cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alice in Chains
Alice in Chains (1995-1996)
Alice in Chains–ի բոլոր անդամները մասնացկել են նաև այլ նախագծերի։ Մայք Այնեզը միացել է Slash’s Snakepit խմբին և մասնակցել է «It’s 5 O’clock Somewhere »սինգլի ձայնագրմանը։ Լեյն Սթեյլին մի քանի համերգներ է տվել Սիեթլի Mad Season խմբում որպես վոկալիստ։ Այդ խմբի անդամ էի նաև Pearl Jam խմբի անդամ Մայք Մաքրիդին։ Դրանից հետո խումբը վերանվանվել է Mad Season և 1995 թվականին թողարկել « Above» ալբոմը։ Այդ տարվա մայիսին նրանց ալբոմը հասել է ոսկե կարգավիճակի։ 1995 թվականի ապրիլին խումբը ձայնագրել է իր երրորդ ամբողջական ալբոմը։ Ալբոմի պրոդյուսերն է դարձել Թոբի Ռայթը, որը աշխատել է Սլայերի հետ։ Սկզբնապես ալբոմը կոչվում էր «Tripod», քանի որ այն երրորդ ալբոմի խորհրդանիշն էր, բայց հետո ալբոմի վերնագիրը փոխվեց «Alice in Chains»: Ալբոմի շապիկին ներկայացված է Սանշայն անունով երեք ոտանի Ջերի Կանթրելի շունը, որը խմբի իսկական ֆավորիտն էր։ Դրա մասին վկայում են բազմաթիվ լուսանկարներ։ Այս ալբոմում խումբը վերադառնում էր իրենց մետալական արմատներին, սակայն այն պարունակում է նաև ակուստիկորեն առանձնացված պատառներ («Over Now», «Heaven Beside You»): Ալբոմի առաջին սինգլը «Grind» էր։ «Nona Tapes»-ի տեսահոլովակը թողարկվել է այս ալբոմի հետ միասին։ Ալբոմը սկզբում արժանացել է ոսկե, պլատինե, հետո կրկնակի պլատինե կարգավիճակի։ Բայց, ինչպես և «Jar of Flies»-ի դեպքում, այնպես էլ այս ալբոմով խումբը աջակցություն չի ստացել շրջագայության մեկնելու համար։
«Brooklyn Academy of Music’s Majestic Theater»-ում կայացած համերգը խմբի վերջին ելույթներից մեկն էր։ Համերգը տեղի է ունեցել «MTV Unplugged» նախագծի շրջանակներում։ Հրավիրված կիթառահար Օլիսոն Սքոթն էր։ Նկատելի էր, որ վոկալիստ Սթալին թուլացել էր։ Նա գրեթե չէր շարժվում, իսկ «Sludge Factory»-ի երգը կատարելու ժամանակ նա շփոթել է բառերը, ինչի համար խումբը ստիպված է եղել նորից սկսել երգը։ 1996 թվականի ամռանը թողարկվել է ալբոմ և համերգային տեսահոլովակ։ Մեկ ամիս անց ալբոմը ստացել է ոսկե կարգավիճակ։
Լեյնա Սթեյլի մահ
Չնայած նրան, որ Alice in Chains-ը երբեք պաշտոնապես չի կազմալուծվել, Սթեյլին միայնակ է ապրել Սիեթլում՝ 1996 թվականին նախկին հարսնացու Դեմրի Փերոտի մահից հետո։ «Թմրանյութերն ինձ օգնել են տարիներ շարունակ», - Rolling Stone-ին տված հարցազրույցում ասել էր Սթեյլին 1996 թվականին, - «իսկ հիմա նրանք իմ դեմ են, և ես տառապում եմ»։ 1998 թվականին Սթեյլին Alice in Chains-ի հետ ձայնագրել է երկու նոր երգ՝ «Get Born Again» և «Died»։ Թմրանյութերի կախվածության դեմ պայքարի տասնամյակից հետո Լեյն Սթեյլին մահացել է 2002 թվականի ապրիլի 20-ին։
Մահից մի քանի ամիս առաջ իր վերջին հարցազրույցի ժամանակ Լեյնն ասել է. «Ես գիտեմ, որ շուտով մահանալու եմ։ Ես տարիներ շարունակ նստած էի կրեքի և հերոինի վրա։ Ես երբեք չեմ ցանկացել, որ իմ կյանքն այսպես ավարտվի»։
Վերամիավորում (2005-2006)
2005 թվականին խումբը համերգ է տվել Հարավարևելյան Ասիայում ցունամիից տուժած մարդկանց համար դրամահավաքության համար։ Գաղափարը պատկանում էր թմբկահար Շոն Քինին։ Ջերի Քանթրելի հետ միասին վոկալի մասերը կատարում էին խմբի ընկերները, որոնց թվում էին՝ Puddle of Mudd-ից Վես Սկանթլին, Tool / A Perfect Circle-ից Մեյնարդ Ջեյմս Քինանը և Heart-ի Էն Ուիլսոնը։
Խումբը պաշտոնապես հայտարարել է, որ Լեյնի մահվան պատճառով չի պլանավորում երբևէ համերգ տալ, սակայն շուտով վոկալիստի փոխարեն հրավիրվել է Ուիլյամ Դյուվալը Comes with the Fall-ից, որի հետ Alice in Chains-ը սկսել է պարբերաբար ելույթ ունենալ համերգներում։
Նոր ալբոմներ (2008-ներկա ժամանակ)
2008 թվականին պաշտոնապես հայտարարվել է վերջին 12 տարիների ընթացքում առաջին «Alice In Chains» ստուդիական ալբոմի ստեղծման մասին։ Թողարկվել է 2009 թվականի աշնանը։ Կիթառահար Ջերի Քանտրելն ասել է, որ այդ ալբոմը կանգնելու է նույն աստիճանում՝ խմբի նախկինում թողարկված ստեղծագործություններով։
2013 թվականի սկզբին խումբը թողարկել է «Hollow» սինգլը, որը տեղ է գտել «The Devil Put Dinosaurs Here» ալբոմում ։ Ալբոմը վաճառքում հայտնվել է 2013 թվականի մայիսի 28-ին։ Նա ստացել է քննադատների խառը արձագանքներ՝ նախորդ աշխատանքների համեմատ ավելի հանգիստ հնչողության պատճառով։
Երաժշտական ոճ
Չնայած գրանջների ոճին խմբի դասմանը, նրա երաժշտության մեջ կան մի շարք առանձնահատկություններ, որոնք ալբոմից ալբոմ են անցել։ Առաջին տարիներին Alice in Chains-ը ավելի թեթև երաժշտություն էր գրում հարդ ռոք և գլեմ մետալ ոճով, բլյուզի և քանթրի-ռոքի խառուրդով, սակայն Facelift-ի թողարկման պահին հնչողությունը խստացել և մոտեցել է ավանդական հևի մետալին (օրինակ՝ «We Die Young» և «Love Hate Love») և ալտերնատիվ մետալին («Bleed the Freak») ։ Dirt խմբի երկրորդ ալբոմը ցույց է տվել կիթառահար Ջերի Քանտրելի նվագի փոփոխված ոճը, որի ռիթմը դարձել է ավելի ձգող և պարզ՝ այդպիսով զգալով գրանժ ռոքի ազդեցությունը («Junkhead», «Would»):
Խմբի երկու մինի ալբոմները լրջորեն տարբերվել են հիմնական աշխատանքներից և հիմնականում կատարվել են ակուստիկ ռոքի ոճով։
1995 թվականի համանուն ալբոմը, ընդհանուր առմամբ, շատ չէր տարբերվում «Dirt»-ից, սակայն փոփոխություններ էին նկատվում Սթեյլիի վոկալում, որը թմրադեղերի օգտագործման պատճառով դադարել է ամբողջ ուժով օգտագործել ձայնը։ Երգերը դարձել են մի քիչ դանդաղ։
Black Gives Way to Blue ալբոմը թողարկվել է ալտերնատիվ ռոքի, մետալի ոճով՝ ինչպես ծանր երգերի, այնպես էլ ավելի փափուկ, բալլադային և ակուստիկ։
Alice In Chains-ի երաժշտության հիմնական առանձնահատկություններն են ծանր մետալի զգալի ազդեցությունը (հատկապես սոլո հատվածներում), որը տարբերվում է Soundgarden-ից, Pearl Jam-ից և Nirvana-ից։
Խումբը կատարում է երաժշտություն, հիմնականում գրանջ, ալտերնատիվ մետալ , սլաջ մետալ    , դում մետալ , դրոուն , հարդ ռոք , ալտերնատիվ ռոք , հևի մետալ ոճերով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ալտերնատիվ մետալ երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոք խմբեր
Փոլ Վոլքեր
Փոլ Վոլքեր (Paul Adolph Volcker, Jr., ), ամերիկացի տնտեսագետ և պետական գործիչ։
Ավելի վաղ զբաղեցրել Է ԱՄՆ-ի ֆինանսների նախարարի տեղակալի (1969-1974), Նյու Յորքի Դաշնային պահուստների բանկի (1975-1979) նախագահի և ԱՄՆ-ի Դաշնային պահուստների համակարգի (1979-1987) վարչության նախագահի պաշտոնները։
Եղել է Բիլդերբերգյան ակումբի, միջազգային հարաբերությունների խորհրդի անդամ, եռակողմ հանձնաժողովի Հյուսիսամերիկյան բաժանմունքի նախագահ, 30 (G 30) խմբի անդամ, Rothschild Wolfensohn Company ընկերության նախագահ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1927 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Նյու Ջերսի նահանգի Քեյփ Մեյ շրջանում։ 1949 թվականին ավարտել է Փրինսթոնի համալսարանը։ 1951 թվականին ստացել է մագիստրոսի աստիճան Հարվարդի համալսարանի կառավարման դպրոցում։
1956-1961 թվականներին աշխատել է Chase Manhattan Bank-ում որպես տնտեսագետ։
1962-1965 թվականներին աշխատել է որպես տնտեսագետ ԱՄՆ ֆինանսների նախարարությունում։ 1969-1974 թվականներին եղել է ֆինանսների նախարարի արժութային հարցերով տեղակալ։
1974-1975 թվականներին եղել է Փրինսթոնի համալսարանի Վուդրո Վիլսոնի անվան հանրային և միջազգային հետազոտությունների դպրոցի աշխատակից։
1975-1979 թվականներին եղել է Նյու Յորքի Դաշնային պահուստների բանկի նախագահը։
Քիմիական զենքի արգելման կազմակերպություն
Քիմիական զենքի արգելման կազմակերպություն, միջազգային կազմակերպություն, որը ՄԱԿ-ի աջակցությամբ ստեղծվել է 1997 թվականի ապրիլի 29-ին, 1993 թվականի հունվարին ստորագրված քիմիական զենքի արգելման մասին կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելուց հետո։ 2013 թվականին ՔԶԱԿ-ը պարգևատրվել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակով։
Փոլ Վոլքեր
Կենսագրություն
1979 թվականին նշանակվել է Դաշնային պահուստների համակարգի վարչության նախագահ և այդ պաշտոնում մնացել մինչև 1987 թվականը։ Փոլ Վոլքերը հայտնի է իր հակաինֆլյացիոն քաղաքականության համար, որը նա վարել է ԱՄՆ Դաշնային պահուստների համակարգի կառավարիչների խորհրդի նախագահի պաշտոնում։ Եթե համեմատենք Վոլքերի կառավարման ժամանակաշրջանի սկիզբը և ավարտը, ապա գնաճը 1979 թվականի 11,22 %-ից 1987 թվականին նվազել է մինչև 3,66 %, ինչը նշանակալի ներդրում էր ԱՄՆ տնտեսության կայունության գործում ։ Գնաճի նվազման հետևանքները ազդել են գործազրկության վրա, որը տարբեր գնահատականներով աճել է 5 անգամ։
Այնուհետև Վոլքերը դարձել է Wolfensohn & Co ներդրումային ընկերության վարչության նախագահը։ 1995 թվականին, ընկերության հիմնադիր Ջեյմս Վուլֆենսոնին Համաշխարհային բանկի նախագահ նշանակելուց հետո, Վոլքերը դարձել է գործադիր տնօրեն։
ԱՄՆ նորընտիր նախագահ Բարաք Օբաման առաջարկել է 2008 թվականի նոյեմբերի 26-ին ստեղծել ԱՄՆ նախագահին առընթեր տնտեսական վերականգնման խորհրդատվական խորհուրդ, որը պետք է գլխավորի Փոլ Վոլքերը։ Խորհրդի ստեղծման և Վոլքերին խորհրդի նախագահ նշանակելու մասին հրամանագիրը Բարաք Օբաման ստորագրել է 2009 թվականի փետրվարի 6-ին ։ 2011 թվականի փետրվարի 23-ին Խորհրդի նախագահի պաշտոնում նրան փոխարինել է «General Electric»-ի ղեկավար Ջեֆրի Իմելթը։
Քիմիական զենքի արգելման կազմակերպություն
Քիմիական զենքի արգելման կազմակերպության կառուցվածք
Քիմիական զենքի արգելման կազմակերպությունն ունի երեք հիմնական մարմին՝ Մասնակից պետությունների կոնֆերանս, Գործադիր խորհուրդ և Տեխնիկական քարտուղարություն։
Մասնակից պետությունների համաժողով
Մասնակից պետությունների խորհրդաժողովը ՔԶԱԿ-ի գլխավոր մարմինն է։ Նրա կազմի մեջ մտնում են կազմակերպության բոլոր անդամները։ Ժողովն անցկացվում է տարին առնվազն մեկ անգամ և քննարկում է Կոնվենցիայի ընդգրկման ոլորտի հարցերը։ Խորհրդաժողովը վերահսկողություն է իրականացնում կոնվենցիայի իրականացման նկատմամբ, միջոցներ է ձեռնարկում նար առարկայի և նպատակների իրագործմանն աջակցելու համար, ինչպես նաև քննարկում է նրա պահպանումը։ Խորհրդաժողովը վերահսկողություն է իրականացնում գործադիր խորհրդի և տեխնիկական քարտուղարության գործունեության նկատմամբ։ Հինգ տարին մեկ անգամ մասնակից պետությունների խորհրդաժողովը պատրաստվում է հատուկ նստաշրջանի՝ կոնվենցիայի գործողությունը քննարկելու համար։
Փոլ Վոլքեր
Հասարակական գործունեություն
Եղել է «Երեսուն խմբի» անդամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Ջորջթաունի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Քիմիական զենքի արգելման կազմակերպություն
Գործադիր խորհուրդ
ՔԶԱԿ-ի գործադիր խորհուրդը մակերպության գործադիր մարմինն է։ Գործունեության հաշվետվությունը տրամադրվում է համաժողովի տարեկան ժողովում։ Գործադիր խորհուրդը գործում է համաժողովի որոշումներին համապատասխան և ապահովում է դրանց կատարումը։ Գործադիր խորհրդի խնդիրն է նպաստել կոնվենցիայի իրականացմանը և պահպանմանը, տեխնիկական քարտուղարության գործունեությանը։ Գործադիր խորհուրդը կազմված է 41 անդամից։ Գործադիր խորհրդի կազմում իրավունք ունի ընդգրկվել յուրաքանչյուր մասնակից պետություն։ Գործադիր խորհրդի նիստերն անցկացվում են տարին չորս անգամ կամ ավելի, եթե դա պահանջում են խորհրդի անդամ պետությունները կամ խորհրդաժողովը։
Տեխնիկական քարտուղարություն
Տեխնիկական քարտուղարությունը օգնում է կոնֆերանսին և գործադիր խորհրդին իրենց գործառույթները կատարելու համար։ Տեխնիկական քարտուղարությունն իրականացնում է Կոնվենցիայով նախատեսված պահպանման ստուգման միջոցառումները, ստանում և համակարգում է մասնակից պետությունների սկզբնական և տարեկան տվյալները (քիմիական զենքի պաշարների, արտադրության նախկին օբյեկտների մասին տեղեկություններ և այլն)։ Տեխնիկական քարտուղարության կազմի մեջ մտնում են գլխավոր տնօրենը (նշանակվում է գործադիր խորհրդի երաշխավորությամբ մասնակից պետությունների խորհրդաժողովով), որը նրա ղեկավարն ու գլխավոր վարչական աշխատակիցն է, տեսուչները և այլ քաղաքական-վարչական և տեխնիկական անձնակազմը։
Քիմիական զինաթափում
2004 թվականի սկզբի դրությամբ մասնակից պետությունների 95%-ը ներկայացրել է իր տվյալները ՔԶԱԿ-ում։ Վեց պետություններ հայտարարել են այն մասին, որ իրենք քիմիական զենքի պաշարներ ունեն (Ալբանիա, Հնդկաստան, Լիբիա, Ռուսաստան, ԱՄՆ և մեկ այլ մասնակից պետություն, որը ցանկացել է, որ իր անունը չնշվի ՔԶԱԿ պաշտոնական փաստաթղթերում)։ Ընդհանուր առմամբ այդ պաշարներն ունեցել են մոտ 70 հազար տոննա տարբեր տեսակի թունավոր նյութեր։ Դրանցից նյարդապարալիտիկ թունավոր նյութերը կազմել են 63 %՝ VX (28%), զարին (22%), Զոման (13%), մաշկային-թարախապալար (հիմնականում իպրիտ և լյուիզիտ) 35%։
13 պետություններ հայտարարել են կոնվենցիային կամ նախկինում քիմիական զենքի արտադրության հզորությունների (Ալբանիա, Բոսնիա և Հերցեգովինա, Չինաստան, Ֆրանսիա, Հնդկաստան, Լիբիա, Իրան, Ճապոնիա, Ռուսաստան, Մեծ Բրիտանիա, ԱՄՆ, Հարավսլավիա և այլ մասնակից պետությունում) անդամակցության պահին գոյություն ունեցող 64 օբյեկտների մասին։
2004 թվականի սկզբին մասնակից պետությունների կողմից հայտարարվել է քաղաքացիական քիմիական արդյունաբերության 5466 օբյեկտ, որոնք ընդգրկվում են քիմիական արդյունաբերության ստուգման ռեժիմի ընդգրկման, ինչպես նաև կոնվենցիայում պարունակվող ցանկերում ընդգրկված քիմիկատների փոխանցման ոլորտում։
1997 թվականից մինչև 2004 թվականի սկիզբը ՔԶԱԿ-ն ավելի քան 8 հազար տոննա թունավոր նյութեր է ոչնչացրել 4 պետություններում, որոնք հայտարարել են իրենց մոտ քիմիական զենքի պաշարների առկայության մասին։ 2003 թվականի ապրիլի 29-ին Ռուսաստանը կատարեց Կոնվենցիայով նախատեսված I կարգի քիմիական զենքի ոչնչացման առաջին փուլը՝ ոչնչացնելով 400 տոննա թունավոր նյութեր (ընդհանուր պաշարների 1 %-ը) Սարատովի մարզի Գորնի շրջանում՝ ոչնչացման ռուսական Առաջին օբյեկտում։
ՔԶԱԿ-ի տեսչական գործունեություն
Արդյունքների պատրաստման, պլանավորման և վերլուծության համար պատասխանատու է տեխնիկական քարտուղարության ստուգման բաժինը։
Տեսչական գործունեության մեծ մասը (տեսչությունների մոտ 60%-ը) իրականացվում է քիմիական զենքի հետ կապված օբյեկտներում։ Քիմիական զենքի ոչնչացման օբյեկտներում նրանց գործունեության ընթացքում ապահովվում է տեսուչների մշտական ներկայությունը։ 2003 թվականին Քիմիական զենքի ոչնչացման օբյեկտում անցկացվել է տեսուչների 74 ռոտացիա։ 2002 թվականին անցկացվել է 85 այդպիսի տեսչություն։
Քիմիական զենքի արգելման մասին կոնվենցիան նախատեսում է հարցման հիման վրա տեսչությունների անցկացման հնարավորություն։ Հարցման հիման վրա տեսչությունը կարող է անցկացվել ցանկացած մասնակից պետությունում՝ մեկ այլ մասնակից պետության պահանջով՝ առանց մերժման իրավունքի՝ կոնվենցիայի հնարավոր չպահպանմանը վերաբերող ցանկացած հարցի պարզաբանման կամ լուծման նպատակով։ Հարցումն իրականացնող պետությունը պարտավոր է սահմանափակել ստուգման հարցումը կոնվենցիայի շրջանակներով և հարցման մեջ ներկայացնել ամբողջ համապատասխան տեղեկատվությունը, որի հիման վրա առաջացել է մտահոգություն։ Յուրաքանչյուր մասնակից պետություն պետք է զերծ մնա անհիմն հարցումներից՝ խուսափելով չարաշահումներից։ Տեսուչ պետությունը պարտավոր է հայցվող վայրի սահմաններում մուտք գործել բացառապես կոնվենցիայի հնարավոր չպահպանման վերաբերյալ մտահոգություններ ունեցող փաստերի հաստատման նպատակով։ Սակայն կոնվենցիայի գործողության տարիներին ոչ մի մասնակից պետություն չի պահանջել նման տեսչությունների անցկացում։
Կոնվենցիան նախատեսում է մասնակից պետություններին օգնություն և պաշտպանություն ցուցաբերել նրանց դեմ կիրառվելու կամ քիմիական զենքի կիրառման սպառնալիքի դեպքում։ Կոնվենցիայի դրույթներին համապատասխան, նման օգնությունը կարող է անդամ պետություններին տրամադրել հայտնաբերման և ազդանշանային համակարգերի, պաշտպանական և դեգրադացիոն սարքավորումների և դեգրադացիայի միջոցների, բժշկական հակադոտների և բուժման միջոցների, ինչպես նաև ցանկացած պաշտպանական միջոցների վերաբերյալ խորհրդատվություն։
Կոնվենցիային համապատասխան, յուրաքանչյուր մասնակից պետություն պարտավորություն է ստանձնել կամ ներդրում կատարել կամավոր օգնության հիմնադրամին, որը ստեղծվել է մասնակից պետությունների առաջին համաժողովում, կամ հայտարարել, թե ինչ տեսակի օգնություն կարող է տրամադրել կազմակերպությունը։
Միջազգային համագործակցություն
Մասնակից պետություններն իրավունք ունեն իրականացնել հետազոտություններ, մշակել, արտադրել, ձեռք բերել, պահպանել, փոխանցել և օգտագործել քիմիկատներ, փոխանակել սարքավորումներով և  գիտատեխնիկական տեղեկատվությամբ՝ կոնվենցիայով չարգելվող նպատակներով։ Կոնվենցիան նաև նշում է, որ դրա մասնակիցները միմյանց հետ չեն սահմանում որևէ սահմանափակում, որը կխոչընդոտի կամ կդժվարացնի առևտուրը, ինչպես նաև արդյունաբերական, գյուղատնտեսական, հետազոտական, բժշկական, դեղագործական կամ այլ խաղաղ նպատակներով քիմիայի բնագավառում գիտատեխնիկական գիտելիքների զարգացումն  ու տարածումը։
Կազմակերպությունն իրականացնում է մի շարք ծրագրեր՝ ուղղված քիմիայի ոլորտում համագործակցությանը։ Այդ ծրագրերն ուղղված են զարգացող երկրներից կամ անցումային տնտեսությամբ երկրներից գիտնականների և ինժեներների նախապատրաստմանը, քիմիական արդյունաբերության զարգացման, քիմիկատների առևտրի թեմաներով սեմինարների և կոնֆերանսների անցկացմանը աջակցելուն և այլն։ Քիմիական զենքի արգելման կազմակերպությունը, որն արդեն յոթ տարի ապահովում է քիմիական զենքի արգելման ռեժիմը, հանդիսանում է միջազգային անվտանգության համակարգի հիմնական բաղադրիչներից մեկը, որն աշխատում է զանգվածային ոչնչացման վտանգավոր տեսակի զենքի ոչնչացման համար։
ՔԶԱԿ-ին քիմիական հարձակումների մեղավորներին հայտնաբերելու գործառույթ տալը
2018 թվականի հունիսի 27-ին քիմիական զենքի արգելման մասին կոնվենցիայի մասնակից երկրների խորհրդաժողովի հատուկ նստաշրջանում, որը Մեծ Բրիտանիայի նախաձեռնությամբ հրավիրվել էր ՔԶԱԿ լիազորությունների ընդլայնման քննարկման համար, չնայած Ռուսաստանի, Սիրիայի և Իրանի հակազդեցության փորձերին, ընդունվել է կազմակերպության մանդատի ընդլայնման բրիտանական նախագիծը՝ տալով նրան քիմիական գրոհների մեղավորներին սահմանելու իրավունք։ Նախագծին աջակցել են 82 երկրներ, ևս 24-ը դեմ են արտահայտվել։ Մինչ այդ ՔԶԱԿ-ի մասնագետները լիազորված էին միայն տեխնիկական փորձաքննություն անցկացնել քիմիական զենքի կիրառման փաստի հաստատման ուղղությամբ ։
ՔԶԱԿ-ի բարեփոխման նախագծի համար առիթ է դարձել ԳՀՎ-ի նախկին աշխատակից Սերգեյ Սկրիպալի և նրա դստեր՝ Յուլիայի նյարդապարալիզացնող Նովիչոկ նյութի ենթադրյալ թունավորման միջադեպը, որը տեղի է ունեցել 2018 թվականի մարտի 4-ին։ Բրիտանական իշխանությունները պնդում են, որ Սկրիպալների դեմ մահափորձի հետևում կանգնած է Ռուսաստանը։ ՔԶԱԿ-ի փորձագետների հետազոտությունների արդյունքները հաստատել են օգտագործված թունավոր նյութի տեսակը, սակայն ՔԶԱԿ-ի աշխատակիցները չեն հայտնել այդ նյութի ծագման տեղը։ ՔԶԱԿ-ի լրացուցիչ գործառույթները, նախագծի հեղինակների կարծիքով, անհրաժեշտ են նաև Սիրիայում քիմիական գրոհների կատարողների հաստատման համար, որոնց համար արևմտյան երկրները պատասխանատու են Սիրիայի իշխանություններին Սիրիան և Ռուսաստանը հերքում են սիրիական բանակի կողմից բնակչության դեմ քիմիական զենքի կիրառումը և սադրանքների մեջ մեղադրում են զինված ընդդիմությանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1997 հիմնադրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:Միջկառավարական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Հոլանդացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Դարինդերեսի
Դարինդերեսի, գետակ Սևանա լճի ավազանում, Մասրիկ գետի աջակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Արևելյան Սևանի լեռնաշղթայից։ Երկարությունը՝ 20 կմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Մասրիկ գետի վտակներ
Նատրիումի ասկորբատ
Նատրիումի ասկորբատ, ասկորբինաթթվի նատրիումական աղ ։ Իրենից ներկայացնում է պինդ բյուրեղային սպիտակ կամ դեղնավուն, անհոտ փոշի ։ Բնության մեջ հանդիպում է ցիտրուսային մրգերում և շատ բանջարեղեններում l-(+) էնանտիոմերների տեսքով ։ Կիրառություն ունի օծանելիքի և սննդի արտադրության մեջ, որպես՝ հակաօքսիդանտ, քանի որ ջրային լուծույթում արագորեն փոխազդում է մթնոլորտի թթվածնի և այլ օքսիդանտների հետ ։ Օգտագործվում է նաև որպես գույնի կայունացուցիչ և հանդիսանում է վիտամին C-ի աղբյուր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ Կատեգորիա:Ասկորբատներ Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ
Դարաշամբ (կիսակայարան)
Դարաշամբ, կիսակայարան Երևան֊Ջուլֆա երկաթուղու վրա, Երևանի նահանգի Նախիջևան գավառում, Նախիջևան քաղաքից մոտ 27 կմ հարավ֊արևելք, Արաքսի ձախ ափին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կայարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի աշխարհագրություն
Գուսելշչիկովո
Գուսելշչիկովո (Гусельщикове), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Նովոազովսկի շրջանում։
1989 թվականի տվյալներով Գուսելշչիկովո գյուղում բնակվում էր 636 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Նովոազովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1796 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մյուլենֆլիս
Մյուլենֆլիս (Mühlenfließ), կոմունա Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի տարածքում։
Մտնում է Պոտսդամ Միթելմարկ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 950 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 58,22 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 69 402։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 4 գյուղական շրջանի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Յաշ-Նուն-Ային I
Յաշ-Նուն-Ային I (բառացիորեն Կանաչ Կոկորդիլոս) (իշխում է 378-404), մայաների հին Մութուլի թագավորության տասնհինգերորդ կառավարիչը, որի մայրաքաղաքը գտնվում է Տիկալում և երկրորդ դինաստիայի հիմնադիրը։
Կենսագրություն
Ենթադրվում է, որ 377-378 թվականներին Տեոտիուականի զորքը Սիյահ-Կակայի գլխավորությամբ ներխուժել է մայաների երկիր, սպանել Չակ-Տոկ-Իչակ II-ին և այնտեղ հաստատել Տեոտիուականի արքա Հացոմ Կուհի («Բու-նիզակ գցող») իշխանությունը, իսկ նրա փոքր որդուն` Յաշ-Նուն-Այինին 378 թվականին նստեցնում է Մութուլի գահին։
Քանի որ Յաշ-Նուն-Ային I-ը գահ բարձրացավ վաղ տարիքում, նրա թագավորության առաջին տարիներին պետությունը ղեկավարում էր Սիյահ-Կակը՝ լինելով մի տեսակ ռեգենտ։
Այս տիրակալի դամբարանը («թաղում 10» Հյուսիսային ակրոպոլիսում) բազմաթիվ ընծաների հետ միասին բացվել Է Փենսիլվանիայի համալսարանի հնագետների կողմից։Արքան՝ հագնված տեոտիուականի մոդայով, պատկերված է երկու ստելաների վրա։ Տիկալյան համար 4 և 18 ստելաները նույնպես կապված է նրա անվան հետ:։
Յաշ-Նուն-Ային I-ին հաջորդել է նրա որդին՝ Սիյա-Չան-Կավիլ II-ը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հին Մութուլի թագավորության կառավարիչներ Կատեգորիա:Տիկալի կառավարիչներ
Սեն Կոնստան (Կանտալի գավառ)
Սեն Կոնստան (Saint-Constant), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 565 մարդ, բնակչության խտությունը` 25.92 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 21.8 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից Ֆուրնուլես համայնքի հետ միասին հանդիսանում է Սեն Կոնստան Ֆուրնուլես համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 470 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 140 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 32 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 324 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 236-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 88։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,8 %։ 236 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 224 անձ (126 տղամարդ և 98 կին)։ Գործազուրկ են եղել 12 անձ (6 տղամարդ և 6 կին)։ 88 անաշխատունակներից 20-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 38-ը` թոշակառուներ, իսկ 30-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ստորգետնյա հիդրոէլեկտրակայան
Ստորգետնյա հիդրոէլեկտրակայան, հատուկ տիպի հիդրոէլեկարակայան, որի ճնշման և ուժային հանգույցները գտնվում են գետնի տակ։ Այս հանգամանքը հնարավորություն է տալիս դերիվացիոն հէկի շինարարությունն իրականացնել բարդ տեղագրական պայմաններում։ Վերգետնյա հէկերի նկատմամբ ստորգետնյա հիդրոէլեկտրակայանների առավելություններն են սխեմայի և կառույցների պարզությունը, ջրատարների համեմատաբար փոքր երկարությունը, հետևաբար և հիդրավլիկական կորուստների նվազումը, մղիչ ջրտարների, կայանային շենքի և այլ կառույցների շինարարական կոնստրուկցիաների տարրերի թեթևացումը, փլուզումներից և ջրհեղեղներից կայանային շենքերի պաշտպանվածությունը, հէկի շահագործման և նորոգման ծախսերի կրճատումը։ Ստորգետնյա կայանային շենքով առաջին հէկը կառուցվել է Գերմանիայում (1904-1907)։
Կատեգորիա:Էլեկտրակայաններ
Կրծքանշան
Կրծքանշան, մետաղից, պլաստիկից, հախճապակուց, ապակուց կամ այս նյութերի համադրումով, գրվածքով կամ առանց, ոչ մեծ նշան, որ ամրացվում է կրծքին։ Հիմնականում նշում է կրողի այս կամ այն խմբին պատկանելը, նվիրված է լինում որևէ դեպքի կամ տեղի։ Կրծքանշանները ստեղծվում են կառավարության, մասնավոր կազմակերպությունների կամ անհատ անձանց կողմից։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կրծքանշաններ
Դաշտոկ (սարավանդ)
Դաշտոկ, սարավանդ (գետահովիտ) Սասունում, նրա հյուսիսային մասում։ 1904 թվականին Հայկական կոտորածից հետո այստեղ հիմնադրվեց Սեմալ (Սիմա) գյուղը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սարավանդներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքիայի աշխարհագրություն
Գեներատոր
Գեներատոր (< արտադրող), սարք, ապարատ կամ մեքենա, որն արտադրում է որևէ նյութ (ացետիլենային գեներատոր, սառցագեներատոր, շոգեգեներատոր, գազագեներատոր), էլեկտրաէներգիա (գեներատոր էլեկտրական, շոգետուրբինային, հիդրոտուրբինային, ռադիոազդանշանային Գեներատոր, չամպային գեներատոր, իմպուլսային գեներատոր) կամ էներգիայի մի տեսակը փոխակերպում է մի այլ տեսակի (ուլտրաձայնային տատանումների գեներատոր)։
1951-52 NBA մրցաշրջան
1951-52 NBA մրցաշրջան. NBA-ի 6-րդ մրցաշրջանն է։ Մրցաշարը ավարտվեց Միննեապոլիս Լայքերսի հաղթանակով ընդդեմ Նյու Յորք Նիքսի։
Այս մրցաշրջանում, երբ որակազրկվել էր Վաշինգտոն Կեպիտոլսը, թիմերի քանակը նվազեց և հասավ 10-ի։ Դիվիզիոնների քանակը դարձավ 2։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:NBA Կատեգորիա:Բասկետբոլ
(625) Քսենիա
(625) Քսենիա (Xenia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1907 թվականի փետրվարի 11-ին Աուգուստ Կոպֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,646391 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0523 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2405 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1572,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,228941 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,06° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1907 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Աուգուստ Կոպֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ջեյմս Վուլֆենսոն
Կենսագրություն
Վուլֆենսոնը ծնվել է 1933 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Սիդնեյում՝ հրեաների ընտանիքում, որը Մեծ ճգնաժամի տարիներին Անգլիայից արտագաղթել է Ավստրալիա։
1956 թվականին Մելբուռնում կայացած ամառային Օլիմպիական խաղերում եղել է Ավստրալիայի սուսերամարտի հավաքականի անդամ։ Եղել է նաև Ավստրալիայի Թագավորական ռազմաօդային ուժերի սպա։
Սիդնեյի համալսարանում ստացել է բակալավրի աստիճան։ 1959 թվականին Հարվարդի բիզնես դպրոցում ստացել է բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի աստիճան։
2020 թվականի նոյեմբերի 25-ին մահացել Է Նյու Յորքի Մանհեթենի շրջանում գտնվող իր տանը։ Մահվան պատճառ է հանդիսացել թոքաբորբի բարդությունը ։
Գործունեությունը Համաշխարհային բանկում
Վուլֆենսոնը պաշտոնապես ստանձնել է Համաշխարհային բանկի նախագահի պաշտոնը 1995 թվականի հուլիսի 1-ին։ Այդ պաշտոնում նա առաջադրվել է Միացյալ Նահանգների նախագահ Բիլ Քլինթոնի կողմից։ 2000 թվականին երկրորդ հնգամյա ժամկետով նրան միաձայն աջակցել է բանկի տնօրենների խորհուրդը, միաժամանակ դարձել է երրորդ անձը, որը երկու ժամկետով զբաղեցրել է բանկի նախագահի պաշտոնը` Յուջնի Բլեքից և Ռոբերտ ՄաքՆամարայից հետո։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Վրացական «Ոսկե գեղմ» շքանշանի ասպետներ
Ցույցեր Գազայի սահմանին (2018)
Ցույցեր Գազայի սահմանին, պաղեստինցիների մասսայական հակաիսրայելական ցույցեր պաղեստինա-իսրայելական հակամարտ ուժերի շփման գծում՝ Գազայի հատվածում, որի դրդապատճառ է հանդիսացել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից ԱՄՆ դեսպանատունը Երուսաղեմ քաղաք տեղափոխելու հանգամանքը։ Ցույցերը նախատեսված էին, որպես տասնվեցօրյա արշավ, որն ավարտվելու էր 2018 թվականի մայիսի 15-ին, («Նակբայի» օրվա 70-րդ օրը) ։ Համասն այն անվանեց «Վերադարձի մեծ երթ», քանի որ անվանմբ նրանք ցանկանում էին աշխարհի ուշադրությունը շեղել մերձավոր արևելքի հակամարտության գլխավոր ասպեկտների վրա` պաղեստինցիների ճակատագրի վրա, որոնք 1948 թվականից հետո փախչում են իսրայելական զորքից ու տեղաբաշխվում աշխարհի տարբեր երկրներում։
Ցուցարարների մի մասը, որոնք կազմում էին 30 հազ.-50 հազ. մարդ, սկսած մարտի 30-ից, սահմանի մոտ բախումների մեջ էին մտնում Իսրայելի պաշտպանության բանակի զինծառայողների հետ, զինվորների վրա նետելով քարեր ու այրվող խառնուրդներով շշեր, փորձելով այրվող անվադողերով վնասել պատնեշները։ Ի պատասխան բանակը օգտագործեց ջրցաններ և հատուկ միջոցներ ցույցը ցրելու համար, իսկ մի շարք դեպքերում` նաև նախազգուշացնող կրակ, որը հանգեցրեց երթի մասնակիցների շրջանում տասնյակ զոհերի  ։ ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհուրդը 2018 թվականի մարտի 31-ի արտակարգ նիստում դատապարտեց Գազայի հատվածում ուժի կիրառումը ։
Նախապատմություն
Երթի նպատակն էր հիշեցնել պաղեստինցի փախստականների ճակատագրի մասին, որոնք, մազապուրծ լինելով իսրայելական զորքից, կորցրել են իրենց հողային տարածքներն ու հիմա ապրում են աշխարհի տարբեր երկրներում։ Պաղեստինցի փախստականները, որոնց ընդհանուր թիվը կազմում է 5 միլիոն, ներկայումս պայքարում են տուն վերադառնալու իրավունք ստանալու համար։ Դա անընդունելի է համարվում Իսրայելում, որտեղ կարծում են, որ տվյալ խնդիրը պետք է լուծվի Պաղեստին պետության ստեղծմամբ կամ ձուլման միջոցով։ Բուն Գազայի հատվածում ՄԱԿ-ի գնահատմամբ փախստականները 2 մլն բնակիչներից կազմում են 1,3 մլն։ Երթի ավարտը կազմակերպիչները որոշել են 2018 թվականի մայիսի 15-ին, երբ պաղեստինցիներն ամենամյա նշում են Նակբան` ազգային «դժբախտության» օրը, որը տեղի է ունեցել Արաբա-իսրայելական պատերազմ (1948-1949)-ի ու հաջորդող իրադարձությունների արդյունքում ։
Իրադարձությունների ժամանակագրություն
2018 թվականի մարտի 30-ին Համասի կոչով կեսօրյա աղոթքից հետո 30 հազ.-50 հազ. պաղեստինցիներ դուրս եկան «Վերադարձի մեծ երթի», որը ընթանում էր համերաշխություն տուն վերադառնալ ցանկացող փախստականների հետ, «լքված, բայց չմոռացված» կարգախոսով։ Երթի ավելի վճռական մասնակիցները դուրս եկան Գազայի հատվածի սահմանի ցանկապատի մոտ, որը ավելի վաղ Իսրայելը հայտարարել էր «փակ ռազմական տարածք»։ Դեռ նախօրեյին Իսրայելի պաշտպանության բանակը ստանալով հետախուզական տվյալներ երթի մասին, ցանկապատի երկայնքով տեղակայել էր մի քանի ռազմական բրիգադներ, զրահատեխնիկա, անօդաչու թռչող սարքեր ու ուղղաթիռներ :
Երթի ընթացքում ցուցարարների մեծ խմբեր «փորձեցին վնասել (սահմանային) արգելափակոցները այրվող անվադողերով, նետեցին քարեր ու այրվող խառնուրդով շշեր։ Իսրայելական զինվորները պատասխանեցին հատուկ միջոցներով ու նախազգուշացնող կրակով։ Արդեն երթի առաջին օրը, համաձայն Ղազայի բժշկական տվյալների, զոհվեց 14 ցուցարար և 1200-ը վիրավորվեցին ։
2018 թվականի մարտի 30-ը դարձավ Պաղեստինո-իսրայելական հակամարտության ամենաարյունալի օրը։
Ապրիլի 6-ին, ՏԱՍՍ-ի հրապարակած տվյալներով, սահմանային գծում պաղեստինցի երիտասարդները տարածք են բերել 10 հազ. անվադող ու այրել են դրանք, որպեսզի ապակողմնորոշեն իսրայելական բանակի ստորաբաժանումներին ու փակեն սահմանային գոտում դիրքավորված իսրայելական դիպուկահարների տեսադաշտը։ Իսրայելի պաշտպանության բանակը կիրառեց Անօդաչու թռչող սարքեր ցուցարարների վրա արցունքաբեր գազով լի ռումբ նետելու համար, օգտագործվեցին նաև հզոր ջրցան։ Բախումների սկզբից` մարտի 30-ից մինչև 2018 թվականի ապրիլի 7-ը, Համասի կողմից վերահսկվող առողջապահության նախարարության տվյալներով պաղեստինցիների շրջանում զոհերի թիվը կազմել է` մոտավոր 30 մարդ, իսրայելական զորքերի կողմից զոհեր չկան ։
Մայիսի 14-ին սահմանային բախման ժամանակ զոհվեց ավելի քան 50 մարդ, հիմնականում Համասի ակտիվիստներ ։
2018 թվականիօ հունիսի 2-ի դրությամբ, «Վերադարձի Երթի» ընթացքում զոհվել է Գազայի հատվածի 119 բնակիչ, 13.3 հազարա մարդ տուժել է փամփուշտներից ու գազից, 300 վիրավոր գտնվում է ծանր վիճակում։ Զոհերի ու վիրավորների թվում կան նաև քաղաքացիական անձինք։ Իսրայելացիների կողմից զոհերի մասին չի հաղորդվում ։
2018 թվականի հուլիսի 6-ին հերթական բախման ժամանակ («Վերադարձի երթի» 15-րդ շրջանը) մեկ պաղիստինցի սպանվեց սահմանային պարսպի մոտ ևս 396-ը վիրավորվեցին ։
Իրադարձությունների գնահատումն ու հետևանքները
Պաղեստինի նախագահ` Մահմուդ Աբբաս 2018 թվականի մարտի 31-ին հայտարարեց ազգային սգի օր և պահանջեց միջազգային հանրության միջամտությունը ։
2018 թվականի մարտի 30-ին ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհուրդ անցկացրեց արտահերթ նիստ Գազայի իրադարձությունների վերաբերյալ։ Քաղաքական հարցերով ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի փոխարինող` Տայե-Բրուկ Զերիխունը կոչ արեց Իսրայելին իրականացնել իր պարտականությունները մարդու իրավունքների վերաբերյալ ու զերծ մնալ խաղաղ բնակչության դեմ բռնություն կիրառելուց` հատկապես երեխաների նկատմամբ։ ԱՄՆ-ի ներկայացուցիչ Ուոլտեր Միլլերը իր ափսոսանքը հայտնեց, որ Իսրայելը չի կարող մասնակցել քննարկմանը Փեսախի պատճառով, ու հայտնեց, որ «Համասը օգտագործում է ցույցերը բռնության բռնկման համար ու վտանգում է մարդկանց կյանքերը»։ ԱԽ նիստից առաջ տարածած հայտարարությունում, ՄԱԿ-ում Իսրայելի ներկայացուցիչ Դաննի Դանոնը արյունահեղության պատասխանատվությունը գցեց Համաս շարժման վրա։ Մարտի 31-ին անցկացված քվեարկությունը ԱՄՆ-ն արգելափակեց Քուվեյթի կողմից առաջարկված ծրագիրը, որում խորին մտահոգություն է հայտնվում 16 «խաղաղ ցուցարարների» մահվան առիթով։ Արդյունքում ՄԱԿ-ի ԱԽ-ն հայտարարություն ընդունեց, որը դատապարտում էր ուժի կիրառումը Գազայի հատվածում ։
Ապրիլի 7-ին Եվրամիությունը հայտնեց «լուրջ մտահոգություն անհամաչափ ուժի կիրառման վերաբերյալ» և կոչ արեց երկու կողմերին հնարավորինս զսպվածություն դրսևորել հետագա էսկալիացիայի կանխման համար։ ԵՄ-ն կոչ արեց պաղեստինական կազմակերպությանը թույլ տալ ՊԱ-ին «ամբողջովին վերականգնել իր իշխանությունը Գազայում, որը կարևոր է հատվածում իրավիճակի բարելավման ու մարդկանց վիճակի լավացման համար» ։
Ապրիլի 9-ին Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն անընդունելի անվանեց Գազայի հատվածում խաղաղ բնակչության դեմ Իսրայելի կողմից ուժի կիրառումը։ Ռուսաստանը աջակցեց ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար` Անտոնիու Գուտեռեշի պահաջները «դեպքերի անկախ ու թափանցիկ հետաքննության, որը հանգեցրել է մարդկանց մահվան» վերաբերյալ, առաջարկելով մշակել կոնկրետ քաղաքական միջոցառումներ արմատավորված հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ ։
Պաղեստինցիների մասսայական զոհվելուց հետո մայիսի 14-ին Թուրքիան իր երկրից արտաքսեց իսրայելական դեսպան Էյթան Նաե-ին ու Ստամբուլում գլխավոր հյուպատոսին։ ՀԱՀ-ը Իսրայելից հետ կանչեց իր դեսպանին։ Բելգիայում ու Իրլանդիայում իսրայելական դիվանագետները կանչվել են տեղական կառավարություններ հաշվետվության համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պաղեստինցիներ Կատեգորիա:Հակամարտություն Գազայի հատվածում Կատեգորիա:2018 մայիսի իրադարձություններ Կատեգորիա:2018 ապրիլի իրադարձություններ Կատեգորիա:2018 մարտի իրադարձություններ Կատեգորիա:2018 հակամարտություններ Կատեգորիա:2018 բողոքի ցույցեր Կատեգորիա:Վիճելի տարածքներ Մերձավոր Արևելքում Կատեգորիա:2019 բողոքի ցույցեր
Յոզեֆ Գեբելս
Պաուլ Յոզեֆ Գեբելս (Paul Joseph Goebbels, ), նացիստական Գերմանիայի պետական և քաղաքական գործիչ, 1933-1945 թվականներին Կայսրության ազգային լուսավորության և քարոզչության նախարար, 1930 թվականից սկսած Գերմանական նացիոնալ-սոցիալիստական աշխատանքային կուսակցության ռեյխսլայտեր, 1933-1945 թվականներին կայսրության մշակույթի պալատի նախագահ, 1926-1945 թվականներին Բեռլինի գաուլայտեր, 1942-1945 թվականներին Բեռլինի պաշտպանության կոմիսար, 1944-1945 թվականներին Բեռլինի քաղաքային նախագահ, 1945 թվականի ապրիլի 30-ից մինչև մայիսի 1-ը ռեյխսկանցլեր։
Կենսագրություն
Յոզեֆ Գեբելսը ծնվել է 1897 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Ռեյդտում, հաշվապահ Ֆրիդրիխ Գեբելսի և նրա կնոջ՝ Մարի Օլդենհաուզենի ընտանիքում։ Փոքր տարիքում տարած հիվանդության արդյունքում նրա աջ ոտքը դեֆորմացված էր։ Գեբելսը մեծացել է հինգ եղբայրների և քույրերի հետ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ցանկացել է որպես կամավոր մեկնել ռազմաճակատ, սակայն 1914 թվականին ոտքի խնդիրների պատճառով ոչ պիտանի է ճանաչվել ծառայության համար։ Գիմնազիան ավարտելուց հետո 1917-1921 թվականներին «Ալբերտ Մեծ» կաթոլիկ հասարակական կազմակերպության հովանավորությամբ ուսուցանել է Ֆրայբուրգի, Բոննի, Վյուրցբուրգի, Քյոլնի, Մյունխենի և Գեյդելբերգի համալսարաններում։ Ուսումնասիրել է գերմաներեն, բանասիրություն և պատմություն։
1919 թվականին սկսել է գրել «Միքայել» վեպը, որի վերամշակված տարբերակը հրատարակվել է 1929 թվականին։ 1921 թվականի ապրիլի 21-ին Գեյդելբերգսկյան համալսարանում պրոֆեսոր բարոն ֆոն Վալդբերգի ղեկավարությամբ բավարար գնահատականով պաշտպանել է դոկտորական թեզը։ Թեզի թեման էր՝ «Վիլհելմ ֆոն Շտյուցը` որպես դրամատուրգ՝ ռոմանտիկ դպրոցի դրամայի պատմության հարցում»։ Այդ օրվանից իրեն սկսել է անվանել դոկտոր Գեբելս։
1921-1924 թվականներին դրամատուրգ և լրագրող դառնալու անհաջող փորձեր է կատարել, այդ թվում փորձել է աշխատանքի ընդունվել նաև «Ուլշտայն» և այլ հայտնի հրեական հրատարակություններ։ Նույն անհաջողությամբ են ավարտվել նաև նրա գրական փորձերը։
1923 թվականի հունվարի 2-ին աշխատանքի է անցնում Դրեզդենյան բանկի Քյոլնի մասնաճյուղում։
1923 թվականի հոկտեմբերի 17-ին սկսում է իր կյանքը գրի առնել օրագրում։
1924 թվականի օգոստոսի 21-ին նացիոնալ-սոցիալիստական և «ազգային» շրջանակների հետ առաջին շփումների արդյունքում, որոնց թվում էր նաև պահեստային գեներալ Էրիխ Լյուդենդորֆը, Վեյմարում Գեբելսը կազմակերպել է Մեծ Գերմանիայի Մենխենգլադբախյան նացիոնալ-սոցիալիստական ազատագրական շարժումը։ 1924 թվականի հոկտեմբերի 1-ից Գեբելսը «Ֆելկիշեֆրայխայտ» օրաթերթի խմբագիրն էր։
1925 թվականի փետրվարի 22-ին Գեբելսը դառնում է ՆՍԳԱԿ կուսակցության անդամ։
Նա ոչ մեկ անգամ է խոսել ընդդեմ Գուստավ Շտրեզեմանի ներքին քաղաքականության։ 1925 թվականի սեպտեմբերին դարձել է «Ազգային-սոցիալիստական նամակների» խմբագիրն ու կառավարիչը։ Այն ՆՍԳԱԿ-ի հակակապիտալիստական թևի մարմին է, որը համախմբվել էր Օտտո և Գրեգոր Շտրասսերների շուրջը։ Նրանք քննադատում էին Հիտլերի կենտրոնամետ քաղաքականությունը։
Ասում են, թե 1926 թվականի հունվարի 24-ին գաուլյայտերի Հանովերի բնակարանում տեղի ունեցած Հյուսիսային Գերմանիայի կուսակցական առաջնորդների ժողովում Գեբելսը կանգնել է աթոռի վրա և առաջարկել՝ «մանր բուրժուա» Հիտլերին վտարել կուսակցությունից։ Այսպես է նկարագրել այս տեսարանը Օտտո Շտրասսերը, ում Գեբելսի կենսագիրները հակված չեն հավատալ։ Հենրիխ Ֆրենկելն ու Ռոդժեր Մենվելը գրում են. «Եթե նա այդպես համարձակ ելույթ ունենար, ապա ամենայն հավանականությամբ այդ մասին կգրեր օրագրում ։ Իրականում վերոհիշյալ ժողովում Հիտլերին կուսակցությունից հանելու հարցը բարձրացրել է ոչ թե Գեբելսը, այլ` Ռուստը»։ Հելմուտ Խայբերը նույնպես կասկածում է այս դրվագի իսկության մեջ. «Անկասկած նման բան տեղի չի ունեցել, բայց այն փաստը, որ երկու եղբայրներն էլ հաճախ էին այդ մասին պատմում, միանգամայն հնարավոր է, որ Գեբելսն այդպիսի որևէ բան ասել է նեղ շրջանակներում»։ Ամեն դեպքում նրա վերաբերմունքը Հիտլերի նկատմամբ այդ ամիսներին զգալիորեն վատացել էր։
1926 թվականի նոյեմբերի 7-ին նա տեղափոխվում է Բեռլին։
1927 թվականի հուլիսի 4-ին լույս է տեսնում Գեբելսի կողմից հիմնադրված «Գրոհ Անգրիֆ» («Der Angriff») քարոզչական թերթի առաջին համարը։ Դրանում Գեբելսը մշտապես ելույթ էր ունենում ընդդեմ Բերնխարդ Վայսի՝ բեռլինյան ոստիկանության փոխնախագահի։ Նրա համար Գեբելսը հորինել էր «Իսիդոր» մականունը։ 1927 թվականի դեկտեմբերից սկսած շուրջ 26 անգամ Վայսը Գեբելսին կանգնեցրել է դատարանի առջև՝ իր անունը աղավաղելու և վիրավորելու համար։
1928 թվականից սկսած ռեյխստագի պատգամավոր էր։ Ուշադրությունն իր վրա էր կենտրոնացնում հրեաների և ձախակողմյան քաղաքական գործիչների վերաբերյալ ցինիկական հայտարարություններով։
1930 թվականի փետրվարի 23-ին Բեռլինում հրազենային վնասվածքի արդյունքում մահանում է 23-ամյա գրոհային և հոգևորական Վեսսել Խորստի որդին, ում Գեբելսը հաջողությամբ ներկայացնում է, որպես ազգային-սոցիալիստական շարժման զոհ։ Նույն թվականին Հիտլերը Գեբելսին նշանակում է քարոզչության հարցերով ՆՍԳԱԿ-ի ռեյխսլյայտեր։ Նրա գլխավոր խնդիրը դարձավ 1930 և 1932 թվականների ռեյխստագի ընտրություններին նախապատրաստվելը։
1930 թվականի դեկտեմբերին Գեբելսը կազմակերպում է ցույցերի շարք՝ ընդդեմ Մարիա Ռեմարկի հակառազմական՝ «Արևմտյան ճակատում առանց ընմիջումների» վեպի համանուն ֆիլմի ցուցադրության, և արդյունքում հասավ արգելման։
1931 թվականին «Նացի-սոցի» աշխատությունում Գեբելսը գրել է 10 պատվիրաններ յուրաքանչյուր նացիոնալ-սոցիալիստական գաղափարներ կրողի համար ։
1932 թվականի հուլիսին ռեյխստագի ընտրություններից առաջ Գեբելսը կազմակերպել է Հիտլերի թռիչքները ողջ Գերմանիայում։ Երեք ամսվա ընթացքում վերջինս այցելել է ավելի քան 50 քաղաք։
Ընտրություններին ստանալով ընտրողների 43, 9 %-ի ձայնը, ՆՍԳԱԿ-ը չհասավ իր առջև դրված նպատակին, այսինքն՝ լիակատար մեծամասնության։
1933 թվականի մարտի 7-ին Կառավարության նիստում Հիտլերը առաջարկում է ստեղծել կենտրոնական հիմնարկ՝ «լայն քարոզչության և լուսավորության աշխատանք»-ի համար, որպեսզի ընտրություններից հետո «քաղաքական անտարբերություն» չսկսվի։ Չորս օր անց խոսքն արդեն «Ազգային լուսավորության և քարոզչության նախարարություն» ստեղծելու մասին էր։
1933 թվականի մարտի 13-ին Հիտլերը Գեբելսին նշանակում է Կայսրության ազգային լուսավորության և քարոզչության նախարար, և այդ կերպ վերջինս դարձավ Կառավարության ամենաերիտասարդ նախարարը։ «Ահա, շեփորահարը նույնպես ցանկանում է մարդամեջ դուրս գալ», - իբրև թե հաջորդ օրը Գեբելսի նշանակման հրամանը ստորագրելիս ասել է Գինդենբուրգը։
Այդ դեպքից քիչ հետո նախարարը արել է հետևյալ հայտարարությունը ։
Նախարարի պաշտոնում Գեբելսի առաջին խոշոր միջոցառումը «Պոտսդամի օր»-ն էր։ Հանդիսավոր արարողություն՝ նվիրված 1933 թվականի մարտի 21-ին տեղի ուենցախ ռեյխստագի նոր գումարմանը։
1933 թվականի ապրիլի 1-ին Գեբելսը կազմակերպել է բոյկոտ հրեական ընկերություններին ու խանութներին։ Ապրիլի 23-ին այցելել է հայրենի Ռեյդտ քաղաք, որը նրան հայտարարել է պատվավոր քաղաքացի։
1938 թվականին Մագդա Գեբելսը պատրաստ էր բաժանվել ամուսնուց։ Պատճառը վերջինիս կապն էր չեխ դերասանուհի Լիդա Բաարովայի հետ։ Այդ ժամանակ Գեբելսը մտածում էր հրաժարական տալու մասին, սակայն Հիտլերը իր արգելքն է դնում բաժանման վրա, և նախարարին մի քանի ամսով ուղարկում է Ռոդոս։
1938 թվականի նոյեմբերի 9-ին կուսակցության ղեկավարության առջև ելույթում Գեբելսը հանդես եկավ Մյունխենում հրեական հասարակության դեմ կոչերով։
1939 թվականին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբում Գեբելսը ռադիոյի և ֆիլմերի միջոցրով ուժեղացրեց քարոզչությունը։
1940 թվականի մայիսի 26-ին լույս տեսավ Գեբելսի ստեղծած «Das Reich» օրաթերթի առաջին համարը, որի համար նա գրում էր առաջնային հոդվածներ։ Դրանք առաջին հերթին ուղղված էին ռեյխում և դրա սահմաններից դուրս ժողովրդի համախմբմանը։
Ստալինգրադի ճակատամարտից հետո Գեբելսը հերթական անգամ Հիտլերին փորձեց համոզել, որ վերջինս փոխի իր վերաբերմունքը սլավոնական երկրների հանդեպ, որպեսզի այդպիսով Սովետական Միությունում գտնվող գերմանացի զինվորների վիճակը բարելավվի։ Իր օրագրում նա գրել է. «... կարգախոսը այն մասին, որ արևելքում մենք կռվում ենք միայն բոլշեվիզմի դեմ, ոչ թե` ռուս ժողովրդի, իրապես կհեշտացնի մեր կռիվը»
1944 թվականի հուլիսի 20-ին Գեբելսի վճռական գործողությունները նպաստեցին պարտությանը։ Արդյունքում հուլիսի 25-ին Հիտլերը Գեբելսին նշանակեց ընդհանուր ռազմական մոբիլիզացիայի հանձնակատար։ Այդ պաշտոնում նա կարող էր բոլորին հրամաններ տալ։ Այդպիսով Գեբելսը դարձավ ռեյխում երկրորդ անձը։
1945 թվականի ապրիլի 22-ին Գեբելսը ընտանիքի հետ տեղափոխվում է ռեյխստագի տակ գտնվող բունկեր («ֆյուրերի բունկեր»)։ Ապրիլի 29-ին նա Հիտլերի և Եվա Բրաունի հարսանիքի վկան էր։ Ապրիլի 30-ին Հիտլերի ինքնասպանությունից հետո Գեբելսը ստանձնում է ռեյխսկանցլերի պարտականությունները։ Մայիսի 1-ին Գեբելսը փորձեց հաշտություն կնքել սովետական զորքերի հետ, որոնք արդեն Բեռլինում էին։ Մոսկվայից պատասխանը ստացվեց 10:15-ին։ Սովետական կողմը պնդում էր անվերապահ հանձնում։ «Հանձնման մասին հրամանն իմ ստորագրությամբ չի լինի», - հայտարարեց Գեբելսը ։ Բանակցությունների խզումից հետո Գեբելսն ի վերջո որոշում է հայտնել ծովակալ Կարլ Դյոնիցին, որ Հիտլերը մահացել է։
«Դյոնիցին փոխանցեք, որ մենք գիտեինք ոչ միայն կռվել, այլև մահանալ», - իբրև թե Հիտլերի սեփական օդաչու Հանս Բաուրին ասել է Գեբելսը։ Մագդա Գեբելսի խնդրանքով Էսէս-ի սանիտարական կառավարման գլխավոր բժիշկի օգնական Հելմուտ Գուստավ Կունցը մորֆիյով քնեցրել է նրա վեց երեխաներին։ Այնուհետև ամենայն հավանականությամբ նա ինքն իրեն թունավորել է ցիանական կալիումով, որի սրվակները ժամանակին նրան է փոխանցել Հիտլերի անձնական բժիշկ Թեոդոր Հիլբերտը։ Ջոզեֆի մահվան մասին մանրամասներ արդեն հնարավոր չի լինի ստանալ։ Հավաստի հայտնի է, որ նա թունավորվել է Մորելլից ստացած ցիանական կալիումով։ Բաց է մնում նաև այն հարցը, թե որտեղ են նրանք մահացել՝ բունկերում, թե պահեստային մուտքի դիմաց, որտեղ 1945 թվականի մայիսի 2-ին սովետական զորքերը գտել են նրանց կիսաայրված դիակները։
Դիակների ինքնությունը ճանաչելուց հետո Գեբբելիս, Հիտլերի, Եվա Բրաունի և գեներալ Հանս Կրեբսի մարմինները թաղվել են սկզբում Բեռլինի Բուխ թաղամասում, ապա Ֆինով, Շտենդալ, Ռատենով և վերջապես Մագդեբուրգ քաղաքներում ։.
Գեբելսի օրագրերը
1923 թվականի հոկտեմբերից Յոզեֆ Գեբելսը սկսում է իր կյանքը գրի առնել օրագրում։ Մինչև կյանքի վերջ կատարել է 6000 ձեռագիր և 50000 մեքենագիր էջ։ Օրագրի տարբեր հատվածներ արևմտյան Գերմանիայում տպպագրվել են 1948, 1960 և 1977 թվականներին։ 1969 թվականին ԽՍՀՄ-ը օրագրի որոշ հատվածներ փոխանցել է Գերմանիային, իսկ մնացած մասերը գտնվել են բունկերում։
Մահափորձ Գեբելսի նկատմամբ
1942 թվականի վերջում Գեբելսի նկատմամբ մահափորձ էր պատրաստվում։ Բժիշկ Հանս-Հենրիխ Կումերովը՝ «Լեվե Ռադիո»-ի ինժեները, պատրաստվում էր Շվանենվերդեր կղզի տանող կամրջի տակ հեռակառավարվող ռումբ տեղադրել, իսկ հետո ձկնորսի կերպարանքով այն գործի դնել։ Սակայն մահափորձն իրականացնել չհաջողվեց։ Կումերով ձերբակալվեց, դատապարտվեց մահվան և սպանվեց։ Գեբելսի տները վերածվեցին ամրոցների, նախարարության այցելուները մանրակրկիտ զննվում էին, իսկ նախարարը հավելյալ թիկնապահներ ստացավ։ 1942 թվականի Սուրբ Ծնունդին Հիտլերը Գեբելսին զրահապատ Մերսեդես է նվիրում ։ Մամուլում իհարկե մահափորձի մասին ոչինչ չէր հաղորդվում։ Մինչև 1944 թվականի հուլիսի 20-ը «մահափորձ» բառի վրա լիակատար տաբու էր դրված։ Գեբելսը կարծում էր, որ մամուլում այդպիսի բառեր օգտագործելը կարող են մարդկանց մոտ անցանկալի մտքեր առաջացնել։
Վարկաբեկված անուն
Գեբելսի անունը մինչ այսօր կապում են ցինիկ և անհամեստ քարոզչության հետ։ Նրա կենսագիր Գելմուտ Հայբերը գրում է. «Հնարավոր է` հետնորդների գիտակցության մեջ Յոզեֆ Գեբելսից մնա միայն կարծրատիպ դարձած վարկաբեկված անունը»։ Գեբելսի հետ համեմատությունը սովորաբար օգտագործում են հակառակորդին վարկաբեկելու համար։ Օրինակ՝ 1986 թվականի աշնանը Գերմանիայի կանցլեր Հելմուտ Կոլը Գեբելսին համեմատել է Միխայիլ Գորբաչովի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ինքնասպաններ Կատեգորիա:Նացիստական քարոզչություն Կատեգորիա:Գերմանիայի կանցլերներ Կատեգորիա:Գերմանացի ազգայնականներ Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բոննի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի նախարարներ Կատեգորիա:Գերմանացի հակակոմունիստներ Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի պետական գործիչներ
Քարհատ
Քարհատ (ադրբեջանական պաշտոնական անունը՝ Դաշքեսան, Daşkəsən), քաղաք ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում ։ Բնակչությունը՝ ։
Անուն
Բնակավայրի ադրբեջանական պաշտոնական անունը Դաշքեսան է, որը ադրբեջաներենից թարգմանաբար նշանակում է «կտրող քար» (Daş – քար, kəsən – կտրել, հատել)։ Քաղաքի հյուսիս-արևելքում և հարավում են գտնվում նախկին հայկական Վերին Քարհատ և Ներքին Քարհատ գյուղերը, որոնց ադրբեջանական անվանումը Յուխարի Դաշքեսան (Yuxarı Daşkəsən) և Աշաղի Դաշքեսան (Aşağı Daşkəsən) է։
Աշխարհագրություն
Բնակավայրը գտնվում է Արթինաջուր գետի ափին՝ ծովի մակարդակից 1550-1700 մ բարձրության վրա։ Գանձակ քաղաքից հեռու է 28 կմ դեպի հարավ-արևմուտք ։
Պատմություն
Քարհատը ձևավորվել է Խորհրդային տարիներին հարևանությամբ գտնվող համանուն բնակավայրի հիման վրա որպես երկաթի հանքաքարի արդյունահանման կենտրոն։ 1948 թվականի մարտի 16-ին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ ։
Բնակչություն
Բնակավայրը մինչև 1970-ական թվականները հիմնականում հայաբնակ էր։ Դրանից հետո քաղաքում աստիճանաբար ավելացել են ադրբեջանցիների թվաքանակը ։ Քաղաքից հայ բնակչությունն ամբողջությամբ հեռացել է 1988-1989 թվականներին Խորհրդային Ադրբեջանից հայ ազգաբնակչության բռնագաղթի հետևանքով ։
Տնտեսություն
Քարհատի հիմնադրումից ի վեր քաղաքի տնտեսության հիմնական ճյուղը հանդիսանում է երկաթի հանքաքարի արդյունահանումը։