cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գրիգոր Զոհրապ
Կենսագրություն
Զոհրապը նախնական կրթությունը ստացել է Պեշիկթաշի Մաքրուհյան վարժարանում։ 1870 թվականին մահանում է Խաչիկ էֆենդին։ Մայրը ամուսնանում է նշանավոր փաստաբան Ավետիս Յորտումյանի հետ և երկու որդիների՝ Միհրանի ու Գրիգորի հետ տեղափոխվում է Օրթագյուղ։ Եղբայրները ուսումը շարունակում են տեղի նշանավոր Թարգմանչաց վարժարանում։ Այստեղ սովորելու տարիներին են վերաբերում Զոհրապի առաջին գրական նախափորձերը՝ ոտանավորներ, հաջող շարադրություններ։
1880 թվականին աշխատանքի է անցնում խորթ հոր իրավաբանական գրասենյակում` իբրև գրագիր, և միաժամանակ սկսում է հաճախել Կալաթասարայի իրավագիտության բաժինը։ Սակայն շուտով վարժարանը, որն ուներ 45 հայ, 2 իսլամ, 2 հրեա և 3 հույն ուսանող, փակվում է իսլամ աշակերտներ չունենալու պատճառով։
1881 թվականին բացվում է «Հուգուգի» վարժարանը։ Մեկ տարի անց Զոհրապը տեղափոխվում է «Հուգուգ», որտեղ երկու տարի սովորելուց հետո հեռանում է՝ վկայական չստանալով։ 1884 թվականին Էդիրնե քաղաքում քննություն է հանձնում և ստանում փաստաբան-իրավաբանի վկայական։
Զոհրապը գրական ասպարեզ է մտնում, երբ 1878 թվականին հանդիպում է Նիկողայոս Թյուլպենճյանին և դառնում նրա հրատարակած «Լրագիր» օրաթերթի աշխատակիցը։ Ընդամենը 17 տարեկան էր նա, սակայն դրսևորեց իրեն իբրև ազգի ճակատագրով մտահոգ անհատ։
1880-ական թվականների սկզբներին մուտք գործելով հրապարարակախոսական ասպարեզ՝ Զոհրապը դարձավ ժամանակի գրական շարժման մասնակիցներից և արդյունավետ գործիչներից մեկը։
1883 թվականին նա հրատարակում է Ասիական ընկերության «Երկրագունդ» հանդեսը, Հակոբ Պարոնյանի խմբագրությամբ ։ 1885 թվականին հանդեսում սկսում է տպագրել իր անդրանիկ վեպը՝ «Անհետացած սերունդ մը» վերնագրով։ 1887 թվականին վեպը տպագրում է առանձին գրքով։
1888 թվականին Զոհրապն ամուսնանում է Կլարա Յազըչյանի հետ։ 1889 թվականին ծնվում է նրանց անդրանիկ որդին՝ Լևոնը, 1891 թվականին՝ ավագ դուստրը՝ Դոլորեսը, 1892 թվականին՝ կրտսեր որդին՝ Արամը և 1896 թվականին՝ կրտսեր դուստրը՝ Հերմինեն։
1891 թվականին Զոհրապն ընտրվում է Ազգային ժողովի երեսփոխան, սակայն Ժողովի նիստում նրա ընտրությունը չի վավերացվում 30 տարեկանը լրացած չլինելու պատճառով։
1892 թվականին Զոհրապի խմբագրությամբ հրատարակվում է «Մասիս» ազգային, գրական, քաղաքական հանդեսը։ Նրա գրիչն այս շրջանում հատկապես բեղուն էր։ 1893 թվականին հանդեսը դադարում է լույս տեսնել ։ Զոհրապի գրական գործունեությունը բուռն վերելք է ապրում 1880-ական թվականների վերջերին և 1890-ականների սկզբներին։ «Արևելք» օրաթերթում, ապա «Մասիս»-ում տպագրվում են նրա առաջին նորավեպերը։ Իր գրական ստեղծագործության հիմնական մասը նա ստեղծել է 1887-1893 թվականներին։ Այս շրջանում Զոհրապը գրել է երկրորդ անավարտ վեպը՝ «Նարդիկ», նորավեպերի մեծ մասը, բազմաթիվ հրապարակախոսական հոդվածներ՝ ճանաչվելով իբրև գրող և հրապարակախոս։
Հետագայում` երկար լռությունից հետո՝ սկսած 1898 թվականից, Զոհրապը նորից է երևում գրական ասպարեզում, այս անգամ որպես ճանաչված ու վաստակած գրող և հասարակական գործիչ։ 1894-1895 թվականները զարհուրելի էին արևմտահայերի համար։ Սկիզբ առան ու մինչև 1896 թվականին շարունակվեցին զանգվածային կոտորածները։ Հայ առաջադեմ մտավորականների մեծ մասը ստիպված էր հեռանալ Կ. Պոլսից և հաստատվել Եվրոպայում, Եգիպտոսում։
Հուսահատության ու ազգային կորովի անկման այս շրջանում Զոհրապը հեռացել էր գրական ասպարեզից։ Նա ավելի զբաղված էր փաստաբանական գործերով, կարևոր դատավարություններով։
Կոստանդնուպոլսում Զոհրապը որպես իրավաբան-փաստաբան հայտնի էր հատկապես օտարահպատակներին, քանի որ տիրապետելով ֆրանսերենին՝ շատ հաճախ պաշտպանում էր նրանց գործերը Թուրքիայի առևտրական առաջին դատարանում։ Զոհրապը Պոլսի ռուսական դեսպանատան թարգմանիչն էր ու իրավագետ-խորհրդականը։ Օգտվելով այդ հանգամանքից՝ ռուս օտարահպատակների դատեր էր վարում և ուներ Եվրոպա ազատորեն երթևեկելու իրավունք։
1898 թվականին օրաթերթի վերածված «Մասիսը» լույս տեսավ դարձյալ Զոհրապի խմբագրությամբ։ Նա կրկին վարեց բուռն ստեղծագործական կյանք` միաժամանակ զբաղվելով փաստաբանությամբ։
Սակայն 1906 թվականին Արդարադատության նախարարի կարգադրությամբ Զոհրապին արգելվեց թուրքական դատարաններում դատեր պաշտպանել։ Պատճառը մի բուլղար հեղափոխականի դատական պաշտպանությունն էր։ 1908 թվականին Թուրքիայում վերահաստատվեց Սահմանադրությունը։ Կայսրության բոլոր անկյուններում անցկացվեցին միտինգներ, ցույցեր՝ հավասարության, եղբայրության, համագործակցության կարգախոսներով։ Զոհրապն այդ ժամանակ Փարիզում էր։ Այնտեղ նա հաջողել էր հրատարակել իր ֆրանսերեն իրավագիտական աշխատությունը, մասնագիտությամբ աշխատանք գտնելու երաշխիքներ ուներ և հետագայի համար նախատեսում էր ընտանիքով բնակության հաստատվել Եգիպտոսում։
Տեղեկանալով Թուրքիայում Սահմանադրական կարգեր հաստատվելու մասին՝ նա հույսերով և լավատեսությամբ Փարիզից շտապեց Պոլիս։
1908 թվականին Զոհրապն ընտրվեց թուրքական Պառլամենտի պատգամավոր։ Նա ակտիվ մասնակցություն էր ունենում խորհրդարանական գրեթե բոլոր քննարկումներում, ամեն ջանք գործադրում էր Խորհրդարանի կողմից արդարացի օրենքներ ընդունելու համար։ Իր մասին նա ասում էր. «Ես Սահմանադրության փաստաբանն եմ»։
Զոհրապը հարգված և երևելի անձնավորություն էր երկրի թե՛ ազգային, թե՛ համընդհանուր հասարակական-քաղաքական, մշակութային կյանքում։
Հունվարին Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև ստորագրվեց հայկական բարեփոխումների վերաբերյալ համաձայնագիրը, որը արևմտահայերի՝ Թուրքիայում ապահով կյանքի երաշխիքն էր։ Այդ գործում Զոհրապի մասնակցությունը վճռական էր։ Սակայն սկսվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմը, և համաձայնագրիրը մնաց թղթի վրա։ Թուրքիայի համար ստեղծվեցին նպաստավոր պայմաններ հայերի ցեղասպանությունն իրականացնելու համար։ Մեկ գիշերվա ընթացքում` ապրիլի 24-ին, ձերբակալվեց և աքսորվեց Պոլսի հայ մտավորականությունը։ Զոհրապը ամեն ջանք գործադրեց՝ ազատելու անմեղ ազգակիցներին։ Նա դիմեց պետական բարձրաստիճան պաշտոնյաներին, որոնցից շատերի հետ մտերիմ հարաբերություների մեջ էր, այդ թվում՝ ներքին գործոց նախարար Թալեաթ փաշային, Խորհրդարանի նախագահ Սայիդ Հալիմ փաշային։ Նրանք բոլորն էլ տալիս էին դրական, հուսադրող պատասխաններ։
Սակայն շուտով Զոհրապին ևս ձերբակալեցին։ Նրան էլ սպասվում էր նույն դաժան ճակատագիրը, ինչպես իր միլիոնավոր տարաբախտ հայրենակիցներին։ Նա դաժանորեն սպանվեց 1915 թվականի հուլիսին՝ աքսորի ճանապարհին։
Զոհրապի նովելներ
Զոհրապը վաղ հասակից գրել է ոտանավորներ, որոնք մեծ արձագանք չեն գտել։ Դեռ պատանի՝ նա իր ուժերը փորձում է նաև արձակի մեջ․ 1883 թվականին տպագրում է «Անհետացած սերունդ մը» վեպը՝ պոլսահայ երիտասարդության կյանքից։ Զոհրապի ուժը արձակի փոքր ձևի մեջ էր։ Մամուլում տպագրվող նորավեպերը հետաքրքրություն են առաջ բերում։ Տարեցտարի զորանում է վարպետությունը, և նա ստեղծում է հրաշալի նորավեպեր։ Զոհրապը նորավեպի այն վարպետներից է, որոնք բյուրեղացած ձևի մեջ հասել են հոգեբանական խորության և կերտել բազմաթիվ կերպարներ՝ բարձր աստիճանի հասցնելով իրապաշտությունը (ռեալիզմ)։
1909 և 1911 թվականներին լույս է ընծայում տարբեր տարիների գրած նորավեպերի երեք ժողովածու՝ «Կյանքն ինչպես որ է», «Լուռ ցավեր», «Խղճմտանքի ձայներ» խորագրերով։ Վերնագրերից էլ երևում էր, որ նորավեպերում Զոհրապի գեղագիտական ծրագիրն է եղել՝ ռեալիսորեն արտացոլել կյանքի երևույթները, ներքին կապերը, մասնավորապես՝ թափանցել մարդկային հոգու թաքուն խորշերը։ Զոհրապի գրվածքները բաժանվում են մի քանի խմբի․ նա ունի սոցիալական պատկերներ, սիրային, խոհական-փիլիսոփայական, քնարական և երգիծական նորավեպեր։
Մի շարք նորավեպերում գրողը նրբորեն բացահայտել է մարդկային ողբերգության սոցիալական ակունքները։ Վաճառական Հուսեփ աղան՝ «Ճիտին պարտքը» նովելից, սնանկացել է՝ դառնալով առևտրական հասարակ միջնորդ․ կնոջ մահից հետո նա չի կարողանում հոգալ տան և երկու անչափահաս աղջիկների ամենօրյա կարիքները։ Ապրուստի բոլոր աղբյուրները ցամաքում են, տան բոլոր իրերը՝ վաճառվում։ Երեսուն տարուց ավելի նրան ուղեկցող պայուսակը, որը հեղինակը համեմատում է հունական դիցաբանությունից հայտնի՝ ոչնչով չլցվող դանայան տակառի հետ, նյութական զրկանքների, հարատև հոգսերի ու կարիքների խորհրդանիշն է։ Այդ պայուսակն է միշտ և անողոքաբար իշխել Հուսեփ աղայի վրա։ Դժբախտ մարդը ապարդյուն մաքառում է հացի համար, սակայն ոչ ոք նրան գործ չի տալիս։ Երեխաների մոտ թաքցնելով վիշտը՝ Հուսեփ աղան գիշերները մեռած կնոջ նկարի դեմ կանգնած, կարծես քաջալերություն է խնդրում։ Մարդն այլևս ուժ չունի կռվելու կարիքի ու հոգսերի դեմ և դառնում է անողոք կյանքի զոհերից մեկը։
Գյուղը տնքում է հարկերի ծանրության տակ։ Կարիքը, թուրքական տերունական պարտքերը և վաշխառուների կամայականությունները գյուղացիներին ստիպում են բռնել Պոլսի ճանապարհը։ Ամուսնամալուց մեկ-երկու ամիս հետո, երիտասարդ Մարտիրոսը գյուղից գնում է Պոլիս՝ փոխարինելու պանդխտությունից վերադարձող հորը («Այրին»)։ Մինչդեռ մյուս պանդուխտները բեռնակրությամբ փող են հավաքում՝ փրկելու իրենց ընտանիքները, բարոյազուրկ Մարտիրոսը ամուսնանում է չնչին գումար ունեցող մի աղախնի հետ, մոռանում է պատիվ ու սրբություն, դառնում է անպետք մարդ, դավաճանում իր դեռատի կնոջը՝ Զարդարին, որն իր ուսերի վրա էր տանում ընտանիքի հոգսը, կերակրում Մարտիրոսի ծնողներին։ Վերջիններս ապերախտորեն այդ անձնազոհ կնոջ վրա են բարդում՝ ընտանիքը լքած ամուսնու մեղքը։
Կենդանության օրոք լույս տեսած գրքեր
Գրիգոր Զոհրապը գրել է բազմաթիվ այլ նովելներ, ինչպես նաև բանաստեղծություններ, քննադատական ու հրապարակախոսական հոդվածներ և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Թուրքահայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր Կատեգորիա:Թուրքահայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Թուրքահայ իրավաբաններ Կատեգորիա:Սպանված գրողներ Կատեգորիա:Հայ կալանավորներ և ձերբակալվածներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության քաղաքական անձինք Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Հայալեզու գրողներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության գրողներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ փաստաբաններ Կատեգորիա:Հայ քաղաքագետներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Գվիանկուր սյուր Նուա
Գվիանկուր սյուր Նուա (Guyencourt-sur-Noye), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 176 մարդ, բնակչության խտությունը` 46.19 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.81 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 105 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 15 կմ հարավ։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 108 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 79-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 29։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,1 %։ 79 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 74 անձ (36 տղամարդ և 38 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (2 տղամարդ և 3 կին)։ 29 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 13-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
M&M's
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոնֆետ Կատեգորիա:Mars-ի ապրանքանշաններ Կատեգորիա:Շոկոլադ
Միխայիլ Սվետին
Միխայիլ Սվետին (Михаил Семёнович Светин, ), թատրոնի և կինոյի խորհրդային ռուս դերասան։ ՌԴ ժողովրդական արտիստ (1996) ։
Կենսագրություն
Միխայիլ Սվետինը ծնվել է 1930 թվականին, Կիևում։ 1948 թվականին ընդունվել է Կիևի երաժշտական ուսումնարանի հոբոյի դասարան։ 1950 թվականին երկրորդ կուրսից անցել է բանակային ծառայության, որն անցկացրել է Կիևի բարձրագույն ինժեներային ռադիոտեխնիկական ուսումնարանի զինվորական նվագախմբում։ Զորացրվելուց հետո ընդունել է ժամկետային ծառայություն անցնելու առաջարկը։ Նվագախմբի ծառայությունը համատեղել է երաժշտական ուսումնարանի ուսման հետ, այնուհետև մեկնել է Մոսկվա` Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարան (ГИТИС) ընդունվելու նպատակով, բայց քննությունները չի կարողացել հանձնել։ Ընդունվել է Արկադի Ռայկինի գլխավորած թատրոնի օժանդակ կազմ, սակայն երկար չի աշխատել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիրներ
Քրիստոֆ Ռանսմայր
Քրիստոֆ Ռանսմայր (Christoph Ransmayr, ), ավստրիացի գրող և լրագրող։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրիացի արձակագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ Կատեգորիա:Ավստրիացի լրագրողներ
Օտար հետք (ֆիլմ)
Սյուժե
Լեռնային բարձրադիր հիդրոօդերևութաբանական կայանի աշխատակիցների և սահմանապահների համատեղ ջանքերով խափանվում է լրտեսների նենգ մտահղացումը։ Ֆիլմը չի պահպանվել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1959 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ժիրայր Ավետիսյանի ֆիլմեր
Ֆորտ Բրիջ
Ֆերտ օֆ Ֆորտ երկաթուղային կամուրջ կամ ուղղակի Ֆորտ Բրիջ (Forth Bridge), երկաթուղային կամուրջ Շոտլանդիայի արևելյան մասում։ Կառուցվելով 1882- 1890 թվականներին՝ կամուրջը եղել է աշխարհի առաջին բարձակային կամուրջներից մեկը։ Կառուցման առաջին տարիներին այն եղել է աշխարհի ամենաերկար թռիչք ունեցող կամուրջը : Կամուրջը Շոտլանդիայի մայրաքաղաք Էդինբուրգը կապում է Ֆայֆ մարզի հետ։ Կամուրջը և երկաթգիծը պատկանում են բրիտանական «Network Rail» ընկերությանը։
1999 թվականին բրիտանական կառավարությունը առաջարկել է կամուրջը ներառել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ ։ Երկաթուղային կամրջի տակով անցնում է Ֆորտ Ռոուդ ավտոմայրուղին, որի կառուցումը ավարտվել է 1964 թվականին։
Երկար ժամանակ Շոտլանդիայի Էդինբուրգ և Աբերդին քաղաքները կապված են եղել միայն երկու կամուրջներով՝ Ֆորտ Բրիջով և Ֆերտ օֆ Թեյով։ Մինչ այդ, 1806 թվականին առաջարկվել է ներկայիս կամրջի վայրում կառուցել ստորջրյա թունել, իսկ 1818 թվականին՝ կամուրջ։ Սակայն երկու ծրագրերն էլ մերժվել են։ 1865 թվականին Շոտլանդիայի կառավարությունը որոշել է Քուինսֆրի գյուղի մոտ կառուցել կամուրջ։ Կամրջի շինարարությունը սկսվել է 1879 թվականի դեկտեմբերի 28-ին։ 1890 թվականի մարտի 4-ին տեղի է ունեցել կամրջի բացման պաշտոնական արարողությունը։ Բացման արարողությանը մասնակցել են Մեծ Բրիտանիայի ապագա թագավոր Էդուարդ VII-ը և ֆրանսիացի հայտնի ճարտարապետ Գուստավ Էյֆելը ։ Կամրջի կառուցման վրա ծախսվել է ավելի քան 3,2 միլիոն ֆունտ ստերլինգ գումար։ Անգլիացի բանաստեղծ և նկարիչ Ուիլյամ Մորիսը կամուրջն անվանել է «այլանդակության գագաթնակետ» ։
Կամրջի կառուցման ժամանակ մահացել է ավելի քան 57 մարդ ։
Շահագործում
1980 թվականի հունվարի 21-ին երկու գնացքներ, որոնք ունեցել են 300 մետր երկարություն, անցել են կամրջի վրայով հարավային կողմից։ 72 տոննա քաշ ունեցող գնացքները ունեցել են 50 վագոններ, որոնց ընդհանուր կշիռը կազմել է մոտ 900 տոննա։ Փորձարկումները ցույց տվեցին, որ կամուրջը ամուր է և պատրաստ է շահագործման։
1894 թվականին կամրջով անցել են 26 451 ուղևորներ, ընդհանուր բեռնվածությունը կազմել է 7 492 833 տոննա։ 2000 թվականին կամրջով անցել են 54 800 ուղևորներ, իսկ ընդհանուր բեռնվածությունը կազմել 10 500 000 տոննա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի կամուրջներ
Տիգրան Ալեքսանյան
Տիգրան Ալեքսանի Ալեքսանյան,, հայ փիլիսոփա։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1955), պրոֆեսոր (1956)։ ԽՄԿԿ անդամ 1930 թվականից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։
Կենսագրություն
Տիգրան Ալեքսանյանը ծնվել է 1906 թվականին Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառի Արոս գյուղոմ։ 1934 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Ն. Չեռնիշևսկու անվան պատմության, փիլիսոփայության և գրականության ինստիտուտը։ 1937-1940 թվականներին աշխատել է Կուսհրատի, 1946-1947 թվականներին` Պետրատի դիրեկտեր, 1954-1955 թվականներին` ՀԽՍՀ ԳԱ փիլիսոփայության սեկտորի վարիչ, 1940-1941, 1959-1976 թվականներին` ԵԲԻ  փիլիսոփայության ամբիոնի վարիչ։ Գիտական հետազոտությունները վերաբերվում են արդի բուրժուական փիլիսոփայության  և սոցիոլոգիայի քննադատությանը ։
Մահացել է 1977 թվականին Երևանում։
Օսկար (ֆիլմ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1962 ֆիլմեր Կատեգորիա:Դանիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գաբրիել Աքսելի ֆիլմեր
Զինվորական գերեզմանատուն № 8 (Նովի Ժմիգրուդ)
Զինվորական գերեզմանատուն № 8 (Նովի Ժմիգրուդ) (Cmentarz wojenny nr 8 - Nowy Żmigród), զինվորական գերեզմանատուն, որը գտնվում է Նովի Ժմիգրուդ գյուղի մերձակայքում՝ Յասլենսկի մարզ՝ Անդրկարպատյան վոևոդությունում։ Գերեզմանը մաս է կազմում Արևմտագալիցիական զինվորական գերեզմանոցի, որը ստեղծվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Գերեզմանատանը հուղարկավորված են Ավստրո-հունգարական, գերմանական և ռուսական բանակի ծառայողներ, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1914 թվականին և 1915 թվականի մայիսին։ Անդրկարպատյան վոևոդության պատմական հուշարձան։
Պատմություն
Գերեզմանատունը կառուցվել է 1915 թվականին Ռազմական գերեզմանների վարչության Կ. և Կ. զինվորական պարետատան Կրակովի կողմից ավստրիացի ճարտարապետ Դուշան Յուրկովիչի ծրագրով։ 1650 քառակուսի մետր տարածք ունեցող գերեզմանատանը գտնվում են 27 եղբայրական և 157 անհատական գերեզմաններ, որոնցում հուղարկավորված են 1 լեհ, 58 ավստրիացի, 5 գերմանացի, 149 ռուս զինվորներ Գրեմենչուգսկիի 32-րդ հետևակային զորքերից, Իզմաիլսկի 189-րդ հետևակային զորքերից, Օչակովսկիի 190-րդ հետևակային զորքերից և Ինսարսկի 196-րդ հետևակային զորքերից և 1 խաղաղ բնակիչ։
1991 թվականի հունվարի 6-ին գերեզմանատունը ընդգրկվել է Անդրկարպատյան վոևոդության պատմական հուշարձանների ցանկում (№ 293):
Բնութագրում
Գերեզմանատունը ունի ուղղանկյան ձև և ցանկապատված է փայտե և քարե ցանկապատերով։ Գերեզմանատան կենտրոնում գտնվում է հուշարձան հինգ սյուների տեսքով, որոնք տեղադրված են պատվանդանի վրա։ Խոյակների վրա առկա են ծաղկե զարդաքանդակներ։
Գերեզմանատունը զբաղեցնում է առանձին տարածք ծխական գերեզմանատանը։ Գերեզմանատունը մյուսներից տարբերվում է մյուս Արևմտագալիցիական զինվորական գերեզմանոցներից նրանով, որ 149 զոհված ռուս զինվորների անուննից հայտնի են 50 անուն։
Բացի Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից զինծառայողներից, գերեզմանատանը հուղարկավորված են լեհ նորակոչիկներ, ովքեր զոհվել են 1920 թվական փետրվարի 11-ին Լեհ-խորհրդային և Մաիրա Սկոլուդի պատերազմների ժամանակ, 1945 թվականին գերմանացիների կողմից գնդակահարված։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ մրցույթի հոդվածներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ
Վենիզել
Վենիզել (Venizel), Ֆրանսիայում գտնվող համայնք, մտնում է Պիկարդիա երկրամասի կազմի մեջ։ Հայանքի գավառն է հանդիսանում Էնան։ Մտնում է Սուասոն-1 համայքնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանն է համարվում Սուասոնը։
Համայնքի INSEE ծածկագիրն է 02780։
Տնտեսություն
2010 թվականին 868 մարդկանցից (15—64 տարեկան) 641-ը եղել են առավել ակտիվ տնտեսվարողներ, 227-ը եղել են համեմատաբար ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 73,8 %, 1999 թվականին եղել է 66,3 %)։ 641 ոչ ակտիվ մարդկանցից 531-ը աշխատել են տարբեր ձեռնարկություններում (291 տղամարդ և 240 կին), անաշխատունակների թիվը կազմել է 110 (68 տղամարդ և 42 կին)։ 227 ոչ ակտիվ մարդկանցից 67-ը եղել են կամ աշակերտ կամ էլ ուսանող, 79-ը եղել են թոշակառու, 81-ը եղել են ոչ ակտիվ այլ պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Բրուք Ադամս
Բրուք Ադամս (Brooke Adams, ), ամերիկացի դերասանուհի, կինոռեժիսոր, սցենարիստ և կինոպրոդյուսեր։
Կենսագրություն
Բրուք Ադամսը ծնվել է 1949 թվականի փետրվարի 8-ին Ամերիկայի Նյու Յորք նահանգի Նյու Յորք քաղաքում՝ պրոդյուսեր Ռոբերտ Ադամսի և դերասանուհի Ռոզալինդ Ադամսի ընտանիքում։ Բրուկը ունի ավագ քույր՝ դերասանուհի Լինն Ադամսը (ծնված 1944 թվականին)։
Բրուքն ավարտել է կատարողական արվեստների բարձրագույն դպրոցը («High School for the Performing Arts») և ամերիկյան բալետ դպրոցը («School of American Ballet»)։
Կարիերա
Բրուքն իր կարիերան սկսել է 1955 թվականին որպես թատրոնի դերասանուհի։ 1963 թվականին Ադամսը նորամուտ է կատարել կինոյում՝ խաղալով Մարկի Մորգանի դերը «East Side/West Side» հեռուստասերիալի «Իմ երեխան՝ երկուշաբթի առավոտյան» էպիզոդում։ Ընդհանուր առմամբ նա նկարահանվել է 62 ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում։
2002 թվականին Բրուկը նորամուտ է կատարել որպես պրոդյուսեր «Հայտնագործվել է» ֆիլմում, որտեղ նա նաև խաղացել է Էլիզաբեթ Ջեյմս Տիվի դերը։
2009 թվականին Բրուկը նորամուտ է կատարել որպես ռեժիսոր և սցենարիստ «Նյարդայնացնող ընտանի կենդանի» կարճամետրաժ ֆիլմում։
Անձնական կյանք
1992 թվասկանին Բրուկն ամուսնացել է դերասան Տոնի Շալուբի(ծնված 1953 թվականին) հետ, ում հետ, մինչև ամուսնությունը, նա հանդիպել է 4 տարի։ Ամուսիններն ունեին երկու որդեգրած աղջիկներ՝ Ջոզի Լինն Շալուբը (ծնված 1988 թվականին) և Սոֆի Շալուբը (ծնված 1993 թվականին)։
Առողջական խնդիրներ
2004 թվականի մարտին Բրուկից հեռացրել են կույր աղիքը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Այ (Սոմի գավառ)
Այ (Hailles), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 385 մարդ, բնակչության խտությունը` 75.94 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.07 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 110 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 15 կմ հարավ-արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 283 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 209-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 74։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,9 %։ 209 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 197 անձ (99 տղամարդ և 98 կին)։ Գործազուրկ են եղել 12 անձ (4 տղամարդ և 8 կին)։ 74 անաշխատունակներից 26-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 36-ը` թոշակառուներ, իսկ 12-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ռոբերտո Կաստելլի
Ռոբերտո Կաստելլի (Roberto Castelli, ), իտալացի քաղաքական գործիչ, 2001 թվականի հունիսի 11-ից մինչև 2006 թվականի մայիսի 17-ը Իտալիայի արդարադատության նախարար, 1992 թվականից մինչև 1996 թվականը Պատգամավորների պալատի անդամ։
Կենսագրություն
Ռոբերտո Կաստելլին ծնվել է 1946 թվականի հուլիսի 12-ին Լոմբարդիայում։ Ավարտել է Միլանի պոլիտեխնիկական համալսարանը` ինժեներ-մեխանիկի մասնագիտությամբ և հետագայում աշխատել կիրառական ակուստիկայի բնագավառում։ Կուտակված փորձ շնորհիվ կարողացել է զբաղվել ազգային հետազոտական խորհրդի (CNR) շրջանակներում նախագծերով, ինչպես նաև որպես Եվրոպական հանձնաժողովի խորհրդատուի կարգավիճակում զբաղվել է ԵՏՄ տեխնիկական կանոնակարգերի մշակմամբ։ 1986 թվականին անդամակցել է Ումբերտո Բոսիի Լոմբարդիայի լիգային և դարձել նրա քաղաքական ակտիվիստը։ Սկզբնապես գլխավորել է Կոմո նահանգում տեղակայված կուսակցության բաժանմունքը, իսկ 2002 թվականին՝ Լոմբարդիայի լիգան, որն այդ ժամանակ արդեն եղել Է Հյուսիսի լիգայի ստորաբաժանումը ։
1992 թվականից մինչև 1996 թվականը Հյուսիսի լիգայի խմբակցությունից եղել է Պատգամավորների պալատի 11-րդ և 12-րդ գումարումների անդամ։
1996-2013 թվականներին սենատոր է եղել խորհրդարանի 13-րդ գումարումից մինչև 16-րդ գումարումը։
2001 թվականի հունիսի 10-ից մինչեւ 2005 թվականի ապրիլի 23-ը եղել է Բեռլուսկոնիի երկրորդ կառավարությունում արդարադատության նախարար, այնուհետեւ մինչեւ 2006 թվականի մայիսի 17-ը նույն պաշտոնը զբաղեցրել Է Բեռլուսկոնիի երրորդ կառավարությունում։
2008 թվականի մայիսի 12-ից մինչև 2009 թվականի մայիսի 21-ը եղել է Ենթակառուցվածքի և տրանսպորտի նախարարությունում կրտսեր պետքարտուղար, որից հետո մինչև 2011 թվականի նոյեմբերի 16-ը՝ Բերլուսկոնիի չորրորդ կառավարությունում՝ ենթակառուցվածքի և տրանսպորտի նախարարի տեղակալ։
2010 թվականին մասնակցել է հայրենի Լեկոյի քաղաքապետի ընտրություններին՝ աջ կենտրոնամետ կոալիցիայի աջակցությամբ, սակայն 44,2 % արդյունքով անսպասելիորեն զիջել է ձախ կենտրոնամետների թեկնածու Վիրջինիո Բրիվիոյին (50,2 %)։ Լինելով Հյուսիսի լիգայի գանձապետարանի վարչական կոմիտեի անդամ՝ Կաստելին 2012 թվականի գարնանը կուսակցության գանձապետ Ֆրանչեսկո Բելսիտոյի շուրջ ծագած կոռուպցիոն սկանդալից հետո իր զբաղեցրած պաշտոնից հեռացվել է կուսակիցների կողմից, սակայն ոչ մի պաշտոնական մեղադրանք չի ներկայացվել հետաքննության մարմիններին։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 31-ին հայտարարել է 2013 թվականին Սենատ վերընտրվելուց հրաժարվելու մասին ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է Սարե Ֆումագալլիի հետ (Sara Fumagalli): Երկար համատեղ կյանքից հետո, արդեն ունենալով 27-ամյա որդի, ամուսինները պսակադրվել են կելտական ծեսով՝ հոգևորական դրուիդի մասնակցությամբ։ Զբաղվում է առագաստային սպորտով, երկար տարիներ տիրապետում է 12 մետրանոց առագաստանավի, միս չի ուտում, բայց չի հրաժարվել ձուկ ուտելուց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի արդարադատության նախարարներ Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Իտալիայի սենատորներ Կատեգորիա:Իտալիայի նախարարներ Կատեգորիա:Իտալիայի Հանրապետության սենատորներ Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Բարիչմեն
Բարիչմեն, գետ է Ռուսաստանում, հոսում է Ալտայի հանրապետությունով, Ալտայ երկրամասում։ Գետաբերանը գտնվում է Կրասնոյարսկ գետի ձախ ափիով 20 կմ վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Ջրային ռեեստրի տվյալներ
Ըստ Ռուսաստանի պետական ջրային գրանցամատյանի՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանին։ Գետի նավարկելի մասն է Կատունը։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Արաբա-իսրայելական պատերազմ (1948-1949)
Արաբա-իսրայելական պատերազմ, 1948-1949 թվականներին տեղի ունեցած ռազմական ընդհարում նորաստեղծ Իսրայելի և արաբական մի քանի երկրների միջև։ Պատճառը արաբների՝ Իսրայել պետության վերացման ցանկությունն էր և նրա տարածքների վերամիավորումը արաբական տարածքներին՝ դրանց վրա Պաղեստինի արաբական պետություն ստեղծելու նպատակով։ Պատերազմն ավարտվեց Իսրայելի հաղթանակով։ Այն ոչ միայն հաստատեց իր իշխանությունը Պաղեստինի իր հատվածում, այլև իրեն կցեց արաբական հատվածի կեսը։
Պատմական ակնարկ
Պաղեստինը տարածաշրջան է Առաջավոր Ասիայում՝ Միջերկրական ծովի արևելյան ափին։ Նրա տարածքը կազմում է մոտ 26 000 քառ. կիլոմետր։ Նրա պատմությունը հարուստ է բազմաթիվ պատմական իրադարձություններով, որոնք վկայում են այն մասին, որ ի սկզբանե այս տարածքը ենթարկվել է բազում ցնցումների, որոնք էլ իրենց հետքն են թողել այստեղ բնակվող մարդկանց կյանքի վրա։ Պաղեստինը այստեղ մարդկանց հայտնվելու առաջին իսկ օրից եղել է պայքարի թատերաբեմ։ Քանաանի վրա ուժեղացել էր այլ ցեղերի՝ փղշտացիների, ինչպես նաև ծագմամբ նրանց մոտ ցեղերի՝ ամովնացիների, եդովմացիների, մովաբացիների հարձակումները։ Մ.թ.ա. 10-րդ դարում Քանաան են ներթափանցում հին հրեական ցեղերը։ Այս ցեղերը չունեին կոնկրետ ուրվագծված հիերարխիկ կառավարման կարգ, քանի որ իրենցից չէին ներկայացնում միավորված հասարակություն, այլ պարզապես 12 ցեղերի ոչ մշտական միություն էին։ Այդ միության նպատակը ընդհանուր խնդիրների, գլխավորապես ռազմական և պաշտպանական բնույթի, լուծումն էր։ Այս ցեղերը հաճախ կոչվում էին մեկ ընդհանուր անունով՝ Իսրայել։ Ինչպես նշվում է Աստվածաշնչում, այս անունը տրվել է պատրիարք Հակոբին, երբ նա վերադառնում էր Քանաան՝ Միջագետքում երկար ժամանակ մնալուց հետո, և հետագայում այդ անունը տարածվեց Հակոբի բոլոր սերունդների վրա։
Այս տարածքը մեկ անգամ չէ, որ գրավվել է նախ բաբելոնացիների, ապա պարսիկների, հռոմեացիների կողմից։ Հենց հռոմեական իշխանության տարիներին տեղի գրեթե ողջ հրեական բնակչությունը սփռվեց ամբողջ աշխարհով մեկ։ Մնացած բնակչությունն արաբական արշավանքներից հետո իսլամ ընդունեց և մտավ հսկայածավալ արաբական խալիֆայության կազմի մեջ։ Արդեն Արաբական խալիֆայության փլուզման ժամանակ՝ 16-րդ դարում տեղի բնակչության մեծամասնությունն արաբներն էին կազմում։
Միայն 19-րդ դարում սիոնիսզմի ստեղծման շնորհիվ ակտիվացավ հրեական ազգը։ Նա, զգալով իր գլխին կախված ձուլման և որպես ազգ վերացման վտանգը, որոշեց վերադառնալ նախնիների հայրենիք և այստեղ ստեղծել հրեական տուն։ Հրեաների շահերն այդ շրջանում համընկան գաղութային քաղաքականություն վարող գերտերությունների շահերի հետ։ Եվ առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո, Մեծ Բրիտանիան, ստանալով Պաղեստինի մանդատը, որոշեց համագործակցել հրեաների հետ՝ Պաղեստինում նրանց տալ օջախ, այդպիսով հենարան ստեղծելով իր համար։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո այդ ազգային օջախը դարձավ Իսրայել պետության հիմքը։ Իսկ Պաղեստինի համար հատկացված տարածքը չհռչակվեց անկախ պետություն, սկսվեց արաբա-իսրայելական պատերազմը և արդյունքում Պաղեստին պետության համար հատկացված տարածքի մի մասը գրավվեց Իսրայելի կողմից։
Հրեական ալիա և առաջին համաշխարհային պատերազմ
19-րդ դարի վերջում և 20-րդ դարի սկզբին Պաղեստինը դեռ գտնվում էր Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ, երբ մեծ թվով հրեաներ սկսեցին գաղթել Եվրոպայից և բնակություն հաստատել այնտեղ։ Դա ուներ իր պատճառները։ 19-րդ դարում հրեաների թիվն ամբողջ աշխարհում կազմում էր 10 միլիոն մարդ, որից 90 %-ը բնակվում էր Եվրոպայում։ Հատկապես մեծ թիվ էին կազմում Ռուսական և Ավստրո-Հունգարական կայսրություններում բնակվող հրեաները։ Իրենց բնակության վայրերում հրեաները զրկված էին մի շարք իրավունքներից, մասնավորապես, նրանց արգելված էր կիրակի օրերին լքել իրենց փողոցը, ամուսնանալ մինչև 25 տարեկան, հանգստյան օրերին նրանց թույլատրվում էր լքել իրենց փողոցը միայն երեկոյան ժամը 6-ից հետո։ Այսպիսի ծանր պայմաններից խուսափելու համար մեծ թվով հրեաներ դիմում էին ծայրահեղ քայլերի, ինչպես օրինակ կրոնափոխ էին լինում, բայց այս դեպքում էլ նրանք հալածանքների էին ենթարկվում իրենց համայնքների և ռավիների կողմից, ովքեր ամեն կերպ փորձում էին պահպանել համայնքի միասնականությունը։ Կրոնափոխ եղած հրեաների հանդեպ վատ վերաբերմունք էր ձևավորվում նաև քրիստոնյա տեղաբնիկների մոտ։ Նման հակասեմական վերաբերմունքը դրդեց հրեաներին միավորվել ընդհանուր վտանգի դեմ։
Այսպիսի պայմաններում առաջացավ սիոնիզմը՝ շարժում, որի մասնակիցները դարձան Եվրոպայում բնակվող հրեաները։ Սիոնիզմ տերմինն առաջին անգամ օգտագործել է Նաթան Բիրնբաումը 1892 թվականի հունվարի 23-ին Վիեննայում, իսկ արդեն որպես քաղաքական տերմին օգտագործվել է Թեոդոր Հերցլի «Հրեական պետություն» Der Judenstaat աշխատության մեջ։ Սիոնիզմ եզրույթն արտացոլում է հրեաների՝ դեպի Պաղեստին վերադառնալու գաղափարը։ Շարժումն իր անվանումն ստացել է Երուսաղեմում գտնվող Սիոն լեռան անունից, որտեղ, ըստ աստվածաշնչյան լեգենդի, կառուցված է եղել հրեաների կրոնական գլխավոր տաճարը։ 1897 թվականին Բազելում (Շվեյցարիա) տեղի է ունենում Առաջին սիոնիստական կոնգրեսը, որի ժամանակ հաստատվում է Սիոնիստական կազմակերպությունը։ Այն կոչված էր միավորելու բոլոր սիոնիստներին, ինչպես նաև տեղափոխել նրանց Պաղեստին և ստեղծել այնտեղ անկախ Հրեական հանրապետություն։ Կազմակերպության առաջին նախագահ դարձավ Թեոդոր Հերցլը։
1901 թվականին մեծահարուստ հրեաների կողմից ստեղծվեց Հրեական ազգային ֆոնդը, որը կազմակերպում էր հրեաների մասսայական տեղափոխությունը Պաղեստին՝ այնտեղ մշտական բնակություն հաստատելու նպատակով։ Շուտով սկսեցին ի հայտ գալ առաջին հրեական բնակավայրերը, այդ թվում և գյուղատնտեսական կոմուննաները՝ կիբուցները։ Պատերազմի նախաշեմին Պաղեստին էին տեղափոխվել մեծ թվով հրեաներ։ Մինչև առաջին մեծ գաղթը՝ «ալիան» Պաղեստինում բնակվում էր մոտ 25 հազար հրեա, մինչդեռ արդեն 1914 թվականին նրանց թիվը հասել էր 85 հազարի։ Դեռևս մինչև առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբը սիոնիստական ղեկավարությունը փորձում էր Օսմանյան ղեկավարության հետ համաձայնության գալ Պաղեստինի տարածքը հրեաներով բնակեցնելու օրինական իրավունք ստանալու համար։ Դրա դիմաց սիոնիստները առաջարկում էին ֆինանսական օգնություն ճգնաժամային իրավիճակում գտնվող Օսմանյան կայսրությանը։ Սակայն ակնհայտ է, որ Թուրքիան չէր պատրաստվում իր տարածքը տրամադրել սիոնիստներին։ Նրանք թուրքական սուլթանից ձախողում կրելով Պաղեստինը ձեռք բերելու հարցում, այդուհանդերձ չհրաժարվեցին Պաղեստին տեղափոխվելու և այնտեղ հրեական տուն ստեղծելու գաղափարից։ Հետագայում, հատկապես առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտին և նրան հաջորդած տարիներին, նրանք իրեց բոլոր ջանքերը կենտրոնացրել էին այդ խնդրի վրա։ Բայց պատերազմից հետո տեղի էր ունեցել մի կարևոր փոփոխություն։ Եթե սիոնիստական ղեկավարները քաղաքական սիոնիզմի ձևավորման սկզբնական շրջանում Պաղեստինը ձեռք բերելու հարցում իրենց ամբողջ հույսը դրել էին թուրքական սուլթանի վրա և ձգտում էին նրա օգնությամբ իրագործել իրենց ծրագրերը, ապա պատերազմի ընթացքում և նրան հաջորդած տարիներին նրանք իրենց հայացքը ուղղեցին դեպի Մեծ Բրիտանիա։
Պաղեստինում Իսրայել պետության ստեղծում
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Պաղեստինը վերածվել էր մի կողմից Գերմանիայի և Թուրքիայի, մյուս կողմից Մեծ Բրիտանիայի զորքերի միջև պայքարի գոտու։ Արդյունքում այն նվաճվեց Մեծ Բրիտանիայի կողմից։ Նրա և Անտանտի անդամ երկրների նպատակներից մեկը արաբական երկրները Օսմանյան կայսրության կազմից հանելն ու այնտեղ իրենց տիրապետությունը հաստատելն էր։ 1915 թվականի Մակ-Մահոն-Հուսեյն համաձայնությամբ, Մեծ Բրիտանիան խոստացել էր անկախություն արաբական երկրներին, այդ թվում և Պաղեստինին։ Իսկ 1916 թվականի մայիսի 9-16-ին Լոնդոնում կնքված Սայքս-Պիկոյի պայմանագրով Մեծ Բրիտանիան և Ֆրանսիան պայմանավորվում են Օսմանյան կայսրության ասիական մասի բաժանման շուրջ։ 1917 թվականի նոյեմբերի 2-ին հրատարակվում է Բալֆուրի հռչակագիրը։ Նրանում Մեծ Բրիտանիան պաշտոնապես կողմ է արտահայտվում Պաղեստինում հրեական ազգի համար «Ազգային տուն» ստեղծելու գաղափարին։ 1920 թվականի ապրիլի 19-26-ին Սան Ռեմոյում տեղի ունեցած կոնֆերանսի ժամանակ Անտանտի Գերագույն Խորհուրդը Պաղեստինի մանդատը հանձնեց Մեծ Բրիտանիային, ինչը 1922 թվականի հունիսի 24-ին հաստատվեց Ազգերի Լիգայի կողմից։ Մանդատի տեքստում ներառվեց նաև Բալֆուրի հռչակագիրը։ Դրանով, փաստորեն, հրեաների ներգաղթն ու հաստատվելը Պաղեստինում թևակոխեց նոր՝ գործնական փուլ, գաղթը վերսկսվեց, նրա մասշտաբները ակներև մեծացան։ Այսպես, երրորդ և չորրորդ ալիաների ընթացքում Պաղեստին եկան մեծ թվով հրեաներ հիմնականում Արևելյան Եվրոպայից, որտեղ վերջին շրջանում ուժեղացել էին հակասեմական տրամադրությունները։
1930-ականներին, կապված Գերմանիայում նացիստների իշխանության գալու հետ, 1933 թվականին հրեական գաղթը Պաղեստին նոր թափ ստացավ։ Դա արդեն թվով V ալիան էր (1933-1939) ։ Պաղեստինում բնակվող հրեաների թիվ անընդհատ աճում էր և 1939 թվականին այն արդեն հասել էր 467 հազարի։ Հրեաները արաբներից գնում էին լավագույն հողերը, ապա ուժով վռնդում այնտեղից արաբ ֆելլահին։ 1920-1939 թվականներին Մեծ Բրիտանիայի գաղութային քաղաքականությունը հիմանականում հենվում էր սիոնիստների հետ համագործակցության վրա։ Նման պայմաններում Պաղեստինում մի քանի անգամ տեղի ունեցան հուզումներ՝ ուղղված անգլիական գաղութային քաղաքականության դեմ։ Հաճախ այս հուզումները վեր էին ածվում բախման արաբների և հրեաների միջև։ Այսպիսի հուզումներ են տեղի ունեցել 1920, 1929, 1933 և 1936-1939 թվականներին։ Նման պայմաններում Մեծ Բրիտանիան գնում է զիջումների և հրատարակում սպիտակ թղթեր։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուն պես նրանց հարաբերությունները կրկին բարելավվեցին։ Այն վտանգը, որ հիտլերյան զորքերը կարող են գրավել Պաղեստինը և հարևան արաբական երկրները, սթափեցրեց հրեաներին և նրանք կրկին սկսեցին համագործակցել Մեծ Բրիտանիայի հետ, որն այդ ճգնաժամային պահին իսկապես ուներ համագործակցության և օգնության կարիք։ Բանն այն է, որ Ֆրանսիայի կրած պարտությունից և Իտալիայի՝ ֆաշիստական ուժերին միանալուց հետո, լուրջ վտանգ էր սպառնում Մերձավոր Արևելքում բրիտանական դիրքերին։ 1942 թվականի մայիսի 6-11 Նյու-Յորքի «Բալտիմոր» հյուրանոցում տեղի է ունենում միջազգային սիոնիստական կազմակերպությունների վեհաժողով, որտեղ որոշվում է, հակառակ նոր «Սպիտակ գրքի» սահմանած ներգաղթողների քանակի, կազմակերպել իր մասշտաբներով աննախադեպ հրեական ներգաղթ Պաղեստին։ Միևնույն ժամանակ ԱՄՆ սկսեցին ճնշում գործադրել Մեծ Բրիտանիայի վրա, որպեսզի վերջինս փոխի հրեաների ներգաղթի վերաբերյալ իր տեսակետը։
Պատերազմի ավարտից հետո՝ 1946-1947 թվականներին Պաղեստինում կրկին գլուխ բարձրացրեցին արաբների և հրեաների բողոքները ուղղված բրիտանական մանդատին։ Հատկապես դժգոհ էին արաբները, որոնք ականատես էին լինում, թե ինչպես Բրիտանիան չի կարողանում վերահսկել գաղթողների՝ իր իսկ կողմից սահմանված քանակի խախտումները։ 1946 թվականի հուլիսի 22-ին Երուսաղեմում՝ «Դավիթ Թագավոր» հյուրանոցում, որտեղ գտնվում էին բրիտանական մանդատային կենտրոնական վարչությունը և անգլիական զորքերի շտաբը, տեղի ունեցավ ահաբեկչություն։ Որոշ տվյալների համաձայն պայթյունի արդյունքում զոհվեց մոտ 100 մարդ, իսկ 250 ծանր վիրավորվեցին։ Մեծ Բրիտանիան այլևս ի վիճակի չէր հսկողությունը պահպանել Պաղեստինում և որոշեց Պաղեստինի հետագա ստատուսի հարցը փոխանցել միջազգային կազմակերպության ներկայացուցիչների ուսումնասիրման ի դեմս Միավորված Ազգերի Կազմակերպության։ 1947 թվականի ապրիլի 2-ին ՄԱԿ-ը ստացավ Մեծ Բրիտանիայի համապատասխան դիմումը գումարել ՄԱԿ-ի գլխավոր Ասամբլեայի նստաշրջան՝ դիտարկելու պաղեստինյան հարցը, որի ակտուալության հարցն այդ ժամանակ ոչ ոքի մոտ կասկած չէր առաջացնում։ 1947 թվականին մայիսին գումարվեց Գլխավոր Ասամբլեայի առաջին հատուկ նիստը, որտեղ ընդունվեց որոշում ստեղծել ՄԱԿ-ի հատուկ հանձնաժողով Պաղեստինյան հարցերի շուրջ։
ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեան 1947 թվականի նոյեմբերի 29-ին 2/3 ձայներով ընդունեց հանրահայտ № 181 (II) բանաձևը։ Այդ բանաձևով նախատեսվում էր վերացնել բրիտանական մանդատը Պաղեստինում և այնտեղ ստեղծել երկու անկախ պետություն՝ արաբական և հրեական։ Հրեական պետությանը հատկացվում էր 14 100 քառ. կմ կամ Պաղեստինի տարածքի 56%-ը։ Արաբական պետությանը տրվում էր 11 100 քառ. կմ, որն էլ կազմում էր Պաղեստինի տարածքի 43%-ը։ Պաղեստինի բնակչությունը, որի թիվը հասնում էր 1 միլիոն 845 հազ. Մարդ, պետք է տեղաբաշխվեր հետևյալ կերպ՝ արաբական պետությունում՝ 725 000 արաբներ և 10 000 հրեաներ, հրեական պետությունում- 498 000 հրեաներ և 407 000 արաբներ։ Ինչ վերաբերում է Երուսաղեմին, որը կազմում էր Պաղեստինի տարածքի 1%-ը, ապա այն վեր էր ածվում ինքնուրույն վարչական միավորի՝ միջազգային հատուկ ռեժիմով, պահպանելու համար Երուսաղեմում հուդայականության, քրիստոնեության և իսլամի սրբատեղիները։ Այստեղ պետք է ապրեր 100 000 արաբ և 100 000 հրեա։
1948 թվականի մայիսի 15-ին ավարտվում էր Մեծ Բրիտանիայի մանդատը Պաղեստինում, իսկ զորքերի դուրսբերումը Պաղեստինից՝ օգոստոսի 1-ին։ Սակայն Բրիտանիան հաշվի առնելով օրեցօր մեծացող հուզումները, զորքերը դուրս բերեց մայիսի 14-ին։ Այսպիսով, 28 տարի (1920-1948) տևած բրիտանական մանդատը Պաղեստինում ավարտվեց։ Միաժամանակ, 1948 թվականի մայիսի 14 գիշերը, լույս 15-ի առավոտյան Թել Ավիվում միակողմանի հռչակվեց անկախ Հրեական պետությունը՝ Իսրայելի Հանրապետությունը։
Պատերազմի ընթացք
Հրեական պետություն՝ Իսրայելի Հանրապետություն ստեղծելու հայտարարությունից ժամեր անց Մերձավոր Արևելքում բռնկվեց առաջին արաբա-իսրայելական պատերազմը։ 1948 թվականի մայիսի 15-ին նոր կազմավորված Իսրայել Հանրապետության տարածք, այն վերացնելու նպատակով, ներխուժեցին Իսրայելի հարևան արաբական երկրների՝ Եգիպտոսի, Անդրհորդանանի, Սիրիայի և Լիբանանի զորքերը։ Բացի այդ, Իսրայելի հետ արդեն պատերազմի մեջ էր գտնվում Իրաքը, որի զորքերը մասնակցեցին Իսրայելի դեմ մղվող մարտերին, ինչպես նաև Սաուդյան Արաբիան և Եմենը, որոնք պատերազմ էին հայտարարել Իսրայելին, սակայն պատերազմական գործողություններին չմասնակցեցին։ Մայիսի 15-ին արաբական զորքերը Ալլենբիի կամուրջով հատեցին Անդրորդանանը և շարժվեցին դեպի Երուսաղեմ։ Հին քաղաքում հրեական զորքերին չհաջողվեց իրենց ձեռքերում պահել հրեական թաղամասը։ Այն մայիսի 28-ին գրավվեց արաբական զորքերի կողմից։ Թել Ավիվ-Երուսաղեմ մայրուղին փակվեց, մի քանի օր շարունակ չէր գործում Երուսաղեմը առափնյա շրջանների հետ հետ կապող ջրմուղը։ Քաղաքը հայտնվեց շրջափակման մեջ։ Երուսաղեմի գրավումը Անդրհորդանանի թագավորի գլխավոր նպատակներից էր։ Այդպիսով նա փորձում էր կոմպենսացնել Սաուդյանների՝ իր հորից՝ շերիֆ Հուսեյնից, Մեքքան և Մադինան խլելը։
Հուլիսի 8-ից Իսրայելի և արաբական երկրների միջև պայքարը վերսկսվեց։ Հետագա 10 օրվա ընթացքում Իսրայելը բավական հաջող հարձակումներ իրականացրեց արաբական ուժերի դեմ, որոնք արդեն ստիպված էին անցնել պաշտպանության։ Մասնավորապես, պատերազմի սկզբում կրելով մի քանի պարտություն, Իսրայելը շուտով կարողացավ կանգնեցնել արաբական զորքերի առաջխաղացումը, ապա կատարեց մի շարք էֆեկտիվ գործողություններ, որոնց արդյունքում գրավվեց Պաղեստինի մեծ մասը։ Իսրայելը ոչ միայն կարողացավ պաշտպանել սեփական տարածքը, այլև լրացուցիչ գրավեց 6 700 քառ. կմ տարածք։ Դրանք այն տարածքներն էին, որոնք, համաձայն 1947 թվականի բանաձևի, պետք է մտնեին արաբական պետության կազմի մեջ։
Հիմնականում Իսրայելի հաջողությունը պայմանավորված էր այն աջակցությամբ, որը նա ստանում էր երկու գերհզոր տերություններից՝ ԱՄՆ-ից և ԽՍՀՄ-ից։ Այս երկու պետություններն էլ ընդունել էին Իսրայել պետության գոյությունը 1948 թվականի մայիսի 15-ին։
Այդ ընթացքում, ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհուրդը 1948 թվականի հունիսի 15-ին ընդունեց մի բանաձև, որտեղ ասվում էր, որ իրադրությունը Պաղեստինում վտանգ է ներկայացնում ամբողջ աշխարհի համար։ Նաև կոչ արեց դադարեցնել կրակը, և որ կրակի չդադարեցումը կարող է դիտվել որպես խաղաղության խախտում, որը, համապատասխան ՄԱԿ-ի սահմանադրության 7-րդ գլխի, կարող է բերել հարկադրական քայլերի գործադրման։
Այս բանաձևի շնորհիվ 1948 թվականի հուլիսի 18-ին սկսվեց երկրորդ զինադադարը, որը, ի տարբերություն առաջինի, չուներ սահմանված ժամկետ։
Սեպտեմբերի 16-ին պաղեստինյան խնդրում ՄԱԿ-ի միջնորդ Բերնադոտը առաջարկեց նոր ծրագիր։ Այս մեկը նախորդի համեմատ ավելի հավասարակշռված էր։ Հավանաբար միջնորդը հաշվի էր առել նախորդ ծրագրի անհաջողության պատճառները։ Իր ծրագրում նա նշում էր, որ Իսրայելը որպես պետություն արդեն կայացած իրողություն էր և որ այժմ Պաղեստինի տարածքում մեկ այլ հրեա-արաբական կառույցի ձևավորումը անհավանական է և դատապարտված է ձախողման։ Հավանաբար միջնորդի առաջին ծրագիրը այնքան վատ տպավորություն էր գործել բոլորի վրա, որ այս անգամ էլ արձագանքը խիստ բացասական էր, չնայած որ ծրագիրը այդքան էլ վատը չէր։ Հատկապես խիստ արձագանքեցին իսրայելցիները, որոնք միջնորդի քայլերը դիտարկում էին որպես իրենց շահերը նվազեցնելու փորձ։ Իսրայելի ղեկավարները, հավանաբար, սահմանափակվեին միայն բողոքի ցույցերով, բայց ձախակողմյան ուժերը հարցը լուծեցին յուրովի։ Սեպտեմբերի 17-ին Բերնադոտը և նրա գործընկերներից մեկը սպանվեցին։ Սպանության կասկածը ընկավ «Լեհի» ընդհատակյա կազմակերպության վրա, և կառավարությունը հրաման արձակեց ձերբակալել նրա անդամներին, որոնք բանտում մնացին մինչև պատերազմի վերջը։ Դրանից հետո, ՄԱԿ-ի միջնորդի դերը ստանձնեց Ռալֆ Բանչը։
Պատերազմի ավարտ
Իսրայելը վստահ հաղթանակ տարավ արաբական պետությունների նկատմամբ։ Այդ մասին է վկայում այն, որ 1948-1949 թվականների պատերազմի ավարտին Իսրայելի հսկողության տակ էին անցել արաբական պետությանը հատկացված տարածքների մեծ մասը, ինչպես նաև Երուսաղեմի արևմտյան հատվածը։ Այդպես էլ չստեղծված արաբական պետության մնացած տարածքը անցել էր Անդրհորդանանի և Եգիպտոսի վերահսկողության տակ, մասնավորապես, Եգիպտոսին՝ Ղազայի շրջանը, իսկ Անդրհորդանանին՝ Հորդանան գետի արևմտյան ափը։
Արդյունքում, 1949 թվականի հունվարի 13-ին հունական Հռոդոս կղզում սկսվեցին բանակցություններ Իսրայելի և նրա հետ հակամարտող արաբական պետությունների միջև։ Բանակցություններին մասնակցում էր նաև Բանչը։ 1949 թվականի փետրվարի 24-ին Իսրայելը զինադադար կնքեց Եգիպտոսի, մարտի 23-ին՝ Լիբանանի, հուլիսի 20-ին՝ Սիրիայի հետ։
Հռոդոսի բանակցությունները իրենցից ներկայացնում էին մի յուրօրինակ ձևաչափ։ Այս բանակցությունների ընթացքում ընդունված բոլոր համաձայնագրերը կրում էին ժամանակավոր բնույթ։ Նրանցում սահմանվում էին սահմանազատման գոտիները, որոնք ոչ մի դեպքում չպետք է դիտվեին որպես քաղաքական կամ տարածքային սահմաններ։ Այդուհանդերձ, այդ գոտիները, որոնք ստացել էին «կանաչ գոտիներ» անվանումը, փաստացի դարձան Իսրայելի սահմանները։
Առաջին արաբա-իսրայելական պատերազմը ավարտվեց ժամանակավոր հաշտության համաձայնագրերի կնքմամբ, որոնք բնավ համարժեք չէին խաղաղության պայմանագրերի։ Պաղեստինյան պետություն այդպես էլ չստեղծվեց. նրան հատկացված տարածքի մի մասը՝ Արևմտյան Գալիլեան, Արևմտյան Նեգևը և Երուսաղեմի մի մասը՝ Նոր քաղաքը, լրացուցիչ 6 700 քառ. կմ տարածք անցավ Իսրայելին, այսինքն Պաղեստին պետությանը հատկացված տարածքի մոտ 74 %-ը։ Գազայի շրջանը՝ մոտ 378 քառ. կմ, անցավ Եգիպտոսի վարչական ղեկավարման ներքո, իսկ Արևմտյան ափը և Հին քաղաքը, 5.5 հազար կմ², կցվեցին Անդրհորդանանին։ Անդրադառնալով զոհերին, պետք է նշել, որ պատերազմում ամենամեծ կորուստները կրեցին պաղեստինցի արաբները։ Պատերազմի դաշտում զոհվեցին 16 հազար, վիրավորվեցին 14 հազար մարդ։ Արաբական մյուս երկրները միասին 2500 զոհ տվեցին, իսկ հրեաների կորուստները կազմում էին 6 հազար սպանված։ Այսպիսով, ՄԱԿ-ի 1947 թվականի նոյեմբերի 29-ին № 181/II բանաձևով արաբական Պաղեստին պետության համար հատկացված ամբողջ տարածքը բաժանվեց Իսրայելի, Անդրհորդանանի և Եգիպտոսի միջև։
Իսրայելի համար առաջին արաբա-իսրայելական պատերազմը անկախության համար մղվող պայքար էր, որն ի վերջո ավարտվեց հրեաների հաղթանակով։ Նրանք ոչ միայն կարողացան պահպանել սեփական տարածքը, այլև ընդարձակել այն 22 %-ով՝ ի հաշիվ այդպես էլ չստեղծված Պաղեստին պետության տարածքի։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Արաբա-իսրայելական պատերազմներ Կատեգորիա:Արաբա-իսրայելական հակամարտություն Կատեգորիա:Իսրայելի պատմություն Կատեգորիա:Սիրիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Լիբանանի պատերազմներ Կատեգորիա:Պաղեստինի պատմություն Կատեգորիա:Եգիպտոսի պատերազմներ Կատեգորիա:Իսրայելի պատերազմներ Կատեգորիա:Հորդանանի պատերազմներ Կատեգորիա:Իրաքի պատերազմներ Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի պատերազմներ
Ալանկուր
Ալանկուր (Hallencourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 1404 մարդ, բնակչության խտությունը` 68.32 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 20.55 կմ² տարածք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 877 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 593-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 284։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 67,6 %։ 593 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 535 անձ (295 տղամարդ և 240 կին)։ Գործազուրկ են եղել 58 անձ (31 տղամարդ և 27 կին)։ 284 անաշխատունակներից 73-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 111-ը` թոշակառուներ, իսկ 100-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ամուսնական մատանի
Ամուսնական մատանի, մատանի, որը խորհրդանշում է ամուսնական կապերը. ամուսինները կրում են այն աջ կամ ձախ ձեռքի (տարբեր երկրներում տարբեր) մատնեմատին՝ որպես հավատարմության նշան։
Ավանդական ամուսնական մատանին հարթ ոսկյա մատանի է ։
Ամուսնական մատանիների պատմություն
Տարբեր աղբյուրներում տարբեր կերպ է նկարագրվում ամուսնական մատանիների ավանդույթը։ Շատ հեղինակներ կարծում են, որ ավանդույթը սկսվել է Հին Եգիպտոսում, մյուսները կարծում են` Հին Հունաստանում։
Պլուտարքոսը, փոխադրելով Ապիոնի «Եգիպտոսի մասին» շարադրանքը, հետաքրքիր պատմական տեղեկություն է տալիս այն մասին, թե ինչու է ընդունված մատանիները կրել հենց մատնեմատի վրա. «Ավանդության համաձայն` հին հույները մատանին կրել են ձախ ձեռքի ճկույթին մոտ մատի վրա։ Ինչպես հայտնել են, այդպիսի ավանդույթ ունեցել են նաև հին հռոմեացիները։ Դրա պատճառը... Եգիպտոսում ընդունված մարդու մարմինը երկատելու և բացելու սովորության (հույներն այն անվանում են անատոմիա) ժամանակ հայտնաբերվել է, որ հենց այդ միակ մատից է դեպի սիրտ գնում շատ բարակ նյարդ, այդ պատճառով էլ տեղին է ճանաչվել այդպիսի զարդը կրելու պատվին արժանացնել հենց այդ մատը` որպես մարմնում սրտին մոտ ամենակարևոր հաղորդակից» ։
Ամուսնական մատանիներով փոխանակվելու ավանդույթը եկել է հեռավոր ժամանակներից, երբ նորապսակները, ի նշան սիրո և հավատարմության, միմյանց տալիս էին խորհրդանշական մատանիներ, որոնք հյուսված էին կանեփաթելից կամ եղեգից։ Նրանք դարձել են ժամանակակից ամուսնական մատանիների նախօրինակը։ Ավելի ուշ Հին Հռոմում մի ավանդույթ առաջացավ, որի համաձայն փեսացուն, որպես նշան ապագա կնոջ նկատմամբ պարտավորությունների, նշանադրության ժամանակ հարսնացուի ծնողներին տալիս է մետաղյա ամուսնական մատանի։
Մեր ժամանակներում ամուսնական մատանին չի կորցրել իր սկզբնական նշանակությունը։ Նրա սկիզբ ու վերջ չունեցող կլոր ձևը խորհրդանշում է անսահմանություն և հավերժ սեր, իսկ ազնիվ մետաղը, որից ավանդաբար պատրաստում են մատանիները, հանդիսանում է մաքրության և անարատության նշան։ Որպես կանոն ամուսնական մատանիները պատրաստում են ոսկուց, չնայած շատերը նախընտրում են նաև այլ մետաղներից (արծաթ, տիտան, պալադիում) կամ համաձուլվածքներից (չժանգոտող պողպատ, վոլֆրամի կարբիդ), նույնիսկ ոչ մետաղներից (կերամիկա, պլաստմասսա)։
Մատանիների կրում
Ավանդաբար ամուսնական մատանիները կրում են մատնեմատին (այդ պատճառով էլ շատ եվրոպական երկրներում այդ մատը հենց այդպես էլ անվանվում է` «մատնեմատ») ։