cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դուրենբակ
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 400 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 35 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 741 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 549-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 192։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,1 %։ 549 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 508 անձ (280 տղամարդ և 228 կին)։ Գործազուրկ են եղել 41 անձ (13 տղամարդ և 28 կին)։ 192 անաշխատունակներից 53-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 80-ը` թոշակառուներ, իսկ 59-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Նեոտեկտոնիկա
Կատեգորիա:Տեկտոնիկա
JSTOR
JSTOR (կրճատված Journal STORage բառակապակցությունից ), 1995 թվականին հիմնադրված թվային գրադարան։ Սկզբում պարունակում էր միայն ակդեմիկական ամսագրերի թվայնացված տարբերակները, այժմ այն պարունակում է նաև գրքեր և այլ տեղեկատվության աղբյուրներ ։ Կայքը թույլ է տալիս կատարել ամբողջական տեքստում որոնում համարյա 2,000 տարբեր ամսագրերում։ 2013 թվականի դրությամբ աշխարհի ավելին քան 8,000 հաստատություններ ավելին քան 160 երկրներում օգտագործում են JSTOR, հիմնականում հասանելությունը ապահովվում է բաժանորդագրությամբ, սակայն կայքում կան նաև ազատ հասանելությամբ նյութեր ։ JSTOR-ի եկամուտը 2015 թվականին կազմել է 86 միլիոն դոլար ։
JSTOR-ի նյութերը տրամադրում են ավելին քան 900 հրատարակչություններ ։ Անվանական տվյալների բազան պարունակում է ավելին քան 1,900 ամսագրերի անվանումներ, ավելին քան 50 տարբեր մասնագիտություններով։ Ամեն նյութը նշված է եզակի ամբողջական թվով, սկսած -ից։
JSTOR-ը արտոնագրվում է հիմնականում ակադեմիական հաստատություններին, հասարակական գրադարաններին, հետազոտական ինստիտուտներին, թանգարաններին, և դպրոցներին։ Ավելին քան 7,000 հաստատություններ ավելին քան 150 երկրներում ունեն կայքից օգտվելու հնարավորություն ։ 2013 թվականի հունվարին JSTOR-ը սկսեց ծրագիր, որի միջոցով կրթական հաստատությունները կարող են տրամադրել հասանելություն նաև իրենց շրջանավարտներին ։ Անհատական բաժանորդագրումները նույնպես հնարավոր են ։
Ամեն տարի JSTOR-ը սահմանափակում է ամսագրերի դիտման մոտ 150 միլիոն չարտոնագրված փորձեր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 հիմնադրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:1995 թվականին հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:Էնդրյու Վ. Մելթոնի հիմնադրամ Կատեգորիա:Կոմերցիոն թվային գրադարաններ Կատեգորիա:Թվային գրադարաններ
Պարանոցի և գլխի պաշտպանության համակարգ
Պարանոցի և գլխի պաշտպանության համակարգ (Head And Neck Support device, HANS), հատուկ տեխնիկական սարք է, որն օգտագործվում է ավտոարշավների ժամանակ, ինչը զգալիորեն նվազեցնում է վթարների և պատահարների ժամանակ պարանոցի ծանրաբեռնվածությունը և վնասը։ Ուժեղ արգելակման ժամանակ, հարվածի պահին պարանոցը սարքի շնորհիվ զգալիորեն ավելի քիչ է ծանրաբեռնվում, քան առանց սարքի և ավտոարշավորդը լուրջ վնասվածք չի ստանում (մինչ սարքի օգտագործելը մրցարշավորդները հարվածի պահին գլխի արագ առաջ թեքվելու պատճառով կարող էին գանգի կոտրվածքի ծանր վնասվածքներ ստանալ, կամ ամբողջական կանգառից հետո մեծ արագությամբ հետ վերադառնար)։
Սարքը մշակվել է 1987 թվականին Միչիգանի պետական համալսարանի (ԱՄՆ) կիրառական կենսամեխանիկայի պրոֆեսոր Ռոբերտ Հաբարդի (1944-2019) կողմից ։
Գլխի կողային պաշտպանական համակարգը, Halo սարքը, սաղավարտի և անվտանգության պաշտպանիչ շերտի հետ մեկ տեղ կազմում է HANS գլխի պաշտպանության ամբողջական համակարգը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆորմուլա 1 Կատեգորիա:Անհատական պաշտպանության միջոցներ Կատեգորիա:Ավտոմոբիլային անվտանգություն Կատեգորիա:Սպորտային բժշկագիտություն Կատեգորիա:Անվտանգության սարքեր
Ստեփան Ղորղանյան
Ստեփան Ալեքսանդրի Ղորղանյան, հայ ռազմական և պետական հասարակական գործիչ Ղորղանյանների տոհմից, գեներալ-մայոր։
Գործունեություն
1885-1888 թվականներին եղել է Սուրմալուի, 1888-1895 թվականներին՝ Նախիջևանի գավառապետի օգնական, 1895-1910 թվականներին՝ Նոր Բայազետի, 1910-1915 թվականներին՝ Քութայիսի գավառապետ, 1919-1920 թվականներին՝ Կարսի նահանգապետ։ Կարսի անկումից (1920 թվականի հոկտեմբերի 30) հետո բնակություն է հաստատել Թիֆլիսում։
Նոր Բայազետում անցկացրել է ջրանցք, բացել հիվանդանոցներ, եղել է Սևանա լճի նավագնացության կազմակերպիչներից, կառուցել է Բայազետից Վարդենիս 75-վերստանոց նոր ճանապարհ ։
1886 թվականից «Մշակ» օրաթերթում հրապարակված «Գավառական նամակներ» և «Նյութեր հասարակական կյանքի ուսումնասիրության» (1896) հոդվածաշարում լիբերալ նարոդնիկության դիրքերից փորձել է վերլուծել Հայաստանի տնտեսական կացությունը (հատկապես 1870 թվականի գյուղացիական ռեֆորմը և դրա հետևանքները), դեմ արտահայտվել Ռուսաստանի ցարական կառավարությանը, սատարել «մանր արտադրողի շահերը»։
Անդրկովկասում 11-րդ Կարմիր բանակի ներխուժումից և խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո անցել է կենսաթոշակի։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Գեներալ-մայորներ Կատեգորիա:Ղորղանյաններ Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
Դմիտրի Ախշարումով (ուտոպիստ)
Դմիտրի Դմիտրիի Ախշարումով, ուտոպիստ-սոցիալիստ, գրող, բժիշկ։
Ծագումով հայ, Դմիտրի Ի. Ախշարումովի որդին։
Կենսագրություն
1846 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանի արևելագիտական ֆակուլտետը։ 1848 թվականին անդամագրվել է պետրաշևականների խմբակին և դարձել Ռուսաստանի ուտոպիստ–սոցիալիստական շարժման նշանավոր դեմքերից։ Ախշարումովը Շ. Ֆուրիեի գաղափարների հետևորդ էր, միաժամանակ, հեղափոխական–դեմոկրատ։
Կողմնակից էր ժողովրդի ստորին խավերին քաղաքական պայքարի մեջ ներգրավելուն։ 1849 թվականին բանտարկվել և դատապարտվել է գնդակահարության, սակայն վճիռը փոխվել է։ Ախշարումովը աստիճանազրկվել ու մյուս պետրաշևականների հետ աքսորվել է Կովկաս։ 1856 թվականին ազատվել է զինվորական ծառայությունից և իրավունք ստացել ապրելու Ռուսաստանի կենտրոնական քաղաքներում։
1862 թվականին ավարտել է Բժշկա-վիրաբուժական ակադեմիան։ Հրատարակել է բազմաթիվ հոդվածներ ու գրքեր խոլերայի, ժանտախտի և այլ համաճարակային հիվանդությունների մասին ։ Պոլտավայում հիմնել է բժիշկների միություն։ Գրել է բանաստեղծություններ, որոնցում արտահայտել է իր քաղաքական հայացքներն ու իղձերը («Հող, դժբախտ հող», 1849, «Լեռը բարձր Է, գագաթը հազիվ է նշմարվում», 1849 և այլն)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:19-րդ դարի հայ գրողներ
Զեդուբան (Օզուրգեթի շրջան)
Զեդուբան (ზედუბანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում։
Բնակչություն
Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում էր 167 մարդ ՝ վրացիներ (80 %) և հայեր (20 %)։ Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում էր 175 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ (92,0 %), հայեր (8,0 %) ՝։
Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Օզուրգեթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Բաթում քաղաքում։
Մորալ դե լա Ռեինա
Մորալ դե լա Ռեինա  (Moral de la Reina), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալյադոլիդ պրովինցիայում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կաստալիա և Լեոն շրջանում։ Տարածքը կազմում է 42.40 կմ2։ Բնակչությունը՝ 197 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 57 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Սիմոն Ճուլարտյան
Սիմոն Ճուլարտյան, հայ բանահավաք, բանասեր։ Մխիթարյան միաբանության անդամ։ Խմբագրել և հրապարակել է հայկական («Առածք ազգայինք», 1880) և տաճկական (թուրք. «Տաճկական առածք», 1882) առած-ասացվածքների ժողովածուները։ Հայկական առածների ժողովածուն ներկայացնում է Կոստանդնուպոլսի, Վանի, Ալաշկերտի, Կարնո, Ջուղայի, Երևանի, Թիֆլիսի, Ղրիմի, Տրանսիլվանիայի խոսվածքներով 4000 առած-ասացվածք, որոնք հեղինակի գրառումներն են, ինչպես նաև տպագիր այլ աղբյուրներից քաղած նյութեր (Անանիա վարդապետ, Միքայել Միանսարյանց, Խաչատուր Աբովյան, Խոջոյան)։ Ժողովածուն համառոտած 1888 թվականին ֆրանսերեն և անգլերեն է թարգմանել Գևորգ Պայանը։ Ճուլարտյանի տաճկական առածների ժողովածուն գերազանցապես հեղինակի գրառումներն են՝ տպագրված հայատառ թուրքերենով (շուրջ 4500 գրաոում)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Հայ բանահավաքներ Կատեգորիա:Մխիթարյան միաբանության անդամներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Մյունստեր
Մյունստեր (Münster, Monasterium Westphalorum), քաղաք Գերմանիայում, Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա երկրամասում։
Մյունստերում են գտնվում Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի կարևոր դատական և վարչական հաստատությունները, այդ թվում՝ Սահմանադրական դատարանը և Վերին վարչական դատարանը։ Մյունստերի եպիսկոպոսությունը, որ հիմնվել է ավելի քան 1200 տարի առաջ, համարվում է հնագույններից մեկը Հյուսիսային Գերմանիայում և մեծ դեր է խաղում Վեստֆալիայի սահմաններից դուրս։
Աշխարհագրություն
Մյունստերը գտնվում է Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա երկրամասի հյուսիսում։ Մոտակա քաղաքներն են Օսնաբրյուկը (44 կմ դեպի հյուսիս), Դորտմունդը (61 կմ դեպի հարավ), Բիլեֆելդը (62 կմ դեպի արևելք) և Էնշխեյդեն (Նիդեռլանդներ) (65 կմ դեպի հյուսիս–արևմուտք)։
Քաղաքը Գերմանիայի 42 քաղաքային ագլոմերացիաներից մեկն է։ Իր տարածքի չափով Գերմանիայում 16-րդն է, սակայն տարածքի մեկ երրորդը օգտագործվում է գյուղատնտեսական նպատակներով։
Կլիմա
Չնայած նրան, որ Մյունստերում տարեկան տեղումների միջին քանակը գրեթե հավասար է Գերմանիայի տարեկան տեղումների միջին քանակին, այնուամենայնիվ քաղաքը ստացել է անձրևային քաղաքի կարգավիճակ։ Պատճառը ոչ այնքան տեղումների քանակն է, որքան անձրևային օրերի թիվը։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը 9 °C է տարեկան 1500 արևային ժամերի դեպքում։ Համեմատած այլ գերմանական քաղաքների՝ Մյունստերը գտնվում է 20% ամպամած եղանակ ունեցող քաղաքների թվի մեջ։ Ամառվա ջերմաստիճանը համապատասխանում է երկրի միջին ջերմաստիճանին։
Քաղաքի վարչական բաժանումը
Մյունստերը բաժանվում է 6 վարչական շրջանների․ Կենտրոն, Հյուսիս, Արևելք, Արևմուտք, Հարավ–արևելք, Հիլտրուպ։ Յուրաքանչյուր շրջան ունի իր ինքնակառավարումը, որ բաղկացած է 19 անդամներից, որոնք ընտրովի են։ Թվարկված բոլոր շրջանները իրենց հերթին ավելի փոքր կազմավորումներից են բաղկացած։
Պատմություն
Քաղաքի պատմությունը տևում է գրեթե 1200 տարի։ Առաջնային բնակեցումը տեղի է ունեցել 793 թվականին Կառլ Մեծի կողմից, որը հրամայել էր կառուցել ոչ մեծ վանք՝ իր նստավայրից ոչ հեռու (լատիներեն «monasterium» բառից էլ առաջացել է քաղաքի անվանումը)։ XVI դարի առաջին կեսում քաղաքի բոլոր արխիվների վերացվեցին։ Այդ իսկ պատճառով բոոր պատմական վկայությունները, որոնք վերաբերվում են մինչև նշված ժամանակաշրջանին, մասնակիորեն ոչ ճշգրիտ են և հիմնված այն փաստաթղթերի վրա, որոնք պահպանվել են քաղաքի սահմաններից դուրս։
805 թվականին Մյունստերին տրվեց քաղաքի կարգավիճակ։ Գրեթե նույն ժամանակաընթացքում սկսվեց քաղաքային ամրությունների կառուցումը։ Քաղաքային պատի երկարությունը մոտավորապես 4 կմ էր։ XIV դարի վերջին այն ամրացվեց կողքի այլ շինությունների հաշվին։ Այդ ժամանակ էլ Մյունստերը դարձավ Վեստֆալիայի տարածքով ամենամեծ քաղաքը։
1358 թվականին Մյունստերը առաջին անգամ հիշատակվում է որպես Հանզայի անդամ։ Սակայն, հնարավոր է, որ քաղաքը մինչ այդ արդեն եղած լինի միության կազմում։
1648 թվականին քաղաքում տեղի ունեցավ եվրոպական մակարդակի իրադարձություն․ կնքվեց Վեստֆալյան հաշտությունը, որը վերջ դրեց Երեսնամյա պատերազմին և Ութսունամյա պատերազմին։ 1815 թվականից մինչև 1945 թվականը Մյունստերը դարձավ պրուսական Վեստֆալիա պրովինցիայի մայրաքաղաքը։
1915 թվականին քաղաքի բնակչությունը գերազանցեց 100 000–ը։
1990 թվականի հունիսի 18–ին տեղի ունեցավ Էդուարդ Շևարնաձեի և Հանս–Դիտրիխ Հենշերի հանդիպումը։ Քաղաքի բնակիչները մեծ ուշադրություն ցուցաբերեցին քաղաքական գործիչների նկատմամբ։
Բնակչություն
Մյունստերի բնակչությունը ավելի քան 270 հազար է և 10 հազար մարդ էլ նշում է Մյունստերը որպես իր երկրորդ բնակության վայր։ Քաղաքի բնակչության գրեթե 9%–ը արտասահմանցիներ են։ Աշխատունակ բնակչության 6,3%–ը գործազուրկ է։ Աշխատողների 80%–ը զբաղված է ծառայության ոլորտում, 17%–ը՝ արդյունաբերության և 1%–ը՝ գյուղատնտեսության ոլորտներում։
Բնակչության կյանքի տևողության ենթադրելի տարիքը 76,3–ն է տղամարդկանց և 83,1–ը կանանց համար։ Սա ամենաբարձր ցուցանիշն է ողջ Գերմանիայում։
Տնտեսություն և արդյունաբերություն
Մյունստերի հիմնական աշխատաստեղծ կազմակերպխությունները երբեք չեն եղել արդյունաբերական ընկերությունները, ավելի շուտ՝ կառավարչական և ուսումնական հաստատությունները, այդ թվում և համալսարանը և շրջանի ղեկավարությունը։ Այդ իսկ պատճառով Մյունստերը հաճախ անվանում են «Վեստֆալիայի գրասեղան»։ Մյունստերը նաև մեծ դեր է խաղում շրջանում առևտրի զարգացման մեջ։ Քաղաքի կենտրոնական շրջաններում լայն տարածում ունի գյուղատնտեսությունը, որը մեծ ունի քաղաքի տնտեսության մեջ։
Կրթություն և գիտություն
Մյունստերը համարվում է համալսարանական քաղաք։ Ընդհանուր առմամբ այստեղ սովորում է 50 000 ուսանող։
Վիլհելմի անվան Վեստֆալյան համալսարանը (Westfälische Wilhelms-Universität), որի 15 ֆակուլտետներում սովորում է 42 000 ուսանող, համարվում է Գերմանիայի խոշորագույն համալսարաններից մեկը և քաղաքի ամենախոշոր աշխատատուներից մեկը (13 000 աշխատող, ներառյալ համալսարանական հիվանդանոցը)։ Համալսարանը հիմնադրվել է 1780 թվականին։ 2004 թվականի ապրիլի 1–ից համալսարանի կազմի մեջ է մտնում նաև Մյունստերի Բարձրագույն երաժշտական դպրոցը։ Համալսարանին է պատկանում ավելի քան 280 շինություն։
1999 թվականի հուլիս–սեպտեմբեր ամիսներին համալսարանի հիվանդանոցում կատարում էին լեյկեմիայից բուժում, սակայն դրանից հետո մահացավ Ռաիսա Մակսիմովնա Գորբաչյովան։
Խոշորագույն բուհերի թվին է դասվում նաև Մյունստերի բարձրագույն մասնագիտական դպրոցը (Fachhochschule Münster)։ Նրա 12 ֆակուլտետներում սովորում է գրեթե 9 000 ուսանող (ներառյալ Շտայֆուրտի մասնաճյուղը)։ Այն հիմնադրվել է 1971 թվականին և համարվում է Գերմանիայի խոշոր մասնագիտական դպրոցներից մեկը։
Մյունստերի առաջատար հետազոտական կենտրոնը Մաքս Պլանկի անվան Մոլեկուլյար բիոբժշկության ինստիտուտն է (հիմն. 1 օգոստոսի 2001 թ.)
Սպորտ
Քաղաքի ամենահաջողակ ֆուտբոլային ակումբը «Պրոյսեն Մյունստերն» է՝ 1951 թվականի երկրի փոխչեմպիոնը։ 2011/2012 մրցաշրջանից հանդես է գալիս երկրի Երրորդ լիգայում։ USC Münster վոլեյբոլային ակումբը հանդես է գալիս առաջին վոլեյբոլային լիգայում։
Քաղաքում մշտապես անցկացվում են սպորտային միջոցառումներ։
Մշակույթ և զբոսաշրջություն
Մյունստերը հարուստ է ինչպես պատմական, այնպես էլ ժամանակակից ճարտարապետության գլուխգործոցներով։ Քաղաքի պատմական տեսքը ձևավորվել է առաջին հերթին եկեղեցիների շնորհիվ, որոնց թիվը քաղաքում գերազանցում է 20–ը։ Նրանց մեջ հատուկ տեղ են զբաղեցնում Սուրբ Պավելի տաճարը (St.-Paulus-Dom) և Լամբերտիկիրխեն (Lambertikirche)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում քաղաքի կենտրոնական մասը գրեթե ամբողջովին ավերվել էր, սակայն շատ և շատ շինություններ վերականգնվել են։ Ժամանակակից ճարտարապետության ստեղծագործությունների մեջ կարելի է նշել քաղաքային թատրոնի շինությունը (Städtische Bühnen) և քաղաքային գրադարանը;
10 տարին մեկ անգամ քաղաքում անցկացվում է ճարտարապետական քանդակների միջազգային մրցույթ, որից հետո քաղաքը հարստանում է տարբեր քանդակներով, որոնց թիվը ներկայումս հասել է 60–ի։
Տարեկան քաղաք են այցելում ավելի քան 5 միլիոն զբոսաշրջիկներ։ Մոտավորապես 478 հազար մարդ, որոնցից 47000–ը՝ արտասահմանցիներ, մնում են քաղաքում մի քանի օրով և միջինը այնտեղ անցկացնում երեք օր։ Մյունստերը հյուրերի սիրելի է այնտեղ անցկացվող տեղական տոների՝ EuroCityFest–ի, սուրբծննդյան շուկայի և Send տոնավաճառի շնորհիվ։ Այդ իրադարձությունները բազում հյուրեր են գրավում Ռուրի մարզից և Նիդեռլանդներից։
Քաղաքում կա 8 թատրոն, 30 թանգարան (այդ թվում՝ հնէաբանական, պալոօնթոլոգիական թանգարանները, Աստվածաշնչի թանագարանը և այլն), կենդանաբանական այգի, 80 հյուրանոց՝ մոտավորապես 7 000 տեղով, գրեթե 800 սրճարան և ռեստորան։
Մրցանակներ
1991, 2004, 2005 - «Ամենաընկերասեր քաղաքը հեծանվորդների համար» (Շրջակա միջավայրի և բնության պաշտպանության միություն)։
2004 - «Բնակվելու լավագույն քաղաք» (LivCom-Award)։
2001 - «Քաղաքի կենտրոնական հատվածների հասանելիությունа» ազգային մրցույթի հաղթող։
2004 - «Սիրտ երեխաների համար» նախաձեռնության համար քաղաքը անվանվել է «ամենաընկերասեր քաղաքը երեխաների համար»։
2005 - European Energy Award–ի ոսկե մեդալ։
2006 - «Մեր քաղաքը բարգավաճում է» (Unsere Stadt blüht auf) համազգային մրցույթի ոսկե մեդալ։
2007 - «Entente Florale» միջազգային մրցույթի ոսկե մեդալ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Տզզան ճանճը (մուլտֆիլմ, 1941)
Տզզան ճանճը (Муха-Цокотуха) խորհրդային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է Վլադիմիր Սուտեևի կողմից 1941 թվականին, ըստ Կ. Ի. Չուկովսկու համանուն հեքիաթի։ Մուլտֆիլմը չի պահպանվել։
Սյուժե
Տզզան ճանճին տոնի ժամանակ առևանգում է սարդը, բայց նրան փրկում է ազնիվ մոծակը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Վերխովկա (գյուղ, Տրոստյանեցի շրջան)
Վերխովկա (Верхівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տրոստյանեցի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1600 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վերխովկա գյուղում բնակվում էր 1 261 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 350,28 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տրոստյանեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1600 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Օլշանի (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
2001 թվականի տվյալներով Օլշանի քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 7 252 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9,9 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 732,53 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դերգաչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1650 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մալայա Յուրոնգա
Մալայա Յուրոնգա (Малая Юронга), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վոսկրեսենսկի շրջանի կազմում։
Լուիզա Պոզապալյան
Կենսագրություն
Լուիզա Պոզապալյանը ծնվել է Մարսել քաղաքում։ Վաղ հասակում բնակվել է Բեյրութում, որտեղ երգել է «Գուսան» երգչախմբում։ Հետագայում կատարելագործվել է Միլանում։ 1965-1973 թվականներին եղել է Համբուրգի օպերային թատրոնի մեներգչուհի։ Ելույթներ է ունեցել Նյու Յորքի «Մետրոպոլիտեն օպերա»-ում, Մոնրեալում, Լոնդոնում, Հռոմում, Փարիզում, Բրյուսելում, Բեռլինում, Մյունխենում, Ամստերդամում, Կոպենհագենում, Մոսկվայում, Երևանում։
Դերերգերից են`
Կատարել է սոպրանոյի երգամասեր վոկալ-սիմֆոնիկ երկերում՝ Բախի h-moll մեսսա, Մոցարտի «Ռեքվիեմ», Բեթհովենի 9-րդ սիմֆոնիա, Բրամսի «Գերմանական ռեքվիեմ» և այլն։ Հանդես է եկել նաև որպես կամերային երգչուհի՝ կատարելով Կոմիտասի, Մակար Եկմալյանի, Բարսեղ Կանաչյանի, Գ. Ալեմշահի և այլոց ստեղծագործությունները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1936 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 24 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ Կատեգորիա:Հայ սոպրանոներ Կատեգորիա:Մարսել քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1998 մահեր Կատեգորիա:Մայիսի 6 մահեր Կատեգորիա:Շտուտգարտ քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Հայ օպերային երգչուհիներ
Բոլշիե Բիկշիխի
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1421 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1782 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Կանաշսկի շրջանի բնակավայրեր
Էգլետոն (կանտոն)
Էգլետոն (Égletons), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Լիմուզան շրջանում։ Կոռեզ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Տյուլ օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 7244 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1910 է։ Կանտոնում կա 8 կոմունա։
Մեծ Դիցասար
Մեծ Դիացասար, լեռնագագաթ Հայաստանի Շիրակի մարզում, Արագածի լեռնազանգվածի արևմտյան փեշերին, Ձիթհանքով գյուղից 4,5 կմ արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 1748 մետր ։
Էգլետոն (կանտոն)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Մեծ Դիցասար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Շիրակի մարզի լեռներ
Լոգանի շրջան (Արկանզաս)
Լոգան (Logan County), ԱՄՆ Արկանզաս նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.839 կմ² է, բնակչությունը՝ 22.353 մարդ (2007 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բունվիլ և Փարիզ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1871 թ.։
Արտաքին հղում
Կատեգորիա:Արկանզասի շրջաններ
Վոյիսլավ Կոշտունիցա
Կենսագրություն
Կոշտունիցան ծնվել է 1944 թվականի մարտի 24-ին Բելգրադում, դատավորի ընտանիքում (և՛ հայրական, և՛ մայրական կողմի պապերը դատավորներ են եղել ): Տունը, որտեղ նա ապրել է,  այսպես կոչված, «Արյունոտ Զատիկի» արդյունքում, ավերվել է, երբ 1944 թվականի ապրիլի 16-17-ին Մեծ Բրիտանիայի և ԱՄՆ-ի ավիացիոն ուժերը ռմբակոծության ենթարկեցին Բելգրադը։ Ընտանիքը ստիպված տեղափոխվում է Կոշտունիցա, ընտանիքի ծննդավայր՝ Շումադի գյուղ (Սերբիայի կենտրոնական մաս) ։ Երբ նա երիտասարդ էր, նրան կոչում էին Վոժա։
Կոշտունիցան ամուսնացած է Զորիցա Ռադովիչի հետ։ Երեխաներ չունի։ Նրանք շատ կատուներ ունեն, որի համար նրան մեղադրել են, պատճառաբանելով, որ կատուները, չդաստիարակվող, չկոլեկտիվացվող, հետևաբար «հակաազգային» կենդանիներ են ։
Կրթություն
Կոշտունիցան տարրական կրթությունը ստացել է Բելգրադում։ 1960 թվականին ավարտել է գիմնազիան, 1962 թվականին ավագ դպրոցը։ 1962-1966 թվականներին ուսանել և ավարտել է Բելգրադի համալսարան ի Իրավագիտության ֆակուլտետը։ 1970 թվականին Պատմության ֆակուլտետում պաշտպանել է մագիստրոսի թեկնածուական ատենախոսությունը «Հարավսլավիայի Սահմանադրական դատարանի քաղաքական տեսությունը և պրակտիկան» թեմայով։ Բելգրադի համալսարանի Իրավաբանական ֆակուլտետում ասիստենտի աշխատանք է կատարել և «Ընդդիմությունը կապիտալիզմի քաղաքական համակարգում» ատենախոսությամբ ստացել է դոկտորի աստիճան (1974) :
Հրատարակումներ և խմբագրական աշխատանք
Մի շարք իրավական և փիլիսոփայական ամսագրերի խմբագրական խորհրդի անդամ և գլխավոր խմբագիր է. 1983 թվականին Կոշտունիցան և նրա գործընկեր Կոստա Չավոշկին հրապարակել են «Արտասահմանյան բազմակարծությունը կամ մոնիզմը։ 1944-1949 տարիներին Հարավսլավիայի հասարակական շարժումները և քաղաքական համակարգը» աշխատությունը։
Սերբիայի « PEN » կենտրոնի անդամ է։
Մասնագիտական գործունեություն
1974 թվականին սկսել է դասավանդել Սոցիալակական գիտությունների ինստիտուտում։ 1981 թվականից աշխատել է Բելգրադի Փիլիսոփայության և հասարակական տեսությունների ինստիտուտում և որոշ ժամանակ եղել է այդ ինստիտուտի տնօրեն։ Այդ տարիներին Կոշտունիցան զբաղվել է մարդու իրավունքների, մասնավորապես խոսքի ազատության և արտահայտվելու իրավունքի պաշտպանությամբ. Սահմանադրական իրավունքի խնդիրների, քաղաքական տեսության և փիլիսոփայության ոլորտի իր մասնագիտությամբ։
Կոշտունիցան շարունակում էր զբաղվել հասարակական գործընթացների ուսումնասիրությամբ, մինչդեռ հենց Հարավսլավիայի ներսում կատարվում էին քաղաքական համակարգի նշանակալից փոփոխություններ։ Նա ոչ մի անգամ չի եղել Հարավսլավիայի Կոմունիստական կուսակցության անդամ (ինչպես հատուկ էր այդ ժամանակաշրջանին)։ 1980-ականներին «Մտքի և խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտե»-ի անդամ էր և զբաղվում էր իրավապաշտպանական գործունեությամբ։ Կոշտունիցան ազգայնական ուղղվածության այլախոհ էր։ Ընդ որում նրա ազգայնականությունը զգալիորեն տարբերվում էր պաթետիկ հռետորաբանությունից և շովինիստական ծայրահեղականությունից։ Նա օրենսգետ և սահմանադրագետ էր, ազգային պետության կողմնակից, այնպիսի քաղաքական համակարգի կողմնակից, որը եվրոպական պետություններում ձևավորվեց 1789 թվականի Ֆրանսիական հեղափոխությունից հետո ։
Քաղաքական առաջին քայլեր
1974 թվականին մի խումբ պրոֆեսորների և ասիստենտների հետ միասին քաղաքական հետապնդման է ենթարկվում և հեռացվում Իրավաբանական ֆակուլտետից, որովհետև մասնակցել էր իրավունքի պրոֆեսոր Միխայիլ Ջուրիչին (բանտարկել էին փետրվարի 21-ի ուժի մեջ մտնող Սահմանադրությունը քննադատելու համար) բանտից ազատելու կապակցությամբ ստորագրահավաքին։ Համաձայն նոր Սահմանադրության՝ ինքնավար մարզերը (Սերբիա Կոսովո (նախկին Կոսովոյի և Մետոխիայի) և Վոյեվոդինա) ստանում են հանրապետության կարգավիճակ ։
Դեմոկրատական կուսակցության հիմնադիր անդամ
1989 թվականին Կոշտունիցան մի խումբ համախոհների հետ միասին ստեղծեց «Դեմոկրատական կուսակցությունը» (DS)։ Նախաձեռնող խմբի կազմում էին փիլիսոփա Զորան Ջինջիչը, տնտեսագետ Վլադիմիր Գլիգորովը (Մակեդոնիայի առաջնորդ Կիրո Գլիգորովի որդին) և բռնադատված բանաստեղծ Գոյկո Ջոգոյը։ Սկզբում կուսակցությունը ավելի շուտ ինտելեկտուլաներից կազմված քաղաքական խումբ էր, որին հումորով անվանում էին «Երկուսի շրջան» (տրամվայի №2 երթուղին շրջան է կատարում Բելգրադի կենտրոնի շուրջը), հետո այն ընդլայնվեց։ Դեմոկրատական կուսակցության անդամները արմատական շուկայական բարեփոխումների, ազատ ընտրությունների և բազմակարծ (պլյուրալիստական) բազմակուսակցական ժողովրդավարության կողմնակիցներ էին։ Կոշտունիցան սկզբում աջակցեց կուսակցության մեկ այլ առաջնորդ Դրագոլյուբ Մինչունովիչին։ Բայց առանցքային դարձավ ազգային հարցը. կուսակցությունից առաջինը հեռացան հակա-ազգայնականները, հետո՝ խիստ ազգայնականները։ Մնալով Դեմոկրատական ​​կուսակցության շարքերում՝ 1990 թվականին սերբ ժողովի առաջին ընտրություններում ընտրվեց Սերբիայի խորհրդարանի պատգամավոր։ 1990-1997 թվականներին մի քանի անգամ պատգամավոր ընտրվեց։
Հարավսլավիայի փլուզման ընթացքում դիրքորոշումներ
1991-1992 թվականներին Սլովենիան, Խորվաթիան, Մակեդոնիան, Բոսնիան և Հերցեգովինան հռչակեցին իրենց անկախությունը և անջատվեցին Հարավսլավիայից։ Բելգրադը զորքեր մտցրեց հանրապետությունների տարածք, բայց այդպես էլ չկարողացավ կանգնեցնել ֆեդերացիայի փլուզումը։
Դեմոկրատական ​​կուսակցությունը խորհրդարանում հանդես եկավ Բոսնիայում պատերազմի դեմ՝ առաջարկելով սառեցնել բոլոր քաղաքական որոշումները վեց ամիս ժամկետով և անցկացնել խորհրդարանական ընտրություններ, այնուհետև մշակել Սահմանադրության նախագիծ՝ ֆեդերացիայից անջատվելու քայլերի հստակ հաջորդականությամբ։ Բայց Դեմոկրատական կուսակցության նախագիծը անուշադրության մատնվեց։
1992 թվականի ապրիլին հռչակվեց Հարավսլավիայի Դաշնային Հանրապետությունը, այսպես կոչված, «երրորդ» (ազգայնական) Հարավսլավիան, որի կազմի մեջ մտան Սերբիան և Չեռնոգորիան։ Սա միակ հանրապետություն էր, ուր իշխանությունը գլխավորում էին նախկին կոմունիստները։ 1992 թվականին Դեմոկրատական ​​կուսակցությունը որոշեց նախագահական ընտրություններում հանդես գալ Ժողովրդավարական կոալիցիայից անկախ և հրաժարվեց աջակցել Սերբիայի նախագահական ընտրություններում Սլոբոդան Միլոշևիչի մրցակից Հարավսլավիայի վարչապետ Միլան Պանիչի նախագահական թեկնածությունը։ Այդպիսով, 1992 թվականին Կոշտունիցան ներկուսակցական ընտրությունների ժամանակ պարտություն կրեց և կուսակցության ծրագրին համաձայն չլինելով (համարում էր, որ կուսակցության ծրագրում ազգային ուղղվածությունը բավարար չէ)՝ հեռացավ կուսակցությունից և ձևավորեց նոր կուսակցություն` «Սերբիայի Դեմոկրատական Կուսակցություն»ը և դարձավ նրա անփոփոխ նախագահը։ Հրաժարվել է աջակցել (1995 նոյեմբերի 21-ին ԱՄՆ Դեյտոնի զինվորական բազայում համաձայնեցված) Դեյտոնյան համաձայնագրին և հետագայում՝ (1995 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Փարիզ) ստորագրել՝ ասելով, որ դա անարդար է բոսնիական սերբերի նկատմամբ։ Լինելով ընդդիմություն՝ հազվադեպ, բայց քննադատել է թե՛ նախկին կոմունիստ Սլոբոդան Միլոշևիչի, թե՛ «միջազգային հասարակության», ՆԱՏՕ-ի քաղաքականությունը Կոսովոյում՝ համարելով, որ երկուսն էլ հակադրվում էին Սերբիայի ազգային շահերին։
2000 թվականին ընտրվել է Հարավսլավիայի Դաշնային հանրապետության նախագահ, որը 2002 թվականին վերանվանվեց Հարավսլավիայի Սլավոնական Հանրապետություն, հետագայում՝ Սերբիայի և Չեռնոգորիայի Հանրապետություն։
2004 թվականին դարձավ Սերբիայի վարչապետը, որը 2006 թվականին անկախացավ։
2008 թվականին՝ պառլամենտի լուծարումից անմիջապես հետո հրաժարական տվեց։
Ողջունել է Բելգրադում Հաագայի միջազգային դատարանի գրասենյակի բացումը ։
Երկում տիրող իրավիճակ։ Ինչո՞ւ արտահերթ նախագահական ընտրություններ
Կոսովոյի սերբերի և ալբանացիների միջև զինված հակամարտությունը և հետագա (1999 թվականի մարտի 24) ՆԱՏՕ-ի 78-օրյա ռազմական օպերացիան, որի ընթացքում ռմբակոծվեց Հարավսլավիայի ողջ տարածքը, ավերակների վերածեցին երկիրը։ Ավերվեցին բազմաթիվ ձեռնարկություններ, հիվանդանոցներ և կամուրջներ։ 1999 թվականին հունիս 3-ին Միլոշևիչը ստորագրեց խաղաղության համաձայնագրի պլան, որը առաջարկվել էր ՌԴ վարչապետ Վիկտոր Չեռնոմիրդինի և Ֆինլանդիայի նախագահ Մարտի Ահտիսաարիի կողմից։ Հունիս 10-ին ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի ընդունած բանաձևից հետո Հարավսլավիան Կոսովոյից դուրս բերեց իր զորքերն ու ոստիկանության ստորաբաժանումները։ Նահանգում տեղակայվեցին Կոսովոյի խաղաղապահ բազմազգ ուժերը՝ KFOR (Kosovo peacekeeping force) և Հյուսիսատլանտյան դաշինքի ստորաբաժանումները ։
Ակնկալելով բնակչության աջակցությունը ՆԱՏՕ-ի ավերիչ ռմբակոծություններից հետո՝ 2000 թվականին հուլիսին, Միլոշևիչն առաջարկեց 2000 թվականին սեպտեմբերի 24-ին անցկացնել արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ։ Մինչ այդ Միլոշևիչը որոշ փոփոխություններ էր մտցրել ՀԴՄ Սահմանադրության մեջ.
Սերբիայի Դեմոկրատական Ընդդիմություն
Հարավսլավիայում այդ տարիներին Կոշտունիցան անբիծ հեղինակություն վայելող միակ քաղաքական ընդդիմադիր դեմքն էր մնացել, որը Միլոշևիչի հետ չէր համագործակցում, քաղաքական սկանդալներից հեռու էր մնում և չէր մասնակցում սեփականաշնորհումներին։ Նրան անվանում էին «անբիծ կարիերայով ինտելեկտուալ»։
Նախընտրական քարոզարշավը սկսելուց հետո Կոշտունիցան որպես միասնական թեկնածու առաջադրվեց «Սերբիայի Դեմոկրատական ընդդիմություն» կոալիցիայի կողմից, որը ձևավորվել էր 2000 թվականի հունվարին ազգայնականների և լիբերալների հովանավորությամբ՝ որպես 18 կուսակցությունների և 1 արհմիության կոալիցա ։
Բելգրադցի պրոֆեսոր, Սերբիայի խորհրդարանի շարքային պատգամավոր Կոշտունիցան, չնայած երկրի քաղաքական կյանքում շարունակական մասնակցությանը, հայտնի չէր ընտրազանգվածի լայն շրջանակներին մինչև 2000 թվականը, երբ նա դարձավ Միլոշևիչի հիմնական մրցակիցը Հարավսլավիայի Դաշնային միության նախագահական ընտրություններում ։
Մեղադրանքներ
Իշխանամետ ԶԼՄ-ները սկսեցին անհիմն մեղադրանքներով հանդես գալ։ Կոշտունիցայի գլխավորած կուսակցությունը անվանեցին «ավտոբուսային կուսակցություն», քանի որ բոլոր անդամները կտեղավորվեին մի ավտոբուսում։ Նրան անվանեցին «արևմտյան գործակալ», «Մադամ Օլբրայթի ապօրինի զավակ», «սանձարձակ և հոմոսեքսուալ»։ Մեղադրեցին անգամ, կատուների նկատմամբ ուշադրության համար ։
Նախագահական ընտրություններ
Որպես Սերբիայի Դեմոկրատական ընդդիմություն կոալիցիայի միասնական թեկնածու՝ Կուշտունիցան մասնակցեց 2000 թվականի սեպտեմբերի նախագահական ընտրություններին՝ ընդդեմ գործող նախագահ Սլոբոդան Միլոշևիչի։ Կոշտունիցան ստացավ ձայների 48,96%, մի քանի հազար ձայն պակասեց քվեարկության առաջին փուլում հաղթելու համար։ Կոալիցիայի անդամները վիճարկեցին կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի (ԿԸՀ) արդյունքները՝ պնդելով, որ Կոշտունիցան ստացել է ընտրազանգվածի 50,26% ձայն։ Միլոշևիչը առաջարկեց 2000 թվականին հոկտեմբերի 8-ին անցկացնել ընտրությունների երկրորդ փուլ։ Սերբիայի Դեմոկրատական ըդդիմություն կոալիցիան հրաժարվեց մասնակցել երկրորդ փուլին և սկսեց լայնածավալ միտինգի պատրաստվել ։ 2000 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Բելգրադում տեղի ունեցավ ինքնաբուխ ապստամբություն, որը պատմության մեջ մտավ «Բուլդոզերային հեղափոխություն» անվամբ, Միլոշևիչին ստիպեց ընդունել արդյունքները։ Նա ինքնակամ հրաժարական տվեց։ Կոշտունիցան ստանձնեց նախագահությունը ։ Շուտով՝ դեկտեմբերին, պառլամենտական ընտրությունների արդյունքում Ջինջիչը դառավ հանրապետական միության վարչապետ ։
Նախագահի պաշտոնում
2002 թվականի մարտին Հարավսլավիայի Դաշնային Հանրապետությունը վերանվանվեց Հարավսլավիայի Սլավոնական Հանրապետության, իսկ 2002 թվականի մայիսին՝ Սերբիա և Չեռնոգորիա պետական միության՝ երկու պետություն, մեկ նախագահ՝ Վոյիսլավ Կոշտունիցան։ Այդ պետություններում, նույնիսկ դրամական միավորներն էր տարբեր. Սերբիայում՝ դինար, Չեռնոգորիայում՝ եվրո։ Տարբեր էին մաքսային սակագները, տնտեսական քաղաքականությունը, բայց ՄԱԿ-ում մեկ ձայնով էին ներկայանում։ Չեռնոգորիան նույնիսկ չուներ սեփական արտադրություն, հետևաբար անկախության տնտեսական հիմքերը բացակայում էին։ Երկու պետությունները, միացյալ պետությամբ հանդես գալով, պահպանվում էր ստատուս-քվոն, բայց խնդիրը մնում էր չլուծված։ Եվրոպան հասկացնում էր, որ չի աջակցում Չեռնոգորիայի անկախության գաղափարին, բայց 600 հազար բնակչության գրեթե կեսը անկախության կողմնակից էր ։ 2003 թվականի փետրվարին ձևավորվեց Սերբիայի և Չեռնոգորիայի Կոնֆեդերատիվ միություն։ Նախկին Հարավսլավիան վերջնականապես դադարեցրեց իր գոյությունը, և Կոշտունիցան դադարեցրեց իր նախագահությունը՝ դառնալով հանրապետության վերջին նախագահը։
Որպես նախագահ՝ եվրոպական ինտեգրման կողմնակից էր։ Բացասաբար էր վերաբերվում Հարավսլավիայի կազմից Չեռնոգորիայի դուրս գալուն և Կոսովոյի անկախության հռչակմանը ։ Նրա իշխանության օրոք Սլոբոդան Միլոշևիչը հանձնվեց Հաագայի զինվորական դատարանին։ Ինքը՝ Կոշտունիցան, չէր խրախուսում այդ որոշումը, բայց գործադիր իշխանության բոլոր լծակները գտնվում էին Սերբիայի վարչապետ Զորան Ջինջիչի ձեռքում։
2003 թվականի դեկտեմբերի 28 խորհրդարանական արտահերթ ընտրությունների ընթացքում ստացավ 250-ից 53 մանդատ։ Երկարատև բանակցությունների արդյունքում («Սերբիայի Դեմոկրատական կուսակցությունը» «Դեմոկրատական կուսակցության», «17 + խումբը», «Սերբիայի Դիմադրության շարժում» և «Նոր Սերբիա») ձևավորվեց կոալիցիա և որպես ամենամեծ ռեֆորմիստական կուսակցությունների ներկայացուցիչ՝ Կոշտունիցան դարձավ առաջին վարչապետը (2004 թվականի մարտի 3), որը գլխավորեց նոր փոքրամասնության կառավարությունը, թեև Սերբիայի Սոցիալիստական կուսակցության աջակցությամբ ։
Սերբիայի վարչապետ
2008 թվականի մարտ 8-ին Կոշտունիցան հայտարարել է, որ մտադիր է հրաժարական տալ, լուծարել խորհրդարանը և անցկացնել արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ։ 2008 թվականին մարտի 10-ին Սերբիայի կառավարությունը խնդրել է նախագահ Տադիչին ընդունել խորհրդարանի հրաժարականը և նշանակել արտահերթ ընտրություններ։ 2008 թվականի մայիսի 11-ին Տադիչը խորհրդարանը լուծարելու մասին որոշում ընդունեց և արտահերթ ընտրությունների անցկացումը նշանակեց 2008 թվականի մարտի 13-ին։ Իսկ պառլամենտի լուծարումը նշանակում էր նրա կողմից ընտրված Սերբիայի կառավարության լուծարում։ Սերբիայի նոր վարչապետ դարձավ ֆինանսների նախկին նախարար Սերբիայի Դեմոկրատական կուսակցության նախագահի թեկնածու Միրկո Ցվետկովիչը, որը այդ կուսակցություն անցել էր Կոշտունիցայի կուսակցությունից։ Վարչապետի պաշտոնակատար Կոշտունիցան թողեց իր պաշտոնը ։
2012 թվականի ապրիլին հայտնի դարձավ, որ Կոշտունիցան կառաջադրի իր թեկնածությունը նույն տարվա մայիսին կայանալիք Սերբիայի նախագահական ընտրություններում Դեմոկրատական կուսակցությունից։ Կոշտունիցան ակտիվորեն դեմ էր Սերբիայի ԵՄ միանալու, իսկ նրա հիմնական մրցակից, Տադիչը, աջակցում է այս գաղափարը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սերբիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հարավսլավիայի նախագահներ Կատեգորիա:Սերբիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Բելգրադի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի անձինք Կատեգորիա:Սերբ իրավաբաններ Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հարավսլավիայի քաղաքական գործիչներ
Վիգոլո
Վիգոլո  (Vigolo), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 661 մարդ, խտությունը՝ 55 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 24060։ Հեռախոսային կոդ՝ 035։
Բնակավայրի հովանավորն է՝ Սանտա Մարիա Ասունտան։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մեհրապի խաչքար (Գանձասար)
Մեհրապի խաչքար, գտնվում է Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Վանք գյուղից 1 կմ արևմուտք՝ Գանձասար վանական համալիրում ։
Տեղադրություն
Խաչքարը հենած է վանական համալիրի գավթի արևելյան պատին՝ ներքուստ, զույգ խաչքարերից ձախակողմյանն է։
Պատկերաքանդակ
Խաչքարի ստորին մասում քանդակված է խաչը ձեռքին հեծյալ, ում դիմաց գինու փարչը ձեռքին մարդ է կանգնած։
Վիմական արձանագրություն
Խաչքարի շրջանակներին և թևերի արանքներում առկա է 5 տող վիմական արձանագրություն.
Համաձայն արձանագրության խաչքարը կանգնեցրել է Գրիգոր կաթողիկոսը՝ 1563 թվականին, ի հիշատակ պարոն Մեհրապի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի խաչքարեր Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Մեծ Դրունք
Մեծ Դրունք, լեռնագագաթ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Ոսկեպարի լեռնաշղթայում, Ոսկեվան գյուղից 0,5 կմ արևելք։ Բարձրությունը՝ 1157 մետր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռներ
Իվան Կաիրով
Իվան Անդրեյևիչ Կաիրով (Иван Андреевич Каиров, ), խորհրդային մանկավարժ և կրթության բնագավառի գործիչ, Մանկավարժական գիտությունների դոկտոր, ՌՍՖՍՀ ՄԳԱ-ի անդամ (1944) և նախագահ (1946-1967), Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1963), ԽՄԿԿ անդամ (1917), ՌԽՍՖՀ լուսավորության նախարար (1949-1956)։
Մասնակցել է մանկավարժական համալսարանների համար մանկավարժության դասագրքերի կազմմանը։ 3 անգամ պարգևատրվել է Լենինի անվան շքանշանով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Մանկավարժական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Յուլբախ (Ինտալ)
Յուլբախ  (Julbach), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Ռոտալ Ին շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2307մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010 թվական) ։ Զբաղեցնում է 11,27 կմ² մակերես տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 77 127։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կալ
Կալ, հացահատիկը դիզելու, կալսելու և մաքրելու տեղ։
Կալում, ծածկերի տակ, երբեմն տեղավորում էին խրձանոցը։ Կալի այն հատվածը, որտեղ ծեծում, մաքրում և տեսակավորում էին հատիկը, կոչվում էր կալատեղ։ Հացահատիկը կալսելու համար պատրաստվում էին նաև առանձին փայտե շինություններ։
Արվեստում կալը հանդիպում է Ա.Գ. Վենեցիանովի «Կալ» կտավում, Մ.Յու. Լերմոնտովի «Հայրենիք» ստեղծագործության մեջ և այլուր։ Ռուս գրող Լև Տոլստոյի «Խավարի իշխանություն» պիեսի վերջին՝ հինգերորդ գործողությունը կատարվում է կալում։
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Գետառու
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճերմակափոս գետի վտակներ Կատեգորիա:Լոռու մարզի գետեր
Բերեզովոե (գյուղ, Դվուրեչենսկի շրջան)
Բերեզովոե (Березове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դվուրեչենսկի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դվուրեչենսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ստեպանովկա (գյուղ, Բուրինի շրջան)
Ստեպանովկա (Степанівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 18-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Ստեպանովկա գյուղում բնակվում էր 644 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:18-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Գուրգեն Շատվորյան
Գուրգեն Իսահակի Շատվորյան, դասական ոճի խորհրդային ըմբիշ, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1953)։
Միջնակարգ կրթությունը ստացել է ծննդավայրի հայկական դպրոցում, այնուհետև ավարտել Սևաստոպոլի Նախիմովի անվան Սևծովյան բարձրագույն ուսումնարանը (1941), որպես մոտորանավակի հրամանատար մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին, ծանր վիրավորվել, կոնտուզիա ստացել։ Պատերազմից հետո վերսկսել է ընբշամարտի մարզումները, մասնակցել մրցումների, դարձել ԽՍՀՄ (1950, 1952) և աշխարհի (1953) չեմպիոն։ Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։
1954 թվականին ավարտել է իր մարզական մրցելույթները։ Հետագայում դարձել է Ռոստովի Ֆիզկուլտուրայի տան տնօրեն։ Կյանքի վերջին տարիներին եղել է «Ռոստսելմաշ» գործարանի մարզական ակումբին առընթեր մանկապատանեկան մարզադպրոցի ստեղծման նախաձեռնողներից մեկը և դրա առաջին տնօրենը։ Նրա եռանդուն մասնակցությամբ է հիմնադրվել Դոնի Ռոստով քաղաքի «Հերկուլես» մարզահամալիրը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:1919 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 13 ծնունդներ Կատեգորիա:Դոնի Ռոստով քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1975 մահեր Կատեգորիա:Նոյեմբերի 30 մահեր Կատեգորիա:Դոնի Ռոստով քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Սեյտի Մորիմուրա
Սեյտի Մորիմուրա, ճապոնացի գրող։ Սեյտի Մորիմուրան ծնվել է Սայտամա նահանգի Կումագայա քաղաքում։ Ավարտել է Աոյամայի Մետրոպոլիտեն համալսարանը։
Գրական ճանաչում է ձեռք բերել 1969 թվականին, երբ նրա «Մեռած տարածությունը բարձրության վրա» վեպը շահեց Էդոգավա Ռամպոյի մրցանակը տարվա լավագույն դետեկտիվի համար։ Նրա շատ ստեղծագործությունները օգտագործվել են հեռուստատեսության և կինոնկարների համար։ Մորիմուրայի ստեղծագործությունների ճնշող մեծամասնությունը հասարակական-քաղաքական գործողություններով լի դետեկտիվ վեպերն են, օրինակ ՝ « Թավշե Արջուկը» (1975)։
«Սատանայի շատակերությունը» (1981)
Խորհրդային Միությունում նա հայտնի դարձավ «Սատանայի խոհանոց» վավերագրական գրքի տպագրությունից հետո (М.: Прогресс, 1983. Оригинал: Morimura S. Akuma no Hoshoku (悪魔の飽食), The Devil's Gluttony).
Սեյտի Մորիմուրայի այս գիրքը ճապոնական զինված ուժերի հատուկ նշանակության ջոկատների մասին է. «ջոկատ 731», որում 1940-ական թվականների սկզբից մինչև 1945 թվականի օգոստոսը մշակվել, արտադրվել և օգտագործվել են մանրէաբանական զենքեր։ Այդ նպատակով ջոկատը բազմաթիվ փորձեր է իրականացրել կենդանի մարդկանց վրա ։
«Մահվան արկղեր» (1981)
Փորձելով բացահայտել քրեական հանցագործությունը, լրագրող Հիրանոն թափանցում է հանցագործ աշխարհ. որտեղ կոռուպցիա էր տիրում բարձր խավում, ռազմական և քաղաքական առաջնորդների գաղտնի մեքենայություններ էին, ձգտելով հակառակ կանոնադրությանը Ճապոնիայի ինքնապաշտպանական ուժերը վերազինել նորագույն ռազմական սարքավորումներով, միջուկային և մանրէաբանական զենքերով։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ճապոնացի գրողներ Կատեգորիա:Ճապոնացի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ճապոնացի գրողներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
(2980) Քեմերոն
(2980) Քեմերոն (Cameron), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 2-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,56724 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1005 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,034 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1502,44 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,23961 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,28° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ալիսմերեթ
Ալիսմերեթ (ალისმერეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Բաղդաթի շրջանում։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 600 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Բաղդաթից հեռու է 15 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 5 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։
Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Բաղդաթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Տարածքով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Բաղդաթի շրջան
Հայաստանի կենսաբանական ռեսուրսներ
Հայաստանի կենսաբանական ռեսուրսները ներառում է օդային, ցամաքային և ջրային էկոհամակարգերի կենդանի օրգանիզմների տարատեսակությունը, որը ներառում Է ներտեսակային, միջտեսակային և էկոհամակարգերի բազմազանությունը։ Կենսաբանական բազմազանությունը հասարակության կենսագործունեության, հարատևության և սոցիալ-տնտեսական զարգացման հիմքն է։
Հայաստանի աշխարհագրական դիրքը և ռելիեֆը նպաստել են կենսաբազմազանության մեծ տեսականու՝ հարուստ բնաշխարհիկության և ագրոկենսաբազմազանության ձևավորմանը։
Բույսերի մոտ 2000 տեսակներ օժտված են սննդարար, կերային, դեղատու, ներկատու, եթերայուղատու, մեղրատու, խեժատու, մի շարք կենդանիներ՝ մորթատու, մսատու և այլ հատկանիշներով։ Հասարակության զարգացմանը զուգընթաց ընդլայնվում Է կենսաբազմազանության բաղադրիչների ներգրավումը մարդու գործունեության տարբեր ոլորտներում։
Բուսական աշխարհ
Հայաստանը աշխարհագրորեն աչքի է ընկնում իր փոքր ցամաքային տարածքի վրա բազմազան բուսական աշխարհով։ Երկրի տարածքի բարդ ֆիզիկաաշխարհագրական պայմանների և ֆլորոգենետիկական տեսակետից նպաստավոր աշխարհագրական դիրքի արդյունք է, 1 կմ վրա հաշվում են ավելի քան 100 տեսակ, որը աշխարհում ամենաբարձր ցուցանիշներից մեկն է։
Յուրաքանչյուր լեռնային երկրում (Հայաստանում նույնպես) բուսականության հիմնական տիպերի աշխարհագրական տեղաբաշխումը պայմանավորված է վերընթաց գոտիականությամբ։ Նրա ուրույն ֆլորան և բուսական ծածկույթը հիմք են հանդիսացել Կովկասի և Հայաստանի բուսաաշխարհագրական շրջանացման յուրահատուկ սխեմաների մշակման համար։
Առաջին անգամ Հայաստանում է նկարագրվել բույսերի 400 տեսակ, որոնցից 185-ը տարբեր ժամանակներում հայտնաբերվել է նաև հարևան երկրներում, իսկ մնացած 115-ը հանդիպում է միայն Հայաստանում։ Հայաստանի առավել մեծ հետաքրքրություն ներկայացնող էնդեմիկներից են Հայաստանի արոսենին, նաիրյան նշենին, Թախտաջյանի կաթնուկը, Թամամշյանի օշանը, Ուրարտուի ցորենը, Տիգրանի թանթրվենին, Մաղաքյանի ստելերոպսիսը և այլն։ Մնացորդային բույսերի մեծ մասը՝ ունաբին, կենին, սոսին, արջատխլենին, խնկենին, գիհին, գայլահատը, մրտավարդը, սովորական բաղեղը և այլն, ծառեր ու թփեր են։ Կան նաև մնացորդային խոտաբույսեր՝ ծովոսպը, սպիտակ և դեղին ջրաշուշանները, բոլոր տեսակի պտերները, ոչխարի շյուղախոտը և այլն։
Կաթնասուններ
Հայաստանի Հանրապետությունում գրանցված 95 տեսակի կաթնասուն կենդաններից 1-ը գտնվում է կրիտիկական վտանգի տակ, 3-ը՝ ոչնչացման, 5-ը՝ վտանգված, 10-ը՝ վտանգվածին մոտ, 72-ը՝ քիչ մտահոգող, իսկ 5-ը՝ տվյալների անբավարարությամբ կարգավիճակում։ Կաթնասունների տեսակներից 29-ը ներառված են ՀՀ Կարմիր գրքում ։
Հայաստանում վայրի կենդանիները օգտագործվում են որսորդական, ձկնորսական և դեղաբանական նպատակներով։ Հայաստանում հանդիպող կաթնասուններից մոտ 20-ը օգտագործվում են որսորդական նկատառումներով։ Դրանք են ազնիվ եղջերուն, բծավոր եղջերուն, բեզոարյան այծը, հայկական մուֆլոնը, գորշ արջը, լեռնայծը, վարազը, ջրասամույրը, ճահճակուղբը, կզաքիսը, աքիսը, գայլը, աղվեսը, անտառային կատուն, նապաստակը և այլն։
Մարդկային գործունեությունը բացասական ազդեցություն է ունեցել կենսաբազմազանությունների պահպանության վրա։ Դա է պատճառը, որ նրանցից 29-ը ներառված են ՀՀ Կարմիր գրքում։
Թռչուններ
Հայաստանի տարածքում գրանցված են 349 տեսակի թռչուններ։ Դրանց մի մասը օգտագործվում է որսորդական նպատակներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի բնություն
Չորբա
Չորբա ( ciorbă), անվանումն է մոլդովական, ռումինական, սերբական, թուրքական, մակեդոնական և բուլղարական տաք խիտ ազգային ապուրների, որոնց հեղուկ մասի բաժինը (մեկ քառորդից մինչեւ կեսը) կազմում է բորշը (կվաս)։
Նկարներ
Կատեգորիա:Ապուրներ
Մալայա Չերնեյա
Մալայա Չերնեյա (Малая Чернея), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Լոնոկի շրջան (Արկանզաս)
Լոնոկ (Lonoke County), ԱՄՆ Արկանզաս նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.984 կմ² է, բնակչությունը՝ 74.015 մարդ (2020 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լոնոկ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1873 թ.։
Արտաքին հղում
Կատեգորիա:Արկանզասի շրջաններ
Կամֆորա
Կամֆորա կամ կամֆարա, քափուր, քաֆուր (ուշ ), տերպենների շարքի կետոն։ Բնորոշ հոտով, հեշտ ցնդող, անգույն բյուրեղներ են, հալման ջերմաստիճանը՝ 178-178, 5 °C, եռմանը՝ 209, 1 °C, խտությունը՝ 1000կգ/մ3։ Վատ է լուծվում ջրում, լավ՝ օրգանական լուծիչներում։ Տարածված է բնության մեջ, կազմում է փշատերև ծառերի, կամֆորայի ծառի եթերային յուղերի բաղադրիչ մասը։
Արտադրության մեջ ստանում են բևեկնայուղից կամ դրա հիմնական բաղադրամասից՝ պինենից։ Կիրառվում է ցելուլոիդի և կինոժապավենների արտադրության մեջ՝ որպես պլաստիֆիկատոր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցիկլոալկաններ Կատեգորիա:Կետոններ
Մոտա դել Մարկես
Մոտա դել Մարկես  (Mota del Marqués) բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալյադոլիդ պրովինցիայում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կաստալիա և Լեոն շրջանում։ Տարածքը կազմում է 31,47 կմ2։ Բնակչությունը՝ 393 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 53 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Դուրստել
Դուրստել (Durstel), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 404 մարդ, բնակչության խտությունը` 84.87 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.76 կմ² տարածք։