Բանգլադեշի_տնտեսություն
Բենգալյան սուլթանություն
Բենգալիայի տնտեսության ակնհայտ աշխուժությունը 15-րդ դարի սկզբին վերագրվում է Դելիին տուրքերի վճարման ավարտին, որը դադարեց Բենգալիայի անկախությունից հետո և դադարեցրեց հարստության արտահոսքը։ Մա Հուանի վկայությունը ծաղկող նավաշինության արդյունաբերության մասին վկայության մի մասն էր, որ Բենգալը վայելում էր զգալի ծովային առևտուր։ Մա Հուանի՝ Բենգալիայից Չինաստան արտահանվող ապրանքների ցանկում նշվել է մուսլինի արտադրության ընդլայնումը, շերամաբուծությունը և մի շարք այլ արհեստների ի հայտ գալը։ Բենգալական նավագնացությունը գոյակցում էր չինական նավատորմի հետ մինչև վերջինս դուրս եկավ Հնդկական օվկիանոսից 15-րդ դարի կեսերին։ Եվրոպացի ճանապարհորդների վկայությունները, ինչպիսիք են Լյուդովիկո դի Վարթեման, Դուարտե Բարբոսան և Թոմե Պիրեսը, վկայում են Մալակկայում մեծ թվով հարուստ բենգալական առևտրականների և նավատերերի առկայության մասին ։ Պատմաբան Ռիլա Մուխերջին գրել է, որ Բենգալիայի նավահանգիստները կարող էին լինել արգելավայրեր, որոնք ներմուծում էին ապրանքներ և վերաարտահանում դրանք Չինաստան :Բենգալիայում գոյություն ուներ գետային նավաշինության աշխույժ ավանդույթ։ Նավաշինության ավանդույթը վկայում է Գանգեսի դելտայում սուլթանության ռազմածովային արշավանքները։ Բենգալիայի և Մալդիվների միջև առևտուրը, որը հիմնված էր բրնձի և կեղևի կճեպի վրա, հավանաբար արաբական ոճի բաղլա նավերով էր իրականացվում։ Չինական հաշիվները ցույց են տալիս, որ բենգալյան նավերը հայտնի են Հարավարևելյան Ասիայի ջրերում։ Բենգալյան նավը, որը հավանաբար պատկանել է Բենգալիայի սուլթանին, կարող էր տեղավորել երեք տուրքի առաքելություն՝ Բենգալից, Բրունեյից և Սումատրայից, և ակնհայտորեն միակ նավն էր, որը կարող էր նման առաջադրանք կատարել։ Բենգալական նավերը ամենամեծ նավերն էին, որոնք թռչում էին այդ տասնամյակների ընթացքում Հարավարևելյան Ասիայի ջրերում ։ Բոլոր խոշոր բիզնես գործարքները կատարվել են արծաթե տակայի մասով։ Մեկ արծաթե մետաղադրամն արժեր 10250 կավային պատյան։ Բենգալիան ապավինում էր Մալդիվներից կեղևի կեղևի ներկրվող նավերի վրա։ Բերրի հողի շնորհիվ կար գյուղատնտեսական ապրանքների առատություն, այդ թվում՝ բանան, մրգեր, նուռ, շաքարեղեգ և մեղր։ Մայրենի մշակաբույսերը ներառում էին բրինձ և քնջութ։ Բանջարեղենը ներառում էր կոճապղպեղ, մանանեխ, սոխ և սխտոր, ի թիվս այլոց։ Կային չորս տեսակի գինիներ, այդ թվում՝ կոկոսի, բրնձի, թառի և քաջանգի։ Բենգալյան փողոցները լավ ապահովված էին սննդի հաստատություններով, խմելու տներով և բաղնիքներով։ Գոյություն ունեին մուսլինի նուրբ կտորի առնվազն վեց տեսակ։ Առատ էին նաև մետաքսե գործվածքները։ Մարգարիտները, գորգերը և յուղը այլ կարևոր ապրանքներ էին։ Բենգալիայում թթի ծառերի կեղևից պատրաստում էին թղթի լավագույն տեսականի։ Թղթի բարձր որակը համեմատվել է թեթև սպիտակ մուսլինի կտորի հետ :Եվրոպացիները Բենգալիան անվանում էին «առևտրի ամենահարուստ երկիրը» ։ Բենգալը իսլամական Հնդկաստանի արևելյան բևեռն էր։ Ինչպես Հնդկաստանի արևմտյան ափին գտնվող Գուջարաթ սուլթանությունը, այնպես էլ արևելքում Բենգալը բաց էր ծովի առջև և առևտրից շահույթ էր կուտակում։ Աշխարհի տարբեր երկրներից առևտրականներ առևտուր էին անում Բենգալյան ծոցում։ Բամբակի տեքստիլի արտահանումը Բենգալիայի տնտեսության եզակի կողմն էր ։ Մարկո Պոլոն նշել է Բենգալիայի նշանավորությունը տեքստիլի առևտրում։ 1569 թ.-ին վենետիկցի հետախույզ Կեսար Ֆրեդերիկը գրել է այն մասին, թե ինչպես են Բիրմայի Պեգուի վաճառականները բենգալցիների հետ արծաթի և ոսկու առևտուր անում ։ Ցամաքային առևտրային ուղիները, ինչպիսիք են Grand Trunk Road-ը, կապում էին Բենգալիայի հյուսիսային Հնդկաստանի, Կենտրոնական Ասիայի և Մերձավոր Արևելքի հետ։