cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջեքի Ռոբինսոն
1951-1953 թվական։ Հետապնդում չեմպիոնական տիտղոսի համար
Ջեքին նաև որոշել է իրեն զգալ որպես մենեջեր և գլխավորել բեյսբոլի գլխավոր լիգայի թիմը։ Փորձ ձեռք բերելու համար նա հույս ուներ սկզբում գլխավորել Պուերտո Ռիկայի բեյսբոլի լիգայի թիմերից մեկը, սակայն ՄԼԲ-ի հանձնակատար Հեփի Չենդլերը մերժել է Ռոբինսոնի խնդրանքը։ 1952 թվականին Ռոբինսոնը հագուստի սեփական խանութ է բացել Հարլեմում (Նյու Յորք) ։ Նույն թվականին Youth Wants to Know (ռուս.՝ Երիտասարդներն ուզում են իմանալ) Ռոբինսոնը մարտահրավեր է նետել «Յանկիզ»-ի գլխավոր մենեջեր Ջորջ Վայսին այն կապակցությամբ, որ Նյու Յորքի թիմում մինչ օրս ոչ մի սև խաղացող չի եղել ։ Մարզական լրագրող Դիկ Յանգը, ում Ռոբինսոնը նկարագրել է որպես «ֆանատիկոս», ասել է. «Եթե Ջեքիում կա մեկ թերություն, ապա նա ընդհանուր է։ Նա կարող է լինել»։ Նա կարծում էր, որ ամեն ինչ վատ է, ինչ տեղի է ունեցել իր հետ, տեղի է ունեցել սև ցեղին պատկանելու պատճառով»։
1953-ի մրցաշրջանում Ռոբինսոնը 109 վերք է արել և գողացել է 17 Բազա՝ 32,9-ի միջին իրացման ժամանակ % ։ «Դոջերսը», ինչպես և անցյալ տարի, հաղթել է ազգային լիգայում, սակայն կրկին համաշխարհային շարքում պարտվել է «Յանկիզին» (այս անգամ վեց խաղերում)։ Նույն թվականին նա դարձել է our Sports Մարզական ամսագրի խմբագիր, որը հիմնականում լուսաբանել է սևամորթ մարզիկների խնդիրներ ։ Ռոբինսոնը նաև բացահայտ քննադատել է ռասայական-սեգմենտավորված հյուրանոցներն ու ռեստորանները, որոնցում նրան արգելել են կանգ առնել «Դոջերսի» մյուս խաղացողների հետ։ Նրա ելույթների արդյունքում բազմաթիվ հաստատություններ սկսել են սպասարկել նաև աֆրոամերիկացիներին ։
1954-1956 թվականներ։ Հաղթանակը համաշխարհային շարքի և ավարտը կարիերայի
1954-ի մրցաշրջանում Ռոբինսոնը ցույց տվեց նման արդյունքներ։ Մրցաշրջանի լավագույն խաղը Ջեքին անցկացրել է ապրիլի 17-ին ՝ խփելով 2 խոում-Ռանին և 2 Դաբլ ։ Մեկ տարի անց Ռոբինսոնն իր միակ հաղթանակը տարավ համաշխարհային սերիայում, երբ նրա «Դոջերսը» եզրափակիչում պարտության մատնեց «Յանկիզին»։ Չնայած թիմը տոնում էր իր ամենամեծ հաջողությունը, Ռոբինսոնը անցկացրեց իր կարիերայի ամենաանհաջող մրցաշրջանը, պայքարի տոկոսը նվազել է մինչեւ 25.6%, իսկ բազան գողանալը հաջողվել է ընդամենը 12 անգամ։ Ամբողջ մրցաշրջանը Ռոբինսոնն անցկացրել է հիմնականում աուտֆիլդերի կամ երրորդ բազայի խաղացողի դիրքում։ 37-ամյա Ռոբինսոնը բաց է թողել կանոնավոր առաջնության 49 հանդիպում և չի կարողացել մասնակցել համաշխարհային շարքի յոթերորդ խաղին ։ Նա բաց թողեց այս հանդիպումը, քանի որ «Դոջերսի» մենեջեր Ուոլթեր Օլսթոնը որոշեց Ջիլյամին երկրորդ մարզաբազայում դնել, իսկ Դոն Հոուկը երրորդն է։ Նույն մրցաշրջանում «Դոջերսի» գլխավոր մարզիչ Դոն Նյուքոմբը դարձել է բեյսբոլի առաջին սևամորթ պիտչերը, ում հաջողվել է 20 հաղթանակ տանել մրցաշրջանում։
1956 թվականի մրցաշրջանում Ռոբինսոնը կատարել է 61 վնասվածք, 12 անգամ գողացել է բազան, իսկ նրա միջին իրացումը կազմել է 27,5 % ։ Այդ ժամանակ մարզիկի առողջությունը վատացել է, նրա մոտ հայտնվել են շաքարային դիաբետի առաջին նշանները։ Հիվանդության պատճառով նա սկսել է մտածել ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելու մասին։ Մրցաշրջանի վերջում ակումբի ղեկավարությունը ցանկանում էր Ռոբինսոնին փոխանակել Դիկ Լիթլֆիլդի հետ և 35 հազար դոլար՝ իր գլխավոր մրցակցի՝ «Նյու Յորք Ջայենթսի» հետ։ Այնուամենայնիվ, փոխանակումն այդպես էլ չկայացավ, խորհրդակցելով ակումբի ղեկավարության հետ, Ռոբինսոնը համաձայնագիր կնքեց chock full O ' Nuts ռեստորանների ցանցի նախագահի հետ, որը կավարտի իր կարիերան բեյսբոլում և կդառնա ընկերության ղեկավարներից մեկը։ Քանի որ դրանից երկու տարի առաջ նա վաճառել էր իր կարիերան Look ամսագրին ավարտելու մասին բացառիկ հարցազրույցի իրավունքը, ապա Ջեքիի ՝ սպորտից հեռանալու որոշման մասին առաջինը հայտնել է ամսագիրը, այլ ոչ թե «Դոջերս» ակումբի կազմակերպությունը» ։ 1957 թվականի հունվարի 3-ին 37-ամյա Ռոբինսոնը պաշտոնապես հայտարարեց ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելու մասին։
Ժառանգություն
Ռոբինսոնի նորամուտը բեյսբոլի գլխավոր լիգայում վերջ է դրել բեյսբոլում գրեթե 60 տարի շարունակված ռասայական խտրականությանը, որը հայտնի է որպես «բեյսբոլի գունավոր արգելք» (the baseball color line) : Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ԱՄՆ-ում տեղի է ունեցել շարժում հանուն ռասայական հավասարության, որը ներառել է ներառյալ աֆրոամերիկացիների գաղթը դեպի հյուսիս, ինչպես նաև բանակի դեսեգրեգացիան Հարրի Թրումանի կողմից 1948 թվականին ։ Ռոբինսոնը կոտրեց բեյսբոլի գունավոր արգելքը, իսկ նրա պրոֆեսիոնալ հաջողությունը խորհրդանշում էր այդ փոփոխությունները և ցույց է տվել, որ հավասարության համար պայքարը ավելի մեծ էր, քան պարզապես քաղաքականությունը։ Մարտին Լյութեր Քինգը նշել է, որ Ռոբինսոնն «իր ժամանակի լեգենդն ու խորհրդանիշն» է, և որ նա «մարտահրավեր է նետել անհանդուրժողականության և հիասթափության մութ երկնքին» ։ Ըստ պատմաբան Դորիս Քիրնս Գուդվինի՝ «Ռոբինսոնի ջանքերը մոնումենտալ քայլեր էին Ամերիկայում հանուն քաղաքացիական իրավունքների մղված հեղափոխության մեջ... նրա ձեռքբերումները թույլ տվեցին սևամորթ և սպիտակամորթ ամերիկացիներին ավելի հարգալից ու բաց լինել միմյանց նկատմամբ և ավելի շատ գնահատել յուրաքանչյուր մարդու ունակությունները» ։
Քսանութ տարեկանում բեյսբոլիստի կարիերան սկսելուց հետո Ռոբինսոնը 10 մրցաշրջան է անցկացրել «Բրուքլին Դոջերս» թիմում ։ Նրա կարիերայի ընթացքում նրա թիմը 6 անգամ մասնակցել է Համաշխարհային սերիաներին, իսկ Ռոբինսոնը մասնակցել է բոլոր աստղերի 6 հանդիպումների։ 1999 թվականին Ռոբինսոնն ընդգրկվել է բեյսբոլի գլխավոր լիգայի հարյուրամյակի խորհրդանշական թիմում ։
Համարվում է, որ Ռոբինսոնի կարիերան սկիզբ դարձել է նոր դարաշրջանի բեյսբոլում, որը փոխարինել է «երկար» գնդակների դարաշրջանին։ Նոր դարաշրջանում խաղը, որն ավելի վաղ հիմնվում էր ուժեղ հարվածների վրա, իր տեղը զիջել է հարձակման հավասարակշռված մարտավարությանը, որտեղ ոտքերի արագության շնորհիվ ռաներ վաստակում էին բազաների միջև ագրեսիվ վազվզելով ։ Ռոբինսոնն ուներ շատ ուժեղ հարված և մեծ արագություն։ Նա վաստակել է ավելի քան 100 ռան իր տասը մրցաշրջաններից վեցի ընթացքում (1947 թվականից մինչև 1953 թվականը)։ Իր արիերայի ընթացքում նվաճած նրա այլ կարևոր ցուցանիշների թվում են իրացման միջին ցուցանիշը՝ 31,1 %, բազաների ձեռքբերման ցուցանիշը՝ 40,9 %, գլագինգի ցուցանիշը՝ 47,4 %, ինչպես նաև նա վաստակել է ավելի շատ ուոլքներ, քան ստացել է սթրայք աութներ (740՝ 291-ի դիմաց) ։ Ռոբինսոնը 1947-1953 թվականներին եղել է այն երկու խաղացողներից մեկը, որոնց հաջողվել է խլել ավելի քան 125 բազա՝ 42,5 % սլագինգի ցուցանիշով ։ Ընդհանուր առմամբ իր կարիերայի ընթացքում Ռոբինսոնը 227 փորձով խլել է 197 բազա, իսկ նրա հաջողության ցուցանիշը կազմել է 87 % ։ Իր կարիերայի ընթացքում նրան 19 անգամ հաջողվել է խլել տնային բազան, ինչը բեյսբոլի կարևորագույն տարրերից մեկն է և պահանջում է ոչ սովորական վարպետություն։ Լրագրող և գրող Դևիդ Ֆոլքները Ռոբինսոնին բնութագրել է որպես «բազաների ժամանակակից գողության հայր»։
Բեյսբոլի վիճակագրության վերլուծությունը վկայում է, որ Ռոբինսոնն իր կարիերայի ընթացքում եղել է լավագույն ֆիլդերներից մեկը, մշտապես գերազանց արդյունքներ է ցույց տվել՝ անկախ այն դիրքից, որտեղ խաղացել է ։ Լիգայում իր մեկնարկային մրցաշրջանն առաջին բազայում անցկացնելուց հետո Ռոբինսոնն իր լավագույն մրցաշրջաններն անցկացրել է երկրորդ բազայի խաղացողի դիրքում ։ 1950 և 1951 թվականների մրցաշրջաններում նա երկու անգամ եղել է լիգայի առաջատարը երկրորդ բազայի խաղացողների շրջանում ֆիլդինգի տոկոսով ։ Իր կարիերայի վերջին տարիներին Ռոբինսոնը խաղացել է մոտ 2000 իննինգի երրորդ բազայում և մոտավորապես 1175 իննինգ՝ աութֆիլդում ։
Ռոբինսոնը կինոյում և հեռուստատեսությունում
Ռոբինսոնն ինքն իրեն մարմնավորել է 1950 թվականի «Ջեքի Ռոբինսոնի պատմությունը» (Jackie Robinson Story) ֆիլմում ։ Ռոբինսոնի մասին այլ ֆիլմերի թվում են.
Բեյսբոլիստի կարիերայի ավարտից հետո
1957 թվականի հունվարի 5-ին Ռոբինսոնը պաշտոնապես հայտարարել է բեյսբոլիստի կարիերան ավարտելու մասին ։ Նույն թվականին նա դիմել է բժշկի՝ առողջական բազմաթիվ գանգատներով, նրա մոտ ախտորոշել են շաքարային դիաբետ։ Չնայած այն հանգամանքին, որ նա սկսել է ընդունել ինսուլին, այն ժամանակվա բժշկությունն ի վիճակի չէր կարող կանգնեցնել հիվանդության առաջընթացը և նրա ինքնազգացողության վատթարացումը։
1962 թվականին, երբ Ռոբինսոնն ստացել է բեյսբոլի ազգային Փառքի սրահի համար ընտրվելու իրավունք, նա ընտրողներին կոչ է արել գնահատել բեյսբոլի դաշտում իր ձեռքբերումները և ուշադրություն չդարձնել խաղի վրա իր մշակութային ազդեցության վրա ։ 1962 թվականի հուլիսի 13-ին Ռոբինսոնը դարձել է առաջին աֆրոամերիկացի խաղացողը, որն ընդգրկվել է Փառքի սրահում ։
1965 թվականին Ռոբինսոնը դարձել է բեյսբոլի գլխավոր լիգայի առաջին սևամորթ սպորտային վերլուծաբանը՝ աշխատանքի տեղավորվելով ABC ալիքում, որտեղ մեկնաբանել ՄԼԲ-ի շաբաթվա խաղը ։ 1966 թվականին նա դարձել է մայրցամաքային ֆուտբոլային լիգայի «Բրուքլին Դոջերս» թիմի գլխավոր մենեջեր, իսկ 1972 թվականին աշխատել է որպես «Մոնրեալ Էքսպոս» խաղերի մեկնաբան ։
1972 թվականի հունիսի 4-ին «Դոջերսի» ղեկավարությունը ամրագրել է Ռոբինսոնի (№42), ինչպես նաև Ռոյ Կամպանելլայի (№ 39) և Սենդի Քոուֆաքսի (№32) համարները ։ 1957-1964 թվականներին Ռոբինսոնը զբաղեցրել է Chock full o’Nuts ռեստորանների ցանցի փոխնախագահի պաշտոնը՝ դառնալով ամերիկյան բաժնետիրական ընկերության առաջին սևամորթ փոխնախագահը ։ Իր առևտրային գործունեությունը Ռոբինսոնը համարել է առևտրի և արդյունաբերության մեջ աֆրոամերիկացիների շահերին աջակցող խթան։ 1957 թվականին Ռոբինսոնը ղեկավար պաշտոն է ստացել Գունավոր մարդկանց առաջընթացի ազգային ասոցիացիայի են Freedom Fund Drive հիմնադրամում։ Նա այդ կազմակերպությունում աշխատել է մինչև 1967 թվականը։ 1964 թվականին հարլեմցի գործարար Դանբար Մաքլորինի հետ Ռոբինսոնը Հարլեմում հիմնել է առևտրային բանկ՝ Ազատության Ազգային բանկը, և դարձել այդ հաստատության առաջին ղեկավարը ։ 1970 թվականին նա հիմնել է շինարարական ընկերություն, որն բնակարանով ապահովել է ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքների։
Խաղացողի կարիերայի ավարտից հետո Ռոբինսոնը սկսել է ակտիվ քաղաքական գործունեություն ծավալել։ Ինքն իրեն նա համարել է անկախ քաղաքական գործիչ, բայց ունեցել է պահպանողական հայացքներ որոշ օրենքների, այդ թվում նաև Վիետնամի պատերազմի վերաբերյալ (մեկ անգամ նույնիսկ նամակ է գրել Մարտին Լյութեր Քինգին, որպեսզի պաշտպանի վարչակազմի ռազմական քաղաքական գործիչ Ջոնսոնին)։ 1960 թվականի նախագահական ընտրություններում քվեարկելով Ռիչարդ Նիքսոնի օգտին՝ Ռոբինսոնը հետագայում գովաբանել է Ջոն Ֆ. Քենեդիի դիրքորոշումը քաղաքացիական իրավունքների նկատմամբ և դժգոհել հանրապետականների դիրքորոշումից։ 1964 թվականին Ռոբինսոնը եղել է Հանրապետական կուսակցությունից Նելսոն Ռոքֆելլերի նախագահական արշավի վեց տնօրեններից մեկը, իսկ Ռոքֆելլերի՝ Նյու Յորքի նահանգապետ վերընտրվելուց հետո՝ 1966 թվականին դարձել է նրա հատուկ օգնականը տեղական ինքնակառավարման հարցերով ։ Ավելի ուշ Ռոբինսոնը աջակցել է Հուբերտ Համֆրիին ընդդեմ Նիքսոնի 1968 թվականին ։
Բողոքելով գլխավոր լիգայի ղեկավար պաշտոններում ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների բացակայության դեմ՝ Ռոբինսոնը հրաժարվել է մասնակցել նախկին աստղերի խաղին, որն անցկացվել է «Յանկի» մարզադաշտում 1969 թվականին ։ 1972 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Ռոբինսոնը վերջին անգամ հայտնվել է հանրության առջև. նրան պատիվ է տրվել կատարել առաջին խորհրդանշական մատուցումը Համաշխարհային սերիայի երկրորդ խաղից առաջ։ Ռոբինսոնը երախտագիտությամբ ընդունել է պատվավոր հուշատախտակը, որն ստեղծվել է ՄԼԲ-ում իր նորամուտի 25-ամյակի կապակցությամբ և ասել. «Ես ավելի ուրախ ու հպարտ կլինեմ, երբ ես կնայեմ մարզչական գծին երրորդ բազայի մոտ և այնտեղ կտեսնեմ սևամորթ մարզչի» ։ Ռոբինսոնի երազանքը կատարվել է միայն նրա մահվանից հետո. 1974 թվականի մրցաշրջանից հետո «Քլիվլենդ Ինդիանս» թիմի մենեջեր է դարձել փառքի սրահի ապագա անդամ Ֆրենկ Ռոբինսոնը։ Բայց չնայած երկու Ռոբինսոնների և այլ սևամորթ խաղացողների հաջողությանը՝ 1970-ականներից հետո բեյսբոլի բարձրագույն լիգայում աֆրոամերիկացիների թիվը նվազել է ։
Անձնական կյանք և մահ
Այն բանից հետո, երբ Ջեքի Ռոբինսոնն ավարտեց բեյսբոլի կարիերան, նրա կինը ՝ Ռեյչել Ռոբինսոնը, որոշեց կարիերան կատարել բուժքույրական գործի մասնագիտությամբ. դարձավ Յեյլի բարձրագույն դպրոցի բուժքույրերի դոցենտ և Կոնեկտիկուտի հոգեբուժական բաժանմունքի տնօրեն ։ Նա նաև Ազատության Ազգային բանկի տնօրենների խորհրդի անդամ է եղել, որտեղ աշխատել է մինչև 1990 թվականին նրա փակվելը։ Նա և Ջեքին երեք երեխա են ունեցել՝ Ջեքի Ռոբինսոն կրտսերը (ծնվ. 1946 թվականի նոյեմբերի 18-ին, մահացել է 1971 թվականին ՝ հոր մահից մեկ տարի առաջ, Շերոն Ռոբինսոնը (ծնվ. 1950թ. հունվարի 13) և Դևիդ Ռոբինսոնը (ծնվ. 14 Մայիս 1952 տարի) ։
Ջեք Ռոբինսոն ավագը կարճ ժամանակով վերապրել է որդուն. նրա առողջությունը վատացել է սրտի հիվանդության և շաքարախտի պատճառով, ինչի հետևանքով նա գրեթե կուրացել է։ Նա մահացել է 1972 թվականի հոկտեմբերի 24-ին 53 տարեկանում, Նորթ Սթամֆորդում (Կոնեկտիկուտ նահանգ) գտնվող իր տանը ՝ սրտի կաթվածից ։ Հոկտեմբերի 27-ին Մանհեթենի Ռիվերսայդ եկեղեցում տեղի ունեցած հոգեհանգստին մասնակցել է 2500 մարդ։ Դագաղը տարել է իր նախկին թիմակիցների և այլ հայտնի մարդկանց. Տասնյակ հազարավոր մարդիկ հավաքվել են այն ճանապարհի երկայնքով, որով շարժվում էր թաղման թափորը դեպի Բրուքլինի (Նյու Յորք) Սայպրես Հիլսի գերեզմանատուն, որտեղ նա թաղված էր իր որդու և զոքանչի կողքին։ Գերեզմանոցում նաև Ջեքի Ռոբինսոնի անվան պուրակ է անցնում ։
Ամուսնու մահից հետո Ռեյչելը հիմնադրել է Ջեքի Ռոբինսոնի հիմնադրամը, որը շարունակում է ղեկավարել (2014) ։ 2010 թվականին նա հայտնել էր, որ պլանավորում Է Ջեքի Ռոբինսոնի թանգարանը բացել Ստորին Մանհեթենում ։
Ռոբինսոնի դուստրը՝ Շերոնը, մանկաբարձուհի է, մանկավարժ, բեյսբոլի գլխավոր լիգայի ուսումնական ծրագրի տնօրեն։ Հանգուցյալ հոր մասին երկու գրքի հեղինակ:
Ամենակրտսեր որդին՝ Դևիդը, հասարակական գործիչ է, 10 երեխաներից բաղկացած բազմազավակ ընտանիքի հայր։ Սուրճի տունկեր Տանզանիայում ։
Մրցանակներ և նվաճումներ
1947 թվականի հասարակական հարցման տվյալներով՝ Ռոբինսոնը երկրորդ տեղն Է զբաղեցրել Բինգ Կրոսբիից հետո ԱՄՆ-ի ամենահանրաճանաչ քաղաքացիների ցուցակում 1999 թվականին Ռոբինսոնն ընդգրկվել է 20-րդ դարի 100 ամենաազդեցիկ մարդկանց ցուցակում՝ «Time» ամսագրի վարկածով ։ 1999 թվականին «Sporting News» ամսագիրը նրան 44-րդ տեղն Է զբաղեցրել 100 լավագույն բեյսբոլիստների ցուցակում Եվ երկրորդ բազայի խաղացողների շրջանում ամենամեծ թվով ձայներ հավաքած նա ընդգրկվեց բեյսբոլի գլխավոր լիգայի հարյուրամյակի խորհրդանշական թիմում :Բեյսբոլի գրող և լրագրող Բիլ Ջեյմսը իր "The New Bill James Historical Baseball Abstract" գրքում Ռոբինսոնին դրեց 32-րդ տեղը բոլոր ժամանակների լավագույն բեյսբոլիստների ցանկում ' Հաշվի առնելով նրա լավ արդյունքները, ինչպես նաև այն, որ իր ողջ բեյսբոլի կարիերայի ընթացքում նա միշտ եղել է բարձր մակարդակի վրա :1984 թվականին Ռոբինսոնի անունը ներառվել Է Կալիֆոռնիայի համալսարանի սպորտի փառքի սրահում, իսկ 2002 թվականին գիտնական Մոլեֆի Քետե Ասանտեն նրան ընդգրկել է 100 աֆրոամերիկացիների ցուցակում ։ Ռոբինսոնի պատվին ԱՄՆ փոստային ծառայությունը թողարկել է երեք տարբեր նամականիշ՝ բեյսբոլիստի պատկերով ՝ 1982, 1999 և 2000 թվականներին։ 20 ցենտանոց նամականիշը, որը թողարկվել է 1982 թվականի օգոստոսի 2-ին Ռոբինսոնի մահվան 10-րդ տարելիցից առաջ, դարձել է բեյսբոլիստի պատկերով ԱՄՆ-ի առաջին նամականիշը ։
1987 թվականին ՄԼԲ-ի տարվա նորեկ մրցանակը երկու ազգային և ամերիկյան լիգաներում վերանվանվել է Ջեքի Ռոբինսոնի անվան մրցանակի՝ Նրա առաջին դափնեկրի պատվին ։ 1997 թվականի ապրիլի 15-ին Ռոբինսոնի համարն (№ 42) ամրագրվել է բեյսբոլի գլխավոր լիգայի բոլոր թիմերում (առաջին դեպքը ԱՄՆ չորս հիմնական մարզական լիգաների շարքում) և այժմ ոչ մի խաղացող չի կարող հանդես գալ այդ համարի ներքո։ Սակայն այն ժամանակ այդ համարի տակ հանդես եկած ֆուտբոլիստները կարող էին այն օգտագործել մինչև այլ ակումբ չհասնեն կամ կփոխեն համարը ։ Այդ պատճառով «Մես» - ի աուտֆիլդեր Բատչ Խասկին և «Ռեդ Սոքսի» առաջին բազայի խաղացող Մո Վոնը կարող էին հանդես գալ այդ համարի մարզաշապիկով, «Յանկիզ» - ի պիտչեր Մարիանո Ռիվերան դարձավ լիգայի վերջին ֆուտբոլիստը, որը հանդես էր գալիս 42 համարի մարզաշապիկով  ։ Ամրացման արարողությունը տեղի է ունեցել «Շեյ-Սթեդիում» ստադիոնում Ռոբինսոնի ՝ լիգայում «Դոջերսի» կազմում նորամուտը նշելու 50-րդ տարեդարձի օրը։ Այդ ժամանակից ի վեր միայն Ուեյն Գրետցկիի 99 համարն է ամրագրվել NHL-ի բոլոր ակումբներում ։ Կոչ է արվել ամրագրել նաև թիվ 21 բոլոր թիմերում, որտեղ հանդես է եկել Ռոբերտո Կլեմենտեն, սակայն Ռոբինսոնների ընտանիքը դեմ է արտահայտվել դրան ։
Որպես բացառություն համարների ամրագրման քաղաքականության մեջ, 2007-ին բեյսբոլի գլխավոր լիգան սկսել է մեծարել Ռոբինսոնին ՝ թույլ տալով խաղացողներին կրել թիվ 42-ը ապրիլի 15-ին՝ Ջեքի Ռոբինսոնի օրը։ 2007-ին, Ռոբինսոնի 60-ամյակի օրը լիգայի դեբյուտը, ՄԼԲ-ն խնդրել է բոլոր խաղացողներին հագնել 42 համարի մարզաշապիկը։ Դա «Ռեդս»-ի աութֆիլդեր Քեն գրիֆի կրտսերի գաղափարն էր, որը Ռեյչել Ռոբինսոնին խնդրել էր թույլ տալ հագնել այդ համարի համազգեստը ։ Երբ Ռոբինսոնի կինը համաձայնել է, լիգայի հանձնակատար բադ Սելիգը ոչ միայն թույլ է տվել Գրիֆիին խաղալ այդ համարի տակ, այլև խնդրել է լիգայի բոլոր թիմերի խաղացողներին վարվել նաև ։ Արդյունքում 200-ից ավելի բեյսբոլիստներ կրել են 42 համարի մարզաշապիկը, Այդ թվում ՝ «Լոս Անջելես Դոջերս», «Նյու Յորք Մետս», «Հյուսթոն Աստրոս», «Ֆիլադելֆիա Ֆիլլիս», «Սենտ Լուիս Կարդինալս», «Միլուոկի Բրյուերս» և «Փիթսբուրգ Պայրեթս» թիմերի կազմում հանդես եկող բոլոր ֆուտբոլիստները ։ Մեծարումը շարունակվել է նաև 2008-ին, երբ ապրիլի 16-ին «Նյու Յորք Մետսի», «Սենտ Լուիս Կարդինալսի», «Վաշինգթոն Նեշիոնալսի» և «Տամպա Բեյ Ռեյթի» բոլոր խաղացողները կրել են Ռոբինսոնի համարը ։ 2008 թվականի հուլիսի 15-ին բեյսբոլի գլխավոր լիգան Ջեքի Ռոբինսոնի նոր հուշատախտակ է տեղադրել բեյսբոլի ազգային փառքի սրահում ՝ մեծարելով նրա ձեռքբերումները բեյսբոլի դաշտից դուրս ։ 2009 թվականի ապրիլի 15-ին Ռոբինսոնի համարն արդեն կրել են լիգայի բոլոր խաղացողները, մենեջերները, մարզիչներն ու մրցավարները ։
2006 թվականի նոյեմբերին հայտնի դարձավ, որ «Սիթի-Ֆիլդ» նոր բեյսբոլի «Մետս» մարզադաշտի մուտքը կկատարվի հին «Դոջերս»«Էբեթս-Ֆիլդ» ստադիոնի մուտքի նմանությամբ և կկոչվի Ջեքի Ռոբինսոնի անվան Ռոտոնդա ։ Ռոտոնդան Ռոբինսոնին նվիրված էր «Սիթի-Ֆիլդ» մարզադաշտի բացման օրը ՝ 2009թ. ապրիլի 16-ին։ «ՄՏՍ»-ի սեփականատեր Ֆրեդ Վիլպենը խոստացել է, որ Citigroup և Ջեքի Ռոբինսոնի հիմնադրամի համատեղ ջանքերով "տեղերը" կկառուցեն Նիժնի Մանհեթենի Ջեքի Ռոբինսոնի անվան թանգարանը։ Թանգարանի հետ միասին կսահմանվի կրթաթոշակ, որով կպարգևատրվեն «այն երիտասարդները, ովքեր ապրում և մարմնավորում են Ջեքիի իդեալները»։ Թանգարանը նախատեսվում է բացել 2015 թվականին  ։
2004 թվականին Aflac-ը սահմանել է տարվա խաղացողի պարգևը դպրոցականների շրջանում, որին անվանել են «Ջեքի Ռոբինսոնի պարգևը» ։
Իր գործունեության, Ռոբինսոնը նաև ստացել է ճանաչում դուրս բեյսբոլ։ 1956 թվականի դեկտեմբերին գունավոր բնակչության առաջընթացի աջակցման ազգային ասոցիացիան Ռոբինսոնին պարգևատրել է Սփրինգարնի մեդալով/ Սփրինգարնի մեդալով, որն ամեն տարի սևամորթ ամերիկացուն հանձնվում է որպես իր ժողովրդի առջև նրա վաստակի ճանաչում ։ 1984 թվականի մարտի 26-ին ԱՄՆ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանը Ռոբինսոնին հետմահու պարգևատրել էր Ազատության նախագահական մեդալով ։ 2003թ. հոկտեմբերի 29-ին Ռոբինսոնին պարգևատրեցին Կոնգրեսի ոսկե մեդալով ։ Մրցանակը ստացել է նրա կինը՝ 2005 թվականի մարտի 2-ին Կապիտոլիայում կայացած տոնական արարողության ժամանակ։ Ջեքի Ռոբինսոնը պատմության մեջ երկրորդ բեյսբոլիստն է դարձել Ռոբերտո Կլեմենտեից հետո, որը ստացել է այդ մրցանակը։ 2007 թվականի օգոստոսի 20-ին Կալիֆոռնիայի նահանգապետ Առնոլդ Շվարցենեգերը և նրա կինը ՝ Մարիա Շրայվերը, հայտարարեցին Ռոբինսոնին Կալիֆոռնիայի փառքի սրահում ընդգրկելու մասին ։
Ռոբինսոնի պատվին բազմաթիվ շինություններ են անվանակոչվել։ Քալիֆորնիական "Բրյուինս" համալսարանի բեյսբոլի թիմը տնային հանդիպումներն անցկացնում է Ջեքի Ռոբինսոնի անվան մարզադաշտում, որի մոտ այժմ կանգնած է բեյսբոլիստ Ռիչարդ Էլիսի արձանը, որը տեղադրված է նրա եղբայր Մեքի ջանքերով, հաղորդել Է «Ինտերֆաքս»-ը ։ 2013 թվականի ապրիլի 14-ին մարզադաշտում բացվեց Ռոբինսոնի պատկերով Նոր որմնանկար։ Դեյթոն Բիչի (Ֆլորիդա նահանգ) մարզադաշտը, որտեղ «Դոջերսը» գարնանային մարզումներ էր անցկացնում, 1990 թվականին վերանվանվել է Ջեքի Ռոբինսոնի անվան բեյսբոլի մարզադաշտ, իսկ կառույցի առջև տեղադրված է Ռոբինսոնի արձանը՝ երկու երեխաների հետ ։ Փասադենայի քոլեջում մի քանի սպորտային կառույցներ անվանվել են Ջեքիի պատվին, այդ թվում ՝ «Ռոբինսոն Ֆիլդ»-ը՝ բազմաֆունկցիոնալ մարզադաշտ, որն անվանվել է նրա և նրա եղբոր՝ մեկի պատվին ։ Նյու Յորքի միջնակարգ դպրոցների համակարգը հայտնել Է Ջեքի Ռոբինսոնի անվան միջնակարգ դասերը , իսկ Լոս Անջելեսի Դարսիի անվան միջնակարգ դպրոցը իր ֆուտբոլային մարզադաշտը անվանեց իր պատվին ։ Չիկագոյի (Իլինոյսի նահանգ) և Լոնգ Բիչի (Կալիֆոռնիայի նահանգ) տարրական դպրոցներն անվանվել են Ջեքի Ռոբինսոնի պատվին։ В 1976 թվականին Բրուքլինում գտնվող նրա տունը ՝ Ջեքի Ռոբինսոնի տունը, ներառվել Է ԱՄՆ-ի ազգային պատմական հուշարձանների ցուցակում ։ Ռոբինսոնի պատվին նաև աստերոիդ է անվանակոչվել 4319 Jackierobinson : 1997 թվականին ԱՄՆ-ի դրամահատարանը հուշադրամներ է թողարկել նրա պատվին ՝ արծաթե դոլար և հինգ դոլարանոց ոսկե մետաղադրամ ։ Նույն թվականին Նյու Յորքի իշխանությունները Ինտերբորո-պարկվեյն անվանափոխեցին նրա պատվին։
2011 թվականին Մոնրեալի 8232 Ավենյու հասցեում գտնվող նրա տան վրա, որտեղ բնակվում էր Ռոբինսոնը, երբ 1946 թվականին ելույթ էր ունենում "Մոնրեալ Ռոյալզ"-ում, տեղադրվել է հուշատախտակ ՝ ի պատիվ բեյսբոլի սեգրեգացիայի ավարտի ։ «Ես շատ լավ եմ հիշում Մոնրեալը և այս տունը և միշտ ջերմ զգացմունքներ եմ տածում այս հրաշալի քաղաքի հանդեպ։ Ես շատ ուրախ եմ, որ այս գեղեցիկ քաղաքի հետ կապված Ես շատ ուրախ եմ։ Նախքան Ջեկը և ես տեղափոխվեցի Մոնրեալ, մենք պարզապես գնաց միջոցով շատ կոպիտ վերաբերմունքի ռասայական կողմնակալ Հարավ ընթացքում գարնանային վերապատրաստման Ֆլորիդայում. Ի վերջո, Մոնրեալը կատարյալ վայր էր նրա համար իր կարիերան սկսելու համար։ Մեզ երբեք չեն սպառնացել այստեղ։ Մարդիկ այնքան բարեհամբույր էին և նայում էին Ջեքին և որպես խաղացող, և որպես մարդ» ։
Վիճակագրություն
աղբյուրներ
(*) Ծանոթագրություն. 1940-1953 թվականներին ՄԼԲ-ում չի օգտագործվել զոհաբերական ֆլայ վիճակագրական ցուցանիշը։ Ռոբինսոնի բոլոր զոհաբերական ֆլայները մինչև 1954 թվականը գրանցվել են որպես զոհաբերական հիթ։
(**) Ծանոթագրություն. կանխամտածված ուոլք վիճակագրական ցուցանիշը (IBB) ներմուծվել է միայն 1955 թվականին ։ Ռոբինսոնի բոլոր կանխամտածված ուոլքները մինչև 1955 թվականը գրանցվել են որպես ուոլք։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բեյսբոլիստներ Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացիների իրավունքների շարժման ակտիվիստներ Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Քերիմբեկլու (այլ կիրառումներ)
Քերիմբեկլու, կարող է վերաբերել՝
Քեթևան Կալանդաձե
Քեթևան Կալանդաձե (ქეთევან კალანდაძე), նորագույն շրջանի ժամանակակից նկարիչ։ Վրաստանի նկարիչների միության անդամ ։
Քեթի Դաունս
Քեթի Դաունս (Cathy Downs, ), ամերիկյան կինոդերասանուհի։
Քեթևան Կալանդաձե
Կենսագրություն
Քեթևան ծնվել է Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում։ 1990-ականների սկզբին, նա սովորել է Տոիձեի արվեստի դպրոցում։ 1998 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայի գեղանկարչության ֆակուլտետը։ 2000 թվականին Քեթևան Կալանձեն դարձավ Վրաստանի նկարիչների միության անդամ։ Իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը առաջին անգամ ցուցադրվել է 1994 թվականին։ Քեթևանի աշխատանքները պահվում են Գերմանիայում, Իսրայելում, Մեծ Բրիտանիայում, Հոլանդիայում, Ռուսաստանում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Քեթի Դաունս
Կենսագրություն
Դաունսը սկսել է աշխատել որպես մոդել, 1944 թվականին նա պայմանագիր է կնքում 20th Century Fox- ի հետ, իսկ 1945 թվականից սկսեց դերասանական գործունեություն ծավալել դրամատիկ ֆիլմերում և արևմտյան երկրներում։ 1950-ականներին նա հիմնականում նկարահանվում էր գիտական ​​ֆանտաստիկայի և սարսափ ֆիլմերի մեջ։ Վերջին մասնակցությամբ լայնածավալ ֆիլմը թողարկվեց 1958 թվականին, որից հետո Դաունսը նկարահանվեց միայն հեռուստատեսային ֆիլմերում։ 1965 թվականին նրան աշխատանքից հեռացրին։
Արթուր Մեյեն
Արթուր Մեյեն (Arthur Meighen, ազգանվան բնօրինակ արտասանությունը՝ Միեն (ˈmiːən), ), կանադացի քաղաքական գործիչ, 1920-1921 և 1926 թվականներին զբաղեցրել է Կանադայի վարչապետի պաշտոնը՝ ներկայացնելով Կանադայի պահպանողական կուսակցությունը։
Կենսագրություն
Արթուր Մեյենը մեծ հաջողությունների է հասել դեռևս դպրոցական տարիներին՝ լինելով դպրոցի գրական ընկերության քարտուղար։ Մաթեմատիկական կրթություն ստացել է Տորոնտոյի համալսարանում, որն ավարտել է 1896 թվականին, ինչից հետո իրավաբանություն է ուսումնասիրել Օսգուդ-Հոլում, ապա աշխատել որպես իրավաբան և ուսուցիչ, զբաղվել է նաև ձեռնարկատիրական գործունեությամբ։ 1904 թվականին նա ամուսնացել է Իզաբել Քոքսի հետ, որից ունեցել է երեք երեխա։
1908 թվականին Մեյենը Մանիտոբայի շրջաններից մեկում առաջին անգամ ընտրվել է Կանադայի համայնքների պալատ, իսկ 1913 թվականին՝ դարձել Ռոբերտ Լերդ Բորդենի կառավարության գլխավոր դատախազ։ 1917 թվականին դարձել է լեռնային գործերի պետական քարտուղար և նախարար, ապա նույն տարում, երբ ընթանում էր Առաջին համաշխարհային պատերազմը, հանդես եկել որպես համընդհանուր զինվորական զորակոչի ներդրման գաղափարի հիմնական կողմնակիցներից մեկը։ Շուտով Մեյենը դարձել է ներքին գործերի և հնդիկների գործերի նախարար։ Այդ պաշտոնում Մեյենը, որը 1919 թվականին նորից զբաղեցնում էր նաև լեռնային գործերի նախարարի պաշտոնը, ղեկավարել է կանադական երկաթուղիների ընկերության ստեղծումը և Վինիպեգում ընթացող համընդհանուր գործադուլի ճնշումը։
1920 թվականին՝ Բորդենի հրաժարականից հետո, Մեյենը գլխավորել է կառավարությունը՝ դառնալով Կանադայի առաջին և այս պահին միակ վարչապետը Մանիտոբայից։ Մեյենը ձգտում էր պահպանել պատերազմի ժամանակ Բորդենի ստեղծած յունիոնիստական կոալիցիան լիբերալների մի մասի հետ, սակայն նա երկրի արևմուտքում ճանաչում չուներ՝ գործադուլը ճնշելու համար և Արևելքում՝ զինվորական հնազանդության ներդրմանը մասնակցելու համար, ուստի դա չի հաջողվել։ 1921 թվականի ընտրություններում տեղերի մեծ մասը լիբերալներ են ստացել Ուիլյամ Լայոն Մաքենզի Քինգի, Մեյգենի և նրա մրցակցի ղեկավարությամբ դեռևս համալսարանում սովորելու ժամանակ։ Լիբերալները նույնիսկ երկրորդ տեղն են զիջել ֆերմերային առաջադիմական կուսակցությանը, իսկ Մեյգենը կորցրել է խորհրդարանական աթոռը, թեև արդեն հաջորդ 1922 թվականին կրկին խորհրդարան է ընտրվել Օնտարիոյի շրջաններից մեկից և դարձել ընդդիմության առաջնորդ։
Այդ շրջանում Մեյենը հանդես էր գալիս Մեծ Բրիտանիայի կողմից կանադական զորքերի մասնակցության օգտին՝ 1922 թվականին Չանաքեի բազայի վրա վերջինիս զորքերի հարձակումից հետո Թուրքիայի հետ նկատվող հակամարտությանը, ինչին կտրուկ դեմ էր հանդես եկել վարչապետ Մաքենզի Քինգը։ 1925 թվականին Քինգին, ձևավորելով փոքրամասնության կառավարություն Առաջադիմական կուսակցության աջակցությամբ, հաջողվել է մնալ վարչապետի պաշտոնում, չնայած պահպանողականները ստացել են ամենաշատ տեղերը։ Սակայն հաջորդ տարի՝ կոռուպցիոն սկանդալից հետո, Քինգի կառավարությանն անվստահության քվե է տրվել, որից հետո Կանադայի գեներալ-նահանգապետ Ջուլիան Բինգը մերժել է վաղաժամկետ ընտրությունների վերաբերյալ նրա խնդրանքը և Մեյենին հանձնարարել է ձևավորել նոր կառավարություն, որը, սակայն, խորհրդարանական աջակցություն չի ստացել և արդեն երկու ամիս անց լիբերալներին տապալել է արտահերթ ընտրություններում, ընդ որում Մեյենը կրկին կորցրել է իր աթոռը խորհրդարանում։
1932 թվականից պահպանողական կուսակցությունից վարչապետ Ռիչարդ Բեդֆորդի հանձնարարականով Մեյենն Օնտարիոյից նշանակվել է Կանադայի Սենատ, որտեղ դարձել Է պահպանողականների խմբակցության ղեկավարը։ 1941 թվականին նա կրկին ընտրվել է պահպանողականների առաջնորդ Ռոբերտ Մենիոնի հրաժարականից հետո, որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո հանդես էր եկել համընդհանուր զինվորական հնազանդության դեմ։ Մեյենը ձգտում էր լիբերալների հետ ազգային միասնության կառավարություն ստեղծել, սակայն Քինգը նախընտրում էր համագործակցությունը Համագործակցության սոցիալիստական կոոպերատիվ դաշնության հետ, իսկ Սենատից հեռացած Մեյենը չէր կարողացել տեղ ստանալ Համայնքների պալատում և պաշտոնաթող էր եղել պահպանողականների առաջնորդի պաշտոնից, որը դրանից հետո վերանվանվել է Առաջադիմական պահպանողական կուսակցության։ Մեյենը նաև հայտարարել է, որ իր կուսակցությունը պետք է ընտրի իր թեկնածությունը։
Մեյենը մահացել է Տորոնտոյում 1960 թվականին՝ վարչապետի պաշտոնից հեռանալուց հետո՝ ապրելով 33 տարի և 10 ամիս, ինչը նրան դարձրել է առավել երկար ապրող նախկին վարչապետ։ Բացի այդ, Մեյգենը Կանադայի առաջին վարչապետն էր, որը ծնվել էր 1867 թվականին դոմինիոնի կարգավիճակ ստանալուց հետո։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադայի վարչապետներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Կանադայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Տորոնտոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կանադացի դիվանագետներ
Քեթի Դաունս
Կենսագրություն
Քեթի Դաունսը մահացել է 52 տարեկանում քաղցկեղից, թաղված է Կալիֆոռնիայի Սանտա Մոնիկա նահանգի Վուդլոն գերեզմանատանը։
Կինոարտադրության մեջ ունեցած ավանդի համար դերասանը արժանացել է աստղի Հոլիվուդի Փառքի ծառուղում ։
Անձնական կյանք
Քեթի Դաունսը երկու անգամ ամուսնացած է եղել. առաջինը Ջո Քիրքվուդ կրտսերի (1952-1955, ամուսնալուծություն) և Ռոբերտ Բրանսոնի (16 Հուլիս 1956-29 հուլիս 1963, ամուսնալուծություն) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ Կատեգորիա:Կին Կատեգորիա:Կինոդերասաններ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Լյու Բեյ
Լյու Բեյ (刘备, ), հանդիսանում է Չինաստանի պատմության Երեք թագավորությունների ժամանակաշրջանի առավել հզոր մարդկանցից մեկը` լինելով արևմտաչինական Շու թագավորության հիմնադիրը։ Վերջինիս մայրաքաղաքը եղել է Չենդուն (ներկայիս Սիչուան նահանգը և հարևան տարածքները)։
Երիտասարդ տարիներ
Լյու Բեյը մեծացել է Չժոսյան նահանգում ծայրահեղ աղքատության մեջ, սակայն սերում էր առաջին Հան դինաստիայից։ Համաձայն «Սան-գո չժի» եկեղեցական տեքստի, նա Լյու Չժենի որդին էր, որը Չժուշանական Ցզին-վան Լյու Շենի որդին էր։ Բայց ըստ 5-րդ դարում ապրած Պեյ Սունչժիի թողած տվյալների Լյու Բեյը «Լինական հոուի հետնորդն էր», իսկ Լինական հոուներ (臨邑侯) կրում էին Լյու Ֆուն (Լյու Յանի որդին) և նրա որդի Լյու Տատոուն։ Նրանք նույնպես հանդիսանում էին Ցզին-դիի հետնորդները, բայց արդեն այլ գծով։ Լյու Բեյի պապ Լյու Սին և հայրը Լյու Խունը ցածրադիր պետական պաշտոնյաներ էին։ Լյու Բեյը երիտասարդ հասակում կորցրել էր հորը, բայց հարազատների օգնությամբ հնարավորություն էր ստացել դառնալ Լու Չժիի աշակերտ, որտեղ էլ ընկերացել էր Գունսուն Ցզանի հետ։ Երբ 184 թվականին տեղի ունեցավ «դեղին ժապավենների ապստամբությունը», իշխանությունների հետ ապստամբությունը ճնշելու համար Լյու Բեյը կոչ արեց հիմնել կամավորական ջոկատներ։ Ձիեր վաճառող հարուստ առևտրականներ Չժան Շիպինի և Սու Շուանի կողմից ֆինանսկան օգնություն ստանալուց հետո նա հավաքեց իր համախոհների ջոկատը, որոնց մեջ կային Գուան Յուին և Չժան Ֆեյը։ Նահանգային զորքերի հետ միանալուց հետո ապստամբների դեմ պայքարում նրանք մի շարք հաղթանակներ կրեցին։ Հաշվի առնելով Լյու Բեյի ձեռքբերումները նրան նշանակեցին Չժուշան նահանգի Անսի (ներկայիս Դինչժոուի տարածք) գավառի ղեկավար։ Սակայն տեղի պետաշխատողների կաշառվածության հետևանքով նա հեռացավ այդտեղից և իր կողմնակիցների հետ շարժվեց հարավ բանակին միանալու նպատակով, որոնք Սյուիչժու (Ցզյանսու նահանգի տարածք) նահանգում կռվում էին ապստամբների դեմ։ Կռվի դաշտում իր հաջողությունների պատվին նրան նշանակեցին Բաոտան նահանգի ղեկավար։
Տաո Ցզյանի հաջորդող
Երբ 192 թվականին Դուն Չժուի դեմ արշավը անհաջողությամբ ավարտվեց երկիրը քաոսի մեջ ընկավ, իսկ Լյու Բեյն ապստամբներից պարտություն կրելուց հետո շարժվեց դեպի հյուսիս Գումսուն Ցզյանին միանալու համար, որն իր հերթին կռվում է Յուան Շաոյի դեմ Ցզինչժոու և Ցինժոու (ներկայիս Հեբեյ և Շանդուն) նահանգների համար։ Գունսուն Ցզանը Լյու Բեյին նշանակեց Պինյուան գավառի ղեկավար, որպեսզի Լյու Բեյն իր հերթին Տյան Կայի առաջնորդության տակ Յուան Շաոյի դեմ Շանդունում։ Բայց նա Յուան Տանից (Յուան Շաոյի ավագ որդուց) պարտություն կրեց։ 194 թվականին Յուն Շանի նախկին համախոհ Ցաո Ցաոն արշավեց դեպի Սիյչժու Տաո Ցյանին տապալելու համար։ Տաո Ցյանը օգնության համար դիմեց Տյան Կային, իսկ Տյան Կայը Լյու Բեյի հետ իրենց զորքով օգնության շտապեցին։ Հաջողությունը սկզբում Ցաո Ցաոյի հետ էր, սակայն նրա ենթկաներից Չժան Մյաոն դավաճանելով բողոք բարձրացրեց հնարավորություն տալով Լյու Բույին գրավել Յանչժոու (ժամանակակից Շանդուն նահանգի արևմտյան հատված) նահանգում գտնվող Ցաո Ցաոյի հենկետերը, որի հետևանքով էր Ցաո Ցաոն ստիպված եղավ շտապ հետ վերադառնալ։ Տաո Ցզյանը խնդրեց Լյու Բեյին իր զորքերով տեղակայվել մոտակա Սյաոպեում տալով նրան լրացուցիչ ուժեր, այսպիսով Լյու Բեյը Տյան Կայի ենթկակայությունից դուրս գալով սկսեց ծառայել Տաո Ցյանին։ Լյու Բեյը ստացավ 2 հզոր Մի և Չեն տներից և իր զորքն ավելի մեծացրեց։ Տաո Ցանի մահից հետո Մի տունը առաջ քաշեց Լյու Բեյին Սյուիչժուն հանձնելու հարցը, արհամարհելով Տաո Ցյանի որդիներին, սակայն Չեն Ցյունը ասաց Լյու Բեյին, որ տվյալ դեպքում նա պիտի մրցակցի նահանգում իշխանության համար Յուան Շուի հետ։
Կոնֆլիկտ Լյու Բուի հետ
195 թվականին Լյու Բուն Ցաո Ցաոյից ջախջախիչ պարտություն կրելով ապաստան գտավ Լյու Բեյի մոտ։ Հաջորդ տարի Յուան Շուն գեներալ Ցզի Լինին արշավի ուղարկեց դեպի Սյուիչժոու։ Լյու Բեյը իր բանակով շարժվեց նրան ընդառաջ և մեկ ամսվա ընթացքում երկու բանակներով մնացին Սյույիում և Հուայիինում։ Նույն ժամանակ, երբ Չժան Ֆեյը, որը պիտի պաշտպաներ Սյապին վեճի ժամանակ սպանեց Ցաո Բաոյին՝ Լյու Բուն օգտվելով առիթից գրավեց քաղաքը` գերի վերցնելով Լյու Բեյի ընտանիքին և իր կողմնակիցներին։ Իմանալով լուրը Լյու Բեյը հետ վերադարձավ Սյապի, բայց այդ ժամանակ նրա բանակից արդեն ոչինչ չէր մնացել։ Մնացած մարդկանց հավաքելով Լյու Բեյը վերադարձավ Հուային, որտեղ արդեն պարտվել էր Յուան Շուն։ Երկու կողմից շրջապատված և առանց ուտելիք մնացած բանակը ստիպված հանձնվեց Լյու Բուին, որն էլ` որպես բարի կամքի դրսևորում, բաց թողեց Լյու Բեյի ընտանիքը և նրան հրամայեց կռվել Յուան Շույի դեմ։ Լյու Բեյը տեղակայվեց Սյաոպեյում հավաքելով 10 հազարանոց բանակ, բայց Լյու Բուն նորից հաղթեց նրան, ստիպելով նրան փախչել Սյուիչան, որտեղ Ցաո Ցաոն լավ կերպով ընդունեց Լյու Բեյին։ Ցաո Ցաոն Լյու Բեյին բանակ տվեց` նրան նշանակելով Յուիչժոու նահանգի նահանգապետ։ 198 թվականին Լյու Բուն նորից միացավ Յուան Շուին, ով այդ պահին կռվում էր Ցաո Ցաոյի դեմ։ Գաո Շունին և Չժան Լյաոյին ուղարկելով կռվել Լյու Բեյի դեմ։ Ցաո Ցաոն Սյահոու Դունին ուղարկեց Լյու Բեյին օգնության, բայց նրանք Գաո Շունից պարտություն կրեցին։ Լյու Բեյը նորից ստիպված էր փախչել Ցաո Ցաոյի մոտ։ Ցաո Ցաոն ինքն արդեն առաջնորդեց բանակը և Սյապիի մոտ հաղթանակ տարավ Լյու Բուին վերջնականապես ոչնչացնելով։
Ցաո Ցայի և Յուան Շաոյի պայքարի ժամանակաշրջան
Ցաո Ցաոն ամբողջովին կառավարում էր Սյան-դի կայսրին և շատ անգամներ օգտագործում այդ փաստը։ 199 թվականին Լյու Բեյը միացավ Դուն Չենի կազմակերպած դավադրության և ցանկանալով լքել Սյուիչանում Ցաո Ցաոյի շտաբը։ Լյու Նեյը իմանալով այն լուրը, որ Յուան Շուն պարտվել է Յուան Շաոյին և շարժվում է Սյապի, Լյու Բեյը բանակ խնդրեց նրան գերի վերցնելու համար։ Ցաո Ցաոն համաձայնվեց և Լյու Բեյի և Չժու Լինի գլխավորած բանակը ուղարկեց հարավ։ Տեսնելով, որ ճանապարհը փակ է Յուան Շուն վերադարձավ Շոուչուն, որտեղ էլ մահացավ։ Դրանից հետո Չժու Լինը վերադարձավ Սյուչան, իսկ Լյու Բեյը օգտվեց առիթից և սպանեց Չե Չժուին, որը կայսերական արքունիքի հրամանով Լյու Բուի մահից հետո նշանակվել էր Սյուիչանի նահանգապետ։ Սյուչժունը գրավելով, նա թողեց Գուան Յույային օրիրգարդում ուղարկելով նրան Սյապի, ինքն էլ տեղակայվեց Սյաոպեում։ 200 թվականին Դուն Չենի դավադրությունը բացահայտվեց և նրա մասնակիցներն իրենց ընտանիքների հետ մահապատժի ենթարկվեցին, բայց Լյու Բեյը, որը ժամանակին լքել էր Սյուիչանը կարողացավ ողջ մնալ։ Ներքին թշնամիների հետ պայքարն ավարտելուց հետո, Ցաո Ցաոն նորից շարունակեց իր հիմնական թշնամի հանդիսացող Յուան Շոյի դեմ պայքարը։ Հուանհե գետի վրայի հիմնական անցակետերը պաշտպանելով, որը բաժանում էր իր և Յուան Շաոյին ենթարկվող տարածքները, Ցաո Ցաոն Լյու դային և Վան Չժումին ուղարկեց կռվել Յուան Շաոյի հիմնական դաշնակից համարվող Լյու Բեյի դեմ, բայց վերջինս կարողացավ հետ մղել հարձակումները։ Դրանից հետո Ցաո Ցաոն անձամբ գլխավորելով բանակը, ջախջախեց Լյու Բեյին։ Լյու Բեյը փախավ հյուսիս, որտեղ Յուան Շաոն նրա համար լավ ընդունելություն կազմակերպեց, որից հետո էլ սկսեց կռվել Յուան Շաոյի կողմից։ Երբ Լյու Պին Ժունանում դեմ ելավ Ցաո Ցաոյին, Լյու Բեյը համոզեց Յուան Շաոյին իրեն վստահել բանակ և օգնել Լյաո պիին։ Լյու Բեյը և Սյա Պին հարձակվեցին Սյուչանի վրա բայց պարտվեցին Ցաո Ժենին։ Հյուսիս վերադառնալով Լյու Բեյը Յուան Շաոյին համոզեց Լյու Բյաոյի հետ դաշինք կազմել, որը Ցզինչաոյի նահանգապետն էր։ Յուան Շանը Լյու Բեյին զորքով նորից ուղարկեց Ժուան, որտեղ նա Գուն Դունի հետ միասին կարողացավ սպանել Ցաո Ցաոյի ենթականերից Ցայ Յանին։
Լյու Բաոյի մոտ
201 թվականին երբ Գուանդուի մոտ տեղի ունեցած կռվից հետո, որտեղ Ցաո Ցաոն Յուան Շաոյին ջաղջախիչ պարտության մատնեց նա միանգամից ճանապարհ բռնեց դեպի Ժուան։ Լյու Բեյը փախուստի դիմեց՝ փախչելով Ցզինչժոու, որտեղ Լյու Բյաոն անձամբ դիմավորեց Լյու Բեյին ընդունելով նրան որպես մեծապատիվ հյուր։ Լյու Բյաոն Լյու Բեյին բանակ տրամադրեց և խնդրեց տեղակայվել Սինեում։ 202 թվականին Ցաո Ցաոն Լյու Բեյին ոչնչացնելու համար Յուի Ցզինին և Սյահոու Դունին հսկայական բանակով կռվի դաշտ ուղարկեց, բայց Լյու Բեյը Բովանի մոտ տեղի ունեցած ճակատամարտի ժամանակ նրանց ջախջախիչ պարտության մատնեց։
Լյու Բաոյի կառավարման ժամանակաշրջանում Ցզինչժոուն ծաղկունք էր ապրում, կայսրության տարբեր ծայրերից այստեղ էին հավաքվում քաղաքացիական պատերազմից փախչող մարդիկ։ Լյու Բեյը հարցրեց տեղի հոգևորական Սիմ Հուեյից թե օվքեր են փախստականներից առավել ականավոր նարդիկ,վերջինս նրան տվեց երկու անուն Պան Տուն և Չժունգե։ Հետագայում նա հանդիպեց Չժունգե Լյանի հետ, որն էլ իրեն ներկայացրեց իր կողմից պատրաստված «Լունչժուն» ծրագիրը, որուն հանդիսանում էր ամբողջ Չինաստանի նվաճման ծրագիր։
Սուն Ցյուանի հետ դաշինք
Դեռևս այն ժամանակ երբ Լյու Բեյը Չանբանում էր նրա մոտ Սուն Ցյուանի կողմից դեսպան էր եկել Լու Սուն, որն առաջարկում էր դաշինք ստեղծել, որը կպայքարի Ցաո Ցայի դեմ։ Չժուգե Լյանը շարժվեց Ցուն Ցյուանի մոտ, որպես Լյու Բեյի դեսպան և դաշինքը ստեղծվեց։ Կարմիչ ժայռի մոտ տեղի ունեցած կռի ժամանակ Լյու Բեյի և Սուն Ցյունի միացյալ բանակը ջաղջախեց Ցաո Ցաոյին, որը ստիպված փախավ հյուսիս։ Լյու Բեյը խորհուրդ տվեց Սուն Սյուանին Լյու Բյաոյի ավագ որդուն՝ Լյու Ցիին նշանակել Ցզինչժոուի նոր նահանգապետ, իսկ ինքը իր զորքով շարժվեց իր ազդեցության տակ վերցնել Յանցզիից հարավ ընկած շրջանները։ Երբ արդեն ամեն ինչ արված էր Լյու Բեյը տեղակայվեց Գունանում։ Ոչ շատ ժամանակ անց Լյու Ցին մահացավ, իսկ Լյու Բեյը գրավեց նրա տեղը Ցզինչժույում, իր իշխանությունը օրինականացնելու համար նա ամուսնացավ Սուն Ցյուանի կրտսեր քրոջ հետ։ ՀԵտո նրա մոտ սկսեցին գալ իր նախկին ենթակաները, որոնք այլևս չէին ցանկանում ծառայել Ցաո Ցաոյին։ Սուն Ցյունի բանակը տեղակայվեց իրեն ենթակա տարածքների հյուսիսային մասում, իսկ Ցզինչժոուն հանձնվեց Լյու Բեյին մինչև որ նա իր համար ավելի հարմար բազա կգտներ։
Շու թագավորության հիմանդրում
211 թվականին Իչժոու նահանգի նահանգապետ Լյու Չժանը իմացավ այն, որ Ցաո Ցաոն ծրագրում է հարձակվել Հանչժունում Չժան Լուի վրա։ Ելնելով նրանից, որ Հանչժունը իրենից ստրատեգիական նշանակության հենակետ էր ներկայացնում, հանդիսանալով «Իչժոուի դարպասը» Լյու Չժանը Չժան Սունի խորհրդով Ֆա Չժենին, որպես դեսպան ուղարկեց Լյու Բեյի մոտ։ Նա ծրագրում էր Լյու Բեյի հետ դաշինք կազմելով գրավել Հանչժունը մինչև դա կաներ Ցաո Ցաոն։ Ցզինչժոում թողնելով Չժուգել Լյանին, Գուան Յույային, Չժան Ֆեյին և Չժաո Յնին՝ Լյու Բեյը անձամբ գլխավորեց Էկսպեդիցիոն կորպուսը և շարժվեց Իչժոու։ Լյու Չժանը լավ ընդունելություն կազմակերպեց Լյու Բեյի համար՝ նրան տրան տրամադրելով լրացուցիչ զորք և սննդամթերք, դրանից հետո Լյու Բեյը շարժվեց դեպի Ցզյամենյան անցակետ, որը Լյու Չժանի և Չժան Լուի կողմից կառավարվող տարածքների համար սահման էր հանդիսանում։ Այստեղ Լյու Բեյը Չժան Լուի վրա հարձակվելու փոխարեն կանգ առավ և սկսեց իր դիրքերը ամրացնել։ Այսպես նա պատրաստվում էր Իչժոուի հետագա նվաճմանը։
212 թվականին Պան Տունը առաջարկեց Լյու Բեյին 3 հնարավոր ծրագրեր․ Լյու Բեյը ընտրեց 2-րդ ծրագիրը։ Նա տեղեկացրեց Լյու Չժանին այն, որ իրեն ավելի շատ ուժեր են պետք հարավից (որտեղ այդ պահին Ցաո Ցաոն հարձակվել էր Սուն Ցյուանի վրա) Ցաո Ցաոյի ուշադրությունը շեղելու համար։ Այսպես Լյու Բեյը պահանջելում էր 10 հազար զինվոր և հավելյալ սննդամթերք Ցզինչժոուին օգնելու և պաշտպանելու համար։ Լյու Չժանը նրան տրամադրեց 4 հազար զինվոր և ներկայացված սննդամթեքների ցուցակի կեսը։
Լյու Չժանի խորհրդականը Չժան Սուն ծրագրում էր սպանել Լյու Չժանին և ամեն ինչ հանձնել Լյու Բեյին։ Նրա ավագ եղբայրը բացահայտելով Չժան Սունի և Լյու Բեյի ծրագիրը ամեն ինչ պատմեց Լյու Չժանին։ Դավադրության մասին իմանալով Լյու Չժանը ցնցվեց։ Նա մահապատժի ենթարկեց Չժան սունին և հրամայեց իր գեներալներին դուրս գալ Չենդու շարժվող արշավախմբից և վերադառնալ, որպեսի Լյու Բեյը չիմանա այն, որ իր ծրագիրը բացահայտվել է։ Սակայն Լյու Բեյը իր լրտեսների միջոցով իմացավ այդ ամենը և քանի դեռ Լյու Չժանի սուրհանդակների չէին հասել գեներալներ Յան Հուայի և Գաո Պեյի մոտ Լյու Բեյը նրանց իր մոտ է կանչում և սպանեց նրանց պատճաառաբանելով ասելով այն, որ նրանք իր նկատմամբ անարգանք են ցուցաբերել։ Դրանից հետո նա շարժվեց հարավ-արևմուտք և 215 թվականին արդեն գրավեց Իչժոու նահանգը։
Իմանալով այն, որ Լյու Բեյը գրավել է Իչժոուն, Սուն Ցյուանը նրաա մոտ ուղարկեց իր դեսպաններին, պահանջելով հետ վերադարձնել Ցզինչժոուի հարավային մասը, սակայն Լյու Բեյը հայտարարեց որ կվերադարձնի Ցզիչժոուն միայն այն ժամանակ, երբ կգրավի Լյանչժոուն։ Լսելով սա Զայրացած Ցուն Ցյուանը Լին Տունին և Լյույ Մենին ուղարկեց Ցզինչժոուն նվաճելու։ Լյու Բեյը սկսեց շարվել նրանց բանակին ընդառաջ, սակայն երբ նա իմացավ այն, որ Ցաո Ցաոն ծրագրում է հարձակվել Հանչժունի վրա Լյու Բեյը ստիպված հաշտություն խնդրեց Սուն Ցյուանից և ըստ հաշտության այսուհետ նրանց տարածքների սահմանները անցնելու էին Սյանցզին գետի վրայով։ Նույն ժամանակ Ցաո Ցաոն արդեն գրավել էր Հանչժունը, բայց ի հակառակ իր խորհրդատուների խնդրանքներին նա այդպես էլ չհարձակվեց Իչժոուի վրա, որտեղ Լյու Բեյի դիրքերը այնքան էլ լավը չէին, դրա փոխարեն նա հետ վերադարձավ։
217 թվականին Ֆա Չժենը ցույց տվեց Լյու բեյին Հանչժունի ստրատեգիական կարևորությունը և խորհուրդ տվեց դուրս մղել այդտեղ տեղակայված Ցաո Ցաոյի զորքերը, սակայն առաջին փորձը անհաջողության մատնվեց։ 219 թվականի Լյու Բեյի զորքերը կարողացան վերջապես գրավել Հանչժունը և նա իրեն հռչակեց Հանչժունյան վան (տիրակալ), իր իշխանության կենտրոն դարձնելով Չենդուն։
219 թվականի ավարտին Սուն Ցյուանի զորքը Լյուի Մենի գլխավորությամբ գրավեց Լյու Բեյի կողմից ղեկավարվող Ցզղինչժոու նահանգի մի մասը, որտեղ էլ Գուան Յուին ձերբակալվեց և մահապատժի ենթարկվեց։ Կատաղած Լյու Բեյը սկսեց պատրասվել Սուն Ցյունի դեմ պատերազմին։ Նույն ժամանակ 220 թվականին մահացավ Ցաո Ցաոն, իսկ նրա որդին Ցաո Պեյը գահընկեց արեց Սյան-դի կայսրին և իրեն կայսր հռչակեց հայտարարելով նոր Վեյ թագավորության հիմնադրումը։ Նրանից հետո երբ Լյու Բեյը իմացավ Ցաո Պեյին գահի փոխանցման լուրերը և նախկին կայսեր մահապատժի կեղծ լուրը Լյու Բեյը նույնպես ինքն իրեն 221 թվականին կայսր հռչակեց և ստեղծեց Շու թագավուրությունը։
222 թվականի աշնանը Լյու Բեյը անձամբ գլխավորեց Սուն Ցյունի դեմ շարժվող բանակը, ցանկանոլով լուծել Գուան Յույայի վրեժը և հետ վերադարձնել Ցզինչժոու նահանգի հարավային հատվածը, իր փոխարեն թագավորության կառավարումը նա հանձնեց Չժունգե Լյանին։ Սյաոտինի ճակատամարտում Լյու Բեյի բանակը պարտվեց, իսկ ինքը ստիպված փախավ Բայդիչեն, որտեղ էլ 223 թվականին մահացավ։ Իր կյամքի վերջին րոպեներին նա Չժունգե Լյանին և Լի Յանին նշանակեց իր որդու Լյու Շանի խնամակալներ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Չինացի գեներալներ
Ալբի
Ալբի (,Albi), քաղաք Ֆրանսիայի հարավում (Լանգեդոկ պատմական շրջան)։ Թարն դեպարտամենտի գլխավոր քաղաքն է։ Բնակչությունը կազմում է 71,281 մարդ (2008) ։
Պատմություն
Գտնվում է Թարն գետից վերևում՝ բարձրադիր մի վայրում։ Ոչ հեռու հայտնի Սո-դյու-Սաբոն կամ Սո-դյու-Թարն է՝ մի շարք կրաքարային ժայռերի միջից թափվող Թարնի ջրվեժները։ Վայրը, որտեղ գտնվում է քաղաքը, հնում անվանել են «Ալբիժուա» և հայտնի էր բնակիչների կրոնական հետապնդումներով։ 9-13-րդ դարերի վկայություններում հիշատակում են Ալբիի կոմսերը։
Քաղաքի պատմական մասը Համաշխարհային ժառանգության հուշարձանն է ։ Տեսարժան շենքերի թվին պատկանում են Սուրբ Ցեցիլիային նվիրված գոթական տաճարը, որը կառուցվել է 1282-1512 թվականներին, նկարազարդված է հին ֆրեսկոներով, ունի երգեհոն։ Սեն-Սալվի եկեղեցին, որը նման է պրեֆեկտուրայի շենքի ամրոցին՝ Ալբիժուա դքսերի նախկին պալատն է, որտեղ երկար տարիներ ապրում էին արքեպիսկոպոսներ, կար հիվանդանոց և թատրոն։ Թարնի վրայով անց են կացվել 6 կամարաշարքվ հին և 5 կամարաշարքով նոր կամուրջներ՝ 160 մետր երկարությամբ։ Ժամանակակից Ալբան երկաթուղիների հանգուցային կետն է և արքեպիսկոպոսի բնակավայրն է։ Այնտեղ կա լիցեյ, գրադարան, Տուլուզ-Լոտրեկայի թանգարանը, որտեղ ցուցադրված է նկարչի՝ աշխարհի ամենամեծ նկարների հավաքածուն, և 1843 թվականին կանգնեցված բրոնզե արձանը՝ կերտված Ալբիի մոտակայքում գտնվող Գյուոյում հայտնի ծովագնաց Լապերուզի կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ֆրանսիայում Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Գերերկար ալիքներ
Դասակարգումը
Ըստ միջազգային ռադիոկապի կանոնակարգի, գերերկար ալիքները բաժանվում են ՝
Կապ սուզանավերի հետ
Գերերկար ալիքների կարող են թափանցել ծովի խորքը, ուստի կիրառվում են սուզանավերի հետ կապը կազմակերպելու համար։
Գեոֆիզիկական հետազոտություն
Գերերկար ալիքները ընդունակ են շրջանցելու երկրագունդը, ինչը արժեքավոր դեր ունի մթնոլորտի տարբեր շերտերն ուսումնասիրելու համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էլեկտրամագնիսական ճառագայթում
Քես շրջան (այլ կիրառումներ)
Քես շրջան, կարող է վերաբերել՝
Նիկոլա Բոնև
Նիկոլա Իվանով Բոնև (Никола Бонев, ), բուլղարացի աստղագետ։
Կենսագրություն
Մի շարք աշխատություններ նվիրել է լուսնի էվոլյուցիային և ծագմանը, ինչպես նաև Երկիր մոլորակի միակ բնական արբանյակի՝ լուսնի մակերևույթին։ Մանրակրկիտ ուսումնասիրել է Յուպիտեր, Սատուրն և Վեներա մոլորակների արբանյակները, ինչպես նաև պտույտն իր առանցքի շուրջը։
1978 թվականին դարձել է Բուլղարիայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս, իսկ 1962-1963 թվականներին եղել է Միջազգային աստղագիտական ֆեդերացիայի անդամ։ Մահացել է 1979 թվականի հունիսի 18-ին Սոֆիայում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բուլղարացի գիտնականներ Կատեգորիա:Սոֆիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բուլղարացի աստղագետներ Կատեգորիա:Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Ջորջ Էտիեն Կարտիե
Ջորջ Էտիեն Կարտիե (George-Étienne Cartier, ), կանադացի քաղաքական գործիչ, Կանադա պրովինցիայի և Արևելյան Կանադայի վարչապետ՝ Կանադայի պահպանողական կուսակցությունից։ Համարվում է կանադական համադաշնության հայրերից մեկը, քանի որ մասնակցել է նրա կազմավորմանը նախորդող բոլոր երեք կոնֆերանսներին ։
Կենսագրություն
Ջորջ Էտիեն Կարտիեն ծնվել է 1814 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Կանադայում՝ Ժակ Կարտիեի և Մարգարիտա Պարադիզի հարուստ ընտանիքում։ Նրա հայրը կարծում էր, որ հանդիսանում է Կանադայի առաջին հայտնագործող Ժակ Կարտիեի կրտսեր եղբոր ժառանգը։ Պատմաբանները կարծում են, որ այդ կարծիքը սխալ է, սակայն չեն բացառում հայտնի ծովագնացի հետ ազգակցությունը։ Ջորջ Էտիեն Կարտիեի նախնիները զբաղվել են աղ և ձուկ վաճառելով, իսկ նրա պապը Մոնրեալից մոտ 50 կմ հեռավորության վրա Saint-Antoine բնակավայր է հիմնել և հարստացել հացահատիկի առևտրով։ Ջորջ Էտիենը եղել է ընտանիքի ութ երեխաներից 7-ը և մկրտության ժամանակ ստացել է Ջորջ անունը՝ Մեծ Բրիտանիայի թագավոր Գեորգ III-ի պատվին ։ Ջորջ Էտիեն Կարտիեի կրթությամբ սկզբում զբաղվել է մայրը, իսկ 1824 թվականին ընդունվել է Մոնրեալի քոլեջ։ 1831 թվականին նա կրթություն է ստացել և սկսել գործունություն ծավալել հայրենասերների կուսակցության ակտիվ անդամ Ռոդիեի փաստաբանի գրասենյակում։ 1835 թվականի նոյեմբերի 9-ին Կարտիեն մտել է ստորին Կանադայի փաստաբանների միություն և սկսել աշխատել իր նախկին գործատուի հետ ։
1834 թվականի հունիսի 24-ին Մոնրեալում անցկացվող Քվեբեկցի հայրենասերների ժողովում առաջին անգամ կատարվել է Կարտիեի «O՜ Կանադա։ Իմ երկիր, իմ սեր» երգը։ Այն օրը, երբ կատարվել է երգը (այժմ մոռացված), հռչակվել է Քվեբեկի Ազգային տոն։
Ստույգ հայտնի չէ` արդյոք Կարտիեն ակտիվ մասնակցություն է ունեցել հայրենասերների ապստամբությանը, թե ոչ։ 1834 թվականին մասնակցել է Լուի Ժոզեֆ Պապինոյի և Ռոբերտ Նելսոնի նախընտրական ծրագրին, իսկ ավելի ուշ՝ 1837 թվականին, մասնակցել է հայրենասերների որոշ ժողովների։ Մի շարք խոսակցությունների ժամանակ նա կատակով իրեն ապստամբ է անվանել, սակայն 1838 թվականի սեպտեմբերի 20-ին լորդ Դարեմի քարտուղարին ուղղված նամակում Ժորժ Էթյեն Կարտիեն գրել է, որ չի կարող «Ստորին Կանադա նահագում Նորին մեծության կառավարությանը տված երդումը տալ» (forfeited his allegiance to the government of Her Majesty in the province of Lower Canada): Դրա հետ մեկտեղ հայտնի է, որ 1837 թվականին նա ապստամբների հետ եղել է Սեն Դենիում տեղի ունեցած ընդհարումների ժամանակ ։
Ապստամբությունը ճնշելուց հետո Կարտիեն ստիպված է եղել որոշ ժամանակ թաքնվել, բայց արդեն 1838 թվականին վերադարձել է ընդհուպ մինչև 1845 թվականն ակտիվորեն զբաղված գործելակերպին ։
Քաղաքական գործունեություն
1842 թվականից Կարտիեն հայտնվել է տարածաշրջանի քաղաքական կյանքում։ Նա աջակցում էր Լուի-Իպոլիտ Լաֆոնտենին, իսկ 1844 թվականից նրան բազմիցս առաջարկել էին մտնել կառավարություն և զբաղեցնել նախարարական պաշտոնը։ Կարտիեն համաձայնվել է միայն 1848 թվականին՝ դառնալով Միացյալ Կանադայի օրենսդիր ժողովի անդամ ։