cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մեքսիմյո (կանտոն)
Մեքսիմյո (Meximieux), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Ռոն-Ալպ շրջանում։ Էն դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Բուրկ ան Բրես օկրուգի մեջ։ Համաձայն 1999 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 17275 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 119 է։ Կանտոնում կա 12 կոմունա։
Հայկական տվյալների տեղեկատու բազա
Նախագիծը ստեղծել է ԱԲՍՏՐԱԿՏ ընկերության կողմից։
Մեքսիմյո (կանտոն)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ Կատեգորիա:Էն դեպարտամենտի կանտոններ
Հայկական տվյալների տեղեկատու բազա
Կատեգորիա:Կայքեր Կատեգորիա:Տեղեկատվական բազաներ համացանցում
Աստերոիդների ցանկ (132701-132800)
Աստերոիդների ցանկ (132601-132700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (132801-132900)
|}
Վասիլևկա Վտորայա
Վասիլևկա Վտորայա (Василівка Друга), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1977 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վասիլևկա Վտորայա գյուղում բնակվում էր 368 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1977 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բիլյար (գյուղ, Մոժգինսկի շրջան)
Բիլյար (Биляр), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Մոժգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Մոժգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ազդիբեկ
Ազդիբեկ, գյուղ Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառում։ Գտնվում էր Ալեքսանդրապոլ քաղաքից 25 կմ արևելք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Տիխտա (Ինյայի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Ինյա գետն է, գետի ենթաավազանը Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Մարիկ
Մարիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Լճեի գավառակում ։
Գտնվում էր լեռնային և անտառապատ վայրում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տիկին III
Տիկին III, կտավը նկարվել է 1953 թվականին աբստրակտ-էքսպրեսիոնիստ Վիլլեմ դե Կունինգի կողմից։ Այս կտավը այն աշխատանքներից մեկն է, որն արվել է 1951-1953 թվականների ընկած ժամանակահատվածում։ Նկարի հիմնական գաղափարը կինն է։
Կտավը 1970-ական թվականներից ի վեր պահվել է Թեհրանի ժամանակակից արվեստի թանգարանում։ Իսլամական հեղափոխությունից հետո, Իրանում այսպիսի բովանդակությամբ արվեստի աշխատանքներ այլևս չէին կարող ցուցադրվել՝ չափազանց խիստ օրենքների պատճառով։ Միայն 1994 թվականին այն վաճառվեց և դուրս բերվեց երկրից։ Կտավը 2006 թվականին, ամերիկացի կոլեկցիոներ Դեյվիդ Գեֆֆենը 137,5 միլիոն դոլլարով վաճառեց միլիարդատեր Սթիվեն Կոենիին։ 2015 թվականի տվյալների համաձայն, կտավը համարվում է աշխարհի չորս ամենաթանկ աշխատանքներից մեկը ։
Կրասնի Ուրյուշ
Կրասնի Ուրյուշ (Красный Урюш, Ҡыҙыл Үреш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 568 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի բնակավայրեր
Կաշիրինի տնակ
Կաշիրինի տնակ (Домик Каширина), թանգարան Նիժնի Նովգորոդում Մաքսիմ Գորկու (Ա. Մ. Պեշկովի) պապի տանը։ Նկարագրված է «Մանկություն» վիպակում։ Ներքին հարդարանքը վերականգնված է։
Պաշտոնական անվանում
Ա. Մ. Գորկու մանկության թանգարան («Կաշիրինի տնակ»)։ Պատվո նշանի շքանշանակիր Ա. Մ. Գորկու անվան պետական թանգարանի մասնաճյուղ։
Գտնվելու վայր
Նիժնի Նովգորոդ, Փոստային փողոց, տուն 21։
Ստեղծման պատմություն և զարգացում
Թանգարանը հիմնադրվել է 1933 թվականի հուլիսի 1-ին Ֆյոդոր Պավլովիչ Խիտրովսկու կողմից։ Թանգարանի բացումը տեղի է ունեցել 1938 թվականի հունվարի 1-ին։ Ա. Մ. Գորկու 150 ամյակին նվիրված միջոցառումների  շրջանակներում, որը ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նշանավոր հիշատակի օրերի ցանկում, այն լայնորեն նշվեց 2018 թվականի մարտին, և թանգարանում կատարվեցին նորոգման-վերականգնման աշխատանքներ մարզային բյուջեի միջոցների հաշվին։ Վերջին անգամ այդպիսի աշխատանքներ կատարվել էին 1983-1984 թվականներին։ Բացի այդ, 2018 թվականի հունվարին թանգարանի մասնաշենքերից մեկում բացվեց մանկական թանգարանային կենտրոն, որը հագեցած էր համապատասխան սարքավորումներով՝ 4-14 տարեկան երեխաների համար դասընթացների կազմակերպման նպատակով ։
Էքսկուրսիա թանգարանային դահլիճներով
Թանգարանում վերարտադրվում է գրողի պապի և տատի` Վասիլի Վասիլևիչի և Ակուլինա Իվանովնայի տան բնական միջավայրը։ Այս տանը Գորկին ապրել է 1871 թվականի օգոստոսից մինչև 1872 թվականի գարունը։ Այցելուներին առաջարկվում է թեմատիկ էքսկուրսիաներ`
Էքսկուրսիան սկսվում է խոհանոցից։ Կահավորանքը`սեղան ձեռագործ սփռոցով, սեղանին փայտե ափսե է դրված կերակրի համար։ Փայտե գդալներ և աղաման, ափսե միս կտրելու համար, վառված մոմի մնացորդ երկաթե մոմակալի վրա։ Աջ անկյունում սրբապատկեր է, ձախում՝ «պահարան» սպասքի համար։ Պատի երկայնքով ռուսական վառարանն է։ Վառարանի մոտ չուգունե լվացարանի տակ դրված է փայտե տաշտը ճիպոտներով, դիմացը փայտե նստարանն է, որի վրա Վասիլի Կաշիրինը շոգեհարում էր թոռներին։ Վառարանի կողքին հնոցապանի եղանաբռնակն է, քիչ այն կողմ՝ խոհանոցային սպասքի դարակները։
Խոհանոցից դուռը տանում է դեպի պապի սենյակ։ Այդ սենյակում պատի մոտ դրված է բազմոցը, որի վերևում կախված է 1862-1863 թվականների Նիժնեգորոդսկի դումայի խոսնակների մեծ լուսանկարը։ Սենյակի կենտրոնում դրված է սեղան, որի վրա դրված է «Քրիստոնեական հուշարձան» գիրքը բաց վիճակում, կողքին՝ սագի փետուրից գրիչ։ Առջևի անկյունում՝ սրբապատկերների տակ, դրված է թանկարժեք իրերի պահելու սնդուկը, դռան կողքին՝ հանդիսությունների համար նախատեսված սպասքի պահարանը։ Վառարանի կողքի կախիչից կախված է ներկարարական արտադրամասի վարպետի կապան և թավշյա բաճկոնը։ Դռան կողքին պատից կախված է ջրարջի մորթուց մուշտակը։
Հաջորդը տատիկի սենյակն է։ Պատուհանի մոտ դրված է կոմոդ, որի վրա էլ խնայատուփ, սնդուկ և ձեռագործական առարկաներ։ Կոմոդի կողքին՝ պատուհանի մոտ, դրված է ժանյակագործական ձողիկներով բարձիկը։ Պատի երկանքով դրված է մահճակալը՝ փետրաներքնակով, ծածկված մկդակած վերմակով, վրան բարձեր և սպիտակ բարձի երեսներով։ Մահճակալի վրա կախված է կանացի սև մետաքսե թիկնոց՝ զարդարված ապակե ուլունքներով։ Մահճակալի մոտ՝ անկյունում, դրված է մեծ փայտե սնդուկը։ Նրա վրա կախված են կանացի հագուստներ և ամրացված էր հին ճոճանակով ժամացույցը։
Մաքսիմ Գորկու հորեղբոր՝ Միխայիլի սենյակը. սենյակի կահավորանքը` կոմոդ, ձվաձև հայելի, կիսափափուկ բազմոց քանդականախշ թիկնակով։   Պատուհանի մոտ դրված էր փոքրիկ սեղան, վրան պղնձե ինքնաեռ, թեյի սպասքով, գինու տարողություն մեծ բաժակներով։ Պատից կախված են ընտանեկան լուսանկարներ։  Սենյակում կարելի է տեսնել տոնական հագուստներ՝ սև մահուդե սերթուկ,  շեղօձիք վերնաշապիկներ, գործած գոտաիներ և կանացի զգեստներ։ Տարբեր կենցաղային պարագաներով լցված նախասենյակով կարելի էր դուրս գալ բակ։ Բակում գտնվում են տնտեսական կառույցներ` ներկատուն,  սրահ, կառքամառան ։
Պարսպի երկայնքով տեղադրված էին հին կաթսաներ, ցանկապատին հենված էր կաղնե գերեզմանախաչ, որը հշեցնում էր Վանիա Ցիգանկայի ողբերգական մահը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի թանգարաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկի
Կալցիումի քլորիդ
Կալցիումի քլորիդ, քիմիական բանաձը՝ CaCl2, աղաթթվի կալցիումական աղ։
Անգույն բյուրեղ է, խտությունը՝ 2510 կգ/մ3, հալման ջերմաստիճանը՝ 772 °C։ Խիստ խոնավածուծ է, ջրային գոլորշիներ կլանելիս վերածվում է հեղուկ զանգվածի։ 100 գրամ ջրում 20°-ում լուծվում է 74 գրամ կալցիումի քլորիդ, 100 °C-ում՝ 159 գրամ։
Կալցիումի քլորիդի ջրային լուծույթները սառչում են ցածր ջերմաստիճաններում (20%-անոցը՝ -18, 57 °C-ում, 30% անոցը՝ -48 °C-ում)։ Առաջացնում է հիդրատ՝ CaCl22 * 6H2O, որը կայուն է մինչև 29, 8 °C, ավելի բարձր ջերմաստիճանում հագեցած լուծույթից նստում են 4, 2 և 1 մոլեկուլ ջրով բյուրեղահիդրատներ։
CaCl2-6H2CMi (58,8%) ձյան կամ սառույցի (41,2% ) հետ խառնելիս ջերմաստիճանն իջնում է մինչև -55 °C (կրիոհիդրատային կետ)։
Ստացումը
Ստացվում է սոդայի արտադրության ժամանակ՝ որպես կողմնակի նյութ։ Կարելի է ստանալ՝ տաքացնելիս քլորային կրաքարը։
Կիրառություն
Կիրառվում է կալցիում ստանալու, հեղուկները և գազերը չորացնելու համար, բժշկության մեջ և այլուր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քլորիդներ Կատեգորիա:Կալցիումի աղեր Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ
Մաեստրո (հեռուստաալիք)
«Մաեստրո ԹՎ» (მაესტრო, Maestro TV), վրացական մասնավոր հեռուստաալիք, որը առաջին անգամ եթեր է հեռարձակվել 1995-ի փետրվարին։
Կատեգորիա:Վրաստանի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Վրացալեզու հեռուստաալիքներ
Լյուի (կանտոն)
Լյուի (Lhuis), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Ռոն-Ալպ շրջանում։ Էն դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Բելե օկրուգի մեջ։ Համաձայն 1999 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 4496 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 118 է։ Կանտոնում կա 12 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ Կատեգորիա:Էն դեպարտամենտի կանտոններ
Ֆրանկմասոնության թանգարան
ֆրանկմասոնության թանգարան (Musée de la Franc-Maçonnerie), հայտնի է նաև որպես  Եվրոպական մասոնության և Ֆրանսիայի  Մեծ Արևելքի թանգարան։
Գտնվում է Փարիզի (Ֆրանսիա) 9-րդ զանգվածում՝ Քադետի 16 հասցեում։ Բաց է ամեն օր, բացառությամբ կիրակի և երկուշաբթի օրերի, այցելության վարձավճարը 6 եվրո է։ Մետրոյի ամենամոտ կայարանը Քադետն է ։
Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1889 թվականին Ֆրանսիայի Մեծ Արևելքում՝ Քադետ հյուրանոցում։ Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին՝ Ֆրանսիայի գերմանական օկուպացիայի ժամանակ, բոլոր ցուցանմուշները տեղափոխվել են Գերմանիա։ Թանգարանը վերաբացվել է միայն 1973 թվականին, իսկ 2000 թվականին նրան պաշտոնապես տրվել է Ֆրանսիայի թանգարանի կարգավիճակ։ Նույն՝ 2000 թվականին թանգարանին են վերադարձվել պատմական բազմաթիվ փաստաթղթեր, որոնք Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ Գերմանիայի պարտությունից հետո գտնվում էին Մոսկվայի ՊԱԿ-ի արխիվներում Ֆրանսիական մասոնության պատմության թանգարան
Այսօր Ֆրանսիայի մասոնության պատմության թանգարանում կարելի է ծանոթանալ նրա խորհրդանիշներին, աստիճաններին, փաստաթղթերին, դեկորացիային և մասոնների հանդերձանքին։ Մշտական ցուցադրության սրահներում (800 մ²) ներկայացված է մոտ 10 000 նմուշ, մոտ 23 000 հատոր արխիվում է (400 մ²),  և ևս 400 մ²-ը ներկայացված է ժամանակավոր ցուցադրության։ Հավաքածուի կարևոր ցուցանմուշներից են Վոլտերի մասոնական գոգնոցը (1778), Լա Ֆայետի մասոնական սուրը, Ջեյմս Անդերսոնի կազմած «Ազատ որմնադիրների» մասոնական սահմանադրությունը (1723), Ուիլյամ Հոգարտի երգիծական փորագրությունները (1697—1764),մասոնական ճենապակե արձանիկները (1740) և այլն ։
Վելիկայա Անդրեևկա
Վելիկայա Անդրեևկա (Велика Андріївка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1923 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկայա Անդրեևկա գյուղում բնակվում էր 135 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,763 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1923 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Իվոնովցի
Իվոնովցի (Івонівці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տիվրովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1242 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տիվրովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1242 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դժոխք՝ ետնամուտքով
Սյուժե
Այդ ընթացքում ճապոնացի կապիտանը (Ջո Սիսոն), որը ղեկավարում էր մոտակա քաղաքի կայազորը, իմանում է ամերիկացիների հայտնվելու մասին և պարտիզաններին նրանց հանձնելու պահանջ է ներկայացնում` խոստանալով մերժման դեպքում սպանել գերեվարած ֆիլիպինցի երեխաներին։ Օգտագործելով անսպասելիության գործոնը` պարտիզանները ամերիկացիների հետ համատեղ հաղթում են ողջ կայազորին և ազատում են գերիներին։ Գերեվարած կապիտանի և շարքայինի հարցաքննությունն արդյունք չի տալիս, և պարտիզանները, չնայած ամերիկացիների դեմ լինելուն, գնդակահարում են նրանց։ Որոշ ժամանակ անց պարտիզաններն ու ամերիկացիները ջունգլիներում հանդիպում են ավազակների փոքր խմբի, որի ղեկավարը` Ռամունդոն (Ջոննի Մոնտեյրո), համաձայնում է ռադիոկայանի դիմաց տեղեկություններ տրամադրել ճապոնացիների շարժի մասին։ Ամերիկացիները համաձայնում են` տեղեկությունների նախնական ճշտման պայմանով (հետախուզության են գնում Պակոն և Ջերսին)։ Ռամունդոն, դժգոհ լինելով ուշացման պատճառով, վնասում է ռադիոկայանն ու իր խմբով հեռանում է։
Հետախուզական տեղեկությունները շտապ փոխանցելու անհրաժեշտությունն ստիպում է խմբին նոր փոխանցիչ գտնել։ Պակոն հայտնում է ոչ հեռվում գտնվող ճապոնական կարճալիք ռադիոկայանի մասին, որոշվում է այն գիշերը գրավել։ Ամերիկացիները կարողանում են անաղմուկ հեռացնել ժամապահներին, ներթափանցել շինության մեջ և սկսել տվյալների փոխանցումը, սակայն ճապոնացի զինվորներից մեկը նկատում է նրանց և ահազանգ է տալիս։ Սկսված փոխհրաձգության արդյունքում Բարնետը զոհվում է` հասցնելով ուղարկել ռադիոհաղորդագրությունը։ Քրեյգին ու Ջերսիին հեռանալու հնարավորություն տալու համար Պակոն որոշում է իր խմբի հետ շեղել ճապոնացիների ուշադրությունը։
Ջերսին ու Քրեյգը տանում են Բարետի մարմինը` պատրաստվելով նրան հուղարկավորել գետի մոտ։ Պակոյի սիրեցյալից` Մարիայից (անաբել Հագինս) նրանք իմանում են, որ Պակոն պարտիզանական խմբի մեծ մասի հետ զոհվել է։
Աշխատանք ֆիլմում
Ֆիլմի աշխատանքների ավարտից հետո Մոնթե Հելմանը հիվանդացել է և ստիպված է եղել երեք շաբաթ անցկացնել հիվանդանոցում։ Այդ պատճառով ֆիլմի նախնական մոնտաժն արել է Ֆելի Քրիստոնոմոն։ Այդ տարբերակն այն աստիճան դուր չի եկել Հելմանին, որ նա որոշել է վերամոնտաժել ֆիլմը։ Ժամանակի սղության պատճառով (անհրաժեշտ էր անցնել «Թռիչք դեպի կատաղություն» ֆիլմի նկարահանումներին) նա ստիպված է եղել աշխատել գիշերները։
«20th Century Fox» ընկերությունում դժգոհ էին ֆիլմի մռայլ ավարտից, այդ պատճառով վերջում ավելացվել է ռազմական կինոխրոնիկայի մի քանի րոպե ևս, և հենց այդպես ֆիլմը հայտնվել է ամերիկյան կինովարձույթում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1964 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռազմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Հիլարի Դաֆ
Հիլարի Էրհարդ Դաֆ, ամերիկյան երգչուհի և դերասանուհի։ Հայտնի է դարձել «Լիզզի ՄաքԳուայեր» հեռուստաշոուի մեջ նկարահանվելուց հետո։ Այնուհետև նկարահանվել է «Մեծածախով ավելի էժան է» (2003), «Մոխրոտիկի պատմությունը» (2004) ֆիլմերում։
Դաֆը պոպ - երգչուհի է, թողարկել է երեք ձայնասկավառակ, որոնք վաճառվել են ամբողջ աշխարհում՝ ավելի քան տասներեք միլիոն քանակով։
2006 թվին Դաֆը մոր հետ որպես պրոդյուսեր մասնակցել է «Իսկական աղջիկներ» ֆիլմի ստեղծմանը։
Մանկություն և պատանեկություն
Հիլարի Դաֆը ծնվել է Հյուսթոնում, Տեխասում, 1987 թ. սեպտեմբերի 28-ին։ Նա Սյուզան Քոլլինի երկրորդ երեխան է։ Մոր խորհրդով Դաֆը սկսում է հաճախել դերասանական դասարան ավագ քրոջ՝ Հեյլիի հետ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կինոգործիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:1987 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:«Երիտասարդ դերասան» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:RCA Records-ի արտիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Սուրբ Թարգմանչաց տոն
Սուրբ Թարգմանչաց տոն (ամբողջական անվանումը՝ Սրբոց թարգմանչաց վարդապետացն մերոց), հայ ժողովրդի ազգային-եկեղեցական տոներից է, նշվում է Սուրբ Խաչի տոնի չորրորդ կիրակիին հաջորդող շաբաթ օրը։ Խորհրդանշում է հայոց գրերի գյուտը, Աստվածաշնչի հայերեն առաջին թարգմանությունը, թարգմանչաց շարժումն ու հայ դպրության սկիզբը։ Հայ առաքելական եկեղեցին «Սրբոց թարգմանչաց վարդապետացն մերոց» անվան ներքո տոնում է վեց թարգմանիչների՝ Մեսրոպ Մաշտոցի, նրա ավագ ու կրտսեր աշակերտների՝ Եղիշեի, Մովսես Խորենացու, Դավիթ Անհաղթի, ինչպես նաև Գրիգոր Նարեկացու և Ներսես Շնորհալու հիշատակը։
Աստվածաշնչի թարգմանությունը
Հայերեն առաջին թարգմանական գրականությունը եղել է Աստվածաշունչը։ Ֆրանսիացի գիտնական Լա Կրոզը (1661–1719 թթ.) այն անվանել է «Թագուհի թարգմանչաց»։ Թարգմանիչներն Աստվածաշունչը թարգմանում էին լրացումներով, ինչպես նաև տարբեր թարգմանված եզրերի ներմուծմամբ։ Թարգմանության մի մասը կատարվել է ասորերենից, իսկ մյուս մասը՝ հունարենից։ Աստվածաշնչի գլխավոր թարգմանիչներն էին Սահակ Պարթևը, Հովսեփ Պաղնացին, Կորյուն Սքանչելին, Ղևոնդ Անանդեցին և Հովհաննես Եկեղեցացին։
Թարգմանչաց շարժում
Թարգմանչաց շարժումը ծավալվել է հայ գրերի գյուտից անմիջապես հետո՝ 405 թվականին։ Այն նպատակ ուներ թոթափել երկիրը հունական ազդեցությունից, հիմնել հայկական դպրոցներ, թարգմանել հիմնական հոգևոր և աշխարհիկ գրականությունը, հայկականացնել եկեղեցական ծեսերն ու հիմնել ինքնուրույն հայալեզու դպրություն։ Ծայր առած շարժումը հետապնդում էր նաև որոշ պետական շահեր. հայոց գրերի ստեղծմամբ Արշակունիների թուլացած գահի պաշտոնական գրագրությունը հունարենից և ասորերենից պետք է անցներ հայերենի, իսկ հայալեզու դպրոցն ու գրականությունը հայալեզու եկեղեցու միջոցով պետք է նեցուկ դառնային հայոց պետականության ու ժողովրդի ինքնության պահպանմանը։ Հարկ է նշել, որ բոլոր գործողությունները ղեկավարվում էին եկեղեցական և հոգևոր այրերի կողմից՝ արքա Վռամշապուհի անմիջական օժանդակությամբ։ Ընդհանուր առմամբ, V դ. 1-ին կեսին կատարված թարգմանությունները կարելի է դասակարգել հետևյալ բաժինների՝
Հայ գրերի գյուտից մինչև 440-ական թթ. ասորերենից և հունարենից թարգմանվել են մեծ քանակությամբ գործեր։ Դրանցից հատկանշական են հետևյալները՝ Աստվածաշնչի թարգմանությունը (405–408 թվականներին և 430-ական թվականներ), Խորհրդատետր-Պատարագամատույցներ, Դիոնիսոս Թրակացու «Արուեստ քերականութեան», Փիլոն Եբրայեցու ճառերը, Պորփյուրի «Ներածություն»-ը,, Աթանաս Ալեքսանդրացու 15 ճառերը, Ժամագիրք, Հովհան Ոսկեբերանի ճառերը, քարոզներն ու մեկնությունները, Կյուրեղ Ալեքսանդրացու մեկնությունները՝ նվիրված Ծննդոց գրքին և Պողոս առաքյալի թղթերին, «Ճառ Ս. Երրորդության մասին», նամակներ Նեստորին և 12 նզովքները, Եվթաղի «Նախաբաններ և մեկնություններ»-ը՝ նվիրված Գործք առաքելոցին և Պողոս առաքյալի թղթերին, Հիերոնիմոսի մեկնությունը, Եվսեբիոս Կեսարացու «Եկեղեցական պատմություն»-ը (416–420 թվականներին), Եպիփան Կիպրացու «Մարգարեների վախճանի մասին», Սեբերիանոս (Սեվերիանոս) Գաբաղացու ճառերը, Եվագր Պոնտացու ճառերն ու մեկնությունները, Եվսեբիոս Եմեսացու ճառերը, Կյուրեղ Երուսաղեմացու «Կոչումն ընծայութեան»-ը, Բարսեղ Կեսարացու «Վեցօրյա արարչության մասին» աշխատությունը, նաև ճառերը, մեկնություններն ու խրատները, Պլատոնի աշխատությունները, Արիստիդես Աթենացու «Քրիստոնեական հավատի ջատագովությունը» (420–430 թվականներին), Եվսեբիոս Կեսարացու «Քրոնիկոնը» (430-ական թթ.), Պրոկղ եպիսկոպոսի թղթերը՝ ուղղված Սահակ Ա Պարթևին և Մեսրոպ Մաշտոցին (430-ական թթ.), Ակակիոս Մելիտենացու երկու թղթերը (430-ական թթ.), Եփրեմ Ասորու ճառերը, աղոթքները և Սուրբ Գրքի մասերին նվիրված մեկնությունները, Ս. Թադեոսի և Ս. Սանդուխտի վկայաբանությունը (430 թվականին, ), Մեթոդիոս Ոլիմպիացու «Անձնիշխանության մասին» երկը, Եպիփան Կիպրացու «Ընդդեմ աղանդոց» երկը, Հիպպոլիտոս Բոստրացու ճառերն ու մեկնությունները, «Բոլոր աղանդների հերքումը» (430–440-ական թթ., Գրիգոր Սքանչելագործի «Քրիստոսի ծննդյան մասին», Զենոբ Ամիդացու ճառը, Այիթալա Եդեսացու ճառը, Գրիգոր Նազիանզացու ճառերը, Անտիոքի, Գանգրայի, Լաոդիկեի, Նեոկեսարիայի ժողովների և Նիկիայի Ա տիեզերական ժողովի կանոնները (430–440-ական թթ.)։ 490-ական թթ. թարգմանվել է նաև Արիստոտելի «Ստորոգութեանց» և «Յաղագս մեկնութեան» երկերը։ V դ. 1-ին կեսին են թարգմանվել մի շարք անվավեր ճանաչված բնագրեր, այդ թվում նաև «Պիղատոսի նամակը Տիբերիոս կայսեր», «Եդեսիա քաղաքի թագավոր Աբգարի նամակը», «Հակոբի ուղերձը Կոնդրատիոսին», «Քրիստոս Պոնտիոս Պիղատոսի առջև», «Առաքյալների վարդապետությունը»։ Թարգմանվել են նաև բազմաթիվ վկայաբանություններ և վարքագրություններ՝ և հունարենից, և ասորերենից։ Ողջ թարգմանական գրականությունը հիմքեր է ստեղծել հայ ինքնուրույն՝ մեկնողական, աստվածաբան-դավանական, իմաստասիրական, պատմական և այլաբնույթ գրականության ստեղծման համար՝ Գրիգոր Ա Լուսավորչի (կամ նրան վերագրվող) «Հաճախապատում ճառերը», Ագաթանգեղոսի «Հայոց պատմությունը», Կորյունի «Վարք Մաշտոցի»-ն, Եզնիկ Կողբացու «Եղծ աղանդոցը», Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունը» և այլ երկեր։
19-20-րդ դարերը նշանավորվել են համաշխարհային գրականության մի շարք հեղինակներիի թարգմանությամբ։ Հայ գրողներ Հովհաննես Թումանյանը, Վահան Տերյանը, Հովհաննես Մասեհյանը, Խաչիկ Դաշտենցը և ուրիշներ զգալի ավանդ են ունեցել համաշխարհային գրականությունը հայերենով ներկայացնելու գործում։ Շելլիի ստեղծագործությունները թարգմանվել են Հ. Թումանյանի և Ա. Չոպանյանի կողմից։ Վալտեր Սկոտի գործերից առաջինը հայերեն է թարգմանել Մ. Մամուրյանը, Հայնեի ստեղծագործությունները՝ Հ. Թումանյանը, Վ. Տերյանը, Հ. Հովհաննիսյանը, Ե. Չարենցը և ուրիշներ։
Երաժշտարվեստ
Թարգմանչական շարժումը սկիզբ է դրել նաև հոգևոր երաժշտության և տարբեր գործերի առաջացմանը։ Այսպես, թարգմանչաց շարժմանն ու սուրբ թարգմանիչներին է ձոնված Վարդան Արևելցու «Որք զարդարեցին» շարականը՝ իր կանոնով։
Սուրբ Թարգմանչաց տոնի նշման ժամանակացույցը՝ ըստ տարիների
Սուրբ Թարգմանչաց տոնը նշվում է Խաչվերաց տոնի չորրորդ կիրակիին հաջորդող շաբաթ օրը, հոկտեմբերի 8-ից 14-ի միջև օրերին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Քրիստոնեական տոներ Կատեգորիա:Ազգային-եկեղեցական տոներ Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցու տոներ
Մարմար (Դիարբեքիրի գավառ)
Մարմար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ձեռքբերովի անօգնականություն
Ձեռքբերովի անօգնականություն, կենդանի օրգանիզմներին՝ այդ թվում մարդկանց յուրահատուկ պահվածք, հիմքում ընկած է շրջապատող միջավայրի կամ տիրող հասարակարգի հանդեպ վախի որոշակի զգացումը։ Նախկինում ունեցած փորձություններից սարսափած կամ ահաբեկված օրգանիզմը հետ է վարժվում փախչելու կամ պաշտպանվելու բնազդից՝ հարմարվելով նոր իրավիճակին կամ միջավայրին։ Օրգանիզմներն այլ կերպ ասած սովորում են, որ անօգուտ է պայքարել անբարենպաստ պայմաններում և այսպիսով կորցնում են իրենց վերահսկողությունը՝ դադարելով փնտրել բարենպաստ ելքեր։ Նման կերպ օրգանիզմները ձեռք են բերում անօգնականություն ։ Ձեռքբերովի անօգնականության տեսության հիմքում ընկած է այն տեսակետը, որ կլինիկական ընկճախտն ու դրան փոխկապակցված հոգեկան խնդիրներն առաջանում են իրավիճակի ելքի հանդեպ իրական կամ ընկալելի վերահսկողության բացակայությունից ։
Սոցիալական ազդեցություն
Ձեռքբերովի անօգնականությունը, որպես գործոն, կարող է հանդես գալ զանազան իրավիճակներում․
Ձեռքբերովի անօգնականությունից ծագող խնդիրներն առաջին հայացքից թվում են անխուսափելի։ Սակայն այնուամենայնիվ կան դրանք նվազեցնելու կամ կանխելու հնարավոր եղանակներ։ Փորձերը ցույց են տվել, որ այս երևույթը ժամանակի ընթացքում կարող է վերանալ ։ Իրազեկվածության բարձրացման շնորհիվ կարող են փոխվել մարդկանց ընկալումները ։ Ճանաչողական թերապիայի միջոցով հնարավոր է եղել մարդկանց ցույց տալ, որ իրենց գործողությունները կարող են փոխել իրավիճակ և բարձրացնել սեփական ինքնագնահատականը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոգեկան վիճակներ Կատեգորիա:Հոգեբանական գիտափորձեր
Էստոնիայի տնտեսություն
Էստոնիայի տնտեսություն, Եվրոպական միության անդամ երկրի զարգացած տնտեսությունը և աշխարհում 114-րդ տնտեսությունը ՀՆԱ-ի չափով, ըստ ՊՄԳ-ի 2016 թվականի դրությամբ ։ Հետկոմունիստական երկրների շարքում Էստոնիան ամենազարգացածներից մեկն է։ Ըստ մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ-ի (անվանական) - $27962 (2-րդ տեղ Սլովենիայից հետո, 2021 թվական) ։ Ըստ մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ ի (ՊՄԳ) - $42637(3-րդ տեղ Չեխիայից և Սլովենիայից հետո, 2021 թվական) ։ 2022 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ Էստոնիան ունի աշխարհի բոլոր հետկոմունիստական երկրների մեջ ամենաբարձր զուտ միջին աշխատավարձը (€1494,97) և 2023 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ երկրորդը Սլովենիայից հետո (€878,48, Էստոնիայում €689,92) զուտ նվազագույն աշխատավարձի վճարը           ։ Էստոնիայում աշխատավարձի միջին չափը (համախառն) 2022 թվականի դեկտեմբերին կազմում է €1901 և (զուտ, հարկերից հետո) €1494,97 ։ Էստոնիայում նվազագույն համախառն աշխատավարձը 2023 թվականի հունվարի 1-ից կազմում է €725, իսկ նվազագույն զուտ աշխատավարձը՝ €689,92    ։
Մինչև XVIII դար
Մինչև XVII դարը Շվեդական Էստլանդիայի տնտեսության հիմքը (շվեդ․ Svenska Estland․ Շվեդիայի նահանգ, Էստոնիայի պատմական անվանումը), գոյություն ունենալով 1561-1721 թվականներին, ծառայել է որպես առևտուր։ Բարենպաստ տարածքային դիրքի պատճառով ապրանքները Արևմտյան Եվրոպայից Ռուսաստան և հակառակ ուղղությամբ անցնում էին Ռևելի (Տալլին) և Նարվայի միջով։ Էստլանդիայում ազնվական հողատերերի հիմնական թիվը գերմանացիներն ու շվեդներն էին։ Միջնադարում Էստլանդիան Հյուսիսային երկրներին հացահատիկի մատակարարն էր։ XVII դարում սկսվեց արդյունահանող ճյուղերի և փայտամշակման արդյունաբերականացումը։
Էստլանդիան Ռուսական կայսրության կազմում (1721-1917)
Շվեդական կայսրության նկատմամբ Ռուսական թագավորության հաղթանակից հետո հաշտության պայմանագիր կնքվեց 1721 թվականի օգոստոսի 30-ին (սեպտեմբերի 10-ին)։ Շվեդիան ճանաչեց Ռուսաստանին Լիվլանդիայի, Էստլանդիայի, Ինգերմանլանդիայի, Կարելիայի մի մասի և այլ տարածքների միացումը։ Ռուսաստանն այս հողերի համար Շվեդիային վճարել է 2 միլիոն էֆիմկի (1,3 միլիոն ռուբլի) փոխհատուցում։
Էստլանդիայի (ինչպես նաև Լիվլանդիայի և Կուրլանդիայի) գյուղացիների ազատագրումը տեղի է ունեցել 1816-1819 թվականներին։ 1849 թվականի ագրարային օրենքը առանձնացրեց կալվածքների հողերը և թույլ տվեց վաճառել և վարձակալել հողը գյուղացիներին։ 1863 թվականին գյուղացիները ստացան անձը հաստատող փաստաթղթեր և ազատ տեղաշարժվելու իրավունք։ XIX  դարի վերջին Լիվլանդի նահանգի հյուսիսային շրջաններում (ժամանակակից Էստոնիայի հարավ և կենտրոն) գյուղացիների ավելի քան 80%-ը և Էստլանդիա նահանգում (ժամանակակից Էստոնիայի հյուսիս) ավելի քան 50%-ը հողի սեփականատերեր կամ վարձակալներ էին, ինչը դրական ազդեցություն ունեցավ երկրի տնտեսության վրա։
1920-ական թվականներ
Երկրի անկախությունը անհրաժեշտություն է առաջացրել որոշելու, թե կոնկրետ ինչպես են օգտագործվելու ազգային ռեսուրսները, նոր շուկաներ գտնելու համար։ Էստոնիայի տնտեսությունը մեծապես կախված էր ԽՍՀՄ-ի հետ առևտուրից, հիմնական էստոնական արտահանումը ԽՍՀՄ թուղթն էր։ Տնտեսության աճին խթան է տվել հողային բարեփոխումները. բալթյան գերմանացիների բռնագրավված խոշոր հողատարածքները փոխանցվել են աղքատ հողագործներին և Անկախության պատերազմի վետերաններին ։ 1923-1924 թվականների տնտեսական անկումից հետո ֆինանսների նախարար Օտտո Ստրանդմանը նախաձեռնեց նոր տնտեսական քաղաքականություն՝ ուղղված արտահանման վրա հիմնված գյուղատնտեսության և ներքին շուկայի վրա կենտրոնացած արդյունաբերության զարգացմանը ։
1930-ական թվականներ
Մեծ տնտեսական ճգնաժամի ընթացքում (1929-33 թվականներ) էստոնական արտահանման ապրանքների գները կտրուկ ընկան՝ արտահանման ողղված արդյունաբերություններում արտադրության անկումը հասավ 30%-ի, գործազուրկների թիվը հասավ 25 հազարի։ 1930-ականների երկրորդ կեսին սկսվեց արդյունաբերական արտադրության աճը (տարեկան մինչև 14%)։ 1938 թվականին արդյունաբերության մասնաբաժինը ազգային եկամուտներում հասավ 32%-ի։ Արդյունաբերական արտադրանքի մասնաբաժինը էստոնական արտահանման մեջ 1920-ականների վերջին 36%-ից 1930-ականների վերջին աճել է մինչև 44%։ Ստեղծվեցին նոր ձեռնարկություններ, կատարելագործվեցին արտադրական տեխնոլոգիաները։ Հիմնական առևտրային գործընկերներն էին Մեծ Բրիտանիան և Գերմանիան։  ԽՍՀՄ մասնաբաժինը արտաքին առևտրաշրջանառության մեջ 1930-ականների վերջին նկատելիորեն նվազել էր։ 1930-ականների Էստոնիայի տնտեսության առանձնահատկությունը կոոպերատիվ շարժման զարգացումն էր։ 1939 թվականին «Էստոնիայի կոոպերատիվ միությունը» միավորում էր ավելի քան 3 հազար կոոպերատիվ, որոնք ունեին 284 հազար անդամ։ 200 կոոպերատիվ բանկ սպասարկել է 77 հազար հաճախորդների, տնօրինել է երկրի բոլոր ավանդների 52%-ը և տրամադրել բոլոր վարկերի 51%-ը։ 314 կաթնամթերքի կոոպերատիվներ 32000 անդամներով արտադրել են կարագի 98%-ը և էստոնական պանրի 17%-ը ։
ԽՍՀՄ կազմում
1970-1980-ական թվականներին Էստոնիայի արդյունաբերության և գյուղատնտեսության տնտեսական աճի տեմպերը սկսեցին նվազել, և մինչև 1990 թվականը դրանց աճը լիովին դադարեց ։ 1970-1980-ական թվականներին Էստոնիան փաստացի առաջին տեղում էր ԽՍՀՄ-ում մեկ շնչի հաշվով հիմնական կապիտալում ներդրումների առումով ։ Խորհրդային վերջին տարիներին Էստոնիայի կարևոր առավելությունը սպասարկման ոլորտի զարգացման շեշտադրումն էր ։ Էստոնիայում տնտեսական բարեփոխումների առաջին փուլն իրականացվել է այն ժամանակաշրջանում, երբ այն գտնվում էր Խորհրդային Միության կազմում։ Նման բարեփոխումները ներառում են 1988 թվականին էստոնացի տնտեսագետների կողմից Տնտեսական հաշվառման հանրապետական ​​ծրագրի (IME) մշակումը։
ՏՀԶԿ-ի տվյալներով՝ 1990 թվականին Էստոնիայի ՀՆԱ-ն PPP-ով կազմում էր 10,733 ԱՄՆ դոլար մեկ շնչի հաշվով ։
ԽՍՀՄ փլուզման ժամանակ, 1983 թվականի Վիեննայի կոնվենցիայի համաձայն, իրավահաջորդ պետություններից յուրաքանչյուրի արդար մասնաբաժինը որոշելու անհրաժեշտության մասին, մասնակիցներից յուրաքանչյուրի մասնաբաժինը հաշվարկվել է գործոնային վերլուծության միջոցով։ Այն հիմնված էր չորս ցուցանիշների վրա՝ հանրապետությունների մասնաբաժինները արտահանման, ներմուծման, արտադրված ազգային եկամուտների և ԽՍՀՄ բնակչության թվաքանակի մեջ 1986-1990 թվականներին։ Արդյունքում Էստոնիայի մասնաբաժինը կազմել է 0,62%։ Այնուհետև առաջարկվել է պայմանագրեր կնքել այսպես կոչված զրոյական տարբերակի վերաբերյալ։ Ռուսաստանը ստանձնում է ԽՍՀՄ արտաքին պարտքը վճարելու բոլոր պարտավորությունները՝ իր ողջ ակտիվների դիմաց ։
Անկախության շրջանը մինչև ԵՄ-ին միանալը (1991-2003)
1991 թվականին Էստոնիան կրկին անկախացավ։ Խորհրդային իշխանության անկումն ուղեկցվեց տնտեսական քաոսով՝ ամենաանհրաժեշտ ապրանքների պակասը, արտադրության անկումը և հիպերինֆլյացիան։ Ըստ Մարտ Լաարի՝ Խորհրդային Էստոնիայում գոյություն ունեցող պլանային տնտեսությունը երկիրը ամբողջովին կախվածության մեջ էր դնում Ռուսաստանից, արտահանումը դժվար էր, իսկ վարչական ապարատը հարմար չէր բարեփոխումների համար ։ Սակայն բարեփոխումները սկսվեցին անկախության վերականգնումից անմիջապես հետո։
Իրականացված բարեփոխումները կարելի է բաժանել 4 խմբի ․
Ազատականացում
1991 թվականին Էստոնիան սահմանեց այն իրավական դաշտը, որի շրջանակներում հնարավոր դարձավ օտարերկրյա ներդրումները։ 1993 թվականից պետությունը կարգավորում էր միայն էլեկտրաէներգիայի, ջեռուցման և հանրային բնակարանների գնագոյացումները ։ Էստոնիայում անցումը դեպի կապիտալիզմ իրականացվեց տնտեսության արագ ազատականացման միջոցով։ Ինչպես անցումային փուլում գտնվող շատ պետություններում, գների աճը զգալիորեն արագացավ։ Գների պայթյունը հանգեցրեց արտադրության անկմանը։ Անկախության առաջին մի քանի տարիների ընթացքում ՀՆԱ-ն նվազել է մոտ մեկ երրորդով, արդյունաբերական արտադրությունը՝ կիսով չափ ։ Փաստորեն, շուրջ մեկուկես տասնյակ խոշոր ձեռնարկություններ դադարեցրել են իրենց աշխատանքը. նրանցից ոմանք հետագայում վերսկսել են աշխատանքը։
1994 թվականին Էստոնիան ստորագրել է ազատ առևտրի համաձայնագիր ԵՄ-ի հետ, իսկ մինչև 1995 թվականը դիմել է ԵՄ անդամակցության համար ։ Էստոնիան սկսեց մուտք գործել միջազգային շուկա։ Արտաքին կապերի հաստատման սահմանափակումները հանվեցին։ Անցումային բարեփոխումների առաջին տարիներին գրեթե բոլոր մաքսատուրքերը վերացան, ինչը նախապայման էր արտաքին առևտրի զարգացման համար։ 1997-1999 թվականներին արտաքին առևտրի սահմանափակումներ չեն եղել։ Միայն 2000 թվականի սկզբին որոշ պարտականություններ սահմանվեցին ԵՄ անդամակցության նախապատրաստման հետ կապված ։
Կայունացում
Էստոնիայի անկախության հռչակումից հետո լուրջ խնդիր էր տարեկան բարձր գնաճը, որը անկախության հռչակումից անմիջապես առաջ և հաջորդ տարում հասավ հարյուրավոր տոկոսների ։ Ռուբլով պահվող խնայողությունները արագորեն արժեզրկվեցին։
1992 թվականի ամռանը Էստոնիան դարձավ հետխորհրդային հանրապետություններից առաջինը, որը իրականացրեց դրամավարկային ռեֆորմ ։ Մակրոտնտեսական կայունացման նպատակով Էստոնիան հենվել է հատուկ դրամավարկային համակարգի՝ արժութային խորհրդի կիրառման վրա։ Այս համակարգը կիրառվում է 1992 թվականի հունիսին իր ազգային արժույթի՝ էստոնական կրոնի ներդրումից ի վեր։ Էստոնական կրոնը կապված էր գերմանական մարկի հետ՝ ֆիքսված փոխարժեքով՝ 8 կրոն 1 նշանի դիմաց։ Ոսկու և արժութային պահուստները, որոնք անհրաժեշտ են արժութային խորհրդի գործունեության համար, հիմնականում ստացվել են ռեստիտուցիայով Անգլիայի բանկից, Շվեդիայի կառավարությունից և Միջազգային հաշվարկների բանկից։ Սկզբում Էստոնիան ուներ 90% գրավ՝ կրոնական և ԿԲ պարտավորությունների համար, սակայն շուտով գրավի չափը հասավ 100%-ի։ Օրենքի համաձայն՝ շրջանառության մեջ գտնվող բոլոր կրոնական փողերը պետք է ապահովված լինեին ոսկով և փոխարկելի արտարժույթի պաշարներով։ 1999 թվականի հունվարի 1-ից կրոնը կապված էր եվրոյի հետ, քանի որ Գերմանիան սկսեց օգտագործել համաեվրոպական արժույթը ։
Որպես կանխարգելիչ միջոց՝ 1997 թվականին ստեղծվել է Էստոնիայի կայունացման պահուստային հիմնադրամը։ 90-ականների կեսերից գնաճի մակարդակը աստիճանաբար նվազում է, իսկ ազգային արժույթի ֆիքսված փոխարժեքը մի տեսակ կապ է ծառայում Էստոնիայի և Եվրոպայի գնաճի մակարդակի միջև ։
Սեփականաշնորհում և հարկային բարեփոխումներ
Սեփականաշնորհման հիմնական խնդիրներից էր խորհրդային տարիներին պետականացված անշարժ գույքի վերադարձը սեփականատերերին կամ նրանց ժառանգներին  ։
Փոքր ձեռնարկությունների սեփականաշնորհումը համեմատաբար հարթ է ընթացել, մեծ մասը վաճառվել է աճուրդով։ Մինչև 1992 թվականը ձեռնարկությունների գրեթե կեսը սեփականաշնորհվեց, 1997 թվականին՝ գրեթե բոլոր ձեռնարկությունները, միայն ամենանշանակալիցները մնացին պետական ​​սեփականություն ։ Արդյունաբերական խոշոր ձեռնարկությունները միջազգային մրցույթով վաճառվել են մեծամասնական ներդրողին ։ 1992 թվականին ստեղծվեց Էստոնիայի սեփականաշնորհման գործակալությունը, որը զբաղվում էր գույքի վաճառքով։ 1994 թվականի վերջին այս ծրագրով վաճառվել է մոտ 200 ձեռնարկություն մոտ 100 մլն ԱՄՆ դոլարով, պետական ​​ընկերությունների մոտ 40%-ը վաճառվել է օտարերկրյա ընկերություններին կամ օտարերկրյա ներդրողների հետ համատեղ ձեռնարկություններին ։ Պետական ​​սեփականաշնորհման քաղաքականությունը խիստ էր՝ պետությունը չէր գնում ձեռնարկությունները, չէր դուրս գրում պարտքերը և հատուկ աջակցություն չէր ցուցաբերում, խստորեն պահպանվում էր սնանկության մասին օրենքը։ Ձեռնարկությունները կանգնած էին ընտրության առաջ՝ կա՛մ սեփականաշնորհում, կա՛մ լուծարում ։
1994 թվականին Էստոնիան դարձավ աշխարհի առաջին երկրներից մեկը, որն ընդունելեց եկամտահարկի 26% համահարթ դրույքաչափ, որին հաջորդում են տարեկան կրճատումներ՝ մինչև 2010 թվականը՝ նախատեսված 18% դրույքաչափին հասնելու համար (դրված նպատակը չի կատարվել, եկամտահարկի դրույքաչափը 2010 թվականին կազմել է 22%, 2020 թվականին՝ 20%)։
Այլ
Ազատական ​​հարկային ռեժիմը և համեմատաբար էժան և հմուտ աշխատուժը դարձել են ներդրումներ ներգրավելու բարենպաստ գործոն ։ Ձեռք է բերվել ՀՆԱ-ի աճի բավականին բարձր տեմպ։ 1999 թվականին Էստոնիան միացել է Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությանը։ 2003 թվականին Էստոնիան հասել է 1989 թվականի ՀՆԱ-ի մակարդակին, այդպիսով վերակառուցելով տնտեսությունը 1990-ականների տրանսֆորմացիոն ճգնաժամից հետո։
ԵՄ կազմում
2004-ից մինչև 2019 թվականը Էստոնիան ԵՄ-ին միանալուց հետո 15 տարվա ընթացքում երկրում միջին զուտ աշխատավարձն ավելի քան եռապատկվել է՝ 363 €-ից հասնելով 1098 €-ի, մինչդեռ համախառն նվազագույն աշխատավարձն աճել է ավելի քան 3,4 անգամ՝ 158,50 €-ից հասնելով 540 €-ի (516,45 € զուտ)    ։ Էստոնիայի ՀՆԱ-ն (PPP) 2004-2019 թվականներին կրկնապատկվել է՝ 23,790 միլիարդ դոլարից հասնելով 46,587 միլիարդ դոլարի ։
Աճի շրջան
2004 թվականին Էստոնիան միացավ Եվրամիությանը։ Երկրին հաջողվել է զգալի քանակությամբ օտարերկրյա ներդրումներ ներգրավել։ Միաժամանակ ցածր է մնացել ներդրումների տեսակարար կշիռը բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտներում ։
Մինչև 2007 թվականը Էստոնիան զբաղեցրել է առաջին տեղը մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ով նախկին խորհրդային հանրապետությունների շարքում, իսկ Արևելյան Եվրոպայում՝ 3-րդը՝ Սլովենիայից և Չեխիայից հետո ։ Մերձբալթյան երկրները և, առաջին հերթին, Էստոնիան կոչվեցին « բալթյան վագրեր » Հարավարևելյան Ասիայի տնտեսությունների արագ աճի համեմատությամբ ։ European Cities & Regions of the Future 2008/2009 հարցման արդյունքներով՝ Տալլինը զբաղեցրել է երկրորդ տեղը լավագույն տնտեսական ներուժ ունեցող քաղաքների շարքում և երրորդը՝ փոքր քաղաքների ցանկում ։
Միևնույն ժամանակ, ըստ մի շարք տնտեսագետների և քաղաքական գործիչների, Էստոնիայի տնտեսական աճը հիմնականում հիմնված էր արտաքին փոխառությունների և դրան հաջորդած վարկային բումի վրա  ։ 2006-2007 թվականներին Էստոնիայի տնտեսությունում սկսեցին ի հայտ գալ գերտաքացման նշաններ. աճել է գնաճը, անշարժ գույքի շուկայում գնային «պղպջակ» հայտնվեց, ներքին սպառման կտրուկ աճը խթանեց ներմուծումը, ինչը մեծացրեց արտաքին առևտրի դեֆիցիտը ։ 2007 թվականի ապրիլին Տալլինում խորհրդային զինվորների հուշահամալիրի տեղափոխման պատճառով Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները կտրուկ վատթարացան, ինչը հանգեցրեց ռուսական տարանցման զգալի անկմանը և Էստոնիայից զգալի թվով ներդրողների հեռանալուն։ Էստոնիայի ընդհանուր կորուստը որոշ տնտեսագետների գնահատմամբ կազմում է ավելի քան 7-8 միլիարդ կրոն ։
Ճգնաժամ 2008-2010 թվականներ
2007 թվականին Էստոնիայի տնտեսության աճի տեմպերը սկսեցին նվազել։ 2008 թվականի սկզբից Էստոնիայի տնտեսությունը բացասական միտումներ է ցույց տվել՝ կապված համաշխարհային ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի հետ։ ՀՆԱ-ն սկսեց նվազել, արդյունաբերական արտադրությունն ընկավ, 2009 թվականի բյուջեն առաջին անգամ ընդունվեց դեֆիցիտով։ 2009 թվականին ՀՆԱ-ն նվազել է գրեթե 15%-ով, արդյունաբերական արտադրությունը՝ գրեթե մեկ քառորդով։ Ճգնաժամի հետևանքների դեմ պայքարելու նպատակով կրճատվել են պետական ​​ծախսերը, ինչը դրական է գնահատել Moody's միջազգային վարկանիշային գործակալությունը ։ Վարչապետ Անսիպի խոսքով, երկրում չվճարելու խնդիր չկար, կային զգալի արժութային պահուստներ, իսկ պետական ​​հատվածի արտաքին պարտքը շատ աննշան մնաց՝ համեմատած ԵՄ մյուս երկրների հետ ։
Էստոնիայի տնտեսության կտրուկ անկման հիմնական պատճառը անշարժ գույքի « պղպջակի » պայթումն էր, իսկ ավելի լայն առումով՝ մասնավոր սպառման աճի դանդաղումը ։ Նվազման այլ պատճառներից են՝ կապիտալի անվերահսկելի ներհոսքը, վճարային հաշվեկշռի դեֆիցիտը, արժութային ռիսկերի անտեսումը, սահմանափակ թվով գործընկեր երկրների վրա կենտրոնացումը, Մաաստրիխտի չափանիշների իրականացման վրա Էստոնիայի կառավարության ջանքերի կենտրոնացումը, տնտեսության չափազանց քաղաքականացումը, որը Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների սրման պատճառ է դարձել, և նպաստել է Էստոնիայի տնտեսության զարգացման համակարգային ռազմավարության բացակայությանը ։
Ելք ճգնաժամից
2009 թվականի վերջին ճգնաժամից ելք կար։ 2009 թվականի 3-րդ եռամսյակից նկատվում է ՀՆԱ-ի հետևողական աճ։ Արդյունաբերական արտադրությունը 2010 թվականի սեպտեմբերին 2009 թվականի սեպտեմբերի համեմատ աճել է գրեթե մեկ երրորդով ։ 2010 թվականին ՀՆԱ-ի միտումն արդեն դրական էր ։ Պետական ​​պարտքը և բյուջեի դեֆիցիտը մնացին ԵՄ-ում ամենափոքրը, 2010 թվականին Էստոնիան ԵՄ այն երկու երկրներից մեկն էր, որը նվազեցրեց բյուջեի դեֆիցիտը ։ Սա հիմք հանդիսացավ այն հայտարարությունների համար, որ 2010 թվականը ճգնաժամից դուրս գալու տարի էր ։ Moody's-ի փոխնախագահը 2010 թվականի նոյեմբերին ասել է, որ «Էստոնիայի վրա համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի բացասական հետևանքների մեծ մասն անցողիկ բնույթ է կրել և միջնաժամկետ հեռանկարում իրավիճակը կբարելավվի» ։ Նշվել է, որ ճգնաժամի դեմ պայքարի միջոցառումները և մերձբալթյան երկրներում իրականացվող բարեփոխումները այլ երկրների համար ճգնաժամերի դեմ պայքարի օրինակ են ։
2010 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Էստոնիան առաջին հետխորհրդային երկիրն էր, որը դարձավ Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության անդամ ։ 2011 թվականի հունվարի 1-ին Էստոնիան անցավ եվրոյի օգտագործմանը ։
2014 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Էստոնիան առաջինն էր աշխարհում, որը պաշտպանեց e-Residency ծրագիրը, որը թույլ է տալիս մարդկանց, ովքեր Էստոնիայի քաղաքացի չեն, օգտվել Էստոնիայի ծառայություններից, ինչպիսիք են ընկերության ստեղծումը, բանկային ծառայությունները, վճարումների մշակումը և հարկերի վճարումը  ։
2017 թվականին Էստոնիայի մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն հասել է Եվրամիության միջին ցուցանիշի 79%-ին։ Սա նշանակում է, որ Էստոնիան առաջին անգամ համեմատելի մակարդակի է բարձրացել եվրոգոտու հարավային որոշ երկրների հետ, ինչպիսին է Պորտուգալիան, որը Եվրամիությանն անդամակցել է Էստոնիայից շատ ավելի վաղ ։
Էստոնիան դարձավ առաջին եվրոպական երկիրը, որը ներդրեց անվճար հասարակական տրանսպորտ գրեթե ամբողջ երկրում։ 15 շրջաններից 11-ում 2018 թվականի հուլիսի 1-ից հանրապետության բնակիչները կարող են անվճար օգտվել ավտոբուսներից, տրոլեյբուսներից և տրամվայներից       ։
Կառավարությունը 2016 թվականից ի վեր զգալիորեն ավելացրել է իր ծախսերը նորարարության վրա՝ 304 միլիոն եվրո հատկացնելով 2017 թվականին հետազոտությունների և զարգացման խթանմանը ։
Ճգնաժամ 2022
Էստոնիայի Կենտրոնական բանկի սեպտեմբերի վերջին կանխատեսման համաձայն՝ 2022 թվականին երկրում աշխատավարձերի աճը կկազմի 10,2%, սակայն իրական աշխատավարձերը կնվազեն 8,9%-ով։ Էստոնիայի տնտեսության բաց լինելու պատճառով արտահանման ոլորտի ցուցանիշները մեծ նշանակություն ունեն երկրի համար, բայց քանի որ արտահանման պատվերները նվազել են՝ կապված առևտրի և արտադրության վրա հակառուսական պատժամիջոցների ազդեցության հետ, դա դանդաղեցնում է տնտեսական ակտիվությունը ։
Տնտեսության կառուցվածքը
2010 թվականի դրությամբ Էստոնիայի ՀՆԱ-ում ծառայությունների ոլորտի մասնաբաժինը կազմում է 69%, արդյունաբերությունը՝ 29%, գյուղատնտեսությունը՝ 3% ։
Համաձայն 2008 թվականին Զարգացման պետական ​​հիմնադրամի կողմից պատվիրված «Էստոնիայի տնտեսության մրցունակությունը այժմ և ապագայում» հետազոտության, Էստոնիայում գերակշռում են հյուրանոցային ծառայությունները և առևտուրը, ցածր արդյունավետությամբ շինարարությունը, քան բարձր արդյունավետության առևտրային ծառայությունները, արդյունաբերությունը և ֆինանսական միջնորդությունը։ Նշվեց, որ Էստոնիայում աշխատանքի արտադրողականությունը մնում է շատ ցածր, և որ զարգացած երկրների մակարդակին հասնելու համար անհրաժեշտ է տնտեսական վերակազմավորում ։ Մասնագետները նաև նշել են գիտատար արդյունաբերության ցածր տեսակարար կշիռը ։
Տալլինը դարձել է երկրի ֆինանսական կենտրոնը։ Ըստ Invest in Estonia-ի՝ Էստոնիայի ֆինանսական հատվածի առավելություններն են ընկերությունների և իշխանությունների միջև ոչ բյուրոկրատական ​​համագործակցությունը, ինչպես նաև կրթված մարդկանց հարաբերական առատությունը, չնայած երիտասարդ կրթված էստոնացիները հակված են արտագաղթել Արևմտյան Եվրոպա՝ ավելի շատ եկամուտ ստանալու համար։ Խոշորագույն բանկերն են Swedbank-ը, SEB Pank-ը և Nordea-ն։ Վերջերս մի քանի IPO-ներ են տեղի ունեցել Տալլինի ֆոնդային բորսայում, որը OMX համակարգի մաս է կազմում։
Նավթի թերթաքարային էներգիան, հեռահաղորդակցության տեխնոլոգիաները, տեքստիլը, քիմիական նյութերը, բանկային գործերը, ծառայությունները, սննդամթերքը և ձկնորսությունը, փայտանյութը, նավաշինությունը, էլեկտրոնիկան և տրանսպորտը հիմնական տնտեսական ոլորտներն են։
Էստոնիայի ծառայությունների ոլորտում աշխատում է աշխատուժի ավելի քան 60%-ը։ Էստոնիան ունի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների (ՏՏ) հզոր ոլորտ՝ մասնակիորեն շնորհիվ 1990-ականների կեսերին իրականացված Tiigrihüpe նախագծի, և նշվում է որպես Եվրոպայի ամենաառաջադեմ երկիրը էլեկտրոնային կառավարման տեսանկյունից ։
Գյուղատնտեսությունը, որը հարկադրաբար կոլեկտիվացվել էր 1990-1992 թվականների անցումային դարաշրջանին նախորդող տասնամյակներում, սեփականաշնորհվեց և դարձավ ավելի արդյունավետ, իսկ գյուղատնտեսական հողերի ընդհանուր մակերեսն ավելացավ Էստոնիայի անկախության վերականգնմանը հաջորդած ժամանակահատվածում ։ 1991-2000 թվականներին գյուղատնտեսության տեսակարար կշիռը համախառն ներքին արդյունքում 15%-ից իջել է 3,3%-ի, իսկ գյուղատնտեսության մեջ զբաղվածությունը 15%-ից նվազել է մինչև 5,2% ։
Էստոնիայում աշխատուժի արտադրողականությունը արագորեն աճում է, և, հետևաբար, արագորեն աճում են նաև աշխատավարձերը, ընդ որում անձնական սպառումը 2005 թվականին աճել է մոտ 8%-ով։ Էստոնիայի Տնտեսական հետազոտությունների ինստիտուտի տվյալներով՝ 2005 թվականին ՀՆԱ-ի աճի ամենամեծ գործոնները եղել են արտադրությունը և ֆինանսական միջնորդությունը, մանրածախ և մեծածախ առևտուրը, տրանսպորտը և կապը ։
Արդյունաբերություն
Արդյունաբերության հիմնական ճյուղերն են էներգետիկան, քիմիական արդյունաբերությունը, մեքենաշինությունը, ցելյուլոզայի, թղթի և փայտամշակման արդյունաբերությունը։
Սկրապարի շրջան
Սկրապարի շրջան (Rrethi i Skraparit), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Ալբանիայի Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի կենտրոնում։ Հանդիսանում է Բերատի գավառի երեք շրջաններից մեկը։
Էստոնիայի տնտեսություն
Մեքենաշինություն
Էստոնիայի խոշորագույն ինժեներական ընկերություններից է BLRT Grupp-ը (նախկին Բալթյան նավաշինական գործարան), որն իրականացնում է նավաշինություն, նավերի վերանորոգում, մետաղամշակում, վագոնների վերանորոգում և այլ աշխատանքներ։ Նավաշինությամբ զբաղվում է նաև Լոքսայի նավաշինական գործարանը։ Մինչև 2007 թվականը Տարտուում կազմակերպվում էր ավտոբուսների հավաք, Scania շասսիի վրա՝ Baltscan գործարանում (Տարտու)։
Քիմիական արդյունաբերություն
Քիմիական սինթեզի արդյունաբերությունը զարգանում է նավթի թերթաքարային արդյունաբերության հիման վրա։ Արդյունաբերության ձեռնարկությունների թիվը հասնում է մի քանի տասնյակի։ Նավթային թերթաքարերի արտադրության ոլորտում ամենամեծ հոլդինգը  Viru Keemia Grupp-ն է, որը, ի թիվս այլ բաների, զբաղվում է նաև էլեկտրաէներգիայի արտադրությամբ ։ Թերթաքարերի մշակման ժամանակ «Նարվսկի էլեկտրակայաններ» ընկերությունը արտադրում է նավթային թերթաքարի մոխիր, որը հարմար է շինարարության մեջ օգտագործելու համար, և սինթետիկ նավթի ։ Կոհտլա-Եռվեի և Կիվիիլի քիմիական գործարանները արտադրում են ազոտական ​​պարարտանյութեր, ֆենոլներ, ներկանյութեր, թերթաքարային յուղ և սինթետիկ դիզելային վառելիք։ Կան պլաստմասսայից, ներկերից, հերմետիկներից, փրփուրից և առաձգական նյութերից պատրաստի արտադրանքի արտադրության ձեռնարկություններ, միջազգային կոնցեռնների կենցաղային քիմիկատներ Henkel, AkzoNobel, Eskaro և այլն։
Էներգետիկա
Eurostat էներգետիկ վիճակագրությունը և, մասնավորապես՝ էներգետիկ կախվածությունը բնութագրող տվյալներ ։ Էստոնիան և նրա վառելիքաէներգետիկ հաշվեկշիռը ամբողջական պատկերացում են տալիս Էստոնիայի էներգետիկայի մասին։
Սկրապարի շրջան
Աշխարհագրական դիրք
Շրջանի բնակավայրերի մի մասը գտնվում է դժվարամատչելի լեռնային մասերում։
Էստոնիայի տնտեսություն
Էներգետիկա
Էներգետիկ կախվածությունը* էներգակիրների ագրեգացված խմբերի կողմից էներգիայի կախվածությունը, և որպես ամբողջություն պատկերված է հետևյալ գծապատկերով ։ "Ծանոթագրություն ։ Էներգետիկ կախվածությունը վերաբերում է նրան, թե որքանով է տնտեսությունը կախված ներմուծումից՝ իր էներգետիկ կարիքները բավարարելու համար։ Հաշվարկված ներմուծում-զուտ հարաբերակցությունից (ներմուծում հանած արտահանում) առաջնային էներգակիրների և բունկերային վառելիքի համախառն ներքին սպառման գումարի չափով։"Էստոնիայի վառելիքաէներգետիկ հաշվեկշիռը 2019 թվականին, որի որոշ կետեր ներկայացված են աղյուսակ 1-ում ցույց է տալիս երկրի էներգետիկ տնտեսության հետևյալ հիմնարար առանձնահատկությունները։ Էներգիայի առաջնային արտադրությունը կազմել է 4,91 մլն տոննա նավթային համարժեք (toe), ներառյալ թերթաքար և խեժ ավազ՝ գրեթե 3,0 մլն toe կամ 60,9%, վերականգնվող էներգիայի աղբյուրները (EEA), այդ թվում՝ կենսավառելիքը՝ 1,87 մլն toe կամ 38%։
Սկրապարի շրջան
Տնտեսություն
Միջերկրածովյան լեռնային կլիման նպաստում է գյուղատնտեսության զարգացմանը։ Շրջանի հիմնական բնակչությունը ապրում է 105 գյուղերում և զբաղվում երկրագործությամբ՝ այգեգործությամբ, ձիթենու ու խաղողի արտադրությամբ, իսկ լեռնային շրջաններում զարգացած է անասնապահությունը։ Շրջկենտրոն Չորովոդան, որն իրենից առանձին համայնք է ներկայացնում, ունի սննդի արդյունաբերություն, որոշակի զարգացման վրա է սպասարկման ոլորտը։
Էստոնիայի տնտեսություն
Էներգետիկա
Էստոնիան էներգետիկ ռեսուրսների զուտ ներմուծողն է։ 2019 թվականին էներգետիկ արտադրանքի ներմուծումը՝ 2,75 մլն toe, այդ թվում՝ հում նավթ և նավթամթերք՝ 1,83 մլն toe կամ 66,7%, էլեկտրաէներգիա՝ 0,42 մլն toe կամ 15,2%, բնական գազ՝ 0, 4 մլն toe կամ 14,6%։ Ներմուծման ընդհանուր ավելցուկը (+) արտահանման նկատմամբ կազմում է 0,19 մլն toe։ Միաժամանակ, ըստ EEA խմբի, կենսավառելիքը հաշվի առնելով՝ երկիրը զուտ արտահանող է։ Էներգակիրների ընդհանուր պաշարից՝ 4,8 մլն toe-ի չափով, էլեկտրակայաններում և ջեռուցման կայանքներում դրանց փոխակերպումը կազմում է 2,3 մլն toe կամ 48,2%, ինչը ընդգծում է էներգիայի չափազանց կարևոր դերը երկրի սոցիալ-տնտեսական համալիրում։
Սկրապարի շրջան
Վարչական բաժանում
Վարչական կենտրոնը Չորովոդա քաղաքն է։ 2010 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 10 200 մարդ ։ Քաղաքն ու շրջակա գյուղերը կազմում են 775 քառ.կմ տարածք։