cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ադելի կյանքը
Առաջին գլուխ
Հաջորդ օրն Ադելը խուսափում է Թոմայից։ Երբ տղան հարցնում է պատճառը, Ադելը համբուրում է նրան և գիշերը անցկացնում է նրա հետ։ Դրանից հետո Ադելը համոզվում է, որ չի կարող լինել Թոմայի հետ։ Նա թողնում է տղային և ցրվելու համար իր գեյ ընկերոջ հետ գնում է գեյ-ակումբ, որտեղ կրկին տեսնում է կապույտ մազերով աղջկան՝ Էմմային (Լեա Սեյդու)։ Էմման համալսարանի արվեստի ֆակուլտետի ուսանող է։
Հաջորդ առավոտ Էմման սպասում է Ադելին դպրոցի ելքի մոտ։ Աղջիկներն զբոսնում են, պատմում են իրենց մասին և թեև նրանք ունենում են քիչ նմանություններ, բայց հավանում են միմյանց։ Ադելի ընկերուհիները, իմանալով աղջկա սեռական կողմնորոշման մասին, իրենց սկսում են պահել ագրեսիվ։
Ադելն ավելի շատ ժամանակ անցկացնում է Էմմայի հետ։ Աղջիկները ծանոթանում են միմյանց ծնողների հետ, ընդ որում Էմման Ադելին ներկայացնում է որպես իր ընկերուհի, իսկ Էմմայի պահպանողական ծնողները Ադելին համարում են պարզապես ընկեր, որն օգնում է պարապել փիլիսոփայության քննությանը։ Էմման կարողանում է լավ նկարել և Ադելը դառնում է նրա գլխավոր մուսան։
Չնայած ամեն ինչին՝ աղջիկները շատ տարբեր են։ Ադելն ունի կյանքի և մանկավարժական գործունեության հստակ պլան, որը հաջողությամբ իրականացնում է։ Էմման փորձում է պատկերացնել իր ապագան որպես նկարչուհի, ինչը շատ ավելի բարդ է։ Երեկույթներ, որտեղ գնում էին Էմմայի ընկերները արվեստի աշխարհից, Ադելին թվում էին ձանձրալի։ Բացի այդ, նա նկատում է, որ Էմման բողոքում է Լիզ անունով հղի հյուրի մոտ, իսկ մի քանի օր անց գիշերն անցկացնում է նրա մոտ։
Երկրորդ գլուխ
Անցնում է մի քանի տարի։ Էմման զբաղվում է արվեստով, իսկ Ադելը լինում է մանկապարտեզի դաստիարակչուհի։ Էմման ապրում է ազատ, իսկ Ադելը թաքցնում է Էմմայի հետ կապը։
Արդյունքում Ադելը սկսում է գաղտնի հանդիպել իր գործընկերոջ հետ։ Երբ Էմման իմանում է այդ մասին, նրանք բաժանվում են՝ չնայած Ադելի արդարացումներին։ Դրանից հետո Ադելը շարունակում է իր կյանքը ժպիտով, իսկ գիշերը ցույց է տալիս արցունքները։ Նրա զգացմունքները չեն փոխվում նույնիսկ երեք տարի հետո։
Ֆիլիմոնովո (գյուղ, Պերեսլավսկի շրջան)
Ֆիլիմոնովո (Филимоново), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 285 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի բնակավայրեր
Գենոմ
Գենոմ, օրգանիզմի բոլոր գեների ամբողջություն, դրա ամբողջական քրոմոսոմային հավաքածուն։ «Գենոմ» տերմինը առաջարկվել է Հանս Վինկլերի կողմից 1920 թվականին՝ մի կենսաբանական տեսակի օրգանիզմների քրոմոսոմների հապլոիդային հավաքածուում ներառված գեների ամբողջության նկարագրության համար։ Այս տերմինի սկզբնական իմաստը վկայում էր այն մասին, որ «գենոմ» հասկացությունը, ի տարբերություն գենոտիպի, հանդիսանում է ամբողջ տեսակի գենետիկական բնութագրիչ, այլ ոչ թե առանձնյակի։
Մոլեկուլյար գենետիկայի զարգացմանը զուգահեռ՝ տվյալ հասկացության իմաստը նույնպես փոխվեց։ Հայտնի է, որ ԴՆԹ-ն հանդիսանում է օրգանիզմների մեծամասնության մոտ գենետիկական տեղեկատվության կրիչ, հետևաբար, կազմում է գենոմի հիմքը՝ ներառելով ոչ միայն գեները դրա ժամանակակից իմաստով։ ԴՆԹ-ի էուկարիոտիկ բջիջների մեծ մասը ներկայացված է իր մեջ սպիտակուցների և ՌՆԹ-ի մասին տեղեկատվություն պարունակող նուկլեոտիդների չկոդավորվող (ավելցուկային) հաջորդականությամբ։
Գենետիկական տեղեկությունները գտնվում են ոչ միայն կորիզի քրոմոսոմներում, այլ նաև ԴՆԹ-ի ոչ քրոմոսոմային մոլեկուլներում։ Բակտերիաների մոտ այդպիսի ԴՆԹ-ների թվին են պատկանում պլազմիդները և մի շարք չափավոր վիրուսներ, Էուկարիոտ բջիջներում միտոքոնդրիումի, քլորոպլաստների և բջիջների այլ օրգանոիդների ԴՆԹ-ները։ Սաղմնային բջիջներում (սեռական բջիջների նախորդները և հենց իրենք՝ գամետները) և սոմատիկ բջիջներում, գենետիկական ինֆորմացիայի ծավալները մի շարք դեպքերում զգալիորեն տարբերվում են։ Օնտոգենեզի ժամանակ սոմատիկ բջիջները կարող են ծախսել սաղմնային գծի բջիջերի գենետիկական ինֆորմացիայի մի մասը, ամպլիֆիկացնել հաջորդականություների խմբերը և (կամ) զգալիորեն վերաբաշխել ելակետային գեները։
Հետևաբար, գենոմ ասելով՝ հասկանում են քրոմոսոմների հապլոիդային հավաքածուի և արտաքրոմոսոմային գենետիկական տարրերից յուրաքանչյուրի գումարային ԴՆԹ-ն։ Առանձին կենսաբանական տեսակի գենոմի որոշման համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել նախ օրգանիզմի սեռի հետ կապված գենետիկական տարբերությունները, քանի որ կնոջ և տղամարդու սեռական քրոմոսոմները տարբերվում են։ Այնուհետև գեների ալելային տարբերակների մեծ թվի և ուղեկցող հաջորդականությունների պատճառով, որոնք առկա են մեծ պոպուլյացիաների գենոֆոնդում, կարելի է խոսել միայն որոշակի միջինացված գենոմի մասին, որը ինքնին կարող է ունենալ զգալի տարբերություններ առանձնյակների գենոմից։ Տարբեր տեսակի օրգանիզմների գենոմների չափերը զգալիորեն տարբերվում են իրարից, ընդ որում՝ հաճախ չի նկատվում կենսաբանական տեսակի էվոլյուցիոն բարդության մակարդակի և դրա գենոմի չափի միջև կորելյացիա։
Հղումներ
Կատեգորիա:Գենոմիկա Կատեգորիա:Գենոմի կառուցվածք
Ֆիտոցենոզ
Ֆիտոցենոզ, բուսական համակեցություն է, որը բնութագրվում է տեսակային կազմի հարաբերական միատարրությամբ, բնորոշվում է գերազանցապես բնակության տարածքի պայմաններով, և հարաբերականորեն առանձնացվածությամբ այլ համակեցությունից, կազմված է ցենոպոպուլյացիայից, կապված է էկոլոգիական խորշերի և ինտերֆերենցիայի դիֆերենցման հարաբերություններ հետ գտնվում է բնակտարածության հարաբերական միատարր պայմաններում և ի վիճակի է ինքնուրույն գոյատևել։ Ֆիտոցենոզը հանդիսանում է պայմանական հասկացություն, քանի որ առաջին հերթին բուսատեսակների 1 համակեցությունը չի կարող իրականում գոյություն ունենալ, առանց կենսաերկրացենոզի մյուս բաղադրիչների հետ փոխազդեցության՝ զոոցենոզի, միկրոբոցենոզի, կենսատոպի, և երկրորդ, համաձայն այսօր գերիշխող բուսածածկի չընդհատվածության հայեցակարգի, նրանից առանձնացված համակեցության ցանկացած մասնատումը արհեստական է և ծառայում է միայն բուսականության հետազոտման պրակտիկ նպատակներին՝ բոլոր մակարդակներում։
Ֆիտոցենոզի մասին ժամանակակից պատկերացումները, որպես պայմանական, իրականում գոյություն չունեցող գոյացություն, ծագել է ռուս գիտնական Լ.Գ. Ռամենսկիի և ամերիկացի Բ. Գլիզոնի կողմից մշակված անհատական հիպոթեզի հիման վրա։ Այդ հիպոթեզի էությունն այն է, որ յուրաքանչյուր տեսակ յուրահատուկ է արտաքին միջավայրի նկատմամբ իր վերաբերմունքով և ունի էկոլոգիական ամպլիտուդա, որը չի համապատասխանում այլ տեսակների ամպլիտուդաների հետ այսինքն, յուրաքանչյուր տեսակ տարածված է «յուրահատուկ կերպով»: Յուրաքանչյուր համակեցություն ձևավորում է այնպիսի տեսակներ, որոնց էկոլոգիական ամպլիդուները թաքնված են տվյալ միջավայրի պայմանների մեջ։ Որևէ գործոնի կամ գործոնների խմբի փոփոխման դեպքում աստիճանաբար փոքրանում է բազմազանությունը և վերանում են որոշ տեսակներ, առաջանում և տարածվում են այլ տեսակներ և այդ ճանապարհով իրականանում է բուսական մեկ համակեցության՝ մյուսին փոփոխումը։ Տեսակների էկոլոգիական ապլիտուդների մասնագիտացման առանձնահատկության հետևանքով այդ փոփոխությունները միաժամանակ չեն կատարվում, և միջավայրի աստիճանական փոփոխման հետևանքով բուսականությունը ևս փոխվում է աստիճանաբար։ Այդպիսով բուսական համակեցությունները չեն ձևավորում հստակ արտահայտված միավորներ, այլ կապվում են անդադար տատանվող համակարգում անցումային համակեցություններով։
«Ֆիտոցենոզի կառուցվածք» հասկացության մեկնաբանման հիմնական ուղղությունները
Կապված հետազոտման առանձնահատկություններից «կենսացենոզի կառուցվածք» հասկացության մեջ Վ.Վ. Մազինգի (1973) կողմից առանձնացվել է 3 ուղղություն, որը նրա կողմից մշակվել է ֆիտոցենոզների համար.
1. կառուցվածք, ինչպես կազմության հոմանիշ (տեսակային, կոնստիտուցիոնալ)։ Այս իմաստով խոսքը ցենոզի տեսակային, պոպուլյացիոն, կենսամորֆոլոգիական (կենսական ձևերի կազմ) և այլ կառուցվածքների մասին է, հաշվի առնելով ցենոզի միայն մի կողմը՝ կազմը լայն իմաստով։ Յուրաքանչյուր դեպքում իրականացվում է կազմության որակական և քանակական վերլուծություն։
2. կառուցվածքը, որպես կառուցման հոմանիշ (տարածական կամ մորֆոկառուցվածք)։ Յուրաքանչյուր ֆունկցիայում բուսականությունը բնութագրում են էկոլոգիական խորշերի նկատմամբ որոշակի հարմարվածությաբ և զբաղեցնում են որոշակի տարածություն։ Դա վերաբերվում է նաև կենսաերկրացենոզի մյուս բաղադրիչներին։ Տարածական բաժանման մասերի (յարուսներ, սինուզներ, միկրոխմբավորումներ և այլն) միջև կարելի է բավականին հեշտ և ճշգրիտ սահմաններ անցկացնել, կարելի է դրանք տեղափոխել պլանի վրա, հաշվել մակերեսը, իսկ հետո, օրինակ, հաշվել օգտակար բույսերի ռեսուրսները կամ կենդանիների կերային պաշարները։ Միայն մորֆոկառուցվածքի տվյալների հիման վրա կարելի է օբյեկտիվորեն որոշել այս կամ այն փորձարկումների դրվածքի, կանգնեցման աստիճանը։ Համակեցության նկարագրման և աղտորոշման ժամանակ միշտ անցկացվում է ցենոզի տարածքային անբավարարության հետազոտություն։
3. կառուցվածքը, որպես տարրերի միջև կապերի ընդհանրության հոմանիշ (ֆունկցիոնալ)։ Այս իմաստով կառուցվածք հասկացության հիմքում ընկած է տեսակների միջև փոխազդեցությունների ուսումնասիրությունը, առաջին հերթին ուղղակի կապերի ուսումնասիրությունը՝ բիոտիկ կոննեկս։ Սա սնման շղթաների և ցիկլերի ուսումնասիրությունն է, որոնք ապահովում են նյութերի շրջապտույտը և բացահայտում են տրոֆիկական (բույսերի և կենդանիների միջև) կամ տրոպիկական (բույսերի միջև՝ մրցակցության հողում եղած նյութերի սնման, վերգետնյա ոլորտում լույսի նկատմամբ, փոխօգնություն) կապերի մեխանիզմը։
Կենսաբանական կառուցվածքի բոլոր 3 տեսակետները սերտ կապված են ցենոտիկ մակարդակի հետ. տեսակային կազմ, տարածության մեջ կառուցվածքային տարրերի կոնֆիգորացիա և տեղաշարժում, հանդիսանում է դրանց համար ֆունկցիավորման պայման, այսինքն, բուսական մասսայի կենսագործունեությունը և արտադրողականությունը, որն էլ իր հերթին, զգալիորեն որոշում է ցենոզների մորֆոլոգիան։ Եվ բոլոր նշված ասպեկտները արտահայտում են միջավայրի պայմանները, որտեղ ձևավորվում է կենսաերկրացենոզը։
Ֆիտոցենոզը կենդանի մայր կազմության համակարգում
Ֆիտոցենոզը զոոցենոզի և միկրոբոցենոզի հետ մտնում է բիոցենոզի կազմի մեջ։ Կենսացենոզն էլ, իր հերթին, միջավայրի աբիոտիկ պայմանների համադրությամբ (բիոտոպի, որը բաղկացած է էդաֆոտոպից և կլիմատոպից) ձևավորվում է բիոգեոցենոզը։ Ֆիտոցենոզը հանդիսանում է բիոգեոցենոզի առաջնային տարրը, քանի որ ձևավորում է առաջնային էկոտոպը և ձևավորվում է ցենոտիկ միջավայր՝ կենդանի օրգանիզմների բնակեցման համար, ինչպես նաև հանդիսանում է էներգիայի շրջապտույտի առաջին օղակը։ Բուսականությունից է կախված հողի հատկությունը, միկրոկլիման, կենդանական աշխարհի կազմը, կենսացենոզի այնպիսի բնութագրիչներ, ինչպիսին կենսամասսան է, կենսաարդյունավետությունը և այլն։ Իր հերթին ֆիտոցենոզի տարր են հանդիսանում բույսերի ցենոպոպուլյացիաները` ֆիտոցենոզի սահմաններում մի տեսակի առանձնյակի ամբողջությունը: Միատեսակ ցենոպոպուլյացիաները տարբեր ֆիտոցենոզներում ունեն տարբեր բնութագրություն:
Ֆիտոցենոզի կազմավորման գործոնները
Բուսական համակեցության կազմավորման գործոնները պայմանականորեն կարելի է բաժանել 4 խմբի. միջավայրի բնութագրիչները, բույսերի միջև փոխհարաբերությունները, հետերոտրոֆ բաղադրիչների և խախտումների ազդեցությունը բուսականության վրա: Գործոնների այս 3 խումբը որոշում են ֆիտոցոնոզում տեսակների ցենոպոպուլյացիաների համադրությունն ու բնութագիրը:
Էկոտոպը հանդիսանում է ֆիտոցենոզի կազմի գլխավոր գործոնը, չնայած այն զգալի չափով կարող է ձևավորված լինել բույսերի բիոտիկ ազդեցության և խախտումների արդյունքում: Համակեցության կազմավորման վրա ազդող աբիոտիկ գործոնների շարքում կարող ենք դասել հետևյալները. Ֆիտոցենոզի կազմավորման վրա ազդող բուսականության փոխազդեցությունը կարող ենք բաժանել ուղղահայացի (բույսերի միջև հարաբերություները տարբեր տրոֆիկական մակարդակում` պարազիտության և կիսապարազիտության) և հորիզոնականի (մեկ տրոֆիկական մակարդակի բույսերի մեջ)։ Վերջիններից կարելի է առանձնացնել. Ֆիտոցենոզի կազմավորման վրա կենսաերկրացենոզի հետերոտրոֆ բաղադրիչների ազդեցությունը խիստ բազմազան է։ Կենդանիների ազդեցությունը դրսևորվում է փոշոտման, սերմերի տարածման գործում, ծառերի բների և սաղարթների ու դրանց հետ կապված բաղադրիչների փոփոխությունները, անցքերի առաջացումը, տրորումը և այլն։ Միկոռոզային սնկերը բարելավում են բույսերի մատակարարումը հանքային սննդի տարրերով և ջրով, բարձրացնում են վնասատուների նկատմամբ կայունությունը։ Բակտերիա-Ազոտ ֆիքսողները օգնում են բույսերին ազոտի ստացման գործում։ Այլ բակտերիաներ, ինչպես նաև վիրուսները կարող են վնասատու լինել։
Խախտումները, ինչպես անթրոպոգեն, այնպես էլ բնական կարող են ամբողջությամբ ձևափոխել ֆիտոցենոզը։ Դա տեղի է ունենում հրդեհների, անտառահատումների, անասունների գերարածեցման, ռեկրեացիայի և շատ այլ ուրիշ երևույթների հետևանքով։ Այս դեպքում ձևավորվում են ածանցավոր ֆիտոցենոզներ, որոնք աստիճանաբար փոխվում են արմատականի վերականգնման ուղղությամբ, եթե խախտող գործոնի ազդեցությունը կանխվում է։ Եթե ազդեցությունը երկարաժամկետ է (օրինակ, ռեկրեացիայի ժամանակ) ձևավորվում է համակեցություն, որը հարմարեցված է ծանրաբեռնության տվյալ մակարդակով գոյատևման համար։ Մարդկային գործունեությունը բերել է այնպիսի ֆիտոցենոզների ձևավորմանը, որոնք առաջ գոյություն չունեին բնության մեջ (օրինակ, արդյունաբերության թունավոր թափոնների վրա ձևավորված համակեցություն)։
Ֆիտոցենոզի կառուցվածքային տարրերը
Ֆիտոցենոզը բաղկացած է մի շարք կառուցվածքային բաղադրատարրերից։ Առանձնացվում է ֆիտեցենոզի հորիզոնական և ուղղահայաց կառուցվածքները։ Ուղղահայաց կառուցվածքը ներկայացվում է հարկերով, որը առանձնանում է ֆիտոմասսայի ակնհայտ հորիզոնական կոնցենտրացիայով։ Յարուսները բաղկացած են «տարբեր բարձրության» բույսերից։ Հարկի օրինակ է հանդիսանում 1-ին ծառային յարուսը, 2-րդ ծառային հարկ, հողամերձ ծածկը, մամռա-քարաքոսային հարկ, ներանտառային հարկ և այլն։ Հարկերի թիվը կարող է տարբեր լինել։ Ֆիտոցենոզի էվոլյուցիան ուղղված է հարկերի թվի ավելացմանը, քանի որ դա բերում է տեսակների միջև մրցակցության թուլացմանը։ Այդ պատճառով էլ Հյուս.Ամերիկայի բարեխառն գոտու հին անտառներում յարուսների թիվը (8-12) ավելի շատ է, քան Եվրասիայի նույնատիպ ավելի երիտասարդ անտառներում (4-8) : Ֆիտոցենոզի հորիզոնական կառուցվածքը ձևավորվում է շնորհիվ ծառերի առագաստների (որոնց տակ ձևավորվում է միջավայրը, իսկ միջառագաստային տարածքները տարբերվում են միջավայրից) ռելիեֆի անհարթությունների (որոնք ապահովում են գրունտային ջրերի մակարդակի փոփոխությունը), որոշ բուսատեսակների տեսակային առանձնահատկությունները (վեգետատիվ բազմացող և միատեսակ «հետք» ստեղծող, մի տեսակի կողմից միջավայրի փոփոխությունը և մյուս տեսակների կողմից դրա ռեակցիան, շրջակա բույսերի վրա այլաբանական ազդեցությունը), կենդանիների գործնեությունը (օրինակ կրծողների բների վրա հանքային բուսականության հետքերի ձևավորումը)։ Ֆիտոցենոզում օրինաչափ կրկնվող հետքերը (մոզաիկաներ), որոնք տարբերվում են տեսակների կազմությամբ և դրանց քանակական հարաբերությամբ, կոչվում են միկրոխմբային (Ярошенко, 1961), իսկ այդպիսի ֆիտոցենոզը՝ մոզաիկ։ Անհամասեռությունը ևս կարող է ունենալ պատահական բնույթ։ Այդ դեպքում այն կոչվում է խայտաբղետ:
Ֆիտոցենոզի հիմնական բնութագրիչները
Ֆիտոցենոզի գլխավոր բնութագրիչներից է այն կազմող բույսերի տեսակային կազմը, բազմազանությունը և առատությունը, էկոլոգիական կառուցվածքը, կենսական ձևերի ասպեկտները։
Հղումներ
Ботанический сад ДВО РАН
Կատեգորիա:Էկոլոգիա Կատեգորիա:Բնապահպանություն
Իոսիֆ Կուկոլևսկի
Կուկոլևսկի, Իոսիֆ Միքայելի (? - 31.07.1855, Ալեքսանդրապոլ) - գեներալ-մայոր, Տվերի դրագունների գնդի հրամանատար՝ Վորոնեժի նահանգի Օստրոգոժ գավառի ազնվականներից։
1820 թ. նոյեմբերի 21-ին ծառայության է անցել Տվերի դրագունների գնդում՝ որպես յունկեր։
Ստացել է  հետևյալ կոչումները.
1821 թ. հունիսի 28-ին՝ ենթասպայի, 1825 թ. մայիսի 13-ին՝  պորունչիկի,  1829 թ. օգոստոսի 7-ին՝ շտաբի կապիտանի,1831թ.հունիսի 12-ին, լեհ ապստամբների դեմ  մղած մարտերում առանձնանալու համար՝ կապիտանի, 1834 թ. դեկտեմբերի 14-ին՝ մայորի, ծառայության տարբերակման համար, 1839 թ. սեպտեմբերի 9-ին՝ փոխգնդապետի, ծառայության տարբերակման համար, 1846 թ. -ին ՝գնդապետի։
1846-ին գործուղվել է Օրինակելի հեծելազորային գունդ։ 1847 թ. Մայիսին՝ ճամբարային հավաքների ժամանակ ,ծառայության է ուղարկվել Նորին Մեծության Լայբ-գվարդիայի՝ Կիրասարի զորագունդ։ 1848-ի օգոստոսին վերադարձվել է Օրինակելի գունդ։ 1848-ի մարտին ուղարկվել է Մեծ Իշխան Միխայիլ Պավելի (Մեծ Իշխան Նիկոլայ Նիկոլայի) Կայսերական Մեծության դրագունների գունդը։ 1851-ի փետրվարի 16-ին նշանակվել է հրամանատար Սաքսեն-Վեյմարի Թագաժառանգի՝ Մեծ Դուքսի Գուսարների գունդը։ 1852-ի փետրվարի 2-ին նշանակվել է Նորին Մեծության Մեծ Իշխան Նիկոլայ Նիկոլայի դրագունների գնդի հրամանատար։  1849թ. մասնակցել է է լեհ ապստամբների դեմ արշավանքներին,  Հունգարիայում և Տրանսիլվանիայում՝ ապստամբությունների զսպմանը։
Իոսիֆ Միխայիլի Կուկոլևսկու գրեթե ողջ զինվորական ծառայությունը կապված է Տվերի դրագունների գնդի հետ։
Տվերի դրագունների գունդը 1801 թվականին ստացել է այդ անվանումը՝ կայսր Պավել I հրամանով։ Դեռևս 1798 թ. ձևավորված գնդի մարտական պատմությունը սերտորեն կապված էր 19-րդ դարում Ռուսաստան ի կովկասյան սահմանների պաշտպանության հետ, երբ գունդը տեղակայված էր Վրաստանում ՝ Կախեթիայում, Դեդոփլիս-Ցկարո տեղանքում, որն այդ ժամանակ կրում էր,, Թագավորական հորեր,, անվանումը։
Ավելի քան հարյուրամյա պատմության մեջ՝ գնդի (գունդը կազմալուծվել է 1918 թ.-ին) շատ փառավոր սխրանքներ կան, բայց գնդի տարեգրության հատուկ էջը կապված է 1854-1856 թթ.-ի Ռուս-թուրքական պատերազմին նրա մասնակցության հետ, որը հայտնի է ավելի շատ որպես Ղրիմի պատերազմ, և 1877-1878 թթ.-ի Ռուս-թուրքական պատերազմին, որը մենք գիտենք՝ որպես օսմանյան լծից Բուլղարիայի ազատագրման պատերազմ։
Այդ պատերազմներին գունդը մասնակցել է մարտական գործողություններին, որոնք ծավալվել են ժամանակակից Հայաստանի տարածքում։ Գունդը գրոհել է նաև Կարս ամրոցը։
Տվերի դրագունների գնդի զոհված սպաները հուղարկավորվել են Հայաստանի Գյումրի քաղաքում ՝Պատվո բլրի վրա ։ Կարճ ժամանակագրություններից ներկայացրած է «Տվերի դրագունները Կովկասում» վերատպված պարբերականում, որը հրատարակել է «Գթության քույր Եկատերինա Բակունինայի անվան» բարեգործական հիմնադրամը (Տվեր, 2022), հետևում է, որ գունդը 1853 թվականի դեկտեմբերի 6-ին դուրս է եկել Կուրսկի նահանգի Բելգորոդից՝ Կովկասյան առանձին կորպուսի զորքերն ուժեղացնելու համար։ 1854 թվականի մարտի 15-ին այն ժամանեց Թիֆլիս, մարտի 23-ին՝ Պրիվոլնոյե և Վորոնցովկա գյուղեր և մտավ Ալեքսանդրապոլի ջոկատի կազմի մեջ։  Մայիսի 6-ին ջոկատը մտավ Ալեքսանդրապոլ։ Մայիսի 29-ին I դիվիզիոնը մասնակցել է թշնամական զորքերի տեղակայման և ուժերի մասին հետախուզությանը՝ կազմակերպված գեներալ Վասիլի Բեբուտովի կողմից (1791-1858) Արփաչայ  գետի մոտակայքում։  Հուլիսի 24-ին ամբողջ գունդը կռվում է Քյուրյուք-դարի մոտ և տիրանում է թուրքական 12 հրանոթային մարտկոցին։ Բախվելով թշնամու մարտական կարգի կեսին՝ մի քանի թուրքական գումարտակներ ու էսկադրոններ է ջախջախում, տանում հակառակորդի 5 հրանոթ։
Նույն գրքում Կուկոլևսկուն անվանում են ,,մարտերում փորձված մարտիկ, որն իր գրեթե ողջ ծառայությունն անցկացրել է Տվերի գնդում ։
Կյուրյուկ-Դարեի ճակատամարտում Ի. Կուկոլևսկին վիրավորվել է ձեռքի հետևի մասում, բայց մնացել է գնդում։ Սակայն հաջորդ՝ 1855 թ. ռազմական արշավը դարձավ գեներալի համար ճակատագրական։ Կովկասյան ռազմական գործողությունների թատրոնում տեղի ունեցած իրադարձությունները մոտենում էին առանցքային պահի՝ ճակատամարտ Կարսի ամրոցի համար։  Օգոստոսի 26-ին Կարսի մոտակայքի  պաշտպանությամ ժամանակ Տվերի դրագունները հայտնվել են թուրքական հրետանու գնդակոծության տակ։   Միջուկներից մեկը անցավ ձիու միջով և ծանր վիրավորեց Կուկոլևսկուն։
Գնդի հրամանատարին տեղափոխում են ճամբար, որտեղ նա կրում է ոտքի անդամահատումը։ Մի քանի օր Կուկոլևսկին դեռ անգիտակից էր.որոշ ժամանակ անց  նա արեց վերջին կարգադրությունները և հաստատեց նախկինում գրված կտակը։
Իր անձնական միջոցները գեներալը կտակեց գնդի եկեղեցու զարդարմանը, գնդի յուրաքանչյուր էսկադրոնի համար ահռելի ձիեր ձեռք բերելու, ինչպես նաև, ոչ մեծ գումարներ՝ մերձավոր ենթասպաներին։ Բելգորոդում գերշտատ ձիերի և ունեցվածքի,  այդ թվում նաև մանեժի վաճառքից ստացած գումարները պետք է ուղարկվեին կնոջն ու դստերը։ Կայսեր Նիկոլայ I նվիրած ոսկե սուրը պետք է ուղարկվեր ընտանիքին և «ցեղից ցեղ ուղիղ ժառանգությամբ փոխանցվեր կին կամ տղամարդ արմատ ժառանգորդներին»։
Պարգևները՝
Շքանշանների ասպետ՝
- Սուրբ Գևորգի 3-րդ աստիճանի
- Սբ. Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի ժապավենակապով
- Սբ. Աննայի 2-րդ աստիճանի Կայսերական թագով
- Սաքսեն-Վեյմարի Սպիտակ Բազեի 2-րդ աստիճանի
- արծաթե մեդալ Հունգարիայում և Տրանսիլվանիայում 1849 թ. ապստամբության զսպման համար
Ինչպես նաև տարբերանշաններ՝
- Լեհաստանի՝ ռազմական արժանապատվության 4- րդ աստիճանի
Ամուսնացած էր տիտղոսային խորհրդական Ֆեոկտիստովի դստեր՝ Եկատերինա Նիկոլայի հետ։ Նատալիա դուստրը ծնվել է 1836-ի մայիսի 25-ին։
Դավանում  էր  ուղղափառություն։
Վալ դի Վիցե
Վալ դի Վիցե (Val di Vizze), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզում՝ Բոլցանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2748 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 10 մարդ/կմ²։ Տարածքը 142 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 39040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0472։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գյուլագարակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Գյուլագարակ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 25 հուշարձան (15 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձանների ցանկեր
Ջեյմս Հևն
Ջեյմս Հևն Վոիթ (James Haven Voight, ), ամերիկացի դերասան և պրոդյուսեր։
Դերասաններ Ջոն Վոիթի և Մարշելինա Բերտրանդի որդին է, Անջելինա Ջոլիի ավագ եղբայրը։
Մանկություն
Ջեյմս Հևնը ծնվել է Կալիֆոռնիա, Լոս Անջելես քաղաքում, 1973 թվական, նա դերասաններ Ջոն Վոիթ և Մարշելինա Բերտրանդի որդին է։ Նրա փոքր քույրը Անժելինա Ջոլին է, ով նույնպես դերասանուհի է։ Նրա հորեղբայրներն են՝ երգիչ-երգահան Չիպ Թեյլուրն է և երկրաբան, հրաբխագետ Բարրի Վոթեթ ։ Հոր կողմից, Հևնը գերմանական և սլովանական ծագում ունի, իսկ մոր կողմից՝ ֆրանսիական, կանադական, հոլանդական, լեհական և գերմանական ծագում ։ Ծնողների բաժանումից հետո (1976 թվական) Հևնը և իր քույրը մնացել են մոր մոտ։ Մայրը նրանց հետ տեղափոխվել է Նյու Յորք, թողնելով դերասանի կարիերան։ 10 տարի հետո, 13 տարեկան հասակում ընտանիքը տեղափոխվեց Լոս Անջելես, որտեղ նա ընդունվեց Բևեռլի Հիլզի ավագ դպրոց։ Ավարտելուց հետո ընդունվել է ԱՄՆ-ի կինո-հեռուստատեսության դպրոց։ Մինչ Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում էր, նա ստացել է Ջորջ Լուկասի մրցանակը` որտեղ նա նկարահանվել է գլխավոր դերում իր քրոջ հետ ։
Կարիերա
Հևնը սկսեց իր պրոֆեսիոնալ կարիերան 1998 թվականին։ Նա փոքր դերեր ուներ այն կինոներում որտեղ իր քույր ՝ Անջելինա Ջոլին, մասնակցություն ուներ․ «Ջիա» (1998), «Դժոխքի խոհանոց» (1998), «Գայթակղություն» (2001)։ Նա նաև հայտնվեց Monster's Ball-ում (2001), որը նկարահանեց իր քրոջ հետագայում ամուսնու՝ Բիլյե Բոբ Թորնթոնին, կողմից։ Նա հանդես եկավ CSI-ի 2004 թվականի Դրվագում. «Հանցագործության տեսարան» և «Խաղը» 2007 թվականի դրվագը։ 2005 թվականին Հևնը վավերագրական Trudell-ի գործադիր պրոդյուսեր էր, որը պատմում է Սանտի Սյուզի երաժիշտ և ակտիվիստ Ջոն Թրուդելի կյանքի և աշխատանքի մասին։ Trudell-ը Սինետնի միջազգային կինոփառատոնում արժանացել է հատուկ ժյուրիի մրցանակին ։ 2011 թվականին նա որպես պրոդյուսեր հանդես է եկել «Մեր Մարիամը» կարճ կատակերգական ֆիլմում։ 2006 թվականից Հևնը եղել է արվեստի գործադիր տնօրեն, որը Լոս Անջելեսում անցկացվող փառատոնում էր և կարևորում էր մարդու իրավունքների, կենդանիների իրավունքները և միջավայրի խնդիրների մասին ֆիլմերը ։
Անձնական կյանքի
Ինչպես իր քույրը, Հևնը մի քանի տարի հեռու է եղել իր հորից, որի ընթացքում նա իրավաբանորեն հրաժարվել է Վոիթ ազգանունից ։ 2007 թվական հունվարի 27-ին ձվարանի քաղցկեղից մահացած մոր մահվանից հետո, նա հաշտվել է հոր հետ վեց տարի հեռու լինելուց հետո։ Հետագայում Հևնը կրկին դարձավ քրիստոնյա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Էնրի Մարտին
Էնրի Խոսուե Մարտին Մեքս (Henry Josué Martín Mex, ), մեքսիկացի ֆուտբոլիստ, «Ամերիկա» ակումբի և Մեքսիկայի հավաքականի հարձակվող։ Տոկիոյի 2020 թվականի Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր
Ակումբային կարիերա
Մարտինը «Մերիդա» ակումբի սան է։ 2013 թվականի հուլիսի 20-ին «Դելֆինեսի» դեմ խաղում նշել է նորամուտը Ասենսո լիգայում ։ Օգոստոսի 25-ին «Սակատեպեկի» դեմ խաղում Էնրին խփել է իր առաջին գոլը «Մերիդեի» կազմում ։
2014 թվականի ամռանը Մարտինը տեղափոխվել է «Տիխուանա»։ Հուլիսի 27-ին «Ամերիկայի» դեմ խաղում նշել է նորամուտը Մեքսիկայի Պրիմերայում ։ 2015 թվականի ապրիլի 5-ին «Մոնտերեյի» դեմ խաղում Էնրին խփել է իր առաջին գոլը «Տիխուանայի» կազմում ։
2018 թվականի սկզբին Մարտինը տեղափոխվել է մայրաքաղաքի «Ամերիկա»։ Հունվարի 8-ին «Կերետարոյի» դեմ խաղում նշել է նորամուտը նոր թիմում ։ Նույն մենամարտում Էնրին առաջին գոլն է խփել «Ամերիկայի» կազմում։ Փետրվարի 4-ին Լոբոս ԲՈՒԱՊ-ի դեմ խաղում դարձել է հեթ-տրիկի հեղինակ ։
Միջազգային կարիերա
2015 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Տրինիդադ և Տոբագոյի հավաքականի հետ ընկերական խաղում Մարտինը նշել է նորամուտը Մեքսիկայի հավաքականում ։ 2018 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Կոստա Ռիկայի հավաքականի հետ խաղում խփել է իր առաջին գոլն ազգային թիմում  ։
Ուղևորություն դեպի երկրի կենտրոնը
«Ուղևորություն դեպի երկրի կենտրոնը» (Voyage au centre de la Terre), ֆրանսիացի գրող Ժյուլ Վեռնի գիտա–ֆանտաստիկ վեպը, որը առաջին անգամ հրատարակվել է 1864 թ.։ Այն պատմում է պրոֆեսոր Լիդենբրոկի մասին, որը իր ազգական Ակսելի և վարձու ուղեկցորդ Հանսի հետ իջնում է իսլանդական հրաբխի խառնարանը։ Երկրի խորքում նրանք հայտնաբերում են նախապատմական կենդանիներ, բնական աղետներ, և որն ամենակարևորն է հսկայական ստորկրյա ծով։
Սյուժե
Պրոֆեսոր Լիդենբրոկը մի հին գրքում գտնում է նամակ։ Նամակը պատկանում էր XVI դարի իսլանդական գիտնական–ալքիմիկոս Արնե Սակնուսսեմի գրչին։ Լիդենբորկը, նրա ազգական Ակսելը և վարձու ուղեկցորդ Հանսը ուղևովում են երկրի ընդերքը՝ չկասկածելով, թե ինչ արկածներ են նրանց սպասում։
Հեղինակային իրավունքի պահանջատիրությունը
Վեպի հրապարակումից 10 տարի անց՝ 1874 թ., Լեոն Դելման մեղադրեց վիպասանին գրագողության մեջ։ Ռենե դե Պոնժեստ կեղծանվան տակ նա հրատարակեց «Միներվայի գլուխը» պատմվածքը ։ Ժյուլ Էտցելին ուղղված նամակաում Վեռնը գրում է․
Դատավարությունում, որը կայացավ 1875 թվականին, Դելման պարտություն կրեց և պարտադրվեց ծախսերի վճարման։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն վեպեր Կատեգորիա:Հեռուստաշոուների հիմք ծառայած վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Տեր-Սիմոնյան
Տեր-Սիմոնյան, հայկական ազգանուն
Հայտնի կրողներ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Հենրի Ռոբերտս
Հենրի Էդվարդ Ռոբերտս (Henry Edward Roberts, ), ինժեներ, բժիշկ, «Micro Instrumentation and Telemetry Systems» (MITS) ընկերության հիմնադիրն ու նախահագը։ Թողարկել է առաջին հաջողված կոմերցիոն անհատական համակարգիչը՝ Ալթաիր 8800-ը ։ Հաճախ կոչվում է «անհատական համակարգչի հայր» ։
Կենսագրություն
Դեռահաս տարիքում Ռոբերտսը անալոգային և թվային համակարգչային մեքենաների համար սխեմաներ էր մշակում։ Բացի էլեկտրոնիկայի նկատմամբ հետաքրքրությունից, նա հետաքրքրվել է նաև բժշկությամբ։
1968 թվականին Ռոբերտսը ստացել է էլեկտրատեխնիկայի բակալավրի աստիճան Օկլահոմա նահանգի համալսարանում և նշանակվել Մեքսիկո նահանգի Ալբուկերկ քաղաքի Քիրթլենդ ավիաբազայի (Kirtland AFB) գիտահետազոտական լաբորատորիայում։ Այդտեղ Ռոբերտսը ծանոթացել է Ֆորրեստ Միմսի (Forrest Mims III) հետ, որն այդ ժամանակ Ալբուկերկյան հրթիռային մոդելավորման ակումբի (Albuquerque Model Rocket Club) խորհրդականն էր։ Նրա ազդեցության տակ Ռոբերտսը տարվել է սիրողական հրթիռների կառավարման համակարգերով։ 1969 թվականի վերջին Ռոբերտսը և Միմսը լաբորատորիայի երկու աշխատակիցների՝ Ստեն Քեյգլի (Stan Cagle) և Բոբ Զոլերի (Bob Zaller) հետ հիմնադրել են MITS ընկերությունը՝ հրթիռային մոդելավորման համար հեռուստաչափության համակարգերի արտադրության և վաճառքի համար։ 1970 թվականի աշնանը ընկերությունում պառակտում է տեղի ունեցել․ Ռոբերտսը սկսել է զբաղվել հաշվիչների արտադրությամբ, իսկ Քեյգլը և Միմսը հիմնադրել են հրթիռային վթարային համակարգերի արտադրության ընկերություն։
1971 թվականի նոյեմբերին Ռոբերտսը «Popular Electronics» ամսագրում հոդված է հրատարակել MITS 816 հաշվիչի մասին, ինչը դրականորեն է ազդել նրա բիզնեսի վրա։ Սակայն 1974 թվականին մրցակցության պատճառով «MITS» հաշվիչների պահանջարկը սկսել է նվազել, ինչի արդյունքում նա որոշել է ստեղծել համակարգիչ՝ Intel 8080-ի նորագույն պրոցեսորի հիման վրա։ 1975 թվականին «Popular Electronics» ամսագրի առաջին համարում հայտնվել է նոր համակարգչի մասին առաջին հոդվածը։ Այս հոդվածը առաջացրել է Բիլ Գեյթսի (Bill Gates), որն այդ ժամանակ Հարվարդի համալսարանի ուսանող էր և Փոլ Ալենի (Paul Allen) հետաքրքրությունը․ նրանք կապ են հաստատել Ռոբերտսի հետ և առաջարկել իրենց ծառայությունները BASIC-ի մեկնաբանի գրության մեջ։ Համաձայնագրի կնքումից հետո Գեյթսը լքել է Հարվարդը և Ալենի հետ համատեղ հիմնադրել «Micro-Soft» ընկերությունը, որը հետագայում վերանվանվել է Microsoft-ի։ «Popular Electronics» ամսագրի Ալթաիր 8800 համակարգչի վերաբերյալ հոդվածը որոշակի ներդրում է ունեցել հանրահայտ «Homebrew Computer Club»-ի ստեղծման համար, որը հիմնադրվել է Ալթաիր 8800-ով հետաքրքրվող մի խումբ էնտուզիաստների կողմից։ Ավելի ուշ այդ ակումբի կազմի մեջ է մտել ավելի քան 30 համակարգչային ընկերություն, այդ թվում՝ Apple Computer-ը։
1976 թվականին «MITS» ընկերությունն ուներ 230 աշխատակից, վաճառքի ծավալը հասնում էր 6 մլն դոլարի։ Այդ ժամանակ Ռոբերտսը սկսել է ձանձրանալ կառավարման համար իր պատասխանատվությունից և գործընկերներ փնտրել իր բիզնեսի համար։ 1977 թվականին «MITS»-ը գնվել է «Pertec Computer Corporation» ընկերության կողմից, իսկ Ռոբերտսը ընդունվել է Մերսերի համալսարանի (Mercer University) բժշկական դպրոց, որն ավարտելուց հետո դարձել է Քոքրան (Cochran) (Ջորջիա նահանգի Բլեքլի շրջան) գավառական քաղաքի պրակտիկ բժիշկը։
Հենրի Էդվարդ Ռոբերտսը մահացել է 2010 թվականի ապրիլի 1-ին՝ թոքաբորբից, Մեյքոն քաղաքի հիվանդանոցում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բժիշկներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Ֆիլիմոնովո (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)
Ֆիլիմոնովո (Филимоново), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բիոմ
Բիոմ, մեկ բնակլիմայական գոտու էկոհամակարգերի ամբողջությունը։ Այլ աղբյուրներում բիոմը առավել մեծ է քան բիոցենոզը բիոհամակարգ է, որը ներառում է բազմաթիվ խիստ կապված բիոցենոզներ։ Այսպես, Յուդջին Օդումի բնորոշմամբ, բիոմը «տերմին է, որը բնութագրում է խոշոր տարածաշրջանային կամ մայրցամաքային բիոհամակարգերը, որին բնորոշ են բուսականության ինչ-որ հիմնական տիպ կամ լանդշաֆտի այլ հիմնական հատկանիշ»։ Գոյություն ունեն բիոմների մի քանի դասակարգումներ՝ ներառյալ 10-32 տիպ։ Բիոմների բաշխումը կատարվում է հորիզոնական և ուղղաձիգ գոտիականության, ինչպես նաև սեկտորայնության սկզբունքով։ Ռուսաստանի տարածքում և սահմանամերձ երկրներում առանձնացվում են 13 վերերկրյա բիոմներ։
Դիտել նաև
Կատեգորիա:Կենսաաշխարհագրություն Կատեգորիա:Բիոմներ
(7226) Կրիլ
(7226) Կրիլ (Kryl), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի օգոստոսի 21-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Ներիր, ուզում եմ քեզ հետ ամուսնանալ (ֆիլմ)
Ներիր, ուզում եմ քեզ հետ ամուսնանալ (Scusa ma ti voglio sposare), իտալական ռոմանտիկ կատակերգություն։ Պրեմիերան կայացել է 2010 թվականի փետրվարի 12-ին։ Այս ֆիլմը «Ներիր սիրո համար» ֆիլմի շարունակությունն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալական մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Իտալական ֆիլմեր
Լելյակի (գյուղ, Վարվայի շրջան)
Լելյակի (Леляки), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Վարվայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Լելյակի գյուղում բնակվում էր 437 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 286,12 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Վարվայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կարակայգան Փոքր
Կարակայգան Փոքր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Զինաիդա Սոկոլովսկայա
Զինաիդա Սոկոլովսկայա (Зинаи́да Кузьми́нична Соколо́вская (Новокша́нова), ), խորհրդային և ռուս գիտության և տեխնիկայի պատմաբան, կենսագիր, մատենագետ։ Պատմական գիտությունների դոկտոր։ ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1989)։ Միջազգային աստղագիտական միության թղթակից-անդամ (Աստղագիտության պատմության հանձնաժողով) (1971) ։
Կենսագրություն
Զինաիդա Սոկոլովսկայան ծնվել է 1928 թվականի նոյեմբերի 5-ին, Ամուրի մարզի Սվոբոդնի քաղաքում։
1950 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ինժեներների գեոդեզիայի, օդային լուսանկարչության և քարտեզագրության ինստիտուտի աստղագիտական-գեոդեզիական սարքաշինության ֆակուլտետը։
Այդ նույն տարվանից համարվել է ինժեներ-կոնստրուկտոր, իսկ հետո` Մոսկվայի Աերոգեոպրիբոր գործարանի ավագ ինժեներ։
1992 թվականից եղել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի բնագիտության և տեխնիկայի պատմության ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող։
Զինաիդա Սոկոլովսկայան մահացել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, Մոսկվայում՝ 87 տարեկան հասակում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ Կատեգորիա:Կին պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կոստրոմայի մարզ
Կոստրոմայի մարզ (Костромская область), մարզ Ռուսաստանի կազմում, Ռուսաստանի ֆեդերացիայի միավոր։ Մայրաքաղաքն է Կոստրոմա քաղաքը։
Սահմանակից է Ռուսաստանի Վոլոգդայի, Իվանովոյի, Նիժնի Նովգորոդի, Յարոսլավլի և Կիրովի մարզերի հետ։ Կազմվել է 1944 թվականի օգոստոսի 13-ին։ Տարածությունը՝ 60,1 հազար կմ2, բնակչությունը՝ 804 հազար (1979)։ Ունի 24 վարչական շրջան, 11 քաղաք, 18 քտա։ Կենտրոնը՝ Կոստրոմա։ 1967 թվականի օգոստոսի 16-ին Կոստրոմայի մարզը պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։
Բնություն
Կոստրոմայի մարզը գտնվում է Ռուսաստանի եվրոպական մասի կենտրոնում։ Տարածքը բլրային հարթավայր է, որի արևմուտքում Կոստրոմայի դաշտավայրն է (80-100 մ բարձրությամբ), կենտրոնական մասում՝ Գալիչյան բարձրությունը (մինչև 293 մ) և Վոլգա-Ունժայի դաշտավայրը (մինչև 150 մ), հյուսիս-արևելքում ՝ Հյուսիսային Ուվալները (մինչև 227 մ)։ Կլիման չափավոր ցամաքային է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը հարավ-արևմուտքում -11,7 °C է, հյուսիս-արևելքում ՝ մինչև -14,2 °C, հուլիսինը՝ համապատասխանաբար՝ 17,9 °C և 17,6 °C, տարեկան տեղումները՝ 550-600 մմ, վեգետացիոն շրջանը՝ 156-166 օր։ Մարզով հոսում է Վոլգան ՝ Կոստրոմա, Ունժա, Վետլուգա վտակներով։ Խոշոր լճերից են Գալիչը և Չուխլոման։ Գերիշխում են ճմապոդզոլային, իջվածքներում ՝ տորֆա-ճահճային, գետափերին ՝ ալյուվիալ հողերը։ Կոստրոմայի մարզը գտնվում է անտառային զոնայում։
Անտառապատ է տարածքի 67%-ը։ Գիշատիչներից հանդիպում են գորշ արջ, գայլ, լուսան։ Կա նաև որմզդեղն։ Արդյունագործական նշանակություն ունեն աղվեսը, սկյուռը, կզաքիսը, կլիմայավարժեցված մշկամուկը։
Տնտեսություն
Կոստրոմայի մարզը Կենտրոնի արդյունաբերական հին շրջաններից է։ Արդյունաբերության գլխավոր ճյուղերն են ՝ փայտամթերումը, փայտամշակումը և վուշի մշակումը։ Հետպատերազմյան տարիներին զարգացել են մեքենաշինությունը, շինանյութերի արդյունաբերությունը և հատկապես էներգետիկան (6,8 միլիարդ կվտ-ժ, 1971 թվականի տվյալներով)։ Վուշի արդյունաբերությունը կենտրոնացած է Կոստրոմայում (Կոստրոմայի Վ. Ի. Լենինի անվան վուշի կոմբինատը խոշորագույնն էր ԽՍՀՄ-ում) և մասամբ Ներեխտայում, մեքենաշինությունը և մետաղամշակումը՝ Կոստրոմայում, Գալիչում։ Փայտամթերումները կատարվում են Զավոլժիեում։
Մանտուրովոյում կառուցվել է կենսաքիմիական գործարան։ Կան սննդի, կաշվի-կոշիկի, տրիկոտաժի արդյունաբերության ձեռնարկություններ։ Գյուղատնտեսական հողահանդակները 1220 հազար հա են (1972 թվականի տվյալներով), այդ թվում 727 հազար հա վարելահողեր են, 312 հազար հա՝ խոտհարքներ, 172 հազար հաճ արոտավայրեր։ Անասնապահությունն ունի կաթնամսատու ուղղություն։ Երկաթուղիների երկարությունը 592 կմ է։ Վոլգայի և նրա վտակների վրա կա նավագնացություն, լաստառաքում։ Ավտոճանապարհների երկարությունը ավելի քան 9 հազար կմ է։ Գործում է օդային տրանսպորտը։
Լուսավորությունը և առողջապահություն
1972 թվականին Կոստրոմայի մարզում կար 1042 հանրակրթական դպրոց, 19 պրոֆտեխնիկական ուսումնարան, 21 միջնակարգ մասնագիտական ուսումնական հաստատություն, 3 բուհ, 540 գրադարան, 16 թանգարան, մարզային դրամատիկական և տիկնիկային թատրոններ, 1032 կինոսարք, ռադիո- և հեռուստահաղորդում (Մոսկվայից)։ Լույս էր տեսնում մարզային 2 թերթ։ 1972 թվականին Կոստրոմայի մարզում կար 114 հիվանդանոցային հիմնարկ, 1,7 հազար բժիշկ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոստրոմայի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի դաշնային բաժանում
Գոգարանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Գոգարան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 10 հուշարձան (7 միավոր)։
Արճեշի հյուքյումեթություն
Արճեշի հյուքյումեթություն, ֆեոդալական իշխանություն Արևմտյան Հայաստանում։ 17-րդ դարում մտնում էր Բիթլիսի քրդական իշխանության մեջ և զբաղեցնում Վանա լճի հյուսիս-արևմտյան կողմի տարածքը՝ Արճեշ քաղաքով, որ նրա կենտրոնն էր։ Արճեշի հյուքյումեթության բնակչության մեծամասնությունը հայերն էին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բիթլիսի նահանգ Կատեգորիա:Պետություններ Պատմական Հայաստանի տարածքում
Diigo
Diigo, սոցիալական վեբկայք, որի միջոցով գրանցված օգտատերերը կարող են գրանշել և պիտակել վեբ էջերը։ Կայքը նախատեսված է առցանց ընթերցանության ու հետազոտությունների համար։ Այն թույլ է տալիս օգտատերերին ընդգծել վեբ էջի ցանկացած մաս, ինչպես նաև կատարել նշումներ ընդգծված մասի կամ ընդհանուր էջի վերաբերյալ։ Այս ծանոթագրությունները կարելի է պահել գաղտնի, կարելի է կիսվել Diigo խմբում կամ էլ կարելի է ուղարկել հղումը մեկ ուրիշին։ «Diigo» անունը ծագում է Digest of Internet Information, Groups and Other stuff բառերի հապավումից, որը նշանակում է համացանցի ինֆորմացիայի, խմբերի և այլ բաների քաղվածք ։ Պրեմիում հաշիվ ունեցող օգտատերերը կարող են կատարել ամբողջական տեքստերի որոնումներ գրանշումների պահված պատճենների միջոցով։
Պատմություն
Diigo-ի գործարկումը հանդիպեց շատ հակասական կարծիքների։ 2006 թվականին Diigo-ն ցուցակագրվեց, որպես լավագույն տասը որոնողական գործիքնեից մեկը CNET-ի կողմից։ 2009 թվականի մարտին Diigo-ն ձեռք բերեց Looksmart-ի Furl ծառայությունը չբացահայտված գնով  ։ Կայքի ընդլայնումը հասանելի է նաև Քրոմի ինտերնետ-խանութում։ Diigo-ի բջջային հավելվածները հասանելի են iOS, Անդրոիդ և Վինդոուզ հեռախոսների համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծրագրավորման գործիքներ Կատեգորիա:Որոնողական համակարգեր
Հաշվեհարդար Հոնկոնգում
«Հաշվեհարդար Հոնկոնգում» (Police Woman), Հոնգկոնգի քրեական մարտաֆիլմ՝ նկարահանված Չժու Մու ռեժիսորի կողմից 1973 թվականին։ «Հաշվեհարդար Հոնգկոնգում» անվանումը ֆիլմի ամերիկական անվանումն է։ Հիմնական անվանումն է «Կին ոստիկանը»։ Ֆիլմը հետաքրքիր է նրանով, որ Ջեքի Չանը քիչ է հայտնվում այս ֆիլմում, սակայն կատարում է հատուկ մարտական հնարքներ։
Սյուժե
Հոնգկոնգի տաքսու վարորդ Չեն Չինը տանում է անծանոթին, ում հաջողվում է փրկվել հանցագործների հարձակումներից։ Հանկարծ անծանոթը մահանում է, բայց հասցնում է թաքցնել պայուսակը Չեն Չինի ավտոմեքենայի մեջ։ Պայուսակում կային այնպիսի նկարներ, որոնք բացահայտում էին հանցագործների մի ամբողջ խումբ։ Շուտով հանցագործները Չենին սկսում են հետևել Ջեկի գլխավորությամբ և փորձում են վերցնել պայուսակը նրանից, ինչի մասին նա ոչինչ չգիտեր։ Ավելի ուշ Չենը գտնում է մի ոստիկան աղջկա, ով պարզվում է, որ մահացած աղջկա քույրն է, և նրանք միասին բացահայտում են հանցագործությունը։
Ռիոլոբոս
Ռիոլոբոս (Riolobos), բնակավայր և համայնք Իսպանիայի արևմուտքում, Էստրեմադուրայի մաս հանդիսացող Կասերես ինքնավար պրովինցիայի Վեգաս դել Ալագոն շրջանում (կոմարկայում)։ Զբաղեցնում է 49,49 կմ² տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի տվյալներով եղել է 1.386:
Հին վարչակարգի անկման ժամանակ բնակավայրը դարձել է սահմանադրական մունիցիպալիտետ Էստրեմադուրայի տարածաշրջանի սահմաններում։ 1834 թվականից ընդգրկվել է Կորիայի դատական տարածաբաժնի կազմում ։ 1842 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով ունեցել է 200 տուն և 1095 բնակիչ։
Ժողովրդագրություն
1900 թվականից ի վեր՝ Ռիոլոբոսի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները ըստ տասնամյակների եղել են հետևյալը
Ֆիլինո (գյուղ, Դանիլովսկի շրջան)
Ֆիլինո (Филино), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Դանիլովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Դանիլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Յուրինսկի բանկ
Յուրինսկի բանկ, վտակ Ռուսաստանում, անցնում է Աստրախանի մարզի Կամիզյակինսկի շրջանով։ Համարվում է Նիկիտին բանկի աջ խողովակը։ Խողովակի երկարությունը 2,8 կմ է։
Տեղեկություններ ջրային ցանցից
Տեղեկությունների համաձայն Ռուսաստանի ջրային ցանցերի կառավարումը պատկանում է Նիժնեվոլժսկիի օկրուրգին, ջրի տնտեսական ոլորտը գետում՝ պատկանում է Վոլգային (դելտա) ջրաչափի գրասենյակից Վերխնեե Լեբաժե և մինչև բերան։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Պոկազնոե (գյուղ, Նովի Բուգի շրջան)
Պոկազնոե (Показне), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովի Բուգի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոկազնոե գյուղում բնակվում էր 224 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,61 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովի Բուգի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ջրախոզուկ
Ջրախոզուկ, կրծողների կարգի, ջրախոզուկների ընտանիքի կաթնասուն կենդանի։ Ընտանիքի միակ տեսակն է, ժամանակակից ամենամեծ կրծողը։ Մարմնի երկարությունը 1–1,5 մետր է, քաշը 50—60 կգ։ Մարմինը պատված է կոշտ, շիկագորշ, նոսր մազերով։ Վերջավորությունները երկար են։ Մատները միացած են լողաթաղանթով և վերջանում են կճղակաձև ճանկերով։ Գլուխը երկարավուն է, դունչը՝ բութ։ Պոչ չունի։ Տարածված է Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայի մերձարևադարձային անտառների գետերի ու լճերի ափին։ Սնվում է ջրային բույսերով։ Լավ լողում է և սուզվում։ Հղիությունը 4 ամիս է, ծնվում են 2–5 լրիվ զարգացած ձագեր։ Ապրում է խմբերով։ Առանձին տեղերում ջրախոզուկները վնաս են հասցնում տնկադաշտերին։ Որսորդության օբյեկտ է, օգտագործվում են միսը և մաշկը։
Կատեգորիա:Չվտանգված տեսակներ Կատեգորիա:Կրծողներ
Արևելաամերիկյան կատվաձուկ
2019 թվականին այս տեսակը ներառվել է Կարմիր գրքի խոցելի կենդանիների ցուցակում ։
Ծագումնաբանություն
Կատվաձուկը իր անվանումը ստացել է հին հունարեն՝ քիթ (rhinos) և թև (pteron) բառերից։ Bonasus տեսակի կատվաձկան անունը նույնպես գալիս է հին հունարենից և նշանակում է բիզոն (քանի որ այս տեսակի քիթը շատ նման է բիզոնի կամ կովի քթին)։
Նկարագրություն
Արևելաամերիկյան կատվաձուկը սովորաբար ունի շագանակագույն մեջք և սպիտակավուն կամ դեղնավուն փոր։ Թեև գունավորումը առանձնահատուկ չէ, ուրվագիծը հեշտ ճանաչելի է։ Այս տեսակը ունի լայն գլուխ՝ իրարից հեռու գտնվող աչքեր, իսկ ենթաստրալային լողակի վրա՝ մի քանի տարբերվող շեղբեր։ Ունի նաև այնպիսի ատամնային կառուցվածք, որի միջոցով կարող է կոտրել և մանրացնել խեցեմորթների և ոստրեների պատյանները։ Երբ արևելաամերիկյան կատվաձկանը վտանգ է սպառնում, նա կարող է օգտագործել իր պոչի հիմքում գտնվող փուշը, որպեսզի պաշտպանվի վտանգից ։
Արևելաամերիկյան կատվաձուկը ունի իր մարմնին կպած թունավոր փուշ, որի կողային եզրերը երեսպատված են ատամիկներով, և պատված է թույլ թույնով, որն էլ առաջացնում է մեղվի խայթոցի ախտանիշներ ։
Սննդակարգ և սնուցում
Արևելաամերիկյան կատվաձուկը սնվում է կակղամորթերով, ոստրեներով, կոշտ կակղամորթերով, խեցգետիններով, օմարներով և այլ անողնաշարավորներով, ինչպես նաև ողնաշարավոր ձկներով ։ Այն օգտագործում է իր առջևի մասի երկու ձևափոխված լողակները և առաջացնում է ներքաշում, ինչը թույլ է տալիս նրան սնունդը հասցնել բերանին, որից հետո՝ արդեն բերանում, մանրացնում է ուտելիքը իր ատամնային համակարգի միջոցով։ Այս կատվաձկները սովորաբար լողում են խմբերով, ինչը թույլ է տալիս նրանց օգտագործել իրենց թևերի համաժամանակյա շարժումները, խառնել նստվածքը և բացահայտել դրա տակ թաքնված կակղամորթերին ու ոստրեներին:
Արևելաամերիկյան կատվաձկները նախընտրում են սնվել կա՛մ վաղ առավոտյան, կա՛մ ուշ կեսօրին, երբ ալիքները հանգիստ են, և տեսանելիությունն ավելի բարձր է, քան ցերեկը։ Այս կատվաձկներն ունեն իրենց սննդակարգին (ստորջրյա երկփեղկ փափկամարմիններ, խեցգետնակերպեր և բազմախոզան որդեր) համապատասխան ծնոտ։ Նրանց ծնոտները չափազանց ամուր են և ունեն ցեմենտի կարծրությամբ ատամներ, ինչը թույլ է տալիս մանրացնել կոշտ պատյանները։ Արևելաամերիկյան կատվաձկների կերակրման սովորույթները մտահոգությունների տեղիք են տալիս, քանի որ նրանք ոչնչացնում են ոստրեների պատյանները, որոնք արդեն իսկ ոչնչացվում են մարդու կողմից առաջացրած աղտոտվածության պատճառով։ Կատվաձկների կողմից մեծ ոստրեների պատյանների ոչնչացումը ավելի է վտանգի ենթարկում դրանց հետագա գոյությունը ։
Գիշատիչներ
Արևելաամերիկյան կատվաձուկը բավականին բարձր դիրք է զբաղեցնում սննդի շղթայում և արդյունքում կարող է որս հանդիսանալ որոշ գիշատիչների համար։ Այդ գիշատիչներն են. կոբիան, մուրճգլուխ շնաձկները և մարդիկ, ովքեր սիրում են ձուկ որսալ ։
Վերարտադրություն և կյանքի տևողություն
Արևելաամերիկյան կատվաձկները բազմանում են ապրիլից հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում։ Եվ ծանծաղ ջրերում են հավաքվում տարբեր տարիքի և սեռի կատվաձկների մեծ խումբ։ Էգ առանձնյակը լողում է իր լողակների եզրերը ջրից դուրս ցցած, իսկ արուն հետևում է նրան՝ փորձելով բռնել լողակները զուգավորվելու համար ։
Սաղմը աճում է մոր ներսում՝ մարմնի վրա ծալած թևերով։ Սկզբում սաղմը սնվում է ձվի դեղնուցով, թեև զարգացման ընթացքում մոր արգանդի նյութերն են սկսում սնուցել նրան։ Հղիության տևողությունը վիճելի է, բայց ենթադրվում է, որ այն տևում է 11-12 ամիս, բայց անկայուն է։ Ամբողջական ժամկետում սերունդները կենդանի են ծնվում՝ դուրս են գալից պոչի կողմից։
Միգրացիա
Արևելաամերիկյան կատվաձկները հաճախ հեռանում են Մեքսիկական ծոցից դեպի Տրինիդադ, Վենեսուելա և Բրազիլիա ։ Ատլանտյան միգրացիայի օրինաչափությունը բաղկացած է արևելաամերիկյան կատվաձկներից, որոնք շարժվում են դեպի հյուսիս գարնան վերջին և դեպի հարավ՝ ուշ աշնանը:
Միգրացիայի պատճառ կարող է լինել ջրի ջերմաստիճանը կամ արևի տեղաշարժը, ինչն էլ բացատրում է սեզոնային միգրացիան։ Հարավային միգրացիայի պատճառը կարող է լինել արևի տեղաշարժը, իսկ հյուսիսային միգրացիայի դեպքում՝ ջրի ջերմաստիճանի փոփոխությունը:
Հայտնի չէ, արդյոք նրանց միգրացիոն վարքագիծը պայմանավորված է կերակրման, թե նախածննդյան զուգավորման ակտիվությամբ ։
Աստերոիդների ցանկ (53401-53500)
Աստերոիդների ցանկ (53301-53400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (53501-53600)
Արևելաամերիկյան կատվաձուկ
Միգրացիա
Արևելաամերիկյան կատվաձկներին կարելի է հանդիպել նաև այնպիսի շրջաններում, ինչպիսիք են Մերիլենդը և Վիրջինիան։ Կարելի է տեսնել, թե ինչպես են գաղթում և խմբավորվում, քանի որ հազվադեպ չէ, որ նրանք լողում են ծանծաղ ջրերում, չնայած հիմնականում սնվում են ջրի հատակին։ Այս խմբերին միգրացիայի ժամանակ կարելի է տեսնել և հետևել ինքնաթիռով, քանի որ հեշտ է նրանց հետևել երկնքից։ Բայց, չնայած միգրացիոն օրինաչափություններին կարելի է հետևել, միգրացիայի ճշգրիտ պատճառը ներկայումս անհայտ է ։
Արևելաամերիկյան կատվաձկները վերջերս նկատվել են Ատլանտյան օվկիանոսի միջին Բերմուդյան կղզու ներքին ջրերում ։
Բնակավայր և տարածում
Արևելաամերիկյան կատվաձկներին կարելի է հանդիպել Հարավային Նոր Անգլիայից մինչև Միացյալ Նահանգների Հյուսիսային Ֆլորիդա նահանգը ընկած տարածքում, ինչպես նաև Մեքսիկական ծոցում, Տրինիդադում, Վենեսուելայում և Բրազիլիայում:
Արևելաամերիկյան կատվաձկները ապրում են աղի և ծովային ջրերում և կարող են գտնվել մինչև 22 մ խորության վրա։ Նրանք սոցիալական արարածներ են և անցնում են չափազանց երկար հեռավորություններ, ինչը հաճախ անում են խմբերով ։
Պահպանության կարգավիճակ
Արևելաամերիկյան կատվաձկները ներկայումս ներառված են Կարմիր գրքի խոցելի կենդանիների ցանկում, և դրա հիմնական պատճառը Կարիբյան ծովում դրանց չափից ավելի որսն է։ Այն ավելի քիչ է վտանգված Մեքսիկական ծոցում և Հյուսիսային Ամերիկայի Ատլանտյան ափերի երկայնքում, բայց ընդհանուր առմամբ տեսակը 43 տարվա ընթացքում պոպուլյացիայի զգալի և կտրուկ անկում է ապրել՝ 30-49%:
Մերիլենդ նահանգում արգելվել են արևելաամերիկյան կատվաձկներ որսալու մրցույթները ։