cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sci-Hub
Կայքի ստեղծման պատմություն
Վճարովի գիտական և ակադեմիական հոդվածները հասանելի դարձնելու այլ միջոցը «կանաչ» ինքնաարխիվացումն է, որտեղ հեղինակները տեղադրում են հոդվածներն իրենց ինստիտուցիոնալ պահոցներում։ Որոշ հրատարակիչներ փորձում են արգելափակել ինքնաարխիվացումը․ վերջինիս տևողությունը կարող է լինել հրատարակումից հետո 6-12 ամիս կամ ավել։ Արգելքի հետ կապված կանխավճարի պատճառով որոշ ինստիտուցիոնալ պահեստներ ունեն կրկնօրինակման հարցման կոճակներ (օրինակ DSPACE կամ EPrints ), որի միջոցով օգտատերերը կարող են հարցում կատարել, և հեղինակները կարող են տրամադրել նրանց հոդվածի մեկ օրինակ սեղմելով նշված կոճակը ։ Այս միջոցները հաճախ վստահելի չեն և կարող են բերել աշխատանքում երկար ուշացումների ։ Ըստ Ալեքսանդրա Էլբակյանի՝ ծրագրի ստեղծման միտքը ծնվեց այսպես ․ Գիտական հոդվածներ մուտք գործելու կարևորությունը ոչ այնքան հայտնի բուհերի ուսանողների համար Էլբակյանը գիտակցեց, երբ սովորում էր Ղազախստանի համալսարանում՝ «Վճարել 32 դոլար յուրաքանչյուր հոդվածի համար ուղղակի խենթություն է, հատկապես, երբ գիտական աշխատանքի համար Ձեզ անհրաժեշտ են տասնյակ կամ հարյուրավոր հոդվածներ կարդալ։ Ես ստացել եմ նրանց մուտք գործելու հնարավորությունը ծովահենության միջոցով »։
Sci-Hub ծրագիրը սկսեց իր աշխատանքը 2011թ․-ի սեպտեմբերի 5-ին ։ Կայքը դարձավ շատ հանրահայտ զարգացող երկրներում, ինչպիսիք են  Հնդկաստանը և  Ինդոնեզիան, ինչպես նաև Իրանը, Չինաստանը, Ռուսաստանը և Բրազիլիան ։
Կայքի աշխատանքը ֆինանսավորվում է օգտատեր-ներդրողների կողմից ՝ բիթքոին վճարման համակարգի միջոցով ։
Նախորդ դոմեններ
Ստորև ներկայացված են 2018թ․-ի  մայիս ամսվա դրությամբ Sci-Hub-ին ծառայող դոմենները, որոնք այժմ հասանելի չեն․
Աշխատանքի սկզբունք
Sci-Hub կայքը հասանելի է դարձնում հոդվածները՝ չպահանջելով բաժանորդագրություն կամ վճարումներ ։ 2016թ․-ի փետրվար ամսվա դրությամբ, ըստ նույն կայքի տվյալների, այն օրական սպասարկել է ավելի քան 200 000 հարցումների, որը միջինում 80 000 հարցումով ավելի է 2015թ․-ի համեմատ, երբ «sci-hub.org»-ը արգելափակվեց ։
2017 թ.-ի մարտին կայքը հավաքել է 62 մլն փաստաթուղթ ՝ այդ թվում դրանց 85% - ը հրապարակվել են վճարովի գիտական ամսագրերում ։ Կարլ Մալամուդ կարծիքով, sci-hub-ի միլիոնավոր թերթեր հանրային տիրույթում են ԱՄՆ-ում, քանի որ հեղինակային իրավունքի ժամամակաշրջանը լրացել է՝ դրանց հրապարակման ամսաթվից կախված (1923 կամ նախկինում) ։
Sci-Hub-ը պահպահում է մի քանի տասնյակ միլիոն գիտական հոդվածներ իր պահոցներում ։ Յուրաքանչյուր օր ներբեռնվում են նոր փաստաթղթեր .edu-փոխանորդի վրա հիմնված համակարգի միջոցով ։ Հարցման դեպքում ստուգվում է, թե արդյոք առկա է նշված աշխատանքը բազայում․ եթե այն առկա է, ապա ալգորիթմը շրջանցում է ցանկալի ամսագրի կամ հրատարակչության վճարման արգելքը (Paywall): Ալեքսանդրա Էլբակյանի խոսքով, նշված շրջանցման ալգորիթմը կայքի հիմնական գործառույթն է, որում ծրագրավորման ամենաշատ աշխատանքներն են կատարվել ։ Հասանելության բանալիները տրամադրում են այն գիտնականները կամ համալսարանները, որոնք միացված են այս կամ այն տվյալների բազային։ Յուրաքանչյուր անգամ հոդվածը, որը առաջին անգամ է հարցում ստանում, ավելացվում է Sci-Hub-ի սերվերներում, ինչպես նաև ներբեռնվում են մեկ այլ ծովահեն կայքի՝ LibGen-ի տվյալների բազա ։
Օգտատերերը կարող են մուտք գործել կամայական աղբյուրից վերցրված հոդված՝ միասնական ծրագրերի համակարգի միջոցով, այդ թվում՝ կենտրոնական կայքէջում որոնման դաշտում DOI-ի կամ URL-հասցեի (օրինակ՝ որոշ ակադեմիական հղումների) մուտքագրմամբ, ինչպես հրատարակչի URL-հասցեի դոմենում (օրինակ՝ որոշ ակադեմիական փոխանորդների) Sci-Hub դոմենի ավելացմամբ ։
Այս ծրագրային համակարգը օգտատերերի կողմից ընկալվում է որպես գերակա օգտագործվող և տիպական ծրագրերի համեմատ հարմարավետ ու հասանելի հարթակ ։ Sci-Hub-ը վերահղում է հարցումները որոշակի վճարովի հասանելիությամբ աշխատանքներին, որոնք հայտնաբերվել են CrossRef-ի և Unpaywall-ի տվյալների մետատվյալներ բազայում։ Որոշ հարցումներ փոխադրվում են CAPTCHA-ի միջոցով ։ Որոշ հարցումներ անմիջապես սպասարկվում են, այն դեպքում, երբ ուրիշները պահանջում են սպասման ժամանակ, որը հաստատում է, որ կատարվում է փոխանորդներով ցիկլիկ փոխանցում։
2016 թ. ապրիլին Էլբակյանը «Գիտություն» ամսագրում ասել է, որ աշխարհի բազմաթիվ անանուն գիտնականներ իրենց հավատարմագրերը նվիրում են կամավոր, ինչը հետագայում հստակեցրել է՝ ասելով, որ ինքը չի բացահայտի հավատարմագրերի աղբյուրները ։ Հրատարակիչներն ասում են, որ Sci-Hub-ը ապավինում է ֆիշինգի միջոցով ստացված հավատարմագրերին։ Էլբակյանն ի պատասխան նշում է, որ չնայած նա չի կարող երաշխավորել, որ լիազորագրերից ոչ մեկը ֆիշինգի միջոցով չեն ստացվել, բայց նա երբեք չի զբաղվել նման գործունեությամբ ։
Sci-Hub-ն ունի հավաստագրեր, որոնց միջոցով կարող է ներբեռնել JSTOR- ին, Springer-ին, Sage-ին և Elsevier- ին պատկանող հարթակներից ։ Կայքն ուսումնասիրել է մինչգրադարանային փոխառությունները (ILL, DDS), որտեղ օգտատերերը հարցում են կատարում իրենց գրադարանից որևէ հրապարակում ստանալու համար, իսկ իրենց գրադարանն էլ փոխանցում է հարցումը իր ցանցում գտնվող մեկ այլ գրադարանի ։
Ընդունում
Sci-Hub-ը կարելի է դիտարկել որպես տենդենցային մի հարթակ, որտեղ հետազոտությունները դառնում են առավել հասանելի ։ Շատ գիտնականներ, համալսարանական գրադարանավարներ և ազատ գիտական հետազոտությունների նախկին կողմնակիցներ ենթադրում են, որ Էլբակյանը «ակադեմիական հրատարակիչներին տալիս է իր նապաստերը («Napster moment»)` hիմնվելով երաժշտության փոխանակման անօրեն ծառայության վրա, որը «խախտել է և մշտապես փոփոխել ծրագիրը» ։
Իր գործողությունների և Sci-Hub-ի ստեղծման համար Էլբակյանը կոչվել է «Աարոն Շարտցի հոգևով ժառանգորդը» և հերոսը ։ Նա նաև համեմատվել է Էդվարդ Սնոուդենի հետ, քանի որ վերջինս թագնվում է Ռուսաստանում ամերիկյան օրենսդրությունից փաստաթղթերի արտահոսք առաջացնելուց հետո ։ Ալեքսանդրային նաև անվանում են ժամանակակից «Ռոբին Հուդ» և «Գիտության Ռոբին Հուդ» ։
2016թ․-ի Ամերիկյան հրատարակիչների ասոցիացիան նամակ ուղարկեց Կալիֆոռնիայի պետական համալսարանից հրատարակիչ՝ Գաբրիել Գարդներին, ով Sci-Hub-ի և նման կայքերի մասին հոդվածներ էր գրել։ Նամակում ասոցիացիայի անդամները խնդրում էին Գարդներին դադարեցնել կայքի աջակցությունը, որի մասին նա ասել էր Ամերիկյան գրադարանային ասոցիացիայի տարեկան նստաշրջանին ։ Արդյունքում հրատարակչային հաստատությունը ենթարկվեց քննադատության՝ այս թեմայի օրինական ուսումնասիրմանը խոչընդոտելու փորձ կատարելու համար, և նամակը այդ օրվանից հրապարակվել է ամբողջական տարբերակով և նրան պատասխանել է համալսարանի գրադարանային ծառայությունների դեկան՝ Կալ Ուայթ Լայբա Բիչը՝ աջակցելով Գարդների աշխատանքին ։ 2016թ․-ի դեկտեմբերին «Nature» հրապարակչական խումբն Ալեքսանդրա Էլբակյանին անվանեց 2016թ․-ի ամենաշատ հետաքրքրություն առաջացրած 10 մարդկանցից մեկը ։
2017թ․-ի հունիսին հանրային շահերի պաշտպան Կարլ Մալամուդը թվիթթերում հանդես եկավ մի շարք հրապարակումներով, որոնցում նա հաստատում է, որ Հանրային ռեսուրսը իրականացրել է Sci-Hub-ի պարունակության հաշվեքննություն և հայտնաբերել ավելի քան 2 մլն վճարովի կետեր, որոնք պետք է լինեն հասանելի հանրության համար ։ Նա նաև տեղեկացնում է, որ Հանրային շահերը հարցում է կատարել Ամերիկյան իրավաբանների ասոցիացիային՝ օգոստոսին այս հարցը Պատվիրակությունների պալատի կողմից քննարկելու համար ։
Sci-Hub-ի ՎԿ խումբ
Ալեքսանդրա Էլբակյանը օգտագործում է ռուսական ծառայության սոցկայքերի ցանց՝ ՎԿ-ի Sci-Hub-ի խումբը, որպեսզի տեղեկացնի օգտվողներին ծառայությունների թարմացման և քաղաքական նորությունների մասին, դրդի գիտության ազատությանը։ Գրառումնեը ռուսերեն լեզվով են։
Հակամարտություն Թագավորող տուն հիմնադրամի հետ
Արդարադատության նախարարության և հիմնադրամի փակման մասին հայտարարության միջև ընկած ժամանակահատվածում 2015 թ.-ի հուլիսին Էլբակյանը աջակցում էր նախարարության գործողություններին՝ օգտագործելով այդ խումբը ։ Խումբը հարցաքննություն էր կատարում, թե որ կառույցն է ավելի կարևոր Ռուսաստանում գիտական ​​հետազոտությունների համար՝ Sci-Hub-ը թե՞ հիմնադրամը ։ Վերջինիս օգտատերերը մշտապես արգելված էին խմբի կողմից ։ Հարցազրույցում, որը նաև տեղադրված էր խմբում, Էլբակյանը հայտարարեց, որ հիմնադրամը հիմնականում աջակցում է ընդդիմական և արևմտամետ դիրքորոշում ունեցող մարդկանց, և հիմնադրամի կողմնակիցներն աջակցությունն են հայտնում իրենց հետազոտության համար ստացած դրամաշնորհների պատճառով ։
Դատական հետապնդություն
Ալեքսանդրա Էլբակյանը հիմնվում է Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի 27.1 հոդվածի վրա՝ «Յուրաքանչյուր մարդ իրավունք ունի ազատ մասնակցել հասարակության մշակութային կյանքին, վայելել արվեստը, մասնակցել գիտական առաջընթացին և օգտվել նրա բաարիքներից»։ Էլեկտրոնային սահմանների ֆոնդը ցուցաբերել է դրամական օգնություն Sci-Hub-ի և LibGen-ի ծառայություններին ։ Դատական վարույթը առաջ բերեց Elsevier-ի նկատմամբ լայնածավալ քննադատություն ։
Իր վերաբերմունքը հայցման նկատմամբ Sci-Hub-ի հիմնադիրը արտահայտել է դատարանին ուղղված նամակում՝ «Հարցի իմաստային տեսանկյունից ծովահենությունը ինֆորմացիայի կրկնօրինակումն է, որի ժամանակ վերջանյութ-ինֆորմացիան դառնում է ավելի շատ, այն դեպքում, երբ գողության դեպքում առարկան մի սուբյեկտի մոտ անհետանում է, իսկ 2-րդի մոտ՝ ի հայտ գալիս։ Դա սկզբունքայնորեն կարևոր տարբերություն է։ Բավական հայտնի Բուդդայի ասացվածքում նշվում է՝ «Հազարավոր մոմեր կարելի է վառել մի մոմով, և նրա կյանքը չի դառնա այդքան կարճ։ Երջանկությունը չի դառնում ավելի քիչ, երբ կիսում ես այն ուրիշների հետ»։ Կարելի է ավելացնել, որ ինֆորմացիան չի պակասում, երբ այն կրկնօրինակում են։ Հասկառակը՝ այն դառնում է ավելի շատ» ։
2017թ․-ի հունիսի 21-ին Elseiver-ի հարցումը ԱՄՆ դատարանում բավարարվել է 15մլն․ դոլարով ։ Այնուամենայնիվ լրատվամիջոցները համարում են, որ հրատարակչությունը դժվար թէ ստանա փոխհատուցումը, իսկ գիտական ծովահենները կշարունակեն իրենց գործունեությունը ։
2017թ․-ի նոյեմբերին Վիրջինիայի շրջանային դատարանը բավարարեց Sci-Hub-ին ուղղված Ամերիկյան քիմիական հասարակության պահանջը։ Նյութերի համաձայն գործը պարունակում էր հեղինակային իրավունքի խախտումներ և տիրույթը պարտավոր էր վճարել փոխհատուցում՝ 4,8 մլն․ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ, իսկ դոմենային անուններ փնտրող համակարգերը, պրովայդերները, գրանցողները պետք է սահմանափակեն Sci-Hub-ին հասանելություն տրամադրող բոլոր կայքերի գործունեությունը ։
Գործադուլ Ռուսաստանում
Կայքի գործունեության ողջ ընթացքում ծառայության հասանելությունը երկու անգամ դադարեցվել է կայքի հիմնադրի կողմից։ Ալեքսանդրա Էլբակյանի բացատրությամբ դրա հիմքում չի եղել ռուսների գիտական հոդվածներ կարդալու արգելափակման նպատակը։ Հասանելիության սահմանափակման գործողությունը բողոքի ակցիա էր ։
Սեպտեմբերի 6-ին ՎԿ սոցկայքում ստեղծվել է «Շնորհակալություն Ալեքսանդրա Էլբակյանին!» խումբը, որտեղ «ուսանողները և գիտնականները շնորհակալություն են հայտնում Sci-Hub ռեսուրսի հիմնադրին… դրանով իսկ ցանկանում են ցույց տալ, որ գիտության հետ առընչություն ունեցող մարկանց մեծ մասը շնորհակալ են Ալեքսանդրային իր գիտական ամսագրերից հոդվածներն անվճար ներբեռնելու հնարավորություն ստեղծած ծրագրի համար, իսկ իր վարկաբեկումը կազմակերպած անբայացակամների խումբը բավականին փոքր է» ։
2017թ․-ի սեպտեմբերի 9-ին Էլբակյանը վերականգնեց կայքի աշխատանքը Ռուսաստանում։ Նրա մեկնաբանությամբ նա ստացել է ծրագրի աշխատանքի համար բազմաթիվ շնորհակալական նամակներ և այն հավաստիացմամբ, որ «այսպես կոչված «գիտության լուսաբանողները» կամ ժողովրդականացնողները, որոնք սահմանափակում են համացանցում հարձակումները, վտարանդի են» ։
Սեպտեմբերի 11-ին Ալեքսանդրան հարցազրույցի ընթացքում նշել է, որ Ռուսաստանի տարածքում կայքի արգելափակումը «գործադուլ» էր և փորձում էր ցույց տալ, որ «մարդու աշխատանքի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքը լուրջ խնդիր է», իսկ ծրագրի վրա աշխատանքը ներառում է ոչ միայն ինտելեկտուալ, այլ նաև ֆիզիկական ներդրում ։ Չնայած նրան, որ Ալեքսանդրան ինքը կայքի աշխատանքը ներկայացնելուց մանրամասն նկարագրել է, թե ինչպես շրջանցել «արգելափակումը», որպեսզի շարունակել կայքից օգտվել գործադուլի ժամանակ՝ շատ բլոգներ և ԶԼՄ-ներ սկսեցին խոսել և գրել այդ «արգելափակումը» շրջանցելու միջոցների մասին այնպես, իբրև իրենք են գտել այդ ուղին՝ Ալեքսանդրայի ցանկությանը հակառակ ։ Էլբակյանը նշեց, որ կայքի աշխատանքի սահմանափակումը «արգելափակում» չէ. Սեպտեմբերի 15-ին հարցազրույցում Ալեքսանդրան բացատրեց, որ քաղաքավարի չէ Ռուսաստանի տարածքում ծրագրի սահմանափակումն անվանել «հասանելիության արգելափակում» ․ Նշված արարքը հրահրեց գիտական հասարակության տարբեր ներկայացուցիչների կողմից ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական արձագանքների ի հայտ գալուն ։ Վարկաբեկման մասին խոսելիս՝ Ալեքսանդրան ի նկատի ուներ մի շարք լիբերալ ընդդիմության գիտնականների, օրինակ՝ կենսաբան և գիտությունների հանրայնացնող Ալեքսանդրա Պանչինայի հետ նշված բախումը։ վերջինս, իր հերթին, նշված բախման մեջ արտահայտել է իր ափսոսանքը, որ իր՝ կոնկրետ մարդկանց նկատմամբ ունեցած անձնական դժգոհությունների պատճառով տուժեց բոլորի համար կարևոր նախագիծը ։
2018թ․-ի փետրվար
2018թ․-ի փետրվարի 6-ին հայտնի դարձան ԿԳՆ «Գիտությանը հավատարիմ լինելու համար» մրցանակի դափնեկիրները։ 2 օր անց՝ 2018թ․-ի փետրվարի 8-ին Sci-Hub կայքի աշխատանքը դադարեցվեց մեկ օրով  ։ Համաձայն Ալեքսանդրա Էլբակյանի մեկնաբանության՝ Sci-Hub-ը դեմ կանգնեց ԿԳՆ «Գիտությանը հավատարիմ լինելու համար» մրցանակների բաշխման անարդար գործընթացին․ մրցանակի եզրափակիչ փուլ անցած մասնակիցների և դափնեկիրների շարքում երբևէ չի եղել Sci-Hub-ը, որը ոչ թե խոսքով, այլ գործով ապացուցեց իր հավատարմությունը գիտությանը ։ ԿԳՆ բացատրությամբ Sci-Hub չի հավակնել մրցանակի այն պատճառով, որ ոչ մեկ հայցում չի ներկայացրել կայքը թեկնածուների շարքում ընդգրկելու համար  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Որոնողական համակարգեր Կատեգորիա:Գիտական կայքեր Կատեգորիա:2011 հիմնադրումներ
Ադամ Քշոթ
Ադամ Քշոթ (Adam Kszczot, ), միջին մրցատարածության լեհ վազորդ, 2014 և 2016 թվականների Եվրոպայի չեմպիոն և 2011, 2013, 2017 թվականներին Եվրոպայի չեմպիոն 800 մետր փակ մրցատարածությունում, աշխարհի առաջնությունների մեդալակիր։ 2012 թվականի և 2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի մասնակից ։
Մարզական գործունեություն
2007 թվականին Ադամ Քշոթն արժանացել է բրոնզե մեդալի Եվրոպայի թեթև ատլետիկայի պատանեկան 800 մետր մրցատարածության վազքի առաջնությունում։ Երիտասարդական կատեգորիա տեղափոխվելուց հետո ճանաչվել է կրկնակի հաղթող մինչև 23 տարեկան սպորտսմենների մայրցամաքային մրցույթում (2009, 2011)։
Չափահասների կատեգորիայում առաջին հաջողությունը ձեռք է բերել 2010 թվականին, երբ Թեթև աթլետիկայի աշխարհի և եվրոպայի փակ առաջնության և Եվրոպայի ամառային բացօթյա խաղերում եզրագծին հասել է երրորդը։
2011 թվականին հաղթել է Եվրոպայի թեթև աթլետիկայի փակ առաջնության խաղերում և Աշխարհի եզրափակիչ խաղի ֆինալում գրավել է վեցերորդ տեղը։
Լոնդոնում կայացած 2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի 800 մետր վազքուղու ժամանակ հասել է կիսաեզրափակիչ փուլ ։
Պահպանել է իր տիտղոսը 2013 թվականի Եվրոպայի ձմեռային խաղերի ժամանակ։ Մասնակցել է նաև Մոսկվայում ընթացող աշխարհի խաղերին, բայց չի անցնել 800 մետր վազքուղու եզրափակիչ փուլ։
2014 թվականին՝ թեթև ատլետիկայի Եվրոպայի առաջնության ժամանակ հաղթել է՝ 800 մետրը վազելով 1.44,15 վայրկյանում։ Բրյուսելում կայացած 2014 թվականի Ադամանդե լիգայի վերջին փուլում, Ադամ Քշոթը հաստատել է իր անձնական և ազգային նոր ռեկորդը՝ 2.15,72 վայրկյանում վազելով 1000 մետր մրցատարածությունը ։
2015 թվականի Աշխարհի առաջնության եզրափակիչ փուլում 0,24 վայրկյանի տարբերությամբ զիջել է աշխարհի ռեկորդակիր Դեյվիդ Ռուդիշին և նվաճել արծաթե մեդալ։
Երկրորդ անգամ չեմպիոն հռչակվել է 2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ՝ եզրափակչում ցույց տալով 1.45,18 վայրկյան արդյունք։ 2016 թվականին Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքում Ամառային օլիմպիական խաղերի կիսաեզրափակիչ փուլում գրավել է երրորդ տեղը՝ չկարողանալով հասնել վճռորոշ մրցավազքին։ Թեև նրա ցուցաբերած արդյունքը՝ 1.44,70, լավագույնն է եղել դուրս մնացած մասնակիցների ցուցանիշներից։
2017 թվականի ձմռանը՝ իր գործունեության ընթացքում երրորդ անգամ, դարձել է Եվրոպայի փակ առաջնության հաղթող ։ 2017 թվականին՝ աշխարհի խաղերի եզրափակիչ փուլում, Ադամ Քշոթը զիջել է միայն ֆրանսիացի Պիեռ-Ամբրուազ Բոսսին՝ երկրորդ անգամ նվաճելով արծաթե մեդալ ։
2018 թվականի մարտի երեքին Քշոթը 800 մետր վազքուղում վաստակել է աշխարհի փակ առաջնությունում իր առաջին աշխարհի չեմպիոնի կոչումը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ թեթև ատլետներ Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական խաղերի մարզիկներ ըստ երկրի
Աշխարհագրական հայտնագործություններ
Աշխարհագրական հայտնագործությունը նոր աշխարհագրական օբյեկտների կամ աշխարհագրական օրինաչափությունների հայտնաբերումն է ։
Տես նաև Աշխարհագրական մեծ հայտնագործություններ
Ներածություն
Աշխարհագրության զարգացման վաղ փուլերում գերակշռող էին նոր աշխարհագրական օբյեկտների հայտնաբերման հետ կապված հայտնագործությունները։ Աշխարհագրության զարգացումը որպես գիտություն, ավելի կարևորվում էին այն հայտնագործությունները, որոնք հանգեցնում են էմպիրիկ եւ տեսական բնույթի բացահայտմանը, խորացնելով աշխարհագրական երեւույթների էության ճանաչմանը եւ դրանց փոխհարաբերություններին։
Խոսքը վերաբերում է աշխարհագրական հայտնագործությունների երկու խմբերի մասին `տարածքային և տեսական։ Առաջին խումբը՝ տարածքային հայտնագործությունները, բնութագրվում են որպես «աշխարհագրական հայտնագործություններ իրենց ավանդական մեկնաբանության մեջ, այսինքն, աշխարհի քարտեզի ստեղծման հետ կապված հայտնագործությունները՝ ներառյալ օվկիանոսագիտական հայտնագործությունները։
Երկրի մակերևույթը ճանաչելու գործընթացում պատմական փուլերով պայմանավորված են տարածքային եւ ջրային հայտնագործությունների մակարդակները. Ն. Գ. Ֆրադկինը (1972) փորձեց բացահայտել ֆիզիկակաաշխարհագրական օրինաչափությունների հայտնաբերման մակարդակները, այսինքն, տեսական աշխարհագրական հայտնագործությունները։ Նա առանձնացրեց. Հասարակական և սոցիալ-տնտեսական աշխարհագրության տեսական հայտնագործությունների բնույթը վերլուծելով, Յ. Գ. Սաուշկինը բացահայտում է սոցիալ-տնտեսական և աշխարհագրական հայտնագործություններին տանող հետեւյալ ուղիները (հետազոտությունների ոլորտները).
Աշխարհագրական հայտնագործությունների պարբերականացում
Ա.Գ. Իսաչենկոն (1971) առաջարկել է աշխարհագրական հայտնագործությունների եւ գաղափարների զարգացման պարբերականությունը.
Հնագույն աշխարհագրություն
Հին ժամանակներում աշխարհագրական գիտելիքների սաղմերը սերտորեն կապված են դիցաբանության հետ։ Աշխարհագրական ներկայացումները նյութական կոսմոգանիայի մաս են կազմում։ Երկիրի մասին ձևավորվում է որպես սկավառակի մտահայեցականություն ներկայացում։ Օյկումենայի գաղափարը ծագում է որպես Երկրի բնակեցված մաս, հայտնվում է ծովերի ցամաքեցման մասին առաջին վարկածները և վերամշակվում են բնական զոնաների հիմքերը։ Այդ ժամանակներում Երկրի գոյության մասին կային մտահայեցականության երկու գաղափարներ` սկավառակ և գունդ, հայտնվում է Երկրի գնդաձևության մասին առաջին գիտական ապացույցները և փորձ է արվում չափել Երկիրը։ Հաշվի առնելով Երկրի մակերևույթը, կառուցվում է քարտեզագրական ցանցը։ Կան այլ ենթադրությունների ուրիշ մայրցամաքների գոյության մասին (չորս մայրցամաքների վարկածը)։ Բույսերի աշխարհագրության, երկրաձևաբանության մասին ձևավորվում են տարրեր և այլն։ Լայնորեն կիրառվում են աստղագիտության, մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի տվյալները։ Ձևավորվում է օյկումենայի քարտեզը օգտագործելով ցանցը։ Ֆիզիկական աշխարհագրության մեջ զարգանում է ֆիզիկական գոտիականության շրջանացումը։. Զարգանում են Երկրի մակերեսը փոխող ուսուման գործընթացները։ Տեղի է ունենում տարածական հորիզոնի անընդհատ ընդլայնում հռոմեական նվաճումների հետ կապված։ Տարածական հորիզոնը ընդլայնվում է մինչև հս. լ. 16,5°: Տեղի է ունենում լայնածավալ քրիստոնեական գաղափարախոսություն, աշխարհիկ գրողների հավաքածուներում պահպանելով որոշ հնագույն գաղափարներ։
Ըստ երկրների
Արդեն հին ժամանակներում մարդիկ ձգտում էին ընդլայնել իրենց գիտելիքները հարևան հողերում, ստեղծել առևւտրային ուղիներ՝ ապրանքներ փոխանակելու համար։ Հին եգիպտացիները ավելի քան 6 հազար տարի ճանապարհորդել են Աֆրիկայով։ Մ.թ.ա. III հազարամյակի կեսին նրանք սկսել են Միջերկրական ծով մտնել այլ երկրներից ապրանքներ տեղափոխելու համար։ Մ.թ. II հազարամյակում Միջերկրական ծովի արևելյան ափում ապրող փյունիկացիները սկսեցին յուրացնել ծովային կղզիները. նրանք Կիպրոսում մի քանի գաղութներ հիմնեցին, Փոքր Ասիայն շրջանցեցին հարավից, լողում էին էին դեպի Բալկանյան, Ապենինյան և Պիրենեյան թերակղզիները, հայտնաբերեցին Սիցիլիան, Սարդինիան և այլ կղզիներ։ Նրանց նավերը Եգիպտոս են բերում ծառեր, գինի, ձիթապտղի յուղ, ստրուկներ և այլ ապրանքներ։ Մ.թ.ա. VII դարում փյունիկեցիները շրջանցին Աֆրիկան։ Լողալով ափով, նրանք խոշոր ծոց գտան՝ հարմարավետ նավահանգիստով և հիմնեցին Կարթագենը, որը դարձավ  Միջերկրական ծովի ամենամեծ նավահանգիստներից և քաղաք-պետություններից մեկը հին Միջերկրականում։ Հնարավոր է, որ փյունիկացիներն են կատարել կարևոր հայտնագործությունները. Նրանք առաջին անգամ անցան Իսպանիայի և Աֆրիկայի միջեւ նեղ նեղուցով, որի երկու կողմերում էլ բարձրանում են Ջիբրալթարի եւ Սեուտայի նշանավոր ժայռերը, և դուրս եկան Ատլանտյան օվկիանոս։ Մեկ այլ տարբերակի համաձայն, առաջինը անցել են Կրետեի բնակիչները։ Շումերները Միջագետքից մ.թ.ա. III հազարամյակում ձեռնարկել են Արաբիայի շուրջ արշավանքներ։ Էլամները՝ շումերների հարևանները, հաղթահարելով իրենց շրջակա լեռները հասան  Կասպից ծովի ափերը։ Փյունիկեցիները ուսումնասիրեցին Եվրոպայի Ատլանտյան ափը։ Հնդիկները, տիրապետելով Ինդոս-գանգեսյան հարթավայրին, դուրս եկան Արաբական ծովի ափ և Հիմալայներ։ Քաղաքակրթությունը, որը ծագել է Մեծ Չինական  հարթավայրում, ընդարձակեց իր տարածքը` Խաղաղ օվկիանոսից մինչեւ Տիբեթի լեռներ։ Մ.թ.ա. 5-րդ դարում Հին Հունաստանում ծագեց աշխարհագրություն գիտությունը։
Հին Հունաստան
Հույները վաղուց էին նավարկում ծովում։ Հայտնագործությունների մեծ մասը նրանք իրականացրել են Միջերկրական ծովում, սակայն նրանք առաջինն էին, որ լողալով հասան Եվրոպայի արևմտյան ափերին։ Մ.թ.ա. I հազարամյակի կեսերին հույները արդեն ծանոթ էին ոչ միայն Էգեյան և Ադրիատիկ, Հոնիական, Տիրրենյան, Լիգուրյան և Միջերկրականի այլ ծովերին, այլ նաև ներխուժեցին Սև ծով։ Նրանք  գաղութներ ստեղծեցին Ղրիմում, Ազովի ծովի հյուսիսային ափին և այլն։ Պատմության մեջ ամենազարմանալի ճանապարհորդություններից մեկը պատկանում է հույն Պիֆեյի  խորհրդավոր նավարկությունը հյուսիս Մասալիից  մ.թ.ա. 350-320 թթ.: Այս ճանապարհորդը և աշխարհագրագետը ստեղծել է «Օվկիանոսի մասին» և «Երկրի նկարագիրը» վեպերը։ Մինչեւ մեր ժամանակները նրանք չեն պահպանվել, սակայն մեզ հայտնի են այլ գիտնականների ներկայացմամբ:Պիֆեյը լավ աստղագետ էր, աստղային երկնքի իմացությունը օգնեց նրան երկրի վրա որոշելու իր գտնվելու վայրը։ Հյուսիսային Եվրոպայի ծովերի երկար շրջագայությունների ընթացքում նա դիտում էր հյուսիսային մակընթացությունները և հետագայում էլ նկարագրում դրանք։ Հետազոտելով Բրետանի ափերը, Պիֆեյը անցավ Լա Մանշը և հանգրվանեց  լ Կոռնուոլում, որտեղ նա բարեկամական հարաբերություններ է հաստատել հանքագործների հետ, ովքեր անագ էին արդյունահանում։ Պիֆեյը սովորեց բնիկների սովորույթները, ուստի և համարվում է առաջին ազգագրագետներից մեկը։ Այնուհետեւ նա շրջեց Բրիտանիայի շուրջը և բնութագրեց այն որպես եռանկյուն կղզի։ Պիֆեյը պատմում էր, որԲրիտանիայի հյուսիսում է գտնվում Տուլե խորհրդավոր կղզին։ Այս կղզու գտնվելու վայրի մասին վեճերը շատ դարերի ընթացքում չլռեցին, նրա անունը գրականություն է մտավ որպես հայտնի աշխարհի ամենահեռու կետի խորհրդանիշ, և Ուլտիմա Տուլե նշանակում է աշխարհի վերջը։ Ակնհայտ է, որ սա  ժամանակակից Նորվեգիայի արևմտյան հս. լ. 64° ափն է, կամ Իսլանդիան է։
Հին Հռոմ
Հռոմեացիները, ինչպես նախկինում հույները փորձում էին ընդլայնել օյկումենան։ Նրանք հայտնաբերեցին և նվաճեցին Կենտրոնական, Արևմտյան Եվրոպան, կղզիները, այժմ կոչվում է բրիտանական, ամբողջ Պիրենեյան թերակղզին, Արևելյան Եվրոպայի մի մասը ինչպես նաև Ասիայի եւ Աֆրիկայի զգալի տարածքներ։ Մ.թ.ա III դարի վերջին Աֆրիկայում գտնվող փյունիկիացիների Կարթագեն պատվարն ընկավ, և Հռոմը դարձավ Արեւմտյան Միջերկրականի ամենաուժեղ երկիրը։ Հռոմեացիները գրավեցին Կարթագենին պատկանող Սարդինիա եւ Կորսիկա կղզիները, դրանք Սիցիլիայի հետ միասին դարձնելով հռոմեական նահանգներ։ Մ.թ.ա II դարի սկզբին հռոմեացիները կարողացան ենթարկել Իբերիական թերակղզու կենտրոնական շրջանները, կազմավորելով գրաված տարածքները երկու նահանգների` Մերձավոր և Հեռավոր Իսպանիայի։ Շուտով Հռոմը հաղթեց Բալկանյան երկրների դաշինքին, դառնալով ազդեցիկ ուժ Արևելյան Միջերկրածովյան տարածաշրջանում։ Մ.թ.ա. II դարի կեսերին Մակեդոնիան վերածվեց հռոմեական պրովինցիայի։ Հունաստանի բոլոր քաղաք-պետությունները, բացառությամբ Աթենքի և Սպարտայի, նույնպես կախյալ էին հռոմեական կառավարչից։ Կարթագնի տարածքում ստեղծվեց Աֆրիկա պրովինցիան, Պերգամոնի թագավորությունը վերածվեց  Ասիայի հռոմեական պրովինցիայի։ Հռոմին ենթարկվեց Փոքր Ասիայի եւ Կիպրոսի զգալի մասը, նրա կախվածությունը ճանաչվեց Հայաստանի կողմից (մ.թ.ա 66) և Բոսֆորի Թագավորության (մ.թ.ա. 63 թ.): 67-66-ական թթ. մ.թ.ա. հռոմեացիները գրավեցին Կրետեն, մ.թ.ա. 64-ին վերացրեց Սելևկյան իշխանությունը և Սիրիայում եւ Պաղեստինում ձևավորեց սիրիական պրովինցիան։ Մ.թ.ա. 63-ին նրանք հովանավորում էին Հրեաստանը։ Մ.թ.ա. 30-ական թվականներին Եգիպտոսն էլ գրավվեց։ Այսպիսով, III-I դարերի նվաճումների արդյունքում Հռոմը դարձավ համաշխարհային իշխանություն, իսկ Միջերկրական ծովում դարձավ «Ներքին Հռոմեական լիճ»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աշխարհագրական հայտնագործություններ
Hot (երգ, Իննա)
«Hot», ռումինացի երգչուհի Իննայի սինգլը` նրա Hot առաջին ալբոմից։ Թողարկվել է 2008 թվականի նոյեմբերի 12-ին Roton Records ընկերության կողմից որպես ալբոմի գլխավոր սինգլ։
Երգն արժանացել է երաժշտական քննադատների դրական արձագանքին։ Այն ունեցել է առևտրային հաջողություն՝ գլխավորելով սինգլների հիթ-շքերթները Իսպանիայում, Հունգարիայում, Մեծ Բրիտանիայում ու ԱՄՆ-ում։ Այն ընդգրկվել է լավագույն տասնյակներում Բելգիայում, Չեխիայում, Ֆրանսիայում, Նիդերլանդներում ու Ռումինիայում։
Պատմություն
«Hot» երգը գրել և որպես պրոդյուսեր հանդես է եկել ռումինական Play & Win պարային եռյակը, որն ստեղծել է նաև Իննայի ալբոմի մյուս երգերը։ Նախքան երգչուհու հաջողությունը եռյակը հասցրել էր զբաղեցնել Romanian Top 100 հիթ-շքերթի բարձր հորիզոնականներ Akcent-ի օգնությամբ։ Իննան երգը ձայնագրել է 2008 թվականին Play & Win ստուդիայում, որ գտնվում է Կոնստանցա քաղաքում (Ռումինիա)։ Սինգլը թողարկվել է տեղական Roton Records լեյբլում ։
«Hot» երգն ընդգրկվել է բազմաթիվ հավաքածուներում, ինչպիսիք են՝ 538 Dance Smash 2009 Vol.4, 538 Dance Smash — Hits Of The Year 2009, ''Damn! 26 — 100 % Dance Hits, Disco Estrella Vol. 12, DJ Selection 262 — The Balkanian Explosion, Grandmix 2009, Hot! Summer Hits 2009, Jaarmix 2009, Love2Club, Máxima Fm Compilation Vol. 10, Radio 538 — Hitzone — Best Of 2009 և Todo Exitos 2009'' ։
2009 թվականին «Hot» երգը ճանաչվել է տարվա երգ ռուսական DFM ռադիոկայանի կողմից ։
Իննան կատարել է «Hot» երգը Eska Music Awards-ում, Legendario Ice Experience-ում , լեհական Sopot Hit Festival-ում 2009 թվականին , ինչպես նաև Սոֆիայում (Բուլղարիա) կայացած Loop Live-ում նույն թվականի հոկտեմբերի 11-ին ։
Մեծ Բրիտանիայում երգի պրեմիերան կայացել է 2010 թվականի հունվարի 22-ին Floorfillers ռադիոկայանում տեղական All Around the World լեյբլի աջակցությամբ, որը երգի տեսահոլովակը ներկայացրել է իր վիդեոալիքում ։ Սինգլը թողարկվել է 2010 թվականի մարտի 14-ին թվային ներբեռնմամբ, իսկ երեք շաբաթ անց՝ ֆիզիկական կրիչներով
Հավաստագրումներ
!scope="row"| France (SNEP)
!scope="row"| Norway (IFPI Norway) !scope="row"|Spain (PROMUSICAE) !scope="row"|Sweden (GLF)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իննայի սինգլներ
Ռավշանա Կուրկովա
Ռավշանա Բախրամովնա Կուրկովա (Равшона Баҳром қизи Куркова, Ravshona Bahrom qizi Kurkova, Равшана Бахрамовна Куркова, ), ռուսական կինոյի և հեռուստատեսության ուզբեկ դերասանուհի։
Կենսագրություն
Ռավշանա Մատչանովան ծնվել է 1980 թվականի օգոստոսի 22-ին Տաշքենդում։ Հայրը Բախրամ Մատչանովն է, ով խաղացել է Մարկ Վայլի «Իլխոմ» թատրոնում, իսկ մայրը՝ դերասանուհի և կինոռեժիսոր Ռանո Ջալիլովնա Կուբաևան։ Ռավշանա Կուրկովայի քեռին է ռեժիսոր և սցենարիտ Ռաուֆ Կուբաևը ։
Ընտանիքի՝ Մոսկվա տեղափոխվելուց առաջ Ռավշանա Կուրկովան ավարտել է երաժշտական դպրոց, սովորել Տաշքենդի International House մասնավոր դպրոցում, ցանկացել ընդունվել Լոնդոնի համալսարան, սակայն հետո որոշել է մնալ Ռուսաստանում և սովորել մանկավարժական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում ։
Կինոյում նկարահանվել սկսել է 1992 թվականին, երբ 12 տարեկան հասակում խաղացել է «Ձարխոտերի գաղտնիքը» («Тайна папоротников») ֆիլմում։
Ռավշանա Կուրկովան ավարտել է Մոսկվայի մանկավարժական պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը ։ Մասնակցել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտին կից Ռեժիսորական բարձրագույն դասընթացների մի շարք դասախոսությունների և սովորել դերասանական վարպետություն Մ. Ս. Շչեպկինի անվան բարձրագույն թատերական ուսումնարանի դասախոս Տատյանա Պիշնովայի ղեկավարությամբ։ Բարձրագույն կրթությունն ավարտելուց հետո Ռավշանա Կուրկովան աշխատել է հեռուստատեսությունում. նա եղել է գրիմյորի օգնական, ռեժիսորի օգնական, թոք-շոուի խմբագիր ։ Ժամանակի ընթացքում Ռավշանա Կուրկովան սկսել է ստանալ էպիզոդիկ դերեր ու հաճախակի հայտնվել էկրաններին ։
Ռավշանա Կուրկովան նկարահանվել է Machete խմբի «Нежность» և Վլադի Կաստայի «Сочиняй мечты» տեսահոլովակներում ։
2009 թվականին Ռավշանա Կուրկովան Ելիզավետա Բոյարսկայայի, Մաքսիմ Մատվեևի, Օլգա Սմիրնովայի, Ալեքսեյ Ֆիլիմոնովի, Դարյա Չարուշայի, Ալեքսանդր Ալյաբևի, Գրիգորի Դոբրիգինի հետ մասնակցել է Օլեգ Գլուշկովի «Rooms» պարային-երաժշտական ներկայացմանը։
Ընտանիք
Իր առաջին ամուսնու՝ լուսանկարիչ Սեմյոն Կուրկովի հետ դերասանուհին ծանոթացել է ուսանողական երեկույթներից մեկի ժամանակ։ Բաժանվելուց հետո Ռավշանա Կուրկովան շարունակում է կրել իր առաջին ամուսնու ազգանունը։
2004 թվականից մինչև 2008 թվականը Ռավշանա Կուրկովան ամուսնացած է եղել դերասան Արտյոմ Տկաչենկոյի հետ։ Բաժանվելուց հետո նրանք մնացել են ընկերներ և 2012 թվականին միասին նկարահանվել են «Մայիսյան անձրև» ֆիլմում՝ մարմնավորելով նախկին ամուսինների ։
2021 թվականի օգոստոսի 21-ին Կուրկովան լուսանկար է հրապարակել մեկամյա որդու՝ Գասպարի հետ, որի հայրը գործարար Սերգեյ Ամարյանն է ։ 2023 թվականի մարտին ծնվել է նրանց դուստրը ։
Լյուքսեմբուրգի օրհներգ
Լյուքսեմբուրգի օրհներգ, կոմպոզիցիա «Ons Heemecht» («Մեր Հայրենիք»), ազգային օրհներգ, որը պաշտոնապես կիրառվում է 1895 թվականից ։ Օրհներգի տեքստը գրվել է 1859 թվականին Միշել Լենցի կողմից՝ լյուքսեմբուրգերենով։ Երաժշտության հեղինակը Ժան-Անտուան Ցինեն է։ Առաջին անգամ կատարվել է 1864 թվականի հունիսի 5-ին։
Լյուքսեմբուրգերեն տարբերակ
(1)
Wou d’Uelzécht durech d’Wisen zéit,
Duurch d’Fielsen d’Sauer brécht,
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit,
Den Himmel Wäin ons mécht:
Dat as onst Land, fir dat mer géif
Heinidden alles won,
Ons Hemechtsland dat mir so déif
An onsen Hierzer dron.
(2)
An sengem donkle Bëscherkranz,
Vum Fridde stëll bewaacht,
Sou ouni Pronk an deire Glanz
Gemittlech léif et laacht;
An 't si keng eidel Dreem:
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,
(3)
Gesank, Gesank vu Bierg an Dall
Der Äärd, déi äis gedron;
A jidder Broscht gedon;
Fir, d’Hemecht ass keng Weis ze schéin;
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin
An d’A wéi Feier blénkt
(4)
O Du do uewen, deem séng Hand
Duurch d’Welt d’Natioune leet,
Behitt du d’Lëtzebuerger Land
Vum frieme Joch a Leed;
Du hues ons all als Kanner schon
De fräie Geescht jo ginn,
Looss viru blénken d’Fräiheetssonn,
Déi mir so laang gesinn!
Պաշտոնական տարբերակը ֆրանսերենով
Թարգմանիչ՝ Ժան-Կլոդ Մյուլլե
(1)
Où l’Alzette arrose champs et prés
Où la Moselle, riante et belle
Nous fait cadeau du vin
C’est notre pays pour lequel
Nous risquons tout sur terre;
Notr’chère et adorable patrie
Dont notr'âme est remplie.
Վառնայի հնագիտական թանգարան
Վառնայի հնագիտական թանգարան (Варненски археологически музей), հնագիտական թանգարան Բուլղարիայի Վառնա քաղաքում՝ Սև ծովի ափին։ Բուլղարիայի ամենամեծ պատմական և հնագիտական թանգարաններից մեկն է։
Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1888 թվականի հունիսի 3-ին Վառնայի հնագիտական ընկերության նախաձեռնությամբ որպես քաղաքային գրադարանի մաս։ Թանգարանը գտնվում է 1892-1898 թվականներին ճարտարապետ Պետկո Մոմչիլովի կողմից նեո-ռենեսանս ոճով կառուցված Վառնայի օրիորդաց դպրոցի պատմական շենքում։ 1945 թվականին շենքը դարձել է պետության սեփականություն։ 1993 թվականից թանգարանը զբաղեցնում է ամբողջ շենքը, որը մասամբ զբաղեցրել էր դեռևս 1895 թվականից։ Թանգարանում հանրության համար առաջին ցուցադրությունը բացվել է 1906 թվականի հունիսի 11-ին։ Թանգարանի առաջին տնօրենն է եղել հնագետ Կարել Շկորպիլը, ով պաշտոնավարել է մինչև մահ (1944 թվական)։ 1945 թվականից թանգարանի կառավարումն ու ֆինանսավորումն անցել է պետությանը։
Լյուքսեմբուրգի օրհներգ
Պաշտոնական տարբերակը ֆրանսերենով
(2)
Վառնայի հնագիտական թանգարան
Ցուցադրություն
Թանգարանը զբաղեցնում է 2150 մ2 ցուցահանդեսային տարածք, որտեղ ներկայացված են նախապատմական, թրակիական, հին հունական ու հին հռոմեական ժամանակաշրջանների պատմության, ինչպես նաև միջնադարյան բուլղարական և բյուզանդական կայսրությունների, Օսմանյան կայսրության տիրապետության և Բուլղարիայի ազգային վերածննդի ժամանակաշրջանի (այդ թվում շուրջ 900 միջնադարյան և վերածննդի սրբապատկերներ) ցուցանմուշներ։
Լյուքսեմբուրգի օրհներգ
Պաշտոնական տարբերակը ֆրանսերենով
Dans sa couronne bois sombre
Վառնայի հնագիտական թանգարան
Ցուցադրություն
Թանգարանի ցուցադրությունը բաժանված է 4 մասերի՝
Թանգարանի ամենանշանավոր ցուցադրությունը Վառնայի մեռելաքաղաքն է (Վառնայի ոսկի), որը պեղվել է 1972 թվականին և թվագրվում է մ.թ.ա. 4600-4200. զբաղեցնում է երեք առանձին ցուցասրահներ։
Լյուքսեմբուրգի օրհներգ
Պաշտոնական տարբերակը ֆրանսերենով
toujours gardée par la paix,
Վառնայի հնագիտական թանգարան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի թանգարաններ Կատեգորիա:Բուլղարիայի հնագիտական թանգարաններ Կատեգորիա:1906 հիմնադրված թանգարաններ
Լյուքսեմբուրգի օրհներգ
Պաշտոնական տարբերակը ֆրանսերենով
Donc, sans faste et la splendeur cher,
Confortable à l’amour en riant.
Son peuple puisse dire est heureux
Et il n’ya pas de rêves vides:
Comment est agréable mais voici la vie,
dans quelle mesure est-il de la maison.
(3)
Chant, chant, de la montagne et la vallée
La terre, qui nous portait,
Les "amoureux a un écho fidèle
Pour le pays quelque façon que ce soit trop beau
Chaque mot qui sonne hors de lui,
Prendre l'âme comme Himmelstön
Et nos yeux brillants comme le feu.
(4)
Ô Toi aux cieux qui nuit et jour
Écarte du pays de Luxembourg
L’oppression étrangère
Enfants nous avons reçu de Toi
L’esprit de la liberté;
Permets au soleil de liberté
De luire à tout jamais.
Պաշտոնական տարբերակը գերմաներենով
Թարգմանիչ` Յոզեֆ Գրոբեն
(1)
Wo die Alzette durch die Wiesen zieht,
Durch die Felsen die Sauer bricht,
Die Rebe längs der Mosel blüht,
Der Himmel Wein verspricht:
Dort ist das Land, für dessen Ehr
Kein Opfer uns zu schwer,
In unseren Herzen ruht.
Die Heimat, die als teures Gut
(2)
In seinem dunklen Wälderkranz,
vom Frieden still bewacht,
So ohne Prunk und teuren Glanz,
Gemütlich lieb es lacht.
Sein Volk sich glücklich sagen kann,
Und es sind keine leeren Träume:
Wie heimelig sich’s doch hier wohnt,
(3)
Die Erd’, die uns getragen,
Die Lieb’ hat einen treuen Widerhall
In jeder Brust getan.
Für die Heimat ist keine Weise zu schön,
Ergreift die Seel’ wie Himmelstön’
Den Völkern gibt Geleit,
Behüt das Luxemburger Land
Vor fremdem Joch, vor Leid!
Als Kind empfingen wir von Dir
Den freiheitlichen Sinn,
Die Freiheitssonne, unsre Zier,
Lass leuchten fernerhin!
Որպես պետական օրհներգ՝ օգտագործվում է միայն առաջին և չորրորդ տները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի պետական խորհրդանիշներ
Փոստատար Պեչկին
Փոստատար Իգոր Իվանովիչ Պեչկին (Почтальон Игорь Иванович Печкин), մանկագիր Էդուարդ Ուսպենսկու ստեղծագործությունների և դրանց հիման վրա նկարահանված խորհրդային մուլտֆիլմերի շարքի հերոս («Քեռի Ֆյոդորը, կատուն և շունը», «Երեքը Պրոստոկվաշինոյից», «Արձակուրդները Պրոստոկվաշինոյում» և «Ձմեռը Պրոստոկվաշինոյում»)։
Նկարագրություն
Իգոր Իվանովիչ Պեչկինը ծնվել է սեպտեմբերի 1-ին ՌՍՖՍՀ Տվերի մարզի Վիշնի Վոլոչյոկ գյուղում։ Ապրում է Պրոստակվաշինոյում։ Նախքան թոշակի անցնելն աշխատել է տեղի փոստային բաժանմունքում։ Վիպակում առաջին անգամ հայտվելու ժամանակ նկարագրվում է որպես «հիսուն ու ավելի տարեկան» տղամարդ։ Ունի բավական վնասակար ու տաղտկալի բնավորություն, խելացի է ու խորամանկ. «բնավորությամբ զուսպ է, իրեն արատավորող հարաբերությունների մեջ չի նկատվել»։ Հակված է ձևականությունների, հետաքրքրասեր է և հավանության չի արժաացնում Քեռի Ֆեոդորի ու նրա ընկերների նախաձեռնությունները, բայց դրա հետ միասին բավական բարի է և ունի գյուղացուն հատուկ միամտություն, սիրում է պատմություններ պատմել և մասնակցել Պրոստակվաշինոյի բնակիչների կյանքին։ Ընկերություն է անում քեռի Ֆեոդորի, Շարիկի ու Մատրոսկինի հետ։ Ունի քույր՝ Ակուլինան (գրքերում չի հայտնվում) և շուն՝ Կաշտանը։
Պատմություն
«Սոյուզմուլտֆիլմի» դասական եռագրությունում կերպարին հնչյունավորել է Բորիս Նովիկովը, 1975 թվականին ստեղծված «Քեռի Ֆյոդորը, կատուն և շունը» մուլտֆիլմում՝ Վիկտոր Բայկովը։ «Զարթուցիչ» («Будильник») հաղորդման մեջ եղել է նմանատիպ կերպար (նրան մարմնավորել է Ալեքսանդր Վդովինը, ապա այլ դերասաններ)։ Նա մասնակցել է նաև «АБВГДейка» հաղորդմանը։ «Утренняя почта» հաղորդման՝ «Ձմեռը Պրոստոկվաշինոյում» («Зима в Простоквашино») մուլտֆիլմին նվիրված թողարկման մեջ փոստատար Պեչկինի դերը կատարել է Յուրի Նիկոլաևը ։ Նոր մուլտսերիալում փոստատար Պեչկինը խոսում է Իվան Օխլոբիստինի ձայնով ։
Ժամանակի ընթացքում փոստատար Պեչկինը դարձել է անեկդոտների հերոս ։ Ըստ գրքի՝ Քեռի Ֆեոդորոը գնում է դպրոց։ Փոստատար Պեչկինն ասում է, որ ինքը ծխել է դասամիջոցներին ու դպրոցն ավարտել է «երեքներով»։
Փոստատար Պեչկինը հիշատակվում է նաև Ելենա Ապինայի «Тук-тук» երգում (տեքստի հեղինակ՝ Արկադի Սլավորոսով, կոմպոզիտոր՝ Օ. Մոլչանով)։
Հուշարձան
2008 թվականի նոյեմբերին Մոսկվայի մարզի Լուխովիցի քաղաքում տեղի է ունեցել Փոստատար Պեչկինի հուշարձանի հանդիսավոր բացումը։ Գրեթե երկու մետր բարձրություն ունեցող բրոնզե արձանը, որը ներկայացնում է հեծանիվի վրա նստած փոտատար Պեչկինին և նրա մոտ կանգնած Մատրոսկին կատվին, տեղադրվել է տեղի փոստի շենքի դիմաց։ Հուշարձանի հեղինակն է Պոլինա Գորբունովան։
Արձագանքներ
Արվեստագիտության պետական ինստիտուտի տնօրենի տեղակալ, փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Նիկոլայ Խրենովի կարծիքով՝ բնիկ գյուղացի Պեչկինը մարմնավորում է ոչ այնքան խորը գյուղական հոգեբանությունը, որքան խորհրդային հոգեբանության արատները, որոնք ընդհանուր էին քաղաքի ու գյուղի համար։ Այդ թվում են ուրիշի անձնական աշխարհ ներխուժելու պահանջմունքը, մասնավոր անձանց վրա ինքնակամ և ոչ մեկի կողմից պաշտոնապես չարտոնված վերահսկողություն սահմանելը, ամեն տեղ կարգի խախտում փնտրելը, բոլորին ձևամոլությամբ ձանձրացնելը։ Հենց Պեչկինն է պահանջում «փաստաթղթեր» և «անձնագիր», ուշացնում ծանրոցները՝ շատ լավ իմանալով, թե ում է այն հասցեագրված։ Ի վերջո, Պեչկինը չափում է Քեռի Ֆեոդորի հասակը, որպեսզի հաստատի, որ հենց նա է այն տղան, ում փնտրում են ծնողները թերթի հայտարարությամբ, թեև լուսանկարն ու տեքստը սպառիչ կերպով տալիս են Քեռի Ֆեոդորի նկարագրությունը։ Իսկ մետրը ծեր Պեչկինի ձեռքին երևում է սարսափազդու, ինչպես դագաղագործի կամ բանտապահի մոտ, ինչն անուղղակի կերպով ընդգծում է փոստատարի կերպարի ժամանակավրեպ լինելը, որի գիտակցությունը մնացել է խորհրդային բռնաճնշող բարքերի ծաղկման ժամանակաշրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմերի կերպարներ Կատեգորիա:Պրոստոկվաշինո
Աուրիֆլամայի գավառ
Աուրիֆլամայի (Microrregião de Auriflama), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սան Պաուլու նահանգի մեջ։ Մտնում է Բաուրուի մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 44 154 մարդ 2005 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 2312,094 կմ²։ Բնակչության խտությունը 19,1  մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Սան Պաուլու նահանգի գավառներ
Swiss International Air Lines
Swiss International Air Lines, Շվեյցարիայի խոշորագույն ավիաընկերություններից է, իրականացնում է չարտերային թռիչքներ դեպի՝ Եվրոպա, Հյուսիսային Ամերիկա, Հարավային Ամերիկա, Աֆրիկա և Ասիա։ Ավիաընկերությունը դաշինք է կնքել Star Alliance-ի հետ։ Ավիաընկերության գրասենյակը գտնվում է Ցյուրիխում։ Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 2002 թվականին։
Չվերթը
2010 թվականի հունիսին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած էր հետևյալ ինքնաթիռներից ՝։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիայի անդամներ
Բանանալի գավառ
Բանանալի (Microrregião de Bananal), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սան Պաուլու նահանգի մեջ։ Մտնում է Բաուրու մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 26 895 մարդ 2005 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 2063,920 կմ²։ Բնակչության խտությունը 78,7  մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Սան Պաուլու նահանգի գավառներ
Ամիրյան փողոց (Երևան)
Ամիրյան փողոց, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Անվանվել է ի պատիվ հայ հեղափոխական, լրագրող, հրապարակախոս, Բաքվի 26 կոմիսարներից մեկի՝ Արսեն Ամիրյանի։
Տվյալներ
Սկսվում է Հանրապետության հրապարակից և ձգվում մինչև Սարյան փողոցը։ Հատվում են Եզնիկ Կողբացու փողոցը, Մաշտոցի պողոտան և Խորեն Աբրահամյան փողոցը։ Ամիրյան փողոցից սկիզբ է առնում Զաքյան փողոցը, ավարտվում է Քոչինյան փողոցը։
Նախասովետական ժամանակաշրջանում կոչվում էր Նազարովսկայա փողոց։ 1918-ից 1921 կրել է ՀՅԴ հիմնադիրներից Քրիստափորի անունը։ Հայաստանի անկախանալուց հետո, 1990-ական թվականներին, փողոցը մի քանի տարի կոչվել է Վռամշապուհ արքայի անունով, այնուհետև կրկին ստացել է նախկին անվանումը։
Նշանակալի օբյեկտներ
Փողոցի սկզբնամասում է գտնվում «Մարիոթ Արմենիա» հյուրանոցը։
Ամիրյան 9 հասցեում է Եղիշե Չարենցի անվան թիվ 67 հիմնական դպրոցը։ Նախկինում այդ վայրում գտնվել է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին, որը քանդվել է խորհրդային իշխանությունների հրամանով։
Ամիրյան փողոցի և Մաշտոցի պողոտայի հատման վայրում է գտնվում Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանը։
Փողոցի վերջնամասում են Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտը, Հայէկոնոմբանկը, ՀՀ ԱԱԾ Երևանի քաղաքային վարությունը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Ավագ դպրոցի մյուզիքլ։ Ավարտական երեկո
Բարձրագույն դպրոցի մյուզիքլ։ Ավարտական երեկո (High School Musical 3: Senior Year, 2008 թվական), Walt Disney Pictures կինոստուդիայի երաժշտական կինոֆիլմը դեռահասների մասին։
Ֆիլմի պրեմերիան կայացել է 2008 թվականի սեպտեմբերի 29-ին՝ Ստոկհոլմում։
Սյուժե
Ահա և եկավ վերջին՝ ավարտական տարին դպրոցում Տրոյի, Գաբրիելայի և նրանց դասընկերների համար։ Առջևում նրանց սպասում է քոլեջ ընդունվելը և բաժանումը սիրելիներից և ընկերներից։ Եվ նրանք ընկերների հետ միասին կազմակերպում են դպրոցի ավանդական գարնանային մյուզիքլը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական ֆիլմեր Կատեգորիա:2008 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Միջնասար
Միջնասար, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Միափորի լեռնահամակարգում, Արտիջուր գետի աջափնյակում, Արծվաշեն գյուղից 3,5 կմ հարավ։ Բարձրությունը 1853 մ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռներ
Բարրետուսի գավառ
Բարրետուսի (Microrregião de Barretos)՝ գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սան Պաուլու նահանգի մեջ։ Մտնում է Բաուրու մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 133 868 մարդ 2005 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 2716,826 կմ²։ Բնակչության խտությունը 49,3  մարդ/կմ²։
Գրոտե Կերկ (Դորդրեխտ)
Շինարարության պատմություն
Սկզբում Գրոտե Կերկի տեղում եղել է եկեղեցի, որը կառուցված է եղել ռոմանական ճարտարապետական ոճով։ Նրա մնացորդները պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել են ներկայիս կառույցի տակ։ Ժամանակակից Գրոտե Կերկը կառուցվել է բրաբանտական գոթիկա ճարտարապետական ոճով։ Այն նաև միակ խոշոր քաղաքային եկեղեցին է ողջ նախկին Հոլանդիա կոմսությունում, որն ամբողջովին կառուցվել է կամարավոր քարով։