cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լուի-Ֆերդինանդ Սելին
Կրթություն
Ինչպես շատ գրողներ Սելինը ևս հմտորեն առասպերներ է հյուսել իր անձ շուրջ ։ «Ճամփորդություն գիշերից անդին»-ի հետ միաժամանակ Սելինը գրում էր հոդվածներ բժշկական ամսագրի համար (La Presse médicale), որոնք չեն համապատասխանում անարխիզմ ասվածին, որը տեղի է ունեցել իր հետ։ 1928 թվականի մայիսին ամսագրում հրատարակվել են առաջին երկու հոդվածները։ Սելինը բարձր էր գնահատում ամերիկացի արդյունաբերող Հենրի Ֆորդի մեթոդները, որոնք վերաբերվում էին «ֆիզիկապես և հոգեպես թույլ աշխատողների» աշխատանքի ընդունմանը, որոնց Սելինը անվանում է նաև «գոյության անդամալույծներ»։ Այսպիսի բանվորական դասակարգը Սելինը նշում է, որ «զուրկ են քննադատելուց և նույնիսկ տարրական դատարկությունից», շարունակում է  «կայուն աշխատուժ են և նրանք են ովքեր շուտ են համակերպվում քան ուրիշները»։ Սելին դժգոհում է, որ Եվրոպայում նման բան չկա, «ավանդական, գրական, միշտ անվնաս և գրեթե ողորմելի պատրվակներով»։
Կյանքի այս շրջանում իր հայտնի «Ճամփորդություն գիշերից անդին» վեպում (1932 թվական, օգոստոսի 15) նա պատմում է իր հակահերոսի ՝ Ֆերդինանդ Բարդամյուի արկածները։ Նրա առաջի գիրքը մեծ արձագանք ստացավ ։ Սկանդալային և տարակուսած արձագանքներին մախառնվում էին խանդավառ գովասանքները ։ Վեպը ստացում է Ռենոդո մրցանակ՝ Գոնկուրյան մրցանակը բաց թողնելուց հետո ։ Գիրք մեծ հաջողություն է ունենում գրախանութներում։ 1933 թվականի սեպտեմբերի 27-ին լույս է տեսնում «L'Églisе» պիեսը, որը գրվել է 1926-ից 1927 թվականներին, այստեղ երևում են Սելինի հակասեմական հայացքները ։ Գրքի վաճառքը համեստ էր ։ Այդ շրջանում «Ճամփորդություն գիշերից անդին» վեպի հրատարակման պատճառով Սելինը հատկապես արժևորում է ձախերի միջավայրը, որտեղ նրանում տեսնում էին մամլո խոսնակի և ռազմատենչ հակամիլիտարիստի ։
Հակասեմական «բրոշյուրների» դարաշրջանը
1930-ական թվականների վերջին նա համագործակցում է Արթուր Պֆանշտիլի հետ, որը արվեստի քննադատ ու թարգմանիչ էր և աշխատում էր Welt-Dienst-ի համար (համաշխարհային կազմակերպություն, որը պրոպագանդում է հակամասսոնական ֆաշիզմ և հակասեմականություն)։ Սելինը արագ հրատարակում է երկու հակասեմական պարսավագրություններ՝ Bagatelles pour un massacre (1937) և L'École des cadavres (1938)։ Նա ներկայացնում է սեփական աշխատանքները Վալտեր Շտրաուսին իր նամակներից մեկում՝ "«Ես հենց հիմա հրապարակում եմ մի զզվելի հակասեմական գիրք, կուղարկեմ ձեզ։ Ես հրեաների համար մեկ թշնամին եմ »։" 1930-ականների վերջին Սելինը և Ռոբեր Դենյոլը որոշում են վաճառքի հանել Bagatelles pour un massacre և L'École des cadavres պարսավագրերը։ 1936 թվականի ապրիլի 21-ի որոշմամբ՝ օրենիքի ուժ ունեցող Մարշանդոյի դեկրետով արդարացվում է լույս տեսնելը։ Վերջինս աննպատակ չէր։ Դրա նպատակ էր պաշտպանել ռասայական փոքրամասնություններին, կանխարգելել ռասիստական եւ հակասեմական հրապարակումների հետ կապված խռովությունները ։
Վերադարձ Ֆրանսիա
1951 թվականի ապրլի 20-ին Ժան-Լուի Տիկսե Վինյանկուռը (Սելինի փաստաբանը մինչև 1948 թվականը ) ստացավ Սելինի համաներման թերթիկ «պատերազմի մեծ վետերան» վեռնագրով (մինչև 1914 թվականը)։ Սելինը Լուի-Ֆերդինանդ Դետուշ անունով ներկայացրեց իր հիվանդաթերթիկը առանց որևէ դատավորի ստուգման, , ։ Հաջորդ ամռանը՝ 1943 թվականի փետրվարի 15-ին վերադառնալով Կոպենհագենից Սելինը և իր նշանածը ամուսնանում են Փարիզում։ Լյուսեթը (Լյուսի Ալմանսոր, ծնվել է 1912 թվականի հուլիսի 20-ին Փարիզում) 1951 թվականի հուլիսին բնակություն է հաստատում ընկերների մոտ՝ Նիս քաղաքում։ Սելինի խմբագիր Ռոբեր Դենոելը սպանվում է 1945 թվականին։ Նա Գաստոն Գալլիմարի հետ կնքում է 5 միլիոն ֆրանկի պայմանագիր (նա նրան առաջարկում է 18%-ը ) մեկ ուրիշ անգամվա «Féerie» հրատարակման համար, որը պետք է վերահրատարակեր «Ճամփորդություն գիշերից անդին», «Պարտքով մահ» և այլ ստեղծագործություններ ։ Նա երկար տարիներ ապրում է Գալլիմարի տված կանխավճարներով մինչև 1957 թվականը երբ լույս է տեսնում իր «Trilogie allemande» գիրքը, որը վերականգնում է նրա փառքը։ Գիրքում վիպական ձև է հաղորդվում իր աքսորին։ Մեկը մյուսի հետևից, առանձին հրատարակվում են «D'un château l'autre» (1957), «Nord» (1960) և «Rigodon» (1969)գրքերը, որոնք մեկ վեպի 3 մասերն են։ Հետո Սելինն անձամբ ինքն է բեմադրում ներկայացում որտեղ ինքը և հեղինակն է, և հերոսը։
Մահը
Լուի-Ֆերդինանդ Դեստուշը մահացել է Մյոդոնի իր տանը՝ 1961 թվականի հուլիսի 1-ին ըստ վարկածի ուղեղային աթերոսկլերոզից կան նաև այլ պաթոլոգիաներ։ Նա հանգչում է Մյուդոնի «Longs-Réages» գերեզմանատանը։ Գերեզմանատան տարածքը այրեն են 1968 թվականի մայիսին ոչնչացնելով նրա նամակներն ու ձեռագրերը։
Սելինի ոճը
Լուի-Ֆերդինանդ Սելինի ոճը համարվում է հեղափոխություն գրականության մեջ ։ Նա իր ժամանակներում նոր շունչ է հաղորդել վեպերի ավանդական գրելաձևին՝ խաղալով ռիթմի և հնչունության հետ, որը անվանում են «փոքրի երաժշտություն» ։ Ժառգոնային բառապաշարը իր ազդեցություն ունեցավ Ժեն Պոկի հետ փոխանակումներից և ինչպես գիտական ոճը դարձավ խոսակցական և նրբաճաշակ։ Ոճային հեղափոխության և իրական աբստամբության մեջ այն օգնություն էր սարսափելի պայծառատեսությանը, անկայուն հուսահատությանը և հումորին, բռնությանը և քնքշությանը (գրաքննադատ Գեդան Պիկոն նկարագրում է «Ճամփորդություն գիշերից անդին»-ը որպես «ծանր պոռթկում, որը մարդը երբեք չի կարող հետ հրել»)։ Նրա յուրօրինակ բառապաշարը կարող է նմանակման տեղի տալ ։ 1936 թվականին գրված «Պարտքով մահը» նկարագրում է Ֆերդինանդ Բարդամյուի մանկությունը, Սելինի գրական ալտեր էգոյին, որը նրա ոճը դարձնում է ավելի լիակատար, հատկապես՝ կարճ, շատ հաճախ բացականչական նախադասությունների օգտագործումը իրարից անջատված կախման կետերով։ Այս գրելու տեխնիկան լցոնում է գրավոր և բանավոր խոսքը և զգացմունքներ է առաջացնում։ Այս վեպ լի է իր պատանեկության տարիների հիշողություններով։ Սելինը նկարագրում է քաոտիկ և հակահերոսական տեսարաններ, երբեն զավեշտալի և ողբերգական մարդկային հատկանիշներով։ Գիրքը այդ ժամանակ քիչ ճանաչում ուներ և քննադատության էր արժանանում «Ճամփորդություն գիշերից անդին» վեպի քննադատների կողմից։ Մինչդեռ Էլի Ֆորը գնահատելով «Ճամփորդություն գիշերից անդին»-ը ուղղակիորեն կարծիք հայտնելով ասել է, որ Սելինը «ճզմված է կեղտի մեջ»։ Ոճային տեսանկյունից առաջընթաց է երևում նրա առաջին վեպի և վերջին եռերգության մեջ։ Ահա թե ինչու նրա պատմություններիը ներխուժում են գրականության ասպարեզի այն կետը որտեղ իրադարձություններ այլևս անցյալում չեն, այլ ընհակառակը այն պահին են կատարվում երբ հեղինակը գրում է։ Այսպիսով տեքստը աստիճանաբար մոտենում է քրոնիկայի ժանրին՝ ընթերողի մոտ տպավորություն է առաջանում թե իրադարձությունները տեղի են ուենում «կենդանի» ՝ իր աչքի առաջ։ Հետաքրքրական է որ նրան ավելի մոտ իր ժամանակակիցը՝ Ռամուզին Սելինին համարել է «գրավոր և բանավոր խոսքի փոխանցման նորարար»։
Դժվար կեցություն
Ֆրանսիայի պարտությունից,գերմանացիների կողմից օկուպացիայից հետո՝ 1940 թվականին Սելինը գրում է իր հաջորդ պարսավագրությունը՝ «Դժվար կեցություն» Les Beaux Draps, որտեղ նա դատապարտում է ոչ միայն հրեաներին և մասսոններին այլ նաև ֆրանսիացիների մեծամասնությանը։ Պարսավարգրերը ամբողջությամբ պահանջում էին այլ նկատառումներից ելնելով աշխատաժամանակի կրաճատում (35 ժամ գործարաններում սկսելու համար)։ Այս ամենը չափազանց տհաճ էր Վիշիի վարչակարգին։ Սելինը ուղարկում է քառասուն բաց նամակ հրատարակված վտանգավոր օրգանների կողմից, այնուամենայնիվ վճռականորեն անդամակցում էր որևէ դավաճան շարժման՝ օգտվելով պահի իրադրությունից։ Իր նամակում նա իրեն ներկայացնում է ինչպես ռասիզմի հայր և ցավում է հերանների, մասսնոնների, կոմունիստների և գոլիստների դեմ կիռարվող ճնշամիջոցների պակասությունից։ 1942 թվականի մարտին նա Ժակ Դորիոյի գրում է նամակ, որտեղ նա ափսոսանք է զգում հրեական համայնքի առաջ, պատասխանատվություն է զգում իրենց «չափազանդ մեծ հաղթանակի» դիմաց։«Հրեաները միայնակ չեն բեմում։ Մի հրեան ամբողջ հրեություն է։ Հրեան միայնակ գոյություն չունի ինչպես տերմիտը մի ամոբղջ տերմիտանոցում՝ փայտոջիլ մի ամբողջ տանը »:
Դիակների դպրոցը
Դիակների դպրոցը L'École des cadavres (1938) "Հրեաները ռասսայականորեն հրեշներ են, հիբրիդներ, մեռած գայլեր են որոնք պետք է վերանան․․․մարդկության բազմացման մեջ նրանք չկան, ամբողջ խաբեության մասը ապօրինի փտախտավորներն, ավերիչներն ու փչացածներն են։ Հրեաները երբեք հալածված չեն եղել արիացիների կողմից։ Իրենք իրենց են հալածել։ Նրանք կատաղության անեծքն են, իրենց մարմնի հիբրիդը>" — Դիակների դպրոցը L'École des cadavres, Փարիզ,Դոնյոլ, 1938, էջ 108 Կամ՝
"Ես ինձ շատ ընկերական եմ զգում Հիտլերի, բոլոր գերմանացիների հետ, ես գտնում եմ որ նրանք իմ եղբայրներն են, որ նրանք ճիշտ են ռասիստ լինելով։ Ես ցավ կզգամ եթե երբևէ նրանք պարտվեն։ Ես կարծում եմ որ մեր իրական թշնամիները հրաներն ու մասսոններն են և որ սա հրեաների և մասսոնների պատերազմն է և ոչ մեր բոլորինը։ Սա ոճրագործություն է, որը մեզ պարտավորեցնում է պահել բանակ մեր ռասսային հակառակ մարդկանց դեմ։ Մեզ ոչ ոք չի խնդրում, սա արվում է միայն գետտոյի թալանիչներին հաճույք պատճառելու համար և այս ամենը անկում է ստորության վերջին աստիճանից։" — Դիակների դպրոցը L'École des cadavres, Փարիզ, Դոնյոլ, 1938, էջ 151
Հեղինակների և արվեստագետների մեջբերումները Սելինի մասին
«Դուք գրավեցի՞ք երկինքը Ֆերդինանդ։ Արդյո՞ք Աստված սիրում է կապույտ արյուն։ Ռասսիզը քո մեջ աղտոտեց տաղանդը։ Դուք լավ պարոն չեք »։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բժիշկներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հակակոմունիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Մոդեռնիստ գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռազմական գործիչներ
Ձոր (Խլաթի գավառ)
Ձոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խլաթի գավառակում։ Գտնվում է Վանա լճի արևմտյան ափին։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սուդան (աշխարհագրական շրջան)
Սուդան, աշխարհագրական շրջան Սահարայից հարավ, որը ձգվում է Արևմտյան Աֆրիկայից մինչև Կենտրոնական Աֆրիկայի արևելք։ Անունը բխում է արաբերեն bilād as-sūdān (بلاد السودان) կամ «սևերի հողեր» արտահայտությունից, որը վերաբերում է Արևմտյան Աֆրիկային և Կենտրոնական Աֆրիկայի հյուսիսային շրջաններին ։ Ավելի հին անգլերեն քարտեզներում արաբերեն անունը թարգմանվել է որպես Նեգրոլենդ։
Աշխարհագրություն
Սուդանի շրջանը նկարագրվում է որպես խոտի, ժայռերի և անտառների տարածք գետերի երկայնքով։
Տարածքը հիմնականում սարահարթ է՝ Նիգերի, Չադի և Սպիտակ Նեղոս գետերի հովիտներով։
Սուդանն անցումային գոտի է Սահելի չոր անապատային կլիմայի և խիտ, խոնավ հասարակածային անտառի միջև։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է 23-29 աստիճանի սահմաններում։ Ամենացուրտ ամիսներին ջերմաստիճանը 20 աստիճանից բարձր է, իսկ ամենաթեժ ամիսներին` ավելի քան 30 աստիճան ըստ Ցելսիուսի սանդղակի։ Ամենօրյա ջերմաստիճանի տատանումները լինում են մինչև 10-15 աստիճան։ Ամառային մուսոնը հասարակածից անձրև է բերում։ Տեղումները տատանվում են հյուսիսում՝ 100-200 մմ, հարավում՝ 1500-2000 մմ։ Ձմռան չոր սեզոնի ընթացքում Սահարայից փչում է տաք և չոր Հարմաթան հյուսիսային քամին։
Այն տարածվում է Աֆրիկայի տարածքում մոտ 5000 կմ-ով՝ մի քանի հարյուր կիլոմետր լայնությամբ։ Այն ձգվում է Սենեգալի սահմանից՝ Մալիի հարավի (նախկինում հայտնի էր որպես Ֆրանսիական Սուդան, երբ այն ֆրանսիական գաղութ էր), Բուրկինա Ֆասոյի, Նիգերի հարավի, Նիգերիայի հյուսիսի, Գանայի հյուսիսի, Չադի հարավի, ներկայիս Սուդանի արևմտյան Դարֆուրի շրջանի և Հարավային Սուդանի միջով։
Տարածաշրջանի հյուսիսում գտնվում է Սահելը՝ ավելի չոր ակացիայի սավաննա շրջանը, որն իր հերթին սահմանակից է Սահարա անապատին դեպի հյուսիս, իսկ արևելքում՝ Եթովպիական լեռնաշխարհին (արաբերեն անվանում է ալ-Շաբաշահ)։ Հարավարևմտյան մասում գտնվում է Արևմտյան Սուդանի սավաննան՝ ավելի խոնավ, արևադարձային սավաննայի շրջանը, որը սահմանակից է Արևմտյան Աֆրիկայի արևադարձային անտառներին։ Կենտրոնում գտնվում է Չադ լիճը, և ավելի բերրի շրջանը լճի շրջակայքում է, իսկ հարավից՝ Կամերունի լեռնային շրջանները։ Հարավ-արևելքում գտնվում է Արևելյան Սուդանի սավաննան՝ արևադարձային սավաննայի ևս մեկ շրջան, որը սահմանակից է Կենտրոնական Աֆրիկայի անտառին։ Սա Սուդն է՝ արևադարձային ջրավազանային տարածք, որը սնուցվում է Սպիտակ Նեղոսի ջրով։
Պատմություն
Ըստ որոշ ժամանակակից պատմիչների՝ Աֆրիկայի բոլոր շրջաններից արևմտյան Սուդանը «մեկն է, որը տեսել է գյուղատնտեսության, շուկաների, միջքաղաքային առևտրի, ինչպես նաև բարդ քաղաքական համակարգերի ամենաերկար զարգացումը»։ Այն նաև առաջին տարածաշրջանն է «Սահարայից հարավ, որտեղ աֆրիկյան իսլամը արմատավորվեց և ծաղկեց» ։
Միջին դարեր
Միջնադարյան պատմությունը նշանավորվում է քարավանների առևտրով ։ Արևելյան Սուդանի սուլթանատներն էին Դարֆուրը, Բագիրմին, Սեննարը և Վադայը։ Կենտրոնական Սուդանում՝ Քանեմ-Բոռնու կայսրությունը և Հաուսայի թագավորությունները։ Արևմուտքում էին՝ Վագադուն, Մանդենը, Սոնգհայը և Մոսին։ Հետագայում ֆուլայի ժողովուրդը տարածվեց ավելի լայն տարածքով  ։ Գաղութացման շրջանում ստեղծվել է Ֆրանսիական Սուդանը, իսկ Անգլո-Եգիպտական Սուդանը կոչվել է ներկայիս Սուդան նահանգի անունով։
Ստրուկների առևտուր
Առաջին հազարամյակի սկզբում շատ սուդանցիներ օգտագործվում էին որպես «Միջերկրական աշխարհի ստրուկների հիմնական մաս»՝ Սահարանի ստրուկների առևտրում։ Տասնհինգերորդ դարում պորտուգալացիների ժամանմամբ «մարդիկ ուղղորդվեցին դեպի Ատլանտյան ստրուկների առևտուրը», ընդհանուր առմամբ հազար տարի պահանջեց Սահարանի համար, իսկ չորս դար՝ Ատլանտյան առևտրի համար։ Արդյունքում, ստրկության քննադատաբար ձևավորեց Սուդանի ինստիտուտներն ու համակարգերը։ Պորտուգալացիները նախ ժամանեցին Սենեգամբիա և պարզեցին, որ ստրկությունը տարածաշրջանում «լավ կայացած է», կատարվում է «ծովափնյա արքաների դատարանները կերակրելու համար»։ Գրավման, ստրկացման գործընթացի և «նոր համայնքում ընդգրկվելու ընթացքում ստրուկը չուներ ոչ իրավունք, ոչ էլ սոցիալական ինքնություն»։ Արդյունքում, ստրկացված մարդկանց ինքնությունը «առաջացել է կորպորատիվ խմբին անդամակցությունից, որը սովորաբար հիմնված էր ազգականության վրա» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի տարածաշրջաններ Կատեգորիա:Սենեգալի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Բուրկինա Ֆասոյի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Նիգերիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Նիգերի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Չադի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Հարավային Սուդանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Մալիի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Սուդանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Բաժանված տարածաշրջաններ Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Կոչկո-Պոժարկի
Կոչկո-Պոժարկի (Кочко-Пожарки), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սերգաչսկի շրջանի կազմում։
Աստրոդիմ
Աստրոդիմ (Астродым), գյուղ Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզի Կարասուկսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 381 մարդ։
1094
Մահեր
Կատեգորիա:1094 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Թոմսոնի ատոմի մոդել
Թոմսոնի մոդել, ատոմի պուդինգային մոդել, ատոմի մոդել, որը 1904 թվականին առաջարկել է Ջոզեֆ Ջոն Թոմսոնը։ 1879 թվականին հայտնաբերելով էլեկտրոնը` Թոմսոնը ենթադրեց, որ  էլեկտրոնները  հանդիսանում  են  ատոմի  բաղադրամասերը  և  որոշեց  ստեղծել ատոմի  մոդել, որն  արտացոլում  էր  այդ  ենթադրությունը։
Մոդելի նկարագրությունը
Ըստ Թոմսոնի` տարրերի ատոմները կազմված են մի քանի բացասականապես լիցքավորված էլեկտրոններից, որոնք մտնում են համասեռ բաշխված դրական էլեկտրական լիցք ունեցող ոլորտի մեջ։ Ատոմը բաղկաված է էլեկտրոններից, որոնք գտնվում են էլեկտրոնների բացասական լիցքերը կոմպենսացնող դրական լիցքավորված «ապուրի» մեջ՝ դրական լիցքավորված «պուդինգում» բացասական լիցքավորված «չամիչների» նման։ Էլեկտրոնները, ինչպես ենթադրվում էր, տեղաբաշխված էին իրենց ատոմում։ Ատոմի ներսում էլեկտրոնների տեղաբաշխման մի քանի տարբերակ կար, մասնավորապես, էլեկտրոնների պտտվող օղակները։ Մոդելի որոշ տարբերակներում «ապուրի» փոխարեն առաջարկվում էր դրականապես լիցքավորված «ամպը»։ Համաձայն այդ մոդելի՝ էլեկտրոնները կարող էին ազատորեն պտտվել դրականապես լիցքավորված կաթիլում կամ ամպում։ Նրանց ուղեծրերը կայունանում են նրանով, որ դրականապես լիցքավորված ամպի կենտրոնից էլեկտրոնի հեռացման դեպքում, այն կրում է ձգողության ուժի մեծացում, որը նրան վերադարձնում է իր տեղը, քանի որ նրա ուղեծրի ներսում գոյություն ունի ավելի շատ հակադիր նշանի լիցքեր, քան՝ դրսում (ըստ Գաուսի օրենքի)։ Թոմսոնի մոդելում էլեկտրոնները կարող էին ազատորեն պտտվել օղակներով, որոնք կայունանում էին էլեկտրոնների միջև փոխազդեցությամբ, իսկ սպեկտրները բացատրում էին տարբեր օղակային ուղեծրերի միջև էներգիական տարբերությունները։ Թոմսոնի հոդվածը հրատարակվել է 1904 թվականի մարտին «Փիլիսոփայություն» թերթում (Philosophical Magazine), որը այդ ժամանակվա բրիտանական գիտական թերթում առաջատար տեղ էր զբաղեցնում։ Ավելի ուշ, Թոմսոնը իր մոդելի օգնությամբ փորձեց բացատրել որոշ տարերի լուսավոր սպեկտրային գծերը, սակայն էական արդյունքի չհասավ։ Չնայած այս ամենի՝ Թոմսոնի մոդելը դարձավ վաղ նախակարապետ ավելի ուշ առաջադրված և ավելի հաջող ստացված Բորի մոդելի համար, ըստ որի ատոմը նման է Արեգակնային համակարգին (էլեկտրոնները պտտվում են կենտրոնում գտնվող միջուկի շուրջը, ինչպես մոլորակները՝ Արեգակի)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆիզիկայի պատմություն Կատեգորիա:Ատոմային ֆիզիկա Կատեգորիա:Հնացած գիտական ​​տեսություններ
Նենսի Ռեյգան
Նենսի Ռեյգան (Nancy Davis Reagan, ի ծնե Աննա Ֆրենսիս Ռոբբինս (Anne Frances Robbins), ), ԱՄՆ 40-րդ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանի կինը, ԱՄՆ առաջին տիկին 1981-1989 թվականներին։
Վաղ տարիներ
Ծնվել է Նյու Յորքում, դերասանուհու և ավտոմեքենաների վաճառողի ընտանիքում, ծնվելուց անմիջապես հետո նրա ծնողները ամուսնալուծվել են։ Նա իր մանկությունն անցկացրել է Մերիլենդում, դաստիարակվել է իր մորաքրոջ և քեռիների կողմից, մինչդեռ մայրը տարբեր աշխատանքների է անցել երկրում։ Շուտով մայրը ամուսնացել է հայտնի նեյրովիրաբույժ Լոյոլ Դևիսի հետ, որից հետո Նենսին ծնողների հետ տեղափոխվել է Չիկագո, որտեղ ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ Իր մանկությունից մտերիմները նրան անվանում էին Նենսի, և երբ 1935 թվականին նրա խորթ հայրը պաշտոնապես որդեգրեց նրան, նա սկսեց կրել Դևիսի ազգանունը և Նենսի անունը, դառնալով Նենսի Դևիսը, այդ անվան տակ նա նկարահանվեց կինոյում և պահպանեց այդ անունը ամուսնությունից հետո։ 1939-1943 թվականներին ուսանել է Մասաչուսեթսի քոլեջում, ստացել անգլիական դրամայի մասնագիտացում։
Դերասանական կարիերա
Քոլեջն ավարտելուց հետո Դևիսը Չիկագոյում աշխատանքի է տեղափոխվել Մարշալ Ֆիլդի հանրախանութի վաճառողուհի, ինչպես նաև բուժքրոջ օգնական։ Հետևելով թատրոնի մայրիկի գործընկերների խորհրդին, այդ թվում՝ Սեյզու Փիթսին, Ուոլթեր Հյուսթոնին և Սփենսեր Թրեյսին, նա ընտրել է պրոֆեսիոնալ դերասանուհու կարիերան։ Իր առաջին դերը նա ստացել է 1949 թվականին Ramshackle Inn ֆիլմում։
Ամուսնություն և ընտանիք
1952 թվականի մարտի 6-ին ամուսնացել է ԱՄՆ-ի ապագա նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանի հետ, ով այդ ժամանակ դերասանների գիլդիայի նախագահն էր։ Ռոնալդ Ռեյգանի համար դա երկրորդ ամուսնությունն էր, առաջին ամուսնությունից նա արդեն ուներ երկու երեխա։
Ընդամենը Նենսի Ռեյգանն ու Ռոնալդ Ռեյգանը երկու երեխա են ունեցել։ 1952 թվականի հոկտեմբերի 21-ին նրանց ընտանիքում ծնվեց Պատրիսիա Աննա Ռեյգանը (ավելի հայտնի է իր էկրանային Փեթի Դևիս կեղծանունով)։ Ռոնալդ Պրեսկոտ Ռեյգանի որդին՝ Նենսի Ռեյգանը, ծնվել է 1958 թվականի մայիսի 20-ին։ Նենսի Ռեյգանի երեխաների հետ հարաբերությունները շատ դժվար էին, հատկապես լարված հարաբերությունները դստեր հետ էին, որի ծնողների, հանրապետականների պահպանողական հայացքները խորթ էին։ Փեթի Դևիսը բազմաթիվ հակահրեական գրքեր է գրել, միացել է հակակառավարական շարժումներին։
Կալիֆոռնիայի առաջին տիկին (1967-1975)
Նենսի Ռեյգանը հայտնի է նաև որպես Կալիֆոռնիայի առաջին տիկին իր ամուսնու նահանգապետության ժամանակ։ Թեև նա քննադատության է ենթարկվել (մասնավորապես նոր նահանգապետի նստավայր կառուցելու համար), ընդհանուր առմամբ նահանգի բնակիչների մոտ նրա մասին լավ տպավորություն է մնացել։
ԱՄՆ առաջին տիկին (1981-1989)
Ամուսնու նախագահության ընթացքում կատարում էր առաջին տիկնոջ սովորական պարտականությունները, առավել հայտնի է նրա ծավալած «Ասա ոչ» (Just Say No) արշավը, այս արշավի համար քննադատության է ենթարկվել պետական միջոցների մեծ ծախսման պատճառով։ Երկրորդ նախագահությունից հետո ամուսինը արշավն ընդլայնել է մինչև միջազգային մասշտաբ՝ աշխատանքի ներգրավելով այլ պետությունների առաջին տիկնանց։
Դեպի ապագա
«Դեպի ապագա», Ուզբեկստանի մայրաքաղաք Տաշքենդում լույս տեսնող ազգային, հասարակական, մշակութային եռամսյա հանդես։
Նենսի Ռեյգան
ԱՄՆ առաջին տիկին (1981-1989)
Սառը պատերազմի ժամանակ հաճախ հանդիպեցի ԽՍՀՄ առաջին տիկին Ռաիսա Մաքսիմովնա Գորբաչովային, ի տարբերություն մտերիմ և վստահելի հարաբերությունների ամուսինների, նրանք չունեին։ Նենսի Ռեյգանը Ռաիս Մաքսիմովնին բարդ է համարել շփման մեջ։  Խորհրդային Ականատեսների վկայությամբ՝ Նենսի Ռեյգանին նյարդայնացրել է ԱՄՆ-ի գորբաչովյան պատմության և Սպիտակ տան ճարտարապետության իմացությունը, քանի որ նա հաճախ էր ընդհատում այն Սպիտակ տան շրջագայության ժամանակ։
Դեպի ապագա
Նկարագրություն
Ուզբեկստանի հայկական ազգային, մշակութային կենտրոնի հրատարակչություն։ Լույս է տեսնում 2008 թվականից Տաշքենդում՝ հայերեն, ռուսերեն։
Հիմնադիր-խմբագիր՝ Գեորգի Սահակով ։
Նենսի Ռեյգան
Հետագա կյանք
Ռոնալդ Ռեյգանի նախագահական ժամկետի ավարտից հետո Նենսին ամուսնու հետ տեղափոխվել է Կալիֆորնիա։ 1989 թվականին Նենսի Ռեյգանը հիմնադրել է սեփական անվան բարեգործական հիմնադրամը։
1994 թվականին Ռոնալդ Ռեյգանին ախտորոշվել է Ալցհեյմերի հիվանդություն, որից հետո Նենսի Ռեյգանն իրեն նվիրել է ամուսնուն խնամելուն։
Ռոնալդ Ռեյգանի մահվանից հետո զբաղվել է հասարակական գործունեությամբ, աջակցել ցողունային բջիջների ոլորտում հետազոտություններին՝ Ալցհեյմերի հիվանդությամբ հիվանդներին օգնելու համար։
2000 թվականին պարգևատրվել է ԱՄՆ բարձրագույն պարգևով՝ Կոնգրեսի ոսկե մեդալով։
2011 թվականին, սոցիոլոգիական հարցումների համաձայն, ԱՄՆ-ում ճանաչվել է այդ երկրի ամենահանրաճանաչ «առաջին տիկինը» ։
Նենսի Ռեյգանը մահացել է 2016 թվականի մարտի 6-ին՝ 95 տարեկանում, սրտի անբավարարությունից։ Նույն օրը կլրանար Ռոնալդ Ռեյգանի հետ նրա ամուսնության 64-ամյակը ։ Թաղվել է ամուսնու կողքին՝ Սիմի-Վելիի Ռեյգանի նախագահական գրադարանից ոչ հեռու ։
Գրականություն
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի առաջին տիկիններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Լուտովկա (գյուղ, Ռոդոմիշլինսկի շրջան)
Լուտովկա (Лутівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լուտովկա գյուղում բնակվում էր 1 250 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8734 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 143,12 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դյուրվանգեն
Դյուրվանգեն (Dürrwangen), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Անսբախի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2593 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի). ։ Տարածքը 23,03 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 5 71 139։
Քաղաքը ստորաբաժանվում է 16 քաղաքային շրջանի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Լայպցիգ (այլ կիրառումներ)
Լայպցիգ, կարող է վերաբերել՝
Մանկական խրոնիկ հիվանդություններ
Երեխաների քրոնիկական հիվանդություններ դիտվում են հիմնականում երեխաների շիջանում,սովորաբար ունեն երկարատև ընթացք, ինքնուրույն չեն լավանում և կարող են առաջացնել արատներ ։ Հիվանդությունը կարող է համարվել-քրոնիկական եթե տևում 12 ամիս և ավելի,բայց կարելի է տարբերակել նաև ոչ միան տևողութամբ այլ նաև առաջացրած ֆունկցիաի խանգառումով ։ Անկախ նրանից որ գոյություն ունեն քրոնիկական հիվանդուտուննոր կան նաև կարճ ընթացք ունեցող սուր հիվանդություններ,որոնք կարեղ են բուժվել։ Կան բազմաթիվ սահմանումներ թե որոնք են համարվում քրոնիկական վիճակներ։ Այնուամենայնիվ քրոնիկական հիվանդություն ունեցող երեխաների մոտ դիտվում է հետևլալ ախտանշանները տարիքով պայմանավորված ֆունկցիաի խանգարում, արատներ,կախվածութուն բժշկական սարքերից և դեղորայքից և անհրաժեշտ է բժշկական հսկողություն և հատուկ կրթական ծրագրի ներդրում ։
Կան բազմաթիվ հիվանդութուններ որոնք ունեն երկարատև ընթացք և ազդում են երեխաների վրա և կարող հանգեցնել մի շարք խանգառումների ասթմա,մանգաղ բջջաին անեմիա, սրտի բնածին հիվանդություն,գիրություն,նիարդայն խանգարումներ,էպիլեպսիա։ Հանրային առողջության և առողջապահության ոլորտի բարելավման շնորհիվ աշխարհի շատ հատվածներում նվազել եմ մանկական մահացությունները վարակիչ հիվանդություններից ծագող ։ Հետևաբար երեխաները ավելի երկար են ապրում քրոնիկական հիվանդություններով։
Համաճարակաբանութուն
Դժվար է իմանալ քրոնիկական հիվանդություններով տառապող երեխաների ճգրիտ թիվը ամբողջ աշխարհում։ Հաշվի առնելով,որ աշխարհի տարբեր երկրներում տարբեր են քրոնիկական հիվանդութունների սահմանումները և տարբեր են ոչ հստակ յուրաքանչյուր երկրի կողմից տրված տվալները այդ պատճառով դժվար է նշել տարածվածությունը։ Միացյալ Նահանգներում Ամերիկյան Մանկաբուժների Ասոցացիան ներկաացրել է տվյալներ,որոնց համաձայն տաս միլիոն երեխա և քսան միլիոն դեռահաս տառապում է քրոնիկ հիվանդությամբ,իսկ երիտասարդների շրջանում այդ տոկոսը կրկնապատկվել է դառնալով 26,6% 2006թվականին,12,8% 1994 թվականին ։ Կարևոր միտումներից մեկը այն է,որ դիտվում է քրոնիկական հիվանդությունների ունեցող երեխաների թվի աճ։ Դա պայմանվորված է նախկինում մահացու համարվող հիվանդութունների բուժումով ժամանակակից մեթոդնորով հետևաբար մանկական մահացությունների նվազմամբ,ադ հիվանդությունների վաղ ախտորոշմամ ։ Երեխաների մոտ տարածված քրոնիկական հիվանդությունների թվին են դասվում ասթման,շաքարային դիաբետը,կիստան ֆիբրոզ,գիրութուն և ավելորդ քաշ,թերսնուցում,զարգացման անոմալիաներ և հոգեկան հիվանդութուններ ։ Մանկական քրոնիկական հիվանդություններ տարածվածությունը կախված է նաև աշխարհագրական դիրքից։
Հաճախ հանդիպող մանկական խրոնիկական հիվանդություններ
Երեխաների քրոնիկական հիվանդություններ կարող են առաջանալ գենետիկ (ժառանգական) կամ շրջակա միջավարի ազդեցութամբ (ձեռքբերովի) կամ երկուսի համակցութունը։ Հիվանդութան վաղ հայտնաբերումը և բուժումը առողջության բանալին է։ Քրոնիկ հիվանդությունները կարող են ազդել բազմաթիվ օրգան համակարգերի վրա և, հետևաբար, կարող են դրսևորվել տարբեր ձևերով։ Ստորև ընդգծված են մանկական քրոնիկական հիվանդության առավել տարածված դրսևորումները։
Անեմիա
Անեմիան իրավիճակ է, որի դեպքում շրջանառվող կարմիր արյան բջիջների (էրիթրոցիտների) քանակը նվազում է։ Էրիթրոցիտների կազմի մեջ մտնում է հեմոգլոբինը, որի հիմնական ֆունկցիան թթվածնի փոխանակությունն է։ Թթվածնի փոխանակության խանգարումը կհանգեցնի երեխաների մոտ հոգնածության, դյուրագրգռության, մաշկի գունատության, քնկոտութան։ Երկաթի դեֆիցիտով պայմանավորված անեմիաի դեպքում պետք է կիրառել հավասարակշռված սննդակարգ հարուստ կանաչ բանջարեղենով, հացահատիկներով և կարմիր մսով ։
Ասթմա
Ասթման քրոնիկական հիվանդութուն է որի դեպքում խախտվում է երեխաների շնչառական ֆունկցիան։ Հիվանդությանը բնորոշ է շնչուղիների բորբոքում, հիվանդները սովորաբար ունենում են հազ,շնչարգելություն։ Երեխաների մոտ ասթմայի առաջացման պատճառ կարող է հանդիսանալ շրջակա միջավայրի անտիգենները, ալերգենները,վիրուսաին շնչառական վարակները, գիրութունը, էմոցիոնալ գործոնը մասնավորապես սթրեսաին իրավիճակները ։
Ֆիբրոզ կիստոզ
Ֆիբրոզ կիստոզը դա ժառանգական (գենետիկ) հիվանդութուն է, որը կարող է դրսևրվել կյանքի առաջին երկու տարիների ընթացքում։ Գենետիկական արատը հանգեցնում է թոքերի, ենթաստամոքսային գեղձի, լյարդի, բարակ աղիքի և վերարտադրողական օրգանների հաստ լորձի առաջացմանը։ Թոքերում տեղակայված թանձր լորձը սովորականից դանդաղ է շարժվում՝ դրանով իսկ բավական ժամանակ տալով բակտերիաների զարգացմանը։ Ֆիբրոզ կիստոզով հիվանդներն հակում ունեն շնչառական վարակների միացման դեպքում թոքաբորբի կամ բրոնխիտի տեսքով բարդություն առաջացնել ։
Շաքարային դիաբե
Շաքարային դիաբետը քրոնիկ հիվանդություն է, որը իրենից ներկայացնում է արյան մեջ գլյուկոզայի քանակության կարգավորման պրոցեսի խախտում։ Գոյություն ունի շաքարախտի երկու տեսակ. 1-ին տեսակի շաքարախտը, որը նաև հայտնի է որպես պատանեկան տարիքի դիաբետ, սովորաբար դիտվում է երեխաների մոտ և պայմանավորված է ենթաստամոքսային գեղձի ինսուլին արտադրելու անկարողությամբ։ 2-րդ տիպի դիաբետը դիտվում է ավելի հաճախ մեծահասակների մոտ,բաց կարող է դիտվել նաև երեխաների մոտ այս դեպքում դիտվում է ինսուլին ընկալունակութան խանգառում։ Թե առաջին թե երկրորդ տեսակի դեպքում դիտվում է արյան մեջ գլյուկոզաի մակարդակի բարձրացում և այս դեպքում երեխաների մոտ դիտվում է քաշի նվազում, ծարավի զգացողություն,գերքրտնարտադրություն,ախորժակի ավելացում ։
Թերսնուցում
Թերսնուցում այն տարածված է միջին կամ ցածր եկամուտ ունեցող երկրներում և հանդիսանում է հիվանդացության և մահացության պատճառ երեխաների շրջանում։ Երեխաների թերսնուցման ռիսկի գործոն են համարվում աղքատությունը,սննդի անբավարարութունը,մոր և տղի անբավարար սննդի ընդունումը և դրանց հիմքում ընկած հիվանդուտյունները։ Արտահայտված թերսնուցմամբ երեխաների շրջանում դիտվում է մկանների թուլություն,մկանների ապաճ և կվաշորկորի հիվանդութուն։ Այս երեխաների շրջանում նկատվում է ցածր իմունային համակարգ և բարձր ռիսկ վարակիչ հիվանդությունների նկատմամբ և բարձր մահացութուն այդ հիվանդություններից ։
Մանկական ավլորդ քաշ և գիրություն
Ավելորդ քաշը և գիրությունը երեխաների շրջանում տարածված քրոնիկ հիվանդություն է,որը ինտենսիվ աճում է ԱՄՆ ում ։ Այս հիվանդությունը դիտվում է հիմնականում ցածր եկամուտ և զարգացվածուտըուն ունեցող ազգային փոքրամասնութունների շրջանում։ Ոչ իսպանախոս սևամորթները,իսպանախոսները և բնիկ ամերիկացի երեխաները ունեն ավելի բարձր ռիսկ քան սպիտակամորթ երեխաները ։ Հոգեսոցիալական ռիսկի գործոններ խմբին են դասվում սթրեսաին գործոնը,սննդի անբավարարությունը,մշտական ռասիզմի դրսևորումները։
Հիվանդության վարում
Հիվանդության վարման համար անհրաժեշտ է թիմային աշխատանք, որը կներառի բուժաշխատողներ, թերապևտներ, ուսուցիչներ և այլ մասնագետներ։
Հոգեբանութուն
քրոնիկ հիվանդության դեմ կարելի է պայքարել տարբեր ասպեկտներում և թերապևտների միջնորդութամբ կարելի է բարելավել երեխաների և իրենց ընտանիքների հոգեբանական վիճակը և համակորպվել հիվանդութան հետ։
Հոգեբանական կառավարում երեխաների մոտ
քրոնիկական հիվանդություններ ունեցող երեխաները հոգեկան առողջության խանգարումների ավելի բարձր ռիսկ խումբ են, քան այն երեխաները որոնց մոտ բացակայում են այդ հիվանդութունները։ Կան բազմաթիմ միջամտություններ ուղղված հոգեկան հիվանդություն ունեցող երեխաների բուժման համար,բայց բուժման այդ մեթոդների արդյունավետությունը քրոնիկ հիվանդություն ունեցող երեխաների շրջանում հաստատված չէ։ Այնուամենայնիվ, քրոնիկական հիվանդություններ ունեցող երեխաների հոգեբանական կառավարման ժամանակ պետք է առաջնահերթություն տրվի ֆիզիկական ախտանիշների կառավարմանը քանի որ դա կարող է ազդել երեխայի կյանքի որակի, վարքի և գործունեության վրա։
Վարքագծային թերապիան և ճանաչողական վարքային թերապիան կարող են օգնել երեխաներին բարելավել իրենց վիճակը և կառավարել քրոնիկական հիվանդության հետ կապված սթրեսը։ Վարքային թերապիան քրոնիկական հիվանդությունների դեպքում նպատակ ունի փոխել խնդրահարույց վարքագիծը՝ օգտագործելով ատճառահետևանքային և օպերատիվ մեթոդներ:Ասթմայով հիվանդ երեխաների վարքագծային թերապիայի որոշ օրինակներ ներառում են սթրեսի կառավարման տեխնիկան և հատուկ վարժությունները որոնք կարելի է կիրառել նոպայի ժամանակ։ Մի ուսումնասիրության մեջ ասթմայով հիվանդները, որոնք պատահականորեն ընտրվել էին նման թերապիայի համար, ցույց տվեցին վարքագծային հարմարեցման ավելի քիչ խնդիրներ ։ Բացի այդ համակարգաին դեսենսիբիլիզացիան կարելի է ստանալ տարբեր մեթոդներով ինվազիվ կամ ատկերազարդումների միջոցով երեխաների մոտ վախի զգացողությունը նվազեցվում է ։
Երեխաների քրոնիկ ֆիզիկական հիվանդության հոգեբանական կառավարման համար առավել ուսումնասիրված մեթոդներից մեկը Ճանաչողական վարքային թերապիա (ՃՎԹ) է։ ՃՎԹ-ն օգտագործվում է քրոնիկ հիվանդություններ ունեցող երեխաների վիճակը բարելավելու համար։ Այն ներառում է շնչառական վարժություններ, թուլացման մարզումներ, պատկերներ, շեղման մեթոդներ, հաղթահարման մոդելներ, ճանաչողական հաղթահարման հմտություններ, համապատասխանության ամրապնդում, վարքագծային փորձեր, դերախաղ և անմիջական մարզում, երբ բուժմանը մասնակցում են և՛ ծնողները, և՛ երեխան, այն կարող է բարելավել երեխայի վիճակի հետ կապված ֆիզիկական ախտանիշները և լինել ավելի արդյունավետ ։
Ծնողների հոգեբանական կառավառում
քրոնիկ հիվանդություններով երեխաների ծնողները հաճախ ունենում են ավելի բարձր սթրեսի մակարդակ, ոչ հարմարվողական վարքագիծ և հոգեկան առողջության հետ կապված խնդիրներ՝ կապված իրենց երեխայի խնամքի և այլ պարտավորությունների հավասարակշռման հետ ։ քրոնիկ հիվանդություններով երեխաների ծնողների սթրեսային վիճակը պետք է բարելավել,քանի որ դրանից է կախված ընտանեկան իրավւճակը և հիվանդ երեխայի բարեկեցությունը։ Բուժման նատակն է բարելավել ծնողների սթրեսային վիճակը,ձևավորել հարմարողական վառքագիծ,ինչը կբարելավի հիվանդ երեխայի վիճակը ։
Սննդակարգ
Սնուցումը երեխաների շատ քրոնիկ հիվանդությունների կառավարման կարևոր մասն է:Բազմաթիվ քրոնիկ հիվանդություններ մեծացնում են երեխաների մոտ աճի բարդությունների զարգացման ռիսկը՝ բորբոքային և յուրաքանչյուր հիվանդությանը հատուկ այլ պաթոլոգիական գործընթացների պատճառով ։ Բորբոքումը քրոնիկ հիվանդություններ ունեցող երեխաների աճի խանգառման և թերսնուցման հիմնական պատճառներից մեկն է, քանի որ այն նվազեցնում է կալորիականության ընդունումը և մեծացնում ինչպես էներգիայի պահանջարկը, այնպես էլ էներգիայի կորուստը  ։ Հետևաբար, երեխաները կարող են զգալ սննդից զզվանք, անհանդուրժողականություն, թերսնուցման հետևանքով մկանների և ճարպի կորուստ  ։
Սնուցման հատուկ կառավարումը իրականացվում է կախված հիվանդից և նրա հիվանդությունից։ Բուժման նպատակն է ավելացնել էներգիայի ընդունումը, որպեսզի համապատասխանի ավելացած էներգիայի կարիքներին և լրացնի սննդանյութերի պակասը ։ Բուժման ընդհանուր ուղեցույցները ներառում են աճի և զարգացման կանոնավոր մոնիտորինգ, սնուցման վիճակի գնահատում, սննդի ընդունման հետ կապված խնդիրների լուծում, դեղերի և հավելումների վերանայում, մասնագետի ուղղորդում և սննդի անվտանգության գնահատում ։ Սնուցման կառավարումը կարևոր է քրոնիկական հիվանդություններ ունեցող շատ երեխաների համար, քանի որ վատ սնուցումով պայմանավորված կարող է նվազել բուժման արդյունավետությունը նաև կարող են ի հայտ գալ այլ համակցված հիվանդություններ կարող է կրճատել կյանքի տևողությունը ։
Անցում մեծահասակների խնամքին
Անցումային գործընթացը բազմագործոն է և կախված է հիվանդների նպատակներից, ընտանեկան նախասիրություններից, մշակութային տարբերություններից և հիվանդի վիճակի։ Այս գործընթացի իրականացման ուղեցույցները տարբեր են տարբեր երկրների և առողջապահական կառույցների դեպքում։ Նախ, վաղ պլանավորումը հաճախ ցանկալի է, որպեսզի բավական ժամանակ տրամադրվի անցումային փուլին և նվազեցվի հնարավոր անբարենպաստ արդյունքները և սուր խնամքի անհրաժեշտությունը ։ Օրինակ, Առողջապահության Ազգային ինստիտուտը Մեծ Բրիտանիայում սահմանում է անցումային ուղեցույցներ և խորհուրդ է տալիս, որ պլանավորումը սկսվի հենց այն ժամանակ, երբ երեխան տասներեք կամ տասնչորս տարեկան է ։ Երկրորդ, նախընտրելի տարբերակն է համակարգված մոտեցումը, որն ապահովում է լավ հաղորդակցություն մատակարարների, հիվանդների և նրանց ընտանիքների միջև ։ Այս գործընթացը երբեմն կառավարելու համար անհրաժեշտ է լինում անցումային համակարգող ։ Վերջապես, համակարգողները և ծնողները պետք է խրախուսեն խնամքի ինքնուրույն կառավարումը, քանի որ երեխայի մոտ ձևավորվում է ինքնավարության և անկախության ։ Ինքնակառավարման հասնելու համար օգտագործվող մեթոդները, կախված են երեխայի կարողությունից և հասկացողությունից։ Ծրագրերը կարող են ներառել երեխային իր վիճակի մասին ուսուցումը, տարբեր հաղորդակցման գործիքներ տրամադրելը, հասակակիցների աջակցության կամ շահերի պաշտպանության խմբերին ուղղորդելը և որոշումների կայացման մեջ ներգրավվելու խրախուսումը ։
Զարգացում
Քրոնիկ հիվանդությունը կարող է ազդել երեխայի զարգացման վրա ցանկացած փուլում։ Մանկության և մանկության ընթացքում քրոնիկական հիվանդությունները կարող են վնասակար լինել անվտանգ կապվածություն, միջանձնային վստահության, ինքնակարգավորման և/կամ հասակակիցների հետ հարաբերությունների հմտությունների զարգացման համար:Միջին պատանեկության տարիքում քրոնիկական հիվանդությունները կարող են խանգարել երեխային կանոնավոր կերպով դպրոց հաճախել:Սա կարող է ազդել երեխայի ակադեմիական և սոցիալական մակարդակի վրա:Դեռահասության շրջանում քրոնիկական հիվանդությունները կարող են ազդել ինքնավարության և սեփական պատկերացման վրա:Այն կարող է նաև խանգարել հասակակիցների հետ շփման և ռոմանտիկ հարաբերություններին,ինքնուրույնությյունը ավելացումը կարող է վատ ազդել բուժման արդյունավետության վրա ։ քրոնիկական հիվանդություններ ունեցող երեխաների մոտ ավելանում է դպրոցից է բացակայությունները, ավելի վատ կրթական արդյունքներ, քան իրենց հասակակիցները, հատկապես ծանր հիվանդության, ինտենսիվ բուժման ռեժիմների և ցածր SES-ի դեպքում ։ Որոշ հետազոտություններ ցույց են տալիս, որ կրթական արդյունքները լինում են ավելի այն չափահասների մոտ, ովքեր ունեցել են մանկության քրոնիկական հիվանդություն, սակայն ֆինանսական աջակցության դեպքում արդյունքները բարելավում են ։ Մանկական քրոնիկական հիվանդությունները տարածված են Միացյալ Նահանգներում դպրոցահասակ երեխաների շրջանում, և այդ հիվանդությունները հաճախ պահանջում են հատուկ կառավարում դպրոցական միջավայրում, որպեսզի երեխան հաճախի դպրոց կանաոնավոր ։ Ցանկացած փուլում քրոնիկական հիվանդությամբ երեխաների մոտ կարող է նվազել կյանքի որակը, հատկապես, եթե երեխաները կամ նրանց ընտանիքները ցածր սոցիալական-տնտեսական կարգավիճակում են ։ Թերսնուցումը ավելի մեծ վտանգ է ներկայացնում քրոնիկական հիվանդություններ ունեցող երեխաների մոտ, և երեխաների ֆիզիկական և ճանաչողական զարգացումը կարող է վատ ազդեցություն ունենալ, օրինակ՝ իմունային համակարգի աննորմալ կարգավորուման և IQ-ի նվազման վրա ։
Չափահասություն
Երեխաների քրոնիկական հիվանդությունները և դրանց հետևանքները պահպանվում են մինչև հասուն տարիքում, ինչպես օրինակ՝ ասթման կամ շաքարաին դիաբետը. Չնայած առանձին հիվանդությունների կառավարմանը, երեխաների քրոնիկական հիվանդությունների ախտորոշումը հիմնականում չի լուծվում չափահաս դառնալուց հետո։ Համապատասխանաբար, մանկության քրոնիկական հիվանդության հետագայում կարող են հանգեցնել դժվարությունների, ինչպես ցույց է տալիս փորձը մանկական քաղցկեղը հիվանդ երեխաները տառաել են քրոնիկական հիվանդությամբ ։
Ազդեցությունը ընտանիքի անդամների և խնամակալների վրա
քրոնիկական հիվանդություն ունեցող երեխաների առկայությունը ընտանիքում հանգեցնում է ընտանիքի առօրյաի փոփոխության։ Տան տարածքի փոփոխություն կապված բուժսարքավորումների առկայությամբ։ Քանի որ քրոնիկական հիվանդություն ունեցող երեխաների առկայության դեպքում անհրաժեշտ են լինում խնամակալներ դա կարող է իր ազդեցությունը ունենալ ընտանիքի անդամներինև վրա և հանգեցնել տարաձայնությունների առաջացմանը ։ Խնամակալները նշում են ցածր ֆիզիկական ակտիվութուն և վատ հոգեբանական իրավիճակ, և այդ վիճակի հաղթահարման համար, ճիշտ այնպիսի գործողություններ կիրառել, ինչպես հիվանդ երեխաների համար են կիրառվում ։ քրոնիկական հիվանդություններ ունեցող երեխաների առողջ քույր-եղբայրները կարող են ունենալ բացասական զգացողություններ և հույզեր,հոգեբանական խնդիրներ, մեկուսացումը, նույնիսկ երբ առկա է սոցիալական աջակցություն։ Մանկական կյանքի մասնագետները և առողջապահական ոլորտի մասնագետները պետք է լրացուցիչ աջակցություն ցուցաբերեն առողջ քույրերին ու քույրերի միջև հոգեսոցիալական վիճակը հեշտացնելու համար, ինչպես դա արդեն արվում է հիվանդ երեխաների դեպքում ։ Ժամանակակից պահանջներին համաատասխան կարող է իրականացվել հիվանդ երեխաի մեկուսացում ընտանիքից,ինչը ավելի կվատացնի երեխայի հոգեբանական վիճակը ։ Հաշվի առնելով բուժման համար անհրաժեշտ ծախսերը այդ ընտանիքները կարող են ունենալ ֆինասական դժվարություններ ։
Հասարակության ազդեցություն
Երեխաների քրոնիկական հիվանդությունները կարող են մեծ ազդեցություն ունենալ հասարակության վրա։ Զարգացած երկրներում առողջապահական բյուջեի մեկից երկու տոկոսը ծախսվում է ասթմայի վրա՝ երեխաների ամենատարածված քրոնիկական հիվանդության վրա։ Չնայած մանկական հիվանդություններին հատուկ չէ, CDC-ն հայտնում է, որ ԱՄՆ առողջապահական ծախսերի 90%-ը հիմնականում ուղղվում է քրոնիկ հիվանդություններին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մանկաբուժություն
Ավտոմեքենայի նույնականացման համար
Ավտոմեքենայի նույնականացման համարը, որը հայտնի է VIN հապավումով, հատուկ կոդ է, որն ավտոմեքենա արտադրող ընկերություններն օգտագործում են շարժիչով մեքենաների, մոտոցիկլետների, սկուտերների և մոպեդների նույնականացման համար՝ համաձայն ISO 3833 ստանդարտի։
ԱՆՀ-ը առաջին անգամ կիրառվել է 1954 թվականին ։ 1954-1981 թվականներին համարի ստանդարտ չափանիշներ չեն գործել։ Տարբեր արտադրողներ օգտագործել են տարբեր ձևաչափեր։ 1981 թվականին ԱՄՆ Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ազգային վարչությունը ստանդարտացրել է ձևաչափը։ Ըստ վարչության պահանջի, բոլոր ավտոմեքենաները պետք է 17 նիշից բաղկացած VIN ունենան, որում չպետք է լինեն I (i), O (o) և Q (q) տառերը 0 և 1 թվերի հետ չշփոթելու համար։
Տարբեր երկրներում ավտոմեքենաների պատմության ծառայություններ կան, որոնք կարող են գնորդներին օգնել VIN-ի օգնությամբ հայտնաբերել վթարված կամ գողացված ավտոմեքենաները։
ՎԻՆ կոդը սովորաբար դրոշմված է լինում ավտոմեքենայի դիմապակու ստորին հատվածում (վարորդի կողմից), վարորդի դռան վրա, կապոտի տակ։
ՎԻՆ-ի տարրերը5NPEB4AC9BH305339
Ժամանակակից ՎԻՆ համակարգերը հիմնված են երկու չափանիշների վրա, որոնք թողարկել է Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպությունը (ISO) 1979 և 1980 թվականներին՝ ISO 3779 և ISO 3780։ Այս երկու ISO չափանիշները որոշակիորեն տարբեր են և համապատասխանաբար կիրառվում են Եվրամիությունում և ԱՄՆ-ում։
ՎԻՆ-ը բաղկացած է հետևյալ հատվածներից
Արտադրության համաշխարհային ինդեքս WMI
ՎԻՆ-ի առաջին 3 նիշերը ցույց են տալիս ավտոմեքենան արտադրողին։ Տարեկան 500-ից պակաս ավտոմեքենա արտադրող գործարանը 3-րդ նիշում օգտագործում է 9 թիվը։ Որոշ արտադրողներ երրորդ նիշն օգտագործում են մեքենայի կատեգորիան նշելու (ավտոմեքենա, բեռնատար և այլն) համար։
ԱՄՆ Ավտոմոբիլային ինժեներների միությունը (SAE) երկրներին ու գործարաններին է տալիս WMI կոդը ։
WMI-ի առաջին նիշը ցույց է տալիս տարածաշրջանը, որտեղ գտնվում է գործարանը։ Հիմնականում նշվում է տվյալ երկիրը, սակայն Եվրոպայում մի քանի երկրում գործարան ունեցող արտադրողը կարող է իր արտադրած բոլոր ավտոմեքենաներին տալ այն երկրի WMI-ը, որտեղ գտնվում է իր շտաբ-բնակարանը։ Ջեներալ Մոթորսը գործարաններ ունի Գերմանիայում, Իսպանիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Բելգիայում, Լեհաստանում, սակայն որպես WMI օգտագործում է Գերմանիայի կոդը։
Ավտոմեքենայի բնութագրական հատված VDS
ՎԻՆ կոդի 4-ից 8-րդ նիշերը ավտոմեքենայի բնութագրական հատվածն են։ Այս նիշերը տեղեկություններ են պարունակում ավտոմեքենայի պլատֆորմի, մոդելի և տեսակի մասին։ Տարբեր արտադրողներ տարբեր համակարգեր են կիրառում այս դաշտի համար։ 1980 թվականից հետո արտադրողների մեծ մասը 8-րդ նիշում նշում են շարժիչի տեսակը։
ՎԻՆ-ի 9-րդ նիշում (VDS-ի 6-րդ նիշ) սովորաբար նշվում է ստուգիչ նիշը (0-ից 9 թվի կամ X տառ), որը ՎԻՆ-ի չթույլատրված փոփոխության դեպքում համապատասխան ստուգման դեպքում չի հաստատի դրա իսկությունը։ Դա կվկայի, որ նույնականացման համարի մեկ կամ մի քանի թվեր փոփոխվել են։
Ավտոմեքենայի նույնականացման հատված VIS
ՎԻՆ-ի 10-ից 17-րդ նիշերը ավտոմեքենայի նույնականացման հատվածն են։ Արտադրողն այս թվերն օգտագործում է տվյալ ավտոմեքենայի նույնականացման համար։ Այն տեղեկատվություն է պարունակում շարժիչի, փոխանցման տուփի մասին։ Հյուսիսային Ամերիկայում վերջին 5 նիշերը պարտադիր պետք է թվեր լինեն։
Ավտոմեքենայի արտադրության տարեթվի նշումը
VIS-ի 10-րդ նիշը հաստատուն է, որը պարտադիր պահանջ է։ 10-րդ նիշը ցույց է տալիս մոդելի արտադրության տարեթիվը։ Բացի I, O, Q տառերից 10-րդ նիշի տեղում չեն օգտագործվում նաև U, Z տառերը և 0 թիվը։
Հաշվարկը սկսվում է 1980 թվականից. այն նշվում է A տառով։ Y-ը 2000 թվականն է, որից հետո սկսվում են 1-ից 9-ը թվերը (2001-2009)։ Այնուհետև կրկին գալիս են լատինական այբուբենի տառերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տրանսպորտ
Հորացիոս
Քվինտոս Հորացիոս Փլակոս (Quintus Horatius Flaccus; ), հին հռոմեացի նշանավոր գրող, հռոմեական գրականության «ոսկեդարի» ներկայացուցիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Վենոզայում, հայրը եղել է ազատարձակ։ Ստացել է կրթություն Հռոմում, հետագայում Աթենքում, որտեղ հունական գրականություն է ուսումնասիրել։ Այնտեղ նա ծանոթացել և մտերմացել է Բրուտոսի հետ, հանրապետականների բանակում նշանակվել է լեգեոնի հրամանատար։ Օկտավիանոս Օգոստոսի և Մարկոս Անտոնիոսի կողմից Բրուտոսի և Կասիոսի ջախջախումից հետո Հորացիոսը վերադառնում է Հռոմ, հաշտվում Օգոստոսի հետ և նվիրվում գրական գործունեությանը՝ վայելելով կայսրի հովանավորությունը։
Հորացիոսի առաջին բանաստեղծությունները երկտող էպոդներ են։ Հիմնականում երգիծանքի են ենթարկվում նրա ժամանակակիցները՝ անչափ երկար տոգայով զբոսնող տրիբունը (4 էպոդ), պոետ Մեվիոսը, որի նավը պիտի խորտակվի (10 էպոդ), չար կախարդը, դավաճան սիրուհին և այլն։ Հռոմեացիներին «հեռու կղզիներ փախչելու» կոչ է անում (16 էպոդ)։
Էպոդներից անցնում է սատիրաներին, ընտրելով փիլիսոփայական դիատրիբայի ձևը։ Նրա սատիրաները նվիրված են տարբեր թեմաների՝ քաղաքական, փիլիսոփայական, երգիծական։ I գրքի I սատիրայում պոետը ծաղրում է իրենց գանձերը թաքցրած և ցնցոտիներ հագած ժլատներին։ Ըստ Հորացիոսի, մարդը պիտի ապրի բնության հետ ներդաշնակ՝ հաճույքներ ստանալով առօրյա կյանքից։
VI սատիրայում նա նկարագրում է սեփական համեստ կյանքը. նա երջանիկ է, քանի որ ոչ մեկից կախում չունի և ազատ տնօրինում է ժամանակը։ Հորացիոսը գովերգում է ընկերական հավատարմությունը և կոչ է անում ընկերոջ թուլությունների հանդեպ ներողամիտ լինել։ V սատիրայում պոետը նկարագրում է Օկտավիանոսի և Անտոնիոսի բանակցություններին մասնակցելու համար Մեկենասի և Վերգիլիոսի հետ Բրունդիզիում կատարած ճանապարհորդությունը։ Շրջանցելով քաղաքական հարցերը, Հորացիոսը նկարագրում է կենցաղային մանրամասները, ճանապարհի դժվարությունները, համեստ ուրախությունները։
Մ.թ.ա. 23 թ.–ից Հորացիոսը սկսում է գրել օդաներ (ներբողներ), որոնց մեջ այլևս չի շոշափում քննադատական և ծաղրական մոտիվներ։ Ի տարբերություն Կատուլոսի սուբյեկտիվ պոեզիայի՝ Հորացիոսի օդաները, ժամանակի վեհակերտությանը համահունչ, գրված են հանդիսավոր տոնով, կոչ են անում «իմաստության», զերծ են հուզականությունից, կրքերի և դժբախտությունների նկարագրություններից։ Հորացիոսի օդաները բազմազան են՝ ուղերձներ ընկերներին, հիմներ աստվածներին, մտորումներ, սիրային բանաստեղծություններ։ Մ.թ.ա. 17 թ. Հռոմում կազմակերպվեցին քաղաքացիական պատերազմների ավարտը խորհրդանշող «սեկուլյար խաղեր» տոնը։ Տոնական հիմնի ստեղծումը հանձնարարվեց Հորացիոսին, ով Վերգիլիոսի մահից հետո (մ.թ.ա. 19 թ.) համարվում էր կայսրության մեծագույն պոետը։ Հիմնում Հորացիոսը գովերգում է Օկտավիանոս Օգոստոսին, նրա բարեփոխումները, հռոմեական պետությունը, «նոր դարի սկիզբը»։
Հորացիոսի ստեղծագործական վերջին տարիների նախընտրած ժանրը ուղերձներն են՝ չափածո նամակները։ Ինչպես և սատիրաները, դրանք նույնպես գրված են անկաշկանդ զրույցի ձևով, սակայն այստեղ բացակայում է ծաղրանքը, իսկ «հորացիական իմաստությունը» արտահայտվում է Օգոստոսին, Մեկենասին, Տիբերիոսի քարտուղար Ֆլորին ուղղված խորհուրդների ձևով։ Ուղերձների երկու գրքերը լույս տեսան համապատասխանաբար մ.թ.ա. 20 և 14 թթ.։ Երկրորդ գիրքը բաղկացած է գրականությանը նվիրված երեք նամակից, որոնցից կարևորագույնը հայտնի է «Պոետական արվեստ» խորագրով։ Այստեղ Հորացիոսը ներկայանում է որպես հռոմեական կլասիցիզմի տեսաբան։ Պոետական ստեղծագործությունից նա պահանջում է ներդաշնակություն և մասերի համաչափություն, իսկ պոետից՝ կրթվածություն և դատողություն։ Տաղանդը պետք է ամրապնդել քրտնաջան մասնագիտական աշխատանքով։
Հորացիոսի պոեզիան բարձր է գնահատվել Պետրարկայի և Վերածննդի մյուս հումանիստների, XVII դարի տեսաբանների, ինչպես նաև XVIII և XIX դարի սկզբի ֆրանսիական և ռուսական պոետների կողմից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անտիկ գրականություն Կատեգորիա:Հռոմեացի բանաստեղծներ
Դոլժոկ (գյուղ, Նեմիրովի շրջան)
Դոլժոկ (Довжок), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կանեպի (Էստոնիայի շրջան)
Կանեպի շրջան (Kanepi vald), շրջան Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Կանեպի գյուղական ավանը։
Բնակչություն
2006 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 2564 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 11,08 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի շրջաններ
1095
Մահեր
Կատեգորիա:1095 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Կիվիսիլի
Կիվիսիլի (Κιβισίλι), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Լառնակայի շրջանում։ Տեղակայված է Ալեթրիկո գյուղից 2 կմ դեպի հարավ։
Բնակչություն
Մինչ 1974 թվականը, գյուղը բնակեցված է եղել թուրք կիպրացիներով ։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների Կիվիսիլի գյուղի բնակչությունը կազմում է 387 մարդ, մեծամասնությունը հույն կիպրացիներ են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր Կատեգորիա:Լառնակայի շրջանի բնակավայրեր
1096
Մահեր
Կատեգորիա:1096 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ղուլփիկ
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր