cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էլի Կոհեն
Դատվածություն և մահվան դատավճիռ
Կոհենին կախաղան բարձրացրեցին Դամասկոսի Մարջե հրապարակ ում՝ 1965 թ. մայիսի 18-ին։ Մահապատժի իրականացման օրը նրա վերջին ցանկությունն էր րաբբի տեսնել. խնդրանքը հարգվեց բանտի ղեկավարության և Նիսիմ Ինդիբոյի կողմից, ով Սիրիայի ավագ րաբբին էր։
Հուղարկավորություն
Սիրիան մերժեց Կոհենի մարմինը վերադարձնել Իսրայելում բնակվող իր ընտանիքին և նրա կին Նադիան 1965 թ. նոյեմբերին Ամին ալ-Հաֆիզ ին նամակ ուղարկեց՝ հայցելով վերջինիս ներողամտությունը Կոհենի գործողությունների համար և խնդրելով վերջինիս աճյունը։
Մոնթիր Մաոսիլի ն՝ Հաֆեզ ալ-Ասադ ի կառավարության նախկին ղեկավարը, պնդել է, որ 2008 թ. օգոստոսին սիրիացիները Կոհենին երեք անգամ հուղարկավորել են՝ Իսրայելի կողմից հատուկ գործողությամբ աճյունն Իսրայել տեղափոխելը խոչնդոտելու համար։ Սիրիայի իշխանությունները շարունակաբար մերժել են (Կոհենի) ընտանիքի խնդրանքները աճյունը ստանալու համար։ Կոհենի եղբայրներ Աբրահամն ու Մորիսը քարոզարշավ են ղեկավարել եղբոր աճյունը վերադարձնելու համար։ Այժմ Կոհենի այրին է ղեկավարում այդ քարոզարշավը։
2016 թ. սիրիական մի խումբ՝ «Սիրիական արվեստի գանձերը», ֆեյսբուքում տեսանյութ վերբեռնեց՝ ցուցադրելով մահապատժից հետո Կոհենի մարմինը ։ Մինչ այդ ոչ մի ֆիլմ կամ տեսանյութ չէր ցուցադրվել։ Մամուլը 2018 թ. հուլիսի 5-ին տեղեկացրեց, որ Կոհենի ձեռքի ժամացույցը դուրս է բերվել Սիրիայից։ Այրին նշեց, որ ժամացույցն ամիսներ առաջ վաճառքի էին հանել, իսկ Մոսադին հաջողվել է այն առգրավել։ Մոսադի ղեկավար Յոսի Կոհեն ն այն ներկայացրեց Կոհենի ընտանիքին մի արարողության ժամանակ և այն այժմ ցուցադրվում է Մոսադի կենտրոնական գրասենյակում ։
Ժառանգություն
Կոհենն Իսրայելում ազգային հերոս ճանաչվեց, իսկ շատ փողոցներ ու շրջաններ անվանակոչվել են նրա անվամբ։ Վարչապետ Մենախեմ Բեգին ը, պաշտպանության նախարար Էզեր Վայցման ը, աշխատակազմի ղեկավար Մորդեխայ Գուր ը և Մոսադի հետախուզության մի քանի աշխատողներ մասնակցեցին 1977 թ. կայացած Կոհենի որդու Բար միցվա յին ։ Կոհենին նվիրված հուշաքար է տեղադրվել Երուսաղեմում՝ Հերցլ լեռան «Բացակա զինվորների այգում» ։
Դերասան Սաշա Բարոն Կոհեն ը մարմնավորել է Կոհենին Նեթֆլիքս ի «Լրտեսը» սերիալում (2019 թ,) ։
Գոլանի բարձունքներում գտնվող Իսրայելի Էլիադ բնակավայրն անվանակոչել են նրա անվամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հետախույզներ Կատեգորիա:Իսրայելի պատմություն Կատեգորիա:Իսրայելի հրեաներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված լրտեսներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված անձինք Կատեգորիա:Իսրայելի համար լրտեսության մեջ մեղադրվող անձինք
Այգեկ (Քաշաթաղի շրջան)
Այգեկ, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հարավարևմտյան հատվածում։ Բերձոր շրջկենտրոնից գտնվում է 60 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 98 կմ հեռավորության վրա։
Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղակայված է Արցախի Հանրապետության հարավարևմտյան հատվածում՝ Քաշաթաղի շրջանում՝ նախկինում Արցախի Մյուս Հաբանդ գավառում։ Բնակավայրը տեղաբաշխված է Հակարի գետի ստորին հոսանքի ձախափնյա բլրապատ հարթավայրում ։
Համայնքը հարթավայրային է, ունի 1004.0 հա տարածք, որից 654,7 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 188,2 հա անտառային հողեր։ Համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Հագարի գետը։ Համայնքն ունի գյուղապետարան, կա բուժաշխատող։ Այգեկ համայնքի տարածքով անցնում է «Այգեկ-Գետամեջ» ոռոգման ջրատարները։
Համայնքի տարածքում խմելու ջրի համար առկա են թվով 23 գործող անհատական ջրհորներ։
Պատմություն
Միջնադարում բնակավայրը ներառված էր Դիզակի մելիքության կազմում։
18-րդ դարի երկրորդ կեսին և 19-րդ դարի սկզբներին Ղարաբաղի խաների և քրդական ցեղերի ճնշման տակ տարածաշրջանի բնակավայրերը հայաթափվել են։ Այս հանգամանքն էլ պատճառ հանդիսացավ, որ տվյալ գավառի գյուղերի, այդ թվում` Այգեկի պատմական անցյալից որևէ փաստ անգամ չմնաջ ։
19-րդ դարի սկզբներին ամայության մատնված գյուղում հաստատվել են թուրք և քուրդ խաշնարած մի քանի ընտանիքներ։ Նրանք հայկական գյուղը անվանել են Մարդանլի ։
Ադրբեջանում խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո Մոսկվայի կենտրոնական բոլշևիկյան իշխանության որոշմամբ այս տարածքները բռնակցվեցին ԱԽՍՀ-ին։ Մարդանլին 1923 թվականին գտնվում էր ԱԽՍՀ Կարմիր Քուրդիստանի օկրուգի, իսկ 1930 թվականին` Կուբաթլուի շրջանի կազմում ։
1993 թվականին հոկտեմբերի վերջերին ԱՀ Պաշտպանության բանակի հարվածների տակ գյուղը ազատագրվեց։
1997 թվականին այստեղ վերաբնակվել էին Ադրբեջանից բռնագաղթված, ինչպես նաև ՀՀ բնակավայրերից տեղափոխված մի քանի ընտանիքներ։ Բնակավայրը ստացավ Այգեկ անունը ։
Բնակչություն
2015 թվականին Այգեկ համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 94 մարդ, կա 23 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Համայնքի տարածքում առկա է մզկիթ (20-րդ դարի սկիզբ) պատմամշակութային հուշարձանը։
Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի համայնքներ
(969) Լեոկադիա
(969) Լեոկադիա (Leocadia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1921 թվականի նոյեմբերի 5-ին Սերգեյ Բելյավսկու կողմից Սիմեիզում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,463178 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9594 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,967 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1412,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,254953 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,3° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է F դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս F Կատեգորիա:1921 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սերգեյ Բելյավսկու կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
NetEase
NetEase, Inc., առցանց տեխնոլոգիական չինական ընկերություն, որը տրամադրում է առցանց ծառայություններ։ Ընկերությունը հիմնադրվել է 1997 թվականին Դին Լեեմի կողմից։ NetEase ընկերությունը մշակում և ղեկավարում է անհատական համակարգիչների և բջջային սարքերի համար նախատեսված առցանց խաղեր, տրամադրում է գովազդային և էլեկտրոնային փոստի ծառայություններ Չինաստանում։ Աշխարհի խոշորագույն ընկերություններից մեկն է, որը զբաղվում է համացանցով և համակարգչային խաղերով։
NetEase կողմից մշակված խաղերից են՝ Westward Journey, Tianxia III, Heroes of Tang Dynasty Zero, Ghost II, Nostos և Onmyoji։ NetEase նաև համագործակցում է Blizzard ընկերության հետ ղեկավարելով նրանց խաղերի չինական տարբերակները, ինչպիսին են՝ World of Warcraft, StarCraft II և Overwatch։
Պատմություն
NetEase ընկերությունը հիմնադրվել է 1997 թվականին։ Ընկերության հիմնական ուղղութուններից մեկը համարվում է որոնման համակարգերի մշակումը և զանգվածային բազմաօգտատեր առցանց խաղերի մշակումը։ 2012 թվականի մայիսի տվյալներով ընկերության արժեքը կազմում է 7,8 միլիարդ դոլար, իսկ 2011 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով ընկերությունում աշխատում էր ավելի քան 6000 մարդ ։ 2012 թվականին պաշտոապես ընկերության անվանումը փոխվեց NetEase.com-ից դառնալով NetEase, Inc ։ NetEase ընկերության գործընկերներից մեկը Coursera նախագիծն է ։
2004 թվականին ընկերության հիմնադիր Դին Յեյը արժանացավ Wharton Infosys Business Transformation մրցանակին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացման գործում մեծ դերակատարության համար ։
Ընկերությանն է պատկանում 163.com-ը, որի ամենամյա այցելությունների քանակը կազմում է 1․8 միլլիոն սկսած 2008 թվականից ։ 2013 թվականին, համաձայն Alexa Internet-ի տվյալների կայքը այցելությունների քանակով զբաղեցնում է 24-րդ հորիզոնականը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ընկերություններ Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր Կատեգորիա:Ստուդիաներ Կատեգորիա:Առցանց ծառայություններ Կատեգորիա:Առցանց ժամանց Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր արտադրողներ այբբենական կարգով
Էդգար Վարդանյան
Էդգար Վարդանյան, լատվիացի հայազգի ֆուտբոլիստ, Յուրմալայի «Սպարտակի» և Լատվիայի հավաքականի կիսապաշտպան։
Կարիերա
«Սկոնտո-2» ակումբի սան (ավելի ուշ՝ «Մուլտիբանկ»), առաջին մարզիչը՝ Վիկտոր Վիցեխովսկին ։ 2010 թվականին տեղափոխվել է Լատվիայի ՄԵՏՏԱ ակումբ։ 2011 թվականին ճանաչվել է Լատվիայի առաջին լիգայի լավագույն ֆուտբոլիստ ։ 2014 թվականին ճանաչվել է ՄԵՏՏԱ ակումբի լավագույն ֆուտբոլիստ ։ 2017 թվականին տեղափոխվել է Յուրմալայի «Սպարտակ» ։
Հանդես է եկել Լատվիայի տարբեր հավաքականներում, 2012 թվականին Լատվիայի մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցել է համագործակցության գավաթին։ 2017 թվականի հունիսի 9-ին Պորտուգալիայի դեմ խաղում նորամուտը նշել Է Լատվիայի հավաքականում ։
Ալեքսանդրա Իշիմովա
Ալեքսանդրա Օսիպովնա Իշիմովա (Алекса́ндра О́сиповна Иши́мова, ), ռուս մանկագիր, թարգմանիչ, մանկական ամսագրերի հրատարակիչ։
Կենսագրություն
Ալեքսանդրա Իշիմովան ծնվել է 1804 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Կոստրոմայում, Օսիպ (Իոսիֆ) Ֆիլիպովիչ Իշիմովի ընտանիքում։ Նրա հայրը, որը ծագումով Վյատկայից էր, մինչ ամուսնությունը ծառայել է Վյատկայի և Կազանի նահանգների գեներալ-նահանգապետ Արքայազն Մեշչերսկիի գրասենյակում։ Իր անհանգիստ բնավորության և ճշմարտության փնտրտուքի համար նա աքսորվել է Տոբոլսկ, որտեղ շուտով ծառայության է անցել հասարակական բարեգործության կարգով կոլեգիական ասեսորի կոչումով, եղել է Տոբոլսկի հիմնական հանրակրթական ուսումնարանի տնօրենը։ Տոբոլսկում Իշիմովն ամուսնացել է քաղաքացիական պալատի նախագահի դստեր հետ։ Շուտով երիտասարդ ընտանիքը տեղափոխվել է Կոստրոմա, իսկ 1805 թվականին նրա հայրը, արքունի խորհրդականի կոչումով, տեղափոխվել Սանկտ Պետերբուրգ ։
Կրթությունը ստացել է աղջիկների գիշերօթիկ դպրոցում և տանը՝ զբաղվել ինքնակրթությամբ, աչքի է ընկել օտար լեզուներ սովորելու առանձնահատուկ տաղանդով։ 1818 թվականին Ալեքսանդրան ավարտել է գիշերօթիկ դպրոցը և պատրաստվել ընդունվել Եկատերինյան ինստիտուտ, սակայն Ալեքսեյ Արակչեևի ազգականներից մեկի դեմ անհաջող դատավարությունից հետո նրա հորը Սանկտ Պետերբուրգից վտարել են Վոլոգդա, այնուհետև՝ Ուստ-Սիսոլսկ և Նիկոլսկ։ Ընտանիքը տարիներ շարունակ մնացել է առանց ապրուստի միջոցների։ 1825 թվականին Օսիպ Իշիմովին տեղափոխել են Արխանգելսկի նահանգի Կեմ քաղաք և նախատեսվել է նրան արտաքսել Սոլովեցի մենաստան։
1825 թվականին Ալեքսանդրա Իշիմովան մեկնել է Սանկտ Պետերբուրգ, ցարից ունկնդրություն է ստացել և բարձրագույն ներում խնդրել հոր համար։ Այնուհետև նա բացել է մասնավոր դպրոց, զբաղվել գրական թարգմանություններով։ Նրա գրական դեբյուտը ֆրանսիացի բարոյախոս գրող Ֆրանսուա Ժոզեֆ Դրոզի «Երջանիկ լինելու արվեստը» գրքի թարգմանությունն է եղել (1831)։ Այդ ժամանակ նա ծանոթացել է Վյազեմսկու, Ժուկովսկու, Պուշկինի և այլ գրողների հետ։
1834 թվականի օգոստոսից Ալեքսանդրա Իշիմովան աշխատել է «Ռուսաստանի պատմությունը երեխաների համար պատմվածքներում» գրքի վրա՝ գրողի գլխավոր գիրքը, որը նրան համառուսաստանյան համբավ է բերել։ Մանկական  թարգմանություններից մեկի թողարկումից հետո նրան խորհուրդ են տվել գրել Ռուսաստանի պատմություն երեխաների համար, «ինչպես, Վալտեր Սքոթն էր պատմում Անգլիայի պատմությունը անգլիացի երեխաներին»։ Նախկինում Իշիմովան ուսումնասիրել է Ռուսաստանի պատմության վերաբերյալ այն ժամանակվա բոլոր աղբյուրները և առաջին հերթին, Նիկոլայ Կարամզինի «Ռուսական պետության պատմությունը»։ Գրողի առաջին պատմվածքները խանդավառությամբ են ընդունվել ինչպես ռուս առաջատար գրողների, այնպես էլ երիտասարդ ընթերցողների կողմից։
Գիրքն արտացոլում է Ռուսաստանի պատմության բոլոր կարևոր իրադարձությունները հնագույն ժամանակներից մինչև Նիկոլայ I-ի գահակալության սկիզբը։ Գրքի առաջին հրատարակությունը լույս է տեսել Սանկտ Պետերբուրգի Գիտությունների ակադեմիայի կողմից վեց մասից 1837-1840 թվականներին, տպաքանակը կազմել է 1200 օրինակ։ Գրքի առաջին մասը լույս է տեսել Ալեքսանդր Պուշկինի մահից քիչ առաջ։ Իշիմովան Պուշկինի վերջին թղթակիցն է եղել, նամակ է գրել նրան իր պատմական պատմությունների մասին և գիրքն ուղարկել թարգմանության Դանտեսի հետ մենամարտի օրը՝ 1837 թվականի հունվարի 27-ին։
Երկրորդ հրատարակությունը լույս է տեսել 1841 թվականին։ Այն նույնպես բարձր է գնահատվել ժամանակակիցների կողմից և նույն թվականին արժանացել է Դեմիդովի անվան մրցանակի։
Ալեքսանդրա Իշիմովան հրատարակել է երկու մանկական ամսագրեր՝ «Աստղիկ» (1842-1863) և «Ճառագայթներ» («աղջիկների համար» առաջին ամսագիրը) (1850-1860) ։ «Աստղիկ» ամսագիրն առանց հոնորարների է եղել։ Նրա հրատարակման համար Իշիմովան երաշխավորված ֆինանսավորում է ստացել կայսերական ընտանիքից։ Հետագայում նման եղանակով ֆինանսավորվել է նաև «Ճառագայթներ» ամսագիրը։ Երկու հրապարակումների բովանդակությունն հասցեագրված է եղել համապատասխանաբար պետական և մասնավոր կանանց ուսումնական հաստատությունների սաներին, ձևավորվել է զվարճանքի, տեղեկատվության և դիդակտիկայի սկզբունքների համադրման հիման վրա։ Միևնույն ժամանակ «Ճառագայթներ»  ամսագիրը հասցեագրված է ավելի մեծ տարիքային խմբին, իսկ «Աստղիկ»-ը՝ կրտսեր տարիքին, հետևաբար նյութերի ընտրության ժամանակ հաշվի են առնվել ոչ միայն երեխաների, այլև ծնողների և մանկավարժների խնդրանքները։ Հեղինակ է երեխաների համար մի շարք յուրօրինակ պատմվածքների, որոնցից առավել հայտնի են «Ծեր կնոջ հեքիաթները» (Սանկտ Պետերբուրգ, 1839), «Սրբազան պատմություններ փոքրահասակ երեխաների համար զրույցներում», որը 1841 թվականից ի վեր վերահրատարակվել է 6 անգամ, «Զանգակը», մանկատներում ընթերցանության համար (Սանկտ Պետերբուրգ, 1849), «Առաջին ընթերցանություն և առաջին դասեր երեխաների համար» (Սանկտ Պետերբուրգ, 1856-1860), «Պատմվածքներ սրբազան պատմություններ գյուղացի երեխաների համար» (Սանկտ Պետերբուրգ, 1878)։ Իշիմովան շատ է թարգմանել ֆրանսերենից և անգլերենից, մասնավորապես, նրան են պատկանում Ֆենիմոր Կուպերի արկածային վեպերի ռուսերեն առաջին թարգմանությունները։
Մահացել է 1881 թվականին, Սանկտ Պետերբուրգում։ Թաղված է Սանկտ Պետերբուրգում՝ Ալեքսանդր Նևսկի մայրավանքի Նիկոլսկի գերեզմանատանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության մանկագիրներ Կատեգորիա:Ռուս մանկագիրներ Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ Կատեգորիա:Կին մանկագիրներ Կատեգորիա:Ռուս կին գրողներ Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուս հրատարակիչներ Կատեգորիա:Ռուս խմբագիրներ
Հարթաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Հարթաշեն գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 27 հուշարձան (6 միավոր)։
Սիրելի հերոսներ
Սիրելի հերոսներ (Любимые герои), խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1940 թվականին, հայտնի ռեժիսոր և մուլտիպլիկատոր Դմիտրի Բաբիչենկոյի կողմից ։ Ֆիլմը նվիրված է խորհրդային կինեմատոգրաֆիայի 20-ամյակին և իրենից ներկայացնում է ընկերական մուլտիպլիկացիոն ծաղրանկար միութենական կինոյի աստղերի մասին։
Հարթաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Սիրելի հերոսներ
Սյուժե
Կինոյի տարեդարձի առթիվ հավաքվում են կինոհանդիսատեսի սիրելի դերասանները։ Հոբելյանական տոնին մասնակցում են լավագույն ֆիլմերի հերոսները։ Ֆիլմն ավարտվում է դերասան Իվան Սկուրատովի շնորհավորական խոսքով, որը հանդես է գալիս Բատկա Բոժենկոյի դերում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1940 մուլտֆիլմեր
Փենսիլվանիայի պետական թանգարան
Փենսիլվանիայի պետական թանգարանը գտնվում է` Հյուսիսային փողոցի կենտրոնում։ Մտնում է Փենսիլվանիա նահանգի Կապիտոլային համալիրի մեջ։ Չնայած այն պաշտոնապես անվանվել է Փենսիլվանիայի պետական թանգարան, հասարակության անդամները, ինչպես նաև պաշտոնական հրապարակումները, երբեմն հաստատությունը անվանում են Ուիլյամ Պենի հուշահամալիր թանգարան. թանգարանի կենտրոնական սրահում տեղադրված է Ուիլյամ Պենի մեծ արձանը ։
Պատմություն
1905 թվականի մարտի 28-ին նահանգապետ Սամուել Վ. Պեննիփաքերը ստորագրեց Փենսիլվանիայի պետական թանգարան ստեղծելու օրենսդրությունը։ Թանգարանի նպատակն էր՝ «Պետության բուսական և կենդանական աշխարհը, հնագիտությունը, արվեստը և պատմությունը պահպանել» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1905 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թանգարաններ
Էստոնիայի բնական գիտությունների համալսարան
Էստոնիայի բնական գիտությունների համալսարան (Eesti Maaülikool, EMÜ), գտնվում է Տարտուում (Էստոնիա), Էստոնիայի նախկին գյուղատնտեսական համալսարան, որը հիմնադրվել է 1951 թվականին և 2005 թվականի նոյեմբերին վերանվանվել ու վերակառուցվել է։
Էստոնիայի բնական գիտությունների համալսարանը, իր սեփական դիմումի համաձայն, միակ էստոնական բուհն է, որի ակադեմիական և հետազոտական պրակտիկայում գերակայությունները կայուն բնօգտագործման զարգացումներն են, որոնք անհրաժեշտ են մարդու գոյության համար, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի և բնական ժառանգության պահպանությունը։ Էստոնիայի բնական գիտությունների համալսարանը հանդիսանում է գյուղատնտեսության, անտառամշակման, անասնաբուծության, անասնաբուժության, տնտեսության, սննդի արտադրության տեխնոլոգիաների և բնապահպանական անվտանգության հետազոտությունների կենտրոն։ Համալսարանը հանդիսանում է BOVA համալսարանների միջազգային ցանցի անդամ։
2009 թվականին համալսարանում սովորում էր 4704 ուսանող։ Համալսարանում աշխատում էր 983 մարդ, այդ թվում` 228 դասախոս, 159 գիտական աշխատակից ։
Համալսարանը դասվում է գյուղատնտեսության և անտառային տնտեսության ոլորտում աշխարհի լավագույն 100 համալսարանների շարքին ։
Պատմություն
Համալսարանի հիմքում ընկած են Տարտուի համալսարանում անցկացված գյուղատնտեսական, անտառային կրթությունն ու հետազոտությունները։ 1632 թվականին համալսարանի հանդիսավոր բացմանը Շվեդիայի կանցլեր և համալսարանի գործնական հիմնադիր Յուհան Շյուտեն հայտարարել է, որ կցանկանար` «նույնիսկ այս երկրի գյուղացիներն ունենային իրենց բաժինը կրթական հարստության աղբյուրները ջրելու մեջ»։ Այս հայտարարությունը համարվում է գյուղատնտեսական կրթության սկիզբը Էստոնիայում։
Տարտուի համալսարանի բացումից հետո` 1802 թվականին` պրոֆեսոր Յոհան Վիլհելմ Կրաուզեի օրոք, հիմնվեց գյուղատնտեսության ամբիոն։ Սկզբում ագրոնոմիա ուսուցանել են փիլիսոփայության ֆակուլտետում, ապա ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ֆակուլտետում։ Այս կրթօջախը հայտնի էր Եվրոպայում և Ռուսաստանում։ Երբ 1919 թվականին Տարտուն բացվեց որպես Էստոնիայի համալսարան, ֆակուլտետին պատկանում էին հետազոտական կայաններ և փորձարարական հատվածներ, որտեղ ուսանողները կարող էին զբաղվել կիրառական հետազոտություններով։ Տարտուի անասնաբուժական հին ինստիտուտի հիման վրա սկզբնավորել է անասնաբուժական գիտությունների ֆակուլտետը։ Այս երկու ֆակուլտետները կազմել են 1951 թվականին ձևավորված նոր անկախ համալսարանի, մասնավորապես Էստոնիայի գյուղատնտեսական ակադեմիայի առանցքը։
Էստոնիայի անկախության վերականգնումից հետո` 1991 թվականին, ակադեմիան վերանվանվել է Էստոնիայի գյուղատնտեսական համալսարանի, իսկ հաստատությունը վերակառուցվել է համաձայն Էստոնիայի գյուղատնտեսության և անտառային տնտեսության արմատական փոփոխությունների (ինչպիսիք են կոլտնտեսությունների ու սովխոզների վերացումը)։ Ընդունվել են նոր մասնագիտություններ, ինչպիսիք են շրջակա միջավայրի պաշտպանությունը, լանդշաֆտային ճարտարապետությունը, գյուղատնտեսական արտադրանքի արտադրությունն ու իրացումը, լանդշաֆտի պաշտպանությունն ու պահպանումը, կիրառական ջրակենսաբանությունը, բնապահպանական տնտեսագիտությունն ու բնական ռեսուրսների կառավարումը։
Այնուամենայնիվ, ուսումնական հաստատությունը միշտ գտնվում է անորոշ վիճակում։ 2004 թվականին` այն բանից հետո, երբ Էստոնիան անդամակցեց Եվրոպական Միությանը, որպեսզի ապահովվի հաստատության գոյատևումը առաջիկա ժամանակներում, վերանվանվել է Էստոնիայի բնական գիտությունների համալսարան։
Միջազգային պատժամիջոցներ Ռուսաստանի նկատմամբ (2014)
Ղրիմի Ռուսաստանին միանալու և Ուկրաինայի արևելքում հակամարտության հետ կապված պատժամիջոցներ, սահմանափակող քաղաքական և տնտեսական միջոցառումներ, որոնք սահմանվել են Ռուսաստանի և մի շարք ռուսական և ուկրաինական անձանց և կազմակերպությունների նկատմամբ, որոնք, միջազգային կազմակերպությունների և առանձին պետությունների կարծիքով, մեղսակից են Ուկրաինայի իրադրության ապակայունացմանը, ինչպես նաև Ռուսաստանի պատասխան գործողություններին։
Ռուսաստանի միջազգային մեկուսացման նպատակով պատժամիջոցների սահմանման նախաձեռնողը ԱՄՆ-ի ղեկավարությունն է, որի ճնշման տակ, վտանգելով տնտեսական վնասները, պատժամիջոցներին միացել են Եվրամիության երկրները ։ Պատժամիջոցները նաև պաշտպանել են Մեծ յոթնյակի պետությունները և մի շարք այլ երկրներ, որոնք ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի գործընկերներն են     ։ Պատժամիջոցների սահմանման հարցում ԱՄՆ-ի ղեկավարությունը ճնշում է գործադրել ոչ միայն Եվրամիության վրա  ։
Եվրամիության երկրները բացասական ազդեցություն են ունեցել ինչպես սեփական պատժամիջոցների, այնպես էլ Ռուսաստանի պատասխան գործողությունների վրա։
2015 թվականին ՌԴ կենտրոնական բանկի կողմից մշակված «2016-2018 թվականների դրամավարկային քաղաքականության հիմնական ուղղությունների» նախագծում Ռուսաստանի դեմ սահմանված պատժամիջոցները նշվում էին գլխավոր գործոնների թվում, որոնք, փաստաթղթի հեղինակների կարծիքով, պետք է խոչընդոտեին 2016-2018 թվականների ընթացքում ռուսական տնտեսության աճին ։ ՄԱԿ-ի «World Economic Situation and Prospects 2015. Update as of mid-2015» պատժամիջոցները հիշատակվել են այն երեք հիմնական գործոնների թվում, որոնք բացասական ազդեցություն են թողնում 2015-2016 թվականներին ԱՊՀ-ի գումարային ՀՆԱ-ի աճի ներուժի վրա (Ուկրաինայի արևելքում զինված հակամարտության և նավթի գների անկման հետ մեկտեղ) ։
Նախապատմություն
Դեռևս Եվրոմայդանի ժամանակ ԱՄՆ-ի և Եվրամիության ղեկավարությունը, որը հանդես էր գալիս ընդդիմությանն աջակցելու օգտին, հայտարարում էր Ուկրաինայի պետական ղեկավարության նկատմամբ պատժամիջոցներ սահմանելու հնարավորության մասին     ։ 2014 թվականի հունվարի 22-ին Ուկրաինայում ԱՄՆ-ի դեսպանատունը հայտարարել էր Ուկրաինայի քաղաքացիների վիզաների չեղարկման մասին, որոնք «կապված են ուժի կիրառման հետ»՝ «Ի պատասխան 2013 թվականի նոյեմբերին և դեկտեմբերին Մայդանում ցուցարարների դեմ գործողությունների» ։ Փետրվարի 20-ին Եվրամիության խորհուրդը որոշում է ընդունել «կետային պատժամիջոցներ» սահմանելու մասին, այդ թվում՝ ԵՄ մուտքի հաշիվների սառեցման և արգելքի, այն անձանց նկատմամբ, որոնք պատասխանատու են «Մարդու իրավունքների խախտման, բռնության և ուժի չափազանց կիրառման» համար, ինչպես նաև դադարեցրել է ռազմական և ոստիկանական հատուկ սարքավորումների արտահանումը, որը կարող է օգտագործվել «երկրի ներսում բռնաճնշումների» համար  ։
Ռուսաստանի Դաշնությանը Ղրիմի միացման սկզբից ի վեր Արևմտյան հանրակցության («Մեծ յոթնյակը», ՆԱՏՕ-ի, Եվրամիության, Եվրոպայի խորհրդի անդամ պետությունները) դիրքորոշումը եղել է Ուկրաինայի ներքին գործերին Ռուսաստանի միջամտության («ռուսական ագրեսիայի») և Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությանը և ինքնիշխանությանը աջակցելու մեջ։ Ռուսաստանին պահանջներ են ներկայացվել՝ պահպանել միջազգային իրավունքի նորմերը և գոյություն ունեցող միջազգային պարտավորությունները, այդ թվում՝ Բուդապեշտի հուշագրի շրջանակներում, դադարեցնել միջամտությունն Ուկրաինայի ներքին գործերին և քաղաքական երկխոսության միջոցով անցնել Ուկրաինայի հետ բոլոր վիճելի հարցերի լուծմանը, մասնավորապես, Ուկրաինայի, այսպես կոչված, կոնտակտային խմբի շրջանակներում ։ Ռուսաստանի ղեկավարությունը, իր կողմից, հրաժարվում էր ճանաչել Ուկրաինայի փաստացի նոր իշխանությունների լեգիտիմությունը, որոնք, նրա կարծիքով, եկել էին երկիրը կառավարելու հակասահմանադրական զինված հեղաշրջման ճանապարհով և չունեն համազգային մանդատ, ուստի Ռուսաստանը հրաժարվում էր դրանք դիտարկել որպես արտաքին քաղաքական երկխոսության իրավահավասար մասնակից ։ Ռուսաստանը կոչ է արել Արևմուտքի երկրներին, որոնք հանդես են եկել որպես 2014 թվականի փետրվարի 21-ին նախագահ Յանուկովիչի և ընդդիմության միջև ստորագրված քաղաքական ճգնաժամի կարգավորման համաձայնագրի երաշխավորներ, խստագույնս կատարել այդ համաձայնագրի դրույթները, որոնք նախևառաջ վերաբերում են սահմանադրական բարեփոխումներին, ազգային միասնության կառավարության ստեղծմանը և ընտրությունների անցկացմանը արդեն սահմանադրական բարեփոխումից հետո ։ Արևմտյան հանրության պահանջներն ընդունելու Ռուսաստանի մերժումը հանգեցրեց ՆԱՏՕ-ի, Եվրամիության, Եվրոպայի խորհրդի և այդ կազմակերպությունների անդամ պետությունների հետ հարաբերությունների կտրուկ սառեցմանը, իսկ հետագայում՝ Ռուսաստանի դեմ քաղաքական և տնտեսական պատժամիջոցների կիրառմանը։
Փետրվարի 28-ին ԱՄՆ-ի նախագահ Բարաք Օբաման հայտարարություն է արել Ուկրաինայի իրադրության և Ռուսաստանի գործողությունների վերաբերյալ՝ նշելով, որ «Ուկրաինայի ինքնիշխանության ցանկացած խախտում խորապես ապակայունացնող կլինի, ինչը չի համապատասխանում ոչ Ուկրաինայի, ոչ Ռուսաստանի, ոչ Եվրոպայի շահերին»։ ԱՄՆ-ն, նրա խոսքով, պաշտպանում Է Ուկրաինայի ինքնիշխանությունը, տարածքային ամբողջականությունը և ժողովրդավարական ապագան ։ Մարտի 1-ին ԱՄՆ-ի Պետդեպարտամենտը հանդես է եկել հայտարարությամբ, որը դատապարտում է «Ռուսաստանի Դաշնության ներխուժումը և Ուկրաինայի տարածքի օկուպացիան» ։ Մարտի 2-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ հեռախոսազրույցի ընթացքում նախագահ Օբաման, նրա մամուլի ծառայության հաղորդագրության համաձայն, հայտարարել է, որ «Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինայի ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության հետագա խախտումը բացասաբար կանդրադառնա միջազգային հանրությունում Ռուսաստանի իրադրության վրա և կհանգեցնի ավելի մեծ քաղաքական և տնտեսական մեկուսացման» ։ Մարտի 3-ին Օբաման իր մերձավոր խորհրդականների հետ քննարկել է «Ռուսաստանի հետագա մեկուսացման» հնարավոր քայլերը՝ ի պատասխան Ղրիմում նրա գործողությունների։ Խորհրդակցության մասնակիցները դիտարկել են Ռուսաստանի նկատմամբ տարբեր տարբերակներ, որոնք կոչված են նրան համոզել «անհապաղ քայլեր ձեռնարկել իրավիճակի ապաԷսկալացման ուղղությամբ»։ Հակառակ դեպքում, նախազգուշացրել են Սպիտակ տանը, դա Մոսկվայի համար «քաղաքական և տնտեսական հետևանքներ» կունենա ։
Մարտի 6-ին տեղի է ունեցել Ուկրաինայի հարցով Եվրախորհրդի արտահերթ նիստը, որտեղ որոշում է կայացվել Ղրիմի՝ Ռուսաստանին միանալու հանրաքվեն անօրինական համարել, քանի որ այն չի համապատասխանում Ուկրաինայի Սահմանադրությանը։ Նիստի մասնակիցները կոչ են արել Ռուսաստանին անհապաղ վերադարձնել իրենց զորքերը իրենց մշտական տեղակայման վայրեր և ապահովել միջազգային դիտորդների մուտքը Ղրիմ, ինչպես նաև բանակցություններ սկսել Ուկրաինայի հետ։ Քանի դեռ դա չի արվել, նիստի մասնակիցները որոշում են կայացրել սառեցնել Ռուսաստանի հետ բանակցությունները վիզաների և գործընկերության մասին նոր համաձայնագրի շուրջ և դադարեցնել «Մեծ ութնյակի» գագաթնաժողովի նախապատրաստումը։ Հայտարարվեց, որ ճգնաժամի լուծումը պետք է գտնվի Ուկրաինայի և Ռուսաստանի միջև բանակցությունների միջոցով՝ օգտագործելով միջազգային բանակցային մեխանիզմը։ Հակառակ դեպքում Եվրամիությունը հայտարարել է լրացուցիչ միջոցներ ձեռնարկելու մտադրության մասին, ներառյալ Եվրոպա ուղևորությունների արգելքը, ռուս պաշտոնյաների ակտիվների սառեցումը և Ռուսաստան-Եվրամիություն հաջորդ գագաթնաժողովի չեղյալ հայտարարումը։ Իսկ եթե Ռուսաստանը շարունակի «Ուկրաինայի իրադրության ապակայունացմանն ուղղված իր գործողությունները», դա կհանգեցնի «երկարաժամկետ հետևանքների», ներառյալ տնտեսական միջոցառումների լայն սպեկտր ։ Նույն օրը՝ մարտի 6-ին, ԱՄՆ-ի նախագահը Գործադիր հրամանագիր է ստորագրել, որը թույլ է տալիս պատժամիջոցներ կիրառել այն անձանց դեմ, որոնք Վաշինգտոնի տեսանկյունից պատասխանատվություն են կրում Ուկրաինայի ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության խախտման համար  ։
Պատժամիջոցներ և Ռուսաստանի հետ համագործակցության սահմանափակում
2014 թվականի մարտի կեսերին, այն բանից հետո, երբ Ռուսաստանը, հակառակ հնչած նախազգուշացումներին, ավարտեց Ղրիմի, ԱՄՆ-ի և Եվրամիության միացումը, Ավստրալիան, Նոր Զելանդիան և Կանադան գործողության մեջ դրեցին պատժամիջոցների առաջին «փաթեթը» ։ Այդ միջոցները նախատեսում էին ակտիվների սառեցում և մուտքի արտոնագրերի սահմանափակումներ սահմանել հատուկ ցուցակներում ընդգրկված անձանց համար, ինչպես նաև պատժամիջոցներ կիրառած երկրների ընկերություններին արգելել գործարար հարաբերություններ պահպանել ցուցակներում ընդգրկված անձանց և կազմակերպությունների հետ ։ Բացի նշված սահմանափակումներից, ձեռնարկվել է նաև տարբեր ոլորտներում Ռուսաստանի և ռուսական կազմակերպությունների հետ շփումների և համագործակցության դադարեցում։
Պատժամիջոցների հաջորդ փուլը կապված էր 2014 թվականի հուլիսի 17-ին Դոնեցկի մարզում Boeing 777-ի աղետի հետ, որի պատճառը, մի շարք պետությունների ղեկավարության կարծիքով, Ռուսաստանի կողմից աջակցվող ապստամբների գործողություններն էին։
Միջազգային կազմակերպություններ
Հյուսիսատլանտյան պայմանագրի կազմակերպություն։
G8 «Մեծ ութնյակ»։
2014 թվականի մարտի 19-ին ազատ առևտրի եվրոպական ասոցիացիան կասեցրել է Ռուսաստանի, Ղազախստանի և Բելառուսի Մաքսային միության հետ ազատ առևտրի գոտու մասին պայմանագրի կնքման շուրջ բանակցությունները ։
Աերոնավիգացիայի անվտանգության եվրոպական կազմակերպություն
Փողերի լվացման դեպ պայքարի խումբ
Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկ
2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Հյուսիսային Ամերիկայի օդատիեզերական պաշտպանության հրամանատարությունը չեղարկել Է Ռուսաստանի հետ համատեղ «Vigilant Eagle» զորավարժությունները, որոնք պետք է անցնեին Ալյասկայի ափերի մոտ ։
2014 թվականին, Ուկրաինայի իրադրության պատճառով, Հյուսիսային խորհուրդը հետաձգել է գարնանային կլոր սեղանի անցկացումը ռուս խորհրդարանականների հետ, որը պետք է կայանար Ստոկհոլմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արտաքին հարաբերություններ Կատեգորիա:2010-ականները Ռուսաստանում Կատեգորիա:Ռուսաստան-Եվրոպական միություն հարաբերություններ
Հայրենիք (սեփականություն)
Հայրենիք, սեփականության իրավունքի հիմնական տեսակը միջնադարյան Հայաստանում :
Ըստ Մխիթար Գոշի դատաստանագրքի, բոլոր հողերի գերագույն սեփականատերը թագավորն էր։ Գոշի այս սահմանման հիմքում ընկած էր այն, որ դեռևս Արշակունիների ժամանակներից Հայաստանում այդպես է եղել և այդպես պետք է շարունակվեր։ Դատաստանագրքում սեփականության իրավունքի սուբյեկտներ են ճանաչվում նաև այլ թե՛ աշխարհիկ, թե՛ հոգևոր անձինք։ Այսպիսով, սեփականության իրավունքի առաջին և հիմնական տեսակը հայրենիքն էր, որը ձեռք էր բերվում «սրով» կամ «առքով»։ Եկեղեցուն և վանքերին պատկանող հողերը նույնպես համարվել են հայրենակալվածքային սեփականություն։ «Հայրենիք» տերմին միարժամանակ նշանակում էր ոչ միայն տվյալ հողատիրության կատեգորիան, այլև ընդհանրապես սեփականություն կազմող գույքը, լիներ այն կալվածք, այգի, դաշտ կամ տուն, ջրաղաց, ոռոգման ցանց և այլն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի սեփականության իրավունք
Այգեպատ կամավորական ջոկատ
Այգեպատ կամավորական ջոկատ, կազմավորվել է 1989 թվականին, Արարատի շրջանի Այգեպատ գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Արարատի մարզում)։ 1989-1993 թվականներին ջոկատը կամ նրա առանձին ազատամարտիկներ մասնակցել են ՀՀ Արարատի (Երասխ), Գորիսի (Արավուս), Եղեգնաձորի (Խաչիկ), Վայքի (Բարձրունի), Կապանի (Սրաշեն), Տավուշի (Պառավաքար) և Արցախի Հանրապետության Շահումյանի (Բուզլուխ), Լաչինի (Ղոչազ) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Հրամանատար՝ Ա․ նահապետյան։ Ջոկատից զոհվել է 1 ազատամարտիկ։
Այգեհովիտ (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)
Աշխարհագրություն
Համայնքը հարթավայրային է, ունի 3829,7 հա տարածք, որից 2101,3 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 1627,2 հա անտառային հողեր։ Համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Հագարի գետը։
Այգեհովիտ համայնքի տարածքով անցնում է «Այգեհովիտ-1» և «Այգեհովիտ-2» ոռոգման ջրատարները։ Համայնքի տարածքում խմելու ջրի համար առկա են թվով 2 գործող անհատական ջրհորներ։
Պատմություն
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ ։
Բնակչություն
2015 թվականին Այգեհովիտ համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 151 մարդ, կա 42 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում էին 28 աշակերտներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
31328-րդ համարը
«31328-րդ համարը», հույն ականավոր գրող Իլիաս Վենեզիսի ինքնակենսագրական վեպը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1924 թվականին։ Վեպում նկարագրված են Վենեզիսի ապրումները, որը թուրք-հունական պատերազմի տարիներին գերի է ընկել թուրքերին և մասնակցել մահվան քայլերթին դեպի Անատոլիայի խորքերը։
Նախապատմությունը
Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին թուրքերը իրագործեցին միլիոնավոր քրիստոնյաների, այդ թվում՝ նաև հույների ցեղասպանություն, որից փրկվելով՝ Վենեզիսների ընտանիքը իր բնօրրանից՝ Այվալըքից փախավ Լեսբոս կղզին։ 1919 թվականին, երբ հունական զորքն ազատագրեց Զմյուռնիան ու շրջակա բնակավայրերը, Վենեզիսները վերադարձան Փոքր Ասիա։ Բայց 1922 թվականի ամռանը թուրքերը վերագրավեցին Այվալըքը, Զմյուռնիան ու շրջական, և 18-ամյա Վենեզիսը գերի ընկավ թուրքերին։ Սրանք պատանուն, ինչպես և քրիստոնյա բնակչության հազարավոր տղամարդ ներկայացուցիչների, նետեցին այսպես կոչված բանվորական գումարտակ, որն ամռան կիզիչ արևի տակ տաժանակիր աշխատանքներ կատարելով՝ պիտի հասներ Անատոլիայի խորքերում թուրքերի հիմնած համակենտրոնացման ճամբարը։ Գերյալներից շատ-շատերը զոհվեցին ճանապարհին. մի մասին գնդակահարեցին շարասյանն ուղեկցող թուրքերը, մի մասին բռնաբարեցին ու կտտանքների ենթարկեցին, մի զգալի մասին էլ ոչնչացրին հիվանդությունները, սովը, անտանելի, անմարդկային պայմանները։ Երեք հազարից ավելի գերյալներից ողջ մնաց ընդամենը 23 մարդ ։ Տասնչորս ամիս անց Վենեզիսն ազատ արձակվեց և կարողացավ վերադառնալ Լեսբոս, որտեղ ծանոթացավ «Կամպանա» («Զանգ») շաբաթաթերթի խմբագիր Ստրատիս Միրիվալիսի հետ։ Վերջինս համոզեց Վենեզիսին, որ գրի առնի և թերթում հրատարակի թուրքական գերության մեջ իր դառնադառը ապրումների, իր անցած տառապալից ուղու պատմությունը։ 1924 թվականին վեպը լույս տեսավ թերթում, իսկ 1931 թվականին դրա ընդլայնված տարբերակը տպագրվեց առանձին գրքով՝ գրական մեծ համբավ բերելով հեղինակին։
1978 թվականին անվանի կինոռեժիսոր Նիկոս Կունդուրոսը էկրանավորեց վեպը (խոսքը «1922» կամ «Զմյուռնիա 1922» կինոնկարի մասին է ։ Կինոռեժիսորը ֆիլմի վերնագրում ցանկացել է ընդգծել թուրքերի կողմից Զմյուռնիայի գրավման տարեթիվը)։ Հունաստանում մինչև 1982 թվականը այս կինոնկարի ցուցադրումն արգելված էր Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարության պահանջով. Թուրքիան պնդում էր, որ ֆիլմի ցուցադրումը կվնասի թուրք-հունական հարաբերություններին։
Վեպի դիպաշարը
Վեպի գործողություններն սկսվում են թուրքերի կողմից Այդինի բնակավայրի գրավման նկարագրությամբ։ Զավթիչները գրավյալ տարածքների բոլոր տղամարդկանց քշում են բանվորական գումարտակ (թուրքերեն՝ «ամելե թաբուրու»)։ Մեկ-երկու օր անց գերյալներից շատերի դեմքերը գունատվում են, բոբիկ ոտքերը, կիսամերկ մարմինները արյունոտվում քարերից, թուրք վերակացուների անգութ մտրակահարումներից ։
Մահվան քայլերթի մասնակիցների կյանքը նկարագրվում է ականատեսի շուրթերով։ Ընթերցողի աչքերի առջև հառնում են սեհմռկելի տեսարաններ. ահա թուրք վերակացուները մեռցնելու աստիճան ծեծում են գերիներից մեկին, մեկ ուրիշին ծանր վիրավոր, անօգնական լքում են, թողնում ամայի ճանապարհին, երրորդին խմբով բռնաբարում են, հետո դարձյալ խմբով կտտանքների ենթարկում, զվաճանում, հրճվում՝ դիտելով, թե ինչպես է տանջամահ լինում... Իսկ վեպի տասնութերորդ գլխում հեղինակը նկարագրում է, թե ինչպես թուրքերը հարկադրում են մի խունբ գերյալների, որ հողի տակ թաքցնեն ցեղասպանությանը զոհ գնացած զմյուռնիացի և մագնեզիացի տասնյակ հազարավոր քրիստոնյաների դիակների մնացորդները ։
Վեպի սկզբում Վենեզիսը ցույց է տալիս, որ մարդկային հարաբերությունների, հույսի դեռևս պահպանված նշույլները գնահատվում են դաժան պայմաններում հայտնված մարդկանց կողմից, բայց աստիճանաբար հույսը ցնդում է, դժբախտության մեջ գտնվող մարդկանց՝ միմյանց օգնության ձեռք մեկնելու հուսահատ ճիգերը կանաց-կամաց մարում են, և նրանք հարյուրավոր սարսափներ տեսնելուց հետո վերջիվերջո անտարբեր են դառնում իրենց ընկերների ճակատագրի նկատմամբ՝ ինչպես բացարձակ քարսիրտ էակներ։
Վեպի վերնագիրը դարձած թվանշանը հենց այն համարն է, որ թուրքական գերության մեջ տրվել է Վենեզիսին ։ Վեպը թարգմանվել ու հրատարակվել է բազմաթիվ ժողովուրդների լեզուներով՝ դառնալով ցեղասպան թուրքերի վայրագ, անմարդկային, սահմռկելի ոճիրները մերկացնող գեղարվեստական ցնցող արտացոլումներից մեկը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ինքնակենսագրական վեպեր Կատեգորիա:Հույն-թուրքական պատերազմ (1919-1922)
Հվիտաուրվատն
Հվիտաուրվատն, Կվիտաուրվատն (Hvítárvatn՝ «Սպիտակ գետի լիճ»), լիճ Իսլանդիայում։
Աշխարհագրություն
Հվիտաուրվատն լիճը գտնվում է Կենտրոնական Իսլանդիայի արևմուտքում, Լաունգհյոկյուդլ սառցադաշտի արևելքում, ծովի մակարդակից 419 մետր բարձրության վրա։ Լճի տարածքը 29,6 կմ² է։ Առավելագույն խորությունը 84 մետր է։
Լճի անունը ծագել է Հվիտաու գետի անունից, որը վերցնում է իր աղբյուրը և թարգմանվում է՝ որպես «սպիտակ ջուր», ինչն էլ ցույց է տալիս սառցադաշտային ծագումը՝ Հվիտաուրվատնա։ Ֆուլակվիսլ գետը հոսում է դեպի լիճ, որն սկիզբ է առնում Լաունջոկուլլի սառցադաշտից։ Բացի այդ, լճի բաց գույնը պայմանավորված է հարակից սառցադաշտի, ջրի հատակ սուզվող, մասերով։ Երբեմն լճի մակերևույթին երևում են լողացող փոքր սառցաբեկորներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սյուդյուրլանդ Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Այգեպար կամավորական ջոկատ
Այգեպար կամավորական ջոկատ, կազմավորվել է 1988 թվականին, Շամշադինի շրջանի Այգեպար գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Տավուշի մարզում)։ Ուներ շտաբ։ 1988-1994 թվականներին մասնակցել է Տավուշի (Այգեպար, Այգեպար-Մոսեսգեղի սահմանագծի «Խորենի ոլորան» տեղամաս) շրջանի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Մարտական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Ս․ Հակոբյանը (ընդհանուր հրամանատար), Դ․ Անիկյանը (տեղակալ), Հ․ Մարգարյանը, Բ․ Բադալյանը, Ա․ Անիկյանը, Ա․ Հովակիմյանը, Բ․ Անիկյանը, շտաբի պետ՝ Ռ․ Գրիգորյանը։ Ջոկատից զոհվել է 5 ազատամարտիկ։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
(970) Պրիմուլա
(970) Պրիմուլա (Primula), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1921 թվականի նոյեմբերի 29-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Այգեստան կամավորական ջոկատ
Այգեստան կամավորական ջոկատ, կազմավորվել է 1990 թվականին, Արարատի շրջանի Այգեստան գյուղում (այժմ՝ Հայաստանի Արարատի մարզում)։ 1990-1993 թվականներին ջոկատը կամ նրա առանձին ազատամարտիկներ մասնակցել են Հայաստանի Արարատի (Երասխ) և Արցախի Հանրապետության Շահումյանի (Բուզլուխ), Լաչինի (Ղոչազ), Մարտակերտի (Հակոբ Կամարի) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Հրամանատար՝ Մ․ Գրիգորյան։ Ջոկատից զոհվել է 2 ազատամարտիկ։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
(970) Պրիմուլա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,559145 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8631 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2552 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1495,34 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,240747 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,03° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1921 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ֆուձի
Ֆուձի|富士市|Ֆուձի-սի}}, հատուկ քաղաքի կարգավիճակ ունեցող բնակավայր Ճապոնիայում։ Ընկած է Հոնսյու կղզում՝ Թյուբու տարածաշրջանի Սիձուոկա պրեֆեկտուրայում, Խաղաղ օվկիանոսի Սուրուգա ծոցի և Ֆուձի գետի ափերին։ Սահմանակից է Սիձուոկա, Ֆուձինոմիա, Նումաձու, Սուսոնո, Գոտեմբա քաղաքներին և Նագաիձումի ավանին ։ Քաղաքի սահմաններում է գտնվում նաև Ճապոնիայի նշանավոր Ֆուձիյամա սարի որոշ հատվածը։ Բնակավայրն ընդհանուր առմամբ զբաղեցնում է 244,95 քառակուսի կիլոմետր տարածք։
Ֆուձիում գործում է ավտոբաղադրիչներ արտադրող Jatco ընկերությունը։
Ժողովրդագրություն
2019 թվականի դեկտեմբերի 1-ի տվյալներով քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 245.015, տնային տնտեսությունների թիվը՝ 106.087 ։ Բնակչության միջին խտությունը կազմել է 1.000 մարդ/ կմ2։ Բնակչության թվով Ֆուձին երրորդ տեղն է զբաղեցնում Սիձուոկա պրեֆեկտուրայում։
Ճապոնիայում անցկացված մարդահամարների տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը վերջին 50 տարիներին շարունակաբար աճել է< ։
Խորհրդանիշեր
Քաղաքի խորհրդանշական ծառը համարվում է կամֆորայի ծառը, ծաղիկը՝ վարդը ։
Կլիմա
Ֆուձիի կլիման բնորոշվում է շոգ ու խոնավ ամառներով և համեմատաբար մեղմ ձմեռներով (Köppen climate classification-ի դասակարգմամբ՝ Cfa)։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը՝ 16.2 °C։ Տեղումերի տարեկան միջին քանակը՝ 2.159.1 մմ (ընդ որում՝ ամենախոնավ ամիսը սեպտեմբերն է)։ Ամենաշոգ ամիսը օգոստոսն է, որի միջին ջերմաստիճանը կազմում է մոտավորապես 27.0 °C, ամենացուրտը՝ հունվարը - 5.8 °C ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր
Կիրիլլովկա (գյուղ, Վոլնովախսկի շրջան)
Կիրիլլովկա (Кирилівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կիրիլլովկա գյուղում բնակվում էր 732 մարդ։
Սֆինքսի հանելուկը
Սֆինքսի հանելուկը (Загадка сфинкса), խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1985 թվականին, ռեժիսոր Վլադիմիր Պեկարի կողմից, ըստ հին եգիպտական որմնանկարների մոտիվների։
Կիրիլլովկա (գյուղ, Վոլնովախսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սֆինքսի հանելուկը
Սյուժե
Մի ժամանակ Հին Եգիպտոսում ապրում էր Ամոնեխտ անունով մի մարդ, որը թագավորական տոհմից էր։ Ամոնեխտը գաղտնի պապիրուսի վրա կարդացել էր, որ Պտախի գերեզմանում թաքնված է մի գիրք, որտեղ գրված է այն, ինչ պետք է կատարվեր Ամոնեխտի և արևի տակ ապրող բոլոր մարդկանց հետ։ Նա որոշում է իմանալ այդ մասին և գնում է գերեզմանի մոտ։ Որպեսցի ներթափանցի գերեզմանի մեջ, Ամոնեխտը արտաբերում է կախարդական «Մեռի՛ր, Պտախ, կորի՛ր, Պտախ, գալիս է ամենակարող Ռան, թող որ ես տեսնեմ սրբազան գիրքը» բառերը։ Հանկարծ լսվում է Սֆինքսի ձայնը. «Երբ սևը դառնա սպիտակ, իսկ սպիտակը` ոսկեգույն, և երբ հարցնողը կստանա հարցի պատասխանը, կբացվեն գերեզմանի դռները, և դու նորից կտեսնես սրբազան գիրքը։ Եթե գուշակես հանելուկը, գաղտնիքը կբացահայտվի, այլապես գերեզման բերող ճանապարհը մոռացիր»։ Ամոնեխտն ուշքի է գալիս անապատում։
Ժամանակ է անցնում, Ամոնեխտի հայրը մահանում է և պատանին դառնում է Եգիպտոսի տիրակալը։ Եվ շատ անգամներ նրան թվում է, թե նա գուշակել է Սֆինքսի հանելուկը, բայց նա ամեն անգամ սխալվում է։
Ամոնեխտը ծերանում է, և նրա աշակերտը նրան հարցնում է. «Արդյո՞ք դու գուշակեցիր Սֆինքսի հանելուկը», իսկ ծերունին պատասխանում է. «Այո։ Սֆինքսը ուզում էր, որ ես իմ կյանքն ապրեմ այնպես, ինչպես պետք է ապրի մարդը. իմ մազերը սպիտակել են, և ոսկեգույնով գրքի մեջ նշվել են իմ արած երեք գլխավոր գործերը, և պատասխանը ստացել է իմ աշակերտը. նա ում ես սիրել եմ ամբողջ սրտով», ասում է Ամոնեխտը և տխրությամբ ավելացնում. «Կատարվեց։ Կյանքն ապրված է»։ Գիշեր է գալիս, և ավարտվում է Սֆինքսի հանելուկը գուշակած մարդու մասին պատմությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1985 մուլտֆիլմեր
Անդրանիկ կամավորական ջոկատ
Անդրանիկ կամավորական ջոկատ, կազմավորվել է 1989 թվականին, Արտաշատում՝ «Սիրիուս» արտադրական միավորման Արտաշատի մասնաճյուղի աշխատակիցներից։ 1989-1994 թվականներին ջոկատը կամ նրա առանձին ազատամարտիկներ մասնակցել են ՀՀ Արարատի (Երասխ), Տավուշի (Պառավաքար), Եղեգնաձորի (Խաչիկ), Գորիսի (Արավուս), Կապանի (Ճակատեն, Արծվիկ) և Արցախի Հանրապետության Շահումյանի (Բուզլուխ), Լաչինի (Ղոչազ), Ֆիզուլիի (Սեյիդահմեդլի) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Հրամանատարներ՝ Կ․ Հովհաննիսյան (հիմնադիր-հրամանատար), Ս․ Հովհաննիսյան։ Ջոկատից զոհվել է 1 ազատամարտիկ։
Ուոլտեր Հյուսթոն
Ուոլտեր Հյուսթոն (Walter Thomas Huston, ), կանադա-ամերիկյան դերասան։
Ռեժիսոր Ջոն Հյուսթոնի հայրը և դերասանուհի Անժելիկա Հյուսթոնի պապը։
Կենսագրություն
Ուոլտեր Հյուսթոնը ծնվել է Տորոնտոյում 1883 թվականի ապրիլի 6-ին (այլ տվյալներով՝ 1884 թվականին)՝ Շոտլանդիայից գաղթածների ընտանիքում։ Իր թատերական կարիերան սկսել է 1909 թվականին, իսկ 1924 թվականին Բրոդվեյում խաղացել է առաջին դերը «Սերը կապանքների տակ» պիեսում։ 1929 թվականին կայացել է նրա կինոդեբյուտը։ Իր լավագույն դերերից մեկը նա խաղացել է իր տղայի՝ Ջոնի «Սիերրա-Մադրեի գանձը» ֆիլմում և արժանացել է «Օսկարի» (1949 թ․)։ Մահացել է մեկ տարի անց՝ իր 67-ամյակի հաջորդ օրը, աորտայի անոթալայնանքից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Կանադացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
Սառա Բաթլեր
Սառա Բաթլեր (Sarah Butler, ), ամերիկացի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Սարա Բատլերը ծնվել է Վաշինգտոն նահանգի փոքր քաղաքներից մեկում ։ Դերասանական կարիերան սկսել է հարազատ քաղաքում։ Թատրոնի հանդեպ հետաքրքրությունը ստիպել է նրան հրաժարվել սպորտից, որը նույնպես դուր էր գալիս նրան։
Դպրոցներում և քաղաքներում նրա թատերական ներկայացումները հաջողություն են բերել նրան։ Սարան որոշել է դառնալ պրոֆեսիոնալ դերասանուհի։ Լոս Անջելեսում քոլեջն ավարտելուց հետո մեկուկես տարի սովորել է թատրոնի և կինոյի վարպետություն՝ Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում։ Մեկ տարի Սարան աշխատել է Դիսնեյլենդում՝ որպես «Գեղեցկուհի»։ Դրանից հետո սկսել է նրա կարիերան կինոյում և թատրոնում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Խաչիկ Բաբայան (ջութակահար)
Խաչիկ Բաբայան (Khachik Babayan), իրանահայ ջութակահար։ Նա Մանուկ Բարիքյանի աշակերտն էր ։
Կյանք
Խաչիկ Բաբայանը ծնվել է 1956 թվականին, Իրանի Թավրիզ քաղաքում։ Նա սկսել է ջութակ նվագել 4 տարեկանից։ Յոթ տարեկանում նա սկսել է ջութակ պարապել ջութակի իր առաջին ուսուցչի` Զավեն Եդիգարյանի հետ։ 1972 թվականին ընդունվել է Թեհրանի երաժշտական կոնսերվատորիա։
1974 թվականին Բաբայանը զբաղեցրել է առաջին տեղը Իրանի ջութակահարների մրցույթում և կրթաթոշակի առաջարկ է ստացել Անգլիայում երաժշտություն ուսամնասիրելու համար։ 1975 թվականին նա սկսել է իր երաժշտական պարապմունքները Երաժշտության արքայական ակադեմիայում Մանուկ Բարիքյանի հետ։ Նա ավարտել է ջութակի բաժինը պարգևներով և 1979 թվականին դարձել է Երաժշտության թագավորական քոլեջի անդամ։ Անգլիայում ապրելիս նա բնակվել է Լոնդոն, W 14 Սթերնդալ փողոցի 54 հասցեում։
2009 թվականի նոյեմբերի 21-ին Բաբայանը Սերոժ Կրադջյանի հետ միասին Գլեն Գոլդ ստուդիայում համերգ է տվել, որի տոմսերը ամբողջովին վաճառվել են։ 2011 թվականի հունվարի 30-ին կայացել է Բաբայանի դեբյուտային համերգը ԱՄՆ-ում, Կալիֆոռնիա նահանգի Գլենդելի առաջին բատիստական եկեղեցում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանցի երաժիշտներ Կատեգորիա:Հայերն Իրանում Կատեգորիա:Հայ ջութակահարներ
(971) Ալսատիա
(971) Ալսատիա (Alsatia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1921 թվականի նոյեմբերի 23-ին Ալեքսանդր Շաումասսեի կողմից Նիցայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,640491 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2154 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0656 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1567,2 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,229709 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,78° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1921 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ալեքսանդր Շաումասսեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Չարլզ III (Մեծ Բրիտանիայի թագավոր)
Չարլզ III (Charles III), լրիվ անունը՝ Չարլզ Ֆիլիպ Արթուր Ջորջ (Charles Philip Arthur George, ), 2022 թվականի սեպտեմբերի 8-ից Միացյալ Թագավորության թագավոր։
Մեծ Բրիտանիայի զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատար, Անգլիայի եկեղեցու գերագույն կառավարիչ և Ազգերի համագործակցության ղեկավար։ Գործող միապետ տասնչորս անկախ պետություններում՝ Ավստրալիա, Անտիգուա և Բարբուդա, Բահամյան կղզիներ, Բելիզ, Գրենադա, Կանադա, Նոր Զելանդիա, Պապուա Նոր Գվինեա, Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ, Սենթ Քիթս և Նևիս, Սենթ Լյուսիա, Սողոմոնի կղզիներ, Տուվալու և Ճամայկա։