cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կուքսակ Կաբարդես
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 531 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 331-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 200։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 62,3 %։ 331 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 279 անձ (153 տղամարդ և 126 կին)։ Գործազուրկ են եղել 52 անձ (24 տղամարդ և 28 կին)։ 200 անաշխատունակներից 40-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 72-ը` թոշակառուներ, իսկ 88-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ալմատ
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 565 մարդ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ղվարելի շրջան
Տուրգա (Պիժայի վտակ)
Տուրգա (Турга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պիժա գետի ձախ ափով՝ 55 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.
Մուշտադեգի
Մուշտադեգի (Муштадеги), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Սպիտակ լիճ։ Գետի երկարությունը 22 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունքն է սկսած Յուշկոզերսկի հիդրոհանգույցից մինչև Կիրվոպորոժսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության</ref.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Զիգոտ
Զիգոտ ( - իրար միացած), բջիջ, որն առաջանում է սեռական բջիջների (գամետների) միաձուլման հետևանքով։
Անվանում
«Զիգոտ» տերմինն առաջարկել է գերմանացի բուսաբան Է․ Սարասբուրգերը։
Ի տարբերություն գամետների զիգոտն ունի քրոմոսոմների դիպլոիդ (կրկնակի) հավաք, բարձր կենսունակություն։ Բեղմնավորությունից անմիջապես հետո զիգոտն սկսում է զարգանալ կամ պատվում է ամուր թաղանթով (շատ սնկերի և ջրիմուռների մոտ) և որոշ ժամանակ փոխարկվում է հանգստացող սպորի՝ զիգոսպորի։ Զիգոտի, սպորի առաջացումը մինչև բույսի մահ անվանում են անհատական զարգացում։
Արական սեռական բջիջ + իգական սեռական բջիջ = բեղմնավորված բջիջ կամ զիգոտ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սաղմնաբանություն Կատեգորիա:Կանացի վերարտադրողական համակարգ Կատեգորիա:Մարդու վերարտադրողական համակարգ
Խարազյան (այլ կիրառումներ)
Խարազյան, հայկական ազգանուն։
Մյանտյու յոկի
Մյանտյու յոկի (Мянтю-йоки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Պանա յարվի Օլանգա լիճ։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Պիեռ Մարեշալ
Պիեռ Սիլվեն Մարեշալ (Pierre Sylvain Maréchal, ), ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ, փիլիսոփա, գրող։
Մարեշալը հեղափոխական կողմնորոշվածությամբ աթեիստական մատերիալիզմը համակցել է հավասարողական կոմունիզմի հետ։ Դիրեկտորիայի ընթացքում հակվել է Գ. Բաբյոֆի գլխավորած «հանուն հավասարության» շարժմանը, գրել «Հավասարների մանիֆեստ»-ի առաջին տարբերակը, պամֆլետներ, «Ֆրանսիացի Լուկրեցիոսը» (1797)։
Ախալսոփել (Ղվարելի շրջան)
Ախալսոփելի  (ახალსოფელი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Ղվարելի շրջանում։
Դիրք
Գտնվում է Ալազան գետի հովտում։ Կենտրոնի բարձրությունը 440 մետր է։ Շրջկենտրոն Ղվարելից հեռու է 15 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 4158 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ղվարելի շրջան
Տուրուլու
Տուրուլու (Турулу), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Աբայ գետի ձախ ափով՝ 39 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
It ain't me
«It Ain’t Me»-ն Նորվեգացի դիջեյ Քայգոյի և Ամերիկացի երգչուհի Սելենա Գոմեսի երգն է։ Թողարկվել է Sony-ի և Ultra-ի կողմից, 2017 թ. փետրվարի 17-ին։ Երգը գրել են Քայգոն, Գոմեսը, Անդրյու Ուաթթը, Բրայան Լիին և Ալի Թամփոսին։ Այն ստեղծել են Քայգոն, Ուաթթը, Բեն Րայսը և Լուիս Բելլը։ Երգը էլեկտրո-փոփ, dance-pop և տրոպիկական house ժանրի երգ է, որը պարունակում է ակուստիկ կիթառի տարրեր և կրկներգում ունի դաշնամուր, բասս, սինթեզատրներ և շատ ուրիշ տարրեր։ Երգը նախկին հարաբերությունների մասին է, որը կործանվել է ալկոհոլիզմի և խնջույքների պատճառով։ Բացի Խորվաթիայում, Լիբանանում և Նորվեգիայում առաջին հորիզոնական հասնելուց, երգը նաև հասել է թոփ հնգյակի՝ Ավսրալիայում, Ավստրիայում, Բելգիայում, Կանադայում, Չեխոսլովակիայում, Դանիայում, Ֆինլանդիայում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Հունաստանում, Հունգարիայում, Իռլանդիայում, Նիդերլանդներում, Նոր Զելանդիայում, Լեհաստանում, Պորտուգալիայում, Սլովակիայում, Շվեդիայում և Շվեցարիայում։ Այն նաև հասել է թոփ տասնյակ՝ ԱՄՆ-ում, Միացյալ Թագավորություններում, Իտալիայում և Իսպանիայում։
Ստեղծում և ձայնագրում
«It Ain’t Me»-ի բառերը գրվել են Անդրյու Ուաթթի, Բրայան Լիի և Ալի Թամփոսի կողմից ։ Իրենց առաջին հանդիպման ժամանակ կարծում էին, որ երգը շատ աղքատ էր, սակայն փորձում էին փրկել այն։ Քայգոն և Շիրը առաջարկեցին շարունակել աշխատել երգի վրա։ Քայգոյի և Շիրի լքելուց հետո, Թամփոսին խնդրեց Ուաթթին և Լիին կիռաթ նվագել, որը դարձավ 45 րոպե տևողությամբ նվագ, այնուհետև Ուաթթը, Լիին և Պամփոսին խնդրեցին Քայգոյին ստուդիա վերադառնալ և «It Ain’t Me»-ին երկրորդ շանս տալ։ Թամփոսին նշում է, որ երբ ինքը երգը միացրեց, Քայգոն այս քաղցր, կիրթ և հմայիչ տղայից դարձավ մի սուպեր-մարդ պրոդյուսեր։
Երգահանները սովորաբար ամիսներ կծաղսեին երգիչ գտնելու համար, սակայն «It Ain’t Me»-ի ժամանակ ամեն ինչ ուրիշ էր։ Սելենա Գոմեսը լսեց երգը իր ստեղծումից մեկ ամիս անց և ձայնագրեց այն մի քանի օր հետո։ Գոմեսը կանչեց Թամփոսիին օգնության և Թամփոսին նշում է, թե ինչ զարմացած էր Գոմեսի ընդգրկվածության աստիճանով և գաղափարներով։
Թողարկում
2017 թ. վաղ փետրվարին «It Ain’t Me»-ն գրանցվել էր «ASCAP»-ում ։ Գոմեսը առաջին անգամ սինգլը ցուցադրեց իր Ինսթագրամում 2017 թ. փետրվարի 3-ին։ Տեսանյութը ցույց էր տալիս երգչուհու դեմքի մի մասը, բերանի վրա մեծ X գրվածքով։ Տեսանյութը 10 վայրկյան էր, որտեղ լսվում էր բառերի մի մասը (I had a dream / we were back to 17 / summer nights and liberties / never growing up,): Մի փոքր ուշ թողարկվեց երկրորդ տեսանյութ, որտեղ լսվում էր երգի երաժշտությունը ։ 2017 թ. փետրվարի 13-ին Գոմեսը թողարկեց երգի քավրը և հաջորդ օրը Սնեփչեթում 3 տեսահոլովակ, որտեղ լսվում էր երգը ։  2017 թ. փետրվարի 17-ին «It Ain’t Me»-ին թողարկվեց «Sony»-ի և «Ultra Music»-ի կողմից, որպես Քայգոյի երկրորդ ստուդիո ալբոմի սինգլ։ 2017 թ. փետրվարի 18-ին երգի ռեմիքսը թողարկվեց Ֆեյսբուքում, որը ներառում էր դերասան Վին Դիզլին ։ 2017 թ. փետրվարի 28-ին «It Ain’t Me»-ն ուղարկվեց Ամերիկյան ռադիոալիքներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2017 սինգլներ Կատեգորիա:Սելենա Գոմեսի երգեր Կատեգորիա:2017 երգեր
Շորոխ
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 350 մարդ ։
Աշխարհագրական դիրք
Կենտրոնի բարձրությունը 490 մետր է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ղվարելի շրջան
Վասիլ Դոլենկո
Վասիլ Դոլենկո (ვასილ დოლენკო, ), վրացի ռեժիսոր (մոնտաժի), Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1969) , Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ։
Կենսագրություն
Վասիլ Դոլենկոն ծնվել է 1902 թվականի հունվարի 13-ին Երևանում։ Ավարտել է Թիֆլիսի վեցերորդ արական գիմնազիան։
1926 թվականին Վասիլ Դոլենկոն նշանակվել է մոնտաժի արտադրամասի ղեկավար, մոնտաժի ռեժիսոր։ «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում աշխատել է 70 տարի։ Մոնտաժել է ավելի քան 200 ֆիլմ, այդ թվում՝ «Էլիսո» (1928), «Արսեն» (1937), «Գեորգի Սաակաձե» (1942-43), «Երդում» (1946), «Քեթո և Կոտե» (1948), «Ճպուռ» (1954), «Մագդանայի Լուրջան» (1955), «Ուրիշի երեխաները» (1958), «Զինվորի հայրը» (1964), «Տնկիներ» (1972), «Առաջին ծիծեռնակ» (1975), «Քո որդին, Երկիր» (1981), «Դոն Կիխոտի ու Սանչոյի կյանքը» (1988) և այլն։
1969 թվականին Վասիլ Դոլենկոն արժանացել է Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչման։
Աշխատել է մինչև 90 տարեկան հասակը։ 1994 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվա՝ երեխաների մոտ։
Վասիլ Դոլենկոն մահացել է 1998 թվականի փետրվարի 8-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Մոսկվայի Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Հովսեփ Տիգրանով
Հովսեփ Տիգրանով, Երևանի ութերորդ քաղաքագլուխ ։
Հովսեփ Տիգրանովը 20-րդ դարի սկզբի հայ ականավոր ռազմական գործիչներից էր՝ Ռուսական կայսրության Կովկասի փոխարքայությունում։ Նա նշանակվել է Երևանի քաղաքագլուխ 1911 թվականի հունվարին և պաշտոնավարել 1 տարի։ Իրականում նա ժամանակավորապես փոխարինել է Հովհաննես Մելիք-Աղամալյանին, ով քաղաքագլուխ էր նշանակվել 1904 թվականից, և պաշտոնավարել էր 10 տարի՝ մինչև 1914 թվականը։ Մինչ այդ Հովսեփ Տիգրանովը ռազմական գործիչ էր, Ալեքսանդրապոլի քաղաքագլուխը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
Նավա (Վիգի վտակ)
Նավա (Нава), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վիգ գետի աջ ափին՝ 61 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիգոզերո գետի ակունքն է սկսած Վիգոզերսկի հիդրոհանգույցից, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Սիրանա Ղուկասյան
Սիրանա Երեմի Ղուկասյան, խորհրդային հայ դերասանուհի, ռեժիսոր։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ։
Կենսագրություն
Լենինականի երկրաշարժից հետո հիմնել է հանրապետությունում առաջին հոգեբանական կենտրոնը, որտեղ երկրաշարժի ժամանակ սթրես տարած երեխաներին ցուցաբերվել է վերականգնողական օգնություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Խորհրդային ռեժիսորներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Տուեկտա (գետ)
Տուեկտա (Туэкта), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուրսուլ գետի ձախ ափով՝ 59 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 30 կմ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Թշշան կարապ
Թշշան կարապ, բադերի ընտանիքի թռչուն, որը գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։ Հայաստանում պատահական չվահյուր է։
Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի երկարությունը 145-160 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 208-238 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 8-13 կգ։ Երկար վիզը ոլոր է՝ վեր պահած դիրքում։ Պոչը երկար է, ծայրը՝ սուր։ Հասունը գրեթե ամբողջությամբ սպիտակ է, կտուցը՝ նարնջագույն ու սև, ոտքերը և ոտնաթաթերը՝ սև։ Արուի կտուցի կոշտուկն ավելի մեծ է։ Երիտասարդի ընդհանուր գունավորումը մոխրագույն է՝ դարչնագույն վրձնախազերով, կտուցը վարդագույն է, հիմքը՝ սև, ճակատի կոշտուկը բացակայում է։ Թշշան կարապը ջրի վրա և թռչելիս նրբագեղ է, ձայնը երբեմն նման է թշշոցի կամ մեղմ խռխռոցի։ Թռչելիս թևերը ծափաձայներ կամ սվսվոցներ են արձակում։ Հարսանեկան պարերի ընթացքում կամ հարձակվելու պահին լողում է՝ թևերը մեջքի վրա կամարաձև պահած։ Բնակվում է զանազան ջրային տարածքներում, երբեմն կեր է փնտրում դաշտերում։
Սննդառություն
Սնվում է առավելապես ջրային բույսերով։
Տարածվածություն
Տարածման արեալն ընդգրկում է գրեթե ողջ Եվրոպան և Սկանդինավյան երկրները, Ռուսաստանը, Փոքր Ասիան, Անդրկովկասը, Իրանը և Աֆղանստանը, Հնդկաստանի հյուսիսային և Չինաստանի արևելյան շրջանները ։
Տնտեսական նշանակություն
Նպատակահարմար է տնտեսական շահույթ բերող թռչնաբուծական ֆերմաների ստեղծումը և որպես մսատու, փետրատու (փետուրները կանացի զգեստների արժեքավոր զարդ են) տեսակի բազմացումը։ Կեցվածքով ու վարքով առանձին գեղագիտական արժեք է ներկայացնում առողջարանների, քաղաքների, առանձնատների ջրավազաններում պահելու համար։
Պահպանություն
Պատահական չվահյուր, հազվագյուտ տեսակ է, որն ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում և գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Աշնանային և գարնանային չուի շրջաններում հանդիպում է 5-10, իսկ ձմռանը` 50-60 առանձնյակներից բաղկացած խմբերով։ Հայաստանում միշտ եղել է հազվագյուտ։
Վտանգման հիմնական գործոնները ուսումնասիրված չեն (հավանաբար` որսագողությունը)։
Պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թռչուններ Կատեգորիա:Բադեր Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:Քորդավորներ Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ Կատեգորիա:Կենտրոնական Ասիայի թռչուններ
Նևգա
Նևգա (Невга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կովդա գետի աջ ափին՝ 137 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 21 կմ, ավազանի տարածքը 158 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կովդա գետի ակունքն է սկսած Կումսկի հիդրոհանգույցից մինչև Իովսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Պյոտր Մաշերով
Պյոտր Միրոնովիչ Մաշերով (բելառուսերեն՝ Пётр Міро́навіч Машэ́раў, ), բելառուս խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, Խորհրդային Միության հերոս (1944), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1978), ԽՄԿԿ անդամ (1941)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Փետրվարի 13 ծնունդներ Կատեգորիա:1918 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 4 մահեր Կատեգորիա:1980 մահեր Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ Կատեգորիա:Ավտոճանապարհային վթարներից զոհվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային կուսակցական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ
Գրձելի Ճալա
Գրձելի Ճալա (გრძელი ჭალა), գյուղ Վրաստանի Կախեթի մարզ երկրամասի Ղվարելի շրջանում։ Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 28 մարդ ։ Կենտրոնի բարձրությունը 640 մետր է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ղվարելի շրջան
Նելեկսա
Նելեկսա (Нелекса), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Ստորին Կույտոյի լիճ։ Գետի երկարությունը 16 կմ է, ավազանի տարածքը 46 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթյան ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օնեժսկի, գետի ենթաավազանը Սվիր։ Գետի գետային ավազանը՝ Նևա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Աբգար Դանիելյան
Կենսագրություն
Ստեփանակերտի բժշկական տեխնիկումում ուսմանը զուգահեռ աշխատել է «Երիտասարդ բոլշևիկ» թերթում (1939)։ Մասնակցել է Խորհրդա-ֆիննական (1939) և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմներին (1942-1944), վիրավորվել է։ Ավարտել է Բաքվի կուսակցական դպրոցը (1953), Հայկական պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության բաժինը (1964)։ Խմբագրել է Մարտակերտի շրջանային «Սոցիալիզմի ուղիով» թերթը` որպես պատասխանատու խմբագիր (1950-1951), նշանակվել կուսշրջկոմի երկրորդ քարտուղար (1954-1959), տեղափոխվել է Ստեփանակերտ և աշխատել «Սովետական Ղարաբաղ» թերթի խմբագրությունում` որպես նամակների բաժնի վարիչ (1946), գրական աշխատող (1946-1950), կուսակցական կյանքի բաժնի վարիչ (1958-1966), խմբագրի տեղակալ (1966-1976), սեփական թղթակից (1979-1991), ռադիոհաղորդումների մարզային կոմիտեի նախագահ (1976-1979)։ Հեղինակ է բազմաթիվ պատմվածքների, «Գոհար» վիպակի և «Այրող պատիվ» պիեսի, որը Ստեփանակերտի պետթատրոնում բեմադրվել է 207 անգամ։ Հանգչում է Ստեփանակերտի գերեզմանատանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Կոճողոտ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կուքսակ դ'Oդ
Կուքսակ դ'Oդ (Cuxac-d'Aude), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 4375 մարդ, բնակչության խտությունը` 203.11 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 21.54 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 630 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 85 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 55 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 2569 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1748-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 821։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,0 %։ 1748 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 1437 անձ (732 տղամարդ և 705 կին)։ Գործազուրկ են եղել 311 անձ (146 տղամարդ և 165 կին)։ 821 անաշխատունակներից 203-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 277-ը` թոշակառուներ, իսկ 341-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Աբելի մրցանակ
Աբելի մրցանակ, մաթեմատիկայի մրցանակ, որը կոչվել է նորվեգացի մաթեմատիկոս Նիլս Հենրիկ Աբելի անունով։ Մրցանակը 2002 թվականին ստեղծվել է Նորվեգիայի կառավարության կողմից և արդեն 2003 թվականից ամեն տարի շնորհվում է ժամանակի բացառիկ մաթեմատիկոսներին։ Պարգևի դրամական չափը համեմատելի է Նոբելյան մրցանակի պարգևի հետ և կազմում է 6 միլիոն նորվեգական կրոն (750 հազար եվրո կամ $1,06 մլն) ։
Աբելի մրցանակի հաղթողին տարին մեկ անգամ որոշում են միջազգային հինգ մաթեմատիկական կոմիտեները, որոնք ընտրվում են Միջազգային մաթեմատիկական միության և Եվրոպական մաթեմատիկական միության կողմից։ 2017 թվականին հանձնաժողովը ղեկավարում էր Օսլոյի համալսարանի մաթեմատիկայի ինստիտուտի պրոֆեսոր Ջոն Ռոգնեսը ։ Նոր հաղթողին հայտարարում և պարգևատրում է Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիան (Det Norske Videnskaps-Akademi, DNVA): Մրցանակաբաշխությունը տեղի է ունենում Օսլոյի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի Ատրիումում՝ այն նույն տեղում, որտեղ 1947-ից մինչև 1989 թվականը շնորհվել է Նոբելյան մրցանակը։
Մրցանակը արագ վաստակեց «Մաթեմատիկայի Նոբելյան մրցանակի» հեղինակություն  ՝ դառնալով մաթեմատիկայի բնագավառի ամենահեղինակավոր մրցանակներից մեկը։ Այս մրցանակի հիմնադիրների նպատակն էր ոչ միայն համաշխարհային հռչակավոր մաթեմատիկոսների խրախուսումը, այլև ժամանակակից մաթեմատիկայի լայն գովազդը և տարածումը, հատկապես երիտասարդների շրջանում։ Ըստ ավանդության՝ Նորվեգական մաթեմատիկական միությունը մրցանակաբաշխության շաբաթվա շրջանակներում կազմակերպում է դասախոսություններ Օսլոյի համալսարանում, և նոր դափնեկիրներից մեկը հանդես է գալիս զեկույցով ։ Աբելի մրցանակը լրացնում է մարդասիրական Հոլբերի մրցանակին ։ Լիի մահից հետո մրցանակաբաշխությունը դադարեց։ Երբ 1905 թվականին Շվեդիայի և Նորվեգիայի միավորումը փլուզվեց, ընդհատվեց Աբելի մրցանակի ստեղծման առաջին փորձը ։
Պատմություն
Իր մահվանից կարճ ժամանակ առաջ նորվեգացի մաթեմատիկոս Սոֆուս Լին, իմանալով, որ Ալֆրեդ Նոբելը որոշել է մրցանակ չհանձնել մաթեմատիկայի բնագավառի ներկայացուցիչներին, առաջարկել է Աբելի մրցանակը։ Ենթադրվում է, որ առաջին պարգևատրման արարողությունը տեղի է ունեցել 1902 թվականին` Աբելի ծննդյան 100-ամյակի տոնակատարության շրջանակներում ։ Մրցանակի ֆինանսավորումը իրականացնում էր Նորվեգիայի թագավոր Օսկար II-ը։ Մրցանակի պարգևատրման կանոնները և կարգավիճակը որոշել են նորվեգացի մաթեմատիկոսներ Լյուդվիգ Սիլովն ու Կառլ Ստյորմեր։
20-րդ դարի վերջին և 21-րդ դարի սկզբին ժամանակի հայտնի մաթեմատիկոսների հետաքրքրությունը աճեց մրցանակի հայեցակարգի նկատմամբ, որը հանգեցրեց աշխատախմբի ձևավորման, որոնք պետք է մշակեին այն առաջարկները, որոնք ներկայացվել էին Նորվեգիայի վարչապետին 2001 թվականին։ 2001 թվականի օգոստոսին Նորվեգիայի կառավարությունը հայտարարեց, որ 2002 թվականից կսկսի պարգևատրել Աբելի մրցանակը, երբ նշվում էր Աբելի ծննդյան երկուհարյուրամյակը։ Առաջին մրցանակը ստացան մեկ տարի անց՝ 2003 թվականին ։ 2001 թվականին Նորվեգիայի կառավարությունը Աբելի մրցանակի նախնական ֆինանսավորման համար որոշեց հատկացնել 200 միլիոն կրոն (մոտ 23 միլիոն դոլար) ։ 2002 թվականի հունվարի 1-ին ստեղծվեց Նիլս Հենրիկ Աբելի հիշատակի հիմնադրամը (Niels Henrik Abel Memorial Fund): Մրցանակն առաջին անգամ շնորհվել է 2003 թվականի հունիսի 3-ին ։ 2010 թվականին հրապարակվել է «The Abel Prize 2003-2007» գիրքը, որը ընդգրկում էր Աբելի մրցանակի հաղթողների մասին հետազոտությունները։ Նախատեսվում էր, որ նման գրքերը կհրապարակվեն ամեն հինգ տարին մեկ ։ Սկսած 2010 թվականից Նորվեգիայի գիտությունների և գրականության ակադեմիան Մաթեմատիկայի ինստիտուտի (Institute for Mathematics and its Applications) հետ միասին անցկացնում է Աբելի ամենամյա կոնֆերանսները (Abel Conference) :
Դափնեկիրներ
Աբել մրցանակի դափնեկիրների ցանկ.
Հետաքրքիր փատեր
2015 թվականին Աբելի մրցանակի դափնեկիր դարձած Ջոն Ֆորբս Նեշը դարձել է առաջինը, որ արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։ Ջոն Նեշը տնտեսության բնագավառի Նոբելյան մրցանակի արժանացել է 1994 թվականին «Ոչ կոոպերատիվ խաղերի թերորիայի հավասարակշռության անալիզի համար» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գիտական մրցանակներ
Նիվանյոկի (Մինալանյոկի վտակ)
Նիվանյոկի (Ниванйоки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մինալանյոկի գետի ձախ ափին՝ 6,8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 26 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթյան ավազանային շրջանին։ Գետի գետային ավազանը՝ Նևա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Մթնշաղ (սաունդթրեք)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մթնշաղ
Ստորին Վոոպո
Ստորին Վոոպո (Нижняя Воопо), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Ստորին Կույտո Կեմ լիճ։ Գետի երկարությունը 25 կմ է, ավազանի տարածքը 106 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունքն է մինչև Յուշկոզերսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Զինոբիան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ղվարելի շրջան
Ռևազ Գիգինեիշվիլի
Կենսագրություն
Ռևազ Գիգինեիվիլին ծնվել է 1982 թվականի մարտի 19-ին Թբիլիսիում, բժիշկ Դավիթ Գիգինեիշվիլու ընտանիքում։ Վերջինս խորհրդային տարիներին եղել է Բորշոմի առողջարաններից մեկի ղեկավար։
1991 թվականին Ռևազ Գիգինեիշվիլին տեղփոխվել է Մոսկվա։ 1997 թվականին սկսել է աշխատել հեռուստատեսությունում։
2005 թվականին ավարտել է Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետը (Մառլեն Խուցիևի կուրս)։
Ֆեոդոր Բոնդարչուկի «9-րդ ջոկատ» ֆիլմի նկարահանման ժամանակ եղել է երկրորդ ռեժիսոր։
Հովհաննես Մարգարյան (այլ կիրառումներ)
Հովհաննես Մարգարյան անվամբ հայտնի են մի քանի անձնավորություններ.
Սաբուե
Սաբուե (საბუე), գյուղ Վրաստանի Կախեթի մարզ երկրամասի Ղվարելի շրջանում։ Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1163 մարդ ։ Գյուղն է տեղակայված ծովի մակարդակից 560 մ բարձրության վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ղվարելի շրջան
Ալեքսեյ Մարեսև
Ալեքսեյ Պետրովիչ Մարեսև (Маресьев, Алексей Петрович, ), օդաչու, մայոր, Խորհրդային Միության հերոս (օգոստոսի 25, 1943), ԽՄԿԿ անդամ (1944)։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին եղել է կործանիչ ինքնաթիռների գնդի օղակի հրամանատար, գնդի հրամանատարի օգնական, գնդի շտուրման։ 1942 թվականի մարտին Մարեսևի ինքնաթիռը մարտում խփվել է։ Ծանր վիրավոր Մարեսևը հարկադրական վայրէջք է կատարել հակառակորդի տարածքում և 18 օր սողալով՝ հասել ռազմաճակատի գծին։ Երկու սրունքների անդամահատումից հետո հարմարվելով պրոթեզներին՝ Մարեսևը իր իսկ խնդրանքով, 1943 թվականի մայիսին ուղարկվել է կործանիչ ավիացիայի 63-րդ գվարդիական գունդ։ Օդային մարտերում խփել է ֆաշիստական ուժերի 7 ինքնաթիռ։
Մարեսևի սխրանքը նկարագրված է Բորիս Պոլևոյի «Պատմություն իսկական մարդու մասին» գրքում։ 1952 թվականին ավարտել է կուսակցական բարձրագույն դպրոցը։ 1956 թվականի սեպտեմբերին նշանակվել է պատերազմի վետերանների խորհրդային կոմիտեի պատասխանատու քարտուղար։
Ստորին Կումոզերկա
Ստորին Կումոզերկա (Нижняя Кумозерка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Ստորին Կում լիճ Կուզեմա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է, ավազանի տարածքը 180 կմ2։
Ալեքսեյ Մարեսև
Պարգևատրվել է Լենինի, Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Կարմիր դրոշի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի, Կարմիր աստղի շքանշաններով։
Ստորին Կումոզերկա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սպիտակ ծովի ավազան է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Ալեքսեյ Մարեսև
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ռուս օդաչուներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Ստորին Կումոզերկա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Տիդտուգեմ
Տիդտուգեմ (Тыдтугем), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չույա գետի ձախ ափով՝ 147 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ստորին Կումոզերկա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Սացխեն
Սացխեն (საცხენე), գյուղ Վրաստանի Կախեթի մարզ երկրամասի Ղվարելի շրջանում ։ Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 23 մարդ ։ Կենտրոնի բարձրությունը 510 մետր է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ղվարելի շրջան Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Նիկոլսկայա (գետ, թափվում է Նիկոլսկայա ծովախորշ)
Նիկոլսկայա (Никольская), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Նիկոլսկայա ծովախորշ։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սպիտակ ծովի ավազան, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ստեփան Մարգարյան
Ստեփան Գրիգորի Մարգարյան (Ղարագեբակյան) (ծնվ. 26 հոկտեմբերի, 1960, գ. Էխտիլա, Ախալքալաքի շրջան, Վրացական ԽՍՀ), ՀՀ քաղաքական և պետական գործիչ, ՀՀ Ազգային ժողովի 5-րդ գումարման պատգամավոր։
Քաղաքական գործունեությունը
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ջավախահայեր Կատեգորիա:1960 ծնունդներ Կատեգորիա:«Հզոր հայրենիք» կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Նիմիյոկի (Շույայի վտակ)
Նիմիյոկի (Нимийоки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Շույա գետի աջ ափին՝ 111,1 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է, ավազանի տարածքը 58,9 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Շույա, գետի ենթաավազանը Սվիր։ Գետի գետային ավազանը՝ Նևա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Պատանի գայլը (չորրորդ եթերաշրջան)
Պատանի գայլը ֆիլմի չորրորդ եթերաշրջանի հեղինակը, ինչպես մնացած եթերաշրջաններինը, Ջեֆ Դեյվիսն է, որի հիմք է ծառայել 1985 թվականին նկարահանված համանուն ֆիլմը։ Նկարահանումները սկսվել են է սկսած 2013 թվականի հոկտեմբերի 12-ից, իսկ պրեմիերան եղել է 2014 թվականի հունիսի 23-ին ։ Եթերաշրջանը կազմված է 12 էպիզոդից։ Այս եթերաշրջանից սկսած Քրիսթալ Ռիդը դուրս կգա հիմնական դերերից։ 5-րդ եթերաշրջանի փակումը տեղի է ունեցել 2014 թվականի սեպտեմբերի 8-ին
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2014 հեռուստասերիալի եթերաշրջաններ Կատեգորիա:Պատանի գայլը
Տիշկեսկեն
Տիշկեսկեն (Тышкескен), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կատուն գետի ձախ ափով՝ 227 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Կեշայի սկավառակագրություն
Ամերիկացի փոփ երգչուհի Կեշայի սկավառակագրությունը բաղկացած է երկու ստուդիական ալբոմներից, երկու ԷՌ, մեկ ռեմիքս հավաքածուներից, ինը սեփական սինգլներից և չորս սինգլներից որպես հրավիրված աստղ։ 18 տարեկանից Կեշան համագործակցում է պրոդյուսեր և հեղինակ Dr. Luke–ի և նրա ձայնագրման ընկերության հետ ։ Կեշան հայտնի է դարձել 2009 թվականին Flo Rida–ի հետ իր «Right Round» երգի շնորհիվ ։
Կեշայի դեբյուտային Animal ալբոմը թողարկվել է 2010 թվականին և գլխավորել է Կանադայի, Հունաստանի ԱՄՆ–ի հիթ–շքերթները, զբաղեցնելով միանգամից 1 հորիզոնականը Billboard 200 հիթ–շքերթում։ Ալբոմը վաճառվել է 152000 օրինակով, որոնցից համացանցով ներբեռնումը կատարվել է 76 % ։ Նրանից հրապարակվել է 4 սինգլ։ «Tik Tok» դեբյուտային ալբոմը, թողարկվել է 2009 թվականի օգոստոսի 7–ին ։ Այն գլխավորել է հիթ–շքերթները 11 երկրներում և ստացել է պլատինե կարգավիճակ Ավստրալիայում, Կանադայում, Գերմանիայում և Նոր Զելանդիայում։ Երգը գլխավորել է Billboard Hot 100 հիթ–շքերթը 9 շաբաթ անընդմեջ, 2010 թվականի հուլիսին վաճառվել է սինգլի 5 միլիոն օրինակ ։ «Blah Blah Blah», «Your Love Is My Drug» և «Take It Off» դարձել են հաջորդ սինգլները։ Հաջորդ դեբյուտային ալբոմը ստացել է Cannibal անվանումը 2010 թվականի նոյեմբերին, և տեղ է գտել ԱՄՆ–ի և Կանադայի հիթ-շքերթների առաջին 20 երգերի մեջ։ Առաջին EP սինգլը՝ We R Who We R, զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը Ամերիկայի, Ավստրալիայի և Մեծ Բրիտանիայի հիթ–քերթներում։ Blow երգը թողարկվել է արպես ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Երգը հայտնվել է որոշ երկրների հիթ-շքերթներում։ Կեշան իր երկրորդ ստուիդական Warrior ալբոմը թողարկել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 4–ին։ Ալբոմի առաջին սինգլը դարձել է Die Young երգը։
Տեսահոլովակներ
<li> Ամերիկյան հրատարակչությունում Կեշան չի ցուցադրվել որպես հրավիրված աստղ <li> Որոշ երկրեներում Cannibal–ը մտել է հիթ–շքերթներ ոչ թե Animal այլ Animal + Cannibalանվամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սկավառակագրություններ
Աննա Պետրուս-Լյուտտկենս
Աննա Մարիա Լուիզա Պետրուս-Լյուտտկենս (Anna Maria Louise Petrus-Lyttkens, ծննդյան անունը` Պետերսսոն, ), շվեդ նկարիչ և քանդակագործ։
Կենսագրություն
Աննա Պետերսսոնը ծնվել է 1886 թվականին, Ուփսալայում, մանկաբուժության պրոֆեսոր Օսկար Վիկտոր Պետերսսոնի և կոմսուհի Մարիա Ստակելբերգի ընտանիքում։ Աննան քանդակագործական արվեստ սովորել է Լոնդոնում, այնուհետև ընդունվել է Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա։ Նրա առաջին ցուցահանդեսը Գրետա Ռուտի հետ միասին կայացել է 1916 թվականին։ Նույն թվականին նա ամուսնացել է Հարալդ Լուտտկենսի հետ։ 1919 թվականին Աննա Պետրուս-Լուտտկենսը և Ակադեմիայի նրա ընկերուհի Սիրի Դերկերտը համատեղ ցուցահանդես են ունեցել Կոպենհագենում։
1920 թվականին Ստոկհոլմում պետք է անցկացվեր Աննա Պետրուս-Լուտտկենսի անհատական ցուցահանդեսը, բայց բացումից առաջ նրա արվեստանոցում հրդեհ է բռնկվել՝ ոչնչացնելով հարյուր քանդակ։ Այնուամենայնիվ ցուցահանդեսը կայացել է, չնայած սահմանափակ ծավալով։ Շուտով Աննան ուղևորվել է Իտալիա, Հյուսիսային Աֆրիկա և Ֆրանսիա։ Նոր տպավորությունները նրան ոգեշնչել են աշխատելու կիրառական արվեստի ոլորտում։ Մասնավորապես, նա ստեղծել է մոմակալներ, գրենական պիտույքներ, ծաղկամաններ, սեղանի սփռոցներ և այլ գործեր` օգտագործելով պղինձ, բրոնզ և անագ։ Նրա պատրաստած որոշ սեղաններ ստեղծվել են ճարտարապետ Ունո Օրենի և արծաթագործ Կարլ Վոժեխի հետ համատեղ։ 1920-ականների կեսերից սկսած նա համագործակցել է նաև Svenskt Tenn AB–ի հետ։ Թիթեղից բացի, Աննան փորձարկել է այնպիսի «ոչ կանացի» նյութեր, ինչպիսին է չուգունը։ 1925 թվականին նա չուգունից պատրաստել է մի շարք տարրեր՝ Փարիզի Համաշխարհային ցուցահանդեսի շվեդական տաղավարի համար։ 1928 թվականին Ունո Օրենը և Աննա Պետրուսը առաջարկեցին համատեղ նախագիծ` Կարլսկրունայում գտնվող պուրակի վերակառուցման համար։ Չնայած նրանց բոլոր ջանքերին, այդ նախագիծը չիրականացավ։ Միայն 2014 թվականին Ուփսալայում բացվել է նրա անվան զբոսայգին (Աննա Պետրուսի զբոսայգի)։
Աննա Պետրուս-Լուտտկենսը մահացել է 1949 թվականին Կալմար քաղաքում և թաղվել այնտեղ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդ կին քանդակագործներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քանդակագործներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Շվեդ կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ
Թիվի (Ղվարելի շրջան)
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 327 մարդ ։
Աշխարհագրական դիրք
Կենտրոնի բարձրությունը 420 մետր է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ղվարելի շրջան
Դավժան
Դավժան (Davejean), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 109 մարդ, բնակչության խտությունը` 8.16 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 13.36 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 660 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 130 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 35 կմ հարավ-արևելք։
Դենիել Քադմոր
Դենիել Քադմոր (Daniel Cudmore, ), կանադացի դերասան։ Իր ամենահայտնի դերը եղել է Պիտեր Ռասպուտին / Քոլոսի դերը « Իքս մարդիկ» ֆիլմում, և Ֆելիքսի դերը «Մթնշաղ» ֆիլմում։
Դավժան
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Դենիել Քադմոր
Անձնական կյանք
Քոդմորը ծնվել և մեծացել է բրիտանացի ծնողների ընտանիքում, Բրիտանական Կոլումբիայի Սյու Բեյլիին քաղաքում, ծնողներից Սյու Բեյլին աշխատում է Բրիտանական Կոլումբիայի կինոկենտրոնում, իսկ հայրը` Ռիչարդ Քադմորը բժիշկ է։ Քադմորը երեք եղբայրներից ամենաբարձրահասակն է 6.5 ֆուտ (198 սմ)։ Քադմորը սովորել է Գեննոնի համալսարանում, բացի այդ եղել է նաև ֆուտբոլի հավաքականի անդամ 2000 թվականից մինչև 2002 թվականները։ Եղել է «Կապիլանո» ռեգբի ակումբի նախկին հարձակվողը։ Նրա ավագ եղբայրը Ջեյմի Քադմորը Կանադական ռեգբիի հավաքականի անդամ է ։ Նրա փոքր եղբայր Լյուկը նույնպես խաղում է «Կապիլանո» ռեգբի ակումբում։
Դավժան
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 66 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 43-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 23։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 65,2 %։ 43 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 33 անձ (20 տղամարդ և 13 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (7 տղամարդ և 3 կին)։ 23 անաշխատունակներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 5-ը` թոշակառուներ, իսկ 12-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Դենիել Քադմոր
Կարիերա
Քադմորի առաջին մեծ դերը եղել է 2003 թվականին, երբ նա հայտնվել է որպես Պիտեր Ռասպուտին / Կոլոսս «Իքս մարդիկ» ֆիլմաշարի երկրորդ ֆիլմում։ Նա այդ դերը խաղացել է նաև ֆիլմի շարունակության «Իքս մարդիկ։ Վերջին մարտը»-ի մեջ։ Նա ստացել էր գլխավոր դեր «Գերմարդի վերադարձը» ֆիլմում, սակայն այդ դերը խաղաց Բրանդոն Ռութին .: Քադմորը ֆելիքսի դերը խաղացել է չորս ֆիլմերից «Մթնշաղ», «Մթնշաղ. Նորալուսին», «Մթնշաղ։ Խավարում», «Մթնշաղ. Լուսաբաց՝ Մաս 1», «Մթնշաղ. Լուսաբաց՝ Մաս 2» ֆիլմերում։ Քադմորը խաղացել է վեբ-սերիալ «Halo 4 : Գնալ դեպի լուսաբաց»-ում ։ Դերասանի կերպարը գրեթե ամբողջովին համապատասխանում է Ջոնին, ինչպես նկարագրված է գրքերում և կոմիքսներում, նրանք երկուսն էլ ունեն  մաշկի նույն գույնը և սանրվածքը, և նույնիսկ մարմնի կառուցվածքը (հատկապես աճի առումով `198 սմ)։
Թմկաբերդի առումը
Թմկաբերդի առումը, Հովհաննես Թումանյանի պոեմներից։ Ստեղծագործության մեջ հոլովված տեղանունները և անձնանուններն են՝
Դավժան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Դենիել Քադմոր
Կարիերա
2013 թ. մարտին հայտարարվեց, որ Քադմորը «Իքս մարդիկ։ Անցած ապագայի օրերը» ֆիլմում կվերադառնան Կոլոսսի դերին ։
Թմկաբերդի առումը
Պոեմը
«Թմկաբերդի առումը» պոեմը Թումանյանը գրել է 1902 թվականին։ Առաջին անգամ տպագրվել է «Մուրճ» ամսագրում 1905 թվականին։ Այնուհետև հեղինակի կենդանության ժամանակ պոեմը տպագրվել է վեց անգամ։ Պոեմի նյութը Հովհաննես Թումանյանը վերցրել է ժողովրդական բանահյուսությունից։ Այն «Թմկաբերդի առումը» վերնագրով գրի է առել Երվանդ Լալայանն իր «Ջավախքի բուրմունքը» բանաստեղծական նյութերի ժողովածուի մեջ։ Թումանյանը ձգտել է պոեմին որքան հնարավոր է պատմական իրադարձության բնույթ հաղորդել և փիլիսոփայական ընդհանրացումներ կատարել։ Պոեմում Թումանյանը վառ է պահում մարդու կոչման, լավ ու բարի գործ կատարելու գաղափարը և դրան հակադրում չար և վատը։ Թումանյանին հետաքրքրել է կանանց մատնությամբ ամրոցներ գրավելու մոտիվները, և նա, այս հիմնական սբաղմունքներից բացի, ուսումնասիրել է նաև համանման այլ ավանդազրույցներ։ Հովհաննես Թումանյանը պոեմը գրելուց առաջ՝ 1901-ին, այցելում է Թմկաբերդ, բերդի ավերակները դիտել է դիմացի Գյումուրդա գյուղից և իրական ազդակներից ստացած տպավորություններով հարստացրել իր ներշնչանքը։
«Թմկաբերդի առումը» Հ․ Թումանյանի երկրորդ գլուխգործոցն է «Անուշից» հետո։ Այն էպիկական պոեմ է, ուր իշխում է մարդու գործի անմահության խորհուրդը։
«Թմկաբերդում պատմեցին ինձ, թե մի ժամանակ Թմկաբերդում իշխում էր մի հայ իշխան։ Պարսից թագավորը եկել, երկար պաշարել է այս բերդը, սակայն չի կարողացել գրավել։ Իշխանի կինը սիրահարվել է պարսից շահին և ծածուկ առել նրա հաճությունը իր հետ ամուսնանալու, թե ինքը սպանե իր ամուսնուն և բերդը հանձնե շահին։ Շահն այսպիսով տիրել է բերդին  և հարցրել է մատնիչ իշխանուհուն ․«Ես եմ գեղեցի՞կ, թե՞ ամուսինդ»։ Եվ երբ սա պատասխանել է, թե՝ ամուսինս գեղեցիկ էր, շահը հրամայել է կապել նրան ձիու պոչից և քաշ տալ մինչև մեռնելը՝ ասելով․ «Եթե ամուսինդ շահից գեղեցիկ էր, ինչու՞ սպանեցիր»։»։
Թումանյանը ձգտել է որքան հնարավոր է պատմական իրադարձության բնույթ հաղորդել պոեմին և փիլիսոփայական ընդհանրացումներ կատարել։ Պոեմում արծարծվում է դրական մարդու հարցը։ Թումանյանին միշտ էլ հուզել է մարդու հարցը, մանավանդ քառյակներում ու «Հազարան բլբուլ» անավարտ պոեմում։ Թումանյանը փառաբանում է մարդու լավ գործը, որը անմահության հասնելու միակ գրավականն է։ Խոսքը դարեդար խոսվող գործի մասին է։
Թմկաբերդի առման լեգենդը, որը պատմում է աշուղը, մարդկայնորեն լավի, վեհի փառաբանումն է։ Թումանյանը պոեմում ոչ մի լեգենդար կամ հրաշապատում տարր չի մտցրել, աշխատել է, որքան հնարավոր է պատմական իրադարձության բնույթ տալ։
Նադիր շահը, չկարողանալով գրավել Թմուկ բերդ, որոշում է նվաճել բերդի չքնաղ տիրուհու սիրտը։ Տիրուհին անանուն է․ ինչպես «Փարվանա» բալլադի հերոսուհին․ դա իմաստուն գեղարվեստական քայլ է, կանացի կերպարների բնավորության ընդհանրացման խորագույն արտահայտություն։  Թմկա տիրուհին պոեմի գլխավոր հերոսուհին է,  նրա գործունեության հետ է կապված  պոեմի գործողության ընթացքն ու վախճանը։ Իսկ ո՞վ է կինը։ Հերոսին անսահման ուժ և կարողություններ ներշնչող, բայց և միաժամանակ նրան խորտակող ՝ ինչպես ասել է Ֆարսի անմահ բլբուլ Ֆիրդուսին․
Ի՞նչը կհաղթի կյանքում հերոսին,
Թե չըլինին կինն ու գինին։
Եվ ահա, Նադիր շահը, ճանաչելով կնոջը, նրա փառասիրական նկրտումները, իր «թովիչ երգչին » ուղարկում է Թմկաբերդ։ Վերջինս հաջողությամբ կատարում է տիրոջ պատվերը՝ գրգռելով կնոջ փառասիրությունը։ Բայց երկար ժամանակ պետք չէր, որպեսզի երևար դավաճանական քայլի ողբերգական հետևանքը․ սերն ավելի զորեղ և հավերժական զգացմունք է, քան վախճանական փառասիրությունը։
Շահի և Թմկա տիրուհու հանդիպման դրվագը պոեմի բուն էությունն է մարմնավորում։ Կատարված դեպքի անմիջական տպավորության տակ «շահի մտքովն անցնում է աշխարհքի բանը», և այդ դաժան բռնակալի մեջ խոսում է մարդը։ Ուրեմն աշխարհում չկա հաստատ ոչ մի բան․ անցողիկ է ամեն ինչ․
-Պատասխան տուր ինձ, մատնիչ սևաչյա,
Մի՞թե Թաթուլը քաջ չէր ու սիրուն․․․
Շահի թունալից ծաղրով լեցուն հարցին հետևում է Թմկա տիրուհու հեգնանքով ու ատելությամբ լեցուն պատասխանը․
- Քաջ էր ու սիրուն քեզնից առավել ․
Մի բարձր ու ազնիվ տղամարդ էր նա․
Կնոջ մատնությամբ ամրոց չէր առել,
Չէր եղել կյանքում երբեք խաբեբա․․․
Հերոսների հոգեվիճակների կտրուկ շրջադարձները հանճարեղորեն պատճառաբանված են։
Կյանքը վաղանցուկ է, ուրեմն ինչու վատ գործ կատարել և սերունդների անեծքին արժանանալ, պետք է հիշվել լավ գործով, լավն է մարդկայինը ու մարդուն դեպի անմահություն տանողը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պոեմներ Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Տյուգուրյուկ (գետ)
Տյուգուրյուկ (Тюгурюк), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոկսա գետի ձախ ափով՝ 24 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 62 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Նոլոմա յոկի
Նոլոմա յոկի (Нолома-йоки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սոպա գետի աջ ափին՝ 5,9 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունքն է սկսած Յուշկոզերսկի հիդրոհանգույցից մինչև Կիրվոպորոժսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Հին քաղաք (Տալլին)
Հին քաղաք (Tallinna vanalinn), Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլինի հնագույն մասը։ 1997 թվականին Տալլինի Հին քաղաքն ընդգրկվել է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում որպես հյուսիսեվրոպական առևտրական քաղաքի լավ պահպանված պատմական կենտրոնի օրինակ ։ Մակերեսը 118 հա է։ Հին քաղաքի շինությունները հիմնականում կառուցվել են 13-16-րդ դարերում ։
Հին քաղաքը պայմանականորեն բաժանվում է երկու մասի՝ Վերին և Ստորին քաղաքներ։ Վերին քաղաքում, որը տեղակայված է Տոոմպեա բարձունքին, ի սկզբանե ապրելէ ազնվականությունը, մինչդեռ Ստորին քաղաքում հիմնավորվել են առևտրականները, արհեստագործները և առավել ցածր եկամուտներ ունեցող խավը։ Ստորին քաղաքը Վերին քաղաքից բաժանվել է ամրոցային պատով, որի զգալի մասը պահպանվել է մինչ օրս։
Վերին քաղաք
Փայտե առաջին շինությունը Տոոմպեա բարձունքին հավանաբար կառուցվել է 11-րդ դարում։ Հետագայում զգալի կերպով քաղաքի ճարտարապետական տեսքը կանխորոշել է տեղի շինարարական նյութը՝ սալիկային կրաքարը։
1219 թվականի Լինդանիսե բնակավայրը գրավել են դանիացի խաչակիրները Վալդեմար II-ի ղեկավարությամբ, ինչից հետո քաղաքը ստացել է Ռևել անվանումը, իսկ Վերին քաղաքը դարձել է օտարերկրացի տիրակալների նստավայրը։ Տոոմպեան բաժանվել է երեք հատվածի՝ Մեծ քաղաք, Փոքր քաղաք և մերձակա հատված։ Երբ 15-րդ դարում քաղաքի կառավարումն անցել է Տևտոնական օրդենին, ամրոցը վերակառուցվել է․ այն ձեռք է բերել քառակուսի տեսք։ Նրա անկյուններում կառուցվել են չորս աշտարակներ՝ այդ թվում Հասակով Հերմանը (1360-1370-ական թվականներ), որի բարձրությունը 16-րդ դարում ավելացվել է 10 մ-ով։ Ռևելի տնտեսական ու մշակութային ծաղկմանը զուգընթաց հանզայական շրջանում (16-րդ դար) ամրոցն աստիճանաբար հեռացել է իր սկզբնական նշանակությունից՝ պաշտպանությունից՝ վերածվելով ներկայացուցչական պալատի։ Երբ Հյուսիսային պատերազմի արդյունքում ռուսները գրավել են Ռևելը, նրա աշտարակներից մեկն ավերվել է, և ամրոցը կրկին վերակառուցվել է բարոկկո ոճով։ Ներկայումս Տոոմպեա ամրոցում հաստատվել է Էստոնիայի խորհրդարանը՝ Ռիյգիկոգուն։
Վերին քաղաքում է գտնվում Էստոնիայի հնագույն եկեղեցիներից մեկը՝ Տալլինի մայր տաճարը, որը կառուցվել է 13-րդ դարում։ Իր ներկայիս տեսքը տաճարը ստացել է բազմաթիվ վերափոխումներից հետո։ Տաճարում թաղվել են նշանավոր շատ մարդիկ, այդ թվում՝ Պոնտուս Դելագարդին, Իվան Կրուզենշտեռնը։
Ալեքսանդր Նևսկու ուղղափառ տաճարը կառուցվել է 19-րդ դարի վերջին և դարձել Էստոնիայի ռուսականացման խորհրդանիշը, այդ պատճառով էլ այն երկար ժամանակ դուր չի եկել Տալլինի բնակիչներին։ Մի քանի անգամ պլանավորվել է տաճարի քանդումը կամ վերափոխումը։
Ստորին քաղաք
Ստորին քաղաքի կենտրոնը Ռատուշայի հրապարակն է, որտեղ գտնվում է 13-րդ դարի ռատուշան՝ կառուցված գոթական ոճով, Եգորովի տունը և այլ կառույցներ։ Ռատուշայի դիտահրապարակից բացվում է քաղաքի ու նավահանգստի հրաշալի համայնապատկերը։ Տալլինի խորհրդանիշներից մեկը Ծեր Թոմաս հողմացույցն է, որը 1530 թվականից զարդարում է Տալլինի ռատուշայի սրաձողը։
Olde Hansa ռեստորանում կարելի է խորասուզվել միջնադարյան Տալլինի մթնոլորտում։
Ռատուշայի դիմաց գտնվում է Ռատուշայի դեղատունը։ Նրա մասին առաջին հիշատակությունը առնչվում է 1422 թվականին։ Այսպիսով, այն Եվրոպայի ամենահին դեղատներից է, որոնք գործում են միևնույն շենքում՝ սկսած 15-րդ դարից։ Այն նաև Տալլինի ամենահին կոմերցիոն և բժշկական հաստատությունն է։
Տալլինի քաղաքային պատերը, որոնք ներառում են ամրոցի պատերն ու աշտարակները, քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրերից են։ Միջնադարում Տալլինը Բալթիկ ծովի մերձափնյա քաղաքներից առավել լավ պաշտպանվածներից է եղել։ Քաղաքային պատերի շինարարությունը սկսվել է 13-րդ դարի երկրորդ կեսից։ Կա կարծիք, որ առաջին ամրություններն անցել են ներկայիս Լայ, Հոբուսեպեա, Վանա Տուրգ, Կուլասեպա փողոցներով։ Քաղաքի ընդարձակման հետ ամրոցային պատերն ընդարձակվել են․ ամրությունների կատարելագործումը շարունակվել է մոտ 300 տարի։ Վերջնական արդյունքում 2-3 մ հաստությամբ պատերի բարձրությունը հասել է 13-16 մ-ի։
Ներկայումս 2,35 կմ երկարությամբ պատերից պահպանվել է 1,85 կմ-ը, 40 աշտարակից՝ 26-ը, ինչը հազվագյուտ երևույթ է եվրոպական քաղաքների համար, որտեղ ամրոցային պատերը վերացվել են՝ անհրաժեշտության բացակայությամբ պայմանավորված։ Միջնադարյան քաղաքային պատերը շրջապատված են եղել խրամով (մնացորդները կարելի է տեսնել Տոոմպարկի շրջակայքում) և ունեցել են գլխավոր վեց և երկրորդական ևս մի քանի դարպասներ։ Պահպանվել է զինաշտարակը՝ Գեր Մարգարետը՝ 25 մ տրամագծով, որը կառուցված է Ծովային մեծ դարպասի առաջ։ Ներկայումս այնտեղ գործում է Էստոնիայի ծովային թանգարանը։
Հրետանային Կիկ ին դե Կյոկ աշտարակը իր ժամանակին եղել է Մերձբալթիկայի ամենահզոր աշտարակը։
Ստորին քաղաքում պահպանվել են միջնադարյան մի քանի եկեղեցիներ։ Սուրբ Նիկոլայի նախկին լյութերական եկեղեցին հինմնադրել են գերմանացի առևտրականները 18-րդ դարում։ Այն նաև կիրառվել է որպես ապրանքների պահեստ։ Եկեղեցին Ստորին քաղաքի միակ եկեղեցին է, որ Ռեֆորմացիայի ժամանակ թալանի չի ենթարկվել։ 1944 թվականին Տալլինի ռմբակոծության ժամանակ այն ավերվել է, ապա վերականգնվել։ Ներկայումս եկեղեցին Էստոնիայի գեղարվեստական թանգարանի մասնաճյուղ է և համերգասրահ։
Սուրբ Հոգու եկեղեցում, որը կառուցվել է 14-րդ դարում, պահպանվել է 15-րդ դարի վարպետ Բերնտ Նոտկեի կառուցած խորանը և 17-րդ դարի ժամացույցը՝ Քրիստիան Աքերմանի նախագծով։
Սուրբ Օլաֆի եկեղեցին, որն անվանվել է նորվեգացի արքա Օլաֆ Հարալդսոնի պատվին, հայտնի է 13-րդ դարից, իր ժամանակին եել է Եվրոպայի ամենաբարձր կառույցը։ Եկեղեցին ունի դիտահարթակ։
Ստորին քաղաքի տարածքում գտնվել են երկու մենաստաններ՝ կանանց ցիստերիանական (Սուուր Կլոոստրի փողոց) և տղամարդկանց դոմինիկյան (Վիեննայի փողոց, 12-18-րդ շենքերի տեղում)։