cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սետեբոս (արբանյակ)
Ուղեծիր
Սետեբոսը պտտվում է Ուրանի շուրջ մոլորակի պտույտին հակադարձ ուղղությամբ 17 418 000 կմ մեծ կիսաառանցքով, համեմատաբար ձգված էլիպտիկ ուղեծրով, պերիկենտրոնը և ապոկենտրոնը իրարից չափազանց տարբեր են՝ 7 451 800 - 27 386 730 կմ։ Արբանյակը պտտվում է մոլորակի ամպերի շերտից միջինում 17 393 700 կմ հեռավորության վրա։ Ուղեծրի էքսցենտրիսիտետը կազմում է 0,5914, իսկ թեքումը խավարածրի նկատմամբ 158°։ Սետեբոսը պտտվում է մոտ 30 անգամ Ուրանից հեռու քան արտաքին մեծ արբանյակ Օբերոնը։
Սետեբոսը պատկանում է Սիկորաքսի դինամիկ խմբին, որում նույնպես գտնվում են Պրոսպերոն ու Ֆերդինանդը, և հավանաբար ունեն նույն ծագումը ։ Խմբի արբանյակները ունեն մեծ էքսցենտրիսիտետ և մեծ ուղեծրի թեքում՝ 140-ից 170°։
Սետեբոսը պտտվում է Ուրանի շուրջ 2196 օր 8 ժամ 24 րոպեի ընթացքում, որը կազմում է մոտ 6,013 երկրային տարի։ Սետեբոսի մեկ պտույտը Ուրանի շուրջ մի փոքր ավելին է քան Յուպիտերի պտույտից ժամանակահատվածի կեսից Արեգակի շուրջ։
Ֆիզիկական տվյալներ
Սետեբոսի տրամագիծը գնահատվում է մոտ 47 կմ, գնահատումը կատարվել է հիմնվելով նրա լուսատվության վրա 4%։ Մակերևույթը չափազանց մուգ է։ Արբանյակի խտությունը գնահատվում է 1,3 - 1,5 գ/սմ³։ Այսպիսով այն պետք է կազմված լինի առավելապես ջրային սառույցից և քարային ապարներից։ Սետեբոսի մակերևութային ձգողությունը կազմում է 0,0063 մ/վ²։
Արբանյակը երևում է բնական (գորշ) գույնով տեսանելի սպեկտրում, նույնը ինչպես և Պրոսպերոն, սակայն այլ քան Սիկորաքսը (որը բաց կարմիր է)։
Ծագում
Ենթադրվում է, որ Սետեբոսը որսացվել է Ուրանի կողմից, և ի սկզբանե հանդիսացել է Կոյպերի գոտու մարմին։ Հնարավոր է, որ այս արբանյակը սկզբում դարձել է կենտավրոս և ապա նոր միայն որսացվել է մոլորակի կողմից։ Այնուամենայնիվ, որսման մեխանիզմը հայտնի չէ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուրանի արբանյակներ Կատեգորիա:Անկանոն արբանյակներ
Կեսոն (այլ կիրառումներ)
Կեսոն, կարող է վերաբերել՝
Կերժենեց (այլ կիրառումներ)
Կերժենեց, կարող է վերաբերել՝
Կերամիկ (այլ կիրառումներ)
Կերամիկ, կարող է վերաբերել՝
Ճառագայթային ջեռուցում
Ճառագայթային ջեռուցում, ջեռուցման տեսակ, որի դեպքում ջերմության մեծ մասը հաղորդվում է ճառագայթմամբ։ Ճառագայթային ջեռուցման համակարգի ջեռուցիչ սարքերը տեղադրվում են կոնստրուկցիայի ներսում (առաստաղի, պատերի և հատակի հարթություններում)։ Որպես ջերմակիրներ օգտագործվում են տաք ջուրը, գոլորշին և օդը։ Ճառագայթային ջեռուցման սարքերից են նաև պտտող կոնստրուկցիաներին կիպ ամրացվող ջեռուցիչ պանելները։
Կատեգորիա:Ջեռուցում
Վենանսոն
Վենանսոն (Venanson), համայնք Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ երկրամասի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Նիցցայի շրջանի Տուրետ Լևանս կանտոնում ։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Սեն Մարտեն Վեզյուբի կանտոնի կազմում (Նիցցա) շրջան)։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 14.98 կմ², բնակչությունը՝ 603 մարդ (2006) աճի միտումով։ 686 մարդ (2012), բնակչության խտությունը՝ 45.8 մարդ/կմ²։
Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2001 թվականին կազմել է 682 մարդ, 2012 թվականին՝ 686 մարդ.
Բնակչության թվաքանակի դինամիկան ։
Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 368 բնակիչներից 266-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 102-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 72.3 %, 1999 թվականին եղել է 64.6 %: Աշխատունակ տարիքի 266 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 238-ը (130 տղամարդ և 108 կին), 25 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (16 տղամարդ և 12 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 102 ոչ ակտիվ բնակիչներից 33-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 32-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 37-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով .:
2010 կոմունայում հաշվառված են եղել 233 հարկատու տնային տնտեսություններ, որտեղ ապրում էր 615.0 մարդ։ Մեկ հարկատուին բաժին ընկնող շահույթը կազմել է 16 հազար 285.5 եվրո .:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ծովափնյա Ալպեր գավառի բնակավայրեր
Եղիսաբեթ Բոուզ-Լայոն
Եղիսաբեթ Բոուզ-Լայոն (Elizabeth Bowes-Lyon, ), Մեծ Բրիտանիայի թագավոր Ջորջ VI-ի կինը, թագուհի Եղիսաբեթ II-ի մայրը։ Ամուսնության մեջ Եղիսաբեթը հետևողականորեն կրել է Յորքի դքսուհու և Բրիտանական կայսրության հյուպատոս թագուհու տիտղոսները։ Եղիսաբեթ II-ի գահին բարձրանալուց հետո նրանից տարբերվելու համար հայտնի է եղել՝ որպես թագուհի Եղիսաբեթ, մայր թագուհի ։
Եղիսաբեթը ծնվել է բրիտանական անվանի ընտանիքում և հայտնիություն է ձեռք բերել 1923 թվականին, երբ ամուսնացել է արքայազն Ալբերտի՝ Յորքի դուքսի, Ջորջ V թագավորի և Վիկտորիա Մարիա Ագնեսա Թեքցու երկրորդ որդու հետ ։ Ամուսիններն ու նրանց դուստրերը դարձել են ընտանիքի և պետական ծառայության մասին ավանդական պատկերացումների մարմնացում։ Եղիսաբեթը մի շարք հրապարակային ելույթներ է ունեցել և հայտնի է դարձել որպես «ժպտացող դքսուհի»։ 1936 թվականին թագավոր Էդուարդ VIII-ի հրաժարականից հետո նրա ամուսինն անսպասելիորեն թագավոր է դարձել։ Եղիսաբեթը կատարել է թագուհու պարտականությունները։ Այսպիսով, նա Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ ուղեկցել է ամուսնուն դեպի Ֆրանսիա և Հյուսիսային Ամերիկա դիվանագիտական շրջագայության ժամանակ։ Պատերազմի ժամանակ Եղիսաբեթի անսանձելի ոգին բարոյական աջակցություն է ցուցաբերել բրիտանական հասարակությանը։ Որպես նրա՝ բրիտանական շահերի պաշտպանի դերի ճանաչման նշան՝ Ադոլֆ Հիտլերը Եղիսաբեթին անվանել է «Եվրոպայի ամենավտանգավոր կինը»։ Պատերազմից հետո նրա ամուսնու առողջական վիճակը վատթարացել է, և Եղիսաբեթը 51 տարեկան հասակում այրիացել է։ Նրա ավագ դուստրը՝ Եղիսաբեթը, նոր թագուհի է դարձել։
1953 թվականին թագուհի Մարիայի մահից հետո Եղիսաբեթը դարձել Է Բրիտանական թագավորական ընտանիքի ավագ ներկայացուցիչը և զբաղեցրել է մատրիախատի դիրքը ընտանիքում։ Իր կյանքի վերջին տարիներին մայր թագուհին մշտապես հայտնիություն է վայելել։ 2002 թվականին փետրվարին կրտսեր դստեր մահից մի քանի ամիս առաջ դադարել է ակտիվ հասարակական կյանք վարել։ Եղիսաբեթ Բոուզ-Լայոնը մահացել է 2002 թվականի մարտի 30-ին Վինձորում՝ 101 տարեկան հասակում՝ արքայադուստր Մարգարետի մահից յոթ շաբաթ անց։
Ծագում և վաղ տարիներ
Եղիսաբեթը ծնվել է 1900 թվականի օգոստոսի 4-ին և եղել էԿլոդ Ջորջ Բոուզ-Լայոնի՝ Գլեմիսի լորդի (ավելի ուշ՝ Ստրատմորի և Քինգհորնի կոմս) և Սեսիլիա Նինա Քավենդիշ-Բենթինքի ընտանիքում չորս դուստրերից կրտսերը և տասը երեխաներից իններորդը ։ Դրա հետ մեկտեղ եղել են նաև այլ վարկածներ այն մասին, թե ով է եղել աղջկա կենսաբանական մայրը. Լեդի Քոլին Քեմփբելը պնդել է, որ Եղիսաբետթը ծնվել է 1900 թվականի օգոստոսի 3-ին, ինչպես և իր կրտսեր եղբայր Դևիդը, եղել է Բոուզ-Լայոնների ֆրանսիական խոհարարուհի Մարգարիտա Ռոդիենի դուստրը, որը փոխնակ մայր է դարձել, քանի որ Սեսիլիա Նինան չէր կարող այլևս ծննդաբերել, ինչն այդ ժամանակ հազվադեպ չէր արիստոկրատական ընտանիքներում։ Այս տեսությունը մերժվել է բազմաթիվ թագավորական կենսագիրների կողմից, օրինակ, Մայքլ Թորնթոնի և Հյուգո Վիկերսի կողմից. Վիկերսը վկայակոչում էր Եղիսաբեթի և Սեսիլիա Նինայի արտաքին նմանությունը, իսկ Թորնթոնը մատնանշում էր Քեմփբելի վարկածն ապացուցելու անհնարինությունը։ Ինչպես նաև, 1997 թվականին ամերիկացի լրագրող Քիթի Քելլին ենթադրություն է հայտնել, որ Եղիսաբեթի մայրն ուելսցի աղջիկ էր, որն աշխատում էր Շոտլանդիայի Բոուզ-Լայոնների ընտանեկան ամրոցում ։
Եղիսաբեթի ծնունդը գրանցվել է Հիթչինում՝ Հարթֆորդշիրում, որտեղ տեղեկայված է եղել Ստրատմորների ամառանոցը, հետագայում, 1901 թվականի մարդահամարի ժամանակ, որպես աղջկա ծննդավայր նշվում է հենց Հիթչինը ։ Այնուամենայնիվ, Եղիսաբեթի իրական ծննդավայրը հայտնի չէ. ենթադրվում է, որ նա ծնվել է կա՛մ ծնողների Վեսթմինսթերյան առանձնատանը, կա՛մ հիվանդանոցի ճանապարհին շտապ օգնության մեքենայում։ Ապագա թագուհու ծննդյան մեկ այլ հնարավոր վայր է հանդիսանում Լոնդոնի արվարձանում՝ Հեմում, գտնվող Ֆորբս հաուսը՝ տուն, որը պատկանել է Սեսիլիա Նինա Լուիզ Սքոթի մորը։
Աղջիկը 1900 թվականի սեպտեմբերի 23-ին մկրտվել է Հիթչինում՝ տեղի Բոլոր Սրբերի ծխական եկեղեցում։ Քահանաների թվում են եղել Կլոդ Ջորջի քույր Մոդը և Սեսիլիա Նինայի քույր Վենեցիա Ջեյմսը։ Մյուս կնքահայրերի անունները հայտնի չեն, քանի որ նրանք գրանցված չեն եղել ։ Աղջիկը ստացել է Եղիսաբեթ, Անգելա, Մարգարիտա անունները. ինչի պատճառով է աղջիկը ստացել այդպիսի միջին անուններ, որոնցից մեկը ֆրանսերեն էր, անհայտ է մնացել ։ Եղիսաբեթն իր մանկությունն անցկացրել է Սենթ Պոլս Ուոլդենի և Գլամզի ամրոցներում։ Մինչև ութ տարեկանը նա սովորել է տանը՝ տնային դաստիարակչուհու ղեկավարությամբ, որից հետո ընդունվել է դպրոց Լոնդունում։ Մանկության տարիներին Եղիսաբեթը հետաքրքրվել է սպորտով, պոնիով և շներով։ Մասնավոր կրթությանը վերադառնալուց հետո գերմանա-հրեական ծագմամբ տնային դաստիարակչուհի Քեթե Քյուբլերի ղեկավարությամբ Եղիսաբեթը 13 տարեկան հասակում հաջողությամբ հանձնել է Օքսֆորդի տեղական քննությունը։
Երբ Եղիսաբեթը տասնչորս տարեկան էր, Մեծ Բրիտանիան պատերազմ է հայտարարել Գերմանիային։ Եղիսաբեթի չորս եղբայրները ծառայել են բանակում։ Նրա ավագ եղբայրը՝ Ֆերգյուսը, ծառայել է Բլեք Ուոչ գնդի ութերորդ գումարտակում և 1915 թվականի սեպտեմբերին զոհվել է Լոսի ճակատամարտում։ Մյուս եղբայրը՝ Մայքլը, անհետ կորել է 1917 թվականի ապրիլին։ Երեք շաբաթ անց ընտանիքը տեղեկացել է, որ նա գերի է ընկել վնասվածքից հետո և մինչև պատերազմի ավարտը մնացել է ռազմագերիների ճամբարում։ Պատերազմի ժամանակ Գլամզ ամրոցը վիրավորների համար վերածվել է առողջարանի։ Եղիսաբեթը շատ փոքր էր բուժքույր աշխատելու համար, սակայն նա օգնել է կազմակերպել վիրավորների հանգիստը։ Ապագա թագուհին նաև կարևոր դեր է խաղացել 1916 թվականի սեպտեմբերի 16-ի լուրջ հրդեհի ժամանակ ամրոցի գույքի փրկության կազմակերպման գործում։
Յորքի դքսուհի
1921 թվականին արքայազն Ալբերտը՝ Յորքի դուքսը՝ թագավոր Ջորջ V-ի երկրորդ որդին, որն ընտանիքում հայտնի էր Բերտի մականունով, խնդրել է Եղիսաբեթի ձեռքը, որը մանկությունից մտերիմ էր թագավորական զույգի երեխաների հետ, սակայն նա մերժել է, վախենալով, որ խիստ պալատական վարվելակերպը թույլ չի տա նրան «մտածել, խոսել և վարվել այնպես, ինչպես ես եմ զգում» ։ Դրանից բացի, աղջկա հայրը միշտ թագավորական ընտանիքի նկատմամբ խառը զգացումնքներ է ունեցել և հիացած չի եղել նրա ներկայացուցիչներից մեկի հետ հնարավոր դաշինքով։ Երբ Բերտին հայտարարել է մորը, որ չի պատրաստվում ամուսնանալ մեկ այլ աղջկա հետ, թագուհի Մարիան գնացել է Գլեմզ` ծանոթանալու համար իր որդու սիրտը նվաճած աղջկա հետ։ Նա համոզված է եղել, որ Եղիսաբեթը հենց «այն աղջիկն էր, որը կարող էր Բերտիին երջանիկ դարձնել», բայց հրաժարվել է միջամտել որդու և Եղիսաբեթի հարաբերություններին ։ Միևնույն ժամանակ աղջկան սիրահետել է նաև Ջեյմս Ստյուարտը՝ Ալբերտի ձիավորը, սակայն նա նույնպես հաջողության չի հասել։ 1922 թվականի փետրվարի 28-ին Ալբերտի քույրը արքայադուստր Մարիայի և Լասելլսի վիկոնտի հարսանիքի ժամանակ Եղիսաբեթը հարսնացուի ընկերուհին էր։ Հաջորդ ամիս Ալբերտը կրկին խնդրել է Եղիսաբեթի ձեռքը, սակայն կրկին մերժում է ստացել։ Ալբերտը համառ է գտնվել և, ի վերջո, 1923 թվականի հունվարին Եղիսաբեթը համաձայնվել է ամուսնանալ նրա հետ՝ չնայած թագավորական ընտանիքի կյանքի հետ կապված բոլոր մտահոգություններին ։ Այն փաստը, որ արքայազն Ալբերտն ընտրել է Եղիսաբեթին՝ պերի դստերը, այլ ոչ թե թագավորական դինաստիայի անդամին, ինչպես դա նախկինում ընդունված էր, դիտարկվել է քաղաքական արդիականացման դարաշրջանի սկիզբ։ Ապագա կնոջ համար Ալբերտն ընտրել է Քաշմիրից շափյուղա ամուսնական պլատինե մատանի՝ կողմերին երկու ադամանդներով։ Ըստ ավանդույթի՝ հարսանիքը կայացել է 1923 թվականի ապրիլի 26-ին Վեստմինստերյան աբբայությունում։ Անսովոր է դարձել այն, որ Եղիսաբեթն աբբայության ճանապարհին մի փունջ ծաղիկ է դրել անհայտ զինվորի գերեզմանին՝ Ֆերգյուս եղբոր հիշատակին ։ Իր արարքով Եղիսաբեթը սկիզբ է դրել այն ավանդույթին, ըստ որի թագավորական ընտանիքի հարսնացուները, որոնք ամուսնանում էին աբբայությունում, ծաղկեփունջ էին դնում անհայտ զինվորի գերեզմանին, սակայն բոլորը, բացառությամբ Եղիսաբեթի, դա անում էին արարողության հաջորդ օրը, երբ կատարվել էին բոլոր պաշտոնական հարսանեկան լուսանկարները ։ Ամուսնությունից հետո Եղիսաբեթը սկսել է կոչվել «Նորին թագավորական մեծություն Յորքի դքսուհի»։ Բուքինգհեմյան պալատում հարսանեկան նախաճաշից հետո, որը պատրաստել է թագավորական շեֆ-խոհարար Գաբրիել Չումին, նորապսակները մեղրամիսն անցկացրել են Փոլսդեն Լեյսիում՝ Մարգարեթ Գրևիլին պատկանող Սուրեյ կոմսության կալվածքում, որից հետո մեկնել են Շոտլանդիա, որտեղ Եղիսաբեթն «ոչ ռոմանտիկ» հիվանդացել էր կապույտ հազով ։
1924 թվականի հուլիսին ամուսինները հաջող այց են կատարել Հյուսիսային Իռլանդիա։ Այդ ուղևորությունից հետո լեյբորիստական կառավարությունը համաձայնել է, որ Ալբերտն ու Եղիսաբեթը կարող են 1924 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1925 թվականի ապրիլը շրջագայություններ կատարել Աֆրիկայի արևելյան հատվածում։ Նոյեմբերին լեյբորիստները համընդհանուր ընտրություններում պարտություն են կրել պահպանողականներից (Եղիսաբեթը մորն ուղղված նամակում բնութագրել է այդ պարտությունը որպես «զարմանալի»), երեք շաբաթ անց Սուդանում սպանվել է գեներալ-նահանգապետ Լի Սթեքը։ Չնայած դրան, որոշում է ընդունվել կատարել շրջագայությունների ծրագիրը՝ քաղաքական լարվածության պատճառով դրանից բացառելով միայն Եգիպտոսը։ Վերջնական արդյունքում Յորքերն այցելել են Ադեն, Քենիա, Ուգանդա և Սուդան։
Ալբերտը տառապել է կակազությամբ, որն ազդել է հանրության առջև ելույթ ունենալու նրա ունակության վրա, և 1925 թվականի հոկտեմբերից Եղիսաբեթն օգնել է նրան թերապիայով, որը մշակել էր Լայոնել Լոգը։ 1926 թվականին ծնվել է զույգի առաջին երեխան՝ Արքայադուստր Եղիսաբեթը, ընտանիքում հայտնի էր «Լիլիբետ» մականունով և որը հետագայում Եղիսաբեթ II-ի անունով գահ Է բարձրացել։ Եվս մեկ դուստր՝ Մարգարետ Ռոուզը, ծնվել է չորս տարի անց։ 1927 թվականին դուքսն ու դքսուհին այցելել են Ավստրալիա, որտեղ երկրի մայրաքաղաքում՝ Կանբեռայում, խորհրդարան են բացել։ Դրանից հետո ամուսինները եղել են Ճամայկայում և մի քանի այլ դոմինիոններում։ Չնայած ճամփորդությունը շատ հաջող է եղել, Եղիսաբեթն ասում է, որ «շատ դժբախտ է այն պատճառով, որ ստիպված է թողնել երեխային [Լիլիբետ]», որի համար շատ էր անհանգստանում, ինչի պատճառով ցանկանում էր ժամանակից շուտ վերադառնալ Մեծ Բրիտանիա։ Ֆիջիում Եղիսաբեթը հիացրել է հանդիսատեսին, երբ, ողջույնների երկար շարքում սեղմելով ձեռքերը, սեղմել է նաև թափառող շան թաթը։ Նոր Զելանդիայում դքսուհին հիվանդացել է և մրսածության պատճառով բաց է թողել մի քանի միջոցառումներ, սակայն նրան հաջողվել է վայելել Բեյ օֆ Այլենդս ծոցի տեղական ձկնորսությունը՝ պրոֆեսիոնալ ձկնորս, ավստրալիացի Հարրի Անդրեասի ուղեկցությամբ ։ Ամուսինները տուն էին վերադարձել Մավրիկիոսի, Սուեզի ջրանցքի, Մալթայի և Ջիբրալթարի վրայով. ճանապարհին նրանց HMS Renown նավի վրա հրդեհ էր բռնկվել, որը մարվել էր նախքան դքսական զույգին տարհանելը։
Էդուարդ VIII-ի օրոք
Գահ բարձրանալուց հետո Էդուրադը սկսել է պնդել երկու անգամ ամուսնալուծված ամերիկացի Ուոլլիս Սիմփսոնի հետ, որը երկար ժամանակ նրա սիրուհին էր, ամուսնության մասին։ Սակայն այս ամուսնության դեմ են հանդես եկել բազմաթիվ քաղաքական գործիչներ, թագավորական ընտանիքի անդամներ և ազգը. թագավորական նախարարները և թագավորի ընտանիքը կարծում էին, որ Ուոլլիս Սիմփսոնի ծագումը և վարքագիծը հարմար չեն թագուհու համար ։ Հասարակությունում Սիմփսոնի մասին շրջանառվում էին տարբեր լուրեր և զրպարտություններ, իսկ թագավորի մայրը՝ այրի թագուհի Մարիան, հաճախ ասել է, որ Սիմփսոնը կարող էր սեքսուալ հսկողություն հաստատել Էդուարդի նկատմամբ՝ «նրան ազատելով սեռական դիսֆունկցիայից` չինական պոռնկությունում ուսումնասիրված պրակտիկայի շնորհիվ»։ Նա նաև հակասել է Անգլիայի եկեղեցու օրենքներին, որի առաջնորդը հանդիսանում էր միապետը. անգլիկան եկեղեցին թույլ չէր տալիս ամուսնալուծվածներին ամուսնանալ եկեղեցում, քանի դեռ նրանց նախկին ամուսինը կենդանի էր (Ուոլիսի երկու նախկին ամուսինները ողջ էին) ։ Բացի այդ, Սիմփսոնի առաջին ամուսնալուծությունը, որը տեղի էր ունեցել «զգացմունքային անհամատեղելիության» հիման վրա, ևս չի ճանաչվել անգլիական եկեղեցու կողմից, և անգլիական դատարաններում վիճարկելու դեպքում, չէր կարող ճանաչվել անգլական օրենքների կողմից։ Այդ ժամանակ եկեղեցին և անգլիական օրենքները որպես ամուսնալուծության հիմք ընդունում էին միայն ամուսնական դավաճանությունը։ Հետևաբար, ըստ այդ փաստարկի, նրա երկրորդ (և երրորդ) ամուսնությունները դիտարկվել են որպես երկդիմի ամուսնություն և համարվել անվավեր։
Երկար բանակցություններից հետո նախարարները հանգել էին այն եզրակացության, որ Սիմփսոնի հետ թագավորի ամուսնությունն անհնար է, ինչի մասին տեղեկացվել Է Էդուարդ VIII-ը։ Լինելով սահմանադրական միապետ՝ թագավորը ստիպված է եղել ենթարկվել նախարարների խորհրդի որոշմանը, սակայն Սիմփսոնի հետ ամուսնությունից հրաժարվելու փոխարեն Էդուարդը որոշել է հրաժարվել գահից հօգուտ եղբոր՝ Ալբերտի, որը գահ Է բարձրացել 1936 թվականի դեկտեմբերի 11-ին՝ Ջորջ VI անունով ։
Մահ
2002 թվականի մարտի 30-ին՝ ժամը 15:15-ին (GMT), մայր թագուհին թագավորական դստեր ներկայությամբ մահացել է Ռոյալ Լոջում, որը գտնվում է Վինձորյան մեծ այգում ։ Կյանքի վերջին չորս ամիսների ընթացքում այրիացած Եղիսաբեթ թագուհին տառապում էր մրսածությունից։ Եղիզաբեթը մահացել է 101 տարեկան և 238 օրական հասակում․ մահվան պահին եղել է պատմության մեջ Մեծ Բրիտանիայի թագավորական ընտանիքի ամենաերկարակյաց անդամը։ Մայր թագուհու ռեկորդը գերազանցել է նրա հարսը՝ Ալիսա Մոնտեգյու Դուգլաս Սքոթը ՝ Գլոստերայի դքսուհին, որը մահացել է 2004 թվականի հոկտեմբերի 29-ին 102 տարեկան հասակում ։
Քանի որ Եղիզաբեթը սիրում էր կամելիաներ և աճեցնում էր դրանք իր բոլոր այգիներում, նախքան մայր թագուհու՝ դրոշով ծածկված դագաղը բերվել է Վինձորից և Վեսթմինսթեր հոլում տեղի է ունեցել հրաժեշտի արարողությունը, թագուհին պսակվել է Եղիսաբեթի սեփական այգում աճեցված կամելիաներից պատրաստված ծաղկեփնջով ։ Երեք օրվա ընթացքում մայր թագուհուն հրաժեշտ տալու համար եկել է մոտ երկու հարյուր հազար մարդ ։ Եղիսաբեթի մարմինը կատաֆալկի անկյուններում ուղեկցել են պալատական հեծելազորի և այլ զորքերի ներկայացուցիչներ։ Հրաժեշտի ժամանակ Եղիսաբեթ թագուհու չորս թոռները՝ Չարլզը՝ Ուելսի արքայազնը, Էնդրյուն՝ Յորքի դուքսը, Էդվարդը՝ Ուեսեքսի կոմսը, և վիկոնտ Լինլին, քսան րոպեանոց «իշխաններին արթուն հսկելու» արարողություն են անցկացրել՝ ի նշան հանգուցյալի նկատմամբ հարգանքի  ։
Եղիսաբեթ թագուհու հուղարկավորության օրը՝ 2002 թվականի ապրիլի 9-ին, Կանադայի գեներալ-նահանգապետ Ադրիեննա Քլարկսոնը հրապարակել է մի հռչակագիր, որում կանադացիներին խնդրել է այդ օրը հարգել մայր թագուհու հիշատակը ։ Ավստրալիայի գեներալ-նահանգապետ Փիթեր Հոլլինգուորթը ելույթ է ունեցել Սիդնեյի Սուրբ Անդրեասի Մայր տաճարում կայացած հոգեհանգստի արարողության ժամանակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վինձորներ Կատեգորիա:Բրիտանացի երկարակյացներ Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բրիտանացի կանայք Կատեգորիա:21-րդ դարի բրիտանացի կանայք Կատեգորիա:19-րդ դարի բրիտանացիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի բրիտանացիներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բրիտանացիներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի կոնսորտներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Բրիտանական կայսրության շքանշանի Մեծ խաչի ասպետների տիկին Կատեգորիա:Սուրբ Հովհաննեսի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Թագավորական վիկտորիանական շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Պերի արևի օդենի մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Սուրբ Օլգայի և Սոֆիայի թագավորական դինաստիայի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Օյասվի Ռայանյայի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Կանադայի շքանշանի կոմպանիոններ Կատեգորիա:Ալբերտի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Մարտական խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Բրիտանական կայսրության շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Վիկտորիանական թագավորական շղթայի ասպետներ Կատեգորիա:Հնդկական թագի շքանշանի ասպետ կանայք
Դավաչիչագ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Ճոճանակը (նկար, Ռենուար)
Ճաճանակը (La balançoire), Պիեռ-Օգյուստ Ռենուարի (Pierre-Auguste Renoir, 1841-1919) նկարը, որը ստեղծվել է 1876 թվականին։ Նկարի չափսը՝ 92 x 73 սմ, շրջանակի չափսը՝ 111 x 92 սմ ։
Պատմություն
Այս նկարը ներկայացվել է իմպրեսիոնիստների 3-րդ ցուցահանդեսում 1877 թվականին («Պարահանդես Մուլեն դե լա Գալետում» նկարի հետ)։ 1877 թվականին «Ճոճանակը» նկարն իր հավաքածուի համար գնել է ֆրանսիացի հավաքորդ և նկարիչ Գյուստավ Կայբոտը (Gustave Caillebotte)։ Նրա մահից հետո՝ 1894 թվականին, նկարը դարձավ պետության սեփականություն և փոխանցվեց Լյուքսեմբուրգի այգու թանգարանին։ 1929 թվականից նկարը գտնվում էր Լուվրում, իսկ 1947 թվականին այն ցուցադրվում էր Ժե դե Պոմում (Jeu de Paume) ազգային պատկերասրահում։ 1986 թվականին նկարը հանձնվեց Օրսե թանգարանին, որտեղ այն գտնվում է մինչ օրս ։
Նկարագրությունը
Նկարում պատկերաված է երիտասարդ կին սպիտակ-մոխրագույն զգեստով, ով կանգնած է օրորոցի մոտ՝ ձեռքերով բռնելով պարանները։ Նայողին մեջքով կանգնած է այդ կնոջ հետ խոսացողը (ամենայն հավանականությամբ), կանգնած է մի տղամարդ մուգ կապույտ զգեստով և գլխարկով։ Նկարի ձախ կողմում՝ ծառի մոտ, կանգնած է մեկ այլ տղամարդ, ինչպես նաև փոքրիկ աղջնակ։ Ծառերի տերևներից թափանցում են արևի շողերը։ «Օրորոց» նկարը ստեղծվել է Ռենուարի այգում։ Կանգնած կնոջը հավանաբար նա նկարել է Մարգարիտա Լեգրանին (Marguerite Legrand), ում հետ ծանոթացել էր 1875 թվականին, ով պատկերված է նաև «Պարահանդես Մուլեն դե լա Գալետում» նկարում (կինը մահացել է 1879 թվականի փետրվարին  )
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1876 նկարներ Կատեգորիա:Ռենուարի նկարներ Կատեգորիա:Օրսե թանգարանի նկարներ
Չեչնիան և Դաղստանը գրավելու համար (մեդալ)
«Չեչնիան և Դաղստանը գրավելու համար» մեդալ (Медаль «За покорение Чечни и Дагестана»), Ռուսական կայսրության պետական պարգև։ Ստեղծվել է Կովկասյան պատերազմի ավարտից հետո՝ 1860 թվականի հուլիսի 15-ին Ալեքսանդր II-ի հրամանով ։ Հրամանը հայտարարվել է Ռուսական կայսրության արտաքին նախարարությունում ։
Պարգևատրման կարգ
Մեդալով պարգևատրվել են հետևյալ անձինք ․
Մեդալի նկարագրություն
Մեդալը կազմված է 28 մմ տրամագիծ ունեցող արծաթից։ Մեդալի դիմերեսի կողմում պատկերված է Ալեքսանդր II-ի միացագիրը։ Միացագրի վերևում պատկերված է կայսերական թագը։ Մեդալի դարձերեսի կողմում, ամբողջ եզրերով մակագրված է․Մակագրության տակ, կենտրոնական մասում, պատկերված է մի փոքրիկ վարդ, իսկ կենտրոնում հորիզոնական դիրքով մակարգրված է․
Կրելու կարգ
Մեդալը կանթ ուներ շերտաձողիկին կամ ժապավենին ամրացնելու համար։ Մեդալը պետք է կրել պարանոցին ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կովկասյան պատերազմներ Կատեգորիա:Ալեքսանդր II կայսեր ժամանակաշրջանի պարգևներ
Ռեվերսի (խաղ)
'’’Ռեվերսի’’’ն, ( – վերադարձ) կամ “Օթելլո”ն, վերացական ռազմավարական սեղանի խաղ է  երկու խաղացողների համար 8 × 8  խաղատախտակի վրա  վաթսուն-չորս նույնատիպ խաղաքարով, որոնց մի կողմը բաց գույնի է, մյուսը՝  մուգ։ Խաղացողներն հերթով դնում են խաղաքարերը իրենց ընտրած գույնով վերև։ Խաղի ընթացքում հակառակորդի ցանկացած խաղաքար, որը գտնվում է ուղիղ գիծում և հենց նոր տեղադրված խաղաքարի հետ անմիջական հարևանությամբ, շրջվում է և վերածվում է ընթացիկ խաղացողի խաղաքարի գույնի։
Խաղի նպատակն այն է, որ խաղացողը պետք է ունենա իր գույնի խաղաքարերի մեծ մասը՝ վերջին դատարկ քառակուսին զբաղեցնելուց հետո ։
Ռեվերսին վերջերս գլխավորապես արտադրվում է Մաթել (Mattel) խաղեր արտադրող ընկերության կողմից    Othello '' ապրանքանշով։
Խաղի պատմությունը
Ռեվերսի խաղը 1883 թվականին հորինել է երկու անգլիացիներից մեկը և նրանցից յուրաքանչյուրը պնդում է, որ մյուսը ստում է՝ Լյուիս Ուոթերմենը ( Lewis Waterman) կամ Ջոն Մոլեթը (John W. Mollett), կամ գուցե ավելի վաղ մեկ ուրիշը։ Խաղը մեծ տարածում ստացավ Անգլիայում  XIX դարի վերջում։. Խաղի առաջին վստահելի հիշատակը նշվում է Լոնդոնում տպագրված «Սեթըդի րիվյու» օրաթերթի 1886 թվականի օգոստոսի 21-ի համարում։ Ավելի ուշ այն հիշատակում է 1895 թ.«Նյու Յորք Թայմսի» հոդվածը, որը գրում է.«Ռեվերսին  նման է Go Bang խաղին, քանի որ այն խաղում են 64 խաղաքարով » ։ 1893 թ. “Ռավենսբրգեր”գերմանական խաղերի արտադրողը սկսեց թողարկել խաղը որպես իր առաջին անվանակարգերից մեկը։
Խաղի կանոնները
«Օթելլո» խաղի տարատեսակի համար, որը տարբերվում է ավանդական Reversi- ից, ըստ կանոնների, խաղը սկսվում է չորս խաղաքարերով՝ խաղատախտակի մեջտեղում տեղադրված՝ երկուսը՝ բաց գույնով վերև, երկուսր՝ մուգ, միմյանց հետ շեղագծիվրա։ Խաղի միջազգային կանոնների համաձայն, մուգ խաղաքարերը տեսադրվում են հյուսիս-արևելքից հարավ-արեւմուտք՝ երկու խաղացողների հեռանկարներից։ Սկսում է խաղը մուգ գույնի խաղաքարեր ունեցողը՝ «սևերը»։
Սևերը պետք է տեղադրեն խաղաքարը սև (մուգ) կողմով դեպի վեր այնպես, որ կազմվի առնվազն մեկ ուղիղ հորիզոնական, ուղղահայաց կամ անկյունագծային գրավված գիծ նոր խաղաքարի և մեկ այլ մուգ խաղաքարի միջև, դրանց միջև մեկ կամ մի քանի բաց գույնի խաղաքարերով։
Խաղաքարը տեղադրելով, սևերը շրջում են (գրավում են) մուգ գույնով վերև բոլոր այն բաց գույնի խաղաքարերը, որոնք ընկած են նոր տեղադրված խաղաքարի և ուրիշ ցանկացած սև խաղաքարի միջև։ Բոլոր շրջված քարերը կարող են օգտագործվել սևերի հետագա քայլերի մեջ, եթե սպիտակները չվերադարձնեն դրանք։ Այլ կերպ ասած, վավեր է համարվում այն քայլը, որտեղ առնվազն մեկ խաղաքար շրջվում է։
Խաղի վերջում հաղթում է այն խաղացողը, որը խաղատաղտակի վրա ունի ամենաշատ քանակով խաղաքարեր։ Բացառությունէ կազմում այն դեպքը, երբ կիրառվում է ժամացույց, ապա եթե մեկ խաղացողը ժամանակին նվաստացնում է խաղացողի մրցակցին, անկախ այն բանից, թե ինչ է տեղի ունենում խորհրդի կազմաձեւում, տարբեր հաշվարկներով որոշելու համար, որտեղ պետք է պահանջվի պաշտոնական միավորը։
Գրականություն
Գրքեր, որոնք օգնում են մասնագիտանալ “Ռեվերսի” խաղում և հասնել մրցումների մասնակցի մակարդակի.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սեղանի խաղեր
Կաձուո Կուբոկավա
Կաձուո Կուբոկավա, ճապոնացի աստղագետ, աշխատել է Տոկիոյի աստղադիտարանում։
Աստերոիդների հայտնաբերող, ով հանդիսանում է Ճապոնական սիրողական աստղագիտության պիոներներից մեկը։ 1929 թվականի դեկտեմբերին Տոկիոյի աստղադիտարանում այլ ճապոնացի աստղագետ՝ Օկուրո Օիկավայի հետ համատեղ հայտնաբերել է (1139) Ատամի աստերոիդը ։ Ավելի ուշ, 1934 թվականին, նույն աստղադիտարանում զբաղվել է աստղաքարերի դիտարկումներով ։
Թայվանի ճապոնական օկուպացիայի ժամանակ 1938 թվականից սկսած զբաղեցրել է Աստղագիտական ասոցիացիայի թայվանական մասնաճյուղի տնօրենի պաշտոնը։ Աշխատել է Թայբեյի օդերևութաբանական կայանում որպես ինժեներ։
Նրա պատվին է անվանվել (6140) Կուբոկավա աստերոիդը։ 1942 թվականին սկսվեց Յույշան լեռան գագաթին աստղադիտարանի կառուցումը, որի շինարարությունը կանգնեցվեց 1943 թվականին Կուբոկավայի մահից հետո։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ Կատեգորիա:Տոկիոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Ջեյմի Հարվի
Ջեյմի Հարվի «Ջեյմի» (James Harvey "Jamie" Kennedy, ), ամերիկացի դերասան, հումորիստ և ռեփեր։
Կենսագրություն
Քենեդին ծնվել է Փենսիլվանիայի, Ֆիլադելֆիայի արվարձանային քաղաք՝ Ուպպեր Դարբիում։ Նա ընտանիքի 6-րդ զավակն է և տան ամենափոքրը։ Նրա ընտանիքը պատկանում է կաթոլիկ եկեղեցուն և ունի իռլանդական ծագում  ։ Հաճախել և 1988 թվականին ավարտել է Monsignor Bonner միջնակարագ դպրոցը։ Դպրոցն ավարտելուն պես Քենեդին սկսում է իր առաջին քայլերը կատարել Հոլիվուդում, որտեղ էլ կատարելագործում է իր մասնագիտական ունակությունները։
Կարիերա
Քենեդին իր ձայնի շնորհիվ պրոֆեսիոնալ կերպով ստեղծեց էկրանային գործակալ, կեղծ կերպար «PoopyPower»֊ին։ Ներկայանալով Մարտին Փաուերայի անվան տակ, նա հեռախոսով կարողացավ գրավել մենեջերների և ագենտների ուշադրությունը, որոնց շնորհիվ հետագայում թողարկվեց Քենեդիի ելույթների մասին գիրքը։ Ճանաչելիությունը Քեննեդիի մոտ եկավ 1990-ականներին, երբ «Ճիչ» տրիլոգիայում նա մարմնավորեց Ռենդի Միքսին։ Վերջին տարիներին Քենեդին էպիզոդային դերերում նկարահանվել է այնպիսի հոլիվուդյան ֆիլմերում, ինչպիսիք են՝ Դիմակի որդին, «Փնտրվում է Մալիբույում» և «Գարոլդը և Կումարը գնում են հատման»։ Ավելի հաճախ նա հանդես էր գալիս դերասան Պեն Քելի հետ։
Քենեդին Դիմակի որդին ֆիլմում Թիմ Էյվերի կերպարը մարմնավորելու համար արժանացել է «Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի ՝ տղամարդու վատագույն դերի համար ։
Ավելի ուշ Ջոշ Էթինգի հետ համատեղ Քենեդին հիմնադրել է պրոդյուսերական Wannabe Producers ընկերությունը։ «Փնտրվում է Մալիբուում» (2003) ֆիլմից հետո, որի սցենարը նա գրել էր Սթյու Սթոունի հետ, ընկերությունը նկարահանել է՝ «Փորձարկում Ջեյմի Քենեդիի հետ», «Աստղիկը» և «Կյանքը Ֆրենի հետ» շոուները։ Քենեդին իր ձայնը տրամադրել է նաև ESPN NFL 2K5 համակարգչային խաղի համար։ Հերթական քննադատության ալիքը Քենեդիի մասնագիտական ունակությունների շուրջ բարձրացավ, երբ նա «Electronic Entertainment Expo» հանդես է եկել, որպես Activision հաղորդավար ։ «Փնտրվում է Մալիբուում» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ, հումորիտսն ունեցել է գեղարվեստական սևամորթ Էլենա Ռեպապորտային, ով հումորիտսի  համար գրել է  «A Hollywood Experiment» գիրքը, որն իր մեջ ընդգրկում է Wannabe֊ի կեղծ կենսագրությունը։ Գրողը նաև պատմում է Քենեդիի մասին, թե ինչպես է նա ձեռք բերել հայտնիություն և դարձել հոլիվուդյան աստղ։ Պատմություններից՝ ընթերցողը կարող է պատկերացում կազմել նրա ծագման ու ընտանիքի մասին։ Գրքում զետեղված պատմություններում խոսվում է նաև՝ Քենեդիի կյանքի մասին, երբ նա ապրում էր Հոլիվուդի ետնախորշերում, այն մասին, թե ինչպես է նրան վրաերթի ենթարկել, նրա երիկամների հետ ունեցած խնդիրների մասին և այլն։ «Փորձարկում Ջեյմս Քենեդիի հետ» ռեալիթի֊շոուուի ընթացքում հումորային սկետչերում կատարած իմպրովիզացիանների համար Քենեդիի մոտ կրկին հայտնիություն եկավ։ Շոուն 2002 թվականին The WB Television Network ալիքում բարձր ռեյթինգ է գրանցել, սակայն 2004 թվականին վարկանիշի անկման պատճառով շոուն փակվել է։ 2006 թվականին Jizzy Entertainment թողարկել է «Unwashed։The Stand-Up Special» ֆիլմը ։ 2008 թվականին Քենեդին նկարահանել է փաստագրական ֆիլմ հումորիստների բարդ կարգավիճակի մասին, վերջինս այն կապում էր հանդիսատեսից եկող ագրեսիայի հետ ։ 2007 թվականին հումորիստը նկարահնվել է «Մտածել, ինչպես հանցագործը» հեռուստասերիալում, որտեղ նա խաղում էր մարդասպան֊սատանիստ֊մարդակերի դեր։ 2008 թվականին Քենեդին մարմնավորել է պրոֆեսոր֊հոգեբան Էլայա Ջեյմսին՝ CBS ալիքի «Ուրվականների հետ խոսացող» հեռուստասերիալում։ Ի դեպ, նա իրական կյանքում նույնպես սիրավեպ է ունեցել Ջենիֆեր Լավ Հյուիթի հետ, սակայն ավելի ուշ, նրանք բաժանվել են ։ Նա նաև ակտիվ մասնակցում է զբոսաշրջիկներին գրավելու ծրագրին՝ Կալիֆոռնիայում, որի շրջանակներում Քենեդին նահանգապետ Առնոլդ Շվարցենեգերի հետ նկարահնվել է մի շարք գովազդային հոլովակներում։ 2009 թվականից սկսած նա նկարահնավում է «Կլիվլենդի շոու» մուլտսերիալում, հնչունավորելով Ռոբերտ Տաբբսի ընկերոջը ։ Քենեդիին կարող ենք տեսնել նաև հեռուստատեսային շոու՝ «Ֆանբոյ և Չամ֊Չամ»֊ում, Կայլի դերում։ Ընդահնուր առմամբ Քենեդին դրական արձագանքներ ստացավ քննադատների կողմից. «Սեթ Գրինի ու Ջեյմի Քենեդիի ձայնների շնորհիվ շոուն ավելի հետաքրքիր էր դարձել» ասում էին քննադատները։ 2010 թվականին մի շարք աղբյուրներ լուրեր էին տարածել այն մասին, թե իբր Քենեդիի կրկին իր մասնակցությունը կապահովի «Ճիչ» ֆիլմի շարունակության մեջ, սակայն սցենարիստ Քեվին Ուիլյամսը հերքեց բոլոր ասեկոսեները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի ռեփերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Ծինանդալ
Ծինանդալ (წინანდალი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզ երկրամասի Թելավի մունիցիպալիտետում ։ Գտնվում է Գոմբորի լեռան լանջին, ծովի մակերևույթից 560 մետր բարձրության վրա։ Թելավիից 10 կմ հեռավորության վրա։ Գյուղի մոտով հոսում է Ալազանի գետը։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2675 մարդ ։ Բացարձակ մեծամասնությունը վրացիներն են, որոնք կազմում են գյուղի բնակչության 99,4 % ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թելավի շրջան Կատեգորիա:19-րդ դարը Վրաստանում
Բուզլուղ
Բուզլուղ, լեռ Արցախի Հանրապետությունում, Զանգեզուրի լեռնաշղթայում, Թարթառ գետի վերին հոսանքի շրջանում ։
Ստիվենս-Ջոնսոնի համախտանիշ
Ստիվենս-Ջոնսոնի համախտանիշ (ՍՋՀ) (Stevens–Johnson syndrome, (SJS)), մաշկի ծանր պատասխանի տեսակ ։ Վերջինս տոքսիկ էպիդերմալ նեկրոլիզի և Ստիվենս-Ջոնսոն/տոքսիկ էպիդերմալ նեկրոլիզի (ՍՋՀ/ՏԷՆ) հետ կազմում է հիվանդությունների միջակայք, որում ՍՋՀ-ն ավելի թեթև է ։ Վաղ ախտանիշները ներառում են տենդ և գրիպանման ախտանիշներ ։ Մի քանի օր հետո մաշկը սկսում է բշտիկավորվել և թեփոտվել ձևավորելով ցավոտ մաշկազուրկ տարածքներ ։ Լորձային թաղանթները, ինչպիսիք են բերանը, նույնպես բնորոշ է ներգրավումը ։ Բարդությունները ներառում են ջրազրկում, սեպսիս, թոքաբորբ և բազմաօրգանային անբավարարություն ։
Ամենահաճախ հանդիպող պատճառը որոշ դեղամիջոցներ են, ինչպիսիք են լամոտրիջին, կարբամազեպին, ալոպուրինոլ, սուլֆոնիլամիդային հակաբիոտիկներ և նեվիրապին ։ Այլ պատճառներ կարող են ներառել վարակները, ինչպիսիք են Mycoplasma pneumoniae-ն և ցիտոմեգալովիրուսը կամ պատճառը կարող է անհայտ մնալ ։ Ռիսկի գործոնները ներառում են ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ը և համակարգային կարմիր գայլախտը ։
Ախտորոշումը հիմնված է մաշկի ավելի քիչ քան 10%-ի ներգրավմամբ ։ Հայտնի է որպես ՏԷՆ, երբ մաշկի ավելի քան 30%-ն է ներգրավված և միջին աստիճան է 10-30%-ի ներգրավման դեպքում ։ ՍՋՀ/ՏԷՆ պատասխանը համարվում է IV տիպի գերզգայունության մեխանիզմով առաջացած ։ Նաև ներգրավված են դեղային պատասխանները էոզինոֆիլիայով և համակարգային ախտանիշները (DRESS համախտանիշ - Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms), սուր գեներալիզացված էկզանթեմանման թարախաբշտիկավորումը (AGEP - acute generalized exanthematous pustulosis), և տոքսիկ էպիդերմալ նեկրոլիզը խմբավորված են մի վիճակի մեջ հայտնի, որպես մաշկային ծանր կողմնակի պատասխաններ (SCARs- severe cutaneous adverse reactions) : Բազմաձև էրիթեման (ԲԷ) սովորաբար համարվում է առանձին վիճակ ։
Բուժումը սովորաբար տեղի է ունենում հիվանդանոցում, ինչպիսիք են այրվածքային բաժանմունքը կամ ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքը ։ Ջանքերը կարող են ներառել պատճառի դադարեցում, դեղային ցավազրկում, հակահիստամիններ, հակաբիոտիկներ, ներերակային իմունոգլոբուլիններ կամ կորտիկոստերոիդներ ։ ՏԷՆ-ի հետ ախտահարում է տարեկան 1-2 մարդ՝ մեկ միլիոնից ։ Տղամարդկանց մոտ կրկնակի հաճախ է, քան կանանց մոտ ։ Բնորոշ սկիզբը մինչև 30 տարեկան հասակն է ։ Մաշկը սովորաբար վերականգնվում է 2-3 շաբաթվա ընթացքում, այնուամենայնիվ լրիվ վերականգնումը կարող է տևել ամիսներ ։ Ընդհանուր առմամբ մահացության ռիսկը ՍՋՀ-ով կազմում է 5-10% ։
Նշաններ և ախտանիշներ
ՍՋՀ-ը սովորաբար սկսվում է տենդով, անգինայով և հոգնածությամբ, որը հաճախ սխալ է ախտորոշվում, և հետևաբար բուժվում է հակաբիոտիկներով։ ՍՋՀ-ը, ՍՋՀ/ՏԷՆ-ը և ՏԷՆ-ը սովորաբար 1-3օր դրսևորվում են տենդով, անգինայով, հազով և աչքերի վառվածության զգացողությամբ ։ Հիվանդները, որոնք ունեն այսպիսի խանգարումներ հիվանդության սկզբում հաճախ զգում են մաշկի վառող ցավ ։ Խոցերը և այլ ախտահարումները սկսում են առաջանալ լորձային թաղանթներում, համարյա միշտ բերանում և շրթունքներին, ինչպես նաև սեռական և անալ շրջաններում։ Բերանի խոցերը սովորաբար չափազանց ցավոտ են և իջեցնում են հիվանդի ուտելու կամ խմելու ունակությունը։ ՍՋՀ-ով հիվանդ երեխաների 30%-ի մոտ առաջանում է շաղկապենաբորբ (կոնյուկտիվիտ) ։ Ցանը կլոր ախտահարմամբ՝ մոտավորապես 2,5սմ, առաջանում է դեմքին, իրանին, ձեռքերին և ոտքերին և ներբանին, բայց սովորաբար ոչ գլխամաշկին (սկալպին) ։
Պատճառներ
Ենթադրվում է, որ ՍՋՀ-ը առաջացել է իմուն համակարգի խանգարման պատճառով ։ Իմուն պատասխանը կարող է խթանվել դեղերով կամ վարակներով ։ Գենետիկական գործոնները կապված են ՍՋՀ-ի նկատմամբ նախատրամադրվածության հետ ։ 25-50% դեպքերում ՍՋՀ-ի պատճառը անհայտ է ։ ՍՋՀ-ը, ՍՋՀ/ՏԷՆ-ը և ՏԷՆ-ը համարվում են մեկ հիվանդություն ընդհանուր պատճառներով և մեխանիզմներով ։
Անհատները, ովքեր արտահայտում են մարդու կոնկրետ լեյկոցիտային հակամարմինների (օրինակ՝ HLA) շճատիպեր (օրինակ՝ գենետիկական ալելներ), գենտիկորեն հիմնված T բջջային ընկալիչներ, կամ փոփոխվել է ունակությունը ներծծվելու, հյուսվածքներում բաշխվելու, մետաբոլիզվելու կամ արտազատվելու (այս համադրումը անվանվում է ADME-absorption, distribution, metabolism, and excretion), դեղը հակված է առաջացնել ՍՋՀ։
Դեղամիջոցներ
Չնայած ՍՋՀ-ը կարող է առաջանալ վիրուսային վարակների և չարորակացման հետևանքով, գլխավոր պատճառը դեղամիջոցներն են ։ Առաջատար պատճառը հակաբիոտիկների օգտագործումն է, հատկապես սուլֆոնիլամիդային դեղերը ։ 100-200 տարբեր դեղեր կարող են կապված լինել ՍՋՀ-ի հետ ։ Եզակի դեպքերի համար չկան ստույգ ախտորոշիչ թեստեր կապ հաստատելու կոնկրետ դեղի և ՍՋՀ-ի հետ ։ Բացահայտումը, թե որ դեղն է պատճառ հանդիսացել հիմնված է դեղի առաջին օգտագործման ժամանակաշրջանի և մաշկային պատասխանների սկզբի միջև։ Մեկ և ավել ամիս դեղերի օգտագործման դադարեցումը՝ մինչև մաշկալորձային ֆիզիկական դրսևորումները, խիստ ոչ հավանական է առաջացնել ՍՋՀ և ՏԷՆ ։ ՍՋՀ-ը և ՏԷՆ-ը շատ հաճախ սկսում են «մեղավոր» դեղի օգտագործումից 4-28 օրվա ընթացում ։ Հրատարակված ալգորիթմ (ALDEN-Algorithm of Drug Causality for Epidermal Necrolisis),որը տալիս է կառուցվածքային օգնություն պատասխանատու դեղամիջոցի ճանաչման մեջ ։
ՍՋՀ-ը կարող է առաջանալ դեղերի կողմնակի էֆֆեկտի հետևանքով։ Դրանք են վանկոմիցին, ալլոպուրինոլ, լեվոֆլոքսացին, դիկլոֆենակ, էտրավիրին, իզոտրեթինոին, ֆլուկոնազոլ, վալդեկոքսիբ, սիտագլիպտին, օսելտամիվիր, պենիցիլիններ, բարբիտուրատներ, սուլֆոնիլամիդներ, ֆենիտոին, ազիտրոմիցին, օքսկարբազեպին, զոնիսամիդ, մոդաֆինիլ , լամոտրիջին, նևիրապին , պիրմետամին, իբուպրոֆեն , էտուքսիմիդ, կարբամազեպին, բուպրոպիոն, տելապրևիր , և նիստատին  ։ Դեղերը, որոնք ավանդական հայտնի են ՍՋՀ, բազմաձև էրիթեմա և տոքսիկ էպիդերմալ նեկրոլիզ առաջացնողներ ներառում են սուլֆոնիլամիդային հակաբիոտիկներ, պենիցիլինային հակամարմիններ, ցեֆիքսիմ (հակաբիոտիկ), բարբիտուրատներ (հանգստացնողներ), լամոտրիջին, ֆենիտոին (օրինակ՝ Դիլանտին)(հակացնցումայիններ) և տրիմետոպրիմ։ Լամոտրիջինի զուգակցումը նատրիումի վալպրոատի հետ մեծացնում է ՍՋՀ-ի առաջացման ռիսկը ։
Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղերը (ՈՍՀԲԴ) մեծահասակների մոտ հազվադեպ են ՍՋՀ-ի պատճառ հանդիսանում։ Ռիսկը բարձր է տարեց հիվանդների, կականց և նրանց համար, ովքեր բուժում են իրականացնում ։ Սովորաբար դեղ-խթանված ՍՋՀ-ի ախտանիշները առաջանում են դեղի օգտագործման մեկ շաբաթվա ընթացքում։ Ինչպես և ՈՍՀԲԴ-ները, պարացետամոլը (ացետամինոֆեն) նույնպես ՍՋՀ-ի հազվադեպ դեպքերի պատճառ է։ Հիվանդները համակարգային կարմիր գայլախտով կամ ՄԻԱՎ վարակակիրները ավելի զգայուն են դեղ-խթանված ՍՋՀ-ին ։
Վարակներ
ՍՋՀ-ի և ՏԷՆ-ի երկրորդ ամենահաճախ պատճառը վարակներն են, հատկապես երեխաների մոտ։ Սրվանք ներառում են վերին շնչուղիների վարակները, միջին օտիտը (ականջաբորբը), ֆարինգիտը և Էբշտեյն-Բարր վիրուսը, Mycoplasma pneumoniae-ն և ցիտոմեգալովիրուսային վարակները։ Վարակների դեպ պայքարի համար դեղերի ռուտին օգտագործումը, որոնցից են հակաբիոտիկները, ջերմիջեցնողները և ցավազրկողները, կարող են դժվարություններ առաջացնել հասկանալու համար պատճառը վարակն է, թե դեղամիջոցները ։
Հայտնի են վիրուսային հիվանդություններ, որոնք առաջացնում են ՍՋՀ՝ հասարակ հերպեսի վիրուս (HSV)(վիճելի է), ՁԻԱՀ, կոքսակի վիրուս, ինֆլուենցիա, հեպատիտ և խոզուկ ։
Մանկաբուժական դեպքերում Էբշտեյն-Բարր վիրուսը և էնտերովիրուսը կապված են ՍՋՀ-ի հետ ։
Վերջերս ՍՋՀ-ով հիվանդների կեսից ավելիի մոտ հայտնաբերվել են վերին շնչառական ուղու վարակներ ։
Սնկային վարակները՝ կոկցիդիոիդոմիկոզը, դերմատոմիկոզը և հիստոպլազմոզը նույնպես հավանական պատճառներ են համարվում ։ Մալարիան, տրիխոմոնիազը և նախակենդանիների վարակները նույնպես պատճառ են հանդիսանում ։
Ախտածագում
ՍՋՀ-ը IV տիպի գերզգայունության տեսակ է, երբ դեղը կամ դրա մետաբոլիտը խթանում են ցիտոտքսիկ T բջիջները (օրինակ՝ CD8+ T բջիջներ) և T հելպեր բջիջներ (օրինակ CD4+ T բջիջներ)՝ հրահրելու աուտոիմուն պատասխան, որը գրոհում է սեփական հյուսվածքները։ Մասնավորապես IV տիպի IVc ենթատիպն է՝ ուշացած գերզգայունության պատասխան, որը մասամբ կապված բնական քիլլերների հյուսվածք-վնասող ազդեցության հետ :Ի տարբերություն այլ տեսակի SCARs խանգարումների, օրինակ՝ DRESS համախտանիշը, որը IV տիպի IVb ենթատիպն է՝ դեղային գերզգայունության պատասխան, որը մասամբ կապված էոզինոֆիլների հյուսվածք-վնասող ազդեցության հետ և սուր գեներալիզացված էկզանթեմանման թարախաբշտիկավորումը, որը IV տիպի IVd ենթատիպն է՝ գերզգայունության պատասխան, որը մասամբ կապված է նեյտրոֆիլների հյուսվածք-վնասող ազդեցության հետ ։
Ինչպես ուրիշ SCARs-խթանող դեղերը, ՍՋՀ-խթանող դեղերը կամ դրանց մետաբոլիտները դրդում են CD8+ T բջիջները կամ CD4+ T բջիջները հրահրելու աուտոիմուն պատասխանը։ Հետազոտությունները ցույց են տվել այն մեխանիզմը, որով դեղը կամ դրա մետաբոլիտները բերում են բնածին իմուն համակարգի անտիգեն ներկայացնող ուղու քայքայման։ Դեղը կամ մետաբոլիտը կովալենտ կապով կապվում են սեփական սպիտակուցների հետ ձևավորելու օտար, դեղ-կախյալ էպիտոպ։ Անտիգեն ներկայացնող բջիջը (ԱՆԲ) կլանում է այս փոխված սպիտակուցը, մարսում մինչև փոքր պեպտիդներ, տեղադրում պեպտիդները մարդու լեյկոցիտային անտիգենի մակերեսին (օրինակ՝ HLA)՝ նրանց գլխավոր հիստոհամատեղելիության կոմպլեքսի (օրինակ՝ MHC) բաղադրիչին, և ներկայացնում MHC-կապված պեպտիդները T բջջային ընկալիչների CD8+ T բջջի կամ CD4+ T բջջի վրա։ Այդ, պեպտիդները որոնք էքսպրեսում են դեղ-կախյալ, օտար էպիտոպ իրենց տարբեր HLA սպիտակուցների ձևերի վրա (HLA-A, HLA-B, HLA-C, HLA-DM, HLA-DO, HLA-DP, HLA-DQ, կամ HLA-DR) կարող են կապել T բջջային ընկալիչը կամ այդպիսով խթանել ընկալիչ-կրող մայրական T բջիջի կողմից սեփական հյուսվածքի գրոհումը։
Այլընտրանքային է, երբ դեղը կամ դրա մետաբոլիտը խթանում են այս T բջիջները տեղադրվելով HLA սպիտակուցի մակերեսին՝ ծառայելով որպես օտար էպիտոպ կամ կապվելով HLA սպիտակուցին փոփոխում են այն և վերածում այն օտար էպիտոպի։ Բոլոր այս դեպքերում, այնուամենայնիվ, օտար էպիտոպը պետք է կապվի սպեցիֆիկ HLA շճատիպի հետ (օրինակ՝ վարիացիա), որպեսզի խթանի T բջիջները։ Այն ժամանակ, երբ մարդկային պոպուլյացիան էքսպրեսում է 13,000 տարբեր շճատիպեր, անհատները էքսպրեսում են միայն դրանց մի մասը, և քանի որ ՍՋՀ-խթանող դեղը կամ մետաբոլիտը փոխազդում են միայն մեկ կամ մի քանի շճատիպերի հետ, դեղի՝ SCARs առաջացնելու ունակությունը սահմանափակված է այն անհատների մոտ, ովքեր էքսպրեսում են HLA շճատիպեր, որոնք թիրախավորված են դեղի կամ դրա մետաբոլիտի կողմից ։ Այսպիսով, միայն հազվադեպ անհատներ են նախատրամադրված առաջացնելու SCARs կոնկրետ դեղի նկատմամբ պատասխանի դեպքում հիմնվելով նրանց HLA շճատիպերի էքսպրեսիաի վրա ։ Հետազոտությունները հայտնաբերել են մի քանի շճատիպեր, որոնք կոնկրետ դեղերի պատասխանի դեպքւմ կապված են ՍՋՀ-ի, ՍՋՀ/ՏԷՆ-ի կամ ՏԷՆ-ի զարգացման հետ ։ Ընդհանուր առմամբ այս համակցումները կրճատված են սահմանափակ պոպուլյացիաներում ։
Որոշ Արևելյան Ասիական պոպուլյացիաներում հետազոտությունները (Han Chinese և Thai), կարբամազեպին- և ֆենիտոին-խթանված ՍՋՀ-ը խիստ կապված է HLA-B*1502 (HLA-B75), HLA-B շճատիպի ընդարձակ շճատիպ HLA-B15-ի հետ  ։ Եվրոպական հետազոտությունը ենթադրում է, որ գենային մարկերը միայն համապատասխանում է Արևելյան Ասիայի բնակչության համար  ։ Սա ունի կլինիկական կարևորություն, քանի որ համաձայնեցված է, որ նախքան դեղամիջոցների սկսելը՝ ինչպիսիք են ալլոպուրինոլը, Չինական ծագմամբ հիվանդների մոտ պետք է հաստատվի HLA-B*58:01 թեստավորումը ։
Հիմնվելով Ասիական հետազոտութան արդյունքների վրա՝ նման հետազոտությունները Եվրոպայում ցույց են տվել, որ 61% ալլոպուրինոլով-խթանված ՍՋՀ/ՏԷՆ-ով հիվանդները կրում են HLA-B58 (B*5801 ալելի ֆենոտիպային հաճախականությունը Եվրոպայում 3% է կազմում)։ Մեկ հետազոտություն եզրակացություն է ներկայացրել.«Նույնիսկ, երբ HLA-B ալելները դրսևորվում են որպես խիստ ռիսկային գործոններ, ինչպես ալլոպուրինոլը, դրանք բավարար չեն և անհրաժեշտ չեն հիվանդությունը բացատրելու համար» ։
Այլ HLA ասոցիացիաներ կապված ՍՋՀ-ի, ՍՋՀ/ՏԷՆ-ի և ՏԷՆ-ի առաջացման և սպեցիֆիկ դեղերի կլանման հետ, ինչպես հաստատվել է կոնկրետ պոպուլյացիաներում ներկայացված են որպես HLA ասոցիացիաներ SCARs-ով։
ADME
Հայտնաբերվել է, որ ADME-ի փոփոխությունները, օրինակ` անհատների ունակությունը դեղը ներծծելու, հյուսվածքներում բաշխելու, մետաբոլիզելու կամ արտազատելու, առաջացնում են տարբեր սուր մաշկային կողմնակի պատասխաններ (SCARS)` ինչպիսիք են դեղային պատասխանների այլ տեսակները ։ Այս տատանումները ազդում են հյուսվածքներում դեղի կամ դրա մետաբոլիտի մակարդակի և տևողության վրա, դրանով իսկ նպաստում դեղի կամ դրա մետաբոիլիտի պատասխան առաջացնելուն ։ Օրինակ` CYP2C9 կարևոր դեղ-մետաբոլիզող ցիտոքրոմ P450 է, որը մետաբոլիզում է, և այդպիսով ինակտիվացնում է ֆենիտոինը։ Թայվանացի, ճապոնացի և մալազիացի անհատները էքսպրեսում են CYP2C9-ի տեսակ CYP2C9*3, որը դեղ ընդունելու դեպքում բարձրացնում է արյան մեջ ֆենիտոինի մակարդակը և ՍՋՀ-ի դեպքերի հաճախականությունը (ինչպես նաև ՍՋՀ/ՏԷՆ-ը և ՏԷՆ-ը) ։ Դեղ-մետաբոլիզող ֆերմենտների խանգարումերից բացի երիկամի, լյարդի կամ ստամոքս-աղիքային համակարգի դիսֆունկցիան բերում է SCARs-խթանող դեղի կամ մետաբոլիտի մակարդակի բարձրացմանը ։ Ենթադրվում է, որ այս ADME փոփոխությունները փոխազդելով HLA սպիտակուցների և T բջջային ընկալիչների հետ կարող են խթանել SCARs խանգարումներ ։
Ախոտորոշում
Ախտորոշումը հիմնված է մաշկի ավելի քիչ քան 10%-ի ներգրավմամբ ։ Հայտնի է որպես ՏԷՆ, երբ մաշկի ավելի քան 30%-ն է ներգրավված, և միջին աստիճանն է 10-30%-ի ներգրավման դեպքում ։ Դրական Նիկոլսկու ախտանիշը օգնում է ախտորոշել ՍՋՀ կամ ՏԷՆ ։ Մաշկի բիոպսիան հանդիսանում է լրացուցիչ մեթոդ ՍՋՀ-ը կամ ՏԷՆ-ը ախտորոշելու համար ։
Ախտաբանություն
ՍՋՀ-ը, ինչպես ՏԷՆ-ը և բազմաձև էրիթեման բնորոշվում է որպես միաձուլվող էպիդերմալ նեկրոզ` նվազագույն բորբոքմամբ։ Պրոցեսի սրության չափորոշիչ է եղջերաթաղանթի զամբյուղանման պատկերը։
Դասակարգում
Սիվենս-Ջոնսոնի համախտանիշը (ՍՋՀ) տոքսիկ էիդերմալ նեկրոլիզի (ՏԷՆ) թեթև ձևն է ։ Այս վիճակները առաջին անգամ ի հայտ 1922թ.-ին ։ Առաջին անգամ 1993թ.-ին հրապարակված դասակարգումը, որն ընդունվել է որպես համաձայնության սահմանում, նույնականացնում է Ստիվենս-Ջոնսոնի համախտանիշը, տոքսիկ էպիդերմալ նեկրոլիզը և Ստիվենս-Ջոնսոն/տոքսիկ էպիդերմալ նեկրոլիզ համադրումը։ Այս երեքը սուր մաշկային պատախանների (SCAR) միջակայքի մաս են կազմում, որը ախտահարում է մաշկը և լորձաթաղանթները ։ ՍՋՀ-ի, ՍՋՀ/ՏԷՆ-ի և ՏԷՆ-ի միջև տարբերությունը հիմնված է ախտահարման տեսակի և մարմնի մակերեսի բշտիկների ու էրոզիաների քանակի վրա ։ Համաձայնեցված է, որ ԲԷ-ի, ՍՋՀ-ի և ՏԷՆ-ի ամենահավաստի դասակարգման մեթոդը հիմնված է ախտահարման մորֆոլոգիայի և էպիդերմիսի շերտազատման վրա ։ ՍՋՀ-ի ժամանակ բշտիկները և էրոզիաները ծածկում են մարմնի 3-10%-ը, ՍՋՀ/ՏԷՆ համադրման ժամանակ 11–30%-ը և ավելի քան 30% ՏԷՆ-ի ժամանակ ։ Մաշկի ախտահարումը, որ առավել հաճախ կապված է ՍՋՀ-ի հետ, տարածուն է, հաճախ՝ միացված կամ հպվող (միաձուլվող) հարթ բշտիկների կամ բշտերի ձևով, որոնք նույնպես կարող են միաձուլվել ։ Սրանք սկզբում առաջանում են իրանին ։
ՍՋՀ-ը, ՏԷՆ-ը և ՍՋՀ/ՏԷՆ համադրումը կարող է սխալմամբ ընդունվել որպես բազմաձև էրիթեմա ։ Բազմաձև էրիթեման, որը նույնպես մտնում է SCAR միջակայքի մեջ, տարբերվում է կլինիկական պատկերով և էթիոլոգիայիով ։ Չնայած երկուսնել` ՍՋՀ-ը և ՏԷՆ-ը, նույնպես կարող են առաջանալ վարակների պատճառով, նրանք շատ հաճախ դեղամիջոցների կոմնակի էֆեկտ են հանդիսանում ։
Կանխարգելում
Մինչև ՍՋՀ-, ՏԷՆ- և ՍՋՀ/ՏԷՆ-խթանող դեղամիջոցով բուժում սկսելը խորհուրդ է տրվում հիվանդների շրջանում իրականացնել սկրինինգ որոշ նախատրամադրող գենի տեսակների համար։ Սովորաբար այս առաջարկները սահմանափակվում են կոնկրետ պոպուլյացիաներում, որոնք ցույց են տվել նշված գենային տարբերակն ունենալու նշանակալի հնարավորություն, քանի որ չափազանց ցածր գենային տարբերակն էքսպրեսող պոպուլյացիայում սկրինինգն անարդյունավետ ծախս է համարվում ։ Անհատները, ովքեր էքսպրեսում են HLA ալել կապված նշված դեղի նկատմամբ զգայունության հետ չպետք է բուժվեն տվյալ դեղով։ Այս առաջարկները ներառում են հետևյալը ։ Կոնկրետ Ասիական խմբերի համար` մինչև կարբամազեպինով բուժում սկսելը, Թայվանի և ԱՄՆ-ի Սննդի և Դեղի Ղեկավարությունը խորհորդ է տալիս կատարել սկրինինգ HLA-B*15:02 -ի համար։ Սա կատարվել է Թայվանում, Հոնգկոնգում և Թայլանդի ու Չինաստանի շատ բժշկական կենտրոններում։ Մինչև ալլոպուրնոլով բուժում սկսելը` Ռևմատոլոգիայի Ամերիկական Քոլեջի ուղեցույցները, հոդատապը կառավարելու համար խորհորդ է տալիս HLA-B*58:01-ի սկրինինգ։ Սա տրամադրված է Թայվանի, Հոնգկոնգի, Թայլանդի և Չինաստանի շատ բժշկական կենտրոններում։ Մինչև աբակավիրով բուժում սկսելը` ԱՄՆ-ի Սննդի և Դեղի Ղեկավարությունը խորհորդ է տալիս կովկասյան բնկաչության շրջանում իրականացնել HLA-B*57:01-ի սկրինինգ։ Այս սկրինինգ հետազոտությունը լայնորեն կիրառվում է։ Նաև առաջարկվել է բոլոր անհատներին, ովքեր էքսպրեսում են այս HLA շճատիպը խուսափել աբակավիրով բուժումից։ Թայվանում անցկացվող ընթացիկ հետազոտությունները սահմանում են ծախսերի արդյունավետությունը, որպեսզի խուսափեն ֆենիտոինի օգտագործումից ՍՋՀ-ով, ՍՋՀ/ՏԷՆ-ով և ՏԷՆ-ով այն անհատների մոտ ովքեր էքսպրեսում են CYP2C9-ի CYP2C9*3 ալելը ։
Բուժում
ՍՋՀ-ը մաշկաբանական անհետաձգելի վիճակ Է։ Միկոպլազմայով վարակված հիվանդները կարող են բուժվել օրալ մակրոլիդով կամ օրալ դոքսիցիկլինով ։
Սկզբում բուժումը նման է ջերմային այրվածքներով հիվանդների բուժմանը, և շարունակվող խնամքը կարող է լինել միայն աջակցող (օրինակ` ներերակային հեղուկներ և նազոգաստրալ զոնդով կամ պարենտերալ սնուցում) և սիմպտոմատիկ (օրինակ` բերանի խոռոչի խոցերի դեպքում ցավազրկող նյութերով ողողում)։ Մաշկաբանները և վիրաբույժները հակված են չհամաձայնվել, այն բանի շուրջ, որ նեկրոզված մաշկը պետք է հեռացնել ։
Այս աջակցող բուժումից բացի ՍՋՀ-ի այլ բուժում չի ընդունվել։ Կորտիկոստերոիդներով բուժումը հակասական է։ Վաղ ռետրոսպեկտիվ հետազոտությունները ենթադրում են, որ կորտիկոստերոիդները մեծացնում են հիվանդանոցում մնալը և բարդությունների հաճախականությունը։ ՍՋՀ-ի համար կորտիկոստերոիդների ռանդոմիզացված հետազոտություններ չեն իրականացվել, և այն կարող է հաջողությամբ կառավարվել առանց դրանց ։
Այլ միջոցներ, ինչպիսիք են ցիկլոֆոսֆամիդը և ցիկլոսպորինը ևս կարելի է օգտագործել, սակայն դրանք չեն դրսևորել թերապևտիկ հաջողություններ։ Ներերակային իմունոգլոբուլինով բուժումը ցույց է տվել որոշակի հաջողություններ ռեակցիայի տևողության և ախտանիշների լավացման շուրջ։ Այլ ընդհանուր աջակցող մեթոդները ներառում են տեղային ցավազրկողները և հականեխիչները, ապահովելով համապատասխան միջավայր և ներերակային ցավազրկում։