cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալեքսանդր Նիլ
Սամերհիլ
Նիլի համոզմամբ՝ արտաքին պարտադրված կարգապահությունը խանգարում է ներքին կարգապահության ձևավորմանը, և այդ պատճառով, ի տարբերություն ավանդական դպրոցների աշակերտների, «Սամերհիլի» երեխաները դպրոցն ավարտում էին քննադատական մտածողության ավելի լավ զարգացած հմտություններով և ներքին ավելի լավ ձևավորված կարգապահությամբ։ «Սամերհիլ» ընդունված աշակերտների մեծամասնությունը սոցիալապես անապահով ընտանիքներից էր, որտեղ երեխաներն ավելի շատ էին տարբեր ընտանեկան սոցիալական ու հոգեբանական ռիսկերի ենթարկվում։ Նիլը հասկանում էր, որ ծնողների կոնֆլիկտներն ու երեխայի շահերի անտեսումը, հաճախ նաև նրա ազատության սահմանափակումը վերջինիս ճնշված վիճակի էին հասցնում, հոգեբանական խնդիրներ ստեղծում, ինչն էլ իր հերթին ազդում էր նրա կրթական առաջադիմության ու համակողմանի զարգացման վրա։ Իսկ Նիլի դպրոցում ձևավորված մթնոլորտի կազդուրիչ, առողջարար ազդեցության մասին վկայում էր այն փաստը, որ շատ երեխաներ, դուրս մնալով ավանդական դպրոցներից, «ծաղկում էին» Սամերհիլլում։ Նիլի մոտեցումները՝ ուղղված երեխաների ինքնորոշմանը, քննադատական մտածողության խրախուսմանը և կույր հնազանդությունից հրաժարմանը, որոնք այդ տարիներին համարվում էին անընդունելի, լավագույն դեպքում՝ վիճելի մոտեցումներ, այսօր լայնորեն կիրառվում են, չնայած այն հանգամանքին, որ դեռևս կան պահպանողական մանկավարժներ, որոնք այդ գաղափարները հանիրավի համարում են հասարակության կարգապահությանը սպառնացող վտանգ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի ուսուցիչներ Կատեգորիա:Էդինբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հոգեբաններ Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Լրագրողներ Կատեգորիա:Բրիտանացի լրագրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի հոգեբաններ Կատեգորիա:Անգլիացի փիլիսոփաներ
(4193) Սալանավե
(4193) Սալանավե (Salanave), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Բրայան Սկիֆի և Նորման Թոմասի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,151383 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6044 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6984 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2043,39 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176178 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,89° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Բրայան Սկիֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Նորման Թոմասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դեկատուր շրջան (Այովա)
Դեկատուր շրջան (Decatur County), ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.378 կմ² է, բնակչությունը՝ 8.457 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լեոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1846 թ.։
Ականց անապատի գրչության կենտրոն
Ականց անապատի գրչության կենտրոն, գրչության, մանրանկարչության և գիտության կենտրոն՝ Սսից մոտ 40 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Ակներ գյուղի մերձակայքում։
Պատմություն
Ականց անապատի գրչության կենտրոնի մասին վկայություններ են թողել Սամվել Անեցին (12-րդ դար), Կիրակոս Գանձակեցին (13-րդ դար), Վահրամ Րաբունին (13-րդ դար), Հեթում Պատմիչը (14-րդ դար), Դավիթ Բաղիշեցին (17-րդ դար)։
Բարձրարվեստ են գրիչներ Պետրոսի, Դավթի, Բարսեղի, Ղազարի, Վարդանի, Ներսեսի, նրա որդի Սերովբեի և այլոց ձեռագրերը։ Առանձնանում է գրիչ Գրիգոր Ակներցին։
Ականց անապատի գրչության կենտրոնի Գռների և Բարձրբերդի գրչատների հետ կազմել է Հովհաննես Արքաեղբայր րաբունապետի մանրանկարչական «դպրոցը», որտեղ մշակվել է գրքի գեղարվեստական ձևավորման նոր ոճ, որին բնորոշ են մարդու մարմնի համաչափությունների և զարդապատկերների առանձին դրվագների ճիշտ վերարտադրությունը, պատկերագրական որոշ կանոնների ինքնատիպ լուծման ձգտումը, կատարման յուրահատուկ գրաֆիկական տեխնիկայի կիրառումը։
Ականց անապատի գրչության կենտրոնում են գործել Պողոս, Գրիգոր, Կարապետ, Հովհաննես ծաղկողները, Ըռուբեն, Բարսեղ քահանա կազմողները։
Կատեգորիա:Հայ գրչության կենտրոններ
Ելիզավետինո (գյուղ, Կարմասկալինսկի շրջան)
Ելիզավետինո (Елизаветино, Елизаветино), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ագաղիր
Պատմություն
Գյուղը թուրքերի ձեռքով ավերվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Բնակիչների մի մասը զոհվել է 1915 թվականի Մեծ Եղեռնի ժամանակ, մի մասն էլ գաղթել տարբեր երկրներ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 70 հայ բնակիչ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մազնիկի
Մազնիկի (Мазники), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դերաժնյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մազնիկի գյուղում բնակվում էր 714 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3462 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 206,24 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դերաժնյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1493 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տատյանա Կաշիրինա
Տատյանա Յուրյևնա Կաշիրինա (Татьяна Юрьевна Каширина, ), ռուս ծանրորդ, աշխարհի հնգակի չեմպիոն, Եվրոպայի ութակի չեմպիոն, աշխարհի ռեկորդակիր, Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր (2012), Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ։
Կարիերա
Կաշիրինան աշխարհի 2009 թվականի մեծահասակների առաջնության արծաթե մեդալակիր է ավելի քան 75 կգ քաշային կարգում։ Մրցումների ժամանակ նա աշխարհի ռեկորդներ է սահմանել պոկում վարժությունում (138 կգ) և երկամարտում (303 կգ)։ Աշխարհի հաջորդ առաջնությունում նա հաղթող է դարձել, սահմանելով մեծահասակների և պատանիների աշխարհի ռեկորդներ՝ պոկում վարժությունում (145 կգ) և հրում վարժությունում (170 կգ), ինչպես նաև պատանեկան ռեկորդներ (315 կգ)։
Կաշիրինան յոթ անգամ հաղթել է Եվրոպայի առաջնություններում՝ 2009 թվականին (280 կգ), 2010 թվականին (297 կգ), 2011 թվականին (327 կգ), 2012 թվականին (328 կգ), 2014 թվականին (323 կգ), 2015 թվականին (322 կգ) և 2017 թվականին (317 կգ)։
Մեթյու Սթոուն
Մեթյու Ռիչարդ Սթոուն (Matthew Richard Stone, ) ամերիկացի մուլտիպլիկատոր, պրոդյուսեր, սցենարիստ, դերասան և կոմպոզիտոր։ «Էմմի», «Թոնի» և «Գրեմմի» մրցանակների դափնեկիր։ Առավել հայտնի է որպես «Հարավային Պարկ» (1997-ից մինչև մեր օրեր) մուլտսերիալի ստեղծող՝ իր ստեղծագործական գործընկեր Տրեյ Փարքերի հետ միասին։
Տատյանա Կաշիրինա
Կարիերա
2011 թվականին Եվրոպայի առաջնության Կազանի մրցաշարում Կաշիրինան աշխարհի ռեկորդներ է սահմանել պոկում վարժությունում (146 կգ, ռեկորդը պահելով մինչև 2011 թվականի նոյեմբերը) և երկամարտում (327 կգ, ռեկորդը պահելով մինչև 2011 թվականի նոյեմբերը)։
2011 թվականի նոյեմբերին Փարիզում կայացած աշխարհի առաջնությունում նվաճել է արծաթե մեդալ ավելի քան 75 կգ քաշային կարգում։ Այդ մրցումներում նա բարելավել է պոկում վարժությունում իր ռեկորդը՝ գլխավերևում պահելով 147 կգ ։
Մեթյու Սթոուն
Վաղ տարիներ
Սթոունը ծնվել է Տեխասի Հյուստոն քաղաքում, Շեյլի Լոիս Սթոունի (ծնունդով Բելասկո) և Ջերալդ Ուիթնի Սթոունի՝ տնտեսագիտության դասախոսի ընտանիքում (նրանց պատվին է անվանվել «South Park»-ից Շեյլի և Ջերալդ Բրոֆլովսկի ընտանեկան զույգը, ինչպես նաև Բրոֆլովսկու ընտանիքը, Մեթ Սթոունի ընտանիքը հրեական ծագում ուներ )։ Սթոունը նաև ունի Ռեյչել անունով քույր։ Մեթ Սթոունը մեծացել է Դենվեր թաղամասում, հետագայում տեղափոխվել է Լիտլտոն, Կոլորադո։ Նա ապրում էր «Կոլումբայն» դպրոցից ոչ հեռու, սակայն, ի տարբերություն մեծամասնության, այցելում էր ոչ թե այդ, այլ Լիթլթոնի «Հերիթեյջ»։ Բոուլդերի Կոլորադոյի համալսարանում Սթոունը ստացել է մաթեմատիկոսի դիպլոմ։
Կարիերա
Կոլորադոյի համալսարանում ուսանելու ժամանակ Մեթ Սթոունը ծանոթացել է Թրեյ Փարքերի հետ, չհաշված կարճամետրաժ ֆիլմերին, նրանց առաջին լուրջ նախագիծը դարձավ «Կանիբալը! հետագայում պաշտամունքային կարգավիճակ ձեռք բերած Մյուզիքլը»։ 1997 թվականին «Սուրբ Ծննդյան ոգի» երկու կարճամետրաժ մուլտֆիլմերի ժողովրդականության շնորհիվ սկսվեց Սթոունի և Փարքերի ամենահայտնի՝ «Հարավային պարկ» նախագիծը։ Բացի այդ, 1998 թվականին Փարքերը և Սթոունը երկուսով նկարահանվել են Դևիդ Ցուկերերի «ԲԵՅՍկետբոլ» ֆիլմի գլխավոր դերերում, նրա շնորհիվ քննադատությամբ նշվել է Սթոունի տաղանդը՝ որպես կատակերգական դերասան։
1999 թվականին թողարկվել է «Սաութ — Պարկ. մեծ, երկար և չկտրտված» սերիալի հիման վրա լիամետրաժ ֆիլմ, որը ունեցել է զգալի քննադատական հաջողություն և առաջադրվել է «Օսկարի» ։
Տատյանա Կաշիրինա
Կարիերա
2014 թվականի նոյեմբերի 16-ին Ալմաթիում (Ղազախստան) ընթացող աշխարհի առաջնությունում չեմպիոն է դառնում՝ սահմանելով հինգ համաշխարհային ռեկորդ՝ պոկում վարժությունում բարձրացնելով 155 կգ, իսկ հրում վարժությունում 193 կգ և երկամատի ընդհանուր 348 կգ արդյունքով։
Մեթյու Սթոուն
Կարիերա
2000 թվականին Սթոունը Փարքերի հետ միասին եկել էր LSD-ի ազդեցության տակ «Օսկար»ի արարողությանը, որի ժամանակ նրանք կրել են Ջենիֆեր Լոպեսի և Գվինեթ Փելթրոուի նախորդ արարողությունների հագուստները ։
Տատյանա Կաշիրինա
Կարիերա
2015 թվականի նոյեմբերի 28-ին Հյուսթոնում (ԱՄՆ) ընթացող աշխարհի առաջնությունում ոսկե մեդալ նվաճեց՝ 333 կգ երկամարտի արդյունքով ։
Մեթյու Սթոուն
Կարիերա
2001 թվականին Սթոունն ու Պարկերը ստեղծել են սերիալ (թողարկվել է 8 սերիա) «Սա իմ Բուշն» է, կաղապարային սիթքոմային ծաղրերգությունը նախագահ Ջորջ Բուշի մասին։ 2004 թվականի հոկտեմբերին թողարկվել է «Ամերիկայի թիմ. համաշխարհային ոստիկանություն» լիամետրաժ տիկնիկային մուլտֆիլմը. Սթոունը Փարքերի հետ միասին համարվել է ստեղծագործող, պրոդյուսեր, սցենարիստ և ձայնի առաջատար դերասաններից մեկը։
Տատյանա Կաշիրինա
Կարիերա
2018 թվականի նոյեմբերի 10-ին Աշխաբադում կայացած աշխարհի առաջնությունում ռուս մարզուհին, ավելի քան 87 կգ քաշային կարգում, նվաճել է բացարձակ ոսկե մեդալ՝ 330 կգ երկամարտի արդյունքով։ Սահմանել է երեք նոր համաշխարհային ռեկորդ.
Մեթյու Սթոուն
Կարիերա
Փարքերի հետ միասին Սթոունը նաև DVDA խմբի անդամ էր, որտեղ նա նվագում էր բաս կիթառ և հարվածային գործիքներ։ DVDA չի թողարկել ոչ մի համարային ալբոմ, սակայն նրանց երգերը օգտագործվել են գրեթե բոլոր ֆիլմերում և՛ Փարքերի և՛ Սթոունի սերիալներում, այդ թվում «Ամերիկայի թիմում»։ Սթոունը լավ հարաբերությունների մեջ է Primus խմբի և նրանց առաջնորդ Լես Քլեյփուլի հետ, նրանց տաքանալու ժամանակ ելույթ են ունեցել DVDA-ն, 1999 թվականի Primus  Antipop ալբոմում Մեթը մասնակցել է որպես հրավիրված պրոդյուսեր, նկարահանել է մոկյումենտարի Քլեյփուլ Electric Apricot. Quest For Festeroo «Natural Joe» երգի հիման վրա։
Տատյանա Կաշիրինա
Կարիերա
2019 թվականի ապրիլի 13-ին Բաթում քաղաքում անցկացված Եվրոպայի առաջնությունում Տատյանան դարձել է Եվրոպայի ութակի չեմպիոն, ինչպես նաև երկու համաշխարհային ռեկորդ է սահմանել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ծանրամարտիկներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 1-ին աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Մեթյու Սթոուն
Կարիերա
2007 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Սթոունը և Պարկերը գնեցին կանադական արտադրության Kenny vs Spenny հեռուստասերիալի իրավունքները. նույն թվականի նոյեմբերի 14-ին Comedy Central-ում թողարկվեց 10 հին և նոր դրվագներով շոուն։
Ներկա ժամանակներում Սթոունը բնակվել է Լոս Անջելեսում ։
Կոլումբինայի բոուլինգ
2002 թվականին Մեթ Սթոունը հարցազրույց է տվել Մայքլ Մուրի «Կոլումբինայի բոուլինգ» Վավերագրական ֆիլմի համար, որում նա խոսել է Լիթլթոնում իր պատանեկության ժամանակների սոցիալական փորձի և սոցիալական օտարման մասին, որը կարող էր պատճառ դառնալ «Կոլումբայն» դպրոցում նման զանգվածային ողբերգական սպանությունների։ Հարցազրույցից անմիջապես հետո ֆիլմի մի կարճ անիմացիոն հատված զենքի պատմության, կատարված ոճի մասին, որը հիշեցնում էր Հարավային South Park։
Անձնական կյանք
2008 թվականից Սթոունն ամուսնացած է Անջելե Հովարդի հետ։ Նրանք ունեն երկու երեխա ։
Սթոունը իրեն ազգությամբ նկարագրում է որպես հրեա, քանի որ նրա մայրը հրեա էր ։
Կլոդ Էստեբան
Կլոդ Էստեբան, ֆրանսիացի բանաստեղծ, թարգմանիչ։
Մեթյու Սթոուն
Անձնական կյանք
Աթեիստ-Սթոուն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մայիսի 26 ծնունդներ Կատեգորիա:1971 ծնունդներ Կատեգորիա:Հյուստոն քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի մուլտիպլիկատորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մուլտիպլիկատորներ Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:21-րդ դարի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ռեժիսորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիծաբաններ Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կլոդ Էստեբան
Կենսագրություն և աշխատանքներ
Ծնվել է 1935 թ. հուլիսի 26-ին՝ Փարիզում ապաստանած իսպանացի հանրապետական ծնողներից։ Հեղինակ է բանաստեղծությունների, էսսեների և թարգմանությունների բազմաթիվ ժողովածուների։ Զբաղվել է հրատարակչությամբ՝ զուգահեռ դասավանդելով Սորբոնի Իսպանական գրականության բաժնում։ 1974-81 թթ. գլխավորել է Maeght հրատարակչության «Կավ» շքեղ ամսագիրը, իսկ 1984-93 թթ. հիմնադրել և գլխավորել է Flammarion հրատարակչության Պոեզիայի բաժինը։ Նմանապես 1998-2004 թթ. ղեկավարել է Գրողների տունը։ 2001 թ. արժանացել է Պոեզիայի Գոնկուր մրցանակին՝ իր «Մի պատառ երկինք, գրեթե ոչինչ» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար։ Արժանացել է և մի շարք այլ մրցանակների՝ Մալլարմեի ակադեմիայի մրցանակին (1984), Ֆրանսիական Մշակույթի մրցանակին (1991), Գրականագետների միության Պոեզիայի մեծ մրցանակին ( 1997)։
Բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Ավարառության եղանակը» լույս է տեսել 1968 թ., որին հաջորդում են նրա բանաստեղծությունների մյուս ժողովածուները՝ «Երկրներ, սրտի աշխատանքներ» (1979), «Մարմնի և պարտեզի իրադրություն» (1983), «Անուն և կացարան» (1985), «Բիրտ մահվան էլեգիա» (1989), «Ինչ-որ մեկը սկսում է խոսել» (1995), «Օտարականը դռան առջև» (2001), «Վերջին հողակտորի վրա» (2001) և այլն։
Նրա արձակն ու էսսեները մեծիմասամբ նվիրված են լեզվին, պոեզիային կամ նկարչությանը. «Ամենայն տեղից դուրս մի տեղ» (1979), «Հետքեր, պատկերներ, ճանապարհորդություններ» (1985), «Բանաստեղծական բանականության քննադատություն» (1987), «Ընթերցված իրեր» (1988), «Բառերի մասնատումը» (1990), «Արև` դատարկ սենյակում» (1991), «Այն, ինչը վերադառնում է ի լռություն» (2004) և այլն։
Կատարել է և բազմաթիվ թարգմանություններ՝ դասականներից կամ իսպանալեզու ժամանակակիցներից (Խորխե Լուիս Բորխես, Ֆրանցիսկո Քևեդո, Լուիս դը Գոնգորա, Անտոնիո Մաչադո, Օկտավիո Պաս և այլն)։
Իր վերջին ժողովածուն՝ «Ճիգով գրված մի օր, 1967-1992» (2006), բաղկացած է 1967-1992 թթ. միջև հրատարակված չորս հիմնական ժողովածուների ընտրանուց։
Մահացել է 2006 թ. ապրիլի 10-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Գոնկուրյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Աղադադաշ Ղուրբանով
Աղադադաշ Գյուլմամեդ օղլի Ղուրբանով (Ağadadaş Gülməmməd oğlu Qurbanov, ), թատրոնի և կինոյի ադրբեջանցի խորհրդային դերասան, Ադրբեջանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնի հիմնադիրներից մեկը, Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1943), Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1954) ;
Կենսագրություն
Աղադադաշ Ղուրբանովը ծնվել է 1911 թվականի մարտի 8-ին Բաքվում։ Նա սկսեց իր դերասանական կարիերան Ադրբեջանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում, որտեղ 1927 թվականից մինչև 1952 թվականը նա նման դերեր է խաղացել որպես Մոլլա Իբրահիմ-Խալիլ (Միրզա Ախունդով), Հաջի Կենբեր (Նաջափ-բեկ Վեզիրով), Կարլ (Յոհան Ֆրիդրիխ Շիլլեր), Խլեսդաքով (Նիկոլայ Գոգոլ), Բեհրամ (Աբդուլա Շահիգ) և այլն։ Աղադադաշ Ղուրբանովը 1952 թվականից մինչև իր կյանքի ավարտը աշխատել է Ազգային դրամատիկական թատրոնում։ Նա այս թատրոնում մի շարք հիշարժան դերեր է խաղացել։ Լավագույններից են՝ Միրզե Սեմենդեր, Աբու Ուբեյդ («Ալմազ», «Հրո հարսը», Ջաֆար Ջաբարլի), Շեյխ Սանան, Սայավուշ («Շեյխ Սանան», «Սայավուշ», Հուսեյն Ջավիդ), Քամիլիո («Ձմեռային հեքիաթ», Ուիլյամ Շեքսպիր), Իբրահիմ խան և Վագիֆ «(Վագիֆ», Սամեդ Վուրղուն), Շուլց («Հեռավոր ափերին», Հասան Սեյիդբեկլի), Հաջի Կարա («Հաջի Կարա», Միրզա Ախունդով), Աքիֆ («Գյանք», Միրզե Իբրահիմով) և այլն ։
1943 թվականին Աղադադաշ Ղուրբանովը արժանացել է Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, իսկ 1954 թվականին `ժողովրդական արտիստի կոչմանը։ Աղադադաշ Ղուրբանովը մահացել է 1965 թվականի հունիսի 25-ին ողբերգական վթարի հետևանքով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դերասաններ
Շավատա
Շավատա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Նորածնային թոքաբորբ
Դասակարգում
Ըստ զարգացման շրջանների առանձնացնում ենք կամ Բնածին նորածնային թոքաբորբերը անտենատալ կամ ինտրանատալ շրջանում թոքերի շնչական հատվածների սուր վարակաբորբոքային ախտահարումն է, որը կլինիկառենտգենաբանորեն դրսևորվում է երեխայի կյանքի առաջին 72 ժամերի ընթացքում։ Ձեռքբերովի նորածնային թոքաբորբերը կարող են լինել արտահիվանդանոցային և ներհիվանդանոցային (նոզոկոմիալ)։
Ըստ առաջացնող պատճառի նորածնային թոքաբորբերը լինում են.
Պաթոգենեզ
Նորածնային թոքաբորբերի պաթոգենետիկ առանձնահատկություններից են կենտրոնական նյարդային համակարգի և վեգետատիվ ֆունկցիաների խանգարումների հետ կապված տոքսիկոզի արագ զարգացումը, բորբոքային պրոցեսների գեներալիզացիայի հակումը, կենսական կարևոր ֆունկցիաների նյարդառեֆլեքսային կարգավորման խանգարումների գերակշռումը, թոքային հիպերտենզիան և անոթային այլ տեղաշարժերը, հիպոգամագլոբուլինեմիան և հիպովիտամինոզները։ Թոքաբորբերի ծանրությունը որոշում են տոքսիկոզի արտահայտվածությամբ, օրգան-համակարգերի ֆունկցիայի խանգարումով, ինչպես նաև թոքերում ձևաբանական փոփոխությունների արտահայտվածության աստիճանով։ Սուր ընթացքի դեպքում թոքաբորբը տևում է 2-6շաբաթ, ենթասուրը՝ 6-8շաբաթ, ձգձգվողը՝ 12-14 շաբաթ։ Նորածնային թոքաբորբերի ախտածնության մեջ առանձնացվում են 3 հիմնական պրոցես
Կլինիկան
Նորածնային թոքաբորբերը կարող են զարգանալ նորածնի կյանքի առաջին օրերին, թեև կլինիկորեն այն հաճախ նկատելի է դառնում կյանքի 5-8-րդ և հետագա օրերին։ Հիվանդության սկիզբը բնորոշվում է երեխաների վիճակի հարաճուն ծանրացումով, ջերմաստիճանի բարձրացումով մինչև 38-39°, թունավորման ուժեղացումով (փսխում, սննդից հրաժարվել, որովայնի փքվածություն) և սրտանոթային համակարգի անբավարարության երևույթների (հևոց, ցիանոզ, հազ, շնչահեղձուկի նոպաներ) արտահայտված զարգացումով։ Թոքերում գոյանում են օջախային փոփոխություններ, որոնք հայտնաբերվում են կլինիկական և ռենտգենաբանական հետազոտությամբ։ Թոքաբորբերը, որպես կանոն, ընթանում են բրոնխոպնևմոնիայի ձևով, թեև կարող են նաև բազմահատվածային (պոլիսեգմենտար) լինել և ուղեկցվել թոքերի ատելեկտազներով։ Թունավորման ծանրության մասին են վկայում աճող թուլությունը, ադինամիան, շնչահեղձուկի նոպաները, հազվասրտությունբրադիկարդիան, հաճախասրտությունտախիկարդիա,հաճախաշնչություն տախիպնոէ, հեմոռագիկ ցանը, աղիների թերլուծանքը (պարեզը), ցնցումային համախտանիշը և այլն։ Արյան հետազոտությունը հայտնաբերում է ձախ թեքումով լեյկոցիտոզ կամ արյունաստեղծման ընկճման նշաններ (լեյկոպենիա, ագրանուլոցիտոզ, մոնոցիտոզ և այլն)։
Բուժումը
Բուժումը պետք է լինի կոմպլեքսային։ Լավագույն արդյունք է ստացվում ազդեցության լայն սպեկտր ունեցող հակաբիոտիկների կիրառումից։ Թոքաբորբերի բուժման կոմպլեքսում բարենպաստ ներգործություն ունի օդաբուժությունը (աերոթերապիան)։ Հիպօքսիայի ավելի արագ վերացմանը նպաստում է օքսիգենոթերապիան (թթվածնային բուժումը)։ Թոքերի օդափոխումը բարելավելու նպատակով վերին շնչական ուղիներից մշտապես արտածծվում է լորձը, օգտագործում են հիմնային աերոզոլներ և այլ միջոցներ։ Ապահովվում է հեղուկների ընդունումը, որը օրվա ընթացքում սննդի հետ պետք է կազմի 150-200 մլ/կգ։ Թոքաբորբերի ծանր ընթացքի դեպքերում, ինչպես նաև արտահայտված ալերգիկ վիճակներում, ծննդաբերական վնասվածքների, մակերիկամային անբավարարության ժամանակ ցուցված է գլուկոկորտիկոստերոիդային թերապիա։ Հորմոնների կիրառումը զուգակցվում է հակաբիոտիկների, վիտամինների և դետոքսիկացիոն միջոցների հետ։
Գրականություն
Чучалин А.Г. - Пульмонология։ Национальное руководство [2009 г.]
Կատեգորիա:Թոքաբանություն
Ագաշխան
Ագաշխան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Արղանա գետի շրջանում։
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր ։
Սանտա Կլաուսի գյուղ
Սանտա Կլաուսի գյուղ, զվարճանքների այգի Ֆինլանդիայում, նվիրված Ձմեռ Պապին, որին Ֆինլանդիայում անվանում են Յոուլուպուկկի (Joulupukki)։ Գտնվում է Ռովանիեմի քաղաքի մոտակայքում, Լապլանդիա նահանգում։
Ըստ ավանդույթի համարվում է, որ Սանտա Կլաուսը ծնվել է Լապլանդիայում ։ Սանտա Կլաուսի գյուղը համարվում է Սանտա Կլաուսի բնակավայրը, այդ պատճառով այն Ֆինլանդիայում զբոսաշրջիկների կողմից ամենաշատ այցելվող վայրերից է։
Սանտա Կլաուսի գյուղը բաժանվում է մի քանի տեսարժան վայրերի. Բևեռային շրջան, Սանտա Կլաուսի հիմնական փոստային գրասենյակ, Սանտա Կլաուսի գրասենյակ և այլ վայրեր, օրինակ՝ խանութներ, ռեստորաններ։
Պատմություն
1950 թվականին Էլեոնորա Ռուզվելտը՝ Ֆրանկլին Դ. Ռուզվելտի կինը եղել է Սանտա Կլաուսի գյուղում։ Նա համարվում է այս վայրն այցելած առաջին զբոսաշրջիկը։ Նրա պատվին այստեղ խրճիթ է կառուցվել, որն այսօր էլ կարող ենք տեսնել։
Զբոսաշրջությունը
Զբոսաշրջիկների հիմնական հոսքը գալիս է Մեծ Բրիտանիայից, Գերմանիայից, Ռուսաստանից, Ֆրանսիայից, Իռլանդիայից, Չինաստանից, Ճապոնիայից, Հնդկաստանից։
Սանտա Կլաուսի գյուղը Լապլանդիայում (Բևեռային շրջանում) համարվում է ամենահայտնի վայրը։
Տեղադրությունը
Ռովանիեմի կարելի է հասնել ոչ միայն ինքնաթիռով, այլև երկաթուղային տրանսպորտով և ավտոբուսներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տեսարժան վայրեր
Դելավեր շրջան (Այովա)
Դելավեր շրջան (Delaware County), ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.497 կմ² է, բնակչությունը՝ 17.764 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մանչեստր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1837 թ.։
Կատեգորիա:Այովայի շրջաններ
Ազվաժ
Ազվաժ (Азваж), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կիրովի մարզում։ Աջ վտակ գետի՝ Ռուբկա։
Գետը սկիզբ է առնում Ազվաժ գյուղի մոտ։ Հոսում է արևելք։ Գետաբերանը տեղակայված է Ռուբկա գետի աջ ափին՝ 8,6 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կամա, գետի ենթաավազանը՝ Կամից մինչև Սպիտակ գետի վտակները։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր
Նիժնիե Յուրաշի
Նիժնիե Յուրաշի (Нижние Юраши), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 249 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի բնակավայրեր
Դեմոնաքս
Դեմոնաքս (ծն. և մահ.թթ. անհայտ) Մեծ Հայքի սպարապետ մոտ 37-43 թվականներին։ 37 թվականին Հռոմի կայսր Կալիգուլան, երբ գահազրկել և աքսորել է Մեծ Հայքի դրածո թագավոր Միհրդատ Իբերացուն, Հայոց իշխանությունն իր ձեռքն է վերցրել սպարապետ Դեմոնաքսը (հավանաբար Դիմաքսյան հայ իշխանական  տոհմից)։ Օգնություն չստանալով գահակալական ներքին կռիվներով զբաղված պարթևներից՝ Դեմոնաքսը աշխատել է երկրի անկախությունը պահպանել սեփական ուժերով։ Նա փորձել է Մեծ Հայքի գահին կարգել Փոքր Հայքի թագավոր Կոտիսին և ստեղծել միացյալ ուժեղ պետություն։ Սակայն Հռոմի նոր կայսր Կլավդիոսը Կոտիսին հարկադրել է չեզոքության, իբերական զորքերի դաշնակցությամբ պարտության մատնել Դեմոնաքսին, գրավել Մեծ Հայքի կարևոր կենտրոններն ու ռազմական ամրությունները՝ կրկին հայոց գահին դնելով աքսորից վերադարձաց Միհրդատ Իբերացուն։ Դեմոնաքսի հետագա գործունեության ու ճակատագրի մասին տեղեկություն չի պահպանվել։
Կատեգորիա:Հայոց սպարապետներ
Սամուել Չուկվուեզե
Սամուել Չուկվուեզե (Samuel Chukwueze, ), նիգերիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Վիլյառեալի և Նիգերիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է վինգերի դիրքում ։
Վիլյառեալ
Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը Չուկվուեզեն նշեց 2018 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ փոխարինելով Նիկոլա Սանսոնեին Եվրոպայի Լիգայի խմբային փուլի Ռեյնջերսի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը խփեց նոյեմբերի 1-ին՝ Իսպանիայի գավաթի Ալմերիայի դեմ խաղում ։ Առաջին հանդիպումը Լա Լիգայում անցկացրեց նոյեմբերի 4-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Լևանտեի դեմ խաղում  ։ Իսպանիայի առաջնությունում իր առաջին գոլը խփեց նոյեմբերի 11-ին՝ Ռայո Վալեկանոյի դեմ խաղում  ։ Իր առաջին գոլը եվրոպական առաջնություններում Չուկվուեզեն խփեց դեկտեմբերի 13-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի խմբային փուլի Սպարտակ Մոսկվայի դեմ խաղում ։ 2019 թվականի ապրիլի 2-ին նիգերիացին գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Բարսելոնայի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 4-4 հաշվով  ։ Ապրիլի 2-ին Չուկվուեզեն ճանաչվեց Նիգերիայի 2018 թվականի լավագույն երիտասարդ ֆուտբոլիստ  ։ Ապրիլի 14-ին նա խփեց Ժիրոնայի դեմ հանդիպման միակ գնդակը՝ 1-0 հաշվով հաղթանակ պարգևելով Վիլյառեալին  ։ Իր առաջին մրցաշրջանում Չուկվուեզեն անցկացրեց 38 հանդիպում՝ դառնալով 8 գոլի և 3 գոլային փոխանցման հեղինակ ։
2019 թվականի օգոստոսի 17-ին Չուկվուեզեն գոլ խփեց Գրանադայի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 4-4 հաշվով ։
Միջազգային կարիերա
Չուկվուեզեն ներկայացրել է Նիգերիան մինչև 17 տարեկանների երիտասարդական հավաքականում  ։ 2015 թվականի աշնանը նա մասնակցեց աշխարհի Մ17 առաջնությանը՝ խաղադաշտ դուրս գալով թիմի բոլոր 7 հանդիպումներում և դառնալով 3 գոլի ու 3 գոլային փոխանցման հեղինակ ։ Չուկվուեզեն ստացավ մրցաշարի բրոնզե խաղակոշիկը , իսկ Նիգերիան հաղթեց առաջնությունը ՝ եզրափակչում 2-0 հաշվով պարտության մատնելով Մալիին ։
Նիգերիայի ազգային հավաքական Չուկվուեզեն առաջին անգամ հրավիրվեց 2018 թվականի հոկտեմբերի 29-ին՝ Հարավային Աֆրիկայի և Ուգանդայի դեմ խաղերի համար  ։ Իր դեբյուտը ազգային հավաքականում նշեց նոյեմբերի 20-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Ուգանդայի դեմ խաղում  ։ 2019 թվականի ամռանը Չուկվուեզեն մասնակցեց Աֆրիկայի ազգերի գավաթին   ՝ խաղադաշտ դուրս գալով թիմի բոլոր 7 հանդիպումներին։ Իր առաջին գոլը հավաքականի կազմում խփեց հուլիսի 10-ին՝ ազգերի գավաթի քառորդ եզրափակչի Հարավային Աֆրիկայի դեմ խաղում  ։ Նիգերիան զբաղեցրեց երրորդ հորիզոնականը մրցաշարում ՝ 3-րդ տեղի համար խաղում պարտության մատնելով Թունիսին  ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի օգոստոսի 25-ի դրությամբ
Միջազգային վիճակագրություն
2019 թվականի օգոստոսի 25-ի դրությամբ
Միջազգային
Նիգերիա Մ17
Նիգերիա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Նիգերիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նիգերիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վիլյառեալի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Զինովո (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)
Զինովո (Зінове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զինովո գյուղում բնակվում էր 31 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լերթիկ (Օվաջիկի գավառ)
Լերթիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Օվաջիկի գավառակում։ Գտնվում էր Տուժիկ լեռան արևելյան կողմում։
Շաթախա
Շաթախա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Ջուլամերկի գավառակում ։ Գտնվում էր Ջուլամերկ քաղաքից 23 կմ հարավ-արևելք, Մեծ Զաբ գետի ձախ կողմում, Ներդվան գյուղի մոտ ։
Լերթիկ (Օվաջիկի գավառ)
Եղել է Դերսիմի նշանավոր գյուղերից մեկը։
Շաթախա
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լերթիկ (Օվաջիկի գավառ)
Բնակչություն
1914 թվականին ուներ 350 տուն բնակիչ, որից 82-ը (820 անձ) քրդախոս հայեր էին, իսկ 268 տունը (1608 անձ) քրդեր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գետակից հարավ գտնվում էր Փոսի (Բոզ) վանքը։ Վանք տանող ճանապարհին գտնվում էին '''Ս. Մինաս և Ս. Տիրամայր''' անուններով եկեղեցիները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մակարովո (գյուղ, Դերաժնյայի շրջան)
Մակարովո (Макарове), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դերաժնյայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դերաժնյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ագարակ (Ակնի գավառ)
Ագարակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Ակնի գավառակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ցրտադիմացկունություն
Ցրտադիմացկանություն, 0°–ից ցածր ջերմաստիճաններին բույսերի դիմանալու ունակությունը։
Ընդհանուր մանրամասներ
Տարբեր տեսակներին պատկանող բույսերն օժտված են տարբեր աստիճանի ցրտադիմացկանությամբ, որը նրանց ժառանգական հատկությունն է։ Ցրտադիմացկանությունն ավելի լայն հասկացություն է, քան ցրտակայունությունը՝ ցածր դրական ջերմաստիճաններին (+2°, +8 °C) դիմանալու կարողությունը։ Ցրտադիմացկանության զարգացման հիմնական պայմաններն են՝ աճման պրոցեսների դանդաղումը և կոփման երկու փուլերի հաջորդական անցումը։ Միամյա աշնանացան բույսերը կոփման առաջին փուլն անցնում են օդի +6–0 °C ջերմաստիճանի պայմաններում, լույսի առկայությամբ, որի ընթացքում, ֆոտոսինթեզի պրոցեսի հետևանքով, տեղի է ունենում պաշտպանական նյութերի (շաքարների) կուտակումը։ Բազմամյա բույսերի համար, մինչև կոփման փուլերին անցնելը և աճման պրոցեսների դադարելը, անհրաժեշտ է, որ բողբոջներն ու կամբիումն անցնեն հանգստի շրջան։ Նշված բույսերը կոփման առաջին փուլն անցնում են +3°–ից մինչև –2 °C ջերմաստիճանի պայմաններում, որին բնորոշ է շաքարների կուտակումն ի հաշիվ բազմաշաքարների հիդրոլիզի։ Բոլոր բույսերի կոփման առաջին փուլում տեղի են ունենում միջբջջային էական փոփոխություններ, որոնց հետևանքով բջջի պարունակությունը զոլի վիճակից անցնում է գելի (դոնդողացում)։ Պրոտոպլաստի դոնդողացումը բարձրացնում է բույսի դիմադրողականությունը չափավոր ցրտերի և մեխանիկական ձևափոխությունների նկատմամբ։ Բարձր ցրտադիմացկանությունը զարգանում է բույսի կոփման երկրորդ փուլում, որն ընթանում է միայն բացասական ջերմաստիճանների պայմաններում (–3 °C–ից մինչև–15 °C և ավելի ցածր, նայած բույսի տեսակին)։ Այս պրոցեսում բջիջներից ջրի զգալի մասը դուրս է գալիս և սառչում միջբջջային տարածություններում։ Բջջում մնում է դժվար սառչող ջուրը, որը սակայն կրիտիկական ջերմաստիճանների երկարատև ազդեցության դեպքում սառցակալում է, և բջիջը մահանում է։ Կոփումը պաշտպանում է բույսերին ներբջջային սառույցի գոյացումից, բարձրացնում պրոտոպլաստի դիմադրողականությունը բջիջների ջրազրկման և միջբջջային սառույցի մեխանիկական ճնշման համատեղ ազդեցության նկատմամբ։ Առավելագույն ցրտադիմացկությունը ապահովում է այն դեպքում, երբ բույսը զարգացման և կոփման փուլերն անցնում է աստիճանաբար և տվյալ տեսակի համար օպտիմալ պայմաններում։ ժամանակակից գիտությունը բացահայտել է ցրտադիմացկանության գենետիկական, ֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական էությունը, մշակել որոշ միջոցառումներ միամյա և բազմամյա բույսերի ցրտադիմացկությունը բարձրացնելու համար։ Կարևոր նշանակություն ունի նպատակային սելեկցիան, որի միջոցով ստեղծված են տարբեր կուլտուրաների համեմատաբար ցրտադիմացկուն սորտեր։
Կատեգորիա:Բույսեր
Միջպետական ավիացիոն կոմիտե
Միջպետական ավիացիոն կոմիտե (ՄԱԿ, Ռուսերեն։ Межгосударственный авиационный комитет, МАК), նախկին ԽՍՀՄ-ի 12 պետությունների կատարողական մարմին, որը զբաղվում է քաղաքացիական ավիացիայի և օդային տարածության օգտագործման հարցերով համաձայն նշված պետություններից ստացած լիզորությունների և ֆունկցիաների։ Կոմիտեն հիմնադրված է եղել 1990 թվականի դեկտեմբերի 30-ին՝ միջկառավարական «Քաղաքացիական աիացիայի և օդային տարածության օգտագործման մասին» համաձայնագրի հիման վրա։
Կոմիտեն զբաղվում է օդանավերի, օդակայանների և ավիաընկերությունների հավաստագրմամբ։ Զբաղվում է նաև օդային տարածությունում տեղի ունեցած ավիացիոն պատահարների հետաքննություննով։
Շտաբակայանը գտնվում է Մոսկվայում՝ Բոլշայա Օրդինկա 22/2/1 հասցեում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական ավիացիա Կատեգորիա:1993 ի հայտ եկած Կատեգորիա:Միջազգային ավիացիոն կազմակերպություններ
Ելիզավետինո (գյուղ, Գատչինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3120 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1870 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դին Կունց
Դին Կունց (Dean Koontz, ), ամերիկացի սարսափ ժանրի գրող։ Ավարտել է Փենսիլվանիայի համալսարանը, աշխատել է անգլերենի դասատու։ Կունցի առաջին գիրքը հրատարակվել է 1968 թվին։ Գրել է մոտ 60 գիրք, որոնցից տասներկուսը ԱՄՆ-ում բեսթսելլեր են դարձել։ Ամեն նոր գրքի համար Կունցը ստանում է մոտ 1 միլիոն դոլար։ Ամբողջ աշխարհում նրա գրքերը վաճառվել են ավելի քան 200 միլիոն օրինակով։ Կունցը հիմնականում գրում է հոգեբանական սարսափ ժանրում և ավելի քիչ՝ գերբնական։ Նրա հայտնի ստեղծագործություններից են՝ "Ֆանտոմները" ("Phantoms", 1983), "Դիտորդները" ("Watchers", 1987), "Կեսգիշեր" ("Midnight", 1989) և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սարսափ ժանրի գրողներ Կատեգորիա:1945 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 9 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Փենսիլվանիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Լև Կասիլ
Լև Աբրամովիչ Կասիլ, ռուս խորհրդային գրող։ ԽՍՀՄ մանկավարժական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ (1965 թ.)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային մանկագիրներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ռուս խմբագիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային խմբագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի խմբագիրներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հրեաներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային վիպասաններ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Դևիդ Դուխովնի
Դևիդ Ուիլյամ Դուխովնի (David William Duchovny, ), ամերիկացի դերասան, ռեժիսոր, պրոդյուսեր, սցենարիստ։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Գաղտնի նյութեր», «Գաղտնի նյութեր. Մարտ ապագայի համար», «Այն ինչ մենք կորցրել ենք», «Էվոլյուցիա» և «Անցյալի գաղտնիքները» ֆիլմերից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Ստորին Օմրա (գետ)
Ստորին Օմրա (Нижняя Омра), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սոյվա գետի ձախ ափին՝ 50 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 66 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազան՝ ը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Նիժնիե Նեմիկարի
Նիժնիե Նեմիկարի (Нижние Немыкари), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 27 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
(4194) Սվեյտզեր
(4194) Սվեյտզեր (Sweitzer), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,698214 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5785 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8179 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1618,87 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,222377 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,53° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1982 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Աստերոիդների ցանկ (166801-166900)
|}
Աստերոիդների ցանկ (166701-166800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (166901-167000)
Տոար
Տոար (Thoard, Toard), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Վերին Ալպերի Պրովանսի գավառում։ Մտնում է Արևմտյան Դին լե Բեն կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Դին լե Բեն։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04217։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 723մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 415 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 292-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 123-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 70,4 %, 1999 թվականին եղել է՝ 71,3 %)։ 292 աշխատունակ բնակիչներից 257-ը աշխատում էին (131 տղամարդ և 126 կին), անաշխատանք էին 35-ը (14 տղամարդ և 21 կին)։ 123 անգործ մարդկանցից 47-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 43-ը թոշակառու, 33-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Epica
Epica Նիդերլանդական խումբ, որը հանդես է գալիս Symphonic Metal ոճում։ Երգերում օգտագործվում են երգչախումբ, նվագախումբ և գլխավոր կանացի վոկալ և գրոուլ։ Խումբը հիմնադրել է Մարկ Յանսենը 2003 թ՝ After Forever խումբը լքելուց հետո։
Պատմություն
Նախքան After Forever խումբը լքելը Մարկ Յանսենը արդեն ապագա ծրագրերում տեսնում էր նոր խումբ, որը պետք է ստեղծվեր կիթառահար Ադ Սլուիտերի հետ միասին Cassiopeia-ից, նոր խումբը անվանվեց Sahara Dust (թարգմ. սահարայի փոշի) խմբին միացավ նաև բասս կիթառահար Իվես Հաթսը, դաշնակահար Կոեն Յանսսեն և հարվածորդ Իվան Հենդրիքսը։ Սակայն Իվան Հենդրիքսը խմբում երկար չնվագեց, և նրան փոխարինելու եկավ Իերուն Սայմոնսը, որը նվագում էր Ադ Սլուիտերի հետ միասին Cassiopeia-ում։
Վոկալիստի տեղում խումբը տեսնում էր միայն կանացի ձայն և խումբ է հրավիրվում Հելեն Միքաելսենին, սակայն նա նույնպես երկար չերգեց խմբում, նրան շուտով փոխարինում է Սիմոնե Սայմոնսը ` կարմրահեր նուրբ մի աղջիկ, թվում էր թե նա հեռու է խմբի ոճից, սակայն հենց նրա հետ խումբը սկսեց իր փառահեղ ուղին։ 2003 թ խումբը անունը փոխեց Epica-ի, Epica ընտրվեց, քանի որ խմբի անդամները իրենց համարում են Kamelot խմբի երկրպագուներ և հենց նրանց Epica ալբոմի թողած ազդեցությունից հետո կատարվեց որոշում փոխել խմբի անունը։ 2003 թ խումբը թողարկում է «The Phantom Agony» ալբոմը, որը բարձր են գնահատում ոճի սիրահարները, և հայտնիությունը շարունակվեց Եվրոպայում։
Այս ալբոմի տարածման համար թողարկվում են սինգլներ, և համերգային շրջգայություն, խումբը մասնակցում է տարբեր փառատոների «Wave Gotik Treffen, Graspop, Rock The Nations»։ 2005 թ խումբը թողարկում է «Consign to Oblivion», այս ալբոմում խոսվում է վերացած ցեղերից մեկի Մայաների մասին, իսկ երաժշտության տեսանկյունից ոգեշնչման առարկա են դարձել Հանս Ցիմմերը և Դենի Էլֆմանը, խմբին որպես օգնական ուժ «Trois Vierges» երգին մասնակցություն է ցուցաբերում Kamelot խմբի մենակատար Րոյ Հանը, իսկ որպես երախտագիտություն Սիմոնե Սայմոնսը մասնակցում և նկարահանվում է Kamelot խմբի պրոմո-հոլովակում։
2005 թ սեպտեմբերին լույս է տեսնում «The Score - An Epic Journey», որը դառնում է ֆիլմի երաժշտություն «Joyride» Նիդերլանդական ֆիլմի համար։ 2007 թ խումբը ի ուրախություն երկրպագուների թողարկում է «The Divine Conspiracy» չորրորդ ալբոմը, ալբոմի թեման կրոնների, աղանդների սարսափելի ազդեցության մասին է։ 2008 թ խումբը լքում է Ադ Սլուիտերը, 2009 թ վերջապես խմբին միանում է Իսակա Դելահայեն God Dethroned-ի նախկին անդամ։ Նույն տարի խումբն անցնում է նոր ալբոմի ձայնագրմանը ստանալով «Design Your Universe» անունը։ Այս ձայնասկավառակը ցնցում է ամբողջ մետալի սիրահարներին և սկսվում է գրեթե անդադար համարգները։ 2012 թ թողարկվում է «Requiem For The Indifferent», որտեղ խումբը խոսում է աշխարհում տիրող անօրինություններ, և ամենաթողությունների, իսկ 2014 թ «The Quantum Enigma» ալբոմը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլանդական երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:2002 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Դե Մոյն շրջան (Այովա)
Դե Մոյն շրջան (Des Moines County), ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.077 կմ² է, բնակչությունը՝ 40.325 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բառլինգտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1834 թ.։
Կատեգորիա:Այովայի շրջաններ
Մայդան-Չերնելևեցկի
Մայդան-Չերնելևեցկի (Майдан-Чернелевецький), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դերաժնյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մայդան-Չերնելևեցկի գյուղում բնակվում էր 331 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1197 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 276,52 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դերաժնյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1605 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալեքսեյ Ժեմչուժնիկով
Ալեքսեյ Ժեմչուժնիկով (Алексей Михайлович Жемчужников), ), ռուս քնարերգու բանաստեղծ, երգիծաբան և հումորիստ։ Կոզմա Պրուտկովի կերպարը ստեղծողներից մեկը։
Կենսագրություն
Սերում է Ժեմչուժնիկովների հին ազնվական տոհմից, սենատոր Միխայիլ Ժեմչուժնիկովի (1788-1865) որդին է։ Անվանի գրող Անտոնիո Պոգորելսկու զարմիկն է և Ալեքսեյ Տոլստոյի հորաքրոջ տղան։ Մեծացել է Ելեց քաղաքում գտնվող Պավլովկա կալվածքում, կարճ ժամանակ սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի № 321 վարժարանում և 1835 թվականին տեղափոխվել է իրավագիտության ուսումնարան։ Ուսումնարանը ավարտելուց հետո, 1841 թվականին ծառայել է Սենատում, մասնակցել է Օրլովի, Կալուգայի և Տագանրոգի քաղաքապետարանների սենատական ժողովներին։ 1847 թվականին, արտասահմանում անցկացված արձակուրդից հետո ծառայության է անցել արդարադատության նախարարությունում, իսկ 1849 թվականին՝ Պետական գրասենյակում։ Եղել է Պետական խորհրդի պետ-քարտուղարի օգնական։
1858 թվականին հրաժարական է տվել և ապրել Կալուգայում, Մոսկվայում և 1860-ական թվականների կեսին ապրել է արտասահմանում, մասնավորապես՝ Գերմանիայում, Շվեյցարիայում, Իտալիայում և Ֆրանսիայի հարավում։ Վերադառնալով Ռուսաստան, հիմնականում մնում է Տամբովի մարզում, իր փեսայի՝ Միխայիլ Բարատինսկու կալվածքում։
Ստեղծագործական կյանք
Գրական առաջին քայլերը կատարել է 1850 թվականին և Սովրեմեննիկ ամսագրում տպագրել է «Տարօրինակ գիշեր» կատակերգությունը։ Բացի «Սովրեմեննիկ» ամսագրից Ժեմչուժնիկովը նաև տպագրվել է «Հայրենական գրություններ» և «Իսկրա» ամսագրերում։ Եղբայների՝ Վլադիմիրի, Ալեքսանդրի, ինչպես նաև Ալեքսեյ Տոլստոյի հետ համատեղ ստեղծել է Կոզմա Պրուտկովի գրական կեղծանունը։
1859-1869 թվականներին Ալեքսեյ Ժեմչուժնիկովը չի տպագրվել ամսագրերում և չի ստեղծագործել, ինչպես նա բացատրում է հետագայում՝ վախենալով դառնալ Ալեքսանդր Նեկրասովի «ձայնակիցը»։ Այնուհետև աստիճանաբար, հատկապես Ռուսաստան վերադառնալուց հետո, 1884 թվականին վերսկսեց իր գրական գործունեությունը։ Բանաստեղծությունների առաջին գիրքը հրատարակվել է միայն 1892 թվականին (2հատորով, դիմանկարով, ինքնակենսագրական ակնարկով) և 1893 թվականին արժանացել է Պուշկինի անվան խրախոսական մրցանակի։ 1900 թվականին, իր գրական գործունեության 50-ամյակին նվիրված, լույս է տեսնում Ժեմչուժնիկովի նոր «Ծերության երգեր» բանաստեղծությունների ժողովածուն։ Նույն թվականին նա առաջիններից էր ով ընտրվեց և դարձավ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր ակադեմիկոս՝ նրբագեղ լեզվագիտության համար։
Ընտանիք
1859 թվականից Ժեմչուժնիկովը ամուսնացած է եղել գնդապետ Ալեքսեյ Դյակովի դստեր՝ Ելիզավետա Դյակովայի հետ։ Հոր մահից հետո եղել է խորթ մոր խնամակալության տակ։ Երեխաներն են՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս երգիծաբաններ Կատեգորիա:19-րդ դարի ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Ռուս գրաքննադատներ
Միհրդատ Իբերացի
Միհրդատ Իբերացի (ծն.թ. անհայտ-51), Մեծ Հայքի դրածո թագավոր 35-37, 47-51 թվականներին, Իբերիայի Փարսման թագավորի եղբայրը։ Գահ է բարձրացել հռոմեական զորքերի օգնությամբ։ Տակիտոս պատմիչը վկայում է, որ դաժան Միհրդատ Իբերացին, հայոց մեջ հենարան չգտնելով, ապավինել էր Գառնիում և այլ բերդերում տեղակայված հռոմեական զորքերի ուժին։ Խեղդամահ է եղել իր եղբորորդու՝ գահատենչ Հռադամիզդի ձեռքով։
Կատեգորիա:Մեծ Հայքի դրածո արքաներ
Ագարակ (Բայազետի գավառ)
Ագարակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում` Դիադին քաղաքից 47 կմ հյուսիս։
Գյուղը թուրքերի ձեռքով ամայացել է առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Յուկշումկա
Յուկշումկա (Юкшумка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Նիժնի Նովգորոդի մարզում և Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեծ Կունդիշ գետի աջ ափին՝ 136 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է, ավազանի տարածքը 51,2 կմ2։
Գետի ակունքը գտնվում Ստարոստինո գյուղում Շարանգսկի շրջանում Նիժնի Նովգորոդի մարզում։ Գետը հոսում է հարավ-արևելք։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վոլգա, գետի ենթաավազանը՝ Վոլգա։ Գետի ավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2020-21 (ֆուտբոլ)
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2020-21, Հայաստանի ֆուտբոլի բարձրագույն առաջնության 29-րդ մրցաշրջանը։ Առաջնության սկզբում մասնակցում են 10 ակումբ իսկ 11-րդ տուրից հետո ակումբների թիվը դարձել է 9։
Իրադարձություններ
Հուլիսի 30-ին հայտարարվել է, որ «Վան» ֆուտբոլային ակումբը Հայաստանի Պրեմիեր լիգայում մասնակցելու արտոնագիր է ստացել, իսկ մրցաշրջանը սկսվել է 2020 թվականի օգոստոսի 14-ից ։
Սեպտեմբերի 29-ին մրցաշրջանը անորոշ ժամանակով դադարեցվել է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության սրման պատճառով ։ Հոկտեմբերի 13-ին ՀՖՖ-ն հայտարարել է, որ մրցաշրջանը կվերսկսվի հոկտեմբերի 17-ից ։
2020 թվականի նոյեմբերի 3-ին Գանձասար Կապան ՖԱ-ն պաշտոնական նամակ է ուղարկել Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիային՝ տեղեկացնելով, որ թիմը դադարեցնում է ելույթները Հայաստանի Բարձրագույն խմբի և Հայաստանի գավաթի խաղարկությունում ։
Հանդիպումներ
Խաղերը անց են կացվել առանց հանդիսատեսի կորոնավիրուսի պանդեմիայի բռնկման պատճառով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնություն Կատեգորիա:2020 Հայաստանում Կատեգորիա:2020 սպորտում Կատեգորիա:2021 սպորտում
Խորխոռյան տարեգրություն
Խորխորյան տարեգրություն, ուրարտական ամենախոշոր սեպաձև արձանագրությունը Վանի հարավ-արևմտյան կողմում, Խորխոր կամ Խոռխոռ կոչվող ժայռին։ Բովանդակում է Արգիշտի Ա թագավորի գահակալման տարիների (մ. թ. ա. շուրջ 786—764) ռազմաքաղաքական կարևոր իրադարձությունների հակիրճ պատմությունը։ Վերջանում է Արգիշտի Ա-ի գահակալման 14 կամ 15-րդ տարվա դեպքերի նկարագրությամբ։ Խորխորյան տարեգրության յոթ սյունակներից երեքը գտնվում են ժայռի գագաթից իջնող սանդուղքներին, չորսը՝ ժայռի մեջ փորված անձավի մուտքի կողքերին։ Քանի որ առաջին սյունակն իր բովանդակությամբ տարեգրության սկիզբը չէ, ուստի կարծում են, որ սկզբնամասը (հավանորեն Արգիշտի Ա-ի պատկերով հանդերձ) զետեղված է եղել սանդուղքի ձախակողմյան խորշում։ Ուսումնասիրողների կարծիքով տարեգրության կրկնօրինակն է Վանի Ս. Սահակ եկեղեցու շինաքարերին անգլիացի հնագետ Օ. Հ. Լայարդի հայտնաբերած (1850) Արգիշտի Ա-ի սեպաձև արձանագրությունը։ Խորխորյան տարեգրությունը 1828 թ.-ին ընդօրինակել է ֆրանսիացի արևելագետ Մ. Շուլցը։ Նրա ընդօրինակությունը վերծանել և հրատարակել են Ա. Ն. Սեյսը (1882), Բելքը (1901), Ն. Վ. Հարությունյանը (1951), Գ. Ա. Մելիքիշվիլին (1960) և ուրիշներ։ Գ. Մելիքիշվիլին կրկնօրինակի համեմատությամբ փորձել է վերականգնել խորխորյան տարեգրության ամբողջական կառուցվածքը և տեղեկությունների հաջորդական ժամանակագրությունը։ Նա ենթադրում է, որ Խորխորյան տարեգրությունն ունեցել է նաև Արգիշտի Ա-ի գահակալման մնացած 8 տարվա իրադարձությունների շարադրանքը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Վանի թագավորության արձանագրություններ
Բագրատ Ամիրիկյան
Բագրատ Ռոբերտի Ամիրիկյան, հայազգի ճարտարագետ-ֆիզիկոս։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու (1985): Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1985):