cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լավրենտի Բերիա
Ատոմային նախագիծ
1943 թվականի փետրվարի 15-ին ՊՊԿ-ն ցուցումներերով Ատոմային նախագծի հետ կապված Իգոր Կուրչատովի ղեկավարությամբ ԳԱ գաղտնի № 2 լաբորատորիայի ստեղծման կազմակերպչական աշխատանքներն է սկսվում։ Այդ կապակցությամբ Բերիան նշանակվում է ՊՊԿ-ի փոխնախագահ ։ Ատոմային նախագծի բոլոր հետախուզական տվյալները կենտրոնացված էին ՆԳ Ժողկոմիսարիատում՝ «Ս» խմբում (Սուդոպլատովի խումբ), որի աշխատանքների արդյունքները զեկուցվում էին անձամբ Բերիային։
1943-1945 թվականներին, երբ ԽՍՀՄ ատոմային զենքի ստեղծման ռազմավարության ընտրության հարցն էր լուծվում, հետախուզության տվյալները առավել էական նշանակություն ձեռք բերեցին։ 1944 թվական հունիսից Կուրչատովի և Աբրամ Իոֆեյի առաջարկով՝ Ստալինը Բերիային նշանակում է Խորհրդային ատոմային նախագծի ղեկավար ։ Լուբլյանայում և Կրեմլում Բերիայի աշխատասենյակների հարևանությամբ Իգոր Կուրչատովի համար աշխատասենյակներ են առանձնացվում, որտեղ նա ուսումնասիրում էր ստացված տեղեկատվությունը։ Որևէ տեղեկություն կուրորեն չէր կրկնօրինակվում, ամեն ինչ ստուգվում և վերստուգվում էր։
1945 թվականի օգոստոսը ԽՍՀՄ ատոմային զենքի ստեղծման գործում շրջադարձային եղավ։ Ատոմային արդյունաբերության ստեղծման հսկայածավալ ծրագրի իրականացման աշխատանքներ սկսվեցին։ Անհրաժեշտ էր ժողովրդական տնտեսության բոլոր ճյուղերի և հարյուր հազարավոր մարդկանց ներգրավում։ Նման մասշտաբները ՆԳԺԿ-ի իններորդ վարչության ուժերից վեր էին։ Եվ Ստալինը որոշեց դուրս գալ ՆԳԺԿ-ի սահմաններից և ստեղծել Հատուկ կոմիտե, որը պետք է Կենտկոմի հսկողության տակ լիներ, խիստ գաղտնի աշխատեր և հատուկ լիազորություններով օժտված լիներ։
Հատուկ կոմիտեի ղեկավար
1945 թվականի օգոստոսի 20-ին ՊՊԿ № 9887сс/оп որոշմամբ ձևավորվեց 9 անդամից կազմված այդ Հատուկ կոմիտեն։ Անդամներից երեքը՝ Լ. Պ. Բերիան, Ն. Ա. Վոզնեսենսկին, Գ. Ն. Մալենկովը, ՊՊԿ-ի անդամ էին։ Հատուկ կոմիտեն պետք է ղեկավարեր գիտա-հետազոտական աշխատանքների զարգացումը, ստեղծեր ուրանի հանքերի արտահանման նյութական բազա, կազմակերպեր ուրանի վերամշակման արտադրությունը, իրականացներ ատոմա-էներգետիկ սարքավորումների շինարարությունը, ատոմային ռումբի նախագծումն ու արտադրությունը ։
ԱՄՆ Մանհեթենյան նախագծի աշխատանքների արդյունքում Հիրոսիմայի և Նագասակիի ատոմային ռմբակոծումներից 14 օր հետո ՊՊԿ-ին առընթեր կազմված «Հատուկ կոմիտեն» (Ստալին՝ նախագահ, Բերիա՝ նախագահի տեղակալ) պետք է սեղմ ժամկետներում միջուկային զենքի ստեղծման բոլոր աշխատանքները ղեկավարեր՝ ԱՄՆ և ԽՍՀՄ միջև հավասարակշռությունը պահպանելու նպատակով։
Բերիայի ղեկավարությունը իրատեսական էր, քանի որ նրա հսկողությունն ամենուրեք էր. և՛ ներքին, և՛ արտաքին տեղեկատվությունը նրա ձեռքով էր անցնում։ Արդյունքն եղավ այն, որ 1949 թվականի օգոստոսի 29-ին պայթեց խորհրդային առաջին ատոմային ռումբը՝ ամերիկացիների ենթադրություններից հինգ տարի ավելի շուտ։ Հատուկ կոմիտեն մինչև 1953 թվականը 200-ից ավել նիստ գումարեց, 1000-ից ավել որոշումներ և ցուցումներ տրվեց ուրանի արդյունահանման և հարստացման վերաբերյալ, ատոմային արդյունաբերության գործարաններ կառուցելու մասին, Արզամաս-16 կենտրոնի ստեղծման մասին, որտեղ մշակվել են խորհրդային ատոմային զենքի նմուշները։
«Հատուկ կոմիտեն» մոտ ութ տարի գործեց և լուծարվեց ԽՄԿԿ Կենտկոմի Նախագահության որոշման համաձայն, 1953 թվականի հունիսի 26-ին, կոմիտեի նախագահ Լ. Պ. Բերիայի ձերբակալության օրը։
Կապիցայի անկեղծության գինը
Ակադեմիկոս Կապիցան կարճ ժամանակ աշխատեց Հատուկ կոմիտեում։ Նա տեղյակ չէր, որ Բերիան գրպանում ունի ատոմային ռումբի ամերիկյան նախագիծը։ Կապիցան ուներ այդ խնդրի համազոր տարբերակ և նիստերի ժամանակ իրենն էր առաջ տանում։ Եվ նրանք մեկ մեկու նյարդերի վրա ազդում էին ։
Մինչհեղափոխական ինտելիգենցիայի ավանդույթներով դաստիարակված Պյոտր Կապիցան իր արժեքը լավ իմանալով, Բերիայի ղեկավարման մեթոդների դեմ բողոքով երկու երկար նամակ գրեց Ստալինին.
1945 թվական դեկտեմբերի 21-ին Ստալինը Կապիցայի խնդրանքով ազատեց նրան Հատուկ կոմիտեի աշխատանքներից, միաժամանակ հեռացրեց նրան իր իսկ հիմնած ԽՍՀՄ ԳԱ ֆիզիկայի խնդիրների ինստիտուտից։
Ժամանակակիցների տեսակետներ
Նրան վստահված էր ղեկավարել Խորհրդային Միության համար օրհասական՝ Ուրանի խնդիրը։ Իր կյանքի 45 տարիներից քսանհինգն անցավ իշխանության համար համառ պայքարում։ Նա իր ժամանակաշրջանի ոգուն համահունչ էր․ բարոյականությունը անպետք, վտանգավոր մի բան էր համարում։ Ակադեմիկոսներ Ա. Պետրոսյանցի և Յու. Բ. Խարիտոնի վկայություններից ակնհայտ երևում է, որ Բերիան պատերազմական տարիներին դրսևորեց իրեն որպես խոշոր կառավարիչ, ադմինիստրատոր, որն ընդունակ էր լուծել ամենաբարդ խնդիրները։ Ուրանի խնդիրը ղեկավարելով, Բերիան ատոմային զենքի ստեղծման բոլոր աշխատանքներին անհրաժեշտ շարժում և թափ հաղորդեց։ Բերիան օժտված էր անհավանական էներգիայով և աշխատասիրությամբ, խելքով, կամքով և նպատակասլացությամբ։ Անհարմար չզգալով երբեմն անկեղծ գռեհկություն ցուցաբերել, միևնույն ժամանակ, ըստ իրավիճակի, նա կարողանում էր լինել բարեհամբույր, նրբանկատ և նույնիսկ հմայիչ մարդ։ Նրա վարած խորհրդակցությունները գործնական էին, միշտ արդյունավետ և երբեք չէին ձգձգվում ։ Ականատեսների վկայությամբ Բերիան հանկարծակի և յուրահատուկ լուծումների վարպետ էր։ Օրինակ, Քաղբյուրոն որոշում ընդունեց Ածխի արտադրության Ժողկոմը բաժանել արևմտյան և արևելյան մասերի, իսկ ղեկավարներ նշանակել Վախրուշևին և Օնիկային։ Բերիան նրանց առաջարկեց Ժողկոմի սեփականությունը բաժանել ըստ իրենց հայեցողության։ Հետո հետաքրքրվեց՝ չունե՞ն արդյոք առարկություններ։ Վախրուշևը ամեն ինչ արդարացի բաշխված համարեց, իսկ Օնիկան դժգոհեց, որ բոլոր լավ աշխատակիցներին, բոլոր լավ առողջարաններն ու հանգստյան տները Վախրուշևը իրեն է վերցրել։ Բերիան այսպիսի լուծում տվեց. «Դե քանի որ ըստ Վախրուշևի ամեն ինչ արդարացի է բաժանված, իսկ Օնիկան համաձայն չէ, ուրեմն Վախրուշևը կլինի արևելյան, իսկ Օնիկան արևմտյան շրջանների Ժողկոմ»։ Խորհրդակցությունն ավարտված էր ։
Մարշալ մանրահատակի վրա
1952 թվականին Հաղթանակի օրվա կապակցությամբ Ստալինը որոշել էր Հովհաննես Բաղրամյանին, Իվան Պետրովին և Անդրեյ Երյոմենկոյին մարշալի կոչումներ շնորհել։
Ստալինի վստահության գինը
Բերիան լինելով կոշտ իրատես, պրագմատիկ, խելացի, խորամանկ, նենգ, գռեհիկ, ցինիկ անձնավորություն հրաշալի հարմարվել էր իր ժամանակին հատուկ քաղաքական ռեժիմին և Ստալինի նկատմամբ նշանակալից ազդեցություն էր ձեռք բերել։ Սակայն Ստալինը երբեք լիովին չէր վստահում Բերիային. տարբեր կառույցների և կուսակցական ապարատի բարձրաստիճան պաշտոնյաները (հատկապես Մալենկովը) հսկում էին Հատուկ կոմիտեի աշխատանքը։
Հետագայում, Ստալինի մահից հետո, 1953 թվականին Մալենկովը, երբ Բերիայի դեմ ելույթ էր ունենում (Խրուշչովին հաճոյանալով), օգտագործել է Հատուկ կոմիտեի աշխատանքների վերաբերյալ իր տվյալները, այդպիսով կարողանալով ազատվել «Լենինգրադյան գործի» պատասխանատվությունից ։
Ազատականացման քայլեր
Ստալինի մահից հետո ՆԳ նախարարի պաշտոնում Բերիան մի շարք ազատականացման քայլեր ձեռնարկեց։ 1953 թվական մայիսի 9-ին հայտարարվեց ամնիստիա, ազատ արձակվեցին 1, 2 միլիոն ազատազրկվածներ։ Բերիայի գաղտնի հրամանի համաձայն չեղյալ հայտարարվեցին քննության ժամանակ իրականացվող խոշտանգումները, պատվիրեց «խստորեն հետևել սոցիալիստական օրինականությանը»։ Մի շարք աղմկահարույց քաղաքական գործեր կարճվեցին կամ վերանայվեցին։ Փակվեց «բժիշկների գործը», այդ գործով ազատազրկվածներն ազատ արձակվեցին։ Առաջին անգամ բացեիբաց հայտարարվեց, որ մեղադրյալների նկատմամբ «անօրինական քննչական մեթոդներ են կիրառվել»։ Վերականգնվեցին նաև «Լենինգրադյան գործով» և «Մինգրելյան գործով» բոլոր դատապարտյալները։ Բարձրաստիճան զինվորականներ, դատապարտված 1940 թվականի վերջից մինչև 1950 թվականի սկիզբը, ազատվեցին և վերականգնվեցին կոչումներում (այդ թվում ավիացիայի գլխավոր մարշալ Ա․ Ա․ Նովիկովը, հրետանու մարշալ Ն․ Դ․ Յակովլևը և այլն)։ Ընդհանուր հաշվով փակվեցին 400 հազար մարդու հետաքննման գործերը ։
Այդ ամիսներին Բերիայի նախաձեռնությամբ իրականացված որոշ ձեռնարկումներ վերաբերում էին ներքին և արտաքին քաղաքականությանը։ Բերիան ելույթ էր ունենում ռազմական կարիքների ծախսերը կրճատելու, թանկարժեք շինարարությունների կրճատման մասին։ Կորեայում հաշտեցման երկխոսությունները սկսելու ձեռքբերում ունեցավ։ Հարավսլավիայի հետ հարաբերությունները վերականգնելու փորձեր արեց։ ԳԴՀ-ում հակակոմունիստական ընդվզումը սկսելուց հետո առաջարկում էր Արևելյան և Արևմտյան Գերմանիաների «խաղաղասեր, բուրժուական պետության» մեջ միավորելու ուղին բռնել։ Ազգային աշխատուժի առաջքաշման քաղաքականությունը առաջարկելով Բերիան հանրապետական Կենտկոմներ ուղարկեց փաստաթղթեր, որտեղ ասվում էր անօրինականությունների, ռեպրեսիաների և ռուսիֆիկացման ոչ ճիշտ քաղաքականության մասին։
Բերիայի ջանքերը, Ստալինի ժառանգորդը լիելու նրա մղումները և բարձրագույն կուսակցական ղեկավարության շարքերում համակիրների բացակայությունը հանգեցրին նրա անկմանը։ Նիկիտա Խրուշչովի նախաձեռնությամբ Կենտկոմի Նախագահության անդամները հայտարարեցին, որ Բերիան պետական հեղաշրջում է պլանավորում և «Դեկաբրիստներ» օպերայի պրեմիերայի ժամանակ Նախագահությունը ձերբակալելու պլաններ ունի։
Դավադրություն
1953 թվականի հունիսի 17-ին ԳԴՀ-ում շինարար բանվորների գործադուլ սկսվեց, որը տարածման միտում ուներ։ Սկսվեցին զինված բախումներ։ ԽՄԿԿ Կենտկոմը և ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհուրդը Բերիային գործուղեց Արևելյան Գերմանիա, որը տևեց մինչև հունիսի 25-ը։ Այդ ընթացքում Բերիայի հակառակորդները հասցրին դավադրություն կազմակերպել, որի մեջ ներգրավվել էին Բուլգանինը՝ Ժուկովի, Միկոյանի, Կագանովիչի, Վորոշիլովի, Պետվուխինի, Սաբուրովի հետ միասին։
Ձերբակալություն
1953 թվականի հունիսի 26-ին, ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդի Նախագահության նիստի ժամանակ Բերիան ձերբակալվեց, գիշերը գաղտնի տեղափոխվեց զորամասի հաուպտվախտ, իսկ հաջորդ օրը տեղափոխվեց Մոսկվայի զինվորական օկրուգի շտաբի բունկեր, որտեղ նա մնաց խիստ հսկողության տակ մինչև դատը։ Նույն օրը, ստալինյան անօրինականություններին համապատասխան ձերբակալվեց նաև որդին՝ Սերգո Բերիան, հղի կնոջ և մանկահասակ երկու երեխայի հետ միասին։ Նինո Բերիան ձերբակալվեց հուլիսի սկզբին և որդու հետ միասին բանտում մնաց մինչև 1954 թվականի դեկտեմբերը։ Սեպտեմբերի 12-ի որոշմամբ Բերիայի ազգականներն աքսորվեցին Վրաստանի սահմաններից դուրս։
Բերիան հուլիսի 1-ին նամակ գրեց Մալենկովին, Նախագահության անդամներ Մոլոտովին, Խրուշչովին, Կագանովիչին, Սաբուրովին, Վորոշիլովին, Պերվուխինին, Միկոյանին։ Հուլիսի 2-ին կրկին նամակ ուղղեց ԽՄԿԿ Կենտկոմի Նախագահությանը, որից հետո նրան արգելեցին նամակ գրել և տեղափոխեցին Մոսկվայի մարզի Հակաօդային պաշտպանության (ПВО-ՀՕՊ) շտաբի բունկեր։
ԽՄԿԿ Կենտկոմի պլենումի որոշում
1953 թվականի հուլիսին ԽՄԿԿ Կենտկոմի պլենումը միաձայն որոշում ընդունեց.
Բերիայի երեկվա համախոհներն իրենց ելույթներում նրան անվանեցին «ստոր, հրեշավոր չարագործ, օտարերկրյա հետախուզության գործակալ, անարգ սադրիչ»։ Բերիայի պատմական առաքելությունը ոչ միայն նրանում էր, որ ֆիզիկապես ոչնչացված լիներ, այլ լիներ քավության նոխազ՝ պատասխանատվություն կրեր ոչ միայն իր, այլև ողջ ստալինյան վերնախավի փոխարեն։ Ստալինիզմի ամենաահավոր դրսևորումները անձնավորելով Բերիայի կերպարի մեջ, Նիկիտա Խրուշչովն ու նրա զինակիցները ջանում էին Բերիային ներկայացնել ստալինյան ռեժիմի բոլոր հանցանքների միակ մեղավոր ։ Բերիայի մերկացմամբ հանդես եկավ նույնիսկ նոր վերաբացված Միջին մեքենաշինական մինիստրության նորընտիր մինիստր, ԽՍՀՄ Կենտկոմի անդամ Վ․ Ա․ Մալիշևը։ Մերկացնելով իր նախորդին՝ Մալիշևը խարանեց նրան որպես ժողովրդի թշնամի։
Նրանից հետո ելույթ ունեցավ Միջին մեքենաշինության ապագա (1955-1957) մինիստր Ա․ Պ․ Զավենյագինը, որը Բերիայի հետ գրեթե տասնհինգ տարի աշխատել էր, հայտարարեց, որ «Բերիան բթամիտ էր և ԽՄԿԿ Կենտկոմի անդամներից յուրաքանչյուրը Բերիայից առավել արագ և խորությամբ կարող է կողմնորոշվել ցանկացած հարցում» ։
ԽՄԿԿ կենտկոմի անդամ Իգոր Կուրչատովը հրաժարվեց ելույթից։ Երբ նրան դրդում էին հայտարարել, որ Բերիան ամեն կերպ խանգարում էր առաջին ատոմային ռումբի ստեղծման աշխատանքներին, Կուրչատովը տվեց հակիրճ պատասխան.
ԽՍՀՄ Գերագույն դատարանի որոշում։ Դատավճիռ
1953 թվականի դեկտեմբերի 18-ին մարշալ Կոնևի նախագահությամբ տեղի ունեցավ դատը։ ԽՍՀՄ Գերագույն դատարանը դեկտեմբերի 23-ին Բերիային՝ Պետական անվտանգության օրգանների նրա նախկին զինակիցների (Վսեվոլոդ Մերկուլովը, Վլադիմիր Դեկանոզովը, Բոգդան Կոբուլովը, Պավել Մեշիկը, Սերգեյ Գոգլիձեն, Լև Վլոձիմիրսկին) հետ միասին դատապարտեց մահապատժի սեփականության բռնագրավմամբ, զրկելով զինվորական կոչումներից և պարգևներից։
ԽՍՀՄ Գերագույն դատարանի Հատուկ դատական ներկայացուցչությունը ճանաչեց Բերիայի մեղավորությունը Հայրենիքի դավաճանության, իշխանությունը գրավելու և բուրժուական իշխանության վերականգնման նպատակով հակախորհրդային դավադրական խմբի կազմակերպման, Կոմունիստական կուսակցության և Խորհրդային միության ժողովրդին նվիրված քաղաքական գործիչների դեմ ահաբեկչական գործողությունների համար։ Նրան մեղադրեցին նաև 1919 թվականին Բաքվի հեղափոխական բանվորական շարժման դեմ հանցագործություններում․ այդ ժամանակ Բերիան Ադրբեջանի հակահեղափոխական մուսաֆաթական կառավարությունում հետախուզության գաղտնի գործակալ էր։ Նրան մեղադրեցին օտարերկրյա հետախուզության հետ կապեր ունենալու մեջ, հետագայում՝ մինչև մերկացվելն ու բանտարկվելը, այդ գաղտնի հանցագործ կապերը պահպանելու և ընդլայնելու մեջ ։
Գնդակահարություն
ԽՍՀՄ ատոմային զենքի ստեղծման բոլոր աշխատանքների ղեկավար Լավրենտի Բերիան իշխանության համար մղվող պայքարում պարտություն կրեց։ Գնդակահարվեց 1934 թվական դեկտեմբերի 1-ին ընդունված օրենքի համաձայն, որի հիման վրա ինքը՝ լինելով ՆԳ Ժողկոմ, հրեշավոր անօրինականություններ էր իրականացրել և անմեղ մարդկանց ոչնչացրել։ Սերգեյ Կիրովի սպանությունից հետո ընդունված այս օրենքը նախատեսում էր որոշում ընդունել արագացված ընթացակարգով՝ առանց ներում շնորհելու միջնորդության, ընդ որում մահապատիժները պետք է ի կատար ածվեին անհապաղ։
Պարգևներ
'''Լավրենտի Բերիայի դատավճռով նրա բոլոր պարգևներն ու կոչումերը չեղյալ հայտարարվեցին։
Սովետական մեծ հանրագիտարանի բոլոր բաժանորդներին խմբագրությունից նամակներ ուղարկվեցին, որում ասվում էր. պատռել ժողովրդի թշնամու նկարով և կենսագրականով հոդվածի էջը և դրա փոխարեն սոսնձել «Բերինգի նեղուց»-ի մասին հոդվածը ։
Արտաշես Գալփագճյան
Արտաշես Գալփագճյան (188?, Կ. Պոլիս - 1942, հունվարի 29, Կ. Պոլիս), լրագրող, խմբագիր, հրապարակախոս, տնտեսագետ ։
Կրթությունն ստացել է Կ. Պոլսում։ Խմբագրական ասպարեզ է մտել 1900-ական թվականների սկզբներից, նախ աշխատակցել է ժամանակի մամուլին, ապա հրատարակել է մի քանի պարբերականներ՝ «Բյուրակն», «Առևտուր», «Վաստակ», «Ավետաբեր» և այլն։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ և հատկապես պատերազմից հետո շարունակել է աշխատակցել տարբեր թերթերի։ 1925 թվականին հրատարակել է «Լուսարձակ» պարբերականը, որի փակվելուց հետո՝ 1925-1932 թվականներին խմբագրել է «Վերջին լուրը» ։
Օգտագործել է Ա., Ա. Գ. (փաստաբան), Տնտեսագետ ծածկանունները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Ղուշչի (Ծալկայի շրջան)
Лущенко
Ղուշչի (վրաց.` კუშჩი), հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Ծալկայի շրջանում, Խրամ գետի ափին, Ծալկայից 25 կմ արևմուտք։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 1540 մ բարձրության վրա։
Բնակչությունը
2014 թվականի տվյալներով, գյուղն ուներ 532 բնակիչ, ովքեր զբաղվում են հացահատիկի, բանջարեղենի, կարտոֆիլի մշակությամբ, այգեգործությամբ և անասնապահությամբ։ Գյուղում կա միջնակարգ դպրոց, մանկապարտեզ, ակումբ, գրադարան, բուժկետ։
Գյուղը հիմնադրվել է 1830 թվականին։ 1870թ-ին Ղուշչիում կառուցվել է Սուրբ Գևորգ եկեղեցին և կամարակապ քարե կամուրջ Խրամ գետի վրա։
Ղուշչիում է ծնվել գեներալ-մայոր Հրայր Սիմոնյանը։
Պատմությունը
1992 թվականից՝ ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո գյուղում փակվեցին գրադարանը, ակումբը և մանկապարտեզը։ Գյուղի հայկական եկեղեցին և քարե կամուրջը, որը կապում է Ղուշչի գյուղը հույնաբնակ Ջինիս, այժմ Արծիվան, գյուղի հետ կառուցել է Հովակիմ Մեհրաբյանը։ Ղուշչին կառուցվել է Խռամ գետի ձախ ափին փոքրիկ բլրի վրա, Ծալկայից 23կմ հեռավորության վրա։ Գյուղի բնակիչները գաղթել են Էրզրումի նույնանուն գյուղից, որը գտնվում է Տղմուտ գետի ձախ ափին բլրի վրա։ Գյուղը հյուսիսից հարևան է հույնաբնակ Ջինիս, այժմ Արծիվան, գյուղին, հարավից՝ հայաբնակ Նարդևան գյուղին, արևմուտքից՝ հույնաբնակ Օլյանկ, այժմ Բերթա, գյուղին, հյուսիս-արևմուտքից՝ հայաբնակ Ղզլքիլիսա գյուղին, իսկ արևմուտքում գետն է և արոտավայրերը։ Հարավ-արևմուտքում Սուրբ Հովհաննես սարն է իր եկեղեցով։ Սուրբ Հովհաննես սարի ներքևում գյուղի ձորն է կրկին իր եկեղեցով։ Ձորն ունի իր այգին, որը տնկել է Վարդան Մեհրաբյանը։ Այգում կա խնձորենի, տանձենի, բարդի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծալկայի շրջան Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Ստեֆան Սավիչ
Ստեֆան Սավիչ, չեռնոգորացի ֆուտբոլիստ, Ատլետիկո Մադրիդ ակումբի և Չեռնոգորիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի պաշտպան։
Ակումբային
Չեռնոգորիայի երրորդ լիգայի Բրսկովո ակումբի սանն է։ Մասնագիտական կարիերան սկսել է Բորչեում, որի երիտասարդական կազմում խաղացել է 2 տարի։ 2010-11 մրցաշրջանում Պարտիզանի կազմում դարձել է Սերբիայի չեմպիոն և Սերբիայի գավաթակիր։
2011 թվականի հուլիսի 6-ին հայտարարվեց, որ Մանչեսթեր Սիթին 6 միլիոն դեալով պաշտոնապես ձեռք է բերել Ստեֆան Սավիչին  ։ Նա իր նորամուտը նշեց օգոստոսի 15-ին Սուոնսիի դեմ խաղում։ Հոկտեմբերի 1-ին Բլեքբեռն Ռովերսի դեմ խաղում դուրս գալով փոխարինման՝ Սամիր Նասրիի՝ անկյունայինից կատարած փոխանցումից հետո նա իր նոր ակումբում խփեց իր առաջին գոլը։
2015 թվականի հուլիսի 21-ին 10 միլիոն եվրոյի դիմաց տեղափոխվեց Ատլետիկո Մադրիդ։
Հավաքականում
Սավիչը խաղացել է Չեռնոգորիայի մինչև 17, 19 և 21 տարեկանների հավաքականներում։ Ազգային հավաքականում դեբյուտել է 2010 թվականի օգոստոսի 11-ին Հյուսիսային Իռլանդիայի դեմ ընկերական խաղում։ 2015 թվականի օգոստոսի 10-ին Ալբանիայի դեմ ընկերական խաղում հավաքականում նա խփեց իր առաջին երկու գոլերը (2-3)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեռնոգորացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Չեռնոգորիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆիորենտինայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Չախմախ (այլ կիրառումներ)
Չախմախ, կարող է վերաբերել՝
Բույի (Օբի գավառ)
Բույի (Bouilly), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1039 մարդ, բնակչության խտությունը` 67.08 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15.49 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 90 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 13 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 645 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 487-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 158։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,5 %։ 487 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 462 անձ (247 տղամարդ և 215 կին)։ Գործազուրկ են եղել 25 անձ (9 տղամարդ և 16 կին)։ 158 անաշխատունակներից 66-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 56-ը` թոշակառուներ, իսկ 36-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Տրենաժոր
Տրենաժոր (անգլ․՝ train — վարժեցնել, մարզել), վարժասարք, մարզասարք, ուսուցողական-վարժական հարմարանք զանազան աշխատանքային հմտություններ մշակելու և մեքենայի (մեխանիզմի) կառավարման տեխնիկան կատարելագործելու համար։ Տրենաժոր լայնորեն կիրառում են մասնագիտական ուսուցման, տիեզերագնացների պատրաստման, զինված ուժերի անձնակազմի մարտական նախապատրաստման ժամանակ։ Տիեզերագնացների համար նախատեսված Տրենաժորները լինում են վերերկրյա և թռչող ապարատում տեղակայված (կողային)։ Տրենաժոր օգտագործվում է նաև սպորտային մարզումների ժամանակ։ Լինում են պարզ՝ առանձին տարրերի, և բարդ՝ համալիր գործողությունների մշակման համար։
Ուլանների 13-րդ գունդ (Ավստրո-Հունգարիա)
Ձևավորում
Գնդի կանոնադրությունը հաստատվել է 1862 թվականին։ Գնդի հեծյալները Իտալիայում անցել են երկարատև ու դժվարին ուսումնառություն։ Նրանք հեծյալ վազքով էին զբաղվում դժվարանցանելի վայրերում և սովորում էին հեծելավազքի ամենաժամանակակից եղանակները։ Նրանք նաև սովորում էին հաղթահարել արգելապատնեշներն ու թռնել դրանց վրայով, ինչպես նաև լողալ ։
Ավստրո-պրուսա-իտալական պատերազմ
Ավստրո-պրուսա-իտալական պատերազմի սկզբում՝ 1866 թվականին, Ուլանյան 13-րդ գունդը տեղափոխվում է Վերոնա։ Ապրիլին մեկ ամսով պահեստային հեծելազորային բրիգադը սկսեց ղեկավարել Պուլց գնդի հրամանատարը, իսկ նրա տեղը գնդում զբաղեցրեց փոխգնդապետ Ռոդակովսկին։ Մայիսի վերջ 4-րդ հեծելավաշտը հետ է կանչվում Կլագենֆրուտ, իսկ մայիսի 1-ից 5-ը 5-րդ հեծելավաշտը գտնվում էր Տիրոլում։ Մնացած հեծելավաշտերը պարեկություն էին կատարում Մինչոյում։ Այն բանից հետո, երբ իտալացիները անցան Մինչոն, գունդն ուղարկվեց Վերոնա և հունիսի 24-ից Պուլցի կորպուսի կազմում սկսեց առաջխաղացումը դեպի Վիլլաֆրանկու։ Կուստոցեյի ճակատամարտում 13-րդ գունդը մարտնչում էր հակառակորդի հետևակային և հեծյալ գնդերի դեմ՝ ցուցաբերելով խիզախություն։ Սակայն ընդհանուր հաշվով ունեցավ լուրջ կորուստներ։ Մի քանի անգամ հեծելավաշտերը ջախջախեցին իտալացիներին Տիրոլի մոտ։ Պուլցը պարգևատրվեց Մարիա Թերեզայի անվան զինվորական շքանշանով, Ռոդակովսկին՝ Լեոպոլդի շքանշանով, մի խում սպաներ և զինվորներ՝ տարբեր տեսակի մեդալներով ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Առաջին համաշխարհային պատերազմում ուլանները կռվում էին Ռուսաստանի և Սերբիայի բանակների դեմ։ 1914 թվականի օգոստոսի 21-ին Յարոսլավիցեյի ճակատամարտում։ Հետագայում այն վերափոխեցին՝ դարձնելով հետևակային գունդ, քանի որ հեծելազորը սկսեց կորցնել իր դերը պատերազմի թատերաբեմում ։
Ուլանյան 13-րդ գնդում ծառայել է նաև Վիլհեյմ Ֆրանց Հաբսբուրգ Լոտարինգացին, ով հայտնի էր որպես Վասիլ Ասեղնագործ և հանդիսանում էր Ուկրաինայի գահի հավանական թեկնածու ։
Համազգեստ
Ստորև ներկայացված է գնդի համազգեստի նկարագրությունը ըստ թվականների՝
Հրամանատարներ
Ուլանյան 13-րդ գնդի հրամանատարակն կազմն ըստ տարիների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրիական կայսրության հեծելազորային գնդեր Կատեգորիա:Ավստրո-Հունգարիայի հեծելազորային գնդեր Կատեգորիա:Ուլանյան գնդեր Կատեգորիա:Ավստրո-Հունգարիայի զինված ուժեր
Հաճախաչափ
Հաճախաչափ, տատանումների (գլխավորապես էլեկտրական) հաճախականությունը չափող սարք։ Աշխատում է չափվող տատանման պարբերությունների թվի հաշվման սկզբունքով։ Ֆեռոդինամիկա, էլեկտրամագնիսական և համուղղիչ հաճախաճխաչափերը (վահանավոր, փոխադրովի, ցուցիչ իեքնագիր) լինում են 1-ից 500 հերց հաճախականությունների չափման, էլեկտրադինամիկ և կամերտոնային հաճախաչափերը՝ մինչե 3 Մհց, էլեկտրոնային և թվանշանային Հաճախաչափերը՝ մինչև 1 մեգահերց հաճախականությունների չափման համար։
Կատեգորիա:Չափիչ սարքեր Կատեգորիա:Էլեկտրականություն
Սենտ Էտիեն
Պատմություն
16-րդ դարում Սենտ Էտիենը հայտնի էր զենքի արդյունաբերությամբ։ Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակին կարճ անվանվել է Արմվիլ (Armeville՝ «Ռազմական քաղաք»)։ Այնուհետև դարձավ ածուխ արդյունաբերական կենտրոն, իսկ վերջի շրջանում հայտնի է հեծանիվների արտադրությամբ։
Դեռևս 19-րդ դարի առաջին կեսին Սենտ Էտիենը փոքրիկ քաղաք էր և ուներ 33 հազար բնակիչ (1832 թվական), բայց արդեն 1880-ական թվականին ձևական հեղափոխության և արդյունաբերության բուռն զարգացման շնորհիվ բնակիչների թիվը հասավ 110 հազարի։
Մշակույթ
Քաղաքում գտնվում են կրթական այնպիսի կենտորններ ինչպիսիք են՝ Ժան Մոնեի անվան համալսարան, հանքափորների դպրոց, արվեստի դպրոց, Ինժեներների ազգային դպրոց, Բարձրագույն առևտրային դպրոց։ Աշխատում են ժամանակակից արվեստի, հանքաքարերի, ցուցադրական արվեստի թանգարաններ։ Գործում են «Կոմեդի Սենտ Էտիեն», «Պլանետարիում», «Էսպլանդա օպերա» թատրոնները ։
Սպորտ
Քաղաքում է տեղակայված «Սենտ Էտիեն» ֆուտբոլային ակումբը, որը Ֆրանսիայի բազմակի չեմպիոն է։ Տնային մարզադաշտը «Ժոֆուրա Գիշար»-ն է։
Արդյունաբերություն
Սենտ Էտենում է գտնվում Focal-JMLab ընկերությունը, որը արտադրում է աուդիոտեխնիկա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Սենուֆո
Սենուֆո, Կոտ դ'Իվուարի հյուսիսում, Մալիի հարավ-արևելքում և Բուրկինա Ֆասոի սահմանամերձ շրջաններում բնակվող ժողովուրդ։ Ընդհանուր թիվը՝ ավելի քան 3 միլիոն (2013 թվականի տվյալներով)։ Լեզուն պատկանում է կենտրոնական բանտոիդների գուր խմբին։ Սենուֆոյի մեծ մասը պահպանում է ավանդույթները, հավատալիքները։ Մի մասը մուսուլմաններ են։
Կոշտ կենցաղային թափոններ
Աղբի ուսումնասիրությամբ, «աղբային հնեաբանությամբ», դրա ուտիլիզացման եղանակներով զբաղվում է գարբոլոգիա գիտությունը.
Կազմություն
Կոշտ կենցաղային թափոնները իրենցից ներկայացնում են բարդ տարրակազմ խարնուրդ։
ԿԿԹ ֆրակցիոն կազմը (բաղադրիչների ծավալային կազմությունը, որն անցնում է տարբեր չափերի բջիջներով մաղի միջով) ազդում է ինչպես թափոնները հավաքելու և տեղափոխելու, այնպես էլ դրանց հետագա տեսակավորման, վերամշակման վրա։
ԿԿԹ քիմիական կազմն անհրաժեշտ է ԿԿԹ վերամշակման ընթացքում ստացվող կոմպոստի և բիոգազի որակը որոշելու համար։
ԿԿԹ կազմությունը տարբերվում է տարբեր է տարբեր երկրներում, քաղաքներում։ Այն կախված է տարբեր գործոններից, ներառյալ բնակչության բարեկեցությունը, կլիմա, համայնքի բարեկարգությունը։ Աղբի կազմի վրա էականորեն ազդում է ապակետարրաների, մակուլատուրայի և այլնի հավաքման համակարգը քաղաքում։ Այն կարող է փոխվել կախված սեզոնից, եղանակային պայմաններից։ Այսպես՝ աշնանն ավելանում են սննդային թափոնների քանակը, ինչը պայմանավորված է սննդակարգում բանջարաղեների և մրգերի ավելի մեծ օգտագործմամբ։ Իսկ ձմռանը և գարնանը կրճատվում է փողոցային աղբը (թափված տերևներ և այլն)։
Ազդեցություն կենդանի բնության վրա
Կենցաղային թափոնների աղբավայրերը ծառայում են սննդի աղբյուր սինատրոպ տեսակների՝ վարակներ տարածողների, առաջին հերթին՝ առնետների համար։ Օրգանիկայի մնացուկներով ամանեղենը, շշերը և այլ տարողությունները կարող են թակարդի դեր խաղալ վայրի կենդանիների, միջատների համար ։
Թափոնների թաղման, վերամշակման, ուտիլիզացման տեխնոլոգիաներ
Կիրառվում է թափոնների առանձնացված հավաքում, թաղում և այրում։ Տարբեր տեսակի թափոնների առանձնացված հավաքումը որոշում է առանձին բաղադրիչների ուտիլիզացման արդյունավետությունը և արժեքը։ Ուտիլիզացիայի համար առավել անհարմար են խառը թափոնները, որոնք պարունակում են բիոքայքայվող խոնավ սննդային թափոններ, պլաստմասսա, մետաղներ, ապակի, և այլ բաղադրիչներ։
Զարգացած երկրներում XX դարում և ավելի ուշ թափոնների թաղումը հաճախ իրականացվում է ոչ թե տարերային աղբավայրերում, այլ հատուկ նախագծված ճարտարագիտական օբյեկտներում, կենցաղային թափոնների թաղման պոլիգոններում Պոլիգոնների նախագծերը պետք է նախատեսեն շրջակա միջավայրի վնասի նվազեցում, սանիտարա-տեխնիկական պահանջների պահպանում և այլն։
Մի շարք զարգացած երկրներում տարածված է ԿԿԹ ուտիլիզացումը այրման մեթոդով՝ հատուկ պոլիգոններում մոխրի հետագա թաղմամբ։ Ճիշտ իրականացման համար մեթոդը պահանջում է շատ բարձր ջերմաստիճանների հասնել որոշակի ժամանակով («վերջնաայրում», օրինակ՝ ելքային գազերի տաքացում 850 աստիճանից բարձր ջերմաստիճանի երկու և ավելի վայրկյանով)։
ԿԿԹ կանխատեսում
Կենցաղային թափոնների դեմ պայքարի համար կիրառում են ԿԿԹ կանխատեսման և ձևավորման մոդելավորման մեթոդներ. Առանձնացնում են ԿԿԹ ձևավորման բալանսային, գործոնային և վիճակագրական մոդելներ։ Բալանսային մոդելներում թափոնների ձևավորումը գնահատվում է արտադրանքի օգտագործման, վաճառքի, ապրանքների սպառման տվյալներով։ Գործոնային մոդելերը հիմնված են փաստերի վերլուծության վրա, որոնք նկարագրում են թափոնների ձևավորման գործընթացները։ Վիճակագրական մոդելները բացահայտում են ԿԿԹ ձևավորման փոփոխությունների վիճակագրական օրինաչափությունները :.
ԿԿԹ որոշ երկրներում
Աղբի քանականն աճում է տարեկան մոտավորապես 3 % ծավալով. ԱՊՀ-ում ձևավորվում է մոտավորապես 100 մլն. տոննա ԿԿԹ տարեկան։ Ռուսաստանին բաժին է ընկնում այդ քանակության մոտ կեսը (մոտ 63 մլն. տոննա 2007 թ-ին, մոտ 53 մլն. տոննա 2011 թ-ին ).
Ռուսաստան
Ռուսաստանում տարեկան արտադրվում է մոտ 3,8 մլրդ. տոննա բոլոր տեսակի թափոն։ ԿԿԹ քանակությունը կազմում է 63 մլն.տ/տարի (միջինը 445 կգ մեկ մարդու հաշվով). ԿԿԹ կազմը. թուղթ և ստվարաթուղթ՝ 35 %, սննդային թափոններ՝ 41 %, պլաստմասսաներ՝ 3 %, ապակի՝ 8 %, մետաղներ՝ 4 %, տեքստիլային գործվածքներ և այլ՝ 9 %. Միջինը վերամշակվում է 10 % — 15 % աղբ։ Կոշտ կենցաղային թափոնները ենթարկվում են վերամշակման միայն 3 % — 4 %, արդյունաբերականները՝ 35 %. Հիմնականում աղբը տարվում է աղբավայրեր. Ռուսաստանում դրանք մոտ 11 հազարն են։ Դրանցում թաղված է մոտ 82 մլրդ. տոննա թափոն
1998 թվականին ՌԴ Պետական Դումայի կողմից ընդունվել է դաշնային օրենք № 89 «Արտադրության և սպառման թափոնների մասին». 1 հունվարի 2015 թվականին ուժի մեջ է մտել 29.12.2014 № 458-ՖԶ «Արտադրության և սպառման թափոնների մասին» դաշնային օրենքի մեջ փոփոխություններ կատարելու մասին» դաշնային օրենքը։
ՌԴ տարածքում աղբի հավաքումը դրա համար հատուկ նախատեսված վայրերից դուրս համարվում է հակաիրավական արարք, դրա կատարման համար սահմանված է պատասխանատվություն։ Այդպիսի նետումը, օրինակ՝ դաշնային նշանակության քաղաք Սանկտ-Պետերբուրգում հանդիսանում է վարչական իրավախախտում և հարուցում է տուգանքի նշանակում համաձայն 31 մայիսի 2010 թվ №273-70 «Սանկտ-Պետերբուրգում վարչական իրավախախտումների մասին» Սանկտ-Պետերբուրգի օրենքի հոդված 28-ի ։
Ստեպան Վասիլչենկո
Ստեպան Վասիլչենկո (Степа́н Васи́льович Васильченко, իսկական ազգանունը՝ Պանասենկո, ), ուկրաինացի գրող, ուսուցիչ, թարգմանիչ։
Կենսագրություն
1903 թվականի դեկտեմբերի 19-ին (1904, հունվարի 1) առաջին անգամ «Կիևյան թերթում» տպագրել է «Չհանդուրժեցին (Ժողովրդական ուսուցչի կյանքից)» պատմվածքը, «Կիևսկայա պոչտա» լրագրում ռուսերեն տպագրվել է նրա «Ձոն» պատմվածքը։
1904 թվականին Վասիլչենկոն ընդունվել է Գլուխովի մանկավարժական ինստիտուտ, որը լքել է 1905 թվականին և մեկնել Դոնբաս, ուսուցչություն արել Շերբինովկա (այժմ՝ Տորեցկ) գյուղում։
1906 թվականին Դոնբասում Վասիլչենկոն ձերբակալվել է՝ հեղափոխական շարժմանը մասնակցելու համար։ Մեկուկես տարի մնացել է բանտում։ Ազատվելուց հետո իրեն ամբողջովին նվիրել է գրական գործունեությանը։ Նրա երկերը լի են բողոքի ոգով ընդդեմ ժողովրդական մասսաների իրավազրկության, ընդդեմ գյուղացիական հողազրկության, ընդդեմ կրոնի։ Վասիլչենկոյի ստեղծագործության մեջ մեծ տեղ են զբաղեցնում նրա պատմվածքները երեխաների մասին։ Վասիլչենկոն դեմոկրատ գրող է, տաղանդավոր ռեալիստ, նովելի վարպետ ։
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Վասիլչենկոն աշխատել է, որպես թղթակից, ուսուցիչ, մանկատան դաստիարակ։ Պատմվածքներ է գրել խորհրդային թեմայով։
Ստեպան Վասիլչենկոն մահացել է 1932 թվականին Կիևում։ Թաղված է Բայկովո գերեզմանատանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի մանկավարժներ
Աշնանային օր։ Սոկոլնիկի
Աշնանային օր։ Սոկոլնիկի (Осенний день. Сокольники), ռուս գեղանկարիչ Իսահակ Լևիտանի (Исаак Левитан, 1860-1900) բնանկարը՝ ստեղծված 1879 թվականին ։ Լևիտանի ամենահայտնի կտավներից մեկն է և ներկայում պահվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում։
Պատմություն
«Աշնանային օր։ Սոկոլնիկի» կտավն Իսահակ Լևիտանի միակ բնանկարն է, որում պատկերված է մարդ, ընդ որում՝ այգում զբոսնող կնոջը նկարել է ոչ թե Լևիտանը, այլ նրա ընկերը՝ Անտոն Չեխովի եղբայր Նիկոլայ Չեխովը, ում հետ ինքը սովորում էր Մոսկվայի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում։
1879 թվականը՝ նկարի վրա աշխատելու տարին, նկարչի կյանքի ամենածանր շրջաններից մեկն էր։ Այն բանից հետո, երբ հրաման տրվեց, որով հրեաներին արգելվում էր բնակվել Մոսկվայում, տասնիննամյա Լևիտանը Մոսկվայից վտարվեց Սալտիկովկա, որտեղ նկարում էր նոստալգիկ, թախծոտ բնանկարներ ։
Կտավը չորս այլ բնանկարների հետ ներկայացվում է Մոսկվայի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի երկրորդ աշակերտական ցուցահանդեսում, որտեղ այն արժանանում է մեկենաս Պավել Տրետյակովի ուշադրությանը։ Վերջինս գնում է Լևիտանի կտավը, ինչից հետո նկարիչն սկսում է ճանաչում ձեռք բերել ։
Ալեքսեյ Ֆյոդորով-Դավիդովը նկարի մասին գրել է.
Նկարագրություն
Նկարում պատկերված է այգու ամայի ծառուղին վաղ աշնանը։ Մուգ գույներով նկարված են մշտականաչ սոճիները, որ ձգվում են շատ բարձր, արահետի կողքերին դեղին տերևներ են։ Նկարը համակված է տխրությամբ ու նոստալգիկ տրամադրությամբ։ Կտավը նկարված է թեթև էտյուդային եղանակով, ինչը մասամբ բացատրվում է նրա փոքր չափերով ։
Չամբերս շրջան (այլ կիրառումներ)
Չամբերս շրջան, կարող է վերաբերել՝
Ալտերացիա (այլ կիրառումներ)
Ալտերացիա՝
Նախագահական ընտրություններ Ֆրանսիայում (2017)
Նախագահական ընտրություններ Ֆրանսիայում 2017 (Élection présidentielle française de 2017), որի առաջին փուլը տեղի է ունեցել 2017 թվականի ապրիլի 23-ին։ Քանի որ առաջին փուլում հաղթողը չի որոշվել, մայիսի 7-ին կանցկացվի ընտրությունների երկրորդ փուլը։ Ֆրանսիայի հինգերորդ հանրապետության թվով 11-րդ ընտրություններն են, որի արդյունքում ընտրված անձը հինգ տարի ժամկետով կնախագահի Ֆրանսիան։ Առաջին փուլի արդյունքներով հաղթանակ է տարել էկոնոմիկայի նախկին նախարար Էմանուել Մակրոնը։
Ֆրանսիայի առաջատար կուսակցությունները (Հանրապետականները և Սոցիալիստներ) փրայմերիզների ժամանակ իրենց թեկնածուներին առաջադրել են 2016 թվականին։ 2016 թվականի նոյեմբերի 20-ին Նիկոլա Սարկոզին հանել է իր թեկնածությունը և հայտարարել քաղաքական կարիերան ավարտելու մասին ։ 2016 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Ֆրանսուա Օլանդը հայտարարել է, որ չի առաջադրվի երկրորդ անգամ և հանել է իր թեկնածությունը ։
Երկրորդ փուլի արդյունքներով Ֆրանսիայի նախագահ է ընտրվել Էմանուել Մակրոնը։
Առաջին փուլի արդյունքներ
Սոցիոլոգիական ինստիտուտներից մեկի անցկացրած էքզիթ փոլի համաձայն Էմանուել Մակրոնը և Մարին Լը Պեն գլխավորում են առաջատարների ցուցակը։ Էքզիթ փոլի արդյունքների համաձայն, Մակրոնին նախապատվությունը տվել է ընտրողների 24%-ը, Լը Պենին՝ 22%-ը, Ֆիյոնին՝ 20,5%, իսկ Մելանշոնին՝ 18%-ը։ Ընդ որում, Ֆրանսիայում մինչև ընտրատեղամասերի փակվելը արգելվում է էքզիթ փոլերի որևէ արդյունք հրապարակել, այդ իսկ պատճառով էքզիթ փոլերի հիմնական պատվիրատուները շվեյցարական, բելգիական և գերմանական լրատվամիջոցներն են։ Սակայն չեն նշվում հարցումներ անցկացրած սոցիոլոգիական ինստիտուտների անունները ։
Ֆրանսիայի էկոնոմիկայի նախկին նախարար, նախագահի թեկնածու Էմանուել Մակրոնը, մեկնաբանելով նախագահական ընտրությունների առաջին փուլում իր հաղթանակը, նշել է, որ իրենք Ֆրանսիայի պատմության մեջ նոր էջ են բացում ։ Նա նաև նշել է, որ դառնալու է «բոլոր ֆրանսիացիների նախագահը» ։
Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Օլանդը զանգահարել է Մակրոնին և շնորհավորել հաղթանակի կապակցությամբ։ Այդ մասին հայտնում է France Press-ը՝ հղում անելով նախագահի մամուլի ծառայությանը ։
Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարարության վերջնական տվյալներով առաջին փուլում հաղթանակ է տարել Էմանուել Մակրոնը։ Ձայների 90%-ի հաշվարկման արդյունքում, նա հավաքել է ձայների 23,72 %-ը։ Մարին Լը Պենը հավաքել է ձայների 21,90%-ը։ Նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլը տեղի է ունենալու 2017 թվականի մայիսի 7-ին ։
Երկրորդ փուլի արդյունքներ
Մայիսի 7-ին առավոտյան ժամը 08:00-ին Ֆրանսիայում բացվել են երկրի բոլոր ընտրական տեղամասերը։ Նախագահի թեկնածուներ Էմանուել Մակրոնը և Մարին Լը Պենը մասնակցել են քվեարկությանը։ Էմանուել Մակրոնը իր քաղաքացիական պարտքը կատարել է Պա դը Կալե դեպարտամենտի Տուկ կոմունայում, իսկ Մարին Լը Պենը քվեարկել է նույն դեպարտամենտի Էնեն Բոմոն կոմունայում։ Նախագահ Ֆրանսուա Օլանդը քվեարկության է մեկնել` ընտրատեղամասերից բացվելուց երկու ժամ անց։ Այն բանից հետո, երբ նախագահը դուրս է եկել ընտրատեղամասից, կանանցից մեկը նրան ծաղիկ է նվիրել, որը նախագահը նվիրել է իրեն ուղեկցող կանանցից մեկին ։
Բելգիական «Le Soir» պարբերականի փոխանցմամբ, Էմանուել Մակրոնը հաղթում է մերձծովյան տարածքներում և դեպարտամենտներում։ Այսպես, Մակրոնը Սեն Պիեռ և Միքելոն դեպարտամենտում հավաքել է ձայների 63,3%-ը, իսկ Մարին Լը Պենը հավաքել է ձայների 36,7%-ը։ Սեն Մարտեն (Ֆրանսիա)ում Մակրոնը հավաքել է 67,6% ձայն, իսկ Լը Պենը` 32,4%։ Ֆրանսիական Գվիանայում Մակրոնը հավաքել է ձայների 65%-ը, իսկ Լը Պենը` 35%։ Մարտինիկա կղզում Մակրոնը հավաքել է ձայների 77,5 %-ը, իսկ Լը Պենը` 22,5%-ը։ Քվեարկությունները այս տարածքներում տեղի է ունեցել մայիսի 6-ին ։
Փարիզի ժամանակով ժամը 12:00-ի դրությամբ ընտրողների մասնակցությունը կազմում է 28,23%։ Տվյալները վկայում են, որ ֆրանսիացիները անբավարար ակտիվությամբ են քվեարկում ։
Femen հասարակական կազմակերպության ակտիվիստները ցույց են կազմակերպել նախագահի թեկնածու Մարին Լը Պենի շտաբի առջև։ Կիսամերկ հինգ աղջիկներ պաստառ են փակցրել Էնեն Բոմոն կոմունայի այն ընտրատեղամասի մոտ, որտեղ պետք է քվեարկեր նախագահի թեկնածուն։ Պաստառի վրա գրված է եղել` «Մարինը իշխանության ղեկին, Մարիաննան՝ հուսահատության մեջ»։ Ակցիայի մասնակիցները ձերբակալվել են։ Ֆրանսիական ԶԼՄ-ներն էլ փոխանցում են, որ մայիսի 6-ին էլ Էյֆելյան աշտարակ ի վրա Greenpeace-ի ակտիվիստները փակցրել են պաստառ` ընդդեմ Մարին Լը Պեն ի ։
Ֆրանսիայի ոստիկանությունը գործ է հարուցել Էմանուել Մակրոնի շտաբի վրա կիբերհարձակումների փաստի առթիվ։ Ավելի վաղ, Մակրոնի շտաբը հայտարարել էր, որ կիբերհարձակումներ են տեղի ունեցել նախագահի թեկնածուի գլխավոր շտաբի համակարգիչների վրա։ Ֆրանսիական ԶԼՄ-ները տարածել են հայտարարություն, որ կիբերհարձակում գործած սերվերները գտնվում են Ռուսաստան ի տարածքում ։
ԱՄՆ նախկին նախագահ Բարաք Օբամա ն հորդորել է ֆրանսիացիներին քվեարկել Էմանուել Մակրոնի օգտին։ Օբաման նշել է, որ Մակրոնը այն անձն է, ով կարող է անսասան պահել ֆրանսիական ժողովրդավարությունը ։
«Սպուտնիկ» լրատվականի ֆրանսիական ծառայությունը տարածել է հաղորդագրություն, որ Կոտ դ'Օր դեպարտամենտում գողացել են ավելի քան 800 քվեաթերթիկներ, որոնց վրա գրված էր Մարի Լը Պենի անունը։ Այդ ընթացքում, Մակրոնի քվեաթերթիկներին ոչ ոք ձեռք չի տվել։ Ըստ լրագրողների, այդ քայլին դիմել են քաղաքացիները, ովքեր դեմ են Ազգային ճակատ կուսակցության գործունեությանը ։
Բելգիական RBTF հեռուստաընկերությունը տարածել է հաղորդագրություն, համաձայն որի, նախնական տվյալներով, Էմանուել Մակրոն ը հավաքել է ձայների 62-65%-ը ։
Լոնդոն ի քաղաքապետ Սադիկ Խան ը կոչ է արել ֆրանսիացիներին քվեարկել Էմանուել Մակրոն ի օգտին, քանի որ Մակրոնը այն թեկնածուն է, ով կարող է ապահովել ներգաղթյալների անվտանգությունը Ֆրանսիա յում ։
Ֆրանսիայի պետական TF1 հեռուստաընկերությունը հայտնել է, որ նախնական տվյալներով, ավելի քան 65,5%-ով Ֆրանսիայի նախագահ է ընտրվել Էմանուել Մակրոն ը ։
Բուլաժ (Օբի գավառ)
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 229 մարդ, բնակչության խտությունը` 19.84 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.54 կմ² տարածք։
Նախագահական ընտրություններ Ֆրանսիայում (2017)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախագահական ընտրություններ ըստ երկրի Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքականություն Կատեգորիա:2017 Ֆրանսիայում
Բուլաժ (Օբի գավառ)
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 120 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 55 կմ հարավ-արևմուտք, Տրուա քաղաքից` 34 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 143 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 105-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 38։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,4 %։ 105 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 93 անձ (50 տղամարդ և 43 կին)։ Գործազուրկ են եղել 12 անձ (3 տղամարդ և 9 կին)։ 38 անաշխատունակներից 10-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 15-ը` թոշակառուներ, իսկ 13-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Հայկ Աքթերյան
Հայկ Արամի Աքթերյան (Haig Acterian, ), ռումինահայ բեմադրիչ, թատերագետ, թարգմանիչ։
Կենսագրություն
Հայկ Աքթերյանը ծնվել է Ռումինիայի Կոստանցա քաղաքում։ Ավարտել է Բուխարեստի համալսարանը և դրամատիկական արվեստի կոնսերվատորիան։ Կատարելագործվել է Փարիզում, Բեռլինում, Հռոմում, Վիեննայում։ 1940-1941 թվականներին եղել է Բուխարեստի Ազգային թատրոնի տնօրենը։ Եղել է ժամանակակից նոր թատրոնի ջատագովներից, որի վառ արտահայտությունն է համարել Խորհրդային Ռուսաստանի թատերարվեստը։ Եղել է ռումինական Մեծ հանրագիտարանի խմբագիրներից։ Մասնակցել է ՀՕԿ-ի Բուխարեստի մասնաճյուղի «Հայաստանյան երեկոներին»։ Թարգմանությունները հրատարակվել են «Անի» հայագիտական հանդեսում (ռումիներեն)։ Ռումիներեն է թարգմանել Եղիշե Չարենցի և Միսաք Մեծարենցի գործերից։ Միհայիլ կեղծանունով լույս է ընծայել բանաստեղծությունների երկու ժողովածու ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ թատերագետներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռումինահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կամպիլիոնե-Ֆենիլե
Կամպիլիոնե-Ֆենիլե(Campiglione-Fenile), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 1.284 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 117 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0121։
Կամպիլիոնե-Ֆենիլեն սահմանակից է Բրիկերազիո, Կավուր, Բիբիանա համայնքներին։ Համայնքը ձևավորվել է 1928 թվականին՝ միաձուլելով նախորդ երկու կոմունաները՝ Կամպիլիոնե-Ֆենիլեն։
Համայնքի հովանավորն է Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչը։ Տոնը նշվում է հունիսի 24-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Քրիստափոր Քուշնարյանի անվան արվեստի դպրոց
Քրիստափոր Քուշնարյանի անվան արվեստի դպրոց, կրթադաստիարակչական ուսումնական հաստատություն Երևանի Կենտրոն համայնքում։
Պատմություն
Դպրոցն իր գործունեությունը սկսել է 1970 թվականին որպես թիվ 10 երաժշտական դպրոց և գործել է Երևանի Կոնդ թաղամասի Մշակույթի տան մի քանի սենյակներում։ Սկզբնական շրջանում դպրոցի տնօրեն Ջեմմա Սարգսյանը, կոմպոզիտոր Էդվարդ Միրզոյանի աջակցությամբ, կարողացել է դպրոցը տեղափոխել քաղաքի կենտրոն։ Դպրոցը կրում է հայ երաժշտագետ, կոմպոզիտոր, ՀԽՍՀ և Ուզբեկական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Քրիստափոր Քուշնարյանի անունը։ Դպրոցի անվանակոչության արարողությանը մասնակցել են կոմպոզիտորներ Էդվարդ Միրզոյանը, Գայանե Չեբոտարյանը ։
«Երաժշտական ամառ» ծրագրով 2014 թվականից դպրոցը համագործակցել է Հայաստանի կոմպոզիտորների միության հետ։
Բաժիններ
Երաժշտական դպրոցում գործում են հետևյալ բաժինները՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի դպրոցներ Կատեգորիա:Երաժշտական դպրոցներ
Նիկոլայ Նոսկով
Նիկոլայ Իվանի Նոսկով (Николай Иванович Носков, ), ռուս երաժիշտ, երգիչ, երգահան։
Կենսագրություն
Նիկոլայ Նոսկովը ծնվել է 1956 թ. հունվարի 12-ին Սմոլենսկի մարզի Գժատսկ քաղաքում (այժմ՝ Գագարին) հասարակ աշխատողների ընտանիքում։ Հայրը՝ Իվան Ալեքսանդրի Նոսկովը, աշխատել է մսի կոմբինատում։ Մայրը՝ Եկատերինա Կոնստանտինի Նոսկովան, կթվորուհի էր, աշխատում էր շինարարությունում։ Բացի Նիկոլայից՝ ընտանիքում ևս չորս երեխա կար։
Երբ Նիկոլայը դարձավ ութ տարեկան, ընտանիքը տեղափոխվեց Չերեպովեց քաղաք։ Մանկուց մասնակցել է ինքնագործ խմբերի։ 14 տարեկանում ստացել է իր առաջին մրցանակը որպես լավագույն երգիչ Հյուսիս-արևմտյան շրջանի փառատոնում։
Պրոֆեսիոնալ երաժշտական կրթություն չունի։ Ինքնուրույն սովորել է նվագել դաշնամուր, կիթառ և հարվածային գործիքներ, ԽՍՀՄ-ի զինված ուժերում ծառայելու տարիներին նվագել է նաև շեփոր ։
Նիկոլայ Նոսկովը մասնակցել է ռուս և արտասահմանյան բազում երաժիշտների և երգահանների նախագծերի, որոնց թվում են Ալեքսանդր Զացեպինը և Էդուարդ Արտեմևը։
1981 թվականից սկսած՝ Նոսկովը հանդես է եկել «Մոսկվա» անսամբլում, որի հետ 1982 թ. որպես խմբի առաջատար վոկալիստ և կիթառահար Դավիդ Տուխմանովի հետ ձայնագրել է «НЛО» ձայնասկավառակը։
1987 թվականին մի քանի երգ է կատարել «Մեռած նավերի կղզին» ֆիլմի համար։
1987 թվականից աշխատել է «Gorky Park» խմբում որպես երգահան և վոկալիստ։
Ռոք աստղերի՝ Ջոն Բոն Ջովիի և Կլաուս Մայնեի (Scorpions) հետ 1989 և 1990 թվականներին դուետներ է ձայնագրել։
Նիկոլայ Նոսկովի «Bang» երգը հիթ-շքերթների առաջին տեղն էր գրավում ԱՄՆ-ի ռադիոկայաններում։ Իսկ Սկանդինավիայում այն ճանաչեցին տարվա երգ։ Այդ երգի տեսահոլովակը MTV-ի չարթերում հասել է մինչև երրորդ հորիզոնական։ «Gorky Park» ձայնասկավառակը 1989 թվականին զբաղեցրել է 81-րդ հորիզոնականը «Billboard» ամսագրի 200 ամենահայտնի ձայնասկավառակների ցանկում, իսկ Դանիայում ըստ վաճառքի քանակի՝ ճանաչվել է Ոսկե ձայնասկավառակ։
90-ականների սկզբում Նոսկովը լքել է «Gorky Park»-ը, իսկ 1993 թվականին սկսել է մենակատարի կարիերան՝ ստեղծելով «Նիկոլայ» խումբը։ Վերջինիս հետ միասին 1994 թվականին ձայնագրել է «Mother Russia» ձայնասկավառակը անգլերենով, որը, սակայն, ճանաչում չի ստացել ո՛չ Ռուսաստանում, ոչ՛ արտասահմանում։
1996 թվականին սկսվեց նրա համագործակցությունը պրոդյուսեր Իոսիֆ Պրիգոժինի հետ։ Համագործակցությունը տևեց չորս տարի։ Այն թույլ տվեց Նիկոլայ Նոսկովին վերադառնալ երաժշտական բարձունքներին։
2002 թվականին հիմնել է «Дикий мёд» էթնիկ երաժշտության աջակցության բարեգործական ֆոնդը։
Երեք համերգային ծրագրեր, որտեղ Նոսկովը հանդես է եկել որպես ռեժիսոր, ներկայացվել են Կրեմլի պետական պալատում («Дышу тишиной», «Ра-Дуга», «По пояс в небе»)։
2011 թվականին կատարել է բանաստեղծ Նիկոլայ Դոբրոնրավովի և երգահան Ալեքսանդրա Պախմուտովայի «Мелодия» երգը «Հանրապետության գանձերը» հաղորդման ժամանակ։ Երգը հաղորդման ժամանակ գրավել է առաջին հորիզոնականը։ Նույն թվականին ավարտել է իր նոր «Оно того стоит» ձայնասկավառակի աշխատանքները։ Ձայնասկավառակն առաջինն էր երգահանի համար վերջին հինգ տարիների ընթացքում։ Նոսկովը դա բացատրում էր նրանով, որ չի ցանկանում թողարկել նոր երգեր, քանի որ չի սիրում շտապել ։
Նիկոլայ Նոսկովի ամենահայտնի հիթերն են՝ «Дай мне шанс», «Снег», «Это здорово», «Паранойя», «Я тебя люблю», «Я немодный», «А на меньшее я не согласен»:
Ամուսնացած է։ Ունի դուստր։
Սկավառակագրություն
Gorky Park
Նիոկլայ խումբը
Միայնակ կարիերան Նիկոլայ Նոսկովի համահեղինակը բանաստեղծ Ալեքսեյ Չուլանսկին է («Дай мне шанс», «Снег», «Мой друг», «Солнце» և շատ այլ երգերի բառերի հեղինակ)։
Արամ Տեր-Գրիգորյան (այլ կիրառումներ)
Արամ Տեր-Գրիգորյան կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց՝
Կալիստոս I
Կալիստոս I, Հռոմի պապ, ով գլխավորել է կաթոլիկ եկեղեցին 217-222 թվականներին։ Ապրել է հռոմեական կայսրեր Էլագաբալուսի և Ալեքսանդրուս Սևերուսի օրոք։ Նահատակվել է քրիստոնեական հավատքի համար և դասվել է կաթոլիկ եկեղեցու սրբերի շարքը։
Կենսագրություն
Բոլոր այն վկայությունները, որ տրվել են Կալիստոսի հակառակորդ Հիպպոլիտոսի կողմից իր «Philosophumena» գրքում, վստահելի չեն։ Ըստ նրա Կալիստոսը եղել է ստրուկ Կարպոֆորուսի մոտ։ Վատնելով վերջինիս իրեն վստահած գումարը՝ Կալիստոսը ենթարկվում է ծանր պատժի։ Ապա նրան պարտատերերի խնդրանքով բաց են թողնում՝ վստահելով, որ ետ կվերադարձնի գումարը։ Հետո, սակայն, նրան ձերբակալում են սինագոգում կռվելիս, որտեղ նա փորձում էր հրեաներից գումար խնդրել։
«Philosophumena» հաստատում է, որ Կալիստոսն աքսորվում է Սարդինիայի հանքեր։ Գիացինտը խնդրում է նրան բաց թողնել մի քանի քրիստոնյաների հետ միասին։ Այդժամ նրա առողջությունն այնքան էր վատացել, որ քրիստոնյա ընկերները նրան ուղարկում են Անցիո, որպեսզի ուժերը վերականգնի։
Զեփյուռինոս Պապի օրոք Կալիստոսը դառնում է սարկավագ։ Պապը նրան հանձնարարում է Ապիյան ճանապարհի երկայնքով տեղակայված կատակոմբների ուսումնասիրությունը։ 3-րդ դարում Հռոմի ինը եպիսկոպոսներ հանձնվել էին հողին Սուրբ Կալիստոսի կատակոմբներում։ Նրանց մի մասն այժմ կոչվում է Capella Dei Papi։ 1849 թվականին դրանք վերստին բացվել են հնագետ Ջովաննի Բատտիստա դե Ռոսսիի կողմից։
Զեփյուռինոսի մահից հետո Կալիստոսը դառնում է պապ։ Հոգևորականների մի մասը ընտրում է Հիպպոլիտոսին և մեղադրում Կաիլստոսին այն բանի համար, որ նա նախկին հերետիկոսներին ընդունում էր եկեղեցում (պապը թույլատրում էր հավատացյալների և իրենց ստրուկների կապը՝ ճանաչելով դա որպես ամուսնություն) ։
Հրամանագրերը, որ վերագրվում էին Կալիստոսին, անկասկած կեղծ են։ Նրա նահատակումը ևս կասկածելի է։