cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Շառլոտ Պրուսացի
Ամուսնություն
Նորապսակները տեղավորվել են Նոր պալատին մոտ ոչ մեծ վիլլայում, որտեղ ապրել է Ավգուստա ֆոն Հարախը՝ արքա Ֆրիդրիխ Վիլհելմ III–ի մորգանատիկական կինը։ Նրանք նաև վիլլա են ձեռք բերել Կաննում, այս որոշումը բարկացրել է փոխարքա Վիլհելմին, որը Ֆրանսիան դիտում էր որպես թշնամի պետություն։ Իսկ Շառլոտան սիրել է ձմեռ անցկացնել Ֆրանսիայում, քանի որ նա հույս է ունեցել, որ այնտեղի տաք կլիման կհեշտացնի կյանքը և կբարելավի առողջությունը.
Աղջկա ծնունդը
Ամուսնության երկրորդ տարում, 1879 թվականի մայիսի 12–ին Շառլոտան աղջիկ է ունենում, որին անվանել են Ֆեոդորա։ Նորածին արքայադուստրը դարձել է փոխարքայի և թագաժառանգ արքայադստեր առաջին թոռնուհին, նաև թագուհի Վիկտորիայի ծոռը։ Շառլոտան չի սիչել սահմանափակումներ, որը դրվել էր նրա վրա հղիության ժամանակ, և ի տխրություն մոր, որոշել է, որ Ֆեոդորան կլինի իր միակ երեխան։ Ֆեոդորայի ծնվելուց հետո նրա մայրը իրեն նվիրել է Բեռլինում զվարճությունների{sfn|Van der Kiste|2015|p=207}} և մեկնել է երկարատև ճամփորդությունների։ Այս շրջագայությունների ժամանակ Շառլոտան երեխային թողել է մոր խնամքին, որը մորից ավելի պատսախանատու է եղել։ Ֆեոդորան հաճախ է այցելել Ֆրիդրիխսոֆ ամրոց, որը պատկանել է տատիկին, այդպիսի այցելություններից մեկի ժամանակ Վիկտորիան նկատել է, որի իր թոռնիկը իսկապես լավն է և նրան ավելի հեշտ է ղեկավարել, քան մորը։
Այդ շրջանի թագավորական ընտանիքների մոտ տարօրինակ սովորություն է եղել մեկ երեխա ունենալը, և Ֆեոդորան, հավանաբար, ունեցել է շատ միայնակ մանկություն։ Ինչպես և իր մայրը, աղջիկը տառապել է հիվանդություններով և տարբեր ֆիզիկական արատներով, նաև ուժեղ միգրենից։ Ֆեոդորան կրթույան մեջ անկարգապահ էր, որի մեջ Վիկտորիան մեղադրել է ծնողական ղեկավարության բացակայությանը, քանի որ Շառլոտան և Բեռնգարդը փաստացի բացակայել են աղջկա կյանքից։ Վիկկին այսպես է մեկնաբանել դա․ «․․․տան մթնոլորտը այդ տարիքի երեխայի համար բարենպաստ չէ․․․Շառլոտայից որպես օրինակ ավելին սպասել պետք չէ․․․Նրա ծնողները գազվադեպ են եղել տանը կամ միասին․․․Նա դժվար թե իմանա՝ ինչ է տնային կյանքը»։
Հասուն տարիներ
Կայսր Վիլհելմ I–ը Շառլոտային և նրա ամուսնուն վիլլա է տրամադրել Բեռլինում Տիերգարտենի մոտ և Բեռնարդին տեղափոխել քաղաքային գունդ։ Շառլոտան իր ժամանակի մեծ մասն անց է կացրել այլ տիկնանց հետ շփվելով՝ նրանց հետ սահելով չմուշկներով, բանբասելով և կազմակերպելով կամ այցելելով ճաշկերույթներ։ Իր շրջապատի կարծիքով, արքայադուստրը ունեցել է ոճի լավ ճաշակ, իսկ իր ողջ հագուստը պատվիրել է Փարիզում։ Նա նաև ծխել է, խմել է, և շատերիս դուր է եկել այցելել նրա կազմակերպած ճաշկերույթներին։ Շառլոտան շատ արագ հասարակության մեջ ձեռք է բերել բամբասկոտության համբավ, և շատերը նրան կպչուն էին համարում, բացի այդ, նա հայտնի է եղել նրանով, որ հանդիպելով մեկին և վստահություն ձեռք բերելով՝ տարածել է նրանց գաղտնիքները։
1888 թվականի մարտին Շառլոտայի հայրը գերմանական կայսրության գահը վերցրել է Ֆրիդրիխ III անվամբ, սակայն արդեն հունիսին նա մահացել է կոկորդի քաղցկեղից։ Ֆրիդրիխի հիվանդության վերջին փուլում Շառլոտան, նաև նրա քույրերն ու եղբայրները եղել են հոր կողքին։ Կայսրի մահից հետո գահ է բարձրացել Շառլոտայի սիրելի եղբայր Վիլհելմը, պալատում բարձրացել է նաև Շառլոտայի ազդեցությունը, որտեղ նա իրեն շրջապատել էր խենթ պալատականներով և երիտասարդ չինովնիկներով։ Այն պահին, երբ հոր հիվանդության ժամանակ Շառլոտան լավացրել էր հարաբերությունները մոր հետ, Վիլհելմի գահ բարձրանալուց հետո նրանց միջև կրկին խռովություն, արքայադուստրը կանգնել էր եղբոր կողքին, որը չէր ցանկացել գնալ Մեծ Բրիտանիա և այցելել Վիկտորիա թագուհու ոսկե հոբելյանին (Golden Jubilee of Queen Victoria), Վիլհելմի գնալը պլանավորվել էր դեռևս հոր կենդանության ժամանակ, սակայն արդեն ծանր հիվանդ էր, երբ Վիլհելմը հայտնեց իր դժգոհությունը ուղևորության նկատմամբ։ Վիլհելմի գահ բարձրանալուց հետո Շառլոտան և ամուսինը անցան նրա կողմը, իսկ այրիացած մոր մոտ էին փոքր քույրերը։ Վիկկան իր նամակներից մեկում Շառլոտային բնութագրել է որպես ամենատարօրինակ, իսկ նրա ամուսնուն նկարագրել է որպես կոշտ ու կոպիտ մարդ։
Վիճաբանություն անանուն նամակների շուրջ
1891 թվականի սկզբներին հասարակությունը ցնցվել է վիճաբանությունից, որն առաջացել է պալատի անդամների միջև տարածված անանուն նամակների շարքից՝ ներառելով նաև կայսերական զույգին։ Նամակները գրվել են նույն ձեռագրով և պարունակել են անպարկեշտ բամբասանքներ, մեղադրանքներ և ինտրիգներ ամենաազդեցիկ պալատականների վերաբերյալ։ Մի քանի նամակներ ներառել են նաև անբարո լուսանկարներ՝ սարքված կայսերական ընտանիքի անդամների նկարների վրա։ Չորս տարվա ընթացքում գրվել է մի քանի հարյուր նամակ։ Կայսր Վիլհելմը հրամայել է հետազոտություն անցկացնել, սակայն նամակների հեղինակը կամ հեղինակները չեն հայտնաբերվել։ Մի քանի ժամանակակիցներ համարել են, որ Շառլոտան,հայտնի լինելով իր սուր լեզվով և որպես բամբասանքների սիրահար, կարող է կապված լինել այդ ամենի հետ։ Պատմաբանները, սակայն, ենթադրել են, որ նամակների հեղինակը եղել է Ավգուստա Վիկտորիա արքայադստեր եղբայր կոմս Էռնեստ Գյունթերը և նրա սիրուհին, որոնք հարաբերությունները կայսրուհու հետ լավ չէին։ Պարզ է եղել միայն մի բան՝ նամակների հեղինակաը շատ լավ ճանաչել է թագավորական ընտանիքի անդամներին, որը հավանաբար դարձնում է նրան ընտանիքի անդամ և մոտ պալատական։
Վիճաբանության ժամանակ Շառլոտան կորցրել է իր օրագիրը, որը պարունակել է ինչպես ընտանեկան գաղտնիքներ, այնպես էլ ընտանիքի տարբեր անդամների մասին ծայրահեղ մտքեր․ օրագիրը ի վերջո տրվել է Վիլհելմին, որը այդ օրագրի բովանդակության համար երբեք չի կարողացել ներել քրոջը։ Որպես պատիժ Բեռնարդը տեղափոխվել է փոքր քաղաք Բրեսլաու, որը նշանակել է արքայադստերը և իր ամուսնուն հեռացնել պալատից։ Վիլհելմը նաև սահմանափակել է քրոջ և ամուսնու երկրից դուրս գալը, եթե նրանք պատրաստ չեն եղել քագավորական պատիվներին։ 1896 թվականին կայսրուհի Ավգուստա Վիկտորիան մեղադրել է արքայադստերը պալատական Կառլ Ավգուստ ֆոն Դիրսբուրգի հետ ռոմանտիկ կապերի մեջ։ Շառլոտան հեքել է բոլոր մեղադրանքները, նրան աջակցել է ամուսինը, որը սկսել է քննադաել Հոհենցոլերներին արքայադստերը ընտանիքի վերահսկողության տակ պահելու փորձի համար։ Բեռնարդը որոշել է հեռանալ բանակից և կնոջ հետ մեկնել Մայհինգեն, սակայն Շառլոտայի ենթադրվող սիրահետությունը հերքվել է, երբ ֆոն Դիրսբուրգը պալատ է եկել կնոջ հետ։ Ամեն դեպքում նամակների հետ կապված վիճաբանությունը և նրանում արքայադստեր հնարավոր մասնակցությունը լրջորեն խարխլել է կայսերական ընտանիքի հեղինակությունը։
Աղջկա հետ հարաբերությունները
Ինչքան Ֆեոդորան մեծանում էր, այնքան հաճախ էր առաւ գալիս նրա ամուսնության հարցը։ Աքսորված արքայազն Պյոտր Կարագեորգիևիչը, որը նրանից երեսունվեց տարով մեծ էր, իրեն որպես փեսացու է առաջարկել, թեև դա արվել է, հավանաբար, Սերբիայի գահը ժառանգելիս Պրուսիայի աջակցությունը ստանալու համար։ Հայտնի չէ, թե ինչ է մտածել արքայադուստրն ինքը այս միության մասին, սակայն նրա մայրն ասել է, որ «նման գահի համար Ֆեոդորան ավելի լավն է»։ Ապագա արքայադստեր փեսացուի դերի համար քննարկվել է նաև արքայազն Ալֆրեդի՝ Շառլոտայի զարմիկի և կոմսուհի Էդինբուրգի միակ որդու հարցը։
1897 թվականին վերջնական արդյունքում Ֆեոդորան նշանվել է արքայազն Հենրիխ XXX Ռեյս Կյոստրիցկու հետ, որի մասին հայտարարվել է այդ տարվա սկզբին, նրանք ամուսնացել են 1898 թվականի սեպտեմբերի 24–ին Բրեսլաուում լյութերական արարողակարգի ժամանակ։ Ոչ շատ հարուստ և կոչումներով Հենրիխը կապիտան է եղել 92-րդ բրաունշվեյգսկի հետևակային գնդում։ Այրիացած կայսրուհի Վիկտորիան զարմացած էր փեսայի ընտրությունից՝ մասամբ նրա դիրքի պատճառով, սակայն նշել է, որ հարսնացուն առնվազն երջանիկ է թվում։ Նրան չէր զարմացնում նորապսակների տասնհինգամյա տարիքայի տարբերությունը և նա գրել է․ «Ես շատ ուրախ եմ, որ նա նրանից մեծ է, և, եթե նա իմաստուն է, հուսալի և աննկուն, կարող է անել աղջկա համար ամենալավը, և ամեն ինչ վատ չի ստացվի, բայց նրա առջև է մոր տարօրինակ օրինակը, և ինքն էլ տարօրինակ փոքրիկ արարած է»։ Ֆեոդորան խենթանում էր իր նշանածի համար և, ամենայն հավանականությամբ, միջոց էր փնտրում ծնողների հետ կասկածելի կյանքից ազատվելու համար։
Ամուսնու ծառայության շնորհիվ, որը նշանակվե է տարբեր քաղաքներում, Ֆեոդորան շատ է ճանապարհորդել Գերմանիայում։ Սակայն ամուսնությունը այդպես էլ չլավացրեց Ֆեոդորայի հարաբերությունները մոր հետ․ 1899 թվականին զույգի այցելությունից հետո Շառլոտան գրել է, որ Ֆեոդորան անհասկանալի է և «փակվում է, երբ փորձում եմ ազդել նրա անձի և առողջության վրա»։ Շառլոտան չի սիրել նաև իր փեսային և հաճախ է քննադատել նրա արտաքինը և կնոջը վերահսկելու անկարողությունը։ Ի տարբերություն մոր, Ֆեոդորան ցանկացել է երեխաներ ունենալ, հղիանալ չկարողանալը տխրեցրել է նրան, սակայն ուրախացրել է նրա մորը, որը ցանկություն չի ունեցել թոռնիկ ունենալու։
Վան դեր Կիստեն գրել է, որ Շառլոտան և Ֆեոդորան նամն են եղել բնավորությամբ․ «... երկուսն էլ ուժեղ կամքի տեր մարդիկ էին, ովքեր սիրում էին բամբասանքը և պատրաստ էին միմյանց մեջ տեսնել ամենավատը»։ 1900 թվականին Ֆեոդորան այցելել է Վինձոր ամրոց և վերջին անգամ հանդիպել է իր մեծ տատիկ թագուհի Վիկտորիային, որը հաջորդ տարի մահացել է։ Հենրիխը ներկա է եղել թագուհու հուղարկավորությանը միայնակ, քանի որ կինը հիվանդ էր։ Ֆեոդորան իր վիճակի համար մեղադրել է մալարիային. Շարլոտան, մյուս կողմից, ընտանիքի անդամներին հայտարարել է, որ Հենրիխն իր կնոջը պարգևատրել է վեներական հիվանդությամբ, ինչը արքայադուստրը կտրականապես հերքել է։ Շառլոտան պահանջել է, որ դստերն անձնական բժիշկը հետազոտի, իսկ երբ նա մերժել է, ինքն իրեն համոզել է, որ ճիշտ է։ Ի պատասխան՝ Ֆեոդորան հրաժարվել է այցելել ծնողների տուն և բողոքել է ընտանիքի անդամներին մոր «անմիտ» արարքներից։
Երկար տարիներ ընտանիքի անդամները փորձել են հաշտեցնել մորն ու դստերը, սակայն նրանց բոլոր գործողություններն անհաջող են եղել։ Շառլոտան գրեթե տասը տարի չի գրել իր դստերը և միայն վերսկսել է նամակագրությունը, երբ Ֆեոդորան վտանգավոր վիրահատության է ենթարկվել, որը պետք է օգներ նրան հղիանալ։ Եվ չնայած արքայադուստրը վրդովմունք է հայտնել, որ նման վիրահատությունը հավանության է արժանացել, նա ի վերջո հենց Ֆեոդորայի խնդրանքով այցելել իր դստերը առողջարան։
Սաքս-Մեյնինգենի դքսուհի
1911 թվականի հունիսին Շառլոտան Լոնդոնում ներկա է եղել իր զարմիկ Գեորգ V–ի գահակալության արարողությանը, սակայն նրան չի հաջողվել վայելել տանակատարությունը․ ամառային տապը ստիպել է արքայադստերը իր ժամանակի մեծ մասն անցկացնել անկողնում դժգույն դեմքով և վերջույթների ցավով։ 1914 թվականի հունիսի 25–ին մահացել է Շառլոտայի սկեսուրը, և նրա ամուսինը ժառանգել է Սաքս–Մեյնինգենի կոմսությունը։ Հուլիսի 28–ին սկսվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմը, Բեռնարդը գնացել է պատերազմ այն ժամանակ, երբ նրա կինը մնացել է կոմսության գլխավորը։ Պատերազմի ժամանակ Շառլոտան շատ խնդիրներ է ունեցել առողջության հետ՝ ներառելով խրոնիկ հիվանդություններ, ոտքերի այտուցվածություն և երիկամների հետ կապված խնդիրներ։ Ցավերն ավելի ու ավելի են սաստկացել, և արքայադուստրը սկսել է ափիոն ընդունել որպես միակ արդյունավետ բուժում։
1918 թվականին պատերազմի ավարտը բերեց Գերմանիայի թագավորության քաղաքական մահվան, այդ թվու նաև նրա բազմաթիվ կոմսությունների, հետևաբար, Բեռնարդը ստիպված էր հրաժարվել իր Սաքս–Մեյնինգենի կոմսությունից։ Հաջորդ տարի Շառլոտան մեկնել է Բադեն-Բադեն, որտեղ սկսել է սրտի խնդիրների բուժումը, այնտեղ նա ինֆարկտ է ստացել, որի արդյունքում արքայադուստրը մահացել է 1919 թվականի հոկտեմբերին 59 տարեկանում։ Բառնարդը կնոջից հետո ապրել է ինը տարի և հուղարկավորվել է նրա կողքին Ալտենշտայն ամրոցում՝ Թյուրինգիայում։
Բժշկական վերլուծություն
Պատմաբանների մեծամասնության կարծիքը համընկել է, որ և՛ Շառլոտան, և՛ նրա դուստր Ֆեոդորան տառապել են պորֆիրիայով, գենետիկ հիվանդություն, որը ենթադրաբար ախտահարել է բրիտանական թագավորական ընտանիքի որոշ անդամների, ամենից առաջ թագավոր Գեորգ III-ին։ «Մանուշակագույն գաղտնիքը. գեներ, խելագարություն և Եվրոպայի թագավորական տներ» (Purple Secret: Genes, 'Madness', and the Royal Houses of Europe) գրքում պատմաբան Ջոն Ռելը և գենետիկներ Մարտին Ուորենը և Դեյվիդ Հանթը Շառլոտային անվանել են «առանցքային դիրքում [որոնք] Հանովերի ժառանգների մոտ պորֆիրիայի մուտացիայի որոնման մեջ»։
Որպես ապացույց՝ Ռելլը մեջբերել է Շառլոտայի և նրա բժշկի նամակները, ինչպես նաև նրա ծնողների հետ նամակները. նամակագրություն, որը տևել է 25 տարի, նա հայտնաբերել է, որ դեռևս փոքր ժամանակ արքայադուստրը տառապել է հիպերակտիվությունից և մարսողության խանգարումից։ Դառնալով երիտասարդ կին՝ Շառլոտան լրջորեն հիվանդ էր, ինչը նրա մայրն անվանել էր «մալարիայի թունավորում և անեմիա», իսկ հետո՝ «նեվրալգիա, ուշագնացություն և սրտխառնոց»։ Այս բոլոր ախտանշանները Ռելլը նկարագրել է որպես «պորֆիրիայի ախտանիշների դասագրքային ցուցակ՝ հիվանդության կլինիկական բացահայտումից տասնամյակ առաջ»։ Ռելլը նաև նշել է հիվանդության լրացուցիչ նշաններ, որոնք նկարագրված են Շառլոտայի և նրա բժշկի՝ Էռնստ Շվենինգերի նամակներում, ովքեր հետևել են նրա առողջությանը ավելի քան երկու տասնամյակ՝ սկսած 1890-ականների սկզբից։ Դրանցում արքայադուստրը տարբեր կերպ բողոքել է «ատամի ցավից, մեջքի ցավից, անքնությունից, գլխապտույտից, սրտխառնոցից, փորկապությունից, որովայնի շրջանում անտանելի թափառող ցավերից, մաշկի այտուցից և քորից, ոտքերի մասնակի կաթվածից և մուգ կարմիր կամ նարնջագույն մեզից»։ Ռելլը վերջին նշանն  անվանել է «վճռորոշ ախտորոշիչ ախտանիշ»։
1990-ականներին Ռելլի գլխավորած խումբը դուրս է հանել Շառլոտայի և Ֆեոդորայի մարմինները և փորձարկման համար վերցրել յուրաքանչյուր արքայադստեր կենսաբանական նմուշներ։ Թե՛ մոր և թե՛ դստեր մոտ հետազոտողները հայտնաբերել են պորֆիրիայի հետ կապված մուտացիա. թեև հետազոտողները նշել են, որ իրենք չեն կարող «լիովին վստահ լինել», որ այս մուտացիան առաջացել է գենետիկ խանգարման հետևանքով, նրանք այն համարում են «հստակ»՝ հիմնվելով պատմական և կենսաբանական ապացույցների վրա։ Հետազոտողները նաև ավելացրել են, որ նույն ախտանիշներից շատերը հայտնաբերվել են Շառլոտայի մոր՝ Վիկտորիայի, ինչպես նաև ընտանիքի այլ անդամների, այդ թվում՝ թագուհի Վիկտորիայի մոտ։ Ռելլը, Ուորենը և Հանթը եզրակացրել են. «... էլ ինչ կարող էր առաջացնել նրանց սարսափելի կաղությունը, որովայնի ցավը և մաշկի ցաները, իսկ Շառլոտայի դեպքում՝ մուգ կարմիր մեզը»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոհենցոլերններ Կատեգորիա:Պոտսդամ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հուլիսի 24 ծնունդներ Կատեգորիա:20-րդ դարի գերմանացիներ Կատեգորիա:19-րդ դարի գերմանացիներ Կատեգորիա:Թագուհիներ Կատեգորիա:Կին Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ Կատեգորիա:Վիկտորիայի և Ալբերտի թագավորական շքանշանի ասպետ կանայք Կատեգորիա:Հնդկական թագի շքանշանի ասպետ կանայք
Խաղային հարթակներ
Խաղային հարթակը (անգլ․ gaming platform) ծրագրային միջավայր է, որը հասանելի է դարձնում խաղ ստեղծողի առաջարկը սպառողին։ Այդպիսի հարթակները հանդիսանում են ընդարձակ առցանց խաղասրահ ու շուկա։
Այսօր խաղը բաց շուկա բերելու համար խաղի ստեղծողի ամենալավ ընտրությունը խաղային հարթակն է։ Մեր օրերում կան շատ խաղային հարթակներ(Steam, Epic Games և այլն), որոնք հնարավորություն են տալիս ծանոթանալ, ձեռք բերել տարատեսակ խաղեր տարբեր համակարգեր համար։ Խաղային հարթակներ նաև ստեղծում են ներխաղային հաղորդակցում, քննարկումներ խաղերի մասին ու կապ ստեղծողի ու հաճախորդի միջև։
Վերոնշյալ բնութագրման համապատասխանող վառ օրինակ է Steam-ը։ Ստիմը խաղային հարթակը, ստեղծված Valve ընկերության կողմից, առաջարկում է ավելի քան 30000 խաղ, համալրված հնարավորություններով, ինչպիսիք են տեսահեռարձակում, VR տեխնոլոգիա, խաղային կենտրոն, ներբեռնումներ և այլ կից հնարավորություններ, որոնք ներգրավում են խաղացողներին։ Քանզի Ստիմը առաջիններից էր իր տեսակի մեջ, որը համախմբեց խաղացողներին առցանց միջավայրում, այն հայտնի դարձավ և այժմ էլ առաջատար է ։
Տես նաև https://store.steampowered.com/stats/
Ստիմում և այլ հարթակներում գործում է շուկայան հետևյալ կառույցը․ հաճախորդը, ով ունի հաշիվ տվյալ հարթակում, գնում է խաղ, որի համար արդեն մեկ անգամ վճարելուց հետո ստանում է բազմաթիվ անգամ ներբեռնելու արտոնություն։ Հարթակի հաշվի մեջ են նաև պահվում ներխաղային շատ տվյալներ ու տեղեկություն, որի նույնպես ցանկալի է խաղը համարգչից կորցնելու դեպքում։ Մերօրյա հարթակները նույնիսկ կարող են ներխաղային հավելումներ ունենալ շուկայում, պարգևներ, վիճակագրություններ, կարող են ցույց տալ խաղացողների առաջընթացն ու ձեռքբերումները ։
Տարեց տարի խաղերի քանակը խաղային հարթակներում մոտ քառասուն տոկոսով աճում է, որը ցույց է տալիս խաղային հարթակների ու խաղեր ստեղծողների անբաժանելիության ու օգտավետ համագործակցության մասին ։
Գոյություն ունեն նաև սարքավորումային ու ծրագրային հարթակներ, որոնք իրենց ներկայացնում են տարբեր սարքեր, իրենց ծրագրային ապահովմամբ։ Դրանցից ամենատարածվածը համակարգիչն է խաղային աշխարհում։ Այսինքն, խաղ ստեղծողներն ու խաղային հարթակները թիրախավորում են համախատասխան ծրագրային համակարգերը, իրենց խաղը հարմարացնելու ու հետագա զարգացման համար։ Իհարկե կան սարքավորումներ, յուրօրինակ ծրագրային ապահովմամբ, հատուկ նախատեսված խաղերի համար։ Դրանցից են մեզ քաջ հայտնի PlayStation, Xbox, Nintendo Switch և այլն։
Գրագանություն
1. Batchelor, James. “GamesIndustry.biz presents: The year in numbers 2018.” GamesIndustry.biz, December 17, 2018. https://www.gamesindustry.biz/ articles/2018-12-17-gamesindustry-biz-presents-the-year-in-numbers-2018.
2. Rose, Mike. “Let’s Be Realistic: A Deep Dive into How Games Are Selling on Steam.” GDC Vault. Video File. March, 2018. https://www.gdcvault.com/play/1024976/Let-s-Be-Realistic-A.
3. Pagel, Marek, Janar Ojalaid, and Kaspar Hollo. “Video Game Sales Throughout 1985–2017.” Kaggle, January 7, 2018. https://www.kaggle.com/ marekpagel/video-game-sales-throughout-1985-2017.
Մուծքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Մուծք գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 8 հուշարձան (4 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Հանրապետության հրապարակ (այլ կիրառումներ)
Հանրապետության հրապարակ' որոշ երկրներում հրապարակների անուն'
(983) Գունիլա
(983) Գունիլա (Gunila), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1922 թվականի հուլիսի 30-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,157136 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8564 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4579 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2048,98 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175697 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,88° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է D դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս D Կատեգորիա:1922 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հիդրա (արբանյակ)
Հիդրա (134340 III, ավելի վաղ S/2005 P 1), Պլուտոնի արբանյակն է, Հայտնաբերվել է Հաբլ աստղադիտակի կատարած լուսանկարների վրա 2005 թվականին։
Կատեգորիա:Պլուտոնի արբանյակներ
Քարայծի արձանիկ (մ.թ.ա. 13-12-րդ դարեր, Արթիկ)
Քարայծի արձանի, մ.թ.ա. 15-14-րդ դարերի Արթիկից հայտնաբերված քառանկյուն հարթակի վրա կանգնած քարայծի ծավալուն քանդակ է։ Պահպանվում է Հայաստանի պատմության թանգարանում 2173-553 համարի ներքո ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պատմության թանգարանի նմուշներ Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ
Բիշարի
Քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 1400 մետր բարձրության վրա, սակայն մեկ այլ աղբյուրում նշվում է, որ քաղաքի կենտրոնի բարձրությունը հասնում է ավելի քան 1650 մետրի։
Ըստ Լիբանանում անցկացված մարդահամարի տվյալների, քաղաքի բնակիչների թիվը մոտավոր կազմում է 20 000 մարդ, որոնց հիմնական մասը արաբներն են։
Քաղաքը աշխարհին հայտնի է նրանով, որ այստեղ է ծնվել լիբանանցի հայտնի գրող Ջուբրան Խալիլ Ջուբրանը։ Աչքի է ընկնում զբոսաշրջության ասպարեզում գրանցած բարձր ցուցանիշներով։
Պատմություն
Քաղաքի պատմությունը սկսվում է հնագույն ժամանակներից՝ դեռևս փյունիկյան դարերից։ 7-րդ դարում այստեղ բնակություն են հաստատել մարոնիտները։
Լիբանանի անկախության հռչակումից հետո քաղաքը անցել է Լիբանանին։ Ներկայիս ժամանակներում Բիշարին մարոնիտների եկեղեցու հոգևոր կենտրոնն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիբանանի քաղաքներ
Կարկառ (գետ)
Կարկառ, գետ Արցախում, Կուրի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Արցախի լեռնաշղթայի արևելյան լանջերից՝ 2080 մ բարձրությունից, գետաբերանի բարձրությունը ծովի մակարդակից՝ 13 մ, հաճախ Կուր չի հասնում։ Երկարությունը 109 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 1490 կմ2։ Սնումը հիմնականում անձրևային (44%) և ստորերկրյա (34%) է, վարարումը՝ մարտ-հունիսին, որի ընթացքում ձևավորվում է տարեկան հոսքի 57%-ը։
Տարեկան միջին ծախսը 3, 62 մ3/վ է, հոսքը՝ 137, 1 միլիոն մ3 (Ասկերան քաղաք)։
Խոշոր վտակներն են Մեղրագետը և Բագարան։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության գետեր
Վյասա
Վյասա (व्यास, ), հնդիկ բանաստեղծ և փիլիսոփա, Մահաբհարաթա էպոսի հեղինակը կամ խմբագիրը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդիկ գրողներ Կատեգորիա:Հնդիկ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հնդիկ փիլիսոփաներ
Էրիխ Կունց
Էրիխ Կունց (Erich Kunz, ծնված՝ 20 մայիս, 1909 թ., Վիեննայում), ավստրիացի երգիչ (բարիտոն բաս)։
Կենսագրություն
Սովորել է Վիեննայի երաժշտական և դրամատիկ արվեստների ակադեմիայում։ 1941 թ.-ից նա եղել է Վիեննայի պետական օպերայի մենակատարը։ Երգել է Մետրոպոլիտեն օպերա-ում, «Կովենտ Գարդեն», «Լա Սկալա»։ Մասնակցել է Զալցբուրգի փառատոնին։ Նա դարձել է Մոցարտի օպերաների կատակային դերերի հայտնի կատարող։ Հանդես է եկել որպես համերգային երգիչ։ Մահացել է 1995 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Վիեննայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի օպերային երգիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ
Զատիկը Հայաստանում
Կատեգորիա:Քրիստոնեական տոներ
Չեպիկա (Չիլի)
Չեպիկա (Chépica), քաղաք Չիլիում։ Նույնանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը կազմում է 4607 մարդ (2002)։ Բնակավայրն ու կոմունան մտնում են Կոլչագուա նահանգի և Լիբերտադոր-Խեներալ-Բերնարդո-Օ'Հիգինս շրջանի կազմի մեջ։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 479,2 կմ², բնակչությունը՝ 15 037 մարդ (2017)։ Բնակչության խտությունը 31,38 մարդ/կմ² է ։
Տեղագրություն
Գյուղը գտնվում է նահանգի վարչական կենտրոն Ռանկագուա քաղաքից 81 կմ հարավ-արևմուտք և պրովինիցիայի վարչական կենտրոն Սան Ֆերնանդո քաղաքից 32 կմ հարավ-արևմուտք։
Ժողովրդագրություն
2012 թվականի մարդահամարի ընթացքում Վիճակագրության ազգային ինստիտուտի (INE) կողմից հավաքված տեղեկությունների համաձայն՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է ․
== Կարևոր բնակավայրեր ==
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չիլիի քաղաքներ
Նվեր Մնացականյան
Նվեր Լյուդվիգի Մնացականյան, հայ լրագրող և մեկնաբան։ Աշխատել է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության «Առաջին» լրատվական ծառայությունում։
Կենսագրություն
1980 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետը։
1993-1998 թվականներին եղել է «Շիրակ» հեռուստաընկերության (Գյումրի) գլխավոր խմբագիր, վարել է «Կադրում և կադրից դուրս», «Հայացք հյուսիսից» հեղինակային հաղորդումները։ 1996-1998 թվականներին՝ «Շիրակի համայնապատկեր» վերլուծական հաղորդաշարի վարող (Հայաստանի ազգային հեռուստատեսություն)։ 1998-2011 թվականներին աշխատել է «Շանթ» հեռուստաընկերությունում որպես լրագրող և մեկնաբան, վարել է «Հորիզոն» լրատվական ծրագրի հիմնական թողարկումը։ Եղել է «Հեռանկար», «Հայկական աշխարհ» հեղինակային հաղորդումների վարող։ 2011-2016 թվականներին Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության «Առաջին լրատվական» ծառայության հիմնական թողարկման հաղորդավարներից էր, նաև վարում էր հեղինակային «Հարցազրույց» ամենօրյա հաղորդաշարը։ 2018 թվականից աշխատում է www.1in.am լրատվական կայքում։
1999 թվականին մասնակցել է ՀՀ Ազգային ժողովի ընտրություններին։
Միջադեպ
2009 թվականի մայիսի 7-ի ժամը 00:02-ին իր ավտոտնակի դիմաց ծեծի է ենթարկվել, որը նրա կարծիքով կապված է իր լրագրողական գործունեության հետ ։ Իսկ ըստ ՀՀ ոստիկանապետ Ալիկ Սարգսյանի հետազոտության՝ միջադեպը եղել է թյուրիմացության հետևանք. Նվեր Մնացականյանին բռնության ենթարկողը նրան շփոթել է մեկ այլ անձի հետ :
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ հեռուստամեկնաբաններ
Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան (այլ կիրառումներ)
Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Կարմիր (գետ)
Կարմիր, Ագչայ, Ակչայ, Աղչայ, Կզլչայ, Ղզըլչայ, Քըըզլչայ, վերին հոսանքում՝ Կոտոր, այժմ՝ Կոտուր ), գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի աջ վտակը։ Երկարությունը՝ մոտ 170 կիլոմետր։ Սկիզբ է առնում Կոտուրի (Վասպուրականի լեռներ) լեռնաշղթայի արևմտյան լանջից։ Հոսում է նախ դեպի արևելք, ճեղքում Կոտուրի լեռնաշղթան, ապա թեքվում հյուսիս-արևելք, ընդունում ձախից Էլենդ (Աղանդռոտ), Աղչայ, իսկ աջից՝ Մարանդ (Զիլբիրչայ) վտակները և Նախիջևանի դաշտում միախառնվում Արաքսին։ Սնումը ձնաանձրևային է, հորդացումը ապրիլ-մայիսին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Արաքս գետի վտակներ
Memories (երգ, Maroon 5)
«Memories» (թարգմ.՝ «հիշողություններ»), ամերիկյան փոփ ռոք Maroon 5 բենդի երգը։ Թողարկվել է 2019 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ 222 Records և Interscope Records լեյբլների միջոցով՝ որպես նրանց թողարկվելիք յոթերորդ ստուդիական ալբոմի գլխավոր սինգլ ։ Երգի պրոդյուսերը բենդի գլխավոր վոկալիստ Ադամ Լևինը և պրոդյուսերական The Monsters and the Strangerz խումբն է։ Գրել են Լևինը, Ստեֆան Ջոնսոնը, Ջորդան Ջոնսոնը, Մայքլ Փոլաքը, Ջեյքոբ Քեշեր Հինդլինը, Ջոն Բելիոնը և Վինսենթ Ֆորդը։ US Billboard Hot 100 շքերթում երգը գրավել է երկրորդ հորիզոնականը։
Երգի մասին
Բենդի գլխավոր երգիչ Ադամ Լևինը բացատրել է. «Այս երգը նրանց մասին է, ովքեր կորուստ են ունեցել։ Այլ կերպ ասած այս երգը բոլորիս մասին է» ։ Երգը բենդի մենեջեր և Լևինի ընկեր Ջորդան Ֆենլդշտեյնի մասին է, ով մահացել է 2017 թվականի դեկտեմբերի 22-ին։
Ըստ կիթառիստ Ջեյմս Վալենթայնի. «Սա մեզ համար այլ տեսակի երգ է… Սա մեզ համար հարևոր երգ է։ Մենք վերջին տարիներին մեծ կորուստ ենք ունեցել։ Կորցրել ենք մեր մենեջերին՝Ջորդան Ֆելդշտեյնին, ում հետ երկար տարիներ աշխատել ենք։ Երբ լսեցինք երգի նախնական տարբերակը և հասկացանք, որ այն համընկնում է այս իրավիճակի հետ» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2019 սինգլներ Կատեգորիա:Maroon 5 երգեր
Ծառուտ
Ծառուտ, անտառային ծառերի ու թփուտների համակեցություն, որն իր գնահատման տարրերով (կազմ, ձև, հասակ և այլն) կենսաբանորեն միատարր է և տարբերվում է շրջակա համակեցություններից։ Միատարր ծառուտը կազմված է 1 ծառատեսակից և կոչվում է դրա անունով, իսկ խառը ծառուտը՝ 2 և ավելի ծառատեսակներից և կոչվում է գլխավոր կամ գերիշխող տեսակի անունով։
Ծառուտների տեսակներ
Ծառերի աճի և զարգացման առանձնահատկություններից ելնելով՝ առանձնացվում են ծառուտների հասակային 6 փուլ՝ մատղաշ, ձողանային, միջին տարիքի, հասունացող, հասուն և գերհասուն։ Առաջին 3 փուլերի բացարձակ տարիքը պայմանավորված է տվյալ տեսակի երկարակեցությամբ։ Ծառուտները լինում են պարզ, երբ ծառերի պսակը առաջացնում է 1 շարահարկի սաղարթ, և բարդ, երբ ծառերն առաջացնում են 2 և ավելի շարահարկերի սաղարթ։ Բարդ ծևերն ունեն բարձր արդյունավետություն ու բնապահպանական հատկություններ։
Ծառուտները լինում են բնական և արհեստական։ Բնական ծառուտները բազմանում են սերմնային և վեգետատիվ (կոճղաշիվային, արմատաընձյուղային) եղանակներով, արհեստական ծառուտները՝ ցանքի միջոցով՝ սերմնաբուսակների, տնկիների ու կտրոնների տնկման եղանակով։ Սերմնային ծագում ունեցող ծառուտներն օժտված են բարձր արդյունավետությամբ և երկարակեցությամբ։ Ծառուտների արդյունավետությունը պայմանավորված է ծառատեսակով, աճման միջավայրով և ծառերի խտությամբ։ Ծառուտի խտությունը որոշում են 1 հա-ում եղած ծառերի քանակով և բների հաստությամբ։ Ծառուտի խտության որոշումն ունի կարևոր նշանակություն անտառների հիմնադրման, խնամքի և հատումների համար։
Հայաստանի ծառուտներ
Կատեգորիա:Ծառեր
Մոլոդյոժնոե (ավան, Վոլնովախսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Մոլոդյոժնոե ավանում բնակվում էր 157 մարդ։
Կոնստանտին Թումանով
Կոնստանտին Ալեքսանդրովիչ Թումանով (Константин Александрович Туманов, ), ռուս ռազմական գործիչ, գեներալ-լեյտենանտ (1917), Առաջին համաշխարհային պատերազմի հերոս։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1862 թվականի մայիսի 19-ին Ռուսական կայսրությունում։ 1881 թվականին անցել է ծառայության։ 1883 թվականին՝ Նիկոլաևի հեծելազորային ուսումնարանն ավարտելուց հետո, ստացել է կոռնետի աստիճան և տեղափոխվել Նիժնի Նովգորոդի դրագունական 17-րդ գունդ։ 1887 թվականին դարձել է պորուչիկ, 1894 թվականին՝ շտաբս-ռոտմիստր]], 1896 թվականին՝ ռոտմիստր, 1904 թվականին՝ փոխգնդապետ։ 1904 թվականից Դաղստանի հեծելազորային 2-րդ գնդի կազմում մասնակցել է ռուս-ճապոնական պատերազմին։ Մարտական ծառայության և արիության համար 1906 թվականի փետրվարի 23-ին պարգևատրվել է «Արիության համար» ոսկե զենքով։
1908 թվականից եղել է գնդապետ, Լիտվայի 5-րդ ուլանական գնդի հրամանատար։ 1912 թվականից եղել է գեներալ-մայոր, 9-րդ հեծելազորային դիվիզիայի 1-ին բրիգադի հրամանատար։ 1914 թվականից իր բրիգադի կազմում մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ 1916 թվականից եղել է Զաամուրսկի հեծելազորային 1-ին բրիգադի հրամանատար։ 1917 թվականի մայիսի 5-ին արիության համար պարգևատրվել է Սուրբ Գևորգի 4-րդ աստիճանի շքանշանով։
1917 թվականից եղել է գեներալ-լեյտենանտ, 9-րդ հեծելազորային դիվիզիայի ղեկավար։ 1917 թվականի ապրիլից եղել է հեծելազորային 2-րդ կորպուսի հրամանատար։
Հոկտեմբերյան հեղափոխության ավարտից հետո՝ 1917 թվականին, արտագաղթել է Ֆրանսիա, եղել է ռուսական համազորային միության անդամ։
Կոնստանտին Թումանովը մահացել է 1933 թվականի փետրվարի 4-ին Կաննում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Ներքին Խոտանանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Ներքին Խոտանան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 1 հուշարձան (1 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Անապատ բերդ (Անուշավան)
Անապատ, վաղ միջնադարյան բերդ ներկայիս Ադրբեջանի կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահբուզի շրջանի Անուշավան գյուղից 2-2,5 կմ հյուսիս-արևելք, լեռնագագաթի վրա, Արմավաշեն գետակի վերին հոսանքում։ Տեղադրվաձ է մոտ 200 մ բարձր վեր խոյացած մի ժայռաբեկորի վրա ։
Ճարտարապետություն
Բերդը կառուցվել է անմշակ և կիսամշակ լեռնային քարից։ 13-րդ և 14-րդ դարերում վերակառուցվել է։ Միջնաբերդ չունի։ Կրաշաղախով շարված պարիսպները քարաշեն են, բայց այժմ գտնվում են ավերակ վիճակում։ Ընդհանուր համալիրի ավերակները գտնվում են լեռնագագաթի վրա և նրա շուրջը ։ Ունի բնականից ապահով դիրք։ Շրջակայքում նշմարվում են զանազան շինությանների հետքեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շահբուզի շրջանի բերդեր և ամրոցներ
Ֆրանսուա Օլանդ
Ֆրանսուա Ժերար Ժորժ Նիկոլա Օլանդ (François Gérard Georges Nicolas Hollande, ՄՀԱ։, ), ֆրանսիացի քաղաքական և պետական գործիչ, Ֆրանսիայի սոցիալիստական կուսակցության առաջին քարտուղար 1997-2008 թվականներին։ Ֆրանսիայի ազգային ժողովի պատգամավոր (1988-1993, 1997-ից), Տյուլ քաղաքի քաղաքապետ (2001-2008)։ Կորեզ դեպարտամենտի ընդհանուր խորհրդի նախագահ 2008-ից։
Ֆրանսիայի նախագահական ընտրություններ 2012-ի հաղթող Ֆրանսիայի սոցիալիստական կուսակցությունից։ Առաջին փուլում ստացել է քվեների 28,63 %-ը՝ գրավելով առաջին տեղը և Նիկոլա Սարկոզիի հետ երկրորդ փուլ անցել։ 2012 թվականի մայիսի 6-ին երկրորդ փուլում հաղթանակ է տարել Սարկոզիի նկատմամբ՝ դառնալով Ֆրանսիայի 24-րդ նախագահը։
Ֆրանսուա Օլանդը ավարտել է Փարիզի Առևտրի բարձրագույն դպրոցը, Փարիզի Քաղաքագիտության ինստիտուտը և Կառավարման ազգային դպրոցը (Վոլտերի տարի՝ 1980 թվական)։
Սոցիալիստական կուսակցության անդամ է 1979 թվականից։ 1980 թվականին, ավարտելով Կառավարման ազգային դպրոցը, նա դառնում է Հաշվիչ պալատի աուդիտոր։ Միևնույն ժամանակ նա դասախոսում է Փարիզի Քաղաքագիտության ինստիտուտում։
1981 թվականին, Ֆրանսուա Միտերանի՝ Ֆրանսիայի Հանրապետության նախագահ ընտրվելուց հետո, Ֆրանսուա Օլանդը դառնում է ծրագրի ղեկավար Ելիսեյան պալատում։ 1981 թվականի հունիսի խորհրդրանական ընտրություններում Ֆրանսուա Օլանդը առաջադրվում է Կորեզ դեպարտամենտից։ 1988-1991 թվականներին նա տնտեսագիտություն է դասավանդում Փարիզի Քաղաքագիտության ինստիտուտում։
1993 թվականին կորցնում է պատգամավորական մանդատը։ Նա ստանձնում է Ժակ Դըլորի «Témoin» (Վկա) ակումբի նախագահությունը, որը պահպանում է մինչև 1997 թվականը։
1994 թվականի նոյեմբերին դառնում է Սոցիալիստական կուսակցության տնտեսական հարցերով ազգային քարտուղարը, իսկ 1995 թվականին Լիոնել Ժոսպենը նրան նշանակում է Սոցիալիստական կուսակցության խոսնակ։
2013 թվականի հոկտեմբերի 12-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Փառքի շքանշանով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի նախագահներ Կատեգորիա:Սոցիալիստներ Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի իրավաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
S/2011 P 1
S/2011 P 1 (S/2011 (134340) 1, կամ P4), Պլուտոնի արբանյակն է, Հայտնաբերվել է Հաբլ աստղադիտակի կատարած լուսանկարների վրա 2011 թվականին։
Կատեգորիա:Պլուտոնի արբանյակներ
(984) Գրետիա
(984) Գրետիա (Gretia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1922 թվականի օգոստոսի 27-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,805319 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,252 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3586 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1716,22 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,209764 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,09° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1922 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Triple H (խումբ)
Triple H (트리플 H), հարավկորեական տրիո։ Ձևավորել է Cube Entertainment-ը 2017 թվականին։ Բաղկացած էր երեք անդամներից․ Հյոնան և PENTAGON խմբի անդամներ Հուին ու Ինդոունը։ Որպես խումբ, նրանք թողարկել են երկու մինի ալբոմ․ 199X (2017) և Retro Futurism (2018): Օգոստոսին Cube Entertainment-ը հաստատեց, որ Հյոնան և Ինդոունը, պայմանագրի դադարեցման մասին հայտարարությունից հետո, այլևս ընկերության անդամ չեն հանդիսանում դադարեցման մասին հայտարարությունից հետո ։
2017. Ձևավորում և դեբյուտ՝ 199Х
2017 թվականի մարտին Cube Entertainment-ը հայտարարեց, որ Հյոնան իր գործընկերների հետ կդառնա նոր ենթաբաժնի անդամ։ Դեբյուտը նախատեսված է մայիսին ։ Ապրիլի 4-ին հայտնի դարձավ, որ PENTAGON խմբի անդամներ Հուին ու Ինդոունը նույնպես ներգրավվել են ենթաբաժնում, և թիմը անվանվել է Triple H : Նույն օրը հայտարարվեց «Triple H Fun Agency» շոուի մեկնարկի մասին ։ Հյոնան ընտրվեց որպես խմբի առաջնորդ, քանի որ հաղթեց «քար, մկրատ, թղթում»։
Ապրիլի 12-ին թողարկվեց առաջին խմբային թիզերը ։ Ապրիլի 27-ին ներկայացվեց ձայնային հատվածը ։ Հաջորդ երեք օրվա ընթացքում թողարկվեցին Հյոնայի, Հուիի և Ինդոունի անհատական թիզերները «365 Fresh» տեսահոլովակի համար ։
2018․ REtro Futurism և լուծարում
2018 թվականի հուլիսի 18-ին, ավելի քան մեկ տարի անց, Triple H-ն՝ REtro Futurism մինի ալբոմով վերադարձավ բեմ ։ Ալբոմը գրավեց 8-րդ տեղը Gaon Album Chart-ում ։
Օգոստոսի 3-ին Հյոնան և Ինդոունը հաստատեցին իրենց հարաբերությունների մասին լուրերը, որոնք նախկինում հերքվել էին Cube Entertainment-ի կողմից, որի արդյունքում առաջմղումը նույն օրը պաշտոնապես ավարտվեց, չեղարկվեցին մնացած բոլոր ելույթները և ֆանսայնները  ։
Հյոնայի և Ինդոունի փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև վարկանիշի ենթադրյալ իջեցման մասին հայտարարությունից հետո, Cube Entertament-ը որոշեց դադարեցնել երկու պայմանագրերը։ Իրենք՝ արտիստները այդ մասին իմացան լուրերից ։ Հոկտեմբերի 15-ին գործակալությունը պաշտոնապես խզեց պայմանագիրը Հյոնայի, իսկ նոյեմբերի 14-ին`Ինդոունի հետ ։
Ծանոթագրություններ
Մեկնաբանություններ
Աղբյուրներ
Կոնստանտինոս Կարամանլիս
Կոնստանտինոս Կարամանլիս, (Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής ,, ), հույն պետական և քաղաքական գործիչ։
1935-1936 և 1946 թվականներին ընտրվել է պառլամենտի պատգամավոր ժողովրդական կուսակցությունից։ 1955-1963 թվականներին գլխավորել է Հունաստանի կառավարությունը։ 1956 թվականին հիմնել է Ազգային ռադիկալ միություն բուրժուական կուսակցությունը։ 1963 թվականի պառլամենտական ընտրություններում կուսակցության պարտությունից հետո հեռացել է երկրից և հաստատվել Փարիզում։ 1974 թվականից, զինվորականների իշխանության տապալումից հետո, նորից գլխավորում է կառավարությունը։ Հիմնել է «Նոր դեմոկրատիա» կուսակցությունը։ Դեմ է արտահայտվել ՆԱՏՕ-ի ռազմական կազմակերպությունում Հունաստանի անդամակցությանը։
1980-1985 և 1990-1995 թվականներին եղել է Հունաստանի 11-րդ և 13-րդ Նախագահը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի նախագահներ Կատեգորիա:Աթենքի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ
Ֆրանց Կյունստլեր
Ֆրանց (Ֆերենց) Կյունստլեր (Franz Künstler, Künstler Ferenc, հուլիսի 24, 1900, Շոշդ, Ավստրո-Հունգարիա - մայիսի 27, 2008, Բադ Մերգենթհայմ, Բադեն Վյուրտեմբերգ, Գերմանիա), 107-ամյա հունգարացի և գերմանացի երկարակյաց, Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների վետերան, Առաջին համաշխարհային պատերազմի վերջին վետերանը, որը մարտնչել է Եռյակ դաշինքի կողմից (Յակուպ Սատարի մահից հետո)։
Կենսագրություն
Ծնվել է Հունգարիայի թագավորության Շոշդ քաղաքում։ Ընտանիքի 5 երեխաներից կրտսերն է։ Սովորել է Նիկոլաուս Լենաուի անվան վարժարանում, երազում էր ընդունվել իրավաբանական ֆակուլտետ ։
1918 թվականի փետրվարին զորակոչվել է Ավստրո-հունգարական բանակ՝ 5-րդ լեռնային հրետանու գունդ։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի իտալական ռազմաճակատին, մասնավորապես, Պիավեի ճակատամարտին, որտեղ նշանառու էր ։ 1919 թվականին Հունգարիայի Խորհրդային Հանրապետությունում պայքարում էր կոմունիստների դեմ․ բանակում էր գտնվում մինչև 1921 թվականը։
Միջպատերազմական տարիներին Կյունստլերը սեփական խանութ ուներ Բուդապեշտում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայում էր հունգարական բանակում, կես տարի եղել է հանձնակատար զավթված Ուկրաինայում։ Պատերազմից հետո աքսորվեց Հունգարիայից որպես նացիստների հանցակից և «Խաչված սլաքներ»-ի մոլեգին կողմնակից, թեև փաստացի պատճառը նրա գերմանական քաղաքացիությունն էր ։ Տեղափոխվեց Բակնանգի փախստականների ճամբար և հաստատվեց Գերմանիայում։ Բնակվում էր սկզբում Նիդերշտետենում, որտեղ որսի թանգարանում և Խալտենբերգշտետենի ամրոցում աշխատում էր որպես ուղեվար ։
1921 թվականին ամուսնացավ Ելիզավետա անունով մի աղջկա հետ, ում հետ ապրեց ավելի քան 60 տարի ։ 107 տարեկանում ավստրիական ամսագրերից մեկին տված հարցազրույցում Կյունստլերն ասաց, որ իր կյանքում ամենակարևորն ընտանիքն էր․ չնայած, որ բազում կանայք է ունեցել, ամենաշատն իր կնոջն է սիրել՝ ում շնորհիվ «սովորել է տունը կարգի բերել, արդուկել, լվացք անել և կերակուր պատրաստել» ։ Կյունստլերի խոսքերով երկարակյացության բաղադրատոմսն իրեն հայտնի չէ, թեև նա ենթադրում էր, որ ամեն ինչ գենետիկայի մեջ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրո-Հունգարիայի զինվորականներ Կատեգորիա:Հունգարիայի զինվորականներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Մանուել Մերինո
Մանուել Արտուրո Մերինո դե Լամա, պերուացի քաղաքական գործիչ, 2020 թվականի նոյեմբերի 10-ից 15-ը Պերուի նախագահի պաշտոնակատար ։
2020 թվականի նոյեմբերի 9-ին Պերուի Կոնգրեսը պաշտոնանկ արեց նախագահ Մարտին Վիսկարային կաշառակերության մեղադրանքով՝ նրան հայտարարելով «բարոյապես անվճարունակ»։ Հաջորդ օրը, որպես Պերուի Կոնգրեսի նախագահ, Մերինը դարձավ Պերուի նոր նախագահը՝ համաձայն երկրի Սահմանադրության ։
Ոչ հանրաճանաչ Մերինոյի նշանակման կապակցությամբ ամբողջ երկրում սկսվել են 2000-ականների սկզբից ի վեր Պերուի խոշորագույն զանգվածային բողոքի ցույցերը, ուժայինների հետ բախումների հետևանքով զոհվել են բողոքի ակցիայի մասնակիցները։ 2020 թվականի նոյեմբերի 15-ին Մերինոն հրաժարական տվեց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պերուի նախագահներ Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Ռադիոյի օր
Ռադիոյի օր, կապի և ռադիոտեխնիկայի ոլորտի մասնագիտական տոնական օր, որը տոնվում էր 1945 թվականի մայիսի 7-ին ԽՍՀՄ-ում, իսկ այժմ հետխորհրդային մի շարք երկրներում, նաև Հայաստանում ։
Ռադիոյի ստեղծման պատմությունից
Ռադիոազդանշաններն առաջին անգամ հաղորդվել են 1895 թվականին՝ 1,5 կմ հեռավորության վրա։ Հաղորդումն իրականացրել է իտալացի գյուտարար Գուլելմո Մարկոնին։ Այդ նույն թվականի մայիսի 7-ին ռուս գյուտարար Ալեքսանդր Պոպովը Սանկտ Պետերբուրգում ցուցադրել է իր հնարած ռադիոընդունիչը՝ ռադիոհաղորդագրություն է ուղարկել ռուսական նավատորմից Կռոնշտադ։ 1901 թվականին՝ Մարկոնին Ատլանտյան օվկիանոսի վրայով հաղորդագրություն ուղարկեց Կոռնուելից (Անգլիա) Նյուֆաունդլենդ (Կանադա)։ 1920 թվականին ամերիկյան մի ռադիոկայան առաջինն է սկսել կանոնավոր ռադիոհաղորդումները, իսկ 1950-ական թվականներին գործածության մեջ հայտնվել են առաջին դյուրակիր ռադիոընդունիչները ։
Ռադիոյի միջազգային օր
2010 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Իսպանիան Էսպանիոլա դե լա ռադիո ակադեմիայի (Academia Española de la Radio) հարցումից հետո ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կատարողական կոմիտեին առաջարկել է ընդունել «Ռադիոյի միջազգային օր»։ 2011 թվականի սեպտեմբերի 29-ին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կատարողական կոմիտեն առաջարկել է ՄԱԿ-ին ընդունել «Ռադիոյի միջազգային օր»-ը ։ Միջազգային ռադիոյի օրվա համար ընտրվել է փետրվարի 13-ը՝ ՄԱԿ-ի ռադիոյի մեկնարկելու օրը ։
Տոնակատարությունը Մալազիայում
Մալազիայում Ռադիոյի օրը տոնում են սկսած 2009 թվականից ամեն տարվա սեպտեմբերի 9-ին։ Որոշումը կայացրել է Մալազիայի կոմերցիոն ռադիոն (Commercial Radio Malaysia (CRM))։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տոներ Կատեգորիա:Մայիսի 7 Կատեգորիա:Մասնագիտական տոներ
Կրինգենի ճակատամարտ
Կրինգենի ճակատամարտ (Slaget i Kringom), ճակատամարտ, որը տեղի է ունեցել 1612 թվականին նորվեգացիների գյուղացիների ու գյուղական ոստիկանության և շոտլանդացի վարձկանների միջև Նորվեգիայի Օտտա բնակավայրի մոտ։ Գյուղական ոստիկանությունն ու գյուղացիները Լարս Գրամի գլխավորությամբ ծուղակ են պատրաստում շոտլանդական զինվորների համար, ովքեր Շվեդիային աջակցելու համար Նորվեգիայի տարածքով մեկնում էին մասնակցելու Կալմարյան պատերազմին ։
Ճակատամարտը դարձավ տեղական ֆոլկլորի մաս և այդ մասին մինչև հիմա ներկայացվում են լեգենդներ։ Շոտլանդացիների հրամանատար Ջորջ Սինկլերը եղել է շոտլանդական Կեիտնես շրջանի գրաֆը ։
Նախապատմություն
Կալմարյան պատերազմի ժամանակ Շվեդիայի Գուստավ II թագավորը վարձեց շոտլանդացի զինվորներ ընդդեմ Դանիայի։ Շոտլանդացի վարձկանները երկու նավերով դուրս եկան Շոտլանդիայից և մեկնեցին Նորվեգիա։ 1612 թվականին նրանք Ռոմսդալի մոտ դուրս եկան ափ՝ ուղևորվելով դեպի Գուդբրնդսդալ հովիտ։ Լեշա, Դվորե,Դվորե, Վոգո, Լոմ և Ռինգեբու բնակավայրերի բնակիչներն ու ոստիկանական ջոկատները արագորեն հավաքվեցին շերիֆ Լարս Գուննարսոնի հրամանատարության ներքո ։ . Ջորջ Սինկլեր և Ալեքսանդր Ռամսեի գլխավորությամբ շոտլանդացիները տեղաշարժվում էին դեպի երկրի հարավ-արևելք։ Թե ինչպես էին զինված շոտլանդացիները, հստակ հայտնի չէ։ Նորվեգացիները հիմնականում զինված էին կացիններով և փոցխերով, ինչպես նաև փոքր քանակությամբ թրերով ու ատրճանակներով ։ Նորվեգացիների զորքը կազմված է եղել հիմնականում ոչ պատրաստված և անփորձմարդկանցով, իսկ շոտլանդացիները վարժեցված մարտիկներ էին։
Համաձայն առասպելի՝ շոտլանդացիների զորքը կազմված է եղել ավելի քան 1100 զինվորից, սակայն պատմագրությունը հայտնում է 300 թիվը։ Նորվեգացիները 500 հոդի էին, այդ թվում՝ ոստիկանական ջոկատները։
Ճակատամարտի ընթացքը
Կռվի ընթացքում զոհվեցին գրեթե բոլոր շոտլանդացիները։ Կենդանի մնացին 18 հոգի, որոնցից 14-ը հետագայում կախաղան բարձրացվեցին։ Մնացած չորս հոգին՝ Ալեքսանդր Ռամսեին, Գենրի Բրյուսը, Ջեյմս Սկոտը և Ջեյմս Մանիպենին ուղարկում են Օսլո, որտեղ նրանց բանտարկում են։ Այնուամենայնիվ բանտարկությունից հետո նրանք կարողանում են մեկնել Շոտլանդիա։
Ճակատամարտի անդրադարձը մշակույթում
Նորվեգացի գրող Էդվարդ Ստորմը 1781 թվականին գրել է «Բալադ Սինկլերի մասին» բանաստեղծությունը, իսկ Հենրիկ Առնոլդ Վերգելանը գրել է «Սինկլերի մահը» բանաստեղծությունը։ Նշված բանաստեղծությունների հիման վրա բեմադրվել են թատերական ներկայացումներ։
Բազմաթիվ երգիչներ և երաժշտական խմբեր իրենց կատարումներում անդրադարձ են կատարել Կրինգենի ճակատամարտին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճակատամարտեր Նորվեգիայում Կատեգորիա:Շոտլանդիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Շոտլանդիայի ճակատամարտեր
Բորիս Կուֆտին
Բորիս Ալեքսեևիչ Կուֆտին, (Борис Алексеевич Куфтин, ), խորհրդային հնագետ և ազգագրագետ, 1946 թվականից՝ Վրացական ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս։
1919 թվականից՝ Մոսկվայի համալսարանի դասախոս, 1938-1953 թվականներին՝ Վրաստանի Պետական թանգարանի աշխատակից։ Ուսումնասիրել է ՌԽՖՍՀ և ՈւԽՍՀ ժողովուրդների հնագիտությունն ու ազգագրությունը, իսկ 1933 թվականից՝ գլխավորապես Վրաստանի հնագիտական հուշարձանները։ Պեղումներ է կատարել հիմնականում Թրիալեթում և արդյունքներն ամփոփել «Հնագիտական պեղումները Թրիալեթում» աշխատության մեջ, որը 1942 թվականին ստացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակ։ Կուֆտինը Հայկական լեռնաշխարհի և հարևան երկրների մ.թ.ա. III հազարամյակի մշակույթը պայմանականորեն անվանել է «Կուր-Արաքսյան էնեոլիթ»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սամարա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ռուս հնագետներ Կատեգորիա:Ռուս ազգագրագետներ Կատեգորիա:Վրաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Օգտատերերի վարքագծի վերլուծություն
Օգտատերերի վարքագծի վերլուծություն (անգլ.՝ User behavior analytics (UBA)) կիբեռանվտանգության գործընթաց է, որն օգնում է հայտնաբերել ցանցի վտանգավոր կետերը, ներքին սպառնալիքները, նպատակային հարձակումները և ֆինանսական խարդախությունները (ըստ Gartner-ի):
UBA լուծումները տրվում են մարդկանց վարքագիծը ալգորիթմներով և վիճակագրական վերլուծություններով արտահայտելու, ինչպես նաև օրինաչափություններ գտնելու համար, իսկ հետո այդ օրինաչափությունների հիման վրա բացահայտում հավանական սպառնալիքները: Սարքավորումների կամ անվտանգության ստուգումները կատարելու փոխարեն, UBA-ը հսկում է համակարգի օգտատերերին: Ներկայում UBA-ը ML-ի ամենազարգացող ճյուղերից է:
Նպատակ
Ըստ Nemertes Research-ի գործադիր տնօրեն Թիլ Ջոնսոնի, UBA-ի հիմնական խնդիրն է SIEM, IDS / IPS և այլ համակարգերի միջոցով ստանալ և զտել այն տեղեկությունները, որը հստակ չի երևում անվտանգության հանակարգերի տրամադրած նյութերի վերլուծության ընթացքում և կարող է անվտանգության իրական սպառնալիք լինել: UBA աշխատանքը հիմնակաանում կենտրոնացած է կիրառվելիք համակարգերի և դրանք սպառողների վարքագծի անվտանգ վերլուծության վրա: UBA տեխնոլոգիաներն առաջին անգամ օգտագործվել են 2000-ականների սկզբին, որպես գործիք մարքեթինգի համակարգում՝ օգնելով ընկերություններին հասկանալ և կանխատեսել սպառողի ակնկալիքները: Բայց պարզվում է նաև, որ UBA-ը կարող է շատ օգտակար լինել տեխնոլոգիական ապահովման ոլորտում ևս:
Կիրառություն
Այսօր օգտագործողների վարքագծի վերլուծության գործիքներն ունեն պրոֆիլ և բացառության մոնիտորինգի ավելի առաջադեմ հնարավորություններ, քան SIEM համակարգերը և օգտագործվում են երկու հիմնական գործառույթների համար: Նախ, UBA գործիքները կարող են օգտագործվել` որոշելու համար կազմակերպության և դրա անհատական ​​օգտագործողների համար հատուկ բնականոն գործունեության մի հիմք: Երկրորդ, դրանք կարող են օգտագործվել նաև նորմայից շեղումները բացահայտելու համար: UBA-ն օգտագործում է մեծ տվյալների և մեքենայական ուսուցման ալգորիթմներ` իրական շեղումները գնահատելու համար իրական ժամանակում:
Չնայած UBA-ն միայն մեկ օգտագործողի վրա վնասակար գործունեություն գտնելու համար կարող է օգտակար չլինել, այն մեծ մասշտաբով գործարկելը կարող է կազմակերպությանը հնարավորություն տալ հայտնաբերելու չարամիտ կամ այլ պոտենցիալ կիբերանվտանգության սպառնալիքներ, ինչպիսիք են տվյալների արտահանումը, ներսից սպառնալիքներն ու վտանգված արդյունքները:
Շուկայական զարգացումներ
UBA տեխնոլոգիայի զարգացումները Gartner-ին մղեցին կատեգորիան վերածել օգտագործողի և անձի վարքագծի վերլուծության («UEBA»): 2015-ի սեպտեմբերին Gartner-ը հրապարակեց փոխնախագահի և հայտնի վերլուծաբան Avivah Litan- ի օգտագործողի և անձի վերլուծության շուկայի ուղեցույցը, որը տվեց մանրակրկիտ բնութագիր և բացատրություն: UEBA- ին հիշատակվում էր Gartner- ի ավելի վաղ զեկույցներում, բայց ոչ շատ խորը: UBA- ից սահմանման ընդլայնումը ներառում է սարքեր, ծրագրեր, սերվերներ, տվյալներ կամ IP հասցե ունեցող ցանկացած այլ բան: Այն անցնում է կեղծիքներին ուղղված UBA- ի ուշադրության կենտրոնից դեպի ավելի լայն մի միտք, որն ընդգրկում է չարամիտ և վիրավորական վարք, որն այլևս աննկատ մնաց անվտանգության վերահսկման առկա համակարգերի կողմից, ինչպիսիք են SIEM և DLP: Դերը ցանցային հարձակման մեջ և կարող է արժեքավոր լինել նաև հարձակողական գործունեության բացահայտման գործում: Երբ վերջնական օգտվողները փոխզիջման են գնում, ծրագիրը կարող է ամիսներ շարունակ «ննջել» և մնալ չբացահայտված: Կողմնակաի անձանց գտնելու փոխարեն, UEBA-ը թույլ է տալիս ավելի արագ հայտնաբերել` օգտագործելով ալգորիթմներ` ներքին տվյալների սպառնալիքները հայտնաբերելու համար:
Աղբյուրներ
https://www.gartner.com/en/documents/3134524
https://www.hotjar.com/blog/user-behavior/
https://www.varonis.com/blog/what-is-user-behavior-analytics/
Գրականություն
http://www.ysu.am/files/11.%20Hovasapyan.pdf