cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կրթությունն Իտալիայում
Միջին կրթություն
Իտալիայում միջնակարգ կրթությունը տևում է 8 տարի և իրականացվում է երկու մակարդակներով. Առաջին աստիճանի միջնակարգ դպրոց (Lower secondary school), որը հայտնի է որպես ավագ դպրոց, որը համապատասխանում է բարձրագույն մակարդակի։ Առաջին աստիճանի միջնակարգ դպրոցը տևում է երեք տարի ( 11-14 տարեկաններ)։ Երկրորդ աստիճանի միջնակարգ դպրոցը տևում է հինգ տարի (մոտավորապես 14 -ից 19 տարեկան)։ Յուրաքանչյուր ուսումնական տարվա ավարտին հանձնվում են ավարտական քննություններ հասունության վկայականի համար, որից հետո էլ որոշվում է շրջանավարտի հետագա ուսումնառության գործընթացը։ Բացի այն, որ աշակերտները սովորում են ավագ դպրոցում որոշ ուսումնական առարկաներ, որոնց համար նախատեսված են համապատասխան լաբորատորիաներ, ունենում են նաև ֆիզիկական պատրաստվածության դասեր, որ անցկացվում են մարզադահլիճներում։ Ցածր և միջին դպրոցներում դասապրոցեսն սկսվում է ժամը 800-ին և ավարտվում են ժամը 200-ին (թեև կարող է ավելի ուշ սկսել, բայց բոլոր դեպքերում այն տևելու է հինգ ժամ)։ Իսկ ավագ դպրոցում ` կախված դպրոցի տեսակից, շաբաթվա յուրաքանչյուր օրը  ունենում են 5-7 ժամ։ Բոլոր դպրոցներն ունենում են 10 րոպե դասամիջոց, սակայն ավագ դպրոցում այն կոչվում է հանգստի ժամ և կարող է տևել 15 -ից 30 րոպե։ Ժամանակի ընթացքում Իտալիայի միջնակարգ դպրոցներում կատարվել են փոփոխություններ։ Այս շրջանի դպրոցները մասնագիտացվել են երեք հոսքերով (Primo biennio,  Առաջին երկու տարի ), ինչպիսիք են մաթեմատիկական, իտալերենի քերականության և պատմության հոսքեր վերջին երեք տարիների ընթացքում (Secondo biennio e quinto anno, կամ triennio) որոշ առարկաներ ուսուցանվում են ավելի բարձր մակարդակով ու խորությամբ (i.e. Հնագույն հունարեն դասախոսություն, բիզնես տնտեսագիտություն էկոնոմիկա կամ գրաֆիկա Գեղարվեստի ավագ դպրոցում) բայց,  որպես կանոն  իտալերեն, անգլերեն լեզուներ և մաթեմատիկա պարտադիր դասավանդվում են։ Ցանկացած միջնակարգ դպրոց, որը տևում է 5 տարի, ավարտվում է եզրափակիչ քննություններով, որը կոչվում է բակալավրիատ կամ պետական քննություն։ Այս քննությունը տեղի է ունենում ամեն տարի, հունիս-հուլիս ամիսներին ։ 2013 թվականին Միջազգային ուսանողական գնահատման ծրագիրը, որը համաձայնեցված է OECD- ի կողմից, նշեց, որ իտալական միջնակարգ կրթությունը զբաղեցնում է աշխարհում կրթակարգի 21-րդ տեղը, և դիտարկվել են հյուսիսային իտալական դպրոցները, որոնք զգալիորեն ավելի լավ արդյունք տվեցին, քան մյուս հանրապետությունների դպրոցները , և Հարավային իտալական դպրոցները, որոնք շատ ավելի վատ արդյունքներ ունեցան։ Ավելին, պետական դպրոցների աշակերտները ավելի լավ են հանդես գալիս, քան մասնավոր դպրոցների աշակերտները ։ Իտալական շրջանավարտը 19 տարեկան է, իսկ մյուս երկրներում՝ 18, որը համարվում է նախաբուհական ամենատարածված տարիքը։
Բարձրագույն կրթություն
Իտալիայում բարձրագույն մասնագիտական կրթության համակարգը ներկայացված է տեխնիկական համալսարանների (Istituti Tecnici Superiori, ITS) և որակավորման բարձրացման հատուկ ծրագրերի (Istruzione e Formazione Tecnica Superiore, IFTS) տեսքով։
•ITS – բուհի կողմից ստեղծված կրթական հաստատություններ են։ Բարձրագույն տեխնիկական համալսարանները հասանելի են միայն միջնակարգ կրթություն ունեցողների համար։ Ուսման տևողությունը կազմում է 2-3 տարի, ընդ որում այդ ժամանակի 30%-ը հատկացվում է պրակտիկաներին՝ իտալական ընկերություններում և արտերկրում։
•IFTS - ծրագրերը ղեկավարում է մունիցիպալ վարչակազմը, և այն կազմակերպում է չորս տեսակի հաստատություններում՝ հանրակրթական և բիզնես դպրոցներում, մասնագիտական ուսումնարաններում և համալսարաններում։ Այսպիսի ծրագրերը նախատեսված են այն մարդկանց համար, ովքեր մասնագիտական որևէ կրթություն և աշխատանքային փորձ չունեն։ Մարդիկ, ովքեր չունեն միջնակարգ կրթություն ևս կարող են ընդունվել՝ հանձնելով ընդունելության քննությունները։ IFTS շրջանավարտները ստանում են տեխնիկական մասնագետի վկայական (certificato di specializzazione tecnica superiore), որն ընդունելի է համարվում ոչ միայն Իտալիայում, այլև ԵՄ այլ երկրներում։ Միջնակարգ կրթություն չունեցող անձանց IFTS ծրագրերը հետագա ուսուցման հնարավորություն չեն տալիս, բայց ստացած վկայականը աշխատանք գտնելու հնարավորություն կտա։
Իտալիայում բարձրագույն կրթության համակարգը կազմված է երեք աստիճանից.
•Բակալավրիատ (corsi di diploma universitario) – Մինչև վերջերս, բակալավրի աստիճան ստանալու համար անհրաժեշտ էր սովորել 4 տարի։ Այնուհետ, առաջին աստիճանը կրճատվեց՝ դառնալով 3 տարի։ Իտալական համալսարաններում ուսման երեք տարիները ներառում են տեսական դասընթացների մեծ ծավալ, արտադրական պրակտիկա և կիսամյակային քննություններ։
•Դոկտորանտուրա (Corsi di Dottorato di Ricerca и Corsi di Perfezionamento) – Երրորդ աստիճանը համապատասխանում է եվրոպական phd-ին և ենթադրում է բարձր աստիճանի հետազոտական աշխատանք։ Ավարտին, ուսանողին շնորհվում է գիտության դոկտորի աստիճան (Dottore): Դոկտորի աստիճանը համարվում է ակադեմիական և պետք է միայն նրանց, ովքեր մտադիր են բարձրագույն ուսումնական հաստատությունում ծավալեն աշխատանքային գործունեություն ։
Պրովանսի համալսարան
Պրովանսի համալսարան (L'univercite de Provence Aix-Marseile), Էքս-Մարսել ակադեմիայի կազմի մեջ մտնող ֆրանսիական երեք համալսարաններից մեկը։ Գիտությունների ֆակուլտետը գտնվում է Մարսելում, բանասիրական և հումանիտար ֆակուլտետները՝ Էքս-ան-Պրովանսում ։ 2012 թվականին, միանալով Միջերկրածովյան և Պոլ Սեզան համալսարանների հետ, մտել է L'universite d'Aix-Marseile-ի կազմի մեջ, որը Ֆրանսիայի ամենաերիտասարդ համալսարանն է, բայց և ամենամեծն է ուսանողների թվով, բյուջեի ու անձնակազմի չափերով։
Թեև արմատներով հասնում է պատմության խորքերը՝ մինչև 1409 թվականը, այդուհանդերձ համալսարանի հիմնադրման տարեթիվ է համարվում 1969 թվականը։ «Պրովանսի համալսարանը Ֆրանսիայում լավագույններից մեկն է, Փարիզի համալսարանից հետո երկրորդը և մեծ ներդրում ունի հատկապես ֆրանսիական գրականության, պատմագիտության, լեզվաբանության բնագավառներում»,- նշված է Հարվարդի համալսարանի վեբ կայքում ։ 2007-2008 ուսունական տարում Պրովանսի համալսարան են ընդունվել 23.056 պատանիներ ու աղջիկներ, ընդ որում՝ աղջիկների թիվը գրեթե կրկնակի գերազանցում էր տղաների թվին։ 3.255 ուսանող արտասահմանյան երկրներից էին, ընդսմին՝ նրանց 44 տոկոսը՝ աֆրիկյան երկրներից։ Տարբեր քաղաքներում՝ Էքս-ան-Պրովանսում, Մարսելում, Ավինյոնում, Լամբեսքում, Առլում և այլուր գտնվող համալսարանական կառույցները ընդհանուր առմամբ տրամադրում են 258.143 քառակուսի մետր հարմարավետ օգտագործելի մակերես։
Համալսարանի 2007 թվականի բյուջեն կազմել է 120,7 միլիոն եվրո։ Բարձրագույն ուսումնական այս հաստատությունն ունի իր սեփական հրատարակչությունը, իր սեփական թատրոնը, որն անվանակոչվել է ի պատիվ ետպատերազմական տարիների բազմաքանքար արվեստագետ, դերասան, բեմադրիչ, բանաստեղծ, թարգմանիչ Անտուան Վիտեզի    ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համալսարաններ
Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի՝ հեռուստատեսության զարգացման գործում ներդրման համար դափնեկիրների ցանկ
Կինոյի վաստակավոր գործիչների ցանկ, ինչպես նաև ֆիլմի և մուլտֆիլմների հերոսների ցանկ, որոնց աստղերը գտնվում են Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում ։
Լ
Մ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Սեն Թոմա դը Կոնակ
Սեն Թոմա դը Կոնակ  (Saint-Thomas-de-Conac), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Միրամբո կանտոնի Ժոնզակի շրջանի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17410։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Սեչենովսկի շրջան
Սեչենովսկի շրջան (Сеченовский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Նիժնի Նովգորոդի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սեչենովո ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1013 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 15444 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 15,25 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Իլլի
Իլլի (Illy), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 404 մարդ, բնակչության խտությունը` 25.90 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15.6 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 220 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 100 կմ հյուսիս-արևելք, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 19 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 278 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 203-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 75։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,0 %։ 203 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 180 անձ (103 տղամարդ և 77 կին)։ Գործազուրկ են եղել 23 անձ (12 տղամարդ և 11 կին)։ 75 անաշխատունակներից 26-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 28-ը` թոշակառուներ, իսկ 21-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Յակով Զարգարյան
Յակով Սերգեյի Զարգարյան, դաշնակահար, մանկավարժ։ Պրոֆեսոր (1989)։ ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ (1967)։
Կենսագրություն
Յակով Զարգարյանը ծնվել է 1925 թվականին, Երևանում։ Սովորել է Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան երաժշտական դպրոցում։ 1954 թվականին ավարտել է Նիժնի Նովգորոդի կոնսերվատորիան։ Աշխատել է Երևանի Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցում։ Հանդես է եկել որպես մենակատար, ինչպես նաև նվագախմբերի հետ ելույթներ է ունեցել Գորկիում, Մոսկվայում, Դոնի Ռոստովում, Դոնեցկում, Բաքվում, Թբիլիսիում, Իտալիայում։ 1960-1970 թվականներին Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնում կատարել է Առնո Բաբաջանյանի «Հերոսական բալլադ» և Ջորջ Գերշվինի «Ռապսոդիա» (բլյուզի ոճով) գործերը՝ բալետային ներկայացումներում։ 1988 թվականից դասավանդել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում, 1989-2004 թվականներին եղել է արտասահմանցի ուսանողների ֆակուլտետի դեկանը ։
Հեղինակ է դաշնամուրի դասավանդման մեթոդիկայի վերաբերյալ գրքերի, հուշերի և էսսեների, հրապարակախոսական հոդվածների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Նիսի Սուրբ Ժաննա դ'Արկ եկեղեցի
Նիսի Սուրբ Ժաննա դ՛Արկ եկեղեցի (Sainte Jeanne d'Arc) - հռոմեական կաթոլիկ թեմի եկեղեցի ֆրանսիական Նիս քաղաքում։ Աչքի է ընկնում յուրօրինակ ճարտարապետությամբ։ Նվիրված է Ժաննա դ'Արկին։ Այս եկեղեցու ոճը հակասական կարծիքների, վեճերի տեղիք է տվել Նիսի բնակիչների շրջանում, որոնցից ոմանք այն համարում են տգեղ, մինչև անգամ այլանդակ։ Եկեղեցին ճերմակ գույնի պատճառով երբեմն անվանվում է Meringue (ձվի սպիտակուցով պատրաստվող թխվածք).
Պատմություն
1914 թվականին, երբ հայր Քվիլըրին նշանակվեց թեմի քահանա, առաջ քաշվեցին նոր եկեղեցու կառուցման մի շարք նախագծեր։ Ֆրանսիացի ճարտարապետ Լուի Քասլը ձեռենամուխ եղավ շինարարությանը և կառուցեց աճյունախցերից մեկը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո մեկ այլ ֆրանսիացի ճարտարապետ՝ Ժակ Դրոզը, 1924 թվականին կառուցեց երկրորդ աճյունախուցը։ Այդ երկու աճյունախցերը ծառայեցին որպես հենարաններ նոր շինության համար։ 1931 թվականին դրանց վրա դրվեց բետոնե հիմքը։ Եկեղեցու շինարարությունն ամբողջացվեց 1932-1934 թվականներին։ Ընդ որում՝ գմբեթների համար Դրոզը կիրառեց ուժեղացված ծակոտկեն բետոնի տեխնիկան. հիմքում դրանք ունեն 45, իսկ գագաթի մասում՝ ընդամենը 8 սանտիմետր հաստություն։
Ճարտարապետությունը
Նոր շինանյութի՝ ուժեղացված բետոնի կիրառումը հնարավորություն ընձեռեց կառուցելու ինքնատիպ մի շինություն Art Deco ոճով։ Ութ էլիպսաձև գմբեթները իրենց վրա պահում են երեք ավելի ընդարձակ, ձվաձև գմբեթներ։ Եկեղեցու ներսում այդ երեք ընդարձակ գմբեթները հենված են ընդամենը չորս սյուների վրա, որը հնարավորություն է տվել ստեղծելու ապշեցուցիչ ինտերիեր՝ 25 մետր բարձրությամբ թռիչքներով։ 64 մետր բարձրություն ունեցող, անկյունաձև զանգակատունը />ասես հակադրված է գմբեթների տպավորիչ կորություններին։ Եկեղեցուն առանձնակի ճոխություն, շքեղություն են հաղորդում 95 քառակուսի մետր զբաղեցնող որմնանկարները, որոնց հեղինակը՝ Էժեն Կլեմենտիֆը, 1934 թվականին աշխատանքները կատարելիս ստեղծագործաբար օգտագործել է ռուսական կուբիզմի, իտալական քվատրոչենտոյի և բյուզանդական սրբապատկերների ոճաձևերը։
1992 թվականին Նիսի Սուրբ Ժաննա դ՛Արկ եկեղեցին հայտարարվել է պետական պահպանության ենթակա պատմական հուշարձան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կաթոլիկ եկեղեցիներ
Սերգաչի շրջան
Սերգաչի շրջան (Сергачский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Նիժնի Նովգորոդի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սերգաչ ։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 31756 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 25,57 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Դոմենիկո Դոլչե
Դոմենիկո Դոլչե (Domenico Dolce, ), իտալացի մոդելագործ, Ստեֆանո Գաբանայի հետ «Dolce & Gabbana» նորաձևության տան հիմնադիրներից և համասեփականատերերից մեկն է։ Իտալիայի ամենահարուստ մարդկանցից է։
Կենսագրություն
Դոմենիկոյի հայրն արհեստանոցի սեփականատեր է, իսկ մայրը՝ ներքնազգեստի խանութի կառավարիչը։ Դոմենիկոն ավարտել է Պալերմոյի քոլեջը և Միլանի Մարանհոնի ինստիտուտը։ 1980-ական թվականների սկզբին աշխատանքի է ընդունվել Ստեֆանո Գաբանայի արվեստանոցում, որտեղ ուսումնասիրել է նորաձևության ոլորտի աշխատանքի հիմունքները։ 1982 թվականին Գաբանայի՝ պարտադիր զինվորական ծառայությունից վերադառնալուց հետո, նրա հետ բացել է ատելյե, որը խորհրդատվական ծառայություններ էր մատուցում նորաձևության ոլորտի վերաբերյալ։ Սկբնական շրջանում նրանցից յուրաքանչյուրն աշխատում էր իր անունով։ Ավելի ուշ մոդելավորողները խնայողության նպատակով միավորեցին իրենց ուժերը «Դոլչե և Գաբանա» միասնական ապրանքանիշի ներքո։
2000 թվականին՝ համատեղ կյանքից և կարիերայից 15 տարի անց, Դոմենիկո Դոլչեն և Ստեֆանո Գաբանան հրապարակավ մեկնաբանեցին իրենց անձնական հարաբերությունների բնույթը. նրանք արդեն երկար ժամանակ սիրեցյալներ էին ։ 2004 թվականին նրանց անձնական հարաբերությունները խզվել են, և պահպանում են միայն գործնական հարաբերություններ։
2013 թվականի մարտին Դոմինիկո Դոլչեն «Ֆորբս» ամսագրի կողմից հռչակվել է իբրև աշխարհի ամենահարուստ 1000 մարդկանցից մեկը (736-րդ տեղում՝ 2 միլիարդ դոլար կարողությամբ) և 11-րդը Իտալիայի ունևորների ցանկում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի գործարարներ Կատեգորիա:Նորաձևության դիզայներներ Կատեգորիա:Իտալացի դիզայներներ
Սոկոլսկի շրջան
Սոկոլսկի շրջան (Сокольский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Նիժնի Նովգորոդի մարզում։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2096 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 14399 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 6,87 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Ավիաշինական (մետրոյի կայարան)
«Ավիաշինական » (Авиатөзелеш, Aviatözölöş), Կազանի մետրոպոլիտենի 10-րդ կայարանը։ Կենտրոնական գծի վերջին կայարանը, որի բացումը կայացել է 2013 թվականի մայիսի 9-ին։ 2012 թվականի մայիսին քաղաքապետարանի կայքում կայարանի վերանվանման վերաբերյալ անցկացված ինտերնետ հարցման արդյունքում զգալի քանակի ձայներ հավաքեցին կայարանի «Սոցգորոդ» նախագծային անվանումը և այլ առաջարկները։ Կայարանի անվանումը համապատասխանեցվեց Ավիաշինական շրջանի հետ։
Նկարագիր
Տեղակայված է համանուն շրջանի սկզբում, Սոցգորոդ միկրոշրջանում, Կոպիլովի փողոցի երկանքով, Պոբեժիմովի և Բելինսկու փողոցների միջև։ Սպասարկում է մոտակա բնակելի զանգվածները։
Կայարանը միակամար է, կամարի առավելագույն բարձրությունը հարթակի մակարդակից կազմում է 6 մ, ունի երկու ստորերկրյա նախասրահ և սպասարկման տարածքներ։ Կայարանը կառուցված է մոնոլիտ երկաթբետոնից։ Բարձր տեխնոլոգիական հայ թեկ ոճով կառուցապատված  նախասրահում ներկայացված է ավիաշինության թեման (ինքնաթիռի ֆյուզելյաժ և այլն) ։ Կայարանի դիմաց դեպի պիկետաժ գնացող անցումում տեղակայված են խաչաձև մուտքեր փակուղիներով շարժակազմի տեխնիկական սպասարկման և գիշերը կայանելու համար։
Շինարարություն
2009 թվականի դեկտեմբերի 27-ին սկսվեցին միջկայարանային թունելների հորատանցման աշխատանքները դեպի  «Հյուսիսային կայարանի» ուղղությամբ։ 2011 թվականի նոյեմբերին երկու միջկայարանային թունելները պատրաստ էին և սկսվեց կառամատույցի կառուցապատման աշխատանքները։ 2012 թվականի ապրիլի 2-ից նախասրահում ամբողջ թափով ընթանում էին ներքին հարդարման աշխատանքները։ Կայարանա-քարշակային ենթակայանը պատրաստ էր սարքավորումների ընդունմանը։
Արտաքին հղումներ
Фотографии и информация о станции на сайте «Мир метро»
Կատեգորիա:Կազանի մետրոպոլիտենի կայարաններ
Ռումազիեռ Լուբեր
Ռումազիեռ Լուբեր (Roumazières-Loubert), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 360 կմ հարավ, Պուատիե քաղաքից` 80 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 45 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 1520 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1051-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 469։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,1 %։ 1051 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 923 անձ (522 տղամարդ և 401 կին)։ Գործազուրկ են եղել 128 անձ (66 տղամարդ և 62 կին)։ 469 անաշխատունակներից 98-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 195-ը` թոշակառուներ, իսկ 176-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ացո Կարամանով
Ացո Կարամանով (Ацо Караманов, 31 հունվարի, 1927, Ռադովիշ - 7 հոկտեմբերի, 1944), մակեդոնացի բանաստեղծ, պարտիզան։
Կենսագրություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Ացո Կարամանովը կռվել է ֆաշիստների դեմ։ 1944 թվականի մայիսից ապրել է Ռադովիշ քաղաքում։ 1944 թվականի սեպտեմբերից կռվել է Մակեդոնական տասներեքերորդ բրիգադի կազմում ։ Ծանր վիրավորվել է հետախուզության ժամանակ Սմոյմիրովո գյուղում։ Մահացել է 1944 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Բերովոյում ։
Ապրելով ընդամենը 17 տարի՝ Ացո Կարամանովը թողել է բանաստեղծություններ, որոնք անցած պատերազմի վկաներն են։ Նա համարվում է ժամանակակից մակեդոնական գրականության հիմնադիրներից մեկը։
Ստեղծագործություն
Իր կարճ կյանքի ընթացքում Ացո Կարամանովը հասցրել է հրատարակել իր բանաստեղծությունների ժողովածուները։ Նա հեղինակել է շուրջ 280 չափածո ստեղծագործություններ, օրագրեր, նոթագրություններ, օրագրային գրառումներ, ծաղրանկարներ ։
Կարամանովի ստեղծագործությունը բաժանվում է հինգ շրջանի՝ առաջին փորձեր, վաղ ստեղծագործություն, 1942 թվականին ստեղծված երգերի տեքստեր, 1943 թվականի բանաստեղծություններ և վերջին շրջան։
Ներկայում հայտնի են Ացո Կարամանովի հետևյալ աշխատանքները՝
Հիշատակ
Ռադովիշ քաղաքում ամեն տարի անցկացվում է Ացո Կարամանովի հիշատակին նվիրված պոեզիայի փառատոն՝ Կարամանովյան բանաստեղծական հանդիպումներ, որին մասնակցում են բանաստեղծներ բալկանյան բոլոր երկրներից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Իմեկուր
Իմեկուր (Imécourt), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 62 մարդ, բնակչության խտությունը` 7.36 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.42 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 200 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 65 կմ հյուսիս-արևելք, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 50 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 32 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 25-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 7։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,1 %։ 25 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 23 անձ (13 տղամարդ և 10 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (2 տղամարդ և 0 կին)։ 7 անաշխատունակներից 0-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Մաքսիմ Լեստեն
Մաքսիմ Լեստեն (Maxime Lestienne, ), բելգիացի ֆուտբոլիստ, «Ռուբին ՖԱ» ակումբի կիսապաշպան։
Սոսնովսկի շրջան (Նիժնի Նովգորոդի մարզ)
Սոսնովսկի շրջան (Сосновский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Նիժնի Նովգորոդի մարզում։
Մաքսիմ Լեստեն
Կարիերա
Լեստենը «Մուսկրոն» ակումբի սանն է։ 2008 թվականի դեկտեմբերի 20-ին «Բրյուգե» ակումբի դեմ մրցախաղում առաջնելույթ է ունեցել Ժլյուպե լիգայում ։ «Մուսկրոն» ակումբի սնանկացման պատճառով Մաքսիմը կարող էր անվճար տեղափոխվել անգլիական «Էվերթոն ՖԱ» ակումբ, բայց 2010 թվականի հունվարի 6-ին նա ընտրեց «Բրյուգե» ակումբը։ 2010 թվականի մարտի 31-ին «Կորտրեյկա» ակումբի դեմ մրցախաղում Մաքսիմը խփել է իր առաջին գոլն իր նոր ակումբի համար ։ 2012 թվականի փետրվարի 16-ին 2011-12 ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգա մրցախաղում ընդդեմ ֆաշիստական «Հաննովեր 96» նա խփել է գոլ ։ «Բրյուգե»-ի հավաքականում Լեստենը երկու անգամ դարձավ արծաթե մեդալակիր։ 2013 թվականի աշնանը մոսկովյան ԲԿՄԱ (ֆուտբոլային ակումբ, Մոսկվա) ակումբը պատրաստ էր վճարել Լեստենի համար € 12 մլն., բայց ակումբը մերժել է ։
Սոսնովսկի շրջան (Նիժնի Նովգորոդի մարզ)
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սոսնովսկոե ։
Մաքսիմ Լեստեն
Կարիերա
2014 թվականի ամռանը ֆուտբոլիստի իրավունքը ձեռք են բերել ներդրողները Կատարից, «Ալ-Արբի» ակումբից և վարձով տվեցին նրա իտալիական «Ջենոա» ակումբը ։ Սեպտեմբերի 21-ին հռոմական «Լացիո» ակումբի դեմ մրցախաղում Լեստենը առաջնելույթ է ունեցել Սերիա A (Իտալիա), փոխարինելով երկրորդ խաղակեսում Յուրայ Կուցկային ։ 2015 թվականի մայիսի 23-ին «Ինտերնացիոնալե» ակումբի դեմ մրցախաղում նա խփեց իր առաջին գոլը «Ջենոա»-ի համար ։
Սոսնովսկի շրջան (Նիժնի Նովգորոդի մարզ)
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1170 կմ²։
Մաքսիմ Լեստեն
Կարիերա
2015 թվականի ամռանը Մաքսիմը վարձակալման իրավունքով տեղափոխվեց նիդեռլանդական ՊՍՎ Էյնդհովեն ։ Օգոստոսի 11-ին «ԱԴՕ Դեն Խագ» ակումբի դեմ մրցախաղում նա առաջնելույթ է ունեցել Նիդերռանդների ֆուտբոլի առաջնությունում ։ Օգեստոսի 30-ին «Ֆեյենորդ» ակումբի դեմ Լեստենը խփել է իր առաջին գոլը ՊՍՎ Էյնդհովենի համար ։ Սեպտեմբերի 30-ին ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա 2015-2016-ում ընդդեմ մոսկովյան ԲԿՄԱ Ակումբի կատարեց դուբլ ։ ԲԿՄԱ-ի հավաքականում դարձավ չեմպիոն և Նիդեռլանդների ֆուտբոլի սուպերգավաթի մրցանակակիր։
Սոսնովսկի շրջան (Նիժնի Նովգորոդի մարզ)
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 19322 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 16,51 մարդ/կմ²։
Մաքսիմ Լեստեն
Կարիերա
2016 թվականին Լեստենը տեղափոխվեց «Ռուբին ՖԱ» ակումբը, կնքեց պայմանագիր չորս տարով ։ Երկար ժամանակ Մաքսիմը չկարողացավ տանել փաստաթղթերի խնդիրը ։ Սեպտեմբերի 12-ին Ուրալ (ֆուտբոլային ակումբ)-ի դեմ մրցախաղում նա առաջնելույթ ունեցել Ուրալ (ֆուտբոլային ակումբում), փոխարինելով երկրորդ խաղակեսում Ժոնատասային ։ Այդ նույն մրցախաղում Լեստենը խփել է իր առաջին գոլը իր նոր ակումբում։
Սոսնովսկի շրջան (Նիժնի Նովգորոդի մարզ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Մաքսիմ Լեստեն
Միջազգային կարիերա
2011 թվականին Լեստենը պատանեկան Բելգիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում Ռումինիայում։ Մրցաշրջանում նա խաղացել է Իսպանիայի, Թուրքիայի և Սերբիայի ակումբների դեմ։ Կիսապաշպանը հայտնվեց ընդլայնված հիմնական հավաքականի ցուցակի մեջ, սակայն իր հավաքականում չկարողացավ առաջնելություն ունենալ։
Պատահարներ
2015 թվականի վերջում Լեստենը իր խաղընկեր Երուն Զուտի հետ կազմակերպել է ծեծկռտուք գիշերային ակումբի առաջ։ Դեպքի վայր ժամանված ոստիկանները փորձել են ձերբակալել ֆուտբոլիստին, բայց Մաքսիմը դիմադրություն է ցույց տվել և տեղափոխել են տեղամաս ։
Ակումբային
«Բրյուգե» ՊՍՎ Էյնդհովեն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելգիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՊՍՎ Էյնդհովենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Քաղաքային լճակի ամբարտակ Իսետ գետի վրա
Իսետ գետի վրա գտնվող քաղաքային լճակի ամբարտակ (Плоти́на Городско́го пруда́ на реке́ Исе́ть), ամբարտակ՝ տեղակայված Իսետ գետի վրա, Եկատերինբուրգի պատմական զբոսայգում։ Կառուցվել է 1723 թվականին, հետագայում բազմիցս վերակառուցվել է։ Քաղաքի բնակիչներն այն կոչում են «Պլոտինկա»։ Համաժողովրդական տոների և զբոսանքների անցկացման ավանդական վայրերից է։
Պատմություն
Ամբարտակի շինարարությունը սկսվել է 1721 թվականին Վ. Ն. Տատիշչևի որոշմամբ, այնուհետև դադարեցվել է Բերգ-Կոլեգիայի հավանության բացակայության պատճառով և վերսկսվել է 1723 թվականի մարտին Վիլհելմ դե Գենինի Ուրալ այցելությունից հետո։ Ամբարտակի շինարարությունն ավարտվել է 1723 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ։ Ամբարտակը մեխանիկական էներգիա է հաղորդել Եկատերինբուրգի նորաստեղծ գործարանի մեխանիզմների գործունեության ապահովման նպատակով և ծառայել քաղաքի շինարարությունը սկսելու նպատակներին։ Իսետ գետի վրա ամբարտակի կառուցման արդյունքում առաջացավ լճակ, որը ներկայումս կոչվում է Եկատերինբուրգի քաղաքային լճակ։ Նախկին գործարանի մի քանի պահպանված շենքերում տեղակայված է Ուրալի ճարտարապետության և արդյունաբերական տեխնիկայի պատմության թանգարան։ Ամբարտակի առանցքով է անցնում Եկատերինբուրգի գլխավոր պողոտան, ներկայիս Լենինի պողոտան։
Քաղաքի հիմնադրման 275- ամյակի կապակցությամբ ամբարտակի տակով հետիոտնային թունելի անցկացման ժամանակ, 1998 թվականին հայտնաբերվեց, որ այն գտնվում է գերազանց վիճակում, չնայած դրա վրայով ինտենսիվ տրանսպորտային երթևեկությանը։
Շինություններ «պատվարի» վրա
Եկատերինբուրգի գործարանի և Եկատերինբուրգի դրամատան շենքերն ու շինությունները`
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի կամուրջներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ամբարտակներ Կատեգորիա:1723 հիմնադրումներ
Ադել Էկզարկոպուլոս
Ադել Էկզարկոպուլոս (Adèle Exarchopoulos, ), ֆրանսիացի դերասանուհի, որը Կաննի կինոփառատոնին «Լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում արժանացել է  Ոսկե արմավենու ճյուղ մրցանակի (Աբդելլատիֆ Քեշիշի և Լեա Սեյդուի հետ  միասին)։
Կենսագրություն և կարիերա
Էկզարկոպուլոսը մեծացել է Փարիզի 19-րդ թաղամասում՝ «Դե Ֆեթ» հրապարակի մոտ։ Հայրը՝ Դիդիե Էկզարկոպուլոսը, կիթառի ուսուցիչ է, իսկ մայրը՝ Մարինա Նիկը, բուժքույր։ Ադելն ունի երկու փոքր եղբայր։ Պապիկը ծագումով հույն էր ։ Ծնողներն աղջկա ամաչկոտությունը հաղթահարելու համար ինը տարեկանից ուղարկեցին դերասանական դասընթացների։ 2005 թվականին առաջին անգամ խաղաց «Martha» ֆիլմում, որից հետո այցելության գնաց ծնողներին։ 2006 թվականին նրան նկատեց գործակալը, ում առաջարկով էլ աղջիկն սկսեց խաղալ ֆրանսիական «R.I.S, police scientifique» կինոսերիալում։ Տասներեք տարեկան հասակում գլխավոր դերում հանդես եկավ «» ֆիլմում։ Արտիստուհին նկարահանվել է հետևյալ ֆիլմերում՝ «Թոկից փախածները Տիմպելբախից» (2008), «Շուրջկալ» (2010), «Քավության նոխազ» (2010), «Ժինոյի պատմությունը» (2011), «Սպիտակ քառակուսին» (2011), «Ինքս ինձ հետ» (2012) և «Նախկինում ես մռայլ էի» (2013), այնուհետև նա ունեցավ միջազգային մեծ ճանաչում «Ադելի կյանքը» ֆիլմում, որը նկարահանվել է  ֆրանսիացի կինեմատոգրաֆիստների կողմից ։ Ֆիլմն արժանացել է Ոսկե արմավենու ճյուղ մրցանակի  ։ Էկզարկոպուլոսը դարձավ «Ոսկե արմավենու ճյուղ» մրցանակի ամենաերիտասարդ կին հաղթողը ։
Անձնական կյանք
2016 թվականի փետրվարից Ադելը հանդիպում է ռեփեր Դումի հետ, ով Փարիզի L'Entourage  2Fingz խմբի անդամ է։ Նա ունի որդի՝ Իսմայել Ֆրիմոն, ծնված 2017 թվականի ապրիլին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մոդելներ
«Ագուլիս» տիկնիկային թատրոն-ստուդիա
Պատմություն
Թատրոն-ստուդիան 1988 թվականին հիմնադրել է Երվանդ Մանարյանը։ Առաջին բեմադրությունն եղել է «Վայ, ագահ, վայ» («Ագահ փայտահատը») ներկայացումը (ռեժիսոր` Երվանդ Մանարյան)։  Հետագայում խաղացանկը համալրել են «Պոչատ աղվեսը» և «Երեք խոզուկները»,  տասնյակից ավելի մանկական ներկայացումներ։ Ձմռանը՝  Նոր տարվա տոներին, բեմադրվում են տոնական ներկայացումներ։
Ագուլիս տիկնիկային թատրոնի բոլոր ներկայացումների անմիջական մասնակիցը հենց հանդիսատես երեխաներն են։ Երեխաներն արտասանում, երգում են, որպեսզի ներկայացումը սկսվի, կանչում են Մանչուկին, պատասխանում տիկնիկների հարցերին, օգնում նրանց «դժվար պահերին» ։
2017 թվականին ՀՀ կառավարությունն «Ագուլիս» մանկական տիկնիկային թատրոնի գործունեությունն իրականացնելու նպատակով թատրոնին տարածք է հատկացրել Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի Աբովյան փողոցում ։
Արտավազդ
Արտավազդ (Ἀρταβάζης, Արտաբազես. ), հայկական ծագումով բյուզանդացի զորավար, որը գործել է Հուստինիանոս կայսեր օրոք (մ. թ. 527–565): Նրա մասին պատմող հիմնական սկզբնաղբյուրը Պրոկոպիոսի աշխատությունն է  ։
Ստուգաբանություն
Արտաբազես անձնանունը հայոց Արտավազդի հելլենացված ձևն է։ Այն առաջացել է ավեստական Ašavazdah- ից, որը նշանակում է «արդարություն քարոզող»,  կամ հին իրանական  Ṛtavazdā-ից Անունը հիշատակվում է նաև Artabasdes (Αρταβάσδης), Artauasdes (Αρταουάσδης), Artabazos (Αρτάβαζος) և Artabasdos (Ἀρτάβασδος) ձևերով՝ հունարենում, Artabazo ( Artabazus ), Artavasdes և Artavazdes ձևերով՝ լատիներենում և Artabatus (رتاباتوس)՝ արաբերենում։
Կենսագրություն
Արտավազդը պարսկահայ էր։ Սկզբում եղել է կրտսեր հրամանատար սասանյան այրուձիում։ Ծառայել է Սասանյան և Բյուզանդական կայսրությունների սահմանին ընկած Սիսաուրանոն բերդի կայազորում։ Բելիսարիոնը գրավել է բերդը, և Արտավազդը 800 այլ հեծյալների հետ ուղարկվել է Իտալիա՝ բյուզանդացիների կողմից կռվելու օստգոթերի դեմ։ 542 թվականի գարնանը նա Ալեքսանդրի և Կոնստանտինի հրամանատարությամբ գործող բյուզանդական 12 հազարանոց զորքի կազմում՝ որպես արքոն՝ գրոհել է օստգոթերի բերդաքաղաքի վերածված Վերոնան: Բյուզանդացիներին հաջողվել է բերդապահներից մեկին կաշառելով կամ այլ կերպ գրավել իրենց կողմը, և նա գիշերվ բացել է բերդի դարպասները   Բյուզանդացիների մեկ հարյուրյակ անակնկալ կերպով ներխուժել է բերդ, փախուստի մատնել գոթերին:Բյուզանդական զորքի հիմնական մասը քաղաքից դուրս սպասո էր հրամանատարներին, որպեսզի քննարկեն ավարի բաժանումը։ Տեղեկանալով այդ մասին՝՝ գոթերը ետ են դարձել ու վերագրավել քաղաքը՝ բերդում շրջապատման մեջ առնելով Արտավազդին ու նրա մարտիկներին։ Վերջիններս կռվելով նահանջել են դեպի պարիսպները և փրկվելու այլ ելք չունենալով՝ ցատկել են բարձր պարսպից։   Տղաների մի մասը զոհվել է   կամ վիրավորվել, իսկ Արտավազդին հաջողվել է անվնաս վերադառնալ բյուզանդական զորքի ճամբար, որտեղ նա սուր քննադատության է ենթարկել հրամանատարներին, որոնց ձգձգումների պատճառով հաղթանակը ձեռքից բաց էր թողնվել։ Բյուզանդացիները նահանջել են դեպի Ֆաենցա, ճամբար դրել Լամոնե գետի ափին։ Այստեղ նրաց դեմ է դուրս եկել օստգոթերի 5-հազարանոց զորքը՝ Տոտիլա արքայի (մ. թ. 541–552) հրամանատարությամբ։ Արտավազդն առաջարկել է անակնկալ կերպով հարձակվել գետը անցնող հակառակորդի վրա, շփոթմունք առաջացնել նրա շարքերում ու հաղթանակ տանել, սակայն նրա առաջարկությունը չի ընդունվել։ Ֆավենսիայի ճակատամարտից առաջ նա մենամարտել է մարտահրավեր նետած գոթ առաջամարտիկ աժդահա Վալարիսի դեմ և սպանել նրան, բայց ինքն էլ մահացու վիրավորվել է։ Պրոկոպիոսը գովել է Արտավազդին որպես լավ զորականի։
Ալ-Կարաուին
Ալ-Կարաուին (جامعة القرويين, Université Al-Karaouine ), համալսարան Մարոկոյի Ֆես քաղաքում։ Հիմնադրվել է Ֆաթիմա ալ-Ֆիխրին 859 թվականին, համարվում է իսլամական աշխարհի հոգևոր և կրթական կենտրոններից մեկը։ Համալսարանը տվել է բազում գիտնականներ, փիլիսոփաներ, աստվածաբաններ, որոնք զգալի ազդեցություն են թողել մուսուլմանական և համաշխարհային մշակույթի վրա։ Գինեսի ռեկորդների գրքում համալսարանը ճանաչվել է աշխարհի՝ մշտապես գործող հնագույն ուսումնական հաստատությունը ։ Այնուամենայնիվ, ի տարբերություն եվրոպական ավանդույթների՝ արաբական հնագույն «համալսարանները» մինչև վերջին ժամանակներս հաստատության անունից ավարտական վկայականներ չեն տրամադրել։ Միայն 1947 թվականին Ալ-Կարաունին դարձավ համալսարան եվրոպական ըմբռնմամբ։
Պատմություն
859 թվականին Թունիսում բնակություն հաստատած Ալ-Ֆիխրի ընտանիքը Ֆեսում հիմնում է մզկիթ, որը շուտով վերածվում է հոգևոր կրթության կենտրոնի ։ Մարոկոյի սուլթանների հովանավորության շնորհիվ՝ համալսարանն անընդհատ ընդլայնվել է ՝ ներառելով գիտության նոր բնագավառներ։ Աստվածաբանությանը զուգընթաց ուսումնասիրվել են նաև քերականություն, հռետորություն, տրամաբանություն, բժշկություն, մաթեմատիկա, աստղագիտություն, քիմիա, պատմություն, երկրաչափություն և երաժշտություն։
Միջնադարում Ալ-Կարաունին մեծ դեր է ունեցել քրիստոնեական Եվրոպայի և մուսուլմանական Արևելքի մշակութային կապերի զարգացման վրա։ Համալսարանին են կապված եղել այնպիսի գիտնականներ ու փիլիսոփաներ, ինչպիսիք են Իբն Արաբին, Իբն Խալդունը, Ալ-Իդրիսին, Մայմոնիդը, Լև Աֆրիկանցին։ Այստեղ շարունակաբար մաթեմատիկա է ուսումնասիրել Հռոմի պապ Սիլվեսթեր Երկրորդը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:10-րդ դարի հիմնադրումներ Աֆրիկայում Կատեգորիա:9-րդ դարում հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:1135 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Բերձորյան միջադեպ (2015)
Բերձորյան միջադեպ (Ռեյդային ստուգումներ), 2015 թ.-ի հունվարի 31-ին Գորիս-Ստեփանակերտ ավտոճանապարհի Տեղ գյուղի հատվածում տեղի ունեցած բախում ոստիկանության և Նախախորհրդարան կազմակերպության ներկայացուցիչների միջը։ Վերջինները Երևանից Ստեփանակերտ էին մեկնում բնակչության շրջանում քարոզչական հանդիպում անցկացնելու համար։ Արցախի Հանրապետության ոստիկանության, դիմակավորված հատուկ ջոկատայինների ու քաղաքացիական հագուստով անձանց կողմից հարձակման ենթարկվեցին «100-ամյակն առանց ռեժիմի» նախաձեռնության շուրջ 150 անդամները։ Բռնությունների ենթարկվեցին Արցախյան ազատամարտի մասնակից ազատամարտիկներ, այդ թվում՝ Պավլիկ Մանուկյանը, Ժիրայր Սեֆիլյանը, ՀՀ զինված ուժերի պահեստազորի գնդապետ Վարուժան Ավետիսյանը, Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակի բացահայտված անդամ Ալեք Ենիգոմշյանը, մշակույթի գործիչներ, այդ թվում՝ կոմպոզիտոր Վարդան Հակոբյանը, նրանց ընտանիքի անդամներ, այդ թվում՝ կանայք և անչափահաս երեխաներ, Հայաստանի Հանրապետության այլ քաղաքացիներ, հայկական սփյուռքից եկած երիտասարդներ։ Վերջիններիս հասցվեց ֆիզիկական և նյութական զգալի վնաս   ։
Ջոն Չեմբերս
Ջոն Չեմբերս (John Chambers; ծնվ. 1949 թվական օգոստոսի 23, Քլիվլենդ, Օհայո, ԱՄՆ), Cisco Systems կորպորացիայի տնօրենների խորհրդի նախագահ։ Cisco Systems-ի նախկին գլխավոր տնօրեն (1995-2015)   ։
Կարիերան ՏՏ ոլորտում
1983-1991 թվականներին աշխատել է Wang Laboratories ընկերությունում։
1991 թվականին աշխատանքի է ընդունվել Cisco Systems ընկերությունում և զգալի դեր է խաղացել ընկերության արժեքի աճի ապահովման գործում՝ 70 մլն դոլարից մինչև 1,2 մլրդ դոլար՝ 1995 թվականին գլխավոր տնօրենի պաշտոնում նրա նշանակման ժամանակ  ։ Չեմբերսի ղեկավարման ընթացքում Cisco ընկերությունը հսկայական աճ է գրանցել։ 2000-ականների սկզբին ընկերությունն աշխարհում ամենաթանկն էր՝ ավելի քան 550 մլրդ դոլար շուկայական կապիտալիզացիայով, սակայն դոթքոմների բումի ավարտից հետո Cisco-ի արժեքը խիստ կրճատվել է՝ 2015 թվականին կազմելով շուրջ 149 մլրդ դոլար ։
2006 թվականին ընտրվել է ընկերության տնօրենների խորհրդի նախագահ՝ մնալով նաև գլխավոր տնօրենի պաշտոնում։
Իր ղեկավարության վերջին 6 տարիների ընթացքում Cisco-ի ղեկավարության հաջողությունների համար ստացել է բազմաթիվ պարգևներ։ 2015 թվականի մայիսի 4-ին պաշտոնապես հայտարարվել է, որ Ջոն Չեմբերսը վայր կդնի գլխավոր տնօրենի իր լիազորությունները և 2015 թվականի հուլիսի 26-ից Cisco-ն կգլխավորի գլոբալ գործունեության գծով նրա ավագ փոխնախագահ Չակ Ռոբինսը, որն ընկերությունում աշխատում է 1997 թվականից։ Իսկ 65-ամյա Չեմբերսը, որը վերջին 20 տարում աշխարհի խոշորագույն ցանցային սարքավորումների արտադրողն է, կպահպանի տնօրենների խորհրդի նախագահի պաշտոնը և կաջակցի իր իրավահաջորդին ։
Արևմտյան Վիրջինիայի համալսարան
2018 թվականի նոյեմբերի 9-ին Արևմտյան Վիրջինիայի համալսարանի բիզնեսի և տնտեսագիտության քոլեջը վերանվանվել է Ջոն Չեմբերսի բիզնեսի և տնտեսագիտության քոլեջ անունով ։
Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում հեռուստատեսության զարգացման գործում ներդրման համար արժանացել է աստղի (7006)։
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="1">
Արտաքին հղումներ
Чемберс на сайте Cisco Systems.
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Սամարայի հաղորդակցության ուղիների պետական համալսարան
Սամարայի հաղորդակցության ուղիների պետական համալսարան (СамГУПС) — բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը (բուհ) Սամարայում։ Վոլգայի շրջանի միակ համալսարանը, որը պատրաստում է մասնագետներ երկաթուղային տրանսպորտում։
Համալսարանի ռեկտորն է`Անդրոնչև Իվան Կոնստանտինովիչը, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր ։
Պատմություն
Այն ստեղծվել է որպես Կուիբիշևի երկաթուղային ճարտարագետների ինստիտուտ՝ ԽՍՀՄ Կենտկոմի և ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդի որոշման հիման վրա, ԽՍՀՄ 1963 թվականի մայիսի 9-ի N 533 և ԽՍՀՄ երկաթուղիների նախարարության 1973 թվականի մարտի 5-ի թիվ 320 հրամանի հիման վրա՝ երկաթուղային ճարտարագետների համամիութենական համապատասխանության ինստիտուտի մասնաճյուղի։ Մասնաճյուղի տնօրեն է նշանակվել Նիկոլայ Դանիլովիչ Սոսեվիչը։ Ուսումնամեթոդական գրականությունը ստացվել է Մայր բուհից մասնաճյուղի հայտերով։ Այս աշխատանքով զբաղվել է Յու. Տ. Դուվանովը ։
2002 թվականի ապրիլին Սամարայի երկաթուղային տրանսպորտի ինժեներների ինստիտուտը հավատարմագրվել է որպես «Ակադեմիա» տեսակի բարձրագույն ուսումնական հաստատություն (բուհ) և վերանվանվել է Սամարայի հաղորդակցության ուղիների պետական ակադեմիա։
2007 թվականի մարտի 1-ին ակադեմիայի կրթության և գիտության ոլորտում վերահսկողության դաշնային ծառայության հավատարմագրման կոլեգիայի որոշմամբ շնորհվել է «Համալսարանի» կարգավիճակ, և այն վերանվանվել է Սամարայի հաղորդակցության ուղիների պետական համալսարան։
Գործունեություն
Համալսարանում սովորում են ավելի քան 23,000 ուսանողներ`37 տեխնիկական մասնագիտությունների և բուհերի ուսուցման 37 ոլորտներում և STR-ի պատրաստման 6 ոլորտում։ Ուսումնական գործընթացը վարում են 452 ակադեմիական մասնագետներ, որոնց 70%-ը`գիտական աստիճաններ և կոչումներ ունեցողներ, այդ թվում` Ռուսաստանի և միջազգային գիտությունների ակադեմիաների անդամներ։ Իրականցվում է հետբուհական ուսուցում 17 մասնագիտություններով։ Գտնվում է արտոնագրային գրադարանը (3,5 մլն միավոր արտոնագրային տեղեկատվություն), գրքային ֆոնդը (766 հազար գիրք)։ 19,5 կմ երկարությամբ ներհամալսարանական տեղական ցանցը համատեղում է կրթական և լաբորատոր շենքերը (որոնց ընդհանուր մակերեսը հասնում է ավելի քան 72 հազար մ2 է) մեկ տեղեկատվական տարածքի մեջ։
Գործնեության գոտի
Համալսարանը բաղկացած է 6 ֆակուլտետից և 22 բաժիններից (այդ թվում՝13-ը`ավարտական); 2 ինստիտուտներ Օրենբուրգ և Ուֆա քաղաքներում; HE և SPO ծրագրեր իրականացնող 3 մասնաճյուղեր, 2 ներկայացուցչություններ Օրսկ և Ռուզաևկա քաղաքներում, և միջին մասնագիտական կրթության 6 մասնաճյուղ Ալատիր, Իզևսկ, Կազան, Կիրով, Ռտիշչև, Պենզա քաղաքներում։
Համալսարանի հիման վրա ստեղծվել է «Սամարայի կրթական գիտաարդյունաբերական տրանսպորտային համալիր» համալսարանական համալիր, որն իր մեջ ներառում է.
Ֆակուլտետներ ու ամբիոններ
Ֆակուլտետ «Երկաթուղիների շահագործում» («ԵՇ»)
Ֆակուլտետի դեկան՝ տ.գ.թ., դոցենտ Ռոմանովա Պոլինա Բորիսովնա
Ֆակուլտետի ամբիոնները.
Ֆակուլտետ «Երկաթուղու կառուցում և տեղեկատվական տեխնոլոգիա» («ԿՏՏ»)
Ֆակուլտետ «Շարժակազմ և ճանապարհային մեքենաներ» («ՇՃՄ»)
Ֆակուլտետի դեկան՝ Պանչենկո Վալերի Նիկոլաևիչ
Ֆակուլտետի ամբիոնները:
Ֆակուլտետ «Գնացքների երթևեկության ապահովման համակարգեր» («ԳԵԱՀ»)
Ֆակուլտետի դեկան՝ Տեպլյակով Վալերի Բորիսովիչ
Ֆակուլտետ «Տնտեսագիտություն, լոգիստիկա և կառավարում» («ԷԼԿ»)
Ֆակուլտետի դեկան՝ Կրեմնեվ Արկադի Ալեքսանդրովիչ
1-ին տիպի շաքարային դիաբետ
1-ին տիպի շաքարային դիաբետ (նախկինում՝ ինսուլին կախյալ դիաբետ, պատանեկան դիաբետ), շաքարային դիաբետի տեսակ, որն առաջանում է ենթաստամոքսային գեղձի ինսուլին արտադրող բետա բջիջների աուտոիմունային քայքայմամբ և նրանց կողմից ինսուլինի արտադրման թուլացմամբ։ Ինսուլինի շարունակական նվազման պատճառով արյան մեջ և մեզում շատանում է գլյուկոզի քանակը (գերշաքարարյունություն, հիպերգլիկեմիա)։ Հիմնական ախտանշաններն են՝ շատամիզությունը (պոլիուրիա), անհագ ծարավի զգացողությունը (պոլիդիպսիա), շատակերությունը (պոլիֆագիա) և քաշի նվազումը ։
Սամարայի հաղորդակցության ուղիների պետական համալսարան
Ֆակուլտետներ ու ամբիոններ
Հեռակա ֆակուլտետ
1-ին տիպի շաքարային դիաբետ
1-ին տիպի շաքարային դիաբետի առաջացման հստակ պատճառներն անհայտ են ։ Դիաբետի այս տիպը 2-րդ տիպից կարող է տարբերակվել աուտոհակամարմինների թեստով։ Տարբերակման համար կարող է կիրառվել նաև C-պեպտիդի թեստը, որով որոշվում է արտադրվող ինսուլինի քանակը։
Սամարայի հաղորդակցության ուղիների պետական համալսարան
Հղումներ
Կատեգորիա:1973 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:Համալսարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Վիքիտվյալների արժեքների վերաձևակերպմամբ հոդվածներ
1-ին տիպի շաքարային դիաբետ
Բուժման հիմնական եղանակը ինսուլինի ներարկումն է, որը կարող է կրկնվել անգամ ողջ կյանքի ընթացքում։ Սրանով հիվանդները փորձում են կառավարել ինսուլինի քանակն արյան մեջ։ Բուժման բացակայության դեպքում կարող են զարգանալ բազմաթիվ բարդություններ ։ Սուր բարդացումներից են՝ կետոացիդոզը (արյան մեջ ացետոնային և կետոնային մարմինների շատացում), գերօսմոլյար կոման (հիպերգլիկեմիկ կոմա, ոչ կետոնեմիկ կոմա)։ Գերշաքարարյունության երկարատև բարդացումները ներառում են սիրտ-անոթային հիվանդություններ, ինֆարկտ, երիկամների անբավարարություն, խոցեր՝ վերջույթների վրա, աչքերի վնասում (դիաբետային ռետինապաթիա) ։ Բացի այդ, որոշ բարդացումներ կարող են զարգանալ ինսուլինաթերապիայի պատճառով զարգացող թերշաքարարյունության հետևանքով։
1-ին տիպի շաքարային դիաբետը կազմում է դիաբետների 5-10 %-ը ։ Հիվանդների ընդհանուր հստակ քանակն անհայտ է, սակայն հայտնի է, որ յուրաքանչյուր տարի այս հիվանդությամբ հիվանդանում են մոտ 80000 երեխաներ ։ ԱՄՆ-ում այս հիվանդությամբ տառապում է 1֊ից 3 միլիոն մարդ ։ Այս հիվանդության հանդիպման հաճախականությունը տարբեր երկրներում տարբեր է. ամենից քիչ այն հանդիպում է Ճապոնիայում և Չինաստանում (յուրաքանչյուր 100․000 բնակչի հաշվով՝ 1 նոր հիվանդ/տարի), իսկ ամենաշատն այն հանդիպում է Սկանդինավիայում (յուրաքանչյուր 100․000 բնակչի հաշվով՝ 35 նոր հիվանդ/տարի) ։ ԱՄՆ-ում և հյուսիսային Եվրոպայի որոշ երկրներում հիվանդության առաջացման հավանականությունը յուրաքանչյուր 100000 բնակչի հաշվով որոշ դեպքերում տատանվում է 8-17 նոր դեպք/տարի սահմանում ։
Ախտանշաններ
1-ին տիպի շաքարային դիաբետի հիմնական ախտանշաններն են՝ շատամիզությունը, շատախմությունը, բերանի խոռոչում առաջացող չորությունը, ախորժակի բարձրացումը, բարձր հոգնելիությունը, քաշի նվազումը ։
1-ին տիպի շաքարային դիաբետը շատ հաճախ ախտորոշվում է դիաբետային կետոացիդոզի առաջացման ժամանակ։ Վերջինիս դեպքում նկատվում է մաշկի չորություն, շնչառության հաճախության մեծացում, քնկոտություն, որովայնային ցավեր և փսխում ։
Պատճառներ
Հիվանդության առաջացման հստակ պատճառներն անհայտ են ։ Այս առումով կան տարբեր տեսություններ, որոնք հիվանդության առաջացումը կապում են գեների, հակածինների և այլ պատճառների հետ ։
Գենետիկական պատճառներ
1-ին տեսակի շաքարային դիաբետի առաջացումը կարող է կապված լինել տարբեր գեների հետ։ Ավելի քան 50 գեներ առնչվում են այս հիվանդության առաջացման հետ ։ Այս գեները կարող են լինել թե դոմինանտ, թե ռեցեսիվ։ Ամենահայտնի գեներից է IDDM1-ը, որը տեղակայված է 6-րդ քրոմոսոմի ՀԳՀ 2-րդ դասի շրջանում (6p21)։ Այս գենի որոշ տեսակներ կարող են մեծացնել 1-ին տիպի շաքարային դիաբետին բնորոշ նվազած հիստոհամատեղելիության ռիսկը։ Այս տարատեսակներն են՝ DRB1 0401-ը, DRB1 0402-ը, DRB1 0405-ը, DQA 0301-ը, DQB1 0302-ը և DQB1 0201-ը, որոնք ավելի հաճախ հանդիպում են եվրոպական ծագմամբ հյուսիսային ամերիկացիների և եվրոպացիների մոտ ։ Գեների որոշ տեսակներ ունեն պաշտպանական նշանակություն ։
Եթե հայրը հիվանդ է 1-ին տիպի շաքարային դիաբետով, ապա նրանից ծնված երեխաների մոտ այս հիվանդության առաջացման հավանականությունը մոտ 10 % է։ Մոր հիվանդ լինելու դեպքում այն մոտ 4 % է՝ եթե մայրը մինչև 25 տարեկան է, իսկ եթե մայրը մեծ է 25 տարեկանից, ապա երեխաների հիվանդացման հավանականությունը մոտ 1 % է ։
Արտաքին միջավայր
Արտաքին միջավայրի գործոնները նույնպես կարող են ազդել այս հիվանդության առաջացման վրա։ Եթե միաձվային երկվորյակներից մեկը հիվանդ է 1-ին տիպի դիաբետով, ապա մյուսի մոտ հիվանդության առաջացման հավանականությունը 30%–50% է։ Այսպիսով, միաձվային երկվորյակների դեպքում եթե նրանցից մեկը հիվանդ է, 50%-70% դեպքերում մյուսը հիվանդ չի լինի, չնայած նրան ունեն նույն գեները։ Սա խոսում է այն մասին, որ 1-ին տիպի շաքարային դիաբետի առաջացումը կարող է կախված լինել նաև արտաքին գործոններից ։ Արտաքին միջավայրի գործոնների ազդեցության մասին է վկայում նաև այն, որ Եվրոպայի տարբեր տարածքներում ապրող կովկասցիների մոտ հիվանդության առաջացման հավանականությունը մեծանում է մոտ 10 անգամ, ինչպես նաև այն, որ հիվանդությունը կարող է զարգանալ կոնկրետ որևէ երկրում ։
Վիրուսներ
Կա տեսություն, ըստ որի 1-ին տիպի շաքարային դիաբետի առաջացման պատճառը վիրուսներով հարուցված աուտոիմունային պատասխանն է, որի դեպքում իմունային համակարգը վնասազերծում է վիրուսներով ախտահարված բջիջները՝ ենթաստամոքսային գեղձի բետա-բջիջների հետ միասին ։ Coxsackie վիրուսների ընտանիքը և կարմրախտի վիրուսը ներգրավված են այս հիվանդության առաջացման պատճառների խմբում։ Սակայն սա չի նշանակում, որ այս վիրուսներով ախտահարման դեպքում անպայման առաջանալու է 1-ին տիպի դիաբետ ։
Քիմիական նյութեր և դեղեր
Որոշ դեղանյութեր և քիմիական այլ նյութեր քայքայում են ենթաստամոքսային գեղձի բջիջները։ Պիրինուրոն (Pyrinuron, Vacor) ռոդենտիցիդը, որն առաջին անգամ ներկայացվեց ԱՄՆ-ում 1976 թվականին, ընտրողականորեն քայքայում է ենթաստամոքսային գեղձի բետա բջիջները։ Այս դեղամիջոցը նույնիսկ հիմա օգտագործվում է որոշ երկրներում։ Ստրեպտոզոտոցինը (Streptozotocin, Zanosar) հակաբիոտիկ է և հականեոպլաստիկ գործոն, որն օգտագործվում է ենթաստամոքսային գեղձի չարորակ ուռուցքների քիմիոթերապիայի ժամանակ և ընտրողաբար քայքայում է բետա բջիջներն ու հարուցում ինսուլինի քանակի նվազում։
Ենթաստամոքսային գեղձի տարբեր ախտահարումներ (բորբոքում՝ Պանկրեատիտ, ուռուցքներ և այլն) նույնպես կարող են առաջացնել 1-ին տիպի դիաբետ։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Անհատական ռիսկի գործոններն օրգանիզմում կարող են առաջացնել տարբեր բնույթի ախտաբանական երևույթներ, որոնք էլ, իրենց հերթին առաջ են բերում ինսուլին արտադրող բջիջների քայքայում։ Այս տեսանկյունից աուտոիմունային պատասխանը համարվում է ամենատարածված ռիսկային գործոնը, որն ընթանում է աուտոռեակտիվ CD4+ T օգնական բջիջների և CD8+ T բջիջների շատացմամբ, հակամարմիններ արտադրող B բջիջների և բնածին իմունային համակարգի ակտիվացմամբ ։
Սպասսկի շրջան
Սպասսկի շրջան (Спасский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Նիժնի Նովգորոդի մարզում։
Ստեղծվել է 1965 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սպասկոե ։
1-ին տիպի շաքարային դիաբետ
Ախտորոշում
Շաքարային դիաբետը բնորոշվում է կայուն կամ փոփոխական գերշաքարարյունությամբ և ախտորոշվում է հետևյալ նշաններից ցանկացածով.
Սպասսկի շրջան
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 707 կմ²։
1-ին տիպի շաքարային դիաբետ
Ախտորոշում
1-ին տիպի դիաբետով հիվանդների 1/4-ի մոտ զարգանում է կետոացիդոզ (նյութափոխանակային ացիդոզի տեսակ, որը բնորոշվում է ճարպաթթուների տրոհման և ամինաթթուների ապաամինացման արդյունքում առաջացող և արյան մեջ կուտակվող կետոնային մարմինների բարձր պարունակությամբ)։ Դիաբետի մյուս տեսակների ախտորոշումը կատարվում է այլ ձևերով։ Այն ներառում է՝ առողջության պարբերական ստուգում (սկրինինգ), տարբեր բուժական հետազոտությունների ընթացքում գերշաքարարյունության հայտնաբերում, երկրորդային ախտանշանների (տեսողության խանգարում, հոգնածություն և այլն) հայտնաբերում։ Դիաբետը շատ հաճախ ախտորոշվում է, երբ հիվանդի մոտ նկատվում են այնպիսի պրոբլեմներ, որոնք կարող են առաջանալ դիաբետի հետևանքով (սրտամկանի ինֆարկտ, կաթված, բազմանյարդաբորբ (նեյրոպաթիա), աչքերի խնդիրներ, սնկային ինֆեկցիաներ և այլն)։
Սպասսկի շրջան
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 10949 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 15,49 մարդ/կմ²։