cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ավետյանի երկրաչափ թիթեռ
Պահպանություն
Պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցում և «Արևիկ» ազգային պարկում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ Կատեգորիա:Միջատներ Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Մասրենի սուր ատամնավոր
Մասրենի սուր ատամավոր, վարդազգիների ընտանիքի մասրենի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Տերևաթափ, խիստ ճյուղավորված թուփ է 1-1,5 մ բարձրությամբ։ Պտղակոթերը կարճ են, բարակ, մսալի չեն և կարմիր ինչպես սովորաբար։ Փշերի հիմքը լայնացած է, ունի նաև մանր, ասեղանման փշեր։ Տերևիկները 5-7 հատ են։ Ծաղիկները վարդագույն Են, միայնակ, խիտ գեղձապատ ծաղկակիրներով։ Հասուն հիպանթիումը ձվաձև է, տանձաձև կամ սափորանման, դեպի ցած հակված, չթափվող բաժակաթերթիկներով։
Տարածվածություն
Տարածված է Կովկասում, Փոքր Ասիայում։ Հայաստանի տարածքում հանդիպում է Ապարանում և Վայքում, որտեղ աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում, անտառների եզրերին, լեռնալանջերում, 1000 — 2000 մ բարձրությունների վրա։
Կիրառություն
Հեռանկարային տեսակ է, հատկապես որպես պատվաստակալ, բարձր լեռնային 397 պայմաններում՝ վարդի արժեքավոր սորտերի մշակության համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վարդազգիներ
Լուսաբաց (վեպ)
«Լուսաբաց» (Breaking Dawn), գրող Ստեֆանի Մայերի «Մթնշաղ» շարքի չորրորդ վեպը։ 2008 թվականի օգոստոսի 2-ին գիրքն առաջին անգամ լույս է տեսել ԱՄՆ-ում։ Վաճառքը սկսվել է կեսգիշերին և ուղեկցվել գրախանութներում երկրպագուների համար կազմակերպված երեկույթներով ։ Առաջին տպաքանակը կազմել է 3,7 միլիոն օրինակ, որից 1,3 միլիոնը վաճառվել է վաճառքի առաջին 24 ժամվա ընթացքում, ինչը դարձել է «Hachette Book Group» հրատարակչության նոր ռեկորդ ։ Գիրքը սովորական աղջկա՝ Բելլա Սվանի և վամպիր Էդվարդ Կալենի սիրո պատմության շարունակությունն է։ Այն պատմվում է ոչ միայն Բելլայի, այլ նաև մարդագայլ Ջեյկոբ Բլեքի անունից։
Սյուժե
Գրքում պատմվում է Էդվարդի և Բելլայի հետագա ճակատագրի մասին։ Հարսանիքից հետո նորապսակները մեկնում են մեղրամիս։ Չնայած Բելլան դեռ մարդ է, նրան հաջողվում է տատանվող և իր կնոջ անվտանգության մասին մտածող Էդվարդին համոզել ֆիզիկական կապ հաստատել։ Երկուսն էլ չեն կասկածում, որ մարդու և վամպիրի միությունը կարող է հանգեցնել կես վամպիր երեխայի ծննդյան։ Բելլան հղիացել է։ Այս երեխան կիսով չափ մարդ է, կիսով չափ՝ վամպիր, ուստի ծննդաբերությունը կարող է խլել Բելլայի կյանքը։ Սակայն Բելլան ցանկանում է ունենալ այդ երեխային, նույնիսկ իր կյանքի գնով։ Նրան պաշտպանելու համար նա օգնության խնդրանքով դիմում է Ռոզալիին, որի հետ հարաբերությունները երբեք բարեկամական չեն եղել։
Մի մասը, որը պատմում է Բելլայի հղիության մասին, գրված է նրա ընկերոջ՝ մարդագայլ Ջեյկոբի անունից։ Նա ստիպված է ընտրություն կատարել իր ոհմակի և Բելլայի հետ կապվածության միջև։ Ոհմակը որոշում է, որ երեխան կարող է վտանգավոր լինել Ֆորքսի բնակիչների համար, քանի որ նրա բնույթը անհայտ է։ Ջեյկոբը, իմանալով, որ ամենայն հավանականությամբ Բելլան կմահանա մինչև երեխայի ծնունդը իր ցեղակիցների ատամներից, լքում է Սեմի ոհմակը և հեռանում Կալեններին պաշտպանելու։ Նրան միանում է Սեթ Քլիրուոթերը, որը, համեմատած այլ մարդագայլերի, Կալենների հետ լավ հարաբերություններ ունի։ Բացի այդ, Լին իր քույրն է։ Նոր ոհմակը փորձում է պաշտպանել Բելլային և նրա երեխային։
Երեխան ներսից ուտում է մոր կյանքը՝ թուլացնելով և ուժ հավաքելով նրա հետ, և Բելլան գտնվում է կյանքի ու մահվան եզրին։ Նա չի կարող ուտել մարդկային սնունդ ծանր տոքսիկոզի պատճառով, բայց դեռ ցանկանում է ծննդաբերել երեխային։ Ջեյկոբի խորհրդով նա սկսում է արյուն խմել, և որոշ ժամանակ անց նրա ինքնազգացությունը բարելավվում է։
Ծննդաբերությունն այնքան ծանր էր թվում, որ Բելլան հայտնվում է կյանքի ու մահվան եզրին և նրա կյանքը փրկելու միակ միջոցը նրան անմահ վամպիրի վերածելն է, ինչի համար Ջեյկոբը, ի ծնե պարագլուխ լինելով, ծննդաբերությունից առաջ թույլատրում է դա անել։ Էդվարդից և Բելլայից ծնվում է կես վամպիր, կես մարդ դուստր, որը ստանում է Ռենեսմի անունը։ Էդվարդը թունավորում է Բելլային՝ խրելով ներարկիչը նրա սրտի մեջ, և ապա մի քանի անգամ խայթում է ամբողջ մարմինը։ Բայց քանի որ Բելլան կյանքի ոչ մի նշան ցույց չի տալիս, Ջեյկոբը կարծում է, որ նա մահացել է, և արդեն ուշ է փրկել նրան։ Ջեյկոբը, նախկինից ավելի ուժեղ ատելով նորածին Ռենեսմիին, որոշում է անհապաղ սպանել երեխային, որը, նրա կարծիքով, Բելլայի մահվան միակ պատճառն է։ Բայց այդ պահին նա հանկարծ զգում է անդիմադրելի ձգում դեպի Ռենեսմին։
Փոխակերպումից հետո Բելլան Էդվարդի հետ մեկնում է որսորդության։ Որսի ժամանակ նա ցուցաբերում է նորադարձ վամպիրի համար բացառիկ ինքնավերահսկողություն․ նա կարողանում է վերահսկել իր զգացմունքները և զսպել ծարավը։ Ռենեսմին մեծանում է սովորական երեխաներից ավելի արագ, շուտով սկսում է քայլել և խոսել։ Ջեյկոբից ստանում է «Նեսսի» մականունը, որն ի սկզբանե (մինչև Վոլտուրիի դեմ դիմակայելը) Բելլան չի կարող հանդուրժել, քանի որ այդ անունով է կոչվում նաև Լոխ-Նեսյան հրեշը, բայց մականունը, այնուամենայնիվ, արագորեն տարածվում է Բելլայի հարազատների և ընկերների շրջանում։ Ռենեսմին թույն չի արտադրում։ Բացի այդ, հակառակ իր հոր տաղանդի, նա ունի տաղանդ և դրանով կարող է ցույց տալ որևէ մեկին իր մտքերը, երևակայությունը, ձեռքով դիպչել մեկ այլ անձի, իսկ նրան, ում դիպել է Ռենեսմին, կարող է գլխին տեսնել նրա մտքերը։ Ռենեսմին շատ արագ է մեծանում։ Իր ծնվելուց մեկ շաբաթ անց աղջիկն արդեն կարողանում է խոսել, բայց նախընտրում է բարձրաձայն չարտահայտել իր մտքերը, այլ օգտագործել իր ընդունակությունը։
Ջեյկոբը, որը տպավորված է Ռենեսմիով, ոչ մի րոպե չի պատրաստվում բաժանվել նրանից։ Սակայն մյուսները ցանկանում են հեռանալ այդ վայրից, թեկուզ նրա համար, որպեսզի իմանան Կալենների կլանի ապագա միակ երեխային։ Դա թույլ չտալու համար Ջեյկոբը թեթևամտորեն իր էությունը բացահայտում է Չարլիի՝ Բելլայի հոր մոտ։ Երբ նա գալիս է Կալլենների մոտ և բացատրություն պահանջում, նրանք կարողանում են պահպանել վամպիրների գոյության գաղտնիքը, սակայն Չարլին մնում է դստեր կյանքում։ Ռենեսմիին ներկայացնում են որպես Էդվարդի որդեգրված զարմուհի, իբրև Էդվարդի ավագ եղբոր և նրա կնոջ հարազատ դուստր, որոնք մահացել են ավտովթարից, չնայած Չարլին կասկածում է, որ իրենից ինչ-որ բան թաքցնում են։
Բայց չկանխատեսված դեպք է տեղի ունենում. Իրինայից՝ Դենալի կլանի Կալլենների ազգականուհուց, որը տեսել է Ռենեսմիին հեռվից ու որոշել, որ Կալլեններն ստեղծել են «անմահ մանուկ», Վոլտուրին, որը ժամանակին սպանել էր Իրինայի մորն ու նրա քույրերին՝ Թանիին ու Քեյթին, իմանում է Ռենեսմի գոյության մասին ու գնում Կալլենների դեմ պատերազմի։ Արգելվում է փոքրիկ երեխաներին դարձնել արնախումներ, քանի որ նրանք չեն կարող վերահսկել իրենց ծարավը։ Սակայն Վոլտուրիի համար դա կարևոր չէ, նույնիսկ եթե այդ հանցագործության մասին լուրը չհաստատվի, նրանք հույս ունեն այս կամ այն պատրվակով վերացնել իրենց անհարմար և անցանկալի կլանը, իսկ նրանց անդամներին պարգևատրել նվերներով՝ ստրկացնել։ Կալլենների ընտանիքին հաջողվում է աշխարհի տարբեր անկյուններից Ռենեսմիի անվնասության համար վկաներ հավաքել, իսկ աբորիգենների երկու ոհմակները (Սեմի ոհմակը և Ջեյքոբի ոհմակը) միավորվում են վամպիրների վկաների հետ։ Միևնույն ժամանակ պարզվում է, որ ինքնատիրապետումից բացի Բելլան ունի ևս մեկ պարգև՝ անտեսանելի վահան, որը պաշտպանում է նրան ցանկացած այլ պարգևից (բայց ոչ ֆիզիկական ուժից)։ Նա բացահայտում է իր պարգևը և սովորում վահանով պաշտպանել ուրիշներին։ Էդվարդը ենթադրում է, որ Ռենեսմիի պարգևը, որն իր սեփականի հակադրությունն է, ունի ևս մեկ այլ հատկություն՝ ի տարբերություն Բելլայի, որի պարգևը կարող է պաշտպանել նրան բոլորից, Ռենեսմիի պարգևից ոչ ոք չի կարող պաշտպանվել։
Երբ պարզվում է, որ «անմահ մանուկի» մասին Իրինայի մատնությունը սխալ է, Կայը՝ Վոլտուրիի երեցներից մեկը, «կեղծ վկայության համար» սպանում է նրան քույրերի աչքի առջև՝ վերջիններիս հրահրելով Կալլենների կողմից վերջին պահին կանխված գրոհի, որից հետո Վոլտուրին, ըստ էության, սկսում է առիթ փնտրել իրագործելու մտահղացումը, այդ թվում՝ բացահայտորեն առաջարկելով շնորհալի վամպիրներին Կալլեններից և նրանց վկաներից անցնել իրենց կողմը։ Բելլային հաջողվում է փրկել իր ամբողջ ընտանիքին և դաշնակիցներին Ջեյնից, որը կարող է միանգամից զրկել շոշափելիքի ընդունակությունից, տեսողությունից և լսողությունից։ Միևնույն ժամանակ Էլիսը, որն ի սկզբանե առանց որևէ բացատրության թողել է ընտանիքը և անհետացել Ջասպերի հետ, կենդանի ապացույց է բերում Նաուելին Ռենեսմիի անվնասության համար, ինչի արդյունքում Վոլտուրին, որի վկաների մի մասը նրանց թողնում է դեռ որոշումից առաջ, խոստովանում է, որ կիսաարնախումները սպառնալիք չեն ներկայացնում, և նահանջում է։
Վեպի վերջում Բելլան և Էդվարդը վերադառնում են տուն, և Բելլան կամքի ուժով հեռացնում է իր մտավոր պաշտպանությունը, որպեսզի Էդվարդին թույլ տա կարդալ իր մտքերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մթնշաղ Կատեգորիա:Վեպեր սիրո մասին Կատեգորիա:Գրքեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆենտեզի վեպեր Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ գրականություն Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն Կատեգորիա:Վեպեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գրականություն
Կոլեկտիվ հիշողություն
Կոլեկտիվ հիշողություն, անցյալի տեսակետ, որը կիսում և կառուցում են սոցիալական խմբի անդամները։ Իմաստապես նման է հետևյալ արտահայտություններին՝ սոցիալական հիշողություն, մշակութային հիշողություն։ Տերմինը ներմուծել է սոցիոլոգ, փիլիսոփա, սոցիալական հոգեբան, ֆրանսիական սոցիոլոգիական դպրոցի ներկայացուցիչ՝ Մորիս Հալբվախը, կոլեկտիվ հիշողության գիտական ​​հետազոտությունների հիմնադիրը։ Չնայած երևույթի երկարատև ուսումնասիրությանը, դեռևս չկա դրա օբյեկտի և սուբյեկտի մասին միասնական պատկերացում, ինչպես որ չկա հավաքական հիշողության միասնական տեսություն պատմական հիշողություն ։
Կոլեկտիվ հիշողության հատկություններ, նշաններ
Կոլեկտիվ հիշողության հիմնական գործառույթը խմբային ինքնության պահպանումն է, ինքնության ճգնաժամի խնդիրը լուծելը ։ Նման երևույթը, ինչպիսին է համայնքի կողմից ինքնաներկայացումը, չի կարող կատարվել առանց խմբի կամ կոլեկտիվի անցյալի մասին գիտելիքների և պատկերացումների ։ Հավաքական հիշողության վերաբերյալ հասկացությունները ծնվում են այն ժամանակ, երբ հասարակությունը ինքնության ճգնաժամ է ապրում։ Սա բացատրում է 20-րդ դարի վերջին տասնամյակում հավաքական հիշողության խնդրի նկատմամբ հետաքրքրության աճը։
Հետազոտություն
Հավաքական հիշողությունը հետազոտության միջառարկայական ոլորտ է (սոցիոլոգիա, պատմություն, սոցիալական հոգեբանություն, փիլիսոփայություն և այլ գիտություններ) ։ Ռուսական գիտության մեջ կոլեկտիվ հիշողության հիմնական ժամանակակից ուսումնասիրությունները ներառում են Տ. Պ. Եմելինովայի՝ մասնավորապես պատմական դեմքերի մասին պատկերացումների մասին աշխատությունները, Հայրենական մեծ պատերազմ ի մասին տարբեր սերունդների հիշողությունների և Պետրոս I-ի դարաշրջանի մասին պատկերացումների ուսումնասիրությունները ։ Ժամանակակից ամենակարևոր արտասահմանյան ուսումնասիրությունները ներառում են Ջ. Ասսմանի աշխատությունները, ով հավաքական հիշողությունը բաժանեց հաղորդակցական և մշակութային, Ջ.Օլլիկի ուսումնասիրությունները, ով հիշողությունը դիտարկում է գործընթացային-հարաբերական մեթոդաբանության տեսանկյունից և այլն ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կոլեկտիվ բանականություն Կատեգորիա:Հիշողություն Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբանություն Կատեգորիա:Պատմագրություն
Ռաֆիկ Կրպեյան
Կենսագրություն
Ռաֆիկ Կրպեյանը ծնվել է 1996 թվականի մայիսի 13-ին Արագածոտն մարզի Թաթուլ գյուղում Վահագն և Լիանա Կրպեյանների ընտանիքում ։ Ռաֆիկը հաճախել է Թաթուլի միջնակարգ դպրոց, ապա 2009-2013 թվականներին ուսումը շարունակել է Թալինի ավագ դպրոցի հումանիտար հոսքում։ Դպրոցական տարիներին Ռաֆիկը հաճախել է ըմբշամարտի, մասնակցել մրցումների Հայաստանի տարածքում և շահել մրցանակային տեղեր։
Զինվորական ծառայություն
Ռաֆիկ Կրպեյանը պարտադիր զինվորական ծառայության է մեկնել 2014 թվականի հունիսի 23-ին։ Սկզբում ծառայության է անցել Արմավիրի ուսումնական զորամասում, իսկ որոշ ժամանակ հետո կրտսեր սերժանտի զինվորական կոչումով տեղափոխվել է Մարտակերտի շրջանի Սրխավենդի զորամաս՝ որպես տանկի հրամանատար։
2015 թվականի մայիսին Ռաֆիկը ստացել է սերժանտի զինվորական աստիճան։
Սերժանտ Կրպեյանը զինվորական ծառայությունն իրականացրել է որպես հայրենիքի օրինակելի զինվոր՝ զորամասի հրամանատարության կողմից արժանանալով շնորհակալագրերի։
Քառօրյա պատերազմ
2016 թվականի ապրիլի 1-ի լույս 2-ի գիշերը արցախա-ադրբեջանական շփման գծի ողջ երկայնքով հակառակորդի զինված ուժերի ստորաբաժանումները լայնամասշտաբ հարձակումներ են կատարում։
Ապրիլի 4-ին ադրբեջանական կողմը ականանետներով ու հրանոթներով շարունակել է արկակոծել հայկական զինված ուժերի առաջնային դիրքերը։ Ռաֆիկ Կրպեյանը այստեղ ևս կարողանում է խոցել հակառակորդի երկու զրահատեխնիկա՝ նպաստելով հակառակորդի լայնածավալ գրոհի կասեցմանը ։
Հաստատված հրադադարից հետո Ռաֆիկը շարունակում է իր ծառայությունը մարտական դիրքերում մինչև հունիսի վերջ, որից հետո էլ զորացրվում է։
Պարգևներ
Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի 2016 թ. սեպտեմբերի 7-ի հրամանագրով սերժանտ Ռաֆիկ Վահագնի Կրպեյանը ցուցաբերած բացառիկ խիզախության, անձնուրաց քաջության և անմնացորդ նվիրումի համար պարգևատրվում է Հայաստանի «Մարտական խաչ 2-րդ աստիճանի շքանշանով ։
Կյանքը Քառօրյայից հետո
Բանակից զորացրվելուց հետո Ռաֆիկ Կրպեյանը շարունակում է ուսումն անվճար համակարգում, ստանում փրկարարի մասնագիտություն և հմտանում համակարգչային ծրագրավորման դասընթացի մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:«Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Մոանա
Մոանա (Moana), Walt Disney Animation Studios-ի կողմից 2016 թվականին արտադրված 3D համակարգչային անիմացիոն ֆիլմ, այն Ուոլթ Դիսնեյի 56-րդ ֆիլմն է։ Ֆիլմի ռեժիսորներն են Ռոն Կլեմետսը և Ջոն Մասկերը, նրանց օգնել են նաև Դոն Հոլը և Քրիս Ուիլիամսը ։ Աուլի'ի Կրավալհոն հնչյունավորում է Մոանային, իսկ Դուեյն Ջոնսոնը՝ Մաուիին։ Ֆիլմի սունդթրեքրերի ստեղծմանը մասնակցել է նաև Լին Մաուել Միրանդան ։ Այն թողարկվել է 2016 թվականի նոյեմբերի 23-ին, Walt Disney Pictures-ի կողմից ։
Սյուժե
Գործողությունները տեղի են ունենում 2000 տարի առաջ, Խաղաղ օվկիանոսի հարավում գտնվող Օվկիանիայում։ Ցեղի առաջնորդի դուստրը՝ 14-ամյա Մոանա Վայալիկին իր ընտանիքը գտնելու նպատակով իր ընկերոջ՝ կիսաստված տրիկստեր Մաուիի հետ ուղևորվում է Խաղաղ օվկինսում ճանպարահորդելու, իրենց ճանապարհին նրանք հանդիպում են հսկայական ծովային արարածների հետ։
Կրկնօրինակում
Walt Disney Animation Studios-ի արտադրության «Մոանա» մուլտֆիլմի հայկական հեռուստապրեմիերան տեղի է ունեցել 2020 թվականի դեկտեմբերի 31-ին՝ ժամը 12:00-ին Առաջին ալիքի եթերում ։ Կրկնօրինակումով զբաղվել է «Երևան Ստուդիան», երգերի մշակումով՝ Հայաստանի Հանրային Ռադիոն։
Արտադրություն
2009 թվականին նկարահանելով «Արքայադուստրը և գորտը» մուլտֆիլմը, Կլեմենտսը և Մասկերը սկսեցին աշխատել Թերրի Փրաթչեթի «Մոր, Մահվան աշակերտը» գրքի էկրանիզացման վրա, բայց առաջացան հեղինակային իրավունքների հետ կապված խնդիրներ, որոնք պատճառով գործընթացը դադարեցվեց, 2011 թվականին նրանք որոշեցին նկարահանել միայն իրենց սեփական գաղափարներով ֆիլմեր ։ 2012 թվականին Կլեմենտսը և Մասկերը ճանապարհորդեցին Խաղաղ օվկիանոսի հարավում գտնվող Ֆիջի, Սամոա և Տահիտի կղզիներով՝ այնտեղ ապրող մարդկանցից իրենց կյանքի և մշակույթի մասին տեղեկություններ հավաքելու համար ։
Մոանա ֆիլմը Կլեմենտսի և Մասկերի առաջին համակարգչային և անիմացիոն ֆիլմն է ։ Ըստ անիմատորների ֆլմը նկարահանվելու է CGI գրաֆիկայով ։ Մաուիի դաջվածները նկարվելու են ձեռքով ։
Տաիկա Վատիտին գրել է ֆիլմի նախնական սցենարը ։ Հետագայում ֆիլմի սցենարով զբաղվել են Պամելա Ռիբոնը, Աարոն Կանդելը և Ջարդեն Բուշը ։ Էրիկ Գոլդբերգը աշխատել է ֆիլմի անիմացիայի վրա ։ Ֆիլմի կոմպոզիտորներն են՝ Օպետաիա Ֆոա'ին, Մարկ Մանչինան և Լին Մանուել Միրանդան ։
Թողարկում
2014 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Դիսնեյը հայտարարեց, որ 2016 թվականի վերջին կթողարկվի ֆիլմը, նաև ասվել էր որ այն հնարավոր է թողարկվի 2016 թվականի նոյեմբերի 23-ին, երբ հայտարարվել էր այդ մասին, ֆիլմը դեռևս անուն չուներ ։ Նոյեմբերի 10-ին հաստատվեց, որ այն կթողարկվի 2016 թվականի նոյեմբերի 23-ին ։
Շատ երկրներում հեղինակային իրավունքների հետ կապված խնդիրների պատճառով, այն կանվանվի «Վայանա» ։ Իտալիայում այն կանվանվի «Օվկիանիա», իսկ հերոսուհին՝ Վայանա, որպեսզի անվանումը չասոցացվի պոռնոդերասանուհի Մոանա Պոցցիի հետ ։
Մարքեթինգ
2016 թվականի հունիսի 12-ին Դիսնեյը իր Յություբի պաշտոնական կայքում ցուցադրեց ֆիլմի թիզերային հոլովակը ։
Քննադատություններ
Ֆիլմը քննադատել են կիսաստված Մաուիին շատ գեր պատկերելու համար, այդ իսկ պատճառով փորձելով կոտրել պոլինեզիացիների կարծրատիպը նրա տեսքի վերաբերյալ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2016 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Արկածային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ընտանեկան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:3D մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Կրիպտոմերիա ճապոնական
Նկարագրություն
Մշտադալար ծառեր են, մինչև 45 մ բարձրությամբ և 1 -2 մ բնի տրամագծով։ Սաղարթը նեղբրգաձև է, սլացիկ, գլանաձև բնով։ Կեղևը կարմրադարչնագույն է և անջատվում է շերտերով։
Փշատերևները 3 - 4-անկյունանի են, բզանման, մանգաղաձև կորացած, 6 - 25 մմ երկարությամբ, ընձյուղների վրա դասավորված են պարուրաձև։ Ձմռանը սովորաբար դեղնում են, իսկ վաղ գարնանը ստանում են մուգ կանաչ գունավորում։
Ողոհիի կամուրջ
Ողոհիի կամուրջ, կամուրջ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանի Ողոհի գյուղի հյուսիսարևմտյան մասում ։
Պատմություն
Գտնվում էր պատմական Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի Գողթն գավառում։ Այն կառուցվել է եղել 1663 թվականից առաջ, քանի որ կամուրջը հիշատակված էր Աղահեցիկի Սուրբ Խաչ վանքի 1663 թվականի արձանագրության մեջ։ Կամուրջը կառուցված լինելով լեռնային տարանցիկ երթուղիներից մեկի վրա, դարեր շարունակ Գողթնի և Երնջակ գավառների գլխավոր բնակատեղիների մի մասը կապել է իրար։ Կամրջով է անցել դեպի Ղարաբաղ գնացող ճամփան, այդ իսկ պատճառով կամուրջը անվանվել է նաև «Ղարաբաղու ճանաբարի կամուրջ»
Կրիպտոմերիա ճապոնական
Նկարագրություն
Կոները մեկական են, գնդաձև, 1 - 3 սմ տրամագծով, փայտացած։ Հասունանում են առաջին տարում։ Սերմերը թափվելուց հետո մնում են ծառի վրա։
Ստվերատար, արագաաճ, խոնավասեր բույս է, ընդորում պահանջկոտ է ինչպես օդի, այնպես էլ հողի խոնավության նկատմամբ։ Սակայն վատ դրենաժի ենթարկվող գերխոնավ հողերում վատ է աճում։ Հատկապես լավ է զգում հզոր, սննդանյութերով հարուստ, խոնավ հողերում։ Վատ է տանում հորում կրային միացությունների առկայությունը։
Ողոհիի կամուրջ
Նկարագրություն
Կառուցված է Գիլանի գետի վտակի վրա։ Երկկամար հորինվածք ուներ։ Որպես շինանյութ օգտագործվել էր տեղական ճեղքված որձաքարն ու մասամբ էլ մաքուր տաշած բազալտ քարը։ Կամրջի երկու կամարները իրենց բացվածքներով ունեն տարբեր չափեր, որը բխում է տեղանքից։ Ձախակողմյան կամարը բացվածքով և թռիչքով զգալի չափով փոքր է աջակողմյան կամարից։ Կամրջի թաղերի կամարները և ճակատները շարված են խնամքով, այդ իսկ պատճառով այն լավ է պահպանվել և ծառայում է իր նպատակին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության կամուրջներ Կատեգորիա:Օրդուբադի շրջանի կամուրջներ Կատեգորիա:Հայկական կամուրջներ Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն
Կրիպտոմերիա ճապոնական
Նկարագրություն
Ջերմասեր է. -15 -18 °C սառնամանիքները կրիպտոմերիայի համար վտանգավոր են։
Բազմանում է սերմերով, կտրոններով, անդալիսով, տալիս է բնային մացառներ։ Ունի պարկային հրաշալի ձևեր, որոնցից հատկապես աչքի է ընկնում էլեգանտը (C. japonica f. elegans Masters), որն ունի չափազանց խիտ ու գեղեցիկ սաղարթ։ Ավելի երաշտադիմացկուն է, ստվերատար ու ցրտադիմացկուն, քան տիպիկ ձևը։ Հարմարվում է հողի մեջ պարունակվող կրային միացություններին։ Բազմանում է պատվաստման միջոցով, ինչպես նաև կտրոններով։
Կիրառություն
Էկոլոգիական խումբը II։ Մշակության հեռանկարային շրջանը 9,32 ։
Հայաստանում
Հայաստանում հանդիպում է «Ջեյթուն» սովխոզում, որտեղ խոշոր ծառերը հասնում են 22 մ բարձրության, 30-35 սմ բնի տրամագծով։ Ծաղկում և պտղաբերում է։
Իջևան է ներմուծված 1965 թվականին Բաթումի բուսաբանական այգուց։ 10 տարեկան նմուշները այստեղ հասնում են 6,0 մ բարձրության' 12 սմ բնի տրամագծով։ Տարեկան միջին աճը 60 սմ է, իսկ ընթացիկը՝ 90 սմ։ Աչքի է ընկնում գեղեցիկ, ձվաձև սաղարթով։ Առատորեն ծաղկում և պտղաբերում է, տալով ծլունակ սերմեր։ Ցրտերից չեն վնասվում։ Բաց գրունտում սերմերով բազմացնելու փորձերը ապարդյուն են անցել։ Հաջող են ստացվել բաց դաշտում կտրոններով բազմացման փորձերը (արմատակալումը կազմել է 60 %) ։ խորհուրդ է տրվում կտրոնները մթերել գարնանը՝ հյութաշարժի ժամանակ, երբ հողի ջերմաստիճանը 10 °C է։ Կտրոնները խորհուրդ է տրվում տնկել ավազակավային հողերում, որտեղ յուրաքանչյուր քառակուսի մետրը պետք է պարարտացնել երկու դույլ տորֆով։ Ոռոգումը հաճախակի պետք է կատարել այն հաշվով, որ հողը միշտ խոնավ լինի։ Մոլախոտերը խորհուրդ չի տրվում հեռացնել, քանի դեռ չենք համոզվել, որ կտրոնները արմատակալել են։ Արմատակալած կտրոնները դպրոց պետք է տեղափոխել միայն հողագնդով։
Իջևանի պայմաններում կրիպտոմերիան լավ է դիմանում ինչպես հողի չորությանը, այնպես էլ օդի հարաբերական խոնավության պակասին։ Կրիպտոմերիան առանձնապես դեկորատիվ է բողբոջների բացման և աճի սկսման ժամանակ։
Հեռանկարային էր Հայաստանում մերձարևադարձային շրջաններում մշակելու համար։ Կարելի է օգտագործել մասսիվներում, խմբերում, ծառուղիներում և որպես սոլիտեր։ Հիվանդություններով և վնասատուներով վարակվելու դեպքեր չեն նկատվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գետնանոճազգրիներ
Քիմբերլի Քրենշոու
Քիմբերլե Ուիլյամս Քրենշոու (Kimberlé Williams Crenshaw, ), քաղաքացիական իրավունքների ամերիկացի պաշտպան և ռասայի քննադատական տեսության առաջատար գիտնական։ Նա Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարանի (UCLA) Իրավունքի դպրոցի և Կոլումբիայի համալսարանի Իրավաբանական դպրոցի պրոֆեսոր է, որտեղ նա մասնագիտացած է ռասայական և գենդերային հարցերում ։
Վաղ տարիներ և կրթություն
Նա հաճախել է Կանտոնի ՄակՔինլի ավագ դպրոց։ 1981 թվականին նա ստացել է բակալավրի կոչում պետական կառավարման և Աֆրիկայի ուսումնասիրությունների գծով Կոռնելի համալսարանում, որտեղ նա եղել է Փետուր և դաշույն (Quill and Dagger) ավագ պատվավոր միության անդամ ։ 1984 թվականին նա ստացել է Հարվարդի Իրավաբանական դպրոցի բակալավրի կոչում ։ 1985 թվականին ստացել է Վիսկոնսինի համալսարանի իրավաբանական դպրոցի բակալավրի կոչում, որտեղ նա եղել է Ուիլյամ Հ. Հասթի կրթաթոշակային ծրագրի մասնակից (William H. Hastie Fellow) և Վիսկոնսինի Գերագույն դատարանի դատավոր Շիրլի Աբրահամսոնի դատական գրագիր (law clerk) :
Գործունեություն
Բակալավրիատն ավարտելուց հետո Քրենշոուն միացել է Կալիֆորնիայի համալսարանի Լոս Անջելեսի իրավաբանական դպրոցի ֆակուլտետին 1986 թվականին։ Նա քննադատական ռասայական տեսության (Critical race theory) ոլորտի հիմնադիր է և դասախոս քաղաքացիական իրավունքների, քննադատական ռասայական ուսումնասիրությունների և սահմանադրական իրավունքի հարցերի վերաբերյալ ։ Կալիֆորնիայի համալսարանում, Լոս Անջելեսի իրավաբանական դպրոցում, նա դասավանդում է չորս դասընթաց՝
Ինչպես 1991 թվականին, այնպես էլ 1994 թվականին նա ընտրվել է տարվա պրոֆեսոր՝ իր դասընթացներին դիմող ուսանողների թվով ։ 1995 թվականին Քրենշոուն նշանակվել է Կոլումբիայի իրավաբանական դպրոցի լրիվ պրոֆեսոր, որտեղ նա 2011 թվականին հիմնադրված Ինտերսեկցիոնալության և սոցիալական քաղաքականության ուսումնասիրությունների կենտրոնի (Center for Intersectionality & Social Policy Studies) հիմնադիրն ու տնօրենն է ։ Կոլումբիայի իրավաբանական դպրոցում Քիմբերլե Կրենշոուի դասընթացները ներառում են Ինտերսեկցիոնալության սեմինար՝ կենտրոնացած քաղաքացիական իրավունքների շուրջ ։
1991 թվականին Քրենշոուն աջակցել է Անիտա Հիլլին ներկայացնող իրավաբանական թիմին ԱՄՆ Սենատի հաստատման լսումներում Գերագույն դատարանի դատավոր Քլարենս Թոմասի համար ։
1996 թվականին Քրենշոուն դարձել է Աֆրոամերիկյան քաղաքականության ֆորումի (AAPF) համահիմնադիրը և գործադիր տնօրենը, որը կենտրոնացած է «կառուցվածքային անհավասարության վերացման» և «ռասայական արդարության, գենդերային հավասարության և մարդու բոլոր իրավունքների անբաժանելիության առաջխաղացման և ընդլայնման վրա ինչպես ԱՄՆ-ում, այնպես էլ միջազգային մակարդակով» ։ Նրա առաքելությունն է կամուրջներ կառուցել գիտական հետազոտությունների և հանրային դիսկուրսի միջև անհավասարության և խտրականության դեմ պայքարում։ Քրենշոուն Բրազիլիայում արժանացել է Լատինական Ամերիկայի Ֆուլբրայթի ամբիոնի, իսկ 2008 թվականին նրան շնորհվել է կրթաթոշակ Սթենֆորդի Առաջադեմ վարքագծային հետազոտությունների կենտրոնում ։
Քրենշոուն մի քանի գրքերի և հոդվածների հեղինակ է ։ Քրենշոուն 2025 թվականի դեկտեմբերին պատրաստում է իր հաջորդ գիրքը՝ «Մրցարշավ. Ինչպես է հավասար հնարավորությունների առասպելը հաղթում ռասայական արդարադատությանը» (Լյուկ Չարլզ Հարիսի և Ջորջ Լիպսիցի հետ)
Ինտերսեկցիոնալություն
1989-ին Քրենշոուն հորինել է ինտերսեկցիոնալություն տերմինը իր «Ռասայի և սեռի խաչմերուկի ապամարգինալացում. հակախտրական դոկտրինի սևամորթ ֆեմինիստական քննադատություն ֆեմինիստական տեսության և հակառասիստական քաղաքականության» էսսեում՝ որպես աֆրոամերիկացի կանանց ճնշումը բացատրելու միջոց ։ Ինտերսեկցիոնալության գաղափարը գոյություն ուներ շատ ավելի վաղ, քան Քրենշոուի տերմինը ստեղծելը, սակայն լայնորեն ճանաչված չէր մինչև Քրենշոույի աշխատանքը։ Սևամորթ ֆեմինիստները, ինչպիսիք են Թրութը իր 1851 թվականի «Մի՞թե ես կին չեմ» ելույթում և Աննա Ջուլիա Կուպերը 1892 թվականին իր «Գունավոր կնոջ գրասենյակը» էսսեում օրինակ է բերել ինտերսեկցիոնալության գաղափարները նախքան այդ  ։ Քրենշոուի ոգեշնչումը տեսության համար սկսվել է այն ժամանակ, երբ նա դեռ սովորում էր Քորնելի համալսարանում, երբ հասկացել էր, որ ռասայի գենդերային ասպեկտը չափազանց թերզարգացած էր ։
Քրենշոուի ուշադրությունը ինտերսեկցիոնալության վրա այն է, թե ինչպես է օրենքը արձագանքում այն հարցերին, որոնք ներառում են գենդերային և ռասայական խտրականություն։ Օրենքում առանձնահատուկ մարտահրավերն այն է, որ խտրականության դեմ օրենքներն իրարից առանձին են վերաբերվում սեռին և ռասային ։ Հետևաբար, աֆրոամերիկացի և այլ գունավոր կանայք, ովքեր բախվում են խտրականության համընկնող ձևերի, մնում են առանց արդարադատության։ Խտրականության դեմ օրենքները և խտրականությունը շտկելու արդարադատության համակարգի փորձերը սահմանափակ են և գործում են եզակի առանցքի վրա՝ միաժամանակ հաշվի առնելով միայն մեկ անհատի ինքնությունը։ Օրենքում ամբողջական և հասկանալի սահմանում գրված չէ. հետևաբար, երբ դատարանում ներկայացվում են ինտերսերկցիոնալության խնդիրները, եթե խտրականության մի ձևն առանց մյուսի չի կարող ապացուցվել, ապա օրենք խախտված չէ ։ Օրենքը սահմանում է խտրականությունը որպես որոշակի անհատի նկատմամբ հիմնված անարդար վերաբերմունք ։ Օրենքը կիրառելիս արդարադատությունն ընթանում է ըստ սահմանման, և եթե խտրականությունը չի կարող ապացուցվել մեկ անհատի ինքնության, օրինակ՝ սեռի հիման վրա, ապա հանցագործություն չի կատարվել։
Քրենշոուն հաճախ անդրադառնում է Դեգրաֆենրայդն ընդդեմ Ջեներալ Մոտորսի գործին իր գրվածքներում, հարցազրույցներում և դասախոսություններում։ Այդ գործով մի խումբ աֆրոամերիկացի կանայք պնդում էին, որ իրենց նկատմամբ կիրառվել է բաղադրյալ խտրականություն՝ զրկելով իրենց աշխատանքի հնարավորություններից։ Նրանք պնդում էին, որ թեև կանայք իրավասու էին գրասենյակային և քարտուղարական աշխատանքի համար, նման պաշտոններ առաջարկվում էին միայն սպիտակամորթ կանանց՝ արգելելով աֆրոամերիկացի կանանց աշխատանք փնտրել ընկերությունում։ Դատարաններն առանձին-առանձին են քննել ռասայական և գենդերային խտրականության մասին պնդումները՝ պարզելով, որ աֆրոամերիկացի արական սեռի գործարանի աշխատողների զբաղվածությունը հերքում է ռասայական խտրականությունը, իսկ սպիտակամորթ կին գրասենյակային աշխատողներին վերցնելը հերքում է գենդերային խտրականությունը։ Ըստ այդմ, դատարանը հրաժարվել է դիտարկել բաղադրյալ խտրականությունը և կարճել է գործը ։
Քրենշոուն նաև քննարկում է փոխհարաբերությունները՝ կապված իր փորձի հետ՝ որպես Անիտա Հիլլի 1991 թվականի իրավաբանական թիմի մաս, այն կինը, ով այն ժամանակ Գերագույն դատարանի թեկնածու Քլարենս Թոմասին մեղադրում էր սեռական ոտնձգությունների մեջ ։ Գործը հավաքեց երկու կողմեր, որոնք արտահայտում էին հակասական տեսակետներ՝ սպիտակ ֆեմինիստները՝ ի պաշտպանություն Հիլլի, և աֆրոամերիկյան համայնքի հակառակորդ անդամները` ի աջակցություն Քլարենս Թոմասի։ Փաստարկի երկու կողմերից մեկն ուղղված էր կանանց իրավունքներին և Հիլի՝ որպես կին ոտնահարվելու փորձի վրա, իսկ մյուս կողմից՝ Թոմասին ներելու կամ նրա վարքագծի վրա աչք փակելու կոչի վրա՝ շնորհիվ նրա, ով դառնալու է միայն երկրորդ աֆրոամերիկացին, ով ծառայել է Միացյալ Նահանգների Գերագույն դատարանում։
Քրենշոուն պնդում էր, որ այս գործի ընթացքում այս երկու խմբերը միմյանց դեմ ելնելով խլացրեցին Անիտա Հիլլի ձայնը որպես սևամորթ կնոջ ձայն։ Նա ակամայից ընտրվել էր այդ գործում կանանց կողմն աջակցելու համար՝ չընդգծելով նրա ռասայական ներդրումն այդ հարցում։ «Դա նման էր այն պահերից մեկին, երբ դուք բառացիորեն զգում եք, որ ձեզ վտարել են ձեր համայնքից, այն պատճառով, որ փորձում եք ներկայացնել և խոսել այն մասին, թե ինչպես են աֆրոամերիկացի կանայք ենթարկվել սեռական ոտնձգությունների և բռնության։ Դա որոշիչ պահ էր։ »։ «Շատ կանայք, ովքեր խոսում են Անիտա Հիլլի մասին,- ավելացնում է Քրենշոուն,- նրանք նշում են այն, ինչ տեղի է ունեցել կանանց հետ ընդհանրապես... Այսպիսով, սեռական ոտնձգությունն այժմ ճանաչված է, ինչով էլ չի արվում խտրականության ենթարկված սևամորթ կանանց եզակի փորձառությունների ճանաչումը» :Քրենշոուն նաև քննարկել է ինտերսեկցիոնալության տեսությունը 2016 թվականի հոկտեմբերին TED համաժողովի իր ելույթում ։ Բացի այդ, Քրենշոուն հիմնական ելույթով հանդես է եկել 2016 թվականին Լոնդոնում (Անգլիա), Սաութբանկ կենտրոնում տեղի ունեցած «Աշխարհի կանայք» փառատոնում ։ Նա խոսել է գունավոր կանանց եզակի մարտահրավերների մասին գենդերային հավասարության, ռասայական արդարության և բարեկեցության համար պայքարում ։ 2016 թվականի իր TED ելույթում և հիմնական ելույթում նա քննարկել է գունավոր կանանց առջև ծառացած հիմնական մարտահրավերը՝ ոստիկանական դաժանությունը։ Նա կարևորել է #SayHerName արշավը, որի նպատակն էր վեր հանել ոստիկանության կողմից սպանված սևամորթ կանանց պատմությունները ։ Ասա նրա անունը արշավում Սևամորթ կանանց հետապնդման վրա կենտրոնանալը կախված է ինտերսեկցիոնալության տեսությունից, որը, Քրենշոուն նկարագրում է. «Դա նման է ծույլ Սյուզանի. դու կարող ես ռասան, սեքսուալությունը, տրանսգենդերային ինքնությունը կամ դասը ենթարկել ֆեմինիստական քննադատության՝ ինտերսեկցիոնալության միջոցով» ։
Վերջին տարիներին Քրենշոուն դեմ է արտահայտվել ինտերսեկցիոնալության սխալ մեկնաբանություններին, ասելով, որ ոմանք սխալմամբ այն բնութագրել են որպես ընդհանուր տերմին` «բաղադրյալ» խնդիրների, «ստերոիդների վրա ինքնության քաղաքականության» կամ «սպիտակ տղամարդկանց նոր իզգոյների վերածելու մեխանիզմի» համար ։ Փոխարենը, Քրենշոուն ինտերսեկցիոնալությունը բնութագրում է որպես.
"«Ոսպնյակ, պրիզմա՝ տեսնելու, թե ինչպես են անհավասարության տարբեր ձևերը հաճախ գործում են միասին և զայրացնում են միմյանց։ Մենք հակված ենք խոսել ռասայական անհավասարության մասին՝ որպես սեռի, դասի, սեռականության կամ ներգաղթի կարգավիճակից առանձին անհավասարություն։ Այն, ինչ հաճախ բացակայում է, այն է, թե ինչպես են որոշ մարդիկ այս բոլորի առարկան դառնում, իսկ փորձը պարզապես դրա մասերի գումարը չէ» ։"
Եղբորս պահապան
Եղբորս պահապանը (My Brothers Keeper) համազգային նախաձեռնություն է՝ հնարավորությունների սանդուղք բացելու երիտասարդ տղամարդկանց և գունավոր տղամարդկանց համար ։ Քրենշոուն և Աֆրոամերիկյան ֆորումի մյուս մասնակիցները ԶԼՄ-ների բազմաթիվ միջոցներով ցույց են տվել, որ նախաձեռնությունը բարի նպատակներ է հետապնդում, բայց ուղղված է երիտասարդների աջակցությանը` չընդգրկելով գունավոր աղջիկներին և երիտասարդ աղջիկներին։ Նա հեղինակային հոդված է գրել New York Times-ում՝ ընդգծելով նախաձեռնության հետ կապված խնդիրները ։
Աֆրոամերիկյան քաղաքականության ֆորումը (AAPF-African American Policy Forum) սկսել է քարոզարշավ #WHYWECANTWAIT, որն ուղղված էր «Եղբորս պահապան» նախաձեռնության վերակառուցմանը՝ ներառելու բոլոր երիտասարդ տղաներին, աղջիկներին և գունավոր այլ աղջիկներին ու տղաներին։ Շարժումը մեծ աջակցություն է ստացել բոլոր կողմերից, նամակներ՝ ստորագրված գունավոր տղամարդկանց կողմից, նամակներ՝ ստորագրված գունավոր կանանց կողմից, և նամակներ՝ ստորագրված դաշնակիցների կողմից, որոնք հավատում են գործին։
«Լաուրա Ֆլանդերսի շոուին» (Laura Flanders Show) տված հարցազրույցում Քրենշոուն հայտնել է, որ ծրագիրը ներկայացվել է որպես պատասխան աֆրոամերիկյան համայնքի համատարած վշտին Ջորջ Զիմերմանի արդարացումից հետո (անզեն աֆրոամերիկացի դեռահաս տղային` Թրեյվոն Մարտինին գնդակահարության և սպանության գործով)։ Նա ծրագիրը նկարագրում է որպես «բարեհամբույր» և հայրական նախաձեռնություն, սակայն չի հավատում, որ այն նշանակալից կամ կառուցվածքային ծրագիր է, որը կօգնի պայքարել քաղաքացիական իրավունքների հետկանչման դեմ. Նախաձեռնությունը չի տրամադրի այնպիսի բաներ, որոնք իսկապես փոփոխություն կբերեն։ Նա կարծում է, որ քանի որ գունավոր կանայք և աղջիկները նույն համայնքների և անբարենպաստության մաս են կազմում, ինչ անապահով արական սեռի ներկայացուցիչները, որոնք կենտրոնացած են նախաձեռնության վրա, որպեսզի այն արդյունավետ ծրագիր դառնա համայնքների համար, այն պետք է ներառի համայնքի բոլոր անդամներին, ինչպես աղջիկներին, այնպես էլ տղաներին ։
Նամակը ստորագր բոլոր տարիքի և տարբեր ծագման կանանց կողմից, այդ թվում՝ ավագ դպրոցի դեռահասների, պրոֆեսիոնալ դերասանների, քաղաքացիական իրավունքների ակտիվիստների և համալսարանի դասախոսների կողմից, որոնք գովում են նախագահ Օբամային և Սպիտակ տան, մասնավոր բարեգործության և սոցիալական արդարության կազմակերպությունների ջանքերը` միաժամանակ կոչ անելով ներառել երիտասարդ կանանց և աղջիկներին։ Վերադասավորումը կարևոր կլինի «ներառման, հավասար հնարավորությունների և ընդհանուր ճակատագրի արժեքներն արտացոլելու համար, որոնք առաջ են մղել ռասայական արդարության համար մեր պատմական պայքարը» ։
Նամակը ստորագրել են տարբեր կենսակերպ ունեցող բազմաթիվ տղամարդիկ, այդ թվում գիտնականներ, վերջերս ազատազրկվածներ, տաքսու վարորդներ, քահանաներ, քոլեջի ուսանողներ, որդիների հայրեր, դուստրերի հայրեր և այլն։ Բոլոր տղամարդիկ կարծում են, որ համայնքներում տղամարդկանց հետ միևնույն տներում բնակվող, միևնույն դպրոցները և հանգստի գոտիները հաճախող աղջիկները, այդ տղամարդկանց բախտն են կիսում։
Ազդեցություն
Քրենշոուն հայտնի է ինտերսեկցիոնալության հայեցակարգի հաստատմամբ, որն ուսումնասիրում է, թե ինչպես են ռասան, դասակարգը, սեռը և այլ բնութագրերը համընկնում և միաձուլվում՝ բացատրելու համակարգային խտրականությունն ու անհավասարությունը հասարակության մեջ ։
Քրենշոուն ծառայել է որպես քաղաքացիական իրավունքների, ռասայի, ինտերսեկցիոնալության և օրենքի առաջնորդ և ակտիվիստ Միացյալ Նահանգներում և ամբողջ աշխարհում։ Քրենշոուի աշխատանքը միջսեկցիոնության վերաբերյալ ազդեցիկ է եղել Հարավային Աֆրիկայի Սահմանադրության հավասարության դրույթի մշակման գործում ։ 2001թվականին Քրենշոուն Ռասիզմի մասին ՄԱԿ-ի Համաշխարհային կոնֆերանսի համար գրել է մի աշխատություն ռասայական և գենդերային խտրականության մասին, որն առաջատար նշանակություն է ունեցել ի շահ համաշխարհային փոքրամասնությունների խմբերի քաղաքականություն ստեղծելու գործի։ Բացի այդ, Քրենշոուն հանդես է եկել WCAR կոնֆերանսում գենդերի ներառման օգտին ։
Վերջին տարիներին Քրենշոուն հանդես է եկել «Ասա նրա անունը» (#SayHerName) շարժման օգտին։ Նա համահեղինակ է (Անդրեա Ռիչիի հետ) «Ասա Նրա անունը։ Դիմադրելով սևամորթ կանանց նկատմամբ ոստիկանության դաժանությանը» (Say Her Name. Resisting Police Brutality Against Black Women), վավերագրելով և ուշադրություն հրավիրելով ԱՄՆ-ում ոստիկանության դաժանության և սևամորթների դեմ բռնության զոհ դարձած սևամորթ կանանց վրա ։ Բացի այդ, Քրենշոուն մասնակցել է Աշխարհի կանանց փառատոնին, որը տեղի է ունեցել 2016 թվականի մարտի 8-13-ը Լոնդոնի Southbank կենտրոնում (Անգլիա), որտեղ նա հանդես է եկել հիմնական ելույթով գունավոր կանանց առջև ծառացած եզակի մարտահրավերների մասին, որոնց հիմնական մարտահրավերն էր ոստիկանության դաժանությունը սևամորթ կանանց դեմ։ Նա խթանել է #SayHerName արշավը, որի նպատակն էր բարձրացնել ոստիկանության կողմից սպանված սևամորթ կանանց պատմությունները ։
2017 թվականին Քրենշոուն մեկ ժամ տևողությամբ դասախոսություն է կարդացել Բրանդեյսի համալսարանի Rapaporte Treasure Hall-ում լեփ-լեցուն սրահի առաջ ։ Նա բացատրել է, թե ինչ դեր ունի ինտերսեկցիոնալությունը ժամանակակից հասարակության մեջ ։ Իր աշխատանքի եռօրյա տոնակատարությունից հետո համալսարանի նախագահ Ռոն Լիբովիցը Քրենշոյին հանձնել է Թոբի Գիթլերի մրցանակը դասախոսությանը հաջորդած արարողության ժամանակ ։
Նույն տարում Քրենշոուն հրավիրվել է վարելու Սեռական ոտնձգությունների մասին հարթակը, որը կազմակերպել էր Women in Animation-ը և The Animation Guild, Local 839: Քրենշոուն քննարկել է աշխատավայրում ոտնձգությունների պատմությունը և անցում կատարել այն բանին, թե ինչպիսի դեր ունի այն այսօրվա աշխատանքային միջավայրում։ Քննարկման մյուս մասնակիցները համաձայնվել են Քրեշնոուի հետ, որ բազմաթիվ պաշտպանիչ միջոցներ են ձեռնարկվել աշխատավայրում սեռական ոտնձգությունների դեմ պայքարելու համար։ Այդուհանդերձ, խնդրի ամբողջական կարգավորման համար մնում են բազմաթիվ հարցեր ։
2021 թվականին Քրենշոուն ընտրվել է Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի անդամ` իր նորարարական աշխատանքի և ձեռքբերումների համար՝ ինտերսեկցիոնալության, քաղաքացիական իրավունքների, քննադատական ռասաական տեսության և օրենքի բնագավառում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
WWE ունիվերսալ չեմպիոնատ
WWE Ունիվերսալ չեմպիոնատ (WWE Universal Championship), պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի (ռեստլինգ) բարձրագույն չեմպիոնական տիտղոս «WWE» կազմակերպության «Raw» ապրանքանիշում ։ Հանդիսանում է կազմակերպությունում գործող երկրորդ ծանրքաշային գոտին՝ ստեղծվելով 2016 թվականի հուլիսի 25-ին՝ ապրանքանիշային ընդլայնման շրջանակներում, որպես WWE աշխարհի չեմպիոնական տիտղոսի մրցակից, որն անցկացված դրաֆթի արդյունքում դարձել էր «SmackDown» ապրանքանիշի սեփականությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի չեմպիոնական տիտղոսներ
Rolls-Royce Trent XWBruen
Rolls-Royce Trent XWB-ը Rolls-Royce հոլդինգի կողմից արտադրված ինքնաթիռի բարձր հզորություն ունեցող շարժիչ է(high bypass turbofan)։ 2006 թվականի հուլիսին Trent XWB-ն ընտրվել է բացառապես Airbus A350-ի սնուցման համար։ Առաջին շարժիչը փորձարկվել է 2010 թվականի հունիսի 14-ին։ Առաջին փորձնական թռիչքը տեղի է ունեցել 2012 թվականի փետրվարի 18-ին՝ A380—ի փորձնական ինքնաթիռով։ Շարժիչը հավաստագրվել է 2013 թվականի սկզբին, իսկ առաջին թռիչքը A350-ով տեղի է ունեցել 2013 թվականի հունիսի 14-ին։ Իր առաջին խափանումը թռիչքի ժամանակ տեղի է ունեցել 2018 թվականի սեպտեմբերի 11-ին, քանի որ շարժիչը թռել էր 2,2 միլիոն թռիչքային ժամ։ Այն պահպանում է Rolls-Royce Trent-ի բնորոշ երեք լիսեռ դասավորությունը՝ 3,00 մ (118 դյույմ) օդափոխիչով, IP-ով և HP պտույտով։ 84,200–97,000 ֆունտ/ուժ (375–431 կՆ) շարժիչն ունի 9,6։1 շրջանցման և 50։1 ճնշման հարաբերակցություն։ Այն ամենահզորն է Trent ընտանիքում։
Զարգացում
Մինչև 2004 թվականը Airbus-ը բախվում էր հաճախորդների ճնշմանը՝ Boeing 787 Dreamliner-ի մրցակից ստեղծելու համար, այնուհետև 2005 թվականի հոկտեմբերին թողարկեց A350-ը և կատարելագործված A330-ը։ Rolls-Royce-ն ի սկզբանե առաջարկում էր Trent 1000 տարբերակը սովորական շարժիչով,օդի արտահոսքով և մինչև 75,000 ֆունտ/ուժ-ի (330 կն) ստատիկ մղումով ։
2006 թվականին, Airbus A350-ի վերանայումից հետո, Rolls-Royce-ը համաձայնություն ձեռք բերեց ինքնաթիռի բոլոր տարբերակներին մատակարարել բոլորովին նոր Trent XWB տարբերակ՝ 75,000-ից 95,000 ֆունտ/ուժ (330-ից 420 կՆ) մղումով ։
Նախքան 2008 թվականի դեկտեմբերին ինքնաթիռի դիզայնի սառեցումը, Airbus-ը պարզեց, որ A350-ի դատարկ քաշը 2,2տ է ավելի քան թիրախային 133,5տ։ Այս առումով առավելագույն թռիչքային քաշը(MTOW) ավելացվել է 3 տոննայով, որպեսզի պահպանվի օգտակար բեռնվածությունը և թռիչքի միջակայքը։ Արդյունքում, Rolls-Royce-ը հայտարարեց, որ շարժիչի մղման ցուցանիշները փոքր-ինչ ավելացել են, և յուրաքանչյուր տարբերակ ստացել է լրացուցիչ 1000 ֆունտ/ուժ (4 կՆ)։ A350 ծրագրի ղեկավար Դիդիե Էվրարդն ասել է, որ փոփոխությունը «շատ քիչ» ազդեցություն է ունեցել վառելիքի սպառման վրա ։
Այնուհետև, նորից վերանայվեց 2011-ին, և ամենամեծ A350-ի շարժիչները արդիականացվեցին մինչև 97,000 ֆունտ/ուժ(430 kN)՝ բավարարելու նոր կատարողական պահանջները և ավելի լավ մրցակցելու Boeing 777-300ER-ի հետ ։
Թեստավորում
Շարժիչի առաջին փորձարկումը իրականացվել է 2010 թվականի հունիսի 14-ին ։ 2012 թվականի փետրվարի 18-ին Airbus-ը հայտարարեց, որ Trent XWB-ն հաջողությամբ կատարել է իր առաջին թռիչքը Airbus-ի հատուկ Airbus A380 ինքնաթիռով ։ Մինչև հոկտեմբեր, ակնկալվում էր, որ առաջին շարժիչը շահագործման կհանձնվի 2014 թվականին ։ Շարժիչի վաղ տարբերակների հավաստագրումը ստացվել է 2013 թվականի սկզբին ։ Airbus A350 XWB-ի վրա Trent XWB-ի առաջին թռիչքը տեղի է ունեցել 2013 թվականի հունիսի 14-ին ։ 2014 թվականի մայիսի 15-ին Rolls-Royce-ը մատակարարեց առաջին արտադրական 84,000 ֆունտ/ուժ (370 կՆ) մղում ունեցող Trent XWB շարժիչները առաջին Airbus A350 XWB-ի համար, որը շահագործման պետք է հանձնվեր Qatar Airways-ին ։ Այս սերիական շարժիչների վերջնական հավաքումը սկսվել է 2014 թվականի փետրվարին ։ 2014 թվականի հուլիսի 15-ին Rolls-Royce ընկերությունը հայտարարեց Airbus A350-1000-ի համար 97,000 ֆունտ/ուժ (430 կն) հզորությամբ Trent XWB-97 շարժիչի գործարկման մասին ։
Գործառնություն
Մինչև 2018 թվականի փետրվարը այն թռել է 1,3 միլիոն ժամ՝ 99,9% հուսալիությամբ ։ Մինչև 2018 թվականի հուլիս ամիսը երկու տարի պահանջվեց՝ հասնելու համար մեկ միլիոն թռիչքային ժամի և ինը ամիս՝ երկրորդ միլիոնի համար։ Այդ ժամանակ այն ուներ 99,9% հուսալիություն և թռիչքի ժամանակ խափանում չի առաջացել ։ Քանի որ նավատորմը թռչել էր 2,2 միլիոն ժամ, իսկ շարժիչը աշխատում էր 3500 ցիկլով, Iberia ավիաընկերության A350-900 ինքնաթիռը, որը առաքվել էր հուլիսի վերջին, ուղևորվեց Բոստոն՝ 2018 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Նյու–Յորքից – Մադրիդ թռիչքի ժամանակ 41,000 ոտնաչափ բարձրության վրա շարժիչի խափանումից հետո, ըստ երևույթին, փոփոխական ստատորի շեղբերների աննշան երկրորդական վնասվածքի պատճառով ։
A350-1000-ի համար ավելի հզոր XWB-97-ը մնում է ամենաշահավետը և կարող է մնալ այդպիսին, քանի որ թռիչքների ավելի երկար ժամանակ ապահովող շարժիչներն ավելի շահավետ են ։
Դիզայն
Trent XWB-ը բարձր հզորության շարժիչ է, որը պահպանում է Rolls-Royce Trent-ի առանձնահատուկ, համառանցքային երեք լիսեռ ունեցող դիզայնը։ 3.00 մ (118 դյույմ) շարժիչը սնուցվում է 6-աստիճան տուրբինով, 8-աստիճան IP կոմպրեսորը սնուցվում է 2-աստիճան տուրբինով, իսկ HP 6-աստիճան կոմպրեսորը սնուցվում է մեկ աստիճան տուրբինով, որը պտտվում է մյուս երկուսի հակառակ ուղղությամբ։ Օղակաձև այրման մասն ունի 20 ներարկիչ, իսկ շարժիչը կառավարվում է երկակի ալիքային FADEC-ով ։ Trent XWB-ում տեղադրված է երկաստիճան IP տուրբին, նախորդ Trent շարժիչների մեկ աստիճանի փոխարեն ։ A350-1000-ի համար 97,000 ֆունտ/ուժ (430 կն) շարժիչի տարբերակը պահպանում է նույն 3.0 մ չափը, իսկ միջուկը 5%-ով ավելի մեծ է ։ Այն ունի ավելի հաստ տիտանե օդափոխիչի շեղբեր և ավելի ամուր պատյան և օգտվում է տեխնոլոգիայից, որը մշակվել է էկոլոգիապես մաքուր շարժիչների հետազոտությունների եվրոպական ծրագրի(EFE) շրջանակներում։ Դրա աշխատանքային ջերմաստիճանը հետագայում պետք է ավելանա ։
Պատվերներ
2007 թվականի հունիսի 18-ին Rolls-Royce-ը հայտարարեց, որ 5,6 միլիարդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ պայմանագիր է կնքել Qatar Airways-ի հետ՝ 80 Airbus A350 XWB ինքնաթիռների մատակարարման համար՝ յուրաքանչյուրը 35 միլիոն ԱՄՆ դոլար ։
Մինչև 2015 թվականի հուլիսը, 40 հաճախորդի վաճառվել է ավելի քան 1500 շարժիչ։ Rolls-Royce-ը Վիետնամի ավիաուղիներին առաջարկել է իր սպասարկման ծրագիրը 340 միլիոն ֆունտ ստեռլինգով 14 ինքնաթիռի համար, կամ 12,1 միլիոն ֆունտ մեկ շարժիչի համար ։
Մցխեթ-Մթիանեթ
Մցխեթ-Մթիանեթ (მცხეთა-მთიანეთი), մարզ Վրաստանի հյուսիս-արևելքում։ Կենտրոնը և ամենամեծ քաղաքը Մցխեթան է։
Վարչական բաժանում
Մցխեթա-Մթիանեթին զբաղեցնում է Վրաստանի մի քանի պատմական շրջաններ՝ Էրցո-Թիանեթի, Փշավիի, Խևի, Խևսուրեթի և Ներքին Կարթլիի արևելյան մասը։ Մարզը բաժանված է 5 շրջանների՝
Աշխարհագրություն
Մցխեթա-Մթիանեթի մխարեն բաժանված է Գլխավոր Կովկասյան լեռնաշխթայով հարավային և հյուսիսային մասերի։ Դրանք միացված են Խաչի լեռնանցով։
Բնակչություն
Մարզի մի մասը օսիացիների հսկողության տակ է։ Ըստ 2002 թվականի տվյալների՝ մարզի այն մասի բնակչությունը, որը վրացիների հսկողության տակ է, կազմել է 143 357 մարդ (երկրի բնակչության 2,9 %-ը)։ Ըստ 2014 թվականի հունվարի բնակչությունը 94 573 մարդ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մցխեթ-Մթիանեթի մարզ
Գեորգի Դիմիտրովի հուշարձան (Մոսկվա)
Գեորգի Դիմիտրովի հուշարձան (Памятник Георгию Димитрову), բուլղարացի պետական և քաղաքական գործիչ, բուլղարական և միջազգային կոմունիստական շարժման գործիչ Գեորգի Դիմիտրովին նվիրված հուշարձան Մոսկվայում։ Տեղադրվել է 1972 թվականին Մոսկվայի Բոլշայա Յակիմանկա փողոցում։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործներ Կոնստանտին Մերաբիշվիլին, Մերաբ Մերաբիշվիլին և ճարտարապետ Ռ. Ն. Գվոզդևը ։ Հուշարձանն ունի հայտարարված մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ ։
Պատմություն
Քանդակագործ Կոնստանտին Մերաբիշվիլին 1934 թվականին կերտել է բուլղարացի կոմունիստական գործիչ Գեորգի Դիմիտրովի (1882-1949 թթ.) դիմաքանդակը բնօրինակից 1934 թվականին, երբ հանգստանում էր Բորժոմիում Լայպցիգի գործընթացից հետո ։ ԽՍՀՄ-ում Գեորգի Դիմիտրովի ծննդյան 90-ամյակի առթիվ որոշվեց Մոսկվայի նրա անունը կրող փողոցում (այժմ՝ Բոլշայա Յակիմանկա)՝ Առափնյա տնից ոչ հեռու, որտեղ 1934-1945 թթ. ապրել է Դիմիտրովը, տեղադրել նրա հուշարձանը։ Հուշարձանի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 1972 թվականի հունիսի 16-ին ։ Բացման արարողությունը կատարել է Մոսկվայի քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեի նախագահ Վլադիմիր Ֆեոդորովիչ Պրոմիսլովը, ապա բացման խոսքով հանդես է եկել ԽՍԿԿ Մոսկվայի քաղաքային կոմիտեի առաջին քարտուղար Վիկտոր Գրիշինը ։ Ներկա են գտնվել նաև Բուլղարիայի կոմկուսի քաղբյուրոյի անդամ Թոդոր Պավլովը և ԲԿԿ կենտրոնական կոմիտեի անդամ ԽՍՀՄ-ում Բուլղարիայի Հանրապետության դեսպան Ստոյան Գյուրովը ։
Գեորգի Դիմիտրովի բրոնզե քանդակը տեղադրված է գրանիտե պատվանդանի վրա։ Նա, կարծես, կանգնած է բեմին և կրակոտ հեղափոխական ելույթով դիմում է ժողովրդին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ Կատեգորիա:1972 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Ադելինա Իսմայլի
Ադելինա Իսմայլի (Adelina Ismajli,, Կոսովո), կոսովո-ալբանացի երգչուհի և դերասանուհի, գեղեցկության մրցույթների մասնակից, 1997 թվականին Միսս Կոսովո ։
Կենսագրություն
Ադելինա Իսմայլին ծնվել է 1979 թվականի դեկտեմբերի 14-ին, Պրիշտինա քաղաքում։ Նրա քույր Զանֆինա Իսմայլին նույնպես հայտնի երգչուհի է։
Ադելինան երգել սկսել է դեռևս վաղ տարիքից, դառնալով 1990-ական թվականների Կոսովոյի հայտնի երգչուհիներից մեկը։ Ալբանիայում մասնակցել է տարբեր այնպիսի մանկապատանեկան երաժշտական փառատոների, ինչպիսիք են Akordet e Kosovës-ը, Festivali i këngës për fëmijë në RTSH-ը և այլն։
Ոչ մեծ ընդիմիջումից հետո, երբ Ադելինան մեծացավ, նա Ալբանիայի երաժշտության մեջ նշանավորեց նոր ժամանակաշրջան, բեմ բերելով այնպիսի ինքնատիպ ոճ, որը նախկինում հանդիսատեսը երբեք չէր տեսել. Ադելինան դարձել էր ազգային սեքս-խորհրդանիշ, երբեմն թողարկելով պրովոկացիոն տեսահոլովակներ ալբանական հեռուստատեսությամբ։ Ադելինա Իսմայլիը կատարել է մի շարք երգեր, որոնք նվիրված են Կոսովոյի պատերազմի հիշատակին։
Երգչուհու ձայնագրությունները գլխավորել են մի շարք հիթ-շքերթ և ունեցել են մեծ հաջողություններ Ալբանայում և նախկին Հարավսլավիայի մարզերում (որտեղ ապրում են ալբանացիներ), ինչպես նաև ալբանական սփյուռքում։ Բացի երաժշտությունից, Ադելինան ունի նաև դերասանական ունակություններ, որը, ինչպես Ադելինան էր ասում, ցանկանում է շարունակել ։
Սկավառակագրություն
Ադելինա Իսմայլին երգում է գերազանցապես ալբաներենով և իր երաժշտական կարիերայի ընթացքում թողարկել է ալբոմներ։ Դրանք են.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալբանացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ալբանացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Պրիշտինա քաղաքում ծնվածներ
Կետանման շնաձուկ
Կետանման շնաձուկ (Rhincodon typus), խոշոր պելագիկ շնաձուկ գանգավորների կարգի ռինկոդոնտների (Rhincodontidae) կամ կետանման շնաձկների ընտանիքից։ Ներկայումս գոյություն ունեցող շնաձկներից, ինչպես նաև ժամանակակից ձկներից ամենամեծն է ։ Նրա առավելագույն չափը հասնում է առնվազն 12,65 մ, հնարավոր է՝ մինչև 18 մ և անգամ 20 մ ։
Կետանման շնաձուկը, ի տարբերություն այլ շնաձկների մեծամասնության, հիմնականում սնվում է միայն պլանկտոնով՝ սնունդը ջրից զատելով խռիկային աղեղներից ձևավորված յուրահատուկ քամող ապարատի օգնությամբ (կերակրման նմանատիպ մեթոդ ունեն միայն երկու այլ շնաձկներ՝ հսկան և մեծաբերանը)։ Այս ձուկ մեծ մասամբ մնում է ջրի մակերեսին մոտ։ Լողում է շատ դանդաղ, սովորաբար ոչ ավելի արագ, քան 5 կմ/ժամ և մարդու համար որևէ վտանգ չի ներկայացնում։ Կետանման շնաձուկը հաճախ ամենևին էլ չի արձագանքում ջրասուզակներին, որոնք կարող են դիպչել նրա մարմնին և նույնիսկ լողալ նրա մեջքին։