանը հասնելուն զուգահեռ Բուլղարիայի եկեղեցու անկախացման շարժման նկատմամբ :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուղղափառություն Կատեգորիա:Աղանդներ
Ռութան
Ռութան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չմշկածագի գավառակում ։ Գտնվում էր Մեծկերտ գյուղաքաղաքից 37 կմ հյուսիս-արևելք, Փերի գետի աջ կողմում։ Մտնում էր Կարմրի գյուղախմբի մեջ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Շիչինո
Շիչինո (Шийчине), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1868 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Շիչինո գյուղում բնակվում էր 135 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,66 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 204,55 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1868 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Յուդենրատ
Յուդենրատ (Judenrat, հոգն.՝ Judenraete, Judenräte – «հրեական խորհուրդ»), հրեական ինքնակառավարման վարչական մարմին, որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիների գերմանական օկուպացիոն իշխանությունների նախաձեռնությամբ բռնի կերպով հիմնադրվել է յուրաքանչյուր գետտոյում՝ ապահովելու համար նացիստների՝ հրեաներին վերաբերող հրամանների կատարումը ։
Առաջին յուդենրատներ
Հրեական «ինքնակառավարման» առաջին խամաճիկային մարմինները նացիստական ղեկավարությունն ստեղծել է Գերմանիայում՝ Վիեննայում ու Պրահայում, սակայն դրանք կոչվել են տարբեր կերպ ու ենթարկվել են տարբեր ատյանների (առավել հաճախ՝ գեստապոյին)։ Միայն Լեհաստանի օուպացիայից հետո են հիտլերականները միասնականացրել քաղաքականությունը յուդենրատների նկատմամբ, իսկ տերմինն առաջին անգամ օգտագործվել է գեստապոյի ղեկավար Ռեյնհարդ Հեյդրիխի՝ այնզացխմբերի ղեկավարներին ուղղված 1939 թվականի սեպտեմբերի 21-ի գաղտնի հրահանգում. «Հրեական բոլոր համայնքներում պետք է ստեղծի հրեա նշանավոր անձանց խորհուրդ՝ հնարավորինս կազմված ազդեցություն ունեցող անձանցից ու ռադդիներից։ Խորհուրդը պետք է կազմված լինի 24 հրեա տղամարդկանցից (թիվը կախված է համայնքի թվաքանակից)։ Այն պետք է լիովին պատասխանատու լինի (բառի ուղղակի իմաստող) այն բոլոր հրահանգների ստույգ ու պարտադիր կատարման համար, որոնք արդեն մշակվել են կամ դեռ պետք է մշակվեն» ։
Առաջին յուդենրատներն ստեղծվել են օկուպացված Լեհաստանի տարածքում 1939 թվականի աշնանը՝ Երկրրոդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց մի քանի շաբաթ հետո, Հեյդրիխի հրամանով ։ Գերմանական օկուպացիայի ընդլայնմանը զուգահեռ նոր յուդենրատներ են ստեղծվել օկուպացված բոլոր երկրներում, բացառությամբ Ֆրանսիայի, Բելգիայի ու Հունաստանի. ենթադրվում է, որ դրա պատճառը եղել է այն, որ Գերմանիան չէր պատրաստվում անեքսիայի ենթարկել այդ երկրները։ Սակայն այդ տարածքներում նույնպես նացիստները հրեաներին հրահանգել են նշանակել ավագ՝ ապահովելու համար օկուպացիոն ուժերի հրամանների կատարումը ։
Յուդենրատների պատասխանատվության տարածքն ու ենթակայությունը տատանվել է առանց որոշակի համակարգվածության։ Յուդենրատը կարող էր պատասխանատու լինել ինչպես քաղաքի կամ բնակավայրի, այնպես էլ մի ամբողջ շրջանի համար։ Գերմանիայում, Նիդերլանդներում, Սլովակիայում, Ռումինիայում և Բոհեմիայի ու Մորավիայի պրոտեկտորատում յուդենրատի իրավազորությունը տարածվել է ամբողջ երկրի վրա ։
Առանձին դեպքերում հրեաներն ինքնուրույն են ստեղծել իրենց ինքնակառավարման մարմինները նախքան յուդենրատների ստեղծման վերաբերյալ հրամանի ստացումը։ Այդ գործողությունների դրդապատճառը եղել է համայնքի կյանքը կազմակերպելու, իշխանությունների հետ բանակցելու համար ներկայացուցչական մարմին ունենալու և հրեաներին փրկելու համար պաշտոնյաներին կաշառելու, թալանն ու անկարգությունները կանխելու, ինչպես նաև հրեաներին հարկադիր աշխատանքի ուղարկելը կարգավորելու անհրաժեշտությունը։ Կամեն-Կաշիրսկիում, օրինակ, ինքնակառավարման նման մարմինը գոյություն է ունեցել երեք ամիս ։
Կառուցվածք և լիազորություններ
Յուդենրատներ, ըստ Հեյդրիխի հրահանգի, պարտադիր կարգով ստեղծվել են նացիստների կողմից օկուպացված տարածքների՝ հրեական բնակչություն ունեցող բոլոր բնակավայրերում։ Եթե տվյալ վայրում հրեաների թվաքանակը գերազանցել է 10 հազարը, յուդենրատի կազմում ընդգրկվել է 24 մարդ, եթե հրեաների թվաքանակը եղել է 10 հազարից քիչ՝ 12 մարդ։ Յուդենրատի ղեկավարը հաճախ կոչվել է «յուդենէլտեստեր» (Judenältester) — հրեաների ավագ ։
Բամզաթիվ հրեաների մոտ գոյություն է ունեցել պատկերացում, թե յուդենրատում աշխատելն ինչ-որ չափով երաշխավորում է, որ տվյալ անձը չի սպանվի, այդ պատճառով էլ յուդենրատի աշխատակիցների թիվն արհեստականորեն ավելացվել է։ Դրանից բացի, յուդենրատի ու հրեական ոստիկանության աշխատակիցներն ստացել են մեծ պարգևատրումներ և ավելի մեծ մթերաբաժին, քան գետտոյի մյուս կալանավորները ։
Յուդենրատի նախագահը (հրեաների ավագ) միայնակ է հաղորդակցվել գերմանական իշխանությունների հետ, ինչից գետտոյի բնակչությունը ենթադրել է, որ գերմանացիները հաշվի են նստում նրա հետ, սակայն իրականում ավագը միայն փոխանցել է ու իրականացրել օկուպացիոն ուժերի հրամանները։ Յուդենրատի վրա դրված պարտականությունների մեծ քանակի հետ միաժամանակ հրեական խորհուրդները ոչ մի իրական իշխանություն չեն ունեցել, գերմանական օկուպացիոն ուժերը նրանց հետ ընդհանրապես հաշվի չեն նստել, և առավելագույնը, ինչ հաջողվել է յուդենրատներին, եղել է կալանավորների հերթական զանգվածային սպանության կամ հրեաներին մահվան ճամբարներ ուղարկելու ժամանակավոր հետաձգումը ։
Յուդենրատների անդամներ և կազմ
Եվրոպայում յուդենրատների անդամ են նշանակվել հրեա հայտնի հասարակական գործիչներ, հրեական քաղաքական կուսակցությունների, կրոնական ու բարեգործական կազմակերպությունների ակտիվիստներ։ Օկուպացված Խորհրդային Միությունում նույնպես գերմանացիները ձգտել են ստեղծել յուդենրատներ՝ դրանց կազմում ընդգրկելով այդ համայնքի ազդեցիկ հրեաների։ Մասնավորապես կրոնական գործիչներից ակնկալվում էր, որ նրանք առաջին հերթին լավ կճանաչեն տեղացի բոլոր հրեաներին, և երկրորդ՝ լավ կծառայեն յուդենրատում կամ որպես հրեաների ավագ, որովհետև դժգոհություններ կունենան խորհրդային վարչակարգի կողմից հուդայականության նկատմամբ ծավալած հալածանքների պատճառով։ Այնտեղ, որտեղ չեն գտնվել կրոնական հեղինակություններ, նացիստները հաճախ այդ պաշտոնում նշանակել են հարգված ուսուցիչների կամ բժիշկների ։ Յուդենրատի կազմում հայտնի հրեա գործիչների ընդգրկելու գերմանացիների ձգտումը պատմաբանները բացատրել են մի քանի պատճառներով։ Առաջին հերթին՝ դա հնարավորություն է տվել իրենց հրամաններն ամրագրել գետտոյի ղեկավարության հեղինակությամբ և դրանով իսկ խուսափել հնարավոր անհանգստություններից։ Մյուս կողմից՝ նացիստների հրամանների կատարումն այդ անձանց ստորացրել է մյուս կալանավորների աչքում և նվազեցրել է նրանց կողմից դիմադրությունը գլխավորելու հնարավորությունը։ Երրրոդ՝ համայնքի նախկին ղեկավարության պահպանումն բթացրել է հրեաների աչալրջությունն ու թույլ է տվել ձգել ժամանակը մինչև գետտոների վերջնական ոչնչացումը։ Չորրորդ՝ յուդենրատի հարգված անդամներն առավել հարմար էին պատանդի կարգավիճակում հայտնվելու համար, որովհետև եթե գերմանացիներն առանց տատանվելու սպանում էին նույնիսկ այդպիսի հարգված մարդկանց, ապա շարքային կալանավորները կհասկանային, որ իրենք գերմանացիների համար ընդհանրապես ոչ մի նշանակություն չունեն ։
Մեծ մասամբ հրեաները չեն ցանակցել աշխատել յուդենրատում։ Դրա հիմնական պատճառը եղել է այն, որ նրանք չեն ցանկացել գործել մյուս հրեաների դեմ և խայտառակել իրենց անունը, իսկ մի մասը հրաժարվել է, որովհետև վտանգն ավելի շատ է եղել, քան ենթադրյալ օգուտը։ Ինչպես նաև ոչ բոլորն էին պատրաստ կրել մշտական ստորացումները, որոնք անխուսափելի էին յուդենրատում աշխատելու ընթացքում։ Օրինակ՝ Վելիկիե Լուկի քաղաքում յուդենրատի նախագահ է նշանակվել 65-ամյա Լաբասը, որն ամեն օր պարտավոր էր գերմանացիներին ասել հետևյալ արտահայտությունը. «Ես՝ ջհուդ Լաբասը, զեկուցում եմ ձեզ... որ բոլոր ջհուդները տեղում են...», և եթե հրեաների որևէ մեկը պակասել է, Լաբասին դաժանորեն ծեծել են։ Սակայն ինչ-որ մեկը պետք է հոգ տաներ իր ազգակիցների մասին գետտոյի անմարդկային պայմաններում, և հրեաները սովորաբար վերջիվերջո համաձայնել են աշխատել յուդենրատում՝ հույս ունենալով օգնել հրեաների փրկությանը ։
Մեծ մասամբ յուդենրատի անդամներին, նախագահին ու նրա տեղակալին ընտրել են տեղացի հրեաները, սակայն նացիստները միշտ վերահսկել են այդ գործընթացը, և հրեաների որոշումը պարտադիր կերպով հաստատվել է նացիստական վարչության կողմից ։ Երբեմն յուդենրատի ղեկավար են նշանակվել պատահական մարդիկ։ Օրինակ՝ Վիլնյուսում գերմանացիները, չգտնելով ռաբբիների, յուդենրատի կազմակերպումը հանձնարարել են առաջին պատահած սինագոգի ծառայողին, Եվպատորիայում յուդենրատի անդամներ նացիստները նշանակել են առաջին պատահած տասը հրեաներից ։
Դեղին մանգուստ
Դեղին մանգուստ, կամ աղվեսանման մանգուստ (Cynictis penicillata), մանգուստների ընտանիքի (Լատ. Herpestes-Օձաքիշ) կաթնասուն։ Իր անվանումը ստացել է իր դեղնա-կարմրավուն մորթու շնորհիվ։ Լատիներեն Cynictis-սակավ, Penicillata -Ավելակ, Խոզանակ, Վրձին։ Մի շարք լեզուներով նրա անունը թարգմանաբար նշանակում է «աղվես մանգուստ»։ Դեղին մանգուստները շատ տարածված են հատկապես Աֆրիկա մայրցամաքում և համարվում են Աֆրիկայի ամենատարածված տեսակներից։
Նկարագրություն
Դեղին մանգուստների մորթու գույնը կախված է միջավայրից։ Հարավային շրջանների աղվեսանման մանգուստները ունեն կարմրավուն մորթի, իսկ հյուսիսային շրջաններում տարածվածները ունեն ավելի շատ դեղին և մոխրագույն գունավորում։ Ունի կարճ, կլորացված ականջներ և շատ նման են աղվեսներին։ Մարմնի երկարությունը հասնում է 27-38 սմ, իսկ պոչի երկարությունը 18-ից 28 սմ։ Քաշը 440-ից 800 գ., իսկ որոշ դեպքերում մինչև 1 կգ.։
Յուդենրատ
Յուդենրատի անդամների սպանություններ
Հաճախ յուդենրատի անդամները հուսահատությունից ինքնասպանություն են գործել, որովհետև չեն կարողացել խանգարել կալանավորների սպանությանը կամ նրանց տեղափոխմանը մահվան ճամբարներ։ Օրինակ՝ իմանալով տեղափոխման մասին՝ ինքնասպան է եղել Վարշավայի գետտոյի գլխավոր Ադամ Չերնյակովը։ Յուդենրատի որոշ անդամներ սպանվել են հրեական դիմադրության մարտիկների կողմից։ Միայն Հունաստանում ու Նիդերլանդներում է ավագի կարգավիճակը եղել կենդանի մնալու երաշխիք ։
Դեղին մանգուստ
Տարածվածություն
Դեղին մանգուստները տարածված են Աֆրիկայի Հարավային մասում՝ ՀԱՀ-ում, Նամիբիայում, Լեսոթոյում, Սվազիլենդում, Զիմբաբվեում և Անգոլայում։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Գիշատիչներ
Յուդենրատ
Գործառույթներ և գործունեություն
Սկզբում յուդենրատները պատասխանատու են եղել ոչ մեծ բնակավայրերից հրեաներին գետտոյի տարածք տեղափոխելու, կալանավորների տեղավորման, ինչպես նաև գետտոյի սահմաններից հրեաների դուրս գալու դեպքում նրանց հավաքելու համար ։
Սննդամթերքի ապահովում
Յուդենրատները բաժանել են սննդի չնչին մասնաբաժինները, որ նացիստները հատկացնում էին գետտոյի կալանավորներին, սակայն եղել են գետտոներ, որտեղ ընդհանրապես ուտելիք չի հատկացվել։ Գերմանացիներին հաջողվել է սովը դարձնել հրեաների ոչնչացման մասշտաբով երկրորդ միջոցը (ուղղակի սպանությունից հետո)։ Օրինակ՝ Լոի գետտոյում 200000 կալանավորներից կեսը մահացել է սովից։ Կաունասի գետտոյի՝ հարկադիր աշխատանքներ կատարող հրեաները շաբաթական ստացել են 1400 գրամ հաց և 250 գրամ ձիու միս, չաշխատողները՝ դրա կեսը։ Բորիսովի գետտոյում միայն աշխատողներին տրվել է 150 գրամ հաց, Շպոլայի գետտոյում ու Վելիժում կալանավորներին ընդհանրապես չեն կերակրել, իսկ Սմոլենսկի գետտոյում սովից մահացել են հարյուրավոր մարդիկ ։
Բազմաթիվ գետտոներում յուդենրատները մեծ ջանքեր են գործադրել կազմակերպելու համար կալանավորների համար սննդի ապահովումը՝ կատարելով անօրինական գնումներ կամ փոխանակելով մթերք և այն գաղտնի գետտո հասցնելով։ Սննդի «մաքսանենգության» համար մեծ մասամբ պատիժը եղել է գնդակահարությունը։ Օրինակ՝ Վիլնյուսի գետտոյում յուդենրատը հաճախ գետտո է տարել լիտվացիներից գնված սննդամթերքով բեռնված սայլեր՝ ներկայացնելով, իբր դուրս են տանում աղբ կամ մեռած կալանավորների դիակներ։ Շատ հազվադեպ յուդենրատներին հաջողվել է գերմանացիներից ստանալ գետտոյից դուրս ուտելիք գնելու թույլտվություն։ Սակայն այդ դեպքում էլ քիչ բան է հասել գետտո։ Օրինակ՝ Լվովի գետտոյում յուդենրատը մեծ ջանքերի գնով կարողացել է ձեռք բերել մեկուկես տոննա ուտելիք ու դեղամիջոցներ, սակայն դրա մեծ մասը վերցրել են գերմանացիներն ու ոստիկանները ։
ուդենրատները հնարավորության դեպքում կազմակերպել են բույսերի աճեցում փոքր տարածքներում, սովի մատնվածների համար ստեղծել հասարակական ճաշարաններ, օրինակ՝ Բրեստի գետտոյի կալանավորների գրեթե 25 %-ը գոնե ինչ-որ բան կերել են յուդենրատի հոգատարության շնորհիվ։ Վարշավայում, Բելոստոկում ու այլ գետտոներում յուդենրատները կարողացել են գոնե ինչ-որ ժամանակով մարդկանց ապահովել սննդով, ջերմությամբ ու հագուստով ։ Շչուչինի գետտոյում յուդենրատը հիվանդներին ապահովել է տաք ապուրով ու կազմակերպել նվազագույն սնունդ ամենաանապահովների համար։
Բժշկություն և հիգիենա
Հրեաներն ստիպված են եղել գետտոյում ապրել լիակատար հակասանիտարական պայմաններում. կալանավորները տառապել են կուտակվածությունից, սովից, ցրտից, կոյուղու և ջրմուղի բացակայությունից, ոջիլներից, թարախային վերքերից, իրենց ուժից վեր աշխատանքից։ Հիվանդությունները գետտոյում եղել են սովորական երևույթ, ոչ թե բացառություն։ Բժիշկները եղել են քիչ, իսկ դեղամիջոցներ ընդհանրապես չեն եղել։ Այդպիսի պայմաններում բժշկական թեկուզ չնչին օգնության կազմակերպումն ու հիգիենայի որոշակի մակարդակի պահպանումը եղել է յուդենրատի հոգսը։ Հիգիենայի ամենահասարալ միջոցը եղել են բաղնիքները, և բազմաթիվ գետտոներում յուդենրատները կարողացել են կազմակերպել դրանք։ Հայտնի են նույնիսկ դեպքեր, երբ առանց բաղնիք այցելելու տեղեկանքի գետտոներում մարդկանց չեն տվել սննդի չափաբաժինը ։
Որոշ խոշոր գետտոներում յուդենրատները կարողացել են գերմանացիներից ստանալ հիվանդանոց բացելու թույլտվություն, սակայն մեծ մասամբ օկուպացիոն ուժերը հրեաներին թույլ չեն տվել կազմակերպել բժշկական օգնություն։ Օրինակ՝ Կալուգայում գետտոյի ղեկավար Ֆրենկելը խնդրել է թույլատրել բացել բուժարան, սակայն մերժում է ստացել։ Իսկ Վիլնյուսի գետտոյում հվանդանոցը (ունենալով դեղերի չնչին քանակ) ունեցել է չորս բաժանմունք, ռենտգենի սենյակ, լաբորատորիա և 150 աշխատակից։ Գետտոյում մահացության աստիճանը եղել է 4-10 անգամ բարձր, քան օկուպացիոն երկրների մնացած տարածքների բնակչության մոտ։ Համաճարակի տարածման վտանգի դեպքում գերմանացիները մեծ մասամբ ամբողջությամբ ոչնչացրել են գետտոն, սակայն գետտոների մեծ մասում յուդենրատները կարողացել են կանխել զանգվածային համաճարակները։ Վարակիչ հիվանդությունների ունեցողներին հիվանդանոցում տեղավորելը եղել է անհնար, որովհետև այդ մասին կարող էին իմանալ գերմանացիները։ Այդ պատճառով վարակիչ հիվանդություն ունեցող (հատկապես տիֆով հիվանդ) հրեաներին հաճախ հայտնել են սխալ ախտորոշում և նրանց բուժել գաղտնի ։ Երբեմն գետտոյի հիվանդանոցը դարձել է ծուղակ, օրինակ՝ 1941 թվականին Կաունասի գետտոյում գերմանացիները հրդեհել են հիվանդանոցը, որտեղ գտնվում էին 60 հիվանդներ ու բժշկական անձնակազմը։ Սակայն յուդենրատն ստիպված է եղել ռիսկի դիմել և բացել նոր հիվանդանոց, որովհետև նույնիսկ դեղամիջոցների ու բժշկական գործիքների լիակատար բացակայության պայմաններում հրեա բժիշկները կարողացել են բուժել բազմաթիվ հիվանդ կալանավորների ։
Գետտոյում յուդենրատի ու բժիշկների առաջ մշտապես ծառացած է եղել ծանրագույն բարոյական դիլեմա։ Օրինակ՝ ամեն օր նրանք ստիպված են եղել որոշել, թե կալանավորներից ում պետք է առաջին հերթին տալ եղած դեղամիջոցները։ Սարսափելի խնդիրներ են առաջացել գերմանացիների՝ գետտոյում ծննդաբերելու արգելքի պատճառով։ Գետտոյի ղեկավարությանը մահվան սպառնալիքով հրահանգված էր առանց հապաղման հայտնել հղիության ցանկացած դեպքի մասին, և այդ ժամանակ նացիստները սովորաբար սպանել են ամբողջ ընտանիքին։ Հղիության ու ծննդաբերության փաստը թաքցնելու դեպքում վտանգի է ենթարկվել ամբողջ գետտոն։ Ձեռք են առնվել միջոցներ ըննդել ծննդաբերության, և բժիշկներն ստիպված են եղել արհետսական ընդհատել հղիությունն անգամ ութերորդ ամսում, որպեսզի երեխայի կյանքի գնով (որին գերմանացիները պետք է սպանեին) փորձեն փրկել ապագա մայրերին ու նրանց ամուսիններին ։ Շյաուլյայի գետտոյի յուդենրատի քարտուղարն իր օրագրում գրել է. "Ի լրումն մեր բոլոր ստորացումներին ու բարոյալքման՝ մենք ստիպված էինք դառնալ մեր սեփական երեխաներին սպանողը։ Այդ սև օրերին գետտյում գտնվում էին երեք կանայք հղիության վերջին փուլում։ Ամենօրյա վերահսկողությունն այդ դժբախտներին թույլ չէր տալիս թաքնվելու և իրենց ապագա երեխաներին փրկելու հնարավորություն։ Հուսահատությունից նրանք բժիշկներին խնդրել են անցկացնել ժամանակից շուտ ծնունդ, և սպանել երեխաներին։ Դա արվել է մասնավոր բնակարանում։ Նրանք ծնվեցին կենդանի ու առողջ։ Մեկը անսովոր գեղեցկություն ուներ։ Նրանք բոլորը սպանվեցին ներարկիչի օգնությամբ և թաղվեցին նույնիսկ ոչ թե գերեզմանատանը, այլ գետտոյի խուլ նրբանցքներից մեկում։ Ավելի լավ է այդպես, քան գերմանացիների ձեռքից։"
Պայքար անտունության դեմ
Յուդենրատները մեծ ջանքեր են գործադրել նաև անտուն կալանավորների հարցը լուծելու ուղղությամբ. նրանց բոլորին տեղավորել են, և գրեթե ոչ ոք չի մնացել առանց ապաստանի։ Դրան յուդենրատները հասել են ծանր գնով։ Օրինակ՝ Վարշավայի բնակչության մեկ երրորդը կազմող հրեաներին գետտո տեղափոխելուց հետո մեկ սենյակում տեղավորվել է 13-15 մարդ, իսկ նրանք բոլորը ստիպված են եղել բավարարվել քաղաքի տարածքի 5 %-ում։ Գրոդնոյի գետտոյի մեկ բնակչին հասել է մեկ քառ. մետրից ոչ ավելի տարածք, իսկ Օդեսայի մարզի Վելիժե բնակավայրում 500 հրեաների քշել են խոզանոց, որ նախատեսված էր 300 խոզի համար ։
Մշակույթն ու կրթությունը գետտոյում
Ակտիվ դիմադրությունից բացի յուդենրատները նացիստներին ցույց են տվել նաև հոգևոր դիմադրություն։ Նվազագույն հնարավորության դեպքում իսկ հրեական խորհուրդները փորձել են գետտոյում կազմակերպել ինչ-որ մշակութային միջոցառումներ։ Անխուսափելի մահվան պայմաններում համերգներն ու ներկայացումները բազմաթիվ կալանավորների փրկել են հուսահատությունից ։
Հրեաներին արգելվել է կրթել իրենց երեխաներին, սակայն գետտոներում կալանավորները յուրաքանչյուր հնարավորության դեպքում խախտել են այդ արգելքը։ Այդ հազվադեպ դեպքերում, երբ գերմանացիները թույլ են տվել կազմակերպել ուսուցում, դպրոցները դարձել են ծուղակ, որովհետև նացիստներն առաջին հերթին ձգտել են սպանել հրեա երեխաներին՝ որպես աշխատանքի համար ոչ պիտանի բեռ, իսկ դպրոցում հարմար էր միանգամից մեծ թվով երեխաների բռնելը։ Օրինակ՝ Կաունասի գետտոյում յուդենրատը երկար տատանումներից հետ որոշել է թույլ չտալ, որ երեխաները մնան անուսում, և շուրջ 500 երեխաներ սկսել են սովորել երկու դպրոցներում, որոնք բացվել են գետտոյի խիստ նեղության պայմաններում։ Նույնիսկ այն բանից հետո, երբ 1942 թվականի օգոստոսի 26-ին նացիստները կտրականապես արգելել են ցանկացած դասավանդում գետտոյում, Կաունասի հրեաները շարունակել են երեխաներին ուսուցանել գաղտնի ։
Ֆինանսական գործունեութուն
Գետտոյի կյանքի համար անընդհատ պայքար մղող յուդենրատներին մշտապես անհրաժեշտ է եղել փող։ Յուդենրատի աշխատողները պետք է ստանային աշխատավարձ, բնակության համար նախատեսված տարածքը պահանջել է վերանորոգում, հիվանդանոցները պետք է գնեին դեղամիջոցներ, մանկատներին գումար էր պետք երեխաներին պահելու, դպրոցներին՝ երեխաններին կրթելու համար, ինչպես նաև պետք է գնվեր սնունդ սովյալների համար։ Գումար էր անհրաժեշտ նաև վճարելու փողոցները մաքուր պահելու, ջրմուղի, էլեկտրականության ու կոյուղու համար։ Մշտապես առաջացել են չնախատեսված, սակայն կենսականորեն անհրաժեշտ ծախսեր գերմանացիներին ու ոստիկաններին կաշառելու՝ հերթական զանգվածային սպանությունից խուսափելու, ձերբակալվածներին կամ հարկադիր աշխատանքի ուղարկվողներին ազատելու համար ։
Յուդենրատները փող ստացել են միակ աղբյուրից՝ հենց գետտոյի կալանավորներից։ Նրանք գտնվել են կայնքի ու մահվան սահմանին, սակայն հանուն հասարակական անհրաժեշտության ստիպված են եղել յուդենրատին վճարել հարկեր։ Յուդենրատները նաև ստիպված են եղել մթերքը կալանավորներին վաճառել թանկ գնով, որպեսզի գումար հավաքվի դեղամիջոցների ու կոմունալ ծառայությունների դիմաց վճարելու համար։ Սովորաբար յուդենրատներն ստիպված են եղել ունենալ երկու դրամարկղ՝ պաշտոնական, որը ներկայացրել են գերմանացիների ստուգմանը, և գաղտնի, որում մահվան վտանգի ենթարկվելով գումար են հավաքել կաշառքների և անօրինական ճանապարհով մթերքներ ձեռք բերելու համար ։
Համագործակցություն օկուպացիոն իշխանությունների հետ
Յուդենրատների ճակատագիրը անխուսափելիորեն եղել է սարսափելի։ Գերմանացիներն ստեղծել են յուդենրատները հրեաների ոչնչացմանն օգնելու և ոչ այլ ինչի համար։ Եթե յուդենրատները խոչընդոտել են գերմանացիների ծրագրերի իրականացմանը, դրանք ոչնչացվել են (ինչպես, օրինակ, Լվովի գետտոյում)։
Սկզբում յուդենրատի անդամները հույս են ունեցել ժամանակ շահել գերմանացիների հրամանները կատարելով, ինչի համար հավաքել են գումար, հանձնել մորթեղենն ու արժեքավոր իրերը, մարդկանց ուղարկել հարկադիր աշխատանքի։ Բայց յուդենրատների գործողություններից անկախ գերմանացիների սկզբունքային նպատակը մնացել է հրեաների լիակատար ոչնչացումը։ Այնուամենայնիվ, հրեական խորհուրդների բազմաթիվ աշխատողներ չէին հավատում, որ գերմանացիներն իսկապես ունեն «հրեական հարցի վերջնական լուծման» պլան, որը նախատեսում է բոլոր հրեաների ոչնչացումը։ Այդ պատճառով էլ նույնիսկ բազմակի «գործողություններից» այդ մեղմասացությամբ նացիստները կոչել են իրենց կազմակերպած զանգվածային սպանությունները) հետո յուդենրատի բազմաթիվ անդամներ փորձել են դա բացատրել միայն գերմանացիների՝ անաշխատունակ կալանավորներից ազատվելու և գետտոն պահելու ծախսերը կրճատելու ցանկությամբ։ Այդպես են վարվել բազմաթիվ յուդենրատների ղեկավարներ, օրինակ՝ Բարաշը Բելոստոկի գետտոյում, Հանսը Վիլնոյում, Չերնյակովը Վարշավայում, Հերշոն Լիբերմանը Գլոբոկոեում, որոնք չէին ուզում հավատալ, որ նացիստներն իրականում ձգտում են բոլոր հրեաների ոչնչացմանը ։
Լիակատար անելանելիության պայմաններում յուդենրատների մի մասը հրաժարվել է մատնել հրեաներին, մյուսները համայնքի փրկության համար զոհել է նրա մի մասն ու համաձայնել մասնակցել մոտակա ժամանակներում ոչնչացման ուղարկվելիք կալանավորների ընտրությանը, որպեսզի կանխի կամ գոնե հետաձգի հետագա սպանությունները։ Մասնավորապես Լոձի գետտոյի ղեկավար Խաիմ Ռումկովսկին կալանավորներին համոզել է չդիմադրել գետտոյի երեխաներին համակենտրոնացման ճամբար ուղարկելուն, որպեսզի այդ գնով փրկվեն մյուսները։
Այդ պատճառով յուդենրատները հաճախ կոնֆլիկտներ են ունեցել գետտոյում գործող հրեա ընդհատակայինների հետ։ Երբեմն դա ավարտվել է բախումով, օրինակ՝ Վարշավայում Żydowska Organizacja Bojowa (Հրեական ռազմական կազմակերպությունը) հարձակվել է հրեական ոստիկանության վրա, Վիլնյուսի գետտոյում տեղի է ունեցել ընդհարում՝ կապված Իցհակ Վիտենբերգի գործի հետ, իսկ Արևելյան Վերին Սիլեզիայում յուդենրատի նախագահ Մոշե Մերինը նույնիսկ պատերազմ է հայտարարել ընդհատակայիններին։ Նմանատիպ իրավիճակներ են եղել նաև Կրակովում և այլուր։
Մասնակցություն դիմադրությանը
Յուդենրատների ներկայացուցիչների մեծ մասը չի ընդունել փախուստների, անտառ գնալու և պարտիզանական զինված դիմադրությանը մասնակցելու գաղափարները։ Սակայն յուդենրատների անդամների ու գետտոների ղեկավարության մեծ մասը մասնակցել են նացսիտներիդեմ զինված պայքարի կազմակերպմանն իրականացմանը և ակտիվ կապ են պահել դիմադրության շարժման հետ, ինչպես, օրինակ, Մինսկի և Լախվայի գետտոներում։
Որոշ յուդենրատներ ուղղակիորեն մասնակցել են ընդհատակային կազմակերպություններին, մյուսները դրանց հետ համագործակցել են որոշակի չափով, սակայն մշտապես փորձելով միաժամանակ և՛ փրկել գետտոյի հրեաներին ու իրենց, և՛ պայքարել նացիստների դեմ։ Գետտոների ղեկավարներն այդ ուղղությամբ գործել են միմյանցից բոլորովին տարբեր. Ռումկովսկին Լոձի գետտոյում ամեն գնով պայքարել է ընդհատակայինների դեմ, Գ. Լանդաուն Քիշնևի գետտոյում չի օգնել, բայց և չի խանգարել ընդհատակայիններին, իսկ Շյաուլյայում ու Լուցկում յուդենրատների նախագահներն իրենք են փորձել զինել կալանավորներին ու սկսել ապստամբություն ։
Բելոստոկի գետտոյում յուդենրատի նախագահ Բարաշն սկզբում համագործակցել է դիմադրության շարժման հետ, ամեն կերպ օգնել ու աջակցել հրեական դիմադրության կազմակերպիչ և ղեկավար Մորդեխայ Տանենբաումին և նույնիսկ նրա միջոցով գումար ու ոսկի է փոխանցել Վարշավայի ընդհատակայիններին զենք գնելու համար։ Բարաշը դադարեցրել է դիմադրությանն օգնել միայն 1942 թվականի փետրվարին, երբ գերմանացիներն սպանել են Բելոստոկի գետտոյի ավելի քան 10 հազար հրեաների, և Բարաշը որոշել է գործել առավելագույն զգուշությամբ՝ փորձելով փրկել մնացածներին ։
Ընդհատակյա դիմադրության շարժման մասնակիցները նույնպես ակտիվորեն ընդգրկվել են յուդենրատների կազմում, որովհետև դա նրանց տվել է ավելի մեծ հնարավորություններ օկուպացիոն ուժերի դեմ պայքարելու համար ։
Մի շարք ուսումնասիրողների կարծիքով՝ յուդենրատների ղեկավարների վերաբերյալ այն պատկերացումը, թե նրանք հրեաներին տարել են ինչպես «ոչխարներին սպանդանոց», չի համապատասխանում իրականությանը։ Հրեական խորհուրդների ղեկավարների գրեթե 30 %-ը գետտոյում դիմադրել է նացիստներին բոլոր հնարավոր միջոցներով, ինչն ավելի շատ է, քան օրինակ, օկուպացված երկրների ղեկավարությունների ներկայացուցիչներից դիմադրությանը մասնակցածների թիվը ։
Պատերազմից հետո
Հիտլերյան օկուպացիայի ընթացքում յուդենրատների անդամների ճնշող մեծամասնությունն սպանվել է նացիստների կողմից։ Սակայն օկուպացված տարածքների ազատագրումից հետո խորհրդային իշխանությունները յուդենրատների՝ կենդանի մնացած քիչ թվով անդամներին վերաբերվել են որպես «ֆաշիստական հանցակիցների», և կենդանի մնացածները ենթարկվել են բռնաճնշումների, առավել հաճախ՝ գնդակահարվել ։