cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վահրամ Բաբայան (երաժիշտ)
Կենսագրություն
Վահրամ Բաբայանի ստեղծագործությունները հրատարակվել են Ֆրանսիայում, Անգլիայում, Ռուսաստանում և Հայաստանում։ Հեղինակ է երաժշտական խնդիրների վերաբերյալ բազմաթիվ նշանակալից հոդվածների։ Դասավանդում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։
Ստեղծագործություններ
Ստեղծագործում է բոլոր ժանրերում. ունի 6 օպերա՝ «Օտարականը» (1970), «Բեթհովենի նամակները» (1977), «Համլետ» (1990), «Liramlarum» (2002), «Երգ սիրո և գեղեցկության մասին» (2003), «Մուսա լեռան 40 օրը» (2004), 4 բալետ.՝ «Պիգմալիոն» (1975), «Պան» (1977), «Դեպի Լույս» (1995, պրեմիերան՝ 1995 թվականին Բալթիմորում (ԱՄՆ), «Փոքրիկ իշխանը» (1998), 2 օրատորիա՝ «Քրիստոսը խոսում է» (1991), «Քրիստոսի կյանքից» (1995), 9 սիմֆոնիա (1964, 1968, 1972, 1977, 1981, 1985, 1988, 1998, 2009), 2 սիմֆոնիկ պոեմ, բազմաթիվ կոնցերտներ (5-ը՝ դաշնամուրի համար), 3 կամերային սիմֆոնիա, Սիմֆոնիա հարվածային գործիքների համար, 4 երգչախմբային սիմֆոնիա, ստեղծագործություններ լարային նվագախմբի համար, 7 լարային կվարտետ, դաշնամուրային կվարտետ, փողային կվինտետ, դաշնամուրային տրիո, բազմաթիվ սոնատներ տարբեր գործիքների համար (7-ը՝ դաշնամուրի համար), վոկալ շարքեր, երաժշտություն երեխաների համար և այլն։
Վահրամ Բաբայանի ստեղծագործությունները հնչել են աշխարհի 35 երկրներում (ԱՄՆ, Գերմանիա, Ավստրիա, Ֆինլանդիա, Անգլիա, Ճապոնիա, Արգենտինա, Իտալիա, Ֆրանսիա, Շվեյցարիա, Հունգարիա, Ռումինիա, Ռուսաստան և այլուր)՝ բազմաթիվ հեղինակավոր փառատոներում և համերգներում։ Լինելով փայլուն դաշնակահար, Վահրամ Բաբայանը ելույթներ է ունեցել տասից ավելի երկրներում։ Նրա ստեղծագործություններն առանձնանում են հոգեբանական խորությամբ, ինքնատիպ աշխարհայացքով և փիլիսոփայականությամբ։ Ստեղծագործական վաղ շրջանին հատուկ է ավանգարդիստական կողմնորոշումը, միջին շրջանում կոմպոզիտորը հակվում է դեպի նեոռոմանտիզմ, հասուն շրջանում՝ դեպի էքսպրեսիոնիզմ ։
Նովոսիբիրսկի մարզ
Նովոսիբիրսկի մարզ (Новосибирская область), մարզ Ռուսաստանի կազմում, Ռուսաստանի ֆեդերացիայի միավոր։ Մայրաքաղաքն է Նովոսիբիրսկ քաղաքը։
Սահմանակից է Ռուսաստանի Տոմսկի, Օմսկի և Կեմերովոյի մարզերի, Ալթայի երկրամասի, ինչպես նաև Ղազախստանի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նովոսիբիրսկի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի դաշնային բաժանում
(7337) 1990 QH1
(7337) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի օգոստոսի 22-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,36705 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1757 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5584 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1330,18 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,270641 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,66° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հենրի Հոլտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(106) Դիոնե
(106) Դիոնե (Dione), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1868 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Ջեյմս Վոթսոնի կողմից Դետրոյտում ։ Անվանվել է Հունական դիցաբանության տիտանուհիներից մեկի Դիոնեի անունով։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,175198 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6428 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7076 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Դիոնե աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,6497 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2066,59 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,1742 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,6° անկյուն։ Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1868 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ջեյմս Վոթսոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դեղին տենդ
Դեղին տենդը, պատմականորեն հայտնի որպես դեղին ժանտախտ, սուր վիրուսային հիվանդություն է ։ Դեպքերի մեծ մասում՝ ախտանշանների թվում են տենդը, դողերոցքը, ախորժակի կորուստը, սրտխառնոցը, մկանային ցավը մասնակիորեն մեջքի հատվածում, և գլխացավերը ։ Հատկանշական է, որ ախտանշանները բարելավվեն հինգ օրվա ընթացքում ։ Որոշ մարդկանց մոտ բարելավման օրվա ընթացքում, տենդը վերսկսվում է, առաջանում է որովայնային ցավ, և լյարդին հասցված վնասը սկսում է հանգեցնել դեղին մաշկ ։ Եթե դա տեղի է ունենում, ապա մեծանում է նաև արնահոսության և երիկամների հետ խնդիրների վտանգը ։
Պատճառը և ախտորոշումը
Հիվանդությունը առաջանում է դեղին տենդի վիրուսի հետևանքով և տարածվում է իգական սեռի մոծակի խայթոցից Այն վարակում է միայն մարդկանց, այլ պրիմատների, և մոծակների որոշակի տեսակների ։ Քաղաքներում՝ այն հիմնականում տարածվում է Aedes aegypti ցեղատեսակի մոծակների կողմից ։ Վարակը հանդիսանում է Flavivirus գենի ՌՆԹ վիրուս ։ Տվյալ հիվանդությունը դժվար է տարբերակել այլ հիվանդություններից, հատկապես վաղ շրջանում ։ Կասկածյալ դեպքը հաստատելու համար՝ պահանջվում է կատարել պոլիմերազային շղթայական ռեակցիայի մեթոդով արյան նմուշի զննություն ։
Լինում են 2 ձևի՝ քաղաքային, երբ մոծակները վարակը հիվանդ մարդուց փոխանցում են առողջին, և ջունգլիների, երբ մոծակները վարակը փոխանցում են հիվանդ կապիկներից առողջ կապիկներին և մարդկանց։ Հիվանդության գաղտնի շրջանը 3-6 օր է։ Սկսվում է ջերմության բարձրացումով՝ 39-40 °C, առաջանում են գլխացավ և մկանացավ, օրգանիզմի հյուսվածքների դեղնություն, արյունազեղումներ։ Հիվանդությունից հետո առաջանում է իմունիտետ։ Բուժումը՝ ախտանշանային։ Կանխարգելումը՝ մոծակների ոչնչացում, մարդկանց վակցինացում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ Կատեգորիա:Արևադարձային հիվանդություններ
Mirinda
Mirinda («Միրինդա»), ապրանքանիշ, որը պատկանում է ամերիկյան ՊեպսիԿո ընկերությանը, ոչ ոգելից գազավորված ըմպելիք։
Պատմություն
Mirinda-ն առաջին անգամ ներկայացվել է 1958 թվականին Իսպանիայում։
1970 թվականին ՊեպսիԿո ընկությունը գնել է ապրանքանիշը ։
ԱՄՆ-ում Mirinda-ն ներկայացվել է 2003 թվականին և սկզբնական շրջանում վաճառվել է ցածր գնով, որպեսզի դառնա «Fanta» ապրանքանիշի մրցակիցը, որն արտադրվում է Կոկա-Կոլա ընկերությունում։
1996 թվականի վերջին ՊեպսիԿո ընկերությունը փորձեց ապրանքանիշը ներկայացնել Բրազիլիայում, բայց սպառողների շրջանում ցածր ժողովրդականություն վայելելու պատճառով 1997 թվականին դադարեցրեց վաճառքը։
Տարատեսակ
Այս ապրանքանիշի տակ արտադրվում են գազավորված ըմպելիքներ, հասանելի են մրգային համով տարբերակներ` նարինջ, կիտրոն, թուրինջ, խնձոր, բանան, մոռենի, խաղող, արքայախնձոր, ելակ, դեղձ և բաղրջուկ։
Լոգո
2008 թվականին ՊեպսիԿո-ն անցկացրեց իր ապրանքանիշի վերաբրենդավորումը, որի արդյունքում փոխվեցին մի քանի բրենդների անվանումները և լոգոները (Pepsi, Mirinda, 7UP, Mountain Dew): Ռուսաստանում օգտագործվում է լոգոյի հին տարբերակը։
Հրվոյե Միլիչ
Հրվոյե Միլիչ (Hrvoje Milić, ), խորվաթ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Նապոլիի կազմում։ Խաղում է ձախ պաշտպանի դիրքում ։
Վաղ կարիերա
Միլիչը իր պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստի կարիերան սկսել է Հայդուկ Սպլիտում։ Իր պաշտոնական դեբյուտը նշեց 2008 թվականի մարտի 8-ին՝ Դինամո Զագրեբի դեմ խաղում ։ Չկարողանալով հաստատվել Հայդուկում՝ 2009 թվականի մարտին Միլիչը տեղափոխվեց շվեդիական Յուրգորդեն։ Իր դեբյուտը նշեց ապրիլի 6-ին՝ Էրեբրուի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը խփեց ապրիլի 26-ին՝ Հեսլեհոլմի դեմ խաղում ։ Յուրգորդենում Միլիչը միանգամից դարձավ թիմի հիմնական կազմի խաղացող՝ իր առաջին մրցաշրջանում անցկացնելով 30 հանդիպում և դառնալով 4 գոլի և 4 գոլային փոխանցման հեղինակ։
2011 թվականի հուլիսին Միլիչը ազատ գործակալի կարգավիճակով միացավ Իստրային։ Իր դեբյուտը նշեց հուլիսի 22-ին՝ Կառլովացի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը խփեց 2012 թվականի մարտի 3-ին՝ Վարաժդինի դեմ խաղում ։ Իստրայի կազմում Միլիչը անցկացրեց 57 հանդիպում՝ դառնալով 5 գոլի և 3 գոլային փոխանցման հեղինակ։
Ռոստով
2013 թվականի հուլիսին Միլիչը տեղափոխվեց Ռոստով 350․000 եվրոյի դիմաց։ Իր դեբյուտը նշեց 2013 թվականի հուլիսի 21-ին՝ Կրասնոդարի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը ակումբի կազմում խփեց 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ Դինամո Մոսկվայի դեմ խաղում ։ 2014 թվականի հուլիսի 26-ին՝ Ռուսաստանի սուպերգավաթի ԲԿՄԱ Մոսկվայի դեմ խաղում Միլիչը դարձավ գոլի հեղինակ, սակայն Ռոստովը պարտվեց 3-1 հաշվով ։ Ակումբի կազմում խորվաթը անցկացրեց 2 մրցաշրջան՝ մասնակցելով 53 հանդիպման և դառնալով 2 գոլի ու 4 գոլային փոխանցման հեղինակ։
Վերադարձ Հայդուկ
2015 թվականի օգոստոսին Միլիչը 3 տարվա պայմանագիր կնքեց Հայդուկ Սպլիտի հետ ։ Իր առաջին հանդիպումը վերադառնալուց հետո անցկացրեց օգոստոսի 20-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի որակավորման 4-րդ փուլի Սլովան Լիբերեցի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը խփեց դեկտեմբերի 19-ին՝ Իստրայի դեմ խաղում ։ Վերադառնալուց հետո Միլիչը Հայդուկի կազմում անցկացրեց 39 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլի և 5 գոլային փոխանցման հեղինակ ։
Ֆիորենտինա
2016 թվականի օգոստոսի 16-ին Միլիչը 700․000 եվրոյի դիմաց տեղափոխվեց Ֆիորենտինա ։ Իտալական ակումբի կազմում իր առաջին հանդիպումը անցկացրեց 2016 թվականի օգոստոսի 28-ին՝ Կիևո Վերոնայի դեմ խաղում ։ Ֆիորենտինայի կազմում անցկացրած մրցաշրջանում Միլիչը անցկացրեց 19 հանդիպում՝ դառնալով 4 գոլային փոխանցման հեղինակ ։
Օլիմպիակոս
2017 թվականի հուլիսի 22-ին Միլիչը 1․5 միլիոն եվրոյի դիմաց տեղափոխվեց Օլիմպիակոս ։ Իր դեբյուտը նշեց օգոստոսի 19-ին՝ Լարիսայի դեմ խաղում ։ Օգոստոսի 26-ին՝ իր երկրորդ՝ ՊԱՍ Լամիայի դեմ խաղում խորվաթը ստացավ երկրորդ դեղին քարտ և հեռացվեց խաղադաշտից ։ Թիմի պահանջները լավ չկատարելու պատճառով 2018 թվականի հունվարի 31-ին Օլիմպիակոսը խզեց Միլիչի հետ պայմանագիրը՝ ընդամենը 4 անցկացրած խաղերից հետո ։
Նապոլի
2018 թվականի փետրվարի 23-ին Միլիչը վերադարձավ Սերիա A՝ միանալով Նապոլիին, որպեսզի փոխարինի վնասվածք ստացավ Ֆաուզի Գուլամին  ։
Միջազգային կարիերա
Խորվաթիայի ազգային հավաքականի կազմում Միլիչը իր դեբյուտը նշեց 2013 թվականի հունիսի 10-ին՝ Պորտուգալիայի դեմ ընկերական խաղում ։ Իր առաջին պաշտոնական հանդիպումը անցկացրեց 2014 թվականի սեպտեմբերի 9-ին՝ խաղադաշտ դուրս գալով Եվրո 2016-ի որակավորման փուլի Մալթայի դեմ խաղում ։ Իր վերջին հանդիպումը ազգային հավաքականի կազմում Միլիչը անցկացրեց 2014 թվականի նոյեմբերի 12-ին՝ Արգենտինայի դեմ խաղում ՝ ընդհանուր առմամբ մասնակցելով 6 հանդիպման Խորվաթիայի կազմում։
Ակումբային վիճակագրություն
2018 թվականի ապրիլի 16-ի դրությամբ
Միջազգային վիճակագրություն
2018 թվականի ապրիլի 16-ի դրությամբ
Ակումբային
Ռոստով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Խորվաթ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Խորվաթիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հայդուկ Սպլիտի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Յուրգորդենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իստրա 1961-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռոստովի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆիորենտինայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Օլիմպիակոս Պիրեյոսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նապոլիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Իսաիխա (այլ կիրառումներ)
Իսաիխա, կարող է վերաբերել՝
Առնոս (առվակ)
Առնոս, առվակ Ճորոխի ավազանում, Սպերի շրջանում։ Ոռոգում է համանուն գետերի հանդամասերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առվակներ
Գեներալ-լեյտենանտ
Գեներալ-լեյտենանտը ռազմական կոչում է, որը գործում է բազմաթիվ երկրներում։ Կոչումը ծագել է Միջին դարերում, որտեղ գեներալ-լեյտենանտը մարտի դաշտում երկրորդն էր, և ենթակա էր գեներալ կապիտանին։
Գեներալ-լեյտենանտ կոչումը ՀՀ-ում
Կոչումը պատկանում է բարձրագույն կոչումների դասին և շնորհվում է ՀՀ Նախագահի կողմից։ ՀՀ Զինված ուժերում այն երրորդն է (բանակի գեներալից և գեներալ-գնդապետից հետո), ՀՀ Ազգային անվտանգության մարմիններում (գեներալ-գնդապետից հետո) և ՀՀ Ոստիկանությունում երկրորդն է (ոստիկանության գեներալ-գնդապետից հետո), բարձրագույնն է ՀՀ Փրկարար ծառայությունում (փրկարարական ծառայության գեներալ-լեյտենանտ), մաքսային ծառայությունում (մաքսային ծառայության գեներալ-լեյտենանտ), քրեակատարողական ծառայությունում, քննչական կոմիտեում և հատուկ քննչական ծառայությունում (արդարադատության գեներալ-լեյտենանտ)։ Հարկային և ԴԱՀԿ մարմիններում չի շնորհվում։
Պաշտոնները ներկայացված են կոչման շնորհման օրվա դրությամբ։
Գեներալ-լեյտենանտ (զինվորական կոչում)
Հիմնական հոդված՝ Գեներալ-լեյտենանտ (զինվորական կոչում)
Ոստիկանության գեներալ-լեյտենանտ
Հիմնական հոդված՝ Ոստիկանության գեներալ-լեյտենանտ
Փրկարարական ծառայության գեներալ-լեյտենանտ
Հիմնական հոդված՝ Փրկարարական ծառայության գեներալ-լեյտենանտ
Մաքսային ծառայության գեներալ-լեյտենանտ
Հիմնական հոդված՝ Մաքսային ծառայության գեներալ-լեյտենանտ
Արդարադատության գեներալ-լեյտենանտ
Հիմնական հոդված՝ Արդարադատության գեներալ-լեյտենանտ
Միտկով (գյուղ, Զաստավնայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Միտկով գյուղում բնակվում էր 349 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Զաստավնայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Իսակովո (այլ կիրառումներ)
Իսակովո, կարող է վերաբերել՝
Մարդու իրավունքների պաշտպանության օր
Մարդու իրավունքների պաշտպանության օր, ամբողջ աշխարհում այն նշվում է դեկտեմբերի 10-ին։
1948թ.-ի դեկտեմբերի 10-ին, ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան ընդունեց Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը։ 1950թ.-ին Գլխավոր ասամբլեայի առաջարկով տարբեր պետություններ և կազմակերպություններ, իսկ այսօր նաև ամբողջ աշխարհը դեկտեմբերի 10-ը նշում է որպես Մարդու իրավունքների պաշտպանության միջազգային օր ։
Օրը սովորաբար նշվում է ինչպես բարձր մակարդակի քաղաքական կոնֆերանսների, այնպես էլ հանդիպումների, ինչպես նաև մշակութային միջոցառումների և ցուցահանդեսների տեսքով։ Բացի այդ, ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների հնգամյա մրցանակը և Խաղաղության Նոբելյան մրցանակը ավանդաբար շնորհվում են դեկտեմբերի 10-ին։ Մարդու իրավունքների բնագավառում գործող բազմաթիվ պետական և հասարակական կազմակերպություններ, որոնք նույնպես ներգրավված են մարդու իրավունքների ոլորտում, հատուկ միջոցառումներ են նախատեսում օրվա հիշատակի համար։
Պատմություն
Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին դաշնակիցները որդեգրեցին Չորս ազատությունները՝ որպես պատերազմի հիմնական նպատակներ. խոսքի ազատություն, կրոնի ազատություն, վախից ազատություն և ազատություն ցանկությունից ։ ՄԱԿ-ի Կանոնադրությունը «վերահաստատեց հավատը մարդու հիմնարար իրավունքների, մարդու անձի արժանապատվության և արժեքի նկատմամբ» և բոլոր անդամ պետություններին պարտավորեցրեց խթանել «մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների համընդհանուր հարգանքն ու պահպանումը բոլորի համար ՝ առանց ցեղի, սեռի, լեզվի կամ կրոնի տարբերակման»։
Հռչակագրի ընդունումը համարվում է ՄԱԿ-ի կարևորագույն ձեռքբերուներից մեկը։
Մարդու իրավունքների օրվա պաշտոնական հաստատումը տեղի է ունեցել Գլխավոր ասամբլեայի 317-րդ լիագումարի նիստում՝ 1950-ի դեկտեմբերի 4-ին, երբ Գլխավոր ասամբլեան հռչակեց թիվ 423  բանաձևը ՝ բոլոր անդամ պետություններին և ցանկացած այլ շահագրգիռ կազմակերպություններին հրավիրելով նշելու այդ օրը ։
Երբ Գլխավոր ասամբլեան ընդունեց հռչակագիրը, որին մասնակցում էին 48 նահանգներ և ձեռնպահ մնացին ութը, այն հռչակվեց որպես «բոլոր ժողովուրդների և բոլոր ազգերի ձեռքբերումների ընդհանուր չափանիշ»։  Սա ինչպես իրավաբանների, այնպես էլ քննադատների կողմից այն ընկալվում էր որպես ավելի դեկլարատիվ, քան օրենսդրական, ավելի հուշող, քան պարտադիր միջոց ։
Չնայած Հռչակագիրը, իր քաղաքական, քաղաքացիական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային լայն շրջանակներով, պարտադիր փաստաթուղթ չէ, այն հիմք է հանդիսացել մարդու իրավունքների ավելի քան 60 փաստաթղթերի համար, որոնք միասին կազմում են մարդու իրավունքների միջազգային ստանդարտը։
Այսօր ՄԱԿ-ի բոլոր անդամ պետությունների ընդհանուր հռչակագրում ամրագրված համաձայնությունը մարդու հիմնարար իրավունքների վերաբերյալ ավելի է ամրապնդում և ընդգծում մարդու իրավունքների արդիականությունը մեր առօրյա կյանքում։
Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի 60-ամյակը տեղի է ունեցել 2008-ի դեկտեմբերի 10-ին։ Հռչակագիրը համաշխարհային ռեկորդ է ՝ որպես առավել թարգմանված փաստաթուղթ (բացառությամբ Աստվածաշնչի)։ Ամբողջ աշխարհի կազմակերպություններն օգտագործում են այն, որպեսզի օգնեն մարդկանց տեղեկանալ իրենց իրավունքների մասին ։
Մարդու իրավունքների պաշտպանվածությունը ՀՀ-ում
«Մարդու իրավունքների պաշտպանի մասին» ՀՀ օրենքն ընդունվել է 2003թ.-ի հոկտեմբերի 21-ին։
Օրվա շնորհիվ մեծացել է Հայաստանի կառավարության ու քաղաքացիական հասարակության միջև համագործակցությունը։  Պաշտպանության նախարարության նորաստեղծ Մարդու իրավունքների ու բարեվարքության կենտրոնը քաղաքացիական հասարակությանը ներգրավել է զինված ուժերում մարդու իրավունքների, էթիկայի, բարեվարքության ու կոռուպցիայի դեմ պայքարին միտված աշխատանքներում։ Քննչական կոմիտեն ընտանեկան բռնությանն ուղղված հարցերում համագործակցում է հասարակական կազմակերպությունների հետ և իրականացրել է լուրջ ներքին ուսումնասիրություն, որի միջոցով ապահովվում են ընտանեկան բռնության դեպքերի ու իրավապահների կողմից այդ գործերի վարման վերաբերյալ անչափ անհրաժեշտ տվյալները։ Նաև պետք է նշել այն  աշխատանքը, որ կատարում է  Մարդկանց թրաֆիքինգի հարցերով միջգերատեսչական աշխատանքային խումբը, որը թրաֆիկինգի կրճատման նպատակով հաջողությամբ մեկտեղում է քաղաքացիական հասարակության, կառավարության ու  իրավապահ կառույցների ջանքերը։ Այս ջանքերն ուղղակիորեն հագեցրել են նրան, որ ԱՄՆ պետքարտուղարության ամենամյա գնահատումներում Հայաստանն արդեն 4 տարի անընդմեջ տեղ է գտնում 1-ին խմբի երկրների շարքում ։
«Մարդու իրավունքների պաշտպանության ազգային ռազմավարությունը» սահմանում է."Մարդու իրավունքների երաշխավորումը, ապահովումը և պաշտպանությունը ժողովրդավարական, իրավական պետության, քաղաքացիական հասարակության իրավաքաղաքական ու բարոյական առաջնահերթություններից է` սահմանադրական զարգացումների և պետական ու հանրային ինստիտուտների գործունեության առանցքը։ Մարդու իրավունքների պաշտպանությունն այն հիմնարար սկզբունքներից է, որոնց շնորհիվ ձևավորվում է պատշաճ վերաբերմունք ոչ միայն պետության, օրենքի, հասարակական կարգի, այլև քաղաքացիական հասարակության նկատմամբ, քանի որ քաղաքացիական հասարակության հասունությունը և զարգացումն էապես կախված են մարդու իրավունքների պաշտպանվածության մակարդակից, մարդու իրավունքների պաշտպանության ինստիտուտների զարգացածության աստիճանից և վերջիններիս փոխգործակցությունից ։"Մարդու իրավունքներն ու հիմնարար ազատություններն ամրագրված են նաև Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունում, Հայաստանում ստեղծվել է Մարդու իրավունքների պաշտպանի ինստիտուտը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
A Funk Odyssey
Ալբոմի մասին
Միավորելով դիսկո, ֆանկ և էլեկտրոնիկ ժանրերի որոշ տարրեր միասին՝ ալբոմը ներկայացրեց Ժամիրոքուայ խմբի համաշխարհային մեծ հաջողությունը։ Այն դարձավ շատ հայտնի մի շարք երկրներում։ Ալբոմի շապիկի վրա առաջին անգամ բացակայում էր խմբի սիմվոլը՝ «Buffalo Man»-ը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2001 ալբոմներ
Նոկրատ
Նոկրատ (Нократ, Ноҡрат), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 77 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի բնակավայրեր
Իսանբաևո (այլ կիրառումներ)
Իսանբաևո, կարող է վերաբերել՝
Իսամետովո (այլ կիրառումներ)
Իսամետովո, կարող է վերաբերել՝
Իսլամգուլովո (այլ կիրառումներ)
Իսլամգուլովո, կարող է վերաբերել՝
Ալեքսանդր Կարչավա
Ալեքսանդր Կարչավա (Алекса́ндр Алексе́евич Карча́ва, ), ռուսական դիվանագետ։
Համլետ Գևորգյան (երգիչ)
Համլետ Զելիմի Գևորգյան, հայ երգիչ, ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2015)։
Կենսագրություն
Սովորել է Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցի քամանչայի բաժնում։ Երգել է Երևանի քաղաքային մշակույթի տան ժողովրդական գործիքների նվագախմբում։ 1991 թվականին «Մանուկները Հայաստանի» մրցույթ-փառատոնում արժանացել է 1-ին մրցանակի։ 1992-1997 թվականներին սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ժողովրդական երգեցողության բաժնում։ 1998 թվականին մասնակցել է ԱՊՀ պետությունների «Զինվորական երգ» մրցույթին և արժանացել 1-ին մրցանակի ։
Ալեքսանդր Կարչավա
Կենսագրություն
Ավարտել է Մոսկվայի Մ․ Վ․ Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի Արևելյան լեզուների ինստիտուտը (1971) և  ԽՄԿԿ Կենտկոմին կից հասարակական գիտությունների ակադեմիան (1990)։ Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել զբաղվել 1992 թվականից։ Տիրապետում է թայերեն, անգլերեն և լաոսերեն լեզուներին։
Համլետ Գևորգյան (երգիչ)
Կենսագրություն
Մենահամերգներով հանդես է եկել Ջավախքում, Կապանում, Գյումրիում, Երևանում, Գլենդելում, Մարսելում, Հալեպում, Իժևսկում, Կազանում, Սամարայում, Լիբանանում, Արգենտինայում, Ուրուգվայում, Ավստրալիայում, Եվրոպայում և այլուր։
Ալեքսանդր Կարչավա
Կենսագրություն
2012 թվականի օգոստոսի 24-ից—2017 թվականի օգոստոսի 21-ը՝ Շրի Լանկայում և Մալդիվյան Հանրապետությունում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով  ։
Համլետ Գևորգյան (երգիչ)
Կենսագրություն
Թողարկել է 5 ձայնասկավառակ, 4 տեսասկավառակ, նկարահանել է 11 տեսահոլովակ․ «Դու ես» (2005), «Ծիրան» (2008) ձայնասկավառակները, «Մենք ենք» (2006), «Ժառանգորդը» (2008) և այլ տեսասկավառակներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ երգիչներ Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Ալեքսանդր Կարչավա
Կենսագրություն
Ամուսնացած է։ Ունի որդի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կարլոս Ադրիան Վալդես
Կարլոս Ադրիան Վալդես (Carlos Adrián Valdez Suárez, ), ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ, Ուրուգվայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի պաշտպան ։
Գրեչանովկա (գյուղ, Սնիգիրյովկայի շրջան)
Գրեչանովկա (Гречанівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գրեչանովկա գյուղում բնակվում էր 38 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,023 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Իսկուժինո (այլ կիրառումներ)
Իսկուժինո, կարող է վերաբերել՝
Իսմագիլովո (այլ կիրառումներ)
Իսմագիլովո, կարող է վերաբերել՝
Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետություն
Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետություն (ՌԽՖՍՀ) (Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика ,), սովորաբար վերաբերում է Խորհրդային Ռուսաստան, Բոլշևիկյան Ռուսաստան, կամ պարզապես Ռուսաստան, նախկին Խորհրդային Միության ամենամեծ հանրապետությունն էր թե տարածքով, թե բնակչությամբ։ Այն նաև տնտեսապես ամենազարգացած հանրապետությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն Կատեգորիա:1917 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:1991 կազմալուծված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հանրապետություններ Կատեգորիա:1991 կազմալուծումներ Կատեգորիա:1922 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմական երկրներ
Վանինա (գետ)
Վանինա (Ванина), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Յորսա գետի աջ ափին 22 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 22 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է ԴԴվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը ստորին Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Թագուհու վզնոց
Թագուհու վզնոց (Collier de la reine), 1785-1786 թվականներին խարդախության մասին աղմկահարույց և սկանդալային քրեական գործ, Ֆրանսիայի թագուհի Մարի Անտուանետի համար իբրև թե նախատեսված վզնոցին տիրանալու նպատակով, որը տեղի է ունեցել նախքան Ֆրանսիական հեղափոխությունը։ Այս գործի ոչ բոլոր մանրամասներն են բացահայտված։
Գործի էություն
Լյուդովիկոս XV -ի մահից հետո ֆրանսիացի Բեմեր և Բասանժ ոսկերիչների ձեռքում մնացել էր 2 միլիոն լիվր հսկայական արժողությամբ հրաշալի ադամանդե վզնոցը, որը պատրաստված էր թագավորի ֆավորիտուհու՝ Դյուբարիի համար։ Թագավորի մահից հետո ֆավորիտուհին զրկվել էր իր հարստություններից, իսկ նման թանկարժեք զարդի համար նոր գնորդ գտնելը հեշտ չէր։ 1781 թվականին ոսկերիչները փորձեցին համոզել նոր թագուհի Մարի Անտուանետին ձեռք բերել վզնոցը, բայց թագուհին, ֆինանսների սղությունը նկատի ունենալով, չհամարձակվեց նման խոշոր գումար պահանջել Լյուդովիկոս XVI-ից։
Որոշ ժամանակ անց պալատական տիկնանցից մեկը՝ խաբեբա և բախտախնդիր Ժաննա Լամոտ Վալուան, որն իրեն համարում էր թագուհու մտերիմներից (չնայած ՝ Մարի Անտուանետը 1793 թվականին իր մահապատժից առաջ հայտարարել է, որ կյանքում երբևէ նրա հետ ծանոթ չի եղել), ոսկերիչների խնդրանքով համաձայնվում է Մարի Անտուանետին համոզել, որ վզնոցը գնի։ Մի քանի օր անց Լամոտը ոսկերիչներին հայտնում է, որ թագուհին որոշել է գնել վզնոցը և որ այդ գործարքի բանակցությունները հանձնարարել է ճանաչված անձանցից մեկին։ Միևնույն ժամանակ համախոհ-բանսարկուները կարդինալին ներշնչում են, որ այդ վզնոցը թագուհու համար գնի, վստահեցնելով, որ վերջինս խոստացել է հետագայում այն փոխհատուցել։ Ժաննան շարունակելով կարդինալին համոզել` վստահեցրել էր, որ թագուհին ցանկանում է փետրվարի 2-ի տոնակատարության ժամանակ կրել վզնոցը և խոստանում է վճարել մաս-մաս ։
Դրանից հետո ոսկերիչների մոտ է գալիս կարդինալ Լուի դը Ռոհանը և թագուհու անունից 1 միլիոն 600 հազար լիվրով գնում է վզնոցը։ Սակայն գումարի մի մասը նա վճարում է կանխիկ, իսկ մնացած գումարի դիմաց տալիս է տարբեր ժամկետներով վարկային նամակներ։ Վզնոցը գնելու գործարքի պայմանների վերաբերյալ փաստաթղթերում թագուհու ստորագրությունը կեղծված էր, քանի որ ստորագրված էր. Մարի Անտուանետ, Ֆրանսիայի թագուհի։ Կարդինալը չէր կարող չիմանալ, որ թագուհին ստորագրում էր միայն Մարի Անտուանետ։
Փետրվարի 2-ին, երբ տոնակատարության ժամանակ թագուհին առանց վզնոցի է ներկայանում, կոմսուհի Ժաննան կարդինալին և ոսկերիչներին ասում է, որ թագուհին վզնոցի գինը չափազանց բարձր է համարել։ Ոսկերիչները գինն իջեցնում են։ Որից հետո Ժաննան ասում է, որ թագուհին քանի դեռ չի վճարել վզնոցի դիմաց, այն իրենը չի համարում։ Առաջին` 80 000 լիվրի վճարման ժամկետը լրանալուց հետո գումարի վճարումն ուշանում է։ Կոմսուհին կարդինալին է փոխանցում մի գրություն, որտեղ թագուհին ասում էր, որ ցանկանում է հանդիպել կարդինալին և գումարն անձամբ վճարել։ Այդ գրությունը կասկածելի է թվում Ռոհանին, իսկ ոսկերիչները նամակ են ուղարկում թագուհուն։ Կեղծարարների բախտը բերում է, քանի որ Մարի Անտուանետն առանց կարդալու նամակն այրում է։ Բասանժը Ռոհանին հարցնում է, թե արդյոք վստահ է այն անձի ազնվության հարում, ում միջոցով փոխանցվել է վզնոցը (այդ «անձը» Ռետո դե Վիլյետն էր, որն այդ ժամանակ ձի հեծնած Ճենովա էր գնում, Ֆրանսիայից հնարավորինս հեռու լինելու համար։ Երկրորդ նամակից հետո թագուհին կանչում է ոսկերիչներին։ Նրանց լսելուց հետո խիստ զայրացած թագուհին գնում է թագավորի մոտ` պահանջելով կարդինալին պատժել ։ Թագուհու վզնոցի գործի մեկ այլ տարբերակում ասվում է, որ ոսկերիչներն անհանգստնալով այդ մասին տեղեկացնում են Լյուդովիկոս XVI-ին և շուտով, 1785 թվականի օգոստոսի 15-ին Կարդինալ Լուի դը Ռոհանը, իսկ մի քանի օր անց մադամ Լամոտ Վալուան և մի քանի այլ անձինք (այդ թվում` հայտնի արկածախնդիր Կալիոստրոն, որը դը Ռոհանի ընկերների և խորհրդատուների շարքին էր դասվում) կալանավորվում են կողոպուտի մեղադրանքով և թագուհու համար վզնոց գնելու անվան տակ այն յուրացնելու մեղադրանքով և նետվում են Բաստիլ։ Լա Մոտը, իմանալով այդ մասին, այրել էր իրեն վարկաբեկող բոլոր թղթերը, սակայն ոչ նա, ոչ էլ Կալիոստրան չէին հասցրել փախչել։
Դատական գործընթացներ
Վզնոցի մասին գործը քննվել է Փարիզի խորհրդարանում։ Դատարանում պարզվել է, որ Ռոհանը միանգամայն անկեղծորեն իրեն համարում էր թագուհու հավատարմատար և իր սիրուհու` Լամոտի խաբեության զոհ էր դարձել։ Լամոտին հայտնի էր կարդինալի` Մարիա Անտուանետին տեսնելու կրքոտ ցանկությունը, որպեսզի նրա բարեսրտությանն արժանանա և այդպիսով ուղղի իր խախտված քաղաքական կարիերան։ Կարդինալն ամեն գնով ձգտում էր Ֆրանսիայի առաջին նախարարի պաշտոնը զբաղեցնել։ Այդ գործում հիմնական խոչընդոտը թագուհու թշնամանքն էր նրա նկատմամբ ։ Օգտվելով Ռոհանի դյուրահավատությունից՝ կոմսուհի Լամոտը Վերսալի այգում նրա համար կասկածելի ժամադրություններ էր կազմակերպում թագուհու հետ։ Թագուհու դերում հանդես էր գալիս այլ անձ (դատարանը պարզել է, որ դա եղել է մոդիստ Նիկոլ Լեգեն, որը բնակվում էր Օլիվա ազգանունով)։ Հստակ պարզ չէ, թե կարդինալին վզնոցը գնելու ուղարկողը իրեն թագուհու տեղ ներկայացնող այդ կինն է եղել, թե` Լամոտը ։
Նաև պարզ չէ, թե ինչ դեր է խաղացել Լամոտի այդ բոլոր գործողություններում ինքը՝ Մարիա Անտուանետը։ Ժամանակակիցները հիմք ունեին մտածելու, որ կարդինալի գլխին սարքած բանսարկություններից շատերի մասին նա տեղյակ է եղել։ Ամեն դեպքում, այն փաստը, որ կարդինալը համարում էր, որ թագուհին առանց թագավորի գիտության ընդունակ է վարկով զարդ գնել ու գաղտնի ժամադրություն նշանակել, չի կարող լավագույնս վկայել Մարի Անտուանետի հեղինակության մասին։
Դատավճիռ
Դատավճիռը կայացվել է 1786 թվականի մայիսի 31-ին՝ երկարատև դատական գործընթացից հետո։
Կարդինալ դե Ռոհանը զրկվեց կոչումներից և աքսորվեց Օվերն աբբայություն։ Կալիոստրոն 10 ամիս Բաստիլում մնալուց հետո արդարացվեց և ազատ արձակվեց։
Լամոտ Վալուան դատապարտվեց մարմնական պատժի և երկու ուսերի վրա դրոշմավորման և մարմնավաճառների Սալպետրիեր բանտում ցմահ ազատազրկման։ Հեռակա կարգով մարմնական պատժի և դրոշմավորման է դատապարտվել նաև նրա ամուսինը` Կոմս դե լա Մոտը, որը հասցրել էր վաճառել վզնոցի քարերի մի մասը և թաքնվել Լոնդոնում. նա խուսափեց այդ բոլոր պատիժներից։ Թագավորական խարդավանքների «զոհի» լույսի ներքո ներկայացած Ռոհանի արդարացումը շատ դրական ընդունվեց ընդդիմության կողմից։ 1786 թվականի հունիսի 21-ին Ժաննա Լամոտին Գրևսի հրապարակում մտրակներով գանակոծեցին, ապա դահիճը նրա ուսին "V" — voleuse ("գող") տառը դրոշմեց։
Նիկոլ Լագեն, որը հասցրել էր ամուսնանալ, ձերբակալվեց Բելգիայում և Փարիզ վերադարձվեց։ Նա արդարացվեց, քանի որ պատկերացում չուներ իր դերակատարման մասին։
Շուտով Լամոտին հաջողվեց բանտից փախչել և մեկնել ամուսնու մոտ՝ Լոնդոն։ Նա թագուհու մասին հրապարակեց աղմկահարույց և մերկացնող հիշողություններ, որոնցում գերակշռում էին անուղղակի փաստերը և հորինվածքները, սակայն հեղափոխության շատ գործիչներ դրանց վստահությամբ վերաբերվեցին։
Վզնոցի գործի քննությունը նպաստել էր երկրում դժգոհության աճին։ 1789 թվականի հունիսի 12-ին Բաստիլի գրավումով կազմաքանդվեցին հին կարգերը և Ֆրանսիան միապետականությունից վերածվեց հանրապետության։
Թյուիլրիի գանձ
1789 թվականին Լյուդովիկոս XVI-ը ֆրանսիական հեղափոխության կապակցությամբ հարկադրված էր լքել Վերսալը։ Նա իր նստավայրը տեղափոխեց Թյուիլրի պալատ։ 1792 թվականի օգոստոսի 10-ին, գրավելով Թյուիլրի պալատը, Փարիզի բնակչությունը տապալեց միապետությունը։ 1871 թվականի մայիսի 24-ին վերսալցիների հետ փարիզյան կոմունարների մարտերի ժամանակ Թյուիլրիի մեծ մասն այրվեց։ Կոմունայի ճնշունից հետո պալատի տարածքում կատարվեցին ավերակների մաքրման աշխատանքներ։ Տեղեկություններ կան, որ այդ աշխատանքների ժամանակ աշխատողերից մեկը` Օգյուստ Դոլոնեն, հայտնաբերել է երկաթե արկղիկ։ Արկղիկի կափարիչը զարդարված է եղել երեք բուրբոնյան շուշաններով։
Գտածոն տեղափոխվել է Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարարություն, որտեղ հանդիսավոր կերպով բացվել է կառավարության ղեկավար Տիերի, նախարարների և Փարիզի ոստիկանապետի ներկայությամբ։ Արկղիկում հայտնաբերվել են բազմաթիվ թանկարժեք զարդեր, այդ թվում շքեղ վզնոց, որը նույնականացվեց որպես հանրահայտ "թագուհու վզնոց"։ Այս բացահայտումը միայն վկայում է, որ Մարի Անտուանետը գողերի թիմի մեջ էր ։
Չնայած նրան, որ Պրուսիայի հետ պատերազմից հետո Ֆրանսիան փողի խիստ կարիք ուներ, սակայն հանրային սկանդալից խուսափելու համար գանձը հանձնվել է ոչ թե գանձարան, այլ Բուրբոնների դինաստիայի ներկայացուցիչներին, մասնավորապես Ամստերդամում բնակվող արքայադուստր Ամալիա Բուրբոնցուն։
Վզնոցն այժմ ցիրկոնիումի քարերով վերականգնված վիճակում պահպանվում է Շատո դը Բրետեուլ պալատում, որը տեղակայված է Փարիզից 35 կմ հարավ գտնվող Շևրեզ հովտում։
Մշակույթում
Եթե 1871 թվականին հայտնաբերված ոսկերչական իրն իրոք թագուհու վզնոցն է եղել, ապա դա հակասում է համընդհանուր ընդունված տեսակետին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական մեծ հեղափոխություն Կատեգորիա:Գողացված զարդեր Կատեգորիա:Քաղաքական սկանդալ Կատեգորիա:Մարի Անտուանետ Կատեգորիա:Թանկարժեք իրեր Կատեգորիա:1780-ականները Ֆրանսիայում Կատեգորիա:Սկանդալներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական պատմություն Կատեգորիա:Զարդարանքներ Կատեգորիա:1780-ականների իրադարձություններ Կատեգորիա:Խարդախություն Կատեգորիա:Հանցագործություններ արվեստի ոլորտում
Իսմաիլովո (այլ կիրառումներ)
Իսմաիլովո, կարող է վերաբերել՝
Նոյաբրևկա
Նոյաբրևկա (Ноябревка, Ноябревка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Գաֆուրիյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Գաֆուրիյսկի շրջանի բնակավայրեր
(7338) 1990 VJ3
(7338) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի նոյեմբերի 12-ին Հիտոշի Շիոձավայի և Մինորու Կիձավայի կողմից Ֆուջիեդայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,006453 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7713 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2416 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1904,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,18907 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,74° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հիտոշի Շիոձավայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մինորու Կիձավայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արուտ
Արուտ, լեռ հիշատակված ասուրական սեպագրերում։ Ըստ դրանց արուտը գտնվում էր Կիրհու երկրամասում, որի բնակիչները ասուրական հարձակման ժամանակ ապաստանել էին այդ լեռան շրջանում։ Արուտը հիշեցնում է Թգլատպալասար թագավորի հիշատակած Արումա անունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Իսյակաևո (այլ կիրառումներ)
Իսյակաևո, կարող է վերաբերել՝
Լա Ֆերիեռ Արան
Լա Ֆերիեռ Արան (La Ferrière-Harang), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 303 մարդ, բնակչության խտությունը` 26.51 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.43 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից Բոլիե, Լը Բենի Բոկաժ, Բյուր լե Մոն, Կամպո, Կարվիլ, Էտուվի, Լա Գրավրի, Մալուե, Մոնտամի, Մոն Բերտրան, Մոնշովե, Լը Ռեկյուլե, Սեն Դենի Մեզոնսել, Սենտ Մարի Լոմոն, Սեն Մարտեն դը Բեզաս, Սեն Մարտեն Դոն, Սենտ Ուան դե Բեզաս, Սեն Պիեռ Տարանտեն և Լը Տուրներ համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Սուլևր ան Բոկաժ համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 240 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 45 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 187 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 152-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 35։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 81,3 %։ 152 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 126 անձ (67 տղամարդ և 59 կին)։ Գործազուրկ են եղել 26 անձ (12 տղամարդ և 14 կին)։ 35 անաշխատունակներից 13-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 11-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Մոսորովկա
Մոսորովկա (Мосорівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Զաստավնայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Մուսորովկա։
2001 թվականի տվյալներով Մոսորովկա գյուղում բնակվում էր 311 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Զաստավնայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կերեն (այլ կիրառումներ)
Կերեն անունը կարող է վերաբերել
Իստոմինո (այլ կիրառումներ)
Իստոմինո, կարող է վերաբերել՝
Իստոպկի (այլ կիրառումներ)
Իստոպկի, կարող է վերաբերել՝
Ռոմեն Դյուրիս
Ռոմեն Դյուրիս (Romain Duris, ), ֆրանսիացի դերասան։
Կենսագրություն
Ռոմեն Դյուրիսը ծնվել է 1974 թվականի մայիսի 28-ին Փարիզում, ճարտարապետի ընտանիքում ։ Ռոմենի քույրը՝ Քերոլայնը, դաշնակահարուհի էր (2005 թվականին նա է գրել «The Beat That My Heart Skipped» ֆիլմի սաունդթրեքը) ։ Ռոմենն արվեստ է ուսումնասիրել համալսարանում։ 1994 թվականին նրան փողոցում նկատում է քասթինգի գործակալը, ով նրան հրավիրել է նկարահանվելու «Երիտասարդ սպառնալիք» ֆիլմում։ Ռոմենը նաև նկարահանվել է «Իսպանուհին» և «Գեղեցկուհիները» ֆիլմերում։ Մինչ դերասան դառնալը Ռոմենը զբաղվում էր երգարվեստով, նա եղել է թմբկահար էյսիդ ջազ ոճում «Kingsize» խմբում ։ Նա ապրել է Փարիզում իր ընկերուհու՝ Օլիվեր Բոնամի հետ, ով նույնպես դերասանուհի է։ 2009 թվականի մարտի 10-ին ծնվել է նրանց առաջնեկը՝ Լուիջին։ Ռոմեն Դյուրիսին բացահայտեցին ոչ պրոֆեսիոնալ քասթինգի ժամանակ ։ Նա առաջին անգամ նկարահանվել է «Freres» և «Olivier Dahan» ֆիլմերում։ Նրա ամենասիրոլի դերասանն էր՝ Թոնի Գատլիֆան, նկարահանվել է նրա «Տարօրինակ օտարականը», «Ինձ բերել է արագիլը» և «Տարագրյալները» ֆիլմերում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ
Յաղդանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Յաղդան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 82 հուշարձան (17 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձանների ցանկեր
Արդաշավա
Արդաշավա, լեռնագագաթ Զանգեզուրի լեռներում՝ Արաքսի ձախակողմյան վտակ Հագարի գետի մոտ։ Գտնվում է Շուշի քաղաքից մոտ 21 կիլոմետր արևմուտք՝ Շուշվա և Հագարի գետերի ջրաբաժանում՝ համանուն գյուղից մոտ 1 կիլոմետր հարավ-արևմուտք։ Անտառապատ լեռ է, ունի մոտ 1500 մետր բարձրություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Շուշիի շրջան
Մարդու կյանքը վաղ հին քարի դարում
Մարդու կյանքը ստորին պալեոլիթի բնական պայմաններում, մարդկային հասարակության կյանքն ու գործունեությունը ստորին պալեոլիթի ժամանակաշրջանում, երբ հնադարում բաժանվելով կենդանական աշխարհից, դեռևս շատ երկար ժամանակ ամբողջովին կախման մեջ է եղել իրեն շրջապատող բնությունից։ Սկզբում մարդիկ ծանոթ չէին կրակի գործածությանը։ Նրանք հագուստ չունեին և չէին կարողանում կառուցել թեկուզ ամենապարզ կացարանները, դրա համար էլ դուրս չէին գալիս արևադարձային և մերձարեվադարձային գոտիներից, որոնց հատուկ էր մեղմ կլիմա և մշտադալար բուսականություն։ Չափավոր կլիմա և համեմատաբար ցուրտ ձմեռ ունեցող երկրները այդ դարաշրջանում մարդու բնակության համար պիտանի չէին։ Չորրորդական շրջանի սկզբում, չնայած կլիման սկսում է ցրտանալ, մերձարևադարձային բուսականությունը տարածվում էր դեպի հյուսիս ' նշանակալիորեն ավելի հեռու, քան այժմ։ Այսպես, Հայաստանում աճում էին լայնատերև և մշտադալար անտառներ ' դափնի, սամշիտ, թզենի և այլ հարավային բույսեր այդ անտառներում կային այնպիսի ջերմասեր կենդանիներ, ինչպես հնագույն գետաձին (հիպոսլոտամը ), հարավային (հին ) փիղը։ էտրուսկական ռնգեղջյուրը և այլն։ Այսպիսի բնակլիմայական պայմաններում է ապրել մարդը ստորին պալեոլիթի փուլում, որն ընդգրկում է ժամանակի մի հսկայական հատված մ. թ. ա. 800000 - 100000 թվականները և հնագիտական իր հազվագյուտ հուշարձաններով բնորոշում է մարդկային պատմության զարգացման ամենավաղշրջանը, կամ, ինչպես ընդունված է ասել, մարդկության մանկության ժամանակաշրջանը։
Վաղ չորրորդական շրջան
Վաղ չորրորդական շրջանի՝ նստվածքներում հայտնաբերված քարե պարզ ու միօրինակ գործիքները, որոնք վերաբերում են ստորին պալեոլիթի մշակույթի զարգացման մինչշելյան, շելյան ու աշելյան շրջաններին, հնագույն մարդու պիթեկանթրոպի (կապկամարդ ) ու սինանթրոպի (չինական մարդ ) գործունեության արգասիք են։ Ստորին պալեոլիթյան մշակույթի հուշարձանների ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ մարդն այն ժամանակ ապրել է խմբերով, թափառական կյանք վարել գետերի ու լճերի ափերին, արևադարձային անտառներում։ Նա իր ժամանակավոր կայաններն ընտրելիս նկատի ունեցել նաև գետերի առկայությունը մերձավոր վայրերում։ Մարդուն ապաստան են ծառայել քարայրները, անձավները, անտառները և այլն։ Ստորին պալեոլիթի շելյան ժամանակի նստվածքներում գտնված խոշոր կենդանիների ոսկորները վկայում են, որ այդ ժամանակ մարդիկ երբեմ նորստացել են հսկա կենդանիներ, սակայն միայն պարզ գործիքների առկայությամբ այդպիսի որսը սիստեմատիկ չէր կարող լինել։ Շելյան մարդկանց գոյության հիմնական աղբյուրը եղել է մանր կենդանիների որսը, ինչպես նաև միջատների ու սողունների, վայրի բույսերի ու պտուղների հավաքչությունը, որոնցով հարուստ էր Հայաստանի վաղ չորրորդական բուսական ու կենդանական աշխարհը։ Պատմական տեսակետից կարևորն այն է, որ շելյան մարդը արդեն հաստատուն կերպով կանգնում է կապկամարդու զարգացման, նրա մարդացման ճանապարհին, մարդկությունը սկսում է ընթանալ առաջադիմության ուղիով, որ պայմանավորված էր կոլեկտիվ աշխատանքային գործունեությամբ։
Բանաստեղծ Ապոլոն Մայկովի տուն
Բանաստեղծ Ապոլոն Մայկովի տուն (Дом поэта А. Н. Майкова), ճարտարապետական հուշարձան Մոսկվայում։ Մեծ Սպասկայա փողոցի թիվ 19 ա շենքի 1-ին շինությունն է։
Պատմություն
Շենքը կառուցվել է 1780-1790 թվականներին կլասիցիզմ ոճով։
1812 թվականին Մոսկվայի հրդեհի ժամանակ առանձնատունը մեծ վնասներ է կրել։ 1820-ական թվականներին այն ամբողջովին վերականգնվել է։ Ենթադրվում է, որ շենքի շինարարությունից հետո պահպանվել են քարե երկու պալատներ ։ Որոշ փոփոխություններով ճարտարապետական կառուցվածքը պահպանվել է մինչև այսօր։
1838-1906 թվականներին կալվածքը պատկանել է Մայկովների ազնվական ընտանիքին, որոնց թվին է պատկանում նաև բանաստեղծ Ապոլոն Նիկոլաևիչ Մայկովը։
19-րդ դարի երկրորդ կեսին կալվածքն այգու կողմից շրջապատված էր շենքերով։ 1908 թվականին շենքը կրկին վերակառուցվել է, որի ընթացքում առաջին հարկը փոխվել է։ Միևնույն ժամանակ շենքում ի հայտ եկան խանութներ և վարձակալված տարածքներ։
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո առանձնատանը տեղավորվեց շրջանային հիվանդանոցը։ Խորհրդային ժամանակներում առանձնատան ձևավորումը կրկին փոխվում է։
2006-2009 թվականներին շենքը վերանորոգվել է, վերակառուցվել է 19-րդ դարի սկզբի հուշարձանի տեսքը՝ կառուցման ժամանակաշրջանի տարրերով։
Բանաստեղծ Ապոլոն Մայկովի տունը դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ է։
Ճարտարապետություն
Շենքի ճակատը բաժանված է 10 մասի։ Առանձնատան կենտրոնում ճակտոնն է։ Պատուհանների վերևում կան տարբեր խորաքանդակներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Մոսկվայի առանձնատներ
Աքլորակռիվ
Աքլորակռիվ, հատուկ պատրաստված աքլորների միջև կռիվ, որոնց միմյանց նկատմամբ հարձակման են հրահրում տերերը։ Շատ երկրներում աքլորակռիվը ազարտային սպորտ է, որի ժամանակ հանդիսատեսը խաղադրույք է կատարում այս կամ այն աքլորի հաղթանակի վրա։
Պատմություն
Ժամանակակից աքլորների և հավերի նախահայրը կարելի է համարել կարմիր ջունգլիահավին, որի ընտելացումը տեղի է ունեցել մ.թ.ա. 4-3-րդ հազարամյակներում։ Սկզբնական շրջանում հավաբուծությունը եղել է թագավորական առանձնաշնորհություն։ Թագավորները նրանց օգտագործում էին միայն աքլորակռիվների համար։
Աքլորակռիվները անց էին կացվում Հին Արևելքի մի շարք երկրներում` Հնդկաստանում, Չինաստանում, Պարսկաստանում և այլն։
Բաբելոնում վարժեցված աքլորները ի հայտ եկան մ.թ.ա. մոտ 700 թվականին` պարսկական բանակի հետ, որը ետ էր վերադառնում հնդկական արշավանքից։
Հունաստանում աքլորակռիվները հայտնի դարձան Թեմիստոկլեսի օրոք, ով վերադարձել էր պարսկական արշավանքից և կառուցել` աքլորակռիվների համար ամֆիթատրոն։ Հետագայում աքլորակռիվները տարածվեցին դեպի Ասիա և Սիցիլիա։ Հին Հռոմում ուշադրության չէր մատնվում աքլորակռիվը, սակայն գյուղատնտեսության վերաբերյալ Կոլումելայի աշխատություններում նշվում է, որ կային մարդիկ, ովքեր իրենց ողջ կարողությունը պարտվել են աքլորակռիվների ժամանակ։ Հետագայում աքլորակռիվը տարածվեց նաև Բելգիայում, Անգլիայում, Շոտլանդիայում, Ուելսում, Նիդերլանդներում, Գերմանիայում, Իտալիայում, Իսպանիայում, Լյուքսեմբուրգում, հետագայում նաև այս երկրների գաղութներում։ Աքլորակռվի տարածման դեմ ակտիվ պայքարում էր կաթոլիկ եկեղեցին, սակայն վերջինս ոչինչ չկարողացավ անել։
Ագիլար դե Կամպո
Ագիլար դե Կամպո (Aguilar de Campoo), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Պալենսիա պրովինցիայի մեջ՝ Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մոնտանիա Պալենտինա շրջանում։ Զբաղոցնում է 236,56 կմ² մակերես, իսկ բնակչությունը կազմում է 7221 (2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն)։ Մունիցիպալիտետի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 7741 մարդ ։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 99 կմ հեռավորության վրա։
Աքլորակռիվ
Պատմություն
Հավանաբար աքլորակռիվները առավել պոպուլյար դարձան այն պատճառով, որ դրանք ավելի քիչ ծախսատար էին, քան թե Ցլամարտը։
Հեքլբերի Ֆին
Հեքլբերի (Հեք) Ֆին կամ Ֆինն Huckleberry (Huck) Finn), Մարկ Տվենի «Թոմ Սոյերի արկածները» և «Հեքլբերի Ֆիննի արկածները», «Թոմ Սոյերը՝ խուզարկու», «Թոմ Սոյերն արտասահմանում» վիպակների, «Թոմ Սոյերի դավադրությունը» անավարտ վիպակի, «Խորհրդավոր անծանոթը» անավարտ պատմվածքի տարբերակներից մեկը գլխավոր հերոսներից մեկը։ Բոլոր ստեղծագործություններում, բացառությամբ առաջինի, պատմությունը վարվում է Հեքի անունից։
Աքլորակռիվ
Պատմություն
Հյուսիսային Ամերիկայի գաղութներում աքլորակռիվը ի հայտ է եկել բավականին վաղ, սակայն որոշ նահանգներում դա արգելվեց։ Մեծ Բրիտանիայում այն արգելվել է 1849 թվականին, իսկ Կուբայում 1959 թվականին` Ֆիդել Կաստրոյի իշխանության գակուց հետո։
Հեքլբերի Ֆին
Huckleberry բառով կոչվում է Հյուսիսային Ամերիկայում տարածված փոքրիկ հատապտուղը, որ ցեղակից է կապույտ հապալասին և մրտենական հապալասին։ 1835 թվականից սկսած բառն ունի «աննշան մարդ» իմաստը ։
Աքլորակռիվ
Պատմություն
Ռուսաստանում աքլորակռիվները հայտնի դարձաբ ի շնորհիվ գեներալ- մայորներ Ալեքսեյ Օրլովի և Ալեքսեյ Վսեվոլժսկիի։ Մոսկվայում գոյություն ուներ Ալքորաորսորդների միություն, որն էլ կազմակերպում էր աքլորակռիվները։ 1860-ական թվականներից մոսկովյան ոստիկանությունը կալանավորում էր աքլորակռվով զբաղվողներին։
Կանոններ
Սովորաբար աքլորակռիվների համար օգտագործում էին կլոր հրապարակներ, որոնք ուներ մոտ 6 մետր ընդհանուր լայնություն։ Եզրերին առկա արգելապատերը թույլ չէին տալիս աքլորներին դուրս գալու մարտադաշտից։ Առանձնացնում էին աքլորակռվի երեք հիմնական տեսակներ`
Ագիլար դե Կամպո
Արտաքին հղում
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Աքլորակռիվ
Կանոններ
Աքլորակռվի ժամանակ խաղադրույքներ ընդունվում էին ոչ միայն խաղի սկզբում, այլև ամբողջ ընթացքում։ Հիմնականում միմյանց դեմ կռվում էին 1- 2 տարեկան աքլորները։ Կես տարեկանում կտրում էին ճտերի կատարները, քանի որ մարտի ընթացքում դրանց վնասման հետևանքով մեծ քանակությամբ արյուն էր հոսում։
Եթե աքլորը հրաժարվում է կռվել իր հակառակորդի դեմ, ապա նա պարտություն է կրում։
Բոլոր աքլորակռիվների ժամանակ մրցավարի խոսքը օրենք է։ Դա տարածվում է նաև խաղադրույքների վրա։
Սովորաբար աքլորները կռվում են կյանքում միայն մեկ անգամ, քանի որ սատկում են ստացված վերքերից` մարտից մեկ շաբաթ անց։
Գրականություն
Կատեգորիա:Աքլորակռիվներ
Հեքլբերի Ֆին
Նախատիպ
Հեքլբերիի նախատիպը եղել է Մարկ Տվենի մանկության ընկերը՝ Թոմ Բլենքենշիփը (Tom Blankenship): Սկզբում գրողը ժխտել է այն հանգամանքը, թե Հեքի կերպարը կազմվել է իրականում գոյություն ունեցած մարդուց, բայց հետո «Ինքնակենսագրության» մեջ խոստովանել է. «Հեքլբերի Ֆիննի կերպարում ես ներկայացրել եմ Թոմ Բլենքենշիփին հենց այնպիսին, ինչպիսին նա էր։ Անդաստիարակ, չլվացված և միշտ սոված, բայց ամենաբարի սրտով բոլոր նրանցից, ում ես ճանաչում էի։ Նա անսահմանափակ ազատություն էր վայելում և մեր քաղաքի միակ իսկապես անկախ մարդն էր և, որպես հետևանք, մշտապես և անվրդով կերպով երջանիկ։ Մենք բոլորս նախանձում էինք նրան»։ Թոմի ավագ եղբայրը, ըստ էության, օգնում է թաքնվել փախած նեգրին, թեև ստրկատիրական հարավում նման արարքը համարվում էր ամոթալի սպիտակամորթի համար, իսկ նեգրի համար առաջարկվում էր դրամական պարգև, որը կարող էր լավ օգնություն լինել Բլենքենշիփների աղքատ ընտանիքի համար։ Հավանաբար այս պատմությունը ծառայել է որպես երկրորդ վեպի մոտիվներից մեկը։
Բնավորություն
Լինելով անտուն հարբեցողի որդի՝ Հեքը մեծանում է անտուն ու վարում թափառաշրջիկ կյանք։ Նա գիշերում է շաքարի դատարկ տակառի մեջ, ծխում է ծխամորճ, դպրոց չի գնում, անգործություն է անում, և նման կյանքը նրան դուր է գալիս։ Երեխաներին թույլ չեն տալիս ընկերություն անել Հեքլբերիի հետ, բայց Թոմ Սոյերը խախտում է արգելքը։  Բազմաթիվ արկածներից հետո Թոմն ու Հեքը գանձ են գտնում։ Անսպասելի հարստությունը փոխում է Հեքի կյանքը, և նրան իր մոտ է վերցնում Դուգլասի այրին, որպեսզի դաստիարակի նրան։ Հոգնելով որդեգիր մոր դաստիարակչական միջոցներից՝ Հեքը փախչում է։ Սկսվում է նրա հայտնի ճանապարհորդությունը Միսիսիպի գետով փախած նեգր Ջիմի, արկածախնդիրներ Թագավորի և Դուքսի ընկերակցությամբ։ Երկրորդ վեպի գործողությունների ընթացքում Հեքը մոտավորապես 13-14 տարեկան է ։
Մեջբերում
― Թոմաս Սոյեր։
Թոմը գիտեր, որ երբ իր անունը արտասանվում է լրիվ, դա արդեն գլխացավանք էր։
― Այստեղ եկեք։ Իսկ այժմ ասացեք, սըր, ինչու՞ նորից, ըստ սովորության, ուշացել եք։
Թոմն ուզում էր մի սուտ ասելով պրծնել, բայց երբ տեսավ խարտյաշ մազերի երկու հյուս՝ կախված մի մեջքի վրա, որը ճանաչեց սիրո էլեկտրական ուժով, երբ տեսավ, որ դրա կողքին էր աղջիկների շարքի միակ ազատ տեղը, բնազդաբար ասաց․
― Ես կանգնեցի Հեքլբերի Ֆինի հետ խոսելու։
Ուսուցչի շունչը կտրվեց, և նա անօգնական սառեց-մնաց։ Դաս սովորողների մռմռոցը դադարեց։ Աշակերտները զարմացան․ այս տղան հո խելքը չի՞ կորցրել։ Ուսուցիչն ասաց․
― Դուք․․․ դուք ի՞նչ էիք անում։