cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նեյտան Ռեդմոնդ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բիրմինգհեմ Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նորվիչ Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սաութհեմփթոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Լարիսա Ստեփանյան
Կենսագրություն
Ավարտել է Դոնի Ռոստովի ֆինանսա-տնտեսագիտական ինստիտուտը (1936 թվական)։ 1941-1948 թվականներին Ստեփանյանը եղել է ՀԽՍՀ ֆինժողկոմի, 1948-1950 թվականներին՝ Աշխատավորների դեպուտատների Երևանի քաղսովետի գործկոմի նախագահի, 1950-1954 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Սինիստրների խորհրդի նախագահի տեղակալ, 1953 թվականից՝ համատեղությամբ, 1954 թվականից՝ ֆինանսների մինիստր։ 1959-1975 թվականներին՝ կրկին ՀԽՍՀ Սինիստրների խորհրդի նախագահի տեղակալ։ ՀԿԿ 14-25 համագումարների պատգամավոր։ Ընտրվել է ՀԿԿ վերստուգիչ հանձաժողովի (1948-1951) ՀԿԿ Կենտրոնական Կոմիտեի անդամության թեկնածու (1951-1956) և անդամ (1956-1976)։ ՀԽՍՀ 3-9 գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ Պարգևատրվել է Լենինի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի 2 շքանշաններով։
Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Յապեևի փողոց (Կազան)
Յապեևի փողոց (Япеев урамы), փողոց Կազանի պատմական կենտրոնում` Վախիտովսկի շրջանում։
Գտնվելու վայր
Յապեևի փողոցը սկսվում է Ձերժինսկու փողոցի խաչմերուկից, անցնում հարավից հյուսիս և ավարտվում է Ֆեդոսևսկի փողոցի խաչմերուկում։ Փողոցը հատվում է Կարլ Մարքսի, Բոլշայա Կրասնայա, Բեխտերևի և Նագորնայի փողոցների հետ։
Պատմություն
Խորհրդային տարիներին Պոպերեչնո-Կազանսկայա փողոցը վերանվանվել է Կրասնի` խորհրդային կուսակցական առաջնորդ Լեոնիդ Կրասինի պատվին։ 1997 թվականին այն վերանվանվել է Յապեևի փողոց ` Թաթարստանի Հանրապետության ներքին գործերի նախարար (1954-1978 թթ.), գեներալ-լեյտենանտ Սալիխ Յապեևի պատվին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կազանի փողոցներ
Ստեարինաթթու
Ստեարինաթթու, օկտադեկանաթթու, ալիֆատիկ շարքի միահիմն հագեցած կարբոնաթթու։ Անգույն բյուրեղներ են, հալման ջերմաստիճանը՝ 69,6 °C, եռմանը՝ 376,1 °C։ Ջրում չի լուծվում։ Լուծվում է եթերում և սպիրտում։ Ստեարինաթթվի աղերը՝ ստեարատները, մակերևութային ակտիվ նյութեր են, ջրում լուծելի աղերը (Na, К-ի)՝ օճառներ։ Բնության մեջ տարածված ճարպաթթու է, Ստեարինաթթվի, պալմիտինաթթվի և օլեինաթթվի գլիցերիդները բնական ճարպերի գլխավոր բաղադրիչներն են։ Կենդանական ճարպերը հիդրոլիզելով ստանում են ստեարին (հեղուկ օլեինաթթուն անջատելուց հետո), որից Ստեարինաթթուն անջատում են կոտորակային նստեցման կամ թորման միջոցով։ Ստեարինաթթու ստացվում է նաև օլեինաթթվի հիդրոգենացմամբ և այլ ճանապարհներով։ Մաքուր Ստեարինաթթու օգտագործում են օրգանական սինթեզում և վերլուծական քիմիայում (պղտորաչափական եղանակով որոշում են Ca, Mg, Ա), տեխ․ Ստեարինաթթուն որպես դիսպերգատոր և վուլկանիզատոր (ռետինի արտադրությունում)։ Ստեարատները (Na, Li, Ca, Pb և ն) մտնում են պլաստիկ քսուքների, իսկ Ստեարինաթթուն և նրա էսթերները՝ օծանելիքի բաղադրության մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կարբոնաթթուներ Կատեգորիա:Ճարպաթթուներ
Ումանսկոե
Ումանսկե (Уманське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ումանսկոե գյուղում բնակվում էր 176 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
AUKUS
AUKUS (հապավում՝ ըստ մասնակիցների կազմի Australia, United Kingdom, United States), եռակողմ պաշտպանական դաշինք, որը ձևավորվում է Ավստրալիայի, Մեծ Բրիտանիայի և ԱՄՆ-ի կողմից։ Ստեղծման մասին հաղորդագրությունը հրապարակվել է 2021 թվականի սեպտեմբերի 15-ին։ Դաշինքը նպատակ ունի հակազդել Հնդկա-Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում չինական էքսպանսիոնիզմին։ Դաշինքի շրջանակներում Ավստրալիայի ռազմածովային նավատորմն առաջին անգամ հնարավորություն կստանա ատոմային սուզանավեր կառուցել։
Նախադրյալներ
Ավստրալիան, Մեծ Բրիտանիան և ԱՄՆ-ն անհանգստացած են Հնդկա-Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում ՉԺՀ-ի ռազմական ներկայության աճով։ Դաշինքի ստեղծման մասին համատեղ հայտարարության մեջ ասվում է, որ տարածաշրջանում կան իրավակարգի հնարավոր սպառնալիքներ, ներառյալ չլուծված տարածքային վեճերը, ահաբեկչությունը և կազմակերպված հանցավորությունը ։ [Տարածաշրջանը] դարձել է անվտանգության սպառնալիքների նոր աղբյուր, այդ թվում ՝ կիբեռտարածքում։
Չինաստանը համատեղ հայտարարության մեջ չի հիշատակվում. ԱՄՆ պաշտոնական ներկայացուցիչները հայտարարել են, որ AUCUS-ն ուղղված չէ Չինաստանի դեմ։ Սակայն, փորձագետների կարծիքով, պայմանագիրը մատնանշում է տարածաշրջանում ռազմավարական և քաղաքական պարադիգմի փոփոխություն ։
Բովանդակություն
Պակտը նախատեսում է համագործակցություն պաշտպանական տեխնոլոգիաների, այդ թվում՝ արհեստական ինտելեկտի, քվանտային տեխնոլոգիաների և հաշվողական տեխնիկայի հիման վրա սպառազինությունների ինքնավար համակարգերի ստեղծման գործում։ Պայմանագրի համաձայն՝ Ավստրալիան առաջին անգամ ատոմային սուզանավերի կառուցման հնարավորություն կստանա.
Մամուլի համար համատեղ վիրտուալ ճեպազրույցի ժամանակ ԱՄՆ-ի նախագահ Ջո Բայդենը, Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Բորիս Ջոնսոնը և Ավստրալիայի վարչապետ Սքոթ Մորիսոնը հայտարարել են, որ նոր գործընկերությունն ուղղված է տարածաշրջանում «անվտանգության և բարգավաճման աջակցմանը» ։
Ընդ որում Բայդենը հայտարարել է ։ "Մենք պետք է հնարավորություն ունենանք հաշվի առնել ինչպես ընթացիկ ռազմավարական միջավայրը տարածաշրջանում, այնպես էլ այն, թե ինչպես այն կարող է զարգանալ"
Գնահատումներ
Ավստրալիայի հյուսիսային տարածքների կառավարության պաշտպանության գծով տնօրեն Գայ Բոկենսթեյնը հայտարարել է ։ Դա կարևոր քայլ է, որը ցույց է տալիս, որ երեք տերությունները որոշել են հակազդել Հնդկա-Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում Չինաստանի կոմկուսի ագրեսիվ գործողություններին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռազմաքաղաքական դաշինքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համաձայնագրեր
Աստերոիդների ցանկ (89801-89900)
Աստերոիդների ցանկ (89701-89800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (89901-90000)
(606) Բրանգենե
(606) Բրանգենե (Brangane), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1906 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Աուգուստ Կոպֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,586749 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0167 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1568 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Բրանգենե աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,0316 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1519,6 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,236904 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,62° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է T դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս T Կատեգորիա:1906 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Աուգուստ Կոպֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զատկի կղզի
Զատկի կղզի (Paasch-Eyland ov, Isla de Pascua), կղզի Խաղաղ օվկիանոսի հարավային մասում, պատկանում է Չիլիին։ Կղզին հայտնի է նաև «Ռապա Նուի» (Rapa Nui) թահիթիական անվամբ, որը համապատասխանում է տեղաբնակների լեզվին։ Տարածքը 163,6 կմ²։ Կոորդինատները՝ -27.11667°N, -109.35°W
Այն կազմավորվել է մի շարք հրաբխային զանգվածային ժայթքումների հետևանքով և միլիոնավոր տարիներ շարունակ կղզին բնակեցված չի եղել. այնտեղ ապրել են միայն ծովային թռչուններ։ Կղզու զառիթափ լանջերը, այնուամենայնիվ, փարոսն են պոլինեզյան ծովագնացների։ Հայտնի չէ, թե ինչու են նրանք լքել իրենց հայրենի երկիրը։
Լավայի խողովակները և իրար զարնվող ալիքները կազմավորել են հարյուրավոր քարանձավներ և վտանգավոր ծովածոց։ Միայն մի քանի անվտանգ վայրեր կան, որտեղ կարող են խարիսխ իջեցնել։ Միջինը 4 մ բարձրություն և 14 տ քաշ ունեցող այս արձանները մեծ մասամբ քանդակվել և տեղադրվել են 1000-1650 թթ..։ Դրանք համարվել են քաղաքական հեղինակության և իշխանության խորհրդանիշներ։ Դրանց ձևավորումը համապատասխանել է տեղաբնակների մարմնի դաջվածքներին, որոնք մատնանշում էին հասարակական կարգավիճակը, իսկ որոշների գագաթները ձևավորված են կարմիր քարերով՝ հավանաբար խորհրդանշելով Ռապա Նուիի վորնախավի կարմիր մազերը։
Կղզու մայրաքաղաքն ու նրա միակ քաղաքը Անգա Ռոան է։ Այն աշխարհում հայտնի է հատկապես մոաների՝ հրաբխային մամլված փոշուց կառուցված քարե արձանների շնորհիվ, որոնցում, ըստ տեղաբնակների, կենտրոնացած է Զատկի կղզու առաջին թագավոր Հոտու-Մատուի նախնիների գերբնական ուժը։ Նորաբնակները կղզին վերանվանել են «Te Pito O Te Henua», որը կոչվում է Երկիր մոլորակի «պորտը»։
Զատկի կղզին Տրիստան դա Կունյա կղզեխմբի հետ միասին հանդիսանում է աշխարհի ամենահեռավոր բնակեցված կղզին։ Հեռավորությունը մինչև Չիլիի մայրցամաքային ափերը կազմում է 3514 կմ, իսկ մինչ Պիտկերն կղզին՝ ամենամոտ բնակավայրը, 2075 կմ։ Կղզին հոլանդացի ճանապարհորդ Յակոբ Ռոգևենի կողմից հայտնագործվել է 1722 թվականի Զատկի կիրակի օրը։
Կղզում բնակվում է ընդամենը 5806 մարդ (2012) ։
1888 թվականին կղզին կցվել է Չիլիին։ 1995 թվականին Ռապանուի ազգային այգին (Զատկի կղզի) ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում ։
Կղզու անվանումներ
Զատկի կղզին ունի մի քանի անվանումներ.
Շատ հաճախ Զատկի կղզին անվանում են Ռապա-Նուի (թարգմանությամբ «Մեծ Ռապա», սակայն այն ունի ոչ թե ռապանույական, այլ պոլինեզյան ծագում։ Այդպիսի անվանում կղզին ստացել է թաիթացի նավաստիների շնորհիվ, ովքեր այն օգտագործել են Զատկի կղզին և Ռապա-Իտի (թարգմանաբար՝ «Փոքր Ռապա») կղզին տարբերելու համար. վերջինս գտնվում է Տահիտիից 650 կիլոմետր դեպի հարավ, և որը ունի տեղաբանական նմանություն նրա հետ։ «Ռապա Նուի» անվանումը լեզվաբանների շրջանում առաջ է բերել բազմաթիվ վեճեր՝ կապված այդ բառի ճիշտ գրության հետ։ Անգլախոս մասնագետների շրջանում «Rapa Nui» (2 բառ) օգտագործվում է կղզին անվանելու համար, իսկ «Rapanui» (1 բառ) գործածվում է այն ժամանակ, երբ խոսքը վերաբերում է ժողովրդին կամ տեղական մշակույթին| :
Ծանոթագրություններ
* Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներ Կատեգորիա:Չիլիի կղզիներ Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Լենորդ Զաքարյան
Լենորդ Արշավիրի Զաքարյան, հայ նկարիչ։
Կենսագրություն
Լենորդ Զաքարյանը ծնվել է 1947 թվականին, Բերձորում։ 1973 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը։ 1993 թվականից եղել է Ստեփանակերտի «Հակոբ Գյուրջյան կիրառական արվեստի ինստիտուտի» փոխտնօրեն, 2003 թվականից՝ ԼՂՀ նկարիչների միության նախագահ ։
Ստեղծագործություններից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։
Ստեղծագործություններ
Բնանկարներ՝ Նատյուրմորտներ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Բերձոր քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Մարտի 7 ծնունդներ
Նորվեգիայի տեղական փոստեր
Նորվեգիայի տեղական փոստեր,  տեղական քաղաքային փոստային ծառայություններ, որոնք գոյություն են ունեցել Նորվեգիայի մի շարք քաղաքներում՝ սկսած 1865 թվականից 1913 թվականները։ Այդ ծառայություններում իրականացվել է նաև փոստային նամականիշերի թողարկում ։
Արենդալ
Արենդալի տեղական փոստը հիմնադրվել է Գուդբրանդ Քլաուս Ուելմբերիգի (Gudbrand Claus Ulleberg) կողմից 1885 թվականի նոյեմբերի 9-ին։ Առաջին նամականիշների վրա նշված էր «Arendals-Bypost» («Արենդալի տեղական փոստ») գրությունը։ Դրանք տպագրված էին վիմագրության եղանակով և ունեին երկու գույներ ու հենց փոստի բացման օրն են թողարկվել։ Կրկնվող թողարկումը տեղի է ունեցել 1888 թվականին։
1886 թվականի հունվարի 1-ին Արենդալում թողարկվել են տեղական լրագրային նամականիշներ, որոնց վրա գրված էր «Arendals / Bypost / Aviser»: 1890 թվականին լրացուցիչ թողարկվել են 1885-ին լույս ընծայված նամականիշները հատուկ ռետուշած տպվածքով։ Այս նամականիշները թողարկվել են մինչև 1891 թվականը։ 1887 և 1890 թվականներին թողարկվել են նաև փոստային բացիկներ։
Արենդալի տեղական փոստը գործեց մինչև 1893 թվականի մայիս ամիսը ։
Բերգեն
Նորվեգիայի երկրորդ քաղաքում՝ Բերգենում, առաջին տեղական փոստը հիմնադրվել է 1865 թվականին։ Նրա տերը անհայտ է մնացել։ 2 սքիլինգի նամականիշների վրա գրված էր «Bergens / By-Post»: Սրանք թողարկվել են 1865 թվականին։ Այդ նամականիշների ծայրերին ատամիկներ չկային, տպված էին վիմագրային տպագրությամբ։ Գույնը մուգ շագանակագույն էր՝ տպված մոխրագույն թղթի վրա։ Մանրակերիտի վրա նկարված էր քաղաքի զինանշանը։ Երկրորդ թողարկումը, էլի նույն դիզայնով, լույս ընծայվեցին 1866 թվականին։ Բերգենի առաջին փոստն իր գոյությունը պահպանեց մինչև 1866 թվականը ։
Երկրորդ փոստը նույն քաղաքում բացվեց 1868 թվականի հուլիսի 1-ին։ Փոստի հիմնադիրներն են համարվում Օլե Նորսհուուն (Ole A. Norshuus) ու Ֆրեդերիկ Սքրոյեթերը (Fredrik Schroeter): Առաջին նամականիշների վրա գրված էր «Bypost / Bergen», որոնք տպված էին վիմագրության եղանակով՝ գունավոր թղթի վրա։ Լույս ընծայվեցին փոստի բացման հենց առաջին օրը։ Մանրակերտերի վրա պատկերված էր անվանական գինը ուղղանկյան մեջ։ Երկրորդ թողարկումը կայացավ 1869 թվականի մայիսին։ Մանրանկարների վրա, որը կրկին վիմագրության եղանակով էր տպված, պատկերված էր անվանական գինը, բայց այս անգամ օղակի մեջ վերցրած։ Այս տեղական փոստը փակվեց 1869 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։ Կրկին վերաբացվում է 1871 թվականի մարտի 19-ին Գ.Ա. Ռիսբերգի կողմից (G. A. Riisberg): Այն իր աշխատանքը շարունակեց ընդհուպ 1878 թվականի նոյեմբերը։ Այդ ժամանակահատվածում փոստային տունը նոր թողարկումներ չիրականացրեց ։
1878 թվականի սեպտեմբերի 1-ից Բերգենում սկսեց աշխատել նոր տեղական փոստային տուն, որը կոչվում էր Սթաաթ (Staat). այն իր սեփական փոստային նամականիշները չթողարկեց՝ օգտագործեց միայն Բերգենում մարված նամականիշները ։
Վարդյո
Վարդյոյում առաջին տեղական փոստը բացվում է Վ. Բ. Բեգհոմի կողմից (W. B. Bøgh) 1893 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ Փոստային նամականիշների առաջին և միակ խմբաքանակը լույս ընծայվեց վիմագրության եղանակով՝ սպիտակ թղթերի վրա։ Նամականիշների վրա պատկերված էր նորվեգական ձկնորսական նավեր՝ ֆեմբորինգ և գրված էր «Vardø / Bypost»: Սրանք թողարկվեցին փոստի փակման օրը։ Վարդյոյի տեղական փոստը փակվեց 1895 թվականի հունիսի 30-ին
Գրիմսթադ
Գրիմսթադում առաջին տեղական փոստը բացվում է Նիկոլայ Հերլոֆսոնի կողմից (Nicolai B. Herlofson) 1887 թվականի հունվարի 15-ին։ Փոստային նամականիշների առաջին խմբաքանակը հինգ նամականիշներով տպագրվեց վիմագրության եղանակով սպիտակ թղթերի վրա։ Նամականիշների վրա պատկերված էր եռակայմ նավ, իսկ վրան գրված էր «Grimstad Bypost»: Դրանք լույս ընծայվեցին փոստի բացման առաջին օրը։ Այդ նամականիշները մարվեցին կլոր դրոշմակնիքով, որի վրա շրջանաձև գրված էր «Grimstad-Bypost», իսկ ներքևում ութաթև աստղ էր պատկերված։ Ինչպես նաև նամակ ուղարկելու օրացույցային ամիս-ամսաթիվը կենտրոնում։ Գրիմսթադի տեղական փոստը փակվեց 1887 թվականի վերջերին ։
Դրամեն
Դրամենում 19-րդ դարում մի քանի տեղական փոստեր գոյություն ունեին, որոնք հիմնադրել են Բորեսենը (Borresen), Էքհոլդտը (Eckholdt), Գ. Կ. Ուլեբերգը, Ի.Բ Հագենը (I. B. Hagen) և Յ. Էրիքսենը(J. Eriksen): Բոլոր վերոնշյալ անձինք թողարկել են իրենց անհատական փոստային նամականիշները։ 1869 թվականի մայիսի 22-ին Ուլեբերգի տեղական փոստը փոխանցվեց Իսմայել Բեռնհարդ Հագենին։
Կրագերյո
Կրագերյոյում առաջին տեղական փոստը հիմնել են Քր. Սոլբերգն (Chr. Solberg) ու Ֆրեդրիկ Յուելը (Fredrik Juell) 1886 թվականի ապրիլի վերջերին։ Նույն թվականի մայիսի 1-ին թողարկվել են չորս մանրանկարներով փոստային նամականիշներ, որոնց վրա պատկերված էր կղզեխումբ և թռչունների երամ՝ «Kragerë Bypost» գրությամբ։ Այս փոստային նամականիշները տպված էին վիմագրության եղանակով՝ թնդեցված թղթի վրա։ Դրանք հիմնականում ծայրերին ատամիկներ չունեցող նամականիշներ էին տարբեր գույների։ Կրագերյոյի Քր. Սոլբերգի տեղական փոստը փակվում է 1886 թվականի հոկտեմբերի 8-ին ։
Քրիսթիանսուն
Քրիսթիանսունում 19-րդ դարում մի քանի տեղական փոստեր գոյություն ունեին, որոնց հիմնադիրներն են Մադս Անդրեսենն (Mads Andresen) ու Յ. Բրուունը։
Լևանգեր
Լևանգերի առաջին տեղական փոստը հիմնադրվել է Վ. Բ. Բոգհի (W. B. Bogh) կողմից 1888 թվականի հուլիսի 20-ին։ Չորս նամականիշներից բաղկացած շարքը լույս տեսավ վիմագրության եղանակով սպիտակ թղթի վրա։ Դրանց վրա պատկերված էր Սուրբ Օլաֆի հերոսական պատկերը և հետևյալ գրությունը՝ «Levanger / Bypost»: Դրանք լույս տեսան 1888 թվականի հուլիսի 20-ին՝ հենց բացման օրը։ Լևանգերի առաջին տեղական փոստը փակվում է 1888 թվականի դեկտեմբերի 31-ին ։
Մանդալ
Մանդալի առաջին տեղական փոստը հիմնադրվել է Նիկոլայ Հերլոֆսենի (Nicolai B. Herlofsen) կողմից 1889 թվականի նոյեմբերի 15-ին։ Հինգ նամականիշներից բաղկացած շարքը լույս տեսավ վիմագրության եղանակով սպիտակ թղթի վրա։ Դրանց վրա պատկերված էր ծառ և գրված հետևյալ արտահայտությունը՝ «Bypost / Mandal / Bypost»: Դրանք լույս տեսան 1889 թվականի նոյեմբերի 15-ին՝ հենց բացման օրը։ Փոստային նամականիշները մարվել են կլոր դրոշմակնիքով, որի վրա գրված էր «Mandals-Bypost», իսկ ներքևում ութաթև աստղ էր պատկերված։ Ինչպես նաև նամակ ուղարկելու օրացույցային ամիս-ամսաթիվը կենտրոնում։ Մանդալի առաջին տեղական փոստը փակվում է 1888 թվականի ապրիլի 30-ին ։
Նամսուս
Նամսուսի առաջին տեղական փոստը հիմնադրվել է Վ. Բ. Բոգհոմի կողմից 1888 թվականի հուլիսի 5-ին։ Չորս նամականիշներից բաղկացած շարքն ուներ 2, 4, 8, и 10 էրե անվանական գին։ Սրանք տպագրվեցին վիմագրության եղանակով սպիտակ թղթերի վրա։ Այդ փոստային նամականիշների վրա պատկերված էր ձուկ՝ սաղմոնաձկների ընտանիքից և հետևյալ գրությունը՝ «Namsos / Bypost»: Դրանք լույս տեսան 1889 թվականի հուլիսի 5-ին՝ հենց բացման օրը։ 1889 թվականի մարտին, 8 և 10 անվանական արժեքով փոստային նամականիշների վրա արվեցին նոր սակագների տպումները։ Նամսուսի առաջին տեղական փոստը փակվում է 1889 թվականի հունիսի 30-ին ։
Օլեսուն
Օլեսունի առաջին տեղական փոստը հիմնադրվել է Հանս Էյենի (Hans Sev. Øyen) կողմից 1880 թվականի դեկտեմբերի 10-ին։ Տեղական փոստի առաջին նամականիշները տպագրվեցին վիմագրության եղանակով գունավոր թղթերի վրա։ Այդ փոստային նամականիշների վրա պատկերված էր ձողաձուկ և ձվածրի մեջ հետևյալ գրությունը՝«Bypost-Friemærke / Aalesund»: Դրանք լույս տեսան 1880 թվականի դեկտեմբերի 10-ին՝ հենց բացման օրը։ Փոստային նամակնիշի անկյուններում գրված էին «Ö Y E N» տառերը։ Հաջորդ շարքը լույս տեսավ 1884 թվականի դեկտեմբերի 15-ին՝ վիմագրության եղանակով՝ սպիտակ թղթերի վրա։ Այդ փոստային նամականիշների վրա պատկերված էր Հանս Էյենի միացագիրը։ 1884 թվականին լույս է տեսնում փոստային բացիկ ։
Սթեինքյեր
Սթեինքյերի առաջին տեղական փոստը հիմնադրվել է Վ. Բ. Բոգհոմի կողմից (W. B. Bøgh) 1888 թվականի հուլիսի 20-ին։ Չորս նամականիշներից բաղկացած շարքը տպագրվեց վիմագրության եղանակով սպիտակ թղթերի վրա։ Այդ փոստային նամականիշների վրա պատկերված էր արջ՝ վայրի միջավայրում՝ «Stenkjær / By Post» գրությամբ։ Դրանք լույս տեսան 1888 թվականի հուլիսի 20-ին՝ հենց բացման օրը։ Սթեինքյերի առաջին տեղական փոստը փակվում է 1888 թվականի դեկտեմբերի 31-ին ։
Թյոնսբերգ
Թյոնսբերգի առաջին տեղական փոստը հիմնադրվել է Ա. Ե. Վեյգաարդի կողմից (A. E. Weygaard) 1884 թվականի մայիսի 10-ին։ Նույն թվականի օհոստոսի 29-ին լույս է տեսնում չորս նամականիշներից բաղկացած շարքը 1, 2, 3 և 5 էրե անվանական գնով։ Տեղական փոստի առաջին նամականիշները տպագրվեցին վիմագրության եղանակով գունավոր թղթերի վրա։ Այդ փոստային նամականիշների վրա պատկերված էր դղյակ և քաղաքի զինանշանը՝ «Tønsberg / By post» գրությամբ։ Ավելի ուշ լույս տեսավ նաև 10 էրե արժողությամբ նոր փոստային նամականիշ։ Դրանք առանց ատամիկների էին, իսկ 1885 թվականի հունվարին թողարկվածները՝ ատամիկներով։ 1885 թվականի հուլիսին և 1887-ից 1888 թվականներին փոստային նամականիշների վրա դրվեցին նաև անվանական գները։ Թյոնսբերգի առաջին տեղական փոստը փակվում է 1890 թվականի հուլսիս 1-ին ։
Վիրարգ
Վիրարգ (Virargues), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Նորվեգիայի տեղական փոստեր
Թրոմսյո
Թրոմսյոյի առաջին տեղական փոստը հիմնադրվել է բանկային ծառայող Յոհան Լունդի կողմից (Johan Lund) 1881 թվականի փետրվարի 24-ին։ Երեք նամականիշներից բաղկացած շարքը՝ 3, 5 և 8 էրե անվանական արժեքներով, տպագրվեց վիմագրության եղանակով սպիտակ թղթերի վրա։ Այդ փոստային նամականիշների վրա պատկերված էր հյուսիսային եղջերու և ձվածրի մեջ հետևյալ գրությունը՝ «Tromsö Bypost»: Դրանք լույս տեսան 1881 թվականի փետրվարի 24-ին՝ հենց բացման օրը։ 1882 թվականի հունվարին այդ շարքին ավելացավ նաև 2 էրե արժողությամբ նոր փոստային նամականիշ։ Բոլոր փոստային նամականիշները վերաթողարկվեցին 1883 թվականի փետրվարից մինչև 1887 թվականի ապրիլը՝ փոփոխված նկարներով։ Թրոմսյոյի առաջին տեղական փոստը փակվում է 1895 թվականին ։
Վիրարգ
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 137 մարդ, բնակչության խտությունը` 12.42 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.03 կմ² տարածք։
Նորվեգիայի տեղական փոստեր
Թրոնհեյմ
Թրոնհեյմի առաջին տեղական փոստը հիմնադրվել է Գեորգ Քրոգհի կողմից (Georg F. Krogh) 1865 թվականի նոյեմբերի 17-ին։ Առաջին փոստային նամականիշները տպված են վիմագրության եղանակով՝ սպիտակ թղթերի վրա։ Այդ փոստային նամականիշների վրա պատկերված էր Քրոգհի միացագիրը՝ շրջանակված 30 մարգարիտներով ու հետևյալ գրությամբ՝ «Throndhjems / By-Post»: Դրանք լույս տեսան 1865 թվականի նոյեմբերի 17-ին՝ հենց բացման օրը։ Այդ փոստային նամականիշների անվանական արժեքը 1 սքիլինգ էր, սակայն դրանց վրա այդ արժեքը բացակայում էր։ Հետագայում այդ նույն նամականիշը վերաթողարկվեց 1867, 1870, 1871 և 1878 թվականներին՝ նկարի թեթևակի փոփոխությամբ։
1870 թվականին Թրոնհեյմի առաջին տեղական փոստի սեփականատերը դարձավ Քր. Բրեկսթադը (Chr. Brækstad): 1872 թվականի հունվարին թողարկվեցին փոստային նամականիշներ՝ վիմագրության եղանակով սպիտակ թղթերի վրա, որոնց վրա գրված էր «Throndhjems / Brækstad & Co / By-Post.»: Այդ փոստային նամականիշների վրա պատկերված էր անվանական արժեքը ձվածրի մեջ՝ լայն ժապավենով և երեք մարգարիտներով բոլորակված։ Նույն դիզայնով նամականիշներ հետո էլ վերաթողարկվեցին, ըստ մասնավորի՝ 1875 և 1878 թվականներին։ 1877 թվականի նոյեմբերին մի փոքր փոփոխված դիզայնով փոստային նամականիշներ լույս տեսան, որոնք մի քանի տարի հետո ավելի փոքր տեսքով թողարկվեցին։ 1884 թվականին թողարկվեց նոր նամականիշ՝ վիմագրության եղանակով սպիտակ թղթերի վրա։ Այդ փոստային նամականիշների վրա պատկերված էր Թրոնհեյմի զինանշանը կենտրոնում՝ օղակի մեջ։
1897 թվականի նոյեմբերին լույս տեսան հոբելյանական նոր փոստային 4 նամականիշներ, որոնք նվիրված էին Թրոնհեյմի 900-ամյակին։ Դրանք տպվեցին վիմագրության եղանակով։ Մանրանկարներում պատկերված էին հետևյալ սյուժեները՝ քաղաքի զինանշանը, Նիդարոսի մայր տաճարը, Սուրբ Օլաֆը և Մունկհոլմեն կղզին, որը Թրոնհեյմից հյուսիս է գտնվում։
Վիրարգ
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Նորվեգիայի տեղական փոստեր
Թրոնհեյմ
1872, 1882, 1897 թվականներին Թրոնհեյմի առաջին տեղական փոստը հրատարակեց նաև փոստային բացիկներ։ ԱԱյս տեղական փոստն աշխատեց մինչև 1913 թվականի հունիսի 30-ը ։
Համերֆեսթ
Համերֆեսթի առաջին տեղական փոստը հիմնադրվել է 1888 թվականի հուլիսի 13-ին գրքավաճառ Վ.Բ.Բոգհի կողմից (W. B. Bøgh)՝ Նորվեգիայի ազգային փոստի համերֆեսթյան մասնաճյուղի ղեկավար Գ. Հագենի հետ։ Առաջին թողարկումը բաղկացած էր 4 նամականիշների շարքից, որոնք տպագրված էին վիմագրության եղանակով սպիտակ թղթերի վրա։ Այդ փոստային նամականիշների վրա պատկերված էր Նորդկապի հրվանդանը և գրված հետևյալ գրությունը՝ «Hammerdest / Bypost»: Դրանք լույս տեսան 1888 թվականի հուլիսի 13-ին՝ հենց բացման օրը։ Նույն տարվա դեկտեմբերի տպված նամականիշների վրա տպվեցին անվանական արժեքները։ Համերֆեսթի առաջին տեղական փոստը փակվեց 1888 թվականի վերջերին (այլ աղբյուրներով 1895 թվականի հունիսին) ։
Վիրարգ
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Նորվեգիայի տեղական փոստեր
Հոլմեսթրան
Հոլմեսթրանի առաջին տեղական փոստը հիմնադրվել է Մ. Բորեսենի կողմից 1888 թվականի հունիսի 1-ին։ Առաջին նամականիշները լույս են տեսել հենց բացման օրը։ Դրանք հորիզոնական կտրվածքով ձեռքի եղանակով տպված սև թանաքով նամականիշներ էին՝ անկյուններում անվանական արժեքները գրված (3 էրե)։ Կար ուղղանկյուն շրջանակ, որի մեջ գրված էր «Bypost / Holmestrand / Bypost»՝ թույլ կանաչ թղթի վրա ոսկեգույն ներկով (5 էրե)։ Նույն թվականի հունիսի 15-ին այդ նամականիշները վերաթողարկվեցին ավելի փոքրացված տարբերակով։ Դեկտեմբերի 1-ին էլ լույս ընծայվեցին նոր փոստային նամականիշներ՝ Հոլմեսթրանի տեսարաններով. դրանց վրա պատկերված էր ծովափ՝ սպիտակ թղթի վրա, վիմագրության եղանակով։ Հունիսից հուլիս ընկած ժամանակահատվածու թողարկվեցին նաև փոստային բացիկներ։ Հոլմեսթրանի առաջին տեղական փոստը փակվեց 1888 թվականի վերջին ։
Հորթեն
Հորթենի առաջին տեղական փոստը հիմնադրվել է Լ.Կ. Հիերսի կողմից (L. K. Hiorth) 1882 թվականի ապրիլի 23-ին։ Առաջին նամականիշները լույս են տեսել 5 էրե անվանական արժեքով՝ «Hortens / Bypost» գրությամբ և խարսխի նկարով։ Դրանք տպվեցին վիմագրության եղանակով երկնագույն հաստ թղթերի վրա։ Դրանք լույս տեսան 1882 թվականի ապրիլի 23-ին՝ հենց բացման օրը։ 1884 և 1885 թվականներին փոստային նամականիշները վերաթողարկվում են մի քանի փոփոխված նկարներով։
Վիրարգ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 94 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 65-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 29։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,1 %։ 65 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 57 անձ (34 տղամարդ և 23 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (3 տղամարդ և 5 կին)։ 29 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 13-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ջամիլյա
«Ջամիլյա» (Жамийла), ղըրղզ գրող Չինգիզ Այթմատովի վիպակը, որը հրատարակվել է 1958 թվականին։ Այդ ստեղծագործության շնորհիվ գրողն արժանացել է համաշխարհային ճանաչման։
Արձագանքներ
Ֆրանսիացի գրող Լուի Արագոնը «Ջամիլյա» վիպակն անվանել է աշխարհի ամենագեղեցիկ սիրո պատմությունը ։
Օսմոնակուն Իբրահիմովը նշել է երաժշտության մեծ նշանակությունը ինչպես վիպակի, այնպես էլ Այթմատովի համար։ Նրա կարծիքով՝ երաժշտությունը ստեղծագործության գլխավոր իմաստավորող տարրն է ։
Վիրարգ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ջամիլյա
Թարգմանություններ և էկրանավորումներ
1958 թվականին լույս է տեսել «Ջամիլյա» վիպակի ռուսերեն թարգմանությունը, իսկ մեկ տարի անց հրատարակվել է ֆրանսերեն թարգանությունը, որը կատարել է Լուի Արագոնը ։ Վիպակը թարգմանվել է աշխարհի բոլոր հիմնական լեզուներով, ընդ որում՝ գերմաներեն թարգմանությունը ընդգրկված է եղել ԳԴՀ-ի դպրոցական ծրագրում ։
Համանուն կինոֆիլմը նկարահանվել է 1968 թվականին Իրինա Պոպլավսկայայի կողմից։ Գլխավոր դերերը կատարել են Նատալյա Արինբասարովան և Սույմենկուլ Չոկմորովը։ Երկրորդ՝ գերմանա-ղրղզական էկրանավորումը, որի ռեժիսորն է Մոնիկա Տոյբեր, թողարկվել է 1994 թվականին ։
Ճանաչում
1963 թվականին Չինգիզ Այթմատովն ստացել է Լենինյան մրցանակ «Տափաստանների և լեռների վիպակներ» ժողովածուի համար, որում ներառված էր նաև «Ջամիլյան» ։
2009 թվականին թողարկվել են Ղրղզստանի հուշադրամներ՝ նվիրված Չինգիզ Այթմատովին և նրա ստեղծագործություններին, ներառյալ «Ջա,իլյա» վիպակըին ։ 2009 թվականին թողարկվել է նաև Չինգիզ Այթմատովի ստեղծագործությանը նվիրված նամականիշերի հավաքածու։ Նամականիշերից մեկը նվիրված է «Ջամիլյա» վիպակին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1958 վեպեր Կատեգորիա:Վեպեր սիրո մասին Կատեգորիա:Գրքեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին Կատեգորիա:Գրքեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին Կատեգորիա:Չինգիզ Այթմատովի ստեղծագործություններ
Նորվեգիայի տեղական փոստեր
Հորթեն
Լ.Կ. Հիերսը սեփական միջոցները բարելավելու նպատակով օգտագործում էր Նորվեգիայի ազգային փոստային վարչության փոստարկղները՝ անվճար առաքումից օգտվելով։ Այս փաստը բողոքի մեծ ալիք բարձրացրեց և Հորթենի առաջին տեղական փոստը ստիպված փակվեց 1888 թվականի դեկտեմբերի 31-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փոստ ըստ երկրի Կատեգորիա:Նորվեգիայի պատմություն Կատեգորիա:Նորվեգիայի փոստային նամականիշներ
Ընտրող հարսնացուի առաջադրանք
Ընտրող հարսնացուի առաջադրանք (որոշման կայացման խնդիր), գիտական առաջադրանք, որն առաջին անգամ ձևակերպվել է 1960 թվականին Մարտին Գարդների կողմից։
Անգլալեզու գիտական գրականության մեջ հանդիպում է նաև քարտուղարի առաջադրանք տարբերակը։
Ձևակերպում
Առաջադրանքը կարելի է ձևակերպել հետևյալ կերպ.
Լուծում
1963 թվականին Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս Եվգենի Դինկինը առաջ քաշեց առաջադրանքի լուծումը՝ մասնավոր դեպքի համար։ Առաջադրանքի ընդհանուր լուծումը 1966 թվականին հայտնաբերել է Սաբիր Հուսեյնզադեն։
Առաջադրանքի նկատմամբ մեծ ուշադրություն է դարձվել հատկապես այն պատճառով, որ օպտիմալ ռազմավարությունը ունի հետաքրքիր յուրահատկություն։ Եթե հավանական թեկնածուների թիվը բավականին շատ է (օրինակ 100-ից ավելին), ապա օպտիմալ ռազմավարությունը կկայանա նրանում, որ մերժվեն բոլոր առաջին n/e (որտեղ ՝ լոգարիթմի բնական հիմնավորումը) թեկնածուները և հետո ընտրվի այն առաջինը, որը նախորդներից ամենալավը կլինի ։ n-ի ավելացման դեպքում լավագույն թեկնածուի ընտրության հավանականությունը ձգտում է 1/e, այսինքն մոտ 37 %:
Հետաքրքիր փաստեր
Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ Բորիս Բերեզովսկին հայցվող գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճանի համար գրված «Նախագծային որոշումների ընդունման ալգորիթացումը և դրանց կիրառման տեսական հիմքերի մշակումը» վերնագրով ատենախոսության մեջ ընդհանրական կերպով անդրադարձել է ընտրող հարսնացուի առաջադրանքին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Որոշումների ընդունման տեսություն
Կասպեր Իդլանդ
Կասպեր Իդլանդ (Kasper Idland, ), նորվեգական դիմադրության անդամ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ։
Մանկություն և դպրոցական տարիներ
Կասպեր Իդլանդը ծնվել է Սաննես ոչ մեծ գյուղում, որը գտնվում է Նորվեգիայի հարավում։ Կարսթեն և Գուդուն Բերգ Իդլանդների երկրորդ երեխան է։ 1937 թվականին, 3,5 տարի ռազմական դպրոցում սովորելուց հետո, ստացել է սերժանտի կոչում։ Այնուհետև սովորել է փոստային աշխատողների դպրոցում, որը ավարտելուց հետո աշխատել է Ստավանգերի փոստային բաժանմունքում ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
1940 թվականին, երբ Նորվեգիան գրավվեց Ֆաշիստական Գերմանիայի կողմից, Իդլանդը զորակոչվեց նորվեգական զինված ուժեր՝ մասնակցելով Դիրդալի մոտ տեղի ունեցած մարտերին (Դանիա-Նորվեգական ռազմագործողություն)։ Մադլի գյուղից ոչ հեռու Կասպերը գերի ընկավ, բայց ավելի ուշ ազատվեց գերությունից ։
Լինգեի գումարտակ
1941 թվականի սեպտեմբերին Իդլանդը նավակով տեղափոխվեց Շոտլանդիա և շուտով անդամագրվեց 1-ին նորվեգական առանձնակի գումարտակին։ 1941 թվականի դեկտեմբերին բրիտանական կոմանդոսի կազմում Իրլանդը մասնակցեց Ռեյնեի ռազմագործողությանը ։
Վեմորկի հարձակում
1943 թվականին Իդլանդը Վեմորկի դեմ ռազմագործողությանը շրջանակներում մասնակցեց երկու գործողության, որի նպատակն էր ոչնչացնել Վեմորկ հիդրոէլեկտրակայանը, որը արտադրում էր ծանր ջուր։ Այս ռազմագործողությունը կարևորվում էր այն հանգամանքով, որ գերմանացիները ցանկանում էին Վեմորկում ստեղծել միջուկային զենք։ Առաջադրանքը կատարելուց հետո Կասպերը դիվերսիոն խմբի 4 անդամների հետ դահուկներով փախավ Շվեդիա ։
Vestige 4
1944-1945 թվականներին Իդլանդը ակտիվ մասնակցություն ունեցավ «Vestige 4» դիմադրության ստորաբաժանման գործունեությունում։ Խմբի հիմնական նպատակը ռազմական նավերի սաբոտաժն էր։ Սակայն Իդլանդի խումբը այդպես էլ ոչ մի նավի սաբոտաժ չիրականացրեց։ Այս խմբի կազմում 1945 թվականին նա մասնակցեց Բերքրաիմեի մոտ տեղակայված գերմանական ռազմաբազայի հրդեհման գործողությանը ։
Ետպատերազմյան տարիներ
Պատերազմից հետո Կասպեր Իդլանդը ապրեց Ստանվանգերում մինչև 1955 թվականը, որից հետո տեղափոխվեց ԱՄՆ-ի Նյու յորք նահանգի Հանթինգդոն քաղաքում, որտեղ ապրեց մինչև իր մահը՝ 1968 թվականի մայիսի 25։ 1955 թվականին Իդլանդի ծննդավայրում նրա պատվին բացեցին հուշահամալիր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի զինվորականներ Կատեգորիա:1918 ծնունդներ Կատեգորիա:1968 մահեր Կատեգորիա:Հունիսի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 25 մահեր Կատեգորիա:Նորվեգիայի դիմադրության անդամներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Պանտելեյմոնովկա (գյուղ, Յասինովատսկի շրջան)
Պանտելեյմոնովկա (Пантелеймонівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պանտելեյմոնովկա գյուղում բնակվում էր 77 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աֆրիկյան գետնասկյուռ
Աֆրիկյան գետնասկյուռ, Կենդանիների թագավորության, Քորդավորների տիպի, Կաթնասունների դասի, Կրծողների կարգի, Սկյուռանմանների ենթակարգի գետնասկյուռ, որը տարածված է Աֆրիկա մայրցամաքում։
Կենդանու լատիներեն անվանումը (Xerus) թարգմանաբար նշանակում է «չորասեր»։ Եվ իրոք, այս կենդանիները շատ չորասեր կրծողներ են։ Տարածված են Աֆրիկա մայրցամաքի միայն Հարավային փոքր հատվածում։ Ներկայումս պահպանվել են միայն Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում, Լեսոթոյում, Անգոլայում և Բոտսվանայում։ Ապրում են Աֆրիկայի սավաննաներում, արևոտ անտառներում, կիսաանապատներում և անապատներում։
Կենսակերպ
Նրանք սնվում են բույսերի սերմերով և պտուղներով, ուտում են բույսերի և փոքր ծառերի արմատներ և սոխի (կամ սխտորի) գլուխ։ Նրանք լրջորեն վնաս են հասցնում Աֆրիկյան երկրների գյուղատնտեսությանը, բերքահավաքի եղանակին ուտելով գետնանուշի և բատատի (քաղցր կարտոֆիլ) բերքը։
Բացի հիմնական սննդից (բույսեր), նրանք սնվում են նաև որոշ միջատներով, փոքր սողուններով և թռչնի ձվերով։ Կա վարկած, որ գետնասկյուռերի մարմնի ջերմաստիճանը ձմռանը կարող է հասնել -2 °C-ի, սակայն այդ տվյալները կասկածելի են թվում, քանի որ որոշ հետազոտություններ ցույց են տվել, որ մարմնի ջերմաստիճանը կարգավորող սպիտակուցները ձմռանը չեն հեռանում օրգանիզմից։
Դասակարգում
Աշխարհում տարածված են Աֆրիկյան գետնասկյուռերի 3 ընտանիքի 4 ցեղատեսակ
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Գետնասկյուռներ Կատեգորիա:Քորդավորներ Կատեգորիա:Կաթնասուններ Կատեգորիա:Կրծողներ
(607) Ջեննի
(607) Ջեննի (Jenny), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1906 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Աուգուստ Կոպֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,851123 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6327 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0695 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ջեննի աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,6472 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1758,42 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,204729 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,11° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1906 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Աուգուստ Կոպֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դենի Գրենջեր
Դենի Գրենջեր կրտսեր (անգլ.՝ Danny Granger, Jr., ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, հարձակվող։ Տասը մրցաշրջան հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Ինդիանա Փեյսերս», «Լոս Անջելես Կլիպերս», և «Մայամի Հիթ» ակումբներումում։ Հիմնականում խաղացել է որպես թեթև հարձակվող, երբեմն նաև կատարել ծանր հարձակվողի գործառույթներ ։
Ծնվել է Նոր Օռլեանում (Լուիզիանա նահանգ)։ Հաճախել է Մետեյր բնակավայրում գտնվող «Գրեյս Քինգ» ավագ դպրոցը, որն ավարտել է բարձր առաջիդմությամբ՝ 30 բալով հանձնելով ACT ստանդարտավորման թեստը և ընդունելության հրավեր ստանալով Յեյլի համալսարանից։ Ինչևէ դպրոցն ավարտելուց հետո Գրենջերը որոշում է ընդունել Բրեդլիի համալսարանի կրթաթոշակային ծրագիրը, որտեղ անցկացնում է 2001-02 և 2002-03 ուսումնական տարիները։ Վերջին մրցաշրջանում ունենալով ընդամենը 12-18 թիմային արդյունք, Գրենջերը տեղափոխվում է Նյու Մեքսիկոյի համալսարան։ 2004-05 մրցաշրջանում իր իսկ պնդմամբ ընդհանուր առմամբ ունեցել է 60 բլոկ, 60 արդյունավետ փոխանցում և 60 խլում։ Գրենջերն համալսարանն ավարտում է քաղաքաշինական ճարտարագետի որակավորմամբ։
Ընտրվել է NBA-ի 2005 թվականի դրաֆթի 17-րդ ընտրությամբ՝ «Ինդիանայի» կողմից ։ 1 անգամ ճանաչվել է աստղ (NBA All-Star) ինչպես նաև արժանացել ամենակատարելագործված խաղացողի մրցանակին, որը տրվում է այն բասկետբոլիստներին ովքեր նախորդ մրցաշրջանի հանդեպ անհամեմատելիորեն բարձրացնում են իրենց միջին ցուցանիշները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Ապրիլի 20 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայամի Հիթի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Լոս Անջելես Կլիպերսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Ինդիանա Փեյսերսի բասկետբոլիստներ
Մորիս Սարկիսով (Սարգսյան)
Մորիս Սարկիսով (Սարգսյան), հայ քանդակագործ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1882 թվականին, Թբիլիսիում։ 1885 թվականից ապրել է Շվեյցարիայում։ 1901-1904 թվականներին սովորել է Ժնևի գեղեցիկ արվեստների դպրոցում ։
Ստեղծագործություններ
Ստեղծել է դիմաքանդակներ, որոնց բնորոշ է կյանքի հանդեպ զգայուն խոհական վերաբերմունքը։
Դիմաքանդակներ` Թեմատիկ գործեր՝
Սարկիսովի «Հանճարի հովանավորը» բարձրաքանդակը (1921) տեղադրված է Ժնևի Աշխատանքի միջազգային պալատի ճակատին։ 1914 թվականից ցուցադրվել է Փարիզում, Ժնևում, Բեռնում, Ցյուրիխում և այլուր։ Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Ժնևում (1914-1928), Ցյուրիխում (1931)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ քանդակագործներ Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Վարդագույն սարյակ
Վարդագույն սարյակ կամ Թթի ղուշ, Սարյակների ընտանիքի թռչուն։ Հաճախ կոչվում է Pastor roseus՝ դասվելով Pastor ցեղին  ։ Որոշ հեղինակներ այնուամենայնիվ կարծում են, որ վարդագույն սարյակը ավելի շատ կապված է Սարյակների ընտանիքի մեջ դասվող նույնանուն ցեղին (Sturnus)   ։ Բնադրում են Կենտրոնական Ասիայում և Եվրոպայի հարավ-արևելքում։ Ռուսաստանում տարածված են Ղրիմում, Կովկասում և Սիբիրի հարավում։
Նկարագիր
Ոչ մեծ թռչուն է 19—22 սմ երկարությամբ։ Թևերի բացվածքը 12,3—13,9 սմ, իսկ քաշը՝ 59—90 գ ։ Իր հարթ ուրվագծով ավելի շուտ հիշեցնում է Մոխրագույն ագռավի, քան Սովորական սարյակի։ Գլխի, պարանոցի և կրծքի վերին հատվածների փետուրները սև են՝ մանուշակագույն մետաղական երանգով։ Թևերի փետուրները, ինչպես նաև պոչը սև են՝ կանաչամանուշակագույն փայլով։ Կրծքի ստորին հատվածները, որովայնը, մեջքը, կողերը վաց վարդագույն են։ Աշնանը հասուն առանձնյակների փետուրների եզրերը գունափոխվում են, իսկ արուների փետուրները դառնում են ավելի սև ու գորշագույն։ Գլխին ունեն փետրափունջ՝ բավականին երկար, առավել արտահայտիչ ընդգծված է արուների մոտ։ Կտուցը զգալիորեն կարճ է, հաստ և փոքր-ինչ թեքված դեպի ներքև՝ ի տարբերություն սովորական սարյակի (վերջինիս կտուցի երկարությունը 22—26 մմ է )։ Առանը և աշնանը կտուցը մուգ գորշագույն է կամ գրեթե սև, իսկ ձմռանը և գարնանը՝ մուգ վարդագույն։ Ոտքերը դեղին են։ Էգեի փետուրները անփայլ են համեմատած արուների փետրածածկի հետ։ Երիտասարդ առանձնյակները տարբերվում են հասուններից իրենց մոխրագույն-գորշագույն փետրածածկով՝ մարմնի վերին հատվածներում գորշամոխրագույն, իսկ ներքևի հատվածներում՝ խամրած ավազագույն։ Թևերի և պոչի փետուրները շագանակագույն են բաց եզրագծերով։
Բնական արեալ
Բնադրում է գաղութներով Հարավ-արևելյան Եվրոպայի անապատներում կամ կիսաանապատներում, Հարավարևմտյան Սիբիրում, Միջին Ասիայում և Առաջավոր Ասիայում։ Արևմուտքում արեալն անցնում է Թուրքիայի տարածքով, Փոքր Ասիայով և Սիրիայով։ Արևելքում ընդգրկում է չինական Սինցզյան Ույգուրական ինքնավար մարզի արևմտյան պրովինցիաները։ Հյուսիսում նրանց արեալն ընկած է մինչև Ուկրաինայի հարավային շրջանները, Հյուսիսային Կովկասում, հարավային Սարատովի տարածքում տեղակայված Վոլգա գետի ավազանը, Ուրալյան լեռները, Ալթայի արևելյան շրջանները։ Հարավից մինչև Արևելյան Ջունգարիա, Տյան-Շան, Արևմտյան Պամիր և Գինդուկուշայի հյուսիսարևմտյան մասերը։ Բնադրավայրերն ունեն սեզոնաին բնույթ և կախված են սննդի բավարար քանակության հետ։ Օրինակ՝ տարբեր տարիներ Հունգարիայում, Հարավսլավիայում, Չեխիայում, Սլովակիայում, Իտալիայում և Հունաստանում նկատվել են բնադրող սարյակների խմբեր, ինչպես նաև Սիբիրում՝ մինչև Ենիսեյի ավազանը։ Չվող թռչուն է և ձմեռում է հիմնականում Չինաստանում, ինչպես նաև Շրի Լանկայում և Օմանում։ Նկատվել են այս թռչնատեսակի առանձին պատահական չուեր եվրոպական երկրների մեծ մասում՝ մինչև Իսլանդիա ։
Բնակավայրեր
Բնադրման սեզոնի ընթացքում հանդիպում է հիմնականում տափաստաններում, կիսանապատներում կամ անապատներում, որտեղ կարողանում է գտնել իրեն անհրաժեշտ սննդի պաշարը։ Բնադրավայրերի ընտրության հարցում մեծ դեր է խաղում տվյալ տարածքում ժայռերի, արհեստական կամ բնական ջրամբարի առկայությունը տվյալ տարածքում։ Սնունդ հայթայթելու համար կարողանում են թռչել 10 կմ հեռու իրենց բնադրավայրից ։ Ձմեռային միգրացիայի շրջանում հավաքվում են խաղողադաշտերի կամ այլ պտղատու ծառերի այգիների շրջանում, որտեղ և հագեցնում են իրենց քաղցը։ Տարվա ցանկացած եղանակի նրանք ապրում են երամներով, իսկ բնադրումը կատարում են գաղութներով։
Հայաստանում
20-րդ դարի վերջին քառորդում Հայաստանում անտառահատվել են բազմաթիվ թթենիներ (հարյուրավոր հեկտարներ), որը վարդագույն սարյակների թվաքանակի վրա բացասաբար է անդրադարձել։ Արագածի հարավային լանջերից Արարատյան դաշտով, Կոտայքով, Վայոց ձորով մինչև Մեղրի և Նախիջևան, գրեթե ամենուր հանդիպում է վարդագույն սարյակը։ Նկատվել է, որ մեզ մոտ դրանք բնակվում են գաղութներով՝ ապրիլի վերջերից մինչև օգոստոսի կեսերը։ Երաշտի տարիներին ավելի երկար են մնում, մինչև ձեռք բերեն չվելու համար անհրաժեշտ ճարպի պաշար։
Սարյակների ձվադրավայրից ամենախոշորը հանդիպում է Աշտարակի տարածաշրջանի Արտաշավան, Ուշի, Ուջան, Կոշ, Արուճ գյուղերի և Արա լեռան շրջակայքի լեռնատափաստանային գոտում, իսկ առանձին տարիներին՝ Էջմիածնի Փարաքար, Մերձավան, Այգեկ, Բաղրամյան, Աշտարակի Սասունիկ բնակավայրերի միջև ընկած մասում։ Այստեղ հաճախակի մորեխի զգալի կուտակումներ են լինում, որոնք ոչնչացվում են վարդագույն սարյակների կողմից ։
Հայաստանի տարածքում հանդիպում է կիսանապատային գոտում, Խոսրովի կիսաանապատային ժայռերում ։
Սոցիալական վարք
Իր ցուցաբերած վարքի բազմաթիվ հատկանիշներով շատ նման է լայն տարածում ունեցող սովորական սարյակին։ Վարդագույն սարյակը ևս տեղաշարժվում է ցատկելով, զննելով ողջ տարածքը։ Նա համարվում է սոցիալական կենդանի, քանի որ ապրում է և սնվում է մեծ երամներով, բնադրում է գաղութներով և գիշերում է խմբերով։ Ամռանը սարյակների երամը մեծ մասամբ կարող է կազմված լինել մի քանի հարյուր առանձնյակներից, իսկ ձմռանը ակնհայտորեն մեծանում է և կարող է ընդգրկել տասնյակ հազարավոր առանձնյակների։ Վարդագույն սարյակները բնադրում են մեկը մյուսին մոտ՝ 5—6 զույգ մեկ տեղում ։ Համեմատած սովորական սարյակի հետ ավելի շարժուն են, թռչում են մեծ տարածություններով և մի քանի անգամ մեկ օրվա մեջ կարող են հայտնվել միևնույն վայրում ։ Երբեմն վարդագույն սարյակները բնակվում են փոքր երամներով և այլ թռչնատեսակների հետ՝ Passeridae, Acridotheres, Corvus, Psittacula ։ Միմյան հանդեպ ագրեսիվ վարք չեն ցուցաբերում, հակառակ այդքան մեծ խմբերով ապրելու փաստին ։
Բազմացում
Բազմացման սեզոնը կտրականապես կապված է տվյալ տարածքում մորեխների առկայության հետ և դրա համար շատկարճ է տևում։ Սովորաբար այն տևում է մայիսի կեսից մինչև հուլիսի սկիզբը, բայց կարող է այդ ժամանակը փոփոխական լինել՝ եղանակային պայմանների հետ կապված։ Օրինակ՝ Ղրիմումտարբեր տարիներին կատարված հետազոտությունների արդյունքով պարզ է դառնում, որ վարդագույն սարյակների ամենավաղ չուն Կարադաղի և Լեդյաժի կղզու շրջաններում փոփոխվում է մայիսի 5-ից հուլիսի 30-ը ։ Գաղութը բաժանվում է, երբ ձագերի հիմնական մասն սկսում է թռչել, ընդ որում առանձին դեպքերում ծնողներն իրենք են լքում ձագերին, եթե վերջիններս ինչ-որ պատճառներով թռչելու կարողությունից զուրկ են լինում։ Թռչունները ևս լքում են իրենց բնադրավայրերը, երբ սննդի հիմնական պաշարներն սպառվում են։
Սնունդ
Վարդագույն սարյակների հիմնական սնունդը բնադրման սեզոնի ընթացքում համարվում են տարատեսակ ուղղաթևներ և մորեխներ, հատկանշական է այն փաստը, որ վարդագույն սարյակները ոչնչացնում են մորեխներին, որոնք գյուղատնտեսական ցանքատարածություններին վնաս են հասցնում։ Դրա համար նա համարվում է տարածքի ամենաօգտակար թռչունը մորեխների դեմ պայքարում։ Գրինչենկոյի աշխատության համաձայն (1991), մայիս-հուլիս ամիսներին վարդագույն սարյակների սննդացանկի 70-100 %-ն ընդգրկում է կենդանական ծագման սնունդը, որում ուղղաթևները կազմում են մինչև 62 %։ Բացի դա, այս ժամանակա նրանք սնվում են նաև բզեզներով, ցիկադներով, աղոթարարներով, մրջյուններով (միասին կազմում են 2-60 %-ը), Oniscidea-ով (մոտ 8,8 %) և փափկամարմիններով (3,1-17,5 %)։ Առանձին շրջանում նրանց սննդի 90 %-ը կազմում է խոշոր թրթուրներով ։ Սնվում են մեծ երամներով՝ հավաքվելով այն վայրերում, որտեղ թրթուների կուտակումներ են հանդիպում։ Մինչ այդ այն առնաձնյակները, որոնք գտնվում են երամի վերջում, թռչում են մի ուղղությամբ և ղեկավարում ամբողջ չուն։ Որսի մեծ մասը գտնում են հողի վրա, քիչ մասը՝ օդում։ Որսի համար պայքար չի մղվում երամի անդմների մեջ, այլ ընդհակառակը, երբ կեր են գտնում, չուի անդամներին ուղղորդում են տվյալ վայր։
Բնադրման սեզոնի ավարտին սննդակարգը փոփոխվում է և ներառում է բուսական սնունդ։ Երբ թռչունները տեղափոխվում են պտղատու այգիներ և թփերով ծածկված վայրեր, որտեղ սնվում են պտուղներով, հատապտուղներով։ Այդ ընթացքում հաճախ բնակվում են խաղողի այգիներում։ Սնվում են թթենու, թզենու, բալենու, ծիրանենու պտուղներով, մոռենի սովորականով, մորմով նաև որոշ բույսերի սերմերով, ինչպիսին օրինակ՝ գարի, ցորեն, սորգո կամ Pennisetum sp.։ Բացի սա, խմում են որոշ ծաղիկների նեկտարը։ Ոչ հազվադեպ կարող են վնասել գյուղատնտեսական հողատարածքները՝ խաղողի այգիներ, ցորենի և գարու արտեր։ Իսկ Հնդկաստանում կարող են վնասել բրնձի ցանքսերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սարյակներ Կատեգորիա:Կենտրոնական Ասիայի թռչուններ
Սիգուրդ Հուլ
Սիգուրդ Հուլ (հանդիպում է նաև Հյոլ) (Sigurd Hoel, ), նորվեգացի գրող, սոցիալ-հոգեբանական պարբերականի հիմնադիր (հրատարակվում է 1965 թվականից) ։
Մինչ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Օսլոյի համալսարանում ուսումնասիրել է բնական գիտություններ։ Պատերազմի սկզբից անդամագրվել է Նորվեգիայի դիմադրության շարժմանը։ Մասնակցել է մի շարք հատուկ գործողությունների ընդդեմ ֆաշիստա-գերմանական զինված ուժերի։ 1943-1945 թվականներին ապրել է Շվեդիայում ։
Վեմորկի հարձակում
Վեմորկի հարձակում, երկու ռազմագործողություն, որը տեղի է ունեցել 1942 և 1943 թվականներին նորվեգական դիմադրության զինվորականների կողմից։ Ռազմագործողության նպատակն էր ոչնչացնել Վեմորկ հիդրոէլեկտրակայանը, որը արտադրում էր ծանր ջուր։ Այս ռազմագործողությունը կարևորվում էր այն հանգամանքով, որ գերմանացիները ցանկանում էին Վեմորկում ստեղծել միջուկային զենք։ Առաջադրանքը կատարելուց հետո դիվերսիոն խմբի 5 անդամներ դահուկներով մեկնեցին Շվեդիա ։
Էլեկտրակայանի պատմություն
Վեմորկ հիդրոէլեկտրակայանը գտնվում է Նորվեգիայի Թին կոմունայում գտնվող Րյուկան քաղաքի մոտ։ Կայանը կառուցվել է «Նորսկ Հիդրո» նավթամետալուրգիական ընկերության կողմից և բացվել 1911թ.-ին։ Հիմնական նպատակը եղել է պարարտանյութերի արտադրության համար ազոտի ստացումը։ Հետագայում Վեմորկը դարձավ աշխարհում առաջին գործարանը, որը սկսեց արդյունաբերական չափերի հասնող արտադրությյուն ծանր ջրի ստացման համար։ Այն ստացել են ջրածնից և օգտագործել ազտոի ստացման գործընթացում։
Նախքան կայանի ոչնչացման ռազմագործողությունը՝ իրականացվեց մեկ այլ գործողություն, որի շրջանակներում կայանից ոչ հեռու իջեցվեց բրիտանահպատակ 4 նորվեգացիներից կազմված դասակ։
«Անծանոթը» գործողություն
Ավելի ուշ սկսվեց գործողության երկրորդ փուլը («Անծանոթ» ռազմագործողություն)։ Բրիտանական ինքնաթիռներով դեսանտ իջեցվեց կայանի մոտակա լեռներում, ովքեր պետք է կապ հաստատեին առաջապահ խմբի հետ և անձամբ իրականացնեն դիվերսիան։ Վատ եղանակի պատճառով դեսանտայիններին տեղափոխող մի քանի ինքնաթիռ բախվեց ժայռերին և վթարի ենթարկվեց։ Կենդանի մնացածները ձերբակալվեցին Գեստապոյի աշխատակիցների կողմից։
«Գանարսայդ» ռազմագործողություն
1943 թվականին «Գանարսայդ» ռազմագործողության շրջանակներում նորվեգացիներից և անգլիացիներից կազմված խմբին երկրորդ փորձից հետո հաջողվեց ոչնչացնել Վեմորկի հիդրոէլեկտրակայանը։ Կայանը այդպես էլ չվերականգնեցին, իսկ ծանր ջուրը տեղափոխեցին Գերմանիա։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Նորվեգիան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ռազմագործողություններ
Պեսկի (ավան, Յասինովատսկի շրջան)
Պեսկի (Піски), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պեսկի ավանում բնակվում էր 2 160 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Ալեքսանդր Շալիմով
Ալեքսանդր Ալեքսեևիչ Շալիմով (Олександр Олексійович Шалімов, ), խորհրդային և ուկրաինացի վիրաբույժ, ուկրաինական վիրաբուժական դպրոցի հիմնադիրներից մեկը։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1958), պրոֆեսոր (1961), Ուկրաինական գիտությունների ազգային ակադեմիաիսկական անդամ (1978 թվականից), Ուկրաինայի բժշկական գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ (1993 թվականից)։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, Ուկրաինայի հերոս։ Եղել է վիրաբույժների միջազգային միության, Ավստրիայի, Գերմանիայի, Ռուսաստանի, Ուկրաինայի վիրաբույժների ասոցիացիայի անդամ ։ Ուկրաինայի բժշկական գիտությունների ակադեմիայի և Նյու Յորքի գիտությունների ակադեմիայի ակտիվ անդամ։ Նա կառավարել է Ուկրաինայի Բժշկական գիտությունների ազգային ակադեմիայի Կիևի կլինիկական և փորձարարական վիրաբուժության գիտահետազոտական ​​ինստիտուտը (Շալիմովի մահից հետո ինստիտուտը անվանակոչվել է նրա անունով՝ Ուկրաինայի Շալիմովի անվան վիրաբուժության և տրանսպլանտոլոգիայի ինստիտուտ)։ Լվովի բժշկական համալսարանի պատվավոր դոկտոր։
Կենսագրություն
Ալեքսանդր Շալիմովը ծնվել է բազմազավակ գյուղացիական ընտանիքում։ Նրանք 14 երեխա էին։ Ավարտելով դպրոցի 5-րդ դասարանը և Կուբանի բժշկական ինստիտուտի աշխատանքային ֆակուլտետը, 1936-1941 թվականներին սովորել է այս համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում, որից հետո որպես վիրաբույժ ուղարկվել է Չիտայի շրջան։ Այնտեղ Շալիմովը վիրահատության մեծ փորձ ձեռք բերեց, քանի որ վիրահատեց վիրավորներին ։ Հայրենական մեծ պատերազմի ավարտին վերապատրաստվել է ԽՍՀՄ խոշորագույն կլինիկաներում։
Բժշկական գործունեություն
Շալիմովը 1949 թվականից աշխատել է որպես Բրյանսկի շրջանային հիվանդանոցի վիրաբուժական բաժանմունքի վարիչ Ամոսովի հետ միասին։ 1952 - 1953 թվականներին աշխատել է Կուրսկի բժշկական ինստիտուտում որպես ասիստենտ, ապա Բրյանսկի շրջանի գլխավոր վիրաբույժ։ 1958 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն Ենթաստամոքսային գեղձի գլխի և տասներկումատնյա աղիքի մեծ պապիլայի ադենոմա քաղցկեղի վիրաբուժական բուժում թեմայով։ Նա 1970 թվականից աշխատել է Կիևի հետբուհական բժշկական կրթության ինստիտուտում։ 1972 թվականից Կիևի կլինիկական և փորձարարական վիրաբուժության գիտահետազոտական ​​ինստիտուտի տնօրենն է եղել, և այնտեղ ստեղծել է է միկրոանոթային, էնդովասկուլյար և փորձարարական վիրաբուժության բաժանմունքները ։