cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սքինհեդներ
Պատմություն
Մամուլում և երաժշտության մեջ սքինհեդների մասին առաջին հիշատակումները կարելի է հանդիպել Անգլիայում 20-րդ դար 1960-ական թվականների վերջում։ Ենթամշակույթի առաջին անուններից մեկն է եղել «HardMods»-ը։ 60-ականների սքինհեդները ոճային ընդհանրություններ ունեին մոդի ենթամշակույթի, ինչպես նաև ճամայկացի ռուդբոյների հետ։ Շարժումը ներկայացնում էին աղքատ ընտանիքներից դուրս եկած պատանիները, որոնք արհամարհանք էին արտահայտում բուրժուական հասարակության նկատմամբ։ Նրանց ենթամշակույթում կարևոր դեր էին խաղում ճամայկայի երաժշտությունը, ինչպիսիք են ռեգգին ու սկան, ուստի առաջին սքինհեդների թվում էին նաև սևամորթները ։ Այսպիսով, ռասիզմը, որպես գաղափարախոսության բաղկացուցիչ մաս, բացակայում էր առաջին ալիքի սքինհեդների շրջանում։ Նրանք հակակրանք էին հայտնում Պակիստանից եկած մարդկանց նկատմամբ, որպես «բուրժուազիայի» ներկայացուցիչների, քանի որ նրանց մեջ շատ առևտրականներ կար։
1970-ականներին սքինհեդների մշակույթը ձևավորվում է նաև ԱՄՆ-ում, որտեղ մինչև 1980-ականների կեսերը նրանք ազգայնական հակումներ չեն ցուցաբերել։ Նրանք տարբեր քաղաքական հայացքներ ունեն։
Այս ընթացքում փոխհրաձգություններ են տեղի ունենում առաջին և երկրորդ ալիքների սքինհեդների միջև, սակայն մամուլը դրանց անդրադառնում է որպես «ազգայնական սքինհեդների մարտեր»։ Արդյունքում «հին» սքինհեդների հիման վրա ձևավորվում է «ռեդ սքինզ» շարժումը, որը ուղղված էր դեպի ձախ գաղափարախոսությունը՝ մարքսիզմ, բայց որդեգրեց «նոր» սքինհեդների տեսքը։
1980-ական թվականներին Գերմանիայում և եվրոպական այլ երկրներում, ինչպես նաև ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Ավստրալիայում ի հայտ եկավ ազգայնական սքինհեդների շարժումը, և ի հայտ եկան «արիական» ռոք խմբերը, որոնք երկրպագուներին մտափոխում էին, միգրանտների դեմ խթանում հիտլերիզմi (oդինիզմ) ներքո։ 1980-ականների վերջին, 1990-ականներին Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում ռասայական դրդապատճառներով հարձակումների և սպանությունների աճ է գրանցվել։ Արևելյան Եվրոպայի երկրների սքիների շարժումը ստացել է հատկապես բռնի և ռասիստական բնույթ։ Այս երկրներում հաճախ զոհ են դառնում գնչուները ։
ԳԴՀ-ում ազգայնական սքինհեդների բնորոշ առանձնահատկությունն այն էր, որ նրանց կողմից անմիջապես սպանության դեպքեր են գրանցվել։ Հարձակումները առավել հաճախ իրականացվել են թուրքերի և քրդերի դեմ, մինչդեռ թուրքական ռադիկալ ազգայնական շարժում կուսակցության կարծիքը անտեսվել եր։
Կարմիր» սքինհեդների շարժումը տարածվում է նաև եվրոպական որոշ երկրներում և ԱՄՆ-ում։
ԽՍՀՄ-ում առաջին սքինհեդները հայտարարեցին իրենց պայքարը «օկուպացիոն ռեժիմի դեմ» և հայտնվեցին Բալթյան երկրներում։ Նրանք հաճախ հպարտանում էին ՍՍ-ի կողմին կռված հարազատներով ։
Մշակույթ
Սոինհեդները շատ նման են մոդերին՝ սվիտերներ, Levi's ջինսեր, դասական Crombie վերարկու և Dr. Martens կոշիկներ, բայց բացի սրանից, այն ունի նաև իր սեփական առանձնահատկությունները։ Հիմնական տեսքին ավելացվել են վանդակավոր վերնաշապիկներ, ջինսե բաճկոններ, բարակ կախոցներ (վերջինս դարձել է ոճի «այցեքարտ»)։ Մոդերի երկար բաճկոնները այլևս ոճային չէին համարվում։
Այս ոճը կոչվեց «boots and braces»՝ «կոշիկներ և կախոցներ»։ Այսպիսի ոճը հիշատակվում է 60-ականների մի քանի երգերում, որոնք ձայնագրվել են ճամայկացի սկա և ռեգգի կատարող երգիչ Լորել Էյթքենի կողմից։ Ոճի հիմնական բաղադրիչները (կոշիկներ, ջինսեր, վերնաշապիկներ, կախոցներ, կարճ մազեր և այլն) նշված են Symarip ռեգգի խմբի 1969 թվականին ձայնագրված «Skinhead Jamboree» և «Skinhead Girl» երգերում։
Slade խումբն օգտագործեց առաջին ալիքի սքինհեդների հագուստային ոճը 1969 թվականին (Սլեյդը հետագայում փոխեց ոճը)։
Այս ոճը հայտնի դարձավ ֆուտբոլային խաղերի ժամանակ։ Լրագրող Յան Ուոքերը այսպես է նկարագրում մի խումբ սքինհեդների տեսքը ֆուտբոլային խաղի ժամանակ 1968 թվականին։<blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote"> <div class="mw-collapsible mw-collapsed ts-Скрытый_блок ts-Скрытый_блок-gray ts-Скрытый_блок-rightHideLink ts-oq" style="border:none;"><div class="ts-Скрытый_блок-title ts-Скрытый_блок-title-leftTitle ts-oq-header" style="text-align:left;">Օրիգինալ տեքստ՝ They all wore bleached Levi's, Dr. Martens, a short scarf tied cravat style, cropped hair. 70-ականներին ոճը էապես չի փոխվել։ Արտաքին տեսքի տարրերը ցուցադրվել են 1982 թվականին հրատարակված Նիք Նայթի « Skinhead» գրքում ։
1991 թվականին Ջորջ Մարշալը հրատարակեց «Spirit of '69 - A Skinhead Bible» գիրքը՝ արտաքին տեսքի ավելի մանրամասն նկարագրությամբ և լուսանկարների ընտրանիով։ 1994 թվականին Գևին Ուոթսոնը հրատարակեց « Skins » ֆոտոալբոմը՝ Գևինի և իր շուրջը գտնվող սքինհեդներիի փոքր համայնքի կյանքի լուսանկարներով ։
Երաժշտություն
Ճամայկայի երաժշտությունը հայտնվեց Անգլիայում Ճամայկայից առաջին ներգաղթյալների հետ 1960-ականների սկզբին ։ Հետագայում նրանցից ոմանք հիմնեցին իրենց սեփական լեյբլերը (Island Records, Pama Records և այլն), որոնք ժողովրդականցվում էին երաժշտությունն իրենց հայրենիքից, ինչը նպաստեց 1960-ականների սկզբին ճամայկայի երաժշտության տարածմանը (պաշտոնապես հրապարակված երաժշտությունը կարող էր հայտնվել չարթերում)։ Նախկին բրիտանական գաղութի նոր երաժշտական ժանրը հավանություն էր տալիս նորաձևությանը, որը հետագայում ընդունվեց սքինհեդների կողմից։
Հետևելով իրենց սեփական լեյբլներին՝ ճամայկացի էմիգրանտները սկսեցին երգեր ձայնագրել և հրատարակել Անգլիայում։ Սքինհեդների շրջանում ամենահայտնի ճամայկացի կատարողներ և պրոդյուսերներ էին Լորել Էյթկենը, Լլոյդ Թերելը, Ռիկո Ռոդրիգեսը, Ջո Մանզանոն (բնիկ Տրինիդադցի), Ռոբերտ Թոմփսոնը և այլք։ 1960-ականների վերջին նրանցից յուրաքանչյուրի անունները հաճախ սկսեցին հայտնվել ձայնագրություններում, որպես կատարող և/կամ պրոդյուսեր։
Ճամայկայի ամենահայտնի բնիկներն էին Symarip- ը, որը ձայնագրեց ռեգգի թրեքեր, որոնք հայտնի են մինչ օրս սքիհեդներիի շրջանում։ Լորել Էյթկենն աջակցել է խմբին իրենց կարիերայի սկզբում՝ օգնելով նրանց պայմանագիր կնքել EMI-ի հետ ։ «Skinhead Moonstomp» երգի համար Մոնթգոմերի Նեյսմիթը, ով երգեհոն էր նվագում և ընդամենը մի քանի բառով փոխելով կրկնօրինակեց Սեմի և Դեյվի «I Thank You» հիթի ներածությունը։
Ճամայկայի երաժշտության և սքինհեդների միջև կապի լրացուցիչ ապացույցն է «Ռեգգի» ֆիլմը, որը պարունակում է կարճ հարցազրույցներ սքինհեդների և արտագաղթած երիտասարդների հետ, ովքեր եկել էին 1970 թվականի Ուեմբլի մարզադաշտում տեղի ունեցող ռեգգի փառատոնին, ինչպես նաև կադրեր ակումբներից, որտեղ սքինհեդները պարում են իրենց հասակակից սևամորթների հետ միասին։
Շարժման տարբեր ուղղություններ
Ներկայումս կան երիտասարդների մի քանի խմբեր, որոնք իրենց անվանում են «սքինհեդներ».
Նախապաշարմունքներ
Անգլերեն skinhead subculture-ը հայտնի արտահայտություն է, որը հաճախ կարելի է գտնել ֆանզիններում և համացանցում։ Հայ հասարակությունը ծանոթ չէ այս շարժմանը, բայց Ռուսաստանում հասարակությունը սքինհեդներին համարում է ասոցիալական շարժում, սովորաբար անչափահասներից կազմված, գործազուրկ կամ ագրեսիվ քաղաքացիներից, քիչ հաճախ աշխատավոր դասակարգի ներկայացուցիչներից, ովքեր օգտագործում են խորհրդանիշներ և, երբ հարմար է, նացիստ սքինհեդների գաղափարները, որպեսզի արդարացնեն խուլիգանական գործողությունները։ Նաև Ռուսաստանի Դաշնության ԶԼՄ-ների և պետական պաշտոնյաների պաշտոնական դիսկուրսում սքինհեդ բառն օգտագործվում է որպես ցուցանիշ, երբ հանցագործություն կատարած յուրաքանչյուր ոք հայտարարվում է սքինհեդ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երաժշտության ենթամշակույթներ Կատեգորիա:Ռասիզմ Կատեգորիա:Ռասիզմն ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Ռասիզմը Եվրոպայում Կատեգորիա:Ենթամշակույթներ
Յարոսլավ Կաչինսկի
Յարոսլավ Կաչինսկի (Jarosław Aleksander Kaczyński, ), լեհ քաղաքական գործիչ, իշխող «Իրավունք և արդարություն» պահպանողական կուսակցության հիմնադիր և նախագահ։ 2006 թվականի հուլիսի 14-ից մինչև 2007 թվականի նոյեմբերի 9-ը եղել է Լեհաստանի վարչապետ։ Սմոլենսկում տեղի ունեցած ավիավթարում զոհված Լեհաստանի նախագահ Լեխ Կաչինսկու երկվորյակ եղբայրը։
Կենսագրություն
1962 թվականին տասներեք տարեկանում նրանք երկվորյակ եղբոր՝ Լեխի հետ գլխավոր դերեր են խաղացել Լեհաստանում հայտնի մանկական «Լուսինը գողացողների մասին» հեքիաթ-ֆիլմում (O dwóch takich, co ukradli księżyc)։
Սովորել է Վարշավայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, 1971 թվականին Վարշավայի համալսարանի իրավունքի և վարչակազմի բաժնում ստացել է մագիստրոսի աստիճան։ 1976 թվականին դոկտորական ատենախոսություն է պաշտպանել այդ ֆակուլտետում։
2007 թվականի հոկտեմբերին տեղի ունեցած արտահերթ ընտրությունները, իշխող կոալիցիայի փլուզումից հետո, հանգեցրին քաղաքացիական հարթակից ՇՀԿ-ի պարտությանը։ Կաչինսկին հրաժարական է տվել, իսկ նախարարների կաբինետը գլխավորել է ՊՊ առաջնորդ Դոնալդ Տուսկը ։
2010 թվականի ապրիլի 26-ին Յարոսլավ Կաչինսկին պաշտոնապես դարձավ պետության ղեկավարի թեկնածու։
2010 թվականի հունիսի 20-ին Լեհաստանի նախագահական ընտրությունների առաջին փուլի արդյունքներով 36,46 %-ով զբաղեցրել է երկրորդ տեղը և երկրորդ փուլ է դուրս եկել Լեհաստանի նախագահի պաշտոնակատար Բրոնիսլավ Կոմորովսկու հետ, որը 41,54 %-ով զբաղեցրել է առաջին տեղը։
Լեհաստանի նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլը տեղի է ունեցել 2010 թվականի հուլիսի 4-ին։ Երկրորդ փուլում հաղթանակ է տարել Բրոնիսլավ Կոմորովսկին (53,01 %), իսկ Կաչինսկին հավաքել է 46,99 % ձայն ։
2011 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում նրա գլխավորած կուսակցությունը երկրորդ տեղն Է զբաղեցրել ընտրողների ձայների 29,88 %-ով և Սեյմում ստացել է 158 տեղ ։
2015 թվականին Լեհաստանի նախագահի ընտրություններում պաշտպանել է իր կուսակցության անդամ Անջեյ Դուդային, որն առաջին տեղն Է զբաղեցրել 53 % արդյունքով։
2015 թվականի հունիսի 20-ին կուսակցական խորհրդաժողովում Յարոսլավ Կաչինսկին Լեհաստանի վարչապետի պաշտոնում առաջադրել է Բեատա Շիդլոյի թեկնածությունը։
Գրություններ
Յարոսլավ Կաչինսկի. Պոստկոմունիզմի Դիմանկար
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի վարչապետներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքական գործիչներ
Կենտուկիի համալսարան
Կենտուկիի համալսարան (University of Kentucky, կրճատ՝ ԿՀ), ամերիկյան հանրային համալսարան, տեղակայված է Կենտուկի նահանգի Լեքսինգթոն քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1865 թվականին իրավաբան Ջոն Բոումենի կողմից՝ որպես Կենտուկիի համալսարանի գյուղատնտեսական և տեխնիկական քոլեջ ։ Ներկայումս այդ համալսարանը աշակերտների թվով ամենամեծն է Կենտուկի նահանգում։ 2011 թվականի աշնանն այնտեղ սովորում էր 28 հազար ուսանող ։ «U.S. News & World Report» ամսագրի համաձայն՝ նահանգի հետազոտական համալսարանների շարքում Կենտուկիի համալսարանն ունի ամենաբարձր վարկանիշը ։
Սպորտ
Ավելի տիտղոսային է համարվում տղամարդկանց բասկետբոլի թիմը, որն ութ անգամ հաղթանակ է տարել Ուսանողական սպորտաձևերի ազգային ասոցացիայի մրցաշարում։ Թիմի հետ 42 տարի շարունակ աշխատել է հայտնի մարզիչ Ադոլֆ Ռապը, որը նվաճել է չորս չեմպիոնական տիտղոս։ Վերջին տիտղոսը թիմը նվաճել է 2012 թվականին՝ Ջոն Կալիպարիի ղեկավարությամբ ։ Կենտուկիի համալսարանի համար ելույթ ունեցած բասկետբոլիստների թվում են՝ Ֆրենկ Ռեմսի, Փեթ Ռայլի, Ռաժոն Ռոնդո, Թեյշաուն Փրինս, Ջոն Վոլ, Էնթոնի Դեյվիս և Դեմարկուս Քազընս։
Համալսարանի ներկայացուցիչները դարձել են նաև ԱՄՆ չեմպիոն կտրտված տեղանքում վազքում և գեղարվեստական մարմնամարզությունում, իսկ չիրլիդինգի թիմը 19 անգամ հաղթել է ազգային առաջնությունում։ Ամերիկյան ֆուտբոլի թիմը 1950 թվականին չեմպիոնական կոչումը կիսել է երեք այլ թիմի հետ։ Ազգային մակարդակում համալսարանը ներկայացնում են բեյսբոլի, բասկետբոլի, դահուկային վազքի, ամերիկյան ֆուտբոլի, գոլֆի, գեղարվեստական ​​գերմանագիտության, թենիսի, աթլետիկայի, ֆուտբոլի, հրաձգության, սոֆթբոլի, լողի, վոլեյբոլի և հոկեյի թիմեր։
Հայտնի շրջանավարտներ
Կենտուկիի համալսարանում է սովորել յոթ ապագա նահանգապետ՝ Կենտուկիի (Հեփի Չենդլեր, Պոլ Պատոն, էռնի Ֆլետչեր, Սթիվ Բեշիր), Հյուսիսային Կարոլինայի (Բևերլի Պերդյու), Արկանզասի (Թոմ Ջեֆերսոն Թերալ) և Օհայոյի (Թեդ Ստրիքլենդ) նախկին նահանգապետերը։
Այլ հայտնի շրջանավարտներից են սենատոր Միտչ Մաքքոնելը, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ Թոմաս Մորգանը (բժշկության և ֆիզիոլոգիայի ոլորտում) և Վիլիամ Լիփսքոմբը (քիմիայում), դերասաններ Էշլի Ջադը և Հարի Սթենթոն, նկարազարդող Դոն Ռոսան և տիեզերագնաց Սթորի Մասգրեյվը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարաններ Կատեգորիա:Կենտուկի Կատեգորիա:1865 հիմնադրումներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ
Ժոդինո
Ժոդինո (Жодзіна), մարզային պատկանելությունը՝ Մինսկի մարզին՝ Բելոռուսիայի Հանրապետությանը։ Ժոդինոն քաղաք է 1963 թվականից, նախկինում կոչվել է Ժոդին .:
Բնակչությունը 64 559 մարդ (2018 թվական) ։ Քաղաքը տեղակայված է Մինսկից 54 կմ հյուսիս-արևելք ուղղությամբ՝ Մոսկվա-Բրեստ երկաթգծի ուղղությամբ և հավասարաչափ հեռավորություն ունի (մոտ 650 կմ) Մոսկվայից, Կիևից և Վարշավայից։
Քաղաքի տարածքի մակերեսը 23,21 կմ² է ։ Ժոդինոն տեղավորված է Պլիսա և Ժոդինկա գետերի վրա։
Պատմություն
1688 թվականին այն հիշատակվում է որպես Սլոբոդա գյուղ։ Անունը կարելի է մեկնաբանել որպես «բնակավայր ժոդա կամ ժոդին գետի ափին», որը գոյություն ուներ ավելի վաղ։ Գետի անվանումը ծագում է ֆինո-ուգրական աշխարհագրական տերմիններից («zhued», «zhuod», «անտառում ցածրադիր տեղ») ։
1963 թվականի մարտի 7-ից տարածաշրջանային ենթակայության քաղաք է ։
Քաղաքի զինանշան
Վարժսկիի գեղեցիկ դաշտում կանգնած է արծաթե կանացի կերպար` Տուբայի զինանշանով։ Զինանշանը «Խողովակներ» է, արծաթե վահան՝ Աստվածածնի ձեռքում՝ երեք սև խողովակներով, որոնք ճառագայթում էին կենտրոնից դեպի վահանի եզրերը լեհական ազնիվ զինանշանով «Շեփորներ» (բևեռ, Տրեբի, արտասանվում է «Թրոմբի»)՝ պատկանելով շատ մագնատների ընտանիքների՝ Ռեչ Պոսպոլիտայի, Ռադձիվիլիների։ Աստվածածնը շատ տարածված է կաթոլիկական պաշտամունքում։ Կույսի պատկերը հանդիպում է նաև Բելառուսի այլ զինանշանների վրա՝ այդ թվում նաև Մինսկում։
Ազգային կազմ
Ըստ 1979 թվականի մարդահամարի, 26 781 բելառուս (78,9%), 5,592 ռուս (16,5%), 789 ուկրաինացի (2,3%), 183 լեհ (0,5%), 106 հրեա (0, 3%), 507 այլ ազգությունների ներկայացուցիչ կա ։
Տարիքային խմբեր
Ժոդինոյում Մինսկի մարզի այլ քաղաքների համեմատ աշխատունակ տարիքի բնակչության մեծ չափ կա (2018-ին 59,4%)։ Ավելին՝ 59,5%, միայն Ֆանիպոլում ։
Ծնելիություն և մահացություն
Ժոդինոյում տարեկան ծնվում է 750-900 երեխա։ Ծնելիության մակարդակը (2017 թվականին 1000 բնակչի հաշվով 11,9) մի փոքր ավելի բարձր է, քան Մինսկի մարզի միջին ցուցանիշը ։ Մահացության մակարդակը զգալիորեն ցածր է Մինսկի մարզի միջին ցուցանիշից ։
Քաղաքում բնակչության տարեկան բնական աճը 200-400 մարդու ։
Ծնելիության ցուցանիշով քաղաքը Կոբրինի հետ բաժանում է 5-6-րդ տեղը 50 հազարից ավելի բնակչություն ունեցող 23 քաղաքների մեջ, մահացության ցուցանիշով` 20-21-րդը Մինսկի հետ, բնակչության բնական աճի / անկման առումով` 4-րդը ։
Ամուսնություն և ամուսնալուծություն
Ժոդինոյում տարեկան 470-700 ամուսնություն է կնքվում (2017-ին `508 ամուսնություն), 1000 մարդու հաշվով ամուսնությունների թիվը (2017-ին` 7,9) ավելի բարձր է, քան Մինսկի մարզի միջին ցուցանիշը։ Ամուսնալուծությունների մակարդակը (2017 թ. 3,9) նույնպես բարձր է Մինսկի մարզի միջին ցուցանիշից .
Բնակչության միգրացիա
2017 թվականին այլ շրջաններից Ժոդինո է եկել 47 մարդով ավելի, քան դուրս է գնացել քաղաքից :
Տնտեսություն
Բելառուսի ավտոմոբիլային գործարանն արտադրում է հզոր BelAZ հանքարդյունաբերական ինքնաթափ բեռնատարներ 30-ից 450 տոննա տարողունակությամբ։ Ավտոմեքենաների գործարանում աշխատում է 9 հազար մարդ։
Ժոդինոյում կա տրիկոտաժի գործարան «Սվիտանակ», ծանր դրոշման դարբնոցային գործարան, «Էներգոկոնստրուկցիաներ» գործարան, Ժոդինոյի հացաբուլկեղեն, «ilmax» շինարարական խառնուրդների արտադրության գործարան, «RupTur» բիլիարդի սեղանների արտադրություն, սանտեխնիկա «Belux», ներքնակներ «Zhodinsky ներքնակներ»։
2009-ին արդյունաբերական ձեռնարկություններն արտադրել են 1,386 միլիարդ ռուբլու ապրանքներ։
Ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների վաճառքից ստացված հասույթը կազմել է 2017 թ :
Կրթություն, գիտություն, մշակույթ
Քաղաքում կա 7 դպրոց, 2 մարզադահլիճ, 1 մասնագիտական ​​լիցեյ, երաժշտական ​​դպրոց, արվեստի դպրոց և Ժոդինոյի պոլիտեխնիկական քոլեջ։ Կա սառցադաշտ, մարզահամալիր, քաղաքային լողավազան։
ժոդինոյում գործում են Բելառուսի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի երկու գիտական ​​և գործնական կենտրոններ՝ անասնաբուծության ՍՊԿ և գյուղատնտեսության ՍՊԿ, որոնք ունեն ասպիրանտուրա։
Լրատվամիջոց
Քաղաքում լույս են տեսնում երեք թերթեր։ Դրանք են (հիմնադիր՝ Ժոդինսկի քաղաքի գործադիր կոմիտե), «Ժոդինսկիե վեստին», աշխատում է «Ոլորտ» քաղաքային հեռուստաալիքը։
Սպորտ
Տեղական Տորպեդո-Բելա ֆուտբոլային ակումբը գտնվում է « Տորպեդո » մարզադաշտում և խաղում է Մեծ լիգաում։
Գառիգելյա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Արդյունաբերական հեղափոխություն
Արդյունաբերական հեղափոխություն, ձեռքի աշխատանքից անցումը մեքենայականի, մանուֆակտուրայի վերածումը ֆաբրիկայի։ Դա ագրարային տնտեսությունից արդյունաբերական արտադրության անցում է, որը հանգեցնում է հասարակության վերափոխման։ Արդյունաբերական հեղափոխությունը տարբեր երկրներում տեղի էր ունենում տարբեր ժամանակահատվածներում, սակայն ընդհանուր առմամբ արդյունաբերական հեղափոխությունը սկսվեց 18-րդ դարի կեսերից և ավարտվեց 19-րդ դարում։ Արդյունաբերական հեղափոխության հետևանքով տեղի ունեցավ արդյունաբերության արագ զարգացում և կապիտալիզմի՝ որպես աշխարհի գերիշխող տնտեսական համակարգի հաստատող համակարգ։
Արդյունաբերական հեղաշրջման նախադրյալները
Քանի որ մանուֆակտուրան հիմնված էր ձեռքի աշխատանքի վրա, ապա մինչև 18-րդ դարի կեսերը այն հասավ իր հնարավորությունների սահմանին, և ձեռքի աշխատանքի հնարավորությունները սպառվեց։ 18-րդ դարի 60-ական թվականներից սկսվում է հայտնագործությունների և արտադրության մեջ դրանց ներմուծման երկար մի ճանապարհ։ Հայտնագործությունների հոսքը այնքան հզոր էր, որ զարմացած ժամանակակիցները իրենց աչքի առաջ կատարվածը անվանեցին «արդյունաբերական հեղաշրջում» ։
Մանուֆակտուրաներում աշխատանքի բաժանումը խթանեց արտադրության զարգացումը, որը և’ հեշտացրեց, և’ մասնագիտացրեց առանձին արտադրական գործողություններ՝ հիմք ստեղծելով ձեռքի աշխատանքի փոխարինումը պարզունակ մեխանիկականով։
Գործարանների համար Էներգիայի հիմնական աղբյուր էր ջրային շարժիչը, որն աշխատում էր գետի հոսանքի ուժով։ Ֆաբրիկաները պետք է կառուցվեին գետերի մոտ։ 18-րդ դարի 60-ական թվականներին երիտասարդ շոտլանդացի Ջեյմս Ուատտը՝ Գլազգո քաղաքի համալսարանի գիտական սարքավորումների հեղինակը, սկսեց ուսումնասիրել գոլորշու էներգիան Առաջին անգամ պատմության մեջ մարդկությունը ստացավ չտեսնված ուժի էներգիայի աղբյուր։ Հատկապես այս գյուտի հետ է կապվում մեխանիկական դարաշրջանի սկիզբը։
Այդ գործընթացում կարևոր ուղենիշ դարձավ 1784 թվականին հայտնագործված շոգեմեքենան, որը կարելի էր օգտագործել արտադրության համարյա բոլոր ճյուղերում։ Այն հարմար էր արդյունաբերության ցանկացած ճյուղի համար։ Նրա հիմքի վրա կարելի էր ստեղծել ցանկացած մեքենաներ և սարքեր, որոնք հեշտացնում էին մարդու աշխատանքը և բարձրացնում արդյունավետությունը ։ Գործարարները արագ գնահատեցին Ջ. Ուատտի գյուտը։
Ինչպես գրում են ժամանակակիցները.
Տարեցտարի տեխնիկական գյուտերի թիվը աճում էր։ Ինչպես տեխնիկական արդյունաբերության մեջ մեխանիկական դազգահը խթան դարձավ մեխանիկական ջուլհակային դազգահի ստեղծման համար, այդպես էլ այլ ոլորտներում մեկ ձեռքի գործողությունը փոխարինող մեքենան առաջ էր բերում հայտնագործությունների շղթայական ռեակցիա ողջ տեխնոլոգիական ցիկլի համար։ Տեխնիկական գյուտերի առատության մասին խոսում են հետևյալ թվերը. 18-րդ դարի առաջին կեսի ընթացքում Անգլիայում գյուտերի 199 պատենտ վերցվեց, այսինքն՝ մոտավորապես 4 պատենտ տարեկան։ Իսկ արդյունաբերական հեղաշրջման տարիներին՝ միայն մեկ տասնամյակում (1781-1790) վերցվեց 451 պատենտ, այսինքն՝ տարեկան 45 պատենտ4։ Անգլիայում արդյունաբերական հեղաշրջումը ավարտվեց 19-րդ դարի կեսին։ Մինչ այդ այնտեղ արդյունաբերության բոլոր ոլորտները մեխանիզացված էին։
Անգլիայի հետևից արդյունաբերական հեղաշրջման ուղու վրա կանգնեցին Արևմուտքի երկրները՝ Ֆրանսիան, Գերմանիան, Ավստրիան, Իտալիան և այլն, որտեղ արդյունաբերական հեղաշրջումը ծավալվեց ավելի ուշ 19-րդ դարի սկզբին, որում տեխնիկան սկսեց արագորեն զարգանալ։
Պարզագույն սարքավորումներից սկսելով՝ այն տարածվեց գոլորշու, գազի, էլեկտրականության վրա, մեզ պարգևեց շոգեքարշներ, լոկոմոտիվներ, հեռագիր, հեռախոս, էլեկտրալուսավորություն և այլն։ Այն կարողացավ հեղաշրջել մարդկանց ողջ կյանքն ու կենցաղը։ Եվրոպայում հեղաշրջում ծավալվեց նաև արտադրության տեխնոլոգիայի և կազմակերպման ոլորտում, որը օժանդակեց աշխատանքից անցմանը մեքենայական տեխնիկայի և մանուֆակտուրայից՝ ֆաբրիկային, հասարակության նոր դասի՝ բուրժուազիայի, պրոլետարիատի ձևավորմանը, նոր կենսակերպի առաջացմանը։
Հաստոցների կիրառումը կտրուկ ընդլայնեց արտադրական հնարավորությունները։ Մեքենայացման նոր համակարգը շատ արագ պահանջում էր արտադրության կազմակերպման այլ գործընթաց։ Մանուֆակտուրային գալիս էին փոխարինելու գործարանները, ֆաբրիկաները։ Անգլիայում առաջին ֆաբրիկաները հայտնվել են 18-րդ դարի 70-80-ական թվականներին։ Ի տարբերություն ձեռքի աշխատանքի վրա հիմնված մանուֆակտուրաների՝ ֆաբրիկան խոշոր մեքենայացված արտադրություն էր՝ շահույթ ստանալու հաշվարկով։ Ֆաբրիկաների տարածումը նախանշում էր անցում դեպի ծանր արդյունաբերական քաղաքականության։ Արդյունաբերական հեղաշրջումը ուներ ոչ միայն տեխնիկական, այլ նաև, որն ավելի կարևոր է, սոցիալական նշանակություն։ Արդյունաբերական հեղաշրջման ընթացքում հասարակության մեջ ձևավորվեց երկու հիմնական դասակարգ՝ արտադրող բուրժուազիա (գործարարներ, ձեռներեցներ) և վարձու աշխատողներ (բանվորներ, պրոլետարիատ)։ Այս երկու սոցիալական տարբեր բևեռներում կանգնած խմբերը պետք է գտնեին իրենց տեղը հին ընկերային համակարգում և միմյանց փոխհարաբերություններում՝ այլընտրանքային համաձայնության եզրեր։ Այդ գործընթացը բավականին դժվար էր և ձգձգվեց տասնյակ տարիներ։ Միայն 19-րդ դարի կեսերին գործընթացների առաջընթացը որոշեց հասարակության զարգացման հիմնական չափանիշները ։
Հատկապես արդյունաբերական ճյուղի վրա է ստեղծվում ազգային հարստության հիմնական մասը։ Բնական էր, որ ձևավորվող արդյունաբերողների խավը ձգտում էր այն բանին, որ պետությունը տնտեսական քաղաքականությունը կառուցի յուրահատուկ հաշվեկշռով, ոչ միայն առևտրա-դրամական վերնախավի և հին ազնվակականական խմբերի, այլ նաև բուրժուազիայի համար։
Թեթև արդյունաբերությունը
Մահուդագործության մանուֆակտուրային փորձը մեծ նշանակություն ուներ նյութական արտադրության նախապատրաստման մեջ արդյունաբերական հեղաշրջման համար։ 18-րդ դարում մանուֆակտուրային համակարգը անգլիական արդյունաբերության առավել զարգացած բնագավառում մտավ փակուղի։ Անհամապատասխանություն էր առաջացել կապիտալիստական մանուֆակտուրային էության, որը ձգտում էր արտադրության ընդլայնման, և նրա չզարգացած տեխնիկական բազիսի միջև։ Չնայած մանուֆակտուրան ապահովում էր արտադրության մասնատումը առանձին գործողությունների, բայց ձեռքի աշխատանքը իրեն սպառել էր։ Պահանջվում էր նոր տեխնիկական բազա։ 18-րդ դարի կեսին բամբակագործական արդյունաբերությունը սկսեց կրել «մանելու սով»։ Ձեռքով մանելը սկսեց զիջել ջուլհակագործությանը, որտեղ կիրառվում էր «թռչող մաքոք» 9, որը արդյունաբերական հեղաշրջումից 30 տարի առաջ հայտնագործվել էր Ջոն Քեյի կողմից 1733 թվականին։ Եվ 1733 թվականին ջուլհակ Ջեյմ Հագրիվսը հայտնաբերեց մեխանիկական ճախարակը՝ «ջենին», որի վրա, միաժամանակ կարող էին աշխատել 16-18 իլիկներ։ 1772 թվականին մեխանիկ Կ. Վուդը զգալիորեն կատարելագործեց այդ ճախարակը և 1783 թվականին Ս. Քրոմփթոնը ստեղծեց «մանող-մեքենան», որը մանում էր բավականին բարակ և ամուր մանվածք։ Այդ մեքենան դարձավ բամբակը մանելու մեքենայացման հիմքը։ Սակայն 80-ական թվականներին ջուլհակագործությունը սկսեց հետ մնալ։
Ավտոնոուս
Ավտոնոուս (Αὐτόνοος), հունական դիցաբանական կերպար։ Մելանիայի որդին, Էրոդիայի, Անֆայի, Սխենեայի («եղեգ»), Ականֆայի («ուղտափուշ») և Ականֆիդայի աղջկա հայրը։ Էրոդիան եղել է երամակապան։ Մի անգամ Անֆան ազատ է արձակել նրա զամբիկներին։ Ավտոնոուսը օգնության չի եկել որդուն, իսկ նրա կինը՝ Հիպոդամիան, չկարողանալով ենթարկեցնել ձիերին, նույնպես մահացել է։ Զևսը և Ապոլլոնը խղճահարությունից դրդված Ավտոնոուսի ամբողջ ընտանիքը վերածել են թռչունների, իսկ հենց իրեն, տղայի համար ողբացողին՝ ջրցուլի ։
Արդյունաբերական հեղափոխություն
Թեթև արդյունաբերությունը
«Գործելու սովը» արգելակում էր անգլիական ֆաբրիկաների շահույթի մեծացումը։ 1785 թվականին Է. Նաթրայթը հայտնագործեց գործելու մեխանիկական հաստոց, որը փոխարինում էր 40 ջուլհակների։ Լայն օգտագործում գտավ այս հաստոցը միայն 19-րդ դարի 20-ական թվականներին։ Արտադրության համար ամենակարևոր հայտնագործությունը եղավ 1782 թվականին Ջեյմս Ուատտի կողմից։ Նա հայտնագործեց առաջին շոգեշարժիչը և շուտով կառուցեց առաջին մանող ֆաբրիկան։ Բամբակեղենի արտադրությունից հետո 18-րդ դարի 60-80-ական թվականներին հայտնվեցին բրդյա, մահուդի, թղթի տպագրական արտադրության, ինչպես նաև սննդի արտադրության մեքենաներ (գյուղատնտեսության մեջ)։ Պետք է նշել, որ հատկապես թեթև արդյունաբերության բնագավառում և սննդի արդյունաբերության մեջ կատարվեցին տեխնիկական և կազմակերպչական կանխատեսումներ (մասնագիտացման խորացում, կոոպերացիանների կազմակերպում), որոնք տարան արդյունաբերական հեղաշրջման զարգացմանը։ Թեթև և սննդի արդյունաբերության ինդուստրացումը անմիջապես ապահովում էր մարդկանց պահանջարկը, հանդիսանում էր առաջին անհրաժեշտության ապրանքներ ամենօրյա կյանքում։ Այս բնագավառի ապրանքները իրականացնում էին մեծ շրջանառություն, և այդ բնագավառի արտադրությունը կազմակերպելու համար մեծ կապիտալ անհրաժեշտ չէր։ Սա բերեց արտադրության ծավալի մեծացման։ Եվ մեկ ճյուղի աճը խթան է դառնում մյուս ճյուղի զարգացման համար։
Ավտոնոուս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանության կերպարներ Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով
Արդյունաբերական հեղափոխություն
Ծանր արդյունաբերություն
Ինդուստրացման իրականացումը սննդի և թեթև արդյունաբերության մեջ թույլ տվեց կարճ ժամանակում կուտակել հնարավորինս մեծ միջոցներ և ներդնել ծանր արդյունաբերության մեջ, որը արդյունաբերական հեղաշրջման արդյունքում Անգլիայում սկսեց շատ արագ զարգանալ։ Տեխնիկական հեղաշրջում կատարվեց մետաղագործության, տրանսպորտի բնագավառում, հանքահորային արդյունաբերության մեջ, և ամենակարևորը ծնվեց և սկսեց կատարելագործվել այնպիսի մի ժողովրդական տնտեսություն, ինչպիսին մեքենաշինությունն է։ Արդյունաբերական հեղաշրջումը բերեց նրան, որ տեխնիկական հայտնագործությունները ներդրվեցին արդյունաբերության մեջ։ Ստեղծվեցին ֆաբրիկաներ արտադրության նոր ձևերով։ Եթե արդյունաբերական հեղաշրջումը սկսվել է բամբակագործական ճյուղից, հենց այդ բնագավառում էլ կառուցվել են առաջին ֆաբրիկաները։ 1787 թվականին Քարթրայթը կառուցեց ֆաբրիկա՝ հագեցած մանող մեքենաներով։ 1789 թվականին նա իր ֆաբրիկան տեղափոխում է Կրոմֆորդ և արտադրության ծավալը մեծացնում։ 1789 թվականին Քարթրայթի ֆաբրիկայում աշխատում էին երեք հարյուր աշխատող և մի քանի հազար իլիկ։ 1790 թվականին Անգլիայում կային 20 մանող ֆաբրիկաներ, 1793–ին՝ 15013։ 1790 թվականից հետո արտադրության մեջ շոգեմեքենաների ներմուծումը թել մանող ֆաբրիկաների թիվը կտրուկ մեծացրեց։ Կարելի է նշել, որ 19-րդ դարի առաջին կեսում ապրանքների արտադրությունը Անգլիայում աճեց չորս անգամ։ Յուրահատուկ ընթացք ունեցավ արդյունաբերական հեղաշրջումը մետաղագործության և ածխահանության արդյունաբերության մեջ։ Պղնձի ձուլման մեթոդը, որը հայտնագործվել էր 1735 թվականին Դերբիի կողմից, ներմուծվեց բավականին դանդաղ։ Անգլիան 1790 թվականին հետ էր մնում Ռուսաստանից պատրաստի պղնձի արտադրության իր ծավալով։ Բամբակագործական ֆաբրիկաների աճը մեծացրեց մետաղի պահանջարկը, պուլտինգացման մեթոդի ներդրումը արագացրեց արդյունաբերական հեղաշրջման մուտքը մետաղագործության բնագավառ։ Արդյունքում երևում էր պղնձի, այնուհետև՝ երկաթի արտադրության աճ, ինչպես նաև ածխաարդյունաբերության վերելք։ Ածուխը լայն կիրառվում էր մետաղագործության մեջ, այնուհետև՝ առաջին մեքենաները աշխատացնելու գործընթացում։ Անգլիայի արդյունաբերության զարգացման մեջ իրենց ներդրումն են ունեցել պատերազմները, որոնք տեղի են ունեցել եվրոպական մայրցամաքում։ Այդ ընթացքը, սկսած 18-րդ դարից մինչև 1915 թվականը, Անգլիայում տնտեսական աճի կարևոր շրջան էր։ Պատերազմները խթանում էին մի քանի արդյունաբերական ճյուղերի զարգացումը, առանձնապես կապված ռազմական ապրանքների պահանջարկի հետ։ Մեծ թափ ստացավ ծանր արդյունաբերության զարգացումը։ Մեծ հաջողություններ գրանցվեցին մետաղի մշակման ոլորտում։ Անգլիան պատերազմից դուրս եկավ որպես հզոր արդյունաբերական տերություն։ Պատերազմների նման բարենպաստ ազդեցությունը Անգլիայի տնտեսության վրա հետևյալ դրսևորումներում է.
Տրանսպորտը
Այսպիսով արդյունաբերական հեղաշրջումը Անգլիայում շարունակվում էր, բայց պարզվում է, որ այդպիսի պայմաններում հին տրանսպորտի միջոցները հետ էին պահում խոշոր արդյունաբերության աճը։ Կատարելագործման սկիզբը նշանակում էր ջրանցքների և նավագնաց գետերի վերանորոգում։ Արդյունաբերական հեղաշրջումը հենվում էր գործնականապես նոր տեխնիկական զարգացման վրա, և Անգլիայում ծնվեց ու սկսեց զարգանալ մեքենաշինությունը։ Առաջին մեքենաները Անգլիայում պատրաստվել են դեռ մանուֆակտուրային ճանապարհով։ Բայց մեքենաշինությունը ուներ զանգվածային բնույթ. ստեղծվեցին նախապայմաններ մեքենաների արտադրության համար։ Եվ սկսած 18-րդ դարի 60-ական թվականներից Անգլիայում նկատվում էր արտադրող ուժի զարգացում։ Արդյունաբերության մեջ հայտնագործությունները դարձան հին տնտեսության զարգացման պայման։ Դրանք իրենց հետևից տարան զգալի փոփոխություններ արտադրության կազմակերպման մեջ, և դա ազդեց գյուղատնտեսության զարգացման վրա, հանգեցրեց առևտրի աճին և տրանսպորտի լավացմանը, վերջապես այս փոփոխությունները բերեցին բնակչության տեղաշարժին գյուղից դեպի քաղաք, երկրի մեկ շրջանից դեպի մյուսը։ Ինչպես նշել է Էնգելսը.
Մեքենայացումը
Փոփոխությունները չէին սահմանափակվում դրամական արտադրության ոլորտով և հանգեցրին հասարակության փոփոխության։ Ձևավորվեց նոր դասակարգ՝ կապիտալիստներ՝ իրենց ձեռքում կենտրոնացնելով արտադրությունը և արտադրող բանվորներին։ Չհանդուրժող հակասությունները հիմնական երկու դասակարգերի միջև դարձան հասարակության ձևավորման հիմնական ուժը։ Փոփոխությունների արդյունքում տնտեսության մեջ, սոցիալական համակարգում Անգլիան թևակոխեց արդյունաբերական կապիտալիզմի զարգացման ժամանակաշրջան։ Տնտեսության մեջ խորը տեղաշարժերը ազդեցություն գործեցին երկրի սոցիալական կյանքի՝ բնակչության թվաքանակի և առանձին դասակարգի դիրքի, հասարակության մեջ իրենց դերի և նշանակության վրա։ Երկրի հարստության աղբյուրը ոչ միայն մեքենայացումն էր, այլ նաև բուն բանվորների աշխատանքը։ Մեքենայացումը բերեց բանվորների ուժեղացմանը. կատարվում էր բուժուազիայի արագ հարստացում և բանվորների, աշխատավորների աղքատացում։ Մեքենայացումը թույլ էր տալիս աշխատանքի տեմպերը արագացնել, որը հանգեցրեց աշխատանքի շահագործման։ Այսպես 1828-1848 թվականներին մանվածքը աճեց 105%-ով, իսկ կտորի արտադրությունը՝ 272%-ով։ Միաժամանակ աշխատանքային լարվածությունը ստիպում էր կապիտալիստներին «հարձակում գործել» աշխատանքային ժամերի վրա։ Մեքենան «հարձակման միջոց» էր։ ։
Ուրբանացում
Միաժամանակ բուրժուազիայի հարստացումը և բանվորների քանակական աճը առաջացնում են փոփոխություններ, ինչպես բնակչության քանակի, այնպես էլ հասարակության մեջ խավերի բաժանման՝ մանր արտադրողներ, ոչ մեջ արտադրամասերի սեփականատերեր, ինքնուրույն գործող արհեստավորներ, մանր ֆերմերներ և գյուղացի սեփականատերեր։ Մեծամասնությունը սնանկանում էր և ավելացնում վարձու աշխատողների շարքերը։ Հետևաբար, անգլիական գյուղում, ինչպես նաև արդյունաբերության մեջ հեղաշրջման ժամանակաշրջանում խոշոր լենդլորդերը հաղթում էին և դուրս մղում մանր ֆերմերներին և աղքատ գյուղացիներին։ Նման ճանապարհով ինչպես քաղաքում, այնպես էլ գյուղում տեղի էր ունենում նույն գործընթացը. արտադրության քանակի հզոր աճ՝ մանր սեփականատերերի դուրս մղման և կործանման հաշվին։ Տնտեսական տեղաշարժերը երևում են բնակչության ընդհանուր քանակի և բաշխման վրա։ Տնտեսական աճը ազդեց երկրի բնակչության աճի վրա։ Արդյունաբերական հեղաշրջումը երկրում բերեց խոշոր փոփոխություն՝ բնակչության աճ, որը տեղի էր ունենում արդյունաբերական կենտրոններում և քաղաքներում։ Գյուղական վայրերում բնակչության թիվը մնում էր անփոփոխ։ Արդյունաբերական հեղաշրջման արդյունքում քաղաքի բնակչությունը ընդունեց ավելի արտահայտիչ տեսք, քան այլ երկրներում։ Քաղաքների աճը և արդյունաբերական կենտրոնները կախված են մասնագիտացումից. յուրաքանչյուր շրջանում և քաղաքում ամենից արագ զարգանում էին առանձին արտադրության ճյուղեր։ Տրանսպորտի զարգացումը, հատկապես երկաթգծերի հայտնվելը ավելի արագացրեցին այդ գործընթացը։ Չի կարելի անտեսել այն փաստը, որ անգլիական գյուղատնտեսությունը չէր հասցնում արդյունաբերական աճի հետևից։ Այդ ընթացքում երկիրը հումքի ու արտադրանքի պակաս էր զգում։ Արտադրողներին ձեռնտու էր այդ ապրանքների գնի իջեցումը, որովհետև նրանք հնարավորություն էին ունենում բանվորի աշխատավարձը իջեցնել և համապատասխանաբար ապրանքների արտադրությունը ձգձգել։
Ագրարային հեղափոխությունը տեղի էր ունենում լենդլորդերի ճնշման ազդեցությամբ։ Պրոտեկցիոնիզմը մաքսատուրքերի ներմուծումը արհեստականորեն ապահովում էր արիստոկրատների հողային վարձակալական վճարների բարձր մակարդակը։ Այս հանգեցրեց բուրժուազիայի և հողատերերի շահերի սահմանազատման։ Պետական հովանավորչությունից ազատ առևտրին անցնելու փաստը անխուսափելի էր։ 1853 թվականին դադարեցվեցին ներմուծվող հումքի, կիսաֆաբրիկատների մաքսատուրքերը, զգալի իջեցվեցին պատրաստի ապրանքի համար պահանջվող մաքսատուրքերը։ 1851 թվականին վերջացան նաև մերձափնյա առևտրի սահմանափակումները։ Այս անցումը փոփոխություն մտցրեց գաղութային քաղաքականության մեջ, որը ավելի ճկուն դարձավ։ Ընդհանրապես հաղթանակը ազատ առևտրում հանգեցրեց Անգլիայի տնտեսության զարգացմանը։
Ոչ բոլորը, բայց արևմտյան արդյունաբերության և տրանսպորտի բնագավառում տեղի ունեցած հեղափոխական փոփոխությունների մեծ մասը կարող ենք վերագրել մեկ կազմավորման և երկու տեխնիկական հայտնագործությունների։ 1. Ջրի և շոգու օգտագործման աներևակայելի աճը ֆաբրիկաների արտադրության մեջ և շոգու օգտագործումը ջրային և ցամաքային տրանսպորտում։ Ծայրագույն դեպքում տեքստիլ և մետալուրգիական արդյունաբերության մեջ արդյունաբերական հեղաշրջման մեծագույն ձեռքբերումը եղավ շոգեշարժիչների օգտագործումը։ Արդյունաբերական հեղաշրջման մեջ հեղափոխականը պարզապես հետաքրքրությունն էր արտադրվող ապրանքների քանակի նկատմամբ։ Մենք կտեսնենք, որ կան շատ փաստեր կասկածելու, որ ֆաբրիկական կազմակերպությունները տարբեր բնագավառների սահմաններում կարևորվում էին որպես միջոց՝ արդյունաբերության մեջ օգտագործելով մեխանիկական էներգիան շահույթ ստանալու նպատակով։ Ֆաբրիկաները մրցակցությունից դուրս էին։
2. Տեխնոլոգիական նորարարություն էր փայտի փոխարինումը ավելի կոնստրուկտիվ մետաղով՝ երկաթով, պղնձով։ Այդ փոխարինումը մեծացրեց ապրանքների չափերը, բարձրացրեց շահագործման տեմպերը, պատրաստման ճշգրտությունը և կառուցվածքի բարդությունը՝ սկսած կարի մեքենաներից մինչև նավեր։
Այդ փոփոխությունների սոցիալական և քաղաքական արդյունքները արդյունաբերության և տրանսպորտի բնագավառում աննկարագրելի մեծացան երկու ոչ պակաս կարևոր փոփոխություններով. Եթե քաղաքային բնակչության աճը համեմատաբար գերազանցեր գյուղաբնակներին, ապա հավանական էր, որ սննդամթերքի պահանջարկը կգերազանցեր գյուղի աշխատավոր ձեռքի առաջարկին, և շնորհիվ այդ ամենի կապահովվեր աշխատավարձի աճ, այնպես էլ կապահովվեին մշակվող լայնածավալ տարածքներ, և կբարձրանար հողի գինը։ Բայց այդպիսի հաջողություն արևմտյան գյուղաբնակ աշխատողների համար չկար։ Գյուղական աշխատավորների աճը բավականաչափ էր, որը ապահովում էր քաղաքում սննդի աճող պահանջները։ Անգլիայում գյուղատնտեսական համակարգում հողերի ցանկապատմամբ (դրանք օգտագործվում էին որպես արոտավայրեր գյուղացիների անասունների համար) աշխատողների աշխատավարձի վրա գործադրվեց ճնշում՝ աշխատավարձերի իջեցում։ Ցանքապատման վրա ազդեց միաժամանակ երկու հանգամանք. Այսօր էլ պարզ է, որ նոր ֆաբրիկաները և քաղաքները այն հիմնական միջոցն էին, որոնք Անգլիայում լուծում էին շատ կարևոր խնդիրներ՝ ապահովելով աճող բնակչության զբաղվածությունը գյուղական տնտեսությունից դուրս։1750-1880 թվականների տնտեսական աճը մեծ կորուստների գնով իրականացավ. այն ոչ միայն աշխատավորների, այլ նաև կապիտալիստների համար էր դժվար, որոնք զրկում էին իրենց ամեն ինչից հանուն կապիտալի կուտակման՝ արդյունաբերությունը հզորացնելու նպատակով։ Իրականում, կան փաստեր ենթադրելու, որ ֆաբրիկաներում աշխատելը բավականին գրավիչ էր աշխատողների համար, քան այլ այլընտրանքային առաջարկները։ Ինչ վերաբերում է կապիտալի ավելացմանը, ապա տեխնոլոգիական գործընթացը ստեղծում էր հարստություն, որը բավականացնում էր միաժամանակ կապիտալի ավելացմանը և’ արտադրության համար, և’ կապիտալիստների անձնական օգտագործման համար։
Արդյունաբերության գործող վիճակը
Մինչև 1750 թվականը արդեն երեք հարյուրամյակ շարունակ շուկաների քայլ առ քայլ ընդարձակումը առաջնորդվում էր գյուղատնտեսական և արհեստագործական ապրանքների համապատասխան աճով։ Չնայած այդ ժամանակահատվածում նման գործընթաց նորաստեղծ ֆաբրիկաներին չէր սպասվում։ Ձևավորվելով անգլիական տեքստիլ արդյունաբերության համակարգում, որի ժամանակ վաճառողները տեքստիլ ապրանքների հումք էին մատակարարում գյուղացիներին և գնում էին նրանց ապրանքները՝ վկայում էր ավանդական արտադրության կազմակերպման վրա ընդարձակվող շուկաների կողմից աճող ճնշման մասին։ Երեք հարյուրամյակի ընթացքում փոփոխությունների պակաս չէր զգացվում վերջնական ապրանքների արտադրության մեջ, չնայած շատ քիչ էին դրանք ճաշակի փոփոխությամբ դրսևորվում, այլ տեխնոլոգիաների կատարելագործմամբ։ Համարյա բոլոր փոփոխությունները անրադառնում էին ֆեոդալների, հարուստ խավի և եկեղեցու կողմից օգտագործվող ապրանքների վրա։ 15-րդ դարում սկսվեց անցումը միջնադարից դասական դրսևորումների։ 17-րդ դարի վերջին ամբողջությամբ փոխվեցին եկեղեցական, պալատական, զորանոցային և նույնիսկ առևտրական ճակատամասերի կառույցները, բայց ոչ խրճիթների և հյուղակների տեսքերը։ Հագուստը փոխվեց, բայց 1750 թվականին օգտագործվում էին հիմնականում նույն կտորեղենը, ինչ 1450 թվականին ։
Մոտավորապես մինչև 1880 թվականը Անգլիայում կարևորագույն տեխնիկական ձեռքբերումների շրջանը մեքենայացումն էր։ Դրա համար անհրաժեշտ իմացությունը և նորարարությունները զարգացան մեծ մասամբ շնորհիվ ժամանակի չափման նկատմամբ համախմբված հետաքրքրության, որի հիմքը միջնադարից եկած քաղաքային ժամացույցներն էին ։ 17-րդ դարում անգլիական գիտությունը կատարեց շրջադարձ։ Գիտական մեթոդները դարձան փորձնական. գիտնականները հակված էին այն բանին, որ հետևելով բնությանը կամ իրականացնելով փորձեր՝ պետք էր սովորել սեփական փորձի վրա, արդյունքում բոլոր հիպոթեզները սկսեցին ենթարկվել փորձնական ստուգումների։ Որպես կանոն՝ արդյունաբերական հեղաշրջման սկզբում հայտնագործությունները անցնում էին փորձնական ճանապարհ։ Ի դեպ, հայտնագործության հեղինակները շատ համբերատար էին, քան գրագետ։ Գյուտարարները հենվում էին ոչ թե պատահական լուսաբանման՝ «էվրիկայի» վրա, այլ տաժանակիր պայքարի միջոցով լուծում էին շատ մանր խնդիրներ, որպեսզի մեքենան գործի գցվի։
Գրականություն
Կատեգորիա:Արդյունաբերության պատմություն Կատեգորիա:Արդյունաբերություն  Կատեգորիա:Տնտեսական պատմություն Կատեգորիա:Ժամանակակից Եվրոպա Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության ժամանակակից պատմություն
Լեգիոներների հիվանդություն
Լեգիոներների հիվանդություն ատիպիկ թոքաբորբի ձև, որն առաջանում է Legionella տեսակի բակտերիաներով, ավելի հաճախ՝ Legionella pneumophila-ով ։ Ախտանիշներն ու ախտանշանները ներառում են հազը, հևոցը, բարձր տենդը, մկանացավերը և գլխացավերը ։ Հիվանդը կարող է նաև ունենալ սրտխառնոց, փսխումներ և փորլուծություն ։ Ախտանշանները հիմնականում ի հայտ են գալիս ախտածնի հետ շփումից 2-ից 10 օր անց ։
Բակտերիան հանդիպում է հիմնականում քաղցրահամ ջրերում ։ Այն կարող է աղտոտել տաք ջրի պահեստները, տաք լոգարանները, և մեծ օդային կոնդիցիոներների սառեցնող աշտարակները ։ Այն սովորաբար տարածվում է բակտերիաներ պարունակող գոլորշու ներշնչումով ։ Այն կարող է տարածվել նաև ջրի ասպիրացիայի միջոցով ։ Այն սովորաբար ուղիղ կերպով չի տարածվում մարդկանց միջև, և մարդկանց մեծամասնությունը, ովքեր առնչվում են հիվանդի հետ, չեն վարակվում ։ Ռիսկի գործոնները ներառում են` ավելի մեծ տարիքը, ծխելու պատմությունը, թոքերի քրոնիկ հիվանդությունը և վատ իմուն ֆունկցիան ։ Նրանք, ովքեր տառապում են ծանր թոքաբորբով և ունեն վերջերս իրականացրած ճամփորդության պատմություն, պետք է հետազոտվեն այս հիվանդության կապակցությամբ ։ Ախտորոշումն իրականացվում է անտիգենային (հակածնի) թեստավորման և խորխի կուլտուրայի միջոցով ։
Ոչ մի պատվաստում դեռևս հասանելի չէ ։ Կանխարգելումը կախված է ջրային համակարգերի լավ պահպանումից ։ Լեգիոներների հիվանդության բուժումն իրականացվում է հակաբիոտիկներով ։ Խորհուրդ տրվող դեղերը ներառում են ֆտորքինոլոնները, ազիթրոմիցինը և դոքսիցիկլինը ։ Հաճախ ներհիվանդանոցային բուժման կարիք է լինում ։ Մահացությունը կազմում է գրեթե 10% առողջ անձանց շրջանում և 25% ուղեկցող հիվանդություններ ունեցողների շրջանում ։
Ամբողջ աշխարհում տեղի ունեցող դեպքերի քանակությունը հայտնի չէ ։ Լեգիոներների հիվանդությունը հիվանդանոցից դուրս ձեռք բերած թոքաբորբերի դեպքերի 2–9% պատճառն է ։ ԱՄՆ-ում գնահատված տարեկան հոսպիտալիզացիաների քանակը կազմում է 8,000-ից 18,000 ։ Հիվանդության բռնկումները դեպքերի փոքր մասն են կազմում ։ Չնայած հիվանդությունը կարող է առաջանալ տարվա ընթացքում ցանկացած ժամանակ, ամռանը և աշնանը դեպքերը հաճախանում են ։ Հիվանդությունն անվանակոչվել է բռնկման անունով, երբ այն առաջին անգամ նույնականացվել է 1976-ին Ֆիլադելֆիայում Ամերիկյան Լեգիոնի Կոնվենցիայի ժամանակ ։
Ախտանիշներ և ախտանշաններ
Բակտերիայի հետ շփման և ախտանշանների ի հայտ գալու միջև ժամանակահատվածը (գաղտնի շրջան) սովորաբար 2-ից 10 օր է տևում, սակայն կարող է ավելի երկար տևել, մինչևիսկ 20 օր ։ Ընդհանուր պոպուլյացիայում բակտերիայի հետ շփում ունեցածների միայն 0.1-ից 5.0%-ի շրջանում է զարգանում հիվանդությունը, մինչդեռ հիվանդանոցում գտնվողների շրջանում այդ թիվը կազմում է 0.4-ից 14% ։
Լեգիոներների հիվանդությամբ տառապողները սովորաբար գանգատվում են տենդից, սարսուռից և հազից, որը կարող է չոր լինել, կամ ուղեկցվել խորխարտադրությամբ։ Գրեթե բոլորի մոտ տենդ է հանդիպում, մինչդեռ շուրջ կեսը խորխով հազ է ունենում և մեկ-երրորդը հազում է արյունով կամ արյունախառը խորխով։ Որոշները կարող են գանգատվել մկանացավերից, գլխացավերից, հոգնածության զգացումից, ախորժակի կորստից, կոորդինացիայի կորստից, կրծքավանդակի ցավից կամ փորլուծությունից և փսխումներից ։ Լեգիոներների հիվանդությամբ տառապողների գրեթե կեսն ունենում է աղեստամոքսային ախտանշաններ և, գրեթե կեսն ունի նյարդաբանական ախտանշաններ, ներառյալ շշմածություն և վատացած մտավոր ֆունկցիաներ ։ «Հարաբերական դանդաղասրտությունը» ևս կարող է հանդիպել, ինչը ցածր, կամ նորմալ սրտի կծկման հաճախությունն է, չնայած տենդի առկայությանը ։
Լաբորատոր թեստերը կարող են ի ցույց դնել վատացած երիկամային և լյարդային ֆունկցիաները, ինչպես նաև էլեկտրոլիտային անոմալիաները, որոնք կարող են ներառել նատրիումի ցածր քանակությունն արյան մեջ։ Կրծքավանդակի ռենտգեն հետազոտությունը հաճախ ի ցույց է դնում թոքաբորբ թոքերի ստորին հատվածներում, կոնսոլիդացիայով։ Միայն ճառագայթաբանական տվյալներով Լեգիոներների հիվանդությունը այլ թոքաբորբերից տարբերակելը դժվար է և վերջնական ախտորոշման համար անհրաժեշտ են լրացուցիչ հետազոտություններ։
Պոնտական տենդով անձիք, ովքեր ունեն ավելի մեղմ հիվանդություն, որն առաջանում է միևնույն բակտերիայով, գանգատվում են տենդից և մկանացավերից առանց թոքաբորբի։ Նրանք, սովորաբար, վերականգնվում են երկուսից երեք օրվա ընթացքում, առանց որևէ բուժման։ Պոնտական տենդի դեպքում, ախտածնի հետ շփման և ախտանշանների ի հայտ գալու միջև տևողությունը սովորաբար մի քանի ժամից երկու օր է։
Փոխանցում
Լեգիոներների հիվանդությունը, սովորաբար տարածվում է Legionella բակտերիաներով աղտոտված աէրոլիզացված ջուրը կամ ավազը ներշնչելով ։ Փորձագետները պարզել են, որ Լեգիոներների հիվանդությունը չի փոխանցվում մեկ անձից մյուսին ։ Այդուհանդերձ, 2014-ին հիվանդ մարդուց բուժող անձնակազմի ներկայացուցիչներից մեկին հիվանդության հնարավոր փոխանցման դեպք է արձանագրվել ։ Հազվադեպ, հիվանդությունը փոխանցվում է աղտոտված ջրի և վիրաբուժական վերքի ուղիղ շփման միջոցով ։ Բակտերիան լավագույնը աճում է տաք ջերմաստիճաններում և կտրուկ աճ է գրանցում ջրում, որի ջերմաստիճանը տատանվում է 25-ից 45°C (77-ից 113 °F), 35 °C (95 °F) օպտիմալ ջերմաստիճանով ։ 60 °C-ից (140 °F) բարձր ջերմաստիճանները սպանում են բակտերիային ։ Աղբյուրները, որտեղ ջերմաստիճանային պայմանները թույլ են տալիս բակտերիային կտրուկ աճել, ներառում են տաք ջրի պահեստները, տաք լոգարանները, և մեծ օդային կոնդիցիոներների գոլորշային խտացուցիչները, ինչպիսիք կարելի գտնել հյուրանոցներում և խոշոր օֆիսային շինություններում ։ Չնայած առաջին հայտնի բռնկումը տեղի է ունեցել Ֆիլադելֆիայում, լեգիոնելոզի դեպքեր են գրանցվել աշխարհով մեկ ։
Աղբյուրներ
Կառույցներում, կենտրոնական օդափոխիչ համակարգերը օֆիսային շինություններում, հյուրանոցներում և հիվանդանոցներում աղտոտված ջրի աղբյուրներ են ։ Այլ տեղերը, որտեղ բակտերիաները կարող են ապրել, ներառում են արդյունաբերական հովացման համակարգերը, գոլորշային հովացուցիչները, նեբուլայզերները, խոնավեցուցիչները, ջակուզիները, տաք ջրային համակարգերը, ցնցուղները, ճակատային ապակու լվացուցիչները, շատրվանները, սենյակային օդի խոնավեցուցիչները, սառույց պատրաստող սարքերը, ցողեցրող համակարգերը, որոնք ազատ վաճառվում են խանութներում ։
Բակտերիաները կարող են նաև փոխանցվել տաք լոգարաններում առաջացած աղտոտված աէրոզոլների միջոցով, եթե դեզինֆեկցիայի և պահպանության ծրագրերը մանրակրկիտ կերպով չեն իրականացվում։ Քաղցրահամ լճակները, լճերը և դեկորատիվ շատրվանները Legionella-ի պոտենցիալ աղբյուրներ են ։ Հիվանդությունը, հատկապես, կապակցված է հյուրանոցների, շատրվանների, ճանապարհորդող նավերի և հիվանդանոցների հետ, որտեղ կան բարդ քաղցրահամ ջրի համակարգեր և հովացման համակարգեր։ Շնչառության խնամքի սարքերը, ինչպիսիք են խոնավեցուցիչները և նեբուլայզերները, աղտոտված ջրի օգտագործման դեպքում, կարող են նպաստել Legionella տեսակի տարածմանը, ուստի վարակազերծ ջրի օգտագործումը շատ կարևոր է ։ Այլ փոխանցման եղանակները ներառում են դույլերի հողի և պարարտանյութերի հետ շփումը ։
Մեխանիզմ
Legionella տեսակի բակտերիաները մուտք են գործում թոքեր աղտոտված ջրի ասպիրացիայի միջոցով, կամ աղտոտված ջուր կամ ավազ պարունակող աէրոզոլների ներշնչման միջոցով։ Թոքերում բակտերիաները կլանվում են մակրոֆագերի միջոցով, որոնք արյան սպիտակ բջիջների տեսակ են, որոնց ներսում Legionella բակտերիան բազմանում է, առաջացնելով մակրոֆագերի մահ։ Հենց մակրոֆագը մահանում է, բակտերիաները դուրս են գալիս մեռած բջջից և ախտահարում են այլ մակրոֆագերի։ Legionella-ի վիրուլենտ ձևերը սպանում են մակրոֆագերին, արգելակելով ֆագոսոմների միաձուլումը լիզոսոմների հետ տիրոջ բջջի ներսում։ Սովորաբար, բակտերիաները, որոնք ֆագոսոմի ներսում են հայտնվում, որը ձուլվում է լիզոսոմի հետ, ոչնչացվում են լիզոսոմային ֆերմենտների և այլ քիմիական նյութերի ազդեցությամբ ։
Ախտորոշում
Ցանկացած տարիքի անձինք կարող են հիվանդանալ Լեգիոներների հիվանդությամբ, սակայն, հիվանդությունը ամենահաճախը ախտահարում է միջին և մեծ տարիքի մարդկանց, հատկապես նրանց, ովքեր ծխում են, կամ ունեն թոքերի քրոնիկ հիվանդություն։ Ոչ իմունոկոմպետենտ մարդիկ ևս հիվանդանալու ավելի բարձր ռիսկ ունեն։ Պոնտական տենդը ավելի հաճախ հանդիպում է նրանց շրջանում, ովքեր այլ առողջական խնդիրներ չունեն։
Ամենաօգտակար ախտորոշիչ թեստը, բակտերիան հայտնաբերելու համար, հազի միջոցով դուրս բերված խորխի մեջ ախտածնի հայտնաբերումն է, մեզի նմուշներում Legionella-ի հայտնաբերումն է, կամ արյան մեջ հակամարմինների քանակության համեմատումն է, որոնք վերցվել են 3-6 շաբաթվա միջակայքում։ Մեզում հակածնի թեստավորումը պարզ, արագ և շատ հուսալի եղանակ է, բայց թույլ է տալիս միայն 1-ին շճատիպի L. pneumophila-ն հայտնաբերել, որը պատճառական հարուցիչ է L. pneumophila-ով առաջացող դեպքերի 70%-ում, ինչը նշանակում է, որ մեզում հակածնի թեստավորումը միայն կարող է բաց թողնել դեպքերի 30%-ը ։ Թեստը մշակվել է Ռիչարդ Կոհլերի կողմից 1982-ին ։ L. pneumophila-ի առաջին շճատիպի հետ գործ ունենալու դեպքում մեզում հակածնի թեստավորումը օգտակար է Լեգիոներների հիվանդության վաղ հայտնաբերման և բուժումը վաղ սկսելու առումով, և օգտակար է եղել բռնկումների վաղ հայտնաբերման առումով։ Այնուամենայնիվ, այն թույլ չի տալիս նույնականացնել այլ սպեցիֆիկ ենթատիպեր, ուստի այն չի կարող օգտագործվել անձանց հիվանդության միջավայրային աղբյուրը հայտնաբերելու համար։ Legionella տեսակի բակտերիաները կարող են վերցվել և աճեցվել խորխից կամ այլ շնչառական նմուշներից։ Legionella տեսակի բակտերիաները վատ են ներկվում Գրամի եղանակով, դրական են ներկվում արծաթով և աճեցվում են ածխային դրոժների էքստրակտի (հանուկի) վրա, հագեցած երկաթով և ցիստեինով (CYE ագար)։
Նշանակալի, բայց և քիչ բարձրաձայնվող խնդիրներ կան, կապված լեգիոնելոզի հետ։ Նույնիսկ երկրներում, որտեղ արդյունավետ առողջապահական համակարգ է գործում և որտեղ ախտորոշիչ թեստավորումներ բարձր հասանելիություն ունեն, Լեգիոներների հիվանդության դեպքերի շուրջ 90%-ը բաց է թողնվում։ Վերջինս, հիմնականում պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ թոքաբորբի այս ձևը համեմատաբար հազվադեպ է հանդիպում, որի հետ շատ կլինիցիստներ կարող են երբևէ առնչված չլինել, ուստի հաճախ սխալ ախտորոշումներ են իրականացվում։ Մեկ այլ պատճառն այն է, որ լեգիոնելոզով հիվանդները կարող են ունենալ ախտանշանները լայն սպեկտր, որոնցից որոշները (օրինակ․ փորլուծությունը) կարող են շեղել կլինիցիստներին հիվանդին ճիշտ ախտորոշելու ճանապարհից ։
Կանխարգելում
Չնայած Լեգիոներների հիվանդության տարածման ռիսկը մեծ ջրային համակարգերով չի կարող բացառվել, այնուհանդերձ այն կարող է նշանակալիորեն նվազեցվել, ստեղծելով և ստիպելով, որ կիրառվի մանրակրիտ և համակարգված ջրի անվտանգության պլան, որը համապատասխանում է տվյալ հաստատությանը (օֆիսային շինություն, հիվանդանոց, հյուրանոց, սպա, ճամփորդող նավ և այլն) ։ Այս տարրերից որոշները, որոնք այսպիսի պլանը կներառի, հետևյալն են․