cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նովոմիխայլովսկոե (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)
Նովոմիխայլովսկոե (Новомихайловское), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 300 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Խարաբա (Մալաթիայի գավառ)
Խարաբա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մարականա մարզադաշտ
Մարականայի մարզադաշտ (Estádio do Maracanã), հայտնի է որպես Մարականա, պաշտոնապես Estádio Jornalista Mário Filho, Ֆուտբոլի դաշտ է Ռիո դե Ժանեյրոյում, Բրազիլիա։
Դրանից հետո, Այս դաշտը օգտագործվում է գլխավորապես տեղային ֆուտբոլի թիմերի խաղերի համար, գլխավորապես Ֆլամենգո, Բոտաֆոգո և Վասկո դա Գամա թիմերի խաղերի համար։ Այն օգտագործվում է նաև համերգների և սպորտային այլ իրադարձությունների համար։
1950 թ. ֆիֆայի աշխարհի առաջնության եզրափակիչ խաղում ներկա էին 199,854 մարդ (դա աշխարհի բոլոր ժամանակների ռեկորդ է), իսկ այժմ այն ունի 78,838 նստատեղ, և այն առաջինն է այդ ցուցանիշով Բրազիլիայում, ու երկրորդը հարավային Ամերիկայում Մոնյումենտալ մարզադաշտից հետո, որը գտնվում է Պերուում. Դա գլխավոր դաշտն էր 2007 թ. Պան ամերիկյան խաղերին, սպասարկելով ֆուտբոլային խաղերը, բացումն ու փակումը։
Մարականան վերակառուցվեց 2013 թ. սույն թվի Կոնֆեդերացիաների գավաթի, և 2014 թ. ֆիֆայի աշխարհի գավաթի համար։ Այստեղ են անցկացվելու այս երկու խաղերի եզրափակիչները։ Այս դաշտը նաև սպասարկելու է 2016 թ. օլիմպիական խաղերը և 2016 թ. Պարալիմպիկ խաղերը։
Անուն
Դաշտի պաշտոնական անվանումը,Մարիո Ֆիլհո, տրված է ի պատիվ Պերնանբուկացի լրագրողի, Նելսոն Ռոդրիգեսի եղբոր, ով մած դեր խաղաց դաշտի կառուցման վրա։
Հայտնի անունը տրված է Մարականա գետից, որի ծագման կետը Ջունգլիներում է հեռու բլուրնեի ետևում, որի հարևանությամբ է գտնվում Ռիոյի ծայր հյուսիսը, որոնք են Տիջուքան և Սան Կրիստովաոն, որոնց կողք ել գտնվում է Կանալ դո Մանքը։ Մարականա անունը գալիս է Տուպի-Գուարեներենի բառից, որը նշումէ մի թութակի անուն, որ էնդեմիկ է այդտեղ։ Մարզադաշտի կառուցումը մեծ համբավ տվեց Տիջուքային, քանի որ մի ժամանակ Տիջուքայի տարածքում է գտնվել այդ տեղը, որտեղ կառուցվել է դաշտը։
Կառուցում
1950 թ. Ֆիֆայի աշխարհի գավաթի սպարկողը դառնալուց հետո, բրազիլական կառավարությունը սկսեց նոր դաշտի կառուցումը։ Կառուցումը գլխավորվեց Կարլոս Լասերդայի կողմից, հետո կոնգրեսսի գլխավորը և քաղաքական թշնամիները, գլխավորապես գեներալ Անգելո Մենդես դե Մորաիսը, բողոքեցին դաշտի տեղի վերաբերյալ, պնդելով, որ այն պետք է կառուցվի արևմտյան գոտում Ջակապեգուայի հարևանությամբ։ Այդ ժամանակ այդտեդ՝ ընտրված տեղում էր գտնվում թենիսի դաշտը։ Այնուամենանիվ կառուցումը սկսվեց 1947 թ., ինժեներ Համբերտո Մենեսկալի (Humberto Menescal) նախագծով, ով յոթ ճարտարապետների հետ միասին ստեղծեցին մարզադաշտը։ այդ ճարտարապետներն էին Մայքլ Ֆելդմանը (Michael Feldman), Ուոլդիր Ռամոսը (Waldir Ramos), Ռաֆաել Գալվաոն (Raphael Galvão), Օսկար Վալդետարոն (Oscar Valdetaro), Օռլանդո Ազեվեդո (Orlando Azevedo), Պեդռո Պաուլո Բերնանդես Բաստոս (Pedro Paulo Bernardes Bastos),և Անտոնիո դիազ Կարնեիրոն (Antônio Dias Carneiro) ։
Առաջին քարը դրվեց Օգոստոսի 2ին, 1948 ։ Առաջին խաղը ֆիֆայի աշխարհի գավաթի պետք է լիներ այստեղ հունիսի 24ին, 1950 թվականի, և սա պահանջում էր աշխատել շատ արագ՝ ընդամենը երկու տարի։ Ֆիֆան որոշեց օգնության հասնել պարոն Օտորինո Բասարիին (Ottorino Barassi), իտալական ֆուտբոլի գլխին, ով կազմակերպել էր 1934 թ. Ֆիֆայի աշխարհի գավաթը։ Աշխատուժը բաղկացած էր 1500 անձից, որոնք ավելացան վերջին օրերին, հասնելով 2000։ Ճիշտ է խաղերը սպասարկվեցին, սակայն դաշտը ամբողջովին պատրաստ էր 1965 թ.։
Բացումը և 1950 թվականի աշխարհի գավաթը
բացման խաղը եղավ հունիսի 16ին, 1950։ Ռիո դե Ժանեյրոյի աստղերը հաղթեցին Սան Պաուլոյի աստղերին 3-1 հաշվով, Դիդին դարձավ առաջին մարդը, ով գոլ խբեց այս դաշտում ։ Այդ խաղի ժամանակ դաշտը դեռ պատրաստ չէր։ Այն դեռ չուներ զուգարաններ և բոլորը կանգնած էին խաղը դիտում։ Բոլոր փորձագետներն ասում էին, որ այս դաշտը կարող է ունենալ 200.000 հանդիսատես։ Անտեսելով դաշտի անպատրաստ վիճակը, Ֆիֆան թույլատրեց, որ խաղերը լինեն այնտեղ, և հունիսի 24ին, 1950,մունդիալի առաջին խաղը եղավ, 81,000 հանդիսատեսով։
Մարականայի այդ խաղում Բրազիլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը հաղթեց Մեքսիկայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականին 4-0 հաշվով։ Այդ խաղում Ադեմիրը խբեց 2 գոլ, և Բալտասարն ու Ջայիրը դարձան մեկական գոլի հեղինակ։ Բրազիլիայի 6 խաղերից 5ը անցկացվեցին այդտեղ (բացառությամբ Բրազիլիա 2-2 Շվեյցարիա խաղը Սան Պաուլոյում)
Մարականզո
Իրականում Բրազիլիան ուներ բացահայտ առավելություն։ Նրան միայն պետք էր ոչ ոքի և նա կդառնար չեմպիոն։ Սակայն Ուրուգվայը հաղթեց Բրազիլիային 2-1 հաշվով։ Այս պարտությունը մեծ արձագանք ունեցավ, անվանվելով «Մարականզա»։ Դաշտում պատք է լինեին 210.000 մարդ, բայց հավաքվել էր ընդամենը 199,854 հանդիսատես ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունն ընդունած մարզադաշտեր Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր Բրազիլիայում Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Լինկեբեեկ
Լինկեբեեկ (Linkebeek, ), կոմունա Ֆլանդրիայում, Ֆլամանդական Բրաբանտ նահանգի մասը։ Տեղակայված է Բրյուսել Հալլե Վիլվոորդե երկլեզու ընտրական և դատական շրջանում, Բրյուսել քաղաքից փոքր-ինչ հեռու․ փաստացի իրենից ներկայացնում է վերջինիս շրջագծի մասը։
Ներկա կյանք
Պաշտոնական լեզուն նիդերլանդերենն է, ֆրանկոֆոնների համար կան լեզվական արտոնություններ։ 1954 թվականին հատուկ լեզվական իրավունքներ են տրվել տեղի ֆրանկոֆոններին (1947 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ ֆրանկոֆոնները կազմում էին բնակչության 30%-ը)։
Ներկայումս, վերջին ընտրությունների արդյունքներով, ֆրանկոֆոնները կազմում են բնակչության առնվազն 86%-ը։ Ֆրանկոֆոնները կարող են տեղական իշխանություններից պահանջել պաշտոնական փաստաթղթեր ֆրանսերենով։ Նրանք նաև ունեն ֆրանսերենով ուսուցանվող մանկապարտեզներ և տարրական դպրոցներ, որն առաջացնում է կենտրոնական ֆլամանդական իշխանության դժգոհությունը․ իշխանությունը ներկայացրել է հարկադիր լեզվական սահմանված նորմա Լինկեբեեկի գրադարանում, համաձայն որի, գրքային ֆոնդի առնվազն 75%-ը պետք է լինի նիդերլանդերենով, հակառակ դեպքում գրադարանը կկորցնի պետական աջակցությունը։
2000 թվականից քաղաքապետը (չհաստատված) ֆրանկոֆոնալեզու Դամյեն Տյերին է Ֆլանդրիայի ֆրանկոֆոնների միությունից (UF)։ 2006 թվականին հաղթել է տեղական ընտրությունները՝ ստանալով ձայների 86%-ը, չնայած նրան, որ ֆրամանդացի ընդդիմադիր նախարար Մարինո Կյոլեն չէր ցանկանում նրան նշանակել պաշտոնում, քանի որ քաղաքապետը ֆրանկոֆոններին դիմել էր ֆրանսերենով, իսկ ֆլամանդացիներին՝ նիդերլանդներենով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆլամանդական Բրաբանտ նահանգի կոմունաներ
Ռիկին և Ֆլեշը
«Ռիկին և Ֆլեշը» (Ricki and the Flash), ամերիկյան կատակերգական դրամա, որի ռեժիսորն է Ջոնաթան Դեմմը, սցենարիստը՝ Դիաբլո Քոդին։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսներն են Մերիլ Սթրիփը, Մեյմի Գամմերը, Քևին Քլայնը, Սեբաստիան Սթանը, Ռիք Սփրինգֆիլդը, Օդրա Մաքդոնալդը և Բեն Փլատը։
Հիմնական նկարահանումը սկսվեց 2014 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Նյու Յորքում՝ Ռայում։ TriStar Pictures-ը ֆիլմը ֆինանսավորեց և թողարկեց 2015 թվականի օգոստոսի 7-ին։
Սյուժե
Ռիկին իրականացրել է ռոք աստղ դառնալու իր երազանքը՝ հրաժարվելով իր ընտանիքից։ Նրան ընձեռնվում է ևս մեկ շանս՝ իր ընտանիքի հետ հաշտվելու համար, երբ նրա նախկին ամուսին Փիթը նրան առաջարկում է գնալ Ինդիանապոլիս՝ գեներալի աղջկան՝ Ջյուլիին օգնելու հաղթահարել ամուսնալուծությունից հետո առաջացած դժվարությունները։
Արտադրություն
Նկարահանումը սկսվեց 2013 թվականի սեպտեմբերի 23-ին։ 2014 թվականի մարտի 25-ին հայտարարվեց, որ Մերիլ Սթրիփը պայմանագիր է կնքել ֆիլմում խաղալու համար. նա մարմնավորելու էր մեծահասակ ռոք երաժշտի, ով լքել է իր ընտանիքը ճանաչում և հարստություն ձեռք բերելու համար ։ Ջոնաթան Դեմը ստանձնեց ֆիլմի ռեժիսորի պարտականությունները, որի օրիգինալ սցենարի հեղինակն է Դիաբլո Քոդին Նույն տարվա ապրիլի 1-ին, TriStar Pictures-ը հայտարարեց ֆիլմի վերնագիրը և այն մասին, որ այն կարգավորում էր ֆիլմի ֆինանսավորման և թողարկման հարցերը։ TriStar Pictures-ը ստացավ ֆիլմի իրավունքները, հաղթելով երկու ուրիշ ստադիաների՝ Universal, Weinstein և Fox 2000 ։
Նկարահանումը պետք է սկսեր 2014 թվականի հոկտեմբերի 1-ին, Նյու Յորքում ։ Հիմնական նկարահանումը սկսվեց 2014 թվականի հոկտեմբերի 13-ին։ Հոկտեմբերի 14-ին, Սթրիփը նկատվել էր Numi & Co. Hair Salon-ում նկարահանվելիս ։
Ռայխենով Մյոգլին
Ռայխենով Մյոգլին  (Reichenow-Möglin), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարածքում։
Ռիկին և Ֆլեշը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2015 դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ԼԳԲՏ ֆիլմեր Կատեգորիա:ԼԳԲՏ ֆիլմեր
Ռայխենով Մյոգլին
Գտնվում է Մերկիշ Օդերլանդ շրջանում։ Ենթարկվում է Բարնիմ Օդերբրուխ կառավարությանը։ Բնակչությունը կազմում է 595 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 30-ի) ։ Տարածքը կազմում է 22,76 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 64 417։
Կոմունան ներառում է 2 գյուղական շրջան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Շենա
Շենա  (Scena), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզում։ Տեղակայված է Տրենտինո Ալտո Ադիջե շրջանի Բոլցանո պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 2788 մարդ, խտությունը կազմում է 58 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 48 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 39017, հեռախոսային կոդ՝ 0473։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Շապուհ Ամատունի (8-րդ դար)
Շապուհ Ամատունի, հայ նախարար Արմինիա կուսակալությունում, Վասպուրական աշխարհի Արտազ գավառի տանուտեր, Համամ Ամատունու հայրը, Ամատունիների նախարարական տոհմից ։
Կենսագրություն
788 թվականին, նեղվելով արաբական գերիշխանությունից, իր որդու՝ Համամի հետ միասին, Վասպուրականի Արտազ գավառից (մասամբ՝ Այրարատից) 12 հազար հայ գաղթականների գլուխն անցած փորձում են գաղթել Բյուզանդիայի Խաղտիք (Խալդիա) բանակաթեմ, սակայն արաբները ընկնելով նրանց ետևից կրում են պարտություն։ Արաբական հալածանքներից խուսափող Համամ և Շապուհ Ամատունի իշխանները 789-790 թվականներին հաստատվում են Բյուզանդիայի Խաղտիք բանակաթեմում։ Բյուզանդիայի կայսր Կոստանդին VI-ի շնորհած Տամբար վայրում Համամ Ամատունի իշխանը հիմնում է Համամշեն (Համշեն) ավանը, որի անունով էլ կոչվել է գավառակը, իսկ հայ բնակչությունը՝ համշենցիներ (համշենահայեր, համշիններ)։ Քաջքար լեռան հյուսիսային լանջերի և շրջակա ձորերի հետ կազմել է Համշենի կիսանկախ իշխանության կորիզը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամատունիներ
Երկի (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
Երկի (Єрки), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Չերկասիի մարզի Կատերինոպոլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 18-րդ դարում։ 2015 թվականի օգոստոսի 19-ին Զալիզնյաչկա գյուղի միավորմամբ ստեղծվեց Երկովսկայա անկախ համայնքը, 2018 թվականին համայնքին միացել է Ռադչիխա գյուղը։
Պատմություն
Բնակավայրը հայտնի է 18-րդ դարի առաջին կեսից։ Այս վայրերը հնագույն ժամանակներից բնակեցված են եղել, ինչի մասին են վկայում գյուղի մոտ հայտնաբերված Տրիպիլիայի մշակույթի բնակավայրի մնացորդները։ Երկին գյուղն ընդգրկված է եղել Կիևի նահանգի Զվենիգորոդի շրջանում, որը գտնվել է Զվենիգորոդկայի փոստային ճանապարհի վրա։ 1894 թվականի տվյալներով գյուղն ունեցել է 330 տնտեսություն և 2272 բնակիչ։ Գյուղի տարածքում եղել են գրանիտի և գնեյսի արդյունահանման քարհանքեր։ 1923 թվականից գյուղը գտնվել է Ուկրաինական ԽՍՀ Կիևի մարզի Զվենիգորոդի շրջանում, հետո՝ Չերկասիի մարզի Կատերինոպոլի շրջանում։
Խորհրդային տարիներին այստեղ ստեղծվել է Սվերդլովի անվան կոլտնտեսություն, որտեղ մշակվել է 2,2 հազար հեկտար գյուղատնտեսական նշանակության հողատարածք։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Երկիից ռազմաճակատ է մեկնել 566 մարդ, որից 199-ը զոհվել է։ Երկի քաղաքի 293 բնակիչներ պարգևատրվել են մարտական շքանշաններով ու մեդալներով։
Տնտեսություն
Գյուղում կա հացաբուլկեղենի կոմբինատ, վերանորոգման, պահածոների և մանրացված քարերի գործարաններ, նավթային բազա, գրանիտի քարհանք։
Տրանսպորտ
Զվենիգորոդկա կայարանը գտնվում է Օդեսայի երկաթուղու Ցվետկովո-Խրիստինովկա գծի վրա։
Ամերիկյան հնդկացիների ազգային թանգարան
Ամերիկյան հնդկացիների ազգային թանգարան` Սմիթսոնյան ինստիտուտի հովանու տակ` թանգարան, նվիրված Արևմտյան կիսագնդի բնիկների կենցաղին, լեզուներին, գրականությանը, պատմությանն ու արվեստին։ Հիմնադրվել է 1989 թվականին ԱՄՆ Կոնգրեսի կողմից ընդունված Օրենքի հիման վրա։ Գործում է Սմիթսոնյան ինստիտուտի ղեկավարության ներքո։ Բաղկացած է երեք մեկը մյուսից հեռավոր մասնաճյուղերից։
Ճարտարապետություն և ինտերիեր
Թանգարանը նախագծել է կանադացի ճարտարապետ Դուգլաս Կարդինալը` բլեքֆուտ ցեղից։ Նախագծին մասնակցել է նաև GBQC Architects ընկերությունը Ֆիլադելֆիայից և խառնածին (չերոկիներ-չոկտո) ճարտարապետ Ջոնփոլ Ջոնսը։ Կառուցման ժամանակ ծագած տարաձայնությունների պատճառով Կարդինալը հեռացել է նախագծից, սակայն շենքի մեջ պահպանված է նրա կոնցեպցիան։ Թանգարանի ստեղծմանը մասնակցություն ունեցան նաև մշակույթի այլ նշանավոր գործիչներ` ձագումով տարբեր հնդկական ցեղերից. որոնք ձգտում էին արտացոլել իրենց ազգային ավանդույթները թանգարանի կերպարանքում։ Ինչպես հայտարարեց ձագումով նավահո-օնեյդա ցեղերից` բուսաբան Դոննա Հաուզը, ով պատասխանատու էր շենքի շուրջ լանդշաֆտի նախապատրաստման համար. «Լանդշաֆտը, կարծես, բնական կերպով հոսում է շենքի մեջ, լանդշաֆտը այն է, ինչ մենք ենք։ Մենք ծառերն ենք, մենք ժայռերն ենք, մենք ջուրն ենք։ Եվ այս ըմբռնումը մարմնավորված է թանգարանի մեջ» ։ Բնության հետ միաձուլվելու ձգտումն արտացոլված է նաև թանգարանի ինտերիերում, որտեղ գրեթե բացակայում են սուր անկյունները, իսկ թանգարանի պատերը ներկայացնում են իրենցից կորագիծ մակերեսներ։
Հնդկական ազգային կերակրատեսակների սրճարանը բաղկացած է մի քանի բաժիններից, որտեղ ներկայացված է այնպիսի տարածաշրջանների խոհանոցը, ինչպիսիք են Հյուսիսային Վուդլենդը, Հարավային Ամերիկան, Խաղաղ օվկիանոսի Հյուսիսարևմտյան ափը, Մեզոամերիկան և Մեծ հարթավայրերը։ Սրճարանում չի ներկայացվել միայն հարավարևելյան` այսպես կոչված Հինգ քաղաքակիրթ ցեղերի խոհանոցը։
Նյու-Յորքի մասնաճյուղ` Ջորջ Գուստավ Հեյի Հիմնադրամ
Թանգարանում ներկայացված է հավաքածու, որն ընդգրկում է ավելի քան 800 հազար իր, ինչպես նաև 125 հազար լուսանկարչական պատկերների արխիվ։ Հավաքածուն, որը ձեռք է բերել Սմիթսոնյան ինստիտուտը 1990 թվականի հունիսին, հավաքել էր անտիկվար Ջորջ Գուստավ Հեյը 54 տարիների ընթացքում` 1903 թվականից սկսած։ Հեյը ծանապարհորդում էր Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայով` հավաքելով հնդկացիների կենցաղի և մշակույթի իրեր, և տվյալ հավաքածուի հիման վրա ստեղծեց նյու-յորքյան Ամերիկյան հնդկացիների թանգարանը, որը բացվեց 1922 թվականին։
Պաշտպանություն հնդկական արժեքների հայրենադարձությունից
Կարևոր է նշել, որ թանգարանի հավաքածուն չի ընկնում «Բնիկ ամերիկացիների շիրիմների պաշտպանության և հայրենադարձության Օրենքի» ազդեցության տակ, ինչը հատկապես նախատեսվել է 1989 թվականին` թանգարանի բացման մասին որոշման մեջ ։
Ամսագիր
Թանգարանը նաև տպագրում է American Indian եռամսյա ամսագիրը ։
Արտաքին հղուններ
Կատեգորիա:2004 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ազգային թանգարաններ
(7741) Ֆեդոսեև
(7741) Ֆեդոսեև (Fedoseev), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,371461 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9349 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,808 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1333,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,269886 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,9° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Միքայել Կոստանյան
Կենսագրություն
Միքայել Կոստանյանը ծնվել է 1921 թվականին, Սիսիանում։ 1941 թվականին ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը և նշանակվել ուսուցչական աշխատանքի։ 1941 թվականի դեկտեմբերին Միքայելը զորակոչվել է կարմիր բանակի շարքերը, նշանակվել 89-րդ հայկական դիվիզիայի կապի վաշտում և մարտական մկրտությունը ստացել է Կովկասյան լեռներում։ Մարտական ուղին անցել է Գրոզնի, Մալգոբեկ, Կուբան, Թամանի թերակղզի, Կերչ, Սևաստոպոլ, Օդերի Ֆրանկֆուրտ, Բեռլին քաղաքները ազատագրելու ճանապարհով։ 1944 թվականին ընդունվել է կուսակցության շարքերը։ Օդերի արևմտյան ափի հետ կապ պաշտպանելու համար Կոստանյանը մեծ դժվարությամբ կատարել է առաջադրանքը, արիություն է դրսևորել նաև Բեռլինի գրավման օրերին, որի համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով և մի շարք մեդալներով ։
Պատերազմից հետո Միքայելը վերադարձել է հայրենի գյուղ, ուսուցիչ է աշխատել տեղի միջնակարգ դպրոցում։ Միևնույն ժամանակ ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։ 1948-1963 թվականներին տնօրեն և պատմության ուսուցիչ է աշխատել Սառնակունքի միջնակարգ դպրոցում։ 1963 թվականին Կոստանյանը ընտրվել է կոլտնտեսության նախագահ։ Սակայն նրա կոչումը մանկավարժությունն էր։ 1966 թվականին, իր խնդրանքով, նա կրկին վերադարձել է միջնակարգ դպրոցի տնօրենի պաշտոնին, և շարունակել է իր գիտելիքները և հարուստ կենսափորձը նվիրել մատաղ սերնդի դաստիարակության գործին ։
Երկարատև և անբասիր աշխատանքի համար Կոստանյանը պարգևատրվել է գովասանագրով, պատվոգրերով և մեդալներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Դոդեկաեդր
Դոդեկաէդր (`dodeka - տասներկու, edra - հիմք կամ δώδεκα [dōdeka] - «տասներկու» + ἕδρα [hédra] - «նիստ»), կանոնավոր բազմանիստ։ Առաջին անգամ պատրաստել է հին հույն գիտնական Թեետետը (մ.թ.ա. 4-րդ դարում)։
Դոդեկաեդրը ունի 12 հնգանկյուն նիստ, 30 կող և 20 գագաթ։ Յուրաքանչյուր գագաթից դուրս է գալիս 3 կող։ Յուրաքանչյուր գագաթ հանդիսանում է ընդհանուր 3 հնգանկյունների համար։ Հետևաբար, յուրաքանչյուր գագաթի հարթ անկյունների գումարը 3240 է։ Դոդեկաեդրը ունի համաչափության կենտրոն և 15 համաչափության առանցք։ Յուրաքանչյուր առանցք անցնում է հակառակ նիստերում գտնվող և իրար զուգահեռ կողերի միջնակետերով։ Դոդեկաեդրը ունի համաչափության 15 հարթություն։
Եթե կողի երկարությունը a Է, դոդեկաէդրի ծավալն արտահայտվում է հետևյալ բանաձևով․
Բնության մեջ ունեցած դերը
Ֆուլերենը ածխածնի տարատեսակներից մեկն է։ Այն հայտնաբերվել է այն ժամանակ, երբ փորձել են մոդելավորել տիեզերքում ընթացող գործընթացները։ Հետագայում գիտնականները երկրային պայմաններում կարողացան սինթեզել և հետազոտել այդ գնդաձև մոլեկուլների բազմաթիվ ածանցյալներ։ Առաջացավ ֆուլերենների քիմիան։ Որոշ միացություններ, որոնք ունեն C60 ֆուլերենի բյուրեղային կառուցվածքը հանդիսանում են լավ հաղորդիչներ,117Կ կրիտիկական ջերմաստիճանով։ Փորձեր են տարվում ֆուլերենի հիմքի վրա ստեղծվել նյութեր նորաստեղծ մոլեկուլային էլեկտրոնիկայի համար։ Բայց ֆուլերեն, ինչպես պարզվեց առկա է նաև Երկրի ընդերքում։ Իմաստունները ասում էին «Անտեսանելին հասկանալու համար, ուշադիր նայիր տեսանելիին»։ Սալվադոր Դալին իր «Խորհրդավոր երեկո» կտավում ընտրել է հենց դոդեկաեդրը։ Այդ կտավում դոդեկաեդրի համաչափության կենտրոնը համընկնում է Հիսուս Քրիստոսի հետ։
Համակարգչային մոդելավորման մեթոդիկայով ցույց է տրվել ֆուլերենի հավանակն միացումը ՌՆԹ-ի և երկպարույր ԴՆԹ-ի շղթայի մոլեկուլի հետ։ ԴՆԹ-ի մոլեկուլը հանդիսանում է ներկային տեխնիկայի առանցքային բաղադրամասը, որից ստանում են բիոչիպեր և բիոսենսորներ։ Նախատեսվում է, որ ֆուլերենը կարող է ինտենսիվացնել այդպիսի սարքավորումների աշխատանքը։ Երբ պարզվեց, որ ֆուլերենը մտնում է շունգիտի բաղադրության մեջ, որը բուժիչ քար է, որոշ գիտնականներ ֆուլերենի բուժիչ հատկության հետ կապեցին Պետրոս Մեծի ապաքինումը 1714 թվականին, ով բուժվում էր այդ քարերի միջոցով։ Իսկ վերջին հայտնագործությունները գիտնականներին ստիպեցին վերադառնալ ֆուլերենի առաջացման խնդրին։ Հնարավոր է, որ ֆուլերենի նոր քիմիական հետազոտությունները նոր էջեր բացահայտեն Երկրի բազմաբովանդակ պատմությունից։
Հատկություններ
Դոդեկաեդրը օժտված է համաչափությամբ։
Տարածության կենտրոնային և առանցքային համաչափությունները սահմանվում են հարթության համապատասխան համաչափությունների համանման եղանակով։ Միակ տարբերությունը այն է, որ այդ սահմանումները կիրառվում են տարածության, այլ ոչ թե հարթության կետերի նկատմամբ։
Սահմանում (կենտրոնային համաչափության)
Դիցուք տարածությունում սևեռված է (ֆիքսված է) որևէ O կետ։ Տարածության A' կետը կոչվում է համաչափ (սիմետրիկ) A կետին O կետի (կենտրոնի) նկատմամբ, եթե O-ն հանդիսանում է AA' հատվածի միջնակետը։ O-ի նկատմամբ O-ին համաչափ կետը հենց ինքն է։ Այսպիսով՝ O կետի նկատմամբ տարածության A կետին համաչափ A' կետը գտնելու (կառուցելու) համար պետք է վարվել հետևյալ կերպ. նախ պետք է A կետը միացնել O կետին, ապա AO ճառագայթի վրա տեղադրել AO հատվածին հավասար OA' հատվածը։ Կարևոր է հստակ պատկերացնել կենտրոնային համաչափության հետևյալ երկու հատկությունները։ Հատկություն 1 (կենտրոնային համաչափության անշարժ կետի մասին)։
Ցանկացած O կենտրոնի համար գոյություն ունի ճիշտ մի կետ, որի համաչափը O-ի նկատմամբ համընկնում է իր հետ։ Դա հենց O կետն է։ Այն կետը, որի համաչափը (պատկերը) համընկնում է իր հետ, կոչվում է անշարժ։ Այսպիսով, կենտրոնային համաչափությունն ունի ճիշտ մի անշարժ կետ, դա նրա կենտրոնն է։ Իրոք, եթե A-ն տարբեր է O կետից, ապա վերը նկարագրված կառուցման արդյունքում ստացված A' կետը չի համընկնի A-ի հետ։
Հատկություն 2 (կենտրոնային համաչափության կրկնակի կիրառության մասին)։
Եթե A կետի համաչափը O կենտրոնի նկատմամբ A' կետն է, իսկ A' կետինը՝ A-ն է,ապա A-ը համընկնում է A-ի հետ։ Նկատի ունենալով այս հատկությունը, ասում են, որ կենտրոնային համաչափությունն ինքն իր հակադարձն է։ Ակնհայտ է, որ եթե O կետը AA' հատվածի միջնակետն է, ապա այն նաև A'A հատվածի միջնակետն է։ Այս դիտողությունը ապացուցում է երկրորդ հատկությունը Սահմանում (երկու կենտրոնահամաչափ մարմնինների)։ Տարածության Փ և Փ’ մարմինները (ամենաընդհանուր դեպքում՝բազմությունները) կոչվում են համաչափ (սիմետրիկ) O կետի (կենտրոնի) նկատմամբ, եթե Փ-ի ցանկացած A կետին O կենտրոնի նկատմամբ համաչափ A'։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանոնավոր բազմանիստեր Կատեգորիա:Էվկլիդեսյան տարածաչափություն Կատեգորիա:Երկրաչափական մարմիններ Կատեգորիա:Էվկլիդեսյան երկրաչափություն
Սևքարեցի Սաքո
Սևքարեցի Սաքո, Անմեղ, Անմեղյան (Ծովանյան Սարգիս Սարիբեկի), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, ֆիդայի։ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության անդամ  ։
Կենսագրություն
Ազգային-ազատագրական գաղափարների ձևավորմանը մեծապես նպաստել է 1890 թվականին Սարգիս Կուկունյանի հետ ծանոթությունը և ՀՅԴ հիմնադիր-անդամներ Քրիստափոր Միքայելյանի, Ստեփան Զորյանի (Ռոստոմ) հետ համագործակցությունը։ 1892 թվականին որպես զինատար հայդուկ հաստատվել է պարսկա-թուրքական սահմանին՝ Դերիկի վանքում (որը հենակետ էր դեպի Արևմտյան Հայաստան ճանապարհին), մասնակցել քրդերի դեմ մղված կռիվներին, նպաստել զինատար խմբերի անցմանը Արևմտյան Հայաստան, ուղեկցել Պարսկաստան անցնող հայդուկներին։ Որպես հեծյալ խմբի հրամանատար՝ Սևքարեցի Սաքոն 1897 թվականի հուլիսին մասնակցել է Խանասորի արշավանքին։ Այնուհետև անցել է Վաղարշապատ։ 1898 թվականին մասնակցել է Թիֆլիսում կայացած Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության 2-րդ ընդհանուր ժողովին։ 1898 թվականին Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության 2-րդ ընդհանուր ժողովի որոշմամբ Սևքարեցի Սաքոն ընտրվել է ՀՅԴ Դուրան-Բարձրավանդակի (Մուշ - Սասուն) Կենտրոնական կոմիտեի անդամ և նույն ժողովի հանձնարարությամբ, մի քանի ուղեկիցներով, Կարսից անցել է Արևմտյան Հայաստան, սակայն, Մշո դաշտի Ղզլաղաճ գյուղում ձերբակալվել է թուրքական իշխանությունների կողմից։ Սևքարեցի Սաքոն սկզբում տեղափոխվել է Մուշի, այնուհետև՝ Կարինի բանտ։ Որպես Սուրբ Կարապետ վանքի ուխտավոր ներկայանալու Սաքոյի բոլոր ճիգերն անցել են ապարդյուն։ Ի վերջո, հայդուկային գործունեության, Աղբյուր Սերոբի և Գուրգենի (Բաղդասար Մալյան) հետ ունեցած նամակագրական կապերի և այլնի համար թուրքական դատարանի կողմից դատապարտվել է նախ 101 տարվա բանտարկության, ապա՝ մահվան։ Սակայն, 1901 թվականին ռուսական հյուպատոսարանի ճնշման տակ, Սևքարեցի Սաքոն, որպես ռուսահպատակ, հանձնվել է ռուսական իշխանությունների դատին, որոնք նրան շուտով ազատ են արձակել։ 1905-1906 թվականների հայ-թաթարական ընդհարումների ժամանակ կազմակերպել է Ղազախ-Շամշադինի ինքնապաշտպանությունը՝ միաժամանակ ակտիվորեն երկու կողմերում հանդես է եկել համերաշխության կոչերով։ 1907 թվականին մասնակցել է Վիեննայում կայացած ՀՅԴ 4-րդ ընդհանուր ժողովին, որտեղ որոշվել է օգնել 1905 թվականից Իրանում սկսված հեղափոխությանը։
Մահն ու անմահությունը
Որպես հեծյալ խմբի հրամանատար՝ ուղևորվել է Պարսկաստան, սակայն ռուս-պարսկական սահմանին հիվանդացել է խոլերայով և տեղափոխվել Երևան, ուր և շուտով կնքել է իր մահկանացուն։ Սևքարեցի Սաքոն թաղվել է Երևանում՝ ներկայիս Կոմիտասի անվան պանթեոնի տարածքում։ 1938 թվականին խորհրդային իշխանության կողմից Սևքարեցի Սաքոյի գերեզմանը ավերվել է, իսկ սպիտակ մարմարից կերտված գերեզմանաքարը փոխադրվել և դրվել է հայ նշանավոր բոլշևիկյան հասարակական-քաղաքական գործիչ Ասքանազ Մռավյանի շիրմին։ Սևքարեցի Սաքոյի հիշատակին է նվիրված բանաստեղծ Ավետիք Իսահակյանի «Սաքոյի գեղեցիկ հիշատակին» բանաստեղծությունը։ Սևքարեցի Սաքոյի կյանքն ու գործունեությունն իր արտացոլումն է գտել արձակագիր Իգնատ Մամյանի «Մեթերհեմ բանտի կալանավորը» վիպակում (Երևան, 1989) և Իլյիչ Բեգլարյանի «Մահկանաբերդի արծիվը՝ Սևքարեցի Սաքո» փաստագրական վեպում։ Սևքարեցի Սաքոյի անունով փողոց է անվանակոչվել Երևանի Նոր Արաբկիր թաղամասում։
Էռնստ Ռյոմ
Էռնստ Ջուլիուս Գյունթեր Ռյոմ, գերմանացի զինվորական սպա և Նացիստական կուսակցության առաջին անդամներից։ Որպես նացսիտների նախորդ Գերմանական բանվորական կուսակցության անդամ, նա Ադոլֆ Հիտլերի մտերիմ ընկերն էր և Շտուրմային ջոկատների համահիմնադիրը, որը Նացիստական կուսակցության ռազմական թևն էր, որի հրամանատարը հետագայում դարձավ Ռյոմը։ 1934 թվականի դրությամբ Գերմանական բանակը վախենում էր Շտուրմային ջոկատների ազդեցությունից, և Հիտլերը Ռյոմին տեսնում էր որպես պոտենցիալ մրցակից, այդ պատճառով նրան մահապատժի ենթարկեցին Երկար դանակների գիշերվա ընթացքում։
Վաղ կարիերա
1918 թվականի նոյեմբերի 11-ի զինադադարից հետո Ռյոմը շարունակեց զինվորական կարիերան որպես կապիտան Ռայխսվերում։ Նա գնդապետ Ֆրանց Ռիթեր ֆոն Էպի սահմանի պաշտպանության Բավարիայի ազատ ջոկատի գլխավոր անդամներից էր, որը ձևավորվել էր Օրդրուֆում 1919 թվականի ապրիլին և որը վերջնական տապալեց Բավարիայի խորհրդային հանրապետությունը 1919 թվականի մայիսի 3-ին։ 1919 թվականին Ռյոմը միացավ Գերմանական բանվորական կուսակցությանը (ԳԲԿ), որը հաջորդ տարի դարձավ Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցություն (ՆՍԳԲԿ)։ Շատ չանցած նա հանդիպեց Ադոլֆ Հիտլերի հետ և դարձան քաղաքական դաշնակիցներ և մոտ ընկերներ։ Ռյոմը դուրս եկավ Ռայխսվեր-ից 1923 թվականի սեպտեմբերի 23-ին։ Չնայած 1920-ական թվականների սկզբին Ռյոմը մնաց կարևոր կապող օղակ աջամետ խորհրդարանական կազմակերպությունների և Ռայխսվեր-ի միջև։ Բացի այդ Ռյոմը համոզեց իր նախկին հրամանատար գնդապետ ֆոն Էպին միանալ նացիստներին, ինչը շատ կարևոր էր, քանի որ Էպը օգնեց հավաքել անհրաժեշտ վաթսուն հազար մարկը, որը թույլ տվեց գնել Völkischer Beobachter թերթը։
Ռյոմը ղեկավարեց այս ռազմականացված ջոկատները Մյունխենի Գարեջրային հեղաշրջման ժամանակ։ Նա վարձակալեց Լյուվենբրյոքկելերի դահլիճը։ Մինչդեռ Հիտլերը և իր աջակիցները գտնվում էին Բուրգերբրյոքկելերում։ Այստեղ Ռյոմը պլանավորեց հայտարարել հեղափոխության մասին և օգտագործել իր ջոկատները, որպեսզի զինվելով քաղաքի գաղտնի զինապահոցներից վերցներ քաղաքի կարևորագույն կենտրոնները։ Երբ կոչը հնչեց, Ռյոմը Լյուվենբրյոքկելերում հայտարարեց, որ Կահրի կառավարությունը ընկել է Հիտլերի ձեռքը և հայտարարեց ազգային հեղափոխություն, ընչը ուղեկցվեց ծափահարություններով։ Դրանից հետո Ռյոմը 2․000 զորքով շարժվեց դեպի պատերազմի նախարարություն, որը նրանք գրավեցին տասնվեց ժամով։ Ստանալով վերահսկողություն նախարարությունում՝ Ռյոմը խրամատավորվեց ներսում և սպասեց նորությունների դրսից։ Նույն ընթացքում Հիտլերը, Գյորինգը և Լյուդենդորֆը մեծ պլակատներով շարժվեցին քաղաքի վրա և պահանջում էին ազատ արձակել Ռյոմին։
Չհաջողված հեղաշրջման փորձից հետո Ռյոմը, Հիտլերը, Լյուդենդորֆը, Հերման Կրիբելը և ևս վեց անձ կանգնեցին բարձր դատարանի առաջ 1924 թվականի փետրվարին։ Ռյոմը ճանաչվեց մեղավոր և դատապարտվեց 15 ամսվա ազատազրկման, սակայն դատավճիռը հետաձգվեց և փոխվեց փորձաշրջանի։ Հիտլերը դատապարտվեց հինգ տարի ազատազրկմամբ, սակայն բանտում անցկացրեց ինն ամիս, որի ընթացքում ավարտին հասցրեց Իմ պայքարը գրքի առաջին հատորը։
1924 թվականի ապրիլին Ռյոմը դարձավ Ռայխստագի պատգամավոր (արմատական ազգային) Ազգային սոցիալիստական ազատական շարժումից։ Նա միայն մեկ ելույթ ունեցավ՝ պահանջելով ազատ արձակել Կրիբելին։ 1924 թվականի դեկտեմբերի ընտրություններում նրան կուսակցությունից չընտրեցին որպես պատգամավոր։ Մինչ Հիտլերը բանտում էր, Ռյոմն օգնեց ստեղծել Ֆրոնտբանը որպես այդ ժամանակ արգելված Շտուրմային ջոկատների օրինական այլընտրանք։ Հիտլերն ամբողջությամբ չէր կիսում Ռյոմի պլանները այս կազմակերպության հետ, որը անվանում էր խնդրահարույց։ Հիտլերը չէր վստահում այսպիսի ռազմականացված ջոկատներին, քանի որ ինչպես ցույց տվեց հեղաշրջման փորձը ոստիկանությունը և բանակը մնում են հավատարիմ կառավարությանը։ Երբ 1925 թվականի ապրիլին Հիտլերը և Լյուդենդորֆը հավանություն չտվեցին Ռյոմի նախաձեռնություններին, Ռյոմը դուրս եկավ բոլոր քաղաքական և զինվորական խմբերից 1925 թվականի մայիսի 1-ից։ Նա մեծ արհամարանք զգաց կուսակցության ղեկավարությունից և մեկուսացավ հասարակությունից։ 1928 թվականին նա համաձայնվեց աշխատել Բոլիվիայում որպես բանակի խորհրդական, որտեղ նա ստացավ լեյտենանտ գնդապետի կոչում։ 1930 թվականի աշնանը նրան զանգահարեց Հիտլերը և առաջարկեց վերադառնալ Գերմանիա։
Շտուրմային ջոկատների առաջնորդ
1930 թվականի սեպտեմբերին Ստենեսի ապստամբությունից հետո Հիտլերը հանդիպեց Շտուրմային ջոկատների ղեկավարության հետ։ Նա անձնական հրավերք ուղարկեց Ռյոմին՝ խնդրելով վերադառնալ և գլխավորել Շտուրմային ջոկատները, և վերջինս ընդունեց նոր պաշտոնը 1931 թվականի հունվարի 5-ին։ Նա արմատական նոր գաղափարներ բերեց Շտուրմային ջոկատներ և իր մտերիմներից մի քանիսին նշանակեց ղեկավար պաշտոնների Շտուրմային ջոկատներում։ Մինչ այդ Շտուրմային ջոկատները ենթարկվում էին Նացիստական կուսակցության տեղական գրասենյակին։ Ռյոմը հիմնադրեց նոր Գրուպպե, որը չէր ենթարկվում Նացիստների տարածքային գրասենյակներին։ Ամեն Գրուպպե ծածկում էր մի քանի տարածաշրջան և ղեկավարվում էր ՍԱ-Գրուպենֆյուրերի կողմից, ով հաշվետու էր Ռյոմին կամ Հիտլերին։
Շտուրմային ջոկատները այս ժամանակ ունեին ավելի քան մեկ միլիոն անդամ։ Նրան սկզբնական խնդիրն էր պաշտպանել Նացիստ առաջնորդներին հանրահավաքների և ուղևորությունների ժամանակ։ Շտուրմային ջոկատները չշարունակեցին փողոցային կռիվներն ընդդեմ կոմունիստների, հակառակորդ քաղաքական ուժերի դեմ, դադարեցրին հրեաների դեմ դաժան վերաբերմունքը։
Ռոմի ժամանակ Շտուրմային ջոկատները հաճախ էին պաշտպանում աշխատավորներին գործադուլների ժամանակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի նախարարներ Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գերմանիայի ռազմական գործիչներ
Սերգեյ
Սերգեյ, ռուսական տարածված անուն է։ Փաղաքշական ձևերն են՝ Սերյոժա։ Եղել է 60-70-ականներին Ռուսաստանում ծնվածներին տրված երկրորդ տարածված անունը, զիջելով միայն Ալեքսանդրին։ Սերգեյ անունը Սարգիս անվան հետ միասին տարածված է հայերի մոտ։ Կան նաև նրա տարբերակները՝ Սերյոժա, Սերոժ։ Սերգեյ անունով հայտնի մարդիկ են՝
Կատեգորիա:Արական անձնանուններ Կատեգորիա:Ճամբարի ժամանակավոր
Հայ-ադրբեջանական պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկ (2022)
Ստորև ներկայացված է Հայ-ադրբեջանական պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկը։ Նախնական տվյալներով՝ ադրբեջանական ագրեսիայի հետևանքով զոհվածների և անհետ կորածների թիվը հասնում է 207-ի, այդ թվում՝ զոհվել է 3 քաղաքացիական անձ, իսկ 2 քաղաքացիական անձի գտնվելու վայրը համարվում է անհայտ, վիրավորվել է 293 զինծառայող և 7 քաղաքացիական անձ, գերեվարվել է 20 զինծառայող ։
Ստորև ներկայացված է Հայ-ադրբեջանական պատերազմում անհետ կորած ազատամարտիկների ցանկը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ-ադրբեջանական պատերազմում զոհվածներ (2022)
Կրաքար
Կրաքար, հիմնականում կալցիտից CaC03 (հազվադեպ՝ արագոնիտից) կազմված նստվածքային ապար։
Ամենահաճախ հանդիպող խառնուրդներն են՝ Մաքուր կրաքարի քիմիական կազմը մոտենում է կալցիտի տեսական կազմին՝ 56% CaO և 44% C02։
Դասակարգումն ըստ կառուցվածքի և ծագման
Մաքուր կրաքարը սպիտակ է կամ բաց մոխրագույն։ Կրաքարերը դասակարգվում են ըստ կառուցվածքի և ծագման։ Ըստ կառուցվածքի ստորաբաժանումը սովորաբար արտահայտում է նրանց ծագումը։
Տարբերում են՝ Մետամորֆիզմի դեպքում կրաքարը անցնում է մարմարի։ Կրաքար կա բոլոր հասակի նստվածքներում՝ քեմբրից մինչև անթրոպոգեն։
Կիրառություն
Օգտագործվում է սև մետալուրգիայում, պորտլանդ-ցեմենտի պատրաստման համար, քիմիական արդյունաբերության մեջ։
Հայաստանում
Տարածված է Հայաստանի Շիրակի, Արարատի մարզերում։ Օգտագործվում է սև մետաղաձուլության (որպես բովախառնուրդ), քիմիական արդյունաբերության և շինարարության մեջ ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Նստվածքային ապարներ Կատեգորիա:Քանդակագործական նյութեր
Միլադինով եղբայրներ
Դիմիտր և Կոնստանտին Միլադինով եղբայրներ, 19-րդ դարի Բուլղարիայի մշակութային վերածննդի գործիչներ։
Միլադինով եղբայրների ժողովածու
1856 թվականին Դիմիտրը վերադարձել է Ստրուգա, որպեսզի ուղեկցի իր եղբորը՝ Կոնստանտինին, որը Ռուսաստան էր մեկնել Մոսկվայի համալսարանում սլավոնական բանասիրություն սովորելու համար։
Մոսկվայում նա մնացել է մինչև համալսարանի ավարտը՝ 1860 թվականը, այնուհետև Վիեննայում հանդիպել է Ջոզեֆ Յուրի Շտրասմայերի հետ, որն օգնեց նրան բուլղարական ժողովրդական երգերի հավաքածուն հրատարակելու ժամանակ։
Հավաքածուն, վերնագրված «Բուլղարիայի պատմությունը»։ Հավաքեք եղբայրներից Միլադինովցին, Դիմիտրին և Կոնստանտինը և Կոնստանտինի օրից։ Զագրեբում։ 1861 թ.և և և-ում գրքի տպիչը Ա. Յակիկում հրատարակվում է Զագրեբում 1861 թվականին։ Այն բաղկացած էր Կենտրոնական և Արևելյան Բալկանների սլավոնական տարածաշրջանից 660 բուլղարական ժողովրդական երգերից։
«Бѫлгарски народни пѣсни. Собрани отъ братья Миладиновци, Димитрıя и Константина и издадени отъ Константина. Въ Загребъ. Въ книгопечатница-та на А. Якича, 1861» վերնագրով ժողովածուն  լույս է տեսել Զագրեբում 1861 թվականին։ Այն բաղկացած էր Կենտրոնական և Արևելյան Բալկանների սլավոնական շրջանների 660 բուլղարական ժողովրդական երգերից։
Կոնստանտին Մլադինովի պոեզիան
Կոնստանտին Միլադինովի պոեզիան լի էր սոցիալական և ազգային շարժառիթներով։ Ստորև բերված է նրա կյանքի ընթացքում հրապարակված աշխատանքների ցանկը
Մահ
1861 թվականի կեսերին Կոնստանտինը հեռացավ Զագրեբից և գնաց Բելգրադ, որտեղ իմացավ, որ իր եղբայր Դիմիտրը Կոստանդնուպոլսի բանտում էր։
Հետո նա գնաց Կոստանդնուպոլիս, որտեղ նրան թուրքերը ձերբակալեցին, մեղադրելով լրտեսության մեջ և բանտարկեցին։ 1862 թվականին Կոստանդնուպոլսում եղբայրներ Կոնստանտին և Դիմիտր Միլադինովները մահացել են խորհրդավոր հանգամանքներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարացի բանահավաքներ Կատեգորիա:Բուլղարացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Բուլղարացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ
Մորթեն Թիլդում
Մորթեն Թիլդում (Morten Tyldum, ), նորվեգացի կինոռեժիսոր և պրոդյուսեր։ Առավել հայտնի է իր «Իմիտացիայի խաղ» ստեղծագործությունով։
Թիլդումի ստեղծագործությունն առաջադրվել է «Օսկար»-ի ութ անվանակարգերում, այդ թվում` «լավագույն ֆիլմ» և «լավագույն ստեղծագործություն»։
Կենսագրություն
Մորթեն Թիլդումը ծնվել է 1967 թվականի մայիսի 19-ին Նորվեգիայում։ Մանկուկ հասակից երազել է դառնալ մեծ երաժիշտ, սակայն ընդունվել և ավարտել է Նյու Յորքի գեղարվեստի դպրոցը։ Չնայած սրա, նա հետագայում փոխում է իր տեսակետները ։
Կարիերա
Իր կարիերայի սկզբում Մորթենն աշխատել է Նորվեգիայի հեռուստատեսությունում, նկարահանվել է տեսահոլովակներում, գովազդներում և նույնիսկ կարճամետրաժ ֆիլմերում։
Իր առաջին հեղինակային ստեղծագործությունը, որով նա նշեց իր նորամուտը, դա «Ընկերը» ստեղծագործություններ էր, որը թողարկվել է 2003 թվականին։
2008 թվականին նկարահանել է «Ընկած հրեշները» ֆիլմը, որն առաջադրվել է հինգ անվանակարգերում։ Իր ստեղծագործությունների գլուխգործոցը՝ «Իմիտացիայի խաղ» բրիտանացի հայտնի ծածկագիր Ալան Թյուրինգի մասին պատմական դրաման նկարահանվել է 2014 թվականին։
Այն առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի 8 անվանակարգերում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Նորվեգացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Բերգենի համալսարանի շրջանավարտներ
Խարմանջիկ
Խարմանջիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հնդկա-չինական հարաբերություններ
Հնդկա-չինական հարաբերություններ, երկկողմանի դիվանագիտական հարաբերություններ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության և Հնդկաստանի միջև ։ Պետական սահամնի ձգվածությունը երկրների միջև կազմում է 3380 կմ։ 2013 թվականին երկու երկրների առևտրաշրջանառությունը կազմում է 65,5 մլրդ դոլար ։
Ակնարկ
Հնդկաստանը և Չինաստանը հարաբերություններ են պահում ավելի քան 2000 տարի ։ Ժամանակակից հարաբերությունները սահմանվել են 1950 թվականին, երբ Հնդկաստանը դարձել է առաջին երկրներից մեկը, որը հրաժարվել է Չինաստանի հանրապետության հետ հարաբերություններից և Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությանը ճանաչել Մայրցամաքային Չինաստանի օրինական կառավարություն ։ Չինաստանը և Հնդկաստանը երկու առավել խտաբնակ երկրներն են, ինչպես նաև աշխարհում տիրապետում են ամենաարագ զարգացող տնտեսություններով ։ Ստացված տնտեսական աճն ազդեցություն է թողել Հնդկաստանի և Չինաստանի վրա, որի արդյունքում աճել է նրանց երկկողմանի հարաբերությունների նշանակալիությունը ։ Չնայած Հնդկաստանի տպավորիչ տնտեսական աճին, այն Չինաստանից զարգացմամբ ետ է մնում ։
Չինաստանը և Հնդկաստանն աշխարհում ամենահին քաղաքակրթություններից են և գոյատևում են միասին հազարամյակների ընթացքում ։ Չինաստանի և Հնդկաստանի միջև տնտեսական և մշակութային կապերը ծագում են հնագույն ժամանակներից ։ Մետաքսի ճանապարհը ոչ միայն ծառայել է Չինաստանի և Հնդկաստանի միջև հիմնական առևտրային երթուղային, այլ նաև համարվում է Հնդկաստանից Արևելյան Ասիա բուդդիզմի տարածման հիմնական ճանապարհներից մեկը ։ 19-րդ դարում Չինաստանի տարածքում տեղի են ունեցել մի քանի ափիոնային պատերազմներ, այն ժամանակ Բրիտանական Հնդկաստանը եղել է Բրիտանական կայսրության մի մասը և Ցին դինաստիայի դեմ պատերազմում աջակցել է բրիտանացիներին ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Հնդկաստանը և Չինաստանն իրենց ներդրումն են ունեցել Ճապոնական կայսրության փլուզման մեջ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չինաստանի երկկողմանի հարաբերություններ Կատեգորիա:Հնդկաստանի երկկողմանի հարաբերություններ Կատեգորիա:Չին-հնդկական հարաբերություններ
Era (ալբոմ)
Era, դեբյուտային ստուդիական ալբոմ, խումբ Era։ Թողարկվել է 1997 թվականին։ Որոշ հրատաարակություններ կցեցին նաև բոնուսային կատարումներ, դրանցից էր օրինակ՝ «After Time»։
Կատարումների ցուցակ
Մի քանի հրատարակություններ էլ կցեցին այլ կատարումներ
Կատեգորիա:1996 ալբոմներ
Վասիլի Ռիբակով
Վասիլի Ռիբակով (Васи́лий Арсе́нтьевич Рыбако́в, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ։
Կենսագրություն
1939 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Նովո-Միխայլովսկոե
Նովո-Միխայլովսկոե (Ново-Михайловское), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 290 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի բնակավայրեր
Արամ Գյուրջյան
Արամ Սմբատի Գյուրջյան, ռեժիսոր, դերասան, հոգեբանական գիտությունների թեկնածու (2005)։
Գործունեությունը
1997 թվականին ավարտել է Երևանի Ալեքսանդր Պուշկինի անվան միջնակարգ դպրոցը, 2002 թվականին՝ կարմիր դիպլոմով՝ Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի կուլտուրայի ֆակուլտետը, 2005 թվականին՝ նույն համալսարանի ասպիրանտուրան։ 2005 թվականին պաշտպանել է ատենախոսություն և ստացել հոգեբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ 2012 - 2014 թվականներին աշխատել է ՀՀ մշակույթի նախարարությունում, եղել է ՀՀ մշակույթի նախարարության ժամանակակից արվեստի վարչության պետի տեղակալը ։
2015-2020 թվականներին աշխատել է Երևանի քաղաքապետարանում որպես գլխավոր մասնագետ-ռեժիսոր։
Հեղինակ կատարող է, հանրապետական և միջազգային մրցույթների դափնեկիր։ Աշխատել է հեռուստատեսությունում, դասախոսում է Խաչատուր Աբովյանի անվան Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարանում։
Ֆիլմեր
Նկարահանվել է «Կյանքի գինը» (Կարլոս Երեմիչ), «Վերջին ցանկություն» (Սուրեն), «Կյանքի գինը 2» (Կարլոս Երեմիչ), «Հրեշտակների դպրոցը» (Քննիչ) հեռուստանովելներում, «Առավոտյան աղոթք» ֆիմում (Մելիքյան)։
Արտաքին հղումներ
Ընկալման հոգեբանական յուրատիպությունը հեռուստալսարանի տարբեր խմբերի կողմից
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ հոգեբաններ Կատեգորիա:1980 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 13 ծնունդներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Երևանի Ալեքսանդր Պուշկինի անվան թիվ 8 դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Գառնու ամրոց
Գառնու ամրոց, հնավայր Հայաստանի տարածքում։ Տեղակայված է Կոտայքի մարզի համանուն գյուղի տարածքում՝ Երևանից 28 կմ արևելք։ Ամրոցը զբաղեցնում է 3, 5 հա տարածություն. նրա տարածքում են գտնվում Գառնու հեթանոսական տաճարը, արքունական բաղնիքը, 7-րդ դարում կառուցված Սուրբ Սիոն եկեղեցու ավերակները ։
Ամրոցը գտնվում է Գեղամա լեռնաշղթայի Գեղասար գագաթի հարավային ստորոտում՝ ծովի մակերևույթից շուրջ 1400 մ բարձրության վրա։ Հանդիսանում է հայկական ճարտարապետության անտիկ ժամանակաշրջանի ամրաշինության կառույց ։ Նրա շուրջ տարածվում է Ազատ գետի 100 մետր խորություն ունեցող կիրճը, որտեղ գտնվում է Քարերի սիմֆոնիան՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի միակ բնության հուշարձանը Հայաստանում ։
2011 թվականի ապրիլի 28-ին հայտնի դարձավ, որ Գառնու պատմամշակութային համալիրն արժանացել է Մելինա Մերկուրիի անվան ՅՈւՆԵՍԿՕ-Հունաստան 2011 մրցանակին ։
Պատմություն
Գառնիի վերաբերյալ առաջին ստույգ տեղեկությունը տալիս է Վանի թագավոր Արգիշտի Ա-ի (մ.թ.ա. 786-764) արձանագրությունը «Գիառնիանի երկրի» նվաճման մասին։ Վիշապակերպ կոթողները հայտնաբերվել էին 1909 թվականի Գառնիի պեղումների ժամանակ, Նիկողայոս Մառի և Յա. Սմիռնովի կողմից։ Դրանք կապված են ջրի պաշտամունքի հետ ։ Հռոմեացի պատմագիր Կոռնելիոս Տակիտոսի համաձայն, մ.թ. 51 թվականին վրաց Փարասման թագավորի որդի Հռադամիզդը, Հռոմի օժանդակությամբ ցանկանալով տիրանալ հայկական գահին, հարձակվում Է Հայաստանի վրա։ Ռազմական գործողությունների մի մասը տեղի է ունենում Գառնի ամրոցում («in Costelium Gorneas»), որն «ապահով էր տեղադրության և հռոմեական կայազորի պաշտպանության հետևանքով» ։ 1949 թվականից ազգագրագետ և պատմաբան Բաբկեն Առաքելյանի արշավախումբը տեղի քառանկյուն հատակագծով կացարաններից հայտնաբերել է վանակատե (օբսիդիան) գործիքներ, ոսկրե բզեր, սև փայլով զարդարուն խեցեղեն, բրոնզե կացնի ձուլման կաղապար, բրոնզե մանգաղ. սա վկայում է տեղանքի բրոնզեդարյան պատկանելության մասին։ Պեղվել են նաև մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակով թվագրվող դամբարաններ, ուրարտական և երվանդյան շրջանի խեցեղեն, բացվել են բնակելի շենքեր, մառաններ, տարատեսակ զենքեր և կենցաղային իրեր, ինչպես նաև՝ սասանյան, բյուզանդական, վրացական, մոնղոլական և այլ երկրների դրամներ ։ Գառնու դերը մեծ է հատկապես հելլենիստական շրջանի (մ. թ. ա. 3-1-ին դարեր) և նրան հաջորդած դարերի հայկական մշակույթի էական գծերը վեր հանելու տեսանկյունից։ Այս շրջանի քաղաքների կառուցապատման, ճարտարապետական ու կենցաղային արժեքների մասին հիացմունքի խոսքեր են թողել Ստրաբոնը, Պլուտարքոսը, Ապպիանոսը։ Նրանց վկայություններից ակնհայտ է, որ հայերը, փոխառնելով Արևելքի և Արևմուտքի քաղաքակրթության լավագույն դրսևորումները, հատկապես քաղաքաշինական նվաճումները, իրենց երկրում ստեղծել են քաղաքների ու քաղաքային կյանքի մի նոր տիպ, որն օրինակ պետք է ծառայեր հարևանների համար։ Խոսելով հայկական մշակույթի մասին՝ Նիկողայոս Մառը գրում է, որ հայ ժողովուրդը «գեղարվեստի ազնվացնող նմուշներ է տալիս իրենց բռնակալների, ամեն ազգի մատչելի ճարտարապետական գծերի ներդաշնակ երաժշտությամբ»։
Ամրոցը վերակառուցվել է հռոմեա-պարթևական պատերազմից (54-64) հետո՝ 76 թվականին ։ Այդ ժամանակ Հայաստանում հաստատվել է Արշակունիների արքայատոհմը։ Միևնույն ժամանակ կառուցվել է նաև Գառնու հեթանոսական տաճարը (77) ։ 2-րդ դարի դարի կեսին և 3-րդ դարի սկզբին Վաղարշ Բ թագավորի (186-198) որդին՝ Մեծ Հայքի թագավորը Խոսրով Ա-ն (198-216), արամեական գրոլթյամբ Գառնիում թողել է արձանագրություն ։
Քրիստոնեության ընդունումից հետո ամրոցը եղել է Տրդատ Գ թագավորի քրոջ՝ սուրբ Խոսրովիդուխտի «ամառանոցային սենյակը»։ Արտաշեսյան և Արշակունյաց թագավորների օրոք Գառնին եղել է նշանավոր ամրոց, զորակայան և ամառանոց, իսկ 4-րդ դարում եպիսկոպոսանիստ բնակավայր։ Բերդի շուրջ եղել է քաղաքատիպ բնակավայր։ Գյուղի հյուսիսում գտնվող բլրաշարքի վրա գտնվում է միջնադարյան գերեզմանոցը ։ Հայ գրերի գյուտից հետո մատենագիրների մոտ հանդիպում են հայերեն տեղեկություններ ամրոցի մասին. Գառնին հիշատակվում է իբրև խիստ ամրացված արքունի ամրոց (Փավստոս Բուզանդ) կամ իբրև քաղաք իր անմատույց ամրոցով, ուր կայանք զօրացն էին (Եղիշե)։ Գառնին զորակայան է եղել նաև պարսիկների տիրապետության ժամանակ ։
Ճարտարապետություն
Գառնու ամրոցի պատերի բարձրությունը հասնում էր 12-14 մետրի, սակայն Գառնու երկրաշարժից հետո այն ավերվել է, և մնացել են 2-4 մետր բարձրությամբ պատեր։ Մուտքը պաշտպանված է կիկլոպյան շարվածքի քարե պարսպով, հաստությունը 2 մետր է, իսկ պարսպապատի երկարությունը՝ 180 մետր ։ Կառուցված է որձաքարից, որոնք ամրացված են ոչ թե շաղախով, այլ երկաթյա գամերով։ Բերդն ունեցել է աշտարակներ։ Առավել անմատչելի վայրերում՝ անդունդի վրա, դրանք կառուցված էին 25-32 մետր հեռավորությամբ, իսկ մյուս մասերում միմյանց ավելի մոտ են՝ 10-13, 5 մետր միջակայքով ։ Պարսպապատերր աշտարակների գրեթե միանման (5, 90-6, 70 մ) եզրագծերով ստեղծված ուղղանկյունի հորինվածքը իր խորության կեսի չափով (3, 00-3, 50 մ) պարսպապատի արտաքին մակերեսից դուրս է, իսկ այդ դուրս եկած հատվածի մոտավորապես կեսի չափով (1, 54-1, 78 մ)՝ դրանից ներս։ Իբրև երկարության միավոր օգտագործված է ուրարտական ճարտարապետության մեջ լայն կիրառում գտած հին Միջագետքի նիպոլրական կանգունը (51, 8 սմ) ։ Պարսպի մեծ մասն ավերվել է 7-րդ դարում՝ արաբական արշավանքների ժամանակ։ 10-րդ դարում բերդը վերականգնվել է՝ համաձայն մուտքի քարերին պահպանված միջնադարյան արձանագրությունների ։ Վերականգնել է Աշոտ Բ Երկաթը (914-928) ։
Գառնու ամրոցի ճարտարապետությունը համարվում է կիկլոպյան, որովհետև համարվում էր, որ միայն առասպելական Կիկլոպները կարող էին տեղաշարժել չափազանց ծանր այս քարերը։ Պարիսպն ամրացնելու նպատակով քարերը շարվում էին մեկընդմեջ երկար ու կարճ կողմերով՝ դրանց տալով ամրություն և դիմացկունություն։ 1225 թվականին այստեղ տեղի է ունեցել Գառնիի ճակատամարտը՝ մի կողմից հայ-վրացական բանակի, մյուս կողմից՝ Խորեզմշահերի զորքերի միջև՝ ավարտվելով Զաքարյանների հաղթանակով ։ Ներկայումս պարիսպը մասամբ վերականգնված է։ Հելլենիստական դարաշրջանում Հայաստանում կառուցվել են նմանատիպ բազմաթիվ ամրություններ՝ Սևանի ավազանում, Արագած լեռան վրա, Սյունիքում և այլուր։ Առավել հայտնի էին հելլենիստական Հայաստանի մայրաքաղաքի՝ Արտաշատի պարիսպները ։
Ամրոցի աջ կողմում, որտեղ գտնվում է ցածրադիր բլուր, պահպանվել են 3-4-րդ դարերի արքայական կայազորի կացարանների հիմքերը։ Գլխավոր շինությունը նման է Գառնու պալատական շենքին, նրա ներքին մասում կան փայտե մույթեր և քառանկյուն հարթ որմնասյուն, որոնց վրա գլանաձև թաղն է։ Կայազորը արքունի ընտանիքի թիկնազոր գունդն էր ։