cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆուտբոլի Ֆրանսիայի գավաթ
Համարներ
Ֆրանսիայի գավաթի խաղերում ֆուտբոլիստները պարտավոր են կրել 1-18 համարի մարզաշապիկները՝ անկախ իրենց սովորական համարից։ Մեկնարկային կազմի ֆուտբոլիստները պետք է կրեն 1-11 համարները՝ ըստ իրենց խաղային դիրքերի։ Այնուամենայնիվ, եթե ֆուտբոլիստը կրում է 1-11 համարներից որևէ մեկը, նա կարող է կրել այն նաև Ֆրանսիայի գավաթի խաղում՝ անկախ իր դիրքից, սակայն եթե այդ խաղացողը խաղը սկսում է պահեստային նստարանից, այդ համարը անցնում է մեկնարկային կազմի ֆուտբոլիստներից մեկին։
Ռեկորդներ
Պարի Սեն-Ժերմենը ռեկորդային 11 անգամ հաղթել է Ֆրանսիայի գավաթը։ Օլիմպիկ Մարսելը ռեկորդային 18 անգամ դուրս է եկել գավաթի եզրափակիչ ։ ՊՍԺ-ն 4 անգամ հաղթել է Ֆրանսիայի գավաթը և Ֆրանսիայի լիգայի գավաթը նույն մրցաշրջանում (1995, 1998, 2015 և 2016)։ Մարսելը 4 ֆրանսիական ակումբներից է, որ 2 տարի անընդմեջ պարտվել է գավաթի եզրափակչում։
Իլ դը Ֆրանս երկրամասի ակումբները ամենաշատն են հաղթել Ֆրանսիայի գավաթում՝ 23 անգամ։ Դրան հաջորդում է Պրովանս Ալպեր Լազուր Ափ երկրամասը, որտեղ գտնվում է Մարսելը։
Մրցաշարի ամենահաջողակ ֆուտբոլիստներն են Դոմինիկ Բատենայը, Ալեն Ռոշը և Մարսյո Սոմերլինկը, ովքեր հաղթել են Ֆրանսիայի գավաթը 5-ական անգամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի մրցություններ Ֆրանսիայում
Վանգեն (Ստորին Հռենոսի գավառ)
Վանգեն (Wangen), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 704 մարդ, բնակչության խտությունը` 181.91 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.87 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 21 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 450 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 341-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 109։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,8 %։ 341 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 326 անձ (168 տղամարդ և 158 կին)։ Գործազուրկ են եղել 15 անձ (8 տղամարդ և 7 կին)։ 109 անաշխատունակներից 46-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 43-ը` թոշակառուներ, իսկ 20-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Թամար Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)
Թամար Հովհաննիսյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Օզյորնոե (գյուղ, Վելիկոբուրլուկիի շրջան)
Օզյորնոե (Озерне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1746 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օզյորնոե գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,214 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 93,46 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1746 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նինա Խաչատուրյան (այլ կիրառումներ)
Նինա Խաչատուրյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Ժողովածու (834)
Ժողովածու (834), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 834 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1621 թվականին Գասպար երեց գրիչի կողմից, Սպահանում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 13.3X10 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 145 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորդիրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է վրացերենով։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշազարդ, աստառը՝ շերտազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 143ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կոզմա Պրուտկով
Ի դեպ, հորինվել ու տպագրվել են Կազմա Պրուտկովի երևակայական նկարն ու կենսագրությունը։ Համաձայն այդ կենսագրության՝ նա ծնվել է 1801 թվականին, մահացել 1963 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կոպա դել Ռեյ 2012-13
2012–13 Կոպա դել Ռեյ՝ 109-րդ խաղարկությունն էր, որը տեղի ունեցավ 2012 թվականի օգոստոսի 29-ից մինչև 2013 թվականի մայիսի 17-ը։ Եզրափակիչը տեղի ունեցավ Մադրիդ քաղաքի Սանտիագո Բեռնաբեու մարզադաշտում։ Եզրափակչում հանդիպեցին Ատլետիկո Մադրիդը և Ռեալ Մադրիդը, որտեղ հաղթող ճանաչվեց Ատլետիկոն և դարձավ Իսպանիայի գավաթակիր։ Մրցաշրջանի նախորդ հաղթող Բարսելոնան դուրս մնաց մրցաշրջանից քառորդ եզրափակչում պարտվելով Ռեալ Մադրիդին։
Կատեգորիա:Կոպա դել Ռեյ
Վելիկայա Վեդմեժկա
Վելիկայա Վեդմեժկա (Велика Ведмежка), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Մանևիչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1583 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկայա Վեդմեժկա գյուղում բնակվում էր 313 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8,6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 36,4 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Մանևիչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1583 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գրիգոր Ժ Ջալալբեկյանց
1448-ին Գրիգոր Ժ Ջալալբեկյանցի աթոռակից է ընտրվել Արիստակեսը։ Ծագումով ազնվատոհմիկ՝ աշակերտել է Տաթևի դպրոցում, եղել Արտազի եպիսկոպոսը։ Կաթողիկոս Կիրակոս Ա Վիրապեցու ընտրությամբ Մայր աթոռում ազդեցություն են հաստատել Վասպուրականի հոգևորականները, ինչից դժգոհ՝ Հայաստանի արևելյան գավառների եպիսկոպոսները 1443-ին, դիմելով Երևանի Յաղուբ բեկին, կաթողիկոս են ձեռնադրել Գրիգոր Ժ Ջալալբեկյանցին։ Վերջինս, ուժով և արտաքին միջամտությամբ մտնում է Էջմիածին և պաշտոնաթող անում Կիրակոս Ա Վիրապեցուն։ Հայրապետության տարիներին շարունակել է Էջմիածնի նորոգությունը և բարեկարգումը, վերահաստատել Մայր աթոռի իրավունքները վանքապատկան գյուղերի վրա։
1460-ին Աղթամարի Զաքարիա կաթողիկոսն ու Սարգիս եպիսկոպոսը կարակոյունլուների իշխան Ջհանշահի օգնությամբ վտարում են Գրիգոր Ժ Ջալալբեկյանցին ու Արիստակեսին և տիրանում Էջմիածնի կաթողիկոսությանը։ Սակայն 1461-ին Գրիգոր Ժ Ջալալբեկյանցին հաջողվում է կրկին վերահաստատվել Կաթողիկոսական գահի վրա։
Գրիգոր Ժ Ջալալբեկյանցին հաջորդել է Արիստակես Բ Աթոռակալը։
Կոպա դել Ռեյ 2013-14
Կոպա դել Ռեյ 2013-14 110-րդ խաղարկությունն էր, որը ընթացել է 2013 թվականի օգոստոսից մինչև 2014 թվականի մայիսը։ Եզրափակիչը տեղի ունեցավ Վալենսիայի Մեստալիա մարզադաշտում։ Եզրափակչում Ռեալ Մադրիդը 2-1 հաշվով հաղթեց Բարսելոնային և 19-րդ անգամ նվաճեց արքայական գավաթը։
Կատեգորիա:Կոպա դել Ռեյ
Դոլբեշկի
Դոլբեշկի (Долбешки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Վախախ Որոտնեցի
Վախախ Որոտնեցի, հայ իշխանուհի Օրբելյանների իշխանությունում, Որոտնաբերդի տեր Հասան Որոտնեցու կինը, Իվանե իշխանի և Սյունյաց մետրոպոլիտ Սարգիս արքեպիսկոպոսի մայրը, Հովհան Որոտնեցու տատը ։
Կենսագրություն
Վախախ իշխանուհին Որոտնաբերդի իշխան Հասան Որոտնեցու կինն է, որդիներն են՝ իշխան Իվանե Որոտնեցին և Սյունյաց մետրոպոլիտ Սարգիս արքեպիսկոպոսը։ Միջնադարյան հայտնի աստվածաբան, փիլիսոփա, մանկավարժ Հովհան Որոտնեցու տատն է ։
Տոհմաբանություն
Ստորև ներկայացված է Հասան Որոտնեցու տոհմաբանությունը․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Որոտնեցիներ Կատեգորիա:Հայ իշխանուհիներ
Ելիզավետպոլի նահանգ
Ելիզավետպոլի նահանգ (հին ռուսերեն՝ Елисаветпольская губернiя), Ցարական Ռուսաստանի նահանգներից մեկը Հարավային Կովկասի կենտրոնական մասում 1868-1917 թվականներին։ Սահմանակցում էր Թիֆլիսի, Բաքվի և Երևանի նահանգներին, և Պարսկաստանին։
Համապատասխանում է ներկայիս Ադրբեջանական հանրապետության արևմտյան, Հայաստանի Հանրապետության արևելյան շրջանների և Արցախի Հանրապետության մեծ մասի հետ։
Վարչական կենտրոնը Գանձակ քաղաքն էր։ Այլ խոշոր քաղաքներ էին Շուշին և Շաքին։ Նախքան 1868 թվականը Ելիզավետպոլի նահանգի տարածքը Թիֆլիսի և Բաքվի նահանգների մաս էր կազմում։ Այն ընդգրկում էր Հյուսիսային Իրանի խանություններից Գանձակի, Շաքիի և Ղարաբաղի խանությունները։
Աշխարհագրական դիրք
Ելիզավետպոլի նահանգը Անդրկովկասի կարևորագույն նահանգներից էր, գտնվում էր արևելյան մասում՝ մոտավորապես 38°50' и 41 1/2 ° հյուսիսային լայնությունների և 44°21' и 48°21' արևելյան երկայնությունների միջև (Գրինվիչի միջօրեականից)։ Հյուսիսում սահմանակից էր Թիֆլիսի նահանգին, Զաքաթալայի շրջանին և Դաղստանի մարզին, արևելքում՝ Բաքվի նահանգին, արևմուտքից՝ Թիֆլիսի և Երևանի նահանգներին, հարավից՝ Պարսկաստանին (Երևանի նահանգից մինչև Արաքս գետը, որն էլ Պարսկաստանի և Ցարական Ռուսաստանի սահմանը՝ Թուրքմենչայի պայմանագրով)։ Ցարական կառավարության ժամանակաշրջանում նահանգը զբաղեցրել է 38 782,5 քառ. վերստ կամ 44.136 քառ. կմ տարածք։
Կլիմա
Ելիզավետպոլի նահանգի կլիման բազմազան է։ Լեռնային գոտում (Փոքր Կովկաս լեռնային համակարգ՝ Գուգարաց լեռներ, Արցախի լեռներ, Զանգեզուրի լեռներ և այլ լեռնաբազուկներ) արոտավայրերը դասավորված են անտառային բուսականությունից վեր։ Տարվա երեք եղանակներին դրանք ծածկված են ձյունով ու անմարդաբնակ են։ Ամռանը մթնոլորտային խոնավության շնորհիվ առաջանում է մարգագետնային բուսածածկ։ Ուստի անասնապահ քոչվորները ամռանը տեղափոխվում են այստեղ։
Լեռնային արոտավայրերի գոտուց ցածր կլիման դեռ խիստ է, սակայն այստեղ զբաղվում են հացահատիկաոլոռային բույսերի մշակմամբ (բացառությամբ եգիպտացորենի և բրնձի)։ Ձմեռները ձյունառատ են ու խիստ, իսկ ամառները՝ զով և հաճախակի անձրևոտ և կարկուտով, որը մեծ վնաս է հասցնում մշակաբույսերին։
Նախալեռներում բացի հացահատիկներից կան պտղատու և խաղողի այգիններ, կատարվում է նաև արհեստական ոռոգում։
Ընդարձակ հարթավայրային և տափաստանային տարածքները բնութագրվում են տաք և չոր կլիմայով։ Կարճատև գարունն արագ անցում է կատարում երկարատև ամառ։ Ձմեռները նույնպես կարճատև են ու մեղմ։ Ապրիլի վերջերին երաշտ է լինում և ջերմաստիճանը հասնում է 45 °C-ի և շարունակվում է մինչև սեպտեմբերի կեսերը ու բուսականությանը սպառնում է չորացման վտանգը և կարիք է լինում արհեստական ոռոգման։ Ուշ աշնանը և Ձմռանը, կապված անձրևային սեզոնի հետ, տափաստանները ծածկվում են բուսականությամբ՝ վերածվելով ձմեռային արոտավայրերի։ Այս շրջաններում ձյունը հազվադեպ է, իսկ սառնամանիքները սովորաբար չեն գերազանցում 5-6 °C ջերմաստիճանը։
Ելիզավետպոլ և Շուշի քաղաքների կլիման ցուցադրված է սանդղակում, որոնցից առաջինը բնութագրում է հարթավայրային տափաստանային, երկորդը՝ անտառային զոնան։
Մեծ Կովկաս լեռնաշղթայի ստորոտին՝ Նուխի քաղաքի շրջակայքում, տարեկան տեղումների քանակը 716.7 մմ է։ Ելիզավետպոլի նահանգի անտառները զբաղեցնում են տարածքի 21 տոկոսը, դրանց հիմնական մասը կենտրոնացած է Ղազախի և Զանգեզուրի շրջաններում ու Արցախում։
Լեռնագրություն
Ելիզավետպոլի նահանգի ռելիեֆը հյուսիս-արևելքից հարավ-արևելք բաժանվում է երեք գոտիների։
Գավառներ
Նահանգը բաժանված է եղել 8 գավառի․
Ռոբերտ Դաունի (այլ կիրառումներ)
Ռոբերտ Դաունի անուն ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Կիրակոս Ա Վիրապեցի
Կիրակոս Ա Վիրապեցի (հայտնի է նաև որպես Խորվիրապեցի, մոտ 1370, գյուղ Խառաբաստ (Քաջբերունիք գավառ) - 1448), Ամենայն հայոց կաթողիկոս 1441-1443 թվականին։ Հաջորդել է Գրիգոր Թ Մուսաբեկյանցին։
Կիրակոս Ա-ի նախընթացը
Համաձայն Թովմա Մեծոփեցի պատմիչի տեղեկությունների՝ Կիրակոս Վիրապեցին ծնունդով Վասպուրականցի էր, Արճեշ (Քաջբերունյաց) գավառի Խառաբաստ գյուղից՝ Խլոց ազգատոհմից։ Եթե հաշվենք, որ 1397 թվականին Արտազի Պետրոս եպիսկոպոսի կողմից ձեռնադրվել է քահանա, իսկ այդ ժամանակ գոնե 25 տարեկան պիտի լիներ, ապա ծնունդը ենթադրաբար համընկնում է 1370 թվականին։
Սկզբնական կրթությունը ստացել է իր ծննդավայրի Սուխարի վանքում, ապա նաև Սարի վանքում։ Առանձնության և ճգնության մեծ փափագ ունենալով՝ Վասպուրականից մեկնել է Այրարատ և 1409 թվականին հաստատվել է Խոր Վիրապի Այրարատ վանքում։ Այստեղ երկար ճգնելու համար էլ ստացել է Վիրապեցի կոչումը։ Դիմելով ճգնողական ավելի խիստ միջոցների՝ Կիրակոս վարդապետը մեկնում է Մասիսի ստորոտում գտնվող Ակոռի գյուղի մոտակա Վանաստան անապատ։ Գովելով Կիրակոսին՝ Թ. Մեծոփեցին հայտնում է, որ «քահանայական ձեռնադրություն ստանալուց ի վեր նա ո՛չ միս է ճաշակել, ո՛չ գինի է ըմպել, ո՛չ անասունների կիթ է կերել, եղել է գովելի և առաքինի, սրբաբերան, հեզ և խոնարհ»։
Կաթողիկոսական ընտրությունը
Նոր կաթողիկոսի ընտրության համար ժողովականները վիճակ են գցում Սուրբ Ավետարանի մեջ և վիճակն ընկնում է Կիրակոսի վարդապետ Վիրապեցուն, ով 300 ժողովականներից էր. վիճակը հաստատվելուց հետո նորընտիր հայրապետն առանց հակառակության գալիս, կանգնում է ատյանի առաջ, ինչը զարմացնում է շատերին. նրանք հուսով էին, թե Կիրակոսը, որ ատում էր երկրային փառքը, պիտի խուսափեր և հրաժարվեր կաթողիկոսությունից, սակայն Կիրակոսը սիրահոժար ընդունում է նոր պաշտոնը։ Հեռու լինելով աշխարհական գործերից և Հայրապետական աթոռի փոխադրության շուրջ առաջացած հարցերից, նա իսկապես փնտրված չեզոք անձ էր, ով պիտի խաղաղեցներ հակընդդեմ մրցակցությունը։ Քանի որ նորընտիր հայրապետը պարզ վարդապետ էր, ուստի անհրաժեշտ էր նախ և առաջ եպիսկոպոսական աստիճան տալ նրան։ Զանազան ակնարկներից ակնհայտ է դառնում, որ նրան ծայրագույն վարդապետության գավազանը տվել է Հովհաննես Հերմոնացին, իսկ եպիսկոպոսական աստիճանը՝ Զաքարիա Հավուցթառեցին։ Կաթողիկոսական ձեռնադրությանը մասնակցել են 12 եպիսկոպոսներ Սյունիքից, Վասպուրականից և Այրարատից։ Ձեռնադրության օրն անհայտ է, բայց հաշվի առնելով, որ ձեռնադրությունից հետո եղել է մյուռոնի օրհնության արարողություն (Պենտեկոստեի օրը՝ հունիսի 4-ին), ապա Համբարձման օրը՝ մայիսի 25-ին, տեղի է ունեցել ընտրությունը, հաջորդ 2 օրերի ընթացքում՝ վարդապետության և եպիսկոպոսության կարգի կատարումը, իսկ մայիսի 27-ին՝ կաթողիկոսական ձեռնադրությունը։ Ընտրվելուց անմիջապես հետո հրապարակել է Կիլիկիայից Սբ. Էջմիածին հայրապետական աթոռի փոխադրությունն ավետող կոնդակ։
Կաթողիկոսության ընթացքը
Մինչև 1441 թ. Էջմիածնի վանքը և Աթոռը թափուր էին մնացել։ Միայն հիշատակվում է այդ ժամանակ Գաբրիել անունով Էջմիածնեցի մի եպիսկոպոս, ով, հավանաբար, եղել է Վաղարշապատի թեմակալը և Էջմիածնի վանքի վերակացուն։ Առկա բացերը լրացնելու համար Կիրակոսի ջանքերով Էջմիածնի աթոռը կարճ ժամանակում հարստացվում է ամեն տեսակ գույքով, անասուններով ու չորքոտանիներով, սկսվում են շինարարական աշխատանքներ (Էջմիածնի վանքում և այլուր), իրականացվում են ծիսադավանական բարենորոգումներ։ Կարճաժամկետ կաթողիկոսության ընթացքում հատկանշական է Կիրակոսի կողմից Հայաստանյայց եկեղեցու միասնությունը պահելու նպատակով Աղթամարի աթոռի՝ Սև լեռան Կարմիր վանքի եկեղեցական ժողովի նզովքից ազատումը (1113 թ.)։ Նզովքը կիրառության մեջ էր մտել դեռևս Գրիգոր Գ Պահլավունի կաթողիկոսի (1113-1166) գահակալության սկզբում, երբ Աղթամարի Դավիթ Թոռնիկյան եպիսկոպոսը, պատճառաբանելով Գրիգորի երիտասարդությունը և Աթոռի՝ Հայաստանից դուրս լինելը, իրեն էր համարել կաթողիկոսության առավել արժանի, և 5 եպիսկոպոսից բաղկացած ժողով գումարելով, որոշում էր կայացրել Դավիթին ձեռնադրել Մեծ Հայքի կաթողիկոս։ Ճիշտ է վերաբերմունքը նզովքի հանդեպ մի քանի անգամ փոփոխվել էր, սակայն վերջնական և առավել ընդգրկուն արձակում դրան տվեց Կիրակոս Ա Վիրապեցի հայրապետը։
Կաթողիկոսության ավարտը
Բազմելով Լուսավորչի աթոռին՝ Կիրակոս Վիրապեցին կարճ ժամանակում իր շուրջը համախմբեց իրեն անհրաժեշտ մարդկանց։ Քանի որ կաթողիկոսը 32 տարի հաստատված էր եղել Արարատում և ծնունդով վասպուրականցի էր, հայրապետանոցը հիմնականում համալրվեց Վասպուրականի և Արարատի կրոնավորներով։ Ազդեցիկ դիրքի արժանացավ նաև Թովմա Մեծոփեցին։ Այս ամենը 1442 թ. խուլ ձևով, իսկ 1443 թ. արդեն բացահայտորեն առաջ բերեց Արևելյան վարդապետների՝ հատկապես Սյունիքի և Տաթևյան ներկայացուցիչների դժգոհությունը։ Սրանց գլուխ կանգնեցին Վասպուրականի Մարկոս եպիսկոպոսը և Աստվածատուր վարդապետը Սաղմոսավանքից։ Հաջողության հասնելու համար դժգոհների խմբին անհրաժեշտ էր գտնել հզոր կողմնակիցներ և ամբաստանության նյութ՝ կաթողիկոսին գահընկեց անելու համար։ Որպես կողմնակիցներ առաջ քաշվեցին Կիրակոսի մրցակից 3 եպիսկոպոսները՝ Զաքարիա Հավուցթառեցին, Հովհաննես Հերմոնացին, Գրիգոր Արտազեցին։ Ձևավորվում է ապստամբների 30-40 հոգանոց խումբ, ովքեր համաձայն էին գահընկեց անել Կիրակոս կաթողիկոսին։ Որպես ապստամբության պատճառ է ընտրվում այն, թե իբր Կիրակոսի կաթողիկոսությունը անվավեր է և օրինական չէ, քանի որ նախ` Կիրակոսը մկրտված չէ, ուստի և ոչ քրիստոնյա, կաթողիկոս դառնալուց առաջ եպիսկոպոս չի եղել, իբր Վիրապեցին Կոստանդնուպոլսից հիվանդներին օծելու կարգ է ներմուծել։
Հերմոնացու հավաքած խումբը գաղտնի չի գործում, այլ համարձակորեն ժամանելով Էջմիածին՝ իր բռնավոր մտադրությամբ և կեղծ բարեպաշտությամբ մտնում է Միածնի Մայր տաճար, ինչից վախենալով` Կիրակոսը փախչում է մայրավանքից և թաքնվում մի քրիստոնյայի տանը։ Սակայն կաթողիկոսին հետապնդում են, գտնում և հսկողությամբ ներկայացնում Յաղուբ բեկին, ում հովանավորությամբ նաև հաստատվել և հռչակվել էր Կիրակոսի կաթողիկոսությունը։
Ժողովին ներկայացվում են Վիրապեցու վերաբերյալ ստահոդ մեղադրանքներ, որոնք, սակայն, հերքում է ինքը՝ Յաղուբ բեկը։ Սակայն, առանձին հանդիպելով բեկին՝ Հավուցթառեցին մեծ քանակությամբ արծաթ է տալիս նրան և համոզում է չխառնվել կաթողիկոսական գործերին, այլ թույլ տալ, որ ազգի ուզածի համեմատ կաթողիկոս ընտրեն Գրիգոր Արտազեցուն (հաջորդ կաթողիկոսի համար առավել հարմար թեկնածու էր Գրիգորը, քանի որ Հերմոնացին արդեն կորցրել էր լսողությունը, իսկ Հավուցթառեցին զառամության պատճառով տկարացել էր)։ Արդյունքում վճռվում է Կիրակոսի գահընկեցությունը, և առաջ է քաշվում Գրիգոր Արտազեցի Ջալաբեկյանցի կաթողիկոսության հարցը։ Այսպիսով Կիրակոս Ա Վիրապեցի հայրապետը Լուսավորչի գահին մնաց 2 տարի՝ մինչև 1443 թ.։ Կիրակոս Վիրապեցին վախճանվել է 1448 թ-ին։
Ժողովածու (2139)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Մատրեն Լևա Յոլ
Մատրեն Լևա Յոլ (Матрён-Лева-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Բերեյոզովկա գետի ձախ ափին՝ 9 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Խալտուրինսկի գյուղական խորհուրդ (Կարլովսկի շրջան)
Խալտուրինսկի գյուղական խորհուրդ  (Халтуринська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կարլովսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Խալտուրինսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 3104 մարդ։ Խորհրդում կա 7 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Յուննի
Յուննի (Юнны, Йөннө), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի բնակավայրեր
L-1011-ի ավիավթար Էր-Ռիյադում
Ինքնաթիռ
Lockheed L-1011-381-1-15 TriStar 200 (գրանցման համարը` HZ-AHK) ինքնաթիռը արտադրվել է 1979 թվականին, և առաջին չվերթը իրականացրել է նույն թվականի հուլիսի 13-ին։ Նույն թվականի օգոստոսի 21-ին ինքնաթիռը հանձնվում է Saudi Arabian Airlines ավիաընկերությանը։ Ինքնաթիռը ուներ երեք շարժիչ Rolls-Royce RB211-524B2-02 արտադրության։ Մինչ վթարի տեղի ունենալը, ինքնաթիռը իրականացրել է 1718 չվերթ, և օդում է անցկացրել ավելի քան 2948 ժամ։
Ուղևորներ և անձնակազմի անդամներ
Ինքնաթիռի կազմը հետևյալն էր`
Ինքնաթիռում կար 11 բորտուղեկցորդներ`
Հրդեհ
Ժամը 18:06 Lockheed L-1011-385-1-15 TriStar 200 ինքնաթիռը պատրաստվեց թռիչքը իրականացնել։ Ժամը 18:08 ինքնաթիռը թռչեց օդանավակայանից, և ուղղություն վերցրեց դեպի Ջիդդա։ Թռիչքից ընդամենը 7 րոպե հետո, երբ ինքնաթիռը բարձացավ 6700 մետր, ավտոմատ միացավ «Հրդեհ»-ի ազդանշանը, և սկսեց այրվել ինքնաթիռի երկրորդ շարժիչը։ Բորտինժեները հաղորդում է խնդիրի մասին հրամանատարին, և հրամանատարը որոշում է վթարային վայրէջք կատարել Էր-Ռիյադ օդանավակայանում։ Հրդեհը սկզբից բռնկվել է բեռնային հատվածում, այնուհետև տարածվել է բավականին արագ։
Վայրէջք, ավիավթար
Ժամը 18:27-ին մտահոգված ուղևորները խուճապահար տեղափոխվում են ինքնաթիռի առջևի հյուրասրահ, վախենալով թունավոր ծխից։ Բորտուղեկցորդները ուղևորներին փորձել են նստեցնել իրենց տեղերը, սակայն ապարդյուն։ Ինքնաթիռի հրամանատարը խնդրել է ուղևորներին նստել իրենց տեղերը, և պատրաստվեն վթարային վայրէջքի։ Այսպիսով, ինքնաթիռը ժամը 18:36-ին վայրէջք է կատարել։
Անհայտ պատճառներով 163 թռիչքի անձնակազմը չի կարողացել բացել ցանկացած վթարային ելքի դուռը։ Այնուհետև կրակը ներթափանցել է ուղևորատար խցիկ։ Օդանավակայանի աշխատակիցներին նույնպես չի հաջողվել բացել ինքնաթիռի վթարային ելքի դուռը։ Երբ օդանավակայանի աշխատակիցներին հաջողվեց բացել դուռը, նրանք ինքնաթիռում նկատեցին, որ հրդեհը տարածվել է ինքնաթիռի ողջ տնակում։ Ինքնաթիռը ամբողջությամբ այրվեց։ Ուշ տարհանման հետևանքով ինքնաթիռում գտնվող բոլոր 287 ուղևորները և 11 անձնակազմի անդամները մահանում են։
Հետաքննություն
Saudi Arabian Airlines ավիաընկերության ներկայացուցիչները հայտատրարեցին, որ հրշեջները հայտնաբերել են ինքնաթիռի տնակում բութան, որը պատճառ է հանդիսացել ինքնաթիռի կործանման։ Ազգային բեռնափոխադրումների անվտանգության խորհուրդի փորձագետները չհամաձայնվեցին այս եզրահանգման հետ։ Այսպիսով, աղետի հիմնական պատճառն `
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավիավթարներ
Անկախության ճանապարհով
«Անկախության ճանապարհով։ Փոքր երկրի մեծ մարտահրավերները (նախարարի օրագրից)», 2013 թվականին լույս տեսած Վարդան Օսկանյանի գիրքը ։
Հուշագրություններում արտաքին գործերի նախկին նախարար Վարդան Օսկանյանն անդրադառնում է Հայաստանի դիվանագիտական գերատեսչությունում իր աշխատանքին, այն ղեկավարելու ժամանակաշրջանի իրադարձություններին, ինչպես նաև Հայաստանի անկախությանը նախորդած տարիներին իր անցած ուղու մասին ։
Ըստ Օսկանյանի, Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար լինելու ընթացքում նա պահել օրագիր, որտեղից էլ գրքի համար ընտրել է այն դեպքերն ու իրադարձությունները, որոնք համարել է կարևոր, շրջադարձային՝ թեկուզ անձնական բնույթի հետաքրքրական մանրամասներով ։
Արտաքին գործերի նախարարությունում աշխատելու տարիների իրադարձություններից բացի՝ հեղինակը դրվագներ է ներկայացնում իր կենսագրությունից և անցած ճանապարհից ։
Գրքի ութ գլուխներում Վարդան Օսկանյանը պատմում է Հայաստանի Հանրապետության կոմպլեմենտար արտաքին քաղաքականության մասին, հարևանների՝ Իրանի և Վրաստանի հետ հարաբերությունների զարգացման, ինչպես նաև Թուրքիայի հետ հարաբերություններ հաստատելու ուղղությամբ արված քայլերի մասին։ Ներկայացնում է Ռուսաստանի, Միացյալ Նահանգների, Եվրոպական Միության հետ Հայաստանի հարաբերությունների պատմությունը և իր անձնական մասնակցությունը այդ ամենում, անդրադառնում Հայաստանի բազմակողմ դիվանագիտությանը։ Գլուխ է նվիրված Մերձավոր Արևելքին, որտեղ հեղինակը խոսում է արաբական երկրների և Իսրայելի հետ հարաբերությունների մասին։ Գրքում հեղինակը հատուկ ուշադրություն է հատկացնում արցախյան խնդրին, կարգավորման գործընթացին իր անձնական մասնակցությանը։ Արցախի Հանրապետությանը վերաբերող գլուխը վերնագրված է՝ «Լիսաբոնից Մադրիդ. Լեռնային Ղարաբաղի ինքնորոշման անհարթ ճանապարհը» ։
Բովանդակությունը
Գիրքը ունի 10 գլուխ. Երազանք և իրականություն Կյանքի ուղի Աշխարհաքաղաքական եռանկյունի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2013 գրքեր Կատեգորիա:Հայ-ամերիկյան հարաբերություններ Կատեգորիա:Հայ-ռուսական հարաբերություններ Կատեգորիա:Հայ-վրացական հարաբերություններ Կատեգորիա:Հայ-իրանական հարաբերություններ Կատեգորիա:Հայ-թուրքական հարաբերություններ Կատեգորիա:Հայ-ադրբեջանական հարաբերություններ Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի արտաքին հարաբերությունների մասին Կատեգորիա:Գրքեր աշխարհաքաղաքականության մասին Կատեգորիա:Վարդան Օսկանյանի գրքեր Կատեգորիա:Անտարես հրատարակչության գրքեր
Աշոտ Ադամյան (դերասան)
Աշոտ Կառլոսի Ադամյան, կինոյի և թատրոնի հայ դերասան, բեմադրիչ։
Կենսագրություն
Աշոտ Ադամյանը ծնվել է 1953 թվականի փետրվարի 14-ին Երևանում։ 1972 թվականին ավարտել է Երևանի Թամանյանի անվան շինարարական տեխնիկումի ճարտարապետական բաժինը։ Ուսումը շարունակել է Երևանի Խ.Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի ռեժիսորական բաժնում՝ 1975-1979 թվականներին սովորելով Հենրիկ Մալյանի արվեստանոցում։ 1987 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի կինոռեժիսորների և սցենարիստների բարձրագույն կուրսեր (Ռոլան Բիկովի արվեստանոց), որն ավարտել է 1991 թվականին՝ ստանալով կինոբեմադրիչի մասնագիտություն ։
Վաղ հասակում նվագել է հայկական առաջին ռոք խմբերում՝ «Սարդեր», «Առաքյալներ», «1+2» ։
Աշոտ Ադամյանը ֆիլմերում սկսել է նկարահանվել ուսանողական տարիներից. նրա առաջին դերասանական աշխատանքներից են Ա. Մանարյանի «Եվս 5 օր» (1978) և Վ. Զաքարյանի «Խոնարհվիր գալիք օրվան» (1977) գեղարվեստական ֆիլմում։ Հետագայում խաղացել է ավելի քան 40 ֆիլմերում։ 1980 թվականին մասնակցել է Հենրիկ Մալյանի անվան թատրոնի հիմնադրմանը, այնտեղ աշխատել է որպես բեմադրող ռեժիսոր և դերասան, հետագայում՝ գեղարվեստական ղեկավար։ Բեմադրել է Դերենիկ Դեմիրճյանի «Քաջ Նազար», Անույի «Օրկեստր», Շտոկի «Աստվածային կատակերգություն» ներկայացումները։ 1982 թվականից Հայաստանի Կինեմատոգրաֆիստների միության, 1997 թվականից՝ «AMFA» հայ կինոգործիչների միջազգային կազմակերպության անդամ է։
1996 թվականին Աշոտ Ադամյանը ձայնագրել է իր առաջին՝ «Դլե մը կոնդե» երաժշտական ալբոմը, որում ներառված են հայկական ժողովրդական հին երգերի մշակումներ։ 1998 թվականին Լոս Անջելեսում բեմադրել է Արամունու «Պողոս քեռու այցը», 2005 թվականին Երևանում՝ Սլեյդի «Ամեն տարի նույն օրը» պիեսները։ 2002 թ. Վիեննայում մասնակցել է «Տրուբադուրներ» փառատոնին՝ ներկայացնելով «Հայկական ժողովրդական երգը մինչև Սայաթ-Նովա և նրանից հետո» ծրագիրը և Վիեննայի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ համատեղ կատարել է Սայաթ-Նովայի «Թամամ աշխարհ պտուտ եկա» երգի մշակումը։ 2003 թ․ Առաջին ալիքով (հետագայում՝ Շանթով) վարել է «Ո՞վ է ուզում դառնալ միլիոնատեր» հեռուստախաղը ։
2008 թվականին եղել է «Ոսկե Ծիրան» կինոփառատոնի ժյուրիի անդամ, Թեհրանում բեմադրել է Վիլյամ Սարոյանի 100-ամյակին նվիրված «Ուզենք, չուզենք, հայ ենք» ներկայացումը, անցկացրել է արվեստի դասընթացներ։ 2009 թվականին խաղացել է Հրանտ Մաթևոսյանի «Մեծամոր» մոնոներկայացման մեջ և արժանացել է ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակի տղամարդու լավագույն դերակատարման համար։ Զբաղվում է հայկական ժողովրդական հեքիաթների մշակմամբ։ 2010 թվականին Դ. Մաթևոսյանի հետ համատեղ նկարահանել է «Մենք ենք…» ֆիլմը՝ նվիրված «Մենք ենք, մեր սարերը» ֆիլմի 40-ամյակն ։ 2012 թվականին «Շահխաթուն» ՀԿ-ի հետ սեփական սցենարով նկարահանել է «Ճեպանկարներ» կարճամետրաժ ֆիլմը։ 2012 թվականին Ջենովայի պոեզիայի փառատոնին ներկայացրել է իր «Դլը Մկոնդե» երաժշտական ալբոմից մի քանի երգ և հիացրել իտալացի հանդիսականին։ Ազգային կինոյի «Հայակ-2014» մրցանակաբաշխության ժամանակ «Անպոչ ճգնավոր» ֆիլմում երկրորդական դերի լավագույն դերակատարման համար ստացել է «Հայակ» մրցանակը։ Իսկ 2015 թվականի դեկտեմբերի 2-ին «Salento» միջազգային կինոփառատոնի տնօրեն Լուիջի Կամպանիլեն կինոյի և թատրոնի դերասան, բեմադրիչ Աշոտ Ադամյանին հանձնել է «Salento» միջազգային կինոփառատոնի դերասանական մրցանակը, որը տրվում է փառատոնը հյուրընկալող երկրի կինոասպարեզում և երկրից դուրս ավանդ ունեցած ակնառու դերասանի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ բեմադրիչներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի հայ դերասաններ
Ռոբերտ Մակ
Ակումբային կարիերա
Մակը սկսել է իր կարիերան Բրատիսլավայի «Սլովան» մանկական ակումբում։ 13 տարեկան հասակում նրան նկատում է անգլիական «Մանչեսթր Սիթի» ակումբը։ Շուտով նրան հրավիրում են Մանչեսթր Սիթիի երիտասարդական ակումբ, որտեղ նրա խաղընկերներն էին իր հայրենակիցներ Վլադիմիր Վայսը և Ֆիլիպ Մենտելը։ 17 տարեկանում Մակն արդեն ակումբի պահեստայինների թվում էր, բայց չկարողացավ իր տեղը գտնել հիմնական կազմում, որովհետև մրցակցությունը շատ մեծ էր։
2010 թ. հունիսի 11-ին Մակը ստորագրեց 3 տարվա պայմանագիր գերմանական «Նյուրնբերգ» ակումբի հետ։ Օգոստոսի 28-ին Մակն անկացրեց իր մեկնարկային հանդիպումը Նյուրնբերգի կազմում, երբ թիմը մրցում էր «Ֆրայբուրգ» ակումբի հետ Գերմանիայի առաջնության ժամանակ։ Այդ խաղում Մակը դուրս եկավ փոխարինման՝ փոխարինելով Մայկ Ֆրանցին։ Նոյեմբերի 11-ին Մակը կարողացավ խփել իր առաջին գոլը Նյուրնբերգի կազմում, երբ թիմը մրցում էր «Կայզերսլաուտերն» ակումբի հետ։
Ազգային հավաքականի կազմում
Մակը հանդես է եկել Սլովակիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում։ Նրա մեկնարկային հանդիպումը Սլովակիայի ազգային հավաքականի կազմում եղել է 2013 թ. փետրվարի 6-ին, երբ թիմն ընկերական հանդիպում էր անցկացնում Բելգիայի ազգային հավաքականի հետ։ Այդ խաղում Մակը դուրս եկավ փոխարինման՝ փոխարինելով Միրոսլավ Ստոխին։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սլովակ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մարտի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:1991 ծնունդներ Կատեգորիա:Բրատիսլավա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Սլովակիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Օլխովատկա (գյուղ, Վելիկոբուրլուկիի շրջան)
Օլխովատկա (Вільхуватка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1686 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օլխովատկա գյուղում բնակվում էր 1 294 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4158 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 311,21 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1686 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բրազիլացիներ
Բրազիլացիներ, (Portuguese; bɾɐ̞ziˈlejɾus) Բրազիլիայի ժողովուրդների մեծ մասն են։ Ամենաշատ թվով բրազիլացիներ ապրում են Բրազիլիայում։ Մեծ թվով բրազիլացիներ կան նաև ԱՄՆ-ում, Պորտուգալիայում, Ճապոնիայում, Իսպանիայում, Պարագվայում և այլ երկրներում։
Բրազիլացիները խոսում են պորտուգալերենով, քանի որ Բրազիլիան ժամանակին եղել է Պորտուգալիայի գաղութը և տեղի գաղութարարները տարածել են պորտուգալերենը։
Արթուր Մանուկյան (ռեժիսոր)
Արթուր Մանուկյան, հայ ռեժիսոր, պրոդյուսեր։ Հայ արտիստների բազմաթիվ տեսահոլովակների, տասնյակ հեռուստատեսային նախագծերի և միջոցառումների բեմադրող ռեժիսոր։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1985 թվականի հուլիսի 4-ին Էջմիածին քաղաքում։ 2002 թվականին ավարտել է Էջմիածնի Գարեգին Նժդեհի անվան թիվ 8 միջնակարգ դպրոցը, որին զուգահեռ հաճախել է Երևանի պարարվեստի ուսումնարան։ 2002-2008 թվականներին սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի կինոռեժիսուրայի ֆակուլտետում՝ Ռուբեն Գևորգյանցի արվեստանոցում։ 2006 թվականին արժանացել է «Ես եմ» կինոփառատոնի հատուկ մրցանակի։ 2008 թվականից սկսել է աշխատել է Հայաստանի հանրային ռադիոյի «Արևիկ» մանկապատանեկան համույթում՝ որպես հաղորդավար, 2009-2011 թվականներին՝ Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունում՝ որպես «Ականատես» հեռուստանախագծի ռեժիսոր, 2009 թվականին՝ «ATV» հեռուստաալիքում («Բարի առավոտ», «Թռիչքը», «Երաժշտական արկղ», «Փոփ հանրագիտարան», «Կոսմիկ շոու» («Cosmopolitan Armenia» ամսագրի հատուկ առաջարկով) հաղորդումները), 2011-2012 թվականներին՝ «Արմնյուզ» հեռուստաընկերությունում՝ որպես ռեժիսոր։ 2013 թվականից աշխատել է «Արմենիա» հեռուստաընկերությունում՝ որպես «Նանե» հաղորդաշարի ռեժիսոր։ Եղել է մի շարք հեռուստանախագծերի և մասսայական միջոցառումների ռեժիսոր՝ «Եվրատեսիլ» երգի միջազգային մրցույթի հայաստանյան փուլեր, ամանորյա ծրագրեր, համերգներ (2010 թվականին՝ Հայաստանի անկախության 19-ամյակի տոնական համերգ, 2015 թվականին՝ Ամարաս պարի խմբի համերգ, Էրիկ Կարապետյանի «Live in Concert», 2016 թվականին՝ Մարտին Մկրտչյանի համերգը Լոս Անջելեսի Դոլբի թատրոնում, 2018 թվականին՝ Սարո Թովմասյանի մենահամերգ , 2019 թվականին՝ Հռիփսիմե Հակոբյանի մենահամերգ , Նորոյի մենահամերգ Լոս Անջելեսի Դոլբի թատրոնում , Միհրան Ծառուկյանի մենահամերգ ), գովազդներ (ՎՏԲ, Էվոկաբանկ, Գյումրի գարեջուր և այլն)։ Նկարահանել է շուրջ 40 տեսահոլովակ։ Համագործակցել է հայ երգարվեստի ու հեռուստատեսության մի շարք ներկայացուցիչների հետ՝ Արամե, Անդրե, Ռազմիկ Ամյան, Էմմի, Սիլվա Հակոբյան, Հասմիկ Կարապետյան, Էրիկ Կարապետյան, Հռիփսիմե Հակոբյան , Իվետա Մուկուչյան, Մարտին Մկրտչյան, Արմենչիկ, Արմինկա, Սարո, Նունե Եսայան, Լիլիթ Հովհաննիսյան, Քրիստինե Պեպելյան, Միհրան Ծառուկյան, Արփի Գաբրիելյան, Նադեժդա Սարգսյան, Արթուր Գրիգորյան, Ավետ Բարսեղյան, Աննա Ավանեսյան և այլք։
ԱՄՆ-ում կայացած «World Armenian Entertaiment Awards» մրցանակաբաշխության շրջանակներում արժանացել է «Տարվա լավագույն ռեժիսոր» մրցանակին։ 2014 թվականից աշխատում է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունում՝ որպես ռեժիսոր, որտեղ 2014-2015 թվականներին եղել է «Ճակատագրով՝ կին», 2016-2017 թվականներին՝ «Բենեֆիս» ծրագրի, 2016 թվականին եղել է «Ամենակարող երգիչ» հաղորդաշարի ռեժիսորը։ 2017-2018 թվականներին Լոս Անջելեսում նկարահանել է «Ճակատագրեր․ օվկիանոսից այն կողմ» հեռուստանախագիծը ։ 2019 թվականին կազմակերպել է «Կոնիֆա Արցախ 2019» մրցույթի բացման արարողությունը , 2019 թվականի Մանկական Եվրատեսիլի հայաստանյան ընտրական փուլը, Գյումրու Սև Բերդում կազմակերպված Հայաստանի անկախության տոնակատարությունների շրջանակներում անցկացված «Մեր ժամանակի հերոսը» ՀՀ վարչապետի մրցանակաբաշխությունը, «Էրեբունի-Երևան 2801» պաշտոնական միջոցառման բացման արարողությունը։ Արթուր Մանուկյանը եղել է 2019 թվականին Լեհաստանի Գլիվիցե քաղաքում կայացած Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթի հայաստանյան ներկայացուցիչ Կարինա Իգնատյանի «Colours of Your Dream» երգի բեմադրող ռեժիսորը ։
Եվրատեսիլ 2017
2017 թվականի մարտի 18-ին հանրությանը ներկայացվել է Արծվիկի «Fly with Me» երգի տեսահոլովակը, որով Հայաստանը ներկայացավ Եվրատեսիլ 2017 երգի մրցույթին ։ Տեսահոլովակի ռեժիսորն է Արթուր Մանուկյանը։
Արթուր Մանուկյանի խոսքով՝ երգն այնքան շատ զգացմունքներ է փոխանցել իրեն և միաժամանակ այնքան տարբեր զգացողություններ առաջացրել, որ որոշել է տարբեր խորհրդանիշներ օգտագործել։
Ըստ Եվրատեսիլի հայաստանյան պաշտոնական կայքի՝ տեսահոլովակում ևս պահպանված է երգի մեղեդային գիծը և փորձ է կատարվել ներկայացնել տարբեր էթնիկ առանձնահատկություններ։ Բեմադրությամբ և լուսային էֆֆեկտների միջոցով արտացոլվել են արևի ճառագայթները, որոնք, ինչպես երգում է նշվում, շողում են բոլորի համար նույն ջերմությամբ ։
Եվրատեսիլ 2018
2018 թվականի փետրվարին հայաստանյան «Դեպի Եվրատեսիլ» ընտրական մրցույթի արդյունքներով հայտնի դարձավ, որ Հայաստանը Եվրատեսիլ 2018 երգի մրցույթում պետք է ներկայացնի Սևակ Խանաղյանը «Քամի» երգով։ Երգի տեսահոլովակը Հանրային հեռուստընկերությունը վստահել էր Արթուր Մանուկյանին ։
Եվրատեսիլ 2019
2019 թվականի մարտի 10-ին Հանրային հեռուստատեսության եթերում տեղի ունեցավ Սրբուկի (Սրբուհի Սարգսյան) «Walking out» երգի հիման վրա նկարահանված տեսահոլովակի պրեմիերան, որով Հայաստանը ներկայացավ Եվրատեսիլ 2019 երգի մրցույթին ։ Հոլովակի ռեժիսորն էր Արթուր Մանուկյանը ։ Տեսահոլովակը նկարահանել է Factory Production ընկերությունը, նկարահանումներն իրականացվել են «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում։
Սրբուկի խոսքով, երբ երգն արդեն պատրաստ էր և քննարկման փուլում էր, թե ինչ մոտեցմամբ պետք է ստեղծվի տեսահոլովակը, ինչպես պետք է ներկայացվեն երգում առկա գաղափարները, ստեղծագործական խմբի հետ միանգամից որոշվել է այլաբանորեն ներկայացնել այն զգացողությունները, որում հայտնվում է սիրուց խաբված մարդը ։
Տեահոլովակն արժանացել է դրական արձագանքների և Յություբում ունեցել 6 միլիոնից ավելի դիտում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Շախմատի հավակնորդուհիների մրցաշար 2019
Հավակնորդուհիների մրցաշար 2019, 2019 թվականի մայիսի 29-ից հունիսի 19-ը Կազանում անցկացված շախմատի մրցաշար։ Հանդիսանում է աշխարհի կանանց առաջնության հավակնորդի որոշման մրցաշարերի եզրափակիչ էտապը։
2019 թվականի հունիսի 14-ին Ալեքսանդրա Գորյաչկինան նախատեսված ժամկետից շուտ հաղթել է Շախմատի հավակնորդուհիների մրցաշարը՝ դրա ավարտից երկու փուլ առաջ 2,5 միավորով առաջ անցնելով իրեն հաջորդող շախմատիստուհուց ։
Մրցանակային ֆոնդ
Ընդհանուր մրցանակային ֆոնդը կազմում է 200 000 եվրո.
Մասնակիցներ
14 ռաունդներից կազմված երկփուլային մրցաշարին մասնակցում են 8 գրոսմայստերներ.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2019 սպորտում Կատեգորիա:Շախմատային մրցաշարեր
Շոստկա
Շոստկա (Шостка), քաղաք Ուկրաինայի Սումիի մարզի Շոստկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1739 թվականին։
Բրունո Մարս
Փիթեր Ջին Էռնանդես (Peter Gene Hernandez, ), առավել հայտնի Բրունո Մարս բեմական կեղծանվամբ, ամերիկացի երգիչ, երգերի հեղինակ։ Արժանացել է «Գրեմմի» մրցանակի։
Շոստկա
2012 թվականի տվյալներով Շոստկա քաղաքում բնակվում էր 79 512 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 36 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2208,67 մարդ/կմ²։
Բրունո Մարս
2010 թվականի հոկտեմբերին թողարկել է առաջնելութային ալբոմը՝ «Doo-Wops & Hooligans», որը Billboard 200-ում գրավել է 3-րդ տեղը ։ «Գրեմիի» 53-րդ արարողությանը Բրունո Մարսը ստացել է 7 անվանակարգ, որը տեղի է ունեցել 2011 թվականի փետրվարի 13-ին. նա ստացել է Գրեմմի «Տղամարդկային լավագույն փոփ վոկալ կատարում» անվանակարգում՝ «Just the Way You Are» երգի համար։ 2014 թվականին՝ «Գրեմիի» 56-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ, Բրունո Մարսը հաղթել է «Լավագույն փոփ ալբոմ» անվանակարգում (Unorthodox Jukebox): 2016 թվականին Բրունո Մարսի ու Մարկ Ռոնսոնի «UpTown Funk» հիթը, որ 14 շաբաթ գլխավորել էր Billboard հիթ-շքերթը, արժանացել է «Գրեմիի» «Տարվա ձայնագրություն» և «Լավագույն փոփ-զուգերգ կատարում» անվանակարգերում։
Շոստկա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Շոստկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1739 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բրունո Մարս
Կենսագրություն
Փիթեր Ջին Էռնանդեսը ծնվել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Վայկիկիում (Հոնոլուլու, Հավայի)՝ հրեական ու ֆիլիպինյան արմատներ ունեցող պուերտոռիկացու ընտանիքում  ։ Երկու տարեկանում տղան ստացել է «Բրունո» մականունը, քանի որ ունեցել է կլոր դեմք և ի պատիվ այն ժամանակվա հայտնի ռեստլեր Բրունո Սամմարտինոյի ։ Տղայի ծնողները երկուսն էլ զբաղվում էին երաժշտությամբ, և նա մեծացել է երաժշտական տարբեր ուղղությունների ազդեցությամբ, ինչպիսիք են՝ ռեգգի, ռոք, հիփ-հոփ և R&B: Բրունոյի մայրը՝ Բեռնադետ Էռնանդեսը, մահացել է 2013 թվականի հունիսի 1-ին Հավայիում՝ 55 տարեկան հասակում ։ Պատանեկան տարիքում Բրունոն տարված էր Մայքլ Ջեքսոնի, Էլվիս Փրեսլիի, The Isley Brothers-ի ու The Temptations-ի արվեստով ։
1990 թվականին Բրունո Մարսը նկարահանվել է MidWeek-ում Փոքրիկ Էլվիսի» դերում, իսկ 1992 թվականին կատարել է էպիզոդիկ դեր «Մեղրամիս Լաս Վեգասում» ֆիլմում ։
2003 թվականին Բրունո Մարսը տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որպեսզի սկսի զբաղվել երաժշտությամբ ։ Նույն թվականին նա հորինել է իր բեմական կեղծանունը ։ 2006 թվականին Բրունո Մարսը պայմանագիր է կնքել Atlantic Records լեյբլի հետ ։ Սկզբնական շրջանում նա հիմնականում զբաղվել է այլ երգիչների համար երգեր գրելով ու հանդես եկել որպես պրոդյուսեր ։
2009-2012: Կոմերցիոն հաջողություն և Doo-Wops & Hooligans
Բրունո Մարսի Doo-Wops & Hooligans դեբյուտային ալբոմը թողարկվել է 2010 թվականի հոկտեմբերի 4-ին ։ Առաջին սինգլը եղել է «Just the Way You Are» երգը, որ թողարկվել է 2010 թվականի հուլիսի 19-ին և գլխավորել Billboard Hot 100 հիթ-շքերթը ։
Հաջորդ երկու սինգլներն են եղել «Liquor Store Blues» ու «Grenade» երգերը ։ 2010 թվականի հոկտեմբերից Բրունո Մարսը ելույթ է ունեցել Maroon 5 խմբի՝ «Hands All Over» ալբոմի աջակցման համար կազմակերպված համերգային շրջագայության համերգների սկզբում։
Doo-Wops & Hooligans ալբոմն առաջին շաբաթվա ընթացքում զբաղեցրել է Billboard 200 հիթ-շքերթի երկրորդ հորիզոնականը ։ Այն արժանացել է երաժշտական քննադատների դրական գնահատականին ։
Բրունո Մարսի հասակը 165 սմ է։ Նա ստացել է MTV Movie Awards 2009 «Ամենափոքր աստղը» մրցանակ։
2010 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Բրունո Մարսը Լաս Վեգասում ձերբակալվել է կոկաին պահելու մեղադրանքով ։ Ոստիկանների հետ զրույցի ընթացքում նա պնդել է, որ տեղի ունեցած իր «հիմարությունն» է, և որ ինքը նախկինում երբեք թմրանյութ չի օգտագործել ։ Դատական լսումները տեղի են ունեցել 2011 թվականի փետրվարի 4-ին, և Բրունո Մարսը կարող էր դատապարտվել չորս տարվա ազատազրկման և տուգանվել 50000 դոլարով 2,6 գրամ կոկաին պահելու համար  ։ Սակայն արդյունքում Բրունո Մարսը դատապարտվել է 200 ժամ հասարակական աշխատանքի, վճարել 2000$ տուգանք և ստիպված եղել հաճախել պարապմունքների, որ նվիրված են եղել թմրանյութերի վտանգավորության թեմային, ինչպես նաև նշվել է, որ մեկ տարվա ընթացքում օրենքի հետ այլ խնդիրներ չունենալու դեպքում մեղադրանքը կհանվի ։
Սկավառակներ
Ստուդիական ալբոմներ
Մինի-ալբոմ
Տեսահոլովակներ
Մրցանակներ և անվանակարգեր
2010
2011
2012
2013
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հիփ հոփ երգիչներ Կատեգորիա:1985 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Ամեն ինչ հաշվապահության մասին
«Ամեն ինչ հաշվապահության մասին» (Все про бухгалтерський облік), համաուկրաինական պրոֆեսիոնալ հաշվապահական թերթ։ Հրատարակվել է 1994 թվականից Կիևում, ուկրաիներեն և ռուսերեն։ Բաժանորդային ինդեքսը ուկրաիներեն 33594 է, ռուսերեն՝ 35200:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հաշվապահություն
Մուրմանսկ
Մուրմանսկ (Мурманск, մինչև 1917 թվականը՝ Մուրմանի Ռոմանով [Романов-на-Мурмане]), քաղաք Ռուսաստանում, Մուրմանսկի մարզի կենտրոնը։ Բնակչությունը՝ 305 236 մարդ (2015)։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին գերմանական զորքերից պաշտպանելու համար Մուրմանսկ քաղաքին 1985 թվականի մայիսի 6-ին շնորհվել է Քաղաք-հերոսի կոչում ։ Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով, Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշանով, Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով և «Ոսկե Աստղ» մեդալով։
Զարգացած է ձկնարդյունաբերությունը, նավանորոգումը, շինանյութերի արդյունաբերությունը։ Խոշոր ձեռնարկություններից են «Սուդովերֆ» միավորումը, Մուրմանսկի ձկան, տնաշինական և անտառատարային կոմբինատները։ Կա ձկնորսական գործիքների և կահույքի արտադրություն, սննդի արդյունաբերություն։ Ունի 2 համալսարան, 3 թատրոն, հայրենագիտական և ռազմածովային թանգարաններ։
Անվան ստուգաբանություն
«Մուրմաններ», «ուրմաններ» ռուս ժողովուրդը անվանում էր նորվեգացիներին, նորմաններին։ Ավելի ուշ այդ անվանումը տեղափոխվել է նաև այն տարածքի վրա, որտեղ իրադարձություններ էին տեղի ունենում օտարերկրացիների մասնակցությամբ։ «Մուրմաններ» սկսեցին անվանել Բարենցի ծովի առափնյան, իսկ այնուհետև նաև ամբողջ Կոլայի թերակղզին։ Համապատասխանաբար, «Մուրմանսկ» անվանումը նշանակում է «Քաղաք Մուրմանի վրա» ։
Կոլայի թերակղզու գավառագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր Ի. Ֆ. Ուշակովի կարծիքով, «մուրման» բառը ծագել է «norman» բառից, այսինքն սկանդինավյան լեզուներից թարգմանաբար նշանակում է «հյուսիսային մարդ»։ Հնչյունների պատմական փոխարինման առանձնահատկություններից ելնելով, «n» հնչյունը վերածվել է «m» հնչյունի։ Ինչը վերաբերվում է «o» տառի արտասանությանը, ապա այդ բառի մեջ մինչ օրս ինչպես շվեդերենում, այնպես էլ նորվեգերենում այն արտասանվում է որպես փափուկ «ու»։ Այսինքն, ի սկզբանե այն արտասանվել է որպես [nur’man] :
Հիմնում
Բևեռային շրջանի սահմաններից դուրս նավահանգստային քաղաքի հիմնման ծրագիրը ի հայտ է եկել 19-րդ դարի 70-ական թվականներին։ Առաջին հետազոտողները եկել են Մուրման 1912 թվականին նոր տարածքներ հետազոտելու համար։ Երեք տարի անց՝ 1915 թվականին, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բարենցի ծովի Կոլայի ծոցի արևելյան ափին հիմնվել է Մուրմանսկի ծովային նավահանգիստը և դրան կից՝ Սեմյոնովսկի նավահանգստային գյուղը, որն անվանվել է ի պատիվ փոքրիկ ծովածոցի, որտեղ կառուցվել են նավամատույցները, և մոտակայքում գտնվող լճի անունով ։ Նավահանգստի ստեղծումը կապված էր Ռուսաստանի՝ չսառչող ծոցի միջով Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս ելք ունենալու ցանկության հետ, ինչը կապահովեր ռազմամթերքի անխափան տեղափոխումը Անտանտի դաշնակիցներից Սև և Բալթիկ ծովերի շրջափակման պայմաններում։ Քաղաքի հիմնման պաշտոնական ամսաթիվն է համարվում 1916 թվականի հոկտեմբերի 4-ը (հին տոմարով սեպտեմբերի 21-ը)։ Այդ օրը ոչ բարձր բլրի վրա, որտեղ այժմ գտնվում է Կիրովի անվան Մշակույթի և տեխնիկայի պալատը, տեղի է ունեցել ծովագնացների բարեխոս Նիկոլայ Միրլիկիյսկու պատվին կառուցված տաճարի հիմնարկեքի հանդիսավոր արարողությունը ։ Քաղաքը վերջինն էր, որը հիմնվել է Ռուսական կայսրությունում, այն անվանել են Մուրմանի Ռոմանով (Романов-на-Мурмане)։ Կես տարի անց՝ 1917 թվականի ապրիլի 3-ին, Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո այն ստացել է իր այժմյան անունը՝ Մուրմանսկ ։
Հեղափոխություն և ներխուժում
1917 թվականին Պետրոգրադում Հոկտեմբերյան հեղափոխության հաղթանակից հետո, Մուրմանսկում ստեղծվել էր ժամանակավոր հեղափոխական կոմիտե, որը գլխավորում էին բոլշևիկները։ Սակայն արդեն 1918 թվականի մարտին Անտանտի ռազմական նավերից, որոնք դեռևս Փետրվարյան հեղափոխությունից առաջ խարիսխ են գցել Կոլայի ծոցում, ափ է իջեցվել զինված դեսանտ, ինչն էլ դարձել էր ինտերվենցիայի սկիզբ։ 1919 թվականին քաղաքում իշխանությունը անցել է սպիտակլագվարդիականների ձեռքը, իսկ Հյուսիսային մարզի Ժամանակավոր կառավարությունը ճանաչել է ծովակալ Կոլչակի իշխանությունը։ 1919 թվականի աշնանը Անտանտի զորքերը ստիպված էին տարհանվել Մուրմանսկից։ 1920 թվականի փետրվարի 21-ին քաղաքում տեղի է ունեցել հակասպիտակագվարդիական ապստամբություն։ Քաղաքում խորհրդային իշխանությունը հաստատվել է մարտի 13-ին, երբ քաղաք են մուտք գործել Կարմիր բանակի կանոնավոր ստորաբաժանումները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:1916 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Մուրմանսկի մարզ
ՀԽՍՀ Ժողկոմխորհի նախագահների ցանկ
Այս հոդվածում ներկայացված է Խորհրդային Հայաստանի Ժողկոմխորհի նախագահների ցանկը։
Ալեքսանդր Ֆեոդորի Մյասնիկյան
ՀԽՍՀ ԺԿԽ նախագահ և ռագմական գործերի ժողկոմ՝ 1921 թվականի մարտից մինչև 1922 թվականի հունվարին։ Անդրֆեդերացիայի կազմավորումից (1922 թվականի մարտ) հետո ԱԽՖՍՀ գործկոմի նախագահներից, ապա՝ ՌԿ(բ) կ Անդրերկրոմի առաջին քարտուղար։ Սովորել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում (1904-1906 թթ.), ավարտել ՄՊՀ-ի իրավաբանական ֆակուլտետը (1911 թ.)։ ՌՍԴԲԿ անդամ՝ 1906 թվականից։
1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղաշրջումից հետո հրամանատար, բարձր պաշտոններ է վարել Կարմիր բանակում։ Ընտրվել է Բելառուսիայի ԿԿ կենտկոմի կենտրոնական բյուրոյի, ապա՝ ԲԽՍՀ ԿԳԿ նախագահ, ՌԿ(բ) կ Մոսկվայի քաղաքային և մարզային կոմիտեների քարտուղար։ ՌԿ(բ) կ ԿԿ կովկասյան բյուրոյի 1921 թվականի հուլիսի 4-5-ի նիստում դեմ է քվեարկել ԼԴ-ն Ադրբեջանի ԽՍՀ կազմի մեջ մտցնելու մասին որոշմանը։ Հայ մտավորականներին նոր իշխանության շուրջ համախմբելու նպատակով շատերին հրավիրել է Հայաստան։ Մյասնիկյանը ՀԽՍՀ գործիչներից առաջինն է անդրադարձել Հայաստանի և Սփյուռքի հարաբերություններին, ուսումնասիրել Սփյուռքում հայկական կուսակցությունների խնդիրները («Կուսակցությունները գաղութահայության մեջ», 1924 թվական)։
Գրել է հեղափոխական շարժումների պատմության և հայ գրականության հարցերին նվիրված աշխատություններ։ 1913-1914 թվականներին «Մշակ» թերթում անդրադարձել է Հայկական հարցին։ Մյասնիկյանի անունով կոչվել են քաղաքներ ՀՀ-ում և ԼՂՀ-ում (2-ն էլ՝ Մարտունի), հրապարակներ, փողոցներ, դպրոցներ և այլն։ Երևանում՝ Մյասնիկյանի անունը կրող հրապարակում, տեղադրված է նրա արձանը (1980 թվական, քանդակագործ՝ Արա Շիրազ, ճարտասրապետ՝ Ջիմ Թորոսյան)։
Սարգիս Լուկաշի Սրապիոնյան (Լուկաշին)
ՀԽՍՀ ԺԿԽ նախագահ՝ 1922-1925 թվականներին, ԱԽՖՍՀ ԺԿԽ նախագահի տեղակալ՝ 1925-1928 թվականներին, միաժամանակ՝ ԱԽՖՍՀ պետպլանի նախագահ՝ 1925 թվականի հունիսից, առևտրի ժողկոմ 1926 թվականի մարտից, ԲԳՏ ժողկոմ 1927 թվականի մայիսից, նաև ՀամԿ(բ) կ Անդրերկրկոմի վերստուգիչ հանձնաժողովի նախագահ՝ 1927 թվականի սեպտեմբերից։ Ավարտել է Մոսկվայի Պետերբուրգի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլետետը (1910)։
ՌՍԴԲԿ անդամ 1906 թվականից։ Ռուսաստանում 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխության օրերին ցարական բանակում ծառայելիս ընտրվել է զինվորական կոմիտեի նախագահ։ 1917-1918 թվականներին Դոնի մարզում մասնակցել է քաղաքացիական պատերազմին։ 1918 թվականին աշխատել է Համառոտական արտակարգ հանձնաժողովի ապարատում։
1921-1922 թվականներին՝ ՀԿԿ ԿԿ քարտուղար։ 1928 թվականին նշանակվել է ԽՍՀՄ ԺԿԽ աշխատանքի և պաշտպանության խորհրդին կից շինարարական հանձնաժողովի նախագահ և ընտրվել է ԽՍՀՄ ԺՏԽ նախագահության անդամ։ 1932-1934 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ծանր արդարադատության ժողկոմատի «Ցնտրոսոյուզստրոյ» միավորման, 1934-1937 թվականներին՝ «Սոյուզցեմենտ» գլխավոր վարչության նախագահ։ ԽՍՀՄ, ԱԽՖՍՀ և ՀԽՍՀ ԿԳԿ-ների անդամ։
Սարգիս Իսահակի Համբարձումյան
ՀԽՍՀ ԺԿԽ նախագահ՝ 1925-1928 թվականներին։
Սահակ Միրզայի Տեր-Գաբրիելյան
ՀԽՍՀ ԺԿԽ-ի նախագահ, ԱԽՖՍՀ ԺԿԽ փոխնախագահ՝ 1928-1935 թվականներին։ Սովորել է Շուշիի ռեալիստական դպրոցում։ ՌՍԴԲԿ անդամ 1902 թվականից։ Ռուսաստանում 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո ընտրվել է Բաքվի խորհրդի նախագահության անդամ, Բաքվի կոմունայի ժամանակ՝ Նավթի բաշխման ու վաճառքի կոմիսար և արտակարգ հանձնաժողովի նախագահ։ Միաժամանակ, 1919 թվականին՝ Կասպիական-Կովկասյան ռազմաճակատի 12-րդ բանակի ռազմահեղափոխական խորհրդի անդամ, բանակի քաղբաժնի պետ։