cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Շատո Գայար (Էն)
Շատո Գայար (Château-Gaillard), համայնք Ֆրանսիայում, Ռոն Ալպեր մարզի Էն գավառում։ Մտնում է Ամբերյո ան Բյուժե համայնքի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Բելլե շրջանի օկրուգը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 01089։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 1818 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Նիբլ
Նիբլ (Nibles, Nibles), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպերի գավառում։ Մտնում է Լա Մոտ դյու Կեր կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Ֆորկալկե։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04137։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 45 մարդ։
Կլիմա
Նիբլի կլիման միջերկրածովային է։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 40 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 25-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 14-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 65,90%%, 1999 թվականին եղել է՝ 71,0 %)։ 26 աշխատունակ բնակիչներից 21-ը աշխատում էին (11 տղամարդ և 10 կին), անաշխատանք էին 5-ը (2 տղամարդ և 3 կին)։ 14 անգործ մարդկանցից 5-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 6-ը թոշակառու, 3-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Տադեուշ Կոնդրատ
Տադեուշ Կոնդրատ (Tadeusz Kondrat, ), լեհական թատրոնի, կինոյի, հեռուստատեսության և կաբարեի դերասան։
Կենսագրություն
Տադեուշ Կոնդրատը ծնվել է 1908 թվականի ապրիլի 8-ին Պշեմիսլում ։ Նա չի սովորել դերասանական դպրոցում, բայց 1932 թվականին տվել է դերասանական քննություն։ Թատրոնում իր դեբյուտը նշել է 1927 թվականին, խաղալով Պոզնանի, իսկ այնուհետև Կրակովի, Լոձի, Կատովիցեի և Վարշավայի թատրոններում։ 1954 թվականին խաղացել է նաև կաբարեում և 1957-ից 1979 թվականներին հանդես է եկել «հեռուստատեսային թատրոնի» ներկայացումներում։ Տադեուշը մահացել է 1994 թվականի հունիսի 19-ին «Սկոլիմուվում Դերասանների Տան», որը գտնվում է Կոնստանցին Եզերնայի քաղաքում։ Թաղված է «Հին Պովոնզկիում», Վարշավայում։
Նրա եղբայրն է եղել դերասան Ժոզեֆ Կոնդրատը, իսկ որդին՝ դերասան Մարեկ Կոնդրատը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Լեհ դերասաններ
Արտաշես Էմին
Արտաշես Գևորգի Էմին, հայ թարգմանիչ։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1991)։ ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2015) ։
Կենսագրություն
Արտաշես Էմինը ծնվել է 1961 թվականին Երևանում՝ բանաստեղծ Գևորգ Էմինի ընտանիքում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, այնուհետև` ասպիրանտուրան։ Եղել է Երևանի պետական համալսարանի Վիլյամ Սարոյանի անվան կենտրոնի վարիչ, Զորյան ինստիտուտի բանավոր ժառանգության հավաքի հայաստանյան ծրագրերի համակարգող ։
Դասավանդել է ԱՄՆ Միչիգանի և Հարվարդի համալսարաններում։ 1996 թվականից «Բաբելոն» թարգմանչական գործակալության սեփականատերն է ։
Արտաշես Էմինի թարգմանությունները տպագրվել են հայկական հանդեսներում և մամուլում` «Գարուն», «Արտասահմանյան գրականություն», «Ուրարտու» և այլն։ Թարգմանել է անգլերենից հայերեն, անգլերենից ռուսերեն, հայերենից անգլերեն։ Արտաշես Էմինի թարգմանությամբ «Ուրարտու» թերթում տպագրվել է ամերիկացի գրող Թրևանյանի «Շիբումի» վեպը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Անգլերենից հայերեն թարգմանիչներ
Տիրոց Բագրատունի
Տիրոց Բագրատունի, հայ իշխան 5-րդ դարում՝ Բագրատունիների տոհմից։
Հավանաբար եղել է Սմբատ Գ Բագրատունու որդին։ Իշխանական կալվածն է եղել Բարձր Հայքի Սպեր գավառը։ Ավանդաբար շարունակում էր կրել թագադիր ասպետի տիտղոսը։ Զոհվել է Վարդանանց պատերազմում, եղել էր Վասակ Սյունու գաղափարակիցը։
Համարվում է Սահակ Բ Բագրատունու հայրը, այլ որդիների մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բագրատունիներ Կատեգորիա:Սպերի իշխաններ
Էքին Քոչ
Էքին Քոչ (Ekin Koç, ), կինոյի և հեռուստատեսության թուրք դերասան։ Քոչը ներկայումս սովորում է Ստամբուլի Բիլգի համալսարանի բիզնես կառավարման բաժնում։ Բացի այդ, սովորում է նաև կրթության սոցիոլոգիայի բաժնում։ Ավարտել է «35 ու կես» արվեստի կենտրոնը, որտեղ սովորել է Ալթան Գյորդումի և Վահիդե Փերչինի դասարաններում ։
Էքին Քոչը իր առաջին դերը ստացել է «Ես կհայտնեմ քեզ մի գաղտնիք» հեռուստասերիալում, որտեղ մարմնավորել է Թիլքի անունով զորեղ ուժ ունեցող գողի դերում ։ Այս դերով նա հայտնի է դարձել թուրքական հասարակության մեջ ։ Ավելի ուշ, նա նկարահանվել է «Իմ անունն է Գյուլթեփե» հեռուստասերիալում, որտեղ մարմնավորել է Սեյֆի Յաշարի դերը ։
Առաջին ֆիլմը, որտեղ նկարահանվել է Քոչը եղել է «Այն ամենը, ինչ մնացել է քեզ ինձնից» ֆիլմը, որտեղ մարմնավորել է Օզգյուր Արըջայի դերը։ Այդ դերի համար նա հաղթել է «Այհան Իշըքի անվան հատուկ մրցանակ» ։ Նա խաղացել է նաև Մեհմեդի դերը բրիտանական "Ալին և Նինո" ֆիլմում, որը նկարահանվել է Քուրբան Սայիդի համանուն վեպի հիման վրա ։ Նրա ամենահայտնի դերը եղել է Ահմեդ I սուլթանի դերը, որը նա մարմնավորել է «Հոյակապ Դար։ Քյոսեմ սուլթան» հեռուստասերիալում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրք դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի թուրք դերասաններ Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասաններ Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասաններ
Մանսա Կոնկո
Մանսա Կոնկո (Mansa Konko Թագավորների հովիտ)՝ Գամբիայի փոքր քաղաքներից մեկն է։ Գտնվում է Ցածր գետ մարզի Արևմտյան Ջարրա շրջանում։ 2013 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմել է 314 մարդ։ Բնակչությունը սկսած 2005 թվականից աճում է, սակայն վերջին 2 տարիներին դանդաղ տեմպերով նվազում է։ Քաղաքը հանդիսանում է Ցածր գետ մարզի կենտրոնը։
Կատեգորիա:Գամբիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ցածր գետ մարզի բնակավայրեր
Դուստ
Դուստ(C₁₄H₉Cl₅), միջատասպան նյութերի մանրահատիկ փոշու և իներտ լցանյութերի (տալկ, կաոլին և այլն) խառնուրդ։ Կիրառում են փայտոջիլների և խավարասերների դեմ պայքարելու համար։
Միջատազերծում
Միջատազերծման ընթացքում դուստը ռետինե փուչիկներով կամ հատուկ սրվակներով փոշեցրում են միջատների կուտակման տեղերում (շրիշակներ, խորշեր, կահույք, գորգեր, խողովակների մուտքի և ելքի տեղեր, ջեռուցման մարտկոցների հետևի մասը և այլն)՝ մշակվող մակերևույթի 1մ³ համար 10-20գ հաշվով։ Մակերևույթին մնացած դուստը հինգ օր անց հարկավոր է մաքրել։
Անվտանգություն
Դուստը թունավոր է և փոշեցրելուց առաջ հարկավոր է հեռացնել ուտելիքը, աքվարիումները, թռչուններին և տնային կենդանիներին, քիթն ու բերանը փակել չորստակ ծալած թանզիֆով։ Մշակման ընթացքում պետք է լուսամուտները (օդանցքները) բաց պահել՝ խուսափելով միջանցիկ քամուց, այնուհետև՝ սենյակն օդափոխել։ Սննդամթերքի պահարանները և դարակները չի կարելի դուստով մշակել։ Աշխատանքն ավարտելուց հետո դեմքը և ձեռքերն անհրաժեշտ է լվանալ օճառով։
Կատեգորիա:Ինսեկտիցիդներ
Բիզանե
Բիզանե (Bizanet), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 809 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 605-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 204։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,8 %։ 605 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 534 անձ (293 տղամարդ և 241 կին)։ Գործազուրկ են եղել 71 անձ (27 տղամարդ և 44 կին)։ 204 անաշխատունակներից 56-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 88-ը` թոշակառուներ, իսկ 60-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Էլլա Մեյ
Էլլա Մեյը (բրիտանացի երգչուհի, ) պայմանագիր է կնքել DJ Mustard-ի 10 Summers Records լեյբլի հետ։ Իր "Boo'd Up" սինգլը, թողարկվել է 2018 թվականին և ձայնագրվել է իր վերջին մինի ալբոմ՝ Ready-ի հետ, որը թողարկվել է 2017 թվականի փետրվարին։ Իր դեբյուտային ալբոմը՝ Ella Mai -ը, թողարկվել է 2018 թվականի հոկտեմբերի 12-ին։
Կենսագրություն
Էլլա Մեյը արմատներով Լոնդոնից է, սակայն 12 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Նյու Յորք։ 2014 թվականին, սովորելով Լոնդոնի Բրիտանական և Իռլանդական երաժշտական ինստիտուտում (BIMM London), նա մասնակցել է The X Factor-ի 11-րդ եթերաշրջանին, որպես Arize եռյակի անդամ, սակայն չի անցել հաջորդ փուլ։ Շուտով խումբը կազմալուծվել է։ Հաջորդ տարի Մեյը ներբեռնել է SoundCloud իր 4 երգից բաղկացած մինի ալբոմն, որը վերնագրված է Trouble անունով, որպես պրոդյուսեր հանդիսացել է իր ավագ դպրոցի ընկեր Dj Kam 1, ով եղել է նույնպես իր dj -ը Քեհլանիի Sweet, Sexy, Savage շրջագայությունում 2017 թվականին։ Ինստագրամ հայտնի դառնալուց հետո, նա ստորագրվել է DJ Mustard-ի 10 Summers Records լեյբլին։
Երաժշտական կարիերա
Էլլա Մեյը ստորագրված է Interscope Records լեյբլին ։ 2016 թվականի փետրվարին, նա թողարկեց իր առաջին մինի ալբոմը՝ Time։ Վեց երգանոց մինի ալբոմը պարունակում է "She Don't" սինգլը, որը նա երգում է Ty Dolla Sign-ի հետ ։ Նա թողարկել է իր երկրորդ մինի ալբոմը՝ Change-ը 2016 թվականի նոյեմբերին, երրորդը՝ Ready՝ 2017 թվականի փետրվարին ։ "Boo'd Up" սինգլը, որը ձայնագրվել է իր մինի ալբոմի հետ դարձել է հանրաճանաչ տարբեր սոցիալ համակարգերում և գիշերային ակումբներում հաջորդ մի քանի ամիսների ընթացքում ։ Էլլա Մեյը մասնակցել է Քեհլանիի SweetSexySavage World Tour-ին ։ Քեհլանիի շրջագայությունում բացման արարողությանը մասնակցելուց հետո Էլլա Մեյը ձեռք բերեց մեծ աուդիտորիա և 2018 թվականի գարնանը հայտնի է դառնում ռադիոյում ։ 2018 թվականի ապրիլի 26-ին նա թողարկեց իր "Boo'd Up" սինգլի տեսահոլովակը, որից հետո նա անսպասելի կերպով սկսում է հանրայնություն ձեռք բերել ։ Երգը դարձել է նրա առաջին սինգը, որը մտել է ԱՄՆ-ի թոփ 10-ի մեջ, այն համարելով իր «բեկումնային հարվածը» ։ Rolling Stone թերթը գրել է, որ սինգլը վերջին 10 տարիների ընթացքում բեկումնային երգչուհիների ամենահաջող R&B սինգլն է ։ ԱՄՆ-ի Billboard Hot 100 հիթ շքերթում սինգլն ամենաբարձր դիրքը զբաղեցրել է հինգերորդ հորիզոնականում ։
Օգոստոսի 14-ին նա միացել է Բրունո Մարսի 24K Magic World Tour-ին, երբ Քարդի Բին դուրս եկավ ։ Օգոստոսի 3-ին նա թողարկել է "Trip" սինգլը, իսկ սեպտեմբերի 18-ին թողարկվել է այդ սինգլի տեսահոլովակը ։ Երգը զբաղեցրել է 11-րդ հորիզոնականը Billboard Hot 100 հիթ շքերթում։
Բազմաթիվ հարցազրույցների ժամանակ, Էլլա Մեյը նշել է մարդկանց և երաժշտական խմբեր, ովքեր վերջինիս ոգեշնչում էին, որոնցից են Լորեն Հիլլը, Քրիս Բրաունը, Բրենդի Նորվուդը, Destiny's Child-ը, Ալիշա Քիզը և Մարիա Քարեյը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգիչներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Interscope Records-ի արտիստներ
Մեդիու Ժագուարիբիի գավառ
Մեդիու Ժագուարիբիի գավառ (Microrregião do Médio Jaguaribe), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սեարա նահանգի մեջ։ Մտնում է Ժագուարիբի նահանգի մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 64 862 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 4304,806 կմ²։ Բնակչության խտությունը 15,1 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Սեարա նահանգի գավառներ
Լիման (համայնք)
Լիման (Limans) համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպեր գավառում։ Համայնքի շրջանը՝ Ֆորկալկե։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04104.
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 334 մարդ։
Կլիմա
Լիմանի կլիման միջերկրածովային է, ամռանը շոգ է և չոր, ձմռանը ցուրտ,հաճախ լինում են ցրտահարություններ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 366 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 108-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 122-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 47,0 %, 1999 թվականին եղել է՝ 52,2 %)։ 108 աշխատունակ բնակիչներից 92-ը աշխատում էին (50 տղամարդ և 42 կին), անաշխատանք էին 16-ը (7 տղամարդ և 9 կին)։ 122 անգործ մարդկանցից 23-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 20-ը թոշակառու, 79-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Queen խմբի սկավառակագրություն
Բրիտանական Queen ռոք խմբի սկավառակագրությունը ներառում է 15 ստուդիական և 9 համերգային ալբոմներ, 38 հավաքածուներ, 1 մինի ալբոմ, 24 բոք սեթեր, 36 տեսաալբոմներ և 77 սինգլներ։
1973 թվականին խումբը թողարկել է իր դեբյուտային նույնանուն ալբոմը, որը մեծ հաջողություններ չի գրանցել, սակայն բրիտանական չարթերում կարողացել է զբաղեցնել 24-րդ հորիզոնականը։ Ալբոմը Լեհաստանում արժանացել է պլատինե սերտիֆիկատի, իսկ հայրենիքում՝ ոսկե  ։ Դեբյուտային սկավառակի սինգլները նույնպես հաջողություն չբերեցին խմբին։ 1974 թվականին դուրս եկավ խմբի երկրորդ ալբոմը՝ Queen II: Խմբի երրորդ ալբոմը՝ Sheer Heart Attack-ը, բրիտանական չարթերում զբաղեցրել է 7-րդ հորիզոնականը, իսկ «Killer Queen» երգը դարձել է խմբի առաջին հիթը։ Երգը Մեծ Բրիտանիայում արժանացել է արծաթե մեդալի ։ Մյուս ալբոմը՝ A Night at the Opera-ը, «You're My Best Friend» և «Bohemian Rhapsody» երգերի շնորհիվ խմբին մեծ հայտնություն է պարգևել։ 1976 թվականին հրապարակվել է A Day at the Races-ը, որը շատ նման էր իր նախորդին, այդ իսկ պատճառով խումբը շատ քննադատությունների արժանացավ, քանի որ երաժիշտները փորձել էին կրկնել իրենց նախորդ ալբոմի հաջողությունները։ Չնայած այս ամենի «Somebody to Love» երգը դարձավ խմբի հերթական հիթը։
1977 թվականին դուրս եկավ խմբի News of the World անվամբ ձայնասկավառակը, որի երկու սինգլները՝ «We Will Rock You» և «We Are The Champions»՝ դառնալով համաշխարհային հիթեր հայտնի դարձրեցին խմբին։ 1978 թվականին թողարկվեց Jazz-ը, որը յուրահատուկ էր իր ոճային բազմազանությամբ ։ 1980 թվականին լույս տեսավ The Game ալբոմը ։ Առավել հաջող էին ստացվել «Crazy Little Thing Called Love» և «Another One Bites the Dust» սինգլները։ Մեկ տարի անց խումբը ձայնագրեց «Ֆլեշ Գորդոն» ֆիլմի սաունդթրեքը։ 1982 թվականին դուրս է եկել Hot Space ալբոմը, որը մեծ հաջողություններ չգրանցեց, քանի որ խումբը հեռացել էր ռոքից և ձայնագրել ավելի շատ պարային, R&B և դիսկո ժանրի սինգլներ ։ Այս անհաջողությունից հետո խումբն արձակուրդ գնաց՝ փորձելով վերադարձնել իրենց նախկին հաջողությունները ։
1984 թվականին դուրս եկավ խմբի հաջորդ ալբոմը՝ The Works-ը, որը ընդգրկվեց երկիր մոլորակի յուրաքանչյուր անկյունում կազմած թոփ 10 լավագույն ալբոմների ցանկում ։ Ալբոմը համարվեց, որպես Queen-ի վերադարձը հարդ ռոք։ Առավել հաջող էր ստացվել «Radio Ga Ga» երգը։ Ալբոմի երկրորդ սինգլը՝ «I Want to Break Free» դարձավ Աֆրիկական ազգային կոնգրեսի հիմնը։ 1984 թվականից մինչև 1995 թվականը խմբի ամենաարդյունավետ տարիներն էին ։ Այդ ժամանակահատվածում թողարկված յուրաքանչյուր ստուդիական ալբոմ դարձավ Մեծ Բրիտանիայի մեդալակիր և վաճառվեց ավելի քան 1 միլիոն օրինակով ։ 1989 թվականին թողարկվեց խմբիThe Miracle անվամբ ալբոմը, որտեղ խումբը ձայնագրել էր միայն հարդ ռոք  ։ 1991 թվականի փետրվարին՝ Ֆրեդի Մերկյուրիի կյանքի վերջին տարիներին թողարկվեց Innuendo ալբոմը, իսկ մահից հետո լույս տեսավ խմբի հերթական համաշխարհային երգը՝ «The Show Must Go On» :
Ընդհանուր հաշվով խումբը վաճառել է ավելի քան 200 միլիոն սինգլ ։ 1990 թվականին Queen-ը ստացել է BRIT Awards մրցանակը, բրիտանական երաժշտության մեջ մեծ ներդրման համար, իսկ 2005 թվականին Rolling Stone ամսագրի կազմած բոլոր ժամանակների թոփ 100 մեծագույն երաժիշտների ցանկում խումբը զբաղեցրել է 52-րդ հորիզոնականը ։
Տեսահոլովակներ
Ցանկը կազմվել mvdbase.com կայքի տեղեկությունների հիման վրա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քուին Կատեգորիա:Սկավառակագրություններ
Շնչահեղձություն
Շնչահեղձություն, ասֆիքսիա (հունարեն՝ а-ժխտական մասնիկ և aqpvlig – պուլս, սրտխփոց), ախտաբանական վիճակ, առաջանում է արյան մեջ և հյուսվածքներում թթվածնի խիստ անբավարարության և ածխաթթու գազի կուտակման հետևանքով։ Պատճառներն են՝ շնչառական ուղիների անանցանելիությունը՝ արտաքին ճնշման, ուռուցքների, հեղուկի կուտակման, շնչառական ուղիների այտուցի կամ կոկորդի մկանների սպազմի հետևանքով, ինչպես նաև շնչառական մկանների կամ կենտրոնի լուծանքը, օդում թթվածնի խիստ պակասը։ Պտղի և նորածնի շնչահեղձությունը կարող է զարգանալ պտղին անցնող թթվածնի ընդհատման կամ անբավարարության, օրգանիզմում ածխաթթու գազի, նյութափոխանակության թթու նյութերի կուտակման դեպքում (առավել հաճախ արգանդ-ընկերքային կամ պորտային արյան շրջանառության խանգարման, մոր կամ պտղի հիվանդությունների հետևանքով)։ Պտղի շնչահեղձության դեպքում պետք է լավացնել արյան շրջանառությունը և արագացնել ծննդաբերությունը։ Պտղի և նորածնի շնչահեղձությունը հաճախ պատճառ է դառնում մեռածածնության և վաղ մանկական մահացության, ինչպես նաև երեխայի հետագա զարգացման խանգարումների։ Շնչահեղձության սկզբնական շրջանում առաջանում է հևոց, այնուհետև մաշկածածկույթի կապտություն, գլխապտույտ, գիտակցության կորուստ, վերջնական փուլում՝ ռեֆլեքսների անհետացում, սրտի ռիթմի խանգարումներ, ացիդոզ և այլն։ Մահն առաջանում է՝ շնչառության և արյան շրջանառության դադարից 5–6 րոպե անց՝ կենտրոնական նյարդային համակարգի բջիջների մահանալու հետևանքով։
Բուժումը․ պատճառի վերացում, շնչառական ուղիների անցանելիության վերականգնում կամ շնչառական մկանների ֆունկցիայի կարգավորում, արհեստական շնչառություն կամ սրտի մերսում։ Նորածնի շնչահեղձության դեպքում՝ պտղի ընկերքային արյան շրջանառության պահպանում, միաժամանակ՝ պտղի կամ նորածևի արյան թթվա–հիմնային հավասարակշռությունը կարգավորող միջոցներ։ Շնչահեղձության հետևանքով առաջացած մահից հետո հայտնաբերվում են ներքին օրգանների և արյան ախտաբանա-անատոմիական մի շարք փոփոխություններ (լորձաթաղանթներում և շճաթաղանթներում կետավոր արյունազեղումներ, թոքերի սուր Էմֆիզեմա և այտուց, մի շարք օրգաններում չմակարդված արյան կուտակում և այլն), որոնք կարնոր նշանակություն ունեն դատաբժշկական պրակտիկայում՝ ետմահու ախտորոշման համար։ Դատական պրակտիկայում «շնչահեղձություն» հասկացությունն ընդգրկում է նաև․ թունավոր շնչահեղձություն, որը պայմանավորված է շնչառության պրոցեսին մասնակցող տարբեր մեխանիզմների վրա թունավոր նյութերի ազդեցությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մահագիտություն Կատեգորիա:Շնչառական համակարգի հիվանդություններ Կատեգորիա:Վնասվածքներ Կատեգորիա:Շտապ պայմաններ Կատեգորիա:Վերակենդանացում Կատեգորիա:Դատական ​​բժշկություն Կատեգորիա:Մահվան հանգամանքներ
Էլտավայամ
Էլտավայամ (Элтаваям), գետ Կամչատկա թերակղզու հյուսիսարևմտյան մասում։ Գետի երկարությունը 35 կմ է։ Հոսում է Կարագինսկի շրջանում և Կամչատսկի երկրամասում ։ Թափվում է Օխոտի ծով։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Իդա Ալբերգ
Իդա Էմիլիա Ալբերգ (Ida Emilia Aalberg, ), ֆինլանդացի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Ծնվել է ուղեպահակ վարպետի աղքատ ընտանիքում։ Մեկ տարի սովորել է աղջիկների դպրոցում, ինչպես նաև անցակցրել է մասնավոր դասեր։ 17 տարեկանում գնում է Հելսինկի, որտեղ հանդիպում է ռեժիսոր Կարլ Բերգոնի հետ, ով աղջկա մեջ տեսնում է ապագա դերասանուհու ներուժը և ֆիննական թատրոնում վերցնում աշխատանքի։ Հասարակության մեջ նրա նկատմամբ հետաքրքրությունն առաջանում է Բորիսկոյի «Գյուղական սրիկա» (1877) պիեսում հաջող հանդես գալուց հետո։ 1877 և 1880 թվականներին հայտնի գերմանացի դերասանուհի Մարիա Նեման Զեբահի մոտ սովորում է դերասանական հմտություններ։ Ալբերգը միջազգային ճանաչում ունեցավ 1880 թվականի ամռանը՝ Մյունխենում, Վիեննայում և Բուդապեշտում կայանալիք հյուրախաղերի ժամանակ։ Այդ նույն տարում ֆիննական թատրոնում ունեցավ մեծ հաջողություններ՝ խաղալով Նորայի դերը՝ Հենրիկ Իբսենի «Տիկնիկների տուն» պիեսում, որն էլ դարձավ լավագույններից մեկն իր կարիերայում։ Այդ ժամանակից ի վեր դերասանուհին աստիճանաբար ամրապնդում է իր՝ ազգային ժառանգություն կարգավիճակը։
1883 թվականին Ալբերգը դուրս եկավ ֆիննական թատրոնից։ Որին հետևեց 1883-1884 թվականների երկար շրջագայությունը Փարիզում, այնուհետև ստացավ բազմաթիվ առաջարկներ արտասահմանից, ինչի շնորհիվ 1885-1887 թվականներին, մասնավորապես, հանդես եկավ արտասահմանում։ 1885 թվականին Ստոկհոլմի թագավորական թատրոնում խաղում է Ուիլյամ Շեքսպիրի «Համլետ» պիեսից՝ Օֆելիայի դերը։ Նույն թվականին աշխատել է Կոպենհագենի «Խաղատուն» թատրոնում, իսկ 1886 թվականին՝ «Դագմար» թատրոնում։ 1887 թվականին դերասանուհին ամուսնացել է փաստաբան և քաղաքական գործիչ Լաուրի Կիվեկասի հետ, ում մահից հետո, 1893 թվականին, ստեղծել է սեփական թատերախումբը։ 1894 թվականին Իդա Ալբերգն ամուսնացել է մոլի թատերասեր, պետական գործող խորհրդական՝ բարոն Ալեքսանդր Իկսկուլ ֆոն Գիլդենբանդտի հետ և տեղափոխվել Սանկտ Պետերբուրգ։ Այնտեղ դերասանուհին կերտել է մի շարք դերեր, առանձնահատուկ հաջողություններով հանդես է եկել «Կամելիազարդ տիկինը», «Լեդի Մակբեթ», «Տուն», «Թեոդոր» բեմականացումներում և ակտիվորեն շրջագայել Ռուսաստանում, Գերմանիաում և Սկանդինավիայում։ 1906 թվականին, Կարլ Բերգբոմի մահից հետո, ստանձնել է Ֆինլանդիայի ազգային թատրոնի ղեկավարությունը։ 1915 թվականի հունվարին դերասանուհին հանկարծակի հիվանդացել է և մահացել Պետրոգրադում։ Թաղված է Հելսինկիում։
Ֆինն հայտնի դերասանուհու արվեստն առանձնանում էր իր դրամատիկ մեծ ուժով։ Նա կերտել է սիրող և տառապող կանանց կերպարներ, որոնք տարբերվում են խոր զգայունությամբ, ամբողջականությամբ և կրքոտությամբ։ Դերասանուհու կերտած դերերում համակցվում էին նուրբ հոգեբանությունն ու հղկված, մանրամասն մշակված կերպարները։
1972 թվականին Ֆինլանդիայի ազգային թատրոնի շենքի հարևանությամբ կանգնեցվել է Իդա Ալբերգի հուշարձանը, իսկ Հելսինկիի փողոցներից մեկն անվանվել է ի պատիվ նրա։ Ինչպես նաև նրա անունն է կրում Յանակալայի հրապարակներից մեկը։ Բացի այդ, հայրենի քաղաքում բացվել է Ալբերգի թանգարանը։ Իդա Ալբերգի հիմնադրամը երկու տարին մեկ Ֆինլանդիայում շնորհում է ամենամեծ թատերական մրցանակը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆինն դերասաններ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Գիգա Բոկերիա
Գիգա Բոկերիա (გიგა ბოკერია, ), վրացի քաղաքական և պետական գործիչ, Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավոր ։
Կենսագրություն
Գիգա Բոկերիան ծնվել է հայտնի շախմատիստների ընտանիքում։ 1990-1995 թվականներին Գիգա Բոկերիան սովորել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետում։ 2002 թվականին ուսումը պարունակել է Մեծ Բրիտանիայում։ Անգլիայում նա սովորել է Լեսթերի համալսարանի իրավագիտական ֆակուլտետում։ 1996-2004 թվականներին Բոկերիան աշխատել է Մարդու իրավունքների ամրապնդմանը ուղղված միջոցառումների գործում։
2004-2008 թվականներին ղեկավարել է Վրաստանի պատվիրակությունը։ Բոկերիան Վրաստանի ամենից ազդեցիկ քաղաքական գործիչներից մեկն է։ 2008-2010 թվականներին եղել է Վրաստանի արտաքին գործերի նախարարի տեղակալը։ 2010 թվականին աշխատել է խորհրդարանում որպես Վրաստանի Ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղար։ Աշխատանքից ազատվել է 2013 թվականի նոյեմբերին Միխեիլ Սաակաշվիլիի պաշտոնաթողից հետո։
Վարսենիկ Ավանյան
Վարսենիկ Ավանյան, հայ օպերային երգչուհի (մեցցո-սոպրանո)։
Կենսագրություն
Վարսենիկ Ավանյանը ծնվել է Երևանում։ 2002 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան, իսկ 2005 թվականին՝ Մոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիան։ 2007 թվականից՝ Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի մեներգչուհի ։
2010 թվականին ելույթ է ունեցել «Ոսկե ծիրան» փառատոնի ժամանակ։ Նույն թվականից՝ «Ակուստիկ գույներ» ջազ քառյակի անդամ ։
Համերգներով շրջագայել է Կոլումբիայում (2009), Կիպրոսում (2010), Գերմանիայում (2013) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Ֆույարա
Ֆույարա (fujara), սլովակյան փայտե ավանդական փողային երաժշտական գործիք։ Ծագել է կենտրանական Սլովակիայում որպես ժողովրդական հովվական նվագարան՝ ֆիփլ ֆլեյտայի բացառիկ դիզայնով։ Այն տեխնիկապես կոնտրաբաս է, պատկանում է Tabor սրինգի դասին։
Տեխնիկան և դերը
Ֆույարան ունի 160-200 սմ երկարություն, և լարված է A, G կամ F։ Այն ունի երեք հնչերանգային անցքեր (որոնք կոչվում են նաև մատների անցքեր), գտնվում են հիմնական մարմնի ստորին հատվածում։ Ձայնն արտադրվում է հիմանակն մարմնից և ֆիփլի վերին հատվածից։ Ֆիփլում օդն առաջնորդվում է փոքրիկ խողովակի միջոցով, որը կոչվում է vzducholod (նշանակում է օդային ալիք) ։ Տեղադրված է հիմնական մարմնի վրա։ Ֆույարայի վրա հնարավոր է նվագել հիմնական հաճախականություն, իսկ նորմալ նվագելու տեխնիկան հիմնված է գործիքը փչելու վրա։ Ձայնային բարձր հարաբերակցության պատճառով (երկարությունն ընդդեմ փոքր ներքին տրամագծի), նվագողը կարող է օգտագործել դիատոնիկ սանդղակը՝ միայն երեք հնչերանգային անցքերի միջոցով։ Ֆույարան հիմնականում կանգնած են նվագում, պահում են ուղղահայաց՝ սովորաբար հենելով աջ ազդրին։
Ատիպիկ դիզայնն արտադրում է խորը տեմբր։ Զարդերն ավանդաբար ավելացվել են բազայի մեղեդիներին, որոնք սովորաբար առաջանում են միքսօլիդիան եղանակով։ Զարդերի հիմնական 2 տեսակները կոչվում են prefuk և rozfuk՝ Սլովակերենից prefukovať և rozfúkať: Ավանդաբար, ֆույարան նվագել են հովիվները հանգստի համար։ Սակայն այժմ այն այդ փուլից տեղափոխվել է ժողովրդական փառատոնների, որոնք տեղի են ունենում Východná և Detva քաղաքներում։ Այժմ ֆույարան տարածվել է ամբողջ աշխարհում։ Այն նվագում են հատկապես Արևմտյան Եվրոպայի և Հյուսիսային Ամերիկայի ֆլեյտայի սիրահարները։ Չնայած սրան, ֆույարան ձեռք է բերել մեծ ժողովրդականություն և ճանաչում Սլովակիայից դուրս։ Ֆույարան ավելի շատ սոլո գործիք է, բայց արդեն կան 2-3 գոյություն ունեցող ֆույարայի համույթներ։ Օրինակ the Kubinec family կամ the Javorová Húžva trio:
Ֆույարան 2005 թվականին ընդգրկվել է Միավորված Ազգերի Կրթության, Գիտության և Մշակույթի Կազմակերպության կողմից իրականացվող մարդկության բանավոր և նյութական ժառանգության գլուխգործոցների ցուցակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆլեյտաներ Կատեգորիա:Մարդկության բանավոր և ոչ նյութական ժառանգության գլուխգործոցներ
Բիզ Միներվուա
Բիզ Միներվուա (Bize-Minervois), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1061 մարդ, բնակչության խտությունը` 51.01 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 20.80 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 620 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 90 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 45 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 628 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 402-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 226։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 64,0 %։ 402 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 349 անձ (186 տղամարդ և 163 կին)։ Գործազուրկ են եղել 53 անձ (28 տղամարդ և 25 կին)։ 226 անաշխատունակներից 59-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 105-ը` թոշակառուներ, իսկ 62-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բաննիո Անցինո
Բաննիո Անցինո  (Bannio Anzino), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Վերբանիո Կուզիո Օսոլայի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 543 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 14 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 38կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28032։ Հեռախոսային կոդ՝+39 0324։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ազիագո
Ազիագո (իտալ. Asiago), քաղաք Իտալիայի Վենետո մարզում՝ Վիչենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 6758 մարդ (2005 թվական), բնակչության խտությունը 40 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 162 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս - 36012։ Հեռախոսային կոդ - 00424։
Քաղաքի հովանավորն է համարվում Մատթեոս առաքյալը։ Ամեն տարի սեպտեմբերի 21-ին տոնվում է քաղաքի տոնը։
Կալիարի (գավառ)
Կալիարի (Provincia di Cagliari), գավառ Իտալիայի Սարդինիա ինքնավար մարզում։ Վարչական կենտրոնը Կալիարին է։
Կալիարի գավառն ընդգրկում է 4470 քառ.կմ տարածք, իսկ ընդհանուր բնակչությունը կազմում է 543310 մարդ (2001 թվականի տվյալներով)։ Կար 71 կոմունա այս պրովինցիայում ։
Պատմական Կալիարի գավառը 2016 թվականին տարածաշրջանային դեկրետի կողմից փոխարինվել Կալիարի մետրոպոլիտենով։
Աշխարհագրություն
Piscinamanna  հովիտը գտնվում է Կալիարի գավառում։
Գլխավոր կոմունաներ
Ըստ 2005 թվականի հունիսի 30-ի տվյալների, ըստ բնակչության հիմնական կոմունաներն են․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ
Շարադասություն
Կատեգորիա:Քերականություն
Սարգիս Աղամալյան
Սարգիս Աղամալյան, հայ օպերային երգիչ (տենոր)։
Կենսագրություն
Սարգիս Աղամալյանը ծնվել է 1978 թվականի հոկտեմբերի 19-ին։ 1996-2001 թվականներին սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։ 1996 թվականին՝ Հայաստանի ազգային ակադեմիական երգչախմբի մեներգիչ ։
1996-2015 թվականներին աշխատել է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի երգչախմբում ։
2005-2008 թվականներին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի օպերային ստուդիայի մեներգիչ։ 2007 թվականից՝ Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի մեներգիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգիչներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Lips Are Movin
Lips Are Movin, ամերիկացի երգչուհի Մեգան Թրեյնորի չորրորդ «Title» ալբոմի երկրորդ սինգլը, հրապարակել է Epic Records լեյբլը 2014 թվականի հոկտեմբերի 21-ին։ Երգի հեղինակներն են Մեգան Թրեյնորն ու Քևին Քեդիշը։
Տեղեկություններ երգի մասին
Երգի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2014 թվականի հոկտեմբերի 15-ին՝ MTV-ում ։ Ռադիոյով պաշտոնապես հրապարակվել է հոկտեմբերի 21-ից, իսկ որոշ կայաններում՝ հոկտեմբերի 15-ից սկսած ։ «Lips Are Movin»-ը կարելի է վերագրել XX դարի 50-60-ական թվականների փոփ և դու-վոպ ժանրերի երգի։ Երգը նրա մասին է, թե ինչպես է լիրիկական հերոսուհին դուրս նետում իր ընկերոջը իր կյանքից, այն բանի համար, որ ընկերը ստել է իրեն ։ Բացի այդ երգը ընդգրկում է իր նախորդ «All About That Bass» երգի հղումները ։ Քեվին Քեդիշն ասել է, որ երգը ստեղծելու համար պահանջվել է ընդամենը ութ րոպե ։
Մեգան Թրեյնորը երգը հեռարձակել է Today ծրագրին և Macy's Thanksgiving Day Parade-ին ։ Տեսահոլովակի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2014 թվականի հոկտեմբերի 19-ին։ Տեսահոլովակում նկարահանվել են մի քանի հայտնի դեմքեր, այդ թվում նաև Լես Թվինսը և Չաչի Գոնսալեսը  ,,։
2014 թվականի նոյեմբերի սկզբին Billboard Hot 100 հիթ շքերթում երգը զբաղեցրել է 93-րդ հորիզոնականը և ի վերջո հասել է 4-րդ հորիզոնական։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2014 երգեր Կատեգորիա:Մեգան Թրեյնորի երգեր
Արագիլ (մուլտֆիլմ)
Արագիլ, խորհրդային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1956 թվականին ռեժիսոր Իվան Աքսենչուկովի կողմից՝ «Երեք ձմերուկի կորիզներ» ուզբեկական ժողովրդական հեքիաթի մոտիվներով (մյուս անվանումը՝ «Ոսկե ձմերուկ»)։
Ֆեոդոր Աֆանասև
Ֆեոդոր Աֆանասևիչ Աֆանասև (Фёдор Афана́сьевич Афана́сьев ծածկանունը՝ Օտեց, Օսեցկի, Իվանով, ), բոլշևիկ հեղափոխական, 1905 թվականի Իվանովո-Վոզնեսենսկի գործադուլի կազմակերպիչներից։
Արագիլ (մուլտֆիլմ)
Սյուժե
Ֆիլմը սկսվում է նրանից, որ հարուստ Աջար-բայը՝ ավանակին թամբած, շրջում է իր կալվածքներով և երգում.
Ֆեոդոր Աֆանասև
Կենսագրություն
Հեղափոխական գործունեությունը սկսել է 1880-ական թվականներին, Պետերբուրգում։ Եղել է բանվորական առաջին զանգվածային ելույթների մասնակիցներից։
Արագիլ (մուլտֆիլմ)
Սյուժե
Նա հաշվում է իր փողերը՝ միջնադարյան թուրքական արծաթե մետաղադրամները։ Աջար-բայի մոտ 99 մետաղադրամ կար և նա ասում է, որ եթե ևս մեկ մետաղադրամ լիներ, ապա կդառնա 100։ Ճանպարհին նա հանդիպում է աղքատ դեհկան Հասանին, ով ոռոգում էր իր դաշտերը, որպեսզի բերք աճեցնի, և ասում է նրան.
Աջար-բայը զրուցակցին մեղադրում է ջրի գողության մեջ, և խնդրում է տանգա վճարել։ Դեհկանը սկսեց խնդրել, որ նրանից վճար չվերցնի և հիշեցրեց տիրոջը, որ նա երեկ արդեն վճարել էր, իսկ բերքը կոչնչանա առանց ջրի. համսինը գալիս է։ Բայց Աջար-բայը ասում է, որ երեկ նա վճարել էր երեկվա ջրի համար, իսկ այսօր վճարում է այսօրվանի համար, և պահանջեց ավելի շատ՝ երկու տանգա։ Խեղճ Հասանի մոտ այլևս փող չկար։ Այդ ժամանակ Աջար-բայը, վերցնելով քարը, արգելափակեց ջրանցքից ջրի հոսքը դեպի Հասանի դաշտ։ Շարունակելով իր ճանապարհը՝ նա տեսավ, որ արագիլը պատրաստվում է լճակից ջուր խմել։ Նա հարձակվեց խեղճ թռչյունի վրա և գոռաց.
Ֆեոդոր Աֆանասև
Կենսագրություն
1871 թվականից աշխատել է Կրենգոլմի մանուֆակտուրայում, որպես ջուլհակ։ Սակայն ուրիշի անձնագրով հեռացավ գյուղից և շրջեց Ռուսաստանով՝ «կյանքը տեսնելու» համար։ Հետո հանգռվանեց Օդեսսայում և աշխատեց նավակայանում։ Օդեսսայում նրան ձերբակալեցին և աքսորեցին իր գյուղը, որտեղից նա իր անձնագրով գնաց Պետերբուրգ և 1887 թվականին Վարոնինոյի գործարանում, որտեղ ծանոթացավ սոցիոլիստների հետ և բացեց ջուլհակների խմբակ։
Արագիլ (մուլտֆիլմ)
Սյուժե
Փրկվելով՝ արագիլը թռչեց, բայց հայտնվեց փոթորկի մեջ և ընկավ ուղիղ Հասանի դաշտի վրա։ Դեհանը ցավում էր թռչնի համար, և նա փրկում է նրան քամուց, բայց նրանց երկուսը ծածկվեցին ավազով։ Որոշ ժամանակ անց փոթորիկը վերջացավ։ Հասանը դուրս եկավ ավազից և արագիլին տվեց գավազում մնացած ջուրը։ Հեռանալաով՝ արագիլն իր փրկչին նվիրեց փետուր, որը դարձավ ձմերուկի սերմ։ Հասանը տնկեց սերմը հողում և ջրեց այն ջրի վերջին կաթիլով։ Այդ սերմից մեծ ձմերուկ աճեց, որը Հասանը բերեց տուն՝ կանչելով մնացաց աղքատներին, որպեսզի նրանք միասին համտեսեն հյութալի ձմերուկը։
Երբ ձմերուկը կտրեցին, միջուկի փոխարեն գտան շատ ոսկե մետաադրամներ։ Հասանն ասաց, որը կկիսի այդ ողջ մետաղադրամները բոլոր աղքատների հետ։ Այդ ամենը տեսել էր Աջար-բայը, քանի որ այդ պահին անցնում էր Հասանի տան մոտով։ Իմանալով, թե որտեղից է դեհկանի մոտ այդքան փող, Աջար-բայը որոշեց անել նույնը. նա սկսեց փայտը նետել թռչող արագիլի վրա։ Երբ վերջինս ընկավ, Ադժար-բայը բարի ձևացավ և սկսեց նրան խղճալ՝ ասելով.
Ֆեոդոր Աֆանասև
Կենսագրություն
Աֆանասևը հեղափոխական աշխատանք է ծավալել նաև Մոսկվայում, Ռիգայում, Իվանովո - Վոզնեսենսկում։ Զինվորական ծառայությունից հետո ինչ-որ ժամանակ անցկացրել է բնօրրանում և չնայած իր երիտասարդ տարիքին ընտրվեց այնտեղի առանջնորդ։1904 թվականից անլեգալ բնակվում էր Իվանովո - Վոզնեսենսկում, որտեղ ՌՍԴԲԿ տեղական խմբակի քարտուղարն էր։ Սեպտեմբերի 19-ին 1892 թվականին Աֆանասևը ձերբակալվեց և 3 տարվա բանտարկվելուց հետո ուղարկվեց իր գյուղը։
Արագիլ (մուլտֆիլմ)
Սյուժե
Եվ նա սկսեց ջուր լցնել գավաթից արագիլի վրա՝ նրան պատճառելով ավելի շատ տանջանքներ։ Թռչելով՝ արագիլը Աջար-բային թողեց իր կախարդական փետուրը, որը դարձավ ձմերուկի սերմ։ Սերմից աճեց ևս մեկ ձմերուկ։ Գոհ Աջար-բայը այն բերեց իր տուն և արդեն պատրաստել էր արկղեր փողի համար։ Նա կիսեց ձմերուկը, բայց այնտեղ փողի փոխարեն հայտնվեցին մեղուներ, որոնք հարձակվեցին ագահ Աջար-բայի վրա և մի լավ դաս տվեցին նրան։ Աջար-բայն օգնություն էր խնդրում արագիլից, բայց ոչ ոք չարձագանքեց։ Իսկ ազնիվ ու բարի դեհկանները հնարավորություն ունեցան ազատ ոռոգել և աճեցնել իրենց դաշտերը։
Ֆեոդոր Աֆանասև
Կենսագրություն
Սպանվել է սևհարյուրակայինների և ղազախների կողմից, Տալկա գետի մոտ կայացած ցույցի ժամանակ և հետագայում այդ վայրում կանգնեցվեց նրա արձանը։
Արագիլ (մուլտֆիլմ)
Մուտլֆիլմի գաղափար
Մուտլֆիլմը շատ ուսուցողական է երեխաների համար.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1956 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Ստենոտենիա Դարալագյազի
Ստենոտենիա Դարալագյազի, հովանոցավորների ընտանիքին պատկանող բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
Բազմամյա, գեղազարդային բույս է, ունի մինչև 1 մ բարձրություն։ Տերևները թավոտ, փետրաձև են՝ կազմված 2-4 զույգ համարյա կլորավուն, բլթակաձև կտրատված սեգմենտներից։ Հովանոցի ճառագայթները խիստ անհավասար են։ Պսակաթերթերը ծիրանագույն են։ Պտուղն ունի տանձաձև ուրվագիծ և կազմված է 2 մերիկարպներից, որոնք ունեն զգալի դեպի եզրը շարժված եզրային կողեր և բազմաթիվ անցքեր ։
Տարածվածություն
Հայաստանում աճում է Դարեղեգիսի ֆլորիստիկական շրջանում (Կարմրաշեն, Ջերմուկ, Սելիմի լեռնանցք)։ Աճում է նաև Նախիջևանում ։
էկոլոգիա
Աճում է միջին և վերին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1600-2000 մ բարձրությունների վրա, թփերի մացառուտներում, կավային լանջերին, ենթալպյան բարձրախոտում։ Ծաղկում է հուլիս ամսին, պտղաբերում՝ օգոստոսին ։
Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հարավային Կովկասի էնդեմիկ բույս է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։
Պահպանություն չի իրականացվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ Կատեգորիա:Ծածկասերմ Կատեգորիա:Հովանոցավորներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Յուրիս Հարթմանիս
Յուրիս Հարթմանիս (Juris Hartmanis, ), լատիշ գիտնական, հաշվողական համակարգերի տեսության տեսաբան, 1993 թվականին Ռիչարդ Է․ Ստերնսի հետ ստացել է Հաշվողական տեխնիկայի միության Թյուրինգի մրցանակ ինֆորմատիկայում «Հաշվողական բարդությունների տեսության հետազոտություններում ունեցած հիմնարար նվաճումների համար»։
Կենսագրություն
Յուրիս Հարթմանիսը ծնվել է Լատվիական բանակի գեներալ Մարտինշ Հարթմանիսի և Իրմա Մարիյա Հարթմանիսի ընտանիքում։ Յուրիսի հորաքույրը լատվիա-ամերիկայն գրող Աստրիդ Իվասկն է (1926-2015)։ 1940 թվականին ԽՍՀՄ-ի կողմից Լատվիայի օկուպացումից հետո հայրը բանտարկվել է և բանտում մահացել է ։ Յուրիսի հայրը մահապատժի է ենթարկվել 1941 թվականին, սակայն ընտանիքը նրա ճակատագրի մասին իմացել է միայն ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո՝ 1991 թվականին ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտին Մարտինիշ Հարթմանիսի այրին երեխաների հետ գաղթել է արտասահման, վախենալով ԽՍՀՄ կառավարության հետապնդումներից։ Ընտանիքը բնակություն է հաստատել Գերմանիայում։
Կրթություն
Յուրիս Հարթմանիսը կրթությունը շարունակել է Գերմանիայում և Մարբուրգի համալսարանի ֆիզիկայի մագիստրոսի դիպլոմ է ստացել։ Որից հետո տեղափոխվել է ԱՄՆ և 1951 թվականին Կանզասի համալսարանում ստացել է Կիրառական մաթեմատիկայի մագիստրոսի կոչում։ 1955 թվականին Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում մաթեմատիկայի փիլիսոփայության դոկտորի կոչում (Ph.D.) է ստացել, որտեղ նրա ղեկավարը եղել է Ռոբերտ Դիլվորտը (Robert Palmer Dilworth)։ Միսուրիի Կանզաս Սիթի համալսարանը 1999 թվականի մայիսին նրան շնորհել է Հումանիտար գիտությունների պատվավոր դոկտորի կոչում ( Doctor of Humane Letters, D.H.L.)։
Աշխատանքային գործունեություն
Հարթմանիսը դասավանդել է Օհայո նահանգի համալսարանում, ինչպես նաև Կոռնելի համալսարանում, մինչև 1958 թվականին աշխատանքի է անցել Ջեներալ էլեկտրիկի հետազոտական լաբորատորիայում։ 1965 թվականին նա վերադարձել է Կոռնելի համալսարան որպես պրոֆեսոր և դարձել է ինֆորմատիկայի ֆակուլտետի հիմնադիրներից մեկը և ֆակուլտետի առաջին դեկան (աշխարհի ինֆորմատիկայի ֆակուլտետներից հնագույններից մեկը)։
Յուրիս Մարտինիսը հանդիսանում է Հաշվողական տեխնիկայի ասոցիացիայի և Տեխնոլոգիաների ազգային ակադեմիայի (National Academy of Engineering) անդամ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատիշներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ Կատեգորիա:Թյուրինգի մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Լատիշ գիտնականներ Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ոչ գեղարվեստական գրողներ Կատեգորիա:Ինֆորմատիկայի տեսաբաններ Կատեգորիա:Մարբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Կանզասի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ
Սմիրնիոպսիս հայկական
Սմիրնիոպսին հայկական, հովանոցավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
Դեղնականաչավուն բազմամյա բարձր խոտաբույս է, որի բարձրությունը հասնում է 2,5 մ-ի։ Տերևները մերկ են, կրկնակի-եռակի փետրաձև հատված, մեծ ձվաձև ծայրային մասերով։ Պտուղները ձվաձև են, կողքերից սեղմված, բազմաթիվ խոշոր պղպջակաձև սեկրետոր զետեղարաններով ։
Տարածվածություն
Աճում է միայն Դարեղեգիսի Ֆլորիստական շրջանում (Սելիմի լեռնանցք, Ջերմուկ, Գետիկվանք, Աղավնաձոր, Սպիտակավոր, Ցախած Քար) ։
Էկոլոգիա
Աճում է վերին լեռնային և ենթալպյան գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 2000-2500 մ բարձրությունների վրա, բաց քարքարոտ և խճաքարոտ լանջերին, տափաստանային թփերի մացառուտներում, շատ հաճախ պատմական հուշարձանների մոտ։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիս– օգոստոսին ։
Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանի էնդեմիկ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ։
Պահպանություն չի իրականացվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Հովանոցավորներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Իշի
1911 թվականի օգոստոսի 29-ին նրան հայտնաբերել են Օրովիլ քաղաքի հարևանությամբ։ Այստեղ ոստիկանության շերիֆն անձի ինքնությունը պարզելու համար բերման է ենթարկել նրան և տեղավորել հոգեկան հիվանդների համար նախատեսված խցում։ Մի քանի օր անց հնդկացուն այցելել է մարդաբան Թոմաս Ուոթերմենը, ով արդյունքում դարձել է Իշիի մտերիմ ընկերն ու ուղեկիցը։
Իշին Ուոթերմենի հետ մեկնել է Կալիֆոռնիայի Բերքլիի համալսարանին կից մարդաբանության թանգարան, որտեղ և ապրել է մինչև տուբերկուլյոզից իր մահը՝ 1916 թվականը։ Գիտնականների հետ հնդկացու ակտիվ համագործակցության շնորհիվ նրանց հաջողվել է հատվածաբար վերականգնել յահերի լեզուն և բանահյուսությունը, ինչպես նաև բազմաթիվ տեղեկություններ ստանալ ցեղի առօրյա կյանքի մասին։
Մանկություն
Յահի ցեղը, որին պատկանել է Իշին, զբաղեցրել է Յան ազգության վերաբնակեցման ամենահարավային տարածքը։ Մինչև գաղթականների գալը Յահի ցեղը զբաղվել է ձկնորսությամբ, որսորդությամբ և հավաքագրմամբ։ Առաջին գաղութարարների գործողությունները չեն անդրադարձել Յանին, սակայն 1840-ական թվականներից ժողովուրդը սկսել է արագորեն վերանալ, ինչը կապված էր կալիֆոռնիական ոսկե տենդով վարակված գաղթականների զանգվածային ներհոսքի հետ։ Հնդկացիների վախճանի պատճառներից էր նաև սպիտակների հետ չդադարող պատերազմները. գաղթականները, վախեցած Յանայի դաժանության և ֆիզիկական ուժի մսին բազմաթիվ պատմություններից, ձգտում էին ցանկացած ձևով ոչնչացնել ցեղը։ Մարտերին ներգրավվել են ԱՄՆ բանակի կանոնավոր զորքերը։ 1850-ական թվականներն էլ ավելի ծանր են դարձել յահների համար։ Նրանց թիվը նկատելիորեն նվազել է, իսկ վերաբնակիչների տնտեսական գործունեության պատճառով նախկին պարապմունքներն արդեն այնքան արդյունավետ չեն եղել, և հնդիկներն սկսել են քաղցած մնալ։ Սնունդ հայթայթելու նախկին միջոցներից զուրկ՝ 1887 թվականին Յահին կողոպուտով է զբաղվել։ Նման հարձակումների ընթացքում ցեղի շատ անդամներ բռնվել են և գնդակահարվել կամ կախաղան հանվել։
Իշին ծնվել է 1850-ականների վերջին կամ 1860-ականների սկզբին։ Հնդկացու ծննդի առավել հավանական տարեթիվն է համարվու 1862 թվականը։ Ի ծնե տրված անունն անհայտ է։ Դա կապված է Յանի հավատալիքների հետ, որի համաձայն՝ արգելվում է որևէ մեկին հայտնել սեփական անունը, բացի մոտ հարազատներից։ Նույն կերպ Իշիին արգելված էր հիշատակել իր մահացած ցեղակիցների անունները։ 1996 թվականին հնէաբան Սթիվեն Շեկլին հրապարակել է իր հետազոտությունների արդյունքները, որոնց համաձայն՝ Իշին զտարյուն յահ չի եղել ։
Կյանք քաղաքակրթությունից դուրս
Իշի կյանքի մասին մինչև 1911 թվականը շատ քիչ բան է եղել հայտնի։ Ինքը ծայրահեղ դժկամությամբ է խոսել այդ ժամանակաշրջանի մասին։ Մարդաբան Ուոթերմենը, ով աշխատում էր Իշի հետ, ենթադրում էր, որ 1870 թվականի գնդակահարությունից հետո մնացել է 15-16 յահի։ Իշին երբեք չի հիշատակել, որ այդ ժամանակից ի վեր ցեղում գոնե մեկ երեխա է ծնվել։
Կենդանի մնացած յահերը հաստատվել են քիչ մատչելի և աննկատ վայրերում։ Նրանք սնվել են ձկներով, կոների շիլայով և կանաչ երեքնուկով։ Որսի համար յահին օգտագործել է միայն անաղմուկ զենքեր։ 1890-ական թվականներին յահին վերադարձել է կողոպուտների, սակայն 1894-ին ամբողջությամբ դադարեցրել է տեղահանվածների դեմ հարձակումները։ Այդ ժամանակ ցեղն ավելի հեռու է գնացել՝ դեպի կիրճ։ Նրա թվաքանակը շարունակել է նվազել՝ հասնելով մինչև 5 մարդու։ Բացի Իշիից, մնացել են նրա մայրը, քույրը (այլ տվյալներով՝ զարմուհին), տարեց հնդիկը և պատանին։ Վերջին երկուսը կապված չեն եղել Իշիի հետ մտերմիկ հարաբերություններով։ Հինգ յահիները հիմնադրել են Վովունուպո-Մա-Տետնա գյուղը, որտեղ էլ բնակություն են հաստատել։ Երիտասարդը որոշ ժամանակ անց մահացել է, և Իշիի ուսերին է մնացել նրա քրոջը և երկու ծերերի խնամքը։
1906 թվականին տեղահանվածներից մեկը կողոպտվել է, և շրջակայքում լուրեր են տարածվել, որ ոչ բոլոր հնդիկներն են մահացել։ 1908 թվականի նոյեմբերին շինարարական ընկերությունը, որը պատրաստվում էր ամբարտակի կառուցել դիր-կիրկի և Սալֆեր-քրիքի միջև, Վովունուպո-Մա-Տետնի ուղարկեց մի խումբ ինժեներների՝ լեռնային հոսքի հետազոտության համար։ Հետազոտության ժամանակ խումբը հանդիպել է Իշիին։ Հնդկացու արձագանքն անհայտ է մնացել. ինժեներներից մեկի խոսքերի համաձայն՝ նա «չարամտորեն գոռում էր», իսկ մյուսն ասում էր, որ հնդկացին սպիտակամորթներին ձեռքով է արել՝ ցույց տալով, որ պետք է հեռանալ։ Երբ ինժեներներն այդ մասին պատմել են գործընկերներին, նրանք թերահավատությամբ են ընդունել նրանց խոսքերը և կարծել են, որ այդ ամենը նրանց թվացել է։
Այդ ժամանակ հնդկացիները որոշել են, որ վերաբնակիչներին հաջողվել է հայտնաբերել նրանց բնակության վայրը։ Նրանք չէին կարող շարունակել նահանջել․ ծերուկը դժավրությամբ էր քայլում, իսկ Իշիի մայրն ընդհանրապես չէր կարողանում քայլել։ Յահիները պայմանավորվել են, որ վտանգի դեպքում Իշիի քույրն իր խնամքի տակ կվերցնի ծերուկին, իսկ Իշին կմնա մոր մոտ։ Վերջապես վերաբնակիչները որոշել են հավատալ ինժեներների խոսքերին և հետազոտել դիր-կիրկի տարածքը։ Տեղագիրներից կազմված ջոկատի ուղեկիցն է եղել Մերլ Էպերսոնը։ Նրանց հաջողվել է հայտնաբերել գյուղը, սակայն այն լքելու հնարավորություն ունեցող բոլոր բնակիչներն արդեն հեռացել էին․ գյուղում էր մնացել միայն Իշիի մայրը։ Էպերսոնը որոշել է, որ նա իրենից վտանգ չի ներկայացնում և հրամայել է ժամանակավորապես գիշերով լքել գյուղը։ Առավոտյան վերադարձած ջոկատը հայտնավերել է, որ կինը չկա։ Տեղագիրները փորձել են հայտնաբերել հնդկացիներին, բայց նրանց փորձը հաջողությամբ չի պսակվել։ Հետագա որոնումներին մասնակցել է մարդաբան Ութերմենը, ով ավելի ուշ դարձել է Իշիի մտերիմ ընկերը։
Ելք լեռներից
Իշին չի ընդունել առաջարկվող սնունդը և չի քնել՝ վախենալով սպիտակ մարդկանցից։ Հետագայում նա լռում էր այդ մասին և միայն նշում, որ բանտում իրեն հարմարավետ են կահավորել և համեղ կերակրել։ Հնդկացու հետ փորձել են խոսել իսպանացիներն ու բնիկ ամերիկացիները մայդու և վինտուն ցեղերից, սակայն փորձերից ոչ մեկը հաջողությամբ չի պսակվել։
Բանտում կատարվել է San Francisco Call թերթի կողմից հրապարակված հնդկացու առաջին լուսանկարը։ Այս հոդվածը Բերկլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանի երկու մարդաբանների՝ Կրյոբեր և Ուոթերմեն պրոֆեսորների ուշադրությունն է գրավել։ Օգոստոսի 31-ին Կրյոբերը հեռագիր է ուղարկել Վեբերին՝ խնդրելով հաստատել բռնված վայրի հնդկահավի մասին տեղեկատվության հավաստիությունը։ Ըստ երևույթին՝ շերիֆն անմիջապես պատասխանել է գիտնականին, քանի որ հաջորդ օրը Ուոթերմենը մեկնել է Օրովիլ։
Ծանոթություն Ուոթերմենի հետ
Մինչ հնդիկին ծանոթանալը մարդաբանները որոշել են, որ նա պատկանում է յան ցեղին, սակայն Ուոթերմենը պետք է պարզեր, թե որ ճյուղին է նա պատկանում՝ հյուսիսային, կենտրոնական կամ հարավային։ Առաջին երկու դեպքերում հնդիկի հետ շփումը զգալիորեն կթեթևացներ, քանի որ հայտնի էին ցեղային լեզուների կրիչները և կազմվել են համապատասխան բառարաններ։ Հարավային յաները համարվում էին ամբողջությամբ մեռած։
Ուոթերմենը իր հետ տարել է հյուսիսային և կենտրոնական յաների լեզուների բառարան։ Տերևի օգնությամբ հնչյունական տառադարձությամբ մարդաբանը սկսել է ընթերցել հունա բարբառներից հնդկացու բառերը, սակայն նա մնացել է անմասն, չնայած ուշադիր լսել է Ուոթերմենին։ Առաջին բառը, որը ճանաչել է Իշին, դարձել է «դեղին սոճին»։ Դրան հաջորդեց ևս մի քանի բառ։ Հնդկացին իսկապես դարձել է անհետացած համարվող հարավային յանի ներկայացուցիչը։ Ուոթերմենի համաձայն, յանի հարավային բարբառը զգալի տարբերություններ է ունեցել հյուսիսային և կենտրոնական բարբառներից, բայց ոչ այնքան զգալի, որպեսզի չհասկանա հարևաններին։
Այն բանից հետո, երբ Ուոթերմենը մի քանի ժամ զրույցից հետո սկսեց հարաբերականորեն կողմնորոշվել հարավային յանի լեզվով, Իշին որոշեց նրան հարց տալ. «Դուք հնդկացի՞ եք»։ Իշին հասկացել է, որ իր զրուցակիցը կապ չունի բնիկ ամերիկացիների հետ, իսկ այդ հարցով փորձել է, օգտագործելով բառերի սահմանափակ պաշարը, պարզել, թե արդյոք Ուոթերմենի մոտ բարեկամական մտադրություններ կան։ Այն բանից հետո, երբ նա դրական պատասխան է տվել, Իշին վերջնականապես հանգստացել է և վստահվել գիտնականին։
Հնդկացուն հայտնաբերելուց հետո առաջին օրերին Վեբերը սկսել է հարմար տուն փնտրել նրա համար։ Ուոթերմենն առաջարկել է Վեբերին հնդկացուն իր հետ վերցնել Կալիֆոռնիայի համալսարան, իսկ այնտեղ բնակեցնել Մարդաբանության ինստիտուտի թանգարանում։ Համաձայնության համար պահանջվել է Վաշինգոնում հնդկացիների գործերի Բյուրոյի թույլտվությունը։ Սան Ֆրանցիսկոյի, Վաշինգտոնի և Օրովիլի միջև բանակցությունները տևել են շուրջ 48 ժամ։ Վերջապես, համաձայնությունը ձեռք է բերվել, և Վեբերը հնդկացուն ազատ արձակելու օրդեր է գրել։ Թանգարանի աշխատակիցներին մեղադրանք է առաջադրվել նրա նկատմամբ խնամակալության պատասխանատվության տակ՝ մինչև հարցի ամբողջական լուծումը։
Այդ ժամանակ Վեբերը կապվել է Ռեդինգ քաղաքի հետ, որտեղ բնակվում էր հնդկացի Բաթվին, որը մի փոքր խոսում էր յաների լեզվով։ Բաթվին ժամանել է Օրովիլ։ Սեպտեմբերի 4-ին Ուոթերմենը, Բաթվին և Իշին գնացքով մեկնել են Սան Ֆրանցիսկո ։
Կյանքը թանգարանում
Նույն օրը Իշին, Բաթվին և Ուոթերմենը ժամանել են Սան Ֆրանցիսկո։ Իշիին տեղավորել են թանգարանում։ Այստեղ նա առաջին անգամ հանդիպել է մարդաբան Քրեբերի հետ, որին սկսել է անվանել «Մեծ Շշուկ» (աղավաղված «շեֆ»)։ Թանգարանում առաջին անգամ հարց է բարձրացվել հնդկացու անվան մասին։ ԶԼՄ-ները նրան անվանել են «վայրի մարդ Օրովիլից», իսկ իր իսկական անունը նա նախընտրում էր չհրապարակել յահերի հավատալիքների պատճառով։ Այնուհետև Քրեբերը հնդկացուն սկսել է անվանել «Իշի», որը յան լեզվով նշանակում էր «մարդ»։ Հնդկացին հնազանդությամբ ընդունել է նոր անուն, բայց դժվարությամբ է արձագանքել դրան։
Իշիին անսովոր էր տեսնել նման ամբոխ, և սկզբում նա վախ էր զգում, երբ գտնվում էր մարդկանց մեծ բազմության մեջ։ Նրան դուր չէր գալիս, երբ անծանոթները փորձում էին սեղմել նրա ձեռքը։ Չնայած տարիների ընթացքում նա սովորել էր ողջույնի այս ձևին, բայց միևնույն է, որոշակի անհանգստություն է զգացել։