cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Քրիստոֆեր Բեյլի
Կարիերա
2008 թվականին Բեյլին Անժելա Արենդսի հետ հիմնել է Burberry Foundation-ը, որն օգում է երիտասարդներին ստեղծագործության միջոցով իրականացնել իրենց երազանքներն ու ներուժը։ Burberry Foundation-ը ներդրումներ է կատարել ընտրված բարեգործական կազմակերպություններում՝ աջակցելով մայրաքաղաքային խոշոր շրջանների երիտասարդներին, որտեղ ապրել և աշխատել են Burberry-ի աշխատողների մեծ մասը, և որտեղ նրանք կարողացել են կամավոր աշխատել ։
2013 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Բեյլին նշանակվել է Burberry-ի հաջորդ գլխավոր տնօրեն՝ 2014 թվականի կեսերին Անժելա Արենդսի հեռանալուց հետո ։ 2014 թվականի մայիսի 1-ին Բեյլին ստանձնել է ստեղծագործական գլխավոր տնօրենի և գործադիր տնօրենի պաշտոնը։
2016 թվականի հուլիսին հայտարարվել է, որ Burberry-ի հաջորդ գլխավոր տնօրենը պետք է լինի Céline-ի գործադիր տնօրեն Մարկո Գոբետին։ 2017 թվականի նոյեմբերին Գոբետին փոխարինել է Բեյլիին, իսկ Քրիստոֆերը ստանձնել է նախագահի պաշտոնը՝ պահպանելով գլխավոր կրեատիվ տնօրենի տիտղոսը  ։ 2017 թվականի հուլիսին Գոբետին փոխարինել է Բեյլիին՝ որպես գլխավոր գործադիր տնօրեն ։ Կազմակերպության 2017 թվականի հոկտեմբերի 31-ի հայտարարության համաձայնության՝ 2018 թվականի մարտին  Բեյլին կհեռանա տնօրենների խորհրդից, ինչպես նաև հաջորդ դեկտեմբերին ամբողջովին կհեռանա Burberry-ից ։
Անձնական կյանք
Միլանում աշխատելիս Բեյլին հարաբերությունների մեջ է եղել Miu Miu-ի դիզայներ Գիրտ Քլոեթի հետ։ 2004 թվականին Քլոեթի մոտ ախտորոշվել է ուղեղի ուռուցք, որից հետո զույգը տեղափոխվել է Յորքշիր և հաջորդ տարի հետ չի վերադարձել ։
2009 թվականին Բեյլին հարաբերությունների մեջ է եղել բրիտանացի դերասան Սայմոն Վուդսի հետ ։ 2012 թվականին զույգն ամուսնացել է ։ Նրանք ունեցել են երկու դուստր՝ Այրիսը և Նելին ։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:1971 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 11 ծնունդներ Կատեգորիա:Տղամարդկանց հագուստի դիզայներներ Կատեգորիա:Բրիտանացի գործարարներ
Savage (երգ)
«Savage», ամերիկացի ռեփեր Megan Thee Stallion-ի երգը։ Այն թողարկվել է 2020 թվականի մարտի 6-ին՝ որպես նրա «Suga» EP-ի մաս, իսկ ավելի ուշ ապրիլի 7-ին ուղարկվել է 40 Contemporary hit radio 1501 Certified Entertainment և 300 Entertainment լեյբլների կողմից՝ որպես EP-ի երրորդ սինգլ. ։ Երգը հայտնի է դարձել TikTok հավելվածում, որտեղ մարդիկ տեղադրել են իրենց տեսանյութերը «Savage» Lyric Video-ի պարով։ Ապրիլի 29-ին կայացել է Բեյոնսեի մասնակցությամբ երգի ռեմիքսի թողարկումը, որի շնորհիվ սինգլը կարողացել է գլխավորել Billboard Hot 100 երգերի ամերիկյան հիթ-շքերթը ։
Կոմպոզիցիա
Consequence of Sound-ից Քենդիս Մաքդաֆին նշել է, որ Մեգան երգում «իրեն նկարում է որպես «Մոնա Լիզա գետտոյից»՝ առանձնացնելով իր բարդությունը» ։ Ըստ HipHopDX-ի Ահարոն Մաքքրելի՝ Մեգանը երգում ցույց է տալիս մեծ համարձակություն, որն աշխատում է նրա օգտին, երբ նա «վիրահատական ճշգրտորեն ահեղ հարված է հասցնում J. White Did It-ի ենթակային և հասցնում ժամանակ գտնել կտրուկ ծաղրի համար՝ «Ես շվաբրի կարիք ունեմ հատակը մաքրելու համար, չափից շատ արցունքներ կան» ։ Complex-ից Ջեսիկա Մաքքիննին ասել է, որ ռիթմը «հիշեցնում է Մայամի Բիչում նկարահանված նոստալգիկ հիփ-հոփ տեսահոլովակները, և նրանց կրկներգը զգացմունքային է, ինչը իդեալական է պարերի համար» ։
Երգացանկ
Digital download and streaming Digital download and streaming – Beyoncé Remix Digital download and streaming – Major Lazer Remix
Ռեմիքս Բեյոնսեի մասնակցությամբ
2020 թվականի ապրիլի 29-ին տեղի ունեցավ Բեյոնսեի մասնակցությամբ երգի ռեմիքսի թողարկումը ։ Թրեքից ստացված բոլոր միջոցները փոխանցվել են Հյուսթոնի «Bread of Life» բարեգործական հիմնադրամին, որն օգնություն է ցուցաբերում COVID-19-ի բռնկման ժամանակ՝ շաբաթական ավելի քան 14 տոննա պարենի և առաջին անհրաժեշտության իրեր տրամադրելով 500 ընտանիքի և 100 տարեցների ։ Ռեմիքսն ընդգրկվել է Մեգանի «Good News» դեբյուտային ստուդիական ալբոմում։<!--
Տարեվերջյան ցանկեր
-->
Տոլյատիի փողոց (Յալթա)
Տոլյատիի փողոց (Улица Тольятти), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է իտալացի կոմունիստական գործիչ, Իտալիայի կոմունիստական կուսակցության ղեկավար Պալմիրո Տոլյատիի (1893-1964) պատվին։ Սկիզբ է առնում Բոտկինի փողոցից և ավարտվում Մարշակի փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 410 մետր է։
Նկարագրություն
Յալթա քաղաքի Տոլյատիի փողոցը սկսվում է Բոտկինի փողոցից և, ձգվելով Վոդոպադնայա գետի հունին զուգահեռ, ավարտվում Մարշակի փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 410 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 24 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)` 13 շենք, աջ կողմում (զույգ համարներ)` 11։
Տոլյատիի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298635։
Փողոցն անվանվել է իտալացի կոմունիստական գործիչ, Իտալիայի կոմունիստական կուսակցության ղեկավար Պալմիրո Տոլյատիի (1893-1964) պատվին։ 1914 թվականին նա մտել է Իտալիայի սոցիալիստական կուսակցության մեջ։ 1919 թվականի սկզբին ընդգրկվել է այդ կուսակցության «Ավանտի» («Avanti!») թերթի խմբագրության կազմում։ 1920 թվականի վերջին սոցիալիստական կուսակցության մեջ կոմունիստական ֆրակցիայի ստեղծումից և «Օրդինե նուովո»-ն նրա կենտրոնական օրգան դառնալուց հետո դարձել է շաբաթաթերթի խմբագիրը։ 1927 թվականից մինչև իր մահը Իտալիայի կոմունիստական կուսակցության ղեկավարն էր։ Մահացել է Յալթայում (Ղրիմ), ուր եկել էր հանգստանալու։ Թաղված է Հռոմում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Տայնինսկոե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Միտիշչենսկի շրջանի բնակավայրեր
Մարզեկ
Մարզեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չարսանջակի գավառակում ։
Խումբ
Կամայական ֆիզիկական բնույթի տարրերի G բազմությունը կոչվում է խումբ, եթե G-ում սահմանված է բինար գործողություն, այսինքն տարրերի յուրաքանչյուր (a, b) զույգին համապատասխանության մեջ է դրված G-ի երրորդ՝ a \cdot b տարրը, ընդսմին բավարարվում են հետևյալ պայմանները.
Մարզեկ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Խումբ
Սիմետրիկ (կամ տեղադրությունների) Խմբում որպես տարրեր դիտարկվում են աղյուսակներ, որոնց երկրորդ տողում գրված են նույն  թվերը, սակայն կամայական հաջորդականությամբ։ Բինար գործողությունը հետևյալն է. եթե k թվի տակ a աղյուսակում գրված է 1, իսկ 1-ի տակ b աղյուսակում՝ m, ապա a \cdot b աղյուսակում k-ի տակ գրվում է m։
Մարզեկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Խումբ
«Խումբ» հասկացությունը սաղմնավորվել է մաթեմատիկայի տարբեր բնագավառներում՝ հիմնականում հանրահաշվում։ Ֆրանսիացի մաթեմատիկոս Ժ. Լագրանժը «Մենագրություն հավասարումների հանրահաշվական լուծման մասին» (1771) աշխատությունում առաջին անգամ օգտվել է տեղադրություններից։ Հանրահաշվական հավասարումների լուծման և տեղադրությունների Խմբերի հետագա ուսումնասիրությամբ զբաղվել են Ն. Աբելը (1824) և Է. Գալուան (1830)։ Վերջինս մուծել է «Խումբ» (le group) տերմինը՝ չտալով սակայն նրա խիստ սահմանումը։ Երկրաչափությունում Խումբ հասկացությունը ծագել է XIX դ. կեսերին, երբ միասնական Էվկլիդեսյան երկրաչափությանը փոխարինելու եկան բազմաթիվ «երկրաչափություններ», և առաջացավ նրանց ընդհանրության որոշման հարցը։ Այս հարցի վերջնական պատասխանը եղավ գերմ. մաթեմատիկոս Ֆ. Կլայնի «էռլանգենյան ծրագիրը» (1872), որը տարբեր երկրաչափությունների դասակարգման հիմքում դրեց ձևափոխությունների խմբի նկատմամբ ինվարիանտության հասկացությունը։ «Խումբ» գաղափարի առաջացման երրորդ աղբյուրը թվերի տեսությունն է, ուր դեռ Լ. Էյլերը (1761) ըստ էության օգտվել է մնացքների Խմբից։
Խմբերի տեսության վերջնական նպատակն է բոլոր խմբային բինար գործողությունների նկարագրությունը։ Այն բաղկացած է երկու մեծ բաժիններից՝ աբելյան և ոչ աբելյան Խմբերի տեսությունից։ Վերջինիս բուռն զարգացող ճյուղերից են վերջավոր Խմբերի տեսությունը, Խմբերի կոմբինատոր տեսությունը, Խմբերի ներկայացումների տեսությունը ևն։ Մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում լրացուցիչ կառուցվածքով օժտված Խմբերը (տոպոլոգիական Խումբ, Լիի խումբ, աբելյան բազմաձևությունները ևն)։ Խմբերի տեսությունը լայն կիրառություններ ունի ինչպես մաթեմատիկայում, այնպես էլ այլ բնագավառներում՝ քվանտային մեխանիկայում, բյուրեղագիտությունում։
Կամիշնոե (գյուղ, Ռազդոլնոյեի շրջան)
Կամիշնոե (Комишне, Rus Köp Qarı), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ռազդոլնոյեի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կապկարի Ռուսկիե, Կոպկարի։
2001 թվականի տվյալներով Կամիշնոե գյուղում բնակվում էր 431 մարդ։
Ջերսի
Ջերսի (Jersey, Jersey ), կղզի Լա Մանշ նեղուցում, Նորմանդյան կղզիներից է։ Մակերեսով ամենամեծն է Նորմանդական կղզիների մեջ (116 կմ²)։
Բնակչությունը կազմում է մոտ 89 հազար մարդ։ Ջերսին Բրիտանական թագի Թագավորական հողերից է, սակայն հանդիսանում է Մեծ Բրիտանիայի մաս։ Միացյալ Թագավորության պարտականությունն է ապահովել Ջերսիի պաշտպանությունը։ 1973 թվականին Մեծ Բրիտանիան միացավ ԵՄ-ին, այսինքն Նորմանդյան կղզիները և Ջիբրալթարը մտնում են Եվրամիության մեջ Մեծ Բրիտանիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի Միացյալ Թագավորության միջոցով և գտնվում են ԵՄ մաքսային տարածքի մեջ ։ Ջերսին ունի սեփական խորհրդարան՝ Ջերսիի նահանգներ։ Ջերսի թագավորական հողի կազմի մեջ են մտնում նաև մի քանի փոքր կղզիներ։
Այստեղ է ստեղծվել ջերսիական կովերի ցեղը, որոնք տալիս են չափաղանց յուղալի կաթ (մինչև 7 %), և այստեղից է բարակ տրիկոտաժային գործվածքի անվանումը ։ Այս կղզու պատվին է ստացել իր անվանումը ամերիկյան Նյու Ջերսի նահանգը։
Կղզու ամենահայտնի բնակիչն է եղել բնագետ և գրող Ջերալդ Դարելը, ով հիմնադրել է Ջերսիի գազանանոցը և նրա հիմքի վրա բնապաշտպանական հիմնադրամ։
Սպորտ
Ջերսիի ազգային թիմերը մասնակցում են որպես առանձին ազգային թիմեր Միության և Կղզիային խաղերում։ 1997 թվականին Ջերսիում էին անցնում յոթերորդ Կղզիային խաղերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ջերսի Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության կղզիներ Կատեգորիա:Գաճաճ պետություններ Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ Կատեգորիա:Ֆրանսախոս երկրներ Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Ջորջ Սանտայանա
Ջորջ Սանտայանա (George Santayana, Jorge Agustín Nicolás Ruiz de Santayana, ), ամերիկացի փիլիսոփա, քննադատական ռեալիզմի ներկայացուցիչ։ Ծագումով՝ իսպանացի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գեղագետներ Կատեգորիա:Իսպանացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:Իսպանացի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսորներ
Ռուդո
Ռուդո (Rudo, Рудо / Rudo, Rudo), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականորեն գտնվում է Սերբական Հանրապետության Իստոչնո Սարաևո շրջանում։ Համանուն համայնքի վարչկենտրոնը։
Բնակչություն
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 1949 մարդ ։
Համայնքի բնակչության էթնիկական կազմը՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքներ
Էվերտ վան Ալստ
Էվերտ վան Ալստ (Evert van Aelst, ), բարոկկոյի դարաշրջանի նիդերլանդացի նկարիչ, նկարիչ նատյուրմորտի վարպետ։
Նկարիչ Վիլեմա վան Ալստի հորեղբայրը և նկարչության ուսուցիչը։
Կյանք և ստեղծագործություն
Էվերտ վան Ալստայի կյանքի մասին քիչ բան է հայտնի։ Ծնվել է 1602 թվականին դատապաշտպան Վիլհելմա վան Ալստայի ընտանիքում։ Նիդերլանդցի նկարիչ, գրող և պատմաբան Առնոլդ Հուբրակենի խոսքով՝ Էվերտը ֆլամանդացի նկարիչ Պաուելս Կոկկե վան Ալստի հետնորդն էր, որը ստացել էր հատուկ կրթություն և մասնագիտանում էր ապակե ծաղկամաններում և անոթներում ծաղիկների պատկերման մեջ ։
Իր կտավները Էվերտ Վան Ալստը նկարել է շատ մանրակրկիտ, եղել է բոլոր տեսակի նատյուրմորտի հմուտ վարպետ։ Հատկապես հաջողակ էին նրա ստեղծագործությունների մեջ մրգերը, զրահատեխնիկան, մետաղական աշխատանքները ։ Հաճախ շատ ճշգրիտ պատկերել է վիրավոր թռչուն, ավելի հազվադեպ՝ այլ կենդանիներ և որսորդական ավարներ և հանդերձանք։ Իր կտավները վարպետը հաճախ ստորագրել E. V. Aelst:  Պարզվել է, որ նախկինում Էվերտ վան Ալստին վերագրվող չստորագրված նկարներից մի քանիսը ստեղծվել են նրա զարմիկի՝ Վիլեմի կողմից։
Վան Ալստի աշխատանքները պետական թանգարաններում շատ հազվադեպ են հանդիպում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի նկարիչներ Կատեգորիա:Բարոկկո ոճի նկարիչներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Հայկական սինեմա (թերթ)
«Հայկական Սինեմա», երգիծական պատկերազարդ շաբաթաթերթ։
Լույս է տեսել 1925-26-ին, Կահիրեում։ Արտոնատեր-հրատարակող՝ Ա․Սարուխան, խմբագիրներ՝ Վ․Ձագարյան, Ե․Օտյան։ Լուսաբաբել է սփյուռքի հայ հասարակության կյանքը, կարևոր տեղ հատկացրել ազգամիջյան-միջկուսակցական հարաբերություններին։ Դատապարտել է օտարամոլությունը, հայ որբերի նկատմամբ ցուցաբերվող անտարբերությունը։ Կոչ է արել օգնել Հայաստանին, երկայացրել հանրապետության տնտեսական և մշակութային կյանքը։
Կատեգորիա:Հայկական երգիծական պարբերականներ Կատեգորիա:Եգիպտոսի հայկական շաբաթաթերթեր Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Բանակցված համաձայնագրի լավագույն այլընտրանք (ԲԱՏՆԱ)
Բանակցված համաձայնագրի լավագույն այլընտրանք (անգլերեն՝ Best alternative to a negotiated agreement կամ BATNA հապավումից), ամենաշահավետ այլընտրանքային ուղղություն է, որն օգտագործում է բանակցող կողմերից մեկը բանակցությունների ձախողման պարագային և համաձայնագրի չկնքման դեպքում։ ԲԱՏՆԱ-ն հաջողակ բանակցողի կարևոր կիզակետն է ու շարժիչ ուժը։ Համաձայնագրի մի կողմը հիմնականում չի ընդունում ավելի վատ համաձայնություն, քան ԲԱՏՆԱ-ն։ Պետք է արժևորել ցանկացած գործարք՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր ենթադրություն, ինչպիսիք հարաբերությունների արժեքն է, գումարի ժամանակային արժեքը, ինչպես նաև այն հավանականությունը, որ մյուս կողմը կհամաձայնի իրենց բանակցությունների առաջարկների հետ։ Այլ ենթադրությունները երբեմն դժվար է արժևորել, քանի որ նրանք հիմնված են անվստահ կամ որակական ենթադրությունների վրա, քան թե հեշտությամբ չափվող կամ քանակական գործոնների։
Պատմություն
ԲԱՏՆԱ-յի մասին դրույթի հեղինակներն են բանակցությունների հետազոտողներ Ռոջեր Ֆիշերն ու Վիլիամ Արին՝ Բանակցությունների հարվարդյան ծրագրից (Harvard Program on Negotiation), ովքեր իրենց «Սկզբունքային բանակցություն» գրքերի ժողովածուներում, որոնք մեկնարկել են «Հասնելով ԱՅՈ-յին» գրքով, աննկատ կերպով կրկնօրինակում են անհամաձայնության կետի խաղի տեսության հայեցակարգը՝ ի նկատի ունենալով բանակցությունների խնդիրները, որոնք առաջ էին քաշվել տասնամյակներ առաջ Նոբելյան մրցանակակիր Ջոն Ֆորս Նեշի կողմից ։ Նեշի հավասարակշռության հասնում են խաղացողների խմբերն այն դեպքում, երբ ոչ մեկը չի կարող շահել ռազմավարությունը փոփոխելու պարագային, եթե յուրաքանչյուր մյուս խաղացողը պնդում է իր ընթացիկ ռազմավարությունը։ Օրինակ՝ եթե Էմին ու Ֆիլը Նեշի հավասարակշռության մեջ և և առաջինը կայացնում է հնարավոր լավագույն որոշումը՝ հաշվի առնելով երկրորդի որոշումը, ապա վերջինս կայացնում է լավագույն որոշումը՝ հաշվի առնելով առաջինի որոշումը։ Նմանապես, խաղացողների խումբը Նեշի հավասարակշռության մեջ է, եթե նրանցից յուրաքանչյուրը կայացնում է լավագույն որոշումը՝ հաշվի առնելով ուրիշների որոշումները։
Մեքենայի վաճառքի օրինակ
Եթե մեքենայի վաճառողը գրավոր առաջարկ է ստանում առևտրային ընկերությունից իր մեքենան 1000 ԱՄՆ դոլարով գնելու մասին, այդ դեպքում վաճառողի ԲԱՏՆԱ-ն այլ հնարավոր գնորդների հետ բանակցելիս կլինի 1000 ԱՄՆ դոլար, քանի որ նա արդեն ունի մեկ այլ կողմի նույնչափ առաջարկ՝ առանց համաձայնության հասնելու այլ հնարավոր գնորդների հետ։ Այս օրինակում այլ առաջարկները, որոնց բացահայտում են որակական գործոնների արժևորման բարդությունը, կարող են ներառել.
•	900 ԱՄՆ դոլարի առաջարկ՝ հարաբերական մոտ գումար, •	1100 ԱՄՆ դոլար՝ 45 օրում (որոնք են այս կետի՝ հետագայում պատավորվածության չկատարման հավանականությունները և ինչ կլիներ վաճառողի հնարավոր ԲԱՏՆԱ-ն, եթե նա ունենար), •	Մի այլ գնորդի կողմից 1500 ԱՄՆ դոլարի փոխհատուցում՝ նոր մեքենայի գնին համարժեք (արդյոք վաճառողը ցանկանում է նոր մեքենա գնել հենց հիմա և հատկապես առաջարկվող մեքենան)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դիվանագիտություն
Յակով Մեստեչկին
Յակով Մեստեչկին (նաև՝ Յակով Գրիգորևիչ Մեստեչկին, Յան Մեստեչկին), ), ուկրաինացի և խորհրդային օպերատոր, Հայրենական մեծ պատերազմի տարիների ռազմաճակատի կինոօպերատոր, Ուկրաինական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ (1998 թվական)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1916 թվականի հոկտեմբերի 17-ին (30-ին) Օդեսայում, հրեա հաշվապահի և բուժքրոջ ընտանիքում։ Ավարտել է բանֆակը։ 1939 թվականից մինչև 1934 թվականը աշխատել է Օդեսայի հունվարյան ապստամբության անվան գործարանում։ Լուսանկարչությամբ ոգևորված լինելը նրան դրդել է ընդունվել Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի օպերատորական ֆակուլտետ, որը գերազանց ավարտել է 1940 թվականին։ Այնուհետև կես տարի աշխատել է որպես օպերատորի օգնական Լենինգրադի կինոխրոնիկայի ստուդիայում, քանի դեռ զինվորական կոմիսարիատը չէր ուղարկել նրան Մոսկվայի կարմիր դրոշի շքանշանակիր կապի ռազմական ավիացիոն ուսումնարան, որտեղ սովորել է 1940 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1942 թվականի ապրիլը ։
1945 թվականից օպերատոր և Ուկրաինայի կինոժամանակագրության ռեժիսոր էր։ 1996 թվականին «Միայն վեց վայրկյան» վավերագրական ֆիլմի համար արժանացել է Մոսկվայի համամիութենական կինոփառատոնի սպորտային ֆիլմերի առաջին մրցանակին ։
1939 թվականից Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության անդամ է, իսկ 1958 թվականից` Կինեմատոգրաֆիստների միության (ԽՍՀՄ) անդամ է ։
Բոլշևիզմ
Բոլշևիզմ, գաղափարաքաղաքական հոսանք, որը ձևավորվել է 1903 թվականին՝ Վլադիմիր Լենինի կողմնակիցների և հակառակորդների՝ մենշևիկների միջև պայ­քարի ընթացքում։ Անջատումն ու առճակատումը տեղի ունեցավ հիմնականում Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցության (ՌՍԴԲԿ) երկրորդ համագումարում կուսակցության կանոնադրության առաջին կետի և անդամակցության հարցի կա­պակցությամբ։ Ձայների մեծամասնութ­յամբ անցնում է Լենինի ձևակերպումը (մասնավորապես ժողովրդավարական ցենտրալիզմի սկզբունքը), իսկ նրա կողմնակիցները անվանվեցին մեծամասնականներ (բոլշևիկներ)։ Բոլշևիզմը հետագա զար­գացումը ընթացել է լենինիզմի հունով։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն Կատեգորիա:Կոմունիզմ
Ալաբալըղ
Ալաբալըղ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Օլթիի գավառում։ Գտնվում էր նույնանուն գետակի մոտ։
Բնակչություն
1878 թվականին ուներ 5 տուն թուրք բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Միիդուռաննա
Միիդուռաննա (Miiduranna), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Վիիմսի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 358 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Վիիմսի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Էվա Կյուրի
Էվա Դենիս Կյուրի Լաբյուզի (Ève Denise Curie Labouisse, ), ֆրանսիացի և ամերիկացի գրող, լրագրող, երաժշտական քննադատ, դաշնակահարուհի։ էվա Կյուրին Պիեռ և Մարի Կյուրիների կրտսեր դուստրն էր։ Նրա քույրն էր Իրեն Կյուրին, իսկ փեսան՝ Ֆրեդերիկ Ժոլիո-Կյուրին։ Էվան ընտանիքի միակ անդամն էր, որ չի ընտրել գիտնականի կարիերա և Նոբելյան մրցանակ չի ստացել, թեև նրա ամուսինը՝ Հենրի Ռիչարդսոն Լաբյուզին ստացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ 1965 թվականին՝ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի անունից։ Էվա Կյուրին լրագրությամբ է զբաղվել և հեղինակել է իր մոր մասին կենսագրական գիրք՝ «Մադամ Կյուրի» և մեկ գիրք ևս պատերազմական տպավորությունների մասին՝ «Ճանապարհորդություն մարտիկների մեջ» ։ 1960-ական թվականներից ի վեր նա սկսել է աշխատել ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի համար՝ օգնություն ապահովելով զարգացող երկրների երեխաներին ու մայրերին։
Մանկություն
էվա Դենիս Կյուրին ծնվել է 1904 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Փարիզում, Ֆրանսիա։ Նա գիտնականներ Պիեռ և Մարի Կյուրիների կրտսեր դուստրն էր և ուներ ավագ քույր՝ Իրենը, ծնված 1897 թվականին։ Էվան ըստ էության չի ճանաչել իր հորը, որը մահացել է 1906 թվականին ճանապարհային դժբախտ պատահարից, երբ էվան ընդամենը երկու տարեկան էր։ Այդ դժբախտությունից հետո Մարի Կյուրիին և իր դուստրերին որոշ ժամանակ աջակցություն է ցուցաբերում երեխաների հորական պապիկը՝ Էժեն Կյուրին։ Երբ նա մահանում է 1910 թվականին, Մարի Կյուրին ստիպված է լինում ինքը պահել երեխաներին՝ դաստիարակչուհիների օգնությամբ։ Չնայած սրան, Էվան հետագայում խոստովանում է, որ մանուկ հասակում ինքը շատ է տառապել մոր ուշադրության պակասից և որ միայն դեռահասության տարիքում է մտերմացել նրա հետ, թեև Մարին մեծ ուշադրությամբ էր հետևում դստրերի թե՛ կրթությանը և թե՛ հետաքրքրությունների զարգացմանը։ Հետագայում Իրենը հետևում է մորը գիտության բնագավառում և դառնում նշանավոր գիտնական (1935 թվականին նա Նոբելյան մրցանակի է արժանացել ամուսնու՝ Ֆրեդերիկ Ժոլիո-Կյուրիի հետ մեկտեղ)։ Մինչդեռ էվան ցուցաբերում էր ավելի շատ գրական և գեղարվեստական հետաքրքրություններ և վաղ տարիքից սկսած օժտված էր հատուկ երաժշտական տաղանդով։ Կյուրիները բազմաթիվ հետաքրքրություններ ունեին։ Ինչպիսին էլ լիներ եղանակը, նրանք սիրում էին հեծանիվով երկար ուղևորությունների գնալ։ Նրանք ամռանը գնում էին լողալու, իսկ իրենց տան այգում Մարին տեղադրել էր մարմնամարզական գույք, որպեսզի երեխաները կարողանային մարզվել։ Իրենը և էվան նաև սովորում էին եփել, կարել և այգեգործություն։ Չնայած աղջիկները ֆրանսուհիներ էին (էվան հետագայում դարձավ ԱՄՆ քաղաքացի) և նրանց առաջին լեզուն ֆրանսերենն էր, նրանք ծանոթ էին իրենց լեհական արմատներին և խոսում էին լեհերեն։ 1911 թվականին նրանք այցելեցին Լեհաստան (հարավային մաս, որն այդ ժամանակ Ավստրիայի տիրապետության տակ էր գտնվում)։ Լեհաստանում գտնվելու ընթացքում նրանք նաև ձիավարում էին, գնում ոտքով արշավների և մագլցելու ։
Մոր մահից հետո
Մարի Կյուրիի մահից հետո, Էվան որոշում է մոր նկատմամբ տածած իր սերն արտահայտել գրելով նրա կենսագրականը։ Այդ պատճառով նա ժամանակավորապես հեռանում է հասարակական կյանքից և տեղափոխվում մի փոքր բնակարան՝ Ֆրանսիայի հյուսիսային շրջաններից մեկում, որտեղ նա հավաքում և տեսակավորում է մորից մնացած փաստաթղթերն ու նամակները։ 1935 թվականի աշնանը Էվան այցելում է մոր ընտանիքին՝ Լեհաստան, տեղեկություններ հավաքելու մոր մանկության և պատանեկության մասին։ Այս ամենի արդյունքում ծնվում է «Տիկին Կյուրին» կենսագրական գիրքը, որը միաժամանակ հրատարակվում է Ֆրանսիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Իտալիայում, Իսպանիայում, Միացյալ Նահանգներում և այլ երկրներում՝ 1937 թվականին ։ Գիրքը մեծ ժողովրդականություն է վայելում։ Շատ երկրներում, ներառյալ ԱՄՆ-ում այն բեսթսելլեր է դառնում։ Միացյալ Նահանգներում գիրքը մասնակցելով «Ամերիկյան գրավաճառների ընկերության» քվեարկությանը, արժանանում է գրքերի ամենամյա ազգային մրցանակի՝ «ոչ գեղարվեստական գրքեր» անվանակարգում։ 1943 թվականին Մետրո Գոլդուին Մայեր կինոընկերությունը գրքի հիման վրա նկարահանում է համանուն ֆիլմը, որտեղ գլխավոր հերոսուհուն մարմնավորում է Գրիր Գարսոնը։ Էվան ավելի ու ավելի է ներգրավվում լրագրողական և գրական գործունեության մեջ։ Բացի իր մոր մասին կենսագրական գրքից, նա երաժշտական ակնարկներ և թատրոնի, երաժշտության և ֆիլմերի մասին հոդվածներ է հրապարակում Փարիզի Candide շաբաթաթերթում և ուրիշ պարբերականներում ։
Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի բռնկումից հետո, 1939 թվականին, Ժան Ժիրոդուն, որը նույն տարում նշանակվել էր ֆրանսիական տեղեկատվության հանձնակատար (Commissaire général à l'information), Էվա Կյուրիին նշանակում է իր գրասենյակի կանանց բաժնի տնօրեն։ Երբ գերմանական զորքերը ներխուժում են Ֆրանսիա, էվան հեռանում է Փարիզից 1940 թվականի հունիսի 11-ին, իսկ երբ Ֆրանսիան հանձնվում է, էվան ուրիշ փախստականների հետ միասին գերծանրաբեռնված նավով, գերմանական օդուժի գնդակոծության տակ, փախչում է Անգլիա։ Այնտեղ նա միանում է գեներալ Շառլ դը Գոլի «ազատ Ֆրանսիայի բանակին» և սկսում ակտիվորեն պայքարել նացիզմի դեմ, որի արդյունքում, 1941 թվականին Վիշի կառավարությունը զրկում է նրան ֆրանսիական քաղաքացիությունից և բռնագրավում ունեցվածքը։ Պատերազմական տարիների մեծ մասը Էվան անցկացնում է Մեծ Բրիտանիայում, որտեղ հանդիպում է Ուինսթոն Չերչիլին և Միացյալ Նահանգներում, որտեղ ելույթներ է ունենում և հոդվածներ է գրում ամերիկյան պարբերականների, հատկապես «New York Herald Tribune»-ի համար։ 1940 թվականին Սպիտակ տանը նա հանդիպում է Էլեոնոր Ռուզվելտին։ Ոգեշնչված այս հանդիպումներից, Էվան ավելի ուշ՝ 1940 թվականի մայիսին դասախոսությունների մի ամբողջ շարք է տալիս «Ֆրանսիացի կանայք և պատերազմը» խորագրով, որոնք «The Atlantic» ամսագիրը հրատարակում է նույն վերնագրով։ 1941 թվականի նոյեմբերից մինչև 1942-ի ապրիլը էվա Կյուրին որպես ռազմական լրագրող մեկնում է Աֆրիկա, Խորհրդային Միություն և Ասիա. 1941 թվականի դեկտեմբերին Եգիպտոսում և Լիբիայում ականատես է լինում բրիտանական հարձակմանը, իսկ 1942 թվականի հունվարին՝ Մոսկվայի ճակատամարտին։ Այս ուղևորությունների ընթացքում էվան հանդիպում է Իրանի շահ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիին, ազատ Չինաստանի առաջնորդ Չան Կայշիին և Մահաթմա Գանդիին։ Մի քանի անգամ հնարավորություն է ունենում հանդիպել մայրական գծով իր հայրենակիցներին՝ լեհ զինվորների, որոնք մարտնչում էին Մեծ Բրիտանիայի կամ Խորհրդային Միության կողմից։ Էվա Կյուրիի զեկույցները այս ճանապարհորդությունների մասին հրատարակվում են ամերիկյան լրագրերում, իսկ 1943 թվականին միավորվում են «Ճանապարհորդություն մարտիկների մեջ» գրքում, որը 1944 թվականին առաջադրվում է գրականության Պուլիցերյան մրցանակի ։ ԱՄՆ-ում լույս տեսնող «The Russian Review» պարբերականի 1943 թվականի աշնան համարում մի հոդված է տպագրվում, որտեղ հոդվածի հեղինակը նախ հաճոյանում է Կյուրիին, գովելով նրա համարձակությունն ու ոգևորությունը և այն սիրալիր ձևը, որով նկարագրել է ԽՍՀՄ-ում իրեն հանդիպած մարդկանց։ Այնուամենայնիվ, հոդվածի հեղինակ Կարպովիչը գտնում է, որ Կյուրին ճիշտ չի նկարագրել ռուս մարդկանց։ Գրքում Կյուրին գրում է իր հանդիպումների մասին հույն ուղղափառ եկեղեցու քահանայի, բալետի նշանավոր պարուհու, Կարմիր բանակի գեներալի, գործարանի բանվորների, տեղական կոմունիստ առաջնորդների և գիտնականների հետ։ Կարպովիչը կարծում է, որ Կյուրին իր գրքում խեղաթյուրել է փաստերը և իրար է խառնել իր կարծիքն ու տեսլականը ։ Եվրոպա վերադառնալով, էվան կամավոր ծառայության է անցնում ազատ Ֆրանսիայի կանանց բժշկական կորպուսում՝ իտալական կամպանիայի տարիներին (1943-1945), որտեղ Ֆրանսիայի առաջին բանակային դիվիզիայի կողմից նրան շնորհվում է լեյտենանտի կոչում։ 1944 թվականին նա մասնակցում է հարավային Ֆրանսիայի Պրովանս քաղաքի ազատագրմանը և իր ծառայությունների համար արժանանում Մարտական խաչ (1939-1945) շքանշանի։
Պատերազմից հետո
Ֆրանսիայի ազատագրումից հետո, 1944-1949 թվականներին էվա Կյուրին աշխատում է «Paris-Presse» օրաթերթի խմբագրությունում, սակայն նա ակտիվորեն զբաղվում էր նաև հասարակական գործունեությամբ։ Օրինակ, դը Գոլի կառավարությունում նա պատասխանատու էր կանանց վերաբերվող գործերի համար, իսկ 1948 թվականին եվրոպացի այլ նշանավոր մտավորականների հետ մեկտեղ դիմում է Միավորված Ազգերին՝ Իսրայելի կարգավիճակի ճանաչման համար։ 1952-1954 թվականներին նա ՆԱՏՕ-ի առաջին գլխավոր քարտուղար Հասթինգս Լայոնել Իսմեյի հատուկ խորհրդականն էր։ 1954 թվականի նոյեմբերի 19-ին նա ամուսնանում է ամերիկացի քաղաքական գործիչ, դիվանագետ Հենրի Ռիչարդսոն Լաբյուզիի հետ, որը 1962-1965 թվականներին եղել է Հունաստանում ԱՄՆ-ի դեսպանը։ 1958 թվականին էվա Կյուրին ամերիկյան քաղաքացիություն է ստանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:Կին կենսագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դաշնակահարներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիվանագետներ Կատեգորիա:ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի բարի կամքի դեսպաններ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ լեհական սերմամբ
Հույն-թուրքական պատերազմներ
Հույն-թուրքական պատերազմներ, հույների և թուրքերի միջև տեղի ունեցած մի շարք պատերազմներ։
Առաջին պատերազմ
Պատերազմ Կրետեի համար։ Առիթը 1896 թվականին Կրետեում բռնկած ապստամբությունն էր, որի նպատակն էր ազատագրվել թուրքական լծից և վերամիավորվել Հունաստանի հետ։ 1897 թվականի փետրվարին ապստամբներին օգնության է հասել հունական 2 հազարանոց մի ջոկատ, միաժամանակ կրետական ջրեր է ժամանել հունական ռազմական նավատորմը։ 1897 թվականի ապրիլի 17-ին Թուրքիան պատերազմ է հայտարարել Հունաստանին։ Թուրքական մեծաթիվ բանակը Թեսալիայում և Էպիրոսում պարտության է մատնել հունական փոքրաքանակ ուժերին։ Մայիսի 19-ին կնքվել է զինադադար, իսկ դեկտեմբերի 4-ին Կ. Պոլսում ստորագրվել է հաշտության պայմանագիր, որով Հունաստանը Թուրքիային զիջել է (ժամանակավորապես) 55 քառ կմ տարածք Թեսալիայում և վճարել ռազմատուգանք։ Չնայած Հունաստանի պարտությանը Կրետեում, փաստորեն վերացել է թուրքական տիրապետությունը, կղզուն շնորհվել է «ինքնուրույնություն», այն անցել է եվրոպական տերությունների հովանավորության տակ։
Հույների կողմում պատերազմին մասնակցել են նաև 600 հայեր, որոնցից շատերը պարգևատրվել են Հունաստանի կառավարության կողմից։
Երկրորդ պատերազմ
Օսմանյան կայսրության մասնատման դեմ հանդես եկավ թուրքական բուրժուազիայի շահերն արտահայտող ազգայնական շարժումը՝ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի (Աթաթյուրք) գլխավորությամբ։ Քեմալականները մերժեցին Օսմանյան կայսրության ճնշված ժողովուրդների՝ հույների, հայերի, արաբների իրենց անկախությունն ու պետականությունը վերականգնելու ձգտումները և պայքար սկսեցին նրանց դեմ։ 1920 թվականի ապրիլին նրանք օգնության խնդրանքով դիմեցին Խորհրդային Ռուսաստանին, որը 1920 թվականի հունիսին ճանաչեց քեմալականների կառավարությունը։
Հունական զորքերը 1920 թվականի ամռանը գրավեցին Բալըքեսիրը, Բրուսան, Ադրիանուպոլիսը։ Մինչդեռ սուլթանի կառավարությունը 1920 թվականի օգոստոսի 10-ին ստորագրեց Սևրի պայմանագիրը, որով, մասնավորապես, Թուրքիան Հունաստանին էր վերադարձնում Արևելյան Թրակիան՝ Ադրիանուպոլսի հետ, Գալլիպոլի թերակղզին և Զմյուռնիան, Հայաստանը ճանաչում էր ազատ ու անկախ պետություն և այլն։ Քեմալականները չճանաչեցին Սևրի պայմանագիրը և 1920 թվականի ամռանը Խորհրդային Ռուսաստանից ստացած նյութական օգնության (10 միլիոն ռուբլի ոսկով, մեծ քանակությամբ զենք և զինամթերք), ինչպես նաև Անտանտի երկրներից գնած զենքի շնորհիվ հաջող ռազմական գործողություններ ծավալեցին արևմուտքում՝ հույների, Կիլիկիայում՝ հայերի, արևելքում՝ Հայաստանի Հանրապետության դեմ։ Քեմալականների հաջողություններին նպաստեցին և նրանց դիրքերն ամրապնդեցին խորհրդա-թուրքական (ըստ էության՝ հակահայկական) Մոսկվայի պայմանագիրը (1921), Թուրքիայի հարցում Անտանտի տերությունների միջև եղած հակասությունները։ 1921 թվականի հունվարի 10-ին և մարտի 31-ին Ինյոնյու գյուղի մոտ թուրքական զորքերը հաղթեցին հույներին, սակայն 1921 թվականի հուլիսին հունական բանակը գրավեց Էսքիշեհիրը, Աֆիոն Գարահիսարը, օգոստոսին մոտեցավ (մինչև 40 կմ) քեմալականների կենտրոն Անկարային։ Թուրքական հրամանատարությունն օտարերկրյա մարտավարության օրինակով մշակեց հունական զորքերը ջախջախելու ծրագիր (այդ գործում կարևոր դեր խաղաց 1921-ի նոյեմբեր - 1922 թվականի հունվար Թուրքիայում գտնվող խորհրդային զորավար Մ.Վ. Ֆրունզեն)։ 1921 թվականի օգոստոսի 23-ից սեպտեմբերի 13-ը Սանգարիոս (Սաքարյա) գետի մոտ տեղի ունեցած խոշոր ճակատամարտում Զմյուռնիայից հեռացած և հիմնական հենակետերից կտրված, եվրոպական պետությունների օգնությունից զրկված հունական բանակը պարտվեց։ Դա արագացրեց Անտանտի հակաթուրքական դաշինքի քայքայումը։
1921 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Ֆրանսիան անջատ հաշտություն կնքեց Թուրքիայի հետ (տես Թուրք-ֆրանսիական համաձայնագիր (1921)), որով հրաժարվեց Թուրքիայի դեմ պայքարից, իր զորքերը հանեց Կիլիկիայից՝ թուրքերին տալով հայկական նոր կոտորածների հնարավորություն։ 1922 թվականի օգոստոսի 30-ին Դումլու Փընարի մոտ հունական բանակը նոր պարտություն կրեց։ Սեպտեմբերի 9-ին թուրքական զորքերը ներխուժեցին Զմյուռնիա, կոտորեցին հույն և հայ խաղաղ բնակչությանը, ջրասույզ արեցին այն նավերը, որոնցով հույն և հայ կանայք, երեխաները և ծերունիները փորձում էին փրկվել թուրք ջարդարարներից։ Մինչև սեպտեմբերի 18-ը հունական բանակը դուրս եկավ Փոքր Ասիայից։ 1922 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Մուդանյա քաղաքում (Մարմարա ծովի ափին) ստորագրվեց զինադադար Թուրքիայի և Անտանտի երկրների միջև, որին հոկտեմբերի 13-ին միացավ Հունաստանը։ Մուդանյայի զինադադարով, ապա Լոզանի պայմանագրով (1922-1923) պատերազմն ավարտվեց։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հունաստանի պատերազմներ Կատեգորիա:Թուրքիայի պատերազմներ
Ազատ Համբարյան
Ազատ Սարգսի Համբարյան, հայ պատմաբան, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
1942 թվականին Ազատ Համբարյանը գերազանցությամբ ավարտել է Գյումրիի մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը և աշխատանքի է ընդունվել նույն ինստիտուտում։ 1953 թվականին նա վարտել է ԽՍՀՄ ԳԱ Պատմության ինստիտուտի Լենինգրադի բաժանմունքի ասպիրանտուրան և նույն թվականին պաշտպանել իր թեկնածուական ատենախոսությունը։ 1966 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը։ 1980 թվականին Ազատ Համբարյանը ղեկավարել է ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտի նոր դարի պատմության բաժինը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Հայաստանի առաջին տիկին
Հայաստանի առաջին տիկին, Հայաստանի նախագահի կին։ Երկրի ներկայիս առաջին տիկինը Նունե Սարգսյանն է, որն այդ պաշտոնը զբաղեցնում է 2018 թվականի ապրիլի 9-ից ։
Յոհան Ֆիլիպ Աբելին
Յոհան Ֆիլիպ Աբելին (Abelinus Iohann-Philipp, ), գերմանացի պատմաբան։ Հայտնի է որպես հեղինակ Յոհան Լյուդվիգ Գոտֆրիդ անունով կամ Գոտոֆրեդուս, ծնվել է Ստրասբուրգում։
Կենսագրություն
Աբելինը ծնվել է 1600 թվականին Ստրասբուրգում։ Հիմնադրել է և սկսել է հրատարակել «Theatrum Europaeum»՝ պատմական պարբերական հրատարակությունը, որի առաջինը ներառում է իր մեջ 1617 ֊ 1628 թվականների պատմությունը, որը հենց ինքն էր գրել։ Հրապարակման հետագա գործերում Աբելինի օգնականները եղել են Շիդերը, Օրեուսը և այլք։ Հենց նրանք Աբելինի մահից հետո շարունակել են «Theatrum Europaeum»֊ի կազմումը և հրապարակումը, հասցնելով այն մինչև XVIII դար։ Լավագույն հրատարակությունը լույս է տեսել Մայնի Ֆրանկֆուրտում ՝ 1635—1788 թվականներին։
Բոլոր ստեղծագործություններին Մ․Մերիանի փորագրությունները, որի արդյունքում նրանք մեծ արժեք են ստացել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Կիչանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Մարտակերտի շրջան)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արցախի Հանրապետություն Մարտակերտի շրջանի Կիչան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 78 հուշարձան։
Հակաերկիր
Հակաերկիր (հուն. Ἀντίχθων, Անտիերկրագունդ, Անտիխոն, Գլորիա, Գոր, Վուլկան), ենթադրյալ տիեզերական մարմին, որը միշտ գտնվում է Երկրագնդին համաչափ Արեգակի մյուս կողմում՝ Լանգրանժի L3 կետում, և պտտվում է Երկրին համաչափ։
(6308) Էբիսուզակի
(6308) Էբիսուզակի (Ebisuzaki), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հունվարի 17-ին Յոշիո Կուշիդայի և Օսամու Մուրամացուի կողմից Յացուգատակեյում ։
Հակաերկիր
Հին Հունական տիեզերագիտություն
Դեռևս Հին Եգիպտոսում մարդիկ ենթադրում էին, որ յուրաքանչյուր մարդ բացի հոգուց ունի աստրալային, էներգետիկ երկվորյակ, և քանի որ այդ երկվորյակներին պետք էր ինչ-որ տեղ ապրելու համար, նրանք ենթադրեցին Երկրագնդի աստրալային երկվորյակի՝ Անտիխոնի գոյությունը։ Եգիպտացիների այդ պատկերացումները մեծ ազդեցություն ունեցան հույն փիլիսոփա Ֆիլոլոսի՝ տիեզերքի պատկերացումների վրա։ Մասնավորապես նա մեկ այլ պյութագորական Հեքեթի հետ ենթադրեցին Հակաերկրի գոյությունը։ Ըստ ամենատարածված վարկածի, նրանք Հակաերկրի գոյությամբ էին բացատրում արեգակնային խավարումները։ Ըստ մեկ  այլ վարկածի նրանք ենթադրում էին, որ ինչպես Երկրի վրա հավասարակշռության համար ամեն ինչն ունի իր զույգը, այնպես էլ՝ տիեզերքում, ինչի արդյունքում էլ ծնվել է Հակաերկրի գոյության գաղափարը ։
(6308) Էբիսուզակի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,156963 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6295 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6844 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2048,81 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175711 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,68° անկյուն։
Հակաերկիր
Հին Հունական տիեզերագիտություն
Պյութագորականների պատկերացումները տիեզերքի մասին ոչ՛ արևակենտրոն (հելիոցենտրիկ) էր, ոչ էլ երկրակենտրոն(գեոցենտրիկ)։ Ըստ նրանց պատկերացումների տիեզերքի կենտրոնում այսպես կոչված Կենտրոնական կրակն էր (ինչը նրանք ասոցացնում էին տիեզերքի և աստվածների մոր՝ Հեստիա աստվածուհու հետ), որի շուրջը պտտվում էր Երկիրը, իսկ Հակաերկիրը պտտվում Երկրի և Կենտրոնական կրակի միջև։ Ըստ պյութագորականների տեսության, Երկրից Հակաերկիրը չի երևում, այնպես, ինչպես Կենտրոնական կրակը, քանի որ մարդիկ ապրում էին Երկրի արտաքին մասում, որը երբեք չի պտտվում դեպի տիեզերքի (աշխարհի) կենտրոնը։ Երկիրը և Հակաերկիրը պտտվում են համաչափ՝ իրենց միջև հեռավորությունը պահպանելու համար։ Աշխարհի վերին մասը՝ երկնակամարից մինչև Ծայրամասային կրակը կոչվում էր Օլիմպոս, որից ներքև գտնվում էին մոլորակները և Լուսինը։ Կենտրոնական կրակի շուրջը պտտվում էին 10 «աստվածային» մարմինները՝ անշարժ աստղերի երկնակամարը, 5 մոլորակ (իրենց հայտնի 5 մոլորակները՝ Սատուրնը, Յուպիտերը, Մարսը, Վեներան և Մերկուրին)։ Արեգակը, ներքևում Լուսինը, Երկիրը և վերջում Հակաերկիրը։ Ամենից դանդաղ պտտվում էր երկնակամարը, կենտրոնին մոտենալիս մոլորակների արագություններն աճում էին։ Ընդ որում, նրանք ենթադրում էին, որ ինչպես Լուսինն է միշտ մի կողմով ուղղված դեպի Երկիրը, այդպես էլ Երկիրը միշտ մի կողմով է ուղղված դեպի Կենտրոնական կրակը։ Այսնքն Օյկումենան (երկրի մարդկանցով բնակեցված հատվածը) գտնվում էր Կենտրոնական կրակի հակառակ կողմում, և լուսավորվում էր Արեգակի կողմից Կենտրոնական կրակի անդրադարձրած լույսով, քանի որ, ըստ նրանց, Արեգակը չուներ ոչ՛ սեփական լույս, ոչ էլ ջերմություն։
(6308) Էբիսուզակի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոշիո Կուշիդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Օսամու Մուրամացուի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հակաերկիր
Հակաերկրի գոյության փաստեր
Փաստերը, որոնք վկայում են Հակաերկրի գոյության մասին մի քանիսն են ։ Սակայն 2006 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Արեգակի ակտիվության գրանցման համար տիեզերք ուղարկված զույգ արբանյակների (STEREO ( Solar TErrestrial RElations Observatory) )դիրքը աշխատանքի սկզբնական փուլում հնարավորություն տվեց ուղղակիորեն զննել Լանգրանժի L3 կետի շրջակայքը, և որևէ օբյեկտ չեն հայտնաբերել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստղագիտության պատմություն
Արևելյան սլավոններ
Արևելյան սլավոններ (Восточные славяне), ինչպես նաև՝ ռուսական սլավոններ ՝ սլավոնների մշակութային-լեզվական միասնություն, որի ներկայացուցիչները խոսում են արևելյան սլավոնական լեզուներով։ Արևելյան սլավոնների ցեղերը, որոնք, գիտնականների մեծ մասի կարծիքով, հասցրել էին ներկայանալ որպես մեկ հին ռուսական ժողովուրդ-ազգություն, կազմում էին Կիևյան Ռուսիայի բնակչության հիմնական մասը։ Արդյունքում այս սլավոնների քաղաքական շերտավորումը 17-րդ դարում դարում այսպիսին էր ըստ ազգերի նվազման՝ ռուսներ, ուկրաինացիներ, բելառուսներ, ռուսիններ    ։
Թիլան Բլոնդո
Կենսագրություն
Թիլանը ծնվել է 2001 թվականի ապրիլի 5-ին։ Մայրը՝ ֆրանսուհի Վերոնիկա Լյուբրին (Véronika Loubry), նախկինում հեռուստահաղորդավարուհի էր, այժմ ապագա մայրերի և երեխաների հագուստի դիզայներ է։ Հայրը՝ Պատրիկ Բլոնդոն (Patrick Blondeau), հայտնի ֆուտբոլիստ է։ Թիլանն ունի կրտսեր եղբայր՝ Այրթոն Ռոմերոն, որը ծնվել է 2007 թվականին։
Գործունեություն
Թիլանը աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող երիտասարդ մոդելներից մեկն է ։ Ֆոտոմոդելի գործունեությունը սկսել է 4 տարեկանում։ Համագործակցել է Ժան Պոլ Գոտյեի հետ։ 10-ամյա Թիլանի լուսանկարները, որոնք հրապարակվեցին «Vogue» ամսագրում, վրդովմունքի ալիք առաջացրին    ։ Ամսագրին մեղադրանք ներկայացվեց մանկապղծության համար ։
2014 թվականի սկզբին՝ 12 տարեկան հասակում, Թիլանը պայմանագիր կնքեց «IMG Models» միջազգային մոդելային գործակալության հետ, որի հետ սկսեց աշխատել 15 տարեկանից։
Թիլանը եղել է այնպիսի բրենդերի դեմքը, ինչպիսիք են «Lacoste»-ն, «Hugo Boss»-ը, Ժան Պոլ Գոտյեն, «Ralph Lauren»-ը, «Massimo Dutti»-ն, «Pull&Bear»-ը, «Paul&Joe sister»-ը և շատ ուրիշներ։
Թիլան Բլոնդոն հայտնվել Է «Vogue», «L’Officiel Enfants», «Jalouse Magazine», «L’Officiel Paris», «Marie Claire» ամսագրերի շապիկներին։
Ներկայումս համագործակցում է «Chanel», «Little Eleven Paris», «H&M», «Dolce&Gabbana», «L’Oréal» ընկերությունների հետ։
2014 թվականի հունիսին Բլոնդոն ստացավ Գաբրիելի դերը «Բել և Սեբաստյան» («Belle et Sébastien: l’aventure continue») ֆիլմում, որի պրեմիերան կայացավ 2015 թվականի դեկտեմբերին Եվրոպայում։
Սոկոլ (գյուղ, Զավյալովսկի շրջան)
Սոկոլ (Сокол), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 475 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի բնակավայրեր
Փոլանդի համախտանիշ
Փոլանդի համախտանիշը բնածին դեֆեկտ է, որին բնորոշ է կրծքավանդակի մկանների թերզարգացումը և կարճ սերտաճած մատները մեկ կողմի ձեռքի վրա (սիմբրախիդակտիլիա) ։ Նույն կողմում կարող են առկա լինել նաև կարճ կողեր, սակավ ճարպաբջջանք և, կրծքի և պտկային անոմալիաներ ։ Սովորաբար ախտահարված է լինում աջ կողմը ։ Փոլանդի համախտանիշով մարդկանց շարժունակությունը և առողջությունը նորմայի սահմաններում են ։
Պատճառն անհայտ է ։ Տեսություններից մեկի համաձայն պատճառը ներարգանդային զարգացման ընթացքում արյունամատակարարման խանգարումն է ։ Այս վիճակը ընդհանուր առմամբ ժառանգական չէ ։ Ոչ մի գեն, որը կարող է առաջացնել այս հիվանդությունը, հայտնաբերված չէ ։ Ախտորոշումը հիմնված է ախտանշանների վրա ։ Հաճախ մարդիկ մնում են չախտորոշված, և ոմանք կարող են չհասկանալ ախտահարումը մինչ սեռահասուն դառնալը ։
Բուժումը կախված է հիվանդության աստիճանից և ենթադրում է վիրահատական միջամտություն ։ Շուրջ 1-ը 20,000 նորածիններից ախտահարված են լինում ։ Տղամարդիկ կնկնակի ավելի հաճախ են հիվանդանում քան կանայք ։ Հիվանդությունը անվանվել է ի պատիվ Ալֆրեդ Փոլանդի, ով նկարագրել է այն 1841 թվականին ։
Ախտանշաններ
Հաճախակի
Երբեմն հանդիպող
Պատճառները
Փոլանդի համախտանիշի պատճառը անհայտ է։ Այնուամենայնիվ, էմբրիոնային ենթաանրակային զարկերակներով արյունամատակարարման ընդհատումը էմբրիոնային զարգացման 46-րդ օրը հանդիսանում է հիմնական տեսություն ։
Ենթաանրակային զարկերակը նորմայում արյուն է մատակարարում էմբրիոնային այն հյուսվածքներին, որոնցից զարգանում է կչծքավանդակի պատը և ձեռքը։ Ընդհատման տևողության և աստիճանի փոփոխությունները կարող են բացատրել ախտանշանների և դրսևորումների զանազանությունը։ Էմբրիոնային կառուցվածքի անկանոնությունները կոչվում են ապիկալ էկտոդերմալ կատար, որն օգնում է տեսնել վերջույթի վաղ ձևավորումը, որը կարող է նաև ընդգրկված լինել պրոցեսի մեջ ։
Ախտորոշում
Փոլանդի համախտանիշը սովորաբար ախտորոշվում է ծնվելիս, հիմնվելով ֆիզիկական բնորոշիչներին։ Վիզուալիզացման տեխնիկաները, ինչպես ՀՇ կարող է բացահայտել մկանների ախտահարվածության աստիճանը ։ Համախտանիշը տարբերակվում է ըստ ծանրության, և հաճախ կարող է չախտորոշվել մինչ սեռահասունության տարիքը, երբ ակնհայտ է դառնում կողմերի ոչ համաչափ աճը ։
Տեխնիկա
Կրծքամկանի լիարժեք կամ մասնակի բացակայությունը Փոլանդի համախտանիշը պայմանավորող մալֆորմացիան է։ Այն կարող է շտկվել անհատական իմպլանտի միջոցով, որը նախագշվում է համակարգչային եղանակով ։ Պացիենտի կրծքավանդակի 3D ռեկոնստրուկցիան իրականացվում է բժշկական սքաներների միջոցով, նախագծելու համար վիրտուալ իմպլանտ, որը կատարելապես կհամապատասխանի յուրաքանչյուրի անատոմիային ։ Իմպլանտը պատրաստվում է բժշկական չվնասվող սիլիկոնից։ Այս բուժումը միայն կոսմետիկ նշանակության է և չի կարող լուծել վերջույթի չբալանսավորված ուժի խնդիրը։
Վիրահատություն
Վիրահատությունը կատարվում է ընդհանուր անզգայացման պայմաններում և տևում է 1 ժամից պակաս։ Վիրաբույժը պատրաստում է տեղը իմպլանտի չափերին համապատասխան, այնուհետև կատարում է 8 սմ երկարությամբ կտրվածք անութային գծով և տեղադրում է իմպլանտը մաշկի տակ։ Վերքը փակվում է երկու շարքով։
Իմպլանտը պետք է զբաղեցնի մեծ կրծքամկանի տեղը, այսպիսով հնարավորություն տալով կրծքավանդակին լինել համաչափ, և կանանց մոտ փոխարինել կրծքին։Անհրաժեշտության դեպքում կնոջ ցանկությամբ երկրորդ վիրահատությունը կարող է լրացնել իմպլանտացիան կամ լիպոֆիլինգը։
Լիպոմոդելավորումը ակտիվորեն կիրառվում է կրծքագեղձի և կրքավանդակի պատի դեֆորմացիաների շտկման նպատակով։ Փոլանդի համախտանիշի դեպքում, այս տեխնիկան ունի մեծ առավելություն, ինչը հավանաբար շրջադարձային նշանակություն կունենա ծանր դեպքերում։ Հիմնականում դա պայմանավորված է անհնարին դեֆեկտների շտկման հնարավորություններով մինիմալ սպիագոյացման պայմաններում ։
Պատմություն
Այն առաջին անգամ նկարագրվեց 1962թ.-ին Պատրիկ Քլարքսոնի կողմից, ով ծնվել էր Նոր Զելանդիայում և աշխատում էր որպես պլաստիկ վիրաբույժ Լոնդոնի Guy’s և Queen Mary’s հոսպիտալներում։ Նա նկատեց, որ իր 3 պացիենտների  մոտ առկա են և՛ ձեռքի դեֆորմացիա, և՛ թերզարգացած կուրծք նույն կողմում։ Նա խորհրդակցեց  իր կոլեգա Ֆիլիպ Էվանսի հետ Guy’s հոսպիտալից, ով համաձայնեց, որ այս համախտանիշը «լայն տարածում չունի»։ Քլարքսոնը հայտնաբերեց հիշատակում նմանատիպ դեֆորմացիայի մասին, որը հրատարակվել էր ավելի քան 100 տարի առաջ՝ 1841թ.-ին  Ալֆրեդ Փոլանդի կողմից Guy’s Hospital-ի զեկույցում ։ Քլարքսոնը կարողացավ գտնել Փոլանդի կողմից դիահերձած մարդու ձեռքը, որը մինչ այժմ պահվում է հիվանդանոցի պաթոլոգիայի թանգարանում։
Փոլանդը դիահերձել էր Ջորջ Էլթ անունով մի բանտարկյալի, ով նշում էր, որ անկարողունակ էր ձեռքը բարձրացնել կրծքավանդկի շուրջ։ Փոլանդը նկատեց կրծքավանդակի պատի դեֆորմացիաները, և նկարագրեց դրանք իր հոդվածում. ձեռքը նույնպես հերձման է ենթարկվել և պահպանվել հետագայի համար Guy's-ի հոսպիտալային թանգարանում, որտեղ և պահվում է մինչ օրս։ Չի կարելի ասել, որ Փոլանդը իսկապես նկարագրել էր այս համախտանիշը, քանի որ նա դա արել էր ընդամենը մեկ դեպքի հիման վրա։ Քլարքսոնը նկարագրեց իր երեք քեյսերը և այդ հոդվածում համախտանիշն անվանեց Փոլանդի անունով ։ Առողջության ազգային ինստիտուտի տվյալներով Փոլանդի համախտանիշը հանդիպում է 1:20,000 հաճախությամբ նորածինների մոտ (ավելի հաճախ տղաների մոտ) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնածին արատներ Կատեգորիա:Հազվադեպ հանդիպող հիվանդություններ
Տայնյաշևո
Տայնյաշևո (Тайняшево, Тайнаш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 532 մարդ։
Գրքերի տեղանիշ
Գրքի տեղանիշ (շիֆր), պայմանական նշան, որը ցույց է տալիս գրքի տեղը գրադարանային դարակում։ Գրքի տներ գրվում են գրքի տիտղոսաթերթին, կազմին և գրացուցակային քարտերի վերին ձախ մասում։ Կիրառվում են երկու տեսակի գրքի տեղանիշներ․ առանձնակի՝ յուրաքանչյուր գրքի և խմբային՝ յուրաքանչյուր հեղինակի բոլոր գրքերի համար։ Առանձնակի գրքի տեղանիշները օգտագործվում են գրականության գույքահամարային, համարային, չափսահամարային դասավորման ժամանակ, իսկ խմբային Գրքի տեղանիշները՝ կարգային (սիստեմատիկ), կարգայինայբբենական և այլ դասավորությունների ժամանակ։ Գրքի տեղանիշները լինում են ըստ տըվյալ գրադարանի գրականության դասակարգման բնույթի (կարգայինայբբենական, գույքահամարային, չափսագույքահամարային, այբբենական և այլն)։
Տայնյաշևո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալաբալըղ Յայլա
Ալաբալըղ Յայլա, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Օլթիի գավառում։ Գտնվում էր Ալաբալըղ գետակի մոտ ։
Ռադիոաստղադիտարան
Ռադիոաստղադիտարան, գիտական հիմնարկ, որտեղ ռադիոաստղադիտակների միջոցով կատարվում են երկնային մարմինների ռադիոճառագայթման դիտումներ և այդ մարմինների հետազոտություններ։ Սովորաբար կառուցվում են ոչ շատ բարձր լեռներով շրջափակված և մեծ քաղաքներից հեռու վայրերում, որտեղ ցածր է արդյունաբերական և կենցաղային բնույթի ռադիոխանգարումների մակարդակը։ Բացի զուտ աստղագիտական հետազոտություններից Ռադիոաստղադիտարաններ-ում տարվում են գերզգայուն ռադիոընդունիչների ստեղծման և դիտումների նոր, ավելի արդյունավետ եղանակների մշակման աշխատանքներ։ Առաջնակարգ Ռադիոաստղադիտարանները ունեն մեծ չափերի ռադիոաստղադիտակ կամ մի քանի անտենայից բաղկացած համակարգ։ Այդպիսին են, օրինակ, էֆելսբերգի Արեսիբոյի (Պուերտո Ռիկո, 300 մ տրամագծով անշարժ հայելիով ռադիոաստղադիտակ), Սոկոռոյի (ԱՄՆ, 25 մ տրամագծով 36 անտենայից բաղկացած ռադիոաստղադիտակների համակարգ)։ Աշխարհի նշանավոր Ռադիոաստղադիտարանների թվին են պատկանում Գրին-Բենկի ռադիոաստղադիւոարանը (ԱՄՆ), Ջոդրեչ Րենկի ռադիոաստղադի ւոարանը (Անգլիա), Պարքսի և Մոլոնգլոյի (Ավստրալիա) Ռադիոաստղադիտարաններ։ ԱՍՀՄ-ի ամենամեծ ռադիոաստղադիտարանը գտնվում է Զելենչուկսկայա ավանի մոտ (Հյուսիսային Կովկաս) այդտեղ գործում է 600 մ տրամագծով օղակաձև ռադիոաստղադիտակ (ՌԱՏԱՆ-600)։ Ռադիոաստղագիտական հետազոտություններ են կատարվում նաև մի շարք այլ աստղադիտարաններում (Բյուրականի, Ղրիմի և այլն)։
Կատեգորիա:Ռադիոաստղադիտարաններ Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Համլետ Գևորգյան (գիտնական)
Կենսագրություն
1950 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը։ 1956 թվականից աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ Փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտում։ 1962-1969 թվականներին՝ պրոբլեմային խմբի ղեկավար, 1969 թվականից՝ բաժնի վարիչ, 1992 թվականից՝ գիտաթեմատիկ խմբի ղեկավար, 1993-1995 թվականներին՝ ինստիտուտի տնօրեն։ 1963-1979 թվականներին դասախոսել է ԵՊՀ-ում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Ռիչարդ Հովհաննիսյան
Ռիչարդ Գասպարի Հովհաննիսյան (Richard G. Hovannisian, ), ամերիկաբնակ հայ պատմաբան, ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ։
Քաղաքական գործիչ Րաֆֆի Հովհաննիսյանի հայրը։
Հիմնական աշխատությունները վերաբերում են Հայաստանի, Անդրկովկասի և Միջին Արևելքի պատմության հարցերին, Հայաստանի XX դ. սկզբի, Հայաստանի առաջին Հանրապետության, Օսմանյան կայսրությունում հայոց ցեղասպանության պատմությանը և պատմագրությանը ։