cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կալինինգրադի պետական տեխնիկական համալսարան
Համալսարանն այսօր
Ներկայումս ԿՊՏՀ-ը Ռուսաստանի ձկնարդյունաբերության խոշորագույն բարձրագույն ուսումնական հաստատություններից մեկն է։ Համալսարանը մասնագետներ է պատրաստում բարձրագույն մասնագիտական կրթության 42 մասնագիտություններում և ոլորտներում։
Կենսառեսուրսների և բնօգտագործման ֆակուլտետ
Ամբիոններ.
Արդյունաբերական ձկնորսության ֆակուլտետ
Ամբիոններ.
Մեխանիկատեխնոլոգիական ֆակուլտետ
Ամբիոններ.
Նավաշինություն եւ էներգետիկայի ֆակուլտետ
Ամբիոններ.
Շինարարական ֆակուլտետ
Ամբիոններ.
Արտադրության ավտոմատացման և կառավարման ֆակուլտետ
Ամբիոններ.
Տնտեսագիտական ֆակուլտետ
Ամբիոններ.
Հղումներ
Կատեգորիա:Համալսարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Վիքիտվյալների արժեքների վերաձևակերպմամբ հոդվածներ Կատեգորիա:Կալինինգրադի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի համալսարաններ Կատեգորիա:1946 հիմնադրումներ
Սզնի արևելյան
Սզնի արևելյան, վարդազգիների ընտանիքի, սզնի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
2,5 մ բարձրությամբ և 5-10 սմ բնի տրամագծով, տերևաթափ, փոքր ծառ կամ խոշոր թուփ է։ Ճյուղերը մերկ են, կարմրադարչնագույն (երիտասարդ ճյուղերը թաղիքամազմզուկապատ են)։ Կարճացած ընձյուղների մեծ մասը վերածվել են տերևակալած փշերի։ 1-2,5 սմ երկարությամբ անտերև փշերն ուղիղ են։ 3-5 սմ երկարությամբ և 2-4 սմ լայնությամբ, ամուր, անփայլ, երկու կողմից խիտ մոխրավուն աղվամազով ծածկված և հազվադեպ եռաբլթակ տերևները երկարավուն ձվաձև են կամ հակառակ ձվաձև, սուր կամ բութ գագաթով և նեղ սեպաձև հիմքով, խոր կտրատված, թեքությամբ դեպի վեր ուղղված, նեղ և գագաթնային մասում սեպաատամնավոր կամ բլթականման կտրված մասերով։ Տերևակոթունը ունի 0,5-1,2 սմ երկարություն։ Մանգաղանման և աղեղնասղոցաեզր տերևակիցը վաղ է թափվում։ 4-10 ծաղիկներից կազմված ծաղկաբույլերը խիտ են և կարճ կոթունավոր։ 1,5-2,0 սմ տրամագծով ծաղիկները սպիտակ են։ Սրածայր և ամբողջաեզր բաժակաթերթիկները մնում են պտուղների վրա և ինչպես հիպանթիումը ծածկված են սպիտակ թաղիքանման աղվամազով, սպիտակ փոշանոթներով առէջները 20 հատ են, իսկ սռնակները՝ 5, հազվադեպ 4։ Ուտելի պտուղները գնդաձև են, խիստ տափակած, ինչ-որ չափով հնգանկյուն, կարմրանարնջագույն, թույլ մազմզուկապատ կամ մերկ, ունեն հաճելի և թթվաշ համ։ Կորիզները 5 կամ 4 հատ են։ Ծաղկում է հունիսին, հուլիսին, պտուղները հասունանում են սեպտեմբերին։ Դանդաղ է աճում։ Բավականին ցրտադիմացկուն է, լուսասեր և չորադիմացկուն, լավ է տանում երկարատև երաշտը ։
Տարածվածություն
Աճում է բոլոր տիպերի հողերում։ Պիտանի է չոր, քարքարոտ հողերի ամրացման համար։ Լավ է դիմանում քաղաքի յուրահատուկ պայմաններին։ Տարածված է Կովկասում, Ղրիմում, Փոքր Ասիայում։ Հայաստանի սահմաններում հանդիպում է Աշոցքում, Արարատյան դաշտի նախալեռնային գոտում, Վայքում, Մեղրու հյուսիսարևելյան անտառային շրջաններում, ստորինից մինչև միջին լեռնային գոտում, չոր լանջերում և թփուտներում ։
Նշանակություն
Լայնորեն օգտագործվում է նաև կանաչապատման բնագավառում, քանի որ աչքի է ընկնում դեկորատիվ բարձր հատկանիշներով ։ Բույսի ծաղիկների և պտուղների ոգեթուրմը կամ ջրային էքստրակտը կիրառում են սիրտանոթային հիվանդությունների բուժման նպատակով։ Կոկոնները և ծաղիկներն ունեն թույլ յուրահատուկ հոտ և դառնավուն համ։ Ծաղիկներից և տերևներից պատրաստում են թեյ։ Ծաղիկները պարունակում են ֆլավոնոիդային գլիկոզիդներ (հիպերոզիդ, վիտեքսին, ացետիլվիտեքսին, կվերցիտին և այլն), սապոնիններ, ալկիլամիններ, օրգանական թթուներ (սրճաթթու, քլորոգենաթթու), դաբաղանյութեր, կարոտինոիդներ, խոլին, ացետիլխոլին և այլն։ Ծաղկաբույլերի թուրմն ունի առավելապես սրտախթանիչ և հանգստացնող ազդեցություն։ Չորացրած պտուղներից ստանում են ալյուր, որն օգտագործում են հաց և հրուշակեղենի որոշ տեսակներ պատրաստելիս ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վարդազգիներ Կատեգորիա:Դեղաբույսեր Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր Կատեգորիա:Թփեր
Հիպովոլեմիկ շոկ
Հիպովոլեմիկ շոկ, հիպովոլեմիայից (արյան կամ արտաբջջային հեղուկի անբավարար քանակ) հարուցված շոկի տեսակ ։ Այն կարող է լինել տարբեր մեխանիզմների արդյունքում օրգանիզմի ջրազրկման կամ արյան կորստի արդյունք ։ Հիպովոլեմիան անհետաձգելի բուժօգնության կարիք ունի․ չբուժելու դեպքում անբավարար արյան շրջանառությունը կարող է հանգեցնել օրգանների վնասման, որին կարող է հետևել բազմաօրգանային անբավարարությունը ։
Հիպովոլեմիկ շոկը բուժելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել հիպովոլեմիայի առաջացման պատճառը, որը կարող է լինել արյունահոսությունը և այլ ճանապարհով օրգանիզմի հեղուկ մասսայի կորուստը։ Հյուսվածների իշեմիկ վնասումը պակասեցնելու նպատակով բուժումը պետք է ներառի կորցրած հեղուկի արագ վերականգնումը՝ հաշվի առնելով և՛ օգտագործվող հեղուկի տեսակը, և՛ հեղուկի տրման արագությունը ։
Տախիկարդիան՝ սրտի զարկերի արագացումը, հայտնաբերվող առաջին ոչ նորմալ կենսական նշանն է ։Արյան կորստի ամենահաճախ պատճառը վնասվածքն է, սակայն արյան արտահայտված կորուստ տարբեր օրգան համակարգերում կարող է դիտվել նաև վնասվածքի բացակայության դեպքում ։ Հիպովոլեմիկ շոկի ժամանակ օրգանիզմի առաջնահերթությունն է թթվածինը հասցնել սրտին և ուղեղին, ինչի հետևանքով պակասում է դեպի պակաս կենսական օրգաններ և վերջույթներ արյան հոսքը, որը հանգեցնում է դրանց սառեցման, գունատման, ավելանում է մազանոթային լցման ժամանակը (ՄԼԺ) ։ Անհրաժեշտ թթվածնի քանակի մատակարարման խանգարումը հանգեցնում է արյան թթվայնության բարձրացման (ացիդոզ) ։ Ացիդոզը, հիպոթերմիան և կոագուլոպաթիան այն «մահացու եռյակն» են, որոք կարող են հանգեցնել մահվան ։
Վերկենդանացման երեք հիմնական հիմունքներն են․
Ախտանշաններ
Հիպովոլեմիկ շոկի ախտանիշերի արտահայտումը պայմանավորված է արյան ծավալի կորստով, էլեկտրոլիտային հավասարակշռության կամ թթվային հավասարակշռության խախտմամբ ։
Լորձաթաղանթների չորությունը, մաշկի տուրգորի անկումը, լծերակների անբավարար լայնացումը, հաճախասրտությունը կամ ցածր ճնշումը զուգակցվում են մեզի արտադրության քչացման հետ ։ Հիվանդի մաշկը սառում է, դառնում է կպչուն, ցիանոտիկ ։
Վաղ նշաններից է հաճախասրտությունը՝ պայմանավորված կատեխոլամինների արտադրությամբ, ինչպես նաև կատեխոլամինների ազդեցությամբ մաշկի անոթների վազոկոնստրիկցիայից առաջացած գունատությունը, հիպովոլեմիայից առաջացած բարձր արյան ճնշումը, ուղեղային թթվածնաքաղցից կամ ացիդոզից առաջացած շփոթվածությունը, ագրեսիան, քնկոտությունը կամ նույնիսկ կոման։ Թթվածնաքաղցից և ացիդոզից առաջացած հաճախաշնչությունը, ընդհանուր թուլությունը, հիպովոլեմիայից առաջացած ծարավը, երիամների հիպոպերֆուզիայից առաջացած օլիգուրիան նունյպես կարող են գլուխ բարձրացնել։
Ոչ բնական ձևով աճող կենտրոնական երակային ճնշումը խոսում է կա՛մ ցածր ճնշման, կա՛մ հիպովոլեմիայի մասին։ Հաճախասրտությունը՝ զուգակցված միզանյութի խանգարված դուրսբերմամբ, ենթադրում է լարված պնևմոթորաքսի, սրտային տամպոնադայի կամ սրտային անբավարարության առաջացում․ սրանք կարող են առաջանալ սրտին հասցված տրավմայից կամ սրտի իշեմիկ հիվանդությունից հետո երկրորդային ձևով։ Այս դեպքում էխոկարդիոգրաֆիայի կատարումը կարող է օգնել՝ տարանջատել սրտային անբավարարությունը այլ հիվանդություններից։ Սրտային անբավարարությունը արտահայտվում է սրտամկանի կծկման խանգարմամբ․ ինոտրոպ դեղամիջոցներով, օրինակ՝ դոբուտամինով, բուժումը կարող է արդյունավետ լինել։
Պատճառներ
Ցանկացած էթիոլոգիայի շոկի դեպքերը տարեկան 0,3ից 0,7 դեպք է 1000 մարդուց․ վերակենդանացման և ինստենսիվ թերապիայի բաժամնմունքում ամենահաճախ դիտվողը հեմոռագիկ շոկն է։ Հիպովոլեմիկ շոկը ամենահաճախ հանդիպող շոկի տեսակն է երեխաների մոտ, պայմանավորված մեծապես զարգացող երկրներում փորլուծության դեպքերի շատացմամբ։
Արյան կորուստ
Հեմոռագիկ շոկը հիպովոլեմիկ շոկի տեսակ է՝ առաջացած արյան կորստից։ Վնասվածքները (բութ, թափանցող) հեմոռագիկ շոկի առաջացման հիմնական պատճառն են։ Վերին և ստորին մարսողական ուղիների վնասմանը հետևում են ստամոքսաղիքային արյունահոսությունները, որոնք նույնպես կարող են հանգեցնել հեմոռագիկ շոկի առաջացման։ Հեմոռագիկ շոկի առաջացման այլ պատճառներից են արտաարգանդային հղիությունը, հեշտոցային արյունահոսությունները, վիրահատական միջամտությունները և փայծաղի պատռվածքը։
Արյան մեծ ծավալով կորուստը նկարագրված է մանկաբարձական, անոթային վիրաբուժության, ուրոլոգիական պրակտիկայում․ որոշ դեպքերում այն յաթրոգեն է ։ Արյունահոսությունը կարող է լինել արտաքին և ներքին ։ Արյունահոսության տեղակայման որոշումն ու վերահսկումը կարևոր պայման է հեմոռագիկ շոկի բուժման հարցում։
Հեմոռագիկ տեսակի հիպովոլեմիկ շոկի առաջացման հիմնական պատճառներն են, ըստ հանդիպման հաճախականության՝ բութ կամ թափանցող վնասվածքները, որոնք զուգակցվում են կոտրվածքներով, ստամոքսաղիքային ուղու վերին հատվածից արյունահոսությունը, մասնավորապես, կերակրափողի վարիկոզ լայնացած երակներից արյունահոսություն, պեպտիկ խոց, ստամոքսաղիքային ուղու ստորին հատվածից արյունահոսությունները՝ դիվերտիկուլից կամ անոթային բնույթի գոյացությունից արյունահոսություն ։
Ավելի հազվադեպ պատճառ են ներվիրահատական կամ հետվիրահատական արյունահոսությունները, որովայնային աորտայի կամ ձախ փորոքի պատռվածքը, աորտոաղիքային խուղակը, հեմոռագիկ պանկրեատիտը, անոթային բնույթի գոյացության բիոպսիան, ուռուցքների կամ թարախակույտերի՝ դեպի խոշոր անոթներ ներթափանցումը, հետծննդաբերական արյունահոսությունը, ինֆեցիայի, ուռուցքի, պատռվածքի կապակցությամբ արգանդային արյունահոսությունը, հեմոռագիկ դիաթեզից առաջացած որովայնամզային սպոնտան արյունահոսությունը, պատռված հեմատոման ։
Հեղուկի կորուստ
Բացի արյունահոսությունից, շրջանառող արյան ծավալի կորուստ կարող է դիտվել նաև հեղուկ զանգվածի արտահայտված կորստի դեպքում ։ Հեղուկի կորստի հետևանքով առաջացած հիպովոլեմիկ շոկը ունի առաջացման 4 հիմնական պատճառ։
Ստամոքսաղիքային համակարգ
Ստամոքսաղիքային ուղին սովորաբար արտազատում է 3-6 լիտր հեղուկ օրվա ընթացքում։ Այս ծավալի հիմնական մասը ստորին բաժիններում նորից հետ է ներծծվում․ կղանքի միջոցով հեռանում է օրական 100-200 մլ հեղուկ։ Հեղուկի հավելյալ կորուստը այդ հետներծծման խանգարման հետևանք է։ ներծծման խանգարում դիտվում է փսխման, լուծի, կամ էլ ստոմաների և խուղակների միջոցով ։
Երիկամներ
Աղի և հեղուկի երիկամային կորուստը կարող է հանգեցնել հիպովոլեմիկ շոկի։ Սովորաբար երիկամների կողմից աղի և հեղուկի արտազատումը հավասարակշռվում է արյան մեջ դրանց քանակի հետ։
Միզամուղային թերապիան հիպերգլիկեմիայի ժամանակ դիտվող օսմոտիկ դիուրեզը կարող են հանգեցնել արտահայտված նատրիումի և հեղուկի ծավալի երիկամային կորստի։ Կարելի է հավելել, որ որոշ խողովակային և ինտերստիցիալ հիվանդությունների ժամանակ դիտվում է աղ-հեռացնող նեֆրոպաթիա ։
Երրորդ տարածություն
Դեպի երրորդ տարածություն հեղուկի սեկվեստրացիան նույնպես կարող է հանգեցնել հեղուկի կորստի և հիպովոլեմիկ շոկի։ Դեպի երրորդ տարածություն հեղուկի անցում դիտվում է աղիքային անանցանելիության, պանկրեատիտի, խոշոր երակային համակարգերի, անոթների էնդոթելի խցանման, կամ հզոր բորբոքային պատասխան առաջացնող վիճակների ժամանակ ։
Արյան կորուստ
Հեմոռագիկ շոկը արյան ներանոթային ծավալի կորուստն է, որի դեպքում հյուսվածքների՝ անհրաժեշտ թթվածնով մատակարարումը խանգարվում է։ Դրա արդյունքում միտոքոնդրիումը այլևս ունակ չի լինում ապահովել աերոբ նյութափոխանակությունը և գնում է անաերոբ նյութափոխանակության իրականացման ուղով, որը պակաս արդյունավետ է։ Որպես այս պրոցեսի վերջնարդյունք, պիրուվատն արտադրվում և փոխարկվում է կաթնաթթվի, որն էլ համապատասկան քիմիական ռեակցիաների արդյունքում վերածվում է նիկոտինամիդ ադենին դինուկլեոտիդի (ՆԱԴ+), թթվածնի բացակայության պայմաններում որոշ չափով ապահովելով բջջային շնչառությունը ։
Ծավալի կորուստը օրգանիզմը կոմպենսացնում է սրտի աշխատանքի արագացմամբ և կծկողականության բարձրացմամբ, որը սիմպաթիկ նյարդային համակարգի և ծայրամասային անոթների սպազմի հետևանքով սրտի բարոռեցեպտորների գրգռման հետևանք է։ Արդյունքում բարձրանում է դիաստոլիկ արյան ճնշումը, պուլսային ճնշումը նեղանում է։ Քանի որ դիաստոլայի ժամանակ փորոքային լցումը և սրտային արտամղումը պակասում են, սիտոլիկ ճնշումն ընկնում է ։
Հեմոռագիկ շոկի բարելավման հիմքում ընկած է տրավմա-ինդուկցված կոագուլոպաթիայի բարելավումը։ Կոագուլոպաթիան առաջանում է մի քանի պատճառներից․ մակարդման գործոնների կորուստ արյան հետ, հեմոդիլյուցիա, ացիդոզի և հիպոթերմիայի հետևանքով առաջացած մակարդման կասկադի դիսֆունկցիան ։
Տրավմա-ինդուկցված կոագուլոպաթիան ավելի է խորանում ացիդոզի և հիպոթերմիայի ժամանակ։ Մակարդման գործոնների ակտիվությունը, ֆիբրինոգենի սպառումը, թրոմբոցիտների քանակը ենթարկվում են ացիդոզին։ Հիպոթերմիան (34 C-ից ցածր) բացասաբար է ազդում կոագուլոպաթիայի վրա և հեմոռագիկ շոկի դեպքում կարող է վկայել մոտալուտ մահվան մասին ։
Հեղուկի կորուստ
Հիպովոլեմիկ շոկի պատճառ հանդիսացող ներանոթային հեղուկի կորուստը առաջանում է արյան կամ արտաբջջային հեղուկի կորստի դեպքում ։
Ախտորոշում
Շոկային ինդեքսը (ՇԻ) արտահայտվում է սրտի զարկերի հաճախություն⁄սիստոլիկ արյան ճնշում բանաձևով։ ՇԻ ≥ 0.6 համարվում է կլինիկական շոկ։
Այս հարաբերությունը կլինիկորեն որոշում է շոկի ծանրության աստիճանը ։ Շոկային ինդեքսը կորելացվում է հիպովոլեմիայի հարաճման հետ և օգտագործվում է ծանր վնասվածքներ ունեցող հիվանդների վիճակը բնութագրելու համար ։
Տվյալները ներկայացված են տոկոսներով (n), միջինով ± ստանդարտ շեղումով կամ մեդիանով (միջքառորդային միջակայք (ՄՔՄ))։ n=21856, P<0.001 բոլոր պարամետրերի համար։ ՎԲ- վերակենդանացման բաժանմունք, ՍՀ- սրտի հաճախականություն, ՍԱՃ- սիստոլիկ արյան ճնշում, ՇԻ- շոկային ինդեքս ։
Արյունահոսող
Վերոնշյալ դասակարգումը վերաբերում է 70կգ առողջ անհատին։ Պացիենտի կլինիկական տվյալները հաշվի առնելը կարևոր է։ Օինակ, մեծահասակ պացիենտների մոտ, ովքեր ընդունում են բետա-պաշարիչներ, շոկին ի պատասխան սրտի զարկերի հաճախության ավելացումը կարող է խանգարված լինել ։
Չարյունահոսող
Հիպովոլեմիկ շոկի դեպքում մի շարք լաբորատոր արժեքներ կարող են շեղված լինել։ Պացիենտների մոտ կարող է առկա լինել արյան մեջ միզանյութի և շիճուկային կրեատինինի քանակի բարձրացում՝ կապված նախաերիկամային անբավարարությամբ։ Կարող է դիտվել հիպոնատրեմիա կամ հիպերնատրեմիա, ինչպես նաև հիպերկալեմիա կամ հիպոկալեմիա ։
Կաթնաթթվի քանակի բարձրացումը կապված է անաերոբ նյութափոխանակության ակտիվացման հետ։ Այնուամենայնիվ, թթվային հավասարակշռության տվյալները կարող են ոչ միանշանակ լինել, պայմանավորված ստամոքսաղիքային տրակտի միջոցով հեռացող էլեկտրոլիտների պակասով, որը կարող է առաջացնել ալկալոզ։
Հեմոռագիկ շոկի դեպքում հեմատոկրիտը և հեմոգլոբինի քանակը պակասում է։ Այնուամենայնիվ, պլազմայի ծավալի վերականգնումից հետ հեմատոկրիտը և հեմոգլոբինի քանակը կարող են ավելանալ՝ պայմանավորված հեմոկոնցենտրացիայով ։
Կենտրոնական երակային ճնշումը (ԿԵՃ) հաճախ օգտագործվում է շրջանառող արյան ծավալի որոշման համար։ Սակայն այս ցուցանիշը կարող է ամբողջությամբ ցույց չտալ ամբողջ հասանելի ծավալը։ Թոքերի վենտիլյացիոն ֆունկցիայի գնահատումը, կրծքավանդակի ռենտգեն պատկերը և աջ սրտային անբավարարության առկայությունը կարող են հանդիսանալ ԿԵՃ-ի տվյալների համեմատության հիմք ։
Ֆիզիկական տվյալները և պատմությունը հիպովոլեմիկ շոկի ախտորոշման կարևոր տարրերն են։ Հեմոռագիկ շոկի կասկածով պացիենտների մոտ առկա է վնասվածքի կամ նախորդող վիրահատության պատմություն ։ Հեղուկի մեծ ծավալի կորստի կասկածի դեպքում անհրաժեշտ է հաշվի առնել բոլոր հնարավոր ճանապարհներով հեղուկի հեռացման հավանականությունը, ներառյալ՝ ստամոքսաղիքային ուղի, երիկամներ, մաշկ, կամ հեղուկի անցումը դեպի երրորդ տարածություն ։
Տարբերակիչ ախտորոշում
Լարվածության պնևմոթորաքսի և սրտի տամպոնադայի դեպքում կարող է առաջանալ օբստրուկտիվ շոկ։ Առաջացման պատճառներն անհրաժեշտ է պարզել մանրամասն զննման արդյունքում ։ Գլխի և պարանոցի վնասվածքների դեպքում կարող է առաջանալ ինադեկվատ սիմպաթիկ պատասխան կամ նեյրոգեն շոկ, որն առաջանում է ծայրամասային անոթային դիմադրության անկման հետևանքով ։ Սա արտահայտվում է հիպոտենզիայի պայմաններում սրտի զարկերի հաճախականության ոչ պատշաճ մեծությամբ։ Սրտի ինֆարկտը կամ այլ վնասվածքները կարող են հանգեցնել կարդիոգեն շոկ։ Եթե չի հաջողվում պարզել շոկի տեսակը երբ չկա վնասվածք կամ արյան կորուստ, անհրաժեշտ է հաշվի առնել սեպտիկ շոկի առկայությունը ։
Կառավարում
Հեմոռագիկ շոկի կառավարման առաջին քայլը դրա ճիշտ ախտորոշումն է։ Ցանկալի է ախտորոշումը կատարել մինչև հիպոտենզիայի առաջացումը։ Անհրաժեշտ է ուշադրություն դրաձնել ցածր արյան ճնշմանը օրգանիզմի պատասխանին ։ Տախիկարդիան, տախիպնոեն (շնչառության հաճախության ավելացում) և պուլսային ճնշման նեղացումը սկզբնական նշաններն են։ Սառը վերջույթները և ՄԼԺ-ի երկարումը ծայրամասային վազոկոնստրիկցիայի նշաններ են ։
Արյունահոսություն
Ֆիզիկալ զննումը և ճառագայթային քննությունները կարող են օգնել գտնել արյունահոսության աղբյուրը։ Վնասված հատվածի ուլտրաձայնային քննությունը նույնպես կարևոր տեղեկություն կարող է տալ հյուսվածքների վիճակի մասին։ Սակայն, անհարաժեշտ է հաշվի առնել, որ խորանիստ տեղակայման արյունահոսությունը միշտ չէ, որ հայտնաբերվում է այս քննությունների ժամանակ ։
Հեմոռագիկ շոկի ախտածնության ուսումնասիրության արդյունքում առաջ է բերվել բուժման նոր մարտավարություն՝ «վնասվածքի հսկման վերակենդանացում», որը նախկինում հայտնի բուժման (զանգվածային փոխներարկում) բարելավված տեսակն է։ Վնասվածքի հսկման վերակենդանացումն իր մեջ ներառում է թույլատրելի հիպոտենզիայի պահպանումը, մահվան եռյակի (կոագուլոպաթիա, ացիդոզ, հիպոթերմիա) հսկումը ։
Թույլատրելի հիպոտենզիայի պահպանումը ցուցված չէ գլխի տրավմայով պացիենտներին։ Թույլատրելի հիպոտենզիայի նպատակը սիստոլիկ արյան ճնշման՝ մինչև 90 մմ․ սս․ ցուցանիշի պահպանումն է, որն ապահովում է հյուսվածքների բավարար արյունամատակարարումը և ապահովում է արյունահոսության աղբյուր անոթները՝ նորից պատռվելուց։ Թույլատրելի հիպոտենզիան պահպանվում է մինչ ծայրամասային օրգանների արյունամատակարարման ապահովումը։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ թույլատրելի հիպոտենզիայի կիրառումն ընտրելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել վնասվածքի տեսակը, ներգանգային վնասվածքի հավանականությունը, վնասման ծանրության աստիճանը ։
Ներարկվող հեղուկի քանակի, տեսակի մասին մինչ օրս կան հակասություններ։ Կրիստալոիդներով վերակենդանացումը ենթադրում է աղային և կաթնաթթվային ռինգերի լուծույթների օգտագործում։ Աղային լուծույթի օգտագործումը կարող է հանգեցնել հիպերքլորեմիկ մետաբոլիկ ացիդոզի՝ պայմանավորված քլորիդային մասնիկների առկայությամբ, մինչդեռ կաթնաթթվային ռինգերի լուծույթը կարող է հանգեցնել մետաբոլիկ ալկալոզի՝ որի առաջացման պատճառը լակտատի վերափոխումն է ածխաթթու գազի ։
Վնասվածքի հսկման վերակենդանացումը վերջին տարիներին կենտրոնանում է ավելի շատ հեմոստատիկ վերակենդանացման վրա, այսինքն, ավելի նախընտրելի է արյան տարրերի փոխներարկումը, քան կրիստալոիդ լուծույթների օգտագործումը, որը կանխում է մետաբոլիկ փոփոխությունների առաջացումը, դրանց ներարկման ընթացքում կոագուլոպաթիայի և հեմոդիլյուցիայի առաջացումը ։
Լրացնելով արյան տարրերին, օգտագործվում են նաև ֆիբրինի քայքայումը կանխող պրեպարատներ՝ հակաֆիբրինոլիտիկներ։ Մի շարք ֆիբրինոլիտիկներ համարվում են անվնաս և օգտագործվում են էլեկտիվ վիրաբուժությունում։ Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ տրանեքսամի՝ վնասվածքից հետո առաջին երեք ժամերի ընթացքում օգտագործումը իջեցնում է մահացությունը ։
Հեղուկի կորուստ
Հեղուկի պակասի պատճառով առաջացած հիպովոլեմիկ շոկի դեպքում անհնար է որոշել հեղուկի կորստի չափը։ Հետևաբար, ցանկալի է բուժումը սկսել 2լ իզոտոնիկ կրիստալոիդ լուծույթի կիրառումով, որը տրվում է ներերակային շիթային տարբերակով։ Հեղուկի համալրման արդյունքը կարելի է որոշել արյան ճնշման չափումով, արտադրված մեզի քանակով, հոգեկան վիճակով և ծայրամասային այտուցի առկայությունով։ Եթե րյան ճնշումը չի բարելավվում տրված հեղուկից հետո, կարելի է օգտագործել անոթասեղմիչ դեղորայք։
Կրիստալոիդներով վերակենդանացումը ավելի նախընտրելի է, քան կոլոիդ հողուկների օգտագործումը, եթե չկա արյունահոսություն։ Կրիստալոիդ լուծույթի ընտրությունը կախված է անձի արյան քիմիական կազմից, անհրաժեշտ ներարկվող ծավալից, թթու/հիմք հավասարակշռությունից և բժշկի նախընտրությունից ։
Լայնորեն օգտագործվող կոլոիդ լուծույթներից է նաև ալբումինի լուծույթը։
Հիպովոլեմիկ շոկի ժամանակ հիպոնատրեմիան բարձրացնում է մահացության ռիսկը։ Խորհուրդ է տրվում պացիենտին տաք պահել՝ օրգանիզմում շրջանառող ցանկացած հեղուկների բարձր ջերմաստիճանն ապահովելու նպատակով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անհետաձգելի բուժօգնություն Կատեգորիա:Առաջին օգնություն Կատեգորիա:Բժշկություն Կատեգորիա:Առողջություն Կատեգորիա:Պաթոլոգիական փոփոխություններ Կատեգորիա:Ախտանիշներ Կատեգորիա:Մահվան պատճառներ
Էշակ Մեյդան (լեռնանցք, Արսիան-Սողանլուի լեռնահամակարգ)
Էշակ Մեյդան, լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Արսիան-Սողանլուղի լեռնահամակարգում։ Բարձրությունը՝ 3000 մ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնանցքներ Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնանցքներ
Դանիել Պասսարելլա
Դանիել Ալբերտո Պասսարելլա (Daniel Alberto Passarella, р. ), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան, ֆուտբոլի մարզիչ, արգենտինական «Ռիվեր Փլեյթ» ակումբի նախագահ։ Միակ արգենտինացին, ով երկու անգամ (1978, 1986) դարձել է աշխարհի չեմպիոն։ 1978 թվականի աշխարհի առաջնության ժամանակ եղել է Արգենտինայի հավաքականի թիմի ավագը։ Համարվում է ֆուտբոլի պատմության մեջ երկրորդ ամենաշատ գոլ խփած պաշտպանը։ Հանդիսանում է ՖԻՖԱ 100-ի անդամ։
Կենսագրություն
Իր արդյունավետ և կազմակերպչական խաղի համար նա ստացել է «El Gran Capitán» (Մեծ կապիտան) մականունը ։
Ազգային հավաքականում
Պասսարելլան մեծ դեր է խաղացել Արգենտինայի հավաքականում։ Նա եղել է թիմի ավագը և առաջին արգենտինացին, ով իր ձեռքն է վերցրել աշխարհի գավաթը։ 1986 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի ժամանակ Պասսարելլան Պերուի հավաքականի հետ խաղի ժամանակ խփել է հաղթական գնդակ և ապահովել Արգենտինայի հավաքականին Մեքսիկայի ուղեգիր։ էնտերոկոլիտ հիվանդության սուր ցավերի պատճառով Պասսարելլան բաց է թողել առաջնության հիմնական խաղերը, նրան փոխարինել է Խոսե Լուիս Բրաունը։ Պասսարելլան վատ հարաբերությունների մեջ է եղել թիմի աստղ Դիեգո Մարադոնայի և մարզիչ Կառլոս Բիլարդոյի հետ։ Հետագայում նա նշել է, որ այդ երկուսը այնպես են արել, որ ինքը դուրս չգա խաղադաշտ։
Մարզչական կարիերա
Ֆուտբոլիստի կարիերայի ավարտից հետո Պասսարելլան դարձել է «Ռիվեր Փլեյթ» ակումբի մարզիչը։ Արգենտինայի ազգային հավաքականում նա փոխարինել է Ալֆիո Բասիլեն և պատրաստել թիմին 1988 թվականի աշխարհի առաջնությանը, որտեղ Արգենտինայի ազգային հավաքականը քառորդ եզրափակչում 2:1 հաշվով պարտվել է Հոլանդիայի հավաքականին և դուրս մնացել հետագա պայքարից։
Այնուհետև Պասսարելլան ղեկավարել է Ուրուգվայի հավաքականը, սակայն 2002 թվականի աշխարհի առաջնության որակավորման խաղերի ժամանակ կոնֆլիկտեր է ունեցել ֆուտբոլիստների հետ և թողել իր պաշտոնը։ Դրանից հետո, 2001 թվականին Պասսարելլան կարճ ժամանակով և անհաջող ղեկավարել է իտալական «Պարմա» ակումբը։
2003 թվականին նրա ղեկավարությամբ Մեքսիկայի «Մոնտերեյ» ակումբը դարձել է առաջնության հաղթող։ 2004 թվականի մարտին Պելեն Պասսարելլային ընդգրկել է 125 լեգենդար կենդանի ֆուտբոլիստների ցուցակում։ Շուտով Պասսարելլան ղեկավարել է բրազիլական «Կորինտիաս» ակումբը, սակայա խայտառակ արդյունքների պատճառով հեռացվել է թիմից։ 2006 թվականի հունվարի 9-ին, տասներկու տարի անց գլխավորել է «Ռիվեր Փլեյթ» ակումբը՝ թիմի մարզիչ Մերլո Ռեյնալդոյի անսպասելի հրաժարականից հետո։ 2007 թվականի նոյեմբերի 15-ին Պասսարելլան հրաժարական տվեց Հարավամերիկյան գավաթի կիսաեզրափակիչ խաղից հետո՝ «Արսենալ Սարանդիի» հետ ցնցող պարտությունից հետո։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Լա Լիգա 1946-47
Մրցաշրջանին մասնակցել են հետևյալ ակումբները`
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի մրցաշրջաններ Կատեգորիա:1946 ֆուտբոլում Կատեգորիա:1947 ֆուտբոլում
Թամիրովա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իրանի լեռներ Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգ
Ջեյք Փոլ
Ջեյք Փոլ (Jake Joseph Paul, ), ամերիկացի դերասան ու տեսաբլոգեր։ Առաջին հայտնիությունը ձեռք է բերել ներկայումս ոչ ակտիվ Vine տեսահարթակում։
Մանկություն
Ջեյք Փոլը ծնվել է 1997 թվականի հունվարի 17-ին Քլիվլենդում ։ Մեծացել է Ուեսթլեյքում՝ Օհայո նահանգում։
Հայրը՝ Փոլ Գրեգը ռիելթոր է, մայրը՝ Պեմ Ստեփնիկը (ծննդյամբ Մերեդիտ), դիպլոմավորված բուժքույր, եղբայրը՝ Լոգան Փոլը, տեսաբոգեր։
Կարիերա
Ջեյքը իր առաջին տեսահոլովակը տեղադրել է Vine տեսահարթակում 2013 թվականի սեպտեմբերին։ Այստեղ նա ձեռք է բերել իր առաջին ճանաչումը։ Մինչև ծառայության փակումը ունեցել է 5,3 միլիոն հետևորդ և 2 միլիարդ դիտում ։
2015 թվականին հայտնի է դարձել, որ նա նկարահանվելու է Disney Channel-ի նոր կատակերգական «Փեյջն ու Ֆրենկին» սերիալում՝ Դիրքի դերում ։
2017 թվականի հունվարի 5-ին Ջեյքը հրավիրվել է Սպիտակ տուն սոցիալական մեդիային նվիրված միջոցառմանը, որի ավարտից հետո թաքնվել է լոգարանում և ավելի ուշ աննկատ փախել այնտեղից ։
2017 թվականի հունվարի 17-ին Փոլը գործարկել է Team 10 կրեատիվ գործակալությունը՝ 1 մլն դոլար ֆինանսավորմամբ ։ Նրա ներդրողները են դարձել Danhua Capital-ը, Horizons Alpha-ն, Vayner Capital-ը, Sound Ventures & A-Grade Investments-ը, և Adam Zeplain-ը ։
2017 թվականի մայիսի 30-ին Team 10-ի հետ համատեղ թողարկել Է «it' s Everyday Bro» երգը և երաժշտական տեսահոլովակը։ Առաջին ամսվա ընթացքում տեսահոլովակը ՅուԹյուբում հավաքել է ավելի քան 70 միլիոն դիտում և եղել է աշխարհի չորս ամենից չհավանված տեսանյութերից մեկը։ 2017 թվականի հունիսի 24-ին երգը զբաղեցրել է ԱՄՆ-ում ամենահայտնի հարյուր երգերի Billboard Hot 100 հիթ-շքերթի 94-րդ հորիզոնականը ։
Disney ալիքից հեռանալը
2017 թվականի հուլիսի 22-ին «Փեյջն ու Ֆրենկին» սերիալի երկրորդ եթերաշրջանի նկարահանումների ժամանակ Disney Channel-ը հայտարարել է, որ Փոլն այլևս չի նկարահանվելու սերիալում. «Մենք Ջեյքի հետ համատեղ որոշում ենք կայացրել, որ նա կթողնի իր դերը «Փեյջն ու Ֆրենկին» սերիալում։ Պրոդյուսերների, դերասանների և թիմի անունից մենք կցանկանայինք շնորհակալություն հայտնել նրան վերջին 18 ամսվա ընթացքում սերիալում լավ աշխատանքի համար, ինչպես նաև մաղթել հաջողություն»։
Ավելի ուշ նա հարցազրույց է տվել The Hollywood Reporter-ին, որտեղ պատմել է, որ իրականում իր դերից վռնդվել է Disney հեռուստաալիքի աշխատակիցների պնդմամբ։ Նրանք փորձել են արագացնել գործընթացը՝ KTLA հեռուստաալիքի՝ պատիվն արատավորող լրատվական ռեպորտաժով ։
Խռովություններ Բևերլի Գրոուվում
2017 թվականի հուլիսի 18-ին հայտնի է դարձել, որ Ջեյքի՝ Բևերլի Գրոուվի (Լոս Անջելես) հարևանները հավաքվել են քաղաքային խորհրդի անդամների և ոստիկանության հետ՝ քննարկելու նրա դեմ հրապարակային հայց ներկայացնելու հարցը ։ Դա տեղի է ունեցել այն բանից հետո, երբ նա հրապարակային է դարձրել իր բնակության հասցեն, ինչի պատճառով երկրպագուների բազմությունը եկել է իր տուն և մեծ աղմուկ է բարձրացրել, ինչը զայրացրել է իր հարևաններին  ։
2018 թվականի ապրիլի 24-ին Cobra Acquisitions-ը (առանձնատունը, որտեղ ապրել է Ջեյքը) 2,5 մլն դոլարի հայց է ներկայացրել նրա դեմ ։
Բռնցքամարտի մենամարտեր
2020 թվականին Ջեյք Փոլը սկսել է մենամարտեր անցկացնել բռնցքամարտի կանոններով՝ իր եղբայր Լոգանից հետո։ Տեսաբլոգեր Ալի Էսոն Գիբի դեմ իր առաջին մենամարտում Փոլը նոկաուտով կարողացել է հաղթել մրցակցին։ Երկրորդ մենամարտում նա կարողացել է հաղթել բասկետբոլիստ Նեյթ Ռոբինսոնին։ Այդ մենամարտերից հետո Փոլը սկսել է բարձրացնել ընդդիմության մակարդակը։ 2021 թվականի ապրիլի 17-ին Փոլի մրցակիցն է դարձել Bellator-ի նախկին չեմպիոն Բեն Ասքրենը, որը պարտվել է UFC-ի վերջին 2 մենամարտերը՝ դրանով ավարտելով MMA-ի մարտիկի կարիերան, և որի բազան ազատ պայքարն էր։ Այս մենամարտում Ջեյք Փոլը հաղթել է նոկաուտով առաջին ռաունդում։ 2021 թվականի օգոստոսի 29-ին Ջեյք Փոլը մրցել է UFC-ի նախկին 39-ամյա չեմպիոն Թայրոն Վուդլիի հետ, որը պարտվել է UFC-ում իր վերջին 4 մենամարտերը։ Այս մենամարտը ամենադժվարն էր Փոլի համար. Վուդլին չորրորդ ռաունդում լրջորեն ցնցել է Ջեյքին, սակայն միավորներով Փոլը վերցրել է պայքարը առանձին մրցավարական որոշմամբ՝ իր վիճակագրությունը հասցնելով 4-0-ի ։
Անձնական կյանք
2017 թվականի նոյեմբերին Ջեյքը նոր տուն է գնել Կալաբասասում (Կալիֆորնիա) ։
Սինգլներ
«—» նշանակում է սինգլ, որը չի ցուցադրվել կամ չի թողարկվել
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տիկտոկերներ Կատեգորիա:Համացանցային աստղեր Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բլոգերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Յություբերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բռնցքամարտիկներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի ինտերնետային աստղեր Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հիփ հոփ երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Ստանիսլավ Վիտկևիչ
Ստանիսլավ Վիտկևիչ (Stanislovas Vitkevičius, Stanisław Witkiewicz, ), լեհ նկարիչ, ճարտարապետ, գրող, արվեստի տեսաբան։
Կենսագրություն
Վիտկևիչի որդին՝ Ստանիսլավ Իգնասի Վիտկևիչը, եղել է նկարիչ, դրամատուրգ, վիպասան, փիլիսոփա։ Օգտագործել է «Witkacy» կեղծանունը։ Որդու կնքամայրն է եղել հայտնի դերասանուհի Հելենա Մոզեևսկան։
Վիտկևիչը խիստ տեսակետներ է ունեցել ֆորմալ կրթության դեմ. «դպրոցն ամբողջովին հակասում է մարդու հոգեբանական ձևավորմանը»։ Նա այս սկզբունքն է կիրառել որդու դաստիարակության համար և հիասթափվել է, երբ 20-ամյա Վիտկևիչը որոշել է ընդունվել Կրակովի գեղարվեստի ակադեմիա։
1908 թվականին հիվանդացել է տուբերկուլյոզով։ Ընտանիքին թողնելով Զակոպանեում՝ տեղափոխվել է Լովրան, որտեղ մահացել է 1915 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ նկարիչներ Կատեգորիա:Լեհ ճարտարապետներ Կատեգորիա:Լեհ գրողներ Կատեգորիա:Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Լեոնարդո Սպինացոլա
Լեոնարդո Սպինացոլա (Leonardo Spinazzola, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Ռոմայի և Իտալիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է ձախ պաշտպանի դիրքում ։
Յուվենտուս
Ֆուտբոլիստի կարիերան Սպինացոլան սկսել է Յուվենտուսում։ 2012 թվականի հուլիսի 5-ին նա 1 տարվա վարձավճարով միացավ Էմպոլիին ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց օգոստոսի 12-ին՝ Իտալիայի գավաթի Վիչենցայի դեմ խաղում ։ Առաջին հանդիպումը Սերիա B-ում անցկացրեց սեպտեմբերի 1-ին՝ Նովարայի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց սեպտեմբերի 15-ին՝ Լիվորնոյի դեմ խաղում ։ 2013 թվականի հունվարին Էմպոլիի կազմում անցկացրած 8 խաղերից հետո Սպինացոլան վերադարձավ վարձավճարից, ինչից հետո մինչև մրցաշրջանի ավարտը միացավ Վիրտուս Լանչանոյին ։ Լանչանոյի կազմում Սպինացոլան անցկացրեց 3 հանդիպում։
2013 թվականի օգոստոսի 10-ին Սպինացոլան վարձավճարով տեղափոխվեց Սիենա ։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց օգոստոսի 17-ին՝ Լիվորնոյի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը խփեց 2014 թվականի մայիսի 13-ին՝ Ռեջինայի դեմ խաղում ։ 2013-14 մրցաշրջանում իտալացին անցկացրեց 26 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլի և 4 գոլային փոխանցման հեղինակ։ 2014 թվականի օգոստոսի 11-ին Սպինացոլան վարձավճարով միացավ Ատալանտային։ Իր դեբյուտը նշեց օգոստոսի 23-ին՝ Իտալիայի գավաթի Պիզայի դեմ խաղում՝ այս խաղում դառնալով գոլի հեղինակ ։ Առաջին հանդիպումը Սերիա A-ում անցկացրեց օգոստոսի 31-ին՝ փոխարինման մտնելով Վերոնայի դեմ խաղում ։ 2015 թվականի ձմռանը Սպինացոլան վերադարձավ վարձավճարից։
2018-19 մրցաշրջանում Սպինացոլան վերադարձավ Յուվենտուս ։ Իր դեբյուտը ակումբի առաջին թիմի կազմում նշեց 2019 թվականի հունվարի 12-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Իտալիայի գավաթի Բոլոնյայի դեմ խաղում ։ Առաջին հանդիպումը Չեմպիոնների Լիգայում անցկացրեց մարտի 12-ին՝ 1/8 եզրափակչի Ատլետիկո Մադրիդի դեմ խաղում ։ Մայիսի 3-ին իտալացին գոլային փոխանցում տվեց Կրիշտիանու Ռոնալդուին Տորինոյի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 1-1 հաշվով ։ Յուվենտուսի կազմում Սպինացոլան անցկացրեց 12 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլային փոխանցման հեղինակ և օգնելով թիմին հաղթել Սերիա A-ն  ։
Ռոմա
2019 թվականի հուլիսի 1-ին Սպինացոլան 4 տարվա պայմանագիր կնքեց Ռոմայի հետ  ։ Ակումբը նրա համար վճարեց 29.5 միլիոն եվրո, իսկ Լուկա Պելեգրինին տեղափոխվեց հակառակ ուղղությամբ  ։
Միջազգային կարիերա
Սպինացոլան ներկայացրել է Իտալիան մինչև 19 և մինչև 20 տարեկանների երիտասարդական հավաքականներում։ Իտալիայի ազգային հավաքականում իր դեբյուտը նշեց 2017 թվականի մարտի 28-ին՝ փոխարինելով Դավիդե Ձապակոստային Նիդերլանդների դեմ ընկերական խաղում ։ Առաջին հանդիպումը հավաքականի մեկնարկային կազմում անցկացրեց հունիսի 7-ին՝ Ուրուգվայի դեմ խաղում ։ Հունիսի 11-ին Սպինացոլան 2 գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Լիխտենշտայնի դեմ խաղում՝ օգնելով Իտալիային հաղթել 5-0 հաշվով ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի հուլիսի 28-ի դրությամբ
Ակումբային
Յուվենտուս Երիտասարդական
Յուվենտուս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Էմպոլիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վիրտուս Լանչանոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սիենայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ատալանտայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վիչենցայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պերուջայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Սիրել մարդուն
«Սիրել մարդուն» («Любить человека»), Սերգեյ Գերասիմովի գեղարվեստական ֆիլմը հեռավոր Սիբիրում նոր քաղաք (Նորիլսկ) կառուցող երիտասարդ ճարտարապետների, մարդկային բարդ փոխհարաբերությունների մասին։
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Սիբիրում նոր քաղաք կառուցող երիտասարդ ճարտարապետների, նրանց անհանգստությունների, հոգսերի, հաղթանակների մասին։ Ճարտարապետ Կալմիկովը այնքան է տարված իր աշխատանքով, որ մինչև 35 տարեկանը դեռ չի սիրահարվել։ Եվ ահա նա հանդիպում է իր սիրուն, և նրանք սկսում են ապրել երկուսով։ Սկսվում են ամենօրյա բացահայտումների ուրախությունը, նոր ու անսահման թանկ մարդու հետ շփման ձևի չիմացությունը, խանդն ու տառապալից կասկածները։ Կալմիկովի ու Մարիայի ուղին դեպի համերաշխություն անցնում է հոգեկան դրամայի միջով (երախայի մահն ու Մարիայի ծանր հիվանդությունը)։
Ֆիլմի հերոսի նախատիպ
Կինոժապավենի բազմաթիվ դրվագներ նկարահանվել են ճարտարապետի նախագծերի ֆոնին, իսկ ֆիլմի հերոսը ճարտարապետությանը վերաբերող հարցերի մասին քննարկումներում օգտագործում է Ալեքսանդր Շիպկովի՝ ռեժիսորի հետ նամակագրությունից վերցված բառեր։ Այդ մասին գրել է Սերգեյ Գերասիմովն իր «Կյանք։ Մտահղացում։ Ֆիլմ» («Жизнь. Замысел. Фильм.») հոդվածում, որը տպագրվել է 1973 թվականին «Искусство» հրատարակության կողմից առանձին գրքով լույս ընծայված կինոսցենարի հետ միասին ։
2017 թվականի դեկտեմբերին Սանկտ Պետերբուրգի Ճարտարապետների տանն անցկացվել է Ալեքսանդր Շիպկովի նախագծերի ցուցադրություն «Կերպարանափոխում» («Преображение») խորագրով, որ զուգադիպել է VII միջազգային ֆորումի և «Սիրել մարդուն» ֆիլմի թողարկման 45-րդ տարեդարձին։ Ցուցահանդեսում ներկայացվել են հատվածներ ֆիլմից ։
Ֆիլմի նկարահանումներ
Ֆիլմում ցուցադրվում են Դիեգո Ռիվերայի և Խոսե Դավիդ Սիկեյրոսի աշխատանքները, ինչպես նաև ինքը Խոսե Դավիդ Սիկեյրոսը։ Ցուցադրվում են Մեխիկո քաղաքի շենքեր, այդ թվում նաև «Մեքսիկա հյուրանոցը», որը չի օգտագործվել ըստ նշանակության, իսկ հետագայում դարձել է հիմք Մեխիկո քաղաքի Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1972 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Յամիշևկա
Յամիշևկա (Ямышевка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չարիշ գետի ձախ ափով՝ 103 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Թանդուրեկ (գետակ)
Թանդուրեկ, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի ավազանում, նրա աջ վտակը ։
The Unknown Soldier
The Unknown Soldier, ամերիկյան լեգենդար ռոք խումբ The Doors-ի երգն է։ Երգը ընդգրկվել է խմբի երրորդ ստուդիական ալբոմում՝ Waiting for the Sun-ում 1968 թվականին։ Այն լույս է տեսել որպես ալբոմի առաջին սինգլ նույն թվականին ։
Բառերը
Երգը Ջիմ Մորիսոնի վերաբերմունքի մասին է Վիետնամի պատերազմին, և այն ձևի մասին որով պատերազմը ներկայացված էր Ամերիկյան մեդիայում։ Երգի այնպիսի տողերը ինչպիսիք են "Breakfast where the news is read/ Television children fed/ Unborn living, living dead/ Bullets strike the helmet's head" ցույց են տալիս, թե ինչպես են լուրերը մատուցվում հասարակ մարդկանց հյուրասենյակներում ։
Կառուցվածք
Երգի սկզբնամասում ինչպես նաև երգի միջնամասից հետո, օրգանների խորհրդավոր ձայն է լսվում, որը ցույց է տալիս անհայտ զինվորի խորհրդավորությունը։ Երգի միջնամասում խումբը նվագում է մարտական և ռազմական քայլերգին նմանվող հատվածը։ Այն սկսում է հարվածային գործինքներից, և դրան գումարվում է սերժանտի ձայնը որը բղավում է (HUP, HUP, HUP 2 3 4), մինչև որ նա ասում է "COMPANY! HALT! PRESENT! ARMS!", որը շարունակվում է զենքերի լիցքավորմամբ, և հարվածային գործիքների երկար հատվածով, հետո գալիս է ընդմիջումը, և կրակոցները։ Համերգային կատարումների ժամանակ Կրիգերը իր կիթառը պարզում է Մորիսոնի դեմ որպես զենք, Դենսմորը արագ հարվածում է հարվածային գործիքներին որպեսզի ստեղծի կրակոցի ձայնը, և հետո ջարդում է իր փայտիկները, իսկ Մանզարեկը բարձրացնում է իր ձեռքը որպեսզի հետո այն իջեցնի որպես ազդանշան կրակոցի համար, վերջում Մորիսոնը բղավելով ընկնում է գետնին։ Այս միջնամասից հետո երգը վերադառնում է իր նախնական տեսքին, Մորիսոնը երգում է հետևյալ տողերը ավելի տխուր տոնով՝ "Make a grave for the Unknown Soldier", այս տողերի հետ միասն լսվում է օրգանների խորհրդավոր հնչյունները։ Հետո կրկնվում են բառերը "Breakfast"-ի մասին, և Մորիսոնը բղավում է չորս տողերից միայն երեքը բացի "Unborn Living, Living Dead" տողից, և երգը ավարտվում է Մորիսոնի հիացական բացականչություններով որոնք ազդարարում էին պատերազմի ավարտը։ Երգի ստուդիական տարբերակի վերջնամասում լսվում են ամբոխի ուրախության աղաղակներ և զանգերի ղողանջ։
Տարածումը և ընդունելությունը
Երգի սինգլ տարբերակը կրել է որոշակի փոփոխություններ, դրա ժամանակ կարելի է լսել այլ կրակոցի ձայն, իսկ երգի վերջում չի լսվում ամբոխի աղաղակների և զանգերի ղողանջների ձայնը։ Սինգլը դարձավ խմբի թվով չորրորդ սինգլը, որը կարողացավ տեղ զբաղեցնել Ամերիկայի չարթերում թոփ 40 սինգլների շարքում, այն գրավեց 39-րդ հորիզոնականը Billboard Hot 100 չարթում։ Սինգլը Բ կողմը "We Could Be So Good Together" երգն էր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:The Doors
Բաշխականություն
Բաշխականություն, դիստրիբուտիվություն ( - բաշխական), գործողությունների հատկություն (սովորական իմաստով արտադրյալի հատկություն գումարի նկատմամբ)։ Թվերի դեպքում արտահայտվում է նույնությամբ։ Ընդհանուր դեպքում R՝ բազմության վրա տրված f հանրահաշվական գործողությունը կամ f օպերատորը բաշխական է R-ի վրա տրված *   հանրահաշվական գործողության նկատմամբ, եթե R-ի բոլոր տարրերի համար ։ Օրինակ, բազմությունների գումարի (\cup) և հատման (\cap) գործողությունները բաշխական են միմյանց նկատմամբ։
Կատեգորիա:Աբստրակտ հանրահաշիվ Կատեգորիա:Բինար գործողություններ Կատեգորիա:Տարրական հանրահաշիվ
Միանյան
Միանյան (չին. ավանդ. 綿陽,պարզ. 绵阳, փինյին Miányáng), քաղաքային շրջան ՉԺՀ-ի Սիչուան նահանգում։ Անվանումը նշանակում է «Միանշան լեռան արևոտ կողմից». այն առաջացել է 1913 թվականին և կապված է վարչատարածքի նախկին տեղակայված դիրքի հետ։ Չինաստանում էլեկտրատեխնիկայի արտադրության ամենամեծ կենտրոններից է։ 2006 թվականին China Daily-ի համաձայն Միանյանը համարվեց Չինաստանի երրորդ «կյանքի համար ամենահարմար քաղաքը»՝ Դալյան և Սյամին ափամերձ քաղաքներից հետո։ 2006 թվականին China Daily-ի համաձայն Միանյանը համարվել էր որպես Չինաստանի երրորդ «ամենահարմարավետ քաղաքը ապրելու համար»`Դալյան և Սյամին ափամերձ քաղաքներից հետո [2], բայց դրանից հետո այն դուրս է եկել լավագույն 10-ից ։
Վարչատարածքային բաժանումներ
Միանյանի քաղաքային շրջանը բաժանվում է 3 թաղամասի՝ 1 քաղաքային գավառ, 4 գավառներ, 1 ինքնավար գավառ:
Ֆրեդերիկ Լոու
Ֆրեդերիկ Լոու (Frederick Loewe, ծննդյան պահին նրան տվել են Ֆրից Լյովե (Fritz Löwe) անվանումը, ), ավստրո-գերմանական ծագմամբ ամերիկացի կոմպոզիտոր։ Նրա «Իմ չքնաղ լեդի» մյուզիքլը (1956) մտել է համաշխարհային երաժշտական մշակույթի գանձարանի շարքը։
Կենսագրություն
Ֆրից Լյովը ծնվել է 1901 թվականի հունիսի 10-ին, Բեռլինում, օպերետային արտիստի ընտանիքում։ Նրա տաղանդն արտահայտվել է դեռ մանկուց, 5 տարեկանում նա դաշնամուր է նվագել, 7 տարեկանում երաժշտություն է գրել հոր ելույթների համար, իսկ 13-ում` դարձել է Բեռլինի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի ամենաերիտասարդ մենակատարը։ 15 տարեկանում Լոուն գրել է միանգամից ճանաչում ձեռք բերած «Կատրինա» երգը, որի նոտաները վաճառվել են ավելի քան մեկ միլիոն տպաքանակով։
1924 թվականին Լոուն եկել է ԱՄՆ, սակայն մինչ ամերիկյան պրոդյուսերները ըստ արժանիքների կգնահատեին նրա երաժշտական տաղանդը, Լոուն ստիպված էր փորձել շատ տարբեր մասնագիտություններ։ Մասնավորապես նա աշխատել է որպես պարերեկույթի դաշնակահար, գյուղատնտեսական աշխատող, ոսկու հանքափոր, նույնիսկ որպես բռնցքամարտիկ հանդես է եկել թեթև քաշային կարգում։ Ամերիկայում կոմպոզիտորը վերցրեց Ֆրեդերիկ անունը։
Դերեր կինոյում
Քաղաքային բաժակաճառ (սերիալ) (1948—1971) Toast of the Town … խաղում է ինքն իրեն
Մրցանակներ
Անվանակարգեր`
Հաղթող` Անվանակարգեր`
Հայտնի աֆորիզմներ
"«Ես չեմ սիրում իմ երաժշտությունը, բայց ի՞նչ նշանակություն ունի իմ կարծիքը միլիոնավոր մարդկանց կարծիքների համեմատ»"
Աղբյուրներ
«Мировая энциклопедия биографий» ООО «Мир книги», Москва, 2002 год.
Թուլուզ (շրջան)
Թուլուզի շրջան (ֆր․՝ Arrondissement de Toulouse), վարչական շրջան Ֆրանսիայի Օքսիտանիա երկրամասի Վերին Գարոն դեպարտամենտում։ Ունի 225 համայնք։ Զբաղեցնում է 2538,9 քառակուսի կիլոմետր տարածք, 2016 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 1․049․948 ։
Պատմություն
Թուլուզի շրջանը կազմավորվել է 1800 թվականին ։ 2017 թվականի հունվարին նրա համայնքներից Օրայնը փոխանակվել է Մյուրե շրջանի Էնյե համայնքի հետ ։
2015 թվականին Ֆրանսիայում տեղի ունեցած կանտոնների վերակազմավորման արդյունքում Թուլուզի շրջանում ձևավորվել են հետևյալ կանտոնները
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչական բաժանում
Դերիկ (գետ)
Դերիկ, գետ Ուրմիո լճի ավազանում։ Հոսում է Սալմաստի գավառով։ Աղմկելով անցնում է Հին քաղաք գյուղի մոտով՝ հյուսիս-արևմուտքով թափվում ավազանը։ Սակավաջուր է, բայց արագահոս ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի գետեր Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգ
Կամպրոդոն
Կամպրոդոն  (Camprodón), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնցում է Ժիրոնա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։ Տարածքը կազմում է 103,4 կմ²։ Բնակչությունը՝ 2479 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1118 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Եղևնի սիբիրական
Եղևնի սիբիրական, սոճազգիների ընտանիքի, եղևնի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Մշտադալար ծառեր են՝ մինչև 30 մ բարձրությամբ։ Սաղարթով նման է սովորական եղևնուն։ Վերջինից տարբերվում է ավելի փոքր, ձվաձև-գլանաձև կոներով, 4-8 սմ երկարությամբ, լայն, ամբողջաեզր-կլորավուն թեփուկներով։ Փշատերևների երկարությունը կազմում է 7-20 մմ, մուգ կանաչ են, քառակող, ծակող։ Հայրենիքը Սիբիրն է, որտեղ աճում է ընդարձակ տարածության վրա, սոճու, կեչու, կաղամախու, եղևնի հետ և այլն։
Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն «Սոճուտում», որտեղ 16 տարեկան հասակում ունեցել է 2,7-4,1 մ բարձրություն, 5,5-6,0 սմ բնի տրամագծով։ Ընթացիկ աճը կազմում է 25-63 սմ, տարեկան միջին աճը 17-26 սմ։ Տեսքը բավականին լավ է, իրեն ավելի լավ է զգում, քան սովորական եղևնին։ Չի արևահարվում, վնասատուներով և հիվանդություններով չի վարակվում։
Կիրառություն
Խորհուրդ է տրվում լայնորեն օգտագործել հյուսիսային Հայաստանի անտառապատ շրջանների կանաչապատման պրակտիկայում։ Կարելի է փորձարկել նաև հարավային Հայաստանի բարձրլեռնային, անտառապատ շրջաններում։ Էկոլոգիական խումբը XII ա, մշակության համար հեռանկարային շրջանները 1-17, 19-21, 29-30 ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եղևնի Կատեգորիա:Չվտանգված տեսակներ
1921 թվականը գրականության մեջ
Մահացածներ
Կատեգորիա:1921
Զիարեթ (գետակ, Թորթումի վտակ)
Զիարեթ, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխ գետի ավազանում, Թորթումի ձախակողմյան օժանդակը։ Սրան է միանում Թորթում լճակից մոտ 17 կմ հարավ-արևմուտք։ Ավազանում կան անտառներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Թորթում գետի վտակներ
Գրաքննություն
Գրաքննություն, պետական վերահսկողության ձև տեղեկատվության բովանդակության ու տարածման, հրատարակչական գործունեության, երաժշտական ու գրական ստեղծագործությունների, ռադիո և հեռուստահաղորդումնրի, ինտերնետային կայքերի ու պորտալների, որոշ դեպքերում նաև անձնական հաղորդակցության նկատմամբ՝ նպատակ ունենալով կամ կանխել այն գաղափարների ու մտքերի տարածումը, որոնք իշխանության համար անցանկալի են ։ Ցենզուրա տերմինով են անվանվում նաև աշխարհիկ կամ հոգևոր իշխանության այն մարմինները, որոնք գրաքննություն են իրականացնում։
Պատճառները
Գրաքննությունը համարվում է ցանկացած պետության անբաժանելի հատկանիշ, որը օգնում է արգելքների ու սահմանափակումների համակարգի կենսագործմանը, ինչպես նաև նպաստում պրոպագանդային։ Ի հակակշիռ սրան՝ ժամանակակից ժողովրդավարական պետությունները հռչակում են խոսքի ազատությունը։ Հետազոտողները նշում են, որ մեծ տարբերություն կա ամբողջատիրական և ժողովրդավարական երկրների գրաքննության մեջ։ Ժողովրդավարական, իրավական պետություններում գրաքննությունը կոչված է երկրի արտաքին և ներքին անվտանգությունը, պետության կայունությունն ու քաղաքական դաշտն ապահովելու՝ մարդու իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանության նպատակով։ Ամբողջատիրական համակարգում գրաքննության էությունը փոխվում է։ Այսպիսի երկրներում գրաքննությունը կատարում է ոստիկանական, արգելող ու մանիպուլյացնող ֆունկցիաներ։ Ամբողջատիրական երկրներում գրաքննությունը ոչ միայն սահմանափակում է անցանկալի գաղափարների տարածումը, այլև միջամտում է քաղաքացիների ստեղծագործական գործընթացին, մասնագիտական գործունեությանն ու անձնական կյանքին։
Նոբելյան մրցանակակիր Ֆրիդրիխ ֆոն Հայեկը այս երևույթը բացատրում է նրանով, որ ամբողջատիրական համակարգի գոյության համար անհրաժեշտ է, որ պետության գաղափարները դառնան մարդկանց սեփական գաղափարները, ու ամբողջ հասարակությունն ապրի մեկ միասնական նպատակով։ Նա գրել է ։
Ձևերն ու տեսակները
Պատմականորեն ձևավորվել են գրաքննության մի քանի ձևով՝ կախված վերահսկվող տեղեկատվության բնույթից․
Բացի դրանից՝ գրաքննությունը բաժանվում է նաև հոգևոր և աշխարհիկ ձևերի, ինչպես նաև դասակարգվում ըստ տեղեկատվության կրողների, օրինակ՝ կինոյի, թատրոնի, գրքերի, հասարակական ելույթների գրաքննությունը։ Կան նաև գրաքննության այլ ձևեր։ Այսպես, Առլեմ Բլումը առանձնացնում է նաև «մանկավարժական գրաքննությունը», որի էությունը հսկողությունն իրականացնելն է հրատարակվող գրականության նկատմամբ, բայց հատկապես այն գրականության, որը նախատեսված է դպրոցի համար.
Ըստ իրականացման ժամանակի՝ տարբերում են նաև նախնական և հետագա՝ պատժիչ, գրաքննությունը։ Նախնական գրաքննությունը սահմանափակվում է որոշակի տեղեկատվությունը հրատարակելու կամ այլ կերպ հրապարակելու թույլտվություն տալով։ Այսպիսի գրաքննության իրականացումը որոշակի կանոնակարգված ընթացակարգ է ենթադրում, երբ հեղինակը կամ հրատարակիչը պարտավոր է պետական գրաքննող մարմին ներկայացնել տեքստը, ձայնագրությունները կամ տեսանյութերը, էսքիզները՝ հրապարակման, օգտագործման կամ արտահանման թույլտվություն ստանալու համար։ Հետագա գրաքննությունը գնահատական է տալիս արդեն հրապարակված տեղեկատվությանը, վերահսկողություն իրականացնում ընդունված սահմանափակումների պահպանման նկատմամբ ու անհրաժեշտության դեպքում որոշակի սանկցիաներ կիրառում հրապարակման կանոնները խախտած ֆիզիկական ու իրավաբանական անձանց նկատմամբ։ Պատժիչ գրաքննությունը սանկցիաներ է կիրառում գրաքննության չափանիշների խախտման դեպքում։ 1865֊1917 թվականներին մասամբ գոյություն է ունեցել նաև Ռուսական կայսրությունում։ Ի տարբերություն նախնական վերահսկողության,, որը գրքերն ու ամսագրերը գրաքննում է նախքան լույսընծայումը։ Գրաքննության չափանիշների խախտման դեպքում սանկցիաներ են կիրառվում հրատարակչության, հեղինակի ու հրատարակիչի նկատմամբ, հարուցվում է դատական գործ։ Այսպիսի գործընթացներ տեղի էին ունենում նաև ԽՍՀՄ֊ում։
Գոյություն ունի նաև ինքնաքննադատություն՝ հեղինակի գիտակցական ինքնասահմանափակումը որոշակի ստեղծագործություններ հրապարակելիս՝ պահպանելու որոշակի սեփական նորմեր, ինչպիսիք են բարոյական սահմանափակումները, ինչպես նաև վախը գրաքննության օրենքները խախտելուց  ։ Ինքնասահմանափակումը՝ հարմարվողականության կամ վախի դրսոևորումներով, համարվում է քաղաքացիական հասարակության տարածված դեֆորմացիաներից մեկը։
Պատմություն
Պատմական գիտությունների դոկտոր Տատյանա Միխայիլովնա Գորյաևայի կարծիքով ՝ գրաքննությունը ծագել է այն պահին, երբ պետական իշխանության գլխին կանգնած մարդկանց խումբը սկսեց իր կամքը պարտադրել հասարակությանը։ Ցենզուրա բառը ծագել է լատիներեն census բառից, որը Հին Հռոմում նշանակում էր մարդկանց ունեցվածքի ժամանակավոր բաժանում՝ հասարակությունում դասերի առանձնացման համար։ Երկրորդ իմաստը վերաբերում էր քաղաքացիության իրավունքն օգտագործելու սահմանափակմանը։ Այս ձևով, ըստ Գորյաևայի, հռոմեական ցենզորն ազդում էր քաղաքացիների քաղաքական կողմնորոշման վրա։