cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նոր Ջուղա
Ուշ միջնադար
Հայերը Նոր Ջուղայում հաստատվել են շահ Աբբաս I-ի օրոք։ 16-րդ դարի սկզբին Նոր Ջուղա են տեղափոխվել տեղահանված և Իրանի Սպահանի նահանգ քշված Ջուղայի հայերը, Զայանդերուդ գետի աջ ափին՝ Սպահան քաղաքի մոտ։ Նպատակ ունենալով հայ վաճառականների միջոցով ընդլայնել Իրանի առևտրական և քաղաքական կապերն օտարերկրյա պետությունների հետ՝ Աբբաս I-ը Նոր Ջուղային շնորհել է արտոնություններ («Արքունի Խասսերին» վերապահվող իրավունքներ)։ Բնակավայրն ունեցել է ինքնավարություն, որն իրականացրել է քալանթարը (քաղաքագլուխ), դատական գործերը վարել է քեդխուդան (քալանթարի տեղակալը)։ Կարճ ժամանակում Նոր Ջուղան բարգավաճել է, արդեն 1620-ական թվականներին ունեցել է ավելի քան 30 հազար բնակիչ, դարձել երկրի առևտրական կապիտալի կենտրոն։ Նորջուղայեցի հայ վաճառականներին հանձնել իրանական հում մետաքսի արտասահմանյան մենաշնորհը։ 17-րդ դարի կեսին տեղի հայ վաճառականները ստեղծել են «Նոր ջուղայի հայ առևտրական ընկերությունը»։ Տնտեսական գործունեությանը զուգընթաց, նրանք հաճախ կատարել են նաև դիվանագիտական հանձնարարություններ։ Համայնքը միատարր չէր. զգալի թիվ են կազմել միջին և չքավոր խավերը, որոնք հիմնականում զբաղվել են արհեստագործությամբ։ Նոր Ջուղայի հայ արհեստավորների սոցիալական բողոքի դրսևորումներից էր 1630-1640-ական թվականներին դերձակ Թումիկի և սև Պետրոսի գլխավորությամբ ծագած աղանդավորական շարժումը։ 1722 թվականի աֆղանների արշավանքի ժամանակ, երբ Միր Մահմուդը գրավել է Սպահանը և սկիզբ դրել Սեֆյան Պարսկաստանի անկմանը, Նոր Ջուղան ավերվել է, հայերը գաղթել են Հնդկաստան, Ֆրանսիա, Ավստրիա, Հոլանդիա, Ռուսաստան և այլուր։ 17-18-րդ դարերում Նոր Ջուղան եղել է հայկական մշակույթի կարևոր կենտրոն։
Ժամանակակից շրջան
Նոր Ջուղան եղել է իրանաբնակ (բացառությամբ Ատրպատականի), իսկ հետագայում նաև հնդկաստանաբնակ հայերի հոգևոր կենտրոն։ 19-20-րդ դարերում մնացել է որպես թեմական և մշակութային կենտրոն։ 19-րդ դարի 30-ական թվականներին Նոր Ջուղայում բնակվել է շուրջ 4 հազար հայ։ Այդ տարիներին բացվել էր Նոր Ջուղայի առաջին հայկական դպրոցը (1831-1853)։ 1858 թվականին հիմնվել է Օրիորդաց դպրոցը, 1880 թվականին մի շարք դպրոցներ միավորվել և կազմել են Ազգային կենտրոնական դպրոց։ 20-րդ դարի սկզբին բացվել է Գևորգ Քանանյան իգական դպրոցը։ 1905-1911 թվականների իրանական հեղափոխությունից հետո աշխուժացել արդեն է Նոր Ջուղայի մշակութային կյանքը։ Կառուցվել է թանգարան-մատենադարանի շենքը (1905)։ 1930-ական թվականներին ստեղծվել են ազգային ակումբներ, կազմակերպվել երգչախմբեր։ Հրատարակվել են «Նոր Ջուղայի լրաբեր» ամսաթերթը (1904-1908), «Նոր Ջուղայի ավետաբեր (1906-1911), «Ընկեր» (1920) թերթերը և 10 անուն ձեռագիր կամ մեքենագիր պարբերականներ։ 1946 թվականից սկսվել է նորջուղահայերի ներգաղթը Խորհրդային Հայաստան։ 1952 թվականին Նոր Ջուղայում բնակվել է 4675, 1958 թվականին՝ 5 հազար, 1969 թվականին՝ 8 հազար, 1979 թվականին՝ 10 հազար հայ։ Ներկայումս Նոր Ջուղան Սպահանի թաղամասերից է։ 2003 թվականի դրությամբ հայության թիվը եղել է շուրջ 7 հազար։ Հիմնականում զբաղվում են արհեստներով, տնայնագործությամբ, զգալի թիվ են կազմում մանր ձեռնարկատերերն ու առևտրականները, մտավորականները։
Նոր Ջուղան այժմ ունի 14 եկեղեցի (Սուրբ Ամենափրկիչ, Սուրբ Աստվածածին, Սուրբ Բեթղեհեմ եկեղեցի, Սուրբ Գևորգ, Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ, Սուրբ Հակոբ, Հովհաննես Մկրտիչ, Սուրբ Հովսեփ, Կատարինյան մենաստան, Սուրբ Մինաս, Ներսես Մեծ, Սուրբ Նիկողայոս, Սուրբ Սարգիս, Սուրբ Ստեփանոս), որոնցից հիմնականը Սուրբ Ամենափրկիչ Վանքն է ։ Նոր Ջուղայի և Սոֆի լեռան միջակա տարածությունը՝ շուրջ 300.000 քառակուսի մետր, որտեղ  թաղված են նշանավոր տոհմեր (ինչպես՝ Աղազարյան-Լազարյաններ), խոջաներ (Խոջա Պետրոս Վելիջանյան), հոգևորականներ, գիտնականներ ու մշակույթի գործիչներ (Հովհաննես Մրքուզ Ջուղայեցի), աշուղներ (Ղուլ Էգազ)։ Այստեղ հաշվվում է մոտավորապես 50.000 տապանաքար ։
Ջուղայի պատմական հուշարձանները
Ջուղայի հուշարձանների ուսումնասիրության գործում մեծ աշխատանք է կատարել հայ երախտավորներից մեկր' Արամ Վրույրը։ 1912 թվականին Ջուղայում ուսումնասիրություններ կատարելուց հետո, իր տպավորությունների մասին գրել է Ն. Մառին, որտեղ ասում է. «Աչափ հետաքրքիր է Ջուղան, մի փոքրիկ Անի, կարծեք ավելի ճոխ պահեստ 14-15 դարերի իրեղենների... Անհրաժեշտ է առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնել այդ տեղի վրա, մանավանդ, որ համարյա ամեն տարի տնավարի պեղումներ են կատարվում։ Գտնված ամաններր ամբողջ կամ զարդարված անհաշիվ են»։ Հետագայում Ա. Վրույրը 1915 թվականի սեպտեմբերին ձեռնամուխ է լինում Ջուղայի գերեզմանատան խաչքարերի լուսանկարման աշխատանքներին, ինչպես նաև բռնագաղթի ու ավերման ենթարկված քաղաքի մասին մնացած ավանդույթների հավաքմանը։ Ջուղան հայոց պատմության մեջ հայտնի է իր միջնադարյան մի շարք պատմական ու ճարտարապետական հուշարձաններով, հազարավոր գեղաքանդակ ու զարմանահրաշ խաչքարերով, հոյակապ կամրջով, բերդով, մի շարք քարավանատներով ու վաճառատներով, քաղաքային շուակայով ու բաղնիքով, եկեղեցիներով ու այլեւայլ հուշարձաններով, որոնք այժմ մեզ են հասել մեծ մասամբ հիմնահատակ ավերված և մասամբ էլ կանգուն ու կիսակործան վիճակով։ Ժամանակին այստեղ գործում էին՝ Ամենափրկիչ վանքը, Ս. Գևորգ վանքը, Ս. Մինաս, Ս. Հովհաննես, Ս. Հակոբ, Ամենասուրբ Երրորդություն կամ Վերին Կաթան, Անդրեորդի, Պամբլոզի ժամ և այլ եկեղեցիներ, որոնցից մի քանիսն են մնում, այն էլ կիսակործան վիճակով։ ժամանակի և պատմական անցյալի բերումով Ջուղա քաղաքից այժմ շատ քիչ բան է մնացել։
Ս. Ամենափրկիչ վանք
Ջուղայի գերեզմանատնից դեպի հյուսիս-արեւմուտք մի բավականին խոր ձորակ կա, որր մշտական քամիների պատճառով ջուղայեցիները կոչում էին Քամու ձոր։ Այդ ձորի պռնկին է կառուցված Ջուղայի հռչակավոր Ամենափրկիչ վանքը։ Վանքի հարավային մասում՝ Մաղարդայի լեռնաշղթայի փեշերով, հոսում է Արաքս գետը։ Արևելքում՝ վանքի լեռան ստորոտում, Ջուղայի գերեզմանատունն ու քաղաքի ավերակներն են, իսկ հյուսիսից և արեւմուտքից լերկ եւ վարդագույն լեռներն են։ Ամենափրկիչ վանքի համալիրր բաղկացած է փոքրածավալ եկեղեցուց, գավթից, սեղանատնից, միահարկ եւ երկհարկ օժանդակ, արտադրական եւ այլ շինություններից, որոնք պարսպապատված են։ Համալիրի հարավ-արևելյան անկյունում գտնվող եկեղեցին ավագ աբսիոդով և զույգ ավանդատներով, արևմտյան ճակատի մուտքով կենտրոնագմբեթ հուշարձան է։ Կառուցված է ճեղքված, կիսամշակ եւ մասամբ սրբատաշ քարերով եւ կրաշաղախով։ Ներքին տարածքը սվաղված է և սպիտակացված։ Բավական մեծ ու կլոր գմբեթը ծածկված է բրգաձև վեղարով։ Եկեղեցին հիմնականում զուրկ է ճարտարապետական հարդարանքից։ Նրա միապաղաղ տեսքին որոշ չափով շունչ են հաղորդում մուտքի շուրջը և որմերի այլ մասերում տեղադրված մի քանի արձանագիր խաչքարերը։ Նկատի ունենալով հուշարձանի ճարտարապետական ու հորինվածքային առանձնահատկությունները՝ պետք է եզրակացնել, որ Ամենափրկիչ վանքը կառուցվել է ոչ ուշ քան 9-10-րդ դարերում։ Ամենափրկիչ վանքի հարավային մասում գտնվում է վանքի գերեզմանատունը, ուր ամփոփված են միաբանների եւ եպիսկոպոսների աճյունները։ Այս գերեզմանատան խաչքարերի մեծ մասը վերաբերում են 15-16 դարերում և ունեն ուշագրավ պատկերաքանդակներ ու զարդաձեւեր, որոնց մեծ մասր տապալված են կամ կործանված, կամ էլ թաղված հողի տակ։
Քարանձավները
Քամու ձորի և Ջուղայի շրջակա լեռների ծերպերում կան մի քանի խորշ ու խորշակներ, րնական քարայրներ, որոնցից ամենանշանավորը «ճգնավորի» եւ «կրեկճատուն» քարանձավներն են։ Վերջիններս գտնվում են Ամենափրկիչ վանքից հյուսիս՝ Քամու ձորում։ Մոտավորապես մ.թ.ա. 1-2 հազարամյակին վերագրվող այս քարանձավները հնում օգտագործվել են որպես րնակատեղեր, իսկ մինչև Ջուղայի տեղահանությունը՝ ապահով թաքստոցներ։ «Կրեկճատուն» քարանձավը հնում օգտագործվել է որպես կիր մշակելու արհեստանոց, որտեղից էլ ստացել է իր անունը։ Քաղաքային բաղնիքը.- Այս հուշարձանի ավերակները այժմ չեն էլ երևում. գտնվել է քաղաքային գերեզմանատան և արաքսամերձ տարածքում։ Այն հիմնահատակ ավերվել է երկաթգծի շինությունների ժամանակ։ Հուշարձանի նկարագիրը թողել է Քաջրերունին։ Ըստ այդ՝ «գերեզմանատան և Արաքսի արանքում ճանապարհորդը կտեսնի մի հոյակապ, գմրեթաձև, կրաշաղախ բաղնիք, որի ընդարձակ նախասրահը երեք դռներով րացվում է դեպի Արաքսը։ Նախասենյակից միակ կամարաձև դռնով դուք մտնում եք երկայն, աջ և ձախ կողմը ձգվող կամարակապ շեմը, որի ծայրերում կան փոքրիկ սենյակներ, երևի թե հանվելու կամ հագնվելու առանձնատներն են։ Շեմից մտնում եք լողարանի կամարակապ մեծ սենյակը, որի գբեթի մի մասը թե քանդված է, բայց մեջտեղի լուսամուտները դեռևս ամրողջ են։ Լողարանի յուրաքանչյուր անկյունում կա փոքրիկ կամարակապ սենյակ, իսկ ետևի պատի մյուս կողմում, կամարակապ շինության մեջ երևում է ջրի պահարանը, հնոցը եւ այլն»։ Բաղնիքը հավանարար կառուցված է եղել 16-րդ դարում, քանի որ ավանդությունն այն վերագրում է Ջուղայի քաղաքապետ խոջա Խաչիկին։ Գլխավոր քարավանատուն.- Քաղաքի գլխավոր քարավանատունը համարվող այս հուշարձանի ավերակները գտնվում են Արաքսի և երկաթգծի միջև գտնվող հարթ վայրում։ Շինության հորինվածքը կրկնում է փակ առևտրական շենքերի՝ շուկաների, հատակագիծը։ Այն ուղղանկյուն հատակագծով շինություն է և զրաղեցնում է բավականին ընդարձակ տարածություն (ունի 37 մ երկարություն ), որի մեծ մասը փլատակների է վերածված։ Թաղակիր ծածկերով իրականացված այդ շինությունը կառուցվել է կիսամշակ քարերով, աղյուսով և կրաշաղախով, և ներսից գաջով սվաղվել է։ Ներսում՝ պատերին կից, կառուցված են եղել ճանապարհորդների, անասունների և ապրանքների համար բազմաթիվ մեծ ու փոքր սենակներ։ Ամենայն հավանականությամբ այս քարավանատունը կառուցված է եղել 12-13-րդ դարերում։
Կամուրջը
Արաքսի գետի ափին կառուցված այս գեղեցիկ և հոյակապ կամրջի ավերակների մնացորդներր մինչև օրս էլ մնում են պարսկական ափին։ Այն գտնվում է բնակատեղիից արեւելք՝ Երնջակ գետի Արաքսին միախառնվելու հատվածում։ Առևտրական հույժ կարևոր այս կամուրջր կառուցվել է մեծ խնամքով, սրբատաշ քարերով ու կրաշաղախով։ Կամարների բացվածքներն ունեցել են մոտ 37 մ թռիչք և 3 մ լայնություն։ Պատմական աղբյուրների վկայությամբ՝ Ջուղայի այս հռչակավոր կամուրջր, որը կառուցված է եղել դեռևս վաղ միջնադարում «...կանգուն է եղել մինչև 1400 կամ 1500 թվականներին, քանի որ Ջուղայի տեղահանության ժամանակ այն ավերված էր։ 1655թվական Տավերնիե, 1673 թվական Շարդեն և 1700 թվական Տուրնֆոր ճանապարհորդներր անցնելով Ջուղայով նշում են, որ կամուրջր ավերակ է եղել։ Ջուղայի կամ Դարվազրի բերդը - Գտնվում է քաղաքի արևելյան կողմում՝ Արաքսից դեպի մոտակա լեռնաշղթան ձգվող լեռան վրա, անմատչելի վայրում։ Անմատչելի և բարձր պարիսպներով կառուցված այս բերդր դարեր շարունակ անվանվել է Ջուղայի կամ Դարվազրի բերդ։ Վերջին անավնումր ստացել է քաղաքի գլախվոր մուտքի բարձր ու աշտարակավոր դարպասի պատճառով։ 11-12 դարերում կառուցված այս բերդի մասին պատմական աղբյուրներր շատ կցկտուր են. այն կառուցված է հիմնականում ճեղքված և կիսամշակ քարերով։ Այժմ բերդապարիսպների և աշտարակների մեծ մասր ավերված է։ Աստվածածին եկեղեցին -Հիմնադրված է քաղաքի արևելյան կողմում, մի բարձր բլրանման ապառաժի վրա։ Եկեղեցին հատակագծով ուղղանկյուն, արևելայն աբիսոդով և զույգ ավանդատներով հուշարձան է։ Այն հիմանակնում շարված է ճեղքված քարերով և ներսից ծեփապատ է։ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, որի նախկին շինությունր հիմնված է եղել 12-13 դարերում, վերանորոգվել է 16 դարի վերջին։ Եկեղեցու բոլոր կողմերում դրված խաչքարերր տեղահան են արված։ Եկեղեցին չորս կողմերից շրջափակված է եղել ժամանակակից և ամուր պարսպով, որն էլ նրան փոքրիկ բերդի տեսք է հաղորդում։ Եկեղեցուց ոչ այնքան հեռու՝ արևմտյան լանջի վրա, կա շուրջ 60 խաչքար։
Դաշտ գյուղի հետքեր
Գտնվում է Ջուղայի 1,5 կմ արևելք՝ Արաքսի ափին, կամրջի մոտ, հարթ վայրում։ Միջին մեծության այս գյուղր, տափարակ վայրում կառուցված լինելու պատճառով, ստացել է Դաշտ անվանումը, Դաշտի գյուղ, որի բնակչությունր ևս 1605 թվականին բռնագաղթի ենթարկվեց։ Դաշտի տարածքր կանաչազարդ և վարդերով պատված լինելու պատճառով ստացել է նաև Վարդուտ, Վարդուտի գյուղ անվանումները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայերը Նոր Ջուղայում Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Սեր (այլ կիրառումներ)
Սեր, կարող է վերաբերել՝
Կայծակաճարմանդ
Կայծակաճարմանդ կամ ուղղակի ճարմանդ (նաև՝ զիպեր, օձիկ, զարդաճարմանդ ), ճարմանդի տեսակ, որը նախատեսված է հագուստի մասերի արագ միացման համար։ Օգտագործվում է նաև պայուսակների, սպորտային իրերի, ճամբարային սարքավորումների (օրինակ՝ վրաններ և քնապարկեր) և այլ իրերի վրա։ Ճարմանդները լինում են տարբեր չափսերի, ձևերի և գույների։
Ընդհանուր կառուցողական սխեմա
Ճարմանդը բաղկացած է երկու տեքստիլ ժապավենից, որոնց վրա շախմատային սկզբունքով ամրացված են պլաստմասսե կամ մետաղական կապեր (շարունակական պարույր ձևավորող կապերի առանձին ատամների կամ օղակների տեսքով)։ Այդ մասերը միանում կամ անջատվու են ժապավենի երկայնքով ընթացքող սողնակով կողպեքի օգնությամբ, որի յուրաքանչյուր օղակը ամրագրվում է հակառակ կողմում գտնվող մի զույգ կապի միջև։
Արտաքուստ զիպերին նման է այսպես կոչված ճարմանդօձիկը (застёжка-змейка)։ Վերջինս կառուցվածքային առումով ավելի պարզ է, ատամներ չունի ատամներ։ Բացի այդ, այն շատ հուսալի միացում չի ապահովում, ուստի օգտագործվում է ոչ թե հագուստի, այլ գրասենյակային ծրարների կամ ֆայլերի վրա։
Պայուսակները, ճամպրուկները և ուղեբեռի այլ տեսակներ հաճախ հագեցած են ժապավենի երկու սողնակով։ Երբ սողնակները ժապավենի երկայնքով գտնվում են կողք կողքի, կայծակաճարմանդը ամբողջովին փակ է։
Զիպերը կարող է․
Կայծակաճարմանդը համեմատաբար էժան է, բայց եթե այն խափանվի, հագուստի տարրը կարող է օգտագործելու հարմար ոչ պիտանի դառնալ այնքան ժամանակ, մինչև կայծակաճարմանդը նորոգվի կամ փոխարինվի, ինչը կարող է լինել բավականին բարդ և թանկ։ Խնդիրները հաճախ կապված են լինում կայծակաճարմանդի սողնակի հետ։ Երբ այն մաշվում է, չի հավասարեցվում և չի կապվում հաջորդական սողնակների հետ։ Կայծակնաճարմանդի առանձնացման դեպքում կցված բութակը կարող է պոկվել ժապավենից՝ այն դարձնելով ոչ պիտանի։
Պատմություն
Դեռևս 1851 թվականին Էլայա Հոուն ստացավ «հագուստի ավտոմատ, շարունակական ամրացման» արտոնագիր, բայց այդ ժամանակ նրա գյուտը կիրառություն չգտավ։
Ենթադրվում է, որ զիպերի առաջին նախատիպը մշակել է ամերիկացի գյուտարար-ինժեներ Ուիթքոմբ Լեո Ջադսոնը (Whitcomb L. Judson)՝ այն արտոնագրելով 1891 թվականի նոյեմբերի 7-ին 504038 համարով՝ որպես «կոշիկի ամրակ» ։ Գյուտը հանրությանը ներկայացվեց 1893 թվականին, սակայն այն դժվար արտադրվող էր և անհուսալի ։
Շատ գովազդներից հետո, գործնականում սնանկանալով, Ջադսոնը գործընկերային հարաբերություններ հաստատեց Հարրի Էրլի և Լուիս Ուոքերի հետ։ Վերջինս ներգրավեց նաև շվեդական ծագում ունեցող մեկ այլ ամերիկացի ինժեների՝ Գիդեոն Սունդբեքին ։ Մի քանի տարի որոնումներից հետո՝ 1913 թվականի ապրիլի 29-ին, Սունդբեքն արտոնագրեց ճարմանդի նոր տարբերակը և մշակեց դրա արտադրության տեխնոլոգիան։ Ամրացման այս տարբերակի ներդրումն ավելի երկար ու տանջալի էր, քան հենց զիպերի մշակումը։ Դա պայմանավորված էր գործարարների անվստահությամբ, որոնք դեռ հիշում էին առաջին անհաջող փորձը։ Սակայն ժամանակի ընթացքում զիպերն ապացուցեց իր հուսալիությունն ու տեխնոլոգիականությունը և 1923 թվականին լայն տարածում ստացավ։ Այդ ժամանակ էլ հայտնվեց նրա ժամանակակից անգլալեզու անվանումը՝ zipper։ 1918 թվականին ընկերությունը վաճառել է ռազմական նավաստիների շրջանում հայտնի 24 000 ճարմանդ։
1923 թվականին՝ Եվրոպա կատարած այցի ժամանակ, Սանդբեքն իր գյուտի եվրոպական իրավունքները վաճառեց Մարտին Օտմար Վինթերհալտերին, որը բարելավեց դիզայնը և սկսեց արտադրությունը նախ Գերմանիայում, ապա Շվեյցարիայում։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտին Էմիլ-Մորիս Էրմեն Կանադայում գնեց խոշոր տրամաչափի զենքերի պատյաններն արգելափակելու համար կիրառվող 40 մետր կայծակաճարմանդ, որպեսզի օգտագործի պայուսակների արտադրության մեջ։ «Hermès» նորաձևության տունը գնեց արտոնագրի իրավունքը և սկսեց արտադրել «Hermès» համակարգը Փարիզում ։ Կոկո Շանելը մտադիր էր ճարմանդն օգտագործել իր կիսաշրջազգեստների համար, սակայն հագուստի մեջ այն առաջինն օգտագործել է Էլզա Սկիապարելին։ Տղամարդու տաբատների վրա ճարմանդը հայտնվել է 1937 թվականին ։
Ներկայումս զիպերը ամենատարածված ճարմանդն է և օգտագործվում է հագուստի, ուղեբեռի, կաշվե իրերի և այլ իրերի վրա ։
Կառուցվածք
Տարբերում են զիպերի երեք հիմնական կառուցվածք․
Գոյություն ունեն գաղտնի զիպերներ, որոնց ատամները ծածկված են ժապավենաթելով և գրեթե տեսանելի չեն։ Ավելի բարդ կառուցվածք ունեն հերմետիկ ամրացման համար նախատեսված զիպերները, որոնք օգտագործվում են, օրինակ, անջրանցիկ և պաշտպանիչ կոստյումներում։ Նման զիպերը պահանջում է զգույշ կիրառություն, հակառակ դեպքում արագ վնասվում է։
Առանձնացնում են բաժանելի և ոչ բաժանելի զիպերներ։ Վերջիններս ավելի պարզ կառուցվածք ունեն, երկու կողմից կան պարզ սահմանափակիչներ։ Բաժանելի զիպերի ժապավենի ստորին եզրի ծանրաբեռնվածությունն ավելի մեծ է, քան ժապավենի մնացած մասինը, այդ պատճառով այն պետք է ավելի ամուր լինի։
Կան սահիչի նախագծման տարբերակներ, որոնք պաշտպանում են կայծակաճարմանդը ինքնարձակումից։ Դրանք, որպես կանոն, օգտագործում են հատուկ սեպեր, որոնք մտնում են զիպերի ակոսների մեջ՝ այդ կերպ խոչընդոտելով սահիչի տեղաշարժին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ Կատեգորիա:Հագուստ Կատեգորիա:Նորաձևություն Կատեգորիա:Մեխանիզմներ
Վերխնեբուրեինսկի շրջան
Վերխնեբուրեինսկի շրջան (Верхнебуреинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Խաբարովսկի երկրամասում։
Ստեղծվել է 1927 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Չեգդոմին ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 63770 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 30576 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,48 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խաբարովսկի երկրամաս Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Վահե Ղազարյան (ոստիկան)
Վահե Ռոբերտի Ղազարյան, իրավաբան, ՀՀ իրավապահ մարմինների գործիչ, ոստիկանության գեներալ-մայոր, ՀՀ ոստիկանության նախկին պետ (2020-2023թթ.)։ ՀՀ ներքին գործերի նախարար։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1974 թվականի հունիսի 15-ին, Իջևան քաղաքում։ 1995 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետը, 1995-1996 թվականներին ծառայել է Հայաստանի զինված ուժերում։ 2003-2005 թվականներին եղել է ՀՀ ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչության շտաբի տեսուչ, որից հետո՝ մինչև 2009 թվականը՝ ՀՀ ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչության քրեական հետախուզության խմբի թմրաբիզնեսի և թմրամոլության դեմ պայքարի օպերլիազոր։ 2009 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։ 2009-2012 թվականներին զբաղեցրել է ՀՀ ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչության Իջևանի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի պետի պաշտոնը, այնուհետև նույն վարչության Իջևանի բաժնի օպերատիվ գծով պետի տեղակալի պաշտոնը։ 2016-2018 թվականներին եղել է Դիլիջան քաղաքի ոստիկանության բաժնի պետ, իսկ 2018-2019 թվականներին՝ ՀՀ ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչության պետ ։
Հայաստանի Հանրապետության նախագահի 2019 թվականի մայիսի 22-ի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության զորքերի հրամանատար, ոստիկանության պետի տեղակալ։
2020 թվականի հունիսի 8-ի ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ ոստիկանության պետ ։
2023 թվականի հունվարի 9-ին նշանակվել է ՀՀ ներքին գործերի նախարար։
Պարգևատրվել է ՀՀ ոստիկանության գերատեսչական մեդալներով և կրծքանշաններով։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի մեկ դուստր, երկու որդի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1974 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 15 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:ՀՀ ոստիկանապետեր Կատեգորիա:Ոստիկանության գեներալ-մայորներ Կատեգորիա:Հայ ոստիկաններ Կատեգորիա:ՀՀ գործող նախարարներ
Ընդհատված սեռական հարաբերություն
Ընդհատված սեռական հարաբերություն, հայտնի նաև՝ որպես դուրսբերման մեթոդ, բեղմնականխման ավանդական մեթոդ, որի դեպքում տղամարդը սեռական հարաբերության ընթացքում հանում է առնանդամը կնոջ հեշտոցից նախքան օրգազմը (և սերմնաժայթքումը) և սպերման ուղղում հեշտոցից դուրս՝ փորձելով խուսափել սերմնավորումից։
Առնվազն երկու հազարամյակ լայնորեն տարածված բեղմնականխման այս մեթոդը կիրառվում է նաև ներկայում։ 1991 թվականին այս մեթոդն օգտագործել է շուրջ 38 միլիոն զույգ ողջ աշխարհում ։
Ընդհատված սեռական հարաբերությունը չի պաշտպանում սեռական ճանապարհով փոխանցվող վարակներից (ՍՃՓՎ/ՍՃՓՀ) ։
Պատմություն
Հղիությունը կանխելու նպատակով այս մեթոդը կիրառելու մասին հնագույն հիշատակումը, թերևս, Օնանի պատմությունն է Թորայում։ Կա կարծիք, որ այս պատմությունը գրվել է ավելի քան 2500 տարի առաջ ։ Հին Հռոմի և Հին Հունաստանի անտիկ հասարակությունները նախընտրում էին ունենալ փոքրաթիվ ընտանիքներ և որքան հայտնի է կիրառել են բեղմանկանխման տարբեր մեթոդներ ։ Կան վկայություններ, որոնք թույլ են տալիս մասնագետներին փաստելու, որ այդ հասարակություններում դուրսբերումն օգտագործվել է որպես բեղմնականխման մեթոդ ։ Այդուհանդերձ, հասարակությունները բեղմնականխումը համարում էին կնոջ պատասխանատվության խնդիր, ուստի պահպանված փաստերն ու վկայությունները մեծ մասամբ վերաբերում են կնոջ կողմից վերահսկվող բեղմնականխման միջոցներին ։
XVIII դարից ի վեր, մինչ ժամանակակից մեթոդների զարգացումը՝ դուրսբերումը եղել է բեղմնականխման ամենատարածված մեթոդը Եվրոպայում, Հյուսիսային Ամերիկայում և այլուր ։
Հուսալիությունը
Ինչպես բեղմնականխման շատ այլ մեթոդների պարագայում, այս դեպքում նույնպես հուսալի բեղմնականխում հնարավոր է ապահովել միայն մեթոդի ճիշտ և հետևողական կիրառման դեպքում։ Դուրսբերման մեթոդի արձանագրված ձախողման ցուցանիշը փոփոխական է՝ կախված բնակչության խմբից. ուսումնասիրությունների համաձայն՝ ձախողման իրական ցուցանիշը կազմում է 15-28% տարեկան ։ Համեմատության համար հարկ է նշել, որ հակաբեղմնավորիչ հաբերի օգտագործման ձախողման իրական ցուցանիշը կազմում է 2-8% :, իսկ ներարգանդային պարույրի (ՆԱՊ) ձախողման իրական ցուցանիշը՝ 0.8%  Պահպանակի օգտագործման ձախողման իրական ցուցանիշը 10-18% է ։
Այն զույգերի մոտ, որոնք տարվա ընթացքում սեռական յուրաքանչյուր ակտի ժամանակ ճիշտ են կիրառում ընդհատված սեռական հարաբերության մեթոդը, ձախողման ցուցանիշը տարեկան կազմում է 4% տարեկան։ Համեմատության համար, բեղմնականխիչ հաբերի ճիշտ օգտագործման ձախողման ցուցանիշը կազմում է 0.3%, ՆԱՊ-ինը՝ 0.6%, պահպանակինը՝ 2% ։
Երբեմն խորհուրդ է տրվում, որ տղամարդը միզի հաջորդական սերմնաժայթքումների միջև, որպեսզի միզուկը մաքրվի սպերմայից, ինչպես նաև լվանա սերմնահեղուկը այն օբյեկտներից, որոնք կարող են հպվել կնոջ հեշտոցին (օրինակ՝ ձեռքերը, առնանդամը) ։
Այդուհանդերձ, վերջին հետազոտությունները ցույց են տվել, որ սա կարող է հուսալի չլինել։ Անցանկալի հղիությունների և սեռավարակների փոխանցման հնարավորությունը նվազեցնելու նպատակով հետազոտություններն առաջարկում են նաև օգտագործել պահպանակ գենիտալ շփման առաջին պահից ։
Առավելությունները
Ընդհատված սեռական հարաբերության մեթոդի առավելությունն է, որ այն կարող են օգտագործել բոլոր նրանք, ովքեր հրաժարվում են բեղմնականխման այլ ձևերից կամ ում համար դրանք հասանելի չեն։ Որոշ տղամարդիկ գերադասում են այս մեթոդը՝ զուգընկերոջ վրա հորմոնային հակաբեղմնավորիչների հնարավոր անցանկալի ազդեցությունից խուսափելու նպատակով կամ լիարժեք զգացում ունենալու և զուգընկերոջը իրապես «զգալու» հնարավորություն ունենալու պատճառաբանությամբ ։ Որոշ կանայք ևս գերադասում են այս մեթոդը՝ բեղմնականխման հորմոնալ միջոցներից խուսափելու համար այնպիսի անցանկալի հետևանքներից, ինչպիսիք են դեպրեսիան, տրամադրության հաճախակի փոփոխությունները, հեշտոցի չորությունը, լիբիդոյի նվազումը, քաշի ավելացումը, սրտխառնոցը, գլխացավերը և այլն։ Մեթոդը չի ենթադրում ֆինանսական ծախսեր, արհեստական միջոցների օգտագործում չի պահանջում, առողջության վրա ֆիզիկական կողմնակի ազդեցություն չի ունենում, կարող է կիրառվել առանց դեղատոմսի կամ բժշկի հետ խորհրդակցելու։ Չի խոչընդոտում գրգռման ընթացքին։
Թերությունները
Բեղմնականխման դարձելի այլ մեթոդների և միջոցների, այդ թվում՝ հակաբեղմնավորիչ հաբերի, ՆԱՊ-ի և տղամարդու պահպանակի համեմատ ընդհատված սեռական հարաբերությունը նվազ արդյունավետությամբ է կանխում անցանկալի հղիությունը ։ Արդյունքում, այն նաև նվազ ծախսարդյունավետ է, քան բեղմնականխման շատ ավելի արդյունավետ մեթոդներ, թեև մեթոդից օգտվելը ֆինանսական ուղղակի ծախսեր չի պահանջում, սակայն այս մեթոդը կիրառողները ավելի մեծ հավանականությամբ կարող են բախվել աբորտի կամ մանկածնության ռիսկերին և ծախսերին։
Մեթոդն էապես անարդյունավետ է սեռավարակների (ՍՃՓՎ/ՍՃՓՀ), այդ թվում՝ ՄԻԱՎ-ի կանխարգելման գործում, քանի որ անգամ նախաժայթքումային հեղուկը կարող է պարունակել վարակի հարուցիչներ կամ բակտերիաներ, որոնք կարող են վարակել զուգընկերոջը հեղուկի՝ լորձաթաղանթին դիպչելու դեպքում։ Այդուհանդերձ, սեռական ակտի ընթացքում փոխանակվող հեղուկների ծավալի կրճատումը կարող է նվազեցնել վարակի փոխանցման հավանականությունը՝ որևէ մեթոդից չօգտվելու համեմատ, քանի որ նվազում է ախտածին մանրէների քանակը ։
Տարածվածություն
Վերարտադրողական տարիքի կանանց շուրջ 3%-ն աշխարհում օգտվում է այս մեթոդից՝ որպես բեղմնականխման հիմնական մեթոդ։ Մեթոդից օգտվողների ցուցանիշը տարածաշրջանից տարածաշրջան փոփոխվում է 1%-ից (Աֆրիկա մայրցամաք) մինչև 16% (Արևմտյան Ասիա) (1990-ականներին իրականացված հետազոտության տվյալներ) ։ Հայաստանում ընդհատված սեռական հարաբերությունը հակաբեղմնավորման առավել հաճախակի օգտագործվող մեթոդն է. այն կիրառում է ամուսնացած կանանց շուրջ 24.5%-ը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարդու սեռականություն
Շերիլ Քրոու
Շերիլ Սյուզեն Քրոու (Sheryl Suzanne Crow, ), ամերիկացի կատարող, կիթառահար, բաս կիթառահար և երգերի հեղինակ, Գրեմմի մրցանակի իննակի դափնեկիր։
Կենսագրություն
Շերիլ Քրոունը ծնվել է 1962 թվականի փետրվարի 11-ին Միսսուրի նահանգի Քենեթ քաղաքում ։
Նրա հայրը՝ Ուենդել Քրոուն (Wendell Crow), սիրողական ջազ երաժիշտ էր։ Մայրը՝ Բերնիս Քրոունը (Bernice Crow), աշխատում էր որպես երաժշտության դաշնամուրի ուսուցչուհի։ Ծնողները ամեն կերպ երեխաներին (իսկ նրանք չորսն էին) խրախուսել են զբաղվել երաժշտությամբ, այնպես որ, արդեն 6 տարեկանում Շերիլը սկսել է տիրապետել դաշնամուրին, 13 տարեկանում դարձել է դպրոցական երգչախմբի մենակատար, իսկ 14-ում սկսել է երգեր գրել։ Երաժշտությամբ զբաղվելուն զուգահեռ նաև գլխավորել է սպորտային մրցումներին աջակցող դպրոցական պարային խումբը։
1986 թվականին հաջողություն գտնելու և նոր հնարավորությունները մասնագիտականորեն իրացնելու համար մեկնել է Լոս Անջելես։ Վերջ ի վերջո նրա բախտը բերել է և հաջողությամբ անցել է Մայքլ Ջեքսոնի, որը պատրաստվում էր «Bad» պրոմոշրջագայությանը, բեք վոկալի խմբի լսումները։ 1989 թվականի սկզբին 18 ամիս տևած մարաթոնը ավարտվել է, և Շերիլը շրջագայությունից հետո վերադարձել է սեփական երգերի հորինմանը։
Հարաբերություն և երեխաներ
Շերիլը երբեք ամուսնացած չի եղել։ 2003-2005 թվականներին նրա բոյֆրենդն է եղել հեծանվորդ Լենս Արմսթրոնգը ։
Նա ունի երկու որդեգրած որդի՝ Ուայեթ Սթիվեն Քրոունը (ծնվ.՝ 29.04.2007) և Լևին Ջեյմս Քրոունը (ծնվ.30.04.2010) ։
Առողջական խնդիրներ
Շերիլի մոտ 2003 թվականին ախտորոշվել է կրծքագեղձի քաղցկեղ։ 2011 թվականի նոյեմբերին՝ հիվանդությունը հաղթահարելուց մի քանի տարի անց, Քրոունի մոտ ախտորոշվել է ուղեղի ուռուցք, որով երգչուհին տառապում է մինչ օրս ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 11 ծնունդներ Կատեգորիա:1962 ծնունդներ Կատեգորիա:Մեցցո-սոպրանոներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Բլյուզ երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք կիթառահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բաս կիթառահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգահաններ Կատեգորիա:Միսսուրիի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դաշնակահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
U-քվարկ
u-քվարկ, վերև-քվարկ (նշանակումը՝ u, up վերև), տարրական մասնիկ, ամենաթեթև քվարկը, նյութի հիմնական բաղկացուցիչը։ d-քվարկի հետ միասին կազմում է ատոմական միջուկների նեյտրոններն (մեկ u-քվարկ, երկու d-քվարկ) ու պրոտոնները (երկու u-քվարկ, մեկ d-քվարկ)։ Պատկանում է առաջին սերնդին, էլեկտրական լիցքը +2⁄3 e է, զանգվածը՝ 1.8–3.0 ՄէՎ/c2։ Մնացած քվարկների նման u-քվարկը 1⁄2 սպինով ֆերմիոն է, մասնակցում է չորս հիմնարար փոխազդեցություններին՝ գրավիտացիային, էլեկտրամագնիսականությանը, թույլ փոխազդեցությանը, ուժեղ փոխազդեցությանը։ Հակամասնիկը u-հակաքվարկն է (անգլերեն գրականության մեջ՝ վերև հակաքվարկ, երբեմն կոչվում է նաև «հակավերև քվարկ» կամ պարզապես «հակավերև»), որը տարբերվում է u-քվարկից միայն որոշ մեծությունների նշանով։ u-քվարկի գոյությունը (d-քվարկի և տարօրինակ քվարկի հետ) 1964 թ. տեսականորեն առաջ են քաշել Մարի Գել-Մանը և Ջորջ Ցվայգը՝ բացատրելու համար հադրոնների դասակարգման սխեմաներից մեկը՝ ութական ճանապարհը։ Փորձնականորեն առաջին անգամ հայտնաբերվել է 1968 թ. Ստանֆորդի գծային արագացուցիչային կենտրոնում։
Քվանտային թվերը
u-քվարկի սպինը ½ է, զույգությունը դրական է։ Իզոսպինի և թույլ իզոսպինի պրոյեկցիան +1/2 են (նշանով հակադիր d-քվարկին)։ Բարիոնային թիվը +1/3 է, լեպտոնային թիվը, տարօրինակությունը, հմայքը, ճշմարտությունը և գեղեցկությունը 0 են։ Ինչպես և մյուս քվարկները, u-քվարկը ունի երեք գունային լիցքերից մեկը (որոնք պայմանականորեն կոչվում են կարմիր, կապույտ, դեղին)։
Զանգվածը
u-քվարկի զանգվածը վերջին տվյալներով 2, 01±0, 03 ՄէՎ է, ամենաթեթև քվարկն է։
Պատմություն
Տարրական մասնիկների ֆիզիկայի ձևավորման սկզբում (20-րդ դարի առաջին կեսին), հադրոնները, ինչպիսիք են պրոտոնները, նեյտրոնները և պիոնները համարվում էին տարրական մասնիկներ։ Սակայն նոր հադրոնների հայտնաբերման հետ «մասնիկների գազանանոցը» աճեց՝ 1930- և 1940-ականներից հայտնի մի քանի մասնիկից դառնալով մի քանի դյուժին 1950-ականներին։ Դրանց միջև առնչությունները հստակ չէին մինչև 1961 թ., երբ Մարի Գել-Մանը և Յուվալ Նեեմանը (միմյանցից անկախ) առաջարկեցին հադրոնների դասակարգման ութական սխեման, կամ, ավելի տեխնիկական տերմիններով ասած, SU(3) սիմետրիա։
Այս դասակարգման սխեման հադրոններին դասում է իզոսպինային մուլտիպլետների շարքում, բայց դրա ֆիզիկական հիմքը դեռ անհայտ էր մնում։ 1964 թ. Գել-Մանը և Ջորջ Ցվայգը (իրարից անկախ) առաջարկեցին քվարկների մոդելը, որն այն ժամանակ բաղկացած էր միայն վերև, ներքև և տարօրինակ քվարկներից ։ Սակայն մինչ քվարկային մոդելը բացատրեց Ութական ճանապարհը, քվարկների գոյության ուղղակի վկայություն չեղավ մինչև 1968 թ. Ստանֆորդի գծային արագացուցիչային կենտրոնում ։ Փորձերը ցույց տվեցին, որ պրոտոնները ունեն ենթակառուցվածք, և որ պրոտոնները կազմված են երեք ավելի հիմնարար մասնիկներից։ Քվարկների մոդելն այսպիսով հաստատվեց ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Տարրական մասնիկների ֆիզիկա Կատեգորիա:Քվարկներ Կատեգորիա:Ստանդարտ մոդել
Անգլուխ ճուտիկ Մայք
Անգլուխ ճուտիկ Մայքը, նաև հայտնի է, Մայք, )՝ Վիանդոտ տեսակի աքլոր։ Հայտնի է դարձել, քանի որ  գլուխն ամբողջովին կտրել հեռացնելուց հետո, ապրել է 18 ամիս։ Անմիջապես  իրադարձությունից հետո հայտնի դառնալով, տիրոջ կողմից տեղափոխվել է Սոլթ-Լեյք-Սիթիում գտնվող Յուտա նահանգի համալսարան։ Նպատակը՝ այդ փաստի մասին գիտնականների կողմից փաստաթղթային հավաստում տալն էր, քանի որ շատերը դա համարում էին սուտ կամ  խաբեություն։
Գլխատում
Մայքը կարողանում էր թառի վրա հավասարակշռությունը պահել և անշնորհք քայլել, նա նույնիսկ փորձում է մաքրել փետուրները և աքլորականչ տալ, չնայած նրա մոտ դրանցից ոչ մեկը չի ստացվում։ Այն բանից հետո, երբ թռչունը չսատկեց Օլսենը որոշումէ շարունակել խնամել Մայքին։ Նա կաթոցիկի օգնությամ նրան կաթի ու ջրի լուծույթ էր խմեցնում և եգիպտացորենի փոքրիկ հատիկներով կերակրում։ Երբ կերակրափողը խցանվում է, Օլսենը հատուկ ներարկիչի միջոցով մաքրում է այն։
Չնայած նոր ծանրության կենտրոնին, Մայքը կարողանում էր հեշտությամբ մնալ բարձր թառի վրա և չընկնել։ Նրա կանչը քիչ ազդեցիկ էր և կազմված էր կոկորդից եկող կլկլոցի։ Մայքը շարունակում է փորձել մաքրել իրեն և կտցել ուտելիքը։ Բացի այդ Մայքի կշիռը շարունակում է աճել։ Օլսենն ասում է, որ Մայքը մինչ գլխատելը կշռում է 2,5 ֆունտ, մահվան պահին՝ 8 ֆունտ ։
Փառք
Հենց նրա մասին տեղեկություն է տարածվում, Մայքը սկսում է իր նման արարածների հետ՝ այնպիսին ինչպիսին է երկգլխանի հորթը, հյուրախաղերով հանդես գալու «կարիերան»։ Նա նաև լուսանկարվեց տասնյակ ամսագրերի թղթակիցների կողմից, այդ թվում նաև Թայմի և Լայֆի լրագրողների կողմից։ Մայքը հասարակությանը ցուցադրվում է 25 ցենտի դիմաց։ Իր հանրաճանաչության գագաթնակետին նա  տիրոջ համար ամսական 4500 դոլար եկամուտ է բերում (2010 թվականի 48000 դոլարին համարժեք) և գնահատվում է Մայքը 10000 դոլար։ Հաճախ նրա կողքին ցուցադրվում է մարինացված հավի գլուխ, բայց դա իրականում Մայքի գլուխը չէր։ Մայքի գլուխը կերել էր կատուն։ Օլսենի հաջողությունը բերեց հավերի մասսայական  գլխատմանը, բայց ոչ մեկը մեկ կամ երկու օրից ավել չապրեց։
Մահ
1947 թվականի մարտին, Արիզոնա նահանգի մայրաքաղաք Ֆենիկսում, Օլսենների ընտանիքը կանգ է առնում հյուրանոցներից մեկում։ Ուշ գիշերին Մայքը սկսում է  շնչահեղձ լինել։ Վարկածներից մեկի համաձայն, Օլսենը մոռացել էր վերցնել ներարկիչը, որով մաքրում էին կերակրափողը։ Ինքը Օլսենը, հայտարարեց, որ վաճառել է Մայքին, որի հետևանքով, մինչև 1949 թվականը պատմություններ էին պտտվում Մայքի մասին։ Ուրիշ ակունքներից հայտնի է դառնում, որ Մայքի մոտ տեղի է ունեցել կերակրափողի պատռվածք, որի հետևանքով նա սատկել է ։
Պաթանատոմիական հետազոտություններ
Պարզվում է, որ հարվածի ժամանակ կացինը չի կտրել քներակը և արյունահոսություն տեղի չէր ունեցել, մի ականջը և ուղեղաբունը չէին վնասվել։ Քանի որ կենսական կարևոր գործառույթները և մի շարք բնազդային գործառույթ կառավարվում են ուղեղաբնի կողմից, Մայքը կենդանի է մնացել։ Դա հանդիսանում է օրինակ այն բանի, որ կենսական նշանակություն ունեցող շատ գործառույթներ կարող են տեղի ունենալ առանց գլխուղեղի կեղևի ։
Անգլուխ ճուտիկ Մայքը հանդիսանում է Կոլորադո նահանգի Ֆրուտա քաղաքի խորհրդանիշը։ Սկսած 1999 թվականից, մայիսի երրորդ կիրակին նշում են «Անգլուխ ճուտիկ Մայք»-ի օրը։ Այդ օրն անցկացվող միջոցառումը ներառում է ձու շպրտելը և այլ յուրահատուկ խաղեր ։
Տես նաև
Կատեգորիա:1984 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
26-րդ հետևակային դիվիզիա (Ռուսական կայսրություն)
26-րդ հետևակային դիվիզիա (26-я пехотная дивизия), հետևակային զորամիավորում Ռուսաստանի կայսերական բանակի կազմում։
Դիվիզիայի շտաբը՝ Գրոդնո (մինչև 1903 թվականի հուլիսի 1-ը և 1914 թվականի ապրիլի մեկից հետո) ։ Ընդգրկված է եղել 2-րդ բանակային կորպուսի կազմում։
Դիվիզիայի պատմություն
Ձևավորվել է ռազմական նախարարի 1863 թվականի օգոստոսի 13-ի № 285 հրամանով 15 հետևակային դիվիզիաների հետ միասին (23-րդից մինչև 34-րդ. դրանք ձևավորվել են կազմալուծված պահեստային հետևակային դիվիզիաների 1-ին, 2-րդ, 3-րդ և 5-րդ գնդերի հիման վրա) և ընդգրկվել են Վիլնայի ռազմական շրջանի կազմում։ Դիվիզիայի հրամանատարությունը նորից է կազմավորվել։
Մարտական գործողություններ
1914 թվականի հուլիսի 19-ին Գերմանիան պատերազմ է հայտարարել Ռուսաստանին։ 26-րդ դիվիզիայի գնդերում սկսվել է զորահավաք ։
1914 թվականի հուլիսի 24-ին 26-րդ դիվիզիայի 2-րդ բրիգադի գնդերն արդեն պատրաստ էին ռազմերթին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հետևակային դիվիզիաներ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ
Մասյաֆի բերդ
Մասիաֆի բերդը (قلعة مصياف) շատ կարևոր ռազմավարական դեր է կատարել հատկապես խաչակրած արշավանքների ժամանակ։ Այն այժմ գտնվում է Սիրիայում։ Խաչակիրները այն գրավել են 1103 թվականին ՝ Ռայմոնդ Սանժիլեցու դեպի Տրիպոլի արշավանք կատարելու ճանապարհին։ Բերդը մնաց նրանց տիրապետության տակ մինչև 1143 թվականը։ 1176 թվականին Սալահ ալ-Դին Այուբին գրավում է այն։ մամլուք սուլթան Զահեր Բայբարսը Այն Ջալուտի ճակատամարտից հետո շատ մեծ դժվարությամբ գրավում է բերդը և այն միացնում մամլուքյան տարածքներին։
Աղբյուրներ
Mansuri, Zubdat, p. 264
Կատեգորիա:Սիրիայի ամրոցներ Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով
Լուդբրեգ
Ընդհանուր տեղեկություններ
Լուդբրեգը գտնվում է Կալնիկ բլուրների հյուսիսային լանջերին, Բեդնյա (Bednja) գետի վրա, Դրավա գետից ոչ հեռու։ Լուդբրեգից 20 կմ դեպի արևմուտք գտնվում է Վարաժդինի ժուպանության մայրաքաղաքը, 15 կմ դեպի հարավ-արևելք՝ Կոպրիվնիցան։
Պատմություն
1320 թվականին քաղաքը առաջին անգամ հիշատակվել է որպես Castrum Ludbreg: 16-րդ դարում ամրոցը ենթարկվել է թուրքական բանակի հարձակումներին, բայց մնացել է կանգուն։
15-րդ դարի սկզբին վերագրվում է «Լուդբրեգի հրաշքի» ավանդության առաջացմանը։ Համաձայն դրա, մի անգամ պատարագ մատուցելու ժամանակ քահանան կասկածեց հայտնության իրականությանը, սակայն միևնույն ժամանակ մի ակնթարթում գավաթով գինին վերածվեց իրական արյան։ Սարսափած քահանան հրամայեց ամրացնել գավաթով արյունը տաճարի պատին, սակայն շուտով դրա մասին բոլորին հայտնի դարձավ։ Լուդբրեգը դարձավ ուխտագնացության կենտրոն, սուրբ մասունքը տեղափոխվեց Հռոմ, որտեղ պահվեց որոշակի ժամանակ։ Դրանից հետո, երբ Հռոմի պապ Լևոն XII 1513 թվականին հայտնաբերեց հրաշքի կեղծ լինելը, այն տեղափոխվեց Լուդբրեգ և գտնվում է Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու շքամուտքում։ 1721 թվականին ոսկե գործերի վարպետ Աուգսբուրգից ֆոն Րիսենֆելսը (von Rissenfels) արյունը տեղավորեց սրվակում, որը առատորեն զարդարված էր սուրբ մասունքներով։ 1739 թվականին Խորվաթիայի ազգային ժողովը հրաման ընդունեց կառուցել նոր եկեղեցի հրաշքի պատվին, սակայն շինարարությունը բազմիցս ընդհատվեց և վերջնականապես Քրիստոսի Սուրբ Արյան կապելլան կառուցվեց միայն 1993 թվականին։
Իրադարձություններ
Ամեն տարի սեպտեմբերի սկզբին քաղաքում ընթանում է «Սուրբ շաբաթ», որը նվիրված է Լուդբրեգի հաղորդության հրաշքին և գրավում է մեծ թվով ուխտավորների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ուխտագնացության վայրեր
Բոլոր տարիքներն են սիրուն ենթակա
Բոլոր տարիքներն են սիրուն ենթակա, 1980 թվականին «Հայֆիլմ» (ժողովածու, ԿՀ պատվերով) կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ ։
Մոր տունը
Ֆիլմը նկարահանվել է Վարդգես Պետրոսյանի պատմվածքի հիման վրա։ 28 րոպե (776 մ)։
Դերերում
Նելսոն Շիրվանյան, Է. Պետրոսյան, Թ. Հովհաննիսյան, Ռ. Մկրտչյան, Մ. Կոստանյան, Ռ. Եսայան։
Սյուժե
Երկար ժամանակ մորը չայցելած քաղաքաբնակ որդին հարազատ գյուղ է վերադառնում, բայց չի կարողանում տեսնվել մոր հետ, քանի որ նրա օգնության կարիքը շատերն են զգում, և նա մի տեղում երկար մնալ չի կարող։
Նկարահանող խումբ
Տեքստը կարդում է Խորեն Աբրահամյանը։
Սյուժե
Մանկական ֆիլմ մի բակի ֆուտբոլային թիմի մասին, որին ոգևորում է տղաների հավատարիմ ընկերուհին։
Այդքան սպասված օրը
Ֆիլմը նկարահանվել է Դ. Պարկերի պատմվածքի մոտիվներով, 18 րոպե (506 մ)։
Նկարահանող խումբ
համակցված նկարահանումներ՝
Դերերում
Վիոլետ Գևորգյան, Կարեն Ջանգիրյան
Սյուժե
Սիրո փորձություններին դիմանալու մասին։ Երկրաբան ամուսինը երկար բացակայությունից հետո վերադառնում է տուն, բայց նույն օրը նրան նոր գործուղման են ուղարկում։
Գոլֆ մարզաձևը Օլիմպիական խաղերում
Գոլֆ մարզձևի մրցումները անց է կացվել միայն երկու ամառային Օլիմպիական խաղերի ժամանակ՝ 1900 և 1904 թվականներին, որից հետո դադարեցվել է։ Տեղի է ունեցել քվեարկություն՝ գոլֆ մարզաձևը ընդգրկելու 2012 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի ծրագրում, սակայն առաջարկը մերժվել է։ 112 տարի հետո, ՄՕԿ-ի նստաշրջանում 2009 թվականի հոկտեմբերի 9-ին՝ Կոպենհագենում 63 կողմ և 27 դեմ ձայների առավելությամբ գոլֆ մարզաձևի փոխարեն Ռիոյի Խաղերի ծրագրում ընդգրվեց ռեգբի-7 ։
Տես նաև
Գոլֆ մարզաձևի Օլիմպիական խաղերի հաղթողների ցանկը
Մալիա (Բարսելոնա)
Մալիա  (Malla), մունիցիպալիտետ Իսպանիայի Կատալոնիա ինքնավար համայնքի Բարսելոնա պրովինցիայում ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Օսոնա շրջանում։ Զբաղեցնում է 11 կմ2 մակերես տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 255 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Երկնագույն հրաշք
Երկնագույն հրաշք (Blaues Wunder), կամուրջ Էլբա գետի վրա` Դրեզդենում։ Կառուցվել է 1891-1893 թվականներին։ Միացնում է Դրեզդենի Բլազևից և Լոշվից շրջանները։ Պաշտոնական անունը «Լոշվիցի կամուրջ» է (Loschwitzer Brücke), մինչև 1912 թվականը կոչվել է «Ալբերտի կամուրջ» (König-Albert-Brücke): «Երկնագույն հրաշք» անվանումը կամուրջը ստացել է 1893 թվականին այն ժամանակներում կամուրջների համար հազվագյուտ համարվող կապույտ գույնի, ինչպես նաև անսովոր տեսքի համար. կառուցված լինելով մետաղական կոնստրուկցիաներից` ունեցել է ընդամենը երկու հենարան, այն էլ ոչ թե գետի հունի մեջ, այլ ափին։ 2007 թվականին կամուրջը Գերմանիայի ինժեներական արվեստի պատմական խորհրդանիշ անվանակարգում ստացել է մրցանակ։
Շինարարության պատմություն
Դեռևս 1471 թվականին Դրեզդենի մերձակա Լոշվից և Բլազևից համայնքների միջև գոյություն ուներ հաղորդակցություն, որ կատարվում էր Էլբա գետով։ Սակայն 19-րդ դարի կեսերին բնակչության թվաքանակի աճի և արդյունաբերության զարգացման հետ կամուրջ կառուցելու անհրաժեշտություն է առաջանում։ Սկսած 1870 թվականից` մշակվում են երեք տարբեր եղանակներ, սակայն միայն 1883 թվականին հասարակության ճնշմամբ սաքսոնական իշխանությունը որոշում է ընդունում կամուրջ կառուցել` գործը հանձնարարելով ֆինանսների նախարարության` երկաթգծերի կառուցման բաժնին։ Նախագծման աշխատանքները գլխավորում էր Կլաուս Կյոպսկեն` Դրեզդենի Պոլիտենիկումի (այժմ` Դրեզդենի տեխնիկական համալսարան) պրոֆեսորը։ 1885 թվականին պատրաստ էր աննախատիպ նախագիծը։ Լինելով կախովի կամուրջ` նրա նախագիծն առանձնանում էր այն բանով, որ նմանատիպ կամուրջներում կիրառվող պողպատե ճոպանների ու շղթաների փոխարեն օգտագործվել են դուրգամված պողպատի թերթեր։ Կիրառվել են այլ նորամուծություններ ևս, որ ամրություն են հաղորդել կամրջին ռեզոնանսի դեպքում։
Փորձարկում
1893 թվականին հուլիսի 11-ին կամուրջը, ժամանակի պահանջներին համապատասխան, փորձարկվում է ամրության տեսանկյունից։ Կամրջի` երթևեկության համար նախատեսված մասը բեռնվում է նավի խարիսխներով ու քարերով բեռնված տրամվայի վագոններով, կառքերով, տակառներով բեռնված քարշակներով, օմնիբուսներով։ Կամրջով քայլերթով անցնում են զինվորական ջոկատներ։ Կամրջի ընդհանուր բեռնվածությունը հասնում է 157 տոննայի։ Կամրջի բարձրության փոփոխությունը նրա կենտրոնում կազմում է ընդամենը 9 մմ։
Ֆինանսավորում
«Երկնագույն հրաշքի» կառուցման համար ծախսվել է 2.25 միլիոն մարկ ոսկով, ինչն այն ժամանակների համար հսկայական գումար է կազմել։ Ֆինանսավորումը իրականացվել է սաքսոնական կառավարության երկու համայնքների հաշվին։ Որպեսզի փոխհատուցվեն ծախսերը, 1893 թվականին կամրջով երթևեկության վարձ է սահմանվում։ Այն կազմում է ամեն մարդու համար 2, ձիով անցնելու դեպքում ամեն ձիու համար 10, ավտոմեքենայի համար` 20 պֆենինգ։ Այդ եղանակով հնարավոր է լինում ոչ միայն ամբողջությամբ վերականգնել ծախսված գումարը, այլև բարեկարգել կամրջի շրջակայքը։ Վարձավճարը կիրառվում է մինչև 1921 թվականը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վերջին օրերին երկու մարդ փրկել են կամուրջը պայթեցումից` պայթուցիկի լարերը կտրելով ։
Կամրջի շահագործում
Ի սկզբանե կամուրջն ուներ միայն խճուղի, որ օգտագործում էին նաև հետիոտները։ 1895 թվականին անցկացվում են տրամվայի լրացուցիչ գծեր։ 1935 թվականին ավտոմոբիլային ավելացող երթևեկության պատճառով հետիոտների անվտանգությունն ապահովելու նկատառումներով կամրջի երկու կողմերից ավելացվում են մայթեր։ 20-րդ դարի կեսերին օրեցօր աճող ավտոմոբիլային հոսքի պատճառով մտցվել են սահմանափակումներ։ Այդ նույն պատճառով 1986 թվականից դադարեցվել է տրամվայի երթևեկությունը կամրջով։
Վիճակը ներկայումս
Ներկայումս կամրջով օրական անցնում է շուրջ 35.000 ավտոմեքենա` 16 կմ/ժ միջին արագությամբ։ Ավտոմեքենաների համար կա երկու սահմանափակում. միջին արագությունը` 30 կմ/ժ, տրանսպորտային միջոցի քաշը` մինչև 15 տ։ Խախտումներն արձանագրելու համար կամրջի ձախ կողմում մինչև մուտքը տեղադրված է ցուցիչների համակարգ։ Կամրջի վրա հաճախ խցանումներ են լինում։ Կամուրջը սպասարկելու համար տարեկան ծախսվում է մոտ 134.000 եվրո։ 1997 թվականին կատարված ուսումնասիրությունների համաձայն` նրա անվտանգ շահագործումը կարող է իրականցվել մինչև 2027 թվականը։ Մինչ այդ քաղաքային իշխանությունները պետք է վճռեն «Երկնագույն հրաշքի» ճակատագիրը։
Վյազեմսկի շրջան (Խաբարովսկի երկրամաս)
Ստեղծվել է 1934 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վյազեմսկի ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 4318 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 25251 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 5,85 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խաբարովսկի երկրամաս Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Կալվարիա
Կալվարիա քաղաք, գտնվում է Լիտվայի հարավարևմտյան մասում։ Տեղակայված է Լեհաստանի սահմանին մոտ գտնվող Մերիամպոլի շրջանում։
Ստուգաբանություն և անվանումներ
Քաղաքն անվանվում է Կալվարիոս, Կալվարիյա, Կալվարյա, Կալվարի (Իդիշ), Կալուարիա (Լեհերեն), Կալվարեն (Գերմաներեն) և Կալուարյա ։ Իր անունը քաղաքը ստացել է Հիսուսի խաչելություն հիշատակող սրբավայրի անունից։
Պատմություն
1705 թվականին կառուցվում է առաջին փայտե եկեղեցին։ 1713 թվականին հրեաներն Օգոստոս Երկրորդից թույլտվություն են ստանում սինագոգ կառուցել, և հրեա արհեստավորներն առաջին անգամ կարող էին իրենց արհեստները կիրառել առանց արհեստավորների գիլդաների անդամ լինելու։ 1791 թվականին Ստանիսլավ Օգոստոս Պոնյատովը ճանաչում է Կալվարիան որպես քաղաք և հաստատում է քաղաքապետարանի զինանշանը։ Կալվարիան սկսում է շատ արագ զարգանալ, երբ 19-րդ դարի սկզբին Սանկտ Պետերբուրգ-Վարշավա նոր ճանապարհն է կառուցվում։ 1840 թվականին կառուցվում է նոր Կաթոլիկ եկեղեցին, որը դեռևս կանգուն է։ Մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը քաղաքն ուներ 10.000 բնակիչ. պատերազմի ընթացքում քաղաքի երկու-երրորդ մասի ավերումը դառնում է բնակչության թվի նվազման պատճառ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում՝ 1941 թվականին, Գեստապոյի զինվորների և Լիտվայի ոստիկանների կողմից իրագործվում է քաղաքի 38 հրեա բնակիչների զանգվածային մահապատիժը։
Քույր-քաղաքներ
Կալվարիայի քույր-քաղաքներ են համարվում
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիտվայի քաղաքներ Կատեգորիա:1667 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Յուրի Սմոլիչ
Յուրի Կորնելևիչ Սմոլիչ (Юрій Корнійович Смолич, ), ուկրաինացի գրող, լրագրող, թատերագետ, հրապարակախոս։ Ուկրաինական ԽՍՀ գրողների միության նախագահ (1971-1973), ԽՍՀՄ գրողների միության քարտուղար։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1970)։
Պատմաբան Իգոր Սմոլիչի եղբայրը։
Կենսագրություն
Յուրի Սմոլիչը ծնվել է 1900 թվականին Կիևի նահանգի Ուման քաղաքի մոտ գտնվող Սոֆիևկա գյուղում, ուսուցչի ընտանիքում։ 1918 թվականին ավարտել է Ժմերինկա քաղաքի գիմնազիան և ընդունվել Կիևի առևտրական ինստիտուտի կոմերցիոն-տեխնիկական ֆակուլտետ։ 1919 թվականին, թողնելով ինստիտուտը, մտել է «Բծավոր տիֆի դեմ պայքարող կամավորական ջոկատը» որպես սանիտար ։ Եղել է Կարմիր բանակի թատրոնի դերասան, 1922 թվականից՝ Իվան Ֆրանկոյի անվան թատրոնի դերասան։ 1924 թվականից աշխատել է որպես ՈւԽՍՀ գլխավոր քաղլուսավորության թատրոնների հրահանգիչ։ 1926-1929 թվականներին խմբագրել է «Սելսկի տեատր», 1928-1929 թվականներին՝ «Ունիվերսալնի ժուռնալ», 1934 թվականին՝ «Լիտերատուրնի ժուռնալ», 1943-1950 թվականներին՝ «Ուկրաինա» հանդեսները։ 1942 թվականից դարձել է ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ, 1944 թվականից՝ նախագահի տեղակալ։ Երկար տարիներ եղել է Ուկրաինայի գրողների միության վարչության նախագահի տեղակալ, 1971-1973 թվականներին՝ Ուկրաինայի գրողների միության վարչության նախագահ, արտասահմանում գտնվող ուկրաինացիների հետ «Ուկրաինա» մշակութային կապի ընկերության նախագահ։ ԽՄԿԿ անդամ 1951 թվականից։ Եղել է ՈւԽՍՀ գերագույն խորհրդայի 8-9 րդ գումարման պատգամավոր։ 1971 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ գրողների միության վարչության քարտուղար ։
Մահ
Ապրել է Կիևում։ Մահացել է 1976 թվականի օգոստոսի 26-ին։ Թաղված է Կիևի Բայկովե գերեզմանատանը (հատված № 2)։
Ստեղծագործություններ
Առաջին ստեղծագործությունը լույս է տեսել 1917 թվականին, 1924 թվականին հրատարակվել է պատմվածքների առաջին գիրքը։ Եռագրություններ Էկրանավորված ստեղծագործություններ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ Կատեգորիա:Հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Neuralink
Neuralink, ամերիկյան նեյրոտեխնոլոգիական ընկերություն, որի հիմնադիրը Իլոն Մասկն է և ութ ուրիշ այլ գիտահետազոտողներ, ովքեր նախագծում են ուղեղի-համակարգչային ինտերֆեյսների իմպլանտանտներ (ՈՒՀԻ)։ Neuralink-ի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Սան Ֆրանցիսկոյում, այն սկսել է գործել 2016 թվականին և առաջին անգամ հանրությանը ներկայացել 2017 թվականի մարտին ։ Neuralink-ի ապրանքանիշերը գնվել են իրենց նախկին սեփականատերերի կողմից 2017 թվականի հունվարին ։
Waiy But Why-ը 2017 թվականի ապրիլին հաղորդել է, որ Մասկն ասել է, որ ընկերության նպատակը սարքեր արտադրելն է, որոնք կարճ ժամանակում կբուժեն ուղեղի հետ կապված ծանր հիվանդությունները ։
2016 թվականի հունիսին Մասկը քննարկել է գիտաֆանտաստիկ կոնցեպտ neural lace անվանմամբ, որը The Culture տիեզերական ֆանտաստիկայի մասնիկ է։ The Culture նովել է, որի հեղինակը Իայն Բանկսն է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տրանսհումանիզմ Կատեգորիա:2016 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
«Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետների ցանկ
Ստորև ներկայացված է «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետների ցանկը։ Ներկայացված են միայն ՀՀ Նախագահ Ս. Սարգսյանի կողմից պարգևատրված անձինք (2008 թ. ապրիլի 9-ից առ այսօր)։ Մինչ այդ պարգևատրվածների ցանկը կտեղադրվի տվյալների ձեռքբերումից հետո։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ շքանշաններ Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան
Ժիրոնա ՖԱ
Ժիրոնա ՖԱ (իսպ.՝ Girona Futbol Club), իսպանական ֆուտբոլային ակումբ Ժիրոնայից։ Ստեղծվել է 1930 թվականի հուլիսի 23-ին։ 2017-2018 մրցաշրջանում Ժիրոնան իր պատմության մեջ առաջին անգամ հանդես կգա Լա Լիգայում։
Ներկա կազմ
2017 թվականի սեպտեմբերի 1-ի դրությամբ
(վարձավճարով Ռայո Վալեկանոյից)
(վարձավճարով Մանչեսթեր Սիթիից)