cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գենդեր
Սոցիալական մեդիա
Երիտասարդ աղջիկները և տղաները տարբերվում են սոցիալական ցանցերում իրենց ստեղծած հաշիվներով ևս։ Ուսումնասիրությունները պարզել են, որ իգական սեռի օգտատերերը ավելի գրավիչ նկարներ են հրապարակում, մինչդեռ տղամարդիկ հրապարակում են այնպիսի լուսանկարներ, որոնցում որևէ գործողություն են կատարում։ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում կանայք հակված են ընկերների լուսանկարները հրապարակելուն, իսկ տղամարդիկ՝ սպորտի մասին ու տարբեր հումորային լուսանկարներ։ Արական սեռի ներկայացուցիչները գրեթե միշտ լրացնում են անձնական ինֆորմացիայի դաշտը, իսկ իգական սեռի ներկայացուցիչները այս առումով շատ ավելի փակ են և հանրությանը չեն տրամադրում իրենց տվյալները։ Այլ
Իրավական կարգավիճակ
Մարդու սեռը` իգական կամ արական, ունի իրավական նշանակություն․ այն ներառված է կառավարական փաստաթղթերում, և օրենքները գործում են տարբեր կերպ կանանց ու տղամարդկանց դեպքում։ Տարբեր երկրներում կանայք ու տղամարդիկ տարբեր տարիքներում են թոշակի անցնում, շատ երկրներում ամուսնությունները միայն հակառակ սեռերի միջև են թույլատրված, և նույնասեռ ամուսնություններին վերաբերող օրենքներ կան։
Այսպիսով հարց է առաջանում, թե ինչպես է օրենքով սահմանվում կին և տղամարդ լինելը։ Մեծամասամբ դա ակնհայտ է, սակայն լինում են բացառություններ ու երբեմն նաև բարդություններ։
Մարդու ծնվելու պահին նրա սեռը որոշելը կախված է շատ պայմաններից՝ ներառյալ քրոմոսոմները, գոնադներն ու սեռական օրգանները։ Այսպիսով, օրինակ՝ բոլորին հայտնի է, որ XY քրոմոսոմները հատուկ են արական սեռին, իսկ XX քրոմոսոմները հանդիպում են իգական սեռի մոտ։ Սակայն մի շարք օրենսդրությունների համաձայն, XY քրոմոսոներ ունեցող անձը, որն ունի նաև ձվաբջիջներ, ծննդյան պահին համարվում է իգական։
Սակայն խնդիրը բարդանում է ինտերսեքս և տրանսգենդեր անձանց դեպքում։ Այս առումով կան տարբեր մոտեցումներ օրենսդրական տարբեր համակարգերում։ Գրեթե բոլոր երկրները թույլատրում են գենդերային կարգավիճակի փոփոխություն ինտերսեքսուալության դեպքում, երբ ծննդյան պահին դժվար է որևէ հստակ գենդերային պատկանելիություն տալ անձին կենսաբանական տեսանկյունից։ Սակայն այս փոփոխությունը չի համարվում կարգավիճակի փոփոխություն։
Տրանսգենդեր անձանց դեպքում գենդերի իրավական կարգավիճակի փոփոխությունը հնարավոր չէ մի շարք երկրներում։ Այսպես, օրենքով սեռը փոխելու հնարավորությունը ստեղծել է մի այսպիսի երևույթ, որի արդյունքում միևնույն անձը որոշ իրավասություններում հանդես է գալիս տարբեր գենդերային դերերով՝ ունենալով  տարբեր նպատակներ։ Օրինակ՝ Ավստրալիայում նախքան Ռե Կևինի որոշումները տրանսսեքսուալ մարդիկ կարող էին ընդունել տարբեր գենդերային դերեր օրինական տարբեր դաշտերում, ներառյալ սոցիալական ապահովության օրենքը, բայց ոչ ամուսնության մասին օրենքը։ Այսպիսով, որոշ ժամանակ հնարավոր երևույթ էր Ավստրալիայում այն, որ նույն անձը կարող էր օրինականորեն ունենալ երկու տարբեր սեռ։
Դաշնային համակարգերում հնարավոր երևույթ է նաև այն, որ միևնույն անձը պետական օրենսդրությամբ ունի մի գենդեր, իսկ դաշնային օրենսդրությամբ մեկ այլ։
Ինտերսեքս մարդիկ
Ինտերսեքս մարդիկ, ըստ ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարի գրասենյակի, չունեն արական կամ իգական սեռին բնորոշ բոլոր հատկանիշները։ Ընդ որում, մարդու ինտերսեքս լինելը կարող է երևալ ծնվելու պահին կամ նա կարող է իմանալ այդ մասին գենետիկական հետազոտության արդյունքում, քանի որ ինտերսեքս լինելը պայմանավորող հատկանիշները չեն արտահայտվում նրա ֆենոտիպում։ Ինտերսեքս մարդկանց որևէ գենդերի հետ նույնականացնելը կարող է լուրջ հարց լինել։ Նրանք կարող են լինել ինչպես հետերոսեքսուալ, այնպես էլ հոմոսեքսուալ կամ քուիր/քվիր։ Սակայն անկախ դրանից, ինտերսեքս մարդկանց համար երբեմն խնդիր է հավասար իրավունքների հարցը։ Նրանք կարող են ավելի շատ դժվարությունների հանդիպել իրենց իրավունքները պաշտպանելիս՝ համեմատած  այն մարդկանց, որոնք ի ծնե կին կամ տղամարդ են։ Իսկ որոշ ինտերսեքս մարդիկ ձգտում են ոչ բինար ճանաչվելուն։
Ոչ բինար և երրորդ գենդեր
Որոշ երկրներ այժմ պաշտոնապես ճանաչել են ոչ բինար և երրորդ գենդերները, ինչպես օրինակ՝ Գերմանիան, Կանադան, Ավստրալիան, Հնդկաստանն ու Պակիստանը։ Իսկ ԱՄՆ-ում Օրեգոնը առաջին նահանգն էր, որ 2017 թվականին պաշտոնապես ճանաչեց գենդերի ոչ բինարությունը։ Շուտով նրան միացան Կալիֆորնիան ու Վաշինգտոնը (Կոլումբիայի շրջան)։
Կենսաբանական գործոններ ու տեսակետեր
Շատ դեպքերում իգական ու արական սեռի ներկայացուցիչներն իրենց վարքագծով նման են միմյանց, սակայն, անշուշտ, կան նաև որոշ տարբերություններ։ Շատ արական կաթնասունների, այդ թվում մարդկանց մոտ նկատվում է ավելի կոպիտ վարքագիծ, որը պայմանավորված է մայրական տեստոստերոնի մակարդակով։ Դա կարող է ազդել նաև սեռականության վրա, իսկ ոչ հետերոսեքսուալ մարդկանց շրջանում ուղեկցվել ոչ տիպիկ սեռական վարքագծով մանկության տարիներին։
Սեռի կենսաբանությունը բազմաթիվ ուսումնասիրությունների առարկա է դարձել 20-րդ դարի վերջին։ Վաղ շրջանում ձևավորվել էր մի ոլորտ, որը հայտնի էր <<գենդերային ինքնության  խանգարում>> անվամբ և որը նկարագրվում էր իբրև գենդերային դիսֆորիա։ Ոլորտի ուսումնասիրող Ջոն Մոնին փաստում է․ <<գենդերային դեր>> տերմինը գրավոր խոսքում առաջին անգամ ի հայտ է եկել 1955 թվականին, իսկ <<գենդերային ինքնություն>> տերմինը ԶԼՄ-ներում առաջին անգամ օգտագործվել է 1966 թվականի նոյեմբերի 21-ին, երբ բացվում էր Ջոնս Հոփքինսի անվան հիվանդանոցը տրանսսեքսուալ անձանց համար։ Այն տարածվեց համաշխարհային մեդիայում և շուտով մտավ խոսակցական բառապաշարի մեջ։ Սեռի ու գենդերի, գենդերային ինքնության ու գենդերային դերի սահմանումներն ունեն տարբերություններ, թեև երբեմն նույնացվում են։ Անհրաժեշտ է հստակ իմանալ ու տարանջատել  դրանք։ Սեռը վերաբերում է մարդու կենսաբանական ու ֆիզիլոգիական հատկանիշներին, մինչդեռ գենդերը ցույց է տալիս մարդու սոցիալական դերը։ Այստեղ պետք է տարբերել երկու տերմին․ գենդերային ինքնություն, որը մարդու ներքին զգացումն ու համոզմունքն է իր արականության կամ իգականության վերաբերյալ, և գենդերային դեր, որը մշակութային կարծրատիպ է այն մասին, թե ինչն է արական ու ինչը իգական։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գենդեր Կատեգորիա:Վարք Կատեգորիա:Կենսաբանություն
Հակոբ Արապյան
Հակոբ Արապյան (1867, Զմյուռնիա, Թուրքիա- 1910 թվականից հետո), հայ քանդակագործ։
Կենսագրություն
1883 թվականին ավարտել է Կոստանդնուպոլսի Պերպերյան վարժարանը, 1889 թվականին՝ Պոլսի գեղարվեստի վարժարանը։ Սովորել է Փարիզի գեղարվեստական դպրոցում, աշակերտել Է. Ֆալգիեռիին ։
1893-1894 թվականներին հրավիրվել է Թիֆլիս՝ Խոջիվանքի գերեզմանատանը կանգնեցնելու Րաֆֆու մահարձանը, սակայն ինչ-ինչ պատճառներով հրաժարվել է պատվերից ու հետ վերադարձել ։
Հայաստանի Առաջին խումբ 1993 (ֆուտբոլ)
«Հայաստանի Առաջին խումբ 1993ը» Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Առաջին խմբի 2-րդ առաջնությունն է ։
Հակոբ Արապյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Հայաստանի Առաջին խումբ 1993 (ֆուտբոլ)
Նախաբան
Նախորդ տարի Առաջին խմբից բարձրագույն խումբ տեղափոխվեց Արարատի «Արարատը», որը հետագայում անվանափոխվեց «Ցեմենտ»։ Առաջին խմբից նաև հեռացան Թումանյանի «Ախթալան» և Հրազդանի «Շինարարը», որոնք վատ ելույթների պատճառով ստիպված եղան հաջորդ մրցաշրջանը անցկացնել Երկրորդ խմբում։ Նրանց փոխարեն Առաջին խումբ եկան Գորիսի «Զանգեզուրը», Երևանի «ՖԻՄԱ-2»-ը, և Արթիկի «Սիփանը»։ Բարձրագույն խմբից Առաջին խումբ եկան Նոյեմբերյանի «Ազնավուրը», Եղվարդի «Զորավանը», Վանաձորի «Լոռին», Ապարանի «Նիգը», Արմավիրի «Արաքսը», Սևանի «Ախթամարը», Ալավերդու «Դեբեդը», Մարտունու «Ալաշկերտը» և Երևանի «Մալաթիան»։ Վերջինս միաձուլվեց Երևանի «Կիլիկիա» ակումբի հետ և շարունակեց իր ելույթները Բարձրագույն խմբում «Մալաթիա-Կիլիկիա» անվան տակ։
Անվանափոխումներ
«Վանաձոր» ՖԱ → «Ավտոգեն» ՖԱ<br/ > «Ուրմիա» ՖԱ → «Մասիս» ՖԱ<br/ > «Կաեն» ՖԱ → «Իջևան» ԲՄԱ<br/ > «Զորավան» ՖԱ → «Եղվարդ» ՖԱ
Ենթախումբ 1
<FONT color="blue">1</FONT> Մնացած հանդիպումներում գրանցվել են 0-3 պարտություն։
Ենթախումբ 2
<FONT color="blue">1</FONT> Անցկացրած երկու խաղերի արդյունքները չեղյալ են համարվել։
Գրականություն
Առաջին խումբ 1993
Սմոլյանինովո
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6663 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Շկոտովսկի շրջանի բնակավայրեր
Էմերի շրջան (Յուտա)
Էմերի շրջան (Emery County), ԱՄՆ Յուտա նահանգի 29 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 11.531 կմ² է. բնակչությունը՝ 10.976 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քասլ Դեյլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1880 թ.։
Կատեգորիա:Յուտայի շրջաններ
Վեռնու
Վեռնու (Vernoux), համայնք Ֆրանսիայում՝ Ռոն-Ալպեր մարզի Էն գավառում։ Մտնում է Սեն Տրիվե դե Կուրտ կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Բուրկ ան Բրեսն է։
INSEE կոդը՝ 01433։
Աշխարհագրություն
Համայնքը գտնվում է մոտ 340 կմ հարավ-արևելք Փարիզից, 85 կմ հյուսիս Լիոնից, 32 կմ հարավ-արևմուտք Բուրկ ան Բրեսայից ։
Համայնքի տարածքով հոսում են Վուա (Voye), Սուշոն (Souchon (rivière)) և Տակեն (Taquin)։
Հարությունյանի կոնցերտը փողի և նվագախմբի համար
Հարությունյանի կոնցերտը փողայինի և նվագախմբի համար հայ նշանավոր երգահան Ալեքսանդր Հարությունյանի վեցերորդ խոշոր գործն է, գրված 1949-50 թթ.։ "Նյու Յորք Թայմսն" այն անվանել է փայլուն, վիրտուոզ գործ։ Կոնցեռը մեծ ճանաչում ունի աշխարհում և կատարվել է մի շարք նշանավոր նվագախմբերի (այդ թվում՝ Լոնդոնի Սիմֆոնիկ նվագախումբը, Նյու Յորքի ֆիլհարմոնիկը, ևն) կողմից։
Վեռնու
Եղանակ
Կլիման ցամաքային է ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ հազվադեպ են լինում, հիմնականում՝ ամռանը։
Հարությունյանի կոնցերտը փողի և նվագախմբի համար
Դիսկոգրաֆիա
Conductor։ Pekka Savidtsuki. Finland The London Symphony orchestra. Conductor։ Luis Has. RCA Victor 09026-62661-2. USA, 1994 Conductor։ Konstantin Orbelyan, Jr. CHAN 9668 England, 2000 Conductor։ Atso Almila. Mils 9651 Finland, 1996
LP
S. VI-02273
Հղումներ
Կատեգորիա:Երաժշտություն
Վեռնու
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 197 մարդկանցից 164 (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 33-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 83,2 %, 1999 թվականին 71,6 % էր)։ 164 ակտիվ բնակիչներից 791 150-ը (80 տղամարդ և 70 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 14-ը (5 տղամարդ և 9 կին)։ 33 պասիվներից 8-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 12-ը՝ թոշակառուներ, 13-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով ։
Goodbyes
«Goodbyes», ամերիկացի ռեփեր Post Malone-ի երգը, ձայնագրված Յանգ Թագի մասնակցությամբ, թողարկվել է որպես սինգլ Republic Records լեյբլում՝ 2019 թվականի հուլիսի 5-ին՝ Մալոնի ծննդյան 24-րդ տարեդարձի, ինչպես նաև ԱՄՆ անկախության հաջորդ օրը ։ Երգը գրել են Օսթին Պոստը, Ջեֆրի Վիլյամսը, Բրայան Լին, Լյուիս Բելլը, Բիլլի Ուալշը, Val Blavatnik-ը և Jessie Foutz-ը ։ Երգը դարձել է Մալոնի Billboard Hot 100 չարթի թոփ 10-ում ընդգրկված յոթերորդ երգը։
Ստեղծագործություն
Երգը պատմում է հարաբերությունների ավարտի մասին և «Rap-Up» ամսագրի կողմից «մեղեդիական» է անվանվել, որտեղ Պոստը երգում է կրկներգը՝ «Ես ցանկանում եմ, որ դուրս գաս իմ մտքերից / Ցանկանում եմ, որ այսօր գնաս իմ սենյակից / Ես չեմ կարող քեզ օգնել / Քանի որ ես նույնպես օգնության կարիք ունեմ / Ես չգիտեմ հրաժեշտ տալ» ։
Առաջխաղացում
Երգի մասին Մալոնը հայտնել է իր սոցցանցերում՝ 2019 թվականի հուլիսի 1-ին, կիսվելով «Too Much Pleasure Is Pain» գրառմամբ պաստառով, որը հատված է երգից։ Հաջորդ օրը հրապարակել է երգի շապիկը։ Այնուհետև նա թողարկել է տեսահոլովակի սկզբից մի հատված, որտեղ նրան վիրավորում և սպանում են։ Երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է հուլիսի 5-ին ։
Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը թողարկվել է հուլիսի 5-ին, որի ռեժիսորը Քոլին Թայլին է։ Տեսահոլովակում Մալոնը կատարում է հանցախմբի անդամի դերը, որը մահանում է մրցակից հանցախմբի անդամի կողմից դանակահարվելու արդյունքում, որից հետո՝ գերեզմանում մեռյալներից հարություն է առնում։ Յանգ Թագը և դերասանուհի Քեթրին Նյուտոնը նույնպես մասնակցել են տեսահոլովակի նկարահանումներին ։ Քանի որ տեսահոլովակում Մալոնին դանակահարում են, ՅուԹյուբը տարիքային սահմանափակման է ենթարկել հոլովակը, քանի որ այն համարվում է «գրաֆիկական կոնտենտ», այդ իսկ պատճառով գոյություն ունի տեսահոլովակի երկու տարբերակ՝ առաջինը ունի «R» գնահատական և ցուցադրում է դանակահարության տեսարանը, իսկ «PG» գնահատական ստացած տեսահոլովակը, որը թողարկվել է հուլիսի 7-ին, չի ցուցադրում սպանության տեսարանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2019 սինգլներ Կատեգորիա:Post Malone-ի երգեր Կատեգորիա:Յանգ Թագի երգեր
Դատաս
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1962 թվականի դեկտեմբերի 30-ին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչ 2014
Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչ 2014, Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի 54-րդ խաղարկությունն է, որում հաղթեց «Մանչեսթեր Սիթի» ֆուտբոլային ակումբը։ «Մանչեսթեր Սիթին» նվաճեց երրորդ տիտղոսը ակումբի պատմության մեջ՝ եզրափակիչում հաղթելով «Սանդերլենդին» 3-1 հաշվով։ Խաղը կայացավ Լոնդոնի Ուեմբլի մարզադաշտում։ Խաղի մրցավարն է եղել Մարտին Ակինսոնը։
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչներ Կատեգորիա:2014 ֆուտբոլում
Ռազմիկ Գրիգորյան (պատգամավոր)
Ռազմիկ Ցոլակի Գրիգորյան, ՀՀ առաջին գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը՝ գիտնական-անասնաբույժի որակավորմամբ։ Եղել է ԽՄԿԿ անդամ։ Աշխատել է Աշտարակի շրջխորհրդի գործկոմի նախագահ, ընտրվել Աշտարակի շրջխորհրդի գործկոմի նախագահ, ընտրվել Աշտարակի շրջխորհրդի և Կոշի գյուղխորհրդի պատգամավոր։ Աշխատել է Նաիրիի շրջանի Գետամեջի տոհմային թռչնաֆաբրիկայի տնօրեն, «Հայարդշին» բանկի Աշտարակի բաժանմունքի կառավարիչ։ Եղել է «Ագրարային» պատգամավորական խմբի անդամ։
Քաղաքական գործունեությունը
Ամուսնացած։ Ունի 3 երեխա և 8 թոռ։
Արտաքին հղումներ
Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողով
Կատեգորիա:ՀՀ առաջին գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավորներ Կատեգորիա:1949 ծնունդներ Կատեգորիա:Կոշ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:2012 մահեր Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Ավշեքար
Ավշեքար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խոզաթի գավառակում ։ Գտնվում էր Փերի գետի հովտում։
Պատմություն
Գյուղի հայ բնակիչները զանգվածաբար ոչնչացվել են 1895 թվականի կոտորածների և 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Փրկվածները արտագաղթել տարբեր երկրներ։
Բնակչություն
XIX դարի կեսերին ուներ 38 տուն՝ 288 հայ և 10 տուն՝ 50 քուրդ բնակիչներով։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը այգեգործություն, անասնապահություն, երկրագործությունն ու մեղվաբուծությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ավշեքարն ուներ Ս. Գևորգ անունով եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դոնի Ժաբար
Դոնի Ժաբար (Доњи Жабар), գյուղ Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականորեն գտնվում է Սերբական Հանրապետության Բիելինա շրջանում։ Համանուն համայնքի վարչական կենտրոնը։
Բնակչություն
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմում է 1 297 մարդ ։
Համայնքի բնակչության էթնիկական կազմը՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի բնակավայրեր
Ստրատոնավորդների հուշարձան (Սարանսկ)
Ստրատոնավորդների հուշարձան (Памятник героям-стратонавтам), ստրատոնավորդներ Պավել Ֆեդոսեենկոյի, Անդրեյ Վասենկոյի և Իլյա Ուսիսկինի հուշարձանը, որը տեղադրվել է Սարանսկի երկաթուղային կայարանի դիմացի հրապարակում 1963 թվականի հունվարի 30-ին։
Պատմություն
1934 թվականի հունվարին Պավել Ֆեդոսեենկոն, Անդրեյ Վասենկոն և Իլյա Ուսիսկինը «Օսոավիախիմ -1» ստրատոստատով բարձրացել են 22 կմ բարձրության վրա։ Ստրատոստատը մշակվել է թռիչքի մասնակիցներից մեկի`Անդրեյ Վասենկոյի կողմից։ Ստրատոստատը վայրէջքի ժամանակ վթարի է ենթարկվել, այն կործանվել է Մորդովիայի հարավում գտնվող Պոտիժ-Օստրոգի գյուղի մոտակայքում, և թռիչքի մասնակիցները մահացել են։
Սկզբում հուշարձանը նախատեսվում էր տեղադրել ստրատոստատի անկման վայրում, այնուհետև որոշվել է այն տեղադրել Մորդովիայի մայրաքաղաք Սարանսկում։ Հուշարձանի առաջին նախագծի իրականացմանը խոչընդոտել է Հայրենական մեծ պատերազմը։ Հուշարձանի կառուցման համար համամիութենական մրցույթ հայտարարվել է միայն 1957 թվականին ։
Հուշարձանն իրենից ներկայացնում է ավիացիոն սաղավարտով, ծածանվող բաճկոնով, սվիտերով և ավիատորի կոշիկներով երիտասարդ տղամարդու ֆիգուր՝ տեղադրված բարձր գլանաձև պատվանդանի վրա՝ պատված լաբրադորիտով։ Պատվանդանի վրա քանդակված են երեք ստրատոնավորդների դիմանկարներ և մակագրություն՝ «Հերոս ստրատոնավորդներին»։
Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Ա. Ա. Պիսմենին և ճարտարապետ Ալեքսեյ Դուշկինը։
Հուշարձանի բացմանը ներկա են գտնվել ստրատոնավորդների հարազատները, որոնք այցելել են գավառագիտական թանգարան, կիսվել իրենց հիշողություններով և թանգարանին հանձնել ստրատոնավորդների անձնական իրեր, լուսանկարներ ու փաստաթղթեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սարանսկի հուշարձաններ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հուշարձաններ Կատեգորիա:Գիտնականների հուշարձաններ
Գարֆիլդ շրջան (Յուտա)
Գարֆիլդ շրջան (Garfield County), ԱՄՆ Յուտա նահանգի 29 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 13.401 կմ² է. բնակչությունը՝ 5.172 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Փեյնգուիչ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1882 թ.։
Մառդիհանսու
Մառդիհանսու (Mardihansu), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Կիռգեսաառե շրջանում։
Գարֆիլդ շրջան (Յուտա)
Կատեգորիա:Յուտայի շրջաններ
Մառդիհանսու
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հիյումա նահանգի Կիռգեսաառե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Վորպեց
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստեպնոե (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Ստեպնոե (Степне, Muniy), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Մունի։
2001 թվականի տվյալներով Ստեպնոե գյուղում բնակվում էր 1 968 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լենինգրադի շրջափակում
Լենինգրադի շրջափակում (блокада Ленинграда, Leningrader Blockade), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) ժամանակ Լենինգրադ քաղաքի (ներկայումս՝ Սանկտ Պետերբուրգ) ռազմական շրջափակում Նացիստական Գերմանիայի Հյուսիսային բանակային խմբի, ֆիննական և իսպանական Կապույտ դիվիզիայի զինված ուժերի, ինչպես նաև կամավորականների (Հյուսիսային Աֆրիկայից, Եվրոպայից և Իտալիայի թագավորական ռազմածովային ուժերի) կողմից։
Համագործակցելով նացիստական ուժերի հետ, Ֆիննական բանակը ԽՍՀՄ ներխուժեց հյուսիսից, սակայն 1939-40 թվականների Խորհրդա-ֆիննական պատերազմում (Ձմեռային պատերազմ) կորցրած տարածքներն ազատագրելուց հետո, մոտեցավ Լենինգրադին։ Իսպանական Կապույտ դիվիզիան տեղակայվել էր Լենինգրադի շրջափակման հարավարևելյան թևում, Նևա գետից անմիջապես հարավ՝ Կոլպինոյի և Պուշկինի մոտակայքում և նրա հիմնական միջամտությունը Կրասնի Բորում էր՝ Իժորա գետի ավազանի տարածքում։
Զինված ուժերի քանակ
Ընդհանուր առմամբ ԽՍՀՄ զինված ուժերի և քաղաքի բնակչության ռազմական գործողությունները նացիստական և ֆիննական զորքերի դեմ սկսվել է 1941 թվականի հուլիսի 10-ից մինչև 1944 թվականի օգոստոսի 10-ը։ Հարձակման սկզբին Լենինգրադի ուղղությամբ գերմանական և ֆիննական հրամանատարությունը կենտրոնացրել էր 38 դիվիզիա, 1 հեծյալ և 2 հետևակային բրիգադներ՝ հզոր ավիացիայի աջակցությամբ։ Նացիստական զորքերին դիմադրում էին հյուսիսային ռազմաճակատի (հրամանատար՝ գեներալ լեյտենանտ Մ. Պոպով) և հյուսիսարևելյան ռազմաճակատի (հրամանատար՝ գեներալ-մայոր Պ. Սոբեննիկով) զորքերը (39 դիվիզիա, 2 բրիգադ)։ Հարավ-արևմտյան մատույցների պաշտպանությունն ավելի ուժեղացնելու նպատակով ստեղծվեց Լուգայի օպերատիվ խումբ, որի կազմից ռազմաճակատ մեկնեցին 2 հրաձգային դիվիզիա, ժողովրդական աշխարհազորի 1 դիվիզիա և այլ զորամասեր։
Օրնաչոս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Մորիսկներ Կատեգորիա:Բադախոս պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Լենինգրադի շրջափակում
Շրջափակում
Քաղաքը և նրա մատույցներն օղակվեցին պաշտպանական հզոր ամրություններով։ Լենինգրադի աշխատավորներից կազմվեցին և ռազմաճակատ ուղարկվեցին աշխարհազորային 10 դիվիզիա, տասնյակ պարտիզանական ջոկատներ։ Քաղաքից էվակուացվեցին երեխաներն ու ծերերը, գործարանների ու ֆաբրիկաների սարքավորումների մի մասը, մշակութային արժեքները։ Հուլիսի 10-ից սկսվեց Լենինգրադի հեռավոր և մոտակա մատույցների պաշտպանությունը, որը տևեց մինչև 1941 թ.-ի սեպտեմբերի վերջը, երբ թշնամին ցամաքից շրջապատեց քաղաքը։ Անցնելով հարձակման, գերմանական զորքերը կարճ ժամանակամիջոցում դուրս եկան Նարվա, Լուգա և Մշագա գետերի սահմանագիծը և լրիվ շրջափակման նպատակով հարձակումը զարգացրին Տիխվինի ուղղությամբ։ Սկսվեց քաղաքի հրետանային և օդային սիստեմատիկ ռմբակոծությունը։ Սեպտեմբերի 28-ին կանգնեցվեց թշնամու զորքերի առաջխաղացումը դեպի Լենինգրադ, և այն գրոհով վերցնելու անհաջող փորձերից հետո, գերմանական հրամանատարությունը որոշեց երկարատև պաշարման միջոցով կոտրել նրա պաշտպանների դիմադրությունը։
Քաղաքի հետ կապը իրականացվում Էր Լադոգայի վրայով նոյեմբերի 16-ին բացված այսպես կոչված «կյանքի ճանապարհով»։ Լենինգրադի վիճակը գնալով ծանրանում էր, հումքի պաշարները շատ սահմանափակ էին, մթերքն ու վառելիքը սպառվում էր։ Նոյեմբերի 20-ից հացի օրապահիկը 125—250 գ էր։ Սկսվեց սովը, որից մահացան 632 253 մարդ ։ Պաշարումը ճեղքելու բազմաթիվ փորձերը (1942 թ.) հաջողություն չունեցան։ 1943 թ.-ի հունվարի 12-30-ը Լենինգրադյան և Վոլխովյան ռազմաճակատների զորքերը, հեռավոր գործողության ավիացիայի աջակցությամբ, Բալթիական նավատորմի նավաստիների հետ, Շլիսելբուրգի և Սինյավինի շրջանում ճեղքեցին պաշարման օղակը և վերականգնեցին ցամաքային կապը Լենինգրադի հետ, որը մասամբ թեթևացրեց քաղաքի վիճակը։ Խորհրդային զինված ուժերի 1943-44 թթ. հաջողությունները նպաստավոր պայմաններ ստեղծեցին՝ ձեռնարկելու հարձակողական օպերացիա և վերացնել ու Լենինգրադի շրջափակումը։
ԽՍՀՄ հրամանատարությունը հարձակումն իրականացրեց Լենինգրադյան ռազմաճակատի 2-րդ հարվածային, 42-րդ և 67-րդ բանակների, Վոլխովյան ռազմաճակատի 59-րդ, 8-րդ և 54-րդ բանակների և Երկրորդ մերձբալթյան ռազմաճակատի 1-ին հարվածային և 22-րդ բանակների ու Բալթիական նավատորմի ուժերով՝ ներգրավելով հեռավոր գործողության ավիացիա, պարտիզանական ջոկատները ու բրիգադները (ընդամենը՝ 1 241 000 զինվոր ու սպա, 21.600 թնդանոթ ու ականանետ, 1475 տանկ ու ինքնագնաց հրանոթ, 1500 ինքնաթիռ)։ Խորհրդային զորքերը 1944 թ.-ի հունվարի 14-ին անցան հակահարձակման։
Ազատագրում
Հունվարի 27-ին քաղաքի շրջափակումն ամբողջովին վերացվեց։ Ազատագրվեցին Պուշկինը, Կրասնոգվարդեյսկը, Տոսնոն, Լյուբանը, Չուդովոն, Նովոսոկոլնիկին։ Լենինգրադյան և Երկրորդ մերձբալթյան ռազմաճակատների զորքերը շարունակեցին հետապնդել թշնամուն՝ քաղաքից ետ շպրտելով 220—280 կմ։ Ազատագրվեց գրեթե ամբողջ Լենինգրադյան մարզը և Կալինինի մարզի մի մասը, հունիսին՝ նաև Վիբորգն ու Պետրոզավոդսկը։ Լենինգրադի ճակատամարտը քաղաքական և ստրատեգիական խոշոր նշանակություն ունեցավ։ Այդ ճակատամարտում խորհրդային զորքերը ջախջախեցին մոտ 50 գերմանական դիվիզիա։ Խորհրդային հարյուր հազարավոր զինվորներ ու սպաներ արժանացան կառավարական պարգևների, հարյուրավոր մարդիկ՝ Խորհրդային Միության հերոսի կոչման, որոնցից հինգը (Ա. Մազուրենկո, Պ. Պոկրիշև, Վ. Ռակով, Ն. Ստեփանյան և Ն. Չելնոկով)՝ կրկնակի։
Կորուստներ
Լենինգրադի ազատազրկումը տրվեց մեծաթիվ զոհերի գնով, 332 059 զոհեր, 24 324 զոհեր ռազմական գործողություններից դուրս, 111 142 անհայտ կորածներ, 16 747 մարդ քաղաքացիական բնակչությունից զոհվել է հրետանային և օդային գրոհների հետևանքով ։
Հայերը Լենինգրադի ճակատամարտում
Լենինգրադի ճակատամարտում թշնամու դեմ կռվում էին հայ ժողովրդի հազարավոր զավակներ։ Բալթիական նավատորմի ռազմական գործողությունները ղեկավարում էր Հովհաննես Իսակովը։ 1942 թ.-ի դեկտ. 4-ին Պուլկովյան բարձունքների ծանր մարտերում զոհվեց գեներալ-մայոր Բ. Գալստյանը։ Լենինգրադի պաշտպանության օրերին մեծ սխրանքներ կատարեցին հայ օդաչուներ Նելսոն Ստեփանյանը, Լ. Չափչախյանը, Մ. Դավթյանը, Ն. Սաղաթելովը, Գ. Պետրոսյանը, Ա. Ափինյանը, Ն. Սարգսյանը, Ա. Խաչատուրովը, նավատորմային նավաստիներ Վ. Ակոպովը, Մ. Աղաջանյանը, Դ. Մկրտչյանը, սուզանավի մարտական մասի հրամանատար Հ. Հովակիմյանը։ Խիզախությամբ աչքի ընկան հրետանու հրամանատարներ Ս. Հարությունյանը, Ս. Նարինյանը, Ա. Սարգսյանը, Դ. Բաղդասարյանը, Վ. Հարությունյանը, տանկի հրամանատար Ե. Ավետիսյանը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելաեվրոպական թատերաբեմ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պատմություն Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ճակատամարտեր Կատեգորիա:Ճակատամարտեր Ռուսաստանում Կատեգորիա:Գերմանիայի ճակատամարտեր
Սմոլնոե (գյուղ, Սոսնովսկի շրջան)
Սմոլնոե (Смольное), գյուղ Ռուսաստանի Չելյաբինսկի մարզի Սոսնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 476 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Չելյաբինսկի մարզի Սոսնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բրեյգել (այլ կիրառումներ)
Բրեյգել ազգանունով հայերեն Վիքիպեդիայում կան հետևյալ հոդվածներոը՝
Հայաստանի գավաթի եզրափակիչ 2018
Հայաստանի գավաթի եզրափակիչ 2018, Հայաստանի գավաթի 27-րդ եզրափակիչ և Հայաստանի գավաթի 2017-2018 մրցաշրջանի եզրափակիչ հանդիպում։ Այն կայացել է Երևանի Հանրապետական մարզադաշտում 2018 թվականի մայիսի 16-ին, որին մասնակցել են «Գանձասար-Կապանն» ու «Ալաշկերտը»։ Սա «Ալաշկերտ ՖԱ»-ի առաջին ելույթն էր գավաթի եզրափակչում, իսկ «Գանձասար-Կապան ՖԱ»-ի երկրորդն էր. վերջինս 2014 թվականին պարտվել էր «Փյունիկ ՖԱ»-ին։ «Գանձասար-Կապան ՖԱ»-ը 11 մետրանոցներով 4:3 հաշվով հաղթանակ է տարել այն բանից հետո, երբ հիմնական ժամանակում խաղն ավարտվել է 0:0 հաշվով, իսկ լրացուցիչ ժամանակում՝ 1:1, ընդ որում Միհրան Մանասյանը գոլ է խփել «Ալաշկերտ ՖԱ»-ի կազմում, իսկ Լուբամբո Մուսոնդան հավասարեցրել է հաշիվը «Գանձասար-Կապան ՖԱ»-ի կազմում ։
Հանդիպում
Մանրամասներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2018 հայկական սպորտում
Ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնություն
Եվրոպայի ծանրամարտի առաջնություն ամենամյա միջոցառում, որը կազմակերպվել է Եվրոպայի ծանրամարտի ֆեդերացիան։ Այն անցկացվում է 1896 թվականից։
Մրցաշարերի ցանկ
{| class="wikitable" style="font-size:90%" !Տարի !Հյուրընկալող երկիր (քաղաք)
Դաշտակ
Դաշտակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խոզաթի գավառակում ։ Գտնվում է Փերի գետի աջ կողմում։
Պատմություն
Նախկինում եղել է զուտ հայաբնակ գյուղ։ XIX դարում գյուղում հայերից բացի բնակվում էին նաև քրդեր։ XX դարի սկզբին հայերի թիվը կազմում էր 300 անձ։ Գյուղի հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Դաշտակն ուներս Ս. Սահակ անունով եկեղեցի։ Գյուղի մոտ էին գտնվում Դաշտակա վանքի ավերակները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բրազոպոլիս
Բրազոպոլիս (Brasópolis), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերաիս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերաիս նահանգի հյուսիսային մարզում։ Բնակչությունը կազմում է 16 240 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 361,160 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 45,0 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1901 թվականի սեպտեմբերի 16-ին։
Աշխարհագրություն
Բնակավայրի կլիման արևադարձային է։
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1901 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վորսինկա (գյուղ, Բակալինսկի շրջան)
Վորսինկա (Ворсинка, Ворсинка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 15 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Գաբրիել Ալմոնդ
Գաբրիել Ալմոնդ, ամերիկյան քաղաքագետ, տեսական և համեմատական քաղաքագիտության մասնագետ։ Մեծ ճանաչում են ստացել քաղաքական համակարգի տեսության և քաղաքական կուլտուրային նվիրված նրա աշխատությունները։ Նրա մշակած քաղաքական համակար­գի մոդելում հիմնական ուշադրությանը դարձվում է «մուտքի» և «ելքի» գործառույթներին։ Նա բացահայտում է քաղաքական կուլտուրայի բովանդակությանը կազմող քաղաքական կողմնորոշումների և քաղաքական համակարգի գործառնության բնույթի միջև կապը։ Ալմոնդի և Ա.Վերբայի «Քաղաքական կուլտուրա» (1963) աշխատության մեջ կոմպարատիվիստական (համեմատական) քաղաքական վերլուծության մեթոդը ցուցադրվում է հինգ երկրների՝ ԱՄՆ-ի, Մեքսիկայի, Իտալիայի, Մեծ Բրիտանիայի և Գերմանիայի ժողովուրդների քաղաքական կուլտուրայի համեմատությամբ։
Հիմնական երկերն են՝ «Համեմատական քաղաքականություն, զարգացման հա­յեցակարգը» (1966), «Զարգացող տա­րածաշրջանությու­նը» (1968), «Համեմատականների քաղաքակաան քաղաքա­կանությունը այսօր» (1988)։
Գրանդ շրջան (Յուտա)
Գրանդ շրջան (Grand County), ԱՄՆ Յուտա նահանգի 29 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 9.536 կմ² է. բնակչությունը՝ 9.225 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մոաբ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1890 թ.։
Կատեգորիա:Յուտայի շրջաններ
Գավաթ (այլ կիրառումներ)
Գավաթ կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները՝
Վիպասնոե (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Վիպասնոե (Випасне, Yapınca), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Յանցևո, Տամակ-Կիրգիզ։
2001 թվականի տվյալներով Վիպասնոե գյուղում բնակվում էր 135 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(6239) Մինոս
(6239) Մինոս (Minos), աստերոիդ ապոլոնի ընտանիքում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի օգոստոսի 31-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,151561 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 0,6761 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 1,627 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Մինոս աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,0264 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 451,37 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,797579 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,95° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուջին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ապոլոնի ընտանիքի աստերոիդներ
Մեռդիմիկու
Մեռդիմիկու (Märdimiku), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Երկան (Խոզաթի գավառակ)
Երկան (Geçimli, Ergane), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խոզաթի գավառակում։ Գտնվում էր Խոզաթ գյուղաքաղաքից փոքր-ինչ հարավ, Խոզաթ գետի ձախ ափին։
Վերլիոկա (մուլտֆիլմ)
Վերլիոկա (Верлиока), 1957 թվականի խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ, ռուսական ժողովրդական հեքիաթի էկրանավորումը, որ ստեղծվել է ռեժիսոր Ալեքսանդրա Սնեժկո-Բլոցկայայի կողմից, նրա առաջին ինքնուրույն աշխատանքն է։
Սյուժե
Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ռուսական ժողովրդական հեքիաթների մոտիվներով ։ Հնում խուլ անտառում ապրում էր չար Վերլիոկան՝ առասպելական միաչքանի արարածը ։ Մի օր Վերլիոկան զբոսնում է անտառում՝ երգելով չար երգեր և կատարելով վանդալիզմի և խուլիգանության տարբեր գործողություններ։ Ցանկանալով կաղին կոտրել՝ Վերլիոկան պատահաբար կոտրում է իր կոշիկը, որից հետո սպառնում է Կաղինին, որ կոշիկը վերանորոգելուն պես կջարդի նրան։
Այդ ժամանակ հարևան գյուղում պապն ու թոռնուհին հանգիստ ոլոռ էին աճեցնում։ Վերլիոկան, տեսնելով սիսեռը և ուրախանալով, անմիջապես սկսում է այն պարկը լցնել։ Թոռնուհին ամեն կերպ փորձել է խանգարել նրան, և Վերլիոկան որոշում է իր հետ վերցնել նաև նրան՝ մտցնելով սիսեռի պարկը։
Ոզնին, տեսնելով տեղի ունեցածը, անմիջապես պապիկին պատմել է տեղի ունեցածի մասին, իսկ վերջինս անմիջապես ձեռնամուխ է լինում Վերլիոկային գտնելուն, որպեսզի վրեժխնդիր լինի և վերադարձնի թոռնուհուն։ Ոզնու խնդրանքով պապիկը նրան վերցնում է իր հետ։ Ճանապարհին նրանց են միանում տարբեր արարածներ՝ պարանը, կաղինը և բադը, որոնց նույնպես նեղացրել էր Վերլիոկան։
Հասնելով Վերլիոկայի խրճիթին՝ ընկերները խորամանկության օգնությամբ կարողանում են վնասազերծել չարագործին և հետ վերադարձնել աղջկան։
Ծար (գյուղ)
Ծար՝ բնակավայր Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում    , որը ներկայում գտնվում է Ադրբեջանի Հանրապետության զինված ուժերի վերահսկողության ներքո    ։ Ըստ Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ այն հանդիսանում է Շահումյանի շրջանի վարչական կենտրոնը, իսկ ըստ Ադրբեջանի վարչաատարածքային բաժանման՝ համարվում է Քելբաջարի շրջանի տարածք ։
Երկան (Խոզաթի գավառակ)
Բնակչություն
XIX դարի վերջերին ուներ 35 տուն հայ և քուրդ բնակիչ։ Ներկայում գյուղում բնակվում է 109 մարդ (2008), հիմնականում զազաներ։
Վերլիոկա (մուլտֆիլմ)
Ստեղծողներ
Ֆիլմի վրա աշխատել են.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1957 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Կարճամետրաժ մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Նիկոլայ Էրդմանի մուլտֆիլմեր
Ծար (գյուղ)
Անուն
Հայտնի է, առավել հին հիշատակություններում բնակավայրը կոչվել է Ծար ։ 1600-ից 1812 թվականներին այն ունեցել է Մեծ Ծառ անունը ։ Տարածքում թուրք-քրդական բնակչության հայտնվելուց հետո՝ 1812 թվականից բնակավայրը սկսել է կոչվել Զառ ։ 1993 թվականին բնակավայրի ազատագրումից հետո Արցախի Հանրապետության կողմից գյուղը պաշտոնապես անվանակոչվել է Ծար։
Երկան (Խոզաթի գավառակ)
Պատմամշակութային կառույցներ
Երկանում էր գտնվում Երկան կամ Երկան Ընկույզի Ս. Կարապետի վանքը։ Վանական համալիրի մեջ էին մտնում Ս. Աստվածածին և Ս. Կարապետ հոյակապ եկեղեցիները։ XX դարի կեսերին վանքից պահպանվել էր միայն ավերակներ։
Ծար (գյուղ)
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Տրտու գետի ակունքի մոտ, ընդարձակ լեռնահովտում, ծովի մակերեսից 2100 մ բարձրության վրա։ Քարվաճառից՝ 20 կմ հարավ-արևելք է, Ջերմաջուր առողջարանային ավանից՝ 5 կմ հյուսիս։ Չորս կողմից շրջապատված է բարձր ձյունապատ լեռներով և վիմահերձ ժայռերով։ Ջրառատ է, ունի բերրի վարելահողեր և արոտավայրեր։
Երկան (Խոզաթի գավառակ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ծար (գյուղ)
Աշխարհագրություն
Բնակչությունը խմելու ջուրն օգտագործում է գյուղամիջով անցնող առվակից։ Համայնքի տարածքում կան բազմաթիվ բնական անանուն մշտական գործող աղբյուրներ՝ առվակների տեսքով։
Հին դարեր
XV դարում Ծարը համանուն մելիքության կենտրոնն էր։ XVI-XVII դդ ամրացվել է պարիսպներով և պաշտպանական այլ շինություններով, որոնք եկեղեցիների ու վանքերի, բազմաթիվ խաչքարերի ու իշխանական դղյակների հետ ընդհանուր տեսք են տվել բերդաքաղաքին։
Ռուսական կայսրության ժամանակաշրջան
XIX դարասկզբին Ծարը ավերվել է թուրքերի ասպատակությունների ժամանակ, հայաթափվել է և այստեղ բնակություն են հաստատել քրդերը։
Գյուղը Զար անունով ընդգրկված է եղել է Ելիզավետպոլի նահանգի Ջևանշիրի գավառի մեջ ։
Հայ-ադրբեջանական հակամարտություն
1921 թ․ Վայկունիքի շրջանի հետ բռնակցվել է Խորհրդային Ադրբեջանին, մտել է Քելբաջարի շրջանի մեջ։ Խորհրդային շրջանում բարբարոսաբար ոչնչացվել է Ծարի պատմամշակութային հուշարձանների մեծ մասը։
Արցախյան ազատամարտ (1991-1994)
1993 թ.-ի սկզբին ազատագրվել է Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի կողմից։
Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)
2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի համատեղ ստորագրված համաձայնագրով Ծարը Շահումյանի շրջանի այլ բնակավայրերի հետ միասին հայաթափվել և 2020 թվականի նոյեմբերի 25-ից հանձնվել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողությանը   ։
Եռակողմ համաձայնագի ստորագրումից և տարածքը Ադրբեջանի զինված ուժերին հանձնելու ժամկետները նշելուց հետո բնակչությունը սկսել է լքել Քարվաճառը։ Հայերի հեռանալն ուղեկցվել է տների հրդեհներով և ենթակառուցվածքների ոչնչացմամբ «որպեսզի չանցնի թշնամուն» ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Համայնքի պատմամշակութային հուշարձաններն են՝ Սուրբ Գրիգոր եկեղեցի (1274 թ.), Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (XVII դ.), Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (1279 թ.), մատուռ (XII-XIII դդ.), խաչքար (XII-XVII դդ.), տապանաքարեր (միջնադար), ամրոց (XII-XIII դդ.), կամուրջ (XIII դ.):
Բնակչություն
Վերաբնակեցվել է 1993 թվականի ազատագրումից հետո։ 2005 թվականին ուներ 52 բնակիչ ։
2015 թվականին Ծար համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում էր 83 մարդ, կար 14 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում էր գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Կրթություն
Գյուղի միջնակարգ դպրոցը կոչված է Մատթեոս Ծարեցու անվամբ։
Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, կար բուժաշխատող, գործում էր հիմնական դպրոց, որտեղ սովորում էին 6 աշակերտներ ։
Վերին Խաչենի (Ծարի) իշխանները
(Դոփի իշխանուհին նշանավոր դեր է խաղում Վերին-Խաչենում և նրա մահից հետո այստեղի տոհմը կոչվում է Դոփյան)
Արձանագրություններ
Հնավայրի բազմաթիվ խաչքարերի, տապանաքարերի, ինչպես նաև եկեղեցիների վրա եղել են բազմաթիվ արձանագրություններ։ Դրանց մի մասը XIX վերջին ընդօրինակել է Մակար Բարխուդարյանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայկունիք գավառի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմի բռնազավթված տարածքներ Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի համայնքներ
Էլվիա Կառիլյո Պուերտո
Էլվիա Կառիլյո Պուերտո (Elvia Carrillo Puerto, ), մեքսիկացի քաղաքական գործիչ, սոցիալիստական և ֆեմինիստական շարժումների ակտիվիստ ։
Կառիլյոյին ամուսնացրել են 13 տարեկանում։ 21 տարեկան հասակում նա արդեն այրիացել է։ 1912 թվականին հիմնադրել է Ֆեմինիստական առաջին լիգան Մեքսիկայում, իսկ 1919 թվականին` Ռիտա Սետինա Գուտյերեսի լիգան (Liga Rita Cetina Gutierrez): Անցնելով իր լիգայի զինակից անդամ Ռոզա Տորրե Գոնսալեսի հետքերով, 1923 թվականին Կառիլյոն ընտրվել է Պատգամավորների պալատում, դառնալով Մեքսիկայի խորհրդարանի առաջին կին պատգամավորը ։ Իր ներդրման շնորհիվ Կառիլյոն պաշտոնապես արժանացել է «Հեղափոխության վետերանի» կոչման։ Հեղափոխությանը և կանանց շարժմանը անմնացորդ նվիրվածության արդյունքում Կառիլյոն ստացել է «Կարմիր միանձնուհի» (La Monja Roja) մականունը ։
1912-1922
Էլվիա Կառիլյո Պուերտոյին են վերագրվում Մեքսիկայում բազմաթիվ ֆեմինիստական լիգաների ստեղծումը, որոնցից ամենահայտնին Ռիտա Սետինա Գուտիերեսի լիգան էր, որը կրում է Յուկատանի ամենահայտնի մանկավարժներից մեկի անունը։ Ֆեմինիստական լիգաները կենտրոնացած էին կանանց իրավունքներն առաջ տանելու բազմաթիվ խնդիրների վրա։ Սկսելով Մերիդայից, որտեղ դրանցից առաջինը հիմնադրվել է 1912 թվականին, նրանք տարածվել են Հարավարևելյան Մեքսիկայով դեպի Կենտրոնական Մեքսիկա։ Նրանք քարոզչություն են իրականացրել մարմնավաճառության, թմրանյութերի օգտագործման, ալկոհոլիզմի, սնահավատության և մոլեռանդության դեմ ։ Ռիտա Սեթինա Գուտիերեսի լիգան հիմնադրվել է 1919 թվականին, հաճախակի ելույթներ է ունեցել աղքատ կանանց երեխաների խնամքի, էկոնոմիկայի և հիգիենայի վերաբերյալ։ Լիգան ստուգումներ է անցկացրել դպրոցներում և հիվանդանոցներում, օգնել պետական որբանոցներ հիմնելուն ։ Կառիլյոյի կողմից հիմնադրած ֆեմինիստական լիգաների միջոցով ստեղծվել են ընտանիքի պլանավորման ծրագրեր օրինականացված ծնելիության վերահսկմամբ, առաջինը` Արևմտյան կիսագնդում։ Էլվիան կարծել է, որ բազմազավակ ընտանիքները խոչընդոտում են աղքատների ավելի լավ կյանքին և տարածել է ԱՄՆ-ում արգելված Մարգարետ Սենգերի գրականությունը, որը հետագայում հիմնել է ծննդյան վերահսկողության ամերիկյան լիգան։ Լիգաները կազմակերպել են նաև կանանց նախածննդյան և հետծննդյան խնամքը։
1923-1925
Կառիլյոն իր ամբողջ ժամանակը նվիրել է Մեքսիկայի հարավ-արևելքում ճանապարհորդելուն՝ մայաների կանանց լիգաներում միավորելու և նրանց քաղաքացիական կյանքին պատրաստելու համար, մասնավորապես տեղական ինքնակառավարման մարմիններում ընտրված պաշտոններ զբաղեցնելու համար։ Այն բանից հետո, երբ իր եղբայրը՝ նահանգապետ Ֆելիպե Կառիլյոն, թույլ է տվել կանանց քվեարկել և պաշտոնավարել, Էլվիան ընտրվել է Յուկատանի օրենսդիր մարմնում 1923 թվականին, դառնալով խորհրդարանի առաջին կինը Մեքսիկայի նահանգների մակարդակում։ Այնուամենայնիվ, նա ընտրություններում հաղթել է ճնշող մեծամասնությամբ՝ 5115 ձայնով։ Տեղական ինքնակառավարման մարմիններում Կառիլյոն առաջ է քաշել ագրարային բարեփոխումներ՝ առաջարկելով ծրագրեր, որոնք գյուղացիներին կտրամադրեին հողեր և գյուղացիական ֆերմաներ իրենց ընտանիքները կերակրելու համար։ Դրանով Կառիլյոն կազմակերպել է կանանց տեղական ընկերակցություններ Գուալբերտիստական կենտրոնական ագրարային համայնքներում՝ եղբոր՝ սենատոր, հողային բարեփոխումների ակտիվիստ Գուալբերտոյի անունով։
1924 թվականին Ֆելիպեն սպանվել է. նրա մահը ծանր հարված է եղել կանանց իրավունքներին։ Յուկատանում հասնելով կանանց հավասար իրավունքներին՝ նա չի կարողացել արտացոլել այդ իրավունքները Մեքսիկայի սահմանադրության մեջ։ Նրա մահից հետո այդ իրավունքները չեղյալ են հայտարարվել Խուան Ռիկարդես Բրոկայի նոր ղեկավարության կողմից։ Նոր կառավարության իշխանության գալուն պես կանայք հեռացվել են պաշտոններից քաղաքային և պետական հաստատություններում, կանանց ընտրական իրավունքը վերացվել է, և կանանց լիգաների միջոցով սոցիալական ծրագրերին այլևս չի աջակցվել ։ Եղբոր մահից հետո Կառիլյոն տեղափոխվել է Սան Լուիս Պոտոսիի կանանց իրավունքների շարժման նոր կենտրոն ։ 1925 թվականին ընտրվել է Պատգամավորների ազգային պալատում որպես Սան Լուիս Պոտոսիի ներկայացուցիչ, այնուամենայնիվ, նրան մերժել են այդ պաշտոնը. միայն տղամարդկանց են թույլատրել քվեարկել և պաշտոնավարել (չնայած տեղական ինքնակառավարումը թույլ է տվել կանանց դա անել, բայց այն դեռ չէր ճանաչվել ազգային մակարդակում)։
Գուրինիատան
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Վոյկովո (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Վոյկովո (Войкове, Aybar), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Այբար։
Գանդոն (այլ կիրառումներ)
Գանդոն անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Վոյկովո (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լոպարե (այլ կիրառումներ)
Լոպարե կարող է վերաբերվել.
Կորիզակ
Կորիզակ, բջջակորիզի ոչ մշտական բաղադրամասը, դիտվում է միայն բջջի բաժանման նախապատրաստական շրջանում ։
Կառուցվածք
Կորիզակները խիտ գնդաձև գոյացություններ են, չունեն թաղանթ և անմիջականորեն շփվում է կորիզանյութի հետ։ Կորիզակները երևում են միայն չբաժանվող բջիջներում, իսկ բաժանվող բջիջներում քայքայվում են։ Իսկ երբեմն կորիզակը դիտվում է միայն բջջի բաժանման նախապատրաստական՝ ինտերֆազի շրջանում և ապա անհետանում, երբ սկսվում է բաժանման գործընթացը ։ Իսկ բաժանման վերջում կորիզակը նորից ձևավորվում է։
Քրոմոսոմի կույտերի արանքներում եղած տարածությունը լցված է շատ մանր հատիկներով. առանց էլեկտրոնային մանրադիտակի շատերը կարծում էին, որ այդ տարածությունը լցված է կորիզակներով ։
Բաղադրություն
Կորիզակի բաղադրության մեջ մտնում են՝
Կորիզում կորիզակը և քրոմատինը հարուստ են նուկլեինաթթուներով։ Կորիզակի կազմի մեջ մտնում է ՌՆԹ, քրոմատինում՝ ԴՆԹ։ Վերջիններիս առկայության շնորհիվ կորիզակը ինտենսիվ ներկվում է ։
Կորիզակի առաջացում
Կորիզակի առաջանում է քրոմոսոմի՝ ռ-ՌՆԹ-ի կառուցվածքը ծածկագրող հատվածի շուրջը ։
Ֆունկցիաներ
Կորիզակի ԴՆԹ-ի վրա տեղի է ունենում ռ-ՌՆԹ-ի սինթեզ։ Այստեղ ռիբոսոմային ՌՆԹ-ն, միանում է սպիտակուցի հետ՝ ռիբոնուկլեոպրոտեիդ, ձևավորվում են ռիբոսոմները, որոնք այնուհետև անցնում են ցիտոպլազմա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օրգանոիդներ
Գլոսարիում (այլ կիրառումներ)
Գլոսսարիում բառը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները՝
Այրոն շրջան (Յուտա)
Կատեգորիա:Յուտայի շրջաններ
Լյուբինե (այլ կիրառումներ)
Լյուբինե կարող է վերաբերվել.
Սմոլչև-Մալինովսկի
Սմոլչև-Մալինովսկի (Смольчев-Малиновский, Смольчев-Малиновск ), խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Ադըղեայի Հանրապետության Գիագինսկայայի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ադըղեայի Գիագինսկայայի շրջանի բնակավայրեր
Վորսինո (գյուղ, Բորովսկի շրջան)
Վորսինո (Ворсино), գյուղ Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Բորովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Բորովսկի շրջանի բնակավայրեր
Վուկոսավլե
Վուկոսավլե (Вукосавље), գյուղ Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականորեն գտնվում է Սերբական Հանրապետության Դոբոյ շրջանում։ Համանուն համայնքի վարչական կենտրոնը։
Բնակչություն
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմում է 768 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի բնակավայրեր
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Կանն, Ֆրանսիա)
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, հուշարձան Ֆրանսիայի Կանն քաղաքում։
Տվյալներ
Հուշարձանը բաղկացած է կողք-կողքի կանգնած 2 սյուներից, որոնցից մեկի վրա մակագրված է. «1915 թվականին երիտթուրքերի կողմից իրականացրած ցեղասպանության 1 500 000 միլիոն հայ նահատակների հիշատակին», մյուս սյունի վրա՝ «Առաջին և Երկրորդ աշխարհամարտերի ընթացքում հանուն Ֆրանսիայի զոհված հայերի հիշատակին, 1914-1918, 1939-1945» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Զմբըղ Ներքին
Զմբըղ Ներքին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խոզաթի գավառակում ։ Գտնվում էր Մեծկերտ գյուղաքաղաքից արևմուտք, Խոզաթ գետի ձախ կողմում։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 15 տուն հայ և 4 տուն քուրդ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Միլիչի (այլ կիրառումներ)
Միլիչի կարող է վերաբերվել.
(6240) Լուկրեցիուս Կարուս
(6240) Լուկրեցիուս Կարուս (Lucretius Carus), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,220006 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0951 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3449 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1208,17 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,29797 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,72° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մառգա (գյուղ, Օռավա շրջան)
Մառգա (Marga), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Օռավա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Օռավա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ջուեբ շրջան (Յուտա)
Ջուեբ շրջան (Juab County), ԱՄՆ Յուտա նահանգի 29 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 8.785 կմ² է. բնակչությունը՝ 10.246 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Նեֆի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1852 թ.։
Տիգրան Սահակյան
Տիգրան Գալուստի Սահակյան, Հայաստանի պետական գործիչ, Հայաստանի առողջապահության նախարարի տեղակալ։
Պարգևներ և կոչումներ
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։ Տիգրան Սահակյանը ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ Գալուստ Սահակյանի որդին է և ՀՀ Կառավարությանն առընթեր պետական գույքի կառավարման վարչության պետ Արման Սահակյանի եղբայրը։
Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության խորհրդի անդամ է։ Ունի պահեստազորի լեյտենանտի կոչում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ատամնաբույժներ Կատեգորիա:ՀՀ պետական գործիչներ Կատեգորիա:1972 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 17 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Ֆլետտոպ (սանրվածք)
Ֆլետտոպ (անգլ․ flattop), ամերիկյան սանրվածք։