cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Քիմիական ճարտարագետ
Աշխատաշուկա և աշխատավարձեր
Միացյալ Թագավորությունում IChemE 2016 թվականին աշխատավարձի հետազոտությունը հայտնել է միջին աշխատավարձը մոտավորապես 57,000 ֆունտ ստեռլինգ, իսկ շրջանավարտի մեկնարկային աշխատավարձը կազմում է միջինը 28,350 ֆունտ ։ Քիմիական ճարտարագիտությունը ԱՄՆ-ում ճարտարագիտական մասնագիտություններից մեկն է, որտեղ կանայք ամենաբարձր ներգրավվածությունն ունեն՝ ուսանողների 35%-ը՝ ընդհանուր ճարտարագիտության 20%-ի համեմատ ։ Միացյալ Թագավորությունում 2014 թվականին քիմիական ճարտարագիտության ուսանողների 25%-ը իգական սեռի ներկայացուցիչներ էին, մինչդեռ կանայք ընդհանուր ճարտարագիտության 15%-ն էին կազմում ։ ԱՄՆ-ի շրջանավարտների, ովքեր պատասխանել են 2015 թվականի աշխատավարձերի հարցմանը, 18,8%-ը կանայք էին ։
Կոնկորդիա Սաջիտարիա
Կոնկորդիա Սաջիտարիա (Concordia Sagittaria), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վենետիկ գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 10 649 մարդ։ Խտությունը կազմում է 154 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 66,5 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 30023։ Հեռախոսային կոդ՝ 0421։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Անտոնովկա (գյուղ, Մարյինի շրջան)
Անտոնովկա (Антонівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անտոնովկա գյուղում բնակվում էր 487 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Միջնադարյան քաղաք
Միջնադարյան քաղաքը։ Քաղաքը, որպես այդպիսին, առաջացավ դասական միջնադարում։ Վաղ միջնադարում Արևմտյան Եվրոպայում Հռոմեական կայսրության շրջանից պահպանվել էին մի շարք քաղաքներ։ Սակայն դրանք ոչ թե տնտեսական, այլ քաղաքական և եկեղեցական կենտրոններ էին։ 10–11րդ դարերում Արևմտյան Եվրոպայի տնտեսական կյանքում տեղի ունեցան կարևոր փոփոխություններ։ Արհեստագործության մեջ, որը հիմնականում կենտրոնացված էր գյուղում, նկատվում էր արտադրողականության աճ։ Կատարելագործվում էին արհեստի առանձին ճյուղեր։ Արհեստագործությունն աստիճանաբար առանձնանում էր գյուղատնտեսությունից։ Արհեստի բաժանումը նոր ճյուղերի, արհեստագործական տեխնիկայի կատարելագործումը պահանջում էին, որ արհեստավորն ունենար որոշակի գիտելիքներ և մասնագիտական հմտություններ։ Քանի որ հնարավոր չէր միաժամանակ զբաղվել և՛ երկրագործությամբ, և՛ արհեստագործությամբ, արհեստավորը հաստատվում էր այնպիսի վայրում, որը նպաստավոր էր արհեստով զբաղվելու համար։ Այդպիսի վայրեր էին վարչաքաղաքական և հոգևոր կենտրոնները, նախկին հռոմեական քաղաքները։ 8–9-րդ դարերում Արևմտյան Եվրոպայում արհեստի և առևտրի քաղաք–կենտրոններ առաջացան Հյուսիսային Իտալիայում (Վենետիկ, Ջենովա, Ֆլորենցիա) և Հարավային Ֆրանսիայում (Մարսել, Թուլուզ)։ Այդ քաղաքներն իրենց չափերով շատ փոքր էին։ Սովորաբար այնտեղ բնակվում էր 1–5 հազար մարդ։ Մինչև 15-րդ դար 20–30 հազար բնակիչներ ունեցող քաղաքները համարվում էին մեծ քաղաքներ։ Այդ ժամանակ միայն մի քանի քաղաք (Միլան, Փարիզ, Կոստանդնուպոլիս, Կորդովա) ուներ 80–100 հազար բնակչություն։ Քաղաքի բնակչությունը հիմնականում զբաղվում էր արտադրությամբ և փոխանակային առևտրով։ Քաղաքներում ձևավորվում է վաճառականների հատուկ խավ, որը զբաղվում էր ներքին և արտաքին առևտրով։ Համալսարանների և այլ տիպի կրթական կենտրոնների առաջացումից հետո ձևավորվում է նաև մտավորականների խավ։ Քաղաքը առաջանում էր ավատատիրոջ հողի վրա, ուստի պարտավոր էր ենթարկվել նրան։ Հողատերն իր ձեռքում էր կենտրոնացնում քաղաքի կառավարումը։ Ավելի շատ եկամուտներ ստանալու ավատատիրոջ ձգտումը հանդիպում էր քաղաքացիների դիմադրությանը։ Ժամանակի ընթացքում քաղաքներն իրենց առջև նպատակ դրին հասնելու քաղաքային ինքնավարության։ Քաղաքացիների և ավատատիրոջ միջև պայքարի ընթացքում ձևավորվում է քաղաքային ինքնավարությունը։ Ինքնակառավարվող քաղաքն ուներ սեփական դատարան, աշխարհազոր և ֆինանսներ։ Ինքնավարություն ստանալուց հետո քաղաքը պարտավորվում էր ամեն տարի ոչ մեծ գումար վճարել ավատատիրոջը և նրա վարած պատերազմի ժամանակ ռազմաջոկատ տրամադրել։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Միջնադար
Բարսեղ Եղիազարյանի բնակելի տուն
Բարսեղ Եղիազարյանի բնակելի տուն, պատմամշակութային հուշարձան Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում՝ Աբովյան փողոցում ։
Պատմություն
Շենքի կառուցման աշխատանքներն սկսվել են 1884 թվականին։ Այն կառուցվել է Քաղաքային դումայի պատգամավոր, հասարակական գործիչ, վաճառական Բարսեղ Եղիազարյանի համար ։ Աբովյանի փողոցին նայող գլխավոր ճակատը սիմետրիկ է, չնայած հորինվածքային տարրերին՝ ելուստներ, խորշեր, կենտրոնական պատշգամբ, կանոնավոր տեղաբաշխումն անցնում է պորտալի կողային դիրքից։ Կառույցն ունի զարդանախշային բազմապիսի մոտիվներ։ Հատակագծի ընդհանուր պատկերում օգտագործվել է ժամանակաշրջանի քաղաքային շենքերին հատուկ T-ձև կոնֆիգուրացիան։ Սենյակների հիմնական խումբը՝ սրահը, հյուրասենյակը, ճաշասենյակը, ննջարանները, կցակազմված է երկու շարքով գլխավոր մասնաշենքում և իր խորշերով կողմնորոշված երեք ուղղությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Հին Երևան
Ստեռլիտամակ
Ստեռլիտանակ (Стерлитамак, Стәрлетамаҡ), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնության Բաշկորտոստանի Հանրապետության Ստեռլիտամակսկի շրջանում։ Հանդիսանում է Ստեռլիտամակի շրջանի վարչական կենտրոնը (1919—1922 թվականներին՝ Բաշկորտոստանի մայրաքաղաքը)։ Նավահանգիստ Բելայա գետի ափին։
Բնակչությունը կազմում է ։
Քիմիական (սինթետիկ կաուչուկի, սոդացեմենտի արտադրություն), թեթև արդյունաբերության և մեքենաշինության կենտրոն է։ Ունի մանկավարժ, ինստիտուտ, Ուֆայի նավթային ինստիտուտի ընդհանուր տեխնիկական ֆակտորիա, 8 միջնակարգ մասնագիտական ուսուցողական հաստատություն, թատրոն։ Հիմնադրվել է 1766 թվականին։ Քաղաք է 1781 թվականից։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ
Ֆունկցիոնալիզմ
Հիմնական կետեր
Ֆունկցիոնալիզմը գիտակցության տեսություն է, համաձայն որի հոգեկան վիճակները որոշվում են ոչ թե իրենց ներքին կառուցվածքով, այլ այն դերերով, որոնք նրանք կատարում են համակարգում, որը ներառում է դրանք որպես անբաժանելի մաս։ Իր ամենապարզ ձևով ֆունկցիոնալիզմը կարող է արտահայտվել որպես երկու հիմնական դրույթ.
Բազմակի իրագործելիությունը նշանակում է միևնույն հոգեկան վիճակների գոյության հնարավորությունը շատ տարբեր ֆիզիկական հիմքերի վրա։ Օրինակ, ցավը զգում են ոչ միայն մարդիկ, այլև կենդանիները, որոնց ուղեղի կառուցվածքը զգալիորեն տարբերվում է մարդու ուղեղի կառուցվածքից։ Ֆունկցիոնալիզմի տեսանկյունից, ենթադրորեն հնարավոր է, որ նույն ցավը կարող են զգալ այլմոլորակային էակներ, որոնց ֆիզիկաքիմիական գործընթացները մարմնում արմատապես տարբերվում են երկրային էակների մարմնում տեղի ունեցող ֆիզիկաքիմիական գործընթացներից։ Ուստի ֆունկցիոնալիզմի համար գլխավոր դերը խաղում է ոչ թե ուղեղի կառուցվածքը, այլ հոգեկան վիճակների իրացումը՝ անկախ դրանց ֆիզիկական հիմքից։ Բազմաթիվ իրագործելիության փաստարկը առաջ քաշվեց ֆունկցիոնալիստների կողմից՝ հերքելու ինքնության տեսությունը, որը մտավոր վիճակները նույնացնում է ուղեղի վիճակների հետ։
Գործառույթների չեզոք բնույթը նշանակում է, որ հոգեկան վիճակները պետք է դիտարկել ոչ թե որպես նյութի կամ անմարմին ոգու հատկություն, այլ որպես ինքնուրույն երևույթ՝ համակարգի գործառույթները, որոնք որոշվում են դրա մեջ եղած կապերի կառուցվածքով իր աշխատանքի ընթացքում և ունենալով պատճառահետևանքային արդյունավետություն։ Այս դիրքորոշումը տարբերակում է ֆունկցիոնալիզմի մեթոդաբանությունը ոչ միայն ինքնության տեսությունների ռեդուկցիոնիստական ​​մեթոդոլոգիայից, որոնք ուղեղը համարում են գիտակցության միակ հնարավոր նյարդաբանական հիմքը, այլև վարքագծային մեթոդաբանությունից։ Եթե ​​վարքագծային մոտեցումը մարդկանց և կենդանիների վարքագիծը դիտարկում է որպես արտաքին միջավայրից գրգռվածության հետևանք, ապա ֆունկցիոնալիզմը մարդկանց և կենդանիների վարքագիծը դիտարկում է որպես նրանց հոգեկան վիճակների հետևանք։
Գործառույթների չեզոքությունից բխում է գիտակցության ուսումնասիրության ֆունկցիոնալիզմի մեթոդաբանական պահանջը. նրանք չպետք է հիմնվեն ինքնին ենթաշերտի (ուղեղի) ուսումնասիրության վրա, այլ պետք է ելնեն գործելու գործընթացում ենթաշերտի տարրերի միջև հարաբերական հարաբերությունների դիտարկումից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գիտակցության փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Հոգեբանական տեսություններ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական ուղղություններ և դպրոցներ Կատեգորիա:Մոնիզմ Կատեգորիա:Իմացություն Կատեգորիա:Կոգնիտիվ գիտություն Կատեգորիա:Ժամանակակից փիլիսոփայություն
Տրետինոին
Տրետինոին, նաև հայտնի որպես ամբողջովին տրանս ռետինոյաթթու (ATRA), դեղորայք, որն օգտագործվում է ակնեի և սուր պրոմիելոցիտար լեյկոզի բուժման նպատակով ։ Ակնեի բուժման համար կիրառվում է քսուկի կամ նրբաքսուկի (կրեմ) ձևով ։ Լեյկոզների բուժման դեպքում օգտագործում են երեք ամիս բերանացի ընդունման տարբերակով ։
Բերանացի ընդունմամբ կիրառելիս հաճախ հանդիպող կողմնակի երևույթներից են՝ հևոցը, գլխացավը, թմրածությունը, ընկճախտը, մաշկի չորությունը, քորը, մազաթափությունը, սրտխառնոցը, մկանացավերը և տեսողության խանգարումները ։ Այլ ավելի ծանր կողմնակի երևույթներից են՝ լեյկոցիտների թվաքանակի չափազանց բարձրացումը և թրոմբագոյացման խթանումը ։ Կրեմի օգտագործման ժամանակ դիտվող կողմնակի երևույթներից են՝ մաշկի կարմրությունը, թեփոտումը և լուսազգայունությունը ։ Հղիության ժամանակ օգտագործումը համարվում է, որ վնասում է երեխային ։ Դեղը դասվում է ռետինոիդների շարքին ։
Տրետինոին դեղորայքը ստեղծվել է 1957 թվականին և հաստատվել է բժշկական նպատակներով օգտագործման համար 1962 թվականին ։ Այն ներառված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության կողմից սահմանված անփոխարինելի՝ առողջության համար ամենաանվտանգ և անհրաժեշտ դեղերի ցանկում ։ Հասանելի են նաև Տրետինոինի ջեներիկ տարբերակները ։
Մաշկային խնդիրներ
Տրետինոինը մեծ մասամբ կիրառվում է ակնեի բուժման նպատակով ։ Այն նաև կիրառվում է բուն մաշկի հիպերկոլագենացված տեղամասերը` բծերը բուժելու նպատակով, չնայած սա չի նշվում ցուցումներում ։
Տեղային օգտագործման տրետինոինը հակացուցված է հղիներին և դասվում է C կատեգորիային ։
Այն մարդիկ, ովքեր օգտագործում են այս դեղորայքը, չպետք է կիրառեն այլ միջոցներ, որոնք ունեն արտահայտված չորացնող ազդեցություն. բաղադրությունում ունեն ալկոհոլ, կծու, լայմ, ծծումբ, ասպիրին, քանի որ այս միջոցները կարող են փոխազդել կամ պոտենցել տրետինոինի կողմնակի ազդեցությունները ։
Լեյկոզ
Տրետինոինը կիրառվում է սուր պրոմիելոցիտար լեյկոզի ռեմիսիան երկարաձգելու նպատակով այն անձանց մոտ, ովքեր ունեն մուտացիա (15;17 տրանսլոկացիա և/կամ PML/RARα գենի առկայություն) կամ անտրացիկլիններով բուժման նկատմամբ կայուն են, կամ ունեն անտանելիություն այդ խմբի դեղորայքի նկատմամբ ։
Մաշկային կիրառում
Տեղային տրետինոինը նախատեսված է միայն մաշկին քսելու համար և չի կարելի օգտագործել այլ հատվածներում, օրինակ՝ քսել աչքերին կամ լորձաթաղանթներին։ Հաճախակի հանդիպող կողմնակի ազդեցություններից են՝ մաշկի տեղային գրգռումը, կարմրությունը, թեփոտումը և այրոցի զգացումը ։
Լեյկոզների ժամանակ կիրառում
Բերանացի ընդունման համար նախատեսված տրետինոինը ունի մի շարք վտանգներ, ինչպիսիք են՝ ռետինոյաթթվի համախտանիշը և լեյկոցիտոզը ։
Այլ ծանր կողմնակի երևույթներից են՝ թրոմբոզի, երեխաների մոտ բարորակ ներգանգային գերճնշման, հիպերլիպիդեմիայի՝ հիպերխոլստերինեմիայի և/կամ հիպերտրիգիցիրիդեմիայի և լյարդի ախտահարման ռիսկը ։
Կան նաև այլ կողմնակի երևույթներ, օրինակ՝ անհանգստություն (66 %), դող (63 %), արյունազեղումներ (60 %), վարակներ (58 %), ծայրամասային այտուցներ (52 %), ցավ (37 %), կրծքավանդակում անհարմարավետության զգացում (32 %), այրոց (29 %), տարածուն ներանոթային մակարդում (26 %), քաշի ավելացում (23 %), անորեքսիա (17 %), քաշի կորուստ (17 %) և մկանացավեր (14 %) ։
Շնչական համակարգի կողմից դիտվող կողմնակի երևույթները հիմնականում նշմարում են ռետինոյաթթվի համախտանիշի զարգացումը և ներառում են վերին շնչուղիների գործունեության խանգարումներ (63 %), դիսպնոէ (60 %), շնչառական անբավարարություն (26 %), հեղուկ թոքամզի խոռոչում (20 %), թոքաբորբ (14 %), խզզոցներ (14 %), սուլող շնչառություն (14 %) և այլ նշաններ, որոնք հանդիպում են 10 %-ից քիչ դեպքերում ։
Այս դեղորայքը օգտագործած անձանց շուրջ 23 %-ը նշում է ականջներում աղմուկի կամ լցվածության զգացում ։
Ստամոքսաղիքային ուղու կողմից դիտվող կողմնակի երևույթներից են՝ արյունահոսությունը (34 %), որովայնային ցավը (31 %), դիառեան (23 %), փորկապությունը (17 %), դիսպեպսիան (14 %) և փորափքանքը (11 %), ինչպես նաև այլ խանգարումներ, որոնք 10 %-ից քիչ են հանդիպում ։
Սիրտանոթային համակարգի կողմից դիտվում են՝ ռիթմաշեղումներ (23 %), կարմրություն (23 %), հիպոտենզիա (14 %), հիպերտենզիա (11 %), ֆլեբիտ (11 %) և սրտային անբավարություն (6 %), պացիենտների 3 %-ի մոտ դիտվում է՝ սրտի կանգ, սրտամկանի ինֆարկտ, սրտամկանի դիլատացիա, աղմուկներ, իշեմիա, կաթված, միոկարդիտ, պերիկարդիտ, թոքային գերճնշում, երկրորդային կարդիոմիոպաթիա ։
Նյարդային համակարգի կողմից դիտվող կողմնակի երևույթներից են՝ գլխապտույտ (20 %), պարէսթեզիաներ (17 %), տագնապ (17 %), անքնություն (14 %), ընկճախտ (14 %), շփոթվածություն (11 %) և այլ երևույթներ, որոնք 10 %-ից քիչ են հանդիպում ։
Միզային համակարգի կողմից դիտվող կողմնակի երևույթներից կարող են լինել երիկամային անբավարարություն (11 %) և այլ խնդիրներ, որոնք 10 %-ից քիչ են հանդիպում ։
Ազդեցության մեխանիզմ
Քաղցկեղի բուժման գործում նրա արդյունավետության մեխանիզմը անհայտ է, բայց սուր պրոմիելոցիտար լեյկոզի ուսումնասիրման բջջային մակարդակում լաբորատոր հետազոտությունները ցույց են տվել, որ տրետինոինի ազդեցությունից բջիջները տարբերակվում են և դադարում են բազմանալ, ու ժամանակի ընթացքում ոսկրածուծում կրկին սկսում են գերակշռել ոչ քաղցկեղային բջիջները ։ Վերջին հետազոտությունները ցույց են տվել, որ այս ամբողջովին տրանս ռետինոիդի ածանցյալները(ATRA) արգելակում և քայքայում են PIN1-ը (պեպտիդիլպրոլիլ տրանս իզոմերազ-1) ։
Ակնեի բուժման մեջ իր արդյունավետության մեխանիզմը ևս անհայտ է, ու կրկին բջջային մակարդակով եթե դիտարկենք, այն նպաստում էպիթելյալ բջիջների բազմացմանը և մաշկի արագ փոխարինմանը՝ դրանով ապահովելով սև կետերի վերացումը, ինչպես նաև խոչընդոտում է մազարմատում էպիթելիոցիտների միմյանց կիպ հարելուն, հետևաբար ընկճում է սև կետերի առաջացումը։
Պատմական ակնարկ
Տրետինոինը, որպես ակնեի բուժման միջոց, համահայտնաբերել են Ջեյմս Ֆուլտոնը և Ալբերտ Քլիգմանը 1960ական թվականներին Պենսիլվանիայի համալսարանում ։ Պենսիլվանիայի համալսարանին էր պատկանում Ռետին-Ա ի մենաշնորհը։ Արտոնագիրը հետագայում նա փոխանցել է դեղաբանական ընկերություններին ։
Ստւգաբանություն
Տրետինոին անվանման ծագումը ոչ միանշանակ է, բայց ամենահայտնի տեսակետը այն է , որ անունը ձևավորվել է trans- + retinoic [acid] + -in, որի օգտին է խոսում նաև այս դեղի պատկանելը ռետինոյաթթվի ամբողջովին տրանս իզոմերների շարքին։ Իզոտրետինոինի արմատը ևս տրետինոինն է, որին գումարվել է iso- նախածանցը։ Արտասանության հետ կապված ընդունելի մի քանի տարբերակ կա տրետինոինի և իզոտրետինոինի համար։ Ռետինոյիկը արտասանվում է    , ու բնական է  արտասանությունը, որն էլ ամենահաճախն ենք լսում։ Բառարաններում կարող ենք նաև այլ օրինակներ հանդիպել՝  և   ։
Հետազոտություն
Որոշ գիտնականներ փորձում են ապացուցել մազաթափության բուժման նպատակով տրետինոինի կիրառման արդյունավետությունը, հատկապես՝ մինոքսիդիլի ազդեցությունը խթանելու միջոցով, բայց հետագա հետազոտություններ են անհրաժեշտ դա հաստատելու համար, որովհետև ներկայիս արդյունքները հակասական են ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռետինոյաթթու Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր Կատեգորիա:Ռետինոյաթթվի տրանս իզոմերներ Կատեգորիա:Կարոտինոիդներ Կատեգորիա:Հակաքաղցկեղային դեղորայք Կատեգորիա:Արոմատազի ինհիբիտորներ Կատեգորիա:Հակակորյակային դեղորայք Կատեգորիա:Հակաուռուցքային
Կոմիտասի հուշարձան (Վաղարշապատ)
Կոմիտասի հուշարձան, գտնվում է Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի կենտրոնում՝ Կոմիտասի անվան հրապարակում։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1969 թվականին։ Ընդգրկված է Վաղարշապատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում ։
Տվյալներ
Հուշարձանի նյութը բազալտ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:Երվանդ Քոչարի քանդակներ Կատեգորիա:Վաղարշապատի շենքեր և կառույցներ
Լատվիայի օկուպացիայի թանգարան
Լատվիայի օկուպացիայի թանգարան (Latvijas Okupācijas muzejs), թանգարան Ռիգայում, որի ցուցադրությունները լուսաբանում են Լատվիայի պատմությունը 1940 թվականից մինչև 1991 թվականը ընկած ժամանակահատվածում։ Տեղակայված է քաղաքի պատմական մասում։
Թանգարանի շենք
Կառուցվել է 1970 թվականին որպես Լատիշական կարմիր հրաձիգների թանգարան, ստեղծվող Լատիշական կարմիր հրաձիգների թանգարան-հուշահամալիրի կազմում։ Ճարտարապետը Գունար Լուսիս-Գրինբերգն է, ով Լատիշական կարմիր հրաձիգների թանգարան-հուշահամալիրի ստեղծողների հետ արժանացել է ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի։
Թանգարանի շենքը շրջակա տարածքը բաժանում է երկու հավասար մասերի, առանձնացնելով միջնադարյան Ռատուշայի հրապարակը նոր կազմավորված Լատիշական հրաձիգների հրապարակից, որն ուղղված է դեպի Դաուգավա։
Շենքի ճակատային մասը երեսապատված է զոդակցված պղնձե թիթեղներով, ինչը բնորոշ է 70-ական թվականների խորհրդային ճարտարապետության ոճին։ Թանգարանի հիմնական շենքի վերանորոգման պատճառով ցուցահանդեսը ժամանակավորապես տեղափոխվել է Բուլվար Ռայնա 7 հասցե։
Ստեղծման պատմություն
Լատվիայի օկուպացիայի թանգարանը համարվում է մասնավոր թանգարան, որն անցել է պետական հավատարմագրում։ Թանգարանը հիմնադրվել է 1993 թվականին։ Թանգարանի կառավարումը իրականացվում է «Լատվիայի օկուպացիայի թանգարան ասոցիացիա» հասարակական բարեգործական կազմակերպության կողմից։ Ավանդաբար թանգարան են այցելում դիվանագետներ և պետությունների բարձրաստիճան պաշտոնական ներկայացուցիչներ, այցելուների թվում են Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկել ը և Ուկրաինայի նախագահ Պյոտր Պորոշենկո ն ։
Ժամանակակից թանգարան
Թանգարանի ֆոնդերը կազմում են շուրջ 30 հազար փաստաթղթեր, լուսանկարներ, գրավոր և բանավոր նյութական ապացույցներ, որոնք արտացոլում են Լատվիայի պատմությունը 1940 թվականից մինչև 1991 թվականը, ինչպես նաև հիշարժան իրեր, կալանավայրերից և հատուկ բնակության վայրերից։ Թանգարանի գիտահետազոտական աշխատանքներին մասնակցում են Լիտվայի, Շվեդիայի, Մեծ Բրիտանիայի, ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի գիտնականները։ Եվրոհանձնաժողովը աջակցում է «Արտագաղթը վերապրածների տեսաապացույցների հավաքագրման» ծրագրին։
Հավաքածու
2017 թվականի սկզբին թանգարանի արխիվում հաշվառված էին 60000 առարկաներ։ Դրանցից շատերը թանգարանին են նվիրաբերվել օկուպացիան վերապրածները, ովքեր ցանկանում են պահպանել այդ ժամանակաշրջանի իրադարձությունները։ Թանգարանի աշխատակիցները արձանագրել են ավելի քան 2300 տեսանկարահանված ապացույցներ։ Սա Եվրոպայում այս թեմային նվիրված ամենամեծ հավաքածուներից մեկն է։
Ցուցադրություն
Ցուցադրությունը բաժանված է երեք փուլերի, որոնք ունեն հետևյալ անվանումները` «Խորհրդային օկուպացիայի առաջին տարի (1940-1941)», «Նացիստական Գերմանիայի օկուպացիան (1941-1944)» (հատուկ բաժին է հատկացված Լատվիայի տարածքում Հոլոքոստին) և «Հետպատերազմական խորհրդային օկուպացիա (1944-1991)»։
Թանգարանի կողմից ստեղծվել են նաև շարժական ցուցահանդեսներ (մի քանի լեզուներով)` «Լատվիան 1939-1991 թվականների օկուպացիայից դեպի ազատություն» (ցուցադրվում է Լատվիայի դպրոցներում և թանգարաններում), «Լատվիան վերադառնում է Եվրոպա» (ցուցադրվում է Եվրոպայում, այդ թվում  Եվրոխորհրդարանի շենքում ), Ավստրալիայում, Կանադայում, «Լատվիան վերադառնում է ազատ աշխարհ» (ցուցադրվում է ԱՄՆ-ում) ։ Թանգարանը հրատարակում է «Լատվիայի օկուպացիայի թանգարանի տարեգիրք» պարբերականը։ Թանգարանում անցկացվում են տարբեր հասարակական միջոցառումներ։
Աշխատանքային ռեժիմ
Թանգարանը բաց է ամեն օր ժամը 11:00-ից մինչև18:00-ն: Մատչելի են նաև զբոսաշրջիկների ուղեկցորդները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Լատվիայի թանգարաններ Կատեգորիա:Լատվիայի պատմություն
1452
Մահեր
Կատեգորիա:1452 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Առագաստ (հանդես)
Բաժիններ
Մշտական խորագրերն են՝«Նախաձեռնություններ», «Տպավորություններ», «Հիշողություններ», «Անոնսներ», «Թարգմանություններ», «Հայ արվեստագետներ», «Նոր գրքեր», «Մշակույթ», «Երկխոսություն» և այլն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամսագրեր
1938
Մահեր
Կատեգորիա:1938 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ռոլֆ Ապիցշ
Ռոլֆ Ապիցշ (Rolf Apitzsch, ), գերմանացի սիրողական աստղագետ, գիսաստղերի և աստերոիդների հայտնաբերող,
Կենսագրություն
Աշխատում է Վիլդբերգի աստղադիտարանում (IAU-Code 198), որը գտնվում է Գերմանիայի Վիլդբերգ քաղաքի մոտ։ Նա սկսել է լրջորեն զբաղվել աստղագիտությամբ թոշակի անցնելուց հետո՝ 1999 թվականից։
Ի նշան նրա արժանիքների՝ աստերոիդներից մեկին տրվել է իր անունը (29214) Ապիցշ ։
Հայտնագործություններ
2004-2013 թվականներին նա հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 79 աստերոիդ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Նարչուգ
Նարչուգ (Нарчуг), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վիլեդ գետի ափին։ Գետի երկարությունը 29 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Առակք Եզոբոսի
Առակք Եզոբոսի, առակների ժողովածու։ Հայերեն առաջին անգամ տպագրվել է 1784 թվականին Տրիեստում՝ Մխիթարյան տպարանում, անգլերենից թարգմանել է Մարգար Շահրիմանյանցը, իտալական օրինակը սրբագրել է մխիթարյան միաբան Կոմիտաս վարդապետ Կարապետյան Կոստանդնուպոլսեցին։ Տիտղոսաթերթին՝ «Առակք Եզոբոսի փռիւգիացւոյ․․․» ։
Տպագրվել է նաև 1818, 1827, 1849, 1860, 1886 թվականներին (բոլորը՝ Վնտ․, Սբ Ղազարի տպ․), «Հատընտիր և պատկերազարդ առակք Եզոպոսի և առածք պէսպէս ազգաց» վերնագրով՝ 1857 թվականին (Թ․, Ալադաթյանի տպագրություն), 1859 թվականին (ՍՊբ, Ռափայել Պատկանյանի տպագրություն) ։
Էմմա Ստեփանյան
Էմմա Մելիքի Ստեփանյան (Մելիքյան) (1915, օգոստոսի 26, Էնգելի - 1989, փետրվարի 16, Թբիլիսի), հայ խորհրդային դերասանուհի։ Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական (1978) և ՀԽՍՀ վաստակավոր (1964) արտիստ։
Կենսագրություն
Էմմա Ստեփանյանը ծնվել է Էնգելիում։ Բեմական գործունեությունն սկսել է 1934 թվականից, Երևանի բանվորական թատրոնում։ 1936-1944 թվականներին, Ամիրբեկյան ազգանունով եղել է Երևանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնի առաջատար դերասանուհիներից լավագույն դերը՝ Դեդի («Գիքոր», ըստ Հովհաննես Թումանյանի, 1939 թվական)]։ 1944 թվականից՝ Թբիլիսիի հայկական թատրոնի դերասանուհի։ Անձնավորել է դրամատիկ, կատակերգական և բնութագրական դերեր։
Դերեր
Նկարահանվել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի «Գիքոր» (1982 թվական, ռեժիսոր Իսրայելյան) ֆիլմում՝ Դեդիի դերում։
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Մարի Ֆրեդիկսսոն
Մարի Ֆրեդիկսսոն (ամբողջական անունը՝ Գուն-Մարի Ֆրեդրիկսսոն) (Gun-Marie Fredriksson, ), շվեդ երգչուհի, կոմպոզիտոր, երգահան, դաշնակահար, ավելի շատ հայտնի որպես Roxette (Պեր Գեսլի հետ միասին) փոփ-ռոք խմբի մենակատար։ Մասնակցել է Պեր Գեսլեի և շվեդական Gyllene Tider խմբի մենահամերգների ալբոմի ձայնագրմանը։ Զբաղվում է նաև մենակատարի կարիերայով։ Ներկայումս բնակվում է Ստոկհոլմի Յուրսհոլմ արվարձանում։ Ամուսնացած է Միքայել Բոլյոշի (Mikael Bolyos) հետ, որից ունի երկու երեխա՝ դուստրը Յուսեֆինը (1993) և որդին Օսկարը (1996)  ։
Երիտասարդություն և կարիերայի սկիզբ
Մարին ծնվել է Էսշյոում (Össjö) և ընտանիքում 5 երեխաներից ամենափոքրն էր ։ Հետագայում նրա ընտանիքը տեղափոխվեց Էստրա Յունգբու (Östra Ljungby) փոքրիկ քաղաք։ Մարիի ծնողները աղքատ էին և անընդհատ աշխատում էին՝ հաճախ իրենց կրտսեր դստերը թողնելով միայնակ։ Այդ պահին նա իր մեջ հայտնաբերեց ելույթ ունենալու կիրքը, նա սիրում էր կանգնել հայելու առաջ և իրեն ներկայացնել որպես աստղ։ Քույրերի և հարևանի երեխաների հետ միասին Մարին սկսեց նվագել և երգել։ Մայրը հաճախ խնդրում էր Մարիին ինչ-որ բան կատարել իրենց հյուրերի համար, որոնք հիանում էին նրա ձայնով և երգեցողությամբ, որը հիշեցնում էր Օլիվիա Նյուտոն-Ջոնի ոճը ։
Դեռևս անչափահաս տարիքում Մարին իր համար հայտնաբերեց այնպիսի արվեստագետների, ինչպիսիք են Ջոնի Միտչելլը, The Beatles- ը և Deep Purple-ը, և այդ ժամանակ էլ նրա հետաքրքրությունը երաժշտության նկատմամբ ավելի մեծացավ։ 17 տարեկանում նա ընդունվեց երաժշտական ուսումնարան և այնտեղ ելույթ ունեցավ տեղական թատրոնում ։ Սակայն դերասանական արվեստից նա շուտ հոգնեց։ Մարին հաստատ որոշեց, որ ինքը կդառնա երգչուհի. «Ես ուզում եմ երգչուհի դառնալ։ Ես երգչուհի եմ» ։
Թատերական ներկայացումներին մասնակցելը օգնեց նրան, և շուտով նա տեղափոխվեց Հալմստադ, որտեղ սկսեց ելույթ ունենալ քաղաքային բեմերում։ Իր ընկեր Ստեֆանի հետ միասին կազմակերպեց Strul խումբը, որը ելույթներ էր ունենում Հալմստադի ակումբներում և նույնիսկ սինգլ ձայնագրեց։ Դրանից հետո խումբը կազմալուծվեց, և Մարիին և նրա նոր ընկերը՝ Մարտին Շտերնհյուսվուդը (Martin Sternhuvsvud) սկսեցին հանդես գալ որպես MaMas Barn: Նրանք միասին ձայնագրեցին լիամետրաժ ալբոմ՝ Barn Som Barn: Ձայնասկավառակի թողարկումից հետո շվեդական հանրաճանաչ Gyllene Tider խմբի վոկալիստ Պեր Գեսլն առաջարկեց, որ Մարին օգտագործի իր ակուստիկ ստուդիան աշխատելու համար, և այդպես էլ նրանք ընկերներ դարձան։ Պերը հավատում էր, որ Մարին չափազանց տաղանդավոր է և չի կարող թաքնվել փոքրիկ խմբերի սինթեզատորի հետևում, որոնք հանդես էին գալիս պանդոկներում և նրան հրավիրում է հանդիպման ազդեցիկ և հայտնի շվեդ պրոդյուսեր Լասս Լինդբոմի (Lasse Lindbom) հետ, որը տպավորվել էր երգչի ձայնով և նրան առաջարկել պայմանագիր կնքել ։ Մարիի ընտանիքը նրան չի աջակցում, բացառությամբ քույրերի Ուլլա-Բրիթտի և Թինայի։ Մարիի մայրը հավատում էր, որ իր դուստրը պետք է կրթություն ստանա և լուրջ աշխատանք ունենա, որ երաժշտությունը, անշուշտ, նրան կհասցնի թմրանյութերի և ձախողումների։ Քույրերի և Պերի աջակցությամբ Մարին որոշեց ստորագրել առաջարկվող պայմանագիրը և սկսեց աշխատել որպես բեկ-վոկալիստ ։
Լասս Լինդբոմն առաջարկեց, որ Մարին իր հետ դուետ երգի և ձայնագրի «Så nära nu» երգը, որից հետո Մարին կարող է դառնալ իր «The Lasse Lindbom Band» նախագծի անդամ։ Պեր Գեսլը երգչուհուն հորդորեց սկսել մենահամերգային կարիերան, նա երկար տատանվեց, բայց վերջում ձայնագրեց իր առաջին մենահամերգը`«Het vind», որի պրոդյուսերը դարձավ Լինդբոմը ։
Ännu doftar kärlek-ը դարձավ առաջին սինգլը և մեծ հաջողությունների հասավ ռադիոյում ։ Ալբոմը ստացավ շատ տարբեր գնահատականներ։ Մի թերթ գրել էր. «Սա լավագույնն է, ինչ կարող ես դու անել, Մարի»։ Երգչուհին ճնշված էր և հայտարարեց, որ այդ թերթի հոդվածը նրա համար հավասար էր «սիրտը դանակ խրելուն»։ Նա շրջագայեց Լասս Լինդբոմի խմբի հետ, քանի որ ինքն իրեն այնքան էլ վստահ չէր զգում մենահամերգներ տալու համար։ Լասսեն, Մարին, Պեր Գեսելն և Մատսի Պերսոնը կազմակերպեցին նոր խումբ և այն անվանեցին «Սպոննանդե Օստար» («Անհանգիստ պանիրներ»), որը մի քանի ամիս շարունակ ելույթներ էր ունենում տարբեր ակումբներում։ Նույն թվականին Մարին և Լասեն ուղևորվեցին Կանարյան կղզիներ՝ երկրորդ մենակատար Մարիի համար երգեր գրելու նպատակով։ Շուտով նրանք վերադարձան Շվեդիա ձայնագրված ստեղծագործությունները կատարելու համար .:
Ալբոմը թողարկվում է 1986 թվականին՝ «Den Sjunde Vågen» («Իններորդ ալիք») անվամբ, սինգլներն են դառնում Den bästa dagen-ը և Silver i din-ը։ Ալբոմը շատ լավ արձագանքներ է ստանում քննադատներից, և Մարին որոշում է ինքնուրույն շրջագայության մեկնել որպես մենակատար ։
Երկար տարիներ Պերն ու Մարին խոսում էին միասին աշխատանքներ սկսելու մասին։ Մարին բեկ-վոկալներ էր կատարում Պերի Gyllene Tider խմբի շատ երգերում, նրանք միասին աշխատեցին Spännande Ostar-ում և այլ նախագծերում, ներառյալ Gyllene Tider-ը ԱՄՆ-ում անգլալեզու ալբոմ թողարկելու փորձը։ Ֆրեդրիկսոնի կարիերան Շվեդիայում անցավ վերելքով, մինչդեռ նախկին մանկական խմբի վոկալիստ Պերի մենակատարի կարիերան անկում էր ապրում։ Ընկերներն ու գործընկերները նախազգուշացրել էին նրան, որ չաշխատի Գեսլի հետ։ Իսկ նա նպատակադրվել էր դուետ ստեղծել, անգլերեն լեզվով երգել և փորձել հաջողության հասնել Եվրոպայում։ Այդ ժամանակ շվեդ երաժիշտների շրջանում ընդունված չէր երգել անգլերենով, և այդ ձեռնարկը կարող էր ձախողել Մարիի հաջող կարիերան, բայց նա գնաց ռիսկի, որը հետագայում ամբողջությամբ արդարացվեց ։
1986 թվականին նա միավորվեց Պերսի հետ ստեղծելով Roxette անունով դուետ, իսկ Gyllene Tider անունն օգտագործվեց ԱՄՆ-ում The Heartland Café ալբոմը թողարկելու համար։ Նրանց առաջին սինգլը «Neverending Love»-ը հայտնի դարձավ Շվեդիայում, իսկ Roxette-ի «Pearls of Passion » դեբյուտային ալբոմը շունչ տվեց Գեսլիի մարող կարիերային և հետագայում հաստատեց Մարիին՝ որպես լուրջ կատարող ։
Նոր նախագիծը շատ հաջողված էր Շվեդիայում։ Այնուամենայնիվ, Մարին չցանկացավ կորցնել իր երկրպագուներին և Roxette-ի հետ Rock Runt Riket շրջագայությունից անմիջապես հետո, նա որոշեց նոր մենակատարային ալբոմ  ձայնագրել։ Այս անգամ նրան այդ աշխատանքներում օգնեց բազմաթիվ երգերի պրոդյուսեր և հեղինակ Լասե Լինդբոմը։ Աշխատանքը կատարվեց երկու փուլով` 1987 թվականի մայիս և սեպտեմբեր ամիսներին։ Երրորդ մենակատար «Efter Stormen»-ը նույնիսկ ավելի հանրաճանաչ դարձավ, քան նախորդ երկուսը։ Ձայնասկավառակի թողարկմանը հաջորդեց Շվեդիայում գովազդային շրջագայությունը, բայց այս անգամ կոմպոզիցիաները հնչեցին ավելի ակուստիկ  տարբերակով, քան նախկինում՝ դրանով իսկ ստեղծելով նոր մթնոլորտ ներկայացման համար ։
1989 թվականի փետրվարին Մարին ձայնագրեց «Sparvöga» երգը շվեդական մի հեռուստասերիալի համար։ Այս կոմպոզիցիայի գովազդային վերնագրի թեման, դարձավ  նրա ամենասիրելի և ամենահայտնի երգերից մեկը։ Այդ ժամանակից ի վեր Մարին դարձավ  Շվեդիայի ամենահանրաճանաչ երգչուհիներից մեկը ։
Համաշխարհային հաջողություն Roxette-ի հետ
1988 թվականին Roxette-ը վերադարձավ ստուդիա և ձայնագրեց երկրորդ ալբոմը՝ «Look Sharp!», որի հետ դուետը կրկին մտավ տեղական չարտերի մեջ։ Այնուամենայնիվ, նույն տարում խումբն անսպասելիորեն հայտնվեց ԱՄՆ-ի թիվ 1 հիթում՝ «The Look»: Գրեթե մեկ գիշերվա ընթացքում Ֆրեդրիկսոնը և Գեսլը դարձան աշխարհահռչակ մարդիկ՝ շրջագայելով մոլորակի վրա, վաճառելով միլիոնավոր ալբոմներ և ստանալով տարբեր մրցանակներ։ «Look Sharp!» Ալբոմը դարձավ շատ հանրաճանաչ, դրանից երկու սինգլ զբաղեցրին ամերիկյան չարտերի առաջին հորիզոնականը ։
1990 թվականին «Touchstone Pictures» կինոընկերությունը առաջարկեց Պերին երգ գրել «Գեղեցկուհի» ֆիլմի համար։ Այդ ժամանակ երաժիշտները զբաղված էին հերթական ալբոմի վրա աշխատանքներով, և Per-ը պարզապես փոխեց իր ամանորյա երգերից մեկի խոսքերը և այն անվանեց «It Must Been Love»: Երգը հնչեց ֆիլմում, դարձավ թիվ 1-ը  ԱՄՆ-ում և մինչ օրս հանդիսանում է Roxette-ի  ամենահայտնի երգերից մեկը ։
1991 թվականին թողարկվեց «Joyride» ալբոմը, խումբը հնարավորություն ունեցավ ստեղծել ևս մեկ № 1 հիթ։  Ալբոմի թողարկմանը հաջորդեց երկարատև շրջագայություն «Join the Joyride» տուրը, որի ընթացքում 1991-1992 թվականներին նրանք այցելեցին ավելի քան 100 քաղաքներ ։
Պեր Գեսլի հետ Roxette կազմում ակտիվ աշխատանքի տարիներին Մարին ժամանակ էր գտնում ինչպես իր անձնական կյանքի, այնպես էլ մեներգային ալբոմների վրա աշխատելու համար։ 1992 թվականին նա ձայնագրեց «Den ständiga resan» սկավառակը։ Այս աշխատանքը դարձավ նրա երաժշտական ինքնանկարը և գրվեց որպես օրագիր, որը պարունակում էր շատ անձնական երգեր նրա կյանքի, զգացմունքների և հարաբերությունների մասին։ Անսովոր անձնական ալբոմը ազդեց նրա կյանքի դժվարին շրջանի վրա։ «Ալբոմն արտացոլում է չորս կամ հինգ տարի առաջվա իմ կյանքի ժամանակահատվածը», - ասել է Մարին  սկավառակի մասին հարցազրույցում։ «Իմ կյանքում տեղի է ունեցել   դժոխային լրացուցիչ  բարդություններով  ճգնաժամ, բայց ուրախ եմ, որ ամեն ինչ հետևում է»։ «Ett enda liv» երգը գրվել է Մարիի մի լավ ընկերուհու մասին, ով ինքնասպան է եղել։ Երգչուհու մայրը հավանություն չի տվել դստեր այս ստեղծագործությանը՝ չհասկանալով, թե ինչու է որոշել կիսել այդպիսի անկեղծ և խորապես անձնական զգացողությունները լայն հասարակության հետ ։
Ավստրալիայում անցկացվող «Join the Joyride Tour» համաշխարհային շրջագայության ընթացքում Մարին ընկերացավ խմբի երաժիշտներից Մայքլ Բոյոշի հետ։ Հանդիպումից երեք օր անց նրանք նշանվեցին, իսկ մեկ տարի անց Ֆրեդրիկսոնը հղիացավ։ Հղիության  ընթացքում նա մի շարք համերգներ տվեց Շվեդիայում՝ ի պաշտպանություն «Den ständiga Resan» ալբոմի, ինչպես նաև Roxette- ի հետ ելույթ ունեցավ MTV Unplugged-ում։ 1993 թվականի ապրիլի 29-ին ծնվեց նրա դուստրը՝ Ինես Յուսեֆին ։
1996 թվականին Մարին Roxette–ի հետ ձայնագրեց իսպաներեն լավագույն բալլադների ալբոմը և իր նոր՝ «I en tid som vår» մենահամերգային ալբոմը։  Նույն թվականին ծնվեց նրա երկրորդ երեխան, որդին՝ Օսկար Մայքլը ։ 1998-1999 թվականներին Roxette–ին Իսպանիայում ձայնագրեց «Have a Nice Day» ալբոմը։ 2000 թվականին Ֆրեդիկսսոնը թողարկեց իր լավագույն հիթերի հավաքածուն՝ «Äntligen — Marie Fredrikssons bästa 1984—2000» անվանումով։ Սկավառակի թողարկմանը հաջորդեց շատ հաջող ամառային շրջագայություն Շվեդիայում ։ Ստոկհոլմում կայացած համերգը նկարահանվել է տեսաֆիլմով և թողարկվել այդ նույն տարում DVD-ով, ինչպես նաև «Äntligen — Sommarturné» աուդիո CD-ի հետ միասին ստվարաթղթե փաթեթավորմամբ։ Ալբոմը լույս է տեսել ավելի քան 350000 օրինակով։ Սկավառակից թողարկվեց երկու սինգլ՝ Äntligen և Det som var nu :
1998 թվականին մահացավ Մարիի մայրը՝ Ինեսը, բայց միայն շվեդական թերթերը գրեցին այդ իրադարձության մասին, և երգչի շատ երկրպագուներ մի քանի տարի չգիտեին այդ մասին։ Ավելի ուշ, Մարին պատահաբար հարցազրույցում նշել է այս փաստի մասին և ասել, որ մայրը մի քանի տարի տառապում էր Պարկինսոնի հիվանդությամբ և երգչուհին զանգահարում էր մորը գրեթե ամեն օր ։
2002 թվականին թողարկվեց «Kärlekens Guld» տուփի տուփը (Սիրո ոսկին) նվերների տուփը (box set): Ձայնի որակը բարելավված հինգ ալբոմներ լրացվեցին նախկինում չթողարկված երգերով, ինչպես նաև նոր բրոշյուրներով և նոր ձևավորմամբ ։
Հիվանդություն և վերականգնում
2002 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Մարին առավոտյան վազքից հետո վերադառնում է տուն և լոգարանում իրեն վատ է զգում, ուշաթափվում է՝ գլխով հարվածելով լվացարանին։ Մի քանի ժամ անց նրան տեղափոխում են Ստոկհոլմի Karolinska Hospital հիվանդանոց, որտեղ երգչի մոտ ուղեղի ուռուցք է հայտնաբերվում ։ Մի քանի շաբաթ անց ուռուցքը հեռացնելու վիրահատությունը հաջող է անցնում։ Մի քանի տարի Մարին գտնվում էր վերականգնման գործընթացում։ Բուժման ընթացքում (բժիշկները ենթադրում էին, որ ուռուցքը կարող է մահացու լինել)  նա ստացավ ուղեղի հետ կապված որոշ վնասվածքներ և սահմանափակումներ, կարդալու և հաշվելու հնարավորության և աջ աչքի տեսողության լրիվ կորուստ, մարմնի աջ կողմի շարժողական ակտիվության կորուստ ։
Հիվանդության պատճառով երգչուհին չկարողացավ մասնակցել Roxette-ի ծրագրված «The Pop Hits» ձայնագրությանը։ Իր գործընկեր Պեր Գեսլեն ինքն էր կատարում բոլոր երգերը (որոնք գրվել էին  հատուկ այս հավաքածուի համար), բայց Մարին իր մեջ ուժ գտավ «Opportunity Nox» միակ սինգլում բեկ-վոկալ շարքի կատարման համար։ The Night of the Proms շարքի բոլոր ծրագրված համերգները, որոնք նախատեսվում էին անցկացնել Բելգիայում և Նիդեռլանդներում 2003 թվականի սկզբին, չեղյալ հայտարարվեցին ։
2003 թվականի հունվարի վերջին Շվեդիայի թագավոր Կառլ XVI Գուստավը Մարիին (և Պեր Գեսլեին) շնորհեց Արքայական մեդալ կապույտ ժապավենի վրա։ Այս արարողության ժամանակ Մարին վիրահատությունից հետո առաջին անգամ հայտնվեց հանրության շրջանում ։
Վիրահատությունից վեց ամիս անց, վերականգնման ընթացքում, նա մասնակցեց Պեր Գեսլի «Mazarin» սոլո ալբոմի ձայնագրմանը (2003)։ Մարին ձայնագրում էր բեկ-վոկալների շարքը «På promenad genom stan» երգի համար (Զբոսնելով քաղաքում) երգի համար Vinden ստուդիայում, Յուրսհոլմի իր սեփական տանը։ Այնտեղից նյութը ուղարկվեց ՀալմստադՊերին, որտեղ համադրվեց պատրաստի կոմպոզիցիայի հետ ։
Հենց այդ ժամանակ էլ սկսվեց աշխատանքը Մարիի մենահամերգային ալբոմի վրա և նա առաջին անգամ որոշեց երգերը կատարել և ձայնագրել անգլերենով։ Սկավառակը կոչվում է «The Change» (Փոփոխություն)։ «2:nd Chance» սինգլն առաջին անգամ կատարվեց շվեդական հիթ-շքերթներում, իսկ թողարկումից մեկ տարի անց՝ 2004 թվականի նոյեմբերի 26-ին, ըստ IFPI-ի, ալբոմը դարձավ «ոսկե» (20,000 օրինակ վաճառվեց Շվեդիայում)։ Ձայնասկավառակի թողարկման կապակցությամբ Մարին և նրա ամուսինը` Մայք Բոյոշը հայտարարեցին, որ ստեղծվում է նոր ձայնագրման ստուդիա, MaryJane Music, որտեղ, ըստ պաշտոնական կայքի, ձայնագրվելու են երգչուհու բոլոր մենահամերգների ալբոմները։ Կայքում ասվում է նաև, որ երաժիշտների ստեղծագործություններում «էվոլյուցիա» է տեղի ունեցել, այնպես որ չեն բացառվում ստուդիայում Մարիի և Մայքի ընկերների որոշ երաժշտական նախագծերի թողարկումները ։
Վերադարձ
2006 թվականի փետրվարին Մարին վերադարձավ նոր` «Min bäste vän» ալբոմով («Իմ լավագույն ընկերը»), որտեղ նա ձայնագրեց իր մանկության սիրված երգերի տարբերակները։ Լույս տեսան միայն երկու սինգլ, «Sommaräng» (հեղինակ Իոն Հոլմ) և «Ingen kommer undan politiken» (միայն սինգլ) ։
Մինչ Մարին քիմիաթերապիա էր անցնում, նա վերստին բացահայտեց նկարելու հանդեպ իր կիրքը։ Քանի որ նա չէր կարող ոչ կարդալ, ոչ էլ գրել, նկարչությունը դարձավ միակ բանը, որով նա կարող էր զբաղվել, ինչն էլ նա իրականում արեց ամբողջ կրքով ։ Նրա նախորդ բոլոր գրաֆիկական աշխատանքները երբեք տնից դուրս չէին բերվել, բայց հոկտեմբերի 21-ից 30-ը «After The Change» «Փոփոխությունից հետո» ցուցահանդեսում, այցելուների համար ցուցադրվեցին նրա 24 փայտածխով  նկարները   Doktor Glas в Kungsträdgården պատկերասրահում։ Ավելի ուշ լույս տեսավ համանուն գիրքը, բոլոր 24 վերարտադրություններով։ 2007 թվականի նոյեմբերի 28-ին թողարկվեց Մարիի լավագույն բալլադների «Tid för tystnad» («Լռության ժամանակը») ալբոմ- ժողովածուն։ Ալբոմում կաին երկու նոր երգեր՝ «Ett bord i solen» («Սեղանն արևի տակ») և «Ordet farr farväl» :
2008 թվականի փետրվարի 8-ին Ստոկհոլմի «So Stockholm» պատկերասրահում բացվեց Մարիի ստեղծագործությունների երկրորդ ցուցահանդեսը՝ «Ett bord i solen»: Ցուցահանդեսում վաճառվել է նաև գիրք, որը լույս էր տեսել 300 օրինակ տպաքանակով։ Գրքում կարող եք գտնել Մարիի 6 դիմանկարներ, նրա բոլոր գործերի նկարագրությունները, ինչպես նաև վերնիսաժի 37 նկարների վերարտադրություններ ։ Երգչուհին ասում է, որ «արվեստի բոլոր տեսակներից» նա ներկայումս գերադասում է գեղանկարչությունը, ինչպես փայտածխով, այնպես էլ գունամատիտով նկարելը։ Վերնիսաժի բացման հարցազրույցում երգչուհին խոստովանել է, որ 2002 թվականին ուղեղի վիրահատության արդյունքում նա ամբողջովին կորցրել է աջ աչքի տեսողությունը, և այն երբեք չի վերականգնվի ։
2008 թվականի կեսերին Մարին ձայնագրեց «Där du andas» (Որտե՞ղ ես դու շնչում) երգը (երգի հեղինակներ՝ Նիկլաս Ստրեմստեդտ և Անդերս Գլենմարկ) շվեդական «Արն-Թագավորություն ճանապարհի վերջում» ֆիլմի համար (Arn - Riket vid vägens slut) : Օգոստոսի 28-ին երգչի կարիերայում առաջին անգամ այս սինգլը կատարվեց Շվեդիայի պաշտոնական հիթ-շքերթում և նվաճեց առաջին տեղը ։ Մեկ շաբաթ անց սինգլը իջավ 3-րդ տեղը՝ առաջին տեղը զիջելով Կետի Պերիի «I kissed a girl» սինգլին, իսկ երկրորդը՝ Օլ Սվենսոնին՝ «Feelgood» սինգլին։
2008 թվականի սեպտեմբերի 20-ից հոկտեմբերի 5-ը Գյոթեբորգում անցկացվեց Մարիի նկարների հերթական ցուցահանդեսը ։ «Lilla Galleriet» պատկերասրահը բաց էր երեքշաբթիից կիրակի, ժամը 12-ից մինչև 16-ը։
2009 թվականի մայիսին Մարին մասնակցեց Փեր Գեսլի երկու համերգներին «Party Crasher tour 2009»-ի շրջանակներում, հայտարարելով բեմ վերադառնալու մասին և շարունակեց համագործակցությունը Պերսի հետ՝ որպես Roxette դուետի պաշտոնապես չբաժանված  մաս։
1940
Մահեր
Կատեգորիա:1940 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Մարի Ֆրեդիկսսոն
Վերադարձ
2016 թվականի ապրիլի 18-ին հայտնի դարձավ, որ բժիշկները երգչին խորհուրդ են տվել դադարեցնել համերգային գործունեությունը առողջական նկատառումներից ելնելով։ Երգչուհին հետևեց նրանց խորհուրդներին։ 2016 թվականի ամառվա համար Եվրոպայում նախատեսված 20 համերգներ չեղարկվեցին։
Սոցցանցերում Roxette-ին շնորհակալություն էր հայտնել խմբի երկրպագուներին՝ «30 տարվա հիանալի համագործակցության համար»։ Սակայն դա Մարիի երգեցողության կարիերայի ավարտը չէր, Ստոկհոլմի իր տանը նա ուներ լավ կահավորված ձայնագրման ստուդիա, որտեղ կարող էր վոկալ ձայնագրել Roxette-ի նոր երգերի, կամ մենակատարային  ալբոմների համար՝ առանց վնասելու իր առողջությանը։ 2017 թվականի մայիսի 30-ին, իր ծննդյան 59-րդ տարեդարձի օրը, Ֆրեդրիկսսոնը թողարկում է անգլիական նոր սինգլ «Alone Again»: Սա ջազային կոմպոզիցիա էր, որն իրականացվում է Max Schultz-ի և Magnus Lindgren-ի հետ համագործակցությամբ։ Հարցազրույցներից մեկում երգչուհին նշում է, որ վճռական է թողարկել նոր ջազային ալբոմ, և, ամենայն հավանականությամբ, դա կարող է լինել իր առաջին սինգլը ։
Քննադատների և երաժիշտների կարծիքները Մարիի մասին
Շատ հայտնի երաժիշտներ իրենց հարցազրույցներում բազմիցս գնահատականներ են տվել Մարիի ստեղծագործությանը, մանավանդ որ նա շարունակում է մնալ Շվեդիայի ամենահայտնի և հաջողակ երգչուհիներից մեկը։
Ծանոթագրություններ
• «Där du andas» սինգլի առաջին խմբաքանակը թողարկվեց փայլուն ստվարաթղթե ծրարով (կատալոգի համարը` 334 24691, Bonnier Music), բայց ձայնագրող ընկերությունը պարզեց, որ շտրիխ-կոդը սխալ է պարունակում։ Սինգլի թողարկումը դադարեցվեց, բայց 300 օրինակ արդեն  պատրաստվել էր։ Սինգլի երկրորդ խմբաքանակը թողարկվեց անփայլ ստվարաթղթե ծրարով և «ճշտված» շտրիխ կոդով։
Համագործակցություն
Մարին նաև որոշ երգերի հեղինակ է, որոնք այլ արվեստագետների կողմից ձայնագրվել և կատարվել են իրենց մենակատարային ալբոմներում։ Դրանցից  առավել հայտնիներից են`
Մարիի երգերը բազմիցս կատարել են շվեդ շատ արվեստագետներ։
Անվանակարգեր և պարգևներ
Շվեդական Գրեմմի անվանակարգեր`
Շվեդական Գրեմմի պարգևներ`
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդ երգչուհիներ Կատեգորիա:Շվեդ դաշնակահարներ Կատեգորիա:Շվեդ սոպրանոներ Կատեգորիա:Շվեդ կոմպոզիտորներ
Կապանլի
Կապանլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։
Կիլցա (գետ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Կապանլի
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 876 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Կիլցա (գետ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Կապանլի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Կիլցա (գետ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
(532) Հերկուլինա
(532) Հերկուլինա (Herculina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1904 թվականի ապրիլի 20-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,770774 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2789 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2626 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Հերկուլինա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,3484 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1684,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,213699 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 16,31° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:1904 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սոլոդովնիկովա սալոն
Սոլոդովնիկովա սալոն, խոշոր առևտրային համալիր Մոսկվա սալոնի տեսքով, կառուցվել է 1862 թվականին   ճարտարապետ Նիկոլայ Վասիլեևիչ (1828)  Նիկիտինի կողմից վաճառական Սոլոդովնիկովի պատվերով։ Դիմային ճակատը Կուզնեցկի կամրջի երկայնքով զբաղեցրել է ամբողջ թաղամասը (Պետրովկա և Նեգլիննայա փողոցների միջև)։ Ավերվել է 1941 թվականին։
Պատմություն
Այն հատվածում, որտեղ ավելի ուշ կառուցվել է Սոլոդովնիկովի սալոնը, 1564 թվականից ի վեր գտնվել է գերեզմանատնից խոսողի Հարության Հայտնի եկեղեցին, որն այրվել է 1812 թվականի հրդեհի ժամանակ և քանդվել 1816 թվականին։ Եկեղեցուց մինչև գետեր են ստեղծվել են բանջարանոցները, իսկ բուն եկեղեցին շրջապատել են պրիշտայի տները, որոնցից մեկում 19-րդ դարի սկզբին տեղավորվել է հայտնի կենդանաբանական խանութը։
1821 թվականին ամբողջ եկեղեցու նախկին տարածքը տեղափոխվել է դիվանագետ Տատիչչևը։  Տատիիշչևի տան ներկայացուցչական ճակատը ներառվել է մոսկովյան լավագույն շենքերի ճարտարապետական ալբոմում։ Շենքի հարավային կողմով անցնում էր փոքրիկ անցուղի, որը շարունակում էր Սոֆիյկի (այժմ թնդանոթի փողոց) գիծը։ Իր հիմքով առանց փոփոխությունների, մի փոքր վերափոխումներովենքը կանգնած է մնում քառասուն տարի, որից հետո տան կողային մասերը կառուցվում է ընդհանուր եռահարկ բարձրության վրա. Տատիշչևի մահից հետո տունն անցնում է նրա ազգականին, իսկ հետո՝ Էյխլերի ազգականին
1860-ական թվականների սկզբին Տատիշչևի տան հարևանությամբ գտնվող շենքը ձեռք է բերել վաճառական Սոլոդովնիկովը, որը 1862 թվականին այն  վերակառուցել է ճարտարապետ Նիկոլայ Վասիլևիչ Նիկիտայի նախագծով ։
1885 թվականին սալոնն այրվել է, նրա վերանորոգմամբ զբաղվել է ճարտարապետ Միտրոֆան Ալեքսանդրովիչ Արսենևը, որի նախագծով անցկացվել է արմատական վերափոխում։ Բոլոր բակերում անցկացվել են լապտերներ, փոխվել է ճակատային մասի հարդարանքը, խանութների համար կազմակերպվել են լրացուցիչ տարածքներ.
1877 թվականին տեղի է ունենում Միխայիլ Վալենտինովիչ Լենտովսկու անտրպրեների առաջին ներկայացումը, որի հարդարանքը ձևավորվել է Ֆյոդոր Օսիպովիչ Շեխտելի կողմից ։ 1880-ական թվականներին սալոնի սրահներում անցկացվում է գեղարվեստական ցուցահանդեսներ ։ 1904 թվականի նոյեմբերին այստեղ բացվում է Մոսկվայի կինոթատրոններից մեկը «Սինեմա թատրոնը», իսկ դրա փակումից հետո՝ «Կինոֆոն» թատրոնը ։
Литература
Կատեգորիա:Կառույցներ Կատեգորիա:Սալոններ Կատեգորիա:1862 հիմնադրումներ
Վահե Ղուկասյան
Վահե Ղուկասյան, հայ արձակագիր, խմբագիր, «Այլ Քաղաք» ֆանտաստիկայի ժանրի գրական ամսագրի խմբագիր (2015):
Կենսագրություն
Ծնվել է Աբովյան քաղաքում, ավարտել է Երևանի թիվ 159 դպրոցը, 2004-2008 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի Արևելագիտության ֆակուլտետում, 2008-2010 թվականներին սովորել է ՀՀ ԳԱԱ գիտակրթական կենտրոնի մագիստրատուրայում։ 2011 թվականից հեղինակել է ֆանտաստիկայի ժանրի պատմվածքներ՝ հրապարակելով դրանք Vafant բլոգում, նրա ստեղծագործությունները 2012-2017 թվականներին հրապարակվել են մի շարք գրական պարբերականներում և օրաթերթերում։ 2013 թվականին պատմվածքներից մեկը թարգմանվել և լույս է տեսել հունգարական Napkut գրական հանդեսում։ 2015 թվականին ընկերների օգնությամբ հիմնադրել և հրատարակել է «Այլ Քաղաք» ֆանտաստիկ գրական ամսագիրը։ 2020 թվականից համագործակցում է մի շարք հրատարակչությունների հետ՝ որպես խմբագիր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Աբովյան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Ֆանտաստ գրողներ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Բերյոզովոե (ավան, Մարյինի շրջան)
Բերյոզովոե (Березове), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բերյոզովոե ավանում բնակվում էր 575 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Առավել պարզաբանություն քրիստոնեական վարդապետության
«Առաւել պարզաբանութիւն քրիստոնէական վարդապետութեան», քրիստոնեական վարդապետության ձեռնարկ։ Իտալերենից թարգմանել է Պետրոս Պողոս քահանան՝ Հռոմի Ուրբանոս VII պապի և Հավատի հաստատության սուրբ ժողովի որոշմամբ։
Պատմություն
Տպագրվել է 1630 թվականին Հռոմում՝ Ուրբանյան տպարանում՝ հայերեն և իտալերեն։ Տիտղոսաթերթին՝ «Առավել պարզաբանութիւն քրիստոնէական վարդապետութեան․․․ Dichiartatione piucopiofa della Dottrina Christiana...»։
Վերահրատարակվել է 1634 թվականին Փարիզում՝ Արքունի տպարանում՝ լատիներեն և հայերեն։ Տիտղոսաթերթին՝ «Doctrina Christiana, a Petro Pavlo, sacerdote, Armeno, versa, in lingvam Armenam․ առաւել պարզաբանութիւն»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1630 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Քրիստոնեական գրականություն
Ղարաբաղլար
Ղարաբաղլար, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում, իսկ ապա գյուղ Ադրբեջանական ՍՍՀ-ի Խանլարի շրջանում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 610 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ջոն Քրիզի
Ջոն Քրիզի (John Creasey; ), բրիտանացի գրող, քաղաքագետ, հասարակական գործիչ, դետեկտիվ ամսագրի գլխավոր խմբագիր։ Տարբեր ժանրերի՝ մոտ  500 վեպերի հեղինակ։  Քրիզիի գործունեության գնահատականները որպես գրական քննադատ շատ հայտնի են՝ հիացմունք արտահայտող և խիստ բացասական։