cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Քաջերի ափ (հուշակոթող)
Հեղինակներ
Հեղինակներն են ճարտարապետներ Ա. Գ. Կամալդինովը, Ա. Ե. Ռիվկինy, Ն. Վ. Ուստինովիչը, քանդակագործներ Պ. Ա. Յակիմովիչը, Մ. Ռ. Գաբեն, ինժեներներ Ն. Ն. Իլյինը և Վ. Կ. Սամուլևիչը ։
Պատմություն
Հուշակոթողը բացվել է 1967 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Լենինգրադի Սմոլնինսկի շրջանի և Լենինգրադի մարզի Լոմոնոսովսկի շրջանի բնակիչների միջոցներով՝ Կեռնովո գյուղի մոտ, Վորոնկա գետի արևելյան ափին ։ Այստեղ, Լենինգրադ - Ուստ-Լուգա խճուղու 103-րդ կիլոմետրին,  1941-1944 թվականներին անցնում էր Օրանիենբաումի հենակետի պաշտպանության սահմանագիծը։ Հիշատակային գրությունը պատմում է 8-րդ բանակի մարտիկների և Բալթյան նավատորմի նավաստիների սխրանքի մասին, որոնք 1941 թվականի սեպտեմբերին այս սահմանագծին կանգնեցրել են գերմանական զորքերի հարձակումը ։
Նկարագրություն
30 մետր երկարությամբ բետոնե ստելային պատկերված են Լենինգրադի պաշտպանների արույրե խորաքանդակները, հարևանությամբ տեղադրված են բետոնե հակատանկային իրական կոճղապատնեշներ, որոնք հուշակոթողի մոտ են բերվել պաշտպանության սահմանագծից։ Ստելայի կողքին 16 դրոշաձող է ։
2008 թվականից սկսած հուշահամալիրի մոտ իրականացվում են շինարարական աշխատանքներ։ Դաժան մարտերի տեղում պետք է կառուցվեր «Էդելվեյս» քոթեջային ավանը։ 2009 թվականին այն վերանվանվեց «Նոր Կեռնովո» ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Լենինգրադի մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Ռիչարդ Օլդինգթոն
Ռիչարդ Օլդինգթոն (Richard Aldington, ծնված որպես Էդվարդ Գոդֆրի Օլդինգթոն [Edward Godfree Aldington], ), անգլիացի բանաստեղծ, արձակագիր, գրաքննադատ, կենսագիր։ Իսկական անունը՝ Էդվարդ Գոդֆրի Օլդինգթոն։
Առաջին համաշխարհային պատերազմը (1914-1918), որին Օլդինգթոնը մասնակցել է որպես կամավոր, որոշակի է դարձրել նրա ետպատերազմյան ստեղծագործության բնույթը, մասնավորապես «Հերոսի մահը» (1929) վեպի բովանդակությունն ու պաթոսը։ Երեսպաշտ հասարակության կրքոտ դատապարտումը Օլդինգթոնը շարունակել է «Փառքի ճանապարհները» (1930) ժողովածուի պատմվածքներում և «Բոլոր մարդիկ թշնամիներ են» (1933) վեպում։ Նրա առավել հայտնի վեպերից են նաև «Գնդապետի աղջիկը» (1931), «Իսկական դրախտ» (1937), «Յոթը ընդդեմ Ռիվզի» (1938)։ 1939 թվականին Օլդինգթոնը տարագրվել է ԱՄՆ, 1946 թվականից ապրել է Ֆրանսիայում։ Զբաղվել է հիմնականում թարգմանությամբ և գրական այլ աշխատանքներով։ Հեղինակ է մի շարք գրողների և քաղաքական գործիչների կենսագրությունների, գրաքննադատական աշխատությունների (հոդվածներ, հուշեր, էսսեներ)։
Օլդինգթոնը մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ 1916 թվականին զինվորական ծառայության է անցել Սասեքսի թագավորական գնդում որպես շարքային, հետագայում սպայական կոչում է ստացել և ռազմական գործողություններին մասնակցել արևմտյան ռազմաճակատում; 1917 թվականին վիրավորվել է և բուժվել զինվորական հոսպիտալում։ Պատերազմը արմատապես փոխել է նրա աշխարհայացքը՝  դաժան դառնության ու անհուսության կնիք դնելով հետագա ողջ ստեղծագործության վրա։ Այդ տարիներին նրա գրած «Պատերազմական պատկերներ» ժողովածուն համարվում է անգլիալեզու պոեզիայի լավագույն նմուշներից մեկը։
Օլդինգթոնի՝ ռազմաճակատում գտնված ժամանակ կինը՝ Հիլդան, անվանի գրող Դեյվիդ Հերբերթ Լոուրենսի ընկերոջ՝ Սեսիլ Գրեյի հետ էր։ Ռիչարդն ու Հիլդան այլևս չմիացան, թեև մինչև մահ պահպանեցին ընկերական հարաբերությունները։ Նրանց ամուսնալուծությունը պաշտոնապես ձևակերպվեց միայն 1938 թվականին։
Քսանական թվականներին Օլդինգթոնը, որն արդեն բանաստեղծի հռչակ էր ձեռք բերել, սկսեց ավելի ու ավելի մեծ ուշադրություն նվիրել արձակին։ Նրա՝ մասնակիորեն ինքնակենսագրական «Հերոսի մահը» վեպը ներկայումս համարվում է հակապատերազմական լավագույն վեպերից մեկը և պատվավոր տեղ է զբաղեցնում այդ թեմայով Հեմինգուեյի ու Ռեմարկի գրած վեպերի կողքին, Հակապատերազմական թեման իր շարունակությունն ունեցավ նրա վիպակների «Հեզ պատասխաններ» ժողովածուում և «Բոլոր մարդիկ թշնամիներ են» վեպում;
Քառասնական թվականների կեսերին գրողը բնակություն հաստատեց ԱՄՆ-ում և ձեռնամուխ եղավ նշանավոր մարդկանց կենսագրություններ գրելուն։ Նրա հեղինակած «Հերցոգ Վելինգթոնի կյանքը» գիրքը արժանացավ Ջեյմս Թայթ Բլեքի պատվին Մեծ Բրիտանիայում հիմնված հեղինակավոր մրցանակին; Ջերմ ընդունելություն գտան նաև Ռոբերտ Սթիվենսոնին և Դեյվիդ Հերբերթ Լոուրենսին նվիրված գրքերը։ Այնինչ՝ մեկ ուրիշ Լոուրենսի՝ անգլիական իսթաբլիշմենթի կուռք համարվող Լոուրենս Արաբացու քննական, մերկացնող կենսագրականը թշնամաբար ընդունվեց Անգլիայում, և գրողը որոշեց հայրենիք չվերադառնալ։ Կյանքի վերջին տարիները նա անցկացրեց Ֆրանսիայում։
Ժամանակակիցները Օլդինգթոնին անվանում էին «իր դարի ամենաանգլիացի գրողը»։ Նրա անունը փորագրված է Վեստմինիսթրյան աբբայությունում՝ «մեծ պատերազմի 16 անվանի բանաստեղծների» անունների շարքում։ Նրա վաղ իմաժինիստական ու պատերազմական բանաստեղծությունները արժանավոր տեղ են գրավում անգլիական պոեզիայի ոսկե ֆոնդում։ Բարձր են գնահատվում նաև Օլդինգթոնի արձակ երկերը և հատկապես «Հերոսի մահը» վեպը։
Ծանոթություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Անգլիացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Անգլիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Կենսագիրներ Կատեգորիա:Գրաքննադատներ Կատեգորիա:Լոնդոնի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կրոմանյոնյան մարդ
Ըստ մարդաբանական հատկանիշների՝ պատկանում է ժամանակակից մարդու (Homo Sapiens) տիպին։ Մասնագիտական գրականության մեջ Կրոմանյոնյան մարդ են անվանում միայն Եվրոպայի հնագույն բնակիչների այն տեղական խմբերը, որոնք կազմվածքով նման են Կրո Մանյոն քարայրից գտնված մարդուն, ունեն բարձր հասակ, երկար գանգ, լայն դեմք, ցածր ակնակապիճներ։ Կրոմանյոնյան մարդու բնորոշ գծերը երևում են նաև առավել ուշ շրջանների, ընդհուպ մինչև մեր օրերի բնակչության (օրինակ՝ Կանարյան կղզիների բնակիչների՝ գուանչիների) մեջ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Մարդկային էվոլյուցիա Կատեգորիա:Պալեոլիթ
Jardine Matheson
Jardine Matheson Holdings Limited (怡和洋行), Fortune Global 500 և Forbes Global 2000 ցանկերի խոշորագույն բազմագործառույթ կոնգլոմերատներից մեկը։ Տեղակայված է Հոնկոնգում, Ջարդին հաուս երկնաքերում, որը հայտնի է իր շրջանաձև պատուհան-«իլյումինատոր»-ներով, սակայն պաշտոնապես գրանցված է Բերմուդյան կղզիներում։ Անվանակոչված է հիմնադիրների ազգանուններով՝ Ուիլյամ Ջարդին և Ջեյմս Մատիսոն (ընկերության չինարեն անվանումը «Ewo» կամ «Իխե» նշանակում է «Երջանիկ ներդաշնակություն» կամ «Հիասքանչ համաձայնություն»)։ Jardine Matheson Holdings ընկերության բաժնետոմսերը գտնվում են Լոնդոնի ֆոնդային բորսայում, Սինգապուրի բորսայում և Բերմուդյան ֆոնդային բորսայում։ Ընկերության հիմնադիր Jardine, Matheson and Co կազմակերպությունը՝ ստեղծված 1832 թվականին, կարևոր դեր է խաղացել բրիտանական Հոնկոնգի պատմության մեջ նրա հիմնման պահից, ինչպես նաև Չինաստանի պատմության մեջ՝ Ափիոնային պատերազմների միջև և մինչև Ճապոնա-չինական պատերազմի սկիզբը ։
Այսօր Jardine Matheson Holdings ընկերության հիմնական հետաքրքրությունները որոշակիացած են մանրածախ վաճառքի, անշարժ գույքի վաճառքի, շինարարության․, ֆինանսական ծառայությունների, գյուղատնտեսական գործարարության, տրանսպորտի և լոգիստիկայի ոլորտներում (առավել եկամտաբեր մասնաճյուղերը ստորաբաժանվում են՝ Hongkong Land, Dairy Farm International Holdings և Astra International)։ 2012 թվականի ապրիլի տվյալներով՝ Jardine Matheson ընկերության շրջանառությունը հավասար է եղել 38 միլիարդ դոլարի (2013 թվականին՝ 39,6 միլիարդ), շահույթը՝ 3,4 միլիարդ դոլար (2013 թվականին՝ 1,7 միլիարդ), հաշվապահական ակտիվները՝ 58,3 միլիարդ դոլար (2013 թվականին՝ 63,5 միլիարդ), կապիտալիզացիան՝ 33,9 միլիարդ դոլար (2013 թվականին՝ 43,3 միլիարդ)։ Համեմատության համար՝ 2008 թվականի ապրիլի տվյալներով ընկերության շրջանառությունը հավասար է եղել 16,26 միլիարդ դոլարի, շահույթը՝ 1,35 միլիարդ դոլար, ակտիվները՝ 20,26 միլիարդ դոլար, կապիտալիզացիան՝ 17,29 միլիարդ դոլար․ հոլդինգի ընկերություններում զբաղված է եղել ավելի քան 270 հազար աշխատակից (2013 թվականին՝ 360 հազար) ։
2012 թվականի Forbes Global 2000-ի տվյալներով աշխարհի խոշորագույն ընկերությունների մեջ Jardine Matheson ընկերությունը զբաղեցրել է 170-րդ տեղը, իսկ Հոնկոնգի խոշորագույն ընկերությունների մեջ՝ 4-րդը (2013 թվականին զբաղեցրել է 185-րդ տեղը աշխարհի խոշորագույն ընկերությունների մեջ և 5-րդը՝ Հոնկոնգի խոշորագույն ընկերությունների մեջ)։ Լոնդոնի ֆոնդային բորսայում Jardine Matheson Holdings ընկերությունը նշանակվում է JAR (Սինգապուր), JARB (Բերմուդյան կղզիներ) և JARJ (Ջերսի) թիքերներով , Սինգապուրի բորսայում՝ J36 , Բերմուդյան ֆոնդային բորսայում՝ JMHBD.BH ։
Հիմնումից մինչև 1870-ական թվականներ
Jardine, Matheson and Co ընկերությունը հիմնադրվել է Գունջուում 1832 թվականին Ուիլյամ Ջարդինի (1784—1843) և Ջեյմս Մատիսոնի (1796—1878) կողմից։ Այդպիսով այն համարվում է ամենահին առևտրային տներից մեկը (նախկինում հայտնի որպես «Hong (business)»), որը պահպանվել է մինչև XXI դար։ 1834 թվականին այն բանից հետո, երբ Բրիտանական Օսթ-հնդկական ընկերությունը վատնեց իր մենաշնորհային իրավունքը Չինաստանի հետ առևտուր վարելու համար, Jardine, Matheson and Co ընկերությունը առաջինը սկսեց թեյ մատակարարել Բրիտանիա։ 1841 թվականին Ջարդին և Մատիսոնը ձեռք բերեցին առաջին հողային տարածքները, որոնք արժեցան 565 ֆունտ ստերլինգ։ Այդ հողերը գտնվում էին Հոնկոնգի Իսթ-Փոյնթ շրջանում (ժամանակակից Կոզուեյ-Բեյ շրջանը)։ Այն բանից հետո, ինչ Հոնկոնգը Նանկինյան պայմանագրի համաձայն (1842) դուրս եկավ Մեծ Բրիտանիայի տիրապետությունից, ինչին Jardine, Matheson and Co ընկերության անդամները կապված չէին, ընկերության գլխավոր գրասենյակը տեղափոխվեց այդ արագ զարգացող բրիտանական անկլավը։ Jardine, Matheson and Co ընկերությունը միանգամից կառուցեց մեծ ափիոնային պահեստ և այլ շինություններ՝ սկսելով կարևոր դեր խաղալ Հոնկոնգի գործնական աշխարհում։ 1843 թվականին ընկերության նավատորմը, որը բաղկացած էր վեց արագաշարժ և լավ զինված կլիպերներով, սկսեց գերակշռել Չինաստանի ափերի մոտ տեղի ունեցող ափիոնի վաճառքում՝ ինքնուրույն կերպով թմրանյութեր առաքելով Բրիտանական Հնդկաստան։ 1844 թվականին Jardine, Matheson and Co ընկերությունն իր գրասենյակը բացեց Շանհայում, որից հետո հաջորդեցին Կանտոնը, Սյամինը և Ֆուչժոուն։ Ջարդինև Մատիսոն ընտանիքների շահույթը 1827-1847 թվականներին կազմում էր 3 միլիոն ֆունտ ստերլինգ (այդ գումարի մեծ մասը ստացվել է այդ քսանամյակի երկրորդ կեսում), իսկ նավատորմի և պահեստների ամենամյա պահպանության համար Jardine, Matheson and Co ընկերությունը 1840-ական թվականներին ծախսել է միջինը 300 հազար դոլար    ։
Սկզբնապես զբաղվելով ափիոնի, թեյի, բամբակի, կտորների և գործվածքերի, ածխի, մետաղների և սարքավորումների առևտրով՝ շուտով Jardine, Matheson and Co ընկերությունը տարանջատեց իր ստորաբաժանումները՝ ի հաշիվ ապահովագրության, բանկային գործառնությունների, նավատորմի և երկաթգծերի (1855 թվականին սկսել է գործել Կալկութա-Հեռավոր Արևելք շոգենավային գիծը)։ 1860-ական թվականներին ընկերության ակտիվությունը մաքսանենգության ոլորտում սկսեց կրճատվել, բայց, չնայած դրան, Երկրորդ Ափիոնային պատերազմից հետո Jardine, Matheson and Co ընկերությունը շարունակում էր առաջատար դիրք զբաղեցնել գործարարության ոլորտում, որը գործնականում օրինականացվել էր բրիտանացիների կողմից (1860—1872 թվականներին ընկերությունը տարեկան միջինը 300 հազար ֆունտ ստեռլինգի թմրանյութ էր արտահանում)։ Ժամանակի ընթացքում ափիոնի գների անկման և սեփականատերերի բարձր դիրքի պատճառով Jardine, Matheson and Co ընկերությունը Բրիտանիայում չէր կարող թմրանյութերի մաքսանենգությամբ զբաղվել․ դա դարձել էր «անհարիր», և փորձելով փոխել իր ոճը՝ ընկերությունը նույնիսկ սկսեց հովանավորել չինական դասականների ստեղծագործությունների հրատարակումը, որոնք կատարել է Ջեյմս Լեգը։ Բացի այդ՝ 1865 թվականից հետո ընկերության ներկայացուցիչները մտնում էին Հոնկոնգի Օրենսդիր խորհրդի կազմի մեջ, իսկ XIX դարի վերջից սկսած՝ Վարչական խորհրդի կազմի մեջ (և բացի այդ՝ XIX դարի երկրորդ կեսում Jardine, Matheson and Co ընկերությունը ազդեցիկ լոբբի ուներ խորհրդարանում և Բրիտանիայի կառավարության մեջ)։ 1868 թվականին ընկերությունը «կուլ տվեց» հրդեհների ապահովագրություն իրականացնող «Յունիոն Ինշուրենս Սեսայեթի օֆ Կանտոն» ընկերության գումարները (դեռ ավելի վաղ նրա գլխավորությամբ էին գտնվում այնպիսի խոշորագույն ընկերություններ, ինչպիսիք են «Յունիոն Ինշուրենս Սեսայեթի օֆ Կանտոն» և «Կանտոն Ինշուրենս Օֆիս» ընկերությունները՝ ստեղծված 1830-ական թվականների կեսերին), 1869 թվականին սկսել է առաջին մասնավոր հեռագրի տարածումը, որը միացրել է տարբեր գրասենյակներ, 1876 թվականին հիմնել է Հոնկոնգի առաջին շաքարառաֆինադային գործարանը՝ «Չայնա Շուգար Ռեֆայնինգ» անվամբ   ։
1870-ական թվականներից մինչև XX դարի կեսեր
1877 թվականին Jardine, Matheson and Co ընկերության կրտսեր գործընկեր Ուիլյամ Կեսուիկը դարձավ The Hongkong and Shanghai Banking Corporation ընկերության տնօրեններից մեկը, ինչն իր հետևից բերեց Հոնկոնգի երկու խոշորագույն բիզնես-խմբերի միավորումը և ինչը դարձավ Ցին արքայատոհմի վարկավորման և չինացի նահանգապետերի վարկավորման սկիզբը (բացի այդ՝ Jardine, Matheson and Co ընկերությունը ակտիվ կերպով պարտք էր տալիս կայսերական տանը)։ Jardine, Matheson and Co ընկերության մեկ այլ գործընկեր Ջ․ Ուիթալը գլխավորում էր Hong Kong and Whampoa Dock խոշորագույն հոնկոնգյան նավաշինական ընկերությունը, որի ստորաբաժանումներում 19-րդ դարի վերջին աշխատում էր ավելի քան 4500 մարդ։ 1879 թվականին Jardine, Matheson and Co ընկերությունը բացեց արհեստական սառույցի իր առաջին գործարանը, 1881 թվականին միավորեց մի քանի շոգենավեր Indo-China Steam Navigation Company Ltd-ում («Իխե»), որը 1893 թվականին ուներ արդեն 22 նավ։ 1885 թվականին ընկերության ներդրումների 37,45 %-ը տրվում էր բեռնափոխադրումներին, 28,7 %-ը՝ նավաշինական և նավավերանորոգման աշխատանքներին, պահեստներին, 20,2 %-ը՝ The Hongkong and Shanghai Banking Corporation-ին, 10 %-ը՝ շաքարի գործարաններին, 3,55 %-ը՝ ապահովագրական ընկերություններին (1880-ական թվականների կեսերին Jardine, Matheson and Co ընկերության կապիտալ ներդրումների ընդհանուր գումարը Հոնկոնգում և Չինաստանում կազմում էր 2,3 միլիոն լյան, իսկ տասը տարի անց այն հասավ 5 միլիոնի)։ 1886 թվականին ընկերությունը «կուլ տվեց» 1884 թվականին հիմնված Hong Kong Wharf and Godown Co ընկերությունը, որը Ցզելունում մեծ պահեստներ էր ստեղծում, 1887 թվականին Հոնկոնգում բացեց ցեմենտի գործարան։ 1890-ական թվականների սկզբներին Jardine, Matheson and Co և The Hongkong and Shanghai Banking Corporation ընկերություններն իրենցից ներկայացնում էին առավել հզոր ուժ գաղութի տնտեսության մեջ և առաջատար դիրքեր էին զբաղեցնում Չինաստանի արտաքին առևտրի մեջ (բացի այդ՝ ընկերությունների միջև կապիտալների միավորումը, մասնավորապես՝ բանկն ուներ որոշակի բաժնետոմսեր, որ պատկանում էի Jardine, Matheson and Co ընկերության բեռնափոխադրումներ և ապահովագրական ծառայություններ կատարող ստորաբաժանումներին) ։
1890 թվականին Jardine, Matheson and Co ընկերությունը միջոցներ ներդրեց հայկական ծագում ունեցող բրիտանացի գործարար Խաչիկ Փոլ Պաթերի կողմից ստեղծված Hongkong Electric Company ընկերության մեջ։ 1897 թվականին Jardine, Matheson and Co, The Hongkong and Shanghai Banking Corporation և իտալացի գործարար Ա․ Լուզատին ստեղծեցին «Պեկինյան սինդիկատը» («Ֆուգունսի»), որը զբաղվում էր երկաթգծերի կառուցմամբ և Խենան ու Շենսի պրովինցիաներում ենթահողերի մշակմամբ։ Նույն թվականին ընկերությունը Հոնկոնգում բացել է կտորեղենի խոշորագույն գործարան։ 1898 թվականին Jardine, Matheson and Co և The Hongkong and Shanghai Banking Corporation ընկերությունները հիմնադրեցին British and China Corporation (BCC) ընկերությունը, որը զբաղվում էր Չինաստանում երկաթգծերի կառուցմամբ։ Նույն թվականին Jardine, Matheson and Co ընկերությունը հիմնել է Star Ferry-ն, որը իրագործում էր լաստանավային պարբերական հաղթրդումներ Հոնկոնգի և Ցզյուլունի միջև։ XIX—XX դարերի սահմանին Jardine, Matheson and Co ընկերությունը դարձավ բրիտանական խոշորագույն կոնգլոմերատներից մեկը, որ աշխատում էր Հեռավոր Արևելքում, և ստորաբաժանումներ ստեղծեց Չինաստանի կարևորագույն քաղաքներում, ինչպես նաև Իոկոգամայում, Կոբեում և Նագասակիում։ 1906 թվականին Jardine, Matheson and Co ընկերությունը վերաձևավորվեց սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության(limited company), 1907 թվականին դուստր British and China Corporation-ը կարևոր պայմանագիր ստորագրեց Կոուլուն-Կանտոնյան երկաթգծի կառուցման համար։ 1918 թվականին բեռնափոխադրումները, որ պատկանում էին Jardine, Matheson and Co ընկերությանը, կատարվում էին 21,4 % Յանցզիի ողջ փոխադրումներից (1928 թվականին՝ արդեն 26,4 %)։ XX դարի առաջին տասնամյակներում ընկերությունը կառուցեց կամ ավելի ժամանակակից դարձրեց բամբակաթղթային, մանվածքի, բրդեղենի, մետաքսի և պարենային գործարանները, փաթեթավորման և գարեջրի գործարանները, սառնարանները և արհեստական սառույցի արտադրամասերը Շանհայում, որը գործնականում վերածվեց Jardine, Matheson and Co բիզնես կայսրության գլխավոր կենտրոնի (ավելի վաղ այն անցումներ ուներ Շանհայի նավատորմում և կառուցել էր երկաթգիծ Շանհայից դեպի Սյուչժոու), ինչպես նաև ընդլայնել էր իր հետաքրքրությունները Աֆրիկայում, Ամերիկայում և Ավստրալիայում։ 1923 թվականին Շանհայում ստեղծվեց դուստր մեքենաշինական և ծառայողական Jardine Engineering Corporation-ը (կամ Ewo Engineering Co), որը Չինաստանում առաջին վերելակը ստեղծեց և Հոնկոնգում առաջին օդորակիչը։ 1930 թվականին Jardine, Matheson and Co-ի ապահովագրական ընկերությունները մեծացրին իրենց կապիտալը՝ հասցնելով 10 միլիոն յուանի։ Բայց ճապոնացիների կողմից Չինաստան լայնամասշտաբ ներխուժման (1937) պատճառով Jardine, Matheson and Co ընկերությունը մեծ ֆինանսական կորուստներ ունեցավ Ասիական-Խաղաղօվկիանոսյան շրջանում ։
XX դարի երկրորդ կեսից մինչև մեր օրեր
Ճապոնացիների կողմից Շանհայի և Հոնկոնգի օկուպացիայից հետո Jardine, Matheson and Co ընկերությունը ստիպված էր փակել իր բոլոև կազմակերպություններն ու գրասենյակները և տեղափոխել եվրոպական անձնակազմը՝ պահպանելով միայն շատ քիչ մարդիկ Չունցինում։ Պատերազմի ավարտից հետո ընկերությունն առաջիններից էր, որ վերականգնեց իր գործունեությունը Հոնկոնգում և Շանհայում (ներառյալ ծովային փոխադրումները), իսկ 1947 թվականի ամռանը այն գործողություններ սկսեց Ճապոնիայում։ Կոմունստների գալու պատճառով չինական շուկայի մեծ կորուստներից հետո (1949) և բոլոր արտասահմանյան ընկերությունների գրասենյակների փակվելուց հետո (1954) Jardin Mathenson ընկերությունը սկսեց փնտրել իր կապիտալի ներդրումների այլ ոլորտներ։ 1961 թվականին Jardine Matheson ընկերությունը դուրս եկավ բորսա՝ դառնալով հանրային ընկերություն, 1963 թվականին հիմնեց ներկայացուցչություն Ավստրալիայում, իսկ Հոնկոնգում բացեց առաջին հյուրանոցը՝ Mandarin Oriental, Hong Kong, որը սկիզբ դրեց հյուրանոցային խոշորագույն ցանցին, 1967 թվականին հիմնեց ներկայացուցչություն Ինդոնեզիայում։ Ասիական առաջին առևտրային բանկ Jardine Fleming-ը՝ հիմնված ընկերության կողմից 1970 թվականին, շուտով սկսեց էքսպանսիա Հավայան կղզիներ և Ֆիլիպիններ։ 1970-ական թվականների շինարարական բումը դրդեց Jardine Matheson-ին գնել գաղութի խոշորագույն շինարարական ընկերությունը՝ Gammon Construction-ը (1975), միևնույն ժամանակ խումբն անցավ ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի ապահովագրական շուկա՝ դնելով Jardine Insurance Brokers-ի հիմքը։ 1977 թվականին Jardine Matheson-ը 11 ստորաբաժանում ուներ Հեռավոր Արևելքում, ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում և Հարավաֆրիկյան Հանրաապետությունում (ընկերության կապիտալի 61,9 %-ը տրվել է Արևմտյան Եվրոպային, Հարավ-արևելյան Ասիային, Ավստրալիային և Նոր Զելանդիային, 37 %-ը՝ Հոնկոնգին)։ 1979 թվականին Չինաստանում տնտեսական հեղափոխությունից հետո Jardine Matheson ընկերությունը առաջինը արտասահմանյան ընկերությունների մեջ վերադարձավ իր համար սովորական շուկա և Պեկինում ներկայացուցչություն բացեց ։
1967 թվականից մինչև 1980 թվականը Jardine Matheson ընկերությունը մեծացրեց իր կապիտալը՝ 459 միլիոնից հասցնելով գրեթե 7,5 միլիարդ հոնկոնգյան դոլարի։ Նա տիրապետում էր բաժնետոմսերի ավելի քան 50 %-ին 230 ընկերություններում և ավելի քան 20 տոկոս բաժնետոմսերի 140 ընկերություններում։ Jardine Matheson ընկերության ներդրումների կառուցվածքն այսպիսին էր․ անշարժ գույք՝ 40 %, առևտուր և թեթև արդյունաբերություն՝ 24 %, բանկային գործ և ապահովագրություն՝ 19 %, տրանսպորտ և լոգիստիկա՝ 10 %, բնական ռեսուրսների վերամշակում՝ 7 %։ 1980-ական թվականներին Jardine Matheson ընկերության 37 հազար աշխատակիցներ գործողություեր էին վարում Հոնկոնգում, Չինաստանում, Մալազիայում, Թաիլանդում, Ինդոնեզիայում, Ֆիլիպիններում, Թայվանում, Հարավային Կորեայում, Ճապոնիայում, Ավստրալիայում, Մեծ Բրիտանիայում, ԱՄՆ-ում, Սաուդյան Արաբիայում և Հարավային Աֆրիկայում։ 1980 թվականին իրենց առաջին միասնական ընկերությունները Չինաստանում հիմնեցին Jardine Schindler-ը (վերելակների և շարժասանդուղքների տեղադրում) և Dairy Farm-ը (ինքնաթիռների ուղևորների համար սննդի առաքում)։ Հոնկոնգի՝ Չինաստանի ինքնիշխանության ներքո անցնելու ժամանակ ընկերությունը 1984 թվականին գրանցվեց Բերմուդյան կղզիներում որպես Jardine Matheson Holdings Limited, նույն թվականին վաճառեց իր նավային բիզնեսը, 1986 թվականին Հոնկոնգյան ֆոնդային բորսա հանեց Dairy Farm-ը և Mandarin Oriental-ը, 1987 թվականին ստացավ իր առաջին ֆրանշիզան Pizza Hut և IKEA բրենդների համար, ինչպես նաև Հարավային Չինաստանում Mercedes-Benz մակնիշի մեքենան վաճառելու բացառիկ իրավունքը ։ Ի դեպ, 1984 թվականին Jardine Matheson ընկերության Հոնկոնգի գրասենյակում երեք ամիս աշխատել է Բրիտանիայի ապագա վարչապետ Դևիդ Քեմերոնը  ։
1991 թվականին Jardine Insurance Brokers ընկերությունը դուրս եկավ Լոնդոնի ֆոնդային բորսա, իսկ 1990-ական թվականների կեսերին նրա օրինակին հետևեցին Jardine Matheson Holdings-ը և խմբի բազում այլ հանրային ընկերություններ (կոնգլոմերատի ասիական ֆոնդային կենտրոնը դարձավ Սինգապուրի ֆոնդային բորսան։ 1997 թվականին Jardine Insurance Brokers և Lloyd Thompson Group ընկերությունների միավրոման արդյունքում ձևավորվեց Jardine Lloyd Thompson (JLT) ընկերությունը։ 2000 թվականին Jardine Matheson և Jardine Strategic ընկերությունները վաճառեցին Jardine Fleming ներդրումային բանկը ամերիկյան JPMorgan Chase խմբին, 2005 թվականին Jardine Strategic-ը ձեռք բերեց բրիտանական Rothschild Continuation բանկի բաժնետոմսերի 20 %-ը, 2006 թվականին Jardine Lloyd Thompson ընկերությունը դուրս եկավ Չինաստանի ցամաքային շուկա, 2007 թվականին՝ Վիետնամի շուկա (նաև 2007 թվականին Jardine Strategic և Rothschild Continuation ընկերությունները միասին ստեղծեցին Jardine Rothschild Asia Capital կազմակերպությունը՝ Ասիայի շուկաների հետ աշխատանքներ տանելու համար)։ 2008 թվականին շինարարական դուստր Gammon ընկերությունը պայմանագիր ստորագրեց Հոնկոնգի կենտրոնում Հատուկ վարչական շրջանների կառավարության վարչական համալիրի կենտրոնի կառուցման համար։ 2009 թվականին Jardine Restaurant Group-ը ձեռք բերեց ֆրանշիզա՝ Թայվանում KFC ընկերության ներկայացուցիչը դառնալու համար, իսկ Jardine Matheson խմբի շահույթը գերազանցեց 1 միլիարդ դոլարը, ինչը 28 %-ով ավել էր, քան նախկին տարվանը։ 2010 թվականի մայիսին Jardine Pacific-ը մեծացրեց իր բաժնեմասը Hong Kong Air Cargo Terminals Limited-ում՝ 25 %-ից հասցնելով 42 %-ի։ 2010 թվականի վերջին խմբի ընկերությունների շահույթի 40 տոկոսը ստանում էին Չինաստանում ։
Սեփականատերեր և ղեկավարություն
Հոլդինգի ղեկավարման գլխավոր դերը կատարում են Ուիլյամ Ժարդինի և Ուիլյան Կեսուիկի հետնորդները՝ Հենրի, Սայմոն և Ջոն (Չիփս) Կեսուիկ եղբայրները՝ սըր Ուիլյամ Ջոնսթոն Կեսուիկի որդիները, ինչպես նաև Բեն Կեսուիկը (Սայմոնի որդին) և Ադամ Կեսուիկը (Չիփսի որդին)։ Բացի այդ՝ Հենրի Կեսուիկը մտնում է Ասիայի և Մեծ Բրիտանիայի ամենաազդեցիկ գործարարների ցանկի մեջ   ։ 2012 թվականի տվյալներով՝ Jardine Matheson Holdings Limited ընկերության տնրենների խորհրդի կազմի մեջ են մտնում  ․
Jardine Matheson Limited ընկերության թոփ-մենեջմենթը կազմում են նախագահ և գործադիր տնօերն Հենրի Կեսուիկը, տնօրեն Ադամ Կեսուիկի փոխտնօրենն ու ու փոխնախագահը, խմբի ռազմավարական գծով տնօրեն Մարկ Գրինբերգ, Jardine Matheson (China) ընկերության տնօրեն Դևիդ Սյույ, Hongkong Land և Jardine Matheson (China) ընկերությունների տնօրեն Փխան Յուկայը, խմբի ֆինանսական գծով տնօրեն Ջեյմս Ռայլին, խմբի իրավաբանական գծով տնօրեն Ջայլզ Ուայթը, խմբի կադրային ծառայության ղեկավար Ռիչի Բենտը, խմբի հարկային բաժանմունքի տնօրեն Բետի Չխանը, խմբի գանձապահ Էդրիան Թխենը, խմբի ֆինանսական վերահսկիչ Ուիլսոն Ֆունը, խմբի իրավական մենեջեր Սթիվեն Հոփքինսը, խմբի կորպորատիվ քարտուղար և տնօրեն Նեյլ Մակնամարան, գլխավոր աուդիտոր և ռիսկ-մենեջեր Թրևոր Ֆիցսայմոնսը ։
Jardine Matheson (Jardine Strategic ընկերության միջոցով) խոշորագույն բաժնետերը Կեսուիկների ընտանիքն է, սակայն սեփականատերերի առավել մանրամասն տեղեկություններ չեն ներկայացվում։ Ջարդինների ընտանիքը նույնպես գոյություն ունի մինչ օրս, կրում է բարոնետների ժառանագական տիտղոսը (1885 թվականին այն ստացել է քաղաքագետ և կոմերսանտ Ռոբերտ Ջարդինը և մինչ օրս վերահսկում է Jardine Matheson-ի իր բաժնեմասը ։ 2012 թվականի հոկտեմբերի տվյալներով՝ Jardine Matheson Holdings ընկերության բաժնետոմսերի գրեթե 21,5 %-ը գտնվում էր ազատ շրջանառության մեջ ։ Կեսուիկների ընտանիքը բարեկամական կապեր ունի Բրիտանիայի շատ ազդեցիկ ընտանիքների հետ։ Սըր Ջոն Կեսուիկը ամուսնացել է Սառա Ռեմզիի հետ (նրա գերդաստանում եղել են կոմս Դելհաուզին և Անքասթերները, Լովատ բարոնները և Սթիրլին լերդերը)։ Սըր Հենրի Կեսուիկը ամուսնացել է Անաբել Ֆրեյզերի հետ (նրա ցեղում եղել են Լովատ և Ռիբլսթոուն բարոնները, Բրոութոն բարոնետները)։ Սայմոն Կեսուիկը ամուսնացել է Էմմա Չեթվուդի հետ (նրա տոհմում են եղել Մինտո կոմսերը և Չեթվուդ բարոնետները) ։
Ենթակառուցվածքը և գործունեության ոլորտները
Կոնգլոմերատի հիմնական բիզնես-միավորներն են՝ Jardine Matheson Limited (Հոնկոնգ), Matheson & Co (Լոնդոն), Jardine Strategic Holdings (Հոնկոնգ), Jardine Lloyd Thompson Group (Լոնդոն), Jardine Pacific (Հոնկոնգ), Dairy Farm International Holdings (Հոնկոնգ), Jardine Cycle & Carriage (Սինգապուր), Astra International (Ջակարտա), Jardine Motors Group (Հոնկոնգ), Hongkong Land (Հոնկոնգ) և Mandarin Oriental Hotel Group (Հոնկոնգ)։ 2012 թվականի տվյալներով՝ պումբը վերահսկել է 100 % Jardine Pacific և Jardine Motors, 82 % Jardine Strategic, 78 % Dairy Farm, 74 % Mandarin Oriental, 72 % Jardine Cycle & Carriage, 50 % Hongkong Land և 42 % Jardine Lloyd Thompson (բացի այդ՝ Jardine Cycle & Carriage-ը վերահսկել է Astra International կորպորացիայի ավելի քան 50 %-ը)  ։
Jardine Pacific
Jardine Pacific հոլդինգը՝ հիմնված 1988 թվականին (մինչև 1997 թվականը հայտնի է եղել որպես Jardine Pacific Management Ltd), վերահսկում է ասիական ոչ հանրային կազմակերպությունները՝ Jardine Engineering Corporation-ը (սարքավորումների մոնտաժ և սպասարկում, տեխնիկական փորձարկումների անցկացում), Gammon Construction-ը (Հոնկոնգի շինարարական առաջատար կազմակերպություններից մեկը, որ գործունեություն է ծավալում նաև Չինաստանում և Հարավարևելյան Ասիայում), Jardine Shipping Services-ը, Jardine Aviation Services-ը և Hong Kong Air Cargo Terminals Limited-ը (Հոնկոնգի նավահանգիստներում և օդանավակայաններում տրանսպորտային և լոգիստիկ ծառայություններ), Jardine Schindler-ը (վերելակների և շարժասանդուղքների տեղադրում), Jardine OneSolution-ը (տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ), Jardine Property Investment (անշարժ գույքի ներդրումներ), Jardine Restaurant Group-ը (ռեստորանների ցանց, այդ թվում՝ Pizza Hut-ը Հոնկոնգում, Թայվանում և Վիետնամում) և Jardine Travel Group-ը (զբոսաշրջություն) ։
Քննադատություն
Արհեստակցական միությունների կարծիքով՝ Jardine Matheson ընկերության որոշ կառուցվածքային ստորաբաժանումներում գոյություն ունի անձնակազմի աշխատուժի չափազանց մեծ չափերի օգտագործում՝ առանց լրացուցիչ վճարումների, ինչպես նաև չեն բարձրացնում աշխատավարձերը՝ չնայած գնաճին, աշխատանքային օրը՝ սովորականի համեմատ, ավելի երկար է տևում և կրճատվում են հանգստայն օրերը (ինչը, ի դեպ, հատուկ է շատ ասիական ընկերությունների) ։ Ինդոնեզիայում Jardine Matheson ընկերության դուստր կազմակերպությունները քննդատության են ենթարկվում տրոպիկական անտառների հատման և ճահիճների չորացման համար (ինչը նույնպես տանում է կենդանական աշխարհի, մասնավորապես՝ օրանգուտանի ոչնչացմանը)՝ հողատարածքների ընդլայնման հաշվին։ Իր հետաքրքրությունների լոբբիավորման համար Jardine Matheson ընկերությունը ներգրավում է բազում ազդեցիկ բրիտանացի քաղաքական գործիչների և գործարարների, որոնք կապեր ունեն հասարակության վերին խավերի հետ     ։
Տեղանուններ
Հոնկոնգում կան բազում վայրեր և կառույցներ, որոնք իրենց անունների համար պարտական են կա՛մ Jardine, Matheson and Co ընկերությանը, կա՛մ նրա հիմնադիրներին և գործընկերներին՝ Ուիլյամ Ջարդինին, Ջեյմս Մատիսոնին և Խաչիկ Փոլ Չաթերին։ Այդ փողոցներն են՝ Jardine's Bazaar, Jardine’s Crescent, Matheson Street, Chater Road, Catchick Street և Yee Wo Street (Ewo գրության կանտոնյան տարբերակը)։ Այգիներից է Chater Garden-ը, Jardine's Lookout շրջանը, Lee Garden բլուրը, Jardine’s Bridge կամուրջը, Jardine Gate դարպասները, Jardine House և Chater House երկնաքերերը ։
Լեո Էսակի
Լեո (Ռեոնա) Էսակի, ճապոնացի ֆիզիկոս։ 1973 թվականին Լեո Էսակին և Այվար Ջայեվերը արժանացել են Նոբելյան մրցանակի՝ թունելային երևույթի վերաբերյալ էքսպերիմենտալ բացահայտումներ անելու համար` կիսահաղորդիչներում և գերհաղորդիչներում համապատասխանաբար ։ Նրանք Նոբելյան մրցանակը կիսել են Բրայան Ջոզեֆսոնի հետ, ով մրցանակին արժանացել է թունելային արգելքի միջով անցնող գերհաղորդիչ հոսանքների հատկությունների տեսական կանխատեսումների համար` հատկապես այն ֆենոմեններում, որոնք հայտնի են Ջոզեֆսոնի երևույթ անվամբ ։ Էսակին հայտնագործել է թունելային դիոդը ։
Ծնվել է ճապոնական Օսակա քաղաքում 1925 թվականին։ Սովորել է Տոկիոյի համալսարանում, որտեղ և ստացել է՝ գիտության բակալավրի և փիլիսոփայության դոկտորի գիտական աստիճաններ համապատասխանաբար 1947 և 1959 թվականներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոնացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ճապոնացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Օսակա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Տոկիոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Ճապոնացի գիտնականներ
Նիլս Ստենսեն
Նիլս Ստենսեն (ինչպես և Նիկոլայ Ստենոն կամ Նիկոլաս Ստենո, Niels Stensen, Nicolas Steno, Nicolaus Stenonis, Niccolò Stenone, ), դանիացի մարդաբան և երկրաբան։ Կաթոլիկական եպիսկոպոս, 1988 թվականին Կաթոլիկական եկեղեցու կողմից դասվել է երանելիների շարքը ։
Կենսագրություն
Վաղ երիտասարդությունից զբաղվել է բժշկությամբ և Թոմաս Բարտոլինի ուշադրությունը հրավիրել է իր վրա։ 1663 թվականին ստանալով դոկտորի կոչում, նա նախաձեռնում է գիտական նպատակով արտասահմանյան ճանապարհորդությաուն և այցելում Հոլանդիա, Գերմանիա և Փարիզ։ Այդ ժամանակ նա դեռ լիովին տարված էր գիտական աշխատանքով։ Հետո այցելում է Ավստրիա, Հունգարիա, երկար տարիներ ապրում է Պադույում, որտեղ էլ սկսում է հետաքրքրվել կրոնական հարցերով։ Շուտով նա ստանում է Ֆերդինանդո II Մեդիչի Տոսկանի Մեծ հերցոգի առաջին բժշկի կոչումը և Կոզիմո III Մեդիչչին նրան է վստահում իր որդու դաստիարակությունը։ 1669 թվականին նա կաթոլիկություն է ընդունում և երկու տարի անց ստանում է Կոպենհագենում անատոմիայի ամբիոնը։ Սակայն կաթոլիկ գաղափարների պրոպագանդան առաջացնում է Ստենսենի հայրենիքում դժգոհություններ և նա ստիպված հեռանում է Իտալիա։ Այդ ժամանակվանից գիտական աշխատանքները նրա կողմից վերջնականապես դադարեցվեցին։ 1675 թվականի ապրիլի 13-ին նա հոգևորական է ձեռնադրվում, 1677 թվականի սեպտեմբերի 19-ին՝ եպիսկոպոս, ընդ որում գլխավոր կոնսեկրատորը Գրեգորիո Բարբարիգոն էր, ով ավելի ուշ դասվեց սրբերի շարքը։ Տիտոպոլիսի եպիսկոպ կոչումով նա դարձավ տիտուլյար եպիսկոպոս։ Ծառայեց որպես հյուսիսային միսսիաների ապոստոլական փոխերեց, հետագայում Մյունստերի թեմում եպիսկոպոս-օգնական ։
Ներդրումը մոլորակագիտության և երկրաբանության մեջ
1667 թվականին Ստենսենը հրատարակեց 1666 թվականին Լիվորնո քաղաքից ոչ հեռու որսված խոշոր շնաձկան գլխի հետազոտության արդյունքները։ Նա մեծ նմանություն էր հայտնաբերել շնաձկան ատամների և ժայռային հանքատեսակների մեջ հաճախ գտնված որոշակի քարքարոտ գոյացությունների միջև,որոնց անվանում էին «glossopetrae» ։ Որոշ անտիկ հեղինակներ, մասնավորապես Պլինեիում Ավագը իր Բնական պատմություն աշխատանքի մեջ, ենթադրում էին, որ այդ քարերը ընկել են երկնքից կամ Լուսնից։ Ուրիշները կարծում էին, որ այդ տեսակի քարերը ձևավորվում են լեռնային հանքատեսակներում բնական ճանապարհով։ Ֆաբիո Կոլոննան (Fabio Colonna), սակայն, իր «De glossopetris dissertatio» (1616) աշխատանքում համոզիչ կերպով արդեն ցույց տվեց, որ դրանք շնաձկան ատամներ են ։ Ստենսենը ուշադրություն է դարձրել glossopetrae բաղադրության և շնաձկան ատմների բաղադրության տարբերությանը, և հայտարարել է, որ հանածո ատամների բաղադրությունը կարող է փոխվել առանց նրանց ձևի փոփոխության։ Շնաձկան ատամների մասին աշխատանքները նրան բերեցին այն հարցին, թե ինչպես կարող է որևէ պինդ մարմին հայտնաբերվել մեկ այլ պինդ մարմնի մեջ՝ օրինակ ժայռի մեջ։ Նրա հետաքրքրությունների շրաջանակի մոեջ էին մտնում ոչ միայն քարացած հնածո իրերը, այլև հանքատեսակները, հանքերակները (երկրաբանություն) և այլն։ 1669 թվականին նա իր հետազոտության արդյունքները հրապարակեց «Կանխավ շարադրված դիսերտացիա բնական կերպով պնդի միջի պնդի մասին» : Նիլսը առաջինը չէր, որը ենթադրեց, որ քարացած հնածո իրերը հանդիսանում են կենդանի օրգանիզմների մնացորդներ, նրա ժամանակակիցներ Ռոբերտ Հուկը և Ջոն Ռեյը նրա հետ համակարծիք էին։
1669 թվականին «Dissertationis prodromus..»-ում Նիլսը նկարագրել է ստրատիգրաֆիայի մի քանի սկզբունք ՝
1772 թվականին այս սկզբունքները Ժան Բատիստ Լուի Ռոմե-դե-Լիլը ընդհանրացրեց։ Բյուրեղագիտության զարգացման մեջ նշանակալից դեր ունի մեկ սկզբունք ևս, հայտնի է ինչպես «Ստենսոնի օրենք» կամ «անկյունների հաստատունության օրենք», որը վկայում է, որ համապատասխան բյուրեղների սահմանների միջև անկյունները նույնն է միևնույն պայմաններում (ճնշում և ջերմաստիճան) նույն հանքանյութի նմուշների համար ։
Հետաքրքիր փաստեր
2012 թվականի հունվարի11-ին Google-ը ի պատիվ Ստենսենի իր լոգոտիպը ժամանակավորապես փոխեց (Doodle) :
Լոգոտիպը ներկայացնում էր երկրաբանական հորիզոնական շերտերի առաջնայնության սկզբունքը և սուպերպոզիցիայի սկզբունքը ։
Հիշատակ
1970 թվականին Միջազգային աստղագիտական միությունը Նիլս Ստենենի անունով կոչեց Ստենո խառնարանը, որ գտնվում է Լուսնի հակառակ երեսի վրա։
Գրականություն
{{Արտաքին հղումներ}}
{{DEFAULTSORT:Ստենսեն, Նիլս}} Կատեգորիա:Դանիացի հնէաբաններ Կատեգորիա:Կոպենհագենի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մարդաբաններ Կատեգորիա:Երկրաբաններ
Սերգեյ Պոկրովսկի
Սերգեյ Վիկտորի Պոկրովսկի (Сергей Викторович Покровский, ), ռուս կենսաբան, բնագետ, արձակագիր։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1874 թվականին Մոսկվայում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Մոսկվայի պետական համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի բնագիտության բաժինը։ Ուսման ընթացքում մասնակցել է գիտահետազոտական արշավների։ Ավարտելուց հետո երկար տարիներ ուսուցիչ է աշխատել, սակայն հետազոտական հետաքրքրությունները չի կորցրել. ճանապարհորդությունների աշխարհագրությունն ավելի է ընդլայնվել։ Եղել է Կանին և Յամալ թերակղզիներում, ղազախական անապատներում։
Դեռ ուսանողական տարիներից սկսել է գրել բնության մասին գիտական ակնարկներ, որոնք տպագրվել են մատենաշարում ընդգրկված գրքույկներով, դրանցից ամենահայտնիններն են «Բնության մեջ» և «Բնության օրացույց» գրքույկները, որոնք մի քանի անգամ վերահրատարակվել են։ 1912 թվականից սկսել է գրել նաև գեղարվեստական գործեր, որոնք հիմնականում պատմություններ էին կենդանիների, թռչունների և միջատների մասին։ Մրջյունների, մեղունների հանդեպ հետաքրքրություն նա ունեցել է դեռևս դպրոցական տարիներից և այդ հետաքրքրությունը չի մարել նրա ողջ կյանքում։ Դրանց մասին նա գրել է մի շարք գիտահանրամատչելի ակնարկներ, ինչպես նաև պատմվածքներ և երկու վիպակ՝ «Город крылатого племени» (1924) ու «Носящие жало» (1926)։
Կյանքի վերջին տարիներին Պոկրովսկին տարվել է նախամարդու ուսումնասիրությամբ, որի արդյունքում գրել է իր ամենահայտնի, բազմաթիվ անգամ վերահրատարակված «Մամոնտ որսացողները» (1937) և «Լճակի ավանը» (1940) վիպակները։
Մահացել է 1945 թվականին Մոսկվայում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս կենսաբաններ Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Ռուս բնագետներ
Եկատերինա Ամոսովա
Եկատերինա Ամոսովա, խորհրդային և ուկրաինացի սրտաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1988), պրոֆեսոր, Ալեքսանդր Բոգոմոլեցի անվան Ազգային բժշկական համալսարանի ռեկտոր (2014 թվականի հունիսի 13 - 2019 թվականի հունվարի 8), համալսարանի № 2 բժշկական թերապիայի ամբիոնի վարիչ(1990 - 2014) , «Սիրտ և անոթներ» և «Therapia» ամսագրերի գլխավոր խմբագիր ։ Ուկրաինայի բժշկական գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ է ։
Ակադեմիական թերացում հակամրցանակի դափնեկիր է «Թունավոր ռեկտոր 2018» անվանակարգում ։
Կենսագրություն
Եկատերինան ծնվել է 1956 թվականի փետրվարի 8-ին Կիևում՝ Ուկրաինայի բժշկական ազգային ակադեմիայի և Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիա ակադեմիկոս Նիկոլայ Ամոսովի ընտանիքում։ Մայրը՝ Լիդիա Դենիսենկոն, ավարտել է Կիևի բժշկական ինստիտուտը, աշխատել է որպես վիրաբույժ, ֆիզիոթերապևտ։
1978 թվականին ավարտել է Կիևի բժշկական ինստիտուտը։ 1983 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Խոշոր օջախային սրտամկանի սուր ինֆարկտի ընթացքի կանխատեսումը և անմիջական արդյունքները» թեմայով, իսկ 5 տարի անց դոկտորական թեզ՝ «Դիլատացված կարդիոմիոպաթիա » թեմայով։
2004-2005 թվականներին եղել է Ուկրաինայի առողջապահության նախարարության գլխավոր սրտաբանը։
2014 թվականի հունիսին Ալեքսանդր Բոգոմոլեցի անվան ազգային բժշկական համալսարանի աշխատակազմի կողմից ընտրվել է ռեկտորի պաշտոնում։
Պաշտոնից ազատվել է Ուկրաինայի Առողջապահության նախարարության՝ 2019 թվականի հունվարի 8-ի որոշմամբ՝ համալսարանի ֆինանսատնտեսական գործունեության խախտումների և դեկտեմբերի 26-ից հունվարի 8-ը աշխատավայրից առանց հիմնավոր պատճառի բացակայելու համար, ինչը փաստացի արգելափակել է համալսարանի աշխատանքը։
Եկատերինա Ամոսովան երկար տարիներ եղել է Ուկրաինայի բարձրագույն ատեստավորման հանձնաժողովի փորձագետ։ Նա նաև Ուկրաինայի սրտաբանների և ռևմատոլոգների համայնքի խորհրդի անդամ է։
Հին Ղրիմ քաղաքի պատվավոր քաղաքացի է (2003 թվականի հոկտեմբերի 30-ից) ։
Ամուսինը բժիշկ Վլադիմիր Միշալովն է։
Աշխատություններ
Ամոսովան հեղինակել է ավելի քան 600 աշխատություն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կին գիտնականներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Սրտաբաններ Կատեգորիա:Խորհրդային բժիշկներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի գիտնականներ
Շուշիի բերդ
Շուշիի բերդ, հայկական միջնադարյան ամրոց-բնակավայր։ Գտնվում է Արցախի Հանրապետության Շուշիի շրջանի Շուշի քաղաքում ։
Այն իրենից ներկայացնում է միմյանց բարձր պարիսպով միացված կլորաձև աշտարակներով ամրաշինական կառույց, որի տարբեր հատվածներ պահպանվել են Շուշի քաղաքի երկայնքով։ Այն հանդիսացել է քաղաքի պաշտպանական կառույցը։
Խորհրդանշական տեսակետից կարևոր դեր ունի Հայաստանի և Ադրբեջանի համար և հանդիսանում է հայ-ադրբեջանական հակամարտության խորհրդանիշներից մեկը։ Հակամարտության տարբեր ժամանակաշրջաններում Շուշիի բերդը անցել է մե՛կ հայերի, մե՛կ ադրբեջանցիների վերահսկողությանը։
Պատմություն
Բերդը հիմնադրվել է Փանահ-Ալիի կողմից, ով ռազմական ծառայություն էր իրականացնում Նադիր շահի մոտ։ Վերջինիս մահից հետո Իրանում սկսվում են գահակալական կռիվներ, և Փանահ-Ալին, օգտվելով դրանից, հեռանում է Շաքի, ապա՝ Շիրվան, և իրեն հռչակում Ղարաբաղի խան։ Խամսայի հայ մելիքների միությունը խախտելով՝ նա 1748-1759 թվականներին դառնում է տեղի վարչական ղեկավարը։
1744 թվականին Վարանդայի տիրակալ է նշանակվել Մելիք-Հուսեյնի ավագ որդի Մելիք-Հովսեփը, որին պարսիկները Հուսեյն էին անվանում ։ Նա Խաչենի Հասան-Ջալալյանների տան փեսան էր։ Նրա կրտսեր եղբայր Մելիք-Շահնազար 2-րդը, օգտվելով Իրանի գահակալական կռիվներից, սպանել է եղբորը, կոտորել նրա ընտանիքը և իրեն հռչակել Վարանդայի մելիք։ Իրանի Ալի Իբրահիմ շահը հաստատում է Շահնազարի իշխանությունը։ Արցախ մելիքները միավորում են իրենց ուժերը, պաշարում Մելիք-Շահնազարի Ավետարանոց բերդը, բայց ձմռան պատճառով վերադառնում են՝ գարնանը կրկին արշավելու պայմանով։ Վարանդայի մելիքը դիմում է Փանահ խանի օգնությանը, նրան հպատակվում և հավատարմության երդում է տալիս և նրա աջակցությամբ ազատվում մելիքների պատժից։ Ապա Մելիք- Շահնազարը իր աղջկան Հուրզադ խանումին, կնության է տալիս Փանահի որդուն՝ Իբրահիմ խանին, նրանց նվիրում Արցախի անառիկ բերդաքաղաք Շուշին։
Շուշին կոչվում է «Փանահաբադ», իսկ ավելի ուշ՝ մոտակա Շուշիքենդ գյուղի անունից՝ Շուշի , որի բնակիչների մի մասը տեղափոխվում է այս ամրոց ՝ Շահբուլաղի բնակիչների հետ միասին։
Շուշիի ջարդեր (1920)
1920 թվականի մարտի 22-26-ն ընկած ժամանակահատվածում Թուրքիայի Հանրապետության բանակի, նրա կողմից աջակցություն ստացող Արցախում բնակվող թուրքերի (թաթարների) և քրդական առանձին խմբավորումների կողմից Շուշիում իրականացվեց հայ ազգաբնակչության կոտորած, տեղահանություն, գույքի և անձնական ունեցվածքի ոչնչացում և թալան։ Հայ ազգի նկատմամբ իրականացված ոճրագործության հետևանքով Արցախի հայերի քաղաքական, տնտեսական, մշակութային կենտրոնը հայաթափվեց և ոչնչացվեց, ավելի քան 20.000 հայ սպանվեց  ։
Դրանից առաջ՝ 1919 թվականին թուրք-թաթարական և քրդական խմբերը նույնպես իրականացրել էին հայ ազգաբնակչության կոտորած, գույքի ոչնչացում ու թալան ։
Հայ ազգաբնակչության նկատմամբ իրականացված ջարդերի և տեղահանության հետրևանքով փոխվում է քաղաքի դեմոգրաֆիական տեսքը։
Խորհրդային ժամանակաշրջան
Տարածաշրջանի խորհրդայնացումից հետո, երբ Շուշին հանդիսանում էր Խորհրդային Ադրբեջանի կազմում ներառված Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի քաղաք, բնակվում էին քիչ թվով հայեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Արցախ) Կատեգորիա:Շուշի Կատեգորիա:18-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Ամբուր
Ամբուր, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում։ Գտնվում էր Արդահան քաղաքից հարավ, Կուր գետի վերին հոսանքում, գետափին ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Ֆլավոն
Ֆլավոն (Flavon), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
(7933) Մագրիտ
(7933) Մագրիտ (Magritte), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի ապրիլի 3-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,329907 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1391 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5207 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1298,99 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,277138 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,4° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լերոյ Աարոն
Լերոյ Աարոն, ամերիկացի լրագրող, խմբագրող, գրող, դրամատուրգ։ Ծնվել է 1933 թվականի դեկտեմբերի 8-ին։ Գեյ և լեսբի լրագրողների ազգային ասոցիացիայի հիմնադիրն է ։ Նա նաև հանդիսանում է Ռոբերտ Մեյնարդի լրագրողական կրթության ինստիտուտի հիմնադիրներից մեկը։ 2005 թվականին Լերոյ Աարոնին ներկայացնում են գեյ և լեսբի լրագրողների ազգային ասոցիացիայի փառքի սրահ։
Վաղ կյանքը
Աարոնը ծնվել է 1933 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Նյու Յորքում՝ Բրոնկսում։ Երբ Լերոյը 3 տարեկան էր, նրա մայրը մահացավ ստամոքսի քաղցկեղից։ Աարոնը գերազանց ավարտել է Բրաունովյան համալսարանը և ստացել է մագիստրոսի աստիճան Կոլումբիայի համալսարանի լրագրության ֆակուլտետում ։ Նա ծառայել է ԱՄՆ-ի Ռազմածովային նավատորմում։ Աարոնն ընդունվել է աշխատանքի Վաշինգտոն Փոստ ամսագրում, որտեղ աշխատել է 14 տարի ։
Մահը
Լերոյ Աարոնը մահացել է 2004 թվականի նոյեմբերի 28-ին քաղցկեղից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ոչ գեղարվեստական գրողներ Կատեգորիա:Բրաունի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի խմբագիրներ
Կիրինիա (լեռներ)
Կիրինիա (Κερύνεια), или Бешпармак), լեռներ Կիպրոս կղզում։
Աշխարհագրություն
Կիրինիան լեռնաշղթա է, որը ձգվում է կղզու հյուսիսային ափի երկայնքով։ Երկրաբանորեն լեռները կազմված են կրաքարից, մասամբ՝ մարմարից։ Ամենաբարձր կետը Կիպարիսովունոն լեռն է (1024մ)։ Արևելյան մասն ավելի լայն է (25-30 կմ), արևմտյանն ավելի նեղ է (մոտ 15 կմ), բայց ավելի բարձր։ Լեռների արևելյան շարունակությունն են Կարպասի լեռները, որոնք գտնվում են Կարպաս թերակղզում ։ Շրջանի արևմտյան մասը (740 մ) կոչվում է Պենտադակտիլ (Πενταδάκτυλος) ցածր լեռան անունով, ինչը թարգմանաբար նշանակում է «հինգ մատներ»։ Հետաքրքիր է, որ թուրքերեն տարբերակը՝ Beshparmak-Daglari ( Beşparmak Dağları), նշանակում է «հինգ մատների լեռներ»։ Լեռների ստորոտում՝ ծովափին է գտնվում է Կիրենիա կամ Գիրնե քաղաքը, որը համարվում է Հյուսիսային Կիպրոսի զբոսաշրջային մայրաքաղաքը։ Լեռնաշղթայի տարածքը գտնվում է Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության վերահսկողության տակ։ Լեռնաշղթայի լանջերին և գագաթներին կան անտիկ շրջանի շինությունների ավերակներ, ինչպես նաև միջնադարյան դղյակներ (Սուրբ Իլարիոն, Բուֆավենտո, Կանտարա)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Կիրենիայի շրջան Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Հյուսիսային Կիպրոս
Կամերոն Մոնահեն
Կամերոն Ռաիլի Մոնահեն (Cameron Riley Monaghan, ), ամերիկացի դերասան, առավել հայտնի է «Անամոթ մարդիկ» հեռուստասերիալում Իեն Գալլագերի և «Գոտեմ» հեռուստասերիալում Ջերոմ Վալեսկիի դերերով, ինչպես նաև «Սեղմում։ Հեռակառավարման վահանակ կյանքի բոլոր պահերի համար»,«Վամպիրների ակադեմիա», «Նվիրյալը» և ուրիշ ֆիլմերում դերակատարումների շնորհիվ։ «Մալքոլմն ուշադրության կենտրոնում» հեռուստասերիալում կատարած դերի համար արժանացել Երիտասարդ դերասան մրցանակի։
Անձնական կյանքը
Կամերոն Մոնահենը ծնվել է Սանտա Մոնիկայում, Կալիֆոռնիա։ Հասակը 1 մետր 82 սանտիմետր է, կենդանակերպի նշանը՝ առյուծ։ 2014 թվականի դրությամբ Մոնահենը բնակվել է Լոս-Անջելեսում, որտեղ նա ապրել է տաս տարեկան հասակից։ Զբաղվում է երաժշտությամբ, նվագում է կիթառ, հարվածային գործիքներ, ուկուլելե։ Նաև սպորտով- առավելապես բոքսով, ինչպես նաև սնոուբորդինգով, դահուկային սպորտով։ Ինչ վերաբերվում է նրա սեռական կողմնորոշմանը, նա իրեն համարում է հետերոսեքսուալ մարդ։ Այդ հարցին նա մի անգամ Թվիթերում պատասխան է գրել։ «Միակ անգամ եմ պատասխանում այդ հարցին։ Ոչ, ես համասեռամոլ չեմ։ Այո,ես խաղում եմ համասեռամոլ կերպարի։ Ոչ, այդ հարցը էլ չպետք է բարձրանա։»
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:«Երիտասարդ դերասան» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Աղջակալա
Աղջակալա, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում, բարձրադիր ու արգավանդ սարահարթում, Կարսից Անի տանող ճանապարհի վրա։
1907 թվականին Աղջակալան ուներ 491, իսկ 1913 թվականին՝ 500 հայ բնակիչ ։ Գյուղը հայաթափ է եղել Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Հիմնականում զբաղվում էին երկրագործությամբ ու անասնապահությամբ ։ Աղջակալայում կար եկեղեցի։ Գյուղում գործում էր հայկական վարժարան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Նովոֆեդորովկա (գյուղ, Միյակինսկի շրջան)
Նովոֆեդորովկա (Новофедоровка, Яңы Федоровка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միյակինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 76 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միյակինսկի շրջանի բնակավայրեր
Նովոե Դավիդկովո
Նովոե Դավիդկովո (Нове Давидково), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանում։
Սալեմ (հեռուստասերիալ)
«Սալեմ» (Salem), պատմական ֆենտեզի ժանրի ամերիկյան դրամատիկ հեռուստասերիալ, որի ստեղծողներն են Ադամ Սայմոնը և Բրենոն Բրահան, հեռարձակվել է 2014 թվականի ապրիլի 20-ից մինչև 2017 թվականի հունվարի 18-ը WGN America հեռուստաալիքով ։ WGN America-ի առաջին պաշտոնական շոուն է ։ Հեռուստասերիալում գլխավր դերակատարներն են Ջանեթ Մոնթգոմերին և Շեյն Ուեսթը, ոգեշնչված է 17-րդ դարում կայացած Սալեմի վհուկների դատավարությունից։
2016 թվականի դեկտեմբերի 13-ին հայտարարվել է երրորդ եթերաշրջանից հետո հեռուստասերիալի փակման մասին ։
Ակնարկ
«Սալեմը» հորինված պատմություն է դատավարության ենաթրկված Սալեմի վհուկների և ոչ վերջիններիս մասին, դեպքերը տեղի են ունենում սկսած 1962 թվականից Մասաչուսեթս նահանգի Սալեմ քաղաքում, երբ տեղի գաղութային իշխանությունը հայտնվում է պուրիտանների ձեռքում։ Հեռուստասերիալը կասկածի տակ է դնում, թե արդյոք ճիշտ էին պուրիտանները, արդարացի են եղել մեղադրյալների նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքները և անմեղ էին արդյոք վերջիններս։
Սցենարիստների ուշադրությունը սևեռված է «իրական վհուկների» վրա, որոնք հանդիսանում են քաղաքի առօրյա կյանքի սահմանափակ մասնիկը՝ կարողանալով թաքցնել իրենց էությունը։ Ջոնը (Շեյն Ուեսթ) և Մերին (Ջանեթ Մոնտգոմերի) գտնվում են էպիկ սիրավեպի կենտրոնում, նույնիսկ այն ժամանակ, երբ կախարդների նկատմամբ պուրիտանական որսը գցում է քաղաքը հիստերիայի, սարսափի և հուսալքության մեջ ։
Պատմականորեն Սալեմ գյուղը և Սալեմ քաղաքը պատերազմել են ունեցվածքի, պարենի և եկեղեցական իրավունքների համար։ Նշված ժամանակահատվածում գաղութային տարածքում իսկապես իշխել են պուրիտան առաջնորդները։ Մարդիկ գտնվել են մանրակրկիտ ուշադրության ներքը, որը հանգեցրել է ևս մեկ այլ խնդրի։ Նրանք վախենում էին դառնալ հետապնդման զոհ՝ յուրաքանչյուր մանրուքի համար, որը կարող էր դուր չգալ մոլի պուրիտաններին։ «Վհուկ» բառը թվում էր սովորական և հարմարավետ անեծք, որն ուղղվում էր այն անձանց նկատմամբ, որոնք տարբեր էին պահում իրենց մյուսներից և մեծ արձագանք էր տալիս ցանկացած սոցիալական անարդարության կամ սնահավատության նկատմամբ ։