cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Թոռնիկյանների տոհմածառ
Թոռնիկյանների իշխանություն
"«Ի հայրապետութեան տեառն Ներսեսի հայոց կաթողիկոսի և ի տէրութեան Սասնոյ Վիգենւոյ մեծի պատուէլէսիմոսի որդւոյ Չորտուանելի, թոռն Թոռնկայ մեծի հզօրի և քաջի, բնիկ յԱստուծոյ հաստատուն հիմնակառուցեալ ունի զաթոռ հայրենի տերութեան իւրոյ եւ ի թուականութեանս հայոց ի ՌԺԸ (1169) հրամանաւ երանելի և քրիստոսասէր թագուհւոյ Մելեքսթոյ, ամուսնոյ Վիգենայ որ է յազգի Արծրունի և ի շառաւիղն սրբոյն Վարդանայ դստեր մեծ իշխանին Մոկաց Հմայակի ։»"
Վիգենի կին Մելեքսթին Արծրունյաց շառավիղ Մոկաց մեծ իշխան Հմայակի աղջիկն էր։ Ղևոնդ Ալիշանը նրանց մասին գրում է․
"«Դատ առնելով զրկելոց, օգնական լինելով նեղելոց և ապավեն ամենայն փոխուցելոց, շինելով զեկեղեցիս ․․․ և յամենայնի առաջին սուրբ նահապետացն և թագաւորացն նմանեալ ․․․ ։»"
Վիգենը իշխում և գործում էր Խլաթի թագավոր Իբրահիմ Շահի (1112-1127) որդի Միհրան շահի (1128-1185) ժամանակ։
Վիգենը, ըստ հայ պատմիչների, Մուֆարկինի՝ Օրդուկյանների ճնշմանը չդիմանալով նախընտրում է Խլաթի Միհրան շահի գերիշխանությունն իր երկրի վրա, քան թե Օրդուկյաններինը, և այդպես էլ անում է։
Վիգենը և Մելեքսթին ունեցել են երեք տղա և մի աղջիկ, վերջինիս՝ Կատարինեի հիշատակը հավերժացնելու համար ծնողները գրել են տալիս «Սասունցի» ավետարանը և նրանում եղած հիշատակարանը, որը նաև պարունակում է հետաքրքիր փաստեր։
1131 թվականին պարսիկ զորավար Ելտկուզը հարձակվում է Շահի-Արմեն Միհրանի վրա, որին օգնության է շտապում Վիգենը, նրան դուրս շպրտում երկրից և ստիպում հաշտություն կնքել։
Վիգենի կառավարման ժամանակ Մուֆարկինի իշխան Սուքման Բ․ Նասր-էդ-դին Մուհամեդը հարձակումներ է գործում Սասունի վրա։ Վիգենին ժամանակակից Միքայել Ասորին գրում է․
"«Հայերը տիրապետում էին ամրություններ Սասունի լեռներում բազմաթիվ սերունդներե ի վեր։ Այդ տարի թուրքերը մի մասը տիրապետեցին։ Մուֆարզինի էմիրն արդարև նրանց դեմ պատերազմեց, նա նրանց նեղեց և ծայր աստիճան սովի միջոցով ընկճեց, նրանք կամովին իրենց ամրությունները տրամադրում էին Խլաթի իշխան Շահի-Արմենին ։»"
Վիգենը իր հաղթական պատերազմներով արտաքին զավթիչ թշնամիներին երկրից դուրս է վանել և մինչև խոր ծերություն՝ մոտ 60 տարի, կառավարել է Սասունի իշխանությունը և մահացել 1176 թվականին, ինչպես վկայում է Ստեփանոս Օրբելյանն իր «Ժամանակագրության» մեջ ։ Շահի Արմենն էլ ըստ Ստեփաննոս Օրբելյանի մահացել է 1181 թվականին։
Վիգենի երեք որդիներից մեկը՝ Գրիգորիոսը փոքր հասակում մահանում է։ Մյուս որդին «Չորտուանել լայնաթիկունք և հաստաբազուկը կհաջորդե իր հոր Վիգենին» ։
Չորտուանել Բ-ի ժամանակաշրջանում Սասունի իշխանության մասին պատմիչները քիչ տեղեկություններ են հաղորդում և ակնառու դեպքեր չեն նկարագրում։
Չորտուանելը մահացել է 1185 թվականին, վաղ հասակում։
Չորտուանել Բ-ին հաջորդում է իր երեք որդիներից Շահնշահը (1185-1207)։
Հայնիի կաթողիկոսություն
Սասունի իշխանությունը ունեցել է կաթողիկոսություն Հանիում։ Սամվել Անեցին գրում է․
"«Ի ՇԼԱ (1082) թվականին Լիպարիտն տաճիկ եղև և Կիւրիկե Շաքոյ թագաւորն ի Սուլտանն չոգաւ և դարձաւ անդրէն դրուատով։ Ի սոյն ժամանակս ի դ․ բաժանեցաւ հայոց կաթողիկոսութիւն տէր Վահրամ, տէր Գրիգորիս յԵգիպտոս, տէր Բարսեղ յ Անի, Տէր Պողոս հայրն Վարագայ ի Մարաշ, տէր Թորոս ի Հայնի ։»"
Կաթողիկոսանիստ Հայնիի նշանավոր վանքերից էր Առաքելոց կամ Ղազարա վանքը, որն իր գոյությունը պահպանել էր մինչև 1915 թվականը և ուներ իր դպրոցն ու կալվածքները Սասունի Խուլբի շրջանում։ Այդ ժամանակաշրջանում Տարոնի Առաքելոց վանքը դառնում է մշակութային և գիտական օջախ, որի վանահայրն էր Պողոս Տարոնացին (11-րդ դար)։
«Սասունիցի» ավետարան
«Սասունցի» ավետարանը գտել է Հ․ Ճանիկյանը Ակն քաղաքի Սուրբ Գևորգ եկեղեցում և նկարագրել իր «Հնութիւնք Ակնա» գրքում հետևյալ տողերով․
"«Ավետարան Սասունցի անվամբ, երկաթագիր մագաղաթյա մեծագիր, իբր 10 օխա կամ 13 կիլոգրամ, կողքերն արծաթապատ, սկիզբն պատկերովք և ծանոթոթյամբ, որ հին նոտր գրով գրված է, 12 թերթ հետո, մեկ երեսին վրա չորս պատկեր կա տղայոց, որոնց առաջնույն վրա․ «Վասասկ որդի Վիգենայ» գրված է, դիմացինին վրա « Վասիլ որդի Չորտուանելին թոռն Վիգենայ», վարը 3-րդ պատկերին վրա՝ «Շահնշահ» և դիմացինին վրա՝ «և Թոռնիկ եղբարք Վասիլին որդիք Չորտուանելի» գրված է։ Դիմացի երեսն ամբողջ մի պատկեր կա մորուսավոր մարդու, որո «Քրիստոս Աստուած աւագնեա Վեգենայ ծառայի քո» գրված է/ պատկերաց վրայի հիշեալ գրվածք վեջեքն և համբակ գրչե ելած կը կարծվի։ Ի վերջ չորից ավետարանչաց յիշատակարանը միջակ գրոջ «փառք և այլն ․․․ կատարեցի զսուրբ աւետարանս ի հայրապետութեան տեառն Ներսեսի Հայոց Կաթողիկոսի և ի տերութեանս Սասնոյ Վեգենայ մեծի պոտաւն ուլիսիմոսի որդւոյ Չորտուանելի թոռն Թոռնկայ մեծի հզաւրի և քաջի որ յԱստուծոյ հաստատուն հիմնակառուցեալ ունի զաթոռ հայրենի տերութեան իւրոյ և ի թուականութեանս հայոց ի ՈԺԸ (1169) հրամանաւ երանելի և Քրիստոսասեր թագուհոյ մլէք սթոյ ամուսնոյ Վեգենայ, որ՝ յազգէ Արծրունի և ի շառաւիղէ սրբոյն Վարդանա դուստր մեծի իշխանին Մոկաց Հմայեկի»։ Հետո կը շարունակի Վեգենա և զավակացն պատմությունը, և դստերն Կատայի մահը և ս․ Փրկիչ անուն վանքի մը մեջ թաղվիլն և այլն, և այլն։ Եվս երկտողի մը մեջ, «զԲազմամեղ գրիչս» և զեղբայրն իմ վախճանեալ» և այլն գրուած է։ Սոյն ավետարանին համար կըսեն թէ գետն ի վար (Եփրատեն) եկած է, բռնած են ։»"
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մամիկոնյաններ Կատեգորիա:Թոռնիկյաններ
Լիճքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Լիճք գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 16 հուշարձան (7 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Անի Եղիազարյան
Անի Տիգրանի Եղիազարյան, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, թումանյանագետ, Հովհաննես Թումանյանի թանգարանի տնօրեն ։
Կրթություն
Անի Եղիազարյանը ծնվել է 1985 թվականի մայիսի 14-ին  Մարտունու շրջանի Վաղաշեն գյուղում։ 2004-2008 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարան հայ բանասիրության ֆակուլտետում՝ ստանալով բանասիրության, մանկավարժության բակալավրի աստիճան հայոց լեզու և գրականություն մասնագիտությամբ։ Դիպլոմային աշխատանքի թեման եղել է «Հեթանոսական և քրիստոնեական հավատալիքների միաձուլումը «Սասնա ծռեր» էպոսում»։ 2008-2010 թվականներին սովորել է ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետում՝ ստանալով բանասիրության մագիստրոսի աստիճան հայոց լեզու և գրականություն մասնագիտությամբ։ Մագիստրոսական աշխատանքի թեման եղել է՝ «Երկվորյակ և զույգ կերպարների դիցաբանական դրսևորումները «Սասնա ծռեր» էպոսում»։ Ուսումը շարունակել է Գիտությունների ազգային ակադեմիայում՝ 2011-2014 թվականներին սովորելով ՀՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում՝ որպես հայցորդ։ Թեկնածուական ատենախոսության թեման եղել է՝ «Հովհ. Թումանյանը և Արևելքը»։ Դիպլոմավորված մասնագետ է՝ բանասիրական գիտությունների թեկնածու, թումանյանագետ։
Աշխատանքային գործունեություն
2009-2010 թվականներին աշխատել է Հովհ. Թումանյանի թանգարանում՝ որպես կրտսեր գիտաշխատող, 2011-2016 թվականներին՝ որպես ավագ գիտաշխատող, 2017-2019 թվականներին նույն տեղում՝ որպես գիտական գծով փոխտնօրեն։ 2019 թվականի հունվարից մինչ օրս Հովհ. Թումանյանի թանգարանի տնօրենն է։
Կարդացել է մի շարք դասախոսություններ, մասնակցել տեղական և միջազգային գիտաժողովների, կազմակերպել մրցույթ-փառատոններ, ցուցահանդեսներ, կրթական խաղեր։
2012-2014 թվականներին եղել է Հանրապետական առարկայական օլիմպիադայի հայ գրականության հանրապետական փուլի հանձնաժողովի անդամ և հարցաշարի կազմող։ 2017 թվականին մասնակցել է Հանրային հեռուստաընկերության հետ համագործակցության արդյունքում ստեղծված հայ մեծերի մասին 16 փաստավավերագրական ֆիլմի սցենարային աշխատանքներին, եղել գրական խորհրդատու։
Երկու տասնյակից ավելի գիտական հոդվածների հեղինակ է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
(910) Աննելիսե
(910) Աննելիսե (Anneliese), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1919 թվականի մարտի 1-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,931737 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4848 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3786 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1833,52 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,196344 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,25° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1919 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(909) Ուլլա
(909) Ուլլա (Ulla), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1919 թվականի փետրվարի 7-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,541508 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,2179 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,8651 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ուլլա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 2,2537 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2434,34 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,147884 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 18,8° անկյուն։
Ուլլա աստերոիդը պատկանում է Կիբելեի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 3,27 - 3,7 ա. մ. մեծ կիսաառանցքներով, էքսցենտրիսիտետը` փոքր է քան 0,3 և ուղեծրի թեքումը` փոքր քան 25°։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիբելեի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1919 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Լորենս Գրանտ
Փերսի Ռեջինալդ Լորենս Գրանտ (Percy Reginald Lawrence-Grant; ), անգլիացի դերասան, իր երկրորդական դերերով հայտնի է այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսին են «Շանհայական էքսպրես», «Կենդանի տեսիլք», «Ֆու Մանչուի դիմակը» և «Ֆրանկենշտեյնի որդին» ֆիլմերը։ Նա եղել է Օսկարի 4-րդ մրցանակաբաշխության հաղորդավարը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Համր կինոյի դերասաններ
Գրանադա (Նիկարագուա)
Սանտյագո-դե-Գրանադա (իսպ. Santiago de Granada), Նիակարագուայի՝ մեծությամբ երրորդ քաղաքը՝ Մանագուա մայրաքաղաքից և Լեոնից հետո, Գրանադա շրջանի վարչական կենտրոնն է։
Պատմություն
Հիմնադրվել է 1524 թվականի դեկտեմբերի 8-ին իսպանական կոնկիստադորների կողմից, անվանակոչվել է ի պատիվ իսպանական Գրանադա քաղաքի։ Այն համարվում է Կենտրոնական Ամերիկայի ամենահին քաղաքը և Նիկարագուայի համար ունի պատմական կարևոր նշանակություն ։
XVII - XVIII դարերում քաղաքը երեք անգամ թալանվել է անգլիացի ծովահենների կողմից ։
1855 թվականի Վ. Ուոքերի վարձկանների Նիկարագուա արշավանքից հետո (1855 թվականի հոկտեմբերի 13 -ին, նա գրավեց Գրանադա քաղաքը և 1856 թվականի հունիսին հայտարարեց իրեն Նիկարագուայի նախագահ, սակայն հանդիպեց տեղի բնակչության դիմադրությանը) Գրանադա քաղաքը (այն ժամանակ` երկրի երկրորդ ամենամեծ և ամենակարևոր քաղաքը) 1956 թվականի դեկտեմբերի 14-ին վարձկանների՝ երկրից նահանջելուց հետո քաղաքը արդեն ամբողջովին այրված էր ։ Հետագայում քաղաքը կրկին վերակառուցվել է, այդ ժամանակից ի վեր քաղաքի հին հատվածն ունի ուղղանկյուն դասավորություն` նեղլիկ փողոցներով և միհարկանի տներով ։
1893 թվականին քաղաքի բնակչությունը կազմում էր մոտ 15 հազար մարդ։ Այդ ժամանակ այն համարվում էր առևտրի կենտրոն (հիմնական ապրանքներն էին՝ կակաո, ինդիգո, բուրդ և կաշի), այստեղ նաև գործում էր արհեստագործական արտադրություն ։ Երկաթուղու կառուցումից հետո քաղաքի նշանակությունն ավելի մեծացավ ։
1912-ից 1925 և 1926-ից 1933 թվականներին գաղաքը շրջափակված էր ամերիկյան զորքերի կողմից, և քաղաքում այդ ժամանակ շատ էին ամերիկյան զինվորները։ 1929 - 1931 թվականներին Գրանադան համարվում էր ԱՄՆ-ի Ճարտարագետների կորպուսի արշավախմբի հիմնական մատակարարման բազան (300 զինծառայող՝ հրամանատար փոխգնդապետ Դ. Սուլթան), ովքեր հնարավոր դարձրեցին Նիկարագուայի ջրանցքի կառուցումը ։
1962 թվականին քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 32,4 հազար, իսկ 1968-1974 թվականներին 40 հազար մարդ։ Այդ ժամանակ այստեղ գործում էր բուսական յուղի (պատկանում էր ամերիկյան ընկերությանը) և շաքարավազի արտադրություն ։
1985 թվականին քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 89 հազար մարդ, տնտեսության հիմնական ճյուղը սննդի արդյունաբերությունն էր ։
2006 թվականին քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 90,9 հազար մարդ, արդյունաբերության հիմնական ճյուղերը համարվում էին առևտուրը և զբոսաշրջությունը։ Բացի այդ, այստեղ գործում էին սննդի (արտադրվում էր բուսական յուղ, շաքար և այլն) և փայտամշակման արդյունաբերության ձեռնարկություններ ։
Ներկայիս կարգավիճակը
Գրանադայի փողոցների մեծ մասը նեղլիկ է, քանի որ քաղաքը զարգացել է ավտոմեքենաների հայտնվելուց դարեր առաջ։ Այդ պատճառով այսօր փողոցների մեծ մասերում երթևեկությունը միակողմանի է։
1990-ական թվականներից սկսած քաղաքը միջոցներ է տրամադրել Գրանադայի պատմական շատ շինությունների վերականգնման համար։ Իսպանիայի կառավարությունը ևս ֆինանսական աջակցություն է ցուցաբերել քաղաքի վերականգնման համար։ Այդպիսի նախագծերից է Կալլե-Լա-Կալսադայի վերածումը հետիոտնային փողոցի։
Տրանսպորտ
Քաղաքի միջով են անցնում երկաթուղին և մի քանի ավտոճանապարհներ։
Նիկարագուա լճի հյուսիս-արևելյան ափի նավահանգիստը ևս գործում է ։
Մշակույթ
Մինչև վերջերս Նիկարագուան գրանցում է զբոսաշրջության աննախադեպ աճ։ Դա իր հերթին ավելացնում է օտարերկրացիների մուտքը Գրանադա, ովքեր տուն էին փնտրում գնելու համար, և քաղաքի բնակչությանը ավելացան մեծ թվով եվրոպացիներ և ամերիկացիներ։ Անշարժ գույքի գները սկսեցին աճել` արտասահմանցիների հետաքրքրության և հետագա ներդրումների արդյունքում։ Այնուամենայնիվ, 2018 թվականի քաղաքացիական հակամարտության պատճառով ԱՄՆ պետքարտուղարությունը ճանապարհորդական խորհուրդներ է տվել, վկայակոչելով «քաղաքացիական անկարգություններ, հանցագործություն, առողջապահության սահմանափակ հասանելիություն և օրենքների կամայական կիրառում» կանոններին։
2020 թվականին ԱՄՆ-ն անցկացրեց 4-րդ մակարդակի խորհրդակցություն, կոչ անելով` «Մի՛ ճանապարհորդիր»՝ COVID-19- ի պատճառով։
Օբեռնդորֆ ամ Նեկար
Օբեռնդորֆ ամ Նեկար (Oberndorf am Neckar), քաղաք Գերմանիայում՝ Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասի Ռոթվայլ շրջանում ։ Ենթակա է Ֆրայբուրգի վարչական օկրուգին։ Զբաղեցնում 55,93 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով եղել է 14 378 ։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 3 25 045։
Քաղաքը բաժանված է 7 վարչական շրջանի։
Անդրե Գլյուկսման
Անդրե Գլյուկսման (André Glucksmann; ), ֆրանսիացի էսսեագիր և փիլիսոփա, որը սկանդալային տեսակետներով է հայտնի  դեպի հասարակական կարծիքը։
Նոր փիլիսոփայական («New philosophers») ուղղության ներկայացուցիչներից է , նախկին «նոր ձախեր» ուղղության անդամ, 1970-ականների թվականների սկզբին Ալեքսանդր Սոլժենիցինի «Գուլագ արշիպելագը» գրքի հրապարակումից հետո 1968 թվականին Ֆրանսիայի մայիսյան իրադարձությունների ժամանակ խզել են ձախերի շարժման հետ բոլոր հարաբերությունները
Օբեռնդորֆ ամ Նեկար
Տնտեսություն
Նեկարի Օբեռնդորֆում արտադրվում են նաև Mafell ապրանքանիշը կրող ատաղձագործական բարձրորակ գործիքներ։
Անդրե Գլյուկսման
Կենսագրություն
Ծնվել է Ավստրո-Հունգարական կայսրությունում՝ հրեաների ընտանիքում, հայրը ծնունդով Չեռնովցի քաղաքից էր, մայրը՝ Պրագայից, երկուսն էլ մինչև Ֆրանսիա գաղթելը բնակվել են Պաղեստինում ։ Հայրը մահացել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, իսկ մայրը միացել է Ֆրանսիական դիմադրության շարժմանը ։
Սովորել է Լիոնում, հետո՝ Էքոլ-Նորմալում։ Քաղաքագետ է, ռազմական հարցերի մասնագետ։ 1968 թվականին հրապարակել է իր առաջին գիրքը «Մտորումներ պատերազմի մասին» (Le Discours de la Guerre), մասնակցել է 1968 թվականի Ֆրանսիայի Մայիսյան իրադարձություններին։ 1970 թվականին սոցիալիստական երկրներում հանդես է եկել աղանդավորականների աջակցությամբ։ Գլյուկսմանի աշխարհընկալման վրա և նրա ստեղծած նոր փիլիսոփաներ խմբի ստեղծման համար (որի մեջ ընդգրկվում էին Բեռնար Անրի Լևին, Ժ․ Պ․ Դոլլեն և այլք) մեծ ազդեցություն է ունեցել Ալեքսանդր Սոլժենիցին և նրա «Գուլագ արշիպելագը» գիրքը»   ։ 1975 թվականին հրատարակել է իր ամենահայտնի աշխատությունը «Խոհարարուհին և մարդակերը․ մտորումներ պետության, մարքսիզմի և համակենտրոնացման ճամբարների մասին» (La Cuisinière et le mangeur d’hommes, réflexions sur l'État, le marxisme et les camps de concentration), որտեղ զուգահեռներ է անցկացրել ազգայնամոլության և կոմունիզմի միջև՝ ընդգծելով, որ մարքսիզմի գաղափարախոսությունները տանում է դեպի ամբողջատիրության ։
Իր հրապարակումներում, որպես կանոն, հանդես էր գալիս ամերիկյան քաղաքականության օգտին, մանավանդ Իրաքյան կոնֆլիկտի ժամանակ, Սադամ Հուսեյնին մեղադրել էր այն բանում, որ նա թաքցնում էր զանգվածային ոչնչացման զենք։ Պաշտպանում էր մի շարք ֆրանսիացի մտավորականների, ինչպես նաև 1999 թվականի Հյուսիսատլանտյան դաշինքի գործողությունները Սերբիայում։ Հանդես է եկել չեչեն գրոհայինների աջակցությամբ, շուրջ կես տարի անօրինական գտնվել է Չեչնիայում, կազմակերպել է չեչեն անջատողականների հայտնի շրջագայությունը Ֆրանսիայով. Писал критические по отношению к российским властям статьи в газете Ле Монд (Le Monde)։
Մահացել է 2015 թվականի նոյեմբերի 10-ին՝ Փարիզում ։Հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել 2015 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը ։
Որդին լրագրող ու կինոռեժիսոր Ռաֆայել Գլյուկսմանն է։ Հարսը՝Եկատերինա Զղուլաձեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քաղաքագետներ Կատեգորիա:Հրեա փիլիսոփաներ
Սանտա Մարիա Անտիկվա
Սանտա Մարիա Անտիկվա (Santa Maria Antiqua al Foro Romano), կաթոլիկ եկեղեցի Հռոմում, Իտալիայում։ Կառուցվել է 5-րդ դարում Պալատին բլրի ստորոտում՝ Հռոմի ֆորումում։ Սանտա Մարիա Անտիկվա եկեղեցին ամենահին քրիստոնեական կառույցն է Հռոմի ֆորումում։ Եկեղեցում է գտնվում Սանտա Մարիա Ռեգինայի՝ Կույս Մարիամի՝ որպես թագուհի, ամենավաղ հռոմեական պատկերումը  ։
Պատմություն
Սանտա Մարիա Անտիկվա եկեղեցին կառուցվել է 5-րդ դարի կեսին Պալատին բլրի հյուսիսարևմտյան ստորոտի վրա։ Հռոմի ֆորումի ամենահին և ամենակարևոր քրիստոնեական շինությունն է։ Եկեղեցին պարունակում է որմնանկարների հազվագյուտ հավաքածու ( 6-8-րդ դար )։ Այս պատկերների հայտնագործումը տվել է բազմաթիվ տեսություններ վաղ միջնադարյան արվեստի մասին, ինչպես նաև տարբերակիչ համոզմունքներ հնագիտության բնագավառում։ 9-րդ դարում երկրաշարժի պատճառով եկեղեցին ծածկվել է փլատակներով, և 1000 տարի շարունակ մնացել է այդպես։ 20-րդ դարի սկզբում եկեղեցին վերահայտնաբերվել է։ Հետևաբար, Սանտա Մարիա Անտիկվա եկեղեցին հանդիսանում է կարևոր տար մշակույթի և Հռոմի Ֆորումի քաղաքաշինության հասկացության համար՝ սկսած հին ժամանակներից մինչև քրիստոնեական ժամանակաշրջանի սկիզբը։ 1980 թվականից մինչև 2012 թվականը կառույցը փակ է եղել հասարակության համար։ Հուշարձանների համաշխարհային հիմնադրամի և «Soprintendenza per il Patrimonio Storico»-ի համատեղ ջանքերի շնորհիվ եկեղեցին ներկայումս բաց է այցելությունների համար։
Քանի որ եկեղեցին դարեր շարունակ ծածկված է եղել, նրանում լավ պահպանվել են գեղեցիկ գունագեղ ֆրեսկոները, որոնցում պատկերված է Կույս Մարիամը և փոքրիկ Հիսուսը, պապեր, սրբեր և նահատակներ։ Այդ ֆրեսկոները իրենցից ներկայացնում են հռոմեական և բյուզանդական նախա-պատկերաքանդակային արվեստի ամենամեծ և ամենակարևոր հավաքածուներից մեկը աշխարհում։ Այս ֆրեսկոները թվագրվում են պատկերաքանդակների այն ժամանակաշրջանին, երբ արևելքի եկեղեցիներում պատկերները ոչնչացնում էին ։
Հովհաննես VII Պապը 8-րդ դարում եկեղեցին դարձրել է Հռոմի եպիսկոպոսական նստավայր։
Եկեղեցին մասամբ ավերվել է 847 թվականին, երբ երկրաշարժի պատճառով կայսերական պալատները փլուզվեցին և ծածկեցին եկեղեցին։ Այդ պատճառով նոր եկեղեցի կառուցվեց մոտակայքում Լևոն IV Պապի կողմից, որն անվանվեց Սանտա Մարիա Նովա (այժմ՝ «Սանտա Ֆրանչեսկա Ռոմանա»)։ Հետագա վնասներ եկեղեցին կրել է 1084 թվականի նորմանդական պաշարման ժամանակ։
Սանտա Մարիա Լիբերատրիս եկեղեցին կառուցվել է 1617 թվականին նրա ավերակների վրա, սակայն 1900 թվականին քանդվել է, որպեսզի հին եկեղեցու մնացորդները հավաքվի և կյանքի կոչվի ։
Սանտա Մարիա Անտիկվա եկեղեցին 1980-2016 թվականներին փակված է եղել վերականգնման համար։
Գրականություն
Կատեգորիա:Վատիկան Կատեգորիա:Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցիներ
Սամսա
Սամսա (самбуса, самса, самса, سامسا, somsa), կծու մսային ուտելիք, որը տարածված է Կենտրոնական Ասիայի խոհանոցներում ։
Տաջիկստանում, Ուզբեկստանում, Ղազախստանում, Ղրղզստանում և Սինծիանում սամսան գրեթե միշտ թխում են և երբեք չեն տապակում։ Ավանդական սամսան թխվում է թոնրում, որը հատուկ կավե ջեռոց է։ Խմորը կարող է լինել հասարակ հացի խմոր։ Ամենատարածված միջուկը գառան ծեծած մսի և սոխի խառնուրդն է, բայց հավի միսը, տավարի ծեծած միսը և պանրի տարբեր տեսակները ևս տարածված են փողոցում վաճառող սամսաների մեջ։ Այլ միջուկով, օրինակ, կարտոֆիլով և դդումով սամսաներ ևս հանդիպում են։ Կենտրոնական Ասիայում պատրաստվող սամսան նման է քաղցր փոքրիկ բլիթի` տավարի կամ գառան մսով և բանջարեղենով ։
Կենտրոնական Ասիայում սամսան փողոցներում վաճառում են որպես տաք նախաճաշ։ Ուտելիքը վաճառվում է այնպիսի կրպակներում, որտեղ միայն սամսա է պատրաստվում, ինչպես նաև` որպես երկընտրանք այնպիսի կրպակներում, որտեղ վաճառվում է նաև այլ արագ սնունդ։ Շատ մթերային խանութներ գնում են սամսան մատակարարներից և վերավաճառում են այն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բաշկիրական խոհանոց Կատեգորիա:Ուզբեկական խոհանոց Կատեգորիա:Թաթարական խոհանոց
Անդրեևկա (գյուղ, Վոլնովախսկի շրջան)
Անդրեևկա (Андріївка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1908 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(911) Ագամեմնոն
(911) Ագամեմնոն (Agamemnon), Յուպիտերի տրոյացիների աստերոիդ։
Հյատնաբերումը
Հայտնաբերել է 1919 թվականի մարտի 19-ին Կառլ Ռեյնմուտը Հայդելբերգում ։
Անուն
Անունն ստացել է Հունական առասպելաբանության Միկենեի Ագամեմնոն թագավորի պատվին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս D Կատեգորիա:1919 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդներ
Մագնուս IV Կույր (Նորվեգիայի թագավոր)
Մագնուս IV Սիգուրդսոն կամ Մագնուս Կույր (Magnus Sigurdsson den blinde, ), Նորվեգիայի թագավոր 1130-1135 թվականներին։
Խաչակիր թագավոր Սիգուրդ I-ի որդին։
Նորվեգիայի գահը կիսել է իր գահակցի՝ Հարալդ Գիլլիի հետ, ով հանդիսանում էր իր հորեղբայրը։ Նորվեգիայի քաղաքացիական պատերազմների ընթացքում Մագնուսը կուրացավ և զոհվեց գորշ կղզու ճակատամարտում։
Երիտասարդություն
1127 թվականին Նորվեգիա է եկել Հարալդ Գիլլիի անունով մի մարդ, ով իրեն կոչել է Սիգուրդ I-ի եղբայրը։ Նա կանգնեց «աստվածային դատաստանի»՝ Օրդալիումի դիմաց և երդվեց չհավակնել Նորվեգիայի գահին քանի դեռ Սիգուրդը և իր որդին ողջ են ։
1130 թվականին խաչակրաց արշավանքի ժամանակ զոհվեց Նորվեգիայի թագավորը։ Մագնուսն անմիջապես իրեն հռչակեց Նորվեգիայի թագավոր։
Կառավարումն ու Նորվեգիայի քաղաքացիական պատերազմի սկիզբը
Ըստ սկանդինավյան առասպելի՝ Մագնուսն եղել է ամբարտավան և դաժան, կոպիտ և անբարյացակամ ։ Իր կառավարման ընթացքում ջանք է թափելով միայն պահպանել իր հորից մնացած ժողովրդականությունն ու հռչակավորությունը։
Դրա հետ մեկտեղ Հարալդ Գիլլին դրժելով Օրդալիումին տված իր երդումը շարունակաբար քարոզում էր իրեն թագավոր հռչակելու մասին։ Նորվեգիայի տարբեր երկրամասերում և Օսլոյում նա ձեռք էր բերել կողմնակիցներ, ովքեր սատարում էին նրա գաղափարախոսությանը։
Սիգուրդ I-ին տված երդման դրժումը նա բացատրում է նրանով, որ նա այդ ամենն ասել է ճնշման տակ՝ հարկադրաբար ։ Սրան հաջորդում է այն, որ սկսվում է Նորվեգիայի շրջադարձային պատմության ժամանակաշրջանը, քանի որ երկրում սկսվում է բազմամյա քաղաքացիական պատերազմներ ։
Երեք տարվա ընթացքում՝ մինչև 1113 թվականը, թագավորները իշխանում էին իրենց վերահսկողության գոտիներում՝ համեմատաբար խաղաղ պայմաններում։ Սակայն այս իրավիճակը ձեռնտու չէր, ո՛չ Մագնուսին և ո՛չ էլ Հարալդին։
1133 թվականի ձմռանը Հարալդը և Մագնուս IV-ը որոշում են հանդիպել, սակայն որոշակի խնդիրների պատճառով այդ հանդիպումը տեղի չի ունենում։ 1134 թվականի գարնանը Մագնուսը բացահայտ հայտարարել է, որ նախապատրաստվում է պատերազմ սկսել Հարալդ Գիլլիի զորքերի դեմ։
Նա պատերազմ սկսելու դրդապատճառն համարում է Հարալդի սուտ վկայությունը և երդմնադրժությունը։ Հարալդը ևս սկսեց զորքեր հավաքեց իր վերահսկողության տակ գտնվող տարածքներից՝ Օպլանդից և Վիկենից՝ Վետսլաննից։
1134 թվականի օգոստոսի 9-ին՝ Սուրբ Լավրենտիոսի տոնի ժամանակ Հարալդն իր կես հազարանոց բանակով հարձակում գործեց։ Հանկարծակի Հարալդի սկաուտները տեղեկացրեցին, որ Մագնուսի 6000-անոց բանակը դիմում է հակահարվածի։ Նորվեգիայի քաղաքացիական պատերազմը թևակոխեց զինված պայքարի փուլ։
Ինքնակալության տապալումն ու թշնամու բազմումը գահին
Մագնուսը փորձեց փախչել քաղաքից, սակայն Հարալդի զինվորները ռազմակալել էին Բերգենի նեղուցը։ Այսպիսով Մագնուսը հայտնեց շրջափակման մեջ բոլոր կողմերից։ Հարալդի զինվորները գերի վերցրեցին Նորվեգիայի թագավորին։
Մագնուս IV-ը գահընկեց եղավ և Հարալդը հռչակվեց Նորվեգիայի միանձնյա ղեկավար։ Որպես պատիժ՝ Մագնուսի ստրուկներին տրվեց ողորմություն և թագավորի հանդեպ ազատ գործունեության իրավունք։ Նրանք կուրացրեցին Մագնուսի աչքերը, ամորձատեցին՝ վնասելով սեռական օրգանները, իսկ վերջում կտրեցին աջ ոտքը։ Այլանդակված Մագնուսը «Կույր» մականունով ուղարկվեց Մունկհոլմեն կղզում գտնվող բենեդիկտյան վանք։
Մագնուսը վանքում ապրել է մինչև 1136 թվականը, երբ Սիգուրդ Սլեմբեն սպանում է Հարալդ IV-ին։ Սիգուրդը, ով Մագնուսի ապօրինի որդին էր սկսեց հավակնել Նորվեգիայի թագավորի կոչմանը։ Մագնուսը միանում է Սինգուրդին և վերջինս կարողանում է հաջողության հասնել։
1137 թվականին Մագնուսի ղեկավարած նավատորմը Միննա կոչվող վայրում պարտություն է կրում Ինգի I Սապատավորին։ Մագնուսը կարողանում է փախուստի դիմել։
Մագնուսը ուղարկվեց դեպի Դանիայի հարավ, որտեղ նրան միացավ Սիգուրդ Սլեմբեն։ Նրանք ապարդյուն կերպով օգնություն են խնդրել Դանիայի թագավոր Էրիկից։ Միակ բանը, որն արեց Էրիկը, դա դանիական նավերի վարձակալության տալն էր Սիգուրդին։
1139 թվականին դանիա-նորվեգական միացյալ նավատորմը տեղափոխվեց Նորվեգիայի հյուսիս։
Գորշ կղզու ճակատամարտը ու Մագնուսի մահը
1139 թվականի նոյեմբերի 12-ին՝ կիրակի՝ Սուրբ Մարտինի տոնակատարության հաջորդ օրը, երկու նավատորմերը հանդիպել են միմյանց մոխրագույն կղզի կամ գորշ կղզի կոչվող վայրում։
Մագնուսի և իր կողմնակիցների նավատորմը բաղկացած էր 30 նավերից, որոնցից 12-ը սեփական էին, իսկ 18-ը պատկանում էին Դանիայի թագավորական նավատորմին։ Սակայն ճակատամարտի սկիզբը շրջադարձային եղավ, քանի որ հանկարծակիորեն դանիական նավերը լքեցին պատերազմի դաշտը։
Նորվեգիայի թագավորական զորքերը Տոստոլֆի, Ամունդի և Օտտարի հրամանատարությամբ սկսեցին զանգվածաբար ոչնչացնել թշնամիներին։ Շուտով «ժողովրդի համար» նրանք խորտակեցին այն նավը, որտեղ գտնվում էր կույր Մագնուսը։
Իր ջոկատականներից մեկը՝ Հրեյգար անունով, տեսնելով եղածը շտապեց վիրավոր Մագնուսին տեղափոխել իր նավը։ Սակայն այն ժամանակ, երբ Մագնուսն ու իր ջոկատականը նավի տախտակամածի վրա էին թշնամու նիզակը խոցում է Հրեյգարին և ապա՝ Մագնուսին։ Հենց այսեպ էլ մահանում է Նորվեգիայի նախկին թագավորը։
Տոստոլֆ Ալիսոնի հրամանով նրա մարմինը ամփոփվում է Օսլոյի Սուրբ Հալվարդի եկեղեցում, որտեղ թաղված էր նաև իր հայրը՝ Սիգուրդ I-ը։ Հետագայում Արևելյան Նորվեգիայում կանգնեցվել է Մագնուսի հուշարձանը։
Ընտանիք
Մագնուսն ամուսնացած է եղել Քրիստինի հետ, ով ունեցել է ազնվական ծագում՝ լինելով Դանիայի թագավոր Էրիկ I-ի դստեր՝ Կնուդ Լավարդի և ռուսաց իշխան Ինգեբորգ Կիևացու դուստրը։
Համաձայն սագայի՝ Մագնուսը չի սիրել իր կնոջը և հոր՝ Դանիայի թագավորի մահից հետո վերջինիս հետ է ուղարկել Դանիա։ Սրանով էլ պայմանավորված է դանիական արքունիքի վատ վերաբերմունքը Մագնուսի նկատմամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի թագավորներ Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Ադրիան Լամո
Ադրիան Լամո կամ Ադրիան Ալֆոնսո Լամո Ատվուդ ( Lamo Adrian, ), ամերիկյան սպառնալիքների վերլուծաբան, նախկին հակեր ։
Գործունեություն
Ամերիկացի նախկին հակեր Ադրիան Լամոն իր գործնեությամբ կարողացել է վնասներ հասցնել այնպիսի խոշոր ընկերությունների ինչպիսիք են՝ Մայքրոսոֆթ և NY Times ընկերությունները։ Լամոն համացանցի հետ ունեցած կապերը կարողացել է օգտագործել ամենուր՝ սրճարաններում, Kinko -ում և գրադարաններում իր հմտությունները բարելավելու նպատակով։ Դա հետագայում օգնել է նրան կայքեր կոտրելու ժամանակ։ Այդ ամենի համար, նա վաստակել է «Անտուն հակեր» մականունը։ Լամոն անվտանգության մեջ հաճախակի գտել է սխալներ, որոնք օգտագործել է կայքերը կոտրելու համար։ Սխալների մասին նա հաճախակի է տեղյակ է պահել ընկերություններին ։
Լամոյի հաղթանակների ցուցակում ներգրավված են եղել այնպիսի ընկերություններ, ինչպիսիք են՝ Yahoo, Citigroup, Bank of America և Cingular ։
Հակեր գործընկերների կարծիքով, Լամոյի հարձակումները հայտնի կորպորացիաների վրա, պայմանավորված են եղել համընդհանուր ուշադրության և փառքի ծարավով։ Լամոյի ներխուժումը NY Times համակարգչային ցանց, գրավել է կիբերհանցագործությունների հակառակորդների ուշադրությունը։ Դրա համար Լամոն դատապարտվել է երկու տարվա պայմանական ազատազրկման, 6 ամիսը՝ տնային կալանքի և պարտավորվել է վճարել 65․000 դոլար փոխհատուցում։ Փորձաշրջանն ավարտվել է 2007 թվականի հունվարին։
Լամոն եղել է հայտնի դասախոս և լրագրող, անվտանգության հարցերով անկախ խորհրդատու, միաժամանակ խուսափել է ցանկացած վարձու գրասենյակային աշխատանքից ։
Կյանքի վերջին տարիներ
2010 թվականի մայիսի վերջերին Լամոն ԱՄՆ իշխանություններին հայտնում է, թե ինչպես զինծառայող Բրեդլի Մենինգն այլ փաստաթղթերի հետ WikiLeaks է փոխանցել ամերիկյան ռազմական ուղղաթիռով Իրաքում մի խումբ քաղաքացիական անձանց գնդակահարության ձայնագրությունը ։ Այդ մասին Մենինգը Լամոյին պատմել է մտերմիկ զրույցի ընթացքում, որից հետո Մենինգը ձերբակալվել է ։
Ադրիան Լամոյի մահվան մասին սոցիալական ցանցում գրառում է կատարել նրա հայրը։ Դեպքի հանգամանքների մասին տեղեկություններ չկան։ Մարիո Լամոն գրել է «Մեծ տխրությամբ և կոտրված սրտով ես պետք է տեղեկացնեմ Ադրիանի բոլոր ընկերներին և ծանոթներին, որ նա մահացել է։ Պայծառ միտք ու կարեկից հոգի ունեցող իմ սիրելի որդին անհետացել է» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հանցագործներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ Կատեգորիա:ՎիքիԼիքս Կատեգորիա:Բոստոն քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ծրագրավորողներ
Պլովդիվի հռոմեական թատրոն
Պլովդիվի Հռոմեական թատրոն (TEATRUM TRIMONTENSE; Пловдивски античен театър, Պլովդիվ քաղաքի կենտրոնում տեղակայված աշխարհի լավագույն պահպանված հնագույն թատրոններից է։ Այն կառուցվել է մ.թ.ա. 1-ին դարի 90-ական թվականներին, հավանաբար կայսր Դոմիցիանոսի ղեկավարությամբ։ Թատրոնը կարող է հյուրընկալել մոտ 5000–7000 հանդիսատես, այժմ այն օգտագործվում է  ։
Տեղանք
Թատրոնը գտնվում է Պլովդիվի Հին քաղաքում՝ Ջամբազ և Թաքսիմի բլուրների գոգավորությունում։
Նկարագրություն
Հանդիսատեսի տեղերը գտնվում են դեպի հարավ՝  դեպի հինավուրց քաղաքը և Ռոդոպները։ Կառուցվածքով թատրոնը կիսաշրջանաձև է, 82 մետր արտաքին տրամագծով։ Թատրոնը բաղկացած  է նստավայրի հատվածից (լսարան]) և բեմից (նվագախումբ)։ Հանդիսադահլիճը փորված է բլրի լանջին։ Հանդիսատեսի համար նախատեսված հատվածը բաղկացած է 28 համակենտրոն շարքերից՝ մարմարե նստատեղերով, որոնք միջոնցքով բաժանվում են երկու հարկաշարքի։ Թիերի վերին հատվածը ընդհատվում է նեղ ճառագայթային սանդուղքներով։ Թատրոնն ունի նաև ամբիոն, որը հենվում  է  սյուների վրա։
Վերականգնում և պահպանում
Այսօր հնագույն թատրոնը Պլովդիվի ամենահայտնի շինություններից է։ Քաղաքի մշակութային կյանքում այն կարևոր դեր է խաղում պիեսների, համերգների, հասարակական միջոցառումներ և այլնի ժամանակ։ Հիմնականում կարևոր են հուշարձանի ճարտարապետությունը և նրա լավ ակուստիկան։ Թատրոնը կարող է տեղավորել մինչև 3500 հանդիսատես։
Սեմ Բոուի
Սեմուել Փոլ «Սեմ» Բոուի (Samuel Paul "Sam" Bowie, ), ամերիկացի նախկին պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ Հայտնի է նրանով, որ 1984 թվականի NBA դրաֆթին ընտրվել է ավելի վաղ, քան ասոցիացիայի պատմության լավագույն բասկետբոլիստներից մեկը՝ Մայքլ Ջորդանը։ առաջին համարի ներքո ընտրվել է Հակիմ Օլաջուվոնը, որը դարձել է 1980-1990 թվականների NBA-ի լավագույն կենտրոնականներից մեկը։
Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է կենտրոնականի դիրքում։ Սովորել է Կենտուկիի համալսարանում։ 1984 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս» ակումբի կողմից՝ 2-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Նյու Ջերսի Նեթս» և «Լոս անջելես Լեյքերս» ակումբների կազմերում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 10 մրցաշրջան։ Ընդգրկվել է NBA սկսնակների առաջին հավաքականի կազմում (1985)։ 1981 թվականին ընդգրկվել է NCAA երկրորդ համաամերկյան հավաքականի կազմում։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 511 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 5564 միավոր (10,9 մ/խ), կատարել 3845 անդրադարձ, 1075 փոխանցում, 263 խլում և 909 բլոկշոտ ։
արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Բրուքլին Նեթսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Լոս Անջելես Լեյքերսի բասկետբոլիստներ
Աֆրիկյան քաղաքակրթությունների թանգարան
Աֆրիկյան քաղաքակրթությունների թանգարան (Musée des civilisations noires), պետական պատմական թանգարան Դակարում՝ Սենեգալում։ Բացվել է 2018 թվականի դեկտեմբերի 6-ին։ Որպես թանգարանի ստեղծման նախաձեռնող հանդես է եկել նախագահ Լեոպոլդ Սեդար Սենգորը։ Թանգարանի էքսպոզիցիան, որը ներառում է ավելի քան 18 000 ցուցանմուշ, նվիրված է աֆրիկյան ժողովուրդների պատմությանն ու մշակույթին։
Պատմություն
Նախագծի իրականացման համար ծախսվել է մոտ 30 միլիոն եվրո, որը Սենեգալին տրամադրել է ՉԺՀ-ն ։ Թանգարանի շինարարությունը իրականացրել է չինական  ընկերությունը ։ Աշխատանքների ավարտի մասին պաշտոնապես հայտարարվել է 2016 թվականի հունվարի 26-ին՝ Սենեգալի մշակույթի և կապի նախարար Մբագնիկա Նդիայե և Չինաստանի առևտրի փոխնախարար Ցյան Կեմինի ներկայությամբ ։
Թանգարանը բացվել է 2018 թվականի դեկտեմբերի 6-ին նախագահ Մակի Սալլի կողմից Կամորյան կղզիների նախագահ Ազալի Ասումանիի և Չինաստանի մշակույթի նախարար Լո Զուգատայի ներկայությամբ։ Թանգարանի առաջին տնօրենն է դարձել սենեգալցի հնագետ Համադի Բաքումը ։
Շենք
Թանգարանի հատակագիծը ստեղծելիս ճարտարապետները որպես նմուշ վերցրել են Կազամանսում գտնվող իմպլուվիումը ։ Թանգարանը զբաղեցնում է 13785 մ2 մակերես և ունի 4 մակարդակ։ Բացի ցուցահանդեսային սրահներից, թանգարանում կա համերգների սրահ, 150 տեղանոց հանդիսությունների սրահ, ցուցահանդեսային ստուդիա, բազմագործառութային և պահեստային շինություններ։
Հավաքածու
Թանգարանի հավաքածուի մեջ են տնում մոտ 18 000 ցուցանմուշ։ Հավաքածուները, բացի պատմականից, ներառում են ժամանակակից աֆրիկյան նկարիչների և քանդակագործների, նաև աֆրիկյան մշակույթով ներշնչված հեղինակների ստեղծագործությունները։ Թանգարանի մուտքի մոտ այցելուներին դիմավորում է բաոբաբի հսկայական քանդակը, որի հեղինակը հայիթցի նկարիչ Էդուարդ Դյուվալ-Կարյենն է։ Թանգարանի ղեկավարությունը Սենեգալից գաղութային շրջան տեղափոխված գեղարվեստական արժեքների վերականգնման քաղաքականություն է վարում։ Նման առարկաներից է 18-րդ դարի զորահրամանատար էլ Հաջ Օմարի սուրը և սուֆիզտական եղբայրության անդամ Թիջանիան, որն այժմ պահվում է Փարիզի բանակի թանգարանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2018 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ազգագրական թանգարաններ
Ֆրիժետա Ղուկասյան
Ֆրիժետա Գուրգենի Ղուկասյան, հայ կինոխմբագիր, «Լենֆիլմի» նախկին գլխավոր խմբագիր, արվեստաբանության գիտությունների թեկնածու, Ռուսաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ, Պատվո լեգիոնի շքանշանակիր ։
Կենսագրություն
Ղուկասյանը ծնվել է 1930 թվականի հուլիսի 17–ին ։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Բայց առաջին կուրսից հետո՝ 1950-ին, նա վերցրել է փաստաթղթերը և մեկնել Մոսկվա, որտեղ, արտաքնապես հանձնելով անհրաժեշտ քննությունները, անմիջապես ընդունվել է Կինեմատոգրաֆիայի համամիութենական պետական ​​ինստիտուտի կինոգիտության բաժնի երկրորդ կուրս։ 1954 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է ԿՀՊԻ-ը (ֆակուլտետն այդ ժամանակ վերանվանվել էր ««սցենարա-խմբագրական»»)։ Ղուկասյանի կյանքը սերտորեն կապված է եղել արվեստի հետ ։ Բաշխման միջոցով նա գնում է Լենինգրադ և սկսում «Լեննաուչֆիլմ» կինոստուդիայի սցենարի բաժնում աշխատել որպես ավագ խմբագիր ։ Որոշ ժամանակ անց, 1958 թվականին աշխատանքի է անցել արդեն «Լենֆիլմում», որտեղ մի քանի տասնամյակ գլխավոր խմբագիր է եղել ։ Զուգահեռ Ֆրիժետան դասավանդել է Կրուպսկայայի անվան Լենինգրադի ինստիտուտում ։
Նա համոզված էր, որ խմբագիրը ֆիլմի գլխավոր ստեղծողների՝ դրամատուրգի և բեմադրիչ ռեժիսորի առաջին օգնականն է. խմբագիրը նրանց պրոֆեսիոնալ խորհրդատուն է, որը կոչված է վերլուծելու սցենարներն ու ֆիլմերը դրանց ստեղծման ընթացքում, պարտավոր է առաջինը տեսնել սխալ հաշվարկները և օգնել դրանք ուղղել։
1964 թվականին նշանակվել է առաջին ստեղծագործական ասոցիացիայի՝ «Լենֆիլմի» (որի գեղարվեստական ​​ղեկավարն էր Իոսիֆ Խեյֆիցը) գլխավոր խմբագիր։ Նա այս պաշտոնում աշխատել է մինչև 1990 թվականը, բացառությամբ կարճատև հարկադիր ընդմիջման (1983-1987)։ 1990-2000 թվականներին եղել է «Голос» կինոստուդիայի («Լենֆիլմի» նոր ստորաբաժանումը, որը հետագայում դարձել է անկախ իրավաբանական անձ), իսկ հետո մինչև 2011 թվականը՝ Վլադիմիր Բորտկոյի ղեկավարած «2-Б-2 ստուդիայի» խմբագիրը։
Նա վայելում էր իր ավագ գործընկեր կինոգործիչների՝ ռեժիսորներ Իոսիֆ Խեյֆիցի և Գրիգորի Կոզինցևի, սցենարիստներ Եվգենի Գաբրիլովիչի, Յուրի Գերմանի, Անատոլի Գրեբնևի և այլոց հարգանքը։ Նա իր աշխատանքի հիմնական ուղղություններից մեկն էր համարում սցենարային պորտֆելի միավորման ձևավորումը, հետևաբար ձգտում էր իմանալ գրական բոլոր նորույթները, բոլոր նոր հետաքրքիր անունները. «Մենք կապված էինք հաստ ամսագրերի խմբագրությունների հետ, հետևում էինք նրանց պորտֆելներին, պարբերաբար կարդում էինք բոլոր ձեռագրերը տպագրության մեջ հայտնվելուց շատ առաջ։ Եվ մենք, իհարկե, ճանաչում էինք բոլոր սցենարիստներին, անընդհատ կապ էինք պահպանում նրանց հետ, հետևում էինք, թե ով ինչով է զբաղված, ինչ է գրում և ուշադիր նայում սկսնակներին» ։ Նա համագործակցում էր ինչպես հարգարժան հեղինակների, այնպես էլ սկսնակների՝ Յուրի Կլեպիկովի, Նատալյա Ռյազանցևայի, Պավել Ֆիննի, Էդուարդ Վոլոդարսկիի, Վիկտոր Մերեժկոյի և այլոց հետ։
Ֆրիժետա Ղուկասյանի խմբագրած Առաջին ստեղծագործական ասոցիացիայում հանդես են եկել ռեժիսորներ Վիտալի Մելնիկովի («Չուկոտկայի վարիչը», 1966), Իգոր Մասլեննիկովի («Կուզյաև Վալենտինի անձնական կյանքը», 1967), Նաում Բիրմանի («Սուզվող ռմբակոծիչի տարեգրություն», 1967), Ալեքսեյ Գերմանի («Յոթերորդ ուղեկից», Գրիգորի Արոնովի հետ համատեղ, 1967), Իլյա Ավերբախի («Ռիսկի աստիճան», 1968), Սեմյոն Արանովիչի («Կարմիր դիվանագետ», 1971), Դինարա Ասանովայի («Փայտփորիկի գլուխը չի ցավում», 1974), Վլադիմիր Բորտկոի («Հետաքննության հանձնաժողով», 1978) և այլոց դերասանական դեբյուտները, որոնք սկիզբ դրեցին նրանց հետագա հաջող ստեղծագործական գործունեությանը ։
Վերաբերվելով կինոյին, առաջին հերթին, որպես արվեստի, կյանքը ճանաչելու և հասկանալու ձևերից մեկին, Ֆրիժետան դարձավ համախոհ ռեժիսորների հավատարիմ ուղեկիցը։ Այդ ռեժիսորներից մեկը նրա համար Ալեքսեյ Գերմանն էր։ «Խմբագրի խնդիրն է պաշտպանել հեղինակին. եթե նա ստանձնել է խմբագիր լինել, ուրեմն հավատում է այս դրամատուրգիային, այս հեղինակին և պատրաստ է գնալ նրա հետ։ Խմբագիրը չի կարող դավաճանել հեղինակին, նա պետք է գնա նրա հետ մինչև վերջ», - մտածում էր նա և պետական ​​կինոգործակալության ղեկավարության առջև անձնուրաց պաշտպանում Գերմանի և այլ ռեժիսորների ֆիլմերը, որոնք կարող էին լինել ոչ թե տոմսարկղում, այլ դարակում։ 1983 թվականին Գերմանի «Իմ ընկեր Իվան Լապշին» ֆիլմին աջակցելու համար նա ազատվել է Առաջին ստեղծագործական ասոցիացիայի գլխավոր խմբագրի պարտականություններից, սակայն «Պերեստրոյկայի» սկզբում վերականգնվել է այս պաշտոնում։
Դասավանդել է Սանկտ Պետերբուրգի մշակույթի պետական ինստիտուտում, Սանկտ-Պետերբուրգի պետական կինոյի և հեռուստատեսության համալսարանում, Լենֆիլմի «Կադր» կինոդպրոցում։
Ընտանիք
Ամուսինը՝ Հենրիկ Մարանջյան, կինօպերատոր «Լենֆիլմ»-ում, ՌԴ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1976)։ դուստրերը՝
Ֆիլմագրություն
Ֆրիժետայի անունը կարելի է գտնել այնպիսի հայտնի ֆիլմերի տիտրերում ինչպիսիք են` «Դոնի պատմություն», «Երեք հաստլիկները», «Ասյա», «Լիր արքա», «Ուրիշի նամակները», «Շան սիրտը» և այլն ։
Որպես Առաջին ստեղծագործական ասոցիացիայի, «Ձայն» ստուդիայի և «2-Б-2» ստուդիայի գլխավոր խմբագիր՝ ռեժիսորներ Կոզինցևի, Խեյֆիցի, Վենգերովի, Տրեգուբովիչի, Մելնիկովի, Մասլեննիկովի, Ավերբախի, Բիրմանի, Արանովիչի, Միքայելյանի, Ասանովայի, Հերմանի և այլոց առնվազն 148 ֆիլմ։
Որպես խմբագիր՝ ռեժիսորներ Խեյֆիցի, Մուրատովայի, Բատալովի, Մելնիկովի, Արանովիչի, Բորտկոյի և այլոց 28 ֆիլմ։
Ֆիլմեր նրա մասին՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Բլագովեշչենկա (գյուղ, Վոլնովախսկի շրջան)
Բլագովեշչենկա (Благовіщенка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բլագովեշչենկա գյուղում բնակվում էր 78 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սամեձանո դղյակ
Սամեձանո դղյակ (Castello di Sammezzano), կառուցված է մարվրիտանական գունագեղ արևելյան ոճով, ունի բացառիկ ներքին հարդարանք։ Գտնվում է Իտալիայի Տոսկանա նահանգի Ֆլորենցիա գավառի Ռեջելլո կոմունայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պալատներ
Մարի Քոլբան
Կենսագրություն
Մարի Քոլբանը ծնվել է 1814 թվականին Քրիստիանիայում (ներկայում՝ Օսլո)։ 1836 թվականին ամուսնացել է ուսուցիչ Նաթանիել Անգել Քոլբանի (1793-1850)։ Վաղ տարիքում այրիանալուց հետո ապրուստ վաստակելու նպատակով թարգմանել է գիտական գրքեր։ Ֆրանսերենից նորվեգերեն է թարգմանել Էժեն Սյուի «Մաթիլդ» վեպը և այլ գրական ստեղծագործություններ։ Առանց իրեն տեղյակ պահելու «Lettres d’une barbare» խորագրով հրատարակված նամակները, որ նա ուղարկել էր ազնվական մի տիկնոջ, մեծ արձագանք են գտնում գրական աշխարհում։ Դրանց հետո նա սկսում է տպագրել իր բանաստեղծությունները։ Մարի Քոլբանի առաջին գրական ստեղծագործությունը եղել է Lærerinden, en Skizze-ը, որ նա գրել է 1869 թվականին ։
1856 թվականից Մարի Քոլբանն ապրել է Փարիզում, գրել է նորվեգական թերթերի համար, ֆրանսերեն է թարգմանել Գանստենի «Souvenirs d’un voyage en Sibérie»-ը, ինչպես նաև գրել է մի քանի վեպեր, որոնցից առավել հայտնի են՝ «L’Institutrice», «Une vieille Fille», «Cleopatra» (1880), «Thyra» (1881) և այլն։
Նա գրել է նաև վիպակներ՝ «Lärerinden» (1870), «Tre Noveller» (Քրիստիանիա, 1873), «Tre nye Noveller» (Կոպենհագեն, 1875), «Jeg lever» (Կոպենհագեն, 1877), «En gammel Jomfru» (1878): Փարիզում անցկացրած տարիների մասին նա 1882-1884 թվականներին նա գրել է հոդվածներ, որոնք տպագրվել են Nyt Tidsskrift ամսագրում   ։
Մարի Քոլբանը մահացել է 1884 թվականին Հռոմում ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ Կատեգորիա:Նորվեգացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի թարգմանիչներ
Զաուրմագ Բարաև
Զաուրմագ Բարաև (Барæты Зауырмæг, ազգությամբ օս հայ ազատամարտիկ, եղել է տանկիստ։ Ունեցել է մայորի կոչում։
Կենսագրություն
Կռվել է Հյուսիսային և Հարավային Օսիայում։ Մասնակցել է Արցախյան ազատամարտին, որի ժամանակ աչքի է ընկել նրանով, որ ոչնչացրել է ավելի քան քսան Հետևակի մարտական մեքենա։ Մականունն էր՝ հակատանկ։ Արցախյան պատերազմից հետո մեկնել է Բոսնիա և կռվել սերբերի կողմից (տես՝ Բոսնիական պատերազմ)։ Պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական ծառայություն» մեդալով։
Կատեգորիա:Օս ազատամարտիկներ
(912) Մարիտիմա
(912) Մարիտիմա (Maritima), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1919 թվականի ապրիլի 27-ին Առնոլդ Շվասմանի կողմից Բերգդորֆում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,132349 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5825 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6822 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2024,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177787 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 18,35° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1919 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Առնոլդ Շվասմանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լարք Հարբոր
Լարք Հարբոր (անգլ. Lark Harbour), ոչ մեծ քաղաք (town) Նյուֆաունդլենդ կղզում (Նյուֆաունդլենդ և Լաբրադոր նահանգ, Կանադա) ։
Աշխարհագրություն
Լարք-Հարբորը գտնվում է Նյուֆաունդլենդ կղզու արևմտյան մասում, Բեյ-Օֆ-Այլենդս ծոցի հարավային ծայրամասում, Սուրբ Լավրենտիոս ծոցի մոտակայքում։ Քաղաքը գտնվում է համանուն ծովածոցում ։ Քաղաքի տարածքը կազմում է 12,92 կմ² ։
Լարք ծովածոցի մյուս կողմում (թերակղզու վրա, որը այդ ծովածոցը բաժանում է հարևան Յորք ծովածոցից) գտնվում է Բլոու-Մի-Դաուն նահանգային զբոսայգին ։ Բացի այդ, Լարք նավահանգստի շրջակայքում կան մի քանի այլ զբոսաշրջային ուղիներ, այդ թվում՝ դեպի Սուրբ Լավրենտիոսի ծոցի ափին գտնվող ծովածոցերը ։
Պատմություն
Ծոցն իր անունը ստացել է ի պատիվ H.M.S. Lark-ի, որը մեկն է այն երկու նավերից, որոնց վրա Ջեյմս Կուկը 1767 թվականին ուսումնասիրել է Բեյ-Օֆ-Այլենդս շրջանը։ Երկրորդ նավի` H.M.S. York-ի պատվին է անվանակոչվել հարևան Յորք ծոցը` հետագայում Յորք նավահանգստային ավանը, որը տեղակայված է Լարք Հարբորից հարավ ։ XVIII  դարում ֆրանսիացի ձկնորսները ծովածոցում ձողաձուկ և տառեխ էին որսում։ XIX դարի սկզբին Լարք Հարբոր շրջան ԱՄՆ-ից և Նոր Շոտլանդիայից եկան ձկնավաճառներ։ 1830-ական թվականներին այստեղ երկու խրճիթներ կային, իսկ 1850-ականներին արդեն այն մշտական ​​բնակիչներով բնակավայր էր ։
1884 թվականին Լարք Հարբորում ապրում էր 77 մարդ, իսկ 1911 թվականին բնակչությունը հասավ 362-ի։ Հիմնական զբաղմունքները ձկնորսությունն ու այգեգործությունն էին։ Լարք-Հարբորը դարձավ կարևոր նավահանգիստ տառեխի արտահանման համար (և մինչև 1979 թվականը մնաց այդ կարգավիճակում)։ 1974 թվականին Լարք Հարբորը ստացավ փոքր քաղաքի (town) կարգավիճակ, բացի այդ, նրա կազմի մեջ մտան նաև մոտակայքի Լիթլ Պորտը (Little Port) և Բոթլ Քովը (Bottle Cove) : Քաղաքում կա անգլիական եկեղեցի, դպրոց, գրադարան, երկու ռեստորան և հանրախանութ ։
Բնակչություն
2016 թվականի տվյալների համաձայն Լարք-Հարբորի բնակչությունը կազմում էր 522 մարդ, 48,6% տղամարդ և 51,4% կին։ Լարք Հարբորի բնակիչների կյանքի միջին տևողությունը կազմում էր 47,4 տարի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադայի քաղաքներ ըստ տարածքի
Ֆրեդ (ֆուտբոլիստ, 1983)
Ֆրեդը դարձել է համաշխարհային ֆուտբոլի ամենաարագ գոլերից մեկի հեղինակը։ Այդ գոլը գրանցվել է «Ամերիկա Մինեյրո»-ի և «Վիլա Նովա»-ի միջև կայացած հանդիպման 3.17-րդ վայրկյանին։
«Օլիմպիկ Լիոն»
2005 թվականին Ֆրեդը տեղափոխվել է ֆրանսիական «Օլիմպիկ Լիոն»։ Իր առաջին իսկ մրցաշրջանում բրազիլացին դարձել է 14 գոլի հեղինակ, և ճանաչվել է Լիգա 1-ի երկրորդ լավագույն ռմբարկու։ Նա նաև այդ մրցաշրջանում հաղթել է իր առաջին տիտղոսը «Լիոն»-ի հետ։
Թեև Ֆրեդը 2006/07 մրցաշրջանի սկզբում կորցրեց 2 ամիս, սակայննա հասցրեց դառնալ 11 գոլի հեղինակ։ 2007/08 մրցաշրջանի ընթացքում Ֆրեդը մասնակցել է Ամերիկայի գավաթի խաղարկությանը, որի ընթացքում վնասվածք է ստացել։ Բրազիլացին վերադարձավ 2007 թվականի հոկտեմբերին։