cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռուսաստանի Դաշնության պահպանության դաշնային ծառայություն
Պատմություն
2000 թվականի մայիսի 18-ին  ծառայության ղեկավար նշանակվեց Եվգենի Մուրովը, 2001 թվականի նոյեմբերի 21-ից պաշտոնը կոչվում է տնօրեն ։
2003 թվականին որոշ լուծարվող ստորաբաժանումների՝  Ռուսաստանի Դաշնության նախագահին կից կառավարական կապի և տեղեկատվության դաշնային գործակալության և Ռուսաստանի ՊԴԾ նախագահական կառավարման հետ  կազմավորվեց  Ռուսաստանի Դաշնության դաշնային ծառայության պահպանության  կապի և տեղեկատվության  հատուկ ծառայությունը։
2004 թվականի  օգոստոսի 7-ին ընդունվել է նոր կանոնակարգ Ռուսաստանի ՊԴԾ մասին, իսկ  Ռուսաստանի Դաշնության դաշնային ծառայության պահպանության  կապի և տեղեկատվության  հատուկ ծառայությունը ուղղակիորեն միացված  էր Ռուսաստանի ՊԴԾ կենտրոնական ապարատին որպես կառուցվածքային ստորաբաժանումներ ։
2011 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Ռուսաստանի Նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը  ՊԴԾ տնօրեն  Եվգենի Մուրովին հանձնեց  Դաշնային անվտանգության ծառայության դրոշը։ Ռուսաստանի ՊԴԾ դրոշին գրված էր. «Հայրենիք, նվիրվածություն ու պատիվ»։
ՊԴԾ  բյուջեյի բաց մասում 2017 թվականին հատկացվել է 552,4 մլն ռուբլի, մնացածը անցնում է փակ հոդվածներով ։
Մարտին 2017 թվականի ծառայությունը  իրավունք ստացավ պետական կարիքների համար վերցնել հողամասերը  (որոնց կարելի է վերագրել ցանկացած օբյեկտ), հունիսին հնարավորություն ստեղծվեց սահմանափակել մայրուղիների շարժումը, անհատույց օգտագործել օդանավակայանները, ծովային և գետային նավահանգիստները և պաշտպանել պահպանվող  պաշտոնյաների տվյալները (որոնց հասնելու համար պետք է հենց օբյեկտի պահպանության կամ Պահպանության դաշնային ծառայության թույլտվությունը։  ՊԴԾ ղեկավար Նիկոլայ Կոնդրատյուկը իր գերատեսչության իրավասությունների ընդլայնումը  բացատրեց  բարդացված արտաքին քաղաքական իրավիճակի և չդադարեցվող  արմատական ուժերի փորձերով ազդել ներքաղաքական իրավիճակի վրա ։
Ճկեր
Ճկեր, համանուն կենտրոնով գավառ Կիլիկյան Հայաստանի հարավարևելյան անկյունում, Հայոց (Ալեքսանդրետ) ծոցի արևելյան ափամերձ շրջանում։ 1185 թվականին Ռուբեն Բ իշխանը Ճկեր և այլ բերդեր հարկադրաբար զիջեց Անտիոքի դքսությանը և ազատվեց գերությունից։ Սակայն Լևոն Բ նույն թվականին ազատագրեց այդ բերդերը (Ճկերի բերդատեր իշխանը հիշվում է Լևոն Բ-ի թագադրման արարողության մասնակիցների թվում)։ 1214 թվականին Լևոն Բ Ճկեր պարգևում է խաչակիր ասպետներին՝ հարկային և զինվորական ծառայության դիմաց։ Լևոն Բ-ի և խաչակիր ասպետների միջև կնքած լատիներեն պարգևագրում Ճկեր բերդից և Մաշկևոր վանքից բացի գավառում հիշատակվում են 10 այլ բնակավայր, որոնցից հայտնի է ՛միայն Պայաս ավանագյուղը։
Ռուսաստանի Դաշնության պահպանության դաշնային ծառայություն
Պետական պահպանության մարմինների կառուցվածքը
ինչպես նաև
Տվյալներ
Պաշտոնական տեղեկություններ ծառայության թվաքանակի  մասին գաղտնի է պահվում ։ Սակայն 2016 թվականի սեպտեմբերին ՌԴ նախագահի անվտանգության ծառայության նախկին ղեկավար  Ալեքսանդր Կորժակովը պատմել է, որ անձնակազմը տարիների համեմատ զգալիորեն աճել  է, երբ նախագահի պաշտոնը զբաղեցրել է Բորիս Ելցինը՝ 13 000-ից մինչև մոտավորապես 50 000 մարդ ։
Ղեկավարներ
Ռուսաստանի պահպանության գլխավոր վարչության պետ Ռուսաստանի ՊԴԾ ղեկավար Ռուսաստանի ՊԴԾ տնօրեն
Ճկեր
Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի գավառներ
Ռուսաստանի Դաշնության պահպանության դաշնային ծառայություն
Ղեկավարներ
Ռուսաստանի ՊԴԾ տնօրենի առաջին տեղակալ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անվտանգության և պաշտպանության ապահովման ծառայություններ Կատեգորիա:Ռուսական հատուկ ծառայություններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի պետական ծառայություններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի զինված ուժեր Կատեգորիա:1996 հիմնադրված կազմակերպություններ
Զորիչ (Նեմի վտակ)
Զորիչ (Зорич), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Նեմ գետի ձախ ափից 35 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 32 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա, գետի ենթաավազանը Սիկտիվար գետն է մինչև թափվելը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Բարբին և վիշապը
Բարբին և վիշապը (Barbie as Rapunzel, Բարբին Ռապունցելի դերում), Rainmaker Entertainment կինոընկերության լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմը՝ նկարահանված տեսակրիչների համար։ «Բարբի» շարքի երկրորդ մուլտֆիլմը։
Սյուժե
Արքայադուստր Ռապունցելը, որ վաղ մանկության տարիներին առևանգվել է Գոտել անունով մի կնոջ կողմից, ոչինչ չիմանալով իր ծագման մասին, ապրում է անտառի խորքում գտնվող կախարդական պատով փակված աշտարակում։ Նա ունի ընկերներ՝ նապաստակ Գոբին և վիշապ Պենելոպան։ Ռապունցելն ամենից շատ հետաքրքրված է գեղանկարչությամբ։ Մի անգամ նա պատահականորեն դեպի մոտակա գյուղը տանող թունել է հայտնաբերում, որտեղ էլ ծանոթանում է մի երիտասարդի հետ։ Տուն վերադառնալուց հետո Ռապունցելը հասկանում է, որ սիրահարվել է նրան։
Գոտելը տեղեկանում է իր աշխատողից Ռապունցելի՝ գյուղ գնալու մասին և պահանջում է նրանից ասել երիտասարդ տղայի անունը։ Սակայն ամեն անգամ աղջիկը պատասխանում է, որ ինքը չգիտի նրա անունը։ Գոտելը փակում է նրան աշտարակում։ Կախարդական վրձնի օգնությամբ Ռապունցելը կարողանում է դուրս գալ աշտարակից և նորից հայտնվել նույն գյուղում, որտեղ նրան արդեն մի քանի օր փնտրում էին արքայազն Ստեֆանի թիկնապահները։ Ոչինչ չկասկածելով՝ Ռապունցելը գտնում է Ստեֆանին և ընդունում է պարահանդես գնալու նրա հրավերը։
Նա վերադառնում է աշտարակ, որտեղ պատրաստվում է դիմակահանդեսին։ Վերջին րոպեին հայտնվում է Գոտելը, կտրում է Ռապունցելի երկար մազերը և կախարդանքով է պատում աշտարակը։ Ընդունելով Ռապունցելի կերպարը՝ նա գնում է դիմակահանդեսի։ Այդ ընթացքում Վիլհելմը՝ հարևան պետության թագավորը, հարձակվում է գյուղի վրա։ Երկար տարիներ առաջ նրանից գողացել էին իր աղջկան, իսկ նա այդ ամենի համար մեղադրում էր Ֆրեդերիկին՝ այդ գյուղի թագավորին։ Գոտելը բաժանում է բոլորին իրարից և պատմում, որ առևանգել է Ռապունցելին այն բանից հետո, երբ Վիլհելմը լքել է իրեն և ամուսնացել ուրիշ կնոջ հետ։
Ֆիլմի լուսագրերն ավարտվում են Բարբիի հետևյալ խոսքերով. «Սերը և երևակայությունը ընդունակ են փոխել աշխարհը»։
Արձագանքներ
Entertainment Weekly շաբաթաթերթի քննադատ Այլին Քլերքը ֆիլմը գնահատել է 4-ից հանած ։ Մոյրա Մակկորմիկն իր «Barbie Returns In Rapunzel» հոդվածում գրել է, որ այս մուլտֆիլմը շատ ավելի հայտնի է դարձել իրեն նախորդած «Բարբին և մարդուկ ջարդուկը» մուլտֆիլմից ։ Սքոթ Հեթրիկը գրել է, որ Գրիմ եղբայրների օրիգինալ հեքիաթի հետ համեմատած՝ մուլտֆիլմի պրոդյուսերներն այստեղ ավելացրել են բազմաթիվ այլ հերոսների, որոնք մուլտֆիլմն ավելի հետաքրքիր են դարձնում երեխաների համար ։ Քրիս Ջ. Պարկերը բարձր է գնահատել մուլտֆիլմի սաունդթրեքը, որը կատարել է Լոնդոնի նվագախումբը, և մեջբերել է, որ «մուլտիպլիկացիան մի քիչ անփույթ է» ։ Նիլ Բակլին գրել է, որ «Բարբին և վիշապը» հաջողված նախագիծ է Mattel-ի համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Կանադական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր վհուկների մասին
Մեղրի ազատ տնտեսական գոտի
Մեղրի ազատ տնտեսական գոտի (Meghri Free Economic Zone) կամ Մեղրի ԱՏԳ, հատուկ տնտեսական գոտի Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի հարավում՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության հետ սահմանի ։ ԱՏԳ տնօրենն է Աշոտ Զարբաբյանը ։
Պատմություն
Ազատ տնտեսական գոտին ստեղծվել է ՀՀ կառավարության նախաձեռնությամբ, գոտու կազմակերպիչ է ճանաչվել պետության կողմից ստեղծված «Մեղրի ազատ տնտեսական գոտի» ՓԲԸ-ն, Գործարար ծրագրի մշակումը իրականացրել է  «Ավենյու քընսալթինգ գրուպ» ՍՊԸ (անգլ․ Avenue Consulting Group) խորհրդատվական ընկերությունը   ։ ԱՏԳ-ն նախատեսված է կառուցապատել 2 փուլով ։
Առաջին փուլ
Գոտու կառուցման առաջին փուլը ավարտվել է 2017 թվականի դեկտեմբերին, երբ ստեղծվել են նվազագույն անհրաժեշտ ենթակառուցվածքներ և նախապայմաններ՝ ԱՏԳ աշխատանքները մեկնարկելու և ԱՏԳ-ում գործունեություն ծավալելու հետաքրքրություն ունեցող ընկերությունների հետ տեղում գործունեությունը կազմակերպելու համար։ Այդպիսով, 2017 թվականի դեկտեմբերի 15-ին տեղի է ունեցել Մեղրի ԱՏԳ բացման արարողությունը, որին ներկա է գտնվել ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը։ Ըստ Կարեն Կարապետյանի, տնտեսական գոտում նախատեսվում է ակտիվացնել Իրանի հետ սահմանային առևտուրը, զբոսաշրջությունը ։ 2017 թվականի դեկտեմբերի 15-ին ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը նշել. Մեր մտադրությունները բավական լուրջ են, որովհետև վստահ ենք, որ այն պայմանները, որոնք ստեղծվելու են Մեղրիի ազատ տնտեսական գոտում և այն հնարավորությունները, որոնք ունի մեր երկիրը, նկատի ունեմ տնտեսական ռեժիմները, որոնք մենք ունենք ԵԱՏՄ-ի, Եվրամիության, մեր հարևան Իրանի ու այլ երկրների հետ, շատ լավ հնարավորություններ են ստեղծում, որպեսզի բիզնեսը զարգանա:
Երկրորդ փուլ
2018 թվականի հունվարի 30 - ին «Ավենյու քընսալթինգ գրուպ» (անգլ․ Avenue Consulting Group) ընկերության Ռազմավարական կառավարման խորհրդատվական ծառայության ղեկավար Կարեն Մարտիրոսյանը ներկայացրել է «Մեղրի» ԱՏԳ կառուցապատման երկրորդ փուլի գործարար ծրագիրը, ըստ որի՝ երկրորդ փուլով նախատեսվում է ԱՏԳ գործունեության, ենթակառուցվածքների, տարածքի հավելյալ 70 հեկտարով ընդլայնում` ստեղծելով նախապայմաններ շահութաբեր բիզնես ծավալելու համար։ Վերոնշյալ տարածքներից շուրջ 50 հեկտարը տրամադրվելու է շահագործողների գործունեության, 10 հեկտարը՝ լոգիստիկ-պահեստային տարածքների, մնացած տարածքները՝ գրասենյակային և այլ ծառայությունների համար    ։
Ակնկալվող ազդեցությունը տնտեսության վրա
Ինչպես նշվում է լրատվամիջոցներում, ազատ տնտեսական գոտու հնարավորությունները լավագույնս օգտագործելու համար թույլատրվել է ոլորտային լայն ընդգրկվածություն. ներկայացված կլինեն գյուղատնտեսության, մշակող արդյունաբերության, առևտրի, փոխադրումների և պահեստային տնտեսության, զբոսաշրջության և այլ ոլորտները։ Բացի այդ, ԱՏԳ գործունեության արդյունքում առաջիկա տարիներին նախատեսվում է ներգրավել 50-70 շահագործող ընկերություններ, որոնք կիրականացնեն շուրջ 100-130 մլն դոլարի ներդրումներ, կստեղծեն շուրջ 1500 նոր աշխատատեղ և կարտահանեն 250 մլն դոլարի ապրանքներ և ծառայություններ ։
Սպասվում է, որ ԻԻՀ հետ սահմանակից տարածքում ստեղծվող ազատ տնտեսական գոտին, հաշվի առնելով աշխարհագրական դիրքը, ինչպես նաև առևտրային և լոգիստիկ հնարավորությունները, Հայաստանի բազմավեկտոր առևտրային արտոնյալ ռեժիմները, կարող է կամուրջ դառնալ Իրանի, ԵԱՏՄ և ԵՄ երկրների միջև։ Ինչպես նշվում է ԶԼՄ-ներում, Մեղրու ազատ տնտեսական գոտին կնպաստի ոչ միայն մարզի սոցիալ-տնտեսական խնդիրների լուծմանը, այլև Հայաստան օտարերկրյա կապիտալի ներհոսքին, ԻԻՀ հետ տնտեսական կապերի ամրապնդմանը, ԵԱՏՄ անդամակցության, ԵՄ հետ առկա հարաբերությունների և ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործմանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի հատուկ տնտեսական գոտիներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի տնտեսություն Կատեգորիա:Հայ-իրանական հարաբերություններ Կատեգորիա:2017 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:Մեղրի
Սխտորագորտեր
Սխտորագորտեր, (Pelobatidae), անպոչ երկկենցաղների կարգի ընտանիք։ Հայտնի է 8 ցեղի 90, Հայաստանում՝ 1 ցեղի 1 տեսակ՝ սիրիական սխտորագորտը։
Կառուցվածք
Արտաքինից նման են դոդոշի և գորտի։ Մաշկը հարթ է կամ թերիակի բշտավոր։ Աչքի բիբն ուղղահայաց է։ Գորտնկիթները դասավորված են երշիկանման։ Կրծոսկրը ոսկրային է, ականջի թմբկաթաղանթը բացակայում է։ Հետին վերջույթի մատների լողաթաղանթները լավ են զարգացած։
Կատեգորիա:Երկկենցաղներ
Պլոտի (գմինա)
Պլոտի (Płoty), գմինա (գավառակ) Լեհաստանում։ Այն ունի քաղաքատիպ գյուղական համայնքի կարգավիճակ։ Զբաղեցնում է 239,00 կմ² տարածք։ Բնակչությունը հասնում է 9133 մարդու (2013 թվականի տվյալներով) ։
Neon Lights
Neon Lights (Նեոնային կրակներ), ամերիկացի երգչուհի և դերասանուհի Դեմի Լովատոյի երրորդ սինգլը՝ «Demi» սոլո ալբոմից։ Ի սկզբանե երգչուհին հայտարարել է «Neon Lights Tour» համերգային շրջագայության մասին, շուտով նաև երգի թողարկման մասին ։ Թողարկումը կայացել է 2013 թվականի նոյեմբերիին։ Որպես սինգլին օգնություն թողարկվել է նաև մինի ռեմիքս ալբոմ։
Թողարկում
2013 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Դեմի Լովատոյի ֆեյսբուքյան կայքէջում հրապարակվել է «Neon Lights»-ի տեսանյութը, որի բառերը ձևավորված են եղել կապույտ կրականման ձևավորմամբ և ասվել է՝ «Կիրակի օրը, երեկոյան ժամը 6-ին» ։ Հաջորդ կիրակի օրը հայտարարվել է, որ կայանալու է Neon Lights Tour շրջագայությունը և համերգների ամսաթվերը ։
Սինգլի թողարկումը կայացել է 2013 թվականի նոյեմբերի 19-ին։ Տեսահոլովակը թողարկվել է 2013 թվականի նոյեմբերի 21-ին և առաջին իսկ շաբաթում սահմանել է անձնական վարկանիշ։
Հավաստագրումներ
† 2013 թվականի մայիսից սկսած՝ RIAA-ի թվային սինգլների հավաստագրումները ներառում են ոչ միայն ներբեռնումները, այլև աուդիո և/կամ վիդեո երգերի պատվերները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեմի Լովատոյի երգեր Կատեգորիա:2013 երգեր
Ռահիբ Ալիև
Ռահիբ Սեյիդաղա օղլի Ալիև (Rahib Seyidağa oğlu Əliyev, ), թատրոնի և կինոյի ադրբեջանցի դերասան, Ադրբեջանի վաստակավոր արտիստ (2006) ։
Կենսագրություն
Ռահիբ Ալիևը ծնվել է 1945 թվականի հուլիսի 12-ին Բաքվում։ Վաղ տարիքում հանդես է եկել որպես դերասան խորհրդային շրջանում գործող «ժողովրդական թատրոններում» և նաև 1950-ականների վերջից դրամա ասոցիացիաներում ։ 1965 թվականին դերասանը մտավ Ադրբեջանի պետական թատերական ինստիտուտի (ներկա Ադրբեջանի պետական մշակույթի և արվեստի համալսարան) դրամատիկական կինոյի ֆակուլտետ։ 1969 թվականին ավարտել է նույն ինստիտուտը։ Ինստիտուտում սովորելիս նա հրավիրվել է 1967 թվականին Ադրբեջանի պետական պատանի հանդիսատեսի թատրոն։ Այդ ժամանակից ի վեր նա գործում է այս թատրոնում։
Թատրոնում և կինոյում
Դեռ լինելով դպրոցական, Ռահիբ Ալիևը մասնակցել է սիրողական թատերական ներկայացումներին։ 1968 թվականից՝ խաղալով պրոֆեսիոնալ բեմի վրա, ընդմիշտ իր կյանքը կապում է թատրոնի հետ։ Նա ստեղծեց ավելի քան 70 կերպարներ պետական պատանի հանդիսատեսի թատրոնի բեմում ։ Կերտել է սոցիալական սրությամբ կատակերգական և տարբեր կերպարներ. Մարքոնե («Բոռ», Էթել Լիլիան Վոյնիչ), Ճեբի («Հաջի Գեմբեր», Ն. Վեզիրով), Անջելոո («Սխալների կատակերգությունը», Ուիլյամ Շեքսպիր) և այլն։
2006 թվականին ադրբեջանական թատրոնի արվեստի զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար պարգևատրվել է «Ադրբեջանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ» պատվավոր կոչում ։ Նա նաև պարգևատրվել է նախագահի մրցանակին 2011, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 թվականներին ։ 2015 թվականին նա պարգևատրվել է Ադրբեջանի թատերական գործիչների միության «Արվեստական գործիչ» մեդալով ։
2015 թվականին Ադրբեջանի պետական պատանի հանդիսատեսի թատրոնում Ռահիբ Ալիևի 70-ամյա հոբելյանը նշվեց բարձր մակարդակով ։
Ջունգանո
Ջունգանո  (Giungano), քաղաք Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում ։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալերի կազմում է 1114 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 101 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84050, հեռախոսային կոդ՝ 0828։
Ռահիբ Ալիև
Թատրոնում և կինոյում
2018 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Ադրբեջանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնի 90-ամյակի կապակցությամբ Ադրբեջանում թատերական արվեստի զարգացման ծառայությունների համար, պարգևատրվել է «Պրոգրես» մեդալով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դերասաններ
Ջունգանո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հարթաչափ
Հարթաչափը հարթաչափման և հորիզոնական ուղղությունների տրման գեոդեզիական գործիք։ Առավել լայն կիրառություն ունի օպտիկա-մեխանիկական հարթաչափը, որի միջոցով հաշվարկը կատարում են ձողաքանոնով։ Նախքան հաշվարկը դիտախողովակի նշանագիծը բերվում է հորիզոնական դիրքի հարթացույցի օգնությամբ, իսկ ինքնատեղակայվող նշանագծով հարթաչափում այն կատարվում է ավտոմատորեն։
Կատեգորիա:Չափիչ սարքեր Կատեգորիա:Գեոդեզիական սարքեր Կատեգորիա:Օպտիկական սարքեր Կատեգորիա:Բրիտանական հայտնագործություններ
Իվան Բերիտաշվիլի
Իվան Սողոմոնի Բերիտաշվիլի (ივანე სოლომონის ძე ბერიტაშვილი, ), վրացի խորհրդային ֆիզիոլոգ, ֆիզիոլոգիական դպրոցի հիմնադիրն ու ղեկավարը Վրաստանում, ԽՍՀՄ ԳԱ (1939), ՍՍՀՄ ԲԳԱ (1944) և Վրաց ՍՍՀ ԳԱ (1941) ակադեմիկոս, սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1964) ։
Կենսագրություն
1910 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանը։ 1915–1919 թվականներին եղել է Օդեսայի համալսարանի պրիվատ–դոցենտ, 1919 թվականից՝ Թիֆլիսի համալսարանի պրոֆեսոր, 1935 թվականից՝ այդ համալսարանին կից ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի տնօրեն, 1941 թվականից՝ Վրաց, ՍՍՀ ԳԱ ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի տնօրեն, 1951 թվականից՝ գիտական ղեկավար։ Գիտական աշխատանքները վերաբերում են նյարդային և մկանային համակարգերի ֆիզիոլոգիային։ Բերիտաշվիլին հաստատել է, որ վերջույթների յուրաքանչյուր ռեֆլեկտոր շարժման համար գոյություն ունեն կոորդինացնող ապարատներ ողնուղեղի այն հատվածներում, որտեղ տվյալ վերջույթից զգացող նյարդային թելիկներ են գալիս։ Ուսումնասիրել է մարդկանց և ողնաշարավոր կենդանիների հոգեկան գործունեության ոլորտներից մեկը՝ տարածության մեջ կողմնորոշվելը, և հաստատել, որ կողմնորոշման համար էական նշանակություն ունեն լաբիրինթային ռեցեպտորները՝ տեսողականի հետ միասին։ 1959 թվականից՝ Բերիտաշվիլի ֆիլոգենեզի տեսանկյունով (ձկներից մինչև կապիկը) զբաղվել է պատկերային և հուզական (էմոցիոնալ) հիշողության հարցերով։ Բերիտաշվիլի ՍՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր էր (1941)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացի ֆիզիոլոգներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիոլոգներ‎ Կատեգորիա:Վրաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Բրյումկա
Բրյումկա (Брюмка), գետ Կամչատկա թերակղզի՝ Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 86 կմ է Ավազանի տարածքը 810 կմ2։ Հոսում է Սոբոլևսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում։ Թափվում է Օխոտի ծով։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Օխոտյան ծովի ավազանի գետեր
Նեմուխինյան երաժիշտներ
Նեմուխինյան երաժիշտներ (Немухинские музыканты), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ` նկարված 1973 թվականին, որը ստեղծվել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում, ռեժիսիոր Վադիմ Կուրչևսկու կողմից, ըստ Վենիամին Կավերինի միանուն հեքիաթի մոտիվների։
Սյուժե
Նեմուխին քաղաքում կար նկարչության և երաժշտության դպրոց, որտեղ սովորում էին տաղանդավոր աղջիկներ և տղաներ։ Այտեղ դասավանդում էր երաժշտության երիտասարդ ուսուցչուին՝ Վարվառա Անդրեևնան։ Մի անգամ նրա աշակերտուհի Տանյան և նրա ընկեր Պետյան տեսնում են, թե ինչպես են ուսուցչուհու պատուհանից ներս մտնում ամպի մի կապույտ կտոր, կանաչ անբաժան թութակները, սև բաճկոն, դեղին պաստառ, կարմիր կրակմարիչ։ Պարզվում է, որ Վարվառա Անդրեևնան լսում է գույների ձայնը, և դա նրա նվագախումբն է։ Որպեսզի ուսուցչուհին իր գունավոր նվագախմբի հետ կարողանա մասնակցի Ամանորյա երեկոյին, Պետկան ուղևորվում է Մաքուր օդի սիրահարների ավան և ամեն ինչ պատմում է դարբին Իվան Գիլդերբանտին։ Դարբինը կարողանւմ էր ստեղծել հրաշքներ և նվագախմբի համար գույնզգույն ձայներ է կռում։ Ամանորյա համերգին Նեմուխինի բնակիչները կարողանում են տեսնել և լսել գունավոր երաժշտություն, իսկ դարբինը Վարվառա Անդրեևնային ծաղկեփունջ է նվիրում, որն ինքն իր ձեռքով էր քաղել։
Հետախուզություն
Հետախուզություն, թշնամու զորքերի (կամ մրցակցի) վիճակի, գործողությունների և մտադրությունների, ինչպես նաև տեղանքի, ճառագայթային, քիմիական իրադրության և այլնի մասին տվյալներ հավաքելու միջոցառումների ամբողջությունը, որն անհրաժեշտ է հակառակորդին բազմակողմանիորեն գնահատելու և ճիշտ որոշում ընդունելու, իր անվտանգությունն ապահովելու և նրա նկատմամբ առավելության հասնելու համար ռազմական ուժերի, ռազմական գործողությունների, քաղաքականության կամ տնտեսության բնագավառում։ Կազմակերպում է ցամաքային, ռազմաօդային, ռազմածովային և հակաօդային պաշտպանության զորատեսակների հրամանատարությունը։ Հետախուզության միջոցների և ձևերի զարգացումը սերտորեն կապված է պատերազմավարության միջոցների և ռազմական գործողությունների փոփոխման հետ։ Դրանց կատարելագործման համեմատ հետախուզության նշանակությունը անընդհատ մեծացել է։
Հետախուզությունը կարող է օգտագործել ինֆորմացիայի հավաքման ինչպես օրինական (օրինակ՝ բաց աղբյուրների տվյալների հավաքում և վերլուծություն, արտասահմանյան ռադիոկայանների ունկնդրում, հետախուզական արբանյակների օգնությամբ հետևում), այնպես էլ անօրինական միջոցներ, որոնք վերաբերում են «լրտեսության» և «ինֆորմացիայի գողության» ոլորտներին։
Թշնամու հետախուզության դեմ պայքարը կոչվում է հակահետախուզություն։
Ըստ օգտագործված միջոցների
Նշվում է նաև բաց աղբյուրների հիման վրա կատարվող հետախուզության մասին։ Այն իրականացվում է ոչ միայն հատուկ հետախուզական ծառայությունների, այլև պետական ու ոչ պետական այլ կազմակերպությունների կողմից։
Հետախուզական տեղեկատվության հավաքում և հետախուզական ցիկլ
Հետախուզական ցիկլը ներառում է՝
ԱՄՆ-ում ընդունված է առանձնացնել հետախուզական ցիկլի հետևյալ տարրերը՝ տեղեկություններ հավաքման ցուցում, տեղեկատվության հավաքագրում, մշակում, տարածում և օգտագործում։
Հետախուզական գործունեությունը ներառում է տեղեկատվության հավաքումը, նրա արժանահավատության գնահատումը և առանձին փաստերի միավորումն ընդհանուր պատկերի մեջ։ Վերլուծաբանները գնահատում և ինտեգրում են տեղեկատվությունը, մեկնաբանում դրա նշանակությունն ու նշանակալիությունը։ Ընդ որում, մեծ նշանակություն ունի ստացված տեղեկատվության արժանահավատության գնահատումը։ Օրինակ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ բրիտանական հետախուզությունը ստացված տեղեկատվության արժանահավատությունը գնահատել է A1-ից մինչև D5 տառերի և թվերի համակարգի միջոցով։ Տառով նշվել է աղբյուրի հուսալիությունը, թվանշանով՝ իրականությանը տեղեկատվության համապատասխանության աստիճանը։ Այսպես, օրինակ, եթե գործակալը, որն աշխատում է հոսպիտալում, հայտնում է սպանվածների ու վիրավորների թվի մասին, ապա այդ ինֆորացիան նշվում է A տառով, իսկ եթե նա պատմում է որևէ նավի վնասվելու մասին, ապա այն ստանում է C տառը։ Օդային հետախուզության լուսանկարները միշտ չէ, որ գնահատվել են ամենաբարձր գնահատականով, քանի որ այստեղ հնարավոր էին լուսանկարների ապակոդավորիչների սխալները։ Այս տեղեկատվությունը կարող է ունենալ A2, B1 և ավելի ցածր գնահատականներ։ Ընդ որում, ռադիոգրերի, հեռագրերի կամ հեռախոսազրույցների գաղտնալսման շնորհիվ ստացված տեղեկատվությունը հաճախ գնահատվում է ամենաբարձր գնահատականով, սակայն հակառակորդը կարող է տեղեկատվություն տրամադրել հատուկ՝ իմանալով, որ նրա գաղտնագրերը հայտնի են կամ որ նրա հաղորդագրությունները հայտնվում են հակառակորդի մոտ։
ԱՄՆ ռազմական հետախուզության նախկին աշխատակից Վ. Պլեթն իր «Ռազմավարական հետախուզության տեղեկատվական աշխատանքը» գրքում գրում է, որ փաստն ինքնին ոչինչ չարժե։ Այն պետք է ներգրավվի համակարգում։ Վ. Պլեթը ներկայացնում է հետևյալ օրինակը. ահա մենք իմանում ենք, որ ԽՍՀՄ-ում տարեկան ինժեների որակավորում է ստանում 10 հազար մարդ, բայց այդ փաստն ինքնին ոչինչ չարժե, քանի որ հայտնի չէ, թե կոնկրետ քանի ինժեներ է անհրաժեշտ, ինչ չափով են նրանք օգտագործվում ռազմական գործում, քանի մարդ է ինժեների որակավորում ստանում ԱՄՆ-ում։ Իսկ երբ այդ փաստը դրվում է իր նման մյուսների փաստերի համակարգում, միայն այդ ժամանակ է այն դառնում ինչ-որ հարցի պատասխան ։
Հավաքված տեղեկատվության տարրերը զգալիորեն տարբերվում են ճշգրտությամբ և ամբողջականությամբ։ Բացի այդ, որքան էլ հավաստի լինեն հետախուզական տվյալները, դրանք ժամանակի ընթացքում կորցնում են իրենց արժեքը, ուստի դրանք պետք է պարբերաբար ստուգվեն և թարմացվեն։
Օտտո Լիման ֆոն Սանդերս
Օտտո Վիկտոր Կարլ Լիման ֆոն Սանդերսը, Otto Viktor Karl Liman von Sanders, ), գերմանացի գեներալ, որը ծառայել է որպես Օսմանյան կայսրությունում ռազմական խորհրդատու և զորամիավորումների հրամանատար՝ Առաջին աշխարհամարտի ընթացքում։ 1918 թվականին նա օսմանյան զորքերի հրամանատարն էր Սինայի և Պաղեստին պատերազմաշրջանի ընթացքում ։
Հետախուզություն
Հետախուզական տեղեկատվության հավաքում և հետախուզական ցիկլ
Հետախուզությունը մեծ դժվարությունների է բախվում նույնիսկ խաղաղ ժամանակ տեղեկատվություն ստանալու ժամանակ։ Այսպես, վստահություն առաջացնող տեղեկատվության աղբյուրը կարող է սխալվել կամ միտումնավոր ապատեղեկատվություն հաղորդել։ Բռնապետական ռեժիմները հազվադեպ են թույլ տալիս բաց մամուլում իրենց երկրների մասին հավաստի և ամբողջական վիճակագրական տվյալների հայտնվելը, նման ռեժիմներով երկրներում հրապարակվող բոլոր նյութերը գրաքննության են ենթարկվում և հաճախ միտումնավոր խեղաթյուրված տեղեկություններ են պարունակում։ Նման երկրների ամբողջական շրջաններփակ են լինում այցելության համար։ Ոչ ժողովրդավարական երկրներում զինված ուժերին վերաբերող գրեթե ցանկացած հարց համարվում է պետական գաղտնիք։
Այլ երկրներում հիմնական դժվարությունները կարող են լինել լեզվական արգելքը և հուսալի քարտեզների բացակայությունը։
Օտտո Լիման ֆոն Սանդերս
Կենսագրություն
Լիման ֆոն Սանդերսը ծնվել է Ստոլպ (այժմ Սլուպսկ) քաղաքում՝ Պրուսիայի թագավորության Պոմերանիա նահանգում։ Նա զինված ուժերում ծառայության անցավ 1874 թվականին և բարձրացավ մինչև հեծելազորի գեներալի կոչմանը։ 1913 թվականին, ինչպես մի շարք այլ պրուսական գեներալներ՝ մինչև ինքը (ինչպես, օրինակ՝ Հելմութ ֆոն Մոլթքե ավագը և Կոլմար ֆոն դեր Գոլցը), Լիման ֆոն Սանդերսը նշանակվեց Օսմանյան կայսրությունուում գերմանական ռազմական առաքելության ղեկավար ։ Շուրջ ութսուն տարի օսմանցիները փորձում էին արդիականացնել իրենց բանակը և դարձնել այն եվրոպական բանակ։ Լիման ֆոն Սանդերսը եղավ վերջին գերմանացի գեներալը, ով փորձում էր իրագործել այդ խնդիրը։
1914 թվականի հուլիսի 30-ին՝ Եվրոպայում մեծ պատերազմի պայթելուց 2 օր անց, օսմանյան ղեկավարները համաձայնվեցին դաշինք կազմել Գերմանիայի հետ՝ ընդդեմ Ռուսաստանի, թեպետ այդ դաշինքը չէր պարտավորեցնում նրանց ռազմական գործողություններ ձեռնարկել։ Իսկ 1914 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Օսմանյան կայսրությունը պաշտոնապես մտավ պատերազմի մեջ՝ Կենտրոնական տերությունների կողմից։ Մեծ Բրիտանիան և Ֆրանսիան Օսմանյան կայսրությանը պատերազմ հայտարարեցին 1914 թվականի նոյեմբերի 5-ին, իսկ օսմանցիները ջիհադ (սրբազան պատերազմ) հայտարարեցին մեկ ամիս անց։
Հետախուզություն
Հետախուզական տեղեկատվության հավաքում և հետախուզական ցիկլ
Պատերազմի ժամանակ ավելի դժվար է ժամանակին հավաստի տեղեկություններ ստանալ հակառակորդի մասին։ Օդային և ցամաքային հետախուզությունը մարտական գործողությունների ժամանակ կարող է դժվար լինել հակառակորդի կողմից հակազդեցության կամ բարդ եղանակային պայմանների պատճառով։ Անբարյացակամ տրամադրված տեղացիները կարող են ոչ հավաստի տեղեկություններ տալ կամ հրաժարվել տեղեկատվություն տալուց։ Ռադիոգրավումը կանխելու համար հակառակորդը կարող է օգտագործել բարդ կոդեր կամ ընդհանրապես արգելել իր ռադիոկայանների աշխատանքը (ռադիոլռության)։ Բացի այդ, հակառակորդը կարող է կիրառել քողարկում և ապատեղեկատվություն։
Դրա հետևանքով, հատկապես ռազմական գործողությունների ժամանակ, հակառակորդի մասին տեղեկությունները հաճախ լինում են սուղ, հատվածական, անհուսալի և հակասական։ Դրա համար անհրաժեշտ է հետախուզական միջոցառումների մանրակրկիտ պլանավորում և տեղեկատվության հնարավորինս մեծ թվով անկախ աղբյուրների օգտագործում։
Օտտո Լիման ֆոն Սանդերս
Կենսագրություն
Օսմանյան կայսրության վրա հարձակվելու առաջին առաջարկն արեց Ֆրանսիայի արդարադատության նախարար Արիստիդ Բրիանը՝ 1914 թվականի նոյեմբերին։ Սակայն այդ առաջարկը մերժվեց։ Նույն ամսվա վերջին Ուինսթոն Չերչիլը՝ Մեծ Բրիտանիայի Ծովակալության առաջին լորդը, առաջարկեց ռազմածովային հարձակման ենթարկել Դարդանելի նեղուցը։ Ընդ որումում՝ իր առաջարկն անելիս Չերչիլը հիմնվում էր օսմանյան զորքերի ուժի մասին ստացված սխալ տվյալների վրա։ Դարդանելը ծովի կողմից գրավելու առաջին փորձը ձախողվեց 1915 թվականի մարտի 18-ին։ Այդ ռազմագործողության ժամանակ մեծ դեր խաղացին օսմանյան կայսրության ամրոցները, որոնք կառուցված էին Դարդանելի երկու ափերին և հրետանային ուժեղ կրակ էին բացում անգլո-ֆրանսիական նավատորմի վրա։ Դրանից հետո՝ 1915 թվականի ապրիլին Օսմանյան կայսրությունը սկսեց իրականացնել Հայոց ցեղասպանությունը։ Զուտ ռազմածովային ուժերով Դարդանելի գրավման անհաջողությունը Անտանտի պետություններին հարկադրեց ծրագրել ամֆիբիական հարձակում, որի ժամանակ ափ հանված անգլո-ֆրանսիական զորքերը պետք է գրավեին օսմանյան ռազմական ամրությունները և մաքրեին նեղուցները։ Անտանտի այդ ծրագրի արդյունքում տեղի ունեցավ Դարդանելի ճակատամարտը։
Հետախուզություն
Հետախույզի իրավաբանական կարգավիճակ
Միջազգային մարդասիրական իրավունքի նորմերին համապատասխան՝ հակամարտության մեջ գտնվող կողմի զինված ուժերի կազմից ցանկացած անձ, որը հակառակ կողմի վերահսկողության տակ է հայտնվում այն ժամանակ, երբ նա զբաղվում է լրտեսությամբ (հակառակորդի քաղաքացիական հագուստով կամ համազգեստով), ռազմագերու կարգավիճակ ստանալու իրավունք չունի, և նրա հետ կարող են վարվել որպես լրտեսի, այսինքն՝ նրան կարող են ենթարկել քրեական հետապնդման։
Օտտո Լիման ֆոն Սանդերս
Կենսագրություն
Լիման ֆոն Սանդերսը քիչ ժամանակ ուներ Դարդանելի պաշտպանության կազմակերպման համար, սակայն նա ուներ երկու գործոն, որոնք նպաստում էին իր հաջողությանը։ Նախ՝ Օսմանյան կայսրության V դաշտային բանակը, որը գտնվում էր Գալիպոլի թերակղզում, օսմանյան կայսրության լավագույն զորամիավորումն էր, որը կազմված էր շուրջ 84 հազար լավ սպառազինված և հանդերձված զինվորներից ու սպաներից, որոնք բաժանված էին վեց դիվիզիաների։ Ապա՝ օսմանցիների V բանակի և նրա հրամանատար Լիման ֆոն Սանդերսի հաջողությանը մեծապես նպաստեց Անտանտի ռազմական ղեկավարության թուլությունն ու անտաղանդությունը։ 1915 թվականի ապրիլի 23-ին, օսմանցիների կողմից Հայոց ցեղասպանությունը սկսելուց մեկ օր առաջ՝ Մեծ Բրիտանիան մեծ ռազմական ուժեր ափ հանեց Հելլես հրվանդանում։ Լիման ֆոն Սանդերսը, սակայն, կարող էր ճակատագրական պարտության արժանանալ, եթե շարունակեր այն սխալները, որոնք նա գործեց Դարդանելի ճակատամարտի սկզբին։ Նա որոշում էր կայացրել հետ քաշել առափնյա պաշտպանության ուժեղ գծերը, որոնք թուրքական հրամանատարները ստեղծել էին և թուրքական զորամասերը կենտրոնացնել ցամաքի խորքում՝ դիմագրավելու Անտանտի զորքերի հարձակմանը։ Այս որոշումը քիչ էր մնում հասցներ Անտանտի հաղթանակին։ Լիման ֆոն Սանդերսը նաև համոզված էր, թե Անտանտի զորքերի ափհանումը տեղի է ունենալու Սարոս ծովածոցում և երկար ժամանակ չէր հավատում, թե Արըբուրնուի ափհանումը հենց հիմնական հարձակումն էր, այլ ոչ թե՝ շեղող հնարք։ Լիման ֆոն Սանդերսը թույլ չէր տալիս, որ իր հիմնական զորքերը մարտնչեն՝ Անտատի զորքերի ափհանման առաջին իսկ ճգնաժամային օրը ։ Այդ ժամանակ Լիման ֆոն Սանդերսի լավագույն որոշումներից մեկը, ըստ թուրքական պատմաբանների, եղավ Մուստաֆա Քեմալի առաջքաշումը (հետագայում հայտնի որպես Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրք)։ Վերջինիս Լիման ֆոն Սանդերսը նշանակեց XIX հետևակային դիվիզիայի հրամանատար։ Քեմալի դիվիզիան վճռորոշ դեր խաղաց օսմանյան պաշտպանությունում։ Քեմալի զորքերը՝ Անտանտի զորքերի ափհանման օրը առաջ խաղացին և գրավեցին լեռնաշղթայի գիծը՝ Ավստրալիական և նորզելանդական կորպուսի ափհանման վայրից վերև, հենց այն ժամանակ, երբ ավստրալա-նորզելանդական զորքերը լեռնալանջերով վեր էին բարձրանում։ Քեմալը հասկացավ վտանգը և անձամբ ապահովեց, որ իր զորքերը գրավեն լեռնաշղթայի գագաթները։ Վերջիններս կարողացան պահել իրենց վերահսկող դիրքերը՝ չնայած 5 ամիս շարունակ Անտանտի զորքերի համարձակ գրոհներին։
1915 թվականի ապրիլից նոյեմբեր (երբ որոշում էր կայացվել տարհանել զորքերը), Լիմանի գլխավորած օսմանյան զորքերը հարկադրված էին հետ մղել Դարդանելում գտնվող իրենց պաշտպանական դիրքերի դեմ Անտանտի զորքերի գործած բազմաթիվ հարձակումներ։ Բրիտանական զորքերը փորձեցին մեկ այլ ափհանում կատարել Սուվլա ծովածոցում, սակայն օսմանյան զորքերին հաջողվեց այստեղ ևս նրանց կանգնեցնել։ Փաստացի, բրիտանական զորքերի համար միակ հաջողությունն այն եղավ, որ նրանք կարողացան տարհանել Դարդանելի ռազմագործողությանը մասնակցող իրենց զորքերն առանց մեծ կորուստների։ Անշուշտ, Դարդանելի ռազմագործողությունը օսմանյան բանակի մեծ հաղթանակն էր, և դրանում իր մեծ ավանդն ուներ գերմանացի գեներալ Լիման ֆոն Սանդերսը։
Հետախուզություն
Հետախույզի իրավաբանական կարգավիճակ
Հակամարտության մեջ գտնվող կողմի զինված ուժերի կազմից այն անձը, որը չի բնակվում հակառակ կողմից գրավված տարածքում, և որն զբաղվում է այդ տարածքում լրտեսությամբ, չի կորցնում ռազմագերու կարգավիճակի իր իրավունքը, և նրա հետ չեն կարող վարվել որպես լրտեսի, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ այդ տարածքը բռնազավթվել է մինչև այն, երբ այն կրկին միանում է այն զինված ուժերին, որոնց այն պատկանում է։
Համապատասխանաբար, միջազգային իրավունքի տեսանկյունից հետախույզներ կարող են համարվել միայն ճակատային հետախույզները (հետախուզական-դիվերսիոն խմբերի անդամները), որոնք կրում են իրենց զինված ուժերի համազգեստը։ Բոլոր գործակալական հետախույզները, ըստ սահմանման, լրտեսներ են և ռազմագերու կարգավիճակի իրավունք չունեն։
Օտտո Լիման ֆոն Սանդերս
Կենսագրություն
1918 թվականին, պատերազմի վերջին տարում, Լիման ֆոն Սանդերսը ստանձնեց Սինայի և Պաղեստինի ռազմաճակատում մարտնչող օսմանյան բանակների հրամանատարությունը, փոխարինելով մեկ այլ գերմանական զորավարի՝ Էրիխ ֆոն Ֆալքենհայնին, որը 1917 թվականի վերջին պարտություն էր կրել գեներալ Էդմունդ Ալենբիի հրամանատարության ներքո մարտնչող անգլո-ֆրանս-հայկական զորքերից (տե՛ս Ֆրանսիական բանակի Արևելյան կամ Հայկական լեգեոն)։
Լիմանին մեծապես խանգարեց օսմանյան բանակի հզորության անկումը։ Նրա զորքերն այլևս ի վիճակի չէին անելու ավելին, քան պաշտպանական դիրքեր գրավելու և սպասելու բրիտանա-ֆրանս-հայկական զորքերի հարձակմանը։ Հարձակումը երկար ժամանակ չէր սկսվում, բայց երբ զորավար Ալենբին վերջապես առաջ մղեց իր բանակը, օսմանյան ամբողջ բանակը մեկշաբաթյա մարտերում ջախջախվեց։ (տե՛ս Մեգիդդոյի ճակատամարտ)։ Այդ հարձակման ընթացքում, Լիման ֆոն Սանդերսը հազիվ գերի չընկավ հարձակվող բրիտանա-ֆրանս-հայկական զորքերի ձեռքը։
Պատերազմի ավարտից հետո Լիման ֆոն Սանդերսը ձերբակալվեց, կալանավորվեց Մալթայում, 1919 թվականի փետրվարին՝ պատերազմական հանցագործություններ կատարելու մեղադրանքով։ Փաստորեն, Անտանտի երկրներին հայտնի էր դարձել, որ գերմանական զինվորականները մասնակցում էին Հայոց ցեղասպանության իրականացման Օսմանյան կայսրությունում։ Սակայն հետագայում՝ 6 ամիս անց Լիման ֆոն Սանդերսին ազատ արձակեցին։ Նույն տարում նա պաշտոնաթող եղավ և զորացրվեց գերմանական բանակից։
1927 թվականին Լիման ֆոն Սանդերսը հրապարակեց մի գիրք, որը գրել էր Մալթայում իր բանտարկության ժամանակ։ Այն վերաբերվում էր իր փորձին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ և դրա ընթացքում։ (կա գրքի անգլերեն թարգմանությունը )։
Լիման ֆոն Սանդերսը վախճանվեց Մյունխենում՝ 1929 թվականի օգոստոսի 22-ին՝ 74 տարեկան հասակում ։
Ընտանիք
Գեներալ Լիման ֆոն Սանդերսը ամուսնացած էր Ամելի Լիլի Կարոլինա Գաբրիելա ֆոն Սանդերսի հետ (1858–1906)։ Նրա երկրորդ կինն էր Էլիզաբեթ Ալբերտին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1855 ծնունդներ Կատեգորիա:1929 մահեր Կատեգորիա:Սլուպսկում ծնվածներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի օսմանյան զինվորականներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ֆելդմարշալներ Կատեգորիա:Պոմերանիայում ծնվածներ Կատեգորիա:Հեծելազորի գեներալներ Կատեգորիա:Pour le Mérite շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Փաշաներ Կատեգորիա:Գերմանացի զինվորականներ Թուրքիայում Կատեգորիա:Հրեական ծագմամբ գերմանացիներ Կատեգորիա:Imtiyaz մեդալի ասպետներ Կատեգորիա:Medjidie շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Երկաթե խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Գերմանական անտիտղոս ազնվականություն Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմում Օսմանյան կայսրության ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի օսմանյան մասնակիցներ Կատեգորիա:Թուրքիայի անկախության պատերազմ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրությունն Առաջին համաշխարհային պատերազմում
Պանամական գրականություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո շատ գրողներ հանդես եկան սոցիալական անարդարության դեմ պայքարելու կոչով Սեզար Կանդանեդոյի (1906–1993), Ռենատո Օսորեսի (1910–2001), Մ․ Ռիերայի, Խոակին Բելենիոյի (ծնվել է 1922 թվականին) վեպերը, Պեդրո Ռիվերայի (ծ․ 1939) պատմվածքներն ու բանաստեղծությունները, Խոսե Ֆրանկոյի (ծ․ 1911), Ալվարո Մենենդես Ֆրանկոյի (ծ․ 1933) բանաստեղծությունները։
Կատեգորիա:Պանամայի գրականություն
Խորվաթիայի բնակելի կղզիների ցանկ
Սույն հոդվածում նշված են Խորվաթիայի բնակելի կղզիները։ Ադրիատիկ ծովի խորվաթական մասում գտնվում են բազմաթիվ կղզիներ, որոնցից 698-ը դասակարգվում են բուն կղզիների շարքին ։ Այսպիսով Խորվաթական կղզեխումբը Ադրիատիկ ծովի ամենամեծ կղզեխումբն է, իսկ Հունական ողջ միջերկրածովյան ավազանի՝ երկրորդը ։
698 կղզիներից միայն 47-ը ունեն մշտական բնակչություն։ 1921 թվականին կղզիների բնակչության ընդհանուր թիվը կազմել է 173503, որից հետո նվազել է ։ Ըստ 2001 թվականի մարդահամարի արդյունքների կղզիներում ապրում է 121606 մարդ, իսկ 1991 թվականին կազմել է 110953 մարդ։
Կղզիների տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունը, ձկնորսությունը և զբոսաշրջությունն են։ Տեղական տնտեսության զարգացման մակարդակը համեմատաբար ցածր է, ուստի Խորվաթիայի կառավարությունը ցուցաբերում է տարբեր տեսակի աջակցություն և պաշտպանություն։
Ծանոթագրություններ
* Կատեգորիա:Ցանկեր:Խորվաթիա
Հավակնություն
«Հավակնություն» (The Claim), բրիտանացի գրող Թոմաս Հարդիի «Քեսթրբրիջի քաղաքապետը» վեպի հիման վրա նկարահանված ֆիլմ։
Սյուժե
1868 թ. «Ոսկու տենդ» Ամերիկայում։ Դիլլոնի ոսկի փնտրող ընտանիքը դուրս է գալիս հետախույզների դեմ։ Գումարի ծարավից կուրանալով Դիլոնը վաճառում է իր կնոջը` Ելենային և դստերը Խոուպին, փոխարենը ստանալով ոսկու տարածք։ 20 տարի հետո այդ տարածքում կառուցվեց քաղաք, որտեղ գաղնտնի կերպով ղեկավարում էր հարստացած Դիլլոնը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2000 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Կանադական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:United Artists ֆիլմեր Կատեգորիա:Կանադական ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Կանադական մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական վեստերն ֆիլմեր
Առյուծ II (թզուկ գալակտիկա)
Առյուծ II (կամ Առյուծ Վ; միջազգային նշանակությունը՝ Leo II, Leo B)՝ թզուկ գնդակերպ գալակտիկան, որը մոտ 690,000 լուսային տարի հեռավորության վրա է գտնվում Երկրից և Առյուծ համաստեղությունից։ Այն Ծիր Կաթին գալակտիկ արբանյակներից մեկն է ։ Առյուծ II-ը ունի միջուկային շառավղ՝ 178 ± 13 пк և մակընթացային շառավիղ՝ 632 ± 32 пк ։ Գալակտիկան հայտնաբերվել է 1950 թվականին Ռոբերտ Ջ. Հարինգտոնին և Ալբերտ Ջորջ Վիլսոնի կողմից, Մաունթ Վիլսոն և Պալոմարյան աստղադիտարաններում՝ Կալիֆոռնիայում։
Վերջին տվյալներ
2007 թվականին, 15 գիտնականներից կազմված մի խումբ Հավայիի Մաունա-Կեա աստղադիտարանից 8,2-մետրանոց ինֆրակարմիր օպտիկական Սուբարու աստղադիտակով հետևում էին Առյուծ II-ին։ 2 գիշերների 90 րոպեանոց էքսպոզիցիայի ընթացքում հայտնաբերվել են 82,252 աստղեր ակնհայտ մագնիտուդով՝ 26մ։ Առյուծ II-ը հիմնականում բաղկացած է հին աստղերի աղքատ մետաղներից ։
Եվրոպական հարավային աստղադիտարանից կատարված դիտարկումների արդյունքում Առյուծ II-ի զանգվածը գնահատվել է (2,7 ± 0,5)×107 M☉ ։
Առյուծ  II-ը դասակարգվում է որպես դասական գաճաճ գալակտիկա, ի տարբերություն Ծիր Կաթինի մի շարք այլ արբանյակների։ Հայտնաբերվել է, որ Առյուծ  II-ը Ծիր Կաթինի չորս տարբեր արբանյակների հետ ընկած է մեկ մեծ շրջանակի մեջ ։
Գրականություն
Կատեգորիա:1950 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ
Ծղոտե ցլիկ (մուլտֆիլմ, 1954)
Ծղոտե ցլիկ (Соло́менный бычо́к), 1954 թվականին նկարահանված խորհրդային մուլտիպլիկացոն ֆիլմ։ Մուլտֆիլմն ուկրաինական ժողովրդական «Ծղոտե ցլիկ, ձյութի տակառիկ» հեքիաթի էկրանավորումն է։ Մուլտֆիլմը ստեղծվել է Սոյուզմուլտֆիլմ ստուդիայում, ռեժիսորները Օլգա Խոդատաևան և Լեոնիդ Արիստովն են ։
Սյուժե
Ֆիլմի սյուժեն տարբերվում է հեքիաթի սյուժեից, որտեղ կենդանիներն առանձին-առանձին հակամարտում են ցլիկի դեմ, իսկ հետո նրանցից յուրաքանչյունն առանձին պապիկի համար բերում է նվեր, այլ ոչ թե աքաղաղին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1954 մուլտֆիլմեր
Հիդրիդներ
Հիդրոիդներ, քիմիական տարրերի ջրածնական միացություններ, որոնցում ջրածինը ունի բացասական օքսիդացման աստիճան։ Ըստ քիմիական կապի բնույթի, տարբերում են՝
Իոնական (աղանման) Հիդրոիդներ
Իոնական (աղանման) Հիդրոիդներ առաջացնում են ալկալիական և հողալկալիական մետաղները։ Սպիտակ բյուրեղային, սովորական պայմաններում կայուն նյութեր են։ Տաքացնելիս առանց հալվելու քայքայվում են մետաղի և ջրածնի (բացի LiH-ից, հալվում է 680 °C-ում)։ Ջրի հետ փոխազդելիս անջատում են ջրածին։ Ստացվում են 200 —600 °C-ում մետաղները ջրածնի հետ փոխազդելով։ Իոնական կառուցվածք ունեն նաև կրկնակի Հիդրոիդները, օրինակ բորհիդրիդները՝ MeBH4, և ալյումինհիդրիդները՝ MeAlH4։ Իոնական Հիդրոիները վերականգնիչներ են, օգտագործվում են օրգանական սինթեզում։
Մետաղական (մետաղակերպ) Հիդրոիդներ
Մետաղական (մետաղակերպ) են անցումային մետաղների Հիդրոիդները։ Ըստ քիմիական կապի բնույթի, դրանք նման են մետաղներին, մեծ մասամբ, ունեն փոփոխական բաղադրություն։ Մետաղական Հիդրոիդները գորշ կամ սև, փխրուն պինդ նյութեր են, ստացվում են բարձր ջերմաստիճաններում մանրացրած մետաղի վրա ջրածին ազդելով։ VI, VII և VIII խմբերի մետաղները (բացի պալադիումից) ջրածին կլանելիս չեն առաջացնում քիմիական որոշակի միացություններ։ I ն II խմբերի ան¬ ցումային, ինչպես նաև III խմբի (Al-ի ենթախմբի) մետաղները ջրածնի հետ փոխազդելիս Հիդրոիդներ չեն առաջացնում։ Դրանց Հիդրոիդները ստացվում են, օրինակ, այդ մետաղների միացությունները եթերի միջավայրում լիթիումալյումինի հիդրիդով՝ LiAlH4 վերականգնելիս։ Տաքացնելիս հեշտությամբ քայքայվում են համապատասխան մետաղի և ջրածնի։ Անցումային մետաղների Հիդրոիդները կատալիզատորներ են քիմիական տարբեր ռեակցիաների համար։ Այդ մետաղների Հիդրոիդներ առաջացնելու հատկությունը օգտագործում են բարձրավակուումային տեխնիկայում՝ ջրածին կապելու համար։
Կովալենտ Հիդրոիդներ
Կովալենտ Հիդրոիդներ առաջացնում են տարրերի պարբերական համակարգի IV, V, VI և VII խմբերի ոչ մետաղները, ինչպես նաև բորը։ Այս խմբում բացի պարզ գազային միացություններից (մեթան՝ CH4 սիլան՝ SiH4) հայտնի են տարրի բազմաթիվ ատոմներով Հիդրոիդներ, որոնք իրար են միացած շղթաներով, օրինակ, սիլաններ՝ SinH2n+2։ Բորի պարզագույն Հիդրոիդներ՝ BH3, գոյություն չունի, բորաջրածիններն ունեն բարդ կառուցվածք։ Կովալենտ Հիդրոիդներ ստացվում են անմիջականորեն տարրերի փոխազդմամբ, հալոգենիդները և այլ միացություններ ալկալիական մետաղների ալյումինհիդրիդներով, բորհիդրիդներով վերականգնելիս և այլ եղանակներով։ Հիդրոիդների ջերմային քայքայումն օգտագործում են առանձնապես մաքուր տարրեր ստանալու համար։
Կատեգորիա:Անիոններ
Իսպանի
Իսպանի  (Ispani), քաղաք Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում ։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալերի կազմում է 1015 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 122 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 8 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84050, հեռախոսային կոդ՝ 0973։
Բանկավայրի հովանավոր պաշտպանն է Սան Նիկոլան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ռիվալ (գմինա)
Ռիվալ (Rewal) գմինա (գավառակ) Լեհաստանում։ Այն ունի քաղաքատիպ գյուղական համայնքի կարգավիճակ։ Զբաղեցնում է 41,13 կմ² տարածք։ Բնակչությունը հասնում է 3795 մարդու (2013 թվականի տվյալներով) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի բնակավայրեր
Ճկուն լիսեռ
Ճկուն լիսեռ, ոլորման դեպքում մեծ և ծռման դեպքում փոքր կոշտություն ունեցող լիսեռ։ Ծառայում է պտույտը և ոլորման մոմենտը մեկ առանցքից մյուսին փոխանցելու համար, ընդ որում առանցքների դիրքը աշխատանքի ընթացքում փոփոխվում է։
Տեսակներ
Լինում է լարային և հոդակապավոր։ Լարային ճկուն լիսեռ հեշտ ծռվում է ցանկացած ուղղությամբ և բաղկացած է Զրահով ն ծայրային ամրանով լարային ճկուն լիսեռ։
Յուրաքանչյուր շերտ էլ ունի հյուսվածքի իրար հաջորդող ուղղություններով մի քանի լար։ Ճկուն լիսեռները լինում են աջ և ձախ պտտման, որովհետև լարի արտաքին շերտը պետք է աշխատի ոլորման տակ։
Կատեգորիա:Ավտոմեքենաների մասեր և մեխանիզմներ Կատեգորիա:Մեքենաշինություն
Դենիզ Գեզմիշ
Դենիզ Գեզմիշ (Deniz Gezmiş, ), թուրք իրավաբան, 1968 թվականին տեղի ունեցած թուրքական շարժման մասնակից ։ Գեզմիշը ընդհատակյա գործող Թուրքիայի ազգային ազատագրական բանակի Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu) հիմնադիրներից և պարագլուխներից մեկն է եղել ։ Մինչև մահապատիժը, եղել է մարքսիզմ- լենինիզմ գաղափարախոսության մոլի պաշտպան և առաջամարտիկ։
Պատանեկություն
Դենիզ Գեզմիշը իր մանկությունը անց է կացրել Թուրքիայի մի քանի քաղաքներում, քանի որ նրա հայրը եղել է ուսուցիչ և տեղափոխվել է մի քաղաքից մյուսը։ Ավարտել է Ստամբուլի գիմնազիաներից մեկը։ Այդ տարիքից նրա մոտ առաջացել է քաղաքականության նկատմամբ սեր և սկսել է մասնակցել ձախական ուժերի հավաքներին։
Քաղաքական գործունեություն
1965 թվականին Գեզմիշը դարձել է Թուրքիայի աշխատավորական կուսակցության անդամ (Türkiye İşçi Partisi)։ 1966 թվականին ընդունվել է Ստամբուլի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը, որտեղ էլ 1968 թվականի հունվարի 30-ին, մի խումբ ընկերների հետ միասին, հիմնադրել է «Իրավաբանների հեղափոխական կազմակերպությունը» (Devrimci Hukuklular Örgütü)։ Գեզմիշը եղել է 1968 թվականի Ստամբուլի ցույցերի գլխավոր կազմակերպիչը։ Նա ղեկավարել է ԱՄՆ դեսպանի այցի, ինչպես նաև ամերիկյան 6-րդ նավատորմի թուրքական ափ դուրս գալու դեմ ուղղված ցույցերը։ Մի քանի անգամ ձերբակալվել է` հեղափոխական գործունեության համար։
1969 թվականի մայիսի 31-ին, իրավաբան- ուսանողների հերթական ցույցի ժամանակ, Գեզմիշը վիրավորվել է և ձերբակալվել, իսկ համալսարանը փակվել է կառավարության հրամանով։ Գտնվելով ոստիկանանական հսկողության տակ` Գեզմիշը փախել է հոսպիտալից և տեղափոխվել Հորդանան` կապեր հաստատելով ՊԱԿ-ի հետ։
Պարտիզանական պատրաստություններ անցնելուց հետո` վերադարձել է Թուրքիա, որտեղ հիմնել է «Թուրքիայի ազգային ազատագրական բանակը» (Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu)։
1971 թվականի հունվարի 11-ին մասնակցել է Անկարայի բանկերից մեկի թալանին, իսկ նույն տարվա մարտի 4-ին ԹԱԱԲժն գերի է վերցրել ամերիկացի չորս զինծառայողների։ Արդյունքում, Գեզմիշը` իր համախոհների Յուսուֆ Ասլանի և Հյուսեյն Ինանի հետ ձերբակալվել է Սիվասի մարզի Շարքըշլա գյուղի մոտ։ 1971 թվականի հոկտեմբերի 9-ին դատապարտվել է մահապատժի։ Որպես դատավճիռ նշված էր սահմանադրական կարգին սպառնալիք հասցնելը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարքսիստներ Կատեգորիա:Թուրք հեղափոխականներ Կատեգորիա:Թուրք աթեիստներ Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Անձինք Անկարայից Կատեգորիա:Թուրք նախկին մուսուլմաններ Կատեգորիա:Թուրք մարքսիստներ Կատեգորիա:Թուրք սոցիալիստներ Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ
Կունո Ամիե
Կունո Ամիե (Cuno Amiet, ), շվեյցարացի նկարիչ, քանդակագործ, գրաֆիկ ։ Հարել է պոստիմպրեսիոնիզմի ուղղությանը։ Համարվում է ժամանակակից արվեստի առաջին ներկայացուցիչներից մեկը Շվեյցարիայում ։
Ամիեն երկար ժամանակ ստեղծագործել է Ֆրանսիայում՝ Պոնտ-Ավենում։ Այնտեղ նա ծանոթացել է Գոգենի և Պոնտ-Ավենի խմբի նկարիչների գործերին։ Ստեղծագործել է քնարական կոմպոզիցիայի ժանրում («Աղջիկը ծաղիկների մեջ», «Հրեշտակների համերգը»)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի նկարիչներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ժյուլիանի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պոստիմպրեսիոնիստ նկարիչներ
Բուխտովայա
Բուխտովայա (Бухтовая), գետ Կամչատկայի երկրամաս] հյուսիսարևելյան մասում։ Գետի երկարությունը 27 կմ է։ Հոսում է Պենժինսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում ։ Թափվում է Օխոտի ծով։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Խնկեղեգ ճահճային
Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Արևշատ, Մխչյան, Ծաղկունք, Փարաքար գյուղերի շրջակայքում)։ Տեսակը տարածված է Կովկասում, մասնավորապես Նախակովկասում, Արևմտյան, Արևելյան և Հարավային Անդրկովկասում, Եվրոպայում, Ասիայում, Սիբիրում, Հեռավոր Արևելքում, Հյուսիսային Ամերիկայում ։
Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²–ից պակաս է։ Բնական աճելավայրերը գտնվում են անմիջական ոչնչացման սպառնալիքի տակ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ ։
Շևիյար (Էն)
Շևիյար (Chevillard), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Ռոն Ալպեր մարզի Էն գավառում։ Մտնում է Բրենո կանտոնի կազմի մեջ։ Նանտյուաի կոմունա։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 01101։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր