cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դինոզավրերի հովիտ
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դինոզավրերի հովիտ պարկը, որը նաև արգելոց է, գտնվում է Գլեն-Ռոուզ քաղաքից հյուսիս-արևմուտք՝ Պելյուքսի գետի (Paluxy River) վերին հատվածում։ Նրա տարածքը, որը կազմում է 617,51 հեկտար, 1968 թվականին պարկերի ստեղծման պետական ծրագրով գնվել է մասնավոր սեփականատերերից։ Հանրության համար այգին բացվել է 1972 թվականին ։
Պարկի տարածքը ձևավորվել է նստվածքային ապարներից, որոնք մեծ մասամբ պարունակում են մոտավորապես 113 միլիոն տարի առաջ՝ վաղ կավճի ժամանակաշրջանում, հնագույն ծովի ափի շուրջ առաջացած կրաքարեր, ավազաքարեր և արգիլիթներ։ Այս շերտավոր ձևավորումները ողողվում են Պելյուքսի գետի ջրերով՝ երբեմն բացելով այդ ժամանակ ապրած կենդանիների հնագույն հետքերը։ Նման կերպով հայտնաբերված դինոզավրերի ոտնահետքերն էլ դարձել են պարկի ստեղծման սկզբնապատճառը ։
Հետաքրքիր առանձնահատկություններ
Գտնված հետքերի մանրամասն հետազոտությունները թույլ են տվել հաստատել, որ մարդկային ոտնահետքերը կամ կեղծ են կամ որևէ կապ չունեն մարդու հետ, քանի որ հանդիսանում են նույն դինոզավրերի մասամբ ջնջված հետքերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թանգարաններ Կատեգորիա:Տեխասի թանգարաններ
Բորիս Կոջո
Բորիս Կոջո (Boris Frederic Cecil Tay-Natey Ofuatey-Kodjoe, ), գերմանացի դերասան և ավստրիական ծագմամբ նախկին մոդել, որը հիմնականում նկարահանվել է ԱՄՆ-ում։ Առավել հայտնի է «Պաշտպանության ներքո» հեռուստասերիալում խաղացած Սթիվեն Բլումի և «Չարի կացարան։ Կյանք մահից հետո», «Չարի կացարան։ Վրեժ» ֆիլմերում խաղացած Լյութոր Վեստի դերերով։
Վաղ կյանք
Կոջոն ծնվել է Վիեննայում (Ավստրիա)։ Նրա մայրը՝ Ուրսուլան, եղել է գերմանացի հոգեբան, իսկ հայրը՝ Էրիկ Կոջոն, գանացի բժիշկ ։ Մայրական գծով նախատատը հրեա էր, մահացել է Հոլոքոստի ժամանակ, իսկ տատը պատերազմը վերապրել է ընդհատակում ։ Նրա ծնողները բաժանվել են, երբ նա վեց տարեկան էր ։
Կարիերա
2002 թվականին «People» ամսագիրը Կոջոյին անվանել է «աշխարհի 50 ամենագեղեցիկ մարդկանցից» մեկը։ 2002 թվականին նկարահանվել է «Շագանակագույն շաքարավազ» ֆիլմում և Նիկոլ Արի Փարկերի հետ «Սնունդ հոգու համար» սերիալի գլխավոր դերում (արդյունքում նրանք ամուսնացել են)։ 2005 թվականի հոկտեմբերին «Գոսպել» ֆիլմում կատարել է պաստոր Ֆրեդ Թեյլորի քմահաճ որդու՝ Դեյվիդ Թեյլորի դերը։ 2009 թվականին նկարահանվել է «Սուռոգատներ» ֆիլմում։ 2009 թվականի դեկտեմբերին հայտարարվել է, որ Կոջոն խաղալու է գլխավոր դեր «Պաշտպանության ներքո» սերիալում, որի պրեմիերան կայացել է 2010 թվականի սեպտեմբերին։ Նույն թվականին հանդես է եկել «Չարի կացարան։ Կյանք մահից հետո» ֆիլմում՝ Լյութոր Վեստի դերով, իսկ 2012 թվականին այդ դերը խաղացել է «Չարի կացարան։ Վրեժ» ֆիլմում։
Անձնական կյանք
2005 թվականի մայսիս 21-ին Գերմանիայի Գունդելֆինգեն քաղաքում ամուսնացել է դերասանուհի Նիկոլ Արի Փարկերի հետ։ Նրանք ունեն երկու երեխա։ Առաջին երեխան՝ դուստրը՝ Սոֆին, ծնվել է 2005 թվականի մարտի 5-ին։ Նախքան ծնվելը նրա մոտ ախտորոշել են ողնաշարի ճեղքվածք ։ Երկրորդ երեխան՝ որդին՝ Նիկոլյա Ներուդան, ծնվել է 2006 թվականի հոկտեմբերի 31-ին։ Նրանք ապրում են Ատլանտայում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարտի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:1973 ծնունդներ Կատեգորիա:Վիեննա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ Կատեգորիա:Գերմանացի դերասաններ Կատեգորիա:Գերմանացի մոդելներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Ժենյա Ներսիսյան
Ժենյա Առաքելի Ներսիսյան, հայ դերասանուհի։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1976)։
Կենսագրություն
Սովորել է Երևանի թիվ 3 իգական դպրոցում։ 1953 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետը և Հրաչյա Ղափլանյանի հրավերով, ընդունվել է Երևանի Պատանի հանդիսատեսի թատրոն։ Խաղացել է շուրջ 150 դեր։ 1965 թվականին ընտրվել է Երևանի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր։ 1995 թվականին Լոնդոնի Գևորգ Թահթայան ազգային վարժարանում դասավանդել է հայ գրականություն և գեղարվեստ, բեմադրել բազմաթիվ ներկայացումներ։ 1996 թվականին անգլիական բեմում խաղացել է Մարիամի դերը «Դատավճիռ» ներկայացման մեջ, անգլերենով և արժանացել մամուլի ու հասարակության բարձր գնահատականին։ 1997-2002 թվականներին Լոնդոնի հայ համայնքում զբաղվել է հասարակական գործունեությամբ։ 2006 թվականին վերադարձել է Երևան ու հանդես եկել Թ. Ուիլյամսի՝ Վենաբլի «Անսպասելիորեն անցյալ ամռանը», Ա. Հաթավեյի՝ «Սիրո և մենության միջև» ներկայացումներում։ 2008 թվականին Թատերական գործիչների միության բեմում հանդես է եկել Տատիկի դերում՝ Օլբիի «Ամերիկյան երազանքում» պիեսում։ 2009 թվականից խաղում է Լյուսի Կուպեր՝ Դելմարի «Հիշիր վաղվա օրդ» խաղացանկային ներկայացման մեջ ։ 2012 թվականին Գեղագիտության ազգային կենտրոնի «Փոքր թատրոն»-ում հանդես է եկել «Օսկարը և վարդագույն հագուստով տիկինը» մոնոներկայացմամբ ։
1995 թվականին մեկնել է Լոնդոն․ որտեղ Թահթայան ազգային վարժարանում դասավանդել է հայ գրականություն և գեղարվեստ, բեմադրել բազմաթիվ ներկայացումներ ։
Մահացել է 2021 թվականի նոյեմբերի 5-ին Լոնդոնում ։
Եվրասիական շագանակագույն արջ
Եվրասիական շագանակագույն արջ՝ (Ursus arctos arctos) ամենատարածված շագանակագույն արջի ենթատեսակներից մեկը, որը հանդիպում է Եվրասիայի մեծ մասում։ Այն նաև հայտնի է որպես եվրոպական շագանակագույն արջ, սովորական շագանակագույն արջ, սովորական արջ և խոսակցական շատ այլ անուններով։ Ներկայիս շագանակագույն արջերի` (Ursus arctos) գենետիկ բազմազանությունը տարիների ընթացքում լայնորեն ուսումնասիրվել է,  ու կարծես այն աշխարհագրականորեն դասակարգվել է հինգ հիմնական տեսակներում` հիմնվելով Միտոքոնդրիալ ԴՆԹ-ի վերլուծության վրա ։
Նկարագրություն
Եվրասիական շագանակագույն արջն ունի շագանակագույն մորթի, որը տատանվում է դեղնաշագանակագույնից մուգ շագանակագույնի և կարմրաշականակագույնի, ինչպես նաև որոշ հատվածներում գրեթե սև գույնի միջև, նրանց մոտ հայտնաբերվել է նաև ալբինիզմ (լսնամաշկություն) ։ Նրանց մորթու խտությունը տարբեր է, իսկ մազերը կարող են աճել մինչև 10 սմ։ Արջն ունի կլոր գլուխ, համեմատաբար փոքր կլորավուն ականջներ, լայն գանգ և 42 ատամներից բաղկացած բերան` ներառյալ կտրիչ ատամները։ Եվրասիական շագանակագույն արջն ունի հզոր ոսկրային համակարգ, մեծ ճանկեր, որոնք կարող են մեծանալ մինչև 10սմ։ Քաշը տատանվում է՝ կախված կենսամիջավայրից և տարվա եղանակից։ Հասուն արուները կշռում են 250-ից 300կգ` (550-660 ֆունտ), առավելագույն քաշը հասնում է 481կգ-ի (1,058 ֆունտ), իսկ հասակը գրեթե 2,5 մ (8,2 ոտնաչափ)։ Էգերի քաշը սովորաբար տատանվում է 150-ից 250 կգ.-ի միջև (330-550 ֆունտ ։ Վայրի բնության մեջ նրանց կյանքի տևողությունը 20-ից 30 տարի է ։
Պատմություն
Բրիտանիայում շագանակագույն արջերը գոյություն են ունեցել մինչև ք․ ա․ 1000 թվականը, երբ նրանք որսորդության միջոցով ոչնչացվեցին ։
Հին ժամանակներում եվրասիական շագանակագույն արջերը հիմնականում մսակեր էին, որոնց սննդի 80%-ը բաղկացած էր կենդանական նյութերից։ Քանի որ միջնադարում նրանց կենսամիջավայրը գնալով կրճատվում էր, դրա հետ մեկտեղ քչանում էր նաև նրանց սննդի մեջ մսի քանակը, այն կազմում էր նրանց սննդի ընդամենը 40%-ը։ Այժմ միսը կազմում է նրանց սննդի ոչ ավել քան 10-ից 15%-ը ։ Հնարավորության դեպքում շագանակագույն արջը նույնիսկ ոչխար կխժռի ։
Ի տարբերություն Հյուսիսային Ամերիկայի, որտեղ միջին հաշվով տարեկան երկու մարդ է սպանվում արջերի հարձակումներից, Սկանդինավիայում անցյալ դարի ընթացքում գրանցվել է արջերի մահացու հարձակման երեք  դեպք ։ Այնուամենայնիվ, 2019 թվականի վերջին Ռումինիայում շագանակագույն արջերը մեկ ամսվա ընթացքում սպանել են երեք տղամարդու ։ Բելառուսում 2020 թվականին արջը կերել է վեց տարեկան երեխա։
Տեսակների ծագում
Ժամանակակից ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տվել հետևել արջերի ենթատեսակների ծագմանը։ Տեսակը, որին այն պատկանում է, զարգացել է ավելի քան 500 000 տարի առաջ, իսկ հետազոտողները պարզել են, որ եվրասիական շագանակագույն արջերը անհետացել են մոտ 850 000 տարի առաջ, որի մի ճյուղը ծագել է Արևմտյան Եվրոպայում, իսկ մյուսը՝ Արևելյան Եվրոպայում, Ռուսաստանում և Ասիայում ։ Միտոքոնդրիալ ԴՆԹ-ի հետազոտության արդյունքում պարզվել է, որ եվրոպական ընտանիքը բաժանվել է երկու խմբի, մեկը Պիրենեյան թերակղզում և Բալկաններում, իսկ մյուսը ՝ Ռուսաստանում :
Սկանդինավիայում մի ցեղատեսակ կա, որը ներառում է արևմտյան և արևելյան ծագում ունեցող արջեր ։  Ուսումնասիրելով հարավում բնակվող կենդանիների Միտոքոնդրիալ ԴՆԹ-ի արդյունքները` հետազոտողները պարզել են, որ նրանք, ըստ երևույթին, ծագել են Պիրենեյներում, Հարավային Ֆրանսիայում, Իսպանիայում և Կանտաբրիական լեռներում (Իսպանիա), բնակվող ցեղատեսակներից։ Այս ցեղատեսակի արջերը վերջին սառցե դարաշրջանից հետո տարածվել են հարավային Սկանդինավիաում։ Հյուսիսային արջերը ծագում են ֆիննական/ռուսական ցեղատեսակներից։ Հավանաբար, նրանց նախնիները գոյատևել են սառցե դարաշրջանում, Ուրալյան լեռնշղթաների արևմուտքում գտնվող ոչ սառուցապատ տարածքներում, որից հետո տարածվել են Հյուսիսային Եվրոպայում ։
Տարածում
Համեմատած այսօրվա ավելի սահմանափակ քանակի հետ` Եվրասիայի մեծ մասում ժամանակին կարելի էր հանդիպել շագանակագույն արջերի։
Չնայած այն հանգամանքին, որ դրանք ներառված են կարմիր գրքում վտանգված տեսակների 2006 ավելի քիչ մտահոգողների մեջ, ինչը վերաբերում է բոլոր տեսակներին, այլ ոչ թե միայն Եվրասիական շագանակագույն արջերին, միևնույնն է՝ տեղական կենդանատեսակները գնալով պակասում են։ Ինչպես նշում է կարմիր գիրքը.
«Քիչ մտահոգող տեսակ չի նշանակում, որ այդ տեսակը վտանգված չէ։ Կան պարզապես քչացող տեսակներ, որոնք գնահատվում են որպես քիչ մտահոգող տեսակներ»։
Շագանակագույն արջերը վաղուց վերացել են Իռլանդիայում և Բրիտանիայում, բայց դեռ կան Հյուսիսային Եվրոպայում և Ռուսաստանում։ Պիրենեյներում, Իսպանիայի և Ֆրանսիայի սահմանին, կա քիչ բայց շատացող կենդանատեսակներ (առնվազն 43 արջ ), որոնք մի ժամանակ ոչնչացման եզրին էին, նաև Իսպանայում գտնվող Կանտաբրիական լեռներում կար կենդանիների երկու ենթատեսակներ (մոտ 250) ։ Իտալիայի Աբրուցո, Հարավային Տիրոլ և Տրենտինո մարզերում կան նաև կենդանիներ, որոնց մեջ  արջերի թիվը կազմում է 100-ը ։
Բալթոսկանդիայում կենդանիների քանակը դանդաղորեն աճում է։ Այն ներառում է գրեթե 3000 արջ Շվեդիայում, Ֆինլանդիայում 2000, Էստոնիայում 1000 և մոտ 100 արջ Նորվեգիայում։ Շատ կենդանատեսակների կարելի է հանդիպել Ռումինիայում (մոտ 6000), Սլովակիայում (մոտ 1200), Բոսնիա և Հերցեգովինայում, Խորվաթիայում (1200), Սլովենիայում (500-700), Հյուսիսային Մակեդոնիայում, Բուլղարիայում, Լեհաստանում, Թուրքիայում և Վրաստանում։ Ավելի քիչ, բայց դեռևս զգալի քանակի կենդանատեսակներ կարելի է հանդիպել Ալբանիայում, Հունաստանում, Սերբիայում և Մոնտենեգրոյում ։ 2005 թվականին Ուկրաինայում հաշվվում էր 200 կենդանատեսակ, այս կենդանիները երկու հստակ մետապոպուլյացիաների մաս են կազմում. Կարպատը` ավելի քան 5000 կենդանիով և Դինարիկ-Պինդոսը (Բալկաններ)` շուրջ 3000-ով ։
Շագանակագույն արջի այլ տեսակներ` փոքր, մեկուսացած և մեծամասամբ վտանգված տեսակները հանդիպում են Իրանում, Աֆղանստանում, Պակիստանում, հյուսիս-արևմտյան Հնդկաստանում, Կենտրոնական Չինաստանում և Ճապոնիայի Հոկայդո կղզում։
Մշակութային նկարագիր
Արջերի պատմական տարածումը և այն տպավորությունը, որը նրանք թողել են մարդկանց վրա, արտացոլվում են մի շարք տեղանուններում (ուշագրավ օրինակներ են` Բեռլինը, Բեռնը, Մեդվեցիան, Օտեպյաեն և Այու-Դագը), ինչպես նաև անձնական անուններում, օրինակ` Շանգ, Բերնանրդ, Արթուր Ուրսուլան, Ուրս, Ուրսիսունս, Օրսոլիա, Բիորն, Նեդվեդ, Նեդվեդև և Օթսո։
Այս ենթատեսակի արջերը շատ հաճախ հանդիպում են Եվրոպական հեքիաթներում և առակներում, հատկապես` Յակոբ և Վիլհելմ Գրիմների հեքիաթներում։ Եվրոպական շագանակագույն արջերը մի ժամանակ տարածված էին Գերմանիայում և ալպյան երկրներում՝ Հյուսիսային Իտալիայում, Արևելյան Ֆրանսիայում և Շվեյցարիայի մեծ մասում, և այդպիսով էլ հայտնվում են գերմանիայի տարբեր բարբառներով հեքիաթներում։
Արջը ավանդաբար համարվում էր ռուսական (ռազմական և քաղաքական) հզորության խորհրդանիշ։ Այն նաև համարվում է, Ֆինլանդիայի ազգային կենդանին, իսկ Խորվաթիայում շագանակագույն արջը պատկերված է խորվաթական 5 կունա մետաղադրամի հակառակ կողմի վրա, որը ստեղծվել է 1993 թվականից հետո ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արջեր Կատեգորիա:Կենդանիներ ըստ տարածաշրջանի Կատեգորիա:Ասիայի կենդանական աշխարհ Կատեգորիա:Եվրոպայի կենդանական աշխարհ
Յամբաևո
Յամբաևո (Ямбаево, Ямбай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 135 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի բնակավայրեր
Ժողովածու (3342)
Ժողովածու (3342), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3342 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1756 թվականին Մելքոն վարդապետ գրիչի կողմից Վարագում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20,5×16,2 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 64 թերթից։ Գրված է միասյուն,նոտրգրով։ Կազմը` ստվարաթուղթ, աստառը՝ մասն տպագիր ժամադրոց։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 52ա, 60բ, կնիք՝ կազմ Բ (1753 թ․) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Պիետրապաոլա
Պիետրապաոլա (Pietrapaola), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1209 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 23 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 52 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87060։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0983։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մանուխովսկի գյուղական խորհուրդ (Պուտիլվսկի շրջան)
Մանուխովսկի գյուղական խորհուրդ  (Манухівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվլսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Մանուխովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 587 մարդ։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Արևելաչինական ծով
Արևելաչինական ծով, Դունհայ, Խաղաղ օվկիանոսի կիսափակ ծով Չինաստանի և Թայվան, Ռյուկյու ու Կյուսյու կղզիների միջև։ Մակերեսը համաձայն խորհրդային տվյալների 836 հզր․ կմ² է, համաձայն արևմտյան սահմանման 1 249 հզ կմ², միջին խորությունը՝ 349 մ, առավելագույնը՝ 2717 մ։ Արևելաչինական ծովն է թափվում Յանցզի գետը։ Ծովի արևելյան մասով անցնում է Հյուսիսային պասատային հոսանքի շարունակությունը, որը հյուսիսում ճյուղավորվում է․ մեկ ճյուղն ուղղվում է դեպի Ճապոնական ծով, իսկ մյուսից սկզբնավորվում է Կուրոսիո հոսանքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չինաստանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Արևելաչինական ծով Կատեգորիա:Ճապոնիայի ծովեր
Ալեքսեևկա (գյուղ, Սախնովշչինսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսեևկա գյուղում բնակվում էր 38 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,95 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 40 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1875 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սակ (Վանի Շատախի գավառ)
Սակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Շատախի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Дети Picasso
Պիկասոյի զավակները (Дети Пикассо), հայ-ռուսական ռոք խումբ է։ Հիմնվել է 1997 թվականին Մոսկվայում Գայանե և Կարեն Հարությունյանների կողմից ռոք և ֆոլկ երաժշտության մեջ փորձարարություններ կատարելու համար։ Սկզբում խումբը կոչվում էր "Չադոստի" (Чадости), և միայն 2 տարի անց խումբը ստացավ "Դետի Պիկասսո" անվանումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական ռոք խմբեր Կատեգորիա:Հայկական ռոք խմբեր Կատեգորիա:Ծագումով հայ երաժիշտներ
(3806) Տրեմայն
(3806) Տրեմայն (Tremaine), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 1-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,541836 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7495 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3341 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1480,2 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,243211 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,03° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալինդայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Չարլզ Գոֆ
Չարլզ Գոֆ, 18-19-րդ դարի անգլիացի նկարիչ, ռոմանտիզմի ներկայացուցիչ։ Կենդանության օրոք նա չի հասել մեծ փառքի, սակայն, 1805 թվականին, առեղծվածային մահվանից հետո նա դարձավ ռոմանտիզմի տեսության սրբապատկերը։ Նրա մահվան մասին հիշատակվել է իր ժամանակի գրողների և նկարիչների կողմից։
Մահ
Մեկ այլ հոդվածի համաձայն Գոֆի մարմինը հոշոտել էին ագռավները ։
Սա առեղծված էր ոչ միայն մահվան հանգամանքներով, այլ թե ինչու էր նա ձեռնարկել նման վտանգավոր ճամփորդություն Հելվելինում առանց ուղեկցի։ Նրա արկածախնդրությունը, նման վտանգավոր քայլի գնալը գնահատվեց տեղի այն նկարիչների կողմից, ում հետ պայմանավորվածություն ուներ նկարներ կրկնօրինակելու։ Թոմաս Կլարքսոնը, նրա մասին ասել է. «Խիզախ և արկածախնդիր անձնավորություն», ում կամայական էությունը ստիպեց հովվին նկատել նրան ։ Նրան ուղեկցելու էր տեղի ոստիկանությունից մի կամավոր, բայց նա այդ օրը զբաղված էր, քանի որ մասնակցում էր շքերթի ։ Գոֆի մարմինը հուղարկավորում են Տիրրիլի Քվեյկեր գերեզմանոցում։ Այն գտնվում է Պենրիֆի մոտ, Կումբրիայում ։
Բախում
Նրա մահվան տեսարանը՝ մարմինը, երկու շները կողքին, շատ գրողների և նկարիչների համար դարձավ ստեղծագործության թեմա։ Նմանատիպ մեկնությունները կապ են ստեղծում մարդու և այս դեպքում բնության դաժանությամ միջև, որը նրա մահվան պատճառը դարձավ ։ Ֆրենսիս Դանբին և Էդվին Լանդսիրը նկարել են այդ տեսարանին վերաբերող նկարներ ։ Էդվին Լանդսիրըի նկարը կոչվում է «Նվիրվածություն»: Այն ցուցադրվել է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում(Լոնդոն), 1830 թվականին։ Վալտեր Սքոտը նրա մահվան մասին գրել է «Հելվելին» բանաստեղծությունը Ուիլյամ Վորդսվորթը ևս գրել է այդ թեմաով բանաստեղծություն, որը կոչվում է «Հավատարմություն»: Ուիլյամ Վորդսվորթը ապրում էր լճերի մոտ և Սկոտին ու դեղագործ Հեմֆրի Դևիին տանում է այն վայրը, որտեղից գտել էին Գոֆի մարմինը ։
Նշումներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի անգլիացի նկարիչներ
Ծովակաղամբ
Ծովակաղամբ, թերփինգ կամ թրփնակ, կաղամբազգիների (Brassicaceae) ընտանիքի Crambe ցեղի martima տեսակին պատկանող բանջարատեսակ։ Ունի մեծ տարածվածություն։ Վայրի վիճակում աճում է ծովամերձ խոնավ ավազներում` Սև ծովի ափերին, Կովկասում, Ղրիմում, Միջերկրական ծովի և Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսային ափերին։ Ցրտադիմացկուն և խոնավասեր բույս է։
Սննդի մեջ օգտագործվում է ծովակաղամբի չբացված տերևներով երիտասարդ տերևակոթը` տերևը նախոօրոք մաքրելուց, եփելուց և աղաջրում յուղով տապակելուց հետո։ Թարմ վիճակում ծովակաղմաբն օգտագործվում է որպես հակալնդախտային միջոց։ Բացի երիտասարդ տերևակոթերից, սննդի մեջ են օգտագործվում նաև երիտասարդ ծաղկաճյուղերը՝ մինչև ծաղկելը, որոնք աչքի են ընկնում նրբությամբ և համային հատկություններով։ Սննդի մեջ եփված և տապակած վիճակում օգտագործվում են բույսի արմատները, որոնք պարունակում են օսլա։
Հարուստ է A, B1, B2, PP վիտամիններով, շաքարներով և հանքային աղերով, երիտասարդ տերևներում և տերևակոթերում առկա է 80-100 մգ% վիտամին C։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խաչածաղկավորներ Կատեգորիա:Բանջարեղեն Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Յամբուրգ (գյուղ, Նադիմսկի շրջան)
Յամբուրգ (Ямбург), գյուղ Ռուսաստանի Յամալ-Նենեցյան ինքնավար օկրուգի Նադիմսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յամալ-Նենեցյան ինքնավար օկրուգի Նադիմսկի շրջանի բնակավայրեր
Դավիդովկա (գյուղ, Լիպեցկի շրջան)
Դավիդովկա (Давыдовка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1862 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի բնակավայրեր
Կարին-Էրզրում ռազմագործողություն
Կարին-Էրզրում ռազմագործողություն, Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակի «Խրիմյան Հայրիկ» մահապարտների ջոկատը «նահատակ Փիեր Գյուլումյան» խմբի համագործակցությամբ 1982 թվականի օգոստոսի 7-ին ժամը 3-ին Զոհրապ Սարգսյանի գլխավորությամբ իրականացված ռազմական գործողություն ։
Գործողություն
Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակի «Խրիմյան Հայրիկ» մահապարտների ջոկատը «նահատակ Փիեր Գյուլումյան» խմբի համագործակցությամբ 1982 թվականի օգոստոսի 7-ին ժամը 3-ին Զոհրապ Սարգսյանի գլխավորությամբ իրականացրեց ռազմական գործողություն՝ ատրճանակներով և նռնակներով զինված մուտք գործելով Անկարայի Էսենպողա միջազգային օդանավակայան։ Գործողության թիրախը եղել են թուրքական զինված ուժերի ներկայացուցիչներ և անձնագրային հսկողության աշխատակիցներ։ Սկզբնական փոխհրաձգության և պայթյունների հետևանքով զոհվեց 7 զինվոր, իսկ օդանավակայանի սպասասրահի տերմինալը անցավ հայազգի մարտիկների վերահսկողությանը։ Զոհվածների թվում էին Անկարայի ոստիկանության տնօրենը, անվտանգության ծառայության սպաներ և շարքայիններ, ինչպես նաև մաքսատան ծառայողներ։ Թուրքական իշխանությունները օդանավակայան բերեցին հատուկ նշանակության ռազմական ստորաբաժանումներ՝ շրջափակելով շինությունը։ Այդ ընթացքում ՀԱՀԳԲ-ի մահապարտները պատանդ վերցրեցին 250 ուղևորի, որոնց մեջ եղած ամերիկացիների ու գերմանացիների միջոցով սկսեցին բանակցություններ վարել թուրքերի հետ։ Չնայած ընթացող բանակցություններին՝ թուրքական հատուկ նշանակության ստորաբաժանումները գրոհեցին օդանավակայանի շենքը, ինչին պատասխան ստացան ձեռնառումբերի պայթյուններ ու ավտոմատային կրակահերթեր։ Թուրքական զորքերի արձակած գնդակներից մի քանի պատանդներ սպանվեցին ու վիրավորվեցին։ Մահապարտների ջոկատի անդամներից ծանր վիրավորվեց, ուշագնաց վիճակում գերի ընկավ և վեց ամիս հետո մահապատժի ենթարկվեց Լևոն Էքմեքճյանը, հրամանատար Զոհրապ Սարգսյանը զինամթերքի սպառվելուց հետո ինքնասպան եղավ իր վերջին փամփուշտով, իսկ մյուս անդամները վերադարձան իրենց զորանոցները։ Ընդհանուր հաշվով մարտական գործողությունների ընթացքում սպանվեց շուրջ 40 և վիրավորվեց 113 մարդ։ Պատահական բոլոր անցորդները սպանվեցին թուրքական ուժերի գնդակներից ։
ՀԱՀԳԲ հայտարարություն
Գործողության պատասխանատվությունն իր վրա է վերցրել ՀԱՀԳԲ-ն՝ տարածելով հետևյալ հայտարարությունը
Լևոն Էքմեքճյանի մահավճռին սփյուռքահայությունը բազմաթիվ երկրներում պատասխանեց հակաթուրքական բողոքի ցույցերով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀԱՀԳԲ-ի ռազմագործողությունները Կատեգորիա:Հայ ազգայնականների ահաբեկչական գործողություններ Կատեգորիա:Ահաբեկչական գործողություններ Թուրքիայում Կատեգորիա:Հայ-թուրքական հարաբերություններ
Ժողովածու (4067)
Ժողովածու (4067), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4067 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 16-րդ դարում Գրիգոր, Մարիա՞մ (դուստր ստացողի) գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Տեր Վարդանը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25×18,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 286 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորագրով։ Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ 176ա, 181ա, 187բ, 221բ, 227բ, 243ա, 260բ, 263բ, 28ա, հետագայի՝ 97բ (1846 թվական), 22բ (1862 թվական), 139բ, 177ա (19-րդ դար) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Անտոնելլո Վենդիտտի
Անտոնելլո Վենդիտտի (Antonello Venditti, ), իտալացի փոփ երգիչ։ Անտոնելլոն հայտնի դարձավ 70-ականներին իր սոցիալական թեմաներով երգերի շնորհիվ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի երգիչներ Կատեգորիա:Փոփ երգիչներ Կատեգորիա:1949 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:Իտալացի երգահաններ
Մաչուլիշչանսկի գյուղական խորհուրդ (Պուտիլվսկի շրջան)
Մաչուլիշչանսկի գյուղական խորհուրդ  (Мачулищанська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվլսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Մաչուլիշչանսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 447 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Քարեգահ
Քարեգահ, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում  , որն օկուպացված է Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից  ։ Ըստ Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ այն հանդիսանում է Քաշաթաղի շրջանի բնակավայր  , իսկ ըստ Ադրբեջանի վարչաատարածքային բաժանման՝ համարվում է Լաչինի շրջանի բնակավայր ։
Աշխարհագրություն
Քարեգահ գյուղը գտնվում է Արցախի Հանրապետության արևմտյան մասում։ Բնակավայրը լեռնային է, որի տարածքով հոսում է Հագարի գետը։ Ունի 3360,9 հա տարածք, որից 2503,6 հա-ը անտառային նշանակության հողեր են ։
Բերձոր շրջկենտրոնից հեռու է 4 կմ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 51 կմ ։
Արցախյան ազատամարտ
1990-ական թվականների սկզբներին տեղի ունեցած Արցախյան ազատամարտի ընթացքում տեղադրված ադրբեջանական ականներից մաքրելու նպատակով 2014 թվականին հայկական սփյուռքի ներկայացուցիչների կողմից նախաձեռնվել էր Քարեգահ գյուղի տարածքի ամբողջական ականազերծման աշխատանքներ ։
Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)
2020 թվականի հայ-ադրբեջանակն պատերազմի ընթացքում՝ հոկտեմբերի 23-ի կեսօրին՝ ժամը 14։20-ի սահմաններում, Ադրբեջանի զինված ուժերը «Գրադ» տեսակի համազարկային կայանքներից հրթիռակոծել է Քարեգահ համայնքի տարածքը, այնուհետև Քարեգահ-Բերձոր ճանապարհահատվածը, որի հետևանքով պատճառվել են նյութական վնասներ   ։
Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի, ինչպես նաև Արցախում տեղակայված ռուսական զորամիավորման աջակցությամբ 2022 թվականի օգոստոսի 25-ին Բերձոր քաղաքի, Աղավնո և Ներքին Սուս գյուղերի հետ միասին հանձնվել է Ադրբեջանի զինված ուժերին։ Քարեգահից հանվել է Արցախում տեղակայված ռուսական հենակետը և բնակավայրի տարածքը հանձնվել ։
44-օրյա պատերազմի մարտական գործողությունների ընթացքում ըստ հրապարակված տվյալների Քարեգահ գյուղից զոհվել է Մանվել Ռուբիկի Դոդորյանը, ով հանդիսանում էր Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի պայմանագրային զինծառայող ։
Համայնքային կյանք
Համաձայն Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ Քարեգահ գյուղը մտնում է համանուն համայնքի մեջ և հանդիսանում է համայնքի միակ բնակավայրը ։
Մինչև 2020 թվականը Քարեգահ գյուղը համարվում էր զարգացող բնակավայր․ վերակառուցվում և կառուցվում էին նոր առանձնատներ, պարբերաբար տարբեր տեսակի ներդրումներ են կատարվել ։
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց, մանկապարտեզ ։
Քարեգահում կար նաև երիտասարդական կենտրոն ։
2017 թվականին որոշվել էր գյուղում կառուցել մեկհարկանի բազմաբնակարանային շենքեր ։
Բնակչություն
Արցախյան ազատամարտի ժամանակ տեղի ունեցած Բերձորի ազատագրման ռազմագործողությունից և Քաշաթաղի շրջանի նկատմամբ հայկական վերահսկողություն հաստատվելուց հետո բնակավայրում կրկին հաստատվել է հայ ազգաբնակչություն։
2020 թվականիսեպտեմբերի 27-ին սկսված հայ-ադրբեջանակն պատերազմի ընթացքում Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի և Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի համատեղ ստորագրված եռակողմ համաձայնագրով հայաթափվել է և հանձնվել Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողությանը ։
Ստորև ներկայացված է Քարեգահ գյուղի բնակչության փոփոխությունն ըստ տարիների՝
Կրթություն
Բնակավայրում կար նաև մանկապարտեզ, որտեղ 2015 թվականի դրությամբ հաճախում էր 18 երեխա ։
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում էր գյողատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ ։ Բնակավայրի տարածքի 735,6 հա-ը գյուղատնտեսական նշանակության հողեր են ։ Աշխատատեղեր կային նաև անտառտնտեսությունում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի համայնքներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմի բռնազավթված տարածքներ
Օկտյաբրշչինա (գյուղ, Յամպոլի շրջան)
Օկտյաբրշչինա (Октябрщина), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Յամպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օկտյաբրշչինա գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Յամպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գոնզալես շրջան (Տեխաս)
Գոնզալես շրջան (Gonzales County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ 2008 թվականին բնակչության թիվը կազմում էր 19 155 մարդ ։ ԱՄՆ-ի վիճակագրության բյուրոյի համաձայն 2010 թվականին բնակչությունը կազմում էր 19 807 մարդ։ Շրջկենտրոնն է Գոնզալես (Gonzales) բնակավայրը ։
Պատմություն
Գոնզալես շրջանը հանդիսանում էր Տեխասի Հանրապետության մունիցիպալիտետներից մեկը, երբ 1836 թվականին այն միացվել է ԱՄՆ-ին։ Իր անվանումը շրջանը ստացել է շրջկենտրոնի անունից ։ Շրջանի կազմավորման թվական է համարվում 1836 թվականը ։
Աշխարհագրություն
ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի տվյալներով Գոնզալես շրջանի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2800 կմ², որից 2760 կմ²-ն զբաղեցնում է ցամաքը, իսկ 8,3 կմ²-ն կամ 0,3 %-ը՝ ջրային տարածքները ։
Բնակչություն
2010 թվականի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում էր 19 807 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 7 մարդ/կմ²։
Բնակչության թիվը 2000 թվականի դրությամբ կազմում էր 18 628 մարդ։ Առկա էր 6782 տնային տնտեսություն և 4876 ընտանիք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 7 մարդ/կմ²։ Հաշվվում էր 8194 բնակելի շինություն՝ 3 շինություն/կմ² խտությամբ։ Ռասայական կազմը հետևյալն էր՝ սպիտակամորթներ - 72,25 %, սևամորթներ կամ աֆրոամերիկացիներ – 8,39 %, բնիկ ամերիկացիներ (հնդկացիներ) - 0,53 %, ասիացիներ – 0,26 %, խաղաղօվկիանոսյան կղզիների բնակիչներ - 0,09 %, այլ ռասաների ներկայացուցիչներ – 16,48 %, երկու կամ ավելի ռասաների ներկայացուցիչներ – 2,01 %: Իսպանախոսները կամ լատինոամերիկացիները կազմում են բնակչության 39,62 %-ը (անկախ ռասայից)։
Բնակչության տարիքային կազմը հետևյալն էր՝ 28,00 % - մինչև 18 տարեկան, 8,70 % - 18-24 տարեկան, 25,70 % - 25-44 տարեկան, 20,90 % - 45-64 տարեկան և 16,80 % - 65 և ավելի բարձր։ Շրջանի բնակչի միջին տարիքը 36 տարեկան է։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 98,40 տղամարդ։ 18 տարեկանից բարձր յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 95,00 տղամարդ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Հարբորդի առաքելություն
Հարբորդի առաքելություն, ամերիկյան զինվորական առաքելություն, որը Փարիզի հաշտության կոնֆերանսի 1919 թվականի մարտի 20-ի որոշմամբ ԱՄՆ-ի կառավարությունն ուղարկել է Հայաստան և Մերձավոր Արևելք։ Առաքելությունը պետք է ուսումնասիրեր Մերձավոր Արևելքի իրադրությունը՝ Հայաստանի մանդատը ստանձնելու ԱՄՆ-ի մտադրության կապակցությամբ։ Առաքելությունը, որի կազմում կար ավելի քան 50 մարդ, այդ թվում՝ 2 բրիգադային գեներալ, զինվորական դատախազ ևն, գլխավորել է ամերիկյան բանակի գեներալ Ջեյմս Հարբորդը։ Նրա առաջ խնդիր է դրվել «Հետազոտել և զեկուցագիր ներկայացնել այն շրջանների քաղաքական, ռազմական, աշխարհագրական, վարչական, տնտեսական և այլ պայմանների մասին, որոնք կարող էին հետաքրքրություն ներկայացնել Ամերիկայի համար...»։ Այդ կապակցությամբ ԱՄՆ-ի կառավարությանն ու այլ գերատեսչություններին հետաքրքրել է ավելի քան 1000 հարց։
Առաքելությունն այցելել է Թուրքիա (Կիլիկիա, Դիարբեքիր, Սեբաստիայի, Խարբերդի, Էրզրումի նահանգներ), Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն, ինչպես նաև Թիֆլիս, Բաքու, Բաթում։ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը, որը դեմ չէր Հայաստանի մանդատն ԱՄՆ-ին հանձնելուն, առաքելությանը տրամադրել է բոլոր անհրաժեշտ տվյալները։ Առաքելության գործունեության արդյունքներն ամփոփվել են «Մերձավոր Արևելքի իրավիճակը» զեկուցագրում, որը ներկայացվել է ԱՄՆ-ի նախագահին 1919 թվականի հոկտեմբերին և հանձնվել է կոնգրեսին քննարկման համար 1920 թվականի ապրիլին։ Զեկուցագրում առաջ է քաշվել ԱՄՆ-ի կողմից Հայաստանի, Անդրկովկասի, Անատոլիայի, Կիլիկիայի, Կ. Պոլսի՝ նեղուցներով հանդերձ և Փոքր Ասիայի սահմանակից տարածքների «միասնական մանդատի» ստանձնման գաղափարը։ Առանց բոլոր այդ տարածքների, նշվել է զեկուցագրում, Հայաստանի մանդատի ստանձնումն անիմաստ կլիներ ԱՄՆ-ի համար, քանի որ ծախսերն իրենց չէին արդարացնի, իսկ օրենքն ու կարգապահությունը չէին ապահովվի։ «Թուրքիայի անցկացրած բոլոր բարեփոխությունների ժամանակ,- ասված էր զեկուցագրում,- չի եղել որևէ դեպք ո՛չ Եվրոպայում, ո՛չ Ասիայում, ո՛չ Աֆրիկայում, որ Թուրքիայի տիրապետությունը հանգեցրած չլիներ տվյալ երկրի ազգերի բարգավաճման կասեցմանը...»։ Առաքելությունը գտել է, որ «Հայկական հարցը չի կարող լուծվել... առանց լուծելու հետևյալ հարցերը.
Զեկուցագրում մատնանշվել է, որ «ռուսական Հայաստանը» կքվեարկեր մանդատը Ռուսաստանին հանձնելու օգտին, եթե «այդ տերությունը ոտքի կանգներ»։ Առաքելությունն առաջարկել է մինչև տեղական ուժեղ իշխանություն ու ժանդարմերիա ստեղծելը՝ ենթամանդատային տարածք մտցնել ամերիկյան զորքերը, որոնց թիվը հասներ 200.000 մարդու, իսկ 1919 թվականի համար՝ մոտ 2 դիվիզիա (59 հազար մարդ)։
Զեկուցագրի ընդհանուր եզրակացությունն այն էր, որ ԱՄՆ հենց այն պետությունն է, որը կարող էր ընդունել մանդատը։
Զեկուցագիրը կոնգրեսի քննարկմանն է ներկայացվել 1920 թվականի մայիսին, այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ դե ֆակտո ճանաչել է Հայաստանի Հանրապետությունը (1920 թվականի ապրիլի 23)։ Այդ ընթացքում, սակայն, միջազգային իրադրության նշանակալի փոփոխությունը (Խորհրդային Ռուսաստանի հաղթանակը սպիտակգվարդիականների նկատմամբ, Ադրբեջանում խորհրդային իշխանության հաստատումը, Խորհրդային Ռուսաստանի դիրքերի ուժեղացումն Անդրկովկասում, Խորհրդային Ռուսաստանի և քեմալական Թուրքիայի մերձեցումը, հակասությունների սրումը Անտանտի տերությունների միջև՝ Մերձավոր Արևելքում ազդեցության ոլորտները բաժանելու հարցում) դրդեց ԱՄՆ-ի կոնգրեսին՝ մերժել Հայաստանի մանդատը ընդունելու պրեզիդենտ Վուդրո Վիլսոնի առաջարկը։
Կատեգորիա:Հայ-ամերիկյան հարաբերություններ Կատեգորիա:Հայկական հարց Կատեգորիա:1919 Հայաստանում
Պարսկական դարիկ
Պարսկական դարիկ, ոսկե մետաղադրամ էր, որը նմանատիպ արծաթե մետաղադրամի` սիգլոսի հետ միասին ներկայացնում էր Աքեմենյան պարսկական կայսրության երկմետաղ դրամական համակարգը ։
Կյուրոս Մեծը (մ.թ.ա. 550-530 թվականներ) մետաղադրամներ է հատել Պարսկական կայսրության համար` մ.թ.ա. 546 թվականից հետո, Լիդիայի նվաճումից և նրա թագավոր Կրեսոսի պարտությունից հետո, որն արտադրել էր պատմության մեջ առաջին մետաղադրամները ։ Երևում է, Կյուրոսը սկզբում ընդունել է լիդիական դրամը և շարունակել հատել Լիդիայի առյուծ և ցուլ մետաղադրամները ։
Դարեհ I-ը (մ.թ.ա. 521-486 թվականներ) արտադրել է նոր հաստ ոսկե մետաղադրամ, որը 8.4 գրամ ստանդարտ քաշ ուներ, արժեքով հավասար էր 20 արծաթե մետաղադրամի։ Մետաղադրամների մեջ օգտագործված ոսկին շատ բարձր որակի էր, 95.83% մաքրությամբ , և նրա վրա դրոշմված էր պարսկական թագավորի կամ նետ ու աղեղով զինված վեհ ռազմիկի կերպար։ Նրանց գործածումն ավարտվեց մ.թ.ա. 330 թվականին Ալեքսանդր Մեծի արշավանքով, որից հետո նրանք հիմնականում ձուլվում էին և վերաթողարկվում որպես Ալեքսանդր Մեծի մետաղադրամներ։ Սա համարվում է նրանց հազվագյուտ լինելու հիմնական պատճառը, չնայած ժամանակին դրանց լայն տարածումներին։
Մ.թ.ա. 5-րդ դարի ավարտին, Փոքր Ասիայում պարսկական սատրապները որոշեցին հատել իրենց մետաղադրամները։ Դարեհը նման ոտնձգությունը համարեց մահապատժի արժանի հանցագործություն, քանի որ դրամահատման իրավունքը համարվում էր որպես թագավորի բացառիկ արտոնություն։ Դրամագիտական փաստերը թույլ չեն տալիս հաստատել դարիկների և սիգլոյի վրայի պատկերի նույնականացումը։ Այն ընդունվել է Դարեհի կողմից որպես իր թագավորական իշխանության եռանդուն արտահայտություն իր մետաղադրամների թողարկումների համար։
Մետաղադրամը երկու անգամ հիշատակվում է եբրայերեն Աստվածաշնչում, որտեղ այն կոչվում է «ադարկոնիմ», քանի որ իսրայելցիները դրա հետ շփվեցին այն ժամանակ, երբ իրենց բաբելոնյան նվաճողները նվաճեցին Պարսկաստանը։ «Քրոնիկների առաջին գիրքը» նկարագրում է Դավիթ թագավորին, որը հրավիրեց ժողովրդի հավաք` խնդրելով նվիրաբերել տաճարի կառուցման համար։ Ժողովուրդը մեծահոգաբար տվեց «Աստծու տան ծառայելու համար ոսկե հինգ հազար տաղանդ և տասը հազար դարիկ, տասը հազար արծաթե տաղանդ, տասնութ հազար բրոնզե տաղանդ և հարյուր հազար երկաթե տաղանդ» ։ Քանի որ Հին Կտակարանի ժամանակագրության համաձայն ենթադրվում է, որ Դավիթը սկսեց թագավորել մոտ մ.թ.ա. 1048 և մոտ մ.թ.ա. 1007 թվականների միջև, դարիկի օգտագործումը կամ անախրոնիզմ է կամ գրողի կողմից ժամանակակից միավորների փոխակերպում ։ Մյուս օրինակը Եզրասի 8.27-ն է; ինչպես նաև հունարեն «darkemonium» տերմինի ածանցյալ բառը Եզրասի 2:69-ում և երեք անգամ Նեեմիայի 7:70-72-ում ։
Պարսկաստանի սատրապների կողմից բաժանված կաշառքից հետո Հունաստանում սկսվեց Կորնթոսյան պատերազմը Սպարտայի թագավոր Ագեսիլաուս II-ի ղեկավարությամբ, որը նշվում է որպես հաջող արշավ Փոքր Ասիայից, նշելով, որ ինքը դուրս է բերվել Ասիայից «տասը հազար աղեղնավորների կողմից» (վկայակոչելով դարիկի վրա դրոշմված պատկերը) ։
Հին հույները հավատում էին, որ «dareikós» (δαρεικός) տերմինը ծագել է Դարեհ Մեծի անունից, որը, հավանաբար, հատել է այդ մետաղադրամները ։ Որոշ գիտնականներ համաձայն են դրան և կազմում են հին պարսկերեն բառը որպես *dārayaka-, մինչդեռ մյուսները ընդհանուր առմամբ ենթադրում էին, որ հունական տերմինը կարող է ծագել հին պարսկական dari-ից («ոսկե», որը, հավանաբար, դարձավ زر [zar] ժամանակակից պարսկերենով), և որ այն առաջին հերթին կապված էր Դարեհի անվան հետ միայն հետագա ժողովրդական ստուգաբանությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ոսկե դրամներ Կատեգորիա:Դրամագիտություն Կատեգորիա:Մետաղադրամ Կատեգորիա:Մետաղադրամներ ըստ երկրի Կատեգորիա:Աքեմենյան պետության մետաղադրամներ
Սարգետ
Սարգետ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Շատախի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Անդրեևկա (գյուղ, Սախնովշչինսկի շրջան)
Անդրեևկա (Андріївка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1850 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Անդրեևկա գյուղում բնակվում էր 122 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,86 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 141,86 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1850 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Օկտավ Օբրի
Օկտավ Օբրի (Octave Aubry, ), 20-րդ դարի ֆրանսիացի պատմաբան և գրող
Կենսագրություն
Փարիզում Վոլտերի և Շառլեմանի (Կառլոս Մեծի) անվան լիցեյներն ավարտելուց հետո Օկտավ Օբրին խորացել է պատմագիտության մեջ, ուսումնասիրել իր ժամանակի նշանավոր պատմաբաններ Ալբեր Սորելի, Ալբեր Վանդալի, Անատոլ Լըռուա-Բոլյոյի և այլոց աշխատությունները։ Միայն կատարելապես պատրաստվելուց հետո է նա ձեռնամուխ եղել պատմագիտության և գեղարվեստական գրականության ասպարեզներում գործունեություն ծավալելուն ։ Պատմության նկատմամբ հետաքրքրությունը նրան շատ վայրեր է տարել. Օբրին տևական ճամփորդություններ է կատարել Անգլիայում, Իսպանիայում, Ֆրանսիայում... Ապրուստի միջոցներ հայթայթելու նպատակով սկզբնական շրջանում իր ուժերը փորձել է պոեզիայի ասպարեզում, հրատարակել բանաստեղծությունների մի ժողովածու՝ «Սեր, հեգնանք, խղճահարություն» խորագրով։ Ապա լույս է ընծայել «Ներողամտություն և օրենք» խորագրով մի էսսե։ Օբրիին մեծ հաջողություն ու համբավ են բերել հատկապես նրա պատմավեպերը։ Ասվածն առաջին հերթին վերաբերում է Louis XVII., Bonaparte et Joséphine, Le Coup d’état de Brumaire, Marie Waleska, Gaspard Hauser, «Վատ արքան», «Կորուսյալ արքան» երկերին։ Օբրին հեղինակել է նաև պատմագիտական արժեքավոր աշխատություններ 19-րդ դարի պատմական ականավոր դեմքերի մասին (Napoleon III, Empress Eugenie, A History of the Second Empire, King of Rome, The Private Life of Napoleon, French Revolution)։ Նրա առավել համբավված երկերից է նաև «''Ճամփորդություն դեպի սբ. Հեղինե''»-ն, որը գրելու համար մի քանի շաբաթ անց է կացրել Նապոլեոն Առաջինի վերջին հանգրվանը դարձած այդ կղզում;
Օկտավ Օբրին այն հինգ նշանավոր մտավորականներից մեկն էր, ովքեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո՝ 1946 թվականի փետրվարի 14-ին, առաջնահերթ կարգով անցկացված ընտրությամբ համալրեցին Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամների՝ ֆաշիստական օկուպացիայի հետևանքով նոսրացած շարքերը (մյուս չորս մտավորականներն էին Էռնեստ Սիլիեն, Ժան Տարոն, Ռենե Գրուսեն և Ռոբեր դ՛Արկուրը)։ Ակադեմիայում նա պետք է զբաղեցներ 8-րդ աթոռը՝ փոխարինելով կարդինալ Ալֆրեդ Բոդրիլարին, սակայն ընտրվելուց 41 օր անց՝ ճիշտ այն օրվա նախաշեմին, երբ ակադեմիայում պիտի հանդես գար իր առաջին՝ երախտագիտական ճառով, վախճանվել է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Ժողովածու (4286)
Ժողովածու (4286), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4286 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1747 թվականին Յովհաննես Կ․ Պօյսեցի գրիչի կողմից [ենթադրաբար] Կ․ Պոլսում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15x11 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 126 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Հիշատակարաններ՝ 5ա, 113բ, 124բ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կնյազևսկի գյուղական խորհուրդ (Պուտիլվսկի շրջան)
Կնյազևսկի գյուղական խորհուրդ  (Князівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվլսկի շրջանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Դավիդովկա (գյուղ, Նադեժդինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 71 մարդ։
Դոլգոնոսի
Դոլգոնոսի (Довгоноси), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1629 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դոլգոնոսի գյուղում բնակվում էր 471 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,081 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 5814,81 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1629 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Յամի (գյուղ, Պարֆինսկի շրջան)
Յամի (Ямы), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Պարֆինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Պարֆինսկի շրջանի բնակավայրեր
160 (թիվ)
160 (հարյուր վաթսուն), բնական թիվ, որը գտնվում է 159-ի և 161-ի միջև։
Էլեն Դիմֆնա Քյուսաք
Էլեն Դիմֆնա Քյուսաք (Ellen Dymphna Cusack, ), ավստրալիացի արձակագիր և թատերագիր ։
Էլեն Քյուսաքը 1924 թվականին ավարտել է Սիդնեյի համալսարանը։ Նրա առաջին խոշոր ստեղծագործություններն են «Երկինքը կարմիր է առավոտյան» (բեմադրություն 1935 թվական) ռոմանտիկական դրաման և «Յունգֆրաու» (1936 թվական) հակաբուրժուական վեպը։ Գրել է նաև ռեալիստական սոցիալ-հոգեբանական դրամաներ («Գիսաստղերն արագ են անցնում», բեմադրություն 1943 թվական), հակապատերազմական պիեսներ («Խաղաղօվկիանոսյան դրախտ», 1956 թվական), ռասայական խտրականությունը դատապարտող վեպեր («Արևն աքսորական», 1955 թվական, «Սև կայծակ», 1964 թվական, «Խանձված ծառը», 1969 թվական)։
Ապոլլոնովկա (գյուղ, Սախնովշչինսկի շրջան)
Ապոլլոնովկա (Аполлонівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1870 թվականին։
Ժողովածու (4488)
Ժողովածու (4488), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4488 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 19-րդ դարում Գրիգոր Ժամկոչեանց գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22X17 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 28 թերթից։ Գրված է I, J-միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` լաթապատ ստվարաթուղթ ։
Ապոլլոնովկա (գյուղ, Սախնովշչինսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ապոլլոնովկա գյուղում բնակվում էր 437 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,37 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 184,39 մարդ/կմ²։
Ժողովածու (4488)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ապոլլոնովկա (գյուղ, Սախնովշչինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1870 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Իսաջան Առաքելյան
Իսաջան Առաքելյան ((Կոլոտ), ծննդյան թվականն անհայտ է - օգոստոսի 29, 1903 թվական, Ռուսական կայսրություն, Կարսի մարզ, քաղաք Կարս), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Շուշիի թեմական դպրոցը։ Սկզբնական շրջանում գործել է Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության Շուշիի կազմակերպությունում։ 1902 թվականի սկզբին Իսաջանը Բաքվից անցել է Կարս, ՀՅԴ Կարսի կառույցում ստանձնել շրջիկ-գործչի պաշտոն և բավականին լավ կատարել իր դերը Կարսի մարզի գյուղական համայնքներում։ Նույն թվականի ապրիլին Իսաջանը անցել է ռուս-թուրքական սահմանը և քարոզչություն կատարել Բասենի շրջանում։ Իսաջանը ցանկանում էր ռմբակոծության մասնագետ դառնալ, որպեսզի այնուհետև խմբով անցներ Սասուն, բայց մի սխալի հետևանքով 1903 թ. օգոստոսի 29-ին երեկոյան ժամը 5-ին Կարսի Կուբինսկի գնդի հետևում գտնվող բնակարանում զոհվել է ռումբի պայթյունից։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ Կատեգորիա:Շուշիի թեմական հոգևոր դպրոցի աշակերտներ
Արևելյան Սիբիր
Արևելյան Սիբիր, Ռուսաստանի ասիական տարածքի մի մասը՝ Ենիսեյից արևելք մինչև Խաղաղ օվկիանոսի ջրբաժանը և Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի ծայրամասային ծովերից մինչև Ռուսաստանի հարավային սահմանները։
Աստերոիդների ցանկ (157401-157500)
Աստերոիդների ցանկ (157301-157400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (157501-157600)
|}
Արևելասիբիրական ծով
Արևելասիբիրական ծով, Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի ծայրամասային ծով, Ասիայի հյուսիսարևելյան ափերի մոտ, Նորսիբիրական կղզիների և Վրանգելի կղզու միջև։
Հյուսիսային սահմանն անցնում է մոտավորապես 200 մ իզոբարով։ Տարածվում է մայրցամաքային ծանծաղուտի ծայրեզրով։ Մակերեսը 936 հզ․ կմ³ է, միջին խորությունը՝ 45 մ, առավելագույնը՝ 155 մ։ Ջրի ծավալը՝ 42 հզ․ կմ³։ Ափագիծը թույլ է կտրտված։ Առաջացնում է Չաունյան խորշը և Կոլիմայի ծոցը։ Արևելա-Սիբիրական ծովում են գտնվում Նորսիբիրական կղզիների մի մասը, Արջի կղզիները, Այոն, Շալաուրով կղզիները և այլն։ Արևելա-Սիբիրական ծով են թափվում Կոլիմա, Ալազեյա, Ինղիգիրկա և ուրիշ գետեր։ Կլիման արկտիկական է։ Ձմռանը ամբողջ ծովը սառցակալում է, ամռանը արևմտյան մասն առափնյա գոտում (երբեմն մինչև մի քանի հարյուր կմ լայնությամբ) ազատվում է սառույցներից, բայց լողացող սառույցները արևելյան ափերի մոտ պահպանվում են։ Ջրի ջերմաստիճանը ամռանը բաց ծովում 0 °C և -1 °C է, ձմռանը սառույցի տակ տատանվում է -1, 2°-ից մինչև -1․8 °C, մեծ խորություններում - 1, 5 °C -ից ցածր է։ Աղիությունը՝ մինչև 30%։ Մակընթացությունները կեսօրյա բնույթի են և աննշան։
Հոսանքները շրջանաձև են, ունեն ժամսլաքի շարժման հակառակ ուղղություն։ Արևելա-Սիբիրական ծովը հարուստ է արդյունագործական նշանակություն ունեցող գազաններով և ձկներով։ Գլխավոր նավահանգիստներն են Պևեկը, Ամբարչիկը։ Արևելա-Սիբիրական ծովը Հյուսիսային ծովային ուղու մասն է։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ծովեր Կատեգորիա:Արևելասիբիրական ծով
Նովոսլոբոդսկի գյուղական խորհուրդ (Պուտիլվսկի շրջան)
Նովոսլոբոդսկի գյուղական խորհուրդ  (Новослобідська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվլսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Նովոսլոբոդսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1601 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Սևտիկին
Սևտիկին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Շատախի գավառակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Արթուր Բորուց
Արթուր Բորուց (Artur Boruc, ), լեհ ֆուտբոլիստ, անգլիական «Բորնմութի» և Լեհաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դարպասապահը։
Մինչև «Սաութհեմփթոն» տեղափոխվելը խաղացել է լեհական «Պոգոն», «Լեգիա» և «Դոլցան», շոտլանդական «Սելթիկ» և իտալական «Ֆիորենտինա» ակումբներում ։
Լեհաստանի ազգային հավաքականում Արթուրը խաղացել է 58 խաղ, բաց թողել 62 գնդակ։ Մունդիալ 2006 թվականի և Եվրո 2008 թվականի խաղարկությունների մասնակից։
Վաղ տարիներ
9 տարեկանում Արթուրը «Պոգոն» ակումբում սկսեց սովորել ֆուտբոլային հմտությունները։ Սկզբում նա հարձակվող էր, բայց մարզիչ Յոզեֆ Տոպչևսկին, Բորուցի մեջ նկատելով դարպասապահին բնորոշ տվյալներ, տեղափոխեց նրան դարպասի մոտ ։
Արթուրի տատիկը, որն այն ժամանակ ապրում էր Բորուցների ընտանիքում, համոզված էր, որ սպորտը թոռան համար միայն հետաքրքրություն է, այլ ոչ թե ապագայում եկամտի աղբյուր, և պնդում էր, որ թոռը կրթություն ստանա։ Արդյունքում Արթուրն ընդունվեց տեղի տեխնիկումը, որտեղ ֆուտբոլին զուգահեռ սովորում էր ավտոմեխանիկա ։
Լեհաստան
1996 թվականի սկզբին Բորուցը «Պոգոնի» հետ կնքեց իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը։ Դեբյուտը ակումբի առաջին կազմում կայացավ նույն մրցաշրջանում՝ Լուկուվ քաղաքի «Օրլետա» ակումբի դեմ խաղում։ Դրանից հետո Արթուրը դարձավ ակումբի հիմնական դարպասապահը։ 1997-1998 մրցաշրջանում Բորուցը դարպասներում իր հստակ խաղով ակումբին օգնեց դառնալ «Province Polish Cup»-ի մրցանակակիր ։
1998 թվականին «Պոգոնը» «Պեպսի Արենա» մարզադաշտում Վարշավայի «Լեգիայի» դեմ խաղաց ընկերական խաղ։ Երիտասարդ Բորուցի խաղը գրավեց մայրաքաղաքային ակումբի ուշադրությունը, և նա հրավիրվեց Սիցիլիայում անցկացվող «մարտիկների» նախասեզոնային հավաքին։ Հաջողությամբ հաստատելով իր՝ դարպասապահի տաղանդը՝ Արթուրը պայմանագիր կնքեց «Լեգիայի» հետ ։
Դառնալ մայրաքաղաքային ակումբի առաջին դարպասապահը Բորուցին միանգամից չհաջողվեց. այդ ժամանակ «մարտիկների» անառարկելի առաջին համարը Գժեգոժ Շամոտուլսկին էր։ Այդ պատճառով «Լեգիայում» առաջին մեկուկես տարին Բորուցը խաղաց երկրորդ թիմում, իսկ 2000-2001 մրցաշրջանի երկրորդ կեսին Արթուրը վարձակալվեց Զոմբկիի «Դոլցան» ակումբում, որտեղ խաղաց 10 խաղ ։