cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լևոն Բադալյան
Կենսագրություն
1953 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1963-1994 թվականներին ղեկավարել է Մոսկվայի Ն. Պիրոգովի անվան 2-րդ բժշկական ինստիտուտի մանկաբուժական ֆակուլտետի նյարդային հիվանդությունների ամբիոնը և բժշկական գենետիկայի լաբորատորիան։ 1964 թվականից եղել է Մոսկվայի գլխավոր նյարդախտաբանը, 1967-1994 թվականներին եղել է Համառուսաստանյան բժշկական գենետիկայի և ժառանգական հիվանդությունների պրոբլեմային հանձնաժողովի նախագահը, 1971-1994 թվականներին՝ ԽՍՀՄ նյարդախտաբանների և հոգեբույժների ընկերության փոխնախագահ, Մանկաբույժների բուլղարական ընկերության պատվավոր անդամ ։
Գիտական ուսումնասիրությունները հիմնականում նվիրված են կլինիկական գենետիկայի և նյարդային համակարգի ժառանգական հիվանդություններին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Մոսկվայի հայկական գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Հայ նյարդախտաբաններ
Շատոնյոֆ դ’Անտրոն
Շատոնյոֆ դ’Անտրոն (Châteauneuf-d'Entraunes), համայնք Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ երկրամասի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Նիցցայի շրջանի Վանս կանտոնում ։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Գիյոմ լուծարված կանտոնի կազմում (Նիցցա շրջան)։
Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 57 մարդ, 2012 թվականին՝ 52 մարդ.
Բնակչության թվաքանակի դինամիկան ։
Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 30 բնակիչներից 18-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 12-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 60.0 %, 1999 թվականին եղել է 76.5 %: Աշխատունակ տարիքի 18 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 16-ը (8 տղամարդ և 8 կին), 2 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (1 տղամարդ և 1 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 12 ոչ ակտիվ բնակիչներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 6-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Իլյիչ (Տեմրյուկի շրջան)
Իլիչ (Ильич), գյուղական ավան Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Տեմրյուկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1675 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Տեմրյուկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1924 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աբրահամ Բախշունի
Աբրահամ Բախշունի (Բախշի Դավթի Աբրահամյան, 2005), հայ բանաստեղծ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1952 թ.-ից։ ԽՄԿԿ անդամ 1940 թվականից։
Ատանալյան
Ատանալյան, հայկական ազգանուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Էլիզաբեթ Ամսդեն
Էլիզաբեթ Ամսդեն (Elizabeth Amsden, ), ամերիկացի օպերային երգչուհի (սոպրանո) և դերասանուհի ։ Միջազգային օպերային կարիերա է արել 20-րդ դարի սկզբին։ 1923–1946 թվականներին հոլիվուդյան ֆիլմերում նկարահանվել Է փոքր և միջին դերերում։ Ընդհանուր առմամբ խաղացել է 35 դեր։
Կենսագրություն
Ամսդենը ծնվել է Մասաչուսեթսում՝ Բոստոնում, սակայն դպրոցական տարիներին նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Ռոդ Այլենդ նահանգի Պրովիդենս քաղաք, որտեղ նա ընդունվել է Elmhurst School։ 1892 թվականին ընդունվել Է Բոստոնի միջազգային վոկալ դպրոց, որտեղ ուսանել է Ուիլյամ Ուիթնինի մոտ։ Ավելի ուշ մեկնել է Փարիզ, որտեղ ապրել է վեց տարի։ 1910 թվականին իր առաջին պրոֆեսիոնալ առաջնաելույթն է կատարել Լոնդոնում՝ «Քովենթ Գարդեն թագավորական թատրոնում»։ 1911 թվականին Նիսում և Բրյուսելում ելույթներից հետո դարձել է Բոստոնի օպերային խմբի անդամ, որտեղ նա մասնավորապես կատարել է «Աղջիկ արևմուտքից»–ում Մինիի դերը և գլխավոր դեր «Աիդա»–ում ։ Նա նաև հանդես է եկել Կենտրոնական օպերային թատերախմբի հետ և հյուրախաղերի է մեկնել Միացյալ Նահանգներ՝ Սան Կառլո օպերային թատերախմբի հետ միասին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարտի 27 ծնունդներ Կատեգորիա:1881 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հուլիսի 20 մահեր Կատեգորիա:1966 մահեր Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի օպերային երգիչ-երգչուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Պուգդիմ
Պուգդիմ (Пугдым), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վիշերա գետի ձախ ափին՝ 84 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 37 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած Սիկտիվկար քաղաքից մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ատովմյան
Ատովմյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Պոլազնա
Պոլազնա (Полазна), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Դոբրյանսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Դոբրյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (1901-2000)
Աստերոիդների ցանկ (1801-1900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (2001-2100)
Ուղուրջա
Ուղուրջա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Հայաստանում Եվրոպական միության առաքելություն
Հայաստանում Եվրոպական միության առաքելություն (ՀԵՄԱ) (European Union Mission in Armenia (EUMA)), Եվրոպական միության Անվտանգության և պաշտպանության ընդհանուր քաղաքականության) շրջանակներում Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գործող եվրոպական քաղաքացիական առաքելություն) ։
Պատմություն
Առաքելությունը հիմնադրվել է ադրբեջանական բանակի Հայաստան ներխուժման համատեքստում 2023 թվականի հունվարի 23-ին Հայաստանում ԵՄ նախկին երկու առաքելությունների՝ Հայաստանում Եվրոպական միության մշտադիտարկման կարողության ևՀայաստանում Եվրոպական միության պլանավորման աջակցության թիմի բազայի հիման վրա ։
Մասնակցող պետություններ
Առաքելության գործարկումից ի վեր անձնակազմ են ուղարկել հետևյալ պետությունները
Արամ Գրիգորի Տեր-Գրիգորյան
Արամ Գրիգորի Տեր-Գրիգորյան, հայ խորհրդային բժիշկ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը (1901), աշխատել Տվերի և Պոլտավայի նահանգների զեմստվոյական հիվանդանոցներում (1901-1904)։ 1904 թվականին վերադարձել է Հայաստան և Ալեքսանդրապոլում ձեռնամուխ եղել վիրաբուժական գործին։ 1907-1909 թվականներին կատարելագործվել է Փարիզի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում և կլինիկայում։ Այնուհետև վերադարձել է Հայաստան և Լևոն Տիգրանյանի հետ Երևանում հիմնադրել անվճար հիվանդանոց՝ չքավորության համար։ Հայաստանում խորհրդային կարգեր հաստատվելուց հետո զբաղվել է նոր բուժհիմնարկների կազմակերպման, կանխարգելիչ պատվաստումների կատարման գործով։ Որպես բժիշկ աշխատել է Երևանի Ն․ Կրուպսկայայի, Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան դպրոցներում, իսկ 1944 թվականից՝ Հայաստանի գրողների միությունում։ Տեր-Գրիգորյանը մասնակցել է նաև Հայաստանի սպառողական կոոպերացիայի ստեղծմանը։
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Իլիչևկա (գյուղ, Կոնդինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խանտի-Մանսիական ինքնավար օկրուգի Կոնդինսկի շրջանի բնակավայրեր
Վիկտոր Լազարև
Վիկտոր Նիկիտիչ Լազարև, ազգությամբ հայ խորհրդային արվեստաբան, ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամ։ Բյուզանդագետների միջազգային ասոցիացիայի պատվավոր նախագահ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Մոսկվայում, հայտնի Լազարյան տոհմի շառավիղներից Նիկողոս Լազարյանի ընտանիքում։ 1916-1920 թվականներին սովորել է Մոսկվայի համալսարանի պատմա-բանասիրական ֆակուլտետում, իսկ 1924 թվականին ավարտել հնագիտության և արվեստաբանության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ 1926-1936 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի կերպարվեստի թանգարանում, նախ իբրև իտալական գեղանկարչության բաժնի տնօրեն, ապա՝ պատկերասրահի վարիչ և գիտական գծով տնօրենի տեղակալ։ Նույն տարիներից կապված է եղել Մոսկվայի պետական համալսարանի հետ, իսկ 1960 թվականից եղել է այդ համալսարանի արտասահմանյան արվեստի պատմության ամբիոնի վարիչը։
Դեռևս 1925-1927 թվականներին եղել է մի շարք երկրներում (Իտալիա, Ֆրանսիա, Բելգիա, Գերմանիա, Ավստրիա, Հունաստան և այլն), ուսումնասիրել թանգարանային և հնագիտական արժեքները և, վերադառնալով Մոսկվա, ձեռք բերած հարուստ նյութը օգտագործել է իր հետազոտությունների համար։ Դրանցից են՝ «Բյուզանդական գեղանկարչության պատմությունը» (Մոսկվա, 1947), «Իտալական վերածնության ծագումը» մենագրությունները և «Իտալացի հին վարպետներ», «Եվրոպական հին վարպետներ» գրքերը։ Տարբեր առիթներով անդրադարձել է նաև հայ հին մանրանկարչության հարցերին։
Եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ արվեստի պատմության ինստիտուտի հիմնադիրներից։ 1943 թվականին ընտրվել է այդ ակադեմիայի թղթակից անդամ, 1945-1960 թվականներին գլխավորել է ակադեմիայի արվեստի ինստիտուտի գեղանկարչության և քանդակագործության բաժինը։ Ղեկավարել ու մասնակցել է «Ռուս արվեստի պատմության» բազմահատորյակի ստեղծման աշխատանքներին։ Ընտրվել է Բյուզանդագետների միջազգային ասոցացիայի պատվավոր նախագահ, Ավստրիայի, Բրիտանիայի, Իտալիայի և Սերբիայի գիտությունների ակադեմիաների, Ֆլորենցիայի և Սիցիլիայի արվեստի ինստիտուտների, Վենետիկի գիտությունների, գրականության և արվեստի ինստիտուտի պատվավոր անդամ։ Քանիցս այցելել է Հայաստան, ուսումնասիրել հայ հին մանրանկարչությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Ռուսահայ արվեստագետներ Կատեգորիա:Ռուսահայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Ռուսահայ գրողներ Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային արվեստաբաններ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ
Կրբոցիք
Պատմություն
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Բնակչություն
20-րդ դարի սկզբին գյուղն ուներ 45 տուն հայ բնակիչ։ Ըստ այլ աղբյուրների XX դարի սկզբին ուներ 25 տուն` 125 քուրդ բնակչով։
Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Կրբոցիքն ուներ '''Ս. Խաչ''' անունով եկեղեցի ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ամուլա (գյուղ, Կոհտլա շրջան)
Ամուլա (Amula), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Կոհտլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 32 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Կոհտլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բելա Կրուս
Բելա Կրուս (Bela Cruz), համայնք Բրազիլիայում՝ Սեարա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Սեարա նահանգի Հարավ-կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Լիտորալ դի Կամոսին ի Ակարաու գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 30 126 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 841,718 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 35,8 մարդ/կմ²։
Քաղաքի տոնը նշվում է փետրվարի 23-ին։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրել է 1957 թվականի փետրվարի 23-ին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Սեարա նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1957 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(4810) Ռուսլանովա
(4810) Ռուսլանովա (Ruslanova), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1972 թվականի ապրիլի 14-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,238548 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0088 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4683 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1223,34 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294276 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,76° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1972 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դևիդ Բրայան
Դևիդ Բրայան Ռաշբաում (անգլ. David Bryan Rashbaum,), ամերիկյան Bon Jovi ռոք խմբի ստեղնահար և բեք վոկալիստ։ «Մեմֆիս» բրոդվեյան մյուզիքլի հեղինակն է։
= Վաղ տարիներ = Ապագա երաժիշտը ծնվել է Նյու Ջերսի նահանգի Փերթ Ամբոյում, մեծացել է Նյու Ջերսիի Էդիսոնում։ Նրա հայրը՝ Էդի Ռաշբաումը, նվագում էր շեփոր։ Մանկությունից տղային դաստիարակել են հրեական ավանդույթներով։
Դավիթը սովորել է Հերբերտ Հուվերի անվան միջնակարգ դպրոցում, ապա J. P. Stevens High School-ում, որը նա հետագայում ավարտել է։ Բրայանը սովորել է դաշնամուր նվագել 7 տարեկանում, ավելի ուշ բաս-կիթառահար Սթիվ Սիլեոյի հետ, նա դարձել է Transition խմբի ստեղնահարը։
1983 թվականին Ջոն Բոն Ջովին հրավիրել է Բրայանին իր նոր Bon Jovi խումբ։
Լինելով երաժիշտ՝ Դևիդը 13 տարվա ընթացքում համատեղել է աշխատանքը Էմերի Հաքի՝ Ջուլիարդի դպրոցի պրոֆեսորի ուսման հետ։  Այնուհետև Բրայանը ընդունվել է Ռութգերի համալսարան, որի պատճառով ստիպված է եղել թողնել Ջուլիարդի դպրոցը։ Չնայած սա միակ պատճառը չէր։ Բրայանը կրկին վերադարձել է Bon Jovi, որտեղ խաղում է մինչ օրս։
1990 թվականի վերջին Բրայանը ստացել է մատի լուրջ վնասվածք։ Բուժումից մեկ տարի անց երաժիշտը կրկին կարողացավ սինթեզատոր նվագել։
1991 թվականին, նախքան «Դժոխք» ֆիլմի սաունդթրեքի վրա աշխատանքները սկսելը և Ջոն Բոն Ջովիին ու Ռիչի Սամբորեին օգնելը սոլո նախագծերում, Բրայանը, դեռևս Bon Jovi-ի հյուրախաղերի ժամանակ, վարակվել Է հարավամերիկյան մակաբույծով, որից հետո հոսպիտալացվել է։ Սակայն որոշ ժամանակ անց երաժիշտը ապաքինվել է, և արդեն 1992 թվականին խումբը ձեռնամուխ է եղել Keep the Faith-ին։
= Երաժշտական թատրոն = Դևիդը, Ջո դի Պետրոյի հետ միասին, դարձել է Մեմֆիսի մյուզիքլի համահեղինակը, որը Բրոդվեյում դեբյուտել է 2002 թվականին։ 2008 թվականին Memphis-ը բեմադրվել է Կալիֆորնիայի Սան Դիեգոյի La Jolla Playhouse-ում։ Մեմֆիսը 2010 թվականի մրցաշրջանում առաջադրվել է «Թոնի» մրցանակի 8 անվանակարգում, որոնցից հաղթել է 4-ը, ներառյալ «լավագույն մյուզիքլ և լավագույն օրիգինալ երաժշտական պարտիտուրա» անվանակարգում հաղթանակը։ Այժմ «Մեմֆիսը» Բրոդվեյի ամենահայտնի մյուզիքլներից մեկն է։
Բրայանը նաև դարձավ «Թունավոր Վրիժառու» մյուզիքլի համահեղինակ, կրկին Ջո դի Պետրոյի հետ։ Այս մյուզիքլի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2009 թվականի ապրիլի 6-ին՝ Բրոդվեյում։
Խումբը մի քանի տուն է կառուցել Կատրինա փոթորկից տուժածների համար։ Who Says You Can't Go Home երգի տեսահոլովակը, որը հիթ է դարձել, փաստագրական ֆիլմ է այդ տների ստեղծման մասին։ Bon Jovi-ն նաև 1 մլն դոլար Է հատկացրել Angel Network Oprah Winfrey-ի համար։ Ի պատասխան՝ Օփրան նույնիսկ ստեղծել է Բոն Ջովի բուլվարը Լուիզիանայում։ Մեկ տարի անց Բոն Ջովին վերադարձել է Բոն Ջովիի բուլվարին նայելու և ապագա բնակիչներին ներկայացնելու համար։
= Սկավառակագրույթուն =
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Փետրվարի 7 ծնունդներ Կատեգորիա:1962 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք ստեղնահարներ Կատեգորիա:Ռատգերսի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ստեղնահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դաշնակահարներ Կատեգորիա:Հարդ ռոք երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկայի ռոք երաժիշտներ
Օդրի Դալթոն
Օդրի Դալթոն (Audrey Dalton, ), իռլանդացի դերասանուհի։ Ծնվել է Դուբլինում, Իռլանդիայի Հանրապետության հերոս Էմեթ Դալթոնի ընտանիքում։ Երբ ընտանիքը դեռ ապրում էր Իռլանդիայում, նա սովորել է Դուբլինի Սուրբ Սրտի վանքին կից դպրոցում, իսկ Լոնդոն տեղափոխվելուց հետո ընդունվել է Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիա։
1952 թվականին դերասանուհին տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ մեկ տարի անց գաղտնի ամուսնացել է Կալիֆոռնիայի համալսարան ի ուսանող և բեյսբոլիստ Ջեյմս Հ. Բրաունի հետ, որը հինգ երեխաների հայր է դարձել։ Նույն տարում առաջնելույթ է ունեցել «Իմ զարմիկ Ռեյչելը» մելոդրամում։ Մեկ տարի անց Օդրի Դալթոնը հայտնվել է «Տիտանիկ» աղետ-ֆիլմի գլխավոր դերերից մեկում, որն արժանացել է «Օսկար» մրցանակի լավագույն սցենարի համար։ Դրան հաջորդել են դերերը «Կազանովայի մեծ գիշերը» (1954 թվական), «Թմբուկի մարտը» (1954 թվական), «Անառակ որդին» (1955 թվական), «Առանձին սեղանների շուրջ» (1958 թվական) և «Պարոն ծաղրաբան» (1961 թվական) ֆիլմերում։
Դերասանուհին նաև ակտիվ կարիերա է ունեցել հեռուստատեսությունում, որտեղ նա հայտնվել է «Մեծ հովիտ», «Բոնանզա», «Կրաֆտի հեռուստաթատրոն», «Ծուխ փողից», «Փերի Մեյսոն» և «Կին ոստիկան» հեռուստասերիալներում։ 1977 թվականին Դալտոնը և Բրաունը ամուսնալուծվել են, 1979 թվականից մինչ օրս ամուսնացած է ինժեներ Ռոդ Ֆ. Սիմենսի հետ, ում հետ ամուսնացած է մինչև այժմ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունվարի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:1934 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կուշչի (Բալուի գավառ)
Կուշչի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բալուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պոլդնևայա (գյուղ, Պոլևսկոյ քաղաքային օկրուգ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:18-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Պոլևսկոյ քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Իմունոգլոբուլինային թերապիա
Իմունոգլոբուլինային թերապիան, որը անվանվում է նաև մարդու նորմալ իմունոգլոբուլին, իրենից ներկայացնում է տարբեր հակամարմիններ (իմունոգլոբուլիններ), որոնք օգտագործվում են բազմաթիվ հիվանդությունների բուժման համար ։ Այդ հիվանդությունների թվում են՝ առաջնային իմունոդեֆիցիտը, իմուն թրոմբոցիտոպենիկ պուրպուրան, քրոնիկ բորբոքային դեմիելինացնող պոլինեյրոպաթիան, Կավասակի հիվանդություն, ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի և կարմրուկի որոշ դեպքեր, Գիյեն-Բարեյի համախտանիշը, ինչպես նաև որոշ ինֆեկցիոն (վարակային) հիվանդությունների դեպքում, երբ առավել սպեցիֆիկ իմունոգլոբուլիններ հասանելի չեն ։ Իմունոգլոբուլինները կարող են ընդունվել միջմկանային, ներերակային, կամ ենթամաշկային եղանակներով ։ Ազդեցությունը պահպանվում է մի քանի շաբաթ ։
Բնորոշ կողմնակի ազդեցությունների թվում են՝ ցավը ներարկման հատվածում, մկանային ցավը և ալերգիկ ռեակցիաները ։ Ավելի ծանր կողմնակի ազդեցություններից են՝ երիկամային խնդիրները, անաֆիլաքսիան, արյան թրոմբները և հեմոլիզը ։ Իմունոգլոբուլինները պետք է զգուշությամբ կիրառվեն իմունգլոբուլին A (IgA) -ի անբավարարություն ունեցող հիվանդների շրջանում ։ Օգտագործումը համեմատաբար անվտանգ է հղիության ընթացքում ։ Մարդկային իմունոգլոբուլինը անջատվում է մարդու արյան շիճուկից ։ Այն պարունակում է բազմաթիվ վիրուսների հանդեպ հակամարմիններ ։
Մարդու իմունոգլոբուլինային թերապիան առաջին անգամ կատարվել է 1930 -ականներին, իսկ ներերակային օգտագործման ձևը ԱՄՆ -ում բժշկական կիրառման համար թույլատրություն ստացել է 1981 -ին ։ Իմունոգլոբուլիններն ընդգրկված են Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) էսենցիալ դեղերի շարքում, առողջապահության համակարգում առկա ամենաապահով, ամենապահանջված և էֆեկտիվ դեղամիջոցներից են ։ Տարբեր իմունոգլոբուլինային պատրաստուկներ (ֆորմուլաներ) որոշ չափով տարբերվում են միմյանցից ։ Միացյալ թագավորության ազգային առողջապահական համակարգում իմունոգլոբուլինների գինը տատանվում է 11.2 -ից 1200 ֆունտի միջև, քանակից և տեսակից կախված ։ Ներկայումս առկա են սպեցիֆիկ իմունոգլոբուլինային ֆորմուլաներ հեպատիտ B -ի, կատաղության, փայտացման, ջրծաղիկի վիրուսի և ռեզուս դրական արյան ազդեցության դեմ ։
Օգտագործում բժշկության մեջ
Իմունոգլոբուլինային թերապիան օգտագործվում է բազմաթիվ հիվանդությունների դեպքում, որոնցից շատերը բնորոշվում են հակամարմինների սինթեզի խանգարմամբ՝ նրանց ընդհանուր քանակի իջեցումից մինչև լրիվ բացակայություն։ Հիվանդի մոտ կարող են բացակայել ինչպես բոլոր տեսակի, այնպես էլ կոնկրետ տեսակի հակամարմինների որոշ ենթատիպեր (օր.՝ IgG2, IgG3)։ Երբեմն հակամարմինների քանակը նորմալ է, սակայն խանգարված է նրանց գլխավոր հատկությունը՝ հակածին ճանաչելու ունակությունը, որը հանգեցնում է բազմաթիվ վարակների ծանրության կամ հաճախականության մեծացման։ Նմանատիպ իրավիճակներում իմունոգլոբուլինների ներմուծումը ապահովում է հիվանդին տվյալ վարակի հանդեպ պասիվ դիմակայությամբ (պասիվ իմունիտետով)։ Իմունոգլոբուլինային թերապիան օգտագործվում է նաև բազմաթիվ այլ ախտաբանական վիճակներում, օրինակ աուտոիմուն հիվանդություններից՝ դերմատոմիոզիտի, իմուն թրոմբոցիտոպենիայի և Կավասակի հիվանդության դեպքում, հիվանդության ախտանիշների թուլացման համար։ Իմունոգլոբուլինային թերապիան օգտագործվում է նաև որոշ երկրորդային իմունոդեֆիցիտների բուժման մեջ, օրինակների թվում է՝ ՄԻԱՎ-ը, նյարդաբանական հիվանդություններից՝ մուլտիֆոկալ շարժողական նեյրոպաթիան, ցրված սկլերոզը, միասթենիա գրավիսը, «ռիգիդ» մարդու համախտանիշը, ինչպես նաև որոշ սուր վարակների և օրգանների փոխպատվաստման բարդությունների կառավարման համար ։ Իմունոգլոբուլինները չափազանց էֆեկտիվ են նաև, որոշ սուր ինֆեկցիաների ժամանակ, օրինակ՝ մանկական ՄԻԱՎ-ի, ստանդարտ բուժման մեթոդ են նաև Գիյեն-Բարեյի համախտանիշի ժամանակGuillain–Barré syndrome. Իմումոգլոբուլինների հանդեպ պահանջարկի մեծացումը, զուգակցված նրանց արտադրման դժվարությունների հետ, ներկայումս հանգեցրել է՝ գլոբալ պահեստների փոքրացման, օգտագործման սահմանափակման և հնարավորինս ռացիոնալիզացման ։
Միացյալ Թագավորություն
Միացյալ Թագավորության Ազգային Առողջապահական Ծառայությունը խրախուսում է իմունոգլոբուլինների օգտագործումը բազմաթիվ իրավիճակներում ներառյալ առաջնային իմունոդեֆիցիտները, սակայն դեմ է հանդես գալիս նրանց օգտագործմանը սեպսիսի (եթե սպեցիֆիկ տոքսինը հայտնաբերված չէ), ցրված սկլերոզի, նորածնային սեպսիսի և մանկական ՄԻԱՎ-ի ժամանակ ։
ԱՄՆ
Ալերգիայի, ասթմայի և իմունոլոգիայի Ամերիկյան ակադեմիան խրախուսում է իմունոգլոբուլինների օգտագործումը առաջնային իմունոդեֆիցիտների ժամանակ, այն նաև չի արգելում նրանց կիրառումը բազմաթիվ այլ հիվանդությունների դեպքում, ներառյալ՝ նորածնային սեպսիսը (հաշվարկվել է մահացության ցուցանիշի 6 անգամյա իջեցում), ՄԻԱՎ- վարակակիրների շրջանում (ներառյալ մանկական ՄԻԱՎ-ը), երկրորդ շարքի բուժում ախտադաձվող-հարաճող ցրված սկլերոզի ժամանակ։ Սակայն ԱՄՆ-ում դեմ են հանդես գալիս իմունոգլոբուլինների օգտագործմանը այնպիսի իրավիճակներում, ինչպիսիք են՝ քրոնիկ հոգնածության համախտանիշը, ստրեպտոկոկային ինֆեկցիայի հետ ասոցացված մանկական աուտոիմուն նյարդահոգեկան խանգարումները (մինչև չապացուցվի նրանց արդյունավետությունը), ցիստիկ ֆիբրոզը և շատ այլ հիվանդություններ ։
Կանադա
Կանադայի արյան և արյան բաղադրիչների ազգային խորհրդատվական կոմիտեն և Կանադայի արյան ծառայությունները նույնպես ստեղծել են իմունոգլոբուլինային թերապիայի սեփական ուղեցույցները, որը նույնպես խրախուսում է իմունոգլոբուլինների օգտագործումը առաջնային իմունոդեֆիցիտների ժամանակ, ինչպես նահ ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ -ի որոշ բարդությունների ժամանակ։ Կանադացիները չեզոք են արտահայտվում իմունոգլոբուլինների օգտագործման վերաբերյալ՝ սեպսիսի, ցրված սկլերոզի և քրոնիկ հոգնածության համախտանշի ժամանակ ։
Ավստրալիա
Ավստրալիայի կարմիր խաչի արյան ծառայությունը, իմունոգոլոբուլինների օգտագործման իր ուղեցույցը ստեղծել է դեռևս 1997 -թվականին ։ Իմունոգլոբուլինները տրամադրվում են Արյան Ազգային Բանկի կողմից և դեպքերի մեծամասնության համար ունեն օգտագործման հստակ ցուցումներ։ Փոքրաթիվ դեպքերում, բացառության կարգով թույլատրվում է նաև իմունոգլոբուլինների իրավիճակային օգտագործումը ։
Եվրոմիություն
Եվրոմիությունում մարդու նորմալ իմունոգլոբուլինը օգտագործվում է այն մարդկանց շրջանում, որոնց արյունը չի պարունակում բավարար քանակով իմունոգլոբուլիններ ։ Օրինակների թվում են՝
Կողմնակի ազդեցություններ
Չնայած այն բանին, որ իմունոգլոբուլինային թերապիան օգտագործվում է բավականին երկար ժամանակով և համարվում է համեմատաբար անվտանգ, այն կարող է ունենալ բավական լուրջ տեղային և համակարգային կողմնակի ազդեցություններ։ Իմունոգլոբուլինների ենթամաշկային կիրառումը ի համեմատություն ներերակային ներմուծման ավելի անվտանգ է։ Երբ ենթամաշկային ներմուծման ուղղու մեջ օգտագործվում է հիալուրոնիդազա, կողմնակի ազդեցությունների ռիսկը մեծանում է, սակայն նույնիսկ այս դեպքում ընդհանուր առմամբ ռիսկն ավելի ցածր է քան ներերակային եղանակի դեպքում։ Այն հիվանդներին, որոնց մոտ իմունոգլոբուլինային բուժման ընթացքում այնուամենայնիվ առաջանում են կողմակի ազդեցություններ, ցուցված է ացետամինոֆենի (պարացետամոլ) կամ դիֆենիդրամինի ընդունում նախքան իմունոգլոբուլինի ներարկումը՝ կողմնակի ազդեցությունների հաճախականության նվազման նպատակով։ Ստերոիդներով նախադեղատոգորումը նույնպես ընտրության եղանակ է որոշ դեպքերում։
Տեղային կողմնակի ազդեցությունների թվում են՝ ներարկման վայրի կարմրությունը, քորը, ցանը ։ Համակարգային կողմակի ազդեցությունների թվում են՝ սրտի կծկումների հաճախականության մեծացումը, հիպեր կամ հիպոտենիզան, մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացումը, փորլուծությունը, սրտխառնոցը, որովայնի ցավը, փսխումը, հոդացավերը և մկանացավերը, գլխապտույտը, գլխացավը, հոգնածությունը, տենդը և ցավը ։
Ավելի վտանգավոր կողմնակի ազդեցություններից են՝ սրտամկանի ինֆարկտը, տախիկարդիան, հիպոնատրիեմիան (արյան մեջ նատրիումի քանակի իջեցում), հեմոլիզը, հեմոլիտիկ անեմիան, թրոմբոզը, հեպատիտը, անաֆիլաքսիան, ասեպտիկ մենինգիտը, սուր երիկամային անբավարարությունը, թոքային էմբոլիան, փոխներարկում ասոցացված թոքերի սուր վնասումը ։ Առկա է նաև ներարկման ժամանակ որևէ վիրուսային վարակի փոխանցումը մարդուն, չնայած իմունոգլոբուլինային պրեպարատների մանրակրկիտ պատրաստմանը ։ Որոշ իմունոգլոբուլինային պատրաստուկներ պարունակում են իզոհեմագլուտինիններ, որոնք ունակ են մեծ դոզաների դեպքում առաջացնել հեմոլիզ ։ Կողմնակի ազդեցությունների բնույթը հաշվի առնելով, իմունոգլոբուլինների դեղաչափը պետք է նվազեցվից հիվանդի կողմից տանելի վիճակի, կամ ավելի ծանր ազդեցությունների դեպքում իսպառ հանվի ։ Իմունոգլոբուլինային թերապիան նաև զրկում է մարդուն մոտակա մեկ տարվա ընթացքում թուլացված վիրուսային պատվաստանյութերով պատվաստվելու հնարավորությունից, կարող է առաջացնել արյան մեջ գլյուկոզի մակարդակի կեղծ բարձրացում , կամ կարող է խանգարել հիվանդի մոտ որոշ ինֆեկցիոն հիվանդությունների ճիշտ ախտորոշմանը՝ լաբորատոր ախտորոշման այն եղանակներով, որոնք օգտագործում են իմունոգլոբուլինները այս կամ այն հիվանդության հաստատման համար ։
1950թ - միջմկանային
Իմունոգլոբուլինային թերապիայի հայտնաբերումից և 1952 -ին մանկաբուժության մեջ նրա նկարագրումից հետո, իմունոգլոբուլինի շաբաթական միջմկանային ներարկումները օգտագործման միակ եղանակն էին, մինչ 1980 -ին ներկայացվեցին ներերակային ընդունման դեղաձևերը :1950 - ականներին, մինչ պատվաստման ի հայտ գալը, միջմկանային իմունոգլոբուլինները օգտագործվում էին պոլիոմիելիտի բռնկումների դեմ, միանվագ ներարկման եղանակով։ Միջմկանային ներարկման եղանակը սակայն ստանում էր դիմադրություն հիվանդների կողմից,անտանելի ցավի և ցածր արդյունավետության պատճառով։ Միջմկանային ներարկման իմունոգլոբուլինները հազիվ թե կարող էին բարձրացնել արյան մեջ նրանց պարունակությունը այնքան, որ ունենային կլինիկական արդյունավետություն ։
1990թ - ենթամաշկային
1980 -ականներից մինչ 1990-ի սկիզբը իմունոգլոբուլինների օգտագործումը մեկ անգամ ևս ապացուցեց, որ բազմաթիվ հիվանդների մոտ ներերակային օգտագործման եղանակը դեռևս մնում էր անտանելի՝ համակարգային բազում կողմնակի ազդեցությունների հետևանքով։ Այս պատճառով շատ բժիշկներ սկսեցին ենթամաշկային կիրառման եղանակին առավելություն տալ, իսկ Շվեդիայում այդպիսի շուրջ 3000 ներարկումներ կատարվեցին 25 հասուն անձանց մոտ (որոնցից շատերի մոտ միջմկանային և ներերակային իմունոգլոբուլինային թերապիան հանգեցրել էր բազմաթիվ կողմնակի ազդեցությունների) և ցույց տրվեց նրանց ինչպես ավելի լավ տանելիությունը, այնպես էլ ավելի հեշտ կիրառությունը նույնիսկ հիվանդանոցներից դուրս ։
1990 -ականների վերջին, Եվրոպայում բազմաթիվ կլինիկական փորձարկումներ անցկացվեցին իմունոգլոբուլինների ենթամաշկային կիրառման առավելությունների և թերությունների պարզաբանման համար, բայց և այնպես առաջին ենթամաշկային կիրառման իմունոգլոբուլինը՝ Vivaglobin -ը հաստատվեց միայն 2006-ին, իսկ արդեն 2011-ին այն կամովին հանվեց կիրառությունից ։ 2011 -ից մինչ այժմ բազմաթիվ ենթամաշկային կիրառման իմունոգլոբուլիններ են հաստատվել, չնայած որոշ հետազոտությունների համաձայն, ԾԿԻԴ -ով (ծանր կոմբինացված իմունոդեֆիցիտ) հիվանդերի մի որոշ խումբ այնուամենայնիվ ունենում է անտանելի կողմնակի էֆֆեկտներ ենթամաշկային ներարկումից հետո, ինչը չի դիտվում ներերակայինի դեպքում ։
Այսպիսով չնայած ներերակային կիրառումը իմունոգլոբուլինային թերապիայի նախնտրելի եղանակն էր բազում տարիներ, 2006 -ին Ամերիկայի սննդի և դեղերի վարչությունը (FDA) հաստատեց իմունոգլոբուլինային արտադրանքի առաջին տեսակը, որը նախատեսված էր միայն ենթամաշկային կիրառման համար ։
Ազդեցության մեխանիզմներ
Իմունգլոբուլինային թերապիայի ազդեցությունը վնասակար բորբոքման դեմ հավանաբար բազմագործոնային է։ Օրինակ, նկարագրվել է նրա FAS (բջջի ծրագրավորված մահվան հանգեցնող ամենատարածված ընկալիչներից է, կոչվում է նաև CD95) միջնորդավորված բջջի մահը ճնշելու ունակությունը ։
Ավելի տարածված տեսություն է իմունոգլոբուլինների իմունաճնշիչ ազդեցությունը IgG -ի Fc հատվածի գլիկոզիլացման միջոցով։ Անտիգեն ներկայացնող բջիջների ընկալիչների հետ կապման միջոցով իմունոգլոբուլինները կարող են մեծացնել ճնշող Fc ընկալիչների էքսպրեսիան այսպիսով կարճացնելով աուտո - ռեակտիվ հակամարմինների կյանքը  ։
Իմունոգլոբուլինային թերապիայի այսպիսի ազդեցությունը կախված է նրանց վրա առկա սիալացված գլիկանների ներկայությունից՝ CH2-84.4 դիրքում ։ Իմունոգլոբուլինների դեսիալացված ձևերը կորցնում են իրենց բուժական ազդեցությունը և հակաբորբոքային ազդեցություն ստանալու համար պարտադիր է ռեկոմբինանտ սիալացված IgG1 Fc-ի ներարկումը ։
Իմունոգլոբուլինների ազդեցության այլ մեխանիզմների և այլ հնարավոր թիրախների առկայությունը ուսումնասիրությունների փուլում է մինչ այժմ։ Որոշները հավատում են, որ ներարկված իմունոգլոբուլինները կարող են սկզբում ձևավորել իմուն կոմպլեքսներ հիվանդների մոտ, այնուհետ այս իմուն կոմպլեքսները նոր կարող են փոխազդել դենդրիտային բջիջների Fc ընկալիչների հետ «հրամայելով» նրանց ցուցաբերել հակաբորբոքային ազդեցություն և ճնշել աուտոիմունությունը։ Ենթադրվում է նաև, որ ներարկված իմունոգլոբուլինները կարող են ուղղակիորեն կապվել աուտոագրեսիվ հակամարմինների հետ հրահրելով նրանց հեռացումը օրգանիզմից։ Այսպես՝ իմունոգլոբուլինները կարող են ակտիվացնել կոմպլեմենտի համակարգը առաջ բերելով հակամարմինների ուժգնացած օգտագործում այդ թվում նաև աուտոագրեսիվների, ինչպես նաև նրանք կարող են հագեցնել մակրոֆագերի համապատասխան ընկալիչները ճնշելով նրանց վնասակար ազդեցությունները և կարգավորելով նրանց կողմից իրականացվող ֆագոցիտոզը։ Դեռ ավելին, պարզվել է որ իմունոգլոբուլինները կարող են կապվել աուտոագրեսիայի նախատրամադրված T -բջիջների, B -բջիջների և նույնիսկ մոնոցիտների բազմաթիվ ընկալիչների հետ և բերել նրանց «հանգստացման» ։
Վերջին հետազոտությունների համաձայն իմունոգլոբուլինների ավելացումը ակտիվացած T -բջիջներին թուլացրել է նրանց փոխազդեցությունը միկրոգլիայի հետ։ T-բջիջների այսպիսի իմունոգլոբուլինային «բուժումը» ցուցադրեց նրանց և միկրոգլիայի կուլտուրայում TNFα -ի(ուռուցքի նեկրոզի գործոն -ալֆա) և ինտերլեյկին 10-ի քանակի իջեցում։ Այսպիսի արդյունքների հայտնաբերումը օգնում է հասկանալ, թե ինչպիսին կարող է լինել իմունոգլոբուլինների ազդեցությունը կենտրոնական նյարդային համակարգը ներառող աուտոիմուն և աուտոբորբոքային հիվանդությունների ժամանակ ։
Բրենդային անվանումներ
Որպես կենսաբանական արտադրանքներ, տարբեր վաճառքային անվանումներով իմունոգլոբուլինները միշտ չէ որ կաորղ են փոխարինել միմյանց, բուժական պրակտիկայում մեկ պատրաստուկը մյուսով փոխարինելիս պետք է լինել զգոն ։ Ներերակային ներարկման իմունոգլոբուլինների վաճառքային անուններն են՝ Flebogamma, Gamunex, Privigen, Octagam և Gammagard, իսկ ենթամաշկային ձևերն են՝ Cutaquig, Cuvitru, HyQvia, Hizentra, Gamunex-C, և Gammaked.
Մատակարարման խնդիրներ
Միացյալ նահանգները այն երկրների շարքում է, որտեղ պլազմայի դոնորները վճարվում են, այսպիսով այն դարձնելով մարդկային պլազմայից ստացված բժշկական նյութերի՝ (ինչպես նաև իմունոգլոբուլինների) ամենամեծ մատակարարը աշխարհում, ներառյալ Եվրոպայի պահանջի 50%-ը ։ Ելնելով հարցի էթիկական և անվտանգության կանոններից, Եվրոպայի խորհուրդը առաջ էր քաշել պլազմայի դոնորներին չվճարելու քաղաքականությունը, սակայն արդյունքում պարզ դարձավ, որ պլազմայի դոնորության այսպիսի կամավորական մոդելը հանգեցնում է իմունոգլոբուլինների առաջարկի և պահանջարկի միջև հսկա անհամապատասխանության և այս երկրները ստիպված ներկրում են իմունոգլոբուլիններ այն երկրներից, որտեղ պլազմայի դոնորները վճարվում են ։
Ավստրալիայում արյան դոնորությունը կամավոր է, և որպեսզի բավարարվի տեղում առկա իմունոգլոբուլինների պահանջարկը բազմաթիվ ծրագրեր են առաջ քաշվել՝ բացվել են արյան պլազմայի դոնորների կենտրոններ, իսկ արյան դոնորները խրախուսվում են դառնալ միայն պլազմայի դոնորներ ։
Ծանոթագրություններ
__INDEX__
Կատեգորիա:Բժշկություն Կատեգորիա:Դեղագիտություն Կատեգորիա:Դեղագործություն Կատեգորիա:Բուժում
Իլիստանբետովո
Իլիստանբետովո (Илистанбетово, Илестанбәт), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Կրասնոկամսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 172 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կրասնոկամսկի շրջանի բնակավայրեր
Պինդ ընկույզ 2
Սուրբ Ծննդի նախօրեին ահաբեկիչների մի խումբ գրավում են օդանավակայանը և հազարավոր ճանապարհորդների դարձնում են իրենց պատանդները։ Ահաբեկիչները գործից հրաժարված հմուտ զինվորներ են, որոնց գլխավորում է չար ոգով լի կոմանդոսը։ Նրանց նպատակն է փրկել նարկաբարոնին։ Ահաբեկիչները նախօրոք ամեն մի պատահականություն հաշվի էին առել, բացի Ջոն Մաքլեյնի հետ հանդիպումից։ Ջոն Մաքլեյն այս անգամ ոչ միայն ստիպված է կռվել ահաբեկիչների հետ, այլև պայքարել օդանավակայանի ոչ կոնպենտենտ ոստիկանների հետ, հակաահաբեկրական կենտրոնի հիմար հրամանատարի և սարսափելի ձյունամրրիկի հետ։ Պատանդները հուսահատ են և վախեցած, իսկ Ջոն Մաքլեյնը կռվում է ժամանակի հետ, քանի որ նրա կինը ևս գտնվում է ինքնաթիռներից մեկում, որի վառելիքն ուր որ է կպրծնի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռեննի Հարլինի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Պինդ ընկույզ Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում Կատեգորիա:Ֆիլմեր ահաբեկչության մասին
Թամարա Տեր-Եղիազարյան
Թամարա Անդրեևնա Տեր-Եղիազարյան, խորհրդային էլեկտրիկ-ինժեներ, «Առափնյա տուն» թանգարանի հիմնադիր և առաջին տնօրեն (1989-1998) ։
Կենսագրություն
Աշխատել է Մոսէներգոյում և ավիացիոն գործարանում։ Այնուհետև ղեկավարել է ԽՍՀՄ ավիացիոն արդյունաբերության նախարարության գլխավոր վարչությունը, եղել գլխամասային գրասենյակը պատասխանատու երկրի ավիացիոն գործարանների էլեկտրամատակարարման համար։ Բնակվել է Առափնյա տանը ։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով ։ Այնուհետև ամուսնացել է Ալեքսանդր Սիդորովի (1906-1983) հետ, ում հետ ապրել է մոտ քառասուն տարի։
Պատերազմից հետո Տեր-Եգիազարյանը Նադեժդա Պեշկովայի հրավերով հասարակական հիմունքներով մասնակցել է Մոսկվայում Ա. Մ. Գորկու թանգարան-բնակարանի ստեղծման աշխատանքներին։ 1950-ականներին նա մի քանի տարի ապրել է Չինաստանում, որտեղ աշխատել է իր ամուսինը։ Թոշակի է անցել 1963 թվականին։ 1989 թվականին մի խումբ էնտուզիաստների հետ տեղծել է Առափնյա տուն թանգարանը և այն ղեկավարել մինչև 1998 թվականի կեսերը ։
Համահեղինակների հետ նա մի քանի գրքեր է գրել հայտնի տան բնակիչների մասին ։ Տեր-Եղիազարյանը դարձաել է տան գրական ժառանգության հյուրասենյակի ստեղծման նախաձեռնողը և հանդիպումներ ու ստեղծագործական երեկոներ է անցկացրել «Առափնյա տան» հայտնի բնակիչների հետ։
1998 թվականի փետրվարի 23-ին՝ իր 90-ամյակի օրը, նա շնորհակալություն է ստացել Մոսկվայի քաղաքապետ Յուրի Լուժկովից հասարակական գործունեության համար։ 2004 թվականին նրան շնորհվել է Մոսկվայի քաղաքային դումայի պատվոգիր։
1992 թվականին Ռուսաստանի մշակույթի նախարարության որոշմամբ հաստատությանը շնորհվել է «Ժողովրդական թանգարան» պատվավոր կոչում։ 1996 թվականին թանգարանը դրամաշնորհ է ստացել Սորոսի հիմնադրամից՝ թանգարանի նյութատեխնիկական հագեցվածությունը բարելավելու համար։ 1998 թվականի ամռանը նրա ստեղծած «Առափնյա տուն» թանգարանը ստացել է Մոսկվայի քաղաքային թանգարանի կարգավիճակ։
Մահ
Թամարա Տեր-Եղիազարյանը մահացել է 2005 թվականի մարտի 21-ին, Մոսկվայում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայերը Մոսկվայում Կատեգորիա:Թանգարանի տնօրեններ Կատեգորիա:Կունցևոյի գերեզմանատանը թաղվածներ
Անձինք Չիլիի մետաղադրամների վրա
Անձինք Չիլիի մետաղադրամների վրա
Չիլիի Հանրապետություն
(շարունակելի)
Սուրբ Հոգու եկեղեցի (Պոտելիչ)
Սուրբ Հոգու եկեղեցի (ուկր. ՝ Церква Святого Духа), ուղղափառ, փայտաշեն եկեղեցի է Պոտելիչ գյուղում ( Լվովյան շրջան, Ուկրաինա), որն կառուցվել է 1502 թվականին։ Այն համարվում է Լվովյան շրջանի ամենահին եկեղեցին։ Ճարտարապետության և մոնումենտալ մշակույթի հուշարձան է։ 2013 թվականի հունիսիի 21-ի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժսռանգության 37-րդ նստաշրջանին, որն անցկացվում էր Կամբոջայում, Սուրբ Աստվածամոր ծննդյան եկեղեցին, Կարպատյան շրջանի մյուս փայտաշեն եկեղեցիների հետ միասին , ներառվեց ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ի Համաշխարհային ժսռանգության ցուցակի մեջ ։
Պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է 1502 թվականին, Պոտելիչ գյուղի բրուտների կողմից՝ Բորիսի և Գլեբի եկեղեցու տեղում, որն այրել էին թաթարները։ Ըստ ավանդության Բոգդան Խմելնիցկին եղել է Սուրբ Հոգու եկեղեցում ժամերգության, երբ սպասում էր հետախուզությունից բանբեր Բունյակի վերադարձին ։
Եկեղեցին եռահատված է (եռամաս), չափսերը հասնում են 18,3 × 7,0 մետրի։ XVII դարում եկեղեցում տեղադրված է եղել նոր երկհարկանի (երկդստիկոն ) պատկերակալը։ Եկեղեցու որմնանկարները 1620-ից 1640 թվականներին են կատարվել։ «Դեիսուս» սրբապատկերը  նկարվել է հայտնի սրբապատկերագրիչ  Իվան Ռուտկովիչի կողմից1683թվականին։ 1718 թվականին կատարվել է եկեղեցու վերականգնման  աշխատանքներ՝  վարպետ Կազիմիր Դոմինիկովիչ  գլխավորությամբ։ 1736 և 1753 թվականներին հենց ինքն էլ անցկացրել է աշխատանքներ, որոնց արդյունքում էլ փոփոխվել են եկեղեցու զոհարանի վրայի  հիմնակմախքը և վերածածկը, վերանորոգվել է սանղամուտքը, ինչպես նաև արևմտյան և հարավային դռները։
Եկեղեցու վերակնգնման աշխատանքները շարունակվել են նաև 1831,1903 և 1923 թվականներին, որոնց ընթացքում էլ եկեղեցու կտուրի բոլոր կավարածածկ հատվածները և պատերի կավարածածկ երեսվածքները փոխարինվել են թիթեղներով:1970-ից 1972 թվականների վերականգնման աշխատանքների ընթացքում վերականգնվել է եկեղեցու և որմնագրերի նախնական տեսքը։
Եկեղեցու հարևանությամբ է գտնվում խորանարդաձև, երկհարկանի 20 մետր բարձրություն ունեցող զանգակատուն-աշտարակը՝ 4,4 × 4,4 մ չափսերով, որը կառուցվել է եկեղեցու հետ միաժամանակ։ Զանգակատունը վերականգնել է Կազիմիր Դոմինիկովիչը 1736 թվականին, որի վերջին վերականգնումը եղել է 1970 թվական ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ուզբեկստանում Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Էնառի
Էնառի (Änari), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Տյուռի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 81 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Տյուռի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Պոլդնևո (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)
Պոլդնևո (Полднево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի բնակավայրեր
Ես մնում եմ
«Ես մնում եմ» («Я остаю́сь»), 2007 թվականի ռուսական գեղարվեստական ֆիլմ, Կարեն Հովհաննիսյանի առաջին ռեժիսորական աշխատանքն ու ռուս դերասան Անդրեյ Կրասկոյի վերջին դերը կինոյում։
Ֆիլմի սկզբնական վերնագրերն են՝ «Բժիշկ Տիրսայի երկրորդ կյանքը» («Вторая жизнь доктора Тырсы») և «Կոմա»։
Սյուժե
Բժիշկ Տիրսան մարդկանց բուժում է բժշկական սովորական մեթոդներով և վրդովվում է, երբ նրա մոտ խոսում են անդրաշխարհային կյանքի և հանգուցյալների հետ հաղորդակցման մասին։ Միակ երևույթը, որ կարող է հուզել նրան, իր միակ դստեր ճակատագիրն է, որն անպատասխան սիրահարված է իր պետին։ Հենց նրա պատճառով էլ բժիշկը հայտնվում է ողբերգության մեջ․ բոուլինգի գնդակի հարվածից հետո նա ընկնում է կոմայի մեջ՝ գտնվելով կյանքի ու մահվան միջև։ Այդ պահից աշխարհի վերաբերյալ նրա հայացքներն էապես փոխվում են։ Այն աշխարհում հանդիպելով նույնպես կոմայի մեջ գտնվող մարդկանց՝ նա դառնում է ավելի մարդկային, իմաստուն ու համբերատար։ Դա նրան օգնում է վերադառնալ կյանքի, պաշտպանել դստերը ցինիկ սիրահետողի ոտնձգություններից և օգնել նրան գտնել իսկական սեր։
Նկարահանումներ
Ֆիլմը նկարահանվել է 2006 թվականի մայիսին Կոպանիշչենսկի կավճային քարհանքում՝ Օստրոգոժսկի մոտ (Վորոնեժի մարզ) ։
Մրցանակներ և անվանակարգեր
Ցանկը ներկայացվում է ըստ IMDb կայքի.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կենտրոնական ֆրանսիական զանգված
Կենտրոնական ֆրանսիական զանգված (Massif central), միջին բարձրության լեռնազանգված Ֆրանսիայի հարավային և կենտրոնական մասում։ Տարածությամբ ու բարձրությամբ (մինչև 1886 մ, Պյուի դե Սանսի լեռ) խոշորագույնն Է Արևմտյան Եվրոպայում։ Ռելիեֆում գերակշռում են սարահարթերը։
Հիմնականում կազմված Է բյուրեղային ապարներից։ Կան քարածխի, հազվագյուտ և գունավոր մետաղների հանքավայրեր, հանքային աղբյուրներ։ Լանջերն անտառապատ են, գագաթներին ալպյան մարգագետիններ ու թփուտներ են։
Իլկաշևո
Իլկաշևո (Илькашево, Илкәш), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 266 մարդ։
Դոմինիկ Ֆայք
Դոմինիկ Դևիդ Ֆայք (Dominic David Fike, ), ամերիկացի երգիչ, ռեփեր և երգահան։ Նա պայմանագիր է ստորագրել Columbia Records և Se Lavi Productions լեյբլների հետ ։
Վաղ տարիներ
Դոմինիկ Դևիդ Ֆայքը ծնվել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Ֆլորիդա նահանգի Նեյփլս քաղաքում։ 10 տարեկանում նա կիթառ է ձեռք բերել և սովորել է նվագել։ Ֆայքը մեծացել է կրտսեր եղբոր՝ Ալեքսի, քրոջ՝ Էփլի, ավագ եղբոր՝ Շոնի հետ և Ֆիլիպինյան և աֆրոամերիկյան արմատներ ունի ։
2017-2018․ «Don't Forget About Me, Demos»
Ֆայքն առաջին անգամ ճանաչում է ստացել իր պրոդյուսեր Հանթեր Փֆայֆերի (որը հայտնի է որպես 54) հետ բիթեր պատրաստելու շնորհիվ, որի հետ համագործակցության արդյունքում մի քանի հայտնի ստեղծագործություններ են թողարկվել, այդ թվում՝ «WeControlTheWeather» երգը, որը հրապարակվել է 54-ի SoundCloud-յան կայքէջում։ 2017 թվականի դեկտեմբերին նա թողարկել է «Don't Forget About Me, Demos» մինի ալբոմը, որը ձայնագրել է 21 տարեկանում, երբ նա տնային կալանքի տակ էր գտնվում ոստիկանին ծեծելու համար ։ Մինի ալբոմը գրավել է մի քանի ձայնագրման լեյբլների ուշադրությունը և սակարկությունների պատերազմ է առաջացրել, և նա Columbia Records-ի հետ 4 միլիոն դոլարի պայմանագիր է կնքել։ Ավելի ուշ նա բանտ է ընկել տնային կալանքը խախտելու համար և 2018 թվականին ավելի մեծ ուշադրություն է գրավել «3 Nights» երգի համար, որն ընդգրկվել է Ավստրալիայի, Իռլանդիայի Հանրապետության և Միացյալ Թագավորության չարթերի լավագույն տասնյակում ։
2019-այժմ․ «What Could Possibly Go Wrong»
2019 թվականի հունվարին Ֆայքը հայտնել է, որ աշխատում է նոր ալբոմի վրա ։ 2019 թվականի ապրիլի 4-ին Brockhampton-ը տեսանյութ է տեղադրել իր յություբյան ալիքում, որը կոչվել է «This is Dominic Fike», ներառելով իրեն և և «3 Nights» երգը։ 2019 թվականի ապրիլի դրությամբ հրապարակվել են մի քանի համագործակցություններ Brockhampton խմբի անդամ Քևին Աբսթրաքտի հետ, որոնք հավաքել են ավելի քան 4 միիոլն դիտում ։
2019 թվականի հունիսի 7-ին նա երկու սինգլ է թողարկել՝ «Açaí Bowl» և «Rollerblades» ։ 2019 թվականի հուլիսի 4-ին դրանց հաջորդել է մեկ այլ՝ «Phone Numbers» սինգլը, որն արտադրվել է Քենի Բիթսի կողմից։ Այս երգի համար երաժշտական տեսահոլովակը լույս է տեսել 2019 թվականի հոկտեմբերի 15-ին ։ 2019 թվականի հուլիսի 9-ին Ֆայքը հայտարարել է, որ ավելի ուշ այդ տարի մեկնելու է «Rain or Shine» անվամբ շրջագայության։ Շրջագայության հյուսիսամերիկյան մասը մեկնարկել է օգոստոսի 31-ին Ֆիլադելֆիայում և ավարտվել է հոկտեմբերի 3-ին Լոս Անջելեսում ։ 2019 թվականի սեպտեմբերին նա հայտարարել է, որ Մարկ Ջեյկոբսի հետ համատեղ համագործակցություն է անելու հագուստի ոլորտում ։ Այդ ամսվա 15-րդ օրին նա հանդես է եկել Rain or Shine շրջագայության համերգներից մեկում չթողարկված՝ «Chicken Tenders» երգով ։
Ֆայքը մասնակցել է Հոլզիի երրորդ՝ «Manic» ստուդիական ալբոմի «Dominic's Interlude» երգի ձայնագրմանը, որը թողարկել է 2020 թվականի հունվարի 17-ին ։
2020 թվականի հունիսի 26-ին թողարկվել է իր դեռևս անանուն դեբյուտային ալբոմի առաջին՝ «Chicken Tenders» սինգլը ։ Հուլիսի 9-ին նա թողարկել է «Politics & Violence» սինգլը և հայտարարել է, որ իր դեբյուտային՝ «What Could Possibly Go Wrong» ալբոմը թողարկվելու է հուլիսի 31-ին ։
2020 թվականի օգոստոսի 7-ին Ֆայքը դարձել է «Նյու Յորք Թայմսը ներկայացնում է» հեռուստաշոուի երկրորդ սերիայի մասնակիցը։ 2020 թվականի սեպտեմբերին Ֆայքը դարձել է Fortnite խաղի համերգային շարքերի հեդլայները ։
Ամերիկացի երգչուհի Բիլլի Այլիշն ընդգրկել է Ֆայքի «Chicken Tenders» երգը 2020 թվականի իր սիրելի երգերի ցանկում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի ռեփերներ
Աստերոիդների ցանկ (181501-181600)
Աստերոիդների ցանկ (181401-181500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (181601-181700)
|}
Եկատերինա Բահաթուր
Եկատերինա Բահաթուր (Եկատերինա Բեգլարի Բահաթրյան, ), հայ դրամատուրգ։
Կենսագրություն
Եկատերինա Բահաթուրը ծնվել է Արցախի Խանքենդ գյուղում (այժմ՝ Ստեփանակերտ)։ Սովորել է Շուշիի ռուսական, այնուհետև՝ Մարիամյան դպրոցներում։ 1900 թվականին տեղափոխվել է Բաքու։
1905 թվականին «Մուրճ» ամսագրում լույս է տեսել Բահաթուրի «Մռայլ օրեր» առաջին ակնարկը։ Բահաթուրի դրամատիկական լավագույն գործերից են «Կամքի եղերգը», «Արա և Շամիրամ»-ը (1915)։
Հարավային Կովկասում խորհրդային իշխանության հաղթանակից հետո գրել է պատմա-հեղափոխական թեմայով «Արտավազդ» (հրատարակվել է 1923 թվականին) հերոսական դրաման, որը բեմադրվել է Ալեքսանդրապոլում, Բաքվում, Թիֆլիսում և այլուր։ «Դիվան» դրամայում արտացոլված է հայ բանվորների ու գյուղացիների պայքարը նորաստեղծ պետության ամրապնդման համար (բեմադրվել է 1930 թվականին, Թիֆլիսում)։ Հեղինակել է նաև «Թոնդրակեցիներ» դրաման, որտեղ նկարագրել է հայ ազգի պայքարը օտար զավթիչների դեմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ
Խոդար
Խոդար (Jódar), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Խաեն պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սեռա Մախինա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 149 կմ2։ Բնակչությունը՝ 12117 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 57 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խաեն պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Հազար գոմ
Հազար գոմ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բալուի գավառակում։
Կենտրոնական Տավրոս
Կենտրոնական Տավրոս, լեռնազանգվածների համալիր Թուրքիայում, Անատոլիա ծոցից հյուսիս-արեելք՝ մինչև Պյուրամոս (Ջեյհան) գետի ակունքները։
Հազար գոմ
Պատմություն
Եղել է հայաբնակ գյուղ։ Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Բնակչություն
XIX դարի վերջին ուներ 20 տուն բնակիչ։ 1915 թվականին ուներ 25 տուն հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և խաշնարածությամբ։
Կենտրոնական Տավրոս
Աշխարհագրություն
Կիլիկյան Տավրոսը զուգահեռ շղթաների և աստիճանակերպ սեղանաձև զանգվածների համալիր է՝ մասնատված Մեդիսիզ, Տարսոս (Թարսուս), Չակիտ, Սարոս (Սեյհան), Պյուրամոս, Դյոքսու գետերի անտեցեդենտ միջանցիկ կիրճերով։ Տավրոսի լեռները դժվարամատչելի են, լեռնանցքներից նշանավոր է Կիլիկիայի դարպասները (Դրունք Կիլիկիո) կամ Գուկլակի կապանը (թուրք.՝ Կյուլեք-Բողազ), որի տակով է անցնում Բաղդադի երկաթուղու թունելը։ Բարձր գագաթներն են Կալդիդաղը (3734 մ), Մեդեդսիզը (3585 մ)։
Հազար գոմ
Պատմամշակութային կառույցներ
Հազար գոմն ուներ 1216 թվականին կառուցված հայկական եկեղեցի ։
Կենտրոնական Տավրոս
Աշխարհագրություն
Հարավ-արևելքում Կենտրոնական Տավրոսը ընդհատվում է Ադանայի իջվածքով, որի շարունակությունն են կազմում Մերսինի և Ալեքսանդրետի (Իսկենդերուն) ծոցերը։ Օգտակար հանածոներից կան բազմամետաղներ երկաթի, պղնձի երևակումներ, շինանյութեր։