cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սարատով
Ժամանակակից Սարատով
Սարատովը համարվում է Ռուսաստանում բարձրագույն կրթության, գիտահետազոտական և նախագծային գործունեության հայտնի կենտրոն։ Քաղաքում, բացի Սարատովի պետական համալսարանից, գործում են երկու տասնյակից ավելի ԲՈՒՀ-եր ։ Քաղաքում զարգացած է մեքենաշինությունը, նավթային և քիմիական արդյունաբերությունը։
Ամերիկյան Forbes ամսագրի վարկածով 2013 թվականին Սարատովը բիզնեսի համար գրավիչ 30 քաղաքների թվում զբաղեցրել է 10-րդ տեղը ։ 2016 թվականին ֆինանսական գրավչությամբ Սարատովը շրջանցել է Մոսկվան, Նիժնի Նովգորոդը, Սանկտ Պետերբուրգը և Եկատերինբուրգը՝ մեկ հորիզոնական զիջելով Կազանին։ Հարկ է նշել, որ 2012 թվականին Սարատովը զբաղեցնում էր 22-րդ, իսկ 2009-ին՝ 24-րդ հորիզոնականը ։
Բնակչություն
2015 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ քաղաքը բնակչության թվով 16-րդ տեղում էր Ռուսաստանի 1114 քաղաքների թվում (842 097 մարդ)։ Էնգելս քաղաքի և մի շարք այլ բնակավայրերի հետ գոյացնում է 1,15-1,2 միլիոն բնակչությամբ ագլոմերացիա։
2016 թվականի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում է 843 460 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 2140,76  մարդ/կմ²։
Ազգային կազմը
Սարատովը պատմական քաղաք է, որը պատմության ընթացքում գտնվել է բազմաթիվ մշակույթների խաչմերուկում, Ասիայի և Եվրոպայի սահմանգծին, ինչն իր հետքն է թողել քաղաքի ազգային կազմի վրա։ Ստորև ներկայացված է քաղաքի ազգային կազմը 2010 թվականի դրությամբ ։
Անձինք, որոնց ազգային պատկանելությունը նշված չէ կամ անհայտ է, կազմում է 24 038 մարդ կամ բնակչության 2,9 %-ը ։
Կրոն
Սարատովը բազմադավանանքային քաղաք է և առանձնանում է զգալի էթնոմշակութային բազմազանությամբ։ Քաղաքի ձևավորման ժամանակվանից ներկայիս պահը այստեղ ապրում են տարբեր հավատքների հետևորդներ։ Սոցիոլոգիական հարցման համաձայն, Սարատովի շրջանի բնակչության 16% -ը աթեիստ են, ինչը մի փոքր ավելի բարձր է, քան ազգային միջին ։ Այստեղ են գտնվում Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու Սարատովի և Վոլսկ շրջանի թեմի կենտրոնը, Սարատովի մարզի մուսուլմանների հոգևոր կառավարման կենտրոնը, ռուս Հին ուղղափառ եկեղեցու կենտրոնը,  Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու Սբ Կլեմենտի թեմի կենտրոնը և այլն՝
Հայ եկեղեցին ներկայացված է Նոր Նախիջևանի և Ռուսաստանի թեմով (ռուս.՝ Ново-Нахичеванская и Российская епархия) ։ 2007 թ.-ին սկսված Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու կառուցումը, իրականացվում է Սարատովի օդանավակայանի տարածքում։
Կլիմա
Սարատովի կլիման չափավոր ցամաքային է։ Այստեղ բնորոշ է երկարատև (մոտ 4 ամիս ), չափավոր ցուրտ ձմեռ և շոգ, հաճախ չոր ամառ։ Ամենացուրտ ամիսը փետրվարն է, ամենատաքը՝ հուլիսը։ Տեղումները տարվա ընթացքում հավասարաչափ են բաշխված, ամենաքիչ քանակությամբ տեղումներ թափվում են գարնանը։ Ձմռանը՝ հատկապես հունվարի վերջին և փետրվարի սկզբին լինում են մինչև -30 ˚C սառնամանիքներ։
Քույր-քաղաքներ
Սարատովի քույր-քաղաքներն են համարվում ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:1590 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Անդրեևկա (գյուղ, Ուժգորոդի շրջան)
Անդրեևկա (Андріївка), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անդրեևկա գյուղում բնակվում էր 280 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,54 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 520 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1417 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գորդոն Սոյեր
'''Գորդոն Է. Սոյեր''' (Gordon E. Sawyer, ), ամերիկացի հնչյունային օպերատոր, «Օսկար» մրցանակի եռակի դափնեկիր։
Կարիերա
Գորդոն Սոյերը ծնվել է 1905 թվականի օգոստոսի 27-ին Կալիֆոռնիայի Սանտա Բարբարա քաղաքում։ Իր գրեթե ողջ կյանքում Գորդոն Սոյերն աշխատել է որպես հնչյունային օպերատոր և ղեկավար Սեմյուել Գոլդուինի ձայնագրման ստուդիայում (Samuel Goldwyn Studio Sound Department) ։ «Եպիսկոպոսի կինը» (1947), «Ֆորտ Ալամո» (1960) և «Վեսթսայդյան պատմություն» (1961) ֆիլմերի ստեղծմանը մասնակցելու համար երեք անգամ արժանացել է «Օսկարի», ինչպես նաև 1946-1967 թվականներին ևս 13 անգամ ներկայացվել է նույն մրցանակի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հնչյունային օպերատորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Աստերոիդների ցանկ (67501-67600)
Աստերոիդների ցանկ (67401-67500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (67601-67700)
Մարի-Լուիզ Գարագաշ
Մարի-Լուիզ Գարագաշ, հայ օպերային երգչուհի, լիրիկական սոպրանո։
Ծնվել է Կ. Պոլսում, որտեղ ստացել է կրթությունը՝ սովորելով Ամերիկյան իգական կոլեջում։ Երգի դասեր է առել օտարերկրյա հայտնի երգիչներից։ 1935-ին Սոֆիայում հանդես է եկել «Տրավիատա» օպերայում Վիոլետայի դերով։ Ապա մեկնել է Միլան, կատարելագործել արվեստը ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ Կատեգորիա:Ստամբուլ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:Հայ սոպրանոներ
Դոնսկոյ վանք
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի վանքեր Կատեգորիա:Մոսկվայի գերեզմանոցներ Կատեգորիա:Ուղղափառ վանքեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի վանքեր Կատեգորիա:Մոսկվայի գերեզմանատներ Կատեգորիա:Մոսկվայի տաճարներ Կատեգորիա:Մոսկվայի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Պաուլ Էռլիխ
Պաուլ Էռլիխ (Paul Ehrlich, ), գերմանացի բժիշկ, իմունոլոգ, բակտերիոլոգ, քիմիկոս, քիմիաթերապիայի հիմնադիր։
Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր է (1908)։
Կենսագրություն
Պաուլ Էռլիխը ծնվել է Սիլեզիայի Շտրելեն քաղաքում (այժմ Լեհաստանում է)։ Եղել է հրեական ապահով ընտանիքի չորրորդ երեխան, ընդ որում միակ տղան։ Հայրը` Իզմար Էռլիխը (1818-1898), ունեցել է օղեգործության արտադրամաս, որ նա ժառանգություն էր ստացել հորից` ունևոր առևտրական Հայման Էռլիխից (1784-1873)։ Մայրը` Ռոզա Վայգերտը (1826-1909), եղել է տնային տնտեսուհի։ Մոր զարմիկը` Կառլ Վայգերտը (1826-1909), ով ընդամենը ինը տարի էր մեծ Պաուլից, եղել է հայտնի ախտաբան և նպաստել Պաուլի գիտական հետաքրքրությունների զարգացմանը։
Պաուլ Էռլիխն աշխատել է բժշկական կենսաբանության, քիմիայի, փորձարարական ախտաբանության և թերապիայի բնագավառներում։ Նա բացահայտել է լեյկոցիտների տարբեր տեսակներ, ողնուղեղի դերը գրանուլոցիտների ձևավորման մեջ, տարորոշել է լեյկոզի առանձին տեսակներ և ստեղծել արյունաստեղծման դուալիստական տեսությունը (1880-1898)։ Այս նույն շրջանում նա բացահայտել է այսպես կոչված պարարտ բջիջները. առաջին անգամ հայտնագործել է արյուն-ուղեղային պատնեշի գոյությունը։ Առաջարկել է տուբերկուլոզի միկոբակտերիայի ներկման հատուկ մեթոդ, ինչպես նաև արյան ու հյուսվածաբանական սարքերի բազմագույն ներկման եղանակ։ Ստեղծել է արյան շիճուկի վերահսկան առաջին կայանը։ Պաուլ Էռլիխը արտահայտել է այն գաղափարը, որ իմունային ռեակցիաների համար պատասխանատու բջիջները մակերևույթին ունեն հակածիններ` հատուկ ռեցեպտորներ։ Այս միտքը մեծ դեր է խաղացել իմունոլոգիայի զարգացման բնագավառում և լիովին հաստատվել է։
Սկսած 1891 թվականից` Էռլիխը սկսել է մշակել ինֆեկցիոն հիվանդությունների բուժման եղանակը քիմիական նյութերի միջոցով։ Նա բացահայտել է, որ միկրոօրգանիզմները կայունություն են ձեռք բերում քիմիաթերապևտիկ նյութերի նկատմամբ։ Էռլիխին համաշխարհային հռչակ է բերել նրա մշակած «դեղամիջոց 606»-ը (սալվարսան), որը մեծ արդունավետությամբ է աչքի ընկել սիֆիլիսի բուժման համար։
1901 թվականին Պաուլ Էռլիխը սկսել է աշխատել չարորակ ուռուցքների խնդրի շուրջ։
Նա առաջարկել է կլինիկական պրակտիկայում անհրաժեշտ լաբորատոր կարևոր ռեակցիաներ։
Իլյա Մեչնիկովի հետ Նոբելյան մրցանակի է արժանացել իմունոլոգիայի ոլորտում կատարած աշխատանքների համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի քիմիկոսներ Կատեգորիա:Գերմանացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի բժիշկներ Կատեգորիա:Գերմանացի կենսաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Լայպցիգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ստրասբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Տիկան Վերին
Տիկան Վերին, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում։ Գտնվում էր Արդահան քաղաքից 15 կմ հյուսիս֊արևելք, Տիկան Ներքին գյուղից 2 կմ արևելք։
Բնակչություն
1907 թվականին ուներ 361 բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Կուչերովկա (գյուղ, Դիկանկայի շրջան)
Կուչերովկա (Кучерівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1844 թվականին։
Վասիլ
Վասիլ` Բարսեղ անվան հայերի մոտ տարածված, ինչպես նաև` մի քանի այլ լեզուներում (բուլղարերեն, ուկրաիներեն, վրացերեն) ընդունված ձևն է։ Ռուսերենում գործածվում է Վասիլի ձևը, հունարենում՝ Վասիլիս։
Տե'ս նաև`
Կատեգորիա:Անուններ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Մրգաշատ)
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Մրգաշատ գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։
Մրգաշատ գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին կառուցվել է 1865 թվականին, որից հետո՝ 1903 թվականին օծվել է։ Եկեղեցու կառուցման տեղում նախկինում եղել է մատուռ։
Եկեղեցին բազիլիկ տիպի կառույց է, հողածածկ տանիքով, կառուցված է սև և դեղին տուֆ տեսակի քարից, նրա չափսերն են (33 x 17) մետր։ Եկեղեցուն կից եղել է նաև դպրոց։
Խորհրդային անաստվածության տարիներին մասնավորապես 1937 թվականից մինչև 1980 թվականը եկեղեցին վերածված է եղել ցորենի պահեստի։
2007 թվականին սկսվեց եկեղեցու վերանորոգումը։ Վերանորոգման աշխատանքներին իրենց աջակցությունը ցուցաբերեցին բարերարներ Տեր և Տիկին Մազմանյանները, որոնց միջնորդեց Հյուսիսային  Ամերիկայի Արևմտյան թեմի առաջնորդ Տ. Հովնան արքեպիսկոպոս Տերտերյանը։ Սակայն վերանորոգման աշխատանքները դադարեցին ֆինանսական խնդիրների պատճառով, որից հետո եկեղեցուն իրենց աջակցությունը ցուցաբերեցին Խլղաթյան եղբայրները, Կարեն Մրկրչյանը և համայնքապետը, որի արդյունքում էլ ավարտվեց եկեղեցու վերանորոգման աշխատանքները։
2011 թվականի հոկտեմբերի 15-ին եկեղեցին վերաօծվեց ձեռամբ թեմի առաջնորդ Տ. Սիոն եպիսկոպոս Ադամյանի։
Եկեղեցու առաջին վանահայրն է եղել Տ. Գարեգին քահանան։ 2012 թվականից մինչև 2016 թվականը հոգևոր հովիվն էր Տ. Կորյուն աբեղա Առաքելյանը, իսկ 2018 թվականին նշանակվել Տ. Սահակ քհն. Մարտիրոսյանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ Կատեգորիա:Վանքեր Կատեգորիա:Մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի Կատեգորիա:Արմավիրի թեմ
Ստուգուֆլոտի կամուրջ
Ստուգուֆլոտի կամուրջ (Stuguflåtbrua), քարե կամարային երկաթուղային կամուրջ նորվեգական Օպլան ֆյուլեում գտնվող Ռաումա գետի վրա ։
Պատմություն
Կամրջի շինարարությունը սկսվել է 1919 թվականին, իսկ 1921 թվականի սեպտեմբերին արդեն պատրաստ էր կամարը։ 1923թ.-ին ամբողջովին ավարտին մոտեցավ շինբարարությունը։ 54,1 մ երկարությամբ և 10,6 մ լայնությամբ կամրջի կառուցման արժեքը կազմել է 407997,57 նորվեգական կրոն։ Ջրից բարձրությունը կազմում է 9,5 մ ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ սաբոտաժի կազմակերպման շրջանակներում բրիտանական դիվերսիոն խմբի կողմից կամուրջը պայթեցվել է և ֆաշիստա-գերմանական ուժերը 3 շաբաթ չեն կարողացել տեղանքում տեղաշարժվել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկաթուղային կամուրջներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի կամուրջներ Կատեգորիա:Շենքեր և շինություններ կառուցված 1923 թվականին‎
Շախտա (գյուղ, Կիզելովսկի շրջան)
Շախտա (Шахта), գյուղ Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Կիզելովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2614 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1939 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Կիզելովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ցուրցկաբ
Ցուրցկաբ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում։ Գտնվում էր Արդահան քաղաքից 33 կմ հյուսիս, Փոսխով գետի աջ շրջանում, ճանապարհի վրա։
Բնակչություն
1907 թվականին ուներ 895 բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Դեպորտիվո Արմենիո
Դեպորտիվո Արմենիո կամ Արմենիո (իսպաներենից` Սպորտային Ակումբ Հայաստան), արգենտինական ֆուտբոլային ակումբ, որը ստեղծվել է Բուենոս Այրեսի հայ համայնքի կողմից։ Հանդես է գալիս Պրեմիեր B Մետրոպոլիտանայում։
Պատմություն
«Դեպորտիվո Արմենիո» ստեղծվել է 1962 թվականին Բուենոս Այրեսում հայ սփյուռքի կողմից, սկզբնական անվանումն էր Club Armenio de Fútbol։ 1968 թվականին ակումբը փոխում է անվանումը ներկայիս անվամբ և միանում Արգենտինայի ֆուտբոլային ասոցիացիային։ Սկզբնական ակումբի գույներն էին սևը և սպիտակը, իսկ այժմ տնային համազգեստը ունի հայկական դրոշի գույները՝ կարմիր, կապույտ, նարնջագույն, իսկ մրցակցի դաշտում հանդես է գալիս սպիտակ, կանաչ գույներով։ Ակումբի համար առավել հաջող տարի եղել է 1986/87 մրցաշրջանը, այդ տարի «Դեպորտիվո Արմենիո» հայ համայնքի թիմը անցավ Արգենտինայի ազգային ռեկորդը առանց պարտության խաղերի թվով, ձախողվեցին միայն 38-րդ խաղում։
2010 թվականի ապրիլի 24-ին «Դեպորտիվո Արմենիոյի» խաղացողները 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրը խաղադաշտ դուրս եկան Հայաստանի ազգային հավաքականի մարզահագուստով ։
Նվաճումներ
1986/87 մրցաշրջան - չեմպիոններ Պրեմիեր B Նաթիոնալում։
1986/87 մրցաշրջան - Արգենտինայի ազգային ռեկորդակիր՝ առանց պարտության խաղերի թվով։
Հայտնի խաղացողներ
🇦🇲 Խոսե Բիլիբիո
🇦🇷 Միգել Օվիեդո
🇦🇷 Հեկտոր Սկոտտա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգենտինահայ մարզական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Արգենտինահայ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արգենտինայի ֆուտբոլային ակումբներ
Անտալովցի
Անտալովցի (Анталовці), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անտալովցի գյուղում բնակվում էր 1 059 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10,8 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 100 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1630 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Թամզին Մերչանտ
Թամզին Մերչանտ (Tamzin Merchant, ), բրիտանացի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Ծնվել է Անգլիայի Սուսեքս կոմսությունում, որոշ ժամանակ ապրել է Դուբայ քաղաքում։ Սովորել է Վինդլշամ Հաուս մասնավոր դպրոցում (Սուրեյ կոմսություն) և Բրայթոնյան քոլեջում ։ 2007-2012 թվականներին սովորել է Քեմբրիջի համալսարանի Հեմերթոն քոլեջում։ Հետաքրքրվում է պոեզիայով, նրա գրած երկու բանաստեղծությունները հրապարակվել են Platforms Magazine ամսագրում  ։
Մեծ էկրաններին առաջնաելույթը կատարել է 2005 թվականին, կատարելով Ջորջիանա Դարսիի դերը «Հպարտություն և նախապաշարմունք» ֆիլմում։ Նրա ամենահայտնի դերերից մեկը դարձել է Քեթրին Գովարդը, որը նա կատարել է «Թյուդորներ» հեռուստասերիալի երրորդ և չորրորդ եթերաշրջաններում ։
2010 թվականի մարտին հայտնի է դարձել, որ Թամզին Մերչանտը երկրորդական դերով հանդես է գալու Շարլոտա Բրոնտեի «Ջեյն Էյր» վեպի հիման վրա նկարահանված ֆիլմում ։ Ֆիլմը ցուցադրության մեջ հայտնվել է 2011 թվականին։ Նույն թվականին նրա մասնակցությամբ թողարկվեցին երկու այլ ֆիլմեր՝ Stainless Steel և Red Faction: Origins :
2014-2017 թվականներին «Սալեմ» հեռուստասերիալում կատարել է հիմնական դեր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի բրիտանացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Ռասսուլու (Զանգեզուրի գավառ)
Ռասսուլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Բնակչություն
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 103, իսկ 1908-ին՝ 340 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Կրատովա Գովտվա
Կրատովա Գովտվա (Кратова Говтва), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Օլգա Յացկովսկա
Օլգա Ալեքսանդրա «Կորա» Սիպովիչ (Kora, Olga Aleksandra Sipowicz, ), լեհ ռոք վոկալիստ և երգերի հեղինակ: Եղել է լեհական « Maanam » խմբի գլխավոր երգիչը (1976 թվականից մինչև 2008 թվականը) :  Նա նաև հնչյունավորել է Էդնա Մոդին «Սուպեր ընտանիքը» մուլտֆիլմի լեհերեն տարբերակում:
Անձնական կյանք
1971 թվականից մինչև 1984 թվականն ամուսնացած է եղել Մարկ Յացկովսկու հետ։ 1972 թվականին ծնվել է նրանց որդին՝ Մատեուշը։ Հետագայում Օլգան ծանոթացել է Կամիլ Սիպովիչի հետ։ 1976 թվականին նա որդի է ունեցել, որին կոչել են Շիմոն։ Մարկ Յացկովսկին դաստիարակել է տղային՝ չիմանալով, որ ինքը չէ նրա հայրը։ Կամիլ Սիպովիչն զբաղվել է Maanam խմբի համերգների կազմակերպմամբ։ 1984 թվականին Օլգան բաժանվել է ամուսնուց, սակայն խումբը շարունակել է իր գոյությունը։ 1989 թվականին սկսել է ապրել Սիպովիչի հետ։ Նրանք միասին հիմնադրել են Kamiling Co ձայնագրման ստուդիան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեհ երգչուհիներ Կատեգորիա:Լեհ երգահաններ Կատեգորիա:Ռոք երաժիշտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Մյուզ
Muse (արտասանվում է «Մյուզ»), բրիտանական աշխարհահռչակ Ալտերնատիվ ռոք խումբ է, հիմնվել է 1994 թվականին անգլիական Թինմութ քաղաքում։ Խումբը ունի երեք մասնակից՝ Մեթյու Բելլամի, Քրիս Վոլսթենհոլմ և Դոմինիկ Հովարդ։ Խումբը թողարկել է վեց ստուդիական ալբոմ՝ Showbiz (1999), Origin of Symmetry (2001), Absolution (2003), Black Holes and Revelations (2006), The Resistance (2009) և The 2nd Law (2012). Նաև պաշտոնապես թողարկվել է երեք համերգային սկավառակ՝ Hullabaloo Soundtrack (2002), Absolution Tour (2005), և HAARP (2008)։ Վերջինս 2007 թ. Ուէմբլի մարզադաշտում կայացած մեծ համերգի ձայնագրությունն է և «Ողջ ժամանակների լավագույն 50 ալբոմներ» ցանկում զբաղեցրել է 40-րդ հորիզոնականը ։ 2010 թվականին The Resistance ալբոմի շնորհիվ խումբը արժանացավ պատվավոր Գրեմմիի մրցանակի՝ «Լավագույն ռոք-ալբոմ» կատեգորիայում ։ 2012 թ. սեպտեմբերի դրությամբ ամբողջ աշխարհում խմբի ալբոմները վաճառվել են ավելի քան 20 միլիոն օրինակով ։
1992-1997: Կազմավորումը և վաղ շրջանը
90-ական թվականներին Մեթը, Դոմն ու Քրիսը նվագում էին թինմության դպրոցի տարբեր կոլեկտիվներում։ Muse-ի կազմավորումն սկսվեց այն բանից հետո, երբ Մեթը դարձավ կիթառահար Դոմ Հովարդի խմբում։ Նրանք հայտնվեցին բարդ իրավիճակում, երբ խմբի բասս-կիթառահարը՝ Phys Vandit-ը որոշեց լքել խումբը։ Նրանք խնդրեցին իրենց մոտիկ ընկերոջը՝ Քրիս Վոլսթենհոլմին սովորել նվագել բասս-կիթառ ։ Սկզբնական շրջանում, մինչև Muse անունով հանդես գալը, խումբը ունեցել է մի շարք անվանումեր՝ Gothic Plague, Carnage Mayhem, Fixed Penalty և Rocket Baby Dolls։ Rocket Baby Dolls անվան տակ նրանք հաղթեցին տեղի «Band Battle»-ներից մեկը, ընթացքում կոտրելով իրենց երաժշտական սարքավորումները ։ Շուտով նրանք որոշեցին չշարունակել ուսումը և խորանալ երաժշտության ոլորտում։ Անվանվելով Muse՝ նրանք սկսեցին ելույթներ ունենալ էքսեթերյան ակումբներում։
1998-2000: Առաջին մինի-ալբոմները և Showbiz-ը
Տես նաև՝ Muse EP, Muscle Museum EP, Showbiz
Իր առաջին համերգները Մյուզը ունեցավ Լոնդոնում և Մանչեսթերում։ Խմբի տղաները հանդիպեցին Դեննիս Սմիթթին՝ Sawmills ձայնագրության ստուդիայի տիրոջը, և նրա հետ կնքեցին պայմանագիր։ Այս հանդիպումը նպաստավոր հանդիսացավ խմբի համար, և նրանք ձայնագրեցին իրենց առաջին մինի-ալբոմ «Muse EP»՝ Dangerous լեյբլի տակ։ Երկրորդ մինի-ալբոմը՝ «Muscle Museum EP», որը թողարկվեց 1999-ի հունվարին, ներառում էր Sober ստեղծագործևթյան 2 տարբերակ, Uno, Unintended և Instant Messenger երգերը։ Երաժշտական լրագրող Սթիվ Լամաքը ասել է. «Սա այն ձայնագրություններց է, որոնք չեն տեղավորվում ամեն տեղ հնչող երաժշտության շրջանակներում։ Լսարանի կողմից այն ստացավ հրաշալի արձագանքներ»։ Սակայն մինի-ալբոմի հաջողությանը հակառակ բրիտականան շատ ձայնագրման ընկերություններ մերժեցին աջակցել Մյուզին՝ պնդելով, որ նրանք հնչողությամբ հիշեցնում են Radiohead-ին։ Չնայած դրան, ամերիկյան «Maverick Records» լեյբլը խմբի համար կազմակերպեց մի քանի համերգներ ԱՄՆ-ում։ Մեծ Բրիտանիա վերադառնալուն պես խումբը կնքեց պայմանագրեր եվրոպական և ամերիկյան լեյբլների հետ։ Մյուզի առաջին ալբոմի՝ «Showbiz»-ի ձայանգրման աշխատանքներով հետաքրքրվեց Ջոն Լեքին, որը զբաղվել էր The Bends-ի, The Stone Roses-ի և The Verve-ի պրոդյուսինգով։ Ալբոմն արտահայտեց խմբի ագրեսիվ-լիրիկական ոճը, իսկ տեքստերը արտացոլեցին այն դժվարությունները, որոնց հանդիպեց խումբը Թինմութում։
2001-2002: Origin of Symmetry
Հիմնական հոդվածը՝ Origin of Symmetry
2002 թ. նոյեմբերից խումբը սկսեց պատրաստել ալբոմը։ Սկզբից ալբոմի պրոդյուսերն էին Ջոն Քորնֆիլդի և Փոլ Ռիվը, և այդ ժամանակ ձայնագրվեց 3-4 երգ։ Բայց հետո խումբը փոխեց իրենց պրոդյուսերներին, և արդեն ամերիկացի Ռիչ Քոստի պրոդյուսերի հսկողությամբ ձայնագրեցին ողջ ալբոմը։ 2006 թ. փետրվարին "Q" ամսագրի կողմից պատրաստված "Աշխարհի լավագույն 100 ալբոմները" ցանկում «Origin of Symmetry» ալբոմը զբաղեցրեց 74-րդ հորիզոնականը ։
Ամերիկյան Maverick լեյբլում կարծեցին, թե Բելլամիի ֆալցեթը կխոչնդոտի ալբոմի հեռարձակումը ռադիոյով, և պահանջեցին փոփոխություններ խումբը մտցնի մի քանի երգերում՝ ԱՄՆ-ում ալբոմը թողարկելու համար։ Խումբը հրաժարվեց և կանխեց համագործակցությունը լեյբլի հետ։ ԱՄՆ-ում ալբոմը հետագայում թողարկվեց միայն 2005 թ. սեպտեմբերի 20-ին, երբ Մյուզը պայմանագիր կնքեց Warner Music Group ընկերության հետ։
Խումբը թողարկեց նաև Փարիզի Le Zénith համալիրում կայացած համերգների ձայնագրությունը՝ «Hullabaloo», տեսաերիզի և ձայնասկավառակի տեսքով։
2003-2005: Absolution
Հիմնական հոդվածը՝ Absolution
"Absolution" ալբոմի պրոդյուսերն էր Ռիչ Քոսթին։ Ալբոմը թողարկվել է 2003 թվականի սեպտեմբերի 29-ին։ Ալբոմը ձայնագրվում էր Լոս Անջելեսում և Լոնդոնում և բրիտանական չարթերում մեկնարկեց 1-ին հորիզոնականից։ Ալբոմի շատ երգեր դարձան հիթեր։ Ալբոմից թողարկվեց 6 սինգլ, որոնցից «Stockholm Syndrome» երգը հրապարակվեց միայն ինտերնետում։ Բրիտանական «Kerrang!» երաժշտական ամսագրի «XXI դարի լավագույն 50 ալբոմներ»-ի ցանկում ալբոմը զբաղեցրեց 2-րդ հորիզոնականը, զիճելով Green Day խմբի «American Idiot» ալբոմին ։ ԱՄՆ-ում ալբոմը ստացել է Ոսկե կարգավիճակ ։
2004 թ. հունիսին խումբը մասնակցեց «Glastonbury Festival» փառատոնին, շարունակելով իրենց համերգային շրջագայությունը։ Խումբը նաև վաստակում է 2004 թ. MTV Europe Music Awards-ի երկու մրցանակ՝ «Լավագույն ալտերնատիվ կատարող» և «Լավագույն բրիտանական և իռլանդական կատարող» նոմինացիաներում, և BRIT Award-2005 մրցանակաբաշխության «Բրիտանական լավագույն կենդանի կատարող» մրցանակը ։
2005 թ. հուլիսին խումբը մեծ համերգ է տալիս Փարիզում ։
2006-2008: Black Holes and Revelations
Հիմնական հոդվածները՝ Black Holes and Revelations և HAARP
Թողարկվել է 2006 թ. հուլիսի 3-ին։ Ալբոմը կրկնակի պլատինե կարգավիճակ է ստացել։ Ալբոմում ընդգծվում է խմբի երաժշտության հնչյունային փոփոխությունները, որը զգալիորեն տարբերվում է նախորդ ալբոմներից։ Երգերի տեքստերը ստացել են քաղաքական և բողոքային ենթատեքստ, շոշափվում է նաև սիրո, ցավի և ներողամտության հուզալի թեմաները։ Թարմացված ծրագրով խումբը լայնածավալ համերգային շրջագայության մեկնեց, ելույթներ ունենալով բոլոր մայրցամաքներում։ Ալբոմից 5 երգ թողարկվեց առանձին սինգլներով։
2007 թվականին Լոնդոնի «Ուէմբլի» մարզադաշտում կայացած համերգի ձայնագրությամբ HAARP կենդանի ալբոմը թողարկվել է 2008 թ. մարտի 14-ին Մեծ Բրիտանիայում և ապրիլի 1-ին՝ ԱՄՆ-ում։ Սկավառակը «Ողջ ժամանակների լավագույն 50 ալբոմներ» ցանկում զբաղեցրել է 40-րդ հորիզոնականը ։
2009-2011: The Resistance
Հիմնական հոդվածը՝ The Resistance
«The Resistance» ալբոմը թողարկվել է 2009 թ. սեպտեմբերի 11-ին Իտալիայում, Գերմանիայում, Ավստրալիայում, Բելգիայում և Նիդեռլանդներում, սեպտեմբերի 14-ին՝ Մեծ Բրիտանիայում և սեպտեմբերի 15-ին ԱՄՆ-ում և Կանադայում։ Սա առաջին ալբոմն էր, որի պրոդյուսերական ողջ աշխատանքը կատարվել է խմբի կողմից։ Թողարկումից առաջին շաբաթվա ընթացքում վաճառվեց ալբոմի 451 հազար օրինակ, ինչը այդ տարի ռեկորդ դարձավ Մեծ Բրիտանիայում։ 19 երկրի հիթ-շքերթներում ալբոմը մեկնարկեց 1-ին հորիզոնականից, և զբաղեցրեց 3-րդ տեղը ԱՄՆ-ում։ Ալբոմից թողարկվեց 4 սինգլ՝ «Uprising», «Undisclosed Desires», «Resistance» и «Exogenesis: Symphony»։
2011-ներկա։ The 2nd Law
Հիմնական հոդվածը՝ The 2nd Law
Ըստ խմբի մասնակիցների, նոր ալբոմի համար նյութը պատրաստ է, և 2011 թ. սեպտեմբերից խումբը սկսել էր զբաղվել մշակմամբ և ձայնագրությամբ։ Երաժիշտները խոստացել են, որ նոր, թվով 6-րդ պաշտոնական ալբոմը կթողարկվի 2012 թվականին ։ Խմբի մենեջեր Էնթոնի Ադդիսը Billboard ամսագրին տրված հարցազրույցում նշել էր, որ Մյուզը Լոնդոնում սկսել է աշխատել նոր ալբոմի ձայնագրության վրա, և այն կթողարկվի մինչ 2012 թ. հոկտեմբերը ։ Հունիսի 6-ին հրապարակվեց ալբոմի պաշտոնական թրեյլերը ։
2012 թ. հուլիսի 4-ին խումբը հրապարակեց նոր ալբոմի երգացանկը, իսկ պաշտոնական երգացանկը հայտարարվեց հուլիսի 13-ին ։ Դրանից քիչ անց «New Musical Express» ամսագրին տրված հարցազրույցի ժամանակ խումբը հայտարարեց ալբոմից երկրորդ՝ Madness սինգլի թողարկման մասին ։ Նույն թվականի դեկտեմբերի 10-ին կթողարկվի ալբոմից երրորդ՝ Follow Me սինգլը ։
Ալբոմը զբաղեցրել է Բրիտանական հիթ-շքերթի առաջին հորիզոնականը, և ամերիկյան հեղինակավոր «Billboard 200» չարթում երկրորդ հորիզոնականը ։
Ալբոմը ստացել է Ոսկե կարգավիճակ Կանադայում, Իտալիայում , Նոր Զելանդիայում , Լեհաստանում , Շվեյցարիայում և Մեծ Բրիտանիայում ։
«Madness» երգը առաջադրվել է 2013 թ. կայանալիք Գրեմմի մրցանակաբաշխության «Լավագույն ռոք երգ» նոմինացիայում, իսկ ալբոմը՝ «Լավագույն ռոք ալբոմ» նոմինացիայում ։
Drones (2014)
Հիմնական հոդվածը՝ Drones
2014 թվականի ապրիլին խումբը հայտարարեց ստուդիական 7-րդ ալբոմը թողարկելու աշխատանքների մասին։Արդեն 2015 թվականի հունիսի 5-ին ալբոմը թողարկվեց Եվրոպայում և 8-ին արդեն Միացյալ Թագավորությունում։"Dead Inside"-ի lyric video-n, որպես lead single, թողարկվեց 2015 թվի մարտի 23 ին,մինչ այդ խմբի կողմից թողարկվել էր նաև Psycho-ն՝ մարտի 12-ին։
Մարտի 15-ից մայիսի 16-ը խումբը ձեռնամուխ եղավ կարճ The Psycho տուրի կազմակերպմանն ու անցկացմանը Մեծ Բրիտանիայի և ԱՄՆ-ի տարածքում։
2015 թվականի մայիսի 18-ին խումբը իր YouTube ալիքում թողարկեց Mercy (երգ, GOOD Music) երգը lyric video տարբերակով ,ինչը հասանելի էր նաև ներբեռնման համար։
Թողարկված ալբոմը շատ արագ սիրվեց ու գրամեց խոշոր շուկաները։
Մյուզը այս ալբոմով հեդլայնինգ համարվեց նաև 2015 թվի սեպտեմբերի 13-ին Բեռլինում կայացած ամենամյա Lollapalooza փառատոնի ժամանակ։
Արդեն 2016 թվականի փետրվարի 16-ին կայացած Գրեմմիի 58-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ Drones-ը հաղթող ճանաչվեց <Լավագույն ռոք ալբոմ> անվանակարգում։
Տեսահոլովակներ
Խմբի առաջին տեսահոլովակը, Uno, նկարահանվել է 1999 թվականին, Showbiz ալբոմի թողարկումից անմիջապես հետո։ Ներկա դրությամբ 25 երգի համար նկարահանված է ընդհանուր 40 տեսահոլովակ։
Մրցանակներ
Հիմնական հոդվածը՝ Muse խմբի մրցանակներն ու նոմինացիաները
Ծանուցումներ
Կատեգորիա:Մյուզ Կատեգորիա:Բրիտանական ռոք երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Ալտերնատիվ ռոք խմբեր Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:1994 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:NME Awards մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ
Ադեսուա Էտոմի
Ադեսուա-Էտոմի Վելինգտոն, առավել հայտնի է Ադեսուա Էտոմի անունով (Adesua Etomi-Wellington, Adesua Etomi, ), նիգերիացի դերասանուհի ։ Իր համբավի հիմքը դրել է 2014 թվականին նկարահանված «Բախելով դրախտի դուռը» (Knocking on Heaven's Door) ֆիլմի գլխավոր հերոսուհու կերպարը մարմնավորելով ։ 2016 թվականին անցկացված Africa Magic Viewers Choice Awards մրցանակաբաշխությունում նրան շնորհվել է Best Actress in a Drama անվանակարգում մրցանակը՝ 2015 թվականին նկարահանված Falling ֆիլմում տպավորիչ դերակատարման համար ։
Կենսագրություն
Թոլուպե Ադեսուա Էտոմին ծնվել է Նիգերիայի Իմո նահանգի Օվերի քաղաքում, ըստ աղբյուրների մեծ մասի՝ 1988 թվականի փետրվարի 22-ին Several major sources cite her birth year as 1988. , ըստ այլ աղբյուրների՝ 1986 թվականի փետրվարի 22-ին Furthermore, Answers Africa published an article in March 2016 stating that she was 30 years old. : Հայրը զինվորական էր, ծագումով՝ էսան ցեղից, մայրը՝ ինժեներ, յորուբա ցեղից ։ Թոլուպե Ադեսուան նրանց կրտսեր զավակն է ։ Հաճախել է Լագոս նահանգի Վիկտորիա կղզում գործող Քորոնա դպրոցը, որտեղ յոթ տարեկանից մասնակցել է թատերական խմբակի պարապմունքներին ու ներկայացումներին։ Այնուհետև սովորել է այդ նույն նահանգի Queen's College-ում, 13 տարեկանում տեղափոխվել է Մեծ Բրիտանիա, ուսումը շարունակել նախ՝ Քովենթրի քաղաքի քոլեջում, ապա՝ Վուլվերհեմփտոնի համալսարանում, որն ավարտել է առաջին կարգի դիպլոմով (ստացել է թատրոնի և կատարողական արվեստների մասնագետի որակավորում)։
Էտոմիի դերասանական աշխատանքներից հիշարժան են հատկապես նրա դերակատարումները The Arbitration, The Wedding Party , Falling  , A Soldier's Story (2015), Out of Luck (2015) ,, Couple of Days (2016) ֆիլմերում , Shuga, LasGidi Cops հեռուստասերիալներում ։ Vogue ամսագիրը նրան ընդգրկել է 14 համաշխարհային գերաստղերի ցանկում ։
Անձնական կյանք
Էտոմին 2017 թվականի փետրվարին նշանվել է Banky W.-ի հետ ։ Նրանց հարսանյաց հանդեսը տեղի է ունեցել այդ նույն տարվա նոյեմբերի 25-ին, հարավաֆրիկյան Քեյփթաուն քաղաքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նիգերիացի դերասանուհիներ
Բագրատ Սայադյան
Բագրատ Գևորգի Սայադյան, հայ մանկաբարձ-գինեկոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1962), պրոֆեսոր (1963): ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ (1944): ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1970):
Կենսագրություն
Բագրատ Սայադյանը ծնվել է 1902 թվականին Նախիջևանի Բաբեկի շրջանի Մազրա գյուղում։ 1927 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1940-1941 թվականներին եղել է Երևանի տարհանման հոսպիտալի վիրաբուժության բաժնի, 1952-1954 թվականներին և 1963-1970 թվականներին՝ Երևանի բժշկական ինստիտուտի մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ամբիոնի վարիչ, 1962-1964 թվականներին՝ Երևանի բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտի մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ամբիոնի հիմնադիր-վարիչ ։ 1954-1970 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր մանկաբարձ-գինեկոլոգ։
Աշխատանքները վերաբերում են ՀԽՍՀ-ում մայրության և մանկության պահպանության, մանկական գինեկոլոգիայի, վաղաժամ ծննդաբերության և հետծննդյան օգնության կազմակերման հարցերին։ Բազմաթիվ գիտական հրապարակումների հեղինակ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ մանկաբարձներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Ֆերենտինո
Ֆերենտինո (Ferentino), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում, պրովինցիա Ֆրոզինոնեում։ Բնակչությունը կազմում է 20461 մարդ (2004 թվականի տվյալներով), խտությունը կազմում է 249 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 80 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 03013։ Հեռախոսային կոդ՝ 0775։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ
Արշավիր Մեժլումյան
Արշավիր Արամայիսի Մեժլումյան, հայ անասնաբույժ, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1981), պրոֆեսոր (1984)։
Կենսագրություն
Արշավիր Մեժլումյանը ծնվել է 1928 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Լոռու մարզի Ծաղկաշատ գյուղում։ 1961 թվականին ավարտել է Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանը։ 1982-1985 թվականներին եղել է Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի գյուղատնտեսական կենդանիների վարակիչ հիվանդությունների ամբիոնի վարիչ, իսկ 1985-1989 թվականներին՝ Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության գյուղատնտեսության նախարարության անասնաբուժության գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն։ 1990–1997 թվականներին եղել է Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի համաճարակաբանության ամբիոնի պրոֆեսոր, իսկ 1997-2002 թվականներինին՝ «Մանես-Վալեքս» ձեռնարկության գլխավոր տնօրենի տեղակալ։
Արշավիր Մեժլումյանի աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսական կենդանիների վարակիչ հիվանդությունների բուժման և կանխարգելման միջոցառումների մշակման խնդիրներին։
2000 թվականին եղել է բնապահպանության և կենսագործունեության անվտանգության միջազգային գիտությունների ակադեմիայի անդամ։
Մահացել է 2002 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Երևանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ անասնաբույժներ Կատեգորիա:Անասնաբույժներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Շախտյորսկոե (գյուղ, Խասանսկի շրջան)
Շախտյորսկոե (Шахтёрское), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Խասանսկի շրջանի կազմում։
Ուղուզ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Շախտյորսկոե (գյուղ, Խասանսկի շրջան)
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 31 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1939 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Խասանսկի շրջանի բնակավայրեր
Արթուր Գրիգորյան (այլ կիրառումներ)
Արթուր Գրիգորյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Անի․ եկեղեցական կյանքը և ձեռագրական ժառանգությունը (գիրք)
Գրքում ներկայացված է միջնադարյան Հայաստանի մայրաքաղաք Անիի հոգևոր-եկեղեցական կյանքը և ձեռագրական ժառանգությունը։ Առաջին անգամ փորձ է արվել ներկայացնել Անի քաղաքի դերը հայոց եկեղեցու պատմության մեջ։ Գիրքը բաղկացած է երկու մասից․ առաջին մասում առանձին բաժիններով ներկայացվում է Հայոց կաթողիկոսության անիական շրջանը, Անիի եպիսկոպոսությունը, հոգևորականությունը, եկեղեցիներն ու կրոնական փոքրամասնությունները, իսկ երկորդ մասում ներկայացվում է Անիի հոգևոր մշակույթի կարևոր բնագավառներից մեկը՝ ձեռագրական ժառանգությունը, քաղաքի վանական գրչատներում ստեղծված ձեռագրերը, նրանց գրիչներին ու ծաղկողներին։ Գիրքը նախատեսված է Հայոց պատմությամբ, միջնադարյան մշակույթով հետաքրքրվող մասնագետների ու ընթերցող լայն շրջանակների համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի պատմության մասին Կատեգորիա:1997 գրքեր Կատեգորիա:Կարեն Մաթևոսյանի գրքեր
Տինա Մոդոտտի
Տինա Մոդոտտի (Assunta Adelaide Luigia Modotti Mondini, ), իտալացի լուսանկարիչ, դերասանուհի, հեղափոխական։
Կենսագրություն
17 տարեկանում ընտանիքով տեղափոխվել են ԱՄՆ, աշխատել է Հոլիվուդում։ 1921 թվականին ծանոթացել է Էդվարդ Ուեսթոնի հետ, 1922 թվականին նրա հետ մեկնել է Մեքսիկա։ Ընկերացել է Դիեգո Ռիվերայի, Խոսե Դավիդ Սիկեյրոսի, Ֆրիդա Կալոյի հետ, մտել Մեքսիկայի Կոմունիստական կուսակցության շարքերը (1927): 1930 թվականին Մեքսիկայի նախագահ Պ. Օ. Ռուբիոի մահափորձի նախապատրաստման կասկածանքով արտաքսվել է երկրից։ Գնացել է Գերմանիա, այնուհետև` ՍՍՀՄ։ Մասնակցել է ՄՕՊՌ-ի կենտրոնական մասերի աշխատանքին։ 1934 թվականին մեկնել է Իսպանիա և մինչև Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ավարտը եղել է ինտերնացիոնալ բրիգադներում:
1939 թվականին Իսպանիայից աքսորվածների հետ վերադարձել է Մեքսիկա։ Կուբայի Կոմունիստական կուսակցության հիմնադիր Անտոնիո Մելյայի հետ զբաղվել է ակտիվ քաղաքական գործունեությամբ, հանդես է եկել հակաֆաշիստականների շարքերում։ 1940 թվականին նախագահ Կարդենաս ի դել Ռիոն չեղյալ համարեց նրա մեղադրանքը Մեքսիկայի նախագահի մահափորձի նախապատրաստման հարցում։
Ստեղծագործություն
Որպես լուսանկարիչ մոտ է Ալեքսանդրա Ռոդչենկոյի որոնումներին։ 1999 թվականին Մոսկվայում անց է կացվել նրա լուսանկարների ցուցահանդեսը։
Ճանաչում
Մոդոտիի ռոմանտիկացված կենսագրությունը գրել է մեքսիկացի բանաստեղծուհի Էլենա Պոնյատովսկան (1992): Նրա մասին նկարահանվել են մի քանի վավերագրական ֆիլմեր (տես`, ):
Ջուլի Թեյմորի «Ֆրիդա» խաղարկային ֆիլմում Տինայի դերը կատարել է Էշլի Ջադը (2002):
Տինա Մոդոտտիի կենսագրության մտացածին փաստեր են օգտագործվել «Գողեր և անառակներ» կատակերգական ֆիլմում (2004):
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի լուսանկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Իտալացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Իտալացի մոդելներ Կատեգորիա:Իտալացի կինոդերասանուհիներ
Մալայա Ռուդկա
Մալայա Ռուդկա (Мала Рудка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալայա Ռուդկա գյուղում բնակվում էր 87 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,873 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 99,66 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հիմնային անհիդրիդ
Հիմնային անհիդրիդ, պարբերական համակարգի I և II խմբի (համապատասխանաբար ալկալիական մետաղներ և հողալկալիական մետաղներ) քիմիական տարրերին համապատասխանող օքսիդներ։ Առաջանում են հիմքերից ջուր պոկելով։ Ստացված հիմնային անհիդրիդին ջուր ավելացնելիս կարելի է ստանալ համապատասխանող հիմքը։
Հիմնային անհիդրիդները չեն հանդիսանում Բրյոնսթեդ-Լոուրիի հիմք, քանի որ չեն ընդունում պրոտոն։ Այնուամենայնիվ, դրանք Լյուիսի հիմք են, քանի որ կիսելու են էլեկտրոնային զույգը որոշ Լյուիսի թթուների հետ, հատկապես թթվային օքսիդների հետ ։ Ունեն ալկալիներին բնորոշ հատկություններ, մաշկի վրա ընկնելիս առաջացնում են այրվածքներ։
Ֆինգալի քարանձավ
Ֆինգալի քարանձավ (Fingal’s Cave), 69 մ խորությամբ և 20 մ բարձրությամբ հայտնի ծովային քարանձավ, որը ժայռի մեջ բացել է ծովի ջուրը։ Գտնվում է Ստաֆա կղզում (Ներքին Հեբրիդներ կղզեխմբի մաս)։ Նրա պատերը կազմված են ուղղահայաց կանգնած բազալտե սյուներից, հիմնականում՝ վեցանիստ, թեև կան նաև նիստերի այլ քանակով սյուներ՝ երեք-չորսից մինչև ութ։ Քարանձավը Շոտլանդիայի համանուն արգելոցի մի մասն է։ Նրա երկարությունը 113 մ է, մուտքի առավելագույն լայնությունը՝ 16,5 մ ։ Ֆինգալի քարանձավը գտնվում է Թոբերմորի քաղաքից 32 կմ հեռավորության վրա։
Հիմնային անհիդրիդ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անհիդրիդներ
Ֆինգալի քարանձավ
Պատմություն
Քարանձավի հայտնաբերողը բնագետ Ջոզեֆ Բենքսն էր, որն այստեղ է այցելել 1772 թվականին և տպավորիչ նկարագրություն է տվել դրա մասին։ Բնության այս հրաշքի համբավով գրավված կղզի այցելեցին Վալտեր Սքոթը, Ուիլյամ Ուորդսվորթը, Ջոն Քիթսը, Ալֆրեդ Թենիսոնը, Ժյուլ Վեռնը, Յուհան Ավգուստ Ստրինդբերգը (քարանձավը նրա ստեղծագործություններից մեկի վայրն է), Վիկտորիա թագուհին և նկարիչ Ուիլյամ Թըրները։
Անվանում
Անունը քարանձավը կապում է կելտական ​​հնության լեգենդար հերոս Ֆինգալի (բառացիորեն «Սպիտակ թափառական») կերպարի հետ, որը աշխարհին պատմել է շոտլանդացի բանաստեղծ Ջեյմս Մակֆերսոնը օսական ցիկլի բանաստեղծություններից մեկում։ Ըստ լեգենդի, Ֆինգալը (կամ Ֆիննը) կառուցեց այսպես կոչված հսկայի ճանապարհը Շոտլանդիայի և Իռլանդիայի միջև։
Գելերեն լեզվով քարանձավը կոչվում է Uamh-Binn, այս հին անունը կարելի է թարգմանել որպես «Մեղեդու քարանձավ»։ Իրոք, գմբեթի պես կորացած կամարի շնորհիվ այն ունի յուրահատուկ ակուստիկա։ Քարանձավի ինտերիերում հնչում են ճամփորդության ֆանտաստիկ ձևափոխված ձայները, ինչը նրան դարձնում է հսկայական հրաշք տաճարի տեսք։
Արվեստում
Երիտասարդ Ֆելիքս Մենդելսոնը ստեղծել է «Ֆինգալի քարանձավ» նախերգանքը՝ ոգեշնչված մեղեդիական ներդաշնակություններից, որոնք 20-ամյա կոմպոզիտորը լսել է 1829 թվականին քարանձավ այցելելիս։
Ուոլտեր Սքոթը Ֆինգալի քարանձավը նկարագրեց այսպես. «Ֆինգալի քարանձավը ամենաարտասովոր վայրերից մեկն է, որի մասին մտածելու բախտ եմ ունեցել։ Նրա տեսքը գերազանցում էր այն ամենին, ինչ ես երբևէ լսել էի նրա մասին։ Քարանձավն ամբողջությամբ բաղկացած է բազալտե սյուներից, որոնք իրենց բարձրությամբ հավասար են տաճարի կամարներին, որոնք իջնում են ժայռի հաստության մեջ և անհիշելի ժամանակներից ողողվում են խոր ծովի ուռչումներով։ Կարծես կարմիր մարմարով սալիկապատված լինի, այն դեմ է բառերով նկարագրությանը»։
Հանրաճանաչ տեսարժան վայրը պատկերված է նաև փորագրանկարներում, մասնավորապես՝ Ջեյմս Ֆիտլերի «Ֆինգալի քարանձավը» 1804 թվականի աշխատանքը, որը պատկերում է այցելուների իջնելը նավից, իսկ Ջոզեֆ Ուիլյամ Թյորները 1832 թվականին նկարել է այս քարանձավին նայող բնապատկերը։
Արցախի Հանրապետության զինանշան
Արցախի Հանրապետության զինանշան, հանրապետության պետական ինքնիշխանության, նրա տարածքում ապրող ժողովուրդների պետական միասնության, կառուցվող ազատ, իրավական պետության խորհրդանիշն է. հաստատվել է Արցախի գլխավոր խորհրդի կողմից 1992 թվականի նոյեմբերի 17-ի որոշմամբ։
Իրենից ներկայացնում է մի թևատարած արծիվ, որը կրում է Արտաշեսյանների արքայատոհմի թագը, իսկ գլխավերևում տարածվում են արևի ճառագայթները։ Կենտրոնում դրված է վահան, որի վրա պատկերված են Արցախի դրոշը (հորիզոնական դիրքով) և Ստեփանակերտի մոտ գտնվող «Մենք ենք մեր սարերը» («Տատիկ և Պապիկ») հուշարձանը՝ Մեծ Քիրս լեռան ֆոնին։ Ներքևի մասում արծվի ճանկերի մեջ խաղողի վազեր են, թթենու պտուղներ, ցորենի հասկեր։ Վերևի կիսաշրջանաձև ժապավենի վրա արված է հայերեն մակագրություն՝ «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն-Արցախ»։ Զինանշանի հեղինակն է Լավրենտ Ղալայանը։
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:Հայկական զինանշաններ
Մերի Բրյուս
Մերի Բրյուս (Mary Bruce, ), Շոտլանդիայի թագավոր Ռոբերտ Բրյուսի կրտսեր  քույրը։ Շոտլանդական անկախության առաջին պատերազմում նա գերի է վերցվել անգլիացիների կողմից ու բանտարկվել մի վանդակում Ռոքսբուրգ ամրոցում մոտավորապես չորս տարի։ Նա եղել է Անանդեյլի 6-րդ լորդ Ռոբերտ դե Բրյուսի ու Քարրիքի կոմսուհի Մարջորիի դուստրը։
Թագավորի մյուս ազգականուհիների հետ (Քրիստինա Բրյուս, Մարջորի Բրյուս, կինը՝ Էլիզաբեթ դե Բուրգ և դաշնակցուհի Իզաբելլա ՄաքԴաֆֆ), նա գերի է ընկել ու հանձնվել անգլիացիներին Ռոսսի կոմսի կկողմից։ Անգլիայի թագավոր Էդվարդ I-ի հրամանով նրան բանտարկել են մետաղյա կամ փայտյա վանդակում, որը ցուցադրվում էր հասարակությանը Ռոքսբուրգ ամրոցում։ Իզաբելլա ՄաքԴաֆֆին բանտարկել էին նմանօրինակ վանդակում Բերվիք ամրոցում ։  Նրանց տեղափոխել են համեմատաբար ավելի լավ պայմաններ 1310 թվականին։ Սա մարդասիրական մոտեցում չէր, այլ պայմանավորված էր նրանով, որ այդ ժամանակ Բրյուսն ուժ էր հավաքում, իսկ կանայք պոտենցիալ արժեքավոր պատանդներ էին և անգլիացիները չէին ուզում, որ նրանք մահանան։
Ընտանիք
Երկրորդ անգամ ամուսնացել է Թաչֆրեյզերի ու Քովիի Ալեքսանդր Ֆրեյզերի հետ և ունեցել հետևյալ զավակներին․
Մեդիապատկերում
1996 թվականին «Բրյուս» ֆիլմում նրան մարմնավորել է Դի Հեփբերնը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի կանայք Կատեգորիա:1282 ծնունդներ Կատեգորիա:13-րդ դարի կանայք Կատեգորիա:Շոտլանդացիներ
Ժամ եկեղեցի (Բադամլու)
Ժամ եկեղեցի, հայկական եկեղեցի, գտնվում էր, Ադրբեջանի տարածքի Նախիջևանի ինքնավար հանրապետության Բադամլու գյուղում ։ Եկեղեցին տեղակայված էր գյուղի հարավ–արևելյան մասում ։
Ճարտարապետություն
Ժամ եկեղեցին միանավ կառույց էր աբսիդով, ավանդատներով, սրահով և արևմտյան ճակատի մուտքով, որի վրա կար հայերեն արձանագրություն։ Սկզբնապես եղել է թաղածածկ կառույց, սակայն վերակառուցումից հետո եկեղեցուն տրվել է հարթ տանիք  ։
Ավերում
ԽՍՀՄ շրջանում եկեղեցին դեռևս ճարտարապետական կանգուն հուշարձան էր ։ Ավերվել է 1997 թվականից մինչև 2009 թվականի օգոստոսի 26-ը ընկած ժամանակահատվածում, ինչպես փաստագրված է Caucasus Heritage Watch-ի կողմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի հայկական եկեղեցիներ
Բատֆա
2001 թվականի տվյալներով Բատֆա գյուղում բնակվում էր 231 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,003 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 77 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1786 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լիվերպուլ
Լիվերպուլ (Liverpool), քաղաք Մեծ Բրիտանիայում, գտնվում է Անգլիայի հյուսիսարևմտյան մասում, Մերսի գետի ափին։ Բնակչությունը կազմում է 441 477 մարդ։ Մեծությամբ երրորդ քաղաքն է Անգլիայում և չորրորդը Մեծ Բրիտանիայում։ Լիվերպուլի ագլոմերացիայի ընդհանուր բնակչությունը անցնում է 800 000-ի սահմանը։
Անվանում
Հայտնի է 12-րդ դարից։ Անվանման անգլերեն գրությունն է Liverpool. հին անգլերեն է և նշանակում է «տղմոտ գետնախորշ, ցամաքած փոքրիկ ճահիճ» ։
Եղբայր-քաղաքներ
Լիվերպուլն ունի նաև այլ բարեկամ քաղաքներ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի նավահանգիստներ Կատեգորիա:Լիվերպուլ Կատեգորիա:1207 հիմնադրումներ Անգլիայում Կատեգորիա:1207 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքներ
Ուլե Հենրիկ Մագգա
Ուլե Հենրիկ Մագգա (Ole Henrik Magga, ), սաամ լեզվաբան և քաղաքական գործիչ։
Կենսագրություն և կարիերա
Ուլե Հենրիկ Մագգան ծնվել է 1947 թվականի օգոստոսի 12-ին Կյոուտուկեյնոյում՝ Նորվեգիայում։
1993 թվականին նա ընտրվում է Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ։
1997 թվականին դառնում է Օսլոյի համալսարանի ուգրոֆիննական կաֆեդրայի պրոֆեսոր։ Հետո թողնում է այդ գործը և զբաղվում է սսամական լեզվաբանությամբ Կյոուտուկեյնոյում ։
Բնիկ ժողովուրդների համաշխարհային համագումարի ժամանակ եղել է պատվիրակ (WCIP) Կանադայում 1975 թվականին։ 1980 թվականից մինչև 1985 թվականը ղեկավարել է Նորվեգիայի սաամական ասոցիացիան, իսկ 1989 թվականից մինչև 1997 թվականը եղել է Նորվեգիայի Սաամի պառլամենտի առաջին ներկայացուցիչ ։
1992 թվականից 1995 թվականը անդամակցել է Համաշխարհային մշակույթի տարածման ասոցացիային։ 2002 թվականին դարձել է ՄԱԿ-ի բնիկ ժողովուրդների հարցերի հանձնաժողովի ներկայացուցիչը ։
2006 թվականին Ուլե Հենրիկ Մագգան պարգևատրվել է Սուրբ Օլաֆի շքանշանով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Նորվեգացի իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Նորվեգացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Նորվեգացի բանասերներ
Լա Վեսպիեռ
Լա Վեսպիեռ (La Vespière), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2009 թվականի դրությամբ կազմում է 957 մարդ, բնակչության խտությունը` 110.64 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.65 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից Ֆրիարդել համայնքի հետ միասին հանդիսանում է Լա Վեսպիեռ Ֆրիարդել համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 60 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 607 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 417-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 190։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,7 %։ 417 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 360 անձ (197 տղամարդ և 163 կին)։ Գործազուրկ են եղել 57 անձ (27 տղամարդ և 30 կին)։ 190 անաշխատունակներից 48-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 75-ը` թոշակառուներ, իսկ 67-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Շակարլա
Շակարլա (Шакарла, Шакарлы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 395 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի բնակավայրեր
Վեստ Բրոմվիչ
Պատմություն
Վեստ Բրոմվիչի բնակչության փոփոխությունը
Սպորտ
Քաղաքը հայտնի է համանուն ֆուտբոլային ակումբով, որը հիմնադրվել է 1878 թվականին, իսկ 1888 թվականին եղել է այն 12 ակումբներից մեկը, որոնք հիմնադրել են անգլիական ֆուտբոլային լիգան։ «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնը» երկար տարիներ հանդես է գալիս Պրեմիեր Լիգայում։ «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնի» տնային մարզադաշտ «Հոթորնսը» գտնվում է քաղաքի կենտրոնին մոտ։
Ակումբը 1920 թվականին դարձել է առաջին դիվիզիոնի չեմպիոն, երկու անգամ՝ փոխչեմպիոն, հինգ անգամ՝ Անգլիայի գավաթակիր, մեկ անգամ լիգաների գավաթի գավաթակիր և երկու անգամ Անգլիայի սուպերգավաթակիր։
Քաղաքում կա նաև կրիկետի պրոֆեսիոնալ ակումբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքներ
Սոցիալիզմի և կապիտալիզմի մասին խելացի կնոջ ուղեցույցը
Գիրքը բացահայտում է կապիտալիզմի թերությունները օգտվելով սոցիալիստական մարքսիստական քաղաքական քարոզչական մտքից։ Այն հրատարակվել է 1928 թվականին, Constable & Co. հրատարակչությունում։ Գիրքը հետագայում վերահրատարակվել է որպես առաջին «Pelican Book», 1937 թվականին, «Խելացի կնոջ ուղեցույցը սոցիալիզմի, կապիտալիզմի, սովետիզմի և ֆաշիզմի մասին» վերնագրով ։
Պատմություն
«Սոցիալիզմի և կապիտալիզմի մասին խելացի կնոջ ուղեցույցը» գիրքը Բերնարդ Շոուն սկսել է գրել այն բանից հետո, երբ ազգականուհի՝ գրող Մերի Ստյուարտ Չոլմոնդելեյը, խնդրել է նրան գրել մի գրքույկ, որում բացատրվում է սոցիալիզմը ։ Սկսել է գրել 1924 թվականին՝ Բրիտանիայի պահպանողական՝ Լեյբորիստական ​​կուսակցության ղեկավար՝ Ռամսի Մակդոնալդի վարչապետ ընտրվելու օրոք (ով այն ողջունել է որպես «աշխարհի ամենակարևոր գիրքը Աստվածաշնչից ի վեր») և առաջին անգամ հրատարակվել է 1928 թվականին։
1930-ականների վերջին Ալեն Լեյնը՝ Penguin Books հրատարակչության հիմնադիրը, ցանկանում էր ստեղծել նոր շարք՝ մատչել գրքերի շարք, որը կկոչվեր «Pelican» գրքեր, որում պարզորոշ կհրապարակվեին ընթացիկ սոցիալական բանավեճերը։ Նա ցանկանում էր, որ Shaw's Intelligent Woman's Guides-ը դառնա առաջինն այդ շարքում։ Շոուն այդ կապակցությամբ գրել է Լեյնին, որ գրեթե 10 տարի է անցել առաջին հրատարակումից, և գրքի վերնագիրը պետք է փոխվի «Խելացի կնոջ ուղեցույցը սոցիալիզմի, կապիտալիզմի, սովետիզմի և ֆաշիզմի մասին» (The Intelligent Woman's Guide to Socialism, Capitalism, Sovietism, and Fascism), և այդ վերնագրով գիրքը 1937 թվականին դարձել է առաջին Pelican թղթե կազմով հրապարակված գիրքը։ Այն հրատարակվել է երկու հատորով ։ Գրքի կազմի գեղարվեստական ձևավորումը բրիտանական և ամերիկյան հրատարակությունների համար կատարել է բրիտանացի նկարիչ և քանդակագործ Էրիկ Քենինգթոնը։