Հայրենական_մեծ_պատերազմին_մասնակցած_հայ_գեներալներ_և_ծովակալներ
Միքայել Պարսեղով
3) Միքայել Պարսեղով կամ Բարսեղյան (1899-1964)։ 1930 թ.-ից եղել է հրետանային դիվիզիոնի (Մերձվոլգյան զինվորական օկրուգ) հրամանատար, ապա 57-րդ Հրաձգային դիվիզիայի (Անդրբայկալ. զինվորական օկրուգ) հրետանու պետ։Եղել է 69-րդ Ծանր հրետանային գնդի (19-րդ Հրաձգային կորպուս) հրամանատար։ Հատկապես աչքի է ընկել գ. Լիպոլոյի մոտ և Տրոնգսունդյան ուղղության մարտերում, ցուցաբերել կազմակերպչական ընդունակություն։ 1940թ. մարտի սկզբին հզոր և շարունակական հրետանային պատրաստությունից հետո պաշտպանական «Մաններհեյմի գիծը» ճեղքվեց և 7-րդ Բանակն անցավ վճռական հարձակման։ Ֆինների դեմ մղած կռիվներում հրամանատարության մարտական առաջադրանքների օրինակելի կատարման, հրետանու հմուտ ղեկավարման, արիության և հերոսության համար 7-րդ Բանակի (Հս.-Արմ. ռ-ճակատ) հրամանատար կոմդիվ Մ. Ա. Պարսեղովին ԽՍՀՄ ԳԽՆ 1940 թ. մարտի 21-ի հրամանագրով շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում, պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով (№ 5201) և «Ոսկե աստղ» մեդալով (№ 243, ԽՄՀ գրքույկ № 253, ԽՍՀՄ ԳԽՆ վկայական № 369, Շքանշանային գրքույկ № 41127)։ 1954 թ. Լենինգրադի զինվորական օկրուգի հրետանու պետ, 1961 թ.-ից Մ. Կալինինի անվան հրետանու ռազմական ակադեմիայի հրամանատարական ֆակուլտետի պետ (Հր. ԽՍՀՄ ՊՆ, № 331, 8.08.61)։ Կոմբրիգ (Հր. ԽՍՀՄ ՊԺԿ, № 01378, 16.08.38), կոմդիվ (Հր. ԽՍՀՄ ՊԺԿ, № 04591, 5.11.39), կոմկոր (Հր. ԽՍՀՄ ՊԺԿ, № 01166, 21.03.40), հրետանու գեներալ-լեյտենանտ (4.06.40), գեներալ-գնդապետ (18.02.58)։ Ծնվել է 1899թ. հունիսի 15-ին գ. Կոլխոզաշեն (Մարտունիի շրջ., ԼՂՀ)։ 12 տարեկանում որբացել է և աշխատանքի մեկնել Միջին Ասիա։ 1916-1917թթ. հրանոթի հրամանատար է ծառայել Կովկասյան ռազմածակատում։ Զորակոչվել է կարմիր բանակ 1918թ. նոյեմբերի 5-ին։ 1918-1920թթ. Միջին Ասիայում քաղաքացիական պատերազմին որպես հրետանային գումարտակի հրամանատար։ 1922թ. ավարտել է հրետանային դպրոց (Տաշքենդ)։ 1930թ.-ից եղել է հրետանային դիվիզիոնի (Մերձվոլգյան զինվորական օկրուգ) հրամանատար, ապա 57-րդ Հրաձգային դիվիզիայի (Անդրբայկալ. զինվորական օկրուգ) հրետանու պետ։ 1936թ. ավարտել է Մ. Ֆրունզեի անվան Ռազմական ակադեմիան։ Եղել է 69-րդ Ծանր հրետանային գնդի (19-րդ Հրաձգային կորպուս) հրամանատար։ Խորհրդա-ֆիննական պատերազմի ժամանակ եղել է 7-րդ Բանակի հրետանու պետ։ Հատկապես աչքի է ընկել գ. Լիպոլոյի մոտ և Տրոնգսունդյան ուղղության մարտերում, ցուցաբերել կազմակերպչական ընդունակություն։ 1940թ. մարտի սկզբին հզոր և շարունակական հրետանային պատրաստությունից հետո պաշտպանական ՙՄաններհեյմի գիծը՚ ճեղքվեց և 7-րդ Բանակն անցավ վճռական հարձակման։ Ֆինների դեմ մղած կռիվներում հրամանատարության մարտական առաջադրանքների օրինակելի կատարման, հրետանու հմուտ ղեկավարման, արիության և հերոսության համար 7-րդ Բանակի (Հս.-Արմ. ռ-ճակատ) հրամանատար կոմդիվ Մ. Ա. Պարսեղովին ԽՍՀՄ ԳԽՆ 1940թ. մարտի 21-ի հրամանագրով շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում, պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով (№ 5201) և ՙՈսկե աստղ՚ մեդալով (№ 243, ԽՄՀ գրքույկ № 253, ԽՍՀՄ ԳԽՆ վկայական № 369, Շքանշանային գրքույկ № 41127): ԽՄՀ կոչում ստացան նրա միավորման ավելի քան 20 մարտիկ ու հրամանատար։ ՀՄՊ նախօրեին եղել է կարմիր բանակի հրետանու գեներալ-տեսուչ, ապա` Կիևի ռազմական օկրուգի հրետանու պետ, ապա մինչև 1942թ. մարտ Հվ. Արմ. ռ-ճակատի, Հվ.-Արմ. ուղղության հրետանու պետ, մինչև 1942թ. հուլիս` 40-րդ Բանակի հրամանատար։ Պաշտպանական մարտեր է մղել Կուրսկի և Վորոնեժի համար։ 1942թ. հուլիսից Հեռավոր-Արլ. ռ-ճակատի հրետանու պետ։ Մեծ ներդրում ունի միլիտարիստական Ճապոնիայի ջախջախման գործում։ 1945թ. 2-րդ Հեռավոր-Արլ. ռ-ճակատի հրետանու պետ։ Ղեկավարել է Մանջուրիայում ճապոնացիների խորը էշելոնացված դիրքերի ոչնչացումը, Խարբինի և չինական այլ քաղաքների, Սախալինի հվ. մասի և Կուրիլյան կղզիների ազատագրումը։ ՀՄՊ-ից հետո եղել է Հեռավոր-Արլ. զինվորական օկրուգի հրետանու պետ։ 1948թ. ավարտել է Կ. Վորոշիլովի անվ. ԳՇ ռազմական ակադեմիան։ 1954թ.-ց Լենինգրադի զինվորական օկրուգի հրետանու պետ, 1961թ.-ից Մ. Կալինինի անվ. հրետանու ռազմական ակադեմիայի հրամանատարական ֆակուլտետի պետ (Հր. ԽՍՀՄ ՊՆ, № 331, 8.08.61): Կոմբրիգ (Հր. ԽՍՀՄ ՊԺԿ, № 01378, 16.08.38), կոմդիվ (Հր. ԽՍՀՄ ՊԺԿ, № 04591, 5.11.39), կոմկոր (Հր. ԽՍՀՄ ՊԺԿ, № 01166, 21.03.40), հրետանու գեներալ-լեյտենանտ (4.06.40), գեներալ-գնդապետ (18.02.58): Մահացել է 1964թ. ապրիլի 26-ին Սանկտ-Պետերբուրգում։ Թաղված է Բոգոսլավյան գերեզմանատանը։ Պարգևատրվել է Լենինի (1. Հրամանագիր ԽՍՀՄ ԳԽՆ, 15.01.40, № 5260; 2. Հրամանագիր ԽՍՀՄ ԳԽՆ, 21.02.45, № 21122), Սուվորովի 2-րդ աստիճանի (Հրամանագիր ԽՍՀՄ ԳԽՆ, 8.09.45, № 2651), Կարմիր դրոշի (1. Հրամանագիր ԽՍՀՄ ԳԽՆ, 22.02.38, № 1675; 2. Հրամանագիր ԽՍՀՄ ԳԽՆ, 27.12.41, № 698; 3. Հրամանագիր ԽՍՀՄ ԳԽՆ, 20.06.49, № 317668) շքանշաններով, մեդալներով։ 1965թ. բոլոր պարգևները հանձնվել են Հրետանու, ինժեներական զորքերի և կապի կենտրոնական թանգարան։ Հայրենի գյուղում հուշարձան է կանգնեցվել, գործում է տուն-թանգարան ։