cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Առեղս
Առեղս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Բերկրիի գավառակում ։ Գտնվում էր Վանա լճի հյուսիս-արևելյան կողմում։
Պատմություն
Գյուղն ամայացել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 15 տուն հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն էր։
Գրչություն
XV դարում գյուղում արտագրվել է 2-3 ավետարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ձագախոտ
Ձագախոտ, դեղնածաղիկ, աղվեսասուսեր, կաղամբազգիների (խաչածաղկավորներ) ընտանիքի միամյա, երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի, հազվադեպ՝ կիսաթփերի ցեղ։
Հայաստանում
Հայաստանում՝ 18-20 (մեծ մասը՝ բնաշխարհիկ) տեսակ՝ Ձագախոտ սրածայր (E. cuspidatum), Ձագախոտ ոսկեզօծ (E. aureum), Ձագախոտ կարճապտուղ (E. brachycarpum), Ձագախոտ կարմրակապույտ (E. lilacinum) և այլն։ Տարածված է Տավուշի, Լոռու, Շիրակի, Գեղարքունիքի, Արագածոտնի, Վայոց ձորի, Սյունիքի և այլ մարզերի ստորին լեռն, գոտուց մինչև ալպյանը։ Աճում է քարքարոտ լեռնալանջերին, ժայռաճեղքերում, նոսրանտառներում, թփուտներում և այլն։
Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունն ուղիղ է, հիմնականում՝ ճյուղավորվող, բարձրանում է՝ 6-120 սմ՝. Տերևներն ամբողջական են կամ գոգավոր-աղեղնաեզր, երկարավունից մինչև գծանշտարաձև։ Ծաղկաբույլը ողկույզ է, ծաղիկները՝ դեղին, մանուշակագույն։ Ծաղկում է մայիս-հոկտեմբերին։ Պտուղը պատիճ է։
Տեսակներ
Հայտնի է 235 տեսակ ։ Նրանցից մի քանիսը.
Նշանակություն
Մեծ մասը դեղաբույսեր են. պարունակում են գլիկոզիդներ (էրիզիմին) և ալկալոիդներ։ Պատրաստուկներն օգտագործում են որպես սրտային միջոց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կաղամբազգիներ
Ուբադչի ճպուռ
Ուբադչի ճպուռ, գոմֆիդների ընտանիքին պատկանող միջատներ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Տարածվածություն
Տարածված է Վրաստանից և Թուրքիայից մինչև Սիրիա, Իրան և Միջին Ասիա։ Տարածվածությունը Հայաստանում հայտնի է միայն Արարատյան դաշտից՝ Արմավիրի (գ․ Մարգարա) և Արարատի (գ․ Բուրաստան) մարզերից ։
Էկոլոգիա
Ապրում են ավազային, տղմոտ հատակով խոշոր գետերում, զարգանում՝ համեմատաբար դանդաղ հոսող խոշոր գետերում։ Թրթուրը բնակվում է տղմավազային հատակին, զարգացման շրջանը տևում է 3-4 տարի։ Հասուն առանձնյակները հանդիպում են գետերի ավազոտ ափերին։ Հայաստանում թռիչքը դիտվել է հունիսին ։
Պահպանություն
Սահմանափակ արեալով հազվագույտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։
Ծայրահեղ հազվադեպ է հանդիպում, հայտնի են եզակի հայտնաբերումներ։
Թվաքանակի փոխոխության միտումները պարզված չեն։
Սպառնացող վտանգներից է հիդրոշինարաությամբ պայմանավորված գետերի հիդրոլոգիական ռեժիմի փոփոխությունը։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում ։
Ռութ Զաքարյան
Ռութ Զաքարյան (Ruth Zakarian, բեմական անունը՝ Դևոն Փիրս (Devon Pierce), ), ամերիկահայ դերասանուհի և գեղեցկուհի, «Պատանի միսս ԱՄՆ» (Miss Teen USA) մրցույթի առաջին հաղթողը 1983 թվականին։ Այդ մրցույթը կայացել է Ֆլորիդա նահանգի Լեյքլենդ քաղաքում։ Նա նաև մասնակցել է «Միսս ԱՄՆ 1984» մրցույթին, սակայն մրցանակային տեղ չի զբաղեցրել։
«Պատանի միսս ԱՄՆ»
Ամերիկահայ Ռութ Զաքարյանը ծնվել է Նյու Յորքի Ամստերդամ քաղաքում և «Պատանի Միսս ԱՄՆ» մրցույթում ներկայացրել է այդ նահանգը ։ Դրանից առաջ նա դայակ է աշխատել «Պատանի միսս Նյու Յորք 1988» մրցույթի ապագա հաղթող Ջեսիկա Քոլինզի և «Պատանի միսս ԱՄՆ 1988» մրցույթի առաջին փոխչեմպիոնի մոտ։ Քոլինզը մրցույթի ընթացքում տված իր հարցազրույցում Զաքարյանի ներկայությամբ ուշադրություն է հրավիրել այդ փաստի վրա ։
«Պատանի միսս ԱՄՆ»-ից հետո
Հետագայում Զաքարյանն աշխատել է որպես դերասանուհի՝ Դևոն Փիրս բեմական անունով ։ Նրա ամենանշանավոր դերը «Երիտասարդ և հանդուգն» սերիալում Դայան Ուեսթինն էր։ Ռութը հանդես է եկել նաև «Սանտա Բարբարա» սերիալում՝ կատարելով Իզաբելլա Կաստիլյոյի դերը ։
Զաքարյանն այժմ բնակվում է Կոստա Ռիկայում դստեր՝ Ֆիաբա Զաքարյանի հետ, որը հոգեբանություն և տնտեսագիտություն է սովորել Լոյոլա Մերիմաունթ համալսարանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Ամերիկահայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Գեղեցկության մրցույթի հաղթողներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ մոդելներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Բանաձևերի լուծելիություն տեսություններում
Բանաձևերի լուծելիություն տեսություններում ― (անգլ․ Satisfiability modulo theories ― SMT) ինֆորմատիկայում և մաթեմատիկական տրամաբանությունում տրամաբանական բանաձևերի լուծելիության պրոբլեմի տեսակ է, որտեղ հաշվի են առնվում դրանց հիմքում ընկած տեսությունները։ Ինֆորմատիկայում հաճախակի օգտագործվող տեսություններից են իրական թվերի տեսությունը, ամբողջ թվերի տեսությունը, ինչպես նաև տարատեսակ տվյալների կառուցվածքների (ցուցակ, զանգված, բիթային վեկտոր և այլն) տեսությունները։ SMT֊ն կարելի է դիտարկել նաև որպես սահմանափակումների լուծելիության խնդրի մի տեսակ՝ դրանով իսկ որպես նաև սահմանափակումներով ծրագրավորման ֆորմալ մոտեցում։
Գաստրիտ
Գաստրիտ, հայտնի է նաև որպես ստամոքսաբորբ, ստամոքսը պատող լորձաթաղանթի բորբոքում ։ Այն կարող է լինել կարճ դրվագի տեսքով կամ տևել բավականին երկար ժամանակ ։ Ախտանիշները կարող են առկա չլինել, բայց երբ դրանք հայտնվում են, հիմնականում դրսևորվում են որովայնի ցավով ։ Հնարավոր այլ ախտանիշներն են՝ սրտխառնոց, փսխում, փքվածության զգացողություն, ախորժակի կորուստ և այրոց ։ Բարդությունները ներառում են արյունահոսություն, ստամոքսի խոցեր, ինչպես նաև ստամոքսի քաղցկեղ ։ Աուտոիմուն խնդիրները կարող են նպաստել արյան կարմիր բջիջների ցածր քանակին, պայմանավորված վիտամին B12 բավարար քանակի բացակայությամբ, բարդություն, որն հայտնի է որպես պերնիցիոզ (չարորակ անեմիա (սակավարյունություն) ։
Բանաձևերի լուծելիություն տեսություններում
Սահմանումներ
SMT բանաձևը առաջին կարգի տրամաբանության բանաձև է, որտեղ որոշ ֆունկցիաների ու պրեդիկատների նշանակումներ (սիմվոլներ) ունեն լրացուցիչ նշանակություն, և SMT֊ն այդ բանաձևի լուծելիությունը որոշող խնդիրն է։ Այլ խոսքերով՝ պատկերացնենք Բուլյան լուծելիության խնդրի բանաձև, որում բինար փոփոխականները փոխարինված են ոչ֊բինար փոփոխականների բազմության վրա որոշված պրեդիկատներով։ Սովորաբար պրեդիկատը ոչ֊բինար արժեքների համար բինար արժեքներ վերադարձնող ֆունկցիա է։ Պրեդիկատների օրինակներ են գծային անհավասարությունները (օր․ )։ Պրեդիկատները մեկնաբանվում են ըստ իրենց տեսությունների։
Գաստրիտ
Հիմնական պատճառները ներառում են՝ Հելիկոբակտեր պիլորին, ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցների (ՈՍՀԴ) օգտագործումը ։ Երբեմն պատճառ են հանդիսանում ալկոհոլը, ծխելը, կոկաինը, ծանր հիվանդությունը, աուտոիմուն խնդիրները, ճառագայթային թերապիան և Կրոնի հիվանդությունը ։ Էնդոսկոպիան, ռենտգեն կոնտրաստ հետազոտությամբ վերին ստամոքսաղիքային ուղիների հետազոտությունները, արյան և կղանքի թեստերը կարող են օգնել ախտորոշմանը ։ Գաստրիտի ախտանիշները կարող են նմանեցվել միկրոարդի (սրտամկան) ինֆարկտի ։ Նման ախտանիշներով կարող են դրսևորվել ենթաստամոքսային գեղձի բորբոքումը, լեղապարկի խնդիրները և պեպտիկ խոցային հիվանդությունները ։
Բանաձևերի լուծելիություն տեսություններում
Կիրառություններ
SMT բանաձևերը լուծող գործիքները կիրառելի են վերիֆիկացիայի, ծրագրերի կոռեկտության ստուգման, սիմվոլիկ կատարման վրա հիմնված թեսթավորման, և մատչելի ծրագրերի մեջ պետք եղածը որոնելով ծրագրերի հատվածների գեներացիայի համար։
Գաստրիտ
Կանխատեսումը միտված է խուսափելու բոլոր այն գործոններից, որոնք կնպաստեն խոցի առաջացմանը ։ Բուժումը ներառում է այնպիսի պրեպարատներ, ինչպիսիք են թթվամարիչները (անտացիդներ), H2 կամ պրոտոնային պոմպի պաշարիչները ։ Սուր նոպայի ժամանակ կարող է օգնել թանձր լիդոկայինի ընդունումը ։ Եթե գաստրիտը ՈՍՀԴ-ների օգտագործման հետևանքով է առաջացել, ապա պետք է դադարացվի դրանց ընդունումը ։ Եթե առկա է նաև Հելիկոբակտեր պիլորին, ապա սա կարող է բուժվել հակաբիոտիկներով, օրինակ՝ Ամոքսիցիլին և Կլարիթրոմիցին ։ Պերնիցիոզ անեմիայով հիվանդներին խորհուրդ է տրվում վիտամին B12-ի ընդունում պեր օրալ (բերանացի) կամ ներարկման եղանակով ։ Մարդկանց սովորաբար խորհուրդ է տրվում զերծ մնալ այն մթերքների օգտագործումից, որոնք անհանգստություն են պատճառում նրանց ։
Բանաձևերի լուծելիություն տեսություններում
Վերիֆիկացիա
Կոմպյուտերային ծրագրերի թեսթավորման համար հաճախ օգտագորխվում են SMT բանաձևերը լուծող գործիքներ։ Ընդունված մեթոդ է նախապայմանները, ետպայմանները, կրկնությունների պայմանները և պնդումները թարգմանել SMT բանաձևերի՝ որոշելու համար, որ բոլոր հատկությունները պահպանվում են։
Գաստրիտ
Կան տվյալներ, որ աշխարհի բնակչության մոտ կեսը ունի գաստրիտ ։ 2013 թվականին կար մոտավորապես 90 միլիոն նոր դեպքեր ։ Ինչքան մարդիկ մեծանում են, այդքան գաստրիտը ավելի հաճախ է հանդիպում ։ Դա, ինչպես նաև աղիների սկզբնական մասի բորբոքումը, որը հայտնի է դուոդենիտ անունով, գրանցել է մոտավորապես 50000 մահեր 2015 թվականին ։ Հելիկոբակտեր պիլորին առաջինը բացահայտվել է 1981 թվականին Բարրի Մարշալի և Ռոբին Վարրենի կողմից ։
Բանաձևերի լուծելիություն տեսություններում
Սիմվոլիկ կատարում
SMT բանաձևերը լուծող գործիքների կարևոր կիրառություն է ծրագրերի վերլուծության և թեսթավորման ժամանակ սիմվոլիկ կատարումը։
Գաստրիտ
Նշաններ և ախտանիշներ
Գաստրիտով հիվանդ շատ մարդիկ ախտանիշներ չեն ունենում։ Ինչևէ, որովայնի վերին կենտրոնական հատվածի ցավը ամենաընդհանուր ախտանիշն է․ ցավը կարող է լինել բութ, անորոշ, այրող, նվվացող, տանջող, հիվանդագին կամ սուր ։ Ցավը սովորաբար տեղակայված է որովայնի վերին կենտրոնական մասում, բայց այն կարող է առաջանալ նաև որովայնի այլ հատվածներում և ճառագայթել դեպի մեջք։
Բանաձևերի լուծելիություն տեսություններում
Հղումներ
Կատեգորիա:Տեսական ինֆորմատիկա Կատեգորիա:Մաթեմատիկական տրամաբանություն
Գաստրիտ
Նշաններ և ախտանիշներ
Այլ նշաններն ու ախտանիշները կարող են ներառել հետևյալները․
Պատճառ
Ընդհանուր պատճառները ներառում են Հելիկոբակտեր պիլորին և ՈՍՀԴ-ները։ Ավելի պակաս պատճառներն են ալկոհոլը, կոկաինը, ծանր հիվանդությունները և Կրոնի հիվանդությունը ։
Հելիկոբակտեր պիլորի
Հելիկոբակտեր պիլորին գաղութացվում է աշխարհի բնակչության կեսից ավելիի ստամոքսում և վարակը շարունակում է առանցքային դեր խաղալ մի շարք գաստրոդուոդենալ հիվանդությունների ախտածագման մեջ։ Հելիկոբակտեր պիլորիով ստամոքսի լորձաթաղանթի գաղութացումը հանգեցնում է վարակված անձանց մոտ խրոնիկական գաստրիտի զարգացմանը, իսկ խրոնիկական գաստրիտի հիվանդությունների ենթաբազմության մեջ առաջանում են բարդություններ (օրինակ, խոցային հիվանդություն, ստամոքսի քաղցկեղ, որոշակի արտաստամոքսային խանգարումներ) ։ Այնուամենայնիվ, մանրէով վարակված անձանց ավելի քան 80 տոկոսը սիմպտոմատիկ է և ենթադրվում է, որ այն կարող է կարևոր դեր խաղալ ստամոքսի բնական միկրոֆլորայում ։
Կրիտիկական հիվանդություն
Գաստրիտները կարող են նաև զարգանալ մեծ վիրահատությունից կամ մեխանիկական վնասվածքներից («Կուշինգի խոց»), այրվածքներից («գանգուր խոց») կամ ծանր վարակների արդյունքում։ Գաստրիտները կարող են առաջանալ նաև այն անձանց մոտ, ովքեր կատարել են քաշի նվազեցմանը միտված վիրահատություն և արդյունքում ստացվել է մարսողական ուղու վերակառուցում։
Դիետա
Ապացույցներ չկան կոնկրետ սննդամթերքի, օրինակ՝ կծու սննդամթերքի և սուրճի՝ պեպտիկ խոցերի զարգացմանը նպաստելու մասին ։ Մարդիկ սովորաբար խորհուրդ են տալիս խուսափել սննդամթերքներից, որոնք անհանգստացնում են նրանց ։
Սուր
Սուր էրոզիվ գաստրիտը սովորաբար ներառում է մակերեսային նեկրոզի գոտիներ՝ կապված լորձաթաղանթի վնասման հետ ։ ՈՍՀԴ-ները արգելակում է ցիկլոօքսիգենազա-1 կամ COX-1 ֆերմենտը, որը պատասխանատու է ստամոքսի էյկոզանոիդների կենսասինթեզի համար, ինչը մեծացնում է պեպտիկ խոցերի ձևավորման հնարավորությունը ։ Բացի այդ, այնպիսի ՈՍՀԴ-ները, ինչպիսիք են ասպիրինը, նվազեցնում են ստամոքսը պաշտպանող նյութի՝ պրոստագլանդինի քանակությունը։ Կարճ ժամանակահատվածում օգտագործվող այս դեղերը սովորաբար վտանգավոր չեն։ Սակայն պարբերաբար օգտագործումը կարող է հանգեցնել գաստրիտի զարգացմանը ։ Բացի դրանից ծանր ֆիզիոլոգիական սթրեսը («սթրեսային խոցեր»)՝ սեպսիսից, տրավմայից, կամ վիրահատությունից, նույնպես սուր էրոզիվ գաստրիտի համար ընդհանուր պատճառական գործոն է։ Գաստրիտի այս ձևը կարող է տեղի ունենալ հոսպիտալացված հիվանդների ավելի քան 5%-ի մոտ։
Բացի այդ ալկոհոլի օգտագործումը խրոնիկական գաստրիտ չի առաջացնում։ Այն, այնուամենայնիվ, վնասում է ստամոքսի լորձաթաղանթը. ցածր դոզայով ալկոհոլը խթանում է հիդրոքլորային թթվի արտազատումը։ Ալկոհոլի բարձր չափաբաժինը չի նպաստում թթվի սեկրեցմանը ։
Խրոնիկական
Խրոնիկական գաստրիտը պայմանավորում է ստամոքսի հյուսվածքների լայն խնդիրները ։ Իմունային համակարգը ստեղծում է սպիտակուցներ և հակամարմիններ, որոնք պայքարում են օրգանիզմ ներթափանցած վարակների դեմ և նպաստում են հոմեոստատիկ վիճակի պահպանման համար։ Որոշ խանգարումների ժամանակ օրգանիզմը թիրախավորում է ստամոքսին, այն համարելով օտար սպիտակուց կամ պաթոգեն, և սկսում է հակամարմիններ առաջացնել նրա դեմ, խիստ վնասելով այն, և նույնիսկ կարող է ոչնչացնել ստամոքսը կամ այն պատող լորձաթաղաթը ։ Որոշ դեպքերում լեղին, որը նորմայում բարակ աղիներում նպաստում է մարսողության գործընթացին, անցնում է ստամոքսի պիլորիկ փականով, եթե այն հեռացվել է վիրահատության ժամանակ կամ ճիշտ չի աշխատում, և նպաստում է գաստրիտի առաջացմանը։ Գաստրիտները կարող են պայմանավորված լինել նաև այլ բժշկական պատճառներով, ներառյալ ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ը, Կրոնի հիվանդությունը, որոշ շարակցական հյուսվածքի հիվանդություններ, և լյարդի կամ երիկամների անբավարարություն։ 1992 թվականից սկսած, խրոնիկական գաստրիտները դասակարգվում են ըստ Սիդնեյի համակարգի ։
Մետապլազիա
Շճային գեղձերի մետապլազիան, տարբերակված բջիջների փոխարինման գործընթացն է, որը տեղի է ունենում ստամոքսի գեղձերի ծանր վնասումների դեպքում, որը այնուհետև թափվում (ատրոֆիկ գաստրիտ) և աստիճանաբար փոխարինվում է լորձաթաղանթով։ Կարող են զարգանալ նաև գաստրիկ խոցեր. պարզ չէ `արդյոք դրանք պատճառներ թե հետևանքներ են։ Սովորաբար աղիքային մետապլազիան սկսվում է անտրալ հատվածի խրոնիկական վնասվածքի դեպքում և կարող է տարածվել ստամոքսի մարմնի վրա։ Ստամոքսի լորձաթաղանթի բջիջները վերափոխվում են աղիքային լորձաթաղանթի բջիջների նման, և նույնիսկ կարող են ձեռք բերել կլանելու հատկություններ։ Աղիքային մետապլազիան լինում է ամբողջական կամ թերի։ Ամբողջական մետապլազիայի դեպքում ստամոքսի լորձաթաղանթը լիովին փոխակերպվում է աղիքային լորձաթաղանթի, ինչպես հիստոլոգիական և ֆունկցիոնալ, այնպես էլ հնարավորությամբ կլանելու սննդանյութերը և պեպտիդներ։ Թերի մետապլազիայի դեպքում էպիթելի հյուսվածքի տեսքը ավելի մոտ է աղիքների հյուսվածքին և հաճախ ցուցադրում դիսպլազիա ։
Ախտորոշում
Հաճախ ախտորոշումը կարող է իրականաանալ հիվանդի ախտանիշների նկարագրության հիման վրա, սակայն այլ մեթոդները, որոնք կարող են օգտագործվել գաստրիտի հաստատման համար, ներառում են.
Բուժում
Թթվամարիչները սովորաբար բուժում են մեղմից միջին աստիճանի գաստրիտը ։ Երբ թթվամարիչներն չեն ապահովում բավարար ռելիեֆ, դեղերը, ինչպիսիք են H2 պաշարիչները և պրոտոնային պոմպի պաշարիչները, օգնելով նվազեցնել թթվի քանակությունը, հաճախ կիրառվում են բուժման մեջ ։
Ցիտոպրոտեկտիվ ագենտները նախատեսված են օգնելու պաշտպանել այն հյուսվածքները, որոնք ստամոքսի և բարակ աղիքի սահմանագիծն են հանդիսանում ։ Դրանք ներառում են դեղերից Սուկրալֆատը և Միզոպրեստոլը։ Եթե ՈՍՀԴ-ները ընդունվում են կանոնավոր կերպով, ապա այդ դեղերից մեկը կարող է ստամոքսը պաշտպանել։ Մեկ այլ ցիտոպրոտեկտոր ագենտ է բիսմութի սալիցիլատը։
(5338) Միշելբլանշ
(5338) Միշելբլանշ (Michelblanc), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում ։
Գաստրիտ
Բուժում
Հելիկոբակտեր պիլորիի բուժման համար օգտագործվում են մի քանի ռեժիմներ։ Շատերը օգտագործում են երկու հակաբիոտիկների և պրոտոնային պոմպի պաշարիչի համադրություն։ Երբեմն այս բուժմանն ավելացնում են բիսմութ։
(5338) Միշելբլանշ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,87225 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6562 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0883 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1778 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,202475 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,36° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հենրի Հոլտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գաստրիտ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բորբոքումներ
Դանիայի զինված ուժեր
Զինված ուժերը (Forsvaret) Դանիայի թագավորության զորքերի միասնությունն է, որը նախատեսված է երկրի ազատության, անկախության և տարածքային ամբողջականության պաշտպանության համար։ Կազմված է ցամաքային, ռազմածովային և ռազմաօդային ուժերից։
Ցամաքային ուժեր
Դանիայի թագավորության բանակը դանիական պաշտպանության ուժերի ցամաքային ստորաբաժանումն է։
Վերջին տասնամյակում թագավորական բանակի կառուցվածքը, կրթական մեթոդները էապես վերակազմավորվել են՝ հրաժարվելով ներխուժումից պաշտպանվելու ավանդական ռազմավարությոինց և դրա փոխարեն կենտրոնանալով արտասահմանյան գործողությունների վրա։ Ռեզերվները կրճատվեցին և ավելացավ կանոնավոր բանակի թվաքանակը։ Այդ բարեփոխման արդյունքում ռեզերվային, աջակցող և կանոնավոր բանակի ստորաբաժանումների հարաբերակցությունը փոխվեց 60%-40%-ից հակառակի՝ 40% ռեզերվային և աջակցող ստորաբաժանումների և 60% կանոնավոր բանակի ստորաբաժանման։ Ծրագրի ավարտին դանիական բանակը ի վիճակի կլինի տեղակայել 1500 մշտական զինծառայող և ևս 5000 զինծառայող կարճ ժամանակահատվածում։ Միջազգային գործողությունների ժամանակ այս տեղակայումը կիրականացվի առանց օրինակ՝ խորհրդարանի կողմից ռազմական բյուջեի հաստատման։
Ռազմածովային ուժեր
Դանիայի թագավորական ռազմածովային ուժերը (պաշտոնապես դան՝․ Kongelige Danske Marine, ոչ պաշտոնապես՝ Søværnet) հանդիսանում է դանիական պաշտպանության նախարարության ծովային ստորաբաժանումը, որը պատասխանատու է Դանիայի, Գրենլանդիայի և Ֆարերյան կղզիների ծովային պաշտպանության համար, ինչպես նաև որոնման և փրկարարական աշխատանքների, սառցահատման աշխատանքների, կանխարգելման և միջազգային ուժային խմբերում մասնակցության համար։
1509-1814 թթ, երբ Դանիան Նորվեգիայի հետ միություն էր կազմում, դանիական նավատորմը մտնում էր դանիա-նորվեգիական թագավորական նավատորմի կազմի մեջ։ Մինչ 1807 թվականը այս նավատորմը եվրոպական տարածաշրջանի ամենաազդեցիկ ուժերից մեկն էր, սակայն հետո նավատորմի թիվը կրճատվեց։ Սառը պատերազմի ավարտից հետո մնացած նավերի կողքին կան նաև մեծ ժամանակակից նավեր։
Ռազմածովային նավերի վրա նշվում է Kongelige Danske Marine, որը թարգմանվում է որպես Դանիական Փառապանծության նավեր։ Դանիան հանդիսանում է ՆԱՏՕ-ի այն մի քանի երկրներից մեկը, որը չունի սուզանավեր։
Ռազմաօդային ուժեր
Դանիայի թագավորական ռազմաօդային ուժերը (դան՝ Flyvevåbnet) պատասխանատու են ներքին անվտանգության և միջազգային գործողությունների ժամանակ ազգային անվտանգության համար։ Ներկայումս դանիական ռազմաօդային ուժերում կա 3400 մշտական ծառայող և ևս 100 զորակոչիկներ, 119 ինքնաթիռներ և ուղղաթիռներ՝ համապատասխանաբար ամերիկյան և եվրոպական արտադրության։
Հղումներ
*
Աբակ (տախտակ)
Աբակ (ἄβαξ,, abacus), հաշվային տախտակներ, կիրառվում է թվաբանական հաշվարկներ կատարելու համար` սկսած մոտավորապես մ. թ. ա. 5-րդ դարից հին մշակույթներում՝ Հին Հունաստանում, Հին Հռոմում, Հին Չինաստանում և այլն։ Աբակի տեսակի գործիքների ընհանուր սկզբունքը հետևյալն է․ այն բաժանվում է շարքերի, որոնք կազմված են քարերից կամ այլ նմանատիպ առարկաներից, որոնց միջոցով կատարվում է հաշվարկ։ Հունական աբակի գնդիկները կոչվում էին պսիֆոս։ Այդ բառից է առաջացել հաշվիչի անվանումը՝ պսիֆոֆորիա, «քարերի դասավորություն» (օրինակ՝ Մաքսիմ Պլանուդեսի (մահացել է 1310 թվականին) հնդկական թվաբանության վերաբերյալ գիրքը կոչվում է «Հնդիկների պսիֆոֆորիան» ): Աբակի օգտագործման ժամանակակից տարբերակների թվում են ռուսական հաշվիչները և ճապոնական աբակները։
Հին Բաբելոն և Եգիպտոս
Առաջին աբակը հավանաբար հայտնվել է Բաբելոնում մ. թ.ա. 3000 տարի առաջ։ Ի սկզբանե այն իրենից ներկայացնում էր տախտակ, որի վրա ակոսներ կամ փորվածքներ էին արված։ Հաշվիչ նշանները (քարերը, ոսկրիկները) շարժվում էին ակոսների կամ փորվածքների միջով։ Մեր թվարկությունից առաջ 5-րդ դարում Եգիպտոսում ակոսների և փորվածքների փոխարեն սկսեցին օգտագործել ձողեր և մետաղալարեր, որոնց վրա քարեր էին անցկացված։
Հին Հնկաստան
Աբակից օգտվում էին նաև Հնկաստանի ժողովուրդները։ Արաբները ծանոթացան աբակին իրենց ենթակա ժողովուրդներից։ Թվաբանության վերաբերյալ արաբական շատ ձեռնարկների վերնագրերում գերակշռում են բառերը, որոնք կազմված են «փոշի» արմատից։
Արևմտյան Եվրոպա VIII - X դարեր
Արևելյան արաբների ինչպես նաև հնդիկների աբակը շուտով փոխարինվեց հնդկական համարակալմամբ, բայց այն գերեվարված էր արևմտյան արաբների մոտ․ նվաճվել էր Իսպանիայի հետ VIII դարի վերջին։ X դարում այստեղ աբակով հաշվարկներին ծանոթացավ ֆրանսիացի վանական Հերբերտ Ավրիլակսկին, որը այդ մասին գրել է գիրք (980-982 թվականներ) և սկսել իր աշակերտների մեջ քարոզել աբակի օգտագործումը։ Քարերի փոխարեն, աբակով հաշվումներ կատարելու համար օգտագործում էին նաև թվային նշաններով, հռոմեական թվերով կամ էլ հատուկ թվային նշաններով՝ ապեկսներով մետաղանիշներ։ Հերբերտի ապեկսները ձևով մոտ էին արևմտյան արաբների գոբարներին։ Հերբերտի ապեկսները և նրա 27-սյունանոց աբակը զարմանք առաջացրեց իր ժամանակակիցների մոտ (Ներկայացված է XX դարի սկզբին կիևյան պատմության համալսարանի պրոֆեսոր Ն․ Մ․ Բուբնովի տարբեր տեսակի ձեռագրերի վերականգնված տեսքով) ։
Հերբերտի բազմաթիվ աշակերտների ու հետևորդների ջանքերով և որպես Հռոմի պապի իր ազդեցության շնորհիվ (Սիլվեստր II, 999-1003), աբակը լայն տարածում գտավ Եվրոպայում։ Իմիջայլոց այդ հետքերը պահպանվեցին տարբեր լեզուներով։ Անգլերեն checker կամ chequer բայը նշանակում է գծել, միևնույն բառարմատից ստացված բառը նշանակում վանդակավոր մատերիա, the cheque կամ check՝ բանկային չեկ, exchequer՝ գանձարան։ Վերջին տերմինը գալիս է այն բանից, որ բանկում հաշվարկները կատարվում էին աբակի վրա, որի հիմքը գծանշված տախտակն էր։ Մինչ վերջերս անգլիական պետական գանձատունը կոչվում էր Շախմատային խաղատախտակի պալատ՝ վանդակավոր կտորով, որը ծածկում էր խորհրդածության սեղանը։ Վանդակավոր սփռոցը ծայառում էր որպես հաշվարկներ կատարելու աբակ։ XII դարում առաջացած Շախմատային խաղատախտակի պալատը մինչև 1873 թվականի գերագույն ֆինանսական վարչությունն ու ֆինանսական հարցերի բարձրագույն դատարանն է եղել։
Եվրոպայում աբակը օգտագործվում էր մինչև XVIII դարը։ Միջնադարում թվաբանական հաշվարկման արտադրության կողմնակիցները, բացառապես աբակի՝ աբացիստի, օգնությամբ, հարյուրամյակների ընթացքում առաջնորդեցին կատաղի մենամարտեր ալգորիթմներով, որոնք այդ ժամանակ առաջացան ալգորիթմային թվաբանության մեթոդով։
Մեզոամերիկա X դար
Ացտեկական հաշվիչները առաջացել են մոտավորապես X դարում և պատրաստվել են լարերի վրա շարված եգիպտացորենի հատիկներից, որոնք դասավորված էին փայտի շրջանակի մեջ։
Կենտրոնական Անդեր XVI դար
Ինկերի կայսրությունում օգտագործվում էր յուպանայի հաշվիչ սարքը, որն ուներ տարբեր տեսակներ՝ թվաբանական յուպանա, գեոյուպանա և այլն։ Յուպանաում, ըստ երևույթին օգտվում էին ֆիբոնաչի հաշվիչ համակարգից։
Հեռավոր արևելք
Ճապոնական հաշվիչը մինչ օրս էլ ակտիվորեն կիրառվում է՝ չնայած տեղական էլեկտրական հաշվիչների լայնորեն տարածմանը։ Ճապոնիայում աբակի օգտագործումը համարվում է տարական դասարանների մաթեմատիկական հաշվարկների կրթական ծրագրի հիմնական բաղադրիչը։ Ինչպես Ճապոնիայում և այն երկրներում, որոնք ունեն զգալի ճապոնական սփյուռք, աբակով հաշվարկը հայտնի է որպես զվարճանքի և ինքնատիպ սպորտի միջոց։
Ռուսաստան
Տասնորդական աբակը կամ ռուսական հաշվիչները, որտեղ օգտագործվում էին տասնորդական համակարգի հաշիվներ և քարորդների, տասնյակների ու հարյուրյակների չափաբաժնով հնարավոր ղեկավարման ձևերը առաջացել են Ռուսաստանում և արտասահմանում XV-XVI դարերում և ակտիվորեն օգտագործվում էին XX դարի վերջին տասանամյակներում առևտրական գործարքների համար։ Դասական աբակից հաշվիչները տարբերվում էին յուրաքանչյուր թվային շարքի դասավորվածության և կառուցվածքի մեծությամբ։ Ռուսական աբակների մեկ այլ բնութագրական յուրահատկությունը կայանում է հատուկ առանձնացված շարքերը քարորդներ հաշվելու մեջ է։ Իրենց առաջացման պահից գործնականում հավիչները չէին փոխվում։ Էժան էլեկտրական հաշվիչների առաջանալուց հետո այդ հաշվիչները գործնականորեն ամբողջությամբ դուրս եկան գործածությունից։
Մենթալ թվաբանությունը Հայաստանում
2016 թվականին Նարինե Բալայանի և Դիանա Հովհաննիսյանի ջանքերով մենթալ թվաբանության մեթոդը մուտք գործեց Հայաստան, մարմնավորվեց Դեմիրճյան փողոցում և ստացավ «Աբակ» անվանումը ։
Մենթալ թվաբանությունը ուղեղը մարզելու և ուղեղի աջ ու ձախ կիսագնդերը միաժամանակ զարգացնելու յուրահատուկ ծրագիր է։ Այն ձևավորում է այնպիսի ունակություններ, ինչպիսիք են՝
Հղումներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական գործիքներ Կատեգորիա:Աբակ Կատեգորիա:Հռոմեական մաթեմատիկա Կատեգորիա:Չինական մաթեմատիկա Կատեգորիա:Հնդկական մաթեմատիկա Կատեգորիա:Հունական մաթեմատիկա Կատեգորիա:Ճապոնական մաթեմատիկա Կատեգորիա:Եգիպտական մաթեմատիկա
DHC-2 հիդրոինքնաթիռի վթար Սիդնեյում (2017)
DHC-2 հիդրոինքնաթիռի վթար Սիդնեյում (2017 Sydney Seaplanes DHC-2 crash), ավիավթար, որը տեղի է ունեցել 2017 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, Ավստրալիայի ամառային ժամանակով ժամը 15:15-ի սահմաններում (UTC+11): DHC-2 Beaver-ը, որը կազմաձևված էր որպես լողացող հիդրոինքնաթիռ, վթարի է ենթարկվել Ավստրալիայում , Սիդնեյի հյուսիսային ծայրամասում գտնվող Երուսաղեմի ծովախորշի Քաուեն Քրիկ վայրի մոտ ։ Ինքնաթիռը, որը շահագործում էր Sydney Seaplanes-ը, տեղափոխում էր 5 ուղևոր և 1 օդաչու, որոնք բոլորն էլ զոհվել են վթարի հետևանքով։ Այն «Cottage Point Inn» ռեստորանի այցելուներին վերադարձնում էր Rose Bay Water օդանավակայան ։ ATSB-ն հավանական է համարում, որ օդաչուի աշխատանքի վրա բացասաբար է ազդել ածխածնի երկօքսիդից թունավորումը։ Զոհերի մարմինների հետմահու անալիզները ցույց են տվել արյան մեջ CO-ի բարձր մակարդակ, և ենթադրվում էր, որ գազի հավանական աղբյուրը արտանետման համակարգի ճաքն է ։
Օդանավ
Օդանավը 54-ամյա DHC-2 Beaver-ն էր, որն ի սկզբանե կառուցվել էր 1963 թվականին և գրանցված էր Ավստրալիայում 1964 թվականի փետրվարից, այն սնուցվում էր Pratt & Whitney R-985 Wasp Junior-ի մեկ շարժիչով ։
1996 թվականին ինքնաթիռը կործանվել էր Նոր Հարավային Ուելս նահանգի Արմիդեյլ քաղաքի մերձակայքում բերքի սրսկման ժամանակ, ինչի հետևանքով օդաչուն զոհվել էր։ Այնուհետև ինքնաթիռը ամբողջությամբ վերակառուցվել է։ Քաղաքացիական ավիացիայի անվտանգության վարչությունը հաստատել է, որ այն վերանորոգվել է արդյունաբերության պահանջներին համապատասխան ։
Զոհեր
Վթարի հետևանքով զոհվել են կանադա-ավստրալիացի օդաչուն և հինգ բրիտանացի զբոսաշրջիկներ՝ 58-ամյա Ռիչարդ Քազինսը, բրիտանական Compass Group կորպորատիվ սննդի սպասարկման ընկերության գործադիր տնօրենը, նրա երկու որդիները, հարսնացուն և նրա դուստրը ։
Հետաքննություն
Ավստրալիայի տրանսպորտի անվտանգության բյուրոն (ATSB) հետաքննություն է սկսել վթարի վերաբերյալ։ Ինքնաթիռի բեկորների մեծ մասը դուրս է բերվել 2018 թվականի հունվարի 4-ին ։ Միջանկյալ զեկույցը, որը հրապարակվել է 2018 թվականի հունվարի 31-ին, ցույց է տվել, որ պարզվել է, որ օդանավը սովորականից տարբեր թռիչքային ուղի է անցել և չի կարողացել բարձրանալ շրջակա տեղանքով թռչելու համար անհրաժեշտ բարձրությունը։ Այն նաև ցույց է տվել, որ օդանավի թռիչքի հսկողության մակերեսների և հսկիչ սարքերի նախնական զննումը կարծես թե կարգին է և ակնկալվող դիրքերում, և որ գետնի վրա գտնվող վկաների համար շարժիչի ձայնը նորմալ էր։ Ինքնաթիռը շրջված վայրէջք է կատարել, և ինքնաթիռում գտնվող բոլոր 6 հոգին էլ մահացու վնասվածքներ են ստացել ։
2021 թվականի հունվարի 28-ին ATSB-ն հրապարակեց վթարի վերաբերյալ վերջնական զեկույցը, որը եզրակացրեց, որ օդաչուի և ուղևորների արյան մեջ կարբոքսիհեմոգլոբինի նորմայից բարձր մակարդակ կա։ Բացի այդ, արտանետվող կոլեկտորի օղակում նախկինում գոյություն ունեցող մի քանի ճեղքեր, որոնք, ամենայն հավանականությամբ, արտանետվող գազ են թողարկել շարժիչի կամ պարագաների մեջ, ամենայն հավանականությամբ մտել են խցիկ հիմնական պատի անցքերից, որտեղ երեք պտուտակ բացակայում էին մագնիսական մուտքի վահանակներից։ Ինքնաթիռը համալրված էր միանգամյա օգտագործման ածխածնի մոնօքսիդի դետեկտորով, սակայն ածխածնի մոնօքսիդի նման դետեկտորները շատերի կողմից համարվում էին անվստահելի ։
Օդանավ շահագործողները փոփոխություններ են կատարել օդանավի սպասարկման համակարգում, որոնք ներառում են.
Ժողովրդական մշակույթում
Աղետը ցուցադրվել է կանադական Mayday վավերագրական ֆիլմաշարի 23-րդ սեզոնի 7-րդ դրվագում, որը վերնագրված է «Dream Flight Disaster» :
Ստոլբովյան հաշտության պայմանագիր
Ստոլբովյան հաշտություն— հաշտության պայմանագիր՝ կնքված 1617 թ․ փետրվարի 27-ին (մարտի 9) Ստոլբովոում (մոտ է Տիխվինին), այն դրեց 1610- 1617 թթ․ ռուս- շվեդական պատերազմի վերջը։ Հաշտության պայմանագիրը կնքվել է Ցարական Ռուսաստանի (ցարը՝ Միխայիլ Ֆյոդորովիչ) և Շվեդական թագավորության (թագավորը՝ Գուստավ II Ադոլֆ) միջև՝ Անգլիայի թագավոր Հակոբ I-ի միջնորդությամբ։ Նախնական բանակցություններն անց են կացրել, ռուսական կողմից, Դանիլո Մեզեցկոյը, շվեդական կողմից՝ Յակոբ Դելագարդին։
1617 թվականի Ստոլբովյան հաշտության պայմանագիր
1616 թ․ հունվարին՝ Ցարական Ռուսաստանի և Շվեդական թագավորության միջև ռազմական գործողությունների դադարեցումից հետո, Հին Ռուսսայում հավաքվում են Շվեդիայի և Ռուսաստանի պատվիրակությունները՝ հաշտության պայմանագրի կնքման համար։ Միջնորդներ էին հանդիսանում անգլիացի Ջոն Մերիկը և հոլանդացի դեսպանները։ Բայց խորքային տարաձայնությունների երևան գալուց երկու ամիս անց բանակցությունները խափանվեցին և փետրվարին պատվիրակությունների անդամները մեկնում են  իրենց երկրներ։ Սակայն բանակցությունների վերսկսման անհրաժեշտությունն ակնհայտ էր և, գերեթե մեկ տարի անց, 1616 թ․ դեկտեմբերին, շվեդական կողմի նախաձեռնությամբ, պատվիրակները հավաքվում են Տիխվինի մերձակա Ստոլբովո գյուղում, որը  գտնվում էր Սյաս գետի վրա՝ ժամանակակից Լադոգայից 53 կմ հեռավորության վրա։ Այս անգամ որպես միջնորդ հանդես է գալիս միայն Ջոն Մերիկը։
1617 թ․ հունվարի բանակցությունների բուռն վեճերից երկու ամիս անց՝ նույն տարվա փետրվարի 27-ին, ստորագրվեց հաշտության պայմանագիր, որն ստացավ Ստոլբովյան հաշտություն անվանումը։
Պայմանագրի տեքստի համաձայն՝ նովգորոդյան հողերը բաժանվում էին երկու պետությունների միջև․ Ցարական Ռուսաստանին էին վերադարձվում Խառնակ տարիներին նվաճված ողջ Մեծ Նովգորոդը, այդ թվում՝ Հին Ռուսսան, Լադոգան, Պորխովը, Գդովը՝ գավառների հետ միասին, ինչպես նաև, Սումերական շրջանը (Սամրո գետի շրջան, նախկին Լենինգրադի մարզի Սլանցեվյան շրջանը) և շվեդների կողմից այս տարածքում նվաճած պետական ու եկեղեցական ողջ գույքը, Շվոդական թագավորությանն էին զիջվում ռուսական Իվանգորոդ, Յամ, Կոպորիե, Կորելա քաղաքները, ողջ Նևան և Օրեշեկը՝ գավառների հետ միասին ։ Բացի այդ, Մոսկվան պարտավորվում էր շվեդական արքունիքին վճարել 20 000 արծաթե ռուբլի, որը հսկայական գումար էր՝ հաշվի առնելով XVII դարի սկզբին ռուսական ռուբլու փոխարժեքը (XVII դ․ սկզբին մեկ ռուբլին կազմում էր 49 գրամ արծաթ, համապատասխանաբար, 20 000 արծաթե ռուբլին հավասար էր 980 կգ արծաթին)։ Մոսկվան հրաժարվում էր Լիվոնիայի և Կարելյան հողերի նկատմամբ հավակնություններից։
Հաստատվում էր ազատ առևտրի իրավունք երկու երկրների վաճառականների համար։ Բայց շվեդական վաճառականներին չէր թույլատրվում Մոսկովյան պետության միջով ապրանքներով անցնել Պարսկաստան, Թուրքիա և Ղրիմ, իսկ մոսկվացիներին՝ Շվեդիայի միջով անցնել Անգլիա, Ֆրանսիա և արևմտաեվրոպական այլ երկրներ։ Երկու կողմերը պարտավորվում էին չհրապուրել արտասահմանյան փախստականներին և հանձնել նրանց, ովքեր արդեն հատել էին սահմանը։
Ստոլբովյան պայմանագիրը Ռուսաստանին ամբողջությամբ կտրեց Բալթիկ ծովից, ինչը Գուստավ Ադոլֆ թագավորին թույլ էր տալիս պայմանագիրը համարել շվեդական բանակի ու դիվանագիտության խոշոր հաղթանակ։ Հանդես գալով շվեդական խորհրդարանում՝ ռիկսդագում, նա ասել է․
Մոսկովյան իշխանությունները, նույնպես, գոհ էին պայմանագրի կնքումից, թեև ծանր պայմաններով։ Առաջին հերթին, նրանք ձգտում էին վերադարձնել Մեծ Նովգորոդը՝ իր հողերով, որը հրաժարվում էր շվեդական թագին երդում տալուց։ Երկրորդ հերթին, Մոսկվան, ապահովելով թիկունքը, հնարավորություն ստացավ անխոչընդոտ կերպով շարունակել պատերազմը Լեհաստանի հետ՝ արևմտյան սահմաններում գրավված ռուսական տարածքները վերադարձնելու համար։ Բանակցությունների ռուսական պատվիրակության ղեկավար իշխան Մեզեցկոյը և քարտուղար Զյուզինը պարգևատրվեցին․ առաջինը ստացավ բոյարական, իսկ երկրորդը՝ օկոլնիչիի պաշտոն։
Մոսկովյան իշխանությունները բարձր էին գնահատում բանակցություններին միջնորդ Ջոն Մերիկի մասնակցությունը։ Նրան պարգևատրեցին այդ տարիներին մեծ արժեք ունեցող մորթիներով, ոսկյա շղթայով, թանկարժեք քարերով և արևելյան կտորներով ։
Ստոլբովյան հաշության արդյունքները
Ստոլբովյան պայմանագրով հաստատված սահմանները պահպանվեցին մինչև Հյուսիսային պատերազմի (1700- 1721) սկիզբը։
Ստոլբովյան պայմանագրի գնահատականը
XVII դ․ սկզբի միջազգային ու ներքին բարդ իրադրությամ մեջ, երբ նոր էր ավարտվել երկիրն աղետի եզրին դրած Խառնակ ժամանակների դրամատիկ դարաշրջանը, Ռուսաստանի հյուսիսարևմտյան սահմաններում Ստոլբովյան հաշտությունը կայունացման դրական, բայց ժամանակավոր փուլ էր։ Շվեդների կողմից նվաճված ռուսական հողերի ճակատագիրը վճռված չէր։ Այժմ պարզ էր, որ Գուստավ Ադոլֆ թագավորը ժամանակից շուտ էր ուրախացել։ Ռուսաստանի պայքարը Բալթիկ ծովի ափ դուրս գալու համար միայն սկսվել էր։ Եվ Ստոլբովյան պայմանագիրն այդ ճանապարհին առաջին կարևորագույն քայլն էր։
1656 թ․ պալատական սեղանապետ Պ․ Ի․ Պոտյոմկինը (1617- 1700) ռուսական զորքերի հետ արշավում է Նևայի ափ՝ այն տեղը, ուր Օխտա գետը թափվում էր նրա մեջ։ Նա գրոհով վերցնում է շվեդական Նիենշանց ամրոցը, որը ռուսներն անվանում էին Կանց (Շանց)։ Այնուհետև նա գրոհում է Նևայի վերին շրջանում գտնվող շվեդական մի ուրիշ ամրոցի՝ Շլիսսելբուրգի (շվեդական անվանումը՝ Նոտեբուրգ, ռուսական անվանումը՝ Օրեշեկ) վրա, բայց այն գրավել չի կարողանում և 1658 թ․ ստիպված էր ետ քաշվել՝ էստաֆետը փոխանցելով հաջորդ սերնդին։
Այս տարածքը վերջնականապես Ռուսաստանին է միացնում Պյոտր I-ը, ինչն արձանագրվեց 1721 թ․ օգոստոսի 30-ին Շվեդիայի հետ կնքած Նիշտադտյան հաշտության պայմանագրում։ Պայմանագրի 24 հոդվածներն ամրապնդում էին Ռուսաստանի ու Շվեդիայի միջև պետական սահմանը։ Ըստ այդ պայմանագրի՝ Ռուսաստանըվերադարձրեց 1617 թ․ կորցրած հողերը՝ Կարելիան ու Ինգերմանլանդիան, և իրավաբանորեն ամրապնդեց տարածքային ելքը դեպի Բալթիվ ծով ։ Բացի այդ, ըստ պայմանագրի, Շվեդիան Ռուսաստանի օգտին կորցնում էր իր նահանգներ Լիֆլանդիան՝ Ռիգոյ քաղաքով և Էստլանդիան՝ Ռեվելյեի ու Նարվայի հետ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ցարական Ռուսաստանի հաշտության պայմանագրեր Կատեգորիա:Ռուս-շվեդական պատերազմներ Կատեգորիա:Միխայիլ Ֆեոդորովիչ
Հրաշք գործողը (պիես)
«Հրաշք գործողը» (The Miracle Worker), Ուիլյամ Գիբսոնի՝ երեք գործողությունից կազմված պիեսը, որը հիմնված է ամերիկացի կույր և խուլ Հելեն Քելլերի ինքնակենսագրության վրա։ Պիեսն առաջին անգամ բեմադրվել է 1959 թվականին և դարձել «Թոնի» մրցանակի դափնեկիր հինգ անվանակարգերում։
Սյուժե
Քելլերների ընտանիքում ծնվում է աղջիկ՝ Հելլենը։ Տասնինն ամսականում նա հիվանդանում է «ուղեղի բորբոքում» հիվանդությամբ։ Նրան հաջողվում է բուժվել, սակայն կորցնում է լսելու և տեսնելու ունակությունները։ Աղջկա ծնողները չգիտեն, թե ինչպես դաստիարակեն այդպիսի երեխային և ամբողջ ժամանակ ներողամտությամբ են վերաբերվում նրան, ինչի հետևանքով Հելենը մեծանում է անհնազանդ և քմահաճ։
Քելլերները որոշում են տուն ուսուցիչ հրավիրել։ Փերկինսի կույրերի դպրոցից ուղարկում են Էնն Սալլիվանին, որը երիտասարդ էր և ուներ տեսողության խնդիրներ։ Հելենի հայրը՝ կապիտան Քելլերը, կասկածում է, որ օրիորդ Սալլիվանը կկարողանա սովորեցնել խուլ և կույր երեխային։
Սալլիվանի կոշտ մեթոդները դուր չեն գալիս կապիտանին, և նա որոշում է կայացնում հեռացնել ուսուցչուհուն։ Ի պատասխան՝ վերջինս խնդրում է իրեն տալ երկու շաբաթ, որի ընթացքում Հելենը փոքրիկ տանն ամբողջությամբ կմեկուսանա աշխարհից և կլինի Սալլիվանի տրամադրության տակ։ Ծնողները դժկամությամբ համաձայնվում են։
Ուսուցչուհուն հաջողվում է հաջողության հասնել ուսուցման մեջ, բայց նա չի կարողանում հասնել գլխավորին․ Հելենը պետք է հասկանա, որ յուրաքանչյուր առարկա ունի անվանում։ Էննին տրված երկու շաբաթն ավարտվում է, և նա արդեն պատրաստվում է հեռանալ, երբ հանկարծ Հելենը հասկանում է, որ ուսուցչուհու մատների հատուկ շոշոփումը նշանակում է «ջուր»։
Բեմադրություն Բրոդվեյում
Բրոդվեյում պիեսի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1959 թվականի հոկտեմբերի 19-ին։ Տրվել է 719 ներկայացում, 1961 թվականի հուլիսի 1-ին ներկայացումը փակվել է։ Որպես ռեժիսոր հանդես է եկել Արթուր Փենը, Էննի դերը կատարել է Էնն Բենկրոֆտը, Հելենինը՝ Պատի Դյուկը, կապիտան Քելլերինը՝ Թորին Թետչերը, Քեթինը՝ Պատրիցիա Նիլը, Անանոսինը՝ Մայքլ Կոնստանտինը, Վինինը՝ Բի Ռիչարդսը։
Ներկայացումը գրեթե բացառապես դրականորեն է ընդունվել քննադատների կողմից։ «Time» ամսագրի գրախոսականում քննադատը գրում է, որ «պատմությունը, չնայած շատ հայտնի է, բեմում ձեռք է բերում ցնցող նոր իրողություն և տպավորություն»։ Հոդվածում «հոյակապ» է անվանվում գլխավոր դերակատարների խաղը և Արթուր Փենի ռեժիսուրան ։ Ներկայացումը դրական է գնահատել նաև «The New York Times» ամսագրի գրախոսող Բրուքս Ատկինսոնը, որն ընդգծել է պիեսի հուզական ուժը ։
Պիեսը Բրոդվեյում նորից բեմադրվել է 2010 թվականին, մարտի 3-ին տեղի է ունեցել պրեմիերան։ Սալլիվանի դերակատարը եղել է Պիլլ Էլիսոնը, Հելենինը՝ Էբիգեյլ Բրեսլինը։ Չնայած քննադատների բարձր գնահատականներին՝ բեմադրությունը ձախողվել է և նույն թվականի ապրիլի 4-ին փակվել ։
Շարունակություն
1982 թվականին Գիբսոնը հրապարակել է պիեսի շարունակությունը՝ «Երկուշաբթի հրաշքից հետո»։ Սիքվելում ներկայացվում է Հելենի և նրա ուսուցչի հետագա ճակատագիրը։ Օրիորդ Սալլիվանն ամուսնանում է համալսարանի դասախոս Ջոն Մեյսի հետ, բայց վերջինիս սիրահարվում է նաև Հելենը։ Մեյսը չի կարողանում ընտրություն կատարել երկու կանանց միջև և, վերջ ի վերջ, երկուսին էլ լքում է ։
Էկրանավորում
1962 թվականին թողարկվել է Բրոդվեյի «Հրաշք գործողը» ներկայացման ռեժիսոր Արթուր Փենի համանուն էկրանավորումը։ Ֆիլմում գլխավոր դերերը կատարում են այն նույն դերասանները, որոնք խաղացել էին ներկայացման մեջ ։
1979 թվականին թողարկվել է ֆիլմի ռեմեյքը, որի ռեժիսորը Պոլ Աարոնն է։ Մելլիսա Գիլբերտը կատարել է Հելենի դերը, իսկ Պատի Դյուկը, որն առաջին էկրանավորման մեջ խաղացել էր Հելենի դերը, ներկայացել է Սալլիվանի դերով ։
Պեննի ֆիլմի երկրորդ ռեմեյքը, որը նույնպես կոչվում է «Հրաշք գործողը», թողարկվել է 2000 թվականին, դրա ռեժիսորը Նադյա Թեսն է։ Սալլիվանը դերակատարը Էլիսոն Էլլիոտն է, Հելենինը՝ Հալլի Քեյթ Այզենբերգը ։
Զանգվածային մշակույթում
Պիեսը ծաղրանմանեցվել է «Հարավային այգի» մուլտսերիալում։ «Հելեն Քելլեր։ Մյուզիքլ» էպիզոդում չորրորդ դասարանցիները Գոհաբանության օրը պետք է բեմադրեն «Հրաշք գործողը» պիեսը, ընդ որում՝ Հելենի դերը տրվել էր մտավոր հետամնաց աշակերտ Թիմմիին։ Սակայն ներկայացումը երեխաներին թվում է ոչ այնքան թատերական, և նրանք փորձում են իրենց բեմադրությունը դարձնել ոչ սովորական․ ավելացնում են պարեր և երգեր, իսկ համարների միջև պատրաստվում են ներկայացնել հնդկահավին, որը հասարակությանը պետք է զվարճացներ կրկեսային ներկայացումներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլերեն պիեսներ Կատեգորիա:1959 պիեսներ Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն Կատեգորիա:Պիեսներ
Սենի օ Վին
Սենի օ Վին (Cesny-aux-Vignes), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 324 մարդ, բնակչության խտությունը` 77.33 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.19 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 185 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 21 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ընտանի կենդանիների գաղտնի կյանքը 2
«Ընտանի կենդանիների գաղտնի կյանքը 2» (The Secret Life of Pets 2), ամերիկյան լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմ։ Պրեմիերան կայացել է 2019 թվականին մայիսին ։ 2016 թվականի առաջին ֆիլմի սիքվելն է ։
Սյուժե
Ընտանի կենդանիները ապրում են իրենց տերերի հետ, որոնք նրանց սիրում են և հոգ են տանում նրանց մասին, ստեղծում են նրանց համար հարմարավետ պայմաններ։ Բայց հենց մարդիկ հեռանում են բնակարանից, շնիկ Մաքսը չորքոտանի ընկերների ուրախ հավաք է կազմակերպում, որտեղ նրանք լավ ժամանակ են անցկացնում և վայելում են կյանքը։ Մուլտֆիլմ կերպարները դիտում են հեռուստահաղորդումներ, շփվում են սոցցանցերում, կազմակերպում են ուրախ երեկույթներ, զբոսնում են։ Տան տերերի գալուն պես հերոսները հասցնում են վերացնել խրախճանքի հետքերը և վերադառնալ տուն։
Մի անգամ Մաքսը և Դյուքը հայտնվում են փողոցում՝ անտուն շների միջավայրում և իմանում են, որ նրանց առաջնորդը՝ Ձյունիկը, մարդկանցից վրեժ լուծելու պլան է կազմում, որպեսզի ազատվի նրանցից։ Որպեսզի խուսափեն այս նենգ պլանը կյանքի կոչելուց, նրանք անում են ամեն ինչ, որ կանգնեցնեն Ձյունիկին և նրա վրիժառուների թիմին ։
Արտադրություն
2016 թվականի օգոստոսի 2 -ին Universal Pictures-ը և Illumination-ը հայտարարել են 2016 թվականի «Ընտանի կենդանիների գաղտնի կյանքը» ֆիլմի շարունակության մասին, որի ռեժիսորը Քրիս Ռենն է, սցենարի հեղինակը՝ Բրայան Լինչը ։ Քրիստոֆեր Մելեդանդրին և Ջանեթ Հիլը ֆիլմի պրոդյուսերներն են ։
2017 թվականի նոյեմբերին հայտարարվել է, որ Լուի Սի Քեյը չի կրկնի իր Մաքսի դերը այն բանից հետո, երբ նրան մեղադրել են և հետագայում մեղավեր են ճանաչել 5 կանանց նկատմամբ սեռական բռնության մեջ ։ 2018 թվականի ապրիլին հայտարարվել է, որ Փեթոն Օսվալտը փոխարինելու է Սիքեյին, իսկ Հարթը, Սթոունթրիթը, Սլանեցը, Քեմփերին, Բենին, Քարլին, Բուրեսին, Մոյնիհանը կկրկնեն իրենց դերեր։ Լրացուցիչ կազմի մեջ են մտնում Թիֆանի Հեդիշը, Նիք Քրոլը, Հարիսոն Ֆորդը և Փիթ Հոլմսը ։
Թողարկում
Ի սկզբանե ֆիլմը պետք է թողարկվեր 2018 թվականի հուլիսի 13-ին, ապա՝ 2019 թվականի հուլիսի 3-ին ։ Վերջնական արդյունքում Universal Pictures ֆիլմը թողարկել է 2019 թվականի հունիսի 6-ին ԱՄՆ-ում , իսկ Մեծ Բրիտանիա յում՝ երկու շաբաթ ավելի վաղ՝ 2019 թվականի մայիսի 24-ին ։
Մարքեթինգ
Ֆիլմի թողարկման նախաշեմին նկարահանվել է մի քանի թրեյլեր, որոնցից յուրաքանչյուրում մասնակցում էին Մաքսի, Խլոյայի, Ձյունիկի, Դեյզիի, Ջիջեթի և Աքաղաղի կերպարները ։ 2019 թվականի ապրիլի 11-ին (Ընտանի կենդանիների ազգային օր) թողարկվել է առաջին պաշտոնական թրեյլերը։ Եզրափակիչ թրեյլերը թողարկվել է 2019 թվականի մայիսի 16-ին ։
https://etheogenika2p.space
https://shamanetheo4p.space
https://shamanngarden2p.space
https://etheogentw.space
https://shopentheogen3p.space
https://etheogent2p.space
https://etheogennt.space
https://shopentheogen4p.space
https://shopentheogen5p.space
https://etheogen2p.space
https://perustuff2p.space
https://personalshaman2p.space
https://etheogenni3.space/
https://etheogenni3.online
https://shamanssgarden.online
Հավաքներ
Հյուսիսային Ամերիկայում «Ընտանի կենդանիների գաղտնի կյանքը 2»-ը թողարկվել է «Իքս մարդիկ։ Խավարի փյունիկ» ֆիլմի հետ և ի սկզբանե եթադրվում էր առաջին հանգստյան օրերի ընթացքում 60 միլիոն դոլարի չափով հավաք ։ Սակայն 16,3 միլիոն դոլար հավաքից հետո կանխատեսումները նվազել են մինչև 46 միլիոն դոլար, ինչը ավելի քան 2 անգամ քիչ է առաջին մասի մեկնարկային հավաքներից։ Այնուամենայնիվ, դա թույլ է տվել, որ «Ընտանի կենդանիների գաղտնի կյանքը 2»-ը զբաղեցնի առաջին տեղը վարձույթում ։ Երկրորդ ազատ օրերի ընթացքում մուլտֆիլմը վաստակել է 24,4 միլիոն դոլար՝ զիջելով առաջին տեղը «Սևով մարդիկ։ Ինտերնեյշնալ» ֆիլմին ։
Քննադատություն
Rotten Tomatoes-ում ֆիլմը ստացել է 60 % թարմացում 154 գրախոսությունների հիման վրա, միջին գնահատականը կազմել է 5,7/10 ։ Metacritic- ում ֆիլմն ունի միջին գնահատական 100-ից 55 բալ՝ հիմնված 26 գրախոսությունների վրա, ինչը մատնանշում է «խառը կամ միջին գնահատականը» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2019 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր շների մասին Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կատուների մասին
AROS
AROS (ARoS Aarhus Kunstmuseum), արվեստի թանգարան Դանիայի Օրհուս քաղաքում։ Այն հիմնադրվել է 1859 թվականին և հանդիսանում է Կոպենհագենից դուրս գտնվող Դանիայի ամենահին պետական ​​արվեստի թանգարանը։ 2004 թվականի ապրիլի 7-ին ARoS- ը բացվել է նոր ժամանակակից 10 հարկանի 20,700 մ² ընդհանուր մակերես ունեցող շենքում, դանիական Schmidt Hammer Lassen ճարտարապետական ընկերության նախագծմամբ։ Այսօր ARoS–ը համարվում է Հյուսիսային Եվրոպայի արվեստի ամենամեծ թանգարաններից մեկը։ Ըստ 2017 թվականի տվյալների՝ ընդհանուր առմամբ ունեցել է 980909 այցելու։
Բացի մշտական ​​և ժամանակավոր ցուցադրություններից պատկերասրահի թանգարանում կա նաև արվեստի խանութ, սրճարան և ռեստորան։ Թանգարանի ճարտարապետական ​​ձևավորումն ավարտվել է 2011 թվականին։ Իսլանդացի նկարիչ Օլաֆուր Էլիասոնի կողմից շենքի վրա տեղադրվել է «Ձեր ծիածանի համայնապատկեր» գրառումը։ Այս գրառումն ավելացրել է այցելուների թիվը՝ դարձնելով այն Դանիայի ամենաշատ այցելվող թանգարանը Համլեբեկի Լուիզիանայի թանգարանից հետո ։
Ցուցադրություններ
Նոր շենքում, որպես առաջին թեմատիկ ցուցահանդեսի մի մաս ներկայացված են նկարիչներ՝ Էնդի Ուորհոլի և Ռոյ Լիխտենշտայնի մի շարք գլխավոր գործեր։ Ինչպես և շատ այլ ժամանակակից արվեստի պատկերասրահներ և թանգարաններ, AROS-ը նույնպես մեծ ուշադրություն է դարձնում ճարտարապետությանը և ճարտարապետներին՝ երբեմն կազմակերպելով թեմատիկ ցուցահանդեսներ։ Նկուղում տեղադրված է «9 տարածություն» պատկերասրահ՝ այնպիսի նկարիչների ինստալիացիաներ, ինչպիսիք են Ջեյմս Թարելը, Շիրին Նեշատը և Օլաֆուր Ֆլիասոնը։ Նրա սենյակները ներկված են սև գույնով, արտաքին տեսքը պայծառ սպիտակի համադրությամբ։ Տանիքի կտուրը խորհրդանշում է Աստվածային լույս դժոխքից դուրս գալուց առաջ։ Այսպիսով թանգարանի կոնցեպցիան հանդիսանում է դժոխքից դեպի դրախտ ճանապարհորդության մի մասը։ Այս շարժումը կարևորվում է թանգարանային տարածքում պարուրաձև մեծ սանդուղքով։ AROS-ի տանիքային հատվածում գերակշռում է Օլաֆուր Էլիասոնի «Ձեր ծիածանի համայնապատկերը» իստալիացիայի տեղադրումը։ Դրա տեղադրումն արժեցել է 60 մլն դանիական կրոն ($10.7 միլիոն), որը ֆինանսավորվել է Realdania ֆոնդի հաշվին ։ Այն բացվել է 2011 թվականի մայիսի 28-ին։ Թանգարանի գլխավոր մասնաշենքից դեպի «Ձեր ծիածանի համայնապատկերը» տանող դահլիճը բացվել է 2013 թվականին։
Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1859 թվականին և հանդիսանում է Դանիայի ամենահին պետական ​​արվեստի թանգարանը։ Հավաքածու արվեստը սկսվել է մի քանի տարի առաջ՝ 1847 թվականին։ Առաջին հասարակական ցուցահանդեսը բացվել է 1859 թվականի հունվարի 6-ին, Մայր տաճարում տեղակայված Օրհուսի Հին քաղաքի սրահում, որն այժմ գտնվում է Կանանց թանգարանում։ 2004 թվականից գործող Համերգասրահների հարևանությամբ գործող թանգարանային շենքն արվեստի թանգարանի չորրորդ տունն է։
2009 թվականի Հունվարի 6-ին AROS-ը իր 150-ամյակը նշել է հոբելյանական ցուցահանդեսով, որտեղ ներկայացրել են 1859 թվականի առաջին ցուցահանդեսին ներկայացրած նույն գործերը ։
Մասնակցություն
2010 թվականին, Eliasson-ի դիզայնի բացումից առաջ, AROS- ն հյուրընկալել էր 221,744 այցելու ։ Երկու տարի անց թանգարանի այցելուների թիվը եղել է ավելի քան 551,000 այցելու ։ 2017 թվականին ամրագրվել է 980 909 հյուր ։
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="1">
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օրհուս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Դանիայի թանգարաններ Կատեգորիա:Պատկերասրահներ
Փեթեր Շոլցե
Փեթեր Շոլցե (Peter Scholze, ), գերմանացի մաթեմատիկոս, հայտնի է հանրահաշվական երկրաչափության մեջ իր կատարած աշխատանքներով։ Նա 2012 թվականից Բոննի համալսարանի պրոֆեսոր է եղել, իսկ 2018 թվականից` Մաքս Պլանկի մաթեմատիկայի ինստիտուտի տնօրեն։ Նրան անվանել են աշխարհի առաջատար մաթեմատիկոսներից մեկը  ։ 2018 թվականին ստացել է Ֆիլդսի մեդալ, որը համարվում է մաթեմատիկայի բարձրագույն մասնագիտական պատիվ   ։
Վաղ կյանք և կրթություն
Նա սովորել է Բոննի համալսարանում և ավարտել իր բակալավրի աստիճանը երեք կիսամյակի ընթացքում, իսկ մագիստրոսի աստիճանը՝ հետագա երկու կիսամյակի ընթացքում ։ Նա ասպիրանտի աստիճան է ստացել 2012 թվականին՝ Մայքլ Ռապոպորտի ղեկավարության ներքո ։
Կարիերա
2011 թվականի հուլիսից մինչև 2016 թվականը Սքոլզը Նյու Հեմփշիրի Քլեյի մաթեմատիկական ինստիտուտի գիտաշխատող էր ։ 2012 թվականին՝ դոկտորական աստիճան ստանալուց անմիջապես հետո, նա դարձել է Բոննի համալսարանի լիիրավ պրոֆեսոր՝ 24 տարեկանում դառնալով Գերմանիայի ամենաերիտասարդ լիիրավ պրոֆեսորը  ։ 2014 թվականի աշնանը Սքոլզը նշանակվել է ռեկտորային պրոֆեսոր Բերկլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանում, որտեղ նա դասավանդում էր երկրաչափություն  ։ 2018 թվականին Սքոլզը նշանակվել է Բոննում գտնվող Մաքս Պլանկի մաթեմատիկայի ինստիտուտի տնօրեն ։
Աշխատանք
Սքոլզի աշխատանքը կենտրոնացած է թվաբանական երկրաչափության զուտ տեղական ասպեկտների վրա, ինչպիսիք են p-adic երկրաչափությունը և դրա կիրառությունները։ Նա ավելի հակիրճ ձևով ներկայացրել է նախորդ հիմնարար տեսություններից մի քանիսը, որոնց ռահվիրաները Գերդ Ֆալթինգսը, Ժան-Մարկ Ֆոնտեյնը և ավելի ուշ` Կիրան Քեդլայան էին։ Կատարյալ տարածությունների վերաբերյալ նրա թեկնածուական թեզը լուծում է քաշի-մոնոդրոմի վարկածի հատուկ դեպքի համար ։