cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կախազարդ Ագիլար Անգիտայից
Կախազարդ Ագիլար Անգիտայից (Pectoral de Aguilar de Anguita), Մ. թ. ա. 500-376 թվականների բրոնզե կախազարդ, որը հայտնաբերվել է Իսպանիայի Գվադալախարա քաղաքի Ագիլար Անգիտա նեկրոպոլից ։ Գտնվում է Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանում 1940/27/AA/314 համարի ներքո։
Պատմություն
Կախազարդը հայտնաբերվել է Էլ Ալտիյո նեկրոպոլի ամենահարուստ շիրիմներից մեկի զգեստապահարանից, որտեղ եղել են նաև զենքեր, սաղավարտ, նախուտեստներ, հագուստ, իրեր։ Հնէաբան Էնրիկե դե Ագիլերա ի Գամբոան կարծում էր, թե հայտնաբերել է տեղական մի իր ։
Նկարագրություն
Կախազարդը բաղկացած է երկուական բրոնզե սկավառակներից, որոնք շղթայով միանում են ընդհանուր վահանաձև սկավառակին։ Այն ավեի շատ նախատեսված է եղել արարողակարգերի և ցուցադրությունների, քան պայքարի մեջ կիրառելու համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ
Նիկոլսկոե (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)
Նիկոլսկոե (Никольское), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 99 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռիկա Զարաի
Ռիկա Զարաի (ինչպես նաև` Զարաի) (Rika Zaraï, ‏ריקה זראי‎‏  ), իսրայելցի և ֆրանսիացի երգչուհի։
Կենսագրություն
Ռիկայի հայրը ծնունդով Ռուսաստանից էր։ Ավարտել է Երուսաղեմի կոնսերվատորիայի դաշնամուրի բաժինը։
1969 թվականին արևմուտքում հայտնի է դառնում իր Casatchok и Alors je chante երգի, ինչպես նաև Vivo cantando երգի ֆրանսերեն տարբերակի շնորհիվ։ Տեղափոխվել է Ֆրանսիա, որպեսզի կարիերան շարունակի Եվրոպայում, որտեղ կատարել է ֆրանսիական էստրադային և իսրայելական դասական հիթեր, օրինակ` «Հավա Նագիլա», «Ոսկե Երուսաղեմ» և այլն։
Դենիսովո (այլ կիրառումներ)
Դենիսովո, կարող է վերաբերել՝
Ռիկա Զարաի
Կենսագրություն
Նրա երգացանկը կազմված էր ֆրանսերեն, եբրայերեն, անգլերեն, իտալերեն, իսպաներեն և գերմաներեն երգերից։
2006 թվականին նա հրապարակել է իր կենսագրությունը` «Միշտ էլ հույսի առիթ կա» («L’espérance a toujours raison») անվանումով։
Ներկայումս ապրում է Փարիզում, ժամանակ առ ժամանակ` Իսրայելում։ Ըստ հրեական Едиот Ахронот թերթի` 2008 թվականին ինսուլտ է տարել, որը պարալիզացրել է մարմնի ձախ հատվածը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Անձևացյաց լեռնաշղթա
Անձևացյաց լեռներ, լեռներ Հայկական Տավրոսի արևելյան հատվածում, Վանա լճից հարավ֊արևելք։ Կենտրոնական մասը, Մոկս գետի վերին հոսանքի մոտ՝ ունի մոտ 3812 մետր բարձրություն, արևմտյան վերջավորությունը հասնում է Խիզան գետի կիրճին, արևելյանը՝ սահմանափակվում է Գյուրանդաշտ անունով բարձրադիր գոգավորությամբ։ Արևելյան և արևմտյան ծայրաթևերը ցածրադիր են, բայց 300 մետրից ոչ պակաս։ Բարձր գագաթները ձյունածածկ են լինում նույնիսկ օգոստոսին։ Հյուսիսային լանջին հայտնի է Արտոս գագաթը, հարավայինում՝ Առնոսը։ Հյուսիսային լանջերին կան փոքրիկ սառցադաշտեր։ Անձևացյաց լեռներից հարավ է գտնվում Գարգար անունով կիրճը, որտեղով անցնում են դեպի Նարեկ, Մոկս, Խիզան և Շատախ տանող ճանապարհները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ
Հեյդար Ալիևի հիմնադրամ
Հեյդար Ալիևի Հիմնադրամ (Heydər Əliyev Fondu), Ադրբեջանում գործող ոչ կառավարական կազմակերպություն, որը իրականացնում է կրթական, գիտական, մշակութային, երիտասարդների սոցիալական, առողջապահական, զբաղվածության հիմնախնդիրների լուծմանն ուղղված ծրագրեր։
Հիմնադրամի մասին
Հեյդար Ալիևի Հիմնադրամը ստեղծվել է 2004 թվականին։ Հեյդար Ալիևի Հիմնադրամի գործունեության կարևոր ուղղությունը հանդիսանում է բարեգործությունը։ Հիմնադրամի նախագահը Ադրբեջանի առաջին տիկին, ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի և ԻՍԵՍԿՕ-ի բարի կամքի դեսպան Մեհրիբան Ալիևան է։ Այդ կառույցը ադրբեջանական ժողովրդի Համազգային առաջնորդ Հեյդար Ալիևի կյանքի, գործունեության ու գաղափարների ուսումնասիրման ու քարոզման հետ մեկտեղ, ակտիվ աշխատանք է կատարում Ադրբեջանի սոցիալ-տնտեսական ու հումանոտար զարգացմանն աջակցության ուղղությամբ։ Իր հիմնադրման օրվանից Հիմնադրամը նվիրվածություն է ցուցադրել իր սկզբունքներին՝ նախագծեր իրագործելով կրթության, առողջապահության, մշակույթի, սպորտի, գիտության, տեխնոլոգիաների, բնապահպանության և այլ  ոլորտներում։ Դրանից բացի, Հեյդար Ալիևի Հիմնադրամի  նախաձեռնությամբ և աջակցությամբ կազմակերպվում են՝ ադրբեջանցի դպրոցականների այցելությունները Գերմանիա, Բելգիա, Ֆրանսիա, Վրաստան, Նիդերլանդներ և Ռումինիա, իսկ Ադրբեջան են ժամանում ԱՄՆ, Վրաստանի, Ռումինիայի և Ռուսաստանի դպրոցների աշակերտները ։
Հիմնադրամի կենտրոնը գտնվում է Բաքվում։ Հեյդար Ալիևի Հիմնադրամը կազմված է հետևյալ բաժիններից, որոնք իրենց հերթին ունեն ենթաբաժիններ.
Հումանիտար ծրագրերի բաժին.
Զոկեր
Զոկեր, Գողթան գավառի հայերի մականուն, ըստ երևույթին Ագուլիսի բարբառում գրաբարի «զ» նախդիրով հաճախակի օգտագործվող հnկ, օկ («այս») ցուցական դերանունից առաջացած մականուն, որով կոչում էին Ագուլիս քաղաքի և նրա շրջակա գյուղերի (Ներքին Ագուլիս, Ցղնա, Տանակերտ, Քաղաքիկ, Դիսար, Հանդամեջ) հայերին՝ իրենց առանձնահատուկ բարբառի համար։ Մեկ այլ ենթադրությամբ՝ զոկեր անվանումը, մեր թվարկությունից առաջ 7-րդ դարի սկզբին Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիս–արևելյան շրջաններ թափանցած սակերի (շակեր) անվան այլաձևությունն Է։ Ըստ մեկ այլ ենթադրության՝ զոկերը մարաց Աժդահակ թագավորի և հայ թագուհի Տիգրանուհու սերունդն են և իրենց ցեղանվան մեջ պահպանել են Աժադահակի (Զոհակ) անունը (բարբառում՝ Զըհօկ)։
Վալենտին Նալիվայչենկո
Վալենտին Ալեքսանդրի Նալիվայչենկո (Валентин Олександрович Наливайченко, ), ուկրաինացի պետական և քաղաքական գործիչ։
Զոկեր
Կատեգորիա:Հայոց լեզու
Վալենտին Նալիվայչենկո
Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության նախագահ 2006-2010 թվականներին (մինչև 2009 թվականը՝ նախագահի պաշտոնակատար), 2014-2015 թվականներին՝ Ուկրաինայի VII գումարման Ժողովրդական պատգամավոր, Բելառուսի Հանրապետությունում Ուկրաինայի դեսպան (2005-2006 թվականներ)։ 1-ին կարգի պետական ծառայող (2009 թվական), առաջին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպան (2004 թվական)։
Հեյդար Ալիևի հիմնադրամ
Հիմնադրամի մասին
Միջազգային հարաբերությունների բաժին.
Վալենտին Նալիվայչենկո
«Մեր Ուկրաինա» կուսակցության քաղխորհրդի ղեկավար (2010-2012 թվականներ)։ Եվրամայդանի ակտիվ մասնակիցներից մեկը։ «Հակակոռուպցիոն շարժում» քաղաքացիական միավորման հիմնադիր (2015 թվական), «Արդարություն» քաղաքական կուսակցության առաջնորդ։ Ուկրաինայի նախագահի թեկնածու (2019 թվական)։
Հեյդար Ալիևի հիմնադրամ
Հիմնադրամի մասին
Հասարակական հարաբերությունների բաժին.
Վալենտին Նալիվայչենկո
Կենսագրություն
Ծնվել է 1966 թվականի հունիսի 8-ին Զապորոժյե քաղաքում։ Հայրը բանվոր էր, մայրը՝ բուժքույր ։
Հեյդար Ալիևի հիմնադրամ
Հիմնադրամի մասին
Գործառնական բաժին.
Վալենտին Նալիվայչենկո
Կենսագրություն
Միջնակարգ դպրոցը ոսկե մեդալով ավարտելուց հետո ընդունվել է  Խարկովի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի «Ռուսերենը որպես օտար լեզու» մասնագիտությամբ, սովորել է մեկ տարի և զորակոչվել բանակ։ Ծառայել է 1984-1986 թվականներին Չեռնիգովի մարզի «Դեսնա» զորամասի հետևակային զորամասում ։ Ժամկետային ծառայությունն ավարտելուց հետո տեղափոխվել է Կիևի Տ. Գ. Շևչենկոյի անվան պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետ, որը գերազանցությամբ ավարտել է 1990 թվականին դասախոս և ռեֆերենտ թարգմանիչ մասնագիտությամբ ։
Հեյդար Ալիևի հիմնադրամ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հիմնադրամներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի մշակութային կազմակերպություններ Կատեգորիա:2004 հիմնադրված կազմակերպություններ
Վալենտին Նալիվայչենկո
Կենսագրություն
Համալսարանը կարմիր դիպլոմով ավարտելուց հետո՝ 1990 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1991 թվականի օգոստոսը աշխատել է Կիևի ինժեներա-շինարարական ինստիտուտում։ Նշանակվել է օտարերկրացիների հետ աշխատանքի բաժնի վարիչ ։
1991 թվականին նրան առաջարկվել է ուսում ԽՍՀՄ Անդրոպովի անվան հետախուզության ինստիտուտում (հետագայում՝ ՌԴ արտաքին հետախուզության ծառայության կառուցվածքում)։ 1994 թվականի փետրվարին սեփական ցանկությամբ հեռացել է ինստիտուտից և վերադարձել Ուկրաինա։ 1994 թվականի ապրիլին, ներկայացված զեկուցագրի հիման վրա, ավագ լեյտենանտ Նալիվայչենկոն Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության նախագահ Եվգենի Մարչուկի հրամանով «ծառայողական անհամապատասխանության պատճառով» ազատվել էր պահեստազորի իր պաշտոնից ։
Տիրապետում է անգլերեն, ֆիններեն, ռուսերեն լեզուներին ։
1991-1993 թվականներին աշխատել է «Նուկոմպրոմպլեքս»-ում, 1993-1994 թվականներից մինչև 1994 թվականի մայիսը՝  Զապորոժիեում «Որակ» ՍՊԸ-ի տնտեսագիտության, մարքեթինգի և մենեջմենթի գծով փոխտնօրեն ։
Դիվանագիտական ծառայություն (1994-2006)
12 տարի աշխատել է Ուկրաինայի դիվանագիտական ծառայությունում։ 1994-1997 թվականներին եղել է Ֆինլանդիայում Ուկրաինայի դեսպանության երկրորդ և առաջին քարտուղարը, համատեղության կարգով նաև Դանիայում և Նորվեգիայում, 1998 թվականի հուլիս-օգոստոս ամիսներին՝ Ուկրաինայի ԱԳՆ հյուպատոսական ծառայության վարչության հյուպատոսական վարչության ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց շահերի հյուպատոսական ապահովման բաժնի առաջին քարտուղար, բաժնի վարիչ, 2000-2001 թվականներին՝ խորհրդական, բաժնի վարիչ, Ուկրաինայի ԱԳՆ հյուպատոսական ծառայության վարչության հյուպատոսական վարչության պետի տեղակալ։ Եղել է մարդկանց անհետացման կանխարգելման հարցերով համակարգող խորհրդի կազմում ։
2001-2003 թվականներին եղել է ԱՄՆ-ում Ուկրաինայի դեսպանատան հյուպատոս։
2003-2004 թվականներին՝ Ուկրաինայի ԱԳՆ հյուպատոսական ծառայության դեպարտամենտի տնօրեն։
2004-2005 թվականներին՝ Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ։ Ուկրաինայի նախագահին առընթեր քաղաքացիության հարցերով հանձնաժողովի անդամ, անօրինական միգրացիայի դեմ պայքարին ուղղված միջոցառումները համակարգող միջգերատեսչական խորհրդի անդամ ։ Ուկրաինայի պատվիրակության նախագահը Եվրահանձնաժողովի հետ բանակցություններում ԵՄ անդամ երկրների հետ վիզային ռեժիմի պարզեցման և ռեադմիսիայի մասին համաձայնագրերի ստորագրման վերաբերյալ ։ Նրա աշխատանքի ընթացքում ստորագրվել է ԵՄ-ի հետ վիզային ռեժիմի պարզեցման մասին համաձայնագիրը և ԱՄՆ-ի հետ համաձայնագիրը, որը նախատեսում էր, մասնավորապես, 5-ամյա ամերիկյան վիզաների սահմանում Ուկրաինայի քաղաքացիների համար։ Մասնակցել է 2004 թվականի ընտրություններում միջազգային դիտորդների աշխատանքի ապահովմանը ։
2005-2006 թվականներին եղել է Բելառուսի Հանրապետությունում Ուկրաինայի արտակարգ և լիազոր դեսպան։
Ուկրաինայի անվտանգության ծառայություն (2006-2010 թվականներ)
2006 թվականի հունիսին Ուկրաինայի նախագահ Վիկտոր Յուշչենկոն նրան նշանակել է Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության նախագահի առաջին տեղակալ՝ Ուկրաինայի Անվտանգության խորհրդին կից Հակաահաբեկչական կենտրոնի ղեկավար ։
2006 թվականի դեկտեմբերի 22-ին նշանակվել է Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության նախագահի պաշտոնում և մտել է Ուկրաինայի ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի կազմի մեջ։
Այս պաշտոնում նախաձեռնել է Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության բարեփոխման գործընթացը, ծառայության հիմնական ջանքերը ուղղված էին կոռուպցիայի, ահաբեկչության, թմրանյութերի առևտրի, զենքի ապօրինի վաճառքի դեմ պայքարին, ներկայացրել Է Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության գործունեության նկատմամբ ժողովրդավարական հասարակական վերահսկողության հանրային մեխանիզմները։
Զբաղվում է զինծառայողների հայրենասիրական դաստիարակությամբ։ 2009 թվականին նախաձեռնել է հայրենասիրական երգերի շարքի ստեղծումը՝ դրանց համար հրավիրելով բանաստեղծներ Վադիմ Կրիշչենեկոյին, Վլադիմիր Մելնիկովին, Վասիլի Իվանիցկիին և կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Զլոտնիկին ։
Ուկրաինայի անվտանգության ծառայությունը Նալիվայչենկոյի օրոք ակտիվորեն մասնակցել է Ուկրաինայի եվրատլանտյան ռազմավարության իրականացմանը։ Նալիվայչենկոն ռազմական բարեփոխումների հարցերով «Ուկրաինա-ՆԱՏՕ» համատեղ աշխատանքային խմբի ստեղծման նախաձեռնողն էր։
Նրա օրոք Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության արխիվները գաղտնազերծվել, թվայնացվել և բաց են դարձել քաղաքացիների ազատ մուտքի համար, ստեղծվել են հետազոտական կենտրոններ՝ ուսումնասիրելու և հրապարակելու փաստաթղթեր, որոնք վերաբերում էին Ուկրաինայի պատմության տարբեր ժամանակահատվածներին, այդ թվում՝ 1932-33 թվականների սովին, ստալինյան բռնաճնշումներին, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին, Ուկրաինական ապստամբական բանակին, հետպատերազմյան ռեպրեսիաներին Ուկրաինական մտավորականության դեմ։ Քաղաքացիները խորհրդային տարիներին հետապնդված իրենց ընտանիքների անդամների գործերին և փաստաթղթերի հասանելիություն են ստացել։
Հետագայում այնտեղ բացվել է «Լոնտսկի բանտ» Լվովի օկուպացիոն ռեժիմների զոհերի ազգային թանգարան-հուշահամալիր։
Նալիվայչենկոյի օրոք Ուկրաինայի անվտանգության ծառայությունը դատական գործընթաց է նախաձեռնել Գոլոդոմորի հարցով, որի արդյունքում դատարանը հաստատել է Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության քննիչների եզրակացությունները Ուկրաինայի ԽՍՀ տարածքում ուկրաինական ազգային խմբի ցեղասպանության կազմակերպման, այսինքն ՝ նրա մասնակի ֆիզիկական ոչնչացման համար նախատեսված կենսապայմանների արհեստական ստեղծման մասին։
2010 թվականի մարտի 11-ին, նախագահական ընտրություններում Վիկտոր Յանուկովիչի հաղթանակից հետո, պաշտոնանկ է արվել։
Քաղաքական գործունեություն (2010-2014 թվականներ)
2010 թվականի սեպտեմբերին անդամակցել է «Մեր Ուկրաինան» քաղաքական կուսակցությանը, ընտրվել է կուսակցության քաղխորհրդի նախագահ։ 2012 թվականի մայիսի 24-ին վայր է դրել իր լիազորությունները և դուրս եկել կուսակցությունից՝ առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին միացյալ ընդդիմության ձևաչափով մասնակցելու մասին որոշումը ձգձգելու պատճառով, իսկ կուսակցության ինքնուրույն մասնակցությունը կամ ընտրություններում նրա անջատողական դաշինքների ձևավորումը հակասում էին նրա քաղաքական դիրքորոշմանը ։
Գերագույն ռադայում պատգամավորական գործունեության ընթացքում քսան օգնական-խորհրդատուներից մեկը, 2013 թվականի ապրիլի 1-ից մինչև 2014 թվականի փետրվարի 25-ը եղել է Դմիտրի Յարոշը, որի հետ նրանց կապում էին բազմամյա բարեկամական հարաբերությունները   ։
2014 թվականի փետրվարին եղել է Ուկրաինայում իշխանափոխության հանգեցրած Եվրամայդանի ակտիվ մասնակից։
2014 թվականի փետրվարի 22-ին Վիկտոր Յանուկովիչին իշխանությունից փաստացի հեռացնելուց հետո Գերագույն ռադան Նալիվայչենկոյին նշանակել է Ուկրաինայի Անվտանգության Ծառայության գործունեության վերահսկողության լիազոր։ 2014 թվականի փետրվարի 22-ի լույս 23-ի գիշերը Ավակովի, «Ալֆա» և «Սոկոլ» հատուկ ստորաբաժանումների ուղեկցությամբ փորձել է Ղրիմում ձերբակալել Յանուկովիչին ։
Ուկրաինայի անվտանգության ծառայություն (2014-2015 թվականներ)
2014 թվականի փետրվարի 24-ին Ուկրաինայի Գերագույն ռադան Վալենտինա Նալիվայչենկոյին նշանակել էր Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության նախագահ։ Փետրվարի 28-ից մտնում է Ուկրաինայի ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի կազմի մեջ։
Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության ղեկավարի պաշտոնում Նալիվայչենկոն աչքի է ընկել մի շարք ռեզոնանսային հայտարարություններով․
2014 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Ռուսաստանի Դաշնության Քննչական կոմիտեն քրեական գործ էր հարուցել Նալիվայչենկոյի նկատմամբ։ Նա կասկածվում էր զրպարտության, արգելված միջոցների և պատերազմ վարելու մեթոդների կիրառման կազմակերպման, լրագրողի մասնագիտական օրինական գործունեությանը խոչընդոտելու և մարդուն առևանգելու մեջ ։
2015 թվականի հունիսի 18-ին Գերագույն ռադան հավանություն է տվել Ուկրաինայի նախագահ Պետրո Պորոշենկոյի՝ Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության ղեկավար Վալենտին Նալիվայչենկոյին աշխատանքից ազատելու առաջարկին։ Որոշումը պաշտպանել է 248 պատգամավոր ։ Հաջորդ օրը նախագահն աշխատանքից ազատել է Նալիվայչենկոյի տեղակալներին և քննչական վարչության պետին ։ Պորոշենկոն Նալիվայչենկոյին առաջարկել է անցնել արտաքին հետախուզության ծառայության ղեկավարի պաշտոնին, ինչին նա սկզբում տվել է իր համաձայնությունը, սակայն հետո հրաժարվել է ։ Որպես հրաժարականի պատճառներից մեկը, նախագահը նշել է շփման գծում ստուգումների անբավարար գործունեությունը ։
Քաղաքական գործունեություն (2015-մինչ հիմա)
2015 թվականի աշնանից «հակակոռուպցիոն շարժման» նախագահն է։
2019 թվականի նախագահական ընտրություններում զբաղեցրել է 12-րդ տեղը (0,22 %, 43 239 ձայն ):
2019 թվականի արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններում «Բատկիվշչինա» կուսակցության ընտրական ցուցակում ստացել է 3-րդ տեղը ։
Պետական դավաճանության մեղադրանքներ
2013 թվականի սեպտեմբերին Ուկրաինայի Գլխավոր դատախազությունը քրեական վարույթ էր սկսել Նալիվայչենկոյի նկատմամբ։ Գերագույն ռադայի ժողովրդական պատգամավորները հայտնել են, որ նա, իբր, ԱՄՆ-ի Կենտրոնական հետախուզական վարչության աշխատակիցներին առանձնացրել է Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության շենքում գտնվող աշխատասենյակը և հնարավորություն է տվել ծանոթանալ Ուկրաինայի պետական գաղտնիքը կազմող գաղտնի փաստաթղթերին։ Նման տեղեկատվություն 2014 թվականի մարտին հնչեցրել Է Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության նախկին ղեկավար Ալեքսանդր Յակիմենկոն, որի կարծիքով՝ Վալենտին Նալիվայչենկոն պատկանում է Ուկրաինայի նոր իշխանությունների այն ներկայացուցիչների թվին, ովքեր անմիջականորեն կապված էին ԱՄՆ հատուկ ծառայությունների հետ ։ Յակիմենկոն պնդում էր, որ Նալիվայչենկոն ԿՀՎ-ի կողմից հավաքագրվել է 2001-2003 թվականներին ԱՄՆ-ում դիվանագիտական ծառայության տարիներին, երբ զբաղեցնում էր ԱՄՆ-ում Ուկրաինայի դեսպանատան գլխավոր հյուպատոսի պաշտոնը, և դիվանագիտական ծառայությունից հեռանալուց հետո շարունակել է շփումները ամերիկյան հատուկ ծառայությունների հետ ։
2014 թվականին Ուկրաինայում իշխանափոխությունից հետո Գլխավոր դատախազության նոր ղեկավարությունը 2014 թվականի մարտին փակել էր քրեական վարույթը՝ հանցակազմի բացակայության պատճառով ։
Չաուսովո (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Չաուսովո (Чаусове), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1700 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Չաուսովո գյուղում բնակվում էր 721 մարդ։
Գազային հաստատուն
Գազային հաստատուն, համապիտանի (ունիվերսալ) գազային հաստատուն (երբեմն՝ Մենդելեևի հաստատուն), ֆիզիկական հաստատուն, հանդես է գալիս բազմաթիվ հիմնարար հավասարումներում, ինչպես օրինակ, իդեալական գազի վիճակի հավասարումը կամ Նեռնստի հավասարումը։ Նշանակվում է ~R։ Թվապես հավասար է իզոբար պրոցեսում 1 մոլ իդեալական գազի ընդարձակման ժամանակ կատարված աշխատանքին, ջերմաստիճանը 1 Կելվինով բարձրանալու դեպքում։ Առաջին անգամ կիրառության մեջ է դրել Մենդելեևը 1874 թ.։
Ընդհանուր տեղեկություններ
1874 թ. Մենդելեևը հաշվեց Մենդելեև-Կլապեյրոնի հավասարման (իդեալական գազի վիճակի հավասարում) հաստատունի արժեքը մեկ մոլ գազի համար, ելնելով Ավոգադրոյի օրենքից, որի համաձայն, մինևնույն ճնշման և ջերմաստիճանի դեպքում ցանկացած գազի 1 մոլը զբաղեցնում է միևնույն ~V ծավալը։
Միավորների միջազգային համակարգում Ջ/(մոլ∙Կ) ։
ՍԳՎ համակարգում Էրգ/(մոլ∙Կ)
Կապը Բոլցմանի հաստատունի հետ
Համապիտանի գազային հաստատունը արտահայտվում է kB Բոլցմանի հաստատունով՝ որտեղ NA-ն Ավոգադրոյի թիվն է։ Այդ դեպքում իդեալական գազի վիճակի հավասարումը կարելի է գրել
կամ որտեղ N-ը մասնիկների (գազի մոլեկուլների) թիվն է։
Եթե մասնիկների թիվը տրված է մոլերով, ավելի հարմար է գազային հաստատունի օգտագործումը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Թերմոդինամիկա Կատեգորիա:Ֆիզիկական հաստատուններ Կատեգորիա:Դմիտրի Մենդելեև Կատեգորիա:Նյութի քանակ
Դեուշևո (այլ կիրառումներ)
Դեուշևո, կարող է վերաբերել՝
Դերյագինո (այլ կիրառումներ)
Դերյագինո, կարող է վերաբերել՝
Էկոլոգիա
Էկոլոգիա (οἶκος, «տուն» կամ «միջավայր», -λογία «գիտություն» կամ «հետազոտություն»), կենսաբանության բաժին, որն ուսումնասիրում է կենդանի օրգանիզմները, կենդանի օրգանիզմների և շրջակա միջավայրի միջև եղած փոխհարաբերությունները։ Էկոլոգիայի ուսումնասիրության առարկան օրգանիզմների, ինչպես նաև օրգանիզմների և միջավայրի աբիոտիկ (անկենդան) բաղադրիչների միջև գործող փոխհարաբերություններն են։ Հետաքրքրությունների առարկա են կենսաբազմազանությունը, տարածվածությունը, կենսազանգվածը և օրգանիզմների պոպուլյացիաները, նույն կամ տարբեր տեսակների միջև գործող համագործակցությունն ու մրցակցությունը։ Էկոհամակարգերը օրգանիզմների՝ դինամիկ փոխհարաբերվող համակարգեր են՝ օրգանիզմների կազմած համայնքները և միջավայրի անկենդան բաղադրիչները։ Էկոհամակարգերում ընթացող գործընթացները՝ առաջնային արտադրությունը, պեդոգենեզը, սննդանյութերի շրջապտույտը և էկոլոգիական խորշի կառուցումը կարգավորում է շրջակա միջավայրի միջով ընթացող էներգիայի և նյութի հոսքը։ Այս գործընթացները իրականացնում են էվոլյուցիայի ընթացքում տարբեր հատկանիշներ ձեռք բերած օրգանիզմները։ Կենսաբազմազանությունը տեսակների, գեների և էկոհամակարգերի բազմազանությունն է, որը նպաստում է որոշ էկոհամակարգային ծառայությունների իրականացմանը։
Էկոլոգիան միջավայրապաշտպանության, բնագիտության կամ շրջակա միջավայրի պահպանության հոմանիշը չէ։ Այն կապված է էվոլյուցիոն կենսաբանության, գենետիկայի և էթոլոգիայի հետ։ Էկոլոգների համար կարևոր է հասկանալ, թե ինչպես է կենսաբազմազանությունը ազդում էկոլոգիական գործընթացների վրա։ Էկոլոգները ուսումնասիրում են՝
Էկոլոգիան կիրառվում է ընդերքի պահպանության, ջրաճահճային հանդակների կառավարման, բնական ռեսուրսների կառավարման (ագրոէկոլոգիա, գյուղատնտեսություն, անտառաբուծության, ագրոանտառաբարլավում, ձկնաբուծություն և այլն), քաղաքների նախագծման (քաղաքային էկոլոգիա), համայնքների առողջության, կանաչ տնտեսագիտության տեսական և կիրառական բնագավառներում և մարդու սոցիալական փոխհարաբերություններում (մարդու էկոլոգիա)։ Օրինակ՝ կայուն զարգացման մոտեցման համաձայն, էկոլոգիան ավելին է քան շրջակա միջավայրը, այն մարդուց անջատ չէ։ Կենդանի օրգանիզմները (այդ թվում՝ մարդը) և ռեսուրսները ձևավորում են էկոհամակարգեր, որոնք իրենց հերթին ապահովում են Երկրի կենդանի և անկենդան բաղադրիչները կառավարող կենսաֆիզիկական հետադարձ կապի մեխանիզմները։ Էկոհամակարգերը ապահովում են կյանքն ու կենսական գործընթացները, արտադրում բնական ռեսուրսներ, կարգավորում կլիման, գլոբալ կենսաերկրաքիմիական շրջապտույտները, ջրի ֆիլտրումը, հողագոյացումը, էրոզիան և շատ բնական երևույթներ, որոնք ունեն գիտական, պատմական, տնտեսական կամ այլ նշանակություն։
Էկոլոգիա բառը («Ökologie») առաջին անգամ կիրառել է Էռնստ Հեկկելը՝ «Օրգանիզմների ընդհանուր մորֆոլոգիա» գրքում (գերմաներեն՝ «Generelle Morphologie der Organismen») 1866 թվականին։ Էկոլոգիական միտքը ներկայիս փիլիսոփայության, հատկապես՝ էթիկայի և քաղաքականության արգասիքն է ։ Հին հույն փիլիսոփաները՝ Հիպոկրատը և Արիստոտելը իրենց բնագիտական հետազոտություններում նկարագրել են էկոլոգիայի հիմնական գաղափարները։ Ժամանակակից էկոլոգիան ձևավորվել և իր զարգացումն է ապրել 19-րդ դարի վերջին։ Հարմարողականության և բնական ընտրության էվոլյուցիոն պատկերացումները դարձել են էկոլոգիական տեսության հիմնաքարերը։
Սահմանումներ
Էկոլոգիա տերմինը ժամանակակից պայմաններում ավելի լայն նշանակություն ունի, քան այդ գիտության զարգացման առաջին տասնամյակների ընթացքում։ Ներկայումս ավելի հաճախ էկոլոգիական հարցեր ասելով հասկացվում են, նախ և առաջ, շրջակա միջավայրի պահպանությանը վերաբերող հարցերը(նայի’ր նաև էնվայրոնմենտալիզմ)։ Մեծ մասամբ իմաստի այդպիսի աղավաղումը կատարվել է մարդու կողմից շրջակա միջավայրի վրա առավել շոշափելի ազդեցության հետևանքով։ Սակայն անհրաժեշտ է միմյանցից տարբերել ecological («որը վերաբերում է էկոլոգիա գիտությանը») և environmental («որը վերաբերում է շրջակա միջավայրին») հասկացությունները։ Էկոլոգիայի նկատմամբ համընդհանուր ուշադրությունը հանգեցրել է նրան, որ այդ գիտության վերաբերյալ նախկինում Հեկկելի կողմից (բացառապես կենսաբանական) տրված առաջնային, բավականին հստակ բնորոշումը ընդլայնվել է, և այն ներառում է նաև այլ բնագիտական և նույնիսկ հումանիտար գիտությունների ոլորտները։ Էկոլոգիայի դասական սահմանումները։ Էկոլոգիան գիտություն է, որն ուսումնասիրում է կենդանի և անկենդան բնության միջև փոխհարաբերությունները։ Այդ գիտության երկու այլընտրանքային սահմանումներն են. Էկոլոգիայի երկրորդ բնորոշումը տրվել է 5-րդ Միջազգային էկոլոգիական կոնգրեսում(1990)` նպատակ ունենալով հակազդել էկոլոգիա տերմինի իմաստի աղավաղմանը, որը դիտվում է ներկայումս։ Սակայն այդ սահմանումը լիովին բացառում է էկոլոգիայի կառուցվածքից աուտոէկոլոգիայի` որպես գիտության բացառումը, ինչը արմատապես սխալ է։
Գիտության պատմությունը
Դեռևս վաղ ժամանակներից մարդիկ սկսել են նկատել կենդանիների և նրանց ու շրջակա միջավայրի միջև փոխհարաբերությունների տարբեր օրինաչափություններ։ Սակայն, այն ժամանակ էկոլոգիան նույնիսկ չի եղել որպես առանձին գիտություն, այլ հանդես է եկել որպես փիլիսոփայության մի մաս։
Հնագիտություն
Կենդանիների էկոլոգիայի առաջին բնորոշումը կարելի է վերագրել հնդկական և հին հունական ակնարկներում։
Նոր ժամանակներ
Նոր ժամանակներում, որը բնութագրվում է գիտության ասպարեզում վերելքով, էկոլոգիական օրինաչափությունները վերծանվում են սանրագիտաբանագետների կողմից, որոնք հաճախ սեփական հետազոտություններում բավականին հեռանում էին կենսաբանությունից.
Ժամանակակից դասական էկոլոգիա
Ժամանակակից էկոլոգիան բարդ, ճյուղավորված գիտություն է։ Չ. Էլտոնը օգտագործել է տրոֆիկական (պարենային շղթայի), թվաքանակի բուրգերի, թվաքանակի դինամիկայի հայեցակարգերը։ Ենթադրվում է, որ ժամանակակից էկոլոգիայի տեսական հիմունքների մեջ ներդրում է կատարել Բ. Կոմմոները՝ ձևակերպելով էկոլոգիայի 4 օրենքները. Երկրորդ և չորրորդ օրենքները իրականում հանդիսանում են ֆիզիկայի հիմնարար օրենքը, այլ խոսքերով ասված՝ նյութի և էներգիայի պահպանման օրենքները։ Առաջին և երրորդ օրենքները էկոլոգիայի հիմնական օրենքներն են, որոնց վրա պետք է կառուցվի տվյալ գիտության պարադիգմը։ Հիմնականը առաջին օրենքն է, որը կարող է համարվել էկոլոգիական փիլիսոփայության հիմքը։ Մասնավորապես, այս փիլիսոփայությունը դրված է Ֆրիտյոֆ Կապրայի «Կյանքի սարդոստայն» գրքի «Խորը էկոլոգիա» հասկացության հիմքում։ Դասական էկոլոգիան բաժանվում է երեք ենթաբաժինների. Էկոլոգիան միջդիսցիպլինար գիտություն է, որն արտացոլվում է գիտությունների շփման եզրում կատարված աշխատություններում, այդ թվում` քիմիայի և կենսաքիմիայի։ Էկոլոգիան բնության պահպանության և կենսաբազմազանության պահպանության միջոցներից մեկն է։
Տես նաև
Բնական պաշարներ
Բնապահպանական քաղաքականություն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնապահպանություն
Նիկոլսկոե (գյուղ, Սիչովսկի շրջան)
Նիկոլսկոե (Никольское), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 301 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի բնակավայրեր
Անթիչայ
Անթիչայ (Հանկոյի չայ, Համպաջուր), գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Եփրատի ավազանում, Եփրատի աջակողմյան վտակը։ Մայր գետին է միանում Արաբկիր քաղաքից հարավ-արևելքում։ Գետակի վտակներից մեկը անցնում է Արաբկիր քաղաքի միջով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Պարսից ծոցի ավազանի գետեր
Ինչ պատահեց Երկուշաբթիին
Ինչ պատահեց Երկուշաբթիի հետ (What Happened to Monday, Կանադայում, Ֆրանսիայում, Իսպանիայում, Իտալիայում և Սլովակիայում հայտնի է նաև Յոթ քույրեր Seven Sisters վերնագրով), 2017 թվականին էկրան բարձրացած գիտաֆանտաստիկ ժանրի թրիլեր-հակաուտոպիա ֆիլմ, որը գրվել է Մաքս Բոթքինի և Քերրի Ուիլլիամսոնի կողմից։ Ռեժիսորը Թոմմի Վիրկոլան է, գլխավոր դերերում են՝ Նումի Ռապասն, Գլեն Քլոուզ, և Ուիլեմ Դեֆոն ։ Netflix ընկերությունը Միացյալ Նահանգների և այլ շուկաների համար գնել է տարածելու իրավունքները ։ Netflix-ը ֆիլմը թողարկել է 2017 թվականի օգոստոսի 18-ին։
Սյուժե
Մոտավորապես 2043 թվականին երկրագնդի գերբնակեցումը հանգեցրել է համաշխարհային ճգնաժամի, որն էլ հանգեցրել է Երեխայի հատկացման բյուրոյի (ԵՀԲ) (անգլ․՝ Child Allocation Bureau, C. A. B) կողմից կիրառվելիք խիստ՝ մեկ երեխա քաղաքականությանը։ Երբ մի մորից մի քանի երեխա է ծնվում, բացի ավագ զավակից մյուսներին տեղավորում են քրայոսլիփ կոչվող սարքի մեջ։ Քերեն Սեթլմենը, ծննդաբերելով յոթ զույգ աղջիկ, մահանում է։ Նրա ամուսինը՝ Թերրենսը, աղջիկներին տալիս է շաբաթվա յոթ օրերին համապատասխանող անուններ, և նրանց համար որպես ընդհանուր անուն վերցնում է կնոջ անունը (բոլոր փաստաթղթերում երևում է միայն մեկ դստեր անունը՝ Քերեն Սեթլմեն)։ Հայրը նրանց ասում է, որ ամեն մեկը իր անվանը համապատասխանող օրը կարող է տնից տուրս գալ (Երկուշաբթին՝ երկուշաբթի օրը, Շաբաթը՝ շաբաթ օրը, և այլն), և կարգադրում է, որ ամեն երեկո քույրերը կիսվեն իրենց տպավորություննով կապված արտաքին աշխարհի հետ։ Քույրերից ցանկացածը, եթե ինչ-որ վնասվածք է ստանում, ապա մյուս քույրերը պարտավորվում են նույն վնասվածքն ունենալ։ Քույրերը մշակել են կեղծամների և դիմահարդարման համակարգ, որով ոչ մի քույր մյուսից չի տարբերվում։
Երբ Երկուշաբթին տուն չի վերադառնում, Երեքշաբթին գնում է նրա հետքերով։ Երեքշաբթին իմանում է, որ Երկուշաբթին պաշտոն է ձեռք բերել և բարում հանդիպել է Ջերրիի հետ։ Մինչ նա կշարունակեր որոնումերը, ԵՀԲ-յի գործակալները ձերբակալում են Երեքշաբթիին և չեզոքցնում են նրա թևնոցը (նրա հայրը յոթ միանման թևնոց էր պատրաստել քույրերի համար, որն ուներ գերժամանակակից հատկություններ, և որով նրանք կարողանում են կապ պաշտպանել միմյանց հետ)։ Ադրիանը տեսնում է՝ ինչպես են տեղափոխում Երեքշաբթիին, որտեղ նա հանդիխում է Բյուրոյի ղեկավար և խորհրդարանի թեկնածու Նիքոլեթ Քեյմանի հետ։ Քեյմանը ասում է, որ տեղյակ է Երեքշաբթիի քույրերի մասին, և երբ Երեքշաբթին իր ազատության դիմաց կաշառք է առաջարկում, Քեյմանը պատասխանում է, որ նույն գործարքը Երկուշաբթին է առաջարկել։ Քեյմանը հրամայում է ԵՀԲ-ի գործակալներին սպանել Երեքշաբթիի մնացած քույրերին։
ԵՀԲ գործակալները օգտագործում են Երեքշաբթիի հանած աչքը, որպեսզի կարողանան գաղտազերծել Սեթլմենների տան դուռը, և ապա ներս մտնել։ Հինգշաբթին դարանակալում է գործակալներներին, ովքեր ցանկանում էին ձերբակալել մյուս սիբլինգներին։ Քույրերը կարողանում են սպանել գործակալներին, սակայն Կիրակին նույնպես մահանում է։ Պարզելով, որ աչքը Երեքշաբթիին է, քույրերը Ջերրիին կասկածում են այդ ամենում։ Հաջորդ օրը չորեքշաբթին առանց իրեն դիմահարդարելու և կեղծամ դնելու դուրս է գալիս տնից և գնում Ջերրիի մոտ։ Ջերրին նրան ցույց է տալիս, որ «Քերենը» նոր պաշտոն է ստացել երբ նա միլիոնավոր եվրոներ է փոխանցել Քեյմանի քարոզարշավը ֆինանսավորելու համար։ Այս տեղեկությունը հայտնելուց վայրկյաններ անց դիպուկահարը սպանում է Ջերրիին, իսկ Չորքեշաբթին սպանում է մի քանի ԵՀԲ գործակալների և փախուստի դիմում։
Չորեքշաբթիի հետ կապ են հաստատում մնացած քույրերը և առաջնորդում նրան, սակայն այդ պահին ներս է մտնում Ադրիանը, ով հետաքրքրված էր «Քերենով»։ Հինգշաբթին համոզում է Շաբաթին գնալ Ադրիանի հետ, ով երկար ժամանակ սեռահական հարաբերություններ է ունենում քույրերից մեկի հետ։ Քերեն ձևանալով, Շաբաթը սեքսի ժամանակ Ադրիանի թևնոցի մեջ գաղտնի չիպ է դնում, որը թույլ է տալիս Ուրբաթին մտնել ԵՀ բյուրոյի գլխամասային գրասենյակի համակարգ։ Տեսախցիկներով նրանք, ամենայն հավանականությամբ, գտնում են Երկուշաբթիին, ով փակված է ներսի բջիջներից մեկում։ Միևնույն ժամանակ ԵՀԲ գործակալները սպանում են Չորեքշաբթիին։ Երբ Ադրիանը լքում է իր բնակարանը, ԵՀԲ գործակալները ներս են մտնում բնակարան և սպանում են Շաբաթին այն ժամանակ, երբ նա պատմում է իր քրոջը, որ Երկուշաբթին ժամադրված է եղել Ադրիանի հետ։ Ուրբաթը զոհում է իրեն, որպեսզի հնարավորություն տա Հինգշաբթիին փրկել Երկուշաբթիին՝ իր հետ պայթեցնելով բնակարան ներս խուժած գործակալներին։
Ադրիանը շշուկներ է լսում միջադեպի մասին և շտապում է գնալ իր բնակարան։ Հինգշաբթին նրան պատանդ է վերցնում և մեղադրում քնոջ սպանության համար։ Սկզբում նա ապշում է, բայց երբ իմանում է սիբլինգների մասին, պնդում է, որ սիրում է Երկուշաբթիին։ Հինգշաբթին համոզում է Ադրիանին օգնել նրան և ասում է, որ Երկուշաբթին դեռ ողջ է։ Ադրիանը կարող է գաղտնի կերպով Հինգշաբթիին ԵՀԲ-յի գլխավոր գրասենյակ մտցնել։ Երեխաներին սառեցնելու փոխարեն քրայոսլիփը այրում է նրանց, ինչը Հինգշաբթին նկարահանում է։ Հաղթելով պահակներին, նրանք շարունակում են փնտրել Երկուշաբթիին։ Սակայն, երբ նրանք հասնում են սենյակին, որտեղ իրենց քույրն էր, պարզվում է, որ այնտեղ ոչ թե Երկուշաբթին էր, այլ՝ Երեքշաբթին։ Նրանք հանգում են նրան, որ քույրերին Երկուշաբթին է մատնել Քեյմանին։
Լոգարանում Երկուշաբթին և Հինգշաբթին հանդիպում են, ապա կռիվ է սկսվում, որի արդյունքում Հինգշաբթին կրակում է Երկուշաբթիին և թողնում նրան այնտեղ։ Քեյմանը հյուրերին է ներկայացնում տարբեր կեղծ վիճակագրական նյութեր, սակայն նրա խոսքի ժամանակ Երեքշաբթին և Ադրիանը հեռարձակում են Հինգշաբթիի կողմից նկարահանած հոլովակը (որտեղ երեխաներին այրում էին)։ Ամբոխը շրջվում է Քեյմանի կողմը, որն էլ ի պաշտպանություն ասում է, որ արել է այն, ինչ անհրաժեշտ էր։ Երկուշաբթին մի կերպ քայլելով ցանկանում է մոտենալ Հինգշաբթիին, երբ Ջոն սպանում է նրան, կարծելով, որ վերջինս ցանկանում է սպանել Քեյմանին։ Միևնույն ժամանակ Ադրիանը կրակում է Ջոյին։ Երբ ամբոխը փախչում է, մահամերձ Երկուշաբթին ցույց է տալիս մնացածին, որ հղի է, և խնդրում, որ Հինգշաբթին խոսք տա նրան, որ իր չծնված երեխաները ԵԲՀ-ի գործակալները ձեռքը չեն հայտնվի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բելգիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմ-հակաուտոպիա Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Բելգիական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում Կատեգորիա:Թոմի Վիրկոլայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր ապոկալիպսիսի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բելգիական ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Netflix-ի արտադրության ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Պոտենցիալ հոր
Պոտենցիալ հորը այն տիրույթն է, որը շրջափակում է պոտենցիալ էներգիայի լոկալ մինիմումը, կամ այլ կերպ ասած, տարածության սահմանափակ տիրույթ է, որտեղ մասնիկի պոտենցիալ էներգիայի արժեքներն ավելի փոքր են, քան այդ տիրույթից դուրս։ Պոտենցիալ հորում պարփակված էներգիան չի կարող փոխակերպվել այլ տիպի էներգիայի, քանի որ այն պարփակված է լոկալ մինիմումում, այսպիսով, պոտենցիալ հորի հիմնական հատկությունը մասնիկը պահելու ունակությունն է։ Այդպիսի կապված վիճակում մասնիկը միշտ շարժվում է հորի մեջ, այսինքն՝ մնում է տարածության վերջավոր տիրույթում (վերջավոր շարժում)։ Դասական ֆիզիկայում մասնիկը հորի սահմաններից դուրս գալ չի կարող։ Միաչափ շարժման դեպքում այն կատարում է պարբերական տատանումներ U(x)=E հավասարման արմատներով որոշվող դարձակետերի միջև։ Եռաչափ դեպքում մասնիկի շարժումն ունի բարդ բնույթ, իսկ կենտրոնասիմետրիկ դաշտում շարժումը տեղի է ունենում հարթության վրա։
Ընդհանուր մաթեմատիկական նկարագիրը
Այդպիսի ուժային դաշտը կոչվում է «ուղղանկյուն պատերով միաչափ պոտենցիալ հոր» կամ «պոտենցիալ արկղ», որտեղ U_0- ն հորի խորությունն է։ Հորի ներսում Շրյոդինգերի հավասարման համար կունենանք
իսկ հորից դուրս
որտեղ ։ Այստեղ ։ Եթե E>U_0, ապա էներգիայի սպեկտրը կլինի անընդհատ, շարժումն՝ անսահմանափակ, իսկ E<U_0 դեպքում սպեկտրը դիսկրետ է, շարժումը՝ սահմանափակ։
Մանրամասն հետազոտենք երկրորդ դեպքը։ Սկզբում դիտենք մասնիկի շարժումն անվերջ բարձր պոտենցիալ հորում՝ U_O=\infty։ Նկատի ունենալով, որ k=\infty և \Psi(x)-ի ածանցյալները պետք է լինեն վերջավոր, հավասարումից ստանում ենք
եզրային պայմանները։ Այսինքն գործ ունենք միայն (2) հավասարման հետ։ Լուծումը փնտրենք հետևյալ տեսքով
n=0 արժեքը պետք է բացառել, քանի որ նրա համար ալիքային ֆունկցիան դառնում է զրո։ n-երը կարող են ունենալ նաև բացասական արժեքներ, սակայն դրանք նոր արդյունք չեն տալիս։ Իսկապես, n-ը փոխարինելիս -n-ով էներգիան մնում է անփոփոխ, իսկ ալիքային ֆունկցիան փոխում է միայն նշանը։ k, k_0-երի սահմանումներից էներգիայի համար ստանում ենք Էներգիայի E_n արժեքին համապատասխանող սեփական ֆունկցիան կլինի՝ Նորմավորման պայմանից ստացվում է այսինքն
Սա ցույց է տալիս, որ քվանտմեխանիկական նկարագրությամբ պոտենցիալ հորում առաջանում են դիսկրետ վիճակներ, որոնցում կարող է գտնվել մասնիկը։
Քվանտային պոտենցիալ հոր
Քվանտային նկարագրության դեպքում, մասնիկի ալիքային հատկությունների շնորհիվ, սահմանափակ շարժման տիրույթը կարող է գերազանցել պոտենցիալ հորի չափերը․ մասնիկը որոշ հավանականությամբ կարող է ներթափանցել այն տիրույթները, որտեղ E<U(x,y,z) (օրինակ, թունելային էֆեկտի շնորհիվ մասնիկը կարող է դուրս գալ վերջավոր հաստության «պատեր» ունեցող պոտենցիալ հորից)։ Առանձին դեպքերում (օրինակ, եռաչափ շարժում) սահմանափակ շարժումն անհնար է։ Այսպես, գնդային սիմետրիկ հորումում, քանի դեռ, շարժումն անսահմանափակ է (a-ն հորի լայնությունն է, m-ը՝ մասնիկի զանգվածը, h-ը՝ Պլանկի հաստատունը)։ Հորի U_0 խորությունը կամ a լայնությունը մեծացնելիս, երբ բերված անհավասարությունը նշանը փոխում է, առաջանում է սահմանափակ շարժման քվանտային վիճակ։ Միաչափ և երկչափ հորերի դեպքում կապված վիճակ գոյանում է a և U_0 մեծությունների արժեքների ցանկացած փոխհարաբերության ժամանակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քվանտային մեխանիկա Կատեգորիա:Դասական մեխանիկա
Կտրածք
Կտրածք, նյութի քայքայում, որն առաջանում է շոշափող ուժերի ազդեցությամբ նյութի մի մասի նկատմամբ մյուսի սահելու հետևանքով։ Կտրածքը միշտ ուղեկցվում է կամ տրորմամբ, կամ ծռմամբ, կամ էլ երկրորդական այլ երևույթներով։ Առավել մաքուր կտրածք տեղի է ունենում ոլորման դեպքում՝ պլաստիկ նյութերից պատրաստված սնամեջ գլանների լայնական հատվածքներում։ Կտրածք է կոչվում նաև հեղույսների, գամերի, գամասեղների քայքայումը՝ դրանց առանցքներին ուղղահայաց հարթությամբ։
Կատեգորիա:Նյութերի դիմադրություն Կատեգորիա:Ֆիզիկա
Գեորգ Բեդնորց
Յոհաննես Գերոգ Բեդնորց (Johannes Georg Bednorz, ), գերմանացի Ֆիզիկոս, որը Կարլ Մյուլլերի հետ հայտնաբերել է կերամիկայում բարձրջերմաստիճանային գերհաղորդականությունը, ինչի համար 1987 թվականին նրանք ստացել են Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ։
Կյանք և աշխատանք
Բեդնորցը ծնվել է Գերմանիայի Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա նահանգի Նոյենկիրխեն շրջանում։ Հայրը՝ Անթոնը Բեդնորց, միջնակարգ դպրոցի ուսուցիչ էր, մայրը՝ Էլիզաբեթ Բեդնորցը, դաշնամուրի ուսուցիչ։ Բեդնորցը ընտանիքի չորս երեխաներից ամենափոքր էր։ Ծնողները Կենտրոնական Եվրոպայի Սիլեզիա մարզից էին, բայց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ստիպված տեղափոխվել էին արևմտյան շրջաններ ։
Վաղ տարիքում ծնողները փորձում էին նրա մեջ դասական երաժշտության հանդեպ հետաքրքրություն առաջացնել, սական նա նախընտրում էր աշխատել մոտոցիկլերի և ավտոմեքենաների վրա։ Այնուամենայնիվ, պատանեկան տարիներին Բեդնորցը սովորեց ջութակ և շեփոր նվագել։ Ավագ դրոցի տարիներին սկսեց հետաքրքվել բնական գիտություններով, հատկապես՝ քիմիայով ։
1968 թվականին Բեդնորցը ընդունվեց Մյունստերի համալսարան՝ քիմիա սովորելու։ Սական, շուտով որոշեց ուսումնասիրել բյուրեղագիտություն (միներալոգիա բաժին)։ Իր ուսուցիչների Վոլֆգանգ Հոֆմանի և Հորսթ Բոհմի միջամտությամբ 1972 թվականի ամառը անցկացրել է IBM-ի Ցյուրիխի հետազոտական լաբորատորիայում որպես այցելող ուսանող։ Այդ ընթացքում ծանոթացավ Կարլ Մյուլլերի հետ (ֆիզիկայի բաժնի ղեկավար) ։
1973 թվականի մեկ այլ այցից հետո նա 1974 թվականին վեց ամսով տեղափոխվեց Ցյուրիխ՝ դիպլոմային աշխատանքի փորձարարական մասը անելու համար։ Այս ընթացքում աճեցրել է SrTiO3-ի բյուրեղներ (պերովսկիտների ընտանիքին պատկանող կերամիկական նյութ)։ Մյուլլեր, լինելով հետաքրքրված պերովսկիտներով, առաջարկեց նրան շարունակել հետազոտությունը։ 1977 թվականին Մյունստերի համալսարանը ավարտելուց հետո Բեդնորցը սկսեց իր PhD-ն Ցյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոցում՝ Հեյնի Գրենիխերի և ԱԼեղ Մյուլերի ղեկավարության ներքո ։
1982 թվականին՝ իր PhD-ն ստանալուց հետո նա միացավ IBM լաբորատորային։ Այնտեղ նա միացավ Մյուլերի գերհաղորդականության վերաբերյալ հետազոտությանը ։ 1983 թվական Բեդնորցը և Մյուլերը սկսեցին հետզոտել օքսիդներից առաջացած կերամիկայի էլեկտրական հատկությունները։ 1986 թվականին նրանց հաջողվեց LaBaCuO—ում գերհաղորդականություն ստանալ։ Օքսիդների կրիտիկական ջերմաստիճանը  (Tc) 35 Կ էր, որը 12 Կ բարձր էր նախորդ ռեկորդից։ Այս բացահայտումը նպաստեց բարձրջերմաստիճանային գերհաղորդականության վերաբերյալ այլ հետազոտությունների, որի արդյունքում հայտնագործվեց այնպիսի միացություններ, ինչպիսիք են BSCCO (Tc 107Կ) և YBCO (Tc 92Կ)։
1987 թվականին Բեդնորցը և Մյուլերը միասին ստացան Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ «կերամիկական նյութերում գերհաղորդականության վերաբերյալ իրենց կարևոր բացահայտումների համար» ։ Նույն թվականին Բեդնորցը նշանակվեց IBM Fellow։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փորձարարական ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Գերմանացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:IBM աշխատակիցներ
Սիմեոն ծերունի
Սիմեոն ծերունի, Ղուկասի Ավետարանի կերպար ։
Թեմա. Հիշատակում.
Կատեգորիա:Նոր Կտակարանի անձինք
(7299) Ինդիավադկինս
(7299) Ինդիավադկինս (Indiawadkins), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի նոյեմբերի 21-ին Էլեանոր Հելինի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,616167 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0255 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2068 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1545,6 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,232919 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դևիցա (այլ կիրառումներ)
Դևիցա, կարող է վերաբերել՝
Ռոբերտ Գեյր
Ռոբերտ Գեյր (Robert Gair, ), գյուտարար, որը ստվարաթղթե փաթեթավորման հեղինակն է։
Կենսագրություն
1853 թվականին ընտանիքի հետ Էդինբուրգից (Շոտլանդիա) գաղթել է ԱՄՆ։ Հոր հետ միասին Նյու Ջերսիում աշխատել է սանտեխնիկ, հետո Նյու Յորքում զբաղվել է մանրածախ առևտրով։ ԱՄՆ-ի քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում ծառայել է դաշնային բանակում։ 1864 թվականին Մանհեթենում բացել է իր առաջին թղթի գործարանը ։ Այդ ընթացքում Գեյրը զբաղվել է թղթե տոպրակների արտադրությամբ։ Սկզբնական փուլում դրանք պատրաստվել են ձեռքով՝ կանանց աշխատանքի կիրառմամբ, իսկ հետագայում՝ հատուկ սարքավորումներով (ամենամեծ չափի տոպրակները նախատեսված էին կրինոլինների փաթեթավորման համար) ։ 1879 թվականին Գեյրը մշակել է տարաների համար ստվարաթղթե փաթեթավորման պատրաստման տեխնոլոգիան ։ 1890-ական թվականներին Bloomingdale’s, Colgate, Pond’s առևտրական ցանցերի և մի քանի ծխախոտային ընկերությունների պատվերով նա արտադրել է ստվարաթղթե փաթեթավորում։ Ամենամեծ հաջողությանը գործարարը հասել է 1896 թվականին, երբ National Biscuit Company (Nabisco)-ը իր հայտնի «Uneeda» բիսկվիտները սկսել է փաթեթավորել Գեյրի արտադրած ստվարաթղթերով ։ 1900-ական թվականներին նա մտել է ծալքավոր ստվարաթղթերից պատրաստված տուփերի բիզնես, որը հետագայում զարգացվել է E. S. & A. Robinson ընկերության կողմից, որի հետ Գեյրը ունեցել է գործնական սերտ հարաբերություններ ։
Գեյրը դարձել է թղթե կայսրության հիմնադիրը և Բրուքլինի մի քանի շենքերի սեփականատերը, որոնցից շատերը 21-րդ դարում դեռ կրում են նրա անունը ։ մահացել է 88 տարեկանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Գյուտարարներ
Դիրինգ (այլ կիրառումներ)
Դիրինգ, կարող է վերաբերել՝
Նիկոլայ Կրավկով
Նիկոլայ Պավելի Կրավկով, ռուս դեղաբան, խորհրդային դեղաբանության հիմնադիրը։ Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից-անդամ (1920 թ.), Ռազմա-բժշկական ակադեմիայի ակադեմիկոս (1914 թ.)։
1888 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանի բնագիտական բաժանմունքը, 1892 թվականին՝ Ռազմա-բժշկական ակադեմիան։ 1899 թվականից եղել է Ռազմա-բժշկական ակադեմիայի դեղաբանության ամբիոնի վարիչ։ Հիմնական աշխատանքները նվիրված են օրգանիզմի վրա դեղանյութերի ազդեցության և զուգորդված ազդեցության ուսումնասիրությանը։ Մահացած հյուսվածքների կենդանացման, ախտաբանական վիճակների ժամանակ արյունատար անոթների ֆունկցիոնալ փոփոխությունների, կենդանի պրոտոպլազմայի զգայունության սահմանների ուսումնասիրության վերաբերյալ աշխատանքների համար Նիկոլայ Կրավկովին շնորհվել է (1926 թվականին, ետմահու), Վ. Ի. Լենինի անվան մրցանակ։
Կատեգորիա:Ռուս դեղաբաններ Կատեգորիա:1865 ծնունդներ Կատեգորիա:1924 մահեր Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Վիլանովա դել Կամի
Վիլանովա դել Կամի (Vilanova del Camí, Vilanova del Cami), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Անոյա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 10,30 կմ²։ Բնակչությունը՝ 12644 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Դրամա (պատմվածք)
«Դրամա» («Драма»), ռուս գրող Անտոն Չեխովի պատմվածքը, որը գրվել և հրատարկվել է 1887 թվականին, հունիսի 13-ի «Օսկոլկի» ամսագրի («Осколки») № 24-ում ''Ա. Չեխոնտե'' ստորագրությամբ։
Երանյան
Երանյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ
Դրամա (պատմվածք)
Հրատարակություններ
Չեխովի կենդանության օրոք պատմվածքը թարգմանվել է բուլղարերեն, հունգարերեն, գերմաներեն, նորվեգերեն, լեհերեն, ռումիներեն, չեխերեն և սերբախորվաթերեն։
Հայերեն թարգմանության հեղինակը Սերգո Պայազատն է ։
Պատմություն
Ն. Եժովի վկայությամբ՝ պատմվածքի սյուժեն Չեխովն ստացել է դրամատուրգ Վիկտոր Պետրովիչ Բուրենինից ։
Քննադատություն
«Դրամա» պատմվածքը Լև Տոլստոյի սիրելի ստեղծագործություններից մեկն է եղել։ Նա դա կարող էր կարդալ ու լսել «որքան հնարավոր է» ։ Ըստ Ս. Սեմյոնովի հուշերի՝ պատմվածքը «այնքան էր հիացնում Լ. Ն.-ին, որ նա դա պատմում էր անհաշվելի անգամներ և ամեն անգամ ամբողջ սրտով ծիծաղում» ։ Եժովի հաղորդմամբ՝ «... Լ. Տոլստոյը, կարդալով «Դրամա» պատմվածքը, ի սրտե քրքջաց ու խորդուրդ տվեց բոլորին կարդալ չեխովյան այդ պատմվածքը» ։ Բաժանելով Չեխովի լավագույն ստեղծագործությունները երկու խմբի՝ Լև Տոլստոյը այս պատմվածքը համարել է առաջին կարգի։
Ն. Միխայլովսկին հիշել է վաղ շրջանի Չեխովին, երբ վերջինս «հրաշալի հնարամտություն էր դրսևորում ծիծաղաշարժ էֆեկտների մասով (դժվար է առանց ժպիտի հիշել օրինակ «Վինտը» և «Դրաման»...» ։ Պատմվածքի մասին գրել են քննադատներ Յա. Աբրամովը, Ս. Վենգերովը, Վ. Չայլդսը և ուրիշներ ։
Դիպաշար
Պատմվածքի գործողությունները տեղի են ունենում հայտնի գրող Պավել Վասիլևիչի բնակարանում։ Մի անգամ առավոտյան նրա մոտ է գալիս Մուրաշկինա ազգանունով մի կին, որը գրող էր։ Պավել Վասիլևիչը չի ցանկանում ընդունել նրան, բայց քանի որ նա եկել էր արդեն հինգ անգամ, ի վերջո համաձայնվում է։
Տիկինը հայտնում է նրան, որ Վասիլևիչի արվեստի մեծ երկրպագուն է, և որ ինքը «ազատվել է՝ ծնելով մի դրամա», հեծեծալով խնդրում է լսել իր դրաման և կարծիք հայտնել։ Պավել Վասիլևիչը չէր սիրում կարդալ և լսել ուրիշների ստեղծագործությունները, դրանք հիշեցնում էին «ուղիղ իր վրա ուղղված թնդանոթի փող»։ Սակայն նա համաձայնվում է լսել տիկնոջը, սակայն կես ժամից ոչ ավելի։ Մուրաշկինան սկսում է կարդալ ստեղծագործությունը։ Կարդալու ընթացքում Պավել Վասիլևիչը հիշում է, թե ինչ էր կինը պատվիրել իրեն, որ բերի ամառանոց, մտածում էր, որ ինքն ինչով է մեղավոր, որ այս կինը դրամա է գրել։
Ընթերցումը շարունակվում է այնքան երկար, որ գրողն սկսում է ննջել։ Նրա աչքերին Մուրաշկինան արդեն երեքգլխանի էր թվում, հետո նրա գլուխը հասնում է մինչև առաստաղ, ուռչում ու դառնում է ահագին մի բան։ Պավել Վասիլևիչը, չտիրապետելով իրեն, սեղանից հափշտակում է ծանր պրեսպապիեն և ամբողջ թափով զարկում Մուրաշկինայի գլխին։ Հետո ներս վազող ծառային ասում է. «Կապեցե՛ք ինձ, ես սպանեցի նրան»։ Պատմվածքն ավարտվում է հետևյալ բառերով. «Երդվյալների դատարանը արդարացրեց նրան»։
Էկրանավորում
1960 թվականին հեռուստատեսության կենտրոնական ստուդիան Անտոն Չեխովի պատմվածքի հիման վրա նկարահանել է «Դրամա» կարճամետրաժ հեռուստատեսային ֆիլմը։ Ռեժիսոր՝ Գերման Լիվանով, դերերում՝ Ֆաինա Ռանևսկայա (գրող Մուրաշկինա), Բորիս Տենին (հայտնի գրող Պավել Վասիլևիչ)։
1969 թվական՝ «Դրամա» (El Drama, Իսպանիա), ռեժիսոր՝ Ֆրանսիսկո Աբադ («Չեխովյան պատմվածքներ» սերիալ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:19-րդ դարի գրականություն Կատեգորիա:1887 պատմվածքներ Կատեգորիա:Ռուսական պատմվածքներ Կատեգորիա:Անտոն Չեխով