cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սերենտի
Սերենտի  (Serrenti), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Մեդիո Կամպիդանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5125 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 120.83 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 42,82կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 9027։ Հեռախոսային կոդը՝ 070։ Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ հրեշտակապետ Մարիան։
Դևիխա
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Անգելոս Յալինաս
Անգելոս Յալինաս (Άγγελος Γιαλλινάς) , 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հույն նկարիչ ։
Կենսագրություն
Անգելոս Յալինասը ծնվել է 1857 թվականին Կերկիրա կղզում։ 1872-1875 թվականներին գեղանկարչություն է սովորել Պախիս Խարալամբոսի մասնավոր դպրոցում։ Իր ուսումը շարունակել է Վենետիկում, Նեապոլում և Հռոմում։ Իտալիայում նրա հիմնական ժանրը դարձել է ջրաներկը։ Յալինասը 1878 թվականին վերադարձել է Կերկիրա և նկարել է բացառապես բնանկար-ջրանկարներ` ձեռք բերելով միջազգային ճանաչում գեղանկարչության այս ժանրում։ Կերկիրայում ապրելու տարիներին Յալինասը բազմաթիվ ճանապարհորդություններ է կատարել Կոստանդնուպոլսում, Փոքր Ասիայում, Եգիպտոսում, Իտալիայում, Ֆրանսիայում, Իսպանիայում և Շվեյցարիայում՝ դրանք պատկերելով իր բնանկարներում։
Յալինասը Աթենքում մասնակցել է Աթենքում կազմակերպվող համահունական բոլոր մի շարք ցուցահանդեսների։
1886 թվականին Աթենքում իր առաջին անհատական ցուցահանդեսի ժամանակ ներկայացրել է իր աշխատանքները։ Այստեղ նա ծանոթացել է Մեծ Բրիտանիայի դեսպան Ֆորդի հետ (Clare Ford, 1828-1899): Ֆորդը հանձնարարել է նրան 7 ալբոմ պատկերել` ընդգրկելով Կոստանդնուպոլսի, Հռոդոսի, Վենետիկի և Իսպանիայի բնանկարներ։ Ֆորդը կազմակերպել է նաև Յալինասի ցուցահանդեսներն Աթենքում և արտերկրում, մասնավորապես, 1891-1892 թվականներին` Լոնդոնում, և Յալինասին հայտնի է դարձրել եվրոպական պալատական շրջանակներում։
Յալինասը շարունակել է ցուցադրվել Հունաստանի անհատական և խմբակային ցուցահանդեսներում, մասնակցել է 1900 թվականի Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսին։ Լինելով արդեն ճանաչված նկարիչ` Յալինասն իր աշխատանքները 1918 թվականին Աթենքի «Գեո» դահլիճում ցուցադրել է իր անհատական մեծ ցուցահանդեսում։ 1902 թվականին հիմնադրել է իր գեղարվեստական ուսումնարանը Կերկիրայում, որտեղ ինքը նույնպես դասավանդել է։
Նրա տունը Կերկիրայում վերածվել է պատկերասրահի։ Հիմնվել է նրա անվան հիմնադրամը, որը ղեկավարում է պատկերասրահը։ 2010 թվականի սեպտեմբերին պատկերասրահից անհայտ անձանց կողմից գողացվել են Յալինասի մի քանի ստեղծագործություններ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հույն նկարիչներ
Մ.թ.ա. 213
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 213
Տարախոն
Տարախոն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Խոշաբի գավառակում ։
Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության քննադատություն
Առևտրի համաշխարհային կազմակերպություն (ԱՀԿ), իր ստեղծման օրվանից սկսած՝ 1995 թվականից, աշխատել է միջազգային առևտուրը պահպանելու և զարգացնելու ուղղությամբ։ Որպես խոշորագույն միջազգային տնտեսական կազմակերպություններից մեկը՝ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի (ԱՄՀ) և Համաշխարհային բանկի հետ մեկտեղ՝ այն ուժեղ ազդեցություն և վերահսկողություն ունի առևտրային կանոնների և համաձայնագրերի վրա, և, հետևաբար, ունի երկրի տնտեսության վրա անչափ ազդելու ունակություն ։ ԱՀԿ-ի քաղաքականությունը նպատակ ունի հավասարակշռել մաքսատուրքերը և տնտեսական պաշտպանության այլ ձևերը առևտրի ազատականացման քաղաքականության հետ և «ապահովել, որ առևտրի հոսքերը հնարավորինս սահուն, կանխատեսելի և ազատ լինեն» ։ Իսկապես, ԱՀԿ-ն պնդում է, որ իր գործողությունները «կրճատում են կյանքի ծախսերը և բարձրացնում ստանդարտները, խթանում են տնտեսական աճն ու զարգացումը, օգնում են երկրներին զարգանալ և թույլերին ավելի ուժեղ ձայն են տալիս» ։  Վիճակագրորեն, վերջին տասնամյակում համաշխարհային առևտուրը հետևողականորեն աճել է տարեկան մեկից վեց տոկոսի միջև, և 2016 թվականին Առևտրի օգնությանը հատկացվել է 38,8 միլիարդ ԱՄՆ դոլար ։
Տարախոն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության քննադատություն
Այնուամենայնիվ, ԱՀԿ-ի մի քանի քննադատություններ ժամանակի ընթացքում առաջացել են մի շարք ոլորտներից, ներառյալ տնտեսագետներ, ինչպիսիք են Դանի Ռոդրիկը և Հա Ջուն Չանգը, մարդաբաններ, ինչպիսիք են՝ Մարկ Էդելմանը , ովքեր պնդում են, որ ինստիտուտը « ծառայում է միայն բազմազգ կորպորացիաների շահերին, խաթարում է տեղական զարգացումը, պատժում է աղքատ երկրներին և ավելացնում անհավասարությունը», և պնդում են, որ գյուղատնտեսության և դեղագործական ապրանքների վերաբերյալ որոշ համաձայնագրեր հանգեցրել են սննդի և առողջապահական ապրանքների հասանելիության սահմանափակմանը՝ այդպիսով առաջացնելով մեծ թվով մահվան դեպքեր (մահացություններ) ։ Ենթադրվում է, որ մի քանի գործոններ նպաստում են այս պայմաններին,  բայց չսահմանափակվելով հետևյալով՝  առավել բարենպաստ ազգի կանոն (MFN), վերաբերմունքի ազգային քաղաքականություն և մանկական արդյունաբերության փաստարկ ։  Քննադատները պնդում են, որ քաղաքականությունը, որն աջակցում է այս սկզբունքներին, չի կարողանում պաշտպանել զարգացող երկրներին և որոշ դեպքերում օգտվում է դրանցից։ Օրինակ, UNCTAD-ը գնահատում է, որ շուկայի խեղաթյուրումները զարգացող երկրներին տարեկան 700 միլիարդ դոլար են  արժենում արտահանման կորցրած եկամուտից ։
Մարտին Հոր
Մարտին Հորը պնդում է, որ ԱՀԿ-ն անկողմնակալորեն չի կառավարում գլոբալ տնտեսությունը, բայց իր գործունեության մեջ համակարգված կողմնակալություն ունի հարուստ երկրների և բազմազգ կորպորացիաների նկատմամբ՝ վնասելով փոքր երկրներին, որոնք ավելի քիչ բանակցային ուժ ունեն։ Այս կողմնակալության որոշ առաջարկված օրինակներ են.
Գյուղատնտեսություն
Գյուղատնտեսությունը եղել է կենտրոնական խնդիրներից մեկը, որը ԱՀԿ-ն փորձել է լուծել ավելի քան երկու տասնամյակների ընթացքում, և այն կարևոր «պատուհան» է տալիս կազմակերպության շուրջ քննադատություններին։ Որպես ավելի ու ավելի գլոբալացված և բազմակողմ շուկայական ոլորտ՝ գյուղատնտեսությունը ներգրավված է տարբեր խնդիրների մեջ՝ ներառյալ առևտուրը, բուսասանիտարական միջոցառումները, մտավոր սեփականության իրավունքները, կենդանիների և մարդկանց առողջությունը, բնապահպանական քաղաքականությունը, մարդու իրավունքները, կենսատեխնոլոգիան, գենդերային հավասարությունը և օրենսդրային ինքնիշխանությունը ։ Հետևաբար, վերլուծելով ԱՀԿ-ի ազդեցությունը գյուղատնտեսության վրա, անխուսափելիորեն այն կապում է այլ ոլորտների հետ և լույս է սփռում կազմակերպության դեմ ուղղված ընդհանուր քննադատությունների վրա։
Պատմական նախադրյալներ
ԱՀԿ-ի ներխուժումը գյուղատնտեսության ոլորտում սկսվեց Բրետտոն Վուդսի քաղաքականության տապալմամբ։ ԱՀԿ-ի նախորդը՝ Սակագների և առևտրի ընդհանուր համաձայնագիրը (GATT), որն ինքնին Բրետտոն Վուդսի հաստատություն է, 1947 թվականին իր ստեղծման ժամանակ բացահայտորեն բացառել էր գյուղատնտեսությունը։ Արդյունքում, այս ընթացքում գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող Համաձայնագրում լրացումները և՛ սահմանափակ են եղել, և՛ չեն ունեցել կիրարկման համաձայնեցված մեթոդներ ։ Այնուամենայնիվ, «ալիքները շրջվեցին» 1980-ականների ֆերմերային ճգնաժամի հետ, երբ ԱՄՆ-ն արտադրեց հացահատիկի մեծ ավելցուկ, ինչը հանգեցրեց հողերի և ապրանքների գների կտրուկ անկմանը, տոկոսադրույքների աճին և չվճարված վարկերի աճին ։  Սա գյուղատնտեսությանը դրեց միջազգային առևտրային դիվանագիտության ուշադրության կենտրոնում, և GATT-ը սկսեց Ուրուգվայի ռաունդը 1986 թվականին՝ կենտրոնանալով «հզոր ինստիտուցիոնալ շրջանակի զարգացման վրա…կարգավորել բազմակողմ առևտրի կանոնները համաշխարհային գյուղատնտեսության համար» ։  1993 թվականին՝ փուլերի ավարտին, GATT-ը լուծարվեց հօգուտ նորաստեղծ Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության, որը պետք է ընդլայնվեր այլ ոլորտներում, ինչպիսիք են՝ գյուղատնտեսությունը և «ծառայությունների և մտավոր սեփականության ծածկույթի առևտուրը»,  ինչպես նաև GATT-ի շրջանակներում նախկինում կառավարվող ապրանքների շրջանակը։
Համաձայնագիր գյուղատնտեսության մասին
ԱՀԿ-ին միանալու համար կան մի քանի պահանջներ կամ մանդատներ, որոնք երկիրը պետք է կատարի։ Գյուղատնտեսության մասին համաձայնագիրը (AoA) այն մանդատներից մեկն է, որը հաստատվել է կազմակերպության հիմնադրման ժամանակ։ Փաստաթուղթն իր հիմքում սահմանում է «մի շարք ժամանակացույցեր, որոնք սահմանում են այն չափը, որով ստորագրող կառավարությունները կարող են պաշտպանական օգնություն տրամադրել գյուղատնտեսությանը» ։  Նախ, կա վեճ ազգային ինքնիշխանության թուլացման մասին. յուրաքանչյուր ազգի ներսում գյուղատնտեսության բյուջեն թելադրելիս (ի տարբերություն ազգերի միջև)՝ սա սկիզբ դրեց մի շարք «միջազգային պարտադիր կանոնների, որոնք աստիճանաբար կվերացնեն ազգերի կարողությունները սուբսիդավորելու իրենց գյուղական տնտեսությունները», ինչպես նաև ստեղծեցին մի համակարգ, որում, երբ ազգային կառավարությունները միանում են ԱՀԿ-ին, նրանք «հրաժարվում են իրենց սեփական պարենային և գյուղատնտեսական քաղաքականությունը սահմանելու հնարավորությունից» ։ Քննադատները նաև պնդում են, որ երկրները իրենց գյուղատնտեսական հատվածը պաշտպանելու սահմանափակումներ սահմանելով՝ կազմակերպությունը ֆերմերներին, հատկապես գյուղացի ֆերմերներին, որոնք կազմում են բազմաթիվ զարգացող երկրների բնակչության զգալի մասը, խոցելի է թողնում պարենային անապահովության նկատմամբ և, հետևաբար, խախտում է սննդի վերաբերյալ միջազգային իրավունքը՝ որպես  մարդու իրավունք ։
Տնտեսական ազդեցություն
Իր ստեղծման օրվանից ԱՀԿ-ն պարտադրել է քաղաքականություն, որը խրախուսել է նեոլիբերալիզմի աճը և խորացրել անջրպետը հարավի և հյուսիսի միջև։ Օրինակ՝ նրա պրոտեկցիոնիստական քաղաքականությունը, թվում է, հետևողականորեն ձեռնտու է Գլոբալ Հյուսիսին, ընդ որում ՏՀԶԿ երկրներն իրենց ֆերմերներին տրամադրում են «աջակցություն, որը համարժեք է ֆերմերային դարպասների արտադրության արժեքի 40.43%-ին» 1986–1988 թվականներին ։ Թեև աջակցության այս մակարդակը իմաստ ունի՝ հաշվի առնելով 1980-ականների ֆերմերային ճգնաժամը։ Այդ ցուցանիշը դեռևս 1999 թվականին եղել է ապշեցուցիչ 40,07%-ի սահմաններում։  Բացի այդ, միայն ԱՄՆ-ում «ԱՄՆ կաթի, շաքարավազի և բրնձի արտադրողների ընդհանուր եկամուտի մոտ 50%-ը վերագրվում է գյուղատնտեսական ծրագրերին» ։ Միևնույն ժամանակ, գլոբալ հարավում գյուղատնտեսությունը և աղքատությունը ավելի ու ավելի են կապված միմյանց հետ, որտեղ աղքատության ազգային ցուցանիշները փոխկապակցված են գյուղատնտեսության ոլորտում մասնագիտացված տնային տնտեսությունների թվի հետ ։  Դա պայմանավորված է նրանով, որ ԱՀԿ-ի պահանջած նեոլիբերալ բարեփոխումները ոչնչացրել են երաշխավորված գները և պետության կողմից հովանավորվող ընդլայնման ծառայությունները, և Գլոբալ հարավի կառավարությունները ստիպված են եղել քանդել պարենային անվտանգության և գյուղական աջակցության ծրագրերը՝ հօգուտ նրանց, որոնք կօգնեն իրենց կատարել ԱՀԿ մանդատները, հաճախ՝ «զգալի քաղաքական ծախսերով» ։  Օրինակ՝ ԱՀԿ-ին միանալուց ի վեր Մեքսիկան կիրառում է «վերաբնակեցման» ծրագրեր, որոնք բաղկացած են երկու մասից. նախ՝ խթանել ուրբանիզացիան՝ այդպիսով գյուղական բնակչությանը բաժանելով ավելի փոքր և ավելի շատ գյուղական համայնքների, և երկրորդ՝ խրախուսել գյուղատնտեսության ոլորտում «աճն ու զարգացումը»։ Զարգացման այս մեթոդները ներառում են ճնշումներ ֆերմերների վրա՝ որոշակի թունաքիմիկատներ և պարարտանյութեր օգտագործելու համար. պատվաստել պտղատու ծառեր, աճեցնել այնպիսի ապրանքներ, որոնք չափազանց թանկ են իրենց սպառման համար։ Սա հանգեցրել է «գյուղացիական կենցաղային ձեռնարկությունների քայքայմանը» ։
Ընդհակառակը, Տնտեսական քաղաքականության հետազոտությունների կենտրոնի, Տնտեսական հետազոտությունների կենտրոնի, CESifo Group-ի և Maison des Sciences de l'Homme-ի համատեղ ջանքերով իրականացված հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ ԱՀԿ պոտենցիալ քաղաքականության զգալի ազդեցությունը, ինչպես պաշտպանողական, այնպես էլ լիբերալ, կթուլացնի զարգացած և զարգացող երկրների միջև անջրպետի խորացումը։ Զարգացած երկրներում գյուղատնտեսությունը համեմատաբար ցածր ազդեցություն ունի տնտեսության վրա։ ԱՄՆ-ի ֆերմերային տնային տնտեսությունների ընդհանուր եկամտի միայն 8%-ն է ստացվում ֆերմայից, ընդ որում այդ թիվը հասնում է 10%-ի Կանադայում և 12%-ի Ճապոնիայում ։ Այնուամենայնիվ, հարավի գյուղացիական համայնքների մեծ մասը հիմնականում կախված է գյուղատնտեսությունից՝ որպես ընտանիքի եկամտի հիմնական աղբյուրի։ Արդյունքում,  առևտրային բարեփոխումները կհանգեին լուրջ կորուստների…Միացյալ Նահանգների մի քանի խիստ պաշտպանված ենթաոլորտների խոշոր, հարուստ ֆերմերների համար, վերոհիշյալ հետազոտական խմբերը գնահատում են, որ աղքատության կրճատումը կարող է երկնիշ լինել և  «կարող է աղքատությունից դուրս բերել զարգացող երկրի գյուղատնտեսական մեծ թվով տնային տնտեսություններ» ։
Հաշվի առնելով այն մեծ կառուցվածքային փոփոխությունները, որոնք ԱՀԿ-ն իրականացրել է AoA-ի նման մանդատներով, պարզ է, որ այն «կարող է անշուշտ բարեփոխել հյուսիսի ամենահարուստ ֆերմերների արտոնությունները՝ հանուն հարավի աղքատ ֆերմերների» ։ Դա կարելի է անել՝ «մղելով ավելի աղքատ գյուղացիական տնտեսություններին և սննդամթերքի սակագների կրճատմանը, քանի որ այս ապրանքները մեծ են աղքատների տնային տնտեսությունների բյուջեներում և վերջիններիս սննդամթերքին հասանելիություն տալ համաշխարհային շուկայական գներով» (ճշգրտված շուկայավարման մարժաների համար) ։ Իրոք, շատ զարգացող երկրներ՝ սկսած Հարավային Ամերիկայից (Արգենտինայից, Չիլիից, Էկվադորից, Պերուից) մինչև Ասիա (Չինաստան, Հնդկաստան, Ֆիլիպիններ, Թաիլանդ) մղել են հենց այս քաղաքականությունը, միայն թե ԱՀԿ-ն մերժի դրանք, ինչպես եղավ 2003 թվականի Դոհայի զարգացման փուլի Կանկունյան հանդիպումներում առևտրային բանակցությունների աղետալի տապալման ժամանակ ։
Գյուղացիական բողոքի ցույցեր
Բազմակողմ կազմակերպությունները, ինչպիսին է ԱՀԿ-ն, անպայմանորեն աջակցում են գլոբալացմանը՝ ազգերի միջև առևտուրը խրախուսելու հարցում։ Սա ունի որոշ անհերքելի առավելություններ. երկրների մեծամասնությունը տեսնում է ավելի շատ զբաղվածության հնարավորություններ, իրական աշխատավարձի բարձրացում, տեխնոլոգիական նորարարությունների ավելի բարձր տեմպեր և ընդհանուր կյանքի ավելի բարձր որակ, հատկապես քաղաքային բնակչության համար ։ Այնուամենայնիվ, քանի որ այս առավելությունները վերաբերում են միայն որոշ ոլորտներին, շատ բնակչություններ տուժում են գլոբալացման քաղաքականության անցանկալի հետևանքներից։
Սրա օրինակը կարելի է ընդգծել ամբողջ աշխարհի գյուղացիական բնակչության դեպքում։ Ազգի ոլորտները դիվերսիֆիկացնելու ճնշումների և AoA-ի ճնշող պայմանների միջև՝ զարգացող երկրների կառավարությունները տարիների ընթացքում հետևողականորեն նվազեցնում են աջակցությունը գյուղատնտեսական համայնքին։ Գյուղատնտեսության ոլորտի ազատականացումը հանգեցրել է գյուղատնտեսության և ապրանքների գների իջեցմանը, «հսկա ագրոբիզնեսների համախմբմանը, պարենային գլոբալ համակարգի համասեռացմանը և մատակարարման կառավարման մեխանիզմների էրոզիայի» ։ Միևնույն ժամանակ, պետական սուբսիդիաները զրկվել են, և կառուցվածքային այլ օժանդակ միջոցներ, ինչպիսիք են պետական զարգացման բանկերը, ընդլայնման գործակալությունները և ապրանքային խորհուրդները, սեփականաշնորհվել են։ Բացի այդ, գյուղացիների կախվածությունը ժամանակակից տեխնոլոգիաների և պարարտանյութերի վրա աճել է՝ կապելով նրանց ապրանքների, վարկերի, տեխնոլոգիաների և հողի շուկաներին։ Իրենց վերահսկողությունից դուրս գործոնների տարածման պատճառով նրանք ավելի խոցելի են դարձել այնպիսի խնդիրների նկատմամբ, ինչպիսին է պարենային անապահովությունը։ Ապակայունացնող ուժերի աճով և պրոտեկցիոնիստական միջոցառումների նվազմամբ գյուղացիները ստիպված են եղել այլընտրանքային միջոցներ փնտրել գոյատևման համար, և օրինաչափությունները ցույց են տալիս տեղական վարկային շնաձկներից կախվածության ավելի բարձր տեմպերը և ոչ ֆորմալ տնտեսության մեջ մասնակցության աճը ։
Այնուամենայնիվ, գյուղատնտեսության ոլորտի մուտքը համաշխարհային տնտեսություն նշանակում է, որ գյուղացիները պետք է «սովորեն բանկիրների և իրավաբանների լեզուն, շուկայի հետախուզությունը և համակարգիչները, բիզնեսի վարչարարությունը և բուսասանիտարական միջոցառումներ, կենսատեխնոլոգիա և մտավոր սեփականություն, և առնվազն առևտրային քաղաքականության և մակրոտնտեսության հիմքերը։ Նրանք դարձել են բարդ և աշխարհիկ ։ Այսպիսով, զինված այս նոր գիտելիքներով, զարմանալի չէ, որ նրանք կրկին ու կրկին ձևավորել են բողոքի տեղական, ազգային և համաշխարհային համայնքներ։ Թեև բողոքի ավելի շատ տեղական ձևեր գոյություն են ունեցել դարեր շարունակ, օրինակ՝ 17-րդ դարի ֆրանսիական գյուղացիների բողոքի ցույցերը ՝ ԱՀԿ-ի նման բազմակողմ կազմակերպությունների ստեղծումը նաև անդրազգային բողոքի ցույցերի է հանգեցրել։
Անդրազգային գյուղացիական շարժումների սկիզբը սկսվեց Movimento dos Trabalhadores Rurais sem Terra-ի (MST, կամ Բրազիլական հողազուրկ շարժում) հաջողությամբ, որտեղ գյուղական բնակչությունը, նրանցից շատերը բնիկ, միավորվեցին՝ պահանջելու հողի սեփականության իրավունքը։ Այս շարժումը ոչ միայն ցույց տվեց տարբեր ազգերի միավորվելու ունակությունը և այդպիսով ոգեշնչեց կոլեկտիվ գործողությունները գլոբալ մասշտաբով, այլ նաև ներառում է հետևյալ արշավների շրջանակը, ներառյալ՝ շեշտը դնելով ժողովրդական քաղաքական մասնակցության և ռեսուրսների համար ոչ կառավարական կազմակերպությունների (ՀԿ-ների) օգտագործման վրա։  Այս խմբերը միասին բարձրացրել են իրենց երկրների արտաքին պարտքի կործանարար ազդեցության մասին իրազեկվածությունը և նույնիսկ կազմակերպել են ռազմատենչ ապստամբություններ, բայց երկու կենտրոնական պահանջներ են շրջանառվել անընդհատ՝ «հանել գյուղատնտեսությունը ԱՀԿ-ի իրավասությունից» և պարենային ինքնիշխանության հայեցակարգը ։
«Հեռացրե՛ք գյուղատնտեսությունը ԱՀԿ-ից» հնչում էր «աճող հաճախականությամբ 1999 թվականի Սիեթլի բողոքի ցույցերից հետո», ներառյալ 2000 թվականի Դոհայի ռաունդի և 2003 թվականի Կանկունի հանդիպումների ժամանակ ։ Համաշխարհային համայնքները, ինչպիսիք են La Via Campesina-ն (Գյուղացիական ճանապարհ) և ավելի քան հիսուն այլ կազմակերպություններ, միավորվեցին՝ պահանջելու, որ «ԱՀԿ-ն ոչ ժողովրդավարական և անպատասխանատու է, ավելացրել է գլոբալ անհավասարությունն ու անապահովությունը, խթանում է արտադրության և սպառման ոչ կայուն ձևերը, քայքայում է բազմազանությունը և խաթարում սոցիալական և բնապահպանական առաջնահերթությունները» ։ Այսպիսով, նրանք պահանջում էին վերացնել ոչ միայն AoA-ն, այլ նաև ցանկացած այլ համապատասխան համաձայնագիր, ներառյալ Մտավոր սեփականության իրավունքների առևտրի հետ կապված ասպեկտների մասին համաձայնագիրը (TRIPS), Ծառայությունների առևտրի մասին ընդհանուր համաձայնագիրը (GATS), սանիտարական և բուսասանիտարական միջոցառումները (SPS), քանակական սահմանափակումներ (QRs), սուբսիդիաները և հակակշռող միջոցները (SCM): Պարենային ինքնիշխանությունը ընդգծում է, որ սնունդը մարդու հիմնարար իրավունքն է և դատապարտում է ԱՀԿ-ի վերաբերմունքը գյուղատնտեսությանը զուտ որպես ապրանքի, այլ ոչ թե «որպես ապրուստի և սնուցման միջոց գյուղացիների և մանր ֆերմերների համար» ։
Նմանատիպ բողոքի ակցիաներ կազմակերպվել են ԱՀԿ նախարարների նիստերի ժամանակներից դուրս. հատկապես Գյուղատնտեսական արտադրանք արտադրողների միջազգային ֆեդերացիայի (IFAP) ձևավորումը, Հնդկաստանի բողոքը TRIPS-ի և Հնդկաստանում բնիկ նեմի ծառի արտասահմանյան կորպորատիվ արտոնագրերի դեմ, ֆրանսիացի ֆերմերների բողոքը կեղծ ռոքֆոր պանրի դեմ և APM-Afrique-ի ստեղծում՝ սուրճի և բամբակի ոլորտները բարելավելու համար ։
Բնիկ բնակչություններ
Հարկ է նշել, որ գյուղացիական և բնիկ համայնքները մեծապես կապված են միմյանց հետ, հատկապես Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայում։ Այսպիսով, գյուղացիական կազմակերպություններից և շարժումներից շատերը նաև պայքարում են բնիկների իրավունքների համար, ներառյալ հողի իրավունքը և սեփական ժողովրդի կառավարումը ։
Աշխատանք և շրջակա միջավայր
Մյուս քննադատները պնդում են, որ աշխատանքի և շրջակա միջավայրի հարցերը համառորեն անտեսվում են։ Սթիվ Չարնովիցը՝ Գլոբալ շրջակա միջավայրի և առևտրի ուսումնասիրության (GETS) նախկին տնօրենը, կարծում է, որ ԱՀԿ-ն «պետք է սկսի լուծել առևտրի և աշխատուժի և բնապահպանական մտահոգությունների միջև կապը»։ Նա նաև պնդում է, որ «բնապահպանական պատշաճ կարգավորման և ռեսուրսների կառավարման բացակայության դեպքում առևտրի աճը կարող է այնքան անբարենպաստ վնաս պատճառել, որ առևտրից օգուտները ավելի քիչ կլինեն, քան բնապահպանական ծախսերը» ։ Ավելին, արհմիությունները դատապարտում են զարգացող երկրների աշխատանքային իրավունքների վիճակը՝ պնդելով, որ որքանով ԱՀԿ-ին հաջողվում է խթանել գլոբալիզացիան, նույն չափով տուժում են շրջակա միջավայրը և աշխատանքային իրավունքները ։
Բհագվատին նաև քննադատում է «հարուստ երկրների լոբբիները, որոնք ձգտում են իրենց անկապ օրակարգերը պարտադրել առևտրային համաձայնագրերին»։ Բհագվատիի խոսքերով, այս լոբբիները և հատկապես «հարուստ բարեգործական կազմակերպությունները այժմ դիմել են առևտրի հարցերի շուրջ զբաղվածության՝ էներգիայի մեծ ըմբռնմամբ» ։ Հետևաբար, և՛ Բհագվատին, և՛ Արվինդ Պանագարիան քննադատել են TRIPS-ի (Մտավոր սեփականության իրավունքների առևտրի հետ կապված ասպեկտներ) ներդրումը ԱՀԿ շրջանակներում՝ վախենալով, որ նման ոչ առևտրային օրակարգերը կարող են գերակշռել կազմակերպության գործառույթը։  Ըստ Պանագարիայի՝ «առանձին վերցված՝ TRIPS-ը հանգեցրեց զարգացող երկրների և ամբողջ աշխարհի բարեկեցության նվազմանը» ։ Բհագվաթին պնդում է, որ «մտավոր սեփականությունը չի պատկանում ԱՀԿ-ին, քանի որ դրա պաշտպանությունը պարզապես հոնորարների հավաքագրման խնդիր է։ Դեղագործական և ծրագրային ապահովման արդյունաբերությունը Ուրուգվայի փուլի ընթացքում ԱՀԿ-ի օրակարգ մտցրեց, թեև դա վտանգում էր ԱՀԿ-ն վերածել փառաբանված հավաքագրման գործակալության» ։
Որոշման կայացում
Մեկ այլ քննադատ ԱՀԿ-ում «կանաչ սենյակի» քննարկումները բնութագրել է որպես ոչ ներկայացուցչական և ոչ ներառական։ Ավելի ակտիվ մասնակիցները, որոնք ներկայացնում են ավելի բազմազան շահեր և նպատակներ, բարդացրել են ԱՀԿ որոշումների կայացումը, և «համաձայնության ձևավորման» գործընթացը խափանվել է։ Կանաչ սենյակի քննարկումների արդյունքները ներկայացվում են ԱՀԿ մնացած անդամներին, որոնք կարող են քվեարկել արդյունքների վերաբերյալ։  Նրանք այսպիսով առաջարկել են ստեղծել ոչ ֆորմալ կառավարման կոմիտե (խորհրդակցական խորհուրդ), որին կարող է վերապահվել անդամ երկրների միջև առևտրային հարցերի շուրջ կոնսենսուս մշակելու պատասխանատվությունը ։ Երրորդ համաշխարհային ցանցը ԱՀԿ-ին անվանել են «միջազգային կազմակերպություններից ամենաանթափանցիկ կազմակերպությունը», քանի որ «զարգացող երկրների ճնշող մեծամասնությունը շատ քիչ իրական խոսք ունի ԱՀԿ համակարգում» ։
Շատ ոչ կառավարական կազմակերպություններ, ինչպիսիք են Համաշխարհային դաշնային շարժումը (Գլոբալ քաղաքականության ինստիտուտը), կոչ են անում ստեղծել ԱՀԿ խորհրդարանական վեհաժողով, որը թույլ կտա ավելի ժողովրդավարական մասնակցություն ԱՀԿ որոշումների կայացմանը ։ Դոկտոր Քերոլայն Լուկասը խորհուրդ է տվել, որ նման վեհաժողովը «ավելի նշանակալից դեր ունենա խորհրդարանական վերահսկողության, ինչպես նաև ԱՀԿ գործընթացների և դրա կանոնների բարեփոխմանն ուղղված ավելի լայն ջանքերում» ։ Այնուամենայնիվ, դոկտոր Ռաուլ Մարկ Ջեննարը պնդում է, որ խորհրդատվական խորհրդարանական վեհաժողովն անարդյունավետ կլինի հետևյալ պատճառներով.
Թափանցիկության բացակայությունը հաճախ դիտվում է որպես ժողովրդավարության խնդիր։ Քաղաքական գործիչները կարող են բանակցել այնպիսի կանոնակարգերի համար, որոնք հնարավոր չեն լինի ընդունել կամ ընդունվել են իրենց իսկ երկրներում ժողովրդավարական գործընթացում։ «Որոշ երկրներ միջազգային ատյաններում որոշակի կարգավորիչ ստանդարտներ են պահանջում, այնուհետև այդ կանոնակարգերը տուն են բերում ներդաշնակեցման և բազմակողմանիության քողի ներքո» ։ Սա հաճախ կոչվում է «քաղաքականության լվացում»։
Օրինջ շրջան (Տեխաս)
Օրինջ շրջան (Orange County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 922 կմ² է, բնակչությունը՝ 84..966 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Օրինջ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1852 թ.։
Հնգանկյուն
Հնգանկյուն, բազմանկյուն հինգ անկյուններով։ Այդպես են անվանում նաև նմանատիպ տեսք ունեցող ցանկացած առարկա։
Օրինջ շրջան (Տեխաս)
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության քննադատություն
Հետագա ընթերցում
Կատեգորիա:Առևտուր Կատեգորիա:Առևտրի համաշխարհային կազմակերպություն Կատեգորիա:Առևտրային քաղաքականություն Կատեգորիա:Կազմակերպություններ Կատեգորիա:Կազմակերպությունների քննադատություն
Հնգանկյուն
Ուռուցիկ հնգանկյուն
Ուսռուցիկ կոչվում է այն հնգանկյունը, որի բոլոր կողմերն ընկած են կողմերից կամայականն ընդգրկող ուղղի մի կողմում։
Ուռուցիկ հնգանկյան բոլոր ներքին անկյունների գումարը 540° է։
Կանոնավոր հնգանկյուն
Պենտագոն կամ կանոնավոր հնգանկյուն կոչվում է այն հնգանկյունը, որի բոլոր կողմերն ու գագաթները հավասար են։ Եթե տանենք հնգանկյան անկյունագծերը, ապա կստացվի
Երկու առաջին և երկու երկրորդ եռանկյունների իրենց հիմքերով միացման դեպքում առաջանում են երկու «ոսկե» շեղանկյուններ (առաջինն ունի 36° սուր անկյուն և 144° բութ անկյուն)։ Ռոջեր Պենրոուզը օգտագորշել է «ոսկե» շեղանկյունները «ոսկե» մանրահատակի համկար (Պենրոուզի խճանկար)։
Աստղաձև հնգանկյուններ
Բազմանկյունը, որի երկու կողմերն ուն երկու անկյունները հավասար են, իսկ օգագաթները համընկնում են կանոնավոր բազմանկյան գագաթների հետ, կոչվում է աստղաձև։ Կանոնավորի հետ մեկտեղ գոյություն ունի ևս մեկ աստղաձև հնգանկյուն՝ պենտագրամա։
Պենտագրաման, ինչպես ենթադրում էր Պյութագորասը, իրենից ներկայացնում է մաթեմատիկական կատարելություն, քանի որ դեմոնստրացնում է ոսկե հատումը (φ = (1+√5)/2 = 1,618…)։ Եթե յուրաքանչյուր գունավոր հատվածի երկարությունը բաժանենք մնացած հատվածներից ամենամեծի վրա, ապա կստացվի φ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բազմանկյուններ
Կվադվո Ասամոա
Կվադվո Ասամոա (Kwadwo Asamoah, ), գանացի կիսապաշտպան, ով հանդես է գալիս Թուրինի Յուվենտուսում և Գանայի հավաքականում։
«Ուդինեզե»
2008 թվականին Կվադվոն պայամանագիր է կնքել իտալական «Ուդինեզեի» հետ ։ Իր առաջին գոլը թիմի կազմում խփել է 2009 թվականի ապրիլի 19-ին՝ «Ֆիորենտինայի» դեմ խաղում։
«Յուվենտուս»
2012 թվականի հուլիսի 2-ին Ասամոան տեղափոխվել է Թուրինի «Յուվենտուս» ։
Ազգային հավաքական
Ասամոան առաջին անգամ հրավիրվել է հավաքական մասնակցելու 2008 թվականի աֆրիկյան ազգերի գավաթի խաղարկությանը։ Գանայի հավաքականի կազմում մասնակցել է նաև 2010 և 2014 թվականների ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություններին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ուդինեզեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Շարովկա (գյուղ, Վալկիի շրջան)
Շարովկա (Шарівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Շամշովո։ Հիմնադրվել է 1695 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Շարովկա գյուղում բնակվում էր 770 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10,23 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 75,27 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1695 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բոնատե Սոպրա
Բոնատե Սոպրա  (Bonate Sopra)՝ կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծակոտիներ
Ծակոտիներ, բույսերի կառուցվածքում, մանրադիտակային մանր, չհաստացած խոռոչներ բջջաթաղանթում։
Լինում են տարբեր ձևի, մեծության ու քանակի և ապահովում են հեղուկների տեղաշարժը բջիջների միջև։ Ըստ կառուցվածքի տարբերում են պարզ (պարենքիմային հյուսվածքներում ու թելիկներում) և եզրավոր ծակոտիներ (մեծ մասամբ բնափայտի ջուր անցկացնող տարրերում)։ Պարզ ծակոտիները բնորոշ են կենդանի, եզրավորները՝ մահացած բջիջներին։ Փշատերևների եզրավոր ծակոտիների խոռոչները միացնող թաղանթների կենտրոնական մասերին հատուկ են յուրատեսակ հաստացումներ՝ տորուսներ, որոնք կարգավորում են նյութերի հոսքը։
Կատեգորիա:Բույսի անատոմիա
Սոխուտ (գետակ)
Սոխուտ, գետակ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Եղեգիս գետի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Վարդենիսի լեռների հարավային լանջերից և Գետիկվանք գյուղում միանում մայր գետին։ Երկարությունը 8 կմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գետեր Կատեգորիա:Եղեգիս գետի վտակներ
Մ.թ.ա. 212
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 212
Վելիկի Պորսկ
Վելիկի Պորսկ (Великий Порськ), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկի Պորսկ գյուղում բնակվում էր 272 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,749 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 363,15 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(3881) Դումերգուա
(3881) Դումերգուա (Doumergua), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1925 թվականի նոյեմբերի 15-ին Վենիամին Ժեխովսկու կողմից Ալժիրում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,448302 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0801 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8165 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1399,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,25728 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,61° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1925 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Վենիամին Ժեխովսկու կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մարչիխինո-բուդսկի գյուղական խորհուրդ (Յամոլսկի շրջան)
Մարչիխինո-բուդսկի գյուղական խորհուրդ  (Марчихино-Будська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Յամպոլսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Մարչիխինո-բուդսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1333 մարդ։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Մեծ Սեստրա (գետ)
Հիդրոգրաֆիա
Մեծ Սեստրա գետի երկարությունը կազմում է 55 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 635 կմ2 է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Սետցու
Սետցու  (Setzu), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Մեդիո Կամպիդանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 166 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 21 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 8 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 9029։ Հեռախոսային կոդը՝ 070։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Լեոնարդը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը։
Յասնայա Պոլյանա (գյուղ, Բիյսկի շրջան)
Յասնայա Պոլյանա (Ясная Поляна), գյուղ Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Բիյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2004 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Բիյսկի շրջանի բնակավայրեր
Ժաննա դ'Արկ (օպերա)
Ժաննա դ'Արկ (Giovanna d'Arco), իտալացի երգահան Ջուզեպե Վերդիի օպերա երեք գործողությամբ, որի առաջնախաղը տեղի է ունեցել 1845 թվականի փետրվարի 15-ին Միլանի Լա Սկալա թատրոնում։ Լիբրետտոյի հիմքում, որը գրվել է Թեմիստոքլե Սոլերայի կողմից, ընկած է Ֆրիդրիխ Շիլլերի «Օռլեանի կույսը» դրաման և Ժաննա դ'Արկ կյանքի իրադարձությունները։
Ստեղծման պատմությունը
Ժաննայի պարտիան գրվել է հատուկ Հերմինիա Ֆրեցոլինիի համար։ Հետագայում օպերան բեմադրվել է այլ լիբրետտոյի հիման վրա։ Ցենզուրայի պահանջով օպերայից հանվեցին ամեն մի ակնարկ ազատագրական պայքարի մասին, իսկ գործողությունները տեղափոխվեցին Հին Հունաստան։
Սյուժե
Նախաբան
Առաջին տեսարան․ Դղյակի մեծ դահլիճ, 1429 թվական (Հարյուրամյա պատերազմ)։ Իրավիճակը, որում հայտնվել են արմանյակները, կարծես անհույս է։ Օռլեանը, քաղաք,որտեղ ապրում է արքայական ընտանիքը, պաշարված է անգլիական զինվորների կողմից և ուր որ է կընկնի։ Քաղաքի պաշտպանները անիծում են անգլիացիներին (Qual v'ha speme -? Maledetti cui spinge Rea voglia)։ Թագավորը հանդես է գալիս ժողովրդի դիմաց և հայտարարում է իր հեռանալու մասին։ Նա հիմնավորում է այդ քայլը նրանով, որ երազ է տեսել և նրան առաջարկել են վայր դնել սուրն ու սաղավարտը նշված վայրում` անտառի կենտրոնում, կաղնու տակ, իսկ կողքին դնել Մարիամ Աստվածածնի սրբապատկերը, որպեսզի Ֆրանսիան փրկվի։  Երբ նա իմանում է, որ այդ տեղը իրոք գոյություն ունի գյուղից ոչ հեռու, նա անմիջապես ուզում է գնալ այնտեղ, բայց մարդիկ ուզում են կանգնեցնել նրան այդ քայլից, քանի որ այդ վայրում իշխում է չարը։ Սակայն Կարլը գնում է անտառ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վերդիի օպերաներ Կատեգորիա:1845 բեմադրվածներ Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
Մ.թ.ա. 211
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 211
Աստղադինամիկա
Աստղադինամիկա, երկնային մեխանիկայի բաժին. զբաղվում է արհեստական երկնային մարմինների շարժման ուսումնասիրությամբ։
Ի տարբերություն դասական երկնային մեխանիկայի, աստղադինամիկան բացի նյուտոնյան ձգողական ուժերից, հաշվի է առնում նաև Երկրի մթնոլորտի դիմադրությունը, Արեգակի ճառագայթման ճնշումը, Երկրի մագնիսական դաշտում գործող ուժերը և արհեստական երկնային մարմինների կառավարման (նրանց վրա տեղադրված հրթիռային շարժիչների միջոցով) հետ կապված լրացուցիչ այլ ուժեր։ Վերջիններս հաշվի առնելու դեպքում բարդանում են շարժման հավասարումները և նրանց լուծումները պահանջում են նոր (հաճախ նաև թվային) մեթոդներ։ Աստղադինամիկայի յուրօրինակ խնդիրներից է ուղեծրի նախագծումը, որի նպատակն է արձակման ու կառավարման որոշակի պայմանների դեպքում ստանալ տվյալ առանձնահատկություններով շարժում։ Կարևոր է ուղեծրի փոփոխման խնդիրը՝ մարմնի մի ուղեծրից մյուսից անցնելու համար (էներգիայի նվազագույն ծախսմամբ, հնարավոր կարճ ժամանակամիջոցում և այլն)։ Այս խնդիրների հետ են կապված, օրինակ Երկիր-Մարս-Երկիր տիպի թռիչքները, արհեստական մարմնի վերադարձը Երկիր, վայրէջքը Լուսնի վրա։ Աստղադինամիկայի խնդիրներից են նաև արհեստական երկնային մարմինների շարժման տեսությունների մշակման, կոորդինատների տված համակարգի նկատմամբ արհեստական երկնային մարմնի կայունացումը, նրա պտտական շարժման նախագծումը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստղադինամիկա
NBA Ջի լիգա
NBA Ջի լիգա (NBA G League), կամ պարզապես՝ Ջի լիգա, Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիային (NBA) պատկանող պաշտոնական կրտսեր լիգա։
Հիմնադրվել է 2001 թվականի աշնանը՝ ունենալով 8 բասկետբոլային ակումբ։ Մինչև 2005 թվականը կոչվել է Բասկետբոլի ազգային զարգացման լիգա (National Basketball Development League, NBDL), 2005-2017 թվականներին՝ NBA զարգացման լիգա, Դի լիգա, (NBA Development League, NBA D-League)։ 2005 թվականին NBA կոմիսար Դեյվիդ Սթեռնը հայտարարում է լիգայի ընդլայնման մասին, և թիմերի քանակը հասնում է 17-ի, որոնցից յուրաքանչյուրը ծառայում է որպես NBA-ի ակումբներից մեկի կամ մի քանիսի ռեզերվային ակումբը։ 2013-14 մրցաշրջանի դրությամբ NBA-ի բասկետբոլիստների 33%-ն իրենց կարիերայի մի մասն անցկացրել էին Ջի լիգայում (2017-18 մրցաշրջանի դրությամբ՝ 23%)։
2017–18 մրցաշրջանում «Gatorade» էներգետիկ ըմպելիքների ապրանքանիշը դարձավ զարգացման առաջնության պաշտոնական հովանավորը, ինչից հետո էլ լիգան ստացավ NBA Ջի լիգա անվանումը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի առաջնություններ Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա
Անավարտ դիմանկար
«Անավարտ դիմանկար» (Unfinished Portrait), Ագաթա Քրիստիի կիսաինքնակենսագրական նովելը, որը գրվել է 1934 թվականին և հրատարակվել է Մերի Ուեսթմաքոթ (Mary Westmacott) կեղծանունով՝ նույն թվականին William Collins & Sons հրատարակության կողմից։
Սյուժե
Նովելի հիմնական հերոսը՝ Սելիա անունով երիտասարդ կինը, ծանր է տանում ամուսնալուծությունը։ Նա առանձնանում է էկզոտիկ կղզում և մտածում է ինքնասպանության մասին։ Այդ ճակատագրական քայլից նրան ետ է պահում երիտասարդ նկարիչ-դիմանկարիչ Լարրաբին։ Իր հյուրանոցային համարում ամբողջ գիշեր Սելիան պատմում է իր կյանքի պատմությունը։ Նա սկսում է մանկությունից, երբ դեռ ամաչկոտ և ինքնամփոփ աղջիկ էր, սովորում էր երաժշտություն և երգ և դարձել էր լավ դաշնակահարուհի։ Մեծանալով նա ծանոթանում է շատ տղամարդկամց հետ, ովքեր սիրահարվում են նրան, բայց իր սիրուն նա չի կարողանում գտնել։ Այնուհետև ամուսնություն, որը սկզբում հաջողակ է թվում, սակայն արդյունքում ավարտվում է ամուսնալուծությամբ։ Պատմելով իր և իր վախերի մասին՝ Սելիան հասկանում է, որ, միգուցե, Լարրաբին հենց այն միակն է, ում նա այդքան երկար սպասել էր։
Գրական քննադատություն
Թայմսի (en:The Times Literary Supplement) գրական հավելվածը 1934 թվականի ապրիլի 12-ի ակնարկում տալիս է այսպիսի գնահատական. «''Նկարիչը, ով վերապատմում է Սելիայի պատմությունը, յուրաքանչյուր պարբերությունում ավարտում է շատ նախադասություններ բազմակետերով, այդ գործելու ձևը մի փոքր զայրացնում է. բայց մենք պետք է ներենք նրան, քանի որ վերջին գլխում նա բուժում է Սելիայի հոգին մի անսպասելի պահին''».
The New York Times Book Review ամսագիրը 1934 թվականի դեկտեմբերի 9-ին այսպես է արտահայտվում Սելիայի կյանքի պատմությունը վերապատմող նկարչի մասին. «Այդ գրական եղանակը սկզբում անբնական և անիմաստ է թվում, սակայն վերջում դրա օգտագործումն արդարացվում է» ։
Ինքնակենսագրություն
«Անավարտ դիմանկար»-ը Ագաթա Քրիստիի ոչ դետեկտիվ վեց գրքերից երկրորդն է։ Սյուժեի ընթացքը՝ փախուստ ընտանիքից, ուրիշի անվան տակ մենակյաց կյանք վարելը, այս ամենը հիշեցնում է հենց Ագաթա Քրիստիի կյանքի 1926 թվականի դեկտեմբերի իրադարձությունները։ Նրա կենսագրության այս էջերը ուսումնասիրել է բրիտանացի հոգեբան Էնդրյու Նորմանը և նկարագրել է իր «Ավարտված դիմանկար»(The Finished Portrait) գրքում, որի անվանումն էլ պատահական չէ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ագաթա Քրիստիի վեպեր Կատեգորիա:1934 գրքեր Կատեգորիա:Ինքնակենսագրական վեպեր
Ապարների ծակոտկենություն
Ապարների ծակոտկենություն, ապարների բոլոր դատարկությունների (ծակոտիների) ընդհանուր ծավալը։ Քանակապես արտահայտվում է բոլոր ծակոտիների ծավալի և ապարի ընդհանուր ծավալի հարաբերությամբ (տոկոսներով)։
Ապարների ծակոտիներն ըստ մեծության լինում են՝
Առավել բարձր ծակոտկենությամբ օժտված են հողերը և փխրուն նստվածքները՝ ավազները, կավերը և այլն (մինչև 60-80% և ավելի)։ Նստվածքային և հրաբխածին ապարների (ավազաքարեր, կրաքարեր, լավաներ, տուֆեր) ծակոտկենությունը տատանվում է 50-10%-ի և ավելի պակաս սահմաններում։ Մագմատիկ և մետամորֆային ապարները, որպես կանոն, փոքր ծակոտկենություն ունեն (0, 1-3% )։
Ապարների ծակոտկենության ուսումնասիրման արդյունքները կիրառվում են օգտակար հանածոների (օրինակ՝ նավթի և գազի) պաշարների հաշվարկման, դրանց մշակման տեխնոլոգիայի ընտրման և այլ բնագավառներում։
Կատեգորիա:Նյութագիտություն
Մ.թ.ա. 210
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 210
Դևինո (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)
Դևինո (Девино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Փալո Փինտո շրջան (Տեխաս)
Փալո Փինտո շրջան (Palo Pinto County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.468 կմ² է, բնակչությունը՝ 27.026 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Փալո Փինտո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1856 թ.։
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Իդա Ալսթադ
Իդա Ալսթադ (Ida Alstad, ), նորվեգացի հանդբոլուհի, «Միդթյուլան» խմբի ձախ պաշտպան, Նորվեգիայի հանդբոլի հավաքականի անդամ։ 2012 թվականի օլիմպիադայի չեմպիոնուհի ։
Ակումբային կարիերա
«Բյոսեն» ակումբի դպրոցի սանուհի է ։ Հանդես է եկել Նորվեգիայի հանդբոլի առաջնությանը հենց այդ ակումբի կազմում։ 2013 թվականի ամառվանից մինչև 2014 թվականը դանիական «Թիմ Թվիս Հոլսթեբրո» ակումբի պաշտպան է եղել։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է «Միդթյուլան» ակումբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի մարզուհիներ Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ Կատեգորիա:Նորվեգացի հանդբոլիստուհիներ Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի մեդալակիրներ
Փակակատուկ (Խոշաբի գավառ)
Փակակատուկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Խոշաբի գավառակում ։ Գտնվում էր Վան քաղաքից 36-37 կմ հարավ-արևելք, Խոշաբ գետի վերին հոսանքի տարածքում։
Բնակչություն
1885 թվականին ուներ 15 տուն հայ և քուրդ բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Փակակատուկն ուներ 1670-ական թվականներին կառուցված մեկ ամրակառույց ու գեղեցկաշեն և մեկ այլ կիսավեր եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Շելուդկովո (գյուղ, Վալկիի շրջան)
Շելուդկովո (Шелудькове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1650 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Շելուդկովո գյուղում բնակվում էր 38 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5,3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 7170 մարդ/կմ²։
Պոնյանա Լարիո
Պոնյանա Լարիո (Pognana Lario), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 901 մարդ, խտությունը՝ 225 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 4 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22020։ Հեռախոսային կոդ՝ 031։
Բնակավայրի հովանավորը համարվում է սուրբ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մ.թ.ա. 209
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 209
Մարշալի (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)
Մարշալի (Маршали), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սիդի (Սարդինիա)
Սիդի  (Siddi), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Մեդիո Կամպիդանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 799 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 73 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 9020։ Հեռախոսային կոդը՝ 070։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մ.թ.ա. 208
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 208
Անդրեաս առաքյալ
Անդրեաս (Ανδρέας, Andreas, «առնական», ), Ըստ Նոր Կտակարանի՝ Հիսուս Քրիստոսի 12 առաքյալներից մեկը, Պետրոս առաքյալի եղբայրը և ոմն Հովնանի որդին (հմմտ. Մատթ 4։18)։ Նախքան կանչվելը զբաղվում էր ձկնորսությամբ։
Անդրեաս առաքյալի քարոզչությունը և նահատակությունը
Անդրեաս առաքյալի անվամբ հայտնի է պարականոն մի գիրք՝ «Գործք Անդրեասի» վերտառությամբ (3-րդ դար)։ Որոշ կցկտուր տեղեկություններ նրա քարոզչության և նահատակության մասին հաղորդում է այդ գիրքը։ Դրա և Եվսեբիոս Կեսարացու տվյալներով Անդրեասը քարոզել է սկյութներին և հյուսիսային Հունաստանի ժողովրդին։ Համարվում է նաև Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցու հիմնադիրը։ Որպես նրա բանտարկության և նահատակության վայր նշվում է Աքայիայի հյուսիսարևմտյան ծովափին ընկած Պատրաս քաղաքը, ուր նա խաչվում է X-աձև խաչի վրա (սույն ավանդությունը հիշատակվում է 14-րդ դարում) և խաչի վրայից քարոզելով 2 օր շարունակ՝ կնքում է մահկանացուն 60 թ.։
Հիշատակության օրը
Սուրբ Անդրեաս առաքյալը Ընդհանրական Եկեղեցու սուրբ է։ Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տոնում է նրա տոնը 12 առաքյալների հետ և տարեվերջին՝ Հիսնակի պահքի բարեկենդանին նախորդող շաբաթ օրը՝ Փիլիպպոս առաքյալի հետ միասին։ Հույն և Լատին Եկեղեցիները տոնում են նոյեմբերի 30-ին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Քրիստոնեական սրբեր
Նիկիտովսկի գյուղական խորհուրդ (Յամոլսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Նիկիտովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 524 մարդ։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Ծրագրի կատարման ժամանակ
Ինֆորմատիկայում ծրագրի կատարուման ժամանակը, այն ժամանակն է, որի ընթացքում ծրագիրը կատարվում է (աշխատում),( run time, runtime, execution time)։
«run-time» սխալները (run-time error) հայտնաբերվում են ծրագրի կատարման ընթացքում կամ դրանից հետո, մինչդեռ կոմպիլյացիայի ժամանակ  սխալները հայտնաբերվում են կոմպիլյատորով, նախքան ծրագրի կատարումը( run time)։ Տիպերի ստուգումը( Type checking), ռեգիսրների տեղաբաշխումը(register allocation), կոդի գեներացումը (run time) և կոդի օպտիմիզացիան( code generation), որպես կանոն արվում են կոմպիլյացիայի ժամանակ, բայց կարող են արվել նաև կատարման ժամանակ(անգլ․՝ run time), կախված լեզվի առանձնահատկությունից և կոմպիլյատորից։
Իրականացման մասերը
Երբ ծրագիրը կատարվում է և բեռնիչը( loader) սկզբում իրականացնում է անհրաժեշտ հիշողության հարմարեցումերը և ծրագիրը կապում է  դինամիկ կապերի խմբագրիչի անհրաժեշտ գրադարաններին և դրանից հետո սկսվում է ծրագրի կատարման (execution) մեկնարկը, ծրագրի մուտքային կետից(entry point, այն օպերացիոն համակարգի հասցե է, որից սկսում է ծրագրի կատարումը)։ Որոշ դեպքերում, լեզուն ունենալով այդ առաջադրանքները կատարում է ՝  լեզվի կատրման ժամանակ։
Որոշ ծրագրեր կարգաբերումը(debugging ) կարող են կատարել(կամ ավելի էֆեկտիվ կամ ճշգրիտ երբ կատարվում են) միայն ծրագրի կատարաման ժամանակ։ Օրիանակ տրամաբանական սխալների կամ զանգվածի սահմանների ստուգումը։ Այս պատճառով, որոշ ծրագրային բագեր չեն հայտնաբերվում մինչև ծրագիրը չի տեստավորում։ Այդպիսի դեպքերում օգտագործողը կարող է հանդիպել «runtime error» հաղորդագրությունների։
Բացառություններ (exceptions)
Բացառությունների մշակումը լեզվի կարևոր առանձնահատկություններից է, որը նախատեսված է «runtime error»ները մշակելու համար, այն ապահովվում է համակարգված մոթոդ, որը «բռնում է» անսպասելի իրավիճակները, ինչպես նաև կանխատեսելի սխալները։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ծրագրային գրադարաններ
Բժշկարան (453)
Բժշկարան (453), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 70 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դար։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21X15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 321 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տաղտակ։ Հիշատակարաններ հետագայի՝ պահպանակ Ա (1821 թվական), 321բ (19-րդ դար) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Սահման (այլ կիրառումներ)
Սահման եզրը կարող է վերաբերել՝
Փանոլա շրջան (Տեխաս)
Փանոլա շրջան (Panola County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից։ Ընդհանուր տարածությունը 2.075 կմ² է, բնակչությունը՝ 22.756 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քարթեջ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1846 թ.։
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Լուգա (գետ)
Լուգա (Laukaanjoki), գետ Ռուսաստանում (Նովգորոդի մարզ, Լենինգրադի մարզ)։
Աշխարհագրություն
Լուգա գետը սկիզբ է առնում Տեսովյան ճահիճներից և թափվում է Լոըգայի խորշ, Ֆիննական ծոց։ Գետը պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանին։
Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 53 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում աջից՝ Սև, Տրեսնա, Ուդրայկա, Պերեվոլոկա, Օրեդեժ, Յաշչերա, Կեմկա, Պելեդա, Վրուդա, Լուբենկա, Խրևիցա, Ազիկա, Վագույ, Կոսկոլովկա, Սոլկա, ձախից՝ Կլենկա, Վերյովկա, Ռիբինկա, Օստրովենկա, Կամենկա, Լեմովժա, Օբնովա, Սաբա, Լիչենկա, Դոլգայա, Վերցա, Սլավյանկա, Նոտիկա, Օրևկա, Մերտվիցա։
Հիդրոգրաֆիա
Լուգա գետի երկարությունը կազմում է 353 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 13200 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 93 մ3։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Վիրունգայի ազգային պարկ
Վիրունգա (Parc national des Virunga) ազգային պարկ, տարածք Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում, հնագույներից մեկը Աֆրիկայում։ Տեղակայված է Ուգանդայի սահմանի մոտ և ունի 7 800 կմ² տարածք։ Ռուվենզորի լեռների հարակից տարածքը, որը Ուգանդայի կողմում է ևս պահպանվում է և այնտեղ է գտնվում «Ռուվենզորի լեռներ» ազգային պարկը։ Երկու ազգային պարկերը ներառված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության վտանգված օբյեկտների ցանկում, իսկ Վիրունգան ընդգրկված է նաև ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության վտանգված օբյեկտների ցանկում։
Ազգային պարկի ստեղծման պատմություն
1902 թվականի հոկտեմբերի 17-ին գերմանական բանակի կապիտան Օսկար ֆոն Բենինգեն գերմանական Արևելյան Աֆրիկայի մասում՝ Սաբինիո լեռան մոտակայքում, որսորդության ժամանակ որսացել է մի խոշոր գորիլայի։ Մինչ այդ հաշվի են առել, որ գորիլայի տարածման տերիտորիան սահմանափակվում է Արևմտյան Աֆրիկայում, Գվինեական ծոցի եզրում, հետևաբար, հաշվի առնելով Վիրունգայի հեռավորությունը Ատլանտյան օվկիանոսից, Օսկար ֆոն Բենինգեն ենթադրել է, որ սպանված կապիկը կարող է պատկանել նոր, գորիլայի անհայտ տեսակի գիտության և ուղարկել է կենդանական կմախք Գերմանիայում ուսումնասիրության։ Գերմանացի անատոմիստները, գորիլայի ստացած կմախքը համեմատել են ափամերձ հայտնի գորիայի կմախքի հետ, հայտնաբերել են մորֆոլոգիական 34 տարբերություններ։
1903 թվականին կաթնասունների ուսումնասիրող Պոլ Մաչին (Paul Matschie) նկարագրել է գորիլայի նոր ենթտեսակի, ի պատիվ հայտնաբաերողի անվանվել է Gorilla gorilla beringei՝ բերինգի գորիլա։
Հետագայում, գրեթե 20 տարի, ոչ ոք չէր ուսումնասիրում Վիրունգայի լեռների գորիլաներին։ Դա պայմանավորված է այս տարածքի անորոշ քաղաքական կարգավիճակից, 19-րդ դարի վերջից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը, ներկայացվել են նրա իրավունքները անմիջապես 3 եվրոպական տերությունների՝ Բելգիա, Միացյալ Թագավորություն և Գերմանիա։ 1910 թվականին անցկացվեց Վիրունգայի լեռներում գաղութային սահմանների դեմարկացիա և դելիմիտացիա։ Հետագայում հետազոտական գործունեություններին խոչընդոտեց Առաջին համաշխարհային պատերազմը։ Պատերազմի ավարտից հետո Բելգիայի վարչակազմը ընկավ գերմանական Արևելյան Աֆրիկայի հյուսիսարևմտյան մասում (Ռուանդա-Ուրունդի)։ 40 տարի Վիրունգայի լեռների մեծ մասը գտնվում էր մեկ պետության վերահսկողության ներքո։
1921 թվականին Վիրունգայի լեռներում Ամերիկյան բնագիտական թանգարանը կազմակերպվեց մի արշավախումբ, գլխավորել է հայտնի ամերիկացի բնագետ, քանդակագործ՝ Կարլ Էյքլին (Carl Akeley)։ Ի թիվս այլ բաների, Էյքլիի աշխատանքն էր մի քանի կապիկներ գնդակահարել և պատրաստել խրթվիլակ թանգարանի համար։ Էյքլին այս խնդիրը լուծել է և ձեռք բերել 5 գորիլա, և պատրաստել է հոյակապ խրթվիլակ, սակայն այս աշավախմբի հիմանական նպատակը այլ էր։ Հետևել մի քանի ամիս լեռնային գորիլաների և դիտելով իրենց կյանքը մառախլապատ լեռան անտառներում, Կարլ Էյքլին առաջինը հաստատեց, որ արևելյան գորիլաները ապրում են կայուն ընտանեկան խմբերում, միջինում 10 անդամով, այն բաղկացած է մեկ մեծ արուց,մի քանի մեծ էգից և նրանց զավակներից։