cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բելժեց
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի համակենտրոնացման ճամբարներ Կատեգորիա:Երրորդ ռայխի մահվան ճամբարներ Կատեգորիա:Գերմանիայի պատմություն Կատեգորիա:Լեհաստանի պատմություն Կատեգորիա:Հոլոքոստ Կատեգորիա:Լեհաստանը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:1942 Եվրոպայում Կատեգորիա:1942 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Լեհաստանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:20-րդ դարը Լեհաստանում
Զիարեթ (լեռ, Կարս)
Զիարեթ, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Կարսի սարահարթում, Կարս գետի ձախակողմյան փոքրիկ վտակների մեկի ակունքների շրջանում, Սարիղամիշ քաղաքից մոտ 18 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Արևմտյան լանջերը անտառապատ են։ Բարձրությունը 2782 մ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կարսի մարզի լեռներ
Շառլի Էբդոյի հրաձգություն
«Շառլի Էբդո» երգիծական շաբաթաթերթի խմբագրության վրա կատարված հարձակումը տեղի է ունեցել 2015 թ. հունվարի 7-ին, տեղի ժամանակով ժամը 11։30-ին։ Գործողությունը կատարվել է Փարիզի կենտրոնում տեղակայված «Շառլի Էբդո» (Charlie Hebdo) երգիծական շաբաթաթերթի խմբագրության շենքում և դրա մերձակայքում։ Անհայտ անձնինք, զինված «Կալաշնիկով» տեսակի ինքնաձիգներով ու նռնականետներով, մուտք են գործել պարբերականի գրասենյակ՝ սպանելով 12 և վիրավորելով 10 մարդու ։ Սպանվածների թվում եղել են 9 աշխատակիցներ, 2 ոստիկան և թերթի գլխավոր խմբագիր Ստեֆան Շարբոնիեն։ Ըստ ականատեսների վկայությունների և տեսանյութերի, հարձակումն իրականացվել է առնվազն երկու դիմակավորված գրոհայինների կողմից, ովքեր խմբագրություն են մուտք գործել «ալահու աքբար» բացականչելով, խոսել են ֆրանսերեն և իրենց հռչակել որպես Մուհամմեդ մարգարեի վրիժառուներ։ Հարձակման ժամանակ արձակվել է մինչև 50 կրակոց։ Գրոհայիններին հաջողվել է փախուստի դիմել գողացված մեքենայով՝ ճանապարհին վրաերթի ենթարկելով անցորդների ։
Շուտով ոստիկանության կողմից հրապարակվում է գլխավոր կասկածյալների լուսանկարները՝ ծայրեղական իսլամիստներ Սայիդ և Շերիֆ Քուաշիներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2010-ականների ահաբեկչական գործողություններ Կատեգորիա:Հունվարի 7 Կատեգորիա:2015 Փարիզում Կատեգորիա:2015 ահաբեկչություններ Կատեգորիա:Ֆրանսիայում հրազենից մահացածներ
Մասրենի Սվանեթի
Մասրենի Սվանեթի, վարդազգիների ընտանիքի մասրենի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Տերևաթափ խոշոր թուփ է՝ 1,5-2,0 մ բարձրությամբ։ Ճյուղերը ծածկված են ուղիղ կամ թեթևակի ծռված փշերով։ Տերևիկները 9 հատ են, սովորաբար կրկնակի ատամնաեզր, գեղձապատ կամ մերկ։ Տերևակիցները լայնացած են, մանգաղանման ականջիկներով։ Ծաղիկները խոշոր են, սպիտակ կամ վարդագույն, երկար, խոզանապատ ծաղկակիրներով, հազվադեպ գրեթե մերկ։ Բաժակաթերթիկները ծաղկումից հետո դեպի առաջ են ձգվում։ Հիպանթիումը գեղձախոզանապատ է։
Տարածվածություն
Տարածված է Կովկասում և Փոքր Ասիայում։ Հայաստանում հանդիպում է Լոռիում և հյուսիսային շրջաններում, միջին լեռնային գոտում, անտառների եզրերին, թփուտներում, ծովի մակերևույթից 1500—2000 մ բարձրություններում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վարդազգիներ
Կես վան Դոնգեն
Կես վան Դոնգեն (Kees van Dongen, իրական անունը՝ Cornelis Theodorus Maria van Dongen, ), հոլանդացի նկարիչ, ֆովիզմի հիմնադիրներից մեկը։ Առավել հայտնի է որպես կանանց ոճավորված դիմանկարների հեղինակ ։
Կենսագրություն
1892-1897 թվականներին ուսանել է Ռոտերդամի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում․ այդ ժամանակվանից Վան Դոնգենի ստեղծագործության մեջ մնացել են մատրոսների և մարմնավաճառների մասնակցությամբ տեսարանների բազմաթիվ էսքիզներ, որոնք նկարչի կողմից արվել են կարմիր լապտերների քաղաքային թաղամասում։
1899 թվականից Վան Դոնգենն ապրել է Փարիզում՝ մասնակցելով տարբեր ցուցահանդեսների, այդ թվում՝ 1905 թվականի հայտնի աշնանային սալոնում։ Նա նաև ծաղրանկարներ է նկարել Փարիզի La Revue blanche թերթի համար։
1926 թվականին նկարազարդել է Վիկտոր Մարգերիտի սկանդալային «Ամուրին» վեպի ֆրանսիական հրատարակությունը («La Garçonne») ։
1929 թվականին Վան Դոնգենը ստացել է Ֆրանսիայի քաղաքացիություն։ Նրա վերջին աշխատանքները (այդ թվում, մասնավորապես, Բրիժիտ Բարդոյի 1958 թվականի դիմանկարը) առևտրային հաջողություն էին վայելում, սակայն քիչ էին հիշեցնում նրա կարիերայի սկզբի էրոտիզմի և վառ գույների մասին։
Վան Դոնգենի վեց աշխատանքներ առկա են Պետական Էրմիտաժում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆովիզմ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիմանկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Հոլանդացի նկարիչներ Կատեգորիա:Հոլանդացի փորագրիչներ
Բելեզ
Բելեզ (Belleuse), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 347 մարդ, բնակչության խտությունը` 44.49 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.8 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 100 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 26 կմ հարավ-արևմուտք։
Տնտեսություն
2010 թվականին կար 215 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 171-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 44։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 79,5 %։ 171 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 154 անձ (80 տղամարդ և 74 կին)։ Գործազուրկ են եղել 17 անձ (9 տղամարդ և 8 կին)։ 44 անաշխատունակներից 16 եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 14-ը` թոշակառուներ, իսկ 14-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Զորավանք եկեղեցի (Հաղպատ)
Զորավանք (նաև՝ Սուրբ Գևորգ), հայկական առաքելական եկեղեցի Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Հաղպատ գյուղում ։
Ընդգրկված է Հայաստանի Հանրապետության պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում որպես հանրապետական նշանակության հուշարձան ։
Պատմություն
Համաձայն եկեղեցու բարավորի արձանագրության` կառուցվել է 1279 թվականին  ։
Ճարտարապետական նկարագիր
Եկեղեցին կազմված էր փոքր աղոթասրահից։ Արևմտյան կողմից կցված է եղել գավիթ-սրահը, որը կառուցվել է եկեղեցու հետ միաժամանակ։ Պատերն շարված են անդեզիտե կոպտատաշ խոշոր քարերով և ունեն 1,2 մ հաստություն։ Ներսից սվաղված են կրաշաղախով։ Ունեցել է փոքր պայտաձև թաղ, որի մեծ մասը ներկայում փլված է ։
Տեղադրություն
Զորավանք եկեղեցին գտնվում է Հաղպատ գյուղի հարավային մասում։ Խորհրդային Միության տարիներին գյուղի կառուցապատման հետևանքով այն հայտնվել է տնամերձ հողամասերի արանքում  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հաղպատ Կատեգորիա:Լոռու մարզի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Գուգարաց թեմի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:1279 հիմնադրումներ
Երկրի կիսագնդեր
Երկրի գևդաձև մակերեսի որևէ հատկանիշով բաժանվող երկու կեսը անվանվում են Երկրի կիսագնդեր։ Աշխարհագրության մեջ երկրագունդը հաճախ բաժանում են՝ հյուսիսային և հարավային (հասարակածով), արևելյան և արևմտյան (ըստ Գրինվիչի 160° արևելյան երկայնության և 20° արևմտյան երկայնությաև միջօրեականով), մայրցամաքայիև և օվկիանոսային կիսագնդերի։ Մայրցամաքային կիսագնդում ցամաքը զբաղեցնում է տարածության 47%-ը, օվկիանոսայինում՝ 9%-ը։
Կատեգորիա:Երկրի կիսագնդեր
Կատեգորիա:Աշխարհագրական եզրեր
Վահկա (բերդաքաղաք)
Վահկա, բերդաքաղաք Լեռնային Կիլիկիայում, Սարոս գետի վերին հոսանքի աջ ափին, Սիս քաղաքից մոտ 50 կմ հյուսիս-արևմուտք, Բարձրաբերդից արևմուտք, Առյուծ և Կաստաղոն բերդերի մերձակա տարածքում ։ Բերդը կառուցված է մի բարձր լեռան կատարին ։ VII—VIII դարերում եղել է Բյուզանդական կայսրության կարևոր ռազմական հենակետ՝ Արաբական խալիֆայության դեմ պայքարում։ Այն 1080 թվականին Կիլիկիայում հաստատված Ռուբինյան իշխանների առաջին ու ամենակարևոր հենակետերից մեկն էր ։ 1097 թվականին Կիլիկիայի Հայոց իշխան Կոստանդին Ա բյուզանդացիներից ազատագրել է Վահկան և հռչակել իր իշխանապետության մայրաքաղաք։ Նրա հաջորդը՝ Թորոս Ա (1100—1129), վերակառուցել է Վահկայի ամրությունները, հիմնել դղյակ, պալատներ և այլ շինություններ։ 1137 թվականին Բյուզանդիայի կայսր Հովհաննես Կոմնենոսը խոշոր բանակով պաշարել է Վահկան, որի հայկական կայազորը և բնակչությունը՝ Կոստանդին զորավարի գլխավորությամբ մարտնչել են հերոսաբար։ Ի վերջո թշնամին գրավել է Վահկան և գերեվարել պաշտպաններին, այղ թվում Մեծ իշխան Լեոն Ա-ին ու նրա որդիներին՝ Ռուբենին ու Թորոսին։ 1145 թվականին Վահկան ազատագրել է գերությունից փախած Թորոս Բ Մեծ իշխանը։ Նրա եղբայրը և հաջորդը՝ Մլեհը, 1173 թվականին իշխանության մայրաքաղաքը հռչակել է Սիսը և գահանիստը Վահկայից տեղափոխել այնտեղ։ Այնուհետև Վահկան հիշատակվում է որպես ըմբոստ իշխանների ու պալատականների կալանատեղի։ Կիլիկյան Հայաստանի պետականության անկումից (1375) հետո Վահկան մնացել է Աջապահյանների գերդաստանի ձեռքում (մինչև XIX դար)։ XIX դարի վերջին Վահկան ավան էր (հայերն անվանում էին Վաքա, թուրքերը՝ Ֆեքե) և համանուն գավառակի (կազայի) կենտրոնը՝ մոտ 800 հայ բնակչությամբ։ Վահկայի միջնադարյան եկեղեցիներից XIV դարում հիշվում է Սուրբ Նշանը։ XIX դարում Վահկայում գործում էին Սուրբ Հրեշտակապետ, Սուրբ Թորոս, Սուրբ Մինաս, Սուրբ Գևորգ եկեղեցիները և Սուրբ Հովհաննես մենաստանը, որի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հիմնադրումը վերագրվում էր Ներսես Շնորհալուն։ Վահկայի հայերը բռնի տեղահանվել են 1915 թվականին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց զգալի մասը զոհվել է գաղթի ճանապարհին, սակավաթիվ փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։ Վահկայի ամրոցը տեղադրված է բարձր լեռնագագաթին և ձգվում է հյուսիսից հարավ (երկարությունը 180 մ, լայնությունը մեջտեղում՝ մոտ 25 մ)։ Ռուստաձև մշակված բազալտե քարերից շարված բարձր պարիսպների հյուսիս և արևելք հատվածները ուժեղացված են հատակագծում կիսաշրջանաձև, սնամեջ և հոծ բուրգերով։ Արևմտյան կողմից մոտ 30 մ պարիսպների փոխարեն, որպես պատնեշ ծառայում են անանցանելի ուղղաձիգ ժայռերը։ Ամրոցը բաղկացած է երկու՝ ստորին և հիմնական՝ վերին մասերից։ Միակ մուտքը ստորին ամրոցի արևելյան աշտարակից է։ Բազմաստիճան միջանցքը մուտքի դարպասից ձգվում է պարիսպների երկայնքով՝ մինչև վերին ամրոցը, որը հնարավորություն է տալիս հսկողության տակ պահել այն և ոչնչացնել ամրոց թափանցած թշնամուն։ Վերին ամրոցում են գտնվում պալատական շենքերի, ջրամբարի, զինանոցների և այլ շինությունների ավերակները։
Թամբին Սըրտ
Թամբին Սըրտ, Տամբին Սըրտ, լեռնանցք Արսիանի լեռնաշղթայի կենտրոնական հատվածում, Ճորոխ գետի ստորին հոսանքի աջ կողմում։ Օլթի քարայրից 35 կմ հյուսիս-արևմուտք ։
Վահկա (բերդաքաղաք)
Վահկա գավառակ Կիլիկյան Հայաստանի Սիս գավառում
Ադանայի նահանգի Քոզան կամ Սիս գավառում կար Վահկա (Ֆեքե) անունով գավառակ ։ Վերջինիս կենտրոնն էր Վահկա (Ֆեքե) անունով գյուղաքաղաքը ։
Թամբին Սըրտ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնանցքներ Կատեգորիա:Էրզրումի նահանգ
Վահկա (բերդաքաղաք)
Վահկա գյուղաքաղաք Կիլիկյան Հայաստանի Սիս գավառում
Ադանայի նահանգի Քոզան կամ Սիս գավառ Վահկա (Ֆեքե) անունով գավառակում կար Վահկա (Ֆեքե) անունով գյուղաքաղաք, որը տվյալ գավառալի կենտրոնն էր Ներկայումս այդտեղ գտնվում է Ֆեքե քաղաքը՝ Ադանայի նահանգի նույնանուն շրջանի կենտրոնը, որտեղով անցնում է Ադանա-Սիս-Վահկա-Փինարբաշի թիվ 815 ավտոմայրուղին, որը Փինարբաշիում հատվում է Կեսարիա-Փինարբաշի-Գյուրուն-Մալաթիա-Մուշ-Դատվան թիվ 300 ավտոմայրուղու հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բերդաքաղաքներ Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստան
Մաքս Վոլֆինգեր
Մաքս Վոլֆինգեր (Max Wolfinger ), գերմանացի նկարիչ և ռեստավրատոր, որը նաև աշխատել է ուսուցիչ Արգաուի միջնակարգ դպրոցներում։
Կյանքը
Վոլֆինգերը ծնվել է Գերմանիայի Մանհայմ քաղաքում, և ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը, որից հետո էլ սկսել է հաճախել հայրենի քաղաքի գիմնազիումը։ Որից հետո նա սկսել է նկարել իր հորեղբայր Վիլհելմ Դյունկելի արվեստանոցում։ Հետագայում Վոլֆինգերը շարունակում է իր ուսումը Մանհայմի հերցոգյան գալլերիայում։ Այս գալլերիայի տնօրենը և ղեկավարը Թեոդոր Վելլերն էր։ Բեռլինում և Դրեզդենում երկամյա կրթությունից հետո՝ 1857 - 1859 թթ., նա 1859 թվականին տեղափոխվում է Մյունխեն։ Այնտեղ Վոլֆինգերը իրեն ամբողջապես նվիրում է բնանկարչությանը։
Ուսուցումը
1857 թվականի մայիսին նա սկսում է աշխատել Արգաուի ուսուցիչների սեմինարիայում և Բադենի շրջանային դպրոցում։ Կարճ ժամանակահատվածում նա սկսում է նաև աշխատել Բրուգի շրջանային դպրոցում։ 1876 թվականի աշնանը նա սկսում է աշխատել Արաուի կանտոնի միջնակարգ դպրոցում և սեմինարիայում, կանտոնի ամենաբարձրակարգ միջնակարգ դպրոցում : Վոլֆինգերը նաև զբաղված էր իր ժամանակի գծագրական դասընթացների զարգացման և բարելավման հարցով։
Գործունեությունը
1898 թվականից ի վեր իր հիվանդության պատճառով սկսել է կենտրոնանալ միայն իր նկարչության և կանտոնում նկարչության զարգացման վրա։ Նա դարձավ Արգաուի արվեստի ակումբի անդամը։ 1896 թվականին այն բոլոր արվեստի գործերը, որը պատկանում էր կանտոնին միացավ արվեստի ակումբում եղած աշխատանքների հետ նորաստեղծ կանտոնալ արվեստի հավաքածուի սրահներում։ Վոլֆինգերը հավաքագրեց այս աշխատանքները, կազմակերպեց ցուցահանդեսներ և դարձավ հավաքածուի առաջին ռեստավրատորը 1896 թվականից 1901 թվականներին։ Իր կատարած աշխատանքի համար նա արժանացավ արվեստի ակումբի պատվավոր անդամի կոչման։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ Կատեգորիա:Հունիսի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:1837 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 12 մահեր Կատեգորիա:1913 մահեր Կատեգորիա:Գերմանացի ուսուցիչներ
Խերսոնի օդանավակայանի ռմբակոծություն
Խերսոնի օդանավակայանի ռմբակոծություն, ավիահարվածների շարք, որը տեղի է ունեցել 2022 թվականի ռուս-ուկրաինական պատերազմի շրջանակներում՝ մարտի 16-ին։ Ուկրաինական օդային գրոհներ թիրախում եղել է Խերսոնի միջազգային օդանավակայանը, որը Խերսոնի ճակատամարտից հետո անցել էր Ռուսաստանի Դաշնության օկուպացիոն վերահսկողության ներքո և օգտագործվում էր որպես ռազմաբազա։
The Wall Street Journal-ը հաղորդում է, որ «Ուկրաինան ավիահարվածներ է հասցրել Խերսոնի օդանավակայանին, որն օգտագործվում է որպես ռուսական ավիաբազա։ Արբանյակային պատկերները ցույց են տվել յոթ ոչնչացված կամ խոցված ռուսական ուղղաթիռներ, որոնցից մի քանիսը բռնկվել են կրակի մեջ» ։
Ուկրաինացիները պնդում էին նաև, որ ռմբակոծությունների ժամանակ սպանվել է ՌԴ գեներալ-լեյտենանտ Անդրեյ Մորդվիչևը ։ Ըստ ուկրաինացիների՝ Մորդվիչևը արդեն Ռուսաստանի հինգերորդ գեներալն է, որը չեզոքացվել է պատերազմի ժամանակ (մինչ այժմ ամենաբարձր կոչում ունեցող)։ Ռուսական աղբյուրները, սակայն, չեն հաստատում գեներալի մահը ։ Մարտի 28-ին ի հայտ են գալիս կադրեր, որոնցում իբր երևում էր, թե ինչպես է Չեչնիայի առաջնորդ Ռամզան Քադիրովը Մարիուպոլում հանդիպում Մորդվիչևի և այլ հրամանատարների հետ  ։
Նախապատմություն
Խերսոնի ճակատամարտի ընթացքում ռուսական ուժերին հաջողվում է գրավել Խերսոնի միջազգային օդանավակայանը, որից հետո այն ՌԴ-ի կողմից սկսվում են օգտագործվել որպես ավիաբազա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խերսոնի ճակատամարտ
Ալեքսանդր Յուժին-Սումբատով
Ալեքսանդր Իվանի Յուժին (իրական ազգանունը՝ իշխան Սումբատով,, Տուլայի մարզ, Ռուսական կայսերություն-17 սեպտեմբեր 1927, Անթիբ, Ֆրանսիա), ռուս և սովետական դերասան, դրամատուրգ, թատերական գործիչ, հայրական կողմից ծագումով վրացի։ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1922) ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Թիֆլիսի թիվ 1 արական վարժարանը, նրա դասընկերն է եղել Վլադիմիր Նեմիրովիչ-Դանչենկոն։
Սովորել է Պետերբուրգի Կայսերական համալսարանի իրավաբանական բաժնում։ Ուսման տարիներին մասնակցել է սիրողական ներկայացումների։ Պրոֆեսիոնալ բեմ է դուրս եկել 1876 թվականին Թիֆլիսում՝ Սոլցև բեմական անվամբ։ 1878-1879-ականներին հանդես է եկել Սանկտ Պետերբուրգի ակումբային բեմերում։ 1881 թվականին Մոսկվայում ընդունվել է Աննա Բրենկոյի թատրոն։ 1882- թվականից մինչև կյանքի վերջին օրերն աշխատել է Փոքր թատրոնում։
Փոքր թատրոնում Ալեքսանդր Յուժինը զբաղեցրել է նաև ադմինիստրատիվ պաշտոններ. 1909 թվականից եղել է խմբի ղեկավար, 1918 թվականից՝ Խորհրդի անդամ, 1919 թվականից՝ տնօրինության անդամ, 1923 թվականից՝ տնօրեն, 1926 թվականից պատվավոր տնօրեն։ Այս պաշտոններում նա իրեն դրսևորել է որպես մեծ կազմակերպիչ և ադմինիստրատոր ։
Յուժինը եղել է հաղթանդամ, թիկնեղ տղամարդ՝ կարճ պարանոցով, խոշոր գլխով և հզոր ձայնով։
Գլխավորել է «Սրեդա» (Չորեքշաբթի) գրական-գեղարվեստական խմբակը ։ 1908 թվականի փետրվարի 17-ից Ֆրանսիայի Մեծ Արևելքի «Վերածնունդ» մասոնական օթյակի անդամ է։ 1922 թվականից մինչև իր մահը եղել է Մոսկվայում Ա. Ն. Օստրովսկու հուշարձանի կառուցման կոմիտեի նախագահ։ Եղել է նաև Մոսկվայի գիտնականների տան ակումբի ավագանու խորհրդի անդամ (1924) ։ Ա. Ի. Յուժինը մահացել է 1927 թվականի սեպտեմբերի 17-ին, Ժյուան-Լե-Պեն առողջարանային քաղաքում (այժմ Անթիբ)՝ «Քրիզանթեմ» առանձնատանը, Նիսից ոչ հեռու։ Թաղված է Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:Վրաց ազնվականություն Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կորիկանչա
Կորիկանչա    («Ոսկե տաճար», Կեչուա լեզուներից թարգմանաբար quri` ոսկի, kancha` պարիսպ)    , Ինկերի կայսրության ամենակարևոր տաճարը։ Գտնվում է Պերուի Կուսկո քաղաքում, որը կայսրության մայրաքաղաքն էր ։
Պատմություն
Սկզբնապես ունենալով Ինտիկանչա կամ Ինտիվասի անվանումը՝ տաճարը նվիրված էր Ինկի աստծուն և գտնվում է ինկերի նախկին մայրաքաղաք Կուսկոյում ։ Տաճարի մեծ մասը ավերվել է 16-րդ դարում կոնկիստադորների հետ պատերազմի հետևանքով, քանի որ վերաբնակիչները քանդել են նաև տաճարը՝ կառուցելու իրենց եկեղեցիներն ու բնակավայրերը։ Տաճարի քարերի մեծ մասը օգտագործվել է որպես տասնյոթերորդ դարի Սանտո Դոմինգոյի միաբանության հիմք։ Այն կառուցվել է 1650 թվականին երկրաշարժի հետևանքով Դոմինիկյան առաջին մենաստանի ավերումից հետո։
Կորիկանչայի կառուցման համար ինկերն օգտագործել են աշլարից որմնանկարներ՝ կառուցելով նույն չափի խորանարդ քարերից, որոնք նրանք կտրել և ձևավորել էին այդ նպատակով ։ Աշլարից որմնադրությանը շատ ավելի դժվար է դարձրել տաճարի կառուցումը, քանի որ ինկերը մի փոքր անգամ թերություն կամ կոտրվածք ունեցող որևէ քար չեն օգտագործել։ Ընտրելով որմնադրության այս տեսակը՝ ինկերը ցանկացան ցույց տալ կառույցի կարևորությունը իրենց կատարած աշխատանքի չափով։ Շինարարության այս ձևը ցույց տվեց ինկերի կայսերական ուժը՝ մոբիլիզացնելու և ուղղորդելու տեղական բանվորական ուժերը։ Ամբողջ Հարավային Ամերիկայում, մասնավորապես Անդերում ինկերի ճարտարապետական տեխնիկայի կրկնօրինակումը, ինչպիսինն է Կորիկանչայում կիրառվածը, արտահայտում էր ինկերի վերահսկողության աստիճանը հսկայական աշխարհագրական տարածաշրջանի վրա ։
Պատերը ժամանակին պատված էին ոսկու թիթեղներով, իսկ հարակից բակը լցված էր ոսկե արձաններով։ Իսպանական զեկույցները վկայում են մի ճոխության մասին, որը «անհավատալիորեն հիասքանչ էր»։ Երբ 1533 թվականին իսպանացիները ինկերից պահանջեցին ոսկով փրկագին հավաքել իրենց առաջնորդ Աթաուալպայի կյանքի համար, ոսկու մեծ մասը հավաքվել էր Կորիկանչայից։
Իսպանացի գաղութարարները տեղում կառուցեցին Սանտո Դոմինգոյի վանքը՝ քանդելով տաճարը և դրա հիմքերն օգտագործելով վանքի համար։ Նրանք շենքի մասերն օգտագործել են նաև այլ եկեղեցիների և բնակավայրերի համար։ Շինարարությունը տևեց ավելի քան մեկ դար։ Սա բազմաթիվ վայրերից մեկն է, որտեղ իսպանացիները ներառել են ինկերի քարագործությունը գաղութային շենքի կառուցվածքում։ Խոշոր երկրաշարժերը լրջորեն վնասել են եկեղեցին, սակայն ինկերի քարե պատերը, որոնք կառուցվել են հսկայական, ամուր իրար միացած քարե բլոկներից, դեռ կանգուն են՝ շնորհիվ իրենց բարդ քարե որմնադրության։ Մոտակայքում է գտնվում ստորգետնյա հնագիտական թանգարանը, որը պարունակում է մումիաներ, գործվածքներ և սրբազան կուռքեր այդ վայրից։
Ինկերի աստղագիտություն
Նմանություններ են հայտնաբերվել Կուսկոյում գտնվող Արևի տաճարում, Մաչու Պիկչուի Տոռեոն աստղադիտարանում և Պիսակի Արևի տաճարում։ Երեք տաճարների մեջ էլ տեսանելի է «պարաբոլիկ պարիսպը»՝ արված բաձրորակ որմնադրությամբ, ինչպես նկարագրում է Բինգհեմը։ Այս կառույցները նույնպես օգտագործվել են նմանատիպ նպատակներով, այդ թվում՝ արևադարձների և Ինկերի համաստեղությունների դիտման համար։
Ծիր Կաթինում, որին ինկերը անվանում էին մայու կամ Երկնային գետ, ինկերը առանձնացնում էին մութ տեղանքներ կամ ամպեր, որոնք նրանք անվանում էին «yana phuyu»: Դրանք համարվում էին գետի ջրից խմող կենդանիների ուրվանկարներ կամ ստվերներ։ Ինկերի կողմից անվանված կենդանիների թվում կար մի լամա, որը տարածվում էր Կարիճի համաստեղությունից մինչև Կենտավրոսի ալֆա և Կենտավրոսի բետա, որտեղ այդ երկու աստղերը ձևավորում էին լամայի աչքերը։ Ներքևում շրջված վիճակում էր գտնվում փոքրիկ լաման՝ լամա-քրիան։ Լամաներից ձախ կարմիր աչքերով աղվեսն է՝ աթուկը, որը գտնվում է Աղեղնավորի և Կարիճի պոչի միջև։ Կարիճիի պոչը հայտնի է որպես պահեստ կամ «qullqa»: Կաքավը՝ յութուն, գտնվում էր Հարավային Խաչից անմիջապես ներքև, իսկ ներքևի աջ կողմում՝ համփաթուն, դոդոշը։ Մաչագուայ օձը ձգվում է դեպի աջ ։
Կորիկանչան գտնվում է երկու գետերի միախառնման վայրում։ Այստեղ, ըստ Ինկերի առասպելի, Մանկո Կապակը որոշել կառուցել Կորիկանչան, Կուսկոյի հիմքը և վերջնական Ինկերի կայսրությունը։ Ըստ Էդ Կրուպի՝ «Ինկերը կառուցեցին Կորիկանչան գետերի միախառնման վայրում, քանի որ այդ վայրը երկրային առումով ներկայացնում էր դրախտի առանցքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պերուի մշակույթ Կատեգորիա:Պերուի տեսարժան վայրեր
Թղկուտ
Թղկուտ, ձմեռանոց Հայաստանում, Իջևանի շրջանում, Դիլիջան քաղաքի մոտակայքում։ Օգտագործվել է 1920–ական թվականներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ձմեռանոցներ
Հելսինգյոր
Հելսինգյոր (դան. Helsingør [hɛlseˈŋøɔˀ] , անգլ.  Elsinore  — Helsingor, ավելի վաղ՝ Հելսինոր), քաղաք  Դանիայի Զելանդիա կղզու հյուսիսարևելյան ափին։ Աշխարհին  հայտնի է որպես  Վիլյամ Շեքսպիրի« Համլետ»՝ դանիական արքայազնի, գործողությունների կատարման կենտրոն։
Աշխարհագրություն
Տեղակայված է Էրեսուն նեղուցի արևմտյան մասում, շվեդական Հելսինգբորգի առջևում (ավտոմոբիլային լաստանավը գործում է 20 րոպե ընդմիջումներով)։ Քաղաքի միջով անցնում  է եվրոպական  E55 ավտոմայրուղին.
Պատմություն
1631 թվականի «Rerum Danimarcum Historica» դանիական ժամանակագրությունը պնդում է, որ Հելսինգյորը գոյություն է ունեցել դեռևս մ.թ.ա 70 թվականին, բայց այս պնդումը շատ կասկածելի է։ Առաջին անգամ Helsinger անվամբ  քաղաքը հիշատակվում է 1231 թվին Վալդեմար II  թագավորի օրոք։ Մինչև միջնադարյան ժամանակաշրջանը այստեղ գոյություն ուներ շուկա։ 1200 թվականին կառուցվել է առաջին եկեղեցին, որին հետագայում շրջապատում էին մի քանի վանքեր։  Այժմ պահպանված են միայն Սուրբ Օլավա և Սուրբ Մարիամ եկեղեցիները։
Սովորական լոքո
Սովորական Լոքո (լատիներեն՝ Silurus glanis), լոքոյաձկների ընտանիքի ձուկ։ Սովորաբար հանդիպում է դանդաղահոս գետերի մերձհատակային մասերում, Հայաստանում Արաքս, Ախուրյան, Մեծամոր, Որոտան, Արփա գետերում, Արարատյան դաշտի ջրանցքներում ու լճակներում։ Խոշոր ձուկ է։ Մարմնի երկարությունը 60-90 սմ է (երբեմն՝ 2-3 մ, զանգվածը՝ 150 կգ և ավելի)։ Պոչային ցողունը երկար է, կողքերից սեղմված։ Գլուխը տափակ է, լայն, մաշկը՝ առանց թեփուկային ծածկի ու լորձնոտ։ Բերանը մեծ է, գտնվում է գնչի ծայրին և զինված է մանր խոզանանման ատամիկներով։ Ստորին ծնոտը վերինից երկար է։ Ունի 3 զույգ բեղիկներ, որոնցից 2-ը (կարճ զույգերը) գտնվում են ստորին ծնոտի տակ, իսկ մյուսը (երկարը)՝ վերին ծնոտի վրա։ Պոչային լողակը զուրկ է կտրվածքից և ունի կոր եզրագիծ։ Մեջքային լողակն ունի 2-4 ճառագայթ, հետնալողակը՝ 81-94: Խռիկային առաջին աղեղի վրա ծառագորտ կա 13-14 առէջ։ Կրծքային լողակի առաջին ճառագայթը խիստ հաստացած է, հետին մասում՝ ատամիկներով զինված։ Մեջքը բաց մոխրագույնից սևակապտավուն է, փորիկը՝ սպիտակ կամ մոխրասպիտակավուն, կողքերը՝ ավելի բաց գույնի։ Կողքերի և փորիկի վրա ցրված են բազմաթիվ մանր, մուգ բծեր։ Ծիածանաթաղանթը դեղին է՝ սև պտերով։ Սեռահասուն է դառնում 3-4 տարեկանում։ Բազմանում է գարնանը' 18-20 °C ջերմաստիճանային պայմաններում՝ պարզունակ կառուցվածք ունեցող և ջրային բույսերի արանքում գտնվող բներում։ Բեղունությունը կազմում է մինչև 480 հազար ձկնկիթ, որը կպչուն է, տրամագիծը՝ 2-3 մմ։ Ձկնկիթի զարգացումը տևում է 3-10 օր։ Արուն այդ ընթացքում հոգ է տանում ինչպես ձկնկիթի, այնպես էլ թրթուրների նկատմամբ։ Հասնելով 7 մմ երկարության՝ շերեփուկներ հիշեցնող մանրաձկներն անցնում են արտաքին սննդառության։ Գիշատիչ է։ Սնվում է փափկամարմիններով ու զանազան ողնաշարավորներով (ձկներ, գորտեր, թռչուններ, մանր կաթնասուններ)։ Սննդային ակտիվությունը բարձր է գիշերը։ Ցերեկը սովորաբար գտնվում է թաքստոցում։ Արժեքավոր տեսակ է։ Հայաստանի գետերում երբեք մեծաքանակ չի եղել։ Սիրողական ձկնորսության օբյեկտ է։
Կատեգորիա:Ձկներ Կատեգորիա:Հայաստանի ձկներ
Հելսինգյոր
Պատմություն
Մեր օրերին հասած Հելսինգյորը հիմնադրվել է 1420-ական թվականներին Դանիայի Էրիկ Պոմերանցի թագավորի օրոք։ 1429թ.-ին նա կառուցեց Կրոգեն ամրոցը, որը ընդլայնվել է 1580- ական թվականներին և վերանվանվել  Կրոնբորգ։
Կրոնբորգ ամրոցը համարվում է քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրը։ Ամրոցի ներսում և բակում մի քանի անգամ ներկայացվել է «Համլետ» պիեսը։
Արդյունաբերություն
Քաղաքում կան արդյունեբարության հետևյալ ճյուղերը՝ Մետալուրգիա, մեքենաշինություն, նավաշինություն, սննդի, տեքստիլ արդյունաբերություն։ Քաղաքում տեղակայված են հետևյալ ընկերությունները`
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դանիայի քաղաքներ
Վերլուծիր այն
«Վերլուծիր այն» (Analyze That), ամերիկյան կատակերգություն, «Վերլուծիր սա» ֆիլմի սիկվել։
Սյուժե
Փոլ Վիթիի կնքահորը ազատում են բանտախցից։ Նա փորձում է ետ վերադառնալ կյանք և գնում է աշխատելու հեռուստատեսությունում՝ որպես մաֆիայի մասին սերիալի կոնսուլտանտ։ Նա կրկին Բեն Սոբելի կարիքն ունի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2002 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Հարոլդ Ռեմիսի ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Նյու Ջերսիում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական կինոկատակերգություններ
Միրանդա (արբանյակ)
Մինչ այժմ Միրանդայի միակ լուսանկարները ստացվել են Վոյաջեր-2 կայանի միջոցով, նրա Ուրանի մոտով անցման ընթացքում 1986 թվականի հունվարին։ Անցման ժամանակ արբանյակի միայն հարավային կիսագունդն էր ուղղված դեպի Արեգակը, և հետևաբար հնարավոր է եղել լուսանկարել միայն արբանյակի այս մասը։ Քանի որ միջմոլորակային կայանը իր անցման ժամանակ ամենամոտը անցել է Միրանդային, այս արբանյակը առավել մանրամասն է լուսանկարված։
Միրանդայի պտույտի առանցքը, ինչպես և բոլոր Ուրանի խոշոր արբանյակների մոտ, ընկած է մոլորակի պտույտի հարթությանը շատ մոտ, ինչը հանգեցնում է շատ յուրօրինակ սեզոնային ցիկլերի։ Ամենայն հավանականությամբ Միրանդան ձևավորվել է ակկրեցիոն սկավառակից (կամ միգամածությունից), որը կամ գտնվում էր Ուրանի շուրջ նրա առաջացումից սկսած որոշ ժամանակվա ընթացքում, կամ էլ առաջացել էր մոլորակի այլ մարմնի հետ հզորագույն բախման արդյունքում, ինչը ըստ որոշ կարծիքների էլ եղել է մոլորակի պտույտի առանցքի մեծ թեքման պատճառը (97,86°)։ Մինչդեռ Միրանդայի ուղեծրի թեքումը մոլորակի հասարակածի նկատմամբ ամենամեծն է բոլոր մեծ արբանյակների միջև 4,338°:
Արբանյակի մակերևույթը հավանաբար կազմված է ջրային սառույցից, սիլիկատների, կարբոնատների և ամոնիակի խառնուրդներով։ Տարօրինակ է այն փաստը, որ այս փոքր արբանյակը ունի մակերևույթի ռելիեֆի այսպիսի մեծ բազմազանություն (սովորաբար այս չափի մարմինների մակերևույթը ավելի միատար է ներքին ակտիվության պակասի պատճառով)։ Միրանդայի մակերևույթին կան ընդարձակ բլրոտ հարթավայրեր, որոնք ծածկված են խառնարաններով և կտրտված են բեկվածքներով, կիրճերով և սարավանդներով։ Մակերևույթին երևում են երեք արտասովոր շրջաններ որոնք ունեն ավելի քան 200 կմ չափեր (այսպես կոչված պսակներ)։ Այս երկրաբանական ձևավորումները, ինչպես և ուղեծրի տարորինակորեն մեծ թեքումը, խոսում են Միրանդայի բարդ երկրաբանական պատմության մասին։ Նրա վրա կարող էին ազդել ուղեծրային ռեզոնանսները, մակընթացային ուժերը, ընդերքի կոնվեկցիան, մասնակի ձգողական դիֆերենցացումը և նյութի ընդլայնումը, ինչպես նաև կրիոհրաբխային գործունեության դրվագները։
Հայտնաբերումը և անվանում
Միրանդան հայտնաբերվել է 1948 թվականի փետրվարի 16-ին հոլանդացի (1933 թվականից սկսած բնակվել է ԱՄՆ-ում) աստղագետ Ջերարդ Կոյպերի կողմից ՄակԴոնալդի աստղադիտարանում Տեխասում, Ուրանի արբանյակներ Տիտանիայի և Օբերոնի հայտնաբերումից 97 տարի անց։ Կոյպերի նպատակն էր չափել այն պահին հայտնի Ուրանի չորս արբանյակների, Արիելի, Ումբրիելի, Տիտանիայի և Օբերոնի, հարաբերական աստղային մեծությունները ։
Ուղեծիր
Միրանդայի ուղեծրային պարբերությունը կազմում է 1,41347925 երկրային օր և համընկնում է նրա պտույտի պարբերություն հետ ։ Միրանդան միշտ շրջված է դեպի Ուրանը մի կողմով, նրա ուղեծիրը գտնվում է մոլորակի մագնիսոլորտում, իսկ մթնոլորտ չունի։ Այդ պատճառով արբանյակի առաջնային (ուղեծրով առաջ ուղղված) կողմը անընդհատ ռմբակոծվում է մագնիսոլորտի պլազմային մասնիկներով, որոնք շարժվում են ուղեծրով Միրանդայից շատ ավելի արագ ։ Հնարավոր է, որ սա էլ հանդիսանում է առաջնային կիսագնդի ավելի մուգ գույնի պատճառը, ինչը դիտարկվում է Ուրանի բոլոր արբանյակների մոտ, բացի Օբերոնինը ։ «Վոյաջեր-2» ԱՄԿ-ն գրանցել է Միրանդայի մոտ Ուրանի մագնիսոլորտի իոնների բաղադրության բացահայտ նվազում ։
Քանի որ Ուրանը պտտվում է Արեգակի շուրջ «կողքի» թեքված, իսկ նրա հասարակածի հարթությունը մոտավորապես համընկնում է նրա խոշոր արբանյակների հասարակածային (և ուղեծրային) հարթությունների հետ, այս արբանյակների վրա տարվա եղանակների փոփոխությունները շատ յուրօրինակ են։ Միրանդայի ամեն բևեռ 42 տարի գտնվում է ամբողջական մթության մեջ և հաջորդ 42 տարին անընդմեջ լուսավորված է, ընդ որում ամառային արևադարձի ժամանակ Արեգակը բևեռում հասնում է զենիթին ։ «Վոյաջեր-2» կայանի անցման ժամանակը, 1986 թվականի հունվարը համընկավ հարավային կիսագնդի արևադարձի հետ, իսկ ամբողջ հյուսիսային կիսագունդը գտնվում էր մթության մեջ։
42 տարին մեկ անգամ Ուրանի գիշերահավասարի ժամանակ, Արեգակը (ինչպես նաև Երկիրը) անցնում է նրա հասարակածային հարթությունով, և այդ պահին կարելի է դիտարկել մոլորակի և արբանյակների փոխադարձ ծածկումները։ Մի քանի այսպիսի իրադարձություններ դիտարկվել են 2006 - 2007 թվականներին, այդ թվում՝ Արիելի ծածկումը Միրանդայի կողմից 2006 թվականի հուլիսի 15-ին և ժամը 00:08 ՄԺ և Ումբրիելի ծածկումը Միրանդայի կողմից 2007 թվականի հուլիսի 6-ին ժամը 01:43 ՄԺ :
Կազմությունը և ներքին կառուցվածք
Արբանյակների ձևը սերտ կապ ունի նրանց չափերի հետ. գնդաձև տեսք ունեն սովորաբար այն արբանյակները, որոնք ունեն ավելին քան 400 կմ տրամագիծ ։ Միրանդայի տրամագիծը կազմում է մոտ 470 կմ և, այսպիսով, այն գտնվում է փոքր և մեծ արբանյակների սահմանային դիրքում ։ Նրա խտությունը Ուրանի հիմնական արբանյակների միջև ամենափոքրն է. 1,15 ± 0,15 գ/սմ3, որը բավականին մոտ է սառույցի խտությանը ։ Արբանյակի մակերևույթի դիտարկումները ինֆրակարմիր տիրույթում թույլ տվեցին հայտնաբերել ջրային սառույց, որի հետ խառնված են սիլիկատներ և կարբոնատներ, ինչպես նաև 3 % քանակով ամոնիակ (NH3) : «Վոյաջեր-2» կայանից ստացված տվյալների համաձայն արվել է հետևություն, որ Միրանդային ընդհանուր զանգվածի մոտ 20 - 40 % կազմում են քարեր ։
Հնարավոր է, որ Միրանդան մասնակիորեն դիֆերենցացված է սիլիկատային միջուկի, որին շրջապատում է սառցե մանտիան ։ Եթե դա այդպես է, ապա մանտիայի հաստությունը կազմում է մոտ 135 կմ, իսկ միջուկի տրամագիծը՝ մոտ 100 կմ ։ Այս դեպքում ընդերքից ջերմության հեռացումը տեղի է ունենում ջերմափոխանակության միջոցով ։ Սակայն արբանյակի վրա պսակների առկայությունը կարող է վկայել այնտեղ տեղի ունեցող ընդերքային կոնվեկցիայի մասին։ Համաձայն վարկածներից մեկի, սառույցը Միրանդայի վրա ձևավորում է մեթանի հետ խառնված կլատրատներ ։ Բացի մեթանից, ջրային կլատրատները կարող են ներառել նաև ջրածնի մոնօքսիդ և այլ մոլեկուլներ, կազմելով նյութ բավականին լավ ջերմամեկուսիչ հատկություններով, կլատրատների ջերմահաղորդականությունը կազմում սառույցի ջերմահաղորդականության ընդամենը 2 - 10 % ։ Այսպիսով, նրանք կարող են խոչնդոտել ջերմության արտահոսքը ընդերքից, որն առաջանում է ռադիոակտիվ տարրերի տրոհման արդյունքում։ Այս պարագայում պետք կլինի մոտ 100 միլիոն տարի, որպեսզի սառույցը տաքանա մինչև 100 °C : Միջուկի ջերմային ընդարձակումը կարող էր հասնել մինչև 1 %, ինչն էլ իր հերթին կարող էր հանգեցնել մակերևույթի ճաքճքման ։ Նրա ոչ միատարրությունը կարող է իր հերթին բացատրվել նաև ընդերքից դուրս եկող ջերմային էներգիայի հոսքի ոչ միատարրությամբ ։
Մակերևույթ
Միրանդան ունի յուրօրինակ մակերևույթ, բազմազան ռելիեֆի տեսակներով։ Այստեղ կան ճեղքեր, բեկվածքներ, հովիտներ, խառնարաններ, լեռնաշղթաներ, իջվածքներ, ժայռեր և տեռասներ ։ Այս արբանյակի մակերևույթը, որի չափերը մոտ են Էնցելադին, իրենից ներկայացնում է բազմազան տարածքների խճանկար։ Որոշ շրջանները հին են և անարտահայտիչ, նրանք ծածկված են հարվածային խառնարաններով, ինչը և սպասելի էր ոչ մեծ իներտ մարմնի դեպքում ։ Մյուս շրջանները կտրտված են լեռնաշղթաների և սանդղավանդների բարդ կառուցվածքներով և ծածկված են ուղղանկյուն կամ ձվաձև, բաց և մուգ գույների շերտերի համակարգերով, ինչը խոսում է Միրանդայի արտասովոր կազմության մասին ։ Ամենայն հավանակոնությամբ, արբանյակի մակերևույթը կազմված է ջրային սառույցից, իսկ ավելի խորը շերտերը սիլիկատային ապարներից և օրգանական միացություններից ։
Միրանդայի մակերևույթի բարդ և բազմազան լինելը ստիպում է ենթադրել, որ այս արբանյակի մակերևույթը իր գոյության ընթացքում մինչև հինգ անգամ վերակազմավորվել է։ Որպես օրինակ մակերևույթի բազմազանության կարող է լինել լուսանկարների վրա լավ երևացող լատիներեն «V» տառին նմանվող կառուցվածքը շրջապատող տարբեր տարածքները, լեռնային շղթաներ և հովիտներ, հին խառնարաններով ծածկված և նոր ավելի հարթ շրջաններ, ստվերում գտնվող կիրճեր, որոնց խորությունը հասնում է մինչև 20 կմ։ Միրանդայի լուսանկարի կենտրոնից մի փոքր ներքև գտնվում է Ալոնսո խոշոր խառնարանը, նրա խորությունը հասնում է 24 կմ։
Միրանդայի մակերևույթի ոչ միատարրության բացատրելու նպատակով առաջ են քաշվել մի քանի վարկածներ։ Դրանցից մեկի համաձայն, Միրանդան ճեղքվել է մեծ երկնային մարմնի հետ բախման արդյունքում, սակայն հետագայում նրա մասերը նորից միացել են իրար։ Սակայն անհասկանալի է մնում, թե ինչու են պահպանվել հարվածային խառնարանները արբանյակի մյուս մասերում։ Մեկ այլ վարկածի համաձայն տեղի է ունեցել Միրանդայի ընդերքի ոչ միչատարր տաքացում, որի արդյունքում էլ ստացվել է բազմազան ռելիեֆ։
Շրջաններ
Մակերևույթի մեծ հատվածները, որոնք առանձնանում են հարևան մասերից իրենց գույով և պայծառությամբ, մոլորակների անվանումաբանության մեջ անվանում են շրջաններ (regio, հոգնակի՝ regiones)։ «Վոյաջեր-2» կայանից ստացված Միրանդայի լուսանկարների վրա առանձնացվել են «Մանտույա», «Էֆես», «Սիցիլիա» և «Դունսինան» շրջանները ։ Սրանք քիչ թե շատ խառնարանացված (ծածկված խառնարաններով) բլրոտ հարթավայրեր են ։ Տեղ-տեղ այս շրջաններում կան ճեղքեր և խանդակներ, որոնցից որոշները նույնքան հին են, որքան և իրենք շրջանները, իսկ մյուսները, ենթադրաբար, հայտնվել են համեմատաբար վերջերս, պսակների ձևավորման ժամանակ ։ Ճեղքերը ուղեկցվում են գրաբեններով, ինչը խոսում է անցյալում այստեղ գոյություն ունեցած տեկտոնիկ ակտիվության մասին ։ Շրջանների մակերևույթը գործնականորեն համասեռ մուգ է, սակայն ժայռերի վրա և խառնարանների եզրերով երևում են ավելի պայծառ ապարներ ։
Պսակներ
Միրանդան, Արեգակնային համակարգի այն փոքրաթիվ արբանյակներից է, որոնք մակերևույթի վրա ունեն պսակներ (corona, հոգնակի՝ coronae)։ Այս պահին հայտնի են երեք պսակ, որոնք հայտնաբերվել են «Վոյաջեր-2» կայանի կողմից՝ Արդեն (գտնվում է առաջնային կիսագնդում), Էլսինոր (ետնային կիսագնդում) և Ինվերնես (գտնվում է հարավային բևեռում)։ Արբանյակի մակերևույթի վրա ալբեդոյի տատանումները առավել վառ են արտահայտված Արդեն և Ինվերնես պսակներում ։
Ինվերնես պսակ
Ինվերնես պսակը, դա սեղանաձև տարածք է մոտ 200 կմ² մակերեսով, գտնվում է հարավային բևեռի մոտակայքում։ Պսակի արտաքին սահմանը, ինչպես և ներքին լեռնաշղթաները և բծերը կազմում են բազմանկյուն ։ Այն սահմանափակված է երեք կողմերից (հարավից, արևելքից և հյուսիսից) բեկվածքների բարդ համակարգով։ Արևմտյան մասի ծագումը միանշանակ չէ, սակայն այն նույնպես կարող է ունենալ տեկտոնական ծագում։ Պսակի մակերևույթի մեծ մասը կազմում են զուգահեռ ակոսիկներ, որոնք իրարից բաժանված են մի քանի կիլոմետրանոց բացատներով ։ Հարվածային խառնարանների համեմատաբար փոքր քան մյուս երկու պսակներում է քանակը ցույց է տալիս, որ Ինվերնես պսակի հասակը զգալիորեն ավելի փոքր է ։
Արդեն պսակ
Արդեն պսակը գտնվում է Միրանդայի ուղեծրի դիմային կիսագնդում, և տարածվում է մոտ 300 կմ արևելքից արևմուտք։ Նրա չափը հյուսիսից հարավ անհայտ է, քանի որ «Վոյաջեր-2» կայանից լուսանկարման ժամանակ արբանյակի հյուսիսային կիսագունդը գտնվում էր տերմինատորի մյուս կողմում (մթության մեջ էր)։ Արդեն պսակը իրենից ներկայացնում է առնվազն 100 կմ լայնությամբ շեղված ուղղանկյուն, որը ծածկված է ավելի մուգ զուգահեռ շերտերով։ Ընդհանուր առմամբ ստացվում է յուրօրինակ «ձվաձև» պատկեր ։ Պսակի ներքին և արտաքին մասերը բավականին տարբեր են։ Ներքին մասը ունի հարթ ռելիեֆ և «մարմարանման» նախշ, կազմված մեծ պայծառ մասերից, որոնք սփռված են մուգ մակերևույթի վրա։ Մուգ և պայծառ մասերի ստրատոգրաֆիկ փոխհարաբերությունները հնարավոր չէ պարզել, սա պայմանավորված է «Վոյաջեր-2»-ի լուսանկարների ցածր թույլտվությամբ։ Արդեն պսակի արտաքին մասում մակերևույթը կազմված է մուգ և բաց շերտերից, որոնք տարածվում են պսակի արևմտյան մասից, որտեղ նրանք հատում են խառնարանացված տարածք (մոտ 40° երկայնության վրա), մինչև արևելյան մասը, որտեղ այս շերտերը անցնում են մութ կողմ (մոտ 110° երկայնության վրա) ։ Այս շերտերը առաջանում են զառիթափերով, որոնք Արդեն պսակի և Մանտույա խառնարանացված շրջանի միջև աստիճանաբար անհետանում են ։ Արդենը առաջացել է ավելի շուտ քան Ինվերնես պսակը, մոտավորապես նույն ժամանակահատվածում, ինչ և Էլսինոր պսակը ։
Էլսինոր պսակ
Էլինոր պսակը գտնվում է Միրանդայի ուղեծրի հակադիր կիսագնդում, և «Վոյաջերի» լուսանկարներում երևում է տերմինատորի մոտ։ Չափերով և ձևով այն նման է Արդեն պսակին։ Երկու պսակների մոտ էլ կա ներքին շրջանները շրջապատող արտաքին մոտ 100 կմ լայնությամբ գոտի ։ Այս մասի ռելիեֆը իրենից ներկայացնում է իջվածքների և բարձրավայրերի բարդ համակարգ, որոնք ընդհատվում են արտաքին գոտու սահմանին, որը իրենից ներկայացնում է համարյա ուղղահայաց լեռնաշղթաների շարք։ Իջվածքներում կան բլրոտ և խառնարանացված ոչ մեծ հատվածներ ։ Էլսինոր պսակի սահմաններում կան նաև խանդակներ, իրար ուղղահայաց իջվածքների և լեռնաշղթաների համակարգեր, որոնք նման են Յուպիտերի Գանիմեդ արբանյակի վրա հայտնաբերված ձևավորումներին ։
Սանդղավանդներ
Միրանդայի մակերևույթի վրա գոյություն ունեն սանդղավանդներ։ Դրանցից որոշները ավելի հին են քան պսակները, մյուսները ունեն համեմատաբար նոր ծագում։ Ամենապատկերավորն է Վերոնան, որը դիտարկվում է խոր իջվածքի եզրին, և անցնում է տերմինատորով։
Այս իջվածքը սկսվում է Ինվերնես պսակի հյուսիսարևմտյան մասից, որտեղ գտնվում է Ալժիր սանդղավանդը, և ձգվում է մինչև պսակի բծերի միացման կետը, որից հետո ուղղվում է դեպի տերմինատոր ։ Այս կետում սանդղավանդը ունի մոտ 20 կմ լայնություն, իսկ նրա եզրը առաջացնում է հսկայական պայծառ զառիվայր, որն էլ կոչվում է Վերոնա սանդղավանդ։ Այս սանդղավանդի բարձրությունը կազմում է 10 - 15 կմ , ինչը շատ անգամ ավելի մեծ է քան Գրան-Կանյոնը Երկրի վրա։ Այս զառիվայր ժայռի բարձրությունը զարմանալի է եթե համեմատենք այն Միրանդայի ոչ մեծ չափերի հետ՝ այն կազմում է արբանյակի 2 - 3 %։ Այս բոլոր հաշվարկները և հետևությունները արվել են «Վոյաջեր-2» կայանից կատարված լուսանկարների հիման վրա, որոնց վրա Վերոնան անցնում է տերմինատորի այն կողմը։ Շատ հավանական է, որ սանդղավանդը շարունակվում է նաև արբանյակի մութ կողմում, և նրա ամբողջական երկարությունը շատ ավելի մեծ է ։
Հարվածային խառնարաններ
Մթնոլորտից զուրկ, պինդ երկնային մարմնի մակերևույթին հայտնաբերված հարվածային խառնարանների քանակով կարելի է որոշել այդ մարմնի մակերևույթի տարիքը՝ որքան խառնարանները շատ են, այնքան հին է մակերևույթը ։
«Վոյաջեր» կայանի անցման ժամանակ հնարավոր է եղել դիտարկել միայն հարավային կիսագնդի խառնարանները։ Նրանց տրամագծերը տատանվում են 500 մ-ից մինչև 50 կմ ։ Խառնարանները բավականին բազմազան են ըստ ձևի։ Նրանց մի մասի մոտ եզրերը լավ են երևում, և հաճախակի նրանք շրջապատված են հարվածի ժամանակ դուրս նետված նյութերով։ Մյուսները այնքան են քանդված, որ դժվարությամբ են տարբերվում շրջապատող ռելիեֆից ։
Ծագումը և էվոլյուցիան
Մնացած Ուրանի արբանյակների հետ համեմատ Միրանդան ունի ամենաերիտասարդ մակերևույթը։ Սա ցույց է տալիս, որ Միրանդայի մակերևույթը վերջերս զգալի փոփոխություններ է ունեցել ։ Նրա այժմյան կարգավիճակը բացատրվում է նրա բարդ երկրաբանական պատմությամբ, որտեղ կարող էին տեղ ունենալ տարբեր հազվագյուտ աստղագիտական երևույթների համակցություններ ։ Դրանց մեջ կարող են լինել մակընթացային ուժերը, ուղեծրային ռեզոնանսները, կոնվեկցիայի գործընթացները և մասնակի դիֆերենցացումը ։
Մակերևույթի զարմանալի երկրաբանական կառուցվածքը, որը բաղկացած է կտրուկ իրարից տարբերվող շրջաններից, կարող է լինել այն բանի արդյունք, որ Միրանդան այլ երկնային մարմնի հետ տեղի ունեցած աղետալի բախման արդյունքում բաժանվել է մասերի, իսկ հետո գրավիտացիոն ուժերի ազդեցության տակ նորից հավաքվել է դառնալով մեկ մարմին ։ Որոշ գիտնականները ենթադրում են նաև արբանյակի մի շարք բախումներ և կրկնվող հավաքումներ ։ Այս վարկածը դարձավ անելի պակաս հրապուրիչ 2011 թվականին, երբ ի հայտ եկան Միրանդայի երկրաբանական բազմազանության Ուրանի մակընթացային ազդեցության տակ առաջացման վարկածի ապացույցներ։ Հավանական է, որ այս ուժերը կարող էին ստեղծել այնպիսի կտրուկ բեկվածքներ, ինչպիսիք դիտարկվում են Ինվերնես և Արդեն պսակներում։ Այսպիսի կառուցվածքների առաջացման համար բավարար էներգիա կարող էր տրամադրել միայն Ուրանի ձգողության ուժը ։
Միրանդայի մակերևույթի կազմավորումը կարող էր շարունակվել ավելին քան 3 միլիարդ տարի։ Այն սկսվել է մոտ 3,5 միլիարդ տարի առաջ ուժեղ խառնարանացված շրջանների առաջացումից և ավարտվել է մոտ հարյուր միլիոն տարի առաջ պսակների առաջացմամբ ։
Միրանդան հեռացել է Ումբրիելի հետ ռեզոնանսից, ինչը և հանգեցրել է նրա ուղեծրի արտասովոր մեծ թեքմանը Ուրանի հասարակածի նկատմամբ ։ Նախկինում մեծ էքսցենտրիսիտետը նվազել է մակընթացային ուժերի ազդեցության տակ, այս փոփոխությունը նույնպես առաջացնում է արբանյակի ընդերքի տեղաշարժեր։ Սա դարձել է արբանյակի տաքացման պատճառը և թույլ է տվել արբանյակին վերադառնալ գնդաձև տեսքին։ Սակայն այդ պարագայում Միրանդայի վրա պահպանվել են խոշոր երկրաբանական ձևավորումները, այնպիսիք, ինչպիսին է Վերոնա սանդղավանդը ։ Քանի որ արբանյակի երկրաբանական ակտիվության պատճառն է եղել ուղեծրի էքսցենտրիսիտետը, դրա պակասեցումը բերել է այս ակտիվության նվազմանը։ Արդյունքում Միրանդան դարձել է սառը իներտ արբանյակ ։
Հետազոտություններ
«Վոյաջեր-2» կայանը, որը հետազոտում էր Ուրանի համակարգը 1986 թվականի հունվարին, մոտեցել է Միրանդային ավելին, քան որևէ այլ Ուրանի արբանյակին (31 000 կմ), և հետևաբար լուսանկարել է այն ավելի մանրամասն ։ Միրանդայի ամենաորակյալ լուսանկարները ունե 500 մ թույլտվություն։ Լուսանկարված է մակերևույթի մոտ 40%, սակայն միայն 35%-ն է, որ ունի բավարար որակ քարտեզագրման և խառնարանների հաշվարկի համար ։ «Վոյաջերի» Միրանդայի մոտով թռիչքի ընթացքում Արեգակը լուսավորում էր միայն արբանյակի հարավային կիսագունդը, և հետևաբար հյուսիսային կիսագունդը մնացել է չուսումնասիրված ։ ոչ մի այլ տիեզերանավ կամ ավտոմատ կայան չեն այցելել Ուրանի համակարգ և Միրանդա արբանյակին։ 2020-ական թվականներին, հնարավոր է, որ իրականացվի ՆԱՍԱ-ի «Ուրանի ուղեծրակայան և իջեցվող սարք» նախագիծը։ Այս նախագծի շրջանակներում ավտոմատ կայանի կազմի մեջ կլինեն ուղեծրային մոդուլ և մթնոլորտային զոնդ։ Բացի դա, մի խումբ գիտնականներ (168 գիտնական) տարբեր երկրներից Եվրոպական տիեզերական գործակալությանը ներկայացրել են ծրագիր առաջարկ «Ուրանուս Փաթֆայնդեր» ծրագրի իրականացման համար, ըստ որի նախատեսվում է հետազոտել արտաքին Արեգակնային համակարգը, իսկ վերջնական նպատակն է Ուրանի համակարգը ։ Վերը նշված ծրագրերի նպատակն է Ուրանի և նրա արբանյակների մասին տեղեկությունների ճշգրտումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օրվա հոդված Կատեգորիա:Ուրանի արբանյակներ
Նիկանոր Պարա
Նիկանոր Սեգունդո Պարա Սանդովալ Nicanor Segundo Parra Sandoval,, չիլիացի բանաստեղծ, ֆիզիկոս և մաթեմատիկոս, մանկավարժ, գիտնական։ Համարվել է 20-րդ դարում իսպաներենով չիլիացի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ համեմատվել են չիլիացի բանաստեղծ, Գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Պաբլո Ներուդայի ստեղծագործությունների հետ։
Կենսագրություն
Նիկանոր Պարան ծնվել է 1914 թվականին։ Եղել է արիստոկրատ ընտանիքից։ Հայտնի երգչուհի Վիոլետա Պարրայի եղբայրն է, երաժիշտներ Իսաբել Պարայի (1939) և Անխել Պարայի (1943-2017) մորեղբայրը։
Նիկանոր Պարան ավարտել է Չիլիի համալսարանի մանկավարժական ֆակուլտետը (1933-1938), ստացել մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի ուսուցչի դիպլոմ։ Դասավանդել է Բրաունի համալսարանում, 1948 թվականին ընդունվել Է Օքսֆորդի համալսարան, տիեզերաբանություն ուսումնասիրելու համար ։ 1946 թվականին վերադարձել է Չիլի, 1952 թվականից տեսական ֆիզիկա է դասավանդել Չիլիի համալսարանում։ Իր բանաստեղծությունների ընթերցումով մի քանիանգամ հանդես է եկել աշխարհի տարբեր երկրներում (ԱՄՆ, Մեծ Բրիտանիա, Ֆրանսիա, Մեքսիկա, Կուբա, ԽՍՀՄ։
Պարան չորս անգամ առաջադրվել է գրականության Նոբելյան մրցանակի ։ 2011 թվականին արժանացել է «Միգել դե Սերվանտեսի մրցանակի», որն ամենամեծ ամենամյա մրցանակն է ներկայումս ապրող իսպաներենով գրող հեղինակի համար ։ 2012 թվականի հունիսի 7-ին արժանացել Է Պաբլո Ներուդայի անվան իբերո-ամերիկյան բանաստեղծական մրցանակի
Գրողն իր բանաստեղծությունները հաճախ անվանել է հակապոեզիա՝ խախտելով «սահուն» չափածո սովորական ձևերը և սալոնային ռոմանտիզմի հռետորաբանությունը։
Պարան մահացել է 2018 թվականի հունվարի 23-ին, 103 տարեկան հասակում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ավգուստով
Ավգուստով (լեհերեն՝ Augustów, լիտվերեն՝ Augustavas, ռուսերեն՝ Августов), քաղաք Լեհաստանի Հանրապետության հյուսիսարևելյան մասում։ Նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է Լեհաստանի Պոդլյասկե վոևոդությունում։ 2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 30.270, բնակչության խտությունը՝ 386 մարդ յուրաքանչյուր քառակուսի կիլոմետրի վրա ։
Պատմություն
1795 թվականին ընկել է Պրուսիայի տիրապետության տակ։
XIX դարի վերջերից գործարկվել է քաղաքի երկաթուղային կայարանը։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ քաղաքի մատույցներում դաժան մարտեր են տեղի ունեցել ռուսական և գերմանական բանակների միջև (1915 թ. Ավգուստովյան ռազմական օպերացիան)։ Ավգուստովը մեծապես վնասվել է նաև Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ։
Տեսարժան վայրեր
Զբոսաշրջիկներին Ավգուստովում ու նրա շրջակայքում առաջին հերթին գրավում են Մազուրյան լճերի գեղեցկությունը և միջնադարյան եկեղեցին։
Ժողովրդագրություն
Ավգուստովի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները XVII դարից մինչև մեր ժամանակները.
(*) – մոտավոր տվյալներ
Արտարժույթային ճգնաժամ
Արտարժույթային ճգնաժամ, դրամավարկային համակարգի իրավիճակ, որի դեպքում առկա են լուրջ կասկածներ այն մասին, որ երկրի կենտրոնական բանկը կարող է չունենալ արտարժույթի բավարար պահուստներ` երկրի ֆիքսված փոխարժեքը պահպանելու համար։ Կարող է արտահայտվել ոսկու ստանդարտի վերացման, ինֆլյացիոն թղթադրամային շրջանառությանն անցնելու ձևով և ընդգրկել ինչպես առանձին երկրների ներքին շրջանառութան ոլորտը, այնպես էլ միջազգային հաշվարկները։
Տարբերում են ընդհանուր և մասնակի Վարկային ճգնաժամ։ Ընդհանուր Վարկային ճգնաժամը ունի անընդհատ բնույթ։ Դրա կարևոր հատկանիշներն են՝ ոսկու «ապաստակացումը» (որպես դրամամետաղ ոսկու օգտագործման սահմանափակումն ու վալյուտաների արժեզրկումը), երկրների վճարային հաշվեկշիռների շարունակական ճեղքվածքը, ոսկու վալյուտային ռեզերվների բաշխման անհամաչափության, միջազգային հաշվարկների ու ներքին դրամաշրջանառության ոլորտում պետության միջամտության, արտատնտեսական գործոնների՝ դիվանագիտական ճնշման, քաղաղաքական ցնցումների ուժեղացումը, համաշխարհային արժութային շուկայի տրոհումը՝ կապված համաշխարհային շուկայի՝ շուկաների բաժանվելու հետ և այլն։ Մասնակի Վարկային ճգնաժամը առանձին երկրների արժույթի ճգնաժամն է, որն առաջանում է կապված ընդհանուր տնտեսական ճգնաժամերի, պատերազմների, ինֆյացիայի և այլ գործոնների հետ և կրում ժամանակավոր բնույթ (չնայած կարող է լինել նաև շատ տևական)։
Մասնակի արտարժույթային ճգնաժամի հիմքում ինֆլյացիոն պրոցեսներն են, ներքին շուկայում արժույթի արժեզրկումը, վճարային հաշվեկշիռների ճեղքվածքի աճը։
Կատեգորիա:Միջազգային ֆինանսներ
Ալիսոն Ռամզես Բեկեր
Ալիսոն Ռամզես Բեկեր (Alisson Ramses Becker более известный, как Алисон Alisson, ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, Ռոմա ակումբի և Բրազիլիայի հավաքականի դարպասապահ։
Ակումբային կարիերա
Ալիսոն Ինտերնացիոնալ ակումբի սան է ։ 2013 թվականի փետրվարի 17 -ին Գաուշու Լիգայի շրջանակներում նա իր նորամուտը կատարեց թիմի հիմնական կազմում, ընդդեմ Պորտու-Ալեգրիյի Կրուզեյրո ակումբին ։ Օգոստոսի 25-ին նա իր խաղով հանդես եկավ բրազիլիական Սերիա Ա-ում, Գոյասա ակումբի դեմ խաղի ժամանակ ։ 2015 թվականին թիմի հիմնական դարպասապահը ավարտել է իր կարիերան, և նրա փոխարեն Ալիսոն դարձել է թիմի հիմնական դարպասապահ։ Ինտերնացիոնալ ակումբի կազմում նա մասնակցել է Գաուշուի Լիգային։
Միջազգային կարիերա
2009 թվականին Բրազիլիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում նա մասնակցել է Նիգերիայում կայացած աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշրջանում նա խաղացել է Ճապոնիայի, Մեքսիկայի և Շվեյցարիայի հավաքականների հետ խաղերին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ինտերնասիոնալի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Շերոն Ռունի
Շերոն Ռունի (Sharon Rooney, ), շոտլանդացի դերասանուհի։ Հայտնի է այն բանով, ով կատարել է Ռեյ Էրլի դերը «Իմ խենթ օրագիրը», Սոֆիի դերը «Երկու դուռ ներքև» և Դոնի դերը «Կարճ հանդիպում» հեռուստասերիալներում։
Վաղ տարիներ
Ռունին ծնվել է 1988 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Գլազգոյում։ Նա լքել է դպրոցը 16 տարեկանում դերասանական կարիերա սկսելու համար, և ընդունվել է Hull University-ի դերասանական կուրսերին ։