cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կաթոլիկ եկեղեցի
Կաթոլիկ եկեղեցու հիերարխիա
Պապի պաշտոնը հայտնի է որպես պապականություն։ Ուղղակի կերպով ծառայելով՝ Պապը Հռոմի կուրիան է կենտրոնական կառավարող մարմին, որ կազմակերպում է կաթոլիկ եկեղեցու ամենօրյա աշխատանքը։ Միաժամանակ Պապը Վատիկանի ինքնիշխանության երաշխավորն է, ով ընդունում է դիվանագիտական ներկայացուցչություններ և ուղարկում։ Մայր աթոռը նաև շնորհում է պարգևներ, ինչպես ասպետության կոչումները Միջին դարերում։ Մինչ Սուրբ Պետրոսի տաճարը տեղակայված է Վատիկանում, Պապի կաֆեդրալը՝ Լաթերանի բազիլիկ եկեղեցին՝ գտնվելով Հռոմում, վստահված է Մայր աթոռին։ Կարդինալի կոչումը տրվում է Պապի կողմից հոգևորականության որոշակի դասի, ինչպես օրինակ Հռոմի կուրիայի անդամներին կամ նշանավոր աստվածաբանների և եպիսկոպոսների։ Խորհրդատվության համար Պապը կարող է դիմել Կարդինալների կոլեգիային ։ Պապի մահվան կամ հեռացման դեպքում կարդինալների կոլեգիայի 80-ից բարձր անդամները որպես էլեկտորալ կոլեգիա մասնակցում են Պապական կոնկլավին՝ ընտրելու իրենց հաջորդին ։ Չնայած կոնկլավը կարող է ընտրել ցանկացած տղամարդ կաթոլիկի որպես Պապ, այնուամենայնիվ 1389 թվականից ընտրվել են միայն կարդինալներ ։
Ներքին ջրանցք
1994 տարանցիկ հարկային ճգնաժամ
Ի պատասխան Կանադայի գործողության, 1995 թվականի հոկտեմբերի 24-ին ԱՄՆ Կոնգրեսը փոփոխություն կատարեց ձկնորսությանը վերաբերող հոդվածում` ավելացնելով դրույթներ, որոնք թույլ են տալիս ԱՄՆ կառավարությանը ուղղակիորեն փոխհատուցել ԱՄՆ ձկնորսներին ներկայացված տուգանքների և այլ ծախսերի համար, որոնք կապված են օտարերկրյա կառավարությունների կողմից ապօրինի բռնագրավումների հետ ։
Կաթոլիկ եկեղեցի
Կանոնական իրավունք
Կաթոլիկ եկեղեցու Կանոնական իրավունքը օրենքների և իրավական սկզբունքների համակարգ է՝ ձևավորված և հաստատված հիերարխիկ իշխանությունների կողմից՝ ղեկավարելու եկեղեցու արտաքին կազմակերպությունները և կառավարությունը, նաև կարգադրելու և ուղղորդելու կաթոլիկների գործողությունները՝ ըստ եկեղեցական առաքելականության ։ Կաթոլիկ եկեղեցում տիեզերական հոգևոր օրենքները հիմնված են, կա՛մ անփոփոխ աստվածային և բնական օրենքների, կա՛մ փոփոխվող հիմնավոր և դրական օրենքների վրա։ Պապականությունը ունի հասուն լեգալ համակարգի բոլոր բնորոշ տարրերը՝ օրենքներ, դատարան, դատավորներ, պատժամիջոցներ ։ Կանոնական իրավունքը վերաբերում է Կաթոլիկ եկեղեցու կյանքին և կազմակերպությանը և տարբերվում է քաղաքացիական օրենքից։
Ներքին ջրանցք
Մշակութային տեղեկանքներ
Բրիտանացի հեղինակ Ջոնաթան Ռաբանը 1999 թվականին նկարագրել է իր` Սիեթլից Ջունաու` ներքին անցուղու միջով նավարկությունը ''«Ճանապարհորդություն դեպի Ջունաու. Ծովը և դրա իմաստները»'' ուղեգրում։
Կաթոլիկ եկեղեցի
Լատինական և Արևելյան եկեղեցիներ
Ենկեղեցու 2000-ամյա պատմության մեջ քրիստոնեական հավատի որոշ նոր արտահայտություններ ի հայտ եկան ամբողջ աշխարհում, մասնավորապես Արևմտյան և Արևելյան քրիստոնեական ավանդույթները։ Կաթոլիկ եկեղեցին շարունակում է այս ավանդույթները կից ինքնիշխան եկեղեցիների միջոցով, հայտի նաև "churches sui iuris" ( լատիներեն-ինչ-որ մեկի անձնական իրավունք)։ Ամենախոշորն ու ամենահայտնին ավելի քան 1 միլրիարդ անդամներով ամբողջ աշխարհում Լատինական եկեղեցին է։ Լատինական եկեղեցու համեմատությամբ հետևորդների թվով հարաբերականորեն փոքր են 23 ինքնակառավարվող Արևելյան կաթոլիկ եկեղեցիները 17.3 միլիոն անդամներով. ։
Լատինական եկեղեցին կառավարվում է Պապի և թեմական եպիսկոպոսի կողմից, որին անմիջականորեն նշանակում է Պապը։ Պապը ունի ուղիղ հայրիշխանական դերակատարում լատինական եկեղեցում, որը համարվում է Արևմտյան Քրիստոնեության սկզբնական և կարևորագույն մասը, Եվրոպայում և հյուսիսարևմտյան Աֆրիկայաում ձևավորված որոշ հավատալիքների և ավանդույթների արմատները հասնումմ են Բողոքական հեղափոխություն ։ Արևելյան Կաթոլիկ եկեղեցին հետևում է Արևելյան քրիստոնեության ավանդույներին և ոգուն, կան եկեղեցիներ, որ մշտապես եղել են կաթոլիկ համայնքի մաս կամ նախընտրել են վերամիավորվել ամբողջական համայնքին Արևելք-Արևմուտք և ավելի վաղ բաժանումներին հաջորդած դարերում։ Այս եկեղեցիները կաթոլիկ քրիստոնեական համայնքի մասն են, որոնց պաշտամունքի ձևերը ավելի շատ պատմական և մշակութային ազդեցության քան հայեցաակարգային տարբերությունների արդյունք են։
Sui iuris եկեղեցին սահմանվում է Արևելյան եկեղեցիների Կանոնական իրավունքով որպես քրիստոնեա հավատացիալների մի խումբ՝ միավորված հիերարխիայով, որը ճանաչված է Պապի կողմից։ Եզրույթը նորարարարություն է, որ արտահայտում է Արևելյան կաթոլիկ եկեղեցու հարաբերական ինքնուրույնությունը, որը շարունակում է կախված լինել Պապից, բայց ունի կառավարման իր կառույցը և լատինական եկեղեցուց տարբեր ծիսական ավանդույթներ ։Չնայած Լատինական եկեղեցու կանոնակարգով եզրույթը ճշգրտորեն չի կիրառվում, այն ենթադրաբար ընդունվում է որպես համարժեք։ Որոշ Արևելյան Կաթաոլիկ եկեղեցիներ ղեկավարվում են պատրիարխի կողմից, ով ընտրվում է տվյալ եկեղեցու եպիսկոպոսների սինոդի կողմից, մյուսները կառավարվում են արքեպիսկոպոսների կողմից, որոշները թեմի իշխանության ներքո են կամ ձևավորված են որպես առանձին թեմ։ Յուրաքանչյուր եկեղեցի ունի իշխանություն իր որոշ ներքին կազմակերպություննների նկատմամբ, իսկ պատարաագային ծիսակատարությունները, ծիսական օրացույցը և այլ հոգևոր ասպեկտները անմիջականորեն Պապի ենթակայության ներքո են։ Հռոմի կուրիան ունի հատուկ բաժանմունք՝ Արևելյան եկեղեցու հարցերով ժողով՝ նրանց հետ հարաբերությունները պահպանելու համար։ Պապը սովորաբար չի նշանակում Արևելյան կաթոլիկ եկեղեցու եպիսկոպոսներին և հոգևորականությանը, բայց կարող է միջամտել, եթե կարծում է, որ անհրաժեշտ է։
Ներքին ջրանցք
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալեքսանդրի կղզեխումբ
Կաթոլիկ եկեղեցի
Թեմ, եկեղեցական ծուխ, կրոնական կառույցներ
Առանձին երկրներ, տարածաշրջաններ կամ մեծ քաղաքներ ծառայում են որոշ եկեղեցիների՝ հայտնի որպես Լատինական եկեղեցու թեմեր, որոնցից յուրաքանչյուրը վերահսկվում է եպիսկոպոսի կողմից։ Ըստ 2008 թ. տվյալների Կաթոլիկ եկեղեցին ունի 2.795 թեմեր։ Եպիսկոպոսները առանձին երկրներում ազգային կամ տարածաշրջանային թեմկան ժողովի անդամներ են։ Թեմերը բաժանված են եկեղեցական ծխերի՝ յուրաքանչյուրը մեկ կամ ավելի քահանաներով, սարկավագներով կամ աշխարհիկ ներկայացուցիչներով։ Ծխերը պատասխանատու են ամենօրյա ծիսակատարությունների և աշխարհիկ դասի հոգևոր դաստիարակության համար։ Ըստ 2016 թ. տվյալների՝ աշխարհում կան 221.700 եկեղեցական ծխեր։
Լատինակ եկեղեցում կաթոլիկ տղամարդը կարող է ծառայել որպես եպիսկոպոս կամ քահանա՝ սուրբ ձեռնադրությամբ։ Պտմականորեն միայն տղամարդկանց էր լիազորված ծառայել խորանում, սակայն 1990-ական թ.թ.-ից կանանց ևս թույլատրվում է։ Ձեռնադրված կաթոլիկները, ինչպես նաև աշխարհիկ դասի ներկայացուցիչները կարող են վարել հոգևոր կյանք անհատական հիմունքներով՝ որպես ճգնավոր կամ սրբագործված կույս, կամ էլ միանալով հոգևոր կյանքի ինստիտուտների, որտեղ խոստում ն տալիս հետևել երեք ավետարանչական խորհուրդներին՝ ողջախոհություն, հնազանդություն, ընչազրկություն. ։ Հոգևոր կյանքի ինստիտուտների օրինակներ են Բենեդիկտոսությունները, Կարմելիտները,Դոմինիկեաները, Միաբանությունները, Բարեգործական առաքելությունները, Քրիստոսի լեգիոնականները, Գթության քույրերը։
Անդամություն
Եկեղեցու անդամների թիվը 2014 թվականի վերջին 1.272 միլիարդ էր, որը կազմում է աշխարհի բնակչության 17.8% ։ Կաթոլիկներն ամբողջ քրիստոնեաների 1 /2 են ։ Կաթոլիկների աշխարհագրական տեղաբաշխումը հետևյալ տեսքն ունի 17% Աֆրիկա, 48% Ամերիկա, 11% Ասիա, 23% Եվրոպա, 1% Օվկիանիա։ Ձեռնադրված հոգևորականները 465.595 են, ներառյալ 5.237 եպիսկոպոսներ, 415.792 երեցներ, 44.566սարկավագներ։ Կաթոլիկները, ովքեր իրենց նվիրել են կրոնական կյանքին ամուսնության կամ ամուրիության փոխարեն ներառում են 54.559 տղամարդ կրոնավորներ և 705.529 կին կրոնավորներ։ Նրանք ձեռնադրված չեն և ընդգրկված չեն աշխարհիկ նախարարություններում։
Հայեցակարգ
Կաթոլիկ հայեցակարգը ձևավորվել է դարերի ընթացքում՝ արտահայտելով վաղ քրիստոնեության ուսմունքները, հերետիկոսական և ուղղափառ եկեղեցու ֆորմալ սահմանումները՝ կազմված տիեզերական խորհրդի, գիտական աստվածաբանական քննարկումների միջոցով։ Եկեղեցին վստահ է, որ այն շարունակաբար պաշտպանվում է Սուրբ հոգու կողմից, քանի որ այն նշմարում է նոր աստվածաբանական հիմնախնդիրները և անսխալ կերպով պահպանվում է, երբ հայեցակարգի վերաբերյալ հստակ որոշում է կայացվում. ։ Այն քարոզում է, որ հայտնությունն ունի միակ աղբյուր՝ Աստված, և փոխակերպման երկու տարբեր ուղիներ Սուրբ գիրք և Սուրբ ավանդույթներ, և որ ստույգ կերպով մեկնաբանված են Մագիստերումի կողմից ։ Սուրբ գիրքը կազմված է Կաթոլիկ Աստվածաշնչի 73 գրքերից՝ կազմված Հին կտակարանի 46 և Նոր կտակարանի 27 գլուխներից։ Սուրբ ավանդույթները կազմված են ուսմունքներից, որոնք գալիս են դեռևս առաքյալների ժամանակներից ։ Սուրբ գրքերը և Սուրբ ավանդույթները միասին հայտնի են «հավատի ավանդ»։ Կաթոլիկ հայեցակարգը՝ որպես հրամայական ամփոփված է Կաթոլիկ եկեղեցու վարդապետությունում՝ հրատարակված Մայր աթոռի կողմից։
Աստծո բնույթ
Ըստ կաթոլիկ եկեղեցու պնդումների՝ կա միակ հավիտենական Աստված, ով գոյություն ունի որպես եռամիասնություն՝ Հայր Աստված, Աստծո որդի, Աստծո Սուրբ հոգի և միասնությունը կոչվում է Սուրբ երրորդություն ։ Կաթոլիկները հավատում են, որ Հիսուս Քրիստոսը երկրորդն է Եռամիասնությունից։ Մարմնավորման արդյունքում Սուրբ հոգու ուժով Աստված միավորվում է մարդու բնույթին, ինչը ներկայացվում է Կույս Մարիամի կերպարով։ Քրիստոսը ընկալվում է իբրև և՛ ամբողջապես մարդկայի, և՛ ամբողջապես Աստվածային։ Համարվում է, որ Քրիստոսի առաքելությունը երկրի վրա ներառում է փոխանցել իր ուսմունքը մարդկանց՝ ծառայելով որպես օրինակ, որին պետք է հետևեն չորս գրված Ավետարանների միջոցով. ։ Հիսուսն անմեղ էր իր երկրային կյանքում և անարդար կերպով մահապատժի ենթարկվեց՝ կրելով բազմաթիվ չարչարանքներ, նա գնաց ինքնազոհության՝ Աստծուն և մարդկանց հաշտեցնելով, սա հայտի է որպես Քրիստոսի հայտնություն ։ Թե հունարեն Քրիստոս և թե եբրայերեն Մեսսիա անվանումները նշանակում են օծեալ, ըստ Քրիստոնեական հավատի Հիսուսի մահը և հարությունը կտակարանի մարգարեությունների իրականացումն են ։
Կաթոլիկ եկեղեցին քարոզում է, որ Սուրբ հոգին ամբողջությամբ բխում է Հայր և Որդի Աստվածներից, ոչ թե որպես երկու էություն, այլ՝ մեկ ։ Այն պնդում է, որը Հայր Աստվածը հոգու սկզբն է, բայց որպես Քրիստոսի Հայր նրանք միավորվում են՝ դառնալով մեկ միասնություն, որից բխում է Հոգին։ Այս համոզմունքը արտահայտվում է Ֆիլիկյան դրույթներում, որը ավելացվել է Նայսենի հավատքի լատինական տարբերակին, բայց ներառված չէ հունական տարբերակում, որը կիրառվում էԱրևելյան եկեղեցու կողմից. ։
Եկեղեցու բնույթ
Կաթոլիկ եկեղեցին ուսուցանում է, որ այն միակ եկեղեցին է՝ մարդկության փրկության տիեզերական խորհրդանիշը և միակ ճշմարիտ հավատը։ Ըստ վարդապետության՝ կաթոլիկ եկեղեցին Նայսենի հավատամքում նկարագրվում է որպես միակ, սուրբ, կաթոլիկ և առաքելական կրոն։ Սրանք միասին հայտնի են որպես եկեղեցու չորս խորհուրդներ ։ Ըստ ուսմունքի եկեղեցու հիմնադիրը Հիսուս Քրիստոսն է։ Նոր կտակարանն առանձնացնում է մի քանի դեպքեր, որ Կաթոլիկ եկեղեցու ձևավորման հիմք են դարձել, ներառյալ Հիսուսի քարոզները, առաքյալների ընկալումը որպես չարչարանքների, հարության վկաններ։ Սուրբ հոգու հայտնությունը առաքյալների ՝ հոգեգալուստը, դիտարկվում է որպես կաթոլիկ եկեղեցու հիմնադրման սկիզբ։ Ըստ եկեղեցու բոլոր ձեռնադրյալ եպիսկոպոսները համարվում են Քրիստոսի առաքյալների հաջորդները, իսկ Հռոմի Պապը համարվում է Պետրոս առաքյալի հետևորդը, ինչն էլ պայմանավորում է նրա գերակա դիրքը եկեղեցում ։
Համաձայն կաթոլիկ հավատի՝ եկեղեցին «Հիսուսի շարունակական ներկայությունն է երկրի վրա» և այն ամբողջությամբ կրում է փրկության խորհուրդը ։ Ինչպես ներկայացված է Աստվածաշնչում, Հիսուսն իրեն զոհաբերեց հանուն մարդկության փրկության և Աստծո ներման ։ Հարությամբ Քրիստոսը դարձավ առաջին վերածնվածը մեռյալներից, առաջինը հավատակիցների մեջ ։ Նվիրվելով Աստծուն և հետևելով Քրիստոսի խոսքին՝ անձը կարող է արժանանալ Աստծո թագավորությանը ։ Եկեղեցին պատարագը և խորհուրդները համարում է Քրիստոսի զոհաբերության արդյունքում ձեռք բերված խորհուրդների անմահացման, մարդու և Քրիստոսի միջև կապի հաստատման, մեղքերի թողության միջոց ։
Ահեղ դատաստան
Համաձայն կաթոլիկ եկեղեցու՝ անմիջապես մահից հետո յուրաքանչյուր մարդու հոգի ենթարկվում է Աստծո որոշակի վճռի՝ ըստ իր մեղքերի և Աստծո հետ կապի։ Այս ուսմունքները ահազանգում են համայն մարդկության ահեղ դատաստանի մասին ։ Ըստ կաթոլիկ եկեղեցու՝ ահեղ դատաստանը վերջ կտա մարդկության պատմությանը՝ նախանշելով նոր և դրախտային երկրի գալուստ, որ կիշխի Աստծո արդարամիտ թագավորությունը։ Կախված մահվանը հաջորդած դատավճռից հոգին կարող է հայտնվել երեք վիճակներում ։
Կույս Մարիամ և բարեպաշտություն
Կաթոլիկ մարիոլոգիան զբաղվում է Աստվածամայր Մարիամի կյանքին վերաբերող դրույթներով և ուսմունքներով։ Մարիամն, արժանանալով բարեշնորհությանը, հռչակվում է Աստվածամայր և ըստ քրիստոնեական հավատի՝ իր ողջ կյանքի ընթացքում լինում է կույս ։ Մարիամի երկրպագությունը տարբերվում է Աստծո պաշտամունքից, այն ներառում է աղոթքներ, Աստվածամորը նվիրված արվեստ և ճարտարապետություն ։ Եկեղեցական տարվա ընթացքում անցկացվոււմ են Աստվածամոր պատվին մի քանի պատարագներ, նրան կոչում են տարբեր պատվանուններով ինչպես օրինակ դրախտի թագուհի։ Պապ Պաուլ VI նրան կոչում է եկեղեցու մայր, որովհետև Քրիստոսին ծնունդ տալով՝ նա համարվեց Քրիստոսի մարմնի յուրաքանչյուր անդամի Հոգևոր մայր ։ Հիսուսի կյանքում ունեցած իր ազդեցիկ դերի շնորհիվ շատ աղոթքներ հյուսվեցին նրա պատվին, ինչպես օրինակ Ավե Մարիա, Վարդարան, Մեմոռառե։ Սուրբ Մարիամի տեսիլքին արժանացած ուխտավորները՝ Լուրդեսը, Ֆաթիման և Գվադելուպեն նույնպես սրբադասվել են եկեղեցու կողմից. . ։
Պաշտամունքները մեծարանքի միջոցներ են, որոնք կաթոլիկ եկեղեցու պատարագի հիմնական մաս չեն կազմում, սակայն կաթոլիկների հոգևոր կյանքի բաղկացուցիչներն են ։ Մարիոլոգիայից դուրս պաշտամունքային տարրերը ներառում են Խաչելություն, Հիուսի սուրբ սիրտը և սուրբ պատկերը, օրհնյալ խորհրդանիշները և սրբապատկերների պաշտամունքը։
Խորհուրդներ
Կաթոլիկ եկեղեցին ունի յոթ խորհուրդներ, որ սահմանվել են Քրիստոսի կողմից։ Խորհուրդների թիվը և բնույթը որոշվել է մի քանի տիեզերական ժողովների կողմից ։ Դրանք են՝
Խորհուրդները ծիսակարգեր են, որ խորհրդանշում են Աստծո ներկայությունը և ողորմածությունը։ Կաթոլիկ եկեղեցու վարդապետությունը դրանք դասակարգում է երեք խմբերով՝ Քրիստոնեական սկիզբ, սպեղանի խորհուրդ, համայնքին ծառայելու և հավատի առաքելություն։ Այս խմբերը ներառում են մարդկային մարմնական և հոգևոր կյանքին ուղղված խորհուրդներ։ Պատարագի խորհուրդը եկեղեցու հիմնական առաքելությունն է ։
Եկեղեցական հայեցակարգը պահանջում է խորհուրդներն անցկացնել ըստ պատշաճ ձևի, էության և ծիսակարգի ։ Ի հավելում՝ Կանոնական իրավունքը և՛ Լատինական, և՛ Արևելյան եկեղեցիների համար որոշ խորհուրդների դեպքում խիստ կանոններ է սահմանում։ Քանի որ ըստ եկեղեցական ուսմունքի՝ Քրիստոսը ներկա է պատարագին, նրանց, ովքեր գիտակցում են բարոյական մեղքերը, արգելվում է հաղորդություն ստանալ առանց ապաշխարելու։ Սովորաբար հաղորդություն ստանալու համար կաթոլիկները պետք պատարագից առնվազն մեկ ժամ առաջ ոչինչ չուտեն։ Նույնիսկ գերեզմանում և խիստ կարիքի դեպքում Կաթոլիկ հոգևորականները լիազվորված չեն խորհուրդներ մատուցել ոչ կաթոլիկ հավատի հետևորդներին ։
Քրիստոնեական էության խորհուրդներ
Ըստ կաթոլիկ եկեղեցու մկրտությունը քրիստոնեական հավատի խորհուրդներից առաջինն է ։ Այն մաքրում է բոլոր մեղքերը՝ և՛ սկզբնական, և՛ անձնական՝ մարդուն դարձնելով եկեղեցու անդամ։ Որպես Աստծո անհատույց պարգև՝ շնորհվում է նույնիսկ երեխաներին, ովքեր, չնայած զուրկ են անձնական մեղքերից, դրանով ազատվում են սկզբնական մեղքից ։ Եթե նորածին երեխան մահվան վտանգի մեջ է, յուրաքանչյուր ոք՝ բժիշկը, դաստիարակը կամ ծնողները կարող են նրան մկրտել  ։ Մկրտությունը ամբողջ կյանքի համար է և չի կարող կրկնվել։ Կաթոլիկ եկեղեցին մկրտությունն ընդունելի համարում, եթե նույնիսկ այն կատարվել է ոչ քրիստոնեա և ոչ կաթոլիկ մարդկանց կողմից, այն դեպքում երբ նևանք պատրաստ են մկրտել՝ կիրառելով մկրտության Տրինտարյան ֆորմուլան ։
Դրոշմ
Կաթոլիկ եկեղեցին դրոշմը ընդունում է որպես մկրտության ողորմածությունը ամբողջացնելու համար անհարաժեշտ խորհուրդ։ Երբ հասուն մարդը մկրտված է դրոշմը անմիջապես հետևում է դրան, Արևելյան կաթոլիկ եկեղեցում այն տրվում է նաև նոր մկրտված երեխաներին ։ Արևմուտքում երեխաների դրոշմ ստանալը հետաձգվում է այնքան, մինչև նրանք ընկալեն դրա իմաստը ։ Արևմտյան քրիստոնեության մեջ այն կոչվում է դրոշմ, որովհետև դրոշմում, հաստատում է մկրտության ողորմածությունը․ Արևելյան եկեղեցում կոչվում է մյուռոն, քանի որ հիմնական ծեսը մարդուն մյուռոնով օծելն է, որը զիթայուղի և ծաղկայուղերի խառնուրդ է ։ Նրանք ովքեր դրոշմ են ստանում պետք է ողորմած լինեն, ուստի հասուն տարիքում գտնվողները պետք է նախ հոգեպես մաքրվեն ապաշխարության միջոցով ։
Հաղորդություն
Կաթոլիկների համար հաղորդությունը խորհուրդ է, որ ամբողջացնում է քրիստոնեական էությունը ։ Այն ներկայացվում է որպես քրիստոնեական կյանքի աղբյուր։ Կարևորվում է այն արարողությունը, որի ընթացքում անձը ստանում է իր առաջին հաղորդությունը։ Հաղորդության մատուցումը կոչվում է նաև ժամերգություն կամ աստվածային պատարագ, որ ներառում է աղոթքներ, աստվածաշնչյան ընթերցումներ, նաև հացի և գինու օրհնություն քահանայի կողից, որով այն վեարածվում է Քրիստոսի արյան և մարմնի ։ Օծման խոսքերն արտահայտում են Խորհրդավոր ընթրիքի ժամանակ ասված Քրիստոսի խորհուրդները, երբ Քրիստոսն առաջարկում էր իր մարմինն ու արյունը խաչելություն նախորդ գիշերը ։ Խորհուրդները ներկայացնում են Հիսուսի խաչելության և անմահության գաղափարները։
Բժշկող խորհուրդներ
Ապաշխարություն
Ապաշխարության խորհուրդը գործում այն քրիստոնեաների համար, ովքեր մկրտությունից հետո իրենց գործած մեղքերով հեռացել են Քրիստոսից ։ Այս խորհուրդը ենթադրում է ինչպես մեղսավորի, այնպես էլ քահանայի գործողությունները ։ Ծանր մեղքերի համար ողորմածություն պետք է խնդրել առնվազն մեկ տարի և ամեն անգամ սուրբ հաղորդություն ստանալուց առաջ ։ Քահանան պարտավորվում է պահպանել ապաշխարվող մեղքերի գաղտնիությունը ։
Կարգ հիվանդաց
Հաշվի առնելով այն, որ մյուռոնն օգտագործվում է երեք խորհուրդների համար, որոնք չեն կրկնվում, դրանից տարբեր մեկ այլ յուղ է օգտագործվում՝ օծելու մահվան վտանգի մեջ գտնվող կաթոլիկին ։ Այս խորհուրդը խաղաղություն և խիզախություն է փոխանցում հիվանդին, եթե նա ի զորու չէ ներում հայցել։
Հոգևոր ծառայության խորհուրդներ Հոգևոր ծառայության Սուրբ պատվիրաններով օծվում են այն քրիստոնեաները, ովքեր պատրաստ են նվիրաբերել իրենց եկեղեցուն հոգևոր երեք աստիճաններում՝ եպիսկոպոս, քահան և սարկավագ ։ Եկեղեցական կանոնները սահմանում են, թե ովքեր կարող են օծվել որպես հոգևորական ։ Լատինական եկեղեցում քահանաները և եպիսկոպոսները, ըստ կանոնների, պետք է լինեն կուսակրոն։ Արդեն ամուսնացած տղամարդիկ կարող են օծվել Արևելյան կթոլիկ եկեղեցով։ Բայց կաթոլիկ քահանա դառնալուց հետո տղամարդիկ այլևս չեն կարող ամուսնանալ։ Բոլոր հոգևորականները՝ սարկավագները, քահանաները, եպիսկոպոսները, կարող են մկրտել, պսակադրություն, պատարագ կատարել։
Համաձայն կաթոլիկ եկեղեցու ուսմունքի ամուսնությունը կնոջ և տղամարդու միջև սոցիալական և հոգևոր կապն է։ Սեռական բարոյականության վերաբերյալ կաթոլիկ եկեղեցու ուսմունքների համաձայն՝ սա միակ պատաճ կապն է կնոջ և տղամարդու միջև։ Կաթոլիկ կամ այլ քրիստոնեական եկեղեցիների կողմից պսակադրությունը մկրտված մարդկանց միջև համրվում է սուրբ խորհուրդ։ Մեկ անգամ կատարված պսակադրությունը չի կարող լուծարվել բացառությամբ մահվան դեպքերի ։ Եկեղեցին առանձնացնում է մի քանի նախապայմաններ, որոնց դեպքում պսակադրությունը համարվում է վավեր, օրինակ՝ կամքի ազատությունը։
Եկեղեցին չի ճանաչում ամուսնալուծությունը՝ որպես ամուսնության ավարտ և ճանաչում է պետության կողմից հաստատված ամուսնալուծությունները՝ դրանով փորձելով պաշտպանել ամուսինների և երեխաների բարեկեցությունը։ Այնուամենայնիվ որոշ դեպքերում եկեղեցական դատարանը կարող է ամուսնությունը անվավեր ճանաչել, հակառակ դեպքում հաջորդ ամուսնությունն ընդունելի չի համարվի ։
Պատարագ
Ինքնիշխան 24 եկեղեցիներում տարբեր պատարագային և այլ ավանդույթներ՝ ծիսակարգեր, կան, որոնք արտահայտում են ավելի շատ պատմական և մշակութային, քան հավատի տարբերություններ ։ Արևելյան եկեղեցու Կանոնական իրավունքի սահմանումներում ծեսը պատարագային, աստվածաբանական, հոգևոր եկեղեցական ժառանգություն, տարբեր ժողովուրդների մշակույթի և պատմության հետևանք է, որով յուրաքանչյուր եկեղեցի քարոզում է իր համար ընդունելի ապրելաձև ։
Արևմտյան ծիսակարգ
Ձևավորվել է Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու կողմից և տարածվել ողջ աշխարհում ։ Պատարագի ներկայիս ծիսակարգը ձևավորվել է 1969 թվականին և անցկացվում է մայրենի լեզվով, տեքստը թարգմանվել է լատիներենից և տեղ գտել Հռոմեական ծիսակարգում։ Տարբերակում են Հատուկ և ընդունված ծիսակարգ։ 2007 թվականին Բենեդիկտոս XVI հաստատեց Հռոմեական ծիսակարգի կիրառությունը՝ որպես Հատուկ ծիսակարգ։
Արևելյան ծիսակարգ Արևելյան կաթոլիկ եկեղեցին և միևնույն ժամանակ Ուղղափառ և Արևելաքրիստոնեական եկեղեցիները կիսում են նույն եկեղեցական ժառանգությունը և ծիսակարգերը։ Սա ներառում է այն եկեղեցիները, որոնք պատմակնորեն ձևավորվել են Ռուսաստանում, Բալկաններում, Կովկասում, Հյուսիսարևելյան Աֆրիկայում. ։ Արևելյան կաթոլիկ եկեղեցում կիրառվող արարողակարգը ներառում է բյուզանդական, անտիոքյան, հայկական, սլավոնական ծիսակատարություններ ։
Կաթոլիկյան սոցիալական ուսմունք
Կաթոլիկ եկեղեցու սոցիալակն ուսմունքներն, արտահայտելով Հիսուսի վերաբերմունքը աղքատների նկատմամբ, կարևորում է հոգևոր և նյութական երախտագիտության քայլերը, հատկապես հիվանդների և ընչազուրկների նկատմամբ ։ Եկեղեցական ուսմունքները նախընտրելի տարբերակներ են առաջարկում աղքատների համար, կանոնական իրավունքը հորդորում է, որ քրիստոնեական հավատը ևս պետք է նպաստի սոցիալական արդարությանը՝ աջակցելով աղքատներին ։ Այս մոտեցումները կապվում են նաև Պապ Լևոն XIII-ի կողմից 1891 թվականին հաստատված Ռերուր Նովարում կոնդակի հետ, որ ներկայացնում է աշխատավորների իրավունքները։
Կաթոլիկ ուսմունքները, հաշվի առնելով սեռական պարկեշտության գաղափարները, կենտրոնանում է մարդկային էակի հոգևոր և մարմնական ամբողջության վրա։ Ամուսնությունը համարվում է սեռական ակտիվության միակ ընդունելի տարբերակը ։ Եկեղեցու ուսմունքները սեռական հիմնախնդիրների վերաբերյալ դարձել են ահագնացող հակասությունների պատճառ, հատկապես Վատիկանի երկրորդ խորհրդի փակվելուց հետո, ինչը Արևմտյան աշխարհի մշակույթի փոփոխության և սեռական հեղափոխության հետևանքն էր։
Եկեղեցին նաև անդրադառնում է շրջակա միջավայրին սոցիալական-թեոլոգիական տեսանկյունից։ Laudato si փաստաթղթում Պապ Ֆրանսիսկոսը քննադատում է սպառողականությունը, անկանոն զարգացումը, շրջակա միջավայրի վատթարացումը և գլոբալ տաքացումը ։ Պապը մտահոգված է, որ գլոբալ տաքացումը ավելի մեծ խնդրից է բխում, ինչպիսին է կարճաժամկետ տնտեսական ձեռքբերումների համար զարգացած աշխարհի անտարբերությունը մոլորակի քայքայման նկատմամբ ։
Սոցիալական ծառայություններ
Կաթոլիկ եկեղեցին կրթության և առողջապահական ծառայությունների ամենախոշոր հովանավորն է աշխարհում ։ 2010 թվականին կաթոլիկ եկեղեցու Առողջապահության ոլորտի աշխատակիցների աջակցության հայրապետական խորհուրդը արձանագրեց, որ եկեղեցին ապահովում է առողջապահական սարքավորումների 26% ամբողջ աշխարհում՝ ներառյալ հիվանդանոցներ, կլինիկաներ, մանկատներ ։
Կանանց համար նախատեսված կրոնական հաստատությունները կարևոր դերակատարում են ունեցել առողջական և կրթական ծառայությունների ապահովման հարցում, ինչպես օրինակ՝ Գթության քույրերը, Բարեգործության միսիոներները ։ Կաթոլիկ միանձնուհի Մայր Թերեզան, ով Բարեգործության միսոներներ կառույցի հիմնադիրն էր, 1979 թվականին արժանացել է Նոբելյան մրցանակի Հնդկաստանի աղքատների շրջանում կատարված մարդասիրական աշխատանքների համար ։ Եպիսկոպոս Կառլոս Ֆիլիպ Խիմենես Բելոուն նույն մրցանակին է արժանացել 1966 թվականին Արևելյան Թիմորի կոնֆլիկտի կարգավորման հարցում ունեցած ներդրման համար ։ Եկեղեցին նաև ակտիվորեն ներգրավված է համաշխարհային զարգացման և աջակցության աշխատանքներին այնպիսի կազմակերպությունների միջոցով, ինչպիսիք են Կաթոլիկ օգնության ծառայությունները, Կարիտաս ինտերնացիոնալը, Աջակցություն եկեղեցու կարիքավորներին կազմակերպությունները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կաթոլիկություն Կատեգորիա:Քրիստոնեական եկեղեցիներ
Նովորոմանովկա (այլ կիրառումներ)
Նովորոմանովկա, կարող է վերաբերել՝
Խոջա Ահմադ Աբբաս
Ծնվել է 1914 թվականի հունիսի 7-ին։ Գրական գործունեությունն սկսել է 1935 թվականից։ Գրել է անգլերեն և ուրդու լեզուներով։ Բեմադրել է «Ուղևոր» (1953, խորհրդային շրջանի թարգմանությամբ՝ «Գանգա»), «Մուննա» (1954), «Ճանապարհորդություն երեք ծովերից այն կողմ» (1958, խորհրդային կինեմատոգրաֆիստների հետ), «11 հազար աղջիկ» (1963) և այլ կինոնկարներ։ Գրել է «Թափառաշրջիկ» (1951), «Պարոն 420» (1955) և այլ ֆիլմերի սցենարներ, «Հեղափոխություն» (1954), «Չորս սիրտ, չորս ճանապարհ» (1959) վեպերը և այլն։ Աբբասը խաղաղության համաշխարհային խորհրդի անդամ է (1958)։ Մահացել է 1987 թ-ի մայիսի 31-ին Բոմբեյ քաղաքում, Հնդկաստան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդիկ գրողներ Կատեգորիա:Հնդիկ կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Հնդիկ ռեժիսորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ Կատեգորիա:Հնդիկ սցենարիստներ Կատեգորիա:Հնդիկ լրագրողներ Կատեգորիա:Սյունակագիրներ Կատեգորիա:Կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Հնդիկ վիպասաններ
Շթաուդախ Էգերնդախ
Շթաուդախ Էգերնդախ (Staudach-Egerndach) Գերմանական Կոմունա Բավարիայում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Տրաունշտայն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1120 մարդ (ըստ 31 դեկտեմբերի 2010 թվականի տվյալով) ։ Զբաղեցնում է 19,34 կմ քառ. տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 89 146։
Սաբիթ Մուքանով
Սաբիթ Մուքանովիչ Մուքանով (ղազախերեն՝ Сәбит Мұқанұлы Мұқанов, ), ղազախ խորհրդային գրող և հասարակական գործիչ, ՂԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1954), ԽՄԿԿ անդամ (1920)։
Կենսագրություն
Սաբիթ Մուքանովը ծնվել է 1900 թվականի ապրիլի 13-ին (նոր տոմարով՝ ապրիլի 26-ին), ռուսական կայսրության Ակմոլին նահանգի Թաուզար մարզում, անասնապահի ընտանիքում։ Ծագումով քերոյ ցեղի շոմոյին տոհմից է :
Մասնակցել է քաղաքացիական կռիվներին։
Սովորել է «կարմիր պրոֆեսուրայի» ինստիտուտում (1930—1935 թթ.):
Մահացել է 1973 թվականի ապրիլի 18-ին, Ալմաթիում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ղազախ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Ղազախ գրողներ
Բաբախանյան
Բաբախանյան, հայկական ազգանուն ։
Կենցաղային ժանր
Կենցաղային ժանրի զարգացումը ընթացել է կենցաղի փաստական վավերացումից դեպի առօրյա կյանքի երևույթների ներքին իմաստի և հասարակական-պատմական բովանդակության հոգեբանական բացահայտումը։ Կենցաղային պատկերները հայտնի են հնուց (նախնադարից՝ որսի, ծեսերի տեսարաններ), սակայն, որպես արվեստի հատուկ ժանր, առանձնացել է ֆեոդալական դարաշրջանում (Հեռավոր Արևելք) և բուրժուական հասարակարգի ձևավորման շրջանում (Եվրոպա)։
Միջին դարերում ժանրային տեսարանները հաճախ միահյուսվել են կրոնական և այլաբանական կոմպոզիցիաներին։ 7-13-րդ դարերում Չինաստանում կազմավորվել և գործել են ժանրային գեղանկարչության դպրոցներ։
Վերածննդի դարաշրջանում եվրոպական գեղանկարչության մեջ մեծ տեղ է տրվել կենցաղային մանրամասներին։ Գեղանկարիչները պատկերել են մարդկանց առօրյա կյանքի և կենցաղի զանազան իրավիճակներ, ինչպես օրինակ, շուկաներ, փողոցներ, երեկույթներ, խնջույքներ և այլն։ 16-րդ դարում կենցաղային ժանրը հետզհետե անջատվել է կրոնական, այլաբանական ժանրերից և վերջնականապես ձևավորվել 17-րդ դարում։
Կենցաղային ժանրի առաջադիմական զարգացումը կապված է դեմոկրատական և ռեալիստական միտումների աճի, սոցիալական խնդիրների լայն ընդգրկումով աշխատավոր ժողովրդի կյանքն ու աշխատանքը պատկերող արվեստագետների (Պ. Բրեյգել, Յան Վերմեեր, Դ. Վելասկեզ, Լուի Լենեն, Ժ. Բ. Մ. Շարդեն, Ֆ. Գոյա, Գ. Կուրբե, Գասպարե Տրավերսի, Ա. Մենցել, Ալեքսեյ Վենեցիանով, Պ. Ֆեդոտով, պերեդվիժնիկներ՝ Վ. Պերով, Ի. Ռեպին, Ն. Կասատկին) գործունեության հետ։ Կենցաղային ժանրը կարևոր տեղ է գրավել սովետական արվեստում (Յու. Պիմենով, Ա. Պլաստով)։
Ժանրային պատկերին մեծ տեղ է տրվում նաև քանդակագործության և գրաֆիկայի մեջ։ Կենցաղային տեսարաններով և մանրամասներով հարուստ են Հայկական լեռնաշխարհում հայտնաբերված ժայռապատկերները, միջնադարյան տապանաքարերը, Աղթամարի և այլ ճարտարապետական հուշարձանների բարձրաքանդակները, ձեռագիր մատյանների մանրանկարները։
Կենցաղային ժանրի ուշագրավ գործեր են ստեղծել հայ արվեստում Ս. Ներսիսյանը, Վ. Սուրենյանցը, Հ. Արծաթպանյանը, Ե. Թադևոսյան, Է. Շահին, Ս. Խաչատուրյանը, Վ. Ախիկյանը, Ս. Առաքելյանը, Հ. Կոջոյանը, Գ. Գյուրջյանը, Հ. Կարալյանը, Գ. Խանջյանը։ Կենցաղային ժանրում արտահայտվել են մեր հայրենիքի վերափոխման թափն ու առօրյա կյանքի ողջ բազմազանությունը։
Նովոֆյոդորովկա (այլ կիրառումներ)
Նովոֆյոդորովկա, կարող է վերաբերել՝
Ազատ Շիշյան
Վաղ տարիներ
Ազատ Շիշյանը ծնվել է Օսմանյան տիրապետության տակ գտնվող հայկական Բաբերդ քաղաքում։ 1915 թվականին Հայոց ցեղասպանության պատճառով երեքամյա տղան կորցրել է ծնողներին և բոլոր հարազատներին, որից հետո հայտնվել է որբանոցում, որտեղ անցկացրել է մի քանի տարի։ Որբանոցից տեղափոխվել է Հունաստան, որտեղ ստացել է նախնական կրթությունը։ Շուտով Կիպրոսում բացվում է Մելքոնյան վարժարանը, և Ազատ Շիշյանը մեկնում է Նիկոսիա՝  սովորելու։ Այստեղ, ընդհանուր կրթական ծրագրերին զուգահեռ, նա ստանում է նաև երաժշտական նախնական կրթություն՝ դասավանդելու հրավիրված Բարսեղ Կանաչյանի դասարանում։ Երաժշտական տարրական գիտելիքներ ձեռք բերելու հետ միաժամանակ մասնակցում է վարժարանի երգչախմբի փորձերին և նվագում մի քանի փողային նվագարան։ Կանաչյանը, նկատելով Ազատ Շիշյանի առաջադիմությունը, խորհուրդ է տալիս և ապա աջակցում, որպեսզի նա վարժարանի մի խումբ շնորհալի շրջանավարտների հետ (թվով տասը հոգի) ՀԲԸՄ օգնությամբ 1930 թվականին մեկնի Երևան՝ բարձրագույն կրթությունը հայրենիքում ստանալու։ Պատանիներից յուրաքանչյուրն ընտրում է իր նախասիրած մասնագիտությունը և ընդունվում համապատասխան ԲՈՒՀ։ Շիշյանը ցանկանում էր կոնսերվատորիա ընդունվել, սակայն անհրաժեշտ էր նախ բավարար գիտելիքներ ամբարել, որի նպատակով ընդունվում է երաժշտական ուսումնարանի (հետագայում կոչված Ռոմանոս Մելիքյանի անունով) հոբոյի բաժին՝ միաժամանակ անհրաժեշտ գիտելիքներ ձեռք բերելով երաժշտական մի շարք տեսական և պատմական առարկաներից և կոմպոզիցիայից։
Ավարտելուց հետո 1934 թվականին ընդունվում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի՝ Վարդգես Տալյանի ղեկավարած դասարանը, իսկ նրա անժամանակ մահից հետո կրթությունը շարունակում է Սարգիս Բարխուդարյանի և Հարո Ստեփանյանի մոտ։ Այս տարիներին Շիշյանի ակնառու նվաճումն է հանդիսանում իր Առաջին սիմֆոնիայի կատարումը Թիֆլիսում` Ադրկովկասյան Առաջին Փառատոնի շրձանակում, որը ղեկավարում է այդ տարիներին Երևանի կոնսերվատորիայի ռեկտոր, մեծանուն դիրիժոր Կոնստանտին Սարաջևը։ Փաստորեն, Արամ Խաչատրյանի առաջին սիմֆոնիայից հետո, Հայաստանում գրված առաջին սիմֆոնիայի հեղինակն Ազատ Շիշյանն է։
Կոնսերվատորիան գերազանցությամբ ավարտելուց հետո, արդեն Հայաստանի քաղաքացի դարձած Ազատ Շիսյանը, նշանակվում է Լենինականի Կարա-Մուրզայի անվան երաժշտական ուսումնարանի ուսմասվար՝ այս պաշտոնում փոխարինելով Մոսկվայից կարճ ժամանակով այստեղ եկած կոմպոզիտոր Գրիգոր Եղիազարյանին ։ 1939-40 թվականներին աշխատելու տարիներին ամուսնանում է իր ուսանողուհիներից Արաքսյա Մեքինյանի հետ։
Աքսորի տարիներ և հետագա կյանք
1940 թվականին Շիշյանը դառնում է մատնության զոհ և աքսորվում Ալթայի երկրամաս` միայնակ թողնելով հղի կնոջը։ Գրեթե նույն բախտին են արժանանում նաև նրա համարյա բոլոր այն ընկերները, որոնք եկել էին Կիպրոսից։ Ավելի քան 14 տարի անցկացնելով տաժանակրության մեջ (աշխատել է նաև ոսկու հանքերում) Ստալինի մահից հետո`1954 թվականին, վերադառնում է Հայաստան և շարունակում զբաղվել ստեղծագործական-մանկավարժական գործունեությամբ։ Որպես տեսական առարկաների, կոմպոզիցիայի ուսուցիչ՝ աշխատանքը շարունակում է Լենինականի Կարա-Մուրզայի անվան երաժշտական ուսումնարանում։ Այս տարիներին նրան աշակերտել են հայտնի երաժիշտներ, կոմպոզիտորներ Տիգրան Մանսուրյանը, Գեղունի Չթչյանը, Երվանդ Երկանյանը, Մարտուն Իսրայելյանը, Ալիկ Խաչատրյանը, Ռուզան Կորկոտյանը, Անդրանիկ Ներսիսյանը, Պետրոս Շուժունյանը, Արշակ Իկիլիկյանը, Հայկուհի Հակոբյանը, Ծովինար Հովհաննիսյանը և ուրիշներ, ինչպես նաև Գյումրիի երաժշտական համույթների կատարող երաժիշտներ և ուսումնական հաստատությունների մանկավարժներ ։
Ստեղծագործական ժառանգություն
Ազատ Շիշյանը հեղինակ է բազմաթիվ ստեղծագործությունների. գրել է «Վահագն» բալետը, «Հուշեր» պիեսը՝ ջութակի համար, «Տոնական» նախերգանքը, կոնցերտներ տարբեր նվագարանների համար, հինգ սիմֆոնիա, բազմաթիվ վոկալ շարքեր և երգչախմբային գործեր։ Դրանց մի մասը հնչել է Հայաստանի տարբեր նվագախմբերի ու երգչախմբերի կատարմամբ, իսկ մի մասը՝ ձայնագրվել ու ընդգրկվել ուսումնական ծրագրերում ։
Մահ և հիշատակի հավերժացում
Ազատ Շիշյանը և նրա կինը՝ երաժշտագետ Արաքսյա Մեքինյանը, զոհվել են 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին՝ Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակ ։
1992 թվականին, ի պատիվ տաղանդավոր երաժշտի ու մանկավարժի, Ազատ Շիշյանի անվամբ կոչվեց Գյումրիի թիվ 6 երաժշտական դպրոցը, որը հիմնադրվել է 1976 թվականին՝ թավջութակահար Տիգրան Ադամյանի կողմից ։ 2012 թվականին, Ազատ Շիշյանի ծննդյան 100-րդ տարեդարձի առթիվ առաջին անգամ լույս է տեսել նրա երկերի ժողովածուն՝ կոմպոզիտոր Երվանդ Երկանյանի անմիջական ջանքերով և խմբագրությամբ։ Նույն թվականին Երևանի Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանում նշվել է նրա հոբելյանը՝ Երևանի և Գյումրիի երաժիշտների մասնակցությամբ։ 2023 թվականին Գյումրիում հրատարակվել է Շիշյանի ստեղծագործությունների ևս մեկ ժողովածու՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի Գյումրիի մասնաճյուղի պրոֆեսոր Մարիամ Մխիթարյան-Մարգարյանի ջանքերով։ Այն ներառում է կոմպոզիտորի դաշնամուրային, վոկալ, խմբերգային ստեղծագործությունները, «Հուշեր» պիեսը՝ գրված ջութակի համար և շեփորի կոնցերտի կլավիրը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչներ Կատեգորիա:Սպիտակի երկրաշարժի զոհեր
Ռյաբցևո (գյուղ, Միխայլովսկի շրջան)
Ռյաբցևո (Рябцево), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կաոլինիտ
Կաոլինիտ, կավային միներալ ալյումինի ջրային սիլիկատների խմբից։ Պարունակում է 39, 5% Al2O3, 46, 5% SiO2 և 14% H2O։
Հանդիպում է հողային զանգվածների ձևով, որոնց մեջ էլեկտրոնային մանրադիտակի օգնությամբ հայտնաբերվում են մանր վեցանիստ բյուրեղներ։ Բյուրեղագիտական համակարգը մոնոկլինային է։ Կարծրությունը՝ 2-2,5, խտությունը՝ 2610-2680 կգ/մ³ (փոխվում է՝ կախված հիդրատացման աստիճանից)։ Կաոլինիտը բազմաթիվ կավերի բաղադրիչն է։ Առաջանում է դաշտասպաթային ապարների հողմահարման և հիդրոթերմալ փոփոխությունից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալյումինի միներալներ Կատեգորիա:Միներալներ
Հենրիխ Բրուն
Կենսագրություն
Ծնվել է 1822 թվականի հունվարի 23-ին, Վյորլիցում։
Հենրիխ Բրունը շատ է ճամփորդել Իտալիայում և տարբեր վայրերում ցրված նյութեր է հավաքել Մոմզենի ու Ռիչլի կողմից արված արձանագրությունների մասին պատմող մեծ աշխատության համար, 1854-1856 թվականներին եղել է Բոնի համալսարանի գրադարանի պրիվատ-դոցենտ և հսկիչ։ 1866 թվականի վերջին Հռոմի Հնագիտական ինստիտուտում զբաղեցրել է քարտուղարի պաշտոնը։ Գենցենի հետ համագործակցության արդյուքնում նրան հաջողվել է բարձրացնել այդ հաստատության գիտական աստիճանը և դարձնել այն երիտասարդ հնագետների կրթական կենտրոն։
1865 թվականից Բրունը եղել է Մյունխենի համալսարանի հնագիտության պրոֆեսոր և դրամագիտության կաբինետի կոնստերվատոր, իսկ 1868 թվականից եղել է Մյունխենում Լյուդվիգ առաջին թագավորի ծաղկամանների հավաքածուի կոնսերվատորը։
Ըստ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանի` Բրունը 19-րդ դարի հնագիտության նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկն է, որը հիմնվել է ստեղծագործության գեղարվեստական մոտիվների ու ոճի վրա` փորձելով բացահայտել արվեստի հուշարձանների պատմամշակութային նշանակությունը։ Հունական գեղանկարչության ու էտրուսկյան արվեստի պատմությունը ստեղծվել է գրեթե բացառապես նրա աշխատանքների շնորհիվ։
Աշխատանքներ
Ինչպես նաև շատ հոդվածներ է հեղինակել Հնագիտության համալսարանի, Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի պարբերականների համար։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գերմանացի հնագետներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Շախվորոստովկա (այլ կիրառումներ)
Շախվորոստովկա, կարող է վերաբերել՝
Կալլաստե (գյուղ, Մուհու շրջան)
Կալլաստե (Kallaste), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուհու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 65 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուհու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Լոսևո (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)
Լոսևո (Лосево), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։
Գրենլանդիայի զինանշան
Գրենլանդիայի զինանշանը, Դանիայի մաս կազմող Գրենլանդիայի պաշտոնական խորհրդանիշներից մեկն է ։ Զինանշանի վրա պատկերված է Սպիտակ արջ կապույտ ետին պլանի վրա։ Սպիտակ արջը խորհրդանշում է Գրենլանդիայի խիստ ցուրտ ձմեռը, իսկ կապույտ ետնապլանը՝ Հյուսիսային սառուցյալ և Ատլանտյան օվկիանոսների ջրերը, որոնք ողողում են Գրենլանդիայի ափերը բոլոր կողմերից։
Զինանշանի հեղինակը Յենս Ռոսինգն է։ Պաշտոնապես հաստատվել է 1819 թ-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1989 զինանշաններ Կատեգորիա:Զինանշաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գրենլանդիայի պետական խորհրդանիշեր
Posle mene
«Posle mene» (սերբերենից թարգմանած՝ նշանակում է «Ինձանից հետո»), սերբ երգչուհի Էմինա Յահովիչի երգը, որը թողարկվել է 2011 թվականին City Records լեյբլի կողմից։ Երգի խոսքերի և երաժշտության հեղինակն է Էմինա Յահովիչը, իսկ պրոդյուսերն է Բոյան Դուգիչը։
Ռիկալդոնե
Ռիկալդոնե  (Ricaldone), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում ։
Posle mene
Երգի տեսահոլովակի նկարահանումները տեղի են ունեցել 2011 թվականի ամռանը Թուրքիայում, ռեժիսոր Միլոշ Նադաժդինի գլխավորությամբ ։
Ռիկալդոնե
Բնակչությունը կազմում է 687 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 63 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0144։
Posle mene
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2011 սինգլներ
Ռիկալդոնե
Կոմունայի հովանավորներն են սուրբ առաքյալներ Սիմոն Կանանացին և Թադեոսը։ Տոնակատարությունը օգոստոսի 5-ին է։
Նիկի Յանգ
Նիկի Յանգ (니키 양, ), հարավկորեկան հնչյունային դերասանուհի, նկարիչ-մուլտիպլիկատոր և սցենարիստ։ Հոնգիկի համալսարանը, իսկ հետո Կալիֆոռնիայի արվեստի ինստիտուտն ավարտելուց հետո դարձել է «Գրիֆինների ընտանիքը» մուլտսերիալի պատմության տախտակի նկարիչներից մեկը, մինչ Frederator Studios ստուդիա տեղափոխվելը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի սցենարիստներ
Գլինյանոե (գյուղ, Դոբրովելիչկովի շրջան)
Գլինյանոե (Глиняне), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոբրովելիչկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գլինյանոե գյուղում բնակվում էր 305 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,02 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 150,99 մարդ/կմ²։
Voodoo Extreme 3D
Voodoo Extreme 3D, վեբ կայք, նվիրված բոլոր պլատֆորմների համար նախատեսված համակարգչային խաղերին։ Voodoo Extreme 3D-ում տեղադրվում է համակարգչային խաղերի արդյունաբերության մասին նորություններ, նոր խաղերի և հրատարակչությունների մասին քննարկումներ և այլն։ Voodoo Extreme 3D-ը համարվում է IGN Entertainment կազմակերպության սեփականությունը։
Պատմություն
Voodoo Extreme 3D կայքը ստեղծվել է 1997 թվականի դեկտեմբեր 10-ին Բիլլի Վիլսոնի կողմից, www.voodooextreme.com հասցեով ։
2003 թվականի ապրիլի 15-ին, IGN Entertainment ընկերությունը, որը համարվում է IGN.com և GameSpy կայքերի տերը, հայտարարեց Voodoo Extreme 3D-ի գնման մասին։ Վաճառքից հետո կայքի հասցեն փոփոխվեց դառնալով ve3d.ign.com ։
2005 թվականի մարտին 33 տարեկան հասակում մահացավ կայքի հիմնադիր Բիլլի Վիլսոնը  ։
2009 թվականի հուլիսի 8-ին Voodoo Extreme 3D-ը լքեց գլխավոր խմբագիրներից մեկը՝ Ռոբերտ Հովարդը  ։
2012 թվականի հունվարի վերջին հայտարարվեց, որ կապված բարդ ֆինանսական դրության հետ IGN-ը ստիպված է կրճատել Voodoo Extreme 3D և TeamXbox-ի աշխատակիցների բյուջեն։ Voodoo Extreme 3D-ի աշխատակիցները խնդրեցին մնալ կամավորի կարգավիճակով  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կայքեր Կատեգորիա:Կայքեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կայքեր ըստ թեմայի Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր
Դոյս Իրմանս դու Բուրիտի
Դոյս Իրմանս դու Բուրիտի (Dois Irmãos do Buriti), համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Բնակչությունը կազմում է 9335 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2 344,611 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 4,2 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1987 թվականի նոյեմբերի 13-ին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1987 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Չըրաղան պալատ
Չըրաղան պալատ (Çırağan Sarayı, Çırağan Palace), հինգաստղանի հյուրանոց Ստամբուլում։ Պատկանում է «Kempinski» հյուրանոցային խմբին ։ Տեղակայված է Բեշիկթաշ և Օրթաքյոյ թաղամասերի միջև՝ Բոսֆորի ձախ ափին։ Հյուրանոցը մարմարե կամրջով կապված է Յըլդըզ այգու հետ։ Նախկինում այստեղ տեղակայված է եղել սուլթան Աբդուլ Ազիզի պալատը։
Չըրաղան պալատը, ինչպես և Օրթաքյոյ մզկիթը և Դոլմաբահչեի պալատը, կառուցվել է Պալյան ընտանիքի կողմից, ովքեր ձգտում էին եվրոպականացնել օսմանյան ճարտարապետությանը պատկանող կառույցները։ Կառուցումը տեղի է ունեցել 1863- 1867 թվականներին։ XX դարի սկզբին այստեղ՝ զինվորականների խիստ հսկողության ներքո, ապրել է օսմանյան սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ը, իսկ 1909 թվականին այստեղ տեղի ունեցան երիտթուրքական խորհրդարանի առաջին նիստերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի օսմանյան պալատներ Կատեգորիա:Բոսֆոր Կատեգորիա:Բեշիքթաշ Կատեգորիա:Թուրքիայի ամրոցներ Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունն Ստամբուլում
Արմենակ Մուրվալյան
Արմենակ Արտեմի Մուրվալյան, հայ խորհրդային լեզվաբան։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1948)։
Զբաղվել է հայերենի և վրացերենի, ինչպես նաև հայերենի և այլ լեզուների բառային ու քերականական ընդհանրությունների ուսումնասիրությամբ («Հայ-վրացական բառային զուգադիպումներ», 1947, «Հայերենի մասնիկները և նրանց առնչությունները վրաց և կովկասյան մյուս լեզուների հետ», 1949)։ Գրել է նաև հայերենի բառապաշարին վերաբերող գործեր։ Առանձին գրքերով լույս են տեսել Մուրվալյանի «Հայոց լեզվի բառային կազմը» (1955), «Հայոց լեզվի դարձվածաբանություն և բայակազմություն» (1959) աշխատությունները։
Թարգմանությունները (վրացերենից)
Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Վրացերենից հայերեն թարգմանիչներ
Ֆիտոնեմատոդներ
ֆիտոնեմատոդներ, բուսական օրգաններում ապրող և սնվող կլոր որդերի (նեմատոդներ) էկոլոգիական խմբերի յուրահատուկ համալիր։ Առաջացել են կլոր որդերի դասի հողային ներկայացուցիչներից և էկոլոգիական ու կենսական փուլերով կապված են աճող բույսին։
Արտաքին կառուցվածք
Մարմինն իլիկաձև է կամ թելանման, երկարությունը՝ 0,5-2(5) մմ, ընդլայնական կտրվածքը՝ կլոր։ Մակաբույծ կենսակերպի հետևանքով որոշ տեսակների մարմնի ձևերը խիստ փոխվել են. գալային և ցիստառաջացնող ֆիտոնեմատոնդերի էգերն անկանոն գնդաձև են, կիտրոնաձև կամ շշաձև և անշարժ, իսկ արուները պահպանել են բնորոշ թելանման ձևն ու շարժունակությունը։ Ֆիտոնեմատոնդերի մարմինը բաժանվում է գլխի, մարմնի և պոչի։
Բազմացում և զարգացում
Բաժանասեռ են, բազմանում են ձվադրությամբ, հազվադեպ՝ կուսածնությամբ։
Կենսակերպ
Ֆիտոնեմատոնդերից շատերն ընդունակ են անաբիոտիկ վիճակում ամիսներ ու տարիներ պահպանել կենսունակությունը, օրինակ՝ ցորենի նեմատոդը (Anguina tritici) կարող է պահպանվել ավելի քան 10 տարի։
Ֆիտոնեմատոդների ուսումնասիրությունը Հայաստանում
Հայաստանում ֆիտոնեմատոնդերի հետազոտություններն սկսվել են 1950-ական թվականներին ՝ Հ. Պողոսյանի, Ջ. Կարապետյանի, Հ. Մկրտչյանի աշխատանքներով, տարբեր տարածաշրջաններում հայտնաբերվել են վայրի և մշակովի խոտաբույսերի ֆիտոնեմատոնդերի 500 տեսակ, որից ավելի քան 70-ը՝ մակաբույծ։ Ֆիտոնեմատոդներ մեծ մասամբ բույսերին միանգամից չեն ոչնչացնում, այլ առաջացնում են հիվանդություններ, որոնց հետևանքով նրանց աճը դանդաղում է, ընկնում են ընդհանուր դիմադրողականությունը, չորադիմացկունությունը, բերքատվությունը, պայմաններ են ստեղծվում հեշտությամբ վարակվելու երկրորդային մակաբույծներով։
Ֆիտոնեմատոդների հիվանդությունները
Ըստ բույսի մասերի վարակվածության՝ ֆիտոնեմատոդները բաժանում են բույսի վերերկրյա մասերի (բողբոջներ, ծիլեր աճման կոներ, ծաղկաբողբոջներ, ցողունի տերևներ) և արմատային համակարգի մակաբույծների։ Վերերկրյա մասի մակաբույծ ֆիտոնեմատոդներ առաջացնում են կարտոֆիլի, սոխի, սխտորի, ցորենի, քրիզանթեմի, ելակի և այլն աֆելենխոիդոզ, դիտիլենխոզ հիվանդությունները։ Արմատային ցիստառաջացնող Heteroderidae ընտանիքի ֆիտոնեմատոդներ առաջացնում են կարտոֆիլի, ճակնդեղի, կաղամբի, ծխախոտի, վարսակի և այլն հետերոդերոզ, գլոբոդերոզ հիվանդությունները։
Արմատային գալառաջացնող Meloidogynidae ընտանիքի ֆիտոնեմատոդներ առաջացնում են վարունգի, լոլիկի և այլ բանջարաբոստանային մշակաբույսերի ու ծաղկավոր գեղազարդիչ բույսերի մելոիդոգինոզ հիվանդությունը։ Տնտեսությանը մեծ վնաս են պատճառում արմատային համակարգի մակաբույծները (գերակշռում են տեսակների թվով)։ Ֆիտոնեմատոնդերի առաջացրած հիվանդություններից երբեմն կորցնում են բերքի 50-80 %-ը։
Պայքարի միջոցներ
Պայքարը՝ կանխարգելիչ, ագրոտեխնիկական, ֆիզքիմիական և կենսաբանական միջոցներով։
Կատեգորիա:Կլոր որդեր
Յարդ
մինի|280px|Երկարության չափերը [[Լոնդոնի մոտ գտնվող Գրինվիչի աստղադիտարանի պատին՝
1 յարդ, 2 ոտնաչափ, 1 ոտնաչափ,
6 մատնաչափ (1⁄2 ոտնաչափ) և 3 մատնաչափ։ Նիշերի ներսի կողմերի հեռավորությունը ճշգրիտ չափերն են օդի 62 °F (162⁄3°C) ջերմաստիճանի դեպքում։ ]] Յարդ (անգլերեն` yard հապավումը` yd), երկարության անգլիական չափի միավոր է։
Ծագում
Ըստ ավանդույթի Անգլիայի Էդգար Խաղաղասեր (959-975 թթ.) թագավորի քթի ծայրից մինչև դեպի կողմ բացված ձեռքի միջնամատի հեռավորությունն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկարության չափման միավորներ
Շապովալովկա (այլ կիրառումներ)
Շապովալովկա, կարող է վերաբերել՝
Ռյաբցևո (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Ռյաբցևո (Рябцево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սոնիտա Ալիզադե
Սոնիտա Ալիզադե (պարսկերեն՝ سونیتا علیزاده, ), աֆղանական ծագումով ակտիվիստուհի և ռեփ երգչուհի, որ պայքարում է մարդու իրավունքների և հատկապես կանանց իրավունքների համար, մասնավորապես՝ աղջիկների բռնի ամուսնությունների դեմ։ Ծնվել է Աֆղանստանի Հերաթ քաղաքում, 1996 թվականին, աֆղանական ավանդական ընտանիքում. յոթ երեխաներից կրտսերն էր, : Իր գործունեությունն սկսել է Իրանում, իսկ ներկայումս ապրում, սովորում, գործում, ստեղծագործում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։
Կենսագրություն
14 տարեկանում հանդիպել է իրանցի կինոռեժիսոր Ռոխսարե Ղաեմաղաիմին, որը որոշել է փաստավավերագրական կինոֆիլմ նկարահանել նրա մասին։ Նկարահանումների շրջանում մայրը եկել է Թեհրան, ցանկացել է աղջկան վերադարձնել Աֆղանստան՝ մտադրություն ունենալով նրան կնության վաճառել 9 հազար ամերիկյան դոլարի դիմաց (ընդ որում՝ այդ գումարից 7 հազար դոլարը պետք է հատկացներ որդիներից մեկին ամուսնացնելու նպատակին)։ Կինոռեժիսորը խնդրել է, որ նա աղջկան թույլ տա մի քանի ամիս էլ մնալու Թեհրանում ։ Շուտով թողարկվել է Սանիտայի «Վաճառքի հանված հարսնացուներ» (Brides for Sale) տեսահոլովակը, , որը, տեղադրվելով Youtube-ում, կարճ ժամանակամիջոցում լայն ժողովրդականություն է ստացել, արժանացել հարյուրհազարավոր դիտումների և հնարավորություն ընձեռել ծանոթանալու և շփվելու հասարակության բարեփոխումների ջատագով, շահույթ չհետապնդող StrongHeart ընկերակցության գործիչների հետ ։ Սոնիտան դրամաշնորհի է արժանացել, որի շնորհիվ կարողացել է մեկնել ԱՄՆ, բնակություն հաստատել այնտեղ, ուսումնառության անցնել ամերիկյան քոլեջներից մեկում ,, :
2018 թվականին նա ճապոնացի երգիչ ու դերասան Միյավիի հետ թողարկել է «Երկար գիշերներ» (Long Nights) երկլեզվյան՝ անգլերեն ու պարսկերեն երգը, որն ստեղծել էր Լիբանանում գտնվող փախստականների ճամբար իր այցելությունից հետո ՝ այնտեղ ստացած դառն ու մռայլ տպավորությունների ազդեցության ներքո։
Սոնիտան շարունակում է երգեր հորինել, որոնցում քննադատում է աֆղանական այն սովորությունները, որոնք արդարացի չեն աղջիկների ու կանանց վերաբերմամբ։ Նա արծարծում է բռնի և մանկական ամուսնությունների, աղջիկների առուվաճառքի հիմնախնդիրները, թալիբների վարչակարգի ու ռազմական բախումների ժամանակաշրջանում մարդկանց ճակատագրի, իսլամական հասարակությունում կնոջ ճնշված վիճակի, նրան լռել պարտադրելու, սեփական կարծիքի արտահայտման իրավունքից զրկելու և հարանման այլ թեմաներ։
Գործունեությունը
Սոնիտան եռանդուն կերպով պայքարում է մանկահասակ աղջիկների բռնի ամուսնությունների դեմ (ինքն անձամբ կարողացել է երկու անգամ խույս տալ մանուկ հասակում կնության վաճառվելու դառը ճակատագրից) ։ Նա դարձել է բռնի ամուսնությունների դեմ պայքարի խորհրդանիշ ։ Իրանում բնակվելու տարիներին, հակառակ այն բանի, որ այդ երկրի օրենքներով աղջիկներն ու կանայք իրավունք չունեն առանց հատուկ թույլտվության երգելու հասարակության համար, 2014 թվականի հոկտեմբեր ամսին YouTube-ում տարածել է իր Brides for Sale (Վաճառքի հանված հարսնացուներ) երգի տեսահոլովակը ։ Դա ապագա ճանաչված երգչուհու առաջին տեսահոլովակն էր և միանգամից մեծ հաջողություն է գրանցել՝ արժանանալով ավելի քան 600 հազար դիտումների ։
Ճանաչում
2015 թվականին իրանցի կինոռեժիսոր Ռոխսարե Ղաեմաղամին նկարահանել է նրա կյանքի ու ճակատագրի մասին պատմող, «Սոնիտա» խորագիրը կրող փաստավավերագրկան կինոնկարը, որը 2016 թվականի հունվարին ներկայացվելով ամերիկյան Sundance կինոփառատոնում, արժանացել է ժյուրիի Grand prix մրցանակին World Cinema Documentary անվանակարգում, :