cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սև հայելի (հեռուստասերիալ)
Առաջին եթերաշրջանի պրեմիերան կայացել է 2011 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Channel 4 հեռուստաալիքով, երկրորդ եթերաշրջանի ցուցադրությունը կայացել է 2013 թվականի փետրվարի 11-ին։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ին եթեր է հեռարձակվել հատուկ Սուրբ Ծննդյան սերիան։ 2015 թվականի սեպտեմբերին Նեթֆլիքս ընկերությունը պատվիրեց 6 սերիայից բաղկացած երրորդ եթերաշրջանի ստեղծումը, որոնց ցուցադրությունը տեղի է ունեցել 2016 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ։ Չորրորդ եթերաշրջանի ցուցադրությունը, կազմված 6 սերիայից, տեղի է ունեցել 2017 թվականի դեկտեմբերի 29-ին ։ Հինգերորդ եթերաշրջանի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2019 թվականի հունիսի 5-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նեթֆլիքսի բնօրինակ ծրագրեր Կատեգորիա:2011 հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Բրիտանական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Սյունիքի մարզը և Արցախյան ազատամարտը
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի պատմություն Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմ
Ռուբեն Հովսեփյան (գրող)
Ռուբեն (Ռուդիկ) Գեորգիի Հովսեփյան, հայ գրող, արձակագիր, թարգմանիչ։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1968) :
Կենսագրություն
Ռուբեն Հովսեփյանը 1956 թվականին ավարտել է Հոկտեմբերյան քաղաքի N 1 միջնակարգ դպրոցը։ 1956-1957 թվականներին աշխատել է Հոկտեմբերյանի հաստոցաշինական գործարանում։ 1962 թվականին ավարտել է ԵՊՀ երկրաբանական ֆակուլտետը։ 1962-1964 թվականներին որպես երկրաբան աշխատել է Թուրքմենական ԽՍՀ-ում։ 1965-1966 թվականներին եղել է «Ավանգարդ» թերթի արվեստի և գրականության բաժնի վարիչը, 1966-1969 թվականներին՝ «Գրական թերթ»-ի շրջիկ թղթակիցը, 1970-1974 թվականներին «Սովետական գրականություն» ամսագրի արձակի բաժնի վարիչը։ 1974-1975 թվականներին սովորել է Մոսկվայի բարձրագույն սցենարական դասընթացներում։ 1975-1976 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ նախարարների խորհրդի հեռուստատեսության և ռադիոյի պետական կոմիտեում որպես երիտասարդական հաղորդումների գլխավոր խմբագիը, 1976-1979 թվականներին՝ «Եթերում է Երևանը» թերթի խմբագրությունում։ 1982-1987 թվականներին եղել է «Սովետական գրող» (այժմ՝ «Նաիրի») հրատարակչության գլխավոր խմբագիր, 1988-1989 թվականներին ՀԳՄ քարտուղար, 1989 թվականից՝ «Նորք» ամսագրի գլխավոր խմբագիր։ Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2014)։ Նրա պատմվածքներն ու վիպակները հատկանշվում են արծարծվող թեմաների արդիականությամբ [«Որոնումներ», 1965, «Երկու վիպակ։ Ճիչ։ Հայոց թաղ», 1970, «Հնձան», 1972 (համանուն կինոնկար, 1973), «Ամենատաք երկիրը», 1977 (համանուն կինոնկար, 1983), «Երկար, հրաշալի օր», 1980, «Ճայերը», 1980 (ժողովածուներ)]։ Թարգմանել է Լև Տոլստոյի ստեղծագործություններից, Գ. Գ. Մարկեսի «Հարյուր տարվա մենությունը»։ ՀԳՄ Դ. Դեմիրճյանի անվան մրցանակ (1980) ։ 1975 թվականին Մոսկվայի «Պրոգրես» հրատարակչությունը ռուսերեն, հայերեն, անգլերեն, իսպաներեն, ֆրանսերեն և գերմաներեն լեզուներով լույս է ընծայել նրա «Երևան» ֆոտոալբոմը։ Նրա սցենարով է նկարահանվել «Հնձան» կինոնկարը («Հայֆիլմ», 1973):
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս խմբագիրներ Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային խմբագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Էմիլիա Արես
Էմիլիա Արես , կինոյի և հեռուստատեսության հայ-ամերիկյան դերասանուհի, պրոդյուսեր և մրցանակակիր գրող։ Գեղարվեստական գրականություն նա մուտք է գործել «Սերը և մնացյալ մեղքերը» արդիական վեպով, որտեղ արտացոլված են ընտանեկան կյանքի բարդություններ, ներգաղթ, մանկապղծություն, ետտրավմատիկ հոգեվիճակ, առաջին սիրո հույզեր ու խոհեր։
Կյանքի վաղ շրջան
Ծնվել է Հայաստանում և մանուկ հասակում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Լոս Անջելես, Կալիֆորնիա, որտեղ 5 տարեկանից համերգներով շրջագայել է տեղական և միջազգային պարային խմբերի հետ։ Էմիլիան գերազանցությամբ ավարտել է Palisades Charter High School-ը, ապա՝ UCLA- ն՝ ստանալով տնտեսագիտության բակալավրի աստիճան։ Մասնակցել է նաև կինոյի պատմության վերաբերյալ ի շարք դասընթացների։
«Միսս Գլոբալ 2013» գեղեցկության մրցույթում Արեսը գրավել է առաջին տեղը՝ ներկայացնելով Հայաստանը։
Գովազդներ
Արեսը վերջին շրջանում ճանաչում է ձեռք բերել է իր Verizon նախագծով՝ Թոմաս Միդլդիչի մասնակցությամբ և Jergens Wet Skin Moisturizer-ի գովազդային արշավով՝ Լեսլի Մանի մասնակցությամբ։
Նա նկարահանվել է բազմաթիվ գովազդներում, որոնցից մի քանիսը արվել են Apple-ի, Sony-ի, Coca-Cola-ի և հեղինակավոր այլ ընկերությունների համար։
Ֆիլմ
Արեսը կինոյում իր նորամուտը նշել է Falling Overnight (2010) ֆիլմում՝ խաղալով Քլոե Ուեբի դերը, երիտասարդ լուսանկարչուհու, ով հանդիպում և հարաբերություններ է զարգացնում Էլիոթ Քարսոնի ( Պարկեր Քրոֆթ ) հետ՝ գլխուղեղի չարորակ ուռուցքը հեռացնելու նպատակով նրա վիրահատվելուց մեկ օր առաջ  Այնուհետև Արեսը մասնակցել է մի քանի կինոնախագծերի, այդ թվում՝ ''V/H/S. Viral-ին (2014) և The Dark Tapes-ին (2016)։ Արեսը Բիլ Էնգվալի և Էլիսոն Սթոների ընկերակցությամբ գլխավոր հերոսուհիներից մեկի կերպարն է մարմնավորել Միստր անհաղթը ֆիլմում''։
Հեռուստատեսություն
Նա որպես հրավիրված աստղ հանդես է եկել Amazon Studios-ի Bosch դետեկտիվ հեռուստասերիալի երկրորդ եթերաշրջանում։ Սերիալը հիմնված է Մայքլ Քոնելիի համանուն հերոսի վրա կենտրոնացած վեպերի վրա։ Սերիալի երկրորդ եթերաշրջանը թողարկվել է Amazon Prime Video-ում 2016 թվականի մարտի 11-ին  Բացի այդ, Արեսը մարմնավորել է Ռուսաստանի մեծ դքսուհի Անաստասիա Նիկոլաևնային Fox-ի «Ամերիկյան սարսափ պատմություն» սերիալում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Սփյուռքահայ արվեստագետներ Կատեգորիա:Կին գրողներ Կատեգորիա:Վիպասաններ Կատեգորիա:Պրոդյուսերներ Կատեգորիա:21-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:Սփյուռքահայ դերասանուհիներ
Տերնովո
Տերնովո (Терново), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Տյաչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տերնովո գյուղում բնակվում էր 4 302 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 358,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Տյաչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1404 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բամբիռ
«Բամբիռ», հայկական ֆոլկ-ռոք խումբ ։
Պատմություն
«Բամբիռ» խումբը հիմնվել է 1978 թվականին Գյումրիում։ Խմբի անդամներն էին Գագիկ "Ջագ" Բարսեղյանը (վոկալ, կիթառ), Գուրգեն Հակոբջանյանը (վոկալ, ֆլեյտա), և Թաթուլ Եղիազարյանը (ջութակ)։ Խումբը 1982-ին մասնակցելով Լիդի փառատոնին (Բելառուս) ստացավ «Ֆոլկ-երաժշտություն» մրցանակը։ 2002 թվականին հավաքվում է խմբի նոր սերունդը՝ Նարեկ Բարս (վոկալ, կիթառ), Արիկ Գրիգորյան (վոկալ, ֆլեյտա), Արման Քոչարյան (բաս-կիթառ), և Աշոտ Կորգանյան (հարվածային գործիքներ), և արդեն հաջորդ տարի շրջագայության մեկնում ԱՄՆ։
2003 թվականին «Բամբիռը» արժանացավ Ազգային Երաժշտական Մրցանակաբաշխութան կողմից Լավագույն ռոք-խումբ մրցանակի։ 2004-ին «Բամբիռը» ներկայացրեց «Սալաօ» ռոք-օպերան՝ ըստ Էռնեստ Հեմինգուեյի «Ծերունին և ծովը» պատմվածքի։ Նույն թվականին Բամբիռը, առաջինը հայկական ռոք-խմբերից, մի շարք համերգներով ելույթ են ունենում Իրանում։ 2007-ին Աշոտը լքում է խումբը, և թմբկահարի տեղը խմբում զբաղեցնում է Վարդան Փարեմուզյանը։ 2010 թվականին խումբը մասնակցում է Eurovoice միջազգային մրցույթին "That's fine with us" երգով, և զբաղեցնում երրորդ տեղը ։
2011 թվականի ապրիլի 15-ին տեղի ունեցավ առաջին սերնդի «Բամբիռ» խմբի «Armenian scotch» ձայնասկավառակի շնորհանդեսը։ Ձայնասկավառակում զետեղված են խմբի առաջին և երկրորդ սերնդի 30-ամյա գործունեության ընթացքում ստեղծած աշխատանքները։ Ալբոմը նվիրված է հայ մեծանուն բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի 140 և շոտլանդացի հանրահայտ բանաստեղծ Ռոբերտ Բըրնսի 250-ամյակներին։ Ձայներիզում տեղ են գտել նաև երկու բանաստեղծների ստեղծագործությունները, 18 երգերից 17-ի երաժշտությունը տարբեր տարիներին գրել է Գագիկ Բարսեղյանը (Ջագ)։ Ըստ Գագիկ Բարսեղյանի, երգաշարը կարծես մի բեմախաղ լինի և այդ բեմախաղը անուն ունի՝ Հայ-շոտլանդական, կամ պարզապես “Armenian scotch”։
Ձայնագրությունը կատարվել է «Նարեկացի» արվեստի միության ստուդիայում, իսկ տպագրվել է ԱՄՆ-ում ։
Առաջին սերունդ
«Բամբիռի» կազմը (1978 - 2014 թթ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական ռոք խմբեր Կատեգորիա:1978 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Սահարայի Արաբական Դեմոկրատական Հանրապետություն
Սահարայի Արաբական Ժողովրդավարական Հանրապետություն (ՍԱԴՀ) (արաբ.՝ الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية, իսպ.՝ República Árabe Saharaui Democrática), կիսով չափ ճանաչված նահանգ, որն Արևմտյան Սահարայի ամբողջ տարածքի վրա դե ֆակտո ունի իր գերիշխանությունը։ Նախկինում եղել է Իսպանիայի գաղութներից։ Սահարայի Արաբական Դեմոկրատական Հանրապետության կառավարությունը ղեկավարում է իր պնդած տարածքների 20-ից 25%-ը միայն։
Տես նաև
Կատեգորիա:Աֆրիկայի երկրներ Կատեգորիա:Չճանաչված երկրներ Կատեգորիա:Աֆրիկյան միության անդամ երկրներ Կատեգորիա:Սահարայի Արաբական Դեմոկրատական Հանրապետություն Կատեգորիա:Չճանաչված կամ մասամբ ճանաչված պետություններ Կատեգորիա:1976 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Սկայպ
Սկայպ, մասնավոր ծրագիր, որը հնարավորություն է տալիս օգտագործողներին հեռաձայնել միմյանց համացանցի օգնությամբ։ Զանգերը Սկայպից օգտվողների միջև անվճար է, մինչդեռ զանգերը դեպի ֆիքս և բջջային հեռախոսներ վճարովի են։ Հավելյալ ֆունկցիաներն իրենց մեջ ընդգրկում են ակնթարթային հաղորդագրությունը (չատ), փաստաթղթերի փոխանցումը և խորհրդաժողովի անցկացումը։
Այն մշակվել է էստոնացի ծրագրավորողներ Ահտի Հեյնլա-ի, Պրիիթ Կասեսալու-ի և Յան Թալին-ի կողմից ՝ Kazaa-ի և Venice Project-ի (որն հետագայում վերանվանվեց Joost) ձեռներեցներ Նիկլաս Զենսթրոմի և Ջենուս Ֆրիսի համար։ Երեք էստոնացիները նաև համարվում են Kazaa ծրագրի հիմնադիրները։
2010 թվականի վերջին տվյալներով ծրագրից օգտվել են աշխարհի ավելի քան 663 միլիոն օգտատերեր ։
Գործողություններ
Այն հնարավորություն է տալիս անվճար հեռախոսային կապ հաստատել բացառապես երկու համակարգիչների և տերմինալների միջև, որոնք ունեն Սկայպ և միացված են համացանցին, ունեն խոսափող ու բարձրախոս, ականջակալներ կամ USB-ով հեռախոս, որոնք միացված են համակարգչին։ Այն ունի նաև արագ հաղորդագրության՝ ակնթարթային հաղորդագրության հնարավորություն, որը թույլ է տալիս օգտագործողներին հաղորդակցվել տեքստերի միջոցով և միմյանց փոխանցել տարբեր փաստաթղթեր։
Սկայպը միաժամանակ հնարավորություն է տալիս վճարովի հեռախոսակապ հաստատել ֆիքս և բջջային հեռախոսների հետ և վերջերս առաջարկում նաև ընդունել հեռախոսազանգեր ֆիքս և բջջային հեռախոսներից, սակայն դեռևս մի քանի երկրներում։
Խորհրդաժողովի անցկացումը հնարավոր դարձավ 2006 թվականի հունվարից և Windows-ի համար Skype v2-ի դուրս գալուց հետո։
Սկայպը դարձել է համակարգչի միջոցով ամենաշատ օգտագործվող ձայնային հաղորդակցման ծառայություններից մեկը, որը հավասարազոր է Windows Live Messenger-ին, չնայած որ առաջացնում է փոխադարձ խնդիրներ (ծրագրի և բանաձևի փոխադարձ մենաշնորհ) և վստահության մտահոգություն (անորոշ անվտանգություն, էականորեն անճշտելի)։
Գործելակերպի սկզբունք
Սկայպն օգտագործում է P2P VoIP տեխնոլոգիան, որը հանդիսանում է peer-to-peer-ի (փոստ առ փոստ) և VoIP-ի (ձայն IP-ի վրա) համադրությունը՝ Սկայպի մյուս օգտագործողների հետ կապ հաստատելու և միևնույն նպատակով օգտագործվող տեղեկատվությունը կիսելու համար։ Նրանք միաժամանակ հնարավորություն են տալիս անվտանգության սարքի հետևում գտնվող օգտագործողներին կապ հաստատել միմյանց միջև։ Մուտք TCP-ին 1024-ից բարձր բոլոր ուղղություններով կամ դեպի 80-րդ պորտը, պարտադիր է։ Ձայնային բարձր որակ ունենալու համար նախընտրելի է օգտագործել Սկայպի ընտրություններում տրված պորտը։ Բայց քանի որ ինֆորմացիայի հոսքը ծածկագրված է, դժվար է հասկանալ, թե ինչպիսի տեղեկություններ են փոխանցվում Սկայպ օգտագործողի համակարգիչ, որն էլ առաջացնում է անվտանգության հետ կապված խնդիրներ։
Այս ծրագիրն աշխատում է Microsoft Windows-ի ներքո, ինչպես նաև Լինուքսի (x86-ի վրա), macOS և Pocket PC համակարգերով։ Այն օգտագործում է TCP և UDP բանաձևերը և թույլ տալիս կազմակերպել ձայնային կոնֆերանսներ մինչև հարյուր հոգու մասնակցությամբ։
Windows օգտագործող փոխշփումը վերամշակվել է Pascal Object Delphi Win32 հետ, Լինուքս տարբերակը՝ C++ Qt հետ, իսկ macOS-ը Objective-C-ի Cocoa հետ։
Սկայպը ստեղծեց մի հակասություն, քանի որ օգտագործեց ոչ օրինաչափ և մասնավոր բանաձև, որը արգելք է հանդիսանում փոխազդեցությանը, որն էլ համացանցի հաջողության մասն է կազմում և գործում բաց հաղորդակցման ստանդարտների վրա՝ թույլ տալով բոլորին կապի մեջ լինել՝ օգտագործելով տարբեր, բայց համապատասխան ծրագրերի գրառումները։
P2P VoIP տեխնոլոգիան ներկայացրեց բոլոր ապացույցները տեխնիկական և կոմերցիոն տեսանկյունից, IETF հասատատությունը սահմանեց մի օրինաչափություն (անգլերենով) այդ թեմայի վերաբերյալ, այն է՝ Session Initiation Protocol (հապավումը՝ SIP) ։
Հաղորդակցության անվտանգություն
Հաղորդակցությունների ծածկագրումը մի թեմա է, որը հետաքրքրություն է առաջացրել օգտագործողների շրջանում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Windows Phone ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:Անդրոիդի ծրագրային ապահովում
Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցու դավանանք
Հայ եկեղեցու դավանական համակարգը
Հայ եկեղեցին (նաև մյուս Արևելյան ուղղափառ եկեղեցիները) որպես տիեզերական է ճանաչում միայն երեք եկեղեցական ժողովներ։ Երեք տիեզերաժողովների դավանական որոշումների վրա է կառուցված Հայ եկեղեցու դավանական համակարգը։ (325) (381) (431)
Դավանական համակարգի զարգացմանը նպաստած անձինք
Հայ եկեղեցու դավանաբանության կարևորագույն աղբյուրներից են եկեղեցու սուրբ հայրերի՝ Դիոնիսիոս Արիոպագացու, Աթանաս Ալեքսանդրացու, Եփրեմ Ասորու, Կյուրեղ Երուսաղեմացու, Բարսեղ Կեսարացու, Գրիգոր Նազիանզացու, Գրիգոր Նյուսացու, Եպիփան Կիպրացու, Հովհան Ոսկեբերանի, Կյուրեղ Ալեքսանդրացու դավանական երկերը, որոնց ավանդների հիման վրա զարգացել և ձևավորվել է հայ դավանական միտքը։ Կարևոր աղբյուր է նաև Տիմոթեոս Կուզի «Հակաճառութիւն...» երկը, որը զգալի ազդեցություն է թողել հայ դավանական մտքի ձևավորման վրա։ Նշանավոր են «Կնիք հավատո» և «Գիրք թղթոց» ժողովածուները։ Հայ եկեղեցու դավանական համակարգը վերջնականապես բյուրեղացել է Հովհաննես Գ Օձնեցու, Խոսրովիկ Թարգմանչի, Ստեփանոս Սյունեցու, Գրիգոր Նարեկացու, Անանիա Սանահնեցու, Պողոս Տարոնացու, Հովհաննես Սարկավագի, Ներսես Շնորհալու, Մխիթար Գոշի, Վարդան Արևելցու, Մխիթար Սասնեցու, Կիրակոս Երզնկացու, Ստեփանոս Օրբելյանի, Եսայի Նչեցու, Հովհան Որոտնեցու, Գրիգոր Տաթևացու աշխատությունների շնորհիվ։ Հայ դավանական մտքի զարգացման պատմության մեջ առանձնահատուկ դեր է ունեցել 726 թվականի Մանազկերտի եկեղեցական ժողովը, որի ընդունած նզովքները ուղղափառ հավատքի սահմանումներ են ընդհակառակից։
Հայ եկեղեցու կառուցվածքը
Հայ եկեղեցում ծիսական կիրառություն ունի երեք Հանգանակ, որոնք հակիրճ ներկայացնում են հայ հավատքի կարևորագույն սկզբունքները։ Առաջինը կոչվում է Նիկիական, սակայն իրենից ներկայացնում է ՆիկիաԿ. Պոլսյան մի խմբագրություն։ Երկրորդը Գրիգոր Տաթևացու խմբագրած հավատքի խոստովանությունն է։ Երրորդը Մկրտության ծեսի մեջ գործածվող համառոտ տարբերակն է։ Դավանական աղերսներով լի են նաև Հայ եկեղեցու ծիսամատյանները՝ Շարակնոցը, Ժամագիրքը, Մաշտոցը և Խորհրդատետր-Պատարագամատույցը։ Հայ եկեղեցու դավանությունն ունի հետևյալ կառույցը. Վերջինս բաժանվում է երեք հիմնական մասերի.
Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի
Յոթ Վերք մատուռ
Յոթ Վերք Մատուռ, փոքր հուշահամալիր, կանգնեցվել է 14-րդ դարի վերջին՝ յոթ գյուղերի յոթ տերերի հիշատակին։ Ըստ բանահյուսությունների՝ Լենկթեմուրը եկել է Հայաստան և պատերազմ սկսել յոթ տիրակալների դեմ։ Պատերազմի արդյունքում Լենկթեմուրը ավիրել է յոթ գյուղերը, իսկ գյուղերի տերերը սպանվել են։ Յոթ խաչքար անընդմեջ տեղադրվել է ցածր ժայռապատ պարսպի վրա՝ ի հիշատակ տերերի։ Գլխավոր խաչքարը գերակշռում է մյուսներին։
Հուշահամալիրը գտնվում է Օձաբերդ ամրոցից 8 կիլոմետր հեռավորության վրա՝ Ծովինար գյուղի հարևանությամբ։ Աշխարհագրորեն գտնվում է Սևանա լճի հարավ-արևելյան անկյունում, որը կարելի է տեսնել Խռբերի ավերակների մեջ գտնվող բարձրադիր կետում՝ հուշահամալիրի կողքին։ Խռբերում պահպանվել են բազմաթիվ միջնադարյան խաչքարեր, տապանաքարեր և դամբարաններ։ Խռբերի ամենահին գերեզմանները գտնվում են ավերակներից դեպի հարավ գտնվող բլրի ստորոտում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Հնագիտական վայրեր Հայաստանում
Պատրիսիա Բրեդին
Պատրիսիա Բրեդին (անգլ.՝ Patricia Bredin, ), անգլիացի երգչուհի։
1957 թվականին Պատրիսիա Բրեդինը մասնակցել է Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթին։ Նա ներկայացրել է Մեծ Բրիտանիան իր «All» (Ամբողջ) երգով։ Երգը մրցույթի եզրափակչում զբաղեցրել է 7-րդ հորիզոնականը 6 միավորով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:Անգլիացի կին վիպասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ
Աբու Դաբի
Աբու Դաբի (ابوظبي, «Եղջերուի հայրը»), Միացյալ Արաբական Էմիրությունների և Աբու Դաբիի Էմիրության մայրաքաղաքը։ Նավահանգիստ Պարսից ծոցի ափին ։ Բնակչությունը՝ ։
Պատմություն
Հիմնադրվել է 1760 թվականին։ Մի գեղեցիկ լեգենդ կա ՄԱԷ-ի մայրաքաղաքի ստեղծման մասին։ Արաբ որսորդները օազիսներից մեկում եղջերուին հետապնդելիս հասնում են Պարսից ծոցի ափերը, որտեղ էլ եղջերուն ջուրն է նետվում և լողալով հասնում մի կղզու։ Որսորդները հետևում են եղջերվին, որն էլ նրանց հասցնում է քաղցրահամ աղբյուրի մոտ։ Որսորդներն, ի նշան երախտագիտության, չեն սպանում նրան։ Իսկ աղբյուրի մոտ հիմնված բնակավայրը կոչում են «Եղջերուի հայրը», ինչը արաբերեն հնչում է որպես Աբու Դաբի։
Աշխարհագրություն
Պարսից ծոցի կղզիներից մեկում է՝ մայրցամաքից 4 կմ հեռավորության վրա։ Կղզին մայրցամաքին կապված է 2 ավտոմոբիլային կամուրջներով։
Տրանսպորտ
Քաղաքում է Մինա Զաիդ նավահանգիստը և Միջազգային օդանավակայանը։
Հիմնական փոխադրամիջոցը տաքսին է։ Փողոցները լայն են, արդիական կառուցապատմամբ, երթևեկությունը եռագիծ է բոլոր կողմերից։ Որպես կանոն՝ հյուսիսից հարավ ձգվում են ճանապարհները, իսկ արևմուտքից արևելք՝ փողոցները։ Փողոցները բաժանված են կենտրոնից, բաժանման գիծը պատված է արմավենիներով։
Սպորտ
2009 թվականից Յաս կղզու ճանապարհին ընդունվում է Ֆորմուլա 1-ի էտապներից մեկը՝ Աբու Դաբիի գրան-պրին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աբու Դաբի Կատեգորիա:ԱՄԷ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:Ասիայի քաղաքներ
Եղիշե Դուրյան
Պետրոս Դուրյանի կրտսեր եղբայրը։
Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Աշխարհական անունը եղել է Միհրան։ Կրթությունն ստացել է Սկյուտարի ճեմարանում։ Ավարտելուց հետո 1876 թվականին պաշտոնավարել է նյուն դպրոցում որպես ուսուցիչ։ 1878 թվականին ընդունել է հոգևորական կոչում, ստացել Եղիշե անունը, բայց նախընտրել է զբաղվել կրթական աշխատանքով։ 1879 թվականին ստացել է վարդապետական գավազան։ Հաջորդ տարվանից ուսուցչական պաշտոնով մեկնել է Պարտիզակ, ապա՝ Արմաշ, Իզմիր.1880-1890 թվականներին որպես քարոզիչ և ուսուցիչ պաշտոնավարել է Պարտիզակում, 1890-1904 թվականներին՝ Արմաշի դպրեվանքի ուսուցիչ-տեսուչ, ապա՝ փոխվանահայր-վերատեսուչ։ 1898 թվականին Մկրտիչ Ա Վանեցին Դուրյանին ձեռնադրել է եպիսկոպոս։ 1904-1908 թվականներին եղել է Զմյուռնիայի հայոց առաջնորդ, 1908 թվականի հուլիսից մինչև 1909 թվականի մայիսը՝ Կոստանդնուպոլսի պատրիարքական տեղապահ, 1911-1921 թվականներին՝ Կոստանդնուպոլսի հայկական դպրոցներում ուսուցիչ, Ազգային կենտրոնական վարչության ու Կրոնական ժողովի ատենապետ։ 1911 թվականի կաթողիկոսական ընտրության ժամանակ մեկ ձայն պակաս է ստացել Գևորգ արքեպիսկոպոս Սուրենյանցից։ Դուրյանը բեղմնավոր գործունեություն է ծավալել Արմաշի դպրեվանքում և Երուսաղեմում։ Եղել է Արմաշի դպրեվանքի սյուներից, «Արմաշի հոգին», Մ. արքեպիսկոպոս Օրմանյանի համախոհն ու գործակիցը։ Նրա սաները՝ Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարքներ Մ. արքեպիսկոպոս Նարոյանը, Գ. արքեպիսկոպոս Խաչատուրյանը, Ամերիկահայ թեմի առաջնորդ Ղ. արքեպիսկոպոս Դուրյանը, Բուլղարիայի թեմի առաջնորդ Ե. արքեպիսկոպոս Փերտահճյանը, Եվրոպայի նվիրակ Գ. եպիսկոպոս Պալաքյանը, բանաստեղծ, Եդեսիայի առաջնորդ Ա. ծայրագույն վարդապետ Գալենտերյանը, բանասեր, Խարբերդի առաջնորդ Պ. վարդապետ Տեր-Խորենյանը և ուրիշներ, հետագայում մեծ ավանդ են ներդրել հայ եկեղեցական, մշակութային, գրական կյանքում ։
Երուսաղեմի հայոց պատրիարք
1922 թվականին ընտրվել է Երուսաղեմի պատրիարք, որտեղ էլ ծավալել է գրական, մանկավարժական, հրատարակչական, կրթական գործունեություն։ Նրա պատրիարքության օրոք Երուսաղեմում բացվել են Կյուլպենկյան ու Մելքոնյան վարժարանները, որտեղ, ինչպես և ժառանգավորաց վարժարանում, դասավանդել է երկար տարիներ։ Նրա պաշտոնավարության տարիներին կարգի է բերվել Երուսաղեմի ժառանգավորաց վարժարանը, 1927 թվականից վերահրատարակել է այդ միաբանության «Սիոն» պարբերականը։ Նորոգել է տվել 1927 թվականի երկրաշարժից տուժած՝ Երուսաղեմի Սուրբ Հակոբյանց վանքի, Ազգային նախակրթարանի և մանկապարտեզի շենքերը, Բեթղեհեմի, Ռամլեի, Հոպպեի վանքերը։ Նրա առաջարկությամբ և օժանդակությամբ կառուցվել է Սուրբ Հակոբյանց վանքի մատենադարանը (1929), որը հետագայում կոչվել է Դուրյան մատենադարան։ Այդ անունով էլ հրատարակվել են գրքեր և մատենաշարեր։ «Դուրյան մատենադարան» շարքի առաջին համարներում լույս են տեսել Դուրյանի գործերը։
Ստեղծագործություններ
Դուրյան թողել է գիտական և գրակական հարուստ ժառանգություն։ Հրատարակել է մի շարք դասագրքեր, ինչպես «Ընթացք ի գրոց բարբառ» (Ա տարի, Կ. Պոլիս, 1880, Բ տարի, 1883), «Ընտիր ասացվածք օտարազգի նշանավոր անձանց» (1882), «Պատմություն հայ մատենագրության» (Կ. Պոլիս, 1885), «Բառագիտութիւն կամ Ութ մասունք բանի հայերէն քերականութեան» երկասիրությունը (1886), որը բազմիցս վերահրատարակվել է, «Դասական մատենագրութիւն»-ը (1935), կրոնական բնույթի երկերից՝ «Դրուագներ մանուկ Յիսուսի կեանքէն» (1926), «Հայոց հին կրօնը կամ հայկական դիցաբանութիւնը» (1933), «Կրօններու պատմութիւն» (1935), «Բարոյագիտութիւն» (1936) և այլն։ Դուրյան գրել է նաև բանաստեղծություններ։ Այդ տարիներին և հետագայում գրած նրա չափածո ստեղծագործությունները լույս են տեսել Կ. Պոլսում 1909 թվականին, «Հովվական սրինգ» վերնագրով։ Պատմա-բանասիրական հոդվածներով աշխատակցել է արևմտահայ բազմաթիվ պարբերականների։ Նրա ստեղծագործությունները ետմահու լույս են տեսել Երուսաղեմում «Դուրյան» մատենաշարով, մի քանի հատորներով, որոնցից մեկը վերնագրված է «Սրբազան քնար» և պարունակում է հեղինակի ինքնուրույն և թարգմանական չափածո երկերը։ Նրա կյանքի և գործունեության մասին ընդարձակ հետազոտություն է գրել Թորգոմ Գուշակյանը, տպագրել է նախ՝ «Արև» օրաթերթում, իսկ 1940 թվականին՝ առանձին գրքով Երուսաղեմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պատրիարքներ Կատեգորիա:Հայ հոգևոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Արևմտահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Հայ պատրիարքներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարքներ Կատեգորիա:Հայալեզու գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ հոգևորականներ
Կալմիկագիտություն
Կալմիկագիտություն, մոնղոլագիտության ճյուղերից մեկը, որը ուսումանսիրում է կալմիկների պատմությունը, փիլիսոփայությունը, կրոնը, մշակույթը, էթնոգրաֆիան։
Պատմություն
Կալմիկագիտության զարգացման գործում մեծ ավանդ են ունեցել նրա հիմնադիր ռուս գիտնականները.
Կատեգորիա:Արևելագիտություն
Միջնադարի հայ հեղինակների ցանկ
Հայ հեղինակների ցանկը պատմության մեջ
Հայ հեղինակների առաջին ցանկերից մեկը կազմվել է դեռևս 13-րդ դարում պատմիչ Կիրակոս Գանձակեցու կողմից.
Հետմիջնադարյան հայ հեղինակների ցանկը ներկայացնում է 17-րդ դարակեսի պատմիչ Առաքել Դավրիժեցին, ինչպես նա է հաղորդում. «Այսոքիկ են կարգ վարդապետաց մերոց՝ ոչ առաջնոցն այլ վերջնոցն»։ Ցանկն սկսվում է 12-րդ դարի հեղինակ Մխիթար Գոշից ։ Հեղինակ Հակոբ Սսեցին 1635 թվականին նույնպես կազմեց «Հայ վարդապետաց աշխատությունները՝ սկսած Գոշից»։
Գրականություն
Ժողովածուներ՝
Հետազոտություններ՝
Ուաջիթ
Ուաջիթ կամ Ուտո (W3ḏt / W3ḏjt - կանաչ) ), ներքին Եգիպտոսի հին եգիպտական կոբրա-աստվածուհի, ով փարավոնի իշխանության հովանավորն էրː Նեհբեթ գիշակեր թռչուն աստվածուհու հետ միասին հանդիսանում է Երկու երկրների աստվածը (նախկինում եղել են ստորին և վերին Եգիպտոս), հաճախ է հանդիպում Ուրեյ արքայատոհմի ադամանդե թագերի վրա ։
Անուն
Անունի ձևը նույնականացնում են ստորին Եգիպտոսի խորհրդանիշ՝ պապիրուս բույսի հետː Նաև այն թարգմանաբար նշանակում է «կանաչ», քանի որ Ուաջիթը համարվում էր «կանաչ բուսականություն կրող» ː
Նկարագրություն
Նկարագրվել է կանգնած կոբրայի կամ Ստորին Եգիպտոսի կարմիր թագը գլխին կրող կնոջ տեսքով։ Հիբիսում հանդիպում է նկարագրություններ որտեղ աստվածուհին ունի առյուծի գլխով կնոջ տեսք ։ Ավելի ուշ ժամանակներում Ուաջիթը նկարագրվել է առյուծի գլխով կնոջ տեսքով՝ զարդարված իր նախնական խորհրդանիշ կոբրայով։ Կապվելով արևային սիմվոլների հետ երբեմն ավելացվում էին արևի սկավառակ։
Դիցաբանություն
Պապիրուսագույն աստվածուհին հին եգիպտական դիցաբանության մեջ է մտել որպես երիտասարդ Գոռի ստնտուː Նա օգնել է Գոռի մայր Իսիդային փրկել երեխային դավաճան Սետայից, երբ որ նա հայտնվել էր Դելիտի թփուտներում։ Հին հունական Ապոլոնի և Լատոնի պատմություններում կա այս միֆի համարժեք միֆը։ Ապոկոնի և Լատոսնի Դելոսում մնալը հանգեցրեց նրան, որ Ուտոյին հելլենական ժամանակաշրջանում սկսեցին նույնացնել Լատոնի հետ։ Փարավոնները Ուաջիթին և Նեհբեթին համարում էին իրենց թագավորական իշխանության և պատերազմներում անպարտելիության, Ստորին և Վերին Եգիպտոսների պաշտպանն ու հովանավոր աստվաշուհին։ Այն հանդիսանում է Ուրեյ արքայատոհմի հիմնական ոճավորվածության մասերիցː
Ք. հ. IV դարի հերոգլիֆիկան ցույց է տալիս, որ եգիպտացիները ունեցել են օձի հերոգլիֆ, որին անվանում էին «ուրե», այն հունարեն նշանակում է «վասիլիսկ» և «անվերջություն»։ Եգիպտացիները հավատում էին, որ այս տեսակի օձերը անմահ են, և որ նրանք շնչառությամբ կարող են սպանել ցանկացած արարածի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Դիցաբանական օձեր
Թագուհի Թովմասյան
Թագուհի Մանվելի Թովմասյան Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավոր «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքից , 8-րդ գումարման պատգամավոր «Պատիվ ունեմ» կուսակցությունների դաշինքից , մի շարք թերթերի նախկին լրագրող (2003-2018), «Ժողովուրդ» օրաթերթ և ArmLur.am լրատվական կայքի հիմնադիր ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1982 թվականի օգոստոսի 14-ին Վարդենիսում։
2003-2004 թվականներին աշխատել է «Իրավունք» թերթում՝ որպես կամավոր։
2004-2007 թվականներին եղել է «Իրավունք» թերթի քաղաքական բաժնի լրագրող։ 2007-2011 թվականներին` «Օգոստոս» գործակալություն ՍՊԸ «Չորրորդ իշխանություն» թերթի լրագրող։ 2011-2018 թվականներին` «Ժողովուրդ թերթի խմբագրություն ՍՊԸ» («Ժողովուրդ» օրաթերթը, ArmLur.am լրատվական կայք) լրատվական հոլդինգի հիմնադիր-ղեկավար, «Ժողովուրդ» թերթի և ArmLur.am առցանց կայքի գլխավոր խմբագիր։
2019թ. սեպտեմբեր - 2019թ. դեկտեմբեր ամիսներին դասավանդել է Հայաստանի Հանրապետության պետական կառավարման ակադեմիայում։
Ի նշան հայրենիքի կորստի դեմ բողոքի՝ 2020թ. նոյեմբերի 16-ին դուրս է եկել ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցությունից։
2020 թվականի պատգամավորական գործունեության համար 2021 թվականի մարտի 31-ին «AAD» 11-րդ ամենամյա մրցանակաբաշխության ժամանակ արժանացել է «Տարվա լավագույն պատգամավոր» անվանակարգին։
Քաղաքական գործունեություն
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի թիվ 8 ընտրատարածքի տարածքային ընտրական ցուցակով։ Ի նշան հայրենիքի կորստի դեմ բողոքի՝ 2020թ. նոյեմբերի 16-ին դուրս է եկել ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցությունից։ 2021թ. հունիսի 20-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել «Պատիվ ունեմ» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով ։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Ուգուզևո (գյուղ, Կուշնարենկովսկի շրջան)
Ուգուզևո (Угузево, Үгеҙ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուշնարենկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 318 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուշնարենկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սնիտին
Սնիտին (Снітин), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ռուս-իտալական հարաբերություններ
Ռուս-իտալական հարաբերություններ (Российско-итальянские отношения, relazioni bilaterali tra Italia e Russia), դիվանագիտական հարաբերությունները Ռուսաստանի Դաշնության և Իտալիայի Հանրապետության միջև։
Պատմություն
Հաշտության պայմանագրի կնքումից (1947) հետո ստորագրվեցին առևտրական և ծովագնացության պայմանագիր 1948, մշակութային 1960, ատոմային էներգիայի խաղաղ օգտագործման 1965, տնտեսական և գիտատեխնիկական համագործակցության 1966, ԽՍՀՄ-ում մարդատար ավտոմոբիլների գործարան կառուցելու 1966, հյուպատոսական 1967, Իտալիային սովետական բնական գազ և ԽՍՀՄ-ին գազարդյունաբերության համար իտալիայի խողովակներ մատակարարելու 1969 համաձայնագրեր և այլն։ 1970-ական թվականներին կնքվեցին նոր պայմանագրեր ու համաձայնագրեր երկարաժամկետ առևտրի 1970, առևտրական նավագնացության 1972, գիտատեխնիկական համագործակցության 1974, 1975—79 թվականների և 1980— 1985 թվականների տնտեսական համագործակցության վերաբերյալ։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արտաքին հարաբերություններ Կատեգորիա:Իտալիայի արտաքին հարաբերություններ
Կատարյալ (անձնանուն)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Նունցիո Գալլո
Նունցիո Գալլո (Nunzio Gallo, ), իտալացի երգիչ։
1957 թվականին Նունցիո Գալլոն մասնակցել է Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթին։ Նա ներկայացրել է Ֆրանսիան իր «Corde Della Mia Chitarra» (Իմ կիթառի լարերը) երգով։ Երգը մրցույթի եզրափակչում զբաղեցրել է 6-րդ հորիզոնականը 7 միավորով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:Իտալիայի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:Իտալացի երգիչներ Կատեգորիա:Իտալացի դերասաններ
Կլոց (քաղաք)
Կլոց (Cloz), քաղաք Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Տիսալովո
Տիսալովո (Тисалово), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Տյաչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տիսալովո գյուղում բնակվում էր 1 281 մարդ։
Նշան Կարապետյան (գյուղատնտես)
Նշան Հովհաննեսի Կարապետյան, հայ գյուղատնտես, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1971), դոկտոր (1973)։
Կենսագրություն
Նշան Կարապետյանը ծնվել է 1920 թվականի հունվարի 7-ին Գետամեջ գյուղում։
1951 թվականին ավարտել է Հայաստանի գյուղատնտեսական ինստիտուտ ը։ 1974-1993 թվականներին եղել է նույն ինստիտուտի ընդհանուր երկրագործության ամբիոնի վարիչ։ Աշխատանքները վերաբերում են Հայաստանի Հանրապետությունում տարածված մոլախոտերի տեսակային կազմի, տարածվածության, քարտեզագրման և դրանց դեմ պայքարի միջոցառումների մշակման և կիրառման հարցերին։
Մահացել է 1993 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Երևան ում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ Կատեգորիա:Գյուղատնտեսներ ըստ ազգության
Մարգոտ Հիլսշեր
1957 թվականին Մարգոտ Հիլսշերը մասնակցել է Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթին։ Նա ներկայացրել է Գերմանիան իր «Telefon, Telefon» (Հեռախոս, Հեռախոս) երգով։ Երգը մրցույթի եզրափակչում 8 միավորով զբաղեցրել է 4-րդ հորիզոնականը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:Գերմանիայի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Հիպոթալամուս-ադենոհիպոֆիզային համակարգ
Հիպոթալամուս-ադենոհիպոֆիզային համակարգ (ենթատեսաթումբ-գեղձամակուղեղային համակարգ), հետին հիպոթալամուսի (ենթատեսաթումբ) կորիզներից և առաջային հիպոֆիզից (ադենոհիպոֆիզ, առաջային մակուղեղ) բաղկացած համակարգ, որի հիմնական նպատակը ադենոհիպոֆիզի հորմոնային ֆունկցիայի հսկողությունն է։ Այն իրականացվում է հիպոթալամուսի հիպոֆիզատրոպ գոտում տեղակայված նեյրոհյութազատիչ հատուկ բջիջներում արտադրվող նեյրոպեպտիդային հորմոններով։ Համակարգի կապն իրականացվում է արյունատար անոթներով։
Համակարգի հորմոնները
Հիպոթալամուսում արտադրվող և հիպոֆիզի վրա ազդող հորմոնները բաժանվում են երկու խմբի.
Լիբերիններն ու ստատինները գեղձային հիպոֆիզ են անցնում դռներակային անոթային համակարգով։ Հիպոֆիզատրոպ գոտու նեյրոհյութազատիչ բջիջների աքսոններն ավարտվում են գեղձային հիպոֆիզ արյուն բերող մազանոթների պատերի վրա։ Այս մազանոթներից հիպոֆիզատրոպ նեյրոհորմոններն անցնում են գեղձային հիպոֆիզի թիրախ-բջիջներին և խթանում կամ արգելակում վերջիններս հյութազատական գործունեությունը։ Տարբերում են վեց լիբերիններ և երեք ստատիններ, որոնք իրենց անունները ստացել են հիպոֆիզի այն հորմոնների անուններից, որոնց սինթեզը դրանք կարգավորում են։
Ստատիններ
Մի շարք լիբերիններ և ստատիններ կարող են սինթեզվել ոչ միայն հիպոթալամուսում, այլև այլ օրգաններում ևս։ Օրինակ. երկկենցաղների օրգանիզմում թիրեոլիբերինը հայտնաբերվել է նաև մաշկում ու արյան պլազմայում, կաթնասունների մոտ՝ նաև թալամուսում (տեսաթումբ), ուղեղիկում և ուղեղի այլ բաժիններում։ Սոմատոստատինը հայտաբերվել է նաև աղիներում, ենթաստամոքսային գեղձում, ընկերքում և ուղեղի այլ կառույցներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հորմոններ Կատեգորիա:Ներզատաբանություն Կատեգորիա:Ներզատական համակարգ
Խորհրդա-եգիպտական հարաբերություններ
Խորհրդա-դանիական հարաբերություններ, պատմական դիվանագիտական հարաբերությունները Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միության (ԽՍՀՄ) և Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության միջև։
Դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1943 թվականին։ Եգիպտոսում միապետության անկումից հետո, 1950-ական թվականների սկզբին, ստորագրվեցին համաձայնագրեր առևտրի և վճարումների (1953) մասին։ 1956 թվականի համատեղ կոմյունիկեում կողմերը արտահայտվեցին բազմակողմանի համագործակցության օգտին։ Սուեզի ճգնաժամի (1956) ժամանակ Խորհրդային Միությունը սատարեց Եգիպտոսին, իսկ Նիկոլայ Բուլգանինը Իսրայելի նախագահ Բեն Գուրիոնին մեղադրեց «եվրոպական գաղութատիրությանն» աջակցելու մեջ։
Հետագայում կնքվեցին համաձայնագրեր «ատոմային էներգիան խաղաղ նպատակներով օգտագործելու ասպարեզում» համագործակցության (1956), մշակութային, համագործակցության (1957), տնտեսական և տեխնիկական համագործակցության (1958), կանոնավոր օդային հաղորդակցության, Ասուանի ամբարտակի առաջին հերթի շինարարությանը տնտեսական և տեխնիկական օժանդակություն ցույց տալու, Եգիպտոսին երկարաժամկետ վարկ տրամադրելու (1958), Ասուանի ամբարտակի կառուցումն ավարտելու (1960), նոր երկարաժամկետ վարկ տրամադրելու (1962) մասին։ 1966 թվականի արձանագրությամբ նախատեսվում էր խորհրդային աջակցությունը Հելուանի մետալուրգիական համալիրի կառուցմանը։ Վեցօրյա պատերազմի ժամանակ Խորհրդային Միությունը պաշտպանեց Իսրայելի հակառակորդ ուժերին։ 1970-ական թվականներին կնքվեցին մի շարք տնտեսական, տեխնիկական, գիտական համագործակցության համաձայնագրեր։ 1971 թվականին կնքվեց «բարեկամության և համագործակցության» պայմանագիր։
Կատեգորիա:Եգիպտոսի երկկողմ հարաբերություններ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ի երկկողմ հարաբերություններ
Պերելեշինի տուն
Պերելեշինի տուն (Дом Перелешина), երկհարկանի շենք Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի Հունական փողոցի 63 հասցեում։ 1992 թվականի նոյեմբերի 18-ի № 301 որոշմամբ այն ճանաչվել է տեղական նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ։
Պատմություն
Տագանրոգ քաղաքի Հունական փողոցի 63 հասցեում գտնվող երկհարկանի տունը՝ ութ պատուհաններով, կենտրոնից հանդիսավոր մուտքով և մուտքի վերևի պատշգամբով, կառուցվել է 19-րդ դարի 3-րդ քառորդում։ Ձախից հիմնական մասնաշենքի շարունակությունը կառուցվել է զգալիորեն ավելի ուշ։ Կողաշենքը կառուցվել է երկու պատուհանով, դեպի ներքին բակ երկաթյա դռներով։ Շինության առաջին սեփականատերը եղել է Տագանրոգի քաղաքապետ (1864-1866 թթ.) Պավել Ալեքսանդրովիչ Պերելեշինին կից, հատուկ հանձնարարություններով պաշտոնատար անձ, դատական ատենակալ Միխայիլ Սեմյենովիչ Կրավցովը։ 1874 թվականին քաղաքում բացվեցին ծովագնացության դասընթացներ, և Միխայիլ Սեմենովիչը, Աքիլլես Նիկոլաևիչ Ալաֆուզովին և Իվան Ալեքսեևիչ Վետլիցկինը մտան կոմիտեի վարչության կազմի մեջ։
1870-ականների վերջերին տունը ձեռք է բերում առևտրային դատարանի երդվյալ փաստաբան, կոլեգիալ քարտուղար Յակով Վիկտորովիչ Դյաչենկոն։ Նրա մահից հետո տունը տնօրինում են նրա ժառանգները։ 1890-ական թվականներին տունը ձեռք է բերում ինժեներ մեխանիկի կինը Լյուբով Կրոտկովան և տիրապետում է այն մինչև 1900 թվականը։ Առանձնատան վերջին սեփականատերը եղել է ունևոր գյուղացի Սեմյոն Ֆեդորովիչ Ֆյոդորովը։ Տան վերջին սեփականատիրոջ օրոք այնտեղ բնակարան էր վարձակալել Մարիինսկյան կանանց գիմնազիայի և Ա. Ա. Գրանովսկու առաջին կարգի ուսումնարանի մանկավարժ Վլադիմիր Սեմենովիչ Միխայլովսկին։
Շենքի հանդիսամուտքը գտնվում էր փողոցի կողմում։ Տան երկրորդ հարկ բարձրանում էին մարմարյա աստիճանով, որը ճյուղավորվում էր տան աջ ու ձախ կողմերը։ Տան առաջին հարկի ուղղանկյուն պատուհանները զարդարում էին պորտաքարերը, Երկրորդ հարկինը, շրջանակակալներն ու զարդաքիվերը։ Խորհրդային իշխանության տարիներին շենքը ազգայնացվեց, ներկայումս այն բնակելի տուն է։ Շենքը համարվում է տեղական նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ ։
Ճարտարապետություն
Երկհարկանի ութ հորիզոնական տեղակայված պատուհաններով և հանդիսամուտքով տունը կառուցված է վաղ կլասիցիզմի ոճով։ Հանդիսամուտքի վրա տեղակայված է մեծ պատշգամբ։ Դեպի շենքի բակ մտնող մետաղյա դուռը գտնվում է նրա ձախ մասում։ Հիմնական մասնաշենքի ձախ կողմի շարունակությունն ավելի վաղ է կառուցվել։ Երկրորդ հարկի պատուհանների վրա կառուցված են բարձակներով զարդաքիվեր։ Պատուհանների տակ կառուցված են ուղղանկյուն որմնախորշեր։ Առաջին հարկի պատուհանների վերնամասը շարված է պսակաձև քիվերով ու մոդիլյոններով պորտաքարերով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր
Բահարսըխ (լեռ, Արփա գետի ավազան)
Բահարսըխ, լեռ Արփա գետի ավազանում, Գեղամա և Վարդենիսի լեռնաշղթաների ճյուղավորումներում։ Արփենի գյուղից 14 կիլոմետր հյուսիս–արևմուտք։ Լեռան բարձրությունը մոտ 2000 մետր է։
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի լեռներ
Շատջրեք
Շատջրեք, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս համայնքում ։
Գտնվում է Վարդենիս քաղաքից մոտ 4 կմ հարավ-արևելք, Մասրիկի դաշտում, ծովի մակարդակից մոտ 2000 մ բարձրության վրա։
Նախկինում Ղոշաբուլաղ անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Երևանի նահանգի Նոր Բայազետի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Նոր Բայազետի գավառի, 1930 թվականից` Վարդենիսի շրջանի։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի մեջ։ Վերանվանվել է Շատջրեք 1991 թ. ապրիլի 3-ին
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Սոթք գավառի բնակավայրեր
Ուգուտ (գյուղ, Սուրգուտսկի շրջան)
Ուգուտ (Угут), գյուղ Ռուսաստանի Խանտի-Մանսիական ինքնավար օկրուգի Սուրգուտսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2900 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խանտի-Մանսիական ինքնավար օկրուգի Սուրգուտսկի շրջանի բնակավայրեր
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Սագարեջո)
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, հայկական առաքելական ավերված եկեղեցի Վրաստանի Կախեթի մարզի Սագարեջոյի շրջանի Սագարեջո քաղաքում ։
Պատմություն
19-րդ դարում Բեհբուդյան տոհմի ներկայացուցիչները հին եկեղեցու տեղում կամ որպես շարունակություն կառուցել են նոր եկեղեցի ։ Եկեղեցու մասին առկա են բազմաթիվ վկայություններ 19-րդ դարի վավերագրերում ։
1914 թվականին եկեղեցուն կից բացվել է հայկական դպրոց ։
Եկեղեցում պահվել են բազմաթիվ արժեքավոր եկեղեցական իրեր՝ հին ձեռագրեր, գրքեր, խորհրդատետր, սրբապատկեր, արծաթե սկիհ, աշտանակ, շուրջառ և այլն ։
Ացիս և Գալատեա (բալետ)
Ացիս և Գալատեա (Άκις και Γαλάτεια), բալետների հիմքում ընկած է Օվիդյուսի «Մետամորֆոզներ» պոեմի դիցաբանական սյուժեն։
Սյուժե
Բալետի սյուժեն հիմնված է Գալատեայի և Ացիսի դժբախտ սիրո հին առասպելի վրա (հաճախ լատինականացված անվանումը փոխանցվում է որպես Ատիս, հունական տարբերակով` Ակիդ)։ Սցենարիստները օգտագործել են Օվիդի «Մետմորֆոզներ» պոեմի սյուժեն։ Այս լատինական պոեմը համարվում է դիցաբանական ավանդույթի դարավոր զարգացման արդյունքը անտիկ գրականության մեջ։ Պոեմը առասպելական սիրային պատմությունների հավաքածու է, որն հանգեցնում է հերոսներից որևէ մեկի կերպարանափոխությանը, այսինքն` մետամորֆոզի։ Ծովային նիմփան` ներեուհի Գալատեան և Ացիսը` Ֆավնի որդին և գետի նիմփը, ունեին փոխադարձ զգացմունքը։ Դժբախտաբար Գալատեային սիրահարվում է կիկլոպ Պոլիֆեմը, որը սարսափելի և հզոր էակ էր։ Նա ժայռ է նետում Ացիսի վրա, որն էլ ջախջախում է նրան։ Ծովի Աստված Նեպտունը` Գալատեայի հայրը, Գալատեայի խնդրանքով Ացիսի արյունը դարձնում է հոսող, որը ժայռի տակից հոսում էր դեպի գետը, որի ջրերով նիմփան սփոփվում էր։ Սյուժեն մեծ համբավ ուներ։ Այն ներկայացվել է շատ գեղանկարչական կտավներում, հիմք է դարձել Մարկ Անտուան Շարպանտեի, Ժան Բատիստ Լյուլլիի և Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդելի օպերաների համար։
Բեմադրություններ ըստ Հիլֆերդինգի
Բալետմաստեր Ֆ. Հիլֆերդինգը բեմադրել է մնջախաղային բալետ` ըստ Ի. Խոլցբաուերի երաժշտության, 1753 թվականին Վիեննայում։
Նա կրկնել է իր բեմադրությունը Պետերբուրգի Ձմեռային պալատում։ Կոմպոզիտոր և դիրիժոր` Ի. Ստարցեր, սցենարը` ըստ Պ. Գրանժի։ Ըստ մեկ աղբյուրի` ներկայացումը բեմադրվել է 1764 թվականի փետրվարի 6-ին։ Բալետը կատարել են պալատականներ մեծ իշխան Պավել Պետրովիչը` Հիմեն, արքայազն Կուռլյանդսկին` Ացիս, կոմսուհի Ե. Սիվերսովան` Գալատեա, իշխան Բորյատինսկին` Պոլիֆեմ։ Ս. Օլսյուֆև` Ամուր, իշխանուհու սպասուհի` Մ. Խովանսկայա, կոմսուհի` Ե. Բուտուրլինա, սպասուհիներ Խիտրովան, Դարագանովան, իշխան Ի. Նեսվիցկին, գունդստաբլ Լ. Նարիշկինը, պարոն Ցոլլերը` պարող հովիվներ և հովվուհիներ։ Սպասուհի Դարագանովա` երգող հովվուհի։
Բեմադրությունն ըստ Նովերի
Ժան Ժորժ Նովերը 1772 թվականին Վիեննայում բեմադրել է երեք գործողությամբ բալետ` ըստ կոմպոզիտոր Ֆ. Ասպելմայրի երաժշտության։
Բեմադրությունն ըստ Դիդլոյի
Շառլ Դիդլոն առաջին անգամ բեմադրել է հովվերգական բալետ` մեկ գործողությամբ, 1797 թվականի հունիսի 15-ին, Լոնդոնում, ըստ կոմպոզիտոր Բոսսիի երաժշտության։
1816 թվականի օգոստոսի 30-ին Պետերբուրգի Մեծ թատրոնի բեմում նա բեմադրել է անակրեոնյան, երկու գործողությամբ բալետ, ըստ կոմպոզիտոր Կ. Ա. Կավոսի երաժշտության։ Ներկայացումը ձևավորել են Դ. Կորսինին և Կոնդրատևը։ Դերերը կատարել են Եվդոկիա Իստոմինան` Գալատեա, Ա. Ս. Նովիցկայան` Ացիս, Օգյուստ` Պոլիֆեմ, Վ. Ա. Զուբովա` Ամուր, Մ. Ն. Իկոնինա` Վեներա, Յա. Լյուստիխ` Ապոլոն, Ն. Նիկիտինա` Ֆլորա, Ա. Ա. Լիխուտինա` Ասպազիա։
Բեմադրությունն ըստ Իվանովի
Լև Իվանովը 1896 թվականի հունվարի 21-ին Մարիինյան թատրոնում բեմադրել է մեկ գործողությամբ բալետ, ըստ թատրոնի դիրիժոր, ազգությամբ չեխ Անդրեյ Կադլեցի երաժշտության, ըստ Վ. Լանգամերայի սցենարի։ Ներկայացումը ձևավորել են նկարիչներ Վ. Պերմինովը, Ե. Պոնոմարյովը, դիրիժոր` Ռ. Ե. Դրիգոն։ Դերերը կատարել են Ն. Ս. Աիստովը` Պոլիֆեմ, Լ. Ա. Ռասլավլեվան` Գալատեա, Ս. Գ. Լեգատը` Ացիս։ Օ. ի. Պրեոբռաժենսկայան` Հիմենեյ, Վ. Ա. Տրեֆիլովը` Ամուր։
Բեմադրությունն ըստ Ֆոկինի
Բալետմաստերի խորեոգրաֆիական դեբյուտը կայացել է 1905 թվականիի ապրիլի 20-ին, Մարիինյան թատրոնի բեմում։ Ներկայացումը բեմադրվել է ըստ Կադլեցի նույն երաժշտության և ըստ նույն Իվանովի բալետի սցենարի, սակայն բեմադրվել է սկզբունքայնորեն նոր խորեոգրաֆիայով։ Դա Պետերբուրգի թատերական ուսումնարանի համար քննական ներկայացում էր, որտեղ Ֆոկինը ղեկավարում է իգական դասարանը։
Առաջին բեմադրության ժամանակ Ֆոկինը որոշում է իրականացնել նոր խորեոգրաֆիական մտահաղացումներ։ Հաճախ նա մտածում էր պարերին և պլաստիկային անտիկ նախատիպին մոտեցնելու մասին։ Այդ կապի վերաբերյալ նա լուրջ աշխատել է հանրային գրադարանում։ Լինելով գրադարանի գեղարվեստական բաժնի վարիչը` հայտնի քննադատ Վլադիմիր Ստասովը հետաքրքրվել է անսովոր հարցեր տվով ընթերցողով և ծանոթացել է Ֆոկինի հետ։ Տեղեկանալով նրա մտահաղացումների մասին` նա խորհուրդ է տվել երիտասարդ բալետմաստերին բազմաթիվ բացառիկ հրատարակություններ։ Սակայն ուսումնարանի վարչությունը, իմանալով բեմադրության յուրահատկության մասին, արգելել են Ֆոկինին ավելորդ նորարարություններ կատարել։ Այս արգելքի մոտիվն ակնհայտ էր` սովորողները քննությանը պետք է ցուցադրեին այն, ինչ իրենց սովորեցրել են, այսինքն` դասական բալետային պար։ Ֆոկինը ստիպված էր ենթարկվել այդ ակնհայտ փաստին։
Սակայն որոշ նրարարություններ ամեն դեպքում իրագործվել են։ Դերասանների կոստյումները մոտեցրել են անտիկ ձևերին։ Ֆոկինը վճռականորեն հրաժարվել է բալետի հատուկ համաչափ կառուցվածքից, նա նաև աշխատել է դերասաններին բաշխել որոշ մակարդակների` օգտագործելով հատակի վրա նստած և պառկած կեցվածքները։ Սահմանափակորեն և զգուշորեն նորարարություններ է մտցրել մնջախաղի, ժեստիկուլիացիայի մեջ։ Սակայն բալետն ամբողջությամբ դիտվում էր որպես միանգամայն դասական ավանդույթների շարունակողը։
Բալետում մասնակցություն են ունեցել Մ. Ֆոկինի դասարանի աշակերտուհիները, տղամարդկանց դերերը կատարել են Միխայիլ Օբուխովի աշակերները. Մ. Գորշոկովա` Գալատեա, Ֆ. Լոպուխով` Ացիս, Ա. Օբլակով` Պոլիֆեմ, Ե. Սմիրնովա` Հիմենեյ, Լ. Լոպուխովա` Ամուր։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բալետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1753 բալետներ
(8201) 1994 AH2
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,536263 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 0,7429 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,3296 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,1016 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1475,33 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,244013 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,56° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալինդայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Գորդոն Գարեդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ապոլոնի ընտանիքի աստերոիդներ
Խոր Վիրապ
Պատմություն
Վիրապը օձերով, թունավոր միջատներով լի մի խոր փոս էր, ուր գցում էին դատապարտյալին։ Ըստ Ագաթանգեղոսի՝ Տրդատ 3-րդ Մեծը քրիստոնյաների հալածանքի շրջանում Գրիգոր Լուսավորչին նետել է Արտաշատի արքունական բանտի գուբը, որտեղ Լուսավորիչն անցկացրել է մոտ 14 տարի։ Եւ այդ տարիների ընթացքում Տրդատ 3-րդ Մեծը մահացու հիվանդությունով վարակվում է։ Տրդատի քույրը երազ է տեսնում, որ նրան միայն Գրիգոր Լուսավորիչը կարող է բուժել։ Տրդատը հրամայում է արձակել նրան։ Լուսավորիչը Խոր վիրապից դուրս գալուց հետո ստանալով արքայի աջակցությունը, քրիստոնեությունը դարձնում է պետական կրոն։
Մոտ 642 թվականին Ներսես Գ կաթողիկոսը սրբազան վիրապի վրա կանգնեցրել է մի մատուռ, որը, ճարտարապետ Մ. Մնացականյանի կարծիքով, 10-րդ դարի արաբ պատմիչ Ալ-Մուկադդասիի նկարագրած՝ սպիտակ կրաքարից, ներսում 8 սյուներով, բոլորաձև կենտրոնակազմ կառույց է։ Մատուռը իր ծավալատարածական կոմպոզիցիայով և կառուցվածքային սկզբունքով որոշ նմանություն է ունեցել Զվարթնոցին։ Ավերված շինության տեղում 1662 թվականին կառուցվել է թաղածածկ մատուռ, որը կանգուն է մինչև օրս։ Մատուռի Ավագ խորանից աջ գտնվող մտոցը ուղղաձիգ աստիճանների (ներկայիս՝ մետաղյա) միջոցով տանում է ներքնահարկ, ուր 4, 4 մ տրամագծով, 6 մ խորությամբ, գմբեթանման գոգավոր ծածկով վիրապն է։ Կոմպլեքսից կիսավեր պահպանվել են նաև բուրգավոր պարիսպը, որի պատերի երկայնքով տեղադրված են սեղանատուն, խուցեր և այլ օժանդակ վանքային կառույցներ։ Պարսպից ներս, կենտրոնում, Ս. Աստվածածին գլխավոր եկեղեցին է, որին արևմուտքից կից է զանգակատունը։
13-րդ դարից սկսած Խոր Վիրապը բացի կարևոր սրբատեղի լինելուց, դարձել է կրթության և գիտության համահայկական կենտրոն. 1255 թ. Վարդան Արևելցին վանքում հիմնում է բարձրագույն դպրոց, որի նշանավոր սաներից են դառնում Վարդան Արևելցին, Եսայի Նչեցին, Հովհաննես Երզնկացին, Գևորգ Սկևռացին, Ներսես Մշեցին, որը հետագայում Խոր Վիրապի դպրությունը բարձրացրեց նոր մակարդակի։
16-րդ դարում Հայաստանի քաղաքական և տնտեսական ծանր դրության պատճառով վանքի շինությունները վնասվում են։ 1666-1669 թվականներին Դավիթ վրդ. Վիրապեցին կառուցում է վանքի պարիսպները և ներսում գտնվող շինությունները։
1669 թվականին սկսվել են վիրապից հողահանության աշխատանքները և դրա վրա 14-րդ դարում կառուցված մատուռի փոխարեն Սուրբ Գրիգոր եկեղեցու կառուցումը։ Վիրապն ունի մոտ 4.5 մ տրամագիծ և 6.5 մ խորություն։ Այն արտաքուստ գոտևորված է կրաքարե սալերով, ունի արձանագրություններ, բարձրաքանդակներ։
1703 թվականին ավարտին է հասցվել կենտրոնական Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հիմնովին վերակառուցումը։ 19-րդ դարի վերջին այդ եկեղեցու արևմտյան ճակատին կից կառուցվել է սյունազարդ զանգակատունը։
1970-1980-ական թվականներին Վազգեն Ա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ջանքերով նորոգվել են վանքի պարիսպները և այլ շինություններ։
Արտաքին հղումներ
խ Կատեգորիա:7-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Արարատի մարզի տեսարժան վայրեր