cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բեկետենի լաստենատերև
Կիրառություն
Արտակարգ քչապահանջ բույս է, լավ է աճում բոլոր տեսակի հողերում, լավ է դիմանում ինչպես բարձր, այնպես էլ ցածր ջերմաստիճաններին, ինչպես չորությանը, այնպես էլ գերխոնավացմանը։ Բնի կեղևը օգտագործվում է լուծողական պատրաստելու համար։ Հասուն պտուղներից ստանում են հրաշալի կանաչ ներկ, որն օգտագործվում է գործվածքներ ներկելու համար։ Պտուղները թունավոր են։ Բնափայտն օգտագործում են դեկորատիվ ֆաներաներ, մանր իրեր պատրաստելու համար։ Այրելիս տալիս է գրեթե անմոխիր ածուխ և օգտագործվում է ամենաբարձրորակ որսորդական վառոդ ստանալու համար։ Դեկորատիվ է վառ կանաչ, Փայլուն տերևների և հասունացման տարբեր փուլերում տարբեր գունավորում ունեցող գեղեցիկ պտուղների շնորհիվ, որոնք սեզոնի ընթացքում փոփոխվում են բաց կանաչից մինչև կարմրաբալագույն և մանուշակասևգույների ։
Հակոբ Քռնեցի
Հակոբ Քռնեցի (նաև՝ Հակոբ Թարգման, ), XIV դարի 1-ին կեսի թարգմանիչ, ունիթորական շարժման գործիչ։ Քռնայի հայ-դոմինիկյան միաբանության անդամ։ Հովհաննես Քռնեցու աջակցությամբ 1330-40-ական թվականներին գրական բեղմնավոր գործունեություն է ծավալել Քռնայի դպրոցում, հայերեն է թարգմանել Ժիլբեր Պոռետացու, Ալբերտ Մեծի, Թովմա Աքվինացու և ուրիշների աշխատությունները։ Հակոբ Քռնեցու օգնությամբ Քռնայի վանքում գործել են Բարդուղիմեոս Բոլոնիացին, Պետրոս Արագոնացին և Հովհան Անգլիացին, որոնց աշխատությունները Հակոբ Քռնեցու (և այլոց) թարգմանությունների շնորհիվ փրկվել են կորստից։ Արդեն XIV դարի կեսից Հակոբ Քռնեցու թարգմանությունները տարածվել են հայ կրթական կենտրոններում, նպաստել կաթոլիկական եկեղեցու գաղափարախոսության դեմ մղած պայքարի հաջողությանը։ Հակոբ Քռնեցու գործունեությունը խորացրել է հայ-արևմտաեվրոպական գրական և գիտական կապերը, նպաստել հայ ընթերցողների ծանոթությանը եվրոպական փիլիսոփայական մտքի հիմնական ուղղություններին։ Հակոբ Քռնեցու թարգմանությունների բազմաթիվ գրչագրեր պահպանվում են Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում և արտասահմանյան ձեռագրատներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ եկեղեցական գործիչներ Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ հոգևորականներ
Գիբսոն շրջան (Թենեսի)
Գիբսոն շրջան (Gibson County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.562 կմ² է, բնակչությունը՝ 48.154 մարդ (2000 թվականի տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Թրենտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1823 թվականին։
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ
Կիսահաղորդիչներ
Կիսահաղորդիչներ, նյութերի լայն դաս, որոնք ըստ էլեկտրահաղորդականության միջանկյալ տեղ են գրավում հաղորդիչների և դիէլեկտրիկների շարքում։ Կիսահաղորդիչների տեսակարար էլեկտրահաղորդականությունը (a) սենյակային ջերմաստիճանում ընկած է 10−6 - 106 օհմ−1 * սմ−1 միջակայքում, այն էապես կախված է նյութի կառուցվածքից, խառնուրդների տեսակից և քանակից, ինչպես նաև արտաքին պայմաններից (ջերմաստիճան, ճնշում, լուսավորում, տարրական մասնիկներով ռմբակոծում, էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի առկայություն)։ Մետաղների (հաղորդիչներ) համեմատությամբ՝ կիսահաղորդիչների բնորոշ առանձնահատկությունն այն է, որ ջերմաստիճանի բարձրացման հետ տեսակարար էլեկտրահաղորդականությունը աճում է։ Կիսահաղորդիչները կարող են լինել ինչպես բյուրեղային, այնպես էլ ամորֆ և հեղուկ նյութերը։ Կիսահաղորդիչների շարքն են դասվում քիմիական որոշ տարրերի (սիլիցիում, գերմանիում, սելեն, տելուր, արսեն, ֆոսֆոր և այլն) բյուրեղները, օքսիդների, սուլֆիդների, սելենիդների և թելուրիդների մեծ մասը, որոշ համաձուլվածքներ, շատ միներալներ և այլն։
Ըստ գոտիների տեսության՝ T=0 K ջերմաստիճանում բյուրեղային կիսահաղորդիչներում մասնակիորեն լրացված գոտիներ չկան, իսկ EK արգելված գոտին մի քանի էլեկտրոն վոլտից մեծ չէ. ուստի կիսահաղորդիչներում ազատ լիցքակիրների հայտ են գալիս, երբ դրանց էներգիա (օրինակ, ջերմային) է հաղորդվում։ Լիցքակիրների առաջացման բնույթից կախված, տարբերում են երկու տեսակի կիսահաղորդիչներ՝ սեփական և խառնուրդային (ավելի ճիշտ՝ սեփական և խառնուրդային հաղորդականության կիսահաղորդիչներ)։ Սեփական կիսահաղորդիչներում (իդեալական, արատներից զուրկ բյուրեղներ) T>0 դեպքում էլեկտրոնների մի մասը արժեքականության գոտուց տեղափոխվում է հաղորդականության գոտի. արժեքականության գոտում ազատվում են մակարդակներ, որոնք կարող են զբաղեցվել այդ գոտու այլ էլեկտրոններով։ Այդպիսի թափուր տեղերը կոչվում են խոռոչներ, արտաքին էլեկտրական դաշտում դրանք ուղղորդված շարժում են կատարում էլեկտրոնների շարժմանը հակառակ ուղղությամբ, կարծես օժտված լինեն էլեկտրոնի լիցքին հավասար դրական լիցքով։ Այսպիսով, սեփական կիսահաղորդիչներում արժեքական կապերի խզման հետևանքով ստեղծվում են հավասար քանակության էլեկտրոններ և խոռոչներ՝ համապատասխանաբար հաղորդականության և արժեքականության գոտիներում։
Խառնուրդ պարունակող կիսահաղորդիչները կոչվում են խառնուրդային։ Իրական կիսահաղորդիչներում (հատկապես ցածր ջերմաստիճաններում) լիցքակիրների, հետևաբար և հոսանքի բնույթը որոշվում է բյուրեղ ներմուծված խառնուրդների տեսակով։ Այսպես, եթե սիլիցիումի բյուրեղ է ներմուծվում Մենդելեևի պարբերական համակարգի V խմբի որևէ տարրի (օրինակ, արսենի) ատոմ, որն արտաքին թաղանթում ունի հինգ արժեքական էլեկտրոն, ապա դրանցից չորսը կովալենտ կապի մեջ են մտնում Si-ի հարևան ատոմների հետ, իսկ հինգերորդը խառնուրդի դրական իոնի հետ գտնվում էթույլ կապված վիճակում։
Բյուրեղում այդպիսի խառնուրդի առկայությունը հանգեցնում է արգելված գոտում տեղային (լոկալ) Ed մակարդակի առաջացմանը։ Այն գտնվում է անմիջապես հաղորդականության գոտու տակ, քանի որ արսենի ատոմի իոնացման համար անհամեմատ ավելի քիչ ակտիվացման բնորոշ առանձնահատկություններով, որոնք, մասնավորապես, պայմանավորված են հեռավոր կարգի բացակայությամբ։ Կիսահաղորդիչների ֆիզիկական հատկությունների կառավարման բազմապիսի մեթոդները հնարավորություն են տալիս ստանալ նախապես տրված պարամետրերով կիսահաղորդչային բյուրեղներ։ Այդ է պատճառը, որ կիսահաղորդիչները ծանրակշիռ տեղ են գտել ժամանակակից էլեկտրոնիկայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիսահաղորդիչներ
Անդրեա Դվորկին
Անդրեա Ռիտա Դվորկին, ամերիկացի արմատական ֆեմինիստ գրող և ակտիվիստ, որը հայտնի է եղել պոռնոգրաֆիայի իր վերլուծությամբ։ Նրա ֆեմինիստական ստեղծագործությունները, սկսած 1974 թվականից, տևել են 30 տարի։ Ստեղծագործությունները հանդիպել են մեծաքանակ ստեղծագործությունների մեջ՝ ինը ոչ գեղարվեստական գրականություն, երկու վեպ և պատմվածքների ժողովածու։ Եվս երեք հատորներ գրվել կամ համատեղ խմբագրվել են ԱՄՆ Սահմանադրական իրավունքի պրոֆեսոր և ֆեմինիստ ակտիվիստ Քեթրին Մաքքիննոնի հետ։
Դվորկինի աշխատանքի կենտրոնական նպատակն է եղել վերլուծել արևմտյան հասարակությունը, մշակույթը և քաղաքակրթությունը՝ կանանց նկատմամբ տղամարդկանց սեռական բռնության պրիզմայով հայրիշխանության համատեքստում։ Նա գրել է թեմաների լայն շարան, այդ թվում՝ Ժաննա դ'Արկի, Անդրեաս Պապանդրեուի և Նիկոլ Բրաուն Սիմփսոնի կյանքը , վերլուծել է Շառլոթ Բրոնտեի, Ջին Ռիսի , Լև Տոլստոյի, Կոբո Աբեի, Թենեսի Ուիլյամսի, Ջեյմս Արթուր Բոլդուինի և Իսահակ Բաշևիս Զինգերի գրականությունը ։ Նա համոզել է իր արմատական ֆեմինիստական տեսակետը պատմականորեն գրված կամ նկարագրված թեմաների իր ուսումնասիրության համար տղամարդկանց տեսանկյունից, ներառյալ հեքիաթները, համասեռամոլությունը , լեսբիականությունը , կուսությունը , հակասեմականությունը , Հոլոքոստը, կենսաբանական գերազանցությունը և ռասիզմը ։ Նա բացահայտել է այնպիսի գաղափարների նախադրյալներ, ինչպիսիք են մամուլի ազատությունը և անձի ազատությունը ։ Նա տեսականացրել է մտավոր կարողության , վախի, քաջության և ազնվության սեռական քաղաքականությունը ։ Նա նկարագրել է տղամարդու գերակայության քաղաքական գաղափարախոսությունը, որը դրսևորվում է բռնաբարության , ծեծի , մարմնավաճառության և պոռնոգրաֆիայի մեջ ։
Վաղ կյանք
Անդրեա Դվորկինը ծնվել է 1946 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Նյու Ջերսիի Քեմդեն քաղաքում Հարրի Դվորկինի և Սիլվի Շպիգելի ընտանիքում։ Նրա հայրը եղել է ռուս հրեայի թոռ, որը 15 տարեկանում փախել էր Ռուսաստանից՝ զինվորական ծառայությունից խուսափելու համար, իսկ մայրը՝ Հունգարիայից եկած հրեա ներգաղթյալների զավակ ։ Նա ունեցել է մեկ կրտսեր եղբայր՝ Մարկը։ Նրա հայրը դպրոցի ուսուցիչ և նվիրված սոցիալիստ է եղել, որին նա վերագրել է սոցիալական արդարության հանդեպ իր բուռն զգացմունքի ներշնչման աղբյուր լինելու համար։ Նրա հարաբերությունները մոր հետ եղել են լարված, բայց Դվորկինը հետագայում գրել է, որ մոր հավատը ծնելիության օրինական հսկողության և աբորտի նկատմամբ, «շատ ավելի վաղ, քան դրանք հարգելի համոզմունքներ են եղել», ոգեշնչել է իր հետագա գործունեությանը ։
Թեև նա նկարագրել է իր հրեական ընտանիքը որպես Հոլոքոստի հիշատակի գերակշռող շատ առումներով, այն, այնուամենայնիվ, ապահովել է երջանիկ մանկություն մինչև նրա ինը տարեկանը, երբ անհայտ տղամարդը բռնության է ենթարկել նրան կինոդահլիճում։ Երբ Դվորկինը տասը տարեկան է եղել, նրա ընտանիքը քաղաքից տեղափոխվել է Չերի Հիլլի արվարձաններ (այն ժամանակ հայտնի է եղել որպես Դելավեր Թաունշիփ)։ Նա ավելի ուշ գրել է, որ իրեն «փորձել են առևանգել օտար մարդիկ և տարել քրեական գաղութ» ։ Վեցերորդ դասարանում նրա նոր դպրոցի տնօրինությունը պատժել է նրան Silent Night երգելուց հրաժարվելու համար (որպես հրեա նա դեմ է եղել, որ իրեն ստիպեն դպրոցում քրիստոնեական կրոնական երգեր երգել) ։ Նա ասել է, որ ինքը «հավանաբար ռաբբի կդառնա», և «կուզենա լինել թալմուդագետ» ։
Դվորկինը վեցերորդ դասարանում սկսել է գրել պոեզիա և գեղարվեստական գրականություն ։ Մոտավորապես այդ ժամանակ նա չի կողմնորոշվել՝ դառնալ իրավաբան, թե գրող, քանի որ այնուհետև հետաքրքրված է եղել աբորտի նկատմամբ, և ընտրել է գրելը, քանի որ կարող էր դա անել «մենակ սենյակում» և «ոչ ոք չէր կարող իրեն կանգնեցնել» ։ Ավագ դպրոցի ողջ ընթացքում նա ծնողների խրախուսանքով մոլի կարդացող է եղել։ Նա հատկապես ներշնչվել է Արթյուր Ռեմբոյից, Շառլ Բոդլերից, Հենրի Միլլերից, Ֆեոդոր Դոստոևսկուց, Չե Գևարայից և Բիթ սերունդ խմբի արձակագիրներից, և հատկապես Ալեն Գինզբերգից և գրողների շարքում, որոնցով «ամենից շատ է հիացել» ընդգրկել է՝ Ժան Ժենեին, Պերսի Բիշի Շելլիին և Ջորջ Բայրոնին ։ Նա ավարտել է 1964 թվականին այժմյան Cherry Hill High School West-ը ։
Քոլեջ և վաղ ակտիվություն
1965 թվականին` Բենինգթոն քոլեջի առաջին կուրսեցի եղած ժամանակ, Դվորկինը ձերբակալվել է ՄԱԿ-ի Միացյալ Նահանգների առաքելությունում Վիետնամի պատերազմի դեմ բողոքի ցույցի ժամանակ և ուղարկվել Նյու Յորքի կանանց կալանավայր, որը հայտնի է հռչակավոր ձախակողմյան կանանց ապաստարանբնակարանային ֆոնդով ։
Ուղղումների հանձնակատար Աննա Կրոսին գրելուց հետո Դվորկինը վկայել է, որ կալանավայրի բժիշկները նրան ներքին հետազոտություն են անցկացրել, որն այնքան կոպիտ է եղել, որ օրեր անց նա արյունահոսել է։ Նա խոսել է հանրության առաջ և ցուցմունք տվել մեծ երդվյալ ատենակալների առջև իր փորձառության մասին, և նրա վկայության լրատվամիջոցների լուսաբանումը դարձել է ազգային և միջազգային նորություններ ։ Մեծ երդվյալ ատենակալները հրաժարվել են գործով մեղադրական եզրակացություն ներկայացնելուց, սակայն Դվորկինի ցուցմունքները նպաստել են բանտարկյալների նկատմամբ վատ վերաբերմունքի վերաբերյալ հանրային զայրույթին։ Յոթ տարի անց բանտը փակվել է ։
Մեծ երդվյալ ատենակալների առաջ ցուցմունք տալուց անմիջապես հետո Դվորկինը Castel Felice նավով լքել է Բենինգթոն քոլեջը՝ Հունաստանում ապրելու և իր գրելուն հետամուտ լինելու ։ Նա Փարիզից Աթենք է մեկնել Արևելյան ճեպընթացով և գնացել է Կրետե կղզում ապրելու և գրելու ։ Այնտեղ գտնվելու ժամանակ նա գրել է մի շարք բանաստեղծություններ (Vietnam) Variations վերնագրով, բանաստեղծությունների և արձակ բանաստեղծությունների ժողովածու, որը նա տպել է կղզում Child գրքում, և մի վեպ՝ մոգական ռեալիզմի ոճով, որը կոչվել է Notes on Burning Boyfriend, վկայակոչել է պացիֆիստ Նորման Մորիսոնին, որն ինքն իրեն այրել է՝ ի նշան Վիետնամի պատերազմի դեմ բողոքի։ Նա նաև գրել է մի քանի բանաստեղծություններ և երկխոսություններ, որոնք նա ձեռքով տպել է Միացյալ Նահանգներ վերադառնալուց հետո Morning Hair գրքում ։
Կրետեում ապրելուց հետո Դվորկինը երկու տարով վերադարձել է Բենինգթոն քոլեջ, որտեղ նա շարունակել է գրականություն ուսումնասիրել և մասնակցել քոլեջի ուսանողական վարքագծի կանոնների դեմ արշավներին, համալսարանում բեղմնականխման, աբորտի օրինականացման և Վիետնամի պատերազմի դեմ ։ 1968 թվականին ավարտել է գրականության բակալավրի աստիճանը։ Այդ տարիներին նա հրատարակել է բանաստեղծության երկու գիրք՝ Child (1965) և Morning Hair (1967):
Կյանքը Նիդերլանդներում
Ավարտելուց հետո Դվորկինը տեղափոխվել է Ամստերդամ՝ հարցազրույցներ վարելու հոլանդացի անարխիստների հետ Պրովո շարժման մեջ, որոնք օգտագործել են թատերական փողոցային իրադարձություններում փոփոխություններ հրահրելու համար ։ Այնտեղ նա կապվել է անարխիստներից մեկի՝ Կոռնելիուս (Իվան) Դիրկ դե Բրույնի հետ և նրանք ամուսնացել են։ Շուտով նա պատմել է, որ դե Բրյունն սկսել է ընտանեկան բռնության ենթարկել՝ բռունցքներով և ոտքերով հարվածել նրան, այրել ծխախոտով, փայտե հեծանով ծեծել նրա ոտքերին, և գլուխը հարվածել հատակին, մինչև նա խփել է նրան անգիտակից վիճակում ։
1971 թվականի վերջում դե Բրյունից հեռանալուց հետո, Դվորկինն ասել է, որ իր նախկին ամուսինը հարձակվել, հետապնդել և ոտնձգություններ է կատարել նրա վրա՝ ծեծելով և սպառնալով, երբ գտել է, թե որտեղ է թաքնված։ Նա հայտնվել է փողի հուսահատ վիճակում, հաճախ անօթևան, իր ընտանիքից հազարավոր կիլոմետրեր հեռու, ավելի ուշ նշելով, որ «նա հաճախ է ապրել փախածի կյանքով, բացառությամբ, որ դա ծեծված կնոջ ավելի հուսահատ կյանքն է եղել, որը վերջին անգամ փախել էր, ինչպիսին էլ որ լիներ արդյունքը» ։ Աղքատության պատճառով Դվորկինը որոշ ժամանակ դիմել է մարմնավաճառության ։ Նրա ֆեմինիստ և արտագաղթած ընկերուհին՝ Ռիկի Աբրամսը, ապաստան է տվել իր տանը Դվորկինին և օգնել նրան գտնելու կացարաններ տնային նավակներում, կոմունալ ֆերմայում և ամայի շենքերում ։ Դվորկինը փորձել է գումար հավաքել ԱՄՆ վերադառնալու համար։
Աբրամսը Դվորկինին ծանոթացրել է Միացյալ Նահանգների վաղ արմատական ֆեմինիստական գրություններին, և Դվորկինին հատկապես ոգեշնչել են Քեյթ Միլլեթի «Սեռական քաղաքականություն», Շուլամիթ Ֆայրսթոունի «Սեքսի դիալեկտիկան» և Ռոբին Մորգանի «Քույրությունը հզոր է» աշխատությունները ։ Նա և Աբրամսն սկսել են միասին աշխատել մշակույթի և պատմության մեջ կանանց ատելության մասին արմատական ֆեմինիստական տեքստի «վաղ հատվածների և դրվագների» վրա , ներառյալ՝ Suck պոռնոգրաֆիկ հակամշակույթի մասին ամսագրի ամբողջական նախագիծը, որը հրատարակվել է Նիդերլանդներում գտնվող մի խումբ հայրենակիցների կողմից ։
Ավելի ուշ Դվորկինը գրել է, որ ի վերջո համաձայնել է օգնել մաքսանենգ ճանապարհով հերոինի պայուսակ տեղափոխել 1000 դոլարի և ինքնաթիռի տոմսի դիմաց՝ մտածելով, որ եթե հաջողակ լինի, կարող է տուն վերադառնալ տոմսով և գումարով, և եթե բռնվի, գոնե կխուսափի նախկին ամուսնու բռնությունից՝ բանտ նստելով։ Պայուսակի գործարքը ձախողվել է, բայց այն մարդը, որը խոստացել էր Դվորկինին գումար, ամեն դեպքում նրան տվել է ավիատոմսը, և նա 1972 թվականին վերադարձել է Միացյալ Նահանգներ ։
Ամստերդամից հեռանալուց առաջ Դվորկինը խոսել է Աբրամսի հետ՝ Նիդերլանդներում իր փորձառությունների, ձևավորվող ֆեմինիստական շարժման և այն գրքի մասին, որը նրանք միասին էին սկսել գրել։ Դվորկինը համաձայնել է ավարտել գիրքը, որը նա ի վերջո վերնագրել է Woman Hating և հրատարակել այն, երբ հասել է Միացյալ Նահանգներ ։ Իր հուշերում Դվորկինը պատմել է, որ այդ զրույցի ընթացքում նա երդվել է իր կյանքը նվիրել ֆեմինիստական շարժմանը.
Վերադարձ Նյու Յորք և շփում ֆեմինիստական շարժման հետ
Նյու Յորքում Դվորկինը կրկին աշխատել է որպես հակապատերազմական կազմակերպիչ, մասնակցել Հարավային Աֆրիկայում լեսբիների իրավունքների և ապարտհեյդի դեմ ցույցերին ։ Ֆեմինիստ բանաստեղծուհի Մյուրիել Ռուկեյզերը նրան աշխատանքի է ընդունել որպես օգնական (հետագայում Դվորկինն ասել է. «Ես աշխարհի պատմության մեջ ամենավատ օգնականն եմ եղել։ Բայց Մյուրիելը ինձ պահել է, քանի որ նա հավատացել է ինձ որպես գրողի» ։ Դվորկինը նույնպես միացել է ֆեմինիստական գիտակցությունը բարձրացնող խմբին և շուտով ներգրավվել արմատական ֆեմինիստական կազմակերպություններում՝ կենտրոնանալով կանանց նկատմամբ տղամարդկանց բռնության դեմ արշավների վրա։ Ի լրումն իր գրականության և ակտիվության, Դվորկինը հայտնի է դարձել որպես բանախոս, հիմնականում տեղի ֆեմինիստական խմբերի կողմից կազմակերպված միջոցառումների համար ։ Նա հայտնի է դարձել կրքոտ, անզիջում ելույթներով, որոնք ուժեղ զգացմունքներ են առաջացրել և՛ համախոհների, և՛ քննադատների մոտ և ոգեշնչել է հանդիսատեսին իր գործողությունները, ինչպես օրինակ՝ 1978 թվականի նոյեմբերին «Վերադարձրեք գիշերը» առաջին երթը և նրա 1983 թվականի ելույթը Փոփոխվող տղամարդկանց ազգային կազմակերպության (այժմ՝ սեքսիզմի դեմ տղամարդկանց ազգային կազմակերպություն ) Միջին Արևմուտքի տարածաշրջանային «Ես ուզում եմ քսանչորս ժամյա զինադադար, որի ընթացքում բռնաբարություն չկա» կոնֆերանսում ։
Հարաբերություններ Ջոն Ստոլտենբերգի հետ
1974 թվականին երկու դեպք նրանց ի մի է բերել։ Նախ՝ Անդրեային և Ջոն Ստոլտենբերգին ներկայացրել է ընդհանուր ընկերը՝ թատրոնի ռեժիսորը, այն ժամանակվա նորաստեղծ գեյերի ակադեմիական միության հանդիպման ժամանակ։ 1974 թվականին՝ ավելի ուշ, միասին չմասնակցելով, նրանք երկուսն էլ դուրս են եկել պոեզիայի ընթերցանությունից, որը նպաստել է Գրինվիչ Վիլիջում գտնվող War Resisters League-ին, քանի որ դաժան բովանդակություն էր։ Հենց այդ ժամանակ էլ նրանք սկսել են իրենց տասնամյակներ տևած ինտելեկտուալ և անձնական հարաբերությունները։ Միասին տեղափոխվելով՝ նրանց համաձայնությունն այն էր, որ չնայած նրանք միշտ միասին են ապրելու, այնուամենայնիվ նրանք կարող են հարաբերություններ ունենալ իրենց գործընկերությունից դուրս։ Նրանք պլանավորել են երբեք չամուսնանալ, քանի դեռ երկու բաներից մեկը տեղի չի ունեցել ։ 1985 թվականին ինչպես Անդրեան ասել է The New York Times-ին, «եթե նրանցից որևէ մեկը մահացու հիվանդ չէ կամ քաղաքական գործունեության համար բանտարկված չէ»։ Այդ հոդվածի մասին Ջոնն ասել է, որ «խմբագիրը մերժել է գրողին թույլ տալ նրանց նույնասեռական և լեսբուհի նույնացնել, քանի որ նրանք ամուսնացել են 1998 թվականին նրա վատառողջության պատճառով, մասնավորապես՝ ցավոտ օստեոարթրիտի պատճառով։ Նրանց երեսունմեկ տարվա համատեղ կյանքը ավարտվել է 2005 թվականի ապրիլին Դվորկինի հանկարծակի մահով լայնացած սրտի հիվանդությունից։ Հիվանդության առաջացումից հետո մինչև մահանալը նա ապրել է ամուսնու հետ Վաշինգտոնում։
Հետագա կյանք
1974- 1983 թվականներին Դվորկինը բեղուն աշխատանք է կատարել՝ հրատարակելով չորս հատոր՝ զարգացնելով իր ընդհանուր թեզը հայրիշխանական, կենաց բռնության պրակտիկայի, իմաստի և գործառույթի մասին։ 1977 թվականին դարձել է Մամուլի ազատության կանանց ինստիտուտի թղթակից անդամ, 1985-1997 թվականներին թողարկել է ևս ութ գիրք, որոնցից երեքը Քեթրին Ա. Մաքքիննոնի հետ՝ որպես համահեղինակ կամ խմբագիր, և նախկինում չհրապարակված էսսեների և ելույթների երկու ժողովածու։ Նրա երկու վերջին գրքերը լույս են տեսել նոր դարի առաջին տարիներին, վերջինս հուշագրություն է։
Դվորկինը նախագահ Բիլ Քլինթոնի և Հիլարի Քլինթոնի ուժեղ հակառակորդն է եղել այն սկանդալի ժամանակ, որը կենտրոնացած էր Մոնիկա Լևինսկու նկատմամբ նրա պահվածքի վրա, որին նա աջակցել է ։ Նա նաև աջակցություն է հայտնել Պաուլա Ջոնսին և Խուանիտա Բրոդդրիկին ։
2000 թվականի հունիսին նա հրատարակել է Scapegoat: The Jews, Israel and Women's Liberation-ը, որտեղ նա համեմատել է կանանց ճնշումը հրեաների հալածանքների հետ, քննարկել հրեական ինքնության և հակասեմիտիզմի սեռական քաղաքականությունը և կոչ արել ստեղծել կանանց հայրենիք՝ ի պատասխան կանանց ճնշումներին։
Նույն ամսին Դվորկինը հոդվածներ է հրապարակել New Statesman-ում և The Guardian, որտեղ նշվել է, որ նախորդ տարի մեկ կամ մի քանի տղամարդ բռնաբարել են իրեն Փարիզի հյուրանոցի իր սենյակում՝ GHB-ն խմիչքի մեջ լցնելով, որպեսզի նրան հաշմանդամ դարձնեն։ Նրա հոդվածները բորբոքել են հանրային հակասություններ , երբ գրողներ, ինչպիսիք են` Քեթրին Բենեթը և Ջուլիա Գրեյսենը կասկածներ են հրապարակել նրա մասին՝ բևեռացնելով կարծիքը թերահավատների և կողմնակիցների միջև, ինչպիսիք են Քեթրին Մաքքիննոնը, Քեթրին Վիները և Գլորիա Սթայնեմը։ Միջադեպի մասին նրա հիշատակումը հետագայում նկարագրվել է Շառլոտ Ռեյվենի կողմից որպես «համատարած անհավատալի պնդում», որն ավելի լավ է դիտել որպես «մի տեսակ գեղարվեստական տնային տնտեսություն» ։ Զգացմունքային առումով փխրուն և վատառողջ Դվորկինը հիմնականում հոդվածներից հետո երկու տարով հեռացել է հասարակական կյանքից  ։
2002 թվականին Դվորկինը հրատարակել է իր ինքնակենսագրությունը՝ «Սրտաճմլիկ ֆեմինիստ զինյալի քաղաքական հուշերը»։ Շուտով նա նորից սկսել է խոսել և գրել, և 2004 թվականին Ջուլի Բինդելի հետ հարցազրույցում ասել է. «Ես կարծում էի, որ ավարտվել եմ, բայց ես նոր կենսունակություն եմ զգում։ Ես ուզում եմ շարունակել օգնել կանանց» ։
Նա հրապարակել է ևս երեք հոդված The Guardian-ում և սկսեց աշխատել նոր՝ ''Writing America. How Novelists Invented and Gendered a Nation'' գրքի վրա, որը պատմել է Էռնեստ Հեմինգուեյի, Զորա Նիլ Հրստոնի, Ուիլյամ Ֆոլքների և Յուդորա Ուելտիի ամերիկյան քաղաքական և մշակութային ինքնության դերի մասին, որն անավարտ է մնացել, երբ նա մահացել է։ Անդրեայի ուրվագծերը և գրքի առաջարկը հրապարակվել են 2022 թվականի հունիսի 15-ին ։
Հիվանդություն և մահ
Իր վերջին տարիներին Դվորկինը տառապել է կարճատև առողջությունից, և նա The Guardian-ի իր վերջին շարքում բացահայտել է, որ վերջին մի քանի տարիների ընթացքում թուլացել և գրեթե հաշմանդամ է եղել իր քաշի և ծնկների ծանր օստեոարթրիտից ։ 1999 թվականին Փարիզից վերադառնալուց կարճ ժամանակ անց նա հոսպիտալացվել է բարձր ջերմությամբ և ոտքերի թրոմբներով։ Հիվանդանոցից դուրս գրվելուց մի քանի ամիս անց նա ավելի ու ավելի չի կարողացել ծալել իր ծնկները և ենթարկվել է վիրահատության՝ ծնկները տիտանով և պլաստիկ պրոթեզներով փոխարինելու համար։ Նա գրել է. «Բժիշկը, որը լավագույնս ճանաչում է ինձ, ասել է, որ օստեոարթրիտը սկսվում է հաշմանդամությունից շատ առաջ, իմ դեպքում՝ հնարավոր է անօթևանությունից կամ սեռական բռնությունից, կամ ոտքերիս ծեծից կամ իմ քաշից։ Ջոնը՝ իմ գործընկերը, մեղադրել է Scapegoat-ին. «Հրեական ինքնության և կանանց ազատագրման ուսումնասիրություն», որը գրելու համար պահանջվել է ինձնից ինը տարի, նա ասել է, որ դա այն գիրքն է եղել, որը գողացել է իմ առողջությունը։ Ես մեղադրում եմ 1999 թվականին Փարիզում ապրած թմրանյութերի բռնաբարությանը» ։ Երբ թերթի զրուցակիցը նրան հարցրել է, թե ինչպես կցանկանար, որ իրեն հիշեն, նա ասել է. «Թանգարանում, երբ տղամարդու գերակայությունը մեռած է։ Ես կուզենայի, որ իմ աշխատանքը մարդաբանական արտեֆակտ լիներ անհետացած, պարզունակ հասարակությունից» ։ Նա մահացել է 2005 թվականի ապրիլի 9-ին Վաշինգտոնում գտնվող իր տանը քնած ժամանակ, 58 տարեկանում ։ Հետագայում մահվան պատճառը որոշվել է սրտամկանի բորբոքումը ։
Հակապոռնոգրաֆիկ ակտիվություն
1981 թվականին Դվորկինը հրատարակել է Pornography: Men Possessing Women-ը, որը վերլուծել է ժամանակակից և պատմական պոռնոգրաֆիան՝ որպես միասեռական կնատյացություն։ Նա պնդել է, որ պոռնոգրաֆիան ներգրավված է կանանց նկատմամբ բռնության մեջ՝ ինչպես դրա արտադրության մեջ (դրա մեջ նկարահանված կանանց բռնության միջոցով), այնպես էլ դրա սպառման սոցիալական հետևանքների մեջ՝ խրախուսելով տղամարդկանց էրոտիկացնել գերիշխանությունը, նվաստացումը և չարաշահումը  ։
Արձակագրություն
Դվորկինը հրապարակել է երեք գեղարվեստական ստեղծագործություն՝ որպես ֆեմինիստ հեղինակ և ակտիվիստ հայտնի դառնալուց հետո։ Նա 1980 թվականին հրատարակել է «Նոր կնոջ կոտրված սիրտը» պատմվածքների ժողովածու։ Նրա առաջին վեպը՝ «Սառույց և կրակ», ի սկզբանե լույս է տեսել Միացյալ Թագավորությունում 1986 թվականին։ Սյուզի Բրայթը պնդել է, որ դա հավասարազոր է Մարկիզ դը Սադի ամենահայտնի գործերից մեկի՝ Ջուլիետի ժամանակակից ֆեմինիստական վերագրմանը ։ Այնուամենայնիվ, Դվորկինը նպատակ է ունեցել պատկերավոր դարձնել տղամարդկանց վնասը կանանց որպես նորմալացված քաղաքական վնաս, այլ ոչ որպես էքսցենտրիկ սիրային։ Դվորկինի երկրորդ վեպը՝ Mercy-ն, որը վերանայվել է The New York Times-ի կողմից, առաջին անգամ լույս է տեսել Միացյալ Թագավորությունում 1990 թվականին։ Ըստ The Telegraph-ի, վեպերը եղել են «հանրաճանաչ» ։
Դվորկինի կարճ արձակագրությունը և վեպերը հաճախ ներառել են տարրեր նրա կյանքից և թեմաներ նրա ոչ գեղարվեստական գրքից, որոնք պատմողին երբեմն առնչվել են առաջին դեմքով։ Քննադատները երբեմն մեջբերել են «Սառույց և կրակ» ստեղծագործությովնների հերոսների հատվածները՝ որպես Դվորկինի սեփական տեսակետների ներկայացում ։ Դվորկինը, սակայն, գրել է. «Իմ արձակագրությունը ինքնակենսագրություն չէ։ Ես էքսբիբիցիոնիստ չեմ։ Ես ինքս ինձ ցույց չեմ տալիս։ Ես ներողություն չեմ խնդրում։ Ես չեմ ուզում խոստովանել։ Բայց ես օգտագործել եմ այն ամենը, ինչ գիտեմ՝ իմ կյանքը, որպեսզի ցույց տամ այն, ինչին ես հավատում եմ, որ պետք է ցույց տրվի, որպեսզի հնարավոր լինի դրան առերեսվել։ Իմ գրածի հիմքում ընկած հրամայականը՝ այն, ինչ պետք է անել, բխում է անմիջապես իմ կյանքից։ Բայց ես չեմ ցույց տալիս իմ կյանքը ուղղակիորեն, ամբողջությամբ, ոչ էլ նույնիսկ նայում եմ դրան, մինչ մյուսները դիտում են» ։
Ազդեցություն
Դվորկինի գրվածքները նախագծված են եղել պնդելու համատարածությունը և դատապարտելու ինստիտուցիոնալացված և նորմալացված սեռական վնասի անարդարությունը կանանց նկատմամբ։ Դվորկինը դարձել է ամերիկյան արմատական ֆեմինիզմի ամենաազդեցիկ գրողներից և խոսնակներից մեկը 1970-ական թվականների վերջին և 1980-ական թվականներին ։ Նա պոռնոգրաֆիան բնութագրել է որպես վնասաբեր օբյեկտիվացման և չարաշահման արդյունաբերություն, այլ ոչ թե մետաֆիզիկական ֆանտազիայի ոլորտ։ Նա քննարկել է մարմնավաճառությունը՝ որպես շահագործման համակարգ, իսկ սեռական հարաբերությունը՝ որպես պատրիարքության մեջ ինտիմ ենթակայության հիմնական վայր։ Նրա վերլուծությունն ու գրությունն ազդել և ոգեշնչել են այնպիսի ժամանակակից ֆեմինիստների աշխատանքի վրա, ինչպիսիք են Քեթրին Մաքքիննոնը, Գլորիա Սթայնեմը , Ջոն Ստոլտենբերգը , Նիկի Քրաֆթը , Սյուզան Քոլը , և Էմի Էլմանը ։ Ռեբեկա Թրեյսթերը նշել է, որ Դվորկինի «Սեռական հարաբերությունը» այն գրքերից մեկն է, որով ոգեշնչվել է և 2018 թվականին գրել իր «Լավ և խելագար» գիրքը ։ Այնուամենայնիվ, Ջեսսա Քրիսպինը 2017 թվականին իր «Ինչու ես ֆեմինիստ չեմ. ֆեմինիստական մանիֆեստ» գրքում հանդիմանել է ժամանակակից ֆեմինիստներին Դվորկինի աշխատանքից հրաժարվելու համար ։
Դվորկինի անզիջում դիրքերը և գրելու ու խոսելու ուժգին ոճը, որը Ռոբերտ Քեմփբելը նկարագրել է որպես «հայտնություն», արժանացել է նրա հաճախակի համեմատություններին այլ բանախոսների հետ, ինչպիսիք են Մալքոլմ Իքսը (Ռոբին Մորգանի , Սյուզի Բրայթի , և այլոց հետ)։ Գլորիա Սթայնեմը բազմիցս համեմատել է նրա ոճը աստվածաշնչյան մարգարեների ոճի հետ ։
Քննադատելով այն, ինչ նա նկարագրել է որպես տղամարդու գերակայության արժեքներ, որոնք արտահայտված են պահպանողականների, լիբերալների և արմատականների շրջանում, այնուամենայնիվ, նա համագործակցել է բոլոր երեք խմբերի հետ։ Նա դուրս է եկել ձախակողմյան տղամարդկանց կողմից ղեկավարվող շարժումներից, օրինակ, երբ բողոքում էր Վիետնամի պատերազմի դեմ կամ երբ ակտիվ էր Գեյերի ազատագրական շարժման մեջ։ Նա դիմել է ազատական տղամարդկանց բռնաբարության հարցով ։ Նա խոսել և գրել է քաղաքականապես պահպանողական կանանց մասին, ինչի արդյունքում հրատարակվել է «Աջակողմյան կանայք»։ Նա ցուցմունք է տվել Meese հանձնաժողովի պոռնոգրաֆիայի վերաբերյալ լսումների ժամանակ, երբ գլխավոր դատախազ Էդվին Միսը ծառայում էր սոցիալապես պահպանողական նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանին։ Նա քաղաքական զրույց է ունեցել National Review-ի գրող Դեյվիդ Ֆրամի և նրանց ամուսինների հետ, որը կազմակերպել էր Քրիստոֆեր Հիթչենզը ։
Նրա կյանքի ընկեր Ջոն Ստոլտենբերգը գրել է, որ Դվորկինը տրանսֆերային դաշնակից է եղել, որը «հրաժարվել է սեքսի երկուականությունից և կենսաբանական էականիզմից, որի վրա հիմնված է դրա հանդեպ հավատը»։ Սթոլթենբերգը նաև գրել է, որ «նրան հաճախ են դիմել՝ աջակցելու այն համոզմունքներին, որոնք նա ակտիվորեն հերքել է իր աշխատանքում» ։
Քննադատություն
Դվորկինի դիսկուրսիվ ոճը, զուգորդված նրա հայացքների հանդեպ հակակրանքով, կտրուկ բևեռացնող բանավեճ է առաջացրել։ Նրան դիտել են ծաղրանքով և արհամարհանքով։ 1992 թվականին Մելանի Մաքֆադյանը գրել է. «Մարդիկ կարծում են, որ Անդրեան մարդատյաց է, նրան անվանում են ֆաշիստ և նացիստ, հատկապես ամերիկյան ձախերը, բայց դա նկատելի չէ նրա աշխատանքում» ։ Դվորկինի տեսակետները պառակտող են եղել նաև պահպանողական շրջանակներում՝ առաջացնելով և՛ գովասանք, և՛ դատապարտում աջակողմյան քննադատների կողմից։ Նրա մահից հետո պահպանողական գեյ գրող և քաղաքական մեկնաբան Էնդրյու Սալիվանը հայտարարել է, որ «սոցիալական աջերից յուրաքանչյուրին դուր է եկել Անդրեա Դվորկինը»։ Ինչպես Դվորկինը, նրանց էական մղումը, երբ նրանք տեսել են, թե ինչպես են մարդիկ ապրում ազատորեն, նրանց վերահսկելն է կամ կանգնեցնելը՝ հանուն իրենց բարօրության։ Ինչպես Դվորկինը, նրանք սարսափում են տղամարդու սեքսուալությունից և տղամարդկանց համարում են այնպիսի խնդիր, որը պետք է ընտելացնել։ Ինչպես Դվորկինը, նրանք հավատացել են պետության ուժին՝ գրաքննելու և պարտադրելու սեռական ազատությունները։ Ինչպես Դվորկինը, նրանք վիթխարի նոր ազատությունը, որը կանայք և գեյերը ձեռք են բերել 1960-ական թվականներից ի վեր, դիտարկել են որպես մարդկային մշակույթի սարսափելի զարգացում ։ Ամերիկացի ազատական/պահպանողական լրագրող Քեթի Յանգը դժգոհել է «սպիտակեցումից», Դվորկինի համար ֆեմինիստական մահախոսականներում՝ պնդելով, որ Դվորկինի դիրքորոշումներն ակնհայտորեն միզանդրիստական են, նշելով, որ Դվորկինն իրականում խելագար է, քննադատելով այն, ինչն անվանել է Դվորկինի «կործանարար ժառանգությունը» և նկարագրելով Դվորկինին որպես «տխուր ուրվական», որը ֆեմինիզմի կարիք ունի ։
Դվորկինը նաև արժանացել է սեքս-պոզիտիվ ֆեմինիստների քննադատությանը, ինչը հայտնի է դարձել որպես 1970-ական թվականների վերջի և 1980-ական թվականների ֆեմինիստական սեռական պատերազմներ։ Սեռական պատերազմները բուռն բանավեճերի շարք են եղել, որոնք բևեռացրել են ֆեմինիստական մտքերը սեքսի և սեռականության հետ կապված մի շարք հարցերի շուրջ։ Սեքս-պոզիտիվ ֆեմինիստ քննադատները քննադատել են Դվորկինի օրինական ակտիվությունը որպես գրաքննության, և պնդել, որ նրա աշխատանքը պոռնոգրաֆիայի և սեքսուալության վերաբերյալ խթանել է սեռականության էականիստական, պահպանողական կամ ռեպրեսիվ տեսակետը, որը նրանք հաճախ բնութագրել են որպես «հակասեքս» կամ «բացասական սեքս»։ Սովորական հետերոսեքսուալ սեռական արտահայտման, պոռնոգրաֆիայի, մարմնավաճառության և սադոմազոխիզմի վերաբերյալ նրա քննադատությունները հաճախ պնդել են, որ արհամարհում են կանանց սեփական ազատությունը սեքսի հարցում կամ մերժում են կանանց սեռական ընտրությունը։ Դվորկինը հակադարձել է, որ իր քննադատները հաճախ խեղաթյուրել են իր տեսակետները, և որ «ընտրություն» և «սեքս-դրականություն» վերնագրի ներքո նրա ֆեմինիստ քննադատները չեն կարողացել կասկածի տակ առնել հաճախ դաժան քաղաքական կառույցները, որոնք սեռական ակտերի միջոցով սահմանափակել են կանանց ընտրությունը և ձևավորել իմաստը ։
Այնուամենայնիվ, 21-րդ դարում Դվորկինը շահել է ֆեմինիստների երիտասարդ սերունդների բարեհաճությունը, որոնցից են՝ Լիլի Պազները (ծնվ. 2006), Լորեն Օյլերը (ծնվ. 1991), Մոիրա Դոնեգանը (ծնվ. 1989), Ջենիֆեր Սալայը (ծնվ. 1979-80), Միշել Գոլդբերգը (ծնվ. 1975) և Ջոաննա Ֆաթմենը (ծնվ. 1974 թ.), ովքեր գտել են, որ լիբերալ և դրական սեքս ֆեմինիզմը բացակայել է վերլուծության և գործողությունների խորության մեջ     ։ 1989 թվականին Դվորկինը հոդված է գրել Նիդերլանդներում ծեծված կնոջ կյանքի մասին՝ «Ինչ է իրականում մարտկոցը» վերնագրով, ի պատասխան Սյուզան Բրաունմիլլերի, որը պնդել է, որ ծեծված կնոջը՝ Հեդդա Նուսբաումին, պետք է մեղադրանք առաջադրվեր այն բանի համար, որ նա չի կարողացել կանգնեցնել Ջոել Սթայնբերգին իրենց որդեգրած աղջկան սպանելու ժամանակ ։
Newsweek-ն ի սկզբանե հրապարակման համար ընդունել է «Ինչ է իրականում մարտկոցը» (What Battery Is), բայց հետո հրաժարվել է հրապարակել հաշիվը իրենց փաստաբանի խնդրանքով, ըստ Դվորկինի, պատճառաբանելով, որ պետք է կամ անանուն հրապարակել «դատապարտողի ինքնությունը պաշտպանելու համար» և հեռացնել կոնկրետ վնասվածքների մասին հիշատակումները, կամ տրամադրել «բժշկական գրառումներ, ոստիկանության արձանագրություններ, վնասվածքները տեսած բժշկի գրավոր հայտարարությունը»։ Փոխարենը Դվորկինը հոդվածը հանձնել է Los Angeles Times-ին, որը հրապարակել է այն 1989 թվականի մարտի 12-ին ։
Հանրամատչելի մշակույթում
Դվորկինի կենդանության օրոք գրվել է երկու հատոր՝ հաշվի առնելով և վերլուծելով նրա ստեղծագործության ամբողջականությունը` Ջերեմի Մարկ Ռոբինսոնի «Անդրեա Դվորկինը», որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1994 թվականին, և 1998 թվականին` Սինդի Ջենեֆսկու «Առանց ներողության. Անդրեա Դվորկինի արվեստը և քաղաքակրթությունը» ։ Դվորկինի մահից հետո լույս են տեսել նրա կամ նրա մասին մի քանի գործեր։ 2015 թվականին Ջոն Սթոլթենբերգը ստեղծել է «Հետևանք» պիեսը, երբ գտել է Դվորկինի չհրապարակված գրությունը, որը նա խմբագրել էր բեմի համար ։ Նրա Last Days at Hot Slit աշխատանքի անթոլոգիան, լույս է տեսել 2019 թվականին ։ 2020 թվականին թողարկվել է նրա մասին պատմող «Իմ անունը Անդրեա է» վավերագրական ֆիլմը, որի հեղինակն է եղել Պրատիբհա Պարմարը, և լույս է տեսել նրա կյանքի կենսագրությունը՝ «Անդրեա Դվորկին. Ֆեմինիստը որպես հեղափոխական», որը հրատարակել է Մարտին Դյուբերմանը ։ Նրա առաջարկը նոր գրքի (Writing America: How Novelists Invented and Gendered a Nation) վերաբերյալ, որը նա չի հասցրել ավարտին հասցնել, հրապարակել են 2022 թվականի կեսերին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստ գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ Կատեգորիա:Հրեա ֆեմինիստներ
Սլոբոդա (գյուղ, Կազիմիրովսկոե գյուղական բնակավայր)
Սլոբոդա (Слобода), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Վոլոտովո (գյուղ, Լեբեդյանսկի շրջան)
Վոլոտովո (Волотово), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լեբեդյանսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:16-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լեբեդյանսկի շրջանի բնակավայրեր
(6171) Ուտորպ
(6171) Ուտորպ (Uttorp), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Լոուրենս Տաֆի կողմից Սոկոռոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,215684 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9943 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,437 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1204,65 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,298842 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,04° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լոուրենս Տաֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դորիս դու Տուրվու
Դորիս դու Տուրվու (Dores do Turvo), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Զոնա դա Մատայի մարզում։ Մտնում է Ուբայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4619 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 231,285 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 20,0 մարդ/կմ2։ Քաղաքի տոնը նշվում է դեկտեմբերի 30-ին։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1954 թվականի հունվարի 1-ին։
Աշխարհագրություն
Կլիման տարածքում լեռնային արևադարձային է։
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Հասանբեկ (Գենջի գավառ)
Հասանբեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ժողովածու (2215)
Ժողովածու (2215), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2215 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դար։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21X16,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 114 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Մադալա
Մադալա (Madala), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Լասվա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 32 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Լասվա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ֆամ Վան Դոնգ
Ֆամ Վան Դոնգ (Phạm Văn Đồng,, ), վիետնամցի քաղաքական և պետական գործիչ։
Ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ Սովորել է Հանոյի քոլեջում։ Պատանի հասակից մասնակցել է կոմունիստական հեղափոխությանը։ 1925 թվականին մտել է Վիետնամի հեղափոխական երիտասարդության ընկերության մեջ։ 1930 թվականին անդամագրվել Վիետնամի կոմունիստական կուսակցությանը։ 1929 թվականին Ֆրանսիայի գաղութային իշխանությունների կողմից ձերբակալվել և դատապարտվել է 10-ամյա բանտարկության։ 1936 թվականին Ֆրանսիայում ժողովրդական ճակատի կառավարության իշխանության գլուխ անցնելուց հետո ազատվել է բանտից։ 1941 թվականին եղել է «Վիետնամի անկախության համար պայքարի լիգայի» (Վիհամին) կազմակերպիչներից։
1949-1955 թվականներին Հյուսիսային Վիետնամի վարչապետի տեղակալ, միաժամանակ, 1954 թվականի օգոստոսից՝ արտաքին գործերի մինիստր։ 1955 թվականի սեպտեմբերից՝ ՎԴՀ-ի վարչապետ և միաժամանակ (մինչև 1961 թվականը) արտաքին գործերի մինիստր։ 1976 թվականի հուլիսից՝ Վիետնամի Սոցիալիստական Հանրապետության կառավարության վարչապետ, 1981-1986 թվականներին՝ ՎՍՀ-ի Մինիստրների խորհրդի նախագահ։ 1951 թվականից՝ Վիետնամի աշխատավորների կուսակցության ԿԿ-ի քաղբյուրոյի, 1976 թվականից՝ Վիետնամի կոմկուսի ԿԿ-ի քաղբյուրոյի անդամ։
Իր կյանքի վերջին վեց ամիսը նա անցկացրեց հիվանդանոցում։ Նա մահացավ 2000 թ. ապրիլի 29-ին ՝ ԱՄՆ-ի հետ պատերազմում Վիետնամի հաղթանակի 25-ամյակին ընդառաջ, որի պատճառով հետաձգվեց մահվան մասին հաղորդագրությունը, բայց հետո հայտարարվեց եռօրյա սուգ։
= Մրցանակներ =
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիետնամի ղեկավարներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Ջայլս շրջան (Թենեսի)
Ջայլս շրջան (Giles County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.582 կմ² է, բնակչությունը՝ 29.447 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Փուլասկի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1809 թ.։
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ
Դվուրեչիե (գյուղ, Նիժնեգորսկի շրջան)
Դվուրեչիե (Дворіччя, Rus Biy Ğazı), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բի-Գազի Ռուսկիե, Կարպովկա։
2001 թվականի տվյալներով Դվուրեչիե գյուղում բնակվում էր 493 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վոլոտովո (գյուղ, Նովոգորոդսկի շրջան)
Վոլոտովո (Волотово), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի բնակավայրեր
Ցախակեռաս ուտելի
Ցախակեռաս ուտելի, ցախեկեռասազգիների ընտանիքի ցախակեռաս ցեղի բույս, որն ըստ ժամանակակից դասակարգման կապույտ ցախակեռասի (լատ.՝ Lonícera caeruléa) ենթատեսակն է ։
Նկարագրություն
Թուփ է՝ մոտ 1 մետր բարձրությամբ։ Տերևները նշտարաձև են կամ երկարավուն-էլիպսաձև, 1,5-5,5 սմ երկարությամբ և 0,6-1,7 սմ լայնությամբ, սուր ծայրով։ Ծաղիկները դեղնավուն են, սովորաբար բացվում են, երբ տերևները դեռևս լրիվ չեն զարգացել։ Պտղաբույլերը մուգ կապույտ են, երկարավուն էլիպսաձև, 20-25 (երբեմն՝ 6) սերմերով, կարելի է ուտել, դառնություն չունեն։ Սերմերը դարչնագույն են, էլիպսաձև, մեջքի կողմում՝ փքված։ Ծաղկում է մայիսի երկրորդ կեսին, պտուղները հասունանում են հունիս-հուլիս ամիսներին։
Տարածվածություն
Տարածված է Արևելյան Սիբիրում, Հեռավոր Արևելքում, Հյուսիսային Կորեայում, Հյուսիս-արևելյան Չինաստանում, մեծ մասամբ լեռնային շրջաններում, խոնավ-մութ անտառների կրով հարուստ հողերում, տորֆային ճահիճների եզրերին, խոնավ մարգագետիններում։
Կիրառություն
Պտուղները պարունակում են 4,43 % շաքարներ, 0,98 % թթուներ, 57,3 մգ/տոկոս C վիտամին։ Արժեքավոր մեղրատու է։ Պիտանի է մեր հանրապետության բարձր լեռնային և մեզոֆիլ-անտառային շրջանների համար։ Էկոլոգիական խումբը՝ XIIա։ Մշակության հավանական շրջանները՝ 1-7, 10-17, 29, 31 :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տորոնածաղկավորներ Կատեգորիա:Ցախեկեռասազգիներ Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Հայերը Պիզայում
պ Կատեգորիա:Պիզա
Մերի Կորբոն
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 859 մարդ, բնակչության խտությունը` 113.47 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.57 կմ² տարածք։
2017 թվականի հունվարից Բիսիեռ համայնքի հետ միասին հանդիսանում է Մերի Բիսիեռ ան Օժ համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 180 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 22 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 650 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 498-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 152։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,6 %։ 498 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 448 անձ (232 տղամարդ և 216 կին)։ Գործազուրկ են եղել 50 անձ (22 տղամարդ և 28 կին)։ 152 անաշխատունակներից 40-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 66-ը` թոշակառուներ, իսկ 46-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Հեպատիտ B-ի պատվաստանյութ
Հեպատիտ B-ի պատվաստանյութ, պատվաստանյութ, որը կանխարգելում է հեպատիտ B-ն ։ Առաջին չափաբաժինը ներարկվում է երեխայի ծննդից հետո 24 ժամվա ընթացքում, որից հետո նշանակվում են երկու կամ երեք հավելյալ չափաբաժիններ ։ Սա ներառում է ընկճված իմուն համակարգ ունեցող անձանց, ինչպիսիք են ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ով վարակվածները և անհաս ծնվածները ։ Խորհուրդ է տրվում պատվաստվել նաև բուժաշխատողներին ։ Առողջ մարդկանց սովորական պատվաստումը բերում է ավելի քան 95% մարդկանց պաշտպանված լինելուն ։
Խորհուրդ է տրվում բարձր ռիսկի խմբի անձանց կատարել արյան անալիզ, ստուգելու համար, արդյոք պատվաստանյութը ազդում է ։ Լրացուցիչ չափաբաժինները կարող են անհրաժեշտ լինել իմունային անբավարարություն ունեցող մարդկանց համար, սակայն մարդկանց մեծամասնության համար այն անհրաժեշտ չէ ։ Նրանք, ովքեր ենթարկվում են հեպատիտ B-ի վիրուսի ազդեցությանը, բայց պատվաստված չեն եղել, ապա պատվաստանյութից բացի պետք է ստանալ նաև հեպատիտ B-ի իմունագլոբուլինը ։ Պատվաստանյութը ստանում են միջմկանային ներարկման միջոցով ։
Հեպատիտ B-ի պատվաստանյութից լուրջ կողմնակի ազդեցությունները շատ հազվադեպ են ։ Ցավը կարող է առաջանալ ներարկման տեղում ։ Այն անվտանգ է օգտագործման համար հղիության կամ կրծքով կերակրման ժամանակ։ Դա կապված չէր Գիյեն-Բարեի համախտանիշի հետ ։ Ժամանակակից պատվաստանյութերը արտադրվում են ռեկոմբինանտ ԴՆԹ մեթոդների կիրառմամբ ։ Նրանք հասանելի են ինչպես ինքնուրույն, այնպես էլ այլ պատվաստանյութերի հետ համատեղ ։
Հեպատիտ B-ի առաջին պատվաստանյութը հաստատվել է ԱՄՆ-ում 1981 թվականին ։ Ռեկոմբինանտ տարբերակը շուկայում հայտնաբերվել է 1986 թվականին ։ Այն ներառված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության Հիմնական դեղանյութերի ցանկի մեջ, որոնք իրենց առավել արդյունավետությամբ և անվտանգությամբ անհրաժեշտ են առողջապահական համակարգում ։ 2014 թվականի դրությամբ զարգացող աշխարհում մեծածախ արժեքը կազմում է 0.58-13.20 ԱՄՆ դոլար ։ Միացյալ Նահանգներում այն կազմում է 50-100 դոլար ։
Բժշկական կիրառում
Հեպատիտ B-ի պատվաստումը, հեպատիտ B-ի իմունոգոլոբուլինը և հեպատիտ B-ի պատվաստանյութի ու հեպատիտ B-ի իմունոգլոբուլինի համակցումը համարվում են կանխարգելիչ միջոցներ HBV-ով վարակված մայրերից ծնված երեխաների համար ։ Համակցումը առավել արդյունավետ է այդ նորածինների պաշտպանության համար ։ Հղիության ժամանակ պատվաստանյութը չի պաշտպանում երեխաներին վարակված մայրերից վարակվելուց ։ Հեպատիտ B-ի իմունոգլոբուլինը մինչև ծնունդը լավ ուսումնասիրված չէ ։
Միացյալ Նահանգներում պատվաստումը խորհուրդ է տրվում ծնվելուց հետո գրեթե բոլոր երեխաներին ։ Շատ երկրներում այժմ հեպատիտ B-ի դեմ պատվաստում են նորածիններին։ Հեպատիտ B-ի բարձր հիվանդացությամբ երկրներում նորածինների պատվաստումը ոչ միայն նվազեցնում է վարակի վտանգը, այլև հանգեցնում է լյարդի քաղցկեղի մակարդակի զգալի կրճատմանը։ Սա հայտնաբերվել է Թայվանում, որտեղ 1984 թվականին իրականացվող հեպատիտ B-ի պատվաստանյութի համընդհանուր ծրագրի իրականացումը կապվում է երեխաների մոտ հեպատոցելյուլար կարցինոմայի հիվանդացության մակարդակի նվազման հետ ։
Մեծ Բրիտանիայում պատվաստանյութը առաջարկվում է տղամարդկանց հետ սեռահարաբերվող տղամարդկանց (ՏՍՏ), որպես կանոն, սեռական առողջության ստուգման շրջանակներում։ Նման իրավիճակ է նաև Իռլանդիայում ։
Շատ տարածաշրջաններում բոլոր բուժաշխատողները և լաբորատորիայի աշխատողները պարտադիր պատվաստվում են հեպատիտ B-ի դեմ ։ Պատվաստանյութի երկու տիպն էլ՝ պլազմայից ստացվող պատվաստանյութը (ՊՍՎ) և ռեկոմբինանտ պատվաստանյութը (ՌՎ), կարծես, կարող են առաջացնել նմանատիպ պաշտպանիչ հակա-HBs մակարդակներ ։
Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնները հեպատիտ B-ի դեմ պատվաստման վերաբերյալ ներկայացրել են առաջարկներ կիրառել շաքարային դիաբետով հիվանդների շրջանում ։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը առաջարկում է հնգավալենտ պատվաստանյութ, որում դիֆթերիայի, փայտացման, կապույտ հազի և B տիպի հեմոֆիլային ցուպիկի դեմ պատվաստանյութը համակցված է հեպատիտ B-ի դեմ պատվաստանյութի հետ։ Առայժմ չկան բավականաչափ ապացույցներ, թե որքանով է արդյունավետ այս հնգավալենտ պատվաստանյութը՝ համեմատած առանձին պատվաստանյութերի հետ ։
Արդյունավետություն
3 պատվաստումների հիմնական կուրսից հետո կարող է կատարվել արյան ստուգում 1-4 ամիսների ընդմիջումից հետո՝ պարզելու համար, թե արդյոք կա համապատասխան պատասխան, որը սահմանվում է՝ որպես հակա-հեպատիտ B մակերեսային անտիգենի (հակա-HBs) հակամարմինի մակարդակը ավելի քան 100 ՄՄ/ մլ։ Այդպիսի լիարժեք պատասխան հանդիպում է մարդկանց մոտավորապես 85-90%-ի մոտ ։
Հակամարմինների մակարդակը 10-ից 100 ՄՄ/մլ համարվում է վատ պատասխան, և այդ մարդիկ պետք է ստանան միանվագ խթանող պատվաստանյութ, սակայն հետագայում կրկնակի թեստավորման կարիք չկա ։
Այն մարդիկ, որոնց մոտ հակա-Hbs հակամարմինների մակարդակը ցածր է 10 ՄՄ/մլ-ից, պետք է անցնեն թեստավորում, որպեսզի բացառվի հեպատիտ B-ի ընթացիկ կամ անցած վարակը, և ստանան 3 պատվաստումներից բաղկացած կրկնակի կուրս, որին հաջորդում է կրկնակի թեստավորում երկրորդ կուրսից 1-4 ամիս անց։ Նրանք, ովքեր դեռևս չեն պատասխանում պատվաստման կրկնակի կուրսին, կարող են պատասխանել ներմաշկային ներարկմանը կամ բարձր չափաբաժնով պատվաստանյութին կամ հեպատիտ A-ի և B-ի դեմ համակցված պատվաստանյութի երկակի չափաբաժնին ։ Նրանց, ովքեր դեռևս չեն արձագանքում, անհրաժեշտ է հեպատիտ B-ի դեմ իմունոգլոբուլին (HBIG), եթե հետագայում ենթարկվում են հեպատիտ B-ի վիրուսի ազդեցությանը ։
Վատ պատասխանները հիմնականում կապված են 40-ից բարձր տարիքի, ճարպակալման և ծխելու հետ, ինչպես նաև ալկոհոլիկները, հատկապես, եթե նրանք ունեն լյարդի հիվանդություն ։ Ճնշված իմունիտետով կամ հեմոդիալիզի ենթարկվող պացիենտները կարող են պատասխանել ավելի վատ, և նրանց անհրաժեշտ է պատվաստման ավելի մեծ կամ ավելի հաճախակի չափաբաժիններ ։ Մի ուսումնասիրություն ցույց է տվել, որ հեպատիտ B-ի դեմ պատվաստումը ՄԻԱՎ-ով հիվանդների մոտ ավելի քիչ արդյունավետ է ։
Պաշպանվածության տևողություն
Ներկայումս ենթադրվում է, որ հեպատիտ B-ի պատվաստանյութը ապահովում է ցմահ պաշտպանություն։ Այնուամենայնիվ, նախկինում համարվում և ենթադրվում էր, որ պատվաստումը ավելի մեծ արդյունավետություն է ապահովում հինգից յոթ տարեկանում, սակայն հետագայում պարզվեց, որ երկարատև իմունիտետը առաջանում է իմունոլոգիական հիշողությունից, որն արտացոլում է հակամարմինների մակարդակների կորուստը և, հետևաբար, հետագա թեստավորումը և խթանիչ չափաբաժինների ներարկումը պարտադիր չէ հաջողությամբ պատվաստված իմունոկոմպետենտ մարդկանց դեպքում  ։ Այսպիսով, ժամանակի և երկարատև փորձի ընթացքում վերջին 25 տարվա ընթացքում պատվաստումների առաջնային կուրսին տրվում է ադեկվատ առաջնակի պատասխան , և Մեծ Բրիտանիայի ուղեցույցները ներկայումս առաջարկում են, որ առաջնային աղբյուրի մասնագետների համար, որոնք ունեն մշտական պաշտպանվածության կարիք, ինչպիսիք են՝ բուժաշխատողները, ժամանակավոր պաշտպանություն պահանջող նախնական պատասխանատուների համար, առողջապահության ոլորտի աշխատակիցների համար, միայն առանձին խթանիչ պատվաստանյութը պաշտպանում է 5 տարի ժամկետով ։
Կողմնակի ազդեցություններ
Հեպատիտ B-ի պատվաստանյութից լուրջ կողմնակի ազդեցությունները շատ հազվադեպ են ։ Ցավը կարող է առաջանալ ներարկման տեղում։ Այն անվտանգ է օգտագործման համար, հղիության կամ կրծքով կերակրման ժամանակ ։ Դա Գիյեն-Բարեի համախտանիշի հետ կապ չունի ։
Ցրված սկլերոզ
Մի քանի ուսումնասիրությունների արդյունքում մեծահասակների մոտ բացահայտվել է կապ հեպատիտ B-ի դեմ ռեկոմբինանտ պատվաստանյութի (ՀԲՎ) և ցրված սկլերոզի (ՑՍ) միջև ։ Շատ հետազոտություններ չեն հաստատում պատճառահետևանքային կապը հեպատիտ B-ի դեմ պատվաստման և դեմիելինիզացնող հիվանդությունների, ինչպիսին է՝ ցրված սկլերոզի միջև ։ 2004 թվականի ուսումնասիրության մեջ ասվում էր պատվաստումից հետո 3 տարվա ընթացքում ռիսկի զգալի աճի մասին։ Այս ուսումնասիրություններից մի քանիսը քննադատվել են մեթոդական խնդիրների պատճառով ։ Այս հակասությունը առաջացրեց հասարակության մոտ անվստահություն Հեպատիտ B-ի դեմ պատվաստման նկատմամբ, և հեպատիտ B-ի դեմ պատվաստման մակարդակը երեխաների շրջանում մնաց ցածր մի քանի երկրներում։ 2006 թ.-ի ուսումնասիրությունը եկավ այն եզրակացության, որ փաստերը չեն հաստատում կապը Հետատիտ B-ի դեմ պատվաստման և մանկական հանկարծամահության ախտանիշի, քրոնիկ հոգնածության ախտանիշի կամ ցրված սկլերոզի միջև ։ 2007 թ.-ի ուսումնասիրությունը պարզել է, որ պատվաստումը, կարծես, չի բարձրացնում ՑՍ-ի առաջին շրջանի առաջացման ռիսկը մանկական տարիքում ։
Կիրառում
Ներքևում բերված է այն երկրների ցանկը՝ ըստ Հեպատիտ B-ի դեմ պատվաստման 3 չափաբաժին ստացած նորածինների տոկոսի, որը հրապարակվել է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության կողմից 2014 թվականին ։