cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հյուսիսային բևեռ
Մինչև 1900 թվական
Արքայազն Լուիջի Ամեդեոյի՝ իտալական արկտիկական գիտական արշավախումբը 1899 թվականին ձևափոխված կետորսական «Բևեռային աստղ» նավով սկսել է նավարկությունը Նորվեգիայից։ Նրանք նախատեսում էին հասնել Ֆրանց Իոսիֆի երկիր, այնտեղ հիմնել ճամբար, բևեռային ձմեռն անցկացնել ճամբարում և ձմռան ավարտին շների լծասահնակներով ուղևորվել դեպի Հյուսիսային բևեռ։ Ճամբարում ձմեռելու ընթացքում ցրտահարության հետևանքով արքայազնը կորցրել է իր ձեռքի երկու մատները և այդ պատճառով չի կարողացել անձամբ մասնակցել բևեռային արշավանքին։ 1900 թվականի մարտի 11-ին կապիտան Ումբերտո Չագնիի հրամանատարությամբ արշավախումբն ուղևորվել է դեպի Հյուսիսային բևեռ։ Ճանապարհին Չագնիի խմբի երեք անդամներ մահացել են, իսկ չորսն այլևս ի վիճակի չեն եղել շարունակել ճանապարհը։ Խմբին մնում էր միայն հնարավորինս գնալ դեպի հյուսիս, տեղադրել դրոշն ու վերադառնալ, երբ իրենց մոտ գտնվող սննդի պաշարները հազիվ կբավարարեին վերադարձի համար։ Ապրիլի 25-ին Չագնիի խումբը հասել է ռեկորդային համարվող 86°34' հյուսիսային լայնություն, ինչը շուրջ 35 կմ-ով հյուսիս էր Նանսենի ու Յոհանսենի սահմանած ռեկորդից։ Սահմանելով նոր ռեկորդ՝ խումբը մեծ դժվարությամբ միայն 2 ամիս անց՝ հունիսի 23-ին, կարողացել է վերդառնալ նավի մոտ՝ 12 օր շուտ այն բանից, երբ ամբողջությամբ կսպառվեր իրենց սննդամթերքի պաշարը ։
Դեպի Հյուսիսային բևեռ իրականացվող գիտարշավներն այնքան մեծ ճանաչում ձեռք բերեցին, որ անգլերենում նույնիսկ հայտնվեց «Farthest North» արտահայտությունը, ինչը թարգմանաբար նշանակում է ամենամոտիկ հյուսիսային լայնությունը, որը արշավախմբերը կարողացել են հաղթահարել իրենց գիտարշավի ընթացքում։ Այնուամենայնիվ, բացի Հյուսիսային բևեռը նվաճելուց, արշավախմբերն իրենց առջև դնում էին նաև այլ նպատակներ, ինչպես օրինակ Հյուսիսարևմտյան անցուղով կամ Հյուսիսային ծովային երթուղով անցում։ Այսպիսի գիտարշավների ընթացքում ձեռք բերված փորձն օգտակար էր նաև դեպի Հյուսիսային բևեռ արշավանքների համար։
1900-1940 թվականներ
Երկար տարիներ Հյուսիսային բևեռի նվաճումը վերագրվում էր ամերիկացի ինժեներ Ռոբերտ Պիրիին, որը հայտնել էր, որ նվաճել է Հյուսիսային բևեռը 1909 թվականի ապրիլի 6-ին աֆրոամերիկացի Մեթյու Հենսոնի և չորս էսկիմոսների՝ Ուտայի, Էգինգվահի, Սեգլուի և Ուքեայի հետ։ Սակայն հետագայում Պիրիի հայտարարությունը նույնպես կասկածի տակ դրվեց ։ Այսպես, որոշ հետազոտողներ նշեցին, որ Պիրիից բացի, իր՝ մինչև Հյուսիսային բևեռ մնացած 246 կմ ճանապարհն անցնելու համար ընտրված խմբի անդամներից ոչ ոք չէր տիրապետում տեղորոշման գիտելիքների և չէր կարողանում գիտականորեն միայնակ ապացուցել Պիրիի տվյալ պնդումը ։ Կասկածի էր ենթարկվել նաև արշավանքի ժամանակացույցը։ Պիրիի արշավանքի միջին արագությունը մայրցամաքից մինչև Բարտլետ ճամբար կազմել է օրական 17 կմ, իսկ Պիրիի պնդմամբ Բարտլետ ճամբարից դուրս գալուց հետո մինչև Հյուսիսային բևեռ ընկած 246 կմ-ը նա կարողացել է անցնել 5 օրում՝ յուրաքանչյուր օր հաղթահարելով 50 կմ, ինչը երեք անգամ գերազանցում է այն միջին արագությունը, որով արշավախումբը շարժվում էր մինչ այդ ։ Պիրիի պնդմամբ իր խումբը Հյուսիսային բևեռից վերադարձել է ընդամենը 3 օրում, այսինքն՝ նրա ջոկատը պետք է անցներ օրական 80 կմ ։ Այս հանգամանքը բազմաթիվ հետազոտողներ համարել են անհավանական։
Դեպի Հյուսիսային բևեռ ռուսական առաջին գիտական արշավանքը համարվում է Գեորգի Սեդովի 1912-1914 թվականներին կազմակերպած արշավանքը։ Վատ կազմակերպված արշավախումբը ստիպված էր երկու ձմեռ անցկացնել Արկտիկայում «Միխայիլ Սուվորին» երկկայմ առագաստանավում։ 1914 թվականի փետրվարի 2-ին լնդախտով հիվանդ Սեդովը նավաստիներ Գրիգորի Լիննիկի և Ալեքսանդր Պուստոշնիի հետ միասին շների երեք լծասահնակներով դուրս եկավ Խաղաղ ծովածոցից և սառույցների վրայով ուղևորվեց դեպի բևեռ։ Արդեն մեկ շաբաթից Սեդովն ի վիճակի չէր շարունակել ճանապարհը, սակայն կարգադրեց իրեն կապել շնասահնակին, որպեսզի շարունակի ճանապարհը։ Փետրվարի 20-ին, անցնելով մինչև Հյուսիսային բևեռ մնացած շուրջ 2000 կիլոմետրից ընդամենը 100 կմ-ը, Սեդովը մահացավ Ռուդոլֆի կղզու մոտ գտնվող սառցադաշտերում։ Նրա ուղեկիցները թաղեցին աճյունը կղզում և վերադարձան։ Սեդովի շներից մեկը, որի անունը Ֆրամ էր, մնաց տիրոջ գերեզմանի մոտ ։
1937 թվականի մայիսի 21-ին ինքնաթիռի օգտագործմամբ Հյուսիսային բևեռի շրջանում (բևեռից մոտ 30 կմ հեռու) կազմակերպվեց առաջին գիտահետազոտական «Հյուսիսային բևեռ-1» դրեյֆինգային կայանը (ԽՍՀՄ) Իվան Պապանինի գլխավորությամբ։ Գիտարշավի մասնակիցները՝ օվկիանոսագետ Պյոտր Շրիշովը, օդերևութաբան Եվգենի Ֆեոդորովը, ռադիստ Էռնստ Կրենկելն ու ղեկավար Իվան Պապանինն 9 ամիսների ընթացքում կայանում կատարում էին գիտական դիտարկումներ։ Այդ ընթացքում կայանը սառույցների տեղաշարժման հետևանքով անցել էր 2850 կմ հեռավորություն՝ հասնելով Գրելանդիայի ափերին, որտեղից էլ բևեռախույզներին վերցրեցին «Տայմիր» և «Մուրման» սառցահատները ։
1940-2000 թվականներ
Հյուսիսային բևեռն առաջինը նվաճողներ (որոնց նվաճումը չի ենթարկվում կասկածանքի) դարձան խորհրդային Բարձր լայնության օդային «Հյուսիս - 2» արշավախմբի անդամները՝ Պավել Գորդինենկոն, Պավել Սենկոն, Միխայիլ Սոմովը, Միխայիլ Օստրեկինը և այլք՝ Հյուսիսային ծովային երթուղու գլխավոր վարչության ղեկավար Ալեքսանդր Կուզնեցովի գլխավորությամբ ։ 1948 թվականի ապրիլի 23-ին, երեք ինքնաթիռներով թռչելով Կոտելնի կղզուց, ծովային ժամանակով 16:44 նրանք վայրէջք կատարեցին գրեթե 90°00’00" հյուսիսային լայնության կետում։ Նրանք Հյուսիսային բևեռում տեղակայեցին ժամանակավոր ճամբար և հաջորդ երկու օրերի ընթացքում իրականացրեցին գիտական հետազոտություններ։ Ապրիլի 26-ին հետազոտողներն ինքնաթիռով վերադարձան մայրցամաք։
Մեկ տարի անց՝ 1949 թվականի մայիսի 9-ին, խորհրդային երկու գիտնականներ՝ Վիտալի Վոլովիչն ու Անդրեյ Մեդվեդևը, իրականացրեցին պարաշյուտով դեպի Հյուսիսային բևեռ առաջին թռիչքը ։
1958 թվականի օգոստոսի 3-ին ամերիկյան «Նաուտիլուս» ատոմային սուզանավը դարձավ առաջին նավը, որը հասավ Հյուսիսային բևեռ (ջրի տակով) ։ Ամերիկյան մեկ այլ՝ «Սքեյթ» անվանումը կրող ատոմային սուզանավը 1957 թվականի մարտի 17-ին հասավ Հյուսիսային բևեռ՝ դառնալով առաջին նավը, որը հայտնվել էր բևեռի վրա։ 1962 թվականի հուլիսի 17-ին խորհրդային ատոմային «Լենինյան կոմսոմոլ» սուզանավը դարձավ խորհրդային առաջին սուզանավը, որը հասավ Հյուսիսային բևեռ։
Դեպի Հյուսիսային բևեռ առաջին ապացուցված արշավանքը, որն իրականացվել է մայրցամաքից մինչև Հյուսիսային բևեռ սառույցի վրայով, եղել է Ռալֆ Փլեյսթեդի ամերիկյան գիտարշավի շրջանակներում, որին մասնակցում էին Ուոլտեր Փեդերսոնը, Ջերալդ Փիթզլն ու Ժան-Ժակ Բոմբարդեն։ Նրանք հասան Հյուսիսային բևեռ Bombardier (Բոմբարդիեր) ֆիրմայի կատարելագործված սառցագնացներով 1968 թվականի ապրիլի 19-ին։ Նրանց արշավանքը Կանադայի Էլսմիր կղզու մոտ գտնվող կղզիներից մեկից մինչև Հյուսիսային բևեռ տևեց 42 օր։ Ճանապարհին De Havilland Canada DHC-6 Twin Otter (Դե Հավիլանդ Կանադա) ինքնաթիռից նրանց համար վառելիք և սննդամթերք էին նետում ներքև ։
Առանց որևէ տեսակի շարժիչային փոխադրամիջոցի Հյուսիսային բևեռ հասած առաջին մարդկանցից էին Վելլի Հերբերտի գլխավորած Բրիտանական անդրարկտիկական արշավախմբի անդամները ։ Վ. Հերբերտը Ռոյ Քոերների, Ալան Գիլի և Քենեթ Հեթջեսի հետ հասավ Հյուսիսային բևեռ 1969 թվականի ապրիլի 6-ին՝ օգտագործելով շնասահնակներ, ինչպես նաև ինքնաթիռից նետված անհրաժեշտ պաշար։ Այս արշավախումբն ընդհանուր առմամբ հաղթահարել է 5600 կմ տարածություն՝ ճանապարհորդությունը սկսելով Բարոուի հրվանդանից, անցնելով Հյուսիսային բևեռը և ավարտելով Արևմտյան Շպիցբերգեն կղզում։ Գիտարշավը մեկնարկել էր 1968 թվականի փետրվարի 21-ին։ Հուլիսին դրեյֆող սառույցներով անցնելով 1900 կմ՝ խմբի անդամները հիմնեցին ճամբար, որտեղ ստիպված էին մնալ սառույցների հալվելու պատճառով։ Սեպտեմբերի 4-ին նրանք շարունակեցին իրենց ճանապարհը, սակայն կրկին ստիպված էին դադարեցնել ընթացքը, քանի որ Գիլը ողնաշարի վնասվածք էր ստացել։ Միայն հաջորդ տարվա փետրվարին՝ բևեռային ձմռան ավարտին, նրանք կարողացան շարունակել իրենց ճանապարհը՝ վերջիվերջո Անհասանելիության բևեռով հասնելով Հյուսիսային բևեռ։ Այնուհետև արշավախումբը շարունակեց ճանապարհը դեպի Շպիցբերգեն։ Բրիտանական արկտիկական գիտարշավն ավարտվեց 1969 թվականի մայիսի 29-ին՝ տևելով 476 օր ։
1977 թվականի օգոստոսի 17-ին խորհրդային ատոմային «Արկտիկա» ատոմային սառցահատը պատմության մեջ առաջին անգամ վերջրյա նավարկության միջոցով հասավ Հյուսիսային բևեռ  ։
Առաջին մարդը, որը միայնակ նվաճել է Հյուսիսային բևեռը, դարձել է ճապոնացի ճանապարհորդ Նաոմի Ուեմուրա։ Նա 1978 թվականին 57 օրում շնասահնակների միջոցով անցել է 725 կմ տարածություն՝ օգտագործելով ուղղաթիռից նետվող սննդամթերքը։ Նրա ճանապարհորդությունը սկսվել է կանադական Էլսմիր կղզուց և տևել է 1978 թվականի մարտի 7-ից մինչև մայիսի 1-ը ։
Դահուկներով առաջինը Հյուսիսային բևեռ հասել են խորհրդային գիտարշավի մասնակիցները՝ Դմիտրի Շպարոյի գլխավորությամբ, որի կազմում էին ընդգրկված նաև Յուրի Խմելևսկին, Վլադիմիր Լեդենևը, Վադիմ Դավիդովը, Անատոլի Մելնիկովը, Վլադիմիր Ռախմանովն ու Վասիլի Շիշկարևը ։ Նրանց արշավը տևեց 77 օր՝ 1979 թվականի մարտի 16-ից մինչև մայիսի 31-ը։ Այդ ընթացքում նրանք հաղթահարեցին 1500 կմ տարածություն ։
Առաջինը, ովքեր հասել են Հյուսիսային բևեռ առանց արտաքին աջակցության (այսինքն առանց ինքնաթիռից կամ ուղղաթիռից սննդամթերք և այլ պաշար ստանալու), դարձել են Ուիլ Սթեգերի Միջազգային բևեռային գիտարշավի անդամները։ Արշավախումբը, որի կազմում ընդգրկված էին նաև Փոլ Շուրքը, Բրենթ Բոդին, Ռիչարդ Վեբերը, Ջեոֆ Քարոլն ու Էն Բենքրոֆթը, շնասահնակների օգնությամբ հասել է Հյուսիսային բևեռ 1986 թվականի մայիսի 1-ին։ Էն Բենքրոֆթը դարձավ առաջին կինը, որն իրականացրել է արշավ դեպի Հյուսիսային բևեռ։
Դահուկներով միայնակ Հյուսիսային բևեռը նվաճած առաջին մարդը ֆրանսիացի Ժան Լուիս Էթիենն է, որը բևեռ է հասել 1986 թվականի մայիսի 11-ին։ Նրա ճանապարհորդությունը տևել է 63 օր։ Ժանին սննդամթերքով ապահովել են՝ ինքնաթիռից բեռներ նետելով ։
Առանց արտաքին աջակցության դահուկներով միայնակ Հյուսիսային բևեռը նվաճած առաջին մարդը դարձել է նորվեգացի Բյորգե Օուսլանդը ։ 1994 թվականի մարտի 2-ին նա դուրս է եկել Հյուսիսային երկիր կղզեխմբի Արկտիկական հրվանդանից և 52 օր անց՝ ապրիլի 22-ին, հասել է Հյուսիսային բևեռ ։
Կենտրոնական Արկտիկայի դրեյֆող (ինքնահոսի մեջ գտնվող) սառույցից ջրի մեջ սուզված առաջին սուզանավորդը եղել է Յուրի Գեորգևիչ Պիրկինը։ Նա սուզվել է ջրի մեջ «Հյուսիսային բևեռ-6» դրեյֆինգային կայանից 1958 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։ Սուզումն իրականացվել է հատուկ միջոցառումների շրջանակներում չափագրման և գրանցման սարքավորումների տեղադրման համար, որոնք պետք է դիտարկեին սառույցների դրեյֆն ու Կենտրոնական բևեռային ավազանի ջերմափոփոխությունը։ Այն հանդիսանում է Կենտրոնական Արկտիկայում ջրասուզակների կիրառմամբ իրականացված առաջին գործողությունը։ Այս արշավանքի շրջանակներում ջրի մեջ են սուզվել ոչ թե պրոֆեսիոնալ ջրասուզակները, այլ երկրաֆիզիկայի մասնագետները։ Գիտարշավի շրջանակներում ջրի մեջ ընկղմումն իրականացվել է պարբերաբար, միանգամից մի քանի աշխատակիցների կողմից, մոտ 10-15 մետր խորության վրա, օդի -40 և ջրի - 1,8 աստիճանի պայմաններում։
1998 թվականի ապրիլի 22-ին ռուսաստանցի փրկարար և ջրասուզակ Անդրեյ Ռոժկովը աքվալանգով սուզվելու փորձ կատարեց Հյուսիսային բևեռում։ Նա փորձեց հասնել 50 մետր խորության, սակայն զոհվեց սուզվելու ընթացքում։ Հաջորդ տարի՝ 1999 թվականի ապրիլի 24-ին, ջրասուզակների միջազգային խումբը, որի կազմում էին գտնվում Միքայել Վոլֆը (Ավստրիա), Բրեթ Քորմիքը (Մեծ Բրիտանիա) և Բոբ Վասը (ԱՄՆ)։ Նրանք աքվալանգով հաջող ընկղմվեցին Հյուսիսային բևեռում ։
21-րդ դար
Վերջին ժամանակներում դեպի Հյուսիսային բևեռ սառցահատներով և ինքնաթիռներով ճանապարհորդությունները դարձան սովորական երևույթ։ Տարբեր երկրների մի շարք զբոսաշրջային գործակալություններ թանկ գնով առաջարկում են զբոսաշրջային փաթեթներ դեպի Հյուսիսային բևեռ ։ Ամենաերիտասարդ զբոսաշրջիկը, երը մինչ օրս եղել է Հյուսիսային բևեռում, 8-ամյա Ալիսիա Հեմելթոն Ադամսն է (Մեծ Բրիտանիա), իսկ ամենատարեցը՝ 89-ամյա Դորոթի Դավենհիլ Հիրչը (ԱՄՆ) ։ 2002 թվականից Հյուսիսային բևեռում յուրաքանչյուր տարի իրականացվում է մարաթոնյան վազք ։
Համաձայն «Ռուսական թերթ» պարբերականի տվյալների՝ 2007 թվականի սեպտեմբերի 19-ի դրությամբ Հյուսիսային բևեռ են այցելել 66 սառցահատ և սառցե կարգի հատուկ նավեր, որոնցից 54-ը եղել են խորհրդային և ռուսական դրոշներով, 4 անգամ բևեռում աշխատել է շվեդական «Օդեն» սառցահատը, 1 անգամ կանադական «Louis S. St Laurent» նավը, 3 անգամ գերմանական «Polarstern» նավը, 3 անգամ ամերիկյան «Healy» ու «Polar Sea» սառցահատները և 1 անգամ նորվեգական «Vidar Viking» հորատող նավը : 2007 թվականի օգոստոսի 2-ին առաջին անգամ նվաճվեց Հյուսիսային բևեռի օվկիանոսային հատակը երկու «Միր» խորը ստորջրյա սարքերի կողմից, որոնք 4261 մետր խորության վրա տեղադրեցին Ռուսաստանի դրոշ և վերցրին հողի նմուշներ ։
Բևեռային գիշերով Հյուսիսային բևեռն առաջին անգամ նվաճել են հետազոտողներ Մատվեյ Շպարոն և Բորիս Սմոլինան։ Գիտարշավը սկսվել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Հյուսիսային երկիր կղզեխմբի Արկտիկական հրվանդանից և ավարտվել 2008 թվականի մարտի 14-ին Հյուսիսային բևեռում՝ բևեռային ցերեկվա սկսելուց 7 օր առաջ ։
2009 թվականի ապրիլի 26-ին Հյուսիսային բևեռն առաջին անգամ նվաճվեց անվավոր ավտոմեքենայով։ Ռուսական ծովային սառցային ավտոմոբիլային արշավանքի 7 անդամներ (Վասիլի Ելագին, Աֆանասի Մակովնև, Վլադիմիր Օբիխոդ, Սերգեյ Լարին, Ալեքսեյ Շկրաբկին, Ալեքսեյ Ուշակով և Նիկոլայ Նիկուլշին) 38 օրում անցան 2033 կմ տարածություն «Եմելիա-1» և «Եմելիա-2» ավտոմոբիլ-ամֆիբիաներով Հյուսիսային երկիր կղզեխմբից մինչև Հյուսիսային բևեռ ։ 2013 թվականին նմանատիպ արշավանք տեղի ունեցավ, որի շրջանակներում առաջին անգամ ավտոմոբիլներով ուղևորվեցին Արկտիկա՝ լինելով Հյուսիսային բևեռում և անցնելով Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսը 55 օրում ։
Թռիչքներ Հյուսիսային բևեռի վրայով
Հյուսիսային բևեռի օդային տարածք առաջին անգամ մտնելու փորձ իրականացրեց շվեդ Սալոմոն Անդրեն և իր երկու ուղեկիցները՝ Նիլս Ստրինդբերգն ու Կնուտ Ֆրանկելը։ 1897 թվականի հուլիսի 11-ին նրանք «Արծիվ» օդապարիկով ուղևորվեցին Սվալբարդ կղզեխմբի Դանյան կղզուց դեպի Հյուսիսային բևեռ։ Հայտնի է, որ արշավախումբը հաղթահարել է 475 կիլոմետր տարածություն, որից հետո հուլիսի 14-ին օդապարիկում ջրածնի արտահոսքի պատճառով ստիպված էր վայրէջք կատարել սառույցին և որից հետո ստիպված քայլելով հետ վերադարձան։ Նրանց հաջողվեց հասնել Սպիտակ կղզի, որտեղ էլ զոհվեցին։ Այս մասին հայտնի դարձավ միայն 1930 թվականին, երբ հայտնաբերվեցին հետազոտողների աճյունները ։
1925 թվականի մայիսի 21-ին նորվեգացի Ռուալ Ամունդսենը վեց հոգուց կազմված խմբով Dornier Do J N-24 և N-25 հիդրոինքնաթիռներով փորձ ձեռնարկեց հասնել Հյուսիսային բևեռ։ Սակայն այս փորձը չավարտվեց հաջողությամբ։ Ճանապարհորդները վայրէջք կատարեցին՝ օգտագործելով վառելիքի կեսը և հասնելով 87° 43’ հյուսիսային լայնություն՝ Հյուսիսային բևեռից մոտավորապես 250 կմ հեռավորության վրա։ Հաջորդ երեք շաբաթներին խումբը զբաղված էր սառույցի վրա թռիչքուղի սարքելու և այն մաքրելու աշխատանքներով։ Նրանք վեց հոգով ստիպված էին վերադառնալ մեկ ինքնաթիռով, քանի որ երկրորդ ինքնաթիռը վնասվել էր։ Երկու անհաջող փորձից հետո վերջապես նրանց հաջողվեց թռչել և բռնել տունդարձի ճանապարհը, որտեղ շատերը մտածում էին, որ գիտական արշավախումբն ընդմիշտ կորել է ։
1926 թվականի մայիսի 9-ին՝ երեք օր առաջ այն բանից հետո, երբ «Նորվեգիա» դիրիժաբլը հասավ Հյուսիսային բևեռ, ամերիկացի Ռիչարդ Բյորդը օդաչու Ֆլոյդ Բենետի հետ Fokker F.VII ինքնաթիռով փորձ ձեռնարկեց հասնել Հյուսիսային բևեռ։ Նրանք թռիչքը սկսեցին Արևմտյան Շպիցբերգենից և վերադարձան նույն տեղ՝ հայտնելով, որ առաջինն են հասել բևեռ։ Սակայն հենց սկզբից նրանց հաջողությունների հետ կապված կասկածներ առաջացան ։ 1996 թվականին Բրեդի թռիչքային ամսագրում հայտնաբերվեցին ջնջված, բայց դեռևս վերծանվող տվյալներ, որոնք վկայում էին նրա կեղծիքը։ Որոշ հետազոտողների կարծիքով մինչև Հյուսիսային բևեռ ճանապարհի 80 %-ն անցնելով՝ Բրեդը ստիպված էր հետ շրջվել շարժիչի յուղի արտահոսքի պատճառով ։
Հյուսիսային բևեռի վրայով ապացուցված առաջին թռիչքը կատարել է 1926 թվականին Ռաուլ Ամունդսենի արշավախումբը «Նորվեգիա» դիրիժաբլով ։ Արշավախմբում ընդգրկված էր 16 անդամ՝ ներառյալ դիրիժաբլի ստեղծող և օդաչու իտալացի Ումբերտո Նոբիլեն, ամերիկացի բևեռային հետազոտող և արշավախմբի հովանավոր Լինկոլն Էլսուորթը, բևեռային հետազոտող, դիրիժաբլի օդաչու Օսկար Վիստինգը, շտուրման Յալմար Ռիսեր Լարսենը, օդերևութաբան Ֆին Մալմգրենը և այլ հետազոտողներ, ինչպես նաև Նոբիլեյի Տիտան անունով շունը, որը դարձել էր արշավախմբի թալիսմանը։ Թռիչքը սկսել են Շպիցբերգենից և 1926 թվականի մայիսի 12-ին դիրիժաբլը հասավ Հյուսիսային բևեռ, որտեղից ուղևորվեց դեպի Ալյասկա ։
1928 թվականին Արկտիկայի իտալացի հետազոտող Ումբերտո Նոբիլեն դեպի Հյուսիսային բևեռ թռիչքի ևս մեկ փորձ կատարեց, այս անգամ «Իտալիա» դիրիժաբլով։ Ումբերտոյի դիրիժաբլը մայիսի 24-ին հասավ Հյուսիսային բևեռ, սակայն վերադարձի ճանապարհին վթարի ենթարկվեց։ Գիտարշավի 16 մասնակիցներից կենդանի մնացին ընդամենը 8-ը, որոնցից 7-ին փրկեց խորհրդային «Կրասին» սառցահատը ։
1935 թվականի օգոստոսի 3-ին խորհրդային օդաչու Սիգիզմունդ Լևանևսկին իր ղեկավարած օդանավի երկրորդ օդաչու Գեորգի Բայդուկովի և շտուրման Վիկտոր Լևչենկոյի հետ միշարժիչանի АНТ-25 ինքնաթիռով փորձ կատարեցին Մոսկվայից թռչել Սան Ֆրանցիսկո՝ անցնելով Հյուսիսային բևեռով։ Յուղի խողովակի վթարման պատճառով նրանց թռիչքն ընդհատվեց Բարենցի ծովի օդային տարածքում։ Ինքնաթիռը վայրէջք կատարեց ԽՍՀՄ Նովգորոդի մարզի Կրեչևից պահեստային օդանավակայանում ։
Հյուսիսային բևեռում ինքնաթիռով առաջին թռիչքը Р-6 Н-166 ինքնաթիռով կատարել է սառցահետախույզ Պավել Գոլովինը «Հյուսիսային բևեռ-1» գիտարշավի շրջանակներում։ Ինքնաթիռի անձնակազմի անդամներն էին շտուրման Ա․ Վոլկովը, բորտուղեկցորդներ Ն․ Կեկուշևն ու Վ․ Տերենտևը։ Գիտարշավի տեղակայման վայր հանդիսացող Ռուդոլֆի կղզուց թռիչքը սկսելով 1937 թվականի մայիսի 5-ին՝ ժամը 16։35 րոպեին օդանավի անձնակազմը բևեռի կետում կատարեց շրջադարձ։
Ներկա դրությամբ բազմաթիվ անդրմայրցամաքային քաղաքացիական չվերթներ իրականացնող ինքնաթիռներ անցնում են Հյուսիսային բևեռի վրայով ։
Դրեյֆինգային կայաններ
Սովորաբար դրեյֆինգային կայանները գործում են 2-ից 3 տարի, մինչև որ սառույցը, որի վրա գտնվում է կայանը, կմոտենա Գրելանդիային։ Երբեմն սառույցների փլուզման վտանգի պատճառով կայանները տարհանվում են նախատեսված ժամկետից շուտ։ Կայաններում բևեռախույզների փոփոխությունը տեղի է ունենում տարին մեկ անգամ։ Դրեյֆինգային կայանների անձնակազմները հիմնականում կազմված են մոտ 15 անդամից։ «Հյուսիսային կայան» նախագծի պատմության ամբողջ ընթացքում այնտեղ աշխատել է շուրջ 800 հետազոտող։ Բոլոր խորհրդային և ռուսական դրեյֆինգային կայանները կազմակերպվել են Արկտիկական և անտարկտիկական գիտա-հետազոտական ինստիտուտի կողմից։ 1950-ից 1991 թվականների ընթացքում Արկտիկայում միաժամանակյա աշխատել են 2, երբեմն էլ 3 խորհրդային դրեյֆինգային կայան։ Արկտիկայում ռուսական առաջին դրեյֆինգային կայանը բացվել է 2003 թվականի ապրիլին։
Ներկա դրությամբ վերջին բացված դրեյֆինգային կայանը հանդիսանում է «Հյուսիսային բևեռ-39» կայանը, որի անձնակազմը բաղկացած է 16 անդամից։ Այն հիմնվել է 2011 թվականի հոկտեմբերին ։
Գիշեր և ցերեկ
Հյուսիսային բևեռում բևեռային ցերեկը տևում է շուրջ 186 օր և 10 ժամ ՝ մոտավորապես մարտի 18-ից սեպտեմբերի 26-ը, բայց փաստացի լույսի անդրադարձման շնորհիվ ցերեկը շարունակվում է գրեթե 193 օր ։ Բևեռային գիշերը տևում է 178 օր և 14 ժամ, բայց լույսի անդրադարձման հետևանքով այն շարունակվում է շուրջ 172 օր ։ Գարնանային գիշերահավասարից կարճ ժամանակ առաջ՝ մարտի 20-ին և 21-ին, Արևը հորիզոնից վեր է բարձրանում, այնուհետև երեք ամիսների ընթացքում յուրաքանչյուր օր բարձրանում է ավելի վեր՝ հասնելով ամենաբարձր կետին ամառային օրվա արևադարձին (հունիսի 20 կամ 21)։ Հաջորդ երեք ամիսների ընթացքում Արևն իջնում է՝ մինչև որ ամբողջությամբ հայտնվի հորիզոնի հետևում, այսինքն՝ աշնանային գիշերահավասարից հետո, որը տեղի է ունենում մոտավորապես սեպտեմբերի 22-ին կամ 23-ին ։ Օրվա ընթացքում Արեգակը հորիզոնական շրջաններով շարժվում է երկնակամարում, իսկ ավելի հստակ՝ գալարագծի մակերեսով։  15-ից 16 օրերի ընթացքում մինչև արևածագը և մայրամուտից հետո  դիտարկվում են սպիտակ գիշերներ։ Հյուսիսային բևեռում ցերեկն ու գիշերը փոխարինվում են միայն Արեգակի, այլ ոչ թե իր առանցքի շուրջ Երկրի պտտման շնորհիվ։
Ստորև ներկայացված է Հյուսիսային բևեռում ցերեկվա և գիշերվա փոփոխությունը տարվա ընթացքում
Չնայած որ բևեռային գիշերը շարունակվում է 176 օր իսկ այն ժամանակաշրջանը, երբ երկնքի ցանկացած հատվածում հնարավոր չէ տեսնել Արևի լույս՝ տևում է երեք ամիս՝ այն ժամանակի կեսից էլ քիչ, երբ Արևը գտնվում է հորիզոնից ներքև։
Ժամանակ
Երկրի վրա հիմնականում տեղական ժամանակը որոշվում է աշխարհագրական երկայնությամբ։ Այսպիսով ցերեկվա ժամանակը որոշվում է երկնային ոլորտներում Արեգակի դիրքով (օրինակ, կեսօրին Արեգակը գտնվում է հորիզոնի նկատմամբ առավելագույն բարձրության վրա)։ Սակայն այսպիսի համակարգը չի աշխատում Հյուսիսային բևեռում, որտեղ Արևը բարձրանում և իջնում է տարվա ընթացքում միայն մեկ անգամ, և երկայնության գծերը հատվում են մեկ կետում։ Քանի որ Հյուսիսային բևեռում մարդիկ մշտապես չեն բնակվում, այդ իսկ պատճառով այն չի ընդգրկվել որևէ ժամային գոտում։ Բևեռային արշավախմբերն օգտագործում են որևէ ժամային գոտի իրենց հայեցողությամբ, օրինակ այն վայրի Գրինվիչի միջին ժամանակը կամ սովորական ժամանակը, որտեղից ժամանել են։
Կլիմա
Հյուսիսային բևեռում ձմեռային ջերմաստիճանը տատանվում է -43 °C-ից մինչև -26 °C-ի սահմաններում, միջինում մոտավորապես -40 °C ։ Ամառային ջերմաստիճանը տատանվում է մոտ 0 °C-ի սահմաններում, առանձին օրերի՝ բարձրանալով մինչև + 2 °C ։ Հյուսիսային բևեռում գրանցված ամենաբարձր ջերմաստիճանը + 5 °C է, որն էապես տաք է Հարավային բևեռի ամենաբարձր ջերմաստիճանից (-12,3 °C) ։ Տարեկան տեղումները կազմում են 100-250 մմ։
Հյուսիսային բևեռում սառույցի հաստությունը սովորաբար կազմում է 2-ից 3 մետր ՝ չնայած երբեմն նկատվում են էական փոփոխություններ։ Օվկիանոսի՝ սառցադաշտերով պատված տարածքի մակերեսը ամռանը երկու անգամ փոքր է, քան ձմռանը ։ Երբեմն սառցաբեկորների տեղափոխության հետևանքով Հյուսիսային բևեռում ծովը բացվում է, և երևում է օվկիանոսի ջուրը։ Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ Արկտիկայի սառույցի մակերեսն ու հաստությունը վերջին տասնամյակում փոքրացել են։ Այս հանգամանքը շատերը կապում են գլոբալ տաքացման հետ ։ 2007 թվականի սեպտեմբերին Հյուսիսային բևեռում գրանցվեց սառցադաշտի ռեկորդային փոքր մակարդակ ։ Որոշ ուսումնասիրողներ կանխատեսում են, որ մի քանի տասնամյակ հետո Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսն ամառային ժամանակաշրջանում ամբողջովին ազատվելու է սառույցից։ Սառույցների հալումը հնարավոր է ժամանակի ընթացքում հանգեցնի  ծովի մակարդակի բարձրացման և այլ համաշխարհային կլիմայական փոփոխությունների ։
Բուսական և կենդանական աշխարհ
Չնայած ենթադրվում է, որ սպիտակ արջերը սննդի պակասի պատճառով հազվադեպ են հատնվում 82° հյուսիսային լայնությունից վերև, բայց նրանց հետքերը հայտնաբերվել են Հյուսիսային բևեռում, իսկ «Գրինփիսի» արշավախումբը 2006 թվականին հայտնեց սպիտակ արջի մասին, որը նկատվել էր Հյուսիսային բևեռից կես կիլոմետր հեռու ։ 1992 թվականին Բևեռում նկատվել է նաև օղակավոր փոկ, իսկ բևեռաղվես նկատվել է կենտրոնից 60 կմ հեռու ։
Հյուսիսային բևեռում և վերջինի մոտակայքում նկատվել են թռչունների որոշ տեսակներ, այդ թվում՝ հյուսիսային ճնճղիկ (նկատվել է 1987 թվականին), հյուսիսային ջրահավ (նկատվել է 1991, 1992, 2001 թվականներին) ։ Չնայած հնարավոր է, որ թռչունները հասել են Հյուսիսային բևեռ սառցահատներին հետևելով՝ ձկներ որսալով նավի կողմից սառույցներից ազատված ջրերում ։
Հյուսիսային բևեռի ջրերում նկատվել են ոչ մեծ չափի (5-8 սմ) ձկներ ։ Արկտիկա-2007 գիտարշավի շրջանակներում Հյուսիսային բևեռում սուզվելու ժամանակ օվկիանոսի հատակին հայտնաբերվել են ակտինիաներ, օձապոչեր, իսկական խեցգետիններ, ծովաշուշաններ և ջրիմուռներ ։
Տարածքային պատկանելիություն
Համաձայն միջազգային իրավունքի՝ Հյուսիսային բևեռն ու Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի՝ վերջինին հարակից շրջանները ներկա դրությամբ չեն պատկանում որևէ պետության։ Այդ շրջանին հարևան 5 երկրներին՝ Կանադային, Նորվեգիային, Դանիային (Գրենլանդիայի միջոցով), Ռուսաստանին և ԱՄՆ-ին 370-կիլոմետրանոց բացառիկ տնտեսական գոտու օգտագործման իրավունք է տրվել իրենց ափերի մոտ, իսկ դրանից դուրս գտնվող տարածքը գտնվում է ՄԱԿ-ի International Seabed Authority գործակալության տնօրինության ներքո։
ՄԱԿ-ի ծովային իրավունքի համաձայնագրի վավերացումից հետո երկրներն ունեն 10-ամյա ժամանակաշրջան իրենց 370 կիլոմետրանոց տարածքն ընդլայնելու պահանջներ ներկայացնելու համար ։ Երկրները, որոնք վավերացրել են համաձայնագիրը (Նորվեգիան 1996 թվականին, Ռուսաստանը 1997 թվականին , Կանադան 2003 թվականին և Դանիան 2004 թվականին ), արդեն սկսել են ծրագրեր իրականացնել հիմնավորելու Արկտիկայի որոշ կղզիների նկատմամբ իրենց հավակնությունները ներկայացնելու վերաբերյալ  ։
1907 թվականին Կանադան հայտարարել էր «հատվածային սկզբունքի» մասին, որով իրեն իրավունք էր վերապահում իր ափերից մինչև Հյուսիսային բևեռ գտնվող տարածքը հռչակել իր մասը։ Չնայած այդ սկզբունքից չեն հրաժարվել, բայց դեռևս այդ սկզբունքը հաստատելու ուղղությամբ ակտիվ փորձեր չեն եղել ։
Մշակութային պատկերացումներ և հավատալիքներ
Արևմտյան մի շարք մանկական հեքիաթներում Հյուսիսային բևեռն աշխարհագրորեն նկարագրվում է որպես Սանտա Կլաուսի նստավայր և արտադրամաս ։
Հյուսիսային բևեռի մասին պատկերացումներն անդրադարձել են բազմադարյա էկզոտերիկ դիցաբանական Հիպերբարիայի ձևավորման գործընթացին։ Համաձայն այս տեսակետի՝ Հյուսիսային բևեռը հանդիսանում է այլ աշխարհի հետ կապի առանցք, ինչպես նաև աստվածային էակների և գերմարդկային էակների բնակության վայր ։ Հայտնի Սանտա Կլաուսի կերպարը, որն ըստ հեքիաթային պատկերացումների, բնակվում է Հյուսիսային բևեռում, նկարագրվում է որպես հոգևոր մաքրության նախատիպ ։
Ինչպես նշում է Հենրի Կորբինը, Հյուսիսային բևեռը կարևոր նշանակություն ունի սուֆիզմի աշխարհընկալման և իրանական հավատալիքների ոլորտում ։
Մարդկային բնակության վայրերից հեռու և մինչև վերջերս անհասանելի լինելու հետևանքով Հյուսիսային բևեռը երբեմն նկարագրվում է որպես առեղծվածային լեռ։ Իրանական մշակույթում այդ առեղծվածային դիցաբանական լեռը կոչվում է Քաֆ և նկարագրվում որպես «երկրի ամենահեռավոր կետ» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բևեռներ Կատեգորիա:Արկտիկա Կատեգորիա:Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս Կատեգորիա:Աշխարհագրություն Կատեգորիա:Երկիր Կատեգորիա:Կանադայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Ֆիզիկական աշխարհագրություն Կատեգորիա:Տարածաշրջաններ Կատեգորիա:Մագնիսականություն
Բեսակ
Բեսակ (Bessac), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 126 մարդ, բնակչության խտությունը` 11.94 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.55 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 430 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 135 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 28 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 58 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 47-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 11։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 81,0 %։ 47 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 41 անձ (22 տղամարդ և 19 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (2 տղամարդ և 4 կին)։ 11 անաշխատունակներից 1-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 7-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ամորոզի
Ամորոզի (Amorosi), կոմունա Իտալիայում, Կամպանիա մարզի Բենևենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 759 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 251 մարդ կմ2 : Զբաղեցնում է 11 կմ2 տարածք։ Փոստային ինդեքսը՝ 82031: Հեռախոսային կոդը՝ 00824:
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Միքայել Հրեշտակապետը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի 29-ին։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ալիբալըկ
Ալիբալըկ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Օլթիի գավառում։ Գտնվում էր Օլթի քաղաքից 14 կմ արավ-արևմուտք, Օլթի գետի ձախ ափին՝ լեռնային վայրում ։
Ամորոզի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ալիբալըկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Chains on You
«Chains on You» («Շղթաներ քեզ վրա»), հունահայ երգչուհի Աթենա Մանուկյանի երգը, որով ներկայացնելու է Հայաստանը Եվրատեսիլ 2020 երգի մրցույթում ։ Երգը թողարկվել է 2020 թվականի փետրվարի 14-ին։
Ֆաինա Եպիֆանովա
Ֆաինա Գեորգիևնա Եպիֆանովա (Фаина Георгиевна Епифанова, ), խորհրդային ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր և նկարիչ-մուլտիպլիկատոր, մի շարք գովազդային ֆիլմերի բեմադրող։ Մասնակցել է ավելի քան 150 մուլտֆիլմերի ստեղծմանը։
Կենսագրություն
Ֆաինա Եպիֆանովան եղել է նաև «Մուլտհեռուստաֆիլմի» («Мульттелефильм») «Էկրան» ստուդիայում։ Մուլտիպլիկացիայի բնագավառում նրա ռեժիսորական նուրամուտը դարձել է «Գործ №...» մուլտֆիլմը, որ թողարկվել է 1964 թվականին։
Ֆաինա Եպիֆանովան մահացել է 1988 թվականի փետրվարի 6-ին։
2007 թվականին լույս է տեսել «Կինոգիտական թողարկումներ» («Киноведческие записки») ամսագրի 81-րդ թողարկումը, որում Կիրիլ Մալյանտովիչը հիշում է «Սոյուզմուլտֆիլմի» մուլտիպլիկատորների, այդ թվում նաև Ֆաինա Եպիֆանովայի մասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ Կատեգորիա:Ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Մասրաջուր (գետ)
Մասրաջուր, գետակ Հայաստանի Շիրակի մարզում, Չիչկան գետի աջակողմյան օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Շիրակի լեռների լանջերից և Ձորաշեն գյուղից 1,5 կմ հարավում միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 4,5 կմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի գետեր Կատեգորիա:Չիչխան գետի վտակներ
Վալերի Ալեքսեև (գրող)
Վալերի Ալեքսեև (Вале́рий Алексе́евич Алексе́ев, ), ռուս գրող և ուսուցիչ ։
Կենսագրություն
Վալերի Ալեքսեևը ծնվել է 1939 թվականի նոյեմբերի 5-ին, Լենինգրադի մարզի Սոշիխինսկի շրջանի Նիկոլսկոյե գյուղում։ Մանկուց հետաքրքրվել է գրականությամբ։
1961 թվականին ավարտել է Վ. Լենինի անվան Մոսկվայի մանկավարժական ինստիտուտի պատմա-բանասիրական ֆակուլտետը, որից հետո ռուսաց լեզու է դասավանդել դպրոցներում և Մոսկվայի ժողովուրդների բարեկամության համալսարանում ։
1970 թվականից եղել է ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ ։
Խորհրդային Միության փլուզումից հետո մեկնել է Գերմանիա։ Ըստ չճշտված տվյալների գրողը մահացել է Բոխում քաղաքում, 2008 թվականին։
Ստեղծագործություն
Արձակում կարևորել է կենցաղային իսկությունը և ֆանտաստիկայի տարրերը, քաղաքային մտավորականության կյանքը, անձի ձևավորման, բարոյական կոնֆլիկտների խնդիրները։ Ալեքսեևի հետաքրրքությունների շրջանակը լայն է և տարաբնույթ։ Մանկապատանեկան պատմվածքներից ու վիպակներից բացի գրել է նաև հեղափոխական հայտնի գործիչների կենսագրություններ, որոնցից են «Հավերժ ժպիտ», «Մոխրագույն սեպտեմբեր» ստեղծագործությունները, թողարկել է Մոսկվայի վերաբերյալ ուղեցույցներ և զրուցարաններ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Մեքսիկայի դաշնային ոստիկանություն
Մեքսիկայի դաշնային ոստիկանություն, Մեքսիկայի ոստիկանական գերագույն մարմինը, որը բաժանված է տարբեր գործակալությունների։ Այն հաճախ կոչվում է նաև ոչ այնքան տարածված և ոչ գրական "Federales" տերմինով։ Որպես կանոն, Մեքսիկայի դաշնային ոստիկանության աշխատակիցները զինված են ատրճանակով և կրում են մուգ կապույտ կամ մոխրագույն մարտական համազգեստ։
Մեքսիկայի դաշնային ոստիկանությունը ստեղծվել է չորս տարբեր դաշնային կանխարգելիչ կազմակերպությունների 1998-1999 թվականների միաձուլումից հետո։ Այս մարմինը ստեղծվել է Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներում նարկոկարտելների աճող սպառնալիքը կանխելու նպատակով։ Մեքսիկայի դաշնային ոստիկանությունը ներառում է դաշնային ճանապարհային ոստիկանական և ֆինանսական ոստիկանության բաժիններ, որոնք կոչվում է նաև քննչական և ազգային անվտանգության կենտրոններ։
Մեքսիկայի դաշնային ոստիկանության զինված ուժերը համարվում է Մեքսիկական բանակի 3-րդ ռազմական ոստիկանության բրիգադը։ Մեքսիկայի Դաշնային ոստիկանությունը ներառում է նաև քննչական բաժանմունք։ Մեքսիկայի զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարը Մեքսիկայի նախագահն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ոստիկանություն ըստ երկրի
Մասսա-Կարարա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ Կատեգորիա:Տոսկանայի գավառներ
Ռոթ (այլ կիրառումներ)
Ռոթ, կարող է վերաբերել՝
Երևանի մետաքսի կոմբինատ
«Մետաքս» Երևանի մետաքսի կոմբինատ (խորհրդային շրջանում՝ Վ․ Ի․ Լենինի անվան Երևանի մետաքսի կոմբինատ), թեթև արդյունաբերության ձեռնարկություն ՀՀ մայրաքաղաք Երևանում։
Հիմնադրվել է 1953 թվականին՝ Ստեփան Շահումյանի անվան մետաքսե գործվածքի և Մարտի 8-ի անվան մետաքսաթելի ֆաբրիկաների բազայի վրա։ Ունեցել է բնական և արհեստական մետաքսաթելի, ոլորման, գործվածքի, ներկման, վերամշակման արտադրություն։ Թողարկել է 23 տեսակի մետաքս, որից 11-ն արժանացել է պետական որականիշի։ 1953 թվականին արտադրել է 1300 հազար, 1975 թվականին՝ 18 000 հազար մետաքս։ Արտադրանքն իրացվել է խորհրդային Հայաստանում, առաքվել ԽՍՀՄ 275 հասցեներով։
Կատեգորիա:Երևանի գործարաններ Կատեգորիա:Մետաքս Կատեգորիա:1953 հիմնադրումներ Հայաստանում
Այդերուկներ
Այդերուկներ, (Somateria), սագանմանների ընտանիքի թռչուն։ Հիմնականում լինում են երեք տեսակի այդերուկներ՝ հսկա այդերուկ, ակնոցավոր և արքայական։ Բոլոր տեսակները ունեն նույն արտաքին կառուցվածքը՝համաչափ, երկար կտուց, երկար ճիրաններ, արտաքինից ծածկված է փետուրային ծածկով։ Նրանք իրենց կյանքի մեծ մասը անցկացնում են ծովերի վրա թռչելով և սնունդ հայթայթելով։ Նրանք շատ լավ են օգտագործում իրենց թևերը, և կարողանում են թռչել ծովից մոտ 20 մետր բարձրության վրա։ Նրանք սնվում են է խեցեմորթներով և ջրային անողնաշարավորներ (այդ թվում, միջատներով, անձրևորդներով, տափակ, կլոր, օղակավոր որդերով)։ Նրանք ցած են իջնում միայն հանգստանալու և բաազմանալու (վերարտադրություն) նպատակով։ Թռիչքի միջին արագությունը - մոտ 100 կմ/ժ ։ Բոլոր երեք տեսակներ տարածված են հյուսիսում Ռուսաստանում։ Մեծ թվով այդերուկներ կան նաև Անտարկտիդայում, Արկտիկայում և այլ հյուսիսային փոքր կղզիներում։
Տարածվածություն և ապրելակերպ
Նրանք ապրում են հիմնականում հյուսիսային ափամերձ շրջաններում։ Ձմռանը նրանք տեղաշարժվում են մի վայրից մյուսը։ Նրանք կարողանում են սուզվել ջրի մեջ՝ ձուկ որսալու նպատակով։ Նրանք նաև լավ լողորդներ են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սագանմաններ
Բոժիդար Անդրեև
Բոժիդար Անդրեև (Божидар Андреев, ), բուլղարացի մարզիկ, ծանրորդ, Եվրոպայի 2019 թվականի չեմպիոն, աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների մրցանակակիր, 2014 թվականի պատանեկան Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն ։
Կենսագրություն
Բոժիդար Անդրեևը ծնվել է 1997 թվականին։ 2014 թվականին նա Նանկին քաղաքում հաղթող է ճանաչվել ամառային պատանեկան խաղերում՝ մինչև 69 կգ քաշային կարգում՝ ցույց տալով ընդհանուր 300 կգ ։
2015 թվականին ծանրամարտի Եվրոպայի մինչև 23 տարեկանների առաջնությունում նվաճել է ոսկե մեդալ՝ ընդհանուր 317 կգ քաշով։
2016 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում մինչև 77 կգ քաշային կարգում Բոժիդար Անդրեևը զբաղեցրել Է 4-րդ տեղը։
2018 թվականին բուլղարացի մարզիկը մասնակցել է Աշխաբադում տեղի ունեցած աշխարհի առաջնությանը։ Նա հանդես է եկել նոր՝ մինչև 73 կգ քաշային կարգում և արդյունքում զբաղեցրել 9-րդ հորիզոնականը՝ 335 կգ ընդհանուր քաշով ։
2019 թվականին Բաթումում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում բուլղարացին նվաճել է ոսկե մեդալ՝ 345 կգ ընդհանուր քաշով։ Նա հրում վարժությունում նվաճել է փոքր ոսկե մեդալ (192 կգ), իսկ պոկում վարժությունում՝ արծաթե մեդալ ։ Նույն թվականին Թաիլանդում տեղի ունեցած աշխարհի նախաօլիմպիական առաջնությունում բուլղարացի ծանրորդը մինչև 73 կգ քաշային կարգում նվաճեց բրոնզե մեդալ։ Պոկում վարժությունում նա նվաճել է արծաթե մեդալ (157 կգ), հրում վարժությունում՝ փոքր բրոնզե մեդալ (189 կգ)։
2022 թվականի մայիսին Տիրանայում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում բուլղարացի մարզիկը 343 կիլոգրամ արդյունքով երկու վարժությունների հանրագումարով նվաճել է բրոնզե մեդալ։ Նույն թվականին Բոգոտայում տեղի ունեցած աշխարհի առաջնությունում մինչև 73 կգ քաշային կարգում նա 338 կգ արդյունքով զբաղեցրել է չորրորդ տեղը՝ երկու վարժությունների հանրագումարում։ Նա նաև փոքր արծաթե մեդալ է նվաճել պոկում վարժությունում ։
2023 թվականին Երևանում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում մինչև 73 կգ քաշային կարգում երկու վարժությունների հանրագումարում երկամարտի 332 կգ արդյունքով Բոժիդար Անդրեևը գրավել է չորրորդ տեղը։ Բուլղարացի ծանրորդը պոկում վարժությունում արժանացել է բրոնզե մեդալի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարացի ծանրամարտիկներ Կատեգորիա:Ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Բամահանե
Բամահանե (במחנה թարգ.՝ «ռազմաճամբարում»), Իսրայելի պաշտպանության բանակի եբրայերեն շաբաթական հանդես։ Առաջին անգամ հրատարակել է Հագանա ռազմական կազմակերպությունը 1934 թվականին և նույն շաբաթական ֆորմատով լույս է տեսնում առ այսօր։
Չնայած պաշտոնապես հանդես ենթարկվում է Իսրայելի պաշտպանության բանակի անձնակազմի վարչության կրթության և երիտասարդության ստորաբաժանմանը, այն անկախ հրատարակություն է (ինչը անսովոր է նման կարգավիճակի համար) և մինչև 2006 թվականը չէր գրաքննվում է Պաշտպանության բանակի մամլո ծառայության կողմից։ Որպես արդյունք, հանդեսի բովանդակությունը գնալով դառնում էր քննարկումների առարկա և այդ պատճառով 2001 մայիսին ԻՊԲ Անձնակազմի վարչության պետ բրիգադային գեներալ Էլազար Շտերնը որոշում է կայացրել այն փակել, ինչի, սակայն, տեղի չի ունեցել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսրայելի պաշտպանության բանակ Կատեգորիա:Ռազմական հանդեսներ Կատեգորիա:1934 մամուլ Կատեգորիա:Եբրայերեն հանդեսներ Կատեգորիա:Իսրայելի հանդեսներ
Ղազախա-դանիական հարաբերություններ
Ղազախա-դանիական հարաբերություններ, երկկողմ դիվանագիտական հարաբերություններ Ղազախստանի Հանրապետության և Դանիայի թագավորության միջև։ Հարաբերությունները հաստատվել են 1992 թվականի մայիսի 7-ին։
Դեսպանատներ
2015 թվականի փետրվարի 21-ին Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևը Շվեդիայում Ղազախստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Դասթան Ելեուկենովին, համատեղության կարգով, նշանակել է Դանիայում դեսպան ։
2013 թվականի նոյեմբերի 28-ին Ղազախստանի պետական քարտուղար Մարատ Տաժինն իր հավատարմագրերն է հանձնել Ռուսաստանի Դաշնությունում Դանիայի թագավորության արտակարգ և լիազոր դեսպան Թոմաս Վինկլերին, որը համատեղության կարգով դեսպան Է նշանակվել Ղազախստանում, Ղրղզստանում, Բելառուսում, Ուզբեկստանում, Թուրքմենստանում և Տաջիկստանում ։
Բարձր մակարդակի հանդիպումներ
2000 թվականին Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևը պաշտոնական այցով ժամանել էր Դանիայի թագավորություն։
2010 թվականի փետրվարի 9-ին Գերմանիայում և համատեղության կարգով Դանիայում Ղազախստանի դեսպան Նուրլան Օնժանովը հանդիպեց Դանիայի արտաքին գործերի նախարարության պետական քարտուղար Միկաել Ցիլմեր-Յոնսին ։
Տնտեսական և առևտրային համագործակցություն
2015 թվականի մայիսի 1-ի դրությամբ Ղազախստանում գրանցվել է 35 համատեղ ղազախա-դանիական ձեռնարկություն ։
Իրավական համագործակցություն
Ղազախստանը (2009 թվականի փետրվարի 14-ին), իսկ այնուհետև Դանիան (2010 թվականի ապրիլի 6-ին) չեղյալ են հայտարարել վիզաները դիվանագիտական անձնագրերի բոլոր սեփականատերերի համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դանիայի երկկողմ հարաբերություններ Կատեգորիա:Ղազախստանի երկկողմ հարաբերություններ
Իլյա Սուխիշվիլի
Իլյա Իլյայի Սուխիշվիլի (ილია (ილიკო) ილიას ძე სუხიშვილი, 22 մարտի, 1907, Թիֆլիս - 24 մարտի, 1985, Թիֆլիս), բալետի վրացի խորհրդային արտիստ, բալետմայստեր։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1958)։
1924 թվականին ավարտել է վրացական ժողովրդական պարի ստուդիան։ 1926 թվականից՝ պարող, 1928-1932 թվականներին, 1935-1939 թվականներին և 1941-1945 թվականներին՝ Վրացական օպերայի և բալետի թատրոնի մենապարող և վրացական պարերի բեմադրող։ 1933-1935 թվականներին կատարելագործվել է Մեծ թատրոնում։ 1939-1941 թվականներին՝ Կարմիր բանակի երգի և պարի կարմրադրոշ անսամբլի մենապարող։ Ն․ Շ․ Ռամիշվիչոնի հետ Վրաստանի ժողովրդական պարի անսամբլի կազմակերպիչը (1945), ապա ղեկավարը (մինչև 1954 թվականը նաև մենապարող)։ Սուխիշվիլին իր լավագույն բեմադրություններում՝«Խորումի», «Քարթուլի», Վրացական և Խևսուրական սյուիտներ, պարային կոմպոզիցիա (ըստ Շ․ Ռուսթավելու «Վագրենավորը» պոեմի), պահպանել է հնագույն ժողովրդական պարարվեստի ավանդույթները, ժամանակակից վրացական պարի գեղեցկությունն ու պլաստիկան։ ԽՍՀՄ (1949) և Վրացական ԽՍՀ Շոթա Ռուսթավելու անվան (1972) պետական մրցանակներ։ Պարգևատրվել է 2 շքանշանով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային բալետի արտիստներ‎ Կատեգորիա:1907 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 22 ծնունդներ Կատեգորիա:Թիֆլիս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Մարտի 24 մահեր Կատեգորիա:1985 մահեր Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Ռոժդեստվենսկոե (այլ կիրառումներ)
Ռոժդեստվենսկոե, կարող է վերաբերել՝
Պարագվայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Պարագվայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը ներկայացնում է Պարագվայը ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Կառավարվում է Պարագվայի ֆուտբոլի ասոցիացիայի կողմից։ Հավաքականը մասնակցել է Աշխարհի առաջնություններին 8 անգամ (1930, 1950, 1958, 1986, 1998, 2002, 2006, 2010 թթ.) և 4 անգամ հասել է առաջնության երկրորդ ռաունդ։ Պարագվայը 2 անգամ հաղթել է Կոպա Ամերիկան (1953, 1979 թթ.), իսկ թիմի լավագույն հորիզոնականը ՖԻՖԱ դասակարգումում եղել է 8-րդ տեղը՝ 2001 թվականի մարտին ։
Սիմոնա Հալեպ
Սիմոնա Հալեպ, ռումինացի պրոֆեսիոնալ թենիսսիտուհի։ Նա ներկայիս համաշխարհային վարկանիշում առաջինն է WTA Tour-ում, այս դիրքում նաև եղել է 2017 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2018 թվականի հունվարը։ Հալեպը առաջին անգամ ընգրկվեց համաշխարհային 50 թենիսիստուհիների մեջ 2012 թվականին, քսանյակի մեջ ընգրկվեց 2013 թվականի օգոստոսից և վերջապես տասնյակի մեջ ընդգրկվեց 2014 թվականի հուվարին։ Նա իր առաջին վեց WTA տիտղոսները նվաճեց 2013 թվականին ։
Հալեպը դուս եկավ Halep reached the 2014 թվականի Ֆրանսիայի բանց առաջնության եզրափակիչ, ինչը նրա առաջին Մեծ Սաղավարտի եզրափակիչն էր, որտեղ նա պարտվեց Մարիա Շարապովային երեք սեթում։ 2017 թվականին նա դուրս եկավ իր երկրորդ Ֆրանսիայի բաց առաջնության եզրափակիչը` նորից պարտվելով երեք սեթերի արդյունքով, այս անգամ Ելենա Օստապենկոյին ։
Հալեպին ամենաշատն են որոնել WTATennis.com-ում 2014-2015 թվականներին և ստացել է WTA տարվա ամենահանրահայտ թենիսիստի կոչումը ։ 2017 թվականի Ուիմբիլդոնի առաջնությունից հետո Սիմոնա Հալեպը դարձավ գործող թենիսիստներից ամենաշատ շաբաթներ տասնյակում եղած թենիսիստուհին ։
Հալեպը 2018 թվականին արժանացել է Բուխարեստի պատվավոր քաղաքացու կոչմանը ։
Վաղ կյանք
Սիմոնա Հալեպը ծնվել է Կոնստանցայում Ստերե և Տանիա Հալեպնռրի ընտանիքում, որն ունի առումինյան ծագում ։ Նրա հայրը նախկին ֆուտվոլիստ էր և խաղում եր Սագատեա Ստեյարու ակումբում, որը հանդես էր գալիս ցածր լիգաներում, բացի այդ նա ուներ կաթնամթերքի գործարան  ։
Հալեպը սկսել է թենիս խաղալ չորս տարեկանում հիմնականում իր ավագ եղբոր հետ ։ 6 տարեկանից նա մարզվում էր ամեն օր ։ 16 տարեկանում նա տեղափոխվեց Բուխարեստ թենիսիստի կարիերան շարունակելու համար ։ Նա երիտասարդ տարիներին իր կուռքն էր համարում Ժյուստին Էնենին և Անդրեյ Պավելին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռումինացի թենիսիստուհիներ Կատեգորիա:Կանանց թենիսի առաջին ռակետներ
Բեսսե
Բեսսե (Bessé), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 149 մարդ, բնակչության խտությունը` 19.43 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.67 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 370 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 75 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 35 կմ հյուսիս։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 82 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 56-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 26։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,3 %։ 56 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 50 անձ (29 տղամարդ և 21 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (4 տղամարդ և 2 կին)։ 26 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 13-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Երկընտրելի պարտավորություններ
Երկընտրելի պարտավորություններ, պարտավորություն քաղաքացիական իրավունքում։ Երկընտրելի պարտավորությունների համաձայն պարտապանը պետք է կատարի պայմանագրի պայմաններից մեկը կամ մի քանիսը (օրինակ, պետությունը պարտավորվում էն վիճակախաղի տոմսը ներկայացնողին վճարել դրամ կամ պայմաններով նախատեսված գույք)։ Պարտավորությունն ընտրելու իրավունքը, եթե օրենքում կամ պայմանագրում այլ բան չի հիշատակվում, պարտապանինն է։
Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունք
Արևադարձային անտառ
Արևադարձային անտառ (selva, silva-ից - անտառ), աշխարհագրական եզրույթ, որն օգտագործվում է բնութագրելու խոնավ արևադարձային անտառները (ջունգլի)։ Արևադարձային անտառներ կան Բրազիլիայում, Պերուում, Սուրինամում, Վենեսուելայում, Գայանայում, Պարագվայում, Կոլումբիայում և այլն։ Արևադարձային անտառներն առաջանում են այնպիսի վայրերում, որտեղ կա մշտական խոնավություն։ Արևադարձային անտառների ամենամեծ կուտակումը Բրազիլիայում է՝ Ամազոն գետի ավազանում (Ուկրաինայի տարածքից կրկնակի անգամ մեծ)։
Բուսական և կենդանական աշխարհ
Աշխարհի կենդանական և բուսական տեսակների ավելի քան կեսը կարելի է գտնել արևադարձային անտառներում։ Արևդարձային անտառներին բնորոշ են լիանները։ Լիանները կառչում են ծառերի բներին և այնտեղից մագլցում վեր՝ դեպի լույսը։ Լիանները բավականին երկար են, հաճախ 100 մետրից ավելի երկարության։ Շատ են հանդիպում նաև արմավենիները՝ հսկա ծառերից մինչև ցածրիկ թփերը։ Լույսին ավելի մոտ լինելու համար շատ բույսեր աճում են ծառերի բների և ճյուղերի վրա։ Այստեղ աճում է նաև բանան, խոլորձներ, հնդեղեգ, մանգո և այլն։ Արևադարձային անտառներում կան մեծ քանակությամբ միջատներ։ Այստեղ նաև կան խոշոր, մինչև 20 սմ մեծության թիթեռներ։ Անողնաշարավորների տասնյակ ընտանիքներ կան արևադարձային անտառներում։
Կատեգորիա:Անտառներ Կատեգորիա:Կլիմայական գոտիներ
Յակով Գորբով
Յակով Նիկոլաևիչ Գորբով (Ֆր.՝ Jacques Gorbof, Օգոստոսի 21, 1896 թվական, Մոսկվա, Ռուսաստանի կայսրություն— սեպտեմբերի 8, 1981 թվական, Փարիզ, Ֆրանսիա) ռուս գրող, բանաստեղծ, գրականագետ, խմբագիր ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Մոսկվայում հանրային կրթության խանդավառ և թարգմանիչ Նիկոլայ Միխայլովիչ Գորբովի և Սոֆիա Նիկոլաևնա Գորբովայի (Նե Մասլովա) ընտանիքում, ովքեր թողել են հիանալի ընտանեկան հիշողություններ ։ Ընտանիքը երկար ժամանակ ապրում էր Խամովնիկիում՝ Վլասեևսկի նրբանցքում։ Մանկուց նա ծանոթ է Անաստասիա Ցվետաևային, ով համառոտակի նշեց նրան ։ Համալսարանում սովորելը ընդհատվել էր Առաջին համաշխարհային պատերազմի բռնկումով։ Պետերբուրգում նա ավարտել է Նիկոլաևի հեծելազորային դպրոցը։ Իր եղբայրների՝ Սերգեյի (1893-1915) և Միխայիլի (1898-1961) հետ միասին նա միացավ բանակին ։ Յակովը ծառայում էր ավտոմոբիլային ուժերում, կրտսեր եղբայր՝ Միխայիլը ձիասպորտի հրետանու մեջ։ Ավագ եղբայրը՝ Սերգեյը մահացավ 1915 թ.-ին։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Յակովը և Միխայիլը ծառայեցին կամավորական բանակում ։
Ղրիմում սպիտակ պահակների պարտությունից հետո ընտանիքը գաղթել է Գերմանիա, այնուհետև հաստատվել Ֆրանսիայում։ Լիլում, որտեղ սկզբում բնակվում էր Յակովը իր կնոջ՝ Վերա Իզնարի (1896−1977) հետ, ով իր հետ Ռուսաստանից էր եկել, նա և իր եղբայր Միքայելը մասնակցեցին Ուղղափառ եկեղեցու հիմնադրմանը ։ Այնուհետև եղբայրներն ավարտեցին Մուլհաուսի Բարձրագույն տեքստիլ դպրոցը, ավելի ուշ Յակովը կամավոր եղավ Կաթոլիկ ինստիտուտում։ Նա աշխատել է որպես վարորդ, մինչդեռ գրել է պոեզիա և արձակ, բայց երկար ժամանակ չի տպագրվել ։ Նա միացավ ֆրանսիական բանակին որպես կամավոր, 1940-ին գնաց ռազմաճակատի, վիրավորվեց ։ Վերքի բուժվելուց հետո նա սկցեց զբաղվել այգեգործությամբ և սկսեց գրել։ Նա ապրում էր Լուրմարինում և Փարիզում։ 1950-ականներին հանդիպել է բանաստեղծուհի Իրինա Օդեևցևային, 1978-ին նա ամուսնացել է նրա հետ ։
Մահացավ 1981-ի սեպտեմբերին։ Նա թաղվել է Փարիզում՝ Չելլի կոմունայի գերեզմանատանը իր առաջին կնոջ կողքին։
Ստեղծագործություն
1944-ին Լիոնում (Revue «Conluences») տպագրվեցին Յակովի բանաստեղծությունները, 1947-ին լույս տեսավ Les chemins de IEnfer (Դժոխքի ճանապարհները) առաջին վեպը, 1951-ին`Le second avènement (Երկրորդ արկածային), 1955 թ. -«M-me Sophie» (Մադամ Սոֆին, ռուս. թարգմանվել է Ի. Օդեևցևա), 1958-ին`«Ne parlons plus du passé»պատմվածքների ժողովածուներ, որը ռուսերեն է թարգմանել հեղինակի կողմից։ Նա աշխատել է ֆրանսիական լավագույն ամսագրերում, ներառյալ Les Nouvelles littéraires-ում։ Նրա բոլոր վեպերը լավ են ընդունվել քննադատների կողմից, և Les condamnés (Դատապարտված) վեպը 1954 թվականին ստացել է չորս ժյուրիի մրցանակ։ 1961 թվականից «Վոզրոժդենիյե» ամսագրի խմբագիրն էր, և լույս տեսավ ռուսերեն՝ «Բոլոր հարաբերությունները» (1964) վեպը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս գրողներ Կատեգորիա:Արտագաղթի առաջին ալիքի ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կարս (գետ)
Կարս (հնում՝ Ախուրյան), գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Ախուրյանի աջ վտակը։ Երկարությունը մոտ 167 կմ է, ավազանը՝ մոտ 5000 կմ²։ Ակիզբ է առնում Մեծրաց (Չախիրբաբա) և Կարմիր Փորակ (Ալլահյուեկբեր) լեռներից։ Հոսում է դեպի արևելք, ապա՝ Կարսի սարահարթով հյուսիս-արևելք, ընդունում բազմաթիվ վտակներ, ուղղվում դեպի հարավ-արևելք և միախառնվում Ախուրյանին։ Սնումը խառն է, հորդացումը՝ մայիս-հունիսին։
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Ախուրյան գետի վտակներ Կատեգորիա:Կարս
Արամ Տեր-Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)
Արամ Տեր-Հովհաննիսյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.