cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կանայք Բյուզանդիայում
Ընդհանուր դրություն
Հաջորդ կարևոր սահմանափակումը վերաբերում էր դատական գործընթացին կանանց մասնակցության անհնարինությանը, որոնք ոչ միայն չէին կարող ներկայացնել իրենց սեփական շահերը, այլ առավել ևս իրենց արական սեռի բարեկամների շահերը։ Դրա հետևանքն այն էր, որ կանայք կարող էին դատարանի առաջ կանգնել միայն ծանր հանցանքների համար, որոնց թվում են սպանությունը, նորին մեծությանը վիրավորելը և պետության դեմ իրականացվող մի շարք այլ գործողություններ։ Բացի այդ, կանայք չէին կարող վկա լինել նաև կտակի հետ կապված գործերում։ Վերջապես ընտանեկան իրավունքում կանանց, բացառությամբ մայրերի և տատերի, արգելվում էր իրականացնել դաստիարակի կամ խնամակալի պարտականությունը։ Վասիլիսկներում այդ սահմանափակումը, որը մտցվել է Հուստինիանոս I-ի օրոք, հստակեցվել է։ Այսպես, այդ սահմանափակումը ենթադրել է տղամարդկանց համար նախատեսված այն պարտականությունները, որոնք չէին կարող իրականացնել կանայք՝ իգական սեռի թույլ լինելու պատճառով։ X դարում այդ արգելքները կրկնվել են «Վասիլիսկների մեծ սինոփսիսում»։ XI դարում Էստաթիոս Ռոմայոսի կողմից կազմված «Փորձառություն» իրավաբանական հավաքածուն կանանց արգելում էր ուսուցիչ լինել։ Միևնույն ժողովածուում մանրամասն դիտարկվում էր այն հարցը, թե որ դեպքերում կանայք կարող էին մեղադրվել հանցագործության մեջ։
Վերը թվարկված խտրականության դեպքերին ի հակակշիռ, առանձին դեպքերում կանանց տրվում էր իրավական լրացուցիչ պաշտպանություն։ Այսպես, նրանց համար գործում էր բացառություն այն սկզբունքից, համաձայնո որի օրենքների չիմացությունը չի ազատում պատասխանատվությունից։ Բացի այդ, այդպիսի բացառություններ կարող էին լինել նաև արյունապղծության առանձին դեպքեր։ Այդ հարցերը մանրամասն դիտարկվում են «Մեծ սինոփսիս»-ում և «Փորձառությունում»-ում։ Բացի այդ, օրենսդրությունը կանանց պաշտպանում էր խնամակալների հետ ամուսնության պարտադրանքից։
Ղազախստանի գեղարվեստի ազգային ակադեմիա
Պատմություն
Ակադեմիան ունի իր նախապատմությունը` սկսած 1955 թվականից, երբ Ղազախական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Ա. Տ. Տոկպանովը բացել է Ալմա Աթայի Կուրմանգազի անվան պետական կոնսերվատորիայի թատերական ֆակուլտետը, որի բազայի հիման վրա 1977 թվականին ստեղծվել է Ալմա Աթայի թատերական-գեղարվեստական ինստիտուտը։ 1978 թվականին իրականացվել է ուսանողների առաջին ընդունելությունը թատերական և գեղարվեստական ֆակուլտետներում ։
Կանայք Բյուզանդիայում
Ընդհանուր դրություն
Բարոյական դաշտի կարգավորման հարցերում գտնվող որոշ հարցեր գրավել են մի շարք աշխարհիկ և հոգևոր օրենսդիրների հատուկ ուշադրությունը։ Առաջին հերթին դա Հուստինիանոս I կայսեր օրոք սահմանված և նույն ժամանակաշրջանի կանոնական (եկեղեցական) իրավունքի «Նոմոկանոն XIV գլխով» ժողովածուի մեջ ներառված մարդու առևանգման արգելքն է։ Առևանգիչը և նրա հանցակիցները կարող էին ենթարկվել ամենատարբեր պատիժների, սկսած եկեղեցական բանադրանքից, մինչև հանցագործության վայրում սպանություն։ Այդ սահմանումները հաստատվել և հստակեցվել են առավել ուշ ժամանակաշրջանի օրենսդրության մեջ (անհրաժեշտ էր տարբերակել «առևանգում» և «գայթակղում» երևույթները)։ Ռոմանոս III կայսեր օրոք (1028—1034) պատիժների թվին ավելացվել է նաև ունեցվածքի բռնագրավումը։ Կավատության և մարմնավաճառության դրդման արգելման մասին օրենսդրությունը, մասնավորապես ստրուկներին, առավել մանրամասն շարադրված է Վասիլիսկներում։
Ղազախստանի գեղարվեստի ազգային ակադեմիա
Պատմություն
1982-1983 ուսումնական տարում ինստիտուտում սովորել է 490 ուսանող, աշխատել է 95 դասախոս, այդ թվում` 5 պրոֆեսոր և գիտությունների դոկտոր, 7 դոցենտ և գիտությունների թեկնածու ։
Կանայք Բյուզանդիայում
Ամուսնության հարցեր
Միջերկրածովյան ողջ տարածաշրջանի համար բնորոշ է եղել կնոջ հնազանդ կարգավիճակը։ Ժոզե Գրոդիդյե դե Մատոնը ընդգծում է այդ տենդենցի ուժեղացումը Բյուզանդիայում՝ համեմատած Պրինցիպատի ժամանակաշրջանի հետ, ինչը նա կապում է հասարակության բարքերի արևելացման հետ։ Այն արտահայտվել է իրավական անհավասարության տարբեր ձևերում՝ սկսած հավելյալ փոքր պարտականությունների սահմանումից, ընդհուպ մինչև բացահայտ անարդարություն։ Այսպես, օրինակ, միայն այրին, մեկ տարվա ընթացքում, պետք է խիստ սուգ պահեր։ Նմանատիպ պահանջ դրվում էր նաև կորած զինվորի կնոջ վրա, որը դրանից հետո կարող էր կրկին անգամ ամուսնանալ միայն այն դեպքում, երբ սպան Ավետարանի վրա կերդվեր, որը տեսել է կորածի դին։ Ընդորում, պատահել է հակառակը և այդ ժամանակ «այրու» ճակատագիրը գտնվել է «հարություն առած ամուսնու» ձեռքում։
Այդպիսի անհավասար դրություն ձևավորվել է արդեն Հուստինիանոս I-ի կառավարման ժամանակաշրջանում։ Մեկ այլ օրինակ է Լևոն VI Իմաստասերի օրոք ընդունված այն կանոնը, որը հնարավորություն էր տալիս բաժանվել կողակցից այն դեպքում, եթե վերջինս խելագարվել է։ Կինը պետք է սպասեր հինգ տարի, որի ընթացքում այդ ախտորոշումը պետք է ապացուցվի, այն դեպքում, երբ տղամարդը պետք է սպասի միայն երեք տարի։ Ամուսնական անհավատարմության դեպքում, չնայած պատիժը միևնույնն էր երկու ամուսինների համար էլ (Հուստինիանոս I-ի ժամանակ ընդհուպ մինչև մահապատիժ և քոթի կտրում, իսկ արդեն ավելի ուշ՝ աչքի հանում), ամուսինը կարող էր հրաժարվել տուն թողնել անհավատարիմ կնոջը՝ թողնելով միայն հնարավորություն, որ կինը գնա մենաստան։ Ամուսնու դավաճանության պարագայում կինը պետք է ընդուներ իր անքիթ կամ միաչքանի ամուսնուն։ Ամուսնական անհավատարմության մեջ բռնված կինը չէր կարող կրկին ամուսնանալ և զրկվում էր վկայություն տալու իրավունքից։ Մյուս կողմից, կայանք ունեին որոշակի առավելություններ։ Քանի որ համարվում էր, որ նրանք չեն կարող հետևել իրենց լեզվին, կանանց զրպարտության համար խիստ պատժի չէին ենթարկում, այն դեպքում, երբ եթե ամուսինը զրպարտի կնոջը անհավատարմության մեջ, վերջինս ապահարզանի իրավունք էր ստանում, իսկ ողջ անպատվաբերությունը բաժին էր հասնում ամուսնուն։ Եվ եթե նույնիսկ պարզվում էր, որ մեղադրանքը արդարացի է, ապա անկախ ամեն ինչից ամուսինը կորցնում էր օժիտի նկատմամբ սեփականության իրավունքից։ Այդուհանդերձ, ամուսինը պահպանում էր այդ իրավունքը, եթե բաժանումը եղել է այլ պատճառով, օրինակ, կինը եղել է թատրոնի մշտական այցելու։
Ընդհանուր առմամբ, բյուզանդական կանանց իրավիճակի վիճակն ուսումնասիրող ֆրանսիացի պատմաբան Ժ. Բոկամի գնահատմամբ, ապահարզանի հարցերում առկա էր էական անհավասարություն տղամարդկանց օգտին, որն արտահայտվում էր ինչպես աշխարհիկ օրենսդրության, այնպես էլ եկեղեցական իրավունքի մեջ։ Այսպես, Բարսեղ Կեսարացու 9-րդ կանոնը նշում էր, որ համաձայն Ավետարանի, շնության համար, ապահարզանը հասնում է ինչպես տղամարդուն, այնպես էլ կնոջը։ Սովորույթի համաձայն, կանայք «պետք է պահեին իրենց ամուսիններին, չնայած նրանք շնանում են և գտնվում անառակության մեջ...» :
Ղազախստանի գեղարվեստի ազգային ակադեմիա
Պատմություն
1993 թվականին բուհը վերակազմավորվել է որպես ''Ղազախստանի Թ. Կ. Ժուրգենովի անվան թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտ'', կազմակերպվել է «Կինոյի և հեռուստատեսության» ֆակուլտետը։ 1994 թվականի հունիսի 22-ին հիմնադրվել է Թ. Կ. Ժուրգենովի անվան պարարվեստի բարձրագույն դպրոցը, որը հետագայում վերակազմավորվել է պարարվեստի ֆակուլտետի ։
Կանայք Բյուզանդիայում
Մանկություն։ Դաստիարակություն։ Ծնողների հետ հարաբերություններ
Բյուզանդացի ծնողների մեծ մասը սիրել է իր երեխաներին՝ անկախ նրանց սեռից։ Սակայն եթե նրանք արդեն ունեցել են մեկ կամ մի քանի դուստր, որդի չունենալն ընկալվում էր որպես դժբախտություն, որը կարելի է համեմատել անպտղության հետ։ Պատճառն այն էր, որ որդին իր երեխաների հետ միասին համարվում էր ընտանիքի շարունակողը, իսկ դուստրը, որին պետք է օժիտ տային, դիտարկվում էր որպես ծնողների վրա լրացուցիչ ֆինանսական բեռ։ 11-րդ դարի գրող Կեկավմենոսն իր ռազմական արվեստի մասին աշխատության բաժիններից մեկում, որը նվիրված էր տնային գործերին, գրել է, թե ինչպես է պետք վարվել դուստրերի հետ. «խայտառակված դուստրը զանցանք է գործել ոչ միայն ինքն իր նկատմամբ, այլև իր ծնողների և իր ցեղին պատկանող բոլոր մարդկանց նկատմամբ։ Դուստրերին դատապարտվածների նման պահեք փականի տակ՝ հեռու օտար աչքերից, որպեսզի չհայտնվեք այնպիսի իրավիճակում կարծես ձեզ օձն է խայթել» ։ Աղջիկների ուսմանն ընտանիքում ավելի քիչ ուշադրություն էին դարձնում, քան տղաների ուսմանը։ Շատ հաճախ բավարար էր լինում տնային պայմաններում ստացած տարրական կրթությունը, որը սկսվում էր մոտավորապես վեց տարեկանից։ Աղջիկներին սովորեցրել են կարդալ, գրել, հաշվել, երգել (հիմնականում սաղմոսներ)։ Ընթերցանության մեջ հիմնականում մտնում էին սրբերի վարքագրությունները։ Հավանաբար նման կրթությունը ստանում էին տնային պայմաններում. չկա որևէ հիշատակում այն մասին, որ աղջիկների համար հատուկ դպրոցներ են եղել։ Վաղ հասակում տաղանդավոր լինելը կարող էր հանգեցնել աղջկա՝ վաղաժամ ամուսնությանը, ինչպես 9-րդ դարի սուրբ Թեոդորա Սալոնիկցու դեպքում էր, որը նշանվել է յոթ տարեկանում։
Ղազախստանի գեղարվեստի ազգային ակադեմիա
Պատմություն
2000 թվականին Թ. Ժուրգենովի անվան թատրոնի և կինոյի ղազախական պետական ինստիտուտի և Ղազախստանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի միաձուլման ճանապարհով ստեղծվել է ''Թ. Կ. Ժուրգենովի անվան Ղազախստանի գեղարվեստի պետական ակադեմիան'' ։
Կանայք Բյուզանդիայում
Մանկություն։ Դաստիարակություն։ Ծնողների հետ հարաբերություններ
Քանի որ ընդհանուր առմամբ ամուսնությունները վաղ են կնքվել՝ սովորաբար 12 կամ 13 տարեկանում, աղջիկները քիչ ժամանակ են ունեցել սովորելու, թե ինչպես է պետք տնային տնտեսություն վարել։ Տանն իրենց պահելաձևի առումով աղջիկներին հիմնականում արգելքներ էին ներշնչում՝ սեղան չնստել տղամարդկանց հետ, քիչ ուտել, գինի չխմել, աչքերը գետնին հառել, չկատակել, բարձր չծիծաղել և այլն։ Եթե նրան ինչ-որ հարցով դիմում էին, պետք է հնարավորինս կարճ և ցածր պատասխաներ։ Խիստ դատապարտվում էր մերկությունը։ Վանական Իոսիֆ Բրիեննիոսն իր «Մեր դժբախտությունների պատճառների մասին» աշխատության մեջ քննադատելով 15-րդ դարում բարոյական նորմերի ընկնելը՝ պատճառներից մեկը համարում էր կանանց շրջանում մերկ քնելու տարածված սովորությունը։
Ղազախստանի գեղարվեստի ազգային ակադեմիա
Պատմություն
2001 թվականի հուլիսի 5-ին Ղազախստանի Հանրապետության նախագահի հրամանագրով ակադեմիային շնորհվել է ազգային բուհի հատուկ կարգավիճակ ։ Ակադեմիայի գլխավոր ուսումնական մասնաշենքը գտնվում է Ղազախստանի ԽՍՀ Ժողկոմխորհի նախկին շենքում (ճարտարապետ Մ. Յա. Գինզբուրգ (1927-1930))։
Ակադեմիայի շենք
Ղազախական ԽՍՀ մայրաքաղաքը Կզըլ-Օրդայից Ալմա Աթա տեղափոխելուց հետո անհրաժեշտություն է առաջացել պետական հաստատությունների համար նոր վարչական կենտրոն կառուցելու։ Դրա համար 1927-1931 թվականներին իրականացվել է Ղազախական ԽՍՀ Կառավարության համար շենքի շինարարությունը (մերօրյա հասցե` Բոգենբայ բատիրայի փող., 136): Նախագծի հեղինակներն են Մ. Գինզբուրգը և Ֆ.Միլինիսը, ինժեներ` Վ. Օռլովսկի։ Շենքի նախագիծը դարձել է Մոսկովյան ճարտարապետական ընկերության համամիութենական մրցույթի հաղթող։
Շենքում աշխատել է հայտնի խորհրդային գործիչ Լ. Ե. Միրզոյանը` Ղազախստանի կոմկուսի առաջին քարտուղարը ։
Կանայք Բյուզանդիայում
Ամուսնություն և երեխաների դաստիարակություն
Ինչպես վերևում է ասվել ամուսնու կորուստը կարող էր կնոջը ֆինանսական անկախություն տար։ Ի հակադրություն սրա՝ փաստաթղթեր կան, որտեղ կանայք իրենց ամուսինների մահից հետո անզորության զգացում են արտահայտում։ Կալ Պակուրիանի հարուստ այրին՝ չնայած իր հարստությանը և բազմաթիվ բարեկամների առկայությանը, բողոքում էր, որ «անպաշտպան, անմխիթար և միայնակ է մնացել»։ Աննա Կոմնենեն «Ալեքսիադա»-ն վերջացնում է լացով, որտեղ խոսում է այն բանից, որ կորցնելով հորը և մորը՝ իր համար ամենամեծ ցնցումը եղել է ամուսնու մահը, որին դիմանալու համար «սուզվել է հուսահատության գիրկը» ։ Այրու վիճակն ավելի ծանր էր անպտղության պատճառով. ըստ Պակուրիանիի այրու՝ անպտղությունը «ամենաանպատվաբեր բանն է, հատկապես կնոջ համար»։
Ղազախստանի գեղարվեստի ազգային ակադեմիա
Ակադեմիայի շենք
1941 թվականին իրականացվել է ճարտարապետներ Բ. Դերգաչովի, Գ. Կուշնարենկոյի և ինժեներ Ն. Օրազմիբետովի նախագծով շենքի վերակառուցում, որի արդյունքում կառուցվել են թևերը և փոխարինվել է տանիքը ։
Կանայք Բյուզանդիայում
Ամուսնություն և երեխաների դաստիարակություն
Շատ քիչ բան է հայտնի Բյուզանդիայում մայրության մասին։ Հիմնականում դրանք տարբեր աղբյուրներում առանձին հիշատակումներ են, վարքագրական տեքստեր և Հին և Նոր Կտակարաններում նշված օրինակելի մայրերի (օրինակ՝ Աստվածածնի կամ նրա մոր՝ Աննայի) մասին պատմություններ։ Ամերիկացի բյուզանդագետ Փիթեր Հեթլիի հաշվարկներով՝ միայն տասը տեստերում է այս թեման մանրամասն քննարկվում՝ մահախոսականներում, որ իրենց մայրերի համար կազմել են Գրիգոր Նազիանզացին (4-րդ դար), Թեոդոր Ստուդիտը (9-րդ դար), Միխայիլ Փսելլոսը, Խորիկիոս Ղազայեցու խոսքը՝ նվիրված Ղազայի եպիսկոպոս Մարկիանի (6-րդ դար) մորը, Սիմեոն Ստիլիտիս կրտսերի մոր՝ Մարթայի վարքագրությունը (6-7-րդ դարեր), 7-րդ և 9-րդ դարերի երկու վարքագրություններում մայրերը կարևոր դեր են խաղում, Աննա Կոմնենեի «Ալեքսիադայում» զգալի ուշադրություն է դարձվում գրողի մորը՝ կայսրուհի Իրինա Դուկենային (12-րդ դար) և վերջապես կայսր Մանուել II Պալեոլոգոսի «Երկխոսություններ մայրիկի հետ ամուսնության մասին» (14-րդ դար)։ Պահպանվել են նաև Թեոդոր Ստուդիտի և Մանուել II Պալեոլոգոսի կողմից իրենց մայրերին ուղղված նամակներ ։
Երեխաները, տղաներն ու աղջիկները գտնվում էին մոր խնամակալության տակ և բնակվում էին տան՝ կանանց համար նախատեսված հատվածում։ Մոր խնամքը չէր ավարտվում, երբ երեխան դուրս էր գալիս մանկական հասակից։ Նախքան տղայի դպրոց հաճախելը կամ եթե ընտանիքը հարուստ էր, տնային պայմաններում նրա ուսումը կազմակերպելը, մոր պարտականությունն էր տղային տարրական գրագիտություն սովորեցնելը, թեև դրանից հետո էլ մայրը մասնակցում էր որդու ուսման գործընթացին՝ որքան որ բավականացնում էին իր գիտելիքները ։ Մայրերը զբաղվում էին նաև աղջիկների դաստիարակությամբ մինչև նրանք կամուսնանային։ Ըստ Աննա Աննա Կոմնենեի հուշերի՝ երբ ճաշ էին մատուցում, մայրը կարդում էր եկեղեցու հայրերի ստեղծագործությունները. դրանք հիմնականում փիլիսոփա, քրիստոնյա աստվածաբան Մաքսիմոս Խոստովանողի ստեղծագործություններն էին։ Մորից պահանջվում էր դստերը բարեպաշտություն ներշնչել, սովորեցնել տնային գործերով զբաղվել, այդ թվում՝ ինչպես մանել և ջուլհակությամբ զբաղվել։ Այս զբաղմունքների հովանավորը համարվում էր սուրբ Ագաթան, և այս սրբի պատվին մայիսի 12-ին կանանց համար տոն էր կազմակերպվում։ Տոնի նկարագրությունը պահպանվել է Միխայիլ Փսելլոսի աշխատություններից մեկում։ Հատուկ շենքում նկարներ էին ցուցադրվում, որտեղ կարի ու մանածագործական պարագաներ էին պատկերված, ինչպես նաև դրանք օգտագործող կանայք։ Որոշ նկարներում պատկերված էին կանայք, որոնք հմտորեն էին իրենց գործն անում։ Մեկ ուրիշ նկարներում անփորձ կանայք էին, որոնք հաստոցի վրա թելեր էին հավաքում ու չէին հետևում, որ կտորը հարթ լինի, ինչի համար պատժվում էին (նրանց գետնին էին պառկեցնում և դաժանորեն ձաղկում, իսկ վերակացուները կանգնում էին պատժվողների գլխավերևում և վերահսկում, որ նրանց պատշաճ կերպով ձաղկեն)։ Տոնական հագնված կանայք գալիս էին այդ շենք և նկարների մոտ շուրջպար էին բռնում, երգեր երգում ու ըստ երգի բառերի՝ պարում։ Երգը համապատասխանում էր նկարի սյուժեին. պատիժ պատկերող նկարի մոտ տխուր երգ էին երգում և հակառակը։ Հնարավոր է՝ այս նկարագրությունը ցույց է տալիս այն, որ կանայք իրենց գործունեությունը կազմակերպված էին անում՝ գիլդիաների նման։
Կայսրուհիներ
Բյուզանդական կայսրուհիների դիրքը միանգամայն այլ էր՝ համեմատած Հին Հռոմի կայսրերի կանանց, որոնք իշխանություն չունեին։ Թեև կայսրուհիներն իրենց կյանքն անց էին կացնում իրենց սենյակներում՝ շրջապատված պալատական ներքինիներով, ըստ ֆրանսիացի բյուզանդագետ Ալֆրեդ Ռամբոյի՝ այդ կանանց քաղաքական դերը յուրօրինակ էր՝ համեմատած միջնադարյան քրիստոնեական կամ մուսուլմանական այլ երկրների հետ։
Ղազախստանի գեղարվեստի ազգային ակադեմիա
Ակադեմիայի շենք
1982 թվականին շենքում տեղակայվել է թատերական-գեղարվեստական ինստիտուտը, որը հետագայում ստացել է նոր անվանում` Ժուրգենովի անվան թատրոնի և կինոյի Ալմաթիի ինստիտուտ ։
Կանայք Բյուզանդիայում
Կայսրուհիներ
Կայսրուհիների սերման տեսանկյունից՝ սկսած 4-րդ դարից մինչև Մակեդոնական հարստության գահակալելը 9-րդ դարում, զգալի փոփոխություններ կատարվեցին։ Սկզբում կայսրերի կանայք հիմնականում շատ համեստ ծագում ունեին, օրինակ՝ բարբարոսական ծագում ունեցող Լուպիկինա ստրկուհին, որը դարձավ կայսր Հուստինոս Ա-ի (518-527) կինը կամ էլ եկեղեցականի դուստրը, որը հետո ամուսնացավ Հուստինիանոս Ա-ի հետ՝ սուրբ կայսրուհի Թեոդորան։ Ավելի ուշ կայսրերը սկսեցին իրենց համար կին ընտրել գավառական բարձր դասից կամ էլ լատինական, գերմանական կամ նույնիսկ կովկասյան միապետությունների արքայադուստրերից։ Այդուհանդերձ, կայսրուհիների ցածր դասից սերելը լիովին չէր բացառվել. երկու կայսրերի՝ Ռոմանոս II-ի (959-963) և Նիկեփորոս Փոկասի (963-969) կինը՝ Թեոփանեն, գինեպանի դուստր էր և երիտասարդ ժամանակ մարմնավաճառ էր աշխատել։ Մի շարք դեպքերում հարսներին ընտրել են աղջիկտեսի ժամանակ կամ կայսրության ամենագեղեցիկ աղջիկների մեջ փնտրելով։ Հատկանշական է, որ պսակադրությանը նախորդել է թագադրումը, այսինքն՝ համարվել է, որ կայսրուհին իր իշխանությունն ստացել է ոչ թե կայսրից, այլ անմիջապես Աստծուց, դրա համար էլ նրանց իշխանությունները հավասար են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանայք Բյուզանդիայում Կատեգորիա:Բյուզանդիայի հասարակություն Կատեգորիա:Բյուզանդիայի բնակչություն Կատեգորիա:Կանայք ըստ երկրի
Ղազախստանի գեղարվեստի ազգային ակադեմիա
Ակադեմիայի շենք
Այս պահին շենքում տեղակայված է Ժուրգենովի անվան Ղազախստանի գեղարվեստի ազգային ակադեմիան։
Ճարտարապետություն
Շենքը կառուցվել է կոնստրուկտիվիզմի ոճով։ Ճարտարապետա-տարածական կոմպոզիցիան կառուցված է ապակեպատ և խոր հարթությունների ու ծավալների կոնտրաստային համադրության վրա։ Շենքի կարկասը մոնոլիտ-երկաթբետոն է` փափուկ եղեգնասալե լցոնմամբ, որն Ալմաթիում հասարակական շենքերի կառուցման պրակտիկայում առաջին անգամ է կիրառվել ։
2002 թվականին շենքի առջև կանգնեցվել է Թեմիրբեկ Ժուրգենովի հուշարձանը։ Հուշարձանի քանդակագործը Ե. Ա. Սերգեբաևն է։
Հուշարձանի կարգավիճակ
1979 թվականի ապրիլի 4-ին ընդունվել է Ալմա Աթայի ժողովրդական պատգամավորների քաղաքային խորհրդի թիվ 139 գործադիր կոմիտեի որոշումը «Ալմա Աթայի քաղաքի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին», որում նշված էր Ղազախստանի Կիրովի անվան պետական ​​համալսարանի ուսումնական մասնաշենքը ։ Որոշմամբ նախատեսվում էր ձևակերպել պահպանության պարտավորություն և մշակել հուշարձանների վերականգնման նախագծեր։
1982 թվականի հունվարի 26-ին շենքը ներառվել է Ղազախական ԽՍՀ հանրապետական նշանակության պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ղազախստանի համալսարաններ Կատեգորիա:1978 հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:Ղազախստանի արվեստ
Բարիլուսյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Սոսնովի (գյուղ, Լոուխսկի շրջան)
Սոսնովի (Сосновый), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Լոուխսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1500 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Լոուխսկի շրջանի բնակավայրեր
Մոկու (գյուղ, Պալա շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Տաշ-Կիչու
Տաշ-Կիչու (Таш-Кичу, Ташкисеу), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 61 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ուորեն շրջան (Նյու Յորք)
Ուորեն շրջան (Warren County), ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգի 62 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.253 կմ² է, բնակչությունը՝ 65.707 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քուինսբերի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1813 թ.։
Բարխուդարյան
Բարխուդարյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ
Հռոմեա-սելևկյան պատերազմ
Սելևկան պատերազմ, հայտնի նաև որպես Անտիոքոսի պատերազմ կամ Սիրիական պատերազմ, ռազմական բախում երկու կոալիցիաների միջև, որոնք առաջնորդում էին Սելևկյան տերությունն ու Հռոմեական հանրապետությունը։ Բախումները տեղի են ունեցել ժամանակակից Հունաստանում, Եգեյան ծովում և Փոքր Ասիայում։ Պատերազմը երկու տերությունների միջև մ․թ․ա․ 196 թվականից ընթացող սառը պատերազմի հետևանք էր։ Այս ժամանակաշրջանում հռոմեացիները և սելևկյանները փորձում էին կարգավորել ազդեցության ոլորտները՝ միություններ կնքելով հունական փոքր քաղաք-պետությունների հետ։
Պատերազմն ավարտվել է բացահայտ հռոմեական հաղթանակով։ Ապամեայի պատմանագրով Սելևկյանները ստիպված հրաժարվել են Փոքր Ասիայից, որն անցել է Հռոմի դաշնակիցներին։ Որպես պատերազմի արդյունք՝ Հռոմեական հանրապետությունը իր գերիշխանությունն է հաստատել հունական քաղաք-պետությունների և Փոքր Ասիայի վրա՝ դառնալով միջերկրածովյան միակ խոշոր ուժը։
Նախապատմություն
Անտիոքոս III Մեծը՝ Սելևկյան թագավորը, առաջին անգամ Հունաստանի հետ միության մեջ է մտել, երբ մ.թ.ա. 203 թվականին դաշինք է կնքել մակեդոնական թագավոր Փիլիպոս V Մակեդոնացու հետ ։ Պայմանագրի համաձայն՝ Անտիոքոսն ու Փիլիպպոսը կօգնեն միմյանց նվաճել պտղոմեոսյան երիտասարդ փարավոն Պտղոմեոս V-ի տարածքները ։
Մ․թ․ա․ 200 թվականին Հռոմը առաջին անգամ միջամտել է Հունաստանի ներքին գործերին, երբ նրա երկու դաշնակիցները, Պերգամոնը և Հռոդոսը, որոնք պայքարում էին Փիլիպոսի դեմ Կրետեյան պատերազմ ում, օգնության համար դիմեցին հռոմեացիներին ։ Ի պատասխան այդ կոչին՝ հռոմեացիները բանակ են ուղարկել Հունաստան և հարձակվել Մակեդոնիայի վրա։ Երկրորդ մակեդոնական պատերազմը տևել է մինչև մ.թ.ա. 196 թվականը, և այն, ըստ էության, ավարտվել է, երբ հռոմեացիները և նրանց դաշնակիցները, այդ թվում նաև Էտոլյական միությունը, Փիլիպոսին պարտության են մատնել Կինոսկեֆալեի ճակատամարտում։ Պայմանագրի պայմանները Փիլիպոսին ստիպել են վճարել ռազմական տուգանք և դառնալ Հռոմի դաշնակիցը, իսկ Հռոմը օկուպացրել է Հունաստանի որոշ շրջաններ։
Միևնույն ժամանակ Անտիոքոսը Կելեսիրիայում ընթացքող Հինգերորդ սիրիական պատերազմում (մ.թ.ա. 201-195 թվականներ) կռվում էր Պտղոմեոսի զորքների դեմ։ Անտիոքի բանակը ջախջախել է եգիպտական բանակին մ.թ.ա. 201 թվականին տեղի ունեցած Պանիումի ճակատամարտում, իսկ արդեն մ. թ.ա. 198 թվականից Կելեսիրիան անցել է Անտիոքոսի ձեռքը։
Այնուհետև Անտիոքոսը սկսել է պլանավորել դեպի Պտղոմեոսյանների փոքրասիական տարածքներ՝ Կիլիկիա, Լիկիա և Կարիա, ներխուժումը ։ Պտղոմեոսի փոքրասիական տարածքների վրա հարձակման ժամանակ Անտիոքոսը նաև նավատորմ է ուղարկել, որը պետք է գրավեր Պտղոմեոսի ծովափնյա քաղաքները և օգնություն ցուցաբերեր Փիլիպոսին ։ Հռոդոսը, որը հռոմեական դաշնակից էր և տարածաշրջանում ուներ ամենահզոր ռազմածովային ուժերը, անհանգստանում են և դեսպաններով ուղարկելով Անտիոքոսի մոտ՝ ասում են, որ եթե նրա նավատորմը անցնի Կիլիկիան, ապա նրանք ստիպված կլինեն հանդես գալ նրա դեմ, քանի որ չեն ուզում, որ Փիլիպոսը օգնութուն ստանա ։ Անտիոքը անտեսել է այդ սպառնալիքը և շարունակել իր ծովային զինաշարժերը, բայց հռոդոսցիները ոչինչ չեն ձեռնարկել, քանի որ լսել են, որ Փիլիպոսը պարտություն է կրել Կինոսկեֆալեի ճակատամարտում և այլևս իրենից սպառնալիք չի ներկայացնում ։
Խաղաղությունը հաստատվել է մ.թ.ա. 195 թվականին, երբ Անտիոքոսի Կլեոպատրա անունով դուստրը ամուսնացել է Պտղոմեոսի հետ։ Այդժամ Անտիոքոսը զերծ էր խնդիրներից և կարող էր պլանավերել դեպի Եվրոպա սպասվող արշավանքը։
Պատերազմի սկիզբ
Հաննիբալը՝ կարթագենացի զորավարը, Պունիկյան երկրորդ պատերազմի ժամանակ պայքարում էր ընդդեմ Հռոմի, ինչից հետո Կարթագենից փախել է Տյուրոս, իսկ այնտեղից էլ նա ապաստան էր փնտրում Անտիոքոսի Եփեսոսի արքունիքում, որտեղ արքան որոշում էր՝ ինչ ռազմագործողություններ ձեռնարկել Հռոմի դեմ ։
Հունաստանում շարունակվող հռոմեական ազդեցության պատճառով էտոլացիները այդժամ կայազորներ են տեղակայել Քաղկիդայում և Դեմետրիայում, որոնք, ինչպես պնդում էին հռոմեացիները, Հունաստանում Մակեդոնիայի տիրապետության բանալին էին, ինչից հետո նրանք ընդունել են հակահռոմեական կերպարանք ։ Մ.թ.ա. 195 թվականին, երբ հռոմեացիները որոշում են ներխուժել Սպարտա, էտոլիացիները, ցանկանալով, որ հռոմեացիները լքեն Հունաստանը, առաջարկում են միավորվել Սպարտայի հետ։ Սակայն Ախեյան միությունը, չցանկանալով, որ Էտոլիայի իշխանությունն ուժեղանա, հրաժարվել է օժանդակել նրանց ։ Ժամանակակից պատմաբան Էրիխ Գրյունը ենթադրում է, որ հռոմեացիները կարող էին պատերազմը որպես պատրվակ օգտագործել Հունաստանում մի քանի լեգիոններ տեղադրելու համար, որպեսզի խանգարեն սպարտացիներին և Էտոլիական միությանը միանալ Սելևկյան թագավոր Անտիոքոս III-ին, եթե նա ներխուժի Հունաստան ։
Մ.թ.ա. 195 թվականին Սպարտայի նկատմամբ հաղթանակի հասնելով՝ հռոմեական լեգիոնները Ֆլամինինոսի հրամանատարությամբ հաջորդ տարի լքեցին Հունաստանը։ Մ.թ.ա. 192 թվականին թուլացած Սպարտա ն դիմեց Էտոլիացիներին ռազմական օգնության համար ։ Էտոլիացիները պատասխանեցին այդ խնդրանքին՝ ուղարկելով 1000 հեծյալների ջակատ ։ Սակայն այն բանից հետո, երբ նրանք հասնում են Սպարտա, այդ զորքը սպանում է Նաբիսին՝ Սպարտայի վերջին անկախ կառավարչին, և փորձում վերահսկողություն ստանալ Սպարտայի նկատմամբ, բայց պարտություն է կրում ։
Ռազմական բախում
Հենվելով Հունաստանում՝ հատկապես էտոլիական միության քաղաք-պետություններում տիրող հակահռոմեական տրամադրությունների վրա՝ Անտիոքոս III-ը իր զորքերով անցնում է Հելլեսպոնտոսը՝ նախագծելով «ազատագրել» Հունաստանը։ Անտիոքոսը և Էտոլիական միությունը չեն կարողանում ստանալ Փիլիպոս V Մակեդոնացու և Ախեյան միության աջակցությունը։ Հռոմեացիները դեպի Հունաստան զորքեր ուղարկելով պատասխանեցին ներխուժանը, որը պարտության մատնեց Անտիոքոսի բանակին Թերմոպիլեում։
Այդ պարտությունը ջախջախիչ եղավ, և Անտիոքոսը ստիպված եղավ նահանջել Հունաստանից։ Հռոմեացիները Սցիպիոն Ասիացու հրամանատարության ներքո հետևել են նրան Եգեյան ծովում։ Միացյալ հռոմեա-հոդոսյան նավատորմը Էվրիմեդոնի և Միոնեսի ճակատամարտերում ջախջախել է Հաննիբալի հրամանատարությամբ գործող Սելևկյաների նավատորմը։ Փոքր Ասիայու, տեղի ունեցած մի քանի կռիվներից հետո Սելևկյանները Մագնեսիայի մոտ բախվեցին Հռոմի և Պերգամոնի բանակների հետ։ Հռոմեա-պերգամական զորքերը հաղթանակի հասան ճակատամարտում և Անտիոքոս ստիպված էր նահանջել։
Ապամեայի հաշտություն
Ճակատամարտը աղետալի էր Սելևկիների համար, և Անտիոքոսը ստիպված էր հաշտություն կնքել հակառակորդի հետ։ Ապամեայի պայմանագրի պայմանների համաձայն՝ Անտիոքոսը պետք է 15 000 տաղանդ (450 տոննա կամ 990 000 ֆունտ) արծաթ վճարեր որպես ռազմական փոխհատուցում, և նա ստիպված էր լքել Տավրոսյան լեռներից արևմուտք և հյուսիս ընկած իր տարածքները։ Հռոդոսը վերահսկողություն է ստացել Կարիայի և Լիկիայի վրա, իսկ Պերգամոնը՝ Հյուսիսային Լիկիան և Անտիոքի բոլոր այլ տարածքները, որոնք գտնվում էին Փոքր Ասիայում։
Ընթերցանության համար
Կատեգորիա:Հին Հռոմի պատերազմներ Կատեգորիա:Սելևկյանների կայսրություն
Պեր Մերտեզակեր
Պեր Մերտեզակեր (Per Mertesacker, ), Գերմանացի ֆուտբոլիստ, մինչև 2014 թվականը հանդես էր գալիս Գերմանիայի հավաքականի կազմում ։ Ներկայումս Լոնդոնի Արսենալի պաշտպան է։
Ռաշիդ Կարապետյան
Ռաշիդ Կարապետյան, բալետի հայ արտիստ։ Հայաստանի Թատերական գործիչների միության անդամ (1962 թ.)։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1964 թ.)։
Կենսագրություն
Ռաշիդ Կարապետյանը ծնվել է Երևանում։ 1955 թվականին ավարտել է Երևանի պարարվեստի ուսումնարանը։ Աշխատել է Երևանի Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում, եղել է բալետի արտիստ։ 1957—1960 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ Բանակից վերադառնալուց հետո եղել է Հայաստանի պարի պետական անսամբլի մենակատար։ 1967 թվականին «ԽՍՀՄ ժողովուրդների պարեր» ծրագրի շրջանակներում հյուրախաղերով հանդես է եկել Հնդկաստանում, Լաոսում, Կամբոջայում։ Շրջագայել է աշխարհի տարբեր երկրներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բալետի արտիստներ
Հնգամեկ
Հնգամեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կիսկիմի գավառակում ։ Գտնվում էր Ճորոխ գետի ձախ ափին։
Բնակչություն
Բնակիչները լազեր էին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Բարձիկյան
Բարձիկյան, հայկական ազգանուն։
Ժելտոկամենկա
Ժելտոկամենկա (Жовтокамянка, Orta Mamay), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Օրտա-Մամայ։
Բարձիկյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Ժելտոկամենկա
2001 թվականի տվյալներով Ժելտոկամենկա գյուղում բնակվում էր 394 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սամվել Ղարիբյան
Կենսագրություն
Սամվել Ղարիբյանը ծնվել է Վրաստանի Ախալքալաք քաղաքում։ 1985 թվականին ավարտել է Ռոստով քաղաքի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Աշխատել է Երևանում որպես փաստաբան, այնուհետև գործի անցել Խորհրդային Հայաստանի արդարադատության նախարարությունում։
Մանկուց նա ունեցել է շատ լավ հիշողություն ։ Հետագայում աշխատանքին զուգահեռ մշակել է հիշողությունը լավացնող տարբեր մեթոդներ։ Նրա մեթոդիկայի յուրահատկությունը կայանում էր նրանում, որ կարողացել էր ասելիքը արտահայտել զգացմունքային պատկերների միջոցով, որն էլ ավելի ընկալելի էր դարձնում նյութը երեխաների համար ։ Նա կարողացել է զարգացնել մեծ քանակության տպագիր նյութ, բանավոր տեղեկություններ, թվեր, արտահայտություններ անգիր անելու ունակություններ։ 1990 և 2000 թվականներին այս յուրահատկությունները գրանցվեցին «Գինեսի ռեկորդների գրքում» ։ Առաջին անգամ ռեկորդը արձանագրվել է տաս տարբեր լեզուներով հազար բառ հիշելու և թարգմանելու համար – անգլերեն, գերմաներեն, ուրդու, դարի, ֆարսի, պուրշուերեն, բենգալերեն, էսպերանտո, արաբերեն և իսպաներեն։ Նա մեծ հաջողությամբ է արտաբերել այդ բառերը ։ Երկրորդ ռեկորդը գրանցել է անգիր հիշելով ռուսերեն 2000 բառ։ Նա կատարել է ընդամենը 32 սխալ և 100 անգամ օգտվել հուշումներից ։
Ղարիբյանը համարվում է հեղինակ ոչ միայն օրիգինալ մնեմոնիկական տեխնիկայի, այլ նաև «համընդհանուր լեզուի ստեղծման ալգորիթմ»-ի։ 1988 թվականից նա հրատարակել է մի քանի գրքեր կապված մնեմոնիկայի հետ և մի քանի պատկերազարդ բառարաններ անգլերեն և հայերեն լեզվով։
Սամվել Ղարիբյանը ամուսնացած է եղել, ունեցել է 2 երեխաներ։
Մահացել է 2014 թվականի օգոստոսի 24-ին Մոսկվայում ։ Մահվանից ոչ շուտ նրա մոտ հայտնաբերվել էր ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղ ։
Հասարակական գործունեություն
Սամվել Ղարիբյանի գաղափարների հիման վրա, որը հրատարակել է «Պառլամենտական թերթ»-ում «Պայթեցնել կոռուպցիան ներսից» հոդվածում, հիմնվել է օրենքի պրեկտ կոռուպցիայի դիմաց տուգանքների մասին, որը հաստատել է Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրիյ Մեդվեդևը ։
ՀԽՍՀ-ի օգնությամբ Ղարիբյանը Ռուսաստանում պայքար է մղել «Նաշա Ռաշա»-յի դեմ, մասնավորապես Ռավշան և Ջամշուտ կերպարների դեմ, որոնց անվանել է քսենոֆոբիական, քրպարտչական հայ և տաջիկ ժողովուրդների ժողովուրդների հանդեպ ։
Կիվ (գետ)
Կիվ (Кыв), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վաշկա գետի աջ ափին՝ 399 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Տիկան Ներքին
Բնակչություն
1907 թվականին ուներ 351 բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Մեն կղզի
Մեն կղզի (The Isle of Man, Ellan Vannin ), Բրիտանական թագի Թագավորական հողերից է։ Գտնվում է Իռլանդական ծովում Անգլիայից, Իռլանդիայից, Շոտլանդիայից և Ուելսից մոտավորապես նույն հեռավորության վրա։ Մեն կղզին ունի աշխարհում ամենահին խորհրդարաններից մեկը (Թինվալդ) 979 թվականից։
1973 թվականին Մեծ Բրիտանիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի Միացյալ Թագավորությունը (Մեծ Բրիտանիա) միացավ ԵՄ-ը Ջիբրալթարի հետ միասին ։ Մեն կղզին և Նորմանդյան կղզիները ԵՄ-ի կազմի մեջ չմտան։
Մեն կղզու խորհրդանիշն է տրիսկելիոնը, երեք վազող ոտքերը, որոնք դուրս են գալիս մի կետից։ Տրիսկելիոնը խորհրդանշում է հաստատունություն, ինչը արտացոլված է կղզու նշանաբանում։
Աշխարհագրություն
Մեն կղզին գտնվում է Իռլանդական ծովում Մեծ Բրիտանիա և Իռլանդիա կղզիների միջև։ Կղզին ունի մոտ 51 կմ երկարություն և 13 - 25 կմ լայնություն։ Մակերեսը կազմում է 572 կմ²։ Կղզուն մոտ են գտնվում մի շարք փոքր կղզիներ՝ Կաֆ օֆ Մենը, Չիկեն Ռոքը, Սենտ Պատրիկը, Սենտ Մայքլ, Կիտերլենդ և Սենտ Մերի։
Կղզու ամենաբարձր կետն է Սնեֆել լեռը (621 մ)։
Ամենաերկար գետը կղզու վրա Սալբին է (18 կմ), ամենամեծ ներքին ջրային տարածքը՝ Սալբի (0,616 կմ²) ջրամբարը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեն կղզի Կատեգորիա:Կղզի պետություններ‎ Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ Կատեգորիա:Եվրոպայի կախյալ տարածքներ
Զինվորական կոչումներ
Զինվորական կոչումներ, անհատապես շնորհվում են զինված ուժերի ծառայողներին և զինապարտներին՝ համաձայն նրանց ծառայողական դրության, ռազմական և մասնագիտական պատրաստականության, զորատեսակի կամ ծառայության ձևի պատկանելության, ինչպես նաև վաստակի և արժանիքների։
Զինվորական կոչումների հիմք են ծառայում զինծառայողների միջև կրտսեր-ավագ (պետ) փոխհարաբերություններ ստեղծելու։
Պատմություն
Թեպետ Եվրոպայում և Ռուսաստանում Զինվորական կամ Ռազմական կոչումների երևան գալը կապվում է XV-XVI դարերի մշտական բանակների առաջացման հետ, սակայն ռազմական կոչումները ի հայտ են եկել շատ ավելի վաղուց։ Հին Հռոմի բանակում օգտագործվում էին «լեգեոներ», «ցենտուրիոն», «տրիբուն» և այլ ռազմական կոչումները, Հին Հունաստանի բանակներում ՝ «լոխարգոս», «ստրատեգոս», «նավարխոս» և այլ ռազմական կոչումները, Հին Հայաստանի Բանակում՝ «հիսնապետ», «հարյուրապետ», «վաշտապետ», «գումապետ», «հազարապետ», «գնդապետ», «սպարապետ» և այլ ռազմական կոչումները։
Ռազմական կոչումներ Հին և Միջնադարյան Հայաստանի բանակներում
Հայաստանում վաղնջական ժամանակներից գոյություն են ունեցել ռազմական կոչումներ։ Միջնադարյան հայկական աղբյուրներում հանդիպում է զինված ուժերի բարձր հրամանատարական կազմի կոչումների հետևյալ դասակարգումը։
Ըստ «Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի» հիմնարար բառարանի՝ գնդապետը բացատրվում է որպես՝ «պետ գնդի զօրուն, զօրապետ միոյ գնդի։» : Ընդ որում, մեջբերելով ԺԴ դարի հայ քերական Հովհաննես Երզնկացի Ծործորեցու համապատասխան նախադասությունը, ցույց է տրվում, որ ՙԳնդապետ՚ ռազմական կոչումը գտնվել է ՙՍպարապետ՚ ռազմական կոչումից ներքև, և ՙհազարապետ՞ ռազմական կոչումից վերև․ «սպարապետ, գնդապետ, հազարապետ» ։, :
Գնդապետի՝ հազարապետից բարձր կանգնած լինելը ենթադրում է, որ Գնդապետին ենթակա զօրամասը՝ Գունդը կամ՝ առաւել ճշգրիտ անունով՝ Զորագունդը իր մեջ պարունակում էր առնվազն մեկից ավելի հազարյակներ, այսինքն՝ երկու հազարից մինչև մի քանի հազար անձնակազմ ունեցող զորամաս, իսկ երբեմն էլ զորամիավորում էր։
Զինված Ուժերի բարձր և ավագ հրամանատարական կազմի ռազմական կոչումներից ներքև կային հետևյալ ռազմական կոչումները, որոնք կարելի է համարել, այսպես ասած՝ կրտսեր սպայական և ենթասպայական։
Դրանցից առաջինը կամ երկրորդը ևս՝ հավանաբար, սպայական կոչումներ էին։ Երրորդը՝ ենթասպայական։
Դա է ցույց տալիս այդ ռազմական կոչումների ստուգաբանությունը, որի համաձայն՝ հարյուրապետը ՙհարյուրի՚՝ հարյուր զինվորի պետ էր, հարյուրակի պետ (սպայական աստիճան)։ Դա համապատասպխանում է հռոմեական ցենտուրիոնին՝ ուղղակի թարգմանությամբ՝ ՙցենոտւրիայի՚ այսինքն՝ հարյուրյակի պետ։ Հետագայում՝ սլաւոնական և թյուրքական ժողովուրդների ռազմական մշակույթում ևս առկա է նույնատեսակ «տասնորդական» թվային համակարգով «պայմանավորված» մոտեցումը՝
Բայց հին և միջնադարյան հայկական ռազմական մշակույթում առկա էր նաև «բյուրավոր», «բյուրապետ»՝ դասական ուղղագրութեամբ՝ «բիւրաւոր», «բիւրապետ» տիտղոսը, որը հետագա մոնղոլա-թաթարա-թուրքական ռազմական կոչումների համակարգում ուներ իր ուղղակի զուգահեռը՝ «թեմնիկ», այսինքն՝ «թուման»-ի՝ «բյուր»-ի, «10 000»-ի հրամանատար։
ՙՀարյուրապետ՚ ռազմական կոչման հոմանիշ է համարվում ՙվաշտապետ՚ ռազմական կոչումը, քանզի վաշտապետը նոյնպես մոտավորապես հարյուր, մի փոքր պակաս կամ ավել կամ երբեմն էլ բավական շատ ավելի քանակությամբ ռազմական ստորաբաժանման՝ վաշտի հրամանատար է։
Ռազմական կոչումներ Հին և Միջնադարյան Եվրոպայի ու Ռուսաստանի բանակներում
Եվրոպայի բանակներում միջնադարում ի հայտ եկավ ռազմական կոչումների համակարգ։ Հիմնական սպայական ռազմական կոչումներն էին, որոնք ստորև թվարկված են նեքևից վերև, այսինքն՝ ցածր կոչումներից մինչև բարձր կոչումները․
Ռուսաստանում Ռազմական կոչումներ մտցվեցին XVI դարի կեսերին ստրելեցյան (Մոսկովյան բանակի արտոնյալ զինծառայողներ) զորքերում՝ ստրելեց, տասնապետ, հիսնապետ, հարյուրապետ, կիսագլուխ (հինգ հարյուրի գլուխ, նույնը՝ կիսագնդապետ, փոխգնդապետ), պրիկազի գլուխ (նույնը՝ գնդի հրամանատար, գնդապետ), վոյեվոդա (ստրելեցյան ջոկատի հրամանատար) և այլն։ Ռուսական բանակի մնացած զորքերում զինվորական կոչումներ տրվում էին քաղաքացիական պաշտոնյաների կարգին համապատասխան, իսկ ռուսական բանակի օտարերկրյա զինծառայողները պահպանում էին իրենց կոչումները (օրինակ՝ պրապորշչիկ, պորուչիկ, կապիտան կամ ռոտմիստր հեծելազորում, մայոր, փոխգնդապետ, գնդապետ, բրիգադի գեներալ, գեներալ-մայոր և այլն)։ XVII դարի վերջին և XVIII դարի սկզբներին Պետրոս I իր ստեղծած կանոնավոր բանակում մտցրեց արևմտա-եվրոպական ձևի միասնական զինվորական կոչումներ, որոնք վերջնականապես ձևավորվեցին 1722 թվականի հունվարի 24-ի «Աստիճանների ցուցակ»-ով։ Այդ կոչումների հիմնական մասը պահպանվեց մինչև 1917 թվականը։ Ռուսական բանակում ծառայող հայերը նույնպես ստանում էին զինվորական կոչումներ։ Առաջիններից էին Աղազար դի Խաչիկը (Լազար Խրիստաֆորով)՝ 1725 թվականին՝ ռոտմիստր, 1734 թվականին՝ գեներալ-մայոր, Կուգանենցը (Կուգանով)՝ 1725 թվականին պորուչիկ, 1742 թվականին՝ գնդապետ, իսկ Իսրայել Օրուն դեռ 1703 թվականին Պետրոս I, որպես օտարերկրյա զինվորական մասնագետի, շնորհեց գնդապետի աստիճան։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո խորհրդային կառավարության 1917 թվականի դեկտեմբերի 16-ի դեկրետով վերացվեցին բոլոր հին աստիճանները և տիտղոսները։ Մինչև 1935 թվականը Ռուսաստանի կարմիր բանակում և նավատորմում հրամանատարները որոշվում էին միայն գրաված պաշտոններով, դասակի, վաշտի, գումարտակի, գնդի, դիվիզիայի, կորպուսի, բանակի հրամանատարներ և այլն։ Առաջին անգամ 1935 թվականին զինվորական կոչումներ մտցվեցին նաև խորհրդային բանակում, որոնք որոշ փոփոխություններ կրելով՝ ստացել են որոշակի դասակարգում։
Հայաստանի Հանրապետության ռազմական կոչումներ
Ներկայումս Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի զինծառայողների զինվորական կոչումների ցանկը հետևյալն է ՝ Հայաստանի Հանրապետության Զինծառայողների և զինապարտների կազմի ռազմական կոչումները. Հայաստանի Հանրապետությունում ներկայումս՝
1. Քիմիական, երկաթուղային, ավտոմոբիլային և ճանապարհային, տեղագրական ծառայության, նյութական և նյութատեխնիկական ապահովման ու ֆինանսական ծառայությունների սպայական կազմի համար բարձրագույն զինվորական կոչումը գնդապետն է։
2. Ռազմանասնաբուժական ծառայության սպայական կազմին շնորհվում են բժշկական ծառայության զինվորական կոչումներ։
3. Ավիացիայի ինժեներական կազմին, որն ունի ինժեներաավիացիոն պատրաստություն, շնորհվում են ավիացիայի սպայական կազմի համար սահմանված զինվորական կոչումներ։
4. Պահեստազորի սպայական կազմի անձանց զինվորական կոչմանն ավելացվում է «պահեստազորի» բառը (պահեստազորի կապիտան, բժշկական ծառայության պահեստազորի կապիտան և այլն), իսկ սպայական կազմի պաշտոնաթող անձանց զինվորական կոչումներին ավելացվում է «պաշտոնաթող» բառը (պաշտոնաթող մայոր, բուժծառայության պաշտոնաթող մայոր և այլն) ։
ԽՍՀՄ զինված ուժերի զինծառայողների ռազմական կոչումներ
ԽՍՀՄ զինված ուժերի զինծառայողների զինվորական կոչումները
Տարբեր զորատեսակների և գեներալների կոչումներին ավելացվում է համապատասխան անվանում (օրինակ՝ տանկային զորքերի գեներալ-մայոր, հրետանու գեներալ-գնդապետ և այլն)։ Տեխնիկական կրթություն ունեցող սպաներին և գեներալներին տրվում են հետևյալ զինվորական կոչումներ՝ տեխնիկական ծառայության լեյտենանտ, տեխնիկ-ավագ-լեյտենանտ, ինժեներ-կապիտան, ինժեներ-գեներալ-մայոր և այլն։ Վարշավյան պայմանագրի մասնակից սոցիալիստական երկրների բանակների զինվորական կոչումները հիմնականում նման են ԽՍՀՄ-ի զինված ուժերի զինվորական կոչումներին, բայց ունեն որոշ յուրօրինակություններ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Զինվորական կոչումներ Կատեգորիա:Ռազմական կոչումներ Կատեգորիա:Զինված ուժեր Կատեգորիա:Բանակ Կատեգորիա:Նավատորմ Կատեգորիա:Պատերազմ
Օսկար Կուչերա
Օսկար Ալեքսանդրի Կուչերա (իսկական ազգանունը՝ Բոգոլյուբով, ), ռուսական կինոյի և թատրոն դերասան, երաժիշտ, հեռուստահաղորդավար և ռադիոհաղորդավար։ «Կուչերան» նրա մոր ազգանունն է, որը նա վերցրել է որպես բեմական կեղծանուն։
Կենսագրություն
Ծնվել է Մոսկվայում, դերասանական ​​ընտանիքում։
Հայրը՝ Ալեքսանդր Ակիմովիչ Բոգոլյուբով (ծնվել է 1934 թվականի դեկտեմբերի 29-ին), անիմացիոն և գեղարվեստական ֆիլմերի ռեժիսոր է։ Մայրը՝ Տատյանա Իոսիֆովնա Բոգոլյուբովան (օրիորդական ազգանունը՝ Կուչերա, ծնվել է 1947 թվականի հուլիսի 25-ին) , աշխատել է որպես գլխավոր խմբագիր Կինոարվեստի պրոպագանդայի բյուրոյում ։ Օսկարն ունի ավագ քույր՝ Յուլյան ։
Յոթ տարեկանից զբաղվել է գեղարվեստական խոսքի դպրոց-ստուդիայում։ 1996 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանը (Դավիդ Լիվնև արվեստանոց)։ Խաղացել է Մոսկվայի Մ. Երմոլովայի անվան դրամատիկական թատրոնում, Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնում, Կինոդերասանի թատրոնում, «Ժամանակակից պիեսի դպրոցում», խաղում է անտրեպրիզներում։
Ռադիո
1995 թվականից աշխատել է «Серебряный дождь» ռադիոյում, եղել է մեծ թվով տարբեր ծրագրերի հեղինակ և վարող, այդ թվում՝ «Саундтрек» և «Радиорулетка»։
1999 թվականից աշխատել է «Авторадио»-ում, որտեղ վարել է «Кучерявый вечер» հաղորդումը։
Հեռուստատեսություն
2001 թվականին, հաղթելով մրցույթում, դարձել է Муз-ТВ ալիքի հաղորդավար, որտեղ վարել է «Сиеста» հաղորդումը ։ Այնտեղ էլ վարել է «Օսկար-շոու», «Большая перемена» և «10 наших» հաղորդումները։ Հեռուստաալիքից հեռացել է 2007 թվականի սեպտեմբերին ։
2003 թվականին հաստատվել է նրա թեկնածությունը որպես НТВ ալիքի «Ринг» խաղային շոուի հաղորդավար, սակայն այդ նախագիծն այդպես էլ եթեր չի հեռարձակվել ։ Նույն թվականի հունիսին վարել է Муз-ТВ ամենաառաջին մրցանակաբաշխությունը ։ 2005 թվականի մայիսին Կուչերան դարձել է НТВ ալիքի «Лжец» շոուի հաղորդավար ։ Հունիսին դարձել է «Муз-ТВ 2005» մրցանակաբաշխության հաղորդավարներից մեկը ։
2006 թվականի մարտ-մայիսին «Ռոսիա» ալիքով վարել է «Ժողովրդական արտիստ-3» հեռուստանախագիծը ։
2007-2008 թվականներին մասնակցել է «Երկու աստղ» շոուին։ 2009 թվականին եղել է «Top Gear. Русская версия» հաղորդման (РЕН ТВ) համահաղորդավար։
2011 թվականին մասնակցել է 1+1 ալիքի «Зірка+Зірка» ուկրաինական հաղորդմանը։ Նույն թվականին նա դարձել է НТВ ալիքի «Кулинарный поединок» հաղորդման և ТВ-3 ալիքի «Զարմացրու ինձ» շոուի հաղորդավար։
2014 թվականին «Կարուսել» ալիքով վարել է «Խաչմերուկ» («Перекрёсток») հաղորդումը։
2015 թվականից մասնակցել է Առաջին ալիքի «Точь-в-точь» շոուի երկրորդ եթերաշրջանին։
2016 թվականին դարձել է «Звезда» ալիքի «Նոր աստղ» համառուսաստանյան հեռուստատեսային մրցույթին։
2017 թվականի ապրիլի 23-ին սկսել է վարել НТВ ալիքի «Звёзды сошлись» թոք-շոուն (Լեռա Կուդրյավցևան) ։
Նկարահանվել է հեռուստագովազդներում ։
Ընտանեկան դրություն
Օսկար Կուչերան ամուսնացել է երեք անգամ.
Երաժշտություն
Օսկար Կուչերան «Кучера» խմբի մենակատարն է ու նրա բոլոր երգերի հեղինակը։ Խմբի կազմում ընդգրկված են՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստատեսության դերասաններ Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:Ռուս երաժիշտներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասաններ
Կրիաների լիճ
Կրիաների լիճ, Կրիա լիճ (კუს ტბა «Կուստբա», «Կուս-տբա» ), լիճ Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի Վակե Սաբուրտալո շրջանի հարավային մասում գտնվող Մթածմինդա լեռան հյուսիսային լանջին։ Ծովի մակարդակից բարձր է 686,7 մ , սնվում է Կուրի վտակ հանդիսացող Վարազիսխևի գետի ջրերով։ Լճի մակերեսը կազմում է 0,044 կմ² , առավելագույն խորությունը 2,6 մ է, ջրահավաք ավազանի մակերեսը՝ 0,4 կմ² ։
Կրիաների լիճը Թբիլիսիի բնակիչների և քաղաքի հյուրերի ամենատարածված հանգստավայրերից է, լճի շուրջ կա բարեկարգված լողափ։ Լճի մոտ կարելի է բարձրանալ ավտոճանապարհով կամ Վակե պարկից ճոպանուղու օգնությամբ։ Արևմուտքից լճին հարում է Թբիլիսիի բացօթյա ազգագրական թանգարանը ։ Լճում կազմակերպվում է կատամարանների վարձույթ, մոտակայքում կան մի քանի սրճարաններ և ռեստորաններ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի լճեր Կատեգորիա:Կովկասի լճեր
(6344) 1993 VM
(6344) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի նոյեմբերի 7-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,246553 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9826 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5105 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1229,91 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292704 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,82° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լոլա Ալվարես Բրավո
Լոլա Ալվարես Բրավո (Lola Álvarez Bravo, ծննդյան անունը՝ Դոլորես Մարտինես դե Անդա, ), մեքսիկացի լուսանկարիչ։ Թինա Մոդոտտիի, Ֆրիդա Կալոյի, Դիեգո Ռիվերայի և ամուսնու՝ Մանուել Ալվարես Բրավոյի հետ միասին Մեքսիկայում հետհեղափոխական վերածննդի առանցքային գործիչ։
Դոլորես Մարտինես դե Անդան ծնվել է հարուստ ընտանիքում Մեքսիկայի Խալիսկո նահանգի Լագոս դե Մորենոս քաղաքում։ Մայրը մահացել է, երբ Լոլան երկու տարեկան է եղել, հինգ տարի հետո՝ 1916 թվականին, մահացել է հայրը ։ Եղբոր հետ հաստատվել են մեծ եղբոր մոտ Մեխիկոյում։ Լոլան սովորել է Սագրադո Կորասոն քոլեջում ։
1925 թվականին Լոլան ամուսնացել է իր երկար տարիների ընկեր Մանուել Ալվարես Բրավոյի հետ և տեղափոխվել Օախակա, որտեղ Մանուելն աշխատել է ֆեդերալ կառավարությունում, իսկ Լոլան սկսել է ստեղծել իր առաջին լուսանկարները ։ Նրանք Մեխիկո են տեղափոխվել և 1927 թվականին ծնվել է նրանց որդին՝ Մանուել կրտսերը։ Լոլան և ամուսինը խնդիրներ են ունեցել և առանձնացել են 1934 թվականին, ամուսնալուծվել են 1948 թվականին ։
Մանուելը լուսանկարչությամբ զբաղվել է պատանի տարիքում։ Նա Լոլային սովորեցրել է լուսանկարել և միասին լուսանկարներ են ստեղծել Օախակայում։ Մանուելը Լոլային նաև սովորեցրել է ֆիլմեր ստեղծել, ինչպես նաև մութ սենյակում դրանք տպել։ Երբ նա լրջորեն սկսել է զբաղվել լուսանկարչությամբ, Լոլան դարձել է նրա օգնականը, չնայած Լոլայի մոտ մեծ է եղել ինքնուրույն նկարիչ դառնալու ցանկությունը։ Նրանց բաժանումից հետո Լոլան պահել է Ալվարես Բրավո ազգանունը ։
1930-ական թվականներին ամուսնուց բաժանվելուց հետո Լոլան տարրական դպրոցում աշխատել է որպես արվեստի ուսուցիչ, այնուհետև՝ Կրթության վարչությունում զբաղեցրել է լուսանկարներ ցուցակագրողի պաշտոնը ։ Պատահական հանդիպման ժամանակ լուսանկարել է կրթության նախարարին, ով հավանելով նկարը՝ Լոլայի աշխատանքները ցույց է տվել ազդեցիկ մարդկանց, ովքեր 1930-ական թվականներին նրան աշխատանքի են տեղավորել El Maestro Rural (Գյուղական ուսուցիչ) ամսագրում՝ որպես գլխավոր լուսանկարիչ ։ Լոլան լուսանկարում էր Մեքսիկայի դպրոցները, գործարանները, ագարակները, որբանոցները, հրշեջ կայանները, հիվանդանոցները, որոնք հայտնվում էին ամսագրի հոդվածներում։ Ալվարես Բրավոն հայտնի է դարձել, երբ 1940-ական թվականներին լուսանկարել է իր մոտ ընկերոջը՝ Ֆրիդա Կալոյին, որտեղ արտիստին լուսանկարել է ավտոբուսի պատահարի և Դիեգո Ռիվերայի հետ հարաբերությունների ցավը վերապրելու ժամանակահատվածում։
Լոլա Ալվարես Բրավոն եղել է Գեղարվեստի ազգային ինստիտուտի լուսանկարների բաժնի տնօրեն։ 1951 թվականին նա բացել է պատկերասրահ և առաջինն է եղել, որ Մեխիկոյում ցուցադրել է Ֆրիդա Կալոյի աշխատանքները ։ Լոլան Սան Կառլոս ակադեմիայում լուսանկարչություն է դասավանդել:
Շուրջ 50 տարի Լոլան լուսանկարել է տարբեր թեմաներ՝ ստեղծելով Մեքսիկայի գյուղերի ու քաղաքների փողոցների առօրյա կյանքի վավերագրական պատկերներ, տարբեր երկրների առաջնորդների դիմանկարներ։ Նա հմտացել է նաև ֆոտոմոնտաժի գործում։ Լուսանկարել է մինչև 79 տարեկան հասակում կուրանալը ։
Լոլայի աշխատանքները վավերագրում են Մեքսիկան և նրա ժողովրդի կենսակերպը մարդասիրական տեսանկյունից ։ Նա առաջին լուսանկարիչն է եղել, ում աշխատանքները ցուցադրվել են Մեքսիկական պլաստիկայի սալոնում, և նա դարձել է այս հաստատության անդամ ։ Լոլա Ալվարես Բրավոյի աշխատանքների արխիվը գտնվում է Թուսոնի Արիզոնայի համալսարանի Ստեղծարար լուսանկարչության կենտրոնում (CCP), որը տնօրինում է նրա աշխատանքների հեղինակային իրավունքը ։