cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մարգինալ
Սահմանում
Մասնագիտական գրականության մեջ մարգինալության միանշանակ սահմանում գոյություն չունի։ Նկատի ունենալով մարգինալության բազմակողմ և բազմաշերտ լինելը՝ դժվար է ձևակերպել միանշանակ սահմանում, ուստի այն և՛ առօրյա, և՛գիտական մակարդակում կիրառվում է երկու հիմնական իմաստով.
Մարգինալներ կարող են համարվել այն խմբերը, որոնք հասարակության մեջ հայտնվել են լուսանցքային գոտում։ Նրանք համարվում են չափանմուշային մարգինալ ձևի մարդ, ով գյուղից տեղափոխվել է քաղաք՝ աշխատանք փնտրելու, բայց արդեն ո՛չ գյուղացի է, ո՛չ էլ բանվոր։ Այս դեպքում խախտված են գյուղական ենթամշակութային նորմերը, իսկ քաղաքայինը՝ չյուրացված։ Մարգինալ մարդու օրինակ կարող է հանդիսանալ լյումպենը (lumpen-ցնցոտիավոր)։ Մարդիկ լյումպեններին համարում են հասարակական կյանքից կտրված ու բարոյալքված (մուրացկան, աղքատ)։
Մարգինալությունն այնպիսի երևույթ է (սոցիալ - մշակութային, սոցիալ - հոգեբանական), որը եղել է պատմական զանազան հասարակությունների, սոցիալականության տարբեր տիպերի անբաժան ուղեկիցը։ Դժվար է պատկերացնել որևէ հասարակություն, որտեղ չլինեն մարգինալ երևույթներ, մարգինալ անձինք, մարգինալ սոցիալական դեր և այլն։
Անհատական բացառում
Յուրաքանչյուր հասարակության մեջ մարգինալ հատկության կրողները անհատներն են, սոցիալական խմբերը և էթնիկական հանրույթները։ Մարդը պատմական էակ է և ապրելով ժամանակի մեջ՝ փոխվում է այն ամենի հետ, ինչը շրջապատում է նրան։ Յուրաքանչյուր սերունդ ապրում է իր կյանքը, որը տարբերվում է իրեն նախորդած սերունդների կյանքից։ Փոխվում են տնտեսությունը և քաղաքականությունը, հայացքները և իդեալները, սովորույթները։ Սոցիոմշակութային կյանքը շարժուն է. առաջին հայացքից կարող է թվալ, որ անցյալում ժամանակաշրջանները եղել են հիմնականում միանման, իսկ ժամանակակից մարդու համար դրանք դինամիկ և փոփոխական են՝ լի իրադարձություններով։
Մարգինալները մարդիկ են կանգնած տարբեր մշակույթների և ազգերի մեջտեղում։ Հասարակական գիտակցությունը հայտնվում է մարգինալ վիճակում, երբ նրանում տարօրինակ ձևով զուգակցվում են հին և նոր քաղաքական գաղափարները, ազգայնական և աշխարհաքաղաքացիական կողմնորոշումները, կրոնական և աթեիստական համոզմունքները, աշխատանքային և սպառողական դիրքորոշումները։ Այս ամենն այն բանի ապացույցն են, որ հետամբողջատիրական անցումային հասարակություններում հասարակական զուգախոտոր գիտակցության բնորոշ հատկանիշ է դառնում մարգինալությունը, երբ հասարակական գիտակցության ցանկացած դրսևորում արտահայտում է իր սահմանային բնույթը, հին և նոր իմաստաարժեքային համակարգերի անհավասարակշռությունը։
Միայնակ մայրեր
Սոցիալական բացառումը անհատական ​​մակարդակում հանգեցնում է հասարակական կյանքին նշանակալի մասնակցություն ունենալուց անհատի բացառմանը։ Օրինակ, 1900-ականների բարօրության բարեփոխումներից առաջ միայնակ մայրերը բացառված էին բարեկեցության համակարգից։ Ժամանակակից բարեկեցության համակարգը հիմնված է որպես հասարակության արդյունավետ անդամ հիմնական միջոցներից օգտվելու իրավունքի հայեցակարգի վրա՝ ինչպես հասարակության օրգանական գործառույթի, այնպես էլ տրամադրված սոցիալապես օգտակար աշխատանքի համար փոխհատուցում։ Միայնակ մոր ներդրումը հասարակության մեջ չի հիմնված ֆորմալ զբաղվածության վրա, այլ այն հասկացության վրա, որ երեխաների համար բարեկեցության ապահովումը անհրաժեշտ սոցիալական ծախս է։ Կարիերայի որոշ համատեքստում խնամքը որպես աշխատանք արժեզրկվում է, և մայրությունը համարվում է աշխատանքի խոչընդոտ ։ Միայնակ մայրերը նախկինում մարգինալացվում էին, չնայած երեխաների դաստիարակության գործում իրենց կարևոր դերին անհամապատասխանության, ինչպես նաև չկայացած մայրերի մշակութային շեղման տեսանկյունից. անհատը կարող է միայն «շահեկան» զբաղվածության միջոցով նպաստել հասարակությանը։ Այսօր մարգինալացումը հիմնականում կախված է դասակարգի պատկանելությունից։
Ընդհանուր առմամբ, շատ կանայք ենթարկվում են սոցիալական բացառման։ Արևմտյան ֆեմինիստական շարժումը հասարակության մեջ սպիտակ կանանց մարգինալացման ուղղակի արձագանքն էր ։ Կանայք դուրս էին մնում աշխատուժից, և տանը իրենց աշխատանքը գնահատված չէր։ Ֆեմինիստները պնդում էին, որ տղամարդիկ և կանայք պետք է հավասարապես մասնակցեն աշխատուժին, ինչպես պետական, մասնավոր հատվածում այնպես էլ տանը։ Նրանք նաև կենտրոնացած էին աշխատանքային օրենսդրության վրա, որպեսզի աշխատատեղերը մատչելի դարձնեն, ինչպես նաև ճանաչեն երեխայի դաստիարակությունը որպես արժեքավոր աշխատանքի ձև։ Այսօր որոշ տեղերում կանայք շարունակում են մարգինալացվել ղեկավար պաշտոններից և շարունակում են տղամարդկանցից պակաս վաստակել ղեկավար պաշտոններում ։
Հաշմանդամներ
Անհատական մարգինալացման մեկ այլ օրինակ է, հաշմանդամություն ունեցող անձանց բացառելը աշխատուժից։ Գործատուն անհանգստանում է հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց չափազանց բարձր ծախսերի, աշխատանքի ցածր արտադրողականության, առավել շատ բացակայությունների և աշխատավայրում ավելի շատ դժբախտ պատահարներ ունենալու համար։ Առ այսօր հաշմանդամություն ունեցող անձանց մարգինալացումը տարածված է, չնայած շատ արևմտյան երկրներում օրենսդրությամբ կանխարգելիչ միջոցների կիրառմանը, ինչպես նաև բազմաթիվ հաշմանդամների կրթական ձեռքբերումներին, հմտություններին և նրանց վերապատրաստմանը ։
LGBTQ +
Կան սեռական կողմնորոշումների և գենդերային ինքնության պատճառով լեսբի-գեյ-բիսեքսուալ տրանսգենդեր (ԼԳԲՏ) և այլ ինտերեքսեքսուալ մարդկանց բացառումներ։ Ջոկյակարտայի սկզբունքները պահանջում են, որ պետությունները և համայնքները վերացնեն LGBT- ի մարդկանց վերաբերող կարծրատիպերը, ինչպես նաև կարծրատիպային գենդերային դերերը ։
Համայնքի բացառում
Շատ համայնքներ սոցիալապես բացառված են, ինչպես ռասայական (օրինակ, սևերը, այսպես կոչված անձեռնմխելիները՝ բորոտները կամ ցածր կաստայի ներկայացուցիչները կամ դալիտները Հնդկաստանի կաստաների համակարգում) և տնտեսական (օրինակ, ռոմյանները) համայնքներում։
Մարգինալ համայնքի օրինակ է Ավստրալիայի աբորիգենները։ Այդպիսի համայնքների մագինալացումը գաղութացման արդյունք է։ Գաղութատիրության արդյունքում բնիկ բնակչությունը կորցրել է իր հողը, ստիպված է եղել բնակվել անբարենպաստ տարածքներում, կորցրել է իր կենսապահովման աղբյուրները և հանվել է աշխատանքի շուկայից։ Բացի դրանից, բնիկ համայնքները կորցրել են իրենց մշակույթն ու արժեքները պարտադրված ձուլման միջոցով և կորցրել են իրենց իրավունքները ։ Այսօր տարբեր հարավային համայնքներ շարունակում են մարգինալացվել հասարակությունից՝ պայմանավորված փորձով, քաղաքականությամբ և ծրագրերի մշակմամբ, որոնք «բավարարում են սպիտակ մարդկանց կարիքները, այլ ոչ թե մարգինալացված խմբերի կարիքները» ։ Լքված, ընչազուրկ և հանցագործության բարձր մակարդակ ունեցող տարածքներում բնակվող աղքատների իրավունքներն ավելի քիչ են պաշտպանված, և նրանք կարող են սոցիալական դեպրիվացիայի վիճակում հայտնվել ։
Հիմնախնդիրներ
Մարգինալաբանությունը, որպես գիտակարգ, պատկանում է բավականին երիտասարդ գիտակարգերի շարքին, որի ուշադրության կենտրոնում գտնվում են մի շարք հարցեր, օրինակ, ի՞նչ է մարգինալությունը և ինչպիսի՞ պայմաններում է առաջանում այն, որո՞նք են այդ երևույթի սահմանները, բնորոշ գծերը, դրսևորման ձևերը, ինչպե՞ս է ընթանում մարգինալացման գործընթացը, ինչպիսի՞ն է մարգինալ անձի հոգեբանական վիճակը, մարգինալությունը դրակա՞ն, թե՞ բացասական հետևանքներ է թողնում մարդու հոգեկանի վրա, որո՞նք են մարգինալացման հաղթահարման ուղիները և այլն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սոցիալական փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Սեգրեգացիա Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբանություն Կատեգորիա:Սոցիոլոգիայի տերմինաբանություն Կատեգորիա:Սոցիալական անհավասարություն Կատեգորիա:Բուլիինգ Կատեգորիա:Սոցիալական փիլիսոփայության հասկացություններ Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Հասարակագիտություն Կատեգորիա:Հասարակական խնդիրներ Կատեգորիա:Մարդկային վարք Կատեգորիա:Սոցիոլոգիական տեսություններ Կատեգորիա:Սոցիալական քաղաքականություն Կատեգորիա:Բառեր և արտահայտություններ Կատեգորիա:Խտրականություն Կատեգորիա:Կազմակերպչական հոգեբանություն Կատեգորիա:Հասարակական գիտություններ Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ
Պոդստեպկի (գյուղ, Բորիսոգլեբսկի քաղաքային օկրուգ)
Պոդստեպկի (Подстепки), գյուղ Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզի Բորիսոգլեբսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Լազար Թումաս
Լազար (Ղազարոս) Թումաս Եղիայի (Իլյայի), հայ ախտաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1883), պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Լազար Թումասը ծնվել է 1857 թվականին, Աստրախանում։ 1881 թվականին ավարտել է Ս. Պետերբուրգի ռազմաբժշկական ակադեմիան։ Աշխատել է Ս. Պ. Բոտկինի կլինիկայում, պրիվատ-դոցենտ, այնուհետև Արևմտյան Եվրոպայում ծանոթացել բժշկության նորագույն նվաճումներին, ուսումնասիրել դեղաբանություն։ 1886-1893 թվականներին աշխատել է Ս. Պետերբուրգի ռազմաբժշկական ակադեմիայի մասնավոր ախտաբանության և թերապիայի, Վարշավայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի դեղաբանության ամբիոններում, եղել ներքին հիվանդությունների ամբիոնի վարիչ  ։
Ուսումնասիրել է օրգանիզմից յոդի արտազատման վրա բարձր ջերմաստիճանի և քրտնարտադրության ազդեցությունը։
Մահ
Լազարը մահացել է 1895 թվականին, Վարշավայում։
Հիշատակ
Լազարի անունը գրված է Ս. Պետերբուրգի ռազմաբժշկական ակադեմիայի մարմարե պատվո տախտակին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ախտաբաններ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Վահագն Սարգսյան
Վահագն Մկրտչի Սարգսյան, հայ հրատարակիչ, գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների թեկնածու (1990 թվական)։ Մկրտիչ Սարգսյանի որդին, Դավիթ Սարգսյանի եղբայրը։
Կենսագրություն
1984 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1984–1991 թվականներին աշխատել է «Հայաստան» հրատարակչությունում, 1988–1990 թվականներին և 1998 թվականից՝ տնօրեն, 1991–1998 թվականներին՝ Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության տեղեկատվության վարչության գլխավոր խմբագիր։
1992 թվականին հիմնադրել է «Գիր գրոց» հրատարակչությունը (գործել է մինչև 1998 թվականը), 2000 թվականին՝ «Գրական հայրենիք» թերթը։ 2000 թվականին Երևանի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետում հիմնադրել և վարում է «Հրատարակչական գործ» դասընթացը։
Լույս է տեսել Սարգսյանի «Քաջ Նազարի գրական հետագիծը» (1991 թվական) աշխատությունը։
2021 թվականի հոկտեմբերին ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարի հրամանով նշանակվել է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարան ի տնօրենի պաշտոնում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
(4794) Բոգարդ
(4794) Բոգարդ (Bogard), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Շելտ Բասի կողմից Սերո Տոլոլոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,27132 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0065 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5361 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1250,3 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,28793 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,4° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արտավազդ Սարեցյան
Արտավազդ Հայկի Սարեցյան, խմբագիր, բանաստեղծ, թարգմանիչ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Աբխազիայի պետական համալսարանը (1983 թվական)։ 1991 թվականից՝ «Համշեն» պարբերականի հիմնադիր-խմբագիր։
Տոնդիրահու
Տոնդիրահու, էստոնական փոքր անմարդաբնակ կղզի, որը հանդիսանում է արգելոց։ Գտնվում է Վյայնամերի նեղուցում և զբաղեցնում է 0,5 հա տարածք։ Այստեղ բնակվում կամ ձվադրում են բազմաթիվ թռչնատեսակներ։ Այն նաև կարևոր հանգրվան է չվող թռչունների համար։
Կատեգորիա:Էստոնիայի կղզիներ Կատեգորիա:Բալթիկ ծովի կղզիներ Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ
Իլինո (գյուղ, Տորժոկսկի շրջան)
Իլինո (Ильино), գյուղ Ռուսաստանի, Տվերի մարզի Տորժոկսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 195 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տվերի մարզի Տորժոկսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալլիկու (գյուղ, Իիսակու շրջան)
Ալլիկու (Alliku), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Իիսակու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Իիսակու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ապրանք (Բալուի գավառ)
Ապրանք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բալուի գավառակում ։ Գտնվում էր Բալու քաղաքից 7 կմ հյուսիս` սարավանդին։
Պատմություն
Բնակչության մեծ մասը զոհվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին հայաբնակ էր։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ապրանքն ուներ '''Ս. Աստվածածին''' անունով եկեղեցի, որը ենթարկվում էր Բալուի առաջնորդարանին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ոսկրածուծի քննություն
Ոսկրածուծի քննություն, պատկանում է ոսկրածուծի բիոպսիայով (կոչվում է նաև տրեպան բիոպսիա) և ասպիրացիայով ստացված ոսկրածուծի ախտաբանաանատոմիական հետազոտություններին։ Ոսկրածուծի քննությունը կիրառվում է բազմաթիվ հիվանդությունների ախտորոշման մեջ, որոնցից են՝ լեյկեմիաները, բազմակի միելոման, լիմֆոման, սակավարյունությունը և պանցիտոպենիան։ Ոսկրածուծն արտադրում է արյան տարբեր բաղադրիչներ՝ թրոմբոցիտներ, էրիթրոցիտներ և լեյկոցիտներ։ Չնայած հենց արյան միջոցով էլ կարելի է ստանալ բավականին շատ տեղեկություններ (արյան հավաքման միջոցով), երբեմն անհրաժեշտություն է լինում հետազոտել արյան բջիջների աղբյուր հանդիսացող ոսկրածուծը՝ գնահատելու համար արյունաստեղծման պրոցեսը, որի համար էլ հենց կատարվում է ոսկրածուծի քննություն։
Միջամտության բաղադրիչներ
Ոսկրածուծի հյուսվածք կարելի է ստանալ ասպիրացիայի և տրեպան բիոպսիայի միջոցով։ Երբեմն միաժամանակ կիրառվում է երկու հետազոտություններն է։ Ստացված ասպիրատը կիսահեղուկ ոսկրածուծ է, որը հետազոտում է ախտաբանը լուսային մանրադիտակով կամ կատարվում է հոսքային ցիտոմետրիա, քրոմոսոմային անալիզ կամ պոլիմերազային շղթայական ռեակցիա (ՊՇՌ)։ Հաճախ կիրառվում է տրեպան բիոպսիան, որի միջոցով ստացվում է ոսկրածուծի նեղ, ցիլինդրիկ, փոքր կտոր 2մմ լայնությամբ և 2սմ երկարությամբ (80մկլ), որը բջջային կազմի և ինֆիլտրատիվ պրոցեսների հետազոտման համար ենթարկում է մանրադիտակային հետազոտության (երբեմն զուգահեռ իմունահիստոքիմիական մեթոդով)։ Ասպիրացիան կատարվում է 20մլ ներարկիչով, որով ստացվում է մոտ 300մկլ ոսկրածուծ ։ Ավելի քան 300մկլ ծավալի ասպիրացիան խորհուրդ չի տրվում, քանի որ ասպիրատը կարող է նոսրանալ ծայրամասային արյան մեջ ։
Ասպիրացիայի եղանակով հայտնաբերվում են ոչ բոլոր բջիջները, օրինակ՝ լիմֆոմաների դեպքում բջիջների մի մասը կպնում են ոսկրի խտրոցներին։
Միջամտության տեղ
Ոսկրածուծի ասպիրացիան և տրեպան բիոպսիան սովորաբար կատարվում է կոնքոսկրի մեջքային հատվածից կամ զստոսկրի թևի հետին հատվածից։ Ասպիրատը կարելի է ստանալ նաև կրծոսկրից։ Կրծոսկրային ասպիրացիայի համար պացիենտը պարկում է մեջքի վրա, բարձիկը տեղադրվում է ուսի տակ՝ կրծքավանդակը բարձրացնելու համար։ Կրծոսկրից տրեպան բիոպսիա չի կատարվում, կապված արյունատար անոթների, թոքերի կամ սրտի վնասման ռիսկի հետ։ Մինչև 2 տարեկաններին ոսկրածուծի ասպիրացիա կարելի է կատարել նաև ոլոքից, իսկ փուշելունային ասպիրացիան հաճախ կատարվում է գոտկային պունկցիայի դիրքում՝ L3-L4 ողերի մակարդակով։
Ասեղի մուտքի տեղում ցավի նվազեցման համար կիրառվում է տեղային անզգայացում։ Ցավն առաջանում է ոսկրածուծի վնասման հետևանքով, ինչը անզգայացնել հնարավոր չէ։ Ցավ առաջանում է նաև անզգայացման պրոցեսի ժամանակ։ Միջամտության տանելիությունը հստակ չէ, տարբեր հիվանդների մոտ ցավն արտահայտվում է տարբեր ձևով, որոշները նույնիսկ ընդհանրապես չեն նշում ցավի մասին ։
Ինչպես է կատարվում միջամտությունը
Ոսկրածուծի բիոպսիան կարող է կատարվել առողջապահական աշխատողի օֆիսում կամ հիվանդանոցում։ Միջամտության անցկացման համար անհրաժեշտ է հստակ համաձայնություն։ Պացիենտը պառկում է որովայնի կամ կողքի (կողմնային դեկուբիտուս դիրք) վրա։ Մաշկը մշակվում է և այդ հատվածի թմրեցման համար ներարկվում է տեղային անէսթետիկ՝ լիդոկաին կամ պրոկաին։ Հնարավոր է նախօրոք հիվանդներին տալ ցավազրկողներ և/կամ հակատագնապային դեղեր, չնայած սա ոչ միշտ է կիրառվում։
Սովորաբար առաջինը կատարվում է ասպիրացիան։ Ուժի կիրառումով ասպիրատի ասեղը մտցվում է ներարկման հատված և սեղմվում մինչև զգացվի դիմադրություն (ոսկրը)։ Այնուհետև բժշկի պտուտակաձև շարժումներով ասեղը ծակում է ոսկրի կեղևը և հասնում ոսկրածուծին։ Ներարկիչի մխոցը քաշելով ստացվում է ոսկրածուծային հեղուկը։ Պտուտակաձև շարժման միջոցով խուսափում ենք արյան լրացուցիչ անցումից ներարկիչի մեջ։ Այնուհետև, ըստ անհրաժեշտության, կատարվում է բիոպսիա։ Այլ, տրեպանային ասեղի միջոցով կրկին ծակվում է ոսկրի կեղևը։ Այնուհետև պտուտակաձև շարժման և ասեղի խորացման շնորհիվ կտրվում է ոսկրածուծի սոլիդ կտոր։ Կտորը ասեղի հետ միասին զգուշությամբ հեռացվում է։ Ընդհանուր միջամտությունը տևում է մոտ 10-15 րոպե։
Եթե վերցվելու են մի քանի կտոր, ասեղը փոխվում է ամեն միջամտությունից հետո՝ մակարդումից խուսափելու համար։
Միջամտության ավարտից հետո, հիվանդին խնդրում են պառկած մնալ 5-10 րոպե՝ միջամտության հատվածի ճնշման համար։ 10 րոպե անց, եթե արյունահոսություն չկա, հիվանդը կարող է վեր կենալ և անցնել իր սովորական կյանքին։ Միջամտությունից հետո 2-3 օր հնարավոր է ցավյային զգացողություններ, այդ պատճառով կիրառվում է պարացետամոլ (ացետամինոմեֆ) կամ այլ ցավազրկողներ։ Ցավի ուժեղացումը, կարմրությունը, տենդը, արյունահոսությունը կամ այտուցը համարվում են բարդություններ։ Սովորաբար միջամտությունից հետո 24 ժամվա ընթացքում խորհուրդ է տրվում չլվանալ ասեղի մուտքի մասը։
Հակացուցումներ
Ոսկրածուծի քննության մի քանի հակացուցումներ կան։ Պետք է հիշել, որ թրոմբոցիտոպենիան կամ արյունահոսական խանգարումները հակացուցումներ չեն, եթե միջամտությունը կատարվում է հմուտ մասնագետի կողմից ։ Ոսկրածուծի ասպիրացիան ու բիոպսիան անվտանգ կերպով հնարավոր է իրականացնել նույնիսկ ծայրահեղ թրոմբոցիտոպենիայի ժամանակ։ Եթե կոնքի շրջանում կա մաշկի կամ փափուկ հյուսվածքների վարակ, քննությունը կատարվում է այլ հատվածում։
Բարդություններ
Չնայած միջամտությունից հետո 12-24 ժամվա ընթացքում թեթև ցավոտությունը հաճախ է հանդիպում, շատ հազվադեպ զարգանում են նաև ծանր բարդություններ։ Մեծ ակնարկում, որտեղ կատարվել է 55,000 ոսկրածուծի քննության գնահատում, դիտվել են 26 ծանր կողմնակի երևույթներ (0.05%), ներառյալ մեկ մահացու դեպք ։ Նույն հեղինակը Միացյալ Թագավորությունում 2003թ-ին հավաքել է նաև 19,000 այլ ոսկրածուծի քննությունների տվյալներ և հայտնաբերել 16 կողմնակի երևույթների դեպք (ընդհանուր 0,08%), որոնք հիմնականում արյունահոսություններ էին։ Այս ակնարկում, չնայած բարդությունները հազվադեպ էին, սակայն բավականին ծանր էին ընթացել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բժշկական հետազոտություն Կատեգորիա:Արյունաբանություն
Ռևիլյա դե Կոլյասոս
Ռևիլյա դե Կոլյասոս (Revilla de Collazos), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Պալենսիա պրովինցիայի մեջ՝ Կաստիլյա և Լեոն ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բոեդո Օխեդա շրջանի կազմում։ Զբաղեցնում է 20,56կմ² մակերես։ Բնակչությունը՝ 77 մարդ(2010)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 88կմ հեռավորության վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Դիգնիդադ գաղութը: Չկա վերադարձ
Սյուժե
Ֆիլմի սյուժեն հիմնված է իրական պատմական փաստերի հիման վրա։ Ֆիլմում գլխավոր իրադարձությունները ծավալվում են գերմանացի մի երիտասարդ զույգի շուրջ, որոնք հայտնվում են 1973 թվականին Չիլիում տեղի ունեցած զինվորական հեղաշրջման կիզակետում։ Ներկայացվում են Դիգնիդադ գաղութում տեղի ունեցած իրադարձություննեը։ Այս գաղութը Պաուլ Շեֆերի կողմից 1961 թվականին Չիլիում հիմնադրված գերմանական բնակավայր էր, որտեղ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ապաստան էին գտել նացիստ մի շարք հանցագործներ։ Չիլիում զինվորական հեղաշրջումից հետո այս գաղութը դարձավ գաղտնի բանտ, որտեղ բանտարկվում և դաժան կտտանքների էին ենթարկվում Աուգուստո Պինոչետի իշխանությանը դեմ գնացող անձինք։
Գերմանացի լրագրող Դանիելը ձերբակալվում է Չիլիի գաղտնի ոստիկանության կողմից և ուղարկվում Դիգնիդադ գաղութը, որտեղ նա ենթարկվում է դաժան տանջանքների։ Դանիելի ընկերուհին՝ Լենան, տեղեկանալով, որ իր սիրելի տղամարդը գտնվում է այդ գաղութում, որոշում է ինչ գնով էլ որ լինի դուրս բերել նրան այդ վայրից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:2015 դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր
Օտտո Օլենդորֆ
Կենսագրություն
Օտտո Օլենդորֆը ծնվել է 1907 թվականի փետրվարի 4-ին, Հոենենգելսենում, Հենրիխ Օլենդորֆի ընտանիքում ։ Հաճախել է Հիլդեսհայմի գիմնազիա։ 1928-1931 թվականներին Լայպցիգի և Գյոթինգենի համալսարաններում ուսումնասիրել է իրավունք և ժողովրդական տնտեսություն։ 1931 թվականին իրավունքի առաջին պետական քննությունը հանձնելուց հետո մեկ տարվա ընթացքում սովորել է ֆաշիստական Իտալիայի թագավորության Պավիայի համալսարանում, որտեղ նույնպես սովորել է կորպորատիվիզմ և սինդիկալիզմ։ 1933 թվականի հոկտեմբերին դարձել է Յենս Յենսենի օգնականը Քիլի համաշխարհային տնտեսության ինստիտուտում։ 1934 թվականից եղել է Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանին կից կիրառական տնտեսական հետազոտությունների ինստիտուտի բաժնի վարիչ։
1925 թվականին ընդունվել է Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցություն (կուսակցական տոմս № 6531): 1926 թվականին ընդունվել է ՍՍ (№ 880): 1936 թվականին աշխատանքի է ընդունվել անվտանգության ծառայությունում, որտեղ դարձել է գլխավոր վարչության II/23 (կրթություն) բաժնի պետ։ 1937 թվականից գլխավորել է ՆԳ նախարարության ներքին ամբողջ ծառայությունը` Ռեյնհարդ Հեյդրիխի անմիջական ղեկավարությամբ ։ Նրա պարբերական զեկույցները ժողովրդական զանգվածների տրամադրությունների մասին կառավարման, մշակույթի, իրավունքի, տնտեսության և առողջապահության ոլորտների վերաբերյալ պետք է տեղեկացնեին նացիստական ղեկավարությանը ։ 1939 թվականին դարձել է կայսերական անվտանգության գլխավոր վարչության 3-րդ պետը։ Այդ պաշտոնում տեղեկություններ է հավաքել երկրի ներսում տիրող իրավիճակի մասին։
1941 թվականի հունիսին Հեյդրիխն Օլենդորֆին նշանակել է «D» այնզացգրուպենի հրամանատար, որը հետևում էր Վերմախտի 11-րդ բանակին և գործում էր Ուկրաինայի հարավում, Բեսարաբիայում, Ղրիմում և Կովկասում։ Այնզացգրուպենի խնդիրը եղել է հրեաների, գնչուների և կոմունիստների նպատակաուղղված ոչնչացումը։ Օլենդորֆի ստորաբաժանումը, մասնավորապես, պատասխանատու է եղել Սիմֆերոպոլում զանգվածային սպանության համար, որտեղ 1941 թվականի դեկտեմբերի 13-ին սպանվել է 14.300 մարդ, որոնց մեծ մասը հրեաներ են եղել։
Օլենդորֆը չի սիրել կրակել ծոծրակին. փոխարենը նա նախընտրել է սկզբում զոհերին կանգնեցնել, իսկ հետո կրակել է նրանց վրա հեռու տարածությունից՝ անհատական պատասխանատվության մեղմացման համար։ Կրակող ջոկատի և զոհերի միջև շփման բոլոր ձևերը սահմանափակ են եղել, Օլենդորֆի պնդմամբ, մինչև վերջին պահը, երբ յուրաքանչյուր սպանվածի համար կար երեք կրակող։ Օլենդորֆը նաև արգելել է որևէ առանձին գործողություն կատարել և վերցնել սպանվածների ունեցվածքը։ Նրա ենթականերից մեկը՝ գաուպշտուրմֆյուրեր ՍՍ-ական Լոթար Հայմբախը մի անգամ հայտարարել է. «Մարդը կյանքի ու մահվան տիրակալն է, երբ նա 300 երեխաների գնդակահարելու հրաման է ստանում, նա անձամբ սպանում է 150 երեխաների»։
Գործողություններից շատերը Օլենդորֆը անձամբ է վերահսկել, ցանկանալով, որ դրանք կատարվեն «ըստ ռազմական բնույթի» և «մարդասեր» լինել տվյալ հանգամանքներում։ 1941 թվականի օգոստոսի 1-ին Օլենդորֆը շեֆ գեստապոյի կողմից հրահանգ է ստացել Ադոլֆ Հիտլերին տեղյակ պահել «Արևելքում առաջընթացի» մասին, ինչպես նաև կոչ է արել նրան շուտափույթ ուղարկել գործողությունների արդյունքների լուսանկարները։ 1941 թվականի սեպտեմբերի ընթացքում Ուկրաինայի Նիկոլաև քաղաքում 22.467 հրեա և կոմունիստ է սպանվել։ 1942 թվականից սկսել են կիրառել գազվագեններ։ 1941 թվականիի հունիսից մինչև 1942 թվականի հունիսը այնզացգրուպենի «D»-ն ոչնչացրել է 90.000 մարդ։
1943 թվականի նոյեմբերից եղել է տնտեսության կայսերական նախարարության պետական քարտուղարի տեղակալ, որտեղ համակարգել է Գերմանիայի հետպատերազմյան տնտեսության զարգացման ծրագրերը։ Դրա համար նա ներգրավել է Լյուդվիգ Էրհարդին` Գերմանական տնտեսական հրաշքի ապագա հորը և Գերմանիայի կանցլերին։ 1945 թվականի մայիսին Գիմլերի հետ փախել է Ֆլենսբուրգ, սակայն նրա հետ ձերբակալվել է Լյունեբուրգում։
Պատերազմից հետո
1946 թվականին գլխավոր ռազմական հանցագործների դեմ Նյուրնբերգյան դատավարությանը Օլենդորֆը, լինելով մեղադրանքի գլխավոր վկաներից մեկը, պատմել է Խորհրդային Միության շրջափակված տարածքում այնզացգրուպենների գործունեության մասին։ Այնուհետև կանգնել է ամերիկյան տրիբունալի առջև` այնզացգրուպպենների գործով դատավարության ժամանակ։ Դատարանում պաշտպանությունը փորձել է փաստերին հակառակ ներկայացնել Օլենդորֆին՝ որպես ընդդիմադիր և սպանություն չկատարած հրամանատար։ 1948 թվականի ապրիլի 10-ին կախաղանի միջոցով մահապատժի Է դատապարտվել։ Չնայած եկեղեցու բարձրաստիճան պաշտոնյաների և Գերմանիայի կառավարության անդամների բարեխոսությանը, ներման խնդրագրերը մերժվել են ։ 1951 թվականի հունիսի 7-ին դատավճիռն ի կատար Է ածվել Լանդսբերգի բանտում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի գերմանացի զինվորականներ
Ամադյան
Ամադյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Վլադիմիր Ենգիբարյան
Վլադիմիր Նիկոլայի Ենգիբարյան, հայ նշանավոր բռնցքամարտիկ, Մելբուռնի Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն (բռնցքամարտ, մինչև 63,5 կգ քաշային կարգ), Եվրոպայի եռակի և ԽՍՀՄ բազմակի չեմպիոն։
1959 թվականին հիմնադրել է Երևանի պատանի բռնցքամարտիկների հանրապետական դպրոցը, որի անփոփոխ տնօրենն էր մինչև 1995 թվականը, երբ տեղափոխվեց ԱՄՆ։
2009 թ. պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալով ։
Կենսագրություն
Վլադիմիր Ենգիբարյանը ծնվել է 1932 թվականի ապրիլի 24-ին Երևանում։ 14 տարեկանում սկսել է զբաղվել սպորտով։ Սկզբում մարզվել է Արտյոմ Հարությունյանի մոտ, այնուհետև՝ Էդուարդ Արիստակեսյանի։
1951 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ 1952 թվականին կանչվել է հավաքների ԽՍՀՄ օլիմպիական հավաքականում, բայց չի մասնակցել Հելսինկում կայացած օլիմպիական խաղերին։ 1953 թվականին ԽՍՀՄ հավաքականի համար դեբյուտային Եվրոպայի առաջնությունում Վլադիմիրն առաջինն դարձեց Եվրոպայի չեմպիոն։
1955 թվականին առաջին անգամ հաղթել է ԽՍՀՄ առաջնությունում, իսկ 1956 թվականին Մելբուռնում կայացած օլիմպիական խաղերում Վլադիմիրը խորհրդային բռնցքամարտիկներից երկրորդը (Վլադիմիր Սաֆրոնովից հետո) նվաճում է օլիմպիական չեմպիոնի տիտղոսը։
1957 և 1959 թվականներին կրկին հաղթել է Եվրոպայի առաջնությունում։ Օլիմպիական խաղերին մեկնել է ֆավորիտի կարգավիճակով, սակայն, ստանալով ուսի վնասվածք, քառորդ եզրափակչում պարտվել է լեհ բռնցքամարտիկ Մարիան Կասպշիկին։ Այս պարտությունից հետո նա որոշել է ավարտի մարզական կարիերան։
Հետագայում զբաղվել է մարզչական գործունեությամբ։
2011 թվականից Երևանի մանկապատանեկան բռնցքամարտի դպրոցը կրում է նրա անունը ):
Պոդստեպկի (գյուղ, Իլեկսկի շրջան)
Պոդստեպկի (Подстепки), գյուղ Ռուսաստանի Օրենբուրգի մարզի Իլեկսկի շրջանի կազմում։
Վլադիմիր Ենգիբարյան
Կենսագրություն
1970-ական թվականներին ԽՍՀՄ մրցավարական հանձնաժողովը ներկայացնում էր Սիրողական բռնցքամարտի միջազգային ասոցիացիայում, որտեղ հանդես էր գալիս որպես մրցավար միջազգային խոշոր մրցաշարերում։
Պոդստեպկի (գյուղ, Իլեկսկի շրջան)
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 607 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1829 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Օրենբուրգի մարզի Իլեկսկի շրջանի բնակավայրեր
Վլադիմիր Ենգիբարյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բռնցքամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:Խորհրդահայեր Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Լենինի փողոց (Ալուշտա)
Լենինի փողոց (Улица Ленина), Ղրիմի Ալուշտա քաղաքի կենտրոնական փողոցը։ Անվանվել է համաշխարհային պրոլետարիատի առաջնորդ Վլադիմիր Լենինի պատվին։ Սկիզբ է առնում Օկտյաբրսկայա փողոցից և ավարտվում Սուդակսկայա փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 2,5 կիլոմետր է։
Նկարագրություն
Ալուշտա քաղաքի Լենինի փողոցը կենտրոնականն է քաղաքում։ Փողոցը ձգվում է ամբողջ քաղաքով, ունի երկու օղակաձև հանգույց։ Երթևեկությունը փողոցի մեծ մասում թույլատրված է։ Այստեղով երթևեկում են էիվ 2, 4, 5Ա, 6, 7, 8, 9 և 26 ռեյսային ավտոբուսները։ Կանգառները կոչվում են «Լենինի փողոց», «Միլիցիա» և ««Ալուշտա» գինու գործարան»։ Լենինի փողոցի 8-րդ տունը տեղական նշանակության ճարտարապետական ​​հուշարձան է, որը կառուցվել է 20-րդ դարի սկզբին։ Այստեղ այժմ գործում է քաղաքի գավառագիտական թանգարանը ։
Լենինի փողոցը սկսվում է Օկտյաբրսկայա փողոցից, հատում Ուլու Ուզեն գետը, Գորկու փողոցի հետ օղակաձև հանգույցը, Կարլ Մարքսի փողոցը, Պարկովայա փողոցը, Կալյադինի նրբանցքը, Ռևկոմովսկի նրբանցքը, երկու անգամ` Վլադիմիր Խրոմիխի փողոցը, Սպորտիվնի նրբանցքը, Օվրաժնի նրբանցքը, Կրասնոարմեյսկայա փողոցի հետ օղակաձև հանգույցը, Դեմերջի գետը, Իվանովի նրբանցքը և ավարտվում Սուդակսկայա փողոցի հետ հատումով։ Փողոցում կա համարակալված 116 շինություն։ Երկարությունը 2,5 կիլոմետր է։
Լենինի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298500։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալուշտայի փողոցներ
Իդա Ռուբինշտեյն
Իդա Լվովնա Ռուբինշտեյն (ռուս.՝ Ида Льво́вна Рубинште́йн, ), հրեական ծագումով ռուս պարուհի, դերասանուհի։
Ռուբինշտեյն ընտանիքը
Իդա Ռուբինշտեյնը ծնվել է Խարկովի տոհմիկ պատվավոր քաղաքացի Լև Ռուվիմովիչ Ռուբինշտեյնի ընտանիքում, որը ցարական Ռուսաստանի հարավի ամենահարուստ ընտանիքներից էր։ Իդայի պապը՝ Ռուվիմ Օսիպովիչը, «Ռոման Ռուբինշտեյն և որդիներ» բանկիրական տան հիմնադիրն էր, հայրը՝ Լևը, և վերջինիս եղբայր Ադոլֆը զբաղվում էին մեծածախ առևտրով (հիմնականում՝ շաքարի), բացի այդ՝ չորս բանկի, շաքարի երեք գործարանի, գարեջրի «Новая Бавария» գործարանի տերերն էին։ Ընտանիքը մեծ գումարներ էր տրամադրում բարեգործությանը, կրոնական համայնքին աջակցությանը (Իդայի հայրն ու պապը Խարկովի սինագոգի հոգաբարձուներ էին), Խարկովի մշակութային զարգացմանը։ Լևն ու Ադոլֆը, որ հիանալի կրթություն ստացած մարդիկ էին, մասնակցել էին Ռուսական երաժշտական ընկերության Խարկովի բաժանմունքի հիմնադրմանը, նրանց տներում կանոնավոր կերպով կազմակերպվում էին քաղաքի մտավորականության ներկայացուցիչների հավաքույթներ։ Իդայի հորեղբայրը՝ Ադոլֆ Ռուվիմովիչը, չորս շքանշանի էր արժանացել Խարկովում որբանոց և մեծ հիվանդանոց բացելու, պահել-պահպանելու համար։ Վերջինիս տղան՝ Իոսիֆը, Խարկովում մի քանի մասնավոր բնակելի շենքերի տեր էր ։
Մանկություն, պատանեկություն, ամուսնություն
1888 թվականին, երբ Իդան ընդամենը երեք տարեկան էր, մահացել է մայրը։ Չորս տարի անց վախճանվել է նաև հայրը՝ դստերը ժառանգություն թողնելով հսկայական հարստություն։ Երկու տարի նրան խնամել է հորեղբայր Ադոլֆը, իսկ երբ հորեղբայրն էլ է մահացել, Իդան տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ, որտեղ նրա խնամքի, կրթության ու դաստիարակության հարցերով զբաղվել է վերջինիս ավագ դուստրը՝ Սոֆյա Ադոլֆովնա Գորվիցը։
Իդան սովորել է Լ. Տագանցևայի մասնավոր գիմնազիայում, որն ավարտել է 1901 թվականին, այնուհետև ռուս գրականության մասնավոր դասեր է առել պրոֆեսոր Ա. Պոգոդինից ։
Նա բավականին վաղ հասակից է սկսել իր բեմական գործունեությունը՝ 1904 թվականի ապրիլի 16-ին Լիդիա Լվովսկայա կեղծանունով հանդես գալով իր իսկ միջոցներով բեմադրված «Անտիգոնե» ներկայացման մեջ։ Բեմադրությունը ներկայացվել է ընդամենը մեկ անգամ, ենթարկվել սուր քննադատության. նշվել է, որ դերասանուհու խաղը աշակերտական մակարդակի է, նրա առոգանությունը վատն է, սուր ձայնը զուրկ է արտահայտչականությունից։
Այդ նույն տարվա աշնանը Իդան ընդունվել է Փոքր թատրոնին առընթեր դրամատիկական դասընթացներ, 1907 թվականին ավարտել, այնուհետև շուրջ մեկ տարի պարի մասնավոր դասեր առել Մ. Ֆոկինից։
1909 թ. ամուսնացել է իր զարմիկի՝ բանկիր Վլադիմիր Գորովիցի հետ, բայց ամուսնական ճանապարհորդությունից հետո նրանք բաժանվել են։
Բեմական գործունեություն
1908 թվականին Ի. Ռուբինշտեյնը իր իսկ միջոցներով իրականացրել է Օսկար Ուայլդի «Սալոմե»-ի բեմադրությունը (երաժշտությունը՝ Ա. Գլազունովի, գեղարվեստական ձևավորումը՝ Լ. Բաքստի), բայց առաջնախաղը (պրեմիերան) այդպես էլ չի կայացել։ Միայն տարեվերջին՝ դեկտեմբերի 20-ին, մասնակիորեն ներկայացվել է Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի Մեծ դահլիճում, գեղարվեստական պարերի երեկոյի ժամանակ (բեմադրողներ՝ Վ. Մեյերհոլդ և Մ. Ֆոկին)։
1909—1911 թվականներին Իդան պարել է Սերգեյ Դյագիլևի «Русский балет» խմբում, որի կազմում առաջին անգամ ելույթ է ունեցել 1909 թ. հունիսի 2-ին, Փարիզի «Շատլե» թատրոնի բեմում հանդես գալով Մ. Ֆոկինի «Եգիպտական գիշերներ կամ՝ Կլեոպատրա» բալետում, խաղընկերներ ունենալով Աննա Պավլովային, Վացլավ Նեժինսկուն, Թամարա Կարսավինային։ 1910 թ. հունիսի 4-ին էլ, Նեժինսկու հետ, մասնակցել է Մ. Ֆոկինի բեմադրած մեկ այլ բալետի՝ «Շահրեզադե»-ի առաջնախաղին։ Այդ ներկայացումներում խաղացած Կլեոպատրայի և Զուբեիդայի դերերը լավագույնն են ճանաչվել արտիստուհու ողջ բեմական կարիերայում։ Ե՛վ հանդիսատեսին, և՛ քննադատներին հմայել են Ռուբինշտեյնի «օձային ճկունությունն ու կանացի պլաստիկան», «հեշտանքի մեջ քարացած շնորհալի նրբագեղությունը»։ Նա հետագայում ևս բազմիցս հանդես է եկել այդ դերերի կատարմամբ (վերջին անգամ՝ 1919 թ. մայիսի 4-ին, Փարիզի Գրանդ օպերայում)։
1911 թ. բաժանվելով Դյագիլևից՝ Ռուբինշտեյնն ստեղծել է իր թատերախումբը, որի առաջնախաղը կայացել է 1911 թ. մայիսի 22-ին։ Ներկայացրել են դ՛Անունցիոյի «Սուրբ Սեբաստիանի չարչարանքները» դրամատիկ միստերիան, ներկայացման համար երաժշտությունը գրել էր Դեբյուսին։ Բեմադրությունը և մասնավորապես Ռուբինշտեյնի առոգանությունն ու խաղը դուր չեն եկել թե՛ արվեստասեր հասարակությանը, թե՛ քննադատներին։ Ավելին. Փարիզի արքեպիսկոպոսը չափազանց վրդովվել էր, որ կաթոլիկ սրբի դերում հանդես էր եկել կին և այն էլ՝ ուղղափառ հրեուհի։ Քննադատողներն ընդգծել են նաև, որ Ռուբինշտեյնը, ի տարբերություն հաջողակ արվեստագետների, փողերը ծախսում է ոչ թե արվեստի վրա, այլ ինքն իրեն ցուցադրելու նպատակով։
Հաջորդ տարում Ռուբինշտեյնն իր խմբով փարիզյան «Շատլե»-ում վերջապես ներկայացրել է Ուայլդի «Սալոմե»-ն՝ Գլազունովի հեղինակած երաժշտությամբ, ինչպես նաև՝ Էմիլ Վերհարնի «Հեղինե Սպարտացի»-ն» (կոմպոզիտոր՝ Դեոդոտ դը Սևերակ, բեմադրող Ա. Սանին, նկարիչ՝ Լ. Բաքստ)։ Երկու բեմադրություններում էլ գլխավոր դերերը կատարել է խմբի ղեկավարը։
1913 թ. Վսևոլոդ Մեյերհոլդը Իդա Ռուբինշտեյնի խմբի հետ բեմականացրել է դ՛Անունցիոյի «Պիզանելլա կամ հոտավետ մահ» գործը, դարձյալ Լ. Բաքստի նկարչական ձևավորմամբ և դարձյալ «Շատլե» թատրոնում։ Գլխավոր դարակատարը կրկին Ռուբինշտեյնն էր, որն այս անգամ հանդես է եկել որպես կուրտիզանուհի։ Ներկայացման վրա ծախսվել էր 450 հազար ֆրանկ, ապահովվել խելագար ճոխություն, որը կարող էր նույնիսկ վրդովեցնել ոմանց։ Բայց փարիզցի հանդիսականներն ու քննադատները համարեցին, որ ներկայացումը ճոխ լինելով հանդերձ՝ նաև բավականին դուրեկան է, արված է մոդեռնի գեղագիտության ոգով և խմբի մինչ այդ ստեղծած ամենանորաձև հանդիսախաղն է ։ Այնինչ ռուսական քննադատությունը ներկայացման մեջ տեսավ, «ինչպես Ռուբինշտեյնի արած ամեն ինչում՝ ցուցադրական այլասեռվածություն, թատրոնի քայքայում, թատրոն, որտեղ ամեն ինչ գնվում ու վաճառվում է,և որտեղ միշտ հաղթանակում ու ցնծում է ապաշնորհ, դիլետանտական ծամածռությունը“» :
Բալետային խումբը գործել է մինչև 1938 թվականը և փակվել է վերահաս պատերազմի պատճառով։ Ռուբինշտեյնը վերջին անգամ բեմ է բարձրացել Օննեգերի «Ժաննա դ՛Արկը խարույկի վրա» օրատորիայում։
Հետագա կյանք
1934 թ. ֆրանսիական կառավարությունը Իդա Ռուբինշտեյնին պարգևատրել է Պատվո լեգռոնի շքանշանով։
1935 թ. նա Ֆրանսիայի քաղաքացիություն է ստացել;
1938 թ., գերմանական ֆաշիստների ներխուժումից անհանգստացած, նա, լինելով հրեա, հարկադրաբար լքել է Ֆրանսիան, բնակություն հաստատել Լոնդոնում, որտեղ հոսպիտալ է բացել ֆրանսիացի ու անգլիացի զինվորների համար։
1945 թ. վերադարձել է Ֆրանսիա։
1946 թ. հուդայականությունից դարձ է կատարել կաթոլիկությանը; Կյանքի վերջին տարիներն ապրել է Ֆրանսիայի հարավում՝ Վենսում, իր քարտուղարուհու՝ տիկին Ռենիեի ընկերակցությամբ, կտրված մնացյալ աշխարհից ։
Մահացել է իր առանձնատանը։ Ի կատար ածելով Իդա Ռուբինշտեյնի կտակը՝ նրա մահվան օրվա և թաղման վայրի մասին որ ոքի տեղյակ չեն պահել ։
Կերպարը արվեստում
«Դեկադենտ դիվայի» մոդայիկ կերպարը ոգեշնչել է նկարիչներ Կես վան Դոնգենին, Անտոնիո դե լա Գանդարին, Անդրե դե Սեգոնզակին, Լեոն Բաքստին, Վալենտին Սերովին, ովքեր, յուրաքանչյուրը՝ յուրովի, ստեղծել են արտիստուհու դիմանկարները։ 1911—1914 թթ. նրա մի շարք դիմանկարներ է ստեղծել այդ տարիներին Փարիզում ապրող ամերիկացի նկարչուհի Ռոմեյն Բրուքսը ։
Ռուբինշտեյնը կինոյում
Իդա Ռուբինշտեյնը ընդամենը մեկ անգամ նկարահանվել է կինոյում՝ Գաբրիելե դ՛Անունցիոյի դրամայի հիման վրա նկարահանված «Նավը» (1921) ֆիլմում։
Կերպարը արվեստում
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հրեաներ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ անձինք Կատեգորիա:Ռուս պարուհիներ Կատեգորիա:Հրեա պարուհիներ Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուս մոդելներ
Հարմարվողականություն
Հարմարվողականություն (նաև՝ ադապտացիա հին լատիներենի "adaptatio"` «հարմարվել, հարմարեցնել», ` «հարմարեցնում եմ» բառից), միջավայրի պայմաններին օրգանիզմների (անհատների, պոպուլյացիաների ու տեսակների) և նրանց օրգանների կառուցվածքի ու գործունեության հարմարվելու պրոցես։
Պատմություն
Յուրաքանչյուր հարմարվողականություն հարմարվողական պրոցեսի (ադապտացիոգենեզի) կոնկրետ պատմական փուլ է, որն ընթանում է որոշակի ապրելավայրերում (բիոտոպ) և համապատասխանում է բույսերի ու կենդանիների որոշակի համախմբերին (բիոցենոզ)։ Հարմարվողականության երևույթը կենսաբաններին հայտնի է եղել վաղուց։ 18-րդ դարում դեիստները հարմարվողականությունը համարում էին նախասկզբնական նպատակահարմարության առկայություն կենդանի բնության մեջ, որը ժխտում էր երևույթների պատճառական կապը։ Այս տեսակետը 19-րդ դարի 2-րդ կեսին հերքվեց Չարլզ Դարվինի էվոլյուցիոն ուսմունքով։
Ֆիզիոլոգիական հարմարվողականություն
Պատմա-էվոլյուցիոն տեսանկյունից հարմարվողականություն են համարվում նաև օրգանիզմի ոչ-ժառանգական հարմարվողական ռեակցիաները գոյության պայմանների փոփոխության հանդեպ (ֆիզիոլոգիական հարմարվողականություն, ակոմոդացիա)։ Առավել ցայտուն է արտահայտված կենդանիների և բույսերի ձևաբանա-ֆիզիոլոգիական կառուցվածքի և հարմարվողական ռեակցիաների դինամիկ համապատասխանությունը տվյալ միջավայրին բնորոշ պայմաններին։ Օրինակ՝ առանձին կենդանիների բերանային ապարատը հարմարված է սննդի որոշակի տեսակին, որոշ միջատներինը՝ ծաղկահյութը և արյունը ծծելուն, դելֆինների տորպեդաձև մարմինը և մաշկի ու ենթամաշկային բջջանքի կազմությունը՝ ջրում նրանց արագ սահելուն, մեծ թվով բույսերի ծաղիկներ՝ որոշակի միջատների և թռչունների միջոցով կատարվող փոշոտմանը և այլն։
Հարմարվողականության բնորոշ արտահայտություն են նաև բույսերի արմատային համակարգի, ցողունի, տերևների և հատկապես բազմացման օրգանների կազմությունն ու ձևը։ Հարմարվողականության հիման վրա յուրաքանչյուր խմբի օրգանիզմներ կարելի է դասակարգել ըստ ապրելավայրի (խտոնոբիոնաներ, հիդրոբիոնաներ, ավիաբիոնաներ և այլն), սնման (հատիկակերներ, խոտակերներ, գիշատիչներ և այլն) և շարժման (թռչող, վազող, սողացող և այլն) ձևերի։ Միջավայրի պայմանների փոփոխության հետևանքով հարմարվողականությունը որպես այդպիսին կարող է կորցնել իր նշանակությունը, և նման դեպքերում ցայտուն արտահայտվում է նրա հարաբերական բնույթը։ Այսպես, փափուկ կերով սնվող նապաստակի կտրիչները չափից ավելի են երկարում, կամ ժամանակից շուտ եկած ձյան վրա իսկույն նկատվում են կաքավները, որոնք չեն հասցրել փետրափոխվել։
Մուտացիոն հարմարվողականություն
Պատմա-էվոլյուցիոն հարմարվողականության աղբյուր են ժառանգականորեն պայմանավորված կամ գենետիկական փոփոխությունները՝ մուտացիաները, որոնք բազմազան են ժառանգականության նյութական հիմքը կազմող դեզօքսի ռիբոնուկլեինաթթվի (ԴՆԹ) փոփոխման հսկայական հնարավորությունների շնորհիվ։ Սակայն սերունդներում նույնիսկ չնչին մուտացիոն փոփոխությունների կուտակումը չի բերում հարմարվողականության, այլ, ընդհակառակը, խախտում է օրգանիզմների ցանկացած տեսակի պատմականորեն հաստատված հարմարվողական կառուցվածքը։ Այս փաստի հիման վրա Ի. Ի. Շմալհաուզենը (1942 - 1946) եզրակացրեց, որ հարմարվողականությունը չի կարելի հանգեցնել մուտացիոն պրոցեսին և դիտարկել որպես ԴՆԹ-ի փոխարկումների լոկ տարրական արդյունք։ Հետևապես, մուտացիայի և հարմարվողականության (որպես պատմական պրոցեսի) միջև առաջանում է դիալեկտիկական հակասություն, որը հաղթահարվում է միայն ընտրության միջոցով, որի շնորհիվ մուտացիոն տեղաշարժերն ու փոփոխությունները վերածվում են հարմարվողականության։
Զուգակցումներ
Քանի որ կենդանիների և բույսերի յուրաքանչյուր տեսակի անհատների միջև խաչաձևման արդյունքում ծագում են գենետիկական զուգակցությունները, ապա ընտրությունը կատարվում է ոչ թե մուտանտային հատկանիշներով, այլ զուգակցված ձևերով։ Պոպուլյացիաներում ստեղծվում է բնական հետերոզիգոտություն, որտեղ հարմարվողական ձևաբանա-ֆիզիոլոգիական կառուցվածքը «հիմնվում է» ոչ թե մուտացիայի, այլ զուգակցման վրա։ Այսինքն՝ հարմարվողականության աղբյուր են հանդիսանում մուտացիաներն ու ընտրության հսկողությամբ կատարվող նրանց զուգակցությունները, ըստ որում ընտրությունը ձեռք է բերում օրգանիզմների հարմարվողական կառուցվածքի առաջատար, ստեղծագործ գործոնի դեր։
Հարմարվողականության և մուտացիաների փոխադարձ կապի սկզբունքը ընդունված է նաև գյուղատնտեսության մեջ. որքան տարասեռ է կենդանիների ցեղը կամ բույսերի տեսակը, այնքան ավելի կենսունակ և դիմացկուն է սերունդը։ Կենդանի օրգանիզմների հարմարվողական մեխանիզմների հետազոտության տվյալների հիման վրա ստեղծվում են կենդանի նախատիպար, որոնք ինժեներա-տեխնիկական զանազան համակարգերի կառուցման հիմք են ծառայում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Կենսաբանություն Կատեգորիա:Էվոլյուցիոն կենսաբանություն Կատեգորիա:Իմունաբանություն
Գարնան առաջին օրերը (նկար)
«Գարնան առաջին օրերը», («Los primeros días de la primavera»), իսպանացի նկարիչ Սալվադոր Դալիի նկարը, վրձնել է 1929 թվականին՝ սյուռեալիզմի ոճով։
Առաջին սյուռեալիստական կտավները (1929—1931) դիտավորյալ ծրագրավորվել են, դրանցում Դալին ցուցաբերում է հայտնի «ավտոմատիզմ» («Գարնան առաջին օրերը»)։
Այս աշխատանքը ստեղծվել է Դալիի համար անձնական ծայրահեղ սթրեսի ժամանակ։ Նրա հայրն այդ ժամանակ ավելի է հիասթափվում որդու ընտրած մասնագիտությունից և նրա արտասովոր վարքագծից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սալվադոր Դալիի նկարներ Կատեգորիա:1929 նկարներ
Զալեսիե (գյուղ, Պոլոննոեի շրջան)
Զալեսիե (Залісся), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Պոլոննոեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զալեսիե գյուղում բնակվում էր 152 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,674 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 225,52 մարդ/կմ²։
Ժողովածու (1431)
Ժողովածու (1431), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1431 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20.8×16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 258 թերթից։ Գրված է միասյուն, շղագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ։ Հիշատակարաններ ՝:
Բորիս Պուգո
Բորիս Կարլովիչ Պուգո (ռուսերեն` Бори́с Ка́рлович Пу́го, ), ԽՍՀՄ կուսակցական, պետական գործիչ։ Խորհրդային բանակի գեներալ-գնդապետ (1991)։ ԽՄԿԿ անդամ 1963-ից։
Ժողովածու (1431)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Բորիս Պուգո
Ավարտել է Ռիգայի ճարտարագիտական ինստիտուտը (1960)։ 1977-80-ին աշխատել է պետական անվտանգության մարմիններում. Լատվիական ԽՍՀ ՊԱԿ-ի նախագահի առաջին տեղակալ, 1980-84-ին՝ նախագահ։ 1984-88-ին՝ Լատվիայի Կոմկուսի կենտկոմի առաջին քարտուղար, 1988-90-ին՝ ԽՄԿԿ կենտկոմին առընթեր կուսակցական վերահսկողության կոմիտեի նախագահ, 1990-91-ին՝ ԽՍՀՄ Ներքին գործերի նախարար։ Արտակարգ դրության պետական կոմիտեի (ԳԿՉՊ) անդամ. մասնակցել է 1991-ի օգոստոսի 19-21-ի պետական հեղաշրջման փորձերին, որի ձախողումից հետո ինքնասպան է եղել։
Պուգոյի թույլտվությամբ կամ անմիջական ցուցումով ԽՍՀՄ ՆԳՆ ներքին զորքերի ստորաբաժանումները և Ադրբեջանի ՄՀՆՋ-ականները գործադրել են բռնություններ, իրականացրել պատժիչ գործողություններ, մարդկանց անհարկի ձերբակալություններ, բնակարանների խուզարկություններ ու ահաբեկչություններ, ինչպես նաև իրականացվել է Շահումյանի (Գետաշենի, Մարտունաշենի և հարակից գյուղեր), Հադրութի և Շուշիի շրջանների հայկական բնակավայրերի բնակչության բռնի տեղահանումը, կողոպուտն ու սպանությունները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ինքնասպաններ Կատեգորիա:1937 ծնունդներ Կատեգորիա:1991 մահեր Կատեգորիա:Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 27-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Պազար-սու
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Գաբոնական իժ
Գաբոնական իժ կամ կմախք օձ, թունավոր օձ է աֆրիկյան իժերի ցեղից։ Տարածված է արևադարձային և մերձարևադարձային խոնավ անտառներում, ինչպես նաև Արևմտյան, Կենտրոնական, Հարավային և Արևելյան Աֆրիկայի սավաննաներում։ Նախընտրում է խոնավ բնակավայրեր ։ Սա ամենամեծ և հաստ տեսակներից մեկն է, որի երկարությունը հասնում է 1,8 մ-ի, իսկ որոշ աղբյուրների համաձայն՝ ավելի քան 2 մ-ի, մարմնի տրամագիծը՝ մինչև 47 սմ է ։ Գլուխը շատ մեծ է և լայն, եռանկյունաձև, մարմնից առանձնացված նեղ պարանոցով։ Գլխի վրա երևում են քթանցքների միջև բարձրացված  եղջյուրների տեսքով վահանները։ Ամբողջ մարմնի գունավորումն ընդօրինակում է չորացած տերևների անտառային աղբը։
Կենդանին առանձնանում է հանգիստ վարքով, հազվադեպ է արձագանքում արտաքին գրգռիչներին, այդ իսկ պատճառով հազվադեպ են լինում անձի վրա հարձակումների դեպքեր։ Չնայած դրան՝ օձի խայթոցը լուրջ վտանգ է ներկայացնում։ Առանց անհապաղ բժշկական օգնության՝ օձի թույնի տոքսինները մարմնում մի շարք համակարգային խանգարումներ են առաջացնում, որոնք կարող են մահացու լինել։ Բուժման համար օգտագործվում են կոնկրետ տեսակի թույնի դեմ ստանդարտ շիճուկներ։ Սնունդը հիմնականում բաղկացած է կրծողներից (մկներ, առնետներ), ավելի քիչ՝ այլ կաթնասուններից, թռչուններից, մողեսներից և գորտերից։ Նյութափոխանակությունը դանդաղ է, որը բնորոշ է օձերի մեծ մասին։ Կենդանածին է, բազմանում է երկու-երեք տարին մեկ անգամ, ունենալով 24, հազվադեպ դեպքերում՝ մինչև 60 ձագ։
Նկարագրություն
Գլուխն առանձնանում է յուրօրինակ հարդարանքով՝ եղջյուրների տեսքով դուրս ցցված հասկի նման թեփուկներ, որոնք գտնվում են առջևում՝ բարձրացված քթանցքների միջև։ Տարածաշրջանի արևմտյան մասում ապրող իժերի մոտ այս «եղջյուրները» մեծ են և թեքված մեջքի հետին հատվածում, իսկ մնացածում դրանք հազիվ նկատելի են։ Այս տարբերության արդյունքում հայտնաբերվել է երկու ենթատեսակ՝ առաջինը կոչվել է ( ռնգեղջյուրի անգլերեն անվանումն է), երկրորդը՝ ։ Աչքերը շարժական են, գտնվում են գլխի դիմաց, շրջապատված են 15-21 դիպուկներով ։ Գլխի մնացած հատվածը հետևյալն է՝ 12-16 միջօրբիտալ քերծվածք, 13-18 վերին շրթունքներ, 16-22 ստորին շրթունքներ։ Թունավոր ատամների երկարությունն ավելի մեծ է, քան ցանկացած այլ օձի՝ մինչև 40 մմ (ըստ որոշ տվյալների՝ մինչև 55 մմ)։ Ծիածանաթաղանթը կարող է լինել բաց մոխրագույն, դեղնավուն կամ նարնջագույն։
Կարմրաշագանակագույն հողի ֆոնի վրա կենդանին իր տեսքով ընդօրինակում է ընկած հին տերևներին և բույսերի այլ փտած մասերին, գրեթե միաձուլվով շրջակա միջավայրի հետ։ Գլուխը բաց մոխրագույն է՝ գագաթում՝ մուգ երկայնական գծանշումով, հետևի անկյուններում սև կետերով և աչքերից մինչև բերանի բացվածքը շառավղով տարբերվող մուգ շերտերով։ Հետևի մասում կարելի է տեսնել հստակ երկրաչափական նախշ՝ բաղկացած ուղղանկյուններից, եռանկյուններից և ռոմբուսներից, որոնք ներկված են դեղին, բոսորագույն, վարդագույն և վառ շագանակագույնի հյութալի երանգներով։ Որովայնը բաց սպիտակ է՝ անկանոն ցրված սև կամ շագանակագույն բծերով։
Տարածվածություն
Արևելյան ենթատեսակի հիմնական տիրույթը Կենտրոնական Աֆրիկայում է՝ Բենինից արևելքից մինչև Հարավային Սուդան, հարավից մինչև հյուսիսային Անգոլա և Զամբիա։ Տարածման միջին և փոքր օջախներ են նշվել արևելյան Տանզանիայում, Մալավիում, Մոզամբիկում, Զիմբաբվեում և Հարավային Աֆրիկայի Կվազուլու-Նատալ նահանգում։
Արևմտյան «եղջյուրավոր» ենթատեսակի հայրենիքը համարվում է մայրցամաքի արևմուտքում՝ Գվինեայում, Սիերա Լեոնեում, Կոտ դ'Իվուարում, Լիբերիայում և Գանայում ապրող պոպուլյացիաները ։
Հասարակածային Աֆրիկայում կենդանին բնակվում է խոնավ արևադարձային և հարակից անտառներում, կակաոյի պլանտացիաներում և սավաննա անտառներում։ Տանզանիայում հանդիպում է երկրորդական անտառային թավուտներում, տնկարկներում և այլ փայտային մշակաբույսերում։ Ուգանդայում և Զամբիայում նա ապրում է մշտադալար անտառներում և մոտակա թաց մարգագետիններում։ Հարավային Աֆրիկայում այն հանդիպում է միայն բարձր տեղումներով տարածքներում, հիմնականում մայրցամաքի արևելյան մասում գտնվող մերձարևադարձային անտառային գոտում։ Ի համեմատ աղմկոտ իժի՝ այս կենդանին նախընտրում է ավելի խոնավ և անտառապատ միջավայրեր։ Նախալեռնային շրջաններում հանդիպում է ծովի մակարդակից մինչև 1500 մ բարձրության վրա ։