cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գեչուտ Դաշ
Գեչուտ Դաշ, լեռ Պոնտական լեռնահամակարգում, նրա արևելյան հատվածում, Ճորոխ գետի աջ կողմում, Արտանուջ քաղաքից մոտ 14 կմ դեպի հարավ-արևելք։ Բարձրությունը 2650 մ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Արդվինի մարզ
Միշել Սիմոն
Միշել Սիմոն (François Michel Simon, ), կինոյի և թատրոնի շվեյցարացի և ֆրանսիացի դերասան, որ ծնվել է Ժնևում, սակայն հիմնականում ապրել և աշխատել է Ֆրանսիայում։ Գրոտեսկի վարպետ է։  Նկարահանվել է 1930-1940-ական թվականների ֆրանսիական կինոյի ամենանշանակալի ֆիլմերում՝  աշխատելով այնպիսի ռեժիսորների հետ, ինչպիսիք են Ժան Ռենուարը, Մարսել Կառնեն, Ժան Վիգոն, Ռենե Կլերը։
Կենսագրություն
Միշել Սայմոնը ծնվել է Ժնևում` մսագործի ընտանիքում։ Նախքան դերասան դառնալը նա փոխել է շատ մասնագիտություններ, ծառայել է բանակում, զբաղվել բռնցքամարտով։ 1912 թվականին սկսել է աշխատել թատրոնում։ Առաջին անգամ էկրանին հայտնվել է 1924-ին։ 1929-ին տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ խաղացել է  Մարսել Աշարի «Ժանը Լուսնից» կատակերգությունում։ 1930-ականների սկզբին ծանոթացել է Ժան Ռենուարի հետ, որը նրան հրավիրել է նկարահանվելու իր երկու ֆիլմերում` «Քած» (1931) և «Ջրից փրկված Բուդյուն» (1932)։ Ընդհանուր առմամբ, Միշել Սիմոնը նկարահանվել է հարյուրից ավելի ֆիլմերում ։
Միշել Սիմոնը մահացել է 80 տարեկան հասակում թոքային անբավարարությունից և թաղվել Ժնևի Grand-Lancy գերեզմանատանը՝ իր ծնողների կողքին, համաձայն իր կամքի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Գառնակեր (լեռ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռներ Կատեգորիա:Շամքորի շրջան
Արգենտինական Միջագետք
Միջագետք, կամ Արգենտինական Մեսոպոտամիա (իսպ. Mesopotamia argentina), աշխարհագրական տարածաշրջան Արգենտինայում, որն ներառում է Միսոնես, Կորիենտես և Էնտրե-Ռիոս մարզերը։ Համարվում է Լատինական դաշտավայրի մի մասը։ Տարածաշրջանի բնական սահմաններն են Պարանա, Ուրուգվայ, Իգուասու, Սան-Անտոնիո և Պեպիրի Գուասու գետերը։
Ներկա պահին վեճ է ընթանում երեք մարզերը մեկ աշխարհագրական միավորի մեջ ներառելու վերաբերյալ, քանի որ մարզերը ունեն միմյանցից տարբեր մշակույթներ, ավանդույթներ և պատմություն։
Բնակչություն
Երեք մարզերի՝ Միսոնեսի, Կորիենտեսի և Էնտրե-Ռիոսի, ըստ վերջին մարդահամարի, ընդհանուր բնակչությունը կազմում է 3,347,217 մարդ, որը Արգենտինայի բնակչության 8.4%-ն է։
Հիմնական քաղաքներն են՝
Տնտեսություն
Տարածաշրջանի տնտեսության կարևոր մաս է փայտի վերամշակումը և արդյունահանումը, մասնավորապես՝ փայտի և թղթի արտադրությունը։
Գյավուրարխ
Գյավուրարխ, Գյաու-արխ, ջրանցք։ Սկիզբ է առնում Կուրի աջակողմյան վտակ Հասանսուի միջին հոսանքից։ Ոռոգում էր Թաթլու, Գյոգջալու, Բայազետլու, Կիրլու գյուղերիհողատարածությունները ։
Վասակ Թորոյան
Վասակ Հովհաննեսի Թորոյան, հայ տնտեսագետ։ Տնտեսագիտության թեկնածու , ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1998):
Կենսագրություն
Վասակ Թորոյանը ծնվել է 1949 թվականի ապրիլի 7-ին, Արագածոտնի մարզի Շղարշիկ գյուղում։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի մեխմաթեմատիկայի ֆակուլտետը։ 1980-1987 թվականներին եղել է ԵՊՀ տնտեսագիտության ֆակուլտետի ասիստենտ, 1987-1998 թվականներին՝ դոցենտ, 1998-2011 թվականներին՝ ԵՊՀ մաթեմատիկայի ֆակուլտետի պրոֆեսոր ։ 1991-2002 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետի Տնտեսության մաթեմատիկական մոդելավորման ամբիոնի վարիչ, 2006 թվականի հունվար-փետրվարին՝ Հայաստանի կենտրոնական բանկի Դինամիկ ստոխաստիկ ընդհանուր հավասարակշռության մոդելների կիրառության փորձագետ։ 2011 թվականից  Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի Գյումրու մասնաճյուղի պրոֆեսոր ։
Աշխատանքները վերաբերում են ներդրումային ծրագրերի տնտեսամաթեմատիկայի մոդելավորման, անցումային շրջանի տնտեսական կարգավորման հարցերին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Աչիանո
Աչիանո  (Acciano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզի Լ'Աքվիլա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 380 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 12 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 32 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ` 67020։ Հեռախոսային կոդ` 0863։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Էդմոնդ Շյուտց
Էդմոնդ Շյուտց, հունգար պատմաբան, արևելագետ-հայագետ, ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ, պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Էդմոնդ Շյուտցը ծնվել է 1916 թվականին, Բուդապեշտում, մտավորականի ընտանիքում։ Տեղի գիմնազիան ավարտելուց հետո կրթությունը շարունակել է համալսարանում, որտեղ ստացել է պատմաբան-բանասերի որակավորում։ Պատերազմի տարիներին (1942-1945 թթ) զինվորական ծառայությունն ավարտելուց և ապա խմբագրական հրատարակչական պաշտոններ վարելուց հետո 1951-1969 թվականներին աշխատել է Հունգարիայի ԳԱ պատմության ինստիտուտում, իսկ 1957 թվականից մինչև կյանքի վերջը Բուդապեշտի համալսարանում։
Գիտական գործունեություն
էդմոնդ Շյուտցր գիտական գործունեությունը սկսել է համալսարանում ստացած մասնագիտությամբ ալթայական լեզուների և Միջին Ասիայի պատմության հարցերի հետազոտությամբ։ Այդ հարցերր քննարկել է քոչվոր և տեղաբնիկ ժողովուրդների հարաբերությունների հետնախորքի վրա։ Նա անդրադարձել է Առաջավոր Ասիայից դեպի արևմուտք Հայկական լեռնաշխարհ, Կովկաս և հարավռուսական տափաստաններր քոչվոր ցեղերի ներխուժումներին։ Հեղինակը քննարկել է հոների, ալանների, ավարների, խազարների վաղ շրջանի պատմության խնդիրները։ Նրա հետազոտությունների արդյունք եղան «Տափաստանների ժողովուրդների պատմությունը մինչև խազարներր», «Խազարների պատմությունը» աշխատությունները։
էդմոնդ Շյուտցր անդրադարձել է նաև ուշ միջնադարի Արևմտյան Եվրոպայի հայկական գաղութների պատմաէթնիկական ու լեզվամշակութային հարցերին։ Հայագիտության համար էական նշանակություն ունեն հայկական տառերով գրված օտարալեզու բնագրերր։ Պրոֆեսորը հետազոտել, խորացել է ղփչաղերենի մեջ և մի շարք հոդվածներից զատ հրատարակել է «Հայ-ղփչաղ մի տարեգրություն 1620-1621 թթ. լեհ-թուրքական պատերազմի մասին» արժեքավոր աշխատությունը, որը կարևոր սկզբնաղբյուր է Արևմտյան Ուկրաինայի, Լեհաստանի և Մոլդովայի XVI-XVII դարերի պատմության ուսումնասիրության համար։ Գիտնականը ուսումնասիրել է նաև ղփչաղերենի քերականությունը։ Նա արժեքավոր ուսումնասիրություններ ունի նաև 17-րդ դարի Ամստերդամի և Լվովի հայկական տպարանների ու դրանց հրատարակությունների մասին։
Հունգարիայի և Հայաստանի Գիտությունների ակադեմիաների մասնագետների ուժերով 1983 թվականին հրատարակվել է «Հայ-հունգարական պատմական և մշակութային կապերի պատմությունից» ստվարածավալ ժողովածուն, որի պատրաստումն ու հրատարակությունր իրականացվել են էդմոնդ Շյուտցի անմիջական մասնակցության շնորհիվ։
Մանկավարժական գործունեություն
Ավելի քան չորս տասնամյակ Էդմոնդ Շյուտցը Բուդապեշտի համալսարանում արևելագիտություն ու հայագիտություն է դասավանդել, հայոց լեզվի դասընթացներ վարել և հայագետներ պատրաստել։ Նրա աշակերտներր աշխատում են հայագիտության տարբեր մասնաճյուղերում։ Էդմոնդ Շյուտցը 1970-ական թվականներին հրավիրվել է ԱՄՆ Բլումինգտոնի համալսարանում հունգար բանասիրության կուրս կարդալու։ Նա նախաձեռնել և հաջողեցրել է մտցնել նաև Հայոց պատմության դասընթաց, կազմել է ԲՈՒՀ-ական ձեռնարկ, որով մի քանի տարի Հայոց պատմություն է դասավանդել։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հունգար պատմաբաններ Կատեգորիա:Արևելագետներ Կատեգորիա:Հայագետներ Կատեգորիա:Հունգարացի պրոֆեսորներ Կատեգորիա:1916 ծնունդներ Կատեգորիա:2000 մահեր Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Բուդապեշտի համալսարանի շրջանավարտներ
Նորա Գրիգորյան
Կենսագրություն
Նորա Գրիգորյանը ծնվել է 1928 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի Ջաղացներ գյուղում։
1946 թվականին Բաքվում ավարտել է հայկական դպրոց՝ ստանալով ոսկե մեդալ։ Նույն թվականին մեկնել է Մոսկվա։ Սովորել է Մոսկվայի Ի. Սեչենովի անվան առաջին պետական բժշկական համալսարանում։ 1955 թվականին ավարտել է նույն համալսարանի՝ բժշկության պատմության ամբիոնին կից ասպիրանտուրան։ Նույն թվականի հունիսին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Ի. Պ. Պետրովի գաղափարների զարգացումն ու հիմնավորումը Մ. Կ. Պետրովայի աշխատություններում։ Ոսմունք փորձարարական նևրոզների մասին («Развитие и обоснование идей И. П. Павлова в трудах М. К. Петровой. Учение об экспериментальных неврозах»): Գիտության պատմության բնագավառում նրա ուսուցիչներն են եղել պրոֆեսորներ Ֆեոդոսի Բորոդուլինը, Սամուիլ Սոբոլը և Լեոնիդ Բլյախերը։
1955 թվականի հոկտեմբերի 6-ից Նորա Գրիգորյանն աշխատել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Ս. Վավիլովի անվան բնագիտության ու տեխնիկայի պատմության ինստիտուտում։ Նա եղել է Գիտության ու տեխնիկայի սոցիալ-մշակութային խնդիրների պատմության կենտրոնի աշխատակից, գիտական խորհրդի անդամ , «Գիտության ու տեխնիկայի պատմության» գծով դիսերտացիոն խորհրդի անդամ , Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Ս. Վավիլովի անվան բնագիտության ու տեխնիկայի պատմության ինստիտուտի կենսաբանական գիտությունների գծով խորհրդի անդամ ։
1986 թվականի ապրիլի 7-ին Առողջապահության կազմակերպման և բժշկության պատմության ինստիտուտում Նորա Գրիգորյանը պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Կազանի ֆիզիոլոգիական դպրոց» («Казанская физиологическая школа») թեմայով։
Նորա Գրիգորյանը հեղինակել է ավելի քան 15 մենագրություններ, 300 գիտական աշխատություններ։ Նրա հետազոտությունները նվիրված են հիմնականում ֆիզիոլոգիայի ու բժշկության պատմությանը, նա ուսումնասիրել է Իվան Պավլովի, Լևոն Օրբելու, Իվան Սեչենովի, Նիկոլայ Կովալևսկու, Ալեքսանդր Սամոյլովի, Նիկոլայ Պիրոգով, Վասիլի Պարինի, Իվան Բերիտաշվիլու և այլոց գիտական ժառանգությունը։
Նորա Գրիգորյանը եղել է Ռուսաստանի բժշկության պատմաբանների միության անդամ, Ռուսաստանի հայերի միության անդամ, Ռուսաստանի հայերի միության Մոսկվայի քաղաքային բաժանմունքի հոբելյանական ու հիշատակի օրերի գծով հանձնաժողովի նախագահ, Մոսկվայի ազգերի տան մշակութային հանձնաժողովի անդամ։
Նորա Գրիգորյանը մասնակցել է բազմաթիվ գիտաժողովների ու միջազգային գիտական համախորհրդակցությունների, այդ թվում՝ XXII միջազգային կոնգրես գիտության պատմության վերաբերյալ (Փարիզ, 1968), XXVII միջազգային կոնգրես գիտության պատմության վերաբերյալ (Բերկլի, 1985, զեկույց՝ Ֆիզիոլոգիայի բնագավառում խորհրդա-ամերիկյան համագործակցության ավանդույթները), I միջազգային գիտաժողով «Ռուս-ուկրաինական կապերը բնագիտության ու տեխնիկայի պատմության ոլորտում» (Մոսկվա, 2011, զեկույց՝ «Նյարդա- և հոգեբնախոսության խնդիրները Խարկովի ֆիզիոլոգիական դպրոցի հիմնադիր Վասիլի Դանիլևսկու աշխատություններում»), միջազգային սիմպոզիում «Հայաստան - Ռուսաստան։ Երկխոսություն գեղարվեստական մշակույթի տարածման մասին» («Армения — Россия. Диалог в пространстве художественной культуры») (Մոսկվա, 2010, զեկույց՝ «Հայ-ռուսական համագործակցությունը գիտության ու արվեստի ոլորտում») , համառուսաստանյան գիտաժողովներ «Օրբելի եղբայրներն ու ժամանակակից գիտության զարգացումը» (Սանկտ Պետերբուրգ, 2012, զեկույց՝ «Վավիլով եղբայրներն ու Օրբելի եղբայրները»)։
Պարգևատրվել է «Աշխատանքի վետերան», «Ի հիշատակ Մոսկվայի 850-ամյակի» մեդալներով, Կազանի պետական համալսարանի շնորհակալագրով «Կազանի ֆիզիոլոգիական դպրոցի ձեռքբերումների ուսումնասիրման ու պրոպագանդայի գործում ունեցած նշանակալի ավանդի համար» (2006), Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի նախագահության շնորհակալագրով որպես «Вестник РАН» պարբերականի լավագույն հեղինակ 2006 թվականին (2007), Ռուսաստանի հայերի միության արծաթե խաչով (2012) , «Գիտության ու տեխնիկայի ոլորտում ունեցած ներդրման համար» պատվո նշանով, «Ռուսաստանի պատրիոտ» հուշամեդալով «Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացիների հայրենասիրական դաստիարակության ոլորտում ակտիվ աշխատանքի համար» (2016) ։ Նորա Գրիգորյանը եղել է բժշկական ծառայության մայոր։ Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Լ. Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտը նրան կոչել է «Օրբելի ընտանիքի գիտական դինաստիայի ճանաչված կենսագիր»։
Նորա Գրիգորյանը մահացել է 2016 թվականի նոյեմբերի 24-ին Մոսկվայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Կին պատմաբաններ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Hotel California (երգ)
«Hotel California» (Հյուրանոց Կալիֆոռնիա), Eagles խմբի երգը համանուն ալբոմից, որը թողարկվել է 1976 թվականին։ 1977 թվականի սկզբին երգը թողարկվել է նաև որպես սինգլ։
Պատմություն
Երգում նկարագրվում է մի «հյուրանոց, որը երբեք չի կարելի լքել»։ Երգը հիշեցնում է հոգնած ճանապարհորդի պատմությունը, ով մղձավանջային հյուրանոցում, որը սկզբում շատ գրավիչ էր թվում, հայտնվել է թակարդում։
Ոմանց կարծիքով երգը այլաբանորեն խոսում է հեդոնիզմի և Հոլիվուդում երգի ինքնաոչնչացման մասին։ Երգի գաղափարն այն է, որ Հոլիվուդը նման է շքեղ հյուրանոցի, որը նախ ողջունում է հյուրերին, ապա իր խորամանկության շնորհիվ նրանց գցում թակարդի մեջ։ Կան նաև այլ տարբերակներ․ օրինակ՝ այն, որ «հյուրանոցի» անվան տակ նկատի է առնվում բանտ կամ հոգեբուժարան։ Կա նաև վարկած, որ երգում խոսվում է թմրամոլության մասին։ Որպես հիմք ներկայացվում է colitas բառի թարգմանությունն այս տողում․ Որոշ աղբյուրների համաձայն՝ colitas բառը ոչ այլ ինչ է, քան կանեփի տերևների ծայրեր, որի տերևները պարունակում են մեծ քանակությամբ տետչահիդրոկաննաբինոլ (ТГК): Այդ մեկնաբանության համաձայն՝ colitas-ն ունի իսպանական արմատներ և կապված է կոկաինի հետ։ Կա նաև տարբերակ, որ երգը գրվել է Ջեթրո Թալ խմբի կողմից՝ «Stand Up» (1969) ալբոմի «We Used to Know» երգի ազդեցությամբ։ Նախքան երգի թողարկումը խմբերը հանդես են եկել համատեղ հյուրախաղերով։ Նման են նաև մեղեդին և ակորդները։ Ջեթրո Թալից Իեն Անդերսոնը 1970-ականների վերջին տված համերգների ժամանակ անձամբ է ընդգծել դա՝ սկսելով նվագել "We Used to Know"-ն, իսկ երկրորդ հատվածից կատարելով «Hotel California»-ի խոսքերը։
1978 թվականին «Hotel California» երգն արժանացել է «Գրեմմի» մրցանակի՝ որպես տարվա լավագույն երգ։ Երգը նաև գլխավորել է Billboard Hot 100 հիթ-շքերթը։
Քավեր տարբերակներ
Թողարկվել են երգի տարբեր քավեր տարբերակներ։ Օրինակ՝ այն կատարել են Gipsy Kings-ը, The Killers-ը, Alabama 3-ն, Oleg Skrypka-ն, Sunday-ն, Our Last Night-ը և Մաջեք Ֆաշեքը (տարբերակ, որը երբեմն վերագրում են Բոբ Մառլիին)։ Gipsy Kings-ի կատարմամբ քավեր տարբերակը դարձել է «Մեծ Լեբովսկի» ֆիլմի սաունդթրեքը։
2012 թվականի օգոստոսին ռոք երաժիշտ Մերիլին Մենսոնը իր մասնակցությամբ «Californication» հեռուստասերիալի վեցերորդ եթերաշրջանի նկարահանման ավարտին նվիրված երեկույթի ժամանակ հանդես եկավ «Hotel California» երգով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:Գրեմմի մրցանակակիր ձայնագրություններ
Պրոյեկտիվ մեթոդներ
Պրոյեկտիվ մեթոդ, հոգեդիագնոստիկ մեթոդ՝ նախատեսված անձի հետազոտության համար, որին մեծապես բնորոշ է անձի գնահատման ամբողջական մոտեցում, այլ ոչ թե առանձին գծերի դուրս բերում։
Պրոյեկտիվ, անհատական թեստերը սկզբնապես նախատեսված են եղել կլինիկական հոգեբաններին օգնության համար բնավորության և հուզական խանգարումների ախտորոշման մեջ։ Նրանց համար հիմք է ծառայել Զիգմունդ Ֆրոյդի տեսության այն դրույթը, որի համաձայն՝ չգիտակցված գործընթացները կարևոր են հոգեպաթոլոգիայի հասկացման համար։ Հետևաբար, պրոյեկտիվ գնահատման նպատակը անձի չգիտակցված  կոնֆլիկտների, նրա վախերի և անհանգստության աղբյուրների բացահյտումն է։ «Պրոյեկտիվ մեթոդ» տերմինն առաջադրել է Լ. Ֆրանկը այն մեթոդների անվանման համար, որոնցում փորձարկվոեղին տալիս են անորոշ ազդակներ, որոնց բովանդակությունը չի ենթադրում հստակ, տվյալ մշակույթով պայմանավորված պատասխաններ։ Այսպիսի մեթոդները թույլ են տալիս մարդկանց անորոշ   նյութի վրա պրոյեկտել իրենց հույզերը, պահանջմունքները, դիրքորոշումները։ Ենթադրվում է, որ թեստային ազդակներին տրված պատասխաններում հայտնաբերվում են անձի պաշտպանական մեխանիզմները, ճնշված իմպուլսները, «ներքին» ասպեկտները։ Պրոյեկտիվ բոլոր թեստերը առանձնանում են մի շարք կարևոր առանձնահատկություններով։ Բոլորը ներառում են անորոշ կամ չկառուցվածքավորված թեստային ազդակներ։ Հետազոտողը երբեք չի հաղորդում փորձարկվողին թեստավորման իրական նպատակների մասին՝ չնշելով նաև պատասխանների մեկնաբանման առանձնահատկությունները։ Հրահանգներում ընդգծվում է, որ ճիշտ կամ սխալ պատասխաններ այստեղ չեն կարող լինել, և փորձարկվողն իրավունք ունի պատասխանել այնպես, ինչպես ցանկանում է։ Նրա պատասխանների հաշվարկը և մեկնաբանումը հիմվում է նշանակալից չափով հետազոտողի սուբյեկտիվ դատողությունների վրա՝ արտացոլելով նրա կլինիկական փորձը։
Այսպիսով, պրոյեկտիվ մեթոդներում ապահովվում է առաջադրանքի իմաստի քողարկվածությունը։ Ըստ համապատասխան հրահանգի՝ թեստային ազդակները  լրացվում, զարգացվում և մեկնաբանվում են փորձարկվողի կողմից։ Հրահանգի և վերջնանպատակի կապը միանշանակ չէ, անորոշ է։ Պրոյեկտիվ մեթոդներում պատասխանները սահմանափակ չեն և անմիջականորեն բխում են անձի անհատականությունից, հուզականությունից, ընկալումից, կենսափորձից և այլն։
Հոգեդիագնոստիկ մեթոդների այս խումբն ունի կիրառության լայն բնագավառ և նախատեսված են տարբեր տարիքային խմբերի հետազոտման համար։ Թեև ապահովում են մեկնաբանման մեծ հնարավորություններ և համարվում առավել օբյեկտիվ, այնուամենայնիվ, պահանջում են մասնագիտական մեծ փորձ, մեթոդիկաների տիրապետման հմտություններ և կարողություններ։
«Պրոյեկցիա» հասկացություն
Պրոյեկցիան որպես հոգեբանական հասկացություն ունի իր դասական մեկնաբանությունը՝ առաջադրված հոգեվերլուծական ուղղության հիմնադիր Զիգմունդ Ֆրոյդի կողմից։ Նա պրոյեկցիան սահմանում է որպես անձի պաշտպանական մեխանիզմ. ներքին կոնֆլիկտի դուրս մղում և վերագրում այլ օբյեկտների, իրողությունների, երևույթների։
Պրոյեկցիա հասկացությունն ավելի հաճախ օգտագործվում է կլինիկական և սոցիալական հոգեբանությանտերմինաբանության շրջանակներում, սակայն պրոյեկցիայի տեսական դրույթների վրա հիմնված հոգեդիագնոստիկական մեթոդիկաները լայն տարածում ունեն հոգեբանության ժամանակակից տարբեր ուղղություններում։ Պրոյեկտիվ մեթոդիկաների հիմքում ընկած են երևակայության և պերցեպցիայի վրա մոտիվացիայի  ազդեցությունը ստուգող բազմաթիվ հետազոտությունները։
Ի տարբերություն հոգեվերլուծական մոտեցման՝ Հենրի Մյուրեյը պրոյեկցիան դիտարկել է որպես մարդու պահանջմուքների և հետաքրքրությունների ազդեցության տակ գործող բնական միտում՝ համարելով, որ պրոյեկցիայի ընթացքում պաշտպանական մեխանիզմները ոչ միշտ են գործում։
Պատահում է այնպես, որ սուբյեկտը գիտակցում է սեփական բացասական գծերն ու անցանկալի վարքը՝ ունենալով, սակայն դրա արդարացումը։ Այս դեպքում խոսքը վերաբերում է «Ռացիոնալիզացված պրոյեկցիային»։
Հոգեդիագնոստիկայում առանձնացվում է նաև կոմպլեմենտար պրոյեկցիան, երբ սուբյեկտին վերագրվում են լրացուցիչ գծեր, օրինակ, երբ սեփական տագնապի զգացումն ուղեկցվում է այն մտքով, որ «բոլորից պետք է զգուշանալ»։ Որպես «Աուտիկ պրոյեկցիա»՝ մեկնաբանվում է պրոյեկցիայի այն տեսակը, որի հիմքում մարդու ակտուալ պահանջմուքներով պատճառավորված ընկալումն է։
Պրոյեկցիա երևույթի վրա հիմնված մեթոդիկաները լրացնում են մեթոդիկաների խումբը՝ նոր հնարավորություններ ստեղծելով առավել քողարկված, խորքային միտումների բացահայտման և ուսումնասիրման համար։
Դասակարգում
Լ. Ֆրանկը տվել է պրոյեկտիվ մեթոդների հետևյալ դասակարգումը.
Պետք է նշել, որ այս հինգ խմբերը միմյանց բացառող չեն և շատ դեպքերում կիրառվում են նրանցից երկուսը կամ ավելի։
Առավելություն-թերություն
Պրոյեկտիվ մեթոդների կողմնակիցները գտնում են, որ վերջիններս օժտված են երկու եզակի առավելություններով։ Առաջինն այն է, որ թեստային ազդակներն այստեղ հարաբերականորեն միատեսակ և միանշանակ չեն, ինչի շնորհիվ փորձարկվողը չգիտի՝ ինչ հոգեբանական մեկնաբանում կստանան իր պատասխանները։ Պրոյեկտիվ մեթոդները թույլ են տալիս հնարավոր պատասխանների անսահմանափակ բազմազանություն, ինչը փորձարկվողից թաքցնում է թեստավորման իսկական նպատակը, ինչպես նաև նվազեցնում է կեղծ, դիրքորոշված պատասխանների հավանականությունը։ Երկրորդ՝ թեստային նյութի անուղղակի առաջադրման միջոցը չի հանգեցնում փորձարկվողի հոգեբանական պաշտպանական մեխանիզմների դրսևորմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս ստանալ ինֆորմացիա անձի այնպիսի ասպեկտների մասին, ինչպիսիք սովորաբար թաքնված են դիտումից։
Պրոյեկտիվ թեստերի քննադատությունը հանգում է նրան, որ նրանք բավականաչափ ստանդարտավորված չեն, բացակայում է հստակ ընթացակարգը, գնահատականը և մեկնաբանումը։ Թեստային ցուցանիշների գնահատումը հաճախ կախված է հոգեբանի հմտությունից, կլինիկական փորձից, պրոֆեսիոնալիզմից։
Թեմատիկ ապերցեպտիվ թեստ (ԹԱԹ)
Պրոյեկտիվ մեթոդիկաների շարքում ամենատարածվածներից է Թեմատիկ ապերցեպցիոն թեստը, որը ստեղծվել է Հենրի Մյուրեի կողմից։ Թեստն ընդգրկում է 31 սև-սպիտակ քարտ, որոնցից մեկը դատարկ է։ Առանձնացվում են տղամարդկանց և կանանց համար նախատեսված քարտերի տարբերակներ, որոշներն էլ՝ դեռահասների հետ անցկացման համար են։ Թեստը բացահայտում է իմպուլսիվության, հուզականության, կոնֆլիկտների ցուցանիշներ՝ պայմանավորված անձի կողմից արտամղված անգիտակցական կամ անընդունելի միտումներով։ Թեստային նպատակի քողարկվածությունը դրդում է  հետազոտվողին՝ ասելու այն, ինչը չէր բարձրաձայնի ուղիղ հարցի դեպքում։ Դրա շնորհիվ հետազոտվողն անգամ չի էլ կասկածում, որ փորձարկողը հնարավորություն է ունեցել բացահայտելու իր խնդիրները։
Թաթ-ում յուրաքանչյուր քարտի անցկացման համար նախատեսված ժամանակը մոտավորապես հինգ րոպե է, անցկացվում է իրար հաջորդող երկու օրով՝ առանց լրացուցիչ միջամտությունների։ Թեստավորման նախապատրաստական փուլում իրականացվում է տեղեկատվության հավաքագրում հետազոտվողի անձի, ընտանիքի, աշխատավայրի մասին, նաև այլ մեթոդիկաների տվյալներ, որոնք չպետք է խանգարեն ընդհանուր մթնոլորտին և չազդեն հետազոտության նկատմամբ հետազոտվողի վերաբերմունքի վրա։ Թեստի հրահանգի էությունը կայանում է նրանում, որ հետազոտվողը պետք է յուրաքանչյուր քարտի համար հորինի պատմություն. պատմի, թե ինչ է տեղի ունեցել նկարում, ինչ է կատարվել, որ ստեղծվել է նման իրավիճակ, ինչ է կատարվում տվյալ պահին, ինչ են մտածում պատկերված դեմքերը, և ինչ կլինի հետո։ Ընդ որում, հետազոտվողին հայտնում են, որ թեստի արդյունքում փորձելու են նրա երևակայությունը։ Թեստն ունի հրահանգի երկու տարբերակ, որոնց կիրառումը կախված է նրանից, թե ինչպես է տրամադրված հետազոտվողը թեստավորման գործընթացին. փորձում է հսկել այն կամ ունի որոշակի լարվածություն։
Քարտերի վերաբերյալ հետազոտվողի պատմությունները պետք է գրանցվեն ամբողջությամբ՝ նշելով ժամանակահատվածը, ընդհատումները։ Առաջին օրն անցկացվում են 10 քարտերը, հաջորդ օրը աշխատանքը շարունակվում է՝ թարմացնելով համապատասխան հրահանգը։
Դատարկ քարտի համար հրահանգն այնպիսին է, որ փորձարկվողը պետք է պատկերացնի, որ ինչ-որ բան է նրանում պատկերված և նկարագրի այդ ամենը մանրամասնորեն։
Թեստավորման ավարտից հետո կարող է անցկացվել զրույց պատմությունների սկզբնաղբյուրները պարզելու նպատակով։ Հետազոտվողը կարող է դրանք կապել ֆիլմերի, գրքերի հերոսների, այլ մարդկանց խնդիրների հետ. իհարկե, այստեղ կարևոր է, որ նա հասկանա, թե ինչքանով են դրանք նույնացվում իր սեփական ապրումների, տպավորությունների, կենսափորձի հետ։
Հոգեբանի կողմից թեստավորման ընթացքում գաղտնի գրանցումների անկացումը չի խրախուսվում։
ԹԱԹ-ի արդյունքների մշակումը և մեկնաբանումը
Որպես հոգեդիագնոստիկական տեղեկություններ՝ հետազոտվողի պատմություններում առանձնացվում են.
ԹԱԹ-ի արդյունքների մեկնաբանության ժամանակ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձրվում խոսքային առանձնահատկություններին, հատկապես մեջբերումներին, ասույթներին, փոխաբերություններին։
ԹԱԹ-ի դիագնոստիկ ցուցանիշներից բովանդակային նշանակություն ունեն.
Թեստի մեկնաբանումները կատարում են համապատասխան ցուցանիշներով կազմված անհատական աղյուսակներով։
ԹԱԹ-ի կիրառական նշանակությունը մեծ է անձի բարոյահոգեբանական կարգավիճակը հասկանալու, միջանձնային հարաբերությունների առանձնահատկությունների  մասին տեղեկություններ ստանալու գործում։
Հումորային արտահայտությունների թեստ
Հումորային արտահայտությունների թեստն ուղղված է անձի դրդապատճառային ոլորտի հետազոտմանը։ Այն մշակվել է Ա. Շմելյովի և Վ. Բոլդիրեվայի կողմից 1982 թվականին։ Թեստն ընդգրկում է 80 հումորային արտահայտություններ, որոնցից 40-ը միանշանակ համապատասխանում են տասը թեմաների, իսկ մնացածներն ունեն բազմակի նշանակություն։ Թեմաները հետևյալն են.
Սիբիլ Հեթումյան
Սիբիլ Հեթումյան, Կիլիկիայի հայկական թագավորության արքայադուստր։ Հեթում Ա թագավորի և Զապել թագուհու դուստրն է։
Պրոյեկտիվ մեթոդներ
Հումորային արտահայտությունների թեստ
Փորձարկվողը, ելնելով իր սեփական ապերցեպտիվ ընկալումից, հումորային արտահայտությունների խմբավորում է ըստ դասերի՝ տալով նրանց անուններ։ Այնուհետև հետազոտողը դրանք փորձում է համապատասխանեցնել 10 թեմաներին։
Սիբիլ Հեթումյան
Կենսագրություն
1254 թվականին ամուսնացել է Անտիոքի դուքս և Տրիպոլիի կոմս Բոհեմունդ VI-ի հետ։ Ամուսնու մահից հետո որպես որդու խնամակալ ղեկավարել է Տրիպոլիի կոմսությունը։ Նա ընդդիմադիր էր Կիպրոսի արքա Հուգո III արքայի իշխանությանը։ Բոհեմունդ VII-ի մահից հետո՝ 1287 թվականին, Տրիպոլիի ազնվականները Սիբիլին առաջարկում ղեկավարել երկիրը։ Ավելի ուշ նա վերադառնում է հայրենի Կիլիկիա՝ իր եղբոր, արդեն թագավոր դարձած Լևոն Գ-ի մոտ, որտեղ և մահացել է 1290 թվականին ։
Պրոյեկտիվ մեթոդներ
Հումորային արտահայտությունների թեստ
Թեստի անցկացման համար պահանջվում է 15-25 րոպե։ Ընդ որում, թեստավորման գործընթացում հետազոտվողին տրվում է առավելագույն ազատություն՝ կապված ստիմուլային նյութի օգտագործման հետ։ Հրահանգում նշվում է, որ ամենաճիշտ որոշումը այն է, որն առաջինն է գալիս միտքը գալիս։ Թեստային բալի հաշվարկը չի հանգում միայն պատասխանների օգտագործմանը. հետազոտողին բավական է հաշվարկել համապատասխան դասի քարտերը մոտիվացիոն թեմային որոշակի բալ վերագրելու համար։ Այս կերպ, հաշվարկված 10 ցուցանիշները կարող են ներկայացվել պրոֆիլի ձևով՝ ըստ գերակշռող և երկրորդական թեմաների։
Սիբիլ Հեթումյան
Ընտանիք
Ամուսին։ Բոհեմունդ VI
Պրոյեկտիվ մեթոդներ
Ֆրուստրատիվ իրավիճակների թեստ
Մեթոդիկան առաջադրվել է Սաուլ Ռոզենցվեյգի կողմից։ Նպատակն է՝ բացահայտելու անձի վարքային միտումները ֆրուստրատիվ և սթրեսային իրավիճակներում, մասնավորապես՝ նպատակին հասնելու ճանապարհին խոչընդոտների առաջացման դեպքում։ Թեստւ թույլ է տալիս նաև դուրս բերելու սուբյեկտի ագրեսիայի առանձնահատկությունները։ Մեթոդիկան բաղկացած է 24 նկարներից, ունի տարբերակներ ինչպես երեխաների, այնպես էլ մեծերի համար։ Նկարներում պատկերված են միջանձնային փոխազդեցության տարբեր իրադրություններ. կան երկու կամ ավելի մարդկանց պատկերներ, ընդ որում, որպես կանոն բերված է հերոսներից մեկի արտահայտությունը։ Հետազոտվողը պետք է պատասխանի մյուսի անունից։
Փորձարկվողի տված բոլոր պատասխանները գնահատվում են 2 տեսանկյունով՝ ռեակցիայի ուղղվածությամբ և տիպով։ Առանձնացվում են ագրեսիայի ուղղվածության 3 տեսակներ.
Սիբիլ Հեթումյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անտիոքի դքսուհիներ Կատեգորիա:Տրիպոլիի կոմսուհիներ Կատեգորիա:Հեթումյաններ
Պրոյեկտիվ մեթոդներ
Ֆրուստրատիվ իրավիճակների թեստ
Ընդ որում, հաշվի առնվում, թե հատկապես ինչին է սևեռվել հետազոտվողը.
Արդյունքում, առանձնացվում են հետազոտվողի ռեակցիաների հետևյալ տիպերը.
Ռեակցիայի ուղղվածության երեք տեսակների և երեք տիպերի համադրությամբ ստացվում է իրավիճակի գնահատման հնարավոր 9-ը կատեգորիաներ.
Ռոզենցվեյգի տեսության համաձայն՝, երբ օրգանիզմը այս կամ այն պահանջմունքը բավարարելու ճանապարհին խոչընդոտի է հանդիպում, պաշտպանական հակազդումն իրականացվում է երեք մակարդակներում՝ կենսաբանական, ֆիզիկական, հոգեբանական։ Ֆրուստրատիվ իրավիճակում ինքնուրույն պաշտպանվելով վախ կամ մեղադրանք առաջացնող արգելքից՝ անձը հակազդում է իրավիճակին՝ վարքային համապատասխան դրսևորումներով։
Քելիի դերացանկի տեխնիկա
Անձի հետազոտման առաձնահատուկ տեխնիկա է առաջադրել Ջորջ Քելին։ Ըստ նրա՝ հոգեբանական ցանկացած գաղափարի կամ կոնցեպտի հիմքում ընկած են փորձարարական ճանապարհով հավաստիացված ենթադրություններ, որոնց հիման վրա մշակվում է այս կամ այն մեթոդը։ Անձնային կոնստրուկտների ուսումնասիրության համար Քելին առաջարկել է դերացանկային վանդակների տեխնիկան, որը թույլ է տալիս բացահայտել մարդկանց դատողությունների հիմքում ընկած հոգեկան գործընթացները։ Այս մեթոդիկան օգնում է վերակառուցել բացասական ռեակցիաներին վերաբերող կերպարների պատկերացումները, ստանալ «Ես» կերպարին փոխադարձ դասավորվող իդեալական ռեակցիաներն այն համակարգում, ըստ որի ներկայացվում է կոնստրուկտը։
Որպես դերացանկ՝ առաջադրվում է այն մարդկանց անունները, ովքեր ընդգրկվելու են հետազոտման աղյուսակում։ Դերացանկի օրինակ կարող է լինել հետևյալը. Այլ...
Կոնստրուկտները բացահայտվում են բացհայտվում են հետևյալ կերպ. հետազոտվողին հարցնում են, թե շրջանակներով ընտրված երեք կերպարներից երկուսն իրար հետ ինչպես են համադրվում, ինչով են նման այդ մարդիկ, և հատկապես ինչով է տարբերվում նրանցից երրորդը։
Վերլուծությունները կատարվում են մաթեմատիկական մշակման ճանապարհով։
Ռորշախի Թանաքաբծերի թեստ
Անձի հետազոտության պրոյեկտիվ մեթոդիկաներից առավել տարածվածներից է շվեյցարացի հոգեբան Հերման Ռորշախի Թանաքի հետքերի թեստը, որը հրապարակվել է 1921 թվականին։
Հետազոտվողին առաջարկվում է մեկնաբանել ուղղահայաց առանցքի նկատմամբ հարաբերականորեն համաչափ թանաքային հետքերով տասը քարտեր։ Քարտերից հինգը պատկերված են միայն սև-սպիտակով, երկուսը պարունակում են լրացուցիչ վառ կարմիր երանգով բծեր, իսկ մնացած երեքը՝ ոչ վառ երանգների համակցում։ Հետազոտվողին հրահանգ է տրվում պատմելու, թե ինչ է տեսնում յուրաքանչյուր քարտում. յուրաքանչյուր այսպիսի պատկեր խթան է ազատ զուգորդությունների համար։ Փորձարկվողը պետք է անվանի իր միտքն առաջինը եկած բառը, գաղափարը, կերպարը։ Թեստը հիմնված է այն ենթադրության վրա, որ այն, ինչ անհատը «տեսնում է» թանաքաբծերի պատկերներում, պայմանավորված է իր անձնային առանձնահատկություններով։
Գրականության մեջ գոյություն ունի Ռորշախի թեստի ցուցանիշների մշակման և մեկնաբանման մի քանի համակարգ, որոնցում հիմնական ցուցանիշները լրացվում են հետևյալ հինգ կատեգորիաներով.
Պատասխանների բովանդակությունը նշանակվում է հետևյալ սիմվոլներով. Առավել հազվադեպ հանդիպող բովանդակությունները նշանակվում են ամբողջական բառերով՝ Smoke, Mask, Emblem և այլն։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հոգեդիագնոստիկա
Լի Յուչուն
Լի Յուչուն (չին․` 李宇春, ), նաև հայտնի է որպես Քրիս Լի, չինացի երգչուհի, երգահան և դերասանուհի։ Նա իր երկրում հայտնի է դարձել 2005 թվականին «Սուպեր աղջիկ» մրցույթում հաղթելուց հետո։ 2006 թվականից մինչև այժմ թողարկել է 6 ստուդիական ալբոմ։ Լի Յուչուն միջազգային ճանաչում է ձեռք բերել 2013 թվականի նոյեմբերին, երբ Ամստերդամում անցկացված MTV Europe Music Awards մրցանակաբաշխությունում ստացել է «Լավագույն միջազգային կատարող» մրցանակը ։ 2014 թվականին նա դարձել է «Ամենավաճառվող չինացի կատարողը» World Music Awards մրցանակաբաշխությունում ։
Ծովայինների Վալենտինի նվեր
Ծովայինների Վալենտինի նվեր (Sailor's valentine), հուշանվեր, պատրաստված մեծ քանակությամբ խեցիներից։ Անունը ծագել է Վալենտինի բացիկների նմանությամբ, որոնք նվիրում են սիրած մարդկանց Սուրբ Վալենտինի օրը։ Ստեղծման տարեթիվը հայտնի չէ, բայց հայտնի է, որ սկսել է օգտագործվել 1830-1890 թվականներին։ Ծովայինները նվիրել են իրենց հարազատներին և սիրելիներին ։ Ծովայինների Վալենտինի նվերների մեծ մասը պատրաստվել են Բարբադոս կղզում, որը երկար ժամանակ կարևոր ծովային նավահանգիստ էր։ Ըստ պատմաբանների բարբադոսցի կանայք նվերները պատրաստել են տեղական և Ինդոնեզիայից ներկրված ծովային խեցիներից ։
Ծովայինների Վալենտինի նվերը հիմնականում ութանկյուն ապակեպատ փայտյա տուփ է 20-40 սմ լայնությամբ։ Ապակու տակ բազմագույն ծովային խեցիներից հավաքված է, որպես կանոն սիմետրիկ նկար։ Մեծ մասամբ պատկերի կենտրոնում «քամիների վարդ» և «սիրտ» պատկերներն են։ Շատ դեպքերում նկարի կենտրոնում սիրային ուղերձ է գրված։
Այժմ ծովայինների Վալենտինի նվերները հավաքորդության առարկա են և վաճառվում են հուշանվերների խանութներում ։ Վալենտինի նվերների մեծ հավաքածու ունի ԱՄՆ Մասաչուսեթսի «Նանտակետ» թանգարանը։
Գորբեա (լեռ)
Գորբեա լեռ (Monte Gorbea), լեռ և լեռնազանգված, ամենաբարձր լեռը Բիսկայա և Ալավա (Բասկերի Երկիր, Իսպանիա) նահանգներում։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից 1,481 մ է ։ Լեռնազանգվածը ծածկում է երկու նահանգների միջև ընկած տարածությունը։ Հիմնական լեռան գագաթը կլոր է և պատված փարթամ խոտածածկով, որտեղ տեղադրված է 20 մետր բարձրությամբ մետաղական խաչ, որն էլ լեռան հետ միասին հասնում է 1500 մ-ի։ Լեռնազանգվածի մյուս կարևոր լեռներից են Բեռետին (1,227 մ), Լեկանդան (1,301 մ) և Ալդամինը (1,376)։
Լեռնազանգվածի մի մասը բաժանում է հյուսիսում կարստյան Իթշինա բարձրավանդակով, որը պարունակում է հանքային և քարանձավային լանդշաֆտ (ինչպես Սուպելեգորը)։ Աթշուլարի աչք քարանձավը միակն է, որով կարելի է ոտքով բարձրանալ դեպի բարձրավանդակ։
Ամբողջ լեռնազանգվածը 1994 թվականին ընդգրկվել է Բասկյան կառավարության կողմից ստեղծած 200 կմ² տարածք ունեցող Գորբեա բնական պարկում՝ կենդանական և բուսական աշխարհի պահպանման համար։ Լեռան մուտքի հիմնական կետերն են Մուրգիան Ալավայից և Արետզան Բիսկայայից։
Նկարագրություն
Գորբեայի գագաթը 1,482 մ է։ Այն ընկած է Ալավայի և Բիսկայայի սահմանի միջև։ Հասանելի է իր բոլոր լանջերից և շրջապատված է բնական միջավայրով, որն օգտագործվում է գյուղատնտեսության համար։ Այս տարածքը բնակեցված է եղել դեռևս նախնադարյան մարդու կողմից, իսկ այն տարածքը, որը պահպանված է քաղաքակրթությունից զատ, ձևավորվում է Գորբեա բնական պարկը։
Լեռը մեծ մասայականություն է վայելում զբոսաշրջիկների շրջանում։ Կա մի ավանդույթ, ըստ որի լեռը պետք է բարձրանալ տարվա կամ առաջին կամ վերջին օրը։ Սակայն Գորբեայի ամենակարևոր հետաքրքրությունը մետաղյա խաչն է, որը կրում է Սուրբ Բեգոնյայի անունը։ Կողքին դրված է մի փոստարկղ, որտեղ մարդիկ կարող են թողնել իրենց նամակները։
Խաչերը
1899 թվականի Հռոմի Պապ Լեո XIII-ը հրամայեց խաչեր կառուցել ամենաբարձր քրիստոնեական լեռներում, որպես նոր դարի նշան։
Հետևաբար, Բասկերի հանձնախումբը, որը ղեկավարում էր Կեանուրին, որոշեց խաչը կառուցել Բասկյան երկրի ամենաբարձր լեռան՝ Գորբեայի վրա։
Առաջին խաչ
Որոշված էր կառուցել 33,33 մ բարձրությամբ խաչ, որի բացումը պետք է տեղի ունենար 1900 թվականին, բայց մի շարք խնդիրներ առաջացան կապված սահմանված սեղմ ժամկետի հետ, այդ իսկ պատճառով խաչի բացման արարողությունը տեղի ունեցավ 1901 թվականի նոյեմբերի 12-ին։ Խաչի կառուցման բյուջեն կազմում էր ընդամենը 300 եվրո։ Ըստ որոշ հովիվների կանխատեսումների խաչը պետք է մի քանի օրվա ընթացքում ընկներ, և նրանք ճիշտ էին։ Հաջորդ ամիս խաչն արդեն ընկել էր։
Երկրորդ խաչ
Առաջին խաչի բացման արարողությունից որոշ ժամանակ անց արդեն սկսել էին երկրորդի կառուցման աշխատանքները։ Այն առաջինի բարձրության էր, բայց առավել պինդ։ 22 ամիս անց՝ 1903 թվականի հոկտեմբերին տեղի ունեցավ երկրորդ խաչի բացումը, որը օրհնվել էր Հորդանանից բերված ջրով։ Բայց այն երկար չդիմացավ։ 1906 թվականի փետրվարի 12-ին խաչը փլուզվեց փոթորկի պատճառով։
Երրորդ խաչ
1907 թվականին սկսվեց երրորդ խաչի աշխատանքները։ Այնուամենայնիվ դիզայնը շատ ավելի պարզ էր, և այնքան էլ բարձր չէր, որքան նախորդ երկուսը։ Նրա բարձրությունը 17,23 մետր էր, իսկ կառուցվածքը շատ նման էր Էյֆելյան աշտարակին։ Դրա հիմքը քառակուսի է, ունի 4 ոտք, 2-ը Ալավայում, 2-ը՝ Բիսակայայում։ Այս անգամ խաչի կառուցման աշխատանքներին ներգրավված էին ավելի փորձառու ճարտարապետներ։ Բացի այդ վերևում նշվում է արևելքը և արևմուտքը։ Այն կառուցվել է Սերապիո դե Գոիկոետշեայի և Պալասիոյի կողմից։ 1963 թվականի հունիսի 23-ին կրոնական համալիրը համալրվեց «Ալպին Գրուպ Բասկոնիա»յի կողմից Բեգոնյա կույսի պատկերով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի լեռներ Կատեգորիա:Բասկերի երկիր
Ստեփանոս Վահկացի
Ստեփանոս Վահկացի (12-րդ դարի վերջ կամ 13-րդ դարի սկիզբ - 13-րդ դար), հայ գիտնական, մանրանկարիչ և որմնանկարիչ, ստեղծագործել է Կիլիկիայի Հայկական Թագավորությունում ։
Եղել է Հովհաննես Արքաեղբոր սաներից մեկը։
Կենսագրություն
Հավանաբար ծնվել է 12-րդ դարի վերջին, կամ 13-րդ դարի սկզբին Կիլիկիայի հայկական թագավորությունում։ Ապրել և ստեղծագործել է Ռուբինյաններին պատկանող Վահկայի բերդում։ Մանրանկարչի աշխատանքները, որոնք մեզ են հասել, պահպանվում են աշխարհի տարբեր թանգարաններում։
Աշխատություններ
Հաջորդ աչքի ընկնող աշխատությունը «Հավաքածուն» է, որը կազմվել է 1266 թվականին Բարձրաբերդ ամրոցի մոտ։ Հավաքածուի էջերից մեկում պատկերված է Հովհաննես Արքաեղբայրը, որը ծնկի է էջել «Հովհաննեսի ավետարան» գրքի առաջ։ Այս ձեռագիրն աչքի է ընկնում նամակին բնորոշ յուրահատուկ գեղեցկությամբ և տեքստի հատուկ դասավորվածությամբ։ Մանրանկարչության վրայի արձանագրությունից պարզվում է, որ աշխատության պատվիրատուն Հովհաննես Արքաեղբայրն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ
Կորվեյ
Կորվեյ իշխանություն-աբբայություն (Fürstabtei Corvey), սուրբ Բենեդիկտյան միաբանության նախկին կայսերական աբբայություն Գերմանիայում, Վեզեր գետի վրա, Հոքսթեր քաղաքից 2 կմ հյուսիս-արևելք։
Լյուդովիկոս Բարեպաշտի հովանավորությամբ Կառլոս Մարտելի Վալա և Ադելարդ անուններով երկու թոռները, որոնք Պիկարդիա էին ժամանել Կորբիական աբբայությունից՝ կառուցված Բաթիլդա թագուհու կողմից, 815 թվականին հիմնել են վանքը։ Փոքրսաքսոնական վանքն առաջին ժամանակներում անվանում էին «նոր Կորբիա», հետո այդ անվանումը ձևափոխվել է «Կորվեյի»։ 822 թվականին վանքը տեղափոխվել է ներկայիս վայր։
Միջին դարերում Կորվեյը վերածվել է խոշոր մշակութային կենտրոնի, որտեղ կրթություն են ստացել սակսոնացի պատմիչ Վիդուքինդ Կորվեացին և քրիստոնյա սկանդինավացիների Անսգար քարոզիչը։ Այստեղ եղել է սկրիպտորիա, անցկացվում էր տարեգրություն (Կորվեական տարեգրություն)։ Վանական գրադարանը պահպանել է անգին ձեռագրեր, ներառել Տակիտոսի «Տարեգրության» առաջին հինգ գրքերը։
15-րդ դարից սկսվել է աբբայության անկումը։ Այնուամենայնիվ 1792 թվականին Կորվեյ կայսերական աբբայության կարգավիճակը բարձրացվել է եպիսկոպոսների-թագավորության պապի կողմից, որը լուծարվել է նապոլեոնական սեկուլյարիզացիայի կողմից (1803)։ Նապոլեոնական պատերազմներից հետո Կորվեյը և իր հողատիրությունը հայտնվել են Հեսսեն-Ռոտենբուրգի լանդգրաֆների ձեռքերում, ովքեր վերակառուցել են աբբայության կառույցը թագավորության աթոռանիստ վայրում։ 1840 թվականին Կորվեյական թագավորի և Ռատիբորսական դուքսի տիտղոսները ստացել է Վիկտոր Հոհենե-Շիլինգսֆյուրստ արքայազնը՝ Խլոդվիգ Հոհենլոեի, Գերմանական կայսրության ապագա կանցլերի ավագ եղբայրը։
Աբբայության գրադարանը ցրվել է թագավորական ժողովի արքայական ընտանիքի միջև։ Այժմ նախկին աբբայությունում պահպանվում է 67000 հատոր, հիմնականում գերմաներենով, ֆրանսերենով և անգլերենով։ Հավաքածուի նշանավոր առանձնահատկություններից են անգլիական վեպերի մեծ քանակը, և դրանցից որոշները եզակի օրինակներ են։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Գերմանիայում
Գրիգոր Աստարճյան
Կենսագրություն
Գրիգոր Աստարճյանը ծնվել է 1886/1888 թվականներին Հալեպի նահանգի Մարաշի գավառի կենտրոն Մարաշ քաղաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Մարաշի Ազգային Կեդրոնական վարժարանում, ապա ուսումը շարունակել Մարաշի պետական լիցեյում/Հալեպի ֆրանսիական լիցեյում։ 1905 թվականին բժշկական վարժարանում սովորելու նպատակով մեկնել է Կոստանդնուպոլիս, ուր Յըլդըզի ռումբի դեպքի հետևանքով ձերբակալվել է և Հալեպ աքսորվել։ 1907-1908 թվականներին ուսումը շարունակել է Դամասկոսի բժշկական վարժարանում։ 1910-1911 թվականներին վերադարձել է Կոստանդնուպոլիս և ուսումը շարունակել բժշկական վարժարանում։
1912 թվականին որպես բժիշկ սպա մասնակցել է Բալկանյան առաջին պատերազմին։ 1913 թվականին բժշկի վկայական է ստացել և որպես պետական բժիշկ Մուսուլ ուղարկվել։ 1914 թվականին Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, Մուսուլի նահանգապետի բժշկի հանգամանքի շնորհիվ, տեղահանությունից և զինվորական ծառայությունից զերծ է մնացել։ Այդ ժամանակ հաջողացրել է նահանգապետի միջոցով Մուսուլի շրջանում բնակեցնել 3000 կարնեցի հայ որբերի, աղջիկների, կանանց, ծերերի և անկարների, որոնց աքսորել էին հետագայում կոտորելու նպատակով։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո շարունակել է մնալ Մուսուլում և 30 տարի զբաղվել բժշկությամբ ու հանրային աշխատանքով։ Սերտ կապեր է ունեցել արաբ մտավորականների հետ։
Գերազանց տիրապետելով արաբերենին` հայ գրականությունից թարգմանություններ է կատարել և տպագրել արաբական թերթերում, նաև արաբական գրականությունից թարգմանություններ կատարել և տպագրել Բաղդադում լույս տեսնող հայկական «Գոյամարտ» պարբերականում։ 1951 թվականին Կահիրեի «Յուսաբեր» օրաթերթում հրատարակել է իր հուշերը Արևմտյան Հայաստանից հայ բնակչության տեղահանության մասին։ Նրա կարևորագույն աշխատությունները՝ «Հայոց պատմութիւն» ու «Հայոց գրական եւ մշակութային պատմութիւն» արաբերեն գրքերն արաբական մամուլի և արաբ մտավորականների ջերմ գնահատանքին են արժանացել։ Արաբական պարբերականները, մասնավորաբար քաղդեացիների «ալ-Նեջմա» թերթը արտատպություններ են կատարել այդ գրքերից։ 1950 թվականին իր անձնական գրադարանի հայկական մասը՝ շուրջ 200 դասական, գրական, պատմական գրքեր, նվիրել է Մուսուլի պետական գրադարանին, որով ստեղծվել է գրադարանի հայկական բաժինը։ Կատարել է նաև բազում այլ բարեգործություններ։ Տասնյակ տարիներ անընդմեջ ընտրվել է Իրաքի թեմի Ազգային գավառական ժողովի երեսփոխան։
1953 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել է Բաղդադ, որտեղ 1953 և 1956 թվականներին թեմի Քաղաքական ժողովի անդամ է ընտրվել։ Եղել է Թարգմանչաց Սվաճյան միացյալ վարժարանի հոգաբարձության ատենապետը։ Մուսուլի բազմակրոն բնակչությանն անշահախնդիր ծառայելու համար՝ Հռոմի պապը նրան պարգևատրել է Սուրբ Սիլվեստրի Ասպետի պատվանշանով։ 1957 թվականին ընտանիքով բնակվելիս է եղել Բաղդադում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Մարաշ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ
Կարապետ Աղաջանյան
Կենսագրություն
Կարապետ Աղաջանյանը ծնվել է Թիֆլիսում, հայ հոգևորականի ընտանիքում։ 1896 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի 1-ին գիմնազիան։ 1901 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի ռազմաբժշկական ակադեմիան։ 1901-1904 թվականներին աշխատել է Վ. Բեխտերևի նյարդահոգեբուժական, 1905-1909 թվականներին՝ Բեռլինի հոգեբուժական կլինիկաներում, 1909-1911 թվականներին աշխատել է Սանկտ Պետերբուրգի ռազմաբժշկական ակադեմիայում, 1911-1912 թվականներին՝ Նյարդահոգեբուժական ինստիտուտի ֆիզիոթերապևտիկական կլինիկայի տնօրեն, 1912- 1913 թվականներին դասավանդել է ռազմաբժշկական ակադեմիայի նյարդահոգեբուժական կլինիկայում, 1913-1916 թվականներին՝ Վարշավայի կայսերական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի նյարդահոգեբուժության ամբիոնի պրոֆեսոր, Առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914-1918) տարիներին՝ Կովկասյան ռազմաճակատի գլխավոր բժիշկ։
1920-1922 թվականներին ապրել է Կոստանդնուպոլսում, դասավանդել է Կոստանդնուպոլսի համալսարանում ։
1924 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ։ 1924-1929 թվականներին եղել է Ֆրանսիայում ռուս բժիշկների միության անդամ, 1937-1948 թվականներին՝ պատվավոր անդամ։ 1928 թվականին Փարիզի համալսարանում պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։ 1931-1934 թվականներին աշխատել է Փարիզի Կարմիր խաչի ռուսական ամբուլատորիայում, 1934 թվականից Տեմկինայի անվան ռուսական ամբուլատորիայում։
1933 թվականից եղել է Փարիզում Ռուս ակադեմիկների միավորման անդամ (Groupe Académique Russe)։ 1950 թվականին Ֆրանսիայում ընտրվել է ռուս-հայկական միության նախագահ։ 1930-ական թվականներին եղել է ռուս զինվորական հաշմանդամների կոմիտեի գլխավոր քարտուղար։ 1931 թվականին եղել է Փարիզի «Ազատ Ռուսաստան» մասոնական օթյակի հիմնադիր-անդամ, 1926-1934 թվականներին՝ «Հյուսիսային աստղ» օթյակի անդամ ։
Աշխատություններ
Աշխատանքները վերաբերում են տեսողության կեղևային կենտրոնի, ուղեղիկի կորիզների ուսումնասիրմանը, փորձարար, հոգեբանության, նյարդ, հիվանդությունների ախտաբան. քիմիագիտության, եղեռնական հոգեբանության խնդիրներին։
Գրականություն
Венгеров С. А. Критико-биографический словарь русских писателей и учёных (от начала русской образованности до наших дней). - Изд. 2-е. - Т. I. - Пг., 1915. - С. 5.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ հոգեբույժներ Կատեգորիա:Հայ նյարդախտաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսահայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Ռուսահայ հոգեբույժներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Ֆրանսահայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ռուսահայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Ռուսահայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Վիրահայեր
Ջասթին Հեմիլթոն
Ջասթին Էնթոնի Հեմիլթոն (Justin Anthony Hamilton, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, որը խաղում է կենտրոնական դիրքում։
Կենսագրություն
2008-2010 թվականների ընթացքում համալսարանական բասկետբոլ է խաղացել «Այովա Ստեյթ Սայքլոնս» թիմի կազմում Գրեգ ՄքԴերմոտի ղեկավարությամբ, իսկ 2011-2012 մրցաշրջանում՝ Թրենթ Ջոնսոնի ղեկավարությամբ Լուիզիանայի պետական համալսարանների թիմերի կազմում։ « Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերս » բասկետբոլային ակումբի կողմից 2012 թ. NBA դրաֆթում ընտրվել է 45-րդ համարի ներքո, բայց անմիջապես փոխանակվել է « Մայամի Հիթ » ակումբի հետ 2013 թ. NBA դրաֆթի առաջին փուլի ընտրության իրավունք ստանալու համար։
2015 թվականի փետրվարի 19-ին եռակողմ փոխանակման արդյունքում Հեմիլթոնը հայտնվել է «Նյու Օռլեան Պելիկանս» ակումբում։
Հուլիսի 27-ին դարձել է իսպանական « Վալենսիա » թիմի անդամ ։
2016 թվականի հուլիսի 11-ին Հեմիլթոնը բազմամյա պայմանագիր է ստորագրել ամերիկյան « Բրուքլին Նեթս » թիմի հետ ։
2017 թվականի հուլիսի 22-ին պայմանագիր է ստորագրել Չինաստանի բասկետբոլի ասոցիացիայի « Բեյջինգ Դաքս » ակումբի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մայամի Հիթի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Բրուքլին Նեթսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Նոնա Ստեփանյան
Նոնա Սուրենի Ստեփանյան, հայ արվեստաբան, արվեստագիտության դոկտոր (1987 թ.)։ Մոսկվայի նկարիչների միության անդամ։
Քանդակագործ Սուրեն Ստեփանյանի դուստրը։
Կենսագրություն
Նոնա Ստեփանյանը ծնվել է 1932 թվականին Բաքվում։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի Ալեքսանդր Պուշկինի անվան միջնակարգ դպրոցը։ 1949-1954 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Մ. Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի արվեստի պատմության և տեսության բաժնում։ 1955 թվականին գործուղվել է Ռուսական գեղարվեստի ակադեմիայի գիտահետազոտական ինստիտուտ, որտեղ 1961-1974 թվականներին եղել է գիտաշխատող, 1964 թվականին՝ ավագ գիտաշխատող։ 1955-1961 թվականներին և 1974-1989 թվականներին աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտում, 1983-1988 թվականներին ղեկավարել է ինստիտուտի կերպարվեստի բաժինը, 1989-2004 թվականներին՝ 20-րդ դարի հայրենական արվեստի բաժինը։ 2004 թվականից եղել է ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։
Մասնակցել է մի շարք հանրապետական և միջազգային գիտաժողովների, հանդես եկել հայկական կերպարվեստին վերաբերող զեկույցներով և դասախոսություններով՝ Բերգամոյում (1977 թ.), Երևանում (1978 թ.), Վենետիկում (1983 թ.), Թբիլիսիում (1977, 1983 թթ.), Բաքվում (1983 թ.), Սան Ֆրանցիսկոյում (1990 թ.), Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում, Պեկինում, Վարշավայում և այլուր։
2005 թվականից տեղափոխվել է Մոսկվա։ Նույն թվականից աշխատում է Մոսկվայի Գեղարվեստի ակադեմիայի գիտահետազոտական ինստիտուտի մոնումենտալ արվեստի բաժնում ։
Երկեր
Ֆրանսերեն
Անգլերեն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ արվեստաբաններ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ Կատեգորիա:Երևանի Ալեքսանդր Պուշկինի անվան թիվ 8 դպրոցի շրջանավարտներ
Ֆլորա Բաղդասարյան
Ֆլորա Լիպարիտի Բաղդասարյան, հայ գեղանկարիչ։ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ (1972), ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նկարիչների միության անդամ (1998)։
Գեղանկարիչ Վլադիմիր Գրիգորյանի կինը։
Կենսագրություն
Ֆլորա Բաղդասարյանը ծնվել է 1936 թվականին Երևանում։ 1957 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1958 թվականին՝ պրոֆեսոր Անատոլի Պապյանի արվեստանոցը։ Աշխատել է կերպարվեստի բոլոր ժանրերում, առավելապես՝ դիմանկարի ժանրում։ 1961-1974 թվականներին ամուսնու հետ ապրել և աշխատել է Ղազախստանում, 1992-1993 թվականներին նկարիչ ամուսինները Ավստրալիայում նկարազարդել են Սիդնեյի հայկական Կաթոլիկ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու որմնանկարները։
Ֆլորա Բաղդասարյանի աշխատանքները գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահի ֆոնդում, Վանաձորի պատկերասրահում և Մոնղոլիայում :
Ցուցահանդեսներ
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Ղազախստանում (1971, երկու անգամ), Մոսկվայում (1989, 1990), Սիդնեյում (1992, 1993), Փարիզում (1998, 2001), Երևանում (2011, 2012, 2015 )։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Աննա Մոնսի տուն
Պատմություն
Շինությունը գտնվում է ճշգրիտ սարքերի գործարանի տարածքում, որը չի գործում 2004 թվականից։ Երկու կողմից ապարանքը շրջապատված է գործարանի՝ XX դարի սկզբին կառուցված հին մասնաշենքերով, մյուս երկու կողմերից՝ 1980-ական - 1990-ական թվականների սկզբի կիսակառույց շենքով։
Մոսկվայի Զամոսկվորեցկի շրջանային դատարանը 2015 թվականի հունվարի 28-ին «ՌՏՀ»-ին տուգանել է 200 հազար ռուբլով՝ մշակութային ժառանգության օբյեկտն օգտագործողի կողմից պահպանության համար նախատեսված պարտավորությունները չկատարելու համար։ 2015 թվականի ապրիլի 29-ին Իններորդ արբիտրաժային վերաքննիչ դատարանը մերժել է «Ռուսական տիեզերական համակարգեր» ԲԲԸ-ի՝ Մոսկվայի արբիտրաժային դատարանի 2015 թվականի փետրվարի 27-ի որոշումը բողոքարկող վերաքննիչ հայցը ։ 2016 թվականի վերջին շենքն անցել է ՌԴ մշակույթի նախարարությանը կից Պատմության և մշակույթի հուշարձանների կառավարման և օգտագործման գործակալության վարույթ և նրա կողմից հանվել է աճուրդի «Մեկ ռուբլի մեկ մետրի դիմաց» ծրագրի շրջանակներում (աճուրդը չի կայացել)։ 2017 թվականի մարտին մշակութային ժառանգության դեպարտամենտը առաջադրանք է տվել մշակելու օբյեկտի պահպանության գիտական-նախագծային փաստաթղթերը ։