cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պիրենեյան պատերազմներ
1814 թվական
Այնուհանդերձ, Ֆրանսիայի պաշտպանության համար Նապոլեոնը Սուլտից վերցրեց 15-հազարանոց, իսկ Սյուշեյից՝ 20-հազարանոց բանակ։ Փետրվարի 14-ին իր զորքը մինչև 100 հազարի հասցրած Վելինգտոնը, Բայոնայի պաշարման համար Գոպային թողնելով 35 հազար զինվոր, անցավ հարձակման և Սուլտին հեռացրեց դեպի Գավ դը Օլերոն, իսկ այնուհետև՝ Օրտեզու։ Փետրվարի 27-ին Վելինգտոնի մեծաքանակ ուժերը գրոհեցին Սուլտին, ով նահանջեց դեպի Սեն Սեվերու և այնտեղից ուղղվեց դեպի Տարբ։ Այդ արհեստական շարժը կանգնեցրեց Վելինգտոնի առաջընթացն Ֆրանսիայի կենտրոնից հեռացրեց վտանգը, կենտրոնացրեց ռազմական գործողությունները հարավային դեպարտամենտներում և հեշտացրեց Սուլտի միացումը Արագոնյան բանակին, որը նահանջում էր դեպի Ֆրանսիայի սահման։
Մարտի 19-ին Վելինգտոնը անցավ Տարբուն, իսկ Սուլտը Սեն Գոդենսով նահանջեց դեպի Թուլուզ։ Ապրիլի 4-ին դաշնակիցները (բացի Գիլյայից) շաժվեցին դեպի Ժերոնա գետով ներքև, իսկ ապրիլի 8-ին՝ գետանցումից հետո, գրոհեցին ֆրանսիացիների դիրքերը։ Ապրիլի 12-ի գիշերը Սուլտը Սյուշեյի հետ միավորվելու նպատակով նահանջեց։ Վերջինը ժամանել էր Նարբոնա։ Ապրիլի 13-ին դաշնակիցները մտան Թուլուզ, իսկ Վիլենգտոնը Նապոլեոնի՝ գահից հրաժարվելու և պատերազմի ավարտի մասին տեղեկություններ ստանալուց հետո, այդ մասին հայտնեց Սուլտին, ով, սակայն, շարունակեց իր տեղաշարժերը մինչև ապրիլի 15-ը, երբ կնքվեց զինադադար։ Վերջին ճակատամարտը տեղի ունեցավ ապրիլի 14-ին Բայոնայում։
Հետևանք
Իսպանիայի ազատագրական պատերազմը դարձավ առաջին ազատագրական պատերազմներից և պարտիզանական շարժման արդյունավետ օրինակներից մեկը՝ Ասիմետրիկ պատերազմի դասագրքային օրինակ։ Ֆրանսիական բռնազավթման ժամանակ ֆրանսիացիները ոչնչացրեցին իսպանական վարչակարգը, որը բաժանվեց նահանգային խունտաների (1810 թվականին վերածնված ազգային կառավարությունը ամրացավ Կադիսում)։ Խունտաները ի վիճակի չէին հավաքել, ուսուցանել կամ զինել արդյունավետ գործող բանակ, սակայն, Իսպանիայի ժողովրդին հանգստացնելու Նապոլեոնի անկարողությունը իսպանացիներին հնարավորություն տվեց բրիտանական և պորտուգալական ուժերի հետ միասին մնալ ամրանալ Պորտուգալիայում և ֆրանսիական ուժերին ճնշել սահմանին, իսկ իսսպանական պարտիզաններն՝ Իսպանիայում ոչնչացնել գաղութարարներին։ Գործելով փոխադարձ կապի մեջ լինելով դաշնակիցների կանոնավոր և ոչ կանոնավոր ուժերը կանխեցին իսպանական ապստամբ նահանգների հնազանդեցումը ֆրանսիացիներին։
Իսպանիայում պայքարի տարիները աստիճանաբար սպառեցին Նապոլեոնին և նրա Մեծ բանակը։ Չնայած ֆրանսիական զորքերը հաճախ էին հաղթում կռվում՝ նրանց հաղորդակցության ուղիները պարբերաբար կտրվում էին պարտիզանական ջոկատների կողմից, ինչը դժվարացնում էր ռազմական գործողությունները ֆրանսիացիների համար։ Չնայած ֆրանսիացիները ջախջախեցին իսպանական բանակն ու հեռացրեցին դեպի սահմանները՝ այն չոչնչացավ և շարունակեց պայքարը։ 1812 թվականին, երբ Ֆրանսիան Նապոլեոնի՝ Ռուսական կայսրություն ներխուժման ժամանակ լրջորեն թուլացել էր, դաշնակցային միացյալ բանակները Արթուր Ուելսլի հրամանատարությամբ սկսեցին շարժվել Իսպանիայի խորքը։ Ազատագրելով Մադրիդը՝ նրանք 1813 թվականի ձմռան ընթացքում հետապնդեցին մարշալ Սուլտին ու նրա բարոյալքված բանակի, երբ վերջինները Պիրենեյներով նահանջում էին Ֆրանսիա։
Բռնազավթիչների դեմ պատերազմն ու հեղափոխությունը հանգեցրեցին 1812 թվականին Իսպանիայի սահմանադրության ընդունմանը, որը հետագայում դարձավ եվրոպական ազատականության անկյունաքարը։ Պատերազմը ոչնչացրել էր Իսպանիայի և Պորտուգալիայի սոցիալ-տնտեսական ենթակառուցվածքները՝ բացելով սոցիալական անկարգությունների, քաղաքական անկայունությունների ու տնտեսական լճացման ժամանակաշրջանի դռները։ Ազատականների ու բացարձակամիապետական ֆրակցիստների միջև քայքայիչ քաղաքացիական պատերազմները, որոնց սկիզբը դրեցին այն ջոկատները, որոնք փորձառություն էին ձեռք բերել Պիրենյան պատերազմներում, շարունակվեցին Իբերիայում ընդհուպ մինչև 1850-ական թվականները։ Ներխուժմամբ ու հեղափոխությամբ պայմանավորված ճգնաժամը հանգեցրեց Ամերիկայում Իսպանիայի գաղութների մեծ մասի անկախության ու Պորտուգալիայից Բրազիլիայի առանձնացմանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Պորտուգալիայի պատերազմներ Կատեգորիա:19-րդ դարի պատերազմներ Կատեգորիա:Պիրենեյան պատերազմներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վաղ ժամանակակից պատմություն
Մարգարիտ որոնողները
«Մարգարիտ որոնողները» (Les pêcheurs de perles), ֆրանսիացի կոմպոզիտոր Ժորժ Բիզեի օպերա երեք գործողությամբ։ Ֆրանսերեն լիբրետտոն` Էժեն Կորմոնի և Միշել Կարեի։ Առաջնախաղը կայացել է Փարիզի «Լիրիկ» թատրոնում (Théâtre-Lyrique) 1863 թ. սեպտեմբերի 30–ին։
«Մարգարիտ որոնողները» համարվում է Բիզեի լավագույն ստեղծագործություններից մեկը և ներկայումս հաճախ բեմադրվում է օպերային թատրոններում։ Գոյություն ունեն նաև օպերայի մի քանի ձայնագրություններ։ Օպերայի դրվագներից հատկապես հայտնի է "Au fond du temple saint" զուգերգը։
Ստեղծման պատմություն
Սյուժեն, որով հետաքրքրվեց 24-ամյա Բիզեն, շատ ավանդական էր։ Պատմությունը մենաստանի կույսի մասին, որը խախտում է կուսության ուխտը և հաջողությամբ խուսափում պատժից, իտալացի կոմպոզիտոր Գասպարե Սպոնտինիի «Վեստալուհի» օպերայից հետո (1807 թ.) հաճախ էր հայտնվում օպերային թատրոնների բեմերին։ Հետաքրքիր կերպով զարգացող դրամայի տեսարանները, պարզ միջոցներով մարդկային կրքերի գունեղ արտահայտությունները և արևելյան էկզոտիկ միջավայրն ամբողջովին համահունչ էին Բիզեի ստեղծագործական հետաքրքրություններին։ Երաժշտական քննադատները «Մարգարիտ որոնողները» օպերան համարում են մեկ աստիճան վեր դեպի ավելի ուշ գրված «Կարմեն» հանճարեղ օպերան։ Օպերայի ստեղծումն ավարտվեց 1863 թվականին։ Պրեմիերան կայացել է նույն տարվա սեպտեմբերի 30-ին՝ Փարիզի Լիրիկ օպերային թատրոնի շենքում։ Սակայն 18 ներկայացումից հետո օպերան հանվեց խաղացանկից։ Մամուլի անտարբեր արձագանքների կողքին աչքի ընկավ երաժշտական քննադատ Բերլիոզի գրախոսությունը, որտեղ նշվում էր, որ օպերայի պարտիտուրան «պարունակում է բազմաթիվ հրաշալի ու արտահայտիչ պահեր, լի է կրակով և հարուստ՝ կոլորիտով»։
Սյուժե
Առաջին արար Կզղու ափին հավաքվում են մարգարիտ որոնողները, որպեսզի իրենց համար առաջնորդ ընտրեն։ Հեռվում երևում է հինդուիստական տաճարը։ Ընտրությունը կանգ է առնում Զուրգայի՝ ամենափորձառու և հեղինակություն վայելող սուզորդի վրա։ Հանկարծ ափամերձ մացառուտներից դուրս է գալիս մի պատանի։ Զուրգան ճանաչում է Նադիրին՝ իր նախկին ընկերոջը։ Անցյալում հայտնված մի գեղեցկուհու հանդեպ երկու տղաների տածած սերը փշրել էր նրանց բարեկամությունը և դարձրել թշնամիներ։ Դրանից հետո Նադիրը մեկնել էր երկար ճանապարհորդության և ահա այժմ վերադարձել է՝ արդեն համոզված լինելով, որ հաղթահարել է իր կիրքը։ Թշնամությունը մոռացված է, և ոչինչ չի խաթարում երբեմնի բարեկամությանը։ Հանկարծ ծովի ալիքների վրա երևում է մի նավակ, որի մեջ նշմարվում էր ծածկոցով փաթաթված կանացի մի կերպարանք։ Որպեսզի վտանգավոր որսը հաջող անցներ, հարկավոր էր սիրաշահել ծովային չար ոգիներին։ Իսկ դա հնարավոր էր միայն մենաստանի կույսի աղոթքով, որը խղճի և սրբության երդում էր տվել։ Նավակը կանգնում է ափի մոտ։ Մարգարտի որսորդները ողջունում են իրենց ապագա բարեխոսին։ Զուրգան հիշեցնում է կույսին սիրուց հրաժարվելու մասին նրա տված երդումը։ Կույսը կրկնում է իր երդումը և այդ պահին նրա հայացքը կանգ է առնում Նադիրի վրա, որը, ինչպես և կույսը, ցնցվում է անսպասելի հանդիպումից։ Հանձին մենաստանի կույսի, Նադիրը ճանաչում է իր նախկին սիրեցյալին՝ Լեյլային։
Երկրորդ արար
Իջնում է գիշերը։ Քրմապետ Նուրաբադը Լեյլային ուղեկցում է դեպի ծովի գահավեժ ափին կառուցված տաճարը` շրջապատված ահռելի ժայռերով։ Մենաստանի նոր կույսի մենակեցությունը պահպանելու է զինյալ պահակը։ Նուրաբադը հարցնում է, թե արդյոք Լեյլան կարող է պահել տված երդումը։ Ի պատասխան աղջիկը պատմում է, թե ինչպես մի անգամ մանուկ հասակում թաքցրել է մի փախստականի, որին փնտրում էին թշնամիները, և, հակառակ սպառնալիքներին, չի մատնել նրան։ Ի նշան երախտապարտության, փրկվածն իրեն մանյակ է նվիրել։ Լեյլան Նուրաբադին է ցույց տալիս այն։ Քրմապետի հեռանալուց հետո Լեյլան տարվում է Նադիրի հետ անսպասելի հանդիպման և անցյալում նրա հետ ունեցած սիրո մասին մտքերով։ Շունչը պահելով նա ականջ է դնում. հեռվից լսվում է Նադիրի երգը։ Ձայնը մոտենում է, բայց երբ նա մտնում է տաճար, աղջկան համակում է սարսափը. ի՞նչ կլինի, եթե իրենց տեսնեն միասին։ Լեյլան խնդրում է իր սիրեցյալին հեռանալ։ Սա համաձայնում է՝ պայմանով, որ հաջորդ օրը կրկին կգա։ Ետդարձի ճանապարհին նրան բռնում է պահակը։ Մենակյացներն ու մարգարտորսները պահանջում են մահապատժի ենթարկել հանցավորներին։ Սակայն Զուրգան հանգստացնում է նրանց. ինքն է առաջնորդը և ինքն էլ կորոշի երիտասարդների ճակատագիրը։ Այդ ժամանակ Նուրաբադն աղջկա վրայից դեն է նետում ծածկոցը, և Զուրգան ճանաչում է Լեյլային՝ այն աղջկան, որի սիրո համար ինքը թշնամացել էր Նադիրի հետ։ Կուրանալով խանդից ու վրեժի ծարավից, նա փոխում է որոշումը. թող երկուսն էլ մեռնեն։
Երրորդ արար
Զուրգան միայնակ է իր վրանում։ Ծանր խոհերը տանջում են նրան. ինչպե՞ս կարող էր ինքը, տեղի տալով զայրույթին, մահվան դատապարտել ընկերոջն ու սիրելիին։ Մարգարիտ որոնողները վրան են առաջնորդում Լեյլային, որը կամեցել էր խոսել առաջնորդի հետ։ Ինքը խախտել է երդումը և պատրաստ է պատիժ կրել, բայց Նադիրն անմեղ է, և Լեյլան թախանձագին խնդրում է ազատել նրան։ Սակայն Լեյլայի բարեխոսությունը միայն ավելի է բորբոքում Զուրգայի խանդը։ Վիրավորված համարելով իր սերը և վրեժ կամենալով, նա կրկին պահանջում է մահապատժի ենթարկել երկուսին։ Լեյլան երիտասարդ մարգարտորսին խնդրում է կատարել իր վերջին խնդրանքը՝ մորը հանձնել մարգարտե մանյակը։ Զուրգան ցնցվում է ճանաչելով զարդը. դա մի ժամանակ ինքն էր նվիրել իր կյանքը փրկած աղջնակին։ Փաստորեն ինքը մահվան է դատապարտում նրան, որին կյանքով է պարտական։ Բորբոքվող խարույկի շուրջ մարգարիտ որոնղները վրեժխնդրության սրբազան պարն են բռնել։ Լեյլան ու Նադիրը պատրաստվում են մտնել ճակատագրական շրջագծի մեջ։ Հանկարծ հորիզոնը բռնկվում է հրդեհի բոցերով։ Զուրգան լուր է բերում, թե զայրացած աստվածները հուր ու մոխիր են ուղարկել իրենց հյուղակների ու ցանքերի վրա։ Մոռանալով դատապարտվածներին, մարգարտորսները վազում են։ Մնում է միայն Նուրաբադը, որին տեղի ունեցածը կասկածելի է թվում։ Թաքնվելով, նա լսում է Զուրգայի խոսքն այն մասին, թե ինքն է այրել գյուղը, որպեսզի օգնի Լեյլային ու Նադիրին փախչել։ Սիրահարները թաքնվում են անանցանելի անձավում, իսկ քրմապետը զանգահարությամբ կանչում է ժողովրդին։ Գազազած մարգարտորսները դաժանորեն հաշվեհարդար են տեսնում խաբեության համար՝ Զուրգային նետելով սրբազան խարույկի բոցերի մեջ։
Աղբյուրներ
"100 Опер", издательство "Музыка", Ленинград, 1973. http://100oper.ru/iskateli-zhemchuga.html
Կատեգորիա:Բիզեի օպերաներ Կատեգորիա:Ֆրանսերեն օպերաներ Կատեգորիա:1863 բեմադրվածներ
Խոզերի կարմրախտ
Խոզերի կարմրախտ, առավել տարածված վարակիչ հիվանդություն, որը բնորոշ է սեպտիցեմիայով, էնդոկարդիտով, շճաֆիբրինոզային պոլիարթրիտով և մաշկացանով։ Հարուցիչը Phusiopatcae suis բակտերիան է։ Առավել զգայունակ են 2 ամսականից մինչև 1 տարեկան խոզերը։ Վարակվում են ստամոքս-աղիքային ուղիների և մաշկի միջոցով։ Հիվանդությունը կարող են տարածել կրծողները և թռչունները։ Տարածմանը նպաստող գործոններն են՝ օդի բարձր ջերմաստիճանն ու խոնավությունը, ոչ լիարժեք կերակրումը և այլն։ Այն ընթանում է գերսուր կամ շանթահար (կենդանիները սատկում են մի քանի ժամից հետո), սուր, ենթասուր և քրոնիկական ձևերով։ Հիվանդ խոզերի մոտ նկատվում է բարձր ջերմություն, ստամոքս-աղիքային ուղիների և սրտի գործունեության խանգարում, թուլություն, մաշկի վրա առաջանում են սկզբնական շրջանում բաց կարմիր, ապա՝ մուգ կարմիր բծեր։ Քրոնիկականի նշաններն են՝ էնդոկարդիտ, մաշկի նեկրոզ (մեռուկ), պոլիարթրիտ։ Խոզերի կարմրախտը ախտորոշում են էպիզոոտոլոգիական, կլինիկական տվյալների և լաբորատոր հետազոտության արդյունքների հիման վրա։
Բուժում
Հակակարմրախտային շիճուկ, անտիբիոտիկներ։ Կանխարգելումը, վակցինացիա, խոզանոցների պարբերաբար ախտահանում, կրծողների և միջատների դեմ պայքար։ Սահմանվում է կարանտին, որը հանվում է հիվանդության վերացումից 15 օր հետո։ Սիսը կարելի է օգտագործել միայն լավ եփելուց հետո։
Կատեգորիա:Հիվանդություններ
Վիեննական սեցեսսիոնիզմ
Պատմություն
Վիեննական սեցեսսիոնիզմը սկիզբ է առել 1897 թվականին՝ Գուստավ Կլիմտի, Ջոզեֆ Հոֆմանի, Ջոզեֆ Մարիա Օլբիխի, Մաքս Քուրցվայլի, Ջոզեֆ Էնգելհարթի, Էռնսթ Շթյորի, Վիլհելմ Լիսթի կողմից։ Արվեստագետները մերժում էին պահպանողականության և պատմողականության վրա հիմնված տիրող արդի արվեստի ավանդական կոնցեպտը։ Նախատիպը Մյունխենյան և Բեռլինյան սեցեսսիոնիզմն էր։ Առաջին ցուցահանդեսը 1898 թվականին տեղի ունեցավ։ Նույն թվականին լույս տեսավ նաև հանրահայտ ավստրիական «Ver Sacrum» գեղարվեստական ամսագիրը։ Ամսագրի շենքի մուտքի դռան ձախ մասում գրված էր «Ver Sacrum»-ի նշանաբանը՝ (Heiliger Frühling) «սուրբ գարուն», որը կոչված էր զարթոնքի շունչ հաղորդել արվեստին։ Նույն թվականին Օտտո Վագների աշակերտ Օլբերիխի կողմից Վայնցայլ փողոցում կառուցվեց նաև ցուցահանդեսների շենքը, որոնք Վիեննացիները կարճ անվանում են նաև «սեցեսսիոն»։ Այն զարդարված է մեծ ոսկեզոծ գմբեթով՝ դափնետերևների պատկերներով։ Ինտերիերը և գունավոր ապակիներով լուսամուտները նախագծված էին Մոզերի կողմից։ Կարլփլաթց (Karlplatz) հրապարարակում վեր խոյացող շենքը դարձավ խմբի մշտական ցուցահանդեսների վայրը։ Քննադատ Լյուդվիգ Հեվաշիի այս խոսքերը գրված են շենքի մուտքի դռան վրա և լիովին արտահայտում են արդի ժամանակվա եվրոպական մեծությամբ չորրորդ քաղաքի՝ Վիեննայի վերին խավի տրամադրությունը։ Խումբը մեծ ներդրում ունեցավ իր ցուցահանդեսային քաղաքականության շնորհիվ, դրա վառ ապացույցններից մեկը ֆրանսիական իմպրեսիոնիստներին և նրանց աշխատանքները Վիեննական հասարակությանը լուսաբանելն էր։
Սեցեսսիոնիստները հաջողության հասան իրենց XIV ցուցահանդեսի ժամանակ՝ որը Լյուդվիգ Վան Բեթհովենին էր նվիրված (Բեթհովենյան ցուցահանդես(1902)). Ցուցահանդեսի միտքը հղացել էր Ջոզեֆ Հոֆմանին։ Ցուցասրահի կենտրոնում Մաքս Քլինգերի կերտած Բեթհովենի արձանն էր։ 20 արվեստագետ տղամարդ և մեկ կին պատերի վրա ստեղծեցին իրենց ստեղծագործական աշխատանքները՝ նկարների, խճանկարի, ռելիեֆների, ցայտաղբյուրների, կահույքի տեսքով, իսկ Գուստավ Կլիմտը առաջին ցուցասրահում ներկայացրեց Բեթհովենի ֆրեսկոն, որը սկսած 1975 թվականից գտնվում է Ավստրիայի Հանրապետության նախագահական նստավայրում։ 1985/86 թվականներին Ադոլֆ Կրիշանիցի կողմից շենքի վերանորոգումից հետո քանդակը տեղափոխվեց նկուղային հարկ՝ հատուկ պայմաններում պահպանելու համար։
1903 թվականին Հոֆֆմանը և Մոսերը հիմնեցին Վիենյան Արվեստանոցները, որը կերպարվեսի ներկայացուցիչներին ներկայացնող միություն էր, որը իր առջև նպատակ էր դրել նկարչական արվեստը բարեփոխել։
1898 թվականին ստեղծված «Ver Sacrum» ամսագիրի նպատակը սեցեսսիոնիզմի տարածումն էր։ Թեև ուղղության վաղ ժամանակաշրջանի աշխատանքները գլխավորապես մոդեռն ոճի մեջ էին, բայց 1900 թվականին տեղի ունեցած Վիենյան VIII ցուցահանդեսից հետո, որը ամբողջովին դեկորատիվ արվեստին էր նվիրված, խմբի գործունեությունը դարձավ ավելի հստակեցված։ Այս ցուցասրահում ներկայացված էին Չարլզ Ռեննի Մակինթոշի, Չարրլզ Ռոբերտ Էշբիի, Անրի Վան դեր Վելդի գործերը։ Ջոզեֆ Հոֆմանի կառուցած առողջանարային համալիրը (1904-1906 թվականներ) շնորհիվ իր կատարյալ երկրաչափության համարվում է XX դարի սեցեսսիոնիստական ուղղության նմուշներից մեկը և վերջինս երկրաչափական աբստրակցիան մոտեցրեց մոդերնիզմին։
1905 թվականի հունիսի 14-ին Գուստավ Կլիմտը մի շարք արվեստագետների հետ միասին կրկին լքեց Վիեննայի սեցեսսիայի շարքերը, քանի որ արվեստի կոնցեպցիայի հարցում կրկին բազմաթիվ տարաձայնություններ էին առաջացել։
Վիեննական սեցեսսիան մինչ այսօր մնում է Վիեննայի ժամանակակից արվեստի կարևոր ցուցահանդեսներից մեկը։ Խորհուրդը հրավիրում է արվեստագետներին և հորդորում իրենց ցուցահանդեսները սեցեսսիոնիզմին նվիրել։
Ոճ
Ի տարբերություն այլ շարժումների, չկար որևէ որոշակի ոճ, որը կմիավորեր Վիեննական սեցեսսիոնիզմի բոլոր արվեստագետների ստեղծագործությունները։ Սեցեսսիայի շենքը կարելի է համարել շարժման իդեալը։
Սեցեսսիոնիզմի արվեստագետները ամենից առաջ փորձում արվեստի հնարավորություններ ակադեմիական ավանդույթներից դուրս դիտարկել։ Նրան փորձում էին ստեղծել նոր ոճ, որը ոչ մի պատմական ազդեցություն չէր կրի ։ Այս կերպ նրանք փորձում էին պահպանել և հաղորդել դարի շրջադարձին Վիեննայի խորհրդանշական շունչը (Ֆրոյդի առաջին գործերի հրապարակման ժամանակն ու վայրը)։
Օդունսուկ
Օդունսուկ (Одунсук), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կադրին գետի աջ ափով՝ 45 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 20 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կատուն գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Մեծ ընտանիք
Ֆիլմը 1955 թվականի Կաննի կինոփառատոնի դափնեկիր է «Լավագույն դերասանական անսամբլ» անվանակարգում։ Ֆիլմի նկարահանումներն արժեցել են 3419000 ռուբլի ։
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է ժառանգական նավաշինարարներ Ժուրբինների մեծ ընտանիքի մասին։ Միասին ապրում են երեք սերունդներ՝ Մատվեյ պապը, նրա որդին՝ Իլյա Մատվեևիչը, Իլյա Մատվեևիչի չորս որդիները (Վիկտոր, Կոնստանտին, Անտոն և Ալեքսեյ) և կրտսեր դուստրը՝ Անտոնինան։ Երկրորդ որդին՝ Անտոնը, գալիս է Լենինգրադից՝ նավերի հավաքման նոր մեթոդ ներդնելու համար։ Ավագ որդին՝ Վիկտորը, որն ապագա նավերի մոդելներ պատրաստելու վարպետ է, փորձում է ունիվերսալ մեքենա կառուցել մոդելներ պատրաստելու համար։ Ամենաբարդ բնավորությամբ տարբերվում և սյուժեի ամենաբարդ շրջադարձերի միջով անցնում է Իլյա Մատվեևիչի կրտսեր որդին՝ Ալեքսեյը․ նա բաժանվել է ընտանիքից՝ մտադրվելով ամուսնանալ, բայց նրա սիրած աղջիկը՝ Կատյան, սիրահարվում է ակումբի ղեկավարին, որը լքում է նրան, երբ իմանում է, որ նա հղի է։ Ալեքսեյը ուժ է գտնում ներելու նրան և վերադարձնելու նրան փոքրիկ երեխայի հետ միասին։ Լիդան՝ Վիկտորի կինը, որը իրեն օտար է զգում մի ընտանիքում, որտեղ բոլորի ամբողջ կյանքը հիմնականում կապված է նավերի կառուցման հետ, հեռանում է Ժուրբինների ընտանիքից։ Արտադրության վերակազմակերպման պատճառով ընտանիքի շատ անդամներ ստիպված են փոխել մասնագիտությունը։ Իլյա Ժուրբինը փորձում է սովորել հանրահաշվի հիմունքները, որպեսզի հետ չմնա մյուսներից և վիճում է իր հին ընկերոջ՝ վարպետ Բասմանովի հետ, որը կարծում է, որ իրենց ժամանակն արդեն անցել է։
Նկարահանման վայր
Արտադրական տեսարանները, այդ թվում՝ «Մատվեյ Ժուրբին» նավի իջնելու դիտարժան դրվագը նկարահանվել է Նիկոլաև քաղաքի 61 կոմունարների անվան նավաշինական գործարանում ։
Մրցանակներ
Ֆիլմը 1955 թվականի Կաննի կինոփառատոնի դափնեկիր է «Լավագույն դերասանական անսամբլ» անվանակարգում («Լավագույն դերասանական կազմի համար», ֆր.՝ «Prix d’interprétation collectif», անգլ.՝ «Collective Acting Prize») ։ Պարգևատրվող դերասանական անսամբլի կազմում ընդգրկված են եղել հետևյալ անձինք ․
Բացի այդ, նույն փառատոնում Իոսիֆ Խեյֆիցը առաջադրվել է «Ոսկե արմավենու ճյուղի» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1954 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Կարմրակատար
Կարմրակատար, (Carduelis carduelis), ճնճղուկազգիների կարգի սերինոսների ընտանիքի երգող թռչուն։
Տարածվածություն
Տարածված է Եվրոպայում, Ասիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում։ ՀԽՍՀ-ում տարածված է կովկասյան կարմրակատարը, ձմռանը հանդիպում է նաև սիբիրյան կարմրակատար։ Կովկասյան կարմրակատարը մեր հանրապետության պայմաններում նստակյաց է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերինոսներ Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ
Ալեն Թերզյան
Ալեն Թերզյան, ֆրանսահայ անվանի կինոգործիչ, Կաննի կինոփառատոնի ժյուրիի ադմինիստրատոր, ֆրանսիական «Սեզար» կինոակադեմիայի (Կինոարվեստի և կինոտեխնիկայի ակադեմիայի) նախագահ, «Alter films» պրոդյուսերական ընկերության գլխավոր գործադիր տնօրեն, Ֆրանսիայի պրոդյուսերների ասոցիացիայի նախագահ։
Որպես պրոդյուսեր
Որպես պրոդյուսեր հանդես է եկել շուրջ 50 ֆիլմերում, հեռուստատեսային սերիալներում, տարբեր նախագծերում։ Համագործակցել է այնպիսի հայտնի դերասանների հետ, ինչպիսիք են Ալեն Դելոնը, Ժերար Դեպարդիեն, Ժան Ռենոն, Ժան Պոլ Բելմոնդոն, Անդրե Տեշինեն, Քրիստոֆեր Ֆրանկը, Քրիստեան Կլավյեն, Մարի Լաֆորեն, Սոֆի Մարսոն, Ժան Մարի Պուարեն և այլք։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ֆրանսահայ դերասաններ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Հայաստան) Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Վետերան (այլ կիրառումներ)
Վետերան ( — հին, փորձված, փորձառու),
Բյովարդ
Բյովարդ (Beuvardes), համայնք Ֆրանսիայում, Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Ֆեր ան Տարդենուա կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Շատո Տերրի շրջանի կոմունա։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 02083։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով՝ աշխատունակ տարիքի 468 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 340-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 128-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 72,6 %, 1999 թվականին եղել է 69,4 %)։ 340 աշխատունակ բնակիչներից 299-ը աշխատում էին (166 տղամարդ և 133 կին), անաշխատանք էին 41-ը (22 տղամարդ և 19 կին)։ 128 անգործունակ մարդկանցից 35-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 47-ը՝ թոշակառու, 46-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Տնտեսական մոդելավորում
Տնտեսական մոդելավորում, ուսումնասիրվող (կամ կառավարվող) օբյեկտի վերացական մոդելի կառուցման միջոցով տնտեսական համակարգերի հետազոտման մեթոդ։ Ենթադրում է օբյեկտի ուսումնասիրություն, մոդելի կառուցում և փորձարարական կամ տեսական վերլուծություն։ Արդյունքում ստացվում են հետազոտվող օբյեկտի մասին քանակական և որակական տվյալներ։ Տնտեսական համակարգերի մաթեմատիկական մոդելի և կիբեռնետիկական մոդելների միջոցով հետազոտվում են այդ համակարգերի գործունեության սկզբունքները, կատարվում է տեսական դրույթների ստուգում և ճշգրտում ըստ որոշակի չափանիշի՝
Տնտեսական համակարգերի օպտիմալ կառավարման խնդիրները լուծելիս այս մեթոդով որոշվում են աշխատանքային, նյութական, բնական ռեսուրսների չափերը, ինչպես նաև գիտատեխնիկական առաջընթացի մակարդակը բնութագրող պայմանները՝ ժամանակի յուրաքանչյուր պահի համար։ Մոդելավորման միջոցով պլանի օպտիմալացումը ապահովում է տնտեսական զգալի արդյունք։ էկոնոմիկական մոդելավորման արդյունավետությունը որոշվում է օբյեկտի մասին ելակետային դրույթների գիտական հիմնավորվածությամբ, ինչպես նաև դրա էական բնութագիրը հետազոտողի կողմից առանձնացնելու հմտությամբ։ Էկոնոմիկական բարդ համակարգերի հետազոտության համար օգտագործվում են առավելապես մաթեմատիկական մոդելներ։ Տնտեսամաթեմատիկական մոդելները լինում են 2 տեսակի՝ կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ։ Կառուցվածքային տնտեսամաթեմատիկական մոդելները նախատեսում են իրական համակարգի և տարրերի միջև կապերի հետազոտման համար։ Ֆունկցիոնալ տնտեսամաթեմատիկական մոդելները նախատեսում են տարբեր իրավիճակներում համակարգի վարքի ուսումնասիրության համար։
Տնտեսական մոդելավորման փուլերն են՝
Կատեգորիա:Տնտեսություն Կատեգորիա:Մոդելավորում
Անդրեյ Սուրայկին
Անդրեյ Ալեքսանդրովիչ Սուրայկին (Андрей Александрович Сурайкин, ), խորհրդային գեղասահորդ, հանդես է եկել զուգասահքով։ Լյուդմիլա Սմիռնովայի հետ զուգասահքով 1972 թվականին Սապորոյում կայացած ձմեռային օլիմպիական խաղերին դարձել է արծաթե մեդալակիր, աշխարհի առաջնության եռակի արծաթե մեդալակիր, Եվրոպայի առաջնության եռակի արծաթե մեդալակիր։ Սպորտի ԽՍՀՄ վաստակավոր վարպետ։
Կենսագրություն
Գեղասահքով սկսել է զբաղվել 1957 թվականից։ Հանդես է եկել որպես «Սպարտակի» (Լենինգրադ) մարզիկ։ Մարզիչը եղել է Վիկտոր Կուդրյավցևը։ 1968 թվականին ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում էր։ Ավարտել է Լենինգրադի Հերցենի անվան պետական ​​մանկավարժական ինստիտուտը։
Սմիռնովա-Սուրայկին զույգի բաժանումից հետո Անդրեյը փորձում էր հանդես գալ Նատալյա Օվչիննիկովայի հետ, բայց բաց են թողնում 1973 թվականի ԽՍՀՄ չեմպիոնատը, իսկ 1974 թվականի 4-րդ հորիզոնականը զբաղեցնելուց հետո զույգը բաժանվեց։ Անդրեյ Սուրայկինը փորձել է ելույթ ունենալ Իրինա Անդրիկինայի հետ, 1975 թվականին Սամարայում մասնակցել է «Դինամոյի» մրցաշարին, սակայն ոչինչ չստացվեց։
Կարիերայի ավարտից հետո աշխատել է որպես մարզիչ։ Նրա առաջին սաներն էին Լարիսա Սելեզնյովան, Օլեգ Մակարովը և Անդրեյ Բուշկովը։ Որպես մարզիչ 90-ականների սկզբներին աշխատել է Չեխոսլովակիայում, ԱՄՆ-ում և Ֆինլանդիայում։
Ցուցադրումների արդյունքներ
Սմիրնովայի հետ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գեղասահորդներ Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Սալմոնելոզներ
Սալմոնելոզներ (Salmoneloses), մարդու և կենդանիների աղիքային սուր վարակիչ հիվանդությունների խումբ։ Հարուցիչները (Salmonella) (ամերիկյան ախտաբան Դ․ Է․ Սալմոնի (D․ E․ Salmon) անունից) խմբի բակտերիաներն են։ Հայտնաբերվել են սալմոնելների 1600 սերոտիպ, որոնցից ամենատարածվածը (Salmonella typhimurium), ն է։ Սալմոնելոզները տարածված են աշխարհի բոլոր երկրներում։ Վարակի աղբյուրը հիվանդ կենդանիները և թռչուններն են, ինչպես նաև հիվանդ մարդը կամ առողջ պարազիտակիրը։ Մարդու կամ կենդանու օրգանիզմից հարուցիչներն արտազատվում են կղանքի, փսխման զանգվածի և մեզի միջոցով։ Վարակման համար նշանակություն ունի հարուցիչների քանակը, սակայն երեխաները կարող են վարակվել փոքր քանակությունից։ Վարակվում են սննդային (մսի, մսամթերքների, ձկնեղենի, կաթի և կաթնամթերքների, ձվի և ձվի փոշուց պատրաստված սննդամթերքների միջոցով), ինչպես նաե կոնտակտ–կենցաղային (կեղտոտ ձեռքերի, զանազան առարկաների, փոշու միջոցով՝ հատկապես մանկական հիմնարկներում, հիվանդանոցներում, առողջարաններում, ծննդատներում) և օդակաթիլային ճանապարհներով։ Սալմոնելոզների գաղտնի շրջանը տևում է մի քանի ժամից մինչև 2—3 օր։ Հիվանդությունն սկսվում է սուր։ Հիմնական ախտանշաններն են՝ փսխում, ուժեղ սրտխառնոց, սարսուռ, տենդ, գլխացավ, ցավեր որովայնում և մկաններում, հաճախ այդ երևույթներին միանում է լուծը, օրգանիզմը խիստ ջրազրկվում է, և սկսվում են ծանր թունավորման երևույթներ։ Սալմոնելոզների կլինիկական պատկերը խիստ բազմազան է։ Տարբերում են ստամոքսաաղիքային, դիզենտերիանման, խոլերանման, տիֆային, գրիպանման, սեպտիկ, նոզոպարազիտային և ենթակլինիկական ձևերը։ Հիվանդությունից հետո պարազիտակրությունը տևում է մի քանի շաբաթից մինչև 6—8 տարի և ավելի։ Ախտորոշում են կլինիկական, համաճարակագիտական տվյալների և բակտերիալոգիական հետազոտության (փսխման զանգվածի, ստամոքսի լվացուկի, կղանքի, մեզի, արյան և այլն) արդյունքների հիման վրա։ Բուժումը՝ ստամոքսի և աղիքների լվացում, առատ տաք հեղուկների օգտագործում, ծանր դեպքերում՝ աղային լուծույթների ներարկում, սպազմոլիտիկ դեղամիջոցներ, հակաբիոտիկներ, դիետա։ Կանխարգելումը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սալմոնելոզներ Կատեգորիա:Ստամոքս-աղիքային վարակներ Կատեգորիա:Բակտերիալ հիվանդություններ Կատեգորիա:Սննդային թունավորումներ Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ Կատեգորիա:Մարսողական համակարգի հիվանդություններ Կատեգորիա:Կենդանիների հիվանդություններ
Տաթևիկ Գրիգորյան
Տաթևիկ Հրաչի Գրիգորյան, հայ իրավաբան, Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր։
Գրիգորյանը առավելապես հայտնի է հասարակության կողմից իր դատավճիռների և որոշումների հակասական և սկանդալային ընկալման լույսնի ներքո ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1987 թվականին Երևան քաղաքում ։
Սկանդալային և հանրային հնչեղություն ունեցող գործեր
Տաթևիկ Գրիգորյանը մի շարք սկանդալային և հանրային հնչեղություն ունեցող քրեական գործերով դատավորներ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի արդարադատության ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մոսկվայի նոր իրավաբանական ինստիտուտի Երևանի մասնաճյուղի իրավագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Աջափնյակ և Դավթաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավորներ Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կարմրախտ
Կարմրախտ, հայտնի նաև «Գերմանական կարմրուկ» կամ «Երեքօրյա կարմրուկ» անվանմամբ, վարակիչ հիվանդություն, հարուցիչ՝ ռուբելա վիրուս ։ Այս հիվանդությունն հիմնականում ընթանում է թեթև և մարդկանց գերակշիռ մասը չի նկատում, որ վարակվել է ։ Ցանավորումը սկսվում է վարակվելուց հետո 2 շաբաթ անց և տևում է 3 օր ։ Այն սկսվում է սովորաբար դեմքից և այնուհետև տարածվում մարմնի մնացած հատվածներ ։ Երբեմն ցանը ուղեկցվում է քորով, բայց ոչ այնքան արտահայտված, որքան կարմրուկի ժամանակ ։ Ավշային հանգույցները մեծանում են և կարող է պահպանվել մի քանի շաբաթ ։ Կարող է դիտվել ջերմության բարձրացում, կոկորդի ցավ և թուլություն ։ Մեծահասակների մոտ ցավը հաճախ տեղակայվում է հոդերում ։ Բարդություններն են՝ արյունահոսություն, ամորձիների ցավ և նյարդաբորբ ։ Հղիության սկզբնական շրջանում վարակը կարող է հանգեցնել վիժման կամ երեխան կարող է ծնվել բնածին կարմրախտով ։ Բնածին կարմրախտի ժամանակ կարող է ախտահարվել տեսողությունը՝ կատարակտ (աչքի ոսպնյակի մթագնում), լսողությունը, սիրտը և ուղեղը ։ Բարդություններն ավելի հազվադեպ են հանդիպում հղության 20 շաբաթականից հետո վարակվելու դեպքում ։
Կարմրախտը փոխանցվում է հիվանդ մարդուց օդակաթիլային եղանակով՝ հազի միջոցով ։ Հիվանդ մարդը սկսում է արտազատել վիրուսը ցանավորումից 5-7 օր առաջ և մնում է վարակիչ 5-7 օրվա ընթացքում ցանավորման շրջանից հետո ։ Բնածին կարմրախտով ծնված երեխաները կարող են վիրուսը արտազատել ավելի քան մեկ տարի ։ Կարմրախտով հիվանդանում են միայն մարդիկ ։ Միջատները հիվանդությունը չեն փոխանցում ։ Հիվանդանալուց հետո մարդիկ ձեռք են բերում կայուն իմունիտետ ։ Գոյություն ունեն ախտորոշման թեստեր, որոնց միջոցով կարող են ստուգել իմունիտետի (անընկալունակություն) առկայությունը ։ Ախտորոշումն հաստատվում է, եթե վիրուսը հայտնաբերվում է հիվանդի արյան մեջ, մեզում կամ կոկորդում ։ Արյան մեջ հակամարմինների հայտնաբերումը ունի ախտորոշիչ նշանակություն ։
Կարմրախտը կարելի է կանխարգելել պատվաստումների միջոցով, որի էֆեկտիվությունը 95% է ։ Պատվաստանյութը հայտնի է ԿԿԽ (կարմրուկ, կարմրախտ, խոզուկ) անվանմամբ ։ Երբ պատվաստվում են բնակչության 80%-ից քիչ, ապա այն ժամանակ երբ կանայք հասնում են վերարտադրողական տարիքի և չունեն հակամարմիններ ռուբելայի նկատմամբ՝ չեն պատվաստվել կամ չեն հիվանդացել, այդ ժամանակ մեծանում է ռիսկը Բնածին կարմրախտային համախտանիշի զարգացման ։ Կարմրախտի համար յուրահատուկ բուժում գոյություն չունի ։
Կարմրախտը տարածված հիվանդություն է, որը հանդիպում է աշխարհի բոլոր երկրներում ։ Ամեն տարի գրանցվում է մոտ 100 000 դեպք բնածին կարմրախտային համախտանիշի ։ Պատվաստումներից հետո հիվանդացության մակարդակը զգալի նվազել է ։ Աշխարհում ներկայումս շարունակվում են աշխատանքները հիվանդության վերացման ուղղությամբ ։ 2015 թվականի ապրիլին Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը հայտարարեց, որ Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայում կարմրախտի դեպք չի արձանագրվել  ։ Կարմրախտ անվանումը ծագել է լատիներենից և թարգմանաբար նշանակում է «փոքր կարմիր» ։ Այն առաջին անգամ նկարագրվել է գերմանացի գիտնականների կողմից 1814 թվականին և ստացել է "Գերմանական կարմրուկ" անվանումը ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Կարմրախտը ունի գրիպին բնորոշ ախտանշաններ, յուրահատուկ ախտանշանը ցանն է (էկզանթեման), որը սկսվում է դեմքի շրջանից այնուհետև տարածվում մարմնի և վերջույթների վրա, սովորաբար ցանը տևում է 3 օր (այդ պատճառով են այն հաճախ անվանում Երեքօրյա կարմրուկ)։ Դեմքի ցանավորումը հաճախ անցնում է այն ժամանակ, երբ այն տարածվում է մարմնի այլ մասեր։ Այլ ախտանշաններն են՝ ջերմության բարձրացումը, ավշային հանգույցների մեծացումը (ենթածոծրակային և հետին պարանոցային), հոդացավերը, գլխացավը և շաղկապենաբորբը (կոնյուկտիվիտ) ։
Ավշային հանգույցների մեծացումը կարող է պահպանվել մի քանի շաբաթ։ Ջերմությունը հաճախ բարձրանում է 38 °C (100.4 °F) և ավելի։ "Գերմանական կարմրուկ"-ի ցանը հաճախ վարդագույն է կամ բաց կարմիր։ Ցանը վերանում է մի քանի օրվա ընթացքում և հետք չի թողնում։ Երբ ցանն անցնում է, մաշկի վրա կարող է դիտվել թեփոտում, այն վայրերում որտեղ եղել է ցանային տարր։ Ֆորչեյմերի նշանը հանդիպում է հիվանդության 20% դեպքերում և բնորոշվում է փոքր, կարմիր հանգույցիկների (պապուլա) առկայություն փափուկ քիմքին ։
Կարմրախտով կարող է հիվանդանալ ցանկացած անձ, ցանկացած տարիքում։ Մեծ տարիքով կանայք հակված են հոդաբորբերի և հոդացավերի ։
Երեխաների մոտ կարմրախտի ախտանշանները պահպանվում են հիմնականում 2 օր։ Դրանք են ՝
Մեծահասակների և տարեցների մոտ կարող է դիտվել նաև լրացուցիչ ախտանշաններ ՝
Ծանր բարդություններն են՝
Ռինիտը կարմրախտի ժամանակ կարող է բարդանալ թոքաբորբով (առաջնային վիրուսային թոքաբորբ կամ երկրորդային բակտերիալ թոքաբորբ) և բրոնխիտներ (առաջնային վիրուսային բրոնխիտ կամ երկրորդային բակտերիալ բրոնխիտ) ։
Բնածին կարմրախտային համախտանիշ
Կարմրախտը նորածինների մոտ կարող է առաջացնել բնածին կարմրախտային համախտանիշ, որը հանդիսանում է կարմրախտի ամենածանր բարդությունը։ Կարմրախտի վիրուսով ներարգանդային վարակման արդյունքում զարգացող Բնածին կարմրախտային համախտանիշը ներառում է սրտային, ուղեղային, ակնային և լսողական թերություններ ։ Դիտվող բարդություններն են՝ վիժում, նորածին՝ ծնված ցածր քաշով, նորածնային թրոմբոցիտոպենիա, սակավարյունություն և հեպատիտ։ Օրգանոգենեզի խանգարման և ծանր արատների առաջացման ռիսկը մեծանում է հղիության առաջին եռամսյակում կարմրախտով հիվանդանալիս։ Բնածին կարմրախտային համախտանիշը հիմնական խթանն է հանդիսացել կարմրախտի դեմ պատվաստանյութ ստեղծելու համար ։
Շատ մայրեր, երբ նրանք հիվանդացել են կարմրախտով հղիության առաջին վտանգավոր եռամսյակում վիժել են իրենց երեխային կամ երեխան ծնվել է մահացած։ Երբ պտուղը կենդանի է մնում, նա կարող է ծնվել ծանր սրտային արատով (բաց զարկերակային ծորանը ամենահաճախ հանդիպողն արատն է), երեխայի մոտ կարող է դիտվել նաև՝ կուրություն, խլություն կամ կյանքի համար վտանգավոր այլ օրգան համակարգերի հիվանդություններ։ Մաշկային դրսևորումները անվանվում է "հապալասային կեքսի վնասվածք" ։ Կարմրախտը մտնում է շուրջծնական վարակների շարքում՝ TORCH համախտանիշ (Т՝ տոքսոպլազմոզ, О՝ այլ վարակներ, R ՝ կարմրախտ, C՝ ցիտոմեգալովիրուս, H՝ հասարակ հերպես վիրուս)։
Ամեն տարի գրանցվում է այս համախտանիշի 100,000 դեպք ։
Պատճառագիտություն
Կարմրախտի հարուցիչը պատկանում է Տոգավիրիդե ընտանիքին, Ռուբիվիրուս ցեղին, վիրիոնի գենոմում պարունակում է միաթել ՌՆԹ կապսիդը ։ Վիրուսը փոխանցվում է օդակաթիլային ճանապարհով և ներթափանցում քիթ-ըմպանային հատված և ավշային հանգույցներ։ Վարակվելուց 5-7 օր անց վիրուսը հայտնվում է հիվանդի արյան մեջ և տարածվում ամբողջ օրգանիզմով։ Վիրուսն ունի տերատոգեն (հրեշածին) ազդեցություն և կարող է թափանցել պլացենտայով և ախտահարել պտղին, որտեղ այն ախտահարում և ոչնչացնում է զարգացող բջիջներին ։ Հիվանդը վարակիչ է կլինիկական առաջին ախտանիշների դրսևորումից 1 շաբաթ առաջ (գաղտնի շրջան) և դրանից 1 շաբաթ հետո։
Հիվանդության նկատմամբ բարձր զգայունությունը կարող է փոխանցվել ժառանգաբար, դրա մասին են վկայում այն փաստերը, որ HLA-A1-ը կամ տարածված հապլոտիպերի վրա A1-ը շրջապատող գործոնները կապված են վիրուսային վարակի կամ հիվանդության ինքնալավացման բացակայության հետ ։
Կանխարգելում
Յուրահատուկ կանխարգելման համար ներկայումս կիրառվում է կենդանի թուլացված պատվաստանյութ՝ համակցված կարմրուկի և էպիդեմիկ պարօտիտի պատվաստանյութի հետ։ Երկու կենդանի ատենուացված պատվաստանյութ՝ RA 27/3 և Ցենդհելի շտամը, արդյունավետ են եղել մեծահասակների հիվանդության կանխարգելման գործում։ Այնուամենայնիվ Մեծ Բրիտանիայում համատարած պատվաստումները նախահասունացման շրջանում գտնվող աղջիկների շրջանում էապես չնվազեցրեցին բնածին կարմրախտային համախտանիշի դեպքերի թիվը ։
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) խորհուրդ է տալիս ԿԿԽ պատվաստանյութի առաջին դեղաչափը ստանալ 12-18 ամսական հասակում, երկրորդ դեղաչափը՝ 36 ամիս անց։ Հղի կանայք հղիության վաղ շրջանում սովորաբար ստուգվում են ռուբելայի հանդեպ անընկալունակության առկայության կամ բացակայության հաստատման համար։ Այն կանայք, որոնց մոտ հայտնաբերվում է բարձր զգայունություն կարմախտի հանդեպ չեն պատվաստվում հղիության ընթացքում, քանի որ պատվաստանյութը պարունակում է կենդանի վիրուս ։
Իմունացման ծրագիրը բավականին հաջողված է։ Կուբան հայտարարեց, որ հիվանդությունը վերացել է 1990 թվականին, 2004 թվականին Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնը հայտարարեց, որ սույն թվականից կարմրախտի և բնածին կարմրախտային համախտանիշի դեպքեր չեն գրանցվել ԱՄՆ-ում ։ 2018 թվականին Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը հայտարարեց, որ Ավստրալիան հանդիսանում է կարմրախտից ազատ երկիր ։
ԱՄՆ-ն առաջարկում է կատարել սկրինինգ կարմրախտի նկատմամբ զգայունությունը որոշելու համար մինչև վերարտադրողական տարիքում գտնվող աղջիկների շրջանում, որպեսզի նվազեցվի Բնածին կարմրախտային համախտանիշի գրանցման դեպքերի թիվ ։ Խորհուրդ է տրվում, որ վերարտադրողական տարիքի բոլոր ոչ հղի կանայք պատվաստվեն կարմրախտի դեմ ։ Հաշվի առնելով հնարավոր տերատոգեն ազդեցությունը խորհուրդ չի տրվում պատվաստվել հղիության ընթացքում ։ Փոխարենը, կարմրախտի նկատմամբ բարձր զգայունություն ունեցող հղի կանայք պետք է հնարավորինս շուտ պատվաստվեն հետծննդաբերական շրջանում ։
Բուժում
Կարմրախտի համար յուրահատուկ բուժում գոյություն չունի, բուժումը հիմնականում սիմպտոմատիկ է։ Նորածինների բուժումը ուղղված է բարդությունները կանխարգելելու։ Սրտի արատը և կատարակտան շտկվում է վիրահատական բուժման եղանակով ։
Բնածին ակնային կարմրախտային համախտանիշի վարումը նման է տարիքային մակուլյար դեգեներացիայի վարմանը, ներառյալ խորհրդատվությունը, մշտական հսկողությունը և անհրաժեշտության դեպքում տեսողական սարքերի օգտագործումը ։
Ելք
Երեխաների և մեծահասակների շրջանում կարմրախտը հիմնականում թեթև ընթացք ունի, ինքնալավացող է, կարող է ընթանալ առանց ախտանիշների դրսևորման։ Բնածին կարմրախտով ծնված նորածինների մոտ ելքը անբարենպաստ է ։
Համաճարակաբանություն
Կարմրախտը տարածված է ամբողջ աշխարհով։ Հիվանդության պիկը գրանցվում է գարնան ամիսներին՝ բարեխառն կլիմա ունեցող երկրներում։ Մինչև պատվաստանյութի հայտնաբերվելը 1969 թվականին ամեն 6-9 տարին մեկ ԱՄՆ-ում գրանցվում էին հիվանդության բռնկումներ, 3-5 տարին մեկ Եվրոպայում հիմնականում 5-9 տարեկան երեխաների շրջանում ։ Պատվաստանյութի հայտնաբերումից հետո սկսեց հիվանդության դեպքերի թիվը նվազել։
Պատվաստանյութը հանգեցրեց վարակի տարածման նվազման, որի շնորհիվ ԱՄՆ-ում 2009 թվականի փետրվարից հիվանդության դեպք չի արձանագրվել ։ Սակայն խորհուրդ է տրվում շարունակել կանոնավոր ստանալ պատվաստումները, քանի որ հիվանդացության դեպքեր կրկին կարող են գրանցվել այլ երկրներից վիրուսի տարածման պայմաններում և եթե պատվաստման մակարդակը նվազի Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայում ։1962-1965 թվականներին ԱՄն-ում գրանցված համաճարակի ժամանակ գրանցվել է 30 000 մեռելածնության դեմք և 20 000 երեխա ծնվել է Բնածին կարմրախտային համախտանիշով ։ Կանոնավոր, մասայական իմունիզացիան շատ մեծ դեր ունի համաճարակների դեմ պայքարի գործում ։
Մեծ Բրիտանիայում կան մեծ թվով տղամարդիկ, որոնք զգայուն են ռուբելայի հանդեպ, բայց չեն ստացել հակակարմրախտային պատվաստանյութը։ 1993 թվականին Մեծ Բրիտանիայում գրանցվել է կարմրուկի բռնկում երիտասարդների շրջանում և 1996 թվականին վարակը տարածվել է նաև հղիների շրջանում, որոնցից շատերը եղել են էմիգրանտներ, որոնք զգայուն են եղել ռուբելայի նկատմամբ։ Բռնկումերը շարունակվում են գրանցվել զարգացող երկրներում, որտեղ պատվաստանյութը դեռևս այդքան էլ հասանելի չէ ։
Ճապոնիայում 2012 թվականի հոկտեմբերի 15-ից մինչև 2014 թվականի մարտի 2-ը կարմրախտի համաճարակի ժամանակ 15 000 հիվանդացության և 43 բնածին կարմրախտային համախտանիշի դեպք է գրանցվել։ Հատկապես հիվանդացությունը գրանցվել է 31-51 տարեկան տղամարդկանց և 24-34 տարեկան երիտասարդների շրջանում ։
Պատմություն
Ռուբելան առաջին անգամ նկարագրվել է տասնութերորդ դարի կեսերին։ Ֆրիդրիխ Հոֆմանը առաջինը 1740 թվականին տվեց կարմրախտի կլինիկական նկարագիրը, որը հաստատվեց 1752 թվականին Բերգենի և 1758 թվականին Օռլովի կողմից ։
1814 թվականին Գեորգ դե Մաթոն առաջարկեց տարանջատել կարմրախտը կարմրուկից և քութեշից։ Բոլոր այդ բժիշկները եղել են գերմանացիներ, այդ պատճառով հիվանդությունը անվանվեց Rötheln (գերմաներենից թարգմանաբար նշանակում է կարմրախտ), այստեղից էլ եկել է ընդհանուր անվանումը «Գերմանական կարմրուկ» ։ Անգլիացի վիրաբույժ Հենրի Վեյլը նկարագրեց հիվանդության բռնկման մասին Հնդկաստանում։1866 թվականին նա առաջարկեց կարմրախտ անվանումը (լատիներեն բառից, որը նշանակում է "փոքր կարմիր")  ։
Այն պաշտոնապես ճանաչվեց որպես առանձին հիվանդություն 1881 թվականին Լոնդոնի Բժշկության միջազգային կոնգրեսում ։ 1914 թվականին Ալֆրեդ Ֆաբիան Հեսը նկատեց, որ կարմրախտը հարուցված է վիրուսով, որը նա հայտնաբերել է կապիկների հետ աշխատելու ժամանակ ։
1940 թվականին Ավստրալիայում գրանցվեց կարմրախտի էպիդեմիա։ Ակնաբույժ Նորման Մակալիստեր Գրեգը հայտնաբերել է 78 բնածին կատարակտայի դեպք, որից 68-ը ծնված են եղել այն մայրերից, որոնք հղիության ընթացքում հիվանդացել են կարմրախտով ։ Գրեգը 1941 թվականին հրապարակեց հաշիվ «Բնածին կատարակտան գերմանական կարմրուկով հիվանդ մայրերից ծնված երեխաների մոտ», նա նկարագրեց մի շարք խնդիրների մասին, որոնցից մեկը հիմա հայտնի է Բնածին կարմրախտային համախտանիշ անվամբ և նկատեց որքան հղիության վաղ շրջանում է հիվանդացել մայրը, այնքան արդյունքը վատ է եղել։ Քանի դեռ պատվաստանյութը հասանելի չէր, որոշ հայտնի ամսագրեր կազմակերպեցին վարակված երեխաների համար «գերմանական կարմրուկի խնջույքներ» միջոցառումը, որպեսզի վարակվեն նաև այլ երեխաներ (հատկապես աղջիկները), որպեսզի նրանք ձեռք բերեն կայուն իմունիտետ հիվանդության նկատմամբ և խուսափեն հետագայում հղիության ընթացքում վարակվելուց ։ Վիրուսը մեկուսացվել է հյուսվածքային կուլտուրայից 1962 թվականին Փոլ Դուգլասի և Թոմաս Վելլերի կողմից  ։
1962 և 1965 թվականներին գրանցվեց հիվանդության բռնկում, որը սկսվեց Եվրոպայից և տարածվեց դեպի ԱՄՆ ։ 1964-1965 թվականներին կարմրախտով հիվանդացել է 12,5 միլիոն մարդ։ Դա հանգեցրեց 11 000 վիժման կամ բժկական ցուցումով հղիության ընդհատման և 20 000 Բնածին կարմրախտային համախտանիշի առաջացման։ Նրանցից 2 100 նորածին մահացել է, 12 000 եղել են խուլ, 3 580՝ կույր և 1 800՝ մտավոր հետամնաց։ Միայն Նյու Յորքում բնածին կարմրախտային համախտանիշը դիտվել է բոլոր ծնվածների 1%-ի մոտ ։ 1969 թվականին հնարավորություն եղավ թույլտվություն ստանալ ստեղծելու կենդանի ատենուացված պատվաստանյութ ։ 1970 թվականին ստեղծվեց եռավալենտ կենդանի թուլացված պատվաստանյութ (ԿԿԽ)՝ կարմրուկ, կարմրախտ և էպիդեմիկ պարօտիտ ։
2014 թվականի հունվարի 22-ին Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը և Պանամերիկյան առողջապահական կազմակերպությունը հայտարարեց և հավաստագրեց Կոլումբիան առաջին լատինամերիկյան կարմրախտից ազատ երկիր ։ 2015 թվականի ապրիլի 29-ին Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկան դարձան ԱՀԿ-ի առաջին տարածաշրջանը, որը պաշտոնապես վերացրեց հիվանդությունը իր տարածաշրջանից։ Վերջին ոչ բերովի դեպքերը գրանցվել է 2009 թվականին Արգենտինայում և Բրազիլիայում։ Պանամերիկյան առողջապահական կազմակերպության տնօրենը նշել է. «Կարմրախտի դեմ պայքարը տևել է ավելի քան 15 տարի, սակայն այն 21-րդ դարի ամենակարևոր պանամերիկյան առողջապահական ազմակերպության նվաճումներից մեկը է» ։ Հռչակագիրն ընդունվել է 165 միլիոն առողջապահական գրառումից հետո և գենետիկորեն հաստատեց, որ բոլոր վերջին դեպքերը հարուցված են եղել վիրուսի հայտնի շտամերով։ Կարմրախտը դեռևս տարածված է աշխարհի որոշ շրջաններում և Սուզան Ռեֆը կարմրախտի դեմ պայքարի և Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տնօրենը հայտարարեց, որ չկա ոչ մի շանս, որ 2020 թվականին կարմրախտը ամբողջ աշխարհում կվերանա ։ Կարմրախտը համարվում է երրորդ հիվանդությունը, որը կվերանա արևմտյան կիսագնդից պատվաստման միջոցով բնական ծաղկից և պոլիոմիելիտից հետո  ։
Օզյորնայա (Կատունի վտակ)
Օզյորնայա (Կատունի վտակ)  (Озёрная), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կատուն (գետ) գետի աջ ափով՝ 600 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 22 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կատուն գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ռիբա Մաքինթայր
Ռիբա Նիլ Մաքինթայր (Reba Nell McEntire, ), ամերիկացի քանթրի երգչուհի, երգերի հեղինակ, պրոդյուսեր և դերասան, որն իր կարիերայի ընթացքում վաճառել է ավելի քան յոթանասուն միլիոն ալբոմ ամբողջ աշխարհում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Գուստավ Վիգելանդ
Ադոլֆ Գուստավ Վիգելանդ (Adolf Gustav Vigeland, ), նորվեգացի քանդակագործ։
Սովորել է Օսլոյում և Կոպենհագենում։ Վաղ շրջանում կրել է Օգյուստ Ռոդենի ազդեցությունը («Դժոխք» ռելիեֆը, բրոնզ, 1893 թ., Ազգային պատկերասրահ, Օսլո)։ Հեղինակը սուր բնութագրումներով դիմաքանդակների («Հ․ Իբսեն», մարմար, 1903 թ., Ազգային պատկերասրահ, Օսլո), հուշարձանների [մաթեմատիկոս Նիլս Աբելի (բրոնզ, 1908 թ.), կին գրող Սիդոն Գաբրիել Կոլետտի (բրոնզ, 1911 թ.), կոմպոզիտոր Ռիկարդ Նուրդրոկի (բրոնզ, 1911 թ.), բոլորը՝ Օսլոյում]։ Ստեղծել է Օսլոյի Ֆրոգներ զբոսայգու վիթխարի անսամբլը։ Զբոսայգու կողքին է Վիդելանգի թանգարանը (նրա նախկին արվեստանոցը)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի քանդակագործներ
Մանցանո
Մանցանո (Manzano), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 6778 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 226 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 31 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33044։ Հեռախոսային կոդ՝ 0432։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Լեյլա Բադիրբեկլի
Լեյլա Աղալար ղիզի Բադիրբեկլի (Leyla Ağalar qızı Bədirbəyli, ), Ադրբեջանի թատերական գործիչ, ադրբեջանական թատրոնի և կինոյի դերասանուհի, Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի ժողովրդական արտիստուհի (1959), ԽՍՀՄ (1946) և Ադրբեջանական ԽՍՀ (1972) Պետական մրցանակների դափնեկիր։ 1937-1942 թվականներին եղել է Ադրբեջանի պետական ֆիլհարմոնիայի երգի և պարի համույթի մենակատար։ 1942-1975 թվականներին աշխատել է Ադրբեջանի պետական ակադեմիական դրամատիկական թատրոնում ։
Կենսագրություն
Լեյլա Բադիրբեկլին ծնվել է 1920 թվականի հունվարի 8-ին Բաքվում ։ 1936 թվականին նա դարձել է Ադրբեջանի երգի և պարի համույթի մենակատար։ 1951 թվականին Լեյլա Բայրիրբեյլին ավարտել է Ադրբեջանի թատերական ինստիտուտը։ 1942 թվականին Ադրբեջանի պետական ակադեմիական դրամատիկական թատրոնի ղեկավարության հրավերով Լեյլա Բայրիրբեյլին դարձավ դերասանուհի թատրոնի բեմում։ Լեյլա Բադիրբեկլին բնորոշ էին դասական և ժամանակակից ադրբեջանական դրամատուրգների, համաշխարհային գրողների, հիմնականում դրամա ստեղծագործություններում և որոշ կոմեդիաներում մի շատ դերերը ։
Որպես կինոյի դերասանուհի կարիերան սկսել է «Արշին մալ ալան» ֆիլմով՝ խաղալով Գյուլչոհրեի դերը 1945 թվականին։ Խաղացել է նաև «Ֆաթալի խան» (Թութու-բիկե, 1947), «Հանդիպում» (Բիլկեյիս, 1955), «Ստվերները թափվում են» (Լեյլա, 1958), «Նրա մեծ սիրտը» (Խալիդա, 1958), «Քերօկլի» (Նիգար, 1960), «Սեվիլ» (Թաֆթա, 1970) և այլ ֆիլմերում։
Դերասանուհին մահացավ 1999 թվականի նոյեմբերի 23-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատերական գործիչներ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի պարուհիներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Շոկոլադե մածուկ
Շոկոլադե մածուկ, քաղցրավենիք՝ պատրաստված շոկոլադից և յուղից, գրեթե միշտ ավելացվում է ընկույզ՝ միևնույն հաստությամբ։ Շոկոլադե մածուկ անտառային ընկույզներով, որը անվանվում է ջանդույա։ Գույնը շագանակագույն է, բույրը՝ քացր, բաղադրությունը ամոււր։ Մածուկը չպետք է հոսի կամ հալվի։ Այս աղանդերում հիմնական բաղադրիչը կակաոն է՝ մթերքները պետք չլինեն 12%-ից ցածր ։ Շոկոլադե մածուկը առանց քիմիական նյութերի պահպանվում է 6 ամիս։ Փաթեթավորվում է պլաստիկ կամ ապակե տարաներով, չափը՝ 20-500 մլ։ Ծածկվում է փայլաթիթեղով, այնուհետև կափարիչով Ջանդույա՝ 19-րդ դարի Թուրինի ֆիրմային թուլություն։ 20-րդ դարում շոկոլադե մածուկի տարածվածությունը նպաստեց կակաոյի թանկացմանը և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո բարձրացավ հարկերը։ Արտադրողներից առավել հայտնի է Nutella մածուկը. տնօրեն Պետրո Ֆերերո։ Հավաստիացնում են, որ նա աղանդերը ստեղծել է պատահաբար՝ փորձելով ստեղծել շոկոլադե կոնֆետների ավելի լավ տեսակ ։ Որոշումն այն է, որ շոկոլադե մածուկը քսեն սպիտակ հացի վրա։ Իտալիայում այն հայտնի է «Ֆերերո» անունով, իսկ Գերմանիայում «Շվարտաու»։ Շոկոլադե մածուկը օգտագործում է ոչ միայն որպես առանձին ուտեստ, այն օգտագործում են նաև տորթերի, պաղպաղակների և այլ քաղցրավենիքների պատրաստման մեջ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Շոկոլադ
Վաչագան Աղասյան
Վաչագան Աղասյան (24 մայիսի, 1964, Ստեփանակերտ - 26 փետրվարի, 1992, Խոջալու), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Կենսագրություն
Վաչագան Աղասյանը ծնվել է 1964 թ. մայիսի 24-ին Ստեփանակերտ քաղաքում։ Թիվ 5 միջնակարգ դպրոցի ութերորդ դասարանն ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է թիվ 21 միջնակարգ պրոֆտեխուսումնարանում։ Ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է Ստեփանակերտի մեքենաշինական գործարանում, Էստոնիայում վեցամսյա դասընթացներ և մասնագիտական որակավորում ստանալուց հետո, աշխատանքի է անցել «Հայգազ» տրեստի թիվ 8 շինմոնտաժային վարչությունում։ Կամավորագրվել է պաշտպանական բանակում։ ԻՊՈՒ-ի 5-րդ վաշտում դասակի հրամանատար էր։ Զոհվել է 1992 թ. փետրվարի 26-ին՝ Խոջալուի կրակակետի վերացման ժամանակ։ Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Ստեփանակերտի քաղաքային գերեզմանատանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Մայիսի 24 ծնունդներ Կատեգորիա:1964 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 26 մահեր Կատեգորիա:1992 մահեր Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ
Նանա Գյուլիքևխյան
Կենսագրություն
1953 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1953 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը ։
Ստեղծագործություններ
Ստեղծել է վառ գունաշարով աշխատանքներ և կենցաղային պատկերներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ