cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լև Տոլստոյի պետական թանգարան
Մոսկվայի տոլստոյան վայրեր
1882 թվականին Տոլստոյ ամուսինները ձեռք են բերել և վերակառուցել Դոլգո-Խամովնիչեսկո նրբանցքում նախկինում Արնուտովների ընտանիքին պատկանող տունը։ Տոլստոյների ընտանիքը 1882 թվականից մինչև 1901 թվականը ապրել է այնտեղ, միայն ամռանը մեկնել են Յասնայա Պոլյանա։ Այս տան է գրել «Հարություն», «Իվան Իլյիչի մահը», «Մթության իշխանություն», «Հաջի Մուրատ», «Կենդանի դիակ» ստեղծագործությունները ։ Խամովնիկի իր կալվածէ գրողը վերջին անգամ այցելել է 1909 թվականին՝ իր մահից մեկ տարի առաջ։ 1920-ական թվականներին շենքը ազգայնացվել և վերածվել է Լև Տոլստոյի անվան Պետական գրական թանգարանի ։
Թանգարանի հիմնադրում
Տոլստոյի մահից հետո՝ 1910 թվականի նոյեմբերի 7-ին, ծագում է նրա ժառանգության պահպանության հարցը։ Տոլստոյյան միության անդամները մեկ տարի անց Վլադիմիր Բոնչ Բրուևիչի նախաձեռնությամբ կազմակերպել են ցուցահանդես, որի ցուցանմուշները ստեղծել են թանգարանի ապագա գրական ցուցադրանմուշները։ Մոսկվայում թանգարանի կազմակերպման գործում մեծ դեր է խաղացել Լև Տոլստոյի ժառանգները. Վալենտին Բուլգակովը, որը հետագայում դարձել է հաստատության առաջին տնօրենը, իսկ Տոլստոյի հասարակության ղեկավար՝ Նիկոլայ Դավիդովը ։
Մոսկվայում Լև Տոլստոյի թանգարանը հիմնադրվել է 1911 թվականի դեկտեմբերի 28-ին և սկզբնապես տեղակայված էր Պովարսկի փողոցի 18 հասցեում գտվող Խրեպտովիչ Բուտենյով տան 8 սենյականոց բնակարանում։ Վասիլի Բուլգակովը հետագայում հիշում էր՝
1917 թվականների հեղափոխության ժամանակ թանգարանը հայտնվել է փակման սպառնալիքի տակ։
1920 թվականին թանգարանի կազմակերպիչները ստացան Պրեչիստենկի վրա գտնվող առանձնատանը տիրելու համանագիր։ Շենքը կառուցվել է 1817-1822-ական թվականներին ամպիր ոճով՝ ճարտարապետ Աֆանասի Գրիգորևի կողմից։ Արտաքինից այն մեկ հարկանի շինություն է, զարդարված վեց սյուներով։ Տոնական սրահները տեղակայված են հիմնական ճակատային մասում, բնակելի սենյակները ցածր առաստաղներով տանում են դեպի բակ։ Թանգարանի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 1920 թվականի նոյեմբերի 20-ին՝ Լև Տոլստոյի մահվան 10-րդ տարելիցին։ Բացման արարողությունը վարել է գրողի որդին՝ Սերգեյ Տոլստոյը։ 2018 թվականի սկզբից շենքը Մոսկվայի մշակութային ժառանգության մաս է կազմել։
1920 թվականին բարձրագույն օրգանը որոշում է ընդունել Լև Տոլստոյի ցուցադրության ազգայնացման մասին։ 1939 թվականից ի վեր հաստատությունը կրում է «Լև Տոլստոյի պետական թանգարան» անվանումը։
1972 թվականին Պրեչիստենկայի բակում կանգնեցվել է Տոլստոյի հուշարձանը, որը 1911-1914 թվականներին կերտել է Սերգեյ Մերկուրովը։ Քանդակագործը ձգտում էր գրողի փիլիսոփայական և կրոնական հայացքները փոխանցել հուշարձանի միջոցով։ Սակայն հուշարձանը չէր արժանացել գրողի հարազատների դրական գնահատականին, և մինչև 1928 թվականը մնացել էր արվեստանոցում։ Հետագայում այն տեղադրել են Դևիչե պոլեում՝ Տոլստոյի Խամովնիկոյում գտնվող կալվածքի մոտ։ Միայն 1972 թվականին է հուշարձանը տեղադրվել թանգարանի հիմնական շենքի բակում ։
Գործունեություն
1998 թվականին ստեղծվել է «Մրջյունային եղբայրներ » մանկական ակադեմիան։ Թանգարանի աշխատողները կազմակերպել են ինտերակտիվ դասընթացների շարք, որոնց ընթացքում երեխաները սովորում են ֆրանսերեն, պատմություն, տրամաբանություն և իրենց մտքերը շարադրելու ունակություն։
Թանգարանում հիմնականում կազմակերպվում են ցուցահանդեսներ։ 2015 թվականին թանգարանի Փոքր դահլիճում տեղի է ունեցել ժամանակավոր խոշոր ցուցահանդես գեղարվեստի ուսոմնարանների և բուհերի ուսանողների մասնակցությամբ, որը կրում էր «Տոլստոյի մոսկովյան հասցեները» անվանումը ։ 2016 թվականին բացվել է «Պյատիգորսկը, որը տեսել է Տոլստոյին» ցուցահանդեսը։ Ցուցահանդեսի ցուցանմուշները բերվել են Պյատիգորսկի երկրագիտական թանգարանից և Տոլստոյի թանգարանից ։ Նույն թվականին իրականացվել են բանավեճի ակումբի մի շարք հանդիպումներ՝ նվիրված «Լև Տոլստոյը և կինեմատոգրաֆը» թեմային ։ 2018 թվականի փետրվարին տեղի է ունեցել ստեղծագործական երեկո, որի ընթացքում քննարկվել է «Խավարի իշխանությունը» պիեսը։ 2008 թվականին այն առաջին անգամ բեմադրել է ռեժիսոր Յուրի Սոլոմինը Փոքր թատրոնը ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Հանքավան (գետ)
Հանքավան, գետ Հայաստանի Կոտայքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Ծաղկունյաց լեռնաշղթայի լանջերից և Հանքավան գյուղում աջից միախառնվում Մարմարիկ գետին։ Երկարությունը՝ 11 կմ է ։ Մի օտարերկրացի կոչել է Բասխա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Մարմարիկ գետի վտակներ
Sitting on Top of the World
Sitting on Top of the World (նաև արտաբերվում է որպես Sittin' on Top of the World), ֆոլկ բլյուզային երգ, որը գրվել է Ուոլտեր Վինսոնի և Լոնի Չեթմոնի կողմից, որոնք 1930-ական թվականներին հայտնի քանթրի բյուզային Mississippi Sheiks խմբի հիմնական անդամներն են եղել։ Առաջին անգամ երգը ձայնագրվել է Mississippi Sheiks-ի կողմից 1930 թվականին (Okeh Records լեյբլում)՝ դառնալով խմբի իրական հիթ, իսկ 2008 թվականին երգն ընդգրկվել է Գրեմմիի փառքի սրահում ։
1930 թվականի մայիսին Չարլի Փեթոնը ձայնագրել է երգի իր տարբերակը (փոփոխված տեքստով և «Some Summer Day» անունով ։ Հաջորդ տարիների ընթացքում երգի քավեր տարբերակներ են ստեղծել մի շարք երգիչներ. դուետ The Two Poor Boys-ը, Դոկ Ուոթսոնը, Բիգ Բիլ Բունզին, Սեմ Քոլինսը, Միլթոն Բրաունը և Բոբ Ուիլսւ։ Bluebird Records-ում Միլթոն Բրաունի տարբերակի ձայնագրությունից հետո երգը դարձել է արևմտյան սվինգային խմբերի երգացանկի հիմնական համարըпесня стала основным номером в репертуаре западных свинговых бэндов : «Sitting on Top of the World» երգը համարվում է բլյուզային ստանդարտ։ Գոյություն ունեն երգի մի շարք տարբերակներ՝ տարատեսակ ոճերում. ֆոլկ, блюз, քանթրի, բլյուգրաս, ռոք։
Երգի տեքստ
Mississippi Sheiks-ի տեքստի բնօրինակ տարբերակ. Was all the summer, and all the fall Just tryin' to find my, little Lenore But now she’s gone, I don’t worry 'Cause I’m sitting on top of the world
Was in the spring, one summer day Just when she left me, she’s gone to stay But now she’s gone, I don’t worry I’m sitting on top of the world
Then you come here runnin' Holdin' up your hand Can get me a woman Quick as you can get a man But now she’s gone, I don’t worry I’m sitting on top of the world
It have been days I didn’t know your name Why should I worry and prayer in vain? But now she’s gone, I don’t worry I’m sitting on top of the world
Goin' to the station, down in the yard Gon' get me a freight train Worked some, got hard But now she’s gone, I don’t worry I’m sitting on top of the world
The lonesome days, they have gone by Why should you beg me and say goodbye? But now she’s gone, I don’t worry I’m sitting on top of the world
Լիալուսին (հեռուստասերիալ)
Լիալուսին (Dolunay), թուրքական հեռուստասերիալ, որը ցուցադրվել է 2017 թվականի հուլիսի 4-ից Star TV հեռուստաընկերության եթերում։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Օզգե Գյուրելը և Ջան Յամանը ։ Հեռուստասերիալի ռեժիսորը Չաղրը Բայրաքն է, իսկ պրոդյուսերը՝ Յաղմուր Ունալը։ Հեռուստասերիալի վերջին սերիան ցուցադրվել է 2017 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։
Սցենար
Հեռուստասերիալը պատմում է Նազլըի և Ֆերիթի ծառայողական սիրո մասին։ Նազլըն ամենաշատը ուզում է սեփական ռեստորան ունենալ, դառնալ Ստամբուլի ճապոնական խոհանոցի լավագույն խոհարարը։ Մինչ նա ուսանողուհի է, գումար աշխատելու նպատակով, ընդունվում է աշխատանքի գործարար Ֆերիթ Ասլանի տանը՝ որպես անձնական խոհարար։ Մեծահարուստ Ֆերիթը և Նազլըն տարբեր փորձություններից հետո սկսում են մտերմանալ, որն էլ դառնում է մեծ սիրո նախապայման։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Կատակերգական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2010-ականների դրամա հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ռոմանտիկ կատակերգական հեռուստասերիալներ
Վեսյոլի Գայ (գյուղ, Յամպոլի շրջան)
Վեսյոլի Գայ (Веселий Гай), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Յամպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վեսյոլի Գայ գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Յամպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մարինա Գրոմիկո
Մարինա Գրոմիկո (Мари́на Миха́йловна Громы́ко, ), խորհրդային և ռուս պատմաբան և ազգագրագետ, Եվրոպայի ուշ միջնադարյան պատմության, ուշ ֆեոդալիզմի և կապիտալիզմի կայացման դարաշրջանի Սիբիրի պատմության մասնագետ։ Պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Մարինա Գրոմիկոն ծնվել է 1927 թվականի սեպտեմբերի 3-ին, Մինսկում ։
1950 թվականին ավարտել է Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ 1953 թվականին նույն տեղում ավարտել է ասպիրանտուրան ։
Լևոն Արսլանյան
Լևոն Միքայելի Արսլանյան (գրվել է նաև Ասլանյան, կոչել են նաև Լևոն Արսլան, ), հայ բժիշկ։
Մարինա Գրոմիկո
Կենսագրություն
1954 թվականից մինչև 1959 թվականը եղել է Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի Միջին դարերի ամբիոնի կրտսեր գիտաշխատող ։
Լևոն Արսլանյան
Կենսագրություն
Լևոն Արսլանը ծնվել է 1867 թվականին, Խար­բեր­դի նա­հան­գի Խար­բեր­դի գա­վա­ռի Մե­զի­րե քաղաքում՝ կաթոլիկ ծնողների բազմազավակ ընտանիքում։ Բժիշկներ` Զարեհ Պողոս, Արտաշես ու Հրանտ Արսլանյանների եղբայրն է։
Մարինա Գրոմիկո
Կենսագրություն
1959 թվականից մինչև 1977 թվականը եղել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի պատմության, բանասիրության և փիլիսոփայության ինստիտուտի (ԻԻՖ) մինչհոկտեմբերյան շրջանի պատմության բաժնի ավագ գիտաշխատող և վարիչ։ ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի հասարակական գիտությունների մշտական հանձնաժողովի ավագ գիտաշխատող։ Աշխատել է նաև ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի հումանիտար հետազոտությունների գիտնական-կազմակերպիչների խմբում ։
Լևոն Արսլանյան
Կենսագրություն
Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի հայ կաթոլիկների ծխական դպրոցում, այնուհետև սովորել Մեզիրեի Սուլթանիե (պետական) երկրորդային վարժարանում։ 1905 թվականին ավարտել է Կ. Պոլ­սի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը։ Երկար տարիներ Տրապիզոնի թաղապետական բժիշկ է աշխատել և հայ, հույն ու թուրք բնակչության շրջանում մեծ հարգանք վայելել։ Ամուսնացած է եղել և 2 զավակ ունեցել՝ Հիլտա և Քայել։
Մարինա Գրոմիկո
Կենսագրություն
1962 թվականից մինչև 1969 թվականները դասավանդել է Նովոսիբիրսկի պետական համալսարանի հումանիտար ֆակուլտետում ։
Լևոն Արսլանյան
Կենսագրություն
1915 թվականի մայիսին ընտանիքի անդամների և եղբոր՝ Արտավազդ Արսլանյանի հետ տեղահան է արվել։ Դարձել է Տրապիզոնի առողջապահական տնօրեն բժիշկ Ալի Սայիբի սադրանքների զոհը։ Այդ վայ-բժշկին կոչել են նաև «Երե­խա­ներ թու­նա­վո­րող»։ Այդ ընթացքում հիվանդացել է ժանտախտով ու ապաքինվել։ 1915 թվականի հունիսին կամ հուլիսին, Կարինի զինվորական հրամանատարից հեռագիր է ստացել, թե զինվորական հիվանդանոցի բժիշկ է նշանակվել։ Մի քանի օրից եղբոր՝ Հրանտի և այլոց հետ իր վարձած կառքով ճամփա է ընկել դեպի Կարին։ Գյումյուշխանե հասնելուն պես, օսմանյան բանակի զինվորները Ալի Սայիբի հրամանով նրան, Հրանտ եղբորը և մյուս ճամփորդներին մի ախոռ են տարել և սպանելու պատրաստվել։ Բժիշկը խնդրել է իրեն սպանել մի գնդակով, սակայն թուրքերը 48 տարեկան Լևոնին ու եղբորը սրախողխող են արել։ Ականատես զինվորներից մեկը, ազգությամբ հույն, բժիշկ եղբայրներին գիշերը գաղտնիորեն տարել և թաղել է մի փոսում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Մարինա Գրոմիկո
Կենսագրություն
1968 թվականին նրան շնորհվել է պրոֆեսորի գիտական կոչում ։
Կենտրոնական պարկ (Նյու Յորք)
Կենտրոնական պարկ (Central Park), պարկ Նյու Յորքում, որը խոշորագույններից է ԱՄՆ-ում և ամենաճանաչելիներից մեկը աշխարհում։ Գտնվում է Մանհեթեն կղզում՝ 59-րդ ու 110-րդ փողոցների, Հինգերորդ և Ութերորդ պողոտաների միջև։ Ունի ուղղանկյան տեսք։ Պարկի երկարությունը մոտ 4 կմ է, լայնությունը՝ 800 մետր, ընդհանուր մակերեսը՝ 3.41 կմ²։ Տարեկան պարկ է այցելում մոտ 25 միլիոն մարդ. այցելությունների թվով այն առաջինն է ԱՄՆ-ում ։ Կենտրոնական պարկը, բազմիցս ցուցադրվելով ֆիլմերում և հեռուստաշոուներում, ամենահայտնիներից մեկն է դարձել ողջ աշխարհում։ Պարկը սպասարկում է Կենտրոնական պարկի պահպանության կոմիտեն (Central Park Conservancy) (այն մասնավոր ոչ կոմերցիոն կազմակերպություն է)՝ պարկերի բաժանմունքի հետ կնքած պայմանագրի համաձայն (Department of Parks and Recreation):
Մարինա Գրոմիկո
Կենսագրություն
1977 թվականից եղել է ԽՍՀՄ Գիտության ազգագրության ինստիտուտի (Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ազգագրության և մարդաբանության ինստիտուտի) ավագ, ապա` գլխավոր գիտաշխատող ։
Կենտրոնական պարկ (Նյու Յորք)
Պարկի նախագիծը կազմել են ճարտարապետ Ֆրեդերիկ Օլմստեդը և Կալվերտ Վոքսը։ Չնայած պարկը շատ բնական տեսք ունի, այնուամենայնիվ նրա բոլոր լանդշաֆտները ստեղծվել են մարդու ձեռքով։ Պարկում կան արհեստական մի քանի լճեր, մեծ թվով ծառուղիներ, երկու սահադաշտ, վայրի բնության անկյուններ, մարգագետիններ, որոնք օգտագործվում են մարզական տարբեր միջոցառումների համար, ինչպես նաև մանկական խաղահրապարակներ և կենդանաբանական այգի։ Պարկը շատ մեծ համբավ է վայելում թռչնասերների մոտ, քանի որ այստեղ են գալիս չվող թռչուններ։ Պարկը շրջապատող տասկիլոմետրանոց ճանապարհը հաճախ օգտագործվում է տարբեր մարզաձևերի (հեծանվավազք, վազք, նաև անվաչմուշկ) ներկայացուցիչների կողմից հատկապես հանգստյան օրերին՝ երեկոյան 15:00-ից հետո, երբ մեքենաների մուտքը արգելվում է։ Կենտրոնական պարկը հաճախ անվանում են Մանհեթենի «կանաչ թոքեր»։
Մարինա Գրոմիկո
Կենսագրություն
«Ավանդույթներ և արդիականություն» գիտական ամսագրի հիմնադիրն է և գլխավոր խմբագիրը ։
Կենտրոնական պարկ (Նյու Յորք)
Առաջին տարիներ
1820-1850 թվականների ընթացքում Նյու Յորքի բնակչությունը աճել է գրեթե չորս անգամ ։ Դրանով հանդերձ՝ բնակիչները քաղաքային աղմուկից հանգիստն անցկացնելու համար ստիպված էին բավարարվել մի քանի բաց տարածքներով միայն՝ հիմնականում գերեզմանոցներ։ Հասարակական այգի ստեղծելու մասին արտահայտվել են Evening Post (այժմ՝ New York Post) թերթի հրատարակիչ Վիլյամ Բրայանթը և ԱՄՆ-ում լանդշաֆտների առաջին ճարտարապետ Էնդրյու Դաունինգը, ովքեր 1844 թվականին սկսեցին գովազդել քաղաքային կարիքների համար անհրաժեշտ քաղաքային պարկի կառուցումը ։ Շատ նյույորքցիներ հաճույքով ընդունեցին ոճային զբոսավայրը՝ նման փարիզյան Բուլոնյան անտառին և լոնդոնյան Հայդ պարկին։ 1853 թվականին Նյու Յորքի օրենսդիր մարմինը պարկի ստեղծման համար հատկացրել է 700 ակր հողատարածք (2.8 կմ²), որի վրա նախատեսվել էր ծախսել 5 միլիոն դոլար։ Պարկը նախագծվել է Commissioners' Plan of 1811 ծրագրի շրջանակներում ։
Մարինա Գրոմիկո
Կենսագրություն
«Սիբիրի պատմություններ» երկհատորյակի հեղինակն է և խմբագրական խորհրդի անդամ (Լ., 1968) :
Գիտական գործունեություն
Իր գիտական գործունեության սկզբում Մարինա Գրոմիկոն զբաղվել է Արևմտյան Եվրոպայի սոցիալ-տնտեսական պատմության ուսումնասիրությամբ։ 1950-ականների ավարտից մինչև 1970-ական թվականները հետազոտությունների հիմնական առարկան եղել է 18-19-րդ դարերում Սիբիրի հողագործական յուրացման, համայնքի, ինչպես նաև` գյուղատնտեսական և հոգևոր ավանդույթների պատմությունը ։
1970-ականների վերջից հետազոտել է Ռուսաստանի գյուղացիների վարքի, շփման և կրոնական կյանքի ավանդական ձևերը 19-20-րդ դարերում ։
Կենտրոնական պարկ (Նյու Յորք)
Շինարարության սկիզբ
Շինարարությունից առաջ հարկ է եղել վերաբնակեցնել տեղի բնակիչներին, որոնց մեծամասնությունը բավական աղքատ էր՝ լինելով աֆրոամերիկացի կամ իռլանդական ու գերմանական ծագումով ներգաղթյալ։ Նրանցից շատերն ապրում էին փոքր բնակավայրերում։ Մոտավորապես 1600 բնակիչ միաժամանակ վերաբնակեցվել են 1857 թվականին մի օրենքի հիման վրա, ըստ որի՝ պետությունը փոխհատուցել է մասնավոր սեփականության օտարման համար ։
Մարինա Գրոմիկո
Գիտական գործունեություն
Ներկայումս զբաղվում է «Ուղղափառությունը ժողովրդական կյանքում» ծրագրի ուսումնասիրություններով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս ազգագրագետներ Կատեգորիա:Խորհրդային ազգագրագետներ Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ Կատեգորիա:Կին պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի պատմաբաններ
Կենտրոնական պարկ (Նյու Յորք)
Շինարարության սկիզբ
1860-1873 թվականների ընթացքում պարկի ստեղծման աշխատանքները ձգձգվում են. հարկ է լինում վերանայել պարկի հիմնական շատ գաղափարներ։ Այդ ընթացքում ավելի քան 14.000 մ³ բերրի հող տեղափոխվում է Նյու Ջերսի նահանգից, քանի որ տեղական հողը հարմար չէր սկզբնական ծրագրով նախատեսված շատ ծառերի ու թփերի համար։ Երբ 1873 թվականին պարկի կառուցումը պաշտոնապես ավարտվեց, մոտ 10 միլիոն անվասայլակ նյութ՝ հող, քար, փորվել ու դուրս է բերվել տարածքից։ Այգում տնկվել են 1400 տեսակի մոտ 4 միլիոն ծառ, թուփ ու բույս ։
20-րդ դար
Պարկի ստեղծման աշխատանքների ավարտից անմիջապես հետո այն փոքր-ինչ անկում է ապրում։ Պատճառը Թամանի հոլ (Tammany Hall) անվանումով ոստիկանական տխրահռչակ մեքենան էր։
1960-1980 թվականներ
Երբ 1960 թվականին Ռոբերտ Մոզեսն աշխատանքից հեռացավ, երկար ժամանակ նրան արժանի փոխարինող չէին գտնում։ Պարկը որոշ չափով վնասվեց վանդալիզմից, աղտոտումից, գրաֆիտիից։ Պարկում կազմակերպվում էին ամենատարբեր միջոցառումներ. արդյունքում այն սկսեց վերստանալ Մոզեսի կառավարմանը նախորդած շրջանի տեսքը։ Ավելացավ պարկում կատարվող հանցագործությունների թիվը։ Պարկը անվերահսկելի տարածքի էր վերածվել, մինչև 1980 թվականին ստեղծվեց Կենտրոնական պարկի բնության պահպանության կոմիտեն։ Բոլոր բացթողումներով հանդերձ՝ քսանամյակի ընթացքում դրական տեղաշարժեր ևս նկատվել են։ 1962 թվականին ժողովրդական թատրոնը (Public Theater) պարկում կազմակերպում էր շեքսպիրյան փառատոներ, իսկ Նյու Յորքի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը և Մետրոպոլիտեն օպերան մեծ մարգագետնի տարածքում կազմակերպում էին ամենամյա համերգներ։
1980 թվականից մինչ օրս
Նորաստեղծ կոմիտեն, փորձելով խուսափել մեծ ծախսերից, որոշում է աշխատանքների համար ոչ թե վարձակալել աշխատողների, այլ ընդգրկել կամավորների։ Դա միաժամանակ կբարձրացներ քաղաքացիների հոգածությունը պարկի նկատմամբ։
1981 թվականին զբոսայգին վերականգնելու ու բարեկարգելու համար կոմիտեն հրապարակում է փաստաթուղթ՝ նախանշելով պարկի հետագա զարգացման և երբեմնի տեսքի վերականգնման սկզբունքները։ Փաստաթղթում հիմնական երեք խնդիր էր մատնանշվում։ Պետք է վերականգնվի ճարտարապետական ժառանգությունը՝ լանդշաֆտ, շրջակա միջավայր կամուրջներ, կառույցներ, որոնք վնասվել էին քսան տարիների ընթացքում։ Պետք է վերականգնվի խոտածածկույթը՝ մշտական հոգածության առարկա դարձնելով այն։ Պետք է ստեղծվի ծրագիր, որով ավելի ապահով կլինի պարկը հատկապես գիշերային ժամերին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի զբոսայգիներ‎‎ Կատեգորիա:Զբոսայգիներ այբբենական կարգով‎
Բեկդաղ
Բեկդաղ , լեռ Անտիտավրոսյան լեռնահամակարգում, Մալաթիա քաղաքից դեպի հարավ։ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի մենաստան մոտակայքը սովորաբար կոչվում է Վանքդաղ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Մալաթիայի մարզ
Ագուա Ֆրիա (Բաիա)
Ագուա Ֆրիա (Água Fria), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Մտնում է Ֆեյրա դի Սանտանայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 15 136 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 643,180 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 23,5 մարդ/կմ²։ 1842 թվականին մտցվել է Իրարա համայնքի կազմի մեջ, որից 1962-ին անջատվել է՝ ստանալով առանձին համայնքի կարգավիճակ ։
Պերվոմայսկի շրջան (Օրենբուրգի մարզ)
Պերվոմայսկի շրջան (Первомайский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Օրենբուրգի մարզում։
Թրաութսկիրխեն
Թրաութսկիրխեն  (Trautskirchen), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Պերվոմայսկի շրջան (Օրենբուրգի մարզ)
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Պերվոմայսկիյ ։
Թրաութսկիրխեն
Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա օկրուգին։ Գտնվում է Այշեի Նոյշտադ-Բադ Վինդսհայմ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1276 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Տարածքը 19.83 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝  09 5 75 166։
Պերվոմայսկի շրջան (Օրենբուրգի մարզ)
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 5055 կմ²։
Թրաութսկիրխեն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Պերվոմայսկի շրջան (Օրենբուրգի մարզ)
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 28433 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 5,62 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օրենբուրգի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Զարեհ Պողոս Արսլանյան
Զարեհ Պողոս Միքայելի Արսլանյան (Խար­բեր­դի նա­հան­գ, Խար­բեր­դի գա­վա­ռ, Մե­զի­րե - 1915), հայ բժիշկ։
Կենսագրություն
Զարեհ Պողոս Միքայելի Արսլանյանը ծնվել է Խար­բեր­դի նա­հան­գի Խար­բեր­դի գա­վա­ռի Մե­զի­րե քաղաքում՝ կաթոլիկ ծնողների բազմազավակ ընտանիքում։ Բժիշկներ Արտաշես, Լևոն ու Հրանտ Արսլանյանների եղբայրն է։
Բժիշկ է աշխատել Հալեպում։ 1915 թվականին, ընդհանուր տեղահանության ընթացքում վայրագորեն սպանվել է եղբոր՝ Արտաշեսի հետ միասին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր Կատեգորիա:1915 մահեր
Գոմրագետ
Գոմրագետ, գետ Հայաստանի Կոտայքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Փամբակի լեռների հարավային լանջերից և Մեղրաձոր գյուղից ներքև ձախից միախառնվում Մարմարիկ գետին։ Երկարությունը 15 կմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Մարմարիկ գետի վտակներ
Գեորգենի փոփոխական
Գեորգենի փոփոխական, աստղածաղկազգիների ընտանիքի բազմամյա արմատապալարավոր, չափազանց լայն տարածում ունեցող բույս։ Ծագում է Կենտրոնական Ամերիկայից։ Ցողունը սնամեջ է՝ խիստ ճյուղավորված, 25-300 սմ բարձրությամբ։
Նկարագրություն
Տերևները կտրտված փետրաձև են, երբեմն՝ ամբողջաեզր, արմատները խիստ հաստացած են և մեծ քանակությամբ ինուլին են պարունակում։ Ստվերատար ու ջերմասեր բույս է, սակայն վատ է տանում շոգը և օդի չորությունը։ Գերադասում է չափավոր խոնավ, սննդանյութերով հարուստ, ստրուկտուրային հողերը։ Մեր պայմաններում բաց գրունտում չի ձմեռում և ամեն տարի աշնանը անհրաժեշտ է պալարները հանել հողից և մինչև գարուն պահել համապատասխան օդաջերմային ռեժիմ ունեցող շենքերում (3-5 °C-ի տակ)։
Գեորգենին ծաղկում է առատորեն մինչև վաղ աշնանային ցրտահարությունները։ Բազմանում է սերմերով, կտրոններով և պալարներով, բացառիկ դեպքում նաև պատվաստով։ Կտրոններով աճեցված բույսերը մյուսների համեմատությամբ 10-12 օր ուշ են ծաղկում։ Պալարների կիսման եղանակով բազմացնելու դեպքում յուրաքանչյուր կտրոնի վրա պետք է թողնել արմատավզիկի մի մասը՝ բողբոջի հետ միասին։ Մշակության մեջ հայտնի են գեորգենու մի քանի հազար տեսակներ, որոնք տարբերվում են ծաղկաբույլերի մեծությամբ, ձևով և գույնով։
Գեորգենին լայնորեն օգտագործվում է միքսբորդերների, ծաղկանոցների, ծաղկաթմբերի ձևավորման, ինչպես նաև կտրած ծաղիկներ ստանալու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ Կատեգորիա:Ծաղկաբույսեր
Devil’s food cake
Devil’s food cake, հայտնի ամերիկյան շոկոլադե տորթ ։ Ինչ-որ չափ այն համարվում է ամերիկյան Հրեշտակի քացր տորթի ճիշտ հակառակը։
Տորթը հայտնի է նաև կարմիր թավշյա տորթ, red devil’s cake, Waldorf Astoria cake, demon cake, devil’s delight cake, satan cake, mahogany cake, oxblood cake և $100 cake անվանումներով ։
Ի տարբերություն շոկոլադե այլ տորթերի, պատրաստման համար անհրաժեշտ է օգտագործել մեծ քանակով կերակրի սոդա (ինչը բարձրացնում է այն) և կակաոյի համադրությամբ ստեղծում է կարմիր ծառի խորը գույն և մի քանի հավկիթ։ Բաղադրության մեջ մտնում են նաև կարագ, ալյուր, երբեմն նաև սերուցք կամ մածուն ։ Պատրաստման տարբերվող եղանակից է նաև շոկոլադի հալեցման և կաթի օգտագործման մեթոդից հրաժարվելը, որին փոխարինում է շոկոլադե ջնարակը և տաք ջուրը։ Այս բաղադրատոմսը հայտնվել է 1902 թվականին Սառա Ռոռեռի «Mrs. Rorer’s New Cook Book» գրքում։ 1913 թվականից այս բաղադրադրատոմսը տպագրվում էր Ամերիկայի մի շարք խոհարարական գրքերում ։
1940-ական թվականներին քաղաքային լեգենդ էր ստեղծվել այն մասին, թե տեղի ռեստորններից մեկի այցելուն, պատվիրելով այս տորթը, հարյուր դոլարի հաշիվ էր ստացել։ Այս ամենից հետո տորթը մեծ ճանաչում ստացավ և տարածվեց։ Այստեղից էլ եկավ թխվածքի ևս մեկ անուն՝ $100 cake ։
1950 թվականին ստացած մեկ այլ հայտնի՝Waldorf Astoria cake անվանումը, առաջացավ այն տարբերակից, որ տորթը համարվում է Նյու Յորքյան «Waldorf Astoria» ռեստորանի սեփական արտադրանքը։ Չնայած հիմնավորումների բացակայությանը, ռեստորանը համառորեն պնդում է իր տեսանկյունը ։
Տորթի գույնը ապահովելու նպատակով օգտագործվում էր ամառանտ տեսակի գունանյութ՝ E123, մինչև 1970 թվականը, որից հետո սանիտարական ստուգումներ անցկացնելուց հետո, դրա մեջ հայտնաբերվեցին քաղցկեղածին նյութեր և տորթի պահանջարկը կտրուկ նվազեց ։
Արտաքին հղումներ
Շոկոլադե կեքս
Կատեգորիա:Տորթեր Կատեգորիա:Ամերիկյան աղանդեր
Լյոխթենբերգ
Լյոխթենբերգ (Leuchtenberg), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանին։ Մտնում է Վալդնաբի Նոյշթաթ շրջանի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1265 մարդ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով ։ Զբաղեցնում է 32,37 կմ2 տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 3 74 132։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Բրեններ երկաթուղի
Բրեններ երկաթուղի (Brennerbahn, Ferrovia del Brennero), երկաթուղի Ավստրիայի ու Իտալիայի միջև Ինսբրուքից մինչև Վերոնա։
Համարվում է Բեռլին-Պալերմո երկաթգծային առանցքի միջեվրոպական տրանսպորտային ցանցի (TEN-T) մի մասը։
Պատմություն
Երկաթգիծը կառուցվել է Ավստրո-Հունգարական կայսրության շրջանում՝ 19-րդ դարի երկրորդ կեսերին Տիրոլի ու Հյուսիսային Իտալիայի միջև արագ հաղորդակցությունն ապահովելու նպատակով։ Ճանապարհի առաջին հատվածը Վերոնայի ու Բոլցանոյի միջև հաստատվել է 1853 թվականի հուլիսի 10-ին ավստրիացի ինժեներ Ալոիս Նեգրելիի կողմից, որ եղել է Ավստրիայում երկաթգծերի ու կամուրջների շինարարության պիոներ Südbahn ընկերության անդամ։ 1859 թվականի մարտի 23-ին բացվել է Վերոնա-Տրենտո հատվածը, իսկ 1859 թվականի մայիսի 16-ին՝ Տրենտո-Բոլցանո հատվածը։ Շինարարությամբ զբաղվել է k.k. Nord- und SüdTiroler Staatsbahn ընկերությունը, որը 1859 թվականի սկզբին անցել է Südbahn ընկերությանը։ Ինսբրուք-Բոլցանո հատվածը շահագործվել է 1867 թվականի օգոստոսի 24-ին։ Նրա գլխավոր նախագծողը եղել է Կառլ Էտցելը, որ մահացել է 1865 թվականին։ Զեմերինգի երկաթգծից հետո այս գիծը դարձել է երկրորդ երկաթգիծը, որ կառուցվել է Ավստրո-Հունգարիայում, ինչպես նաև առաջին գիծը, որ հատում է Ալպերը։
1867 թվականի հուլիսի 25-ին փորձնական առաջին գնացքն անցել է Ւնսբրուք-Բոլցանո երթուղով։ Օգոստոսի 17-ին գիծը բացվել է բեռների փոխադրումների համար։ Պալատում սգի պատճառով (սպանվել էր Ավստրիայի կայսր Ֆրանց Յոզեֆի կրտսեր եղբայր, Մեքսիկայի կայսր Մաքսիմիլիան I-ը) երկաթգծի բացումը տեղի է ունեցել առանց հանդիսությունների։ Ամբողջ երթուղին գծագրվել էր երկու գծով, սակայն սկզբնական շրջանում, ֆինանսական դրությունից ելնելով, միայն մեկ գիծ է կառուցվել։ 1868 թվականից սկսվել է երկաթգծի ընդարձակումը, և այն վերջնական ավարտին է հասցվել 1908 թվականին։
Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո, երբ կազմալուծվել է Ավստրո-Հունգարական կայսրությունը, երկաթգիծը բաժանվել է Իտալիայի ու Ավստրիայի միջև (համապատասխանաբար Ferrovie dello Stato Italiane և Österreichischen Bundesbahnen ընկերությունների միջև)։ 1928-1929 թվականներին երկու ընկերություններն էլ ապահովել են «Բրեններ» երկաթգծի էլեկտրիֆիկացումը։ Ավստրիացիները Ինսբրուք-Բրեներզեե հատվածում կիրառել են մեկֆազանոց փոփոխական հոսանք (15 կՎ, 16 Հց), մինչդեռ իտալացիները Բոլցանո-Բրեններ հատվածում կիրառել են եռաֆազ փոփոխական հոսանք (3,6 կՎ, 16 Հց)։ Միայն 1934 թվականին է ավստրիացիներին թույլատրվել իր գծերը հասցնել Բրեներզեե կայարանից մինչև Բրեններ իտալական տարածքում՝ դրանով ամբողջովին ավարտին հասցնելով էլեկտրիֆիկացման գործընթացը։
1941-1965 թվականներին երկաթգծի իտալական հատվածը փուլ առ փուլ անցել է 3 կՎ լարումով հաստատուն հոսանքի։ Երկաթգիծն անընդհատ երթևեկությունն ապահովվել է ÖBB 1822 երկհամակարգ լոկոմոտիվների շնորհիվ։ 1990-ական թվականներից սկսած՝ երկաթգծում նոր ներդրումներ են իրականացվել երկու պետությունների կողմից էլ, ինչը հնարավորություն է տվել լավացնելու երկաթգծի ու թունելների պատկերը։ 2012 թվականի ամռանը ավստրիական կողմը կազմակերպել է Բրեններ երկաթգծի ամբողջական վերակառուցումը։
Բրեններ կայարանում, որը տեղակայված է Իտալիայի և Ավստրիայի սահմանին գտնվող համանուն լեռնանցքում, արձան է կանգնեցվել ի պատիվ երկաթգծի ինժեներ-նախագծող Կառլ Էտցելի ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Երկաթգիծ
Միհրան Ալթունյան
Միհրան Ստեփանի Ալթունյան (մոտ 1890, Սեբաստիա, Օսմանյան կայսրություն - 1915), հայ բժիշկ։
Կենսագրություն
Միհրան Ալթունյանը ծնվել է մոտ. 1890 թվականին, Սեբաստիայի նահանգի կենտրոն Սեբաստիա քաղաքում։ Ատամնաբույժ Հովհաննես Ալթունյանի ավագ եղբայրն է։ Ատամնաբուժական կրթություն է ունեցել։ Սեբաստիայում ատամնաբույժ է աշխատել։ Սպանվել է 1915 թվականին, Սեբաստիայից դուրս՝ մոտ 25 տարեկանում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր Կատեգորիա:Հայ ատամնաբույժներ
Crazy Frog
Crazy Frog (հայերեն՝ Խելագար գորտ, ի սկզբանե հայտնի The Annoying Thing - անհանգստացնող ինչ-որ բան) ), համակարգչային անիմացիոն կերպար (երգիչ գորտ), ստեղծված 2002-2003 թվականներին շվեդ դիզայներ Էրիկ Վերնկվիստի կողմից ։ Արտադրության իրավունքը վաճառվել է զանգի մատակարար Jamba! (Jamster) ընկերությանը՝ գովազդում օգտագործելու նպատակով։ Այս ստեղծագործությունը ստեղծվեց, որպեսզի այն ուղեկցվի տարօրինակ ձայնային էֆեկտներով՝ ստեղծված 17-ամյա շվեդ Դանիել Մալմեդալի կողմից 1997 թվականին՝ փորձելով դա նմանեցնել մոպեդի շարժիչի ձայնին ։
Crazy Frog-ը դարձավ շատ հայտնի 2005 թվականին, «Axel F» ստեղծագործության ռեմիքսի նկարահանված տեսահոլովակից հետո (երբեմն հիշատակվում է որպես «Crazy Frog song», որպեսզի տարբերվի օրիգինալից)։ Այս ռեմիքսը բազմիցս զբաղեցրել է առաջին տեղերը Միացյալ Թագավորության, Իռլանդիայի, Թուրքիայի, Նոր Զելանդիայի, Ավստրալիայի և Եվրոպայի շատ երկրների վարկանիշներում։ Հետագա ալբոմները՝ Crazy Frog Presents Crazy Hits-ը և երկրորդ սինգլ՝ «Попкорн» (Popcorn)-ը հաջողության հասան ամբողջ աշխարհում, և երկրորդ ալբոմը՝ Crazy Frog Presents More Crazy Hits անվան տակ թողարկվեց 2006 թվականին։ Crazy Frog-ը նաև արտադրեց մի շարք ապրանքներ և խաղալիքներ, ինչպես նաև երկու տեսախաղեր։
Պատմություն
1997 թվականին 17- ամյա ուսանող Դանիել Մալմեդալը Գյոտեբորգից, համացանցում հրապարակեց մոպեդի ձայնին նմանեցնելու իր փորձերը։ Ձայնագրումը լայնորեն տարածում գտավ mp3 ձայնագրության և ֆլեշ ֆիլմերի տեսքով Դանիելին հրավիրեցին շվեդական հեռուստատեսություն, որպեսզի նա կրկնի երաժշտությունը ուղիղ եթերում ։
Քննադատություն և գրաքննություն
2005 թվականի փետրվարին, մի քանի հեռուստադիտողներ ուղարկեցին Advertising Standards Authority-ին (ASA, Բրիտանիա), Jamster! գովազդային ընկերությանը բողոքներ, որտեղ Crazy Frog-ը հանդես է գալիս կիսամերկ, որտեղ հստակ ցուցադրվում են նրա սեռական օրգանները ։ Նույն ժամանակ բողոքներ ուղարկվեցին կերպարին հաճախակի ցուցադրելու համար. այն ցուցադրվում էր օրվա մեծ մասում, ամեն մեկ ժամում երկու անգամ, մինչդեռ որոշ ալիքներ ցուցադրում էին այն շատ անգամներ, մեկ գովազդային հայտարարությունների փոխարեն։
ASA-ն գործողություններ չձեռնարկեց՝ ցույց տալով, որ գովազդն արդեն դասակարգվել է պիտանի մանկական հաղորդումների հեռարձակման համար ։ Ավելի ուշ Jamster!-ը գրաքննական ակտի ժամանակ կատարեց փիքսելիզացիա կերպարի սեռական օրգաններին մոտ գտնվող մարմնի մասերում ։
2005 թվականի ապրիլին հեռուստադիտողներից շատերը պարզեցին, որ գովազդվող ծառայությունը իրենից ներկայացնում է ոչ թե մեկ անգամյա զանգի առք ( ինչպես կարելի էր մտածել ելնելով գովազդի պարունակությունից), այլ՝ ընկերության ծառայությունների մշտական անդամագրում ։
2005 թվականի մայիսին ASA-ին ուղարկվեցին նոր բողոքներ։ Տեսահոլովակի ռոտացիայի ինտեսիվությունը գերազանցել էր Բրիտանիայում գոյություն ունեցող բոլոր ռեկորդները։ Ըստ տվյալների, Guardian Jamster ընկերությունը մայիսին գնում է երկրի բոլոր ալիքների 73716 ռոտացիաները, միջինում օրվա մեջ 2378 ռոտացիա £8 միլիոնի գնով, գրեթե այնքան, որքան ծախսվում էր ITV հեռուստաալիքի վրա։ Երկրի բնակչության 87 %-ը դիտում էր Crazy Frog-ի գովազդը միջինում 26 անգամ, մոտավորապես ցուցադրության 15 %-ը մեկ գովազդային հայտարարության մեջ ցուցադրվում էր երկու անգամ, և ցուցադրումների 66 %-ը հեռարձակվում էր զվարճալի գովազդային հայտարարություններում։ Համարյա բնակչության մեկ տասներորդը դիտել է գովազդը ավելի քան 60 անգամ։ Այսպիսի իրավիճակը հանգեցրեց նրան, որ երկրի զգալի մասը կերպարի դերը և բնույթը համարում էր չափազանց նյարդայնացնող  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համացանցային մեմեր Կատեգորիա:Շվեդ երգիչներ Կատեգորիա:Երաժշտական մեմեր
Ջոն Ադամ Պրեսպեր Էքերտ
Ջոն Ադամ Պրեսպեր Էքերտ կրտսեր (John Adam Presper Eckert, Jr., ), համակարգչային ճարտարագիտության բնագավառի ամերիկացի գիտնական, ինժեներ-էլեկտրոնիկ։ Համարվում է ENIAC առաջին էլեկտրոնային համակարգչի ստեղծող Ջոն Մոքլիի հետ համատեղ։ Մուրի դպրոցի դասախոսությունների հեղինակներից մեկն է, որը պատմության մեջ դասախոսությունների առաջին շարքն է համակարգիչների թեմայով։ Համակարգչային առևտրային կազմակերպություններից առաջիններից մեկի՝ Eckert–Mauchly Computer Corporation (EMCC) ընկերության հիմնադիրն է և առաջին կոմերցիոն UNIVAC I համակարգչի ստեղծողը։ Մինչև 1960-ական թվականների վերջերն օգտագործված հետաձգման գծերի վրա հիշողության գյուտարար։ Ֆոն Նեյմանի ճարտարապետության հեղինակներից մեկն է։
Վաղ տարիներ
Ծնվել է 1919 թվականի ապրիլի 9-ին Ֆիլադելֆիայում (ԱՄՆ)։ Սովորել է Ուիլյամ Փեննի անվան մասնավոր դպրոցում, որը համարվում էր լավագույններից մեկը երկրում։ Դեռևս միջին դպրոցում ուսումնառության տարիներին սկսել է հաճախել Ֆիլադելֆիայի ինժեներական ակումբ, մասնավորապես՝ Ֆրանսուորտի էլեկտրոնիկայի լաբորատորիա, որտեղ անցկացրել է օրվա երկրորդ կեսը։
Դպրոցն ավարտելուց հետո, ծնողների հորդորով, որոնք ցանկանում էին նրան տեսնել ընտանեկան գործերի շարունակող, Ջոն Պրեսպեր Էքերտն ընդունվել է Ուորթոնի բիզնես դպրոց, սակայն 1937 թվականին տեղափոխվել է Մուրի էլեկտրատեխնիկայի դպրոց։ 1940 թվականին ստացել է իր առաջին արտոնագիրը՝ «Լույսի մոդելավորման մեթոդներ և սարքավորում»։ Դա սարքավորում էր, որը նախատեսված էր ձայնը կինոժապավենի վրա ձայնագրելու՝ հեռուստատեսային կամ ֆաքսիմիլային հաղորդման, ազդանշանների փոխանցման համար ։ Մասնակցել է ռադիոտեղորոշման փորձարկումների, դիֆերենցիալ անալիզատորի բարելավմանը։ 1941 թվականի ամռանը որպես դասավանդող մասնակցել է ամերիկյան «Ճարտարագիտություն, գիտություն և ռազմական կառավարում» (Engineering, Science, and Management War Training) ծրագրին։
Աշխատանք ENIAC-ի վրա
1943 թվականին Մոքլին և Էքերտը առաջարկել են էլեկտրոնային լամպերի օգտագործմամբ էլեկտրոնային թվային հաշվողական մեքենայի (համակարգչի) գաղափարը, որը շատ անգամ ավելի արագ ու ճշգրիտ կլիներ, քան դիֆերենցիալ վերլուծիչը հրետանու բալիստիկ աղյուսակների հաշվարկման համար։ Գաղափարն արագ արձագանք է գտել զինվորականների մոտ, և որոշ ժամանակ անց Մուրի էլեկտրատեխնիկայի դպրոցը նման մեքենա ստեղծելու պայմանագիր է կնքել։ Էքերտը դարձել է նախագծի գլխավոր ինժեներ։ 1945 թվականին բոլոր աշխատանքներն ավարտվել են, իսկ 1946 թվականին նախագիծը ներկայացվել է լայն հասարակությանը։
Պատերազմից հետո
1946 թվականի ապրիլի 12ին ստորագրվել է W-36-034-ORD-7593 պայմանագիրը՝ ԱՄՆ բանակի բալիստիկ հետազոտությունների լաբորատորիայի համար նոր՝ «Project PY» գաղտնանունով համակարգիչ ստեղծելու վերաբերյալ։ Սակայն նույն թվականին Էքերտն ու Մոքլին հեռացել են Մուրի դպրոցից մտավոր սեփականության իրավունքի վերաբերյալ վեճի պատճառով, և EDVAC ԷՀՄ-ն ստեղծել են առանց նրանց։ Նույն թվականին Փենսիլվանիայի համալսարանն ընդունել է նոր արտոնագրային քաղաքականություն, համաձայն որի՝ բոլոր արտոնագրերը շնորհվում են համալսարանի կողմից։
Էքերտն ու Մոքլին համալսարանի հետ հաշտությամբ ավարտել են ENIAC-ի հետ կապված վեճը. համալսարանն իրեն է վերապահել պետական և ոչ առևտրային կազմակերպություններին արտոնագիր տրամադրելու իրավունքը, թեև ի սկզբանե նախատեսել էր նաև առևտրային բաշխումը։
Ֆինանսական խնդիրներն այդպես էլ վերջնականապես չեն լուծվել, և 1950 թվականին ընկերությունը դարձել է Remington Rand ավելի խոշոր ընկերության ստորաբաժանում, իսկ Էքերտը՝ գործադիր տնօրեն։
Մոքլին ընկերությունից հեռացել էր դեռ 1959 թվականին՝ հիմնելով իր սեփական ընկերությունը, իսկ Էքերտը մնացել է ընկերությունում մինչև 1989 թվականը։
1968 թվականին պարգևատրվել է ԱՄՆ ազգային գիտական մեդալով ։
Ջոն Պրեսպեր Էքերտը մահացել է լեյկոզից 1995 թվականի հունիսի 3ին Փենսիլվանիայի արևելքում գտնվող Բրին Մար փոքրիկ քաղաքում։
2002 թվականին հետմահու ընդգրկվել է Գյուտարարների փառքի ազգային սրահում։
Էքերտի ճարտարապետություն
Էքերտը կարծում էր, որ ֆոն Նեյմանի ճարտարապետությունը պետք է կոչվի իր պատվին, քանի որ նրա հիմնական նվաճումը՝ համակարգչի հիշողությունում ծրագրերի պահպանումը, մինչ այդ արդեն մշակվել էր Մուրի դպրոցում ։ Այդ տեսակետը պաշտպանում էր նաև ENIAC-ի ծրագրավորող Ջին Բարտիկը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:20-րդ դարի գիտնականներ Կատեգորիա:Լեյկոզից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կավաքավանք
Կավաքավանք, վանք, որը գտնվում է արցախյան դաշտի նախալեռնային նեղ, ալիքավոր տափաստանի կենտրոնում` բարձրադիր կոնաձև բլրի գագաթին։ Եկեղեցին եռանավ բազիլիկ է՝ 12,8 X 9,8 մետր հատակագծային չափերով։ Այն կառուցվել, ավելի ճիշտ, վերակառուցվել է 1742 թվականին՝ Դիզակի քարագործ վարպետ Գրիգորի ձեռքով լայնանիստ բլրի ստորոտի հայկական Գյումուշ, Չիման և Հողեր գյուղերի հավատացյալների օժանդակությամբ։
Վանքի համալիրը դրանից շատ առաջ կողոպտվել, հիմնահատակ է արվել օտարների կողմից։ Այստեղ եղել է վանական առաջնակարգ կենտրոն։ Այդ են վկայում մշակութային արժեք ներկայացնող բազմաթիվ բեկորներ։ Նախկին վանքային համալիրից միայն այս եկեղեցին է, որ ամբողջական տեսքով պահպանվում է։ Մյուս շենքերի քանդված, ավերված պատերը հիմնականում թափվել են բլրի ստորոտը։ Սակայն մոտակայքում՝ մասնավորապես եկեղեցու շրջապատում, նկատելի են հիմնապատերի հատվածներ, ձևավոր մասեր, զարդաքանդակներով հարուստ վիմաքարերի, խաչքարերի, գերեզմանաքարերի բեկորներ։
Շքամուտքը պսակված է հայկական միջնադարյան ոճի զարդաքանդակներով։ Մուտքը երիզող շրջանակը պատկերված է ստալակտիդային մոտիվներով։ Այստեղի գերեզմանաքարի վրա փորագրված է մի արձանագրություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ Կատեգորիա:Պատմական հուշարձաններ Կատեգորիա:Հադրութի շրջանի շենքեր և կառույցներ
Visual Basic for Applications
Visual Basic for Applications (VBA, Visual Basic ծրագրերի համար)՝ Visual Basic ծրագրավորման լեզվի մի փոքր պարզեցված տարբերակ, որը տեղակայված է Microsoft Office-ի ծրագրերի գծում (ներառյալ Mac OS-ի տարբերակները), ինչպես նաև բազմաթիվ այլ ծրագրային փաթեթներ, որոնցից են՝ AutoCAD, SolidWorks, CorelDRAW, WordPerfect և ESRI ArcGIS: VBA-ն ընդգրկում և տարածում է նախկինում օգտագործված մասնագիտացված մակրո լեզուների ֆունկցիոնալությունը, որոնցից է՝ WordBasic-ը։
Հետագայում Microsoft-ը նախատեսում է VBA-ն փոխարինել Visual Studio Tools for Applications-ի (VSTA)՝ ծրագրի ֆունկցիոնալությունը ընդլայնող գործիքի հետ, որի համար հիմք է ծառայել Microsoft.NET-ը։
Առավելություններ և թերություններ
Լեզվի արժեքներին կարելի է ավելացնել յուրացման համեմատաբար հեշտացումը, որի միջոցով ծրագրեր կարող են ստեղծել նաև օգտատերերը, ովքեր նույնիսկ պրոֆեսիոնալ չեն ծրագրավորում։ VBA-ի առանձնահատկություններին կարելի է վերագրել ձեռագրի կատարումը հենց գրասենյակային ծրագրերի մեջ։
Թերությունը հանդիսանում է ծրագրի տարբեր տարբերակների հետ հետադարձ համատեղելիությունը։ Այս խնդիրները հիմնականում կապված են միայն այն փաստի հետ, որ ծրագրային կոդը վերաբերում է ծրագրի ֆունկցիոնալ հնարավորություններին, որոնք հայտնվել են արտադրական ծրագրի նոր տարբերակում, որոնք բացակայում են հին տարբերակներում։ Ինչպես նաև թերությունների շարքին է դասվում նաև կոդի շատ բարձր բացահայտությունը պատահական փոփոխությունների համար, այնուամենայնիվ, մի շարք ծրագրային ծրագրեր (օրինակ՝ Microsoft Office և IBM Lotus Symphony) թույլ են տալիս օգտատերին օգտվել աղբյուրի կոդավորումից և դիտարկել այդ գաղտնաբառը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օբյեկտ կողմնորոշված ծրագրավորման լեզուներ
Գունիլլա Բանդոլին
Գունիլլա Բանդոլին (Gunilla Bandolin, ), շվեդ նկարչուհի, ճարտարապետ, քանդակագործ, բեմանկարիչ ։ Շվեդիայում հայտնի քանդակ-ինստալյացիաների հեղինակ։
Կենսագրություն
Գունիլլա Բանդոլինն առաջին կրթությամբ լրագրող է, սովորել է Ստոկհոլմի ժուռնալիստիկայի դպրոցում և Ուփսալայի համալսարանի գրականության ամբիոնում։ 70-ականներին որպես լրագրող որոշ ժամանակ համագործակցել է շվեդական թերթերի հետ։ 1983 թվականից աշխատում է որպես նկարիչ, քանդակագործ և ճարտարապետ։ Շվեդիայի, Դանիայի, Ֆինլանդիայի և ԱՄՆ-ի մի շարք համալսարաններում և արվեստի դպրոցներում դասընթացներ է կազմակերպում արվեստի վերաբերյալ։ Մասնակցել է խմբակային ցուցահանդեսների և արվեստի միջոցառումների ԱՄՆ-ում, Գերմանիայում, Իսպանիայում, Ֆրանսիայում, Բելգիայում, Շվեդիայում և Կուբայում։ Գունիլլա Բանդոլինի քանդակագործական և ճարտարապետական նախագծերը ցուցադրվում են Շվեդիայի քաղաքներում, զարդարում են այգիները, հրապարակները, համալսարանական տարածքները, կլինիկաները, վարչական շենքերը, խոշոր ընկերությունների գրասենյակները:Նկարչի ամենահայտնի գործերից մեկը` «Աստղադիտարանը», փայտե կառանացից Ստոկհոլմի Համմերբյու-շյոստադ թաղամասում, քաղաքի բնակիչների համար ջրի մոտ հանգստանալու սիրված վայրերից մեկն է ։
Պոնոմարյովսկի շրջան
Պոնոմարյովսկի շրջան (Пономарёвский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Օրենբուրգի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Պոնոմարյովկա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2069 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 16402 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 7,93 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օրենբուրգի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Տայի (Արդենների գավառ)
Տայի (Tailly), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 181 մարդ, բնակչության խտությունը` 4.60 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 39.31 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 210 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 75 կմ հյուսիս-արևելք, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 50 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 98 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 80-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 18։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 81,6 %։ 80 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 75 անձ (43 տղամարդ և 32 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (1 տղամարդ և 4 կին)։ 18 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 6-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Զարդենի կրկնափետրաձև
Զարդենի կրկնափետրաձև, աստղածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող միամյա ծաղկաբույս։ Հայրենիքը Մեքսիկան է։
Նկարագրություն
Խոշոր, նոսրասաղարթ, բրգաձև բույս է՝ մինչև 1,5 մ բարձրությամբ։ Տերևները խիստ կտրտված են, կրկնակի փետրաձև։ Ծաղկաբույլերը խոշոր են, լեզվակավոր, սպիտակ, վարդագույն կամ կարմիր։ Հանդիպում են հասարակ և լիաթերթ տեսակներ։ Լուսասեր է և ցրտադիմացկուն։ Լավ է աճում բոլոր տիպի հողերում, առանձնապես զգայուն չէ հողում եղած սննդանյութերի նկատմամբ։ Օրգանական նյութերով հողը պարարտացնելու դեպքում զարդենին սովորականից ուշ է ծաղկում։
Սերմերը ցանում են գարնանը անմիջապես բաց գրունտում։ Հետագայում ծիլերը նոսրացնում են՝ թողնելով բույսը բույսից 30 սմ հեռավորության վրա։ Ծաղկում է ցանքից երկուսուկես ամիս հետո` հունիսի կեսերից մինչև ուշ աշուն։ Տալիս է ինքնացանք։
Օգտագործվում են լանդշաֆտային ձևավորումներում՝ հատկապես ծաղկային օջախներում՝ գազոնի ֆոնի վրա, միքսբորդերներում և պարտերային ձևավորումներում։ Պիտանի է կտրած ծաղիկներ ստանալու համար, որոնք օգտագործվում են տարբեր բնույթի ծաղկային վերադաշնակումներում։ Պիտանի է Հայաստանի բնակլիմայական բոլոր պայմաններում մշակելու համար։ Զարդենու բազմաթիվ արժեքավոր տեսակներ օգտագործվում են ամենուրեք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծաղկաբույսեր Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ
Բիրիտինգա
Բիրիտինգա (Biritinga), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Մտնում է Սերրինյայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 14 656 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 430,602 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 34,0 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Գառմազիյալ
Գառմազիյալ, Գարմազիյալ, լեռ Փամբակի լեռնաշղթայում, գտնվում է Վանաձորից՝ մոտ 6 կմ հարավ-արևելք, Տանձուտ գետի՝ միջին հոսանքի շրջանում։ Լամջերն անտառապատ են ։
Լյուդմիլա Ուլիցկայա
Լյուդմիլա Ուլիցկայա (Людми́ла Евге́ньевна Ули́цкая ), ռուս գրող, մանկագիր, թարգմանիչ և սցենարիստ, իրավապաշտպան, Ռուսական Բուքեր մրցանակի առաջին կին-դափնեկիր (2001 թվական), 2007 և 2016 թվականներին Մեծ գիրք մրցանակի դափնեկիր։
Լյուդմիլա Ուլիցկայայի ստեղծագործությունները թարգմանվել են ավելի քան 25 լեզուներով։ Ուլիցկայան հասարակական գործիչ է․ Ընտրողների միություն կազմակերպության հիմնադիրն է։
Կենսագրություն
Լյուդմիլա Ուլիցկայան ծնվել է Բաշկիրական ինքնավար խորհրդային սոցիալիստական հանրապետությունում, ուր Հայրենական մեծ պատերազմը սկսվելուն պես տարհանվել են նրա ծնողների ընտանիքները։ Նրա պապիկները՝ Յակով Սամոյլովիչ Ուլիցկին և Բորիս Եֆիմովիչ Գինզբուրգը, պատժվել են և կալանավորվել։ Պատերազմից հետո Ուլիցկիները վերադարձել են Մոսկվա, որտեղ Լյուդմիլան ավարտել է դպրոցը։
Ուլիցկայան ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետը։ Երկու տարի աշխատել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի Ընդհանուր գենետիկայի ինստիտուտում, որտեղից 1970 թվականին ազատվել է։ Այդ օրվանից, ինչպես հավաստում է Ուլիցկայան, նա այլևս չի եղել պետական ծառայող։ Նա աշխատել է որպես գրական մասի վարիչ հրեական երաժշտական կամերային թատրոնում, գրել է ակնարկներ, մանկական երկեր, ռադիոյի, մանկական և տիկնիկային թատրոնների համար ներկայացումներ։ Գրել է երկերի գրախոսականներ և մոնղոլերենից թարգմանել բանաստեղծություններ։
1980-ական թվականների վերջերին Ուլիցկայան պարբերականներում հրապարակել է պատմվածքներ, սակայն հայտնի է դարձել, երբ իր սցենարով նկարահանվել են Լիբերթի քույրիկներ (1990 թվական, դերուսույց՝ Վլադիմիր Գրամատիկով) և Կին բոլորի համար (1991 թվական, դերուսույց՝ Անատոլի Մատեշկո) ֆիլմերը։ 1992 թվականին Նոր աշխարհ (Новый мир) պարբերականում հրապարակվել է Սոնեչկա վիպակը, որը Ֆրանսիայում 1994 թվականին ճանաչվել է տարվա լավագույն թարգմանություն, և հեղինակին շնորհվել է ֆրանսիական Մեդիչի մրցանակը։ Ֆրանսիայում լույս է տեսել Լյուդմիլա Ուլիցկայայի ֆրանսերենով առաջին գիրքը (1993 թվականին Աղքատ ազգականներ ժողովածուն)։
2007 թվականին Ուլիցկայան հիմնադրել է հումանիտար օգնության ֆոնդ։ Այդ ֆոնդի նախագծերից մեկը Լավ գրքեր ծրագիրն է, որի շրջանակներում Լյուդմիլա Ուլիցկայան անձամբ ընտրել է ռուսական հրատարակչության գրքեր և ուղարկել ռուսական գրադարաններ։ Ուլիցկայան մասնակցել է հոգաբարձական խորհրդի մոսկովյան բարեգործական ֆոնդի հոսպիս Վերա օգնությանը։ 2007 թվականից մինչև 2010 թվականը Ուլիցկայան հանդես է եկել որպես կազմակերպիչ տարբեր հեղինակների Ուրիշ, ուրիշներ, ուրիշների մասին մշակութային մարդաբանություն երեխաների համար գրքերի շարքով։
Ուլիցկայան 2013 թվականին վարել է Կուլտուրա հեռուստաալիքով Արդիական ֆիլմ Լյուդմիլա Ուլիցկայայի հետ հաղորդումը ։
2014 թվականի ապրիլի 24-ից 25-ը Կիևում մասնակցել է Ուկրաինա-Ռուսաստան երկխոսություն վեհաժողովին ։ Նա քննադատել է Ռուսաստանի իրադրությունը՝ համարելով, որ այժմյան քաղաքականությունը Ռուսաստանին վերածում է բարբարոսների երկրի։
Ուլիցկայան այցելել է Ադրբեջանի կողմից չճանաչված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն, որից հետո 2018 թվականին Ադրբեջանում Ուլիցկայան հայտարարվել է որպես Պերսոնա նոն գրատա, քանի որ կոպտորեն խախտել է հանրապետության օրենսդրությունը՝ անօրինական այցելելով «օկուպացված» երկրամաս։
Ընտանիք
Էթնիկական և մշակութային պատկանելության տեսանկյունից Լյուդմիլա Ուլիցկայան իրեն համարում է քրիստոնեություն ընդունած հրեուհի։
Մատենագիտություն
Ուլիցկայայի որոշ պատմվածքներ, որոնք ներառված են վերևում թվարկված ժողովածուների մեջ, նույնպես հրատարակվել են ինչպես ժողովածուներ՝ Մանկություն-49 (2003), Երկրորդ դեմք, Առաջիները և վերջիները, Պատմություններ գազանների և մարդկանց մասին Ապրելու արվեստ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Կին գրողներ Կատեգորիա:Բուքերյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հրեաներ Կատեգորիա:Ռուս մանկագիրներ Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուս իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Բուլաղլար (աղբյուրներ)
Բուլաղլար, աղբյուրներ երկաթահիմնային և ածխաթթվահիմնային բաղադրությամբ՝ Երևանի նահանգի Շարուր-Դարալագյազի գավառում, Բուլաղլար գյուղի մոտ։ Հիշատակվում է 20-րդ դարի սկզբներին ռուսերեն աղբյուրներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աղբյուրներ
Պենոմա
Պենոմա  (Пенома), գետ Ռուսաստանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վոխմի գետի աջ ափում՝ 144 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 45 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կոստրոմա գետն է։։ Գետի գետային ավազանը՝ Վերին Վոլգայից մինչև Կույբիշևի։