cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կիրովսկի շրջան (Դոնի Ռոստով)
Տնտեսություն
Կիրովսկի շրջանի տարածքում գտնվում են ավելի քան 40 բանկային հաստատություններ, այդ թվում՝ «Ցենտր-Ինվեստ», «Հարավարևմտյան բանկ», «Ստելա բանկ» և այլն։ Քաղաքի կենտրոնում գտնվելու փաստը նպաստում է ձեռնարկությունների առևտրային, հասարակական սննդի, կենցաղային սպասարկման ցանցի ներդրմանը, այդ թվում՝ 913 առևտրային ձեռնարկություններ, 263 հասարակական սննդի ձեռնարկություններ և 274 կենցաղային սպասարկման։
Շրջանում կան բազմաթիվ հաջողակ արդյունաբերական ձեռնարկություններ։ «Դոնի ծխախոտ» ԲԲԸ զբաղեցնում է Ռուսաստանում ծխախոտի շուկայի զգալի մասը։ Շրջանի արդյունաբերական հատվածի զարգացման գործում իրենց ներդրումն են ունեցել նաև այնպիսի ձեռնարկություններ, ինչպիսիք են «Դոնոբուվ» ՓԲԸ, «Ռոստովի պրոթեզաօրթոպեդիկ ձեռնարկություն» ՓԲԸ-ն, «Յուժտրուբովոդստրոյ» ԲԲԸ, «Կավէլեկտրոմոնտաժ» ԲԲԸ և այլն։
Մշակույթ
Ունենալով մեծ մշակութային ժառանգություն՝ Կիրովսկի շրջանը շարունակում է խնամքով պահպանել և բազմապատկել այն։ Երաժշտական թատրոնը, Մարզային ֆիլհարմոնիան, Գավառագիտական մարզային թանգարանը, Տիկնիկային թատրոնը, Դոնի հանրային գրադարանը, «Բուրևեստնիկ» կինոթատրոնը, Կինոյի տունը Ռոստովի բնակիչների սիրելի վայրերն են։ Մեծ ժողովրդականություն են վայելում «Բրիզ» և «Ալիք» լողավազաններ։ Պուշկինսկայա փողոցը Դոնի գետափը, Դոնի ձախ ափը եղել են քաղաքի բնակիչների հանգստի հայտնի գոտիները։ Շրջանի ամենայուրօրինակ տեսարժան վայրերից մեկը Գազետնի փողոցի հանրային զուգարանն է ։
Կրթություն
Շրջանի տարածքում են տեղակայված բազմաթիվ հայտնի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ, օրինակ՝ Ռոստովի պետական համալսարանը, Ռոստովի պետական ճարտարագիտական համալսարանը, Ռոստովի պետական տնտեսագիտական համալսարանը, Նովոռոսիյսկի ծովային ակադեմիայի մասնաճյուղը։ Ռոստովի բժշկական քոլեջը և Ռոստովի Գ. Սեդովի անվան ծովային քոլեջը տալիս են միջին մասնագիտական կրթություն, իսկ Ռոստովի պետական ճարտարագիտական համալսարանի լիցեյում, բժշկական լիցեյում, № 19 բանկ լիցեյում, № 17 «Սոկրատ» մասնագիտական տեխնիկումում ստանում են նախնական մասնագիտական կրթություն։ Կրթական ոլորտում ընդգրկված են նաև 10 դպրոց և 18 նախադպրոցական ուսումնական հաստատություններ։
Ճարտարապետություն
Կիրովսկի շրջանը յուրահատուկ է իր ճարտարապետությամբ։ Բազմաթիվ շինություններ պատմական, մշակութային, ճարտարապետական հուշարձաններ են։ Դրան զուգահեռ շատ շենքեր ունեն մաշվածության բարձր տոկոս, քանի որ դրանց մեծ մասը կառուցվել են դեռևս 19-րդ դարում։ Բուռն շինարարությունը ևս շրջանի ժամանակակից կյանքի բնորոշ գծերից է։ 2003 թվականից շրջանի վերակառուցման հիման վրա կատարվել է բնակելի թաղամասերի համալիր արդիականացում։ Քաղաքաշինական համալիրների նախագծերի իրականացումը թույլ է տալիս ոչ միայն ամբողջությամբ վերացնել խարխուլ և վթարային շենքերը, այլև բարելավել շրջանի սոցիալական ենթակառուցվածքը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շրջաններ
Անտիստրոֆե
Անտիստրոֆե, Անտիստրոֆա, Հակատուն (ἀντι` ընդդեմ և στροφή` շրջադարձ, բանաստեղծության տուն), անտիկ պոեզիայում՝ հին հունական ողբերգության մեջ կոմպոզիցիոն ձև, ուր առաջին բանաստեղծական տան ռիթմը կրկնվում է երկրորդում։ Նախատեսված է խմբային կատարման համար, որի ժամանակ պարերգային խումբը ռիթմով շարժվում է ձախից աջ, մյուս տունը կատարելիս՝ հակառակ ուղղությամբ։ Եթե պարերգային խումբը բաղկացած է եղել երկու խմբից, ապա առաջինը կատարել է ստրոֆեն, երկրորդը՝ անտիստրոֆեն։ Անտիստրոֆեի օրինակների կարելի է հանդիպել Էսքիլեսի «Շղթայված Պրոմեթևսը», Սոֆոկլեսի «Էդիպ արքա», ինչպես նաև Ստեսիքորի, Պինդարոսի և այլոց ստեղծագործություններում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հին հունական գրականություն
Աստերոիդների ցանկ (46801-46900)
Աստերոիդների ցանկ (46701-46800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (46901-47000)
Աֆրիկյան ազգերի գավաթ 2017
Գաբոնում անցկացվող Աֆրիկյան ազգերի գավաթ 2017, Աֆրիկյան ազգերի գավաթի խաղարկության թվով 31-րդ մրցաշարը։ Ի սկզբանե որոշված էր մրցաշարն անցկացնել Լիբիայում, սակայն ներքին քաղաքական խնդիրների պատճառով երկիրը հրաժարվեց հյուրընկալել։
2015 թվականի ապրիլի 8-ին Կահիրեում ընտրվեց մրցաշարի նոր հյուրընկալող երկիր՝ Գաբոնը, ինչպես նաև անցկացվեց վիճակահանությունը (13 խումբ 4-ական մասնակցով, որոնցից առաջին տեղում գտնվող հավաքականները և ամենաբարձր վարկանիշ ունեցող երկրների 2-րդ տեղում գտնվող հավաքականները դուրս են գալիս մեկ ութերորդ եզրափակիչ)։
Մարզադաշտեր
Ի սկզբանե որոշված էր մրցաշարի առաջին և վերջին խաղերը անցկացնել Լիբրևիլի Օմար Բոնյո մարզադաշտում, բայց աշխատանքների կատարման ուշացման հետևանքով մարզադաշտը պատրաստ չէր լինի առաջին խաղի համար։
Այդ պատճառով մրցաշարի կազմակերպման կոմիտեն 2016 թվականի հոկտեմբերի 13-ին որակազրկեց Օմար Բոնյո մարզադաշտը։ Որպես բացման խաղի մարզադաշտ ընտրվեց Ամիտիե մարզադաշտը, որտեղ արդեն անց էին կացվել 2012 թվականի Աֆրիկյան ազգերի գավաթի խաղերը։
Խորհրդանիշ
2016 թվականի մարտի 25-ին Ֆրանսվիլում Ֆիֆայի նախագահ Ջաննի Ինֆանտինոն հայտարարեց մրցաշարի խորհրդանշին՝ Սամբա անունով դեղին շապիկով և կապույտ շորտով սև հովազին ։
Որակավորվածներ
2015 թվականի Աֆրիկյան ազգերի գավաթի մասնակից 16 թիմերից 10 մասնակցում են 2017 թվականի մրցաշարին։
Վիճակահանություն
Վիճակահանությունը տեղի է ունեցել Լիբրևիլում 2016 թվականի հոկտեմբերի 19-ին
Ապլիկի
Բնակչություն
Ըստ 2001 թվականի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմել է 80 մարդ, մեծամասնությունը հույն կիպրացիներ են։
Աֆրիկյան ազգերի գավաթ 2017
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի ազգերի գավաթ Կատեգորիա:2017 ֆուտբոլում
Ապլիկի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նիկոսիայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Խեկորձի
Խեկորձի (ხეკორძი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Մցխեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 720 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մցխեթից հեռու է 16 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 16 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մցխեթի շրջան
Ստոլբովայա (քաղաքատիպ ավան, Չեխովսկի շրջան)
Ստոլբովայա (Столбовая), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Չեխովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5480 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Չեխովսկի շրջանի բնակավայրեր
Խնկի ծառ (երգ)
Թեմա
«Խնկի ծառ»-ը Համբարձման գիշերը երգվող ջանգյուլում է։ Աղջիկները համբարձման օրը հավաքվում են, վերցնում սափորը, նաև ուտելիքը և գնում դաշտ,այգի կամ որևէ հեռու տեղ, խմում, ուրախանում, ջանգյուլումներ երգում ։
Բառեր
Մեր դըռանը խընկի ծառ, Գյուլո՜ւմ ջան, Ձեր դըռանը խընկի ծառ. Գյուլո՜ւմ ջան. Խընկենին ա բերել բար, Գյուլո՜ւմ ջան. Իմ խորոտիկ, պըզտիկ յար։ Գյուլո՜ւմ ջան։
Մեր դըռանը խընկի ծառ, Գյուլո՜ւմ ջան, Նախշուն բըլբուլ վըրեն թառ. Գյուլո՜ւմ ջան. Երթար ու գար, շորոր տար, Գյուլո՜ւմ ջան. Սիրուն յարին օրոր տար։ Գյուլո՜ւմ ջան։
Մեր դըռանը խընկի ծառ, Գյուլո՜ւմ ջան, Ոսկի բըլբուլ վըրեն թառ. Գյուլո՜ւմ ջան. Կարմիր խընձոր անել տար, Գյուլո՜ւմ ջան. Ալվան ծաղիկ տանել տար։ Գյուլո՜ւմ ջան ։
Սիմոնե Սիմոնս
Սիմոնե Սիմոնս (Simone Johanna Maria Simons, հունվարի 17, 1985), հոլանդացի երգչուհի (մեցցո սոպրանո), Epica սիմֆո մետալ խմբի մեներգչուհի։
Կենսագրություն
Երգչուհին ծնվել է 1985 թվականի հունվարի 17-ին, Հերլեն քաղաքում, Նիդեռլանդներ։ 1995 թվականից սկսել է նվագել ֆլեյտայի և դաշնամուրի վրա։ Մեկ տարի հետո սկսել է երգով զբաղվել (ջազ և փոփ)։
15 տարեկանում Սիմոնեն լսեց Nightwish խմբի Oceanborn ալբոմը, և նրան հիացրեց Թարի Թուրունենի հզոր օպերային ձայնը, և նա սկսեց դասական երաժշտության դասեր վերցնել։ 2002 թվականին մի քանի ամիս նա երգում է երգչախմբում, որից հետո նա մտավ Epica սիմֆոնիկ մետալ խումբ։ Խմբում նրան անվանեցին Sahara Dust, ունեցավ մի քանի համերգներ նորվեգացի երգչուհի Հելեն Միհաելսենի հետ։ Նրա ձայնը և արտաքին վառ կերպարանքը (այդ ժամանակ նա կիթառ էր նվագում և ստեղծել էր խումբ Մարք Յանսենի հետ) նրան միանգամից դարձրեց խմբի դեմք։ Այդ խումբը կատարում էր եվրոպական մետալ ոճի երգեր։ Սիմոնեն խմբի որոշ երգերի հեղինակն է։
2005 թվականին Սիմոնեն, որպես հյուր երգչուհի մասնակցել է խմբի Kamelot ալբոմի ձայնագրությանը։
Սիմոնեն չի ավարտել երաժշտական որևէ լուրջ հաստատություն։ Մի հարցազրույցի ժամանակ նա ասել է․
Անձնական կյանք
Սիմոնեն ամուսնացած է երաժիշտ Օլիվեր Փալոթայի հետ (ծնված 1978 թվականին)։ Զույգն ունի մեկ որդի, Վինդեն Փալոթայը (ծնված 12․10․2013)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Հայերը Մեծ Բրիտանիայում
Մեծ Բրիտանիայում հայկական համայնքներ ստեղծվել են 1830-ական թվականներին Լոնդոնում, Մանչեստրում և Լիվերպուլում։ Առաջին հայերն այստեղ Կոստանդնուպոլսից և Հնդկաստանից ժամանած վաճառականներն էին։ 1870 թվականին Մանչեստրում կառուցվել է հայկական եկեղեցի (Սուրբ Երրորդություն)։ Մեծ Բրիտանիայի հայ գաղութն ստվարացել է Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո, երբ այնտեղ հաստատվել են Թուրքիայից, Իրանից և Կովկասից գաղթած բազմաթիվ հայեր։ 1960-70-ական թվականներին հայերի հոսքը Մեծ Բրիտանիա ավելացավ հատկապես Կիպրոսից, Լիբանանից, Սիրիայից և Եգիպտոսից։
21-րդ դարի սկզբին հայերի թիվը մոտ 30 հզ է հիմնականում Լոնդոնում, Մանչեստրում, Լիվերպուլում, Բիրմինգհեմում, ինչպես նաև Էդինբուրգ, Բելֆաստ, Գլազգո քաղաքներում։
Լոնդոնում գործում է Հայ տունը, որը կազմակերպում է մշակութային միջոցառումներ։ Այնտեղ է գտնվում նաև 1992 թվականին բացված ՀՀ դեսպանատունը։ Համայնքում գործում է Հայ առաքելական 3 եկեղեցի և 1 Ավետարանական եկեղեցի։ Հայաստանեայց Առաքելական եկեղեցու Անգլիայի թեմի առաջնորդանիստը Լոնդոնի Սուրբ Սարգիս եկեղեցին է։ Մայրաքաղաքում և Մանչեստրում հայ մանուկների համար բացվել են նաև շաբաթօրյա և կիրակնօրյա դպրոցներ։ 1998 թվականից լույս է տեսնում Նոր սերունդի ձայն պարբերականը։ Գործում են նաև Անգլո-հայկական, Հայկական առաջադիմական, Լոնդոնի հայ երիտասարդաց միությունները, ՀԲԸՄ և ՀՕՄ-ի Լոնդոնյան մասնաճյուղերը և այլ կազմակերպություններ։
Կատեգորիա:Բրիտանահայ հասարակություն
Կատեխիզիս
Կատեխիզիս (-խրատ, քարոզ, հորդոր), քրիստոնեական դավանանքի համառոտ շարադրանքը։ «Կատեխիզիս» նշանակել է նաև գիրք, ձեռնարկ՝ շարադրված հարց ու պատասխանի ձևով։ Այս նշանակությամբ կատեխիզիսներ՝ «Գիրք հարցմանց», «Հարցմանց գիրք» և այլ անուններով, հայտնի են հայ մատենագիտության մեջ։ Կատեխիզիսներ ունեն կաթոլիկ, ուղղափառ, բողոքական եկեղեցիները։ Կատեխիզիսի ժանրային ձևն օգտագործվել է զանազան բնույթի աշխատություններում (օրինակ, Գրիգոր Տաթևացու «Գիրք հարցմանց»-ը)։
Կատեգորիա:Կրոնական գրականություն Կատեգորիա:Քրիստոնեական աստվածաբանություն Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ
Ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնություն 2010
Ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնություն 2010, անցկացվել է 2010 թվականի ապրիլի 5-ից 11-ը Բելառուսի մայրաքաղաք Մինսկում։
56 կգ
==== 62 կգ ====
85 կգ
==== 94 կգ ====
Կարեն Աշոտի Գրիգորյան
Գրող Աշոտ Գրաշու որդին։ Նրա եղբայրը՝ Լևոն Գրիգորյանը, ևս շախմատիստ էր։
1989 թվականին, 42 տարեկան հասակում, կյանքը ավարտել է ինքնասպանությամբ` ցած նետվելով Հրազդանի մեծ կամրջից։
Մասնակցությունը մրցաշարերին և մրցախաղերին
Հաղթել է շախմատի Հայաստանի առաջնությունում 1969, 1970, 1972 թվականներին և շախմատի Մոսկվա քաղաքի առաջնությունում 1975 և 1979 թվականներին։
Պատմության ընթացքում ուժեղագույն մրցաշարերից մեկում` ԽՍՀՄ 41-րդ առաջնությում (Մոսկվա, 1973), որին մասնակցել է աշխարհի 5 չեմպիոն, զբաղեցրել է 8-րդ տեղը։ Բազմիցս հաղթող է դարձել «Վեչերնյայա Մոսկվա» թերթի կազմակերպած կայծակնային շախմատի մրցաշարերում և համարվել է Խորհրդային Միությունում շախմատի այդ տարատեսակի լավագույն մասնագետներից մեկը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ շախմատիստներ Կատեգորիա:Հայ միջազգային վարպետներ Կատեգորիա:Շախմատի Հայաստանի չեմպիոններ Կատեգորիա:Ինքնասպաններ
Հարին
Հարին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում ։
Օզերկի (գյուղ, Ուսմանսկի շրջան)
Օզերկի (Озерки), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Ուսմանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։
Հարին
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Օզերկի (գյուղ, Ուսմանսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Ուսմանսկի շրջանի բնակավայրեր
Դալայնոր
Դալայնորը (又名達賚湖, Далай нуур), կամ Հուլուն Նուրը (呼倫湖), լիճ է Չինաստանի հյուսիսային մասում, Մոնղոլիայի հետ սահմանի վրա։ Լիճը գտնվում է 539 մ բարձրության վրա։ Լճի տարածքը մոտ 1100 քառ. կմ է, իսկ խորությունը՝ 6-9 մ։ Սնվում է Կերուլեն և Օրչուն Գոլ գետերի ջրերով ։
Կազացկոե (գյուղ, Բոբրովիցայի շրջան)
Կազացկոե (Козацьке), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բոբրովիցայի շրջանում։
Դալայնոր
Անվանում
Լճի անվանումը մոնղոլերեն է, բառացի նշանակում է «սրբազան լիճ»։ Կազմված է դալայ «սրբազան» և «նոր» բառերից։ Չինարեն կոչվում է «Հուլունչի»։
Կազացկոե (գյուղ, Բոբրովիցայի շրջան)
2006 թվականի տվյալներով Կազացկոե գյուղում բնակվում էր 877 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 205,24 մարդ/կմ²։
Դալայնոր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չինաստանի լճեր Կատեգորիա:Ասիայի լճեր
Կազացկոե (գյուղ, Բոբրովիցայի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բոբրովիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1587 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Միլենիում (հեռուստասերիալ)
«Միլենիում» (Millenium), շվեդական հեռուստասերիալ, հիմնված Սթիգ Լեսոնի «Միլենիում» եռերգության հիման վրա։ Եթեր է տրվել 2010 թվականին։ Հեռուստասերիալի արտադրությամբ զբաղվել է կազմակերպությունը  SVT-ի, Nordisk Film-ի, -ի և  ZDF-ի հետ միասին։ 2010 թվականին շվեդական հեռուստատեսային «Kristallen» մրցանակաբաշխուության ժամանակ սերիալն արժանացավ «Տարվա դրամա» անվանակարգին։ 2011 թվականին պարգևատրվեց միջազգային «Էմմի» Մինիսերիալներ անվանակարգում ։
Արտադրություն
Յուրաքանչյուր դրվագի տևողությունը կազմում է մոտավորապես 90 րոպե, իսկ ամբողջ հեռուստասերիալի տևողությունը 110 րոպեով ավելի է, քան լիամետրաժ էկրանավորմանը։ Դրա շնորհիվ սերիալի ստեղծողներին հաջողվել է ավելի խորը բացահայտել նրա պատմությունն ու կերպարները։ Բոլոր 6 սերիաները ցուցադրվել են SVT1 հեռուստաալիքով 2010 թվականի մարտի 20-ից մինչև ապրիլի 24-ը։ Այդ տարվա ամռանը «Միլենիումը» թողարկվեց նաև DVD և  Blu-ray տարբերակով, որտեղ տեղ գտան նաև լրացուցիչ տեղեկություններ։
2011 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Music Box Home Entertainment-ը ԱՄՆ-ում թողարկեց« Միլենիում» բոքս-սեթը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ այբբենական կարգով
Եթե Լյուսին ընկնի
Սյուժե
Ջոն և Լյուսին լավագույն ընկերներ են։ Նրանք ապրում են Մանհեթենում, մի փոքրիկ բնակարանում։ Լյուսին շուտով կդառնա երեսուն տարեկան, բայց իր կյանքում դեռ իրական սեր չի ունեցել։ Իսկ Ջոն սիրահարված է Ջեյնին։ Լյուսին որոշում է մահացու համաձայնագիր կնքել Ջոյի հետ. եթե նրանք չգտնեն իրական սեր մինչև Լյուսիի ծննդյան օրը, նրանք պիտի նետվեն Բրուքլինի կամուրջից։
Ընդունելություն
«Եթե Լյուսին ընկնի» ֆիլմը ստացել է առավելապես բացասական կարծիքներ քննադատների կողմից։ Այն վաստակել է 18% ռեյտինգ Rotten Tomatoes կայքում 28 ակնարկի հիման վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Կապրիլե
Կապրիլե (Caprile), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Բիելլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է՝ 210 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 19 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 13864։ Հեռախոսային կոդ՝ 015։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սերգեյ Ավագիմյան
Սերգեյ Վլադիմիրի Ավագիմյան, հայ ֆուտբոլիստ, պաշտպան։
Կարիերա
Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է մոսկովյան «Նիկա» ակումբում։ Երկար ժամանակ պաշտպանը խաղում էր Ռուսաստանի առաջնության երկրորդ դիվիզիայում։ 2015 թվականին Ավագիմյանը «Բայկալ» ակումբի հետ խաղացել է ՖՆԼ-ում։ 2016 թվականի հունվարին պաշտպանը պայմանագիր է կնքել Երևանի «Արարատի» հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսահայ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Քյոնիգս Վուստերհաուզեն
Քյոնիգս Վուստերհաուզեն (Königs Wusterhausen), քաղաք Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի տարածքում։
Մտնում է Դամե Շպրեվալդ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 33 981 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 95,82 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 61 260։
Քաղաքը ստորաբաժանվում է 7 քաղաքային համայնքների։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1320 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի համակենտրոնացման ճամբարներ
Ջիղաուրա
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 580 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մցխեթից հեռու է 15 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մցխեթի շրջան
Իվան Կոտլյարևսկի
Իվան Պետրովիչ Կոտլյարևսկի, ուկրաինացի գրող, մշակութային-հասարակական գործիչ։ Կարևոր դեր է խաղացել ուկրաինական նոր գրականության ձևավորման ու գրական լեզվի զարգացման գործում։
1818 թվականից կապված է եղել դեկաբրիստական շրջանների հետ։
1798 թվականին լույս է տեսել Կոտլյարևսկու «Էնեական» (մաս 1-3) պոեմը, որը մի նոր փուլ է ուկրաինական նոր գրականության պատմության մեջ։
«Էնեական»-ի լրիվ տեքստը (մաս 1-6, 1842 թվական) դարձավ 18-19-րդ դարերի սկզբի ուկրաինական ժողովրդական կյանքի յուրօրինակ հանրագիտարանը։ Մեծ է Կոտլյարևսկու «Նատալկա-Պոլտավկա» և «Կախարդ զինվորը» պիեսների (բեմադրվել են 1819 թվականին) դերը ուկրաինական դրամատուրգիայի զարգացման մեջ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի հասարակական գործիչներ
Դորոթի Ուայլդ
Դորոթի Այրն Ուայլդ, հայտնի նաև որպես Դոլլի Ուայլդ, անգլիացի հասարակական ակտիվիստ, որը հայտնի է դարձել իր ընտանեկան պատկանելիությամբ և ունեցել սրամիտ զրուցակցի հեղինակություն։ Նրա հնայքն ու հումորը նրան հայտնի էին դարձրել Փարիզի սալոններում։
Վաղ կյանք
Ծնվել է Լոնդոնում իր հորեղբայր Օսկար Ուայլդի համասեռամոլ գործողությունների համար ձերբակալումից 3 ամիս անց և Օսկարի ավագ եղբոր՝ Ուիլլիի և վերջինիս կնոջ՝ Սոֆի Լիլի Լիսի միակ երեխան էր։ Թեև հորեղբորը երբեք չի տեսել, Դորոթին նրան աստվածացրել է ավելի շատ, քան իր հորը, որը հարբեցող է եղել ու մահացել է նրա ծնունդից մի քանի տարի հետո ։
Մեծացել է մոր և խորթ հոր՝ թարգմանիչ Ալեքսանդր Տեքսիերա դե Մատտոսի խնամքի տակ, չնայած այդ ժամանակ նրա մայրը «այնքան աղքատ էր, որ չէր կարողանում տանը պահել երեխային»։ Նա երեխային ուղարկել է այնտեղ, ինչը նա նկարագրել էր որպես «գյուղական մենաստան»։ Ուայլդը քիչ էր խոսում իր մանկության մասին, և երբ անգամ խոսում էր, պատմում էր միայն մեկ պատմություն։ Ըստ փարիզեցի հեքիաթասաց Բետտինա Բերջերիի՝ «Երբ Դոլին շատ փոքր էր, նա սիրում էր շաքար վերցնել, թաթախել դրանք իր գեղեցիկ մոր՝ Լիլիի օծանելիքի մեջ և ուտել դրանք» ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմ
1914 թվականին մեկնել է Ֆրանսիա՝ առաջին աշխարհամարտում շտապօգնության մեքենա վարելու համար։ 1917 կամ 1918 թվականներին Փարիզում բնակվելիս նա սիրավեպ է ունեցել շտապօգնության իր ծառայակիցներից մեկի՝ Մերիոն «Ջո» Քարստեյրսի հետ, որը 1920-ական թվականներին դարձել էր մոտորանավակի մրցարշավորդուհի և հայտնի էր որպես «ջրի վրա ամենաարագ ընթացող կինը» ։ Չնայած գրավում էր ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց, Դորոթի Ուայլդը լեսբուհի էր ։
Հակումներ և հետագա կյանք
Ուայլդը ալկոհոլ օգտագործում էր չափից շատ և կախվածություն ուներ հերոինից։ Նա անցել է բուժման մի քանի կուրսերով, որոնցից ոչ մեկը հաջողությամբ չի պսակվել. նա բուժական հաստատություններից մեկից դուրս է եկել այն ժամանակ ազատ վաճառվող պարալդեհիդ քնահաբի նկատմամբ կախվածությամբ ։
1939 թվականին նրան ախտորոշել են կրծքագեղձի քաղցկեղ, բայց հրաժարվել է վիրահատությունից՝ փնտրելով այլընտրանքային բուժումներ ։ Հաջորդ տարի, երբ գերմանացիները մոտենում էին Փարիզին, նա փախել է Անգլիա ։ Մահացել է 1941թվականին, 45 տարեկան հասակում, կա՛մ քաղցկեղից կա՛մ, հավանաբար, թմրամիջոցների գերդոզավորումից ։
Հարաբերություններ Նատալի Բարնիի հետ
Ուայլդի ամենաերկար հարաբերությունը, որը տևել է 1927 թվականից մինչև իր մահը, ամերիկացի լեսբուհի գրող Նատալի Քլիֆորդ Բարնիի հետ էր, որին պատկանում էր 20-րդ դարի ամենահայտնի փարիզյան գրական սալոններից մեկը։
Գրական ստեղծագործություններ
Դոլլի Ուայլդը շատերի կողմից դիտարկվում էր որպես շնորհալի պատմող և գրող, բայց նա երբեք չի օգտվել այդ բնական տաղանդներից։ Նրան աջակցում էին հիմնականում առատաձեռն ուրիշները և խորթ հորից ստացած փոքրիկ ժառանգությունը։ Նրա միակ գրական գործերը թարգմանություններ էին և ընկերների հետ աշխույժ նամակագրությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1895 ծնունդներ Կատեգորիա:1941 մահեր Կատեգորիա:20-րդ դարի բրիտանացի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բրիտանացի գրողներ Կատեգորիա:Լեսբուհի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի թարգմանիչներ
Լեգս Մաքնեիլ
Ռոդերիկ Էդվարդ «Լեգս» Մաքնեիլ (Legs McNeil, ), ամերիկյան երաժշտական լրագրող։ Նա «seminal Punk» ամսագրի երեք օրիգինալ հիմնադիրներից մեկն է, որը շարժմանը տվեց իր անունը. ինչպես նաև եղել է «Spin»-ի նախկին խմբագիր և «Nerve» թերի գլխավոր խմբագիր։
«Punk» ամսագիր
19 տարեկանում Մաքնեիլը հավաքվել է ավագ դպրոցի երկու ընկերների՝ Ջոն Հոլմստրոմի և Գեդ Դանի հետ և որոշել է ապրելու համար ստեղծել «ինչ-որ մի տեսակի լրատվամիջոց»։ Հոլմստրոմը գաղափար ուներ կոմիքսները ռոքնռոլի հետ համատեղելու մասին։ Իր առաջին հրապարակման օրերի ընթացքում մնացած թերթերից հայտնի էին «Punk Magazine»-ը, «McNeil»-ը, «Holmstrom»-ը և «Dunn»-ը։
«Punk» անվանումը որոշվեց, քանի որ «թվում էր, թե ամփոփվում է... ամեն ինչ... անհնազանդ, խելացի, բայց ոչ հավակնոտ, անհեթեթ, հեգնական և այլ բաներ, որոնք դուր էին գալիս ավելի մութ կողմին»։ Հոլստրոմը ցանկանում էր այն անվանել «Teenage News Gazette», որին ի պատասխան Գեդն ասել է. «Կտրականապես ոչ»։ Punk անունը Մաքնեյլի գաղափարն էր. Դանն անմիջապես համաձայնեց դրան, Հոլմստրոմը` բավականին դժկամորեն։
Ամսագրում «Resident Punk» մականունով, Մաքնեիլը պնդում է, որ նա առաջին մարդն էր (համահիմնադիր Ջոն Հոլմստրոմի հետ միասին), ով «փանկ» տերմինն էր հորինել՝ նկարագրելու երաժշտության որոշակի տեսակ, նորաձևություն և վերաբերմունք։ Նա ասում է, որ եկել է «փանկ» անվանման պատճառով, քանի որ Թելլի Սավալասը օգտագործել է «Դու զզվելի փանկ ես» տողը «Kojak» շոուում։ Ըստ Մաքնեիլիի «Punk» ամսագիրը չորս տարի աշխատելուց և հիմնականում ծիծաղեցնելուց հետո հանկարծ ամեն ինչ «փանկ» դարձավ, այնպես որ ինքը դուրս եկավ ամսագրից։
Հետագա աշխատանք
Մաքնեիլը Գիլլիան Մաքնեիլի հետ «Please Kill Me»-ի համահեղինակն էր. դա «Փանկի չգիտակցված բնական պատմությունն» էր, որը լույս է տեսել 12 լեզուներով և նպաստել երաժշտական ​​գրքերի մեջ բանավոր պատմության թրենդը գործարկելուն։
Մաքնեիլը նաև «The Other Hollywood: The Uncensored Oral History of Porn կինո արդյունաբերության» համահեղինակն է։ Ինչպես ասում է Հրատարակչի շաբաթաթերթը. «Այս հարկադիր ընթերցվող գիրքը հիանալի գրավում է փոփ մշակույթի զեյթգեիստը։ Վիրավոր չէ, որ ամերիկյան պոռնոգրաֆիայի պատմությունն անքակտելիորեն միահյուսված է մեզ գրավող բոլոր թեմաների հետ ՝ սեռը, թմրանյութերը, գեղեցկությունը, համբավը, փողը, մաֆիան, իրավապահ մարմինները և բռնությունը »։
Մաքնեիլը նաև «I Slept»-ի համահեղինակ է Ջեյ Ռամոնի հետ (A Punk Rock Family Memoir) Միկի Լայի Ջոյ Ռամոնի իրական եղբոր հետ։
Մաքնեիլի ամենավերջին գիրքը, «Հարգելի ոչ ոք. Մերի Ռոսի իսկական օրագիրը» Գիլլիան Մաքնեիլի հետ ստեղծած ևս մեկ համագործակցային ստեղծագործություն է։ «Հարգելի ոչ ոք»-ը հրապարակվել է 2014-ի ապրիլի 1-ին և արժանացել տարածված քննադատության՝ որպես «Go Ask Alice»-ի իսկական վարկած։
Մաքնեիլը եղել է բազմաթիվ հեռուստատեսային վավերագրական ֆիլմերում։
2016-ին Դենի Սեյսում ցուցադրվեց Մաքնեիլի հետ 2014-ի հարցազրույցը, որը ազդեցիկ ռոք երաժշտության հրապարակախոսի Դենի Ֆիլդսի մասին կենսագրական վավերագրական ֆիլմ էր, Fields-ի, Iggy Pop-ի, Alice Cooper-ի և ուրիշների կողքին ներկայացված։
Արտաքին հղումներ
pleasekillme.com - Legs McNeil's website Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Պանկ ռոք Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
(6934) 1994 YN2
(6934) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,657468 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,154 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1609 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1582,34 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,227511 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,3° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բինա Դաս
Բինա Դաս (বীণা দাস, ), հնդիկ հեղափոխական և ազգայնական Արևմտյան Բենգալիայից։
Ընտանիք
Բրահմոյի հետևորդ, հայտնի ուսուցիչ Բենի Մադհաբ Դասի և սոցիալական աշխատող Սարալա Դևիի դուստրն է։ Նրա ավագ քույրը` Կայնալի Դասը, ևս ազատության համար պայքարող է եղել։
Դպրոց և քոլեջ
Եղել է Սուրբ Ջոնի թեմական օրիորդաց ավագ դպրոցի աշակերտ, ինչպես նաև՝ սովորել է Բեթուն քոլեջում։
Մասնակցություն հնդկական ազատագրական պայքարին
1939 թվականին վաղ ազատ արձակումից հետո Դասը միացել է Հնդկական ազգային կոնգրես կուսակցությանը։ 1942 թվականին մասնակցել է Օգոստոսյան շարժմանը և կրկին բանտարկվել է 1942-45 թվականներին։ 1946-47 թվականներին եղել է Բենգալիայի շրջանի օրենսդրական վեհաժողովի, 1947-51 թվականներին` Արևմտյան Բենգալիայի օրենսդրական վեհաժողովի անդամ։ 1947 թվականին ամուսնացել է Ջատիշ Բհաումիկի հետ, որը ևս ազատության համար պայքարող էր ։
Նրա քույրը գրել է «Բենգարելենը խոսում է» (տպագրված 1944 թվականին) գիրքն ու նվիրել է այն Բինային ։
Եղել է ազատության մարտիկ Սուհասինի Գանգուլայի ընկերը ։
Պարգևներ
1960 թվականին արժանաել է Պադմա Շրի մրցանակի` իր «Սոցիալական աշխատանքի» համար ։
Մահ
Իր ամուսնու մահից հետո նա միայնակ է ապրել Ռիշիկեշում և մահացել անհայտության մեջ։ Նրա մեռած մարմինը 1986 թվականի դեկտեմբերի 26-ին հայտնաբերվել է ճանապարհին, մասամբ նեխած վիճակում։ Նրան գտել են անցորդները։ Ոստիկանությունից մեկ ամիս է պահանջվել նրա ինքնությունը պարզելու համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հնդիկ գրողներ
Հոգեդիագնոստիկա
Հոգեդիագնոստիկա (ψυχή - «հոգի» և διάγνωσις - «դիագնոսիս»՝ «ինչ-որ բանի էություն կամ պատճառների բացահայտում»), հոգեբանության ճյուղ։ Դիագնոստիկան կիրառվում է տարբեր բնագավառներում և իրականացվում է տվյալ բնագավառին բնորոշ տրամաբանությամբ և մեթոդաբանությամբ։ Ավելի հաճախ դիագնոստիկա եզրույթն օգտագործվում է անսարքությունների, թերությունների, խանգարումների, հիվանդությունների բացահայտման համար, ինչի հետևանքով հայերենում որպես «դիագնոստիկա» բառի թարգմանություն արմատավորվել է «ախտորոշում» եզրույթը, որը բացի այդ նաև նշանակում է «հիվանդության որոշում»։
«Հոգեդիագնոստիկա դիագնոզ» հասկացությունը ախտորոշում է անձի հոգեբանական առանձնահատկությունները՝ հնարավորինս մոտենալով դրանց դրսևորումների պատճառահետևանքային կապերին, և տիպաբանական ախտորոշման ճանապարհով փորձում է ճանաչել և գնահատել հոգեբանական տվյալների տեղն ու դերը անձի դինամիկ կառույցում։ Ուստի նպատակահարմար է օգտագործել ոչ թե «հոգեախտորոշում» եզրույթը, այլ հենց «հոգեդիագնոստիկա»։
Անձի հետազոտման ենթատեքստում արտասահմանյան գրականության մեջ «հոգեդիագնոստիկա» եզրույթը հիմնականում օգտագործվում է բժշկական հոգեբանության մեջ՝ արտահայտելով հենց հոգեկան խանգարումների և սահմանային վիճակների բացահայտումը, իսկ հոգեբանական առանձնահատկությունների չափման ու գնահատման գործընթացի համար օգտագործվում է «հոգեբանական թեստավորում» արտահայտությունը։ Ժամանակակից մասնագիտական գրականության մեջ հաճախ հանդիպում է նաև «հոգեբանական գնահատում» (psychological assessment) արտահայտությունը, որն ունի ավելի լայն մեկնաբանում, քան հոգեբանական թեստավորումը, քանի որ արտացոլում է ոչ միայն գործընթացը, այլ նաև դրա վերջնական արդյունքը։
Հոգեդիագնոստիկան, որպես գիտակարգ, ուղղված է անձի անհատական-հոգեբանական առանձնահատկությունների բացահայտմանը և հետազոտմանը, որն իրականացնելու համար արդյունավետ հոգեբանական մեթոդների և մեթոդիկաների մշակման, տեղայնացման և ժամանակի ընթացքում դրանց կատարելագործման անհրաժեշտություն է առաջանում։
Հոգեդիագնոստիկան միավորում է հոգեբանության տեսական, հետազոտական և գործնական ուղղությունները՝ դառնալով հիմք հոգեբանության տարբեր բնագավառների համար։ Այն գործնական կիրառություն ունի դիֆերենցիալ, տարիքային, մանկավարժական, սոցիալական, բժշկական, իրավաբանական, կառավարման և այլ հոգեբանական գիտակարգերի համար։
Հոգեդիգնոստիկան կիրառական նշանակություն ունի նաև դատավարական պրակտիկայում, հատկապես դատական փորձաքննությունների իրականացման գործընթացում։ Հոգեդիագնոստիկ գիտելիքների և հմտություններին տիրապետող հոգեբան մասնագետը կարող է իրականացնել հանդիպումներ և ախտորոշիչ աշխատանքներ ինչպես տուժածների, կասկածյալների, այնպես էլ վկաների հետ, բացահայել նրանց անձնային որակները, ինտելեկտուալ զարգացման մակարդակը, հոգեֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները և հանգել դատական գործընթացի համար արժեքավոր եզրակացությունների։ Հոգեբանության զարգացմանը զուգընթաց, չկորցնելով իր արդիականությունն այսօր՝ հոգեդիագնոստիկան շարունակում է մնալ հոգեբան մասնագետների ուշադրության կենտրոնում՝ որպես տեսական և կիրառական գիատակարգ։
19-րդ դարի վերջ և 20-րդ դարի սկիզբ
Ինչպես ցանկացած գիտություն, հոգեդիագնոստիկան նույնպես ունեցել է զարգացման նախապայմաններ և որոշակի հիմք։ Հոգեդիագնոստիկայի նախապատմությունն ի սկզբանե ձևավորվել է գաղափարների, պատկերացումների և դատումների ամբողջության վրա, որոնց հիմքում ընկած է սեփական անձի և իրեն շրջապատող աշխարհի ուսումնասիրման դարավոր փորձը։ Հոգեդիագնոստիկայում ներառված գիտելիքների համախումբը ծավալվել է մարդկային կենսագործունեության մի շարք բնագավառներում։ Իբրև գիտություն հոգեդիագնոստիկայի նախադրությունները դրված են մարդկանց միջև օբեկտիվ գոյություն ունեցող անհատական տարբերություններում, որոնք չեն անտեսվել ոչ մի ժամանակներում։ Ինչպես նշում է Լ. Ֆ. Բուրլաչուկն իր ձեռնարկում, հոգեդիագնոստիկայի նախապատմությանը կարելի է վերագրել դեռ հնադարում առանձին մարդկանց դրսևորումներ բնութագրելը մարդկային որոշ տիպերով, օրինակ՝ «ժլատ», «ստախոս», «պարծենկոտ» և այլն։ Նման տիպաբանության գործառույթն ախտորոշիչ է, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս վերաբերել մարդուն այս կամ այն կերպ՝ ելնելով նրա բնավորության գծերից, և իհարկե, ինչն առավել կարևոր է, դրանք ծառայեցնել նրա վարքի կանխատեսմանը։ Որպես հոգեբանության գիտության բնագավառ, հոգեդիագնոստիկայում տիպաբանության զարգացումն ունի երկար ուղի. Հիպոկրատի կողմից խառնվածքի տիպերի բացահայտում, Հալենի կողմից դրանց բարոյական բնութագրումների շնորհում, Կանտի կողմից խառնվածքի հատկանիշների զատումը հոգեկան անձնահատկություններից և վերջապես, Պավլովի, Կրեչմերի և Շելդոնի կողմից ժամանակակից տիպաբանությունների մշակումն ու հետազոտումը։ Հին Չինաստանում, մ.թ.ա. աստիճանավորների ընտրության համար մշակվել է ընդունակությունների գնահատման համակարգ, որն ուղղված է եղել բացահայտելու կարդալու, գրելու ունակություններն ու կենցաղային վարքի առանձնահատկությունները։ Հին հունական հայտնի փիլիսոփա Պյութագորեսի կարծիքով մարդու բնավորության համար մեծ նշանակություն ունեն հումորը և քայլվածքը։ Նա իր դպրոց ընդունվողների համար մեծ փորձություններ է կազմակերպել և առաջնորդվել դրանց արդյունքներով։ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին հոգեբանության մեջ սկսեցին զարգանալ դիագնոստիկական նշանակություն ունեցող այնպիսի ուղղություններ, ինչպիսիք են ֆրենոլոգիան, ֆիզիոգնոմիկան և գրաֆոլոգիան։ Կատարված հետազոտությունները շատ արագ կորցրին իրենց գիտական կարգավիճակը, սակայն մեծ հետք թողեցին այլ ուղղությունների զարգացման վրա։
Էդուարդ Սեգեն
Ինչպես վկայում է Աննա Անաստազին, 19-րդ դարի վերջերին կատարված հետազոտությունները, որոնք ուղղված էին մտավոր հետամնացությանը և այն առանձնացնում էին հոգեկան հիվանդությունից, նպաստեցին հոգեբանական թեստավորման կայացմանը։ Այս խնդիրը հետաքրքրական եղավ շատ հետազոտողների համար, և նրանցից ֆրանսիացի բժիշկ Էդուարդ Սեգենը, փորձ ձեռք բերելով մտավոր խնդիրներով երեխաների հետ աշխատանքում և յուրացնելով Էսկորիլի աշխատությունները, որը որպես մտավոր զարգացման չափանիշ ընդունում էր խոսքի զարգացումը, հանգեց այն եզրակացության, որ մտավոր հետամնացները իրենց զարգացման մեջ հնարավորություն ունեն հասնել որոշակի արդյունքների։ Նա մշակեց շատ ուսումնական հնարքներ և մեթոդներ, որոնցից ամենատարածվածներից է «Սեգենի վանդակները» մեթոդական, ինչը պահանջում է հնարավորինս արագ ձևաչափերը տեղադրել համապատասխան փորվածքներում։
Ֆրենսիս Գալտոն
Մարդու ընդունակությունների ուսումնասիրման հոգեմետիկական հիմքը դրել է անգլիացի գիտնական Ֆրենսիս Գալտոնը։ Նա կարևորում էր հոգեմետիկայի նշանակությունը և գտնում, որ գիտության համար ամենաարժեքավոր չափումներն ու թվային հաշվարկներն են։ Գալտոնը, հիմնվելով Ջոն Լոքի փիլիսոփայական ուսմունքների վրա և հիմք ընդունելով փորձարարությունը, ենթադրում էր, որ սենսորային առանձնահատկությունների տարբերակումների օգնությամբ կարելի է գնահատել մարդու ինտելեկտը։ Նա համարում էր, որ որքան նուրբ տարբերակումներ է կարողանում ընկալել մարդը, այնքանով մեծանում են նրա դատողությունների ձևավորման և ինտելեկտուալ գործունեություն իրականացնելու հնարավորությունները։ Գալտոնի կատարած չափումներում հետազոտողների թիվը գերազանցել է տասնյակ հազարը։ Նա վիճակագրական ընթացակարգի, կոռելյացիոն գործակցի կիրառման նորարարն էր, առանց որոնց դժվար է պատկերացնել անհատական առանձնահատկությունների տվյալների գիտական հավաստի վերլուծությունները։ 1857-1936 թվականներին Գալտոնը սերտ համագործակցել է մաթեմատիկոս Կարլ Պիրսոնի հետ։ Մաթեմատիկական ապարատի և կոռելյացիոն գործակիցների մշակման և կատարելության արդյունքում Պիրսոնի հայտնի գծային կոռելացիայի գործակցի հաշվարկման հասել են մեր օրերը, որը կիրառվում է ուսանողների և գիտնականների հետազոտություններում։ Ստեղծելով ինտելեկտի ուսումնասիրական առաջին թեստերը՝ Գալտոնը մոտեցել է անձնային առանձնահատկությունների չափմանը։ Նրա կողմից կատարվել են նաև ասոցիացիաների բազմաթիվ հետազոտություններ։ Նա կատարել է մի շարք եզրակացություններ, որոնցից հիմնականները վերաբերում են ասոցիացիաների խիստ անհատական բնույթին և կայունությանը։ Նա փորձարարական ճանապարհով եզրահանգել է, որ առավել կայուն են այն ասոցիացիաները, որոնք կապված են մանկության հետ։ Կասկած չի հարցում այն միտքը, որ Ֆրենսիս Գալտոնը մեծ ժառանգություն է թողել ոչ միայն ինտելեկտի ուսումնասիրման անգլիական դպրոցի, այլև հոգեբանության բնագավառում հոգեմետրիկական չափումների համընդհանուր զարգացման և կատարելության համար։
Ջեյմս Մաքքին Քետտել
Գալտոնի գաղափարների և մեթոդների շարունակողներից է եղել ամերիկյան գիտնական, փիլիսոփա, աշխարհում հոգեբանության առաջին դոկտոր Ջեյմս Քետտելը։ Շնորհիվ Ջեյմս Քետտելի՝ «մտավոր թեստ» հասկացությունը մեծ տարածում գտավ անհատական առանձնահատկությունների ուսումնասիրական բնագավառում։ Ջ. Քետտելը գտնում էր, որ հոգեբանությունը չի կարող հիմնավորվել և ճշգրտվել առանց փորձարարության և չափումների, որոնք պետք է ընդգրկեն անհատների մեծ քանակներ։ Միայն այդպիսի արդյունքները կարող են հիմք ծառայել հոգեկան գործընթացների փոխկապվածության, կայունության և տարբեր իրադրություններում դրանց փոփոխության ուսումնասիրման համար։ Հոգեկան տարրական գործառույթների թեստեր էին համարվում «Զգայունակության շեմեր», «Քաշի փոփոխության ամենափոքր զգայությունը», «Ռեակցիայի ժամանակը ձայնին», «Գույնի ճանաչման ժամանակը», «50 սմ գծի կրկնապատկումը», «Ժամանակի 10 վայրկյան հատվածի տարբերակումը», «Տառերի շարքի վերարտադրման հաջորդականությունը» և այլն։ Այս չափումները լավագույն միջոցներ էին համարվում ինտելեկտի գնահատման համար։ Սակայն դրանք քննադատվեցին Հատլոնի կողմից։ Գիտնականը բարձրացրեց շատ նուրբ հարց, որը մոտ էր թեստի վալիդության խնդրին. թեստային չափումները չեն համեմատվում անկախ չափումների հետ և հետևաբար, կասկածի տակ է դրվում դրանց հավաստիությունը։ Այսպիսով, 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին ինտելեկտի գործառույթների մասին տեսական մոտեցումները դեռ չէին բավարարում կատարյալ թեստերի մշակման և ստեղծման համար։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հոգեդիագնոստիկա
Էդուարդ Օրդյան
Էդուարդ Օրդյան Համբարձումի (նոյեմբերի 30, 1938, գյուղ Այգեձոր (ՀԽՍՀ Շամշադինի շրջանում)], հայ խորհրդային տնտեսագետ։ Տնտեսագիտական գիտության դոկտոր (1981), պրոֆեսոր (1984)։ ԽՄԿԿ անդամ 1967 թվականից։
Կրթություն
Այգեձորի միջնակարգ դպրոցն ավարտել է 1956 թվականին։ Նույն թվականին ընդունվել և 1961 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է ԵՊՀ տնտեսագիտական ֆակուլտետը։ 1961-1963 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ թեթև արդյունաբերության համակարգում։ 1964-1967 թվականներին սովորել է ՀԽՍՀ ԳԱ տնտեսագիտության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում և 1967 թվականին պաշտպանելով ատենախոսություն՝ ստացել է տնտեսագիտության թեկնածուի գիտական աստիճան։ Նույն ինստիտուտում որպես ավագ գիտաշխատող աշխատել է մինչև 1970 թվականը, ապա տեղափոխվել է ԽՍՀՄ պետպլանին առընթեր պլանավորման և նորմատիվների ԳՀԻ հայկական մասնաճյուղ, որտեղ 1970-1989 թվականներին վարել է սեկտորի և բաժնի վարիչի պաշտոններ։
Եղել է տնտեսագիտության և կառավարման ինստիտուտի գիտակրթական բլոկի ղեկավարն։ 1994-2003 թվականներին եղել է ՀՀ Աժ փորձագետ։
Օրդյանի գիտահետազոտական գործունեության մեջ կարելի է առանձնացնել երկու շրջան։ Առաջին շրջանի (1963-1988 թթ.) նրա հետազոտական գործունեության թեմատիկան աշխատանքի և արտադրանքի որակի կառավարման հարցերն էին։ Իր հետազոտությունների արդյունքում նա 1980 թվականին պաշտպանեց դոկտորական ատենախոսություն և ստացավ տնտեսագիտության դոկտորի գիտական աստիճան, իսկ 1984 թվականին նրան շնորհվեց պրոֆեսորի կոչում։ Այդ հիմնահարցերի գծով նա հրատարակել է շուրջ 120 գիտական աշխատություն, այդ թվում 9 գիրք։ Դա արդեն ուղղություն էր։ Ուշագրավ են հատկապես «Արտադրանքի որակը և նրա բարելավման հիմնական գործոնները» և «Արտադրանքի որակի կառավարման պրոբլեմները» մենագրությունները։ Գրանցում նա անդրադառնում է արտադրանքի որակ կատեգորիայի տնտեսա-
Գիտական աշխատություններ
Էդուարդ Օրդյանի գիտահետազոտական գործունեության մեջ կարելի է առանձնացնել երկու շրջան։ Առաջին շրջանի (1963-1988) նրա հետազոտական գործունեության թեմատիկան աշխատանքի և արտադրանքի որակի կառավարման հարցերն էին։ Իր հետազոտությունների արդյունքում նա 1980 թվականին պաշտպանեց դոկտորական ատենախոսություն և ստացավ տնտեսագիտության դոկտորի գիտական աստիճան, իսկ 1984 թվականին նրան շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում։ Այդ հիմնահարցերի գծով նա հրատարակել է շուրջ 120 գիտական աշխատություն, այդ թվում 9 գիրք։ Ուշագրավ են հատկապես «Արտադրանքի որակը և նրա բարելավման հիմնական գործոնները» և «Արտադրանքի որակի կառավարման պրոբլեմները» մենագրությունները։ Դրանցում նա անդրադառնում է արտադրանքի որակ կատեգորիայի տնտեսագիտական բովանդակությանը, վերլուծության է ենթարկում որակի բարելավման արտադրատեխնիկական ու տնտեսական գործոնները, որակի կառավարման էությունը, ֆունկցիաներն ու մեթոդները։ Իր բնույթով առանձնանում է նրա «Уnрaвлeнue качеством продукции: вопросы организации: региональный аспект» աշխատությունը, որտեղ հետազոտվում են նոր և համեմատաբար քիչ մշակված արդյունաբերական արտադրանքի որակի կառավարման և կազմակերպական հարցերը միութենական հանրապետությունում, արտադրանքի որակի կառավարման հանրապետական համակարգի ձևավորման հիմունքները և նրա իրականացման մեխանիզմները։
Նրա գիտական ղեկավարությամբ և անմիջական մասնակցությամբ մշակվել են 4 տասնյակից ավելի նորմատիվային-մեթոդական փաստաթղթեր և 18 գիտական զեկուցագրեր, որոնք օգտագործման համար ընդունվել են ԽՍՀՄ-ի պետպլանի, ԽՍՀՄ-ի պետստանդարտի և ՀԽՍՀ-ի պետպլանի կողմից։ Մշակված նորմատիվային-մեթոդական փաստաթղթերն իրենց արտացոլումն են գտել «Республиканская система ynрaвлeнuя качеством продукции в Армянской ССР» երկհատորյակում, որն իր տեսակի մեջ եզակի էր ԽՍՀՄ-ում։
Օրդյանն իր գիտական գործունեության երկրորդ շրջանում (1989 թվականից) հիմնականում զբաղվել է պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման հիմնահարցերով։ Այդ ուղղությամբ նա հրատարակել է շուրջ 100 գիտական աշխատանք, այդ թվում նրա ղեկավարությամբ և հեղինակությամբ՝ 20 գրքեր և ուսումնական ձեռնարկներ։ Հատկապես նրա հրատարակած «Պետական կառավարման համակարգը Հայաստանում» և «Տեղական ինքնակառավարման հիմունքները» ուսումնական ձեռնարկն առաջին փորձերն էին այդ բնագավառում։
Օրդյանի անմիջական մասնակցությամբ ու գիտական ղեկավարությամբ պատրաստվել են նաև համայնքային ծառայության մի շարք նորմատիվային փաստաթղթեր և ուսումնամեթոդական նյութեր, որոնք տեղ են գտել «Համայնքային ծառայություն»՝ իրավական ակտերի ժողովածուի մեջ և «Համայնքային ծառայության հիմունքներ» ուսումնական ձեռնարկում։
Իր կատարած ուսումնասիրությունների արդյունքներով բազմիցս հանդես է եկել միջազգային գիտաժողովներում։ Նա դասաանգել է ԵՊՀ-ում, ապա ՀՏՊՀ-ում, այնուհետև ՀՀ կառավարման դպրոցում և ակադեմիայում։
Եղել է օրենսդիր և գործադիր մարմիններում՝ գործող հանձնաժողովների անդամ, ՀՀ նախագահին առընթեր «Տեղական ինքնակառավարման հարցերի» հանձնաժողովի և ՀՀ կառավարության պետական կառավարման բարեփոխումների ենթահանձնաժողովի անդամ։
Մրցանակներ
Օրդյանն արժանացել է ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ-ի երկու արծաթե մեդալի (1981 և 1983), ՀԽՍՀ ԳՏԸ հանրապետական խորհրդի սահմանած «Թողարկվող արտադրանքի որակի և արդյունավետության բարձրացման լավագույն աշխատանքների համար» առաջին մրցանակի (1984): Օրդյանին 1976 թվականին շնորհվել է «Սովետական Հայաստան» թերթի «Ոսկե գրիչ» մրցանակը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
ԼՂԻՄ բնակչության լիազոր ներկայացուցիչների համագումար (1989)
ԼՂԻՄ բնակչության լիազոր ներկայացուցիչների համագումար։ 1989 թվականի Օգոստոսի 16-ին գումարվել է ԼՂԻՄ ինքնակառավարման ժողովրդավարական, ընտրովի մարմին՝ Ազգային խահուրդ ստեղծելու նպատակով։ Համազումարի աշխատանքներին մասնակցելու հրավեր էր ստացել նաև ադրբեջանական կողմը, որպեսզի սահմանադրական եղանակով, համատեղ ուժերով լուծվեին հասունացած հարցերը, ծավալվել երկխոսություն, սակայն ադրբեջանցիները հրաժարվել են մասնակցել համագումարին։ Համագումարն ընդունել է որոշում, հռչակագիր և դիմումներ՝ ուղղված հատուկ շրջանի պարետին, խորհրդային բանակի և ՆԳ զորքերի անձնակազմին, ադրբեջանական ժողովրդին։ Որոշման մեջ հիմնավորվել է Ազգային խորհուրդ ընտրելու անհրաժեշտությունը, շեշտվել Հայկական ԽՍՀ-ի հետ ԼՂԻՄ-ի վերամիավորան վճռականությունը, ինչպես նաև մարզի ներքին գործերին Ադրբեջանի իշխանությունների միջամտության անթույլատրելիությունը։ Համագումարը ողջունել է Շահումյանի շրջանը ԼՂԻՄ-ի հետ վերամիավորելու որոշումը, բնակչությանը կոչ արել դադարեցնել գործադուլները, իսկ որպես պետական խորհրդանիշ՝ ընդունել է ԽՍՀՄ պետական դրոշը։ Հռչակագրում արձանագրվել Է, որ Ղարաբաղի բնակչության ճնշող մեծամասնությունն իր ընտրած մարմինների՝ խորհուրդների որոշումներով հանդես է եկել Ադրբեջանական ԽՍՀ կազմից ԼՂԻՄ-ը դուրս բերելու և Հայկական ԽՍՀ-ի հետ վերամիավորվելու օգտին։ Հռչակազարմ փաստարկված ներկայացվել է ԽՍՀՄ ԳԽ Նախագահության 1989 թվականի հունվարի 12-ի հրամանագրի անօրինականությունը և դրա հակասությունները ԽՍՀՄ Սահմանադրության ու ԽՄԿԿ կանոնադրության հետ։ Համագումարը ԼՂԻՄ-ը հռչակել է միութենական ինքնավար տարածք, նրա սահմաններում դսպարեցրել Ադրբեջանական ԽՍՀ Սահմանադրության և ԼՂԻՄ-ի մասին ընդունված նրա օրենքների գործունեությունը։ Եթե Ադրբեջանը փորձի միջամտել Ղարաբաղի գործերին, ապա դա կդիտվի որպես ագրեսիա և կստանա համարժեք պատասխան։
Գործունեությունը
Համագումարը դիմել է ԽՍՀՄ և միութենական հանրապետությունների ԳԽ-ներին՝ ճանաչել Ղարաբաղի Ազգային խորհուրդը, որպես ԼՂԻՄ-ի միակ օրինական իշխանություն, և օժանդակել կառավարման մարմինների վերականգնմանը։ Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման և անկախության ձգտումների իոոգործման խնդրանքով համագումարը դիմել է նաև աշխարհի ժողովրդավարական պետությունների կառավարություններին և ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտոպարին։ Համագումարի կողմից հատուկ շրջանի պարետին, խորհրդային բանակի ու ներքին զորքերի անձնակազմերին հղած դիմումում բացատրվում էլ ԼՂԻՄ մարգխորհրդի 1988 թվականի փետրվարի 20-ի արտահերթ նստաշրջանի ընդունած ԼՂԻՄ-ը ՀԽՄՀ հետ վերամիավորան մասին որոշման արդարացիությունը՝ որպես 1920-ական թվականներին թույլ տված սխալի աբագրման, բռնի ուժով մասնատված ազգի երկու հատվածները վերամիավորելու ժողովրղի կամքի արտահայտություն։ Համագումարը դիմել է նաև ադրբեջանցիներին՝ բացատրելով, որ Ղարաբաղի խնդրի արդարացի լուծումը վերջ կդնի երկու հարևան ժողովուրդների միջև ծագած թշնամությանը։
Կատեգորիա:Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզ Կատեգորիա:Արցախ Կատեգորիա:1989
Ռեկետ
Անգլերեն racket բառը նշանակում է ցանկացած կազմակերպված հանցավոր գործունեություն, եզակի protection racket («պաշտպանություն»), սակայն նաև numbers racket (ապօրինի վիճակախաղ)։
Հավաքելով տուրքը, սովորաբար հանցավոր կազմակերպությունները երաշխավորում են գործարարների պաշտպանությունն այլ հանցավոր խմբերից կամ միայնակ հանցագործներից։ Կայուն վճար ապահովելու համար, ռեկետերները ձգտում են իրենց վրա վերցնել գերագույն իրավարարի դերը վիճելի հարցերում, որոնք կապված են իրենց հաճախորդների գույքային վիճաբանությունների հետ (պարտքային պարտավորություն, պայմանագրային համաձայնագրերի կատարում)։
Ռեկետը Ռուսաստանում
«Ռեկետ» հասկացությունը ռուսերենում լայնորեն մտել է 1980 - ական թվականներին, կապված ԽՍՀՄ - ում, իսկ հետո Ռուսաստանում ձեռնարկատիրական գործունեության զարգացման հետ, թեև տերմինը հանդիպում է Վարլամ Շալամովի «Բանտի զոդում» պատմվածքում, որը լույս է տեսել 1959 թվականին ։ Ռեկետը (ракет – հրթիռ բառի տառադարձությամբ), որպես տերմին հանդիպել է նաև ավելի շուտ՝ Իլյա Իլյֆի և Եվգենի Պետրովի «Միհարկանի Ամերիկա» ուղեգրություններում, հրատարակված 1937 թվականին։
1979 թվականին Կիսլովոդսկում անկազմակերպ կողոպուտներին փոխարինում է պլանաչափ՝ գործարարները վճարում են իրեն աշխատած ընդհատակյա եկամտի 10 % - ը («տասնորդական») հանցավոր աշխարհից երաշխավորված անվտանգության դիմաց ։ «Կիսլովոդսկյան կոնվեկցիան» ԽՍՀՄ - ի ի սկզբանե գործել է միայն հարավային շրջաններում, որտեղ ընդհատակյա ձեռնարկատիրությունը ծաղկում էր, բայց հետո կամաց-կամաց դարձավ օրինակ, որի վրա կառուցվում են հարաբերություններ ստվերային գործարարների և հանցագործների հետ այլ շրջաններում։ Քանի որ գործարարները չստացան նույնիսկ մի փոքր իրավական աջակցություն (Քրեական օրենսգրքի հոդվածը, որը գործարարությունը հայտարարում էր հանցագործություն, չեղյալ է հայտարարվել միայն 1991 թվականի դեկտեմբերին) նրանք ստիպված էին համագործակցել կազմակերպված հանցավորության հետ։
1990-ական թվականների կեսերին ավազակային տանիքների վերահսկողության տակ է եղել (ըստ որոշ գնահատականների) առևտրային ձեռնարկությունների մոտ 85% - ը (համարյա ամեն ինչ, բացի թիկնապահական բիզնեսից կամ իրավապահ մարմինների ուղիղ հովանավորությամբ տակ աշխատողմերից), ընդ որում, ըստ գործարարների սոցիոլոգիական հարցումների, ուժային շորթման բախվելլ են միայն 30-45 % - ը ։
Հանցագործների և ոստիկանների տանիքների միջև մրցակցությունը աճեց և բերեց նրան, որ 1990 - ականների բուռն պոռթկումից հետո քրեական ուժային տանիքները գործարարներին վերադարձրեցին սկզբանական իրավիճակի, որը գոյություն է ունեցել մինչև բիզնեսների օրինականացումը։ Մինչև 1990 - ականների ավարտն ավազակային տանիքների տակ են մնացել հիմնականում շուկայի այն հատվածը, որտեղ բարձր է անօրինականությունների բաժինը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հանցագործություններ Կատեգորիա:Կազմակերպված հանցագործություն
Հնչյուն (երաժշտական)
Հնչյուն, երգչական ձայնի և նվագարանների հնչյունները, որոնք որպես կանոն, որոշակի բարձրություն (տատանումների հաճախականության սահմանները 16-4700 հց) և որոշակի գեղագիտական որակ, մաս կազմելով հնչյունային համակարգի և երաժշտական հյուսվածքի մեջ, ձեռք են բերում երաժշտական-արտահայտչական ֆունկցիա։ Երաժշտական հնչյունները բնութագրող գեղագիտական նորմաները պայմանավորված են պատմականորեն և ընդհանուր գեղագիտական ընկալումների փոփոխության հետ դրանք ևս փոփոխվում, նորացվում են։
Ընդհանուր բնութագիրը
Հնչյունը, որպես ֆիզիկական երևույթ, որևէ մարմնի տատանումների արդյունք է։ Հնչյունն ունի հիմնական 4 հատկություն՝ բարձրություն, ուժգնություն, տևողություն և տեմբր։ Հնչյունի բարձրությունը կախված է տատանումների հաճախականությունից։ Որքան արագ են միմյանց հաջորդում տատանումները, այնքան բարձր է հնչյունը։ Հնչյունի ուժգնությունը կախված է տատանումների թափից, կամ, ինչպես ֆիզիկայում են ասում, ամպլիտուդից։ Որքան մեծ է տատանումների թափը, այնքան ուժգին է հնչյունը։ Հնչյունի տևողությունը կախված է ժամանակի այն միջոցից, որի ընթացքում մարմինը տատանվում է։
Հնչյունի տեմբր
Տեմբրը հնչյունի յուրահատուկ երանգն է, նրա այն հատկությունը որով զանազանվում են տարբեր աղբյուրներից ստացվող հնչյունները, եթե անգամ նրանք ունենան միևնույն բարձրությունն ու ուժգնությունը։ Տեմբրը կախված է տվյալ հնչյունի օբերտոնային կազմից և օբերտոնների համեմատական ուժգնությունից։ Օբերտոնները լրացուցիչ հնչյուններ են, որոնք ամբողջական մարմնի տատանումներից գոյացող հիմնական հնչյունի հետ գոյանում են նրա առանձին մասերի տատանումներից։ Օբերտոնները միմյանց հաջորդում են շարունակ փոքրացող ինտերվալների շարքով դեպի վեր։ Այդ շարքը կոչվում է նաև բնական հնչյունաշար։ Ընդունված է օբերտոնները համարակալել։
Երաժշտական հնչյուններ
Երաժշտական հնչյունները բոլոր մյուս հնչյուններից առանձնանում են նրանով, որ ունեն ճշգրիտ բարձրություն։ Հնչյունի ճշգրիտ բարձրությունը կախված է հնչյունային ալիքների կանոնավոր հաջորդականությունից։ Ալիքների կանոնավոր հաջորդականությունը, իր հերթին, կախված է հնչյուն առաջ բերող մարմնի նյութի ձայնաբանական հատկանիշներից, ինչպես նաև նրա ձևից ու կառուցվածքից։