cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ամարխուու Բարխուու
Կենսագրություն
2013 թվականին հունիսին «Премьер-министр» խումբն սկսել է ելույթ ունենալ առանց Ամարխուու Բորխուուի, որ շարունակում է մենակատարի իր կարիերան, սակայն խմբից նրա հեռանալու մասին պաշտոնական հայտարարություն չի եղել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոնղոլ երգիչներ Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մոնղոլ դերասաններ Կատեգորիա:Փոփ երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Շուրա (Նուկատի վտակ)
Շուրա (Шура), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բաշկորտոստան հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Նուկատի գետի ձախ ափին՝1 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Արամ Արսենյան (այլ կիրառումներ)
Արամ Արսենյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց՝
Գլիոբլաստոմա
Գլիոբլաստոմա, որը հայտնի է նաև, որպես գլիոբլաստոմա մուլտիֆորմե (ԳԲՄ), գլխուղեղում առաջացող ուռուցքներից ամենաագրեսիվ չարորակ ուռուցքը ։ Սկզբում գլիոբլաստոմայի նշաններն ու ախտանշանները ոչ սպեցիֆիկ են ։ Դրանք կարող են լինել գլխացավեր, անձնային փոփոխություններ, սրտխառնոց, ինչպես նաև ուղեղի կաթված հիշեցնող նշաններ ։ Ախտանշանների խորացումը հաճախ արագ է լինում ։ Այն կարող է զարգանալ մինչև գիտակցության կորուստ ։
Դեպքերի մեծամասնությունում պատճառը հայտնի չէ ։ Երբեմն ռիսկի գործոն կարող է հանդիսանալ գենետիկ հիվանդությունը, ինչպիսին է օրինակ նեյրոֆիբրոմատոզը և Լի-Ֆրաումենի համախտանիշը, և նախորդող ճառագայթային բուժումը ։ Գլիոբլաստոմաները կազմում են գլխուղեղի ուռուցքների 15%-ը ։ Նրանք կարող են առաջանալ ինչպես նորմալ գլխուղեղի բջիջներից, այնպես էլ արդեն գոյություն ունեցող ցածր աստիճանի աստրոցիտոմայից ։ Ախտորոշումը սովորաբար դրվում է ՀՇ-ի, ՄՌՇ, և հյուսվածքային բիոպսիայի զուգորդումով ։
Չկա մի եղանակ, որի միջոցով հնարավոր կլինի կանխել հիվանդության առաջացումը ։ Բուժումը հիմնականում ներառում է վիրահատություն, որից հետո քիմիոթերապիա և ճառագայթային բուժում ։ Տեմոզոլոմիդ դեղամիջոցը հաճախակի է օգտագործվում քիմիոթերապիայի կազմում ։ Բարձր դեղաչափով ստերոիդները կարող են օգտագործվել այտուցի իջեցման և ախտանշանների նվազեցման համար ։ Պարզ չէ, կա արդյոք նշանակալի տարբերություն, երբ ուռուցքը ամբողջական է հեռացվում, թե հեռացվում է դրա մեծ մասը ։
Չնայած առավելագույն բուժմանը՝ ուռուցքը սովորաբար ախտադարձում է ։ Ախտորոշման հաստատումից հետո առավել հաճախ կյանքի տևողությունը կազմում է 12-ից 15 ամիս, 3-5%-ից քիչ դեպքերում՝ 5 տարուց ավել ։ Առանց բուժման, կյանքի տևողությունը սովորաբար 3 ամիս է ։ Այն ամենահաճախ հանդիպող գլխուղեղի չարորակ ուռուցքն է և երկրորդը՝ գլխուղեղի ուռուցքների մեջ՝ մենինգիոմայից հետո ։ Տարեկան 100,000 մարդուց 3-ի մոտ առաջանում է այս հիվանդությունը ։ Այն ավելի հաճախ սկսվում է մոտ 64 տարեկան հասակում և հանդիպում է ավելի հաճախ տղամարդկանց, քան կանանց մոտ ։ Ուսումնասիրվում է նաև իմունոթերապիայի դերը հիվանդության բուժման մեջ և առկա են հուսադրող տվյալներ ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Սովորաբար ախտանիշները ներառում են ցնցումներ, գլխացավ, սրտխառնոց և փսխում, հիշողության կորուստ, անձնային, տրամադրության կամ կենտրոնացման խանգարումներ, ինչպես նաև օջախային նյարդաբանական խնդիրներ ։
Ախտանիշների բնույթը կախված է առաջնահերթ ուռուցքի տեղակայումից, հետո նրա ախտաբանական հատկություններից։ Ուռուցքը կարող է դրսևորվել և արագ պրոգրեսիվել, բայց, երբեմն, այն անախտանիշ է լինում մինչև հսկայական չափերի հասնելը։
Ռիսկի գործոններ
Դեպքերի մեծ մասի պատճառը անհայտ է մնում ։ Մոտ 5 % դեպքերում այն առաջանում է մեկ այլ տիպի գլխուղեղի ուռուցքից, որը հայտնի է որպես ցածր աստիճանի աստրոցիտոմա ։
Գենետիկական
Երբեմն ռիսկի գործոններից կարող է լինել գենետիկ հիվանդությունը, ինչպիսին է նեյրոֆիբրոմատոզը, Լի-Ֆրաումենի համախտանիշը, տուբերոզ սկլերոզը կամ Տուրկոտի համախտանիշը ։ Նախորդող ճառագայթային բուժումը նույնպես ռիսկի գործոն է ։ Անհայտ պատճառներով, ԳԲՄ-ն առավել հաճախ հանդիպում է տղամարդկանց մոտ ։
Միջավայրային
Այլ ռիսկի գործոններից հիվանդության հետ ասոցիացվում են ծխելը, պեստիցիդները, աշխատանքը վառելիքի կամ ռետինի արտադրությունում ։
Գլիոբլաստոման ասոցացվում է SV40, ՄՀՎ-6 վիրուսների  , և ցիտոմեգալովիրուսի հետ ։
Ախտածագում
Գլիոբլաստոմայի բջջային ծագումն անհայտ է։ Քանի որ գլիալ բջիջները և գլիոբլաստոման իմունային ներկերով ներկվում են նմանատիպ, երկար ժամանակ կար կարծիք, որ գլիոմաները, ինչպիսին է նաև գլիոբլաստոման ծագում են գլիալ բջիջներից։ Այնուամենայնիվ, ժամանակակից հետազոտություններում նկարագրված է, որ աստրոցիտները, օլիգոդենտրոցիտների նախորդ բջիջները և նյարդային ցողունային բջիջները նույնպես կարող են սկիզբ տալ ուռուցքին ։
Գլիոբլաստոմա մուլտիֆորմե ուռուցքները բնութագրվում են մեռուկային հյուսվածքի փոքր գոտիների առկայությամբ, որոնք շրջապատված են անապլաստիկ բջիջներով։ Այս առանձնահատկությունը, ինչպես նաև հիպերպլաստիկ արյան անոթների առկայությունը, տարբերակում է այս ուռուցքը 3-րդ աստիճանի աստրոցիտոմաներից, որոնք չունեն վերոնշյալ առանձնահատկությունները։
ԳԲՄ-ները սովորաբար առաջանում են ուղեղի սպիտակ նյութում, արագ են աճում, և կարող են հասնել շատ մեծ չափերի նախքան ախտանիշների առաջացումը։ 10%-ից քիչ դեպքերում առաջանում են ավելի դանդաղ, պայմանավորված ցածր աստիճանի աստրոցիտոմայի կամ անապլաստիկ աստրոցիտոմայի դեգեներացիայով։ Սրանք կոչվում են երկրորդային ԳԲՄ-ներ և ավելի հաճախ դրսևորվում են երիտասարդ հիվանդների մոտ (միջին տարիքը 45, ի տարբերություն առաջնայինի 62 տարեկանի) ։ Ուռուցքը կարող է տարածվել դեպի ուղեղաթաղանթ կամ փորոքի պատ, բերելով ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկում (ՈՒՈՀ) սպիտակուցների քանակի բարձրացման (> 100 մգ/դլ), ինչպես նաև երբեմն դիտվող պլեոցիտոզի՝ 10-ից մինչև 100 բջիջներ, առավել հաճախ լիմֆոցիտների հաշվին։ Չարորակ բջիջները անցնելով ՈՒՈՀ կարող են տարածվել (հազվադեպ) դեպի ողնուղեղ կամ առաջացնել մենինգեալ գլիոմատոզ։ Այնուամենայնիվ, ԳԲՄ-ի մետաստազները կենտրոնական նյարդային համակարգի ներսում շատ հազվադեպ երևույթ է։ ԳԲՄ-ների մոտ 50%-ը տեղակայվում են կիսագնդի ավելի քան մեկ բլթում կամ երկկողմանի են։ Այսպիսի ուռուցքները սովորաբար առաջանում են կիսագնդում և առաջացնում են դասական ներսփռում բրտամարմնի մեջ, առաջացնելով թիթեռաձև (երկկողմանի) գլիոմա։
Ուռուցքը կարող է լինել տարբեր տեսքի, կախված նրանում արյունազեղման, մեռուկի քանակից կամ ուռուցքի վաղեմությունից։ ՀՇ-ով սովորաբար երևում է ոչ համասեռ հիպոդենս զանգված կենտրոնում և նրան շրջապատող օղակաձև ստվեր շրջակա հյուսվածքի այտուցով։ Ուռուցքի և այտուցի առաջացրած մասս էֆֆեկտը կարող է ճնշել փորոքները և պատճառ դառնալ ուղեղի ջրգողության (հիդրոցեֆալուս)։
Մոլեկուլային վնասումներ
Առանձնացնում են գլիոբլաստոմայի 4 ենթատիպեր
Գլիոբլաստոման նկարագրվում է նաև շատ այլ գենետիկ վնասումներով, և դրանց մեծ մասը խմբավորվում են 2 ուղիներում՝ RB և PI3K/AKT : Վերոնշյալ ուղիների ախտահարումները հայտնաբերվում են համապատասխանաբար 68-78% և 88% դեպքերում ։
Մեկ այլ կարևոր վնասում է MGMT-ի՝ «ինքնասպանության» ԴՆԹ ռեպարատիվ ֆերմենտի մեթիլացումը։ Մեթիլացումը վնասում է ԴՆԹ-ի տրանսկրիպցիան՝ բերելով MGMT ֆերմենտի էքսպրեսիայի խանգարման։ Քանի դեռ MGMT ֆերմենտը իր ինքնասպանության վերականգնիչ մեխանիզմով կարողանում է վերականգնել միայն մեկ ԴՆԹ ալկիլացում, հակառակ ազդեցությունը ցածր է և MGMT գենի պրոմոտորի մեթիլացումը արտահայտված ազդում է ԴՆԹ-ի վերականգնման ունակության վրա ։ MGMT-ի մեթիլացման պայմաններում ԴՆԹ-ն վնասող քիմիոթերապևտիկ դեղերից մեկի՝ տեմոզոլոմիդի արդյունավետությունը ավելի բարձր է ։
Մետաբոլիզմ
IDH1 գենը, որը կոդավորում է իզոցիտրատ դեհիդրոգենազա 1 ֆերմենտը, հաճախ է մուտացվում գլիոբլաստոմաների ժամանակ (առաջնային ԳԲՄ՝ 5%, երկրորդային ԳԲՄ >80%) : Ապահովելով «օնկոմետաբոլիտ» D-2 հիդրօքսիգլուտարատի շատ բարձր կոնցենտրացիաների առաջացումը և խանգարելով բնական IDH1 ֆերմենտի ֆունկցիան, այն IDH1-մուտացված գլիոբլաստոմայի մետաբոլիզմում առաջացնում է նկատելի փոփոխությոններ, ի տարբերություն IDH1-ի բնական ձևով գլիոբլաստոմայի կամ առողջ աստրոցիտների։ Մյուսների համեմատ, այն ավելացնում է գլիոբլաստոմային բջիջների կախվածությունը գլուտամինից և գլուտամատից, որպես էներգիայի աղբյուր ։ Կա հիպոթեզ, ըստ որի IDH1-մուտացված գլիոբլաստոման ունի գլուտամատի շատ մեծ պահանջ և օգտագործում է այն որպես քեմոտակտիկ ազդանշան։ Այն դեպքում, երբ առողջ աստրոցիտները արտազատում են գլուտամատ, IDH1-մուտացված գլիոբլաստոմային բջիջները չունեն խիտ բջջային կառուցվածքներ, բայց դրա փոխարեն միգրացվում են, ենթարկվում ինվազիայի և ցրվում գլխուղեղի առողջ մասերով մեկ, որտեղ գլուտամատի կոնցենտրացիաներն ավելի բարձր են։ Սա կարող է բացատրել այս IDH1-մուտացված գլիոբլաստոմայի բարձր ինվազիվությունը ։
Իոնային անցուղիներ
Բացի այդ, ԳԲՄ-ն առաջացնում է մեծ քանակությամբ վնասումներ այն գեներում, որոնք կոդավորում են իոնային անցուղիներ, օրինակ՝ առաջացնելով gBK K-ական անցուղիների և ClC-3 Cl-ային անցուղիների «վեր»-կարգավորում։ Կա հիպոթեզ, որի համաձայն այս իոնային անցուղիների «վեր»-կարգավորման միջոցով, գլիոբլաստոմայի բջիջները կարողանում են ավելի մեծ արագությամբ ապահովել իոնների տեղաշարժը բջջաթաղանթի անցուղիներով մեկ, հետևաբար նաև ջրի տեղաշարժը օսմոսի միջոցով, ինչն ապահովում է գլիոբլաստոմայի բջիջների ներբջջային ծավալի արագ փոփոխությունը։ Սա նպաստում է նրանց ծայրահեղ ագրեսիվ լինելուն ինվազիվության տեսանկյունից, քանի որ ներբջջային ծավալի արագ ադապտացիայի միջոցով բջիջները կարողանում են հեշտորեն շարժվել արտաբջջային մատրիքսով ։
Ախտորոշում
ՄՌՇ-ով հետազոտելիս գլիոբլաստոմաները հաճախ երևում են որպես օղակաձև ստվեր։ Այն ոչ սպեցիֆիկ է, քանի որ նմանատիպ պատկեր կարող է դիտվել նաև թարախակույտի, մետաստազի, ուռուցքանման ցրված սկլերոզի և այլ ախտաբանական վիճակներում ։ ՀՇ-ով և ՄՌՇ-ով նկարագրված ԳԲՄ-ն պահանջում է վերջնական ախտորոշում ստերեոտակտիկ բիոպսիայի կամ ուռուցքի մասնահատումով կրանիոտոմիայի և հետագա ախտաբանական հետազոտության միջոցով։ Քանի որ ուռուցքի ծանրության աստիճանի որոշումը հիմնվում է ուռուցքի ամենաչարորակ մասի հետազոտման վրա, բիոպսիան կամ սուբտոտալ մասնահատումը կարող են թերախտորոշման պատճառ դառնալ։ Պերֆուզիոն ՄՌՇ-ի միջոցով ուղեղի արյունահոսքի որոշումը, ինչպես նաև ՄՌ-սպեկտրոսկոպիայով ուռուցքի մեջ մետաբոլիտի կոնցենտրացիայի որոշումը որոշ դեպքերում կարող են ավելի արժեքավոր լինել, քան ստանդարտ ՄՌՇ-ն, հայտնաբերելով հարաբերական բարձր արյունահոսք գլխուղեղի շրջանառությունում և համապատասխանաբար բարձրացած խոլինի պիկ, բայց ախտաբանական հետազոտությունը համարվում է ոսկե ստանդարտ ախտորոշման և մոլեկուլային բնութագրման համար։
Շատ կարևոր է տարբերակել առաջնային գլիոբլաստոման երկրորդայինից։ Այս ուռուցքները, համապատասխանաբար, առաջանում են սպոնտան (de novo) կամ պրոգրեսիվում են ցածր աստիճանի գլիոմայից ։ Առաջնային գլիոբլաստոման ունի ավելի վատ կանխագուշակում, ուռուցքային բջիջների կենսաբանական բազմազանություն և բուժմանը պատասխանում է տարբեր կերպ, ինչը վկայում է այն մասին, որ անհրաժեշտ է հստակ գնահատել տվյալ հիվանդի մոտ հիվանդության կանխատեսումը և բուժումը ։ Երկրորդային գլիոբլաստոմաների 80%-ը կրում է IDH1 մուտացիան, իսկ առաջնայինում այն ավելի հազվադեպ է հանդիպում (5-10%)։ Այսպիսով, IDH1 մուտացիան օգտակար տեղեկատվություն է առաջնային և երկրորդային գլիոբլաստոմաների տարբերակման համար, մինչդեռ հյուսվածաախտաբանորեն նրանք շատ միանման են և տարբերակումը առանց մոլեկուլային բիոմարկերների ոչ հավաստի է ։
Բուժում
Առաջնային ուռուցքի և մետաստազների բուժումը ներառում է ինչպես ախտանշային բուժում, այնպես էլ ամոքիչ։
Ախտանշային բուժում
Այս բուժման նպատակն է մեղմացնել ախտանիշները և բարելավել հիվանդի նյարդաբանական ֆունկցիան։ Առաջնային օժանդակող միջոցներից են հակացնցումային և կորտիկոստերոիդ դեղերը։
Վիրահատություն
Վիրահատությունը գլիոբլաստոմայի բուժման առաջին փուլն է։ ԳԲՄ-ն միջինում պարունակում է 1011 բջիջ, որը վիրահատությունից հետո իջնում է միջինում մինչև 109 (99% իջեցում)։ Վիրահատության առավելությունը ներառում է մասնահատված հյուսվածքի ախտաբանական հետազոտության հնարավորությունը, մասս էֆֆեկտով պայմանավորված ախտանիշների մեղմացումը և հիվանդության վերացումը մինչև քիմիոթերապիայի և ճառագայթային բուժման նկատմամբ երկրորդային կայունության ձևավորվելը։
Ինչքան մեծ ուռուցքային հյուսվածք հեռացվի, այնքան ավելի լավ։ Հետահայաց հետազոտությունը վկայում է, որ 98% և ավելի ուռուցքային զանգվածի հեռացումը ասոցացվում է նշանակալիորեն ավելի երկար ախտադադարի հետ, քան եթե հեռացվի ավելի քիչ, քան 98% ։ Ուռուցքի գրեթե ամբողջական հեռացման հավանականությունը ավելանում է, եթե վիրահատության ընթացքում կիրառվի ֆլյուորեսցենտ ներկ, որը հայտնի է որպես 5-ամինոլևուլինատ ։ ԳԲՄ բջիջները ախտորոշման պահին լայնորեն տարածված են գլխուղեղի հյուսվածքով մեկ, այդ պատճառով էլ նույնիսկ «ամբողջական մասնահատումից» հետո, հիվանդների մեծ մասի մոտ, ավելի ուշ, կրկին առաջանում է ԳԲՄ կամ հեռացված հատվածի մոտ կամ, երբեմն, շատ ավելի հեռու քան սկզբնական ուռուցքն էր։ Մնացած մեթոդները, հիմնականում ճառագայթային բուժումն ու քիմիոթերապիան, օգտագործվում են վիրահատությունից հետո, հիվանդության կրկնությունը կանխելու կամ ճնշելու համար։
Ճառագայթային բուժում
Վիրահատությունից հետո, հաջորդը, որը կիրառվում է գլիոբլաստոմայի բուժման համար ճառագայթային բուժումն է։ Այն սովորաբար կիրառվում է տեմոզոլոմիդի (TMZ) հետ միասին ։ 1970-ականներին կատարված առանցքային կլինիկական հետազոտությունը, որն անցկացվում էր պատահականորեն ընտրված 303 ԳԲՄ-ով հիվանդների շրջանում, որոնց մի մասին անցկացվել էր ճառագայթային բուժում, իսկ մյուս մասին՝ ոչ, ցույց տվեց, որ նրանք ովքեր ստացել էին բուժումը, միջին ապրելիությունը ավելացավ երկու անգամ, ի տարբերություն նրանց, ովքեր չէին ստացել այն ։ Հետագա կլինիկական հետազոտությունը հիմնված էր վիրահատության վրա, որից հետո կատարվում էր ճառագայթում։ Միջինում, ճառագայթային բուժումը, որը կատարվել էր վիրահատությունից հետո, նվազեցրեց ուռուցքի չափը մինչև 107 բջիջ։ Ամբողջ գլխուղեղի ճառագայթումը, ի համեմատ ավելի թիրախային և հստակ եռաչափ-տարածական ճառագայթման ավելի քիչ արդյունավետ է ։ Ընդհանուր ճառագայթային դոզան 60-65 Գրեյ է և համարվում է օպտիմալ բուժման համար ։
Հայտնի է, որ ԳԲՄ ուռուցքները պարունակում են հյուսվածքային հատվածներ, որոնք առաջացնում են հիպօքսիկ միջավայր, օժտելով նրանց բարձր կայունությամբ ճառագայթային բուժման նկատմամբ։ 2016-ում կատարված հետազոտություններից մեկում օգտագործվեց քիմիոթերապևտիկ միջոց, որը իրենից ներկայացնում էր ռադիոզգայունացնող դեղամիջոց, բայց այն ունեցավ սահմանափակ արդյունավետություն։ 2010-ում սկսվեց մի հետազոտություն՝ նախակլինիկական և կլինիկական փուլերով, ուղղված թթվածնի դիֆուզիան ուժեղացնող դեղամիջոցի հայտնագործմանը, ինչպես օրինակ տրանս նատրիումի կրոցետինատը, որպես ռադիոզգայունացնող, որը շարունակվեց մինչև 2015թվականը ։
Բորոն նեյտրոնային զավթման թերապիան հետազոտվում է, որպես բուժման այլընտրանք ԲԳՄ համար, սակայն այն հիմնականում չի օգտագործվում։
Քիմիոթերապիա
Հետազոտությունների մեծ մասում քիմիոթերապիայի ավելացումը բուժման մեջ արդյունավետ չի եղել։ Այնուամենայնիվ, կատարված մեծ կլինիկական հետազոտությունը, որը ներառում էր 575 մասնակից, ռանդոմիզացված էր, հիվանդների մի մասը ստանում էր ռադիոթերապիա, մյուս մասը ռադիոթերապիա և տեմոզոլոմիդ, ցույց տվեց, որ այն խումբը, որը ստացել էր տեմոզոլոմիդ ունեցավ 14,6 ամիս միջին ապրելիություն, ի տարբերություն մյուս խմբի, որը բուժվել էր առանց տեմոզոլոմիդի և ունեցավ 12,1 ամիս միջին ապրելիություն ։ Այժմ, այս բուժման սխեման համարվում է ստանդարտ գլիոբլաստոմայի դեպքերի մեծ մասի համար, եթե հիվանդը ներգրավված չէ որևէ կլինիկական հետազոտության մեջ ։ Տեմոզոլոմիդը ազդում է, որպես ռադիոզգայունացնող միջոց ։
Բարձր աստիճանի գլիոմաների դեպքում տեմոզոլոմիդի բարձր դեղաչափերը ունեն ցածր տոքսիկություն, բայց արդյունքները համարժեք են ստանդարտ դեղաչափերին ։
Հակաանգիոգենային թերապիան այնպիսի դեղերով, ինչպիսին է օրինակ բեվացիզումաբը կարգավորում է ախտանշանները, բայց չի ազդում ապրելիության վրա ։
Այլ մոտեցումներ
Փոփոխական էլեկտրական դաշտի միջոցով բուժումը FDA-ի կողմից հաստատված բուժում է ինչպես նոր ախտորոշված, այնպես էլ հետադարձ գլիոբլաստոմայի համար ։ 2015 թվականին կատարված եռափուլ, ռանդոմիզացված կլինիկական հետազոտության սկզբնական տվյալների համաձայն, նոր ախտորոշված գլիոբլաստոմայի համար կիրառվող փոփոխական էլեկտրական դաշտի միջոցով բուժումը տեմոզոլոմիդի հետ միասին, բերում է առանց պրոգրեսիվման ապրելիության 3 ամսյա բարելավման, իսկ ընդհանուր ապրելիության 5 ամսյա բարելավման, ի համեմատ բուժման միայն տեմոզոլոմիդով , լինելով տվյալ տասնամյակի ամենամեծ հետազոտությունը, որը տվել է ապրելիության ցուցանիշի նկատելի աճ ։ Չնայած այս արդյունքներին, այս մոտեցման էֆֆեկտիվությունը տարբեր մասնագետների կողմից հակասական բնույթ է կրում ։
Կանխագուշակում
Առավել հաճախ, ապրելիությունը տվյալ հիվանդության դեպքում ախտորոշումից հետո կազմում է 12-ից 15 ամիս, 3-5% դեպքերում ապրելիությունը կարող է լինել ավելի քան 5 տարի ։ Առանց բուժման, ապրելիությունը սովորաբար կազմում է 3 ամիս ։
Տարիքի աճի հետ (>60 տարին) կանխագուշակումն ավելի անբարենպաստ է։ Մահը, սովորաբար լինում է ուռուցքի լայնատարած ներսփռման հետևանքով, որի հետ միասին առկա է լինում ուղեղի այտուց և ներգանգային ճնշման բարձրացում ։
Կարնոֆսկիի դրսևորման միավորը (ԿԴՄ) և MGMT մեթիլացումը ասոցիացվում է ավելի երկար ապրելիության հետ ։ Գլիոբլաստոմաների ախտորոշման համար կարող է կիրառվել ԴՆԹ-ի հետազոտություն, որպեսզի պարզվի, կա՞ արդյոք MGMT գենի պրոմոտորի մեթիլացում, թե ոչ։ Մեթիլացված MGMT պրոմոտորով հիվանդներն ունեն ավելի բարձր ապրելիություն, քան նրանք, ովքեր չունեն դա, պայմանավորված տեմոզոլոմիդի նկատմամբ զգայունության բարձրացմամբ ։ Այս ԴՆԹ-ի բնութագիրը առանձնահատուկ է հիվանդի համար և չի կարող ենթարկվել արտաքին ազդեցության։ Մեկ այլ դրական կանխագուշակիչ գործոն է IDH1 գենի մուտացիան, որը կարող է որոշվել այնպիսի մեթոդներով, որոնք հիմնված են ԴՆԹ-ի վրա, օրինակ՝ իմունոհիստոքիմիական հետազոտությունը, որն օգտագործում է հակամարմին IDH1 գենի մուտացված ձևի հանդեպ, ներկայացված հիմնականում IDH1-R132H-ով ։
Ավելի մեծ կանխագուշակիչ ուժ ունի IDH1-ի մուտացիայի և MGMT-ի մեթիլացման զուգակցված գնահատումը։ Այն հիվանդներն, ովքեր ունեն երկու գործոնն էլ, ունեն ավելի բարձր ապրելիություն։ Հիվանդներն, ովքեր ունեն կամ IDH1 մուտացիա, կամ մեթիլացված MGMT, ունեն միջին, իսկ նրանք, ովքեր չունեն վերոնշյալ գործոններից որևէ մեկը՝ ամենացածր ապրելիություն ։
Այն հիվանդներն, ովքեր ենթարկվել են վիրահատություն, ստացել են ճառագայթային և քիմիոթերապևտիկ բուժում տեմոզոլոմիդով ունեն երկարաժամկետ արդյունավետություն ։ Այնուամենայնիվ, հայտնի չէ, թե ինչու որոշ հիվանդներ ունենում են երկար ապրելիություն։ Եթե հիվանդը մինչև 50 տարեկան է և հեռացվել է ուռուցքի 98% և ավելի մասը զուգահեռ կիրառվող տեմոզոլոմիդի հետ միասին, բնորոշ է բարձր ապրելիություն և Կարնոֆսկիի դրսևորման միավոր բարձր արժեք։ Ժամանակակից հետազոտությունը փաստում է, որ երիտասարդ տարիքը կապվում է ավելի լավ կանխագուշակման հետ, եթե այդ հիվանդները ստացել են պոպուլյացիոն հիմնված բուժում մինչև 40 տարեկանը։ Բուժումը համարվում է պոպուլյացիոն հիմնված, եթե հնարավոր է լինում հավասարեցնել առողջների և ԳԲՄ-ով հիվանդների պոպուլյացիաների մահացության ցուցանիշը, ինչին հասնելու համար անհրաժեշտ է երկարացնել ԳԲՄ-ով հիվանդների կյանքի տևողությունը առնվազն 10 տարով ։
UCLA Neuro-Oncology-ն հրապարակել է ԳԲՄ-ով հիվանդների ապրելիությանը վերաբերող տվյալներ ։ Դա ԱՄՆ-ի միակ հաստատությունն է, որը ցույց է տվել, թե ինչպիսին է ապրելիության տվյալները այս հիվանդների մոտ։ Նրանք ներկայացրել են նաև ԳԲՄ-ների բուժման համար նախատեսված քիմիոթերապևտիկ դեղերի ցանկը։ Չնայած վատ կանխատեսմանը, վերապրածներից քչերի մոտ է բացակայում ԳԲՄ-ն ավելի քան 10-20 տարի։
2003 թվականի հետազոտության տվյալների համաձայն, գլիոբլաստոմա մուլտիֆորմեի կանխագուշակման համար հիվանդներին բաժանում ենք 3 ենթատիպերի կախված ԿԴՄ-ից, հիվանդի տարիքից և բուժումից ։
Պատմություն
Գլիոբլաստոմա մուլտիֆորմե տերմինը տրվել է Պերսիվալ Բեյլիի և Հարվեյ Կուշինգի կողմից 1926 թվականին, հիմնվելով այն փաստի վրա, որ ուռուցքը առաջանում է գլիալ բջիջների առաջնային նախորդներից (գլիոբլաստներ) և ունի շատ մեծ մորֆոլոգիական բազմազանություն կապված մեռուկի, արյունազեղման և կիստաների հետ (մուլտիֆորմե) ։
Հետազոտություններ
2014-ում կատարվեց տարբեր հակագլիոբլաստոմային ազդեցության դեղերի փորձաքննություն և նույնականացվեցին 22 պոտենցիալ հակագլիոբլաստոմային ազդեցության դեղամիջոցներ, ներառյալ իրինոտեկանի և ստատինների զուգակցումը ։
ՄիկրոՌՆԹ
ՌՆԹ-ների ֆունկցիայի խանգարումը, սովորաբար պայմանավորված միկրոՌՆԹ-ներով, հետազոտվել է հյուսվածքային կուլտուրաներում, ախտաբանական պատրաստուկներում և նախակլինիկական կենդանիների հետազոտություններում ։ Վնասված միկրոՌՆԹ-ն, չնայած հիվանդությունը բնութագրող բիոմարկեր չէ, նույնպես համարվում է կանխագուշակիչ միջոց ԳԲՄ-ի պրոգրեսիայի համար։ Նմանատիպ կարող են համարվել miR-10b և miR-21 միկրոՌՆԹ-ների «վեր»-կարգավորումը և miR-15B, miR-137, miR-181d միկրոՌՆԹ-ների «վար»-կարգավորումը ։ Պլազմայում միկրոՌՆԹ-ների սկրինինգը կատարվում է գլիոբլաստոմայի կանխագուշակման համար ։
Իմունոթերապիա
Գլիոբլաստոմայի կրկնումը կախված է ուռուցքի ցողունային բջիջների կայունությունից ։ Կատարված փոքր հետազոտության արդյունքում պարզվեց, որ B-բջջային հիբրիդոմա ուռուցքի դեմ պատվաստանյութը՝ ուղղված լինելով ուռուցքային ցողունային բջիջների դեմ, խթանում է սպեցիֆիկ ուռուցքային իմուն ռեակցիայի ձևավորումը, բերելով իմունային պատասխանի հիվանդության դեմ ։ Կատարվել են նաև ավելի մեծ հետազոտություններ, ներառյալ տարբեր EGFR ազդանշանային մեխանիզմների հետազոտումները և նրանց կապը ուռուցքային ցողունային բջիջների հետ։ Rindopepimut-ի թեստավորումը ձախողվեց 2016 թվականին կատարված երրորդ փուլի հետազոտությունում ։ Կատարվում են նաև այլ իմունոթերապևտիկ և վակցինանման միջոցների հետազոտումներ, որոնք գտնվում են հետազոտության տարբեր փուլերում, սակայն դրանց արդյունքների ամփոփումը դեռևս հասանելի է ։
Գենային թերապիա
Հայտնաբերված է գլիոբլաստոմայի բուժման գենային թերապիա, որը հաջողությամբ կատարվել է կենդանական մոդելների և վաղ փուլի կլինիկական հետազոտությունների ընթացքում, սակայն բոլոր գենային թերապիայի դեղամիջոցները, որոնք փորձարկվել են երրորդ փուլի կլինիկական տվյալներով ձախողվել են  ։
Toca 511 և Toca FC-ն զուգակցված դեղամիջոց է, որը ներառում է գենային թերապիայի դեղամիջոց և նախադեղ ։
Ofranergene obadenovec-ը հակաանգիոգենային գենային թերապիայի դեղամիջոց է ։
Քիմիոթերապիա
VAL-083 մոլեկուլը (դիանհիդրոգալակտիտոլ) հետազոտվել է, որպես գլիոբլաստոմայի բուժման այլընտրանք, երբ տեմոզոլոմիդը երկար ժամանակ պատասխան չի տալիս բուժմանը ։
Ռիսկի գործոններ
Կատարվել է հետազոտություն, որպեսզի պարզվի արդյոք պահածոյացված մսի օգտագործումը հանդիսանում է ռիսկի գործոն, թե ոչ։ 2013-ին կատարված հետազոտությունը չհաստատեց ոչ մի կապ վերջինիս և հիվանդության առաջացման միջև ։ Նմանատիպ, հետազոտվել են նաև բժշկական ճառագայթային հետազոտությունները, ֆորմալդեհիդը, և բնակարանային էլեկտրոմագնիսական դաշտերը, ինչպես օրինակ բջջային հեռախոսներից և էլեկտրական սարքերից ճառագայթողները, որպես ռիսկի գործոններ ԳԲՄ-ի առաջացման համար։ 2015 թվականին, ապացուցվեց, որ վերոնշյալ գործոնները չեն կարող պատճառ հանդիսանալ ԳԲՄ-ի առաջացման ։ Այնուամենայնիվ, 2007 թվականին հրապարակված մետա-անալիզի արդյունքում պարզվեց, որ առկա է կորելյացիոն կապ ԳԲՄ-ի դեպքերի հաճախացման և բջջային հեռախոսների ավելի քան 10 տարվա ընթացքում օգտագործման մեջ, հատկապես այն մարդկանց մոտ, ովքեր մշտապես պահում են հեռախոսը գլխի մի կողմում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նյարդային համակարգի հիվանդություններ
Անանուրի կամուրջ
Անանուրի կամուրջ (ანანურის ხიდი, անանուրիս խիդի), կամուրջ Արագվի գետի վրա։ Գտնվում է Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիից 45 մղոն արևմուտք ։ Կամուրջը կապում է Ռազմավիրական ճանապարհը, որն անցնում է Անանուրի պատմական ամրոցային համալիրի անցուղիով. համալիրը բաղկացած է երկու ամրոցներից ։ Կամուրջը կարելի է տեսնել Անանուրի ամրոցից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի կամուրջներ
Մոնիկա Սպիր
Մոնիկա Սպիր Մութզ, վենեսուելացի դերասանուհի, մոդել, Միսս Վենեսուելա 2004։ Մասնակցել է նաև Վենեսուելա Միսս Տիեզերք 2005-ին, որտեղ գրավել է 4-րդ տեղը։
Միսս Վենեսուելա 2004 թ.
Միսս Վենեսուելա 2004 դիմակահանդեսի ժամանակ Սպիրը հաղթել է ազգային թագը և ներկայացրել է Վենեսուելան, Միսս Տիեզերք 2005-ին։
Միսս Տիեզերք 2005 թ.
Սպիրը ընդգրկվել է Top 5ում գիշերային զգեստի և լողազգեստի մրցույթից հետո։ Սակայն վերջնական հարցման փուլի ժամանակ նա սայթաքում է՝ պատասխանելով հարցերին։ Թագը տրվում է Միսս Մեքսիկային՝ Լաուրա Էլիզոնդոին։ Սպիրը գրավում է 4-րդ հորիզոնականը։
Անձնական կյանքը
Սպիրի մոր ընտանիքը գաղթել է Գերմանիայից, հոր ընտանիքը ունի անգլիական ծագում ։
2000 թվականին տեղափոխվում է Օռլանդո, Ֆլորիդա նահանգ։ Հայր՝ Ռաֆաելը, Siemens Westinghouse նախագծի ինժեներ է։ Նախքան «հինգերորդ տիեզերքի գեղեցկուհի» Սպիրը ստացել է բակալավրի աստիճան Կենտրոնական Ֆլորիդայի Համալսարանի թատրոնում։ Վերադառնալով Վենեսուելա՝ մասնակցել է ազգային դիմակահանդեսին։ Մասնակցելով «Միսս Վենեսուելա»ին` նա ստացել է հայտնիություն տիտղոսը։
Սպիրը ամուսնացել է Բրիտանական գործարար Թովմաս Հենրի Բերրի հետ 2008 թվականին հունվարին։ Նրանք ունեցել են աղջիկ երեխա : Զույգն ամուսնալուծվել է 2012 թվականին։
Սպիրը ազատ տիրապետել է իսպաներենին, անգլերենին, ֆրանսերենին։
Մասնագիտական կյանքը
Նորաձևության ասպարեզում ընդգրկվելուց հետո Սպիրը դարձավ առավել հայտնի դերասանուհի Վենեսուելայում։ Հեռուստասերիալներում խաղաց գլխավոր դերեր։ Նրա առաջին հեռուստասերիալը եղել է RCTV հեռուստաալիքով «Իմ առաջին զարմիկը», որը հաջողություն ունեցավ Վենեսուելայում և Հարավային Ամերիկայի այլ երկրներում։
2010 թվականին Սպիրը մասնակցել է Վենեվիսիոն ալիքի «Հրաշալի կինը» հեռուստասերիալում»։ Նա ստացել է դեր «Վայրի ծաղիկը» հեռուստասերիալում, որը ցուցադրվել է նաև Հայաստանում։ Ապրել է Մայամիում, աշխատել Տելեմունդոյում ։
Մահը
Հունվարի 6-ին, Սպիրը այցելում է իր ծննդավայր՝ Վենեսուելա, անցկացնելու արձակուրդը իր նախկին ամուսնու և իրենց 5-ամյա դստեր հետ։ Կարաբոբոյի մայրուղում նրանց մեքենան անսարք է դառնում և օգնության կարիք է լինում, մայրուղում կողոպտիչների կողմից Սպիրը և նրա նախկին ամուսինը սպանվում են, իսկ աղջկա ոտքին կրակում և վնասում են ։ Ոստիկանությունը հաղորդում է, որ դեպքը տեղի է ունեցել երեկոյան ժամը 9-ին կամ 10-ին և գողերը փորձել են կողոպտել նրանց։ Մահվան վայրը եղել է Պուերտո Կաբելյոն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1984 ծնունդներ Կատեգորիա:2014 մահեր Կատեգորիա:Վենեսուելացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հրաձգային զենքից մահացածներ Կատեգորիա:Սպանվածներ Կատեգորիա:Սպանված դերասանուհիներ
Երկաթյա տուն
Երկաթյա տուն (նաև Կասա դե Ֆիեռո, Կասա դե Իեռո; La Casa de Fierro), 1887 թվականին կառուցված հայտնի երկհարկանի առանձնատուն Պերուի Իկիտոս քաղաքում։ Ինչպես Ամազոնաս թատրոնը Բրազիլիայի Մանուս քաղաքում, Իկիտոսի Երկաթյա տունը 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի «կաուչուկի տենդի» ժամանակվա «հիասքանչ դարաշրջանի» խորհրդանիշ է դարձել լատինաամերիկյան այս շրջանի համար։ Այդ ժամանակ Իկիտոսի պլանտատորները կաուչերոները հումքի արտահանման համար այնքան տարադրամ էին վաստակում, որ տարբեր «նորօռլեանական» փորագրանախշերով պատշքամբներով, մարմարե առանձնատները հայտնվում էին քաղաքում իրար ետևից։ Բայց հատկապես երկաթյա տունն է գերել է ժամանակիցներին, իր համարձակ մտահղացմամբ։
Պատմություն
Տունը կառուցել սելվասի կենտրոնում որոշել էր տեղական միլիոնատեր Անսելմո դե Ագիլան։ Նախագծել է ֆրանսիացի ճարտարապետ Գուստավ Էյֆելը, որը հետագայում ստեղծել է Էյֆելյան աշտարակը։ Հեքիաթային հարստությւն դիզած պերուացի միլիոնատերերը ցանկանում էին Իկիտոսը վերածել պերուական Փարիզի։ Ճարտարապետը տան դետալները ձուլել է տվել Բելգիայի Էսսոյի ձուլարանում և ուղարկել Պերու։ Դետալները Իկիտոս է հասցրել բրազիլական «Պերսևերանսա» շոգենավը։ Լատիմնաամերիկյան վերամբարձ ոճով տան իսպաներեն անունը փոխարինել են լատիներենով։
Ստեղծում
Փայտաշեն քաղաքում ունենալ Եվրոպայում ձուլված երկաթյա տուն, համարվում էր ճոխության գագաթնակետ։ Հասարակածային անձրևները քայքայում էին մետաղը, և կոռոզիայի դեմ պայքարը թանկ էր նստում։ Հավաքելուց հետո պարզվեց, որ տունը ապրելու համար պիտանի չէ, քանի որ արևը տաքացնում էր մետաղը։ Դոն Ագիլեն վաճառել է տունը իր ընկեր կաուչերո Ամբոսիո Մորալեսին, որը նույնպես երկար չի պրել այդ տանը։ Շինությունը անընդհատ ձեռքից ձեռք է անցել։ 1985 թվականին այնտեղ ակումբ է բացվել, որը ջերմաստիճանի պատճառով ցերեկները փակ է եղել ու գործել է կեսգիշերից հետո. ։ Տան ժամանակակից տերը՝ Ջուդիթ Ակոստա դե Ֆորտեսը տան առաջին հարկում հուշանվերների խանութ է բացել, իսկ երկրորդ հարկում «Ամազոնաս» սրճարանն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պերուի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Գուստավ Էյֆել
Հասարակած
Հասարակած, Երկրի մակերևույթի հետ այն հարթության հատման երևակայական գիծը, որը ուղղահայաց է նրա պտույտի առանցքին և անցնում է Երկրի կենտրոնով։ Նրա երկարությունը մոտավորապես հավասար է 40075,696 կմ։ Հասարակածը բաժանում է երկրագունդը Հյուսիսային և Հարավային կիսագնդերի և ծառայում է որպես աշխարհագրական լայնությունը հաշվելու սկիզբ։
«Հասարակած» բառը գործածվում է նաև ավելի ընդհանուր նշանակությամբ՝ երկրաչափական մարմնի համար (եռաչափ երկրաչափական մարմին), որը միաժամանակ ունի սիմետրիայի առանցք և նրան ուղղահայաց սիմետրիայի հարթություն, հասարակածը այդ սիմետրիայի հարթության հատման գիծն է տվյալ մարմնի մակերևույթի հետ - օրինակ, սֆերայի հասարակածը, կամ աստղի կամ մոլորակի մագնիսական հասարակած։
Մարս և Ապրիլ
Մարս և Ապրիլ (Mars & Avril, բառախաղ, որտեղ «Մարսը» և՛ մարտ ամիսն է և՛ Մարս մոլորակը, իսկ «Ապրիլը» և՛ ապրիլ ամիսը, և՛ գլխավոր հերոսուհու անունն է) , կանադական ֆանտաստիկ ֆիլմ (քնարական դրամա), ռեժիսոր Մարտեն Վիլնյովի դեբյուտը։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են Ժակ Լանգիրանը, Կարոլին Դավերնան, Պոլ Ախմարանին և Ռոբեր Լեպաժը։
Ի սկզբնե ֆիլմի ստեղծման ղեկավարն է եղել Ռոբեր Լեպաժը, որը «տիեզերական» թեմայով մեկ այլ հայտնի` «Լուսնի հակառակ կողմը» ֆիլմի հեղինակն է։ Սակայն 2007 թվականին նա հրաժարվել է այս ֆիլմի իրավունքներից` շարունակելով ակտիվորեն մասնակցել ֆիլմի ստեղծմանը և խաղալով գլխավոր դերերից մեկը։
Կզավոր (այլ կիրառումներ)
Կզավոր, կարող է վերաբերել՝
Մարս և Ապրիլ
Սյուժե
Դեպքերը տեղի են ունենում Մոնրեալում, 2060-ական թվականներին։ Այն ժամանակ, երբ հոլոգրաֆիկ հեռուստաընկերությունն ուղիղ ռեպորտաժ է անում Մարսի առաջին արշավախմբի մասին, տարեց երաժիշտ-փորձարար Յակոբ Օբյուսը (Ժակ Լանգիրան) անձնական ճգնաժամ է ապրում։ Նա հայտնի է իր տարօրինակ գործիքներով և երաժշտություններով, խարիզմատիկ կերպար է, սակայն այդպես էլ անձնական սեր և երջանկություն չի ունեցել։ Երբ նրան սիրահարվում է հանելուկային աղջիկ Ապրիլը (Կարոլին Դավերնա), նրա, Յակոբի ու վերջինիս երիտասարդ ընկերոջ` Արթուրի (Պոլ Ախմարանի) միջև ծագում է սիրային եռանկյունի։ Իրադարձությունների մեջ իր ակտիվ դերն ունի գյուտարար և տիեզերագետ Էժեն Սպաակը (Ռոբեր Լեպաժ), Արթուրի հայրը, որն օգնում է Յակոբին գտնել իր կյանքի և սիրո իմաստը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կամարի Տոնոյան
Ստեղծագործություններ
Տոնոյանի առաջին պատմվածքը՝ «Մայրամուտ ծննդյան գիշերվա լուսաբացից հետո», տպագրվել է 1956 թվականին, «Սովետական գրականություն» ամսագրում։ Ռուսերեն լույս է տեսել նրա «Անիծյալ անձրևը» (Մոսկվա, 1967) պատմվածքների ժողովածուն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայ մանկագիրներ
Ինջա (Օլթիի գավառ)
Ինջա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Օլթիի գավառում։ Գտնվում էր Ճորոխի ավազանի Ինջա գետի հովտում, Օլթի քաղաքից 16-17 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Աշխարհագրություն
Ինջայի տարածքը հարթավայրային էր և անտառապատ։
Բնակչություն
1877-1878 թվականներին ուներ 23, իսկ XX դարի սկզբին` 30 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Տուզ (Ինզերի վտակ)
Տուզ (Туз), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ինզեռ գետի աջ ափին 115 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 մ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Գլակ
Գլակ (, սխալ գրված , որ հանդիպում է  Փավստոս Բուզանդի ձեռագրերում), 4-րդ դարի հայ ներքինի, ով պաշտոնավարել է որպես հայր-մարդպետ (մեծ սենեկապետ)։ Շապուհ II- ի Հայաստան արշավելու ժամանակ նա սկզբում անցել է Սասանյանների կողմը, սակայն հետագայում կրկին միացել է հայերին և 368 թվականին կռվել Շապուհ II-ի զորքերի դեմ։  370 թվականին նա սուրհանդակներ է ուղարկել Շապուհ II-ի մոտ՝ խոստանալով դավաճանել հայոց թագավոր Պապին ( r. 370–374 ): Սակայն նրա դավադրությունը Պապը բացահայտել է և սպանել է տվել նրան :
Փավստոս Բուզանդի «Հայոց պատմության» մեջ Գլակը տրոհված է երկու կերպարի, որոնք երկուսն էլ սպանվել են Պապ թագավորի հրամանով. մեկը անանուն հայր-մադպետ է, որը մահապատժի է ենթարկվել Պապի մորը՝ Փառանձեմին վիրավորելու համար, և մյուսը՝ Գլակ անունով, մահապատժի է ենթարկվել դավաճանաբար պարսիկների կողմն անցնելու, դավ նյութելու համար։.
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:4-րդ դարի հայեր Կատեգորիա:Հայ ազնվականություն
Կզըլկուլա (այլ կիրառումներ)
Կզըլկուլա, կարող է վերաբերել՝
Կզըլքիլիսա (այլ կիրառումներ)
Կզըլքիլիսա, կարող է վերաբերել՝
Պատանի գայլը
Պատանի գայլը (Teen Wolf ), երիտասարդական միստիկ-դրամա ժանրի ամերիկյան սերիալ։ Սերիալի հիմք է ծառայել 1985 թվականին նկարահանված ֆիլմը։ «Պատանի գայլի» պրեմիերան տեղի է ունեցել 2011 թվականի հունիսի 5-ին՝ MTV ալիքով։
Քննադատները սերիալին տվել են 100 բալից 61-ը։ Առաջին սերիան հավաքել է 2,18 միլիոն դիտում։
Սյուժե
Սերիալը Սքոթթի և նրա ընկերների մասին է։ Սքոթթը ապրում էր սովորական դեռահասի նման, բայց նրա կյանքը գլխիվայր շուռ եկավ, երբ նա դարձավ մարդագայլ։ Առջևում նրան սպասվում են շատ փորձություններ։ Սքոթթը նաև սիրահարվում է Էլլիսոնին, ում հայրը մարդագայլերի որսորդ է։ Բայց նրա կողքին կանգնած են նրա ընկերները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պատանի գայլը Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Mobile World Congress
MWC (կամ Mobile World Congress Barcelona), ամենամյա ցուցահանդես, որ կազմակերպվում է GSMA-ի կողմից և հիմնականում է նվիրված է բջջային կապի արտադրությանը։
Ներկա պահին ցուցահանդեսը անց է ակցվում իսպանական Բարսելոնա քաղաքում, հիմնականում փետրվար կամ մարտ ամիսներին։ Այստեղ հիմնականում մասնակցություն են ունենում սարքավորումներ արտադրողները, ցանցային սարքավորումների մատակարարները, անլար ցանցերի ներկայացուցինչերը և այլն։ Այստեղ տարեկան այլցելությունների քանակը կազմում է ավելի քան 100 000 մարդ, այն պարագայում երբ բջջային հեռախոսների արտադրողները հաճախ այստեղ են անց կացնում իրենց ապագա հեռախոսների ցուցադրություները ։
Ցուցահանդեսի կազմակերպիչ GSMA-ն ընդլայնել է ցուցահանդեսների անցակացման վայրերը երկուսով՝ Շանհայ (Չինաստան) և Լոս Անջելես (ԱՄՆ), սակայն MWC շարունակում է ասոցացվել Բարսելոնաի հետ։
Պատմություն
Իրադարձության անունը բազմից կրել է փոփոխություններ։ Իրադարձության ստեղծումը կապվում է 1987 թվականին Բրյուսելում անց կացված բիզնես-կոնֆերանսից՝ «Pan Europe Digital Cellular Radio»։
«GSM համաշխարհային կոնգրեսս»-ը առաջին անգամ տեղի է ունեցել 1993 թվականին Հռոմում։ Հետագայում տարեց տարի այն անց է կացվել նոր քաղաքներում՝ Նիս, Բեռլին, Լիսսաբոն, Աթենք և Մադրիդ։ Քաղաքներով շրջագայությունը ավարտվեց 1996 թվականին և այն կայացավ Կաննում և շարունակվեց այստեղ անց կացվել շուրջ 10 տարի շարունակ։ Հենց այս շրջանում էլ, 2003 թվականին անունը փոփոխություն կրեց և դարձավ՝ 3GSM World Congress։
2006 թվականին իրադարձությունը տեղափոխվեց Բարսելոնա արդեն նոր անունով՝ Mobile World Congress, որը առաջին անգամ օգտագործվեց 2008 թվականին։ 2011 թվականին GSMA-ն հայտնեց, որ կնքել է երկարաժամկետ պայմանագիր այն մասին, որ ցուցահանդեսը պետք է անց կացվի Բարսելոնայում մինչև 2023 թվականը ։
2020 թվականի փետրվարին մեծ թվով ներկայաուցիչները հայտարարեցին, որ հրաժարվում են մասնակցել փետրվարի 24-27-ը կայանալիք միջոցամանը և հիմնական պատճառ հանդիսացավ Չինաստանում հայտնաբերված կորոնավիրուսը։ Չմասնակացող ընկերությունների շարքերից էին՝ Deutsche Telekom, Ericsson, Intel, LG, Nokia, STMicroelectronics, Vivo և Vodafone։ 2020 թվականի փետրվարի 11-ին GSMA-ն որոշում կայացրեց ամբողջությամբ չեղարկել միջոցառումը՝ քանի որ անհրաժեշտ էր միջոցներ ձեռնարկել մասնակիցների առողջությունը պահպանման համար։ Խնդիրներից խուսափելու համար չինացի մասնակիցները մինչ միջոցառումը պետք է անցեին երկշաբաթյա ստուգում, ինչպես նաև պետք է ստուգվեր բոլոր մասնակիցների ջերմությունը։ Չինական արտադրողներ Huawei և Samsung-ը որոշեցին կրճատել իրենց մասնակցությոնը  ։ 2020 թվականի փետրվարի 12-ին GSMA-ի գլխավոր տնօրեն Ջոն Հոֆֆմանը հայտարարեց, որ  MWC 2020-ը տեղի չի ունենա, քանի-որ այս պայմաններում «անհնար» է այն անց կացնել ։
Միջազգային հրապարակումներ
2015 թվականին GSMA Mobile Asia Expo-ն վերանվանվեց Mobile World Congress Shanghai-ի ։
2016 թվականին CTIA-ը հայտարարեց GSMA-ի հետ համագործակցության մասին, որպեսզի ամենամյա առևտրային ցուցահանես Super Mobility-ը փոխարինվի Mobile World Congress Americas-ի։
Ցուցահանեսը առաջին անգամ անց կացվեց Սան Ֆրանցիսկոյում, իսկ արդեն հաջորդ տարի 2018 թվականին Լոս Անջելեսում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բջջային կապ Կատեգորիա:Ցուցահանդեսներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ցուցահանդեսներ Կատեգորիա:Բջջային հեռախոսներ Կատեգորիա:Բարսելոնա Կատեգորիա:Իրադարձություններ Իսպանիայում Կատեգորիա:Տեխնոլոգիա Կատեգորիա:Կենցաղային էլեկտրոնիկա Կատեգորիա:1987 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Միջազգային ցուցահանդեսներ Կատեգորիա:Բարսելոնայի մշակույթ Կատեգորիա:Կապ Կատեգորիա:Բեռլին Կատեգորիա:Միջազգային կոնֆերանսներ Կատեգորիա:Ռադիոկապ Կատեգորիա:Կոնֆերենցիաներ
Կիբօրգ (այլ կիրառումներ)
Կիբօրգ, կարող է վերաբերել՝
Ալեքսանդր Մենակեր
Ալեքսանդր Սեմյոնովիչ Մենակեր (Александр Семёнович Менакер, ), խորհրդային դերասան, էստրադայի արտիստ, ռեժիսոր, «Միրոնովա և Մենակեր» դուետի մասնակից, ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1978)։
Դերասան Անդրեյ Միրոնովի և բալետմայստեր Կիրիլ Լասկարիի հայրն է։
Կենսագրություն
Ալեքսանդր Մենակերը ծնվել է 1913 թվականի ապրիլի 8-ին Սանկտ Պետերբուրգի Գոնչարնայա փողոց, 13 հասցեում, Սանկտ Պետերբուրգի Կայսերական համալսարանի շրջանավարտ, փաստաբան Սեմյոն Իսակովիչ (Իցկովիչ) Մենակերի (1890-1974) և Աննա Իոսիֆովնա Մենակերի (օրիորդական ազգանունը՝ Կաց, 1888-1967) ընտանիքում, որոնք ծնունդով եղել են Վիլնայից ։ Հայրական պապը՝ Վիլնայից քաղքենի Իցիկ Շիմելևիչ Մենակերը (1838-1902 թվականից հետո), եղել է ատաղձագործ, ունեցել է կահույքի և ատաղձագործական արհեստանոց  , ապրել է Ֆոնտանկա, 83 հասցեում  ։
1928 թվականին Ալեքսանդր Մենակերն աշխատել է որպես երաժշտական ձևավորող «Ժիվայա գազետա»-ում ։ 1929 թվականին ընդունվել Է Դրամատիկական մեծ թատրոնին կից 1-ին գեղարվեստական ստուդիայի դերասանական բաժին, 1930 թվականին տեղափոխվել Բեմական արվեստների տեխնիկումի ռեժիսորական ֆակուլտետ։
1932 թվականից աշխատել է Երաժշտության, էստրադայի և կրկեսի պետական միավորումում և Լենգորէստրադայում՝ կատարելով երաժշտական պարոդիաներ և ֆելիետոններ։ 1933-1934 թվականներին հանդես է եկել Լենինգրադիմյուզիք-հոլում որպես դերասան և ռեժիսոր։ 1935 թվականից եղել Է Խարկովի Կարմիր բանակի տան Ջազ թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարը։
1936-1938 թվականներին Ալեքսանդր Մենակերը կրկին հանդես է եկել Լենինգրադի մյուզիք-հոլում դերասանուհի Եվգենիա Միխայլովնա Ֆիշի (ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Վիտալի Պոլցեյմակոյի կինը) հետ դուետով։
1939 թվականին դարձել Է Մոսկվայի էստրադայի և մանրապատումների թատրոնի արտիստ (եղել է Լենինգրադի էստրադայի և մանրապատումների թատրոնի կազմում), որտեղ առաջին անգամ հանդես է եկել երաժշտական հումորեսկներով՝ Մարիա Միրոնովայի հետ դուետով։
1942 թվականին եղել է «Вот и хорошо!» հակաֆաշիստական ծրագրի բեմադրիչը, «Աղոթե՛ք նրա համար» («Молитесь за него!») երաժշտական ֆելիետոնի հեղինակը և կատարողը, «Москвичи-земляки» ծրագրի ռեժիսորներից մեկը (1942)։
1948 թվականին թատրոնի փակումից հետո «Միրոնովա և Մենակեր» դուետն սկսել է ինքնուրույն ելույթ ունենալ։ Նրանց առաջին գործերից էին «Մոսկովյան հանդիպումներ» և «Ծանոթ դիմանկարներ» համարները։ Նրանք մասնակցել են նաև «Էրմիտաժ» թատրոնի՝ Վլադիմիր Դուխովնիկովի և Մորիս Սլոբոդսկու «Ահա գալիս է շոգենավը» («Вот идёт пароход», 1954) ծրագրին։ 1954 թվականից դուետը ելույթ է ունեցել Մոսկվայի էստրադայի թատրոնում։ Տնօրենն ու գեղարվեստական ղեկավարը եղել է Մենակերը, իսկ ծրագիրը ներառել է «Մեր տանը» «В нашем доме») համերգ-ներկայացումը, «Խոսող նամակներ» («Говорящие письма») և «Ընտանեկան գործեր» («Дела семейные») ներկայացումները (1954), որի համար հիմք է ծառայել Բորիս Լասկինի «Լսվում է ամուսնալուծության գործը» (ռուս.՝ «Слушается дело о разводе») պիեսը։
Ալեքսանդր Մենակերը հանկարծամահ է եղել 1982 թվականի մարտի 6-ին սրտի կանգից։ Թաղված է Մոսկվայի Դոնսկոյ գերեզմանատանը, թիվ 3 տեղամասում, Մարիա Միրոնովայի ծնողների հետ նույն գերեզմանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ Կատեգորիա:Նոր Դոնսկի գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Ամելիա Կիամբադե
Ամելիա Կիամբադե (Amelia Kyambadde, ), ուգանդացի քաղաքական գործիչ։ Ուգանդայի կառավարության կազմում զբաղեցնում է առևտրի, արդյունաբերության և կոոպերատիվների նախարարի պաշտոնը (2016 թվականի հունիսի 6), եղել է Առևտրի և արդյունաբերության նախարար (2011 թվականի մայիսի 27 - 2016 թվականի հունիսի 6) ՝ փոխարինելով Կահինդա Օթաֆիրեին, որը նշանակվել էր Արդարադատության նախարար ։ Մպիգի շրջանից "Mawokota County North" համար ընտրվել է Ուգանդայի խորհրդարանի անդամ։
Կենսագրություն
Ամելիա Կիամբադեն ծնվել է 1955 թվականի հունիսին Միացյալ Թագավորության Գիլֆորդ քաղաքի Սյուրեյ բնակավայրում ''Սերվանո Կ. Կուլուբյայի և Մարի Կաֆուրեկայի'' ընտանիքում։ 1959 թվականին՝ 4 տարեկան հասակում, տեղափոխվել է Ուգանդա ։
Տարրակա կրթություն ստացել է Վակիսո շրջանի Գայազայի դպրոցում, միջնակարգ կրթութունը՝ Գուլուի շրջանի ավագ դպրոցում և Նաիրոբի Ագա Քանի քարտուղարական ուսումնասիրությունների դպրոցում։ Գործարար ադմինիստրատորի բակալավրի աստիճան ստացել է Մակերերեի համալսարանից՝ Ուգանդայի ամենահին կրթական բարձրագույն հաստատությունը, որը հիմնադրվել է 1922 թվականին։ Լոնդոնի ամերիկյան միջմայրցամաքային համալսարանից ստացել է Բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի աստիճան ։
Գործունեություն
1979 թվականից սկսել է աշխատել Ուգանդայի քաղաքացիական ծառայության համակարգում։ Արժանացել է Ուգանդայի Նախագահի անձնական գլխավոր քարտուղար (PPS) կոչմանը։ 2010 թվականին կամավոր հրաժարվել է կոչումից, որպեսզի Մգիպի շրջանից մասնակցի խորհրդարանական "Mawokota County North" տեղի համար։ Ուգանդայի 2011 թվականի ազգային ընտրությունների ժամանակ հաղթել է խորհրդարանական մրցավազքում և այդ ընտրատարածքի պատգամավոր է։ 2011 թվականի մարտի 27-ին նշանակվել է Առևտրի և արդյունաբերության նախարար, 2016 թվականի հունիսի 6-ին՝ Առևտրի, արդյունաբերության և կոոպերատիվների նախարար ։
Անձնական կյանք
Ամելիա Ան Կիամբադեն 1976 թվականին ամուսնացել է Վիլսոն Կիամբադեի հետ։ Նրանք ունեն հինգ երեխա։ Ամելիա Կիամբադեն հանդիսանում է Թվեզիմբե զարգացման հիմնադրամի (TDF) հովանավոր, հասարակական կազմակերպություն, որը բարելավում է իր խորհրդարանական ընտրատարածքի ժողովրդի կենսապայմանները։ Ամելիա Կիամբադեն հիմնադրել է «Թվեզիմբե» հասարակական կազմակերպությունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուգանդայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մակերերեի համալսարանի շրջանավարտներ
Քաղաքացիական պատերազմ Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունում (2004-2007)
Ապստամբությունը բաղկացած էր մի քանի ապստամբ խմբերից, որոնցից մի քանիսը չափերով շատ փոքր էին և ստեղծվել էին միայն հակամարտության վերջում։ Բացի UFDR-ից՝ հակամարտությունը ներառում էր Ժողովրդավարության վերականգնման ժողովրդական բանակը (CAR) (APRD), Կենտրոնական Աֆրիկայի ազատագրման համար Հայրենասիրական գործողությունների խումբը (GAPLC), Կենտրոնական Աֆրիկայի ազատագրողների շարժումը հանուն արդարության (MLCJ), Կենտրոնական Աֆրիկայի դեմոկրատական ճակատը (FDC) և Հանրապետական ուժերի միությունը (UFR):
Վլադիմիր Լենինի հուշարձան (Նիժնի Տագիլ)
Վլադիմիր Լենինի հուշարձան (Памятник Ленину), Վլադիմիր Լենինին նվիրված մոնումենտալ քանդակ Նիժնի Տագիլի Աշխատավոր երիտասարդների պուրակում, Օստրովսկու փողոցում ։ Համարվում է ԽՍՀՄ-ում համաշխարհային պրոլետարիատի առաջնորդի առաջին հուշարձաններից մեկը ։
Քաղաքացիական պատերազմ Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունում (2004-2007)
2007-2012 թվականներին կնքված մի շարք խաղաղության համաձայնագրեր պետք է լուծեր հակամարտությունը։ Ամենակարևորը՝ «Գլոբալ խաղաղության համաձայնագիրը» (ստորագրվել է 2008 թվականի հունիսի 21-ին Լիբրևիլում, Գաբոն), առաջին անգամ ստորագրվել է ARPD, UFDR և FDPC խմբերի կողմից։ Համաձայնագիրը ներառում էր համաներում մինչև համաձայնագիրը պետության դեմ կատարված ցանկացած գործողության համար, նախկին ապստամբների զինաթափման, զորացրման և հասարակության մեջ ինտեգրման գործընթաց, ինչպես նաև կոչ էր անում զինվորականներին զբաղվել անհամաձայնություններով։ Այլ ապստամբ խմբերը միացել են համաձայնագրին ավելի ուշ, օրինակ՝ UFR-ն 2008 թվականի դեկտեմբերի 15-ին։ Միակ խոշոր խումբը, որն այդ ժամանակ չի ստորագրել համաձայնագիրը, CPJP-ն էր, որը շարունակել է իր գործունեությունը և կնքել խաղաղության պայմանագիր կառավարության հետ միայն 2012 թվականի օգոստոսին 25-ին։
Վլադիմիր Լենինի հուշարձան (Նիժնի Տագիլ)
Պատմություն
1924 թվականի հունվարի 24-ին, Լենինի հուղարկավորության օրը, Նիժնի Տագիլում տեղի է ունեցել սգո հանրահավաք, որից հետո որոշվել է առաջնորդի հիշատակը հավերժացնել` քաղաքում տեղադրելով նրա հուշարձանը։ 1925 թվականի մայիսի 15-ին հուշարձանի լավագույն նախագծի համար հայտարարվել է մրցույթ։ Հաղթող է ճանաչվել Նիժնի Տագիլի թիվ 1 դպրոցի նկարչության ուսուցիչ Ալեքսեյ Իվանովիչ Ֆռոլովի «Լենինը կենդանի է պատգամներում» կոմպոզիցիան։ Լենինի քանդակը ձուլել են Լենինգրադի «Красный выборжец» գործարանի աշխատակիցները քանդակագործ Վասիլի Կոզլովի մոդելի համաձայն, իսկ պատվանդանը կառուցվել է քաղաքի բնակիչների հավաքած միջոցներով ։
Քաղաքացիական պատերազմ Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունում (2004-2007)
2004
2004 թվականի նոյեմբերին Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետության հյուսիս-արևելքում գտնվող Բիրաո քաղաքի վրա հարձակման հետևանքով զոհվել է առնվազն 20 մարդ։
Վլադիմիր Լենինի հուշարձան (Նիժնի Տագիլ)
Պատմություն
Հուշարձանի հանդիսավոր բացման արարողություն տեղի ունեցավ 1925 թվականի նոյեմբերի 7-ին, Մեծ Հոկտեմբերյան հեղափոխության ութերորդ տարելիցի օրը, Երուսաղեմի տաճարին հարակից հրապարակում։ Այդ ժամանակից ի վեր հուշարձանի դիմացի հրապարակը օգտագործվել է տոնական հանդիսությունների, պրոլետարական հանրահավաքների, մանկական և սպորտային միջոցառումների համար։ Հուշարձանի մոտ տեղադրվել է հավաքվող ամբիոն ։ 45 տարի անց, Վլադիմիր Լենինի ծննդյան 100-ամյակի նախօրեին, վերանորոգվել են հուշարձանը և նրա հարևանությամբ գտնվող պուրակը, տարածքը ծածկվել է բետոնե սալիկներով, ինչպես նաև շրջապատվել է երկաթե ցանկապատով ։
Քաղաքացիական պատերազմ Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունում (2004-2007)
2006
Նոյեմբերի 8-ին հազարավոր մարդիկ երթով շարժվել են դեպի Բանգի՝ ԿԱՀ-ի մայրաքաղաքը, և խնդրել կառավարական զորքերին դիմակայել UFDR-ին։ Կառավարության 20 անդամներ սպանվել են, իսկ ապստամբներից միայն երեքը զոհվել են այս հարձակման ժամանակ։
Վլադիմիր Լենինի հուշարձան (Նիժնի Տագիլ)
Պատմություն
2006 թվականի փետրվարին հուշարձանը ենթարկվել է վանդալիզմի. հուշարձանը վայր են գցել պատվանդանից, կտրել են գլուխն ու աջ ձեռքը, իսկ պատվանդանը պատել են գրաֆիտիով ։ 2006-2007 թթ. գեղարվեստի թանգարանը իրականացրել է վերականգնողական աշխատանքներ, որի արդյունքում քանդակն ամբողջովին վերականգնվել է ։
Քաղաքացիական պատերազմ Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունում (2004-2007)
2006
Հաստատվել է, որ UFDR-ի ձեռքն են անցել նաև մի քանի միավոր զրահատեխնիկա, այդ թվում՝ օդային մատակարարումների միջոցով (ինքնաթիռը վայրէջք է կատարել Բիրաոյում)։
Հայոց ցեղասպանությունը վերապրածներ
Հայոց ցեղասպանությունը վերապրածներ, արևմտահայեր, որոնց 1915 թվականի Ցեղասպանության ժամանակ չեն սպանել։ Վերապրածների մեծ մասը փախստականներ դարձան Թուրքիայից՝ Օսմանյան կայսրության իրավահաջորդ պետությունից դուրս։
Վլադիմիր Լենինի հուշարձան (Նիժնի Տագիլ)
Պատմություն
Ներկայումս Լենինի հուշարձանը մշակութային ժառանգության օբյեկտ է, սակայն բնակիչների զգալի մասը այն չի ճանաչում որպես Նիժնի Տագիլի գլխավոր խորհրդանիշ և հուշարձանին վերաբերում է որպես քաղաքի և երկրի պատմության մի մասի ։
Քաղաքացիական պատերազմ Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունում (2004-2007)
2006
2006 թվականի նոյեմբերի 13-ին UFDR-ը գրավել է Սեմ Կվանգջա քաղաքի (ԿԱՀ-ի հյուսիսում) մեկ երրորդը։ Ընդամենը երեք օր անց չորրորդ քաղաքը՝ Քուադան, գրավել են ապստամբները։ Երբ քաղաքի 20000 բնակիչները լսել են քաղաքը գրավելու UFDR-ի մտադրության մասին, մոտ 5000-10000 մարդ փախել է հարևան Գամբարի և Բանգի քաղաքներ։
Հայոց ցեղասպանությունը վերապրածներ
Մոտ 70 000 հայեր մնում են Թուրքիայում, գլխավորապես Ստամբուլում։ Այս ցուցանիշը չի ներառում անհայտ թվով ձուլված ծպտյալ հայերին։
Բաշխվածություն
ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի տվյալներով 1922 թվականին երկրում հաշվվում էր Թուրքիայից ժամանած 817 873 հայ փախստական ։ Այս թիվը հիմնված է Կոստանդնուպոլսում Բրիտանական դեսպանատան տրամադրած տեղեկատվության և Մերձավոր Արևելքի Նպաստամատույցի 1921թ. տվյալների վրա։ Ընդհանուր թվի մեջ չէին մտնում աշխատունակ հայերը, որոնք ձերբակալվել են քեմալական Թուրքիայի կողմից, ինչպես նաև հայ կանայք ու երեխաները՝ Ազգերի Լիգայի տվյալներով մոտավորապես 95 հազար հայ, ովքեր ստիպված են եղել մահմեդականություն ընդունել։
Քաղաքացիական պատերազմ Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունում (2004-2007)
2007
Բրիայում գտնվող UFDR-ի կենտրոնակայանի վրա ֆրանսիական Mirage ռմբակոծությունից հետո UFDR-ը և ԿԱՀ կառավարությունը խաղաղության համաձայնագիր են ստորագրել Բիրաոյում 2007 թվականի ապրիլի 1-ին։ Այս համաձայնագիրը նախատեսում էր UFDR-ի համաներում, նրա քաղաքական կուսակցության ճանաչում և մարտիկների ինտեգրում ազգային բանակին։ Մնացած ապստամբ խմբերը շարունակում էին պայքարել կառավարության դեմ։
Սադոկ Բարոնչ
Սադոկ Բարոնչ (Վիկենտի-Ֆերրեի Պարոնյան, Sadok Barącz, ), լեհահայ պատմաբան, բանասեր, աստվածաբանության պրոֆեսոր։