cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բիսաու
Պատմություն
Բիսաուն հիմնադրվել է պորտուգալացիների կողմից 1687 թվականին, որպես ստրկատիրության կենտրոն։ Քաղաքի հիմնարկեքի վայրի ընտրության վրա էականորեն ազդել է լավ պաշտպանված նավահանգիստը, որը հասանելի էր այն ժամանակվա բոլոր տիպի նավերի համար ։
1942 թվականին Բիսաուն համարվում է Պորտուգալական Գվինեայի վարչական կենտրոնը։
Պորտուգալական վարչակազմի ժամանակ 1930-ական թվականներին Բիսաուի զինանշանում պատկերված էր մուգ կարմիր ամրոց արծաթագույն վահանի մեջ, որի երկու կողմերից պատկերված էին սևամորթ տղամարդկանց գլուխներ կարմիր չալմայով (տուրբան)։ Այդ զինանշանը պատկերված էր Բիսաուի սև և կարմիր գույներ ունեցող դրոշի վրա։
Տնտեսություն
Գործում է նավահանգիստ Ատլանտյան օվկիանոսի ափին, Օսվալդո Վիեյրայի անվան միջազգային օդանավակայանը։ Բիսաուն համարվում է երկրի արդյունաբերական կենտրոնը (այստեղ է գտնվում Գվինեա Բիսաուի բոլոր արդյունաբերական ձեռնարկությունների մոտ 60%-ը)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Գվինեա Բիսաուի քաղաքներ Կատեգորիա:1687 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Չուրիանա դե լա Վեգա
Չուռիանա դե լա Վեգա (իսպ․՝ Churriana de la Vega), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Գրանադա պրովինցիայի Անդալուսիա ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վեգա դե Գրանադա շրջանի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 7 կմ²։ Բնակչությունը 12448 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
(3410) Վերեշչագին
(3410) Վերեշչագին (Vereshchagin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,25975 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0386 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4809 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1240,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,290144 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,74° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մերվինո
Մերվինո (Мервино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 42 մարդ։
Չիգոլե
Չիգոլե (Cigole), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1522 մարդ, խտությունը կազմում է 169 մարդ/կմ², տարածքը գրավում է 9 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ - 25020, հեռախոսային կոդ - 030 ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գալայտի
Գալայտի (Галайты́, ГӀалийтӀа), գյուղ Ռուսաստանի Չեչենական հանրապետության Նոժայ-Յուրտովսկի շրջանի կազմում։
Ուրախներն ու անհոգները
«Որախներն ու անհոգները«» (Fun and Fancy Free), Walt Disney Productionsի մուլտիպլիկացիոն ֆիլմը, որը ցուցադրվել է 1947 թվականի սեպտեմբերի 27-ին։ Սա այն «փաթեթային մուլտֆիլմերից» (լիամետրաժ մուլտֆիլմ, որը կազմված է կարճամետրաժ մուլտֆիլմերից) մեկն է, որը ստեղծվել է 1940-ական թվականներին։ Սա Դիսնեյի արտադրած իններորդ դասական լիամետրաժ մուլտֆիլմն է։ Ժամանակի սղության պատճառով Ուոլթ Դիսնեյն այս մուլտֆիլմում վերջին անգամ հնչյունավորեց Միկի Մաուսի կերպարը։ Այնուհետև նրա կերպարը սկսեց հնչյունավորել Ջիմմի Մաքդոնալդը։
Գալայտի
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1895 մարդ։
Ուրախներն ու անհոգները
Սյուժե
Մուլտֆիլմի սկզբում «Պինոկիո» մուլտֆիլմից ծղրիդ Ջիմինին երգում է և սայթաքում տխուր տիկնիկի և փափուկ արջուկի վրա։ Նրանց քաջալերելու համար Ջիմմին որոշում է երաժշտություն միացնել։ Նա գտնում է մի ձայնասկավառակ, որը տեղադրելուց հետո սկսվում է Բոնգոյի մասին պատմող պատմությունը։
Բոնգո
Պատմությունը պատմում է Բոնգո անունով արջի մասին, որը կրկեսի աստղ էր։ Չնայած իր հռչակին, նրա տիրուհին այդքան էլ հոգ չէր տանում նրա մասին։ Մի օր, ճանապարհորդության ժամանակ, Բոնգոն կոտրում է վանդակի ճաղերը և հայտնվում ազատության մեջ։ Սկզբում նրան դուր է գալիս անտառում, բայց գիշերը նրան անհանգստացնում են տարբեր ձայներն ու վախերը։ Հաջորդ օրը նա հանդիպում է Լուլուբել անունով արջուկին և նրանք սիրահարվում են միմյանց։ Բայց շուտով հայտնվում է մի մեծ արջ, որին դուր չի գալիս այդ ամենը։ Նա հարվածում է Բոնգոյին, իսկ Լուլուբելը, փորձելով պաշտպանել վերջինիս, ապտակում է նրան։ Բոնգոն, այդ հարվածից նեղացած, հեռանում է։ Լուլուբելը ցանկանում է տալ նրան երկրորդ շանս և ուզում է նորից նրան հարվածել, բայց այն պատահմամբ բաժին է հասնում մեծ արջին։ Վերջինս կարծելով, թե ստացել է սիրո հարված, Լուլուբելին տանում է իր հետ։ Բոնգոն մարտի է բռնվում իր հակառակորդի հետ, հաղթում է նրան և սկսում ապրել անտառում իր սիրելիի հետ։
Գալայտի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Չեչենական հանրապետության Նոժայ-Յուրտովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1703 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ուրախներն ու անհոգները
Միկին և լոբու ցողունը
Պատմության ավարտից հետո Ջիմինին գնում է խնջույքի հարևան տանը, որտեղ Էդգար Բերգենը պատմում է «Միկի Մաուսի և լոբու ցողունի» պատմությունը, որը հիմնված է «Ջեքը և լոբու ցողունը» հեքիաթի վրա։ Դեպքերը տեղի են ունենում Հանգստի Հովտում։ Նրա գլխավոր գանձը հանդիսանում էր կախարդական տավիղը, որի երգն ու երաժշտությունը ծաղկեցնում ու հարստացնում էր հովիտը։ Բայց մի օր այն անհետանում է։ Սովը հաղթահարելու համար երեք գյուղացիներ Միկկին, Դոնալդը և Գուֆին որոշում են վաճառել իրենց կովը։ Հաջորդ օրը Միկին տուն է վերադառնում և ասում, որ կողը փոխանակել է կախարդական լոբիների հետ։ Դոնալդը բարկանում է և նետում դրանք գետնին։ Գիշերը լոբին աճում է և վերածվում հսկայական լոբու ցողունի։ Միկին և ընկերները արթնանում են և տեսնում, որ իրենց տունը ամպերի մեջ է, իսկ իրենց առջև հսկայական հեքիաթային դղյակ է կանգնած։ Ընկերները որոշում են մտնել այնտեղ։ Այնտեղ նրանք տեսնում են մեծ սեղան լի ուտելիքներով և մի սնդուկ, որի մեջ գողացված տավիղն էր։ Պարզվում է, որ այն գողացել էր Վիլլի անունով հսկան, որը կարողանում էր վերածվել տարբեր կենդանիների, բույսերի և իրերի։ Երբ հսկան վերադառնում է տուն, Միկին որոշում է խորամանկել և խնդրում է նրան վերածվել ճանճի։ Բայց դրա փոխարեն հսկան եռյակին փակում է սնդուկի մեջ, տավիղի փոխարեն, բայց Միկիին հաջողվում է փախչել։ Տավիղի օգնությամբ, որն ի երգով քնեցնում է հսկային, միկին ազատում է ընկերներին և նրանք բոլորով փորձում են փախչել, բայց այդ պահին արթնանում է Վիլլին և ընկնում է նրանց ետևից։ Ընկերները հասնում են երկիր, կտրում են հսկա ցողունը և Վիլլին ընկնում է ցողունի հետ միասին։ Վերջում Վերգենն ասում է, որ Վիլլին ընդամենը հորինված կերպար է, բայց հենց այդ պահին Վիլլին բարձրանում է տան տանիքը և հարցնում, արդյոք նրանք փոքրիկ մկնիկի չեն տեսել։
Տարբերակները
Որպես առանձին հատված «Միկին և լոբու ցողունը» մուլտը ցուցադրվեց 1963 թվականին։ Այնտեղ պատմողի դերում ոչ թե Էդգար Բերգենն էր, այլ Լյուդվիգ Ֆոն Դրեյքը։ Այդ մուլֆիլմի այլ տարբերակը, Սթերլինգ Հոլլոուեյի հետ, որպես պատմող, ստեղծվեց որպես կարճամետրաժ մուլտֆիլմ՝ «Բարի՛ լույս, Մի՛կի» հեռուստահաղորդման համար։ Այս հատվածը մտավ նաև «Դոնալդ Դաքի 50- ամյակի» մեջ։ 2004 թվականին դուրս եկավ մուլտֆիլմի DVD տարբերակը։
Տարբերությունները
Գոյություն ունի «Միկին և լոբու ցողունը» մուլտֆիլմի երեք տարբերակ՝ օրիգինալ տարբերակը, VHS տարբերակը և հեռուստատեսային տարբերակը։ Դրանց մեջ կան մի քանի տարբերություն.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1947 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ուոլթ Դիսնեյ ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր արջերի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Աստերոիդների ցանկ (147601-147700)
Աստերոիդների ցանկ (147501-147600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (147701-147800)
|}
Տափօղակով հոկեյի միջազգային ֆեդերացիա
Տափօղակով հոկեյի միջազգային ֆեդերացիա (International Ice Hockey Federation, IIHF, Fédération Internationale de Hockey sur Glace), համաշխարհային հոկեյը (սառույցի և մանրատակի վրա) կարգավորող սպորտային կառույց։ Գլխամասը տեղակայված է Շվեյցարիայի Ցյուրիխ քաղաքում։ Ֆեդերացիայի կազմում են ընդգրկված 73 պետությունների ազգային ֆեդերացիաներ։
Ֆեդերացիային է ընձեռված տափօղակով հոկեյի միջազգային մրցաշարերի կազմակերպումը, սակայն այն քիչ իշխանություն ունի Հյուսիսային Ամերիկայում, որտեղ հոկեյի բարձրագույն կառույց է համարվում Հոկեյի ազգային լիգան (NHL)։ Միացյալ Նահանգների և Կանադայի հոկեյի ֆեդերացիաներն ունեն իրենց սեփական կանոնագրությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սպորտային կազմակերպություններ Կատեգորիա:1908 Կատեգորիա:Հոկեյ
Լինկոլն շրջան (Կոլորադո)
Լինկոլն շրջան (Lincoln County), ԱՄՆ Կոլորադո նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 6696 կմ² է, բնակչությունը՝ 5467 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հուգո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1889 թ.։
Կատեգորիա:Կոլորադոյի շրջաններ
Ասադ Կյաֆ
Ասադ կյաֆ, լեռ Ադրբեջանի Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Օրդուբադի շրջանում, Զանգեզուրի լեռների հարավային հատվածում, Երնջակ գետի աջ ափից մոտ 9 կմ արևմուտք։ Բարձր մոտ՝ 2000 մետր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ Կատեգորիա:Ջուղայի շրջան
Պորտուգոս
Պորտուգոս (Pórtugos ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ալմերիա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալպուխարրա-Գրանադինա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 21 կմ²։ Բնակչությունը՝ 401 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 82 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Մելիք Գարայան
Մելիք Հայկի Գարայան, հայ երաժիշտ, կոմպոզիտոր, մանկավարժ։
Կենսագրություն
Մելիք Գարայանը ծնվել է Կոստանդնուպոլիս քաղաքում, 1938 թվականի սեպտեմբերի 18-ին։
15 տարեկանից հաճախել է կոնսերվատորիա։ 1957 թվականին հաստատվել է Սանտյագո քաղաքում, որտեղ 10 տարի սովորել է տեղի համալսարանի երաժշտության բաժնում (տեսություն, կոմպոզիցիա, երգեհոն, ղեկավարներ՝ Կ. Բոտտո Վալլարինո, Գ. Շմիդտ)։ 1974 թվականին տեղափոխվել է Վիեննա, հրավիրվել Զալցբուրգի «Մոցարտեում» երաժշտական ակադեմիա՝ դասախոսություններ կարդալու լատինամերիկյան երաժշտության մասին։ Հետագայում դասավանդել է սոլֆեջջո, հարմոնիա, պոլիֆոնիա։
Ստեղծագործություններ
Մելիք Գարայանը նաև խմբերգեր («Երգեր», Պ. Ներուդայի խոսքերով), երկեր՝ կամերային, լարային նվագախմբերի համար ։
Անդրանիկյան
Անդրանիկյան, հայկական ազգանուն ։
Ռուսաստանի նախագահների ցանկ
Սա Ռուսաստանի նախագահների ցանկն է 1991 թվականից։
Վերջին ընտրությունների արդյունքներ
Գծապատկերն ու աղյուսակը ցույց են տալիս 2018 թվականի քվեարկության արդյունքները։ Ռուսաստանի Դաշնության հիմնադիր սուբյեկտների ընտրական հանձնաժողովների թիվը 85 է ։ Ռուսաստանում նախագահական ընտրություններին ընտրողների մասնակցությունը կազմել է 67,49%։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախագահների ցանկեր
Նուդիժե
Նուդիժե (Нуди́же), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1510 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նուդիժե գյուղում բնակվում էր 809 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,29 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 353,28 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1510 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Քվաթախևի
Քվաթախևին (վրացերեն՝ ქვათახევი) միջնադարյան վրացական ուղղափառական վանք է Վրաստանի Շիդա Քարթլի երկրամասում, 55 կմ դեպի արևմուտք Թբիլիսիից։ Շատ է նման կառուցվածքով Վրացական Բեթանիա վանքին։
Կատեգորիա:Վրաստանի վանքեր Կատեգորիա:Շիդա Քարթլիի մարզի շենքեր և կառույցներ
Ֆուտբոլ
Ֆուտբոլ (football, բառացի՝ «ոտքի գնդակ»), մարզաձև, աշխարհի ամենատարածված և ամենասիրված խաղերից մեկն է։ Ֆուտբոլը թիմային խաղ է, որտեղ թիմի 11 ֆուտբոլիստները համաձայնեցված գործողություններով փորձում են գրավել հակառակորդ թիմի դարպասը և անառիկ պահել իրենցը։
Տեխնիկական չափանիշներ
Ֆուտբոլը խաղում են բնական կամ արհեստական խոտածածկ ունեցող դաշտում։ Խաղադաշտը նշանագծված ուղղանկյուն հրապարակ է։ Դաշտի առավելագույն երկարությունը պետք է լինի 109,88 մ, իսկ առավելագույն լայնությունը՝ 90,728 մ։ Երբեմն պաշտոնական խաղերի համար օգտագործում են 100-110X69-75 Մ չափսի դաշտ։ Աշխարհի ամենամեծ ֆուտբոլային մարզադաշտը Մայ Դայ Ստադիոնն է Հյուսիսային Կորեայում, որտեղ միաժամանակ կարող է գտնվել մինչև 150, 000 հանդիսական։ Գնդակի շրջագիծը 680-711 մմ է, զանգվածը՝ 396-453 գ։ Դարպասի բարձրությունը 2, 44 Մ է, լայնությունը՝ 7, 32 մ։
Հիմնական կանոններ
• Արգելվում է ոտքով հարվածել կամ հրել մրցակցին,
• Արգելվում է իրար ձեռքով փոխանցել գնդակը խաղի ընթացքում՝ առանց որևէ պատճառի,
• Խաղացողներին արգելվում է կոշիկների վրա կրել մեխեր, երկաթե թիթեղներ կամ ռետինե կոշիկներ,
Մեյդան (Խնուսի գավառ)
Մեյդան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում ։ Գտնվում էր Խնուս քաղաքից 18 կմ հյուսիս-արևմուտք, Կարակալա լեռնաշղթայի հյուսիս-արևմտյան ծայրամասում։
Ֆուտբոլ
Հիմնական կանոններ
• Ֆուտբոլային խաղը բաղկացած է երկու խաղակեսերից՝ յուրաքանչյուրը 45 րոպե։ Խաղակեսերի միջև 15 րոպեով դադար,
• Խաղին մասնակցում են երկու թիմերը՝ յուրաքանչյուրում 11 խաղացող։
Մեյդան (Խնուսի գավառ)
Տարաքծը լեռնային էր ։
Ֆուտբոլ
Հիմնական կանոններ
Դարպասապահը կարող է խաղալ ձեռքով տուգանային հրապարակում, իր հիմնական խնդիրն է պաշտպանել դարպասը։ Այլ խաղացողները նույնպես ունեն իրենց խնդիրները։ Պաշտպանները գտնվում են հիմնականում իրենց դաշտի կեսում, իրենց խնդիրը հակազդելն է մյուս թիմի հարձակվողներին։ Կիսապաշտպանները գտնվում են դաշտի միջնամասում, նրանց դերն է օգնել պաշտպաններին կամ հարձակվողներին՝ կախված խաղի իրավիճակից։ Հարձակվողները հիմնականում հակառակորդի դաշտի կեսում են գտնվում, և նրանց առաջնային նպատակն է գոլ խփել։
Մեյդան (Խնուսի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խնուսի շրջանի համայնքներ
Ֆուտբոլ
Հիմնական կանոններ
Խաղի նպատակն է գնդակ խփել հակառակորդի դարպասը, որքան հնարավոր է շատ և փորձել կանխել գնդակի հայտնվելը իրենց դարպասում։ Խաղը հաղթում է ավելի շատ գոլ խփած թիմը։
Սմորոդսկոե
Սմորոդսկոե (Смородське), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1885 թվականին։
Ֆուտբոլ
Հիմնական կանոններ
Այն դեպքում, երբ երկու խաղակեսերից հետո թիմերը խփել են նույն թվով գոլեր, ապա արձանագրվում է ոչ ոքի։ Կամ, կարող են փոխանցվել լրացուցիչ ժամանակ - Երկու խաղակես՝ 15 րոպե յուրաքանչյուրը։ Եթե ​​լրացուցիչ ժամանակում հաղթող չկա, ապա իրացվում են 11 մետրանոց հարվածներ՝ գնդակը դրվում է հակառակորդի դարպասից 11 մետր հեռավորության վրա, և կատարում են հինգ հարվածներ յուրաքանչյուր թիմից հինգ խաղացող։
Սմորոդսկոե
2001 թվականի տվյալներով Սմորոդսկոե գյուղում բնակվում էր 91 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,42 կմ²։
Ֆուտբոլ
Խաղացողներ
Յուրաքանչյուր թիմում ընդգրկվում է տասնմեկ խաղացող։ Բացի հիմնական դաշտում գտնվող խաղացողներից, գոյություն ունեն նաև պահեստային խաղացողներ, որոնք կախված հիմնական թիմի խաղացողների առողջական վիճակից կամ խաղի ընթացքից, խաղի ընթացքում կարող են փոխարինել նրանց, սակայն մի խաղի ընթացքում երեք անգամ։ Ըստ իրենց կատարած ֆունկցիաների խաղացողները բաժանվում են 14 հոգու
Սմորոդսկոե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1885 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆուտբոլ
Խաղացողներ
Չնայած այս բոլոր բաժանումներին, ներկա ֆուտբոլում նախընտրելի են ունիվերսալ խաղացողները, և նույնիսկ եզրային պաշտպանը կարող է կատարել եզրային հարձակվողի ֆունկցիաները։
Պատմական ակնարկ
Պատմաբանները պարզել են, որ ֆուտբոլ խաղացել են մ.թ.ա. 2500 թվականից։ Մարզախաղի գոյության մասին վկայություններ կան աշխարհի շատ ժողովուրդների պատմության էջերում։ Օրինակ՝ Հին Հունաստանում տարածված էր գնդակով խաղը։ Իսկ առաջին գրավոր տեղեկությունը, որտեղ հիշատակվում է ժամանակակից ֆուտբոլ հիշեցնող խաղ, թվագրված է մ.թ.ա 180 թվականով։ Պոլուքսի հունարեն բառարանում կան հետևյալ գրառումները՝ գնդակ խաղացողները բաժանվում են երկու թիմի՝ յուրաքանչյուրը նպատակ ունենալով գնդակը դուրս հանել մրցակցի կիսադաշտից։ Միաժամանակ մրցակիցներին թույլատրվել է ձեռքով խաղը, որն արդի ռեգբիի հատկանշական տարրերից է։
Հին Հունաստանում տարածված են եղել գնդակախաղի նաև այլ տարատեսակներ։ Հնարավոր չէ ստույգ ասել, թե անտիկ շրջանի որ գնդակախաղն է ժամանակակից ֆուտբոլի նախահայրը։ Բայց և այնպես, շատերն այն կարծիքի են, թե ֆուտբոլն իր ծագմամբ պարտական է հինհռոմեական «հարպաստում» խաղին, որը Մեծ Բրիտանիա և Եվրոպա են բերել Հուլիոս Կեսարի լեգեոներները։
Գնդակախաղով զբաղվել են նաև աշխարհի այլ երկրներում։ Օրինակ՝ մ.թ.ա. 6-4-րդ դարերում Չինաստանում գոյություն է ունեցել մի խաղ, որն ինչ-ինչ տարրերով ֆուտբոլ է հիշեցրել և զինվորական պատրաստության բաղադրիչներից էր։ Յուրաքանչյուր թիմում ընդգրկվել է 27 խաղացող, որոնցից 15-ը կատարել են հարձակվողի, մյուսները՝ պաշտպանի պարտականություններ, ապահովել են դարպասի անառիկությունը դիմային գծի ողջ երկայնքով։ Մ.թ.ա. 206 թվականից մինչև մ.թ. 25 թվականը գրավոր աղբյուրներում հիշատակվում է «չժու-կէ» խաղը։ Չժու նշանակում է հարվածել ոտքով, իսկ կե՝ փքված կաշվե գնդակ։ Ճապոնիայում դեռևս 14 դար առաջ սիրված է եղել «կոմերի» խաղը։ 14 քառակուսի մետր տարածքով հրապարակում տեղաբախշված ութ խաղացողները, պահպանվելով հաստատված կանոնակարգը, գնդակը փոխանցել են մեկը մյուսին։
Մինչ այսօր Իտալիայում պահպանվել է միջնադարյան «կալ չիե» խաղը, որը, ըստ ավանդույթի, տարին երկու անգամ՝ մայիսի առաջին կիրակի օրը և հունիսի 24-ին, խաղացել են Ֆլորենցիայում։ Թիմերը կրել են «Բյանկա» (սպիտակներ) և «Ռոսսի» (կարմիրներ) անունները։
Սակայն ներկա ֆուտբոլի հայրենիքը համարվում է Անգլիան, որտեղ և մշակվել են ներկա ֆուտբոլի կանոնները։ Ֆուտբոլային առաջին ակումբը՝ Շեֆիլդ Յունայթեդը (1855-1957) և առաջին ազգային առաջնությունը (1863) հիմնվել են Անգլիայում։ 1904 թվականին հիմնադրվել է Ֆուտբոլային Միությունների Միջազգային Ֆեդերացիան՝ ՖԻՖԱ։ Առաջին միջազգային հանդիպումը տեղի է ունեցել 1902 թվականին՝ Ավստրիա-Հունգարիա, Արգենտինա-Ուրուգվայ։ Օլիմպիական խաղերի ծրագրում մտցվել է 1900 թվականից։ 1930 թվականից սկսվել են ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության, իսկ 1955 թվականից՝ Եվրոպայի երկրների չեմպիոն թիմերի գավաթի, 1960 թվականից՝ գավաթակիրների գավաթի, 1973 թվականից ՈՒԵՖԱ գավաթի կանոնավոր հանդիպումները։
Դարի լավագույն ֆուտբոլիստ
Էդսոն Արանտես Դու Նասիմենտու (Edson Arantes do Nascimento), ով հայտնի է որպես Պելե (Pelé), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, կենտրոնական հարձակվող, նրան կոչել են «ֆուտբոլի արքա»։
Հանդես է եկել «Բաուրու» (1950-1955 թվականներ), «Սանթոս» (1956-1974 թվականներ) և Նյու Յորքի «Կոսմոս» (1975-1977 թվականներ) թիմերում։
Բրազիլիայի ազգային հավաքականում անցկացրել է 93 խաղ, խփել 77 գոլ։ Աշխարհի եռակի չեմպիոն է (1958, 1962 և 1970 թվականներ)։ 1958 թվականի և 1970 թվականի աշխարհի առաջնությունների լավագույն ֆուտբոլիստը։ Մասնակցել է նաև 1966 թվականի առաջնությանը։ Լիբերտադորեսի գավաթի և միջմայրցամաքային գավաթի խաղարկությունների հաղթող (1962-1963 թվականներ)։ 1970 թվականին՝ աշխարհի լավագույն մարզիկ։ Հարավային Ամերիկաի լավագույն ֆուտբոլիստ (1973 թվական)։
Նրան է պատկանում բրազիլական երկու ռեկորդ. 1958 թվականին 30 խաղում խփել է 58 գոլ, «Սանթոս»-«Բոտաֆոգո» հանդիպման ժամանակ (13:0) խփել է 11 գոլ։ Ընդհանուր առմամբ դարձել է 1284 գոլի հեղինակ 1363 խաղում։ Եղել է Բրազիլիայի սպորտի կոնֆեդերացիայի նախագահ։ 1950 թվական-Սկսել է խաղալ Տրես Կարոկաս քաղաքի Բաուրու թիմում։ 1956 թվական-տեղափոխվել է Սանտոս և 15 տարեկանում, հանդես գալով Բրազիլիայի առաջնությունում, առաջին մրցաշրջանում խփել է 32 գոլ։ 1957 թվական-16 տարեկանում ընդգրկվել է Բրազիլիայի հավաքական և առաջաին գոլը խփել է Արգենտինայի դարպասը։
Ֆուտբոլը Հայաստանում
Հայկական ֆուտբոլային առաջին խմբերն ստեղծվել են Կ.Պոլսում, Իզմիրում:Առաջին հայկական ակումբը բացվել էր դեռ 1900թ. Զմյուռնիայում։ Դրանք էին՝ «Բալթա–Լիման», «Արաքս», «Տորք», «Հայաստան», «Վասպուրական», «Կիլիկիա», «Արարատ» և այլն։ ՀԽՍՀ-ում ֆուտբոլը տարածվել է 1920-ական թվականներ։ Ակումբները գործել են Ալեքսանդրապոլում կամ Լենինականում, Էջմիածինում, Երևանում։ 1920 թվականին Երևանի անգլիական այգում տեղի է ունեցել ֆուտբոլի առաջին խաղը Երևանի և Ալեքսանդրապոլի թիմերի միջև։ Միջազգային առաջին խաղը տեղի է ունեցել 1930 թվականին Երևանի և Գերմանիայի բանվորական միության թիմերի միջև։ 1939 թվականից անցկացվում է հանրապետական պաշտոնական առաջնություն, նույն թվականից Սպարտակը (1937-1954 թվականներ՝ Դինամո, 1963 թվականից՝ Արարատ) իրավունք է ստացել մասնակցելու համամիութենական առաջնության Բ խմբի մրցումներին։ Արարատը 1973 և 1975 թվականներին նվաճել է ԽՍՀՄ գավաթը։ 1991 թվականից սկսած՝ անցկացվում են Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային առաջնության հանդիպումներ։
Մզի
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Ֆուտբոլ
Ֆուտբոլը Հայաստանում
1918 թվականից Հայաստանի Ալեքսանդրապոլ, Վաղարշապատ և Երևան քաղաքներում սկսեցին գործել ֆուտբոլային ակումբներ։
Հայկական թիմերի առաջին պաշտոնական հանդիպումը տեղի է ունեցել 1920 թվականի մայիսի 28-ին Երևանի և Ալեքսանդրապոլի միջև՝ Երևանի Անգլիական այգում։
Մեր ժամանակների ճանաչված հայազգի ֆուտբոլիստներից է Հենրիխ Մխիթարյանը, ով 2013-2016 թվականներին հաջողությամբ հանդես էր գալիս Գերմանիայի առաջնությունում «Բորուսիա Դորտմունդ» ակումբում։ 2016 թվականի ամռանը նա Բորուսիայից տեղափոխվեց անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդ», որտեղ հասավ մեծ հաջողությունների, և դարձավ առաջին հայ ֆուտբոլիստը, որը կարողացավ նվաճել Եվրոպայի սուպերգավաթը։ 2018 թվականի հունվարի 22-ին Մխիթարյանը 4 տարվա պայմանագիր է կնքել Լոնդոնի «Արսենալի» հետ, ներկայումս հանդես է գալիս իտալական Ռոմա ՖԱ-ում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թիմային մարզաձևեր Կատեգորիա:Գնդակով խաղեր Կատեգորիա:Ֆուտբոլ Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական մարզաձևեր
Լոգան շրջան (Կոլորադո)
Լոգան շրջան (Logan County), ԱՄՆ Կոլորադո նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 4779 կմ² է, բնակչությունը՝ 22709 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ստերլինգ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1887 թ.։
Կատեգորիա:Կոլորադոյի շրջաններ
Մորիս Լեբլան
Մորիս Մարի Էմիլ Լեբլան (ֆրանսերեն՝ Maurice Marie Émile Leblanc, ), 20-րդ դարասկզբի ֆրանսիացի գրող, վիպասան, ով առաջին հերթին հայտնի է որպես ազնվական կողոպտիչ Արսեն Լյուպենի մասին ստեղծագործությունների հեղինակ
Կենսագրություն
Ծնվել է Ֆրանսիայի հյուսիս-արևմյան Նորմանդիա երկրամասի Ռուան քաղաքում, սովորել տեղի Պիեռ Կոռնել լիցեյում ։ Ուսանել է մի շարք երկրների ուսումնական հաստատություններում, դուրս մնացել իրավաբանական դպրոցից, որից հետո բնակություն է հաստատել Փարիզում, զբաղվել գրական աշխատանքով. գրում էր պատմվածքներ, վեպեր, որոնք թեև արժանանում էին գրաքննադատության հավանությանը, բայց այնքան էլ լավ չէին վաճառվում (դրանցում զգալի էր Գյուստավ Ֆլոբերի ու Գի դը Մոպասանի ազդեցությունը)։
Լեբլանը համարվում էր ոչնչով առանձնապես աչքի չընկնող պատմվածքների հեղինակ, մինչև այն ժամանակները, երբ Je sais tout ամսագրում սկսեց լույս ընծայել Արսեն Լյուպենի մասին պատմվածաշարի առաջին երկերը (սկսյալ այդ ամսագրի 1905 թվականի հուլիսի 15-ով թվագրված վեցերորդ համարից)։ Այդ ժամանակներում մեծ ժողովրդականություն վայելող Շերլոկ Հոլմսի հակապատկերը հանդիսացող Արսեն Լյուպենի կերպարը մեծ հռչակ ու նույքան մեծ գումարներ բերեց մինչ այդ գրեթե անհայտ հեղինակին։ Մորիս Լեբլանը Արսեն Լյուպենի՝ այդ ազնվական կողոպտիչի մասին ընդհանուր առմամբ գրել է քսանմեկ գիրք՝ վեպեր և պատմվածքների ժողովածուներ։
Արսեն Լյուպենի կերպարի համար կարող էր նախատիպ ծառայել ֆրանսիացի անարխիստ Մարիուս Ժակոբը, ում դատավարությունը 1905 թվականի մարտ ամսին լայնորեն լուսաբանվում էր ֆրանսիական լրագրերում։ Միանգամայն հնարավոր է նաև, որ Լբլանը որոշ չափով ազդված լիներ Օկտավ Միրբոյի Les 21 jours d'un neurasthénique (1901) և Scrupules (1902) երկերից, որոնց գլխավոր կերպարները ազնվական գողեր են։ Լեբլանի ստեղծագործություններից հիշարժան են նաև գիտաֆանտաստիկ Les Trois Yeux (1919) և Le Formidable Evènement (1920) վեպերը, որոնցից առաջինում գիտնական հերոսը հեռատեսիլային կապ է հաստատում եռակնանի վեներացիների (Վեներա մոլորակի բնակիչների) հետ, իսկ երկրորդում նկարագրվում են երկրաշարժի հետևանքով Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի միջև ցամաքային մի մեծ զանգվածի գոյացումն ու դրա հետևանքները։
Գրականությանը մատուցած ծառայությունների համար Մորիս Լեբլանը պարգևատրվել է Պատվո լեգեոնի շքանշանով։
Անվանի գրողը մահացել է 1941 թվականին, Պերպինյանում։ Թաղվել է Փարիզի Մոնպառնաս թաղամասի գերեզմանատանը։ Օպերային անվանի երգչուհի, դերասանուհի, գրող Ժորժետ Լեբլանը նրա քույրն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտա-ֆանտաստիկ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Գալանչոժ
Գալանչոժ (Галанчож, Галайн-ЧIож, Գալայն-Ճոժ), գյուղ Ռուսաստանի Չեչենական հանրապետության Գալանչոժսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Չեչենական հանրապետության Գալանչոժսկի շրջանի բնակավայրեր
Կալսադա դե Կալատրավա (քաղաք)
Կալսադա դե Կալատրավա (Calzada de Calatrava), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Սյուդադ Ռեալ պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Կաստիլիա-Լա Մանչա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Կամպո դե Կալատրավա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 411 կմ2։ Բնակչությունը՝ 4458 (2010 թվականին)։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից՝ 36 կմ։ Պեդրո Ալմոդովարի ծննդավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Լա Վանզենո
Լա Վանզենո (La Wantzenau), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 5892 մարդ, բնակչության խտությունը` 232.06 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 25.39 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 410 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 11 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 3845 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 2901-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 944։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,4 %։ 2901 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 2751 անձ (1432 տղամարդ և 1319 կին)։ Գործազուրկ են եղել 150 անձ (84 տղամարդ և 66 կին)։ 944 անաշխատունակներից 411-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 356-ը` թոշակառուներ, իսկ 177-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
(3411) Դեբետենկորտ
(3411) Դեբետենկորտ (Debetencourt), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի հունիսի 2-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,243316 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9788 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5079 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1227,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,293338 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,39° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մեսա շրջան (Կոլորադո)
Մեսա շրջան (Mesa County), ԱՄՆ Կոլորադո նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 8665 կմ² է, բնակչությունը՝ 146723 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ջանքշն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1883 թ.։
Կատեգորիա:Կոլորադոյի շրջաններ
Շտուն
Շտուն (Штунь), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շտուն գյուղում բնակվում էր 731 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,62 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 279,01 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սարի առու (գետակ)
Սարի առու, գետակ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Ավեշ գետի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Վայքի լեռների հյուսիսարևմտյան լանջերից և Խաչիկ գյուղից 3 կմ հարավ միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 6,5 կմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գետեր Կատեգորիա:Ավեշ գետի վտակներ
Մեղուջուր
Մեղուջուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Թորթումի գավառակում ։ Գտնվում էր Թորթում գետի ակունքների տարածքում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թորթումի շրջանի համայնքներ
Պատմական հուշարձանների պահպանման հայկական ընկերություն
Պատմական հուշարձանների պահպանման հայկական ընկերություն
Հիմնվել է 1964 թվականին։ Բարձրագույն ղեկավար մարմինը համագումարն է (առաջինը՝ 1964 թվականին), գործադիրը հանրապետաության խորհուրդը։ Նպաստում է հանրապետության տարածքում գտնվող հայկական ճարտարապետական հուշարձանների պահպանման-վերականգնման աշխատանքներին։ Ընկերության միջոցներով վերականգնվել են Բջնիի Ս․ Սարգիս (7-րդ դար), Ամբերդի (9-րդ դար) եկեղեցինները, Գնդեվանքը (10-րդ դար), Հաղարծինի վանքի սեղանատունը (13-րդ դար) և պատմական այլ հուշարձաններ։ Հրատարակել է «Էջմիածին», «Հաղպատ-Սանահին», «Գառնի–Գեղարդ», «Լեռնային Ղարաբաղի պատմա–ճարտարապետական հուշարձանները», այլ գրքեր և ուղեցույցներ։ 1986 թվականին ուներ 330 հազար անհատ, Հայաստանում շուրջ 2700 կոլեկտիվ անդամ, ավելի քան 2000 սկզբնական կազմակերպություն։
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական կազմակերպություններ Կատեգորիա:1964 հիմնադրումներ Հայաստանում
Ֆիլս
Ֆիլսը (արաբերեն՝ فلس, անգլերեն՝ fils) դրամական միավոր է, մի շարք արաբական երկրների տարադրամների մանրուն դրամը։ Անցյալում օգտագործվում էր նաև այժմ գոյություն չունեցող երկրներում, ինչպիսիք են բրիտանական նախկին գաղութ Հարավային Արաբիան, նախկին Եմենի Արաբական Հանրապետությունը (ԵԱՀ) և նախկին Եմենի Ժողովրդական Դեմոկրատական Հանրապետությունը (ԵԺԴՀ)։
Անունը
Արաբերեն ֆիլս (فلس) բառը, որը արաբական շատ երկրներում նաև պարզապես նշանակում է փող («մանր դրամ» իմաստով), գրվում է մի քանի ձևով։ Դա հիմնականում արդյունք է եվրոպական գաղութատեր երկրների լեզուների՝ արաբական բառերի տարբեր տառադարձման, ինչը, իր հերթին, արաբերենի ձայնավոր հնչյունների արտասանության յուրահատկությունների հետևանքն է։ Այսպես, այդ դրամանունը դրամագիտության մեջ հաստատվել է հետևյալ ձևերով՝ ֆալս, ֆելս, ֆիլս և ֆալուս (վերջինս ուղղակի فلس բառի հոգնակի ձևն է՝ فلوس)։ Ներկայումս միայն ֆիլսն է շրջանառության մեջ գտնվում։
Արաբական աշխարհում առաջին անգամ օգտագործված այս դրամը հայտնի է ֆալս անունով։ Այն հատվել է VII դարից սկսած, Օմայան խալիֆայությունում, Դամասկոս քաղաքում, ապա շարունակել է իր գոյությունը նաև Աբբասյանների խալիֆայությունում։ Արաբերեն ֆալս (նաև՝ ֆիլս, ևն) բառը փոխառություն է բյուզանդական հունարենից, դա հունարեն ֆոլլիս (φόλλις) բառի աղավաղված ձևն է։ Ֆոլլիսը մետաղադրամ էր Բյուզանդիայում, որտեղից էլ անցել է արաբներին։ Ֆոլլիսը, իր հերթին, փոխառություն է լատիներենից. այդ անունով (follis) Արևմտյան Հռոմեական կայսրությունում հատվում էր բրոնզե դրամ։
Որոշ հայագետներ (այդ թվում՝ Հ. Հյուբշմանը) հունարեն այդ բառի հետ է առնչում նաև հայերեն փող բառը, համարելով այն՝ փոխառություն հունարենից ։ Այս վարկածը հիմնված է հունարենից՝ հայերեն դասական տառադարձության սկզբունքի վրա (φόλλις = «փողղիս»)։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ Կատեգորիա:Դինար Կատեգորիա:Դիրհամ Կատեգորիա:Ռիալ Կատեգորիա:Մետաղադրամ Կատեգորիա:ԱՄԷ մետաղադրամներ Կատեգորիա:Բահրեյնի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Բրիտանական մետաղադրամներ Կատեգորիա:Եմենի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Իրաքի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Հորդանանի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Քուվեյթի մետաղադրամներ
Տասնաբանյա
Տասնաբանյա կամ Դեկալոգ (δέκα λόγοι՝ տասնաբանյա),, ըստ Աստվածաշունչ մատյանի՝ Մովսես մարգարեին տրված օրենքները շարադրված են Հնգամատյանում։ Մարգարեն այս օրենքները ստացել է Սինա լեռան վրա, Աստծո կողմից Աստծո ձեռքով գրած քարեղեն տախտակների վրա, որոնք պարունակում էին Տասը պատվիրաններ (Ելից գիրք 20, 2-17, Հին Կտակարան, Երկրորդ օրենք 5, 6-21) ։ Ըստ Աստծո պետք է մարդիկ պահեն բոլոր այս օրենքները, եթե սիրում են Աստծուն։
Մովսիսական օրենքներով նախատեսվում էր «ավետյաց երկիր» Հրեաստանում սուվերեն կրոնապետության հաստատումը՝ գերագույն գլխավոր քրմապետի գլխավորությամբ։ Նրան պարտավոր էին ենթարկվել, կտակարանի պատվիրանները պահպանել և կատարել հոգևոր ու աշխարհիկ ստորադաս իշխանավորներն ու ամբողջ ժողովուրդը։ Զանցանքների համար նախատեսվում էին մարմնական և հոգևոր-եկեղեցական (աշխարհազրկում, բանադրանք, ապաշխարանք) պատիժներ։ Քրեական արդարադատության հիմքում դրվում էր նյութական տալիոնը։
Մովսիսական օրենքները կազմել են հին և միջնադարյան բազմաթիվ երկրների աշխարհիկ և եկեղեցական օրենսդրությունների հիմքը։ Որոշակի փոփոխություններով ու լրացումներով (մեղմացում, հարմարեցում) Մովսիսական օրենքները որպես աղբյուր օգտագործվել են հայ օրենսդրական հուշարձաններում (եկեղեցական կանոններ, «Կանոնագիրք Հայոց», «Կանոնական օրինադրություն», Մխիթար Գոշի Դատաստանագիրքը, Սմբատ Սպարապետի դատաստանագիրքը և այլն)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին Կտակարան Կատեգորիա:Հուդայականություն Կատեգորիա:Քրիստոնեություն Կատեգորիա:Կրոնական իրավունք
Արջաորս
«Արջաորս», Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից ։
Լավենոնե
Լավենոնե  (Lavenone) կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։
Արջաորս
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանի այս պատմվածքի գրման ստույգ ժամանակը հայտնի չէ։
Լավենոնե
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 659 մարդ, խտությունը՝ 21 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 31կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0365։
Տաբեռնաս
Տաբեռնաս (Tabernas), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ալմերիա պրովինցիայում, Անդալուսիա ինքնավար մարզում։ Մտնում է Լոս Ֆիլաբրես Տաբեռնաս շրջանի մեջ։ Տարածքը կազմում է 281 կմ2։ Բնակչությունը` 3626 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 29 կմ հեռավորության վրա։
Լավենոնե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Արջաորս
Պատմություն
Ինքնագիրը չի պահպանվել։ Գրության ժամանակը հայտնի չէ ։ 1913 թվականին հեղինակը վերստին անդրադարձել է պատմվածքին, կատարել նոր շտկումներ և վերջնական տեսքի բերելով հրատարակվել 1913 թվականին Լուսաբեր դասագրքում։
Տաբեռնաս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ալմերիա պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Արջաորս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներ
Մժակինո
Մժակինո (Мжакино), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Սպասկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Սպասկի շրջանի բնակավայրեր
Սիփան Պետրոսյան
Սիփան Աստվածատուրի Պետրոսյան (25 հունվարի, 1990 թ., ՀԽՍՀ), հայազգի նախկին ֆուտբոլիստ, ներկայումս՝ ֆուտբոլային մարզիչ։ Զբաղեցնում է Շանհայի Յուվենթուսի ակադեմիայի տեխնիկական տնօրենի պաշտոնը։
Կենսագրություն
Սիփան Պետրոսյանը ծնվել է 1990 թվականի հունվարի 25-ին հայկական պետական և ռազմական գործիչ, Արծիվ-Մահապարտների գումարտակի հիմնադիր, «Արծիվ-մահապարտներ» ՀԿ նախագահ, ՀՀ ՊՆ գեներալ-մայոր Աստվածատուր Պետրոսյանի ընտանիքում։ Հայաստանի ազգային հերոս, գնդապետ Վահագն Ասատրյանի քեռու որդին է։
Սորոկովկա (գյուղ, Խարկովի շրջան)
Սորոկովկա (Сороківка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1923 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սորոկովկա գյուղում բնակվում էր 457 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11,32 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 40,37 մարդ/կմ²։
Ազգային հարստություն
Էություն և ընդգրկումների սահմաններ
Ազգային տնտեսությունը,որպես մի ամբողջություն,ենթադրում է այնպիսի մի հասկացություն,ինչպիսին ազգային հարստությունն է։Առաջին անգամ այն հաշվարկել է անգլիացի տնտեսագետ Վ․Պետին 1664 թվականին։
Տարբեր ժամանակներում, տարբեր տնտեսագիտական դպրոցներ ազգային հարստության աղբյուրներին տվել են տարբեր մեկնություններ, ընդլայնվել են նրա ընդգրկումների սահմանները․
- մերկանտիլիստները հարստության աղբյուր էին դիտում արտաքին առևտուրը, իսկ նրա ունիվերսալ ձևը՝ ազնիվ մետաղները,
- ֆիզիոկրատները արտադրության միակ ոլորտը, որում ստեղծվում է ազգային հարստությունը, համարում էին գյուղատնտեսությունը,
- Կարլ Մարքսի մոտ հասարակության հարստությունը ներկայանում է որպես ապրանքների «հսկայական հավաքածու», իսկ ինչը աշխատանքի արդյունք չէ «սոցիալական հարստություն» չէ,
- Ալֆրեդ Մարշալը հարստությունը դիտում էր որպես նյութական և ոչ նյութական բարիքների ամբողջություն և այլն ։
Այսպիսով կարելի է առանձնացնել ազգային հարստության բնորոշումը նեղ և լայն առումներով։ Նեղ իմաստով ազգային հարստությունը առանձին մարդկանց, ձեռնարկությունների, կազմակերպությունների, պետությանը պատկանող նյութական բարիքների ամբողջությունն է։ Որպես կանոն սա ունի դրամական արտահայտություն։ Ավելի լայն առումով ազգային հարստությունը ընդգրկում է նաև այն ոչ նյութական հոգևոր արժեքները, որոնց տնօրինում է երկիրը ։
Տնտեսագիտական մտքի էվոլյուցիա
Տնտեսագիտական մտքի էվոլյուցիայի ընթացքում փոխվել են ազգային հարստության վերաբերյալ հայացքները,ու դեռ շարունակվում են նրա բնույթի,կազմի,բաշխման վերաբերյալ տարակարծությունները։Հաճախակի է քննադատվում հարստությունը զուտ նյութական բովանդակության տեսակետից դիտելու հայեցությունը։Որքանով հասարակության զարգացումը հարկ է դիտել նյութական,հոգևոր,էթնիկական և կուլտուրական արժեքների միասնության մեջ,ուստի պետք է այն համալրել նաև նոր տարրերով։
Բնորոշումներ
Կարելի է առանձնացնել ազգային հարստության բնորոշումները նեղ և լայն առումներով։Նեղ իմաստով ազգային հարստությունն առանձին մարդկանց,ձեռնարկությունների,կազմակերպությունների և պետության սեփականության մեջ գտնվող նյութական բարիքների ամբողջությունն է(հասարակության՝նրա ամբողջ գործունեության ընթացքում կուտակված և բնության կողմից պարգևած)։Որպես կանոն,այն ունի դրամական արտահայտություն։ Ավելի լայն իմաստով ազգային հարստությունը ընդգրկում է նաև այն ոչ նյութական,հոգևոր արժեքները,որոնց տնօրինում է երկիրը․ մարդկանց կուտակած արտադրական փորձը,կրթական պոտենցիալը,գիտատեխնիկական մտքի նվաճումները,մշակութային արժեքները։Իսկ դա նշանակում է,որ ազգային հարստության ծավալները,դինամիկան և կառուցվածքը պահանջում են նոր չափումներ և մոտեցումներ։
Ազգային հարստության մեջ անհրաժեշտ է ներառել նաև այլ երկրներում գտնվող,սակայն տվյալ երկրի կառավարությանը,կազմակերպություններին և առանձին անձանց պատկանող նրա տարրերը։Միաժամանակ անհրաժեշտ է նրանից բացառել տվյալ երկրի տարածքում գտնվող հարստության այն տարրերը,որոնք գտնվում են այլ երկրների սեփականության մեջ ։
Ցուցանիշի հատկություններ
Կարևոր հանգամանքն այն է, որ ազգային հարստությունը ստատիկ ցուցանիշ չէ, այլ ժամանակի ընթացքում դինամիկորեն փոխվում է։ Այն որոշվում է ցանկացած ընթացիկ ժամանակ `մնացորդային արժեքով։
Երկրորդ, ինչպես արդեն նշվեց, ազգային հարստությունը տարասեռ է։ Մի կողմից կան բնական ռեսուրսներ, մյուս կողմից ՝ աշխատանքի արտադրանք։ Այն ներառում է նաև ֆինանսական և ոչ նյութական ակտիվներ։
Բաղադրիչների բնութագրեր
Ազգային հարստության վիճակագրությունը միատարր չէ:Այն բաղկացած է հետևյալ կատեգորիաներից. 1. Ոչ վերարտադրելի։Դրանք ներառում են օգտակար հանածոներ, որոնց պաշարները սպառվում են (հիմնականում արդյունաբերական միջոցներով)։
2. Վերարտադրելի։ Խոսքը աշխատունակ բնակչության կողմից ստեղծված արտադրական և ոչ արտադրական ակտիվների մասին է։
3. Ոչ նյութական։ Դրանք ներառում են բարեկեցության մակարդակը, մտավոր և որակավորման ներուժը։
4. Վճարման ենթակա հաշիվներ օտարերկրյա պետություններին և ֆինանսական հաստատություններին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տնտեսություն Կատեգորիա:Ազգային տնտեսություն
Հանրահաշվի հիմնական թեորեմ
Հանրահաշվի հիմանական թեորեմը պնդում է, որ կոմպլեքս գործակիցներով ցանկացած մեկ փոփոխականի բազմանդամ ունի առնվազն մեկ կոմպլեքս արմատ։ Թեորեմի պնդումը ճիշտ է իրական գործակիցներով բազմանդամների համար նույնպես, քանի որ իրական թվերը կարելի է համարել զրոյական կեղծ մասով կոմպլեքս թվեր։
Թեորեմին համարժեք ձևակերպում է, այն պնդումը որ կոմպլեքս թվերի դաշտը հանրահաշվորեն փակ է։
Թեորեմ նաև կարելի է ձևակերպել հետևյալ կերպ․ յուրաքանչյուր ոչ զրոյական, մեկ փոփոխականի, n -րդ կարգի կոմպլեքս փոփոխականի բազմանդամ, հաշված պատիկությամբ ունի ճիշտ n արմատներ։ Նշված երկու պնդումերի համարժեքությունը կարելի է ապացուցել բազմանդամների բաժանաման ալգորիթմի հաջորդական կիրառմամբ։
Հակառակ իր անվանմանը, այս թեորեմի համար հանրահաշվական ոչ մի ապացույց գոյություն չունի, քանի որ ապացույցներից ցանկացածում օգտագործվում է իրական թվերի լրիվությունը (կամ համարժեք որևէ փաստ), ինչը հանրահաշվական գաղափար չէ։ Բացի այդ, այս պնդումը  ժամանակակից հանրահաշվի համար հիմնային դեր չունի․ այս անվանումը տրվել է այն ժամանակ, երբ հանրահաշվի ուսումնասիրությունը սահմանափակվում էր իրական կամ կոմպլեքս գործակիցներով բազմանդամային հավասարումների լուծման գոյության խնդիրներով։
Ժամանակակից գրականություն
Կատեգորիա:Հանրահաշվի թեորեմներ
Աթաբասկա (գետ)
Աթաբասկա, գետ Կանադայի արևմուտքում, Մակենզիի գետի համակարգում։ Սկիզբ է առնում Ժայռոտ լեռներից, հոսում Մեծ հարթավայրով, թափվում Աթաբասկա լիճը։ Երկարությունը 1231 կմ է, նավարկելի է Քլիրուոտեր վտակի միախառնման տեղում գտնվող Ուոտերուեյս գետային նավահանգստից սկսած։
Անվանումը
Անվանումը (անգլերեն՝ Athabasca) տեղի հնդկացիների լեզվով նշանակում է «տղմոտ իջվածք» (այդպես են հնդկացիները անվանել մանր լճերից մեկը)։ Այդ անվանումը հետագայում եվրոպացիները տարածեցին մեկ այլ մեծ լճի ու գետի վրա ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կանադայի գետեր Կատեգորիա:Մաքքենզի գետի վտակներ Կատեգորիա:Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի ավազանի գետեր
Արասխ (գետ)
Արասխ, գետ Ուրմիա լճի ավազանում, Նազլու գետի վտակը։ Սկիզբ է առնում Զագրոսի լեռների կենտրոնական հատվածից, Զարասպ լեռների հարավային լանջերից և լիճն է թափվում Ուրմիա քաղաքի մոտ։ Հնում կազմել է Մեծ Հայքի սահմանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի գետեր Կատեգորիա:Նազլու գետի վտակներ
Փորթլենդ (Մեն)
Փորթլենդ (Portland), քաղաք ԱՄՆ-ի Մեն նահանգի Քամբերլենդ շրջան (Մեն)-ի հարավում։ Գտնվում է ԱՄՆ-ի հյուսիս-արևելքում։ Բնակչությունը քաղաքի սահմաններում կազմում է 66 194 մարդ (2010 թվականի դրությամբ), մինչդեռ ագլոմերացիայի սահմաններում բնակվում է 518 117 մարդ, ինչը կազմում է Մեն նահանգի բնակչության 1/3-րդը։ 2013 թվականին ներառվել է Ամերիկայի քաղաքների ամենագրավիչ հնգյակի մեջ։
Պատմություն
Մինչ 1632 թվականը Կասկո ծոցի ափին, նեղ և բարձրադիր թերակղզու վրա գտնվում էր Մաչիգոն հնդկացիական բնակավայրը։ 1632-1633 թվականներին տեղանքը գաղութացվել է անգլիացիների կողմից և անվանվել Կասկո ծոցի պատվին։ Քաղաքը վերանվանվել է Ֆալմուտ 1658 թվականին։
1676 թվականին Ֆալմուտ քաղաքը ավերվել է հնդկացիական Վամպանոագ ցեղերի հետ բախման արդյունքում, որը տեղի է ունեցել Մետակոմետի (Ֆիլիպ թագավոր) ղեկավարությամբ։ Քաղաքը վերակառուցվել է, սակայն 1690 թվականին կրկին ավերվել։
1775 թվականի հոկտեմբերի 18-ին քաղաքը զգալիորեն ավերվել է անգլիացիների գնդակոծումներից։ 1786 թվականին Ֆալմուտի մի մասն առանձնացվել է որպես առանձին քաղաք և քաղաքացիների կողմից անվանվել Փորթլենդ։
1820 թվականին Մենը դարձել է նահանգ, իսկ Փորթլենդը՝ մայրաքաղաք, իսկ ավելի ուշ՝ 1832 թվականին մայրաքաղաք է դարձել Օգաստա քաղաքը, սակայն Փորթլենդը մնացել է նահանգի խոշորագույն քաղաքը և նրա տնտեսական կենտրոնը։ 1866 թվականի հուլիսի 4-ին Անկախության օրվա տոնակատարության ժամանակ խոշոր հրդեհ է տեղի ունեցել, որն ոչնչացրել է մոտ 1800 շինություն և մոտ 30 հազար բնակչությունից անօթևան թողել ավելի քան 10 հազար մարդ։
Աշխարհագրություն
Մունիցիպալիտետի տարածքը զբաղեցնում է 136,2 կմ², որից 54,9 կմ²-ն զբաղեցնում է ցամաքը, և սահմանակցում է Սաուս Փորթլենդի, Ուեսթբրուկ և Ֆալմուտ քաղաքների հետ։
Կլիմա
Կլիման քաղաքում չափավոր է, անցումային ցամաքայինից դեպի ծովային։ Ցամաքային կլիմայի հատկանիշներից է ցուրտ ձմեռները, չնայած նրան, որ քաղաքը գտնվում է նույն լայնության վրա, ինչ Սոչին, Հռոմը և Բարսելոնան։ Ծովային կլիմայի հատկանիշներից են առատ տեղումները ամբողջ տարվա ընթացքում, ընդ որում տեղումների առավելագույն քանակությունը թափվում է ձմռան ամիսներին, ինչը ծովային կլիմայի տիպիկ հատկանիշ է։ Հունվարի ջերմաստիճանը կազմում է −5,7°С, հուլիսին՝ +20,3 °C: Տեղումները՝ 1163 մմ, ամսական 77-120 մմ, ամռանն անձրևների տեսքով, ձմռանը՝ ձյան և անձրևների տեսքով ։
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով Փորթլենդի բնակչությունը կազմում էր 66 194 մարդ, 13 324 ընտանիք, 30 725 տնային տնտեսություն։ Բնակչությունը հիմնականում ունի անգլիական (21,2 %), իռլանդական (19,2 %), ֆրանսիական (10,8 %), գերմանական (10,5 %) և իտալական (6,9 %) ծագում ։
Քաղաքացիների միջին տարիքը 36,7 տարեկան է։ Բնակչության 17,1 %-ը 18 տարեկանից ցածր է, 11,4 %-ը՝ 18-24 տարեկան, 33,1 %-ը՝ 25-44 տարեկան, 25,9 %-ը՝ 45-64 տարեկան, 12,6 %-ը՝ 65 տարեկան և ավելի բարձր։ Բնակչության 14,1 %-ը գտնվում են աղքատության եզրին ։
Փորթլենդը Մեն նահանգի բնակչության թվով խոշորագույն քաղաքն է։ Ագլոմերացիայում բնակվում է 518 117 մարդ, որոնցից 203 914-ը՝ քաղաքային պայմաններում։ 2007 թվականին Փորթլենդը կենսամակարդակով զբաղեցրել է 6-րդ տեղը երկրի 100 քաղաքների թվում ։
Տնտեսություն
Փորթլենդը համարվում է Մեն նահանգի տնտեսական կենտրոնը նահանգի խոշորագույն նավահանգստի, մեծ բնակչության թվի և Բոստոնին մոտ լինելու (185 կմ դեպի հարավ) շնորհիվ։ Աստիճանաբար Փորթլենդի տնտեսությունը անցում է կատարում ձկնորսությունից, արդյունաբերությունից և գյուղատնտեսությունից դեպի սպասարկման ոլորտ։ Բազմաթիվ ազգային ֆինանսական կազմակերպություններ (Bank of America, KeyBank) Փորթլենդում անցկացնում են նահանգի տնտեսության հետ կապված գործողություններ։ Այնպիսի կազմակերպություններ, ինչպիսիք են Unum, Magellan Petroleum, Maine Bank & Trust, ImmuCell Corp., և Pioneer Telephone շտաբ-կայաններ ունեն Փորթլենդում, իսկ այնպիսի ագլոմերացիաներ, ինչպիսիք են Սաուս Փորթլենդը, Սկարբորոն, Ուեսթբրուկը, կայան են դարձել այլ կորպորացիաների համար։
Փորթլենդում (մասամբ նաև Իսթ Բեյսայդում) զարգանում է քաղաքային հողագործությունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:Մեն Կատեգորիա:1632 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Միներալ շրջան (Կոլորադո)
Միներալ շրջան (Mineral County), ԱՄՆ Կոլորադո նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2274 կմ² է, բնակչությունը՝ 712 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քրիդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1893 թ.։
Կատեգորիա:Կոլորադոյի շրջաններ
Բադ Բուխաու
Բադ Բուխաու (Bad Buchau), կոմունա Գերմանիայի Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Մտնում է Բիբերախ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 3991 մարդ(ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 23,77 կմ։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 4 25 013։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Դանիական հոբելյան
«Դանիական հոբելյան» (Датский юбилей), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1903 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է մորը՝ այրիացած կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնային ։
Այսօր «Դանիական հոբելյան» ոսկերչական ձուն կորսված է և հայտնի չէ տեղակայման վայրը։
Դիզայն
Այսօր պահպանվել են «Դանիական հոբելյան» ոսկերչական ձվի լուսանկարներ, ինչպես նաև որոշ նկարագրումներ։ Ըստ այդմ, ձուն պատրաստված է ոսկուց՝ սպիտակ և կապույտ էմալով զարդարված։ Կենտրոնում տեղադրված է կայսերական թագով պսակված մեդալիոնը, որի վրա գրված է «М» տառը։ Ձվի գագաթին տեղադրված է ոսկե ցանց, որի վրա տեղադրված է դանիական արքայական խորհրդանիշը՝ փիղը։ Ձուն պահում են երեք հերալդիկական առյուծներ, որոնք էլ իրենց հերթին կանգնած են եռոտանի տակդիրին։
Անակնկալ
«Դանիական հոբելյան» ոսկերչական ձվի անակնկալը փղոսկրից պատրաստած նկարակալն է, որի երկու կողմերում ջրաներկով դիմանկարներ են՝ Դանիայի արքա Քրիստիանի և թագուհի Լուիզայի ։
Պատմություն
Ձուն պատրաստվել է ի նշանավորումն Մարիա Ֆեոդորովնայի ծնողների՝ Դանիայի արքա Քրիստիան IX-ի և թագուհի Լուիզա Հեսսեն-Քասելցու գահակալման քառասնամյակի։
Նիկոլայ II կայսրը ձուն մորը՝ Մարիա Ֆեոդորովնային 1903 թվականի Զատկի տոնին է նվիրել։ 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։ Այդ ժամանակից ցայսօր ձվի գտնվելու մասին պատմությունը լռում է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն Կատեգորիա:1903 աշխատություններ Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Եվրոպական գավաթ 1979–80
Եվրոպական գավաթ 1979–80 Եվրոպական գավաթի 25-րդ մրցաշրջանն էր, որում հաղթեց Նոթինգհեմ Ֆորեստը՝ եզրափակչում պարտության մատնելով Համբուրգին 1–0 հաշվով ։ Եզրափակիչը կայացավ Մադրիդի Սանտյագո Բերնաբեու մարզադաշտում 1980 թվականի մայիսի 28-ին, խաղը դիտում էին 51 000 հանդիսական։
Սա Նոթինգհեմ Ֆորեստի երկրորդ անընդմեջ հաղթանակն էր մրցաշարում, այս ակումբը մինչ այսօր մնում է միակը, որը հաղթել է այս մրցաշարում ավելի շատ անգամներ քան այս մրցաշարին մասնակցության համար պայման հանդիսացող, ազգային առաջնությունում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցաշրջաններ Կատեգորիա:1980 ֆուտբոլում Կատեգորիա:1979 ֆուտբոլում