cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ստորին ծնոտի կոտրվածք
«Դալար ճյուղի» կոտրվածքներ
«Դալար ճյուղի» կոտրվածքներ են կոչվում ճկուն ոսկրի ոչ լրիվ կոտրվածքները․ դրանք, որպես կանոն, հանդիպում են միայն երեխաների մոտ։ Կոտրվածքի այս տեսակին բնորոշ է սահմանափակ շարժունություն, իսկ ոսկաբեկորների տեղաշարժ, որպես այդպիսին, բնորոշ չէ ։
Պարզ կոտրվածք
Պարզ կոտրվածք ասելով՝ հասկանում ենք ոսկրի ամբողջական կոտրվածքները, ընդ որում՝ կոտրվածքի տեղում մինիմալ քանակի ոսկրաբեկորների առաջացմամբ ։
Բազմաբեկոր կոտրվածք
Բազմաբեկոր կոտրվածքը պարզ կոտրվածքի հակառակ դեպքն է, երբ ոսկորը բաժանվում է մի քանի ոսկրաբեկորների, կամ երբ առկա են երկրորդային կոտրվածքներ՝ կոտրվածքի հիմնական գծերի երկայնքով։ Հրազենային վնասվածքները (որոնք առաջանում են, օրինակ, հրազենային գնդակից, ինքնաշեն պայթուցիկ սարքերից ստացված վիրավորումներից), հաճախ են բերում բազմաբեկոր կոտրվածքների ։
Բաց կոտրվածք
Բաց է կոչվում այն կոտրվածքը, որը հաղորդակցվում է արտաքին միջավայրի հետ։ Ստորին ծնոտի կոտրվածքների դեպքում՝ այս հաղորդակցությունը կարող է լինել դեմքի մաշկի միջով կամ դեպի բերանի խոռոչ։ Ատամների տեղակայման հատվածներում առաջացող կոտրվածքներն ըստ բնորոշման բաց են, քանի որ առնվազն կա հաղորդակցություն պերիօդոնտալ կապանի միջով բերանային խոռոչի հետ, և առավել տեղաշարժված կոտրվածքների դեպքում կարող է առաջանալ լնդային և ատամնաբնային լորձաթաղանթի պատռվածք։
Ատամների ներգրավվածություն
Երբ ստորին ծնոտի կոտրվածք է տեղի ունենում ստորին ծնոտի այն շրջաններում, որոնք կրում են ատամներ (անկախ նրանից, թե արդյոք ատամները կան թե ոչ), այս փաստն ազդում է բուժման ընթացքի վրա։ Մետաղալարերի միջոցով ատամների ֆիքսումը (կա՛մ օստեոսինթեզի ժամանակ, կա՛մ որպես ինքնին բուժման տեսակ) նպաստում է կոտրվածքի կայունացմանը, այսպիսով՝ ատամների պակասը ևս նշանակություն կունենա բուժման մեջ։ Եթե ատամնազուրկ ստորին ծնոտի հաստությունը 1 սմ֊ից պակաս է (չափումը կատարվում է պանորամիկ ռենտգեն հետազոտության կամ համակարգչային շերտագրության միջոցով), ապա առկա են լինում լրացուցիչ ռիսկեր, քանի որ ոսկրածուծից արյունամատակարարումն այդ դեպքերում լինում է նվազագույն, և լավացող ոսկորը սնուցումը ստանում է հիմնականում ոսկորը շրջապատող շրջոսկրից (պերիօստ) ստացված արյունամատակարարման հաշվին ։ Եթե կոտրվածքը տեղի է ունենում մշտական ատամների ծկթման տարիքում գտնվող երեխայի մոտ, ապա հարկ է լինում բուժումն անցկացնել հատուկ բուժման ուղեցույցներին համապատասխան ։
Մարմնի այլ կոտրվածքները դասակարգվում են որպես բաց կամ փակ։ Սակայն, քանի որ ատամների ներգրավմամբ կոտրվածքներն, ըստ բնորոշման, հաղորդակցվում են բերանի խոռոչի հետ, հետևաբար այս տարբերակումը մեծ մասամբ չի կիրառվում ստորին ծնոտի կոտրվածքների դեպքում։ Հոդային ելունի, ճյուղի և պսակաձև ելունի կոտրվածքները սովորաբար փակ են, մինչդեռ անկյան, մարմնի և պարասիմֆիզի կոտրվածքները սովորաբար բաց են։
Տեղաշարժ
Տեղաշարժ ասելով՝ հասկանում ենք, թե ինչ աստիճանի են ոսկրաբեկորները միմյանցից բաժանված և շարժված միմյանց նկատմամբ։ Ինչքան ավելի մեծ է տեղաշարժը, այնքան ավելի բարդ է ոսկրաբեկորները վերադարձնել իրենց սկզբնական դիրքին (կատարել ոսկրաբեկորների համադրում)։
Բարենպաստ կանխատեսմամբ կոտրվածքներ
Ստորին ծնոտի անկյան, ինչպես նաև մարմնի հետին շրջանի կոտրվածքների դեպքում, երբ կոտրվածքի անկյունն ուղղված է դեպի հետ (ավելի հետին ուղղվածություն ծնոտի վերևում և ավելի առաջային ուղղվածություն ծնոտի ներքևում), մկանները միտում են ունենում ոսկրաբեկորներն ինքնուրույն մոտեցնել միմյանց։ Նման դեպքերը կոչվում են բարենպաստ։ Երբ կոտրվածքների անկյունն ուղղված է դեպի առաջ, ապա դեպքը համարվում է անբարենպաստ ։
Կոտրվածքից հետո անցած ժամանակը
Չնայած ստորին ծնոտի կոտրվածքների դեպքում բարդությունների առաջացման հավանականությունն անհապաղ բուժման կամ օրեր անց բուժման դեպքում միանման է, սակայն համարվում է, որ կոտրվածքից հետո շատ ժամանակ անցած լինելու դեպքում չսերտաճման և վարակման ռիսկերն ավելի շատ են, չնայած դեռևս տվյալները բավարար չեն հստակ եզրակացություններ անելու համար ։
Ընդհանուր նկատառումներ
Քանի որ ստորին ծնոտի կոտրվածքները սովորաբար գլխին, դեմքին հասցված բութ հարվածից ստացված տրավմայի արդյունք են, հետևաբար առաջին հերթին պետք է պարզել այլ վնասվածքների առկայությունը և, եթե առկա են, դրանց ծանրությունը։ Առաջնահերթ պետք է ստուգել, թե արդյոք տուժել են շնչուղիները, թե ոչ։ Չնայած դա հազվադեպ է հանդիպում, սակայն ստորին ծնոտի երկկողմանի կոտրվածքները, անկայունության հետևանքով, կարող են առաջացնել լեզվի հետանկում, ինչի հետևանքով հնարավոր է շնչուղիների խցանում։ Այնպիսի կոտրվածքներ, ինչպիսիք են սիմֆիզայինը կամ երկկողմանի պարասիմֆիզայինը, կարող են առաջացնել ստորին ծնոտի կենտրոնական հատվածում շարժունություն, և, քանի որ, այստեղ է ամրանում կզակալեզվային մկանը, սա ևս կարող է հանգեցնել լեզվի հետանկման և շնչուղիների փակման ։ Ավելի խոշոր կոտրվածքների, կամ հրազենային կոտրվածքների դեպքում, փափուկ հյուսվածքների այտուցը ևս կարող է փակել շնչուղիները։
Վերջապես, կարող է տեղի ունենալ անոթների վնասում (մասնավորապես՝ պետք է ուշադրություն դարձնել ներքին քնային և լծային զարկերակների վնասման հավանականությանը), հատկապես՝ հրազենային վնասվածքների կամ մեծ տեղաշարժով ստորին ծնոտի կոտրվածքների դեպքում։
Եթե դիտվում է գիտակցության կորուստ և ատամների մասնիկների ասպիրացիա, արյունահոսություն կամ տուժածի մոտ եղել են արհեստական ատամներ, ապա այս դեպքում շնչուղիների խցանման վտանգ կա ։
Ոսկրաբեկորների համադրում
Ռեպոզիցիան (ոսկրաբեկորների համադրում) կոտրված ոսկրի բեկորների եզրերի մոտեցումն է և բերումը ճիշտ դիրքի։ Սա կատարվում է բաց կամ փակ եղանակով. բաց համադրման դեպքում կատարվում է կտրվածք, ապա կտրվածքի մեջ հայտնաբերվում են կոտրված ոսկրի բեկորների եզրերը, և ֆիզիկական մանիպուլյացիայի միջոցով դրանք վերադարձվում են իրենց ճիշտ տեղը։ Փակ համադրման դեպքում կտրվածք չի արվում։
Բերանի շրջանը յուրահատկություն ունի այն առումով, որ ատամները, ոսկրերին բավականին լավ ամրացված լինելով, դուրս են գալիս էպիթելի (լորձաթաղանթի) միջով։ Օրինակ՝ ոտքի կամ դաստակի դեպքում այսպիսի կառուցվածք չկա, որը կօգներ կատարել փակ համադրում։ Երբ կոտրվածքը տեղի է ունենում ծնոտի այն մասերում, որտեղ տեղակայված են ատամներ, վերջիններիս դիրքի ճիշտ ուղղումը սովորաբար հանգեցնում է նաև ոսկրաբեկորների ճիշտ դիրքով համադրման։
Ատամների դիրքի ուղղման նպատակով հաճախ օգտագործվում են հատուկ (ցիրկումդենտալ) մետաղալարեր (որպես օրենք՝ 24 կամ 26 տրամաչափի), որոնք փաթաթվում են յուրաքանչյուր ատամի շուրջ, և ապա ամրացվում չժանգոտող պողպատից պատրաստված կամարաձև ֆիքսող սարքին։ Երբ վերին և ստորին ծնոտների ատամները ճիշտ հարաբերության են բերվում միմյանց նկատմամբ, կոտրվածքի բեկորները բերվում են ճիշտ դիրքի։ Կան նաև բարձր տեխոնոլոգիաների կիրառմամբ մոտեցումներ, որոնց օգնությամբ բեկորները հնարավոր է համադրել՝ կամարաձև ֆիքսող սարքերի հետ մեկտեղ՝ օգտագործելով կապակցման հատուկ տեխնոլոգիաներ ։
Ֆիքսում
Պարզ կոտրվածքները սովորաբար բուժում են փակ համադրման և անուղղակի կմախքային ֆիքսման միջոցով․ սա ավելի հայտնի է մաքսիլոմանդիբուլյար ֆիքսացիա (MMF) անվանմամբ։ Փակ համադրումը վերը նկարագրված է։ Անուղղակի կմախքային ֆիքսումն իրականացվում է կամարաձև ֆիքսող սարքերի տեղադրմամբ, որոնք ամրացվում են վերին և ստորին ծնոտների ատամներին, իսկ դրանից հետո վերին և ստորին կամարաձև ֆիքսող սարքերն ամրացվում են մետաղալարերի հանգույցների միջոցով։
Վերին և ստորին ծնոտների ատամնաշարի ֆիքսման տարբեր այլընտրանքային մեթոդներ կան, այդ թվում՝ հատուկ տեսակի կամարաձև ֆիքսող սարքեր, Իվիի հանգույցներ, օրթոդոնտիկ տարբեր կոնստրուկցիաներ, MMF ոսկրային պտուտակներ, որոնց դեպքում ծնոտի մարմնի մեջ են անցկացվում հատուկ պտուտակներ, որոնք ունեն անցքեր գլխիկի վրա, և ապա այդ պտուտակներն ամրացվում են մետաղալարի միջոցով։
Ուղղակի կմախքային ֆիքսմամբ փակ համադրման տեխնիկան հետևում է նույն սկզբունքներին, ինչ որ MMF-ը՝ այն բացառությամբ, որ մետաղալարերն անցնում են մաշկի միջով և ստորին ծնոտով, ապա` տանձաձև անցքով կամ վերին ծնոտի այտային ելունով և ամբողջանում են՝ ամուր պահելով ծնոտները։ Այս տարբերակը հաճախ կիրառվում է, երբ պացիենտը չունի ատամներ ու երբ անհնարին է լինում կիրառել ռիգիդ ներքին ֆիքսում։
Բաց համադրումն ուղղակի կմախքային ֆիքսմամբ թույլ է տալիս, որ հատուկ կտրվածքի միջոցով ոսկրերն ուղղակիորեն հնարավոր լինի ճիշտ դիրքի բերել և համադրել, ինչից հետո դրանք կարող են ամրացվել կա՛մ ռիգիդ (պտուտակներով և/կամ հարթակներով) կա՛մ ոչ ռիգիդ (ոսկրերով անցնող մետաղալարերով) եղանակով։ Կան հարթակների, պտուտակների, դրանց համադրությունների մի շարք տարբերակներ, այդ թվում՝ կոմպրեսիոն հարթակներ, ոչ կոմպրեսիոն հարթակներ, հեղույսներ, մինի-հարթակներ և կենսաքայքայելի հարթակներ։
Արտաքին ֆիքսման մեթոդը, որը կարող է կիրառվել բաց կամ փակ համադրման հետ միասին, ներառում է հատուկ ամրակային համակարգի կիրառում, որում երկար պտուտակներն անցնում են մաշկի միջով և դեպի կոտրվածքի բեկորի կողմերը (որպես օրենք՝ ամեն կողմում 2-ական ամրակ), ապա ամրացվում են իրենց տեղում՝ կիրառելով արտաքին ֆիքսատոր։ Այս մոտեցումն ավելի հաճախ կիրառվում է բազմաբեկոր կոտրվածքների (օրինակ՝ հրազենային վնասվածքների) դեպքում, և երբ ոսկրում դիտվում է վարակային գործընթաց (օստեոմիելիտ)։
Անկախ ֆիքսման մեթոդից՝ ոսկրը պետք է 3-6 շաբաթ մնա հարաբերականորեն կայուն վիճակում։ Ոսկրը միջինը 3 շաբաթում ձեռք է բերում իր ամրության 80 %-ը, իսկ մոտ 4 շաբաթում՝ 90 %-ը։ Սակայն այս ժամկետները մեծապես տարբեր են լինում՝ կախված վնասվածքի ծանրությունից, վերքի կարգավիճակից և պացիենտի ընդհանուր վիճակից։
Ներկայիս կլինիկական տվյալներ
2013 թվականինԿոքրեյնյան (Cochrane) մի աշխատության մեջ գնահատվել են մի շարք կլինիկական հետազոտություններ, որոնք ուսումնասիրում էին վիրաբուժական (բաց համադրմամբ) և ոչ վիրաբուժական (փակ համադրմամբ) մոտեցումները ստորին ծնոտի այնպիսի կոտրվածքների դեպքում, որոնցում ներգրավված չէ հոդային ելունը։ Այս աշխատությունը բացահայտեց, որ որևէ առանձին միջամտությանը նախապատվություն տալու համար տվյալները բավարար չեն ։
Հոդային ելուն
Հոդային ելունի կոտրվածքների բուժման լավագույն տարբերակի ընտրությունը դեռևս բանավեճի առարկա է ։ Կա երկու հիմնական տարբերակ՝ բաց կամ փակ համադրում, որին հետևում է ֆիքսումը։ Փակ համադրումը կարող է ներառել ինտերմաքսիլյար ֆիքսում, որի դեպքում ծնոտները ֆիքսվում են միմյանց ճիշտ դիրքով և պահվում այդպես մի քանի շաբաթ։ Բաց համադրման դեպքում կատարվում է կոտրվածքի տեղամասի վիրաբուժական մերկացում, որի դեպքում կտրվածքները կարող են կատարվել բերանի խոռոչի ներսից կամ բերանի խոռոչից դուրս՝ ստորին ծնոտի հոդային ելունի շրջանում։ Բաց համադրման դեպքում երբեմն կիրառվում է նաև էնդոսկոպ, որն օգնում է տեսանելի դարձնել կոտրվածքի շրջանը։ Իհարկե, փակ համադրման դեպքում ռիսկ կա, որ ոսկրի լավացումը տեղի կունենա սխալ դիրքով, ինչը կարո է հանգեցնել կծվածքի խանգարման, դեմքի համաչափության խախտման։ Սակայն, միևնույն ժամանակ, փակ համադրման դեպքում ռիսկի տակ չի դրվում դիմային նյարդը, ինչպես նաև չի առաջանում դեմքի վրա սպի (ի տարբերություն բաց համադրման)։ Անց կացված համակարգային հետազոտությունը չի հայտնաբերել որևէ փաստարկ, որը հոդային ելունի կոտրվածքների բուժման մի որևէ մեթոդին առավելություն կտար մյուսների համեմատ ։ Հոդային ելունի մանկաբուժական կոտրվածքները հատկապես խնդրահարույց են, քանի որ կարևոր է ուշադրություն դարձնել հետագա աճի հնարավորությանը, ինչպես նաև քանի որ հետագայում հոդի անկիլոզի առաջացման ռիսկ է առկա։ Հաճախ խորհուրդ է տրվում շարժումների վերականգնումն իրականացնել վաղ (օրինակ՝ ըստ Ուոլքերի (Walker) ուղեցույցի) ։
Ատամնազուրկ ստորին ծնոտ
Եթե կոտրված ծնոտի վրա չկան ատամներ, ապա առաջ են գալիս երկու լրացուցիչ խնդիր։ Նախ՝ ատամների բացակայությունն ավելի դժվար է դարձնում համադրումն ու ֆիքսումն MMF-ի միջոցով։ Ատամների շուրջ ցիրկումդենտալ մետաղալարերի տեղադրման փոխարեն, կարող են պահվել ատամների պրոթեզները (կամ Գաննինգի հարմարանքները՝ ատամի ժամանակավոր պրոթեզի տեսակ), և ստորին ծնոտը կարելի է ֆիքսել վերինին՝ կմախքային ֆիքսման կիրառմամբ (ցիրկումմանդիբուլյար և ցիրկումզիգոմատիկ մետաղալարեր) կամ օգտագործելով MMF ոսկրային պտուտակներ։ Առավել հաճախ կատարվում է բաց համադրում և ռիգիդ ներքին ֆիքսում։
Երբ ստորին ծնոտի հաստությունը 1 սմ-ից փոքր է, ծնոտը կորցնում է իր էնդօստային արյունամատակարարումը։ Դրա փոխարեն, արյունամատակարարումը գալիս է մեծ մասամբ պերիօստից՝ շրջոսկրից։ Բաց համադրումը (որի ժամանակ, որպես օրենք, վնասում են պերիօստը), կարող է հանգեցնել այս դեպքերում ավասկուլյար նեկրոզի։ Այսպիսի դեպքերում վիրաբույժները երբեմն գերադասում են իրականացնել արտաքին ֆիքսում, փակ համադրում, վերպերիօստային հատում կամ այլ մեթոդներ, որպեսզի պահպանվի պերիօստեալ արյունամատակարարումը ։
Հրազենային վնասվածքներ
Հրազենային վնասվածքների դեպքում փափուկ հյուսվածքները կարող են խիստ վնասվել ոչ միայն գնդակից ստացած վերքի շրջանում, այլև, հիդրոստատիկ շոկի հետևանքով, նաև այդ շրջանից դուրս բավական հեռու տեղամասերում։ Այս պատճառով պետք է հատկապես ուշադրություն դարձնել շնչուղիներին և արյունատար անոթներին։ Քանի որ ստորին ծնոտը կարղ է բաժանված լինել բազմաթիվ մանր բեկորների, MMF-ը և ռիգիդ ֆիքսումը կարող են բարդ լինել։ Փոխարենը, կարող է իրականացվել արտաքին ֆիքսում ։
Ախտաբանական կոտրվածք
Այն դեպքերում, երբ կոտրվածքի շրջանում առկա են լինում մեծ կիստաներ կամ ուռուցքներ (որոնք թուլացնում են ծնոտը), օստեոմիելիտ կամ օստեոնեկրոզ, լրացուցիչ հատուկ խնդիրներ են ծագում ոսկրերի ֆիքսման և լավացման առումով։ Կիստաները և ուռուցքները կարող են դժվարեցնել ոսկր-ոսկր կոնտակտը, իսկ օստեոմիելիտը կամ օստեոնեկրոզը խաթարում են ոսկրի արյունամատակարարումը։ Բոլոր այս դեպքերում լավացումը կձգձգվի, և երբեմն բուժման միակ այլընտրանքը լինում է մասնահատումը ։
Կանխատեսում
Սովորաբար ստորին ծնոտի կոտրվածքների լավացումը տևում է 4-6 շաբաթ, թե՛ MMF, թե՛ ռիգիդ ներքին ֆիքսման (RIF) դեպքում։ Համեմատելի կոտրվածքների դեպքում, այն պացիենտներն, ովքեր բուժվել են MMF-ով, որպես օրենք, համեմատաբար ավելի շատ զանգված են կորցնում և ավելի ուշ են վերականգնում բերանը բացելու ունակությունը, մինչդեռ RIF-ով բուժվածների մոտ ավելի մեծ են ինֆեկցման ռիսկերը։
Ամենից հաճախ հանդիպող երկարաժամկետ բարդություններն են՝ ստործնոտային նյարդի զգայության կորուստը, կծվածքի խանգարումները և կոտրվածքի գծի շրջանում ատամների կորուստը։ Ինչքան բարդ է կոտրվածքը (վարակի առկայություն, բազմաբեկոր կոտրվածք, տեղաշարժ), այնքան ավելի մեծ է կոտրվածքի ռիսկը ։
Հոդային ելունի կոտրվածքների դեպքում ավելի մեծ է ռիսկը, որ կառաջանա կծվածքի խանգարում, ինչն էլ իր հերթին կախված է տեղաշարժի և/կամ հոդախախտի աստիճանից։ Երբ կոտրվածքը ներհոդային է, ավելի մեծ է ռիսկը, որ ուշ ժամկետներում կառաջանա օստեոարթրիտ կամ անկիլոզ, չնայած վերջինս հազվադեպ հանդիպող բարդություն է, քանի որ շարժումների վերականգնումը վաղ է կատարվում ։ Հոդային ելունի մանկաբուժական կոտրվածքների դեպքում անկիլոզի և ոսկրի աճի խանգարումների առաջացման ռիսկն ավելի բարձր է ։
Հազվադեպ, ստորին ծնոտի կոտրվածքը կարող է հանգեցնել Ֆրեյի համախտանիշի ։
Համաճարակաբանություն
Ստորին ծնոտի կոտրվածքի պատճառները տարբեր են՝ կախված նրանից, թե որ տարածաշրջանի ու որ ժամանակաշրջանի մասին է խոսքը գնում։ Հյուսիսային Ամերիկայում ստորին ծնոտի կոտրվածքի ամենահաճախ հանդիպող պատճառը բութ հարվածներն են, մինչդեռ Հնդկաստանում այժմ առաջատար պատճառը ճանապարհատրանսպորտային պատահարներն (ՃՏՊ-ներն) են ։ Ռազմադաշտերում առավել հաճախ պատճառը հրազենային վնասվածքներն են (գնդակներ, կոտորակներ) ։ Մինչև ամրագոտիների, անվտանգության բարձիկների և ժամանակակից անվտանգության մեթոդների կիրառումը, ՃՏՊ-ները դեմքի վնասվածքների առաջատար պատճառն էին։ Հարաբերակցությունը բութ հարվածներից ստացված վնասվածքներին բացատրում է, թե ինչու են ստորին ծնոտի կոտրվածքների բոլոր դեպքերի 80 %-ը հանդիպում է տղամարդկանց մոտ։ Ստորին ծնոտի կոտրվածքը հազվադեպ դիտվում է որպես երրորդ սեղանատամի հեռացման բարդություն, և կարող է տեղի ունենալ այդ միջամտության ընթացքում կամ դրանից հետո ։ Ինչ վերաբերում է վնասվածք ստացած պացիենտներին, կոպիտ հաշվարկներով մոտ 10 %-ի մոտ դիտվում են միանման կոտրվածքներ դեմքի շրջանում, որոնց մեծ մասը տեղի է ունենում ՃՏՊ-ների հետևանքով։ Երբ մեքենայում չեն կապվում ամրագոտիները, կոտրվածքի ռիսկն աճում է 50 %-ով, իսկ մոտոցիկլետ վարելիս սաղավարտ չկրելու դեպքում ռիսկն աճում է 4 անգամ ։
Պատմություն
Ստորին ծնոտի կոտրվածքների վարումը հիշատակվել է դեռևս մեր թվարկությունից 1700 տարի առաջ Էդվին-Սմիթի պապիրուսում, իսկ հետագայում նաև նկարագրվել է Հիպոկրատի կողմից (մ․թ․ա․ 460թվական), «Տեղաշարժով, բայց ոչ լրիվ ստործնոտային կոտրվածքները, որոնց ժամանակ պահպանված է ոսկրի շարունակականությունը, պետք է համադրվեն՝ մատներով լեզվային մակերեսը սեղմելու միջոցով»։ Բաց համադրումը նկարագրվել է 1869 թվական ։ 19-րդ դարի ուշ շրջանից սկսած՝ նկարագրվել են ժամանակակից մեթոդները, այդ թվում՝ MMF-ը (վերը նկարագրված), 1970-ական թվականներից սկսած և տիտանի կիրառմամբ ռիգիդ ներքին ֆիքսման մեթոդները գտան լայն տարածում, իսկ 1980-ական թվականներից նաև գործածության մեջ մտան կենսաքայքայելի հարթակներն ու պտուտակները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անրակի կոտրվածք Կատեգորիա:Ուսի և բազկի վերին մասի վնասվածքներ
Լուիզա Սամվելյան
Լուիզա Օնիկի Սամվելյան, հայ թատերագետ, արվեստագիտության դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1972)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1926 թվականի օգոստոսի 11-ին, Ֆրանսիայի Լիոն քաղաքում։ 1936 թվականին ներգաղթել է Խորհրդային Հայաստան։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի Թատերական ինստիտուտի թատերագիտական ֆակուլտետը։ 1949-1970 թվականներին դասախոսել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։ 1950 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի Լունաչարսկու անվան Թատերական ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ 1961 թվականին «Շեքսպիրը հայ բեմում՝ նախասովետական շրջան» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել արվեստագիտության թեկնածուի աստիճան, 1968 թվականին՝ «Շեքսպիրը և հայ գրական ու թատերական մշակույթը» թեմայով դիսերտացիա և ստացել Արվեստագիտության դոկտորի աստիճան։ 1970-1975 թվականներին եղել է Երևանի Հայկական մանկավարժական ինստիտուտի կուլտուրայի ֆակուլտետի գեղագիտության և արվեստների պատմության, 1975-1978 թվականներին՝ Երևանի Ռուսաց և օտար լեզուների մանկավարժական ինստիտուտի, 1978-1982 թվականներին՝ Երևանի Պետական համալսարանի արտասահմանյան գրականության ամբիոնների վարիչ։ Լուիզա Սամվելյանը հեղինակ է մի շարք ուսումնասիրությունների, հոդվածների, որոնք վերաբերում են հայ թատրոնի, մասնավորապես հայ շեքսպիրյան թատրոնի պատմության ու տեսության հարցերին, նշանավոր դերասանների ու ռեժիսորների ստեղծագործությանը ։ Ռուսերեն լույս է տեսել Սամվելյանի «Վաղարշ Վաղարշյան» մենագրությունը (Մոսկվա, 1960):
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ թատերագետներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Վերխնիե Տատիշլի
Վերխնիե Տատիշլի (Верхние Татышлы, Тәтешле), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տատիշլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6329 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:18-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տատիշլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Գյուլամիրյան
Գյուլամիրյան, հայկական ազգանուն ։
Նիկոլսկոե (գյուղ, Սվետլովոդսկի շրջան)
Նիկոլսկոե (Микільське), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Սվետլովոդսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նիկոլսկոե գյուղում բնակվում էր 1 175 մարդ։
Սմբատ Բյուրատ
Սմբատ Բյուրատ (Տեր Ղազարյանց (բոլոր գրքերի վրա օգտագործվել է Տեր Ղազարենց,, իր վերջին նամակը թվագրված է հունիս 20, 1915), հայ արձակագիր, հրապարակախոս։
Նիկոլսկոե (գյուղ, Սվետլովոդսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Սվետլովոդսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սմբատ Բյուրատ
Կենսագրություն
Ծնվել է Զեյթունում, կրթությունը ստացել է Երուսաղեմի ժառանգավորաց վարժարանում, որն ավարտել է 1880 թվականին, վերադարձել հայրենիք, նշանակվել Մարաշի Կիլիկյան ընկերության դպրոցի տնօրեն։ Այնուհետև պաշտոնավարել է Զեյթունի Միացյալ ընկերության կենտրոնական վարժարանում։ 1880 թվականից սովորել է Սորբոնի համալսարանում։ 1885 թվականին Սիս քաղաքում բաց է արել վարժարան, սակայն կարճ ժամանակից փակել է և տեղափոխվել Պոլիս, զբաղվել գրականությամբ։ Եղել է հնչակյան կուսակցության անդամ։ 1896 թվականի կոտորածներից հետո ընտանիքով փախել է Եգիպտոս, Կահիրեում հիմնադրել «Կեդրոնական կրթարան» վարժարանը, հրատարակել «Փյունիկ» կիսամյա պարբերականը, ապա՝ «Նոր օր»։
1907 թվականին մեկնել է Ռումինիա, իսկ օսմանյան սահմանադրությունից հետո վերադարձել Պոլիս, խմբագրել «Մանզումեի էֆքյար» օրաթերթը, այնտեղ տպագրելով «Բանտե բանտ» վեպը, որ առանձին գրքով լույս է տեսել 1910 թվականին։ 1909-1910 թթ. հրատարակել է «Բուրգերեն», «Ավարայրրի արծիվը», «Վեղարավոր հերոսը», «Զեյթունցի վարդապետը» երկերը, ապա՝ ծավալուն վեպեր՝ «Յըլտզե Սասուն», «Սասունեն ետքը», «Իննսունվեցը» վեպերը, որոնք լույս են տեսել 1910-1912 թթ.։ Նրա գրչին են պատկանում նաև «Ազատության համար», «Զեյթունի վրեժը», «Որդեսպան ծնողքը», «Վերջին բերդը», «Արյունի ճամբուն վրա», «Արյունի ձորը» և այլ վեպեր։
Գրել է նաև պատմական աշխատություններ, ինչպես՝ «Հայկական ընդհանուր պատմություն» (1912), «Արևելյան խնդիր» (1914) և այլն։ Ժամանակին հայ մամուլում տպագրել է բազմաթիվ հոդվածներ սեփական ստորագրությամբ և Հայկ, Լևոն, Ապտակ, Թաթ, Մտրակ, Խայթոց, Լեռնորդի և այլ ծածկանուններով։
1997 թվականին Երևանի №125 միջնակարգ դպրոցը անվանակոչվել է Սմբատ Բյուրատի անունով ։
Մահը
Սպանվել է 1915 թվականին Պոլսի հայ մտավորականների հետ միասին։ Անտիպ երկերից «Լեռնականի մը հուշատետրը» հետմահու լույս է տեսել «Բազմավեպ» պարբերականում, 1931-1932 թվականներին ։
Ալտու Ռիու Դոսի
Ալտու Ռիու Դոսի (Alto Rio Doce), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Զոնա դա Մատայի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 13 635 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 518,982 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝26,3 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1890 թվականի մարտի 7-ին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Աբասքենդի
Աբասքենդի (նաև՝ Աբբաս Քանդի, ), գյուղ Իրանի Արևմտյան Ադրբեջան օսթանում, Չալդըրանի շահրեսթանի Կենտրոնական բախշիի Չալդըրան-է Շոմալի դեհեստանում։ Գտնվում է Իրանի հյուսիս-արևմտյան կողմում, Զանգիմար (Դեղին) գետի վերին հոսանքի ձախափնյա հարթավայրում ։
Պատմություն
Գյուղի տարածքը նախկինում մտել է Պարսկահայաստանի՝ Մակվի խանության Չալդըրանի գավառի մեջ ։
Բնակչություն
2006 թվականի մարդահամարի տվյալներով գյուղում ապրում էր 56 ընտանիք՝ 269 բնակչով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան օսթանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Չալդըրանի շահրեսթանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վասպուրականի բնակավայրեր
Սեդովկա (գյուղ, Բլագովեշչենսկի շրջան)
Սեդովկա (Седовка, Седовка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի բնակավայրեր
Լյուկ վան Վելի
Լյուկ վան Վելի  (Loek van Wely, ), հոլանդացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (1993)։ Հոլանդիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է 11 օլիմպիադայի (1992-2012)։ 6 անգամ խաղացել է Եվրոպայի թիմային առաջնություններում (1992-2005)։ 6 անգամ դարձել է Նիդերլանդների չեմպիոն (2000-2005), Եվրոպայի եռակի չեմպիոն Հոլանդիայի հավաքականի կազմում (2001, 2003, 2005) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 7 ծնունդներ Կատեգորիա:1972 ծնունդներ Կատեգորիա:Շախմատիստներ Կատեգորիա:Հոլանդացի շախմատիստներ
Բոդախևա
Բոդախևա (ბოდახევა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Թիանեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1360 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Թիանեթից հեռու է 10 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 11 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թիանեթի շրջան
Էդվարդ Հոգ
Էդվարդ Հոգ (Edward Hogg, ) ), անգլիացի հեռուստատեսության և թատրոնի դերասան։ Առավել հայտնի է «Միայն երևակայի» ֆիլմից, «Ջոնաթան Սթրենջ և պարոն Նորել» և «Տաբու» հեռուստասերիալներից։
Կենսագրություն
Էդվարդ Հոգը ծնվել է Դոնկաստերում, սակայն մեծացել և միջնակարգ դպրոցն ավարտել է Շեֆիլդում ։ Հոգը ընտանիքի երկրորդ զավակն է։ Մայրն ուսուցչուհի է, իսկ հայրը՝ ինժեներ-շինարար, որն այժմ թոշակառու է ։ Պատանեկության տարիներին Հոգը եղել է մի քանի երաժշտական խմբերի անդամ, այդ թվում՝ եղել է նաև պոստ փանկ ժանրի վոկալիստ Porno King խմբում ։ Երբ խումբը դադարել է իր գործունեությունը, Հոգը միացել է Sheffield MISTCO թատերական սիրողական խմբին, որին այցելել է կրտսեր քույրիկի հետ։ Այս կերպ նա բեմի վրա ելույթ ունենալու սերը երաժշտությունից տեղափոխել է դեպի թատրոն ։
Հոգը 1992-2002 թվականներին Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայում սովորել է դերասանական արվեստ ։
Գործունեություն
Հոգը Քրուսիբլ թատրոնում խաղացել է «Իմ հոր տղան» ներկայացման մեջ ։ Նա խաղացել է այնպիսի բեմադրություններում, ինչպիսիք են՝ «Արքա Լիր», «Կողոպուտ», «Վոյցեկ»։ Բացի այդ, խաղացել է նաև «Միջոցը չափի համար», «Փոթորիկ», «Հուդա Իսկարիոտի վերջին օրերը» և «Ռոքն-ռոլ» պիեսներում։ Ազգային արքունական թատրոնում խաղացել է «Մարդ-բարձ» և «Մեր դասարանը» ներկայացումներում ։
2002 թվականին Հոգը հեռուստատեսությունում նկարահանվել է «Նիկոլաս Նիկլբի» ֆիլմում։ Առաջին գլխավոր դերը նա կատարել է 2009 թվականին «Սպիտակի պարզությունը» ֆիլմում ։ Ինչպես նաև նա նկարահանվել է այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են՝ «Ինչ են ցանկանում տղամարդիկ» (2004), «Երգերի երգը» (2006), «Նապաստակը և ցուլը» (2009) և կարճամետրաժ «Վետարան» ու «Բեժի երանգները» ֆիլմերում։
2017 թվականին կատարել է BBC One հեռուստաալիքի «Տաբու» ֆիլմում Գոդֆրիի դերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Հունվարի 26 ծնունդներ Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կանգվար (վանք)
Կանգվար, վանք Մեծ Հայքի Վասպուրական աշխարհի Անձևացյաց գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական գոյություն չունեցող վանքեր և եկեղեցիներ (Թուրքիա)
Աբգյուն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Բոռ (Բիթլիսի գավառ)
Բոռ (Por, Değirmenaltı), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում։ Գտնվում էր Բիթլիս քաղաքից 5-6 կմ հյուսիս-արևելք, Բոռ գետի ձախ կողմում։
Գյուղը ջրառատ էր և հարուստ էր բերրի հողերով։
Բնակչություն
1880-ական թվականներին ուներ 30 տուն բնակիչ, 1914 թվականին 100 տուն՝ 392 հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակիչները հիմնականում զբաղվում էին անասնապահությամբ և երկրագործությամբ։
Պատմամշակույթային կառույցներ
Բոռից հարավ գտնվում է '''Բոռա Ս. Հովհանի վանքը, իսկ հյուսիսարևմտյան կողմում գտնվում էին Ս. Հարություն''' և ևս մի նույնանուն ավերված եկեղեցի։
Նշանավոր մարդիկ
Գյուղում են ծնվել հայ միջնադարյան նշանավոր նկարիչ և բանաստեղծ Մկրտիչ Նաղաշը (XIV-XV դարեր) և տաղերգու, մատենագիր ու երաժիշտ Առաքել Բաղիշեցին (1380-1454) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կունկսիլլա
Կունկսիլլա (Kunksilla), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռիոռա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։
Աստերոիդների ցանկ (204301-204400)
Աստերոիդների ցանկ (204201-204300) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (204401-204500)
Վերխնիե Տատմիշի
Վերխնիե Տատմիշի (Верхние Татмыши, Тури Татмăш), գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ալիկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 125 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ալիկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սողոմոնյան Կղզիներ
Սողոմոնյան Կղզիներ, պետություն Խաղաղ օվկիանոսի հարավարևմտյան մասում՝ Մելանեզիայում։ Զբաղեցնում է համանուն կղզեխմբի մեծ մասը և նույնիսկ որոշ այլ կղզեխմբեր։ Կազմված է 992 կղզիներից և ընդհանուր տարածքը կազմում է 28,400 կմ² ։ Երկրի մայրաքաղաքը Հոնիարա քաղաքն է, որը տեղակայված է Գուադալկանալ կղզու վրա ։
Աշխարհագրություն
Պետությունը զբաղեցնում է Խաղաղ օվկիանոսում` Մելանեզիայում գտնվող համանուն կղզեխմբի մեծ մասը, որը գտնվում է Նոր Գվինեայի արևելքում։
Խոշորագույն կղզիներն են Գուադալկանալը, Սանտա Իսաբելը, Մալայթին, Կրիստոբալը, Շուազյոլը, Նյու Ջորջիան։
Համեմատաբար առավել փոքր կղզիներ են Դաֆֆ կղզիախումբը, Սանտա Կրուսը, Սուոսսոուն, Բելլոնա, Ռեննալ և այլ կղզիներ ։
Կղզիներն ունեն հրաբխային ծագում և առաջացել են հրաբխի ժայթքման հետևանքով։ Ամենաբարձր կետը Պոպոմանասեու լեռն է, որը ունի 2335 մետր բարձրություն։ Կղզիների տարածքը հարուստ են կարճ, սակայն ջրառատ գետերով ։
Կլիման մերձհասարակածային է`շատ խոնավ։ Տարեկան տեղումների քանակը գնահատվում է 2300-ից 7500 մմ ։
Մայիսից մինչև հոկտեմբեր ամիսներին գերակշռում է հարա-արևելյան պասսատը, իսկ դեկտեմբերից մինչև մարտ՝ հյուսիսարևմտյան հասարակածային մուսսոնը։
Երկրաբանություն
Սողոմոնյան Կղզիները գտնվում է սեյսմիկ վտանգավոր գոտում, որտեղ հաճախ են լինում երկրաշարժերը։
Վերջին բարձր մագնիտուտի երկրաշարժը այստեղ եղել է 2011 թվականի ապրիլի 23-ին։
2010 թվականի հունվարին տեղի ունեցած երկրաշարժը գնահատվել է 7,2 բալ, ոը ուղեկցվել է ցունամիով և հրաբխի ժայթքումով։
Արդյունքում զոհվել են հազարավոր անձինք ։
Բնակչություն
Ծնելիության մակարդակը կազմում է 26,9 %։ Մահացություննեը՝ 3,7 %: Կյանքի միջին տևողությունը կանանց մոտ 71 տարի, իսկ տղամարդկանց մոտ 76 տարի։
Զըլքան
Զըլքան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում։
Սողոմոնյան Կղզիներ
Բնակչություն
Էթնիկական կազմում գերակշռում են մելանեզիացիները՝ 95,3 % (491 466 մարդ)։ Կան նաև պոլինեզիացիներ՝ 3,1 % (15 911 մարդ), միկրոնեզիացիներ՝ 1,2 % (6446 մարդ), չինացիներ՝ 0,1 % (654 մարդ), եվրոպացիներ՝ 0,1 % (721 մարդ) և այլն։
Զըլքան
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։
Սողոմոնյան Կղզիներ
Բնակչություն
Ուրբանիզացման մակարդակը կազմում է 19,7 %, որը կազմում է 101 798 մարդ ։
Զըլքան
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սողոմոնյան Կղզիներ
Գրականություն
Կատեգորիա:Սողոմոնյան Կղզիներ Կատեգորիա:Կղզի պետություններ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ Կատեգորիա:1978 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Դանիել Մագայ
Դանիել Մագայ (Dániel Magay, ), սուսերամարտի օլիմպիական և աշխարհի ոսկե մեդալակիր։
Կենսագրություն
Դանիել Մագայը ծնվել է Հունգարիայի Սեգեդ քաղաքում։ Ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո սուսերամարտ է պարապել իտալացի սուսերամարտի վարպետ Էդուարդո Արմենտանոյի մոտ, ով Հունգարիա էր եկել այլ երկրների սուսերամարտի վարպետների ծրագրեր ուսանելու համար։ Սուսերամարտի հիմունքները սովորելուց հետո Մագայն այնուհետև սովորել է անվանի սուսերամարտիկ Ֆերենց Մարկիի մոտ։
Մաեստրո Մարկիից ստացած գիտելիքների և հմտությունների շնորհիվ Մագայը բարձր դիրք է զբաղեցրել տեղական սուսերամարտի առաջնություններում։ 1953-1956 թվականներին նա շարունակաբար ընտրվել է Հունգարիայի սուսերամարտի ազգային հավաքականի անդամ։ 1953 թվականին Բրյուսելում աշխարհի առաջնության սուսերամարտի միջազգային մրցույթում նա ներկայացել է որպես համաշխարհային կարգի սուսերամարտիկ։ 1954 թվականին աշխարհի առաջնության սուսերամարտի թիմում արժանացել է ոսկե մեդալի։ 1955 թվականին իր բարձր հմտությունների շնորհիվ խոշոր մրցաշարում նա հաղթել է Հունգարիայի սուսերամարտի լավագույն չեմպիոն Ռուդոլֆ Կարապատին 5:0 հաշվով։
1956 թվականի Մելբուրնի օլիմպիական խաղեր
Որպես Հունգարիայի սուսերամարտի ազգային օլիմպիական թիմի անդամ՝ Մագայը Մելբուրնի 1956 թվականի օլիմպիական խաղերի սուսերամարտի թիմային մրցաշարում զբաղեցրել է առաջին տեղը և արժանացել ոսկե մեդալի ։
Ռուսաստանի կոմունիստական վերահսկման և Հունգարիա ներխուժման պատճառով շատ օլիմպիական չեմպիոններ չվերադարձան Հունգարիա։ Մագայը իր սուսերամարտի մարզիչ, նախկին օլիմպիական չեմպիոն Դյորդ Պիլլերի հետ գաղթեց ԱՄՆ։
Սուսերամարտի տարիներ ԱՄՆ-ում
1957 թվականին մաեստրո Պիլերը, Մագայը և այլ հունգարացի սուսերամարտիկներ Սան Ֆրանցիսկոյում հիմնադրել են սուսերամարտի դասավանդման և ուսուցման արվեստի Պանոնիա ատլետիկ ակումբը։
Պանոնիա ատլետիկ ակումբի սուսերամարտի թիմը Մագայի գլխավորությամբ 1957 և 1959 թվականներին Խաղաղօվկիանոսյան հատվածի մրցաշարում զբաղեցրել է առաջին տեղը։ 1957, 1958 և 1961 թվականներին Մագայը ԱՄՆ սուսերամարտի անհատական մրցաշարում արժանացել է ոսկե մեդալի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունգարացի սուսերամարտիկներ Կատեգորիա:Հունգարացի օլիմպիական չեմպիոններ
Keine Lust
Keine Lust (Անհավես), գերմանական Rammstein խմբի տասնյոթերորդ սինգլն է, և չորրորդը «Reise, Reise» ալբոմից։ Թողարկվել է 2005 թ. փետրվարի 28-ին Մոթոռ Մյուզիք լեյբլի կողմից։ Երգի լիրիկական հերոսը մահացած մարդ է, որը մշտապես սառնություն է զգում, նաև ցանկանում է կատարել տարբեր գործողություններ, սակայն դրանք իր համար անհնարին են։
2004 թ. հոկտեմբերից սկսած երգը կատարվում է խմբի յուրաքանչյուր համերգի ժամանակ։ Երգը կատարվել է նաև «Echo Awards 2005» մրցանակաբաշխության ժամանակ։
Երգացանկ
UK CDS Part 1
UK CDS Part 2(DVD)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2005 սինգլներ Կատեգորիա:Ռամշտայնի երգեր
Խաչիկ Բաղդասարով
Խաչիկ Բաղդասարով (, Хачик Саакович Багдасаров), Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Ա. Վ. Շուբնիկովի անվան բյուրեղագրաֆիայի ինստիտուտի բարձրջերմաստիճանային բյուրեղացման լաբորատորիայի վարիչ, Ճարտարագիտական գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ, գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն և Ռուսաստանի պետական մրցանակների դափնեկիր, Հայաստանի Հանրապետության գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Խաչիկ Սահակի Բաղդասարովը ծնվել է 1929 թ. մայիսի 21-ին, Սամարղանդ քաղաքում, ավանդական հայկական ընտանիքում։ Խ. Ս. Բաղդասարովը դպրոցն ավարտել է Սամարղանդում, ապա մեկնել Մոսկվա, որտեղ ընդունվել է պողպատի և ձուլվածքների ինստիտուտ։ Խաչիկ Բաղդասարովի գիտական գործունեությունը սկսվել է ասպիրանտական տարիներից՝ Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի բյուրեղագրաֆիայի ինստիտուտում, ինստիտուտի տնօրեն, ակադեմիկոս Ա. Վ. Շուբնիկովի ղեկավարությամբ, որտեղ նա ընդունվել էր 1953 թ.։ Նրա թեկնածուական թեզը, որը նա պաշտպանել է 1957 թ., թույլ է տվել որոշել ուլտրաձայնի ազդեցության բնույթը բյուրեղացման վրա, մշակել ինքնատիպ մեթոդ՝ որոշելու մոնոբյուրեղներում դիսլոկացիաները, և հայտնաբերել ցինկի մոնոբյուրեղների ամրացման էֆեկտը ուլտրաձայնային դաշտում դրանց աճեցման ընթացքում։ Խ. Ս. Բաղդասարովի գիտական հետազոտությունները հիմնականում նվիրված են բարձրջերմաստիճանային բյուրեղացման և տեխնիկապես արժեքավոր մոնոբյուրեղների աճեցման յուրահատուկ մեթոդների ստեղծմանը, որոնց արդյունքները հրատարակված են ավելի քան 350 գիտական աշխատանքներում և ութ մենագրություններում։ Խ. Ս. Բաղդասարովը նաև հեղինակ է 112 հեղինակային իրավունքի։ Նա բարձրջերմաստիճանային բյուրեղացման խնդիրների լուծման համար, ի տարբերություն ուրիշ հետազոտողների, հիմնական ուշադրությունը դարձրել է նյութի հալման և բյուրեղացման ընթացքում բարձր ջերմաստիճանին ֆիզիկաքիմիական երևույթներին։ Այս մոտեցումը Խ. Ս. Բաղդասարովին թույլ է տվել ստեղծել մոնոբյուրեղների աճեցման նոր մեթոդ, որն անվանվել է Բաղդասարովի մեթոդ և լայն տարածում գտել շատ երկրներում։ Այս մեթոդի իրականացման համար, բացի նոր տեխնոլոգիայից, նա ճարտարագետների հետ մշակել է մի շարք բյուրեղացնող սարքեր։
Ռուբինի բյուրեղներ
Խ. Ս. Բաղդասարովը խոշոր ներդրում ունի արդիական օպտիկական մոնոբյուրեղների սինթեզի տեսության մեջ։ Ակադեմիկոս Ա. Մ. Պրոխորովի հետ համատեղ նա զարգացրել է այն միտքը, որը թույլ է տալիս կարճ ժամանակահատվածում ռուբինի բյուրեղների վրա ստանալ ճառագայթում օպտիկական դիապազոնում։ Այս խնդրի լուծումն ուներ սկզբունքային նշանակություն, քանի որ այդ ուղղությամբ միաժամանակ աշխատում էին նաև այլ երկրների, այդ թվում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ-ի գիտնականները։ Ռուբինի վրա ստեղծված օպտիկական գեներատորները թույլ են տալիս լուծել կարևոր խնդիրներ, որոնցից է ակադեմիկոս Ն. Գ. Բասովի ղեկավարությամբ հատուկ տեխնիկայի համար հեռաչափերի և լուսնի լազերային լոկացիայի ստեղծումը։ Լուսնի լոկացիայի նշանակությունը ոչ միայն այն էր, որ առաջին անգամ հաջողվեց դեցիմետրի ճշտությամբ որոշել հեռավորությունը մինչև լուսին, այլ նաև այն, որ ցուցադրվեց օպտիկական լոկացիայի և կապի ակնհայտ հեռանկարային լինելը։
Լազերային բյուրեղներ
Խ. Ս. Բաղդասարովի գիտական ղեկավարությամբ լուծվել են լազերային տեխնիկայի մի շարք այլ կարևոր խնդիրներ։ Շնորհիվ Խ. Ս. Բաղդասարովի հետազոտությունների՝ Ռուսաստանում հիմնադրվել է լազերային բյուրեղների արդյունաբերական արտադրություն։ Մի շարք երկրներ, ինչպիսիք են Ճապոնիան, Ֆրանսիան, Շվեյցարիան, Կորեայի Հանրապետությունը, Բուլղարիան ձեռք են բերել Բաղդասարովի մեթոդի լիցենզիոն արտոնությունը և սարքավորումները։ Կատարյալ մոնոբյուրեղների սինթեզի խնդրի լուծման գործում մեծ ներդրում ունենալու համար Խ.Ս. Բաղդասարովը 1972 թ. արժանացել է Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն պետական մրցանակի։
Մեծ է նաև Խաչիկ Բաղդասարովի ներդրումը՝ կապված փոքր չափերի, սակայն հզոր տեխնոլոգիական լազերների ստեղծման գործում, որի համար էլ 2000 թ. արժանացել է Ռուսաստանի պետական մրցանակի։ Խաչիկ Բաղդասարովը ներկայումս զբաղված է խոշոր լեիկոսապֆիրի և կրեմնիի մոնոբյուրեղների աճեցման խնդրի լուծմամբ։
Խ. Բաղդասարովը «Кристаллография» գիտական ամսագրի խմբագրական կոլեգիայի անդամ է, ավելի քան քսան տարի եղել է ԲՈՀ-ի փորձագետ։ Պարգևատրվել է շքանշաններով և մեդալներով։
Նա ակտիվ մասնակցություն է ունեցել մոնոբյուրեղների աճեցման և բյուրեղացնող սարքերի արտադրության համար մի շարք խոշոր կենտրոնների հիմնադրման աշխատանքներում, որոնցից կարելի է առանձնացնել «Լազերային տեխնիկա» գիտաարտադրական միավորումը (Երևան), մոնոբյուրեղների համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտը (Խարկով), էլեկտրաթերմային սարքավորումների գործարանը (Տագանրոգ), էլեկտրոնային մեքենաշինության գործարանը (Լուգանսկ, Ուկրաինա)։
Ներդրումը քվանտային էլեկտրոնիկայում
Հայաստանում քվանտային էլեկտրոնիկայի և ոչ գծային օպտիկայի զարգացումը զգալիորեն կախված էր լազերային և ոչ գծային բյուրեղների սեփական հետազոտական բազայի առկայությունից։ Այդպիսի բազայի ստեղծման աշխատանքների կազմակերպման գործում նշանակալից դեր է խաղացել Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն գիտությունների ակադեմիայի բյուրեղագրաֆիայի ինստիտուտը։ Խաչիկ Բաղդասարովի անմիջական մասնակցությամբ 60-ականների սկզբին Կիրովականի (այժմ՝ Վանաձոր) քիմիական կոմբինատում ներդրվեց ռուբինի բյուրեղների աճեցման տեխնոլոգիան։ Արդյունքում Կիրովականի քիմիկոմբինատը և Արզնիի ճշգրիտ տեխնիկական քարերի գործարանը դարձան Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն նախկին տարածքի գիտահետազոտական կազմակերպություններին ռուբինի ակտիվ տարրերի հիմնական մատակարարողը։
Բաղդասարովի աջակցությամբ և մասնակցությամբ Կիրովականի քիմիկոմբինատի ֆիզքիմիական լաբորատորիայի և Հայաստանի Հանրապետության ազգային ակադեմիայի ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտի Կիրովականի մասնաճյուղի հիմքի վրա 1967 թվականին ստեղծվեց լազերային բյուրեղների աճեցման, լազերային տեխնոլոգիայով նոր նյութերի ստեղծման և գոյություն ունեցող նյութերի արդիականացման միավորված լաբորատորիա։ 1970 թ. Աշտարակում՝ Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների Ազգային Ակադեմիա ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտի տարածքում, սկսվեցին լազերային բյուրեղների ստացման և հետազոտման աշխատանքները։ Այստեղ՝ առաջիններից մեկը Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն տարածքում, ստացան նեոդիմով ակտիվացված իտրի-ալյումինային նռնաքարի լազերային բարձրջերմաստիճանային բյուրեղներ։ Այսօր էլ Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների Ազգային Ակադեմիա ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտում մեծ հաջողությամբ շարունակվում են աշխատանքներն այդ ասպարեզում, ինչպես նաև տարբեր բյուրեղների հետազոտությունները, որոնք ստացել են միջազգային մեծ ճանաչում։
2004 թ. Խ. Ս. Բաղդասարովի մասնակցությամբ Հայաստանում հիմնադրվել է “Bagdasarov Crystal Group Production” (BCG Production) կազմակերպությունը, որտեղ Բաղդասարովի մեթոդով աճեցնում են արդյունաբերական սապֆիրի և նռնաքարի բյուրեղներ։
Ուսանողների հետ աշխատանք
Բացի գիտատեխնիկական բազա ստեղծելուց, Բաղդասարովը կազմակերպել է նաև այդ ասպարեզներում աշխատող գիտական կադրերի պատրաստումը։ 1968-1972 թվականներին Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն գիտությունների ակադեմիայի բյուրեղագրաֆիայի ինստիտուտի բարձրջերմաստիճանային բյուրեղացման նրա ղեկավարած լաբորատորիայում դիպլոմային աշխատանքներ են կատարել Երևանի պետական համալսարանի 15 ուսանող։ Հետագայում նրանցից շատերը նաև վերապատրաստվել են այդ լաբորատորիայում, կատարելագործել մասնագիտական որակը։ Խ. Ս. Բաղդասարովի անմիջական ղեկավարությամբ կամ նրա լաբորատորիայի աշխատակիցների ղեկավարությամբ Հայաստանի բուհերի 9 շրջանավարտներ ատենախոսություններ են պաշտպանել և առաջատար մասնագետներ դարձել բյուրեղային տարբեր միացությունների աճեցման և հետազոտման ասպարեզում։
1964 թ. Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Ա. Վ. Շուբնիկովի անվան բյուրեղագրաֆիայի ինստիտուտում Բաղդասարովի հիմնադրած բարձրջերմաստիճանային բյուրեղացման լաբորատորիան դարձել է խոշոր կառույց, որը մինչև հիմա լուծում է հիմնարար և կիրառական կարևոր խնդիրներ։ Հաշվի առնելով Խաչիկ Սահակի Բաղդասարով գիտնականի համաշխարհային ճանաչումը և սերտ կապերը Հայաստանի հետ, բարձր գնահատելով նրա ավանդը գիտության մեջ՝ Հայաստանի Հանրապետության գիտությունների ազգային ակադեմիան 2008 թ. նրան ընտրեց Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների Ազգային Ակադեմիա արտասահմանյան անդամ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ Կատեգորիա:Հայ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամներ
Գյուլբուդաղյան
Գյուլբուդաղյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Հայ-մալդիվական հարաբերություններ
Հայաստանի և Մալդիվների Հանրապետության միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1995 թ. հունվարի 9-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ-մալդիվական հարաբերություններ
Գյուլզադյան
Գյուլզադյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Արշակ Ադամյան
Արշակ Աբգարի Ադամյան, հայ երաժշտագետ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1945)։
Կենսագրություն
Ծնվել է Բաքվում, որտեղ ստացել է կրթությունը, հետևել երաժշտության։ Աշակերտել է Քրիստափոր Կարա Մուրզային և Ռեժինսկուն։ 1904-1906 թթ. դաշնամուրի և կոմպոզիցիայի դասեր է առել Բեռլինի Շտերնի կոնսերվատորիայում։ 1910 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։ 1921-1924 թթ. գլխավորել է Թբիլիսիի Հայարտունը (Հայ արվեստի տուն), 1924-1926 թթ. եղել է Երևանի կոնսերվատորիայի ռեկտորը և Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարն ու գլխավոր դիրիժորը։
Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո Բաքվի և Աստրախանի համալսարաններում դասավանդել է փիլիսոփայություն։
Նվագախմբի կանոնավոր գործունեության շնորհիվ Հայաստանում տարածվել և արմատավորվել է սիմֆոնիկ երաժշտությունը։ 1926-1936 թթ. եղել է Անդրկովկասյան կենտրոնական գործադիր խորհրդի գեղարվեստական խորհրդականը, 1936-43 թթ՝ Լենինգրադի կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի և երաժշտագիտության բաժնի, ինչպես նաև Թատրոնի և երաժշտության ինստիտուտի դեկանը, 1944-1949 թթ.՝ Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի փիլիսոփայության ֆակուլտետի գիտքարտուղարը։ Տարբեր տարիների գեղագիտություն է դասավանդել Երևանի բուհերում։ 1950-1956 թթ. դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում և Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտում ։
Պարբերական մամուլում տպագրել է մի շարք հոդվածներ արվեստի տարբեր ճյուղերի վերաբերյալ։
Առանձին գրքերով լույս են տեսել «Բեթհովենը և հեղափոխությունը» (1927), «Միջնադարյան Հայաստանի գեղագիտական հայացքները» (Երևան, 1956), «Հոդվածներ արվեստի մասին» ռուսերեն աշխատությունները ։
Քաղկեդոնյան թերակղզի
Քաղկեդոնյան թերակղզի, Խալկիդիկի (Χαλκιδική), թերակղզի Հունաստանի հյուսիս-արևելքում, Եգեյան ծովի Տերմաիկոս և Սարիմոնիկոս ծոցերի միջև։ Երկարությունը 120 կմ է։ Առաջացնում է երեք ելուստ՝ Կասանդրա, Սիտոնիա և Ագիոն-Օրոս թերակղզիները։ Ունի լեռնային ռելիեֆ։ Տիրապետում են միջերկրածովյան լանդշաֆտները։ Հիմնական նավահանգիստը Սալոնիկն է։
Կատեգորիա:Հունաստանի թերակղզիներ Կատեգորիա:Թերակղզիներ այբբենական կարգով
Վիմինալ (բլուր)
Վիմինալ բլուր (, Viminale) Հռոմի յոթ բլուրներից ամենափոքրը։ Գտնվում է Կվիրինալ և Էսկվիլին բլուրների միջև։ Հռոմի օպերային թատրոնը և Տերմինի երկաթուղային կայարանը գտնվում են Վիմինալ բլրի վրա։ Բլրի գագաթին գտնվում է Վիմինալե պալատը, որի հարկի տակ Ներքին Գործերի նախարարության գլխավոր վարչությունն է։ Ներկայումս «Il Viminale» տերմինը նշանակում է Ներքին Գործերի նախարարություն։ Ըստ Լիվիոսի՝ բլուրը Հռոմ քաղաքի մաս դարձավ Կվիրինալ բլրի հետ միաժամանակ Սերվիուս Տուլիուսի՝ Հռոմի 6-րդ թագավորի օրոք, Ք.ա. 6-րդ դարում ։
Վիմինալե պալատ
Վիմինալե պալատը պատմական վայր է։ Վարչապետի և Ներքին Գործերի նախարարության նստավայրն է՝ սկսած 1925 թվականից։ 1961 թվականից Վարչապետի նստավայրը տեղափոխվեց Պալացցո Կիջի (Palazzo Chigi)։ Վիմինալե պալատը լիազորվել է Ջովաննի Ջոլիտտիի կողմից, որն այդ ժամանակ վարչապետ էր և միևնույն ժամանակ Ներքին Գործերի նախարար։ Պալատը նախագծել է իտալացի ճարտարապետ Մանֆրեդո Մանֆրեդիի կողմից 1911 թվականին, իսկ հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1925 թվականի հուլիսի իննին։
Հռոմի օպերային թատրոն
Հռոմի օպերայի թատրոնը (Teatro dell'Opera di Roma) կառուցվել է Դոմենիկո Կոստանցիի միջոցներով ճարտարապետ Ակիլլե Սֆոնդրինիի նախագծով։ Թատրոնի (անվանումը՝ Teatro Costanzi) բացումը կայացել է 1880 թվականին Ջոակինո Ռոսսինիի «Շամիրամ» ({{lang-it|Semiramide) ներկայացմամբ։ 1926 թվականին Հռոմի քաղաքային խորհուրդը ձեռք բերեց թատրոնը, որն էլ մասնակի վերակառուցվեց ճարտարապետ Մարչելլո Պյաչենտինիի կողմից ։ 1928 թվականին թատրոնը կրկին բացվեց, այս անգամ՝ «Արքայական օպերային թատրոն» անվանումով ({{lang-it|Teatro Reale dell’Opera}})։ 1946 թվականին թատրոնը ստացել է ներկայիս անվանումը։ Հռոմի օպերային թատրոնի ամառային ներկայացումները տեղի են ունենում «Կարակալայի բաղնիքներում»։
Տերմինի կայարան
Տերմինի կայարանը Հռոմի գլխավոր երկաթուղային կայարանն է։ Անվանումը ստացել է նույնանուն շրջանի անվանումից, որն էլ իր անունը ստացել է հին «Դիոկլետիանի բաղնիքներ»՝ -ից ։ Կայարանից կանոնավոր կերպով ուղևորություններ են իրականացվում ինչպես իտալական խոշոր քաղաքներ, այնպես էլ միջազգային ուղևորություններ դեպի Փարիզ, Մյունխեն, Ժնև, Բազել և Վիեննա։ Ունի 33 կառամատույց, և սպասարկում է շուրջ 150 միլիոն ուղևորների ամեն տարի ։ Եվրոպայի ամենամեծ երկաթուղային կայարաններից մեկն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հռոմի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Հին Հռոմի ճարտարապետություն
Պավլովկա (գյուղ, Սվետլովոդսկի շրջան)
Պավլովկա (Павлівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Սվետլովոդսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պավլովկա գյուղում բնակվում էր 2 145 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Սվետլովոդսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(5838) Համսուն
(5838) Համսուն (Hamsun), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1973 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գյուլիքևխյան
Գյուլիքևխյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Ateez (խումբ)
Ateez (հանգըլ՝ 에이티즈, կորեերենի նոր ռոմանականացում՝ eitijeu, հիրագանա՝ エーティーズ), հարավկորեական երաժշտական բոյ բենդ։ Խումբը ձևավորվել է 2018 թվականին KQ Entertainment ընկերության կողմից։ Այն բաղկացած է ութ անդամից՝ Հոնջուն, Սոնհվա, Յոնհո, Յոսան, Սան, Մինգի, Ույոն, Չոնհո։ Խմբի դեբյուտը կայացել է 2018 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Treasure EP.1: All to Zero  ալբոմով։ Նոյեմբերի 2-ին խումբն իր երգը կատարեց Երաժշտական բանկում  ։
Անվանում
ATEEZ-ը սկզբնապես կոչվել է«KQ Fellaz»՝ KQ Entertainment լեյբլի պատվին։
Գալուստ (անձնանուն)
Գալուստ, հայկական արական անուն։ Հայերեն հոգեգալուստ բառի կրճատված ձևն է։ Համապատասխանում է իտալերեն Bonaventura անվանը, որը նշանակում է «բարի գալուստ»։ Սկսել է գործածվել 12-րդ դարից ։
Ateez (խումբ)
Անվանում
2018 թվականի հուլիսի 3-ին խմբի անվանումը դարձավ ATEEZ :
Գալուստ (անձնանուն)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Ateez (խումբ)
Անվանում
2018 թվականին նոյեմբերի 17-ին խումբն իր VLive պաշտոնական ալիքով հայտարարեց իր ֆան ակումբի անվանումը՝ Atiny: