cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բևեռային գիշեր
Բևեռային գիշեր, ժամանակահատված, երբ Արեգակն ավելի քան 24 ժամ չի երևում հորիզոնում։ Ամենակարճ բևեռային գիշերը (գրեթե երկու օր) նկատվում է հ. լ. ≈ 67° 24′ լայնության վրա, որը բնորոշվում է որպես Հյուսիսային բևեռային շրջանի լայնություն, որին ավելացվում է արեգակնային սկավառակի շառավիղը (15—16′) և մթնոլորտային ռեֆրակցիայի մեծությունը (միջինը ծովի մակարդակից 35′), իսկ ամենաերկար բևեռային գիշերը՝ Հարավային բևեռում (6 ամսից փոքր-ինչ քիչ)։ Բևեռային գիշերը հանդիսանում է խավարածրի հարթության նկատմամբ Երկրի պտտման առանցքի թեքության հետևանք, որը կազմում է գրեթե 23,5°:
Ընդհանուր տեղեկություններ
Հասարակածի նկատմամբ միևնույն լայնության վրա բևեռային գիշերվա բնութագրերը համանման են Հյուսիսային և Հարավային բևեռներում։ Հիմնական տարբերությունն այն է, որ դրա սկզբի և ավարտի ժամանակն Անտարկտիդայում վեց ամսով տեղափոխված է դեպի ամառային օրացուցային շրջան։ Բացի այդ, Երկրի ուղեծրի ընթացիկ բնութագրերի արդյունքում հարավում բևեռային գիշերվա տևողությունն ավելի երկար է, քան հյուսիսում ։
Բևեռային գիշերը չի ենթադրում պարտադիր լիարժեք մթություն ամբողջ 24 ժամվա ընթացքում։ Դրա հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ Արեգակը չի բարձրանում հորիզոնի վրա։ Ընդ որում, բևեռային գիշերվա գոտու (մինչև 84° 34′) մեծ մասում ամբողջ բևեռային գիշերվա ընթացքում օրվա բաղադրիչ է համարվում մթնշաղը։ Կախված տվյալ վայրում այդ ժամանակահատվածում դրսևորվող մթնշաղի տեսակից՝ առանձնացնում են բևեռային գիշերվա տարբեր տեսակներ։
Քաղաքացիական բևեռային գիշեր
Նկատվում է, երբ կեսօրին քաղաքացիական մթնշաղ է։ Դա նկատելի է բոլոր այն լայնություններում, որտեղ կա բևեռային գիշեր։ Մինչև 72° 34' բևեռային գիշերն ամբողջությամբ քաղաքացիական է։ Բևեռներում քաղաքացիական բևեռային գիշերվա ընթացքում քաղաքացիական մթնշաղը շուրջօրյա է լինում՝ փոխելով բևեռային ցերեկը և նախորդելով շուրջօրյա նավիգացիոն մթնշաղին (ձմեռային արևակայությունից առաջ), և հակառակը (ձմեռային արևակայությունից հետո)։ Բևեռներին հարող շրջաններում (84° 34′ բարձր) քաղաքացիական բևեռային գիշերվա ժամանակ քաղաքացիական մթնշաղը կարող է լինել շուրջօրյա կամ օրեր շարունակ նկատվել միայն նավիգացիոն մթնշաղի հետ՝ ի տարբերություն ավելի ցածր լայնություններում տեղակայված շրջանների, որտեղ քաղաքացիական ամբողջ բևեռային գիշերվա ընթացքում ամեն օր նկատվում են մթնշաղի բոլոր տեսակները կամ առանց մթնշաղի ժամանակահատված։
Կեսօրին նկատվում է տեսանելիության լավացում, որոշ ժամանակի ընթացքում կարելի է բավարարվել առանց լրացուցիչ լուսավորության, սակայն Արեգակն այդպես էլ չի ծագում։ Լավագույն դեպքում քիչ ամպամած եղանակին երբեմն կարելի է տեսնել ամպերի անդրադարձրած արևի լույսը։ Այդպիսի բևեռային գիշերվա ընթացքում ցերեկը հաճախ անվանում են «մութ»։ Բևեռային շրջանում տեղակայված բնակավայրերի մեծ մասը գտնվում է այն շրջանում, որտեղ բևեռային գիշերն ամբողջությամբ քաղաքացիական է։
Նավիգացիոն բևեռային գիշեր
Նկատվում է, երբ կեսօրին նավիգացիոն մթնշաղ է։ Դա դիտվում է 72° 34' բարձր լայնություններում։ Բևեռներում նավիգացիոն բևեռային գիշերվա ընթացքում նավիգացիոն մթնշաղը դիտվում է շուրջօրյա՝ շուրջօրա քաղաքացիական և աստղագիտական մթնշաղների ժամանակահատվածների միջև։ Բևեռներին հարող շրջաններում (84° 34′ բարձր) նավիգացիոն բևեռային գիշերվա ժամանակ նավիգացիոն մթնշաղը կարող է լինել շուրջօրյա կամ օրեր շարունակ նկատվել միայն աստղագիտական մթնշաղի հետ՝ ի տարբերություն ավելի ցածր լայնություններում տեղակայված շրջանների, որտեղ նավիգացիոն ամբողջ բևեռային գիշերվա ընթացքում ամեն օր նկատվում են նավիգացիոն և աստղագիտական մթնշաղներ կամ առանց մթնշաղի ժամանակահատված։
Կեսօրին դիտողը կարող է նկատել արևի կողմից երկնքի շատ թույլ լուսավորություն (պարզ եղանակին), իսկ բնակավայրերում անհրաժեշտ է շուրջօրյա արհեստական լուսավորություն։
Աստղագիտական բևեռային գիշեր
Նկատվում է, երբ կեսօրին աստղագիտական մթնշաղ է։ Դա դիտվում է 78° 34' սկսած լայնություններում։ Բևեռներում աստղագիտական բևեռային գիշերվա ընթացքում աստղագիտական մթնշաղը դիտվում է շուրջօրյա՝ շուրջօրա նավիգացիոն մթնշաղի և առանց մթնշաղի ժամանակահատվածների միջև։ Բևեռներին հարող շրջաններում (84° 34′ բարձր) աստղագիտական բևեռային գիշերվա ժամանակ աստղագիտական մթնշաղը կարող է լինել նաև շուրջօրյա՝ ի տարբերություն ավելի ցածր լայնություններում տեղակայված շրջանների, որտեղ աստղագիտական ամբողջ բևեռային գիշերվա ընթացքում աստղագիտական մթնշաղը ամեն օր ընդհատվում է։
Կեսօրին անզեն աչքով տեսանելի չեն թույլ գալակտիկաներ և առանձին աստղեր, թեև սովորական դիտողի համար երկնքի այդպիսի լուսավորությունը, որպես կանոն, տեսանելի չէ, և արևածագի անգամ թույլ նշան չի երևում։ Աշխարհի ամենահյուսիսային բնակավայրում՝ Ալերտում, ձմեռային արևակայության օրը կարելի է տեսնել միայն աստղագիտական մթնշաղ։
Լրիվ բևեռային գիշեր
Նկատվում է, երբ կեսօրին բևեռային գիշերվա ընթացքում մթնշաղ չի լինում։ Դա դիտվում է 84° 34′ սկսած լայնություններում։ Ամենատևական լրիվ բևեռային գիշեր լինում է Հարավային բևեռում (մոտավորապես 1 ամիս, 10 օր ձմեռային արևակայության օրվանից առաջ և հետո)։ Լրիվ բևեռային գիշերվա ժամանակ անգամ կեսօրին հնարավոր չէ տեսնել կամ ֆիքսել արևի անգամ աննշան լույս։ Տևական ժամանակահատվածի ընթացքում կարելի է նկատել թույլ գալակտիկաներ, ինչը շատ արժեքավոր է աստղագետների համար։
Այլընտրանքային դասակարգում
Գոյություն ունի բևեռային գիշերների մեկ այլ դասակարգում, ըստ որի՝ բևեռային գիշերն անվանում են այն մթնշաղի անունով, որը դադարում է նկատվել տվյալ բևեռային գիշերվա սկսվելուն պես (ձմեռային արևակայությունից առաջ), կամ, ընդհակառակը, սկսում է նկատվել դրա ավարտվելուն պես (ձմեռային արևակայությունից հետո)։ Այդ դեպքում նավիգացիոն բևեռային գիշերը կոչվում է քաղաքացիական, աստղագիտականը՝ նավիգացիոն, լրիվը՝ աստղագիտական։ Ամենապայծառ բևեռային գիշերը, որը վերը կոչվում էր քաղաքացիական, այս դասակարգման մեջ կոչվում է բևեռային մթնշաղ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Աշխարհագրական տերմիններ Կատեգորիա:Արեգակնային երևույթներ Կատեգորիա:Բևեռներ
Նորաշենիկ (այլ կիրառումներ)
Նորաշենիկ, կարող է վերաբերել՝
Լես Պոլ
Լես Պոլ (Les Paul, իսկական անունը Լեսթեր Ուիլյամ Պոլսֆուս (Lester William Polsfuss),  ), ամերիկացի կիթառահար-վիրտուոզ, երգահան-բանաստեղծ, նորարար ձայնագրման բնագավառում, էլեկտրոկիթարի գյուտարարներից մեկը, որը հնարավոր դարձրեց ռոքնռոլի ժամանակակից հնչողությունը ։
Նրան ձայնագրման ոլորտում վերագրում են բազմաթիվ նորարարություններ, և չնայած նա առաջինը չէր, որ օգտագործում էր այդ տեսակի տեխնիկա, Պոլն առաջիններից մեկն էր, որ փորձարկեց ձայնը («ձայն ձայնի վրա») կիրառման ոլորտում, «ուշացման» էֆեկտների, փուլային էֆեկտների և բազմամուտքային ձայնագրման էֆեկտները ։
Սակայն հեղափոխական բնույթ էին կրում ոչ միայն երաժշտի տեխնիկական հնարավորությունները, այլ նաև նրա խաղաոճը։ Նա օգտագործել է խաղի տարբեր մեթոդներ՝ սկսած տրելյերից, վերջացրած ակորդի տարբեր հաջորդականություններից։ Լեսա Պոլյաի ոճը առանձնանում է ժամանակակիցների կողմից և օրինակ է ծառայում ամբողջ աշխարհի կիթառահարների համար ։ 1950-ական թվականներին ձայնագրվել է կնոջ՝ Մերի Ֆորդի հետ։
Նա մեկն է այն սակավաթիվ երաժիշտներից, ով կարող է մշտական ցուցադրություն - ցուցահանդես ունենալ Ռոքնռոլի փառքի սրահում ։
Կենսագրություն
1941 թվականին Լես Պոլը ինքնուրույն ստեղծել է ամբողջ կորպուսով առաջին էլեկտրական կիթառը (մինչ այդ եղել են ձայնային կիթառներ)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է ԱՄՆ-ի բանակի ռադիոծառայություն, որից հետո աշխատել է Լոս Անջելեսի ստուդիաներում՝ որպես նվագակցող, կիթառահար տարբեր կատարողների համար (Բինգ Կրոսբի, Ջեք Բենի և այլն)։ Բինգ Քրոսբին Պոլյաին տրամադրել է ամենավաղ ձայնագրող սարքերից մեկը, որը թույլ է տվել մագնիսական ֆիլմից վերագրանցվել ֆիլմի վրա Ստուգելիություն։
Մագնիսական ձայնագրման փորձերի արդյունք են դարձել Լես Պոլի առաջին սոլո սկավառակները, որոնք թողարկվել են 1948 թվականին՝ «Lover» և «Brazil», դրանցում կիթառահարը կիրառել է ձայնի բազմակի կիրառման տեխնիկան։ Սկսած այդ ժամանակից Լես Պոլյան հանդես եկավ ինքնուրույն։ Սակայն կիթառահարի հետագա գործունեությունը վտանգված էր, երբ 1948թ. դեկտեմբերին նա ավտովթարի ենթարկվեց, որը վնասել էր նրա աջ ձեռքը ամբողջությամբ։ Վիրահատության ժամանակ Պոլը պահանջել է, որ կոտրված ձեռքը մեծացնեն այնպիսի անկյան տակ, որ նա կարողանա կրկին կիթառ նվագել։ Վիրահատությունից հետո Պոլը մեկուկես տարի վերականգնողական կուրսեր էր անցնում։ 1950-1952 թվականներին Գիբսոն ընկերության առաջարկության շնորհիվ Լես Պոլը մասնակցեց Էլեկտրակիթառի մշակմանը, որից հետո կոչեց իր անունով՝ «Լես Պոլ»։ Գիբսոն Լես Պոլը դարձել է ամենահայտնի էլեկտրոկիթառահարներից մեկը, ռոք երաժիշտների շրջանում։
1949 թվականին Պոլը ամուսնացավ Այրիս Սամմերսի հետ։ Նրա անունը փոխելով Մերի Ֆորդ՝ Լես Պոլը ստեղծեց համատեղ երաժշտական ​​դուետ։ Միասին նրանք սկսեցին ալբոմներ թողարկել, որոնք անմիջապես նրանց հանրաճանաչության բերեցին։ Դուետի ալբոմները կազմված էին Մերի Ֆորդի կատարած երգերից և գործիքային կոմպոզիցիաներից, և բացի այդ Ֆորդը պարբերաբար նվագում էր կիթառ։ Նրա ուղիղ, թեթև ձայնը, որը բնորոշ էր քանթրի երաժշտական ժանրին, հավասարակշռում էր վիրտուոզ խաղը և Լես Պոլի բարդ բազմաձայն կոմպոզիցիաները։ Բացի ձայնային վերադրումից, Պոլը փորձեր է կատարել նաև բազմաձայն արձագանքների էֆեկտների հետ։ Պատահական չէ, որ նրա սկավառակները շուկային ներկայացվել են որպես ««new sound» («նոր ձայն»)։ Լես Պոլի մեթոդների առավելություններից մեկն այն էր, որ նա իր նորարարական գաղափարներն իրականացրել է հասանելի հայտնի երաժշտության շրջանակներում, այլ ոչ թե էլիտար ավանգարդի շրջանակներում։ 50-ականների առաջին կեսի սկավառակները պահպանվել են ջազի ժանրում, սակայն 1958 թվականին Columbia Records լեյբլին անցնելուց հետո դուետի ձայնը փոխվեց դեպի բլյուզ, քանթրի և փոփ։
1960-ականների սկզբին դուետը դադարեց հաջողություն ունենալ։ Տարբեր ժանրերում մի քանի ալբոմներից հետո Լես Պոլը և Մերի Ֆորդը 1964-ին բաժանվեցին։ Որոշ ժամանակ Պոլը ձայնագրվում էր, հետո հեռանում երաժշտությունից։ Հաջորդ աշխատանքը 1977-1978 թվականների երկու ալբոմներն էին, որոնք ձայնագրել էր Չեթ Ատկինսը։ Դրանից հետո Լես Փոլը կրկին գրեթե ամբողջությամբ դադարեցրել է երաժշտական գործունեությունը։
2006 թվականին Լես Պոլը իր American Made World Played ալբոմի համար ստացավ երկու «Գրեմմի»՝ իր առաջին ձայնագրած ալբոմը 27 տարի լռությունից հետո։
Կյանքի վերջին տարիներին երաժիշտը շաբաթը մեկ անգամ ելույթ էր ունենում նյու յորքյան «Iridium Jazz Club» ակումբում։ 2009 թվականի օգոստոսի 12-ին Լես Պոլը թոքաբորբի բարդությունների հետևանքով մահանում է 95 տարեկան հասակում ։
ԽՍՀՄ–ում Լես Պոլն առաջին անգամ թողարկվել է 1956 թվականին։
Սկավառակագրություն
Տվյալ սկավառակագրությունում նշված են ամերիկյան ստուդիական ալբոմները և վերջին ժամանակների ամենանշանավոր հավաքածուները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք կիթառահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Նորգեղ (այլ կիրառումներ)
Նորգեղ, կարող է վերաբերել՝
Նորգյուղ (այլ կիրառումներ)
Նորգյուղ, կարող է վերաբերել՝
Նորին մեծության գաղտնի ծառայությունում (այլ կիրառումներ)
Նորին մեծության գաղտնի ծառայությունում, կարող է վերաբերել՝
Բուզատ (Տյոտերի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Դուդուկի մոսկովյան միջազգային փառատոն
Դուդուկի մոսկովյան միջազգային փառատոն, ԴՄՄՓ (Moscow International Duduk Festival, MIDF, Московский международный фестиваль дудука, ММФД), Մոսկվայում տեղի ունեցող դուդուկի ամենամյա փառատոն ։
Կազմակերպիչներ
Փառատոնի կազմակերպիչը «Դուդուկիստ» պրոեկտն է, որի անդմաներն են այժմ Սուրեն Բաղդասարյանը և Մարինա Սելիվանովան (մինչև 2016 թվականը՝ նաև Հովհաննես Ղազարյանը) Փառատոնի կազմակերպիչները 2014 թվականին Մոսկվայում հիմնել են նաև դուդուկի դպրոց, որի գեղարվեստական ղեկավարը դուդուկահար Հովհաննես Ղազարյանն է ։
Նպատակներ և խնդիրներ
Փառատոնի հիմնական խնդիրներից է Հայաստանի, Ռուսաստանի և այլ երկրների միջև մշակութային կապերի մակարդակի բարձրացումն ու համագործակցության ամրապնդումը, ինչպես նաև՝ հայկական մշակույթի պահպանումն ու զարգացումը ։ Փառատոնը նաը նպատակ ունի բացահայտել և հանրայնացնել տարբեր երկրների տաղանդավոր դուդուկահարների ։
Պատմություն
Դուդուկի առաջին փառատոնը տեղի է ունեցել 2014 թ. ապրիլի 30-ին «Մոսկվիչ» մշակութային կենտրոնում։ Փառատոնին են մասնակցել Հովհաննես Ղազարյանը, Մարտին Ղազարյանը, Վարդան Հարությունյանը, Վալերի Նամը, Արգիշտի Ամիրյանը, Արամ Ավեդիքյանը, Յուրի Մուրադյանը, Սելենա, Գեղամ Օհանյանը, Գևորգ Հարյապետյանը, Դավիթ Հովսեփյանը, Վիտալի Պողոսյանը, Ալեքսեյ Սադոևը, Մերուժան Աչոյանը, «ՕՏՏԱ-օրկեստր» գործիքային խումբը, երգչուհի Դիանա Դիկովսկին, ավստրիաբնակ հայտնի հեղինակ և կատարող Եվգենի Ռոսը, երգիչ Մարինա Սելիվանովան, «Հայորդիք» երգի և պարի համույթը, Whalephant խումբը, Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ Ալեքսանդր Մովսեսյանը ։ Փառատոնի բեմադրիչ՝ «Գավիթ» թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Համլետ Գալեչյան, համերգային միջոցառման հաղորդավար Ռուբեն Մխիթարյան Ընդհանուր առմամբ, Դուդուկի մոսկովյանը առաջին փառատոնը հավաքել ւ շուրջ հազար մարդ ։
Դուդուկի մոսկովյանը երկրորդ փառատոնը տեղի է ունեցել 2015 թվականի սեպտեմբերի 27-ին՝ Էստրադայի Մոսկվայի պետական թատրոնում, որին մասնակցել են՝ Գեորգի Մինասովը, Արտակ Ասատրյանը, Գեորգի Մինասյանը, Մանվել Մնացականյանը, Կամո Սեյրանյանը, Գագիկ Մալխասյանը, Հովհաննես Ղազարյանը, Նորայր Բարսեղյանը, Մարտին Ղազարյանը, Վիտալի Պողոսյանը, Արգիշտի Ամիրյանը, «Դուդուկիստ» համույթը, «Ուրարտու» քառերգը, Թաթուլ Համբարձումյանը ։ Փառատոնին մասնակցել է նաև հայտնի երգիչ Հարութ Փամբուկչյանը։ Ընդհանուր առմամբ, Դուդուկի մոսկովյանը երկրորդ փառատոնը հավաքել ւ շուրջ մեկուկես հազար մարդ Փառատոնի բեմադրիչ՝ «Գավիթ» թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Համլետ Գալեչյան, համերգային միջոցառման հաղորդավար Ռուբեն Մխիթարյան ։
Դուդուկի III մոսկովյան միջազգային փառատոնը տեղի է ունեցել 2016 սեպտեմբերի 25-ին՝ «Մոսկվիչ» համերգային սրահում։ Դուդուկի երրորդ փառատոնը հասավ ավելի բարձր պրոֆեսիոնալ մակարդակի, շնորհիվ՝ հոյակապ երաժշտական ծրագրի և կատարողականության։ Համերգը ուղեկցվում էր Ռուսաստանի պետական ակադեմիական «Բոյան»  համերգային նվագախմբի կատարումներով] ։ Վերոնշյալ անսամբլը ունի երաժիշտների բացառիկ կազմ և չունի նմանը աշխարհում։ Նվագախմբի դիրիժորը Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ Նիկոլայ Ստեպանովն է։ Փառատոնը իր շուրջն էր հավաքել աշխարհի ամենատաղանդավոր դուդուկահարներին։ Դուդուկի III մոսկովյան միջազգային փառատոնին ելույթ են ունեցել Հայաստանի հանրապետության վաստակավոր արտիստ Գեորգի Մինասովը և նրա «Դուդուկներ» լեգենդար անսամբլը, Հայաստանի հանրապետության վաստակավոր արտիստ Գագիկ Մալխասյանը, Գիորգի Մինասյանը, Արտակ Ասատրյանը, Նորայր Բարսեյանը, Անահիտ և Աննա Մխիթարյանները, Մարտին Ղազարյանը, Վիտալի Պողոսյանը, Արգիշտի Ամիրյանը, Արսեն Գրիգորյանը, Հովհաննես Ղազարյանը, «Դուդուկիստ» համույթը, Ռաֆաել Մկրտչյանը, Էմմանուել Հովհաննիսյանը, Թաթուլ Համբարձւմյանը և Սելենան ։ Դուդուկի III մոսկովյան միջազգային փառատոնը կայացավ Ռուսաստանում հայ երիտասարդության կոնգրեսի աջակցությամբ։ Փառատոնի բեմադրիչ՝ «Գավիթ» թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Համլետ Գալեչյան, համերգային միջոցառման հաղորդավար Ռուբեն Մխիթարյան ։
2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Պետական Կրեմլյան պալատի դահլիճում տեղի է ունեցել Դուդուկի մոսկովյան միջազգային 4-րդ փառատոնը։ Փառատոնին մասնակցել են դուդուկահարներ տարբեր երկրներից՝ Վիտալի Պողոսյանը, Արմեն Հովհաննիսյանը, Ռաֆայել Մկրտչյանը, Գեղամ Օհանյանը, Խոսրով Մանուկյանը, Գեորգի Մինասյանը, Արտակ Ասատրյանը, Թաթուլ Համբարձումյանը, Կարինե Դռնոյանը, պատվավոր մասնակից էր Հայաստանի պատվավոր արտիստ Գեորգի Մինասովը և իր «Դուդուկներ» համույթը, ինչպես նաև Ակապելլա Էքսպրես և ОТТА-orchestra երաժշտական խմբերը։ Փառատոնի վարողն էր Ռուբեն Մխիթարյանը, իսկ մենակատարներին, ինչպես և նախկինում, ուղեկցում էր Բոյան պետական ակադեմիական ռուսական համերգային նվագախումբը՝ ՌԴ վաստակավոր արտիստ, դիրիժոր Նիկոլայ Ստեպանովի ղեկավարությամբ.
2018 թվականի հոկտեմբերի 6-ին և 7-ին Տիեզերքի համաշխարհային շաբաթի ընթացքում Մոսկվայի մոլորակադիտարանում տեղի է ունեցել Դուդուկի մոսկովյան միջազգային 5-րդ փառատոնը ։ Փառատոնին մասնակցել են տարբեր երկրներից ժամանացած կատարողներ, որոնց թվում են Հայաստանի ժողովրդական արտիստ, Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր Գևորգ Դաբաղյանը, միջազգային մրցանակների դափնեկիր, Բաբելոնյան փառատոնի հաղթող Մարտին Ղազարյանը, Երևանի պետական ֆիլհարմոնիայի համույթի մենակատար Հարություն Չհոլյանը, «Ակունք» համույթի մենակատար Արմեն Հովհաննիսյանը, «The Birds Band» համույթի հիմնադիր և ղեկավար, միջազգային մրցանակների դափնեկիր Նորայր Գապոյանը։ Համերգին մասնակցել են նաև «Օզարենիյե» կամերային երգչախումբը, «Թամզարա» բազմաձայն երգչախումբը, ինչպես նաև ժամանակակից երգահաններ և երաժիշտներ՝ Անդրեյ Տանզյուն, Գեննադի Լավրենտիևը, Իվան Մուրալովը, Պաատա Ճակաբերիան, Դմիտրի Լոսևը, Սաթի Կազանովա ։ Ի տարբերություն նախորդ փառատոնների, 2018 թվականի միջոցառւոմը տեղի է ունեցել լիագմբեթ մուլտիմեդիական շոուի ներքո՝ դուդուկի ուղեկցությամբ տիեզերական տարածություն խորասուզմամբ։ Հատուկ դրա համար նկարահանվել է ունիկալ ֆիլմ, որը հեռարձակվել է անմիջապես մոլորակադիտարանի գմբեթին  ։
Դուդուկի միջազգային փառատոն Իսպանիայում
2016 թվականի հուլիսին Իսպանիայում, «Դուդուկիստ» պրոեկտի կողմից կազմակերպվել է երկու համերգ Դուդուկի միջազգային փառատոնի շրջանակներում։ Համերգները տեղ են գտել «Հայաստանի օրեր» փառատոնի շրջանակներում։ 2016 թվականիհուլիսի 3-ին դուդուկի փառատոնը անցկացվեց Բարսելոնա քաղաքում, Centro Civico Cotxeres Borrel-ում, իսկ 2016 թվականի հուլիսի 5-ին փառատոնը անցկացվեց կատալոնյան Լյորետ դե Մար քաղաքում։ Փառատոնի շրջանակներում Հայաստանի, Ռուսաստանի և Իսպանիայի դուդուկահարները ելույթ ունեցան քաղաքի կենտրոնական հրապարակում՝ քաղաքապետարանի դիմաց։ Մասնակիցների շարքում էին Մոսկվայի դուդուկի դպրոցի «Դուդուկիստ» համույթը (գեղարվեստական ղեկավար՝ Հովհաննես Ղազարյան), Լարիսա Բաևան, Ալեքսեյ Կապիտանովը, Իոսիֆ Գասպարյանը, Արտյոմ Թորոսյանը, Գրիգորի Ռամանովը, Նիկա Օհանյանը, Սիմոն Օսեփյանը, Մարիա Հայարովան, Գեղամ Օհանյանը, Մարիա Սելիվանովան, Դուդուկի կատալոնյան դպրոցը (գեղարվեստական ղեկավար՝ Հովհաննես Ղազարյան), Ռոլանդ Թերբորգը, Ժեներ Օմեդիսը, Սեդրակ Պետրոսյանը, Վալենտին Կերոլը. Ռաուլը, Շուշանիկ Հովհաննիսյանը։ Փառատոնը տեղի է ունեցել Կատալոնիայի Ռուսական տան աջակցությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայերը Մոսկվայում Կատեգորիա:Դուդուկ
Ջուզեպպե Մաձինիի կամուրջ
Ջուզեպպե Մաձինիի կամուրջ, հայտնի է նաև որպես Մաձինիի կամուրջ (Ponte Giuseppe Mazzini), կամուրջ Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Հատում է Տիբեր գետը։ Կապում է դեի Սանգալլո բուլվարը դելլա Ֆարնեզիա բուլվարին, Ռեգոլա և Տրաստևերե շրջաններում ։
Նկարագրություն
Կամուրջը նախագծել են ինժեներներ Վիանին և Մորետտին։ Այն կառուցվել է 1904-1908 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Նվիրված է Ռիսորզիմենտոյի առաջնորդներից Ջուզեպպե Մացցինիին։ Կամուրջը միացնում է Վիա դելլա Լունգարա և Վիա Գիուլիա փողոցները։ Նախկինում անվանվել է Պոնտե Ջիանիկոլենզե՝ ի հիշատակ նույնանուն անտիկ կամրջի ։
Կամուրջն ունի երեք քարտաշային կամարներ։ Երկարությունը կազմում է 106 մետր։
Սուրեն Բուրխաջյան
Սուրեն Սերոբի Բուրխաջյան, հայ ճարտարապետ, Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ (1969) ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1972)։
Կենսագրություն
Սուրեն Բուրխաջյանը ծնվել է Հրազդանի շրջանի Կարմիրհովիտ գյուղում (այժմ՝ ապաբնակեցված է)։ 1961 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1977-1990 թվականներին եղել է Երևաննախագիծ ինստիտուտի նախագծի գլխավոր ճարտարապետ, գլխավոր մասնագետ, 1991-2001 թվականներին՝ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության բաժնի պետ, 2003 թվականից՝ ՀՃՄ (Հայաստանի ճարտարապետների միություն) քարտուղար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետներ Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Եռյակ (փիլիսոփայություն)
Եռյակ, տրիադա ( — երրորդություն), տերմին փիլիսոփայության մեջ, որ նշանակում է զարգացման եռաստիճանություն։
Գաղափար
Եռյակի գաղափարը հանդիպում է տարբեր փիլիսոփաների (Պլատոն, Պրոկլես, Ֆիխտե, Շելինգ) և հատկապես Հեգելի երկերում։ Վերջինիս Փիլիսոփայության մեջ այն բացարձակ և համընդհանուր սկզբունքն է, սխեմա (թեզիս, հակաթեզիս, սինթեզիս), որում իրականանում է զարգացումը։ Դիալեկտիկական մատերիալիզմը մերժում է եռյակի բացարձականացումը և իդեալիստական մեկնաբանումը՝ այն համարելով զարգացման մասնակի օրինաչափություն։
Կատեգորիա:Դիալեկտիկա Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տերմինաբանություն
Գոգոևյան օրիորդաց վարժարան
Հասցեն` Դոնի Ռոստով, 30-րդ գիծ փողոց, 8, լիտեր Ա։
Պատմություն
XIX դարի վերջում երկրորդ գիլդիայի նախիջևանցի վաճառական Նիկիտա Գոգոևը (Մկրտիչ Քրիստափորի Գոգոյան), գրող Ն. Կուկոլնիկի խորհրդով, իր մահացած չորս դուստրերի հիշատակին, երեք խանութներից և կաշվի գործարանից ստացված եկամուտը` 103237 ռուբլի, կտակեց Ռոստովում աղջիկների դպրոց ստեղծելու համար։ Նոր դպրոցի համար Գոգոևը դնում էր հետևյալ նպատակը. «...Որ դաստիարակվող օրիորդները, չստանալով փայլուն աշխարհիկ կրթություն, որը սազական չէ մեր հասարակության կենցաղին, դառնան բարի տիկնայք, որոնք ունակ լինեն իրենց երեխաներին ներշնչելու լուսավորության օգուտը»։
Նրա այրին` Սրբուհի Բաբասինյանը, 1877 թվականին մեկնել էր Սանկտ Պետերբուրգ, որտեղ թույլտվություն էր ստացել հիմնելու Գոգոևյան ուսումնարանը, որից հետո սկսվել էր գիմնազիայի երկհարկանի շենքի շինարարությունը։
1882 թվականի սեպտեմբերին դպրոցը բացվեց։ Այնտեղ մինչև 1906 թվականը սովորել է 7 տարեկանից մեծ 12 աղջիկ, այնուհետև նրանց թիվը հասել է 20-ի։ Աշակերտուհիների հսկողությունն իրականացրել էր վերակացուհին, որն ապրել է նույն տեղում։ Նրա խնդիրն է եղել նաև աղջիկներին տնավարություն սովորեցնելը։
Ուսումնարանում կային արհեստանոցներ, որոնցում իրականացվում էին բնակչության պատվերները։ Աղջիկների ուսուցման ծրագիրը ներառում էր. կրոնի ուսուցում, ռուսերեն, հայերեն, ֆրանսերեն և գերմաներեն, հանրահաշիվ, երկրաչափություն, աշխարհագրություն, պատմություն, ֆիզիկա, տիեզերագրություն, մանկավարժություն, մարմնամարզություն, նկարչություն, երգ, պար և այլն։
Գոգոևյան վարժարանի աշակերտուհիների համազգեստն ուներ հետևյալ առանձնահատկությունը. դարչնագույն զգեստի քղանցքին կարված էր կարմիր եզրաշերտ։ 1912-1913 թվականներին վարժարանում բացվեցին ավագ դասարաններ, իսկ նրա շրջանավարտներին տրվում էր տնային ուսուցչուհու կոչում։
1913 թվականից Գոգոևյան ուսումնարանը վերափոխվեց կայսրուհի Մարիայի գերատեսչության հաստատությունների կանանց վարժարանի։
Համաձայն Ռոստովի մարզի վարչակազմի ղեկավարի 09.10.1998-ի թիվ 411 որոշման` նախկին գիմնազիայի շենքն ընդգրկվել է պատմության և մշակույթի տարածաշրջանային նշանակության հուշարձանների ցանկում։
Նորմա (այլ կիրառումներ)
Նորմա, կարող է վերաբերել՝
Վասիլ Կոզաչենկո
Վասիլ Կոզաչենկո (Козаченко Василь Павлович, ), ուկրաինացի գրող, արձակագիր։ ՈւԽՍՀ Տարաս Շևչենկոյի անվան պետական և Նիկոլայ Օստրովսկու անվան կոմերիտմիության մրցանակների դափնեկիր։
Կենսագրություն
Վասիլ Կոզաչենկոն ծնվել է 1913 թվականին Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկոյե գյուղում, գյուղացու ընտանիքում։ 1938 թվականին ավարտել է Կիևի համալսարանը։ 1939-1941 թվականներին աշխատել է «Սովետսկայա լիտերատուրա» ամսագրի խմբագրությունում։ Հայրենական պատերազմի տարիներին մասնակցել է Կիևի պաշտպանության համար մղվող մարտերին, 1942 թվականին եղել է Կիրովոգրադշչինայի պարտիզանական ընդհատակում։ Հետպատերազմյա շրջանում զբաղվել է խմբագրական աշխատանքով։ 1959 թվականից եղել է Ուկրաինայի գրողների միության վարչության պատասխանատու քարտուղարը, 1966 թվականից՝ Ուկրաինայի գրողների միության վարչության քարտուղար, 1969 թվականին՝ Ուկրաինայի գրողների միության վարչության նախագահի տեղակալ և Ուկրաինայի գրողների միության Կիևի կազմակերպության նախագահ, 1973 թվականի մարտից Ուկրաինայի գրողների միության առաջին քարտուղար ։
Ստեղծագործություններ
Վիպակների, պատմվածքների, ակնարկների ծողավածուների հեղինակ է։ Վիակների առաջին գիրքը՝ «Պեգասը», լույս է տեսել 1938 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Լի Հարվի Օսվալդ
Լի Հարվի Օսվալդ (Lee Harvey Oswald, 1936 թվական հոկտեմբերի 18, Նոր Օրլեան, Լուիզիանա, ԱՄՆ-1963 թվական նոյեմբերի 24 Դալաս, Տեխաս, ԱՄՆ), Ամերիկայի նախագահ Ջոն Քենեդիի սպանության միակ մեղադրալ։ Ըստ ԱՄՆ-ի օրենքի՝ մահացածը չի կարող դատապարվել, սակայն Ուորենի հանձնաժողովի միջնորդությամբ նա մեղադրվեց մարդասպանության մեջ։
ԱՄՆ ծովային հետևակի կորպուսի նախկին անդամը, ով որոշ ժամանակ (1959 թվականի հոկտեմբեր-1962 թվականի հունիս) ապրել է ԽՍՀՄ-ում, սկզբում՝ Քենեդիի սպանութունից 40 րոպե անց, ձերբակալվեց ոստկանի սպանութան մեջ մեղադրանքով։ Կասկածվելով նաև Քենեդիի սպանության մեջ՝ Օսվալդը հերքում էր իր մասնակցությունը երկու սպանություններում էլ։ Երկու օր անց՝ ոստիկակական բաժանմունքից տեղական բանտ տեղափոխվելիս, Օսվալդը գնդակահարվում է գիշերային ակումբի սեփականատեր Ջեկ Ռուբիի կողմից։ Այդ սպանությունը հայտնվեց հեռուստատեսությունում և ցուցադրվեց ուղիղ եթերով ։
Ըստ Ուորենի հանձնաժողովի (1964 թվական)՝ Օսվալդը 1963 թվականի նոյեմբերի 22-ին 5.6 վայրկյանում իրագործել է 3 կրակոց նախագահի ավտոմեքենային Դալասի գրադարանի պահեստի 6-րդ հարկից (արդյուքնում նախագահ Քենեդին մահացավ, Տեխասի նահանգապետ Քոնալին ծանր վիրավորվեց, անցորդներից մեկը թեթև վնասվածք ստացավ), այնուհետ սպանեց տեղական ոստկանին։ Համաձայն հանձնաժողովի եզրակացությունների՝ նա գործում էր միայնակ, առանց ինչ-որ մեկի օգնության կամ խորհրդի։
Մանկություն
Օսվալդը ծնվել է Նոր Օրլեանում 1939 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Ռոբերտ Էդգարդ Լի Օսվալդ ավագի (1896 մարտի 4-1939 օգոստոսի 9) և Մարգարիտա Ֆրենսիս Կլավիեի (1907 հուլիսի 19-1981 հունվարի 17) ընտանիքում։ Օսվալդն ուներ երկու եղբայր՝ հարազատ եղբայր Ռոբերտ Էդգարդ Լի Օսվալդը և համամայր Ջոն Էդգարդ Պիկը ։
Նոր Օրլեանում 1955 թվականի հոկտեմբերին Օսվալդը թողեց դպրոցի ուսումը 10-րդ դասարան ընդունվելուց ամիս անց և աշխատանքի ընդունվեց որպես գրասենյակային ծառայող, այնուհետև՝ առաքիչ։ Ուսումը շարունակելու համար իր ընտանիքը 1956 թվականի հուլիսին վերադարձավ Ֆորտ-Ուերտ, և նա կրկին ուսման անցավ 10-րդ դասարանում սեպտեմբերին, բայց հոկտեմբերին Օսվալդը կրկին թողեց ուսումը՝ այս անգամ ԱՄՆ-ի ծովային հետևակի կորպուս ընդունվելու համար ։ Միջնակարգ դպրոցի դիպլոմ նա այդպես էլ չստացավ։ Մինչև 17 տարեկանը Օսվալդն ապրել է 22 տարբեր բնակավայրերում և փոխել 12 դպրոց։
Ծառայությունը ծովային հետևակի կորպուսում
Օսվալդը ԱՄՆ-ի ծովային հետևակի կորպուս ծառայության է ընդունվել 1956 թվականի հոկտեմբերի 24-ին՝ իր տասնյոթամյակին։ Նա երկրպագում էր իր ավագ եղբայր Ռոբերտին և Դալասի իր ձերբակալության ժամանակ արված լուսանկարում երևում է, որ Լին կրում է եղբոր ծովային հետևակի մատանին ։ Ուորենի հանձնածողովի անդամներից մեկը վկայում է, որ Օսվալդը, հնարավոր է ծառայության է անցել տիրական մոր ազդեցությունից ազատվելու համար ։
Սկզբնական շրջանում Օսվալդն ուսում էր ստանում իբրև ռադիոլոկացիոն կայանի օպերատոր ։ Ավարտելով ուսումը յոթերորդ դասարանի տասներեք հոգանոց խմբում՝ 1957 թվականին նա ուղակվեց Մակաս Էլ Տորոյի բազա, իսկ այնուհետև՝ սեպտեմբերին՝ Ացուգի (Ճապոնիա)։
Ինչպես բոլոր ծովային հետևակները՝ Օսվադն ուսում էր ստանում և հրաձգության քննութուն հանձնում՝ ստանալով 212 միավոր 1956 թվականի դեկտեմբերին, ինչը դիուկահարի որակավորման համար անհրաժեշտ նվազագուն միավորից մի քիչ բարձր էր։ 1959 թվականի մայիսին նա ձեռք բերեց ընդամենը 191 միավոր ։
Ծառայության ընթացքում Օսվալդն երեք անգամ հայտնվել է արտակարգ դատարանում։ Առաջին անգամ նա կրկել էր իր արմունկին, երկրորդ անգամ սերժանտի հետ կռվի համար նա առաջին կարգի շարքայինից իջեցվել է շարքայինի և բանտարկվել։ Երրորդ անգամ պատժվել է Ֆիլիպինների ջունգլիում գիշերային հերթապահության ժամանակ անհայտ պատճառներով կրակելու համար ։
Ծառայակիցները Օսվալդին մուլտֆիլմի նմանօրինակությամբ անվանում էին «Օզի նապաստակ», իսկ երբեմն՝ «Օսվալդսկովիչ» («Oswaldskovich»)՝ իր սովետական հայացքների համար։ 1958 թվականի դեկտեմբերին նա կրկին տեղափոխվեց Էլ-Տորո, որտեղ նրա ստորաբաժանմանը հանձնարարված էր զինվորների և սերժանտների պատրաստման համար թռիչքների կառավումը։ Այնտեղ ծառայող սպաները պնդում են, որ Օսվալդն իր խմի գիտակ ղեկավար էր ։
Ծովային հետևակներում իր ծառայության ընթացքում Օսվալդն ուսումնասիրել է ռուսերեն։ 1959 թվականի փետրվարին նա ռուսերենի գրավոր և բանավոր իմացության քննություն է հանձնել։ Իր գիտելիքները գնահատվել են իբրև ցածր ։ 1959 թվականի սեպտեմբերի 11-ին նա հեռացավ ծառայությունից՝ դա հիմնավորելով մոր օգնության կարիք ունենալով ։
Կյանքը ԽՍՀՄ-ում
1959 թվականի հոկտեմբերին՝ մինչ քսանամյակը լրանալը, Օսվալդը մեկնում է ԽՍՀՄ։ Այս ճանապարհորդությունը վաղուց էր պլանավորված։ Նա մի քանի կեղծ դիմումներ է ներկայացնում արտասահմանյան համալսարաններին՝ ուսանողական վիզա ստանալու նպատակով։ Օսվալդը մոր հետ երկու օր անցկացրեց Ֆորտ-Ուերտում, իսկ սեպտեմբերի 20-ին նավով ուղևորվեց Նոր Օրլեանից Հավր (Ֆրանսիա), որտեղից էլ ուղորվեց Անգլիա։ Տեղափոխվելով Սաութհեմփթոն՝ հոկտեմբերի 9-ին՝ նա մաքսատան աշխատողներին հայտեց, որ պլանավորում է Միացյալ թագավորություններում մնալ մեկ շաբաթ՝ մինչև Շվեյցարիայում կրթության անցնելը։ Բայց հենց նույն օրը նա ինքնաթիռով ուղևորվեց Հելսինկի, որտեղ հոկտեմբերի 14-ին ստացավ սովետական վիզա։ Հաջորդ օրը Օսվալդը Հելսինկին լքեց գնացքով և հեկտեմբերի 16-ին ժամանեց Մոսկվա ։
Հոկտեմբերի 31-ին Օսվալդն այցելեց Մոսկվայի ԱՄՆ դեսպանատուն և հայտնեց, որ ցանկանում է հրաժարվել ամերիկյան քաղաքացիությունից ։ ԱՄՆ ծովային հետևակի փախուստը ԽՍՀՄ լուսաբանող հոդվածը Ասսոշեյթեդ պրեսի և 1959 թվականի այլ թերթերի առաջին էջերում էր ։
Օսվալդը ցանկանում էր սովորել Մոսկվայի պետական համալսարանում, բայց նրան ուղղորդեցին Մինսկ՝ խառատ աշխատելու։ Նա ստացավ նաև բարձրացված դրույք և 700 ռուբլու ամսական նպաստ (ձեռնարկության սովորական աշխատողից հինգ անգամ շատ), 1960 թվականի մարտին նա ստացավ կահավորված միսենյականոց բնակարան շքեղ տանը ՝ մինույն ժամանակ մնալով խիստ վերահսկողության տակ էր։ Աշխատավայրում նա ռուսերեն էր սովորեցնում և խնամում ավագ ինժեներ Ս. Ս. Շուշկևիչին ։
Որոշ ժամանակ անց Օսվալդը ձանձրացավ Մինսկում ։ 1961 թվականի հունվարին նա գրում է իր օրագրում. Սրանից հետո Օսվալդը, ով փաստացի չէր հրաժարվել ԱՄՆ քաղաքացիությունից, իր ամերիկյան անձնագիրը վերադարձնելու նամակ ներկայացրեց ԱՄՆ դեսպանատուն և առաջարկեց վերադառնալ հայրենիք, եթե իր նկատմամբ մեղադրանքները հանվեն ։
Կյանքը Դալասում
Ամերիկա վերադառնալուց հետո Օսվալդը ընտանիքով բնակություն հաստատեց Դալասում՝ մորից և եղբայր Ռոբերտից ոչ հեռու, և սկսեց Սովետական Միության կյանքի մասին մեմուարներ գրել։ Չնայած նա վերջվերջո թողեց իր այդ գործը՝ նյութեր որոնելիս նա ծանոթացավ ռուս էմիգրանտների հետ։ Ուորենի հանձնաժողովին իր վկայություններում Ալեքսանդր Կրեյնլերերը ասաց, որ ռուս էմիգրանտները կարեկցում էին Մարինային, իսկ Օսվալդին ուղղակի տանում, քանի որ նրան համարում էին կոպիտ և մեծամիտ ։
Չնայած ռուս էմիգրանտները դադարեցին շփվել Մարինայի հետ՝ Օսվալդն ընկերացավ 51-ամյա ռուս էմիգրանտ Ջորջ դե Մորենշիլդի՝ (George de Mohrenschildt) լավ ուսում ստացած երկրաբան-նավթագործի հետ ։ Ծնունդով Ռուսաստանից դե Մորենշիլդը Ուորենի հանձնաժողովին հայտնեց, որ Օսվալդը «… ռուսերենի գերազանց իմացություն ուներ» ։ Մարինան նույն ժամանակ ընկերացավ երկու քվակերների հետ՝ Ռուտ Պեյնի, ով փորձում էր ռուսերեն սովորել, և նրա ամուսին Միխայիլի հետ, ով աշխատում էր «Bell Helicopter» ընկերությունում ։ Ռուտ Պեյնը պնդում է, որ նա առաջին անգամ հանդիպել է Օսվալդին Ջորջ դե Մորենշիլդի կազմակերպած երեկույթում ։
Կյանքը Նոր Օրլեանում
1963 թվականի ապրիլի 24-ին Օսվալդը ժամանեց Նոր Օրլեան և աշխատանքի ընդունվեց, որի սեփականատերը՝ Ուիլյամ Ռեյլին, կազմակերպության անդամ էր հանդես էր գալիս ընդդեմ Ֆիդել Կաստրոյի վարչակարգի ։ Օսվալդը յուղիչ էր աշխատում «Reily»-ում, բայց աշխատանքից ազատվեց հուլիսին, «քանի որ նրա աշխատանքը գոհացուցիչ չէր, և նա շատ ժամանակ էր անցկացնում թափառելով և զենքի ու որսորդության մասին ամսագրեր կարդալով» ։
Լինելով Նոր Օրլեանի FPCC-ի մասնաճյուղի միակ անդամը՝ Օսվալդը տեղի տպագրատանը տպեց 500 ձևաթուղթ, 300 անդամագրական տոմս և 1000 «Ձեռքներդ հեռու պահեք Կուբայից» գրությամ թերթիկ ։ Մարինայի խոսքերով Լին ասել է նրան ստորագրել «A.J. Hidell» անվամբ նրա անդամագրական տոմսը ։
Օգոստոսի 5-6-ին Օսվալդն այցելեց Կուբայից գաղթած Կարլոս Բրոյեի (Carlos Bringuier) խանութը։ Բրոնյեն Հեղափոխական Ուսանողական Վարչության (DRE) պատվիրակ էր, կազմակերպության, որը հանդես էր գալիս ընդդեմ Ֆիդել Կաստրոյի ռեժիմի։ Ավելի ուշ Բրոնյեն Ուորենի հանձնաժողովին հայտնեց, որ նա կարծում էր, թե Օսվալդի նպատակն էր իրեն խմբի մեջ անդամագրելը ։ Օգոստոսի 9-ին Օսվալդը Նոր Օրլեանի կենտրոնում թռուցիկներ էր բաժանում՝ սատարելով Կաստրոյին։ Բրոնյեն հանդիպեց Օսվալդին՝ հայնտելով, որ նա իմացել է Օսվալդի թռուցիկների մասին ընկերոջից։ Կռիվ սկսվեց, և Օսվալդը, Բրոնյեն և Բրոնյեի երկու ընկերները ձերբակալվեցին հասարակական կանոնները խախտելու համար ։ Մինչև ոստիկանական բաժանմունքը լքելը Օսվալդը ցանկություն հայտնեց զրուցել ՀԴԲ-ի գարծակալի հետ խոսելու։ Ժամանած գործակալ Ջոն Կուիգլին մեկ ժամից ավելի զրուցեց Օսվալդի հետ ։
Օսվալդի թռուցիկներից մեկը՝ նշված սեփական հատուկ նշանով, ուղարկվեց «544 Կամպ Սթրիթ» հասցեով ։ Այդ հասցեն գտնվում էր «Նյուման Բիլդինգի» շենքում, որում 1961 թվականի հոկտեմերից 1962 փետրվարը գտնվում էր Կուբական հեղափոխական խորհուրդը ։ Նույն շենքում էր գտնվում նաև Գայ Բանիստերի՝ ՀԴԲ նախկին գործակալի մասնավոր հետախուզական ընկերությունը։ Բանիստերի ընկերությունը զբաղվում էր Նոր Օրլեանում Կաստրոյի դեմ գործող կազմակերպությունների գործունեության քննությամբ։ 1960 թվականի սեպտեմբերին ԿՀՎ-ն դիտարկել է Գայ Բանիստերի ընկերության արտաքին հետախուզում կատարելու հնարավորությունը  ։
1970-ական թվականների վերջին Ահաբեկչության հատուկ հանձնաժողովն ուսումնասիրեց Օսվալդի և Բանիստերի կազմակերպության հնարավոր կապը։ Չնայած հանձնաժողովը չկարողացավ հարցաքննել Գայ Բանիստերին, քանի որ վերջինս մահացավ 1964 թվականին, հանձնաժողովը քննեց նրա եղբայր Ռոսսին։ Ռոսսը փաստեց, որ իր եղբայրը պարբերաբար խոսում էր Օսվալդի և նրա թռուցիկների մասին, այդ պատճառով նա ենթադրեց, որ Օսվալդը թռուցիկների վրա նշել էր «544 Կամպ սթրիթ» հասցեն Գային պրովոկացիայի ենթարկելու նպատակով ։
Գայ Բանիստերի քարտուղարուհին՝ Դելֆինա Ռոբերտսը, գրող Էնտոնի Սամմերսին պատմել է, որ նա տեսել է Օսվալդին Բանիստերի գրասենյակում, երբ նա լրացնում էր ընկերության հարցաթերթիկներից մեկը։ Նա պնդում էր,որ Օսվալդը պարբերաբար գալիս էր գրասենյակ և նա, կարծես թե, ծանոթ էր Բանիստերի հետ ։ Հատուկ հանձնաժողովը ուսումնասիրեց Ռոբերտսի վկայությունները և հայտարարեց, որ իր վկայության մեջ առկա հակասությունների պատճառով փաստացի ոչ մի որոշում չի կարելի ամրագրել ։
1963 թվականի Օսվալդի գործունեությունը Նոր Օրլեանում ավելու ուշ ուսումնասիրվել է Նոր Օրլեանի դատախազի կողմից։ Դատախազին հատկապես հետաքրքրում էր Գայ Բանիստերի զինակից  և նրա հնարավոր կապը Օսվալդի հետ, ինչը ինքը Ֆերրին մերժում էր ։ Ֆերրին մահացավ մինչև դատախազի քննության ավարտը ։
Կյանքը Մեքսիկայում
1963 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Մարինայի ընկերուհին՝ Ռուտ Պեյնը, նրան և երեխային ավտոմեքենայով Նոր Օրլեանից տարավ նոր տուն Իրվինգում (Տեխաս նահանգ)՝ Դալասից ոչ հեռու ։ Օսվալդը մնաց Նոր Օրլեանում ևս երկու օր, որ ստանա գործազրկության չեկը։ Մի քանի օր անց  Դալասի փոխարեն նա ավտոբուսով մեկնեց Հյուստոն, որտեղից էլ՝ Մեքսիկա։ Ճանապարհին նա մյուս ուղևորներին հայտնել է, թե պատրաստվում է մեկնել Կուբա ։ Մեխիկոյում նա Կուբայի դեսպանատուն դիմեց տրանզիտային վիզա ստանալու խնդրանքով ՝ պնդելով, որ ցանկանում է այցելել Կուբան ԽՍՀՄ մեկնելու ճանապարհին։ Կուբայի ոստիկանությունը նախ պահանջեց ԽՍՀՄ-ի կառավարության հավանությունը։
Օսվալդը դիմեց Մեքսիկայի սովետական դեսպանատուն և խնդրեց ապաստան տալ։ Նրա հետ զրուցել է ԿԳԲ հետախույզ Նիկոլայ Լեոնովը, ով հետագայում նշել է.
Հինգ օր Օսվալդը դեսպանատնից դեսպանատուն էր թափառում՝ ցանկանալով վիզա ստանալ ։ Ի վերջո կուբական դեսպանատունը մերժեց խնդրանքը՝ ասելով, որ Օսվալդը Կուբական հեղափոխությանն օգուտ բերելու փոխարեն միայն վնաս է հասցնում ։
Վերադարձը Դալաս
1963 թվականի հոկտեմբերին Օսվալդի հարևանուհի Ռուտ Պեյնը հայտնեց, որ գրքի պահեստում, որտեղ աշխատում է իր որդի Ուեսլի Ֆրեյզերը, կա թափուր աշխատատեղ, և հարցազրույցից հետո՝ հոկտեմբերի 16-ին, Օսվալդն աշխատանքի է անցնում ։ Ողջ շաբաթ Օսվալդը Դալասում ապրում էր վարձով, իսկ հանգստյան օրերին այցելում ընտանիքին Իրվինգում։ Քանի որ Օսվալդը մեքենա չէր վարում, նա աշխատանքի էր գնում Ուեսլի Ֆրեյզերի հետ։
Հոկտեմբերի 20-ին ընտանիքում ծնվեց երկրորդ դուստրը։
Մահափորձ գեներալ Ուոկերի նկատմամբ
Մարինա Օսվալդը հայտնում է Ուորենի հանձնաժողովին, որ Լի Հարվի Օսվալդը 1963 թվականի ապրիլի 10-ին իրեն ասել է, որ նա կրակել է գեներալ Էդվին Ուոկերի վրա և նույն օրը թաքցրել հրացանը ։ Ուորենի հանձնաժողովը եկավ եզրակաության, որ 163 թվականի ապրիլի 10-ին Օսվալդւ փորձել է սպանել պաշտոնաթող գեներալ-մայոր Էդվին Ուոկերին՝ վառ հակակոմունիստ, սեգրեգացիայի կողմնակից և «John Birch Society» անդամ։ 1961 թվականին Ուոկերը հեռացվել էր Արևմտյան Գերմանիայի ամերիկյան բանակի 24-րդ դիվիզիայի հրամանատարությունից հակակոմունիստական գրականություն տարածելու համար ։ Հետագայում Ուոկերը կտրուկ հանդես եկավ ընդդեմ Միսսիսիպի նահանգի համալսարանում ռասայակն ինտեգրացիայի, ինչի պատճառով ձերբակալվեց։ Նրան Քենեդիի եղբոր՝ գլխավոր դատախազ Ռոբերտ Քենեդիի պահանջով տեղավորեցին հոգեբուժարանում, սակայն Grand jury-ն չընդունեց այդ պահանջը ։ Օսվալդի կին Մարինան Ուորենի հանձնաժողովին պատմել է, որ Օսվալդը Օուկերին համարում էր ֆաշիտական կազմակերպության առաջնորդ ։
1963 թվականի մարտին Օսվալդը փոստով պատվիրեց 6.5 մմ կալիբրի «Carcano» հրացան՝ օգտագործելով Ա. Հիդելլ կեղժանունը ։ Նույն կերպ նա ձեռք բերեց նաև «Smith & Wesson» Model 10 հծատրճանակը ։
Մինչ Քենեդիի սպանությունը ոստիկանությունը Ուոկերի մահափորձում կասկածյալներ չուներ, բայց ձերբակալությունից մի քանի ժամ անց կասկածն ընկավ Օսվալդի վրա ։ Ուոկերին վիրավորած փամփուշտը շատ էր դեֆորմացված բալաստիկական փորձաքննություն իրականացնելու համար , սակայն նեյտրոնաակտիվության փորձը ավելի ուշ ապացուցեց, որ բավականին հավանական է փամփուշտը պատրաստավծ է նույն արտադրողի կողմից և բաց է թողնված նույն հրացանից, ինչ այն երկու փոմփուշտները, որոնք ավելի ուշ սպանել են Քենեդիին։
Նախօրե
1963 թվականի նոյեմբերին ՀԴԲ գործակալներն այն ժամանակ, երբ Լի Հարվին բացակայում էր, երկու անգամ այցելել են Պեյնի ընտանիք Մարինայի մասին տեղեկություն ստանալու։ Վերջինս կասկածում էին սովետական գաղտնի գործակալ լինելու մեջ ։ Քենեդիի այցից մոտ մեկ շաբաթ առաջ Օսվալդն այցելեց ՀԴԲ-ի Դալասի գրասենյակ, որ հանդիպի հատուկ գործակալ Ջեյմս Հոսթիի հետ, բայց, քանի որ Հոսթին տեղում չէր, Օսվալդը նրան համապաստասխան բովանդակության նամակ թողեց. «Թող սա լինի նախազգուշացում. ես կպայթեցնեմ ՀԴԲ-ն և Դալասի ոստիկանությունը, եթե չդադարեք անհանգստացնել իմ կնոջը»։ Նամակի բովանդակության վերաբերյալ կարծիքները բաժանվեցին. արդյոք Օսվալդը սպառնաց պայթեցնել ՀԴԲ-ն թե պարզապես տեղեկացրեց այդ մասին վերոնշյալ ատյանին ։ Հոսթին տեղեկացրեց, որ նամակում ասվում էր. «Եթե դուք ցանկանում եք ինչ-որ բան իմանալ իմ մասին, եկեք ուղղակիորեն իմ հետ զրուցեք։ Եթե դուք չդադարեք անհանգստացնել իմ կնոջը, ես միջոցներ կձեռնարկեմ և այդ մասին կտեղեկացնեմ համապատասխան մարմիններին»։
ՀԴԲ գործակալ Ջեյմս Հոսթիի խոսքերով՝ սպանությունից երկու օր անց ՀԴԲ քարտուղարության ղեկավար Գորդոն Շանկլին Դալասում հրամայեց ոչնչացնել Օսվալդի նամակը, բայց Ուորենի հանձնաժողովին տված վկայությունում Շանկլինը պնդում էր, որ այդպիսի հրաման չի տվել, և տեղեկացրեց, որ ոչինչ չի լսել նամակի մասին։ ՀԴԲ-ն ընդունեց, որ Հոսթիի և Շանկլինի վկայությունները միմյանց հակասում են, բայց այդ հարցն այլևս չի քննվելու  ։
Սպանություն
Քենեդիի ժամանելուց մի քանի օր առաջ մի քանի թերթերում նշվել է նախագահական շքերթի երթուղին, միևնույն ժամանակ նշվել է, որ այն անցնելու է գրքի պահեստի մոտով, որտեղ աշխատում էր Օսվալդը ։ Նոյեմբերի 21-ին (հինգշաբթի) Օսվալդը Ֆրեյզերին խնդրեց մեկնել Իրվինգ, ինչը տարօրինակ էր շաբաթվա կեսին՝ հայտնելով, որ մոռացել է վարձով տան համար քիվ վերցնել։ Ուրբաթ առավոտյան նա վերադարձավ Դալաս Ֆրեյզերի հետ։ Տանը նա թողեց 170 դոլար և հարսանեկան մատանին, բայց իր հետ վերցրեց երկար թղթե պարկ ։ Օսվալդի կոլեգա Չարլզ Գիվանսը տեղեկացրեց, որ նա տեսել է Օսվալդին պահեստի վեցերորդ հարկում ժամը 11:55՝ սպանությունից 35 րոպե առաջ։
Պետական մի շարք քննությունների տվյալներով նոյեմբերի 22-ին ժամը 12:30, երբ Քենեդիի շքերթն անցնում էր Դիլի-պլազայով, Օսվալդը երեք կրակոց իրականացրեց վեցերորդ հարկից ՝ սպանելով նախագահին և լուրջ վիրավորելով Տեխասի նահանգապետին։ Սպանությունից 15-20 րոպե հետո շենքի վեցերորդ հարկ բարձրացած ոստիկանները հայտնաբերեցին, որ անկյունային պատուհանը կիսաբաց է։ Կրակելու վայրը փակված էր գրքերի թղթե արկղերով, որ դիպուկահարը հանգիստ կատարի իր աշխատանքը և չնկատվի պատահական անցորդների կողմից։ Օսվալդը գործել է շատ զգուշորեն, նա չի կրակել, երբ շքերթը շարժվում էր իրեն ընդառաջ և երբ շրջվում էր։ Նա սպասեց, մինչև շքերթը հեռանա Էլմ Սթրիթով։ Այդ պատճառով ոստիկանությունը չէր նկատել դիպուկահարին։
Մոտ 12:40 Օսվալդն ավտոբուս նստեց, բայց դուրս եկավ բնակատեղիից երկու կանգառ շուտ ։ Այնուհետև նա նստեց տաքսի և մոտ 13:00 հասավ տուն, արագ անցավ իր սենյակ, սակայն մի քանի րոպե անց բաճկոնով դուրս եկավ ։
Ձերբակալություն
Խանութի հավաքարար Ջոնի Բրյուերը հայտնեց, որ մի քանի րոպե անց նա տեսել է Օսվալդին խանութի որմնախորշում թաքնվելիս։ Նրա պահվածքը տարօրինակ համարելով՝ հավաքարարը սկսեց հետևել նրան և նկատեց, թե ինչպես Օսվալդն անցավ փողոցը և մտավ մոտակա Տեխասի թատրոն՝ առանց մուտքավճարի ։ Նա այդ մասին տեղեկացրեց թատրոնի վերահսկչին, որն էլ 13:40 ոստիկանություն զանգեց ։
Երբ ոստիկանությունը ժամանեց, Օսվալդը հանձնվեց հետևյալ խոսքերով. «Դե ինչ, ահա և վերջ», իսկ այնուհետև հարվածեց սպային։ Պայքարից հետո նա զինաթափվեց ։ Երբ նրան դուրս էին բերում թատրոնից, Օսվալդն աղաղակեց, ար նա դաժան ոստիկանության զոհ է ։
Մոտ ժամը երկուսին Օսվալդն արդեն ոստիկակական բաժանմունքում էր, որտեղ հարցաքննվեց դետեկտիվ Ջիմ Լավելի կողմից՝ ոստիկան Տիպիտին սպանելու գործի շրջանակներում։ Երբ կապիտան Ուիլլ Ֆրիցը լսեց Օսվալդի անունը, ասաց, որ նա գրքի պահեստի աշխատող է, ով անհետ կորած է հայտարարվել և մեղադրվում է Քենեդիի սպանության մեջ ։ Օսվալդը ձերբակալվեց երկու սպանությունների մեղադրանքով ։
Իր ձերբակալությունից որոշ ժամանակ անց Օսվալդը, միջանցքում հանդիպելով լրագրողի, հայտարարեց. Ավելի ուշ՝ պրես-կոնֆերանսի ժամանակ, լրագրողը հարցրեց, թե արդյոք նա՞ է սպանել նախագահին։ Այդ ժամանակ Օսվալդը մեղադրվում էր ոստիկան Տիպիտի և ոչ Քենեդիի սպանության մեջ։ Օսվալդը պատասխանեց. «Ոչ, ես դրանում չեմ մեղադրվում։ Ինձ ոչ ոք այդ մասին չի ասել։ Առաջին անգամ լսել եմ այդ մասին, երբ դահլիճում մի լրագրող ինձ հարցրեց այդ մասին»։ Երբ նրան դուրս բերեցին, հարցրեցին, թե նա ինչպես է վնասել իր աչքերը։ Օսվալդը պատասխանեց, որ իրեն ոստիկանն է հարվածել  ։
Հարցաքննություն
Օսվալդը երեք օրվա ընթացքում մի քանի անգամ հարցաքննվել է, երբ նա գտնում էր Դալասի ոստիկական բաժանմունքում։ Նա հերքում էր Քենեդիի և Տիպիտի սպանությունը, հրացան ունենալը, հրացանի հետ իր նկարը հայտարարում կեղծ, հերքում, որ նախօրեին կոլեգային խնդրել է մեկնել Իրվինգ քիվի հետևից։ Ուորենի հանձնաժողովը նշեց նաև, որ Օսվալդը հերքում էր Հիդելլի հետ իր ծանոթությունը, իսկ երբ նրան ցույց տվեցին առգրավված քարտը, նա հրաժարվեց հարցերին պատասխանելուց՝ ասելով. «… դուք ունեք քարտը և գիտեք նրա մասին այնքան, որքան ես» ։
Առաջին հարցաքննության ժամանակ, երբ նրան հարցրեցին, թե որտեղ էր գտնվում սպանության պահին, նա ՀԴԲ գործակալներ Ջեյմս Հոսթիին և ոստիկանապետ Ուիլլ Ֆրիցին հայտնեց, որ նա ճաշում էր պահեստի առաջին հարկում, որից հետո բարձրացել է երկրորդ հարկ կոկա-կոլայի հետևից, որտեղ՝ հանդիպել ոստիկանի   ։ Նոյեմբերի 24-ի հարցաքննության ժամանակ նույն հարցին նա պատասխանել է, որ աշխատում էր վերին հարկում և կրակոցից հետո իջալ է ներքև, որտեղ՝ հանդիպել ոստիկանի ։
Հարցաքննությունների ժամանակ Օսվալդը մի քանի անգամ փաստաբան է պահանջել, սակայն Դալասի փաստաբանների կոլեգիայի պետի հետ շաբաթ օրը հանդիպելուց հետո հրաժարվել է նրա ծառայություններից՝ հայտնելով, որ ցանկանում է, որ իր շահերը պաշտպանի Ջոն Աբտը՝ ԱՄՆ-ի կոմունիստական կուսակցության գլխավոր փաստաբանը, կամ ACLU-ի հետ կապ ունեցող այլ փաստաբան ։ Օսվալդները և Ռուտ Պեյնը մի քանի անգամ փորձեցին հեռախոսով կապվել Աբտի հետ , սակայն վերջինս գնացել էր հանգստի ։ Օսվալդը մերժեց նաև իր եղբայր Ռոբերտի տեղական փաստաբանի ծառայություններից օգտվելու առաջարկը ։
Օսվալդի սպանությունը
Նոյեմբերի 24-ին՝ կիրակի օրը, Օսվալդին տարան ոստիկանական բաժանմունքի նկուղ՝ Դալասի բանտ նրան տեղափոխելու համար։ Ժամը 11:21 գիշերային ակումբի սեփականատեր Ջեկ Ռուբին դուրս եկավ ամբոխից և կրակեց Օսվալդի փորին։ Օսվալդը մահացավ 13:07 Դալասի հիվանդանոցում, որտեղ երկու օր առաջ մահացել էր Քենեդին ։
Օսվալդի տեղափոխումը բանտ ուղիղ եթերով լայնորեն քննարկում էին լրատվամիջոցները, այսպիսով տեղի ունեցածին ականատես եղան միլիոնավոր հեռուստադիտողներ ։ Այդ դեպքը անմահացել է նաև լուանկարի տեսքով։ Ռուբին ավելու ուշ ասաց, որ նա իրեն կորցրել էր Քենեդիի սպանությունից հետո և Օսվալդի սպանության իր դրդապատճառը «տիկին Քենեդիին դատական գործին հետևող վշտից ազատելն էր» (…saving Mrs. Kennedy the discomfiture of coming back to trial) : Կա վարկած, որ Ռուբիի քայլը դավադրության մի մասն է ։
Եվգենի Զասլավսկի
Եվգենի Օսիպովիչ Զասլավսկի, ռուս հեղափոխական նարոդնիկ, «Հարավ ռուսական բանվորական միության» հիմնադիր և ղեկավար։
Լի Հարվի Օսվալդ
Օսվալդի սպանությունը
Օսվալդը թաղված է Rose Hill Memorial Burial Park հուշահամալիրում։ Ամբողջական անունը, ծնվելու և մահվան թվականները ներառող առաջին տապանաքարը առևանգվել է և այն փոխարինվել է լակոնիկ «Օսվալդ» գրվածքով գրանիտային սալիկով  ։
Եվգենի Զասլավսկի
Սերում է ազնվական ընտանիքից։ Մասնակցել է հեղափոխադեմոկրատական, ուսանողական շարժմանը։ 1872 թվականին վարել է քարոզչական գործունեություն Օդեսայի բանվորների համար նախատեսված անօրինական դպրոցում։ Այնտեղ կարդում է դասախոսություններ քաղտնտեսության վերաբերյալ, ծանոթացնում է Գ․ Չերնիշևսկու «Ի՞նչ անել» վեպի, ֆրանսիացի սոցիալիստ Ֆ․ Լասալի ստեղծագործությունների հետ։ Կնոջ միջոցներով, ով կիսում էր իր գաղափարները, բացում է տպագրատուն։
Լի Հարվի Օսվալդ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում մահացածներ Կատեգորիա:Հրաձգային զենքից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մարդասպաններ
Եվգենի Զասլավսկի
1875 թվականի գարնանը Զասլավսկու ղեկավարությամբ ձևավորվում է Հարավ ռուսական բանվորական միությունը։ Կանոնադրությունը կազմելիս Զասլավսկին օգտվել է Կ․ Մարքսի «Բանվորների միջազգային ընկերակցության ժամանակավոր կանոնադրություն»-ից։ Մարքսիստական չէր, թեև ընդունում էր քաղաքական պայքարի անհրաժեշտությունը։ Գտնվելով Պ․ Լավրովի ազդեցության տակ՝ կարծում էր, որ բանվորներին սոցիալիզմի կբերեն կրթությունը, քաղաքական դաստիարակությունը, որն էլ արդյունքում կհանգեցնի հեղաշրջման։
1875 թվականին Զասլավսկին ձերբակալվում է։ 1877 թվականին դատապարտվում է 10 տարվա տաժանակիր աշխատանքների։ Պետերբուրգի բանտի հիվանդանոցում մահանում է պալարախտից 1878 թվականի հունիսի 13-ին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ
Տյուլյուկ (Յուրզանի վտակ)
Տյուլյուկ  (Тюлюк), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յուրյուզան գետի աջ ափին 340 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 25 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Նադեժդա Ալիլուևա
Նադեժդա Ալիլուևա (Надежда Сергеевна Аллилуева, ), ԿԵՆՏԿՈՄԻ գլխավոր քարտուղար Իոսիֆ Ստալինի երկրորդ կինն է 1918 թվականից։
Կենսագրություն
Ծնվել է աշխատանքային-հեղափոխական Ս. Յա. Ալիլուևի ընտանիքում։ Խորհրդային կուսակցական ականավոր գործիչ Ավել Ենուկիձեյի կնքամայրը։ Եղբայրը՝ Պավել Ալիլուև։ Դստեր՝ Սվետլանա Ալիլուևայի պնդմամբ, Նադեժդա Ալիլուևայի հայրը կիսով չափ գնչու էր, իսկ մայրը գերմանացի ։
Երբ 1917 թվականին սիբիրյան աքսորից հետո Ստալինը վերադարձավ Պետրոգրադ, նրա և տասնվեցամյա Նադյայի միջև սիրավեպ սկսվեց։ Իրինա Գոգուան, որն այն ժամանակ բնակվում էր Պետրոգրադում և սերտորեն կապված էր Ալիլուևների ընտանիքի հետ, հիշում է, թե ինչպես «մի օր Սերգեյ Յակովլևիչը (Նադեժդայի հայրը), սարսափելի հուզված վազեց, ասելով, որ նա (Ստալինը) տարավ Նադյային... (ճակատ)...…» : 1918 թվականին նրանք ամուսնացել են։ Պաշտոնապես նրանց ամուսնությունը գրանցվել է 1919 թվականի մարտի 24-ին։ Երեխաներն են՝ Վասիլին (1921-1962) և Սվետլանան (1926-2011)։
Իր կենսագրի՝ Օլգա Տրիֆոնովայի պնդմամբ, կինը՝ Նադեժդան, ազգանունը չի ցանկացել վերցնել և մինչև կյանքի վերջը մնացել է Ալիլուևա ։