cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վիկտոր Վազարելի
Ստեղծագործություն
1965 թվականին զարգացնելով արդեն ստեղծած ձևերը` Վազարելին ստեղծում է օպտիկական պատրանքի հավերժ շարժունակություն։ 1970 թվականին Վազարելին բացում է իր առաջին թանգարանն ու ցուցադրում է իր 500-ից ավելի աշխատանքները։ Երկրորդ մեծ կառույցը Վազարելի ֆոնդն էր Աիքս-էն-Պրովանսում. սա մի թանգարան է, որը ձևավորվել է հենց Վազարելիի կողմից։
Վազարելին մահացել է 1997 թվականին, 90-ամյա հասակում, Փարիզում։
Նրա աշխատանքները ցուցադրվում են աշխարհի տարբեր վայրերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարացի նկարիչներ Կատեգորիա:Հունգարացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Բուդապեշտի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հունգարացի արվեստագետներ
Կառլոս Սալսեդո
Կառլոս Խոել Սալսեդո Էռնանդես (Carlos Joel Salcedo Hernández, ), մեքսիկացի ֆուտբոլիստ, «Այնտրախտ» ակումբի և Մեքսիկայի ազգային հավաքականի պաշտպան։ 2016 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոում անցկացված Օլիմպիական խաղերի և 2018 թվականի աշխարհի առաջնության մասնակից։
Հերման Ջոզեֆ Մյուլլեր
Հերման Ջոզեֆ Մյուլլեր (Hermann Joseph Muller, ), ամերիկացի գենետիկ, Թոմաս Մորգանի աշակերտը, ֆիզիոլոգիայի և բժշկության բնագավառում Նոբելյան մրցանակիր դափնեկիր (1946)՝ ռենտգենյան ճառագայթների ազդեցության տակ մուտացիաների հայտնաբերման համար։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմց և Ճապոնիայի Հիրոսիմա և Նագասակի քաղաքների ատոմային ռմբակոծությունից անմիջապես հետո նրա ստացած մրցանակը հանրության ուշադրությունը հրավիրեց ճառագայթահարման վտանգավոր հետևանքների վրա։ Աշխարհը մտնում էր սառը պատերազմի փուլ, իսկ Մյուլլերն օգնեց բարձրացնել հանրության ուշադրությունը միջուկային պատերազմի հնարավոր հետևանքների վրա ։ ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի (1933-1949, 1990 թ.) թղթակից անդամ։
Կառլոս Սալսեդո
Ակումբային կարիերա
Սալսեդոն ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել «Գվադալախարա» ակումբի ակադեմիայում։ 2008 թվականին Էռնանդեսը հեռացել է հայրենի քաղաքից և մի որոշ ժամանակ խաղացել Տիգրես դե լա Ունիվերսիդադ Աուտոնոմա դե Նուևո-Լեոն և ամերիկյան «Ռեալ Սոլթ Լեյք» ակումբների երիտասարդական թիմերում։ 2013 թվականի մայիսի 5-ին կանադական Վանկուվեր Ուայթքեփս ակումբի դեմ խաղում Կառլոսը կատարել է իր նորամուտը MLS-ում ։ Նույն թվականին Սալսեդոն դարձել է MLS-ի գավաթի և «Լամար Հանթի» գավաթի խաղարկությունների եզրափակչի մասնակից։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 20-ին «Կոլորադո Ռեպիդզ» ակումբի դեմ խաղում Կառլոսը խփել է իր առաջին գոլը «Ռեալի» կազմում ։
Հերման Ջոզեֆ Մյուլլեր
Ռենտգենյան ճառագայթների հետևանքով գենային մուտացիայի հայտնաբերումը
Մյուլլերը 1926 թվականի ընթացքում ընթացքում կատարեց մի շարք կարևորագույն բացահայտումներ։ Նոյեմբերին, նա անցկացրել է երկու փորձարկումներ տարբեր ռենտգենյան ճառագայթների չափաբաժիններով։ Այդ փորձերի արդյունքում նա նկատեց հստակ քանակական հարաբերություն ճառագայթային եւ մահացու մուտացիաների միջև։ Բեռլինում կայացած հինգերորդ միջազգային գենետիկայի կոնգրեսում Մյուլլերի «Գենետիկ մոդիֆիկացիայի խնդիրները» խորագրով ելույթը սենսացիա առաջացրեց մամուլում։
Կառլոս Սալսեդո
Ակումբային կարիերա
2015 թվականի սկզբին Կառլոսը վերադարձել է Մեքսիկա՝ պայմանագիր կնքելով «Գվադալախարա» ակումբի հետ։ Հունվարի 19-ին ՈւԱՆԼ Տիգրեսի դեմ խաղում Սալսեդոն կատարել է իր նորամուտը Մեքսիկայի առաջնությունում ։ Մարտի 2-ին կայացած «Մոնտերեյ» ակումբի դեմ խաղում Կառլոսը խփել է իր առաջին գոլը թիմի կազմում ։
Հերման Ջոզեֆ Մյուլլեր
Ռենտգենյան ճառագայթների հետևանքով գենային մուտացիայի հայտնաբերումը
Մյուլլերի միջազգային հեղինակության հետ մեկտեղ սկսեց ընդարձակվել նրա լաբորատորիան, քանի դեռ տեղի չէր ունեցել Մեծ դեպրեսիան։ Դա մի դժվար ժամանակահատված էր Մյուլլերի թե մասնագիտական, և թե անձնական կյանքում։ Գերհոգնածության և աճող ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով Մյուլլերը 1932 թվականին ինքնասպանության փորձ կատարեց։
Կառլոս Սալսեդո
Ակումբային կարիերա
2016 թվականին Կառլոսը վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է իտալական «Ֆիորենտինա» ակումբ ։ Սեպտեմբերի 25-ին «Միլան» ակումբի դեմ խաղում Կառլոսը կատարել է իր նորամուտը իտալական Սերիա Ա-ում ։ 2017 թվականի ամռանը Սալսեդոն վարձավճարով (գնելու հնարավորությամբ) տեղափոխվել է գերմանական «Այնտրախտ» ակումբ ։ Սեպտեմբերի 9-ին Մյոնխենգլադբախի «Բորուսիա» ակումբի դեմ խաղում Կառլոսը կատարել է իր նորամուտը Բունդերսլիգայում ։ Մրցաշրջանի արդյուքում Կառլոսն օգնել է իր թիմին նվաճել Գերմանիայի գավաթը։
Հերման Ջոզեֆ Մյուլլեր
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռադիոկենսաբանություն Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիալիստներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Կոռնելի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսաբաններ
Կառլոս Սալսեդո
Միջազգային կարիերա
2015 թվականի ապրիլի 16-ին ԱՄՆ-ի ազգային հավաքականի դեմ ընկերական հանդիպման ժամանակ Սալսեդոն կատարել է իր նորամուտը Մեքսիկայի ազգային հավաքականի կազմում ։
2015 թվականի ամռանը Սալսեդոն ընդգրկվել է հավաքականի հայտացուցակում՝ մասնակցելու Չիլիում անցկացվող Ամերիկայի գավաթի խաղարկությանը։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Չիլիի հավաքականի դեմ խաղին ։
2016 թվականի ամռանը Կառլոսը Մեքսիկայի օլիմպիական հավաքականի կազմում մասնակցել է Ռիո դե Ժանեյրոյում անցկացվող Օլիմպիական խաղերին։ Մրցաշարի ընթացքում նա խաղացել է Գերմանիայի, Ֆիջիի և Հարավային Կորեայի օլիմպիական հավաքականների դեմ։ Ֆիջիի հավաքականի դեմ խաղում Սալսեդոն գոլ է խփել։
2017 թվականին Սալսեդոն մասնակցել է Ռուսաստանում անցկացվող Կոնֆեդերացիաների գավաթի խաղարկությանը։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Նոր Զելանդիայի և Պորտուգալիայի ազգային հավաքականների դեմ խաղերին։
2018 թվականին Սալսեդոն ընդգրկվել է հավաքականի հայտացուցակում՝ մասնակցելու աշխարհի առաջնությանը, որն անցկացվել է Ռուսաստանում։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Գերմանիայի, Հարավային Կորեայի , Շվեդիայի և Բրազիլիայի հավաքականների դեմ խաղերին։
Ձեռքբերումներ
Թիմային
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
BBK Electronics
BBK Electronics LTD, Չինաստանի առաջատար կենցաղային էլեկտրոնիկայի արտադրողներից մեկը։ BBK Electronics կազմակերպությունների խումբը ստեղծվել է 1995 թվականին Դուան Յունպինի նախաձեռնությամբ։ Կազմակերպության գործարաններում էլեկտրոնիկայի արտադրությունը բաժանված է երեք ուղղությունների. աուդիոտեխնիկա, վիդեոտեխնիկա, կապ և հեռահաղորդակցություն, կենցաղային էլեկտրոնիկա։ BBK Electronics-ը տեխնիկա է մատակարարում աշխարհի ավելի քան երեսուն երկրներում. դեպի Չինաստան, Ռուսաստան, ԱՄՆ, Թայլանդ, Ուկրաինա, Շվեդիա, Էստոնիա, Բելառուս, Լատվիա, Մոլդովա և այլն։ Կազմակերպության արտադրանքը դուրս է գալիս «步步高» ապրանքանիշի տակ Չինաստանում, «BBK» Ռուսաստանում, ԱՊՀ երկրներում, Բալթյան հանրապետություններում և Հոնկկոնգում։ Բացի դրանից ընկերությանն են պատկանում «OPPO», «OnePlus» և «Vivo» ապրանքանիշերը   ։
Կազմակերպության արտադրանքի սպասարկման և աջակցության աշխատանքներոով Ռուսաստանում և ԱՊՀ երկրներում զբաղվում է «Управляющая Сервисная Компания» ՓԲԸ-ն, որի սահմաններում էլ աշխատում տեխնիկական աջակցության ֆորումը և ընդհանուր ինֆորմացիոն կենտրոնը։
BBK
Բացի տարբեր մասնագիտական մրցանակներից, որոնց BBK-ի արտադրանքը  պարբերաբար արժանանում է անընդհատ փորձարկումների և արձագանքների միջոցով, ընկերությունը ստացել է ժողովրդական ճանաչում՝ չորս անգամ դառնալով հեղինակավոր մրցանակի դափնեկիր «МАРКА №1 В РОССИИ»    :
BBK Electronics-ը համագործակցում է համաշխարհային առաջատար էլեկտրոնիկայի արտադրությամբ զբաղվող կազմակերպությունների հետ, ինչպիսիք են RealTek, MediaTek, Sigma, M-Star, Ali Corporation և այլն։
OPPO
Եվրոպային եւ ԱՄՆ-ում BBK Electronics-ը արտահանում է իր արտադրանքի OPPO անվան տակ։ 2005 թվականի մարտին Շվեդիայում ստեղծվել է OPPO USA ընկերությունը, որը, հիմնականում, պատասխանատու է Հյուսիսային Ամերիկայում OPPO արտադրանքի և բրենդի առաջխաղացման խթանման համար։
Աստղածաղիկ չինական
Աստղածաղիկ չինական ։ Պատկանում է աստղածաղկավորների ընտանիքին։
Տարածում
Ծաղկի վայրի տեսակները տարածված են Արևելյան Ասիայում։
Կառուցվածք
Ուղղաձիգ բույս է, բարձրությունը՝ 15-80 սմ, ցրված կամ կոմպակտ սաղարթով։ Ունի փնջաձև արմատային համակարգ։
Բնութագիր
Լայնորեն տարածում ունի հատկապես մշակության մեջ։ Հայտնի են այս ծաղկի շուրջ 600 տեսակներ, որոնք ունեն տարբեր ձևի ու գույնի ծաղիկներ, տարբեր է նաև ցողունների բարձրությունները։ Ցողունը կանգուն է, ճյուղավորվող, բարձրությունը՝ 10-100 սմ։ Տերևները հերթադիր են, ամբողջաեզր, երբեմն՝ ատամնաեզր։ Ծաղկաբույլը՝ զամբյուղ, եզրային ծաղիկները՝ բազմերանգ։ Ծաղկում է հուլիսից մինչև ուշ աշուն։ Պտուղը փուփուլավոր, գորշադարչնագույն, սեպաձև, հակադիր ձվաձև սերմնապտուղ է։ Գեղազարդիչ է։ Մեր պայմաններում մշակվում է անմիջապես բաց գրունտում ցանք կատարելու միջոցով, ինչպես նաև սածիլմամբ
Տեսակներ
Ամենատարածված խմբերն են. ասեղնաձև (բարձրությունը՝40-50, ծաղկի տրամագիծը՝ 9-10 սմ, օգտագործվում է ծաղկեփնջերում և ձևավորումներում), Ունիկում (բարձր՝. 50-60, ծաղկի տրամագիծը՝ 11-12 սմ, օգտագործում են ծաղկեփնջերում և ձևավորումների համար), Ռադիո (ունի նույն ցուցանիշները), Ջայլամի փետուր (բարձր.՝ 60-70, ծաղկի տրամագիծը՝ 12-13 սմ, օգտագործում են ծաղկեփնջերում), Կոմետա (բարձր.՝ 60-65, ծաղկի տրամագիծը՝ 10-11 սմ օգտագործվում է ծաղկափնջերի և ձևավորման համար), Քաջվարդանման (բարձր.՝ 40-50, ծաղկի տրամագիծը՝ 8-10 սմ։ Օգտագործումը նույն է), Ամերիկյան թփային (բարձր.՝ 60-70 սմ, ծաղկի՝ տրամագիծը՝ 12-13 սմ, օգտագործումը նույն է), Տրիումֆ (բարձր.՝ 20-25 սմ, տրամագիծը՝ 7-8 սմ, օգտագործվում է ծաղկադեկորատիվ ձևավորումներում), Վիկտորիա (բարձր.՝ 35-40, ծաղկի տրամագիծը՝ 9-10 սմ) և այլն։
Գրականություն
Կատեգորիա:Աստղածաղկավորներ
Ժամհայր (անձնանուն)
Ժամհայր, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն ժամ և հայր բառերից։ Հավանաբար նշանակում էր «եկեղեցասեր մարդ»։ Անվան իգական ձևն է Ժամխաթուն։ Հիշատակվել է մեկ անգամ Արցախի Հախում գյուղի մոտ՝ Շխմուրատայ վանքի մի խաչքարի անթվական արձանագրության մեջ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Բիբելրիդ
Բիբելրիդ  (Biebelried), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Կիտցինգեն շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1190 մարդ (2010 թվականի 31 դեկտեմբերի տվյալներով), տարածքը՝ 22.70 ։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 6 75 113։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Անդրանիկ Օզանյանի հուշարձան (Ջրահովիտ)
Տվյալներ
Կիսանդրին տեղադրված է պատվանդանի վրա. հուշարձանի բարձրությունը 4 մետր է, որից 1,5 մետրը քանդակի բարձրությունն է։ Անդրանիկ Օզանյանի հուշարձանի աջ և ձախ կողմերում տեղադրված են հուշաքարեր, որոնցից մեկը նվիրված է 1915 թվականի եղեռնի, մյուսը՝ 1988 թվականի երկրաշարժի զոհերի հիշատակին։ Ներքևի մասում տեղադրված են գյուղի զոհված ազատամարտիկների հուշաքարերը։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1990 թվականի մայիսի 28-ին ։
Նյութ
Նյութը՝ բրոնզ, բազալտ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի հուշարձաններ
Գայանե Մալումյան
Գայանե Մալումյան, հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։
Կենսագրություն
Գայանե Մալումյանը ծնվել է 1957 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Կիրովական (ներկայիս՝ Վանաձոր) քաղաքում։ Սովորել է Վանաձորի Խ. Աբովյանի անվան թիվ 9 դպրոցում։
1974-1978 թվականներին սովորել է Կիրովականի պետական մանկավարժական ինստիտուտում, որն ավարտել է գերազանցության դիպլոմով։ 1978-1981 թվականներին սովորել է Հայաստանի Հանրապետության գիտությունների ազգային ակադեմիայի Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրայի առկա բաժնում՝ «Խորհրդահայ գրականություն» մասնագիտությամբ։ 1989 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ «Պ. Սևակի «Անլռելի զանգակատուն» պոեմի գաղափարական բովանդակությունն ու պոետիկան» վերնագրով և ստացել գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ 2005 թվականին ստացել է դոցենտի գիտական աստիճան։
Աշխատություններ և հոդվածներ
Գայանե Մալումյանը հրատարակել է մի շարք գիտական հոդվածներ՝ նվիրված դասական և ժամանակակից գրողների ստեղծագործությանը.
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Պարզ նյութ
Կատեգորիա:Ընդհանուր քիմիա Կատեգորիա:Պարզ նյութեր
Կապույտ մզկիթ (Թավրիզ)
Թավրիզի կապույտ մզկիթ (պարս  مسجد کبود‎ (Masjed-e Kabud)), հայտնի պատմական մզկիթ է Իրանի Թավրիզ քաղաքում։ Մզկիթն ու մի քանի այլ հասարակական շինություններ կառուցվել են 1465 թվականին՝ Շահ Ջահանի հրամանով, ով ղեկավարում էր Կարա-Կոյունլուների պետությունը։ Մզկիթն ամբողջությամբ պատված է եղել կապույտ խճանկարով։
Երկրաշարժ և վերանորոգում
1779 թ երկրաշարժի ժամանակ մզկիթը լուրջ վնասվել է և դրանից մնացել է միայն մուտքը։ Երկրաշարժի հետևանքով փլվել են մզկիթի գմբեթները։ Մզկիթի ավերակները առանց վերականգնվելու մնացել են 150 տարի։ Վերակառուցումը սկսվել է 1973 թ` Իրանի Մշակույթի նախարարության վերահսկողությամբ և շարունակվում է մինչ օրս։ 1976 թ հիմնանորոգման աշխատանքներն ավարտվեցին և իրականացվեցին հիմնական փոքր գմբեթի վերականգման աշխատանքները` Մոհամմադ Ռեզա Մեհմանարիի նախագծով։ Մզկիթի ներքին ու արտաքին սալիկապատման աշխատանքները շարունակվում են մինչ օրս։
Ճարտարապետություն և սալիկապատում
Թավրիզի Կապույտ մզկիթն իր յուրահատուկ սալիկապատմամբ և յուրահատուկ նաշխերով ու հատկապես օգտագործված լաջվարդ գույնով, հռչակված է որպես Իսլամի Փիրուզա։ Ճարտարապետական կառույցն ազերիական է։ Մզկիթի կառույցը քառակուսի է։ Մզկիթում եղել են ջրավազան և կրոնական դասարաններ։ Բացի այդ, մզկիթն ունեցել է սենյակներ` ապաստարան փնտրողների համար։
Մզկիթի հիմնական կառույցը աղյուսային է։ Ունի յոթ փոքր գմբեթներ։ Գմբեթները ծածկել են հիմնական հրապարակի արևելյան ու արևմտյան շաբեսթանների տանիքները և մզկիթի մուտքը։ Շաբեսթանները փոքրիկ սենյակներ են, որտեղ ժամանակին եղել են կացարաններ։ Հատկանշական է, որ մզկիթի գմբեթների կառուցապատման մեջ չի օգտագործվել երկաթբետոնե հիմք։ Դա պատճառ է դարձել, որ գմբեթների վերանորոգումը շատ դժվար լինի։ Մզկիթի հիմնական շինությունը տեղակաված է մեծ հրապարակի վրա, որը քառակուսի է։ Մզկիթը մոառռաղ սալիպատկման տեխնիկայի և բազմերանգ սալիկի ու աղյուսի համադրության արդյունքում հռչակվել է որպես Իսլամի Փիրուզա։ Մզկիթի ամենատեսարժան մասերից է առաստաղը, որում օգտագործվել են ոսկի ու լաջվարդ։ Այն եզակի է իր տեսակի մեջ։ Մզկիթի կառուցապատման համար օգտագործված սալիկների վրա գրություններն արված են Քուֆի և Սոլս տեսակի ձեռագրերով։ Դրանցից կարելի է հասկանալ, որ այս վայրը եղել է Ջահան Շահի հաղթանակները նշելու վայրը։ Մզկիթի պատին ամրացված արձանագրության վրա գրված է Նեյմաթոլլա Բեն Մոհամմադ Ալ Բաբաի անունը, ով եղել է մզկիթի գեղանկարների հեղինակը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Թավրիզի մզկիթներ Կատեգորիա:Գմբեթավոր կրոնական շենքեր և կառույցներ
Մոնտե դի Պրոչիդա
Մոնտե դի Պրոչիդա (Monte di Procida), քաղաք Իտալիայի Կամպանիա մարզի Նեապոլ գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 13273 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտություն կազմում է 4424 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 3 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 80070: հեռախոսային կոդ՝ 081։ Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Մարիան։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հեռուստավերահսկում
Հեռուստավերահսկում, օբյեկտների վիճակի ավտոմատ վերահսկում, իրագործվում է հեռուստամեխանիկայի միջոցներով ։ Ընդգրկում է հեռուստաչափումը և հեռուստաազդանշումը։
Հեռուստավերահսկումը կիրառվում է տեխնիկական տարբեր սարքավորումների վրա։ Առաջին սարքավորումներից մեկը, որի վրա կիրառվել է հեռուստավերահսկման տեխնոլոգիան, հեռագրասարքն է։ Այժմ հեռուստավերահսկման ամենատարածված սարքը կարելի է համարել հեռակառավարման վահանակը։ Հեռուստավերահսկումը կիրառվում է նաև այն պայմաններում, երբ անհնար է ուղղակի փոխազդել սարքավորմանը, օրինակ՝ երբ վերջինս իրենից վտանգ է ներկայացնում կամ գտնվում է անհասանելի վայրում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հեռուստամեխանիկա Կատեգորիա:Կապ
Չիկոնիո
Չիկոնիո  (իտալ․՝ Ciconio), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 345 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 115 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 3 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10080։ Հեռախոսային կոդը՝ 0124։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Պողոս առաքյալը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Կոմուանյի վարչակազմ
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.ciconio.to.it/
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ապարների ջրաթափանցություն
Ապարների ջրաթափանցություն, ապարների ջուր անցկացնելու հատկությունը։
Ապարների ջրաթափանցությունը կախված է Բացարձակ ջրամերժ ապարներ չկան, մեծ ճնշման դեպքում, երկրաբանական երկարատև ժամանակի ընթացքում բոլոր ապարներն էլ ջրաթափանց են։ Սակայն, այն ապարները, որոնց ծակոտիները շատ փոքր են, ընդունված է անվանել ջրամերժ։
Ապարների ջրաթափանցություն չափում
Ապարների ջրաթափանցությունը չափվում է ժամանակի միավորի ընթացքում ապարի միավոր ընդլայնական կտրվածքով անցնող ջրի շարժման արագությամբ և արտահայտվում է ծծանցման գործակցով (միավորներն են՝ սմ/վրկ, մ/օր ևն)։ Ծծանցման գործակիցը որոշվում է Դարսիի օրենքով՝ V = kl, որտեղ V-ն ծծանցման արագությունն Է, k–ն՝ ծծանցման գործակիցը, l-ը՝ ճնշման գրադիենտը, որը հավասար Է ճնշման անկման և ծծանցման ճանապարհի երկարության հարաբերությանը՝ h/l։
Տեսակներ
Ըստ ջրաթափանցության, ապարները բաժանվում են երեք խմբի Շերտավոր և թերթավոր, ապարները տարբեր ուղղություններով ունեն տարբեր ջրաթափանցություն։ Ծծանցման գործակիցը որոշվում է լաբորատոր և բնական պայմաններում, վերջին դեպքում հետազոտվում է ներծծումը շուրֆերում, կատարվում են փորձնական արտամղումներ հորատանցքերից և շուրֆերից։
Կատեգորիա:Ապարներ
Տերցինիո
Տերցինիո (Terzigno), քաղաք Իտալիայում՝ Կամպանիա մարզի Նեապոլի գավառում։ Սահմանակից է Բոսկոռեալե, Բոսկոտրեկազե, Օտտավիանո, Պոջոմարինո, Սան Ջուզեպե Վեզուվիանո համայնքներին ։
Բնակչությունը կազմում է 16 977 մարդ (2004 թվական), բնակչության խտությունը կազմում է 688 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 23 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 80040, հեռախոսային կոդ՝ 081:
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Անարատ հղության եկեղեցին։ Տոնը նշվում է ամեն տարի դեկտեմբերի 8-ին։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Քարե կղզի
Քարե կղզի, կղզի Նևա գետի գետաբերանում` Սանկտ Պետերբուրգի կենտրոնում։ 1920 թվականից 1989 թվականը պաշտոնական անվանումն է եղել «Աշխատավորների կղզի» ։
Պատմություն
Լեգենդը ասում է, որ Քարե կղզու հարավային ափի դիմաց, Նևա գետի ներքևի մասում, պառկել էր մի հսկայական ժայռ ջրի բարձունքին, ինչպես քար։ Հետևաբար, կղզին այդպես էլ կոչվել է։
Երբ Սանկտ Պետերբուրգը նոր սկսում էր կառուցվել, Քարե կղզին եղել է նրա հեռավոր ծայրամասում։ Այնուամենայնիվ, հենց իր պատմության առաջին տարիներին այն կապված է եղել Ռուսաստանի բազմաթիվ նշանավոր մարդկանց հետ։
1713 թվականին — քաղաքի հիմնադրումից 10 տարի հետո — բնակության կանցլեր է եղել Գավրիիլ Գոլովկինը։
Արվարձան Սանկտ Պետերբուրգում
Արդեն 1765 թվականին կայսրուհի Եկատերինա II-ը վերջ է դնում իշխանությանը կանցլերների կղզում և վերադարձնում է նրան կայսրության ազգանվան սեփականությունը, տալով թագաժառանգին, արքայազն` Պավել Պետրովիչին ( Պավել I )։ Պավելի պալատը կառուցել է Յուրի Ֆելտենը, ստեղծվել է վանդակներով Ամառային այգի. այգին պլանավորել է ոչ պակաս հայտնի Տոմա դե Տոմոն— հեղինակ Բորսայի սյուն Վասիլեվսկի կղզում։
Երկու առավել հայտնի պատմական շենքերը կանգնեցված է Կամեննօստրովսկովո պողոտայում — ամենամեծ մայրուղին կղզում։ Այս տները կառուցվել են Պավլի գահակալման ժամանակաշրջանում։
Ալեքսանդր I-ի և նրա կրտսեր եղբոր` Նիկոլայ I-ի օրոք կղզին դարձավ հասարակական կյանքի կենտրոնը։
Կառլոս Սայադյան
Կենսագրություն
1959 -1964 թվականներին սովորել է Հակոբ Կոջոյանի անվան գեղարվեստի դպրոցում։ 1968 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1975 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա - թատերական ինստիտուտը։ 1979 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է։
Քարե կղզի
Արվարձան Սանկտ Պետերբուրգում
Նիկոլայ II-ի օրոք կղզում հայտնվեց բազմաթիվ ամառանոցներ։ Այստեղ կառուցել են իրենց տները արդյունաբերող` Նիկոլայ Պուտիլովը և վաճառական` Սերգեյ Ելիսեևը, պրոֆեսոր` Վլադիմիր Բեխտերևը և իրավաբան`Վիկտոր Պլանսոնը, ճարտարապետ` Ռոբերտ Մելցերը, ինժեներ` Սերգեյ Չայեվը և ճանապարհորդ, հիմնադիր` Հարբինը, երկաթուղային ինժեներ` Նիկոլայ Սվիագին (Մեծ ծառուղի, 10)։
Կառլոս Սայադյան
Կենսագրություն
Գործերից պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, ԺԱԹ-ում, Մխիթարյան միաբանության թանգարանում ։
Քարե կղզի
Հետհեղափոխական ժամանակաշրջան
1918 թվականին բոլոր առանձնատները ազգայնացվել և հանձնվել է մանկական գաղութին։ Երեսնական թվականների կեսին նախկին առանձնատները համատեղել են մի բարդ նոմենկլատուրային տնակներում։ Քարը վերածվել է «կղզի խուլ ցանկապատերով»։ Խորհրդային իշխանության տարիներին տեղադրվել է նաև մի քանի հանրային առողջարաններ։ Ամառանոց Գաուսվալդ — առողջարան մետաղական գործարան։ Վերակառուցումը սկսելուց հետո, շատ հանգստավայրեր փակ էին, որոշ առանձնատներ տրվել են մասնավոր ձեռքերում (առանձնատուն Ֆոլլենվեյդերա 1993 թվականից 2010 թվականը տեղակայված է եղել Դանիայի գլխավոր հյուպատոսարանում)։ Որոշ առանձնատներ լքված են, փտած և կործանված (առանձնատուն Պոլովցեվա, ամառանոց Գաուսվալդ)։ 2008 թվականին, Ռուսաստանի Դաշնության նոր նախագահի ընտրություններից հետո Քարե կղզում ընդլայնվում են տարածքները, վերահսկողության տակ էր Ռուսաստանի Դաշնության նախագահական գործերը, ստեղծվեց համալիր և պահակազոր ՌԴ-ի նախագահի անվտանգության համար։ Նախատեսվում էր, որ նստավայրի հիմնանորոգումից հետո Քարե կղզում այցելությունները դեպի Պետերբուրգ կարող է կանգնել և այս անգամ մուտքը Քարե կղզի կսահմանափակվի ։. Հետագայում տարածվեց հաստատել, որ օբյեկտը կոչվում է Կ-4 հիմնանորոգումից հետո դառնում է «Պետական հյուրերի նստավայրը» ։.
Կառլոս Սայադյան
Ստեղծագործություններ
Ստեղծել է հիմնականում կոմպոզիցիաներ՝
Քարե կղզի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի կղզիներ
Կառլոս Սայադյան
Ստեղծագործություններ
Կառլոս Սայադյանի նկարների հիմնական հերոսը կինն է՝ իր թեթևությամբ, ռոմանտիզմով, գերող նրբությամբ։
Ցուցահանդեսներ
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Բուխարեստում (1988), Լոս Անջելեսում (1989, 1999, 2004), Աթենքում (1996), Աբու Դաբիում (1996), Երևանում (1998, 2004), Բեյրութում (2017, Համազգային ցուցասրահ) և այլուր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1948 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 18 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Ապխտում
Նշանակություն
Ծխի պարունակած քիմիական նյութերը (ալդեհիդներ, կետոններ, թթուներ, խեժեր, սպիրտներ, ֆենոլներ և այլն) սննդամթերքին տալիս են յուրահատուկ գույն, հաճելի հոտ և համ, բարձրացնում նրա դիմացկունությունը։ Ծխով ապխտելու դեպքում գերադասելի է սաղարթավոր ծառերի (կաղնի, հաճար, թխկի, լաստենի, կաղամախի) փայտը կամ թեփը։
Ձկնեղենի տաք ապխտում
Ձկնեղենի տաք ապխտում կատարվում Է 80°C–ից 140 °C ջերմաստիճանում՝ 3—4 ժամվա ընթացքում։ Սառը ապխտման դեպքում ձկնեղենը մշակվում է 28 °C–ից 32 °C ծխի մեջ՝ 2—4 օրվա ընթացքում։
Մսեղենի ապխտում
Մսեղենի ապխտում կիրառվում է հումապխտած երշիկեղենի պատրաստման ժամանակ։ Տաք եղանակով պատրաստում են ապխտած կամ կիսաապխտած երշիկեղենը, ինչպես նաև խոզի, տավարի և ոչխարի միսը։ Ապխտման տևողությունը կախված է ջերմաստիճանից, հումքի բաղադրությունից, երշիկի հաստությունից, մսի կտորի քաշից, աղ դնելու եղանակից։ Երշիկեղեն սառը եղանակով ապխտելիս մշակում են 7 օր՝ 18 °C–ից 22 °C, տաքը՝ 12—48 ժամվա ընթացքում՝ 32 °C–ից 43 °C ջերմաստիճանում։ Խոզի, տավարի և ոչխարի մսի ապխտումը տևում է 6—120 ժամ՝ 20 °C–ից 45 °C, իսկ տավարի չորացրած միսը՝ 55 °C–ից 57 °C ջերմաստիճանում։
Մթերքների ապխտում
Մթերքները սովորաբար ապխտում են աղ դրած վիճակում, որը ոչ միայն հեշտացնում է ծխի գազերի ներթափանցումը մթերքի ներքին շերտերը, այլև բարձրացնում է նրա դիմացկունությունը, որն անհրաժեշտ է երկարատև պահպանման համար։ Կիրառում են նաև էլեկտրաստատիկ ապխտում (10—60 կվ լարման էլեկտրական դաշտում) և անծուխ ապխտում, երբ մթերքները մշակում են փայտի չոր թորումից ստացված զանազան ապխտող նյութերով։
Մի շարք երկրներում ապխտում են մշակվող մսեղենի մինչև 40%–ը։
Կատեգորիա:Սննդի մշակում Կատեգորիա:Սննդի պահածոյացում
Բարձրամոլեկուլային միացություններ
Բարձրամոլեկուլային միացություններ, նյութեր, որոնց մոլեկուլները կազմված են քիմիական կապերով միացած հարյուրավոր և հազարավոր ատոմներից։ Բարձրամոլեկուլային միացությունների մեծ մասի բնորոշ առանձնահատկությունն այն է, որ նրանց մոլեկուլներում ատոմների միևնույն խումբը կրկնվում է բազմակի անգամ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Պոլիմերներ
Նաղշե Ջահան
Նաղշե Ջահան հրապարակ ( / Maydâne Naqše Jahân), ինչպես նաև Իմամի հրապարակ ( / Maydane Imam), խոշոր հրապարակ Իրանի Սպահան քաղաքում։ Ներառված է Իրանում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։
Անվանում
Ներկայումս հրապարակը հայտնի է Նաղշե Ջահան անվանմամբ (‎ / Maydane Naqše Jahan, թարգմանաբար` աշխարհի նախշ)։ Նախքան 1979 թ. Իրանի իսլամական հեղափոխությունը, հրապարակը կոչվում էր Շահի հրապարակ ( / Maydane Šah).
Պատմություն
1598 թ., երբ Սեֆյան դինաստիայի շահ Աբբաս I-ը (Շահ Աբաս) որոշեց մայրաքաղաքը Ղազվինից տեղափոխել Սպահան, որը գտնվում էր երկրի կենտրոնական շրջանում, որոշվեց ամբողջությամբ վերակառուցել և վերապլանավորել նոր մայրաքաղաքը։ Որոշվեց քաղաքի կենտրոնական և հիմնական մասը կառուցել Զայանդեռուդ գետի աջ ափին։ Քաղաքի գլխավոր ճարտարապետը փիլիսոփա և պոետ Շեյխ Բահաադին Ալ Ամիլին էր։ Քաղաքի կառուցման ամենագլխավոր պլաններից էին Նաղշե Ջահան հրապարակը և Չահարբաղ փողոցը (թարգմանաբար` չորս այգի)։ Նաղշե Ջահան հրապարակը դարձավ քաղաքի կենտրոնը, որի շուրջն էլ կառուցվեցին Սպահանի ճարտարապետական գլուխգործոցների մեծ մասը։ Շահ Աբբասի հրամանով, պետական, կրոնական և ուսումնական հաստատությունների մեծ մասը կառուցվեցին հրապարակի շուրջը։ Ինքը` Շահ Աբբասը, բնակվում էր հրապարակի արևմտյան մասում տեղակայված Ալի Ղափու պալատում։
Հրապարակի պատմաճարտարապետական հուշարձաններ
Շահ Աբբասի օրոք, հրապարակի գլխավոր կառույցը համարվում էր Ալի Ղափու պալատը, որտեղ ապրում էր Շահն իր ընտանիքով։ Պալատը տեղակայված է հրապարակի արևմտյան մասում։ Հրապարակի ամենահայտնի պատմական հուշարձաններից է Իմամի մզկիթը (Պատմական անվանումը`Ջամե Աբբասի մզկիթ և Շահի մզկիթ), որը համարվում է Սպահանի ամենախոշոր մզկիթը և աշխարհի խոշորագույն մզկիթներից մեկը։ Իմամի մզկիթը գտնվում է հրապարակի հարավային մասում։ Հրապարակից մի քանի կլիոմետր հեռավորութան վրա գտնվում է Ջամե կամ ուրբաթօրյա մզկիթը, որը ոճով նման է Իմամի մզկիթին։ Նաղշե Ջահան հրապարակի մյուս կարևոր կառույցնեից է Շեյխ Լյութֆուլլայի մզկիթը, որը տարբերվում է իր գեղեցկությամբ։ Մզկիթը տեղակայված է հրապարակի արևելյան մասում։ Հրապարակի հյուսիսային մասում տեղակայված է Սպահանի շուկան։ Այն համարվում է Իրանի խոշորագույն շուկաներից մեկը, որը ձևավորվել է Սելջուկների դինաստիայի ժամանակաշրջանում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Սպահանի հրապարակներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իրանում Կատեգորիա:Սպահանի տեսարժան վայրեր
Վանյա (Կիեբակայի վտակ)
Վանյա (Ваня), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բաշկորտոստան հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Կիեբեկ գետի ձախ ափից 36 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 13 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Բելայա ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Բիրսկ, գետի ենթաավազանը Բելայա գետն է, գետի գետային ավազանը Կամա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Իգիշուկ
Իգիշուկ, հայկական անուն։ Առաջացել է հայերեն էգ և իշուկ բառերից։ Սեռը հայտնի չէ, սակայն էգ-ը ցույց է տալիս, որ իգական է ։ Հիշատակված է 1311 թվականից հետո գրված անթվական մի հիշատակարանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անհայտ սեռի հայկական անձնանուններ
Շարակնոց (4657)
Շարակնոց (4657), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4657 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1691 թվականին Դավիթ դպիր գրիչի կողմից Ղրիմում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 30.5X21 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 256 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։  Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 253բ, հետագայի՝ 254բ (1771թ.), 254ա (1823թ.), 255ա (1796-1831թթ.) :
Ալասնայա
Ալասնայա (Аласная), գետ Կամչատկա թերակղզի Ռուսաստանում։ Թափվում է Մեծ Խապիցա գետից՝ ձախ ափին 51,2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 23 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Տնկարան
Տնկարան, կարող է նշանակել
Կան նաև խառը տնկիներներ, որտեղ բոլոր կուլտուրաներն աճեցվում են միևնույն տնտեսությունում։
Կատեգորիա:Տնկարան
Սերգեյ Գուրենկո
Սերգեյ Վիտալևիչ Գուրենկո (Сяргей Вітальевіч Гурэнка, ), բելառուս նախկին ֆուտբոլիստ և ֆուտբոլիային մարզիչ։ Բելառուսի ազգային հավաքականի նախկին ավագ։
Սարգիս Ստեփանյան (բժիշկ)
Սարգիս Ստեփանյան, հայ բժիշկ, դեղագործ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Հա­լե­պի նա­հան­գի Մա­րա­շի գա­վա­ռի Չեր­քեշ բնա­կա­վայ­րում։ Դե­ղա­գոր­ծա­կան կրթու­թյուն է ու­նե­ցել և դե­ղա­գործ աշ­խա­տել։
Մա­հա­ցել է 1916 թվականի մա­յի­սի 11-ին, Իրա­քում, Քութ-էլ Ամա­րա­յի հի­վան­դա­նո­ցում, ժան­տախ­տից։
Գրականություն
Հայ բժշկու­թե­ան տո­ւած զո­հե­րը, ցու­ցա­կագ­րո­ւած վա­ւե­րա­կան փաս­տե­րով, Կ. Պո­լիս, 1919։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ Կատեգորիա:1916 մահեր Կատեգորիա:Մայիսի 11 մահեր Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Սերգեյ Գուրենկո
Ակումբային
Սերգեյ Գուրենկոն Բելառուսի Գրոդնո քաղաքի № 6 մանկապատանեկան մարզադպրոցի սան է։ Խաղացել է Գրոդնոյի «Նեման» ակումբում, ապա տեղափոխվել Մոսկվայի «Լոկոմոտիվ», որտեղ անցկացրել է մի քանի մրցաշրջան և գրավել իտալական «Ռոմա» ակումբի մարզիչ Ֆաբիո Կապելոյի ուշադրությունը. 1999 թվականին տեղափովել է «Ռոմա»։ Նոր ակումբում Սերգեյ Գուրենկոն թիմի կազմում տեղ գրավելու համար մրցակցել է Կաֆուի, Սամուելի, Կանդելայի ու Ալդաիրի հետ և կես տարվա ընթացքում դաշտ է դուրս եկել միայն ութ անգամ։ Արդյունքում ակումբը որոշել է Սերգեյ Գուրենկոյին վարձավճարային հիմունքներով կես տարով ուղարկել իսպանական «Սարագոսա», որտեղ նրան հաջողվել է տեղ գրավել թիմի հիմնական կազմում և հաղթել Իսպանիայի գավաթի խաղարկությունում։ Այնուհետև Սերգեյ Գուրենկոն վերադարձել է Իտալիա՝ համալրելով «Պարմա» ակումբի շարքերը, սակայն այդտեղ ևս երկար չի մնացել և տեղափոխվել է «Պյաչենցա», որտեղ նրան վերջապես հաջողվել է դառնալ հիմնական կազմի խաղացող. ակումբի կազմում նա մասնակցել է Իտալիայի առաջնության 25 հանդիպման և խփել մեկ գոլ՝ գրավելով «Միլանի» դարպասը։ Սակայն ակումբն անցել է Սերիա В, ինչի պատճառով Սերգեյ Գուրենկոն հեռացել է Իտալիայից ու վերադարձել «Լոկոմոտիվ», որի կազմում 2004 թվականին դարձել է Ռուսաստանի չեմպիոն։ Նա «Լոկոմոտիվի» երկրպագուների UnitedSouth միության կողմից ճանաչվել է 2008 թվականի մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստ։ 2009 թվականին Սերգեյ Գուրենկոն տեղափոխվել է Մինսկի «Դինամո», որտեղ էլ ավարտել է ֆուտբոլիստի կարիերան նույն թվականին։
2014 թվականին 41-ամյա Սերգեյ Գուրենկոն Մինսկի «Պարտիզան» ակումբի կազմում մասնակցել է Բելառուսի երկրորդ լիգայի յոթ հանդիպման. իր նորամուտը նա կատարել է ապրիլի 27-ին՝ առաջին տուրի՝ «Կլեցկ» ակումբի դեմ արտագնա խաղում (3։0) ։
Հավաքականում
Բելառուսի ազգային հավաքականում իր դեբյուտը կատարել է 1994 թվականի մայիսի 25-ին՝ Ուկրաինայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում (1։3)։ Սահմանել է ռեկորդ Բելառուսի ազգային հավաքականում անցկացված խաղերի քանակով. ազգային թիմի կազմում նա մասնակցել է 80 հանդիպման և խփել երեք գոլ։ 2009 թվականի հոկտեմբերին Ալեքսանդր Կուլչիյը նախ կրկնել է Գուրենկոյի ռեկորդը հավաքականում անցկացրած խաղերի թվով, ապա գերազանցել այն։
Մարզչական
Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելուց անմիջապես հետո Սերգեյ Գուրենկոն նշանակվել է Մինսկի «Դինամո» ակումբի գլխավոր մարզիչ, եղել է ակումբի մարզչական շտաբի կազմում ։ Սակայն մեկ տարի անց նա թողել է պաշտոնը ։ Հետագայում նա գլխավորել է Ժոդինոյի «Տորպեդո ԲելԱԶ» ակումբը ՝ այդ պաշտոնում մնալով երկու տարի ։ 2012 թվականի օգոստոսի 31-ին նա նշանակվել է Մինսկի «Դինամոյի» , սակայն շուտով կրկին լքել է ակումբը ։
Որոշելով շարունակել իր մարզչական կարիերան՝ Սերգեյ Գուրենկոն վերադարձել է Ռուսաստան և ընդգրկվել «Կրասնոդարի» մարզչական շտաբի կազմում, սակայն հեռացել է Սլավոլյուբ Մուսլինի պաշտոնից ազատվելուց հետո ։ 2014 թվականի փետրվարին դարձել է «Սպարտակ-Նալչիկ» ակումբի մարզիչ , նույն թվականի հուլիսին նշանակվել է «Ամկարի» ավագ մարզիչ Սլավոլյուբ Մուսլինի մարզչական շտաբում։ Հետագայում Սերգեյ Գուրենկոն Սլավոլյուբ Մուսլինի հետ տեղափոխվել է բելգիական «Ստանդարդ», որտեղ երկուսն էլ աշխատել են երեք ամիս ։
Ընտանիք
Սերգեյ Գուրենկոն ամուսնացած է, ունի երկու որդի՝ Արտյոմն (ծնվել է 1994 թվականին) ու Նիկիտան (ծնվել է 1998 թվականին), և մեկ դուստր՝ Պոլինան (ծնվել է 2008 թվականին) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելառուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բելառուս ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեալ Սարագոսայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դինամո Մինսկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բելառուսի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Գևորգ Իսրայելյան
Գևորգ Ավանեսի Իսրայելյան, հայ զինվորական, Փառքի երեք աստիճանի շքանշանների ասպետ ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1920 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Ներքին Ազնիկ գյուղում։ Փառքի շքանշանի ասպետ։ Երբ հրապարակվել է ԽՍՀՄ-ի Գերագույն խորհրդի կողմից Փառքի շքանշանի երեք աստիճանը, բոլորն անհամբերությամբ սպասում էին, թե ով է այդ շքանշանը կրող առաջին երջանիկը։ Նա հայ ժողովրդի փառավոր զավակն էր։ Մահացել է 1986 թվականին Տաջիկստանի Ռեգար քաղաքում ։
Ռազմական կարիերա
182-րդ հրաձգային դիվիզիայի 140-րդ գնդի բատալիոնի հրամանատարի տեղակալ։ Զորակոչվել է Կարմիր բանակ 1940 թվականից մինչև 1941 թվականի հուլիսի 22-ը ընկած ժամանակահատվածում։ Գևորգ Իսրայելյանը ապրել է նահանջի ծանր օրեր։ Հերոսի անունը արագ տարածվել էր ճակատում։ Պատերազմում առաջին Փառքի շքանշանի ստացման մասին գրել են թիկունքի շատ թերթեր, ինչպիսիք են «Պրավդա», «Կռասնայա զվեզդա» թերթերը։ Փառքի շքանշանի երրորդ աստիճանը Գևորգ Իսրայելյանը ստացել է 1943 թվականի նոյեմբերի 17-ին, երկրորդ աստիճանը` 1944 թվականի ապրիլի 27-ին, առաջին աստիճանը` 1945 թվականի մարտի 1-ին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին մասնակցել է մարտական գործողություններին հյուսիսարևմտյան, ապա` մերձբալթյան ճակատում։ Կարմիր բանակի գլխավոր քաղաքական ղեկավարությունը հայերենով և ռուսերենով լույս ընծայեց գեղարվեստական թերթոն, որը պատմում էր Իսրայելյանի մասին։ «Նա Փառքի շքանշանի առաջին ասպետն է։ Իսրայելյանը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի առաջին օրերին կռվում է ԽՍՀՄ ժողովրդի թշնամու դեմ։ Խփիր և վերացրու գերմանացիներին, ինչպես սերժանտ Իսրայելյանը»,-գրված էր թերթում։ Գևորգ Ավանեսի Իսրայելյանը նաև պարգևատրված է «Կարմիր աստղ», «Կարմիր փառք» շքանշաններով և «Մարտական վաստակի համար» մեդալով։
Սամորա
Սամորա (Zamora), քաղաք և մունիցիպալիտետ Դուերո գետ վրա, որով այստեղ 14-րդ դարում ձգվում էր կամարե 16 կամուրջ։
Գևորգ Իսրայելյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ զինվորականներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Սամորա
Տեղեկատու տվյալներ
Մտնում է Կատալոնիա պրովինցիայի կազմում, ինչպես նաև Կաստելիա և Լեոն ինքնավար մարզերի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տերրա դել Պան շրջանում։ Տարածքը՝ 10,5 կմ²։ Բնակչությունը՝ 65998 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 250 կմ հեռավորության վրա։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 852 թվականին արաբների կողմից։ Ֆերդինանդ 1-ին Մեծը հողերի բաժանման ժամանակ, Սամորան բաժանեց Ուրակեի աղջիկների միջև։ Նրա եղբայրը՝ Սանչո 2-րդը, Սիդայի օգնությամբ միավորեղ իր հոր հողերը և իշխեց նրանց վրա, բացի Սամորայից։ Երբ նա իր զորքերը ուղղեց դեպի Սամորա, սպանվեց դավադիրների կողմից։ Հաջորդ տարի (1073) Սամորան ղեկավարեց Ալֆոնս 6-րդը։
Պատերազմի ժամանակ Սամորայում կաստիլյական ժառանգությունը մինչև 1475 թվականը ղեկավարեցին պորտուգալացիները, ովքեր չէին ընդունում Իզաբելլային չէինընդունում որպես Կաստիլիայի օրենքով թագուհի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Microsoft Excel
Microsoft Excel-ը նախատեսված է աղյուսակային տեսքով տվյալների հետ աշխատելու համար, մասնավորապես՝
Microsoft Excel-ը նախատեսված է տնտեսագետների, հաշվապահների, ինժեներների, գիտաշխատողների, ինչպես նաև՝ բոլոր նրանց համար, ովքեր աշխատում են թվային տվյալների մեծ զանգվածների հետ։ EXCEL անվանումն առաջացել է Executable Cells կապակցությունից, որը նշանակում է "հաշվարկվող բջիջներ", սակայն շատերն էլ պնդում են, որ ծագումը ֆրանսերեն Excellent (գերազանց) բառից է։
Excel-ում գրաֆիկի տեսակներ
Առավել կարևոր հասկացություններ, որոնցից օգտվում են գրաֆիկների հետ աշխատելու սկզբունքները նկարագրելուց։ Կախված տվյալների ներկայացման գրաֆիկական ձևից` կան գրաֆիկների տարբեր տեսակներ (աղյուսակ 1)։ Excel-ը գրաֆիկ ստեղծում է որոշակի տվյալների հիման վրա։ Գրաֆիկը կախված է այն տվյալներից, ըստ որոնց կառուցված է այն, և դրանք փոփոխելուց մեխանիկորեն փոխվում է նաև գրաֆիկը։
Գրաֆիկի հիմնական տարրեր
Գրաֆիկի կառուցման համար կան բազմաթիվ տեսակներ։ Ստորև ներկայացված է դրանից մի քանիսը։
Աղյուսակ 1
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մայքրոսոֆթ Օֆիս Կատեգորիա:Ինֆորմատիկա
Կառլոս Աբովյան
Կառլոս Շավարշի Աբովյան (Կալո), հայ նկարիչ։
Կենսագրություն
Կառլոս Աբովյանը ծնվել է 1937 թվականին Կիրովականում (այժմ՝ Վանաձոր)։ Մասնագիտացել է ինքնակրթությամբ։ Ստեղծագործել է հիմնականում դիմանկարի ժանրում։ Աբովյանի կտավներին յուրահատուկ են խորհրդապաշտությունը, գունային ոչ կաղապարային լուծումները, դինամիկան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Մետա (մունիցիպալիտետ)
Մետա  (Meta), քաղաք Իտալիայի Կամպանիա մարզի Նեապոլ գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 7943 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտություն կազմում է 3848 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 2 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 80062: հեռախոսային կոդ՝ 081։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Սան Մարիո դե Լաուրոն։ Կոմուանյի մոտակայքում գտնվում են Պիանո դե Սորետո և Վիկո Եկունենսե կոմունաները։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Նավային բաք
Նավային բաք՝ նավային, վերնաշինվածք նավի քթամասում, նախատեսված է վերին տախտակամածը հանդիպական ալիքի ողողումից պաշտպանելու, նավի չխորասուզվելու հատկությունը բարձրացնելու (փակ բաք) և ծառայական նպատակների համար։ Բաքի տախտակամածում տեղակայվում են խարսխային և կառանման հարմարանքներ։ Երբեմն բաքում տեղավորվում են բեռների զետեղարաններ կամ նավախցիկներ։ Նավի իրանի մեջ թաղված (սովորաբար մինչև բարձրության կեսը) բաքը անվանում են կիսաբաք։
Կատեգորիա:Ծովագնացության եզրեր Կատեգորիա:Նավի մասեր
Բելգիայի բալետ
Բելգիայի բալետ, 1705 թվականին Դը լա Մոննե թատրոնում կազմակերպվել է առաջին բալետային խումբը: Բեմադրվել են Բ․ Լյուլիի, Ա․ Ռետուշի օպերա–բալետները։ 1819–1831 թվականներին Պետիպան բելգիական կոմպոզիտորների երաժշտությամբ բեմադրել է 15 ներկայացում։ 1830–1890-ական թվականներին Բրյուսելում բեմադրություններ են տվել Բարտոլոմենը, Անիելը, Դեպլասը, Հյուսը, Լ․ Պետիպան, Ֆ․ Հանսենը, Պուանյին, Լաֆֆոնը և Զ․ Աարակկոն։ Հանդես են եկել եվրոպական հայտնի պարուհիներ Մ․ Տալիոնին, Ֆ․ էլսլերը և ուրիշներ։ 19-րդ դարի վերջին թատրոնի խաղացանկում տեղ են գտել է Մատիեի և բելգիական հայտնի կոմպոզիտորներ Յա․ Բլոկսի, Ֆ․ Ֆլոնի ու Լ․ Դյուբուայի բալետները։ 20 -րդ դարի սկզբին բեմադրվել են Վ․ դ’էնդիի, Դ․ Լովերինսի բալետները։ 1960 թվականից Դը լա Մոննե թատրոնում պայմանագրով աշխատում է «20-դարի բալետը» խումբը, որ կազմակերպել է ֆրանսիական բալետմայստեր Մ․ Բեժարը։ Նրա ներկայացումներից են՝ Ի․ Ֆ․ Ատրավինսկու երաժշտությամբ՝ բալետների երեկո (1960 թվական), «էմոնի չորս որդիները» (1960 թվական), Բեթհովենի 9-րդ սիմֆոնիայի երաժշտությամբ՝ «Խնդության ձոն» (1964 թվական), Հ․ Բեռլիոզի երաժշտությամբ՝ «Ռոմեո և Ջուլիետ» (1966 թվական), հնդկական երաժշտությամբ՝ «Բախտի» (1968 թվական)։
Բուխբրուն
Բուխբրուն  (Buchbrunn), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Կիտցինգեն շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1041 մարդ (2010 թվականի 31 դեկտեմբերի տվյալներով), տարածքը՝ 4,57 ։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 6 75 114։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Բացասական դիմադրություն
Բացասական դիմադրություն, էլեկտրական շղթայի տարրի հատկություն, արտահայտվում է հոսանքի նվազմամբ, երբ լարման անկումը մեծանում է։ Այսինքն, հոսանքի ու լարման փոփոխությունները ըստ նշանի տարբեր են՝ ։ Շղթայի բացասական դիմադրությամբ տարրը էներգիա չի սպառում, այլ տալիս է շղթային։ Դա կատարվում է շղթայի էներգիայի պաշարը լրացնող և նրա կազմի մեջ մտնող լրացուցիչ որևէ աղբյուրի էներգիայի հաշվին։
Կատեգորիա:Էլեկտրական շղթաներ
Բելգիայի թատրոն
Բելգիայի թատրոն, Բելգիայի անկախ պետության կազմավորումից հետո (1830 թվական) թատրոններ են բացվել Դենտում (1847 թվական), Անտվերպենում («Ազգային թատրոն», 1853 թվական), Բրյուսելում («Ազգային բեմ», 1883 թվական, «Ֆլամանդական թատրոն», 1864 թվական, 1895 թվականից՝ «Ֆլամանդական թագավորական թատրոն»)։ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին Բելգիայի թատրոնի զարգացման վրա մեծ ազդեցություն են գործել սիմվոլիստ դրամատուրգներ Մ․ Մետեռլինկի, Շ․ վան Լեբերգի, ժ․ Ռոդենբախի, Մ Դյուտերմի երկերը։ 19-րդ դարի 90-ական թվականներին բանվորական շարժման վերելքի տարիներին երևան է եկել Է. Վերհառնի «Արշալույսներ» առաջին սոցիալական դրաման։ 20-րդ դարի 20–30-ական թվականներին բելգիական դրամատուրգիայի խոշոր դեմքերից են Դ․ վան Զիպը, Շ․ Սպաակը, Մ․ դը Դելդերոդը, Ֆ․ Կրոմելինկը (ֆրանսիայի լեզվով), Հ․ Տեյրլինկը, Դ․ Մարտենսը (ֆլամանդական լեզվով)։ Հին թատրոններից բացի (Բրյուսելում՝ «Դյու պարկ», «Դը Դալերի», Անտվերպենում՝ «Ազգային թագավորական թատրոն», «Նիդերլանդական կամերային թատրոն») գործում են «Լը Ռիդո»-ն (հիմնվել է 1942–1943-ական թվականներին), «Դը լա Բուրս»-ը (հիմնվել է 1948 թվականին) Բրյուսելում, պետական թատերախումբը Դենտում։ Բեմադրվում են Հ․ Հենսենի, Հ․ Կլաուսի, ժ․ Պ․ Սարտրի, Բ․ Բրեխտի, Ա․ Միլլերի, Պ․ Վայսի, է․ Օլբիի և ուրիշների պիեսները։ Թատերական կադրեր են կրթում Բրյուսելի թագավորական կոնսերվատորիան, ֆլամանդական թագավորական կոնսերվատորիայի դրամատիկ արվեստի դպրոցը։
Կատեգորիա:Թատրոններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բելգիայի արվեստ
Պեչ
Պեչ (Pécs ), քաղաք Հունգարիայի հարավ-արևելքում, Մեչեկ սարի հարավային ստորոտին։ Վարչական կենտրոնը Բարանիան է։ Բնակչությունը 146 581 մարդ (2014), Հունգարիայի հինգերորդ ամենամեծ քաղաքն է։ Պեչը Էսսենի և Ստամբուլի հետ 2010 թվականին ընտրվել է Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաք։
Ալեստար
Ալեստար (Алестар), գետ Կամչատկա թերակղզի՝ Ռուսաստանում։ Թափվում է Շանուչ գետի՝ ձախ ափին 51,2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 21 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Վարյաժ (գետ)
Վանյա (Варяж), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բաշկորտոստան հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Գերեիկա գետի ձախ ափից 45 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 18 կմ։
Պեչ
Աշխարհագրություն և տրանսպորտ
Քաղաքը Բուդապեշտից գտնվում է 200 կմ դեպի հարավ-արևմուտք, Խորվաթիայի սահմանից գտնվում է 30 կմ հեռավորության վրա։ Ճանապարհի ժամանակը գնացքով Բուդապեշտից 3 ժամ է ։ Գնացքները հասնում են հունգարական խոշոր քաղաքներ՝ Վիեննա, Օսեիկ և Սարաևո։
Ալեստար
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Վարյաժ (գետ)
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կամսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Բելայա, գետի ենթաավազանը Բելայա գետն է, գետի գետային ավազանը Կամա ։
Պեչ
Աշխարհագրություն և տրանսպորտ
Քաղաքային տրանսպորտը ներկայացված է ավտոբուսային երթուղիների ցանցում։ 1913 թվականից մինչև 1960 թվականը քաղաքում գործել է տրամվայ, բայց 1960 թվականին այն վերացվել է։
Քաղաքի մոտ գտնվում է Պեչ-Պոգան օդանավակայանը։ Օդանավակայանը բացվել է 2006 թվականին և դարձել է միջազգային հինգերորդ օդանավակայանը՝ Հունգարիայում։
Ալեստար
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Վարյաժ (գետ)
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Երաժշտական պարբերույթ
Պարբերույթ, երաժշտության մեջ՝ մտքի բարձր կազմակերպված, հարաբերականորեն ինքնուրույն և ավարտված, էքսպոզիցիոն շարադրանքը, հիմնականում հոմոֆոնիայում։ Կառուցվածքը, մեծ մասամբ, քառակուսի է՝ կազմված երկու նախադասությունից, որոնք, որպես կանոն, սկսվում են միանման, բայց ավարտվում տարբեր կադանսներով (երկրորդը՝ լրիվ կադանսով)։ Միանման նախադասություններից կազմված պարբերույթը կոչվում է չկրկնվող կառուցվածքի պարբերույթը։ Տոնայնականառումով պարբերույթն լինում է միատոն այն ական և մոդուլացվող։ Անհավասարաչափ նախադասություններից կազմված պարբերույթի մեջ, մեծ մասամբ, ընդլայնված է լինում երկրորդը։ Եթե պարբերույթը պարզորոշ չի բաժանվում նախադասությունների, կոչվում է միաձույլ։ Սովորաբար, պարբերույթը կազմում է խոշոր ստեղծագործության բաղկացուցիչ մաս, սակայն կարող է հանդես գալ նաև որպես ավարտված ստեղծագործություն (պրելյուդ, պար, երգ և այլն)։ Որպես երաժշտության մտքի կառուցվածքային տարր, պարբերույթն առաջ է եկել ժողովրդական ստեղծագործության մեջ, որտեղ, մինչև այժմ էլ, պահպանվում է հատվածների հարաբերության, տևականության և մեղեդիական նյութի կրկնման ու հանգավորման սկզբունքներով ավելի ազատ և բազմազան ձևերով։ Հայ գեղջուկ երաժշտության մեջ պարբերույթը, հաճախ, ամբողջական երգն է, բաղկացած մի դեպքում՝ մեղեդիապես նման, բայց տարբեր հանգավորվող նախադասությունների, այլ դեպքում՝ միանման հանգավորվող տարբեր նախադասությունների հաջորդականությունից։ Բնորոշ է անհավասարաչափությունը։ Աշուղական և հոգևոր մոնոդիկ երաժշտության մեջ հանդիպում են համեմատաբար բարդ կառուցվածքի բազմահատված պարբորույթներ։
Պեչ
Պատմություն
Քաղաքը առաջացել է մոտ 2 հազար տարի առաջ, չնայած հնագիտական պեղումները քաղաքի գոյությունը ապացուցում են ելնելով Պեչի տարածքում գտնվող բնակավայրից՝ IV հազարամյակից մինչև մեր օրեր։ Քաղաքը գտնվել է հռոմեկան Պանոնիա նահանգում և կոչվել է Սոպինե (Սոպիանա)։ Սկսած IV դարից քաղաքում ստեղծվել է քրիստոնեական համայնք։ Այդ ժամանակահատվածի քրիստոնեական գերեզմանոցները պահպանվել են մինչև մեր օրերը, որոնք ընդգրկված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մշակութային ժառանգությունների ցանկում։ Կայսրությունների կործանման շրջանում անցնում է բարբարոսների իշխանության տակ։ Ավարական կագանի վերացումից հետո անցնում է սլավոնների իշխանության տակ, ապա կցվում է Սրբազան Հռոմեական կայսրությանը։ Քաղաքը առաջին անգամ հիշատակվում է 871 թվականին զալցբուրգական փաստաթղթերում` Կվինկե-Էկլեզիե անվանումով կամ Հինգ եկեղեցիներ, գերմաներեն Ֆյունֆկիրհեն (Fünfkirchen): Ժամանակակից հունգարական անվանումը սլավոնական փոխառությունն է։ 1000 թվականից դառնում է Հունգարիայի մարզային կենտրոններից մեկը, եպիսկոպոսական նստավայրի և Բարանիայի կոմիտատի գլխավոր քաղաքը։ XI դարում քաղաքում կառուցվել է մայր տաճարը, իսկ XII դարում քաղաքում մեծ վերելք է ապրում քանդակագործական դպրոցը։ 1937 թվականին Պեչում բացվել է Հունգարիայի առաջին համալսարանը, որը սակայն գործել է ավելի քան 100 տարի։
Վարյաժ (գետ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Պեչ
Պատմություն
Հունգարացիների պարտությունից հետո 1526 թվականին թուրքական զորքերը գրավեցին և թալանեցին քաղաքը, իսկ 1543 թվականին այն ամբողջությամբ անցավ Օսմանյան կայսրության իշխանության տակ։ Ինչպես մյուս հունգարական քաղաքներում, այստեղ էլ քրիստոնեական եկեղեցիները վերածվեցին մզկիթների և կառուցվեցին բազմաթիվ շենքեր՝ թուրքական ճարտարապետությամբ։
Երաժշտական պարբերույթ
Կատեգորիա:Երաժշտություն
Պեչ
Պատմություն
Պեչը թուրքերից ազատվել է 1686 թվականի հոկտեմբերին և դարձել է Հաբսբուրգների կայսրության մի մասը։ Թուրքական կառավարման տարիներին հունգարական քաղաքի բնակչությունը խիստ կրճատվել է, քանի որ այդ ժամանակ խրախուսվում էր մարդկանց հոսքը գերմանական քաղաքներ և հարավ-սլավոնական գաղութներ։ XVIII դարի սկզբին քաղաքի բնակչության գրեթե կեսը կազմում էին սլավոնները, երբ հունգարացիները կազմում էին բնակչության միայն մեկ քառորդը, այդ ժամանակ գերմանացիները նույնպես կազմել են բնակչության մեկ քառորդը։
1907 թվականին քաղաքը թալանվել է հակահաբսբուրգական զորքերի կողմից՝ Ֆերենց Ռակոցու գլխավորությամբ։ Դրանից հետո քաղաքը երկար ժամանակ ապրել է խաղաղ պայմաններում և բարգավաճել է։ Մինչև 1777 թվականը քաղաքը եղել է եպիսկոպոսների տեղական նստավայրը, ապա նրան շնորհվել է ազատ թագավարական քաղաքի կարգավիճակ։
1848-1849 թվականների հունգարական հեղափոխության ժամանակ քաղաքը կարճ ժամանակով գրավվել է խորվաթական բանակի կողմից։ 1867 թվականին քաղաքում կառուցվել է երկաթուղի, որը 1882 թվականից քաղաքը կապում է Բուդապեշտի հետ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի վերջում Պեչը գրավված էր սերբ զորքերի կողմից։ Պատերազմի արդյունքում Հունգարիան կորցնում է իր հարավային և հարավարևելյան հողերը, որոնք անցնում են Ռումինիային և Սերբիային և մինչև 1921 թվականի օգոստոսը չկար հստակություն արդյոք Պեչը կմնա Հունգարիայի կազմում։ Պեչի համալսարանը վերացվել էր XV դարում, ապա 1921 թվականին, այն բանից հետո, երբ պարզ է դարձել որ Պեչը մնում է Հունգարիայի կազմում, այնտեղ է տեղափոխվել Բրատիսլավիայի համալսարանը, որը մտել է Չեխոսլովակիայի կազմի մեջ։