cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էստոնիայի տնտեսություն
Աշխատուժ և զբաղվածություն
2014 թվականի IV եռամսյակում Էստոնիայում գործազրկության միջին մակարդակը կազմել է 6,3%։ Աշխատած ժամի ՀՆԱ-ն (աշխատանքի արտադրողականության չափանիշ) 2012 թվականին Էստոնիայում կազմել է 27,1 դոլար, ինչը եվրոյի գոտու կեսից մի փոքր ավելին է ։ 2018 թվականի դեկտեմբերի վերջին գրանցվել է 31081 գործազուրկ, որը կազմում է 16 տարեկանից մինչև կենսաթոշակային տարիքի աշխատուժի 4,8%-ը։ Նոյեմբերին գրանցված գործազրկության մակարդակը կազմել է 4,7%։ Նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ գործազուրկների թիվը չի փոխվել։ Դեկտեմբերին գրանցվել է 4697 նոր գործազուրկ, դեկտեմբերի վերջին գրանցված գործազրկության ամենաբարձր մակարդակը գրանցվել է Իդա-Վիրումաայում (8,8%), մի քանի ամիս առաջ գործազրկության ամենաբարձր մակարդակը գրանցվել է Վալգամաայում։ Գրանցված գործազրկության ամենացածր մակարդակը գրանցվել է դեկտեմբերին Հիյումաայում (3,3%)։ Դեկտեմբերի վերջին կար 10000-ից մի փոքր ավելի գործազուրկներ, որոնք աշխատունակության նվազմամբ էին, ինչը կազմում էր գրանցված գործազուրկների մոտ մեկ երրորդը։ 2018 թվականի դեկտեմբերին Գործազրկության ապահովագրության հիմնադրամի միջոցով փոխանցվել է ավելի քան 7300 աշխատատեղ։ Ավելացվեց շուրջ 3000 նոր աշխատանքի առաջարկ։ Գործազրկության ապահովագրության հիմնադրամի օգնությամբ դեկտեմբերին աշխատանքի է տեղավորվել կամ ձեռնարկատիրություն սկսել ավելի քան 2300 մարդ (այդ թվում՝ 526 նվազեցված աշխատունակությամբ մարդ) ։ Եվրոստատի տվյալներով՝ 2019 թվականի օգոստոսին Էստոնիայում գործազրկության մակարդակը կազմել է 3,9 տոկոս ։
2019-ին SEB բանկի տնտեսական վերլուծաբան Միխկել Նեստորն ասել է. «Չնայած մենք, ըստ էության, հասել ենք լրիվ դրույքով աշխատանքի, անցյալ տարվա հարկային բարեփոխումները ազդեցություն կունենան սպառման հնարավորությունների և աշխատավարձերի շարունակական աճի վրա» ։
2018 թվականին Էստոնիա վերադարձածների թիվը 6095 հոգով գերազանցել է այստեղից մեկնածների թվին։ Եթե ​​սրան գումարենք մոտ 20000 օտարերկրյա աշխատողներին, որոնք անցյալ տարի որպես կարճաժամկետ աշխատողներ (այդ թվում՝ վարձակալության հիմունքներով) Էստոնիայում էին, ապա այս ցուցանիշն ավելի ուշագրավ է։ Էստոնիան աստիճանաբար գրավիչ է դառնում Եվրամիության աշխատուժի համար, ինչը, իր հերթին, օգնում է մեղմել աշխատաշուկայի հիմնական խնդիրը, որը հմուտ աշխատուժի աճող պակասն է, նշվում է Luminor բանկ մեկնաբանության մեջ ։
Ըստ Պալմի, մոտ ապագայում Էստոնիան հայտնվելու է մի խաչմերուկում, որը լինելու է ներդրումների ընտրությունը լիարժեք զբաղվածության մոտենալու պայմաններում։ «Ներդրումների մեջ հիմնական ընտրությունը լինելու է այն, թե ապագայում ինչ ուղղությամբ են հակված լինելու՝ հիմնականում կոնկրետ, թե մարդկանց։ Տնտեսության աճի կարողությանն աջակցող միջոցառումներն առաջին հերթին ներդրումներն են հետազոտությունների և զարգացման, կրթության, սոցիալական ապահովության ոլորտում՝ հիմնված կարիքների և ինտելեկտուալ ենթակառուցվածքների վրա։ Եվրոպական տնտեսությունը բախվում է աճող գլոբալ մրցակցությանը, և նրանք, ովքեր կկատարեն ամենախելացի ընտրությունը, կհաղթեն»,- հավելել է Պալմը ։
Էլեկտրոնային բնակություն (e-Residency)
Բրիտանացի լրագրող Էդվարդ Լուկասը դարձել է Էստոնիայի առաջին վիրտուալ բնակիչը ։
Վիրտուալ բնակության իրավունքը կապված չէ քաղաքացիության հետ և ձեզ իրավունք չի տալիս ֆիզիկապես այցելել կամ վերաբնակվել Էստոնիայում։ Վիրտուալ բնակությունը չի ազդում ռեզիդենտների եկամուտների հարկման վրա, չի պարտավորեցնում վճարել եկամտահարկ Էստոնիայում և չի ազատում ռեզիդենտի բնակության երկրում (քաղաքացիություն/ազգություն) եկամտի հարկումից։ Վիրտուալ ռեզիդենտությունը թույլ է տալիս օգտվել հետևյալ հնարավորություններից՝ ընկերության գրանցում, փաստաթղթերի ստորագրում, գաղտնագրված փաստաթղթերի փոխանակում, առցանց բանկինգ, հարկերի ներկայացում, ինչպես նաև կառավարել բժշկական ծառայությունների հետ կապված բժշկական դեղատոմսերը։ Համապատասխան մարմինների կողմից տրված խելացի քարտը ապահովում է ծառայությունների հասանելիություն։ Էստոնիայում բիզնեսի գրանցումը «օգտակար է զարգացող շուկաներում առցանց ձեռներեցների համար, ովքեր մուտք չունեն առցանց վճարումների պրովայդերներ», ինչպես նաև սկսնակ ընկերությունների համար այնպիսի երկրներից, ինչպիսիք են Ուկրաինան կամ Բելառուսը, որոնք ենթակա են ֆինանսական սահմանափակումների իրենց կառավարությունների կողմից։
2019 թվականի դրությամբ 165 երկրներից ավելի քան 60,000 մարդ դարձել է Էստոնիայի էլեկտրոնային ռեզիդենտ ։ 2020 թվականի դրությամբ ավելի քան 65,000 մարդ դարձել է Էստոնիայի էլեկտրոնային ռեզիդենտ, նրանք ստեղծել են ավելի քան 10,100 ընկերություններ ։ Գործողության հինգ տարիների ընթացքում (e-Residency) ծրագիրը Էստոնիայի տնտեսությանը բերել է ավելի քան 35 միլիոն եվրո ուղղակի եկամուտ, ինչպես նաև այլ անուղղակի տնտեսական օգուտներ ։ 2021 թվականի դրությամբ 170 երկրներից ավելի քան 80,000 մարդ դարձել է Էստոնիայի էլեկտրոնային ռեզիդենտ ։
Վարկանիշներ
thumb|2022 թվականին կոռուպցիայի ընկալման ինդեքսը աշխարհի տարբեր երկրներում՝ ըստ Transparency International-ի։ 2022 թվականի դրությամբ Էստոնիան, ըստ [[Կոռուպցիայի տարածվածության գործակից|կոռուպցիայի տարածվածության գործակցի, ունի աշխարհում կոռուպցիայի ամենացածր մակարդակներից մեկը և աշխարհում զբաղեցնում է 15-րդ տեղը՝ զիջելով Իսլանդիային և մեկ հորիզոնականով առաջ անցնելով Ուրուգվայից ։
Համաշխարհային բանկի Doing Business-2011 վարկանիշում Էստոնիան զբաղեցրել է 17-րդ տեղը աշխարհում՝ առաջ անցնելով ԵՄ երկրների մեծ մասից ։
2010 թվականին Էստոնիան Տնտեսական ազատության ինդեքսում զբաղեցրել է 16-րդ տեղը 179-ից ։
Կառավարման զարգացման ինստիտուտի 2010 թվականի վարկանիշում Էստոնիան արդյունաբերական զարգացած երկրների շարքում վերջին 58-րդ տեղում էր ներքին տնտեսության վիճակի առումով ։
Հետկոմունիստական ​​երկրներից Էստոնիան ամենազարգացածներից է։ Մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի մասով (անվանական)՝ $27,962 (2-րդ տեղ՝ Սլովենիայից հետո, 2021 թվականի դրությամբ) ։ Մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի (ՊՄԳ) մասով՝ $42,637 (3-րդ տեղ Չեխիայից և Սլովենիայից հետո, 2021 թվականի դրությամբ)  ։ Հետկոմունիստական ​​երկրների շարքում Էստոնիան ունի ամենաբարձր միջին աշխատավարձը (զուտ) և երկրորդ ամենացածրը (զուտ) Սլովենիայից հետո։ Միջին աշխատավարձը՝ $2,039,37 (համախառն, 2022 թվականի դեկտեմբեր) և $1,604,03 (զուտ, դեկտեմբեր 2022) ։ Նվազագույն աշխատավարձը՝ 784,44 դոլար (համախառն, ուժի մեջ է մտնում 2023 թվականի հունվարի 1-ից) և 746,09 դոլար (զուտ, ուժի մեջ է մտնում 2023 թվականի հունվարի 1-ից)     ։
Հարկեր
Էստոնիայի հարկային համակարգը մշակվել է սեփական դաշտում և ուժի մեջ է մտել 1991 թվականի հունվարի 1-ից։ 2000 թվականի դրությամբ Էստոնիայում գործում էր տասնմեկ հարկ՝ անձնական եկամտահարկ և շահութահարկ, սոցիալական հարկ, շրջանառության հարկ, հողի հարկ, մոլախաղերի հարկ և հինգ ակցիզ։ Էստոնացի փորձագետների կարծիքով՝ այս հարկային համակարգը պարզ է և թափանցիկ։ Հարկերը քիչ են, և հաշվապահական հաշվառման սկզբունքները պարզ են սովորական մարդու համար։ 2000 թվականի հունվարին ուժի մեջ մտավ օրենք, որը հարկումից հանեց ձեռնարկության զարգացման մեջ վերաներդրված շահույթը։ Ենթադրվում էր, որ դա կխթանի օտարերկրյա ներդրումների աճը ։
2000-2006 թվականներին Էստոնիայում հարկային բեռը միջինում կազմել է ՀՆԱ-ի մոտ 32%-ը։ 2007 թվականից սկսած հարկային բեռը գնալով աճում է։ 2009 թվականին Էստոնիայում հարկման մակարդակը միջին հաշվով կազմում էր տարեկան եկամտի մոտ 50%-ը։ Այս ցուցանիշով Էստոնիան 180 երկրների շարքում 131-րդ տեղում է (որքան ցածր է տեղը, այնքան բարձր է հարկման մակարդակը) ։ 2009 թվականի սկզբին Էստոնիայում որոշում է կայացվել նվազեցնել տեղական ինքնակառավարման մարմինների ֆինանսավորումը. կրճատվել է համայնքների համար եկամտահարկի նվազեցումների բաժինը և կրճատվել է համահարթեցման ֆոնդը։ Արդյունքում քաղաքապետարանի եկամուտները նվազել են ։ Եկամտի անկումը փոխհատուցելու համար երկրի ամենամեծ քաղաքապետարանում՝ Տալլինում, 2010 թվականի հուլիսի 1-ից մի շարք ապրանքների վրա սահմանվել է 1 տոկոս վաճառքի հարկ ։
2015 թվականին Էստոնիայում հարկային բեռը միջինում կազմել է ՀՆԱ-ի մոտ 32,9%-ը ։ Նմանատիպ հարկային բեռ է եղել Մեծ Բրիտանիայում, Իսպանիայում և Չեխիայում։ Էստոնիայի տարածքում եկամտահարկը և երկրի հարկային ռեզիդենտները կազմել են 20%, շահաբաժիններից եկամտահարկ (ընկերությունից հանված զուտ շահույթի հարկը՝ 25%)։
2000 թվականից Էստոնիայում հնարավոր է եղել էլեկտրոնային եղանակով հարկային հայտարարագրեր ներկայացնել։ 2010 թվականին Էստոնիայում հարկային հայտարարագրերի 92%-ը ներկայացվել է համացանցով ։
Տարածաշրջանային առանձնահատկություններ
Հարավային Էստոնիայի տնտեսության մասնագիտացումը գյուղատնտեսությունն է։ Արդյունաբերության ճյուղերից այստեղ զարգացած են գյուղատնտեսական հումքի վերամշակման ճյուղերը (կտավատի գործվածքների արտադրություն, բանջարեղենի և պահածոների արդյունաբերություն)։ Արդյունաբերական կենտրոնը Տարտուն է։
Արևմտյան Էստոնիան մասնագիտացած է ձկնորսության և ձկների վերամշակման մեջ, զարգացած է նաև անասնապահությունը և զբոսաշրջության արդյունաբերությունը։ Արդյունաբերական կենտրոններ են՝ Պյառնուն, Հաապսալուն, Կուռեսաառեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի տնտեսություն Կատեգորիա:Տնտեսություն ըստ երկրի Կատեգորիա:Էստոնիա Կատեգորիա:Եվրոպայի տնտեսություններ ըստ երկրի Կատեգորիա:Եվրոպայի տնտեսություն Կատեգորիա:Եվրոպական միության տնտեսություն
Հուստուս Էսիրի
Հուստուս Էսիրի (Justus Esiri, ), նիգերիացի վետերան, մրցանակակիր դերասան։ Նա ընդհանուր առմամբ իր դերասանական գործունեության մեջ համարվել է Նոլիվուդի հենասյուներից մեկը, ով ի հայտ է եկել 1960 ական թվականներին։ Նա մեծ հեղինակություն է ձեռք բերել Նիգերիայի հեղինակային հեռուստատեսության «Գյուղի տնօրենը» հայտնի հեռուստասերիալում և Չինուա Աչեբեի գրքի հիման վրա ստեծված «Գործերը փլվում են» ֆիլմում խաղացած դերերով ։ Աֆրիկայի կինոակադեմիայի 9-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ «Ասասինների պրակտիկան» ֆիլմում կատարած դերի համար նա հետմահու ստացել է «Լավագույն դերասան» մրցանակ, և 2013 թվականի Նոլիվուդի ֆիլմերում նա առաջինն է եղել, ով արժանացել է Գուդլաք Ջոնաթանի կյանքի նվաճումներ մրցանակին։ Նիգերիայի կառավարությունը նրան պատվել է մի քանի ազգային պատվոգրերով, իսկ բարձրագույնը՝ Նիգերիայի շքանշանի սպա, Նիգերիայում  կինոնկարների զարգացման գործում ունեցած ներդրման համար  ։
Նա Mavin Records ձայնագրման հարնաճանաչ ստուդիայի երաժիշտ Դոկտոր Սիդի (Dr SID) հայրն է ։
Վաղ կյանք և գործունեություն
Հուստուսը ծնվել է 1942 թվականի նոյեմբերի 20-ին, Դելտա նահանգի Օրիա-Աբրակա քաղաքում։ Հետո նա մեկնել է Էֆֆուրոն և ընդունվել է Բենդելի նահանգի Ուրհոբո քոլեջ։ Այնուհետև Նիգերիայից մեկնել է Գերմանիա՝ բարձրագույն կրթություն ստանալու համար։ Գերմանիայում նրա հաճախած հաստատություններից են եղել Մաքսիմիլանի համալսարանը, Մյունխենում (1964), պրոֆեսոր Վեներսի ինժեներական ինստիտուտը Արևմտյան Բեռլինում (1967) և Արենսի կատարողական արվեստի դպրոցը (1968) ։
Եվրոպայում գտնվելու ընթացքում նա սկսել է իր դերասանական գործունեությունը։ Այն ժամանակ, երբ նա աշխատել է որպես գերմաներենի թարգմանիչ Գերմանիայում Նիգերիայի ձայնի ընթացքում, Նիգերիայի կառավարությունից հրավեր է ստացել նկարահանվելու «Գյուղի տնօրենը» ֆիլմում, որը նա ընդունել է։
Մահ և հարգանքի տուրք
Էսիրին մահացել է Լագոսի հիվանդանոցում, 2013 թվականի փետրվարի 19-ին շաքարախտի բարդությունների հետևանքով։ 2013 թվականի ապրիլի 8-ին Ազգային մարզադաշտում Նիգերիայի դերասանների գիլդիայի կողմից կազմակերպված հարգանքի տուրք է մատուցվել նրա պատվին։ 2013 թվականի ապրիլի 9-ին Լագոսի Մաֆոլուկու քաղաքի Սուրբ Յուդե կաթոլիկ եկեղեցում մատուցվել է պատարագ։ Իսկ հաջորդ օրը Ուորիում կատարվել է ժամերգություն։ Այնուհետև նրա մարմինը տեղափոխվել է իր հանգստավայրը՝ իր ծննդավայր Աբրակա։ Նրա հուղարկավորությանը ներկա են եղել մի քանի պետական պաշտոնյաններ և զվարճանքի ինդուստրիայի գործիչներ ։
Ֆիլմագրություն
Նա մասնակցել է մի քանի նոլիվուդյան և հեռուստատեսային արտադրություններում, այդ թվում՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի դերասաններ
Բիլնիկի
Բիլնիկի (Быльники), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 105 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Մեթ Բարնս
Մեթ Քելի Բարնս (Matt Kelly Barnes, ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ։ 14 մրցաշրջան հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում (NBA)։
2002 թվականի NBA դրաֆթի երկրորդ շրջանի ժամանակ ընտրվել է «Մեմֆիս Գրիզլիս» ակումբի կողմից 46-րդ համարի ներքո։ 2017 թվականի «Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս» ակումբի կազմում դարձել է NBA չեմպիոն։ Խաղացել է թեթև հարձակվողի դիրքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Լոս Անջելես Կլիպերսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Սակրամենտո Քինգսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Նյու Յորք Նիքսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆինիքս Սանսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Օռլանդո Մեջիքի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Լոս Անջելես Լեյքերսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Մեմֆիս Գրիզլիսի բասկետբոլիստներ
Սումիդա
Սումիդա (墨田区), Տոկիոյի հատուկ շրջաններից մեկը։ Գտնվում է Տոկիոյի արևելքում։ Զբաղեցնում է 13,75 կմ² մակերես տարածք։ 2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 240 296 մարդ, բնակչության խտությունը՝17 476մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 120-8510։
Կրասնի Չիկոյ
Կրասնի Չիկոյ (Красный Чикой), գյուղ Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի Կրասնոչիկոյսկի շրջանի կազմում։
Լեյլի և Մեջնուն (օպերա)
Լեյլի և Մեջնուն (օպերա) (Leyli və Məcnun), չորս գործողությունից բաղկացած ադրբեջանական օպերա, որի հեղինակը Ուզեիր Հաջիբեկովն է։
Կրասնի Չիկոյ
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7133 մարդ։
Լեյլի և Մեջնուն (օպերա)
Ներկայացման պատմություն
Օպերան գրվել է 1907 թվականին և առաջին անգամ ներկայացվել է 1908 թվականի հունվարի 12-ին Բաքվի Թագիևի թատրոնում։ Այն համարվում է իսլամական աշխարհի առաջին օպերան ։
Օպերայի առաջին ներկայացումը ղեկավարել է Հուսեյն Արաբլինսկին, իսկ Հաջիբեկովը անձամբ նվագել է ջութակ։
Կրասնի Չիկոյ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1670 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի Կրասնոչիկոյսկի շրջանի բնակավայրեր
Լեյլի և Մեջնուն (օպերա)
Ներկայացման պատմություն
Ուզեիր Հաջիբեկովը և նրա եղբայրը Ջեհում Հաջիբեկովը Մուհամմեդ Ֆիզուլիի «Լեյլա և Մեջնուն» պոեմի հիման վրա գրել են օպերայի լիբրետտոն․ պոեմի որոշ մասեր թողնվել են անփոփոխ ։
Լեյլի և Մեջնուն օպերան դառնում է աշխարհի երաժշտական մշակույթում եզակի նոր ժանրի հիմնադիրը, որը սինթեզում է արևելյան և եվրոպական երաժշտական ձևերը՝ նմանվելով Արևելքի և Արևմուտքի երաժշտական մշակույթների երկխոսությանը ։
Օպերան ավելի քան 20 000 անգամ ցուցադրվել է ինչպես Ադրբեջանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնում, այնպես էլ այլ երկրներում՝ Ռուսաստանում, Ուկրաինայում, Իրանում, Թուրքիայում, Ուզբեկստանում և Թուրքմենստանում ։
Գործողություն 1
Տեսարան 1
Տղաներն ու աղջիկները գնում են դպրոց։ Գեղեցիկ Լեյլին և Գեյսը սիրում են իրար, նրանք սիրում են շփվել՝ մոռանալով մյուսներին։ Բայց ընկերները Լեյլիի վարքգիծը համարում են ոչ բարոյական և հեռանում են նրանից։
Գեյսը խնդրում է հորը ամուսնացնել իրեն Լեյլիի հետ, քանի որ առանց նրա չի կարող ապրել։
Տեսարան 2
Գեյսի հայրը գալիս է Լեյլիին և Գեյսին միավորելու։ Լեյլիի հայրը խիստ և վճռական մերժում է դա։ Նա երբեք չի որոշի ամուսնացնել իր աղջկան Մեջնունի (խելագարի) հետ․ բոլորը այդպես էին անվանում Գեյսին, որը սիրուց խելագարվել էր։
Իմանալով մերժման մասին՝ Գեյսը կատաղի անիծում է մարդկանց և իր տխուր ճակատագիրը։
Նա իրեն մենակ է զգում և հեռանում է անապատ։
Բայց Լեյլիի ճակատագիրը այլ կերպ է լուծվում։ Ծնողները համաձայնվում են ամուսնացնել նրան հարուստ Իբն Սալամի հետ։ Այս լուրից զարմացած Լեյլին ուշաթափվում է։
Գործողություն 2
Վիշտը փոխում է Գեյսին։ Նա շրջում է լեռներում և անապատի ավազներում՝ մտածելով Լեյլիի մասին։ Մեջնունի հայրը և ընկերը՝ Զեյդը, գտնում են նրան, բայց խելագարված տղան չի համաձայնվում հետ վերադառնալ։ Նրա տխուր ճակատագիրը և հոր թախիծը անապատով անցնող արաբների մոտ համակրանք են առաջացնում, և նրանց հրամանատար Նոֆելը հետաքրքրություն է ցուցաբերում դժբախտ Մեջնունի նկատմամբ։ Նա ուզում է օգնել դժբախտ տղային և սուրհանդակ է ուղարկում Լեյլիի հոր մոտ։
Բայց նույնիսկ Նոֆելի միջամտությունը չի ստիպում Լեյլիի հորը փոխել իր որոշումը։ Այդ ժամանակ Նոֆելը որոշում է ստիպել նրան ուժով։ Լեյլիի հայրը բացատրում է մերժման պատճառը․ իր դուստրը մեկ ուրիշի նշանածն է։
Գործողություն 3
Գալիս է Իբն Սալամի ու Լեյլի հարսանիքի օրը։ Հյուրերը ուրախ տոնում են, երջանկություն ցանկանում նորապսակներին։ Եվ վերջապես նորապսակները մնում են իրար հետ։ Լեյլին խառնաշփոթության մեջ է։ Այդ պահին լսվում է Մեջնունի թույլ ձայնը, որը ստվերի պես հայտնվում է նրա կողքին։ Իբն Սալամը կանգնած է, Լեյլին ուշաթափվում է։ Ծառաները զգուշությամբ հեռացնում են խելագարվածին։
Գործողություն 4
Տեսարան 1
Իբն Սալամի տանը երջանկություն չկա։ Լեյլին տառապում է դեպրեսիայով։ Նա խոստովանում է ամուսնուն, որ սիրում է Գեյսին, և չի կարող սիրել ուրիշին։ Թող Իբն Սալամը սպասի, որ նրա զգացմունքները Մեջնունի նկատմամբ կանցնեն։ Իբն Սալամը հեռանում է։ Եվ հանկարծ կրկին Լեյլիին որպես անմարմին ստվեր հայտնվում է Մեջնունը։ Նա բողոքում է Լեյլիին, որ նա դավաճանել է իրեն, կործանել է իր կյանքը, տվել է ցավ և վիշտ։ Մոռանալով իր հիվանդության մասին՝ Լեյլին իրեն նետում է իր սիրեցյալի գիրկը, բայց վերջինս չի ճանաչում նրան․ նա որոնում և կանչում է իր անցյալ մաքուր սիրուն։
Լեյլիի սիրտը չի դիմանում դրան ։
Նա մահանում է Իբն Սալամի ձեռքերում։
Տեսարան 2
Մեջնունը գալիս է Լեյլիի գերեզմանին։ Հիմա Լեյլին պատկանում է իրեն, հիմա նրանք միասին կլինեն ընդմիշտ։ Հուսահատված Մեջնունը ընկնում է սիրեցյալի գերեզմանին և մահանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օպերաներ Կատեգորիա:Ուզեիր Հաջիբեկովի օպերաները Կատեգորիա:Ադրբեջաներեն օպերաներ Կատեգորիա:Գրականության հիման վրա ստեղծված օպերաներ
Աստերոիդների ցանկ (310601-310700)
Աստերոիդների ցանկ (310501-310600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (310701-310800)
Արևելքը մնում է Արևելք (ֆիլմ)
«Արևելքը մնում է Արևելք» (East Is East) Այուբ Խան Դիանի սցենարով 1999 թվականին նկարահանված իռլանդացի ռեժիսոր Դեմիեն Օ' Դոնելի  գեղարվեստական ֆիլմն է։
Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1970-ական թվականների սկզբներին՝ Անգլիայի հյուսիս արևմուտքում գտնվող Սոլֆորդ քաղաքում։ Պակիստանցի ներգաղթյալներ Ջորջ Խանն ու նրա կինը՝ Էլլան, որոնք ունեն իռլանդական արմատներ, քառորդ դար ապրում են իրենց ամուր ընտանիքով։ Ընտանիքի հայ8ը հիասթափվում է, երբ հասկանում է, որ իր երեխաները չեն հաշտվում իր կողմից նրանց տրվող ավանդական դաստիարակության հետ։ Ավագ որդին, չցանկանալով ամուսնանալ չսիրած անձի հետ, գերադասում է հեռանալ տնից։ Դրանից դասեր չքաղելով՝ Ջորջ Խանը պայմանավորվում է նույն կերպ ամուսնացնել նաև մյուս երկու որդիներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:1999 ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
Նեֆրոն
Նեֆրոն, երիկամի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ միավոր։ Մասնակցում է մեզի առաջացմանը՝ ջրի, հանքային աղերի և օրգանական նյութերի ընտրողական թափանցելիության կարգավորման միջոցով։ Պատասխանատու է նաև մի շարք կենսաբանական ակտիվ նյութերի սինթեզի համար։ Նեֆրոնի աշխատանքի շնորհիվ կարգավորվում է ջրի, հանքային նյութերի, արգասիքների քանակն օրգանիզմում, արյան ճնշումը, արյան թթվահիմնային ռեակցիան։
Կառուցվածք
Մարդու յուրաքանչյուր երիկամում նեֆրոնների քանակը 800,00-ից 1,5 միլիոն է ։ Նեֆրոնը կազմված է երիկամային մարմնիկից և խողովակիկներից։
Երիկամային մարմնիկը կազմված է Շումլյանսկ-Բոումենի պատիճից և մալպիգյան կծիկից։ Պատիճն իրենից ներկայացնում է երկշերտ կույր գոյացություն, որի մեջ մտնում է բերող զարկերակիկը և բաժանվում մոտ 50 մազանոթների (մալպիգյան կծիկ)։ Վերջիններս կրկին միանում են իրար և ստեղծում արտատար զարկերակիկը։ Շումլյանսկ-Բոումենի պատիճից սկիզբ է առնում առաջին կարգի ոլորուն (մերձադիր) խողովակը, որը մտնելով երիկամի միջուկային գոտի, առաջացնում է Հենլեի կանթը։ Վերջինս ունի վարընթաց և վերընթաց հատվածներ։ Վարընթաց հատվածը երիկամի միջուկային շերտում թեքվում է 180 աստիճանի տակ և վերև բարձրանալով առաջացնում Հենլեի վերընթաց հատվածը։ Վերջինս մտնելով երկմանի կեղևային գոտի, սկիզբ է տալիս երկրորդ կարգի ոլորուն (հեռադիր) խողովակիկին, որն էլ այլ նման խողովակիկների հետ բացվում է հավաքող խողովակի մեջ։
Հենլեի վերընթաց խողովակը բաղկացած է ստորին՝ բարակ և վերին՝ հաստ հատվածներից։ Հավաքող խողովակները նեֆրոնի կազմի մեջ չեն մտնւոմ, սակայն այստեղ կատարվում են բազմաթիվ կարևոր ֆիզիոլոգիական գործընթացներ՝ կապված մեզի առաջացման հետ ։ Պատիճից դուրս եկող տանող զարկերակի, պատիճի ր հեռադիր ոլորուն խողովայի մի հատվածի միջև առաջանում է յուրահատուկ նյարդաներզատական օրգան՝ կծիկամերձ (յուքստագլոմերուլային) համակարգ։
Երիկամային մարմնիկի մալպիգյան կծիկի մազանոթների և պատիճի միջև տարածությունները լցված են յուրահատուկ մեզանգիալ բջիջներով։
Գործառույթ
Յուրաքանչյուր նեֆրոն կազմված է կծիկային ապարտից, որը կատարում է արյան ֆիլտրացում, մոտակա ոլորուն խողովակից, Հենլեի կանթից, հեռակա ոլորուն խողովակից, հավաքող խողովակից, որոնք միասին պատասխանատու են ջրի և էլէկտրոլիտների հետներծծման  համար, որոնք ֆիլտրվել էին կծիկային ապարատում։ Նորմայում ֆիլտրացիայի արագությունն է 120մլ/րոպե, իսկ մեկ օրվա ընթացքում ֆիլտրվում է 170 լիտր պլազմա, որից 99%-ը հետ է ներծծվում։ Ֆիլտրվելուց հետո մեզը հավաքող խողովակներով լցվում է երիկամի ավազան, իսկ հետագայում դեպի միզածորաններ ։
Ընդհանուր առմամբ երիկամները կարգավորում են թթվա-հիմնային հաշվեկշիռը, կալցիումի և ֆոսֆատի մակարդակը, վիտամին D նյութափոխանակությունը, էրիթրոցիտների արտադրությունը։ Երիկամները կարգավորում են արյան ճնշումը ռենին-անգիոտենզին-ալդոստերոնային համակարգի միջոցով ։
Տեսակներ
Տարբերում են երեք տեսակի նեֆրոններ.
Կարգավորում
Նեֆրոնների աշխատանքը կարգավորվում է հումորալ տարբեր գործոններով՝ ալդոստերոնով, հակամիզամուղային հորմոնով, նատրիումամուղ հորմոնով (նատրիումուրետիկ հորմոն), պարաթհորմոնով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երիկամ Կատեգորիա:Երիկամի անատոմիա
Ջոն Բոյն
Ջոն Բոյն (John Boyne, ), իռլանդացի գրող։ Մեծահասակների համար ութ և փոքրերի համար չորս վեպերի հեղինակ։ Նրա գրքերը թարգմանվում են գրեթե 46 լեզուներով։ Նրա վերջին ստեղծագործությունը եղել է 2015 թվականին՝ «Սարի գագաթի տղան»։
Կենսագրություն
Վաղ շրջանում նրա արձակները հիմնականում բաղկացած էին պատմվածքներից։ Բոյնի առաջին պատմվածքը «Entertainments Jar» է, որն Իռլանդիայում արժանացել է Hennessy Literary Award մրցանակի։ Նա հրատարակել է 70 պատմվածքներ։
Էկրանավորում
2008 թվականին էկրանավորվել է «Զոլավոր գիշերազգեստով տղան» գիրքը։ Ֆիլմի նկարահանումները տեղի են ունեցել Բուդապեշտում։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են Ասա Բաթերֆիլդը, Ջեք Սքենլոն, Վեռան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իռլանդացի գրողներ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:Մանկագիրներ
Մեդրուս
Մեդրուս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Այազյան
Այազյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կալցիումի ցիանամիդ
Կալցիումի ցիանամիդ, CaCN2, ցիանաթթվի ամիդի (ցիանամիդի՝ H2N—C=N) կալցիումական աղ։
Ֆիզիկական հատկություններ
Անգույն, ջրում լուծելի բյուրեղային նյութ է, հալման ջերմաստիճանը՝ 1300 °C, խտությունը՝ 2290 կգ/մ3։ Թունավոր է։ Տեխնիկական նյութը, որն ստացվում է 1000 °C-ում ազոտի հոսքում կալցիումի կարբիդը շիկացնելով, մուգ մոխրագույն փոշի է, պարունակում է կալցիումի ցիանամիդ (57-60 %) և ածխածին։
CaC03+ 2NH3 → CaCN2+ 3H2G
Այս եղանակով ստացված կալցիումի ցիանամիդ պարունակում է 28 % N։
Նշանակություն
Կալցիումի ցիանամիդ ելանյութ է ցիանական միացությունների, դիցիանդիամիդի, գուանիդինի, նիտրոգուանիդինի, մեղամինի և արժեքավոր այլ նյութերի ստացման համար։ Կալցիումի ցիանամիդը ազոտական պարարտանյութ է, դեֆոլիանտ և հերբիցիդ, արդյունավետ է թթուն թույլ հիմնային հողերում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կալցիումի աղեր Կատեգորիա:Ազոտային միացություններ Կատեգորիա:Ածխածնի միացություններ
Բերնարդո Պարենտինո
Բերնարդո Պարենտինո, վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ։ Նա հիմնականում աշխատում էր Պադովայում։
Կենսագրություն
Ծնվել է Վենետիկյան հանրապետությանը պատկանող Պորեչ քաղաքում, որը գտնվում է Իստրիայի թերակղզու ափին։ Ամենայն հավանականությամբ, այնտեղ է ստացել իր նախնական կրթությունը ։ Մահացել է Վիչենցա քաղաքում։ Մեծապես կրել է Անդրեա Մանտենյայի ազդեցությունը, հավանաբար եղել է նաև նրա աշակերտը։
Նկարիչը հայտնի է նաև Բերնարդո Պարենցանո, Բերնարդո դա Պարենցո, Բերնարդինո Պարենտինո անուններով։ Նա սխալմամբ նույնացվել է վանական Լորենցոյի հետ ։
Ստեղծագործություն
Բերնարդո Պարենտինոյի վրձնին են պատկանում Պադովայի սուրբ Ջուստինա վանքի համար ստեղծված «Սուրբ Բենեդիկտի կյանքը» աշխատանքը և «Սուրբ Ծնունդ» ստեղծագործությունը, որը գտնվում է Վենետիկի ակադեմիայի պատկերասրահում։ Նա նաև ստեղծել է «Սուրբ Անտոնիոսի գայթակղությունը» ընդհանուր թեմային վերաբերող նկարների շարքը, որոնք գտնվում են Դորիա Պամֆիլի պատկերասրահում։ Նրան է պատկանում նաև «Մոգերի երկրպագությունը» ստեղծագործությունը։
Նկարչի աշխատանքներում տեսանելի է մանրուքների նկատմամբ խիստ ուշադրությունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:Վերածննդի նկարիչներ
(2782) Լեոնիդաս
(2782) Լեոնիդաս (Leonidas), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,680583 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0874 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2738 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1603,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,224574 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,77° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ադամ Անդերսոն
Ադամ Անդերսոն (Adam Anderson, ), հանրահայտ բրիտանական Hurts դուետի երաժիշտ, որտեղ նա նվագում է ստեղնայիններ և կիթառ, նաև գրում երաժշտություն։
Վաղ կենսագրություն
Ադամն ապրել է մի փոքրիկ ծայրամասային գյուղում՝ ունենալով 16 շուն և 16 հեկտար հողատարածք։ Նրա հայրը կթվոր է եղել Hazel Grove-ում երեսուն տարիների ընթացքում, և Ադամը պատրաստվում էր գնալ նրա հետքերով։ Ադամի պապը եղել է զինվորական երաժիշտ և բանջոյի անդամ, ովքեր նվագում էին թագուհու համար։ Ադամն ունի ավագ եղբայր։ Նա պատմում է իր մասին, որ ունեցել է մի բարդ բնավորություն, որի պատճառով էլ 15 տարեկանում հեռացել է տանից։ Երբ 16 տարեկան էր, կարծում էր, որ կդառնա պոետ։ Ամենևին էլ չէր հետաքրքրվում երաժշտությամբ մինչ 17-19 տարեկանում կգներ իր առաջին ալբոմը՝ OK Computer Radiohead խմբի։ Մեկ այլ կարևոր պահ է տեղի ունեցել, երբ 20 տարեկան էր. «Ես գնեցի մի կիթառ և ձայնագրիչ, և հասկացա, որ կարող էի երաժշտություն ստեղծել, ու հասկացա, որ կարող եմ երաժիշտ դառնալ, գրել երաժշտություն, դա ինձ առանձնահատուկ դուր եկավ»։ Կիթառահար Ադամ Անդերսոնն և ստեղնաշարային երաժիշտ Սքոթ Ֆորստերը եղել են անանուն խմբի անդամ, որը հանդես էր գալիս Pink Floyd-յան ոճում, կիթառային ռոք մթնոլորտում։ Այդ ժամանակ սովորում էր համալսարանում և աշխատում վազքուղում, և նկարահանում էր շների մրցավազք։
Daggers
2005 թ.-ին ծանոթանում է Թեո Հաչքրաֆթի հետ։ Միասին նրանք ստեղծում են Bureau խումբը։ Բայց Dexys Midnight Runners խմբի անդամները նրանց ներքաշում են խոշոր դատավարության մեջ և ստիպված վերանվանում են։ Ակնհայտ է, որ նրանցից մի քանիսը Dexy-ից հետո համալրում են Բարրի խումբը։ Այդ իսկ պատճառով խումբը հարկադրված վերանվանում են Daggers։ Խումբը բաղկացած էր անդամից, սակայն երկար ժամանակ երգեր էին գրում միայն Թեոն և Ադամը։ Նրանք նախընտրում են ալտերնատիվ երաժշտություն – էլեկտրոնիկա, ռոք, դիսկո-հաուս, նոր ալիք, սինտի-փոփ։ Նրանք կողմից լույս են տեսնում երկու սինգլներ։ 2006 թ-ին After Midnight», որը դառնում է շաբաթվա սինգլ Xfm ռադիոկայանում և 2007 թ.-ին «Money / Magazine», որը չնայած չհայտնվեց չարտերում, բայց նոմինացվեց Twenty Quid Music Prize-ում։ 2008 թ.-ի սեպտեմբերին Հաչքրաֆթն և Անդերսոնը բերում են իրենց խումբը Լոնդոն՝ Բեյոնսեի քրոջ Սոլանժ Նոուլզի հետ միասին գովազդային հոլովակում նկարահանվելու։ 2008 թ.-ին նրանց նկատում է հայտնի պրոդյուսեր Richard «Biff» Stannard-ը և Richard X, որի մասին Daggers-ը գրում է իրենց Myspace-ի էջում 2009 թ.-ի հունվարի 30-ին։
Hurts
Daggers խմբի լուծարումից հետո, Թեոն ու Ադամը որոշում են ստեղծել արդեն նոր դուետ՝ Hurts անվամբ։ 2009 թ.-ին նրանց ճանաչեց ողջ աշխարհը։ Իրենց առաջին՝ Wonderful Life տեսահոլովակը նկարահանել են ընդամենը 20 ֆունտով։ Դուետն ընդգրկվել է 10 լավագույնների մեջ BBC Sound-ի վարկածով 2010 թ.-ին։ Այս պահին դուետն ունի երկու ալբոմ՝ Happiness(2010) և (Exile)(2013)
Անձնական կյանքը
Հայտնի է, որ 2012 թ-ից սկսած Ադամը հանդիպում է Hurts խմբի պարուհի Էմիլի Ռամբլսի հետ, ով երկար տարիներ Hurts-ի համերգների ժամանակ է ելույթ ունենում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 ծնունդներ Կատեգորիա:Անգլիացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Մայիսի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Անգլիացի կիթառահարներ
Կեղծ Դմիտրի II
Կեղծ Դմիտրի II (Лжедмитрий II, ), ինքնակոչ-արկածախնդիր, որ ներկայացել է որպես 1606 թվականի դավադրությունից փրկված ռուսական գահաժառանգ Դմիտրի Իվանովիչ։ Ծագումն անհայտ է։ Լեհական և հարավային ռուս ազնվականների ջոկատներով 1607-1608 թվականներին պարտության է մատնել Վ. Շույսկու զորքը և շարժվել Մոսկվա։ Տուշինոյի ճամբարում ստեղծած նրա կառավարությունը փաստորեն լեհերի ձեռքին էր։
1609 թվականին Ռուսաստանի դեմ լեհական բացահայտ ինտերվենցիայից հետո վարկաբեկվել և փախել է Կալուգա, որտեղ և սպանվել է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 21 մահեր Կատեգորիա:1960 մահեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Լանյո (կանտոն)
Լանյո (Lagnieu), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Ռոն-Ալպ շրջանում։ Էն դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Բելե օկրուգի մեջ։ Համաձայն 1999 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 17033 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 117 է։ Կանտոնում կա 13 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ Կատեգորիա:Էն դեպարտամենտի կանտոններ
Վելիկայա Կամիշևախա
Վելիկայա Կամիշևախա (Велика Комишуваха), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1927 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկայա Կամիշևախա գյուղում բնակվում էր 882 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,2 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1927 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:1760 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բարտոն Ռիխտեր
Բարտոն Ռիխտեր (Robert Richter, ), ամերիկացի ֆիզիկոս։ Ավարտել է Մասսաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտը (1952)։
Աշխատանք
1956 թվականից աշխատում է Սթենֆորդի համալսարանում (1967 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ Աշխատանքները վերաբերում են տարրական մասնիկների ֆիզիկային և արագացուցչային տեխնիկային։ 1974 թվականին, Ս․ Թինդից անկախ, հանդիպական Էլեկտրոն-պոզիտրոնային փնջերում հայտնաբերել է նոր ծանր մասնիկներ (չորրորդ՝ հմայված քվարկով մեզոնների ընտանիքի առաջին մասնիկը՝), ինչպես նաև 2,8-3,6 ԳԷվ զանգվածով մեզոնային ռեզոնանսներ։ Նոբելյան մրցանակ (1976)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ Կատեգորիա:Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կալցիումի սուլֆատ
Կալցիումի սուլֆատ, CaS04, ծծմբական թթվի կալցիումական աղ։ Բնության մեջ գտնվում է երկհիդրատի ձևով՝ CaSՕ44 · 2H20 (գիպս, սելենիտ), և անջուր վիճակում՝ անհիդրիտ։ Անջուր կալցիումի սուլֆատը անգույն բյուրեղային նյութ է, խտությունը՝ 2960 կգ/մ³, հալման ջերմաստիճանը՝ 1450 °C։ Ջրում քիչ է լուծվում (100 գրամ ջրում 20 °C-ում 0, 2036 գրամ)։ Կիրառվում է որպես շինանյութ, ինչպես և քանդակագործության ու բժշկության մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կալցիումի աղեր Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ
Բիկբաու
Բիկբաու (Бикбау, Бикбау), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 248 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի բնակավայրեր
Լուցիկովկա
Լուցիկովկա (Луциківка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Լուցիկովկա գյուղում բնակվում էր 590 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:17-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Պերինալդո
Պերինալդո (Perinaldo), կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Իմպերիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 918 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 44 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 21 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 18032։ Հեռախոսային կոդ՝ 0184։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկան.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Վուլկանոիդներ
Վուլկանոիդներ, հիպոթետիկ աստերոիդներ, որոնք կարող են ունենալ ուղեծրեր, Արեգակից 0,08-ից 0,21 ա. մ. միջև ընկած դինամիկորեն կայուն գոտում, այսինքն Մերկուրիի ուղեծրի ներսում։ Անվանումը տրվել է հիպոթետիկ Վուլկան մոլորակից, որը ապարդյուն որոնում էին XIX դարի աստղագետները, որպեսզի բացատրեին Մերկուրիի պերիհելիի անբացատրելի պերցեսիան։ Հետագայում պարզվեց, որ Մերկուրիի անկանոն ուղեծիրը բացատրվում է ընդհանուր հարաբերականության տեսության միջոցով։ Այսպիսով, Վուլկան մոլորակի մասին հիպոթեզի նահրաժեշտությունը վերանում է։
Մինչև այժմ վուլկանոիդներ չեն հայտնաբերվել, չնայած աստղագետների մեծաթիվ փորձերի, ինչպես Երկրի վրա տեղադրված աստղադիտակներով, այնպես էլ ՆԱՍԱ-ի կողմից կատարված ինքնաթիռների և մերձուղեծրային հրթիռներով կատարված հետազոտությունների։ Որոնումները չափազանց դժվար են, Արեգակի չափազանց մեծ պայծառության պատճառով։ Եթե վուլկանոիդները գոյություն ունեն, ապա ենթադրվում է, որ նրանց տրամագիծը չպետք է գերազանցի 60 կմ, քանզի ավելի մեծ չափերով մարմինները հայտնաբերված կլինեին։
Այնուամենայնիվ, համարվում է, որ վուլկանոիդները կարող են գոյություն ունենալ, քանի որ փնտրման շրջանը ձգողականության տեսանկյունից կայուն է։ Բացի այդ Մերկուրիի խառնարաններով պատված մակերևույթը կարող է վկայել այն մասին, որ վուլկանոիդները կարող էին գոյություն ունենալ Արեգակնային համակարգի ձևավորման վաղ շրջանում։ Հետագա որոնումների համար ամենայն հավանականությամբ կօգտագործվեն տիեզերական աստղադիտակները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արեգակնային համակարգ
Այդինյան
Այդինյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Got to Be There
Got to Be There-ը Մայքլ Ջեքսոնի առաջին սոլո ստուդիական ալբոմն էր, որը թողարկել է Motown Records-ը 1972 թվականի հունվարի 24-ին ։ Այն ներառում է նույնանուն երգը, որը թողարկվել է 1971 թվականի հոկտեմբերի 7-ին իբրև Մայքլի առաջին սոլո սինգլ։ Ալբոմը աշխարհում վաճառվել է ավելի քան 5 միլիոն օրինակով ։ 2009 թվականին ալբոմը վերաթողարկվել է 3 սկավառականի հավաքածուի տեսքով, Hello World: The Motown Solo Collection անվանումով։
Տեղեկություններ ալբոմի մասին
Ալբոմը գրավել է Billboard 200-ի 14-րդ տեղը և US R&B album chart-ի 3-րդ տեղը։
'Rolling Stone'' (12/7/72, էջ.68) - "...քաղցր հուզիչ ձայնով...անմեղ և պրոֆեսիոնալ...հետաքրքիր և անգերազանցելի.."
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի ալբոմներ Կատեգորիա:1972 ալբոմներ
Ազաս (Մեծ Սուետայի վտակ)
Ազաս  (Азас), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովսկի շրջանում։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Տոմ գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Անդրեյ Նեստերենկո
Անդրեյ Նեստերենկո (Андре́й Алексе́евич Нестере́нко, ), ռուս դիվանագետ։
Կենսագրություն
1977 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը։ 1977 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի մեկ դուստր, որդի, թոռ և թոռնուհի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Մելկիշ
Մելկիշ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում ։ Գտնվում էր Բաղդադ տանող ճանապարհի աջ կողմում, Դիարբեքիր քաղաքից 28 կմ հարավ, բարձրադիր սարավանդի վրա ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Մկրտիչ Մկրյան (այլ կիրառումներ)
Մկրտիչ Մկրյան կարող է վերաբերել՝
Կրասնի Պախար (Ադըղեա)
Կրասնի Պախար (Красный Пахарь, Жъонэкӏо Плъыжь ), խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Ադըղեայի Հանրապետության Գիագինսկայայի շրջանի կազմում։
Բնակչություն
Բնակչության թիվը կազմում է մարդ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ադըղեայի Գիագինսկայայի շրջանի բնակավայրեր
Արթուր Էշկին
Արթուր Էշկին (Arthur Ashkin; սեպտեմբերի 2, 1922, Նյու Յորք), ամերիկացի ֆիզիկոս, գյուտարար, 2018 թվականի ստացել է Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ, այդ մրցանակի ամենատարեց դափնեկիրն է, մրցանակը ստանալու պահին եղել է 96 տարեկան։
Օպտիկական թակարդների ստեղծման բնագավառում ռահվիրա գիտնկականներից մեկն է, ինչը հնարավորություն տվեց ղեկավարելու ատոմները, մոլեկուլները և կենսաբանական հյուսվածքները, նշանավոր աշխատանքներ ունի նաև ֆոտոռեֆակցիայի, երկրորդ օպտիկական հարմոնիայի գեներացիայի և ոչ գծային օպտիկայի հետ կապված։
Կենսագրություն
1978 թվականին հայտնագործել է օպտիկական պինցետը։ Ընդհանուր թվով 47 արտոնագրված գյուտի հեղինակ է։ 1996 թվականին ընտրվել է ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ ։
Սթիվեն Չուն զարգացնելով օպտիկական թակարդներում ատոմի սառեցման Էշկինի մեթոդը 1997 թվականին ստացել է Նոբելյան մրցանակ
1992 թվականին մոտ 40 տարվա գիտական գործունեությունից հետո անցել է թոշակի, սակայն շարունակել է աշխատել Բելլի լաբորատորիաում ։
Մինչև 2019 թվականը Ջոն Գուդենաֆի կողմից քիմիայի ոլորտում նոբելյան մրցանակ ստանալը եղել է այդ մրցանակի ամենատարեց դափնեկիրը, Էշկինը ստացել է մրցանակը 96 տարեկանում, իսկ Գուդենաֆը 97 տարեկանում։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է Էլին Էշկինի հետ (ծնվ. 1932), ում հետ ծանոթացել է Կոռնելյան համալսարանում սովորելու տարիներին, ով մասնագիտությամբ քիմիայի ուսուցչուհի է ։ Ունեն երեք երեխա և հինգ թոռնիկ։ Տղան՝ Մայքլ Էշկինը (ծնվ. 1955 թ.), արվեստի բնագավառում ունի պրոֆեսորի կոչում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Հայաստանի արտաքին քաղաքականություն
Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը տարբերվում է կոմպլեմենտարիզմով։ Հայաստանը փորձում է պահպանել հարաբերությունները ինչպես Իրանի և Ռուսաստանի, այնպես էլ Արևմուտքի երկրների և ԱՄՆ-ի հետ ։ Սակայն Հայաստանի դիրքորոշումը Արցախի հակամարտության և Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման շուրջ դարձավ լարված հարաբերությունների առաջացման պատճառ երկու հարևանների՝ Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ։
Հայաստանն ունի դիվանագիտական հարաբերություններ աշխարհի 150 երկրների հետ, ինչպես նաև հանդիսանում է ավելի քան 40 միջազգային կառույցների անդամ, այդ թվում՝ Միավորված ազգերի կազմակերպության, Եվրոպայի Խորհրդի, ԱՊՀ-ի, Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության, Արժույթի միջազգային հիմնադրամի և այլն։
Հայոց ցեղասպանության ճանաչում
Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործընթացը սկսվել է 1965 թվականից, երբ Ուրուգվայը առաջինը ճանաչեց այն։
Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև սահմանը այժմ փակ է, ինչպես նաև երկրների միջև հաստատված չեն դիվանագիտական հարաբերություններ։ Ըստ Ադրբեջանի՝ Հայաստանը բռնազավթել է իր տարածքի 14 %-ը (Արցախի Հանրապետության տարածքը)։ Վերջիններիս միջև գնում են բանակցություններ Արցախի կարգավիճակի շուրջ՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանակներում։ Բաքվում հաճախ են կրկնում, որ եթե բանակցությունները ձախողվեն, Ադրբեջանը պատրաստ է իր վերահսկողությունից դուրս գտնվող տարածքները վերադարձնել ռազմական ճանապարհով   ։ Ղարաբաղում նոր պատերազմի անհրաժեշտության մասին խոսում են նաև խորհրդարանի բազմաթիվ պատգամավորներ ։
2008 թվականի նոյեմբերի 2-ին Ադրբեջանի, Ռուսաստանի և Հայաստանի նախագահները ստորագրեցին Լեռնային Ղարաբաղի հռչակագիրը Ղարաբաղյան հակամարտության վերաբերյալ։ Երեք երկրների նախագահները համաձայնվեցին համատեղ աշխատել Կովկասում իրավիճակի կարգավորման շուրջ։
Ադրբեջանի արտաքին քաղաքականությունը նպատակաուղղված է մեկուսացնելու Հայաստանը տարածաշրջանային նախագծերից։ 2006 թվականին արաբալեզու Ալ-Ջազիրա հեռուստաընկերությանը տված հարցազրույցում Իլհամ Ալիևը հայտարարել է, որ Ադրբեջանը վարում է Հայաստանը էներգետիկ և տրանսպորտային փակուղու մեջ մտցնելու քաղաքականություն ։
Ադրբեջանը հրաժարվում է մուտքի արտոնագիր տրամադրել Հայաստանի քաղաքացիներին, ինչպես նաև օտարերկրյա այն քաղաքացիներին, որոնք ունեն հայկական ծագում ։
2012 թվականի օգոստոսի 31-ին Հայաստանի և Հունգարիայի միջև դիվանագիտական հարաբերեությունները խզվեցին ։ Խզման պատճառը ադրբեջացնի մարդասպան Ռամիլ Սաֆարովի արտահանձնումն էր Ադրբեջանին։ Վերջինս Հունգարիայում դատապարտվել էր ցմահ ազատազրկման հայազգի Գուրգեն Մարգարյանին կացնով սպանելու համար։ Սակայն Ադրբեջան վերադառնալուն պես Իլհամ Ալիևի հրամանագրով Ռամիլ Սաֆարովը ազատ է արձակվել և պարգևատրվել մի շարք մրցանակներով ։
Հունաստանը մեկն էր այն առաջին երկրներից, որոնք ճանաչեցին 1991 թվականի սեպտեմբերի 21-ին հռչակած Հայաստանի Երրորդ Հանրապետության անկախությունը, ինչպես նաև մեկն է այն պետություններից, որոնք պետականորեն ճանաչել և դատապարտել են Հայոց ցեղասպանությունը։ 2007 թվականի հունիսին Հունաստանի նախագահ Կառլոս Պապուլյասը այցելեց Հայաստան։ Նրա խոսքերով.
Հունաստանը Ռուսաստանից հետո Հայաստանի երկրորդ ռազմական գործընկերներն է և ամենամոտ դաշնակիցը ՆԱՏՕ-ում։ Ամեն տարի մի քանի հայ սպաներ վերապատրաստություն են անցնում Հունաստանում, Հայաստանն էլ ռազմական և բժշկական աջակցություն է ցուցաբերում։
2003 թվականին երկու պետությունները ստորագրեցին փոխադարձ ռազմական աջակցության համաձայնագիր, որի համաձայն նախատեսվում է ավելացնել Աթենքի ռազմական և ռազմաբժշկական ակադեմիաներում սովորող և վերապատրաստում անցնող զինվորների սպաների թիվը։
Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ փակ սահմանների, ինչպես նաև դեպի ծովը ելք չունենալու պատճառով, Վրաստանը Հայաստանի համար բավականին մեծ դեր է խաղում ապրանքների արտահանման և ներմուծման ոլորտում։ Հայաստանի և Վրաստանի միջև գործում է երկաթուղի, որով էլ արտահանվում է հայկական ապրանքների մեծ մասը։ 2009 թվականին Վրաստանի ապրանքաշրջանառության մեջ Հայաստանը չորրորդ տեղում էր (Վրաստանի արտահանած ապրանքների 7,9%-ը)։ Հայաստանը Վրաստան է արտահանում հիմնականում էլեկտրաէներգիա։
Հայաստանը հայտարարել է իր մտադրությունները կապված եվրոպական ինտեգրման, ինչպես նաև Եվրոպական Միությանը անդամակցության հետ։ Հայաստանը 2004 թվականից մասնակցում է «Եվրոպական Հարևանության Քաղաքականություն» և 2009 թվականին «Արևելյան գործընկերություն» ծրագրերին։
Հայաստանը և Իսրայելը հաստատել են դիվանագիտական հարաբերություններ, սակայն միմյանց մոտ չունեն դեսպանատներ։ Փոխարենը, Իսրայելի դեսպանը Հայաստանում գտնվում է Թբիլիսի (Վրաստան), և Երևան է գալիս երկու ամիսը մեկ, իսկ Հայաստանի դեսպանը Իսրայելում գտնվում է Ֆրանսիայում։ Հայաստանը ունի հյուպատոսություն Իսրայելում։
Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը 1991 թ. դեկտեմբերի 25-ին պաշտոնապես ճանաչեց Հայաստանի անկախությունը։ 1992 թ. փետրվարի 9-ին Թեհրանում ստորագրվեց հռչակագիր՝ Հայաստանի և Իրանի միջև դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու վերաբերյալ։ Նույն օրը ստորագրվեց Հայաստանի և Իրանի Իսլամական Հանրապետության միջև հարաբերությունների սկզբունքների և նպատակների մասին հռչակագիրը, որով Կողմերը հավաստում էին բարիդրացիական հարաբերություններ հաստատելու իրենց մտադրությունը։ 1992 թ. ապրիլին Երևանում տեղի ունեցավ Իրանի Իսլամական Հանրապետության դեսպանության բացման հանդիսավոր արարողությունը։ 1992 թ. դեկտեմբերին Թեհրանում բացվեց Հայաստանի դեսպանությունը ։
Հայաստանի վերջին ամենանշանավոր արտաքին քաղաքականության հաջողությունը եղել է օգոստոսի 29-ին, երբ Ռուսաստանի հետ ստորագրեցին բարեկամության, համագործակցության և փոխադարձ օգնության մասին համաձայնագիր, որով Մոսկվան պարտավորվում է պաշտպանել Հայաստանին, երրորդ կողմի հարձակման դեպքում։Ռուսաստանը հանդիսանում է տարածաշրջանի անվտանգության պաշտպանության խաղացողներից մեկը, և այն Հայաստանի պատմական դաշնակիցն է։ Այս պայմանագիրը թեպետ հանդես է գալիս որպես պատասխան Ալիեևի ԱՄՆ մեկնելուն, այնուամենայնիվ պայմանագիրը հավանաբար վաղուց էր զարգացել։ Այնուամենայնիվ, ակնհայտ է, որ Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ավելի լայն համատեքստում Երևանը թեև ողջունում է Ռուսաստանի անվտանգության երաշխիքը, բայց Հայաստանը չի ցանկանում ապավինել միայն Մոսկվային, ոչ էլ ցանկանում է դառնալ Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի Անդրկովկասյան հարցերի առճակատման մասը։
Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունները լարված են Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման և Թուրքիայի՝ Ադրբեջանին Ղարաբաղյան հարցում աջակցության պատճառով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ արտաքին քաղաքականություն Կատեգորիա:Հայաստանի արտաքին հարաբերություններ
Կալինովկա (ավան, Բելոպոլիեի շրջան)
Կալինովկա (Калинівка), ավան Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կալինովկա ավանում բնակվում էր 317 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Հայկական հողերի վերամիավորումը Արտաշես I-ի կողմից
Հայկական հողերի վերամիավորումը Արտաշես I-ի կողմից, Արտաշես I-ի գահակալության ժամանակ (մ.թ.ա. 189-160) հայկական մանր իշխանությունների վերամիավորում։
Պայքար հայկական հողերի միացման համար
Արտաշես 1-ը գահակալել է մ.թ.ա. 189-160 թվականներին։ Իր իշխանության տարիներին հայկական հողերը բաժանված էին մանր իշխանությունների։ Նրան հաջողվել է միավորել Հայկական հողերը պայքարելով ոչ միայն Սելևկյան և Պարսից պետությունների, այլև ներքին կենտրոնախույս ուժերի հետ։ Արտաշեսը, սկզբում վերամիավորել է Հայաստանի ծայրամասային մարզերը, որոնք հարևան պետությունների ձեռքն էին անցել ։ Գահակալման առաջին տարիներին Արտաշեսը արշավանք է ձեռնարկում Արևելք, հասնում է Կասպից ծովի ափեր՝ Մեծ Հայքին միացնելով Փայտակարանն ու Ուրմիո լճի արևմտյան ափերն ընկած հողերը։ Դեպի Վիրք կատարած արշավանքի արդյունքում գրավում է Գուգարք նահանգը։ Արևմուտքում Արտաշեսը գրավում է Կարնո երկրամասն ու Դերջա գավառը, իսկ Տմորիք երկրամասը ազատագրում է Սելևկյաններից։
Մարտավարություն
Որպեսզի մարտերը կարճ ժամանակում կարողանային հաջողություններ գրանցել՝ Արտաշեսը գործադրել է զորքերի հիմնական ուժերի՝ գլխավոր ուղղությամբ կենտրոնացնելու մարտավարությունը։ Կարողանալով ժամանակին համախմբել քաղաքական և ռազմական ուժերը, հմտորեն կարողացել է կազմակերպել զորքի մարտական գործողությունները, իսկ տեղանքի վարպետորեն կիրառումը ապահովել է ճակատամարտի հաղթական ավարտը։
Այրարատյան թագավոր Երվանդի դեմ վարած պատերազմ
Երբ Այրարատի թագավոր Երվանդը տեղեկանում է Արտաշեսի գործողությունների մասին, որ վերջինս ցանկանում է արշավանք կազմակերպել իր թագավորության դեմ, դիմում է դաշնակից պետություններին։ Ստանալով դաշնակից պետությունների աջակցությունը, զորքերը հավաքում է Երվանդաշատի հյուսիսային մատույցների մոտ, բանակն ուղելով Արտաշես 1-ի զորքերի դիմաց ։