cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աստվածաշնչի բառարաններ
Աստվածաշնչի բացատրական բառարաններ
18-րդ դարի կեսից երևան են եկել Աստվածաշնչի այլ որակի բացատրական բառարաններ՝ հիմնված «Բառք եբրայեցւոց»-ի վրա։ Այս շրջանից հայտնի է Աստվածաշնչի երեք բացատրակա և մեկ հատուկ անունների բառարան։ Բացատրական բառարանները չունեն այբբենական բառաշարք, այլ բաղկացած են մեծ ու փոքր առանձին բառացանկերից, որոնք բացատրում են Աստվածաշնչի այս կամ այն գրքի, երբեմն էլ առանձին գլուխների բառերը («Բառք ի գրոցն Ելիցն», «Բառք ի գրոց Թուոց», «Բառք ի գրոց մարգարէին Դանիէլի», «Գաղատացւոց գլխոյն» են)։ Այս կարգի բառարաններից է «Բառք Սուրբ Գրոց»-ը (Մատենադարան, ձեռգրեր 2292, 5132), որն ընդգրկում է ծիսական տեսակետից առավել գործածական աստվածաշնչյան գրքերի (Սաղմոսներից մինչև Նոր կտակարանի վերջը) բառերի բացատրությունները։ Բառարանը պարունակում է շուրջ 1200 գլխաբառ։ Նույն կառուցվածքն ունի «Լուծումնբառիցյ Աստուածաշունչ գրոց» բառարանը, որը 17-րդ դարի կազմել է Երեմիա Մեղրեցին։ Նախորդի վրա հիմնված այս բառարանը բաղկացած է 3700 գլխաբառից, մեկնություններն այստեղ բավականնդարձակ են։ Մյուս՝ «Այսբառք Աստուածաշունչգրոց» բառարանը պարունակում է 1900 գլխաբառ, որից 1600-ը առկա է Երեմիա Մեղրեցու բառարանում։ Ի տարբերություն իր նախորդների, այստեղ բառերը դասավորված են այբբենական կարգով։ Բառարանում առկա են ընդարձակ, նկարագրական բացատրություններ՝ տրված հավալուսն (անապատի թռչուն է), ճնճղուկ, մանրագոր, հուշկապարիկ, միեղջերու և այլ գլխաբառերի դիմաց։ 17-րդ դարի ստեղծվեցին «Յեբրայեցւոց, Քաղդեացւոցեւ Յունացանուանց թարգմանութիւն», «Մեկնութիւն անուանց յեբրայեցւոց լեզու է ի հայ բարբառ» բառարանները, որոնք բովանդակում են Աստվածաշունչի հատուկ անունների համառոտ բացատրությունն այբբենական կարգով։ Առաջին բառարանը, հրատարակված Ոսկան Երևանցու տպագրած Աստվածաշնչին կից (1666), տարածված լինելով հայաբնակ վայրերում, մուտք է գործել նաև վրացական մշակույթ։ Նրանից լայնորեն օգտվել է 18-րդ դարի վրաց բառարանագիր Սուլխան-Սաբա Օրբելիանին՝ Աստվածաշնչի համաբարբառ կազմելիս։ Երկրորդ բառարանը՝ «Մեկնութիւն անուանց եբրայեցւոց»-ը, առաջին բառարանի 750 բառի դիմաց ունի 500 գլխաբառ։ Այստեղ բացատրություն- ԱՍՏՎԱԾԱՇՆՉԻ ներն ավելի համառոտ են։ Երկու բառարաններն էլ հիմնված են «Բառք եբրայեցւոց» բառարանի վրա։ Առկա են Աստվածաշնչում հանդիպող անունները՝ իրենց թեք ձևերով, որոնք եբր-ում ունեն մի քանի իմաստ. բերված են բառերի միայն գլխավոր իմաստները, հազվադեպ՝ մյուս իմաստները։ Երկու բառարանների հեղինակներն էլ աչքի են ընկնում եբր-ի, ասորերենի, հունարենի իմացությամբ և բառարանագրական հմտությամբ։ Ա) բ-ի լավագույն ավանդների հաշվառումով է կազմված Մխիթար Սեբաստացու «Բառարան յատուկ անուանց Աստուածաշունչ գրոց Հին և Նոր Կտակարանաց»-ը («Բառգիրք հայկազեան լեզուի», հունիսի 2, 1769)։ Այստեղ տրված է անվան ուղիղ և թեք ձևը, ինչպես նաև՝ եբր., հունարենի ստուգաբանությունը։
Կատեգորիա:Աստվածաշունչ Կատեգորիա:Բառարաններ
Հանիբալ (հեռուստասերիալ)
Հանիբալ («Hannibal»), ամերիկյան հոգեբանական թրիլլեր և սարսափ ժանրի հեռուստասերիալ։ Հեռուսասերիալը նկարահանվել է Թոմաս Հարիսի «Կարմիր վիշապը» վեպի սյուժեի հիման վրա ։
Ժովտնևոե (գյուղ, Լուբնիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ժովտնևոե գյուղում բնակվում էր 262 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Շչեկունի
Շչեկունի (Щекуны), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Գրինիո
Բնակչությունը կազմում է 2340 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 51 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 46 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38055։ Հեռախոսային կոդ՝ 0461։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Համիշխանության մատանի
Մատանու գրվածքը
Համիշխանության մատանու վրա կա Սև խոսվածքով գրություն՝ գրառված թենգվար գրային համակարգով։
Սև խոսվածք․ Ash nazg durbatulûk, Ash nazg gimbatul, Ash nazg thrakatulûk Agh burzum-ishi krimpatul.
Հայերեն․ Մեկ մատանի՝ նրանց բոլորին ղեկավարելու համար, Մեկ մատանի՝ նրանց գտնելու համար, Մեկ մատանի՝ նրանց բոլորին բերելու համար Եւ խավարի մեջ կապելու։
Այս քառատողը գալիս է հետեւյալ բանաստեղծությունից, որը բերվում է որպես «Մատանիների տիրակալը» գրքի բնաբան եւ նկարագրում է բոլոր 20 Իշխանության մատանիները․
Three Rings for the Elven-kings under the sky, Seven for the Dwarf-lords in their halls of stone, Nine for Mortal Men doomed to die, One for the Dark Lord on his dark throne In the Land of Mordor where the Shadows lie. '''One Ring to rule them all, One Ring to find them, One Ring to bring them all and in the darkness bind them''' In the Land of Mordor where the Shadows lie.
Կատեգորիա:Մատանիներ
Անմահ գունդ
Անմահ գունդ շարժումը ժամանակակից տեսքով նախաձեռնվել է 2012 թվականին Տոմսկու լրագրողների Սերգեյ Լապենկովի, Սերգեյ Կոլոտովկինի և Իգոր Դմիտրիևի կողմից ։ Այնտեղ՝ Տոմսկում, ժողովրդական շարժումը ստացել է Անմահ գունդ անվանումը, ստեղծվել է գնդի կանոնադրությունը, որում ձևակերպված են շարժման սկզբունքները՝ որպես ոչ առևտրային, ոչ քաղաքական, ոչ պետական քաղաքացիական նախաձեռնություն։  Ավելի վաղ նմանատիպ ակցիաներ անցկացվել են երկրի այլ քաղաքներում։  Նման միջոցառումներ տեղի են ունեցել 2004-2006 թվականներին Կուզբասում (Նովոկուզնեցկի և Պրոկոպևսկ քաղաքներում) և 2007 թվականին՝ Տյումենում։ Այժմ ժողովրդական շարժումն ընդգրկում է ավելի քան 80 պետություն և տարածք ։
Բելառուսի Հանրապետությունում «Բելառուսը հիշում է» խորագրով նմանատիպ ակցիա է անցկացվում ։
Նախապատմություն
Տյումենի մարզի վետերանների խորհրդի նախագահ Գենադի Իվանովի սեփական խոստովանությամբ, 2007 թվականին երազ տեսնելուց հետո նա կազմակերպել էր Հաղթողների շքերթ ակցիան, որտեղ իրենց հարազատների դիմանկարներով մարդիկ անցան Տյումենի գլխավոր փողոցով ։ Գենադի Իվանովի կոչով Տյումենի ձեռնարկումը վերցրել են Ռուսաստանի այլ տարածաշրջաններ, և երկու տարի անց հաղթողների շքերթները տեղի են ունեցել Կազանում, Կեմերովոյում, Նովոսիբիրսկում՝ Ռուսաստանի գրեթե 20 շրջաններում։
2010 թվականին Մոսկվայի փոխքաղաքապետ Լյուդմիլա Շվեցովայի նախաձեռնությամբ վետերանների լուսանկարներով երթն առաջին անգամ անցկացվել է Մոսկվայում։ Հաղթանակի հերոսները, մեր նախապապերն ու պապերը ակցիան տեղի է ունեցել Պոկլոննայա լեռան վրա։ Իմ ընտանիքը Մեծ Հայրենականի տարեգրության մեջ մրցույթի ավելի քան հինգ հազար պատանի մասնակիցներ և հաղթողներ անցել են խաղաղության ծառուղով։  Այդ ժամանակից ի վեր Մոսկվայում ակցիան անցկացվել է ամեն տարի։ Անմահ գունդ անվանումը այն սկսել է օգտագործել 2013 թվականից, երբ մարդկանց շարասյունը դիմանկարներով անցել է Պոկլոննայա բլրի վրայով՝ Հաղթանակի հերոսների ընդհանուր երթի կազմում։
«Անմահ գունդ» խորագրով առաջին ակցիա
2011 թվականին Տոմսկում լրագրողներ Սերգեյ Լապենկովը, Սերգեյ Կոլոտովկինը և Իգոր Դմիտրիևը նկատեցին, որ ավելի ու ավելի քիչ վետերաններ են մասնակցում Հաղթանակի օրվա փողոցային երթերին, և որոշեցին վերականգնել արդարությունը. երկրի ազատությունը պաշտպանած հերոսները պետք է տոն տեսնեն՝ թեկուզ լուսանկարներով։ 2012 թվականի մայիսի 9-ը դարձել է շարժման ծննդյան օրը. այն ժամանակ նախագծի նախաձեռնողների (տեղական «ТВ2» հեռուստաընկերության աջակցությունը ստանալով) կոչով ) կոչով Տոմսկի փողոցներով անցել է քաղաքի բնակիչների շարասյունը, որոնք Հայրենական մեծ պատերազմում մարտնչած  իրենց հարազատների լուսանկարներով պաստառներ էին կրում։ Անմահ գունդ անվանումը ստացած ակցիային մասնակցել է ավելի քան վեց հազար մարդ, որոնք տանում էին պատերազմի մասնակիցների ավելի քան երկու հազար դիմանկարները ։
Ակցիայի աշխարհագրական տարածումը (2012—2014)
Տարածաշրջանային և դաշնային ԶԼՄ-ներում լուսաբանումը հանգեցրել է այն բանին, որ ակցիայի հեղինակների առաջարկած գաղափարի ժողովրդականությունը կտրուկ աճել է։ 2012 թվականի մայիսից հետո Տոմսկի շուրջ սկսել է ձևավորվել տարբեր քաղաքներից և երկրներից համակարգողների համայնք։ 2012 թվականի դեկտեմբերին իրենց մոտ ակցիա կազմակերպելու ցանկություն են հայտնել Ռուսաստանի ավելի քան 15 քաղաքների ներկայացուցիչներ ։ 2013 թվականի փետրվարին քաղաքների թիվը հասել է  30-ի, չորս երկրներում (Ռուսաստան, Ուկրաինա, Ղազախստան, Իսրայել )։  2013 թվականին Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի 68-ամյակի կապակցությամբ ակցիան անցկացվել է Ռուսաստանի 120 քաղաքներում և գյուղերում (միայն Տոմսկում մասնակիցների թիվը զգալիորեն գերազանցել է գնդի սովորական հաստիքային թվաքանակը, որպես ստորաբաժանում )։  2014 թվականին քաղաքների թիվը հասել է 500-ի ՝ «Անմահ գունդ»-ը այդ տարի անցավ աշխարհի յոթ երկրների 500 քաղաքներում ։
2012 թվականին սկսվել է Անմահ գնդի ժողովրդական տարեգրությունը։ Անմահ գնդի պաշտոնական կայքում՝ moypolk.ru վետերանների ժառանգներն իրենց ընտանեկան պատմությունները մտցնում են տարեգրության մեջ ։
2013 թվականին Նիկոլայ Զեմցովը ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Վասիլի Լանովի հետ առաջին անգամ անց է կացրել «Անմահ գնդի» երթը Մոսկվայում Պոկլոննայա լեռան վրա, որին մասնակցել է մոտ հազար մարդ ։
Հասարակական շարժման ձևավորում, լոգո
2014 թվականի հունվարին Անմահ գնդի Տոմսկի կազմակերպիչները գրանցեցին Անմահ գունդ ՄԻՊՈԴ հասարակական շարժումը՝ ստանալով շահույթ չհետապնդող կազմակերպության վկայական ։ Ակցիան տարբեր քաղաքներում և տարածաշրջաններում իրականացրել են Անմահ գունդ ՄԱԿ-ի համակարգող մարմինները, ինչպես նաև ոչ առևտրային կազմակերպության հետ ֆորմալ հարաբերությունների մեջ չմտած մարդիկ։ Ժողովրդական շարժումը ղեկավարում է Անմահ գնդի շտաբը, որում, քաղաքացիական նախաձեռնության կազմակերպիչների հետ միասին, 2012 թվականի մայիսի 9-ին, մտնում են այն կազմակերպություններն ու քաղաքացիները, որոնք կիսում են կանոնադրության դրույթները և իրենց տարածաշրջանում գնդի համակարգողներ դառնալու պատրաստակամություն են հայտնել ։
2014 թվականի մայիսին տեղի ունեցավ Անմահ գնդի համակարգողների հանդիպումը (Գրիգորի Կունիս (Սանկտ Պետերբուրգ), Սերգեյ Լապենկով (Տոմսկ), Ելենա Սկորնյակովա (Չելյաբինսկ) Պոբեդա կազմկոմիտեի աշխատանքային խմբի հետ։ Կազմկոմիտեն որոշում է ընդունել «... հավանություն տալ Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքների վարչակազմերի գործունեությանը... ակցիայի անցկացման ապահովման համար [Անմահ գունդ], որտեղ այն տեղի է ունեցել 2014 թվականին առավել զանգվածաբար, ինչպես նաև Ռուսաստանի Դաշնության սուբյեկտների գործադիր իշխանության մարմիններին և տեղական ինքնակառավարման մարմիններին խորհուրդ տալ հնարավորինս աջակցել Անմահ գունդ միջտարածաշրջանային պատմահայրենասիրական շարժմանը moypolk.ru զանգվածային հայրենասիրական միջոցառումների անցկացման և դրանց տեղեկատվական ուղեկցությամբ» ։ Հանդիպման արդյունքներով Անմահ գունդը ներառվել է 2015 թվականին Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի 70-ամյակը 1941-1945 թվականներին նշելու համառուսաստանյան ծրագրում։
Նույն 2014 թվականին ժողովրդական Անմահ գնդի պաշտոնական խորհրդանիշը դարձավ հինգ աստղանի ֆոնի վրա երկինք թռչող կռունկը։  Պատկերը հայտնվել է Բառնաուլում, որտեղ ակցիայի համակարգողը՝ «Ալտապրես» հրատարակչական տունը, Անմահ գունդ է անցկացնում 2013 թվականից։ Ալեքսեյ Շելեպովը՝ նկարիչ, Կռունկ ուրվագծի հեղինակ․ «Անմահ գունդ լոգոյի գրաֆիկական լեգենդն այդպիսին է։ Մենք ուզում ենք ստեղծել մի նշան, հեռու քաղաքական և քարոզչական խորհրդանիշներից և դրոշմներից, բայց, այնուամենայնիվ, պատմական իրավահաջորդությամբ։ Կարևոր էր բոլոր տարիքի և սոցիալական խմբերի ներկայացուցիչներին հասկանալի խորհրդանշան պատրաստել։ Նշան առանց առևտրային ինտոնացիայի, բայց ժամանակակից։ Առաջադրանքը բարդ է և հետաքրքիր։ Որպես սյուժե վերցրել է «Журавли» երգի կերպարը (կոմպոզիտոր Յան Ֆրենկելի, երգը Ռասուլ Համզաթովի բանաստեղծությունների վրա՝ Նաում Գրեբնևի թարգմանությամբ)։ Երգը նվիրված է պատերազմի ժամանակ զոհված զինվորներին։ Այդպես է դասավորվել թռչող թռչունների կոմպոզիցիան զինվորական գերեզմանի աստղի ֆոնին»։
Ալտայի «Անմահ գունդ»-ի լուսանկարները դրոշներով, հայտնվել են համացանցում, և շուտով սկսել են օգտագործվել այլ քաղաքներում։ Ավելի ուշ՝ 2014 թվականի հոկտեմբերին «Անմահ գունդ» ՄԱԿ-ի համակարգող համաժողովի ժամանակ որոշում է կայացվել այն համարել շարժման պաշտոնական խորհրդանիշ։ 2016 թվականի դեկտեմբերին լոգոն պաշտոնապես գրանցվել է որպես ԴՊԲՀ-ի «Արդյունաբերական սեփականության դաշնային ինստիտուտ»։
Գարսիոտում
Գարսիոտում (Garciotum), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Տոլեդո նահանգում (Կաստիլիյա-Լա-Մանչա ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սերրա-դե-Սան-Վիսենտե շրջանում։ Տարածքը 23 կմ² է։ Բնակչությունը 169 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 73 կմ։
Անմահ գունդ
Ակցիայի ելքը գլոբալ մակարդակի վրա (2015 թվականից)
2015 թվականից սկսած Անմահ գունդ ակցիան դարձել է Ռուսաստանում Հաղթանակի օրվա տոնակատարության կարևորագույն տարրերից մեկը։ Միաժամանակ զգալիորեն ընդլայնվում է միջոցառման միջազգայնացումը։ 2015 թվականին Անմահ գունդը տեղի է ունեցել աշխարհի տասնյոթ երկրների 1150 բնակավայրերում, իսկ 2016 թվականին՝ 42 երկրներում։
Գարսիոտում
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Անմահ գունդ
Ակցիայի ելքը գլոբալ մակարդակի վրա (2015 թվականից)
2015 թվականին Մոսկվայի կազմակերպիչներն առաջարկել են Կարմիր հրապարակում անցկացնել Անմահ գնդի երթը։ Անհրաժեշտ թույլտվություն ստանալու համար Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի անունով համապատասխան հարցումն ուղարկվել է երեք հասարակական կազմակերպությունների անունից՝ Անմահ գունդ՝ Մոսկվա, Համառուսաստանյան ժողովրդական ճակատ և Ռուսաստանի Դաշնության Հանրային պալատ։ 2015 թվականի մայիսի 9-ին «Անմահ գունդ» ակցիան առաջին անգամ անցել է Կարմիր հրապարակում Հաղթանակի 70-ամյակին նվիրված զորահանդեսից հետո։ Երթին մասնակցելու մտադրություն է հայտնել ավելի քան 150 հազար մարդ ։
Ոստիկանության տվյալներով՝ մասնակցել է ավելի քան 50 հազար մարդ, այդ թվում՝ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, որը ներկայացրել է իր հոր ֆրոնտովիկի դիմանկարը ։ Շարասյունը անցել է բելառուսական հրապարակից մինչև Կրեմլ և ավարտել երթը Նաբերեժնայա նավամատույցով ։ Երթի անցկացումը պետական բյուջեին արժեցել է մոտ 7 000 000 ռուբլի ։
Անդրեյ Տոշև
Անդրեյ Սլավով Տոշև (Андрей Славов Тошев, ), բուլղար դիվանագետ, գիտնական և քաղաքական գործիչ։ Բուլղարիայի 26-րդ վարչապետ (1935) ։
Կենսագրություն
Անդրեյ Տոշևը ծնվել է 1867 թվականի ապրիլի 16-ին Ստարա Զագորայում, Օսմանյան կայսրություն։ Տոշևը բնական գիտություններ է սովորել Ժնևում, իսկ 1891 թվականին ավարտել է Բրյուսելի համալսարանը ։ Նա դասավանդել է Սալոնիկի բուլղարական տղամարդկանց գիմնազիայում, Ստարա Զագորայում, Վառնայում և Սոֆիայի ռազմական ուսումնարանում։ 1900 թվականին Տոշևը դարձել է Բուլղարիայի գրական հասարակության գործող անդամ (այժմ՝ Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիա)։
Տոշևը պետության ղեկավար է նշանակվել Բորիս III արքայի կողմից 1934 թվականի ռազմական հեղաշրջումից հետո ։ Նա արքայի ձեռքերում խաղատիկնիկ էր ։ Անդրեյը այդ պաշտոնը զբաղեցրել է շատ կարճ ժամանակ։ 1935 թվականի նոյեմբերի ընտրություններին հաղթել է Գեորգի Կյոսեիվանովը։
Տոշևը Սերբիայում (1909-1913) և Կոստանդնուպոլսում (1913-1914) եղել է Բուլղարիայի դեսպանը, ինչպես նաև եղել է Զվենո ռազմականացված կազմակերպության անդամ ։
Անդրեյ Տոշևը մահացել է 1944 թվականի հունվարի 10-ին Սոֆիայում՝ 76 տարեկան հասակում։ Հուղարկավորված է Սոֆիայի կենտրոնական գերեզմանոցում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բուլղարիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Բուլղարացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Ժնևի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Բուլղարացի դեսպաններ Կատեգորիա:Բուլղարացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Բուլղարիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Բուլղարացի բուսաբաններ Կատեգորիա:Բուլղարացի գիտնականներ
Անմահ գունդ
Ակցիայի ելքը գլոբալ մակարդակի վրա (2015 թվականից)
2015 թվականի մայիսի վերջին Անմահ գունդ շարժման հիմնադիրները բաց նամակ էին հրապարակել Վլադիմիր Պուտինին, որում հայտնել էին Հասարակական պալատի ներկայացուցիչներից շարժման անդամների նկատմամբ առաջարկների ի հայտ գալու մասին, սակայն արդեն «պահեստում, աշխատանքային գրքույկում գրառմամբ, այդ կառույցների խնամակալության ներքո», ինչը ենթադրում է շարժման ֆորմալացում։ Սերգեյ Լապենկովի խոսքով՝ ցածր ժողովրդական նախաձեռնությունից ցանկանում են հաշվետու կազմակերպություն դարձնել, իսկ առաջիկա համագումարը հենց կոչված է հարթակ պատրաստել իր համար․ «Մեր համակարգողները չեն ցանկանում մասնակցել քաղաքականությանը, բայց նրանց առջև ընտրություն է. նրանք մտավախություն ունեն, որ եթե նրանք չգնան այդ համագումարներին, հետո կարող են խնդիրներ առաջանալ Մայիսի 9-ի ակցիաների անցկացման հետ կապված»։ Նամակի հեղինակները ՌԴ նախագահին խնդրել են հրաժարվել գործող համակարգողների «զորավարներ» նշանակած ֆունկցիոներների փոխարինումից և պահպանել կազմակերպության ոչ առաջին տարին գոյություն ունեցող մոդելը, որը կառուցվել է տեղական իշխանությունների հետ անմիջականորեն, առանց միջնորդների՝ կուսակցական և ցանկացած այլ կառույցների տեսքով ։ Նախագահի աշխատակազմից պատասխան չի եկել։
2015 թվականի սեպտեմբերի 30-ին գրանցվել է Ռուսաստանի Անմահ գունդ համառուսաստանյան հասարակական քաղաքացիական-հայրենասիրական շարժումը։ Ստեղծման օգտին արտահայտվել են Ռուսաստանի 60 տարածաշրջանների ներկայացուցիչները, որոնք 2015 թվականի հունիսի 2-ին հավաքվել էին Սմոլենսկի մարզի Զինվորական փառքի քաղաքում կայացած համագումարում ։ Շարժման խորհրդանշանի վրա Սուրբ Գևորգն է (ի  տարբերություն Անմահ գնդի կռունկի լոգոտիպով )։
Այդ փուլում մտավախություն կար, որ «Անմահ գունդ» անվամբ նոր շարժման ի հայտ գալը ակցիան ժողովրդական հիշողության արտահայտման ձևաչափից կտեղափոխի պետական-հայրենասիրական քարոզչության բյուրոկրատական միջոցառման ձևաչափի ։ Բայց հետագայում որոշակի կոնսենսուս ձեռք բերվեց, օրինակ՝ մայիսի 9-ի երթի կազմակերպման և անցկացման միասնական սկզբունքների մասին (2019 թվական) ։ Այս պահին (2020) շարժումների միջև ոչ մի հակամարտություն չկա, դա, փաստորեն, նույն բաժնետոմսերի կազմակերպիչների երկու խմբերն են, և շատ ռուսաստանցիներ ընդհանրապես տեղյակ չեն նման մանրամասներին։ ՌԴ-ից դուրս «...Ռուսաստան» բառը սովորաբար չի օգտագործվում։
Ի սկզբանե, իր հեռանկարային խնդիրներից մեկը քաղաքացիական նախաձեռնության կազմակերպիչները տեսել են Անմահ գնդի վերածումը Հաղթանակի օրվա տոնակատարության ժողովրդական ավանդույթի։ Եվ 2017 թվականի դրությամբ քաղաքների ու գյուղերի մեծ մասում հաջողվել է խուսափել գնդի կանոնադրության զանգվածային կոպիտ խախտումներից։
2016 թվականին ստեղծվել է Անմահ գնդի որոնողական աշխատանքների միջտարածաշրջանային կենտրոն, որի խնդիրն է օգնել մարդկանց ինքնուրույն հաստատել իրենց հարազատների, անհայտ կորածների, Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ զոհվածների ճակատագրերը, նրանց մարտական ուղին։ Կենտրոնի աշխատանքի ընթացքում վերականգնվել են անհայտ կորածների ճակատագրերը՝ հայտնաբերվել են ռազմագերիների քարտեր, տեղադրվել են հուղարկավորության վայրեր, հայտնաբերվել են զինվորների մասին տեղեկություններ Մեմորիալ-ում փոփոխված տվյալներով, ներկայացվել են քաղվածքներ մարտական գործողությունների մատյաններից։
Շարունակվում է ժողովրդական տարեգրության համալրումը։ 2015 թվականին ավելի քան 250 000 պատմություն է գրվել, 2016 թվականին՝ 350 000: Ինչ վերաբերում է մայիսի 2019 թվականի moypolk.ru կայքում պահպանվել է գրեթե 440 հազար ընտանեկան պատմություն։ Հիշատակարանում հիշատակվում են Հայրենական մեծ պատերազմի ճակատներում և թշնամու թիկունքում կռված, ինչպես նաև թիկունքի աշխատավորների, համակենտրոնացման ճամբարների գերիների, պատերազմի երեխաների պատմությունները։ Այն տվյալների բազա է, որը ստեղծվում է անմիջապես պատերազմի մասնակիցների և թիկունքի աշխատավորների ժառանգների կողմից։
2019 թվականի մայիսի 9-ին Սանկտ Պետերբուրգում Անմահ գունդ ակցիային մասնակցել է ավելի քան 1 մլն մարդ ։
«Անմահ գունդ» ակցիայի կանոններ
Անմահ գունդ միջտարածաշրջանային պատմահայրենասիրական հասարակական շարժման կանոնադրության համաձայն՝ շարժման գլխավոր խնդիրը յուրաքանչյուր ընտանիքում Հայրենական մեծ պատերազմի սերնդի մասին անձնական հիշողության պահպանումն է։ Շարժմանը մասնակցությունը զուտ կամավոր է և ենթադրում է, որ ակցիայի մասնակիցները դրան են դուրս գալիս իրենց ազգականի՝ բանակի և նավատորմի վետերանի, պարտիզանի, փոխգնդապետի, դիմադրության մարտիկի, թիկունքի աշխատավորի, համակենտրոնացման ճամբարի բանտարկյալի, շրջափակման կամ պատերազմի երեխայի հիշատակը հարգելու նպատակով։ Ակցիայի մասնակիցներին թույլատրվում է միանալ երթին կամ դիմանկարով պաստառ կամ լուսանկար բերել հավերժական կրակի մոտ, այլ հիշարժան վայր՝ առանց որևէ տեղ պարտադիր գրանցմանը։ Դրա հետ մեկտեղ ցանկացողներին հնարավորություն է տրվում կարճ կենսագրությամբ իրենց ազգականի անունը ներառել Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցների անունների ցուցակում, որը գտնվում է «Անմահ գունդ» շարժման կայքում։
Միաժամանակ կանոնադրությունը որոշակի սահմանափակումներ է դնում երթի մասնակիցների գործունեության վրա։ Ակցիայի մասնակիցներին արգելվում է օգտագործել Անմահ գունդ-ը որպես գովազդային հարթակ և պաստառներով ցուցադրել ցանկացած կորպորատիվ, քաղաքական կամ շարժման նպատակին չվերաբերող խորհրդանիշ։ Այդ նույն կանոնը վերաբերում է մնացած ամեն ինչին, ինչը կապ ունի Անմահ գնդի հետ ։ Ըստ կանոնադրության՝ ակցիան պետք է լինի ոչ առևտրային, ոչ քաղաքական և ոչ պետական ։
Քննադատությունն առաջացրել է Անմահ գունդ ակցիայի կազմակերպիչների հայտարարությունն այն մասին, որ Իոսիֆ Ստալինի կարմիր դրոշներով և դիմանկարներով մասնակիցները չեն կարող միանալ երթին ։ Կոմկուսի ղեկավար Գենադի Զյուգանովը հայտարարել է, որ նա, ով դեմ է Անմահ գնդում կոմունիստական սիմվոլիկային՝ «Հակախորհրդատուն և ռուսատյացը» և հայտարարել է #Ցվետպոբեդիկրասնի (#ЦветПобедыКрасный) ակցիայի մասին ։
Կազմակերպիչներ և ֆինանսավորում
2015 թվականից Անմահ գնդի երթի կազմակերպիչներից մեկը Հաղթանակի կամավորներ համառուսաստանյան հասարակական շարժումն է (2018 թվականի համար այն ներկայացվել է Ռուսաստանի 76 շրջաններում), որի համահիմնադիրներն են հետևյալ անձինք ։
Անմահ գունդ ակցիայի համակազմակերպիչը Ռուսաստանի Անմահ գունդ հասարակական շարժումն է, որի հիմնադիրներից մեկը Ելենա Ցունաևան է ։
Երկրներ, որտեղ տեղի է ունենում ակցիա
«Անմահ գունդ» ակցիան ընդգրկում է ավելի քան 80 պետություն և տարածք․
Տաջիկստանի և Ուզբեկստանի իշխանությունները տարբեր պատճառներով հրաժարվել են 2017 թվականին ակցիա անցկացնելուց ։ Տաջիկստանում Անմահ գունդ ակցիայից հրաժարվելը բացատրել են իսլամի ավանդույթներով. նրանց համաձայն՝ մահմեդականներին չի կարելի փողոցներում հայտնվել զոհվածների նկարներով ։ Չնայած դրան, մի քանի հարյուր կամավորներ դուրս են եկել երկու երկրներում չհամաձայնեցված ակցիաների  ։
ԴԺՀ-ում նշել են Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի 72-րդ տարեդարձը։ Արտեմի փողոցով անց է կացվել անցյալի և ներկայի ռազմական տեխնիկայի շքերթ, որից հետո շուրջ 50 հազար բնակիչներ դուրս են եկել Անմահ գունդ ակցիայի։ Լուսանկարների թվում կարելի էր տեսնել ոչ միայն այդ պատերազմի հերոսների և հասարակ զինվորների դեմքերը, այլ նաև հիմա Դոնբասում ընթացող պատերազմը։
2019 թվականի մայիսի 6-ին Անմահ գունդ ակցիան առաջին անգամ անցկացվել է Ալյասկայում՝ Անկորիջ քաղաքում։ Երթին մասնակցել է մոտ 100 մարդ ։
2020 թվականի ակցիաների ձևաչափը
2020 թվականի վաղ գարնանից աշխարհը բախվել է կորոնավիրուսային վարակի համաճարակի հետ, մայիսի սկզբին, սպառնալիքը պահպանվել է գրեթե բոլոր երկրներում, բացառությամբ (մասամբ) Հարավարևելյան Ասիայում։ Նման իրավիճակում ՌԴ կառավարությունը որոշել է արմատական փոփոխություններ կատարել Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի 75-ամյակի տոնակատարության կարգում (2020)։
Ռուսաստանում Անմահ գնդի երթերը չեղարկվել են 2020 թվականի մայիսի 9-ին։ Դրա փոխարեն անցկացվել է օնլայն ակցիա։ Յուրաքանչյուր մասնակից կարող էր ներբեռնել վետերան ազգականի լուսանկարը և նրա մասին տեղեկությունները հատուկ կայքերում, ստացվել է մոտ 2,7 մլն հայտ ։ Գտնվել են սադրիչներ, որոնք տեղադրել են նացիստական հանցագործների լուսանկարները, քրեական գործեր են հարուցվել ՌԴ ՔՕ 354.1 հոդվածով՝ «նացիզմի վերականգնում» , Պերմի բնակչին դատապարտել են 200 ժամ պարտադիր աշխատանքների Վլասովի դիմանկարի համար ։ Այնուհետև մոնտաժվեց և թողարկվեց որպես պատերազմի հերոսների դիմանկարների և պատմությունների շարքի անսահման դիաֆիլմ ։ Հեռարձակումը սկսվել Է մայիսի 9-ին և տևել 20 օր, այն դիտել են շուրջ 25 միլիոն մարդ ամբողջ աշխարհից ։
Նման առցանց ակցիաներ կազմակերպվում էին նաև մի շարք այլ երկրներում, օրինակ՝ Իսպանիայում և Անդորայում ։
Մասնակցության մեկ այլ տարբերակ էր ճակատային զինվորի կամ թիկունքի աշխատավորի լուսանկարը իր սոցիալական էջում ավատարի փոխարինումը։ Բացի այդ, ռուսաստանցիները կատարել են Հաղթանակի օր երգը բնակելի տների պատշգամբներից ։
Ակցիայի և դրա անվանման օգտագործում
Անմահ գունդ ակցիան այնպիսի ժողովրդականություն է վայելում, որ անվանումը դարձել է յուրօրինակ բրենդ։ Աստիճանաբար, առանձին պահեր սկսեցին վկայել այն քաղաքական PR-ի համար օգտագործելու փորձի մասին։ Բացի այդ, 2010-ական թվականների երկրորդ կեսին որոշ նախաձեռնող խմբերով այլ բովանդակությամբ միջոցառումներ էին անցկացնում, որոնց անվանումներն այդ ակցիայով առաջացնում էին ապահարզաններ։ Մասնավորապես, կարծիք է հայտնվել, որ Անմահ գունդ ակցիան Վանգայի բուլղար տեսանողի իրականացած կանխատեսումն է. Ռուսաստանը կդառնա մեծ տերություն, երբ մեռյալները կենդանի մարդկանց հետ նույն շարքում կկանգնեն։ Նման կարծիքը կասկածի տակ է դրվում։
«Անմահ գունդ»-ը որպես քաղաքական PR-ի հարթակ
2019 թվականի մայիսին ուսուցիչների դաշինք արհմիության նախագահ, Պետերբուրգի Ծովային դարպասներ ՊՆ պատգամավոր Դանիիլ Քենը կոչ էր արել դպրոցների ուսուցիչներին չմասնակցել Անմահ գունդ ակցիային։ Նրա խոսքով՝ պաշտոնյաները, քարոզելով երթին մասնակցելու օգտին և անձամբ ներկա գտնվելով միջոցառմանը, փորձում են շահադիտական նպատակներով օգտագործել [հասարակ ռուսների] ընտանեկան հիշողությունը՝ ինքնափորձի կամ իշխանության և ժողովրդի միասնության տեսանելիության ստեղծման համար ։ Պատգամավորի կարծիքով՝ մի քանի տարվա ընթացքում ակցիան դարձել է մշակութային նկատելի երևույթ, և այն սկսել է ականապատել պետությունը։ Դրա տակ քաշել են քաղաքական կուսակցությունների դրոշները, առևտրային ու պետական կառույցների գովազդը։ Ակցիայի ժամանակ սկսեցին քաղաքական PR-ով զբաղվել պաշտոնյաները՝ 1945 թվականի հաղթանակը սեփականաշնորհելու միակ նպատակով,- հայտարարել է նա։
Քենը նշել է, որ Պետերբուրգում ազատ, շրջանային և տեղական վարչակազմերը սկսել են նույն անունով երթեր կազմակերպել, բայց արդեն Միասնական Ռուսաստանի դրոշների ներքո։ Այս ամենն արվում է քաղաքային իշխանության հայրենասիրության մասին սյուժեների համար։ Անմահ գունդ-ը պաշտոնյաները վերածում են PR գնդի, - համոզված է պատգամավորը։ - Ուզում եմ ընդգծել, որ դա հակասում է գնդի կանոնադրությանը, այն է՝ 3 կետերին. Անմահ գունդ-ը ոչ առևտրային, ոչ քաղաքական, ոչ պետական քաղաքացիական նախաձեռնություն է։ Գնդի շարքերում կարող է կանգնել յուրաքանչյուր քաղաքացի՝ անկախ դավանանքից, ազգությունից, քաղաքական և այլ հայացքներից․.. 4-րդ կետով Անմահ գունդ չի կարող իմիջային հարթակ լինել։ Բացառված է ցանկացած կորպորատիվ, քաղաքական կամ այլ սիմվոլիկայի օգտագործումը այն ամենի մեջ, ինչը կապ ունի Անմահ գնդի հետ։ Գունդը չի կարող անձնավորված լինել ոչ մի, նույնիսկ ամենահարգելի մարդու՝ քաղաքականության, հասարակական գործչի (այդ թվում՝ պատմական), պաշտոնյայի կողմից։ Գունդը դա միլիոնավոր զոհվածներն ու նրանց ժառանգներն են ։
Հատկապես ուսանողներին և դպրոցականներին հարկադրելու դեպքերը, վարչական ռեսուրսի կիրառմամբ, տեղի են ունեցել նաև նախորդ տարիներին ։ Նման փաստեր են արձանագրվել Կազանում, Օրենբուրգում, Կոմիի Հանրապետությունում, Տվերի մարզում և այլ շրջաններում։ Հաղորդվում էր նույնիսկ երթի փորձերի մասին ։ Պետդումայի պատգամավոր Ե. Ռևենկոն այս ամենը բնութագրել է որպես «... Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին հանուն երկրի ազատության մարտնչած նախնիների նկատմամբ ցինիկ վերաբերմունքի» ։
«Ամոթալի գունդ», «Անտուն գունդ», «Անմահ բարաք»
2018 թվականի ամռան վերջին և աշնանը տարբեր ձախ ուժերի կողմից կազմակերպվել են Ամոթալի գունդ երթեր, որոնց ընթացքում ռուսական քաղաքների (Ամուրի Կոմսոմոլսկ, Եկատերինբուրգ և այլն) փողոցներով անց են կացվել հայտնի քաղաքական գործիչների լուսանկարներ, որոնք պաշտպանել են կենսաթոշակային տարիքի բարձրացումը ։ Ակցիայի շրջանակներում նաև թռուցիկներ էին փակցվում (օրինակ՝ Սանկտ Պետերբուրգում)։ Ամոթալի գունդ-ում մասնակիցները գրանցել են Միասնական Ռուսաստանի Պետդումայի բոլոր պատգամավորներին, Դ. Մեդվեդևին, Վ. Պուտինին, Վ. Մատվիենկոյին ։
Պարբերաբար Անտուն գունդ անունով խաբված փայատերերի երթեր են ընթանում, որոնց մասնակցում են ինչպես զինծառայողներ, այնպես էլ անբարեխիղճ կառուցապատողներից տուժած քաղաքացիական անձինք ։ 2019 թվականի մայիսին միջոցառումները տեղի են ունեցել 21 տարածաշրջանում ։
2015 թվականին նախաձեռնվել և մինչ օրս գործում է Ռուսաստանում, հետխորհրդային մի քանի երկրներում, Գերմանիայում և Իսրայելում «Անմահ բարաք» հասարակական նախագիծը՝ նվիրված ԽՍՀՄ-ում քաղաքական ճնշումների մասին հիշողության պահպանմանը։ Նախագծի շրջանակներում կամավորներն ու պատմաբանները լուսավորչական աշխատանք են տանում, կազմակերպում են ընտանեկան պատմությունների, լուսանկարների, արխիվային փաստաթղթերի, պատժվածների ու նրանց հարազատների հուշերի հրապարակումը ։
Լուսանկարներ և տեսանյութեր
Կատեգորիա:2012 Ռուսաստանում
Եվպատորիայի Ա. Պուշկինի անվան թատրոն
'''Եվպատորիայի Ա. Պուշկինի անվան թատրոն''' (Евпатори́йский теа́тр и́мени А.C. Пу́шкина), քաղաքային թատրոն, ստեղծվել է 1910 թվականին, Եվպատորիայում, քաղաքային ճարտարապետ Ադամ Հենրիխի և ազատ ճարտարապետ Պավել Սեֆերովի նախագծով։
Թատրոնի պատմություն
Թատրոնը բացվել է 1910 թվականի ապրիլի 20-ին ։ Թատրոնի առաջին բեմադրությունը եղել է Միխայիլ Գլինկայի «Իվան Սուսանին» օպերան։ Ներկայացմանը խաղում էին Մարինյան թատրոնի դերասանները, որ հատուկ հրավիրվել էին Պետերբուրգից ։ Մինչև 1937 թվականը թատրոնը կրում էր «քաղաքային» անվանումը, իսկ Ալեքսանդր Պուշկինի մահվան 100-րդ տարելիցին անվանակոչվել է նրա անունով ։ Մի քանի տարի առաջ թատրոնը վերանորոգվել է։ Դահլիճը ընդարձակվել է մինչև 900 տեղ պարտերային տեղերի ավելացման և օթյակների նվազեցման շնորհիվ, վերանորոգված է եղել տանիքը, սակայն շենքի ճակատը մնացել է անփոփոխ։ Տարբեր ժամանակներում թատրոնում ելույթ են ունեցել Եվգենի Վախթանգովը, Մարիա Սավինան, Կոստանդին Ստանիսլավսկին, Լեոնիդ Սոբինովը, ինչպես նաև Անտոնինա Նեժդանովան, Ֆյոդր Շալյապինը և Ալեքսանդր Վերտինսկին։
Ճարտարապետություն
Թատրոնը կառուցելու և շենքը նախագծելու համար հրավիրվել են տեղական ճարտարապետներ Ադամ Հենրիխը և Պավել Սեֆովը։ Ինժեներ Ա․ Լ․ Հենրիխը ( Սանկտ Պետերբուրգի Քաղաքացիական ինժեներների ինստիտուտի շրջանավարտ) կողմնակից էր այդ ժամանակ շատ տարածված «մոդեռն» ոճին, իսկ Պ․ Յ․ Սեֆերովը, ով ավարտել էր Մոսկվայի նկարչական դպրոցի ճարտարապետական բաժինը, ակադեմիական դպրոցի ներկայացուցիչ էր, նա շարունակում էր ռուսական դասական ավանդույթները։ Այնուամենայնիվ, ճարտարապետները կարողացել են լրացնել միմյանց և արդյունքում շենքը նրբությամբ համեմատվել է Օդեսայի թատրոնի հետ։ Սկզբում թատրոնն ունեցել էր 750 տեղ։ Վերանորոգումից հետո դահլիճը ընդարձակվեց մինչև 900 տեղ։
Քաղաքային թատրոնը Եվպատորիայի լավագույն զարդարանքն է։ Թատրոնը գտնվում է նոր քաղաքում, այն Օդեսայից հետո Ռուսաստանի հարավում ամենագեղեցիկ թատրոններից մեկն է։ Այն կառուցված է արդիականացված հունական ոճով և հիանալի տպավորություն է ստեղծում։ Թատրոնի ներքին հարդարանքը գեղեցիկ է և նախատեսված է 750 հանդիսականի համար։ Տերասսներից բացվում է հրաշալի տեսարան դեպի ծով։ Մեծ բեմն իր բոլոր հարմարություններով հնարավոր է դարձնում բեմադրել ցանկացած պիես, անգամ` հեքիաթային բեմադրությունները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատրոններ Կատեգորիա:1910 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Լազի (գյուղ, Տյաչևի շրջան)
Լազի (Лази), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Տյաչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լազի գյուղում բնակվում էր 3 801 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 26 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Տյաչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1600 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Gangnam Style
Երգը թողարկվել է 2012 թվականի հուլիսի 15-ին՝ որպես նրա վեցերորդ ալբոմի գլխավոր սինգլ։ 2014 թվականի մայիսի 11-ի դրությամբ տեսահոլովակը YouTube վիդեոհոսթինգում ունի ավելի քան 2 011 601 247 դիտում, որն բացարձակ ռեկորդ է այդ վիդեոհոսթինգի համար։
«Գանգնամ սթայլ» արտահայտությունը կորեական նորաբանություն է, որի հիմքում ընկած է Սեուլի Քանգնամ թաղամասի ապրելակերպը։ Երգն իր ուղեկցող տեսահոլովակով հանրության դատին ներկայացվեց 2012 թ. օգոստոսին՝ իր մեծ ազդեցությունը թողնելով փոփ մշակույթի վրա։ Նրա շուրջ ձևավորվեցին բազմազան կարծիքներ։ Առավել աչքի են ընկնում Gangnam Style-ի գրավիչ ռիթմն ու Փսիի ծիծաղաշարժ պարային շարժումները։ 2012 թ. սեպտեմբերի 20-ի կատարումը Գինեսի ռեկորդների գրքում ճանաչվեց որպես Յութուբյան տիրությում ամենից շատ հավանությունների արժանացած տեսանյութը։ Այնուհետև հոլովակն արժանացավ MTV-ի Europe Music Awards մրցանակին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2012 սինգլներ Կատեգորիա:Փսիի երգեր Կատեգորիա:2012 երգեր Կատեգորիա:Երաժշտական մեմեր Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Երևաննախագիծ
«Երևաննախագիծ», նախագծային ինստիտուտ Երևանում ։
Պատմություն
Հիմնադրվել է 1958 թվականին, Երքաղխորհրդի գործկոմի ճարտարապետական հատակագծային վարչության նախագծային արվեստանոցի բազայի վրա։ Մշակում է Երևան քաղաքի գլխավոր հատակագծի, բնակելի զանգվածների և տների, հասարակական և կոմունալ կառույցների նախագծեր։ Ունի հինգ ճարտարապետական և մեկ հատակագծային արվեստանոց, հատուկ մասնագիտացված և տեխնիկական բաժիններ։ Կազմվել է Երևան քաղաքի գլխավոր հատակագիծը՝ մինչև 2000 թվականի հեռանկարով, որը 1971 թվականին ընդունել է ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհուրդը, հաստատել՝ ԽՍՀՄ Պետշինի հատուկ հանձնաժողովը։ Երևանի կենտրոնի կառուցապատման նախագիծը 1974 թվականի համամիութենական մրցույթում շահել է առաջին մրցանակ։ «Երևաննախագիծ»-ի նախագծերով Երևանում կառուցվել են նոր բնակելի զանգվածներ (Աջափնյակ, Նոր Նորք, Զեյթուն, Էրեբունի և այլն), ժողովրդական տնտեսության նվաճումևերի ցուցահաևդեսի արդյուևաբերության, գիտության և մշակույթի տաղավարևերը (Ֆենիքս Դարբինյան, Ա․ Մելքոնյան, Ջիմ Թորոսյան, Ռազմիկ Մանուկյան, Լևոն Գևորգյան, Տ․ Շահնազարյան), «Անի» հյուրանոցի (Ֆենիքս Դարբինյան, էդուարդ Սաֆարյան, Ֆ․ Հակոբյան, Գ․ Բալյան), «Էրեբունի» թանգարանի (Բաղդասար Արզումանյան, Շմավոն Ազատյան), Շախմատիստի կենտրոնական տան ( Ժաննա Մեշչերյակովա, Ռ․ Մանուկյան), մաթեմատիկական մեքենաների ԳՀԻ-ի (Տ․ Մարգարյան, Բաղդասար Արզումանյան, Շմավոն Ազատյան, Յուրի Դալլաքյան), սրտաբանության և սրտային վիրաբուժության Լ․ Ա․ Հովհաննիսյանի անվան ԳՀԻ-ի (Ջիմ Թորոսյան, Լ․ Գրիգորյան), Կինոյի տան (Ե․ Սաֆարյան, Ի․ Մանուչարյան) և այլ շենքեր։ «Կովպետտրանս» նախագծային ինստիտուտի հետ համատեղ մշակվել է Երևանի մետրոպոլիտենի տեխնիկական նախագիծը։ Նախագծվել են «Հանրապետության հրապարակ», «Երիտասարդական», «Բարեկամություն» և այլ կայարանների նախասրահները, կազմվել են ՀԽՍՀ կառավարական նոր տան, Երևանի պատմական և ճարտարապետական հուշարձանների պահպանման նախագծեր։
«Երևաննախագիծ» ինստիտուտում են աշխատել Հովհաննես Մարգարյանը, Միքայել Մազմանյանը, Գևորգ Քոչարը և վաստակաշատ ուրիշ ճարտարապետներներ ու շինարարներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի պատմություն Կատեգորիա:Երևանի ճարտարապետություն
Ծովազարդ
Ծովազարդ, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզի Գավառ համայնքում ։
Ֆիզիկա-աշխարհագրական բնութագիր
Գտնվում է Սևանա լճի հյուսիս-արևմտյան ափից մոտ 2 կմ հեռավորությամբ, Սևան-Գավառ ավտոճանապարհի վրա, մարզկենտրոն Գավառից 16 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բնակավայրը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1920 մ բարձրության վրա։
Բնակչություն
Ծովազարդի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ, կերային մշակաբույսերի և կարտոֆիլի մշակությամբ։
Պատմամշակութային կոթող
Գյուղում և շրջակայքում պահպանվել են դամբարաններ (մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին հզ.), եկեղեցի (17-18դդ.), 12-15 դդ. արձանագրություններով խաչքարեր և գերեզմանոց։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Մազազ գավառի բնակավայրեր
Կարապետ Երանյան
Կարապետ Հակոբի Երանյան (, Ինեպոլու, Թուրքիա), հայ գրաֆիկ։
Կենսագրություն
1934 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը։ 1936-1948 թվականներին աշխատել է Հայֆիլմ ստուդիայում՝ որպես մուլտիպլիկացիայի նկարիչ։ 1950 թվականից զբաղվում է պլակատով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1914 ծնունդներ Կատեգորիա:Ինեպոլու քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ գրաֆիկներ
Ծաղկունք (Գեղարքունիքի մարզ)
Գտնվում է Հրազդան գետի աջափնյակում, մարզկենտրոնից 40 կմ հյուսիս-արևմուտք, Սևան քաղաքից 7 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բնակավայրը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1850 մետր բարձրության վրա, փռված Փամբակի լեռների բազուկը կազմող Սուրբ Հովհաննես, Աբազանց դոշ, Խաչիդոշ սարերի և Թափիդոշ բլրի ստորոտին։
Պատմական ակնարկ
Ծաղկունքը հնագույն բնակավայր է՝ Վարաժնունիք - Ծաղկունք - Ծաղկունեաց (Ծաղկունիք) - Ծաղկաձոր (Դարաչիչակ - Զընջըռլու) գավառի շուրջ 40 հնագույն բնակավայրերից մեկը, դեռևս մեր թվագրությունից առաջ 520 թ., ունեցել է 45 տուն, ճանաչվել Վարաժնունիք մեծածավալ գավառի վարչական կենտրոն։ Գյուղի տարածքը ընդհատումներով շուրջ 4 կմ երկարություն է ունեցել։ Այդ մասին է վկայում այն փաստը, որ գյուղից դեպի արևելք ձգվող տարածքներում կան տնատեղեր, գերեզմաններ, խաչքարեր։ «Բոստաններ» և «Կորոբել» հանդամասերում հայտնաբերել են զինվորական տարբեր տեսակի նշտարներ, սրեր, շեփորանման գործիքներ, կճուճներ, պուտուկներ, քասաներ, աղամաններ և այլ գործիքներ։ 1976 թ. տրակտորիստները կալատեղերի գոմերի մոտ փորելիս հայնտաբերել էին կանացի զարդեր։ Զարդերը ներկայումս գտնվում են Երևանի ֆիզիկայի կիրառական պրոբլեմների ինստիտուտում, որոնք 3.5 հազար տարվա պատմություն ունեն։
Շատ ավելի ուշ՝ 1828 թվականին, Թուրքմենչայի պայմանագրով Վարաժնունիք-ն անցնում է Ռուսաստանին։ Հենց այս թվականն էլ համարվում է Ծաղկունք ներկայիս գյուղի հիմնադրման պաշտոնական թվականը։ Այդ թվականին է, որ Իրանի Մակու քաղաքից գաղթած 17 ընտանիք՝ 102 հոգի, հաստատվում է Ծաղկունքում, ինչպես նաև ընտանիքներ են գաղթում Խոյից և Վանից 1828 - 29 թթ։ Ծաղկունքի բնակչությունն աճում է՝ 1831 թ ուներ 512, 1897 թ՝ 1457, 1926 թ՝ 1561, 1939 թ՝ 1675, 1959 թ՝ 846, 1970 թ՝ 871, 1979 թ՝ 836, 1989 թ՝ 1057, 2001 թ՝ 1014, 2004 թ՝ 1096 բնակիչ։ 1849 թվականից մինչև 1917 թվականը գավառն ընդգրկվում է Երևանի նահանգի Նոր Բայազետի գավառի կազմում։ 1918-1920 թթ. առաջին անկախ Հայաստանի Ն. Բայազետի Դարաչիչակ Մահալի կազմում, 1920-1930 թթ։ եղել է հայկական ԽՍՀ Ն. Բայազետի գավառի կազմում, 1930 թ. սեպտեմբերի 9-ին մտել է նոր կազմավորված Ներքին Ախտայի վարչական կազմի մեջ, 1937 թ. դեկտեմբերի 31-ից անցել է Սևանի շրջանի վարչական տարածքի մեջ, 1991 թ. սեպտեմբերի 21-ից հանդիսանում է անկախ Հայաստանի հանրապետության բնակավայր Սևանի շրջանում, իսկ արդեն 1996 թվականից՝ գյուղ Գեղարքունիքի մարզում։
Այժմյան Ծաղկունքի հողատարածքի երկարությունը հյուսիսից հարավ շուրջ 25 կմ է, իսկ լայնությունը տատանվում է 1-6 կմ սահմաններում։
Բնակլիմայական պայմանները
Փամբակ լեռնաշղթայի Ծաղկունք լեռնաբազուկի փեշերի այս տարածքը, ուր տարածված է գյուղը իր արբանյակներ՝ Կոռոբլե և Բոստաններ բնակատեղերով, հարուստ է բնական ոչ ջրառատ աղբյուրներով։ Ջուրը սառնորակ է, փափուկ, հանքային նյութեր քիչ են պարունակում, խմելու համար պիտանի է։ Զանգու գետի ձախ ափը, գյուղի տարածքից միջև Ցորնուկ (Մոլոկան) սարի մոտակայքը, զուրկ է բնական աղբյուրներից։ Այդ տարածքում քարացրոններ են (չինգիլ)։ Հողը սևահող է։ Ծալկունք լեռնաբազուկի արևահայաց լեռնալանջերը հողազուրկ են և լվացված։ Բուսածածկը նպաստավոր է ոչխարաբուծության համար, իսկ սարալանջերի արևելյան և հյուսիսային թեքություններում փարթամ բուսականություն է աճում և նպաստավոր պայմաններ է ստեղծում խոշոր եղջերավոր անասնապահության համար։
Գյուղի հողատարածքի ամենաբարձր գագաթը Զիարատ լեռն է (2233 մ)։ Մեյդանների գոգավորությունները ճահճուտներ են։
Հողերը լեռնատափաստանային և լեռնամարգագետնային սևահողեր են։ Հարուստ են կարբոնատներով, առատ հումուս են պարունակում։ Հզորության շերտը Մեյդաններում և Դարվեշալիքում (Երևան-Սևան մայրուղու մոտ) երբեմն հասնում է 50-70 սմ, հումուսի քանակը կազմելով 5-12%, իսկ առանձին հողատարածքներում հատկապես «Քրջոտ խաչից» դեպի արևմուտք, մինչև «Շողանի քար» սահմանները հողի հզորությունը նվազում է՝ հասնելով 15-20 սմ սահմաններին։
Վարելահողերի «Ալափափաղ» և «Խտորիք» հողակտորներում գերիշխում է կավահողը, հումուսի պակասի պատՃառով այս տարածքների բերքատվությունը համեմատական կարգով պակաս է։ «Գյուղի տակ», «Չիմաններ», «Բոստաններ» վարելահողերը կավ-ավազային են՝ մեծ ջրաթափանցելիությամբ։ Այս հողերում ակոսային ջրման եղանակը իրեն չի արդարացնում։ Ջրման աշխատանքներ նման հողատարածքներում անհրաժեշտ է կատարել անձրևացման եղանակով։
Սևանի բնաշխարհում ըստ պրոֆեսոր Գ. Աղաջանյանի տվյալների, հաշվվում է 1600 բուսատեսակ, որոնցից 1500-ը ծաղկավոր են։ Ծաղկունքի հողատարածքում այն քիչ պակաս է։ Որոշ, բայց ուրույն տեղ են գրավում դեղաբույսերը՝ հազարատերևուկը, երիցուկը, անթառամը, ուրցա, խավրծիլը, խատուտիկը, մայրամի ծաղիկը, ալբերանց արյունը, խռնդատը՝ կղմուխը, տատրակը, տերեփուկը և այլն։
1970 թ. պետության հովանավորությամբ կառուցվեց էլեկտրական ջրամղիչ կայան, որն ապահովում էր ոռոգելի 120 հա տարածք՝ Ալափափախ և Գյուղատակ տարածքները, ներառյալ ազգաբնակչության պանանջները։ Այնուհետև, երբ կոլտնտեսությունը վերացվեց պետական տնտեսության, ջրարբիացվեց «Դիմաց» հանդիմասի Դարվեշալիք, Մադեյ-գյոլ, Փոսեր և Դալիբուղդա կոչվող վարելահողերը, որտեղ ջրումը նախատեսված էր ակոսային եղանակով, ջրամատակարարումը մղիչ պոմպերի օգնությամբ։
Խորհրդային միության փլուզումից հետո դադարեցվեց ջրամատակարարումը, ապակոմլեկտավորվեց կայանները և այժմ գյուղը ամբոջապես դեռևս ապահովված չէ ոռոգման ջրով։
Բնակչություն
Ներկայիս բնակչության նախնիները գաղթել են Մակուից, Խոյից և Վանից 1828-1829 թթ.։
Ծաղկունքի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, կերային մշակաբույսերի և կարտոֆիլի մշակությամբ։
Սուրբ Հարություն եկեղեցի
Սուրբ Հարություն եկեղեցին գտնվում է գյուղի կենտրոնական մասում։ Կառուցման մասին պատմական տեղեկություններ չեն պահպանվել։ Արտաքուստ ուղղանկյուն հատակագծով եռանավ բազիլիկ շինություն է, արևելյան մասում կա կիսաշրջանաձև խորան, դրա կողմերում կան 2 ավանդատներ։ Խորանն աղոթասրահից անջատված է բեմով, հյուսիսային պատի արևելյան մասում մկրտարանն է։ 1921 թ. «կարմիրների» կողմից գյուղը ռմբակոծումից հետո եկեղեցին վերանորոգվել է և արևմտյան պատին (արտաքուստ) պառկած վիճակում ագուցված է (շարված) երկու 13-րդ դարի խաչքար, իսկ հարավային պատին՝ մեկ խաչքար։ Եկեղեցին ունեցել է գմբեթավոր զանգակատուն։ Փլված եկեղեցին վերանորոգել են առանց զանգակատան։ Խաչքարերը պատի մեջ՝ պառկած վիճակում դնելը, վկայում է բոլշևիկյան կուսակցության վերաբերմունքը եկեղեցու նկատմամբ։ Շինանյութը բազալտից է։ Ըստ ճարտարապետական հորինվածքի և շինարարական տեխնիկայի 19-րդ դարի գործ է։ Եկեղեցու առաջ կան 7 կանգուն խաչքար և մեկ տասնյակից ավելի գերեզմանաքարեր ( 10-19-րդ դդ)։
Սուրբ Սարգիս մատուռ և եկեղեցի
Սուրբ Սարգիս մատուռը գտնվում է գյուղից 0,5 կմ արևելյան բլրի վրա։ Թվագրվում է 7-19 դդ. ըստ ճարտարապետական վերլուծության և կատարման տեխնիկայի։ Հատակագիծը խիստ խախտված է, այն հավանաբար եղել է եռախորան կենտրոնագմբեթ կառույց։ Մուտքը արևմտյան կողմից է։ Ներսում և արտաքուստ կան խաչքարեր, կառուցված է սրբատաշ գորշ բազալտից, մատուռի չափսերն են ՝ 6.5x4.2մ)։ Ներսում և դրսում կան 10-15 դդ. խաչքարեր։ Մատուռը վերականգնվել է և նրա կողքին 2006 թ. ավարտվել է նաև Սուրբ Սարգիս եկեղեցու կառուցումը՝ ճարտարապետ Վաչագան Թադևոսյանի նախագծով և բարերար Արսեն Աղաջանյանի հովանավորությամբ։ Եկեղեցու օծման արարողությունը տեղի ունեցավ 2006 թ. հոկտեմբերի 7-ին։ Մուտքի առաջ տեղադրված է զոհասեղան և ծակ քար, շրջակայքի գերեզմանները թվագրվում են 10-13-րդ դդ.։
Մատուռ Սուրբ Հովհաննես
Մատուռը կառուցվել է 10-13-րդ դարերում, գտնվում է գյուղի հյուսիսային մասում, բլրի գագաթին, ավերված է։ Խաչքարերը թվագրվում են 12-13-րդ դդ., գտնվում են պատվանդանի վրա։ Ասում են, որ մատուռը եղել է երդման արարողության վայր։ Գյուղ այլևս չվերադարձողները, մանավանդ երբ մարդը վատ բան է կատարել և երես չի ունեցել գյուղ վերադառնալու գնացել է Սուրբ Հովհաննես, երդվել, որ այլևս չի վերադառնալու, իսկ եթե հանկարծ վերադարձել է՝ չոքեչոք մոտեցել է խաչերին՝ երդվել, որ վատ արարք այլևս չի կատարի և նոր վերադարձել է գյուղ։
Մատուռ Ծիրանավոր
Թվագրվում է 12-13-րդ դդ., այժմ ավերված է։ 12-13-րդ դդ. խաչքարերի վրա դրված բազալտե սալը, ըստ գյուղի մեծերի, տեղադրել է հաշտարար Սիմոնը, որպեսզի խաչերին չոքեչոք մոտենան։
Մատուռ Ծաղկվանք
Մատուռն ավերված է, գտնվում է գյուղի հարավային մասում։ Ըստ մեծամեծերի պատմածի դրա տեղում կառուցված է եղել գմբեթավոր եկեղեցի, սակայն 1604 թ. Շահ Աբասը ազգաբնակչությանը տեղահան անելու ժամանակ ավերել է։ Հետագայում դրա տեղում կառուցվել է մատուռ։ 1940 թ. մատուռը քանդել և խաչերն ու քարերը, լցրել են գյուղի տակ կառուցվող դպրոցի պատերի հիմքը։ Ներկայումս տանիքը պատված է ազբոթիթեղով։
Սաքոնց գերեզմանոց
Գերեզմանոցը գտնվում է հյուսիսարևմտյան մասում, թվագրվում է 10-20-րդ դդ։ Կան ոչ անվանական խաչքարեր, կա ութաձև, երևի եկեղեցու կամ կատուռի ինքնատիպ, քարերով լեցուն հիմք, որը պեղման կարիք է զգում։
Թաք խաչ
Կառուցվել է 12-13-րդ դդ., գտնվում է Ծաղկունք-Դդմաշեն տանող ճանապարհի ձախակողմյան մասում, Ծաղկունք-Դդմաշեն հանդամասերը բաժանող գծից շուրջ 40 մ դեպի Ծաղկունք։ Դրանից դեպի հարավ՝ Զանգու գետի ափին է գտնվում Ծաղկունք գյուղի արբանյակ Չիչակլի գյուղատեղը։ Գյուղատեղում կան գերեզմանաքարեր, ջրաղացնրի մնացորդներ։
Մեծ Հայրենականում զոհված ծաղկունքցիների հիշատակի հուշահամալիր
Համալիրը կառուցվել է Գագիկ Ավագյանի նախագծով ու նախաձեռնությամբ՝ նվիրված 1941-1945 թթ Մեծ Հայրենականում զոհված ծաղկունքցիների հիշատակին։ Ռաֆիլ Մկրտչյանի խորհրդով ու նախաձեռնությամբ պայմանագիր կնքվեց քանդակագործ Սամվել Մանասյանի հետ, որը ձեռքի տակ ուներ ներկայիս կառույցի արծվի փոքրիկ գիպսաքանդակ մակետը։ Բազալտեկոփ արծվի թևերի հովանու ներքո, հաղթանակած հայրենի զինվորը ձախ ձեռքով սուրը խրել է հողի մեջ. Պատերազմին ասելով ՝ ոչ և հայացքը ողղել է դեպի աջ ձեռքում բռնած խաղաղության ջահին։ Արծվի հայացքը ուղղված է դեպի արևելք՝ սպասելով արևի արարող ճառագայթներին և միաժամանակ պաշտպանելով հաղթանակած զինվորի թիկունքը՝ հայրենի հողը։
Կոթողից ներքև կառուցված է «Պատմության անիվի հետագիծ» պատը իրենից ներկայացնում է աշխարհում տեղի ունեցած հասարակական-քաղաքական ուժերի բախումից, ֆաշիստական Գերմանիայի կողմից առաջ քաշած աշխարհը վերաբաժանելու հարցը և իր վայրենի, մարդակեր բնույքով փոխում է պատմության անիվի հետագիծը։ Արծվամարմին զինվորի առջև բխում են 2 ցայտաղբյուր՝ բնութագրելով դրանց հոգիներից բխող պարզությունն ու զուլալությունը։ Խորհրդանշող պատը շարված է 2 ճանապարհը բաժանող սահմանագծի վրա։ Նախքան մուտքի աստիճաններով բարձրանալը մի պահ կանգ առեք և նայեք արծվի գլխին և ձեր առջև կհառնի «Խաչի դոշ» և «Սև արոտ» բլուրների համադրումից ստացված լեռնային թևերով արծվի տեսք՝ թռչելիս։ Ճակատամասում բազալտե սալիկի վրա փորագրված է՝ «Ոչ ոք չի մոռացվել, ոչինչ չի մոռացվել»։
Դպրոցը
19-րդ դարավերջին մեկ կամ երկդասյա դպրոցներ են բացվում Ծաղկունքում, իսկ 1907 թ. ցարի կողմից հրաման է տրվում Ծաղկունքում բացել մեկ դասարան 44 աշակերտներով։ Արդեն 1919 թվականին, ըստ նշված վկայությունների, դպրոցն անջատվել է եկեղեցուց։ 1920 թ. դասասենյակներ են ծառայել Նավոնց օթախները, Գևորգյան Արամի, էլիզբարանց, Գևորգյան Գևորգի, Սառանց Գրիգորի, Մնացականանց Հովհաննեսի, Պուճուրանց Գրիշի, Գոքորի Աղոյի և ուրիշ բնակարաններ։ Գյուղի երիտասարդությունը կրթությունը շարունակում է Դիլիջանում, Քանաքեռում և Երևանում։ 1939-1940 թթ. գյուղխորհրդի նախագահ Գարեգին Ավագյանի և կոլեկտիվ տնտեսության նախագահ Մուշեղ Հովսեփյանի ջանքերով Երևանում նախագծվում է 320 աշակերտների համար դպրոցական շենք, որը իրականացվելու էր Սևանի կոմունալ բաժնի կողմից։ Շենքը շահագործման է հանձնվել 1942 թ։ Ավելի ուշ «Դար» հիմնադրամի միջոցներով 2007 թ. հոկտեմբերի 7-ին շահագործման հաձնվեց գյուղի Հ. Թումանյանի անվան միջնակարգ դպրոցը։
Հայտնի մարդիկ
Ալպիկ Մկրտչյանը (ծնվ. 1937) հայնտի ֆիզիկոս է, ԽՍՀՄ վաստակավոր գյուտարար, նրա գրչին են պատկանում առավել քան 400 հոդվածներ, մենագրություններ և զեկույցներ։ Աշխատում է որպես ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիկայի կիրառական պրոբլեմների ինստիտուտի տնօրեն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գյուղեր
Ֆլորիդայի նեղուց
Ֆլորիդայի նեղուց (Straits of Florida), ԱՄՆ-ի Ֆլորիդա նահանգը Կուբա կղզուց անջատող նեղուց։ Այն իրար է կապում Ատլանտյան օվկիանոսը և Մեքսիկական ծոցը։ Երկարությունը 650 կմ է, իսկ լայնությունը 150 կմ։ Նեղուցի միջին խորությունը 150 մ է։ Նեղուցի մոտակայքով անցնում է Ֆլորիդայի հոսանքը։ Պաշտոնապես նեղուցը պատկանում է ԱՄՆ-ին։
Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի նեղուցներ Կատեգորիա:Նեղուցներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մեքսիկական ծոց Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի նեղուցներ Կատեգորիա:Կուբայի նեղուցներ
Թրոմսյոյի համալսարան
Թրոմսյոյի համալսարան (Նորվեգիայի արկտիկական համալսարան) (Universitetet i Tromsø – Norges arktiske universitet), հակիրճ՝ UiT, բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Նորվեգիայում։ Գտնվում է  Թրոմսյո քաղաքում։ Համալսարանի գիտաշխատողները նաև մասնակցում են Սվալբարդի միջազգային համալսարանի (UNIS) ուսումնական գործընթացին։