cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Քույր քաղաքներ
Ամենավաղ հայտնի քույր քաղաքների կապերի հանդիպումը Եվրոպայում Պադերբորնը (Գերմանիա) և Լե Մանը (Ֆրանսիա) են 836 թ. ։
Փորձը տարածվեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, որպես միջոց նպաստել փոխըմբռնմանն ու միջսահմանային փոխշահավետության ծրագրերին ։ Օրինակ, Կովենտրին կապվել է Ստալինգրադի և ավելի ուշ Դրեզդենի հետ որպես խաղաղության և հաշտեցման նշան, բոլոր երեք քաղաքներեր ծանր ռմբակոծվել են պատերազմի ժամանակ   ։
1964 թ. ԽՍՀՄ քույր քաղաքներ միավորվել են «Խորհրդային և արտասահմանյան քաղաքների կապերի ասոցիացիա»։ Այն «Խորհրդային բարեկամության ընկերությունների միության» մասն էր և ՔՔՀՖ անդամ։
ՔՔՀՖ Փարիզում 1963 թ. ընդունված որոշումը ապրիլի վերջին կիրակին հայտարարել է Համաշխարհային քույր քաղաքների օր։
Հայաստանի 9 քաղաքներ քույր-քաղաքի պայմանագրեր ունեն տարբեր երկրների 27 քաղաքների հետ ։ Երևանն ունի 24 քույր քաղաք ։ Երևանի առաջին քույր քաղաքն է Կարրարա (Իտալիա) ։ Գյումրին ունի 14 քույր քաղաքներ ։ Ջերմուկի քույր քաղաքներ են Սան Ռաֆաել (Ֆրանսիա), Կարլովի Վարի (Չեխիա), Շուչինսկ (Ղազախստան)։ Ագարակի քույր քաղաքն է Սոլիգորսկ (Բելառուս) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քաղաքներ ըստ տեսակի Կատեգորիա:Միջազգային հարաբերություններ Կատեգորիա:Քաղաքական աշխարհագրություն
Հովասուր
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Քլիրինգային ռուբլի
Քլիրինգային ռուբլի, հաշվարկային դրամական միավոր, տարածաշրջանային արժույթ, որը ԽՍՀՄ-ում կիրառվել է հատուկ քլիրինգային համաձայնագրի հիման վրա երկու երկրների միջև հաշվարկների ժամանակ ։ Այն կիրառվել է միայն լիազորված բանկերում հաշիվների մուտքագրումների տեսքով։ Քլիրինգային ռուբլով հաշիվներում մուտքագրումների չափը որոշվել է համաձայնագրի մասնակից երկրների կողմից ապրանքների փոխադարձ մատակարարմամբ և ծառայությունների մատուցմամբ։ Սպասարկել է երկու երկրների միջև ապրանքաշրջանառությունը և դրա հետ կապված անկանխիկ բնույթի գործառնությունները։ Երրորդ երկրների հետ հաշվարկներում չի կիրառվել ։
1950 թվականից մինչև 1964 թվականն ընկած ժամանակահատվածում երկկողմանի համաձայնագրերի հիման վրա քլիրինգային ռուբլին օգտագործվել է բոլոր սոցիալիստական ​​երկրների հետ հաշվարկներում։ 1964 թվականի հունվարի 1-ից CMEA-ի շրջանակներում փոխանցելի ռուբլով հաշվարկներից հետո կիրառվել Է ԿԺԴՀ-ի հետ հաշվարկներում ։ Կուբայի Հանրապետության հետ հաշվարկներում քլիրինգային ռուբլին օգտագործվել է մինչև ԽՍՀՄ փլուզումը։
Նմանություն փոխանցելի ռուբլու հետ.
Տարբերություն փոխանցելի ռուբլուց.
Ազգային արժույթների փոխանակումը քլիրինգային և փոխանցելի ռուբլով իրականացվել է պաշտոնական փոխարժեքով։
Պոդոֆիլումի խեժ
Պոդոֆիլումի խեժ, հայտնի է նաև որպես պոդոֆիլում կամ պոդոֆիլին, խեժ՝ պատրաստված ամերիկյան մանդրակի արմատներից ։ Որպես դեղամիջոց օգտագործվում է սեռական և ներբանային գորտնուկների բուժման համար, ներառելով ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ով մարդկանց ։ Մարդու պապիլոմայի վիրուսով վարակվածության դեպքում՝ առանց արտաքին գորտնուկների, խորհուրդ չի տրվում։ Բժշկի նշանակմամբ կիրառվում է նաև մաշկային խնդիրների դեպքում ։
Հիմնական կողմնակի ազդեցություններն են կարմրությունը, քորը և օգտագործման տեղում ցավը։ Ծանր կողմնակի ազդեցություններն են փսխումը, որովայնային ցավը, շփոթվածությունը, ոսկրածուծի ճնշումը և լուծը։ Մարմնի մեծ հատվածների ընդգրկումը խորհուրդ չի տրվում։ Կիրառումը հղիության ընթացքում վտանգավոր է պտղի համար ։ Վերջինիս էությունը կայանում է պոդոֆիլոտոքսինում, որը կանգնեցնում է բջիջների բաժանումը ։
Կոկովկինո (գյուղ, Օստաշկովսկի շրջան)
Կոկովկինո (Коковкино), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Օստաշկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 85 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տվերի մարզի Օստաշկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բրաբիոն Նոտար Պալատեցի
Բրաբիոն Նոտար Պալատեցի կամ Բրաբիոն գրագրուհի, հայ գրչուհի, մանկավարժ։
Բրաբիոն գրագրուհին հեղինակ է բազմաթիվ ընդօրինակությունների, որոնց մեծ մասը կատարել է Պալատի Ս. Հրեշտակապետ եկեղեցու դպրատանը։ Նրա ընդօրինակություններից պահպանվել են տասնյոթ ձեռագիր, որոնցից ութը Մատենադարանում, մնացածը ցրված են տարբեր երկրներում։ Բրաբիոնը առաջին հայ կինն է, որ զբաղվել է տպագրական գործով, այն զուգակցելով մանկավարժության և գրչագրության հետ։ Եղբոր՝ Մատթեոս դպիրի հետ երկար տարիներ գործակցել է և դասավանդել իրենց տանը բացված երկսեռ դպրոցում։ Քույր և եղբայր թաղված են Էդիրնե-քափույի գերեզմանատանը ։
Հղումներ
Կատեգորիա:1750 ծնունդներ Կատեգորիա:1835 մահեր Կատեգորիա:Հայ տպագրիչներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայ գրիչներ Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ
Շախտյոր Դոնեցկ (ֆուտբոլային ակումբ)
Շախտյոր (Шахтар), ուկրաինական ֆուտբոլային ակումբ Դոնեցկ քաղաքից։ Հիմնադրվել է 1936 թվականին և ներկայումս հանդես է գալիս Պրեմիեր Լիգայում՝ Ուկրաինայի բարձրագույն դիվիզիոնում։ Շախտյորը միակ ուկրաինական ակումբն է, որը հաղթել է ՈՒԵՖԱ Գավաթը։ 10 անգամ հաղթել է Ուկրաինայի առաջնությունը, 11 անգամ Ուկրաինայի գավաթը, 8 անգամ՝ Ուկրաինայի սուպերգավաթը և 4 անգամ՝ ԽՍՀՄ գավաթը։ Տնային հանդիպումներն անցկացնում է Մետալիստ մարզադաշտում։
Լոգո
Առաջին լոգոն «հանքագործները» ստացել է 1936 թվականի մայիսին։
Ռուդոլֆ Հայդենհայն
Ռուդոլֆ Պետեր Հայնրիխ Հայդենհայն (Rudolf Peter Heinrich Heidenhain, ), գերմանացի ֆիզիոլոգ, հյուսվածաբան։ Բրեսլաուի համալսարանի պրոֆեսոր (1859 թ.-ից)։
Շախտյոր Դոնեցկ (ֆուտբոլային ակումբ)
Լոգո
1946 թվականին, երբ ակումբը վերանվանվեց և դարձաց Շախտյոր, ակումբի լոգոյի վրա տեղ գտավ «ԴՍՈ «Շատյոր»» գրառումը։
Ռուդոլֆ Հայդենհայն
Ֆիզիոլոգիական և հյուսվածաբանական մեթոդների համատեղ կիրառմամբ Հայդենհայնը բացահայտել է գլխուղեղի մեծ կիսագնդերում գտնվող որոշակի կետերի արգելակող ազդեցությունը կմախքային մկանների վրա։ Հայտնաբերել է մկաններում ջերմագոյացման կախումը նրանց արյան շրջանառությունից, ծանրաբեռնվածությունից, գրգռման ինտենսիվությունից։
Հայդենհայնը ցույց է տվել, որ ստամոքսում պեպսինը և աղաթթուն արտազատվում են տարբեր գեղձային բջիջներից և առաջարկել է ստամոքսի մեկուսացման մեթոդը, որը հետագայում կատարելագործել է Ի. Պավլովը։
Շախտյոր Դոնեցկ (ֆուտբոլային ակումբ)
Լոգո
1989 թվականին ակումբի վերանորոգման ժամանակ, նկարիչ Վիկտոր Սավիլովը նոր լոգո առաջարկեց։ Լոգոյի վրա պատկերված էին ֆուտբոլային գնդակ և ֆուտբոլային դաշտից մի մաս։
Ռուդոլֆ Հայդենհայն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիոլոգներ Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի բժիշկներ Կատեգորիա:Գերմանացի կենսաբաններ
Շախտյոր Դոնեցկ (ֆուտբոլային ակումբ)
Լոգո
1997 թվականին լոգոյին տվեցին ավելի ժամանակակից տեսք։
2007 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Շախտյորը ներկայացրեց նոր լոգոն, որը առաջարկել էր իտալական «Interbrand» կազմակերպությունը։
Հիմն
Փառք քեզ, հարազա՛տ «Շախտյոր»,
Երբեք քեզ չի փոխի
Երկինքը ֆուտբոլային աստղերի
Որտեղ վառվում է, ինչպես Ծիր Կաթինը
Լույսը քո հաղթանակների։
Կրկներգ (2 անգամ)։
Քեզ, «Շախտյոր», կանաչ դաշտեր,
Քոնն է, «Շախտյոր», հավետ ճակատագիրն իմ,
Քեզ համար է, «Շախտյոր», իմ «Սիրո» մեդալը։
Թող օտար քաղաքներում քեզ համար վառվի Եվ պարտություններից քեզ հավետ պաշտպանի
Պայծառ աստղը ֆուտբոլի!
''Երաժշտություն։ Ի. Կուտովո''
Ամենաշատ գոլեր խփած ֆուտբոլիստները
2018 թվականի մարտի 24-ի տվյալներով
Ամենաշատ խաղեր անցկացրած ֆուտբոլիստները
2018 թվականի մարտի 24-ի տվյալներով
«Շախտյորի» մարզիչների նվաճումները
Միրչա Լուչեսկու
2006
2008
2009
2010
Ներկա կազմ
2018 թվականի մարտի 24-ի դրությամբ
(վարձավճարով Մանչեսթեր Սիթիից)
Ակումբի գվարդիականներ
Այն ֆուտբոլիստների ցանկը, ովքեր խաղացել են 100 և ավելի խաղ ակումբի կազմում։
Գումարային գործունեություն
«Շախտյորը» համարվում է Ուկրաինայի ամենահարուստ ֆուտբոլային ակումբը։ ՖԱ «Շայտյորի» բյուջեն։ 2008/2009 մրցաշրջանում ՖԱ «Շախտյորը» տրանսֆերներից 35,5 մլն եվրո աշխատեց  и 10,6 млн евро за участие в еврокубках.
Ակումբի տեխնիկական պարտնյորը համարվում է «Nike» ընկերությունը, որի հետ աշխատել սկսել է 2008 թվականից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինական ֆուտբոլային ակումբներ
Մալոե Նիկոլսկոե (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
Մալոե Նիկոլսկոե (Мале Микільське), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալոե Նիկոլսկոե գյուղում բնակվում էր 41 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(2122) Պյատիլետկա
(2122) Պյատիլետկա (Pyatiletka), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Տամարա Սմիռնովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,40301 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3326 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4734 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1360,6 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,264588 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,9° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1971 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տամարա Սմիռնովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Անդրեևկա (գյուղ, Ժարինսկոե գյուղական բնակավայր)
Անդրեևկա (Андреевка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Կուրնոե (ավան, Չեռվոնոարմեյսկի շրջան)
Կուրնոե (Курне), ավան Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում։
Լեսկուր Ժաուլ
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 258 մարդ, բնակչության խտությունը` 13.93 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 18.52 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 520 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 90 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 37 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 138 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 96-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 42։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,6 %։ 96 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 85 անձ (51 տղամարդ և 34 կին)։ Գործազուրկ են եղել 11 անձ (6 տղամարդ և 5 կին)։ 42 անաշխատունակներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 23-ը` թոշակառուներ, իսկ 13-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
(9981) Կուդո
(9981) Կուդո (Kudo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի հունվարի 31-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տակաո Կոբայաշիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վեեցա
Վեեցա (Väätsa), գյուղական ավան Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Վեետսա շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Վեետսա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղական ավաններ
Անդրեևկա (գյուղ, Խոլմ-Ժիրովսկի շրջան)
Անդրեևկա (Андреевка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կագերա (գետ)
Կագերա (Kagera), գետ Արևելյան Աֆրիկայում։ Հոսում է Ռուանդայի, Տանզանիայի և Ուգանդայի տարածքով, ինչպես նաև, մասամբ նրանց միջև եղած պետական սահմաններով։ Թափվում է Վիկտորիա լիճ։
Աշխարհագրություն
Ձևավորվում է Նյավարոնգո և Ռուվուվու գետերի միախառնումից, Ռվերու լճից ոչ հեռու։ Միախառնման տեղից մինչև գետաբերան (Վիկտորիա լիճ) գետի երկարությունը մոտ 420 կմ է։ Եթե Կագերայի երկարությունը հաշվենք իր ակունքից, որը գտնվում է Բուրունդիի տարածքում՝ Տանգանիկա լճի հյուսիսային եզրից ոչ հեռու և համարվում է Կագերա գետային համակարգի գետաբերանից ամենահեռու ընկած կետը, ապա գետի երկարությունը կազմում է 800 կմ։ Կագերայի գետային համակարգին վերին հոսանքին է պատկանում նաև Լուվիռոնզա գետը, որը սկիզբ է առնում Բուրունդիի տարածքում ձգվող Կիկիզի լեռների արևելյան լանջերից։ Լուվիռոնզա գետի ակունքը համարվում է Նեղոս գետի գետաբերանից հաշված ամենահարավային կետը։ Չնայած Նեղոսի ակունքը պաշտոնապես համարվում է Վիկտորիա լիճը, Կագերան՝ որը թափվում է այդ լճի մեջ, նույնպես պատկանում է Նեղոսի գետային համակարգին։
Կագերան հոսում է հարավից հյուսիս անցնելով ճահճոտ հարթավայրով, ընդունում է բազմաթիվ մանր գետեր ու գետակներ, որոնք էլ սկիզբ են առնում փոքր լճերից։ Կագիտումբա բնակավայրի մոտ Կագերան կտրուկ թեքվում է դեպի արևելք և Բուկոբա քաղաքից 40 կմ դեպի հյուսիս թափվում Վիկտորիա լիճ։ Կագերան համարվում է Վիկտորիա լիճ թափվող գետերից ամենախոշորը։ Գետի ծախսը գետաբերանի մոտ կազմում է 1500մ³/վ։ Կագերայի ամենաերկար վտակը Ռուկարարան է, ամենահարավայինը` Լուվիռոնզան ։
Կագերայի վերին հոսանքի շրջանում է գտնվում Ռուսումո ջրվեժը։ Կագերան միջին հոսանքի շրջանում հոսում է գոգավոր, ճահճոտ հովիտով։ Այստեղ կազմակերպվել է «Կագերա» («Ակագերա») ազգային պարկը ։ Նավարկությունը գետի մեծ մասում անհնարին է։ Միակ նավահանգիստը Կուական է Տանզանիայում, որն էլ սպասարկում է փոքր տարողությամբ նավերի։
Պատմական տեղեկություն
Կագերան հայտնագործվել է 1862 թվականին Ջոն Սպիկի արշավախումբը։ Սովետական մեծ հանրագիտարանի տվյալներով Կագերա գետը հայտնագործել է Հենրի Ստենլին, 1876 թվականին։ Հետագայում այստեղ հետազոտություններ են անցկացրել ավստրիացի Օսկար Բաումանը (1892-1893 թվականներ) և գերմանացի բժիշկ Ռիխարդ Կանդտոմը (1898 թվական)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ուգանդայի գետեր Կատեգորիա:Նեղոս Կատեգորիա:Սահմանային գետեր Կատեգորիա:Բուրունդիի գետեր Կատեգորիա:Տանզանիայի գետեր Կատեգորիա:Աֆրիկայի գետեր Կատեգորիա:Գետեր այբբենական կարգով
Մարկ 42 127 մմ-անոց հրետանային համակարգ
Մարկ 42 127 մմ-անոց հրետանային համակարգ (5"/54 caliber Mark 42 gun), ամերիկյան նավային ունիվերսալ ավտոմատ հրետանային համակարգ։ Եղել է ԱՄՆ և այլ երկրների ռազմածովային ուժերի սպառազինության կազմում։ Զենքի մշակումն սկսվել է 1950-ական թվականներին` որպես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակների 127 մմ-անոց 38 զենքի փոխարինող։
Համակարգի կառավարումն իրականացվում է Mk68-ի կողմից կամ` ձեռքով ։ Համակարգի զանգվածը 60.4 տոննա է, ներառյալ երկու թմբուկները` կրակելու պատրաստ 40 արկերով։ Արկի զանգվածը 31.75 կգ է, առաջնային արագությունը` 808 մ/վ ։ Կրակոցի առավելագույն տեմպը կազմում է րոպեում 40 կրակոց ։ Պահեստատուփի տարողունակությունը 599 արկ է ։ Ի սկզբանե համակարգը նախատեսված է եղել երկու նշանառուների համար, որոնք ձեռքով նշան կբռնեին վերջրային և օդային թիրախների ուղղությամբ, սակայն ինքնաթիռների արագության ավելացման հետ ձեռքով նշանառությունն օդային թիրախների հանդեպ կորցրել է իր գործնական իմաստը։
1971 թվականից սկսած` ԱՄՆ ռազմածովային ուժերում Mk42 համակարգը փոխարինվում է ավելի թեթև (22.1 տոննա) Mk 45 համակարգով, որն ապահովում է ավելի պարզեցված տեխնիկական սպասարակում և ունի ավելի բարձր հուսալիություն ։
Կուրնոե (գյուղ, Չեռվոնոարմեյսկի շրջան)
Կուրնոե (Курне), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1240 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կուրնոե գյուղում բնակվում էր 985 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5101 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 193,1 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1240 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(2123) Վիտավա
(2123) Վիտավա (Vltava), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,85965 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6426 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0767 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1766,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,203814 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,01° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1973 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կյուրիկյանների տոհմածառ
Կյուրիկյանների հայկական թագավորական հարստությունը իշխել է Տաշիր-Ձորագետի թագավորությունում, 10-12-րդ դարերում, սերվել են Բագրատունիների թագավորական հարստությունից։ Հարստության հիմնադիրն է Հայոց արքա Աշոտ Գ Ողորմածի որդի Գուրգենը (վերջինիս անունը տեղական բարբառով հնչել կամ կոչվել է նաև «Կյուրիկե», որից էլ՝ տոհմանունը)։
Տաշիր-Ձորագետի թագավորություն
Անկախ թագավորել է Լոռիում և շրջակա գավառներում, 979-989 թվականներին ։
Սանահինի վանական համալիրի գլխավոր՝ Ամենափրկիչ եկեղեցու արևելյան պատի վերին ծայրին, քարի վրա քանդակված են Գուրգեն Ա-ի և նրա եղբայրը՝ Սմբատ Բ-ի քղանցքավոր հանդերձներով և սրածայր գլխարկներով պատկերները։ Նրանք ձեռքերի վրա կրում են Ամենափրկիչ եկեղեցու փոքրիկ կաղապարը, իսկ քարի ճակատին արձանագրված է․
«Կիւրիկե թագաւոր և Սմբատ թագաւոր» ։
Արքայական դամբարան
Գուրգեն թագավորի դամբարանի կողքին է եղել նաև նրա որդի՝ Աղվանից թագավոր Դավիթ Անհողինի գերեզմանը, բայց ներկայումս տապանաքարը բացակայում է։ Երկու արքաների դամբարանների վրա եղել են երկու կամարաձև ծածկված խորաններ, որը 1836 թվականին Հովհաննես եպիսկոպոս Տեր-Բարսեղյանը քանդել է տվել և քարերը օգտագործել եկեղեցու ավերված մասերի վերանորոգման վրա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բագրատունիներ Կատեգորիա:Կյուրիկյաններ
Վիկլունդի տուն
Վիկլունդի տուն, 19-րդ դարի վերջում ճարտարապետ Լեանդեր Իկոնենի նախագծով կառուցված եկամտաբեր տուն Վիբորգում։ Քաղաքի կենտրոնում գտնվող չորս հարկանի գրավիչ ճակատով շենքը նայում է դեպի Վիբորգի գնդերի հրապարակ, զարդարված է տարբեր ճարտարապետական ոճերի տարրերով, գերակշռողը նոր վերածննդի ոճն է։ Շենքը ներառված է ճարտարապետական հուշարձանների ցանկում։
Պատմություն
19-րդ դարի վերջին, այն բանից հետո, երբ 1861 թվականին Վիբորգ նահանգային հողաշինարար Բերնդտ Օտտո Նյուլմանի մշակած ծրագրի համաձայն քանդվեցին Քարե քաղաքի և եղջյուրավոր ամրոցի հնացած ամրությունները և քաղաքի գլխավոր՝ Եկատերինյան փողոցը երկարացվեց դեպի հարավ արևելք, որտեղ նոր նահանգապետի տան, լյութերական եկեղեցու, Վիբորգի փոստային բաժանմունքի և այլ հասարակական շենքերի կառուցմամբ տեղափոխվեց քաղաքի կենտրոնը։ Ծավալվող քաղաքաշինության ընթացքում աղյուսի գործարանի սեփականատեր եղբայրներ Անդերս և Յակոբ Վիկլունդները մեծ համբավ ձեռք բերեցին։ Շինարարության վարպետ Անդերս Վիկլունդը ներգրավված էր Վիբորգի ճարտարապետության մեջ գերիշխող դիրք զբաղեցնող ֆիննական համայնքի լյութերական տաճարի կառուցման գործում։ Իսկ Ֆիննական եկեղեցու դիմաց գտնվող անկյունային հողամասը, որը ձեռք էին բերել Վիկլունդ եղբայրները, զբաղեցրել էր 1889 թվականին Անդերս Վիկլունդի փեսայի՝ ճարտարապետ Լեանդեր Իկոնենի նախագծած բազմաբնակարան բնակելի շենքը։ Յակոբ Վիկլունդը մահացավ շինարարության ավարտից առաջ և Անդերս Վիկլունդը (1840-1901) դարձավ ընտանեկան ձեռնարկության աղյուսներով 1891 թվականին կառուցված տան միակ սեփականատերը։ Շենքը վերջնականապես շահագործման հանձնվեց 1893 թվականին, և այդ ժամանակ համարվում էր Վիբորգի ամենամեծ բնակելի շենքը ։
Ճարտարապետը շենքի շքեղ էկլեկտիկ ճակատը զարդարել է Վերածննդի ճարտարապետության վարպետներից վերցված դասական տարրերով, ինչպիսիք են տանիքի վրա բարձրացող եռանկյունաձև ճակտոնապատերը, պրոֆիլավորված դուրս ցցված քիվը և բարձր քառանկյուն հարթ որմնասյուները՝ տեսողականորեն միավորելով վերին հարկերը։ Առաջին հարկը հարդարված է կոպտատաշ քարով, տարրերի մակերեսը ծածկված էր կոպիտ և հարթ սվաղով, ինչը լրացուցիչ հակադրություն է ստեղծում։ Վերին հարկերը ներդաշնակվում են աղյուսի շարվածքի և սվաղի դեկորների գունավորմամբ։ Շենքի ուղղահայաց բաժանումը ընգծվում է ելուստների միջոցով` երեք պատուհան լայնությամբ` ճակատի կենտրոնական մասում և երկու պատուհան` կողային մասերում ։ Սկզբում յուրաքանչյուր ելուստ զարդարված է եղել վիթխարի պատշգամբով, սակայն 1930-ականներին պատշգամբները քանդվել են։ Պատուհանների որմնախորշերը զարդարված են ճարտարապետական տարրերի բազմազանությամբ` բուսական և կենդանական զարդապատկերներով։ Մասնավորապես, պահպանվել են պատվիրատուի մոնոգրամներով (A. W.) մեդալիոնները և կառուցման տարեթվերը, ինչպես նաև առյուծների փոքր զույգ մասարկոնները, որոնք 72-ն էին, և դա առյուծների ամենամեծ հավաքածուն է Վիբորգի մեկ ճարտարապետական կառույցի վրա։
Հանգամանքների բերումով 1918 թվականին Ֆինլանդիայում քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ մահացած Լ.Իկոնենը, թաղվել է իր նախագծած տան դիմաց։
Խորհրդա-ֆիննական պատերազմների ժամանակ (1939-1944) շենքը համեմատաբար փոքր վնասներ է կրել, իսկ հետպատերազմյան շրջանում այն եղել է խոշոր ռազմական գործիչների բնակատեղի՝ ստանալով «գեներալական տուն» մականունը (հարևան տան խանութը նույնպես կոչվել է «գեներալական»)։ 2018 թվականին ռեստավրացիայի ընթացքում աղյուսե շարվածքը մաքրվել է սվաղից և վերականգնվել են ճակատային ծեփակերտվածքի մի շարք մանրամասներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1891 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Վիբորգի եկամտաբեր տներ Կատեգորիա:Վիբորգի ճարտարապետական հուշարձաններ
Թերթերի համաշխարհային ասոցիացիա
Պատմություն
Ամենաառաջին կազմակերպությունը, որը դարձել է Թերթերի համաշխարհային ասոցիացիայի անդամ, FIEJ-ն է (Federation Internationale des Editeurs de Journaux et Publications ), թերթերի խմբագիրների միջազգային միություն, որը հիմնադրվել է 1948 թվականին Ֆրանսիայի և Նիդեռլանդների ընդհատակյա մամուլի վերապրածների կողմից, աշխարհում ազատ մամուլի փրկության պայքարի համար։ IFRA-ն ծագում է Գունավոր թերթերի միջազգային ասոցիացիայից, որը ստեղծվել է 1961 թվականին, երբ եվրոպական հրատարակիչները սկսել են օգտագործել գույները թերթերում, այն աշխարհի առաջատար ասոցիացիան է թերթերի և մեդիա հրատարակության համար։ 1970 թվականին այն դարձել է IFRA (INCA FIEJ Research Association)` համակարգելու արագ զարգացող հրատարակչական արդյունաբերության տեխնիկական կողմը։ 2009 թվականի հուլիսին 1-ին Թերթերի համաշխարհային ասոցիացիան և IFRA-ն միավորվել են մեկ կազմակերպության մեջ՝ դառնալով Թերթերի և նորությունների հրատարակիչների համաշխարհային ասոցիացիա։ Երկու կազմակերպությունները քննարկում էին համատեղ աշխատանքը ավելի քան հինգ տարի և ստեղծել են մի քանի նման ապրանքներ և ծառայություններ, լրացրել են միմյանց։ 1998 թվականից սկսած Թերթերի համաշխարհային ասոցիացիան ամբողջ աշխարհում իրականացնում է ԶԼՄ-ների սպանված լրագրողների ամենամյա մոնիտորինգ։ Գրանցված ամենավատ տարին 2006 թվականն էր, երբ ԶԼՄ-ների 110 աշխատակիցներ զոհվել են իրենց աշխատանքային պարտքը կատարելիս։
Ինքնություն և առաքելություն
Թերթերի համաշխարհային ասոցիացիան մարդու իրավունքների մանդատով առևտրային կազմակերպություն է։ Առաջնային նպատակներն են՝ մամուլի ազատության պաշտպանությունը և առաջմղումը, թերթերի տնտեսական անկախությունը։ Այն վերլուծական կենտրոն է ռազմավարությունների, բիզնես մոդելների և օպերացիոն բարելավումների համար։
Գլխամասեր
Թերթերի համաշխարհային ասոցիացիան իրականացնում է իր աշխատանքները Ֆրանկֆուրտից (Գերմանիա), Փարիզից (Ֆրանսիա), ինչպես նաև մասնաճյուղեր ունի Սինգապուրում, Հնդկաստանում և Մեքսիկայում։
Խմբագիրների համաշխարհային ֆորում
Խմբագիրների համաշխարհային ֆորումը խմբագիրների համար կազմակերպություն է Թերթերի և նորությունների հրատարակիչների ասոցիացիայի շրջանակներում։
Ազատության ոսկե գրիչ մրցանակ
Թերթերի համաշխարհային ասոցիացիան աջակցում է Ազատության ոսկե գրիչ մրցանակին՝ ճանաչելու համար այն լրագրողին կամ մեդիա կազմակերպությանը, որը նշանակալի ներդրում է արել մամուլի ազատության պաշտպանության և առաջմղման համար ։
(9982) 1995 CH
(9982) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի փետրվարի 1-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,686952 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2673 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1066 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1608,75 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,223776 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,3° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տակաո Կոբայաշիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պիրիդօքսին
Հիվանդները սովորաբար լավ են տանում ։ Երբեմն կողմնակի ազդեցությունները ներառում են գլխացավը, թմրածությունը և քնկոտությունը ։ Նորմալ դեղաչափերն անվտանգ են հղիության և կրծքով կերակրման ընթացքում ։ Պիրիդօքսինը պատկանում է B վիտամինային խմբին ։ Այն անհրաժեշտ է օրգանիզմին ամինաթթուների, կարբոհիդրատների և լիպիդների առաջացման համար ։ Այս վիտամինի սննդային աղբյուր են հանդիսանում մրգերը, բանջարեղենը և հացահատիկը ։
Պիրիդօքսինը հայտնաբերվել է 1934 թվականին, առանձնացվել է 1938 թվականին և առաջին անգամ պատրաստվել է 1939-ին ։ Այն Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գլխավոր դեղերի ցանկում է, առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղամիջոցներից մեկն է համարվում ։ Պիրիդօքսինը հասանելի է որպես ջեներիկ դեղամիջոց և տրամադրվում է առանց դեղատոմսի ։ Զարգացող երկրներում մեծածախ գինը ամսական մոտավորապես 0.59–3.54 ԱՄՆ դոլար է ։ Որոշ երկրներում չոր նախաճաշերը պարունակում են պիրիդօքսին ։
Բժշկական կիրառում
Որպես հավելում այն օգտագործվում է բուժելու և կանխարգելելու պիրիդօքսինի պակասը, սիդերոբլաստային անեմիան, պիրիդօքսին-կախյալ էպիլեպսիան, որոշ մետաբոլիկ խանգարումները, իզոնիազիդի հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև սնկային թունավորումների որոշ տիպեր ։ Պիրիդօքսին-կախյալ էպիլեպսիան էպիլեպսիայի բավական հազվադեպ հանդիպող տարատեսակ է և չի շտկվում անգամ տիպիկ հակացնցումային դեղամիջոցների կիրառման պարագայում ։ Պիրիդօքսինը օգտագործվում է կամ ներքին ընդունման, կամ ներարկման եղանակով ։
Դոքսիլաինի հետ զուգակցման պարագայում պիրիդօքսինը կիրառվում է հղի կանանց շրջանում առավոտյան թուլությունը վերացնելու նպատակով։ Այն օգտագործվել է հիդրազինի ազդեցության տակ՝ անորոշ էֆեկտով ։
Կողմնակի ազդեցություններ
Հիվանդները սովորաբար լավ են տանում պիրիդօքսինի կիրառումը ։ Երբեմն կողմնակի ազդեցությունները ներառում են գլխացավը, թմրածությունը և քնկոտությունը ։Նորմալ դեղաչափերն անվտանգ են հղիության և կրծքով կերակրման ընթացքում ։
Մեխանիզմ
Պիրիդօքսինը պատկանում է B վիտամինային խմբին ։ Այն անհրաժեշտ է օրգանիզմին ամինաթթուների, կարբոհիդրատների և լիպիդների առաջացման համար ։ Այս վիտամինի սննդային աղբյուր են հանդիսանում մրգերը, բանջարեղենը և հացահատիկը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիտամիններ Կատեգորիա:Առողջապահական համակարգում ընդգրկված դեղեր
Աննա Հովհաննիսյան
Աննա Հովհաննեսի Հովհաննիսյան, հայ թարգմանչուհի, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1937 թվականից։
Բանաստեղծ Հովհաննես Հովհաննիսյանի դուստրը։
Կենսագրություն
Ծնվել է Վաղարշապատ (այժմ՝ Էջմիածին) քաղաքում։ 1916 թվականին ավարտել է Բաքվի օրիորդաց գիմնազիան և որոշ ժամանակ աշխատել գթության քույր։ Ապա ընդունվել և 1929 թվականին ավարտել է Լենինգրադի արվեստի պատմության Գերցենի անվան ինստիտուտը։ Այնուհետև մի քանի տարի ռուսաց լեզու է դասավանդել Լենինգրադի միջնակարգ ուսումնական հաստատություններում։ Հետո զբաղվել է թարգմանչական գործունեությամբ։
Նրա թարգմանությամբ ռուսերեն լույս են տեսել Մուրացանի «Գևորգ Մարզպետունին», «Պատմվածքները», Ստեփան Զորյանի «Պապ թագավորը», Ծերենցի, Շիրվանզադեի, Նաիրի Զարյանի, Քրիստափոր Թափալցյանի, Բոգդան Վերդյանի մի շարք գործեր։ Ռուսերեն է թարգմանել նաև Մարտիրոս Սարյանի «Իմ կենսագրությունը» երկը։
Ռուսերենից հայերեն է թարգմանել Վ. Ավդեևի, Սամուիլ Մարշակի ստեղծագործություններից։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին որպես զինվորական թղթակից աշխատել է Լենինգրադում, ներկա եղել քաղաքի շրջափակմանը։ Մահացել է 1977 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:1903 ծնունդներ Կատեգորիա:1977 մահեր Կատեգորիա:Նոյեմբերի 29 մահեր Կատեգորիա:Էջմիածին քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Ղարաբաղ Վերին
Ղարաբաղ Վերին, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Պարդոյի Վեներա
«Պարդոյի Վեներա» (Pardo Venus), վենետիկցի նկարիչ Տիցիանի կտավ, որը նա ավարտել է 1551 թվականին. կտավն այժմ գտնվում է Լուվրի թանգարանում։ Հայտնի է նաև «Յուպիտեր ու Անտիոպա» անվամբ, քանի որ պատկերում է Օվիդիուսի «Մետմորֆոզների» VI-րդ գրքում հիշատակված Յուպիտերի ու Անտիոպայի մասին պատմությունը (տողեր 110-111)։ Տիցիանի՝ չափսերով ամենամեծ դիցաբանական կտավն է, ինչպես նաև Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ II Հաբսբուրգի համար ստեղծված նկարչի առաջին մեծ դիցաբանական կտավը։ Երկար ժամանակ պահպանվել է Մադրիդի մերձակայքում գտնվող Էլ Պարդո արքայական պալատում (չշփոթել Պրադոյի հետ, որը նպատակային կառուցված թանգարան էր), որտեղից էլ ծագել է անունը։ Հետագայում պատկանել է անգլիական ու ֆրանսիական արքայական հավաքածուներին։
Ոճի ու կառուցվածքի վերլուծությունը ցույց է տվել, որ Տիցիանը փոփոխել է շատ ավելի վաղ սկսած տեսարանը, ավելացնելով բնապատկերն ու կերպարները։ Հայտնի չէ, արդյոք պատկերվածը Վեներան է, թե՝ ոչ։
Անտիոպայի մերկությամբ կտավը համապատասխանում է Տիցիանի հայտնի poesie շարքին (Ֆիլիպի համար նկարված Օվիդիուսի նկարագրած դիցաբանական տեսարանները), թեև այդ շարքի մեջ ընդգրկված չէ, իսկ եթե պատկերվածը Վեներան է, ապա Օվիդիուսն այսպիսի տեսարան չի նկարագրել ։
Վեներա թե՞ Անտիոպա
Ինչ վերաբերում է այս հարցին, Տիցիանն ինքը Ֆիլիպին ուղղված նամակներում կտավը պարզապես նկարագրել է որպես «Բնապատկեր», իսկ նրա որդի Օրացիոն անվանել է այն «Մերկ կինը բնապատկերի ու սատիրի հետ»։ Հետագայում Էլ Պարդոյի գույքացուցակում կտավն անվանվել է «Յուպիտեր ու Անտիոպա» ։ 1620-ական թվականներին Մադրիդում Վինչենցո Կարդուչին կտավի թեման մեկնաբանել է որպես «Անտիոպան ու մի քանի հովիվներ և սատիրներ մեծ կտավի վրա» ։ 1649-1653 թվականների ընթացքում, երբ վաճառվում էր Անգլիայի թագավոր Չարլզ I-ի հավաքածուն, ֆրանսիական և իսպանական դեսպանների նամակագրության մեջ կտավի մերկ կինն անվանվել է «Վեներա» ։ Ինչպես նշել է Մալքոլմ Բուլը՝ «ավելի ուշ ժամանակաշրջանի գույքացուցակներում «մերկ կին» և «Վեներա» բառերն օգտագործվել են միմյանց փոխարինելով» ։
Նկարագրությւոն
Կտավը բավականին մեծ է, իսկ կերպարները՝ որոշակիորեն առանձնացած։ Կենտրոնում պատկերված ծառով բաժանված է երկու մասի։ Աջ առջևի պլանում պատկերված է տեսարան, որտեղ սատիրի կերպարանք առած Յուպիտերը մոտ է սողում քնած հավերժահարս Անտիոպային ու բարձրացնում նրա ծածկոցը՝ վերջինիս մերկությունը տեսնելու համար։ Կարճ ժամանակ անց նա բռնաբարելու է նրան (տեսրանը քաջ ծանոթ է Վերածննդի դարաշրջանի ուսյալ ակնդիրներին)։ Ֆիլիպ թագավորի համար Տիցիանի ստեղծած դիցաբանական թեմաներով կտավներում պատկերված են Օվիդիուսի նկարագրած տեսարանները։
Վեներան կամ Անտիոպան դեռևս անխռով քնած է, նրան չի անհանգստացնում ո՛չ բռնաբարողը, ո՛չ էլ որսի տեսարանը, որտեղ որսաշներն արու եղջերու են որսացել, իսկ անմիջապես նրա ձախ կողմում այծի ոտքեր ունեցող ֆավնը տեղավորվել է գետնի վրա ու զրույցի է բռնվել ժամանակակից հագուստով մի կնոջ հետ։ Անմիջապես նրանց կողքին կանգնած է որսորդն իր խոշորամարմին շների հետ, իսկ հեռավոր ձախ կողմում մեկ այլ որսորդ փող է փչում ։
Վեներայի գլխավերևում կուպիդոնը նստել է ծառի վրա՝ հավանաբար Վեներային ուղղված նետն աղեղի մեջ դրված։ Կենտրոնում հեռավորության վրա երկու կանանցից բաղկացած զույգը զրուցում կամ համբուրվում է գետափին։ Գետի վրա մի լայն ջրվեժ է պատկերված եղջերուից վերև։ Դեպի աջ պատկերված բնապատկերը ներառում է ժամանակակից ֆերմա ու հեռավոր մի բնակավայր, որի վրա եկեղեցական աշտարակ է բարձրանում ու զանգակատուն։ Հեռվում երևացող սարերն ամբողջացնում են տեսարանը, որը Տիցիանի պատկերած այլ բնապատկերների նման արտացոլում է Վենետիկի ու իր հայրենի Պիևե դի Կադորե քաղաքի միջև ընկած երկրամասը, թեև նա հակված չի եղել որոշակի տեղանքներ պատկերել ։
Տիցիանի հենված մերկ կերպարներ
Նկարը վենետիկյան ոճով հենված կանացի մերկություն պատկերող Տիցիանի ստեղծագործությունների վերջնական զարգացումն է։ «Պարդոյի Վեներայի»՝ մեկ ձեռքով սեռական օրգանը փակած դիրքը նման է Ջորջոնեի «Քնած Վեներային», որը հեղինակի մահից հետո ավարտել է Տիցիանը 1510 թվականին։ Մոտավորապես 1534 թվականին Տիցիանը պատկերել էր «Ուրբինյան Վեներային», իսկ 1545 թվականին պատկերված ևս մեկ նմանատիպ տեսարան հիմք է հանդիսացել «Վեներան ու երաժիշտը» շարքի համար ։ Ի տարբերություն այլ կտավների, «Վեներան ու երաժիշտը» շարքի կտավների մեծ մասում, ինչպես նաև «Պարդոյի Վեներայում» կուպիդոնը թույլ է տալիս հստակ նույնականացնել կնոջը որպես Վեներա, որով աստվածուհու կերպարը բարձրացվում է կուրտիզանուհիների սովորական կերպարից ։
Պատմություն
1574 թվականին նկարի համար Տիցիանին դեռևս չէին վճարել, ինչի մասին վկայում է նրա՝ Ֆիլիպ թագավորի ֆավորիտ ու քարտուղար Անտոնիո Պերեսին ուղարկած ցուցակը։ Կտավը դեռևս գտնվել է Էլ Պարդոյում, երբ 1603 թվականին պալատի մեծ մասը հրդեհվել է, որի արդյունքում ոչնչացվել է Տիցիանի մի քանի աշխատանք ու այլ կարևոր արվեստի գործեր։ Իսպանիայում արքունի նկարիչ իտալացի Վինչենցո Կարդուչին (1576/78–1638) նշել է, որ երբ թագավորը լսել է այդ լուրը, նրա տված առաջին հարց եղել է «արդյոք Վեներային ոչինչ չի՞ պատահել»։ Տեղեկանալով, որ նկարն անվնաս է, ասել է․ «Դա ինձ գոհացնում է, մնացածը կվերստեղծվի» ։
Չնայած այս հեղինակությանը՝ 1623 թվականին կտավը նվիրվել է դեռևս Ուելսի արքայազն Չարլզ I-ին՝ վերջինիս՝ իսպանացի հարսնացու գտնելու նպատակով Մադրիդ կատարած ոչ պաշտոնական ու չպլանավորված այցելության ժամանակ ։ Չառլզի մահապատժից հետո նրա հավաքածուն գնահատողները գտել են «մեծ ու հանրահայտ կտավը» Ուայթհոլ պալատի «մասնավոր կացարաններից երկրորդում» այժմ Պրադոյում գտնվող «Վեներան ու երաժիշտը» կտավի հետ և գնահատել դրանք համապատասխանաբար £500 և £150 ։ Դրանք երկուսն էլ 1649 թվականի նույն օրը Չառլզի հավաքածուի աճուրդի ժամանակ գնել է գնդապետ Ջոն Հաչինսոնը՝ վճարելով համապատասխանաբար £600 և £165 դրանց դիմաց ։ Հաչինսոնը դրանք գնել է որպես ներդրում, և երբ մայրցամաքային խոշոր կոլեկցիոներները գիտակցել են իրավիճակը և գործակալներ ուղարկել, նա իր բոլոր խոշոր գնումները վաճառել է մի քանի տարվա ընթացքում ։
Իսպանիայի դեսպան Ալոնսո դե Կարդենասը, որը մեկ կամ երկու տարի անց Անգլիայում զբաղվում էր գնումներով, հրաժարվել է գնել «Պարդոյի Վեներան»՝ դրա փոխարեն նախընտրելով Կոռեջոյի «Վեներան Մերկուրիի ու կուպիդոնի հետ» կտավը (ներկայումս գտնվում է Լոնդոնի ազգային պատկերասրահում), պատճառաբանելով, որ «այն այնքան անպարկեշտ չէ, որքան «Քնած վեներան ու սատիրը» կտավը» ։ 1653 թվականին Հաչինսոնը ճարպկորեն բանակցել է Ֆրանսիայի դեսպան ու կարդինալ Ջուլիո Մազարինիի գործակալ Բորդո-Նեուֆվիլի հետ ու ստիպել նրան կտավի համար վճարել £1,200 ։ 1661 թվականին Մազարինիի ժառանգներն այն վաճառել են Ֆրանսիայի Լուի Արև արքային, ու կտավը մնացել է ֆրանսիական արքայական հավաքածուի կազմում մինչև Լուվր տեղափոխվելը ։
Հետագա ընթերցանություն
Կատեգորիա:Տիցիանի նկարներ Կատեգորիա:Աֆրոդիտեն կամ Վեներան գեղանկարչության մեջ Կատեգորիա:Վերածննդի արվեստ Կատեգորիա:Լուվրի նկարներ Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Կոկորևո (գյուղ, Վսևոլոժսկի շրջան)
Կոկորևո (Коккорево), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 119 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի բնակավայրեր
Լուսպարոն Խանտիմերյան
Լուսպարոն Համբարձումի Խանտիմերյան (Луспарон Амбарцумович Хантимерян, ), ծագումով հայ խորհրդային սամբիստ, ազատ ոճի և դասական ոճի ըմբիշ, ԽՍՀՄ առաջնությունների չեմպիոն և մրցանակակիր, ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ։ Մարզիչ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից ։
Կենսագրություն
Լուսպարոն Խանտիմերյանն ըմբշամարտով սկսել է զբաղվել 1934 թվականին։ Հանդես է եկել «Զինված ուժերում» (Դոնի Ռոստով, 1937), «Զինված ուժերում» (Սևաստոպոլ, 1938-1945), «Սպարտակ» (Դոնի Ռոստով) կամավոր մարզական ընկերությունում (1946-1953)։ Մարզվել է Ի․ Ի․ Բոչարովի և Ա․ Ի․ Ղամբարովի ղեկավարությամբ ։
Հիշատակ
Դոնի Ռոստով քաղաքի Սևաստոպոլի փողոց, 56 հասցեի տան պատին, որտեղ 1914-1994 թվականներին ապրել է մարզիկը, փակցվել է Լուսպարոն Խանտիմերյանի հուշատախտակը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ
Պոպելյուխի (գյուղ, Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջան)
Պոպելյուխի (Попелюхи), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոպելյուխի գյուղում բնակվում էր 421 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1963 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 214,47 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Քրդեր
Քրդեր (کورد, Քուրդ) իրանալեզու ժողովուրդ, որը բնակվում է հիմնականում Առաջավոր Ասիայում՝ Հայկական լեռնաշխարհում, Հյուսիսային Միջագետքում և Իրանական լեռնաշխարհի հյուսիսարևմտյան մասում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո, զրկվելով քրիստոնյա հայ և ասորի բնակչությունից՝ լեռնային ընդարձակ տարածքներ բնակեցվում են բացառապես քոչվոր և կիսաքոչվոր քրդերով, ուստի քրդաբնակ դարձած տարածքները հայտնի են դառնում որպես «Քուրդիստան»։ Այն ներառում է հարավարևելյան Թուրքիան, հյուսիսարևմտյան Իրանը, հյուսիսային Իրաքը և հյուսիսային Սիրիան ։ 21-րդ դարի սկզբին Հայաստանում, Վրաստանում և Ադրբեջանում բնակվողների թիվը մոտենում էր 50 հազարի։ Քրդեր բնակվում են նաև Փոքրասիական բարձրավանդակում և Խորասանում։ Բացի այդ կան քրդական սփյուռքի մեծ համայնքներ արևմտյան Թուրքիայի քաղաքներում, հատկապես Ստամբուլում։ 20-րդ դարի վերջին տասնամյակներից, պայմանավորված հիմնականում թուրքերի՝ Արևմտյան Եվրոպա արտագաղթով, ստեղծվել և արագորեն ստվարացել են Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Նիդերլանդների, Անգլիայի, Բելգիայի և Սկանդինավյան երկրների քրդաբնակ գաղութները։ Թվով քրդերի քանակը հաշվվում են մինչև 60 միլիոն ։
Քրդերը խոսում են քրդերենով և Զազա-Գորանի լեզուներով, որոնք պատկանում են Հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի արևմտաիրանական ճյուղին  ։ Քրդերի մեծամասնությունը իսլամադավան է՝ սուննիական (շաֆիական), մասամբ նաև՝ շիական։ Թուրքիայի և Իրանի որոշ գավառներում ապրում են նաև այլադավան քրդեր, որոնք հանդիսանում են ալևիականության, Երսանիզմի, Եզդիականության, զրադաշտականության և Քրիստոնեության հետևորդներ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմում Օսմանյան կայսրության պարտությունից հետո հաղթանակած Դաշնակիցները քրդական պետություն ստեղծելու նախագիծ առաջ քաշեցին 1920 թվականի Սևրի պայմանագրով։ Սակայն խոստումը չկատարվեց, քանի որ երեք տարի անց կնքվեց Լոզանի պայմանագիրը, որով գծագրվեցին ժամանակակից Թուրքիայի սահմանները՝ թողնելով քրդերին փոքրամասնության կարգավիճակ իրենց երկրներում ։
Ծագում ու պատմություն
Քրդերի ծագումն ու պատմությունը այդքան էլ լավ չի ուսումնասիրված։ Ըստ ուսումնասիրությունների (Դ.Ն. Մարքենզի և ուրիշներ), քրդերի նախահայրենիքը եղել է Իրանի Պարսք (Ֆարս) նահանգի հյուսիսային շրջանը (Զագրոսի լեռներ)։ Արաբական խալիֆայության կազմավորումից հետո քրդական ցեղերը թափանցել են Հյուսիսային Միջագետք և ընդունել իսլամ, իսկ սելջուկյան թուրքերի տիրապետության ժամանակաշրջանում (11-12-րդ դարեր) հաստատվել Հայաստանի հարավային նահանգների (Հայոց Միջագետք, Աղձնիք, Կորճայք) որոշ գավառներում։ Քրդերն առաջին անգամ հիշատակվում են 12- դարի գրավոր աղբյուրներում՝ որպես վաչկատուն ու խաշնարած ցեղեր (արաբ միջնադարյան հեղինակները «քուրդ» ցեղանունը հաճախ օգտագործում են «թափառակենցաղ խաշնարած» իմաստով)։ Քրդերը Հայաստանի այլ նահանգներում աստիճանաբար սփռվել են թուրքական սուլթանության տիրապետության հաստատումից (16-րդ դար) հետո։
Պատմագիտության մեջ ներկայացվող «Քուրդիստան» կամ «Քրդստան» անվանումը օգտագործվում է սոսկ ազգագրական իմաստով (Իրանի Քուրդիստան, Իրաքի Քուրդիստան, Թուրքիայի Քուրդիստան), որովհետև գոյություն չի ունեցել նման քաղաքական միավորում։
Քրդերի բաժանում
Քրդերը բաժանվում են երկու հիմնական մասի՝ հյուսիսային քրդեր կամ քուրմանջիներ (Հայաստան, Վրաստան, Ադրբեջան, Թուրքիա, Սիրիա, Իրանի և Իրաքի որոշ շրջաններ) և հարավային քրդեր կամ սորաններ (Իրաք և Իրան), որոնք միմյանցից տարբերվում են ազգագրական, մարդաբանական և լեզվական մի շարք հատկանիշներով։
Թուրքիա
Տարբեր աղբյուրների գնահատմամբ՝ Թուրքիայի քուրդ բնակչությունը կազմում է 18% -ից 25% : Այնուամենայնիվ, քրդախոսների թիվը շատ ավելի ցածր է՝ կապված քրդերենը ճնշելու և հասարակական տարածքներում արգելելու թուրքական պետության կողմից իրականացվող համակարգային քաղաքականության հետ։ 1994 թ. առաջին քուրդ կին պատգամավոր, Ամեդ (Դիարբեքիր) քաղաքի ներկայացուցիչ Լեյլա Զանայի խորհրդարանական երդման արարողության ժամանակ Թուրքիայում մեծ սկանդալ առաջացավ այն պատճառով, որ Զանան պատգամավորական երդման իր խոսքը ավարտեց հետևյալ եզրույթով քրդերեն լեզվով՝ «Ես տալիս եմ այս երդումը հանուն թուրք և քուրդ ժողովուրդների եղբայրության»։ Այս ելույթը դարձավ նրա ձերբակալության հիմնական պատճառը։
1970-ականներից ի վեր Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը դատապարտեց Թուրքիայի կողմից կատարած մարդու իրավունքների հազարավոր ոտնահարումներ, այդ թվում՝ քուրդ քաղաքացիական անձանց արտադատական ​​սպանություններ, խոշտանգումներ և քրդաբնակ գյուղերի մասսայական ոչնչացում։
Իրան
Արևելյան Քուրդիստանը (Ռոժհելաթ) գտնվում է Իրանի հյուսիս-արևմուտքում։ Իրանի Քուրդիստան նահանգից բացի, մեծամասնություն կամ մեծաքանակ քուրդ բնակչություն ունեցող տարածքները ներառում են Քրմաշան (Քերմանշահ) նահանգը, Արևմտյան Ադրբեջանի նահանգը, Իլամ նահանգը և Լորեստան նահանգի որոշ մասեր։ Մի շարք պատմական քուրդ տոհմեր և վաղ պետություններ կապված էին Արևելյան Քուրդիստանի հետ։ X դարից XII դար, այս շրջանում իշխում էին երկու քուրդ տոհմեր՝ Հեսենեվեյհյանները (959–1015 թթ.) և Անազյանները (990–1117 թթ.): Արդալան պետությունը ստեղծվել է XIV դ. սկզբին։ Կարճատև կյանք ունեցած Մեհաբադի Հանրապետությունը նույնպես գտնվում էր Արևելյան Քուրդիստանում։
Իրաք
Քրդերը կազմում են Իրաքի բնակչության մոտավորապես 17% -ը։ Դրանք մեծամասնությունն են հյուսիսային Իրաքի առնվազն երեք նահանգներում, որոնք միասին հայտնի են որպես Հարավային Քուրդիստան։
1980-ականների Իրան֊իրաքյան պատերազմի ընթացքում Սադդամ Հուսեյնի ռեժիմը վարեց հակաքրդական քաղաքականություն և 1986-1989 թթ. իրականացրեց ցեղասպանություն, որը հայտնի է Անֆալ անվանունով։ Անֆալի ընթացքում սպանվել է 182,000 քուրդ քաղաքացիական անձ։
1992 թ. մայիսին ստեղծվեց Քուրդիստանի տարածաշրջանային կառավարությունը։
Սիրիա
Քրդերը կազմում են Սիրիայի բնակչության 9% -ը։ 2013 թ.-ին սկսվեց Ռոժավայի հեղափոխությունը, որի արդյունքում ստեղծվեց Հյուսիսային և Արևելյան Սիրիայի Ինքնակառավարությունը՝ կառուցվածքային մարմինը, որը կառավարում է Հյուսիսային և Արևելյան Սիրիայի տարածքաշրջանը։ Ինքնակառավարությունը կազմված է բազմավոր կոալիցիաներից, կուսակցություններից և կազմակերպություններից, ներկայացնելով հասարակության բոլոր մասերը։ Այն նվիրված է Հյուսիսային և Արևելյան Սիրիայի բոլոր բնակիչների, անկախ սեռից, կրոնից, ցեղից, ազգային ծագումից կամ ազգից, իրավունքներ առաջ տանելուն ու պաշտպանելուն։
2018 թ. սկզբին Աֆրինում տեղի ունեցած թուրքական ռազմական ներխուժման արդյունքում քրդաբնակ Աֆրինի մարզը գրավվել է Թուրքիայի զինված ուժերի և Թուրքիայի կողմից աջակցվող «Սիրիայի ազատ բանակ» զինված խմբավորման կողմից։ Թուրքիայի միջամտության պատճառով տեղահանվել է 150,000-ից 200,000 հոգի։
2019 թ. հոկտեմբերին Թուրքիան և Սիրիայի ժամանակավոր կառավարությունը սկսեցին հարձակումը Սիրիայի քրդաբնակ շրջանների վրա՝ դրդելով փախչել շուրջ 100,000 խաղաղ բնակիչների։ ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների խորհրդի կողմից ձևավորված Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում անկախ ուսումնասիրման հանձնաժողովը իր 2020 թ. զեկույցում մեղադրում է Թուրքիային ռազմական հանցագործություններ և մարդու իրավունքների ոտնահարումներ կատարելու համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քրդեր
Ուլենշպիգելի և Լամմե Գուդզակի լեգենդը
Ուլենշպիգելի և Լամմե Գուդզակի լեգենդը, լրիվ խորագիրն է՝ Ուլենշպիգելի և Լամմե Գուդզակի լեգենդը, նրանց հերոսական, զվարճալի ու պանծալի արկածները Ֆլանդրիայում և այլուր (La Légende et les Aventures héroïques, joyeuses et glorieuses d'Ulenspiegel et de Lamme Goedzak au pays de Flandres et ailleurs), Շառլ Թեոդոր Անրի դը Կոստերի 1867 թվականին լույս տեսած հայտնի վեպն է։ Համարվում է բելգիական գրականության գլուխգործոցը ։
Բովանդակություն
Շառլ դը Կոստերի վեպը պատմական վեպի և լեգենդի հյուսվածք է։ Նրա հիմքում 16-րդ դարի Նիդերլանդական ժողովրդի անհաշտ պայքարն է իսպանական բռնակալության դեմ։ Գյոզերի, չքավոր դասի և գյուղացիության կռիվն է ազատվելու մոլեռանդ, մարդատյաց Ֆիլիպ II-ի լծից և պապական ինկվիզիցիայի զարհուրանքներից։ Վեպի գործողությունները սկսվում են 1527 թվականի մայիսի 21-ին՝ երկու տղաների ծնունդով։ Մեկը Ֆիլիպն է Իսպանիայի արքայազնը, հետագայում արյունարբու թագավորը, մյուսը՝ ածխագործի որդի Թիլ Ուլենշպիգելը։
Վեպի հերոսը՝ Թիլ Ուլենշպիգելը, կենսուրախ, ազատաբաղձ անձնավորություն տեսնելով իր ժողովրդի տառապանքները, անասելի կեղեքումներն ու ինկվիզիցիայի անիրավությունները դառնում է անձնվեր ազգային գործիչ, միանում գյոզերի ազատարար կռվին։ Թիլը հեղափոխության գործին ծառայում է անձնուրաց արիությամբ, դառնում նրա հռետորը, մունետիկը, լրտեսում թշնամուն, ապստամբների հետ կապեր ստեղծում, դրամ հավաքում նրանց համար, զենք հայթայթում, ժողովրդի մեջ միություն և տոկունություն քարոզում։
Ժողովուրդը խորհրդանշող հերոսն ու իր ընկերուհին երբեք չեն ծերանում և անմահ են։ Նրանք ապրում են մի աշտարակում, որտեղից տեսնում են ողջ Ֆլանդրիան և հսկում նրա բախտը։ Եվ երբ թվում է թե Թիլը մեռավ առեղծվածային մահով և քահանաները գալիս են նրան թաղելու, նա վեր է կենում և բացականչում.
Նախատիպը
Թիլ Ուլենշպիգելը և իրական և երևակայական անձ է։ Նա միջնադարյան գերմանական և նիդերլանդական լեգենդների զվարճալի և գռեհիկ արկածների հերոս է։ Ուլենշպիգելը հավաքական կերպար է՝ ստեղծված անձնավորություն, որի շուրջ ֆլաման և գերման ժողովուրդները համախմբել են իրենց սիրած արկածները, սրամտությունները, առակները, կատակներն ու շվանկները։ Հերոսի արմատները ֆոլկլորի և թափառող սյուժեների մեջ են ։
Թիլը նաև կենսագրություն ունի։ Ըստ ավանդության նա ծնվել է 13-րդ դարի վերջում՝ Բրաունշվեյգի Կնայտլինգեն գյուղում, հոր անունը Կլաաս, մորը՝ Աննա։ Դեռևս 17-րդ դարում գյուղում ցույց էին տալիս Թիլի հայրական տունը։ Նա մահացել է 1350 թվականին ժանտախտից Մյոլն քաղաքում (Շլեզվիգ) և մինչև այսօր կա նրա գերեզմանը։
Թիլի արկածների հավաքածու գիրքը 15-րդ դարում եղել է Ֆլանդրիայում, սակայն չի հասել մեզ։ Պահպանվել է 1519 թվականին Շտրասբուրգում (Գերմանիա) տպված «Ուլենշպիգել, ժողովրդական զվարճալի գիրք» հավաքածուն։
Անվան ծագումնաբանությունը
Քիլի մականունը զանազան բացատրություններ ունի, գերմաներեն նշանակում է «բու և հայելի», այսպես էլ պատկերել են նրան ժողովրդական գրքերի մեջ՝ մի ձեռքին բու, մյուսում՝ հայելի։ Այդպես է քանդակված նաև նրա գերեզմանի վրա։ Շառլ դը Կոստերը բացատրում է հիմարների, անհեթեթ մարդկանց, սինլքորների և տվյալ ժամանակի հայելին ։
Կա նաև բացատրության չտպվող, անպարկեշտ տարբերակը՝ ըստ միջնադարյան հյուսիսային գերմաներենի «ulen» (լվալ, մաքրել) և «spіegel» (հայելի, որսորդական ժարգոնով՝ հետույք)։ Այս ստուգաբանությունը ոչ միայն համապատասխանում է ժողովրդական գրքի հերոս խաբեբա և խարդախ Թիլի բնավորությանը, այլև նույն գրքի որոշակի հատվածին, որտեղ Թիլը գյուղացիներին իր հետույքն է ցույց տալիս։