cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նապոլեոն Էժեն
Վախճան
= Հիշատակ = Արքայազնի մարմինը նավով բերվեց Անգլիա և թաղվեց Չիսլեհերսթում իսկ ավելի ուշ՝ հոր մասունքների հետ, տեղափոխվեց Եվգենյայի կողմից ամուսնու և որդու համար կանգնեցված հատուկ դամբարան՝ Հեմփշիր նահանգի Ֆարնբորո նահանգի Սուրբ Միքայելի աբբայության կայսերական դամբարանում։ Բրիտանական օրենսդրության համաձայն Եվգենյան պետք է ճանաչեր որդու մարմինը, սակայն այն այնքան այլայլված էր, որ նրան օգնեց ճանաչել միայն ազդրի հետվիրահատական սպին։ Հուղարկավորությանը մասնակցել են Վիկտորյա թագուհին, Ուելսի արքայազն Էդվարդը, բոլոր Բոնապարտները և մի քանի հազար բոնապարտիստներ։ Ինքը՝ Եվգենյան, այնտեղ թաղվել է 1920 թվականին։ Վիկտորյան ցանկանում էր հուշարձան կանգնեցնել Վեստմինստերյան աբբայությունում իր ձախողված փեսային, ով ընկել էր բրիտանական ծառայության մեջ, սակայն այս նախագիծը մերժվեց խորհրդարանի կողմից՝ լիբերալների ձայների պատճառով։ Դրա փոխարեն թագուհին պատվել է «Փոքրիկ իշխանին» Սբ. Ջորջը Վինձորի ամրոցում, ամուսնու՝ Ալբերտի գերեզմանի կողքին։ Արքայազնի հուշարձանը կանգնեցվել է նաև Չիսլեհերսթի բնակիչների կողմից՝ Քեմդեն Հաուսի մոտ գտնվող անտառում։ Դրա վրա դաջված են Աֆրիկա մեկնելուց առաջ գրված արքայազնի կտակի խոսքերը. «Ես կմեռնեմ խորին երախտագիտության զգացումով Նորին Մեծություն թագուհուն, ողջ թագավորական ընտանիքին և այն երկրին, որտեղ ութ տարի ես վայելել եմ այդպիսի ջերմ հյուրընկալություն»։
Օսկար Ուայլդը, ի հիշատակ արքայազնի, նվիրել է բանասեղծություն (թարգմ․՝ Եվգենիյ Վիտկովսկիյ)։
Стал на чужбине, — о твоей судьбе
Не будет слезы лить легионер твой!
Французская республика тебе
Воздаст почёт венком солдатской славы,
Не королю отсалютует, — нет!
Твоя душа — достойна дать ответ
Величественному столпу державы…
Մանկության տարիներին արքայազնին նկարել են Եվրոպայի շատ հայտնի նկարիչներ, այդ թվում՝ միապետների դիմանկարիչ Ֆրանց Քսավյե Վինթերգալտերը։ Փարիզի Օրսե թանգարանում ցուցադրված է Ժան-Բատիստ Կարպոյի մարմարե արձանը, որը պատկերում է 10-ամյա արքայազնին շան՝ Ներոնի հետ։ Արձանը ձեռք է բերել մեծ հայտնիություն և դարձել է բազմաթիվ կրկնօրինակների առարկա (կայսրության անկումից հետո Սևրի մանուֆակտուրան արտադրեց կրկնօրինակ արձանիկներ՝ «Երեխա շան հետ» անունով)։
1998 թվականին արքայազնի պատվին անվանակոչվել է «Փոքրիկ իշխան» աստերոիդ-լուսինը, աստերոիդի արբանյակը, որն անվանվել է Եվգենյա՝ իր մոր անունով։ Անունը, բացի Նապոլեոն IV-ից, վերաբերում է Անտուան դը Սենտ-Էքզյուպերիի հայտնի պատմությանը, որտեղ Փոքրիկ Իշխանը ապրում էր իր փոքրիկ մոլորակի վրա։ Մոլորակի անվան ընտրության պաշտոնական բացատրությունը ընդգծում է երկու արքայազների՝ Նապոլեոնի և հերոս Էքզյուպերիի միջև զուգահեռները (երկու իշխաններն էլ երիտասարդ էին, խիզախ և կարճահասակ, թողեցին իրենց հարմարավետ աշխարհը, նրանց ճանապարհորդությունը ողբերգական ավարտ ունեցավ Աֆրիկայում
Կեեպա (գյուղ, Լասվա շրջան)
Կեեպա (Kääpa), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Լասվա շրջանում։
Անիտա Սարկիսյան
2012 թվականին Սարկիսյանը առցանց հետապնդման արշավի թիրախ էր դարձել՝ իր «Սարկազմ կանանց նկատմամբ վիդեոխաղերում» տեսաշարքի համար ֆինանսական միջոցներ հայթայթելու նախաձեռնության պատճառով։ Արդյունքում նրա աջակիցները հավաքեցին $160 000 ակնկալվող $6 000-ի փոխարեն։
Իրավիճակը լայնորեն լուսաբանվեց լրատվամիջոցներում, Սարկիսյանին դնելով վիդեոխաղերի մշակույթում ենթադրյալ կնատյացության վերաբերյալ քննարկումների կենտրոնում։
Նա շարունակում է հրապարակավ մեկնաբանել և վերլուծել տեսախաղերում գենդերային ներկայացվածության՝ սեռի և ոտնձգությունների թեման տեսանյութերի արդյունաբերության և մշակույթի մեջ։
Նախապատմություն
Անիտա Սարկիսյանը ծնվել է Տորոնտոյի մոտակայքում Իրաքից ներգաղթած հայ ծնողներից։ Այնուհետ նա տեղափոխվում է Կալիֆորնիա։ Ավարտել է Լոս Անջելեսի կալիֆորնյան համալսարանը (UCLA)՝ մեդիա վերլուծությունների բակալավրի աստիճանով, այնուհետ Յորքի համալսարանում ձեռք է բերել մագիստրոսի աստիճան՝ հասարակական և քաղաքագիտական բնագավառներում։
Կետանջի Բրաուն Ջեքսոն
Կետանջի Բրաուն Ջեքսոն (Ketanji Brown Jackson ,), ամերիկացի իրավաբան, ԱՄՆ Գերագույն դատարանի դատավոր 2022 թվականի հունիսի 30-ից, այս պաշտոնում առաջադրվել է ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենի կողմից։ Նախկինում աշխատել է որպես ԱՄՆ պատիժների սահմանման հանձնաժողովի փոխնախագահ (2010-2014), Կոլումբիայի շրջանի ԱՄՆ շրջանային դատարանի դատավոր (2013-2021) և Կոլումբիայի շրջանի ԱՄՆ Վերաքննիչ դատարանի դատավոր (2021-2022)։
Կետանջի Բրաուն Ջեքսոնը առաջին աֆրոամերիկացին է ԱՄՆ Գերագույն դատարանի դատավորների շարքում։
Վաղ տարիներ և կրթություն
Կետանջի Օնիկա Բրաունը ծնվել է 1970 թվականին Վաշինգտոնում՝ ուսուցիչներ Ջոնի և Էլերի Բրաունների ընտանիքում։ Կետանջիի երկու հորեղբայրներն աշխատել են Մայամիի ոստիկանությունում, իսկ նրա մյուս հորեղբայրը դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման ոչ բռնի թմրանյութերի հանցագործությունների համար, ազատ է արձակվել 2017 թվականին, երբ նախագահ Բարաք Օբաման մեղմացրեց նրա դատավճիռը և շուտով մահացավ։ Կետաջը՝ Կետանջիի կրտսեր եղբայրը, ոստիկան էր Բալթիմորում, Այնուհետև ծառայում էր Մերիլենդի ազգային գվարդիայի բանակում։ Նրա ծնվելուց մի քանի տարի անց Կետանջիի ընտանիքը վերադարձավ Մայամի՝ ծնողների հայրենի քաղաքը։ 1992 թվականին Կետանջի Բրաունը ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան Հարվարդի համալսարանից, իսկ 1996 թվականին դարձել է իրավունքի դոկտոր Հարվարդի իրավաբանական դպրոցում ։
Կարիերայի սկիզբ
Կետանջի Բրաուն Ջեքսոնը աշխատել է որպես դատական գործավար (օգնական) շրջանային դաշնային դատավոր Փեթի Սերիսի (1996-1997), ԱՄՆ առաջին շրջանի Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Բրյուս Սելի (1997-1998), ԱՄՆ Գերագույն դատարանի դատավոր Սթիվեն Բրայերի (1999-2000) հետ:2003-2005 թվականներին Ջեքսոնը եղել է ԱՄՆ-ի պատիժների սահմանման հանձնաժողովի հատուկ խորհրդականի օգնական, իսկ 2005-2007 թվականներին՝ Կոլումբիայի շրջանի դաշնային հանրային պաշտպանի օգնական։ Մասնավոր պրակտիկայով զբաղվել է նաև Վաշինգտոնում և Բոստոնում ։
2009 թվականին ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման առաջադրել է Կետանջի Բրաուն Ջեքսոնի թեկնածությունը ԱՄՆ պատիժների սահմանման հանձնաժողովի փոխնախագահի պաշտոնում ։ Ջեքսոնն այդ պաշտոնում աշխատել է 2010-2014 թվականներին ։
Շրջանային դատարան
2012-ի սեպտեմբերին նախագահ Օբաման առաջադրեց Ջեքսոնին Կոլումբիայի շրջանի ԱՄՆ շրջանային դատարանի դատավորի պաշտոնում, բայց Սենատի քվեարկությունը տեղի չունեցավ։ 2013 թվականի հունվարին Օբաման կրկին առաջադրել է Ջեքսոնին այդ պաշտոնում, որից հետո նույն թվականի մարտին նրա թեկնածությունը հաստատվել է Սենատի կողմից և Ջեքսոնը դարձել է դատավոր ։ Դաշնային դատավորի պաշտոնում Ջեքսոնը մի քանի անգամ որոշումներ է կայացրել նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի դեմ։ Այսպես, նա Սպիտակ տան նախկին իրավախորհրդատու Դոնալդ Մաքգանին պարտավորեցրել է ենթարկվել Ներկայացուցիչների պալատի ծանուցագրի՝ որոշման մեջ գրելով «նախագահները թագավորներ չեն» արտահայտությունը ։ Բացի այդ, դատավոր Ջեքսոնը համազգային դատական արգելք է դրել միգրանտների արտաքսման հարցում վարչակազմի լիազորությունների ընդլայնման վրա ։ Պահպանողականների և հանրապետականների մի մասը քննադատում էր Ջեքսոնի որոշ որոշումներ, որոնք չեղարկվել էին վերադաս դատարանների կողմից։ Միևնույն ժամանակ, հանուն արդարադատության ազատական դաշինքի նախագահ նեն Էրոնը նշել է, որ Ջեքսոնի՝ դատարանում աշխատելու ութ տարվա ընթացքում իր գրեթե 600 որոշումներից մեկ տասնյակից պակաս չեղյալ են հայտարարվել ։
Վերաքննիչ դատարան
2021 թվականի ապրիլին ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը Ջեքսոնին առաջադրեց ԱՄՆ Կոլումբիայի շրջանի Վերաքննիչ դատարանի դատավորի պաշտոնում՝ Մերիկ Գարլանդի փոխարեն ։ Նույն թվականի հունիսին Սենատը հաստատեց նրա թեկնածությունը (կողմ քվեարկեցին 100 սենատորներից 53-ը՝ Սենատի բոլոր դեմոկրատները, ինչպես նաև հանրապետականներ Սյուզան Քոլինզը, Լիզա Մերկաուսկին, Լինդսի Գրեհեմը) ։
Առաջադրում ԱՄՆ Գերագույն դատարանում
2016-ին Ջեքսոնը ԱՄՆ Գերագույն դատարանի պոտենցիալ թեկնածուների թվում դիտարկվում էր մահացած դատավոր Անտոնին Սկալիային փոխարինելու համար   ։ 2022 թվականի հունվարին Գերագույն դատարանի դատավոր Սթիվեն Բրայերը (նախկին գլխավոր Ջեքսոնը) հայտարարեց հրաժարական տալու պլանների մասին, որից հետո նախագահ Բայդենը հաստատեց իր նախընտրական խոստումը՝ ԱՄՆ պատմության մեջ առաջին անգամ Գերագույն դատարան սևամորթ կին նշանակելու մասին ։ Ավելի վաղ Ջեքսոնը Բայդենի ամենահավանական թեկնածությունների թվում էր նշվում Գերագույն դատարանում թափուր պաշտոնի դեպքում  ։
Նույն թվականի փետրվարի վերջին Բայդենը պաշտոնապես առաջադրեց Ջեքսոնին ԱՄՆ Գերագույն դատարանի դատավորի պաշտոնում, իսկ մարտի վերջին Սենատի իրավաբանական հանձնաժողովում լսումներ անցկացվեցին նրա թեկնածության վերաբերյալ ։ Ապրիլի 4-ին Սենատի իրավաբանական կոմիտեում քվեարկությունն անցել է խիստ կուսակցական գծով և ավարտվել ոչ-ոքի, կոմիտեի բոլոր 11 դեմոկրատները քվեարկել են Ջեքսոնի օգտին, իսկ բոլոր 11 հանրապետականները՝ նրա դեմ։ Քվեարկության այս արդյունքի պատճառով Սենատը հատուկ քվեարկություն է անցկացրել՝ Սենատի ամբողջական կազմից առաջ Ջեքսոնի թեկնածությունը հետագա քննարկելու համար ։ Ապրիլի 7-ին ԱՄՆ Սենատը 53 ձայնով (դեմոկրատներին միացել են հանրապետական սենատորներ Սյուզան Քոլինզը, Լիզա Մերկաուսկին և Միթ Ռոմնին) 47-ի դիմաց հաստատել է Ջեքսոնի թեկնածությունը Գերագույն դատարանում։ Ջեքսոնը դատարանի անդամ է դարձել 2022 թվականի հունիսի 30-ին՝ Սթիվեն Բրայերի լիազորությունների ավարտից հետո՝ դառնալով ԱՄՆ Գերագույն դատարանի առաջին սևամորթ կինը և նրա առաջին անդամը՝ որպես հանրային պաշտպան աշխատելու փորձով ։
Անձնական կյանք
1996 թվականին Քեթանժի Բրաունն ամուսնացավ վիրաբույժ Պատրիկ Գրեյվս Ջեքսոնի հետ։ Ամուսնության շնորհիվ նա դարձել է հանրապետական Փոլ Ռայանի հեռավոր ազգականը, որը որոշ ժամանակ եղել է ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի սպիկերը։ Ռայանը դրական է արտահայտվել Ջեքսոնի թեկնածության և ինքնության մասին 2012 և 2022 թվականներին դատավորական պաշտոնների համար նրա թեկնածության քննարկման ժամանակ՝ չնայած նրանց քաղաքական տարբերություններին։ Կետանջին և Պատրիկը երկու դուստր ունեն՝ Թալիան և Լեյլան ։
Ջեքսոն՝ ոչ կրոնական բողոքական ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կանայք Կատեգորիա:21-րդ դարի իրավաբաններ
Հիլսբորու շրջան (Նևադա)
Հիլսբորու շրջան (Hillsborough County), ԱՄՆ Նևադա նահանգի 10 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.269 կմ² է, բնակչությունը՝ 400.721 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մանչեստերլենդ և Նաշուա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1769 թ.։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նևադայի շրջաններ
55 (թիվ)
55 (հիսունհինգ), բնական թիվ է, հաջորդում է 54 թվին և նախորդում 56 թվին։
Խլախտ
Խլախտ, մարդու և կենդանիների (առավելապես միասմբակավորների) վարակիչ, մեծ մասամբ քրոնիկ հիվանդություն։ Բնորոշվում է լորձաթաղանթների, մաշկի վրա, թոքերում յուրահատուկ հանգույցների առաջացմամբ։ Խլախտով (շատ հազվադեպ) հիվանդանում են նաև ուղտերը, կատուների ընտանիքի գիշատիչ կենդանիները։ Հիվանդությունն առաջինը նկարագրել է Արիստոտելը, հարուցիչը հայտնաբերել է Լյոֆլերը (1882 թ.)։
Հարուցիչը B. Mallei ոչ սպորավոր ցուպիկն է։ Ինֆեկցիայի աղբյուրը հիվանդ կենդանիներն են։
Հիվանդության զարգացում
Խլախտը զարգանում է թոքերում, քթի խոռոչում և մաշկի վրա։ Քթային խլախտի դեպքում նկատվում են լորձաթաղանթի հիպերեմիա, հանգույցներ, որոնք, հետագայում քայքայվելով, վերածվում են խոցերի, ավշային հանգույցների մեծացում, մաշկայինի դեպքում՝ հանգույցներ, խոցեր։ Թոքային խլախտը թաքնված բնույթի է։
Ախտորոշում
Խլախտն ախտորոշում են կլինիկական, բակտերիալոգիական, ախտանատոմիական և ալերգիական հետազոտություններով։ Հիմնական մեթոդը ալերգիականն է. կատարվում է ակնային, երբեմն՝ ենթամաշկային եղանակով և հայտնի է մալեինացում անունով։ Ակնային մալեինացում կատարվում է երկու անգամ՝ 5-6 օր ընդմիջումով։
Բուժում
Բուժումը չի մշակված։ Կանխարգելումը, անապահով տնտեսություններում հայտարարվում է կարանտին, պայմանական առողջ կենդանիներին պարբերաբար ստուգում են կրկնակի մալեինացմամբ (կլինիկական հիվանդ, կասկածելի և դրական ռեակցիայով կենդանիներին այրում են)։ Կանխարգելման նպատակով ապահով տնտեսություններում ամեն տարի ալերգիական եղանակով ստուգում են կենդանիներին։ Կարանտինը հանվում է վերջին հիվանդի հայտնաբերումից 45 օր հետո։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիների հիվանդություններ Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ Կատեգորիա:Բակտերիալ հիվանդություններ
Նավապետ Գրանտի որդիները
«Նավապետ Գրանտի որդիները» (Les Enfants du capitaine Grant), ֆրանսիացի գրող Ժյուլ Վեռնի վեպը, որն առաջին անգամ ամբողջությամբ հրատարակվել է 1868 թվականին, մաս-մաս հրատարակվել է «Magasin d'Éducation et de Récréation»-ում` 1865 թվականի դեկտեմբերի 20-ից մինչև 1867 թվականի դեկտեմբերի 5-ը։ Այն եռագրության առաջին մասն է, որին հաջորդել են հետևյալ վեպերը.
Վեպը կազմված է երեք մասից, որոնցից յուրաքանչյուրում գլխավոր հերոսները՝ լորդ (Էդուարդ) և լեդի (Էլեն) Գլենարվանները, մայոր Մակ-Նաբսը, Ժակ Պագանելը, Մերի և Ռոբերտ Գրանտները, Ջոն Մանգլսը, նավապետ Գրանտին փնտրելիս ճանապարհորդում են Հարավային Ամերիկայում Պատագոնիայի միջով, Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում` խիստ պահպանելով հարավային լայնության 37-րդ զուգահեռականը։
Նավապետ Գրանտը, ով երազում էր Նոր Շոտլանդիայի մասին
Բրիտանական ծովային նախարարությունը հրաժարվում է օգնել Գլենարվանին՝ հիմնվելով տեղեկատվության անորոշության և անլիարժեքության վրա։ Հրաժարման իրական պատճառը կորած նավապետ Գրանտի ազգային համոզմունքներն էին, ով երազում էր Շոտլանդիայի անկախության մասին։ Նրա ճանապարհորդության գլխավոր նպատակը Նոր Շոտլանդիայի հիմնադրումն էր։
Գլենարվանի տուն են գալիս նավապետ Գրանտի որդին ու դուստրը՝ հոր մասին լուր իմանալու հույսով։ Տիկին Էլեն Գլենարվանը համոզում է ամուսնուն «Դունկան» զբոսանավով մեկնել նավապետին որոնելու։
«Դունկանը» մեկնում է որոնումների
«Դունկանը» դուրս է գալիս Գլազգոյից։ Նավի վրա էին լորդ Գլենարվանն՝ իր կնոջ հետ, նրա զարմիկ մայոր Մակ-Նաբսը, Ռոբերտ և Մերի Գրանտները։ Զբոսանավի հրամանատարն էր նավապետ Ջոն Մանգլսը։ Նավի վրա հայտնվում է ավելորդ ուղևոր՝ հայտնի ֆրանսիացի աշխարհագրագետ Ժակ Էլիասեն Ֆրանսուա Մարի Պագանելը, ով միշտ շփոթում էր նավերը։ Նա մեկնում էր Հնդկաստան՝ աշխարհագրական ընկերության հանձնարարությամբ։ Ուղևորները համոզում են նրան մնալ, և Պագանելը միանում է Նավապետ Գրանտի որոնումներին։
Հարավային լայնության 37-րդ զուգահեռականը
Նավապետ Գրանտի և նրա նավաստիների ափ դուրս գալու վայրի երկայնությունը մնում է անհայտ, բայց այն հնարավոր է գտնել, եթե փնտրեն հարավային լայնության ամբողջ 37-րդ զուգահեռականով։ Զբոսանավը Ատլանտյան օվկիանոսով նավարկում է Հարավային Ամերիկայի ափերով, անցնում է Մագելանի նեղուցով, գնում է Խաղաղ օվկիանոսով դեպի Պատագոնիա, այն վայրը, որտեղ այն միանում է 37-րդ զուգահեռականին։ «Դունկանը» լորդ Գլենարվանին, Մակ-Նաբսին, Պագանելին, Ռոբերտ Գրանտին, նավապետի օգնական Թոմ Օստինին և երկու նավաստիներին իջեցնում է Հարավային Ամերիկայի արևմտյան ափին, այն պայմանով, որ շրջանցելով Հորն հրվանդանը` նրանց վերցնի արևելյան ափին` Կորենտես հրվանդանի մոտ։ Գլենարվանի խումբը հատում է Պատագոնիան՝ հետևելով 37-րդ զուգահեռականին, բայց ոչ մի հետք չի գտնում նավապետից, և հասնելով Հարավային Ամերիկայի արևելյան ափերին՝ վերադառնում է «Դունկանի» վրա։
Գրանտն ու ամբողջ անձնակազմը զոհվել են։
Սահակ Մխիթարյան
Սահակ Վարդանի Մխիթարյան, հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Նավապետ Գրանտի որդիները
Ավստրալիա
Լորդ Գլենարվանը որոշում է նավապետ Գրանտին փնտրելով 37-րդ զուգահեռականի ուղղությամբ հատել Ավստրալիան և Այրտոնին, որպես ուղեկցորդ, հրավիրում է իր արշավախումբ, որի կազմի մեջ մտնում էին այն անձիք, որոնք մասնակցել էին նավապետ Գրանտի որոնումներին Պատագոնիայում, նրանց էին միացել նաև տիկին Գլենարվանը, Մերի Գրանտը, նավապետ Մանգլսը և Օլբինետը՝ «Դունկանի» տնտեսը, իսկ զբոսանավը նավապետի օգնական Թոմ Օստինի գլխավորությամբ մեկնում է Մելբուրն վերանորոգման և այնտեղ պետք է սպասեր Գլենարվանի հետագա հրահանգներին։
Սահակ Մխիթարյան
Կենսագրություն
Սահակ Մխիթարյանը ծնվել է 1921 թվականին, Էջմիածնի շրջանի Մուղան (այժմ՝ Հովտամեջ) գյուղում։ 1940 թվականին ավարտել է Սամաղարի միջնակարգ դպրոցը և նշանակվել Մուղանի 7-ամյա դպրոցի ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչ ։
Նավապետ Գրանտի որդիները
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արկածային վեպեր Կատեգորիա:1868 վեպեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն վեպեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հեռուստաշոուների հիմք ծառայած վեպեր
Սահակ Մխիթարյան
Կենսագրություն
1942 թվականի մարտին Սահակը Հարավ-արևմտյան ռազմաճակատի 122-րդ դիվիզիայի 777-րդ հրաձգային գնդում մասնակցել է Խարկովի ուղղությամբ մղված մարտերին։ Այստեղ Սահակը արժանացել է «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալի։ 1942 թվականի ապրիլին մղված կատաղի մարտերից մեկում նա ծանր վիրավորվել է և, հոսպիտալում բուժվելուց հետո, վերադարձել է գործող բանակ։ Նրա մարտական ծառայությունը շարունակվել է 1730-րդ զենիթային հրետանային գնդում։ 1943 թվականին Ժուկովկա քաղաքի մոտ Մխիթարյանին հաջողվել է հրանոթի դիպուկ կրակով ոչնչացնել թշնամու ինքնաթիռը։ Այդ սխրանքի համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։ 1944 թվականին մասնակցել է Լեհաստանում մղվող մարտերին։ Մխիթարյանը չորս անգամ արժանացել է Գերագույն գլխավոր հրամանատարության շնորհակալության և «Վարշավայի ազատագրման համար» մեդալի։ Մասնակցել է նաև Բեռլինի գրավմանը և պարգևատրվել «Բեռլինի գրավման համար» մեդալով ։
1946 թվականին Մխիթարյանը վերադարձել է հայրենի գյուղ։ 1956 թվականին Մխիթարյանը հաջողությամբ ավարտել է Երևանի ֆիզկուլտուրայի ինստիտուտի հեռակա բաժինը։ Աշխատել է Հովտամեջ գյուղի դպրոցում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Հովտամեջ գյուղում ծնվածներ
Բոբրինկա (գյուղ, Բոբրինեցի շրջան)
Բոբրինկա (Бобринка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բոբրինկա գյուղում բնակվում էր 411 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1883 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 218,27 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (10601-10700)
Աստերոիդների ցանկ (10501-10600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (10701-10800)
Անդրանիկ Մելքումյան
Անդրանիկ Արշակի Մելքումյան, հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1942):
Կենսագրություն
Անդրանիկ Մելքումյանը ծնվել է 1918 թվականին, Գորիսի շրջանի Տեղ գյուղում։ 1937 թվականին գերազանց գնահատականներով ավարտել է Գորիսի մանկավարժական տեխնիկումը և աշխատանքի անցել Տեղ գյուղի միջնակարգ դպրոցում, դասավանդել է հայոց լեզու և գրականություն։ 1939 թվականին մանկավարժական աշխատանքը շարունակել է շրջանի Խնածախի միջնակարգ դպրոցում ։
1939 թվականի դեկտեմբերին զորակոչվել է զինվորական ծառայության։ 1941 թվականին էքստեռն կարգով հանձնել է ռազմական ուսումնարանի քննությունները, լեյտենանտի կոչումով մեկնել է ռազմաճակատ։ Մասնակցել է Լենինգրադի հերոսական պաշտպանության մարտերին։ 1942 թվականին Անդրանիկը մարտադաշտում ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Խիզախության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով և մի շարք մեդալներով։ 1944 թվականի նոյեմբերին Անդրանիկը ծանր վիրավորվել է և զորացրվել ։
Վերադառնալով հայրենի գյուղ, երկար տարիներ աշխատել է սկզբնական կուսակցական կազմակերպության քարտուղար, ապա՝ գյուղական խորհրդի գործկոմի նախագահ ։
Մահ
Անդրանիկ Մելքումյանը մահացել է 1983 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Ջեք Թրաութ
Ջոն Ֆրենսիս Ջեք Թրաութ (John Francis «Jack» Trouts, ), ամերիկյան շուկայագետ, «Trout & Partners» խորհրդատվական ընկերության հիմնադիր և նախագահ (ԱՄՆ, Կոնեկտիկուտ)։ Հանդիսանում է մարքեթինգային հայեցակարգի «դիրքավորման» և «մարքեթինգային պատերազմ»-ի հեղինակներից մեկը։
Կենսագրություն
Ջեք Թրաութը ծնվել է 1935 թվականին։ Ստացել է տնտեսագիտական ​​կրթություն։ Կարիերան սկսել է «General Electric»-ի գովազդային բաժնում, ապա դարձել «Uniroyal»-ի գովազդային բաժնի ղեկավար։ Այնուհետև դարձել է «Ries Capiello Cowell» մարքեթինգային գործակալության փոխնախագահ, որտեղ էլ հանդիպելով Էլ Ռայսին, 25 տարի աշխատել է նրա հետ։ Իրենց համատեղ «Marketing Wars» գրքում, օգտագործելով Կլաուզևիցյան պատերազմի տեսությունը, նրանք զուգահեռներ են տանում կորպորացիայի առաջնորդության համար պայքարի և պատերազմական գործողությունների միջև։ Հետագայում նրանց տեսակետներում տարաձայնություններ են ի հայտ գալիս. Ռայսը սկսում է աշխատել իր դստեր հետ, իսկ Թրաութը դեմ էր բիզնեսում ընտանիքի միջամտությանը ։
Սիտիու դ'Աբադիա
Սիտիու դ'Աբադիա (Sítio d'Abadia), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ Գոյաս նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Վան դու Պարանան գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2631 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 598,337 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 1.6 մարդ/կմ²։
Ջեք Թրաութ
Կենսագրություն
Ջեք Թրաութը եղել է հայտնի բիզնես խորհրդատու։ Նրա գրքերը թարգմանվել են տասնյակ լեզուներով։ Բացի գրքերից, Թրաութը բազմաթիվ հոդվածների հեղինակ է, խորհրդատու է եղել տասնյակ ընկերությունների, նրա տեսություններին բազմաթիվ մասնագետներ են հետևում։
Սիտիու դ'Աբադիա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր
Ջեք Թրաութ
«Դիրքավորման» հայեցակարգ
1969 թվականի փետրվարի 3-ին կորպորատիվ նամակագրության մեջ Ջեքն առաջարկել է գործակալությունների սեփականատերերին բիզնեսի բառապաշարում ներդնել դիրքավորման հայեցակարգը և այն դարձնել ողջ գործունեության հիմնաքարը։ Որոշ ժամանակ անց նա հրապարակել է հայտնի «դիրքավորումը խաղ է…» հոդվածը ամերիկյան հեղինակավոր «Industrial Marketing» ամսագրում, որը հրապարակայնորեն ապահովոել է նրա համար «դիրքավորման հայր» կարգավիճակը։
Հաջորդ կես դարի ընթացքում Ջեքն օգնել է աշխարհի տասնյակ խոշորագույն ընկերություններին և նույնիսկ ամբողջ պետություններին և նրանց ղեկավարներին, զարգացնել և կառավարել իրենց դիրքերը՝ աստիճանաբար ամրացնելով գաղափարը և անցնելով շուկայավարությունից դեպի բիզնես ռազմավարություն։
Հեղինակել է տասերկու բիզնես գրականության բացարձակ բեսթսելլերներ, որոնք հրատարակվել և բազմիցս վերահրատարակվել են 34 երկրներում 26 լեզուներով։ Ջեքի գաղափարները տեղ են գտել նաև ժամանակի շատ հայտնի «բիզնես գուրուների»՝ Մայքլ Փորթերի, Փիթեր Դրուկերի, Ֆիլիպ Կոտլերի աշխատություններում, և ուսումնասիրվում են աշխարհի առաջատար համալսարանների ուսանողների կողմից։
1991 թվականին նա հիմնել է իր սեփական ընկերությունը՝ «Trout & Partners», որը ղեկավարել է մինչև իր մահը՝ 2017 թվականը ։
Մատենագրություն
Հոդվածներ
«Why Do Bad Things Happen to Smart Leaders?» (2011 թվական), հոդված «Leader to Leader» ամսագրում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Քոլոսիկ
Քոլոսիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում ։ Գտնվում է Մուշ քաղաքից 17 կմ հարավ-արևելք՝ Բիթլիս ճանապարհի աջ կողմում։
Չանախչի (Մառնեուլի շրջան)
Չանախչի ( վրաց.` ჩანახჩი), հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում, Վիրահայոց լեռների հյուսիսային լանջին, Խրամ գետի վտակ` Շուլավեր գետի ձախ ափին, վարչական կենտրոն Մառնեուլ քաղաքից 60 կմ հեռավորության և ծովի մակարդակից 1070 մ բարձրության վրա։
Քոլոսիկ
Աշխարհագրություն
Գյուղից հարավ-արևելք տարածվում է Գոմշանուտ լեռան անտառապատ լանջերը։ Քոլոսիկի միջով հոսում է Մեղրագետի փոքրիկ վտակը։ Գյուղի մոտ է գտնվում Քոլոսիկ լեռը։
Չանախչի (Մառնեուլի շրջան)
Բնակչությունը
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 235 բնակիչ, հիմնականում հայեր, որից 110 տղամարդ և 125 կին։ 2014 թվականին գյուղում ապրում էր 248 մարդ, որից 120 տղամարդ և 128 կին։
Քոլոսիկ
Բնակչություն
1882 թվականին գյուղն ուներ 210 հայ և 150 քուրդ, 1890 թվականին՝ 37 տուն հայ և 15 տուն քուրդ, իսկ 1909 թվականին՝ 30 տուն հայ և 100 տուն քուրդ բնակիչ ։
Չանախչի (Մառնեուլի շրջան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի հայաբնակ գյուղեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Քոլոսիկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(5263) Արիուս
(5263) Արիուս (Arrius), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի ապրիլի 13-ին Դունկան Սթիլի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,19841 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,1472 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2496 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2089,29 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,172307 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,79° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Դունկան Սթիլի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լիպցի (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Լիպցի (Липцы), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 126 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մերիմակ շրջան (Նևադա)
Մերիմակ շրջան (Merrimack County), ԱՄՆ Նևադա նահանգի 10 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.419 կմ² է, բնակչությունը՝ 146.445 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քոնկորդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1823 թ.։
Կատեգորիա:Նևադայի շրջաններ
Մեկելե
Մեկելե (መቐለ, መቀሌ), քաղաք Եթովպիայի հյուսիսում, Տիգրայ վարչական շրջանի կենտրոնն է։
Բնակչություն
Բնակչությունը 2007 թվականի տվյալներով կազմում է 215 914 մարդ (երկրի 6-րդ խոշորագույն քաղաքը)։ 1994 թվականի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմում էր ընդամենը 96 938 մարդ։ Քաղաքում կան երկու հիմնական էթնոլինգվիստիկ խմբեր, որոնք են` տիգրաի (96,2 %) և ամհարա (2,26%)։ Գերակշռող լեզուն է տիգրինյա (մայրենի 95,55% բնակչության), 3,18%-ը խոսում է ամհարերեն և մնացած 1,27 %-ը` այլ լեզուներով։ 92,68% բնակչությունը ուղղափառ քրիստոնյաներն են, 6,03%-ը մուսուլմանները ։
1994 թվականի մարդահամարի տվյալներով գրագիտության մակարդակը կազմել է 51,75 տոկոս։ Քաղաքի բնակչության մոտ 88%-ն ներկայումս օգտվում է խմելու մաքուր ջրից ։
Տնտեսություն և տրանսպորտ
Մեկելեն երկրի հյուսիսում խոշոր արդյունաբերական կենտրոն է, կա մետալուրգիա, ցեմենտի արտադրություն։ Կա Alula Aba Nega օդանավակայանը, որը միացնում է Մեկելեին երկրի այլ խոշոր քաղաքների հետ։
Տեսարժան վայրեր
Տեսարժան վայրերի շարքում հարկ է նշել Յոհաննիսի IV պալատը՝ Մեկելեի հյուսիսային ծայրամասում և Վագրայի ժողովրդական ազատագրական ճակատին նվիրված հուշարձանը։ Կան նաև մի քանի եկեղեցիներ։ Գործում է համալսարան (Mekelle University):
Սպորտ
Մեկելեում հիմնվում է «Trans Ethiopia» ֆուտբոլային թիմը։
Ռակիտովկա (գյուղ, Կարմասկալինսկի շրջան)
Ռակիտովկա (Ракитовка, Ракитовка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (190701-190800)
Աստերոիդների ցանկ (190601-190700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (190801-190900)
|} Աստերոիդների ցանկ (190601-190700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (190801-190900)
Միջերկրի արտեֆակտերի ցանկ
Ստորև ներկայացված են Միջերկրի ամենահայտնի արտեֆակտերը ։
Մեծ լուսատուներ
Մեծ լուսատուներ (Two Lamps), հսկայական անոթներ, որոնք ստեղծվել են այն բանից հետո երբ Վալարն եկավ Արդու, որը գտնվում է Արդու աշխարհի հյուսիսային և հարավային մասերում։
Լեմբաս
Լեմբաս (սինդ․ Lembas), էլֆական լավաշ, որը նկարագրվել է Թոլքինի ստեղծագործություններում։ Մթերքը հիշատակվում է Թոլքինի «Սիլմարիլլիոն» և «Մատանիների տիրակալը» ստեղծագործություններում։ Ճանապարհորդների համար հարմար սնունդ, քանի որ չի բորբոսնում ու չի կորցնում համային հատկանիշները։ Արտաքինից շագանակագույն է, ներսից սերուցքագույն։
Վալերի Սարկիսով
Վալերի Յուրիի Սարկիսով, ռուս ռեժիսոր, թատերական գործիչ։
Կենսագրություն
Վալերի Սարկիսովը ծնվել է 1951 թվականի հունիսի 6-ին։ 1981 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանի ռեժիսուրայի ֆակուլտետը։ Իր առաջին ներկայացումը բեմադրել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնում՝ Ալեքսանդր Ռեմեզի «Ուղի» պիեսի հիման վրա։ Ներկայացումներ է բեմադրել նաև Մոսկվայի այլ թատրոններում։
1983 թվականից սկսել է դասավանդել Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանի ռեժիսուրայի ֆակուլտետում, որտեղ էլ աշխատում է մինչ այժմ (2017)։ 1989 թվականից ղեկավարում է «Վալերի Սարկիսովի թատերախումբ»-ը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուս թատերական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս կինոռեժիսորներ
Տոնական գնայուկ
Տոնական գնայուկ, գնայուկ բզեզների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
Ձգված, չափավոր ուռուցիկ մարմնով, 11-13 մմ երկարությամբ ոչ խոշոր բզեզ է։ Մարմնի վերին մասն ունի վառ գունավորում՝ մետաղական կանաչ, կապտականաչ, հաճախ ոսկեգույն փայլով, որն ավելի ցայտուն է արտահայտված առաջնամեջքի վրա, ստորին մասը սև է ։
Տարածվածություն
Տարածված է Հյուսիսարևելյան Թուրքիայում, Հայաստանում՝ Երևանում (Ջրվեժ և Նուբարաշեն ավանների մոտ), «Էրեբունի» պետական արգելոցում, ինչպես նաև Տիգրանաշեն (Արարատի մարզ) և Ռինդ (Վայոց ձորի մարզ) գյուղերի մոտակայքում ։
Էկոլոգիա
Ապրում է տարբեր տեսակի կիսաանապատներում, հանդիպում է ապրիլ-հունիս ամիսներին քարերի տակ, գերազանցապես ռելիեֆի փոս ընկած հատվածներում, որտեղ ավելի երկար է պահպանվում հողի խոնավությունը։
Կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն ։
Պահպանություն
Ոչ մեծ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակում գրանցված է որպես խոցելի տեսակ։
Թվաքանակը ցածր է և հանդիպում են եզակի առանձնյակներով։
Սպառնացող վտանգներից են՝ Երևան քաղաքի անմիջական մոտակայքում (Ջրվեժի լիճ) լանդշաֆտների փոխակերպումները և անասունների չկարգավորված արածեցմամբ պայմանավորված էկոհամակարգերի դեգրադացումը։
Պահպանվում է «Էրեբունի» պետական արգելոցում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ Կատեգորիա:Միջատներ Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Բորիսովկա (գյուղ, Բոբրինեցի շրջան)
Բորիսովկա (Борисівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բորիսովկա գյուղում բնակվում էր 3 մարդ։
Աճ
Աճ, կենսաբանության մեջ կենդանի օրգանիզմների չափերի մեծացումը, որը տեղի է ունենում գլխավորապես բջիջների կիսման և աճի շնորհիվ։
Բորիսովկա (գյուղ, Բոբրինեցի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աճ
Աճի տիպեր
Կենդանի օրգանիզմներում հանդիպում են աճման տարբեր տիպեր, որոնցից են իզոմետրիկ և ալոմետրիկ աճի տիպերը։
Իզոմետրիկ աճ
Իզոմետրիկ (հունրեն isos–միանման, նույն, metron-չափ) կոչվում է այնպիսի աճը, որի դեպքում տվյալ օրգանն աճում է նույնպիսի միջին արագությամբ, ինչ որ մարմնի մնացած մասերը։ Այդ դեպքում օրգանիզմի չափսերի մեծացումը չի ուղեկցվում մարմնի ձևի փոփոխությամբ։ Աճի այդպիսի տիպը բնորոշ է ձկներին, թերի կերպարանափոխությամբ զարգացող որոշ միջատների։ Իզոմետրիկ աճով օրգանիզմներին բնորոշ է գծային չափերի, մակերեսի, ծավալի և զանգվածի պարզ հարաբերակցությունը։ Մակերեսը մեծանում է գծային չափերի քառակուսիով, իսկ ծավալը և զանգվածը խորանարդով։
Ալոմետրիկ (հունարեն allos–այլ, metron-չափ) կոչվում է այնպիսի աճը, որի դեպքում տվյալ օրգանն աճում է այլ միջին արագությամբ, քան մարմնի մնացած մասերը։ Այդ դեպքում օրգանիզմի աճն ուղեկցվում է ձևի։ Կաթնասունների ուղղակի զարգացումը։ Ձկների իզոմետրիկ աճը։ փոփոխությամբ։ Այդպիսի աճի տիպը բնորոշ է, օրինակ կաթնասուններին։ Բազմացման օրգանների զարգացումն ու տարբերակումը համարյա բոլոր կենդանիների մոտ կատարվում է վերջին հերթին։
Ալոմետրիկ աճ
Այդ օրգաններն աճում են ալլոմետրիկ, բայց նրանց աճը կարելի է նկատել միայն արտաքին սեռական օրգաններ ունեցող օրգանիզմների մոտ։
Սահմանափակ և անսահմանափակ աճ
Բույսերի և կենդանիների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ իր տևողությամբ աճը կարող է լինել սահմանափակ և անսահմանափակ։ Միամյա բույսերի աճը սահմանափակ է. աճման առավելագույն ինտենսիվությանը, որի ժամանակ բույսը հասնում է հասունության և բազմանում է, հաջորդում է բացասական աճի ժամանակաշրջանը՝ ծերացումը և ոչնչացումը։ Կենդանիներից սահմանափակ աճ ունեն, մասնավորապես, թռչունները,կաթնասունները։ Ծառատեսակների մեծ մասին բնորոշ է անսահմանափակ աճը, որի դեպքում աճը շարունակվում է մինչև մահ։ Այդպիսի աճ կարելի է նկատել նաև սնկերի, ստորակարգ բույսերի մոտ։
Բույսերի աճ
Բույսերի աճումը, բույսի քաշի և ծավալի ավելացումը կապված օրգանիզմի կառուցվածքային տարրերի նորագոյացման հետ։ Ցուրաքանչյուր բջիջ անցնում է աճման 3 փուլ՝
Բաժանման փուլում սաղմնային հյուսվածքի մանր, բարակապատ, ամբողջապես պրոտոպլազմայով լցված և խոշոր կորիզ ունեցող բջիջներն սկսում են ինտենսիվորեն բաժանվել։ Երկարաձգման փուլում արագորեն մեծանում են բջիջների չափերը, պրոտոպլազմայում առաջանում են վակուոլներ (բջջախորշեր), որոնք միմյանց միանալով կազմում են մեկ խոշոր, կենտրոնական վակուոլ։ Տարբերակման փուլում ձևափոխվելով՝ բջիջներն ստանում են որոշակի ֆունկցիա՝ առաջացնելով տարբեր հյուսվածքներ (մեխանիկական, փոխադրող, ծածկող և այլն)։
Բույսի առանցքային օրգանները երկարությամբ աճելուց բացի, նաև հաստանում են, որը երկրորդային սաղմնային հյուսվածքի՝ կամբիումի կենսագործունեության արդյունք է։ Կամբիումը գտնվում է բնափայտի և կեղևի միջև։ Նրա բջիջները, անընդհատ բաժանվելով դեպի ներս, առաջացնում են բնափայտի տարրեր, դեպի դուրս՝ կեղևի տարրեր։ Բույսերի գագաթնային աճում կատարվում է ցողունների և արմատների աճման, կոներում՝ բույսերի աճումը ընդհանրապես դանդաղ է ընթանում, թեև առանձին բույսեր և օրգաններ աճում են շատ արագ։ Օրինակ բամբակենու երիտասարդ ընձյուղները 1 րոպեում աճում են 0,6 միլիմետր, իսկ հացազգի բույսերի առէջաթելերը՝ 6-8 անգամ ավելի արագ։
Բույսերի աճումը սահմանափակվում է նրանց կենսական ցիկլի ավարտմամբ. վերջինս բազմամյաների մոտ կարող է տևել նույնիսկ հազարավոր տարիներ։ Բույսերի աճը կատարվում է ի հաշիվ օրգանական և անօրգանական նյութերի, որոնք դեպի աճող օրգաններն են հոսում տերևներից, արմատներից, սննդանյութեր կուտակող օրգաններից։ Սակայն, աճումը և նրա կարգավորումը տեղի է ունենում ֆիզիոլոգիական բարձր ակտիվություն անեցող նյութերի՝ հորմոնային կարգավորիչների (աճման խթանիչների) և աճը դանդաղեցնող նյութերի՝ ինհիբիտորների օգնությամբ։
Բույսերի աճումը բարդ պրոցես է, որին մասնակցում են սննդային և հորմոնային տարբեր նյութեր։ Այն կախված է արտաքին միջավայրից՝ հատկապես ջերմությունից, լույսից, հողի և օդի խոնավության աստիճանից, հանքային նյութերի և միկրոտարրերի քանակից, ցերեկվա տևողությունից (տես Ֆոաուցերիողիզմ) ևն։ Բույսերի աճը չափում են բաժանմունքներ ունեցող քանոնով, աճող օրգանի վրա տուշով գծիկներ տանելով, հորիզոնական մանրադիտակով, լուսանկարահանմամբ, չոր նյութերի կշռի որոշմամբ ևն։
Կենդանիների աճ
Կենդանիների աճը, օրգանիզմի կամ նրա առանձին օրգանների քաշի և ծավալի ավելացում կենդանու անհատական զարգացման՝ օնտոգենեզի ընթացքում։ Աճը պայմանավորված է նյութափոխանակությամբ և տեղի է ունենում, երբ ասիմիլյացիան գերակշռում է դիսիմիլյացիային։
Աճը կատարվում է բջիջների թվի, չափսերի և արտաբջջային գոյացությունների զանգվածի ավելացման հաշվին։ Կենդանիների աճման առանձնահատկություններըն են՝ աճման պարբերականությունը՝ աճման արագության տարբերությունն օնտոգենեզի տարբեր շրջաններում (օրինակ ձկների աճը արագանում է գարնանը և ամռանը)։
Անհամաչափությունը՝ օնտոգենեզի ընթացքում օրգանների անհամաչափ աճը (օրինակ՝ կաթնասունների ոսկրերը և սիրտն արագ են աճում արգանդային շրջանում)։ Ռիթմիկությունը՝ աճման արագության փոփոխությունը կարճ ժամանակամիջոցում, այդ թվում նաև օրվա ընթացքում։ Կենդանիների աճը սովորաբար որոշակի տարիքում դադարում է, իսկ առանձին տեսակների մոտ շարունակվում է ամբողջ կյանքի ընթացքում (ձկներ, առնետներ)։ Աճման կարգավորման մեջ կարևոր դեր են խաղում վահանաձև գեղձի, հիպոֆիզի, սեռական գեղձերի հորմոնները։
Կատեգորիա:Անհատական զարգացում Կատեգորիա:Ֆիզիոլոգիա Կատեգորիա:Զարգացման կենսաբանություն
Կեեռակու
Կեեռակու (Kääraku), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ռոքինգհեմ շրջան (Նևադա)
Ռոքինգհեմ շրջան (Rockingham County), ԱՄՆ Նևադա նահանգի 10 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.800 կմ² է, բնակչությունը՝ 295.223 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բրենտվուդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1769 թ.։
Կատեգորիա:Նևադայի շրջաններ
Չարլզ Ռոլս
Չարլզ Ստյուարտ Ռոլս (Charles Stewart Rolls, ),  բրիտանացի օդաչու, ավտոարշավորդ և ձեռնարկատեր, Հենրի Ռոյսի հետ հիմնադրել է « Rolls- Royce Limited » ընկերությունը ։
Կենսագրություն
Չարլզ Ռոլսը հարուստ տանտիրոջ՝ Լանգատոկի բարոն, գնդապետ Ջոն Ռոլսի չորս երեխաներից ամենափոքրն էր։ Ծնվել է Լոնդոնում, բայց մեծացել է Մոնմութի մոտակայքում գտնվող ընտանեկան վայրում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Իթըն քոլեջում, իսկ ինժեներականը՝ Քեմբրիջի համալսարանում։ Ռոլսը հետաքրքրվում էր ավտոմեքենաներով և Ուելսի երրորդ ավտոմոբիլիստն էր։
1904 թվականին Ռոլսը հանդիպել է տեխնիկ Հենրի Ռոյսին, և 1906 թվականին կայացել է «Rolls-Royce» անունով արտադրությունը։ Ռոյսը ղեկավարում էր բիզնեսի ինժեներական բաժինը, Ռոլսը՝ ֆինանսները և վաճառքը։ 1907 թվականից սկսած՝ «Rolls-Royce» մեքենաները հաջողությամբ մասնակցել են մրցարշավների և ձեռք բերել մեծ համբավ։
1898 թվականին Ռոլսը սկսել է օդապարիկով թռչել՝ կատարելով 170 թռիչք։ 1903 թվականին նա համահիմնել է Թագավորական ավտոմոբիլային ակումբը։
Ռոլսը լրջորեն սկսել է զբաղվել ինքնաթիռներով միայն 1910 թվականի սկզբին, երբ ժամանակավորապես հեռացել է «Rolls-Royce»-ից։ 1910 թվականի գարնանը նա ստացել է երկրում ինքնաթիռ վարելու երկրորդ լիցենզիան (Ջոն Մուր ից հետո)։ 1910 թվականի հունիսի 2-ին նա թռել է Լա Մանշի վրայով և ռեկորդային ժամանակում հետ վերադարձել՝ գերազանցելով Լուի Բլերիո յի արդյունքը (սա նեղուցով երրորդ թռիչքն էր Բլերիոյից և Ժակ Լեսեպսից հետո)։
1910 թվականի հուլիսի 10-ին Ռոլսը իր ֆրանսիական արտադրության ինքնաթիռի վրա տեղադրել է նոր հորիզոնական ղեկեր։ Հուլիսի 12-ին Բորնմութի մոտ ընդամենը 20 ֆուտ (6 մետր) բարձրության վրա ինքնաթիռը պայթել է օդում։ Ռոլսը մահացել է՝ դառնալով ավիավթարի առաջին բրիտանացի զոհը։
Համագործակցություն Ռոյսի հետ
Ռոլսը Հենրի Ռոյսի հետ ծանոթացրել է Թագավորական ավտոմոբիլային ակումբի ընկեր, «Royce Ltd»-ի տնօրեն Հենրի Էդմունդսի միջոցով։ Էդմունդսը ցույց է տվել նրան Ռոյսի մեքենան և 1904 թվականի մայիսի 4-ին կազմակերպել Ռոլսի և Ռոյսի պատմական հանդիպումը Մանչեսթերի « Միդլենդ » հյուրանոցում։ Չնայած Ռոլսը նախապատվությունը տալիս էր երեք կամ չորս մխոցանի մեքենաներին, տպավորվել է երկմխոցանի «Royce 10»-ով և 1904 թվականի դեկտեմբերի 23-ի հետագա պայմանագրով համաձայնել վերցնել Ռոյսի արտադրած բոլոր մեքենաները։ Դրանք լինելու էին երկու, երեք, չորս և վեց մխոցանի՝ «Rolls Royce» ապրանքանիշի ներքո։
Առաջին «Rolls-Royce» ավտոմեքենան՝ « Rolls-Royce 10 hp »-ն, ներկայացվել է 1904 թվականի դեկտեմբերին Փարիզյան ավտոսրահում, թեև նախնական գովազդում ընդգծվում էր ոչ թե Ռոյս, այլ Ռոլս անվանումը։ 1906 թվականին Ռոլսը և Ռոյսը պաշտոնապես հաստատել են իրենց գործընկերությունը՝ ստեղծելով « Rolls-Royce Limited » ընկերությունը։ Տեխնիկական գործադիր տնօրեն է նշանակվել Ռոլսը՝ տարեկան 750 ֆունտ ստերլինգ աշխատավարձով՝ գումարած շահույթի 4%-ը, որը գերազանցում էր 10,000 ֆունտ ստերլինգը։ Ռոլսն ապահովում էր ֆինանսական աջակցությունը և գործարար ճկունությունը, որին լրացնում էր Ռոյսի տեխնիկական փորձը։ 1907 թվականին «Rolls-Royce Limited»-ը գնել է «C. S. Rolls & Co» ընկերությունը։
Ռոլսը մեծ ջանք էր գործադրում՝ հանրայնացնելու «Rolls-Royce»-ի անաղմուկ լինելն ու սահունությունը, այդ իսկ պատճառով 1906 թվականի վերջին մեկնել է ԱՄՆ՝ գովազդելու նոր մեքենաները։ 1907 թվականին ընկերությունն իր մեքենաների որակի և հուսալիության համար արժանացել է մրցանակների։ 1909 թվականին Ռոլսի հետաքրքրությունը բիզնեսի նկատմամբ նվազել է, տարեվերջին նա հրաժարական է տվել տեխնիկական գործադիր տնօրենի պաշտոնից և դարձել ոչ գործադիր տնօրեն ։
Մահ
Չարլզ Ռոլսը մահացել է 1910 թվականի հուլիսի 12-ին Բորնմութի Հենգիսթբուրի օդանավակայանում՝ ավիավթարի հետևանքով, երբ նրա «Wright Flyer» թռչող սարքի պոչը թռիչքի ժամանակ պոկվել է ։ Նա ավիավթարի արդյունքում զոհված առաջին բրիտանացին էր, իսկ աշխարհի մակարդակով՝ 11-րդ մարդը։
Նրա գերեզմանը գտնվում է Լլանգատոկ Լիբոն Ավելում՝ Սուրբ Կադոկա գերեզմանատանը, որտեղ Ռոլս ընտանիքի շատ անդամներ թաղված են տարբեր ընտանեկան դամբարաններում։ Նրա գերեզմանը գտնվում է Լլանգատոկի հարավում և ունի հետևյալ գրությունը․ Ռոլսի հիշատակին նվիրված արձանը, որտեղ նա պատկերված է բիպլանի մոդելի հետ, տեղադրվել է Մոնմութի Ազենկուր հրապարակում։ Նրա ևս մեկ հուշարձան բացվել է 1981 թվականին Բորնմութի Սուրբ Պետրոս կաթոլիկ դպրոցի ստորին խաղադաշտում, որը կառուցվել է Հենգիստբերի օդանավակայանի տեղում։ Շեպպեյ կղզու՝ Բոլոր Սրբերի եկեղեցում կա վիտրաժային պատուհան, որը նվիրված է Ռոլսին և ընկերակից օդաչու Սեսիլ Գրեյսին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավիավթարից զոհվածներ Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Rolls-Royce Կատեգորիա:Տղամարդիկ Կատեգորիա:Բրիտանացի գործարարներ Կատեգորիա:Ռուդիկ Ղարիբյանի հիշատակին նվիրված հոդվածներ Կատեգորիա:Բրիտանացի ճարտարագետներ
Ազգային ժողովրդավարական միություն
Ազգային ժողովրդավարական միություն (ԱԺՄ), քաղաքական կուսակցություն Հայաստանում։
Պատմություն
Կուսակցությունը 1995 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում ստացել է ձայների 7,7%-ը և ստացել Ազգային ժողովի հինգ մանդատ ։
Կուսակցությունը 1996 թվականի նախագահական ընտրություններում որպես թեկնածու առաջադրեց Վազգեն Մանուկյանին, նա զբաղեցրեց երկրորդ տեղը՝ հավաքելով ձայների 41%-ը։
1999 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից հետո կուսակցությունը ստացել է 6 մանդատ Ազգային ժողովում։
Կուսակցությունը 2003 թվականի նախագահական ընտրություններում որպես իր թեկնածու առաջադրեց Վազգեն Մանուկյանին։ Նա զբաղեցրեց հինգերորդ տեղը՝ ստանալով ձայների 0,90 տոկոսը։
Կուսակցությունը 2008 թվականի նախագահական ընտրություններում որպես իր թեկնածու առաջադրեց Վազգեն Մանուկյանին։ Նա զբաղեցրեց հինգերորդ տեղը՝ ստանալով ձայների 1,29 տոկոսը։
Կուսակցությունը հրաժարվել է մասնակցել 2018 թվականի արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին ։ Սակայն կուսակցությունը հայտարարեց, որ խորհրդարանական ընտրություններից հետո կվերախմբավորվի, կվերակենտրոնացնի իր գաղափարախոսությունը և կամրապնդի իր շարքերը։
2020-2021 թվականների բողոքի ակցիաների ժամանակ Վազգեն Մանուկյանը «Հայրենիքի փրկության շարժման» քաղաքական կողմից առաջադրվել է որպես առաջնորդ։
Կուսակցությունը չի մասնակցել 2021 թվականի արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին։ ԱԺՄ-ն այս պահին Ազգային ժողովում ներկայացուցչություն չունի և հանդես է գալիս որպես արտախորհրդարանական ուժ։
Ազգային ժողովրդավարական միություն կուսակցությունը թվականին մասնակցել է 2007 թվականի ԱԺ ընտրություններին՝ հավաքելով 8,556 ձայ
Պատմություն
Կատեգորիա:Հայաստանի կուսակցություններ Կատեգորիա:2013 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:1993 հիմնադրված կուսակցություններ
Խլածաղկազգիներ
Խլածաղկազգիներ, երկշաքիլավոր բույսերի ընտանիք։ Հիմնականում բազմամյա խոտաբույսեր են, կիսաթփեր, հազվադեպ՝ թփեր։ Տերևները պարզ են, ամբողջական կամ փետրաձև, հերթադիր կամ հանդիպակաց։ Ծաղիկները երկսեռ են, անկանոն, երբեմն համարյա կանոնավոր։ Առէջքները 4-ն են կամ 2-ը, հազվադեպ՝ 5-ը։ Վարսանդը երկբուն է, վերնադիր։ Պտուղը տուփիկ է կամ հատապտուղ։ Հայտնի է մոտ 3 000 տեսակ՝ տարածված ամբողջ երկրագնդում։ Հայաստանում աճում են հիմնականում նախալեռնային, լեռնային և անտառային գոտիներում։ Կան կիսամակաբույծ տեսակներ, որոնք աճելով մարգագետիններում, իջեցնում են կերաբույսերի արժեքը։ Խլածաղկազգիների որոշ տեսակներ պարունակում են բարդ գլյուկոզիդներ, որոշները թունավոր են։ Մատնոցուկը արժեքավոր դեղաբույս է և լայնորեն կիրառվում է դեղագործության մեջ։ Առանձին տեսակներ դեկորատիվ են։
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բույսերի ընտանիքներ
Ֆուտբոլը Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետությունում
Ֆուտբոլը Մակեդոնիայի Հանրապետությունում, Մակեդոնիայի Հանրապետության ամենահայտնի սպորտաձևը ։ Պետությունը ՖԻՖԱ-ի (Ֆուտբոլի միջազգային ասոցիացիաների ֆեդերացիա) անդամ դարձել է 1994 թվականին։ Ազգային հավաքականը Եվրոպայի և աշխարհի առաջնությունների ընտրական մրցաշարերում ցուցաբերել է մի քանի ուշագրավ արդյունքներ։ Դրանցից առավել հայտնիներն են 2002 թվականի հոկտեմբերին Անգլիայի հավաքականի դեմ հանդիպումը, որի ժամանակ հարավային սլավոններն ու անգլիացիները երկուական գնդակ են փոխանակում։ Արդյունքում՝ հանդիպումն ավարտվում է «2-2» հաշվով։ Երկու տարի անց՝ 2004 թվականի նույն ամսին, Մակեդոնիայի հավաքականը քաղաքամայր Սկոպյեում հյուրընկալում է Նիդերլանդների հավաքականին, որի արդյունքում ևս խաղն ավարտվում է «2-2» հաշվով։ Ամստերդամում տեղի ունեցած պատասխան խաղը գոլազուրկ է լինում՝ «0-0»։ 2006 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Անգլիայի հավաքականը Մանչեսթերում տեղի ունեցած խաղում պարտություն է կրում։ 2007 թվականի նոյեմբերի 17-ին մակեդոնացիները հաղթում են խորվաթներին «2-0» հաշվով։ Հարավսլավիայի հավաքականի իրավահաջորդ հանդիսացող Մակեդոնիայի Հանրապետության ֆուտբոլի ազգային հավաքականն իր առաջին պաշտոնական հանդիպումն անցկացրել է 1993 թվականի հոկտեմբերի 13-ին՝ «1-4» հաշվով հաղթելով Սլովենիայի ընտրանուն։ Խոշորագույն հաղթանակը գրանցել է 1996 թվականին՝ սեփական հարկի տակ «1-11» հաշվով ջախջախելով նոր ձևավորված Լիխտենշտայնի հավաքականին։ Սլավոնական հավաքականի խոշորագույն պարտությունները թվով հինգն են։ 1995 թվականին Բելգիայի, իսկ 2001-ին՝ Սլովակիայի և Հունգարիայի հավաքականներին հաջողվում է 5 անպատասխան գնդակ ուղարկել մակեդոնացիների դարպասը։ Նմանօրինակ վերջին միջադեպը գրանցվել է 2005 թվականի հունիսի 8-ին, երբ չեխերը 6 գնդակ են ուղարկում մրցակցի դարպասը՝ փոխարենն ընդունելով միայն մեկը («6-1»): Մակեդոնիայի հավաքականի տնային մարզադաշտը Փիլիպոս II-ի անունը կրող արենան է, որը խոշորագույն սպորտային համալիրն է հանրապետության տարածքում։ Հավաքականի ՖԻՖԱ կոդը՝ MKD։
Մակեդոնիայի Հանրապետության Ֆուտբոլի Ֆեդերացիայի առանցքային խնդիրներից է ակումբային ֆուտբոլի զարգացումը պետության տարածքում։ Մակեդոնական ֆուտբոլային ակումբները հանդես են գալիս ՈւԵՖԱ Չեմպիոնների լիգայում, Սուպեր գավաթում, ֆուտբոլի աշխարհի ակումբային առաջնությունում և այլ հեղինակավոր մրցություններում։ Մակեդոնական ամենանշանավոր ֆուտբոլային ակումբներից են Սկոպյեի «Վարդար»-ը և «Ռաբոտնիչկի»-ն, Տետովոյի «Շկենդիա»-ն, Բիտոլայի «Պելիստեր»-ը և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սպորտը Հյուսիսային Մակեդոնիայում Կատեգորիա:Ֆուտբոլը Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետությունում
Լիսայա Գորա (գյուղ, Լիսկովսկի շրջան)
Լիսայա Գորա (Лысая Гора), գյուղ Ռուսաստանի, Նիժնի Նովգորոդի մարզի Լիսկովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1624 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Լիսկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստրաֆորդ շրջան (Նևադա)
Ստրաֆորդ շրջան (Strafford County), ԱՄՆ Նևադա նահանգի 10 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 956 կմ² է, բնակչությունը՝ 123.143 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Դովեր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1769 թ.։
Ճախրուկ (բազեի տեսակ)
Ճախրուկ (բազեի տեսակ)   բազեազգիների ընտանիքին պատկանող թռչուն։
Անվան ստուգաբանությունը
Ռուսերենում «ճախրուկ» բառը գրանցվել է XII դարում («Խոսքը Իգորի գնդի մասին է»)։ Կան տարբեր տեղեկություններ, որ նրանց անունը ծագել է հետևյալ բայից՝*krekati* :
Բնութագրական տվյալներ
Նրանք ամենամեծ բազեներն են։ Արուներ քաշը հասնում է 1 կգ-ի, իսկ էգերինը 2 կգ։ Սիբիրյան ճախրուկի գույնը ավելի բաց է (ավելի բաց, քան Լապլանդիայի ճախրուկինը), բայց փոփոխական ՝ գորշ մոխրագույն, մարմնի վերին մասը՝ գրեթե սպիտակ,փորի մասը սպիտակ է՝ մուգ նախշով։ Բերանի մոտ կտրված շերտում կան ընչանցքներ։ Կտուցի մեջ, ինչը բնորոշ է բոլոր բազեներին, կան ատամներ։ Կտուցը դեղին է։ Թռիչքի արագությունը մեծ է, մի քանի հատվածներ անցնելուց հետո թռչունն արագորեն առաջ է շարժվում,բայց չի բարձրանում։ Նրանք նստած ժամանակ իրենց ուղիղ են պահում։
Ճախրուկը նման է սապսանին, բայց ավելի մեծ է և ունի համեմատաբար ավելի երկար պոչ։ Ձայնը նույնպես նման է սապսանին, բայց ավելի կոպիտ է՝ կոպիտ «կյակ-կյակ-կյակ» կամ երկար «կեեկ-կեեկ-կեեկ»։ Գարնանը նրանց ձայնը կարող է կատարվել բավականին հանգիստ և բարձր հնարքով ։ Հարավային լեռների ենթատեսակները `Ալթայի ճախրուկը, որը շատ փորձագետներ համարում են Սաքերի ենթատեսակները կամ մորֆինը, որոնք առանձնանում են ավելի մուգ գույնով ։