cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Շարժվող քարեր
Հետազոտման պատմություն
Մինչև 20-րդ դարի սկիզբ երևույթը բացատրվում էր գերբնական ուժերով, հետագայում Էլեկտրոմագնիսականության հաստատումից հետո առաջացան ենթադրություններ մագնիսական դաշտերի ազդեցության մասին, որն էլ առանձնապես որևէ բան չէր բացատրում։ 1984 թվականին երկրաբաններ Ջիմ Մակալիստերը և Ալլեն Ագնյուն քարտեզի վրա տեղադրեցին քարերի դիրքերը և նշեցին դրանց հետքերը։ Ավելի ուշ ԱՄՆ-ի ազգային պարկի ծառայության աշխատակիցները կազմեցին տեղանքի մանրամասն նկարագիր և Life թերթը հրապարակեց Ռեյստրեկ Պլայայի նկարները, որից հետո սկսվեցին քարերը շարժող ուժերի մասին սպեկուլյացիաներ։ 1955 թվականին Միչիգանի համալսարանի երկրաբան Ջորջ Ստելին հրապարակեց հոդված, որի մեջ ասվում էր, որ քարերը շատ ծանր են և տեղի քամին չի կարող դրանք տեղաշարժել։ Նա և նրա համակիրները առաջարկեցին տեսություն, ըստ որի չորացած լճի սեզոնային հեղեղումների ժամանակ ջրի վրա առաջանում է սառցե կեղև, որն էլ նպաստում է քարերի շարժմանը։
Շարպի և Կերիի հետազոտությունները
1972 թվականի մայիսին Ռոբերտ Շարպը (Robert Sharp, Կալիֆորնիայի տեխնոլոգիական համալսարան) և Դուայթ Քերին (Dwight Carey, Կալիֆորնիայի համալսարան Լոս Անջելեսում) սկսեցին քարերի տեղաշարժը հետևելու ծրագիր։ Երեսուն քարեր՝ համեմատաբար թարմ հետքերով, նշվեցին, իսկ նրանց նախնական տեղը նշվեցին ցցերով։ Հետազոտման յոթ տարիներից հետո գիտնականները մշակեցին թեորիա, ըստ որի անձրևային եղանակներին ջուրը հավաքվում է լճի հարավային մասում, քամու օգնությամբ տարածվում է չորացած լճի հատակով և թրջում է նրա մակերեսը։ Արդյունքում պինդ կավե հողը լավ թրջվում է, և շփման գործակիցը խիստ իջնում է, որն էլ քամուն թույլ է տալիս շարժել նույնիսկ ամենամեծ քարերից մեկը, որը զանգվածը մոտ 350 կգ է (նրան անվանել են Կարեն)։ Ինչպես նաև ստուգվել է սառույցով տեղաշարժելու հիպոթեզը։ Ջուրը, որը շարժում է քամին, գիշերները կարող է պատվել սառցե կեղևով, որի մեջ սառչում են ջրի ճանապարհին հայտված քրերը։ Քարերը պատած սառույցը կարող է մեծացնել սառույցի և քամու հատման փոխազդեցությունները և օգնել, որ քարերը շարժվեն ջրի հոսքի ուղղությամբ։ Որպես օրինակ 7,5 սմ լայնությամբ և 0,5 կգ զանգվածով քարի շուրջ ստեղծվեց 1,7 մետր տրամագծով հողակտոր, որի ցանկապատի հենակների մեջ հեռավորությունը 64-ից 76 սմ է։ Եթե քարերի շուրջ առաջանում է սառցե շերտ, ապա շարժման ժամանակ այն կարող է կառչել ցանկապատի հենակից և դանդաղեցնել արագությունը կամ փոխել հետագիծը, որն էլ կարտահայտվեր քարի հետքի վրա։ Սակայն նման բան չի նկատվել, առաջին ձմեռը քարը անցնել է ցանկապատի հենակի կողքից, շարժվելով ցանկապատից դեպի հյուսիս-արևմուտք 8,5 մետր։ Հաջորդ անգամ ցանկապատի ներսում դրեցին երկու ավելի ծանր քարեր, նրանցից մեկը 5 տարի անց շարժվել է առաջինի ուղղությամբ, սակայն երկրորդը այդպես էլ չի շարժվել տեղից։ Սա խոսում է այն մասին, որ սառցե կեղևը ազդում է քարերի տեղաշարժվելու վրա միայն այն դեպքում, երբ այն փոքր է։ Նշված քարերից տասը հետազոտման առաջին ձմեռը տեղաշարժվել են, ընդ որում A քարը (որն անվանել են Mary Ann)սողացել է 64,5 մետր։ Նշվել է, որ շատ քարեր նույնպես շարժվել են հաջորդ երկու ձմեռների ընթացքում, իսկ ամառանը և մյուս ձմեռները կանգնած էին իրենց տեղերում։ Յոթ տարի անց 30 քարերից միայն 7-ը չեն փոխել իրենց տեղագրությունը։ Քարերից ամենափոքրը (Nancy) 6,5 սմ տրամագծով, անցել է առավելագույն ընդհանուր տարածությունը՝ 262 մետր, և հետո ընդամենը մեկ ձմեռվա ընթացքում անցել է 201 մետր։ Ամենամեծ քարը որ շարժվել է, եղել է 36 կգ։
Այլ հետազոտություններ
1993 թվականին Պաուլա Մեսսիան (Paula Messina) պաշտպանել է ատենախոսական թեզ շարժվող քարեր թեմայով, որում ցույց էր տրված, որ քարերը ընդհանուր առմամբ չեն շարժվում զուգահեռ։ Ըստ հետազոտողի սա էլ ապացուցում է այն, որ սառույցը ոչ մի կերպ չի նպաստում քարերի շարժմանը։ 162 քարերի տեղաշարժաման կոորդինատներ ուսումնասիրելուց հետ (այն իրականացվում էր GPS-ի օգնությամբ), պարզ դարձավ որ գլաքարերի շարժման վրա չեն ազդում քարերի ոչ նրաց ձևը, ոչ չափերը։ Պարզվում է, որ գլաքարերի շարժման վրա մեծ ազդեցություն ունի նրանց դիրքը Ռեյստրեկ Պլայայի վրա։ Ստեղծված մոդելի համաձայն, քամին լճի մակերեսին շատ բարդ է դրսևորվում, լճի մեջտեղում նույնիսկ հողմապտույտ առաջացնելով։ Թեորիա, որը կբացատրեր թե ինչու են իրար կողքի գտնվող քարերը շարժվում տարբեր ուղղություններով, այն ժամանակ երբ մյուսները անշարժ են, գոյություն չունի։ Ինչպես նաև հայտնի չէ թե ինչու են քարերը «թափթփված» լճի ամբողջ տարածքով, այն դեպքում երբ պարբերական քամիները կտեղափոխեին դրանք լճի որևէ անկյուն։ 2010 թվականին ԱՄՆ-ի մի շարք բուհերից ուսանողներ և ասպիրատներ մասնակցել են LPSA Death Valley Excursion էքսպիդիցիային։ Էքսպիդիցիայի խնդիրն էր նոր հիպոթեզների ստեղծումը և հների ստուգումը։ Մասնակիցները ենթադրում են, որ յուրաքանչյուր գլաքարի շուրջ աճում է սառցե օձիք, որի արդյունքում քարերը մասնակիորեն բարձրանում են, ինչի արդյունքում փոքրանում է շփումը։ Ջրի հոսքերը, որ հարվածում են սառցե կեղևին կարող են շրջել քարերը մի կողմից մյուսը ։ 2014 թվականին PLOS-ում հրապարակվել է աշխատանք, որի հեղինակը նկարագրում է քարերի շարժման մեխանիզմը։ Գիտնականները լճի հատակին տեղադրել են մի քանի քարեր 5-ից 15 կգ, զինելով դրանք նավիգացիոն ընկալող-հաղորդող սարքերով և տեսախցիկներով։ Շարժման պատճառ դարձան մեծ (տասնյակ մետրեր), բայց բարակ (6-6 մմ) սառցե կտորներ, որնք գոյացել են նախորդող ցրտաշունչ գիշերների ընթացքում ։ Այդ լողացող սառույցը, որը շարժվում է քամուց և սառույցի տակ եղած հոսանքից, շարժում են քարերը 2-5 մ/րոպե։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Ապարներ Կատեգորիա:Քարեր
ԲԿՄԱ Արենա
Գրիգորի Ֆեդոտովի անվան մարզադաշտ, ֆուտբոլային մարզադաշտ ՌԴ մայրաքաղաք Մոսկվայում։ Համարվում է ԲԿՄԱ ֆուտբոլային ակումբի սեփական մարզադաշտը, որտեղ և անցկացնում է իր տնային հանդիպումները։
Մարզադաշտի շինարարական աշխատանքները սկսվել է 2007 թվականի մայիսին նախկին մարզադաշտի տեղում։ Կառուցման համար ծախսվել է շուրջ 350 մլն ԱՄՆ դոլար ։ Մարզադաշտը հանդիսավոր բացվել է 2016 թվականի օգոստոսի 23-ին։ Այն տեղավորում է գրեթե 30000 հանդիսական։ Աշխատանքները իրականացրել է «Моспроект-4» ընկերությունը՝ ճարտարապետներ Ա․Բոկովի, Դ․Բուշի, Ս․Չուկլովի գլխավորությամբ ։
Շարժունակ տանիք
2015 թվականի փետրվարին Եվգենի Գիները հայտարարեց, որ նախատեսվում է կառուցել շարժվող տանիք։ Սակայն նմանատիպ տանիքի կառուցումը համարվում է շինարարության երկրորդ փուլը, քանի որ դրա կառուցման համար պահանջվում է շուրջ 30 մլն դոլար ։.
Կառուցման գործընթաց
ՌԴ Պաշտպանության նախարարությունը 2005 թվականին ՊՖԱ ԲԿՄԱ-ի հետ կնքեց պայմանագիր։ Պայմանագրի համաձայն նախարարությունը ակումբին տարածք էր հատկացնելու ներ մարզադաշտ կառուցելու համար։ Այդ նպատակով քանդեցին ակումբի հին մարզադաշտը և 6, 8 հա տարածքի վրա սկսվեցին շինարարական աշխատանքները։ Պլանավորված էր կառուցել 30000-անոց մարզադաշտ։ Հին մարզադաշտի քանդումը տեղի ունեցավ 2006 թվականի վերջին ։ Կառուցման աշխատանքները սկսվել են 2007 թվականի մայիսին, երբ հանդիսավոր կերպով Գիները դրեց մարզադաշտի կառուցման առաջին քարը ։
Նախապես պլանավորված էր շինարարական աշխատանքները ավարտել 2009 թվականի վերջին, սակայն քանի որ առաջացան բյուրոկրատական մի շարք խնդիրներ, սկզբում՝ 1, այնուհետև 3 տարով մարզադաշտի կառուցման վերջնաջամկետը երկարացվեց ։ Որոշ ժամանակ անց առաջացան այլ խնդիրներ։ Պաշտպանության նախարարությունը սկսեց այլևս չֆինանսավորել և աշխատանքները կանգ առան։ Խնդրի լուծմանը հնարավոր եղավ հասնել միայն այն բանից հետո, երբ ԲԿՄԱ-ն կարողացավ Պաշտպանության նախարարությունից գնել այդ տարածքը։ Ինչպես նշում է «Կոմերսանտ» թերթը, գործարքի համար ակումբը վճարեց 1 մլրդ Ռուսական ռուբլի ։
Բացի մարզադաշտից և տրիբունաներից համալիրում լինելու է նաև հյուրանոց և բիզնես կենտրոններ։ Ընդհանուր առմամբ դա լինելու է 70000 մ²։ Դրանք գտնվելու են 170 մետրանոց աշտարակի վրա։ Վերջինիս վրա գտնվում է հսկայական ապակե գնդակ։ Այն վերևից հիշեցնելու է 2005 թվականին ակումբի նվաճած ՈՒԵՖԱ-ի գավաթը ։ Բազմամակարդակ ավտոկանգառը, որի մակերեսը կազմում է 26, 1մ², տեղավորում է ավելի քան 1400 ավտոմեքենա ։ Նոր մարզադաշտը կունենա շարժական տանիք, ինչը շատ քիչ է հանդիպում և նույնիսկ ամենաառաջատար թիմերից շատերը չունեն նման հնարավորություն։ Վերջին մի քանի տարիներին ՌԴ ֆուտբոլի ֆեդերացիան անցում կատարեց աշուն-գարուն մրցաշրջանի, ինչի արդյունքում առաջացավ անհրաժեշտություն նոր տեխնոլոգիաների ներդրման։ Սկսեցին օգտագործել ջեռուցման նորագույն տեխնոլոգիաներ, որի շնորհիվ պահպանվում էր խոտածածկի որակը ամբողջ տարվա ընթացքում՝ անկախ եղանակային պայմաններից ։ Բացի շարջկան տանիքից, բոլոր տրիբունաները կունենան նաև առանձին ծածկեր։ Ըստ բանակայինների ակումբի նախագահ Գիների սա հնարավորություն կտա բարձրացնել մարդկանց մարզադաշտ հաճախելու մակարդակը, քանի որ վերջիններիս համար ավելի հարմար կլինի հետևել հանդիպման ընթացքին հատկապես ցուրտ եղանակին ։
2012 թվականի ապրիլին «Վնեշէկոնոմբանկ»-ը համաձայնվեց տրամադրել 14 մլրդ ռուբլի մարզադաշտի կառուցման համար ։ Ակումբը պարտավորվել է այդ գումարը հետ վճարել 10 տարվա ընթացքում ։
2014 թվականի մայիսին ԲԿՄԱ-ի նախագահ Գիները ևս մեկ անգամ վստահեցրեց ակումբի երկրպագուներին, որ ակումբը հաջորդ տարվա գարնանը նորակառույց մարզադաշտում կանցկացնի իր անդրանիկ հանդիպումը ։
2014 թվականի օգոստոսին սկսեցեին տանիքի ձևափոխման աշխատանքները։ Նույն տարվա նոյեմբերին ակումբի սեփականատերը նշեց, որ նորակառույց համալիրի վրա ծախսվել է 400 մլն դոլար, որից 280-300 մլնը՝ հենց մարզադաշտի վրա։ Այս անգամ էլ ավելացրեց, որ աշխատանքները կավարտվեն 2015 թվականի հունիս-օգոստոս ընկած ժամանակահատվածում ։ 2015 թվականին շինարարական ընկերության տնօրենը կանխատեսեց, որ աշխատանքները լավագույն դեպքում կավարտվեն 2015 թվականի վերջ-2016 թվականի սկիզբում ։ Իսկ 2016 թվականի փետրվարին նշվեց վերջնական ժամկետ մարզահամալիրի կառուցման համար՝ 2016 թվականի հունիս ։
Անվանում
2016 թվականի օգոստոսի 23-ին երկրպագուների հետ հանդիպման ժամանակ ԲԿՄԱ-ի նախագահ Եվգենի Գիները հաստատեց, որ նորակառույց մարզադաշտը կրելու է ԲԿՄԱ Արենա «ԲԿՄԱ Արենա» անվանումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի մարզադաշտեր Կատեգորիա:2016 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Օտի (գյուղ, Տոռմա շրջան)
Օտի (Oti), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Տոռմա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 16 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Տոռմա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սվիրստրոյ
Սվիրստրոյ (Свирьстрой), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Լոդեյնոպոլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 927 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Լոդեյնոպոլսկի շրջանի բնակավայրեր
(6598) Մոդուգնո
(6598) Մոդուգնո (Modugno), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի փետրվարի 13-ին Սան Վիտորե աստղադիտարանի կողմից Բոլոնիայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,697871 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0537 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3421 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1618,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,222419 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,19° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սան Վիտորե աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կլիֆորդ Շալլ
Կլիֆորդ Շալլ (Clifford Glenwood Shull, ), ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ 1994 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, մրցանակը ստացել է «նեյտրոնային սպեկտրոգրաֆիայի» հայտնագործության համար, որը նա կատարել է Բերթրամ Բրոքհաուզի հետ համատեղ ։
Կենսագրություն
Ֆիզիկայի նկատմամբ հետաքրքրությունը ծագել է Շալլի մոտ դպրոցի ավարտական դասարանում, որտեղ նրա ուսուցիչն էր Պոլ Դյուսարը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո Շալլը ընդունվում է Կարնեգիի տեխնոլոգիական ինստիտուտ (այժմ Կարնեգի Մելոն համալսարան), որտեղ նրա ֆիզիկայի դասախոսն էր Հարրի Հաուերը։
1934 թվականի հունվարին մահանում է Շալլի հայրը, և նրա ավագ եղբայրը ստիպված է լինում թողնել իր գեղարվեստի ուսուցումը և զբաղղվել հոր ընկերությամբ։ Սա շարունակվում է մինչ Շալլի ուսման ավարտը 1937 թվականին։
Համալսարանի ավարտելուց հետո Շալլը հրավեր է ստանում Նյու Յորքի համալսարանի ֆիզիկայի հետազոտողների թիմերից մեկի կողմից, որը զբաղվում էր միջուկային ֆիզիկայով։ Խմբի ղեկավարներն էին Ֆրենկ Մեյերսը և Ռոբերտ Հանտունը, որոնք այդ պահին զբաղվում էին Կոկրոֆտ-Ուոլտոնի գեներատորի ստեղծմամբ, որը նախատեսված պետք է լիներ 200 կԷՎ հզորությամբ դեյտրոնների արագացմամբ։ Շալլը մասնակցել է այս արագացուցիչի առաջին փորձարկումներին։
Նյու-Յորքում գտնվելու առաջին տարվա ընթացքում Շալլը հանդիպում է Մարտա-Նուել Սամմերի հետ, ում հետ հոտագայում ընտանիք է կազմում։
Շալլի համալսարանում գտնվելու երրորդ տարվա ընթացքում որոշում է ընդունվում օժանդակել Վան դեր Գրաֆի գեներատորի ստեղծմանը, որը նախատեսված էր 400 կԷՎ հզորությամբ էլեկտրոնների արագացման համար։ Այն ժամանակ արագացուցիչի ստեղծումը կարևորվում էր, քանի որ սպասվում էր, որ այն կապացուցի էլեկտրոնների մոտ սպինի գոյությունը։ Շալլը մասնակցեց այս նախագծին Ֆրենկ Մայերսի օգնականի պաշտոնում, և աշխատանքի ընթացքում նաև օգտագործում է փորձերի արդյունքները իր դիսերտացիայի պատրաստման մեջ, որը նա պաշտպանում է 1941 թվականի հունիսին, ստանալով դոկտորի աստիճան։
Նույն թվականի հուլիսին, Շալլը ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Նյու-Յորք նահանգի Բիկոն քաղաք, և մինչև 1946 թվականը այնտեղ աշխատում է «Տեխաս ընկերության» լաբորատորիայում։ Այս ընկերությունում նա զբաղվում է կատալիզատորների միկրոկառուցվածքի հետազոտություններով օգտագործելով գազային ադսորբում, դիֆրակցիա ռենտգենային ճառագայթում և ցրում։ ԱՄՆ-ի Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մեջ ներգրավվելու հետ այս հետազոտությունները ստանում են հատուկ նշանակություն, քանի որ այս կատալիզատորները օգտագործվում էին ինքնաթիռների վառելիքի արտադրությունում։ Այդ նույն ժամանակ Շալլը սկսում է հետաքրքրվել Մանհեթենյան նախագծով, որտեղ աշխատում էին բազմաթիվ առաջավոր գիտնականներ։ Այս նախագծին միանալ նրան թույլ չի տալիս Տեխաս ընկերությունը։
Պատերազմի ավարտից հետո Շալլը կրկին փորձում է միանալ Մանհետտենյան նախագծին, այս անգամ դա նրան հաջողվում է։ 1946 թվականի հունիսիսն նա ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Թենեսի, որտեղ սկսում է աշխատել Օք Ռիջի ազգային լաբորատորիայում։ Այստեղ նա աշխատում է Էռնեստ Վոլանի հետ, ով նախագծել էր պարզ երկառանցք սպեկտրոմետր, բյուրեղների և այլ նյութերի նեյտրոնային դիֆրակցիոն պատկերների ստանալու համար։ Նեյտրոնային դիֆրակցիայի ասպարեզում կատարած հետազոտությունների համար 1994 թվականին Կլիֆորդ Շալլը ստացավ Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ։ Վոլանը չկարողացավ ստանալ մրցանակ Շալլի և Բրոքհաուզի հետ, մահվան պատճառով (1984)։
Օուք-Ռիջ ազգային լաբորատորիայում Շալլը ածխատել է մինչև 1955 թվականը, որից հետո տեղափոխվում է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ։ Այստեղ Շալլը դասախոսական գործունեությունից զատ զբաղվել է նաև հետազոտություններով։ Մասնավորապես, MITR-I ռեակտորում ստացված նեյտրոնային ռադիացիայի վերլուծության հիման վրա նրա խումբը զբաղվում էր բյուրեղների մագնիսականություն, բևեռացված ճառագայթման ստացման տեխնոլոգիա, կատարյալ բյուրեղներում դինամի ցրում, ինտերֆերոմետրիա և նեյտրոնների հիմնարար հատկություններ։
1986 թվականին Շալլը դադարեց զբաղվել գիտությամբ և դասավանդմամբ։ Նա մահացել է 2001 թվականի մարտի 31-ին, 85 տարեկան հասակում, արագընթաց հիվանդության պատճառով։
Հետաքրքիր փաստ
Նեյտրոնային դիֆրակցիայի մեթոդի ստեղծումից մինչև դրա համար Նոբելյան մրցանակի ստանալը ընկած ժամանակահատվածը ամենամեծն է Նոբելյան մրցանակի պատմության մեջ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ
Բասոր
Բասոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բշերիկի գավառակում ։
Եղել է հայաբնակ գյուղ։
Բնակչություն
XIX դարի կեսերին ուներ 25 տուն հայ բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղն ուներ ավերակ եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լաս Գաբիաս
Լաս Գաբիաս (Las Gabias), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Անդալուզիա ինքնավար համայնքի Գրանադայի մարզի մեջ։
Համայնքը գտնվում է Վեգա դե Գրանադա շրջանում։ Զբաղեցնում է 39 կմ2 տարածքը։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 17415 մարդ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Պոլ Ժինիստի
Կենսագրություն
Նրա մատենագիտական ակնարկները և պատմական հետազոտությունները, որոնք տպագրվել են տարբեր հանդեսներում, հրատարակվել են ամեն տարի և կրել են «Année littéraire» (1885—1893) անունը։ Տպագրել է բանաստեղծությունների մի քանի գրքեր (Փարիզյան հովվերգություններ, 1881), նովելների ժողովածուներ (Սերն անցնում է, ամեն ինչ անցնում է, 1885), դրամաներ և թատերգություններ, ինչպես նաև վեպեր, որոնցից շատերը թատերական կյանքից են։ Հրատարակել է թատրոնի և կինոյի դերասանուհիներ Ռոզալի Դյուտեի, տիկին Սակի և այլոց հիշատակարանները։ Ինքը ևս թողել է մի քանի հուշագրական գրքեր։ Նրա պատմվածքների «Երեքով սեր» գրքի առաջաբանը 1884 թվականին գրել է Մոպասանը։ Մոպասանը նաև Ժինտիստիին է նվիրել «Իմ հորեղբայր Սոստեն» նովելը։
1883 թվականին Մոսկվայի Կրեմլում Ալեքսանդր III թագադրության ժամանակ Ժինիստին ներկա էր որպես «Gil Blas»-ի թղթակից։ Ավելի ուշ ևս եղել է Ռուսաստանում։
1896-1906 թվականներին ղեկավարել է Օդեոն թատրոնը, մի քանի ամիս՝ Անդրե Անտուանի հետ։
1919 թվականին ղեկավարել է Ժողովրդական կրթության և արվեստի նախարարության ֆիլմարտադրության հսկողության բաժինը, նրա գործունեության այս ոլորտը (Ժորժ Սադուլը դրա մասին պատմել է իր «Կինոյի պատմության» մեջ) բողոք է առաջացրել մշակույթի բազմաթիվ ներկայացուցիչների մոտ։
Հետաքրքիր փաստեր
Ժինիստիի «Սլավոնական» բանաստեղծության համար երաժշտություն է գրել Սեսիլ Շամինադը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քննադատներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Տյապոլովո
Տյապոլովո (Тяполово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 67 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կար (աշխարհագրություն)
Կար (գերմաներեն՝ Kar), զառիթափ, ժայռոտ լանջերով և թեք գոգավոր հատակով թասաձև բնական խորություն՝ լեռների կատարային մասում։ Առաջանում է սառցադաշտերի, ձնահյուսերի ներգործության և սառնամանիքային հողմահարման հետևանքով։ Որոշ կարերում կան մշտական սառցադաշտեր կամ ֆիռնային կուտակումներ, մյուսներում՝ ձյան սեզոնային կուտակումներ։ կարի հատակը հաճախ լցված է լինում ջրով (բարձրլեռնային լճեր)։
Կատեգորիա:Լեռներ Կատեգորիա:Սառցաբանություն Կատեգորիա:Սառցադաշտեր
Կատունի լեռնաշղթա
Կատունի լեռնաշղթա, Կատունյան բելկի (Кату́нский хребе́т), լեռնաշղթա Կենտրոնական Ալթայում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Ջրբաժան է Կատուն, Արգուտ և Բերել գետերի միջև։ Երկարությունը մոտ 150 կմ է, բարձրությունը՝ մինչև 4506 Մ (Բելուխա)։
Անվանում
Անվանումը ստացել է Կատուն գետից։ Հայտնի է նաև Կատունսկիյե Բելկի անունով։ Բելկի (ռուսերեն белки ― белок բառի հոգնակին) կոչում են Հարավային Սիբիրի այն գագաթները, որոնք ամռանն ամբողջ կամ նրա մեծ մասում ձյունածածկ են ։
Աշխարհագրություն
Կազմված է մետամորֆային թերթաքարերից, գրանի տներից։ Կենտրոնական մասում գերակշռում են ալպյան գագաթները, որոնց լանջերով իջնում է 386 սառցադաշտ (279 կմ²)։ Մինչև 2000-2200 մ բարձրությունը լանջերին աճում են կուենու և մայրու անտառներ, ավելի բարձր՝ ալպյան մարգագետիններ են և բուսականությունից զուրկ ժայռեր ու քարացրոններ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Ղազախստանի լեռնաշղթաներ
Ռեյկյավիկի արվեստի թանգարան
Ընդհանուր տեղեկություններ
Թանգարանն ունի Իսլանդիայի ամենամեծ արվեստի հավաքածուն և երկրի ամենամեծ պատկերասրահը։ Ավելի քան երեք հազար քառակուսի մետր զբաղեցնող տարածքի վրա տարեկան անցկացվում է ավելի քան քսան ցուցահանդես՝ թանգարանի հավաքածուների մեծածավալ ցուցադրություններից մինչև ամբողջ աշխարհի երիտասարդ նկարիչների ժամանակակից արվեստի ինստալացիաներ։ Վարչակազմը խրախուսում է արվեստի հետ կապված տարբեր միջոցառումներ, ընտանեկան ծրագրեր, ինչպես նաև էքսկուրսիաներ աշակերտների և ուսանողների համար։ Թանգարանն ակտիվորեն ներգրավված է համատեղ նախագծերում և երաժշտության, կինոյի, դիզայնի, պարի, դրամայի և գրականության ոլորտների հետ կապված փառատոներում։
Թանգարանը պատասխանատու է քաղաքի արվեստի հավաքածուների պահպանման համար, իսկ Ռեյկյավիկի քաղաքապետարանը պատասխանատու է թանգարանի կառավարման և ֆինանսավորման համար։ Թանգարանային համալիրը բաղկացած է հինգ առանձին արվեստի առարկաներից. Թանգարանային արվեստը ցուցադրվում է նաև քաղաքի հասարակական շենքերում և բացօթյա տարածքներում։
Կյարվալսշտադիր
Կյարվալսշտադիր, թանգարանի հենց առաջին շենքը։ Բացվել է 1973 թվականին։ Իսլանդացի նկարիչ Յոհաննես Ս. Կյարվալի (1885–1972) անունով։ Նրա աշխատանքները կազմում են Ռեյկյավիկի արվեստի թանգարանի հավաքածուի զգալի մասը։ Կյարվալը կենդանի լեգենդ էր, բոհեմական ռոմանտիկ, ով իր բազմաթիվ նկարներում պատկերել էր իր հայրենի երկրի գեղեցկությունն ու առեղծվածը։ Թանգարանի շենքը շրջապատված է Կլամբրատուն պարտեզով և գտնվում է Ռեյկյավիկի կենտրոնի մոտ։ Սա իր տեսակի մեջ առաջին շենքն է Իսլանդիայում, որը հատուկ նախագծված է կերպարվեստի ցուցահանդեսների համար։ Բացի Կյարվալի գործերի մշտական ​​ցուցադրությունից, թանգարանում տեղի են ունենում տեղական և արտասահմանյան հեղինակների ստեղծագործությունների ժամանակավոր ցուցադրություններ՝ շեշտը դնելով 20-րդ դարի գործերի վրա ։
Ասմունդարսաֆն
Ասմունդարսաֆնը բացվել է 1983 թվականին։ Թանգարանի հավաքածուները ներառում են Ասմունդուր Սվեյնսոնի (1893–1982) քանդակներն ու գծանկարները։ Թանգարանային ցուցադրության աշխատանքները ընդգրկում են Ասմունդուրի ողջ ստեղծագործական ուղին, որը ներկայացված է թե՛ թեմատիկ, թե՛ այլ հեղինակների ստեղծագործությունների հետ միասին։ Ասմունդուրը իսլանդական քանդակագործության հիմնադիրներից էր։ Նրա աշխատանքները ցուցադրվում են ինչպես թանգարանի շենքի ներսում, այնպես էլ դրսում, որը քանդակագործի նախկին տունն ու արվեստանոցն է։ Ասմունդուրն ինքն է նախագծել և կառուցել այս տունը 1942-1950 թվականներին։ Ճարտարապետության մեջ նա ստեղծագործում է արաբական մշակույթի և միջերկրածովյան ազդեցությունների թեմայով։ Թանգարանի շուրջ գտնվող Ասմունդուրի գործերով քանդակների այգին բաց է հանրության համար ամբողջ տարվա ընթացքում ։
Հաֆնարհուս
Թանգարանը բաղկացած է վեց պատկերասրահից, բակից և բազմաֆունկցիոնալ սրահից, որտեղ անցկացվում են միջոցառումներ՝ ռոք համերգներից մինչև պոեզիայի ընթերցումներ։ Հաֆնարհուսի մշտական ​​ցուցադրության հիմքում ընկած է իսլանդացի նկարիչ Էրոյի (ծն. 1932 թ.) հավաքածուն՝ փոփ արվեստի ներկայացուցիչ, ով երկար ժամանակ ապրել և ստեղծագործել է Փարիզում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռեյկյավիկի թանգարաններ
Նելսան Էլիս
Նելսան Էլիս (Nelsan Ellis, ), ամերիկացի դերասան, դրամատուրգ, կինոպրոդյուսեր, սցենարիստ և կինոռեժիսոր։ Առավել հայտնի է «Իրական արյուն» ամերիկյան հեռուստասերիալում (2008-2014) կատարած Լաֆայետ Ռեյնոլդսի դերով ։
Վաղ տարիներ
Էլիսը ծնվել է Իլինոյս նահանգի Հարվի քաղաքում՝ Չիկագոյի մերձակայքում։ Երբ Էլիսը, նրա եղբայրներն ու քույրերը երեխաներ էին, նրանց մայրը, որը միայնակ էր մեծացնում երեխաներին ամուսնու հետ ամուսնալուծությունից հետո, իր եղբոր մահից հետո լրջորեն սկսել է տառապել հոգեկան խանգարումներով։ Արդյունքում Էլիսի, նրա եղբայրների ու քույրերի պաշտպանության ու հոգածության իրավունքն անցել է պետությանը։ Հետո նրանց դաստիարակել է տատիկը, որը բնակվել է Ալաբամա նահանգի Բեսեմեր քաղաքում։ Ալաբամա նահանգում Էլիսը մեկ տարի հաճախել է Ջես Լանյեի անվան միջնակարգ դպրոց, հետո տեղափոխվել է Մաք-Ադորի անվան միջնակարգ դպրոց։ Նա Իլինոյս է վերադարձել 15 տարեկան հասակում, որտեղ ապրել է մորաքրոջ հետ, իսկ 1997 թվականին ավարտել է Իլինոյս նահանգի Դոլթոն քաղաքում գտնվող Thornridge միջնակարգ դպրոցը։
17 տարեկանում նա միացել է Միացյալ Նահանգների ծովային հետևակայիններին, բայց շուտով հեռացել է նրանցից։ Դրանից հետո Էլիսը սովորել է Իլինոյս նահանգի համալսարանում։
2008 թվականին՝ 22 տարեկան հասակում, ընդունվել է Ջուլիարդի դպրոց, որտեղ նա ընկերացել է ապագա խաղընկեր Ռուտինա Ուեսլիի հետ, որը «Իրական արյուն» սերիալում խաղացել է նրա զարմուհու՝ Թարայի դերը։ Հետագայում՝ 2004 թվականին, Էլիսը ստացել է գեղարվեստի բակալավրի աստիճան։
Մահ
Մահվանից մի քանի տարի առաջ պայքարել է ալկոհոլի և թմրամոլության դեմ։ Մահացել է հիվանդանոցում՝ տեղափոխվելուց չորս օր անց՝ սրտային սուր անբավարարության պատճառով։ Նա ընդամենը 39 տարեկան էր ։ Եղել է ամուսնացած, ունեցել է երկու որդի (Բրոեն) և նորածին դուստր։
Ֆիլմագրություն
Դերասան Ռեժիսոր Սցենարիստ Պրոդյուսեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2017 մահեր Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Ալեքսանդր Ցյուրուպա
Ալեքսանդր Ցյուրուպա, խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ։ Կոմունիստական կուսակցության անդամ 1898 թվականից։ Որպես վիճակագիր աշխատել է Սիմբիրսկում (Ուլյանովսկ), Ուֆայում, որտեղ 1900 թվականի փետրվարին ծանոթացել է Վ․Ի․ Լենինի հետ։ Եղել է «Իսկրա»-ի գործակալ։ 1901 թվականին կուսակցական աշխատանք է կատարել Խարկովում (ՌՍԴԲԿ կոմիտեի անդամ), Տուլայում, Տամբովի նահանգում։ 1902 թվականին ձերբակալվել, 1903 թվականին աքսորվել է Օլոնեցի նահանգ։ Ուֆայում մասնակցել է 1905֊1907 թվականների հեղափոխությանը։ Փետրվարյան հեղափոխությունից (1917) հետո՝ ՌՍԴԲԿ Ուֆայի կոմիտեի (միացյալ) նախագահության և Սովետի անդամ, 1917 թվականի հոկտեմբերին՝ ՌՀԿ–ի անդամ։ 1917 թվականի նոյեմբերից՝ ՌՍՖՍՀ պարենժողկոմի տեղակալ, 1918 թվականի փետրվարից՝ պարենժողկոմ։ Քաղաքացիական կռիվների տարիներին (1918֊1920) ղեկավարել է կարմիր բանակի մատակարարման գործը, գլխավորել պարենբանակի գործունեությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պետական գործիչներ Կատեգորիա:Կուսակցական գործիչներ
Սթիվեն Չու
Սթիվեն Չու (Steven Chu, ), ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատել է Բերկլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանում։ 1997 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, մրցանակը ստացել է համատեղ Ուիլիամ Ֆիլիպսի և Կլոդ Կոեն-Թուննիջիի հետ «լազերի լույսով ատոմների սառեցման և որսման մեթոդների մշակման համար» ։ Профессор Стэнфорда : Այս մեթոդը կիրառվում է ճշգրիտ ատոմային ժամացույցների նախագծման, ինչպես նաև տեղաբաշխման և տիեզերական նավավարության մեջ։
2009 թվականի հունվարի 21-ին ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման նշանակեց Սթիվեն Չու-ին ԱՄՆ Էներգետիկայի նախարարի պաշտոնում, այս պաշտոնը Չուն զբաղեցրել է մինչև 2013 թվականի ապրիլի 22-ը։
Չուն ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի, ԱՄՆ արվեստի և գիտությունների ակադեմիայի, Ամերիկյան փիլիսոփայական միության անդամ է, ինչպես նաև հանդիսանում է Չինաստանի, Կորեայի, Բելառուսիայի գիտությունների ակադեմիաների և Լոնդոնյան թագավորական միության արտասահմանյան անդամ ։
Կենսագրություն
Ծնվել է գիտնականների ընտանիքում։ Հայրը իր գիտական կոչումը ստացել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, եղել է Սենտ-Լուիսի Վաշինգտոնյան համալսարանի և Բրուքլինի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի քիմիայի տեխնոլոգիաների դասախոս, մայրը եղել է տնտեսագետ։ Ավագ եղբայրը՝ Գիլբերտ Չուն Սթենֆորդի համալսարանում պրոֆեսոր է և հետազոտող բիոքիմիայի և բժշկության ասպարեզում։
Սթիվեն Չուն ավարտել է Ռոչեստերի համալսարանը 1970 թվականին, և ստացել մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի բակալավրի աստիճան։ 1976 թվականին ստցել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան ֆիզիկայի բնագավառում Բերկլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանում։ Որոշ ժամանակ աշխատել է Բելլի լաբորատորիաներում։ 1987 թվականին դարձել է Սթենֆորդի համալսարանի ֆիզիկայի պրոֆեսոր, ղեկավարել է համալսարանի ֆիզիկայի ամբիոնը 1990-1993 և 1999-2001 թվականներին։ 2004 թվականի օգոստոսին նշանակվել է Լորենս Բերքլիի ազգային լաբորատորիայի տնօրեն։
2009 թվականին նշանակվել է ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարի պաշտոնում նախագահ Բարաք Օբամայի վարչակարգում։ Դարձել է երկրորդ ծագումնաբանությամբ չինացին, որը զբաղեցրել է ԱՄՆ նախարարի պաշտոն (Էլեյն Լան Չաոից հետո)։ Չուն չցանկացավ մնալ նախագահի երկրորդ ժամանակաշրջանի ընթացքում զբաղեցրած պաշտոնին, և հրաժարական տվեց 2013 թվականի ապրիլի 22-ին։ 2019 թվականի համար ընտրվել է Ամերիկյան գիտության աջակցության միության նախագահ.
2016 թվականին, այլ նոբելյան մրցանակի դափնեկիրների հետ ստորագրել է բաց նամակ ուղղված Գրինփիս-ին, Միավորված ազգերի կազմակերպությանը և աշխարհի պետությունների կառավարություններին, որը կոչ էր անում դադարեցնել պայքարը Գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմների դեմ  ։
Մրցանակներ
Մյուս մրցանակների հետ միասին ստացել է՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Կլիմայական ակտիվիստներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Շնդեղ հրաշալի
Շնդեղ հրաշալի , հովտաշուշանազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։
Նկարագրություն
Դեղնավուն-նարնջագույն կամ կարմիր հատապտուղները օվալաձև են։ Երկարությունը 12-15 մմ է, լայնությունը և հաստությունը` 8-12 մմ։ Պտղում կա 8-10 սերմ։ Խոշոր օվալաձև սոխուկներով, գեղազարդային բազմամյա խոտաբույս է։ Երկարավուն-էլիպսաձև, ստորին մասում տերևապատյաններ ունեցող տերևները խոշոր են։ 25-40 սմ երկարությամբ խողովակի վրա առաջացող, սոխուկից դուրս եկող, վարդագույն կամ մանուշակագույն, զանգակաձև ծաղիկները խոշոր են։ Հետծալքի հիմքում ամրացած մերկ առէջաթելերի փոշանոթները նարնջագույն են։ Բազմաթիվ, գորշավուն, գնդաձև սերմերով եռաբույն պտուղը էլիպսաձև տուփիկ է։ Ծաղիկները զարգանում են աշնանը, իսկ տերևները՝ եկող գարնանը։
Տարածվածություն
ՌԴ եվրոպական մաս (հարավային տայգայից մինչև անտառատափաստանային շրջանները, ունի լայն էկոլոգիական դիապազոն. հանդիպում է ինչպես չոր, այնպես էլ և խոնավ կենսամիջավայրում, փշատերև և սաղարթավոր անտառներում։ Աճում է լեռնային գոտիների անտառաեզրերին, բացատներում, խոտածածկ լանջերին և գետափերին։ Երբեմն հանդիպում են Շիրակի և Լոռու մարզերում։
Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում էին սոխուկներն ու սերմերը։ Սերմերը, սոխուկները, ինչպես և ամբողջ բույսը պարունակում են արոմատիկ թթուներ, ճարպային յուղեր, շաքարներ, դաբաղանյութեր, ֆիտոստերիններ, ֆլավոններ, ալկալոիդներ, այդ թվում կոլխիցին, կոլխամին, կոլխիցեին, որոնք բժշկության մեջ օգտագործվում են բժշկի հսկողության տակ և շատ փոքր քանակությամբ ։
Բիդոնի
Բիդոնի (Bidonì), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիա մարզում՝ Օրիստանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 159 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 14 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 9080։ Հեռախոսային կոդը՝ 0783 ։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Էլդա
Էլդա (Elda), մունիցիպալիտետ և քաղաք Իսպանիայում։ Մտնում է Վալենսիա պրոնվիցիայի մեջ՝ Ալիկանտե ինքնավար համայնքում ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վինալոպո Միխտա շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 45,79 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 55289 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 39 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղում
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ալիկանտե պրովինցիայի բնակավայրեր
Պրիվոլնոե (գյուղ, Բաշտանկայի շրջան)
Պրիվոլնոե (Привільне), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1673 թվականին։
Մոմե արձանների տուն (ֆիլմ, 2005)
«Մոմե արձանների տուն» (House of Wax), ռեժիսոր Ժաումե Կոլետ-Սերայի ամերիկա-ավստրալիական արտադրության սարսափ ժանրի ֆիլմը։ Նկարահանվել է 2005 թվականին, պրեմիերան կայացել է նույն թվականի ապրիլի 27-ին։ Ֆիլմը 1953 թվականի համանուն ֆիլմի և «Մոմե արձանների թանգարանի գաղտնիքը» ֆիլմի (1933) անկախ ռիմեյքն է։
Պրիվոլնոե (գյուղ, Բաշտանկայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Պրիվոլնոե գյուղում բնակվում էր 2 659 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1673 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մոմե արձանների տուն (ֆիլմ, 2005)
Ֆիլմի կարգախոսն է՝ «Տիրի՛ր։ Սպանի՛ր։ Եվ դեպի՛ թանգարան»։
Սյուժե
1974 թվական։ Կինը մոմ է պատրաստում և լցնում դիմակի ձևի մեջ։ Հայտնվում է ընտանիքի հայրը՝ իր հետ բերելով երկրորդ երեխային։ Նա կնոջն ասում է, որ հանգստացնի երեխային։ Նրանք երեխային նստացնում են աթոռին և կապում, բայց երեխան ազատվում է։ Մայրը հարվածում է երեխային՝ ձեռքի մաշկը պոկելու համար։
2005 թվական (մեր օրեր)։ Չորս տղա (Նիկը, Ուեյդը, Դալթոնը և Բլեյքը) և երկու աղջիկ (Կարլին և Փեյջը) մեկնում են ամերիկյան ֆուտբոլի տարվա խաղին։ Ճանապարհին նրանք կանգ են առնում գիշերելու համար։ Երբ նրանք նստած էին խարույկի մոտ, գալիս է մի բեռնատար մեքենա և լույսը գցում ուղիղ նրանց աչքերի մեջ։ Նիկը շպրտում է շիշը՝ ջարդելով մեքենայի լուսարձակը, մեքենան հեռանում է։ Կարլին՝ Նիկի քույրը, գիշերը լսում է, թե ինչպես է վրանի շուրջը ինչ-որ մեկը քայլում։ Առավոտյան Դալթոնը հարցնում է բոլորին, թե ուր է իր տեսախցիկը։ Անտառով մեկ տարածվում է սարսափելի գարշահոտ։ Կարլին ու Փեյջը գնում են տեսնելու, թե որտեղից է տարածվում այդ հոտը։ Գնալով հոտի ուղղությամբ՝ Կարլին ընկնում է կենդանիների դիակներով լի մի փոսի մեջ։
Գալիս է մեկ այլ բեռնատար ավտոմեքենա։ Նրա վարորդը հենց այն մարդն է, որը դիակներ է բերում այստեղ։ Կարլին և իր ընկեր Ուեյդը որոշում են միասին գնալ մոտակա Ամբրոուզ քաղաք՝ ավտոմեքենայի փչացած մասը գնելու համար։ Բեռնատարի վարորդը Ամբրոուզում իջեցնում է Կարլիին և Ուեյդին ու հեռանում։ Նրանք մտնում են բենզալցակայան։ Տեսնելով, որ այնտեղ ոչ ոք չկա, գնում են մոտակա եկեղեցին, որտեղ հուղարկավորության արարողություն էր տեղի ունենում։ Նրանց մոտենում է բենզալցակայանի տերը՝ Բոն, որը դժգոհ էր, քանի որ նրանք ընդհատել էին արարողությունը։ Որոշելով մի փոքր զբոսնել՝ զույգը մտնում է ծայրամասում գտնվող մոմե արձանների տուն։ Ուշադիր զննելով տունը՝ նրանք նկատում են, որ այն ամբողջովին պատրաստված է մոմից։ Հանկարծ Կարլին հայլու մեջ նկատում է դիմակով մի դեմք։ Նրանք սարսափահար դուրս են գալիս շենքից։
Կարլին և Ուեյդը մտնում են բենզալցակայան, և այդ ժամանակ Բոն նույնպես գնում է այնտեղ։ Ուեյդը չի կարողանում գտնել ավտոպահեստամասի ճիշտ չափը։ Բոն նրանց հրավիրում է իր մոտ։ Նրանք գնում են Բոյի տուն։ Կարլին մնում է ավտոմեքենայի մեջ, և ուշադիր նայելով հասկանում, որ սա այն բեռնատարն է, որը գիշերը իրենց մոտ էր գնացել։ Ուեյդը ուշադիր զննում է բնակարանը, և հանկարծ դանակի սուր ծակոցներ է զգում։ Ուեյդին փրկվել չի հաջողվում։ Վինսենթը (Բոյի եղբայրը) Ուեյդին իջեցնում է իր նկուղ և նրանից պատրաստում մոմե արձան։ Կարլին այդ ժամանակ փակվում է բեռնատարի մեջ և փորձում զանգահարել ընկերներին։ Բոն նկատում է, որ աղջիկն ինչ-որ բան է հասկացել և փորձում է նրան դուրս հանել մեքենայից։ Աղջկան հաջողվում է գործի դնել շարժիչը և մի քանի մետր առաջ շարժվել։ Նա չի կարողանում ղեկավարել բեռնատարը, ինչի պատճառով մեքենան կանգնում է։
Կարլին դուրս է գալիս ավտոմեքենայից և սկսում վազել դեպի եկեղեցին՝ օգնություն խնդրելու նպատակով։ Հասնելով եկեղեցի՝ նա տեսնում է, որ բոլոր մարդիկ նույնպես մոմե արձաններ են։ Բոն հասնում է եկեղեցի և առևանգում աղջկան։ Նա նրան կապում է և փակում բերանը։
Այդ ժամանակ մյուսները դուրս են գալիս փոսից, գնում այլ քաղաք, սակայն հայտնվելով խցանումների մեջ՝ վերադառնում են այնտեղ, որտեղ գիշերել էին։ Փեյջը մնում է Բլեյքի հետ, իսկ Նիկն ու Դալթոնը գնում են Ամբրոուզ, որտեղ պայմանավորվել էին հանդիպել։
Նիկն այնտեղ հանդիպում է Բոյին և հետաքրքրվում իր ընկերներից, իսկ Դալթոնը գնում է մոմե արձանների տուն։ Բոն պատասխանում է, որ ոչ մեկին չի տեսել։ Կարլին նկուղում ազատվում է կապերից և փորձում գրավել եղբոր ուշադրությունը, սակայն բոլոր ջանքերն ապարդյուն էին։ Նա իր ցուցամատն անցկացնում է երկաթե ցանցի միջով, սակայն եղբոր փոխարեն դա նկատում է Բոն և Նիկից աննկատ, կոշիկից հանելով քուղը, մասերի է բաժանում աղջկա մատը։ Կարլին սկսում է բղավել։ Նիկը, ունենալով բավականին լավ ֆիզիկական տվյալներ, մի քանի հարվածով Բոյին տապալում է գետնին, ինչից հետո գնում և ազատում է քրոջը։ Դալթոնն այդ պահին մոմե արձանների տանը տեսնում է Ուեյդի մոմե արձանը։ Նա մոտենում է արձանին և մտածելով, որ մաշկի փոխարեն մոմ է, քերում է այն։ Այդ պահին սենյակ է մտնում Վինսենթը և երկու դանակով կտրում Դալթոնի գլուխը։ Նիկը և Կարլին գնում են փնտրելու ընկերներին, սակայն շուտով հասկանալով, որ նրանք այլևս չկան, որոշում են արագ հեռանալ քաղաքից։ Վինսենթը չենթարկվելով եղբոր՝ Բոյի՝ տնից դուրս չգալու հրամանին, գնում է անտառ և այնտեղ սպանում Փեյջին ու Բլեյքին։ Թաքնվելով Բոյից՝ Նիկն ու Կարլին հայտնվում են կինոթատրոնում։ Աղեղնազենով վիրավորելով Բոյին՝ նրանք գնում են իր տուն։
Ավելի ուշ՝ Բոյից հետո, տուն է վերադառնում Վինսենթը։ Տան երկրորդ հարկում Նիկը գտնում է մի լյուկ (դռնակ), որի միջով նա և Կարլին իջնում են ներքև։ Նրանք սկզբում հայտնվում են արհեստանոցում, որտեղ հայտնաբերում են Դալթոնի մոմե արձանը։ Այնուհետև հայտնվում են մոմե արձանների տանը, որտեղ և տեղի է ունենում նրանց և եղբայրների միջև եզրափակիչ մարտը։ Պարզվում է, որ Վինսենթը մոմե դիմակի տակ թաքցնում էր իր վառված դեմքը։ Կարլիին հաջողվում է սպանել երկու եղբայրներին։ Տանը հրդեհ է բռնկվում, և մոմե արձանների տունը սկսում է վառվել ինչպես մոմը։ Կարլին և Նիկը վերջին պահին կարողանում են հաջողությամբ դուրս գալ տնից։
Հաջորդ օրը գալիս է ոստիկանությունը։ Պարզվում է, որ կա նաև երրորդ եղբայրը՝ Լեսթերը, որի մասին ոչ ոք տեղեկություն չուներ։ Երբ Կարլին ու Նիկը շտապ օգնության ավտոմեքենայով դուրս են գալիս քաղաքից, աղջիկը տեսնում է կենդանիների դիակներ տեղափոխող բեռնատար ավտոմեքենայի վարորդին, որն էլ հենց երրորդ եղբայրն էր։ Նա ժպտում և ձեռքով է անում նրան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2005 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ժաումե Կոլյետ-Սերրայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր որբերի մասին Կատեգորիա:Սլեշեր ֆիլմեր Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ
Իվան Կարաբեկով
Իվան Պատվականի Կարաբեկով, հայ խորհրդային շրջանի ֆիզիկոս, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1976)։
Ավարտել է Մոսկվայի կապի էլեկտրատեխնիկական ինստիտուտը (1953)։ 1955 թվականից աշխատում է Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտում (1972 թվականից՝ լաբորատորիայի վարիչ)։
Գիտական գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են լիցքավորված մասնիկների ժամանակակից արագացուցիչների տեսական ու տեխնիկական խնդիրներին։ Երևանի էլեկտրոնային օղակաձև արագացուցչի նախագծի հեղինակներից և գործարկման մասնակիցներից է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Օտի (գյուղ, Պյոիդե շրջան)
Օտի (Oti), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պյոիդե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 68 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պյոիդե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սվյատոյ Նոս (գյուղ, Օստրովնոյ քաղաքային օկրուգ)
Սվյատոյ Նոս (Святой Нос), գյուղ Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Օստրովնոյ քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Օստրովնոյ քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Տյատեր-Արասլանովո
Տյատեր-Արասլանովո (Тятер-Арасланово, Тәтер-Арыҫлан), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիբաշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1009 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիբաշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Բարըսըլ
Բարըսըլ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բշերիկի գավառակում ։
Բնակչություն
XIX դարի երկրորդ կեսին ուներ 15 տուն հայ բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Բարըսըլն ուներ հայկական եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Արսենի Կոնցեդայլով
Արսենի Վլադիմիրովիչ Կոնցեդայլով (Арсений Владимирович Концедайлов, ), ռուս ֆուտբոլիստ, Բելառուսի «Էներգետիկ-ԲԳՈՒ» ակումբի կիսապաշտպան։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1997 թվականի հուլիսի 15-ին Կալինինգրադում։ Նրա հայրը նկարիչ Վլադիմիր Անատոլևիչ Կոնցեդայլովն է (1960 ծնվ․) ։ 2015 թվականին Արսենին ընդունվել Է Բելառուսի ազգային տեխնիկական համալսարան «կառավարում» մասնագիտությամբ ։ Հանդես է եկել համալսարանի ֆուտբոլի հավաքականի կազմում։
Ակումբային կարիերա
«Մինսկ» ֆուտբոլային ակումբի սան է, առաջին մարզիչ՝ Միխայիլով Ա. Ս. ։ 2017 թվականից սկսել է հայտավորվել հիմնական թիմի խաղերին, սակայն խաղադաշտ դուրս չի եկել։ Պրեմյեր լիգայում նորամուտը կատարել է 2018 թվականի հունիսի 30-ին «Նեմանի» դեմ խաղում, որում փոխարինման է դուրս եկել 88-րդ րոպեին Ալեքսանդր Վասիլևի փոխարեն։
2019 թվականի հունվարին տեղափոխվել է երկրորդ լիգայի «Օշմյան-ԲԳՈՒՖԱ», որի կազմում հունիս-հուլիս ամիսներին երկու խաղ է անցկացրել Բելառուսի 2019/20 գավաթի խաղարկությունում ։ Օգոստոսի 3-ին տեղափոխվել է «Էներգետիկ-ԲԳՈՒ» ակումբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
(6599) Ցուկո
(6599) Ցուկո (Tsuko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի օգոստոսի 8-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,266943 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7861 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7478 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1246,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,288764 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,18° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կին Էնդատեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հոգևոր մշակույթ
Հոգևոր մշակույթ, մշակութային արժեքների ամբողջություն, որոնք արտադրվում են մարդկանց հոգևոր գործունեության շնորհիվ, հոգևոր արժեքների ու դրանց ստեղծման ձևերի ու եղանակների ամբողջություն և այդ արժեքների՝ սերնդից-սերունդ փոխանցման ունակություններ։ Հոգևոր մշակույթը ձևավորում է հասարակական առաջադիմության համար օգտագործելու մակարդակը։
Ոլորտներ
Եթե նյութական մշակույթին են պատկանում նյութական բարիքների արտադրության ոլորտում ստեղծված արտադրության միջոցների ամբողջ համակարգը, աշխատանքի արդյունքների ամբողջությունը, ընդհանրապես, մարդու նյութական պահանջմունքները բավարարող բոլոր արժեքները, ապա հոգևոր մշակույթը ընդգրկում է մարդու հոգևոր գործունեության արդյունքները՝
Սոցիալ փիլիսոփայական տեսանկյուն
Սոցիալական փիլիսոփայության տեսանկյունից «հոգևոր մշակույթ» հասկացությունը դիտարկվում և վերլուծվում է որպես համընդհանուր, վերացարկված հասկացություն, որն ընդգրկում ու արտացոլում է հասարակական կյանքի հոգևոր ոլորտում ստեղծված հոգևոր բոլոր արժեքների ամբողջությունը, դրանց ստեղծման, փոխանցման ու յուրացման ձևերի ու եղանակների միասնությունը։ Հոգևոր մշակույթի բովանդակության անքակտելի բաղկացուցիչ մասն են կազմում նախորդ սերունդներից ժառանգած հոգևոր արժեքները, դրանց յուրացման ու օգտագործման ձևերի մշակումն ու իրացումը, սպասարկման մակարդակը և դրանց փոխանցման հմտությունները։ Ուրեմն, հոգևոր մշակույթը հոգևոր արժեքների ու դրանց ստեղծման ձևերի ու եղանակների ամբողջությունն է և այդ արժեքների՝ սերնդից-սերունդ փոխանցման ունակությունները, հասարակական առաջադիմության համար օգտագործելու մակարդակը։
Թե՛ նյութական և թե՛ հոգևոր արժեքները օժտված են մարդու հասարակական պահանջմունքները բավարարելու ընդունակությամբ և արտահայտում են նյութական ու հոգևոր մշակույթի ու գործառության հասարակական էությունը։ Օրինակ՝ տունը, շենքերը, գործարանները, կահույքը , հագուստը, գիտությունն ու արվեստը սոսկ իրային-առարկայական կամ հոգևոր օբյեկտիվացված առարկաներ ու երևույթներ չեն, այլ մարդկանց հասարակական պայմանների ու կենսագործունեությունը ապահովող կեցության անհրաժեշտ բաղադրամասերի դրսևորման ձևեր են ու կատարում են հասարակական ֆունկցիա՝ բավարարելով մարդկանց հասարակական պահանջմունքները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մշակութաբանություն
Մանկական գրականություն
Մանկական գրականություն, գեղարվեստական գրականության ժանր։ Ընդհանուր առմամբ ընդգրկում է հանրամատչելի այն գրական ստեղծագործությունները, որոնք հատկապես գրված են նախադպրոցական և դպրոցական հասակի երեխաների համար։ Մանկական գրականության արմատները գալիս են պատմություններից, երգերից, որոնք մի մասն են ավելի մեծ բանավոր ավանդույթի, որ մեծահասակները կիսում էին երեխաների հետ դեռևս այն ժամանակ, երբ տպագրությունը գոյություն  չուներ։ Դժվար է հասկանալ մանկական գրականության զարգացումը միչև տպագրության ի հայտ գալը։ Նույնիսկ տպագրության լայն տարածումից հետո, շատ դասական «մանկական» պատմվածքներ սկզբնապես ստեղծվում էին մեծահասակաների համար և հետագայում նոր ադապտացվում և, որոշակի փոփոխությունների ենթարկվելով, հարմարեցվում փոքրահասակ լսարանի համար։ 15-րդ դարից սկսած՝ ավելի շատ գրականություն կար՝ հատուկ ուղղված երեխաներին, և հաճախ այդ գրականությունն ընդգրկում էր բարոյական և կրոնական ուղերձ։ 19-րդ դարի վերջը և 20-րդ դարի սկիզբը հայտնի է որպես «Մանկական գրականության ոսկե դարաշրջան»։ Դարաշրջանն այդպես է կոչվում, որովհետև հենց այդ ժամանակ են լույս տեսել բազում դասական մանկական գրքեր։
Ներածություն
Չկա մեկ լայնորեն օգտագործվող սահմանում մանկական գրականության համար ։ Այն կարող է սահմանվել որպես այն ամենը, ինչ կարդում են երեխաները ։ Ավելի կոնկրետ՝ այն կարող է սահմանվել որպես գեղարվեստական գրականություն, ոչ գեղարվեստական գրականություն, պոեզիա կամ դրամա, որը նախատեսված է և օգտագործվում է երեխաների և պատանիների կողմից ։ Մանկական Գրականության Միջազգային Համացանցային Հանրագիտարանը նշում է, որ «ժանրի սահմանները ... ֆիքսված չեն, այլ լղոզված»։ Երբեմն հնարավոր չէ գալ համաձայնության, թե տվյալ գործը ավելի լավ կարելի է դասակարգել որպես մանկական, թե՞ մեծահասակների գրականություն։ Որոշ գործեր շատ բարդ է դասակարգել։ Օրինակ՝ Ջ․ Ք․ Ռոուլինգի «Հարրի Փոթերը» գրվել էր պատանիների համար և հիմնականում վաճառվել նրանց, սակայն գիրքը տարածվեց նաև մեծահասակների շրջանում։ Գրքի մեծ հռչակը հանգեցրեց նրան, որ Նյու Յորք Թայմսը ստեղծեց մանկական բեսթսելլեր գրքերի մի առանձին ցուցակ ։
Պատմություն
Վաղ մանկական գրականությունը բաղկացած էր բանավոր պատմություններից, երգերից ու բանաստեղծություններից, որոնք օգտագործվում էին երեխաներին կրթելու, դաստիարակելու և զվարճացնելու նպատակով։ Միայն 18-րդ դարում, երբ «մանկություն» հասկացությունը սկսեց ձևավորվել որպես առանձին գաղափար, սկսվեց մանկական գրականության՝ որպես առանձին գրականության ճյուղ ձևավորումը, իր ուրույն բաժիններով, ակնկալիքներով և կանոններով։ Առաջին այդպիսի գրքերը ուսուցողական, խրատական և հասարակ այբբենարաններ էին, հաճախ զարդարված կենդանիների և բույսերի նկարազարդումներով, ինչպես նաև մարդակերպ տառերով։
1962 թվականին ֆրանսիացի պատմաբան Ֆիլիպ Արիեսը իր «Մանկության դարեր» գրքում փաստում էր, որ մանկության մասին ժամանակակից պատկերացումները ի հայտ են եկել միայն վերջերս։ Նա բացատրում էր, որ անցյալում երեխաներին չէին զատում մեծահասակներից, հետևաբար չէին ցուցաբերում յուրահատուկ մոտեցում նրանց։ Որպես ապացույց նա նշում էր, որ հոգևորականների կողմից գրված ուսուցողական և դիդակտիկ տեքստերից բացի, ինչպիսիսք էին «Բեդա Պատվելի»-ն և «Էլֆրիկ Քերականը»-ը, 18-րդ դարից առաջ չկար որևէ գրականություն՝ գրված հատուկ երեխաների համար։
Վաղ ժամանակակից Եվրոպա
17-րդ դարում Եվրոպայում սկսեց ձևավորվել «մանկություն» հասկացությունը։ Մեծահասակները երեխաներին սկսեցին ընդունել որպես առանձին, անմեղ և պաշտպանության կարիք ունեցող էակներ ։ 1690 թվականին անգլիացի փիլիսոփա Ջոն Լոքը իր «Էսսե մարդկային ընկալումների մասին» աշխատությունում ներկայացրեց իր «տաբուլա ռասա» տեսությունը, համաձայն որի, մարդու միտքը լույս աշխարհ գալու պահին նման է դատարկ թղթի էջի, որտեղ չկան գրված աշխարհն ընկալելու կանոններ։ Աշխարհընկալման համար անհրաժեշտ կանոններն ու տվյալները ավելացվում են մարդու մտքում միայն մարդու զգայական փորձառության շնորհիվ։ Համաձայն Լոքի առաջադրած տեսության՝ երեխան ծնվում է առանց իր ուղեղում անհրաժեշտ ինֆորմացիա ունենալու, և ծնողի պարտականությունն է երեխային մատուցել ճիշտ ինֆորմացիա։
Լոքը նաև առաջարկեց, որ երեխաների համար ստեղծվեն նկարազարդված գրքեր։
19-րդ դարում որոշ մանկական գրքեր դարձան դպրոցական ծրագրային ընթերցանության նյութեր։ Այդ գրքերի շարքում էին Եզոպոսի և Ժան դե լա Ֆոնտենի առակները և Շառլ Պերոյի  «Մայր սագի հեքիաթներ»-ը (1697) ։ Այս տեքստերի հայտնիությունը հանգեցրեց նրան, որ 19-րդ դարում ստեղծվեցին մի շարք մանկական հեքիաթներ  և ֆանտաստիկ ժանրի պատմություններ։ Նորաստեղծ գրքերում արդեն ի հայտ էին գալիս կախարդական օբյեկտներ և խոսող կենդանիներ ։ 17-րդ դարում, Ջոն Լոքից բացի, մարդկանց մտածելակերպի և աշխարհընկալման ձևավորման վրա մեծ ազդեցություն ունեցավ նաև պուրիտանիզմը, որը կարևորում էր անհատի փրկությունը։ Պուրիտանները մտահոգված էին իրենց երեխաների հոգևոր բարեկեցությամբ, ուստի հատուկ երեխաներին ուղղված «Լավ աստվածահաճո գրքեր»-ի հրատարակման մեծ աճ գրանցվեց։ Ամենատարածված և հայտնի գրքերի հեղինակն էր Ջեյմս Ջեյնվեյը, իսկ ամենադիմացկուն գիրքը, որը մինչ օրս պահպանվել և կարդացվում է, Ջոն Բանյանի «Ուխտավորի ճամփորդությունը» (1678) գիրքն է ։