cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Անհատական դիմում
Հիմնական իրավունքի խախտման պնդումը
Իրավունքի խախտման այժմեականությունը։ Դիմումատուի իրավունքները պետք է արդեն կամ դեռ խախտված լինեն, այսինքն իրավունքի խախտումը պետք է այժմեական (առկա) լինի։ Դա այդպես չէ, եթե դիմումատուի իրավունքները կարող են խախտվել ինչ-որ մի ժամանակ ապագայում (վիրտուալ կերպով)։ Այժմեականության հատկանիշը պահանջում է ներկա խախտումները սահմանազատել նաև անցյալի խախտումներից։ Սակայն անցյալում կատարված բոլոր խախտումները չէ, որ բացառում են իրավունքի խախտման այժմեականությունը։ Անհրաժեշտ է միայն, որ դիմումատուի իրավունքը խախտող ներգործությունը դեռ շարունակվի, կամ դիմումատուն բավարար հիմքեր ունենա վախենալու իրավունքի խախտման կրկնությունից ։
Իրավունքի խախտման անմիջականությունը։ Անհատական դիմումը թույլատրելի է միայն այն դեպքում, եթե դիմումատուն պնդում է, որ իր հիմնական իրավունքները խախտվել են անմիջականորեն օրենքի միջոցով, այսինքն՝ «պետք է փորձի բավարար կերպով իրավաբանորեն հիմնավորել, թե ինչ անմիջական պատճառահետևանքային կապ է առկա վիճարկվող օրինադրույթի և իր իրավունքների խախտման փաստի միջև» (17.03.2009 թ. ՍԴԱՈ-21 որոշման 8-րդ կետի առաջին պարբերություն, ՍԴՈ-839 որոշման 5-րդ կետի առաջին պարբերություն)։ Սակայն իրավունքների խախտման առկայությունն ու անմիջականությունը «բավարար կերպով իրավաբանորեն» հիմնավորելու ՍԴ-ի պահանջը մտավախություն է առաջացնում, որ փաստաբանի ծառայություններից չօգտվող դիմումատուն հազիվ թե հաղթահարի անհատական դիմումի թույլատրելիության պատնեշը։ Բայց չէ որ անհատական դիմումը հիմնական իրավունքների անհատական պաշտպանության միջոց է, և յուրաքանչյուր ոք պիտի կարողանա օգտվել դրանից։ Անմիջական խախտումն առկա է այն դեպքում, երբ վիճարկվող օրինադրույթն առանց այլ իրավակիրառ ակտի ոտնձգում է դիմումատուի հիմնական իրավունքների դեմ։ Հետևաբար, իրավունքների անմիջական խախտումն առկա չէ, որպես կանոն, այն օրինադրույթների դեպքում, որոնք պարզապես պետական մարմիններին լիազորում են ընդունել այս կամ այն իրավական ակտը։ Եթե օրինադրույթի կիրառման համար անհրաժեշտ է, օրինակ, վարչական ակտի ընդունում, ապա անձի իրավունքները կարող են խախտվել միայն այդ ակտի ընդունման պարագայում։ Տվյալ դեպքում անձն իր իրավունքները պետք է պաշտպանի ոչ թե ՍԴ-ում, այլ վարչական դատարանում։ Եթե դիմումատուն այնուամենայնիվ ուզում է պայքարել հենց օրինադրույթի դեմ, ապա պետք է իր անհատական դիմումում հիմնավորի, որ հիմնական իրավունքները խախտվում են այդ օրինադրույթի, այլ ոչ թե վարչական ակտի միջոցով։ Դա նրան, որպես կանոն, հազիվ թե հաջողվի։
Դիմումի առարկան
Դիմումատուն պարտավոր է հիմնավորել, որ իր հիմնական իրավունքները խախտվել են հենց օրենքի միջոցով (Սահմ. 101-րդ հոդ. 6-րդ կետ)։ Սակայն հարց է, թե ինչ պետք է հասկանալ «օրենքի» ներքո՝ միայն ձևական, թե նաև նյութական օրենքները։ Օրենսդիրը Սահմ. 101-րդ հոդ. 6-րդ կետում ամրարված «օրենք» հասկացության ներքո հասկանում է միայն ձևական օրենքները (ՍԴՕ 69-րդ հոդ. երկրորդ մաս)։ ՍԴ-ի պրակտիկան ցույց է տալիս, որ մինչ այժմ անհատական դիմումի միջոցով ՍԴ-ում քննության առարկա են եղել միայն ձևական օրենքները, սակայն հանրահայտ ճշմարտություն է, որ չի կարելի Սահմանադրության մեջ գործածվող հասկացությունները մեկնաբանել հասարակ օրենքի միջոցով։ Բացի այդ, ՍԴՕ հիշյալ դրույթն ինքը կարող է դառնալ ՍԴ-ում քննության առարկա, ուստի Սահմ. 101-րդ հոդ. 6-րդ կետում գործածվող «օրենք» հասկացության՝ օրենսդրի մեկնաբանությունը ՍԴ-ի համար պարտադիր բնույթ ունենալ չի կարող։ ՍԴ-ն բավական լայն հայեցողություն ունի Սահմանադրության մեկնաբանման հարցում, և Սահմանադրության տառին ու ոգուն չէր հակասի, եթե նա անհատական դիմումի միջոցով թույլատրելի համարեր նաև առանձին նյութական օրենքների սահմանադրականության ստուգումը ։
Քանի որ Հայաստանի Սահմանադրությամբ ամրագրված հիմնական իրավունքները կաշկանդում են միայն հայկական պետությանը (Սահմ. 3-րդ հոդ. երրորդ մաս՝ 1-ին հոդ. համակցությամբ), ուստի անհատական դիմումի առարկա կարող են լինել միմիայն ՀՀ օրենքները։ Թեև գործնականում հնարավոր են դեպքեր, որ անձի նկատմամբ կիրառվեն այլ պետության օրենքներ (ՀՀ քաղ. օր. 81-րդ գլուխ), սակայն դրանք չեն կարող լինել անհատական դիմումի առարկա այն պարզ պատճառով, որ չեն կարող խախտել Հայաստանի Սահմանադրությամբ ամրագրված հիմնական իրավունքները։
Դատական պաշտպանության բոլոր միջոցների սպառումը
Սահմ. 101-րդ հոդ. 6-րդ կետի (ՍԴՕ 69-րդ հոդ. առաջին մասի) համաձայն՝ անհատական դիմում կարող է ներկայացվել միայն դատական պաշտպանության բոլոր միջոցների սպառումից հետո։ Դատական պաշտպանության միջոցների սպառման պահանջը լիովին համապատասխանում է անհատական դիմումի (լրացուցիչ) բնույթին, որ նա չպետք է իր վրա վերցնի իրավունքների առաջնային պաշտպանության գործառույթը ։
Դատական պաշտպանության միջոցը ներպետական որևէ դատարան դիմելու՝ օրենսդրորեն կարգավորված հնարավորությունն է։ ՀՀ-ում այն սկսվում է սովորաբար առաջին ատյանի դատարանից և ավարտվում այն որոշմամբ, որն այլևս ոչ մի դատարանում վիճարկել հնարավոր չէ։
Դատական պաշտպանության բոլոր միջոցների սպառումը նշանակում է, որ դիմումատուն պետք է օգտագործած լինի իր հիմնական իրավունքների խախտումները վերացնելու համար թույլատրելի և պիտանի բոլոր դատավարական հնարավորությունները։ Թեև ՀՀ-ում օրենքների դեմ դատական պաշտպանության հնարավորություն ըստ էության գոյություն չունի, այնուամենայնիվ դատական պաշտպանության բոլոր միջոցների սպառման սկզբունքը ենթադրում է, որ անձը պետք է դիմի ընդհանուր իրավասության կամ մասնագիտացված դատարաններ նաև այն դեպքում, երբ պայքարում է ձևական օրենքի դեմ։ Դատավարության ընթացքում դատավորը գործի քննությանը զուգահեռ ստուգում է օրինադրույթի սահմանադրականությունը և անհրաժեշտության դեպքում դիմում է ՍԴ (Սահմ. 101-րդ հոդ. 7-րդ կետ)։ Եթե դատավորը վիճելի իրավանորմի սահմանադրականության հարցով ՍԴ չի դիմում, ապա անձն ինքը կարող է անհատական դիմում ներկայացնել և պնդել, որ դատավորն իրավանորմի հակասահմանադրականությունը չի գիտակցել և իր նկատմամբ կիրառել է հակասահմանադրական օրենք։
Դատական պաշտպանության բոլոր միջոցների սպառման սկզբունքը ելնում է այն գաղափարից, որ հիմնական իրավունքների պաշտպանությունն ամենից առաջ և առավելապես ընդհանուր իրավասության և մասնագիտացված դատարանների խնդիրն է ։ Բացի այդ, այս սկզբունքի միջոցով երաշխավորվում է, որ մյուս դատարաններում գործի համակողմանի քննության միջոցով ՍԴ ներկայացվի բազմաթիվ ատյաններում ինչպես փաստական, այնպես էլ իրավական տեսանկյունից ստուգված նյութ՝ այդ դատարանների իրավական դիրքորոշումներով հանդերձ։ Դատական պաշտպանության բոլոր միջոցների սպառման սկզբունքն այս իմաստով կոչվում է նաև «մասնագիտացված դատարանների գերակայության սկզբունք» ։
Սակայն պիտանիության չափանիշի տեսանկյունից հնարավոր են դեպքեր, երբ օբյեկտիվորեն հնարավոր չէ վերացնել անձի հիմնական իրավունքների խախտումները դատական ակտը վերադաս ատյանում բողոքարկելու միջոցով, որովհետև, ասենք, ակնհայտ անհնար է վերադաս դատարանի կողմից վիճելի իրավահարաբերության նկատմամբ այլ օրենքի կիրառումը, քան այն օրենքը, որը հենց խախտում է անձի հիմնական իրավունքները, իսկ դատավորը օրենքի սահմանադրականության հարցով ՍԴ չի դիմում։ Նման դեպքերում, մեր կարծիքով, ՍԴ-ն կարող է դիմումատուից չպահանջել, որպեսզի նա ձևականորեն սպառի իր նկատմամբ կայացված դատական ակտի վիճարկման հնարավորությունները։
Անհատական դիմումի ձևը և ժամկետները
ՍԴՕ 27-րդ հոդ. առաջին մասի համաձայն՝ անհատական դիմումը ՍԴ պետք է ներկայացվի գրավոր՝ իրավասու անձի կողմից ստորագրված։ Արդյոք հեռագրի կամ հեռաֆաքսի միջոցով անհատական դիմում ներկայացնելը բավարարում է օրենքի վերոհիշյալ պահանջը, հարցական է, որովհետև ՍԴ-ն իր որոշումներում երբևէ այդ հարցին չի անդրադարձել։
Անհատական դիմումը պետք է նաև հիմնավորել (ՍԴՕ 27-րդ հոդ. երկրորդ մաս 5-րդ կետ)։ ՍԴՕ 69-րդ հոդ. չորրորդ մասը պահանջում է անհատական դիմումում նշել օրենքի այն դրույթները, որոնց սահմանադրականությունը վիճարկվում է, և Սահմանադրության այն դրույթները, որոնց, դիմողի կարծիքով, հակասում են տվյալ օրենքի դրույթները, ինչպես նաև հակասահմանադրականության հիմնավորումները։ Ընդ որում պարտադիր չէ ենթադրաբար խախտված հիմնական իրավունքը կամ Սահմանադրության այլ դրույթները դիմումում վկայակոչել հոդվածի համարի կամ մասի մատնանշմամբ։ Բավական է, որ այն հասկանալի լինի դիմողի շարադրանքից։
Դատարան ներկայացված անհատական դիմումը կարող է հետ վերցվել մինչև գործի դատաքննությունն սկսվելը (ՍԴՕ 33-րդ հոդ. առաջին մաս)։ Սակայն առանձին դեպքերում դիմումատուի կողմից դիմումը հետ վերցնելը կարող է մերժվել ՍԴ-ի կողմից, այնպես որ դիմումի վերաբերյալ միևնույն է որոշում կկայացվի։ ՍԴ-ն այդպես է վարվում անհատական դիմումի օբյեկտիվ գործառույթի ուժով, երբ դիմումի քննությունը բխում է հանրության կամ պետության շահերից (ՍԴՕ 33-րդ հոդ. երկրորդ մաս)։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իրավաբանություն Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունք Կատեգորիա:Սահմանադրական դատավարություն
Թիրախային բուժում
Թիրախային բուժում կամ մոլեկուլյար թիրախային թերապիա, քաղցկեղի դեղորայքային բուժման (ֆարմակոթերապիա) գլխավոր ուղղություններից մեկը, այդ ուղղություններից են նաև հորմոնալ թերապիան և ցիտոտոքսիկ քիմիոթերապիան։ Որպես մոլեկուլյար բժշկության ձև, թիրախային թերապիան արգելակում է քաղցկեղային բջիջների աճը, քաղցկեղածնության և ուռուցքի աճի համար անհրաժեշտ յուրահատուկ թիրախային մոլեկուլները պաշարելով, բոլոր արագ բաժանվող բջիջների աճը խանգարելու փոխարեն (ավանդական քիմիոթերապիայով)։ Քանի որ թիրախային բուժման պրեպարատների մեծ մասը կենսադեղագործական պրեպարատներ են, կենսաբանական թերապիան հաճախ օգտագործվում է, որպես թիրախային թերապիա տերմինի հոմանիշ, երբ գործածվում է քաղցկեղի բուժման մասին խոսելիս (և այսպիսով տարբերվում է քիմիոթերապիայից և ցիտոտոքսիկ թերապիայից)։ Չնայած մոտեցումները հնարավոր է համադրել՝ հակամարմին-դեղ կոնյուգատները միավորում են կենսաբանական և ցիտոտոքսիկ մեխանիզմները մեկ միասնական՝ թիրախային թերապիայի մեջ։
Թիրախային թերապիաները սպասելիորեն ավելի էֆեկտիվ են և անվտանգ նորմալ բջիջների համար բուժման ավելի հին ձևերի հետ համեմատած։ Թիրախային թերապիայի բազմաթիվ ձևեր իմունոթերապիայի օրինաներ են (թերապևտիկ նպատակներով իմուն մեխանիզմների օգտագործում), որոնք զարգանում են քաղցկեղային իմունոլոգիայի շրջանակներում։ Ինչպես իմունոմոդուլյատորները, վերջիններս կենսաբանական պատասխանը փոփոխության ենթարկող միջոցներ են։
Թիրախային թերապիային ամենահաջողակ ձևերը ներառում են այնպիսի քիմիական նյութերի ենթախումբ, որոնք թիրախավորում են սպիտակուց կամ ֆերմենտ, որը գենետիկական վնասման կրողն է, որը յուրահատուկ է տվյալ քաղցկեղի համար և բացակայում է նորմալ հյուսվածքներում։ Մոլեկուլյար թիրախային ամենահաջողված թերապևտիկ միջոցներից մեկը Գլիվեկն է, որը կինազայի ինհիբիտոր է և քրոնիկ միելոիդ լեյկեմիայի ժամանակ քաղցկեղածնության ուժեղ խթանիչ հանդիսացող օնկոձուլման սպիտակուց BCR-Abl-ի հանդեպ բացարձակ աֆինությամբ է օժտված։ Չնայած այն օգտագործվում է նաև այլ ցուցումներով, սակայն Գլիվեկը ամենաէֆեկտիվ կերով թիրախավորում է BCR-Abl-ը։ Մոլեկուլյար թիրախային թերապայի այլ օրինակները ներառում են մուտացված օնկոգոնների թիրախավորումը, ներառյալ PLX27892-ի կողմից մելանոմայի մուտանտ B-raf-ի թիրախավորումը։
Գոյություն ունեն թիրախային թերապիաներ թոքի քաղցկեղի, կոլոռեկտալ քաղցկեղի, գլխի և պարանոցի քաղցկեղի, կրծքագեղձի քաղցկեղի, բազմակի միելոմայի, շագանակագեղձի քաղցկեղի, մելանոմայի և այլ քաղցկեղների դեմ ։
Կենսամարկերները սովորաբար անհրաժեշտ են ընտրելու համար այն հիվանդների, ովքեր հավանաբար կպատասխանեն իրականացվող թիրախային բուժմանը ։
Համա-թիրախային բուժումը ներառում է մեկ կամ ավելի թիրապևտիկ միջոցների օգտագործում, որոնք բազմաթիվ թիրախների վրա են ազդում, օրինակ՝ PI3K-ը կամ MEK-ը, փորձելով սիներգիստական պատասխան ստանա լ և կանխելով դեղորայքակայունության առաջացումը ։
Վերջնական հետազոտությունները, որոնք ցույց են տվել, որ թիրախային թերապիան վերափոխում է քաղցկեղային բջիջների չարորակ ֆենոտիպը, ներառել են Her2/neu վերափոխված բջիջների վրա ազդեցությունը in vitro և in vivo Գրինսի լաբորատորիայում և հաշվետվության ձևով ներկայացվել են 1985-ից սկսած ։
Որոշները կասկածի տակ են դրել տերմինի կոռեկտությունը, նշելով որ թիրախային տերմինի հետ կապված դեղամիջոցները բավականաչափ յուրահատուկ չեն այդպես կոչվելու համար ։ Ուստի «թիրախային թերապիա» տերմինը ժամանակ առ ժամանակ չակերտների մեջ է ներառվում։ Թիրախային թերապիաները նաև կարող են նկարագրվել որպես «քիմիոթերապիա» կամ «ոչ տոքսիկ քիմիոթերապիա», քանի որ «քիմիոթերապիա» եզրույթը զուտ նշանակում է «քիմիական դեղամիջոցներով բուժում» ։ Բայց սովորական բժշկական և ընդհանուր կիրառությունների շրջանակում «քիմիոթերապիա» տերմինը հիմնականում օգտագործվում է հատուկ «ավանդական» ցիտոտոքսիկ քիմիոթերապիայի իմաստով։
Տիպեր
Թիրախային թերապիայի հիմնական կատեգորիաներն այժմ փոքր մոլեկուլներն են և մոնոկլոնալ հակամարմինները:
Փոքր մոլեկուլներ
Շատերը թիրոզին-կինազի ինհիբիտորներ են.
Մոնոկլոնալ հակամարմիններ
Մի քանիսը այժմ զարգացման փուլում են և որոշները լիցենզավորվել են Սննդի և Դեղերի Վերահսկման Վարչության և Եվրոպական Կոմիտեի կողմից։ Լիցենզավորված մոնոկլոնալ հակամարմինների օրինակները ներառում են.
Բազմաթիվ հակամարմին-դեղ կոնյուգատներ են ստեղծվում։ Տես նաև ADEPT (հակամարմին-ուղղորդված-ֆերմենտ նախադեղային թեարպիա)։
Զարգացում և ապագա
ԱՄՆ-ի Քաղցկեղի Ազգային Ինստիտուտի Մոլեկուլյար Թիրախների Զարգացման Ծրագիրը (MTDP) նպատակ է դրել նույնականացնելու և գնահատելու մոլեկուլյար թիրախները, որոնք կարող են դեղամիջոցների ստեղծման թիրախներ լինել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հականեոպլաստիկ դեղեր Կատեգորիա:Հակաքաղցկեղային դեղորայք Կատեգորիա:Թիրախային բուժում
Բրեմենյան երաժիշտներ & Co
Սյուժե
Ֆիլմ-հեքիաթը նկարահանվել է Յուրի Էնտինի և Վասիլի Լիվանովի «Բրեմենյան երաժիշտներ» մուլտֆիլմի մոտիվներով։ Տրուբադուրն ու նրա հավատարիմ ընկերները՝ Ավանակը, Կատուն, Աքաղաղն ու Շունը, ճանապարհորդում են աշխարհում։ Նրանք ճանապարհորդում են արդեն շատ վաղուցվանից, արդեն երրորդ սերունդն է փոխվել։ Բայց գուցե նրանք բոլորովին էլ կենդանիներ չեն, այլ նրանց դերերը կատարող թափառական արտիստներ։
Մի անգամ Տրուբադուրը տեսնում է գեղեցիկ Արքայադստերն ու առաջին հայացքից սիրահարվում նրան։ Սակայն Հիմար թագավորը չի ուզում, որ իր աղջիկն ամուսնանա աղքատ արտիստի հետ։
Փառատոններ և մրցանակներ
Ֆիլմը 2001 թվականին ներկայացվել է «Նիկա» մրցանակի և մասնակցել «Sochi Open Russian Film Festival» (2001) կինոփառատոնին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրիմ եղբայների ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2000 ֆիլմեր
Սպինկ շրջան (Հարավային Դակոտա)
Սպինկ շրջան (Spink County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3.895 կմ² է, բնակչությունը՝ 6.451 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ռեդֆիլդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1873 թ.։
Կատեգորիա:Հարավային Դակոտայի շրջաններ
Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթ 2006
«Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթ 2006ը» Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթի 15-րդ խաղարկությունն է։ Այն սկսվել է 2006 թվականի մարտի 25-ին և ավարտվել նույն թվականի մայիսի 9-ին ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթներ
Կող (Հազզո-Խաբլջոզի գավառ)
Կող, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Հազզո-Խաբլջոզի գավառակում։ Մտնում էր Հազզո-Խաբլջոզ գավառակի կազմում։
Բնակչություն
1909 թ.-ին ուներ 20 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Բոզնասկո
Բոզնասկո (Bosnasco), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում ։
Բնակչության թիվը կազմում է 620 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտությունը կազմում է 130 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 5 կմ² տարածք։ Հեռախոսային կոդ՝ 0385։ Փոստային ինդեքս՝ 27049։
Բոզնասկոն սահմանակից է Արենա Պո, Կաստել Սան Ջովաննի, Մոնտու Բեկարիա, Սան Դամիանո ալ Կոլե, Զենևրեդո համայնքներին։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Աստվածածինը։ Տոնը նշվում է հուլիսի 16-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վոլնիե Կուսոնի
Վոլնիե Կուսոնի (Вольные Кусони), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Բատեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Բատեցկի շրջանի բնակավայրեր
Հալոֆիտներ
Հալոֆիտներ, աղաբույսեր, խիստ աղակալած հողերում աճող բույսեր։ Աղակուտակիչներ են, ունեն մսալի, փայլուն, մանր տերևներ ու ընձյուղներ՝ պատված կուտիկուլայի հաստ շերտով։ Հայաստանում զբաղեցնում են մոտ 30 հազար հեկտար տարածություն և կենտրոնացած են Արարատյան դաշտում, Արմավիրի, Արարատի մարզերում։ Հալոֆիտները բաժանվում են 3 խմբի. էվհալոֆիտներ կամ իսկական հալոֆիտներ (օշաններ), որոնց բջջապլազման կայուն է աղերի բարձր պարունակության նկատմամբ։ Դրանցից են մոմիկը (բալախ), բիներցիան, օշանի և սուվեդի որոշ տեսակներ։ Կրինոհալոֆիտներն ունեն աղերի բարձր կլանողունակություն, սակայն հյուսվածքներում կուտակված աղի զգալի մասն արտամղում են տերևների հատուկ գեղձային մազիկներով (փշաքեղ, կարմրան, ֆրանկենիա և այլն)։ Գլիկոհալոֆիտներն աճում են քիչ աղոտ, հիմնականում ալկալիացած հողերում, արմատային համակարգն ունի ցածր թափանցելիություն աղերի նկատմամբ (հոտավետ օշինդր, որդանխոտ, աստղածաղիկ, անողնուց)։ Մոտ 40 հալոֆիտներ գրանցված են Հայաստանի կարմիր գրքում, իսկ անտերև ելաբույսը և բարալիկ տետրադիկլիսը ոչնչացել են։ Շատ հալոֆիտներ կիրառվում են բժշկության մեջ։
Կատեգորիա:Բույսեր Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
מורפולוגיה של הצמח - מונחים
Լակսա
«Լակսա» անվանման բացատրությունը հայտնի չէ։ Ըստ տարբերակներից մեկի՝ այն գալիս է պերսիդական «lakhshah» բառից, որը լապշայի տեսակ է, մյուս տարբերակի համաձայն ՝ այն ծագել է ճապոնական «辣 沙» բառից, որը նշանակում է «կծու ավազ», քանի որ օգտագործվում է որպես համեմունք քաղցրահամ ջրերի ծովախեցգետնի ապուր պատրաաստելիս։
Բացի լապշայից ապուրի հիմնական բաղադրիչներ են համարվում ծովամթերքները՝ ձուկ, ծովախեցգետին, խեցեմորթը, չնայած այն բանին, որ լակսան կարող է պատրաստվել նաև հավով։ Ուտեստի մեծ թվով տարածաշրջանային տարբերակներ կան, որոնց բաղադրությունները կարող են բավականին տարբերվել։ Դրանցից մեկը «Ասամ լակսան» է՝ ձկնապուր, որն ունի բնորոշ թթվայնություն։ 2011 թվականին CNN Go կազմած 20 ամենահամեղ ուտստներ ցանկում զբաղեցրել է 7-րդ տեղը ։
Լուցու (գյուղ, Տահևա շրջան)
Լուցու (Lutsu), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Տահևա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։
Ալուպկա
Ալուպկա (Алупка, Alupka), քաղաք Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Յալթայի քաղաքային խորհուրդում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ալուբիկա, Լուպիկո։
2012 թվականի տվյալներով Ալուպկա քաղաքում բնակվում էր 8 497 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2186,25 մարդ/կմ²։
Ստենլի շրջան (Հարավային Դակոտա)
Ստենլի շրջան (Stanley County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3.737 կմ² է, բնակչությունը՝ 2.966 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆորտ Պիեռ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1873 թվականին։
Կատեգորիա:Հարավային Դակոտայի շրջաններ
Ռուբեն Կարապետյան (քանդակագործ)
Ռուբեն Ավետիքի Կարապետյան, հայ քանդակագործ, խեցեգործ։
Կենսագրություն
1957 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը։ 1962 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Խեցեգործական դեկորատիվ սկահակների, ծաղկամանների հեղինակ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծովասար գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ Կատեգորիա:Հայ խեցեգործներ
(6156) Դալլ
(6156) Դալլ (Dall), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հունվարի 12-ին Բրայան Մենինգի կողմից Ստեկենբրիջում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,994834 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7948 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1949 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1893,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,190171 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,41° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Բրայան Մենինգի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սերգեյ Թումանյան
Սերգեյ Ռուբենի Թումանյան, հայ քանդակագործ։
Կենսագրություն
1961 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1961 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների ։
Հալվա
Հալվա, հրուշակեղենի տեսակ։ Հայաստանում տնային պայմաններում պատրաստում են յուղի մեջ բոված ցորենալյուրից՝ վրան լցնելով դոշաբ, շաքարաջուր կամ մեղրաջուր։
Սերգեյ Թումանյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Հալվա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն Կատեգորիա:Արևելյան քաղցրավենիքներ Կատեգորիա:Արաբական խոհանոց Կատեգորիա:Ադրբեջանական խոհանոց Կատեգորիա:Իրանական խոհանոց Կատեգորիա:Բալկանյան խոհանոց Կատեգորիա:Ասիական խոհանոց Կատեգորիա:Բուսակերական խոհանոց Կատեգորիա:Արևելյան խոհանոց
Բորգարելլո
Բերեգուարդո (Borgarello), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1594 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 399 մարդ/կմ²։ Տարածքը 4 կմ² է։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 27010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0382։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դիսեմինացված ներանոթային մակարդման համախտանիշ (ԴՆՄ)
Դիսեմինացված ներանոթային մակարդման համախտանիշ (ԴՆՄ). հիվանդագին վիճակ, որի ժամանակ ամբողջ օրգանիզմում առաջացանում են տարածուն թրոմբներ ու փակում փոքր անոթների լուսանցքը ։ Ախտանիշների թվում են կրծքավանդակի ցավը, շնչարգելությունը, ցավը վերջույթներում, խոսքի և կամավոր շարժումների խանգարումը ։ Մակարդման գործոնների ու թրոմբոցիտների սպառումից հետո, մեծանում է արյունահոսությունների հանդեպ հակումը ։ Վերջինս կարող է արտահայտվել հեմատուրիայով (արյուն մեզում), հեմատոռեայով (արյուն կղանքում) և արյունազեղումներով դեպի մաշկ ։ Բարդությունների թվում է բազմաօրգանային անբավարարությունը ։
ԴՆՄ համախտանիշը միշտ երկրորդային է, իսկ նրա հարաբերականորեն հաճախ հանդիպող պատճառներից են սեպսիսը, վիրահատությունները, ծանր վնասվածքները, քաղցկեղը և հղիության բարդությունները. Ավելի հազվադեպ ԴՆՄ կարող են առաջացնել՝ օձի խայթոցը, ցրտահարությունը կամ տարածուն այրվածքները ։ Տարբերում ենք համախտանիշի 2 ձև, կախված ախտանիշների դրսևորման արագությունից` սուր (սկիզբը սուր) և քրոնիկ (դանդաղ սկիզբ) ։ Ախտորոշումը դրվում է արյան հետազոտությունների հիման վրա, որոնցում կարող են հայտնաբերվել՝ թրոմբոցիտոպենիա (թրոմբոցիտների քանակի իջեցում), ցածր ֆիբրինոգեն, և բարձր D -դիմերներ (ֆիբրինի քայքայման վերջնանյութերից է) ։
Բուժումը հիմնականում ուղղված է առաջնային պատճառի վերացմանը ։ Բուժական միջոցառումների մեջ կարող են օգտագործվել՝ թրոմբոցիտար զանգված, կրիոպրեցիպիտատ (պատրաստվում է արյան պլազմայից, կարևորագույն բաղադրամասերից է մակարդման VIII -րդ գործոնը) և թարմ սառեցված պլազմա ։ Քրոնիկ ձևի ժամանակ կարող է օգտագործվել հեպարին ։ Համախտանիշը դիտվում է հիվանդանոց ընդունված հիվանդների 1% -ի մոտ, որտեղ սեպսիսը հանդիսանում ԴՆՄ -ի պատճառ դեպքերի 20-50 % -ում ։ Մահացությունը այս հիվանդների շրջանում տատանվում է 20-50 %-ի շրջանակներում ։
Կոլկվիցիա հիանալի
Կոլկվիցիա հիանալի, Ցախեկեռասազգիների ընտանիքի, Կոլկվիցիա ցեղի բույս։
Դիսեմինացված ներանոթային մակարդման համախտանիշ (ԴՆՄ)
Նշաններ և ախտանիշներ
ԴՆՄ -ի ժամանակ, համախտանիշի հիմքում ընկած պատճառական գործոնը, սովորաբար ընթանում է նշանների և ախտանշանների այնպիսի բազմազանությամբ, որ թույլ է տալիս մտածել ԴՆՄ-ի հնարավոր անցման մասին և հաստատել այն լաբորատոր հետազոտման մեթոդներով։ ԴՆՄ-ի սկիզբը կարող է լինել հանկարծակի և սուր՝ էնդոտոքսիկ շոկի (հարուցվում է G-բացասական մանրէների կողմից), ամնիոտիկ հեղուկով էմբոլիայի դեպքում, կամ քողարկված և քրոնիկ՝ ինչպես քաղցկեղների դեպքում։
Ախտանիշների թվում կարող են լինել՝
Կոլկվիցիա հիանալի
Նկարագրություն
Տերևաթափ թուփ է՝ մինչև 2 մետր բարձրությամբ։ Երիտասարդ ընձյուղները խիտ և կարճ մազմզուկապատ են, դարչնակարմրավուն կեղևով, որը անջատվում է շերտերով։ Տերևադասավորությունը հակադիր է։ Տերևները լայն-ձվաձև են, 3-8 սմ երկարությամբ, 1,5-2 սմ լայնությամբ, սրածայր գագաթով և կլորավուն հիմքով, ամբողջաեզր կամ ատամնավոր, թարթիչաեզր, վերևի կողմից՝ մուգ կանաչ, ծածկված մանր մազմզուկներով, ներքևի կողմից՝ կանաչ, ծածկված խիտ աղվամազով (հատկապես ջղերի անկյուններում)։ Տերևակոթունները մազմզուկապատ են՝ 0,1-0,3 սմ երկարությամբ։ Ծաղիկները զույգերով կողմնային ընձյուղների վրա առաջացնում են վահանաձև ծայրային ծաղկաբույլեր՝ 5-7 սմ տրամագծով։ Բաժակը կազմված է 5 նեղ, աղվամազապատ, տարածված բաժակաթերթիկներից։ Պսակը զանգականման է, հնգաբլթակ, 1,5 սմ տրամագծով, արտաքին կողմից՝ վարդագույն, ներքևի կողմից՝ դեղին, աղվամազապատ։ Պտուղը չոր է, ձվաձև, սերտաճած ծաղկապատով, 0,7 սմ երկարությամբ և 0,3 սմ լայնությամբ, խոզանանման մազմզուկապատ, վերևի մասում բաժակաթերթիկների նեղ-խողովակաձև մնացորդով։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին։
Դիսեմինացված ներանոթային մակարդման համախտանիշ (ԴՆՄ)
Նշաններ և ախտանիշներ
ԴՆՄ համախտանիշը ի վերջո կարող է հանգեցնել բազմաօրգանային անբավարարության, իսկ մակարդման գործոնների սպառման հետևանքով՝ տարածուն արյունահոսություների ։
Առաջացման պատճառներ
ԴՆՄ համախտանիշ կարող է զարգանալ հետևյալ իրավիճակներում  ՝
Կոլկվիցիա հիանալի
Տարածվածություն
Տարածված է կենտրոնական Չինաստանում ( Շանսի, Հուբեյ)։ Աճում է բարձր լեռնային շրջաններում։ Առանց վնասվելու դիմանում է մինչև -25 °C սառնամանիքներին։ Մեր հանրապետության տարածքում առայժմ սահմանափակ քանակությամբ է մշակվում (Երևան, Բյուրական, Վանաձոր, Իջևան)։ Հեռանկարային է ցածրադիր շրջանների համար։
Դիսեմինացված ներանոթային մակարդման համախտանիշ (ԴՆՄ)
Ախտաֆիզիոլոգիա
Հեմոստազի (համակարգ որը պահպանում է արյան հեղուկ վիճակը, երբ անոթը ինտակտ է (վնասված չէ) և ապահովում է արյան մակարդումը, երբ անոթը վնասված է) կարևոր բաղադրիչներն են` անոթի պատը, (առաջին հերթին էնդոթել), թրոմբոցիտները և պլազմայի գործոնները՝ մակարդիչ, հակամակարդիչ և ֆիբրինոլիտիկ ։ Նորմալ պայմաններում արյան հեղուկ վիճակը պահպանվում է հենց այս համակարգի և բաղադրիչների բալանսավորված գործունեության շնորհիվ։ Կոաուգուլյացիոն կասկադի ակտիվացումը առաջ է բերում շղթայական ռեակցիաների մի հաջորդականություն, որն ուղղված է լուծելի ֆիբրինոգենը անլուծելի ֆիբրինային ցանցի վերածելուն, որն էլ սոսնձելով թրոմբոցիտները միմյանց՝ ապահովում է վնասված անոթի պատի փակումը և արյունահոսության կայուն դադարեցումը ։ Այս ուղիում առանցքային դերակատարում ունի մակարդման II -րդ գործոն՝ թրոմբինը։ Սրան հակառակ ֆիբրինոլիտիկ համակարգի ակտիվացումը բերում է պլազմինոգենից պլազմինի առաջացման (թրոմբինի ներկայության պայմաններում), որը քայքայում է գոյացած ֆիբրինային ցանցը։ Ֆիբրինոգենի և ֆիբրինի քայքայման արդյունքում գոյանում են մարմնիկներ, որոնք կոչվում են ֆիբրինի քայքայման վերջնանյութեր (օր. D-դիմերներ) ։
Կոլկվիցիա հիանալի
Կիրառություն
Էկոլոգիական խումբը՝ IV: Մշակության հավանական շրջանները՝ 9-1 0, 1 8, 20, 25, 32 :
Դիսեմինացված ներանոթային մակարդման համախտանիշ (ԴՆՄ)
Ախտաֆիզիոլոգիա
ԴՆՄ-ի ժամանակ մակարդման և ֆիբրինոլիզի համակարգերի միջև հաստատված դինամիկ հավասարակշռության այս վիճակը խախտվում է, իսկ արդյունքը ներանոթային տարածուն մակարդումն է՝ միկրոանոթներում բազմաթիվ (հաճախ էմբոլվող) թրոմբների ձևավորմամբ ։ Տարածուն մակարդումը ի վերջո հանգեցնում է մակարդման գործոնների սպառման և համառ արյունահոսությունների զարգացման։ Համախտանիշը, սկսվելուն պես, անկախ առաջացման պատճառից, բոլոր դեպքերում ընթանում է միևնույն ախտաֆիզիոլոգիական մեխանիզմով։ ԴՆՄ համախտանիշի զարգացման գործում հիմնաքարային է էնդոթելիոցիտների (անոթապատի բջիջներ) տարածուն վնասման հետևանքով, տրանսմեմբրանային գլիկոպրոտեին՝ հյուսվածքային գործոնի (մակարդման III -րդ գործոն կամ հյուսվածքային թրոմբոպլաստին) մեծ քանակներով ձերբազատումը։ Հյուսվածքային գործոնը (ՀԳ կամ TF), որը կրում է էնդոթելիոցիտների տակ գտնվող ցանկացած այլ բջիջ (կարող է գտնվել նաև մոնոցիտների և մակրոֆագերի մակերեսին), նորմայում չի շփվում համակարգային շրջանառության հետ և ակտիվորեն ձերբազատվում է անոթների վնասումից հետո։ Սրան նպաստում են նախաբորբոքային և բորբոքային ցիտոկինները, մասնավորապես՝ ինտերլեյկին1-ը, ուռուցքի նեկրոզի գործոնը (ՈՒՆԳ) և բակտերիալ էնդոտոքսինը ։ Սրանք հատկապես մեծ դեր են խաղում սեպսիսից դեպի ԴՆՄ անցման գործում։ Հյուսվածքային գործոնը անոթներից զատ առատ է նաև թոքերում, ուղեղում և պլացենտայում (ընկերք)։ Սա օգնում է բացատրել ԴՆՄ-ի առաջացումը տարածուն վնասվածքների ժամանակ։ Հյուսվածքային գործոնը, մակարդման VII գործոնի ակտիվացումով սկիզբ է դնում կոագուլյացիոն կասկադի արտաքին ուղուն։ Արդյունքում գոյացած VIIa/հյուսվածքային գործոն կոմպլեքսը (արտաքին ուղու թենազը, թենազ՝ տասներորդ գործոն ակտիվացնող) ակտիվացնում է X գործոնին։ Արտաքին ուղին շատ արագ է և համարվում է in vivo (օրգանիզմում) հեմոստազի գլխավոր թողարկիչը։ Այս կոմպլեքսը՝ (IIIa+VIIa), ակտիվացնում է նաև ներքին ուղուց IX-րդ գործոնի անցմանը ակտիվ IXa -ի, որն էլ իր հերթին որպես կոֆակտոր օգտագործելով VIIIa -ին X-ը դարձնում է Xa (ի դեպ մակարդման VIII գործոնի բնածին դեֆեկտը կամ բացակայությունը դիտվում է հեմոֆիլիա A-ի, իսկ IX-ինը հեմոֆիլիա B-ի ժամանակ) ։ Xa -ով սկսվում է մակարդման ընդհանուր ուղին, որը Va -ի հետ միասին պրոթրոմբինը (II) դարձնում է թրոմբին (IIa), իսկ IIa -ն ֆիբրինոգենը (I) դարձնում է ֆիբրին (Ia) : Հարկավոր է նշել որ, կոագուլյացիոն կասկադի արտաքին և ներքին ուղիների բաժանումը հիմնված է in vitro (օրգանիզմից դուրս, լաբորատոր) հետազոտությունների հիման վրա, որտեղ չափվում է մակարդման ժամանակը` PT (prothrombin time կամ պրոթրոմբինային ժամանակ) արտաքին ուղու և PTT (կամ aPTT - ակտիվացված պարցիալ թրոմբոպլաստինային ժամանակ) ներքին ուղու համար ։
Մեխանիզմը որով գրամ-բացասական բակտերիան հարուցում է ԴՆՄ, էնդոտոքսինի զերբազատումն է։ Սուր միելոբլաստային լեյկեմիա (ՍՄԼ) ժամանակ առաջացող ԴՆՄ-ը, պայմանավորված է այս քաղցկեղի բուժման ընթացքում, բջիջ նախորդների քայքայման արդյունքում ձերբազատվող մեծ քանակի պրոտեոլիտիկ ֆերմենտներով։ Այս ֆերմենտները գտնվում են ցիտոպլազմատիկ գրանուլներում (գրանուլոցիտներ) և արյան հուն անցնելուց հետո անմիջական քայքայող ազդեցություն են թողնում անոթի պատի վրա։ Ուռուցքների այլ տեսակներ կարող են բարձրացնել հյուսվածքների կողմից ՀԳ-ի և ՊԱԻ1-ի (պլազմինոգենի ակտիվատորի ինհիբիտոր) արտադրությունը, որը նորմայում ընկճում է ֆիբրինոլիզը ։ Շրջանառվող թրոմբինի բարձր մակարդակները կապված են մակարդման կասկադի հավելյալ ակտիվացման հետ։ Թրոմբինի ակտիվացումը շատ կարևոր, իսկ ԴՆՄ-ի համար շատ վտանգավոր է նրանով որ այն, ակտիվանալուց հետո, ամպլիֆիկացնում է մակարդման կասկադը XIa -ի և Va-ի առաջացումը արագացնելով։ Այսպիսով առաջանում են բազմաթիվ ներանոթային ֆիբրինային թրոմբներ, որոնք թակարդելով թրոմբոցիտներին աստիճանաբար մեծանում են և բերում միկրոանոթային և մակրոանոթային տարածուն թրոմբոզի։ Հենց այս երևույթն է որ ԴՆՄ-ի ժամանակ հանգեցնում է հյուսվածքների և օրգանների հիպոպերֆուզիայի (սնուցման խանգարում), իշեմիայի, որն էլ երկարատև լինելու դեպքում հանգեցնում է օրգանների վնասման և ֆունկցիայի խանգարման ։ Տարածուն թրոմբոգենեզի ընթացքում, բացի մակարդման գործոններից ծախսվում են նաև հակամակարդիչ գործոնները։ Վերջիններիս քանակի իջեցումը սկզբնական շրջանում թույլ է տալիս մակարդիչ համակարգում դրական հետադարձ կապով ռեակցիաների ապլիֆիկացիայի ու էլ ավելի շատ թրոմբների առաջացման։ Միևնույն ժամանակ օրգանիզմում զարգանում է թրոմբոցիտոպենիա՝ թրոմբոգենեզի ընթացքում նրանց գերծախսի հետևանքով։
Կոլկվիցիա հիանալի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տորոնածաղկավորներ Կատեգորիա:Ցախեկեռասազգիներ
Դիսեմինացված ներանոթային մակարդման համախտանիշ (ԴՆՄ)
Ախտաֆիզիոլոգիա
Հետագայում, ինչպես արդեն նշվեց, մակարդման գործոնների սպառումը բերում է ներքին և արտաքին տարածուն արյունահոսությունների ։ Միաժամանակ շրջանառող թրոմբինի հավելյալ քանակները բերում են պլազմինոգենի անցմանը պլազմինի, որն էլ բերելով ֆիբինոլիզի՝ էլ ավելի է մեծացնում արյունահոսությունների ահեղ վտանգը։ Թրոմբների քայքայման ընթացքում առաջացած ֆիբրինի քայքայման վերջնանյութերը (FDPs) ունեն հզոր հակակոագուլյանտ հատկություն և նույնպես իրենց մասնակցությունն են ունենում հեմոռագիաներին։ Պլազմինը ֆիբրինոլիզից բացի ունի կոմպլեմենտի և կինինային համակարգը ակտիվացնելու հատկություն։ Վերջիններիս ակտիվացումը բերում է ԴՆՄ -ի ժամանակ դիտվող այնպիսի ախտանիշների զարգացման ինչպիսիք են՝ շոկը, հիպոտենզիան և անոթների թափանցելիության բարձրացումը։ ԴՆՄ -ի սուր ձևը հանդիսանում է ներանոթային մակարդման պրոցեսի հզոր արտահայտություն, նորմալ հեմոստատիկ համակարգերի իսպառ քայքայմամբ։ Այս համախտանիշի կանխատեսումը և մահացության տոկոսը ուղղակիորեն կապված են ծանրության աստիճանի և հիմքում գտնվող՝ ԴՆՄ-ի բերող պայմանի հետ ։ Վերջին տարիներին ԴՆՄ -ի ախտաֆիզիոլոգիական մեկնաբանությունները և նրա որոշ բաղկացուցիչների մասին պատկերացումները մեծ փոփոխություններ կրեցին։ Մասնավորապես, փորձամկների վրա ԴՆՄ-ի և սեպսիսի պաթոգենեզի ուսումնասիրությունները հայտնաբերեցին հեպատոցիտների մակերեսի վրա Աշվել-Մորելի անունը կրող ընկալիչների գերէքսպրեսիա, որոնք պատասխանատու են Streptococcus pneumoniae (պնևմոկոկ) -ով և հավանաբար նաև այլ հարուցիչներով առաջացած բակտերեմիայի և սեպսիսի ժամանակ` թրոմբոցիտոպենիայի առաջացման։ Վերջինս ոչ թե թրոմբոցիտների ուժեղացված օգտագործման ՝ այլ այս ընկալիչների բարձր ակտիվության արդյունքն է, որոնց անմիջական մասնակցությամբ հեպատոցիտները խժռում և արագ մաքրում են թրոմբոցիտներին շրջանառությունից ։ Աշվել-Մորելի ընկալիչները թուլացնում են ԴՆՄ-ի ծանրության աստիճանը նրա զարգացման սկզբնական շրջանում, փոքրացնում թրոմբոզի և հյուսվածքների մեռուկացման աստիճանը՝ պրոթրոմբոտիկ գործոններին արյունից հեռացնելով, նախքան նրանք կմասնակցեն մակարդմանը։ Այս ընկալիչների դեֆեկտով պայմանավորված ԴՆՄ-ի ժամանակ դիտվող արյունազեղումները, պայմանավորված են երկրորդային կերպով ուժեղացած թրոմբոզի և անոթի պատի մեխանիկական պատնեշի կորստով։ Այս հայտնագործությունը հնարավորություն է տալիս մշակել համախտանիշի վարմանն ուղղված նոր մոտեցումներ, ինչպես նաև իջեցնել հիվանդացությունն ու մահացությունը ։
Ախտորոշում
ԴՆՄ-ին բնորոշ տվյալներն են ՝
Ախտորոշման քայլերի ճիշտ հաջորդականությունը (ալգորիթմ) առաջարկվել է Թրոմբոզի և Հեմոստազի միջազգային կազմակերպության կողմից։ Այս ալգորթմը ունի 91% զգայունություն և 97 % սպեցիֆիկություն՝ դրսևորվող ԴՆՄ-ի ախտորոշման համար։ 5 և ավելի բալը արդեն վկայում է ԴՆՄ-ի մասին և խորհուրդ է տրվում վերահաշվարկել ամեն օր, մինչդեռ 5 -ից ցածր բալը հուշում, բայց չի հաստատում ԴՆՄ-ը և խորհուրդ է տրվում կրկնել ժամանակ առ ժամանակ ։ ԴՆՄ-ի ախտորոշման և վարման համար խորհուրդ է տրվում հաշվարկման այս համակարգի օգտագործումը՝ համախտանիշի ընդհանուր ելքային արդյունքի բարելավման համար ։
Տարբերակիչ ախտորոշում
ԴՆՄ համախտանիշի տարբերակումը կատարվում է այն հիվանդություններից և հիվանդագին վիճակներից, որոնք կարող են ընթանալ տարածուն թրոմբագոյացմամբ կամ բերել սպառման կոագուլոպաթիայի։ Ի հավելումն սրա տարբեր պատճառներով առաջացող լյարդային անբավարարության ժամանակ դիտվում է մակարդիչ և հակամակարդիչ գործոնների սինթեզի խանգարում, իսկ սպլենոմեգալիաների (փայծաղի մեծացում) ժամանակ արյան ավելցուկ դեպոյավորում փայծաղում, որոնք կարող են հանգեցնել ԴՆՄ-ին շատ նման կլինիկական պատկերի։ Թրոմբիկ թրոմբոցիտոպենիկ պուրպուրան (ԹԹՊ) և հեմոլիտիկ-ուրեմիկ համախտանիշը (ՀՈՒՀ) հարուցում են միկրոանգիոպաթիաներ ԴՆՄ-ին շատ նման, սակայն հստակ տարբերվում են իրենց առաջացման պատճառով։ Այսպես՝ ԹԹՊ-ի ժամանակ թրոմբոզի հիմքը ոչ թե ՀԳ/VIIa ակտիվացումն է այլ ADAMTS13 մետալոպրոտեազի (պարունակում է ցինկ Zn) դեֆիցիտը, որը նորմայում քայքայում է վոն Վիլեբրանդի գործոնը (vWF): Վերջինս թրոմբոցիտների ադհեզիան պայմանավորող կարևոր գործոնն է անոթաթրոմբոցիտար հեմոստազում։ ՀՈՒՀ -ը դեպքերի մեծամասնությունում առաջանում է աղիքային ցուպիկով (E.coli -ի հատկապես O157:H7 շտամը) հարուցված գաստրոէնտերիտից հետո, որի արտադրած վերոտոքսինը (Shiga-like տոքսին) խթանելով էնդոթելի կողմից vWF -ի մեծ քանակների ձերբազատումը բերում է միկրոանգիոպաթիաների և թրոմբների գոյացման (հատկապես երիկամներում) ։ ԴՆՄ-ը և ՀՈՒՀ/ԹԹՊ -ն կարող են իրարից տարբերակվել լաբորատոր տվյալներով և որոշ ոչ սպեցիֆիկ ախտանիշներով, որոնցից է օրինակ տենդը, որը հաճախ դիտվում է ՀՈՒՀ/ԹԹՊ-ի դեպքում ։
Այսպիսով ԴՆՄ համախտանիշը տարբերակում ենք`
Բուժում
ԴՆՄ-ի բուժումը իրենից ենթադրում է համախտանիշի առաջացման հիմքում ընկած հիվանդության բուժում։ Թրոմբոցիտների և թարմ սառեցված պլազմայի փոխներարկումը կարող է ցուցված լինել արտահայտված արյունահոսությունների, կամ հիվանդին որևէ ինվազիվ միջամտության պատրաստելու ժամանակ։ Ցածր ֆիբրինոգենի մակարդակով հիվանդներին կարող է ցուցված լինել կրիոպրեցիպիտատ։ Թրոմբոզների բուժումը հակամակարդիչ դեղերով, օրինակ՝ հեպարինով, օգտագործվում է հազվադեպ, քանի որ հղի է արյունահոսության ռիսկով։ Ռեկոմբինանտ մարդկային ակտիվացված պրոտեին C -ով ԴՆՄ-ի և սեպսիսի բուժումը կատարվում էր մինչ 2011 թվականը, երբ ցույց տրվեց դրոտրեկոգին α-ի (ռեկոմբինանտ մարդկային ակտիվացված պրոտեին C) անօգուտ լինելը, որը հետագայում շուկայից հանվեց։ Ռեկոմբինանտ մակարդման VII -րդ գործոնը օգտագործվում է որպես «վերջին հույսի» դեղամիջոց տարբեր ծագման ծանր արյունահոսությունների ժամանակ, սակայն մինչև հիմա անբավարար են նրա օգտագործման հետ կապված բուժական տվյալները ։
Կանխատեսում
ԴՆՄ-ի ժամանակ կանխատեսումը փոփոխվում է կախված համատանիշի հիմքում ընկած անմիջական խանգարումից և ներանոթային թրոմբոզի ծանրությունից։ Սակայն, հարկավոր է նաև ընդգծել, որ անկախ պատճառից կանխատեսումը տխուր է. հիվանդների 20-50 %-ը մահանում է ։ Սեպսիսի հետևանքով առաջացող ԴՆՄ-ը ունի ավելի բարձր մահացություն քան օրինակ տրավմա ասոցացված ԴՆՄ-ը ։
Համաճարակաբանություն
ԴՆՄ -ը դիտվում է հոսպիտալացված հիվանդների շուրջ 1%-ի մոտ ։ ԴՆՄ-ը բարձր հաճախականությամբ հանդիպում է բակտերիալ սեպսիսի (83%) ,ծանր տրավմայի (31%) և ուռուցքների ժամանակ ։
Ծանոթագրություններ
__INDEX__
Կատեգորիա:Անհետաձգելի բուժօգնություն Կատեգորիա:Բժշկություն Կատեգորիա:Համախտանիշներ Կատեգորիա:Բժշկական ախտորոշում
Լուրեր (հեռուստասերիալ, ԱՄՆ)
Սյուժե
Սերիալը պատմում է մտացածին լրատվական «ACN» հեռուստաալիքի (Atlantis Cable News) աշխատակիցների աշխատանքային առօրյայի մասին ։
Ուիլ Մաքևոյը երեկոյան նորությունների հայտնի հեռուստահաղորդավար է, բայց նրա շեֆը՝ Չառլի Սքիները, որոշում է, որ նորությունների շոուն պետք է թարմացվի։ Սքիները որպես գործադիր պրոդյուսեր հրավիրում է փորձառու լրագրող ՄաքՔենզի ՄաքՀեյլին, որն իր հետ բերում է իր թիմի մի քանի անդամների, որոնց հետ լրատվական ռեպորտաժներ է արել Իրաքից։ ՄաքՔենզին մտադիր է նոր «անկեղծ» շոու անել՝ առանց նայելու ժողովրդականության վարկանիշներին, և Սքիներն այդ հարցում աջակցում է նրան։ Առաջին թողարկումները հաջող են ընթանում, բայց երբ Մաքևոյը հաղորդումներում կտրուկ հարձակումներ է անում որոշ քաղաքական կուսակցությունների ուղղությամբ, հեռուստադիտողների վարկանիշները սկսում են ընկնել, իսկ հեռուստաալիքի ղեկավարությունը՝ կասկածել Սքիների և ՄաքՀեյլի որդեգրած ուղղությանը։
Նախկինում Մաքևոյը և ՄաքՀեյլը սերտ հարաբերություններ են ունեցել, սակայն նրանք բաժանվել են։ Դա ազդում է նրանց ներկա հարաբերությունների վրա։
Շատ նորություններ, որոնք լուսաբանվում են հորինված «ACN» ալիքով, իրական իրադարձություններ են։ Այսպես, առաջին եթերաշրջանում «Ուիլ Մաքևոյի հետ նորություններում» պատմվում է Մեքսիկական ծոցում «Deepwater Horizon» նավթային պլատֆորմի պայթյունի մասին, ինչպես նաև, ներկայացվում են այսպես կոչված, թեյախմության շարժումը, ԱՄՆ-ի պետական պարտքի աճը, Ուսամա բեն Լադենի սպանությունը, խռովությունները Եգիպտոսում։ Երկրորդ եթերաշրջանում ցուցադրվում են այնպիսի իրադարձություններ, ինչպիսիք են Գրավիր Ուոլ Սթրիթը արշավը, փրայմերիզը և նախընտրական մրցավազքը, 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչությունների տարելիցը։
Քննադատություն և վարկանիշներ
Պիլոտային դրվագը հեռուստաքննադատների կողմից ստացել է ոչ միանշանակ արձագանքներ ։ «Metacritic» կայքում առաջին սերիայի վարկանիշը 100 միավորից կազմել է 57՝ հիմնված 31 արձագանքի վրա, հեռուստատեսային լսարանի թվաքանակը կազմել է 2,14 միլիոն մարդ ։ Առաջին եթերաշրջանի եզրափակիչ սերիան սկզբնապես նայել է 2,3 միլիոն հեռուստադիտող ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:HBO-ի բնօրինակ ծրագրեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2012 հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան դրամա հեռուստասերիալներ
Պելեշ (դղյակ)
Պելեշ դղյակ (Castelul Peleş), գտնվում է Ռումինիայի Սինայա քաղաքից ոչ հեռու, գեղատեսիլ Կարպատ վայրում, Տրանսիլվանիան և Վալախիան միացնող միջնադարյան ճանապարհի վրա։ Դղյակը կառուցված է նեովերածծնդյան ոճով 1873 թվականից 1914 թվականներին, ծիսական արարողությունը տեղի է ունեցել 1883 թվականին։ Անունը տվել է ոչ հռու հոսող լեռնային գետակը։ Ներկայումս դղյակը պատմական հուշարձան է։
Նկարագրություն
Դղյակի առաջին ճարտարապետը գերմանացի Յոհան Շուլցն էր (1876—1883), նրան հաջորդեց չեխ ճարտարապետ Կարել Լիմանը։ Հիմնական ճարատարապետական ոճը նեովերածննդյանն է, սակայն ներքին բակի ճակատի շքեղ փորագրված պատերով փայտե կոնստրուկցիաների վրա զգացվում է սաքսոնական ազդեցությունը, իսկ փայտե հարուստ փորագրություններով և նրբաճաշակ կտորներով զարդարված ներքին հարդարանքում նկատելի է բարոկկոյի ազդեցությունը։
Պելեշ դղյակն ունի 3200 քառ. մ մակերես, շքեղ կահավորված և նրբաճաշակ զարդարված ավելի քան 160 սենյակ, 30 լոգասենյակ։ Այն համարվում է արևելյան և կենտրոնական Եվրոպայի արվեստի գործերի լավագույն հավաքածուներից մեկը, որը ներառում է քանդակագործություն, գեղանկարչություն, կահույք, զենք և զրահներ, ոսկյա և արծաթե, փղոսկրե իրեր, ճենապակի, գորգեր և գոբելեններ։ Զենքի և զրահների հավաքածուն հաշվվում է ավելի քան 4000 առարկա։ Արևելյան գորգերը արտադրված են Քորդովում, սակայն ամենից տպավորիչը Շվեյցարիայից բերված ձեռքով նկարազարդված ապակեզարդերը։
Զբոսայգի
Գլխավոր մուտքի մոտ վեր է խոյանում իտալացի քանդակագործ Ռաֆայելո Ռոմանելիի քանդակած թագավոր Կարոլ 1-ինի արձանը, նրան են պատկանում նաև դղյակը շրջապատող նեովերածծնդյան ոճով կատարված իտալական յոթ հրաշալի սանդղավանդներին տեղակայված կարարայան մարմարից արձանները։ Զբոսայգում է գտնվում նաև Ելիզավետա թագուհու հուշարձանը։
Այգիները և սանդղավանդները զարդարված են շատրվաններով, սանդուղքներով, հրաշալի արձաններով և զարդարանքի այլ դետալներով։
Տեղակայում
Սինայայի զբոսաշրջային կոմպլեքսի մեջ մտնում է նաև Պելեշ դղյակի մոտ գտնվող Պելիշոր դղյակը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի դղյակներ Կատեգորիա:Նեոռենեսանս ճարտարապետություն
Վոլնի (խուտոր, Կինգիսեպսկի շրջան)
Վոլնի (Вольный), խուտոր Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կինգիսեպսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կինգիսեպսկի շրջանի բնակավայրեր
Սլավնի (քաղաքատիպ ավան, Սլավնի քաղաքային օկրուգ)
Սլավնի (Славный), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Տուլայի մարզի Սլավնի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1847 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1961 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տուլայի մարզի Սլավնի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Սալի շրջան (Հարավային Դակոտա)
Սալի շրջան (Sully County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.608 կմ² է, բնակչությունը՝ 1.373 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Օնիդա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1873 թ.։
Կատեգորիա:Հարավային Դակոտայի շրջաններ
Լիգուստրինա ամուրյան
Լիգուստրինա ամուրյան, ձիթազգիների ընտանիքի, Կիպրոս ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Մշտադալար ծառ է՝ մինչև 10մ բարձրությամբ, որը հաճախ թփանման տեսք է ունենում։ Բնի և բազմամյա ճյուղերի կեղևը մուգ մոխրագույն է, սպիտակ, կետանման ոսպնյակներով։ Ընձյուղները մերկ են, դեղնամոխրավուն։ Տերևները ձվաձև են, երկարավուն, կիսասրտաձև կամ լայն սեպաձև հիմքով, կաշվեկերպ, վերևի կողմից՝ փայլուն, մուգ կանաչ, ներքևի կողմից' կապտավունից մինչև դեղնականաչավուն, դեպի ցած ոլորված եզրերով, 6-8 զույգ կողմնային ջղերով։ Տերևակոթունը ունի 1- 2 սմ երկարություն, հարթ է, փոքր-ինչ փողրակավոր։ Ծաղկաբույլերը լայն բրգաձև են, 12- 20սմ երկարությամբ, մերկ, անկյունավոր առանցքով։ Ծաղիկները համարյա նսադիր են։ Բաժակն ունի ատամնավոր եզրեր, սպիտակ կանաչավուն է, հավասար է առէջների և խողովակի երկարությանը։ Պսակի մասերը հավասար են կամ մի փոքր ավելի երկար են խողովակից։ Պտուղը կլորավուն է կամ ձվաձև, 0,6-0,8սմ տրամագծով, անփայլ սև գույնի։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոս ամիսներին, պտղաբերում է սեպտեմբեր-հոկտեմբերին։ Մեր հանրապետության պայմաններում մշակվում է միայն հյուսիսարևելյան շրջանների ցածրադիր գոտու ծովի մակարդակից մինչև 1000-1200մ բարձրության վրա։ Իջևանում, Բագրատաշենում, և Նոյեմբերյանում առատորեն ծաղկում և պտղաբերում է։
Տարածվածություն
Տարածված է Կորեայում, միջին և հարավային Չինաստանում (Ճուբեյ, Յունան, Սիչուան)։ Ջերմասեր է, չորադիմացկուն, բավականին լուսասեր, պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ։
Կիրառություն
Օգտագործվում է կանաչապատման բնագավառում որպես մշտադալար, բարձր դեկորատիվ ու դիմացկուն տեսակ ։
Ծիծեռնավանք (համայնք, Քաշաթաղ շրջան)
Ծիծեռնավանք, համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում ։ Ներկայում համայնքի ամբողջ տարածքը գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո    և Արցախի Հանրապետության կողմից համարվում է օկուպացված ։
Աշխարհագրություն
Համայնքը տեղաբաշխված է Արցախի Հանրապետության արևմտյան մասում։ Ունի լեռնային տեղանք։ Համայնքի տարածքն 7119,0 հա է, որից 4482,9 հա-ն անտառային հողեր են։ Համայնքի սահմաններով է հոսում Աղավնո գետի վտակը ։
Բերձոր շրջկենտրոնից հեռու է 26 կմ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 76 կմ ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Ծիծեռնավանք համայնքը հարուստ էր պատմամշակութային հուշարձաններով։ Ծիծեռնավանք գյուղում են գտնվում 5-ից 7-րդ դարերով թվագրվող Ծիծեռնավանքը, 14-ից 15-րդ դարերով թվագրվող 4 խաչքարերը, 9-րդ դարով թվագրվող խաչքարը, 8-ից 9-րդ դարերով թվագրվող խաչքարը, 8-րդ դարով թվագրվող խաչքարը, 9-ից 11-րդ դարերով թվագրվող 2 խաչքարերը, 1065 թվականով թվագրվող խաչքարը, 9-ից 10-րդ դարերով թվագրվող խաչքարը, 17-րդ դարով թվագրվող խաչքարը և այլն։ Մելիքշեն գյուղում են գտնվում 15-րդ դարի վերջերին հիմնադրված Քաշաթաղի մելիքության առաջնորդ Մելիք Հայկազի ապարանքը, 17-ից 18-րդ դարերով թվագրվող խոյատապաններ, 17-րդ դարով թվագրվող խաչքարը և այլն։ Տանձուտ գյուղում են գտնվում միջնադարով թվագրվող ժայռափոր եկեղեցին, ջրաղացը և այլն ։
Վարչատարածքային բաժանում և համայնքային կյանք
Համաձայն Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ Ծիծեռնավանք համայնքն իր մեջ ներառում է Ծիծեռնավանք, Մելիքաշեն, Տանձուտ, Արահոծ գյուղերը ։
Համայնքում գործում էր գյուղապետարան, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց, առևտրային օբյեկտներ ։
Համայնքն ապահովված էր էլեկտրաէներգիայով, հասանելի էին բջջային, ինտերնետ կապի միջոցներն ու ռադիոհեռուստատեսությամբ ։
Գործում էր ինքնահոս ջրամատակարարման համակարգ, որը սնվում էր տարբեր աղբյուրներից։ Առկա են նաև խմելու ջրի համար պիտանի բազմաթիվ բնական աղբյուր-առվակներ ։
2015 թվականի դրությամբ համայնքային ճանապարհները բնահողային էին, խճից և չմշակված այլ նյութերից ։
Համայնքը միացված էր հանրապետության տրանսպորտային կապին, մասնավորապես՝ Լեռնահովիտ-Բերձոր-Լեռնահովիտ երթուղուն ։
Բնակչություն
Ծիծեռնավանք համայնքի բնակչությունը 2015 թվականի դրությամբ կազմել է 273 մարդ, որոնք կազմել են 80 տուն։ Նույն թվականի դրությամբ Ծիծեռնավանք գյուղում բնակվել է 113 մարդ, որոնք կազմել են 28 տուն։ Մելիքշեն գյուղում բնակվել է 51 մարդ, որոնք կազմել են 14 տուն։ Տանձուտ գյուղում բնակվել է 103 մարդ, որոնք կազմել են 38 տուն։ Արահոծ գյուղում բնակվել է 6 մարդ, որոնք կազմել են 2 տուն ։
Կրթություն
Ծիծեռնավանք համայնքում գործում էր միջնակարգ դպրոց, որտեղ 2015 թվականի դրությամբ սովորում էր 32 աշակերտ ։
Տնտեսություն
Համայնքի բնակչությունը հիմնականում զբաղվել է գյուղատնտեսությամբ՝ հողագործությամբ և անասնապահությամբ։ Համայնքի տարածքի 2323,4 հա-ը գյուղատնտեսական նշանակության են ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի համայնքներ
Բերեգովոե (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
2012 թվականի տվյալներով Բերեգովոե քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 494 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 26,85 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Յալթայի քաղաքային խորհրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ
Վոլնոե (Ադըղեա)
Բնակչություն
Բնակչությունը թվականի տվյալներով կազմում է  մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ադըղեայի Կոշեխաբլի շրջանի բնակավայրեր
Լուուա
Լուուա (Luua), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պալամուսե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 298 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պալամուսե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Նիկոլաս Հայեկ
Նիկոլաս Գեորգ Հայեկ (Nicolas George Hayek, ), լիբանանյան ծագմամբ շվեյցարացի ձեռնարկատեր, «Swatch» ընկերության հիմնադիրներից մեկը։