cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վինսենթ վան Գոգ
Վան Գոգի թանգարան
Վան Գոգի զարմիկ, անվանակից Վինսենթ Ոիելլեմ վան Գոգը (1890-1978) մոր մահից հետո 1925 թվականին ժառանգել է ունեցվածքը։ 1950-ական թվականների սկզբին նա կազմակերպել է նկարչի նամականու նոր լիակատար հրատարակումը չորս հատորով մի քանի լեզուներով։ Այնուհետև նա բանակցություն է սկսել Նիդերլանդների կառավարութան հետ` սուբսիդավորելու համար տարածքի գնումը, որտեղ կցուցադրվեր նկարչի ամբողջական հավաքածուն։ Թեոյի որդին մասնակցել է առաջարկի նախագծմանն այն սպասելիքով, որ աշխատանքը կընթանա լավագույն պայմաններում։ Ծրագիրը սկսվել է 1963 թվականին. ճարտարապետ Գերիտ Ռիթվելդին (Gerrit Rietveld) հանձնարարվել է նախագծել թանգարանի շենքը, իսկ նրա մահից հետո 1964 թվականին Կիշո Կուրոկավան է ստանձնել կառույցի պատասխանատվությունը ։ Աշխատանքներն ընթացել են 1960-ական թվականներին, իսկ 1972 թվականին տեղի է ունեցել հանդիսավոր բացումը։
Ամստերդամի Թանգարանային հրապարակում (Museumplein) 1973 թվականին բացվել է Վան Գոգի թանգարանը` դառնալով Նիդերլանդների` ամենաշատ այցելություններով երկրորդ թանգարանը. այստեղ տարեկան այցելում է 1.5 միլիոն մարդ։ 2015 թվականին այն ունեցել է ռեկորդային` 19.9 միլիոն այցելու։ Այցելուների 85 %-ը թանգարան է գալիս այլ երկրներից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ինքնասպաններ Կատեգորիա:Պոստիմպրեսիոնիստ նկարիչներ Կատեգորիա:Ինքնասպան նկարիչներ Կատեգորիա:Վինսենթ վան Գոգ Կատեգորիա:Վինսենթ վան Գոգի ընտանիք Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչներ Կատեգորիա:Պոստիմրեսիոնիստ արվեստագետներ Կատեգորիա:Հոլանդացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Ֆրայզինգ (շրջան)
Շրջանի պաշտոնական կոդը՝ 09 1 78։ Ֆրայզինգի շրջանը իր հերթին բաժանվում է 24 բնակավայրերի միջև։ Վարչական միավորի պաշտոնական լեզուն համարվում է գերմաներենը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բավարիայի շրջաններ
Կաստելարանո
Կաստելարանո (Castellarano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Ռեջիո Էմիլիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 13 400 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 235 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 57,48 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 42014։ Հեռախոսային կոդը՝ 0536։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Յուլիուս Շիլլեր
Յուլիուս Շիլլեր (Julius Schiller, ), գերմանացի փաստաբան, աստղագետ, զբաղվել է երկնային քարտեզագրությամբ։
Կենսագրություն
Կյանքի վերջին տարում Շիլլերը Յոհան Բայերի օգնությամբ հրատարակեց աստղային երկնքի քարտեզը (Coelum Stellatum Christianum): Այս աշխատանքը փորձ էր «Քրիստոնեական աստղային երկնքի ատլասը» ավարտելու ուղղությամբ։ Չնայած նրան, որ Շիլլերի ատլասը հիմնված էր Բայերի «Ուրանոմետրիա» ատլասի վրա, այն իրենից ներկայացնում էր ավանդական դասական համաստեղությունների արմատական մաս, քանի որ նրա նպատակն էր մաքրել երկինքը հեթանոսության հետքերից, համաստեղությունների փոփոխություններով, աստվածաշնչյան կերպարներ ներկայացնելով։
Շիլլերի ատլասի Կենդանակերպի համաստեղությունները փոխարինվել են Տասներկու առաքյալներով, հյուսիսային կողմի կենդանակերպի համաստեղությունները՝ Նոր կտակարանի նկարներով, իսկ հարավային կողմինը՝ Հին կտակարանի նկարներով։ Այսպես՝ Կասիոպեան անվանափոխվել էր Մարիա Մագդալենայի, Հերկուլեսը՝ Երեք մոգերի, Կենտավրոսը բաժանվեց Աբրահամի և Իսահակի, իսկ սկզբնական Արգոնավ մեծ համաստեղությունը, բաժանված՝ այժմյան Ողնուց, Նավախել և Առագաստի բնականաբար վերափոխվեց Նոյյան Տապանի։ Մոլորակները, Արեգակը և Լուսինը ևս փոխարինվել էին բիբլիական պատկերներով։ Չնայած այն ժամանակների եկեղեցիների ահռելի ազդեցությանը, նոր անունները ճանաչում չստացան։ Նրա անունով են կոչել խառնարան Լուսնի վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ Կատեգորիա:Փաստաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի իրավաբաններ
Սոլեդադիի գավառ
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ մունիցիպալիտետները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի գավառներ
Նախագահություն (ղեկավար մարմին)
Նախագահություն (ղեկավար մարմին), պաշտոնատար բարձր անձ, որը ղեկավարում է հավաքը, կոմիտեն, հասարակական կազմակերպությունը, կուսակցությունը, պետական մարմինը։ Որպես կանոն, նախագահողն ընտրվում է կամ նշանակվում է հավաքի կամ կազմակերպության անդամների կողմից։ Նախագահողի պարտականությունների մեջ է մտնում նիստերի ղեկավարումը և դրանց ընթացքում հավուր պատշաճի գործնական մթնոլորտի պահպանումը։ Նիստերի ընդմիջումների ընթացքում նախագահողը շատ հաճախ կատարում է կազմակերպության ղեկավարի դերը և հանդես է գալիս նրա անունից։
Եզրութաբանություն
Բացի հիմնական եզրույթից որպես հոմանիշ կարող է գործածվել նաև նախագահող, նախագահություն, մոդերատոր, նախագահ եզրույթները։ Խորհրդարանի նախագահին շատ հաճախ անվանում են սպիկեր։ Որոշ կազմակերպություններում, որտեղ հատուկ ուշադրություն են դարձնում բոլոր մասնակիցների ձևական հավասարության վրա, նախագահողի պաշտոնը կարող է կոչվել քարտուղար կամ առաջին քարտուղար։
Կատեգորիա:Կառավարում Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունք
Սուրիա (Բարսելոնա)
Սուրիա  (Suria, Súria), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Կատալոնիա ինքնավար համայնքում՝ Բարսելոնա նահանգում ՝ Բաժես շրջանում։ Մունիցիպալիտետն զբաղեցնում է 23,53 կմ² մակերես տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 6359 (2010 թվական)։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 80 կմ հեռավորության վրա։
Տելեգրամ
Տելեգրամ, անվճար բազմահարթակ մեսենջեր սմարթֆոնների և այլ սարքերի համար, որը թույլ է տալիս փոխանակվել տարբեր ձևաչափերի տեքստային նամակներով և մեդիա ֆայլերով ։ Օգտագործվում է անձնական սերվերային մասը՝ գաղտնի աղբյուրով, որը աշխատում է ԱՄՆ-ի և Գերմանիայի մի քանի ընկերությունների արտադրամիավորներով, որոնց ֆինանսավորում է Պավել Դուրովը ՝ մոտ 12 միլիոն ամերիկյան դոլարի չափով ամեն տարի, և մի քանի բաց աղբյուրներով հաճախորդների, այդ թվում GNU GPL-ի արտոնագրությամբ։
Ակտիվ օգտատերերի քանակը ծառայությունում 2018 թվականի մարտի տվյալներով կազմում է ավելի քան 200 միլիոն մարդ, իսկ ամենօրյա ուղարկված հաղորդագրությունները հասել են 15 միլիարդի ։ 2017 թվականի օգոստոսին Պ. Դուրովը իր Telegram-ալիքում հայտարարել է, որ ամենօրյա նոր օգտատերերի քանակը կազմում է ավելի քան 600 հազար ։
Սուրիա (Բարսելոնա)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Տելեգրամ
«Տելեգրամ» ընկերությունը կարող է նաև արգելափակել հեռախոսահամարներ ժամանակավորապես կամ ընդմիշտ։ Դրանից խուսափելու համար պետք է հեռախոսահամարը փոխել։
Փեթրոնասի զույգ աշտարակներ
Փեթրոնասի զույգ աշտարակներ, աշխարհի ամենաբարձր զույգ աշտարակները, որոնք ունեն 1356 ոտնաչափ (452 մ) բարձրություն, գտնվում են Մալայզիայի Կուալա Լումպուրում։ Զույգ աշտարակները, որոնք տեսալելի են քաղաքի բոլոր մասերից, կառուցված են հիմնականում երկաթբետոնե ամրաններից՝ պողպատյա և ապակյա ճակատամասերից, որոնք նախագծված են իսլամական արվեստի մոտիվներով։
Պատմությունը
Երկու աշտարակները պատվիրել է Մալայզիայի «Փեթրոնաս» պետական նավթային ընկերությունը՝ նպատակ ունենալով կառուցելու աշխարհի ամենաբարձր շինությունը։ 1998 թվականին, երբ ավարտվեց 1,5 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողության շինարարությունը, 88 հարկանի աշտարակները իսկապես աշխարհի ամենաբարձր շենքերն էին և մնացին որպես այդպիսին մինչև 2003 թվականը, երբ Չինաստանի 101 հարկանի 1527 ոտնաչափ (509 մ) բարձրություն ունեցող Թայփեին դրանցից խլեց այդ տիտղոսը։ Աշտարակների սալարկավոր հատակը նախագծված է իսլամական ճարտարապետության երկրաչափական սկզբունքների հիման վրա, ինչը արտացոլում է ճարտարապետի՝ ավանդականը արդիականի հետ միավորելու ցանկությունը։ 180 ոտնաչափ (60 մ) բարձրության վրա կառուցված կամուրջը երկու շենքերը իրար է միացնում 41-րդ և 42-րդ հարկերում, որտեղ կա դիտահրապարակ հանրության համար։ «Փեթրոնասը» զբաղեցնում է աշտարակներից մեկը, իսկ մյուսը հիմնականում տրամադրվել է միջազգային ընկերությունների։ Երկու աշտարակներ էլ վեր են խոյանում Կուալա Լումպուրի կենտրոնական զբոսայգու գեղեցիկ միջավայրում՝ ձևավորելով քաղաքի անզուգական հորիզոնը ։
Տելեգրամ
Պատմություն
Հոկտեմբերին բացել են ծրագրի վեբ-կայքը և ներկայացվել է Տելեգրամի պաշտոնական տարբերակը Անդրոիդի համար բաց աղբյուրով (GPL2) : Ծրագրի նախորդ տարբերակը հասանելի է «Unofficial Telegram S» անվանումով ։
Փեթրոնասի զույգ աշտարակներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աշխարհի Հրաշալիքները:
Մյուրիել Քենեթ Ուելս
Մյուրիել Քենեթ Ուելս (Muriel Kennett Wales, ), իռլանդացի-կանադացի մաթեմատիկոս։ Համարվում է Իռլանդիայում ծնված առաջին կինը, որը մաքուր մաթեմատիկայի մագիստրոսի կոչում է ստացել ։
Տելեգրամ
Պատմություն
2013 թվականի նոյեմբերի 7-ին հայտնվել են ծրագրի կողմնակի հաճախորդները՝ Windows և OS X-ը՝ սահմանափակ գործունեությամբ։ Ինչպես նաև մշակվել է հաճախորդի վեբ-տարբերակի հայեցակարգը ։
Մյուրիել Քենեթ Ուելս
Կենսագրություն
Մյուրիել Քենեթը ծնվել է 1913 թվականի հունիսի 9-ին Բելֆաստում։ 1914 թվականին նրա մայրը տեղափոխվել է Վանկուվեր և կրկին ամուսնացել, ուստի Մյուրելը հայտնի է իր մոր նոր ազգանվամբ՝ Ուելս ։ Մյուրիել Քենեթը նախ սովորել է Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանում (բակալավրի աստիճան՝ 1934 թվականին, մագիստրոսի աստիճան՝ 1937 թվականին, պաշտպանելով Determination of Bases for Certain Quartic Number Fields ատենախոսությունը) ։ 1941 թվականին գիտությունների դոկտորի աստիճան ստացել է Տորոնտոյի համալսարանից Theory Of Algebraic Functions Based On The Use Of Cycles (Ցիկլերի օգտագործման վրա հիմնված հանրահաշվական գործառույթների տեսություն) ատենախոսության համար (գիտական ղեկավարն է եղել Սամուել Բիթին) (նա ինքը առաջին մարդն է, որը 1915 թվականին Կանադայում ստացել է մաթեմատիկայի դոկտորի կոչում) ։
Տելեգրամ
Պատմություն
Նոյեմբերին ծրագիրը ուներ, «TJournal» ամսագրի տվյալներով, մոտ 1 միլիոն ներբեռնում ։
Մյուրիել Քենեթ Ուելս
Կենսագրություն
1940-ական թվականների մեծ մասն աշխատել է Տորոնտոյում և Մոնրեալում ատոմային էներգիայի բնագավառում, սակայն 1949 թվականին վերադարձել է Վանկուվեր, որտեղ աշխատել է խորթ հոր բեռնափոխադրման կազմակերպությունում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իռլանդացի կին մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Կանադացի կին մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Տորոնտոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Իռլանդացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կանադացի կին ֆիզիկոսներ
Տելեգրամ
Պատմություն
2014 թվականի հուլիսի 21-ին App Store-ում հայտնվել է Telegram HD ծրագրիը iPhone-ների և iPad-ների համար, որոնք ներբեռնել է Telegram Messenger LLP ընկերությունը ։
Նոր ծրագրիը ստացել է նոր տարբերակ Apple iPad-ի համար, կատարելագործել է տեսանյութի և լուսանկարների բարձր թույլատրությունը, ավելացրել է անիմացիոն պատկերներ ուղարկելու հնարավորությունը՝ gif ձևաչափով ։ Մեսսենջերի պաշտոնական կայք էջում, որպես iOS -ի հաճախորդ նշված է հենց այդ ծրագրիը։
2014 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Տելեգրամում ավելացվել է ծածկանունների հնարավորությունը, որոնց շնորհիվ հնարավոր է կապվել օգտատերի հետ, եթե նույնիսկ չգիտես նրա հեռախոսահամարը, ինչպես նաև թողարկվել է վեբ-հաճախորդը ։
2015 թվականի հունվարի 2-ից Տելեգրամում ավելացվել են ստիկերներ։ Ի սկզբանե ծրագրում եղել են ընդամենը 14 ստիկեր, բայց յուրաքանչյուր օգտատեր կարող է փոփոխել դրանք կամ ավելացնել իր սեփականները։ Ի տարբերություն մի շարք այլ ծրագրերի, Telegram-ում ստիկերները ամբողջովին անվճար են ։
2016 թվականի փետրվարին Տելեգրամի ստեղծողներից մեկը՝ Պավել Դուրովը հայտնել է, որ մեսսենջերից օգտվում է ավելի քան 100 միլիոն մարդ, այն ժամանակ, երբ ծրագրով ուղարկում են ավելի քան 15 միլիարդ հաղորդագրություն ամեն օր։ Դեռ 2015 թվականի սեպտեմբերին ուղարկել է 12 միլիարդ հաղորդագրություն վերջին օրը ։
2016 թվականի ապրիլին հայտնի է դարձել, որ 2015 թվականի մայիսին Google կորպորացիան քննարկել է մեսսենջերի գնելու հնարավորությունը ավելի քան 1 միլիարդ ամերիկյան դոլլարով ։
2016 թվականի մայիսին հայտնվել է ուղարկած հաղորդագրությունները խմբագրելու հնարավորությունը։ Փոփոխությունները կարելի է անել ուղարկելու պահից սկսած երկու օրվա ընթացքում։ Այդ դեպքում հաղորդագրությունում հայտնվում է հատուկ նշան ։
2016 թվականի նոյեմբերի 22-ին ծրագրավորողների կողմից թողարկվել է Telegraph ծրագիրը, որը իրենից ներկայացնում է բլոգ-հարթակ՝ անվճար հրատարակչական գործիք, որը հնարավորություն է տալիս ստեղծել հրատարակումներ, ակնարկներ, ներբեռնել լուսանկարներ և այլն։ Telegraph-ը բլոգ-հարթակի, մեսսենջերի և պլատիշերի (ինչպես Medium-ը) հիբրիդ է՝ պատկերային տախտակի անանուն հայեցակարգող։ Ծրագիրը պատկանում է Պավել Դուրնովին՝ «ՎԿ» սոցիալական ցանցի հեղինակին։
2017 թվականի հունվարի 3-ին ծրագրավորողներից մեկը ավելացրել է ուղարկված հաղորդագրությունները ջնջնելու հնարավորություն ։ Ջնջելուց հետո հաղորդագրությունը ուղարկողը չի կարող տեսնել ջնջված հաղորդագրությունը։
2017 թվականի մարտին Վ. Դ. Սոլովեյը անանուն հղումով հայնտել է, որ ռուսական հատուկջոկատայինների համար հասանելի է դարձել օգտատերերի հաղորդագրությունները և երեք տարիների արխիվը։ Պավել Դուրովը այդ հայտարարությունը անվանել է սուտ ։
2017 թվականի մայիսի 15-ին հայտնի է դարձել այն մասին, որ Տելեգրամի աշխտասեղանային տարբերակը ստացել է զանգեր կատարելու հնարավորություն ։
2017 թվականի մայիսի 16-ին Տելեգրամի ադմինիստրացիան հայտարարել է, որ չի պատրաստվում տեղեկություն տրամադրել ռուսական պետական մարմիններին ։
2017 թվականի մայիսի 19-ին iOS-ի համար Telegram-ի նոր թարմացումով հեռացվել են կառուցված խաղերը HTML5-ից։ Մեսսենջերի հիմնադիրի՝ Պավել Դուրովի խոսքերով՝ App Store-ի ներկայացուցիչները չեն հաստատել մեսսենջերի նոր տարբերակի հրատարակումը խաղերով՝ սպառնալով ջնջել ծրագրիը խանութից ։
2017 թվականի հունիսի 28-ին Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և զանգվածային հաղորդակցության բնագավառի վերահսկողության դաշնային ծառայությունը բռնի կերպով ծրագիրը ներառել է «Կոմունիկատորներ ռեեստր»-ում ։
Տեխնոլոգիա
Մեսսենջերի համար ստեղծվել է MTProto արձանագրությունը, որը հնարավորություն է տալիս օգտագործել կոդավորման մի քանի արձանագրություններ։ Իրավազորման և իսկությունը ստուգելու դեպքում օգտագործվում են RSA-2048, DH-2048 ալգորիթմները կոդավորման համար, հաղորդագրության ուղարկումից հետո արձանագրությունը կայքում կոդավորվում է AES բանալիով, որը հայտնի է հաճախորդին և սերվերին։ Ինչպես նաև կիրառվում է SHA-1 և MD5 հեշ ֆունկցիայի գաղտնագրությունը։
2013 թվականի հոկտեմբերի 8-ից մեսսենջերում հայտնվել է «գաղտնի» զրուցարանի ռեժիմը։ Այդ ռեժիմը կոդավորում է իրականացնում, որի շնորհիվ միայն ուղարկողն ու ստացողը ունեն ընդհանուր բանալի (end-to-end կոդավորում), AES-256 ֆունկցիայի օգտագործումով IGE (Infinite Garble Extension) ռեժիմում՝ ուղարկվող հաղորդագրությունների համար ։ Ի տարբերություն սովորական ռեժիմից, գաղտնի զրուցարաններում հաղորդագրություները չեն գաղտնազերծվում սերվերի կողմից, հաղորդագրությունների պատմությունը պահպանվում է միայն այն երկու սարքերում, որոնցում ստեղծվել է զրուցարանը։
Ֆայլերը փոխանակելուց կարելի է թե՛ ուղարկել ֆայլեր սարքից, թե՛ փնտրել մեդիա ֆայլեր համացանցից, այն դեպքում, եթե օգտագործվում է iOS կամ Android համակարգերը հեռախոսների համար։ Փոխանցվող ֆայլերի չափը սահմանափակ է՝ 1,5 ԳԲ ։ Ծրագիրը օգտագործում է վերսկսման համակարգը կապի անջատումից հետո ։
Առկա է բազմամարդ զրուցարաններ ստեղծելու հնարավորություն, անդամների թիվը կարող է հասնել մինչև 200-ի, 2015 թվականի նոյեմբերից սկսած՝ սուպեր խմբեր մինչև 1000 անդամ  , 2016 թվականի մարտի 14-ից՝ սուպեր խմբեր մինչև 5000 անդամ ։ 2017 թվականի հունիսի 30-ից սուպեր խմբերի անդամների թիվը հասել է մինչև 10000 անդամի ։
Նաև ծրագիրը հնարավորություն է տալիս փոխել տեքստի ձևաչափը, դարձնելով այն՝ թավատառ, շեղատառ և  տառատեսակով։ Բացի այդ հատուկ բոտի օգնությամբ կարելի է ստուգել ուղղագրությունը ։
Բոտեր
Հատուկ API ծրագրի օգնությամբ ծրագրավորողները կարող են ստեղծել «բոտերի», հատուկ հաշիվներ, որոնք կառավարվում են ծրագրի կողմից ։ Սովորական բոտերը պատասխանում են  հատուկ հրամաններին անձնական և խմբակային զրուցարաններում, նաև նրանք կարող են փնտրել համացանցում կամ կատարել այլ հանձնարարություններ, օգտագործվում է ժամանցի կամ բիզնեսի նպատակով։
2015 թվականի սեպտեմբերին Պավել Դուրովը հայտնել է, որ շուտով կհայտնվեն մոնետիզացման և բոտերում գովազդի տեղեկայաման հնարավորություններ ։
2017 թվականի մայիսի 18-ին բոտերի համար ստեղծղվել է վճարովի API : Որպեսզի օգտատերերը կարողանան փորձարկել այդ ֆունկցիան, Telegram-ի խմբի կողմից ստեղծվել է փորձնական բոտ, որը առաջարկում է գնել «Ժամանակի մեքենա» (օգտատերերից գումար չի գանձվել)։
Խոցելիություններ գտնելու մրցույթ
2013 թվականի դեկտեմբերին Պավել Դուրովը մրցույթ է հայտարարել մինչև 2014 թվականի մարտի 1-ը Telegram-ի պաշտպանությունը «ջարդելու» համար 200 հազար դոլար ֆոնդով ։ Մրցույթի պահանջը կայանում էր նրանում, որ պետք է վերծանվեր Պավելի և նրա եղբոր՝ Նիկոլայի անձնական նամակագրությունը «գաղտնի զրուցարանի» միջոցով, օգտագործելով կոդավորված տվյալները, որոնցո փոխանակվել են ծրագիրը և սերվերը։ Իրենց հաղորդագրություններում, ուղարկված ամեն օր, պարունակվել են էլեկտրոնային փոստի գաղտնի հասցե, որի վերծանումը թույլ կտար ստանալ մրցանակը ։
Այդպիսի «հակերային հարձակման համար» պետք են հարձակման մոդելներ, հարձակում ծածկագրի վրա, համարվում է ամենաթույլ և, նույն պահին, ամենադժվարը և անհարմարը կրիպտո վերլուծության համար։ Գոյություն ունեն չափազանց թույլ ֆունկցիաներ, որոնք կարող են կայուն լինել տվյալ մոդելում, բայց խոցելի այլ մոդելների համար։ Սովորաբար նոր կրիպտո վերլուծության հետածոտությունների ժամանակ օգտագործվում է հարցակման ավելի թույլ մոդելներ, որոնցում հարձակվողին կարող է հայտնի լինել տեքստը մինչ կոդավորումը, հնարավորություն է տրված կոդավորման ուղարկել յուրաքանչյուր տեքստ կամ տվյալները փոփոխելու հնարավորություն, որոնք ուղարկվում են ցանցով։ Այդ կերպ, այն դեպքում, եթե մրցույթը ոչ ոք չհաղթի, դա չի հաստատի արձանագրության կրիպտո վերլուծական անվտանգությունը  ։
2013 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, մրցույթի սկզբից ընդամենը մի քանի օր անց, «Խաբրախաբրա» օգտատերը, չհամարվելով ծածկագիտության մասնագետ, հայտնաբերել է խոցելիություն, որը կայանում էր նրանում, որ հաճախորդը ստացել է բանալիների արտադրման DH (մնացորդների դաշտը որոշելու հաստատուններ) պարամետրերը սերվերից, առանց ստուգելու, որի շնորհիվ MTProto սերվերը կարողացավ փոխանցել անկոռեկտ պարամետրեր, որոնք չէին ապահովում կրիպտո վերլուծական ամրությունը, և գաղտնի անցկացնել MITM հարձակում գաղտնի զրուցարանի վրա  ։ Քանի որ նրան չի հաջողվում կարդալ նամակագրությունը, շահումի չափը կազմել է միայն 100 հազար դոլար ։ Դրանից հետո հաճախորդը թարմացվել է, ավելացվել է պարամետրերի ստուգում, որոնք ստացվում են սերվերից՝ նման հարձակման հավանականության փոքրացման նպատակով:
2014 թվականի նոյեմբերին կազմակերպվել է նոր երեք ամիս տևող մրցույթ, որտեղ հարձակման մոդելը ընդլայնվել է, հարձակվողին հնարավորություն է տրվել ներկայանալ որպես MTProto-ի սերվեր՝ փոփոխելով ուղարկվող տվյալները ։ Մրցույթի կանոններով պետք է ջարդեն «գաղտնի զրուցարանը», միևնույն ժամանակ զրուցարանի անդամները անցկացնում են բանալիների ստուգում, որը համաձայնեցրել են զրուցարանը բացելուց՝ անկախ կապուղիներով։
Հետազոտող Moxie Marlinspike-ի խոսքերով՝ նմանատիպ մրցույթները չեն կարող ապացուցել կոդավորման անվտանգությունը և միայն մոլորեցնում են  ։ Հաղթողների բացակայությունը չի նշանակում, որ ապրանքը անվտանգ է, նմանատիպ շատ մրցույթներ հիմնականում անազնիվ են, վերլուծությունը չի հսկվում և անցկացվում է պատահական մարդկանց կողմից, իսկ շահումը հիմնականում շատ քիչ են, որպեսզի արդարեցնեն մի քանի իրավազոր կրիպտո վերլուծողների երկարատև աշխատանքը ։
Քննադատություն
Օգտատերերի հաշիվները կապվում են հեռախոսահամարների հետ, որը համարվում է Telegram-ի ամենանշանակալի փաստարկներից մեկը քննադատության համար, քանի որ այն չի ապահովում լիարժեք անանունությունը շփման ժամանակ։ Սերվիսում գրանցման և նոր սարքերի հետագա թույլտվությունները ստուգվում է հեռախոսահամարով՝ SMS-հաղորդագրությունով  կամ հեռախոսազանգով կոդ է ուղարկվում (մի քանի օպերացիոն համակարգերում կանգնեցվում է ծրագրի կողմից) ։
WhatsApp-ի հիմնադիր Յան Կումը նշել է Cossa.ru-ի համար մեկնաբանությունում, որ նրա մտքերը իրականացվել են նրա ծրագրում, և օգտագործվում են Telegram-ում ։
Telegram-ի սերվերները չեն պահպանում գաղտնի զրուցարանների հաղորդագրությունները, բայց պահպանում են հասարակ զրուցարանների պատմությունը և օգտվողների հասցեագրի պարունակությունը քանի դեռ օգտագործվում է սերվիսը և անգործության ընթացքում՝ նշված հաշվի կարգավորումներում (մեկ ամսից մինչև մեկ տարի)։ Մեսսենջերում օգտագործված կոդավորումը չի ապահովում PFS-ը բոլոր դեպքերում  ։
Ժողովածու (3189)
Ձեռագրի անվանումը (3210), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3210 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 15,2X10,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 156 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ սրճագույն կտավ։ Հիշատակարաններ հետագայի՝ 156բ (ԺԷ-ԺԸ դդ.), 19բ (1882թ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Տելեգրամ
Քննադատություն
Նաև բազմիցս անվստահություն են արտահայտել MTProto արձանագրության անվտանգության համար    ։
Գրաքննություն
Telegram-ը ընտրողաբար կիրառել է գրաքննություն։ Մասնավորապես, որոշ ժամանակ մեսսենջերը օգտագործվել է Իրանում պոռնոգրաֆիայի և քաղաքականության մասին ծաղրական մեկնաբանություններ տարածելու համար։ Telegram-ի ղեկավարությունը սահմանափակել է մի քանի բոտերի գործունեությունը և արգելել է որոշ լուսանկարների և ստիկերների հավաքածուների օգտագործումը՝ Իրանի կառավարության պահանջով ։ Միևնույն ժամանակ Telegram-ի զրուցարանները չեն ենթարկվել գրաքննության ։ 2015 թվականի հոկտեմբերին Դուրովը հայտնել է, որ Telegram Messenger LLP ընկերությունը հրաժարվել է օգնել Իրանին քաղաքացիներին հետևելու գործում և գրաքննությունում, որի պատճառով ծրագրի աշխատանքը ժամանակավորապես արգելափակվել էր ։
Մեսսենջերը արգելափակվել է Չինաստանի կառավարության մի քանի շրջաններում, որտեղ այն կարող էր օգտագործվել հակակառավարական ցույցերի համակարգման համար ։
Կոնֆլիկտ Ռոսկոմնադզորի հետ
2017 թվականի հունիսի 23-ին Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և զանգվածային հաղորդակցության բնագավառի վերահսկողության դաշնային ծառայության ղեկավար Ալեքսանդր Ժարովը հրապարակավ դիմեց Պավել Դուրովին պահանջով, որպեսզի տրամադրի տեղեկություն ընկերության մասին, Telegram մեսսենջերը հետագայում Ինֆորմացիա տարածող ռեեստրում գրանցելու համար։ Դուրովը հրաժարվում է կատարել նրանց պահանջը, որին ի պատասխան ստացել է Ռուսաստանի տարածքում մեսսենջերը արգելափակելու զգուշացում ։ Ինչպես պնդում է Telegram-ի ստեղծողը, Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և զանգվածային հաղորդակցության բնագավառի վերահսկողության դաշնային ծառայության գործողությունները համարվում են ևս մեկ հանրային հետաքրքրության դիվերսիա։ Իր ՎԿ անձնական էջում Դուրովը նշել է իր մեսսենջերի քաղաքական չեզոքությունը, ի տարբերություն ԱՄՆ-ի կառավարության կողմից վերահսկվող WhatsApp-ի և Facebook Messenger-ի։ Այնուամենայնիվ, կառավարությունում ակնարկել են Դուրովի չեզոք վերաբերմունքի մասին ահաբեկիչների հանդեպ, որոնք, Ռուսաստանի անվտանգության դաշնային ծառայության պաշտոնական հայտարարությամբ՝ օգտագործել են Telegram-ը Սանկտ Պետերբուրգի մետրոյի պայթյունները նակապատրաստելուց ։ Այդ ամենի հետ կապված Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և զանգվածային հաղորդակցության բնագավառի վերահսկողության դաշնային ծառայությունը Պավել Դուրովից պահանջել է տրամադրել բանալինները գաղտնազերծման համար, որպեսզի նամակագրությունների շնորհիվ կարողանան բացահայտել պոտենցիալ ահաբեկիչներին։
2017 թվականի հունիսի 26-ին Պավել Դուրովը հայտնել է, որ Telegram-ը չի համարվում միակ հնարավոր միջոցը ահաբեկչություններ կազմակերպելու համար, և այդ նպատակի համար կարելի է սահմանափակվել մեկանգամյա օգտագործման հեռախոսներով։ Մեսսենջերի ստեղծողը նաև նշել է, որ գերատեսչության կողմից պահանջվող նամակագրությունների վերծանումը պահանջվող հակասում է ՌԴ Սահմանադրությանը և ոչ մի կերպ չի կարող պաշտպանել աշխարհը ահաբեկչություններից, քանի որ վտանգի է ենթարկում Telegram-ի միլիոնավոր օգտատերերին ։ Ավելի ուշ, Համացանցի զարգացման համալսարանի կառավարության ներկայացուցիչ՝ Գերման Կլիմենկոն Պավել Դուրովի դիրքը անվանել է «ծաղրանք»։ Կրեմլում տեղեկացրել են այլ մեսսենջերների օգտագործման մասին, Ռուսաստանում Telegram-ի արգելափակման դեպքում՝ հրաժարվելով մեկնաբանել կոնֆլիկտային իրավիճակը Դուրովի և Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և զանգվածային հաղորդակցության բնագավառի վերահսկողության դաշնային ծառայության միջև ։
թվականի հունիսի 27-ին Ալեքսանդր Ժարովը բացատրել է, որ Դուրովին ուղված գործակալության առաջնահերթ պահանջները ոչ մի դեպքում չեն առաջարկում տրամադրել մուտք օգտատերերի անձնական նամակագրություններում։ Շուտով Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և զանգվածային հաղորդակցության բնագավառի վերահսկողության դաշնային ծառայությունում արձանագրել են Telegram-ի մասին կեղծ տեղեկությունների ստացում տվյալների հետ միասին համացանցի պատահական օգտատերերի կողմից։ Հունիսի 28-ին Պավել Դուրովը համաձայնվել է տրամադրել գերատեսչությանը բնագրային տվյալներ, տեղեկացնելով, որ անհրաժեշտ ամբողջ տեղեկությունը ազատ է։ Միայն թե Telegram-ի ստեղծողը հստակեցրել է, որ չի ընդունի ինչ-որ այլ լրացուցիչ պարտավորություններ Ռուսաստանի հատուկ ծառայությունների կողմից։ Նույն օրը մեսսենջերը բռնի կերպով ընդգրկվել է Ինֆորմացիա տարածող ռեեստրում 90-РР համարի ներքո։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անդրոիդի ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:IOS-ի ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:Վինդոուզի ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:2013 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Լինուքսի ծրագրային ապահովում
Նոտր Դամ դե լա Գարդ
Նոտր Դամ դե լա Գարդ (Notre-Dame de la Garde), բազիլիկ Մարսելում, Ֆրանսիա։ Տեղացիները կոչում են La Bonne Mère տաճար՝ այն համարելով քաղաքի պահապան ։
Տաճարը կառուցվել է 1853-1864 թվականներին նեո-բյուզանդական ոճով՝ ըստ ճարտարապետ Անրի-Ժակ Էսպերանդյեի նախագծի։ Շենքը կառուցված է հնագույն ամրոցի հիմքի վրա, քաղաքի ամենաբարձր կետում՝ կրաքարային լեռան վրա՝ տաճարը դարձնելով Մարսելի ամենահայտնի տեսարժան վայրերից մեկը։ 1864 թվականի հունիսի 5-ին բազիլիկն օծվել է։ Մինչ դա Նոտր Դամ դե լա Գարդը մատուռ է եղել, որը կառուցվել էր 1214 թվականին, իսկ 1536 թվականին՝ վերափոխվել եկեղեցու ։
Բազիլիկի դամբարանը փորագրված է ժայռից և կառուցվել է հռոմեական ոճով։ Վերին եկեղեցին ունի նեո-բյուզանդական առանձնահատկություններ, զարդարված է խճանկարով։ 41 մ բարձրության վրա գտնվող քառակուսի աշտարակի վերևում կառուցվել է զանգակատունը, որն ունի 12.5 մ բարձրություն։ Դրա վրա կառուցվել է Մարիամ Աստվածածնի և մանկան ոսկեզօծ արձանը, բարձրությունը՝ 11 մ։
2001-2008 թվականներին բազիլիկը վերակառուցվել է։ Այսօր Նոտր Դամ դե լա Գարդը Մարսելում ամենաշատ այցելվող զբոսաշրջային վայրն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ճարտարապետություն
Տրես Պասուսի գավառ
Տրես Պասուսի գավառ (Microrregião de Três Passos)՝ գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Ռիու Գրանդու դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մի մաս է կազմում Սեարա նահանգի հյուսիսարևմտյան մարզը։ Բնակչությունը կազմում է 141 637 մարդ, ըստ 2005 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 3856,166 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 36,7 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ մունիցիպալիտետները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի գավառներ
Իրվին Ջեյկոբս
Իրվին Ջեյկոբս (Irwin Mark Jacobs, ), ամերիկացի ինժեներ և գործարար։ Աշխատում է Qualcomm ընկերությունում։ Նա հայտնի է որպես CDMA ստանդարտների մշակող։
Մրցանակներ
Նա Ամերիկյան ակադեմիայի արվեստի և գիտության անդամ է (2001) ։ Մրցանակների մեջ մտնում են.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Կոռնելի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կանոնգիրք հայոց (3148)
Կանոնգիրք հայոց  (3148), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3148 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 20,2X14,7 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 188 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ, աստառը՝ թուղթ, բոլորագիր, ի Հարանց վարուց։ Հիշատակարաններ հետագայի՝ պահպանակ Ա (ԺԹ դ.), Դ (1839 թ.), Ե (1856,1857, 1861), Բ (1875 թ.), Ա (1894 թ.) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կինոնովել
Կինոնովել , խաղարկային ֆիլմի ժանր, որտեղ պատկերվում է մեկ կամ խիստ սակավաթիվ հերոսների կյանքի մեկ կամ մի քանի իրադարձություն։ Այն էպիկական պատումի փոքր ձևն է։
Պատմություն
Իտալացի ռեժիսոր Նաննի Լոյի «Պատրաստված է Իտալիայում» ֆիլմում հաշվվում է մինչև 35 նովել, ընդ որում՝ մի քանիսը շատ կարճ։ Լոյը ցուցադրում է մեզ քաղաքացիների ու գեղջուկների, հավատացյալների ու ոչ հավատացյալների, ընտանիքավոր մարդկանց ու ամուրիների, երեխաների, ծերուկների, կանանց։ Առանձին փոքրիկ դրվագները, անգամ առավել խոշոր նովելները գեթ քիչ թե շատ ավարտուն ստեղծագործության տպավորություն իսկ չեն թողնում, ասես կյանքի էջեր լինեն, որ ի մի բերվելով, ստեղծում են 60-ականների իտալական իրականության ամբողջական պատկերը։ Նմանատիպ կոմպոզիցիայով է նկարահանված նաև «Իսկական թբիլիսցին և ուրիշները» վրացական ֆիլմը։ Առանձին պատմվածքներից ֆիլմ կազմելու մեկ այլ սկզբունք է առաջադրել Վ. Շուկշինը, որի մեջ միավորվել էին արձակագրի, ռեժիսորի ու դերասանի անզուգական ընդունակություններ։ Նրա անդրանիկ ֆիլմի՝ «Ապրում է այսպիսի մի տղա», հիմքում ընկած է վաղ շրջանի պատմվածաշարը, ուր գործում են տարբեր հերոսներ։ Սցենարում այդ պատմվածքները դարձել են վիպակ՝ մեկ գլխավոր հերոսով։ Մեկ այլ «Տարօրինակ մարդիկ» ֆիլմում, Շուկշինն արդեն պարզապես միակցում է երեք պատմվածք՝ «Տարօրինակը», «Ճակատագրական կրակոցը». «Մտորումները», ստեղծելով ֆիլմ-ժողովածու։
Ֆիլմեր կինոնովել ժանրով
Անդրեյ Ռուբլյով- Ա. Տարկովսկի
Բաթիսֆերա
Բաթիսֆերա ( - «խոր», - «գունդ»), գնդաձև խցիկ է, որի ներսում տեղակայվում են ծովային մեծ խորություններ (մինչև 1 կմ) դիտելու համար նախատեսված սարքեր։ Բաթիսֆերան, որի պատերն ամուր պողպատից են և դիմանում են ջրի մեծ ճնշումներին, ջրի խորքն է իջեցվում վերջրյա նավից պողպատե ճոպանների միջոցով։ Ինքնուրույն շարժվելու հնարավորություն չունի և շարժվում է վերջրյա նավի շարժմանը համընթաց։ Առաջին անգամ օգտագործվել է 1892 թվականին, որի ժամանակ այն հասել է 165 մետր խորության։ Հետագայում բաթիսֆերաներին հասանելի խորությունը գերազանցեց մեկ կիլոմետր սահմանագիծը։
Կատեգորիա:Ստորջրյա տեխնիկա Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Վարդակակաչ հայկական
Վարդակակաչ հայկական (Tulipa armena, Armenian tulip), շուշանազգիների ընտանիքի սոխուկավոր բազմամյա բույսերի ցեղ։ Պատկանում է վարդակակաչի ասիական տեսակներին։ Հայրենիքը Հայկական լեռնաշխարհն է։ Հանդիպում է Հայաստանում, ժամանակակից Թուրքիայում, Իրանում և Հարավային Կովկասում ։
Նկարագիր
Ծայրահեղ անկայուն բույս է ։ Սոխուկը պատված է համեմատաբար սակավ մազմզուկներով, ցողունի երկարությունը 8-25 սմ է, տերևները 3-6 են, բավականին լայն, երկարությունը հասնում է 20 սմ-ի, պատված են մազիկներով կամ հարթ են, ունեն ալիքաձև եզրեր, գույնը՝ գորշ կանաչավուն ։ Ծաղիկները մեկական են, թասաձև և փոփոխական։ Հիմնականում կարմիր են՝ մուգ մանուշակագույն, սև կամ մուգ կանաչ բծերով, հաճախ դեղնավուն շերտաբծերով կամ դեղին ։ Որպես կանոն, ծաղկաթերթիկները օվալաձև են, սրածայր։ Առէջքները սև են կամ մուգ մանուշակագույն, փոշանոթները՝ դեղին կամ սև։ Հայկական վարդակակաչը հաճախ շփոթում են Վարդկակաչ Յուլիայի հետ, որի սոխուկն առավել մազմզոտ է ։
Բնական միջավայրը
Հայկական վարդակակաչը տարածված է հյուսիս-արևելյան Թուրքիայում, Հարավային Կովկասում (Հայաստան, Վրաստան և Ադրբեջան) և հյուսիս-արևմտյան Իրանում ։ Հիմնականում աճում է ծովի մակարդակից 1000-2700 մ բարձրությունների միջև՝ լեռների քարքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է ապրիլ-հունիս ամիսներին ։
Այլ անվանումներ
Հայկական վարդակակաչն առաջին անգամ նկարագրվել է 1859 թվականին, շվեյցարիացի բուսաբան, ճանապարհորդ և մաթեմատիկոս Պիեռ Էդմոն Բուասյեի կողմից՝ հյուսիս-արևելյան Թուրքիայում։ Հայաստանի և Արցախի լեռնային գոտիներում հայտնաբերված նմանատիպ վարդակակաչները կոչվում են Tulipa karabachensis, սակայն դա սոսկ Tulipa armena-ի հոմանիշն է ։ Արևելյան Թուրքիայում և հյուսիս-արևմտյան Իրանում հանդիպող՝ առավել մազմզոտ սոխուկներով ու առավել երկար ցողունով ծաղիկները կոչվում են Tulipa willmottiae Freyn :
Tulipa mucronata Fomin, Tulipa karabachensis Grossh. pro parte, Tulipa confusa Gabrielian անուններով հայտնի ծաղիկները նույնպես հայկական վարդակակաչի անվանումներն են ։ Tulipa galatica անվանումով հայտնի է ծաղկի բացառապես դեղին տեսակը, իսկ Tulipa gumusanica անվանումով այն հայտնի է արդեն իսկ որպես առանձին տեսակ ։
Գործածում
Հայկական վարդակակաչը օգտագործվում է նաև այգեգործական նպատակներով։ Պահանջկոտ է արևի լույսի և ջերմության նկատմամբ, լավ է աճում չորային և շոգ պայմաններում ։
Խաղողազգիներ
Խաղողազգիներ (Vitis vinifera), բազմամյա թփերի տեսակ, բնափայտացողուն լիաններ են, որոնք մագլցում կամ կառչում են հենարաններից հատուկ հարմարանքների՝ բեխիկների միջոցով։ Տեսակի ներսում հազվադեպ են հանդիպում ուղղաձիգ, կանգուն թփեր։
Ընտանիքը ընդգրկում է 10 ցեղի շուրջ 600 տեսակներ, որոնք հիմնականում տարածված են բարեխառն և արևադարձային տարածաշրջաններում։
Տարածում
Տարածված է Արևմտյան Եվրոպայի միջին և հյուսիսային շրջաններում, Ղրիմում, Միջին Ասիայում։
Հայաստանում հանդիպում է հյուսիսարևելյան շրջանների և Զանգեզուրի ստորին անտառային գոտում։ Հայաստանի կապտականաչ տարածքներում հազվադեպ հանդիպում է խաղողազգիների ընտանիքի մեկ այլ տեսակ՝ Ամպելոպսիս (Ampelopsis Michx.) ցեղի 2 ներկայացուցիչներ.
Այս ընտանիքի ներկայացուցիչներից Հայաստանի դեկորատիվ այգեգործության համար որոշակի հետաքրքրություն է ներկայացնում.
Կատեգորիա:Խաղողազգիներ Կատեգորիա:Բույսերի ընտանիքներ
Մենորկա
Մենորկա (Menorca, Menorca, Balearis Minor), Բալեարյան կղզիներից մեկը, գտնվում է Միջերկրական ծովում, պատկանում է Իսպանիային։ Կոչվում է այդպես, քանի որ այն ավելի փոքր է, քան հարևան Մալյորկա կղզին։ Փյունիկցիները կղզին անվանել են Նուրա, որը նշանակում է «կրակի կղզի»։ Մենորկայի բնակչությունը կազմում է 94 875 մարդ (2011): Հիմնական քաղաքները Մաոն ու Սյուդադելան են։
Աշխարհագրություն
Աշխարհագրական կոորդինատները՝ հյուսիսային լայնության 39°47'-ից մինչև 40°00' և արևելյան երկարության 3°52'-ից մինչև 4°24': Մակերեսը 694,72 կմ² է։ Ամենաբարձր կետը Մոնտե-Տորո լեռն է, որը ծովի մակարդակից բարձր է 358 մետրով։ Կղզում մեծ քանակությամբ Մեգալիթյան կառույցներ կան։
Հնադար
Քարի և բրոնզե դարերում Մենորկայում գոյություն են ունեցել յուրօրինակ հնագիտական մշակույթներ, այդ թվում թալայոթների մշակույթը։ Հին Մենորկային բնորոշ հուշարձաններն են Նավետաները՝ Մեգալիթյան դամբարանները շրջված նավակի տեսքով, ինչպես նաև թաուլները։
Պունիկյան պատերազմների վերջում Միջերկրական ծովի արևմուտքում եղել են ծովահեններ։ Ծովահենները օգտագործել են Բալեարյան կղզիների ռազմավարական դիրքը հռոմեացի առևտրականների վրա հարձակման համար՝ որպես բազա օգտագործելով Մալյորկան և Մենորկան։ Նրանց դեմ պայքարելու համար հռոմեացիները ուղարկեցին բանակ և մ.թ.ա. 121 թվականին երկու կղզիներն ամբողջությամբ հռոմեացիների հսկողության տակ էին։ Ավելի ուշ կղզիները մտան Hispania Citerior պրովինցիայի մեջ։ Մ.թ.ա. 13 թվականին Օկտավիանոս Օգոստոսի ժամանակ Բալերյան կղզիները դարձան կայսերական նահանգ Տարակոնյան Իսպանիայի մի մասը։
Միջնադար
5-րդ դարում կղզին գրավեցին վանդալները։ Մավրերի գրավումից հետո Մենորկան Կորդովայի խալիֆայության կողմից անեքսացվել էր 903 թվականին և ստացել Մանուրկա անվանումը։ 1231 թվականին Մայորկայում խաչակիրների արշավանքներից հետո Մենորկան դարձավ անկախ իսլամական պետություն, սակայն տուրքը վճարում էր Արագոնի թագավոր Հայմե I: Սկզբում կղզին ղեկավարում էր Աբու Օսման Սաիդ Հակամ Ալ-Քուրեյշին (1234-1282): Նրա մահից հետո ղեկավարում էր որդին՝ Աբու Օմար իբն Սաիդը (1282-1287): Մենորկայի գրավումը Արագոնի թագավոր Ալֆոնսո III կողմից 1287 թվականի հունվարի 17-ին էր։ Այսօր Մենորկայում այդ օրը նշվում է ազգային տոն։ Կղզու մուսուլմանների մեծամասնությունը ստրկացվել և վաճառվել են Իվիսայի, Վալենսիայի, Բարսելոնայի ստրկական շուկաներում։ Մինչ 1344 թվականը կղզին կազմել է Մալյորկա թագավորության մի մասը, ինչպես նաև եղել է Արագոնի ենթակայության տակ, որը հետագայում մնացած վասալային տարածքների հետ միացել է Իսպանիային։
Նոր ժամանակ
16-րդ դարում թուրքական նավատորմը ավերեց Մաոն քաղաքը, իսկ այնուհետև մայրաքաղաք Սյուդադելան։ 1708 թվականին իսպանական իշխանության վրա պատերազմի ժամանակ Մենորկան գրավվեց անգլիացիների կողմից և մտավ Մեծ Բրիտանիայի տիրապետության տակ։ Հենց այդ ժամանակ մայրաքաղաքը տեղափոխվեց Մաոն քաղաք, իսկ քաղաքի ծովախորշում հիմնադրվեց ծովային բազա։ 1756 թվականի մայիսի 20-ին բրիտանական դիվիզիայի նավերը ֆրանսիական շրջափակումից դուրս բերելը հանգեցրեց դատապարտման և ծովակալ Ջոն Բինգի մահապատժին։ Չնայած պարտությանը բրիտանական կայազորը շարունակեց դիմադրությունը Մաոնում, սակայն նույն թվականի հունիսի 29-ին ստիպված էր պատվավոր պայմաններով հանձնվել, ներառելով Անգլիա ազատ ելք ու մուտք։ Այնուամենայնիվ ըստ Փարիզի պայմանագրի (1763) բրիտանական կառավարությունը վերականգնվեց։
ԱՄՆ-ի անկախության համար մղվող պատերազմի ժամանակ անգլիացիները երկրորդ անգամ պարտվեցին ֆրանսիական և իսպանական ուժերին, որոնք գրավեցին կղզին 1782 թվականի փետրվարի 5-ին։ Մենորկան ևս մեկ անգամ գրավվեց Մեծ Բրիտանիայի կողմից 1798 թվականին Ֆրանսիայի հեղափոխական պատերազմների ժամանակ, սակայն վերջնականապես հանձնվեց Իսպանիային 1802 թվականին Ամիենի հաշտության պայմաններում։ Բրիտանական ազդեցությունը մինչ օրս առկա է տեղի ճարտարապետության մեջ, օրինակ շրջանակի նման պատուհանները։
Ազատ դեմոկրատներ (Հայաստան)
Ազատ դեմոկրտաներ, գործող քաղաքական կուսակցություն Հայաստանում ։ Կուսակցության նախագահը Խաչատուր Քոքոբելյանն է։
Մենորկա
Ժամանակակից պատմություն
իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Մենորկան հավատարիմ մնաց Իսպանիայի Հանրապետական կառավարությանը, իսկ մինչ այդ մնացած Բալեարյան կղզիները աջակցում էին ազգայնականներին։ Ռազմական գործողություններ այնտեղ տեղի չեն ունեցել։ Ազգայնականների հաղթանակից հետո 1939 թվականին բրիտանական ռազմա-ծովային ուժերը օգնություն ցույց տվեցին Մենորկան խաղաղ ճանապարհով իշխանությանը հանձնելուն և փախստականների տարհանմանը։
Ազատ դեմոկրատներ (Հայաստան)
Պատմություն
«Ազատ Դեմոկրատներ» կուսակցության հիմնադիր համագումարը կայացել է 2011 թվականի մայիսի 21-ին ։
Մենորկա
Համայնքներ
Կղզին վարչականորեն բաժանվում է հետևյալ համայնքների՝
Ազատ դեմոկրատներ (Հայաստան)
2012
«Ազատ դեմոկրատներ» կուսակցությունը դաշինք կազմելով Ժառանգություն կուսակցության հետ՝ մասնակցեց 2012թ ՀՀ Ազգային Ժողովի ընտրություններին ։ Ընտրությունների արդյունքում «Ազատ դեմոկրատներ» կուսակցության նախագահ Խաչատուր Քոքոբելյանը և կուսակցության անդամ Ալեքսանդր Արզումանյանը ընտրվեցին ՀՀ ԱԺ պատգամավորներ։
Մենորկա
Խոհանոց
Բրիտանական ազդեցությունը անդրադառնում է Մենորկայի բնակիչների վրա, ովքեր սիրում են ջին, խառնում են կիտրոնի հետ, դարձնելով կոկտեյլ։ Ինչպես նաև հայտնի է կեսո մաոն՝ պանիրը։
Ազատ դեմոկրատներ (Հայաստան)
2017
Ընտրությունների արդյունքում կուսակցությունը չհաղթահարեց նվազագույն շեմը՝ ստացանալով 14'740 ձայն, կամ ընդհանուր քվեների 0,94%-ը։
Մենորկա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի կղզիներ
Ազատ դեմոկրատներ (Հայաստան)
2018
ԱԴԿ֊ն Հայաստանի 2018 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին կմասնակցի «Մենք» դաշինքով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կուսակցություններ Կատեգորիա:Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններ 2017 Կատեգորիա:2011 հիմնադրված կուսակցություններ Կատեգորիա:2011 հիմնադրումներ Հայաստանում
Ֆրեդերիկու Վեստֆալենի գավառ
Ֆրեդերիկու Վեստֆալենի գավառ (Microrregião de Frederico Westphalen) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Ռիու Գրանդու դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մի մաս է կազմում Սեարա նահանգի հյուսիսարևմտյան մարզը։ Բնակչությունը կազմում է 175 391 մարդ, ըստ 2005 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 5182,529 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 33,8 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ մունիցիպալիտետները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի գավառներ
Ժողովածու (3156)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Եկատերինա Վիստավկինա
Եկատերինա Վիստավկինա (Екатерина Владимировна Выставкина, ի ծնե՝ Բրովցինա (Бровцына), ), ռուս գրող, թարգմանիչ, լրագրող, հասարակական գործիչ։
Կենսագրություն
Եկատերինա Վիստավկինան ծնվել է 1877 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Գրեշնևո գյուղում։ Ծագում է հնագույն պալատական Բրովցինների ցեղից։ Հայրը եղել է գավառական քարտուղար։ 1896 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ազնվազարմ օրիորդների Եկատերինյան ինստիտուտը։ Երկու անգամ ամուսնացած է եղել, երկրորդ անգամ՝ սոցիալ-դեմոկրատ Աբրամ Գալոպի հետ (1882-1931) ։ 1910-ական թվականներին եղել է Կանանց իրավահավասարության լիգայի կազմում, 1915 թվականին մտել է Լիգայի մոսկովյան բաժանմունքի խորհրդի կազմում։
1919 թվականին եղել է Ռազմա-հեղափոխական կոմիտեի Սիմֆերոպոլի քարտուղարի գործընկերը ։
1920-ական թվականների սկզնին գաղթել է, ապրել Բեռլինում։ 1930-ական թվականներին վերադարձել է Ռուսաստան։
Եկատերինա Վիստավկինան մահացել է 1957 թվականի մարտի 4-ին Մոսկվայում՝ 79 տարեկան հասակում։ Հուղարկավորվել է Դոնի գերեզմանատանը։
Գրական գործունեություն
Համագործակցել է «Ռուսական հարստություն», «Ռուսական միտք», «Կանանց գործ», «Ընտանիք և դպրոց», «Երեխաների ընկեր», «Մեղու» և այլ ամսագրերի հետ։ Մեծահասակների և երեխաների համար ստեղծագործությունների հեղինակ, որոնք հիմնականում նվիրված են եղել ընտանիքում և հասարակության մեջ կնոջ կրթության և կարգավիճակի թեմաներին։ Գերմաներենից թարգմանել է Գաբրիել Տարդի «Գող և գողություն» (1906) գիրքը ։ 1917 թվականից հիմնականում զբաղվել է թարգմանություններով։
Անատոլի Մկրտչյան
Անատոլի Աշոտի Մկրտչյան, հայ պատմաբան, դիվանագետ։ ՀԽՍՀ արտաքին գործերի նախարար (1986-1991)։
Կենսագրություն
1954 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ Մանկավարժական աշխատանքի է անցել ռազմաօդային ուժերի Երևանի հատուկ դպրոցում։ 1955-1959 թվականներին աշխատել է «Կոմունիստ» հանրապետական թերթի խմբագրությունում որպես գրական աշխատող, 1959-1962 թվականներին` բաժնի վարիչ։ 1962-1965 թվականներին ուսանել է ԽՄԿԿ կենտկոմին առընթեր հասարակական գիտությունների ակադեմիայում, որն ավարտելուց հետո պաշտպանել է գիտական թեզ, ստանալով պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ Ասպիրանտուրայի տարիներին ստաժավորվել է Կոլումբիայի համալսարանում (ԱՄՆ)։ Անատոլի Մկրտչյանը գրել է ԱՄՆ-ում բանվորական շարժման ու արհմիությունների պատմությանը վերաբերող մենագրություններ, որոնք լույս են տեսել նաև արտերկրում։ 1965-1969 թվականներին դասավանդել է ԽՄԿԿ կենտկոմի պրոպագանդայի բաժնում, 1969-1972 թվականներին եղել է հրահանգիչ։
1972-1976 թվականներին Անատոլի Մկրտչյանն աշխատել է ԱՄՆ-ում ԽՍՀՄ դեսպանության խորհրդական, միաժամանակ` Միացյալ Նահանգներում «Նովոստի» լրատվական գործակալության գրասենյակի վարիչ և «Սովյետ լայֆ» ամսագրի գլխավոր խմբագիր։ 1976-1982 թվականներին եղել է Հայաստանի կոմկուսի կենտկոմի պրոպագանդայի և ագիտացիայի բաժնի վարիչ։ 1982-1986 թվականներին գործուղվել է Նյու-Յորք, ուր գլխավորել է Միավորված Ազգերի Կազմակերպության հասարակական տեղեկատվության դեպարտամենտի արտաքին կապերի բաժինը։
1977-1985 թվականներին ընտրվել է Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր։
1991 թվականի մարտին նշանակվել է Լեսոտոյի Թագավորությունում ԽՍՀՄ, այնուհետև՝ Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ այդ պաշտոնում մնալով մինչև 1992 թվականի նոյեմբերը։ Եղել է Կամբոջայում, Հայիթիում ՄԱԿ-ի միջազգային առաքելությունների աշխատակից։ Հայաստանում միջազգային հարաբերությունների ու դիվանագիտության պատմություն է դասավանդել Երևանի «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1931 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 6 ծնունդներ Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:2011 մահեր Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 26 մահեր Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ նախարարներ
Եղիա (անուն)
Եղիա, հատուկ անուն, (հին եբրայերեն՝ אֵלִיָּהוּ‎ ’Ēliiah, ’Ēliiāhū անվան հայերեն տարբերակը), որը թարգմանաբար նշանակում է իմ Աստված ։ Իլիյահու անվան մեջ (לי)՝ իմ Աստված, (יהו) ՝ Աստծո չարտասանվող կարճ անունն է։ Այդպիսով, Եղիա անունը դասվում է թեոֆոր անունների շարքին ( Θεός, թեոս — Աստված բառից), որն ներառում է հենց «Աստված» անունը։
Անվան ստուգաբանություն
Աստվածաշնչի (Հին Կտակարանի) սինոդական թարգմանության մեջ անունը թարգմանվում է, ինչպես «Տեր իմ, Աստված», որի ճշգրտությունը կարելի է հաստատել հրեաների տետրագրամմատոնի վաղ հուդայականության աղոթքների մեջ՝ Ադոնայ (אדוני‎ — Աստված, բառացի՝ իմ Տեր) անունով կամ մականուններով՝ Սավաոֆ (צבאות‎, ցեվաոտ, բառացի՝ «Ամենակարող Աստված»)։
Հին ռուսական, հին սլավոնական «Իլյա» անունը ծագեց հին հրեական Իլեյահու անունից։ Հին հունարենով հնչում է ինչպես Hλiaς: Լեզուների անհամապատասխանության և թարգմանության անկատարության պատճառով բիբլիական անունները հաճախ հունարենում և ապա ռուսերենում հանդիպում ենք ոչ այնպես ինչպես եբրայերենում։ Այդպես, Իլիահու մարգարեի փոխարեն ի հայտ եկավ Իլյա մարգարեն, որը ռուսական ժողովորդական հավատքում փոխարինեց «որոտի աստված» Պերունին (հին ռուսական հեթանոսական առասպելաբանության մեջ գլխավոր աստծուն, պատերազմի աստված ) և որոտը սովորաբար ընկալվում է, որպես Իլյայի մարտակառքի դղրդյուն ։
Բաթիսկաֆ
Առաջին բաթիսկաֆը 1948 թվականին ստեղծել է շվեյցարացի գիտնական Օգյուստ Փիքարը։ 1960 թվականին այդ գիտնականի որդին՝ Ժակ Փիքարը Դեյվիդ Ուոլշի հետ միասին բաթիսկաֆով հասավ Խաղաղ օվկիանոսում գտնվող ամենախոր՝ Մարիանյան իջվածքի հատակը, որի խորությունը 11022 մետր է։
Կատեգորիա:Նավեր
Դիադինի գավառակ
Դիադին, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում։ Գտնվում էր Արածանիի ակունքների շրջանում։
Դիադինը տարածքով համապատասխանում է Ծաղկոտն գավառին։ Կենտրոնը Դիադին գյուղաքաղաքն էր։
Պատմություն
Դիադինի բնակչության մեծ մասը զոհ գնաց 1915 թվականի Մեծ եղեռնին, իսկ քչերին հաջողվեց գաղթել Արևելյան Հայաստան։
Տնտեսություն
Բնակչությունն հիմնականում զբաղվում էր անասնապահությամբ, երկրագործությամբ և մասամբ էլ առևտրով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Սուզանավ
Սուզանավերը ստորջրյա և վերջրյա ծովային նավեր են։ Դրանց մեծ մասը ռազմանավեր են, որոնք պարեկային ծառայություն են կատարում օվկիանոսներում ու ծովերում։ Ռազմական գործողությունների ժամանակ սուզանավերից արձակում են հրթիռներ և ինքնաշարժ ջրականներ։ Սուզանավերում ծանրաբեռի (բալաստ) համար սարքավորված են երկար, սնամեջ պահեստարաններ։ Ընկղմվելիս կամ խորջրյա լողարկման ժամանակ սուզանավն անհրաժեշտ խորության հասցնելու և այնտեղ պահելու նպատակով ծանրաբեռնային պահեստարանները լցվում են ջրով, իսկ ջրի մակերևույթ բարձրանալու համար ջուրը պահեստարաններից սեղմված օդով դուրս է մղվում, սուզանավը թեթևանում է և ելնում ջրի երես։ Երբ սուզանավը գտնվում է անմիջականորեն ջրի մակերևույթի տակ, անձնակազմը հատուկ սարքով՝ շրջադիտակով (ներքին թեք հայելիներով և հատուկ ոսպնյակներով, սնամեջ, բացովի խողովակ), կարող է դիտել ջրի վրա կատարվող իրադարձությունները և հետևել մյուս նավերին։
Սուզանավն առաջ է շարժվում պտուտակի օգնությամբ, իսկ ղեկ-կայունարարները կարգավորում են ընկըղմման կամ երեսելման անկյունը։ Ստորջրյա լողարկման ժամանակ սուզանավերում հնարավոր չէ օգտագործել դիզելային կամ բենզինի շարժիչներ, որովհետև դրանց աշխատանքի համար անհրաժեշտ է թթվածին։ Փոքր սուզանավերում օգտագործում են էլեկտրաշարժիչներ և կուտակիչներ, իսկ մեծերում՝ ատոմային ռեակտորներ։ Ատոմային սուզանավերը կարող են ջրի տակ մնալ շաբաթներ շարունակ։ Աշխարհում ամենամեծերը ռուսական «Թայֆուն» դասի սուզանավերն են, որոնց ջրատարողությունն ավելի քան 26 հազար տոննա է։
Կատեգորիա:Սուզանավեր Կատեգորիա:Նավի տեսակներ Կատեգորիա:Ռազմանավեր Կատեգորիա:Մարտանավեր Կատեգորիա:17-րդ դարի հայտնություններ
Էռնստ Ֆուքս
Էռնստ Ֆուքս (Ernst Fuchs, ), գեղանկարիչ, տպագիր, քանդակագործ, ճարտարապետ, բեմադրիչ, կոմպոզիտոր, բանաստեղծ, երգիչ և Վիեննայի ֆանտաստիկ ռեալիզմի դպրոցի հիմնադիրներից մեկը ։
Մանկություն
Ծնվել է ազգությամբ ուղղափառ հրեա Մաքսիմիլիան Ֆուկսի ընտանիքում։ Հայրը, չցանկանալով ռաբբի դառնալ, թողել է ուսումը և ամուսնացել Ավստրիայի Շտիրիա շրջանում բնակվող քրիստոնյա Լեոպոլդինայի հետ։ 1938 թվականի մարտին, երբ տեղի ունեցավ Ավստրիայի բռնակցումը Գերմանիային, Մաքսիմիլիանը փախավ Չինաստանի Շանհայ քաղաք։ Մանկահասակ Էռնստը մնաց մոր հետ Վիեննայում, սակայն լինելով կիսով չափ հրեա, հայտնվեց համկենտրոնացման ճամբարում։ Որդուն փրկելու համար Լեոպոլդինան ձևական ապահարզան ստացավ ամուսնուց։ 1942 թվականին Էռնստը մկրտվեց հռոմեա-կաթոլիկ եկեղեցում ։
Ուսում
Պատանեկության տարիներին Էռնստը արվեստ սովորելու հանդեպ մեծ հետաքրքրություն էր ցուցաբերում։ Նկարչության, բնանկարի, քանդակագործության առաջին դասերը նա ստացավ Ալոիս Շիմանի, պրոֆեսոր Ֆրելիխի և քանդակագործ Էմմի Շտայնբեկի մոտ։ 1945 թվականին Էռնստ Ֆուկսը ընդունվեց Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիա ։