cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էլ Սեռո դե Անդևալո
Էլ Սեռո դե Անդևալո (El Cerro de Andévalo), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ուելվա պրովինցիայի Անդալուզիա ինքնավար համայնքի կազմում։ Տարածքը կազմում է 287 կմ2, բնակչությունը՝ 2483 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 80 հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Չեչերովսկի
Չեչերովսկի (Чечеровский), խուտոր Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ալեկսեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 170 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ալեկսեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Սևակն
Սևակն, գետակ Տավուշի մարզում, Զանգակ գետի ձախ օժանդակը։ Մտնում է Խնձորուտի համակարգի մեջ։ Սկիզբ է առնում Տավուշի լեռների հարավարևելյան լանջերից և Արծվաբերդ գյուղից 6 կմ հարավ-արևմուտք միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 2,5 կմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Զանգակ գետի վտակներ Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր
Դևիդ Իգնեշիուս
Կենսագրություն
Դևիդ Իգնեշիուսը ծնվել է Մասաչուսեթսում։ Դևիդի հայրը եղել է Միացյալ Նահանգների Ռազմածովային ուժերի նախարար։ Պապը՝ Հովսեփ Պիղատոսյանը և տատը Լիզա Ժամկոչյանը եղել են Արևմտյան Հայաստանի Խարբերդ նահանգից և ականատես են եղել եղեռնին։ Դևիդը ավարտել է Սբ․ Ալբանայի դպրոցը և 1973 թվականին դարձել Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտ, որտեղ էլ ստացել է «Ֆրանկ Նոքսի» կրթաթոշակ։ Այնուհետև շարունակել է ուսումը Քեմբրիջի համալսարանում և ստացել տնտեսագետի վկայական։ «Վաշինգտոն փոստում» նրա սյունակը հիմնականում վերաբերվում է համաշխարհային քաղաքական, տնտեսական և միջազգային հարաբերությունների հետ կապված հարցերին։ Աշխատելով «Washington Monthly» պարբերականում, այնուհետև՝ «Wall Street Journal»-ում, որտեղ եղել է Մերձավոր Արևելքի հարցերով թղթակից՝ նա ձեռք է բերում իր լրագրողական կարիերան։ 1986 թվականից մինչ օրս նա աշխատում է «Վաշինգտոն Փոստ» օրաթերթում և հոդվածներ է հրապարակում «The New York Times Magazine», «The Atlantic Monthly», «Foreign Affairs» և «The New Republic» պարբերականներում ։ 1984 թվականից եղել է միջազգային հարաբերությունների խորհրդի անդամ։ 1984-1990 թվականներին եղել է Սենտ Օլբանսսկի դպրոցի կառավարման խորհրդի անդամ։ 2000 թվականից եղել է գերմանական Մարշալի հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ։ Նա Լոնդոնի Ռազմավարական հետազոտությունների միջազգային ինստիտուտի խորհրդի անդամ է, 2006 թվականից` նրա ամերիկյան մասնաճյուղի տնօրենը։ Դևիդ Իգնեշիուս «Ստերի մարմինը» վիպակը էկրանավորվել է դերասաններ Լեոնարդո ԴիԿապրիոյի և Ռասել Քրոուի մասնակցությամբ։ Ամուսնացած է, ունի երեք դուստր։
Մասնակցությունը «Ընդդեմ ցեղասպանության հանցագործության» երկրորդ գլոբալ ֆորումին
Դևիդ Իգնեշիուսը ներկա է եղել 2016 թվականի ապրիլի 22-ին և 23-ին Երևանում տեղի ունեցած «Ընդդեմ ցեղասպանության հանցագործության» երկրորդ գլոբալ ֆորումին և ֆորումի բացման ժամանակ հանդես է եկել այս խոսքերով.
Ուշագրավ միջադեպ
2009 թվականին Դավոսում համաշխարհային տնտեսական ֆորումին Դևիդ Իգնեշիուսը, լինելով Շիմոն Պերեսի և Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի բանավեճի մոդերատորը, ընդհատում է Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին՝ նշելով, որ պետք է հետևել կանոնակարգին։ Էրդողանը բողոքում է, որ Շիմոն Պերեսին ավելի շատ ժամանակ էր տրվել, քան իրեն՝ խնդրում է Դևիդ Իգնեշիուսին թույլատրել իրեն մի անգամ էլ ելույթ ունենա։ Էրդողանը շարունակելով մեղադրել Պերեսին՝ նշելով. Իգնեշիուսը պատասխանում է, որ, ժամանակը սուղ է և չենք կարող նորից քննարկենք,և մարդիկ պետք է ճաշեն։ Այս խոսքերից հետո Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը վեր է կենում տեղից և ասում.
Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հեռանում է դահլիճից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկահայեր Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սյունակագիրներ
Սապնարմատ Ստևենի
Սապնարմատ Ստևենի, մեխակազգիներին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
20-40 սմ բարձրությամբ բազմամյա բույս է։ Տերևները գծային են, 1-3 մմ լայնությամբ։ Բաժակի երկարությունը 3-3․5 մմ է։ Պսակաթերթերը սպիտակ են, 1․5 անգամ բաժակից երկար։ Ծաղկաբույլի մասում բույսը ծածկված է կարճ գեղձային մազիկներով ։
Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնաըին գոտում՝ ծովի մակարդակից 800-1200 մ բարձրության վրա, չոր քարքարոտ լանջերին, շիբլյակում։ Ծաղկում է հուլիս ամսին, պտղաբերում՝ օգոստոսին ։
Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտվող տեսակ է։ Անդրկովկասի էնդեմիկ է։ Հայտնի է ընդամենը մեկ պոպուլացիա, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, բնակավայրերի ենթակառուցվածքի զարգացման և ճանապարհաշինության հետևանքով, սպառնում է աճելավայրերի պայմանների խախտում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակչության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Մեխակազգիներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Մատեյկով
2001 թվականի տվյալներով Մատեյկով գյուղում բնակվում էր 808 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 27,8 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 29,06 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բառի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լեպորանո
Լեպորանո  (Leporano), կոմունա Իտալիայում, Ապուլիա մարզում՝ Տարանտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 7322 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը կազմում է 478 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 15 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 74020։ Հեռախոսային կոդը՝ 099։
Քաղաքի հովանավորը սուրբ Էմիդիոն է։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բրանդենբուրգ
Բրանդենբուրգ (Brandenburg), երկրամաս Գերմանիայում։ Մայրաքաղաքը՝ Պոտսդամ։
Աշխարհագրություն
Բրանդենբուրգը գտնվում է Հյուսիս–Գերմանական դաշտավայրի արևելքում, արևմուտքում սահմանակից է Սաքսոնիա–Անհալտին, հյուսիսում՝ Մեկլենբուրգ– Առաջնային Պոմերիանիայի, արևելքում՝ Լեհաստանի, հարավում՝ Սաքսոնիայի Ազատ պետության հետ։ Բրանդենբուրգի սիրտը Բեռլինն է, որը, սակայն, չի մտնում երկրամասի կազմի մեջ։ Տարածաշրջանի 30 %–ը անտառներ են։ Բրանդենբուրգի տարածքով անցնում է Միջգերմանական ջրանցքի արևելյան հատվածը։
Պատմություն
Ներկայումս մի քանի աղբյուրներով նշվում է, որ գերմանական ցեղերը, այնպիսիք, ինչպես սեմնոնները և այլք, լքել են ժամանակակից Բրանդենբուրգի տարածքը Ժողովուրդների մեծ գաղթի ժամանակ, իսկ ազատված տարածքներում «առաջացան» սլավոնական խմբերը։ Մի շարք հետազոտություններ ապացուցում են, որ «գերմանական ցեղերի» մի քանի անուններ, շատ նման են Արևելյան Գերմանիայում, այդ թվում և Բրանդենբուրգում բնակված սլավոնական ցեղերի անուններին․ սրանից ենթադրվում է, որ սլավոնացիները եկել են այս հողեր բնակվելու «Ժողովուրդների մեծ գաղթի ժամանակ», չնայած, որ այս տեղեկությունը լիովին հաստատված և փաստարկված չէ ։
Գերմանացիների՝ արևելք տեղափոխվելու առաջին փուլում՝ 929 թվականին, արևելյան ֆրանկների թագավոր Հենրիխ I Թռչնորսը գրավեց հևելների տարածքը և միացրեց տարածքները տուրքերի միջոցով։ Սլավոնացիների քրիստոնեականացման համար հիմնվեցին Հաֆելբերգի և Բրանդենբուգի եպիսկոպոսությունները, որ ենթարկվում էին Մարգեբուրգի եպիսկոպոսությանը։ Աստիճանաբար աճող լարված իրավիճակում ցեղերը միավորվեցին Լյուտիչի միության մեջ։ 983 թվականին նրանց կողմից բարձրացրած ապստամբության ընթացքում սլավոնացիները կարողացան վերադարձնել իրենց հողերը։ Մոտ հարյուր տարի գերմանացիների՝ այդ տարածքները վերանվաճելու փորձերը ձախողվում էին։ Սակայն Սուրբ Հռոմեական կայսրության և Լեհաստանի թագավորության նվաճողական քաղաքականության հետևանքով տարածքն անընդհատ գտնվում էր ռազմական դրության մեջ։
1150 թվականին մահանում է հևելների իշխան Պրիբիսլավ–Հենրիխը։ Նրա հողերը ժառանգաբար փոխանցվեցին Ալբրեխտ Արջին։ Սակայն այդ հողերին էր հավակնում նաև Յաքսան Կոպանիցայից՝ շպրևանների իշխանը։ Նրան հաջողվեց 1153 թվականին գրավել Բրանդենբուրգ ամրոցը և տիրել մինչև 1157 թվականը, երբ արյունալի ճակատամարտում հաղթանակ տարավ Ալբրեխտը։ Այդ օրը համարվում է Բրանդենբուրգի իշխանության հիմնման օրը, որը սկսեց բռնի կերպով բնակեցվել գերմանացիներով և ֆլամանդացիներով։ Մինչև XV դարի սկիզբը գերմանացիները և վենդները բնակվում էին միասին, բայց առանձնացված վայրերում։ Հենրիխ II–ի մահից հետո՝ 1320 թվականին, Բրանդենբուրգի ղեկավարները Վիտելսբախերի թույլ կառավարիչներն էին, իսկ հետո սկսեցին կառավարել Լյուքսեմբուրգի կառավարիչները․ Բրանդենբուրգի իշխանությունը տառապում էր ավազակ–զինվորների հարձակումներից։
1411 թվականին բրանդենբուրգյան հողերը փոխանցվեցին Հոգենցոլերնների տան ղեկավարմանը, 1415 թվականին նրանք ստացան կուրֆյուրստի տիտղոս։ Հոգենցոլերններին հաջողվեց կարգի բերել Բրանդենբուրգը և վերականգնել կենտրոնական իշխանությունը։ Երեսնամյա պատերազմից վերացված Բրանդենբուրգյան իշխանությունը սկսեց աստիճանաբար վերականգնվել 1640 թվականից հետո՝ Ֆրիդրիխ Վիլհելմի օրոք։ Այդ գործընթացը որոշ ժամանակ դադարեցվել էր՝ կապված շվեդների 1674-1675 թվականներին իրականացրած հարձակման հետ։ «Մեծն կուրֆյուրստը» և գեներալ Գեորգ ֆոն Դերֆլինգերը որոշիչ հաղթանակներ տարան Ռատենովի, Նաուենի և Ֆերբելինի ճակատամարտերում։ Բրանդենբուրգի պատմությունը 1701-1946 թվականներին անքակտելիորեն կապված է Պրուսիայի պատմության հետ։ Բրանդենբուրգը Պրուսիայում մեծ դեր ուներ և ամենամեծ պրուսական պրովինցիան էր։ 1920 թվականին Մեծ Բեռլինի օրենքով՝ Բեռլինը դուրս եկավ Բրանդենբուրգի կազմից։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտին Բրանդենբուրգի տարածքը օկուպացվեց խորհրդային զորքերի կողմից։ Օդեր–Նեյսե գծով տարածքները անցան Լեհաստանին։
1945 թվականից հետո խորհրդային զորքերի կողմից Գերմանիայի օկուպացված տարածքները վերածվեցին Բրանդենբուրգի պրովինցիայի։ 1946 թվականին իր առաջին նիստին էր հավաքվել Բրանդենբուրգի լանդթագը։ 1947 թվականի հուլիսին Պրուսիայի վերանալուց հետո Բրանենբուրգը վերափոխվեց դաշնային հողատարածքի և զբաղեցնում էր 27 612 կմ² տարածք։ 1949 թվականին իշխանության հողային մարմինները կազմավորեցին Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետությունը։ 1952 թվականի վարչական բարեփոխումների ընթացքում Բրանդենբուրգը բաժանվեց երեք շրջանի՝ Կոտբուս, Ֆրանկֆուրտ–իմ–Օդեր և Պոտսդամ։ 1990 թվականի հոկտեմբերի երեքին Բրանդենբուրգի դաշնային հողատարածքը վերականգնվեց։ 1990 հոկտեմբերի 26–ին հավաքվեց արդեն նոր դաշնային հողատարածքի լանդթագը։
Քաղաքականություն
2002 թվականից Բրանդենբուրգի վարչապետը Մաթիաս Պլատցեկն էր, որը 2004 թվականին վերընտրվեց նոր ժամկետով։
2009 թվականի սեպտեմբերի 27–ի Լանդթագի ընտրություններում Գերմանիայի Սոցիալ–դեմոկրատական կուսակցությունը ստացավ ձայների ամենաշատ՝ 33 տոկոսը ։ 2013 թվականին Պլատցեկը հեռացավ պաշտոնից հիվանդության պատճառով, նրա հաջորդը Դիտմար Վոյդկեն է։
Շրջաններ
Բրանդենբուրգը հյուսիսային հարթավայրի մաս է՝ Պրիգնից, Ուկեմարկ, Նորյմարկ, Հաֆելլանդ, Միտելմարկ, Շպրեվալդ և Ստորին Լաուզից լանդշաֆտներով։
Տնտեսություն
Ստորին Լաուզիցյան շրջանում կան շագանակագույն ածխի հանքեր և տեքստիլ գործարաններ (Գուբեն, Ֆորստ, Կոտբուս)։ Տնտեսության մեջ մեծ տեղ է գրավում գյուղատնտեսությունը, ինչպես նաև անտառային տնտեսությունը, որովհետև կան մեծ թվով անտառներ։ Զարգացած է մեքենաշինությունը, էլեկտրոնիկան, օպտիկան, սննդային և քիմիական արդյունաբերությունը։
Գյուղատնտեսություն
Բրանդենբուրգը հարուստ է անտառներով, լճերով, ճահճային տարածքներով և սոճուտներով։ Ավազային հողը ցորենի և կարտոֆիլի արտադրության համար է բարեբեր։ Ուկեմարկի և Օդերբրուխսի բերքատու հողերում աճեցվում է ցորեն, շաքարի ճանկդեղ և նույնիսկ ծխախոտ։ Բեռլինի տարածքում և Շպրեվալդի անտառներում տարածված է մրգերի աճեցումը և կենդանաբուծությունը։
Գիտություն
Համալսարաններ կան Կոտբուսում, Ֆրանկֆուրտում և Պոտսդամում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1990 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Ֆերդինանդ Մյուլեր
Ֆերդինանդ Մյուլեր (Ferdinand von Mueller, Ferdinand Jacob Heinrich Mueller, ), գերմանացի բնագետ, կենսաբան, բուսաբան, XIX դարի աշխարհագրագետ, երկար տարիների ընթացքում շատ ուժեր է ներդրել Ավստրալիայի բնության ուսումնասիրությանը։
Ճանապարհ դեպի գիտություն
Ֆերդինանդ Մյուլերը ծնվել է 1825 թվականի հունիսի 30-ին Ռոստոկ քաղաքում։ Սովորել է Քիլի համալսարանում։
1848 թվականին շրջագայել է Հարավային Ավստրալիայում, 1855 թվականին եղել է Վիկտորիա նահանգի պետական բուսաբան, Ավգուստոս Գրեգորիին ուղեկցել է նրա տեղագրական արշավների ժամանակ ։
Մյուլերն ինքն է անվանել մոտ երկու հազար բույս և մեծ ճանաչում ձեռք բերել՝ կապված մշակութային բույսերի կլիմայավարժման աշխատանքների հետ։
Նա միջերկրածովյան շրջանում և ամբողջ մերձարևադարձային գոտում Նվենու զանգվածային տնկարկների նախաձեռնողն է եղել՝ համարելով, որ դա նպաստում է կլիմայի բարելավմանը։
1888 թվականին գիտնականը պարգևատրվել է Լոնդոնի թագավորական միության թագավորական մեդալով ։
Ֆերդինանդ Մյուլերը մահացել է 1896 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Մելբուռնում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի բուսաբաններ Կատեգորիա:Ավստրալիացիներ Կատեգորիա:1793 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Գերմանացի աշխարհագրագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի կենսաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի ճանապարհորդներ Կատեգորիա:Գերմանացի բնագետներ
Օկտյաբրսկի (Ակսայի շրջան)
Օկտյաբրսկի (Октябрьский), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ակսայի շրջանում։ Շչեպկինսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։ Ակսայ քաղաքից գտնվում է 25 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ակսայի շրջանի բնակավայրեր
(1308) Հալլերիա
(1308) Հալլերիա (Halleria), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1931 թվականի մարտի 12-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,907666 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8681 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9473 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1810,99 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,198787 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,57° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1931 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ադլիկոն բեյ Անդելֆինգեն
Ադլիկոն բեյ Անդելֆինգեն (Adlikon bei Andelfingen), կոմունա Շվեյցարիայի Համադաշնության Ցյուրիխի գավառում։
Բնակավայրը գտնվում է Շվեյցարիայի գերմանախոս հատվածում։ Բնակավայրի տարածքը կազմում է 6.71 կմ²։ Հիմնական բնակիչները՝ շվեյցարացիներ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Թուր գետից հարավ։ Այն ներառում է Դաթուիլ և Նիեդերուիլ գյուղերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի կոմունաներ
Փյոդել
Փյոդել, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հովակիմ Փորքշեյան
Հովակիմ Քրիստափորի Փորքշեյան, հայ դատական բժիշկ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1950), պրոֆեսոր (1956): ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1974):
Կենսագրություն
Հովակիմ Փորքշեյանը ծնվել է 1911 թվականին, Դոնի Ռոստովում։ 1935 թվականին ավարտել է Դոնի Ռոստովի բժշկական ինստիտուտը։ 1939-1948 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում, եղել է խորհրդային բանակի ախտաբան-անատոմ, դատաբժշկական փորձագետ, ապա՝ նավատորմի գլխավոր փորձագետ, դատաբժշկական կենտրոնի լաբորատորիայի պետի տեղակալ, 1948-1959 թվականներին՝ Չելյաբինսկի բժշկական ինստիտուտի դատական բժշկության ամբիոնի վարիչ, 1956-1958 թվականներին, միաժամանակ՝ Չելյաբինսկի բժշկական ինստիտուտի փոխտնօրեն, 1959-1981 թվականներին՝ Լենինգրադի բժշկական ակադեմիայի դատական բժշկության ամբիոնի վարիչ (պրոֆեսոր՝ 1981 թվականից)։ Ամբիոնին կից կազմակերպել է իրեղեն ապացույցների դատաբժշկական փորձաքննության դասընթացներ ։
Աշխատանքները վերաբերում են դատաբժշկական վնասվածքաբանության հարցերին։ Առաջինն է գործնական դատաբժշկության մեջ ուսումնասիրել լազերային վնասվածքները։ Հեղինակ է դասագրքերի և ուսումնամեթոդական ձեռնարկների ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դատական բժիշկներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Խորհրդային պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Ալեն Գինզբերգ
Իրվին Ալլեն Գինզբերգ (Irwin Allen Ginsberg, ), ամերիկացի բանաստեղծ, Բիթ-սերնդի հիմնադիրներից և ականավոր ներկայացուցիչներից մեկը։
Կենսագրություն
Իրվին Ալլեն Գինզբերգը ծնվել է 1926 թվականի հունիսի 3-ին ԱՄՆ-ի Նյու Ջերսի նահանգի Նյուարկ քաղաքում։ Նրա հայրը բանաստեղծ Լուիս Գինզբերգն էր, ով ծագում էր Լվովի հրեաներից, իսկ մայրը՝ Նաոմի Լևին, ուսուցչուհի էր և ԱՄՆ-ի Կոմունիստական կուսակցության ակտիվ անդամներից մեկն էր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կապանքներ
Կապանքներ, երկաթե կամ պողպատե ապարանջաններ, որոնք միացված են շղթայով, տեղաշարժը սահմանափակելու համար հագցվում են բանտարկյալների ձեռքերի կամ ոտքերի վրա, նաև հանդիսանում են պատիժ ։
Ավելի վաղ Ռուսիայում (Ռուսաստանում) ոտքի շղթաները, կապանքները և բռնակը կոչվում էին զանգապաններ։ Կապանքները կարող են օգտագործվել հանցագործին չնախատեսված տրանսպորտային միջոցներով տեղափոխելու ժամանակ։ Ներկայումս, ոստիկանության պրակտիկայում, կապանքները համարյա ամբողջովին փոխարինվում են ձեռնաշղթաներով և, այսպես կոչված, «ոտքի շղթաներով» (որոնք արևմտյան արտադրողներն իրենց հետախուզական բաժնում ավանդաբար շարունակում են անվանել կապանքներ, չնայած որ դրանց դիզայնի մեջ կան բազմաթիվ տարբերություններ)։ Ոտքի շղթաները գերհագեցած ձեռնաշղթաներ են, որոնց միջև երկար շղթա կա։ Այն կարող են հագցնել ոտքերն (օրինակ՝ Peerless M-703 և Smith Wesson M-1900 մոդելները), հիմնականում դրանց բազմակողմանիության պատճառով (հարմար է ցանկացած դաստակների / կոճերի համար), օգտագործման համար ավելի հարմար է, պահանջված և ունի ցածր գին։ Ներկայումս կապանքների ավանդական տարբերակները կիրավում են հիմնականում Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության քրեակատարողական հիմնարկներում։
Կալանքների և ոտքի շղթաների հիմնական տարբերությունն այն է, որ դրանք նախագծված են երկար ժամանակ կրելու համար, իսկ ձեռնաշղթաները կարճաժամկետ և հնարավորինս արագ կիրառման համար։ Կալանքները հիմնականում անվտանգ են, լայն։ Սովորաբար այն փակ վիճակում ամրանում է փականիկով կամ պտուտակով՝ համապատասխան դաստակների, կոճերի չափերին, իսկ ձեռնաշղթաները՝ ունիվերսալ (բայց ավելի տրավմատիկ) ամրացված շղթաներ են։ Կապանքների եզրերը կլորացվում են։ Ձեռնաշղթաների և ոտքի շղթաների եզրերը, որպես կանոն, այդպիսին լինել չեն կարող, որ ձերբակալվածի կտրուկ շարժումների կամ դրանցից ազատվելու փորձերի ժամանակ ավելի ուժեղ ամրանան դաստակներին/կոճերին և ցավոտ ազդեցություն ունենան։
Ստեղծման պատմություն
Հավանաբար, առաջին կալանքները հայտնվել են բրոնզեդարյան շրջանում՝ քիչ թե շատ զանգվածային մետաղների տարածման արդյունքում։ Այսպես, Բրիտանական թանգարանում պահվում են ասորական բրոնզե կապանքներ, որոնք գտնվել են Նինվեում (այժմ՝ Մոսուլ, Իրաք) և թվագրվում են 10-րդ դարից մինչև նոր դարաշրջան։
Կալանքները հաճախ հիշատակվում են Աստվածաշնչի Հին կտակարանում։
Սկզբնական շրջանում կապանքների ապարանջանները փակ դիրքում ամրացվում էին գամով, և դրանք կարելի էր հանել միայն դարբնի միջցով։ Սակայն, արդեն Հին Հռոմում  հայտնվում են առաջին կապանքները, որոնց վրա կար ներկառուցված կողպեք։ Ըստ էության, սա եղել է  ժամանակակից ձեռնաշղթաների նախատիպը, որի կիրառությունը թույլ է տվել  հեշտությամբ և արագ պատժել հասարակական վայրերում գտնվող իրավախախտներին։ Հռոմեացիների մոտ լայն շրջանառություն է ունեցել նաև ոտքերի կապանքները։ Դրանց շղթան համեմատաբար ավելի կարճ էր և հանցագործը ձեռքերը ազատ պահելու հնարավորություն էր ստանում։ Երկրորդ տարբերակը սովորաբար օգտագործվում է միայն կանանց համար։ Որպես կանոն, կանանց համար նախատեսված հռոմեական ձեռքի կապանքների ապարանջանների միջև եղել է 15-25 սմ տարածությամբ շթղա, իսկ ոտքերինը՝ 35-45 սմ երկարությամբ շղթա։ Դա հանցագործին թույլ է տվել ավելի հարմարավետ քայլել, կատարել աշխատանքներ, բայց փախուստը և հարձակումը տիրոջ վրա անհնարին էր դարձնում։
Այդ ժամանակ հայտնվեցին մեկ այլ տիպի կապանքներ, որոնք կողպեքի միջոցով ամուր ամրացվում էին։ Դա հիմնականում օգտագործվում էր գերիներին և լուրջ հանցագործներին տեղափոխելու համար։
1912 թվականի սկզբին ունիվերսալ ապարանջան ունեցող ձեռնաշղթաների գյուտը, ինչպես նաև բանտերի մասնագիտացված շենքերի կառուցումը (19-րդ դարի վերջին, 20-րդ դարի սկզբին) հանգեցրել է ավանդական կառուցվածքով կապանքներից հրաժարվելուն։ Դատապարտյալին մշտապես կապված պահելու անհրաժեշտությունը ևս վերացավ։
Որպես ֆետիշի առարկա
Դասական կալանքները ներկայումս դեռ արտադրվում են, քանի որ ակտիվորեն կիրառվում են տարբեր սեքսուալ դերային խաղերում, ԲԴՍՄ-ում, ինչպես նաև դրանցով կազմում են հավաքածուներ։
Այս նպատակով արտադրվող կալանքների ժամանակակից մոդելները, որպես կանոն, ըստ դիզայնի, կրկնօրինակում են միջնադարյան նմուշներին, սակայն շատ ավելի որակով և գեղեցիկ են։
Մեր ժամանակներում կապանքները ԲԴՍՄ հոգեսեռական մշակույթի ատրիբուտներից մեկն են, որտեղ կապանքները, ի տարբերություն ձեռնաշղթաների կամ մեկ այլ նմանատիվ իրի, կիրառվում են ոչ այնքան զուգընկերուհու շարժունակությունը սահմանափակելու, որքան նրան որոշակի հոգեբանական վիճակի մեջ մտցնելու համար։ Բազմաթիվ մարդիկ, ովքեր պատկանում են ԲԴՍՄ մշակույթին, երկար ժամանակ (մինչև մեկ ամիս), դրանք երկար ժամանակ կրելուց հետո նշում էին իրականության ընկալման փոփոխություններ` «սեփականատիրոջը պատկանելու զգացողություն», «սեփականատիրոջ ներկայության էֆեկտը», ինչպես նաև դրանց հեռացումից հետո զգացել են ֆիզիկական և հոգեբանական անհանգստություն (դեպրեսիա, սեփական կյանքի հանդեպ անիմաստության զգացում, դյուրագրգռություն)։ Ընդհանուր առմամբ, դիտարկվող հոգեբանական հետևանքները նման են կին մազոխիստների, որոնք պարբերաբար վարժեցնում են ֆլագելյացիան, բայց հուզականորեն ավելի քիչ են արտահայտվում։
Կապանքների կիրառումը ժամանակակից ոստիկանության և քրեակատարողական պրակտիկայում
Կապանքները ներկայումս մեծ կիրառություն ունեն ոստիկանությունում և արևմտյան ժողովրդավարական երկրների քրեական համակարգում։ Մայրցամաքային Եվրոպայի պետություններում (Գերմանիա և Ֆրանսիա) դրանք հիմնականում օգտագործվում են քրեակատարողական համակարգի աշխատակիցների կողմից բռնված բանտարկյալներին ուղեկցելու համար, օգտագործվում են նաև անգլո-սաքսոնական աշխարհի երկրներում, հատկապես ԱՄՆ-ում, դրանք կարող են ակտիվորեն օգտագործվել հնարավորինս արագ ձեռնաշղթաների հետ միասին։ Դրանք ոստիկանությունը կիրառում է ձերբակալման ընթացքում, նույնիսկ աննշան իրավախախտումներ կատարելու համար։ Բացի այդ, մեղադրյալները (այսինքն դե յուրե անմեղները, որոնց մեղքը դատարանում դեռ չի ապացուցվել) ներկա են դատական լսումներին արդեն իսկ կալանքներով։ Որպես կանոն, դրանք ձեռնաշղթաներ են, որոնք շղթայով ամրացված են ոտքի շղթաներին։
Որոշ արևմտյան ոստիկանական փորձագետներ իրենց աշխատանքներում նշում են իրավապահ մարմինների աշխատակիցների կողմից կալանքների (ժամանակակից ոստիկանների նանոժնիկներ) ավելի լայն կիրառման նպատակահարմարությունը՝ արդարացիորեն կարծելով, որ հանցագործի ազատությունը որքան շատ սահմանափակվի, այնքան քիչ կլինեն նրա մտադրությունները փախուստի կամ պահակախմբի վրա հարձավելու վերաբերյալ։ Եվ, որպես հետևանք, ավելի քիչ հավանական է, որ փախուստը կանխելու համար անխուսափելիորեն կիրառվող զենքից կվիրավորվի կամ կսպանվի որևէ մեկը։
Զանգվածային մշակույթում
Ասացվածքներ և առարկաներ
Գրականություն
Կատեգորիա:ԲԴՍՄ
Տանիք
Տանիք, շենքի (կառույցի) կտուրի վերին պատվածք, որն անմիջականորեն ենթարկվում է մթնոլորտային ազդեցություններին։ Կազմված է վերին ջրամեկուսիչ շերտից (թիթեղ, կղմինդր, ասբեստացեմենտային թերթ, ռուբերոիդ, տոլ) և կրող կոնստրուկցիաների վրա հենված հիմնաշերտից (կավարամած, հոծ տախտակամած, ցեմենտի սվաղ)։
Տանիքները լինում են ձեղնահարկով և առանց ձեղնահարկի։ Տարբերվում են ըստ օգտագործվող տանիքանյութերի։ Փաթթոցային և մածիկային տանիքանյութեր օգտագործելիս անհրաժեշտ է կտուրի հիմնական կոնստրուկցիան պաշտպանել շենքի (կառույցի) ներսի գոլորշիների խտուծքից։ Հարթ, փոքր թեքություն ունեցող կամ կորաձև վերնածածկը նախապես մածիկապատում են կամ մածիկով ամրացնում (փակցնում)։ Փաթթոցանյութի մեկ կամ երկու շերտ, հավասարաչափ ծածկում ցեմենտավազային շաղախի սվաղով։ Վերջինի ամրանալուց հետո միայն փռում են ջրամեկուսիչ շերտը («գորգը»), այնուհետև՝ պաշտպանական ևս մի շերտ։
Հատավոր տանիքանյութերն ուղղակի ամրակցում են թեք կտուրի կավարամածին կամ տախտակամածին։ Տանիքը պետք է լինի թեթև, ամուր ու դիմացկուն, պատրաստման և շահագործման տեսակետից տընտեսողաբեր, համապատասխանի հրդեհային անվտանգության պայմաններին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ Կատեգորիա:Տանիք
Իրավական ուժ
Իրավական ուժ, տվյալ տարածքում և տվյալ պահին օրենքի կամ այլ իրավական փաստաթղթի կիրառելիությունը։ Նորմատիվ իրավական ակտերը իրավական ուժ ստանում են ուժի մեջ դրվելու օրվանից մինչև բեկանումը։
Որպես կանոն, պետական փաստաթղթերը իրավական ուժ են ունենում մեկ պետության տարածքում (բացառությամբ միջազգային մի շարք պայմանագրերի)։ Ներկայումս՝ Հայաստանի Հանրապետությունում բարձրագույն իրավական ուժն ունի սահմանադրությանը։
Փաստաթղթի ուժի մեջ մտնելու գործընթաց
Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրությունը ուժի մեջ է մտել պաշտոնական հրապարակման օրվանից՝ հանրաքվեի արդյունքների հիման վրա։ Միևնույն իրավական փաստաթուղթը սահմանում է նաև, որ օրենքների մայր ժողովածուի մեջ կատարված փոփոխությունները պետք է համաձայնեցվեն ժողովրդաիշխան երկրի օրինաչափություններին՝ օրենսդիր մարմնի անմիջական համաձայնությամբ և վավերացմամբ։
Միջազգային պայմանագրերը ուժի մեջ են մտնում վավերացումից հետո։ ՀՀ սահմանադրության 170-րդ հոդվածի համապատասխան՝ Սահմանադրական դատարանի որոշումները և եզրակացությունները վերջնական են և ուժի մեջ են մտնում հրապարակման պահից ։ Սահմանադրական դատարանն իր որոշմամբ կարող է սահմանել Սահմանադրությանը չհամապատասխանող նորմատիվ իրավական ակտի կամ դրա մի մասի իրավական ուժը կորցնելու ավելի ուշ ժամկետ։
Ուժի կորուստ
Հայաստանի Հանրապետությունում սահմանադրական դատարանի կողմից հակասահմանադրական ճանաչված բոլոր ակտերը և դրանց առանձին դրույթները անվավեր են։ Բացի այդ, օրենքները ուժը կորցրած են ճանաչվում որոշ օրենսդրական մարմինների կողմից։
Որոշ փաստաթղթեր (հատկապես միջազգային համաձայնագրերը) ուժի մեջ են մնում սահմանափակ ժամանակով և այդ ժամկետի ավարտին կորցնում են իրենց սահմանադրաիրավական կարգավիճակը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պետության և իրավունքի տեսություն
Պուուտլի
Պուուտլի (Puutli), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վասցելիինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 21 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վասցելիինա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ռաֆի Գավրոն
Ռաֆի Գավրոն (Raphael Pichey "Rafi" Gavron, ), անգլո-ամերիկացի դերասան, ով հայտնի դարձավ այն բանից հետո երբ նկարահանվեց «Ներխուժում» (ռեժիսոր՝ Էնտոնի Միգնելլա), «Հինգ րոպե իմ տղայի կողքին եղեք», «Թանաքե սիրտը» ինչպես նաև «Կյանքը անկանխատեսելի է» ֆիլմերի շնորհիվ։
Կյանք և կարիերա
Գավրոնը ծնվել է Հենդոնում, որը գտնվում է Հյուսիսային Լոնդոնում, հրեական ընտանիքում՝ ամերիկացի գրող՝ Մարթա Փիչիիցի և հրատարակիչ՝ Սիմոն Գավրոնիցի ընտանիքում։ Ռաֆիին ունի ամերիկյան քաղաքացիություն։
Նրա պապը և տատիկը հոր կողմից`Ռոբերտ Գավրոն և Հաննա Ֆիվելն են, ովքեր բարերարներ են ։ Նրա մեծ պապը Տոսկո Թեվելը գրող էր և աշխատել է Ջորջ Օռուելի հետ։ Ռաֆիի երկու երիտասարդ եղբայրներ ունի `Բենջամինն (ծնված 1992 թվականին) և Մովսեսը (ծնված 1996 թվականին)։
2009 թվականին մի քանի դրվագով հանդես է եկել "24 ժամ" կոչվող ֆիլմում։ 2009 թվականի մայիսին խաղացել է «Վերջին երգը» ֆիլմում, որի ռեժիսորը Լիամ Համբորսթն էր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Էնսինասոլա
Էնսինասոլա (Encinasola) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ուելվա պրովինցիայի Անդալուզիա ինքնավար համայնքի կազմում։ Տարածքը կազմում է 178 կմ2, բնակչությունը՝ 1582 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 150 հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Plymouth Superbird
Plymouth Superbird, սպորտային ավտոմեքենա, որը թողարկվել է 1970 թվականից «Plymouth» ընկերության կողմից։ «NASCAR» շարքի ամենահիշարժան մրցարշավային մեքենաներից մեկն է և նրա բազմակի հաղթողը, որը վարում էր հայտնի մրցարշավորդ Ռիչարդ Պետին ։ Չնայած այն հանգամանքին, որ «Plymouth Superbird»-ը սկզբում ծրագրվում էր որպես բացառապես մրցարշավային մոդել, այն ուղարկվել է նաև զանգվածային արտադրության։ Արտադրվել է ընդամենը 1920 մեքենա, այդպիսով այն դարձնել է կոլեկցիոն մեքենա։
«Plymouth Superbird»-ը կարծես «Dodge Charger Daytona»-ի գրեթե ամբողջական պատճենն է, իսկ ներսից՝ «Plymouth Road Runner»-ը։ Այս մոդելը առանձնանում է մի հսկայական հակաանվածածկով, որն ապահովում է լավ մեկնարկային ուժ։ Ճիշտ է, այն գործել է միայն 90 կմ/ժ-ից ավելի արագությամբ, բայց համընդհանուր ուշադրության է արժանացել։ Ի դեպ, սա «NASCAR» մրցավազքում սպոյլեր օգտագործելու առաջին դեպքն է եղել։ Մինչ այդ Ամերիկայի մրցարշավային մեքենաներն ավելի լավ ղեկավարումը լավը չէին ունեցել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սպորտային ավտոմեքենաներ Կատեգորիա:Անավարտ հոդվածներ ավտոմեքենաների մասին
Լմբատավանք
Լմպատավանք, հայկական ճարտարապետական մի հուշարձան է, որը գտնվում է Արթիկ քաղաքի մոտ, Լմպատ թաղամասում։
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին
Լմբատավանքը (ճիշտը՝ Լմպատի վանքի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի), ճարտարապետական հուշարձան է Արթիկից մոտ երկու կիլոմետր հարավ-արևմուտք։ Արտաքուստ և ներքուստ խաչաձև հատակագծով, տրոմպային փոխանցումով, ութնիստ թմբուկով, գմբեթավոր փոքր կառույց է։ Պահպանված արձանագրությունները շինարարության մասին տեղեկություն չեն պարունակում։
Ըստ ճարտարապետական վերլուծության՝ VI դարի է։ Պահպանված հետքերը հիմք են տալիս ենթադրելու, որ արևմտյան թևը շրջապատված է եղել սրահով։ Հուշարձանի առանձնահատկություններն են՝ ուղղանկյուն հատակագծով հյուսիսային և հարավային թևերը՝ թաղի փոխարեն ծածկված գմբեթարդով (անցումը իրականացված է երկու շարք տրոմպներով), արևելքում միակ խորանը՝ առանց լուսամուտի (գոյություն ունեցող բացվածքը կատարվել է հետագայում), պայտաձև խարանն ու կամարները։
Ըստ արձանագրության, գմբեթը X դարում վերականգնվել է։ Ներդաշնակ ծավալներով, դեկորատիվ գեղանկար տարրերով վերձիգ կառույցը ունի զուսպ և խոնարհ կերպար։ Խորանում և նրանից աջ ու ձախ մասերին պահպանվել են Լմպատավանքի կառուցման ժամանակակից որմնանկարների մնացորդներ. կենտրոնում եղել է գահակալ Քրիստոսը, շուրջը՝ երկնային ուժերի սիմվոլներ, բոցի լեզուների ֆոնի վրա։ Աջ ու ձախ մասերին պատկերված են դեպի խորանի կենտրոնը շարժվող երկու ձիավոր (մեկը Սուրբ Գրիգորն է)՝ ձեռքերին խաչավարդ ցուպով։ Որմնանկարները հարթապատկերային են, տեղ-տեղ գրաֆիկական մոտեցումով, կատարված են հյութեղ, մեծ ներդաշնակությամբ։ Այժմ որմնանկարները քայքայվել և գրեթե չեն երևում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական չգործող վանքեր և եկեղեցիներ (Հայաստան) Կատեգորիա:6-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Չեչերսկի (գյուղ, Լև-Տոլստովսկի շրջան)
Չեչերսկի (Чечерский), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լև-Տոլստովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լև-Տոլստովսկի շրջանի բնակավայրեր
Միավորումներ կազմելու իրավունք
Միավորումներ կազմելու իրավունք, քաղաքական իրավունքները և ազատությունները քաղաքացու իրավունքների և ազատությունների կարևորագույն խումբն է, որոնց ամբողջությունն ապահովում է պետության քաղաքական կյանքին քաղաքացիների ակտիվ մասնակցությունը, դրանով իսկ նախապայմաններ ստեղծելով մարդկանց անձնական իրավունքների և ազատությունների դրսևորման համար։ Հասարակական-քաղաքական գործունեությանն ակտիվորեն մասնակցելու և քաղաքական իրավունքներն ու ազատություններն իրականացնելու համար կարևոր է մարդկանց միավորումներ կազմելու իրավունքը, որը կոչվում է նաև միություններ և միավորումներ ստեղծելու ազատություն։ Այս իրավունքի առկայությունը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ հասարակական-քաղաքական կյանքին մարդիկ մասնակցում են ոչ միայն անհատապես, այլ նաև կոլեկտիվ, և այդ իրավունքը կոչված է նպաստելու տարբեր տիպի կազմակերպություններ ստեղծելուն, համատեղ ուժերով նպատակաուղղված գործողություններ կատարելուն։ Որպես կանոն, մարդիկ միավորվում են որոշակի գաղափարների շուրջ և իրենց նպատակներն իրագործելու համար ստեղծում ինքնակառավարվող կազմակերպություններ ։
Միավորումներ կազմելու իրավունք
Միավորումներ կազմելու իրավունքը ամրագրված է Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրում, որն ընդունվել է 1948 թվականին։ Հռչակակագրի 20-րդ հոդվածում  նշված է
Միավորումներ կազմելու իրավունքի ամրապնդման և տարածման համար տարբեր ժամանակներում մշակվել և ընդունվել են նաև այլ փաստաթղթեր։ Մասնավորապես կոնվենցիան Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին* փոփոխված 11-րդ արձանագրությամբ, որտեղ Առաջին բաժնի 11-րդ հոդվածում ասված
Քաղաքացիների միավորումներ կազմելու իրավունքներ
Քաղաքացիներն իրավունք ունեն ինքնակամ ստեղծել հանրային կազմակերպություններ առանց պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմինների թույլտվության։ Հիմնադրված հանրային կազմակերպությունները պետք է սահմանված ձևով գրանցվեն և ձեռք բերեն իրավաբանական կարգավիճակի իրավունք։ Այսպիսի միավորումները կարող են գործել նաև առանց պետական գրանցման, սակայն այդ դեպքում չեն ունենա իրավաբանական կարգավիճակ։ Հանրային կազմակերպությունը ստեղծվում է քաղաքացիների ընդհանուր շահերը պաշտպանելու և ապագայի տեսլականին հասնելու համար և անկախ դրանց կազմակերպաիրավական ձևից` բոլորը հավասար են օրենքի առաջ ։
Հանրային կազմակերպությունների անդամներն իրավունք ունեն ընտրելու և ընտրվելու կազմակերպության կառավարաման և վերահսկման մարմիններում, ինչպես նաև վերահսկել հասարակական կազմակերպության ղեկավարների գործունեությունը` կանոնադրության համաձայն։ Նրանք ունեն իրավունքներ և պարտականություններ, որոնք սահմանված կարգով չկատարելու դեպքում կարող են հեռացվել Հանրային կազմակերպությունների կազմակերպության կազմից ։
Արգելվում է այն հանրային կազմակերպությունների հիմնադրումն ու գործունեությունը, որոնց նպատակը կամ գործունեությունը ուղղված է բռնությամբ սահմանադրական համակարգի փոփոխմանը, պետության անվտանգության խաթարմանը, զինված խմբավորումների ստեղծմանը, սոցիալական, ռասսայական, ազգային կամ կրոնական ատելության հրահրմանը ։
Հավաքների ազատություն
Առաջին հատվածում նշված երեք փաստաթղթեր ի մեջ ամրագրված է մարդու միավորումներ կազմելու իրավունք ը, որի իրացման հիմնական միջոցներից է ազատ հավաքներ կազմակերպելը, հավաքներին մասնակցելը և այլն։
Խաղաղ հավաքների ազատությունը մարդու հիմնարար իրավունքներից մեկն է, որից կարող են օգտվել և որը կարող են  կազմակերպել անհատներ, խմբեր, չգրանցված միավորումներ, իրավաբանական անձինք  և այլ տեսակի կազմակերպություններ։ Հավաքները կարող են ծառայել տարբեր նպատակների` այդ թվում ներկայացնել  տարակարծությունը և  արտահայտել փոքրամասնության կարծիքը։ Խաղաղ հավաքների ազատությունը կարող է լինել կարևոր ազդակ մշակույթի պահպանման և զարգացման համար, ինչպես նաև ազգային փոքրամասնությունների պահպանման գործընթացում։ Խաղաղ հավաքների ազատության պաշտպանությունը հանդիսանում է հույժ կարևոր գործոն հանդուրժող և բազմակարծիք հասարակություն ունենալու համար, որտեղ կարող են կազմավորվել խմբեր  տարբեր   պահանջմունքի, ավանդույթների կամ  գործունեության տարբեր ձևերի[8 ]:
Իրենց կարծիքն արտահայտելու, ինչպես նաև հասարակության համար կարևոր խնդիրների քննարկման համար խաղաղ և առանց զենքի հավաքների իրավունքը հանդիսանում է պետության ժողովրդավարության չափանիշներից մեկը ։
Պետք է նշել, որ ցանկացած հավաք պետք է ունենա խաղաղ բնույթ, էթնիկական, ռասսայական կամ կրոնական ատելություն հրահրելու կոչերն անընդունելի են, իսկ կազմակերպիչները պետք է ներդնեն մեծ ջանքեր, որպեսզի հավաքների անցկացման ժամանակ պահպանվի կարգուկանոն, այդ թվում նաև համագործակցեն պետական լիազոր մարմինների հետ ։
Խաղաղ հավաքներ կարող են կազմակերպվել տարբեր նպատակներով, որոնցից են` տեսակետների արտահայտումը և ընդհանուր շահերի պաշտպանությունը, տոնակատարությունները, հիշատակի միջոցառումները, բողոքի ցույցերը և այլն։ Խաղաղ հավաքների ազատությունը կարող է ունենալ ինչպես խորհրդանշական, այնպես էլ գործնական նշանակություն և կարող է հանդիսանալ կարևոր ազդակ մշակույթի պահպանման և զարգացման, ինչպես նաև փոքրամասնությունների ինքնության պահպանման գործընթացներում։ Դրան ավելացնում են նաև այլ իրավունքներ և ազատություններ, ինչպիսիք են միավորումների ազատությունը, պետության տարածքում կապեր հաստատելու և պահպանելու իրավունքը,  մտքի, խղճի, կրոնի  և խոսքի ազատությունը։  Հավաքների ազատությունը ունի հիմնարար նշանակություն անձի զարգացման, ինքնաիրացման և արժանապատվության համար, ինչպես նաև հասարակության առաջընթացի և բարգավաճման համար ։
Հավաքների ազատությունը նույնպես համարվում է ժողովրդավարության հիմքերից մեկը։ Խաղաղ հավաքներին մասնակցելու խթանումը օգնում է ապահովել, որ   հասարակության տարբեր անդամները կարողանան արտահայտել իրենց ընդհանուր կարծիքը։ Խաղաղ հավաքների ազատությունը հանդիսանում է ժողովրդավարության ձևերից մեկը։ Այն խթանում է համագործակցության զարգացմանը ինչպես քաղաքացիական հասարակության ներսում, այնպես էլ  քաղաքացիական հասարակության, քաղաքական գործիչների և կառավարության միջև։ Հավաքները հիմնականում ուղղված են լինում արտաքին աշխարհին, իսկ այն երկրներում, որտեղ ԶԼՄ-ների գործունեությունը սահմանափակ է կամ խիստ վերահսկողության ներքո, հավաքների ազատությունը կենսական անհրաժեշտություն ունի նրանց համար, ովքեր փորձում են ուշադրություն հրավիրել ներքին խնդիրների վրա։ Հավաքների հաղորդակցական ներուժը ընդգծում է, թե հավաքների ազատությունը ինչքան կարևոր է փոփոխությունների խթանման և դրանց իրականացման համար։ Հատկապես, պետությունները պետք է ընդունեն, որ հավաքների ազատությունը ունի խոր և երկարատև դրական հետևանքներ։ Քանզի, հավաքների ազատության պաշտպանության համար արված ֆինանսական ծախսերը կլինեն շատ ավելի քիչ, քան ռեպրեսիվ հավաքների ժամանակ առաջացած անկարգությունների հետևանքները վերացնելու ծախսերը ։
Ազատ հավաքներ կազմակերպելու հնարավորությունը բխում է ոչ միայն ժողովրդավարության շահերից, այլ նաև մեծ նշանակություն ունի հանդուրժող հասարակություն ունենալու համար, որտեղ կարող են գոյություն ունենալ խմբեր, որոնք ունեն տարբեր  հետաքրքրություններ, ինչպես նաև հնարավոր լինի անհամատեղելի համոզմունքներ ի, վարքի և սկզբունք ների  տարբեր դրսևորումներ ։
Կազմակերպություններ
Կազմակերպությունը ինստիտուցիոնալ բնույթի արհեստական ​​միավորում է, որը հասարակության մեջ զբաղեցնում է որոշակի տեղ և ունի նպատակային գործառույթ։ Այս իմաստով կազմակերպությունը հանդես է գալիս որպես կարգավիճակ ունեցող սոցիալական հաստատություն։ Կազմակերպությունը հանրային  կառույց է, որն ունի որոշակի նպատակ, գործունեության հստակ կառուցվածք և սահմանված կանոնակարգ։ Կազմակերպությունը բնութագրվում է 4 հիմնական հատկանիշներով.
Ընդհանուր առմամբ կազմակերպությունները բաժանվում են երկու մասի՝ կոմերցիոն և հանրային։ Կոմերցիոն են համարվում այն կազմակերպությունները, որոնց գործունեության հիմնական նպատակը շահույթ ստանալն է։ Կոմերցիոն կազմակերպությունները կարող են ստեղծվել հետևյալ ձևերով.
Հանրային կազմակերպությունների նպատակը շահույթ ստանալը և դրա շրջանակն ընդլայնելը չէ։ Հանրային կազմակերպությունները լինում  են հետևյալ տեսակների՝ հասարակական, կրոնական կազմակերպություններ, բարեգործական հիմնադրամներ և այլն ։
Հանրային  կազմակերպություններ
Քաղաքական համակարգում կարևոր տեղ են զբաղեցնում հանրային կազմակերպությունները, որոնց հիմնական տեսակներից են հասարակական կազմակերպությունները, կուսակցությունները, երիտասարդական և մանկական միավորումները, հիմնադրամները, մասսայական շարժումները, մասնագիտական խորհուրդները, կրոնական կազմակերպությունները, սպորտային և այլ կամավորական միավորումները, ստեղծագործական խորհուրդները և այլն։
հասարակական կազմակերպությունը մարդկանց միավորում է, որի հիմնական նպատակը միավորված քաղաքացիների ընդհանուր գործունեությունն է՝ ուղղված ընդհանուր շահերի պաշտպանությանն ու նպատակին հասնելուն ։
հասարակական շարժումը բաղկացած է անդամներից, որոնք հանրային կազմակերպության անդամ չեն, և ունի սոցիալական, քաղաքական և այլ հանրօգուտ նպատակներ ։
հասարակական հիմնադրամների նպատակը կամավոր ներդրումների հիման վրա կամ  այլ օրինական ճանապարհներով ֆոնդ ստեղծելն է՝ հանրային և սոցիալական խնդիրներ լուծելու համար ։
քաղաքական կուսակցությունները արտահայտում են իրենց անդամների քաղաքական կամքը, մասնակցում են կառավարման մարմինների ձևավորմանը և իրականացմանը՝ այդ մարմիններում ընտրված ներկայացուցիչների միջոցով։ Կուսակցություններն իրավունք ունեն ներկայացուցչական մարմիններում առաջադրել թեկնածուներ, անցկացնել ընտրապայքարներ, ձևավորել  խմբակցությունները[20 ]:
կրոնական կազմակերպությունը ֆիզիկական անձանց կամավոր միավորում է, որը ստեղծվում է կրոնի տարածման համար՝ ստանալով իրավաբանական անձի կարգավիճակ, որի նպատակն է՝ կրոնի դավանումը և կրոնական ծեսերի պահպանումն ու կատարումը, կրոնի ուսուցումն ու կրոնական դաստիարակությունը։ Կրոնական կազմակերպության կարևորագույն նպատակը կազմակերպության անդամների մեջ հստակ նպատակների, արժեքների և իդեալների ձևավորումն է ։
Արհմիություններ
Արհեստակցական միությունները  հասարակական միավորումներ են, որոնք փոխկապակցված են ընդհանուր արդյունաբերական, մասնագիտական ​​շահերով։ Նրանց գործունեության հիմնական նպատակը միության անդամների սոցիալական և աշխատանքային իրավունքներն ու շահերը ներկայացնելն ու պաշտպանելն է։ Որպես հանրային կազմակերպություն, արհմիությունները հիմնված են կամավոր անդամակցության վրա ։
Արհմիությունների հիմնական խնդիրը աշխատողների շահերի և իրավունքների պաշտպանումն է աշխատանքում։ Այս նպատակով էլ արհմիություններ ստեղծվել են և նրանցում ընդգրկվել և ընդգրկվում թն աշխատողներ, թոշակառուներ, հիմնական, միջին և մասնագիտական կրթություն ստացողներ և այլ խմբերի ներկայացուցիչներ ։
Մարդու արհեստակցական միություններին անդամակցելու իրավունքը ամրագրված է օրենքով, որն ներառված է միավորումներ կազմելու իրավունքի մեջ։ Արհմիությունների իրավաբանական բարձր  կարգավիճակը փաստում է հասարակության համար դրա դերի և նշանակության կարևորության մասին։ Արհմիությունները կարգավորում են սոցիալական տարբեր նորմեր՝ բարոյականություն, էթիկա, ավանդույթներ, օրենքներ և այլն ։
Արհմիությունները քաղաքացիական հասարակության կարևոր տարրերից են, որոնք ներկայումս գտնվում են զարգացման փուլում։ Առանց քաղաքացիական հասարակության և արհմիությունների հնարավոր չէ ունենալ իրավական, ժողովրդավարական և սոցիալական պետություն ։
Իրականացնելով իր գործառույթը, արհմիությունը առաջնորդվում է իր հիմնական սկզբունքով՝ անկախ գործող իշխանություններից, տեղական ինքնակառավարման մարմիններից, գործատուներից, քաղաքական կուսակցություններից և այլ հասարակական միավորումներից։ Բացի այդ, արգելվում է վերոնշյալ կառույցներիի միջամտությունը արհմիությունների գործունեության, ինչը կսահմանափակի  նրանց իրավունքները կամ կխոչընդոտի գործունեությանը։
Արհմիությունների հարաբերությունները պետության և գործատուների հետ բնութագրվում է հետևյալ հատկանիշներով՝ անկախություն, անթափանցիկություն, անվերասկելիություն։ Անթափանցիկությունը ենթադրոում է, որ արհմիությունը պարտավոր չէ իր գործունեության մասին ներկայացնել հաշվետվություն։ Սակայն, որպես իրավաբանական կազմակերպություն արհմիությունները պետք է հաշվետվություն ներկայացնեն եկամուտների մասին։ Ինչ վերաբերում է անկախությանն ու անվերահսկելիությանը, ապա սրանք հնարավորություն են տալիս առանց խոչընդոտների գործունեություն ծավալել։
Արհմիությունների հիմնական իրավունքները ներառում են՝ աշխատողների սոցիալական և աշխատանքային իրավունքների ու ընդհանուր շահերի պաշտպանությունը, զբաղվածության ապահովման իրավունքը, բանակցություններ վարելու և պայմանագրել կնքելու իրավունքը, կոլեկտիվ վեճերի լուծմանը մասնակցելու իրավունք և այլ իրավունքներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ
(9180) Սամսագան
(9180) Սամսագան (Samsagan), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի ապրիլի 8-ին Էլեանոր Հելինի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,182745 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,0107 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3548 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2073,96 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173581 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,71° անկյուն։
Իշակաթնուկ հալեպական
Իշակաթնուկ հալեպական, իշակաթնուկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
Միամյա բույս է, որն ունի 10-25 սմ բարձրություն։ Տերևները նեղ-գծային են, սուր, բազմաթիվ, շատ խիտ մոտեցած և 1 մմ լայնությամբ։ Ծածկոցի թերթերը եռանկյունաձև-ռոմբաձև են, երկար, սրացած։ Գագաթնային ծաղկակիրները 3-5 հատ են, տարբեր երկարության և հաստավուն։ Նեկտարանոցները կիսալուսնաձև են։ Սերմերը խիտ են, թմբիկավոր, հավելուկը՝ փոքր ։
Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Երևանի շրջակայք)։ Աճում է նաև Արևմտյան, Արևելյան և Հարավային Անդրկովկասում, միջերկրածովյան ավազանում (Արևելյան մաս), Ղրիմում, Հյուսիսարևելյան Թուրքիայում, Իրաքում և Իրանում ։
Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 800-1400 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ լանջերին, կիսաանապատում։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղաբերում՝ հունիսին ։
Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայտնի է մեկ ֆլորիստիկական շրջանում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։ Անհրաժեշտ է նոր աճելավայրեր որոնել «Էրեբունի» պետական արգելոցի տարածքում ։
Պահպանության գործողություններ չեն իրակաացվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Իշակաթնուկազգիներ Կատեգորիա:Միամյա բույսեր Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Օլգինսկայա (Ռոստովի մարզ)
Օլգինսկայա (Ольгинская), գյուղ (ստանիցա) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ակսայի շրջանում։ Մտնում է ի կազմի մեջ։ Օլգինսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։ Ակսայ քաղաքից գտնվում է 15 կմ հեռավորության վրա։ 2002 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 5263 մարդ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ակսայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1809 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մարյանովկա (գյուղ, Բառի շրջան)
Մարյանովկա (Марянівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բառի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1480 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բառի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1480 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Փյորենկ
Փյորենկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լիցանո
Լիցանո (Lizzano), քաղաք Իտալիայում, Ապուլիա մարզում՝ Տարանտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 10 297 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը կազմում է 221 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 46 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 74020։ Հեռախոսային կոդը՝ 099։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Տումի
Աշխարհագրություն
Համայնքը լեռնային է, ունի 5673,14 հա տարածք, որից 1930,56 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 3550,05 հա անտառային հողեր։ Տումիում առկա են հանքային ջրերի պաշարներ։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 8 աղբյուրներ` «Թաղաղամի», «Սահակ», «Նադա», «Գյոլեն», «Քարեն», «Տաղար», «Վարար» և «Թթու ջուր»։
Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)
2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո  ։
Բնակչություն
Տումի համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 746 մարդ, կա 204 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.