cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ավգուստ Հլոնդ
Կենսագրություն
Ծնվել է Վերին Սիլեզիա երկրամասի Բժենչկովիցե գյուղում, աղքատ ընտանիքում:1896 թվականին դարձել է Իտալիայի Դոնա Բոսկա վանքի սալեզյան միաբանության դպիր, 1897-ին սրբակրոնության ուխտ է արել, այդ նույն տարում ընդունվել է Հռոմի Պապական Գրիգորյան համալսարանը, որը հաջողությամբ ավարտել է և 1900 թվականին, պաշտպանելով իր պատրաստած ատենախոսությունը, ստացել դոկտորի աստիճան ։ 1926 թվականին նշանակվել է Լեհաստանի պրիմաս , 1927 թ. հունիսի 20-ին ստացել կարդինալի հոգևոր աստիճան, Սանտա Մարիա դելա Պաչե տիտղոսակիր եկեղեցու կարդիալ-հոգևորականի տիտղոս : Հանդես է եկել հանուն քրիստոնյա հզոր Լեհաստանի վերածննդի՝ համարելով, որ դա իր իսկ՝ Հիսուս Քրիստոսի պահանջն է ։
Մասնակցել է 1939 թվականի կոնկլավին, որը Պիոս XII-ին ընտրել է Հռոմի հերթական պապ։ Այդ նույն տարվա վերջին Սեդլցիի ռմբակոծության ժամանակ վիրավորվել է։ Ապաքինվելուց հետո մեկնել է Վատիկան, որտեղ ներկայացրել է օկուպացված Լեհաստանի շահերը։ 1944 թվականին գերմանական գեստապոն Ֆրանսիայում ձերբակալել է իր հերթական առաքելությունը կատարող կարդինալին (նա եղել է բանտ նետված միակ բարձաստիճան կաթոլիկ հոգևորականը)։ Պատերազմի ավարտին ազատ է արձակվել, 1946 թվականին վերադարձել հայրենի Լեհաստան, դարձել Պոզնանի ու Գնեզնոյի միացյալ թեմի առաջնորդ, իսկ այդ թեմի լուծարումից հետո գլխավորել է Վարշավայի թեմը։ 1946 թվականին հենց նա է Ստեֆան Վիշինսկուն օծել եպիսկոպես ։ Սուր քննադատության է ենթարկել Լեհաստանում իշխող կոմունիստական վարչակարգը։
Մահացել է 67 տարեկան հասակում, Վարշավայում։ Հուղարկավորվել է Լեհաստանի մայրաքաղաքի Հովհաննես Մկրտչի տաճարում։ 2018 թվականի մայիսի 19-ին Ֆրանցիսկոս պապը նրան դասել է Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու երանելիների շարքին՝ սկիզբ դնելով նրա սրբացման գործընթացին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կարդինալներ Կատեգորիա:Լեհ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Լեհ հոգևորականներ
Լևանտո
Լևանտո  (Levanto), կոմունա Իտալիայում, Լիգուրիա մարզում՝ Սպեցիա գավառում։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Անդրեևկա (գյուղ, Բորովի շրջան)
Անդրեևկա (Андріївка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1680 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Անդրեևկա գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,45 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 104,44 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1680 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հինոդե
Հինոդե (日の出町), քաղաք Ճապոնիայում։ Գտնվում է Տոկիոյի պրեֆեկտուրայում։ Ավանի ամբողջ մակերեսը կազմում է 28,08 կմ², բնակչությունը՝ 17 088 մարդ, իսկ խտությունը 608,55 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրական դիրք
Ավանը գտնվում է Հոնսյու կղզում, Տոկիոյի պրեֆեկտուրայում Կանտո տարածաշրջանում։ Այն սահմանակից է Օմե և Ակիրունո քաղաքների հետ ։
Սիմվոլիկա
Քաղաքի ծաղիկը համարվում է Ábies fírma ծառը, ծաղիկը՝ գլիցինիան, թռչունը՝ Cettia diphone-ն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր
Էստոնիա
Էստոնիա (Eesti, պաշտոնական անվանումը՝ Էստոնիայի Հանրապետություն), պետություն Հյուսիսային Եվրոպայի բալթյան տարածաշրջանում։
Էստոնիան ժողովրդավարական խորհրդարանական հանրապետություն է՝ բաղկացած 15 շրջաններից։ Մայրաքաղաքը և ամենամեծ քաղաքը Տալլինն է։ Հանդիսանում է Եվրամիության ամենասակավաթիվ բնակչությամբ երկրներից մեկը։
Հայերի թիվը՝ շուրջ 2,000 (2003 թվական)։ Դիվանագիտական հարաբերություններ Հայաստանի և Էստոնիայի Հանրապետության միջև հաստատվել են 1992 թվականին։
Անվանում
«Էստոնիա» անվանումն առաջացել է էստոնացիների (ինքնանվանումը՝ էէստլասեդ) նախնիների՝ ֆիննալեզու էստ ժողովրդի անունից։ Ենթադրում են, որ ցեղանունն առաջացել է բալթիական լեզուների aueist բառից, որը նշանակել է «ջրի մոտի բնակիչներ»։ Էստոններն իրենց երկիրն անվանում են Eesti։
Աշխարհագրություն
Երկիրը տեղաբաշխված է Եվրոպայի հյուսիսարևելյան մասում։ Էստոնիայի ափերը լվացվում են հյուսիսից Ֆիննական ծոցի, արևմուտքից Բալթիկ ծովի և Ռիգայի ծոցի ջրերով։ Ափեզրի երկարությունը կազմում է 3794 կմ ։ Էստոնիայի կազմի մեջ են մտնում 1521 Բալթիկ ծովի կղզիներ, նրանց ընդհանուր մակերեսը կազմում է 4,2 հզ կմ2։ Դրանցից ամենամեծերն են՝ Սաարեմաան (2673 կմ²) և Հիյումաան (1023,26 կմ²), ինչպես նաև Մուհուն (206 կմ²), Վոռմսին (93 կմ²), Կիհնուն (16,4 կմ²) և այլն։ Չնայած զգալի մակերեսին, կղզիների վրա բնակվում է միայն երկրի բնակչության 5 % ։
Էստոնիայի գետերը մեծ չեն, սակայն բավականին ջրառատ են ։ Կլիման անցումային է չափավոր-ծովայինից չափավոր-մայրցամաքայինի փափուկ ձմեռներով և զով ամառներով։ Երկրի կլիմայի վրա մեծ ազդեցություն են ունենում ատլանտիկական ցիկլոնները, օդը ծովի մոտիկության պատճառով միշտ խոնավ է։
Էստոնիայի մայրցամաքային տարածքի մեծ մասը ցածրադիր հարթավայր է (միջին բարձրությունը 50 մ)։ Առավել բարձր է հյուսիսարևելյան մասը, ուր Հաանյա բարձրավայրն է (բարձրությունը մինչև 318 մետր, Սուուռ Մունամյագի լեռը) ։
Բնություն
Բալթիկ ծովի ջրերը ողողում են Էստոնիայի հյուսիսային և արևմտյան ափերը, որտեղ շատ են նաև հանրապետությանը պատկանող Արևմտաէստոնական կղզիախմբերի մեծ ու փոքր կղզիները։ Ծովն այստեղ թողել է արժեքավոր գանձեր՝ կրաքարեր, դոլոմիտներ, ֆոսֆորիտներ, դեղնաշագանակագույն այրվող թերթաքարեր, կավ և այլն։ Էստոնիայի ամենաբարձր բլուրն է Սուր Մունամյագին 317 մ։ Բլրի գագաթից երևում է Էստոնիայի ձգվող կապույտ բլրաշերտերը, մութ անտառները, երփներանգ դաշտերը լճերը և ալյն։ Ամենուր երևում է հնագույն սառցադաշտերի հետքեր, խոշոր գլաքարեր, ժայռաբեկորներ։ Դրանցից գոյացած բլուրներն ու թմբաշերտերը հերթագայվում են հարթաշերտերով, ճահիճներով ու լճերով։ Կլիման անցումային է՝ ծովայինից ցամաքային։ Ծովային և ցամաքային հոսանքների իրար հաջորդելը և ցիկլոնների պարբերական ներխուժումը եղանակը դարձնում են խիստ անկայուն։ Գլխավոր գետերն են Նարվան, Պյառնուն, Էմայիգին։ Լճերը, որոնց թիվն անցնում է 1000-ից, զբաղեցնում են տարածքի 4,6 %, ճահիճները՝ 20,7 %։ Ամենամեծը սահմանային Չուդ լիճն է։
Վարչական բաժանում
Նահանգները հանդիսանում են Էստոնիայի ամենամեծ վարչական միավորները, ամեն նահանգի կառավարությունը (Maavalitsus) ղեկավարվում է նահանգապետի (Maavanem) կողմից, ով ներկայացնում է ազգային կառավարությունը նահանգում։ Նահանգապետերը նշանակվում են Էստոնիայի Կառավարության կողմից հինգ տարով։ Էստոնիայի անկախության հռչակումից իվեր տեղի են ունեցել նահանգների սահմանների որոշ փոփոխություններ, դրանցից ամենանշանակալիներն էին՝ Վալգամաա նահանգի ձևավորումը (Վիրումաա, Տարտումաա և Վիլյանդիմաա նահանգների մասերից) և Պետսերիմաա նահանգի անցումը Ռուսաստանին։
Սովետական ժամանակաշրջանում Պետսերիմաա նահանգը 1945 թվականին միացվել է ՌՍՖՍՀ-ին և դարձել Պսկովի մարզի Պեչորսկի շրջան։ Էստոնիայի նահանգները նորից վերահաստատվեցին 1990 թվականի հունվարի 1-ին, սովետական շրջանների սահմաններով։
Ամեն նահանգ իր հերթին բաժանվում է համայնքների (omavalitsus), որոնք հանդիսանում են Էստոնիայի ամենափոքր վարչական միավորները։ Երկրում կան երկու տեսակի համայնքներ՝ քաղաքային համայնքներ - linn (քաղաք), և գյուղական համայնքներ - vald (շրջան)։ Նրանց միջև կարգավիճակի տարբերություններ չեն դրվում։ Ամեն մի համայնքապետարանը առանձին ինքնակառավարման միավոր է, իր ներկայացվածությամբ գործադիր իշխանություններում։
Համայնքը Էստոնիայում կարող է ներառել մեկ կամ ավելի բնակավայրեր։ Տալլինը բաժանված է ութ շրջանների (linnaosa), որոնք ունեն սահմանափակ ինքնիշխանություն (Հաաբերստի, Կեսկլին (կենտրոն), Կրիստիինե, Լասնամյաե, Մուստամյաե, Նիմմե, Պիրիտա և Պիհյա-Տալլին)։
2013 թվականի մարտի տվյալներով Էստոնիայում կան 226 համայնքներ, որոնցից 33 քաղաքային են և 193 գյուղական ։
Պատմություն
Էստոնիան բնակեցվել է վերջին սառցե դարաշրջանի վերջերում, մոտավորապես մ.թ.ա. 8500 թ.։ Մինչ 13-րդ դարի Գերմանական արշավանքները նախա-էստոնացիները երկրպագում էին բնության հոգիներին։ Հյուսիսային խաչակրաց արշավանքներից սկսած դարեր շարունակ Էստոնիան կռվախնձոր էր դարձել Դանիայի, Գերմանիայի, Ռուսաստանի, Շվեդիայի և Լեհաստանի միջև, որոնք բազմաթիվ պատերազմներ են վարել կարևորագույն աշխարհագրական դիրքին՝ Արևելքի և Արևմուտքի միջև ։
Նախապատմություն
Մարդկանց բնակությունը Էստոնիայում հնարավոր է դարձել 11.000-13.000 տարի առաջ, երբ սառցե դարաշրջանը ավարտվեց։ Ամենահին հայտնի բնակավայրը Էստոնիայում Պուլի բնակավայրն է, Էստոնիայի հարավ արևմուտքում՝ Պյառնու գետի ափին, Սինդի քաղաքի մոտակայքում։
Հայ համայնք
Հայերը Էստոնիայում բնակություն են հաստատել 19-րդ դարից։ Առաջին բնակիչները եղել են Դորպատի (այժմ՝ Տարտու) համալսարանի հայ ուսանողները։ Այստեղ 1830-ական թվականներից տարբեր ժամանակներում ուսանել են գրող Խաչատուր Աբովյանը, հրապարակախոս Ստեփանոս Նազարյանը, բանաստեղծներ Ռափայել Պատկանյանը, Գևորգ Դոդոխյանը, Գևորգ Միրիմանյանը, արևելագետ Քերովբե Պատկանյանը և ուրիշներ։
XIX դարի 2-րդ կեսից – XX դարի սկզբին Դորպատի համալսարանում սովորել է շուրջ 200 հայ ուսանող։ Գործել է Հայ ուսանողների միություն։ Նրանցից ոմանք, ավարտելով համալսարանը, որոշ ժամանակ ապրել և աշխատել են Էստոնիայում։ Վարդան Աբովյանը՝ Խ. Աբովյանի որդին, Դորպատի համալսարանն ավարտելուց հետո, երկու տարի աշխատել է Ֆելլին (այժմ՝ Վիլյանդի) քաղաքի դպրոցում, դասավանդել ռուսաց լեզու և գրականություն։
Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտից հետո Էստոնիայում մշտական բնակություն են հաստատել հակահիտլերյան կոալիցիայի կողմից կռված և Էստոնիայում գերմանական գերության մեջ եղած, ինչպես նաև խորհրդային բանակից զորացրված հայեր։ Հետագա տարիներին (Էստոնիայում խորհրդային իշխանության ժամանակաշրջանում) այստեղ հաստատվել են Ռուսաստանից և Խորհրդային Միության այլ հանրապետություններից գործուղված հայ մասնագետներ։
1989 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ Էստոնիայում բնակվել է 1600 հայ։ 2003 թ. տվյալներով հայերի թիվը երկրում շուրջ 2 հազար է։ Բնակվում են հիմնականում Տալլինում և Տարտուում, սակավ թվով՝ Նարվայում, Պյառնուում, Կոհտլա Յարվեում և այլ քաղաքներում։ Հայերի մեջ զգալի թիվ են կազմում մտավորականները՝ ճարտարագետներ, բժիշկներ, մանկավարժներ, լրագրողներ, մշակույթի գործիչներ, արդյունաբերական և առևտրական ընկերությունների ղեկավարներ։
Համայնքի հասարակական կյանքը կազմակերպում են Տալլինի և Տարտուի Հայկական ազգային միավորումները։ Նրանց գործունեությունը համադրում է Էստոնիայի Հայկական ազգային միությունը (պաշտոնապես գրանցվել է 1998 թվականին)։
Տնտեսություն
Էստոնիան իր տնտեսական արագ աճի համար անվանվում է Բալթյան վագր։ 2002 թվականից մինչև 2007 թվականը Էստոնիայի տնտեսությունն աճել է տարեկան միջինը 8.2%. 2009 թվականին կապված համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի հետ ՀՆԱ-ն 14% անկում է ունեցել, որը աշխարհում ամենամեծ տնտեսական անկումներից էր։ Սակայն 2010 թվականից նորից արձանագրվում է կայուն տնտեսական աճ։ Եվրոգոտու անդամ է։
Էլեկտրաէներգիան հիմնականում արտադրվում է այրվող թերթաքարերից, և ապահովում է ներքին պահանջարկի 75%-ը։ Տնտեսության կարևոր ճյուղերն են՝ հեռահաղորդակցությունը, տեքստիլ, քիմիական արդյունաբերությունը, բանկային ոլորտը, ծառայությունները, սննդի և ձկնարդյունաբերությունը, անտառանյութի մշակումը, էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերությունը։ Էստոնիայի տնտեսության կարևոր խոշոր ճյուղերից է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտը։ Հանքարդյունաբերությունը կազմում է տնտեսության 1%-ը։ Ամսական ընդհանուր միջին աշխատավարձը կազմում է 1221 եվրո։ Գործազրկությունը 5,8%։
Քաղաքական համակարգ
Էստոնիան պառլամենտական ներկայացուցչական ժողովրդավարական հանրապետություն է, որտեղ բազմակուսակցական կառավարության գլուխ կանգնած է վարչապետը։ Քաղաքական վիճակը կայուն է Էստոնիայում․ իշխանությունը գտնվում 2 կամ 3 կուսակցությունների ձեռքում, որոնք երկար ժամանակ է ինչ զբաղվում են քաղաքականությամբ։ Այսպիսի քաղաքականությունը նման է Հյուսիսային Եվրոպայի մի շարք երկրներում գործող քաղաքականությանը։ Էստոնիայի ներկայիս վարչապետ Անդրուս Անսիփը (2013 թ) Եվրոպայում երկրորդ վարչապետն է, ով երկար տարիներ զբաղեցնում է այդ պաշտոնը։
Խորհրդարան
Էստոնիայի օրենսդիր մարմինը խորհրդարանն է, որն ընտրվում է ժողովրդի կողմից 4 տարի ժամկետով՝ համամասնական ընտրակարգով։ Էստոնիայի քաղաքական համակարգը գործում է 1992 թվականին ընդունված Սահմանադրության շրջանակներում։ Խորհրդարանն ունի 101 անդամ և իր ազդցությունն ունի երկրի կառավարման գործում՝ նախ և առաջ սահմանելով պետության եկամուտները և ծախսերը (սահմանում է հարկերը և բյուջեն)։ Միևնույն ժամանակ խորհրդարանն իրավունք ունի էստոնացիներին ներկայացնել հայտեր, հայտարարագրեր, դիմումներ, վավերացնել և չեղյալ հայտարարել միջազգային պայմանագրերն այլ պետությունների և միջազգային կազմակերպությունների հետ, ինչպես նաև որոշումներ կայացնել պետական վարկերի վերաբերյալ ։
Ռիյգիկոգուն ընտրում և նշանակում է երկրի որոշ բարձրաստիճան պաշտոնյաների՝ ներառյալ Հանրապետության նախագահին։ Ի հավելումն դրա՝ նախագահի առաջարկությամբ Ռիյգիկոգուն նշանակում է Ազգային դատարանի նախագահին, Էստոնիայի բանկի խորհրդի նախագահին, Գլխավոր վերահսկիչին, Արդարադատության նախարարին և զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարին։ Ռիյգիկոգուի անդամն իրավունք ունի հանրապետության կառավարությունից և նրանց անդամներից բացատրություններ պահանջել։ Սա հնարավորություն է տալիս կառավարության անդամներին հսկել գործադիր իշխանության, ինչպես նաև երկրի բարձրաստիճան պաշտոնյաների գործունեությունը։
Կառավարություն
Էստոնիայի գործադիր մարմինը կառավարությունն է (Vabariigi Valitsus), որը ձևավորվում է վարչապետի կողմից, ում էլ իր հերթին նշանակում է նախագահը և հաստատում՝ խորհրդարանը։ Կառավարությունն իրականացնում է գործադիր իշխանությունը՝ համաձայն Էստոնիայի Սահմանադրության և օրենքների։ Այն կազմված է 12 նախարարներից՝ ներառյալ նաև վարչապետը։ Վարչապետը ևս իրավունք ունի նշանակել որոշ նախարարներ և նրանց տալ հանձնարարություններ։ Այս նախարարները չեն պատկանում որևէ նախարարության և համարվում են «առանց պորտֆելի նախարարներ»։
Վարչապետն իրավունք ունի նշանակել այսպիսի 3 նախարար, քանի որ կառավարությունում (Կաբինետ) կարող են լինել առավելագույնը 15 նախարար։ Կաբինետն իրականացնում է երկրի ներքին և արտաքին քաղաքականությունը, որը գծում է խորհրդարանը, ինչպես նաև ուղղորդում և կոորդինացնում է կառավարական մարմինների աշխատանքը և ամբողջովին պատասխանատվություն է կրում այն ամենի համար, ինչ կատարվում է գործադիր իշխանության ներսում։ Այսպիսով, կառավարությունը, վարչապետի գլխավորությամբ, ներկայացնում է երկրի քաղաքական ղեկավարությունը և որոշումներ է կայացնում ողջ գործադիր իշխանության անունից։
Էստոնիան որդեգրել է էլեկտրոնային պետության և էլեկտրոնային կառավարության զարգացման քաղաքականությունը։ Էստոնիայի ընտրություններում օգտագործվում է նաև համացանցային քվեարկություն ։ Համացանցային առաջին քվեարկությունը տեղի ունեցավ 2005 թվականին տեղական ընտրությունների ժամանակ, իսկ 2007 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ ավելի քան 30 275 քաղաքացի իրենց ընտրությունն առաջին անգամ կատարեցին համացանցի միջոցով։ Քաղաքացիները կարող են անվավեր հայտարարել իրենց համացանցային քվեարկությունը, եթե ցանկանան՝ մասնակցելով ավանդական ընտրություններին։
Օրենքներ
Ըստ Էստոնիայի Սահմանադրության (Põhiseadus)՝ գերագույն իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին։ Ժողովուրդն այդ գերագույն իշխանությունն իրականացնում է Ռիիգիկոգուի ընտրությունների ժամանակ՝ այն քաղաքացիների միջոցով, ովքեր ընտրելու իրավունք ունեն ։ Գերագույն դատական իշխանությունը պատկանում է Էստոնիայի Գերագույն դատարանին կամ Ռիիգիկոհուսին, որը բաղկացած է 19 դատավորներից ։ Գլխավոր դատավորը նշանակվում է խորհրդարանի կողմից 9 տարի ժամկետով՝ նախագահի առաջարկությամբ։ Պետության պաշտոնական ղեկավարը նախագահն է, ով կամ հաստատում է Ռիիգիկոգուի կողմից ընդունած օրենքները կամ էլ ետ է ուղարկում՝ առաջարկելով նորը։
Սակայն նախագահը հաճախ չի օգտվում իր այս իրավունքից, որն ավելի շատ ձևական բնույթ է կրում ։ Նախագահն ընտրվում է Ռիիգիկոգուի կողմից՝ հավաքելով ձայների 2/3-ը։ Եթե թեկնածուն չի հավաքում ձայների անհրաժեշտ քանակը, նախագահին ընտրելու իրավասությունը փոխանցվում է ընտրական մարմնին, որը բաղկացած է Ռիիգիկոգուի 101 անդամից և տեղական խորհուրդների ներկայացուցիչներից։ Ինչպես և մյուս ոլորտները էստոնական օրինաստեղծության ոլորտը ևս հաջողությամբ ինտեգրվել է տեղեկատվական դարաշրջանին։
Արտաքին հարաբերություններ
Էստոնիան 1921 թվականի սեպտեմբերի 22-ից հանդիսանում է Ազգերի լիգայի անդամ, 1991 թվականի սեպտեմբերի 17-ից՝ Միացյալ Ազգերի Կազմակերպության , 2004 թվականի մարտի 29-ից՝ ՆԱՏՕ-ի , 2004 թվականի մայիսի 1-ից Եվրամիության անդամ ։ Էստոնիան նաև Եվրոպայի Անվտանգության և Համագործակցության կազմակերպության (ԵԱՀԿ), Տնտեսական Համագործակցության և Զարգացման կազմակերպության (ՏՀԶԿ), Բալթիկ ծովի պետությունների խորհրդի և Սկանդինավյան Ներդրումային բանկի անդամ։ Որպես ԵԱՀԿ անդամ պետություն՝ Էստոնիայի միջազգային պարտավորությունները կարգավորվում են ԱՄՆ Հելսինկյան հանձնաժողովի մանդատի ներքո։ Էստոնիան ստորագրել է նաև Կիոտոյի արձանագրությունը։
Անկախություն ձեռք բերելուց հետո Էստոնիան սերտորեն համագործակցում է Արևմտյան Եվրոպայի գործընկերների հետ։ Այս արտաքին քաղաքականության 2 կարևոր նպատակները ՆԱՏՕ-ի և ԵՄ-ի կազմի մեջ մտնելն էր, որին հասան համապատասխանաբար 2004 թվականի մարտին և մայիսին։ Էստոնիայի միջազգային ուղղվածությունը դեպի Արևմուտք ուղեկցվեց Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների վատթարացմամբ, որի վառ ապացույցը վերջերս Տալլինում տեղի ունեցած բողոքի ակցիան էր՝ Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմին նվիրված Բրոնզե Զինվորի հուշարձանի վիճահարույց տեղափոխման հետ կապված ։
1990-ական թվականներից Էստոնիան ակտիվորեն ներգրավված է Բալթյան երկրների համագործակցությանը՝ Լատվիայի և Լիտվայի հետ, ինչպես նաև Սկանդինավյան-Բալթյան համագործակցությանը՝ Սկանդինավյան երկրների հետ։
Բալթյան խորհուրդը միջխորհրդարանական Բալթյան Ասամբլեայի և միջկառավարական Նախարարների Բալթյան խորհրդի համատեղ ֆորում է ։ Սկանդինավյան-Բալթյան ութնյակը Էստոնիայի, Դանիայի, Ֆինլանդիայի, Իսլանդիայի, Լատվիայի, Լիտվայի, Նորվեգիայի և Շվեդիայի կառավարությունների համատեղ համագործակցությունն է ։ Սկանդինավյան-Բալթյան վեցնյակի մեջ մտնում են Սկանդինավների և Բալթիկայի այն երկրները, որոնք Եվրամիության անդամ են և հանդիպում են ԵՄ-ին վերաբերող հարցեր քննարկելու համար։ Բալթյան Ասամբլեայի և Սկանդինավյան խորհրդի միջև խորհրդարանական համագործակցությունն սկսվել է 1989 թվականին։ Կազմակերպվում են տարեկան սամիթներ և հանդիպումներ ցանկացած հնարավոր մակարդակներով ։ Նախարարների Սկանդինավյան խորհուրդն ունի իր գրասենյակը Տալլինում, որի մասնաճյուղը գտնվում է Տարտու քաղաքում և տեղեկատվական կենտրոններ ունի Նարվա, Վալգա և Պառնու քաղաքներում ։ Սկանդինավյան և Բալթյան համատեղ նախագծերը ներառում են կրթական (Nordplus), պետական կառավարման, արդյունաբերական, բիզնես ոլորտները   ։ Անկախություն ձեռք բերելուց հետո Էստոնիայի համար կարևոր քայլ էր սերտ հարաբերություններ ունենալը Սկանդինավյան երկրների՝ հատկապես Ֆինլանդիայի և Շվեդիայի հետ։ Էստոնացիներն իրենց ավելի շատ են սկանդինավյան ժողովուրդ համարում, քան բալթյան ազգերը ՝ հիմնվելով Շվեդիայի, Դանիայի և հատկապես Ֆինլանդիայի հետ իրենց պատմական կապերից։ 1999 թվականի դեկտեմբերին Էստոնիայի Արտաքին գործերի նախարարը, իսկ 2006 թվականից նաև նախագահ Թոմաս Հենդրիկ Իլվսը, Շվեդիայի Միջազգային գործերի ինստիտուտի առջև հանդես եկավ «Էստոնիան որպես Սկանդինավյան երկիր» խորագրով ելույթով ։ 2003 թվականին Էստոնիան հյուրընկալեց նաև մի ցուցահանդես, որը կոչվում էր "Estonia: Nordic with a Twist".
2005 թ Էստոնիան միացավ Եվրամիության Սկանդինավյան Հյուսիսային երկրների մարտական խմբին։ Պետությունը հետաքրքրված է նաև Սկանդինավյան խորհրդին միանալով։ Մինչդեռ 1992 թ Ռուսաստանին բաժին էր հասնում Էստոնիայի արտաքին առևտրի 92%-ը, այսօր տնտեսական ուժեղ կախվածություն կա Էստոնիայի և իր հարևան Սկանդինավյան երկրների միջև. Էստոնիայի արտաքին ներդրումների 3/4-ը գալիս է Սկանդինավներից (գլխավորապես Ֆինլանդիայից և Շվեդիայից), իսկ Էստոնիան իր արտահանումների 42%-ն ուղարկում է այդ երկրներ (6.5%-ը գնում է Ռուսաստան, 8.8%-ը՝ Լատվիա և 4.7%-ը՝ Լիտվա)։ Մյուս կողմից Էստոնիան իր քաղաքական համակարգով, միասնական եկամտահարկի մոդելով տարբերվում է Սկանդինավյան երկրներից և նրանց սկանդինավյան մոդելից, ինչպես նաև շատ այլ եվրոպական երկրներից ։
ՏՏ համակարգերի զարգացման նպատակով 2012 թվականի վերջին Տալլինում ստեղծվեց Եվրամիության գործակալություններից մեկը ։ Էստոնիան կշարունակի նախագահել Եվրամիության խորհուրդը մինչև 2018 թվականի առաջին կեսը։
Զինված ուժեր
Էստոնիայի զինված ուժեր (նաև՝ Էստոնիայի Պաշտպանության բանակ), (Eesti Kaitsevägi), Էստոնիայի Հանրապետության կառավարման համակարգի մաս կազմող օրգան, որը գտնվում է Հանրապետության Կառավարության ենթակայության տակ և ղեկավարվում է Պաշտպանության նախարարի կողմից։ Էստոնիայի պաշտպանության միության հետ համատեղ մտնում է Էստոնիայի պաշտպանական ուժերի կազմում։ Էստոնիայի Պաշտպանության բանակը հիմնված է համընդհանուր պաշտպանության սկզբունքի վրա, որի առաջադրանքն է Էստոնիայի տարածքային ամբողջականության և երկրի սուվերենության պաշտպանությունը, ծովային և օդային սահմանների պաշտպանությունը՝ որպես Էստոնիայի անբաժան մաս, ինչպես նաև սահմանադրական կարգն ու հասարակական անվտանգությունը։ Էստոնիայի Պաշտպանության բանակի գործառույթները իրականացվում են հասարակական վերահսկողության սկզբունքով և հիմնված են երկրի ժողովրդավարական կազմակերպվածության վրա։ Ժողովրդավարական ընտրությունների միջոցով ընտրված և նշանակված գործադիր համապատասխան մարմիններն են բանակի համար սահմանում նպատակներ և առաջադրում համապատասխան խնդիրներ, տրամադրում են անհրաժեշտ ռեսուրսները և վերահսկում նպատակների իրականացման գործընթացը։ Հասարակական վերահսկողության սկզբունքներն ու դրանց հիմնական ձևերը երաշխավորվում են օրենսդրությամբ, որի համար պատասխանատու են երկրի նախագահը, Կառավարությունը և Ազգային ժողովը։ Պատերազմական դրության ժամանակ բանակի Գերաաույն հրամանատարը հանդիսանում է երկրի նախագահը, իսկ ղեկավար օրգանը՝ երկրի պաշտպանության միությանը հետևյալ կազմով՝ Ազգային ժողովի նախագահ, վարչապետ, Պաշտպանության բանակի հրամանատար, Պաշտպանության նախարար, Ներքին գործերի նախարար, Արտաքին գործերի նախարար և ազգային պաշտպանության խորհրդարանական հանձնաժողովի նախագահ ։
Ճարտարապետություն
Էստոնիայի ճարտարապետություն, Էստոնիայի հնագույն ճարտարապետական հուշարձանները հողաթմբերով և գերանակապ պատերով Վիլյանդիի կենտրոնական մասը ամրացված բնակատեղիներն են, որոնց շուրջը 11—12-րդ դարերում կազմավորվել են առաջին քաղաքները (Տարտու, Տալլին)։ 13-րդ դարում զարգանում է քարի ճարտարապետությունը՝ ռոմանական և գոթական ոճերի տարրերով, իսկ 14-րդ դարից հաստատվում է գոթական ոճը։ է-ի ճարտ-յան ծաղկման շրջանին (14-րդ դարի երկրորդ կես - 16-րդ դարի առաջին քառորդ) բնորոշ ուշ գոթականի հուշարձաններից են՝ Տալլինի քաղաքապետարանը, կաթողիկեն, Սուրբ Օլա, Նիգուլիստե, Սուրբ Ոգի եկեղեցիները, դոմինիկյանների մենաստանը։ Քանդակների հարստությամբ աչքի են ընկնում Տարտուի Ցաանի և Սաարեմաա կղզու Կարյա եկեղեցիները (երկուսն էլ 14-րդ դար)։ Վերածննդի ոճի կառույցներից ամենանշանավորը «սևգլխանիների» տունն է Տալլինում (1597, հոլանդական ճարտարապետ-քանդակագործ՝ Ա. Պասսեր)։ 17-րդ դարից Նարվայի կառույցներում իշխողը բարոկկոն էր։ 18-րդ դարի վերջին էստոնական ճարտարապետության մեջ իշխող է դառնում կլասիցիզմը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Հետխորհրդային պետություններ Կատեգորիա:Հանրապետություններ Կատեգորիա:Էստոնիա Կատեգորիա:Եվրոպայի երկրներ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Միջերկրածովյան միության անդամներ Կատեգորիա:Լիբերալ ժողովրդավարություններ Կատեգորիա:ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:1991 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:Եվրոպայի խորհրդի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության անդամ երկրներ
Բոգոսլովո (գյուղ, Շչոլկովսկի շրջան)
Բոգոսլովո (Богослово), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Շչոլկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6863 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Շչոլկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Խոլոդովկա (գյուղ, Տուլչինի շրջան)
Խոլոդովկա (Холодівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տուլչինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1810 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Խոլոդովկա գյուղում բնակվում էր 1 064 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,51 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 235,92 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տուլչինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1810 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Եգինսկի Ուխվաժ
Եգինսկի Ուխվաժ (Егринский Ухваж), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Եգրինկա գետի աջ ափով՝ 4 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Pet Shop Boys
Փեթ Շոփ Բոյս (Pet Shop Boys), բրիտանական սինթիփոփ-խումբ, հիմնադրվել է 1981 թվականին Լոնդոնում։ Անվանման նշանակությունը՝ «Կենդանաբանական խանութի տղաներ»։
20 տարվա ընթացքում խումբը ստեղծել է 40 սինգլ և 11 ալբոմ, ինչպես նաև բազմաթիվ ձայնագրություններ այլ կատարողների հետ համագործակցությամբ։ Խմբի մասնակիցների անունները՝ Նիլ Թենանդ և Քրիս Լոու։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Pet Shop Boys Կատեգորիա:Բրիտանական երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:NME Awards մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:1981 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Անգլիական փոփ խմբեր
Ստանիսլավ Մանոլև
«Լիտեքս» Լովեչ
2005 թ. սկզբին տեղափոխվել է Լիտեքս, որտեղ  2008-ին արժանացել է Ազգային գավաթի խաղարկության հաղթողի կոչմանը։ 2008 թ. մայիսի 21-ին Չեռնոյի «Վոյնայի» դեմ կայացած եզրափակիչում Մանոլևը միակ գոլը խփեց խաղի 53-րդ րոպեին։ Հաջորդ տարի «Լիտեքս»-ը կրկին հաղթեց գավաթը։ Պարգևատրման արարողությունը տեղի ունեցավ 2009 թ. մայիսի 26-ին։
ՊՍՎ
2009 թվականի հուլիսի 25-ին Մանոլևը 3 տարվա պայմանագիր է կնքումլ Հոլանդական «ՊՍՎ» ակումբի հետ ։ 2009 թ. օգոստոսի 6-ին Մանոլևը իր պաշտոնական դեբյուտը կատարեց «Ասթոն Վիլյիայի» դեմ խաղին։ ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպայի լիգայի որակավորման  3-րդ փուլում նա մեկնարկային կազմում էր բուլղարական «Չեռնո Մուլ»  ակումբի դեմ խաղի ժամանակ։ Բայց նրա համար խաղը անհաջող էր, նրան 44-րդ րոպեին հեռացրին, սակայն թիմը շարունակում էր պահպանել 1-0 հաշվով հաղթանակը առաջին խաղում ։
2011-2012 մրցաշրջանում Մանոլևը «ՊՍՎ»- ի հետ պայմանագիր է կնքում մինչեւ 2014 թվականը ։ 2012-ին ամառային տրանսֆերային պատուհանի ընթացքում Մանոլևի ապագան  կապում էին «Շտուտգարտի»  եւ «Սպորտինգ Լիսաբոն»-ի հետ ։
Հունվարյան տրանֆերային պատուհանում Մանոլեւը ակումբից դուրս եկավ փոխադարձ համաձայնությամբ, պայմանագիր կնքեց ընդամենը վեց ամսով, քանի որ ակումբը հետաքրքրություն չէր ցուցաբերում իր հետ պայմանագիրը երկարաձգելու հարցում։
Ֆուլհեմ  (վարձավճարով)
2013 թվականի Փետրվարի 9-ին Մանոլեւը իր դեբյուտը նշեց «Նորվիչի» դեմ 0-0 հաշվով «ոչ ոքի»-ի ժամանակ։ 2013 թվականի ապրիլի 20-ին «Արսենալի» դեմ 1-0 հաշվով պարտության ժամանակ խաղտեց կանոները  Օլիվյեր Ժիրույի հետ պայքարում, և դաշտից հեռացավ 85-րդ րոպեին։ Սեզոնի վերջում Մանոլեւը վերադարձավ ՊՍՎ ՝մշտական հիմունքներով Ֆուլհեմին միանալու հույսեր փայփայելով ։ Վարձավճարի ավարտից հետո Մանոլեւն ասաց, որ ուրախ է, որ «Ֆուլհեմ»-ի համար խաղալու հնարավորություն է ունեցել ։
Դինամո Մոսկվա
2014 թվականի հունիսի 18-ին Մանոլևը «Դինամո Մոսկվայի» հետ պայմանագիր է կնքում ազատ գործակալի կարգավիճակով ։
Միջազգային կարիերա
Մանոլևը իր կարիերան Բուլղարիայի ազգային հավաքականում սկսել է աշխարհի 2010 թ. առաջնության ընտրական փուլի ժամանակ։ 2008 թ. օգոստոսին Բուլղարիայի ազգային հավաքականի մարզիչ՝ Պլամեն Մարկովը Ստանիսլավին հայտավորեց Բուլղարիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում `Բոսնիա եւ Հերցեգովինայի ազգային հավաքականի հետ հանդիպման ժամանակ։ Մանոլևն իր պաշտոնական դեբյուտն է կատարում, իսկ Բուլղարիան հյուրընկալվելիս տանում է հաղթանակ։ Մանոլեւը Բուլղարիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում էր նաև 2010 թ. աշխարհի գավաթի ընտրական մրցաշարի Իտալիայի եւ Չեռնոգորիայի դեմ հանդիպումերի ժամանակ, բայց մնացել էր պահեստայինների նստարանին։ Նա 45 րոպե խաղաց 2008 թվականի նոյեմբերին Բուլղարիայի եւ Սերբիայի միջեւ ընկերական հանիդպման երկրորդ կեսում։ Նա հաջորդած երկու հանդիպումներում մեկնարկային 11-ից  էր Իռլանդիայի եւ Կիպրոսի դեմ։ Բուլղարիայի համար առաջին գոլը հեղինակեց 2014 թվականի ՖԻՖԱ-ի աշխարհի գավաթի որակավորման Իտալիայի դեմ 2-2-ի հաշվով ոչ ոքիի ժամանակ ։
2017 թվականի օգոստոսի 31-ին նա իր առաջին միջազգային գոլն է խփում  չորս տարվա ընթացքում ՝ Շվեդիայի դեմ պատմական 3-2 հաղթանակի ժամանակ ։
Ակումբ
Մինչև 2019 թվականի մարտի 16-ը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ՊՍՎ Էյնդհովենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Հուդինի (մինի սերիալ)
«Հուդինի» (Houdini), History հեռուստաալիքի երեք-ժամանոց դրամատիկ մինի սերիալ, որի պրեմիերան կայացել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ ԱՄՆ-ի Աշխատավորների օրը։ Սերիալը պատմում է լեգենդար իլյուզիոնիստ և փախուստների կատարող Հարրի Հուդինիի կյանքի պատմությունը՝ անհույս աղքատությունից մինչև համաշխարհային ճանաչում։ Հարրի Հուդինիի դերը կատարում է «Օսկար»-ի մրցանակակիր Էդրիեն Բրոուդին ։
Սյուժե
Սա պատմություն է այն մարդու կյանքի մասին, որը կարողացավ մարտահրավեր նետել մահվանը իր հնարքներով, հեռատեսությամբ և իլյուզիայի վարպետությամբ։
Ալիջա (գետակ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արաքսի ավազանի գետեր
Ալամիշիկ
Ալամիշիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։
Պատմություն
Ալամիշիկի բնակչությունը 1914-1918 թվականներին ենթարկվեցին երիտթուրքերի կողմից կազմակերպված ջարդերին։
Բնակչություն
XX դարասկզբին ուներ 18 տուն՝ 110 հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու դաշտավարությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղն ուներ Ս. Գևորգ անունով եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(2898) Նեուվո
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,55643 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5051 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6078 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1492,96 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,241131 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,29° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1938 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Իրյո Վյայսյալյայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կրյուկի (գյուղ, Պավլովսկի շրջան)
Կրյուկի (Крюки), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պավլովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պավլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Իվանկոն ու թագավոր Պոգանինը
«Իվանկոն ու թագավոր Պոգանինը» («Иванко и царь Поганин»), խորհրդային հեռուստատեսային ֆիլմ-հեքիաթ, ուկրաինացի և վրացի կինեմատոգրաֆիստների համատեղ աշխատանքը։ Ֆիլմը հագեցած է բանահյուսական տարրերով (մասնավորապես՝ լայնորեն օգտագործվում է Անդրկարպատյան ուկրաինական ժողովրդական հեքիաթների ատրիբուտիկան)։ Առանձին դրվագներում օգտագործվել է անիմացիա։
Սյուժե
Հեքիաթը պատմում է Իվանկո անունով տղայի մասին, որի մայրը՝ Մարիչկան, բոլոր համագյուղացիների հետ միասին գերեվարվել է Պոգանինի (Լև Դուրով) ծառաների կողմից։ Տղային որդեգրել է արջնագռավների արքա Կարկարոնը (Նոդար Մղալոբլիշվիլի) և նրան նախապատրաստում է որպես ժառանգի, բայց նա, երբ մեծանում է, ուղևորվում է մորը փրկելու։ Իսկ այդ դժբախտությունն ավելին է, քան նա կարծում է, քանի որ նրա մայրը ոչ միայն գերուհի է, այլ նաև անեծք է դրված նրա վրա։ Բայց սերը, բարեկամությունը և քաջություն հաղթահարում են կախարդանքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1984 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Տրուա 2 (կանտոն)
Տրուա 2 (Troyes-2), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Շամպան-Արդեն շրջանում։ Օբ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Տրուա օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 16659 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1023 է։ Կանտոնում կա 9 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Նպատակահարմարություն
Նպատակահարմարություն, նեղ իմաստով՝ մարդկային գործունեության ընթացքի համապատասխանությունը դրված նպատակին, որով բնութագրվում է գործունեության և ընդհանրապես հասարակական կյանքի գիտակցական բնույթը։ Որոշակի նմանության հիման վրա նպատակահարմարություն է կոչվում նաև կենդանի օրգանիզմների կառուցվածքի ու կենսագործունեության հարմարվողականությունը։ Լայն (կիբեռնետիկական) իմաստով նպատակահարմարություն է կոչվում ամեն մի ինքնակարգավորվող (բնական կամ արհեստական) համակարգի այնպիսի կառուցվածքը և նրանում տեղի ունեցող պրոցեսների այնպիսի ուղղվածությունը, որոնք ապահովում են համակարգի որոշակի վերջնական վիճակ։ Նպատակահարմարություն կենսաբանության մեջ օրգանիզմների և առանձին օրգանների հարմարվածությունն է գոյության պայմաններին և իրենց ֆունկցիաների կատարմանը։ Օրինակ, տարբեր ողնաշարավոր կենդանիների վերջավորությունները հարմարվել են պինդ կամ փխրուն հողի վրա շարժվելուն, ոստյունների, ծառեր մագլցելուն, լողալուն, զգայության օրգանները՝ լույսի (աչքեր), ձայնային տատանումների (լսողության օրգաններ), քիմիական նյութերի (հոտառության և համի օրգաններ) ընկալմանը, ատամների կառուցվածքը՝ սննդառության բնույթին են։ Նպատակահարմար հատկանիշներից են նաև պաշտպանական և զգուշացնող գունավորումը, օրգանիզմների փոխադարձ հարմարվածությունը (օրինակ՝ խաչաձև փոշոտումն ապահովող միջատների և բույսերի, մակաբույծի և տիրոջ կառուցվածքների առանձնահատկությունները)։ Տարբեր թելեոլոգիական ուսմունքեր, կենդանի բնության մեջ նպատակահարմարությունը բացարձակ համարելով, նպատակահարմարությունը դիտում էին որպես օրգանական աշխարհի նախասկզբնական հատկություն։
Կատեգորիա:Բարոյագիտություն Կատեգորիա:Հոգեբանական հասկացություններ
Կաթողիկե արձագանք
«Կաթողիկե արձագանք», կրոնական, գրական և տեղագրական շաբաթական հանդես։ Հայ կաթոլիկների Կ.Պոլսի պատրիարքարանի պաշտոնաթերթը։ Լույս է տեսել 1911-1915 թվականներին, Հռոմում և Կ. Պոլսում (1912)։ Տնօրեն-խմբագիր՝ Գ. Թերզիպաշյան։
Ներկայացրել է հայ կաթոլիկ համայնքի առօրյան, տպագրել պատրիարքարանի հրամաններն ու հայտարարությունները։ Հանդես է եկել Հայ առաքելական եկեղեցու դեմ։ Թշնամական վերաբերմունք է ցուցաբերել պոլսահայ առաջադիմական մամուլի նկատմամբ, որդեգրել պահպանողական գործելակերպ պատրիարքարանի վարչակարգի ու կազմի բարեփոխման հարցերում։ Տպագրել է կրոնա-բարոյախոսական բնույթի հոդվածներ ու գեղարվեստական գործեր։ Ներկայացրել է միջազգային և Թուրքիայի քաղաքական կյանքը։
Կատեգորիա:Հայկական կրոնական կառույցներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական հանդեսներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Բլինշվիլեր
Բլինշվիլեր (Blienschwiller), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2009 թվականի դրությամբ կազմում է 333 մարդ, բնակչության խտությունը` 108.47 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.07 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 37 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 207 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 173-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 34։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 83,6 %։ 173 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 162 անձ (82 տղամարդ և 80 կին)։ Գործազուրկ են եղել 11 անձ (3 տղամարդ և 8 կին)։ 34 անաշխատունակներից 12-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Յոհան Կյոլեր
Յոհան Կյոլեր (Johann Köler, ), էստոնացի նկարիչ, էստոնական գեղանկարչության հիմնադիրը ։
Կյանք և գործունեություն
Յ. Կյոլերը ծնվել է աղքատ գյուղացու ընտանիքում, եղել է ծնողների յոթերորդ զավակը։ Դպրոցական կրթությունն ստացել է Վիլյանդիում, այնուհետև սովորել է նկարչություն Լատվիայի Ցեսիս քաղաքում։ 1846 թվականին Կյոլերը գնում է Սանկտ Պետերբուրգ և աշխատում է ցուցափեղկերի ու ցուցանակների ձևավորմամբ։ 1848-1855 թվականներին սովորել է պետերբուրգյան Գեղարվեստի ակադեմիայում, որտեղ նախ զբաղվում է գծանկարչությամբ, ապա՝ գեղանկարչությամբ։ Իր դիպլոմային՝ «Հերակլեսը հնազանդեցնում է Կերբերին» աշխատանքի համար նկարիչը պարգևատրվում է փոքր ոսկե մեդալով։
1857 թվականից սկսած Կյոլերը շարունակում է կրթությունը արտասահմանում՝ Բեռլինում և Փարիզում։ Այցելում է նաև Բելգիա և Հոլանդիա, 1858 թվականին ավարտում է ուղևորությունը Իտալիա Ալպերի վրայով, ապրում է Միլանում, Հռոմում, Ֆլորենցիայում և Ժնևում։ Իտալիայում նկարիչը հետաքրքրվում է ջրաներկով։ 1859 թվականին նա Հռոմում ներկայացնում է «Քրիստոսը խաչի վրա» նկարը և ընդունվում է գերմանացիների Հռոմեական նկարչական «Colonna» միություն։
1861 թվականին նկարիչը դառնում է պետերբուրգյան Ակադեմիայի անդամ, իսկ 1862 թվականին Կյոլերը վերադառնում է Սանկտ Պետերբուրգ։ Իր քաղաքական հայացքներում լինելով միապետական՝ նա 1862-1874 թթ. եղել է Ալեքսանդր II կայսեր դստեր՝ մեծ դքսուհի Մարիա Ալեքսանդրովնայի նկարչության ուսուցիչը։ 1869-1870 թվականներին Կյոլերը պետերբուրգյան Ակադեմիայում եղել է դոցենտ։ 1867 թվականին նա պարգևատրվել է պատմական և դիմանկարային գեղանկարչի պրոֆեսորի կոչումով կանցլեր Ալեքսանդր Գորչակովի դիմանկարի համար։ Նույն ընթացքում նկարիչը հեղինակել է բնանկարներ, տեսարաններ էստոնացի գյուղացիների կյանքից։
1886-1889 թվականներին նկարիչն ապրել ու աշխատել է Վիեննայում, Փարիզում և Նիցցայում։ Կյոլերը նաև մասնակցություն է ունեցել էստոնացիների մշակութային կյանքին։ 1860-1890-ական թվականներին նա եղել է էստոնական ազգային շարժման դեմոկրատական թևի ակնառու ներկայացուցիչներից մեկը։ Սանկտ Պետերբուրգում բարեկամական կապեր է ունեցել Էստոնիայի ազգային զարթոնքի առաջատար դեմքերից գրող Կառլ Ռոբերտ Յակոբսոնի հետ։ 1891-1893 թվականներին Էստոնիայի գրողների միության (Eesti Kirjameeste Selts) նախագահը։
1976 թվականին Վիլյանդիի կենտրոնական հրապարակում բացվել է Յ. Կյոլերի հուշարձանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնացի նկարիչներ
Օլգա Մելիք-Վրթանեսյան
Օլգա Գարեգինի Մելիք-Վրթանեսյան, հայ ռեժիսոր, սցենարիստ: ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1977 թ.):
Հայ բեմադրիչ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Զավեն Տատինցյանի կինը:
Կենսագրություն
Օլգա Մելիք-Վրթանեսյանը ծնվել է 1926 թվականին Վաղարշապատում: 1950 թվականին ավարտել է Երևանի թատերական ինստիտուտը: 1950-1980 թվականներին դասավանդել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում: 1956 թվականից եղել է հայկական հեռուստաստուդիայի ռեժիսոր, 1957-1973 թվականներին՝ մանկական, 1973-1978 թվականներին՝ դրամատիկական հաղորդումների խմբագրությունների գլխավոր ռեժիսոր  :
Մահ
Մահացել է Երևանում 1998 թվականին: Թաղված է Երևանի քաղաքային գերեզմանատանը :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Ինֆորմատիկայի միջազգային օլիմպիադա
Ինֆորմատիկայի միջազգային օլիմպիադա (ԻՄՕ) (IOI, International Olympiad in Informatics), դպրոցականների միջև ամենամյա մրցույթ ինֆորմատիկա առարկայից։ ԻՄՕ-ն առաջին անգամ անց է կացվել 1989 թվականին։
Մրցույթի կառուցվածքը
Մրցույթի յուրաքանչյուր օր մասնակիցներին սովորաբար առաջարկվում է լուծել երեք (2009-2010 թվականներին՝ չորս) խնդիր հինգ ժամվա ընթացքում։ Յուրաքանչյուր մասնակից լուծում է խնդիրները ինքնուրույն, օգտվելով մի համակարգչից։ Խստիվ արգելվում է մեկ այլ մասնակցի հետ շփումը, ուսումնական դասագրքերից օգտվելը և այլն։ Սովորաբար խնդիրները լուծելու համար անհրաժեշտ է գրել ծրագիր C, C++ կամ Pascal լեզուներով և այն ուղարկել մինչև մրցույթի հինգերորդ ժամի լրանալը։ Մրցույթից հետո ծրագիրը գնահատվում է այն գաղտնի թեստերով (սովորաբար՝ 10-20 թեստեր) անցկացնելու արդյունքում։ Մասնակիցը ստանում է միավորներ յուրաքանչյուր ճիշտ լուծված թեստի համար, պայմանով, որ ծրագրի աշխատանքի ժամանակը և նրա կողմից օգտագործված հիշողության ծավալը տեղավորվում է խնդրի լուծման պայմանների մեջ նշված սահմանափակումներին։ Երբեմն անհրաժեշտություն է լինում մասնակիցներին շփվելու գաղտնի գրադարանի հետ։ Այն հնարավորություն է տալիս ստեղծել խնդիրներ ոչֆիկսված մուտքային տվյալներով, որոնք կախված են մասնակցի ծրագրի ռեակցիայից, օրինակ, խաղերի դեպքում։ Կան նաև խնդիրներ բաց մուտքային տվյալներով, այսինքն, մրցույթի սկզբում մասնակցին տրվում են թեստեր, որոնց պատասխանները նա պետք է ուղարկի խնդիրը լուծող ծրագրի հետ միասին։ Այսպիսով, մասնակիցը կարող է ընտրել. լուծել խնդիրը ձեռքով, գրել ծրագիր, որը կլուծի նրա փոխարեն, կամ կհամատեղի այդ երկու մեթոդները։
Երկու օրերի արդյունքում յուրաքանչյուր մասնակցի ստացված միավորները գումարվում են առանձին-առանձին։ Պարգևատրման արարողության ժամանակ մասնակիցները պարգևատրվում են ըստ վարկանիշի, որը ձևավորվում է հավաքված միավորների գումարի հիման վրա։ Մասնակիցների 50%-ից ոչ ավելին պարգևատրվում է մեդալներով այնպես, որ ոսկի:արծաթ:բրոնզ:առանց մեդալի հարաբերակցությունը կազմի մոտավորապես 1:2:3:6-ի (այսինքն, մասնակիցների 1/12-րդ մասը ստանում է ոսկե մեդալներ)։
Հայաստանի մասնակիցների արդյունքներն ԻՄՕ-ում
Հայաստանը առաջին անգամ մասնակցել է ԻՄՕ-ում 1996 թվականին։ Հայաստանյան թիմերը արժանացել են 1 ոսկե, 7 արծաթե և 31 բրոնզե մեդալների /չեն մասնակցել 1997 թվականին/։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Առարկայական օլիմպիադաներ Կատեգորիա:Օլիմպիադաներ ըստ առարկաների
Ալչինդաղ
Ալչինդաղ, լեռ Կիլիկիայում, Կիլիկիան Տավրոս լեռնահամակարգում, Կալիկանդոս գետի ձախ կողմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռներ
Բոգովարովո
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2400 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1784 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կոստրոմայի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանի բնակավայրեր
Կալուս
Կալուս ( - հաստ մաշկ, կոշտուկ), հյուսվածք, որն առաջանում է բույսերի վնասված մակերևույթի (ճեղքեր, կտրվածքներ, պատվաստման ժամանակ պատվաստակալի և պատվաստացուի միակցման տեղեր) վրա և նպաստում ապաքինմանը։ Կալուսը կազմված է բարակ պատեր ունեցող, չտարբերակված պարենքիմային բջիջներից, որոնցում հետագայում առանձնանում են հաղորդիչ տարրեր և կամբիում, առաջանում աճման կետեր։ Վերջիններից զարգանում են հավելյալ արմատներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հյուսվածքներ Կատեգորիա:Բջջաբանություն
Տոլստայա (գյուղ, Բելոպոլիեի շրջան)
Տոլստայա (Товста), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Տոլստայա գյուղում բնակվում էր 918 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:17-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆինլանդիա
Ֆինլանդիա (Suomi, Finland, պաշտոնապես Ֆինլանդիայի Հանրապետություն, Suomen tasavalta, Republiken Finland), պետություն Հյուսիսային Եվրոպայում։ Սկսած 1956 թվականից Հյուսիսային Խորհրդի, 1995 թվականից՝ Եվրոպական Միության և 1996 թվականից Շենգենյան համաձայնության անդամ է։
Արևելքում սահմանակից է Ռուսաստանին, հյուսիս-արևմուտքում՝ Շվեդիային, հյուսիսում՝ Նորվեգիային։ Ողողվում է Բալթիկ ծովի, Ֆիննական ու Բոտնիկ ծոցերի ջրերով։ Ֆինլանդիայի կազմի մեջ են մտնում նաև Ալանդյան կղզիները։ Տարածությունը 338 հզ. կմ² է (առանց ներքին ջրերի՝ 305,5 հզ. կմ²), բնակչությունը՝ 5,5 մլն. (2015), մայրաքաղաքը՝ Հելսինկի։ Վարչականորեն բաժանված է 12 լյանի (նահանգի)։
Անկախ պետություն է 1917 թվականից։
2010 թվականին Ֆինլանդիան Newsweek ամսագրի կողմից գրավել է առաջին տեղը «Աշխարհի լավագույն պետություններ» ցանկում (անգլերեն՝ The world's best countries), իսկ 2012 թվականին դարձավ «Ամենակայուն երկիրն աշխարհում» ամերիկյան «Fund for Peace» ֆոնդի գնահատմամբ։
Վարչական բաժանում
2011 թվականի հունվարի 1-ից Ֆինլանդիայի Հանրապետության վարչական բաժանման համակարգը հետևյալն է՝
Բնություն
Ֆինլանդիան գտնվում է Ֆենեոսկանդիայի սահմանում։ Ափագծի երկարությունը (առանց ոլորանների) 1100 կմ է։ Ափերը ցածրադիր են, արևմուտքում՝ կտրտված շխերներով։ Ռելիեֆում տիրապետում են մորենաթմբային հարթավայրերը (տարածքի 2/3-ից ավելին ցածր է 200 մետրից)։
Ժայռային ապարների ելքերով, լճային գոգավորություններով և բարձրադիր բլուրներով (Մաանսելկյա, Սուոմենսելկյա, Սալպաուսելկյա)։ Ծայր հյուսիս-արևմուտքում Սկանդինավյան լեռների վերջավորություններն են մինչև 1365 մ բարձրությամբ (Հալտիատոնտուրի լեռ)։ Ժամանակակից ռելիեֆի ձևավորման գործում կարևոր նշանակություն է ունեցել չորրորդական ծածկույթային սառցապատումը։
Ֆինլանդիայի տարածքում, որը տեղադրված է Բալթիական վահանի սահմաններում, գերակշռում են մետամորֆային ապարների կոմպլեքսները և մինչքեմբրիի գրանիտոիդները՝ ծածկված անթրոպոգենի սառցադաշտային նստվածքներով։ Ֆինլանդիան հարուստ է քրոմիտի, վանադիումի, կոբալտի (1-ին տեղը Արմ․ Եվրոպայում), տիտանի, նիկելի (2-րդ տեղը), պղնձի և ծծմբահրաքարի (3-րդ տեղը), կադմիումի, ոսկու, բազմամետաղների, ապատիտի երկաթի, մագնեզիումի, գրաֆիտի պաշարներով։
Կլիման բարեխառն է, հարավ-արևմուտքում՝ անցումային ծովայինից ցամաքայինի, հյուսիս արևմուտքում՝ ցամաքային։ Փետրվարի միջին ջերմաստիճանը —3 °C-ից մինչև - 14 °C է, հուլիսինը՝ 14° - 17 °C, տարեկան տեղումները՝ 400 մմ-ից (հյուսիսում) մինչև 700 մմ (հարավ-արևմուտքում)։ Ձմեռը աչքի է ընկնում կայուն ձնածածկույթով։
Լճերը (մոտ 6 հզ․ լիճ) գրավում են երկրի տարածքի 8 %-ը և կազմում են խոշոր ջրային համակարգեր (Սեյմա և այլն)։ Գետերը ջրառատ են, սահանքավոր և հարուստ ջրային ռեսուրսներով։ Լանդշաֆտում տիրապետում են պոդզոլային հողերը։ Անտառները, գլխավորապես, տայգային են և գրավում են երկրի տարածքի 61 %-ը։ Ֆինլանդիանի ծայր հյուսիսում լեռնային տունդրա է։ Ազգային պարկերից նշանավոր են Պալլաս-Օունաստունտուրին, Լեմենյոկին, Օռլանկան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Միջերկրածովյան միության անդամներ Կատեգորիա:Լիբերալ ժողովրդավարություններ Կատեգորիա:1917 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:Եվրոպայի խորհրդի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Շվեդախոս երկրներ և տարածքներ Կատեգորիա:Հանրապետություններ
Բախտին (գյուղ, Բորովի շրջան)
Բախտին (Бахтин), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1690 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բախտին գյուղում բնակվում էր 501 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3718 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 134,75 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1690 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալաջա (Խարբերդի գավառ)
Ալաջա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։ Գտնվում էր Խարբերդ քաղաքից 21-22 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ լեռնային վայրում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կեդրովկա (Աբաշևայի վտակ)
Կեդրովկա (Кедровка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Աբաշևա գետի աջ ափին՝ 33 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Վալբոնդիոնե
Վալբոնդիոնե (իտալ․՝Valbondione), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1156 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 4 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 298 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0346։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Սան Լավրենտիոսը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Ֆրեզնո)
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, հուշարձան ԱՄՆ Կալիֆոռնիայի շրջանի Ֆրեզնո քաղաքում՝ Սան Խոակին հարթավայրում։
Պատմություն
Հուշարձանի հիմնարկեքի արարողությունը տեղի է ունեցել 2014 թվականի նոյեմբերի 2-ին, հուշարձանի բացման և օծման արարողությունը՝ 2015 թվականի ապրիլի 24-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Կախան
Կախան, ձմեռվա համար միրգ (խաղող, տանձ, խնձոր, նուռ, սերկևիլ) պահելու միջոց։ Աշնանն ընտրում են խաղողի հատուկ, դիմացկուն սորտեր, կախում բազմաճյուղ փայտիկներից (ցող), մյուս մրգերի պոչերը թելով կապում են միմյանց և կախում մառանի կամ նկուղի առաստաղից։
Կատեգորիա:Սննդամթերք
Անգերիա (գետ)
Անգերիա (Angerja oja), գետ Էստոնիայի հյուսիս–արևմուտքում։ Այն սկիզբ է առնում Ռապլամաայի շրջանում գտնվող Յարլեպա լճից և միանում Պիրիտա գետին։ Անգերիա գետը նախկինում եղել է Վյենա գետի վտակ, սակայն 1967 թվականի դեկտեմբերին այն ներառեցին Անգերիա–Պիրիտա ջրանցքին և ուղղեցին դեպի Պիրիտա գետ։ Անգերիան միանում է Պիրիտային Վայդա գյուղից 3,5 կմ հեռու։ 1993 թ․–ի տվյալներով գետի վերին հոսանքներում նկատվել է ընդամենը մի քանի ձկնատեսակ։ Ներքին հոսանքներում եղել են իշխան, բեղավոր կողակ« գետակի թառ և այլ ձկնատեսակներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գետեր Կատեգորիա:Եվրոպայի գետեր
Ակմեզարչայ
Ակմեզարչայ, գետ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի նահանգում, Էղիի շրջանում, Արածանիի աջակողմյան վտակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Արածանի գետի վտակներ
Շառլ Օգյուստեն դը Սենտ-Բյով
Շառլ Օգյուստեն դը Սենտ-Բյով (ֆրանսերեն՝ Charles Auguste de Sainte-Beuve, ), ֆրանսիացի քննադատ և բանաստեղծ։
Հայտնի է նրա «Գրական-քննադատական դիմանկարները» (1836-1839), որտեղ ներկայացրել է բազմաթիվ բանաստեղծների, արվեստագետների, ձգտել է հարություն տալ նրանց ապրած ժամանակաշրջանին, վերականգնել նրանց անձնական գծերը, բնավորությունը, հակումները և այլն ։