cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆենոլ
Ֆենոլով թունավորման ախտանշաններ
Հանել շորերը, այրվածքը լվանալ առատ ջրով, ապա ծածկել ճերմակ, մաքուր սավանով։ Աչքի մեջ ընկնելու դեպքում ևս պետք է լվանալ ջրով մոտ 15 րոպե։ Կոկորդը լվանալ ջրով և խմել ակտիվացրած ածուխ։ Սպիրտ և վազելին չի կարելի օգտագործել։ Ֆենոլի խրոնիկական թունավորումն առաջացնում է անորեքսիա՝ քաշի կտրուկ նվազում, գլխապտույտ, մեզը մգանում է։ Գիտնականները պարզել են, որ մարդը, երկար ժամանակ մնալով ֆենոլի ազդեցության տակ, մկաններում ցավ է զգում, թուլություն, խախտվում է կենտրոնական նյարդային համակարգը, որոնք ուղեկցվում են գլխացավերով և գիտակցության կորստով, ընկնում է դիմադրողականությունը, ուժեղանում է ալերգետիկ ռեակցիաները։ Ըստ Շրջակա միջավայրի պաշտպանության կենտրոնի ֆենոլի չափաբաժինը պետք է կազմի 0.6 մգ/կգ ամբողջ օրվա ընթացքում։ Հարկ է նշել, որ նշված մեծությունը հանդիսանում է որպես հաշվարկի կետ, այն ցույց է տալիս, որ երբ ֆենոլի կոնցենտրացիան բարձր է վերը նշվածից մարդու առողջությունը կտրուկ վատթարանում է։ Կահույք, դեկորատիվ կոսմետիկա, խաղալիքներ պատրաստողները կարող են խախտել անվտանգության կանոնները և հյութերում օգտագործել մեծ քանակությամբ ֆենոլ։
Տրանսպորտը և շրջանառություն
Ֆենոլի առանձին մասնիկները օդում երկար չեն մնում (սովորաբար կեսը անհետանում է ոչ ավել քան մեկ օրում) և որպես կանոն հողում էլ այն երկար ժամանակ չի պահպանվում (սովորաբար ամբողջությամբ դուրս է գալիս 2-5 օրվա ընթացքում), սակայն ջրում այն կարող է մնալ 9 օրից ավելի։ Ֆենոլը ջրում, հողում և օդում երկար ժամանակ է պահպանվում, եթե այն արտանետվում է մեծ քանակությամբ մեկ օրվա ընթացքում կամ էլ անընդհատ երկար ժամանակում։ Ֆենոլի ավելի մեծ քանակություններ կան աղտոտված մակերևութային ջրերում, մթնոլորտում, որոնք աղտոտվել են արտադրական և կոմերցիոն արտադրությունների ֆենոլային արտանետումներով։ Ֆենոլ հայտնաբերվել է այն շրջանների բնահողում, որտեղ էլ թաղվել են նրա թափոնները։ Քանի որ ֆենոլը կիրառվում է շատ արտադրական գործընթացներում և բաժիններում, ֆենոլի ազդեցությունը տեղի ունի այնտեղ, որտեղ մարդը աշխատում է։ Ֆենոլ հայտնաբերվում է քսուկներում, ատամի ցավը մեղմացնող, քթի և ականջի համար նախատեսվաշ կաթիլներում։ Ֆենոլ հայտնաբերվել է խմելու ջրում, օդում, տրանսպորտաըին արտանետումներում, ծխածոտային ծխում և որոշ սննդային մթերքներում։ Օգտագործելով ֆենոլ պարունակող բժշկական հավելանյութեր՝ որպես կանոն, մարդու առողջությունը ավելի մեծ վտանգի է ենթարկվում, քան աշխատավայրում և բաց երկնքում։ Սակայն այդ ազդեցությունը հաճախ տեղի չունի և չի կրում շարունակական բնույթ։ Լաբարատոր կենդանիները, որոնք օգտագործել են մեծ քանակությամբ ֆենոլ պարունակող ջուր, կորցրել են իրենց կոորդինացիան և մկանները սկսել են ընդհատումներով աշխատել, ծնել են փոքր քաշով և թերություններով ձագուկներ, վտանգ է հասցվել սրտին, երիկամներին, որոշ դեպքերում էլ՝ առաջ է բերում մահ։ Հայտնի չէ, թե արդյոք ֆենոլը մարդկանց մոտ առաջացնում է քաղցկեղածին հիվանդություններ, որը ի հայտ է եկել կենդանիների մոտ։ Քաղցկեղի ի հայտ գալը ավելի է մեծանում, երբ ֆենոլը փոխազդում է այլ քիմիական միացությունների հետ։ Ֆենոլը ունի դրական ազգեցություն բժշկության մեջ. անտիսեպտիկ է։ Ֆենոլի փոքր քանակությամբ լուծույթները ներարկվում են ցավը նվազեցնելու համար, որոնք նկատվում են նյարդային խախտումների ժամանակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆենոլներ
Դեուլեկ
Դեուլեկ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Նակի (Մեստիայի շրջան)
Նակի (ნაკი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Շիկու Բուարկի
Շիկու Բուարկի (Chico Buarque, իսկական անուն՝ Francisco Buarque de Hollanda, ), բրազիլացի կոմպոզիտոր, երգիչ, դերասան, բանաստեղծ և արձակագիր, ժամանակակից Բրազիլիայի մշակութային կյանքի խոշորագույն գործիչ։
Կենսագրություն և ստեղծագործություններ
Հայտնի բրազիլացի պատմաբանի որդին է։ Սան Պաուլոյի համալսարանում սովորել է ճարտարապետություն, սակայն հինգերորդ կուրսից դուրս է եկել, հրապուրվելով երաժշտությամբ և երազելով երգել, ինչպես Ժուան Ժիլբերտուն, երգեր գրել ինչպես Տոմ Ժոբիմը, իսկ բանաստեղծությունները՝ ինչպես Վինիսիուշ դե Մորաիշը։ 1965 թվականին ձայնագրում է իր առաջին սինգլը։ 1960-ական թվականների վերջին դառնում է «Բրազիլական ազգային երաժշտություն» (MPB) շարժման նախաձեռնողներից մեկը։
1960-ական թվականների կեսերից հանդես է եկել նաև որպես դրամատուրգ, 1970-ականներին սկսեց գրել արձակ ոճի ստեղծագործություններ։ Նրա Բուդապեշտ (2003) վեպը արժանացել է Բրազիլիայի խոշորագույն Ժաբուտի մրցանակին։
Հալածվել է ռազմական ռեժիմով, եղել է բանտում, կարճ ժամանակով մնացել Իտալիայում։ Մշտապես ենթարկվել է բախման գրաքննության հետ, հանդես է եկել կեղծանուններով։
Որպես երաժիշտ և դերասան նկարահանվել է կինոյում, այդ թվում մասնակցել է Կառլոս Սաուրայի Ֆադու ֆիլմի նկարահանումներին (2007):
Հոնորին Հերմելին
Հոնորին Հերմելին (Honorine Hermelin, ամբողջական անունը՝ Honorine Louise Hermelin, ամուսնական անունը՝ Grönbech, ), շվեդ ֆեմինիստ, մանկավարժ և թարգմանիչ, Ֆոգելստադ խմբի հիմնադիր։
Կենսագրություն
Հոնորին Հերմելինը ծնվել է 1886 թվականի հոկտեմբերի 19-ին, Օստերգոտլանդի շրջանում գտնվող Էքեբյուբորն ծխական համայնքում։ Նա երկու եղբայրներից ու քույրերից ամենակրտսերն էր կալվածատեր բարոն Յոզեֆ Հերմելինի և նրա կնոջ՝ Հոնորին ֆոն Կոխի (Honorine von Koch) ընտանիքում, ով մահացել է Հոնորինայի ծնվելուց տաս օր հետո։ Հոնորին Հերմելինը մեծացել է կրթված և մշակութային միջավայրում։ Նրա հորեղբայրը գրող և թարգմանիչ բարոն Էրիկ Հերմելինն էր, ով բոլոր երեխաներին գերմաներեն էր սովորեցնում։ Հոնորինի հայրն ամուսնացավ Ջեյն ֆոն ԿոԽի հետ, և նոր ընտանիքում ծնվեցին ևս յոթ երեխաներ։
1947 թվականին Հոնորինն ամուսնացել է Վիլհելմ Գրյոնբեհի հետ, որը մահացել է ամուսնությունից ութ ամիս հետո։ Հոնորին Հերմելինը մահացել է 1977 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, Ստոկհոլմի Բրոննկյուրկա ծխական համայնքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդ մանկավարժներ Կատեգորիա:Շվեդ ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Շվեդ թարգմանիչներ
Կիտայգորոդ (գյուղ, Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջան)
Կիտայգորոդ (Китайгород), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կիտայգորոդ գյուղում բնակվում էր 480 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1341 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 357,94 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1507 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Քեթրին Մարշալ
Քեթրին Էլիզաբեթ Մարշալ (Catherine Elizabeth Marshall, ), սուֆրաժիստ, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հանդես է եկել ընդդեմ զորակոչի ։ Ժնևում աջակցել է Ազգերի լիգայի գործունեությանը։
Վաղ կյանք և կրթություն
1915 թվականի փետրվարին Հաագայում տեղի ունեցավ Կանանց միջազգային կոնգրեսը։ Քեթրինն աջակցեց համաժողովի կազմակերպչական աշխատանքներին։ Նա համոզված էր, որ խաղաղությունը կարող է հաստատվել` ընդունելով ժողովրդի համաձայնությունը և հրաժարվելով ուժով կառուցված մոդելներից։ 1915 թվականի մարտին նա հրաժարվեց Կին սուֆրաժիստների հասարակության ազգային միությունում իր պաշտոններից ։ Նա իր երկրում ստեղծեց Խաղաղության և ազատության կանանց միջազգային լիգայի մասնաճյուղը ։
Վերականգնելով ուժերը՝ Մարշալը վերստին սկսեց խաղաղության ապահովմանն ուղղված աշխատանքները։ Նա ընդգրկվեց Ցյուրիխում անցկացվող Կանանց միջազգային կոնգրեսի պատվիրակության կազմում։ Կոնգրեսը ներգրավել էր պատերազմի մեջ գտնվող նախկին շատ երկրների պատվիրակությունների։ Համագումարը կարողացավ վերանայել Ազգերի լիգայի նոր մոդելը ։
Ազգերի լիգայի ձևավորումից հետո Մարշալը շատ ժամանակ էր անցկացնում Ժնևում՝ աշխատելով Խաղաղության և ազատության կանանց միջազգային լիգայի համար։ Սա ազդեցիկ խումբ էր, որի կազմից Ջեյն Ադամսը հետագայում արժանացավ Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի։ 1930-ական թվականներին Մարշալը շարունակում էր օգնել մարդկանց, ովքեր Գերմանիայում փախչում էին նացիստներից ։
Հետմահու ճանաչում
Քեթրին Մարշալի փաստաթղթերը գտնվում են Իռլանդիայի ազգայիին գրադարանում ։ Նրա անունն ու նկարը (կանանց ընտրական իրավունքների համար պայքարող մյուս 58 կանանց հետ միասին) զետեղված է Լոնդոնի խորհրդարանի հրապարակում 2018 թվականին բացված Միլլիսենթ Ֆոսեթի հուշարձանի պատվանդանի վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի սուֆրաժիստներ
Նոր Հայաստան
«Նոր Հայաստան», ազգային, հասարակական-քաղաքական օրաթերթ։
Պատմություն
Լույս է տեսնում 1991 թվականից Լոս Անջելեսում։ Հիմնադիր-խմբագիր՝ Վահան Վահանյան (Ճանազյան)։
Տպագրում է հոդվածներ ու լուրեր հայ քաղաքական կյանքի, Հայաստանում, Արցախում տեղի ունեցող իրադարձությունների, Հայոց ցեղասպանության միաջազգային ճանաչման և Արցախյան հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորման բանակցային գործընթացների, միջազգային անցուդարձի վերաբերյալ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական պարբերականներ
Շաֆագ (գյուղ, Շահումյանի շրջան)
Շաֆագ, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում։ 1990-ական թվականների հայ-ադրբեջանական պատերազմից հետո գտնվում է հակառակորդի հսկողության տակ ։
Պեստովո (գյուղ, Բորովյոնկովսկոե գյուղական բնակավայր)
Պեստովո (Пестово), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Վաղինակ Մռավյան
Մռավյան Հարությունի Վաղինակ, Հայաստանում խորհրդային ռեժիմի հաստատման աջակից, Արարատ Մռավյանի եղբայրը, ԽՄԿԿ անդամ (1912)։
Սովորել է Խարկովի դեղագործական դասընթացներում։ Ելիզավետպոլում (Գանձակ) մասնակցել է «Զվեզդա» («Звезда»), «Պրավդա» («Правда») թերթերի և հեղափոխական ագիտացիոն գրականության տարածմանը։ Փետրվարյան հեղափոխությունից (1917) հետո եղել է Ղարաքիլիսայի (այժմ՝ Վանաձոր) կուսկազմակերպության հիմնադիրներից, բոլշևիկների կողմից ընտրվել է քաղաքի խորհրդի կազմում։ 1917-1920 թվականներին հեղափոխական պրոպագանդիստական աշխատանք է կատարել նաև Հյուսիսային Կովկասում, Թիֆլիսում։ Բազմիցս ձերբակալվել է։ 1920 թվականի նոյեմբերին եղել է Ղարաքիլիսայի հեղկոմի անդամ։ Ռուսական 11-րդ կարմիր բանակի կողմից Հայաստանը գրավելուց և երկրում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո ՝ ՀԽՍՀ առողջապահության մինիստրի տեղակալ, դեղատների վարչության, ապա առողջապահության մինիստրության չորրորդ վարչության պետ։ Բազմիցս ընտրվել է ՀԿԿ ԿԿ վերահսկիչ հանձնաժողովի անդամ։ Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր աստղի շքանշաններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ Կատեգորիա:1884 ծնունդներ Կատեգորիա:1965 մահեր Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Blow Me (One Last Kiss)
«Blow Me (One Last Kiss)», ամերիկացի երգչուհի, երգերի հեղինակ և դերասանուհի P!nk-ի երգը, որը ընտրվել է որպես The Truth About Love վեցերորդ ստուդիական ալբոմի գլխավոր սինգլ։ Սինգլը թողարկվել է «RCA Records» լեյբլի կողմից։ Երգի թողարկումը նախատեսված է եղել հուլիսի 9-ին, սակայն սինգլը մեկ շաբաթ շուտ է թողարկվել, այն բանից հետո, երբ համացանցում հայտնվել է երգի դեմո տարբերակը։ Քննադատները «Blow Me (One Last Kiss)» երգը անվանել են «Փինքի դասական ստեղծագործություն»։ Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում գտնվելու երկրորդ շաբաթում iTunes խանութում հայտնիության շնորհիվ երգը 56-րդ հորիզոնականից բարձրացել է 9-րդ հորիզոնական ։ Երգի երաժշտական տեսահոլովակը նկարահանել է Դեյվ Մեյերսը, որը նկարահանել է Փինկի երաժշտական տեսահոլովակների մեծ մասը։ Տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է 2012 թվականի հուլիսի 27-ին MTV և VEVO ինտերնետ ալիքով։ 2013 թվականի մարտին երգը մասնակցել է Billboard ամսագրի առցանց հարցմանը, որտեղ զբաղեցրել է երրորդ հորիզոնականը will.i.am-ի և Բրիթնի Սփիրսի «Scream & Shout» և Քելլի Քլարկսոնի «Stronger (What Doesn't Kill You)» երգից հետո ։
Երգի մասին
«Blow Me (One Last Kiss)» երգը արագ տեմպով էլեկտրո և դանս-փոփ ստեղծագործություն է, որն ունի 4 րոպե 16 վայրկյան տևողություն։ Երգը սկսվում է կարճ էլեկտրոնային ներածությունով, որը խառնվում է էլեկտրական կիթառի ձայնի հետ։ Ջեսիկա Սաջերը նշել է, որ հարվածային գործիքներն իրենց կառուցվածքով հիշեցնում են իր «Raise Your Glass» երգը։ Երգը գրվել է սոլ-մաժոր տոնայնությամբ, րոպեում 114 հարված չափավոր տեմպով։ Երգի հնչողությունը բաղկացած է G6-G-Bm-Em-C ակորդներից ։ Ստեղնաշարային հնչեղությունը ողջ երգի ընթացքում չի փոխվում։ Այն մնում է G տոնայնության մեջ ։ Փինքի վոկալը ընդգրկում է E3-ից մինչև g5 ձայնածավալը ։
«Blow Me (One Last Kiss)» երգը դրական արձագանքներ է ստացել քննադատների կողմից, որոնցից մի քանիսը նշել են Քելլի Քլարկսոնի «Stronger (What Doesn't Kill You)» երգի հետ նմանությունը, որի պրոդյուսերը նույնպես Գրեգ Քերսթինն է եղել։ Billboard ամսագրից Էնդրյու Համփը դրական է արտահայտվել երգի մասին՝ տալով նրան 100-ից 85 միավոր և հավելելով, որ սինգլը ստեղծվել է «So What» երգի ոգով։ Նույն Billboard ամսագրից Դանիել Լևին երգը նկարագրել է որպես «վրեժխնդիր, էներգետիկ և դառնացած երգ» փոփ-բեմի վետերանից։ Դրական գնահատական է տվել նաև PopCrush-ից Ջեսիկա Սեգերը, որը երգին հինգ աստղերից չորս ու կեսն է տվել և նշել, որ երգը ստիպում է ավելի լավ զգալ իրեն բաժանումից հետո։ The Herald Sun-ից Քեթի Մաքեյբը դրական արձագանք է տվել՝ ավելացնելով, որ «եթե ապացույցներ էին անհրաժեշտ, որ Փինքը միջազգային աստղ է, ապա դրանք հայտնվել են հենց որ երկար սպասված սինգլը համացանցում հայտնվել է թողարկումից մեկ շաբաթ առաջ»։ Entertainment Weekly-ից Թեներ Ստրանսկին կարծում է, որ երգը կարող էր հայտնվել Քելլի Քլարկսոնի ալբոմում։ Ռոբի Դոուն նշել է, որ Փինքը միշտ էլ հոյակապ է, երբ համատեղում է իր հզոր վոկալն ու անպատկառ երաժշտությունը։
2012 թվականի հունիսի 16-ին «Blow Me (One Last Kiss)» երգը Ավստրալիայի սինգլների հիթ-շքերթում զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը։ Երգը գլխավորել է նաև գերմանական Airplay Chart հիթ-շքերթը՝ դառնալով Փինքի այդ հիթ-շքերթը գլխավորած տասներորդ երգը՝ այդ երկրում սահմանելով № 1 սինգլային ռեկորդը։ Բացի այդ, «Blow Me (One Last Kiss)» երգը հայտնվել Է Հարավային Աֆրիկայի հիթ-շքերթում՝ հասնելով 2-րդ հորիզոնականին։ Hot Dance Airplay հիթ-շքերթում երգը հասել է առաջին հորիզոնականին՝ այստեղ դառնալով Փինքի չորրորդ հիթը։
Երգի տեսահոլովակի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2012 թվականի հուլիսի 26-ին, ժամը 19:50-ին MTV-ում և VEVO-ում ։ Ռեժիսորը եղել է Դեյվ Մեյերսը, որը արդեն աշխատել էր Փինքի հետ նրա տեսահոլովակների մեծ մասում։ Տեսահոլովակի գունավոր տարբերակը թողարկվել է օգոստոսի 31-ին ։
2012 թվականի սեպտեմբերի 6-ին MTV Video Music Awards 2012-ի ժամանակ Փինքը կատարել Է «Get the Party Started» և «Blow Me (One Last Kiss)» երգերը։ Դա երգի առաջին կենդանի կատարումն է եղել։ Ելույթի ընթացքում Փինքը հագել էր սպիտակ շապիկով սև կոմբինեզոն, իսկ սանրվածքը մոհաք էր։ Երգի ընթացքում և ավարտին Փինքը ակրոբատիկ հնարք է կատարել։ Փինքը սինգլը սեպտեմբերի 10-ին կատարել Է The Ellen DeGeneres Show-ում, իսկ սեպտեմբերի 14-ին՝ Alan Carr: Chatty Man-ում։ 2012 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Փինքը կատարել է երգի ցենզուրային տարբերակը և իր հիթերից մեկը՝ «Who Knew»։ Փինքը նաև The Truth About Love Tour-ի սեթ-թերթի հիմնական մասը ավարտում է երգով, որին հաջորդում են «So What» և «Glitter in the Air» երգերը։
Ձայնագրության մասնակիցներ
Հեղինակներ ․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2012 սինգլներ Կատեգորիա:Փինքի երգեր
Բարրի Մարշալ
Բարրի Ջեյմս Մարշալ (Barry James Marshall, ), ավստրալիացի բժիշկ, Ֆիզիոլոգիայի և բժշկության ոլորտի Նոբելյան մրցանակակիր, Կլինիկական մանրէաբանության պրոֆեսոր և Արևմտյան Ավստրիալյիայի համալսարանի կազմում գտնվող «Մարշալ» կենտրոնի համահիմնադիր ։ Բարրի Մարշալը և Ռոբին Ուորենն ապացուցել են, որ Հելիկոբակտեր Պիլորի (H.Pylori) բակտերիան մեծ դեր ունի պեպտիկ խոցերի առաջացման գործում՝ մարտահրավեր նետելով բժշկության մեջ տարիներ շարունակ գոյություն ունեցող այն տեսությանը, ըստ որի խոցերի առաջացման առաջնային պատճառներն են սթրեսը, գրգռող սնունդը և ստամոքսի գերթթվայնությունը։ Այս հայտնագործությունը թույլ տվեց բացահայտել հելիկոբակտեր պիլորիի և ստամոքսի քաղցկեղի միջև գոյություն ունեցող պատճառահետևանքային կապը։
Կրթություն և կյանքի վաղ փուլեր
Մարշալը ծնվել է Արևմտյան Ավստրալիայի քաղաք Կալգուրլիում, այնուհետև 8 տարեկան հասակում տեղափոխվել է քաղաք Պերտ։ Հայրը կատարել է բազմապիսի աշխատանքներ, իսկ մայրը եղել է բուժքույր։ Բարրին եղել է ընտանիքի 4 երեխաներից ամենամեծը։  Նա շարունակել է կրթությունը Նյումանի քոլեջում, այնուհետ ընդունվել է Արևմտյան Ավստրալիայի Բժշկական համալսարան՝ ավարտելով այն 1974 թվականին։ Ամուսնացել է Ադրիենի հետ 1972 թվականին, ունեցել 4 երեխա  ։
Գործունեություն և հետազոտություն
1982 թվականին Մարշալը և Ուուրենը իրենց տեսության ճշմարտացիությունը ապացուցելու համար սկսել են փորձանմուշների մանրէաբանական ցանքսի հետազոտությունները։ Ընդհանուր 100 փորձանմուշներից առաջին 30-ը չեն արդարեցրել նրանց հույսերը․ ոչ մի նմուշում չէր հայտնաբերվել Հելիկոբակտեր Պիլորի բակտերիայի ցանքսի աճ։
Լաբորատորիայի աշխատակիցները բակտերիալ ցանքսի ուսումնասիրման այդժամ ընդունված եղանակի համաձայն յուրաքանչյուր փորձանմուշի բակտերիալ միկրոֆլորայի աճը գնահատում են և վերջնական եզրակացություն տալիս 2 օրվա ընթացքում։ Սակայն այս հետազոտության 31-րդ փորձանմուշը եղավ բեկումնային։ Աշխատանքային գերծանրաբեռնվածության պատճառով լաբորատորիայի  մանրէաբանները, չհասցնելով  գնահատել փորձանմուշի բակտերիալ աճը 2 օրվա ընթացքում, գնահատում են այն նմուշառումից մոտ 4 օր անց և, ի զարմանս բոլորի, հայտնաբերում են Հելիկոբակտեր Պիլորիի աճը։
Որպես եզրակացություն պարզ են դառնում հետևյալ դրույթները
1983 թվականին Բարրի Մարշալը և Ռոբին Ուորենը ներկայացնում են իրենց հետազոտության արդյունքները Ավստրալիայի Գաստրոէնտերոլոգների Ասոցիացիայում ,սակայն Ասոցիացիան հետազոտության արդյունքները գնահատում է ոչ բավարար ։
Հելիկոբակտեր Պիլորի վարակի ինքնափորձարկում
Խոզուկներին Հելիկոբակտեր պիլորիով վարակելու անհաջող փորձերից հետո, Մարշալը դիմում է անձնազոհության։ Ստուգիչ էնդոսկոպիա անցնելուց հետո, որպեսզի ֆիքսեն գաստրիտի նշանների բացակայությունը, անձամբ է խմում Հելիկոբակտեր Պիլորիներ պարունակող հեղուկը՝ նպատակ ունենալով տարիներ անց առաջացնել խոց։ Սակայն որքան մեծ է լինում զարմանքը, երբ 3 օր անց իր մոտ նկատվում են գաստրիտի առաջին նշանները՝ սրտխառնոց, փսխում և հալիտոզ (տհաճ հոտ բերանի խոռոչից, որը Հ. Պիլորի հետևանքով առաջացած աքլորհիդրիային զուգակցող ախտածին բակտերիաների աճի և իրենց կենսագործունեության արգասիքների հետևանք է)։ 8-րդ օրը կրկնակի էնդոսկոպիան հաստատում է Գաստրիտի առաջացումը, իսկ բիոպսիան ապացուցում է Հելիկոբակտեր պիլորիի առկայությունը ստամոքսում։ 14-րդ օրը եռակի էնդոսկոպիայից հետո Մարշալը սկսում է ընդունել Հակաբիոտիկներ ։ Ենթադրվում էր, որ բնածին իմուն համակարգը կարող է ռադիկացնել Հելիկոբակտեր Պիլորիի սուր վարակը, սակայն Բարրի Մարշալի մոտ հակամարմիններ չէին հայտնաբերվել։ Մարշալի հիվանդության և ապաքինման մասին հոդվածը մինչև հիմա Ավստրալիայի Բժշկական ամսագրի ամենակարդացված հոդվածների շարքում է ։
Ֆրեմենտալի և Պերթի արքայական հիվանդանոցներում աշխատելուց հետո, Մարշալը հետազոտություններ է անցկացրել նաև ԱՄՆ-ի Վիրջինյայի համալսարանում։ Մարշալը շարունակելով հետազոտությունները ղեկավարում է նաև Հելիկոբակտեր Պիլորիի Հետազոտական լաբորատորիայի աշխատանքները Արևմտյան Ավստրալիայի Համալսարանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիրջինիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Ջասթին Մաքքարթի
'''Ջասթին Ա. Մաքքարթին''', ամերիկացի ժողովրդագիր, պատմության պրոֆեսոր՝ University of Louisville, Louisville, Կենտուկի ում։ Նա պատվավոր դոկտորի կոչում ունի Թուրքիայի՝ Բողազիչի համալսարանում (Boğaziçi University) և հանդիսանում է Թուրքագիտության ինստիտուտի և Եվրասիական հետազոտությունների կենտրոնի (ԱՎԻՄ) խորհրդի անդամ։ Նրա փորձագիտական ոլորտը Օսմանյան կայսրության ուշ շրջանի պատմությունն է։
Մաքքարթիի աշխատանքը բուռն քննադատության է ենթարկվել բազմաթիվ գիտնականների կողմից, հայերի դեմ թուրքական ոճրագործությունների պաշտպանողները՝ Մաքքարթիի տեսակետները որակել են որպես ցեղասպանության ժխտում։
Նախապատմություն
McCarthy ծառայել է Խաղաղության Կորպուսում (Peace Corps), Թուրքիայում, 1967 թ.-ից 1969 թ., Որտեղ դասավանդել է Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանի (Middle East Technical University) և Անկարայի համալսարանում (Ankara University): Ասպիրանտուրան ստացել է՝ Լոս Անջելեսի Կալիֆոռնիայի համալսարանում (University of California, Los Angeles) 1978 թվականին ։ Ավելի ուշ նա ստացել է պատվավոր դոկտորի կոչում Բողազիչի համալսարանում (Boğaziçi University): ՄաքՔարթին նաև Թուրքագիտության ինստիտուտի խորհրդի անդամ է։
Օսմանյան Կայսրության Մասին
ՄաքՔարթիի ուսումնասիրությունները կենտրոնանում են այն ժամանակաշրջանի վրա, երբ Օսմանյան կայսրությունը թուլացավ և, ի վերջո, փլուզվեց։ ՄաքՔարթին կարծում է, որ Օսմանյան կայսրության անկում ապրող ուղղափառ պատմությունները կողմնակալ են, քանի որ դրանք հիմնված են կողմնակալ դիտորդների ՝ Քրիստոնյա միսիոներների և (Քրիստոնեական) ազգերի պաշտոնյաների վկայությունների վրա, որոնք Առաջին Համաշխարհային Պատերազմի ընթացքում պատերազմում էին Օսմանցիների հետ, ովքեր Կարողանում են կարդալ Օսմանյան Թուրքերեն, նա կենտրոնանում է տեղական բնակչության էթնիկ կազմի փոփոխությունների վրա։ Այսպիսով, նա գրել է Բալկաններից և Կովկասից Մուսուլմանների էթնիկական մաքրման, ինչպես նաև Անատոլիայում հայկական ջարդերի մասին։ Մաքքարթիի գիտական քննադատները խոստովանում են, որ Մահմեդական քաղաքացիական զոհերի և փախստականների թվաքանակի վերաբերյալ իր ուսումնասիրությունները (19-րդ և 20-րդ դարասկզբներին) առաջ են բերել մի արժեքավոր հեռանկար, որը նախկինում անտեսվել էր Քրիստոնեական արևմուտքում՝ Միլիոնավոր Մահմեդականներ և Հրեաներ նույնպես տառապել և զոհվել են այս տարիների ընթացքում։ Դոնալդ Բ. Բլեյխերը, չնայած ընդունում է, որ ՄաքՔարթին Թուրքամետ է, այդուհանդերձ մահն ու աքսորը համարեց «անհրաժեշտ շտկիչ»՝ մարտահրավեր նետելով Արևմուտքի բոլոր զոհերի Քրիստոնյա լինելու և բոլոր հանցագործներին որպես Մահմեդական լինելու մոդելին։
Ըստ ՄաքՔարթիի ներկայիս կենտրոնացմանը Առաջին համաշխարհային պատերազմում արևելքում Օսմանյան կորուստների պատճառ հանդիսացող գործոններն են։ Ըստ նրա, իրադարձությունների հիմնական իրադարձությունը «Սարիկամիշի ճակատամարտն» է (Battle of Sarikamish), և, Վանում, նրա կողմից «հայկական ապստամբությունը» ("Armenian Revolt"): Նորման Սթոունը բարձր է գնահատել Ջասթին ՄաքՔարթիի «Օսմանյան թուրքերը». «Գիտական համարձակ փորձ, որը չի նեղանում տնտեսական կողմից»։ Նմանապես, «Պատմության ուսուցիչը» խորհուրդ է տվել «Օսմանյան ժողովուրդները և կայսրության վերջը»
Տուրգենևի փողոց (այլ կիրառումներ)
Տուրգենևի փողոց հասկացությունը կարող է վերաբերել.
Ջասթին Մաքքարթի
Օսմանյան Կայսրության Մասին
ՄաքՔարթին նաև աշխատում էր Օսմանյան Թուրքերի իմիջի վրա, հատկապես Ամերիկայում (Թուրքը Ամերիկայում)՝ ((The Turk in America)) կենտրոնանալով միսիոներների կողմից տարածված հակաթուրքական նախապաշարմունքների վրա, 19-րդ դարի սկզբից մինչև 1922 թվականը։
Հայոց ցեղասպանություն
ՄաքՔարթին համաձայն է, որ միլիոնավոր հայեր են զոհվել 1915–1923 թվականների ջարդերի ընթացքում (massacres of 1915–1923), բայց նա պնդում է, որ այս շրջանում միլիոնավոր մահմեդականներ նույնպես կոտորվել են, և շատերը «հայ ապստամբների և աշխարհազորայինների ձեռքով»։ Նա պնդում է, որ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում այդ բոլոր մահերը թուրքերի, քրդերի և հայերի միջհամայնքային պատերազմի, սով և հիվանդությունների արդյունք էին և չեն ներառում Օսմանյան կայսրության կողմից ցեղասպանություն կատարելու մտադրություն կամ քաղաքականություն։ ՄաքՔարթին ակտիվորեն մասնակցում էր իր աշխատանքի արդյունքների հրապարակման և վերլուծության այն մասին, որ Օսմանյան կայսրությունը երբեք չի ունեցել ցեղասպանության մասին պաշտոնական-պետական պատժամիջոցների քաղաքականություն՝ գրքերի, հոդվածների, գիտաժողովների և հարցազրույցների միջոցով։ Սա նրան դարձել է պատմաբանների և կազմակերպությունների կողմից շատ քննադատությունների թիրախ։ Նա մեկն էր այն չորս գիտնականներից, ովքեր մասնակցել են Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ PBS- ի (PBS) կողմից անցկացված վիճահարույց բանավեճին 2006 թ.-ին։ Ավիել Ռոշվալդը (Aviel Roshwald Մաքքարթիի «այս իրադարձությունների վարկածը» նկարագրում է որպես «պաշտպանական թուրքամետ»։
Մայքլ Մ. Գյունտերը շնորհավորեց Ջասթին ՄաքՔարթիին Մահմեդականների և փոքրամասնությունների համար. իսկ Հայկական կորուստների «նրա ցուցանիշը» (600,000) «երևի մեր ունեցած ամենաճիշտն է»։ Ջասթին Մաքքարթիի աշխատանքը Անատոլիայի բնակչության, հատկապես Հայերի ժողովրդագրության վերաբերյալ, առաջարկեց նաև Ֆրանսիայի Քոլեջի Օսմանյան պատմության պրոֆեսոր Գիլես Վայնշտեյնը [fr]: Թե՛ Գյունտերը, թե՛ Վայնշտեյնը մեղադրվել են Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ ժխտողական դիրքեր զբաղեցնելու մեջ։
Գնահատումներ
ՄաքՔարթիի աշխատանքը հակասական էր։ Ամերիկյան պատմական ակնարկը (American Historical Review) նշում է մահվան և աքսորի մասին՝ Օսմանյան Մահմեդականների էթնիկական մաքրումը, 1821–1922 (1996):"Կարելի է ընտրել փաստարկներ աշխատության մեջ պատկերված իրադարձությունների հատուկ մեկնաբանություններով, բայց վիճակագրական տվյալները, ընդհանուր առմամբ, վավեր են թվում։ ՄաքՔարթիին հաջողվում է փաստական նյութեր տրամադրել հետագա Օսմանյան կայսրության եվրոպական պատմագրությունն ավելի օբյեկտիվ հավասարակշռության բերելու համար։"Մերձավոր Արևելքի ուսումնասիրությունների միջազգային հանդեսը (International Journal of Middle East Studies)նույն գրքի մասին ասում է."Հեղինակի բոլոր մյուս գործերի նման, այս մեկն էլ առաջարկում է դիրքեր, որոնք դառնում են հակադարձումների, տարաձայնությունների, հակափաստարկների, տարբեր մեկնաբանությունների և, հավանաբար, որոշ մեղադրանքների հիմք։ Այնուամենայնիվ, Ջասթին ՄաքՔարթիի ժողովրդագրական ամուր աշխատանքը նպաստում է ավելի լավ հավասարակշռության և հասկացողության հասնելուն, որը նա այդքան բուռն կերպով է ցանկանում այս տարածաշրջանների և ժողովուրդների պատմության համար։"ՄաքՔարթիի աշխատանքը գրաքննադատների և ցեղասպանության մի շարք գիտնականների քննադատության առիթ է դարձել։ Ըստ Իսրայելցի պատմաբան Յաիր Աուրոնի՝ (Yair Auron) Մաքքարթին «Հենթ Լոուրիի՝ (Heath Lowry) Պրինսթոնում Լյուիսի (Lewis) հետնորդը, գլխավորում է Հայոց Ցեղասպանությունը ժխտողների ցուցակը»։ «Ցեղասպանության հանրագիտարանը», - գրում է, որ Սթենֆորդ Շոուն (Stanford Shaw) և ՄաքՔարթին հրատարակել են անհեթեթ և հուսահատ գրքեր, որոնք պնդում են, որ ցեղասպանություն չի եղել, և որ «Թուրքիայի կառավարությունը իսկապես լավ էր վերաբերվում հայերին, մինչ նրանք արտաքսում և սպանում էին նրանց», և մասնավորապես՝ «ՄաքՔարթի» վերանայում է ժողովրդագրությունը՝ ենթադրելու, որ պատմական Հայաստանում իսկապես շատ հայեր չկան »։ Ի թիվս այլ քննադատությունների, Քոլին Իմբերը (Colin Imber) նրան մեղադրել է թուրքական ազգայնական օրակարգը պահպանելու մեջ։ Ըստ «Մարդու իրավունքների հանրագիտարան» -ի ՝ Իրադարձության ցեղասպան բնույթը ժխտելու իրենց ջանքերում, հատկապես Լյուիսը, Շոուն, Մաքքարթին և Լյուն, «անտեսել են փաստաթղթերի և տասնամյակների կրթաթոշակների զանգվածային գրառման ապացույցներն ու եզրակացությունները։ «ինչպես նաև ՄԱԿ-ի 1948 թ.-ի Ցեղասպանության մասին կոնվենցիայի սահմանումը», և այս «ժխտողական գիտնականները զբաղվել են այն բանով, որը կոչվում է ոչ բարոյական պրակտիկա»։ Պատմաբան Մարկ Մազաուերը (Mark Mazower) Մաքքարթիի աղբյուրները և, մասնավորապես, նրա վիճակագրությունը համարում է «պակաս հավասարակշռված», քան այս ոլորտում աշխատող այլ պատմաբանների տվյալները։ ՄաքՔարթին անդամ է և ստացել է դրամաշնորհներ Թուրքագիտության ինստիտուտից։ Պատմաբան Ռիչարդ Գ. Հովհաննիսյանի (Richard G. Hovannisian) խոսքով ՝ Սթենֆորդ Շոուն, Հիթ Լոուրին և Ջասթին Մաքքարթին բոլորը փաստարկներ են օգտագործում, որոնք նման են Հոլոքոստի ժխտման փաստերին։
Ըստ Մայքլ Մանի (Michael Mann), Մակքարթին հաճախ դիտվում է որպես Բալկանյան (Balkan) Մահմեդական մահվան գործիչների շուրջ բանավեճի Թուրքական կողմի գիտնական։ Այնուամենայնիվ, Մանը նշում է, որ եթե նույնիսկ այդ ցուցանիշները նվազեցվեին «50 տոկոսով, միևնույն է, նրանք սարսափելի կլինեին»։
Ցեղասպանագետների Միջազգային Ասոցիացիա
Ցեղասպանագետների միջազգային ասոցիացիան (International Association of Genocide Scholars) քննադատեց ինչպես Ջասթին ՄաքՔարթիին, այնպես էլ քաղաքագետ Գյունտեր Լյուիին (Guenter Lewy). «Գիտնականները, ովքեր վիճարկում են, որ 1915 թվականին Օսմանյան կայսրությունում Հայերի հետ կատարվածը ցեղասպանություն է, բացահայտորեն անտեսում են պատմական և գիտական ​​ճնշող ապացույցները։ Վերջերս սա պարոն Ջասթին ՄաքՔարթիի և պարոն Գյունթեր Լյուիի ստեղծագործությունների դեպքն է, որոնց գրքերը խստորեն ընտրովի կրթաթոշակ են ներգրավում, որը կոպտորեն խեղաթյուրում է պատմությունը»։ Մտահոգություններ հայտնած IAGS- ի անդամների թվում էր Դոնալդ Բլոքսհամը (Donald Bloxham), Էդինբուրգի համալսարանի պատմաբան (University of Edinburgh), որը մասնագիտանում է ցեղասպանության ուսումնասիրությունների մեջ, ով խոստովանում է, որ «Մաքքարթիի աշխատանքն ունի առաջարկելու Մուսուլմանների տառապանքների և պատերազմների հաճախ չլսված պատմության վրա ուշադրություն հրավիրելու ... Դա նաև ցույց է տալիս, որ արատավոր ազգայնականությունը ոչ մի դեպքում միակ պահուստը չէր «Օսմանյան իշխող վերնախավի։ Այնուամենայնիվ, նա բնութագրում է Մաքքարթիի այս ոլորտում կատարած աշխատանքը որպես Հայոց ցեղասպանությունը հաստատող կրթաթոշակների խարխլման ավելի լայն ծրագրի մի մաս՝ այն իջեցնելով բնակչության փոխանակման համարժեք մի բանի։ Բլոքհեմը գրում է, որ Մաքքարթիի աշխատանքը «ծառայում է արտաքին դիտորդների ջրերը պղտորելուն՝ պատերազմն ու միակողմանի սպանությունը շաղ տալով էթնիկական հակամարտության տարբեր դիսկրետ դրվագների հետ ... մասնագետ պատմաբանները ցանկանում են չնեղացնել Թուրքական կարծիքը »։ IAGS- ի անդամներ Սամուել Տոտենը (Samuel Totten) և Սթիվեն Լ. Ջյքոբսը (Steven L. Jacobs) գրում են, որ Շոուի և նրա հետևորդների (հատկապես Լոուրի և Մաքքարթի) հրապարակումները «շատ նման են Հոլոքոստի ժխտման համար օգտագործված փաստարկներին»՝ ենթադրյալ զոհերին ներկայացնել որպես իրական անվտանգության սպառնալիքներ, ականատեսի վկայությունները զեղչել, պնդել, որ տեղի ունեցած մահերը նույն պատճառներից էին, որոնք տարել էին տարածաշրջանի բոլոր ժողովուրդներին, նվազագույնի հասցնելով զոհերի թիվը և այլն։ Նմանապես, Երուսաղեմի Եբրայական Համալսարանի (Hebrew University of Jerusalem) պրոֆեսոր՝ Փիթեր Մեդինգը պնդում է, որ Հայոց ցեղասպանությունը ժխտողների թիվը փոքր է (ամենաակնառուները՝ Շոուն, Մաքքարթին, Լոուրին և Լյուիսը), բայց «նրանց ազդեցությունը մեծ է պաշտոնյայի հետ վնասակար դաշինքի շնորհիվ Թուրքիայի կառավարության կողմից կեղծիքների արշավ», ուստի ցեղասպանագետներին «պահանջվել է իրենց մտավոր էներգիայի մեծ մասը ծախսել կեղծ կրթաթոշակի հայցերը հերքելու վրա»։
Ամերիկայի Հայկական Համագումար
Ամերիկայի հայկական համագումարը (Armenian Assembly of America) հայտարարել է, որ ՄաքՔարթին աջակցություն է ցուցաբերել Թուրք-ամերիկյան ասոցիացիաների ասամբլեային (Assembly of Turkish American Associations), որը 1985 թ.-ին ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի (U.S. House of Representatives) կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը տապալելու ջանքեր է տարել։
Ավստրալիայի Հրեայի Գործադիր Խորհուրդը և Ավստրալիայի Դաշնային Խորհրդարանը
2013-ի նոյեմբերին ՄաքՔարթիի երեք պլանավորված հանդիպումները Ավստրալիայի Դաշնային խորհրդարանում (Australian Federal Parliament), Մելբուռնի համալսարանում և Նոր Հարավային Ուելսի արվեստի պատկերասրահում (Art Gallery of New South Wales) չեղյալ հայտարարվեցին նրա ժխտողական հայացքների պատճառով։ 2013-ի նոյեմբերի 20-ին Ավստրալիայի Հրեայի գործադիր խորհուրդը (Executive Council of Australian Jewry) հայտարարություն է տարածել, որում հարցեր են բարձրացվում Մաքքարթիի վերլուծության որակի վերաբերյալ և արտահայտում են իրենց խորը մտահոգությունները Ավստրալիայի խորհրդարանում ՄաքՔարթիի առաջիկա ելույթի վերաբերյալ։ Նրանք նշել են, որ «չնայած որ խոսքի ազատությունը և ակադեմիական ազատությունը պահանջում են, որ պրոֆեսոր ՄաքՔարթին պետք է ազատության մեջ լինի՝ առաջ քաշելու իր տեսությունները, այն ձևը, որով նա դա անում է, չպետք է վերածվի ռասայական նախատինքի»։ Ավստրալիայի խորհրդարանի անդամ, կանաչների բազմամշակութայնության հարցերով խոսնակ Ռիչարդ Դի Նատալեն (Richard Di Natale) Sydney Morning Herald- ին ասաց, որ «Ջասթին ՄաքՔարթին հավաքատեղի է նրանց համար, ովքեր ժխտում են Հայոց ցեղասպանությունը»։ Ըստ լիբերալների անդամ Ջոն Ալեքսանդրի (John Alexander), «ռևիզիոնիստ Ջասթին ՄաքՔարթին օգտագործել է խորհրդարանական հարմարությունները՝ խթանելու իր լավ փաստաթղթավորված տեսակետները, որոնք կասկածի տակ են դնում Հայերի, Ասորիների և Պոնտոսի Հույների համակարգված սպանդը 1915-1923 թվականներին»։
Հղումներ
<references group="" responsive="1">
Արտաքին կապեր
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանությունը ժխտողներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:1945 ծնունդներ
Զալեշչիկի
Զալեշչիկի (Заліщики), քաղաք Ուկրաինայի Տերնոպոլի մարզի Զալեշչիկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զալեշչիկի քաղաքում բնակվում էր 9 739 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7,16 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1360,2 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ
Խծաբերդ
Խծաբերդ (Խիծապէրթ), գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։ Գտնվում է հանրապետության հարավային հատվածում, Հադրութ շրջկենտրոնից` 64 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 137 կմ հեռավորության վրա՝ Քիրս լեռան հարավ-արևմտյան մասում։ Պետրոսաշեն, Սպիտակաշեն, Արփագետիկ և Վաղավեր գյուղերի հետ միասին ընդգրկված է Խծաբերդի համայնքի կազմում ։
Սպիտակաշեն գյուղում բնակվում է 11 մարդ, կա 3 տնտեսություն, իսկ Արփագետիկ գյուղում բնակվում է 24 մարդ, կա 6 տնտեսություն։
Աշխարհագրություն
Համայնքը բարձրլեռնային է, ունի 4897,48 հա տարածք, որից 1492,69 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 3361,7 հա անտառային հողեր։ Համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Հագարի գետի վտակը։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 7 աղբյուրներ` Խծաբերդ գյուղի տարածքում «Տեղուն», «Պյոտուց», «Քուլանեն», «Չիմանեն», «Խաչուն» և «Կետեն», իսկ Սպիտակաշեն գյուղի տարածքում՝ «Շենին» աղբյուրը։
Բնակչություն
Խծաբերդ համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 120 մարդ, կա 39 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ`անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Պատմություն
1991 թվականի մայիսին գյուղը հրետակոծվել է ադրբեջանցիների կողմից, զոհվել են խաղաղ բնակիչներ, ավերվել են բնակելի տներ։ Արցախյան գոյամարտում գյուղից զոհվել է 7 ազատամարտիկ։ Սակայն հրադադարից հետո Խծաբերդը սկսել է շենանալ ։
Նաշիխվի
Նաշիխվի (ნაშიხვი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Խծաբերդ
Պատմություն
Ադրբեջանի Հանրապետության զինված ուժերի կողմից Ռուսաստանի Դաշնության պաշտպանության նախարարության խաղաղապահ ուժերի վերահսկողության գոտում գտնվող Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Հին Թաղեր և Խծաբերդ գյուղերի բռնազավթում տեղի է ունեցել 2020 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ։
Նաշիխվի
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 12 մարդ ։
Խծաբերդ
Պատմամշակութային վայրեր
Համայնքի պատմամշակութային հուշարձաններն են` Եղցան ձոր եկեղեցի (XVI-XVII դդ.), գերեզմանոց (XVII-XIX դդ.), խաչքար (XVI-XVII դդ.), ջրաղաց (XIX դ.), հաշվառված է 11 հուշարձան։
Նաշիխվի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Խծաբերդ
Պատմամշակութային վայրեր
Խծաբերդի շրջակայքում պահպանվել են Օձաբերդ, Հազարափրկիչ, Անմտեղ պարսպապատ բերդերը՝ քանդված եկեղեցիներով, խաչքարերով (7-13-րդ դարեր), գյուղատեղիներ, գերեզմանատներ, խաչքարներ (9-17-րդ դարեր), Ղալալվի բերդ-քարայրը։ Նշանավոր է Սլկահան սար բնակատեղին՝ «Հազարափրկիչը», ավերված Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին (19-րդ դար)։
Գյուղամիջում եղել է Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին՝ սրբատաշ պատերով, եռանավ դահլիճով, որը չի պահպանվել։ Եկեղեցու հիմքի ու քարերի շնորհիվ 1936 թվականին կառուցվել է գյուղի ակումբը ։
Հասարարակական կառույցներ
Համայնքում գործում են գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, հիմնական դպրոց, որտեղ սովորում են 25 աշակերտներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմի բռնազավթված տարածքներ
Զելենայա Ռոշչա (գյուղ, Բուգուլմինսկի շրջան)
Զելենայա Ռոշչա (Зеленая роща), գյուղ Ռուսաստանի, Թաթարստան հանրապետության Բուգուլմինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Բուգուլմինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1920 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆինանսական շրջան
Աշխարհի ֆինանսական շրջանները։
Բովանդակություն
Ֆինանսական շրջան, քաղաքում կենտրոնական տարածք է,որտեղ հիմնադրված են ֆինանսական ծառայություններ,ինչպիսիք են բանկերը,ապահովագրական ընկերությունները,և այլ հարակից ֆինանսական կազմակերպություններ,որոնք ունեն իրենց գլխավոր գրասենյակները:Մեծ քաղաքներում ֆինանսական շրջանները հաճախ երկնաքերերի և այլ ճարտարապետական նշանակության շենքեր են և կոչվում են ֆինանսական կենտրոններ.այդպիսի խոշոր կենտրոնները ներառում են նաև կարևոր ֆինանսական կոմունալ ծառայություններ,ինչպիսիք են բորսաները և հիմնական կարգավորող մարմինների գրասենյակները:
Ցանկ
Ստորև ներկայացված են աշխարհի ուշագրավ և ամենամեծ ֆինանսական շրջանները.
Նորվեգիա
Կատեգորիա:Միջազգային ֆինանսներ
Դորենա
Դորենա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
(4485) Ռադոնեժսկիյ
(4485) Ռադոնեժսկիյ (Radonezhskij), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի օգոստոսի 27-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,009224 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7983 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2201 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1906,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188809 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,15° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կնյագինին (գյուղ, Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջան)
Կնյագինին (Княгинин), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կնյագինին գյուղում բնակվում էր 687 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1428 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նոր կյանք (ամսաթերթ)
Պատմություն
Լույս է տեսնում 1950 թվականից Բուխարեստում (հայերեն), 1990 թվականից՝ հայերեն և ռումիներեն։ Խմբագիրներ՝ Հարություն Պապոյան, Հարութ Ասլանյան (Հորիոն), Տիգրան Տեր-Գրիգորյան, Թագվոր Շիշմանյան, Սարգիս Սելյան (1978 թվականից)։
Լուսաբանում է Ռումինիայի ներքին ու արտաքին քաղաքականությունը, ռումինահայ համայնքի կյանքը, տեղեկություններ է հաղորդում Հայաստանից, սփյուռքահայ համայնքներից, տպագրում է ռումինահայ գրողների գործեր, նմուշներ ռումինական գրականությունից, ճանաչված հայագետների հոդվածներ։
Տարածվում է շուրջ 30 երկրում։
Կատեգորիա:Հայկական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ Կատեգորիա:Ռումինիայի պարբերականներ
Նոր Կեսարիա (ամսագիր)
«Նոր Կեսարիա», ամսագիր։
Պատմություն
Լույս է տեսել 1934-1937 թվականներին Նյու Յորքում։ Եղել է Կեսարիայի վերաշինաց միության, ապա՝ Նոր Կեսարիայի համագործակցության պաշտոնական հրատարակություն։ Խմբագիր՝ Ա. Քաղցրունի։
Կատեգորիա:Հայկական պարբերականներ
Շիկաքար
Շիկաքար, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում։ 1990-ական թվականների հայ-ադրբեջանական պատերազմից հետո չի վերաբնակեցվել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմի բռնազավթված տարածքներ Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի համայնքներ
Գրիբոյեդովի նրբանցք (Կրասնի Սուլին)
Գրիբոյեդովի նրբանցք (Переулок Грибоедова), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Տատարսկի միկրոշրջանում։ Անվանվել է ռուս դրամատուրգ, բանաստեղծ, դիվանագետ Ալեքսանդր Սերգեևիչ Գրիբոյեդովի (1795-1829) պատվին։ Սկիզբ է առնում Մոսկովյան փողոցից և ավարտվում Խորհրդային բանակի փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 470 մետր է։
Նկարագրություն
Կրասնի Սուլին քաղաքի Գրիբոյեդովի նրբանցքը սկսվում է Մոսկովյան փողոցից, հատում Գնիլուշա գետը, Տուրգենևի փողոցը և ավարտվում Խորհրդային բանակի փողոցի հետ հատումով։ Կարճ նրբանցք է. երկարությունն ընդամենը 470 մետր է, ընդ որում՝ Գնիլուշա գետի վրայով անցնող 80-մետրանոց հատվածը երթևեկելի չէ։ Նրբանցքում կա համարակալված 23 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)` 9 շինություն, աջ կողմում (զույգ համարներ)` 14։
Գրիբոյեդովի նրբանցքի փոստային դասիչն է՝ 346351։
Նրբանցքն անվանվել է ռուս դրամատուրգ, բանաստեղծ, դիվանագետ, «Խելքից պատուհաս» կատակերգության հեղինակ Ալեքսանդր Սերգեևիչ Գրիբոյեդովի (1795-1829) պատվին։ «Խելքից պատուհաս» չափածո կատակերգությունը ռուսական թատերգության ու պոեզիայի գագաթներից է համարվում։ Գրված լինելով աֆորիստիկ ոճով՝ ժողովրդականացված տասնյակ մեջբերումների տեսքով այն տարածվել է երկրով մեկ։ «Խելքից պատուհաս» կատակերգությունն առաջին անգամ բեմադրվել է Երևանում՝ քաղաքը պարսիկներից 1828 թվականին ազատագրած ռուսական զորքի սպաների ուժերով ։ 1829 թվականի հունվարի 30-ին Գրիբոյեդովը, դեսպանատան 37 այլ աշխատակիցների հետ, մոլեռանդ մուսուլմանների խառնամբոխի ձեռքով գազնաբար սպանվել է Թեհրանում ։
Սեդրակ Օտյան
Սեդրակ Գեորգի Օտյան, Ռուսաստանում հեղափոխական շարժման մասնակից, կուսակցական և պետական աշխատող։ ԽՄԿԿ անդամ 1920 թվականից։
Կենսագրություն
1921-1924 թվականներին կուսակցական, խորհրդային ղեկավար աշխատանքներ էր կատարել Հայաստանի մի շարք շրջաններում։ 1924 թվականին գործուղվել էր Մոսկվա՝ Սվերդլովի անվան կոմհամալսարանում սովորելու, որը չի ավարտել է, վերադառնալով Հայաստան, նշանակվել էր նախ Դարալագյազի, ապա 1926-1928 թվականներին՝ Զանգեզուրի գավկոմների քարտուղար։ 1929-1930 թվականներին՝ Հայաստանի պետքաղվարչության պետի տեղակալ, ապա՝ պետ ։
1931-1933 թվականներին՝ ՀԿ(բ) կ ԿԿ երրորդ, ապա երկրորդ քարտուղար։ Կյանքի վերջին տարիներին եղել էր Անդրկովկասի սովխոզների ժողկոմ։ Ընտրվել է Համ Կ(բ) կ 14-րդ, ՀԿ(բ) կ մի քանի համագումարների պատգամավոր։
1937ին՝ Բաշկիչետիի (այժմ՝ Դմանիսի, Վրաստան) շրջկոմի քարտուղար։ Ձերբակալվել է 1937 թվականի ապրիլի 29-ին։ Ընդգրկվել է Ստալինի երկրորդ ցուցակում, որն ընդունվել է Վրացական ՍՍՀ ղեկավարության կողմից 1937 թվական հունիսի 26-ին։ Գնդակահարվել է նոյն թվականի հուլիսի 13-ին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Պետական գործիչներ Կատեգորիա:Կուսակցական գործիչներ
Postal (տեսախաղ, 1997)
Postal (հայերեն՜ Փոստային), գործողության համակարգչային խաղ, որը մշակվել է ամերիկյան Running with Scissors ստուդիայի կողմից և հրապարակվել է Ripcord Games-ի կողմից 1997 թվականին։ Ռուսաստանում խաղը թողարկվել է 2003 թվականին Акелла-ի կողմից Postal Plus անվամբ, որը ներառում է Special Delivery-ի հավելումը։ 2020 թվականի հուլիսի 14-ին Postal-ը դարձավ ընդմիշտ անվճար  Steam-ում և GOG-ում ։
Սյուժե
Մի օր, բնակում է մի մարդ, որը սկսում է մտածել, որ բոլոր մարդիկ վարակված են, ովքեր կարող են վարակել իրեն և վախի պատճառով նա որոշում է, որ ամեն ինչում մեղավոր է ավիաբազան, քանի որ դա հենց ռազմականի պատճաnն է, որ այս քաղաքում ավելի ու ավելի շատ վարակվածներ կան, ուստի նա որոշում է դուրս գալ դրսում և սպանել ագրեսորներին և քաղաքացիներին, ովքեր շրջում են վայրերում (կախված խաղացողից)։ Նա վերջում հասնում է ռազմական ավիաբազա, սպանում է բոլորին։ Դրանցի հետո նա գնում է դպրոց երեխաներին սպանելու, բայց նրա զենքը արդյունավետ չէ նրանց դեմ, և նա ուշագնաց է լինում։ Նա ուշքի է գալիս հոգեբուժարանում, որտեղ պրոֆեսորն ասում է, որ ինքը հիվանդ է, արժանի է հերոս կոչվելու և որ նա շատ ժամանակ կունենա առարկան ուսումնասիրելու համար։
Հիլմա աֆ Կլինտ
Հիլմա աֆ Կլինտ (Hilma af Klint, ), շվեդ նկարչուհի և միստիկ, աբստրակտ գեղանկարչության առաջին ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները կանխագործել են այնպիսի աբստրակտ գեղանկարիչների աշխատանքներ, ինչպիսին է Վասիլի Կանդինսկին ։ Եղել է համախոհ կանանց «Հինգ» (De Fem) ընկերակցական խմբի անդամ՝ իր հավատով կիսվելով, այսպես կոչված, «հոգևոր ուսուցիչների» հետ շփումներում, որոնք հաճախ տեղի էին ունենում ոգեհարցության սեանսների միջոցով։ Նրա նկարները, որոնք երբեմն նման են դիագրամների, խորը հոգևոր աշխարհայացքի արտահայտություն են։
Հիլմա աֆ Կլինտի վերացական արվեստի հավաքածուն ներառում է ավելի քան 1200 աշխատանք, այն պատկանում և գտնվում է Ստոկհոլմի «Հիլմա աֆ Կլինտի հիմնադրամի» տնօրինության տակ։
Կենսագրություն
Հիլմա աֆ Կլինտը ծնվել է 1862 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Սոլնայում։ Նա եղել է ծովային սպա և քարտեզագրող Վիկտոր աֆ Կլինտի և Մաթիլդա Զոնտագի հինգ երեխաներից չորրորդը։ Ընտանիքն ամառները սովորաբար անցկացրել է Հանմորի իրենց ֆերմայում (Մելարեն լճի մոտ)։ Այդ վայրի անդորր շրջապատում Հիլման դեռ վաղ հասակից սովորել է նրբորեն զգալ ու հասկանալ բնությունը, իսկ բույսերի պատկերների ասոցիատիվությունը ոգեշնչել է նրան աշխատելու։ Իր հորից նա ժառանգել է նաև մաթեմատիկայի նկատմամբ հետաքրքրությունը։
1872 թվականին Կլինտի ընտանիքը տեղափոխվել է Ստոկհոլմ։ Միջնակարգ կրթություն ստանալուց հետո Հիլման սովորել է Տեխնիկական դպրոցում (այժմ՝ Կիրառական արվեստի դպրոց), այնուհետև դասընթացներ է անցել դիմանկարչությունից ու բնանկարչությունից և 5 տարի (մինչև 1887 թվականը) ուսումը շարունակել Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում։ 1889-ական թվականների վերջերից մինչև 1908 թվականն աշխատել է Ստոկհոլմի իր սեփական ատելիեում (Համնգատան, տուն 5)՝ գտնվելով Էդվարդ Մունկի էքսպրեսիոնիստական գեղանկարչության ազդեցության տակ։ Նկարչուհին ստեղծել է բնանկարներ, դիմանկարներ և ժանրային կտավներ, կազմակերպել իր առաջին ցուցահանդեսները։ Երիտասարդ չամուսնացած կնոջ ինքնուրույնությունն ու ֆինանսական անկախությունն անսովոր երևույթ էր այդ ժամանակվա հասարակության համար։
1879-1882 թվականներին պարբերաբար մասնակցել է քրիստոնեական ուղղվածություն ունեցող աղանդավորական խմբավորումներից մեկի ոգեհարցության սեանսներին, որից հետագայում հեռացել է։ 1880 թվականին մահացել է նրա կրտսեր քույրը՝ Հերմինան, և և այդ պահից ի վեր կյանքի հոգևոր կողմը Հիլմայի համար ձեռք է բերել առավելագույն նշանակություն։ Հոգևոր որոնումը Հիլմային հանգեցրել է ուսումնասիրելու փիլիսոփայական և կրոնական զանազան ուղղություններ, նա հետաքրքրվել է Ելենա Բլավատսկայայի թեոսոֆյան գաղափարներով և Քրիստիան Ռոզենկրեյցի փիլիսոփայությամբ։
1917 թվականին Հիլմա աֆ Կլինտը տեղափոխվել է Մունսի նոր ստուդիա, որ կառուցված էր նրա «Ֆուրուհեյմ» ամառանոցի մոտ։ Մոր մահից հետո (1920) Հիլման մեկնել է Հելսինկի, որտեղ բնակվել է իր մոր բուժքույր Թոմասին Անդերսոնի հետ, որի հետ ընկերուհիներ են եղել մինչև կյանքի վերջ։ 1920-1930 թվականներին նրանք շատ ժամանակ են անցկացրել Դորնախում (Շվեյցարիա)՝ նկարչուհու նկարների իմաստի որոնման համար ուսումնասիրելով 1913 թվականին Ռուդոլֆ Շտայների կողմից հիմնադրած անտրոպոսոֆիական ընկերության (կենտրոնը Դորնախի Գյոթեանումն է) արխիվները։
1935 թվականին Հիլման Թոմասին Անդերսոնի հետ տեղափոխվել է Լյունդ։ 1940 թվականին՝ Թոմասինի մահից հետո, Հիլման բնակություն է հաստատել իր ազգական Հեդվիգ աֆ Կլինտի վիլլայում՝ Ստոկհոլմի մերձակայքում գտնվող Յուրշհոլմում։ 1944 թվականին ենթարկվելով ավտովթարի՝ Հիլմա աֆ Կլինտը մահացել է գրեթե 82 տարեկան հասակում։
Հոգևոր ուղի և ստեղծագործություն
«Հինգ» խմբում իր մասնակցության և համագործակցության շնորհիվ 1896 թվականին Հիլման ստեղծել է փորձարարական «ավտոմատ» նկարը, որի միջոցով նա ստեղծել է սեփական վիզուալ գեղարվեստական ​​լեզուն, որը կարող է արտահայտել ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին աշխարհի անտեսանելի ուժերը։ Երբ արտահայտման այս ձևը նրա համար դարձել է ավելի սովորական և բնական, Հիլման բարձրագույն հոգևոր էությունից ստացել է «Տաճար» նկարների շարք ստեղծելու ուղերձ։ Նկարչուհին զգացել է, որ ինչ-որ արտաքին ուժ իր ձեռքին «ուղղություն է տալիս»։ Այս ժամանակ նա իր օրագրում գրել է. «Նկարը նկարվել է ուղղակիորեն «ինձանից», առանց նախնական ուրվագծերի և մեծ ուժերի։ Ես գաղափար չունեի, թե ինչ նկար պետք է պատկերեմ, և չնայած դրան՝ ես աշխատեցի արագ ու վստահորեն, առանց վրձնի մեկ հարված փոխելու»։
1906 թվականին՝ իր ստեղծագործական գործունեության 20-ամյակից հետ, Հիլմա աֆ Կլինտը 44 տարեկանում նկարել է վերացական ստեղծագործությունների իր առաջին շարքը։
«Տաճար» շարքի վրա աշխատանքները շարունակվել են 1906-1915 թվականների ընթացքում երկու փուլով, ընդմիջում է արվել 1908 և 1912 թվականների միջև։ Տեսողական արտահայտման ձևը դարձել է նրա գեղարվեստական լեզուն։ Ժամանակի ընթացքում նրա նկարչական արվեստը դարձել է ավելի ինքնուրույն ու բովանդակալից, սակայն հոգևոր աղբյուրը մինչև նրա կյանքի վերջը շարունակել է մնալ նրա ստեղծագործության գլխավոր ոգեշնչողը։
Նողարի-Կեցլանի
Նողարի-Կեցլանի (ნოღარი-კეცლანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։