cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սմոլնի մենաստան
Ազնվական օրիորդների Սմոլնիի ինստիտուտ
1764 թվականին Եկատերինա II վանքին կից հիմնադրել է ազնվական օրիորդների ինստիտուտ (ինստիտուտի բացումը տեղի է ունեցել 1764 թվականի հունիսի 28-ին), պլանավորված էր, որ երիտասարդ աղջիկների կրթությամ պետք է զբաղվեն միանձնուհիները, որոնք այստեղ էին գալիս տարբեր վանքերից։ Սակայն միանձնուհիները անկարող էին զբաղվել կրթական գործունեությամբ, որի արդյունքում Եկատերինա II ի վերջո խոստովանեց, որ վանքը չի կարող ապագա ունենալ ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կրոնական կառույցներ ըստ քաղաքի Կատեգորիա:Կրոնական կառույցներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կրոնական կառույցներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի տաճարներ
Ռիսովայա Պադ
Ռիսովայա Պադ (Рисовая Падь), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Խասանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 34 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1885 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Խասանսկի շրջանի բնակավայրեր
Ելենա Գնեսինայի հուշարձան (Մոսկվա)
Պատմություն
Ելենա Ֆաբիանովնա Գնեսինայի հուշարձանը բացվել է 2004 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ։ Նրա հեղինակներն են քանդակագործներ Ալեքսանդր Նիկալաևիչ Բուրգանովը և նրա որդին` Իգոր Ալեքսանդրովիչ Բուրգանովը, իսկ ճարտարապետը` Եվգենի Ռոզանովը ։ Նրանք ստեղծել են քանդակագործական հորինվածք դաշնամուր նվագող երիտասարդ Ելենա Գնեսինայի տեսքով։ Ընդ որում` դաշնամուրի կափարիչի փոխարեն թռչունների թևեր են ։ Քանդակը պատրաստված է բրոնզից, ունի 3,5 մետր բարձրություն և տեղադրված է սև մարմարից պատրաստված պատվանդանին, որի վրա գրված է.
Հուշարձանի բացումը հարմարեցվել է Ելենա Գնեսինայի 130-ամյակին և ինստիտուտի (այժմ ՝ ակադեմիա) հիմնադրման 60-ամյակին ։
Ելենա Գնեսինան Մոսկվայի Գնեսինների անվան ռուսական երաժշտական ակադեմիայի և Երաժշտական-մանկավարժական համալսարանի հիմնադիրներից է և տնօրենը։ Նրա աշակերտներից են եղել Արամ Խաչատրյանը և Առնո Բաբաջանյանը ։
(5374) Հոկուտոսեյ
(5374) Հոկուտոսեյ (Hokutosei), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հունվարի 4-ին Մասայուկի Յանայի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Ելենա Գնեսինայի հուշարձան (Մոսկվա)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:2004 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Բորիս Հայրապետյան
Բորիս Ալեքսանդրի Հայրապետյան, հայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ։
(5374) Հոկուտոսեյ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,173709 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8682 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4792 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2065,14 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174323 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,28° անկյուն։
Բորիս Հայրապետյան
Կենսագրություն
1981 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը, 1989 թվականին՝ Մոսկվայի Կինեմատոգրաֆիայի համամիութենական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետը։ 1981-1982 թվականներին դասախոսել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։ 1982-1985 թվականներին եղել է «Հայֆիլմ» ստուդիայի ռեժիսորի ասիստենտ, ապա՝ ռեժիսոր։ 1993 թվականին հիմնել է «Էյ-Բի-Էյ» կինոընկերությունը։ 1992-2002 թվականներին եղել է Ռուսաստանի Կինեմատոգրաֆիստների միության քարտուղարը։ 1993 թվականից «Սուրբ Աննա» ռուսական ամենամյա ուսանողական և դեբյուտային ֆիլմերի մրցույթի նախագահն է։ 2003 թվականին Մոսկվայի Մեծ թատրոնում բեմադրել է Բելլինիի «Նորմա» օպերան ։ ՌԴ կինեմատոգրաֆիստների և ռեժիսորների միությունների անդամ է ։
(5374) Հոկուտոսեյ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մասայուկի Յանայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դժնիկ իմերեթական
Կենսաբանական նկարագիր
Տերևները խոշոր են, հերթադիր կամ հակադիր, ամբողջական։ Ծաղիկները դեղնականաչավուն են, մանր, մեկական՝ խմբերում կամ ողկույզներով։ Պտուղը հյութալի կորիզապտուղ է։
Բազմացում
Բազմանում են սերմերով և կտրոններով, նաև անդալիսով և թփի բաժանումով։
Նշանակություն և օգտագործում
Գնահատվում են որպես ներկատու բույսեր։ Ներկանյութերը պարունակում են կեղևում, տերևներում և պտուղներում։ Գնահատվում են նաև որպես դեղաբույսեր՝ մի շարք հիվանդություններ բուժելու լավագույն միջոց։ Ի տարբերություն Հայաստանում աճող աբորիգեն տեսակների, համեմատաբար մեզոֆիլ է, բարձր գեղազարդ և պիտանի կանաչապատման մեջ լայնորեն օգտագործելու համար։
Գրականություն
Կատեգորիա:Դժնիկազգիներ Կատեգորիա:Թփեր Կատեգորիա:Մեղրատու բույսեր
Լյագա Վոժ (այլ կիրառումներ)
Լյագա Վոժ, կարող է վերաբերել՝
Կաշան
Կաշան (Կաշ, Աբիգարմակ ) գետ Թուրքմենստանի Մարիայի նահանգում և Աֆղանստանում։ Մուրղաբի ձախ վտակը, Կուշկա գետից հետո երկրորդ խոշորագույն գետը ։ Երկարությունը 252 կմ է, ավազանի տարածքը` մոտ 7000 քառ․ կմ ։
Ջրագրություն
Կաշան գետը սկիզբ է առնում Աֆղանստանի հյուսիս արևմտյան մասից, Հերաթ քաղաքի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Սաֆեդխոհ լեռնաշղթայի Պարոպամիզա լեռան հյուսիսային լանջերից։ Այն հոսում է լեռնային տեղանքով, նրան են միանում բազմաթիվ փոքր վտակներ, որոնցից մի քանիսը ունեն աղի ջրեր։ Գետը հոսում է հիմնականում հյուսիսային ուղղությամբ և թափվում Մուրղաբի մեջ, որը Թուրքմենստանի Մարիա նահանգի մոտ է ։ Գետի երկարությունը 252 կմ է, ավազանի տարածքը` մոտ 7000 քառ․ կմ։ Գետի սնուցումը խառն է, բայց հիմնականում սնվում է ձյունով։ Հորդացման շրջանը գարնանն է, մեծապես` մարտին։ Ջրի սպառումը միջին հաշվարկներով կազմում է 1.4 մ³/վրկ, գետաբերանից 4 կմ հեռավորության վրա։ Հունիսից հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում գետը սովորաբար չորանում է ։ Կաշանի ջրերի համար կա փորված ստերգետնյա ճանապարհ, սակայն վերջինս ջրով լցվում է միայն գարնանը, երբ գետը հասնում է 8.5-10 մ լայնության և մոտ 2 մ խորության, իսկ ջրի հոսքի արագությունը կազմում է մինչև 8 մ/վ։ Տարեվերջին գետը ցամաքում է. ջուր կարելի է տեսնել միայն հատուկենտ վայրերում կամ լեռներում ։
Տնտեսական օգտագործում
Կաշանի ջրերը լայնորեն կիրառվում են դաշտերի ոռոգման համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքմենստանի գետեր Կատեգորիա:Աֆղանստանի գետեր Կատեգորիա:Գետեր այբբենական կարգով
Ծխագույն ընձառյուծ
Ծխագույն ընձառյուծ, (լատ․ Neofelis nebulosa), մալայական անվանումը՝ «խարիմաու-դահան», կատվազգիների ընտանիքի ներկայացուցիչ , բնակվում է Հարավ-արևելյան Ասիայում։ Նախկինում հիշեցնում է հովազ և համարվում է բավականին հնագույն տեսակ։
Դասակարգումը
Առանձնացվում են երեք ենթատեսակներ.
Մինչև 2006 թվականը Կալիմանտանի ծխագույն ընձառյուծը ևս համարվում էր Neofelis nebulosa diardi անվամբ ծխագույն ընձառյուծի ենթատեսակ, սակայն ԴՆԹ հետազոտության արդյունքում առանձնացվեց Neofelis diardi անվամբ ընձառյուծի տեսակ։
Բնութագրումը
Ծխագույն ընձառյուծի իրանի երկարությունը 61-100 սանտիմետր է, պոչինը՝ 75-92 սանտիմետր։ Արուի մարմնի զանգվածը 16-21 կիլոգրամ է, էգինը՝ 11-15 կիլոգրամ։ Վզակոթի բարձրությունը 50-55 սանտիմետր է։ Նրա մարմնի ծավալը մոտավորապես համապատասխանում է սովորական լուսանի մարմնի ծավալին։ Ծխագույն ընձառյուծի մորթու նախշերը ընդհանրություն ունեն մարմարե կատվի մորթու նախշերի հետ. դեղին երանգի վրա կան ցրված, խոշոր, անհավասար սև բծեր։ Պարանոցի և մեջքի վրա մուգ շականակագույն կամ սև երկնավուն բծեր կան։ Պոչը ծանր է, փափուկ, ներկված է իրար չմիացած սև օղակաձև բծերով։ Այդ բծերից յուրաքանչյուրը մոտենալով մարմնի մեջտեղի հատվածին` դառնում է ավելի լուսավոր։ Ծխագույն ընձառյուծի գանգը երկարաձգված է, ինչի շնորհիվ էլ առանձնանում է մյուս ժամանակակից կատուներից։ Ծխագույն ընձառյուծի ժանիքները մարմնի չափերի համեմատ ամենամեծն են բոլոր տեսակի կատվազգիների մեջ և կարող են հասնել 3,5 սանտիմետրի։ Թաթերը համեմատաբար կարճ են և  լայն քայլեր են անում։ Աչքերը դեղին են։ Պոչը որքան մոտենում է ծայրին, այնքան մգանում է։
Տարածումը
Ծխագույն ընձառյուծը հանդիպում ենք Ասիայի հարավ-արևելքում՝ Հարավային Չինաստանից մինչև Մալակկա, և արևելյան Հիմալայներից մինչև Վիետնամ։ (Նման տեսակը, որը հանդիպում է Թայվանում, 2013 թվականին համարվում էր վերացած, սակայն 2019 թվականին հայտնվեց տեղեկություն, որ կենդանուն երկու անգամ տեսել են կղզու հարավ-արևելքում)։ Նրա կենսատոպերը համարվում են արևադարձային և մերձարևադարձային անտառները, որոնք տեղակայված են մինչև 2000 մետր բարձրության վրա։
Ըստ գիտնականների հաշվարկների, 2008 թվականին ծխագույն հասուն ընձառյուծների թիվը 10000-ից ավելի չէր ։
Վարքը
Ծխագույն ընձառյուծներն ապրում են միայնակ և սովորաբար տեղաշարժվում են խմբերով։ Երկար պոչն օգնում է նրանց պահել հավասարակշռությունը շարժման համար ոչ բարենպաստ վայրերում։ Կատվազգիների ընտանիքի տեսակների մեջ ծխագույն ընձառյուծները բոլորից լավ են կարողանում մագլցել ծառերի վրա, միայն ծխագույն ընձառյուծներն ու մարմարե կատուներն են կարողանում գլիխիվայր իջնել մինչև ծառի բունը ։ Նրանք նաև կարողանում են լավ լողալ։ Նրանց որս են դառնում եղջերուները, վարազները, կապիկները, թռչունները, այծերը, սողունները։ Իրենց զոհին սպասում են ճյուղերի վրա և անսպասելիորեն վերևից ցատկում են նրանց վրա։
Ծխագույն ընձառյուծների բազմացման մասին բնության մեջ ոչինչ հայտնի չէ, բայց վանդակում պահման պայմաններում բազմացումը տեղի է ունենում մարտ-օգոստոս ամիսներին։ Հղիությունը տևում է 86-95 օր։ Ձագերը ծնվում են  ծառի փչակում, այդ տարածքում տեղավորվում են 1-5 ձագեր, ամեն մեկն ունի 150-280 գրամ մարմնի զանգված։ Աչքերը բացվում են 10-12 օր հետո։ Ծնվելիս կատուների մարմինը պատված է դեղնամոխրագույն մորթիով, իսկ առաջին 6 ամիսների ընթացքում հայտնվում են բծեր։ Ձագերը չափազանց ակտիվ են ծնվելուց հետո առաջի 5 ամիսների ընթացքում։ 10 ու կես շաբաթ հետո նրանք արդեն մեծ չափերի որս են ուտում, 5 ամսվա ընթացքում ստանում են մայրական կաթ։ 9 ամիս հետո արդեն  մորից անկախանում են և սկսում են վարել ինքնուրույն կյանք։
Այլ
Բացի ծխագույն ընձառյուծ անվանումից հանդիպում է պուտավոր ընձառյուծ սխալ անվանումը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կատվանմաններ Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:Մեծ կատուներ Կատեգորիա:Ասիայի կաթնասուններ Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Հաշտություն (բանաստեղծություն)
Պատմություն
ԳԱԹ Թֆ № 9 (լրացուցիչ) պահվում է առաջին տարբերակը, որն ավելի ընդարձակ է, թվագրված է «92/93՝ 5 և 6 տները»։
ԳԱԹ Թֆ № 11 պահվում է ևս մեկ ինքնագիր, որը 20 տող է, խնամքով արտագրած և կետադրոությունը ճշտած, թվագրված է «93 մարտի 30»։ Երևում է, որ բանաստեղծը հրատարակության է պատրաստվել, որի օրինակը, սակայն, ինչ-ինչ պատճառներով տպագրության չի հանձնել։
Առաջին անգամ, Ա ինքնագրից, տպագրվել է ԳԵ, էջ 114, այնուհետև՝ ԵԺ I, 449-450։ Երկու հրատարակություններում էլ կան խմբագրական միջամտություններ։
Տպագրվում է Բ ինքնագրից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Փեբե (Իդևսի հարսնացու)
Փեբե, Լևկիպպեի դուստրը, Իդևսի հարսնացուն, որին փախցրեցին Դիոսկուրոսները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տիտաններ և տիտանուհիներ
Կալանա (գյուղ, Կիռգեսաառե շրջան)
Կալանա (Kalana), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Կիռգեսաառե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։
Կրկես (նկար)
«Կրկես», Ժորժ Պիեռ Սյորայի կտավը՝ նկարված նեոիմպրեսիոնիստական ոճով։ Նկարչի վերջին աշխատանքն է, որը մնացել է անավարտ նրա մահվան պահին՝ 1891 թվականի մարտին ։ Մինչև հիմա պահվում է Փարիզում՝ Օրսեի թանգարանում։
Նկարագրություն
Նկարը Սյորայի երրորդ մեծ աշխատանքն է տպավորիչ ներկայացումների թեմայով՝ «Շքերթ» (1887-1888) և «Կանկան» (1889-1890) աշխատանքներից հետո։ Նկարում պատկերված է կրկեսային դերասանուհին, որը կանգնած թռչկոտում էր ձիու վրա՝ Փարիզյան Ֆերնանդո կրկեսում, որը 1890 թվականին վերանվանվել է Մեդրանո՝ հռչակավոր ծաղրածուի պատվին ։ Կրկեսը, որը գտնվում է Մուչենիկ փողոցի անկյունում (Rue des Martyrs) և Ռոշեշուարի բուլվարում, Սյորայի արվեստանոցից ոչ հեռու, մեծ համբավ էր ստացել փարիզցիների կողմից և դրոշմվել էր այնպիսի նկարիչների նկարներում, ինչպիսիք են Ռենուարը («Ակրոբատ Ֆերնանդո կրկեսում»), Դեգան («Միսս Լալան Ֆերնանդո կրկեսում») և Տուլուզ-Լոտրեկը («Ձիավարուհին Ֆերնանդո կրկեսում»)։
Ինչպես անցած բոլոր աշխատանքերում, Սյորան կտավում համադրում էր գեղարվեստական ստեղագործությունը և գիտական մոտեցումը ։ Մինչ այն նկարելը, նա մի քանի նախապատրաստական ​​էսքիզներ է արել, կենտրոնանալով դինամիկ գծերի զարգացման և գույնի սահմանափակ օգտագործման վրա։ Աշխատանքի ընթացքում Սյորան առաջնորդվել է հայտնի խմբագիր և գրադարանավար Շարլ Անրիի տեսություններով, գծերի և գույների զգացմունքային և խորհրդանշական նշանակությունով, ինչպես նաև քիմիկոս Միշել Էժեն Շևրոի աշխատանքով և ֆիզիկոս Օգդեն Ռուդի հավելյալ գույներով։ Աշխատանքի ընթացքին արձագանքում են ճապոնացի փորագրողները և գծագրության աշխատող Շերե Ժյուլը, որը բացահայտեց Սյորայի ազդեցությունը։
Նկարը կատարվել է պուանտալիզմական ոճով, որը թույլ է տալիս նկարչին հասնել օպտիկական պատրանքի և բազմերանգ ներկերի խարնուրդների քսելու հաշվին ընկալել գույները։ Աշխատանքում գերակշռում է սպիտակ և երեք հիմնական գույներ, մեծ մասամբ կարմիր և դեղին՝ կապույտի երանգներով։ Կտավի եզրերի երկայնքով պատկերված է պինդ ծավալուն մուգ կապույտ շրջանակ։
Նկարի կոմպոզիցիան բաժանված է երկու մասի․ ներքևի աջ կաղմում պատկերված են կրկեսային դերասանները, այն պատկերված է կորերի և ալիքաձև գծերի գերակշռությամբ, որոնք ստեղծում են շարժման զգացողություն, վերևի ձախակողմյան հատվածում ուղիղ շարքով պատկերված է հանդիսատեսը, բաժանված սոցիալական կարգերի, առաջին շարքում էլեգանտ հագնված բարձր հասարակությունից (գլխարկով տղամարդը՝ Շառլ Անգրանը Սյորայի ընկերն ու գործընկերն է) մինչև պատշգամբի հասարակ մարդիկ։
Տարածության զգացումը ստեղծում է սպիտակ ծաղրածու, մեջքով կանգնած առաջնային պլանում և շրջված դեպի սրահի հանդիսատեսը։ Կրկեսաբեմի հրահանգչի աջ կողմում պատկերված են ակրոբատիկա ցուցադրող երկու ծաղրածուներ։
Անավարտ «Կրկես»-ը առաջին անգամ ցուցադրվել է 1891 թվականի մարտին՝ անկախների սալոնում ։ Սյորան աշխատել էր նկարի վրա մինչև վերջին օրը․ տեղ-տեղ կար չլցված հիմք և կապույտ գծերի ցանց, Սյորային անհրաժեշտ էր մշակել կոմպոզիցիան․ Առաջին քննադատները դժգոհում էին կերպարների կոշտությունից և նմանեցնում էն ավտոմատոնների։ Ավելի ուշ դա անվանվեց կուբիզմի կռահում։
Ցուցահանդեսի ավարտից հետո կտավը վերադարձրին Սյորայի մայրիկին, այնուհետև կտավը թողեցին Մաջենտ բուլվարոի այն տանը, որտեղ մահացել էր նկարիչը։ Մոտ 1900 թվականին կտավը գնեց Պոլ Սինյակը, նրանից կտավը գնեց ամերիկացի կոլեկցիոներ Ջոն Կուիննը, ով 1927 թվականին կտավը նվիրաբերեց Լուվրին։ «Կրկես»-ը ցուցադրվել է նաև Լյուքսեմբուրգի թանգարանում, Ժամանակակից արվեստի պետական թանգարանում, Ժյո-դե-Պոմի ազգային պատկերասրահում, իսկ 1977 թվականին և մինչ օրս կտավը գտնվում է Օրսեի թանգարանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1891 նկարներ
Լյամցա (այլ կիրառումներ)
Լյամցա, կարող է վերաբերել՝
Բել Վի ան Օժ
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 518 մարդ, բնակչության խտությունը` 21.98 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 23.57 կմ² տարածք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:2017 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Քարդիֆ, Ուելս)
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան-խաչքար, հուշարձան-խաչքար Ուելսի Քարդիֆ քաղաքի Խաղաղության տաճարի հարակից այգում։
Պատմություն
Հուշարձան-խաչքարը տեղադրվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 2-ին՝ ի հիշատակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի։ Խաչքարի համար հողատարածքը տրամադրվել է Միջազգային հարաբերությունների Ուելսի կենտրոնի կողմից և պատրաստվել է ուելսցի վարպետների կողմից Ուելսում բնակվող փոքրաթիվ հայերի միջոցներով։ Խաչքարի տեղադրմանը նպաստել է Ուելսում գործող «Wales-ArmeniaSolidarity» կազմակերպության նախագահ Ջոն Թորոսյանը և ազգությամբ ուելսցի Էլիան Վիլյամսը։
Խաչքարի բացման արարողությանը մասնակցել են Մեծ Բրիտանիայի Թագավորությունում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Վահե Գաբրիելյանը, Ուելսի խորհրդարանի նախագահ լորդ Դաֆիդ Էլիս-Թոմասը, ՄԹ-ում հայկական եկեղեցու առաջնորդ սրբազան Նաթան Հովհաննիսյանը։ Միջոցառմանը ներկա են գտնվել Միացյալ Թագավոության տարբեր վայրերից ժամանած շուրջ 300 հայեր, Ուելսի խոհրդարանի, եկեղեցու և հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ ։
2008 թվականի հունվարի 28-ին՝ Հոլոքոստի օրը հուշարձանի վրայի խաչը վնասել են։ Այգու տարածքում հայտնաբերվել է մուրճ, և ենթադրվում է, որ դրանով են պղծել հուշարձանի խաչը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Դանիայի ճարտարապետություն
Դանիայի ճարտարապետությունն ունի վիկինգյան դարաշրջանի ակունքներ։ Այդ դարաշրջանին բնորոշ բավականին հարուստ հնագիտական հայտնագործություններ կան։ Դանիայի ճարտարապետությունը սկսել է հաստատվել Միջնադարում, երբ առաջին անգամ ամբողջ երկրով մեկ սկսեցին կառուցվել ռոմանական, ապա գոթական ոճերի եկեղեցիներ և տաճարներ։ Հենց այդ դարաշրջանում քարի պակասության պատճառով աղյուսը սկսեց օգտագործվել որպես շինանյութ ոչ միայն եկեղեցիների, այլ նաև պաշտպանական կառույցների և ամրոցների շինության համար։
Ֆրեդերիկ II և Քրիստեան IV թագավորները տպավորված լինելով ֆրանսիական ամրոցներով Դանիա կանչեցին հոլանդացի և ֆլամանդացի դիզայներենրի, ի սկզբանե երկրի պաշտպանական կառույցներն ուժեղացնելու համար, բայց նրանք ավելի ու ավելի շատ սկսեցին կառուցել վերածննդի ոճի թագավորական ամրոցներ և պալատներ։ Դրան զուգահեռ սկսեց տարածվեց կես-փայտյա շինությունները, որոնք ծառայում էին որպես շարքային կացարաններ քաղաքներում և գյուղերում։
Կատեգորիա:Դանիայի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Դանիական մշակույթ
Աֆրիկյան ցիվետ
Աֆրիկյան ցիվետ (աֆրիկյան ցիվետ, լատ․Civettictis civetta), վիվերիդ տեսակի գազանների ընտանիքի կաթնասուն։ Civettictis տեսակի միակ կենդանին է, որը նախկինում պատկանում էր Վիվերրա տեսակի կենդանիների շարքին։
Ծագումնաբանություն
Civettictis և civetta տեսակի անվանումն առաջացել է ֆրանսերեն civette, իտալերեն zibetto, միջնադարյան լատիներենում zibethum, արաբերեն. زباد‎ (zabād) բառերից, որոնք նշանակում են ցիբետ ։
Նկարագրություն
Մարմնի ձևով աֆրիկյան ցիվետը նման է կատվին։ Նրա գլուխը լայն է, ունի սուր ձգված մռութ, կարճ, սուր ականջներ, կլոր փոքր-ինչ թեք աչքեր։ Աֆրիկյան ցիվետի մարմինը երկար և գեր է։ Պոչը միջին երկարության է և նրա երկարությունը մոտավորապես հավասար է մարմնի կեսի երկարությանը։ Ոտքերը միջին երկարության են։ Մորթին կոշտ է և բավականին հազվադեպ հանդիպող։ Բաշը ձգվում է մինչև մարմնի կենտրոն և վերջանում է պոչի մոտ։ Մորթու հիմնական գույնը մոխրա-դեղնագույն է, որի վրա հաճախ հանդիպում են սև ու սպիտակ բծեր։ Տարբեր առանձնյակների վրա դրանք գտնվում են մարմնի տարբեր մասերում։ Աֆրիկյան ցիվետի պոչի վրայի մորթին ավելի խիտ է։ Նրա պոչի վրա կան մոտավորապես 5 սև օղակաձև նախշեր, որոնց ծայրերը սև գույն են։ Աֆրիկական ցիվետի մարմնի երկարությունը սովորաբար չի անցնում 65 սանտիմետրը։ Պոչի երկարությունը մոտավորապես 30 սանտիմետր է։ Վզակոթի բարձրությունը 25-30 սանտիմետր է։ Աֆրիկյան ցիվետին պահում են միայն վանդակներում, կերակրում են մսով, հատկապես թռչնամսով։ Եթե փոքր տարիքի ցիվետ են բռնում, ապա հեշտ է նրան վարժեցնել։
Տարածումը
Տարածված է Աֆրիկայում՝ Սահարայից ավելի հարավ, բացառությամբ՝ Հարավային Աֆրիկայի և Սոմալի թերակղզու։
Ենթատեսակներ
Առանձնացնում են 6 տեսակի աֆրիկյան ցիվետը (Civettictis civetta)՝
Պահպանումը
Ներդրված է III CITES հավելվածում Բոտսվանայում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կաթնասուններ Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Չվտանգված տեսակներ
Ռիտինո
Ռիտինո (Рытино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Լյոկ Յոլ (այլ կիրառումներ)
Լյոկ Յոլ, կարող է վերաբերել՝
Ցյուրուպի
Ցյուրուպի (Цюрупи), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գոլովանևի շրջանում։
Տարածքը՝ 0,214 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գոլովանևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1920 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շառլ Ալբեր Վալտներ
Շառլ Ալբեր Վալտներ, ֆրանսիացի փորագրող։
Կենսագրություն
Իր ժամանակների լավագույն փորագրողներից մեկը։ Սովորել է բնանկարչություն Ժան Լեոն Ժերոմի և Լեոն Բոննայի մոտ, ավելի ուշ պղնձի փորագրություն է սովորել Աշիլ-Լուի Մարտինի և Անրիկե-Դյուպոնի մոտ։
Շուտով նա ցույց տվեց իր հազվագյուտ տաղանդը էստամպի մեջ, ճշգրտությամբ և մեծ ճաշակով վերարտադրելով հին և ժամանակակից նկարիչների կտավները, կոլորիստական ուղղության նկարներ փորագրելու ունակությամբ, հատկապես Ռեմբրանդտի կտավները։ Նրա փորագրության եղանակը, այսպես կոչված խառը, այսինքն, որը բաղկացած է ասեղի կիսումից, փորագրություն թունդ օղիով և փորիչով ։
1908 թվականից Ֆրանսիայի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամ էր։
Վալտները գեղարվեստի ազգային դպրոցի պրոֆեսոր և Ֆրանսիական նկարիչների ազգային ասոցացիայի համահիմնադիր էր (Société nationale des beaux-arts) ։
Նրա ստեղծագործություններից՝ հատկապես գնահատված սիրողականների կողմից, պատկանում են․ բարոն դե Վիկի դիմանկարները (Պիտեռ Պաուլ Ռուբենսի կտավից), արքայադուստր Մարգարիտա (Դիեգո Վելասկեսի կտավից), Ալֆրեդ դը Մյուսե (Պիեռ Ժան Դավիդի կտավից), Բարկի ջրամանը (Ռենյոյի կտավից), Ռեմբրանդտան և այլք։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փորագրիչներ Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիմանկարիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ
Լոպատինո (գյուղ, Վադսկի շրջան)
Լոպատինո (Лопатино), գյուղ Ռուսաստանի, Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վադսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վադսկի շրջանի բնակավայրեր
Գերմանա-թուրքական հարաբերություններ
Գերմանա-թուրքական հարաբերություններ, Գերմանիայի և Թուրքիայի միջև երկկողմ դիվանագիտական հարաբերություններ։ Թուրքիան Եվրամիությանն անդամակցելու թեկնածու է, որի բնակչության թվով ամենամեծ երկիրը Գերմանիան է։ Գերմանիայի տարածքում ապրում է թուրքական մեծ սփյուռքը, ինչը երկրների միջև հարաբերությունները պատմականորեն կարևոր է դարձնում։ Գերմանա-թուրքական հարաբերությունները զգալիորեն վատթարացել են 2016 թվականին Թուրքիայում ներքին անկայունության շրջանի սկսվելուց և այդ երկրի ավտորիտարիզմի շրջադարձից հետո, ներառյալ լրագրողների, այդ թվում՝ Die Welt-ի Դենիզ Յուջելի ձերբակալությունը    ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Գերմանական կայսրության առաջարկը դեպի Բաղդադ երկաթուղի կառուցելու համար անհանգստացրեց բրիտանացիներին, քանի որ նրանք սպառնում էին կապեր հաստատել Բրիտանական Հնդկաստանի հետ։ 1914 թվականի փետրվարին այդ հակասությունները խաղաղ կարգավորվեցին, սակայն կայսրությունների միջև հարաբերություններում ճգնաժամի նոր փուլը դարձավ Առաջին համաշխարհային պատերազմի բռնկման պատճառներից մեկը։ 1914 թվականի օգոստոսի 2-ին կնքվեց գաղտնի պայմանագիր Գերմանիայի և Օսմանյան կայսրության միջև Առաջին համաշխարհային պատերազմի բռնկումից անմիջապես հետո՝ որպես Օսմանյան կայսրության զինված ուժերի ամրապնդման և արդիականացման համատեղ ջանքերի կազմակերպման մաս, ինչպես նաև գերմանացի զինծառայողներին ապահովելու համար անվտանգ անցում դեպի հարևան բրիտանական գաղութներ։ 1915 թվականի հունվարին պայմանագրի հիման վրա կնքվեց լիարժեք ռազմական դաշինք, և Օսմանյան կայսրությունը պատերազմի մեջ մտավ Գերմանիայի կողմից  ։
Գերմանացի գեներալ Օտտո Լիման ֆոն Սանդերսը Դարդանելի գործողության ժամանակ ղեկավարում էր Օսմանյան կայսրության V բանակ ը։ Գերմանացի գեներալներ Էրիխ ֆոն Ֆալկենհայնը և Օտտո Լիման ֆոն Սանդերսը ղեկավարում էին «Յըլդըրըմ» բանակային խումբը Սինա-պաղեստինյան արշավի ժամանակ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Թուրքիան դիվանագիտական հարաբերություններ էր պահպանում նացիստական Գերմանիայի հետ մինչև 1944 թվականի օգոստոսը։ 1941 թվականի հունիսի 18-ին ստորագրվեց Գերմանիայի և Թուրքիայի միջև բարեկամության և չհարձակվելու մասին պայմանագիրը, իսկ 1941 թվականի հոկտեմբերին ստորագրվեց «Կլոդիուսի համաձայնագիրը» (անվանվել է գերմանացի դիվանագետ Կարլ Ավգուստ Կլոդիուսի պատվին), որի շնորհիվ Թուրքիան 1941-1942 թվականներին Գերմանիա արտահանեց մինչև 45,000 տոննա քրոմիտի հանքաքար և 1943-1944 թվականներին՝ 180,000 տոննա հանքանյութ, փոխարենը ստանալով Երրորդ ռեյխի ռազմական տեխնիկան ։
Երրորդ Ռեյխը Թուրքիային տրամադրեց 117 երկաթուղային Լոկոմոտիվ և 1250 բեռնատար երկաթուղային վագոն՝ հանքաքար տեղափոխելու համար։ Փորձելով կանխել այս ռազմավարական հանքանյութի առաքումը Գերմանիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները և Բրիտանական կայսրությունը ակտիվորեն գնեցին թուրքական քրոմիտը, նույնիսկ եթե դրա կարիքը չունենային։ Բացի այդ, նույն նպատակով ամերիկացիներն ու բրիտանացիները գնեցին թուրքական չրերն ու ծխախոտը։ 1944 թվականի օգոստոսին բանվորա-գյուղացիական Կարմիր Բանակը մտավ Բուլղարիա և դրանով իսկ խզեց ցամաքային կապերը Թուրքիայի և «առանցքի» տերությունների միջև։ Այնուհետև Թուրքիան խզեց դիվանագիտական և առևտրային հարաբերությունները «Առանցքի» երկրների հետ, իսկ 1945 թվականի փետրվարի 23-ին պատերազմ հայտարարեց Երրորդ ռեյխի դեմ ։
Թուրքիայի անդամակցությունը Եվրամիությանը
Գերմանիայի դաշնային կանցլեր Անգելա Մերկելը հանդես է գալիս Թուրքիայի հետ սերտ գործընկերության օգտին, սակայն դեմ Է Եվրամիությանը այդ երկրի լիիրավ անդամակցությանը։ 2009 թվականի հուլիսին Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել էր, որ Թուրքիան չի ընդունում արտոնյալ գործընկերության առաջարկը, քանի որ ցանկանում է լիիրավ անդամակցել ԵՄ-ին ։
2006 թվականին կանցլեր Անգելա Մերկելը հայտարարել էր, որ Թուրքիան խնդիրներ ունի, երբ խոսքը վերաբերում է Եվրամիությանն անդամակցելու նրա ձգտմանը՝ կապված Կիպրոսի Հանրապետության համար իր նավահանգիստները բացելուց հրաժարվելու հետ։ Նա հավելել է, որ Թուրքիան պարտավոր է իրականացնել Թուրքիայի և Եվրոպական տնտեսական ընկերակցության միջև գործող Ասոցացման համաձայնագիրը՝ Կիպրոսի հետ առանց խոչընդոտների ապրանքաշրջանառության մասով։ Անգելա Մերկելը կարծում է, որ ԵՄ-ին Թուրքիայի անդամակցության շուրջ բանակցությունները չեն կարող շարունակվել առանց Անկարայի զիջումների և կիպրական նավերի համար թուրքական նավահանգիստների բացման ։ Ի պատասխան՝ Թուրքիայի կառավարությունը Գերմանիայից պահանջել է չեղարկել Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության նկատմամբ էմբարգոն ։
2013 թվականի հունիսի 20-ին Անկարայի կողմից Թաքսիմ հրապարակում և ամբողջ երկրում զանգվածային ցույցերի ճնշման կապակցությամբ Գերմանիան արգելափակեց ԵՄ-ին Թուրքիայի անդամակցության շուրջ նոր բանակցությունների մեկնարկը։ Financial Times թերթի տվյալներով՝ թուրք պաշտոնյաներից մեկը հայտարարել է, որ նման քայլը կարող է հանգեցնել Եվրամիության հետ քաղաքական հարաբերությունների խզմանը։ Թուրքիայի Եվրոպական Միության հարցերով նախարար Էգեմեն Բաղըշը հայտարարել է, որ Եվրամիությունն ավելի շատ Թուրքիայի կարիք ունի, քան Անկարան նրա կարիքը։ Գերմանիայի կառավարությունը հայտարարել է, որ բանակցությունների արգելափակումն ուղղակի տեխնիկական պահ է դարձել, սակայն Անգելա Մերկելը հավելել է, որ շոկ է ապրում Անկարայի կողմից խաղաղ ցուցարարների դեմ ոստիկանական ուժերի կիրառման փաստից ։
2013 թվականի հունիսի 25-ին ԵՄ արտաքին գործերի նախարարները հավանություն տվեցին Գերմանիայի առաջարկին՝ հետաձգել ԵՄ-ին Թուրքիայի անդամակցության շուրջ բանակցությունները մոտ չորս ամսով այն պատճառով, որ Անկարան ուժով ճնշեց խաղաղ ցույցերը ։ Թուրքիայի համար բանակցությունների սառեցումը նոր կասկածներ է առաջացրել այն մասին, թե արդյոք երկիրը երբևէ պետք է ընդունվի Եվրոպական միություն ։ Մինչև Թուրքիայում հուզումների սկսվելը, 2013 թվականի հունիսի սկզբին Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելը հայտարարել էր, որ առանց Կիպրոսի հակամարտության լուծման առաջընթաց չի լինի ԵՄ-ին Թուրքիայի անդամակցության հարցում ։
Պետական այցեր
2006 թվականին Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելն այցելել էր Թուրքիա՝ վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հետ երկկողմ հարաբերությունների շուրջ բանակցելու և ԵՄ-ին Թուրքիայի անդամակցությունը քննարկելու համար ։ 2008 թվականին Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը պետական այց կատարեց Բեռլին, որտեղ բանակցություններ վարեց կանցլեր Անգելա Մերկելի հետ, ինչպես նաև այցելեց Մյունխեն։ Այցի ընթացքում նա Գերմանիայի կառավարությանը առաջարկել է ստեղծել թուրքական միջնակարգ դպրոցներ, ինչպես նաև ավելի շատ ուսուցիչներ վարձել Թուրքիայից ։ 2011 թվականին վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հերթական պետական այցն է կատարել Գերմանիա։ Դյուսելդորֆում իր ելույթի ժամանակ նա կոչ է արել Գերմանիայի թուրքական համայնքին սոցիալական ինտեգրացիա իրականացնել հասարակության մեջ, սակայն չձուլվել։ Այս ելույթը բացասաբար է ընդունվել Գերմանիայի քաղաքական շրջանակներում ։
2018 թվականին Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի պետական այցից առաջ «Erdogan Not Welcome» ասոցիացիան Բեռլինում, Էսսենում և Բիլեֆելդում շուրջ 80-200 մարդու մասնակցությամբ բողոքի ակցիա էր կազմակերպել ։ Թուրքիայում և այլ երկրներում Ռեջեփ Էրդողանի կողմնակիցների համար ամենանշանակալի իրադարձությունը Քյոլն քաղաքում մի քանի միլիոն եվրո արժողությամբ նոր մզկիթի բացումն էր։ Մզկիթը ղեկավարվում է թուրք-իսլամական կրոնական գործերի միության կողմից, որը Գերմանիայում իսլամական կազմակերպություն է, որը վերահսկվում է Թուրքիայի կառավարության կողմից։ Մզկիթը գտնվում է Էրենֆելդ թաղամասում, որը հայտնի է նաև որպես «Փոքր Ստամբուլ»։ Ռեջեփ Էրդողանի այցը Գերմանիա քննադատության է արժանացել Գերմանիայի Դաշնային նախագահ Ֆրանկ-Վալտեր Շտայնմայերի նկատմամբ, որը պետական ճաշկերույթ էր կազմակերպել իր թուրք գործընկերոջ ժամանման կապակցությամբ, թուրքական ծագմամբ գերմանացի լրագրող Դենիզ Յուջելի կողմից, որը Թուրքիայում 1 տարի ժամկետով բանտարկվել է։ Դենիզ Յուջելն այս այցելությունն անվանել է դավաճանություն բոլոր նրանց, ովքեր ցանկանում են ազատ, ժողովրդավարական և աշխարհիկ հասարակություն Թուրքիայում։ Գերմանիայի իշխանությունները Ռեջեփ Էրդողանին խնդրել են այցի ժամանակ չզբաղվել հրապարակային քարոզչությամբ ։
Սեյրան Աթեշը Deutsche Welle հեռուստառադիոընկերության եթերում հայտարարել է, որ Ռեջեփ Էրդողանը չի ճանաչում սեռերի միջև հավասարությունը, մեղադրել է հոմոֆոբիայի և իսլամիզմի քարոզչության մեջ (այդ թվում՝ թուրք-իսլամական կրոնական գործերի միության միջոցով), ինչպես նաև հավելել է, որ կրոնական գործերի տնօրինությունը և Ռեջեփ Էրդողանը անհամատեղելի են Եվրամիության և Գերմանիայի հիմնական օրենքի արժեքների հետ։ Սեյրան Աթեշը նաև քննադատել է Ռեջեփ Էրդողանին այն բանի համար, որ նա իր կողմնակիցներին անվանում է «լավ մահմեդականներ», իսկ ընդդիմադիրներին՝ «վատ մահմեդականներ» ։
Առևտուր
Ամեն տարի Թուրքիա է այցելում ավելի քան երեք միլիոն գերմանացի զբոսաշրջիկ։
Թուրքիայում ներկայացված է ավելի քան 4000 գերմանական ընկերություն։
Գերմանիան Թուրքիայի հիմնական գործընկերն է այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են արտաքին առևտուրը, ֆինանսական և տեխնիկական համագործակցությունը, զբոսաշրջությունը և պաշտպանական արդյունաբերությունը ։
2022 թվականին Գերմանիան դարձավ Թուրքիայի առաջատար ներմուծողը։ Թուրքիայից ներկրվել են կաշի և կաշվե իրեր, պատրաստի հագուստ, մեքենաներ և սարքավորումներ, սև և գունավոր մետաղներ, օդորակման համակարգեր ։
ԺԴԿ և Միություն 90 / Կանաչներ
2015 թվականի մայիսին գերմանական կանաչ Միություն 90 / Կանաչներ կուսակցությունը կոչ էր արել Գերմանիայում բնակվող Թուրքիայի քաղաքացիներին 2015 թվականի հունիսին Թուրքիայում կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններում քվեարկել Թուրքիայի Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության (ԺԴԿ) օգտին ։
ԱԶԿ-ն և ՔԴՄ-ն
2004 թվականի փետրվարի 16-ին Գերմանիայի ընդդիմադիր «Քրիստոնեա-դեմոկրատական միություն» (ՔԴՄ) կուսակցության նախագահ Անգելա Մերկելը հանդիպեց Թուրքիայի իշխող «Արդարություն և զարգացում» (ԱԶԿ) կուսակցության ներկայացուցիչների հետ։ Գերմանական Der Spiegel շաբաթաթերթը հայտնել է այդ ուղևորության «հակաթուրքական բնույթի» մասին, իսկ մի քանի ժամ անց արդեն այն մասին, որ ՔԴՄ-ն ցանկանում է համագործակցել իսլամական ԱԶԿ-ի հետ ։ 2016 թվականի հուլիսի 31-ին գերմանական Bild am Sonntag կիրակնօրյա թերթը հաղորդել էր այն մասին, որ «Միություն հանուն բազմազանության» ՔԴՄ մի խումբ անդամներ կուսակցության ղեկավարությանը զգուշացրել են զերծ մնալ ԱԶԿ-ի հետ կապերից
Թուրքական սփյուռք
Մոտ 2,1 մլն թուրք ապրում է Գերմանիայում, որտեղ նրանք կազմում են ամենամեծ էթնիկ փոքրամասնությունը։ Թուրքական ծագում ունեցող բնակիչների ճնշող մեծամասնությունը գտնվում է երկրի արևմտյան մասում։ Քանի որ 19-րդ դարից ի վեր երկրների միջև լավ հարաբերություններ են ձևավորվել, Գերմանիան խրախուսել է թուրքերի ներգաղթը երկիր։ Այնուամենայնիվ, լայնածավալ ներգաղթը տեղի չի ունեցել մինչև 20-րդ դարը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Գերմանիան բախվեց աշխատուժի խիստ պակասի և 1961 թվականին Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունը (Արևմտյան Գերմանիա) պաշտոնապես հրավիրեց թուրք աշխատողներին երկիր մասնավորապես գործարաններում աշխատելու համար, ինչը նույնպես նպաստեց Գերմանիայի հետպատերազմյան տնտեսական հրաշքին։ Գերմանական իշխանություններն այդ մարդկանց անվանել են «գաստարբայտերներ» (գերմաներենից՝ «հյուր աշխատողներ»)։ Գերմանիայում թուրքերի մեծ մասը արմատներ ունի Փոքր Ասիայից։ Այսօր թուրքերը ամենամեծ էթնիկ փոքրամասնությունն են և կազմում են Գերմանիայի մահմեդական բնակչության մեծամասնությունը ։
Անկարգություններ Թուրքիայում
2018 թվականի օգոստոսի 14-ին Թուրքիայի ոստիկանությունը ձերբակալել է Գերմանիայի ևս մեկ քաղաքացու՝ ահաբեկչության մեղադրանքով։ Գերմանիայի իշխանությունները հայտարարել են, որ այդ ժամանակ Թուրքիայում «քաղաքական պատճառներով» կալանքի տակ էին պահվում Գերմանիայի ինը քաղաքացիներ ։ 2018 թվականի հոկտեմբերին Գերմանիան Թուրքիա այցելող իր քաղաքացիներին նախազգուշացրել էր ծայրահեղ զգուշությամբ վերաբերվել սոցցանցերի իրենց էջերում նորությունների սյուժեների հրապարակմանը, քանի որ թուրքական կառավարության քննադատության պատճառով ձերբակալությունների դեպքեր են եղել։ Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարություն է արել, որ որոշ դեպքերում բավական է պարզապես «լայք» դնել սոցիալական ցանցի նորություններին՝ Թուրքիայում բանտ նստեցնելու համար, ինչպես նաև սոցիալական ցանցերում ոչ հրապարակային մեկնաբանությունները կարող են թուրքական իշխանություններին տրամադրվել դատապարտման միջոցով ։
Թուրքիայի լրտեսությունը Գերմանիայում
2015 թվականի հուլիսին գերմանական Der Tagesspiegel թերթը հաղորդել էր, որ Գերմանիայի Դաշնային դատախազներն ուսումնասիրում են հավանականությունը, որ Ազգային հետախուզական կազմակերպությունը երեք տղամարդու (երկու թուրք և Գերմանիայի քաղաքացի) հրահանգել է հետևել Քյոլնում Ռեջեփ Էրդողանի քննադատներին՝ հատկապես քրդերին և ալևիներին ։
2016 թվականին Բունդեսթագի վերահսկողության խորհրդարանական հանձնաժողովի անդամները պատասխան էին պահանջել Գերմանիայի կառավարությունից այն տեղեկություններին, թե Գերմանիայում թուրքական ծագում ունեցող գերմանացիների վրա ճնշում է գործադրվում Ազգային հետախուզական կազմակերպության իրազեկիչների և աշխատակիցների կողմից։ Ըստ հաղորդագրությունների՝ Թուրքիան Գերմանիայում ունի 6000 իրազեկիչ և հետախուզության սպա, որոնք ճնշում են գործադրել թուրքական արմատներով բնակիչների վրա։ Բունդեսթագի անդամ Հանս-Քրիստիան Շտրեբելեն ասել է, որ Ազգային հետախուզական կազմակերպությունն անհավատալի ծավալ ունի Գերմանիայում իր գաղտնի գործունեության մեջ։ Ըստ լրտեսության դեմ պայքարի գերմանացի փորձագետ Էրիխ Շմիդտ-Էնբոմի, նույնիսկ Արևելյան Գերմանիայի Ստազիի նախկին գաղտնի ոստիկանությունը չի կարողացել գործակալների նման մեծ բանակ կազմակերպել նախկին Արևմտյան Գերմանիայում։ Նա հավելել է, որ խոսքը ոչ միայն հետախուզական տվյալներ հավաքելու, այլև իրականացվող բռնաճնշումների մասին է ։ Գերմանացի օրենսդիրները կոչ են արել հետաքննություն անցկացնել Թուրքիայում Ֆեթուլլահ Գյուլենի հետևորդների նկատմամբ Թուրքիայի հետախուզության գործունեության վերաբերյալ ։ Գերմանացի օրենսդիրները կոչ են արել հետաքննություն անցկացնել Թուրքիայի հետախուզության գործունեության հետ կապված այն մարդկանցից շատերը, որոնց հետևել է Թուրքիայի հատուկ ծառայությունների կողմից լրտեսման փաստը, Գերմանիայի քաղաքացիներ են եղել Գերմանիայում բնակվող Ֆեթուլլահ Գյուլենի հետևորդներին.
2017 թվականի մարտին Ազգային հետախուզական կազմակերպությունը մեղադրվում էր ավելի քան 300 մարդու, 200 ասոցիացիաների և դպրոցների նկատմամբ լրտեսության մեջ, որոնք կապված էին Թուրքիայից վտարված Ֆեթուլլահ Գյուլենի կողմնակիցների հետ։ Ստորին Սաքսոնիայի ներքին գործերի նախարար Բորիս Պիստորիուսն այս փաստն անվանել է «անթույլատրելի և անընդունելի»՝ հայտարարելով, որ «ինտենսիվությունն ու անողոքությունը», որով հետապնդվում են գործող թուրքական իշխանությունների քաղաքական հակառակորդները արտասահմանում, ուղղակի զարմանալի է։ Գերմանիայի անվտանգության ծառայության ներկայացուցիչն ասել է, որ իրենք ցնցված են այն փաստից, որ Թուրքիան բացահայտ ցույց է տալիս, որ լրտեսում է այնտեղ բնակվող թուրքերին  ։ 2017 թվականի մարտի 30-ին Գերմանիայի ներքին գործերի նախարար Թոմաս դե Մեզյերը հայտարարեց, որ Թուրքիայի նման գործունեությունը կարող է բացասաբար ազդել գերմանա-թուրքական հարաբերությունների վրա և իրականացվում է պատասխան արձագանք հրահրելու համար։ Գերմանիայի հասարակության ցնցումն էլ ավելի է ցնցվել, երբ պարզվել է, որ 300 մարդու թվում եղել են քաղաքական գործիչներ, ինչպես նաև գերմանացի լրագրող Միշել Մյունտեֆերինգը   ։
Շտուտգարտում Թուրքիայի գլխավոր հյուպատոսության ծառայողական ավտոմեքենայի հրկիզում (հուլիս 2022)
Անկարայում Գերմանիայի դեսպան Յուրգեն Շուլցը հրավիրվել է Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարություն Շտուտգարտում Թուրքիայի գլխավոր հյուպատոսության ծառայողական մեքենան հրկիզելուց հետո։ ԱԳՆ-ից ստացված տեղեկատվության համաձայն՝ Շուլցը հրավիրվել է Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարություն՝ 2022 թվականի հուլիսի 18-ի լույս 19-ի գիշերը Գլխավոր հյուպատոսության ծառայողական մեքենան հրկիզելու, ինչպես նաև մոտակայքում գտնվող այլ տրանսպորտային միջոցների վնասման կապակցությամբ։ Թուրքիայի ԱԳՆ-ն դեսպան Շուլցի ուշադրությանն է ներկայացրել վերջին ամիսներին Գերմանիայում թուրքական ներկայացուցչությունների վրա հարձակումների փաստերը ։
Քյաբաբիկ
Քյաբաբիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Բերկրիի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մուրադիեի շրջանի համայնքներ
Լյոկ Յու (այլ կիրառումներ)
Լյոկ Յու, կարող է վերաբերել՝
Կալանա (գյուղ, Պայուսի շրջան)
Կալանա (Kalana), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պայուսի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 97 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պայուսի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կենդանի օրգանիզմի կենսական ցիկլ
Մակաբույծների կենսական ցիկլերը
Մակաբույծների կենսական ցիկլերը հաճախ շատ բարդ են և ներառում են մի քանի սերունդներ։ Յուրաքանչյուր սերունդ հարմարված է կյանքի որոշակի պայմանների մի դեպքում տիրոջ օրգանիզմում գոյատևելու, մյուս դեպքում՝ մեկ տիրոջից մյուսին անցնելու համար։ Լրացուցիչ սերունդներ կարող են առաջանալ ապահովելու համար տեսակի առանձնյակների թվաքանակի մեծացումը անսեռ բազմացման միջոցով։
Տարբեր օրգանիզմների կենսական ցիկլերը
Որոշ ջրիմուռների (օրինակ՝ քլամիդոմոնադ, սպիրոգիրա) բնորոշ է սեռահասուն հապլոիդ օրգանիզմը։ Դիպլոիդ է միայն զիգոտը, որի առաջին բաժանումն իրականանում է մեյոզի եղանակով և օրգանիզմը նորից դառնում է հապլոիդ հավաքակազմով։ Գամետներն առաջանում են միտոզով բաժանման արդյունքում։ Կենդանիների մեծ մասին բնորոշ է այնպիսի կենսական ցիկլ, երբ հասուն օրգանիզմը դիպլոիդ է և հապլոիդ են միայն գամետները, որոնք առաջանում են մեյոտիկ բաժանման արդյունքում։ Որոշ աղեխորշավորների կենսական ցիկլում բնորոշ է երեք ձևաբանորեն տարբեր ձևերի գոյությունն։ Ընդ որում, բոլոր ձևերն էլ դիպլոիդ են։ Դիպլոիդ սեռական սերնդին հաջորդում է դիպլոիդ անսեռ սերունդն, իսկ գամետներն ստացվում են մեյոզով բաժանման արդյունքում։ Մամուռներին, պտերանմաններին, սերմնավոր բույսերին բնորոշ է հապլոիդ և դիպլոիդ սերունդների հերթագայությունը, իսկ գամետներն առաջանում են միտոզով բաժանման արդյունքում։ Սպորոֆիտը և գամետոֆիտն իրենց չափսերով և կյանքի տևողությամբ բույսերի տարբեր բաժիններում էապես տարբերվում են։
Էվոլյուցիոն զարգացումը
Էվոլյուցիոն զարգացումն ընթացել է գամետոֆիտի նկատմամբ սպորոֆիտի՝ անսեռ սերնդի գերակայությամբ։ Այն հստակ դրսևորվում է ծաղկավոր բույսերի մոտ, եթե սպորոֆիտն ամբողջ բույսն է, ապա գամետոֆիտը նրա կյանքի միայն որոշակի փուլում առաջացող փոշեհատիկն (արական գամետոֆիտ) ու սաղմնապարկն (իգական գամետոֆիտ) է։ Բարձրակարգ բույսերի բաժիններից միայն մամուռների մոտ է դիտվում գամետոֆիտի գերակայություն սպորոֆիտի նկատմամբ։
Մամուռների սեռական բազմացումը
Մամուռների վերարտադրողական օրգանները՝ արական անտերիդիումները և իգական արխեգոնիումները գտնվում են բույսի վերին մասերում, որտեղ առաջանում են գամետները։ Բեղմնավորման համար անհրաժեշտ է ջրի առկայությունը։ Անտերիդիումները խոնավանալու ընթացքում մեծ քանակությամբ ջուր են կլանում, ինչի հետևանքով ուռչում են և պայթում։ Այնտեղից դուրս են գալիս սպերմատոզոիդները և մտրակների օգնությամբ լողում են դեպի արխեգոնիումները, որտեղ և տեղի է ունենում բեղմնավորումը։ Վերջինիս արդյունքում առաջանում է զիգոտը, որն ունենում է քրոմոսոմների դիպլոիդ հավաքակազմ։ Զիգոտից զարգանում է ոտիկով տուփիկը (սպորոֆիտ), որը չունի քլորոֆիլ, չի կարող իրականացնել ֆոտոսինթեզ և ամբողջությամբ կախված է գամետոֆիտից։ Ոտիկով տուփիկում գտնվում են սպորների մայրական բջիջներ, որոնց մեյոտիկ բաժանման արդյունքում առաջանում են հապլոիդ սպորներ։ Տուփիկը բացվում է, և սպորներն ընկնելով բարենպաստ, խոնավ պայմաններ ծլում են՝ առաջացնելով գամետոֆիտ։ Մամուռների կենսական ցիկլում դիպլոիդ է միայն ոտիկով տուփիկն, իսկ բույսն ամբողջությամբ ունի քրոմոսոմների հապլոիդ հավաքակազմ։ Գամետներն առաջանում են միտոզով բաժանումից։
Կենսական ցիկլերի նշանակությունը
Կենսական ցիկլերում կարևոր նշանակություն ունի բջիջների բաժանման եղանակը, որը կարող է իրականացվել միտոզի կամ մեյոզի եղանակով։ Մեյոզը տեղի է ունենում միայն այն օրգանիզմների կենսական ցիկլերում, որտեղ ներառված է սեռական բազմացում։ Մեյոզի արդյունքում դիպլոիդ հավաքակազմով բջջից առաջանում են հապլոիդ հավաքակազմով բջիջներ (վերջին հաշվով՝ գամետներ), որոնց հետագա միաձուլումից առաջացած զիգոտում նորից վերականգնվում է քրոմոսոմների դիպլոիդ հավաքակազմը և սկսվում է հաջորդ կենսական ցիկլը։ Եթե մեյոզի պրոցեսը տեղի չունենար, ապա առաջացած գամետները կլինեին դիպլոիդ հավաքակազմով, իսկ զիգոտը տետրապլոիդ։ Դրա հետ մեկտեղ, մեյոզը մեծացնում է փոփոխականությունը, որն անհրաժեշտ է տվյալ տեսակի առանձնյակներին հարմարվելու միջավայրի փոփոխվող պայմաններին։ Որոշ դեպքերում, մեյոզի արդյունքում առաջանում են ոչ թե գամետներ, այլ սպորներ։ Ըստ կենսական ցիկլի ։ սերունդների քանակը (օնտոգենեզները) լինում է՝ Պարզ՝ ցիկլը ներառում է մեկ սերունդ Բարդ՝ ցիկլը ներառում է երկու և ավելի սերունդ, այդպիսի ցիկլը բնորոշ է օրինակ էուկարիոտիկ օրգանիզմներին։
Գրականություն
Հեղինակ՝ Է.Ս. Գևորգյան, Ֆ.Դ. Դանիելյան, Ա.Հ. Եսայան, Գ.Գ. Սևոյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օրգանիզմների զարգացում Կատեգորիա:Բազմացում Կատեգորիա:Կենսաբանական ցիկլեր Կատեգորիա:Կենսաբանություն
I Hate U, I Love U (երգ)
«I Hate U, I Love U» ամերիկացի երգիչ, ռեփեր Gnash-ի և Օլիվիա Օ'Բրայենի երգ։ Այն թողարկվել է 2016 թվականի փետրվարի 17-ին, որպես Gnash-ի երրորդ ընդարձակ «Us » (2017) խաղարկային սկավառակի առաջին սինգլից ։ Երգը 2016 թվականից հայտնվեց Billboard Hot 100 -ի առաջին տասնյակում։ Միացյալ Նահանգներից դուրս երգը առաջին տեղը զբաղեցրեց Ավստրալիայում, Ավստրիայում, Բելգիայում, Ֆինլանդիայում, Նորվեգիայում և Միացյալ Թագավորությունում ։
2016 թվականի մարտի 20-ին Օ'Բրայենը թողարկել է "Hate U Love U" երգի իր մենահամերգը ։
Նախապատմությունը և թողարկումը
Gnash-ը երգը գրել է Սան Ֆրանցիսկոյի երգիչ-երգչուհի Օլիվիա Օ'Բրայենի հետ, և նաև Ջեյ Բիի օգնությամբ, որը սկզբում գրել էր երգը` երգին վոկալ տրամադրելու համար։ Օ'Բրայենը արդեն աշխատել էր Gnash-ի հետ՝ լուսաբանելով իր «Disposible» երգը։ Gnash-ը երգը թողարկել էր հուլիսի 26-ին, SoundCloud -ի իր էջում ։ Այն թողարկվել է iTunes -ում, 2016 թվականի փետրվարի 17-ին, դառնալով Gnash-ի երկարացված «Us» (2016) խաղարկային սկավառակը։
Տեսահոլովակ
«Ես ատում եմ քեզ, ես սիրում եմ քեզ» երաժշտական տեսահոլովակը ներկայացվել է 2016 թվականի մարտի 7-ին ։
Քննադատական ընդունելություն
"Թայմ" ամսագիրը բացասական է գնահատել «Ես ատում եմ քեզ, ես սիրում եմ քեզ» երգը, այն համարելով 2016 թվականի ամենավատ երգերից մեկը, և գրել է՝ "Մոռացեք Chainsmokers -ը և Halsey -ի աղյուսակները։ 2016 թվականի ամենաթողկող զեյթինգիստ սահմանող երգը Gnash-ի դաշնամուրի  «Ես ատում եմ քեզ, ես սիրում եմ քեզ» բալադն է, երգիչ-երգահան Օլիվիա Օ'Բրայենի կողմից, ով աննկարագրելիորեն բարձրացավ այս տարի Billboard Hot 100 -ի տասնյակում։ The Տingsongy -ի երգչախմբային մեղեդին անբարեխիղճ է, իսկ անպտուղ արտադրանքը այն բացասական էներգիայի պարունակության մեջ է դնում" ։
2017 թվականին երգը առաջադրվել է Radio Disney Music -ի լավագույն մրցանակի համար ։
Աստերոիդների ցանկ (193101-193200)
Աստերոիդների ցանկ (193001-193100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (193201-193300)
|} Աստերոիդների ցանկ (193001-193100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (193201-193300)
(5375) Սիեդենտորֆ
(5375) Սիեդենտորֆ (Siedentopf), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հունվարի 11-ին Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից Տաուտենբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,170592 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6211 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7201 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2062,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,17458 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,44° անկյուն։
Փարավոնների ցանկ
«Փարավոն» տիտղոսը օգտագործվում էր Հին Եգիպտոսի այն տիրակալների համար, որոնք վաղ դինաստիական շրջանում ղեկավարում էին Վերին և Ստորին Եգիպտոսները՝ Նարմերի կողմից մոտավորապես Ք․ա․ 1200-ական թվականներին։ Չնայած սրան, «Փարավոն» հատուկ տիտղոսը չի օգտագործվել Եգիպտոսի թագավորներին իրենց ժամանակակիցների կողմից դիմելու համար մինչև Մերնեպտայի 19-րդ դինաստիայի իշխանությունը (Ք․ա․1200 թվական)։ Բացի փարավոնի տիտղոսից կար նաև հնագույն Եգիպտոսի արքայական տիտղոս, որը օգտագործում էին եգիպտական թագավորները։ «Փարավոնի» տիտղոսի հետ մեկտեղ գոյություն ուներ եգիպտական թագավորների կողմից օգտագործվող «Հին Եգիպտոսի թագավորական տիտղոսը», որը Հին Եգիպտոսի պատմության ընթացքում մնաց կայուն։
Եգիպտոսը դադարեց գտնվել Աքեմենյան տիրապետության տակ Ք․ա․ 332 թվականին՝ Ալեքսանդր Մեծի նվաճման շնորհիվ, դրանից հետո այն ղեկավարվում էր Պտղոմեական դինաստիայի հելլենական փարավոնների կողմից։ Եգիպտոսը դադարեց անկախ լինել, երբ այն Ք․ա․ 30 թվականին դարձավ Հռոմի նահանգ։ Եգիպտոսում Օգոստոսը և հռոմեական կայսրերը օգտագործում էին «Փարավոնի» տիտղոսը, մինչև Մաքսիմինուս Դայայի թագավորության ավարտը (314 թվականը)։
Փարավոնների այս ցանկում ներկայացված ամսաթվերը մոտավոր են։ Մեծ մասամբ դրանք հիմնված են հնագույն Եգիպտոսի ժամանակագրական տվայների վրա ։
Ստորին Եգիպտոս
Ստորին Եգիպտոսը աշխարհագրորեն կազմված էր Հյուսիսային Նեղոսից և Նեղոսի հովտից։ Ստորև ներկայացված ցուցակը կարող է ամբողջական չլինել։
Վերին Եգիպտոս
Այստեղ հավաքագրված են Նաքադա III-ի ժամանակաշրջանի Վերին Եգիպտոսի նախադինաստիկան ղեկավարները (հաճախ ոչ պաշտոնապես բնութագրվում է Դինաստիա 00 անվանմամբ)։
Նախադինաստիկ կառավարիչներ։ Դինաստիա 0
Նախադինաստիական ղեկավարների այս ցանկը կարող է ամբողջական չինել։ Քանի որ այս թագավորները նախորդում էին առաջին դինաստիային, նրանք ոչ պաշտոնապես խմբավորվել են «Դինաստիա 0»-ում։
Վաղ դինաստիկ ժամանակաշրջան
Եգիպտոսի վաղ դինաստիկ ժամանակաշրջանը ընդգրկում է Ք․ա․ 3150-2686 թվականները։
Առաջին դինաստիա
Առաջին դինատիան ղեկավարել է Ք․ա․ 3150-2890 թվականներին։
Երկրորդ դինաստիա
Երկրորդ դինաստիան ղեկավարել է Ք․ա․ 2890-2686 թվականներին։
Հին թագավորություն
Թագավորությունը ղեկավարել Ք․ա․ 2686-2181 թվականներին։
Երրորդ դինաստիա
Երրորդ դինաստիան ղեկավարել է Ք.ա. 2686-2613 թվականներին։
Չորրորդ դինաստիա
Չորրորդ դինաստիան ղեկավարել է Ք․ա․ 2613-2498 թվականներին։
Վեցերորդ դինաստիա
Վեցերորդ դինաստիան ղեկավարել էՔ․ա․ 2345-2181 թվականներին։
Առաջին անցումային ժամանակաշրջան։
Առաջին անցումայի ժամանակաշրջանը (Ք.ա. 2181–2060 թթ.) անկարգությունների և քաոսի շրջան էր ՝ Հին Թագավորության վերջից մինչև Միջին Թագավորության սկիզբը։
Հին Թագավորությունը արագորեն փլուզվեց Պեպի II-ի մահից հետո։ Նա թագավորել էր ավելի քան 64-94 տարի, ավելի երկար, քան պատմության մեջ որևէ միապետ։ Նրա տիրապետության վերջին տարիները նշանավորվեցին իրենց անարդյունավետությամբ ՝ իր պատկառելի տարիքի պատճառով։ Երկու Թագավորությունների միավորումը խզվեց, և տարածաշրջանային առաջնորդները ստիպված եղան դիմադրել առաջացած սովին։