cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կրուզեյրու դու Սուլ (Ակրի)
Կրուզեյրու դու Սուլ (Cruzeiro do Sul), համայնք Բրազիլիայում՝ Ակրի նահանգի կազմում։ Գտնվում է Վալի դու Ժուրուայի մարզում։ Մտնում է Կրուզեյրու դու Սուլի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 73 948 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 7 924,943 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 9,3 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1904 թվականին։ Քաղաքի տոնը նշվում է սեպտեմբերի 12-ին։
Աշխարհագրություն
Կլիման հասարակածային է։
Սպորտ
Քաղաքում գործում է «Նաուաս» ֆուտբոլային ակումբը։
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ակրի նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1904 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալլա Նազիմովա
Ալլա Նազիմովա (Alla Nazimova, իսկական անունը՝ Մարեմ-Իդես (Ադելաիդա Յակովլևնա) Լևենտոն, ), կինոյի և թատրոնի ամերիկացի դերասանուհի, պրոդյուսեր և սցենարիստ։
Կենսագրություն
Ապագա դերասանուհին ծնվել է 1879 թվականի -ին (հունիսի 3-ին) Յալթայում։ Նա դեղագործ Յակով Աբրամովիչ Լևենտովի (1846-1902 թվականից ոչ ուշ) և նրա կին Սառա Լեյվիևնա (Սոֆյա Լվովնա) Գորովիցի (1856-?) հրեական ընտանիքի երրորդ երեխան էր։ Ծնողները երկու երեխաների՝ Աննայի և Վլադիմիրի հետ Քիշնևից Յալթա էին տեղափոխվել 1875 թվականին ։ 1876 թվականին Յա. Ա. Լևենտոնը համարվել է երկրորդ գիլդիայի վաճառական, ընտանիքն ապրում էր դեղագործ ՅԱ. Ա. Լևենտոնի՝ Նաբերեժնի № 191 հասցեում հատուկ կառուցված տանը։ 1887 թվականին ծնողները բաժանվել են, և Մարեմ-Իդեսը մնացել է հոր հետ, որը նույն թվականին ամուսնացել է երկրորդ անգամ (նոր ամուսնությունից հայրն ունեցել է 3 դուստր՝ Էվան (1888), Գիտելն ու Հելլենը և մեկ որդի՝ Ալեքսանդրը)։ 1890-1893 թվականներին Ադելաիդա Լևենտոնը սովորել է Յալթայի իգական պրոգիմնազիայում (գիմնազիայի փաստաթղթերում աղջիկն արդեն հանդես է գալիս Ադելաիդա Լևենտոն անունով)։
Կարիերայի սկիզբ
1893 թվականին, ավարտելով պրոգիմնազիան, Ադելաիդան տեղափոխվում է մոր ընտանիք՝ Օդեսա, որտեղ ընդունվում է գիմնազիա և միաժամանակ Ռուսաստանի կայսերական երաժշտական հանրության Օդեսայի մասնաճյուղի երաժշտական դասարանների ջութակի՝ Կ. Ա. Գավրիլովի բաժինը։ Օդեսայում առաջին անգամ նրա մեջ հետաքրքրություն է արթնանում բեմի նկատմամբ. պանսիոնի, որտեղ նա բնակություն էր հաստատել, սեփականատիրոջ դուստրերը ելույթ էին ունենում տեղական թատրոնում և հաճախ էին փորձեր անում աղջկա աչքերի առաջ։ Նրա եղբայրը, որն այդ ժամանակ հոր հիվանդության պատճառով նշանակվել էր քույրերի խնամակալ, ընդդիմանում է դերասանուհի դառնալու նրա ցանկությանը, բայց 1896 թվականին զիջում է, և 17-ամյա Ադելաիդան մեկնում է Մոսկվա, որտեղ Ալլա Նազիմովա մականունով սովորում է Կոնստանտին Ստանիսլավսկու դերասանական վարպետության դպրոցում՝ (Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոն)։
Ուսումնառության ժամանակ նա սիրավեպ է սկսում հայտնի միլիոնատիրոջ հետ, և իրենց ցավոտ բաժանությունից հետո թողնում է դպրոցն ու սկսում խաղալ մարզային թատրոնում։ 1899 թվականին Ալլան ամուսնանում է երիտասարդ դերասան Սերգեյ Գոլովինի հետ։ Նրանց ամուսնությունն անհաջող էր։ Ամուսինները շուտով սկսում են առանձին ապրել, բայց հայտնի չէ՝ նրանք երբևէ պաշտոնապես բաժանվել են։ Այնուհետև Ալլան վերադառնում է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոն, սակայն մեկ տարի անց, հիասթափվելով Ստանիսլավսկու դասավանդման ձևից, ընդմիշտ լքում է դպրոցն ու մեկ ամիս անց պայմանագիր կնքում Կիսլովոդսկի թատրոնի հետ։
Թատրոն
Կոստրոմայում, որտեղ մեկնել էր ներկայացումներ տալու, Ալլան ծանոթանում է այդ տարիների լեգենդար դերասան Պավել Օռլենևի՝ Անտոն Չեխովի և Մաքսիմ Գորկու մտերիմ ընկերոջ հետ ։ Դերասանների մեջ սկսվում է բուռն սիրավեպ։ 1904 թվականին թատերական խմբի կազմում նրանք հյուրախաղերի են մեկնում Եվրոպա, որտեղ փայլուն կերպով ելույթ են ունենում Լոնդոնի և Բեռլինի բեմերում։ Հանդիսատեսը ոգևորությամբ է ընդունում Ալլային, և շուտով նա դառնում է այդ ժամանակների թատերական առաջատար պրիմաներից մեկը։ 1905 թվականի փետրվարին Նազիմովան և Օռլենևը մեկնում են Ամերիկա և հյուրախաղեր ունենում կես տարի՝ հանդիսատեսին ներկայացնելով «Ֆյոդոր Իվանովիչ արքան» (ըստ Ալեքսեյ Տոլստոյի պիեսի), «Հրեաները» (ըստ Եվգենի Չիրիկովի պիեսի) դասական ներկայացումները, Չեխովի և այդ ժամանակ քիչ հայտնի Հենրիկ Իբսենի պիեսների հիման վրա գրված ներկայացումներ։ Թատերախմբի այդ շրջագայության մենեջերը հայտնի անիշխանական Էմմա Գոլդմանն էր ։
Չնայած քննադատների բարձր գնահատականներին՝ դերասանների միջոցները խիստ սահմանափակ էին, քանի որ չէին ներկայացնում առևտրային բեմադրություններ, և 1906 թվականի մայիսին Օռլենևն ու թատերախմբի մյուս անդամները վերադառնում են Ռուսաստան։ Նազիմովան մնում է ԱՄՆ-ում և պայմանագիր կնքում թատերական լեգենդար պրոդյուսեր Լի Շուբերտի հետ։ Օվկիանոսից այն կողմ ճանաչում ձեռք բերելու համար Ալլան պետք է լեզու սովորեր, և նա սկսում է անգլերեն սովորել Քերոլայն Հարրիսի մոտ։ Որպես միայնակ մայր՝ Հարրիսը հաճախ էր պարապմունքներին տանում որդուն՝ Դիկին՝ ապագա դերասան Ռիչարդ Բարթելմեսին։ 1916 թվականին Ալլայի հովանավորության շնորհիվ նա առաջին անգամ նկարահանվում է «Պատերազմի հարսնացուները» ֆիլմում։
Կինո
Հաջորդ մի քանի տարիների ընթացքում Նազիմովան ակտիվորեն խաղում է Բրոդվեյի բեմահարթակում և մեծ ժողովրդականություն վայելել։ 1915 թվականին նա «Պատերազմի հարսնացուները» հակապատերազմական դրամատիկ ներկայացման մեջ խաղում է գլխավոր դեր։ Ներկայացումը մի կնոջ մասին է, որը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կորցնելով 2 եղբայրներին, սկսում է հակապատերազմական ցույցեր կազմակերպել, ինչի հետևանքով բանտարկվում է և այնտեղ գնդակահարվում։ Դերասանուհու տաղանդավոր խաղը գրավում է պրոդյուսեր Լյուիս Սելզնիկի ուշադրությունը։ Նա ցանկանում է պիեսի հիման վրա ֆիլմ նկարահանել և դերասանուհուն առաջարկում է 30 հազար դոլար հոնորար, դրան ավելացրած 1000 դոլար՝ գրաֆիկից դուրս նկարահանման յուրաքանչյուր օրվա համար։ Նազիմովան համաձայնվում է և այդպիսով 1916 թվականին, երբ դերասանուհին արդեն 37 տարեկան էր, առաջին անգամ նկարահանվում է կինոյում։
Ֆիլմի ժողովրդականությունն Ալլային ապահովում է աներևակայելի շահավետ պայմաններով 5-ամյա պայմանագրով Metro Pictures կինոընկերության հետ, որը 1924 թվականին միանում է Goldwyn Pictures կինոընկերությանը և վերածվում ամբողջ աշխարհում հայտնի Մետրո-Գոլդուին-Մայեր ստուդիայի։ Կինոընկերությունը դերասանուհուն առաջարկում է շաբաթական 13 հազար դոլար հոնորար (3 հազար դոլարով ավելի, քան ստանում էր Մերի Պիկֆորդը) և ֆիլմերի համար ռեժիսորին, սցենարը, խաղընկերոջն ինքնուրույն ընտրելու իրավունք։
1918 թվականին Նազիմովան, շարունակելով խաղալ թատրոնում, նկարահանվում է «Հրաշալի երևույթ», «Ճակատագրի խաղալիքները» և «Ակն ընդ ական» մելոդրամաների գլխավոր դերերում, և բոլոր 3 ֆիլմերում էլ դերասանուհու խաղընկերը նրա սիրեկան Չարլզ Բրիանտն էր, որի հետ Ալլան քաղաքացիական ամուսնությամբ ապրում էր 1912 թվականից։ Վերջին ֆիլմում, որտեղ խաղում էր արաբ շեյխի դստեր դերը, որը սիրահարված էր ֆրանսիացի սպային, Նազիմովան նաև պրոդյուսեր էր և Ալբեր Կապելլանիի հետ համառեժիսոր։ Նրա հաջորդ 2 ֆիլմերը՝ 1919 թվականին նկարահանված «Ծխից դուրս» և «Կարմիր լապտեր» դրամաները, որտեղ կրկին համառեժիսոր էր Կապելլանիի հետ, արժանացան ոչ քիչ հաջողության, սակայն «Անհանգիստը» ֆիլմն ավելի սառն ընդունվեց, և դերասանուհին առաջին անգամ զգաց անհաջողության համը։
Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո
Նազիմովան շարունակում էր աշխատել և 1920 թվականին՝ «Մահից ուժեղ» մելոդրամայում ֆրանսուհի պարուհու դերից հետո, որը հաջողություններ ունեցավ կինոթատրոններում, մասամբ վերականգնեց իր դիրքերը։ Սակայն նրա դրությունը վատացավ, և 1920-ական թվականների սկզբին Photoplay ամսագրի հանրահայտ դերասանների վարկանիշավորման մեջ նա 4-րդ հորիզոնականից իջավ 20-րդ տեղը։
1920 թվականին էկրան բարձրացավ նրա առաջին՝ «Միլիարդներ» կատակերգությունը՝ նկարահանված Բրիանտայի սցենարի հիման վրա։ Ֆիլմի զգեստների ձևավորողն ու նկարիչը Նատաշա Ռամբովան էր՝ Ալլայի ընկերուհին և 20-ականների կինոկուռք Ռուդոլֆ Վալենտինոյի ապագա կինը։ 1921 թվականին Նազիմովան Վալենտինոյի հետ նկարահանվեց Ալեքսանդր Դյումայի «Կամելիազարդ տիկինը» վեպի էկրանավորման մեջ։
1922 թվականին Հենրիկ Իբսենի պիեսի հիման վրա նկարահանված «Տիկնիկների տուն» մելոդրամայում նկարահանվելուց հետո Նազիմովան խաղաց իր ամենահայտնի ֆիլմերից մեկում՝ «Սալոմե» էկզոտիկ դրամայում (1923 թվականին՝ Օսկար Ուայլդի պիեսի հիման վրա։ Ֆիլմի ռեժիսորը նրա սիրեկան Բրիանտն էր, դեկորացիաներով և զգեստներով նորից զբաղվել էր Նատաշա Ռամբովան, իսկ Նազիմովան ոչ միայն կատարել էր Սալոմեի սկանդալային դերը, այլ նաև գրել էր սցենարը, եղել համառեժիսոր և արտադրության մեջ ներդրել իր սեփական միջոցները։ Այդ ամենը ֆիլմը չփրկեց վարձույթի ոլորտում ունեցած մեծ ձախողումից ինչպես Ամերիկայում, այնպես էլ Եվրոպայում։
Քանի որ Ալլայի՝ որպես կինոդերասանուհու հեղինակությունն խաթարվել էր, նա վերադարձավ թատրոն։ Հատկանշական է, որ Իբսենի «Տեսիլք» պիեսի հիման վրա գրված ներկայացման մեջ հենց նրա դերակատարումը (1936 թվականի աշնանը) Թենեսի Ուիլյամսին ոգեշնչեց դառնալ գրող (իսկ 3 տասնամյակ առաջ նրա խաղը հիացրել էր մեկ այլ ակնառու թատերագիր Յուջին Օ'Նիլին)։ Նա ժամանակ առ ժամանակ շարունակում էր նկարահանվել կինոյում. 1924 թվականին թողարկվեց «Փողոցային Մադոննա» ֆիլմը, 1925 թվականին նկարահանվեց «Իմ որդին» դրամայում և «Քաված մեղք» ցածր բյուջե ունեցող ֆիլմում։ Թատրոնի բեմում Ալլային շարունակում էր ուղեկցել փառքը, իսկ կինոէկրաններին դերասանուհին վերադարձավ միայն 1940-ական թվականների սկզբին՝ 15 տարվա ընդմիջումից հետո նկարահանվելով 5 ֆիլմերում։
Անձնական կյանք
1912 թվականին Նազիմովան ծանոթացավ դերասան Չառլզ Բրիանտի հետ, և չնայած նրա ամուսնությունը Սերգեյ Գոլովինի հետ պաշտոնապես լուծված չէր, նրանք ամուսիններ էին համարվում և միասին էին մինչև 1925 թվականը։ Բրիանտն Ալլայի խաղընկերն էր 10 ֆիլմում։
Դեռ նրա կենդանության օրոք խոսակցություններ էին գնում, որ նա համասեռամոլ է։ Այսպես, նրա սիրեկանների թվում նշվում են Թալլուլա Բենխհեդը, Վալենտինոյի առաջին կին Ջին Էքերը, Մոդ Ադամսը, Էվա Լե Գալլիենը և բանաստեղծուհի Մերսեդես դե Ակոստան, որոնք հայտնի էին Հոլլիվուդի աստղերի հետ ունեցած լեյսբիական կապերով։ 60-ական թվականներին Ակոստան հրապարակեց հուշագրություններ, որտեղ գունեղ նկարագրում էր 1916 թվականին իր առաջին հանդիպումը Նազիմովայի հետ ։ Այնուհանդերձ, հստակ տեղեկություններ այն մասին, որ նրանց միջև սիրային կապ է եղել, հուշագրությունները չեն պարունակում, իսկ նրանց ընկերության էությունը հաղորդվում է քողարկված արտահայտություններով ։
1936 թվականին դերասանուհու մոտ ախտորոշվեց կրծքի քաղցկեղ։ Հետևեց մաստեկտոմիան, և վիրահատությունից հետո հիվանդությունը, բարեբախտաբար, չվերսկսվեց ։ Ալլա Նազիմովան մահացել է 1945 թվականի հուլիսի 13-ին Լոս Անջելեսի հիվանդանոցում՝ արյունատար անոթների թրոմբոզից։ Դերասանուհին 66 տարեկան էր։ Նրա աճյունը հանգչում է համր կինոյի մյուս աստղերի կողքին՝ Գլենդելի (Կալիֆոռնիա) Ֆորեստ-Լաուն գերեզմանատանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:Համր կինոյի դերասաններ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Զակ և Քոդի: Ամեն ինչ թիփ թոփ
'''«Զակ և Քոդի. Ամեն ինչ թիփ թոփ»''' (The Suite Life), ռեժիսոր Շոն ՄակՆամարայի ֆիլմը։ Նկարահանվել է Disney Channel-ի կատակերգական հեռուստասերիալներ Ամեն ինչ թիփ թոփ կամ Զակի և Քոդիի կյանքը և Ամեն ինչ թիփ թոփ կամ կյանքը տախտակամածում հիման վրա։ Գլխավոր հերոսները Դիլան և Քոուլ Սփրոուսներն են։ Նրանք նաև ֆիլմի համաղենիակներն են ։ ԱՄՆ-ում ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2011 թվականի մարտի 25-ին Disney Channel-ով  ։
Սյուժե
Բժիշկը Զակին և Քոդիին ասում է, որ նրանք պետք է մասնակցեն «Ջեմինի» ծրագրին, որը հետազոտում էր երկվորյակներին։ Սակայն այդ նախագիծը բերում է նրան, որ երկվորյակներից մեկն ինչ զգում է, այդ նույնն զգում է նաև մյուս երկվորյակը։
Ֆիլադելֆիայի արվեստի թանգարան
Ֆիլադելֆիայի արվեստի թանգարան (Philadelphia Museum of Art), արվեստի թանգարան Ֆիլադելֆիայում։ Ի սկզբանե ստեղծվել է 1876 թվականին 1876 թվականի համաշխարհային ցուցահանդեսի համար ։ Թանգարանի գլխավոր շենքի կառուցումն ավարտվել է 1928 թվականին Ֆիլադելֆիայի Բենջամին Ֆրանկլին ծառուղու Ֆեյրմաունթ բլրում ։ Թանգարանի կառավարման ներքո է գտնվում եվրոպական, ամերիկյան, ասիական շուրջ 240000 ցուցանմուշներ ։ Թանգարանում ներկայացված են քանդակներ, գեղանկարներ, տպագրություն, գծանկարներ, լուսանկարներ, զենք ու զրահ և կիրառական արվեստի նմուշներ ։ 2015 թվականին թանգարանն ունեցել է մոտ 751797 այցելու, ինչը 17%-ով գերազանցել է նախորդ տարվա ցուցանիշը, և թանգարանը դասակարգել ամենաշատ ալցելուներ ունեցող թանգարանների շարքում ։ Տարածքի առումով թանգարանը համարվում է աշխարհի ամենամեծ թանգարաններից մեկը։
Ֆիլադելֆիայի արվեստի թանգարանը կառավարում է նաև մի շարք կից կառույցների, այդ թվում՝ Բենջամին Ֆրանկլին ծառուղում տեղակայված Ռոդենի թանգարանը և թանգարանի գլխավոր շենքից հարավ գտնվող Պերելման կառույցը, որը բացվել է 2007 թվականին , հավաքածուն ներառում է 150000 նմուշ, շուրջ 30000 կոստյումներ և տեքստիլ նմուշներ, 1000 ժամանակակից արվեստի նմուշներ, այդ թվում՝ կահույք, կերամիկա, ապակե աշխատանքներ ։ Թանագարանի կառավարման ներքո են գտնվում նաև Ֆեյրմաունթ զբոսայգում տեղակայված Mount Pleasant և Սեդար Գրով կառույցները ։ Թանգարանը և նրա կից կառույցները Ֆիլադելֆիայի քաղաքապետարանի սեփականությունն են և գրանցված են որպես շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն ։
2016 թվականին թանգարանի մուտքի տոմսի արժեքը կազմել է $20, որով այցելուն երկու անընդմեջ օրերի ընթացքում կարող է հաճախել նաև թանգարանի կից կառույցներ։ Թանգարանը փակ է երկուշաբթի օրերին ։ Յուրաքանչյուր տարի թանգարանը կազմակերպում է հատուկ ցուցահանդեսներ, շրջիկ ցուցահանդեսներ է կազմակերպում այլ թանգարանների հետ ԱՄՆ-ում և աշխարհում ։ Հատուկ ցուցադրությունների համար անհրաժեշտ է լրացուցիչ մուտքի տոմս ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆիլադելֆիայի թանգարաններ
Զոլոչևի շրջան (Խարկովի մարզ)
Զոլոչևի շրջան (Золочівський район), շրջան Ուկրաինայի Խարկովի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Զոլոչև ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 968,6 կմ²։
Բնակչություն
2009 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 28798 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 29,73 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խարկովի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Ալեքսանդր Բրյուսով
Կենսագրություն
Ալեքսանդր Բրյուսովը ծնվել է 1885 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Մոսկվայում, առևտրականի ընտանիքում։ Բանաստեղծ Վալերի Բրյուսովի եղբայրն է։
1925 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի ազգաբանության ֆակուլտետը, որտեղ սովորել է հնագիտություն։ Այնուհետև եղել է Ռուսաստանի հասարակական գիտությունների գիտահետազոտական ինստիտուտների ասոցիացիայի հնէաբանության ու արվեստագիտության գիտահետազոտական ինստիտուտի ասպիրանտ։ Հետագայում դարձել է նեոլիթի ու բրոնզի դարի ժամանակաշրջանների հնագիտությամբ, ինչպես նաև հարակից գիտակարգերով զբաղվող առաջատար գիտնականներից մեկը։ 1926 թվականից ղեկավարել է մի շարք արշավախմբեր, որ աշխատել են Ռուսաստանի հյուսիսում, այդ թվում նաև Սպիտակ ծովի Ամառային ափին Մարիա Ֆոսի, Դ. Կրայնովի և Ա. Զբրուևայի հետ։ Երկար տարիներ աշխատել է Կարելիայում ու Վոլոգդայի մարզում (Մոդլենի ցցաշեն բնակավայր Մոդլեն գետի վրա), Նովգորոդի մարզում (Ռեպիշե բնակավայր) և այլն։ 1929 թվականին ավարտել է ասպիրանտուրան և նույն թվականից եղել Մոսկվայի պետական համալսարանի դոցենտ։
1929 թվականից մինչև 1931 թվականն Ալեքսանդր Բրյուսովը եղել է Ռուսաստանի հասարակական գիտությունների գիտահետազոտական ինստիտուտների ասոցիացիայի հնէաբանության ու արվեստագիտության գիտահետազոտական ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ 1941-1943 թվականներին Ալեքսանդր Բրյուսովը տարհանման մեջ է եղել՝ տանելով թանգարանային ֆոնդերը։ 1943 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։ 1944 թվականից եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ հնագիտության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ Ալեքսանդր Բրյուսովը մահացել է 1966 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Մոսկվայում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուս հնագետներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ
Լենինի պողոտա (Նիժնի Տագիլ)
Հատվող փողոցներ՝
Պողոտան քաղաքի գլխավոր փողոցն է։ Պողոտայում է գտնվում Թատերական հրապարակը՝ քաղաքի գլխավոր հրապարակը, քաղաքային միջոցառումների և տոնակատարությունների անցկացման հիմնական վայրը։
Լենինի պողոտայի և Օստրովսկու փողոցի խաչմերուկում է գտնվում Վլադիմիր Լենինի հուշարձանը, Ուրալում և ԽՍՀՄ-ում առաջնորդի առաջին հուշարձաններից մեկը ։
Լենինի պողոտայի և Պարխոմենկո փողոցի խաչմերուկում է գտնվում Ռուսաստանում առաջին լոկոմոտիվի նախագծողներ Եֆիմ Ալեքսանդրովիչ Չերեպանովի և Միրոն Եֆիմովիչի հուշարձանը, որը տեղադրվել է 1956 թվականին և հանդիսանում է  դաշնային նշանակության հուշարձան ։
Պողոտայով անցնում է մեծ թվով հասարակական տրանսպորտ`ավտոբուս, տրամվայ, երթուղային տաքսիներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նիժնի Տագիլի փողոցներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի պողոտաներ
Սեսիլիա Քրուլ
Սեսիլիա Քրուլ (Cecilia Krull; ), իսպանացի երգչուհի, ով հայտնի է դարձել «Something's Triggerred» և «My Life Is Going On» երգերի շնորհիվ, որոնք դարձել են «Երեք մետր երկնքից վեր» ֆիլմի և «Թղթե տունը» հեռուստասերիալի գլխավոր երգեր ։
Կենսագրություն
Ծնվել է դաշնակահար հոր և երգչուհի մոր ընտանիքում։ Սեսիլիայի կարիերան սկսել է 7 տարեկանում Դիսնեյի արտադրություններում և շարունակվել է մինչև 14 տարեկանը։ Նա միջազգային հռչակ է ձեռք բերել 2017 թվականի «My Life Is Going On» երգով, որը դարձել է Նեթֆլիքսի ամենահաջող նախագծերից մեկի՝ «Թղթե տունը» հեռուստասերիալի գլխավոր երգը ։
Ընտրված սկավառակագրություն
Իսպանացի երգչուհի Սեսիլիա Քրուլը աշխատել է հեղինակ Մանել Սանթիսթեբանի հետ, ներկայացնլով հետևյալ երգերը․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մադրիդ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Իսպանացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ Կատեգորիա:Պարային երաժիշտներ
Nordwind Airlines
Nordwind Airlines՝ ռուսական ավիաընկերություն, հիմնված է Մոսկվայի Շերեմետևո օդանավակայանում։ Ավիաընկերության գրասենյակը գտնվում է Մոսկվայում։ Nordwind Airlines-ը տասը խոշորագույն ավիաընկերություններից մեկն է ուղևորների թվով։ 2013 թվականին ավիաընկերությունը տեղափոխել է ավելի քան 3,5 միլիոն մարդ ։
Տուրիզմ
Nordwind Airlines-ը իրականացնում է չարտերային չվերթներ Մոսկվայից դեպի Եվրոպա, Թուրքիա, Եգիպտոս, Թունիս, Վիետնամ, Թաիլանդ, Հնդկաստան, Ինդոնեզիա, Չինաստան, Մեքսիկա, Կուբա։ Ավիաընկերությունն վարձակալում է իր սարքավորումները այլ միջազգային ավիաընկերություններին։
Չարտերային ծրագիրը (2013-2014 թվականներին)
Չվերթներ իրականցվեցին ձմեռային սեզոնին հետևյալ ուղղություններով՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական ավիաընկերություններ Կատեգորիա:2008 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:Մոսկվայի ընկերություններ Կատեգորիա:Օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիայի անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ապրանքանիշեր
Տրեզիգալո
Տրեզիգալո (Tresigallo), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Ֆերերա գավառում ։
Բնակչությունը՝ 4754 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 238 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 20 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 40039։ Հեռախոսային կոդը՝ 0533։
Չնայած իր միջնադարյան ծագմանը, որի մասին այսօր վկայում է Էստեի տան միայն 16-րդ դարի պալատը (Palazzo Pio), այն վերափոխվել է գյուղատնտեսության նախարար Էդմոնդո Ռոսոնիի կողմից, որը ծնվել է Տրեզիգալոյում 1884 թվականին։ Հռոմում իր ծառայությունից հետո նա մշակեց և վերահսկեց գյուղի նոր քարտեզը՝ ամբողջությամբ վերակառուցելով այն որպես ուտոպիստական քաղաք 1927-1934 թվականներին։ Երկու առանցք գծվեցին քաղաքի միջով, որպեսզի կապեն առօրյա կյանքի հիմնական կողմերը։ Հորիզոնական առանցքի վրա կար Եկեղեցին (հոգևորություն) և Բալիլայի տունը, երիտասարդական կենտրոն, որը վերանվանվեց Casa della G.I.L (Gioventù Italiana del Littorio): Ուղղահայաց առանցքի վրա եղել են քաղաքացիական կենտրոնը (առօրյա կենցաղ) և գերեզմանատունը (հիշողություն)։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Ամապայի գավառ
Ամապայի գավառ (Microrregião do Amapá) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Ամապա նահանգի մեջ։ Մտնում է Ամապա նահանգի հյուսիսային մարզի մեջ։ 2006 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 19 307 մարդ։ Տարածքը կազմում է 20 837,476 կմ²։ Բնակչության խտությունը՝ 0,9 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Ամապա նահանգի գավառներ
Իզյումի շրջան
Իզյումի շրջան (Ізюмський район), շրջան Ուկրաինայի Խարկովի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Իզյում ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1553 կմ²։
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 18055 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 11,63 մարդ/կմ²։
Տասա
Տասա (Таса), գետ Ռուսաստանում, հոսում Վլադիմիրի մարզում, Բաշկորտոստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բուժա գետի աջ ափին՝ 13 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը՝ 14 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կալյազմա գետն է, Օրեխովո-Զուևո քաղաքից մինչև Վլադիմիր քաղաք։ Գետավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Բովես
Բովես  (իտալ․՝ Boves) կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Բարդուղեմիոս առաքյալը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ռուբեն Վարդանյան (գիտնական)
Ռուբեն Սարգսի Վարդանյան, հայ քիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1985), պրոֆեսոր (1988), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996, թղթակից անդամ՝ 1994) ։
Ակադեմիկոս, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ Սարգիս Վարդանյանի որդին, կենսաքիմիկոս Գայանե Վարդանյանի եղբայրը։
Կենսագրություն
1971 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1984-1995 թվականներին եղել է Մնջոյանի անվան ՆՕՔԻ-ի անալգետիկների և դրանց անտագոնիստների լաբորատորիայի վարիչ, 1992-1998 թվականներին՝ ՀՀ ԱՆ դեղերի և տեխնոլոգիաների գործակալության փոխտնօրեն, 1998-2002 թվականներին՝ ԵՊՀ-ի դեղագիտական քիմիայի ամբիոնի վարիչ, 2002 թվականից՝ Արիզոնայի համալսարանի քիմիայի բաժանմունքի պրոֆեսոր։
Աշխատանքները վերաբերում են կենտրոնական նյարդային և սիրտանոթային համակարգերի վրա ազդող նյութերի սինթեզի և դրանց կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրության հարցերին։ Առաջարկել է ցավազրկող ֆենարիդին և հակաանռիթմային դիպիֆեն նոր պատրաստուկները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:Հայ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Մեծ Հայք
Մեծ Հայք, հայտնի է նաև որպես Մեծ Հայքի թագավորություն, Հայոց թագավորություն, Հայկական կայսրություն, հինաշխարհյան և վաղմիջնադարյան շրջանի պետություն Հայկական լեռնաշխարհում, որը գոյություն է ունեցել մ․թ․ա․ 331-ից մինչև մ․թ․ 428 թվականը։ Թագավորությունը հիմնադրել է Հայաստանի սատրապ Երվանդ Գ-ն, ով Ալեքսանդր Մակեդոնացու արևելյան արշավանքից հետո Մեծ Հայքը հռչակել է անկախ պետություն։ Երվանդունիներն իրենց աթոռանիստն են դարձնում Վանի թագավորության օրոք հիմնադրված Արգիշտիխինիլի քաղաքը, որը վերանվանվում է Արմավիր։ Երվանդունիների համահայկական թագավորությունն անկում է ապրում մ․թ․ա․ մոտ 200 թվականին՝ սելևկյան զորքերի կողմից Հայքի նվաճումից և Երվանդ Վերջինի գահազրկումից հետո։
Մագնեսիայի ճակատամարտում սելևկյան բանակի ջախջախումից հետո մ․թ․ա․ 189 թվականին Արտաշես Ա-ն հռչակվում է հայոց արքա՝ վերականգնելով անկախ պետականությունը։ Վերջինս միավորում է Մեծ Հայքի գրեթե բոլոր նահանգները (բացառությամբ Ծոփքի), ստեղծում կայուն և մարտունակ բանակ, իր հաջորդներին թողնում տնտեսապես զարգացած պետություն։ Մեծ Հայքի թագավորությունը սակայն իր հզորության գագաթնակետին է հասնում Տիգրան Բ Մեծի օրոք (մ․թ․ա․ 95-մ․թ․ա․ 55)․ Տիգրանյան նվաճումների արդյունքում ստեղծվում է Հայկական աշխարհակալությունը, որը ձգվում էր Կովկասյանլեռներից մինչև Եգիպտոս, Կասպից ծովից մինչև Արևելյան Միջերկրական։ Տիգրանը պարթևներից խլում է «արքայից արքա» տիտղոսը՝ Մեծ Հայքը դարձնելով արևելքի հզորագույն քաղաքական ուժը։ Սակայն հետագա տարիներին շարունակվող հռոմեա-պարթևական հակամարտությունն էական վնաս է հասցնում Հայկական տիրակալությունը, որն էլ անկում է ապրում մ․թ․ 1 թվականին՝ Տիգրան Դ-ի մահվանից հետո։
Արտաշեսյանների թագավորության անկումից հետո կես դարից ավելի Մեծ Հայքում հաջորդաբար իշխում են Հռոմի և Պարթևստանի դրածոները։ Արյունարբու պատերազմներից հետոշ՝ 66 թվականին, Ներոնը Հայքի արքա է ճանաչում Տրդատ Ա Արշակունուն՝ Վաղարշ Ա-ի եղբորը։ Արդյունքում՝ Մեծ Հայքում հաստատվում է Արշակունիների ժառանգական իշխանությունը։ Տրդատ Գ Մեծի կառավարման տարիներին՝ 301 թվականին, Մեծ Հայքն առաջինն աշխարհում քրիստոնեությունն ընդունում է որպես պետական կրոն։ Հաջորդ հարյուրամյակում, այս անգամ Վռամշապուհ արքայի կառավարման տարիներին, տեղի է ունենում հերթական դարակազմիկ իրադարձությունը և 405 թվականին Մեսրոպ Մաշտոցն իրագործում է հայոց գրերի գյուտը։ Մինչ այդ սակայն՝ 387 թվականին, Մեծ Հայքը բաժանվել էր Հռոմի և Սասանյան տերության ազդեցության գոտիների, մինչդեռ Արշակունիները չէին դադարում իշխել միացյալ հայոց հողերի վրա։ Արշակ Գ-ի մահից հետո հռոմեացիները վերացնում են արևմտահայկական թագավորությունը՝ այն միացնելով Փոքր Հայքի նահանգներին, իսկ պարսկական հատվածում Արշակունիները շարունակում են իշխել մինչև 428 թվականը։
Հիմնադրում
Ալեքսանդր Մակեդոնացու «արևելյան» արշավանքի հետևանքով Հայաստանը դուրս եկավ Աքեմենյան պետության կազմից։ Երկիրը բաժանվեց 2 անհավասար մասերի՝ Մեծ Հայք և Փոքր Հայք։ Հետագայում Ծոփքը նույնպես առանձնացավ, ձևավորելով անկախ թագավորություն։ Նրան միացավ 4-րդ հայկական պետությունը՝ Կոմագենեն։ Երվանդ Գ-ն դարձավ նորանկախ պետության առաջին թագավորը։
Այսպիսով՝ Երվանդ արքան վերականգնում է մ.թ.ա. 6-րդ դարի վերջին Աքեմենյանների միջամտությամբ ընդհատված հայկական անկախ պետականությունը։ Հայկական թագավորությունն ընդգրկել է հիմնականում նախկին սատրապության տարածքը։ Նրա սահմանները անդրեփրատյան Կոմմագենե երկրից ձգվել են մինչև Կուր գետը, Տիգրիս գետից՝ մինչև Պոնտոսի լեռները։ Հաշվի առնելով Վանի աշխարհագրական անբարենպաստ դիրքը և սահմաններին մոտ գտնվելը, հայոց արքան մայրաքաղաքը տեղափոխում է հյուսիս՝ Արարատյան դաշտ։ Ուրարտական Արգիշտիխինիլի քաղաքի տեղում կառոուցվում է հայկական Արմավիրը։ Այստեղ կառուցվում են պալատներ, հեթանոսական տաճարներ։
Հայկական թագավորությունները պայքարում էին Ալեքսանդր Մակեդոնացու մահից հետո ստեղծված Սելևկյանների թագավորության դեմ։ Մ.թ.ա. 201 թվականին Անտիոքոս III Մեծի հրամանով երկու հայ զորավարներ՝ Արտաշեսն ու Զարեհը, գրավում են Մեծ Հայքն ու Ծոփքը։ Մայրաքաղաք Երվանդաշատի պաշարման ժամանակ զոհվում է վերջին Երվանդյան թագավորը՝ Երվանդ Դ-ն։ Արտաշեսը նշանակվում է Մեծ Հայքի ստրատեգոս, իսկ Ծոփքի ստրատեգոս նշանակվում է Զարեհը։ Այս իրավիճակը տևում է 10 տարի։
Մ.թ.ա. 190 Մագնեսիայի ճակատամարտից (որտեղ Սելևկյան թագավորությունը ջախջախվեց Հռոմի Հանրապետության կողմից) և Ապամեայի հաշտության պայմանագրի կնքումից հետո, Արտաշեսն ու Զարեհը իրենց հայտարարեցին անկախ թագավորներ համապատասխանաբար՝ Մեծ Հայքում և Ծոփքում։
Արտաշես Ա
Մինչև Արտաշես Ա-ի գահակալությունը հարևան երկրները, օգտվելով Մեծ Հայքի թուլացումից, զավթել էին նրա ծայրամասային երկրամասերը։ Արտաշեսը և Զարեհը ձեռնամուխ եղան հայկական հողերի վերամիավորմանը։ Հատկապես եռանդուն էր գործում Արտաշեսը։ Նա ոչ միայն վերամիավորեց Մեծ Հայքից զավթված տարածքները, այլև քայլեր ձեռնարկեց իր թագավորությանը միացնելու նաև Ծոփքը, Կոմագենեն և Փոքր Հայքը։
Իր թագավորության հենց սկզբում Արտաշեսն արշավանք է ձեռնարկում դեպի Արևելք և հասնում Կասպից ծովի ափերը։ Նա այստեղ Մեծ Հայքին է միացնում Փայտակարանը և մինչև Ուրմիո լճի արևմտյան ափերն ընկած հողերը։ Ապա արշավանք է ձեռնարկում դեպի հյուսիս՝ Վիրք, որը զավթել էր հայկական հինավուրց Գուգարք նահանգը։ Հայոց զորավար Սմբատ Բագրատունին ջախջախում է վրացական բանակը և վերադարձնում զավթված տարածքները։ Վրացական կողմը պարտավորվում է «դրամ հատել Արտաշես արքայի պատկերով» և զորք տրամադրել։ Արևմուտքում Արտաշեսը գրավեց և Մեծ Հայքին միացրեց Կարնո երկրամասն ու Դերջան գավառը։ Հարավում երկարատև ու արյունահեղ կռիվներից հետո Արտաշեսն ազատագրեց Սելևկյանների կողմից բռնազավթված Տմորիք երկրամասը։
Ծոփքի արքա Զարեհի մահից հետո, որն իր հերթին ազատագրել էր հայկական երկրամասերն արևմուտքում, Արտաշեսը փորձեց Ծոփքը նույնպես միացնել Մեծ Հայքին։ Այստեղ, սակայն, հանդիպեց Ծոփքի դաշնակից Կապադովկիայի համառ դիմադրությանը, որի հետևանքով անորոշ ժամանակով հետաձգվեց Ծոփքի միացումը։
Արտաշեսի ձեռնարկումների շնորհիվ հայկական տարածքների մեծ մասը միավորվեց մեկ ընդհանուր պետության՝ Մեծ Հայքի թագավորության մեջ։ Այդ պատճառով է, որ հույն պատմիչը նրան անվանում է «Մեծ Հայքի մեծ մասի կառավարիչ», իսկ մի այլ պատմիչ՝ հույն աշխարհագետ Ստրաբոնը, գրում է, որ «Մեծ Հայքը... աճել է Արտաշեսի ջանքերով... և այստեղ բոլորը միալեզու են», այսինքն՝ հայալեզու են։ Հայկական հողերի մեծ մասի միավորումով Մեծ Հայքի թագավորությունը վերածվեց Առաջավոր Ասիայում պատկառելի ուժ ներկայացնող մի պետության։ Իսկ մ.թ.ա. 185 թվականին Արտաշես Ա-ն հիմնադրեց Արտաշատ մայրաքաղաքը։ մ.թ.ա. 183-մ.թ.ա. 179 թվականներին Փոքր Ասիայում պատերազմ բռնկվեց մի կողմից՝ Պոնտոսի ու Փոքր Հայքի և մյուս կողմից՝ Կապադովկիայի, Բյութանիայի ու նրանց դաշնակիցների միջև։ Մեծ Հայքը չեզոքություն պահպանեց, բայց ակտիվորեն ներազդեց կողմերի վրա՝ պատերազմը դադարեցնելու համար։ Հաշտության պայմանագրի կնքմանը, որպես հեղինակավոր ու հարգված գահակալ, դատավորի կարգավիճակով հրավիրվեց նաև Արտաշես Ա-ն։ Դիվանագիտական նուրբ ու ճշգրիտ քայլերով Արտաշեսը կարողացավ ընդարձակել Փոքր Հայքի տարածքը Պոնտոսի հաշվին՝ հետագայում վերջինս իր թագավորությանը միացնելու հեռահար ծրագրով։ Իսկ երբ Մարաստանի Սելևկյան սատրապն ապստամբեց և իրեն հայտարարեց անկախ թագավոր, Արտաշես Ա-ն Սելևկյաններին թուլացնելու նպատակով անմիջապես օգնության ձեռք մեկնեց նրան։ Արտաշես Ա-ն իր հաջորդներին թողեց տնտեսապես հարուստ ու բարգավաճ և ռազմապես հզոր երկիր։
Արտաշես Ա-ին հաջորդեց նրա ավագ որդին՝ Արտավազդ Ա-ն, որը թագավորեց խաղաղությամբ։ Միայն կառավարման վերջին տարիներին բռնկվեց հայ-պարթևական մի կարճատև պատերազմ, որում Հայոց թագավորությունը պարտություն կրեց։ Մ.թ.ա. 115 թվականին անժառանգ Արտավազդ Ա-ն ստիպված էր եղբորորդուն՝ Տիգրանին, որպես պատանդ հանձնել պարթևներին։
Տիգրան Մեծ
Արտավազդ Ա-ի մահից հետո թագավորեց նրա կրտսեր եղբայր Տիրանը (Տիգրան Ա-ն, մ.թ.ա. 115 - մ.թ.ա. 95)։ Պատանդության մեջ թագաժառանգ Տիգրանը մնացել է շուրջ 20 տարի և հայրենիք է վերադարձել հոր՝ Տիգրան Ա-ի մահից հետո։ Իր ազատության դիմաց նա ստիպված եղավ Պարթևաստանի Միհրդատ Բ թագավորին զիջել Մեծ Հայքի հարավ-արևելքում գտնվող Յոթանասուն հովիտներ կոչված տարածքը։
Հայրենիք վերադառնալիս Տիգրան Բ-ն թագադրվեց Աղձնիքի նշանավոր սրբավայրերից մեկում, ուր հետագայում կառուցվեց Տիգրանակերտ մայրաքաղաքը։
Տիգրան Բ-ն (մ.թ.ա. 95 - մ.թ.ա. 55 թվականներ) գահ բարձրացավ 45 տարեկան հասակում։ Նրա առաջնահերթ խնդիրը հայկական բոլոր տարածքները մեկ ընդհանուր պետության մեջ միավորելն էր։ Արտաշես Ա-ն հիմնականում լուծել էր այդ կարևոր խնդիրը՝ բացառությամբ Ծոփքի և Փոքր Հայքի թագավորությունների։ Այժմ Տիգրան Բ-ն եռանդուն գործունեություն ծավալեց շարունակելու իր պապի միավորիչ քաղաքականությունը։ Մ.թ.ա. 94 թվականին Տիգրանի բանակները մտան Ծոփք և միացրեցին այն Մեծ Հայքի թագավորությանը։ Ծոփքի թագավորը սպանվեց. Մեծ Հայքի թագավորությունը դուրս եկավ Եփրատի ափերը։ Գետից այն կողմ տարածվում էր Կապադովկիայի թագավորությունը, որը շուտով հայտնվեց Տիգրան Բ-ի ուշադրության կենտրոնում։ Հայկական բոլոր հողերը միավորելու համար անհրաժեշտ էր Մեծ Հայքին միացնել նաև Փոքր Հայքը։ Սակայն այն մինչ այդ միացվել էր Պոնտոսի թագավորությանը։ Վերջինս Փոքր Ասիայի հզոր պետություններից էր, ուներ լավ վարժեցված ու մարտունակ բանակ։ Պոնտոսի թագավորն էր եռանդուն զորավար Միհրդատ VI Եվպատորը։ Իր ամբողջ գործունեության ընթացքում նա Հռոմի դեմ հետևողական պայքար է մղել Փոքր Ասիայում մի մեծ հելլենիստական պետություն ստեղծելու նպատակով։ Այդ ճանապարհին գլխավոր խոչընդոտը Հռոմն էր, ուստի իր հակահռոմեական պայքարում Միհրդատը որոշեց դաշնակցել հայերի հետ։ Այդ շրջանում թեև Տիգրան Բ-ն Հռոմի հետ որևէ վիճելի խնդիր չուներ, սակայն, աշխարհակալական ծրագրեր հետապնդելով, կողմնակից էր երկու երկրների մերձեցմանը։ Ահա թե ինչու Տիգրան Բ-ն ու Միհրդատ Պոնտացին արագ համաձայնության եկան միմյանց հետ։
Մ.թ.ա. 94 թվականին Արտաշատ ժամանեցին պոնտական բանագնացները։ Կնքվեց հայ-պոնտական պայմանագիր, որի համաձայն՝
Հավատարիմ հայ-պոնտական դաշինքին՝ մ.թ.ա. 93 թվականին հայկական զորքերը ներխուժեցին Կապադովկիա և ռազմակալեցին այն։ Ճիշտ է, Հռոմի զինված միջամտությամբ հաջողվեց վերականգնել Կապադովկիայի թագավորությունը, սակայն վերջինս մեծապես թուլացավ, իսկ Հայոց թագավորությունը ձեռք բերեց հսկայական ավար և մեծ թվով գերիներ։ Մեծ Հայքի թագավորության և Պոնտոսի մերձեցումը, հայերի ռազմատենչ գործողությունները Կապադովկիայում ստիպեցին Հռոմին մերձենալու Պարթևաստանին։ Նրանց միջև կնքվեց համաձայնագիր, որն ուղղված էր Մեծ Հայքի ու Պոնտոսի դեմ։ Տիգրան Բ-ի նվաճողական ծրագրերի իրականացմանը խանգարում էր հատկապես Պարթևաստանը, որի թագավոր Միհրդատ Բ-ն կամենում էր գերիշխանություն հաստատել Հայկական թագավորության նկատմամբ։ Սակայն Միհրդատ Բ-ի կյանքի վերջին տարիներին սկսված ներքաղաքական պայքարի հետևանքով թագավորական իշխանությունը Պարթևստանում զգալիորեն թուլացավ։ Իսկ երբ մահացավ Միհրդատ Բ-ն, Տիգրանն անմիջապես հարձակվեց Պարթևստանի վրա և առաջին հերթին հետ վերադարձրեց հայկական «Յոթանասուն հովիտներ»-ը։ Այնուհետև հայկական զորքերը մտան Պարթևստանին ենթակա Ատրպատականի թագավորություն և առանց մեծ դժվարության գրավեցին այն։ Շարժվելով հարավ-արևելք՝ հայկական բանակը գլխովին ջախջախեց պարթևների զորքը և պաշարեց պարթևական թագավորների ամառային նստավայր Էկբատանը։ Պարթևական թագավոր Գոդերձ Բ-ն ստիպված հաշտություն խնդրեց։ Հաշտության պայմանագրի համաձայն, պարթևները հօգուտ Մեծ Հայքի հրաժարվում էին Մարաստանից և Հյուսիսային Միջագետքից՝ պահելով միայն էկբատան մայրաքաղաքը։ Շատ կարևոր է, որ պարթևաց արքան հրաժարվում էր նաև «արքայից արքա» տիտղոսից, որն այսուհետև կրելու էին Տիգրանն ու նրա հաջորդները։ Դրանով պարթևները փաստորեն ճանաչում էին Հայոց թագավորության գերիշխանությունը։
Այնուհետև, հայկական բանակը մեկը մյուսի հետևից գրավեց Կորդուքը, Ադիաբենեն, Միգդոնիան, Օսրոյենեն։ Հյուսիսային Միջագետքի գրավմամբ Տիգրան Բ-ի տերությունը ընդհուպ սահմանակցեց Սելևկյան պետությանը։ Նրանց բաժանում էր միայն Եփրատ գետը։ Երբեմնի հզոր Սելևկյան թագավորությունն ապրում էր խոր ճգնաժամ։ Միմյանց հաջորդող ու անընդհատ կրկնվող ներքին պատերազմները ծայր աստիճան թուլացրել էին երկիրը, որտեղ հանդես էին եկել 3-4 գահակալներ։ Չկարողանալով հաղթահարել այդ ճգնաժամը՝ երկրի ավագանին ելքը տեսնում էր արտաքին որևէ տիրակալի իշխանությունը ընդունելու մեջ։ Ի վերջո ընտրությունը կանգ առավ Հայոց թագավոր Տիգրան Բ-ի թեկնածության վրա, որի առավելությունը, պատմիչի խոսքերով՝ «ռազմական հզոր ուժ ունենալն էր»։
Մ.թ.ա. 84 թվականին հայկական բանակները առանց մի նետ արձակելու մտան Ասորիք։ Տիգրանը Անտիոքում բազմեց Սելևկյանների գահին ու այստեղ խաղաղությամբ իշխեց 17 տարի։
Ասորիքի (Սիրիայի) միացումը հնարավորություն ստեղծեց գրավելու Կոմմագենեն և Կիլիկիան, և ապա՝ նաև Փյունիկիան։ Ի վիճակի չլինելով դիմադրելու Հայոց թագավորի բանակներին՝ Մեծ Հայքի գերիշխանությունն ընդունեցին Հրեաստանը և մի քանի այլ երկրներ։ Տիգրանին համառ դիմադրություն ցույց տվեցին միայն Միջերկրականի ծովափնյա քաղաքները, որոնցից վերջինը՝ Պտղոմայիսը, նա գրավեց միայն մ.թ.ա. 71 թվականին։ Այստեղ գերի վերցվեց Սելևկյան Սելենե թագուհին, որը հետագայում մահապատժի ենթարկվեց Տիգրանի կարգադրությամբ։
Հայկական տերության սահմանները հասան Եգիպտոս, որը հայտնվեց Հայոց տերության հետաքրքրությունների շրջանակում, իսկ Պտղոմեոս XII-ը գահ բարձրացավ հայոց թագավորի օգնությամբ։ Դժվար չէ տեսնել, որ Տիգրանն այդ երկրի նկատմամբ ուներ որոշակի ծրագրեր, որոնք սակայն չիրականացան քաղաքական իրադրության կտրուկ փոփոխության պատճառով։
Տիգրան Մեծի նվաճումների հետևանքով Առաջավոր Ասիայում ստեղծվեց աշխարհակալ մի նոր տերություն։ Այն տարածվում էր Եգիպտոսից մինչև Կովկասյան լեռներ և Միջերկրական ծովից մինչև Կասպից ծով։ Նրա գերիշխանությունն էին ընդունում մինչև Միջին Ասիա և Հնդկաստան ընկած երկրներն ու ցեղերը։ Այդ տերության մեջ էին մտնում Աղվանքը, Վիրքը, Ատրպատականը, Ադիաբենեն, Օսրոենեն, Կոմագենեն, Ասորիքը, Փյունիկիան, Դաշտային Կիլիկիան և այլ երկրներ։ Տիգրան Մեծի գերիշխանությունն ընդունում էին մի շարք այլ թագավորություններ՝ Պարթևաստանը, Հրեաստանը, Անդրկասպյան սկյութներն ու Պարսից ծոցի արաբական ցեղերը։ Ինչպես հույն պատմիչն է հավաստում, Տիգրան Բ-ի տերության մեջ խոսում էին 15-ից ավելի լեզուներով։
Տիգրան Մեծի տերությունը հելլենիստական պետություն էր՝ հիշեցնելով Ալեքսանդր Մակեդոնացու և Սելևկյանների տերությունները։ Հայկական տերությունը բազմազգ և զարգացման ամենատարբեր աստիճանների վրա գտնվող երկրների մի ամբողջություն էր։ Բնականաբար, տերության միջուկը կազմում էր Մեծ Հայքը, որտեղ բնակվում էր հայ ժողովրդի հիմնական զանգվածը, և որտեղ գտնվում էին տերության քաղաքական ու տնտեսական նշանավոր կենտրոնները ։
Տերության տնտեսապես ամենազարգացած շրջանը Ասորիքն էր՝ իր աշխարհահռչակ Անտիոք մայրաքաղաքով։ Միջազգային տարանցիկ առևտրի կարևոր կենտրոններ էին Փյունիկիայի վաճառաշահ Տյուրոս, Բիբլոս, Բեյրութ, Սիդոն քաղաքները։ Հարուստ ու հռչակավոր էին նաև Դաշտային Կիլիկիայի Տարսոն, Ադանա և այլ քաղաքները։ Ասորիքի կառավարչապետ նշանակվեց Տիգրան Բ-ի մերձավոր զինակից Բագարատը, որի նստավայրը Անտիոքն էր։ Երկրագործության և արհեստագործության նշանավոր կենտրոն էր Հյուսիսային Միջագետքը, որի կառավարիչն էր Տիգրան Բ-ի կրտսեր եղբայր Գուրասը (իմացի՛ր Գոռ)։ Վերջինիս նստավայրն էր Մծբինը։ Թվարկված երկրները Հայկական տերության կազմում ունեին տարբեր կարգավիճակներ։ Տիգրան Մեծը գրավված երկրների մի մասը վերածեց ենթակա թագավորությունների։ Սիրիայի թագավորությունը ևս չվերացվեց։ Տիգրանը միաժամանակ իրեն հռչակեց Սիրիայի թագավոր։ Մյուս երկրները վերածվեցին նահանգների, որոնք կառավարում էին արքայից արքայի կողմից նշանակված փոխարքաները կամ կուսակալները ։
Նվաճված երկրները պարտավոր էին հարկ վճարել և զորք տրամադրել։ Զորք էին տրամադրում նաև Մեծ Հայքի քաղաքական ազդեցության ոլորտում գտնվող վասալ թագավորները և հպատակ ցեղերը։
Այսպիսով, Տիգրան Բ-ն դարձավ Առաջավոր Ասիայի մեծագույն մասի տիրակալը։ Հայոց տերության մեջ անմիջականորեն մտնող և նրա քաղաքական ազդեցության ու գերիշխանության ներքո գտնվող տարածքը կազմում էր շուրջ 3 միլիոն քառ. կմ, որը գերազանցում էր Մեծ Հայքի տարածքը (300,000 քառ.կմ) տասն անգամ ։,: Իսկ Տիգրանի գերտերության միջուկը կազմում էր 1,000,000 քառ. կմ տարածքով տերությունը, որի մեջ մտնում էին Մեծ Հայքի թագավորությունն ու նրա հարևան կովկասյան, միջագետքյան և միջերկրածովյան երկրները ։
Առաջին փուլ
Մ.թ.ա. 1-ին դարի սկզբներին Հռոմեական հանրապետությունը Փոքր Ասիայում ընդարձակ տիրույթներ նվաճեց։ Նույն դարի 80-70-ական թվականներին Հռոմի Պոնտոսի դեմ մղած հաղթական պատերազմներից և Տիգրան Բ-ի կողմից Դաշտային Կիլիկիան գրավելուց հետո երկու տերությունները դարձան հարևաններ։ Տիգրան Բ-Ն իր նվաճումներով Հռոմի առջև փակում էր դեպի Արևելք տանող բոլոր ճանապարհները։ Լրջորեն անհանգստացած դրանից՝ Հռոմն սկսում է նախապատրաստվել պատերազմի ընդդեմ Հայոց տերության։ Ռազմաքաղաքական իրադրությունը նպաստավոր էր։ Մ.թ.ա. 71 թ. հռոմեական զորավար Լուկուլլոսը գլխովին ջախջախել էր Տիգրան Բ-ի դաշնակից Միհրդատ Եվպատորին։ Վերջինս մազապուրծ փախել էր Մեծ Հայք և քաղաքական ապաստան ստացել։ Լուկուլլոսը հատուկ դեսպան ուղարկեց Տիգրանի մոտ և պահանջեց Միհրդատին հանձնել իրեն։ Հայոց արքան, բնականաբար, մերժեց հռոմեացիների պահանջը, ասելով՝ «Ես Միհրդատին չեմ հանձնի, իսկ եթե հռոմեացիները պատերազմ սկսեն, ապա ... հակահարված կտա նրանց»։ Մ.թ.ա. 69 թ. գարնանը հռոմեական բանակները՝ անցնելով սահմանային Եփրատ գետը, ներխուժեցին Մեծ Հայք։ Սկսվեց հայ-հռոմեական պատերազմը։ Պատերազմն ընթացել է երկու փուլով՝ մ.թ.ա. 69 - մ.թ.ա. 67 թթ. և մ.թ.ա. 66 թ.: Դրանք միմյանցից տարբերվում են ռազմավարությամբ և ձեռք բերված արդյունքներով։
Լուկուլլոսը մշակել էր կայծակնային պատերազմի ծրագիր, որի հիմնական սկզբունքներն էին հանկարծակիությունն ու շեշտակի հարվածը։ Սակայն այն իրագործվեց միայն մասամբ։ Հռոմեական բանակի ներխուժումը մ.թ.ա. 69 թ. Մեծ Հայք իրոք որ անսպասելի էր։ Առանց որևէ դժվարության Լուկուլլոսը գրավեց Ծոփքը և սրընթաց շարժվեց Աղձնիք՝ գրավելու Տիգրանակերտը։ Անհրաժեշտ է նշել, որ այս ծրագիրը կազմված էր հայկական բանակի հնարավորությունները թերագնահատելու, իսկ հռոմեականինը՝ գերագնահատելու սխալ հաշվարկով։ Տիգրանակերտն անակնկալ գրոհով գրավելու ծրագիրը ձախողվեց։ Կայազորը, հայ տաղանդավոր զորավար Մանկայոսի (Մանուկ) հրամանատարությամբ, քաղաքը պաշտպանում էր հմտությամբ։ Գրոհի ձախողումից հետո Լուկուլլոսն ստիպված եղավ պաշարել այն։ Անցնում էին ամիսները, իսկ Տիգրանակերտը շարունակում էր հերոսաբար դիմադրել։ Կայծակնային պատերազմի ծրագիրը տապալվեց։
Հռոմեական բանակի Մեծ Հայք ներխուժման լուրը Տիգրան Բ-ն իմացավ հեռավոր Պաղեստինում, ուր կենտրոնացված էին հայկական բանակի գլխավոր հարվածային ուժերը։ Տիգրանը թագավորական գնդով շտապ վերադարձավ Մեծ Հայք, իսկ բանակի հիմնական ուժերը՝ Բագարատ զորավարի հրամանատարությամբ, հետևեցին արքային։ Մինչև Մեծ Հայք հասնելը Տիգրան Բ-ն Լուկուլլոսի դեմ ուղարկեց Մեհրուժան զորավարի փոքրաթիվ, սակայն մարտունակ զորաջոկատը։ Վերջինս հռոմեացիների գերակշիռ ուժերի հետ ընդհարման ժամանակ պարտվեց, իսկ Մեհրուժանն էլ զոհվեց։
Սեպտեմբերի կեսերին Տիգրանի գլխավորած հայկական բանակը մոտեցավ պաշարված Տիգրանակերտին։ Այստեղ էին գտնվում նրա ընտանիքը և գանձարանը։ Հայկական մի զորամաս հանկարծակի ու խիզախ գրոհով մուտք գործեց քաղաք և այնտեղից դուրս բերեց արքայից արքայի ընտանիքն ու գանձերի մեծ մասը։ Այս իրադարձությունն, անշուշտ, բարձրացրեց պաշարվածների ոգին և հավատ ներշնչեց հաղթանակի նկատմամբ։ ժամանեցին հայկական բանակի նորանոր զորամասեր։ Ըստ Ապիանոսի, Տիգրանին ռազմաջոկատներ էին տրամադրել նաև ենթակա երկրները՝ Ատրպատականը (Մարաստանը), Աղվանքը, Վիրքը, Կորդուքը, Ադիաբենեն և անգամ Պարսից ծոցի արաբները։ Հայկական բանակի թիվը, նույն պատմիչի վկայությամբ, 300 հազար զինվոր էր։ Անշուշտ, սա իրականությանը չհամապատասխանող թվաքանակ է։ Այլ պատմիչներ խոսում են ընդամենը 70-80 հազար զինվորների մասին, այսինքն՝ մոտավորապես այնքան, որքան հռոմեական բանակի զինվորների թիվն էր՝ դաշնակից զորաբանակների հետ միասին։
Հոկտեմբերի 6-ի վաղ առավոտյան սկսվեց Տիգրանակերտի ճակատամարտը։ Լուկուլլոսը հիանալի օգտագործեց հայկական հրամանատարության թույլ տված ռազմավարական սխալներն ու տեղանքի առանձնահատկությունները։ Շրջանցելով Տիգրանի բանակը՝ նա հայոց զորքի թիկունքում կենտրոնացրեց նշանակալից ուժեր, որոնք էլ վճռեցին ճակատամարտի ելքը։ Ենթարկվելով երկկողմանի հարձակման և տալով զգալի կորուստներ, հայկական բանակն ստիպված էր նահանջել երկրի խորքը։
Լոզովայայի շրջան
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1403,5 կմ²։
Մեծ Հայք
Առաջին փուլ
Այլևս հույսը կորցնելով, թե Տիգրանը հաշտություն կխնդրի իրենից, մ.թ.ա. 68 թ. գարնան վերջերին Լուկուլլոսը դուրս եկավ Կորդուքից և բռնեց Արտաշատ տանող ճանապարհը։ Նա համոզված էր, որ Տիգրանին պարտադրելով նոր ճակատամարտ, ինքը գլխովին կոչնչացնի հայկական բանակը և հեշտությամբ կգրավի Արտաշատը։ Հայկական բանակը, սակայն, խուսափում էր գլխավոր ճակատամարտից և դանդաղորեն նահանջում էր երկրի խորքերը։ Միաժամանակ անսպասելի, այդ թվում գիշերային հանդուգն հարձակումներով հայերը ջլատում էին հռոմեացիների ուժերը՝ նրանց նշանակալից կորուստներ պատճառելով։ Տիգրանի ընտրած այս մարտավարությունը լիովին արդարացրեց իրեն։ Լուկուլլոսի հյուծված և մարտունակությունը կորցրած բանակը միայն սեպտեմբերի 22-ին հասավ Արածանիի գետանցին։ Առջևում Հայկական Պար լեռնաշղթան էր, իսկ նրանից քիչ այն կողմ՝ Արտաշատն իր անբավ հարստություններով։ Սակայն հռոմեական բանակն այնքան էր ջլատված և կորուստներն այնքան շատ էին, որ զինվորները հրաժարվում էին շարունակել ռազմերթը դեպի «Հայկական Կարթագեն»։ Շուտով հռոմեական բանակը ենթարկվեց հայկական զինված ուժերի շեշտակի գրոհին, որը գլխավորում էր հայոց աննկուն ու եռանդով լի արքայից արքան։ Հռոմեական բանակը լիակատար պարտություն կրեց։ Հույն պատմիչ Դիոն Կասսիոսը վկայում է, որ «հայերը նետահարելով հռոմեացիներին՝շատերին սպանեցին, իսկ շատերին էլ վիրավորեցին, իսկ վերքերը ծանր էին և դժվար բուժելի, քանզի հայերը գործածում էին երկծայր նետեր»։ Արածանիի ճակատամարտը ցույց տվեց Տիգրանի՝ որպես հիանալի ռազմագետի, կարողությունները։ Անպարտելի համարվող հռոմեական բանակը ծանր պարտություն կրեց, դրան հետևեց նրա խայտառակ փախուստը։ Լուկուլլոսն ստիպված էր թողնել Մեծ Հայքի սահմանները։ Շուտով հռոմեացիները դուրս քշվեցին նաև Հյուսիսային Միջագետքից և Կորդուքից։ Տիգրան Մեծի հանձնարարությամբ Միհրդատ Եվպատորը հայկական մի զորամասով անցավ Պոնտոս և սկսեց երկրի ազատագրումը։ Հռոմեացիների առաջին գրոհը դեպի Արևելք լիովին ձախողվեց։
Լուկուլլոսի պարտության հետևանքով վերականգնվեց Հայկական տերության խարխլված հեղինակությունը։ Մ.թ.ա. 67 թ. կեսերին հայկական բանակները ներխուժեցին Կապադովկիա՝ պատրաստվելով վերականգնել հայկական իշխանությունը Ասորիքում (Սիրիայում), ինչպես նաև Միջերկրական ծովի ափերին։ Լրջորեն խախտվեց Հռոմի հեղինակությունն Արևելքում։ Հռոմեական սենատն արտակարգ միջոցներ ձեռք առավ։ Լուկուլլոսը հեռացվեց գլխավոր հրամանատարի պաշտոնից։ Նրա փոխարեն հրամանատար նշանակվեց հմուտ զորավար և քաղաքական գործիչ Գնեոս Պոմպեոսը։
Լոզովայայի շրջան
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 30018 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 21,39 մարդ/կմ²։
Մեծ Հայք
Առաջին փուլ
Խելացի և հեռատես Պոմպեոսը, ժամանելով Արևելք, նախապես պարթևների հետ դաշինք կնքեց ընդդեմ Տիգրան Մեծի և Միհրդատ Եվպատորի։ Պարթևները սիրով համաձայնեցին, քանզի ցանկանում էին վրեժխնդիր լինել Տիգրանից իրենց ստորացման համար։ Հռոմեա-պարթևական դաշինքը ուղղված էր Մեծ Հայքի դեմ։
Լոզովայայի շրջան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խարկովի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Մեծ Հայք
Երկրորդ փուլ
Մ.թ.ա. 66 թ. ամռանը Տիգրան Կրտսերի ուղեկցությամբ Պոմպեոսի հռոմեական բանակը ներխուժեց Մեծ Հայք։ Տիգրան Մեծի դիրքերը բավականին թուլացել էին՝ պարթևների թշնամական գործողությունների, որդու խռովության և հռոմեական բանակի Մեծ Հայք ներխուժման պատճառով։ Հաջողության հասնելու հույսերը փոքր էին, ուստի ավելի խոհեմ կլիներ Մեծ Հայքին ձեռնտու զիջումների գնով հաշտվել նրա հետ և հենց Հռոմի օգնությամբ էլ պայքար մղել մյուս երկուսի դեմ։ Մեծ Հայքը կարող էր կորցնել իր անկախությունը, ուստի անհրաժեշտ էր գնալ զիջումների ոչ կենսական խնդիրներում, գլխավորը՝ անկախությունը, պահպանելու համար։
Պոմպեոսը մ.թ.ա. 66 թ. սեպտեմբերին մոտեցավ Արտաշատին և ճամբար դրեց քաղաքից ոչ հեռու։ Անմիջապես սկսվեցին հայ-հռոմեական հաշտության բանակցությունները։ Այն, ինչին ձգտում էր Հռոմը, ստանում էր առանց ռազմական գործողությունների և զոհերի։ Տիգրան Կրտսերի փորձերը՝ խոչընդոտելու բանակցությունները, արդյունք չտվեցին։ Ընդհակառակը, նա հայտնվեց «խաղից դուրս» վիճակում։
Արտաշատի պայմանագիր
Մ.թ.ա. 66 թ. սեպտեմբերին Արտաշատում կնքվեց հայ-հռոմեական պայմանագիրը, որն իր ամբողջության մեջ, այնուամենայնիվ, պետք է համարել հաջողված։ Ըստ պայմանագրի՝
Վերջին կետը կարող է թողնել այն տպավորությունը, թե Մեծ Հայքը կախյալ վիճակի մեջ էր դրվում Հռոմից։ Սակայն հետագա իրադարձությունները ցույց են տալիս, որ դա այդպես չէր։ Մեծ Հայքը պահպանեց իր լիակատար անկախությունը։ Ընդհակառակը, Հռոմը արտաքին քաղաքականության բնագավառում խրախուսում էր Տիգրան Բ-ի հակապարթևական բոլոր ձեռնարկումները։ Պարթևները դաշնակից Հռոմից ավելին էին սպասում, բայց Պոմպեոսը Տիգրանի հետ կնքած հաշտությունից հետո մտադիր չէր նպաստել Պարթևաստանի ուժեղացմանը։ Արևելքում ուժերի հավասարակշռությունը պահանջում էր պաշտպանել Տիգրան Բ-ին։
Արտաշատի պայմանագրից հատկապես դժգոհ մնաց Տիգրան Կրտսերը։ Տենչալով Մեծ Հայքի գահին՝ նա այժմ պետք է բավարարվեր ֆինանսական միջոցներից զրկված Ծոփքի գահով։ Հասկանալով իր վիճակի անհեթեթությունը՝ Տիգրան Կրտսերն ընդվզեց Պոմպեոսի դեմ և վիրավորեց նրա արժանապատվությունը։ Ի պատասխան նրա հանդուգն ելույթի՝ Պոմպեոսի կարգադրությամբ Տիգրան Կրտսերը ձերբակալվեց և ընտանիքի հետ գերեվարվեց Հռոմ։
Տիգրան Բ-ն՝ օգտագործելով հռոմեա-պարթևական հակամարտությունները, կարողացավ Պոմպեոսի միջամտությամբ մ.թ.ա. 64 թ. Մեծ Հայքին վերադարձնել Կորդուքն ու Հյուսիսային Միջագետքը։ Պոմպեոսն անգամ ճանաչեց Տիգրան Մեծի «արքայից արքա» տիտղոսը, որից խիստ դժգոհ մնաց պարթևական արքունիքը։
Արտաշատի պայմանագիրը Տիգրան Մեծի դիվանագիտական հաջողությունն էր։ Նա կարողացավ պահպանել Մեծ Հայքի տարածքային ամբողջությունը՝ հայոց հայրենիքը՝ Եփրատից մինչև Կասպից ծով և Հյուսիսային Միջագետքից մինչև Կուր գետ։ Պահպանվեց Մեծ Հայքի պետական անկախությունը՝ հայ ժողովրդի հարատևման այդ կարևորագույն երաշխիքը։ Ահա սա էր Արտաշատի պայմանագրի պատմական մեծ նշանակությունը։
Ես եմ Արցախը
Ֆլեշմոբը ի հայտ է եկել 2016 ապրիլի սկզբին համացանցում որպես Քառօրյա պատերազմի ընթացքում Արցախի պաշտպանության բանակին տարբեր անձանց կողմից իրենց զորակցությունն հայտնելու միջոց։
Մեծ Հայք
Արտաշատի պայմանագիր
Տիգրան Բ-ի կյանքի վերջին տասը տարիները Մեծ Հայքի համար խաղաղության ու տնտեսական բարգավաճման տարիներ էին։
Արտավազդ Բ-ի գահակալություն
Տիգրան Բ-ին հաջորդեց թագաժառանգ Արտավազդ Բ-ն (մ.թ.ա. 55 - մ.թ.ա. 34 թթ.), որը բազմակողմանի զարգացած, օտար լեզուների գիտակ, մտավորական անձնավորություն էր։ Հույն պատմիչ Պլուտարքոսը վկայում է, որ Արտավազդը «հորինում էր ողբերգություններ, գրում ճառեր ու պատմական երկասիրություններ»։ Նա նաև հմուտ դիվանագետ էր, իրատես քաղաքագետ և, ինչպես ցույց տվեցին հետագա իրադարձությունները, ռազմական գործիչ։
Ես եմ Արցախը
«Ես եմ Արցախը» ֆլելշմոբի շրջանակներում հրապարակած լուսանկարները և տեսագրությունները հիմնականում տեղադրվել են պատերազմի ընթացքում՝ Ֆեյսբուք, Յություբ, Ինստագրամ սոցիալական ցանցերում։