cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալբեր Էլբազ
Գրաֆիկա
2012 թվականին Ռիցոլի ընկերությունը հրատարակել է 3000 լուսանկարից բաղկացած գիրք, որը վավերագրում է Էլբազի աշխատանքը Lanvin-ի համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:COVID-19 համավարակից մահացածներ Ֆրանսիայում Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ Կատեգորիա:Նորաձևության դիզայներներ Կատեգորիա:Իսրայելցի դիզայներներ
Օնոն
Օնոն (Онон гол, Онон гол)՝ գետ, հոսում է հյուսիսարևելյան Մոնղոլիայի և Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի տարածքում և կազմում է Շիլկայի աջ մասը։
Աշխարհագրություն
Գետի երկարությունը 1032 կմ է (որից 298 կմ-ը գտնվում է Մոնղոլիայի տարածքում), ջրահավաք ավազանի մակերեսը կազմում է 96 200 կմ²։ Սկիզբ է առնում արևելյան Մոնղոլիայում Հենտեյ լեռնաշխարհի Հենտիյն-Նուրրու և Իհ-Հենտեյ լեռնանցքների բաժանման շրջաններում՝ Հան-Հենտեյ-Նուրրու ազգային պարկում։ Հոսում է Հենտեյ-Չիկոյսկական լեռնաշխարհում (կղզում), Մոգոյտույսկական և Բորշովական լեռնանցքների միջև՝ ստորին հոսանքի վայրերում։ Միանալով Ինգոդայի հետ՝ առաջացնում է Շիլկա գետը։ Անդրբայկալյան երկրամասի տարածքում գետահովիտ է։
Հիմնական վտակները աջ կողմում՝ Հուրահ-Գոլ, Բորզյա, Ունդա, ձախ կողմում՝ Ագուցա, Կըռա, Իլյա, Ագա։
Ջրագրություն
Սնումը հիմնականում ձնային է ։ Հեղեղաջրերը իրար հետևից առաջացնում են ամառային գետավարարումներ։ Ջրի միջին տարեկան ծախսը գետաբերանից մոտ 12 կմ հեռավորության վրա կազմում է 191մ³/վ, ամենաշատը՝ 2810մ³/վ, նվազագույնը՝ 1,22 մ³/վ։ Սառչում է նոյեմբերին, ծանծաղուտներում ամբողջությամբ սառչում է։ Հալվում է ապրիլին և մայիսի սկզբին։ Օգտագործվում է ոռոգման և արդյունաբերական ջրամատակարարման համար։
Պատմական տեղեկություններ
Օնոնի վերին հոսանքը (Դելյուն-Բոլդոկ բնասահմանը) այն հավանական վայրերից մեկն է, որտեղ ծնվել և մեծացել է Չինգիզ խանը։ Ըստ ավանդույթի՝ այստեղ էլ թաղվել է նա։ Այդպիսի պնդումը հայտնվել է 20-րդ դարի վերջում։ Մինչև 1930-ական թվականները Ռուսական կայսրության քարտեզների վրա Չինգիզ խանի ծննդավայրը նշված է եղել Օնոնի միջին մասում՝ Ներքին Ցաուսչեյ ավանում ։ Ռուսական հետազոտողները անգամ շեշտում էին, որ այդ տեղեկությունները ստացել են մոնղոլ պատմաբաններից։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Մոնղոլիայի գետեր Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր
(4001) Պտղոմեոս
(4001) Պտղոմեոս (Ptolemaeus), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1949 թվականի օգոստոսի 2-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,287944 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8932 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6826 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1264,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինը 0,284797 աստիճան/օր արագությամբ։
Ուղեծրի հարթությունը խավարածրի հարթության հետ կազմում են 5.46° անկյուն։
Անուն
Անունն ստացել է ուշ հելլենիզմի հույն աստղագետ, մաթեմատիկոս Պտղոմեոսի ( մ.թ. 90-168 թթ. )պատվին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1949 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Օձ (քաղաք)
Հիմնադրում
Հիմնադրման ժամանակը հայտնի չէ, բայց «Օձ» անունը, որը կապված է հեթանոս, պաշտամունքի հետ, վկայում է բերդի նախաքրիստոնեական դարաշրջանում (4-րդ դարից առաջ) կառուցված լինելու մասին։ Ըստ պատմիչ Հովհան Մամիկոնյանի, Գայլ Վահան Մամիկոնյանը, 7-րդ դարի Оձի մոտ հաղթական կռիվներ է մղել պարսկական զորքերի դեմ։
Կատեգորիա:Մեծ Հայքի քաղաքներ
Սերգիոս և Բաքոս սրբերի եկեղեցի
Սերգիոս և Բաքոս սրբերի եկեղեցի (Küçük Ayasofya, այլ անվանում՝ Փոքր Այա-Սոֆիա), Ստամբուլի պահպանված ամենահին եկեղեցիներից, որը վերածվել է մզկիթի Օսմանյան կայսրության օրոք ։ Նախատիպ է ծառայել Սան Վիտալե և Սուրբ Սոֆիա տաճարների համար։ Ամենայն հավանականությամբ նույն վարպետների՝ Իսիդոր Միլեթացու և Անթեմիուս Թրալեսցու աշխատանքն է։ Նվիրված է Սերգիոս և Բաքոս սրբերին։
Պատմություն
Ներկայումս գոյություն ունեցող տաճարը կառուցվել է 527-529 թվականներին այն տան մոտ, որտեղ Հուստինիանոս Ա կայսրն անցկացրել է իր երիտասարդության տարիները, և եղել է կայսեր իշխանության տարիներին կատարված առաջին նշանակալի գործերից մեկը ։ Փոքր Սոֆիան կազմել է միասնական համալիր ավելի վաղ կառուցված Պողոս և Պետրոս սրբերի եկեղեցու հետ, որի գոյության վերջին վկայությունները ոչնչացվել են Ստամբուլի իշխանությունների կողմից 20-րդ դարում։ Փոքր Սոֆիայի՝ կայսերական ընտանիքի կողմից հատուկ սիրված լինելու վկայությունն են բազմաթիվ խոյակների վրա փորագրված Հուստինիանոս Ա-ի և նրա կնոջ՝ Թեոդորայի անունների սկզբնատառերը։
536 թվականին Թեոդորան եկեղեցական համալիրը հանձնել է մոնոֆիզիտների վանքին, իսկ 551 թվականին այստեղ թաքնվել է Հռոմի պապ Վիգիլիոսից։ Եկեղեցու խճանկարները ոչնչացվել են պատկերամարտության հետևորդների կողմից։ Կոստանդնուպոլսի անկումից հետո եկեղեցին շարունակել է գործել մինչև 1506 թվականը։ Մզկիթի վերածելու ժամանակ փոխվել են պատուհաններն ու մուտքը, բարձրացվել է հատակի մակարդակը, իսկ ներքին պատերը սվաղել են ՝ սպիտակեցնելով խճանկարները, կառուցել է նաև նախասրահ և մեդրեսե ։
1742 թվականին եկեղեցու բակում կառուցվել է ծիսական շատրվան։ 1762 թվականին կառուցվել է մինարեթը (այն ավերվել է 1940 թվականին և նորից կառուցվել է 1956 թվականին ): Սուլթան Մահմուդ II-ի կարգադրությամբ՝ մզկիթը նորոգվել է բազմաթիվ երկրաշարժերից հետո։ Բալկանյան պատերազմների ժամանակ այստեղ ապաստանել են փախստականներ ։ Փոքր Սոֆիայի անմիջական հարևանությամբ երկաթգծի կառուցումը լուրջ վնաս է հասցրել համալիրին։ Այդ պատճառով այն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության վտանգված օբյեկտների ցանկում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի տաճարներ Կատեգորիա:Ստամբուլի մզկիթներ Կատեգորիա:527 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում
Պլոսկոե (գյուղ, Շացկի շրջան)
Պլոսկոե (Плоске), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Շացկի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Շացկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մայբորոդովսկի գյուղական խորհուրդ (Կրեմենչուգսկի շրջան)
Մայբորոդովսկի գյուղական խորհուրդ  (Майбородівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Մայբորոդովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1035 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Դոստիժենիե (գյուղ, Կովրովսկի շրջան)
Դոստիժենիե (Достижение), գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Կովրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 893 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1911 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Կովրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ճանապարհին (ֆիլմ, 1961)
Սյուժե
Կրտսեր եղբոր մահից հետո տարեց մարդը իր մոտ է վերցնում իր որբացած զարմուհուն՝ Օլյային։ Տան ճանապարհին նրանք գնացքով գնում են ևս երկու ուղևորների՝ կատվի հետ գնացող ծեր կնոջ և սովխոզի խոհարար Վարվառա Մակեևայի հետ։ Արտաքինից ջանասեր, կոկիկ, աշխատասեր և խելամիտ հորեղբայրը, ինչպես պարզվում է, բարկացկոտ է և անխիղճ, որին զարմուհին պետք է միայն որպես աշխատուժ. նա չի հարգում աղջկա շահերը, սուր դիտողություններ է անում ճանապարհորդներին և, ինչպես պարզվում է, նախկինում գրեթե մտերիմ չի եղել Օլյայի հոր հետ:.. Ֆիլմի ավարտը բաց է մնում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:1961 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Գիտեգա
Պատմություն
2007 թվականին Բուրունդիի նախագահ Պիեռ Նկուրունզիզան հայտարարեց, որ մտադրություն կա երկրի մայրաքաղաքը Բուժումբուրայից տեղափոխելու Գիտեգա ։ 2018 թվականի դեկտեմբերի 24-ին նա հայտնեց, որ եթե Բուրունդիի խորհրդարանը հավանության արժանանացնի իր ներկայացրած նախագիծը, երկրի մայրաքաղաքը կդառնա Գիտեգան ։ Խորհրդարանն իր երկու պալատներում հարցը քննարկելուց հետո 2019 թվականի հունվարի 16-ին քվեարկեց մայրաքաղաքը տեղափոխելու առաջարկության օգտին ։ Բուժումբուրան շարունակելու է մնալ երկրի տնտեսական մայրաքաղաքն ու առևտրական կենտրոնը ։ Բուրունդիի կառավարությանը հանձնարարություն է տրվել երեք տարվա ընթացքում ավարտի հասցնել նոր մայրաքաղաք տեղափոխվելու գործընթացը ։
Ժողովրդագրություն
Քաղաքի բնակչության թվաքանակն ըստ տարիների.
Մշակույթ
Գիտեգայում է գտնվում Բուրունդիի ազգային թանգարանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Աֆրիկյան երկրների մայրաքաղաքներ
Խաչեղբայր (անձնանուն)
Խաչեղբայր, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն խաչ և եղբայր բառերից (Հայաստանում խաչեղբայրը կնքահոր օգնականն է՝ պսակի արարողության ժամանակ)։ Երկու անգամ հիշատակվել է 12-13-րդ դարերում և երկու անգամ էլ անթվական հիշատակարաններում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Հրանտ Տեր-Պողոսյան
Կենսագրություն
Հրանտ Յուրիի Տեր-Պողոսյանը ծնվել է 1969 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Երևանում։ 1987-1993 թ. գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի ստոմատոլոգիական ֆակուլտետը` ստանալով բժիշկ-ստոմատոլոգի որակավորում։ 1994-1997 թթ. ավարտել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի կլինիկական օրդինատուրան՝ մանկական ստոմատոլոգիա՚ մասնագիտությամբ։
1998-2001 թթ. աշխատել է ԵՊԲՀ-ի մանկական ստոմատոլոգիայի և ստոմատոլոգիական հիվանդությունների պրոֆիլակտիկայի ամբիոնում որպես ասիստենտ,
2002 թ. Հիմնադրել է «Ալֆաստոմ» կլինիկան, որը հանդիսանում է առաջին մասնագիտացված օրթոդոնտիկ կլինիկան ք. Երևանում,
2008-2010 թթ. և 2012 թ –ից առ այսօր հանդիսացել է ԵՊԲՀ-ի Ստոմատոլոգիական Կրթություն և գիտություն ասոցիացիայի փոխնախագահ,
2011 թ-ից առ այսօր ԵՊԲՀ-ի մանկական ստոմատոլոգիայի և օրթոդոնտիայի ամբիոնի վարիչ,
2015 թ-ից առաջինն է, ով Հայաստանում զբաղվել է նյարդամկանային ստոմատոլոգիայով։
1999 թ. պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Ծնոտային աճի ինտենսիվ հիմնավորում կարկասա-զսպանակային օրթոդոնտիկ սարքերի կիրառման ժամանակ» թեմայով։
2010 թ-ին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը՝ «Ուղիղ աղեղի տեխնիկայի կիրառմամբ ատամնածնոտային անոմալիաների բուժման կլինիկո-մորֆոմետրիկ և բիոմեխանիկական հիմնավորումը» թեմայով։
Հանդիսանում է 18 մեթոդական հանձնարարականների, 4 ռացիոնալ առաջարկների հեղինակ, ինչպես նաև մոտ 51 հրատարակությունների հեղինակ և համահեղինակ։ Ունի գյուտերի 4 արտոնագիր։
Հրանտ Տեր-Պողոսյանի ղեկավարությամբ պաշտպանվել է 3 թեկնածուական թեզ բժշկագիտության և կենսամեխանիկայի ոլորտներում։
Անդամակցություն
1999 թ.-ից հանդիսանում է Ռուսաստանի Օրթոդոնտների Ասոցիացիայի անդամ
2001 թ.-ից` Օրթոդոնտների Համաշխարհային Ասոցիացիայի անդամ
2002 թ.-ից ընդգրկված է Ռուսաստանում մասնավոր պրակտիկայի իրավունք ունեցող օրթոդոնտների ցուցակի մեջ
2006 թ.-ից Հայաստանի օրթոդոնտների ասոցացիայի նախագահ
2010 թ.-ից` Ատամնաբուժական Միջազգային Ակադեմիայի անդամ
2011 թ.-ից` Եվրոպական Օրթոդոնտների Միության անդամ
2013 թ.- ից Քնի խանգարումների հայկական ասոցիացիայի անդամ
Վերապատրաստումներ
Անցել է որակավորման բարձրացման կուրսեր Հայաստանում, Ռուսաստանում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում, Շվեցարիայում, Լիտվայում, Չեխոսլովակիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Միացյալ Արաբական Էմիրություններում և այլուր։
ՀՀ առողջապահության նախարարության կողմից տրվել է պարգևատրում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Ժողովածու (1925)
Ժողովածու (1925), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1925 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1401 թվականին՝ Մարկոս գրիչի կողմից, Ղրիմում։ Ստացողը եղել է Հայրապետ աբեղան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21.8x14.5 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 273 թերթից։ Գրված է երկսյուն, միասյուն բոլորգրով։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ թղթի վրա՝ երկաթագիր բոլորագծով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 180ա, 219բ, 231բ, 240բ, 260բ, 269ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Շաբելնոե
Շաբելնոե (Шабельне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1699 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Շաբելնոե գյուղում բնակվում էր 2 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,685 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2920 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1699 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալեքսանդր Մյասնիկյան
Ալեքսանդր Ֆյոդորի Մյասնիկյան, կեղծանուն՝ Մարտունի, հայ քաղաքական, հասարակական գործիչ, 1921-1922 թվականներին Հայաստանի ԽՍՀ Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի նախագահ, ԽՍՀՄ Կոմունիստական կուսակցության անդամ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1886 թվականին Նոր Նախիջևանում՝ հայ վաճառականի ընտանիքում։ Ուսանել է ծննդավայրի թեմական դպրոցում, 1904-1906 թվականներին՝ Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում ։ 1906 թվականից Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցության անդամ էր։ 1907-1914 թվականներին կուսակցական աշխատանք է կատարել Բաքվում, ապա՝ Մոսկվայում։ 1911 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Ուսանողական տարիներին ակտիվորեն մասնակցել է հեղափոխական շարժումներին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914-1918) սկզբին զորակոչվել է բանակ. հեղափոխական աշխատանքը շարունակել է ռազմաճակատում։ 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո գլխավորել է բոլշևիկյան ֆրակցիայի աշխատանքները Կարմիր բանակում։ 1917 թվականի սեպտեմբերին ընտրվել է Բելառուսիայի կոմկուսի Կենտկոմի քարտուղար, հետագայում՝ Արևմտյան ռազմաճակատի հրամանատար։ 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո հրամանատարական բարձր պաշտոններ է վարել Կարմիր բանակում։
Ընտրվել էր Բելառուսիայի (այժմ՝ Բելառուս) կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի կենտրոնական բյուրոյի, ապա՝ Բելառուսական ԽՍՀ կենտգործկոմի նախագահ, ՌԿ(բ) կ Մոսկվայի քաղաքային և մարզային կոմիտեների քարտուղար։ 1919 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվա, որտեղ ընտրվել է Մոսկվայի կոմկուսի քաղաքային, ապա՝ նահանգային կոմիտեի քարտուղար։
Մյասնիկյանը Հայաստանում
Երկրի տնտեսության վերականգնման, արևմտահայ փախստականներին տեղավորելու, քաղաքացիական պատերազմի հետևանքները վերացնելու, երկրում կայունություն հաստատելու համար Ալեքսանդր Մյասնիկյանը ծավալել է աշխատանքային մեծ գործունեություն։ Նա կարևորել է հայ մտավորականությանը Հայաստանում համախմբելու և նրա համար ստեղծագործ աշխատանքի անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծելու խնդիրը։ Այդ կապակցությամբ պաշտոնական հրավերներ է ուղարկել նկարիչ Մարտիրոս Սարյանին, ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանին, լեզվաբան Հրաչյա Աճառյանին և ուրիշների։ Խորհրդային Հայաստանի գործիչներից Մյասնիկյանն առաջինն է անդրադարձել Հայաստանի և Սփյուռքի փոխհարաբերություններին. հատուկ ուսումնասիրություն է նվիրել Սփյուռքում հայ ազգային քաղաքական կազմակերպությունների խնդիրներին։ 1910-ական թվականներին Ալեքսանդր Մյասնիկյանը լույս էր ընծայել մի շարք հոդվածներ՝ նվիրված հայոց գրերի գյուտի նշանակությանը, Միքայել Նալբանդյանի, Հովհաննես Թումանյանի, Հովհաննես Հովհաննիսյանի, Ալեքսանդր Ծատուրյանի ստեղծագործություններին։ Բազմիցս անդրադարձել է Հայկական հարցին՝ անվանելով այն «գորդյան հանգույց», որի շուրջ հյուսվել են եվրոպական երկրների տարաձայնություններն ու շահերը։ 1913 թվականին Մոսկվայում հանդես է եկել Հայկական հարցի մասին դասախոսությամբ, որի դրույթները 1913-1914 թվականներին լույս են տեսել «Մշակ» թերթում։ Մյասնիկյանի աշխատությունները լույս են տեսել առանձին ժողովածուով (Երկեր, 4 հատոր, 1984-86)։
1921 թվականի հուլիսի 4-5-ը Ալեքսանդր Մյասնիկյանը մասնակցել է ՌԿ(բ) կ կենտկոմի Կովկասյան բյուրոյի լիագումար նիստին, որտեղ քննարկվել է Լեռնային Ղարաբաղի հարցը։ Դեմ է քվեարկել Իոսիֆ Ստալինի միջամտությամբ Լեռնային Ղարաբաղն Ադրբեջանի կազմի մեջ մտցնելու մասին որոշմանը։
Հիշողություն
Մյասնիկյանի անունով են կոչվել՝
Երևանի Մյասնիկյանի անվան հրապարակում տեղադրված է նրա հուշարձանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ Կատեգորիա:1886 ծնունդներ Կատեգորիա:1925 մահեր Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ավիավթարից զոհվածներ Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Ժողկոմխորհի նախագահներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ աթեիստներ Կատեգորիա:Նոր Նախիջևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Լազարյան ճեմարանի սաներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Մերիոն շրջան (Արևմտյան Վիրջինիա)
Մերիոն շրջան (Marion County), ԱՄՆ Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի 55 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 803 կմ² է, բնակչությունը՝ 56, 418 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆեյրմոնտ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1842 թ.։
Կատեգորիա:Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի շրջաններ
Քրիստինե Պողոսյան
Քրիստինե Ատոմի Պողոսյան, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր ։
Նաախարա
Նաախարա (Наахара), գյուղ Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Մեգինո-Կանգալասկի շրջանի կազմում։
Քրիստինե Պողոսյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1982 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Կոտայքի մարզի Պտղնի գյուղում։ 2003 թվականին, «ստանդարտիզացում և սերտիֆիկացում» մասնագիտությամբ ավարտել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի կիբեռնետիկայի ֆակուլտետը։ 2007 թվականին ավարտել է Հայաստանի պետական Ճարտարագիտական Համալսարանի հումանիտար և տնտեսագիտակառավարչական դասընթացների բաժանմունքը՝ «ֆինանսներ և վարկ» մասնագիտացմամբ։ 2005-2007 թվականներին աշխատել է «Երևանի Արարատ կոնյակի-գինու-օղու կոմբինատ» ԲԲԸ մարդկային ռեսուրսների բաժնի ղեկավար։ 2007-2010 թվականներին եղել է «Իմեքս գրուպ» ընկերության մարդկային ռեսուրսների կառավարող ։ 2013-2018 թվականներին եղել է «Tre gufo» հայկական արծաթյա զարդերի խանութի հիմնադիր տնօրեն։ 2018 թվականի մայիսին և 2019 թվականի հունվարին դարձել է ՀՀ առաջին փոխվարչապետի օգնական։ 2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ընտրվել է ԱԺ պատգամավոր «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով ։
Նաախարա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Մեգինո-Կանգալասկի շրջանի բնակավայրեր
Քրիստինե Պողոսյան
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երեք որդի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ պատգամավորների ցանկեր Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 8-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:1982 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 27 ծնունդներ Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ
Իսլա Մայոր
Իսլա Մայոր (իսպ.՝ Isla Mayor), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Սևիլյա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մեծ Սևիլյա շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 114 կմ2։ Բնակչությունը՝ 5930 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 45 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սևիլյա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Ժարի (գյուղ, Պուտիվիլի շրջան)
Ժարի (Жари), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ժարի գյուղում բնակվում էր 35 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սիզավետ
Սիզավետ (նախկին անվանումները` Ծաղկաշեն, Քոռաղբյուր), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի Աշոցքի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Գյումրիից մոտ 30 կմ հյուսիս, ծովի մակարդակից 2075 մ բարձրության վրա։ 1946 թվականին վերանվանվել է Ծաղկաշեն, 1967 թ.` Սիզավետ։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Սիզավետի մշտական բնակչությունը կազմել է 334, առկա բնակչությունը` 306 մարդ ։ Բնակիչերը հայեր են, որոնց նախնիների մի մասը Վրաստանի Նինոծմինդայի շրջանի Հեշտիա և Լոռու գյուղերից գաղթած վերաբնակիչներ են ։
Սիզավետի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի և կերային մշակաբույսերի մշակությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Սիզավետն ունի Սբ. Ամենափրկիչ եկեղեցի ։ Դպրոցը արձակագիր Պատվական Ղուկասյանի անվամբ է։ Սիզավետում է ծնվել ականավոր բանաստեղծ, թարգմանիչ Հակոբ Մովսեսը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Աշոցքի շրջան
Տանյա (կտավ)
Տանյա (1942), ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյանի աշխատանքը՝ Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։
Պատմություն
Պարտիզանուհի Տանյայի՝ Զոյա Կոսմոդեմյանսկայայի կերպարը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի դրվագների ճշմարտացի ընկալման ու մարմնավորման արդյունք է։ «Տանյա» կտավում նկարիչն իր ամբողջ ուշադրությունը կենտրոնացրել է կերպարների հոգեբանական բնութագրման վրա։ Ոչ թե գործողությունն է պատմում կատարվածի մասին, այլ մարդիկ իրենց վերաբերմունքով բնութագրում են կատարվելիք գործողությունը։ Նկարը թեև մտահղացվել է փաստի անմիջական ազդեցության տակ՝ Զոյա Կոսմոդեմյանսկայայի մասին տրված հաղորդումներից անմիջապես հետո, և վերջնական տարբերակն ավարտվել է Հայրենական Մեծ պատերազմից ընդամենը երկու տարի անց, այնուամենայնիվ նկարիչը կոնկրետ փաստը դիտում է պատմական որոշակի տարածությունից ։
Նկարագրություն
Պահպանելով Զոյա Կոսմոդեմյանսկայայի դիմագծերը, նրա սխրագործության կոնկրետությունը, Իսաբեկյանը կարողացել է ստեղծել Հայրենական Մեծ պատերազմի հերոսների տիպական կերպար, ցույց տալ հերոսության զանգվածային լինելը, հերոսի և ժողովրդի օրգանական միասնությունը և գերմանական ֆաշիզմի կործանման անխուսափելիությունը։ Իսաբեկյանի կերտած Տանյան փոքր-ինչ իդեալականացված է.չնայած բազում խոշտանգումներին ու տառապանքներին՝ նա առողջ է, երիտասարդ ու գեղեցիկ։ Կանգնած կախաղանի տակ՝ նա հրաժեշտ չի տալիս կյանքին։ Նրա պատանեկան բոցաշունչ հայացքում հաղթանակի հավատն է բոցկլտում. նա մխիթարում ու հուսադրում է գերության մեջ գտնվող կանանց ու երեխաներին։ Իդեալականացմամբ հանդերձ իրական ու համոզիչ է Զոյայի կերպարը։
Վարպետությամբ են կերտված գերության մեջ գտնվող խորհրդային քաղաքացիների և հատկապես Զոյայից ոչ հեռու կանգնած ծեր կնոջ կերպարները։ Պատկերում ֆաշիստ դահիճները նենգ ու ուժեղ մարդիկ են, սակայն գեղարվեստական արտահայտիչ հնարքներով՝ կոմպոզիցիոն կառուցվածքով և գունային լուծմամբ, ընդգծվել է նրանց միայնակ լինելը  ։
Էդիտար Ադհիամբո Օչիենգ
Էդիտար Ադհիամբո Օչիենգ (Editar Adhiambo Ochieng, ), քենիացի ակտիվիստ, ֆեմինիստ, կանանց իրավունքների պաշտպան, օգնում է սեռական բռնություն վերապրածներին։
Տանյա (կտավ)
Նկարագրություն
«Տանյա» կտավի երկրորդ տարբերակում (1947) Իսաբեկյանը հրաժարվել է նախորդ տարբերակում տեղ գտած բեմական պաթետիկ շարժումներից ու ժեստերից, նկարը ծանրաբեռնող և դիտողի ուշադրությունը հիմնական կերպարից շեղող մանրամասներից, գունալուսային անհանգիստ խաղերից ու տպավորիչ էֆեկտներից և արտահայտչական սուղ ու լակոնիկ միջոցներով պատկերին հաղորդում է առավել հավաք, ամբողջական տեսք, պլաստիկական շոշափելի ձև և ողբերգական շունչ։ Կախաղանի տակ, կառափնարանի վրա Տանյան կանգնած է հպարտ։ Նրա լուսավոր կերպարը դառնում է նկարի կոմպոզիցիոն և իմաստային հանգույցը, որն իրեն է ձգում դիտողի ուշադրությունը՝ հակադրվելով զինվորական գորշ համազգեստներով դահիճներին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էդուարդ Իսաբեկյանի նկարներ Կատեգորիա:1947 նկարներ Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:Կանայք կտավներում
Էդիտար Ադհիամբո Օչիենգ
Կենսագրություն
2017 թվականին Էդիտար Օչիենգը հիմնել է Կիբերայի Խաղաղության, մարդու իրավունքների և արդարության ֆեմինիստական կենտրոնը ։ Նա ինտերսեկցիոնալ ֆեմինիստ է և նրա նպատակն է ստեղծել հասարակություն, որտեղ ապահովված կլինի լիարժեք զարգացում և անվտանգություն և երիտասարդ կանանց ինքնադրսևորման հնարավորություն։ Նրա կենտրոնը նպատակ ունի երիտասարդ կանանց շրջանում ձևավորել առաջնորդական որակներ, որը որպես հարթակ կծառայի մի քանի սերնդի կանանց կազմակերպման և փոխգործակցության համար ։
Էդիթարը միաժամանակ զբաղվում էր խոցելի կանանց անձնական հիգիենայի պարագաների տրամադրման գործընթացով՝ համաձայն ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի 1325 բանաձևի։ Նա պատմում է կանանց իրենց սահմանադրական իրավունքների մասին։
COVID-19 համաճարակի ընթացքում նա համակարգում էր սննդի և բազմակի օգտագործման դիմակների առաքումը սեռական բռնության զոհերին և հասարակության խոցելի կանանց, ինչպես նաև բնակչությանը տեղեկություններ էր հաղորդում համաճարակի մասին ։ Էդիտարը ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդում մասնակցեց կանանց իրավունքների, COVID-19-ի և կանանց իրավունքների թեմայով քննարկմանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քենիացի կին հասարակական գործիչներ
Մակսիմովսկի գյուղական խորհուրդ (Կրեմենչուգսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Մակսիմովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 2052 մարդ։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Վինժեն
Վինժեն (Wingen), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 460 մարդ, բնակչության խտությունը` 27.40 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16.79 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 400 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 50 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 301 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 237-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 64։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,7 %։ 237 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 218 անձ (126 տղամարդ և 92 կին)։ Գործազուրկ են եղել 19 անձ (11 տղամարդ և 8 կին)։ 64 անաշխատունակներից 18-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 24-ը` թոշակառուներ, իսկ 22-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ռուբեն Միրոյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1939 թվականի նոյեմբերի 19-ին Երևանում ։
Աշխատանքային գործունեություն
1965-1971 թվականներին եղել է ՀԼԿԵՄ Երեւանի 26 կոմիսարների շրջկոմի առաջին քարտուղար։ 1971-1974թվականներին աշխատել է ՀԿԿ Կենտկոմում։ 1974 թվականից եղել է Երեւանի 26 կոմիսարների շրջխորհրդի նախագահի տեղակալ, առաջին տեղակալ, 1985-1991 թվականներին եղել է ՀԿԿ Կենտկոմի տեսուչ, Երևանի Լենինյան շրջխորհրդի գործկոմի նախագահ, ՀԿԿ Երեւանի 26 կոմիսարների շրջկոմի առաջին քարտուղար։ 1992-1999 թվականներին աշխատել է ՀՀ փոստի և հեռահաղորդակցության նախարարության համակարգում ։
Քաղաքական գործունեություն
1999 թվականի մայիսի 30-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել «Միասնություն» դաշինքի համամասնական ընտրացուցակով։ 1999 թ. հունիսի 10-ին ընտրվել է ԱԺ նախագահի տեղակալ։ «Միասնություն» խմբակցության անդամ։ ՀԺԿ վարչության քարտուղար։ Հետմահու Պարգևատրվել է «Անանիա Շիրակացի մեդալով» ։
Մահ
Զոհվել է 1999 թ. հոկտեմբերի 27-ին ԱԺ նիստի ժամանակ կատարված ահաբեկչության պատճառով ։
Ընտանիք
Ամուսնացած էր, ուներ երկու երեխա ։
Երնեկ էնպես՝ անվերջ քեզ հետ-իմ կյանքի հետ լինեի
«Երնեկ էնպես՝ անվերջ քեզ հետ-իմ կյանքի հետ լինեի», Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս քառյակը գրել է 1920 թվականի մայիսի 12-ին։ Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարան ի Թումանյանի ֆոնդի 109-րդ և 110-րդ համարներում պահվում է երկու ինքնագիր։ Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահվում է ևս չորս ինքնագիր։ Քառյակն առաջին անգամ տպագրվել է 1920 թվականին Երևան ում լույս տեսած «Հայաստանի կոոպերացիա» ամսագրի 13-րդ համարի 512-րդ էջում, այնուհետև 1922 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած Սուրխաթյանի «Գրական գոհարներ» քրեստոմատիայի 499֊րդ էջում, Կ․ Պոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» ժողովածուի 59֊րդ էջում, ապա՝ Թումանյանի երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 212֊րդ էջում։ Երկերի լիակատար ժողովածուի երկրորդ հատորում քառյակն արտատպվում է Կ․ Պոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» ժողովածուից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ
Ժողովածու (1721)
Ժողովածու (1721), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1721 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1696 թվականին Ղազար Քահանա գրիչի կողմից, Նոր Ջուղայում։ Ստացողը եղել է Ալեքսանդր վարդապետը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15×10,7 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 156 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 137ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Մարշալ շրջան (Արևմտյան Վիրջինիա)
Կատեգորիա:Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի շրջաններ
Դովոլնոե
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7314 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզի Դովոլենսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1703 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սմբատ Դավթյան
Սմբատ Դավթյան, պոլսահայ մանկավարժ, թատերագետ, հրատարակիչ, խմբագիր։
Կենսագրություն
Սովորել է Ակնի ազգային վարժարանում, Կոստանդնուպոլսի ֆրանսիական լիցեյում։ Դասավանդել է Կոստանդնուպոլսում և Թուրքիայի հայաբնակ վայրերում, աշխատակցել «Մամուլ», «Մասիս», «Կավռօշ» պարբերականներին։ Կոստանդնուպոլսում հիմնադրել է հայկական հրատարակչական ընկերություն, 1898–1900 թվականներին եղել է «Բիւրակն» պարբերականի տնօրեն–խմբագիրը ։
1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ տեղափոխվել է Հայաստան, որտեղ էլ մահացել է 1926 թվականին ։
Աշխատություններ
Կազմել և հրատարակել է «Վարժութիւն մանկաց» (մաս 1-3, 1889, Կոստանդնուպոլիս, «Արևելքի» տպարան), «Տարրական քերականութիւն արդի հայերէնի» (1891, Կոստանդնուպոլիս, Ճանիկ Արամյանի տպարան), «Ընտելարան հայ լեզուի» (1893, Կոստանդնուպոլիս, Գարեգին Պաղտատլյանի տպարան, 11-րդ հրատարակությունը՝ 1901, Կոստանդնուպոլիս, Նշան Պերպերյանի տպարան), «Ծաղկաքաղ աշխարհիկ լեզուէ» (1894, նույն տպարան), «Սկզբունք համաձայնութեան եւ շարադասութեան գործնական նշանագրերով», «Լրացուցիչ դասընթացք տարրական քերականութեան արդի հայերէնի» (երկուսն էլ՝ 1894, Կոստանդնուպոլիս, Ճանիկ Արամյանի տպարան), «Պատկերազարդ այբբենարան, նոր ոճով» (1895, Կոստանդնուպոլիս, Նշան Պերպերյանի տպարան), «Փունջ։ Աշխարհաբար հաւաքածոյ» (1895, Կոստանդնուպոլիս, Գարեգին Պաղտատլյանի տպարան), «Բանալի շարադրութեան եւ վայելչախօսութեան» (1899, Կոստանդնուպոլիս, «Ախթեր» տպարան) ուսումնական ձեռնարկները ։ Լույս են տեսել նաև նրա «Ճաշակ նոր գրականութեան» (1910), «Մանկական ոտանաւորներ» (1904) աշխատությունները ։
Վազգեն Դադալյան
Վազգեն Վարդանի Դադալյան, հայ ստոմատոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1971), պրոֆեսոր (1972)։
Սմբատ Դավթյան
Աշխատություններ
Սմբատ Դավթյանը հեղինակ է նաև հայ թատրոնի պատմությանը նվիրված ուսումնասիրության, որը լույս է տեսել հայերեն և ֆրանսերեն ։
Վազգեն Դադալյան
Կենսագրություն
1944 թվականին ավարտել է Թուրքմենիայի բժշկական ինստիտուտը։ 1948-1966 թվականներին եղել է Թուրքմենստանի ԽՍՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր ստոմատոլոգը, 1966 թվականին՝ ստոմատոլոգիայի, այնուհետև՝ վիրաբուժական ստոմատոլոգիայի ամբիոնների վարիչ։ Ստոմատոլոգների թուրքմեն գիտական ընկերության նախագահ։ Աշխատանքները վերաբերում են մաշկային լեյշմանիոզի հետևանքով առաջացած ախտահարումների բուժման հարցերին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ ստոմատոլոգներ Կատեգորիա:1915 ծնունդներ Կատեգորիա:1985 մահեր Կատեգորիա:Վերիշեն գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Աշխաբադ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Սմբատ Դավթյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայ թատերագետներ Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Աճկղվիսթավի
Աճկղվիսթավի (აჭყვისთავი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Քոբուլեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 240 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քոբուլեթից 18 կմ հեռավորության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1057 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քոբուլեթի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
(4002) Շինագավա
(4002) Շինագավա (Shinagawa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1950 թվականի մայիսի 14-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,516124 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4417 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5906 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1457,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,246948 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,68° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1950 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Շեստակովո (գյուղ, Վոլչանսկի շրջան)
Շեստակովո (Шестакове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Նեպոկրիտոե։ Հիմնադրվել է 1675 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Շեստակովո գյուղում բնակվում էր 649 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2184 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 297,16 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1675 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վաֆա Մուստաֆա
Վաֆա Ալի Մուստաֆա (وفا علي مصطفى, ), սիրիացի ակտիվիստ և լրագրող, Սիրիայում ռազմագերիների ազատման ջատագով։
Կենսագրություն
2011 թվականին Վաֆա Մուստաֆան ձերբակալվել է Սիրիայում բողոքի ցույցերի համար, սակայն շուտով նրան ազատ են արձակել։ Ձերբակալությունից հետո նա չի կարողացել վերադառնալ դպրոց՝ ուսումը շարունակելու համար, քանի որ դպրոցները հրաժարվել են ընդունել ցույցերին մասնակցած աշակերտներին ։
Վաֆա Մուստաֆան ասում է, որ ակտիվ աշխատանքն ինքը սկսել է հոր՝ Ալի Մուստաֆայի (2013 թվականի հուլիսին ձերբակալված իրավապաշտպան) անհետացումից հետո ։ Հոր ձերբակալությունից հետո նա ստիպված է եղել տեղափոխվել Հալեպ, ապա Թուրքիա՝ փախստականների ճամբար ։
Վաֆան համարվում է «Ընտանիք հանուն ազատության» կազմակերպության անդամ։ Որպես կազմակերպության անդամ՝ 2020 թվականին նա ակտիվորեն լոբբինգ է արել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում՝ սիրիացի բանտարկյալների վերաբերյալ որոշում կայացնելու համար, որպեսզի կառավարությունը բացահայտի Սիրիայում բոլոր բանտարկյալների անունները և գտնվելու վայրերը ։ 2016 թվականին մեկնել է Գերմանիա ։
Վաֆան փորձում է ցանկացած տեղեկություն ստանալ Սիրիայում անհետացած իր հոր և մյուս բանտարկյալների մասին ։
2020 թվականի մայիսի 30-ին նա հանրահավաք է կազմակերպել Կոբլենցի (Գերմանիա) դատարանի շենքի մոտ, որտեղ տեղադրել է Սիրիայում անհայտ կորած մարդկանց 61 լուսանկար, այդ թվում՝ իր հոր լուսանկարը ։
2020 թվականին ավարտել է Բեռլինի Բարդ քոլեջը` ստանալով արվեստի և հումանիտար գիտությունների մասնագետի որակավորում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Սիրիացի լրագրողներ
Սեղանի թենիս
Սեղանի թենիս կամ պինգ պոնգ, սպորտի տեսակ, հիմնված յուրահատուկ գնդակի գնդաթիով հարվածի վրա ցանցի վրայով սեղանին, որն ուղեկցվում է որոշակի կանոններով։ Խաղի նպատակը մրցակցի` գնդակին ճիշտ կամ ընդհանրապես հարվածել չկարողանալն է։ Կարևոր համաշխարհային մրցույթներն են աշխարհի առաջնությունը և օլիմպիական խաղերը։
Նկարագրություն
Խաղն անցկացվում է 2,74 մետրը 1,525 մետրի վրա չափի սեղանի վրա։ Սեղանի բարձրությունը՝ 76 սմ։ Սեղանը ներկված է լինում կանաչ, մուգ կապույտ կամ սև։ Սեղանի միջնամասում գտնվում է 15,25 սմ բարձրությամբ ցանցը։ Խաղի ժամանակ օգտագործվում են գնդաթիեր, որոնք պատրաստված են փայտից և ամեն կողմից ծածկված են մեկ կամ երկու շերտ ռետինով։
Խաղը տեղի է ունենում երկու խաղացողների միջև կամ երկուհոգանոց թիմերի միջև։ Ամեն խաղարկումից հետո 1 միավոր է տրվում հաղթած խաղացողին։ 2001 թվականին, ամեն խաղը ընթանում է մինչև 11 միավորը, բայց խաղը մինչև 21 մինչև մեր ժամանակները հայտնի է ոչ պրոֆեսիոնալ մակարդակում։ Հանդիպումը կազմված է կենտ թվով խաղերի քանակից (հիմնականում 5 կամ 7)։ Սիրողական խաղացողները մտածել են նաև այնպիսի օրենք, որ 6։0 կամ 7։1 հաշվի դեպքում այն խաղացողը, որն ունի 0 կամ 1 միավոր, պարտվում է։ Բայց աշխարհի առաջնություններում դեռ ոչ մի անգամ չեն օգտագործվել։
Սեղան
Սեղանի թենիսի սեղանը յուրահատուկ սեղան է, որը բաժանվում է երկու հավասար մասի։ Ունի չափսեր, որոնք համապատասխանում են համաշխարհային ստանդարտներին. երկարություն՝ 274 սմ, լայնություն՝ 152,5 սմ, բարձրություն՝ 76 սմ։
Գնդաթի
Խաղի ժամանակ օգտագործվում են գնդաթիեր` պատրաստված ծառից և ծածկված մեկ կամ երկու շարքով ռեզինից` ամեն կողմից։ Պրոֆեսիոնալ գնդաթիները չեն վաճառվում պատրաստ ձևով։ Մարզիկի մարզիչն ընտրում է հիմքը և վրայի ռեզինը։ Ռեզինի վրայի սպունգը լինում է աստիճաններով ՝ 35-ից (փափուկ) մինչև 47 (կոշտ), իսկ ռետինը լինում է հարթ կամ ցցաձողերով։ Համաձայն Սեղանի թենիսի միջազգային ֆեդերացիայի կանոնների՝ գնդաթիի հիմքը պետք է 85 տոկոսով լինի փայտից։
Գնդակ
Սեղանի թենիսի գնդակը պատրաստված է պլաստմասսայից։ Գնդակի տրամագիծը՝ 40 մմ, զանգվածը՝ 2,7 գ։
Անվանում
Առաջին անգամ պինգ-պոնգ անունը ի հայտ եկավ 1901 թվականին։ Անվանվան հեղինակը Ջոն Ջակվեսն էր։ Պինգ-պոնգը երկու ձայնից է բաղկացած՝ պինգ, երբ գնդաթին դիպչում էր գնդակին, և պոնգ՝ երբ գնդակը դիպչում է սեղանին։ Հետո այս անվանումը վաճառվեց Փարկեր եղբայրներին։
Վերախաղարկում
Եթե նախահարվածի ժամանակ գնդակը դիպչում է ցանցին, բայց բոլոր կանոնները հաշվառված են, ապա տեղի է ունենում վերախաղարկում, այսինքն խաղարկողը պետք է կրկնի նախահարվածը։ Վերախաղարկումների քանակը սահմանափակ չէ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական մարզաձևեր
Մեթ Լեբլանկ
Մեթյու Սթիվեն ԼեԲլանկ (Matthew Steven LeBlanc, ), ամերիկացի դերասան, պրոդյուսեր և կատակերգու։ Հանդիսատեսին առավել հայտնի է «Ընկերներ» (1994—2004) սիթքոմում և «Ջոուի» (2004–2006) սպին-օֆֆում Ջոուի Տրիբիանիին, ինչպես նաև «Էպիզոդներ» հեռուստասերիալում սեփական անձի գեղարվեստական տարբերակը մարմնավորելու համար, ինչի համար արժանացել է Ոսկե գլոբուս մրցանակի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1967 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 25 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Խավեթ
Խավեթ (ხავეთი) - հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի մարզի կազմում գտնվող Ախալքալաքի մունիցիպալիտետում, վարչական կենտրոն Ախալքալաքից ուղիղ գծով 24 կմ հարավ-արևմուտք ։
Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է Ախալքալաքի սարավանդում՝ Կուր գետի աջ ափի հյուսիսահայաց լեռնալանջին, ծովի մակարդակից 1690-1710 մ բարձրության վրա ։
Պատմություն
Հայտնի է, որ Խավեթը մեկն էր այն գյուղերից, որը 1854 թվականին Ախալցխայի Սուրբ Փրկիչ եկեղեցու համար գնել էր Կարապետ արքեպիսկոպոսը ։ Որպես եկեղեցապատկան բնակավայր՝ գյուղը հիշվում է նաև 1893 թվականին ։
Պատմական հուշարձաններ
Խավեթ գյուղի տարածքը հարուստ է պատմական հուշարձաններով։
Այստեղ են գտնվում Օլոդա և Մրակովալ գյուղատեղիների ավերակները։ Առկա են բազմաթիվ գերեզմանոցներ, որտեղ պահպանվել են խոյաձև և խաչաձև տապանաքարեր։
15-16-րդ դարերում կառուցվել է Սուրբ Սարգիս եկեղեցին։ Այն եղել է միանավ, թաղակապ կառույց։ Պահպանվել են չնչին մնացորդներ խորանի հատվածում ։ Գյուղում է գտնվում խորհրդային տարիներին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին նվիրված հուշարձան ։
Բնակչություն
Խավեթը դեռևս հին ժամանակներից եղել է հայաբնակ գյուղ, սակայն հայտնի է, որ արդեն 19-րդ դարում հայաթափվել։ 1595 թվականին բնակավայրն ունեցել է 36 տուն։ Բնակիչների թվում հանդիպում են ոչ միայ հայ միջավայրում տարածում գտած օտարոտի, այլև զուտ հայկական անձնանուններ, ինչպես, օրինակ՝ Աստվածատուր անձնանունը Լքված գյուղատեղիում հետագայում հաստատվել են թուրքեր կամ, ըստ հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանի, թրքացած բնակիչներ, որոնց թվաքանակը 1914 թվականին եղել է 338։ Վերջիններս գյուղում ապրել են մինչև 1944 թվականի աքսորը, որից հետո` 1945 թվականին այստեղ բնակություն են հաստատել Մրակովալ գյուղից փոխադրված հայերը ։ Վերջիններիս նախնիներն էլ 1830 թվականին Էրզրումից, Կարսից, Մուշից գաղթել են դեպի Շիրակ, այնուհետև՝ 1872 թվականին՝ վերաբնակվել Մրակովալում։
Ներկայում գյուղը համարվում է Ջավախքի տարածաշրջանի սակավաթիվ գյուղերից ։
Տնտեսություն
Գյուղի բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է երկրագործությամբ, այգեգործությամբ և անասնապահությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Վրաստանի հայաբնակ գյուղեր
Նաբերեժնի (գյուղ, Բիժբուլյակսկի շրջան)
Նաբերեժնի (Набережный, Набережный), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիժբուլյակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 420 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիժբուլյակսկի շրջանի բնակավայրեր
Վրացական ազգանուն
Վրացական ազգանունների ճնշող մեծամասնությունը հիմք են առնում հայրանուններից, հազվադեպ՝ տեղանուններից ու տարատեսակ վերջածանցների կազմություններից։ Սովորաբար վրացական ազգանունները տարբերակվում են ըստ երկրի այս կամ այն տարածքի։ Այսպիսով, արևմտյան և կենտրոնական Վրաստանում ազգանունները վերջանում են «ձե» (՝ ძე), որը բառացիորեն նշանակում է «ծնված», մինչդեռ Արևելյան Վրաստանում վերջանում են «շվիլի» վերջածանցով ( შვილი), որը բառացիորեն նշանակում է «մանուկ» կամ «երեխա». սրանք փաստացի հոմանիշներ են համարվում։ Ի դեպ այս վերջածանցով ազգանուններ կրում են նաև Վրաստանի հրեաները։
Արևելյան Վրաստանի լեռնային շրջաններում հանդիպում են «ուրի» (՝ ური) կամ «ուլի» (՝ ული)։ Սվանների ազգանունների մեծամասնությունը, ըստ ըության ավարտվում են «-անի» (՝ ანი), մեգրելների` «-իա» (՝ ია), «-ուա» (՝ უა) կամ «-ավա» (՝ ავა), լազերի` «շի» (՝ ში)։
Վրացական ազգանունների մասին առաջին հուշագրությունները վերագրվում են 7 - 8-րդ դարերին։ Նրանց ճնշող մեծամասնությունը կապված էր տեղանունների (Պավնելի, Սուրամելի, Օրբելի), հայրանունների, կամ էլ մասնագիտական պատկանելիության, գերդաստանի ավանդական հասարակական դիրքի ու կոչման (Ամիլախվարի, Ամիրեջիբի, Էրիսթավի, Դեկանոզիշվիլի) հետ։ 13-րդ դարից սկսած՝ ազգանունները հիմք էին առնում տեղանուններից։ Այս ավանդույթը ամբողջությամբ տարածվեց 15 - 18-րդ դարերում։
Իգական անուններ
Վրաստանում ամենատարածված կանացի 9 անունները (2012 թվականի տվյալներով).
Արական անուններ
Վրաստանում ամենատարածված արական 9 անունները (2012 թվականի տվյալներով).
Ոսկե տունը
«Ոսկե տունը» («Золотой дом»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վլադիմիր Բասովը «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում 1959 թվականին ։ Կինոնկարի պրեմիերան կայացել է 1960 թվականի ապրիլի 18-ին ։
Սյուժե
Անդրբայկալ։ Ռուսաստանում քաղաքացիական պատերազմ է ընթանում, երկրամասում տիրություն են անում կոլչակովյանները։ Շատ ծնողներ երազում են իրենց որդիներին ուղարկել դացան, որտեղ կարելի է կրթություն ստանալ, և բուրյաթցի տղա Արսալանը, որը մինչ այդ տեղի մեծահարուստի մոտ բատրակություն էր անում որպես հովիվ, աշակերտ է դառնում վանականների՝ լամաների մոտ։ Բայց Արսալանին տանջում է վանքի պատերի ներսում ապրելը, և մի օր նա փախչում է դացանից, որի պատերից դուրս շարունակվում է պատերազմը ։
Նկարահանող խումբ
Նատուրալ նկարահանումները կատարվել են Բուրյաթիայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1959 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Հյուսիսային Կորեա
Կորեայի Ժողովրդական Դեմոկրատական Հանրապետություն (կրճատ՝ԿԺԴՀ,, հանգըլ՝ 조선민주주의인민공화국, հանջա՝ 鮮民主主義人民共和國), պետություն Արևելյան Ասիայում, որը առավել հայտնի է Հյուսիսային Կորեա ոչ պաշտոնական անունով։ Գտնվում է Կորեական թերակղզու հյուսիսային մասում։ Հարավում ցամաքային սահման ունի Կորեայի Հանրապետության հետ (պետություններն առանձնացված են ապառազմականացված գոտիով), հյուսիսում՝ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության, հյուսիս-արևելքում՝ Ռուսաստանի Դաշնության հետ։ Արևմուտքից երկիրը ողողվում է Դեղին ծովով, արևելքից՝ Ճապոնական ծովով։
Երկրի տարածքը 120,540 կմ² է, բնակչությունը, ըստ 2019 թվականի գնահատականի, ավելի քան 25 միլիոն մարդ։ Տարածքով այն աշխարհում զբաղեցնում է 98-րդ տեղը, իսկ բնակչությամբ՝ 50-րդը։
Մայրաքաղաքը և ամենամեծ քաղաքը Փհենյանն է։ Պաշտոնական լեզուն կորեերենն է։
Համաձայն սահմանադրության՝ ունիտար սոցիալիստական պետություն է։ Պետության պաշտոնական գաղափարախոսությունը Ջուչեն է։ Կան սոցիալիստական 3 ​​կուսակցություններ՝ Կորեայի աշխատավորական կուսակցությունը, Կորեայի սոցիալ-դեմոկրատական ​​կուսակցությունը և «Երկնային ուղու երիտասարդ ընկերներ» կուսակցությունը, միավորված «Միացյալ դեմոկրատական ​​հայրենիք ճակատ» կոալիցիայում, որից էլ հանդես են գալիս ընտրություններում։ Փաստացի ղեկավարությունը պատկանում է Կորեայի աշխատավորների կուսակցությանը։
Ստորաբաժանվում է 14 վարչատարածքային միավորների, որոնցից 9-ը գավառներ են, 2-ը՝ անմիջական ենթակայության քաղաքներ, 3-ը՝ հատուկ վարչական շրջաններ։
Կորեայի Ժողովրդական Դեմոկրատական ​​Հանրապետությունը մոնոէթնիկ պետություն է, կորեացիները կազմում են բնակչության մոտ 99%-ը։ Բնակչության ճնշող մեծամասնությունը աթեիստներ են։
Արդյունաբերական-ագրարային երկիր է՝ խառը զարգացող տնտեսությամբ։ Անվանական ՀՆԱ-ն 2017 թվականին կազմել է 17,364 մլրդ ԱՄՆ դոլար (մոտ 685 դոլար մեկ շնչի հաշվով)։ Դրամական միավորը հյուսիսկորեական վոնն է։
Կորեական պետականությունն իր պատմությունը սկսում է մ.թ.ա. 4-3-րդ դարերից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի արդյունքում Կորեան, որը նախկինում գտնվում էր Ճապոնական կայսրության վերահսկողության տակ, բաժանվեց 2 մասի՝ հյուսիսային, որն անցավ ԽՍՀՄ իրավասության տակ, և հարավային, որը վերահսկվում էր ԱՄՆ-ի կողմից։ 1948 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Կորեայի Ժողովրդական Դեմոկրատական ​​Հանրապետությունը հռչակվել է խորհրդային օկուպացիոն գոտու տարածքում` օգոստոսի 15-ին ամերիկյան օկուպացիոն գոտում Կորեայի Հանրապետության հիմնադրումից հետո։ Հետագա Կորեական պատերազմը (1950-1953) ամրացնում է երկրի բաժանումը։
Փաստացի համարվում է ամբողջատիրական  բռնապետություն     ։ ԿԺԴՀ-ն հետևում է մեկուսացման քաղաքականությանը։ Հյուսիսային Կորեայի միջուկային հզորացումը տարածաշրջանում համարվում է լարվածության աղբյուր։
Աշխարհագրություն
Կորեայի Ժողովրդական Դեմոկրատական ​​Հանրապետությունը գտնվում է Արևելյան Ասիայում՝ Կորեական թերակղզու հյուսիսում։ Այն ունի ցամաքային սահման երեք պետությունների հետ. հյուսիսում՝ Չինաստանի հետ Ամնոկկան և Տումանգան գետերով, հյուսիս-արևելքում՝ Ռուսաստանի հետ՝ Տումաննայա (Տումանգան) գետով, հարավում՝ Կորեայի Հանրապետության հետ։ Արևմուտքում այն ​​ողողվում է Դեղին ծովով և Կորեական ծոցով, իսկ արևելքում՝ Ճապոնական ծովով։
Պետության տարածքը կազմում է 120,540 կմ²։ ԿԺԴՀ կառավարությունը երկրի տարածքային ջրեր է հայտարարել ափին հարող ջրային տարածքը՝ 12 մղոն (22,224 կմ) գոտում։
Ռելիեֆ և օգտակար հանածոներ
Պետության տարածքը հիմնականում լեռնային է, կտրված բազմաթիվ հովիտներով ու ձորերով։ Երկրի հյուսիսում բարձրանում են Հյուսիս-Կորեական լեռները, որոնք մտնում են Մանջուրա-կորեական լեռնահամակարգի մեջ և Արևելա-Մանջուրական լեռներից բաժանվում են Յալուցզյան և Տումաննայա գետերով ։ Ամբողջ լեռնային համալիրը պսակված է Կորեական թերակղզու ամենաբարձր կետով՝ Պեկտուսան հրաբուխով (2744 մ)։ Ճապոնական ծովի հյուսիսային ափի երկայնքով ձգվում է Համգյոնի լեռնաշղթան` 2540 մ առավելագույն բարձրությամբ (Կվանմոբոն), որն ունի ևս մի քանի տասնյակ գագաթներ՝ ավելի քան 2000 մետր բարձրությամբ։ Այս լեռնաշղթայի և Պեկտուսան հրաբխի միջև ընկած է Կեմա սարահարթը, որը կտրված է մի քանի լեռնաշղթաներով, որոնք ձգվում են Չինաստանի սահմանից մինչև Համգյոն լեռնաշղթա և Ճապոնական ծովի ափ։ Դրանցից ամենանշանակալիներն են Նաննիմսանն ու Մաչեոնրիոնը։
Երկրի հարավ-արևելքում առանձնանում են ժայռապատ Արևելյա-Կորեական լեռները, որոնք Ճապոնական ծովի ափով գնում են դեպի Հարավային Կորեա։ Այս լեռնային համակարգի հիմնական տարրը Թաեբաեկ լեռնաշղթան է, որն ունի այլընտրանքային անվանում՝ Կումգան, որը թարգմանվում է որպես «Ադամանդե լեռներ»։ Նրանց առավելագույն բարձրությունը Հյուսիսային Կորեայի սահմաններում 1638 մետր է, Պուկտեբոն լեռնաշղթան, որը ձգվում է Վոնսան քաղաքի մոտով, կապում է Ադամանդե լեռները Մանջուրա-կորեական լեռնահամակարգի հետ։
Հյուսիսային Կորեայի արևմուտքում գտնվում է Փհենյանի հարթավայրը։ Ճապոնական ծովի ափին կա նաև մի նեղ հարթավայր։
Երկրի բնությունը շատ գեղատեսիլ է, կան բազմաթիվ արգելոցներ և ազգային պարկեր ։