cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ստեփան Արսլանյան
Կենսագրություն
Ըստ բժիշկ-պատմաբան Վահրամ Թորգոմյանի՝ նրա անտիպ հուշերը կորել են տարիների թոհուբոհում։ Իր հարգված և բարձր դիրք ունենալու շնորհիվ ունեցել է նաև նախանձողներ ու թշնամիներ բարձրաստիճան զինվորականների շրջանում։ 1879 թվականին սրբոց Հակոբյանց վանքի վարչական և հաշվական գործերի լիազոր քննչի հանգամանքով մեկնել է Երուսաղեմ։ Իր քննությունների տեղեկագիրը ներկայացրել է Կ. Պոլսի Ազգային կենտրոնական վարչության և նրա շնորհակալությանն արժանացել։ 1879 թվականին, զգալով իր շուրջը Կ. Պոլսում խտացող զազրելի ու վտանգավոր մթնոլորտը, որ առաջացել էր թուրք պաշտոնակիցների «շնոր­հիվ», Ստեփան փաշա Արսլանյանը զինվորական ասպարեզից ինքնակամ հրաժարվել է, զինվորական բժշկական վարժարանից դուրս եկել և թոշակի անցել։ Այդ ամենից հույժ վիրավորված, կամավոր կամ բուժման նպատակով մեկնել է Եգիպտոս և որոշ ժամանակ ապրել Կահիրեում, որտեղ շարունակել է զբաղվել բժշկությամբ։ 1884 թվականին վերադարձել է Կ. Պոլիս, սակայն կարճ ժամանակ հետո Ֆրանսիա է մեկնել։ 1884-1889 թվականներին Կ. Պոլսից բացակայելու ընթացքում նրան ամբաստանել են իբրև «գյա­վուր», օսմանյան գահի դավաճան, թուրք զինվորական համազգեստին անարժան և այլն։ Սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ը, հավատալով զրպարտանքներին, շնորհազրկել է վաստակաշատ բժիշկ պրոֆեսորին։ 1889 թվականին մի ականավոր հայի՝ Արթին փաշա Տատյանի բարեխոսության շնորհիվ սուլթանը թույլ է տվել, որ բժիշկը վերադառնա Կ. Պոլիս, որից հետո վերադարձել և բնակվել է Կ. Պոլսի Կուզգունջուկ թաղամասում։ 1891 թվականին հրաժարվել է Ազգային կենտրոնական վարչության Քաղաքական ժողովի անդամությունից։ 1897 թվականի վերջերին կարողացել էր վերականգնել նաև իր զինվորական աստիճանին վայել իրավունքները։ Հետագա տարիներն ապրել է նյութական դժվարությունների ու աղքատության մեջ։ Պրոֆեսորը մշտապես գտնվել է Կ. Պոլսի հայ կյանքի հորձանուտում։ Աջակցել է հայկական դպրոցների կրթական վերելքին, զբաղվել եկեղեցանվեր, կրթասիրական բարեգործական գործունեությամբ։ Նրա ջանքերով է կառուցվել Կ. Պոլսի Բանկալթիի հայոց գերեզմանատան սուրբ Լուսավորիչ եկեղեցին։ Իր պահպանողական հայացքների համար նրան խստորեն քննադատել է Հակոբ Պարոնյանը, նրան ընդգրկելով իր «Ազ­գա­յին ջո­ջե­րի» մեջ։
Բժիշկ Վահրամ Թորգոմյանը պատմել է, որ Ստեփան Արսլանյանի անտիպ շատ արժեքավոր հուշերը մի հայ ընտանիք իրենից վերցրել է պատճենելու նպատակով և չի վերադարձրել։
Պար­գևներ
Պարգևատրվել է արծաթյա և ոսկե մեդալներով, «Օս­մա­նիե» և «Մե­ջի­դիե», ինչպես նաև օտար պետությունների պատվանշաններով։
Աշ­խա­տու­թյու­ն
Նկարագիր Ս. Փրկչեան Հիւանդանոցի, Կ. Պոլիս, 1860։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Հայ զորավարներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ գնդապետներ
Պետենյան ավազան
Պետենյան ավազան (Cuenca del Petén), աշխարհագրական գոտի Մեզոամերիկայում, տեղաբաշխված ժամանակակից Գվատեմալայի հյուսիսային մասում, ամբողջությամբ Պետեն դեպարտամենտի տարածքում։ Արևելքից շրջափակված է Մայա լեռներով։ Ավազանի տարածքը անտառապատ է այնտեղով են անցնում Բելիզ, Ուսումասինտա և դրանց հոսքը կազմող Սան Պեդրո գետերը։ Ավազանի կենտրոնական և արևելյան հատվածներում գտնվում է լճերի խումբ, որոնցից ամենախոշորները համարվում են Պետեն Իցան և Յաշան (իսպաներեն` Lago Yaxhá) :
Ուշ մինչանտիկ և անտիկ ժամանակաշրջաններում (ըստ մեսոամերիկյան ժամանակագրության ) այդ շրջանում բարգավաճել են Մայաների քաղաքակրթության խոշորագույն կենտրոններ, ինչպես օրինակ Տիկալը։ Այս տարածաշրջանում են ստեղծվել մայաների գրերը և պետենյան ճարտարապետության ոճը։ Այստեղ են գտնվում Լա Սուֆրիկայ և Օլմուլ հնագիտական պեղումների վայրերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեզոամերիկայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Մեզոամերիկա
Գերոնտասի ճակատամարտ
Գերոնտասի ճակատամարտ (Ναυμαχία του Γέροντα), 1821-1829 թվականների Հունաստանի ազատագրական պատերազմի ընթացքի խոշոր ծովամարտ, որը տեղի է ունեցել 1824 թվականի օգոստոսի 29-ին (սեպտեմբերի 10) հունական ապստամբների և Օսմանյան կայսրության և նրա վասալներ Եգիպտոսի, Ալժիրի, Թունիսի և Տրիպոլիի (Լիբիա) միացյալ նավատորմերի միջև՝ Եգեյան ծովի Գերոնտաս ծոցում ։
Նախապատմություն
1821 թվականից մինչև 1824 թվականը Օսմանյան կայսրությունը անհաջող փորձեր էր կատարում Հունական հեղափոխությունը ճնշելու համար։ 1824 թվականին թուրքական սուլթանը ստիպված եղավ օգնություն խնդրել իր վասալ Մուհամեդ Ալիից` Եգիպտոսի կառավարչից, ով եվրոպական, մասնավորապես՝ նապոլեոնյան երբեմնի սպաների կողմից կազմակերպված բանակ և նավատորմ ուներ։ Ծովային ճակատամարտի համար, պատերազմի սկզբնական շրջանի հետ համեմատած առավել մեծամասշտաբ, դուրս բերվեցին նաև Ալժիրի, Թունիսի և Տրիպոլիի նավատորմերը։
1824 թվականի մայիսի 27-ից 29-ը եգիպտական նավատորմը ոչնչացրեց Կասոս կղզին։ Հունական նավատորմի ուշացած մոբիլիզացիան և հունական կառավարության սխալ գործողությունները օսմանյան նավատորմին հնարավորություն տվեցին շրջափակել Փսարա կղզին։ Չնայած ապստամբների հերոսական պաշտպանությանը` թուրքերին հաջողվում է ափ իջնել և սպանդի ենթարկել բնակչությանը։ Սակայն հունական, արդեն մոբիլիզացված, նավատորմը թույլ չտվեց օսմանցիներին ոտք դնել Սամոս կղզի և կոտորել մարդկանց այնպես, ինչպես դա տեղի էր ունեցել Խիոս կղզում։ Սամոսի մոտ տեղի ունեցած ծովային ճակատամարտում, որը տեղի ունեցավ 1824 թվականի հուլիսի 30-ից օգոստոսի 5-ը, հունական նավատորմը հաղթանակեց և օսմանյան նավատորմին ստիպեց հեռանալ դեպի Դոդեկանես կղզեախումբը։
Նավատորմեր
Սամոսյան ճակատամարտին մասնակցել է Իդրա կղզու 1-ին էսկադրան՝ ծովակալ Գեորգիոս Սախտուրիսի, և Սպեցես կղզու 1-ին էսկադրան՝ Կոլանդրուցոսի հրամանատարությամբ։ Փսարա կղզու նավատորմը ուշացել էր և չէր հասցրել մասնակցել ճակատամարտին։
1824 թվականի օգոստոսի 20-ին Լիպսո կղզու մոտակայքում, որը գտնվում է Պատմոս և Կալիմնոս կղզիների միջև, հանդիպել են Իդրայի 1-ին և 2-րդ, Սպեցեի 1-ին և 2-րդ էսկադրաները և Պսարայի նավատորմը։ Դա հեղափոխության սկզբից ի վեր նավատորմի ամենամեծ միավորումն էր՝ 70 զինված նավեր, 5 հազար նավաստիներ և 800 թնդանոթ։
Միևնույն ժամանակ օսմանյան նավատորմը Դոդեկանեսյան կղզիներում միավորվել է Եգիպտոսի, Ալժիրի, Թունիսի և Տրիպոլիի նավատորմերին. հաշվարկել են 100 ռազմանավեր, նավախմբի պետ Խոսրեֆ փաշայի գծանավը, 25 ֆրեգատ, 50 կորվետներ և բրիգներ, գոլետներ։ Ըստ ֆրանսիացի ծովակալ Ժյուրեն դե լա Գրավյերի, սրան պետք է ավելացնել նաև 400 տրանսպորտային միջոցներ։ Միացյալ մուսուլմանական նավատորմն ուներ 8 հազար նավաստի, 2 հազար թնդանոթ։ Եգիպտական նավատորմի սպաների մեծամասնությանը վարժեցրել էին եվրոպացիները, մասնավորապես՝ ֆրանսիացիները։ Ի լրումն սրա՝ տրանսպորտային միջոցները տիրապետում էին 16 հազար զինվորներ։ Խոսրեֆ փաշան Իբրահիմին, ով Եգիպտոսի կառավարչի `եգիպտական բանակի և նավատորմի հրամանատարի հոգեզավակն էր, բացահայտեց, որ էքսպեդիցիայի նպատակը, ինչպես միշտ, Սամոսն է` Եգեյան ծովի արևելյան հատվածում հունական հեղափոխության վերջին պատվարը։
Ճակատամարտ Կոս կղզու մոտ
Առջևից գնում էին 6 հրկիզանավեր՝կապիտաններ Պիպինոսը, Ռոբոտիսը, Թեոխարիսը՝ Իդրա կղզուց, կապիտան Կաստելիոտիսը՝Սպեցե կղզուց, կապիտան Դիմիտրիոս Պապանիկոլիսը և կապիտան Վուրլոսը՝ Պսարա կղզուց։ Հենց որ թուրքերը հայտնաբերեցին, որ հունական նավատորմը մոտենում է, Խոսրեֆը և Իբրահիմը առագաստները բացելու հրաման տվեցին իրենց նավերին։
Հունական նավատորմի հրամանատար Միաուլիս Անդրեաս-Վոկոսը ողջ նավատորմը նեղուց ներխուժելու ազդանշան տվեց։ Եվ կրկին հունական նավատորմին հաղթանակ նվիրեցին նեղուցում թուրքական նավերին հետապնդող հրկիզանավերը։ Ծովակալ Գ. Սախտուրիսը իր օրագրում գրում է՝ «հրկիզանավերը մեր նավատորմի հոգին են։ Առանց դրանց մենք չէինք կարողանա որևէ բանի հասնել, կամ`շատ քիչ բանի կհասնեինք թվաքանակով և հնարավորություններով անհամեմատելի նավեր ունեցող թշնամու դեմ» ։
Ապստամբ Վուրլոսի հրկիզանավը ջրագծով 5 ռմբագունդ ստացավ, իսկ հունական բրիգի հետ բախումից հետո դարձավ անկառավարելի։ Անձնակազմը ստիպված եղավ այրել այն։ Անհետացավ նաև կապիտան Մանեզասի հրկիզանավը։
Խոսրեֆի հրամանատարական նավը՝ ֆլագմանը, հետապնդում էր կապիտան Կոնստանտիսա Նիկոդիմոսի հրկիզանավը։ Թուրքական ֆլագմանը խայտառակ ձևով թաքնվեց Բոդրումում՝ վնասվելով շտապողականության արդյունքում, իսկ հայտնի եգիպտացի Իսմայիլ-Ջիբրալթարը, ով այրել էր Գալակսիդի քաղաքը և ավերել էր Կասոս կղզին, հրաշքով փրկվեց կապիտան Պիպինոսի հրկիզանվից։
Մթնշաղին հունական նավատորմը դուրս եկավ նեղուցից՝ «Մենք հասկացանք, որ ոչնչի չենք հասել» (կապիտան Ցամադոսի օրագրից) ։
Գերոնտաս
Հունական նավատորմը ծոցում մնաց 2 օր՝պատրաստ կասեցնելու թուրքական նավատորմի առաջխաղացումը այն դեպքում, եթե սա շարժվի դեպի Սամոս։ Օգոստոսի 28-ին 7 թուրքական նավեր դուրս եկան Բոդրումից՝ նպատակ ունենալով հայտնաբերել հունական նավատորմի տեղակայվածությունը։ Հունական ողջ նավատորմը բացեց առագաստները՝ ենթադրելով, թե դա թուրքական ավանգարդն է, բայց թուրքերը, մի քանի անգամ գնդակոծելով, շուռ եկան և վերադարձան Բոդրում։ Հունական նավատորմը գտնվում էր Գիդիայի (Γίδια — Այծեր) ժայռերի մոտ։ Որոշում էր կայացվել վերադառնալ և կրկին կայանել Գերոնտասի ծոցում, բայց թույլ քամին հնարավորություն տվեց ծովածոց հասնել միայն 15 նավերի, որոնց թվում Իդրայի ֆլագմանը՝Միաուլիսի հրամանատարությամբ, և Սպեցեի ֆլագմանը՝ Կոլանդրուցոսի հրամանատարությամբ։ Մնացյալ նավատորմը, ներառյալ Պսար կղզու բոլոր նավերը, մնաց թիկունքում՝ Ֆարմակոնիսի և Հայդուրոնիսի կղզիների միջև։
Ճակատամարտի ընթացք
Օգոստոսի 29-ի լուսաբացին Բոդրումից հյուսիսային ուղղությամբ դուրս եկան օսմանյան և եգիպտական նավատորմերը, ընդհանուր առմամբ՝ 86 նավ։ Նավատորմերը ընթանում էին երկու գծով. ձախ գծի առջևից գնում էր Խոսրեֆի հրամանատարական նավը, որի նպատակը հունական նավատորմը աջից շրջափակելն էր։ Երկրորդ գիծը գլխավորում էր Իբրահիմի հրամանատարական նավը, որը նպատակ ուներ ջախջախել ծոցում կայանված հունական նավերը։ Իբրահիմի մոտ գտնվող ֆրանսիացի սպաները անմիջապես գնահատեցին իրենց ընձեռնված հնարավորությունները՝ծոցում ջախջախելու հունական նավերը։
Ճակատամարտը հույների համար սկսվեց ամենաանբարեհաճ հանգամանքերում։ Թուրքերը ընթանում էին իրենց համար բավականին բարեհաջող քամուն համընթաց, այն դեպքում, երբ ծոցում քամու իսպառ բացակայությունը հունական նավերին հնարավորություն չտվեց անգամ դուրս գալ այստեղից։ Ծոցում արգելափակված նավերի համար առաջացավ կրիտիկական, համարյա հուսահատ իրավիճակ։ Հունական անձնակազմերը, ուղղակիորեն հուսալքված, չապավինելով միայն ճակատագրին, փրկամակույկներն իջեցրեցին և, սրանց վերջնամասերը կցելով իրենց նավերին, ողջ ուժերի գերլարումով՝ բուքսիր քաշելով՝ դուրս եկան ծոցից։ Շատ քիչ էր հավանականությունը, որ նրանք կհասցնեն նավերը դուրս բերել ծոցից, քանի դեռ թուրքական նավատորմը չէր մտել այստեղ, բայց դա հույների վերջին հույսն էր։ Առջևից ընթացող Իսմայիլ-Ջիբրալթարի կորվետները արդեն կրակ էին բացել։
Այս օրհասական ժամին ապստամբների ծովակալՆիկոլիս Ապոստոլիսը, գտնվելով խորը թիկունքում, իր հրկիզանավերին արձակվելու հրաման տվեց։ Պապանիկոլիսը և Նիկոդիմոսը նետվեցին հարձակման։ Պապանիկոլիսը՝Էրեսսոսի հերոսը, կրկին աչքի ընկավ և, ինչպես գրում է իդրացի Սախտուրիսը «նետվելով առջևից գնացող երկու ֆրեգատների վրա` նրանց փախուստ մատնեց»։ Հրկիզանավերի հետևից անմիջապես թիկունքից կռվի մեջ մտան նաև հունական մնացյալ նավերը։
Օգտվելով թուրքերի մոտ տիրող խառնաշփոթից՝ հունական նավերը սկսեցին մեկը մյուսի հետևից դուրս գալ ծոցից։ Առաջինը դուրս եկավ Միաուլիսի հրամանատարական նավը և սկսեց մանրևրել, որպեսզի ներքաշվի ճակատամարտի մեջ։ Երկու կողմերի նավատորմերը կրակ էին բացել 3 հազար թնդանոթներից։ Բայց այժմ քամին բարենպաստ էր հույների համար։ Իդրացի կապիտան Յաննիս Մատրոզոսը իր հրկիզանավը ամրակցում է եգիպտական բրիգին (երկկողմ առագաստանավ), բայց վերջինիս եվրոպական անձնակազմը կարողանում է հանգցնել կրակը։ Այդ նույն բրիգի վրա հարձակվում է նաև իդրացի կապիտան Պիպինոսը, բայց իր վիրավորվելուց հետո նրա անձնակազմը ժամանակից շուտ կրակի է մատնում հրկիզանավը։ Երրորդ անգամ բրիգի վրա հարձակվում է սպեցեյցի կապիտան Լազարոս Մուսուսը և հրկիզում է այն։ Անձնակազմը նետվում բաց ծով։ Միաուլիսը մյուս հրկիզանավերին ազդանշան է տալիս՝ «Խաչի օգնությամբ՝ հարձակվեք» ։
Իդրացի կապիտան Թեոխարիսը հետապնդում է 44-րդ թնդանոթային ֆրեգատը՝Մարսելում կառուցված թունիսյան հրամանատարական նավը։ Այստեղ, բացի 500 նավաստիներից, գտնվում էին 800 զինվորներ և եվրոպացի սպաներ։ Շատերը ընկան ծովը, բայց քամին կրակին շահեկան չէր։ Միաուլիսը Կապիտան Վատիկիոտիսին հրամայում է հետապնդել այդ ֆրեգատը։ Շուտով ֆրեգատը կրակի մատնվեց և կես ժամ անց հօդս բարձրացավ։
Սրանից հետո թուրքերի մոտ ոգին կոտրվեց, և Խոսրեֆի, Իբրահիմի, Իսմայիլ-Ջիբրալթարի և Ալժիրի հրամանատարական նավերը շուտափույթ հեռացան։ Ազատագրական պատերազմի այս խոշոր ծովամարտում հաղթանակը Հունաստանին՝ հմտավարժություն, հույն նավաստիներին՝ մանրևելու ունակություն, ինչպես նաև՝ հրկիզանավեր նվիրեց։
Ճակատամարտից հետո
Սպեցեացի ծովակալը իր՝ Սպեցե ուղարկված հաշվետվության մեջ գրել է. «նրանք կթաքնվեն Կոսում և Հալիկառնասում, քանի դեռ հեռանալու հնարավորություն չեն գտել, մի մասը` Կոստանտինուպոլսում, մյուսները՝ Եգիպտոսում» ։
Ավելի հանգամանալից՝ Միաուլիսը իր կղզում գրել է .«Եղբայրներ, մենք կրկնակի հաղթել ենք թշնամուն, բայց հենց այդ հաղթանակների պատճառով մենք վտանգի մեջ ենք։ Մեր այժմյան երեք ամենահրատապ անհրաժեշտություններն են`պարենամթերք, զինամթերք և հրկիզանավեր… Մեզ առաջվա նման հակադրված են ավելի քան 70 ռազմանավեր։ Մենք կարիք ունենք մեծ քանակի հրկիզանավերի. դրանք որքան հնարավոր է շուտ ուղարկեք» ։
Խոսրեֆի փախուստ
Սամոսի վրա կախված վտանգը դեռ չէր փոքրացել։ Հունական նավատորմը տեղակայվեց Լիպսո և Արկիուս կղզիների միջև։ Սեպտեմբերի 6-ին հայտնվեցին թուրքական 200 նավեր, որոնցից 90-ը՝ խոշոր։ Ակնհայտ էր, որ թուրքերը ափ են իջնելու Սամոսում։ Զինամթերքի մինիմալ պաշարով և առանց հրկիզանավերի՝ Միաուլիսը հրաման տվեց դուրս գալ և կանգնելՍամոսին հանդիպակաց, Մարաֆոկամպոյից մինչև Հյուսիսային
Մարին՝ամենահարմարը ափ իջնելու համար։ Պաշտպանության համար ոտքի էր հանվել կղզու ողջ բնակչությունը։
Երեկոյան փոթորիկ սկսվեց։ Թուրքական նավատորմը բաց ծովում էր, սկսեց ապաստան փնտրել։ Թուրքական նավերը ցրվեցին, մեծ մասը վերադարձան Բոդրում։ Սամոսը հերթական անգամ փրկվեց։
Սեպտեմբերի 9-ին Խոսրեֆի նավատորմը նկատվեց Պատմոս կղզու մոտ. շարժվում էր դեպի Թինոս։ Խոսրեֆի նավատորմը խիստ տարբերվում էր 6 ամիս առաջ Եգեյան ծով դուրս եկած նավատորմից։ Նա տասնյակ նավեր, հազարավոր նավաստիներ և ռմբարկուներ էր կորցրել Պսարի պաշարման, Սամոսյան և Գերոնտասի ճակատամարտերի ժամանակ։ Մնացյալ նավերը բավականին վնասված էին։ Իբրահիմին թողնելով ամենալավ 15 նավերը՝ Խոսրեֆը շտապեց թաքնվել Դարդանելում՝փախչելով Միաուլիսի կողմից ուղարկված մի քանի հունական հետապնդող նավերից։
Գիշերային ճակատամարտ Միտիլինի մոտ
Իդրայի նավերը կայանվեցին Վոլիսոսի մոտ, Քիոսի արևմտյան ափին, իսկ հատուկ ջոկատայիններն ու ապստամբները՝ ոչնչացված Պսար կղզում։ Սեպտեմբերի 22-ին տեղեկատվություն է ստացվում այն մասին, որ Իբրահիմի նավերը հայտնվել են Կարաբուրուն հրվանդանում։ Սակայն ապստամբները ուղղություն վերցրեցին դեպի Սիրոս կղզին՝ մթերապաշար բերելու։ Միայն բրանդերիստ Նիկոդիմոսը հրաժարվեց գնալ նրանց հետ՝«Ես ծառայում եմ իմ ազգին, ոչ թե ապստամբների ծովակալին։ Կհետևեմ Միաուլիսին, ով դուրս է եկել թշնամուն փնտրելու» ։
Միաուլիսը երկյուղ ուներ, որ թուրքերը նոր փորձ կանեն Սամոսում ափ իջնելու և գնաց այնտեղ, բայց, Սամոսում թուրք չգտնելով, պարզեց, որ թուրքերը մոտենում են Լեսբոս կղզուն։ Սեպտեմբերի 24-25-ի կեսգիշերին Միաուլիսը հասավ թուրք-եգիպտական նավատորմին, որը մեծ թվով լամպերով նավարկում էր։
Առջևից գնում էին հունական հրկիզանավերը և թուրքերին կրակում էին նավախելի թնդանոթներից։ Բայց ահա երկու իդրացի՝ կապիտաններ Թ. Թեոֆանիսը և Դ. Կալոյաննիսը, երկու նավակողերից հարձակվեցին թունիսյան բրիգի վրա։ Թեոֆանիսի համար քամին բարենպաստ չէր, բայց Կալոյաննիսի հրկիզանավից բացված կրակը շպրտվում էր բրիգի վրա։ 15 րոպե անց բրիգը հօդս բարձրացավ։ Նիկոդիմոսը հետապնդեց եգիպտական հետախուզական նավը (կորվետը), երբ տեղի ունեցավ անկանխատեսելին. կրակը հրանոթային նավակայանից անմիջապես անցավ նկուղային մաս, և հրկիզանավի անձնակազմը, մի կերպ կառչելով փրկամակույկներից, հրաշքով կենդանի մնաց։
Հույների մոտ մնացել էր միայն 2 հրկիզանավ։ Լուսաբացին կապիտան Ա. Ռոբոցիսը հետապնդեց եգիպտական կորվետը, բայց նավն այրվեց առանց արդյունք տալու։
Սակայն Իբրահիմի նավատորմը արդեն տագնապի մեջ էր, որի արդյունքում շատ կորվետներ և բրիգներ լքվեցին կամ կործանվեցին Լեսբոսի ափերին ։
Այս ճակատամարտից հետո հունական նավատորմը վերադարձավ Սամոս, իսկ Իբրահիմը ստիպված եղավ վերադառնալ Կոս։ Այստեղ նա ոչ միայն հրամանատարությունը վերցրեց վախկոտ կապիտանների ձեռքից, այլ նաև նրանց կապեց իրենց իսկ նավակայմերից և հրամայեց քոթակել նրանց։
Երբ Ալեքսանդրիայից Կոս հասան 5 հազար զինվորներով փոխադրամիջոցները, Իբրահիմը որոշում կայացրեց դադարեցնել Սամոսի հետ կապված ձեռնարկումը և գնալ Կրետե, իսկ այստեղից ափ իջնել Պելեպոննես, որը, ի սկզբանե, հենց նրա արշավանքի հիմնական նպատակն էր։
Իբրահիմի փախուստ
Հոկտեմբերի 19-ին հունական նավատորմ ժամանեց Կոնստանտին Կանարիսը, ով վերջապես նոր հրկիզանավ էր ստացել։ Հոկտեմբերի 28-ին տեղեկություն ստացվեց այն մասին, որ Իբրահիմը դուրս է եկել Կոսից և Բոդրումից։ 52 հունական նավեր բացեցին իրենց առագաստները։ Առջևից գնացողները տեղեկացրեցին, որ թուրքերը տեղակայված են Նիսիրոս կղզու մոտակայքում։ Ակնհայտ էր, որ Իբրահիմը շարժվում է դեպի Կրետե։ Աստիպալեյա կղզու մոտ առջևից գնացող հունական նավերը հայտնաբերեցին 200 թուրքական նավեր, ռազմանավեր և փոխադրամիջոցներ, բայց անքամի եղանակը հնարավորություն չէր տալիս հունական նավատորմին հասնելու Իբրահիմին։ Հունական նավատորմը գիշերը շարունակեց շարժվել Իբրահիմի հետքերով և նրան հասավ նոյեմբերի 1-ի լուսադեմին Հերակլիոն քաղաքի մոտ, Կրետեում։ Հույները կարող էին հարձակվել կամ ռազմանավերով, կամ փոխադրամիջոցներով։ նախապատվությունը տրվեց ռազմանավերին։ «Տարօրինակ էր տեսնել, թե ինչպես 200 նավերը փախչում էին 45 նավիերից» ։
Հրկիզանավերից առաջինը հարձակվեց Վոկոսը, բայց 40 թուրքերով փրկանավակը փորձեց նավաճանկում (աբորդաժ) կատարել, նրանք դուրս եկան հրկիզանավի խելի վրա։ Հրկիզանավի անձնակազմին հաջողվեց նրանց ծովը նետել։ Միաուլիսը կապիտան ռոբոցիսին հրամայում է հարձակվել այդ նույն ֆրեգատի վրա, բայց մոտենալուն պես թշնամու ռմբագունդը ընկնում է հրկիզանավի վրա, բայց անձնակազմը փրկվում է վերջին պահին։ Կանարիսը և ևս մեկ հրկիզանավ Իդրայից հետապնդում են մեկա յալ ֆրեգատ, բայց չեն կարողանում հասնել նրան։
Երեկոյան ժամը 11-ին կապիտան Ստիպասը և կապիտան Մատրոզոսը մեկը մյուսի հետևից հետապնդեցին եգիպտական բրիգը, և թեպետ բրիգը չհրկիզվեց, բայց վառվող բրանդերների պատկերները Իբրահիմին ստիպեցին «salva chi salva» (փրկվեք, ով կարող է) ազդանշանն արձակել ։ Այդ պահից սկսած Իբրահիմի նավատորմը տագնապահար եղավ։ Նրա նավերը փախչում էին տարբեր ուղղություններով՝ դեպի Սպինալոգա, Կրետե, Կասոս, Կարպատոս, Հռոդոս, որոշներն անգամ հասել էին մինչև Ալեքսանդրիա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1824 բախումներ
Խիրուրգիա (ֆիլմ, 1939)
«Խիրուրգիա» (Хирургия), Լենֆիլմ կինոստուդիայում 1939 թվականին ռեժիսոր Յան Ֆրիդի նկարահանած խորհրդային կարճամետրաժ սև-սպիտակ գեղարվեստական ֆիլմ, որը ստեղծվել է Անտոն Չեխովի «Խիրուրգիա» և «Գյուղական հեքիմներ» պատմվածքների հիման վրա։ ԽՍՀՄ-ում ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1939 թվականի ապրիլի 30-ին։
Սյուժե
Գործուղման մեջ գտնվող բացակայող բժշկին զեմստվոյի հիվանդների մասին հոգ է տանում բուժակը ...
Նկարահանող խումբ
Համատեղ նկարահանումներ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1939 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Ամբենյա
Ամբենյա  (Ambiegna), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Սևի Սորու Չինարկա կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Այաչչո շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A014։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 57 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 30 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 26-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 4-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 86,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 66,7 %)։ 26 աշխատունակ բնակիչներից 23-ը աշխատում էին (14 տղամարդ և 9 կին), անաշխատանք էին 3-ը (2 տղամարդ և 1 կին)։ 4 անգործունակ մարդկանցից 2-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 5-ը թոշակառու, 2-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բուգուռուսլանի շրջան
Բուգուռուսլանի շրջան (Бугурусланский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Օրենբուրգի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բուգուռուսլան ։
Ռուսաստանի Դաշնության քննչական կոմիտե
Ռուսաստանի Դաշնության քննչական կոմիտե (Следственный комитет Российской Федерации), Ռուսաստանի Դաշնության դաշնային պետական մարմին, որը քրեական դատավարության բնագավառում իրականացնում է օրենսդրությանը համապատասխան լիազորություններ։
Բուգուռուսլանի շրջան
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2900 կմ²։
Ռուսաստանի Դաշնության քննչական կոմիտե
Ձևավորվել  է Ռուսաստանի Դաշնության դատախազության քննչական կոմիտեին կից։ Իր գործունեությունը սկսել է 2011 թվականի հունվարի 15-ից ։ Վերաբերում է պետական ռազմականացված կազմակերպություններին, որոնք իրավունք ունեն ձեռք բերել մարտական հրաձգային և այլ զենքեր ։ Ունի նախնական քննության իրավունք՝ նախաքննության ձևով ։ ՌԴ ՔԿ-ում, ինչպես և Ռուսաստանի Դաշնության դատախազության և Ռուսաստանի ԱԻՆ-ը, նախատեսված են զինվորական, իրավապահ և դաշնային քաղաքացիական պետծառայությունները։  Ղեկավարը՝ Ալեքսանդր Իվանի Բաստրիկինն է, որը գլխավորում է կոմիտեն 2011 թվականից ։ Ռուսաստանի Դաշնության քննչական կոմիտեի գործունեությունը իրականացնում է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահը։
Բուգուռուսլանի շրջան
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 21810 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 7,52 մարդ/կմ²։
Ռուսաստանի Դաշնության քննչական կոմիտե
Պատմություն
Ռուսաստանում առաջին անգամ քննչական գերատեսչություն ստեղծելու գաղափարը ծրագիրն իրականացվել է Պետրոս I  դատական բարեփոխումների ընթացքում, որի ուղղություններից մեկը եղել է քրեական դատավարության  բաժանումը նախաքննության և դատական քննության ժամանակ։
1713 թվականի հուլիսի 25-ին ստեղծվել  է Ռուսաստանի առաջին մասնագիտացված քննչական մարմինը՝ Սեմյոնովի գվարդիայի գնդի մայոր Միխայիլ Իվանովիչ Վոլկոնսկու գլխավորությամբ (Պետրոս I 1713 թ. հուլիսի 25-ի հրամանագիրը  «Գվարդիայի մայոր Մ․ Վոլկոնսկու  քննչական գրասենյակը» ստեղծելու մասին) ։ Այս փաստաթուղթը թույլ է տալիս հիմնավորել և սահմանել ամենամյա մասնագիտական տոնը՝ Ռուսաստանի Դաշնության քննչական մարմինների աշխատակցի օրը ։
Այս մարմինների մեջ են մտնում առավել վտանգավոր արարքները, որոնք  թուլացնում են պետականության հիմքերը, առաջին հերթին  պետական իշխանության մարմինների բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց կողմից կատարվող կոռուպցիոն ուղղվածության հանցագործությունները (կաշառակերություն, գողություն, ծառայողական կեղծիքներ, խարդախություն)։ Նույն օրը, 1717 թվականի դեկտեմբերի 9-ին,  ռազմական դատարանի դատավճռով գնդակահարվել է քննչական գրասենյակի ղեկավար Միխայիլ  Վոլկոնսկին ։
Ջակոմո դելա Պորտա
Ջակոմո դելա Պորտա (Giacomo Della Porta, ), իտալացի ճարտարապետ և քանդակագործ, մաներիզմի ականավոր ներկայացուցիչներից։ Ապրել և աշխատել է Հռոմում։ Հիմնական աշխատանքներն են՝ Սուրբ Պետրոսի տաճարի գմբեթի կառուցումը (ըստ Միքելանջելոյի նախագծի), Ջեզու եկեղեցու ճակատամասը, Սանտա Մարիա դե Մոնտի եկեղեցին, Ալդոբրանդինի վիլլան Ֆրասկատիում և այլն։
Ռուսաստանի Դաշնության քննչական կոմիտե
Պատմություն
1718 թվականի փետրվարին, Պետերբուրգում Ալեքսեյ Պետրովիչի գործի քննության համար ստեղծվեց Գաղտնի գրասենյակ։ Ապա գերատեսչությանը փոխանցվեցին  այլ քաղաքական գործեր։ Գաղտնի գրասենյակը ղեկավարում էր Իվան Ռոմոդանովսկին, Պյոտր I հաճախ ներկա է գտնվել հարցաքննությունների և հանցագործների խոշտանգումների ժամանակ։ Գաղտնի գրասենյակը  գտնվում էր  Պետրոպավլովյան ամրոցում ։
Ջակոմո դելա Պորտա
Կենսագրություն
Դելա Պորտայի կյանքի մասին տեղեկություններն այնքան էլ շատ չեն։ Նույնիսկ ծննդավայրի և ծննդյան տարեթվի մասին հակասություններ կան, ինչը կապված է Միլանի նույնանուն ճարտարապետի գոյության հետ։ Հայտնի է, որ Ջակոմո դելա Պորտան ծնվել է Լոմբարդիա մարզի Պորլեցա կոմունայում և կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է Հռոմում։ Սովորել է Միքելանջելոյի և Ջակոմո դա Վինյոլայի մոտ և իր հիմնական աշխատանքներն արել է Հռոմում։ Միքելանջելոյի մահվանից հետո (1564) նա Վինյոլայի հետ մասնակցել է Սուրբ Պետրոսի տաճարի գլխավոր գմբեթի կառուցմանը՝ որոշ փոփոխությունների ենթարկելով Միքելանջելոյի նախագիծը։ Նա բարձրացրեց արտաքին կառուցվածքը, դարձրեց այն ավելի էլիպսաձև, ինչն էլ ավելի ընդգծեց տաճարի ուրվագիծը։
1563 թվականին մասնակցել է Կապիտոլիումի հրապարակի վերակառուցմանը, որի աշխատանքները դեռևս սկսվել էին Միքելանջելոյի օրոք։ Հետագայում՝ 1590-ականներին դելա Պորտան կառուցում է Պալացցո դեյ Կոնսերվատորին, Պալացցո Սենատորիոն և սանդղավանդակը։
Ռուսաստանի Դաշնության քննչական կոմիտե
Պատմություն
1864 թվականին Դատական կանոնադրությամբ ստեղծվեցին շրջանային  դատարաններին կից  դատական քննիչների պաշտոնները։ 1917 թվականին դատարանի դեկրետից հետո նրանք լուծարվեցին։
Ջակոմո դելա Պորտա
Կենսագրություն
1575 թվականին Վինյոլայի մահից հետո դելլա Պորտան ավարտին հասցրեց նաև նրա նախագիծը՝ Ջեզու եկեղեցին՝ Ճիզվիտների միաբանության Մայր տաճարը։ Նախագծեց և կառուցեց նույն եկեղեցու ճակատամասը։ Վերջինս օրինակ հանդիսացավ աշխարհի բազմաթիվ բարոկկոյան եկեղեցիների համար։
Ռուսաստանի Դաշնության քննչական կոմիտե
Պատմություն
ԽՍՀՄ դատարանակազմության կանոնադրությամբ 1922 թվականին առաջացան տեղամասային ժողովրդական քննիչների, ավագ քննիչներ մարզային դատարաններում, ՌԽՖՍՀ  գերագույն դատարանին կից քննչական վարչության հատուկ կարևորագույն գործերով քննիչների պաշտոններ։ 1928 թվականին այդ պաշտոնները արդեն լուծարվեցին, իսկ նրանց գործառույթներն անցան ՌՍՖՍՀ քննչական բաժնի  դատախազությանը։
Սան Անդրես (Սալվադոր)
Սան Անդրես (San Andrés), մայաների մշակույթին պատկանող հնագիտական վայր Սալվադորում։ Գտնվում է Լա Լիբերթադ գավառի Սապոտիտան հովտում։ Ծագել է մեր թվարկությունից 900 տարի առաջ։ Լագո Իլոպանգո հրաբխի ժայթքման հետևանքով 250 տարի քաղաքը լքված է եղել։ Նորից բնակեցվել է 5-րդ դարում և իր ծաղկմանն է հասել  7-8-րդ դարերում, երբ դարձել է կարևոր քաղաքական կենտրոն։ Քաղաքը ուներ երկու հիմնական մասեր` հարավային և հյուսիսային։ 600 թվականի շրջանում քաղաքի հարավային մասում կառուցվում է այսպես կոչված «Ակրոպոլը», բաղկացած արարողակարգային և վարչական կառույցներից։ Ակրոպոլի հարավային և հյուսիսային մասերում տեղաբաշխված են բուրգերը (կառուցվածք 1-4)։ Ակրոպոլից հարավ տեղաբաշխված է արարողակարգային կառույց 7-ը։ Քաղաքի հյուսիսային մասում տեղաբաշխված է ևս մեկ բուրգ կառույց 5-ը։ Նրա մոտ է գտնվում շուկայական հրապարակը։
Հնագիտական ուսումնասիրությունների համաձայն Սան-Անդրեսը սերտ կապեր էր պահպանում Կոպանի և Գվատեմալայի լեռնային շրջանների քաղաքների հետ։ 9-րդ դարում Սան-Անդրեսն անկում է ապրում և դադարում լինել կարևոր քաղաքական կենտրոն։  Այնուամենայնիվ քաղաքը բնակեցված էր մնում մինչև 13-րդ դարը։ Իսպանական նվաճումներից հետո նախկին քաղաքի տարածքում տեղաբաշխվում է լեղակի արտադրության գործարանը։ 1658 թվականի հրաբխի ժայթքման հետևանքով այն լցված էր մոխրով։ Դրա շնորհիվ էլ հնագետների կողմից այն գտնվել է համարյա անվնաս։ 1996 թվականին Սալվադորի իշխանությունները կազմակերպեցին Հնագիտական զբոսայգի և այն բացեցին զբոսաշրջիկների համար։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մայաների բնակավայրեր
Ջակոմո դելա Պորտա
Կենսագրություն
Ջակոմո դելա Պորտան կառուցել է նաև մի շարք շատրվաններ։ Դրանցից են Պիացցա դել Պոպոլոյի, Նեպտունի, Հռոմի և Մավրի շատրվանները Պիացցա Նավոնայում։
Ճարտարապետական ոճ
Շարունակելով Վերածննդի ճարտարապետության սկզբունքները Ջակոմո դելլա Պորտային գրավում էր վաղ բարոկկոյի տարածական լուծումներն ու դինամիկան։ Արտահայտիչ ճարտարապետական լուծումների օրինակներ և ոգեշնչում նա ստանում էր իր ուսուցիչների աշխատանքներից, որոնք Վերածննդի ճարտարապետությունը տանում էին նոր ուղով։
Դելա Պորտայի գեղարվեստական ոճը բազմազան է։ Նա ուշ վերածննդյան ոճը համադրում է բաղադրյալ լուծումներով և հեղինակային հնարքներով։ Օրինակ Ջեզու եկեղեցում նա կրկնապատկել է քառանկյուն որմնասյուները՝ դրանով ընգծելով կառույցի ուղղահայաց բաժանումները։ Նրան բնորոշ էին բազմազան դեկորատիվ տարրեր, ինչպիսին էին որմնասյուները, ոլորաններն ու կիսասյուները։ Օրինակ Ալդոբրանդինի վիլլայում, չնայած գրաֆիկական ճակատամասին, շատ այլ հատվածներում առկա են բարոկկոյին բնորոշ առանձնահակություններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարապետներ Կատեգորիա:Իտալացի քանդակագործներ
Յոաննա Ժուբր
Յոաննա Ժուբր (Joanna Żubr, 24 մայիսի, 1782, Բերդիչև - 9 հուլիսի, 1852, Վելյուն ), Վարշավայի հերցոգության բանակի սերժանտ, Նապոլեոնյան պատերազմների մասնակից և Virtuti Militari խաչի առաջին կին ասպետը։
Կենսագրություն
Յոաննա Ժուբրը ծնվել է 1782 թվականի մայիսի 24-ին Բարդիչևում։ 1808 թվականին Վարշավայի հերցոգության ձևավորումից հետո Յոհաննա Ժուբրն իր ամուսնու՝ Մացեյ Ժուբրի հետ այնտեղ է տեղափոխվել Արևելյան Գալիցիայից, որ պատկանում էր Ավստրիային։ Մացեյ Ժուբրը զորակոչվել է բանակ, և Յոաննա Ժուբրը գաղտնի գնացել է նրա հետևից։ Վերջինս գրանցվել է 2-րդ հետևակային գնդում (2-րդ գումարտակ, 4-րդ վաշտ)՝ թաքցնելով իր կինն լինելն ու կրելով տղամարդու համազգեստ։
Յոաննա Ժուբրը մասնակցել է Վարշավայի հերցոգության՝ Ավստրիայի դեմ մղած պատերազմին։ 1809 թվականի մայիսի 19-ին տեղի է ունեցել նրա մարտական մկրտությունը. նա մասնակցել է Զամոսցի մոտ տեղի ունեցած մարտին։ Մարտական գործողությունների ժամանակ Յոաննա Ժուբրը, գլխավորելով մի խումբ զինվորների, գաղտնի ներթափանցել է Լվիվսկա բրամայի մոտ գտնվող ամրոց և գրավել թշնամու հրետանին ։ Իր ցուցաբերած արիության համար Յոաննա Ժուբրը հերցոգ Յուզեֆ Պոնյատովսկուց ստացել է Virtuti Militari արծաթե խաչ (այդ ժամանակ Յոաննա Ժուբրը եղել է 27 տարեկան) ՝ դառնալով առաջին լեհուհին, որ արժանացել է ռազմական բարձրագույն պարգևին ։
Յոհաննա Ժուբրը Յան Դոմբրովսկու 17-րդ հետևակային դիվիզիայից տեղափոխվել է 17-րդ հետևակային գունդ։ Մասնակցել է 1812 թվականի ռուսական գործողությանը։ Այն բանից հետո, երբ Նապոլեոնը հեռացել է Մոսկվայից և սկսել է նահանջել, Յոաննա Ժուբրը կտրվել է իր զորամասից և ստիպված է եղել ինքնուրույն հեռանալ Ռուսաստանից։ 1813 թվականին, երբ Կրակովը գրավվել է, Յոաննա Ժուբրը Սաքսոնիայում միացել է լեհական ջոկատներին և մինչև Ֆոնտենբլոյի հաշտության պայմանագրի կնքումը կռվել է ֆրանսիական բանակի շարքերում։ Իր կյանքի ընթացքում Յոաննա Ժուբրը մասնակցել է 17 մարտի ։
Պատերազմից հետո Յոաննա Ժուբրն իր ամուսնու հետ վերադարձել է Լեհաստան և բնակվել Վելյունում՝ չընդունելով ո՛չ ավստրիական, ո՛չ ռուսական հպատակություն։ Յոաննա Ժուբրը մահացել է 1852 թվականի հուլիսի 9-ին ժանտախտից։
Յոաննա Ժուբրը հիշատակվում է Վացլավ Գոնսյորովսկու «Փոթորիկ» վիպակում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Լեհ ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Խոլերայից մահացածներ
Օբերշայնֆելդ
Օբերշայնֆելդ  (Oberscheinfeld), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա օկրուգին։ Գտնվում է Այշեի Նոյշտադ-Բադ Վինդսհայմ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1216 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Տարածքը 42.27 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝  09 5 75 157։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Մելանյա Աբովյան
Մելանյա Հարությունի Աբովյան, հայ օպերային երգչուհի, քնարակոլորատուրային սոպրանո։
Կենսագրություն
1972 թվականին ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիան։ 1972 թվականից եղել է ՀՀ հեռուստառադիոյի, 1974 թվականից՝ նաև Հայֆիլհարմոնիայի մենակատար։ 1988 թվականից բնակվում է ԱՄՆ-ում ։
Երգացանկում են արևմտաեվրոպական, ռուս և հայ դասականների արիաներ, ռոմանսներ, երգեր, հայ ժամանակակից կոմպոզիտորների վոկալ շարքեր, հայ միջնադարյան տաղեր և շարականներ։ Հավաքել ու մշակել է ազգագրական երգեր ։ Աբովյանի կատարմամբ հայտնի են «Ծամթել», «Նարոյ-նարոյ», «Ջանիման», «Նանի բալամ», «Մի լա մայրի՛կ» և այլն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ Կատեգորիա:Հայ սոպրանոներ Կատեգորիա:Հայ օպերային երգչուհիներ
Վլադիմիր Բրեժնև
Վլադիմիր Բրեժնև, խորհրդային զինվորական, գեներալ-մայոր (20.01.1943):
Կենսագրություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմին հրետանիի պորուչիկ Բրեժնևը կռվել է Արևմտյան ճակատում, այնուհետև՝ Հարավ-արևմտյան և Ռումինիայի ռազմաճակատներում։
ԲԳԿՀ- ում սկսած 1918 թվականի ապրիլից մասնակցել է Սեմյոնովի և Ալեքսանդր Կոլչակի դեմ կռիվներին։
1921 թվականին նրան ռազմարշավային ուժի կազմում ուղարկվել է օգնել Մոնղոլական ազգային հեղափոխությանը, որտեղ նա ղեկավարել է հրետանային գունդը, իսկ Կոնստանտին Ռոկոսովսկին՝ հեծելազոր գունդը։ Հենց Բրեժնևի մոտ են բերում գերի բարոն Ունգերնին իր հրետանային հետախույզները։ Նրանից հետո, երբ բարոն Ունգերնի զորրքը ջախջախվում է, Բրեժնևը Կյախտայում էր՝ հրետանու հրամանատարի պաշտոնում:Դամդինի Սուխե-Բատորի կնոջ՝ Յանջիմայի և Մոնղոլական Ժողովրդական Հանրապետության մարշալ Խորլոգին Չոյբալսանի հետ համատեղ նա պատասխանատու էր մոնղոլական բանակի և զենքի մատակարարման համար։
Քաղաքացիական պատերազմից հետո Բրեժնևը շարունակում է հրամայել հրաձգային գնդում, սովորել է ԲԳԿՀ-ի Ռազմական ակադեմիայում։ 1933 թվականին ակադեմիան ավարտելիս պարգևատրվել է ատրճանակով Բորիս Շապոշնիկովի կողմից։ Մինչև 1938 թվականի ամառը Ռյազանի հրետանային դպրոցում ծառայել է որպես աշխատակազմի ղեկավար։
1938 թվականի հունիսին գնդապետ Բրեժնևին հեռացնում են ռեզերվ` ըստ 43-րդ հոդվածի «բ» կետի, 1939 թվականի փետրվարին նա ձերբակալվում է։ Նստել է Ռյազանի բանտում։ 1939 թվականին ձերբակալվել են Ռյազանի դպրոցի ամբողջ ղեկավարությունը։ Հիմնականում դրանք եղել էին նախկին սպաներ, հին բանակի վետերաններ, ըստ ազգության` հիմնականում էստոնացիներ և լատվիացիներ։ 1940 թվականի փետրվարին գնդակահարում են Յոժովին, հետո Ձմեռային պատերազմի առաջին հարձակման ձախողումից հետո սպիտակ ֆինների հետ Ստալինը հրամայել է Բերիային ազատ արձակել ձերբակալված սպաներին, հատկապես նրանց, որոնց դատավճիռը ըստ 58-րդ հոդվածի դեռ չի ներկայացվել։
1940 թվականի մարտին Բրեժնևն ազատ է արձակվում, վերականգնել կոչումը և նշանակվել է Մոսկվայի Ձերժինսկու անվան Հրետանային դպրոցի ուսուցիչ։
Վլադիմիր Բրեժնևը հանդիսանում է մորական կողմից Ռուսաստանի կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախկին նախագահ Չուրովի պապը։
Մեդալներ
Գերագույն հրամանատարի հրամաններ (շնորհակալագրեր), որտեղ նշվում է Բրեժնևի անունը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:1897 ծնունդներ Կատեգորիա:1963 մահեր Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Բուզուլուկի շրջան
Բուզուլուկի շրջան (Бузулукский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Օրենբուրգի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բուզուլուկ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3800 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 33518 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 8,82 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օրենբուրգի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Ջունկետո
Ջունկետո (Giuncheto, Ghjunchetu), Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Սարտեն կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սարտեն շրջանը։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 88 մարդ։
2007 թվականի տվյալներով 54 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 37-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 17-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 68,5%, 1999 թվականին եղել է՝ 64,4 %)։ 37 աշխատունակ բնակիչներից 33-ը աշխատում էին (19 տղամարդ և 14 կին), անաշխատանք էին 4-ը (2 տղամարդ և 2 կին)։ 17 անգործունակ մարդկանցից 4-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 6-ը թոշակառու, 7-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Պորանգատուի գավառ
Պորանգատուի գավառ (Microrregião de Porangatu), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Գոյաս նահանգի մեջ։ Մտնում է Գոյաս նահանգի հարավային մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 216 200 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 35 171,853 կմ²։ Բնակչության խտությունը 6,15 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի գավառներ
Խմոր
Խմոր, հացագործության, հրուշակեղենի, մակարոնեղենի արտադրության մեջ, ինչպես նաև տնային պայմաններում ալյուրով մթերքի պատրաստման հիմնական կիսաֆաբրիկատը, ալյուրն այլ բաղադրիչների հետ խառնելիս ձևավորվող համասեռ խառնուրդ։ Բացի ալյուրից՝ սովորաբար խմորի բաղադրության մեջ են մտնում նաև ջուրը կամ կաթը, խմորիչը, աղը, շաքարավազը, յուղը, ձուն ։ Խմորը պարունակում է սպիտակուցներ, ածխաջրեր, ճարպեր, թթուներ, աղեր և այլ բաղադրիչներ՝ տարբեր վիճակներում գտնվող, այսինքն՝ փքված կոլոիդների, սուսպենզիաների, լուծույթների տեսքով ։
Խառնակցված հացագործության մեջ ցորենի ալյուրով խմորը, որպես կանոն, պատրաստում են հացի թթխմորից ։ Ցորենի ալյուրով արտադրանքի համար հաճախ կիրառում են խմորման եղանակը, որը խմորը հունցելուց առաջ առաջացնում է փափուկ, սպունգանման էֆեկտ ։
Խոհարարության մեջ օգտագործվող խմորի մի քանի տեսակ.
Գրականություն
Կատեգորիա:Խմոր
Վիլհելմսդորֆ (Միջին Ֆրանկոնիա)
Վիլհելմսդորֆ (Wilhelmsdorf), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա օկրուգին։ Գտնվում է Այշի Նոյշտադ-Բադ Վինդսհայմ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1319 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Տարածքը 7,69 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 5 75 181։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Նորիկ
Նորիկ (Noricum), պատմական երկիր, որը համապատասխանում է ժամանակակից Ավստրիայի տարածքին։ Այն հին դարերում եղել է տարբեր թագավորությունների և կայսրությունների կազմում։ Մ.թ.ա 4-ից 1-ին դարերում եղել է տավրիսկների ցեղի թագավորությունը։ Մթ.ա. 1 դարից մինչև 420 թվականը եղել է Հռոմեական կայսրության կազմում՝ սեղմվելով Դրավա և Դանուբ գետերի միջև ։
Մինչհռոմեական ժամանակաշրջան
Մ.թ.ա. 113 թվականին կիմվրները Նորիկի տարածքում ջախջախում են կոնսուլ Գնեյ Պապիրիա Կարբոնի բանակը։
Մ.թ.ա. 49-45 թվականների քաղաքացիական պատերազմում տավրիսկները աջակցեցին Գնեոս Պոմպեոսին։
Նորիկում ձևավորվեց յուրօրինակ ստրկատիրական հասարակություն։ Անտիկ Նորիկի զարգացման մակարդակը բավականին բարձր էր։ Այստեղ կիրառվում էր սեփական յուրօրինակ գրագրություն և նույնիսկ հատվեց սեփական ոսկեդրամ։ Վենետների և իլլիրիացիների լեզուները համեմատաբար մոտ էին միմյանց, այդ իսկ պատճառով Նորիկում օգտագործվում էր վենետյան և իլլիրիական այբուբենական գիրը։ Հայտնի է նորիկների միայն երկու աստվածություն՝ Մարս Լատոբին («մեծ աստված», «տուատա թագավոր») և Նորեա աստվածուհին («ժողովրդի մեծ մայր»)։ Մի քանի չվերծանված մակագրությունների հիման վրա ենթադրվում է նորիկյան լեզվի գոյության մասին ։
Նորիկի կառավարիչներ (մոտ մ.թ.ա. 370-16թթ.)
Ներքոնշյալ կառավարիչների գոյությունը ուսումնասիրողները կասկածի տակ են դնում՝
Հռոմեական նահանգ (մ.թ.ա.16-մ.թ.476 թթ.)
Մ.թ.ա. 16 թվականին տավրիսկները գրավվեցին Իլլիրիայի պռոկոնսուլ Պ.Սիլիի կողմից, և երկրամասը միացվեց Հռոմին՝ վերակազմավորվելով Նորիկի նահանգի ։
Հաջորդ երեք հարյուրամյակում Նորիկը ենթարկվեց ուժեղ ռոմանիզացիայի, որին նպաստեց այդ նահանգում խաղաղ իրավիճակը, որը տևեց մինչև 4-րդ դարի խոշոր բարբարոսական ներխուժումներ։ Նահանգում երկար ժամանակ չկային նշանակալի հռոմեական զորքեր։ Կայսրության ռազմական ներկայությունը սահմանափակվում էր մի քանի ալաներով և կոգորտներով, որոնք հավաքագրվել էին տեղական բնակչությունից։ Երբ մ.թ. 15 թվականին Էմոնից Կարևունտ տեղափոխվեց ապոլոնների 15-րդ լեգիոնը, քաղաքն անմիջապես անցավ Պանոնին։ Բացի այդ, Նորիկում հիմնավորվեց Դանուբի պահպանության համար գետային նավերի նավատորմ։ Մարկոմանյան պատերազմների ժամանակ Մարկոս Ավրելիոսը ստիպված էր Իտալիայում հավաքել երկու նոր լեգիոն, որոնցից մեկը՝ 2-րդ իտալականը, պատերազմից հետո մնաց Լավրիակում ։
Նորիկի սահմանները այդ ժամանակ սահմանափակվում էին հյուսիսում Դանուբ գետով, որն այն առանձնացնում էր Գերմանիայից, արևմուտքում Ինն գետով Ռեցիայից, հարավում Կարնիական Ալպերով և Կարավանկեով կարների հողից, արևելքում Մոնս և Շտիրյան բլուրային երկրով Պանոնիից։ Նորիկի հարավ-արևելյան մասով անցնում է կռազմավարական կարևոր Վիա Գուբիա Աուգուստա ճանապարհը, որը կապվում էր Սաթի ճանապարհի հետ, որն էլ իր հերթին անցնում էր Դանուբից Լավրիակի միջով Վիրուն, Ցելեյանա և Ակվիլեիա ։
Կլավդիոսի կառավարման ժամանակ նահանգի քաղաքային բնակավայրերը ստացան մունիցիպների կարգավիճակ։ Կարակալլայի օրոք այդպիսի կարգավիճակ ստանում է Լավրիակը, որը հիմնվել էր 2-րդ դարի վերջում կամ 3-րդ դարի սկզբում որպես Իտալական 2-րդ լեգիոնի ճամբար, որի շուրջը աստիճանաբար կազմավորվեց բնակավայր։ Նահանգի վարչական կենտրոնը Վիրունն է։ Նորիկի առավել նշանակալի քաղաքներից էին Վիրունը, Տեյրինան, Յուվավումը (ժամանակակից Զալցբուրգ քաղաքը), Լենցիան (ժամանակակից Լինց քաղաքը), Լավրիակը, Պետովիումը և Օվիլավան ։
Via Giulia Augusta ճանապարհի վրա գտնվում էին ոչ մեծ քաղաքներ Վինդեբոլը (ժամանակակից Վիեննա քաղաքը), Boiodurum, Ioviacum, Arelape, Namare, Bedaium:
Դիոկղետիանոսի բարեփոխումների ժամանակ Նորիկ նահանգը բաժանվեց երկու մասի՝ Նորիկ առափնյա (Վիեննական անտառի և Ինն գետի միջև) և Ներքին Նորիկ։ Վարչական կենտրոններ դարձան համապատասխանաբար Օվիլավան և Վիրունը։ Ստեղծվեց ծովայինների Նորիկյան լեգիոնը, որի խնդիրն էր դանուբյան փոխադրումների պաշտպանությունը։ Այն տեղակայված էր Իբս գետի վրա՝ Ad pontem Ises վայրում։ Գլխավոր հրամանատարի նստավայրը գտնվում էր Լավրիակում։ Նա կրում էր dux Noricum տիտղոսը ։
Վալենտինյան 1-ինը (364-375թթ.) ուժեղացրեց Դանուբի վրա պաշտպանական համակարգը, այդ թվում՝ նաև Նորիկը, ինչը թույլ տվեց հետ մղել կվադների արշավանքը (374-375թթ.): Սակայն սահմաններին ընդհանուր դրությունը շարունակում էր վատթարանալ. հարևան Ռեցիա թափանցած ալեմանն հարյուրամյակի վերջում դուրս եկան Ինն գետի սահմաններ, այսինքն՝ Նորիկի սահմաններ, իսկ 395 թվականին կվադները, մարկոմանները, վանդալները, ավերելով Կարնուտը և Վինդոբոնը, մոտեցան Նորիկի արևելյան սահմաններին՝ չնայած 396 թվականին Ստիլիանոսին հաջողվեց Դանուբի մոտ վերականգնել սահմանները ։
Ժողովուրդների մեծ տեղափոխության ժամանակներ
Սակայն, չնայած որ Նորիկ նահանգը ինչ-որ չափով պաշտպանված էր հյուսիսից, հարևան պաննոնյան լիմեսի անկումը կվաների, ալանների և վանդալների կողմից 4-րդից 5-րդ դարերի սահմաններում, ճանապարհ բացեց Նորիկի արևելքից, որտեղ այն գործնականում անպաշտպան էր։ 401 թվականին վանդալները ներխուժեցին Ափամերձ Նորիկ՝ ավերելով մի քանի քաղաք, այդ թվում՝ Լավրիակը Սակայն հետո դուրս մղվեցին Ստիլիոսի կողմից։ Մի փոքր ուշ Ալարիկ I-ի վեստգոթերը, լինելով Հռոմի դաշնակիցները, բնակեցվեցին Նորիկում։ Ստիլիանոսի սպանությունից հետո 408 թվականին Նորիկը ժամանակավոր զավթվեց Ալարիկի կողմից, սակայն արդեն 409 թվականին հռոմեական զորահրամանատար Գեներիդը անցկացրեց արևմտաիլլիրյան դիոցեզի վերակազմավորում, որտեղ մասնակիորեն մտնում էր Նորիկը։ Այն կրկին ենթարկվեց Հռոմին։ Մտական բարբարոսական սպառնալիքի պատճառով դարասկզբին վարչական կենտրոնները տեղափոխվեցին ավելի ամրացված քաղաքներ։ Այսպիսով՝ Նորիկի կենտրոնը դառնում է Լավրիակը, իսկ միջերկրականինը՝ հավանաբար Տիբուրնիան ։
430-431 թվականներին Նորիկի բնակիչները ապստամբություն բարձրացրեցին, որը հաջորդ տարի ճնշվեց Ֆլավիոս Աետիոսի կողմից ։
5-րդ դարի կեսերին ուժեղացավ հոների ճնշումը դանուբյան նահանգի վրա։ 451 թվականին Աթթիլան, շարժվելով դեպի Գալիա, անցավ Առափնյա Նորիկի միջով, իսկ 452 թվականին դեպի Իտալիա արշավանքի ժամանակ՝ Ներքին Նորիքի միջով։ Աթթիլայի մահից և հոների ջախջախումից հետո գերմանական ցեղերի դաշինքի կողմից, հռոմեացիները պայմանագիր կնքեցին հաղթողների հետ և 456 թվականին կարողացան ոչ երկարատև վերականգնել հսկողությունը Նորիկի մի մասում։ Առափնյա Նորիկի տարածքը ընկավ Ներքին Ավստրիայի շրջանում միջին Դանուբի հովոտւմ բնակեցված ռուգերի ազդեցության տակ։ Մոտավորապես 467 թվականին Պաննոնիում հիմնավորված օստգոթերը ներխուժեցին Ներքին Նորիկ, որտեղից հեռացան միայն 472 թվականին՝ ճանապարհին պաշարելով Տիբուրնիան։ Բացի այդ, Ներքին Նորիկը հաճախակի ենթարկվում էր հարևան Ռեցիայից ներթափանցող ալեմանների հարձակումներին ։
Օդոակրը, ձգտելով պատպանել իր պետությունը րուգերից, 487 թվականին Դանուբի հովտում ջախջախեցին նրանց։ Րուգերի թագավոր Ֆելետեյը գերի վերցվեց և հետագայում կախաղան բարձրացվեց։ Նրա որդի Ֆրեդերիխը ցեղի մնացորդների հետ փախավ օստգոթների մոտ, որպեսզի հետագայում մասնակցի Իտալիայի գրավմանը օստգոթների թագավոր Տեոդորիսի կողմից։ 488 թվականին Օդոակրի զորքի երկրորդ արշավանքը ավարտվեց Նորիկի հռոմեականացված բնակչության տարհանումով դեպի Իտալիա ։
5-րդ դարի վերջում երկրի մեծ մասը պատկանում էր օստգոթերին, իսկ հյուսիս-արևմտյան մասը, որն ամենից երկարը պահպանեց Նորիկ անվանումը, զբաղեցվա էր բայովարների (բավարների) կողմից։ Հարավային Նորիկում 6-րդ դարի վերջում բնակեցվեցին սլավոնա-կարինթացիները՝ տեղանքին տալով Կարինթիա անվանումը։ Հյուսիս-արևելքը մինչև 9-րդ դար գտնվում էր ավարների իշխանության ներքո ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրիայի պատմություն Կատեգորիա:Հռոմեական կայսրության պրովինցիաներ Կատեգորիա:Նորիկ Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Մակրինոս
Մակրինոս (Marcus Opellius Severus Macrinus Augustus, ), Հռոմեական կայսրն էր 217 թվականի ապրիլի 21-ից մինչև 218 թվականի հունիսի 8-ը։
Ծագում
Մակրինոսը ծագումով բերբեր էր Մավրիտանիայի Կեսարիա քաղաքից։ Հեծյալների դասից լինելով, նա էր հռոմեական առաջին կայսրը Մավրիտանիայից ։ Մինչ այդ Մակրինոսը ծառայել է  կայսր Կարակալլայի օրոք որպես պրետոր պրեֆեկտ և զբաղվել է Հռոմի քաղաքացիական գործերով։ Հետագայում նա դավադրություն է կազմակերպել Կարակալլայի դեմ և սպանել նրան  սեփական կյանքը պաշտպանելու մտադրությամբ, դարձել Հռոմի հաջորդ կայսր։ Մակրինոսը կայսր է հռչակվել 217 թվականի ապրիլի 11-ին կայսրության արևելյան նահանգներում և հետագայում որպես այդպիսին հաստատվել Սենատի կողմից։ Այնուամենայնիվ, իր տիրապետության ընթացքում նա երբեք հնարավորություն չի ունեցել գահակալելու Հռոմում ։ Նրա նախորդը՝ Կարակալլան պատերազմներ էր մղում մի քանի երկրների դեմ, այդ թվում՝ Պարթևստանի, Հայաստանի և Դակիայի։ Հռոմի պետական գանձարանը դատարկվել էր, ուստի Մակրինոսը նախ փորձել է բարեփոխումներ իրականացնել Հռոմի միջազգային դրության և տնտեսական  կայունության ապահովման համար։ Մինչ Մակրինոսը դիվանագիտական գործողություններով խաղաղություն էր հաստատում առանձին թագավորությունների հետ անհաջող բախումերի արդյունքում, կատարվող լրացուցիչ դրամական ծախսերը և դրան հաջորդած հարկային բյուջետային բարեփոխումները դժգոհություն էին առաջացրել հռոմեական բանակում ։ Սպանված Կարակալլայի մորաքույրը՝ Յուլիան, օգտվել է առիթից և ապստամբություն հրահրել, որպեսզի իր տասնչորս տարեկան թոռը՝ Կարակալլայի օրինական ժառանգ Հելիոգաբալոսը, կայսր հռչակվի։ Պարտություն կրելով Անտիոքի ճակատամարտում 218 թվականի հունիսի 8-ին, Մակրինոսը լքել է մարտադաշտը և փորձեց Փոքր Ասիայով հասնել Հռոմ, բայց գերեվարվել է Քաղկեդոնում և ավելի ուշ մահապատժի ենթարկվել Կապադովկիայում։ Մինչ այդ նա իր որդուն՝ Դիադումենիանոսին ուղարկել էր Պարթևստանի Արտավան V-ի մոտ, սակայն այս քայլն էլ է ձախողվել։ Դիադումենիանոսը գերեվարվել և սպանվել է։ Հելիոգաբալոսը, հռոմեական լեգեոնների աջակցությամբ հռչակվել է կայսր։ Մակրինոսի մահից հետո Սենատը հայտարարել է, որ և՛ Մակրինոսը և՛ նրա  որդին՝ Դիադումենիանոսը Հռոմի թշնամիներն են, և նրանց անունները և պատկերները ջնջվել, ոչնչացվել են։
Ծառայության ասպարեզում առաջխաղացում
Մակրինոսի ստացած կրթությունը հնարավորություն է տվել  մուտք գործել Հռոմի քաղաքականության ոլորտ։ Տարիների ընթացքում նա հեղինակավոր իրավաբանի անուն էր վաստակել և կայսր Սեպտիմիոս Սեվերոսի օրոք դարձել է կարևոր պաշտոնատար անձ։ Սեվերոսի իրավահաջորդ Կարակալլան հետագայում նրան նշանակել է պրետորյան գվարդիայի պրեֆեկտ։
Մակրինոսը, հավանաբար, վայելում էր կայսր Կարակալլայի վստահությունը և գուցե այն փոխվել էր, երբ ավանդույթի համաձայն, կանխատեսվել էր, որ Մակրինոսը կներկայացնի կայսրին և կհաջորդի նրան։ Սա էլ հոգալով իր անվտանգության մասին, վճռել է սպանել Կարակալլային, նախքան նրա կողմից դատապարտվելը։ 217 թվականի գարնանը Կարակալլան գտնվում էր կայսրության արևելյան նահանգներում պատրաստվելով Պարթևական թագավորության դեմ արշավանքին։ Մակրինոսը, ինչպես և պրետորյան գվարդիայի մյուս անդամները նրա անձնակազմի մեջ էր։ Ապրիլ ամսին Կարակալան այցելելու էր Խառանի ճակատամարտի վայրում գտնվող Լուսնի տաճարը։ Նրան ուղեկցում էր միայն նրա թիկնապահը, որին ներգրավել էր Մակրինոսը։ Ապրիլի 8-ին տաճարի ճանապարհին Կարակալլային դանակահարել է զինվոր Հուստին Մարտիալիսը, ում Մակրինոսը հավաքագրել էր սպանության կատարման համար։ Դրանից հետո Մարտիալիսը սպանվել է Կարակալլայի մարդկանցից մեկի կողմից։ Երկու-երեք օր Հռոմը մնացել է առանց կայսր։ Ապրիլի 11-ին Մակրինոսն իրեն հռչակել է կայսր և ստանձնել բոլոր կայսերական տիտղոսներն ու լիազորությունները՝ առանց Սենատի որոշմանը սպասելու։ Բանակը սատարել է Մակրինոսի հայցը որպես կայսր, և Սենատը, հեռու լինելով չի միջամտել։ Մակրինոսը երբեք չի վերադարձել Հռոմ որպես կայսր և իր իր կառավարման ընթացքում մնացել է Անտիոքում։ Նա ընդունել է Սեվերոս անունն ի պատիվ Սևերոսների դինաստիայի, և Ավգուստա կայսերական տիտղոսը հանձնել է իր կնոջը՝ Նոնիա Ցելսային։ Մակրինոսը Կեսարի և Անտոնինոսի անունները տվել է իր որդուն՝ Դիադումենիանոսին, ի պատիվ Անտոնինոսների տոհմի, դրանով իսկ նրան դարձնելով իշխանության մեջ երկրորդը։ Դիադումենյանոսը գահ բարձրանալիս ութ տարեկան էր։