cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մայքլ Արթին
Կենսագրություն
1955 թվականին Մայքլ Արթինը Փրինսթոնի համալսարանից ստացել է բակալավրի աստիճան։ Դրանից հետո նա տեղափոխվել է Հարվարդ և 1960 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի կոչում Օսկար Զարիսկու ղեկավարությամբ (թեզի թեման՝ On Enriques' Surfaces) ։ Նա չի հրապարակել թեզը, քանի որ կարծում էր, որ այն բավականաչափ լավը չէ տպագրության համար ։ Մինչև 1963 թվականը Արթինն աշխատել է Հարվարդի համալսարանում, այնուհետև որոշ ժամանակ անցկացրել է Ֆրանսիայում, Բարձրագույն գիտական ուսումնասիրությունների ինստիտուտում (IHES)՝ մանակցելով Միշել Դեմազյուրի Séminaire de Géométrie Algébrique du Bois Marie (SGA) գրքի 4-րդ հատորի ստեղծմանը։ 1966 թվականին ստացել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի պրոֆեսորի պաշտոնը։ Սխեմաների կատեգորիայում ներկայացվող ֆունկտորները նկարագրելու խնդրի վերաբերյալ նրա աշխատանքը հանգեցրել է Արթինի մոտարկելի թեորեմի ապացուցմանը։ Նա նաև տվել է հանրահաշվական տարածության սահմանումը, որն ընդհանրացնում է սխեմայի սահմանումը և թույլ է տալիս հանրահաշվական երկրաչափության մեթոդները տարածել մոդուլների շատ տարածությունների վրա։ 1974 թվականին նա տվել է հանրահաշվական ստեկի նոր սահմանում։ 1980-ական թվականներից նրա հետազոտական հետաքրքրությունները տեղափոխվել են ոչ կոմուտատիվ երկրաչափության ոլորտ ։
Վաստակ
Մայքլ Արթինը ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի, Արվեստի և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի (1969), Ամերիկյան գիտության զարգացմանն օժանդակող միության անդամ է, Մոսկվայի մաթեմատիկական ընկերության պատվավոր անդամ ։ Նա նաև Ամերիկյան մաթեմատիկական ընկերության իսկական անդամ է , 1991-1992 թվականներին եղել է նրա նախագահը։
Ոսկեպար (գետ)
Ոսկեպար, գետ Հայաստանի Տավուշի մարզում։
Աղստև գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզք է սանում Գուգարաց լեռների արևելյան լանջերից։ Իր մեջ ձախից Քարհան վտակը ընդունելուց հեստ, ստորին հոսանքում ստանում է Ջողազ կամ Ջողաս անունը։ Ավազանը 184 կմ² է, սնումը՝ խառը, հորդացումը՝ գարնանը։ Ունի 38 կմ երկարություն։ Հոսում է անտառապատ տարածքներով։ Ստորին հոսանքում կա մի հինավուրց կամուրջ ։ Դերիվացիայի երկարությունը 52,5 կմ է
Գետի անուն
Գետն իր անունը ստացել է հայկական Ոսկեպար գյուղի անունից։
Like a Rolling Stone
«Like a Rolling Stone», Բոբ Դիլանի երգը իր «Highway 61 Revisited» ալբոմից։ «Rolling Stone» ամսագրի 500 լավագույն երգերի ցանկում գրավել է առաջին հորիզոնականը։
Ոսկեպար (գետ)
Գետի անուն
Գետի թուրքական անունը հայկական անվան աղավաղված ձևն է՝ Աղզիբարա կամ Աղսիբարա։
Like a Rolling Stone
Առաջին անգամ, որպես սինգլ թողարկվել է 1965 թվականի հուլիսի 20-ին։ Երգը շուրջ 3 ամիս գլխավորել է ամերիկյան չարթերը։ «Like a Rolling Stone» երգի առաջին կենդանի կատարումը եղել է Նյուպորտի ֆոլկ փառատոնի ժամանակ։
Ոսկեպար (գետ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր Կատեգորիա:Աղստև գետի վտակներ
Like a Rolling Stone
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1965 սինգլներ
Միացյալ հայրենիք կուսակցություն
Պատմություն
Կուսակցությունը հիմնադրվել է 2020-2021 թվականներին Հայաստանում տեղի ունեցած բողոքի ակցիաների ժամանակ և չունի որևէ քաղաքական ներկայացուցչություն Ազգային ժողովում։ Ներկայումս կուսակցությունը գործում է որպես արտախորհրդարանական ուժ։
Կուսակցությունը հաստատել է 2021 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելու իր մտադրությունը, ինչպես նաև հայտարարել է, որ դեմ է որևէ քաղաքական դաշինքի ստեղծմանը ։ Թեկնածուների ցուցակը գլխավորել է Լուսինե Ավագյանը։ Ընտրությունների արդյունքում կուսակցությունը հավաքել է ընտրողների ձայների ընդամենը 0,08 տոկոսը՝ չստանալով ոչ մի տեղ Ազգային ժողովում։
Գաղափարախոսություն
Կուսակցությունը սատարում է Հայաստանի զինված ուժերի ամրապնդմանը, շրջակա միջավայրի պաշտպանությանը, առողջապահության բարելավմանը և Ռուսաստանի հետ սերտ համագործակցության պահպանմանը   ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կուսակցություններ
Գեորգի Չեռնովոլ
Գեորգի Չեռնովոլ (Гео́ргий Андре́евич Черново́л, ), ռուս դիվանագետ։
Մագդալենա Դավալոս ի Մալդոնադո
Մագդալենա Դավալոս ի Մալդոնադո (Magdalena Dávalos Maldonado, ), հարավամերիկացի գիտնական, գրական և հասարակական գործիչ։
Գեորգի Չեռնովոլ
Կենսագրություն
1966 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը և 1979 թվականին ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը։ Տիրապետում է ֆրանսերենին, հունարենին և անգլերենին։
Մագդալենա Դավալոս ի Մալդոնադո
Կենսագրություն
Ծնվել է խոշոր հողատիրոջ ընտանիքում։ Էկվադորցի գիտնական, քաղաքական գործիչ, ֆիզիկոս, մաթեմատիկոս, աստղագետ, տեղագրագետ և աշխարհագրագետ Պեդրո Վիսենտե Մալդոնադոյի զարմուհին է։ Ընտանիքում սեր է արմատավորվել արվեստի, գրականության և գիտության նկատմամբ, ունեցել են մեծ գրադարան։ Մագդալենան առանձնացել է լեզուների, հատկապես ֆրանսերենի, ինչպես նաև նկարչության, երաժշտության և գրականության նկատմամ իր ընդունակություններով ։
Գեորգի Չեռնովոլ
Կենսագրություն
1962 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Մագդալենա Դավալոս ի Մալդոնադո
Կենսագրություն
Ինչպես ընդունված է եղել այդ ժամանակաշրջանում, 1738 թվականին, 13 տարեկանում, նա ամուսնացել է դոն Խուան Մանուել դե Լիզարզաբուրուի հետ, ով 15 տարեկան է եղել՝ բասկերի ընտանիքի ժառանգներից։ Նրանք որդի են ունեցել։ 1757 թվականին Մագդալենան այրիացել է։ Նա եղել է գրական սալոնի սեփականատեր։
Գեորգի Չեռնովոլ
Կենսագրություն
2000 թվականից թոշակի է։
Մագդալենա Դավալոս ի Մալդոնադո
Կենսագրություն
Ժամանակակից Էկվադորում Մագդալենան հայտնի է իր կրթությամբ, ակադեմիական գիտելիքներով և գրական տաղանդով։ Նա Էկվադորում հայտնի Escuela de la Concordia (Համերաշխության դպրոց, որը հայտնի է որպես Կիտո երկրի բարեկամների հայրենասիրական ընկերություն) գրական ընկերության միակ կին անդամն է եղել։
Գեորգի Չեռնովոլ
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Մագդալենա Դավալոս ի Մալդոնադո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էկվադորցի կին գրողներ Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Էկվադորցի արվեստագետներ Կատեգորիա:Կին գիտնականներ Կատեգորիա:Հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Աստերոիդների ցանկ (27001-27100)
Աստերոիդների ցանկ (26901-27000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (27101-27200)
Վիստինո
Վիստինո (Вистино), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կինգիսեպսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 991 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կինգիսեպսկի շրջանի բնակավայրեր
Ոսկրատուն
Կիրառվել է կամ կիրառվում է զրադաշտական, հուդայական կրոններում, կաթոլիկական և ուղղափառ եկեղեցիներում։ Նախնիների միայն գանգի կամ լրիվ ոսկորները տանը կամ հատուկ շինություններում պահելու սովորույթը հանդիպում է նաև տարբեր ազգերի մոտ, թեև դրանց համար տարբեր եզրեր են օգտագործվում։ Եվրոպական երկրներում օգտագործվում է os բառից ծագող ossuarium եզրը, ռուսները օգտագործում են ко́стница եզրը։
Նեոլիթի ոսկրատներ
Ամենահին նոր քարե դարի ոսկրանոցները, թվագրված մոտ 6500-6000 թվական մ.թ.ա., հայտնաբերվել են Ֆրանսիայի Բերի–օ–Բակ քարանձավներում։ Այդտեղ հայտնաբերվել են նաև ձկների և խոշոր կենդանիների ոսկորներ, որից եզրակացվում է, որ այնտեղ որսորդական ցեղի խոշոր բնակատեղի էր ։ Նմանատիպ հուղակավորություն հայտնաբերվել է հունական Դիրու քարանձավներում, թվագրված են 5000-3000 թվականներ մ.թ.ա.։ Այնտեղ հայտնաբերվել են 20 տարեց և երիտասարդ մարդկանց մասնատված մնացորդներ ։ Մ.թ.ա. 4000 թվական է թվագրված այսպես կոչված «Յարիգոլյան ոսկրանոցների համալիրը», որը գտնվում է արևելյան Աֆրիկայում, Տուրկանա լճի մոտ։ Համալիրում մի շարք ոչ բարձր բլուրներ են, որոնցից յուրաքանչյուրի մեջ թունել է փորված և սարքված է հատուկ տարածք կմախքացած մնացորդներ, խեցեղեն և զոհաբերություններ պահելու համար։ Փլուզումից խուսափելու համար հողե սենյակների առաստաղներին հենած են բազալտե սյուներ։ Ինչպես երևում է բլուրները հուղակավորության համար երկար տարիներ են օգտագործվել, քանի որ հին ոսկորներն ու խեցեղենը կամաց–կամաց հրել են առաջ՝ նորերին տեղ բացելու համար։ Արդյունքում հանգուցյալների ոսկորները խառնվել են ։
Վաղ նեոլիթին է վերաբերվում նաև 2001 թվականին Պորտուգալիայում հայտնաբերված հուղակավորումը Կասա–դե Մոուրա քարանձավում։ Ներկա պահին կատարվում են հետազոտություններ ։
Ոսկրանոցներ են հայտնաբերվել նաև մենհիրների տարածքում։ Միացյալ Թագավորությունում Ջերսիի Քանդված և Փոքր մենհիրների արանքում հայտնաբերվել է կմախքացած մնացորդների պահոց, որը թվագրվում է մ.թ.ա. 3000-2000 թվականներով ։Մալթայի մեգալիթյան Տարշին տաճարի տարածքում հայտնաբերվել ստորգետնյա ոսկրանոց։
Եգիպտոս
Հայտնի է, որ կմախքացած մնացորդների պահելը սովորույթ չէր Եգիպտոսում։ Սակայն 1914 թվականին Գիզայում հայտնաբերված Իդու II–ի հուղակավորությունը, որը հավանաբար պատկանում էր Բադարիական մշակույթին (մոտ 4150 մ.թ.ա.) ապացուցեց, որ մինչ մումիա սարքելը, եգիպտացիները սարկոֆագներում պահել են հանգուցյալների կմախքացած մնացորդները։ Տյուբինգենի համալսարանում Ուլրիխ Վեզերի կատարած ուսումնասիրությունները 20-րդ դարի վերջին ապացուցեցին, որ Իդուի ոսկորներից նախ հեռացվել են փափուկ հյուսվածքները, հետո ոսկորները մշակվել են նատրիական աղերով՝ հեղուկը հեռացնելու համար։ Վերջում ոսկորները ծխեցվել են, կամ առավել հավանական է մշակվել են փայտի խեժով, որից հետո տեղադրվել են սարկոֆագի մեջ ։
Կարթագեն
Կմախքացած մնացորդների պահելը բնորոշ էր նաև հյուսիսաֆրիկյան ափամերձ շրջաններում։ Կարթագենի պեղումների ժամանակ հայտնաբերված ոսկրանոցների թվում կար մեկը, որտեղ պատկերված էր «Բաալսիլեկ ստրուկը, բարձերին պառկած» ։ Հաճախ ոսկրանոցին կցվում էր խողովակ, որով իջեցվում էին զոհողություններ, նաև տախտակներ, որոնցից մեկի վրա անեծք է գրված թշնամուն ։
Ավստրալիական ոսկրանոցներ
Ավստրալիա մայր ցամաքի հին կրոնը հիմնված է եղել տոտեմների պաշտամունքի վրա։ Դրա հիմքում մարդու կապն է որսի հոգու հետ և պաշտպանությունը չար հոգիներից, որոնք մարդուն հիվանդություններ են ուղարկում և խանգարում ուտելիք հայթայթել։ Այստեղից էլ երկակի վերաբերմունք կար հանգուցյալի հանդեպ, որը մահվանից հետո կարող էր դառնալ հովանավոր հոգի՝ տոտեմ, կամ էլ չար ոգի, որին հարկավոր էր վախեցնել կամ սիրաշահել։ Հուղակավորության տարբերությունները լավ երևում են Կիմբերլի նահանգում, որտեղ «տոտեմ հովանավորներ» էին դառնում մահացած զինվորները։ Մահվանից հետո նրանց խորհրդանշորեն «ուտում էին», որպես միավորման նշան։ Դրանից հետո դիակը դրվում էր հարթակի վրա, մինչև որ մարմինը անջատվում էր կմախքից։ Վերջում ոսկորները տեղադրվում էին ոսկրանոցներում՝ տոհմի տոտեմին նվիրված ժայռի տակ։ Գրականության մեջ հիշատակվում է նաև նմանատիպ արարողություն Թասմանիայում, տարբերությունը միայն նրանում էր, որ այստեղ պահում էին բացառապես հանգուցյալի գանգը ։
Միջին Ասիայի ոսկրանոցներ
Այս տարածքին հատուկ են արկղի տեսքով թրծված կավե ոսկրանոցները։ Յուրաքանչյուր պատը կամ հատակը սարքվում էր առանձին և վերջում նոր միացվում իրար։ Պատերի վրա հաճախ կատարվում էր նկար կամ զարդանախշ դրոշմելու միջոցով։ Հնագետները հայտնաբերել են նաև չզարդանախշված, ձվաձև, հում կավից ոսկրանոցներ ։
Բազմաթիվ ոսկրանոց–աճյունասափորներ են հայտնաբերվել Խորեզմում, որտեղ բնակիչները մի քանի հարյուրամյակ օգտագործել են հուղակավորության այս ձևը, ընդհուպ Իսլամի ընդունումը ։ Խորեզմում բնորոշ էր ոսկրանոցները պատրաստել խեցեղենից՝ մարդկանց և կենդանիների սնամեջ արձանիկների տեսքով ։ Առավել հայտնի են երկու ոսկրանոց, մեկը կանգնած կնոջ ֆիգուրա է, մյուսը բազկաթոռին նստած տղամարդ։
Արտաքին հղումներ
The Most Bizarre European Ossuaries
Սիմոն (աբեղա)
Սիմոն (XIII-14-րդ դարեր), հայ աբեղա, բարերար։
Ծնվել ու գործել է Աստապատ ավանում, Հովհաnնեսի որդին է, Գևորգ կրոնավորի հորեղբորորղին։ 1318 թվականին Աստապաաում Խաչատուր Երզնկացի գրչին գրչագրել տալով մի Ճաշոց ստացել է ու նվիրել Շամբի ս. Ստեփանոս Նախավկային։
Գրականություն
Կատեգորիա:Աստապատ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:13-րդ դար Կատեգորիա:14-րդ դար Կատեգորիա:Հայ բարերարներ Կատեգորիա:Հայ առաքելական եկեղեցու աբեղաներ
Սոպոլիմերներ
Սոպոլիմերներ, համապոլիմերներ, պոլիմերներ, որոնք ստացվում են տարբեր մոնոմերների համատեղ պոլիմերացման կամ պոլիկոնդենսացման ռեակցիաների հետևանքով։ Սոպոլիմերների մոլեկուլները բաղկացած են իրար հաջորդաբար միացած տարատեսակ մոնոմերային օղակներից։ Ըստ մոլեկուլում այդ օղակների հաջորդականության տարբերում հն՝ կարգավորված և չկարգավորված սոպոլիմերներ։ Կարգավորված սոպոլիմերների մակրոմոլեկուլներում մոնոմերային օղակները կրկնվում են օրինաչափ հաջորդականությամբ, օրինակ՝ ․․․ABABAB․․․ մակրոմոլեկուլների շղթայի օղակին կարող են միացած լինել այլ քիմիական բաղադրություն ունեցող ճյուղային շղթաներ, այդպիսի սոպոլիմերները կոչվում են պատվաստված։ Կարգավորված սոպոլիմերներ են որոշ սպիտակուցներ, թեև նրանց մակրոմոլեկուլներում տարբեր ամինաթթուների մնացորդները միացած են բավական բարդ հաջորդականությամբ։ Չկարգավորված սոպոլիմերների մակրոմոլեկուլներում մոնոմիրային օղակներն ունեն պատահական հաջորդականություն։ Բազմաթիվ սպիտակուցների և նուկլեինաթթուների մակրոմոլեկուլներում այդ հաջորդականությունը գենետիկական ինֆորմացիայի ծածկագիրն է և պայմանավորում է նրանց կենսաքիմիական և կենսաբանական առանձնահատկությունները։ Սոպոլիմերների սինթեզը բարդ հատկություններ ունեցող բարձրամոլեկուլային միացությունների ստացման ամենաարդյունավետ ճանապարհն է, քանի որ հնարավորություն է տալիս միևնույն մոլեկուլում համախմբել ամենատարբեր հատկություններով մոնոմերային օղակներ։
Կատեգորիա:Պոլիմերներ
«Անկախ ոգի» մրցանակ տղամարդու լավագույն դերակատարման համար
«Անկախ ոգի» մրցանակ տղամարդու լավագույն դերակատարման համար, ամերիկյան կինեմատոգրաֆիական պարգև։ Շնորհվում է 1986 թվականից Film Independent ոչ առևտրային կազմակերպության կողմից՝ անկախ կինոֆիլմում լավագույն դերասանի գլխավոր դերակատարման համար։
Մրցանակի գոյության ողջ ընթացքում այն ստացել է 35 դերասան։ Ադամ Սանդլերն արժանացել է մրցանակին «Միավոր զարդեր» ֆիլմում Հովարդ Ռատգեր դերի համար։ Դերասաններ Ջեֆ Բրիջեսը և Ֆիլիպ Սեյմուր Հոֆմանը նվաճել են մրցանակների մեծ մասը «Լավագույն դերասան գլխավոր դերում» անվանակարգում։ Նրանք կրկնակի մրցանակակիրներ են։ Դերասաններ Ջեյմս Վուդսը, Ջեֆ Բրիջեսը, Շոն Փենը և Ռայան Գոսլինգը երեք անգամ առաջադրվել են մրցանակի համար՝ որպես գլխավոր դերում լավագույն դերասաններ։ Սա այս կատեգորիայի անվանակարգերի ռեկորդային քանակ է։
Հաղթողներ և թեկնածուներ
Ստորև բերված աղյուսակներում «Անկախ ոգի» մրցանակի հաղթողների և թեկնածուների անուններն են «Լավագույն դերասան գլխավոր դերում» անվանակարգում։
Մրցանակի բազմակի հավակնորդներ
Աղյուսակներում կես համարձակ ոսկե տառատեսակով նշվում է այն տարիները, որոնցում հավակնորդները դարձել են մրցանակի դափնեկիրներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 հիմնադրումներ
Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարների ցանկ
Ստորև ներկայացվում է նիդերլանդացի նկարիչ Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարների ցանկը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարներ Կատեգորիա:Նկարների ցանկեր
Զոոսպորներ
Զոոսպորներ, (զոո․․․ և հուն․ аσπορά — ցանք), զոոգոնիդներ, ջրիմուռների և ստորին սնկերի հատուկ բջիջներ, որոնք ծառայում են անսեռ բազմացմանը։ Զոոսպորները օժտված են մտրակիկներով և ընդունակ են ջրում շարժվելու։ Ի տարբերություն բուսական բնորոշ բջիջների, զոոսպորները չունեն ամուր թաղանթ։ Շատ ջրիմուռների զոոսպորներ, բացի քրոմատոֆորներից, ունեն նաև կարմիր աչք և կծկվող վակուոլ։ Զոոսպորները շարժվում են առաջընթաց և պտուտակաձև, որոշ ժամանակ անց կանգ են առնում, կորցնում մտրակիկները, պատվում ամուր թաղանթով և սկիզբ տալիս սնկի կամ ջրիմուռի նոր օրգանիզմի։ Բջիջները, որոնց մեջ առաջանում են զոոսպորներ, կոչվում են զոոսպորանգիումներ։
Կոկտեբել
Կոկտեբել (Коктебель, Köktöbel), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Թեոդոսիայի քաղաքային խորհուրդում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Պլաներսկոե։
2012 թվականի տվյալներով Կոկտեբել քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 2 833 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,8169 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Թեոդոսիայի քաղաքային խորհրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ
Ազգային հուշարձան (Ինդոնեզիա)
Ազգային հուշարձան (Monumen Nasional, կրճատ՝ Monas ― Մոնաս) 132 մետրանոց (433 ոտնաչափ) աշտարակ Ջակարտայի Ազատության հրապարակի կենտրոնում (Կենտրոնական Ջակարտա), որը խորհրդանշում է Ինդոնեզիայի համար պայքարը։ Սա Ինդոնեզիայի Հանրապետության ազգային հուշարձանն է, որը կառուցվել է, որպեսզի նշվի Ինդոնեզիայի անկախության համար մղվող պարքարի տարեդարձը։
Շինարարությունը սկսվել է 1961 թվականին՝ Սուկառնո նախագահի ղեկավարության ներքո։ Մոնասը հանրությանն է ներկայացվել 1975 թվականին։ Հուշարձանի ամենավերին մասում կա կրակի տեսքով քանդակ՝ ծածկված ոսկե փայլաթիթեղով։ Հուշարձանն ու թանգարանը ողջ շաբաթ բացվում են ամեն օր ժամը 08:00-ից մինչև ժամը 15:00-ը։ Բացառություն է յուրաքանչյուր ամսվա վերջին երկուշաբթի օրը․ այդ օրերին հուշարձանը փակ է։
Հիմնաֆոն
Այն բանից հետո, երբ 1950 թվականին Ինդոնեզիայի կառավարությունը Ջակարտայից վերադարձավ Յոգյակարտա, որին հետևեց հոլանդացիների՝ Ինդոնեզիայի անկախության ընդունումը, նախագահ Սուկառնոն սկսեց մտածել ազգային հուշարձանի շինարարության մասին, որը համեմատելի կլինի Էյֆելյան աշտարակի հետ, և որը կգտնվի նախագահական նստավայրի դիմացը՝ հրապարակի կենտրոնում։ 1954 թվականի օգոստոսի 17-ին հիմնվեց Ազգային հուշարձանի կոմիտեն, իսկ 1955 թվականին անցկացվեց նախագծման մրցույթը։ Այս մրցույթը գրավեց 51 գրառումների, բայց միայն մեկ դիզայն՝ Ֆրիդրիխ Սիլաբանի կողմից, համապատասխանեց կոմիտեի սահմանած յուրաքանչյուր չափանիշի։ Այն ընդգրկում էր մի շենք, որը կարտացոլեր Ինդոնեզիայի բնույթը և ունակ կլիներ կանգուն մնալ դարեր շարունակ։
Կրկնակի մրցույթն անցկացվեց 1960 թվականին, սակայն 136 գրառումներից ոչ մեկը չհամապատասխանեց չափորոշիչներին։ Հետո Ժյուրիի նախագահը խնդրեց Սիլաբանին, որպեսզի ցույց տա իր դիզայնը Սուկառնոին (նախագահին)։ Սակայն Սուկառնոյին դուր չի գալիս այդ դիզայնը, քանի որ նա ուզում էր մի հուշարձան, որը նման կլիներ այսպես կոչված Լինգամին կամ Յոնիին։ Սիլաբանին խնդրեցին նախագծել մի այդպիսի հուշարձան, սակայն իր նախագծածն այնքան մեծ էր, որ չէր կարող կառուցվել՝ հաշվի առնելով այդ ժամանակվա տնտեսական պայմանները։
Սիլաբանը հրաժարվեց նախագծել ավելի փոքր հուշարձան՝ մտածելով, որ շինարարությունը կհետաձգվի մինչև Ինդոնեզիայի տնտեսական վիճակի բարելավումը։ Սուրկանոն այնուհետև խնդրեց ճարտարապետ Ռ․ Մ․ Սոեդարսոնին շարունակել նախագիծը։ Սոեդարսոնը միավորեց 17, 8 և 45 թվերը`հուշարձանի չափերը, որոնք ներկայացնում էին 1945 թվականի օգոստոսի 17-ը՝ Ինդոնեզիայի անկախության հռչակումը  ։
Շինարարություն
Մոնասի շինարարությունը ընթացել է երեք փուլով։ Առաջին շրջանը՝ 1961/1962–1964/1965 սկսվեց շինարարության պաշտոնական մեկնարկով՝ 1961 թվականի օգոստոսի 17-ին։ Ընդհանուր առմամբ 284 բլոկ օգտագործվեցին հիմքի համար։ Հետագա 360 բլոկը օգտագործվեցին թանգարանի հիմնադրման համար, որի աշխատանքը ավարտին հասավ 1962 թվականի մարտ ամսին։ Թանգարանի պատերի կառուցումն ավարտվեց հոկտեմբերին։ Այնուհետև սկսվեց կոթողի շինարարությունը և ավարտվեց 1963 թվականի օգոստոսին։ Երկրորդ փուլի աշխատանքը սկսվեց 1966 թվականին և շարունակվեց մինչև 1968 թվականը։ Աշխատանքն առժամանակ դադարեցվեց ֆինանսական ճգնաժամի և սեպտեմբեր 30-շարժում հեղաշրջման փորձի պատճառով։ Եզրափակիչ փուլում՝ 1969-1976 թվականներին, պատմանական թանգարանին ավելացվեցին բնորոշ դիորամաներ։ Շինարարության հետ կապված բոլոր խնդիրները լուծված էին, մնում էր միայն թանգարանում ջրի առկայության խնդիրը լուծել։ Մոնասը պաշտոնապես հանրությանն է ներկայացվել 1975 թվականի հուլիսի 12-ին ։ Մոնասի գտնվելու վայրը հայտնի է որպես Ազատության հրապարակ։
Դիզայն
Հսկայական հուշարձանը մարմնավորում է Լինգամի և Յոնիի փիլիսոփայությունները։ Լինգամը և Յոնին խորհրդանշում են ներդաշնակություն, հավասարակշռություն, պտղաբերություն և հավիտենական կյանք։ Լինգամը ֆալիական սիմվոլով է, որը ներկայացնում է առնականություն, դրական տարրեր և ցերեկ, իսկ Յոնին՝ կանանց մարմինների խորհրդանիշը, իրենից ներկայացնում է կանացիություն, բացասական տարրեր և գիշեր։ Նա նաև հիշեցնում է Ինդոնոզիայում գտնվող Amorphophallus titanum-ի ծաղկումը։ Ավելին, Amorphophallus-ի և Rafflesia-ի ապակուց ստեղծված քանդակները տեղադրված են հուշարձանի շուրջ։ Հուշարձանը գտնվում է 45 մետր լայնության և 17 մետր բարձրության քառակուսի հարթակի վրա։ Այն բաղկացած է 117.7 մետրանոց կոթողից։ Հենց ինքը՝ կոթողը, ծածկված է իտալական մարմարով ։
Ինդոնեզիայի պատմության ռելիեֆներ
Մոնասի շրջակա այգում կան Ինդոնոզիայի պատմությանը վերաբերող ռելիեֆներ։ Պատմությունը սկսվում է հյուսիսարևելյան անկյունում և բնութագրում է ժամանակաշրջանի ընթացքում տեղի ունեցող իրադառձությունները, օրինակ՝ Սինգասարի և Մաջապահիտի կայսրությունները։ Ռելիեֆները տարածվում չորս պատերի երկայնքով՝ ցույց տալով Ինդոնեզիական կղզիախմբի եվրոպական գաղութացումը, բազմաթիվ հայտնի տեղական ապստամբություններ, 20-րդ դարասկզբի Ինդոնեզիական ժամանակակից կազմակերպություններ, Ճապոնացիների բռնազավթումը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում, անկախության հռչակումը և հատընտրական անկախության զարգացումները։ Ռելիեֆները պատրաստված էին ձուլված աղյուսից, թեպետ արձաններից մի քանիսը եղանակային պայմանների պատճառով վնասվել են և hասել անկման։Ինչպես հասնել Մանաս
Դիտորդական տախտակամածը և այլ հարմարություններ հասանելի են յուրաքանչյուր օր ժամը 08:00-15:00 (բացի ամեն ամսվա վերջին երկուշաբթի օրվանից)։ Մոնասի մուտքը գտնվում է 100 մետր հեռավորության վրա դեպի հուշարձանի հյուսային մասը։ Այցելուները թունելով քայլելով իջնում են, որը տանում է ետ դեպի Մոնասի հիմքը։ Թունելի վերջում կա դրամարկղ, որտեղ մարդիկ կարող են տոմսեր գնել։ Տոմսերով կարող եք մտնել Ազգային պատմական թանգարան, ինչպես նաև տարածքի բազմաթիվ այլ բաժիններ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի թանգարաններ Կատեգորիա:1975 հիմնադրումներ Ինդոնեզիայում
Սանահինի համալսարան
Սանահինի համալսարան (Սանահինի դպրոց), միջնադարյան Հայաստանի նշանավոր ուսումնադաստիարակչական և գրչության կենտրոն։ Հիմնադրվել է 966 թվականին՝ Աշոտ Գ Ողորմածի կնոջ՝ Խոսրովանույշ թագուհու պատվերով։
Սանահինի համալսարան են հրավիրվել հայտնի հոգևորականներ, գիտնական վարդապետներ և վարժ գրիչներ։ 10 տարի անց, Սանահինից ոչ հեռու կառուցվել է Հաղպատի մենաստանը (976)։ Ստեփանոս Ասողիկի վկայությամբ 1004 թվականին Սանահինի և Հաղպատի միաբանության ընդհանուր թիվը կազմել է 500 մարդ։
XI դարի 1-ին կեսին դպրոցում բացվել են հռետորական, փիլիսոփայության, երաժշտական, բժշկական վարժարանները, դասավանդվել «յոթ ազատ արվեստներ», տոմար և այլ գիտություններ։ Այդ շրջանում դպրոցի աճող հեղինակությունը կապված է Գրիգոր Մագիստրոս Պահլավունու գործունեության հետ։ Նա ուներ իր դպրոց-ճեմարանը, ուր դասավանդում էր քառյակ արվեստներ, անդամազննություն և այլ առարկաներ։ Սանահինի համալսարանում XIV-XV դարերում բուռն զարգացում է ապրել գրչությունը։ Չնայած մեծ կորստին, մեզ է հասել շուրջ երեք տասնյակ ձեռագիր։ Առանձնապես կարևոր հուշարձան է Սանահինի «Քյոթուկը», որում արժեքավոր տեղեկություններ կան Սանահինի պատմության վերաբերյալ։ Դպրոցն ունեցել է նաև մատենադարան, որտեղ ձեռագրեր են հավաքվել աշակերտների ընդօրինակությունների, նվիրատվությունների և գնումների միջոցով։ Սանահինի դպրոցը կարճատև ընդմիջումներով գոյատևվել է մինչև մեր օրերը։ Նրա զարգացմանը նպաստել են րաբունապետեր Անանիա, Դիսկորոս, Հակոբ (Քարափնեցի) Սանահնեցիները, Սիմեոնը, Գրիգոր Տուտեորդին, Գրիգոր Արասաորդին, Վարդան Արևելցին, գրիչներ Մաթևոսը, Կարապետը, Խաչատուր և Ավետիք վարդապետները, Ղազարը, Հովհաննեսը, թուղթ կոկող Ստեփանոսը (նորոգել է 2 հզ․ տետր թուղթ, որը բավական էր միջին մեծության 100 ձեռագրի համար) և ժամանակի նշանավոր այլ գործիչներ։
Կատեգորիա:Համալսարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայկական համալսարաններ Կատեգորիա:Զարգացած միջնադարի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Ուշ միջնադարի հայկական դպրոցներ հ Կատեգորիա:10-րդ դարում հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Հերցոգ
Հերցոգ (գերմաներեն՝  Herzog , ֆրանսերեն՝  duc , անգլերեն՝  duke , իտալերեն՝ duca, լատիներեն՝  dux -ից), հին գերմանացիների մոտ՝ ռազմական առաջնորդ, որն ընտրվում էր ցեղային ազնվականության կողմից։ Արևմտյան Եվրոպայում, վաղ Միջնադարի ժամանակաշրջանում՝ ցեղային իշխան, իսկ ֆեոդալական բաժանվածության ժամանակաշրջանում՝ խոշոր տարածքային տիրակալ, որը առաջին տեղն էր զբաղեցնում թագավորից հետո ֆեոդալական վասալային հիերարխիայում։
Ֆրանկական պետության ձևավորման և ընդլայնման հետ միասին գերմանական հերցոգները ձևափոխվեցին թագավորի պաշտոնատար անձանց, որոնց ենթարկվում էին առանձին շրջանների տիրակալները՝ կոմսերը։ Կարլոս Մեծ կայսրը (768-814 թվականներ), ցանկանալով վերջ դնել միջցեղային բախումներին, լուծարեց հերցոգյան իշխանությունը։
Հետագայում հերցոգյան իշխանության պատմությունը Եվրոպայի տարբեր երկրներում տարանջատվում է։
Գերմանիայում, որը փաստացի երբեք չի եղել միասնական պետություն, նորից առաջացան 5 խոշորագույն տարածաշրջաններ՝ ցեղային հերցոգություններ, որոնք ձևավորվել էին մոտավորապես նույն տարածքի վրա, որում Մութ դարերի սկզբում տարածվել էին նույնանուն գերմանական ցեղերը։ Դրանց առաջնորդ ցեղային հերցոգները ենթարկվում էին Գերմանիայի թագավորին և Հռոմեական Սրբազան կայսրության կայսրին առավելապես ձևականորեն և պարբերաբար վիճարկում էին միմյանց միջև կայսրության գահը զբաղեցնելու իրավունքը։
Ֆրանսիայում, որտեղ պետություն կայացման ժամանակաշրջանում, հերցոգները (սկզբնապես՝ չորսը, Աքվիտանյան, Բրետոնյան, Նորմանդական, Բուրգունդյան) դարձան ֆրանսիական գահի ամենախոշոր վասալները, սկզբնական շրջանում գերազանցելով թագավորին հզորությամբ և հարստությամբ և նաև ենթարկվելով նրան փաստացի ձևականորեն։ Ֆրանսիական թագավորները, որոշ դեպքերում հիմնավորված վախենալով իրենց խոշորագույն վասալներից, պահպանում էին նրանց բարեհաճությունը հիմնականում թագավորական և հերցոգյան ընտանիքի անդամների միջև ամուսնությունների միջոցով։ Ժամանակի ընթացքում թագավորական դոմենի աստիճանաբար ընդարձակման արդյունքում հնարավորություն առաջացավ դրա տարածքում բազմաթիվ կոմսային տիտղոսների ստեղծման համար, որոնցից շատերի կարգավիճակը Վալուա դինաստիայի կառավարման ժամանակաշրջանում բարձրացվեց մինչև հեցոգության աստիճանի։ Հերցոգության աստիճանի նաև բարձրացվեցին բազմաթիվ կոմսություններ, որոնք մտնում էին նախկին չորս մեծ հերցոգությունների կազմի մեջ՝ Աքվիտանիայի, Բրետանի, Նորմանդիայի, Բուրգունդիայի, այն չափով, որով դրանց տիրույթները աստիճանաբար միացվում էին գահին։
Այլ իրավիճակ ձևավորվեց Անգլիայում։ Նորմանդական նվաճման տարիներին բազմաթիվ բարձրաստիճան անգլոսաքսոնական ազնվականներ ընկան պատերազմի դաշտում։ Արդյունքում գահը զբաղեցրած Վիլհելմ Նվաճողի մոտ հնարավորություն առաջացավ ամբողջությամբ վերաձևավորել տարածքային տիրույթների համակարգը, բաժանելով հողերն իր աջակիցներին։ Սակայն մինչև Էդուարդ III թագավորի կառավարումը Անգլիայում հերցոգ տիտղոս գոյություն չի ունեցել։ Վիլհելմը և իր հետևորդներն իրենց վասալներին շնորհում էին հիմնականում բարոնի և կոմսի տիտղոսներ, որոնք սաքսոնական ձևով կոչվում էին «էրլ»։ Էդուարդ III-ի կառավարման սկզբից սկսած, ով ուներ բավական մեծաքանակ արական սեռի ժառանգներ, հերցոգի տիտղոսները հիմնվում են թագավորի կրտսեր որդիների համար, այդպես ծագեցին Յորքի, Կլարենսի հերցոգները, ավելի ուշ՝ Բեդֆորդի։ Ավագ որդու՝ Ուելսի արքայազնի, համար 1337 թվականին հիմնվում է Քորնուոլի հերցոգ տիտղոսը, որը գահաժառանգները կրում են մինչ այսօր։ Նաև Էդուարդի կառավարումից սկսած թագավորին առավել նվիրված այն ծառաների տիտղոսները, որոնք մինչ այդ ունեին կոմսի տիտղոս, բարձրացվում է մինչև հերցոգի։ Այդպես. համապատասխան կոմսային տիտղոսներից առաջանում են Լանկաստերի հերցոգները (1485 թվականից սկսած միշտ Լանկաստերի հերցոգ է հանդիսանում թագավորը), Կլարենսի, Նորտումբերլենդի և այլ հերցոգները։ Բրիտանիայի հերցոգային տիտղոսների մեծամասնությունը, որոնք գոյություն են ունեցել և հիմա էլ կան, իրենց առաջացմամբ պարտական են հենց թագավորի ողորմածությամբ նույնանուն կոմսերի բարձրացմանը։
Քանի որ ի սկզբանե անգլիական հերցոգի տիտղոսը կրում էր թագավորական նվիրատվության բնույթ, եզակի չէին այն դեպքերը, երբ թագավորը մեղսագործության համար կոնֆիսկացնում էր հերցոգի տիտղոսը գահի օգտին, իսկ հետո կարող էր իր հայեցողությամբ նորից շնորհել դա որևէ մեկին։ Երբեմն հերցոգի տիտղոսը անցնում էր գահին, եթե հերցոգը զբաղեցնում էր թագավորական գահը։ Մայրցամաքում, քանի որ հերցոգի տիտղոսն ուներ ալոիդալ բնույթ, հերցոգյան իշխանությունն ավելի ուժեղ էր և հեցոգության կոնֆիսկացիայի դեպքեր մինչև աբսոլյուտիզմի ժամանակաշրջանը լինում էին խիստ հազվադեպ։ Ֆրանսիայում հերցոգի տիտղոսները հիմնականում միավորվում էին գահի հետ հերցոգների որևէ մի ճյուղի կտրման արդյունքում (ինչպես Բուրգունդիայում Ավագ տան կտրումը), կամ անեքսիայի միջոցով, օգտվելով հերցոգի թուլությունից և նրա անճարությունից պաշտպանելու իր տիրույթները (ինչպես օրինակ Հովհաննես Անհողից Նորմանդիան խլելու դեպքում)։ Հերցոգների այն տիտղոսները, որոնք միավորվում էին ֆրանսիական գահի հետ, հետագայում սովորաբար նվիրվում էին իշխող միապետի որդիներին։ Հետագայում, Ֆրանսիայում աբսոլյուտիզմի ամրապնդման հետ միասին, հերցոգի տիտղոսն աստիճանաբար ձեռք բերեց պատվավոր շնորհի բնույթ, որ կապված չէր հողերի իրական տիրապետման հետ։
Անգլիայում հերցոգները կազմում էին արքայազունների երկրորդ դասը, որոնք անմիջականորեն հետևում էին թագավորական արյան արքայորդիներին, մարկիզներից առաջ։ Ամեն դեպքում, այժմ Բրիտանիայում գոյություն ունեցող հերցոգներից միայն Կորնուոլլի հերցոգի տիտղոսն է կապակցված հողերի իրական տիրապետման և այդ տարածքներում վարչական իրավունքների հետ։ Մյուս այլ հերցոգյան տիտղոսները, չհաշված Լանկաստերինը, որը կրում է ինքը միապետը, հանդիսանում են զուտ արարողակարգային։
Ավստրիան կայսերական արքայազուններին և արքայադուստրերին ընդգծելու նպատակով 1453 թվականին ներդրեց «էրցհերցոգ» տիտղոսը։
Գերմանիայում ինքնիշխան հերցոգները 1844 թվականից սկսած կրում է ին <span class="link-ru noprint metadata" style="font-size:80%; margin-left:-1.7em; position: relative; top: -.4em;">. <span class="link-ru noprint metadata" style="font-size:80%; margin-left:-1.7em; position: relative; top: -.4em;"> «Seine (Ihre) Hoheit» (Ձերդ Մեծություն) մակդիրը։ Տիրապետող և կախվածության մեջ գտնվող կայսերական իշխանները, որոնք որպես սուբսիդիար տիտղոս ունեին հերցոգի տիտղոս (Լիխտենշտեյնները, Շվարցենբերգները), ինչպես և մյուս բոլոր կայսերական իշխանները, 1825 թվականից սկսած կրում էին «Seine (Ihre) Durchlaucht» (Ձերդ Պայծառափայլություն) մակդիրը։ Հերցոգի տիտղոս ունեին նաև Վյուրտեմբերգյան թագավորական տան բոլոր արքայազունները, Վետինների Սաքսոնյան տան արքայորդիները (Էրնեստինյան ճյուղը), ինչպես նաև Վիտելսբախների բավարական իշխող տան կրտսեր ճյուղի գլխավորը։
Անգլիայում հերցոգները կրում են «His Grace The Most High, Noble and Potent Prince» (Ձերդ Ողորմած Բարձրագույն, Ազնվագույն և Հզորագույն Արքայորդի), «Her Grace The Most Noble Duchess» (Ձերդ Ողորմած Ազնվագույն Հերցոգուհի) մակդիրները։
Իսպանիայում հերցոգները և նրանց ժառանգները, ինչպես նաև Իսպանիայի գրանդերը և նրանց ժառանգները կրում են «El Excelentísimo Señor» (Սենյոր Գերազանցություն) դիմելաձևը։
Իտալիայում ինքնիշխան հերցոգները 1630 թվականից կրել են «Sua Altezza» (Ձերդ Մեծություն) դիմելաձևը։
Գերմանիայի հերցոգությունների որոշ տիրակալներ ձեռք էին բերել «Մեծ հերցոգի» տիտղոս։ Ներկայումս այդպիսի տիտղոս ունի Լյուքսեմբուրգի մեծ հերցոգ Հենրիխը՝ «Ձերդ Թագավորական Մեծություն» մակդիրով։
Ուշ եվրոպական պատմության մեջ հերցոգի տիտղոսը հաստատվում է, որպես կանոն, թագավորական ընտանիքի անդամների մոտ։ Բացի ինքնիշխան միապետերի հերցոգային տիտղոսներից և ալոիդալ (ֆեոդալական) ծագում ունեցող տիտղոսներից, գոյություն ունեն հերցոգների արքունական տիտղոսներ, որոնք շնորհվել են միապետերի կողմից իրենց հպատակներին թագավորական արտոնության կարգով։
Հերցոգյան նոր տիտղոսների շնորհման պրակտիկան մինչև այսօր գոյություն ունի Իսպանիայում, Միացյալ Թագավորությունում և Բելգիայում, երկրորդ և երրորդ դեպքերում միայն թագավորական ընտանիքի անդամներին, որպես լրացուցիչ տիտղոսներ։ Պապական Գահը Վատիկանի Երկրորդ Ժողովից հետո դադարեցրեց այս արքունական տիտղոսի շնորհման պրակտիկան նշանավոր կաթոլիկ աշխարհիկ մարդկանց։ Նիդերլանդների միապետերը դադարեցրին բոլոր տեսակի արքունական տիտղոսների շնորհումը 1931 թվականին, իսկ ներկա դրությամբ հերցոգի ժառանգական տիտղոս Նիդերլանդներում չի կրում ոչ մի ընտանիք, և տվյալ տիտղոսը դուրս է եկել այնտեղ կիրառումից։ Շվեդիայում և Նորվեգիայում այս տիտղոսը նույնպես այլևս չի շնորհվում, սակայն հերցոգի տիտղոս շարունակում է շնորհվել թագավորական ընտանիքի անդամներին (այսպես, Էստերգյոթլանդիայի հերցոգուհի տիտղոսը ծնվելուց հետո ստացավ Էսթել արքայադուստրը, կրոնարքայադուստր Վիկտորիայի և Դանիել Վեսթլինգի դուստրը)։
Ցարական Ռուսաստանում հերցոգի տիտղոսը համարվում էր հավասար իշխանի տիտղոսին։ Որոշ ժամանակ «Իժորսկի հերցոգ» տիտղոսը կրում էր Ալեքսանդր Մենշիկովը։ Կարծիք կա, որ նա միակ ռուսական ազնվականն էր, ով կրել է հերցոգի տիտղոս։ Սակայն դա չի համապատասխանում իրականությանը (սակայն նա մնում է միակ ազնվականը, որ հերցոգի տիտղոս է ստացել ռուսական միապետից)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Տիտղոսներ Կատեգորիա:Ազնվական տիտղոսներ Կատեգորիա:Ազգային և էթնիկ առաջնորդման կոչումներ
Աղբաբա լեռնաշղթա
Աղբաբա, լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհում, Բաբերդ քաղաքից հարավ-արևելք, Անիպոնտական լեռնահամակարգում։ Կազմավորվել է երրորդական շամանակներում։ Թուրքերը սովորաբար կոչում են Աղբաբադաղ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Բայբուրթի մարզ
Լիհտենստեինի
Լիհտենստեինի (Lihtensteini), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռիոռա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 12 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռիոռա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Յուրի Չիգվինցև
Յուրի Չիգվինցև (Юрий Константинович Чигвинцев, ), ռուս դիվանագետ։
Կենսագրություն
1960 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։ Տիրապետում է պորտուգելերնին և անգլերենին։
1980 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Սերպոգորսկոե
Սերպոգորսկոե (Серпогорское, 1849-1942 թթ․՝ Зихельберг), գյուղ Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Ֆյոդորովսկի շրջանում
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1849 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Ֆյոդորովսկի շրջանի բնակավայրեր
Շենաղբյուր
Շենաղբյուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում` Մամռտանքի գյուղախմբում, Վանա լճից հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
XIX դարի վերջին ուներ 40 տուն հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում էր երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և մեղվաբուծությամբ։
Պատմություն
Շենաղբյուրը ժամանակին եղել է հայտնի գրչության կենտրոն։ Այստեղ Վարդան քահանան 1640 թվականին գրել է Մաշտոցը։
Գյուղը թուրքերի կողմից ավերեվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Պատմամշակույթային կառույցներ
Շենաղբյուրն ուներ '''Ս. Սահակ''' անունով եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(6014) Չրիբրենմարկ
(6014) Չրիբրենմարկ (Chribrenmark), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի օգոստոսի 7-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,351106 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0107 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6915 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1316,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,273398 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,43° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հենրի Հոլտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վիվենկա (գյուղ, Օլյուտորսկի շրջան)
Վիվենկա (Вывенка), գյուղ Ռուսաստանի Կամչատկայի երկրամասի Օլյուտորսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1832 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կամչատկայի երկրամասի Օլյուտորսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (208101-208200)
Աստերոիդների ցանկ (208001-208100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (208201-208300)
ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 2014 (Ընտրական մրցաշար, ԿԱՖ)
Մասնակիցները
Ընտրական մրցաշարին մասնակցում է ԱՖԿ անդամ 53 անդամ երկրներից 52-ը։ ն հրաժարվել է մասնակցությունից։
Մեդեա (Եվրիպիդես)
«Մեդեա», հույն ողբերգակ Եվրիպիդեսի ողբերգություն։ Առաջին անգամ բեմադրվել է մ.թ.ա. 431 թ.։ Հաջողություն չի ունեցել՝ արժանանալով միայն վերջին՝ երրորդ մրցանակի։ Ողբերգության մեջ պատմվում է Կողքիսի առասպելական արքայադուստր կախարդուհի Մեդեայի կյանքի դրվագներից մեկի մասին, երբ չուզենալով հանդուրժել իր ամուսնու՝ Յասոնի դավաճանությունը, որը քաղաքական նկատառումներով որոշել էր ամուսնանալ Կորնթոսի արքա Կրեոնի աղջկա հետ, նա նախ թունավորում է Յասոնի հարսնացուին, ապա իր երկու երեխաներին, այնուհետև իր պապի՝ արևի աստված Հելիոսի ընծայած կախարդական կառքով թռչում, հեռանում է Աթենք՝ տանելով սպանված երեխաների դիակները ու սկսելով նոր կյանք։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Եվրիպիդեսի ողբերգություններ Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ և արվեստ
Կուրորտնոե (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
Կուրորտնոե (Курортне, Aşağı Otuz), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Թեոդոսիայի քաղաքային խորհուրդում։ Հիմնադրվել է 1978 թվականին։
2012 թվականի տվյալներով Կուրորտնոե քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 331 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Թեոդոսիայի քաղաքային խորհրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1978 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Փամբակ (համայնք)
Փամբակ, համայնքի կարգավիճակով վարչատարածքային միավոր Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզում ։
Պատմություն
Ներկայում առկա բնակավայրերի կազմով Փամբակ համայնքը ձևավորվել է 2021 թվականին «Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման մասին» օրենքում կատարված փոփոխությունների արդյունքում ։
Վարչատարածքային բաժանում
Փամբակ համայնքը կազմված է 18 բնակավայրից՝ Ազնվաձոր, Անտառամուտ, Արջուտ, Բազում, Գուշար, Դեբետ, Եղեգնուտ, Ժամատուն, Լեռնապատ, Լեռնաջուր, Ծաղկոց, Մարգահովիտ, Ձորագետ, Ձորագյուղ, Վահագնաձոր, Վահագնի, Քարաբերդ, Փամբակ գյուղերից։ Վերջինը հանդիսանում է համայնքի վարչական կենտրոնը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի համայնքներ
Չինչոնի ամրոց
Չինչոնի ամրոց (Castillo de Chinchón), ամրոց Չինչոն քաղաքում, Իսպանիա։ Մունիցիպալիտետի 2 ամրոցներից մեկն է, մյուսը՝ Կասասոլայի ամրոցն է։ Կառուցվել է 15-րդ դարում։ 1974 թվականին ճանաչվել է որպես Իսպանիայի պատմամշակութային հուշարձան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի պատմամշակութային հուշարձաններ Կատեգորիա:Իսպանիայի ամրոցներ
Էքրեմ Վլորա
Էկրեմ բեյ Վլյորա (Eqrem bej Vlora, ), ալբանացի քաղաքական և պետական գործիչ, դիվանագետ, գրող, պատմաբան, Ալբանիայի անկախության շարժման ակտիվիստ ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1885 թվականին, Վլորայում, Սիրյա բեյ Վլորայի հարուստ ընտանիքում։ Հայրը մեծ հողատեր էր, Ալբանիայի հայտնի պետական և հասարակական գործիչ Իսմայիլ Քեմալիի ազգականը։ Սովորել է ալբանական դպրոցներում, այնուհետև վիեննական Թերեզիանումում (Theresianum, 1899-1903): 1903-1906 թվականներին Ստամբուլի համալսարանում սովորել է իրավագիտություն և աստվածաբանություն։ Այնուհետև աշխատել է Օսմանյան կայսրության արտաքին գործերի նախարարությունում, 1907 թվականին եղել է թուրքական պատվիրակության անդամ Սանկտ Պետերբուրգում։ Նա ճամփորդել է Եվրոպայում, Ալբանիայում և Արևելքի երկրներում։ Իսմայիլ Քեմալիի ազդեցության ներքո ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Ալբանիայի անկախության շարժմանը։ 1912 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբերին մասնակցել է ալբանական պետության անկախությունը հռչակած Համաալբանական ազգային ժողովի աշխատանքներին, նշանակվել է ալբանական Սենատի փոխնախագահ, իսկ 1914 թվականին դարձել Արտաքին գործերի նախարարության գլխավոր քարտուղար։ Ղեկավարել է ալբանական պատվիրակությունը Նոյվիդում Վլհելմ Վիդի գահակալության արարողության ժամանակ։ Իշխանի կառավարման ընթացքում ծառայել է Ալբանիայի ԱԳՆ-ում։ Բալկանյան պատերազմների ժամանակ (1912-1913)՝ Վլյորի պաշտպանությունը կազմակերպելիս, եղել է տարածքային գումարտակի հրամանատարը։ Մասնակցել է Խիմարայի շրջանում հունական զորքերի հետ բախումներին ։
Միջպատերազմական ժամանակահատվածում (1923-1926, 1937-1939) երկու անգամ ընտրվել է Ալբանիայի խորհրդարանի պատգամավոր։ 1927 թվականին եղել է Ալբանիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանը Մեծ Բրիտանիայում։ 1929 թվականին ղեկավարել է Ալբանիայի դեսպանատունը Աթենքում։ Լինելով ռազմա-քաղաքական դաշինքի կողմնակից և հակադրվելով «դաշնակիցների համաձայնագրին» (Անտանտ)՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում 1914-1918 թվականներին կալանքի տակ է եղել Իտալիայում, բայց հետագայում դարձել է Իտալիայի և Ալբանիայի միջև սերտ հարաբերությունների հաստատման նախաձեռնողը։ Նա ողջունել է 1939 թվականի իտալական ագրեսիան Ալբանիայի դեմ։ Լինելով Պետական խորհրդի անդամ` սերտ հարաբերություններ է պահպանել իտալական ֆաշիստների հետ։ 1942 թվականին Ալբանիայի վարչապետ Մուստաֆա Մերլիկ-Կրույան (1941-1943) նրան նշանակել է Կոսովոյի հարցերով նախարար, որի արևմտյան կեսը միացած էր Ալբանիային։ 1944 թվականին եղել է արտաքին գործերի և արդարադատության նախարար գերմանա-ալբանական կառավարությունում։ Կոմունիստների իշխանության գալուց հետո արտագաղթել է երկրից նախ Իտալիա, այնուհետև՝ Ավստրիա։
Մահ
Մահացել է Վիեննայում։ Մինչև 2014 թվականի մարտի 30-ը թաղված է եղել Neustift am Walde-ում։ 2014 թվականի մարտի 30-ին նրա մասունքները թաղվել են Վլորայում։
Գրական գործունեություն
1911 թվականին գերմաներեն լեզվով հրատարակեց Aus Berat und vom Tomor: Tagebuchblätte գիրքը, որը հետաքրքիր նյութեր էր պարունակում Ալբանիայի անկախության շարժման վերաբերյալ 20-րդ դարի սկզբին։ 1968 թվականին Մյունխենում հետմահու հրատարակվեց նրա «Օրագիրները» (Lebenserinnerungen)  2 հատորով։ Նրա  ձեռագրերում պահպանվել են միջնադարյան Ալբանիայի պատմության վերաբերյալ Beiträge zur Geschichte der Türkenherrschaft in Albanien: eine Historische Skizze մոնումենտալ աշխատությունները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալբանացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ալբանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ալբանացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ալբանացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պետական ծառայողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
(6015) Պոլարեգո
(6015) Պոլարեգո (Paularego), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի օգոստոսի 7-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,435971 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0852 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7867 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1388,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,259236 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,3° անկյուն։
Վիլնյով (Էն)
Վիլնյով (Villeneuve), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Ռոն Ալպեր մարզում՝ Էն գավառում։ Մտնում է Սեն Տրիվե սյուր Մուանյան կանտոնայի կազմի մեջ։ Բուրկ ան Բրեսսայի կոմունա։
INSEE կոդը՝ 01446։
Աշխարհագրություն
Համայնքը գտնվում է մոտ 370 կմ հարավ-արևելք Փարիզից, 30 կմ հյուսիս Լիոնից, 37 կմ հարավ-արևմուտք Բուրկ ան Բրեսայից ։
Կլիմա
Կլիման ցամաքային է ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ հազվադեպ են լինում, հիմնականում՝ ամռանը։
Բնակչություն
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 1383 մարդ ։
Տնտեսություն
2010 թ. տվյալներով 891 աշխատունակ մարդկանցից 729 (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 162-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 81,8 %, 1999 թվականին 75,6 % էր)։ 729 ակտիվ բնակիչներից 695-ը (385 տղամարդ և 310 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 34-ը (7 տղամարդ և 27 կին)։ 162 պասիվներից 65-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 54-ը՝ թոշակառուներ, 43-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով ։
Լիհուլա
Լիհուլա (Lihula), քաղաք Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Լիհուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով քաղաքում բնակվում էր 1338 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Լիհուլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի քաղաքներ
Կրասնոկամենկա (գյուղ, Թեոդոսիայի քաղաքային խորհուրդ)
2001 թվականի տվյալներով Կրասնոկամենկա գյուղում բնակվում էր 1 192 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Թեոդոսիայի քաղաքային խորհրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սերպուխով-13
Սերպուխով-13 (Серпухов-13), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Սերպուխովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 750 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Սերպուխովսկի շրջանի բնակավայրեր
Վիտեբսկո (գյուղ, Սոլեցկի շրջան)
Վիտեբսկո (Витебско), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Սոլեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Սոլեցկի շրջանի բնակավայրեր
Սերգեյ Եսենինի հուշարձան (Մոսկվա)
Սերգեյ Եսենինի հուշարձան (Памятник Сергею Есенину), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս բանաստեղծ, բանվորա-գյուղացիական գրականության ներկայացուցիչ, ավելի ուշ՝ իմաժինիզմի ներկայացուցիչ Սերգեյ Ալեքսանդրովիչ Եսենինին։ Քանդակագործական կոմպոզիցիան տեղադրված է Տվերսկոյ բուլվարում։ Քանդակի հեղինակն է քանդակագործ Անատոլի Բիչուկովը։ Արձանի բացումը, որը հարմարեցվել է բանաստեղծի ծննդյան 100-ամյակին, տեղի է ունեցել 1995 թվականի հոկտեմբերի 2-ին ։
Նկարագրություն
Հուշարձանը, որը տեղադրված է աստիճանաձև հիմքով քարե պատվանդանի վրա, պատրաստված է բրոնզից և բանաստեղծին պատկերում է ամբողջ հասակով կանգնած։ Կոճակներն արձակած շապիկը կերպարին հաղորդում է պարզություն և, միևնույն ժամանակ, անպաշտպանվածություն` «բացսրտություն» ։ Քանդակի հետնամասում բուսական դեկորի նրբագեղ տարր է, որին բանաստեղծը հենվում է աջ ձեռքով ։
Հուշարձանից ոչ հեռու գտնվում է Պեգասի փոքր պատկերաքանդակը, որը խորհրդանշում է մոտակայքում 1919-1922 թվականներին գտնված «Պեգասի կացոց» գրական սրճարանը, որտեղ սիրում էին հավաքվել Արծաթե դարի բանաստեղծները ։ Բացի Սերգեյ Եսենինից այնտեղ հաճախ հավաքվում էին նաև Այսեդորա Դունկանը, Նիկոլայ Կլյուևը, Ալեքսանդր Թաիրովը ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1995 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Սիոձիրի
Սիոձիրի (泰阜村), գյուղ Ճապոնիայում։ Գտնվում է Նագանոյի պրեֆեկտուրայում։ Գյուղի ամբողջ մակերեսը կազմում է 231,28 կմ², բնակչությունը՝ 67 100 մարդ, իսկ խտությունը 231,28 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրական դիրք
Գյուղը գտնվում է Հոնսյու կղզում, Նագանոյի պրեֆեկտուրայում Տյուբու տարածաշրջանում։ Այն սահմանակից է Ինա, Կոմագենե քաղաքների և Ագեմացու, Կիսո ավանների հետ ։
Բնակչություն
Բնակչությունը կազմում է 67 100 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1), խտությունը՝ 231,28 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր
Անձի պաշտամունք
Անձի պաշտամունք, անհատի պաշտամունք, առանձին անհատի (սովորաբար՝ ղեկավար դիրքում հանդես եկող պետական գործչի) անձի առանձնահատուկ որակների չափազանցված բարձրացում (հանճարեղ, իմաստուն, անսխալական և այլն), դրա հանրայնացում, ենթարկում տվյալ անձի կամքին ։ Համարվում է անձնիշխանության (ավտոկրատիա) հիմքը։ Նորագույն պատմության մեջ բնորոշ է տոտալիտար (ամբողջատիրական) և ավտորիտար պետություններին ։
Անհատի պաշտամունք կարող է ձևավորվել, երբ որևի երկրի ռեժիմ, կամ, քիչ հանդիպող դեպքերում՝ անհատ, օգտագործելով զանգվածային լրատվամիջոցների, քարոզչության, «Մեծ ստի» պրոպագանդիստական տեխնիկայի, ներկայացման, արվեստի, հայրենասիրության և իշխանամետ ցույցերի ու հանրահավաքների տեխնիկան՝ տվյալ երկրի հասարակական գիտակցության մեջ ստեղծում է իդեալականացված, հերոսական, պաշտելի և երկրպագելի առաջնորդի կերպար՝ հաճախ ուղեկցելով անվիճելի շողոքորթություններով և գովեստի խոսքերով։
Եզրույթը հայտնի դարձավ 1956 թվականին, երբ ԽՄԿԿ 20-րդ համագումարի վերջին օրը Կենտկոմի առաջին քարտուղար Նիկիտա Խրուշչովը ներկայացրերց իր «Անհատի պաշտամունքի և դրա հետևանքների մասին» զեկույցը, որը վերաբերում էր ստալինյան շրջանի բռնաճնշումներին։ Իր ելույթում, Խրուշչովը սուր քննադատում էր Ստալինի կերպարի իդեալականացումը, զուգահեռներ դնում Ստալինի և ժամանակակից կոմունիստ առաջնորդ Մաո Ցզեդունի անձերի միջև՝ երկուսին էլ համարելով մարքսիստական դոկտրինին հակասող։ Խրուշչովի պնդմամբ, Ստալինի անձի պաշտամունքը ահռելի չափերի էր հասել այն պատճառով, որ ինքը Ստալինն ամեն կերպ խրախուսում էր իր իր անձի գերադրումը հանրային գիտակցության մեջ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաղաքական տերմինաբանություն
Լի Չհան Դոն
Լի Չհան Դոն (Ли Чхан Дон, ), կորեացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, գրող և պրոդյուսեր։
Կենսագրություն
Սովորել է Կյոնբուկսկի ազգային համալսարանում` «Կորեական գրականություն» մասնագիտությամբ։ 1983 թվականին գրել է իր առաջին «Չոլլի» (戰利) վեպը։ 1993 թվականին նրա սցենարով նկարահանվել է Պակ Կվանսի «Աստղային կղզու վրա» ֆիլմը, իսկ 1995 թվականին նկարահանվել է նույն ռեժիսորի «Մի կայծ» ֆիլմը։ Դրանից հետո նա սկսել է ինքնուրույնաբար զբաղվել ռեժիսուրայով։ 2002 թվականին Լի Չհան Դոնի «Օազիս» ֆիլմը մասնակցել է Վենետիկի կինոփառատոնի մրցութային ծրագրին, որտեղ ստացել է մի քանի մրցանակներ (Կինոմամուլի միջազգային մրցանակ, Համաշխարհային կաթոլիկական ասոցիացիայի հաղորդակցման մրցանակ (SIGNIS) և ռեժիսորական հատուկ մրցանակ)։ 2003-2004 թվականներից Լի Չհան Դոնը զբաղեցրել է Հարավային Կորեայի մշակույթի և տուրիզմի նախարարի պաշտոնը։ Ռեժիսորի հաջորդ «Գաղտնի փայլատակում» ֆիլմը մասնակցել է 2007 թվականի Կաննի կինոփառատոնի մրցութային ծրագրին, որտեղ ստացել է մրցանակ` Կանացի լավագույն դեր անվանակարգում (դերասանուհի` Չոն Դոյոն)։ 2010 թվականին Լի Չհան Դոնի «Պոեզիա» հինգերորդ ֆիլմը մասնակցել է 2010 թվականի Կաննի կինոփառատոնի հիմնական մրցույթին, որտեղ ստացել է մրցանակ` լավագույն սցենարի համար  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի սցենարիստներ
Valve Index
Valve Index, վիրտուլ իրականության համար նախատեսված սաղավարտ, որը մշակվել է Valve ընկերության կողմից։