cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
TLC
Խմբի դեբյուտային՝ «Ooooooohhh... On the TLC Tip» (1992) ալբոմը ԱՄՆ-ում վաճառվել է 6 միլիոն օրինակով, սակայն խումբն հայտնիության գագաթնակետին է հասել 1990-ականների կեսերին՝ «CrazySexyCool» (1994) ալբոմի թողարկումից հետո։ Այն դարձել է երաժշտության պատմության ամենաշատ վաճառված ալբոմենրից մեկը՝ վաճառվելով 26 միլիոն օրինակով, որը մինչ օրս հանդիսանում է միակ ալբոմը կանացի խմբի կողմից, որը ադամանդե հավաստագրում է ստացել Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի (RIAA) կողմից ։ «FanMail»-ը (1999) դարձել է առաջին ալբոմը R&B խմբի կողմից, որը Ձայնագրման ընկերությունների Ճապոնական ասոցիացիայից (RIAJ) միլիոնային հավաստագրում է ստացել ։
Ողջ աշխարհում ավելի քան 65 միլիոն օրինակ վաճառելով, TLC-ն հանդիսանում է ամերիկյան ամենավաճառված կանացի խումբը և երկրորդը ողջ աշխարհում՝ զիջելով անգլիական Spice Girls խմբին ։
Խմբի ինը սինգլ ընդգրկվել են ամերիկյան Billboard Hot 100 չարթի թոփ 10-ում, որոնցից չորդը գլխավորել են այն, («Creep», «Waterfalls», «No Scrubs>» և «Unpretty») ։
Խումբը հանդիսանում է Գրեմմի մրցանակի քառակի հաղթող։ «Billboard» ամսագիրը նրանց ճանաչել է բոլոր ժամանակների մեծագույն տրիո ։
2002 թվականին Լիզա Լոպեսի մահից հետո տրիոյի այլ անդամները Լիզային փոխարինելու փոխարեն որոշել են շարունակել գործունեությունը որպես դուետ։
2017 թվականին որոշում են թողարկել TLC անվան ներքո վերջին ալբոմը, սակայն ալբոմի թողարկումից հետո որոշում են շարունակել միասին ելույթ ունենալ։
1990-1991: Կազմավորում և վաղ տարիներ
1990 թվականին պրոդյուսեր Այան Բյորքը և Կրիստալ Ջոնսը գըրլ բենդի համար կոնցեպտ են մտածում, որը նման կլինի R&B-ի, հիփ հոփի և նյու ջեք սվինգի։ Կրիստալ Ջոնսը երկու աղջիկներ փնտրելու համար քասթինգ է հայտարարում, որպեսզի միավորվեն որպես տրիո։ Ի վերջո, Ջոնսին են միանում Թիոն Ուոտկինսը և Լիզա Լոպեսը։ Խումբը ստանում է «2nd Nature» անվանումը և աղջիկները սկսում են նախնական նյութեր ձայնագրել պրոդյուսերներ Ջերմեյն Դյուպրիի և Ռիկո Ուեյդի հետ ։
Հետագայում խմբին հաջողվում է լսումներ կազմակերպել երգչուհի Փերրի Ռեդի մոտ, որը հիմնել էր պրոդյուսերական սեփական՝ Pebbitone ընկերությունը։ Ռեդը վերանվանում է խումբը TLC-Skee (որտեղ «TLC»-ն հանդիսանում է աղջիկների անունների սկզբնատառերը՝ Թիոն, Լիզա և Կրիստալ) և լոսւմներ է կազմակերպում LaFace Records ձայնագրման ընկերությունում, որը ղեկավարում էր Քենեթ «Բեյբիֆեյս» Էդմոնդսը, ինչպես նաև Փերրիի ամուսինը՝ Անտոնիո «ԷլԷյ» Ռիդը ։
Անտոնիո Ռիդը պոտենցիալ է տեսնում Ուոտկինսի և Լոպեսի մոտ, սակայն կարծում է, որ կոլեկտիվում Ջոնսն ավելորդ է և նրան հարկավոր է փոխարինել։ Ըստ Ջոնսի, այդ որոշումը կապված էր այն բանից հետո, երբ Ջոնսը չէր ցանկանում կնքել Pebbitone-ի հետ պայմանագիրը, մինչև այն չքննարկի հնարավոր փաստաբանի հետ, սակայն Փերրի Ռիդը մերժում է նրան ։
1992-1993: «Ooooooohhh… On the TLC Tip» և վաղ հաջողություն
Խմբի դեբյուտային՝ «Ooooooohhh... On the TLC Tip» թողարկվել է 1992 թվականի փետրվարի 25-ին՝ LaFace/Arista Records ձայնագրման լեյբլում։ Ալբոմի երգերն իրենցից ներկայացնում են ֆանկ (Ուոտկինս), հիփ հոփ (Լոպես) և R&B (Թոմաս) ժանրերի խառնուրդը ։ Ալբոմն ունեցել է քննադատական և առևտրային հաջողություն, ԱՄՆ-ում վաճառվել է չորս միլիոն օրինակով և RIAA-ի կողմից ստացել է քառակի պլատինե հավաստագիր։
Առաջին ամերիկյան շրջագայությունից հետո խմբի անդամները ստանում են իրենց առաջին փոքր հոնորարը և Փերրի Ռիդին հայտնում են, որ նրանք հրաժարվում են նրա ծառայություններից որպես մենեջեր, սակայն Pebbitone-ի հետ պայմանագիրը ուժի մեջ է մնում։ 1994 թվականին TLC-ն «Սեքսը որպես զենք» ֆիլմում կատարում են երաժշտական խմբի դեր։
Լիզա Լոպեսը տառապում էր հարբեցողությամբ և փորձում էր բուժվել։ Ըստ նրա, այդ կախվածությանն է հանգեցրել իր անցյալի խնդիրները։
1994 թվականին Լոպեսը իր ընկերոջը՝ ֆուտբոլիստ Անդրե Ռայսոնին դավաճանության մեջ է կասկածում և գտնվելով ալկոհոլի ուժեղ ազդեցության տակ վառում է նրա տունը։ Դատարանում, ի շնորհիվ փաստաբանների, նրան հաջողվում է խուսափել խիստ պատժից։ Այնուամենայնիվ Լիզան դատապարտվում է հինգ տարվա ազատազրկման, նա ստիպված էր հսկայական տուգանք վճարել (որը վճարեց խումբը) և վերականգնողական ծրագիր անցնել։
1994-1997: «CrazySexyCool», հայտնիության գագաթնակետ և սնանկություն
Երկրորդ ստուդիական ալբոմի՝ «CrazySexyCool»-ի ստեղծման ժամանակ տրիոն կրկին համագործակցում է Դալաս Օսթինի, Ջերմեյն Դյուպրիի և Բեյբիֆեյսի, ինչպես նաև Organized Noize-ի, Չակ Թոմպսոնի և Շոն Քոմսի հետ ։ Ալբոմը թողարկվել է 1994 թվականի նոյեմբերի 15-ին, բարձր է գնահատվել քննադատների կողմից, ինչպես նաև ներառվել է «Rolling Stone ամսագրի բոլոր ժամանակների 500 լավագույն ալբոմներ» ցանկում ։ Ալբոմը նաև դեբյուտ է կատարել ամերիկյան Billboard 200 ալբոմներկի չարթի երրորդ հորիզոնականում և չարթում անցկացրել է երկու տարի։ Միայն ԱՄՆ-ում այն վաճառվել է 11 միլիոն օրինակով և մինչ օրս հանդիսանում է միակ կանացի ալբոմը, որը ադամանդե հավաստագրում է ստացել Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի (RIAA) կողմից Worldwide the album sold over 14 million copies. ։
Ալբոմի բոլոր չորս սինգլնրը ընգրկվել են ամերիկյան Billboard Hot 100 չարթի թոփ 5-ում․ «Creep»-ը և «Waterfalls»-ը զբաղեցրել են առաջին հորիզոնականը, «Red Light Special»-ը զբաղեցրել է երկրորդ, իսկ «Diggin' on You»-ն չորրորդ հորիզոնականը։
«Waterfalls» սինգլի երաժշտական տեսահոլովակը նկարահանել է Ֆելիքս Գրեյը 1995 թվականի հունիսի 8-ից 9-ը՝ Լոս Անջելեսի Universal Studios Hollywood-ում։ Տեսահոլովակի նկարահանումների համար ծախսվել է մեկ միլիոն դոլար, որի նկարահանումներին մասնակցություն են ունեցել Էլլա Ջոնսը, Բուկեմ Վուդբայնը, Shyheim-ը, Փոլ Ջեյ Ալեսին և Գաբրիել Բրեմֆորդը։ Ինչպես երգի տեքստը, այնպես էլ տեսահոլովակը անդրադառնում է ժամանակակից հասարակության այնպիսի խնդիրներին, ինչպիսիք են թմրամիջոցների ապօրինի վաճառքը և ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ը, որն առաջին անգամ ակտուալ է դարձել 1990-ականներին։ 1995 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Նյու Յորքում անցկացվող MTV երաժշտական տեսահոլովակի մրցանակաբաշխության ժամանակ տեսահոլովակն արժանացել է չորս մրցանակի՝ «Տարվա հոլովակ», «Խմբի լավագույն հոլովակ», «Լավագույն R&B վիդեո» և «Հանդիսատեսի համակրանք»։ Խումբը դարձավ առաջին աֆրոամերիկյան արտիստը, որը արժանացել է այս մրցանակաբաշխության գլխավոր մրցանակին («Տարվա հոլովակ») ։
Գրեմմիի 38-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ խումբն արաժանցել է «Լավագույն R&B ալբոմ» և «Լավագույն R&B կատարում դուետով կամ խմբով»՝ «Creep» երգի համար ։ 1996 թվականին Billboard ամսագիրը խմբին անվանել է «Տարվա արտիստ» (Billboard Music Award)։
Իրենց ակնհայտ հաջողությունների շրջանում 1995 թվականի հուլիսի 3-ին խմբի անդամները սնանկության դիմում են ներկայացնում ։ TLC-ն հայտարարում է ընդհանուր 3,5 միլիոն դոլար պարտքերի մասին, որի մի մասը Լոպեսի այրվածքներից և Ուոտկինսի բժշկական վճարներից բխող ապահովագրական ծախսերի պատճառով էր (մանուկ հասակում Թիոնի մոտ մանգաղաբջջային սակավարյունություն է ախտորոշվել), սակայն դիմումի հիմնական պատճառն այն էր, որ խումբը անշահավետ պայմանագիր ուներ Pebbitone-ի հետ։ Խումբը ձգտում էր վերանայել 1991 թվականին LaFace-ի հետ կնքած պայմանագիրը, համաձայն որի նրանք յուրաքանչյուր վաճառած ալբոմի համար ստանում էին ընդամենը 0,56 ցենտ, որն էլ բաժանվում էր խմբի անդամների միջև ։ Եռյակը նաև ցանկանում էր խզել Pebbitone-ի հետ պայմանագիրը։ LaFace-ը հրաժարվում է վերանայել պայմանագիրը, այդպիսով դրդելով TLC-ին դիմել սնանկացման համար։ Եվ՛ Pebbitone-ը, և՛ LaFace-ը հաղորդել են, որ TLC-ն ուղղակի շատ գումար էր ցանկանում և իրականում նրանց ֆինանսական վտանգ չէր սպառնում ։ Երկու տարի տևած իրավական բանավեճերի արդյունքում խմբի ու ընկերությունների միջև հարաբերությունները վերջնականապես կարգավորվում են 1996 թվականի վերջին։ Պայմանագիրը վերանայվում է և LaFace-ն ու Pebbitone-ը համաձայնվում են խզել պայմանագիրը այն պայմանով, որ Pebbitone-ը խմբի հետագա թողարկումներից որոշ տոկոսներ եկամուտ է ունենալու։ TLC-ն նաև ձեռք է բերում «TLC» անվան իրավունքները, որոնք նախկինում պատկանում էին Փերրի Ռիդին։
TLC-ն երգ է ձայնագրել հայտնի՝ «Այդ ամենը» (All That) սկետչ շոուի համար, որը հեռարձակվել է Nickelodeon ալիքով։ Խումբը նաև ձայնագրել է 1995 թվականի «Սպասելով արտաշնչելուն» (Waiting to Exhale) ֆիլմի սաունդթրեքը։ LaFace-ի հետ կրկին պայմանագիր կքնելուց հետո խումբն անցնում է հաջորդ ստուդիական ալբոմի ձայնագրմանը։
Ուոտկինսը թողարկում է իր առաջին սոլո՝ «Touch Myself» սինգլը, որն ընդգրկվում է 1996 թվականի «Փախստականները» ֆիլմի սաունդթրեքերի հավաքածուում և Billboard Hot 100 չարթ թոփ 40-ում։ Լոպեսը համագործակցում է այլ հայտնի կին ռեփերներ Միսի Էլիոթի, Da Brat-ի, Էնջի Մարտինեսի հետ՝ Լիլ Քիմի «Not Tonight» (1997) սինգլի արտադրության շրջանակներում, որը զբաղեցրել է Billboard Hot 100 չարթի 6-րդ հորիզոնականը, ինչպես նաև առաջադրվել է 40-րդ Գրեմմի մրցանակաբաշխության «Լավագույն ռեփ կատարում դուետով կամ խմբով» անվանակարգում։
1998-2001: «FanMail» և անդամների տարաձայնությունը
Երրորդ ստուդիական ալբոմի նախնական աշխատանքները դադարեցվել են այն բանից հետո, երբ խմբի և նրանց հիմնական պրոդյուսեր Դալլաս Օսթինի միջև տարաձայնություններ են սկսվում և ումից 1997 թվականին Ռոզանդա Թոմասը որդի է ունենում։ Օսթինը պահանջում էր 4,2 միլիոն դոլար և ամբողջական ստեղծագործական վերահսկողություն նախագծի վրա։ Այդ ժամանակ Թոմասը հայտնվել է «HavPlenty» անկախ ֆիլմում, իսկ Ուոտկինսը, ռեփերների Նասի և DMX-ի հետ մասնակցություն է ունենում 1998 թվականի «Belly» ֆիլմում։ Լոպեսը պրոդյուսերական գործունեություն է սկսում և կազմավորում է Blaque տրիոն։ Իր տնօրինության ներքո տրիոն 1999 թվականին թողարկում է նույնանուն դեբյուտային ալբոմը, որը արժանանում է պլատինե հավաստագրման, ինչպես նաև ալբոմի երկու սինգլ ընդգրկվել է Billboard Hot 100 չարթի թոփ 10-ում։ 1998 թվականին տրիոն նաև մասնակցել է MTV հեռուստաալիքի «The Cut» տաղանդների շոուին։ Մինչ շարունակվում էր Օսթինի հետ տարաձայնությունները, որն արդեն ստեղծել էր խմբի ալբոմի մեծ մասը, խումբը սկսում է աշխատել այլ ձայնային պրոդյուսերի հետ։ «FanMail» ալբոմը թողարկվել է 1999 թվականի փետրվարին և դեբյուտ է կատարել Billboard 200 չարթի առաջին հորիզոնականում, ինչպես նաև RIAA-ի կողմից ստացել է վեցակի պլատինե հավաստագրում՝ ԱՄՆ-ում ալբոմի վեց միլիոն օրինակ վաճառելու համար, իսկ ողջ աշխարհում ալբոմը վաճառվել է ավելի քան 14 միլիոն օրինակով ։ «No Scrubs»-ը թողարկվում է որպես սինգլ և համաշխարհային հիթ է դառնում՝ գլխավորելով Ավստրալիայի, Կանադայի, Իռլանդիայի, Նոր Զելանդիայի և ԱՄՆ-ի սինգլների չարթերը։ Ալբոմի երկրորդ՝ «Unpretty» սինգլը դառնում է խմբի կարիերայում չորրորդը, որը գլխավորում է Billboard Hot 100-ը ։ Ալբոմի այլ երեք՝ «Silly Ho», «I’m Good at Being Bad» և «Dear Lie» սինգլները նույնպես ռադիոեթերներ են ուղարկվում։
Գրեմմիի 42-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ «FanMail»-ը առաջադրվում է վեց անվանակարգում, որոնցից երեքում հաղթանակում է («Լավագույն R&B ալբոմ», «Լավագույն R&B երգ» և «Լավագույն R&B կատարում դուետով կամ խմբով», վերջին երկուսը «No Scrubs»-ի համար)։ Soul Train Music Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ խումբն առաջադրվել է «Entertainer of the Year» անվանակարգում ։
Խումբը սկսում է շրջագայել FanMail Tour-ի շրջանակներում, որը հավաքել է ավելի քան 72,8 միլիոն դոլար՝ դառնալով ամենաշահույթային շրջագայությունը կանացի խմբերի շրջանում։
«FanMail»-ի թողարկման ընթացքում և հետո Լոպեսը մամուլին հաղորդում է, որ խմբի շրջանակներում նա չի կարողանում ամբողջովին ինքնաարտահայտվել։ Նրա դերը խմբում երգերի որոշ հատվածներում ռեփ կարդալն է, նաև կան երգեր, որտեղ նրա ձայնն ընդհանրապես չի հնչում։ Նա նշել է, որ նույնպես ցանկանում է մասնակցություն ունենալ վոկալային մասերի ձայնագրմանը։ 1999 թվականին Vibe ամսագիրը Լոպեսի նամակն է հրապարակում, որում նա Ուոտկինսին և Թոմասին առաջարկում է յուրաքանրյուրի համար սոլո ալբոմներ ձայնագրել և համեմատել արդյունքները․ «Ես մարտահրավեր եմ նետում Թիոն «Փլեյեր» (Player) Ուոտկինսին (T-Boz) և Ռոզանդա «Հեյթեր» (Hater) Թոմասին (Chilli)՝ «The Challenge» անվամբ ալբոմի ստեղծմանը․․․ «3 CD»-ի սեթն իր մեջ ներառելու է երեք սոլո ալբոմ։ Յուրաքանչյուրը պետք է ձայնագրված լինի մինչև 2000 թվականի հոկտեմբերի 1-ը․․․ Ես նաև մարտահրավեր եմ նետում Դալաս «Մանիպուլյատոր» (The Manipulator) Օսթինին արտադրել ողջ նյութերը և դա անել իր սովորական տեմպով։ Մտածելով դրա մասին ես վստահ եմ, որ LaFace-ը դեմ չէր լինի հաղթողին 1,5 միլիոն դոլարով պարգևատրել»
''«I challenge Tionne „Player“ Watkins (T-boz) and Rozonda „Hater“ Thomas (Chilli) to an album entitled The Challenge… a 3-CD set that contains three solo albums. Each (album)… will be due to the record label by October 1, 2000… I also challenge producer Dallas „The Manipulator“ Austin to produce all of the material and do it at a fraction of his normal rate. As I think about it, I’m sure LaFace would not mind throwing in a $1.5 million prize for the winner.»''
Ի վերջո, անդամները վիճվում են և «The Challenge»-ը երբեք չի դիտարկվում։ «FanMail» շրջագայության ավարտից հետո խումբը համատեղ աշխատանքից դադար է վերցնում և անդամները զբաղվում են սեփական հետաքրքրություններով։ Լոպեսն առաջինն է սկսում ձայնագրել իր առաջին՝ «Supernova» սոլո ալբոմը։ Ալբոմը թողարկվել է Եվրոպայում և միայն առաջին՝ «The Block Party» սինգլին է հաջողվում ընդգրկվել UK Singles Chart չարթի թոփ 20-ում։ ԱՄՆ-ում երգը թողարկվել է ալբոմի պլանավորված թողարկումից մի քանի շաբաթ շուտ։ «The Block Party»-ի հաջողության բացակայության արդյունքում ալբոմի և դրան հաջորդող սինգլների թողարկումը չեղարկվում է։
200 թվականին Լոպեսը համագործակցում է Spice Girls-ի անդամ Մելանի Սիի հետ վերջինիս «Never Be the Same Again» սինգլի ձայնագրման համար, որը համաշխարհային հիթ է դառնում և գլխավորում է տարբեր երկրների երաժշտական չարթեր։
2002-2006: Լիզա Լոպեսի մահը, «3D» և «R U The Girl»
«Supernova» ալբոմով անհաջող դեբյուտից հետո Լոպեսը սկսում է աշխատել իր երկրորդ ստուդիական ալբոմի վրա։ 2002 թվականի ապրիլի 25-ին, ալբոմն ավարտելուց առաջ, Հոնդուրասում Լոպեսը մահանում է ավտովթարի հետևանքով, որտեղ գնացել էր վավերագրական ֆիլմի նկարահանումների համար։ 2007 թվականին ֆիլմը թողարկվում է «Left Eye-ի վերջին օրերը» (The Last Days of Left Eye) անվամբ ։ Լոպեսի երկրորդ՝ «N.I.N.A.» ալբոմը նրա մահից հետո չեղարկվում է։
Լիզա Լոպեսի մահից հետո տրիոյի այլ անդամները որոշում են պրոդյուսեր Դալաս Օսթինի հետ միասին, փոքրիկ դադարից հետո, ավարտել չորրորդ ստուդիական ալբոմի ձայնագրությունները, որը ստացավ «3D» անվանումը, որը թողարկվել է 2002 թվականի նոյեմբերի 12-ին։ Ալբոմի պրոդյուսերներն են՝ Դալաս Օսթինը, ԷլԷյ Ռիդը, Բեյբիֆեյսը, Միսի Էլիոթը, Էդդի Հոսթլը, Ռոդնի Ջերքինսը, The Neptunes դուոն, Organized Noize-ը, Ռաֆայել Սադիկը, Դերիլ Սիմոնսը և Թիմբալենդը։ Սկզբում աղջիկները որոշում են ալբոմի թողարկումից հետո լուծարել խումբը, սակայն, ի վերջո, շարունակում են գործունեությունը որպես դուետ։ Լոպեսի ձայնը լսելի է «3D»-ի մի քանի երգերում, երկու երգերի համար վոկալը նա հասցրել է ձայնագրել, ևս երկու երգերում օգտագործվել են նախկինում չթողարկված երգերի ձայնագրությունները։ Մի քանի երգեր գովերգում են Լոպեսին։
«3D»-ն դեբյուտ է կատարել Billboard 200 չարթի վեցերորդ հորիզոնականում և RIAA-ի կողմից ստացել է երկակի պլատինե հավաստագրում՝ ԱՄՆ-ում ալբոմի երկու միլիոն օրինակ վաճառելու համար։ Ալբոմը հաջողության չի հասել այլ երկրներում, բացառությամբ Ճապոնիայի, որտեղ RIAJ-ի կողմից ստացել է պլատինե հավաստագրում՝ ալբոմի 200․000 օրինակ վաճառելու համար։ «Girl Talk» սինգլը զբաղեցրել է Billboard Hot 100-ի 28-րդ հորիզոնականում, որը TLC-ի վատագույն արդյունքն է։ Դրան հաջորդել են «Hands Up»-ը, որը խմբի՝ Billboard Hot 100 չարթում չընդգրկված առաջին սինգլն է և «Damaged»-ը, որը զբաղեցրել է չարթի 53-րդ հորիզոնականը։
2003 թվականի հունիսին, Լոպեսի մահից մեկ տարի անց, հայտարարվել է խմբի վերջին ելույթի մասին Zootopia ամենամյա համերգի շրջանակներում ։ Այնուամենայնիվ, 2004 թվականի փետրվարին խումբը բեմ վերադարձավ Ճապոնիայի «VOICE OF LOVE POSSE» բարեգործական փառատոնի շրջանակներում ։
2003 թվականին LaFace-ը թողարկում է խմբի առաջին՝ «Now & Forever: The Hits» հիթերի հավաքածուն։ Այն թողարկվել է «Come Get Some» անվամբ նոր երգով՝ ձայնագրված YoungBloodZ-ի, Լիլ Ջոնի և Շոն Փիի մասնակցությամբ։ ԱՄՆ-ում հավաքածուն թողարկվել է 2005 թվականի հունիսին և դեբյուտ է կատարել ամերիկյան չարթի 53-րդ հորիզոնականում՝ վաճառվելով 20.000 օրինակ։
2004 թվականին Ուոտկինսն ու Թոմասը հայտարարում են, որ ռեալիթի շոու են մեկնարկում, որը հեռարձակվելու է UPN հեռուստաալիքով։ «R U the Girl» շոուի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2005 թվականի հուլիսի 27-ին։ Չնայած ԶԼՄ-ների առաջարկին այն մասին, որ շոուի հաղթողը դառնա տրիոյի նոր անդամը, Ուոտկինսն ու Թոմասը երդվել են, որ երբեք չեն փոխարինի Լոպեսին TLC-ում և որ շոուի հաղթողը ուղղակի կմասնակցի խմբի հաջորդ սինգլի ձայնագրությանը։ Շոուն հաղթում է 20-ամյա Թիֆանի Բեյքերը, ով խմբի հետ ձայնագրում է «I Bet» երգը։ Մոտ 4,1 միլիոն հեռուստադիտող հետևել է շոուի եզրափակչին։ 2005 թվականի հոկտեմբերի 4-ին երգը հասանելի է դառնում iTunes-ում և ռադիոյում, սակայն չի հաջողվում ընդգրկվել չարթերում։ Արդյունքում երգը դառնում է «Now & Forever: The Hits» հավաքածուի բոնուսային երգը։
2007-2014: Դադար և «CrazySexyCool: The TLC Story»
2007 թվականի օգոստոսին Մեծ Բրիտանիայում թողարկվել է «Crazy Sexy Hits: The Very Best of TLC» հիթերի հավաքածուն, որը առավել հաջողակ դարձավ, քան 2004 թվականի «Now & Forever: The Hits»-ը, և զբաղեցրել է UK Albums Chart-ի 57-րդ հորիզոնականը։ 2008 թվականի հունիսի 24-ին Ուոտկինսը և Թոմասը դարձել են BET Awards մրցանակաբաշխության հատուկ հյուրերը։ 2009 թվականի ապրիլի 4-ին 13 երգերով ելույթ են ունեցել Ճապոնիայի Springroove երաժշտական փառատոնում։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 17-ին TLC-ն ելույթ է ունեցել «Justin Timberlake and Friends» լասվեգասյան համերգի շրջանակներում ։ 2011 թվականի մայիսի 25-ին խումբը ելույթ է ունեցել «American Idol» շոուի եզրափակչում։
2013 թվականին TLC-ն մասնակցել է ամերիկացի ռեփեր Ջեյ Քոուլի երկրորդ՝ «Born Sinner» ստուդիական ալբոմի «Crooked Smile» սինգլի ձայնագրությանը։ Այն զբաղեցրել է Billboard Hot 100 չարթի 27-րդ հորիզոնականը, որը վերջին տասը տարիների ընթացքում խմբի՝ տվյալ չարթում ընդգրկված առաջին աշխատանքն է։ 2013 թվականին համագործակցությունը արժանանում է BET հիփ հոփ մրցանակաբաշխության «Ազդեցիկ երգ» մրցանակի, ինչպես նաև առաջադրվել է 2014 թվականի MTV երաժշտական տեսահոլովակի մրցանակաբաշխության «Սոցիալական ենթատեքստով լավագույն հոլովակ» անվանակարգում։
TLC-ն պայմանագիր է կնքում Epic Records-ի հետ և 2013 թվականի հոկտեմբերին թողարկում է «20» հավաքածուի ամերիկյան տարբերակը ։ Ալբոմն իր մեջ ներառում էր նոր՝ «Meant to Be» երգը, որը գրել և արտադրել է Նի Յոն։ Երգը հանդիսանում է 2013 թվականի «CrazySexyCool: The TLC Story» վավերագրական ֆիլմի սաունդթրեքը։ Ռեժիսորը Չարլզ Սթոուն III է, Թոմասի դերում հանդես է գալիս Կիկի Պալմերը, Լոպեսի դերում Լիլ Մաման, իսկ Ուոտկինսի դերում Սրյու Սիդորան։ Ֆիլմում հնչել են «TLC 20: 20th Anniversary Hits» հավաքածուի երգերը։ 2013 թվականի նոյեմբերի 21-ին ֆիլմի պրեմիերան դիտել են 4,5 միլիոն հեռուստադիտող, որը հաջորդող հինգ տարիներում VH1 հեռուստաալիքի ամենաբարձր վարկանիշն էր։ Պրեմիերայից հետո խմբի միանգամից երեք ալբոմ ընդգրկվում են Billboard 200 չարթում․ «20» ալբոմը 12-րդ հորիզոնականում, «CrazySexyCool»-ը 108-րդ հորիզոնականում, իսկ «Now and Forever: The Hits»-ը 169-րդում։
2013 թվականի նոյեմբերի 24-ին TLC-ն կատարել է «Waterfalls» երգը American Music Award մրցանակաբաշխության ժամանակ։ Ելույթի ընթացքում Լոպեսի հատվածները կատարել է Լիլ Մաման ։ Հետո TLC-ն Լիլ Մամայի հետ կատարում է «No Scrubs» երգը «Պարելով հայտնիների հետ» հեռուստաշոուում ։ 2014 թվակականի հունվարին խումբը ելույթ է ունենում «Super Bowl Concert Series»-ի ժամանակ ։
2014 թվականի դեկտեմբերի 12-ին խումբը թողարկում է «Gift Wrapped Kiss» ամանորյա երգը։
2015-ներկա։ Շրջագայություններ և նույնանուն ստուդիական ալբոմ
2015 թվականի մայիսին TLC-ն մեկնում է հյուսիսամերիկյան՝ «The Main Event» շրջագայության՝ New Kids on the Block խմբի և Nelly-ի հետ։ Դա նրանց վերջին 15 տարիների առաջին շրջագայությունն էր 2000 թվականի «Fanmail» շրջագայության ավարտից հետո։ 2016-2017 թվականներին խումբը մեկնում է «I Love the 90s: The Party Continues Tour» շրջագայության։ Նոր ալբոմի արտադրության ժամանակ խումբը դիմում է Լիզա Լոպեսի եղբորը՝ Ռոն Լոպեսին, որպեսզի վերջինս նպաստի Լիզայի մասնակցությանը նոր ալբոմում, քանի որ նա Լիզան շատ չթողարկված նյութեր ուներ։ Այնուամենայնիվ, նրանք որոշում են հրաժարվել Լոպեսի բոլոր արխիվային ձայնագրություններից, քանի որ դրանք չէին համապատասխանում ալբոմի հնչողությանը։ 2016 թվականի հոկտեմբերի 28-ին TLC-ն Ճապոնիայում թողարկում է երկու՝ «Joyride» և «Haters» երգերը խմբի սպասվող ալբոմից։ Վերջինս զբաղեցնում է ճապոնական iTunes-ի R&B չարթի առաջին հորիզոնականը։ 2016 թվականի դեկտեմբերի 8-ին խումբը առաջին անգամ կատարում է «Sleigh Ride» երգը Միսի Էլիոթի հետ, ինչպես նաև «Sunny» երգը Fox հեռուստաալիքի «Taraji's White Hot Holidays»-ի ժամանակ։
Նրանց հինգերորդ՝ «TLC» ալբոմը թողարկվել է 2017 թվականի հունիսի 30-ին ։ Ալբոմի առաջին սինգլը Սնուփ Դոգի մասնակցությամբ «Way Back» երգն է, որը թողարկվել է ապրիլի 14-ին բոլոր խոշոր թվային հարթակներում, իսկ ԱՄՆ-ում տարածվել է RED Distribution-ի կողմից ։ 2017 թվականի մայիսին TLC-ն դեբյուտ է կատարել Մեծ Բրիտանիայում՝ Լոնդոնի KOKO համերգասրահում։ Թողարկման առաջին շաբաթում TLC-ն վաճառվել է 12,000 օրինակ ։
2019 թվականի հուլիսին TLC-ն մեկնարկել է «Whole Lotta Hits Tour» շրջագայությունը՝ Nelly-ի և Ֆլո Ռայդայի մասնակցությամբ ։ 2020 թվականի հոկտեմբերին A&E Network ալիքը զբաղվում է «Biography: TLC» երկու ժամանոց վավերագրական ֆիլմի արտադրությամբ։ Նախագծի գործադիր պրոդյուսերն է Ռոջեր Ռոս Ուիլյամսը, պրոդյուսերն է Ջեֆ Մարցը, իսկ ռեժիսորը Մեթ Քեյն է։ Ֆիլմը նախատեսվում էր թողարկել 2011 թվականին, սակայն հետաձգվում է մինչև 2022 թվականը, այնուհետև 2023-ը։ Ֆիլմը վերանվանվում է «TLC Forever» և թողարկվում է 2023 թվականի հունիսի 3-ին ։
2021 թվականի հունիսին խումբը մեկնում է «Celebration of CrazySexyCool» շրջագայությունը ԱՄՆ-ի 18 քաղաքներով՝ նշելու խմբի երկրորդ՝ «CrazySexyCool» ստուդիական ալբոմի 25-ամյակը, որը 2019 թվականի հոկտեմբերին Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայից 12-րդ պլատինե հավաստագրումն է ստանում։ Bone Thugs-n-Harmony-ի մասնակցությամբ շրջագայությունը սկսվել է 2021 թվականի սեպտեմբերի 3-ին՝ Ալաբամա նահանգի Ալբերվիլ քաղաքում ։
2022 թվականի մարտին հայտնի դարձավ, որ խումբը ելույթ է ունենալու նույն տարվա հունիսին անցկացվող Glastonbury փառատոնում ։
2023 թվականի մարտի 13-ին հայտնի դարձավ, որ խումբը մեկնելու է «Hot Summer Nights» շրջագայությանը Շագիի, Էն Վոգի և Շոն Քինգսթոնի մասնակցությամբ։ Շրջագայությունը սկսվել է հունիցի 1-ին ։
Շրջագայություններ
Որպես հեդլայներ
Այլ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Հիփ-հոփ խմբեր Կատեգորիա:Ռիթմ-և-բլյուզ երաժիշտներ Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փոփ խմբեր
Լուիջի Պիգորինի
Լուիջի Պիգորինի ՝ ՝ իտալացի գիտնական, ազգագրագետ, հնագետ։
Կենսագրություն
Պիգորինին ծնվել է Իտալիայի Ֆոնտանելատո կոմունայի Պարմա գավառում։
16 տարեկան հասակում, 1858 թվականին, Լուիջի Պիգորինին դարձավ Պարմայի Հնագիտական թանգարանի ալումնի ՝ բարձրագույն կրթական հաստատության շրջանավարտների փակ հանրության անդամ (Parma Archaeological Museum)։ Հետագայում նա հանդիպում է իտալացի թռչնաբան, բնական գիտությունների պրոֆեսոր Պալեգրինո Սթրոբելի (Pellegrino Strobel) և իտալացի նկարիչ Գաետանո Չիրիցիի (Pellegrino Strobel) հետ և սկսում հնագիտական հետազոտություններ Պարմեզանի տարածքում։ 1863 թվականին ճանապարհորդում է Շվեյցարիա և Տոսկանա, ինչպես նաև սովորում Հռոմում և Նեպալում։
Պարմայում Պիգորինին դասավանդում է հնագույն պատմություն, որտեղ փորձում է բացատրել տարբեր նախապատմական գործիքների օգտագործման եղանակներն ու նպատակները։ Մի քանի տարի անց` արվեստագետի բակալավրի աստիճան ստանալուց հետո, դառնում է Պերմայի հնագիտության թանգարանի տնօրեն։ Նա առաջիններից մեկն էր, ով համագործակցել է տարբեր ոլորտի մասնագետների հետ, աշխատել է համագործակցելով գերմանացի պատմաբան Շտրոբելի հետ, ուսումնասիրել Տերամար մշակույթը, համատեղելով տվյալները հնէաբանության, բուսաբանության, կենդանաբանության, միջատաբանության, երկրաբանության, մարդաբանության և հնագիտության հետ ՝ ստանալով բրոնզե դարի մարդկանց կենսակերպի ամբողջական պատկերը։
Ձեռքբերումներ
1875 թվականին Չիերիչիի և Սթրոբելի հետ միասին հիմնադրել է «Bollettino di Paletnologia Italiana» պալեոէթոլոգիական ամսագիրը։ Միևնույն տարում աշխատել է Հռոմի Գլխավոր ասամբլեայի Հնագիտական ինստիտուտում, որտեղ հրավիրել էր աշխատելու Կրթության նախարար Բոնգհին (Bonghi): 1876 թվականին բացված Հռոմի Պիգորինի ազգային նախապատմության և ազգագրության թանգարանը կրում է նրա անունը։ Իտալական հնագիտության մեջ ունեցած մեծ ավանդի համար 1912 թվականին առաջադրվում է Իտալիայի Սենատում և 1919 թվականին նշանակվում է Իտալական Սենատի փոխնախագահ և աշխատում մինչև իր մահը՝ 1925 թվականը Պադովայում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իտալացի գիտնականներ Կատեգորիա:Իտալացի ազգագրագետներ Կատեգորիա:Իտալացի հնագետներ Կատեգորիա:Իտալացի մարդաբաններ Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իտալացի դրամագետներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Գունատ կրակը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1962 վեպեր Կատեգորիա:Վլադիմիր Նաբոկովի վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր
Մարիա Էլենա Կիրիակու
Կյանքը և կարիերան
Մարիա Էլենա Կիրիակուն ծնվել է 1984 թվականի հունվարի 11-ին Կիպրոսի Լառնակա քաղաքում, ուր ապրում է մինչ օրս։ Մարիան 13 տարեկանում ընդունվեց երաժշտական դպրոց։ Տարիներ անց ընդունվեց Իոանիննա համալսարան՝ փիլիսոփայություն սովորելու ։ Սովորելու առաջին տարիներին նա համագործակցելու առաջարկ ստացավ Յանիս Պլուտարխոսից, սակայն մերժեց, քանի որ ցանկանում էր շարունակել ուսումը։ 2 տարի անց նա որոշեց տեղափոխվել հայրենիք և կրթությունը շարունակեց Կիպրոսի համալսարանում։ Ավարտելուց հետո նա բացեց իր ուսումնական կենտրոնը։ 2011 թվականին Մարիայի մայրը նրան գրանցեց՝ մասնակցելու հունական «Սուպերսթար» երաժշտական ծրագրին, սակայն երգչուհին չմասնակցեց ։
2013 թվականին քսանինը տարեկան հասակում նա մասնակցեց հունական The Voice նախագծի առաջին եթերաշրջանին ։ Լսումների ընթացքում հանդես եկավ Քելլի Քլարկսոնի "Because of You" երգով և ստիպեց 4 մարզիչներին պտտվել, որից հետո նա որպես մարզիչ ընտրեց Դեսպինա Վանդիին։ Մի քանի հաջող ելույթներից հետո Էլենա Կիրիակուն հասավ մինչև եզրափակիչ, որտեղ հանդես եկավ իր սեփական երգով, որը կոչվում է "Dio Egoismoi" և դուետով իր մարզչի հետ։ Եզրափակչում նա ճանաչվեց որպես հաղթող և պայմանագիր ստորագրեց Universal Music Group-ի հետ ։
2015 թվականին Մարիան մասնակցեց Եվրատեսիլ 2015 թ.-ի հունական նախընտրական փուլին իր "One Last Breath" (Վերջին շունչ) երգով։ Երգչուհին այն հաղթեց և իրավունք ձեռք բերեց ներկայացնել Հունաստանը Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում ։ Հաղթահարելով առաջին կիսաեզրափակիչը՝ երգչուհին գրավեց 19-րդ հորիզոնականը։
Անձնական կյանքը
Կիրիակուն իր ընտանիքի չորս երեխաներից է, որոնցից հայտնի է կիպրացի ֆուտբոլիստ Կիրիակոս Պավլուն ։ 2006 թվականին նա ամուսնացել է կիպրացի սպորտային մեկնաբան Գրեգորիս Գրեգորիուի հետ, ումից ունի երեք երեխա։ 2011 թվականին զույգը բաժանվել է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:«The Voice» հեռուստաշոուի մասնակիցներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Հույն երգչուհիներ
Ռոբերտ Գրին (գրող)
Ռոբերտ Գրին (Robert Greene, ), հոգեբանության և հասարակությունում ու քաղաքականությունում իշխանության գործման, ինչպես նաև ռազմավարական մտածելակերպի և գայթակղման օրենքների մասին հանրամատչելի-հրապարակախոսական գրականության ամերիկացի հեղինակ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1959 թվականին Լոս Անջելեսում՝ հրեական ընտանիքում։ Որոշ ժամանակ ուսանել է Բերքլիի համալսարանում, ավարտել է Վիսկոնսին-Մեդիսոն համալսարանը, ստանալով արվեստի բակալավրսի աստիճան և «դասական գրականություն և համեմատական լեզվաբանություն» մասնագիտությունը։
Ուսումը ավարտելուց հետ խմբագիր և հեղինակ է աշխատել մի քանի հրատարակչություններում, մասնավորապես գրել է Էսքվայր ամսագրի համար։ Հոլիվուդում կինոսցենարիստի անհաջող կարիերայից և, իր խոսքերով, ութսուն տարբեր զբաղմունքներից, հետո Գրինը 1990-ականների կեսերին սկսում է գրել իր հանրաճանաչ Իշխանության 48 օրենքները գիրք ։ 1995 թվականին Գրինը սկսում է զբաղվել Վենետիկի մոտ գտնվող «Ֆաբրիկա» անունով արվեստների դպրոցի կազմակերպմամբ, որտեղ էլ ծանոթանում է իր ապագա գրքի համահեղինակ կոնցեպտ-դիզայներ Յոսթ Էլֆերզի հետ։ Գիրք շուտով բեսթսելլեր է դառնում ԱՄՆ-ում (վաճառվել է ավելի քան 800 հազար օրինակ) և աշխարհում (թարգմանվել է ավելի քան 21 լեզվի, վաճառվել է մեկ միլիոնից ավելի օրինակ)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1959 ծնունդներ Կատեգորիա:Հրեական ծագմամբ ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Լոս Անջելես քաղաքում ծնվածներ
Յարոսլավ Վրխլիցկի
Յարոսլավ Վրխլիցկի (Jaroslav Vrchlický, կեղծանունը՝ Էմիլ Ֆրիդա, ), չեխ բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ։
Դերասանուհի, լրագրող, դրամատուրգ, բանաստեղծուհի, գրող և թարգմանչուհի Եվա Վրխլիցկայի հայրը, թարգմանիչ, թատերական քննադատ Բեդրժիխ Ֆրիդայի եղբայրը։
Կենսագրություն
Յարոսլավ Վրխլիցկին ծնվել է առևտրականի ընտանիքում։ Ավարտել է Պրահայի համալսարանը։ Տպագրվել սկսել է 1870-ական թվականների սկզբից։ «Հնագույն ասքեր» (1883), «Էպոպեայի բեկորներ» (1886), «Էպոպեայի նոր բեկորներ» (1895), «Աստվածներ և մարդիկ» (1899) և այլ բանաստեղծությունների ժողովածուներ մտել են մեկ ընդհանուր անվան տակ՝ «Մարդկության էպոպեա»։ Վրխլիցկին փորձել է փիլիսոփայորեն իմաստավորել և ցույց տալ մարդկության զարգացման պատմական ընթացքը։ Սակայն պատմական փաստերի ընտրության մեջ հայտնի էկլեկտիզմը խանգարել է բանաստեղծին իրականացնել իր վրա դրված խնդիրը։ Նրա ամենանշանավոր ստեղծագործություներից մեկը՝ «Գյուղական բալլադները», լույս է տեսել 1885 թվականին։ Վրխլիցկին չեխական պոեզիայի մեջ բերել է բանաստեղծական նոր ձևեր ու չափեր ։
Ստեղծագործություններ
Արձակ Լիրիկական Էպիկական
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեխ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Չեխ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:19-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Պոլիգլոտներ Կատեգորիա:Չեխ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Չեխ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Գրաքննադատներ Կատեգորիա:Չեխ լրագրողներ Կատեգորիա:Չեխ արձակագիրներ Կատեգորիա:Չեխիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Կարլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Չեխ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Չեխ մանկավարժներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ստեփան Ալիխանյան
Ստեփան Ալիխանյան, դերասան, ռեժիսոր, ՀՀ վաստակավոր արտիստ։
Կենսագրություն
1917 թվականին ընդունվել է Թիֆլիսի 89-րդ դպրոց ։ Ավարտել է նաև բանվորական միջնակարգ դպրոցը։ 1922 թվականին Թիֆլիսի պետական թատրոնում առաջին անգամ բեմ է բարձրացել և «Ջրասույզ զանգ» ներկայացման մեջ կատարել փոքրիկ տղայի դեր։ 1932 թվականին Ալիխանյանն ավարտելով Թիֆլիսի հայպետթատրոնին կից դրամատիկական ստուդիան` սկսել է աշխատել թատրոնում։
Շարունակելով աշխատանքը թատրոնում` Ստեփան Ալիխանյանը 1933-1941 թվականներին աշխատել է Թիֆլիսի Պատանի հանդիսատեսի հայկական թատրոնում և կատարել մի շարք բնութագրական դերեր։
Մահացել է 1972 թվականի մարտի 26-ին, Լենինականում։
Դրամատիկական դերերի դերասան
Ալիխանյանը որպես դերասան հանդես է եկել մի քանի թատրոններում։ 1933-41 թվականներին Թիֆլիսի Պատանի հանդիսատեսի հայկական թատրոնում մարմնավորած հայտնի դերերից են.
Երբ ավարտվել է Հայրենական մեծ պատերազմը, Ստեփան Ալիխանյանին հրավիրել են Լենինականի պետթատրոն։ Այստեղ մեծ մասամբ մարմնավորել է բացասական կերպարներ` խաղալով «Կրեչինսկու հարսանիքը» (Նելկին), «Քանդած օջախ» (Մարմարով), «Թշնամիներ» (Սկորոբոգատով), «Կամո» (Նահանգապետ), «Ռևիզոր» (Քաղաքագլուխ) և այլ ներկայացումներում։
Տիկնիկային արվեստ
Ալիխանյանը շատ մեծ սեր ուներ դեպի տիկնիկային թատրոնի արվեստը ։ Այդ պատճառով 1947 թվականին նա վերականգնել է իր գործունեությունը ավելի վաղ դադարեցրած Լենինականի տիկնիկային թատրոնը։ Վերապատրաստում է անցել Մոսկվայում` տիկնիկային թատրոնի արվեստում առավել հմուտ դառնալու համար։ Մանուկների համար բեմադրել է մի շարք ներկայացումներ, որոնցից են «Չախ-չախ թագավորը», «Գառնիկ ախպերը», «Տերն ու ծառան», «Գիքորը», «Ոսկի ձկնիկը», «Ռուսլան և Լյուդմիլան», «Կարմիր գլխարկը», «Խոջա Նասրեդդինը», «Ալադինի կախարդական լամպը»։ Բացի հայտնի գործերից, Ալիխանյանը բեմադրել է նաև իր գրած պիեսները, որոնցից են, օրինակ, «Բերանբաց կինը», «Ոսկե խնձորը» և այլն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1910 ծնունդներ Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:1972 մահեր Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Մեդեա (Իտալիա)
Մեդեա (Medea), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզում՝ Գորիցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 945 մարդ, բնակչության խտություն՝ 134 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 7 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 34076։ Հեռախոսային կոդ՝ 0481։
Քաղաքի հովանավոր պաշտպանը Ալբերտո Բերգամինն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վասակ Պահլավունի (սպարապետ)
Վասակ Պահլավունի, Վասակ Հոլում, Հայոց սպարապետ։
Գրիգոր Համզեի և Շուշանի որդին։ Հայոց իշխանաց իշխան, Վահրամ Պահլավունու եղբայրը, Գրիգոր Մագիստրոս Պահլավունու հայրը։
Տիրել է Բջնիին և Նիգ գավառին։ 1021 թվականին, երբ Ատրպատականից Հայաստան ներխուժած դելմիկները (իրականում՝ վերջիններիս մոտ ծառայության անցած թուրքեր) ավերել են երկիրը, Վասակ Պահլավունին, առանց սպասելու բոլոր ուժերի համախմբմանը, մոտ 500 հեծյալով թշնամուն ճակատամարտ է տվել Քասաղ գետի ափին, Սերկևիլ կոչված լեռան մոտ։ Անհավասար մարտում Վասակ Պահլավունուն հաջողվել է ծանր կորուստներ պատճառել թշնամուն և նրան հարկադրել նահանջի։ Մարտում Վասակ Պահլավունու ցուցաբերած քաջությունը և հերոսական մահը տեղիք են տվել նրա մասին ավանդախառն պատմությունների հյուսմանը։
Կատեգորիա:Հայոց սպարապետներ Կատեգորիա:Պահլավունիներ
Աբդուս Սալամ
Մուհամադ Աբդուս Սալամ (عبد السلام, Abdus Salam) , պակիստանցի ֆիզիկոս։
Կյանք և գիտական գործունեություն
Ավարտել է Քեմբրիջի համալսարանը (1951)։ 1951-1954 թվականներին՝ Լահորի քոլեջի պրոֆեսոր, 1954-1956 թվականներին՝ Քեմբրիջի համալսարանի դասախոս, 1957 թվականից՝ Լոնդոնի համալսարանի պրոֆեսոր։ 1964 թվականից Տեսական ֆիզիկայի միջազգային կենտրոնի (Տրիեստ) տնօրենն էր։
Պակիստանի նախագահի խորհրդական գիտության հարցերով (1961), ՄԱԿ-ի գիտության և տեխնիկայի Կոնսուլտատիվ կոմիտեի անդամ (1963-1971), նախագահ (1971-1975)։
Աշխատանքները վերաբերում են քվանտային էլեկտրադինամիկային և տարրական մասնիկների տեսությանը։ Ուսումնասիրել է վերանորմավորման խնդիրները։ Սալամն առաջինն է ցույց տվել վերանորմավորման ենթարկվող տեսությունների կառուցման ուղիները։ Մշակել է թույլ և էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների միասնական տեսություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պակիստանցի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Պակիստանցի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Տեսական ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կարտիլիանո
Կարտիլիանո (Cartigliano), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վիչենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 3537 մարդ, բնակչության խտություն՝ 505 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 7 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 36050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0424։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պետության կառուցվածքի ձև
Պետության տարածքային կազմակերպում, երբ պետության տարածքը բաժանվում է տարբեր կարգավիճակ ունեցող մասերի։ Տարածքային կազմակերպման նպատակը պետական գործունեության ընթացքում երկրի ներքին տարածքային առանձնահատկությունները մանրամասն հաշվի առնելն է, հասարակական կյանքը կազմակերպելու և կառավարելու համար։ Տարածքային միավորը կապող օղակ է հանդիսանում բնակավայրերի և կենտրոնական պետական իշխանության միջև ։ Բոլոր պետություններում առանձնացվում են տարածքային միավորներ, սակայն տարբեր պետություններում միավորների քանակը կարող է տարբեր լինել։ Ներկայումս ամենամեծ քանակն ունեն Ֆրանսիան՝ 96 (դեպարտամենտ) և Ռուսաստանը՝ 89 (հանրապետություն, երկրամաս, մարզ կամ օկրուգ)։ Պետությունների մեծ մասում տարածքային բաժանման միավորների թիվը տատանվում է 10-ից 50-ի միջև։
Պետություններն ըստ տարածքային կազմակերպման
Պետություններն ըստ տարածքային կազմակերպման լինում են՝ ունիտար, դաշնային և համադաշնային։
Ունիտար
Ունիտար կամ միացյալ է համարվում այն պետությունը, որտեղ առկա է մեկ միասնական սահմանադրություն և որի ամբողջ տարածքում գործում են կենտրոնացված պետական իշխանություն և կառավարման միասնական համակարգ։ Այստեղ ներքին տարածական բաժանումը ընդունված է անվանել վարչատարածքային բաժանում, իսկ միավորները՝ վարչատարածքային միավորներ։ Աշխարհի պետությունների մեծ մասն ունիտար են, օրինակ՝ Լեհաստանը, Լիտվան, Ճապոնիան, Ֆրանսիան և այլն։ Ունիտար է նաև Հայաստանի Հանրապետությունը, որն ունի երկաստիճան կառուցվածք։ Այն բաղկացած է վարչական մարզերից և մարզերին ենթական համայնքներից (քաղաք, գյուղ)։
Դաշնային
Դաշնային կամ ֆեդերատիվ պետությունը իրենից ներկայացնում է սահմանափակ պետական անկախություն ունեցող քաղաքական տարածքային կազմավորումների միություն։ Դաշնային պետություններում յուրաքանչյուր դաշնային միավորի տարածքում բացի համապետական օրենքներից գործում են նաև տեղական օրենքներ, իսկ առանձին դեպքերում՝ նաև առանձին սահմանադրություն։ Այն որպես տարածքային կազմակերպման ձև ծագել է 19-րդ դարում և լայնորեն տարածվել 20-րդ դարում։ Այն համարվում է ժողովուրդների համախմբման, ինտեգրման եղանակ։ Աշխարհում Դաշնային պետությունների քանակը կազմում է ավելի քան երկու տասնյակ։ Դաշնային պետությունների օրինակ են՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները, Ավստրիան, Բրազիլիան, Կանադան, Ռուսաստանը, Շվեյցարիան, Գերմանիան և այլն։
Դաշնային պետություններում տարածքային բաժանումն անվանում են քաղաքական տարածքային բաժանում, իսկ միավորները՝ քաղաքական տարածքային միավորներ։ Ըստ էության այդ միավորները մասնակցում են երկրի կառավարմանը և ունեն որոշակի ազդեցություն այդ հարցում։ Քաղաքական տարածքային միավորը իր հերթին բաժանվում է վարչատարածքային միավորների։ Պետության ներսում միավորների քանակի և նրանց միջև սահմանների որոշման ժամանակ հաշվի են առնվում մի շարք գործոններ։ Գլխավոր գործոններն են՝ էթնոմշակութային, բնակչության խտության, տարածքի յուրացվածության, բնական պայմանների բնույթի, տնտեսության կառուցվածքի և այլն։
Համադաշնություն
Համադաշնությունը կամ կոնֆեդերացիան անկախ պետությունների միավորումն է, որոշակի գործողություններ համաձայնեցնելու և իրականացնելու նպատակով։ Այս դեպքում միավորում է տեղի է ունենում ոչ թե՛ սահմանադրության հիման վրա, այլ պետությունների միջև կնքված պայմանագրերի միջոցով։ Համադաշնությունում չկա մեկ միասնական պետական տարածք և քաղաքացիություն։ Նրանք համարվում են նաև միջազգային իրավունքի սուբյեկտներ և կարող են վարել նաև միջազգային քաղաքականություն։
Վարչատարածքային կառուցվածքի փոփոխման սկզբունքներ
Պետության վարչատարածքային կառուցվածքը հազվադեպ է փոփոխվում, իսկ փոփոխման դեպքում էլ կատարվում են չնչին փոփոխություններ, ձգտելով պահպանել նախկին սահմանների զգալի մասը։ Այնուամենայնիվ, դրանք անխուսափելի են և ամեն պետություն որոշակի ժամանակահատվածում իրականացում է վարչաքաղաքական վերափոխում։ Նման փոփոխությունները հիմնվում են մի շարք սկզբունքների հիման վրա, որոնցից են՝
Այս սկզբունքների կիրառման արդյունավետությունը պայմանավորված է, թե ինչպիսի՞ն է առաջարկվող փոփոխությունների գիտական հիմնավորումը, ի՞նչ մակարդակով և խորությամբ են վերլուծված ու գնահատված վարչաքաղաքական բաժանման ռեֆորմի առաջարկվող տարբերակներից յուրաքանչյուրի իրականացման հնարավոր հետևանքները ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Քաղաքագիտություն Կատեգորիա:Քաղաքական աշխարհագրություն Կատեգորիա:Պետություն
Ռիներ
Ռիներ  (Riner), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Լեյդա ինքնավար համայնքի մեջ՝ Կատալոնիա պրովինցիայում։ Գտնվում է Սոլսոնես շրջանում։ Զբաղեցնում է 47,1 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 292 (2010 թվական)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Վասակ Պահլավունի (իշխան)
Կատեգորիա:Անտիոքի իշխաններ Կատեգորիա:Հայ զորավարներ Կատեգորիա:Պահլավունիներ
Կիմ Եղիյան
Կիմ Շմավոնի Եղիյան, ֆիզիկոս։ Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1985)։
Կենսագրություն
1957 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1978 թվականից եղել է Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտի լաբորատորիայի վարիչ, 1993-1998 թվականներին՝ նույն ինստիտուտի փոխտնօրեն, միաժամանակ՝ բաժանմունքի պետ, 1998 թվականից՝ Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտի գլխավոր գիտաշխատող։
Աշխատանքները վերաբերում են տարրական մասնիկներին և միջուկային ֆիզիկային։ Մշակել է սցինտիլյացիոն հաշվիչներով լիցքավորված մասնիկների նույնականացման եղանակ, ուսումնասիրել է միջուկների և մինչև 250 ՄԷՎ էներգիայով ֆոտոնների փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Կինեմատիկորեն արգելված (կումուլյատիվ) էլեկտրա- և ֆոտոմիջուկային շարժընթացների դիտարկման միջոցով հետազոտել է միջուկային մատերիայի բնույթը կարճ (ենթանուկլոնային) հեռավորությունների վրա ։
Բորիս Կուլիկովի կիսանդրի (Սեմիկարակորսկ)
Բորիս Կուլիկովի կիսանդրի (Бюст Куликова), գրող Բորիս Նիկոլաևիչ Կուլիկովի կիսանդրին Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Սեմիկարակորսկ քաղաքում։ Բացվել է 2007 թվականին։ Կիսանդրու հեղինակն է Իվան Մասլիչենկոն։
Պատմություն
Սեմիկարակորսկ քաղաքում տեղադրված է քաղաքի և շրջանի անվանի մարդկանց մի քանի կիսանդրի՝ գրող Վ. Ա. Զակրուտկինի, գրող Բ. Ն. Կուլիկովի, շինարար Ա. Ա. Արականցևի, ձկնաբուծական տնտեսության ղեկավար Ի. Վ. Աբրամովի։ Այդ կիսանդրիների հեղինակը սեմիկարակորսկցի քանդակագործ, նկարիչ Իվան Իվանովիչ Մասլիչենկոն է։
2007 թվականի սեպտեմբերի 23-ին, քաղաքի օրը, Սեմիկարակորսկի Պիոներական հրապարակում բացվեց գրող Բ. Ն. Կուլիկովի կիսանդրին։
Բ. Ն. Կուլիկովը ծնվել է Սեմիկարակորսկայա գյուղում։ Սովորել է դպրոցում, Ռոստովի պետական համալսարանի պատմական ֆակուլտետում, որից հետո ապրել և աշխատել է Սեմիկարակորսկ քաղաքում։
Գրել և տպագրվել սկսել է համալսարանում ուսանելու տարիներին։ Առաջին գիրքը` «Բանաստեղծություններ», լույս է տեսել 1964 թվականին «Մոլոդայա գվարդիա» հրատարակչությունում։ 1960-ական թվականներին լույս են տեսել հեղինակի բանաստեղծությունների հետևյալ ժողովածուները. «Խոտհունձի ժամանակը» (1968), «Ծաղկազարդի շաբաթ» («Вербохлёст», 1968), 1970-ական թվականներին` «Հրաշալի ամիս» (1972), «Կուլիկովյան դաշտ» (1973), 1980-ական թվականներին` «Խիզախություն» (1983), «Ազատախումբ» (1984)։
Կուլիկովի որոշ ստեղծագործություններ նվիրված են հայրենի Սեմիկարակորսկ քաղաքին։ Գրել է նաև վիպակներ և պատմվածքներ։ 1975 թվականին լույս է տեսել նրա արձակի գիրքը` «Իմ սիրելի մարդիկ», իսկ 1976 թվականին` «Հորձանուտ»։
Տարբեր տարիներին Բ. Կուլիկովն աշխատել է Կուստանայի մարզում, Ալթայում, բայց մշտապես վերադարձել է հայրենի քաղաք։ Գրողին հյուր են եղել Վասիլի Շուկշինը, Ա. Լարիոնովան, Ն. Ռիբիկովը և այլք։
Քաղաքացիները հարգում են բանաստեղծի հիշատակը։ Գրողի և բանաստեղծի անունով կոչվել է Սեմիկարակորսկ քաղաքի փողոցներից մեկը։ Ամեն տարի օգոստոսի վերջին Սեմիկարակորսկում անցկացվում են «Կուլիկովի օգոստոս» երեկոները, որոնք նվիրված են նրա հիշատակին։ 2007 թվականից քաղաքում ամեն տարի անցկացվում է «Կուլիկովյան աշուն» տոնը։ Գրողին հիշատակելու օրերին քաղաքացիները հավաքվում են նրա հուշարձանի մոտ և կարդում նրա բանաստեղծությունները։
Նկարագրություն
Գրող Բորիս Կուլիկովի կիսանդրին տեղադրված է աղյուսե պատվանդանի վրա։ Արձանի հարևանությամբ տեղադրված է մեծ քարաբեկոր, որի հարթ մակերեսին գրված է նրա բանաստեղծություններից մեկը.
Հուշարձանի տարածքը բարեկարգված է։
Նշումներ
Կատեգորիա:2007 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի հուշարձաններ
Իվան Աբրամովի կիսանդրի (Սեմիկարակորսկ)
Իվան Աբրամովի կիսանդրի (Бюст Абрамова), ձկնաբուծական տնտեսության ղեկավար Իվան Վասիլևիչ Աբրամովի կիսանդրին Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Սեմիկարակորսկ քաղաքում։
Պատմություն
Սեմիկարակորսկ քաղաքում տեղադրված է քաղաքի և շրջանի անվանի մարդկանց մի քանի կիսանդրի՝ գրող Վ. Ա. Զակրուտկինի, գրող Բ. Ն. Կուլիկովի, շինարար Ա. Ա. Արականցևի, ձկնաբուծական տնտեսության ղեկավար Ի. Վ. Աբրամովի։ Այդ կիսանդրիների հեղինակը սեմիկարակորսկցի քանդակագործ, նկարիչ Իվան Իվանովիչ Մասլիչենկոն է։
Քաղաքի Աբրամովի նրբանցքի և Ատամանսկի պողոտաների խաչմերուկում տեղադրված է Իվան Աբրամովի կիսանդրին։
Իվան Վասիլևիչ Աբրամովը ծնվել է 1922 թվականին Սեմիկարակորսկի շրջանի Մոստովսկոյ խուտորում։
Կռվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով, Հայրենական պատերազմի երկու շքանշանով, մեդալներով։ Պատերազմից հետո, 1961 թվականից, աշխատել է «Զավետի Իլյիչա» ձկնաբուծական կոլեկտիվ տնտեսության նախագահ։ Կոլտնտեսությունը լճերում աճեցրել է ծածան, սպիտակ ամուր, պնդաճակատ և այլն ձկնատեսակներ։ Նրա նախաձեռնությամբ կոլտնտեսությունում ստեղծվել է ինկուբացիոն արտադրամաս` տարեկան 50 միլիոն ձկան արտադրողականությամբ։
Կոլտնտեսությունն իր աշխատողների համար կառուցել է մշակույթի 400-տեղանոց պալատ գրադարանով, մարզադահլիճով, «Ոսկե ձկնիկ» մանկապարտեզով։
Աբրամովի աշխատանքային վաստակը գնահատվել է Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։ Նրան շնորհվել է «ՌԽՖՍՀ վաստակավոր ձկնաբույծ» պատվավոր կոչումը։
Իվան Աբրամովը մահացել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 9-ին։ Նրա անունով Սեմիկարակորսկում կոչվել են նրբանցք և ձկնաբուծական կոլեկտիվ տնտեսությունը։
Նկարագրություն
Կիսանդրին տեղադրված է ոչ բարձր կլոր պատվանդանին։ Հուշարձանի երկու կողմերից ծաղկանոցներ են։
Հուշարձանի տարածքը բարեկարգված է։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի հուշարձաններ
Ուրան (տարր)
Ուրան (, հին անվանումը՝ ուրանիում), տարրերի պարբերական համակարգի 7-րդ պարբերության 3-դ խմբի ռադիոակտիվ տարր, կարգահամարը՝ 92, ատոմական զանգվածը՝ 238,029։ p-տարր է, պատկանում է ակտինոիդների շարքին, ատոմի արտաքին էլեկտրոնային թաղանթների կառուցվածքն է 7s2 6d1 5f3։ К, L, M և N թաղանթները լրացված են։ Ուրանը սպիտակ, արծաթափայլ, կռելի մետաղ է։
Պատմություն
Ուրանի բնական միացություններն օգտագործվում են շատ վաղ ժամանակներից։ Հին Հռոմի պեղումներում գտնվել են ուրանի աղերով գունավորված ապակիներ։ Ուրանը (ՍO2-ի տեսքով) հայտնաբերել է գերմանացի քիմիկոս Մ․ Կլապրոտը (1789)։ Մետաղական ուրանը առաջինն ստացել է ֆրանսիացի քիմիկոս Է․ Պելիգոն (1841) (E․ Peligot, 1811–1890)։