cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆրանսիայի տնտեսական պատմություն
Երկաթուղիներ
Երկաթուղիները օգնեցին Ֆրանսիայի արդյունաբերական հեղափոխությանը՝ ստեղծելով հումքի, գինիների, պանիրների և ներկրվող արդյունաբերական արտադրանքի ազգային շուկա։ Սակայն ֆրանսիացիների կողմից իրենց երկաթուղային համակարգի առջև դրված նպատակներն ավելի շատ բարոյական, քաղաքական և ռազմական էին, քան տնտեսական։ Արդյունքում, բեռնատար գնացքները ավելի կարճ էին և պակաս բեռնված, քան այնպիսի արագ զարգացող արդյունաբերական երկրներում, ինչպիսիք են Մեծ Բրիտանիան, Բելգիան կամ Գերմանիան։ Ֆրանսիայի գյուղական տարածքների այլ ենթակառուցվածքային կարիքները, ինչպիսիք են ճանապարհների և ջրանցքների բարելավումը, անտեսվեցին երկաթուղիների ծախսերի պատճառով, ուստի հավանական է, որ գնացքների կողմից չսպասարկվող տարածքներում տեղի ունեցան զուտ բացասական հետևանքներ ։
Տոտալ պատերազմ
1870 թվականին արդյունաբերական հզորությունների հարաբերական անկումը, համեմատած բիսմարկյան Գերմանիայի, վճռորոշ եղավ Ֆրանս-պրուսական պատերազմում։ Այս հակամարտությունում Ֆրանսիայի լիակատար պարտությունը ոչ այնքան Ֆրանսիայի թուլության դրսևորումն էր, որքան գերմանական միլիտարիզմի և արդյունաբերական հզորության դրսևորումը։ Դա հակադրվում էր Ֆրանսիայի կողմից Նապոլեոնյան պատերազմների ժամանակ Գերմանիայի բռնազավթմանը։ Սակայն 1914 թվականին գերմանական սպառազինությունն ու համընդհանուր ինդուստրացումը առաջ անցան ոչ միայն Ֆրանսիայից, այլև նրա բոլոր հարևաններից։ 1914 թվականից շատ չանցած Ֆրանսիան արտադրում էր մոտ վեց անգամ ավելի ածուխ քան Գերմանիան, և քառորդ անգամ ավելի շատ պողպատ ։
Գյուղացիության արդիականացում
Ֆրանսիան գյուղական ազգ էր դեռևս 1940 թվականին, սակայն լուրջ փոփոխություններ տեղի ունեցան այն բանից հետո, երբ 1850-1860-ական թվականներին սկսեցին գործել երկաթուղիները։ Իր «Գյուղացիները ֆրանսիացիների մեջ» (1976 թվական) հիմնարար գրքում պատմաբան Էժեն Վեբերը հետևեց ֆրանսիական գյուղերի արդիականացմանը և պնդեց, որ գյուղական Ֆրանսիան 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին հաղթահարել է հետամնացությունը և մեկուսացվածությունը՝ անցում կատարելով ժամանակակից ֆրանսիական պետականության ։ Նա ընդգծել է երկաթուղիների, հանրապետական դպրոցների և համընդհանուր զինվորական ծառայության դերը։ Նա իր եզրակացությունները կենտրոնացրեց դպրոցական գրառումների, միգրացիայի մոդելների, զինվորական ծառայության փաստաթղթերի և տնտեսական միտումների վրա։ Վեբերը պնդում էր, որ մինչև 1900 թվականը ֆրանսիական պետականությունը թույլ էր մարզերում։ Ապա նա ուշադրությունը հրավիրեց այն բանի վրա, թե ինչպես Ֆրանսիայի երրորդ հանրապետության քաղաքականությունը ստեղծեց հայրենասիրության զգացողություն գյուղական շրջաններում։ Գիրքը լայնորեն գնահատվել է, սակայն քննադատության է ենթարկվել ոմանց կողմից, ինչպես օրինակ Թեդ Մարգադանը, ով պնդում էր, որ ֆրանսիացիների հայրենասիրությունը արդեն գոյություն է ունեցել նահանգներում մինչև 1870 թվականը ։
Ֆրանսիայի ազգային քաղաքականությունը հովանավորչական էր՝ կապված գյուղատնտեսական արտադրանքի հետ, և պաշտպանում էր շատ մեծ գյուղատնտեսական բնակչությանը։ Ֆրանսիան աջակցում էր գյուղատնտեսության երկու ձևերի՝ ժամանակակից, մեքենայացված, կապիտալիստական համակարգ հյուսիս-արևելքում և ցածր եկամուտ ունեցող շատ փոքր տնտեսություններ՝ կախված բնական գյուղատնտեսությունից ։ Բնական տնտեսության արդիականացումը սկսվեց 1940-ական թվականներին և հանգեցրեց Ֆրանսիայի գյուղական շրջանների արագ դեպոպուլյացիայի, թեև պրոտեկցիոնիստական միջոցառումները մնում էին ազգային քաղաքականություն ։
1914-1944 թվականներ
Ֆրանսիական տնտեսության աճի ընդհանուր տեմպը ցույց է տալիս շատ բարձր ցուցանիշներ 1920-ական թվականներին և կրկին 1960-ական թվականներին, իսկ 1910-ական, 1930-ական և 1990-ական թվականներին ունի վատ ցուցանիշներ ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Երկրի տնտեսությունը լրջորեն տուժել էր հյուսիս-արևելքում՝ գերմանացիների կողմից խոշոր արդյունաբերական շրջանների զավթման պատճառով։ Այն ժամանակ, երբ 1913 թվականին օկուպացված տարածքում գտնվում էր Ֆրանսիայի արդյունաբերական աշխատողների միայն 14 %-ը, այն արտադրում էր պողպատի 58 % և ածուխի 40 %-ը ։ Զգալի օգնություն էր ամերիկյան պարենի, փողի և հումքի զանգվածային ներհոսքը 1917-1928 թվականներին ։
Ֆրանսիական վարկավորումը փլուզվեց 1916 թվականին, և Բրիտանիան սկսեց խոշոր փոխառություններ տրամադրել Փարիզին։ Նյու Յորքի «J. P. Morgan & Co» բանկն իր վերահսկողության տակ վերցրեց ֆրանսիական փոխառությունները 1916 թվականի աշնանը և դրանք փոխանցեց ամերիկյան կառավարությանը, երբ ԱՄՆ-ն 1917 թվականին պատերազմի մեջ մտավ ։ Մյուս կողմից, տնտեսությանը օգնեցին ամերիկյան փոխառությունները, որոնք օգտագործվում էին սննդամթերք և արդյունաբերական ապրանքներ գնելու համար, որոնք ապահովում էին արժանապատիվ կենսամակարդակ։ 1918 թվականին ավելի քան մեկ միլիոն ամերիկացի զինվորների ժամանումը մեծ ծախսեր առաջացրեց սննդի և շինարարական նյութերի մասով։ Աշխատուժի պակասը մասամբ մեղմացվեց կամավորության և գաղութներից հարկադիր աշխատանքի օգտագործման հաշվին։
Ռազմական վնասը կազմեց ՀՆԱ-ի մոտ 113 %-ը 1913 թվականին։ Պետական պարտքը 1913 թվականի ՀՆԱ-ի 66 %-ից աճեց՝ դառնալով 170 % 1919 թվականին, որն արտացոլում է պարտատոմսերի թողարկման ինտենսիվ օգտագործումը պատերազմի վճարման համար։ Գնաճի մակարդակը շատ բարձր էր, և Ֆրանկը կորցրել էր իր արժեքի ավելի քան կեսը բրիտանական ֆունտի նկատմամբ ։
1919-1929 թվականներ
1919 թվականի Փարիզի խաղաղության վեհաժողովում պարտված Գերմանիայի վրեժը ֆրանսիական գլխավոր թեման էր։ Ֆրանսիան Գերմանիայից պահանջում էր ամբողջությամբ վճարել Գերմանիայի կողմից գրավված շրջաններում հասցված վնասի փոխհատուցումը։ Նա նաև ցանկանում էր ստանալ հետպատերազմյան վետերանների նպաստների ամբողջական արժեքը։ Վարչապետ Կլեմանսոն մեծապես արդյունավետ գործեց՝ ընդդեմ անգլիացիների և ամերիկացիների զսպող ազդեցության։ Ֆրանսիան ստացել էր խոշոր (բայց չճշտված) փոխհատուցումներ, վերադարձրել էր Էլզաս-Լոթարինգիան և Աֆրիկայում ստացել մանդատներ՝ նախկին գերմանական գաղութների որոշ մասեր կառավարելու համար ։
1923 թվականի հունվարին, ի պատասխան Գերմանիայի՝ իր փոխհատուցումների շրջանակներում բավարար քանակությամբ ածուխի փոխադրման անկարողության, Ֆրանսիան (ինչպես նաև Բելգիան) օկուպացրեց Ռուր արդյունաբերական շրջանը։ Գերմանիան արձագանքեց պասիվ դիմադրությամբ, այդ թվում տպելով հսկայական քանակությամբ մարկ՝ վճարելու օկուպացիայի համար, դրանով իսկ առաջացնելով արագ գնաճ։ Գնաճը խիստ վնասեց գերմանական միջին դասին (քանի որ նրանց բանկային հաշիվներն արժեզրկվել էին), բայց այն նաև վնասեց ֆրանսիական ֆրանկին։ Ֆրանսիան հրահրում էր անջատողական շարժում՝ մատնացույց անելով անկախ բուֆերային պետություն, բայց այն փլուզվեց որոշ արյունահեղություններից հետո։ Ինտերվենցիան ձախողվեց, և 1924 թվականի ամռանը Ֆրանսիան ընդունեց փոխհատուցման հարցի ամերիկյան լուծումը՝ արտահայտված Դաոսի պլանում ։
Մեծ դեպրեսիա
Համաշխարհային անկումը 1929 թվականից հետո Ֆրանսիային մի փոքր ավելի ուշ անդրադարձավ, քան մյուս երկրներին՝ հարվածելով մոտավորապես 1931 թվականին ։ Դեպրեսիան համեմատաբար մեղմ էր. գործազրկությունը հասել էր 5 %-ի, արտադրության անկումը 1929 թվականի մակարդակից 20 %-ով ցածր էր, իսկ բանկային ճգնաժամ չկար ։ Բայց դեպրեսիան Ֆրանսիայում շարունակվեց ավելի երկար, քան շատ այլ երկրներում։ Ինչպես և շատ այլ երկրներ, Ֆրանսիան տասնիններորդ դարում սահմանեց ոսկու ստանդարտ, ինչը նշանակում է, որ ընդհանուր առմամբ կարելի էր թղթադրամներ փոխանակել ոսկու հետ։ Ի տարբերություն այլ երկրների (օրինակ՝ Մեծ Բրիտանիան, որը հրաժարվել է ոսկե ստանդարտից 1931 թվականին), Ֆրանսիան ոսկու ստանդարտը պահպանեց մինչև 1936 թվականը, ինչը մի շարք խնդիրներ առաջացրեց անկման և ինֆլյացիայի ժամանակ։ Ֆրանսիան կորցրեց մրցունակությունը Մեծ Բրիտանիայի նկատմամբ, քանի որ վերջինս կարողացել էր առաջարկել իր արտադրանքը ավելի ցածր գնով՝ ոսկու ստանդարտից դուրս գալուց հետո իր արժույթի արժեզրկման պատճառով ։ Բացի այդ, ֆիքսված փոխարժեքի ռեժիմի դադարեցումը հնարավորություններ էր բացել էքսպանսիոնիստական դրամավարկային քաղաքականության համար և դրանով իսկ ազդել էր ապագա գնաճի վերաբերյալ սպառողների սպասումների վրա, ինչը կարևոր էր ներքին պահանջարկի համար։ Ֆրանսիական տնտեսությունը սկսեց վերականգնվել միայն այն ժամանակ, երբ Ֆրանսիան հրաժարվեց ոսկու ստանդարտից ։
Սակայն դեպրեսիան որոշ ազդեցություն ունեցավ տեղական տնտեսության վրա։ Դա մասամբ ցույց են տալիս 1934 թվականի փետրվարի 6-ի անկարգությունները և սոցիալիստների առաջնորդ Լեոն Բլյումի գլխավորած ժողովրդական ճակատի ձևավորումը, որը հաղթեց 1936 թվականի ընտրություններում։
Ֆրանսիայի ինքնապահովման համեմատաբար բարձր աստիճանը նշանակում էր, որ վնասը զգալիորեն ավելի քիչ էր, քան այլ երկրներում, որոնցից էր օրինակ Գերմանիան։
Ժողովրդական ճակատի ժառանգությունը
Պատմաբանները միահամուռ կերպով Ազգային ճակատը համարում են տնտեսության ձախողում՝ արտաքին քաղաքականության և երկարաժամկետ քաղաքական կայունության տեսանկյունից։ Ջեքսոնը ասում էր, որ հիասթափությունն ու անհաջողությունները Ժողովրդական ճակատի ժառանգությունն էին ։ Սակայն դա ոգեշնչեց ավելի ուշ շրջանի բարեփոխողներին, որոնք ստեղծեցին համընդհանուր բարեկեցության ժամանակակից ֆրանսիական պետությունը ։
Վիշի Ֆրանսիա։ 1940-1944 թվականներ
Գերմանական օկուպացիայի ներքո Վիշի (ֆաշիստական) Ֆրանսիայում պայմանները շատ խիստ էին, քանի որ գերմանացիները Ֆրանսիային զրկել էին միլիոնավոր աշխատավորներից (ինչպես ռազմագերիներին, այնպես էլ «կամավոր» աշխատողներին), ինչպես նաև սննդի զգալի մասից՝ միաժամանակ պահանջելով մեծ դրամական վճարումներ։ Դա տոտալիտար կառավարությանը կից տնտեսական ծանր դժվարությունների շրջան էր։
Ֆաշիստական հռետորաբանությունը մեծարում էր հմուտ բանվորին և մանր գործարարին։ Սակայն գործնականում արհեստավորների պահանջները հումքի նկատմամբ անտեսվում էին հօգուտ խոշոր ձեռնարկությունների ։ Առևտրի կազմակերպման գլխավոր կոմիտեն (CGOC) փոքր բիզնեսի արդիականացման և պրոֆեսիոնալացման ազգային ծրագիր էր ։
Խառլամպի Բարանով
Խառլամպի Կարպովիչ Բարանով (Харла́мпий Ка́рпович Ба­ра­́нов, ), ռուս արաբագետ, արաբագիտության մոսկովյան դպրոցի հիմնադիրը, Ռուսաստանի գիտությունների վաստակավոր գործիչ (1962), ռուս-արաբերեն բառարանի հեղինակ, պրոֆեսոր (1939)։
Ֆրանսիայի տնտեսական պատմություն
Վիշի Ֆրանսիա։ 1940-1944 թվականներ
1940 թվականին կառավարությունն ուղղակի վերահսկողության տակ վերցրեց բոլոր արտադրությունները, որոնք համադրվել էին գերմանացիների պահանջներին։ Դրան փոխարինեցին ազատ արհմիությունները պարտադիր պետական միություններով, որոնք թելադրում էին աշխատանքային քաղաքականություն՝ հաշվի չառնելով աշխատավորների ձայնը կամ կարիքները։ Ֆրանսիական տնտեսության կենտրոնացված և բյուրոկրատական վերահսկողությունը հաջողություն չունեցավ, քանի որ գերմանական պահանջներն ավելի ու ավելի ծանր ու անիրատեսական էին դառնում։ Պասիվ դիմադրությունն ու անարդյունավետությունը բազմապատկվեցին, իսկ Անտանտի ռմբակոծիչները հարվածներ էին հասցնում երկաթուղային նավաշինարաններին։ Այնուամենայնիվ, Վիշին կատարեց առաջին համապարփակ երկարաժամկետ պլանները ֆրանսիական տնտեսության համար։ Կառավարությունը նախկինում երբեք չէր փորձել իրականացնել համապարփակ ակնարկ։ Շառլ դը Գոլի ժամանակավոր կառավարությունը 1944-1945 թվականներին հանգիստ օգտագործեց Վիշի պլանները՝ որպես իր վերակառուցման սեփական ծրագրի հիմք։ 1946 թվականի Մոնեի ծրագիրը սերտորեն հիմնված էր Վիշի պլանների վրա ։ Այսպիսով, ռազմական ժամանակի և վաղ հետպատերազմյան ժամանակահատվածի պլանավորողների երկու խմբերն էլ մերժեցին մինչպատերազմյան շրջանին չմիջամտելուն և ծածկեցին արմատական տնտեսական վերափոխման և պլանային տնտեսության պատճառները ։
Խառլամպի Բարանով
Կենսագրություն
Վաղ հասակում կորցրել է հորը։ Նախնական կրթությունն ստացել է Նովոչերկասսկի տարրական դպրոցում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո որոշում է ընդունվել Լազարյան ճեմարանի արաբապարսկաթուրքական բաժանմունք, որի համար ինքնուրույն սովորում է լատիներեն և այլ օտար լեզուներ։ 1912 թվականին ընդունվում է Լազարյան ճեմարան։ 1915 թվականին ավարտում է ճեմարանը և զորակոչվում բանակ, որտեղ նա ուղարկվում է սովորելու Մոսկվայի Ալեքսանդրյան ռազմական վարժարանում, ապա Գոլիցյան ճակատում ծառայության է անցնում կազակական մի գնդում։ Շուտով տեղափոխվում է Պետրոգրադ, որտեղ աշխատում է որպես թուրքերենի թարգմանիչ։ Հեղափոխությունից հետո արևելյան լեզուներ է դասավանդել Ֆրունզեի անվան ռազմական ինստիտուտում, ապա Մոսկվայի արևելագիտության ինստիտուտում (նախկին Լազարյան ճեմարան), որը 1952 թվականին միանում է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտին։ Այստեղ դասավանդում է արաբերեն, ղեկավարում է արաբերենի, պարսկերենի, փուշտու և աֆրիկյան լեզուների միավորված ամբիոնը։ Եղել է արևելագիտության ֆակուլտետի դեկան։ Բարանովի գլխավոր գործը եղել է «Ռուս-արաբերեն բառարան»-ի կազմումը։ Բառարանի վրա աշխատել է դեռևս ուսանող տարիներից և առաջին տարբերակը տպագրվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ 1976 թվականին հրատարակվում է բառարանի լրացված, վերջնական տարբերակը (ավելի քան 42 000 բառ)։
Ֆրանսիայի տնտեսական պատմություն
Սննդի պակաս
Քաղաքացիները տուժեցին բոլոր տեսակի սպառողական ապրանքների պակասից ։ Նորմավորման համակարգը կոշտ էր, բայց վատ էր կառավարվում, ինչը հանգեցրեց բնակչության թերսնման, սև շուկաների ի հայտ գալուն և պետական սննդի պաշարների կառավարման նկատմամբ թշնամական վերաբերմունքի։ Գերմանացիները գրավեցին ֆրանսիական պարենամթերքի արտադրության մոտ 20 տոկոսը, ինչը լուրջ խախտումներ առաջացրեց ֆրանսիացի ժողովրդի տնային տնտեսությունում ։ Ֆրանսիական գյուղատնտեսական արտադրությունը անկում ապրեց վառելիքի, պարարտանյութերի և աշխատողների պակասի պատճառով։ Չնայած դրան, գերմանացիները խլեցին մսամթերքի կեսը, ապրանքների 20 տոկոսը և շամպայնի 2 տոկոսը ։ Մատակարարման հետ կապված խնդիրներն արագորեն իրենց ազդեցությունն ունեցան ֆրանսիական խանութների վրա, որոնցում բացակայում էր ապրանքների մեծ մասը։ Կառավարությունը պատասխանեց նորմավորմամբ, սակայն սովը գերակշռում էր և գերմանացի պաշտոնյաները մշակում էին քաղաքականություններ՝ հատկապես ուղղված քաղաքային շրջանների երիտասարդներին։ Խանութների դիմաց հերթերը երկարում էին։ Որոշ մարդիկ, այդ թվում նաև գերմանացի զինվորներ, օգուտներ էին քաղում սև շուկայից, որտեղ պարենը վաճառվում էր առանց տոմսերի և շատ բարձր գներով։ Մասնավորապես ֆերմերները միսը տեղափոխում էին սև շուկա, ինչը շատ ավելի քիչ նշանակություն ուներ բաց շուկայի համար։ Շրջանառության մեջ էին դրվել նաև կեղծ պարենային կտրոններ։ Ուղղակի գնումները ֆերմերներից գյուղական վայրերում և փոխանակումը ծխախոտի դիմաց դարձել էր սովորական երևույթ։ Այս գործունեությունները խստիվ արգելված էին, և այդ պատճառով իրականացվում էին բռնագրավման և տուգանքների սպառնալիքների ներքո։ Սննդամթերքի առավել սուր պակաս էր զգացվում խոշոր քաղաքներում։ Սակայն ավելի հեռավոր գյուղական շրջաններում անասունների թաքնված սպանդը, բանջարանոցները և կաթնամթերքի առկայությունը թույլ էին տալիս ավելի լավ գոյատևել։ Պաշտոնական սննդակարգը նախատեսում էր օրական 1300 կամ պակաս կալորիականությամբ սնունդ, որը համալրվում է տնային այգիներից և հատկապես սև շուկայից գնումներ կատարելով ։
Խառլամպի Բարանով
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս բառարանագիրներ Կատեգորիա:Ռուս արաբագետներ Կատեգորիա:Լազարյան ճեմարանի սաներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Ֆրանսիայի տնտեսական պատմություն
1944 թվականից հետո
Ռազմական ժամանակի և անմիջապես հետպատերազմյան ժամանակաշրջանի մեծ դժվարությունները փոխարինվեցին Ֆրանսիայում կայուն տնտեսական զարգացման ժամանակահատվածով, որի մասին այժմ հաճախ հիշում են որպես «երեսուն փառահեղ տարիներ» (Les Trente Glorieuses): «Ինտերվենցիոնիստական» և «ազատ շուկայական» գաղափարներին փոխարինող քաղաքականությունները թույլ տվեց ֆրանսիացիներին կառուցել հասարակություն, որտեղ կարելի էր հասնել ինչպես արդյունաբերական, այնպես էլ տեխնիկական առաջընթացի, ինչպես նաև հաստատել և պաշտպանել աշխատավորների անվտանգությունն ու արտոնությունները։ 1946 թվականին Ֆրանսիան ԱՄՆ-ի հետ կնքեց պայմանագիր, որի համաձայն դուրս գրվեց նրա պարտքի զգալի մասը։ Դա հայտնի էր որպես Բլյում-Բիրնի համաձայնագիր, որը ֆրանս-ամերիկյան համաձայնագիրն էր՝ ստորագրված 1946 թվականի մայիսի 28-ին պետքարտուղար Ջեյմս Բիրնի և Ֆրանսիայի կառավարության ներկայացուցիչներ Լեոն Բլյումի և Ժան Մոնեի կողմից։ Այս համաձայնագիրը մաքրեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Ֆրանսիայի՝ Միացյալ Նահանգներին հանդեպ ունեցած պարտքի մի մասը (2 մլրդ դոլար)։
20-րդ դարի վերջին Ֆրանսիան կրկին դարձավ աշխարհի առաջատար տնտեսական տերություններից մեկը, թեև 2000 թվականին արդեն որոշ ճեղքում նկատվեց. մարդիկ Ֆրանսիայում և այլ երկրներում հարցում էին կատարել, թե արդյոք Ֆրանսիան միայնակ, չդառնալով համաեվրոպական տնտեսության էլ ավելի անբաժանելի մասը, բավականաչափ ներկայություն կունենա շուկայում, որպեսզի պահպանի իր դիրքերը, աշխատողների անվտանգությունը և արտոնությունները՝ գնալով ավելի «գլոբալացվող» և «անդրազգային» տնտեսական աշխարհում։
Վերակառուցում և սոցիալական պետություն
Վերակառուցումը սկսվեց պատերազմի վերջում՝ 1945 թվականին, և վաղվա նկատմամբ վստահությունը վերականգնվեց։ Ժողովրդագրական պայթյունով (որը սկսվել է դեռևս 1942 թվականին) ծնելիության կտրուկ աճ գրանցվեց։ Մի քանի տարի տևեց ուղղելու համար այն վնասները, որոնք առաջացել էին պատերազմների, մարտերի և ռմբակոծությունների հետևանքով ավերված քաղաքներում (գործարաններ, կամուրջներ, երկաթուղային ենթակառուցվածքներ) ։ 1 200 000 շենքեր ավերվել էին կամ վնասվել ։
1945 թվականին Ֆրանսիայի Հանրապետության ժամանակավոր կառավարությունը՝ Շառլ դը Գոլի գլխավորությամբ,որը բաղկացած էր կոմունիստներից, սոցիալիստներից և գոլլիստներից, ազգայնացրել Էր տնտեսության առանցքային ոլորտները (Էներգետիկա, օդային տրանսպորտ, խնայողական բանկեր, երաշխիքներ) և խոշոր ընկերություններ (օրինակ Ռենո)՝ ստեղծելով սոցիալական ապահովության և աշխատանքի խորհուրդներ ։ Ստեղծվել էր բարեկեցիկ պետություն։ Տնտեսական պլանավորումը սկսվեց «Գլխավոր պլանի կոմիսարիատ»-ի հետ համատեղ 1946 թվականին, որը գլխավորում է Ժան Մոնեն։ Առաջին «Արդիականացման և զարգացման պլանը» (1947-1952 թվականներ) կենտրոնացած էր տնտեսական գործունեության հիմնական տեսակների վրա (Էներգետիկա, մետալուրգիա, ցեմենտ, տրանսպորտ, գյուղատնտեսական սարքավորումներ)։ Երկրորդ պլանը (1954-1957 թվականներ) ուներ ավելի լայն նպատակներ՝ բնակարանային շինարարություն, քաղաքաշինություն, գիտական հետազոտություններ, մշակող արդյունաբերություն ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո մնացած պարտքերը, որոնց վճարումը դադարեցվել էր 1931 թվականից, վերանայվեցին 1946 թվականի Բլյում-Բիրնի համաձայնագրում։ ԱՄՆ-ն ներեց 2,8 միլիարդ դոլարի չափով ամբողջ պարտքը և 650 միլիոն դոլարի չափով նոր վարկ տրամադրել Ֆրանսիային։ Իր հերթին ֆրանսիացի բանակցող Ժան Մոնեն ներկայացրեց «Ֆրանսիական վերականգնման և զարգացման հնգամյա ծրագիր»-ը։ Ամերիկյան ֆիլմերն այժմ թույլատրվում էին ցուցադրել ֆրանսիական կինոթատրոններում ամսական երեք շաբաթ ։
Ազգայնացված արդյունաբերություն
Ազգայնացումը արդյունաբերության հիմնական ոլորտներում տեղի ունեցավ 1930-1940 թվականներին, բայց չեղավ ամբողջական։ Երկաթուղիները ազգայնացվեցին 1937 թվականին, քանի որ նրանք կորցնում էին գումարները, սակայն ունեին ռազմավարական կարևոր նշանակություն։ Նմանապես ազգայնացվեցին ավիացիոն արդյունաբերությունը և սպառազինությունների արդյունաբերությունը։ Պատերազմի ժամանակ ֆաշիստական կառավարությունը սառեցրեց աշխատավարձերը և գները, վերահսկեց արտաքին առևտուրը և հումքի բաշխումը արտադրական ոլորտում։ Ֆրանսիայի տնտեսությունը ազգայնացման աճող տեմպերը ընդունեց առանց լուրջ քաղաքական ընդդիմության։ Պատերազմից հետո էներգետիկան, գազն ու էլեկտրաէներգիան ազգայնացվեցին 1946 թվականին՝ արտադրության արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով։ Բանկային գործը և ապահովագրությունը ազգայնացվեցին երկաթի և պողպատի հետ միասին։ Քանի որ նավթն այդքան էլ կարևոր չէր համարվում, չազգայնացվեց։ Պետության դերի ուժեղացումը պահանջում էր համակարգված ազգային պլանավորում, ինչը հետպատերազմյան արդյունաբերության առանցքային առանձնահատկությունն էր ։
Մոնեի պլան
Ըստ Մոնեի պլանի նախատեսվում էր վերադարձնել գողացված ռեսուրսների արժեքը պարտված Գերմանիայից՝ օգնելու համար վերականգնել ֆրանսիական տնտեսությունը։ Այդ քաղաքականության շրջանակներում գերմանական գործարաններ քանդվեցին և տեղափոխվեցին Ֆրանսիա, իսկ ածուխով հարուստ արդյունաբերական պրոտեկտորատ Սաարը գրավվեց Ֆրանսիայի կողմից, ինչպես արդեն արվել էր Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Սաար ավազանի տարածքում։ Այսպիսով, 1947-1956 թվականներին Ֆրանսիան օգտվեց Սաարի ռեսուրսներից և արդյունահանումից և շարունակեց արդյունահանել Վարնդտի հանքավայրից ածուխ մինչև 1981 թվականը։ Սաար տարածաշրջանը վերամիավորվեց Գերմանիայի հետ 1957 թվականին, և խնդրի լուծումը հանգեցրեց «Եվրոպական ածուխի և պողպատի համայնքի» ձևավորման՝ նախորդելով Եվրոպական Միությանը, որը խաղաց զգալի դեր Եվրոպայի և Ֆրանսիայի տնտեսություններում ուշ հետպատերազմյան ժամանակահատվածում։
Տնտեսության վերականգնում
Չնայած Ֆրանսիայում տնտեսական իրավիճակը շատ մռայլ էր 1945 թվականին,այնուամենայնիվ ռեսուրսներն իսկապես գոյություն ունեին, և տնտեսությունը վերականգնեց իր բնականոն աճը 1950-ական թվականներին ։ ԱՄՆ կառավարությունը նախատեսում էր խոշոր օգնության ծրագիր, սակայն այն անսպասելիորեն ավարտվեց Լենդ Լիզի աջակցության ակտով 1945 թվականի ամռան վերջին, ինչի պատճառով 1945-46 թվականներին արգելափակվեց լրացուցիչ օգնությունը Կոնգրեսի կողմից։ Ֆրանսիան կարողացավ վերականգնել իր միջազգային կարգավիճակը հաջող արտադրական ռազմավարության, ժողովրդագրական պոռթկման, տեխնիկական և քաղաքական նորարարությունների շնորհիվ։ Պայմանները տատանվում էին տարբեր ընկերությունների մոտ։ Նրանցից ոմանք ոչնչացվել կամ վնասվել էին, ազգայնացվել կամ վավերացվել, բայց մեծամասնությունը շարունակում էր աշխատել՝ երբեմն ավելի ջանասիրաբար և արդյունավետ, քան պատերազմից առաջ։ Չնայած ամերիկյան ուժեղ ճնշմանը ERP համակարգի միջոցով՝ ֆրանսիական արդյունաբերական մենեջերների վերապատրաստման կազմակերպումը և բովանդակությունը գրեթե չփոխվեց։ Դա հիմնականում պայմանավորված էր գոյություն ունեցող ինստիտուտների զսպվածությամբ և տնտեսական ու քաղաքական շահերի տարբեր խմբերի միջև պայքարով՝ մասնագետների հետագա վերապատրաստումների բարելավման ջանքերի վերահսկողության համար ։
Մոնեի ծրագիրը տրամադրել էր հետևողական հիմք տնտեսական քաղաքականության համար, և վերջինիս վճռականորեն աջակցում էր Մարշալի ծրագիրը։ Այն ոգեշնչված էր ազատ առևտրի քեյնսյան չափավոր գաղափարներով, այլ ոչ թե պետական վերահսկողությամբ։ Չնայած ֆրանսիական տնտեսությունը վերականգնվելով եկավ սկզբնական տեսքին, այն մոտավորապես նույնքան արդյունավետ էր, որքան նմանատիպ արևմտաեվրոպական երկրները ։
Փառահեղ երեսուն։ 1947-1973 թվականներ
1947-1973 թվականներին Ֆրանսիան ծաղկման շրջան ապրեց (տարեկան միջինը 5 տոկոս), որը անվանակոչվեց Ժան Ֆուրաստյեի «Փառահեղ երեսուն» գրքի անունով (հրապարակվել է 1979 թվականին) ։ Տնտեսական աճը հիմնականում պայմանավորված էր աշխատանքի արտադրողականության աճով և աշխատանքային ժամերի քանակի ավելացմամբ։ Իսկապես, աշխատունակ բնակչությունն աճեց շատ դանդաղ,իսկ Ժողովրդագրական պայթյունը հավասարակշռվեց ուսմանը հատկացրած ժամանակի մեծացմամբ։ Աշխատանքի արտադրողականության աճը տեղի ունեցավ Միացյալ Նահանգներին հասնելու շնորհիվ։ 1950 թվականին միջին եկամուտը Ֆրանսիայում կազմում էր ամերիկյան եկամտի 55 %-ը, իսկ 1973 թվականին հասավ 80 %-ի։ Խոշոր պետությունների շարքում միայն Ճապոնիան և Իսպանիան այս դարաշրջանում ավելի արագ աճ ունեցան, քան Ֆրանսիան ։
Պնդելով, որ այդ շրջանը ոչ թե տնտեսական հրաշքի ժամանակաշրջան էր, այլ պարզապես տնտեսական հետ մնալուց հետո վերականգնվել, ֆրանսիացի պատմաբան Ժակ Մարսելը նշում էր, որ եթե տնտեսությունն անընդհատ աճեր նույն տեմպերով, ինչ «Հիասքանչ դարաշրջան»-ում էր, ապա 1970-ականների սկզբին հարստությունը կլիներ նույնը, ինչին իրականում հանջողվեց հասնել «Փառահեղ երեսուն»-ից հետո ։
Գյուղական կյանք
Պետության աջակցությամբ ակտիվ ֆերմերները ազատեցին իրենց հարևաններին, ընդլայնեցին իրենց ունեցվածքը, օգտագործեցին մեխանիզացիայի նորագույն տեխնոլոգիաներ, նոր սերմեր, պարարտանյութեր և նոր տեխնոլոգիաներ։ Արդյունքը գյուղատնտեսական արտադրության հեղափոխությունն էր, ինչպես նաև ակտիվ ֆերմերների թվի կտրուկ կրճատումը 1946 թվականի 7,4 միլիոնից մինչև ընդամենը 2 միլիոն 1975 թվականին։ Սա նաև հանգեցրեց միլիոնավոր դատարկ հին ֆերմերային տների առաջացման։ Նրանք արագ գնվեցին և արդիականացվեցին ֆրանսիացիների կողմից, ովքեր ցանկանում էին հեռանալ քաղաքից դուրս՝ քաղաքների իրենց հիմնական աշխատանքի խելագարությունից հեռու։ Շատերի համար հենց գյուղական կյանքի ընտանեկան հիշողությունների կարոտն է քաղաքային բնակիչներին գրավել դեպի ծայրամասեր։ 1978 թվականին Ֆրանսիան համաշխարհային առաջատարը դարձավ բնակչության մեկ շնչի հաշվով երկրորդային տների քանակով, և L'Express-ը հաղորդում տարածեց «ֆրանսիացիների ծղոտներով նորմանդական տան, սևենոլ հովվաշուն կամ ամենահամեստ պրովանսալական ֆերմերային տան անհաղթահարելի սիրահարվածության մասին» ։
Տնտեսական ճգնաժամ
1960-ականների վերջին Ֆրանսիայի տնտեսական աճը, չնայած ուժեղ էր, այնուամենայնիվ սկսեց կորցնել իր տեմպերը։ Համաշխարհային արժութային ճգնաժամը նշանակում էր ֆրանկի արժեզրկում արևմտյան գերմանական մարկի և ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ 1968 թվականին, ինչը դարձավ այդ տարվա սոցիալական ցնցումների առաջատար գործոններից մեկը։
«Փառահեղ երեսուն» դարաշրջանը սովորաբար համարվում է ավարտված 1973 թվականի նավթային ճգնաժամով, որը մեծացրեց էներգիայի և, հետևաբար, արդյունահանման ծախսերը։ Տնտեսական անկայունությունը բնորոշ էր Ժիսկար Դ'Էստենի կառավարությանը և Ֆրանսուա Միտտերանի նախագահության առաջին տարիներին, ներառյալ 1980-ականների սկզբի անկումը, որը հանգեցրեց «դիրիժորությունից» հրաժարվելուն՝ հօգուտ տնտեսական միջամտության ավելի պրագմատիկ մոտեցման։ Աճը վերսկսվեց տասնամյակներ անց՝ դանդաղեցնելու համար 1990-ականների սկզբի տնտեսական դեպրեսիան, որից վնասներ կրեց Սոցիալիստական կուսակցությանը։ Ժակ Շիրակի օրոք՝ 1990-ականների վերջին, ազատականացումը ամրապնդեց տնտեսությունը։ Սակայն 2005 թվականից հետո համաշխարհային տնտեսությունը լճացավ, իսկ 2008 թվականի համաշխարհային ճգնաժամը և դրա հետևանքները ինչպես եվրագոտում, այնպես էլ Ֆրանսիայում հետապնդեցին Նիկոլա Սարկոզիի պահպանողական կառավարությանը, որը 2012 թվականի ընտրություններում պարտվեց սոցիալիստ Ֆրանսուա Օլանդին ։
Չնայած դրան, Ֆրանսիայի վերջին տարիների տնտեսական պատմությունը ոչ այնքան բուռն է, որքան շատ այլ երկրներում։ Ֆրանսիայում միջին եկամուտը, երկար ժամանակ կայուն լինելուց հետո, 1700-1975 թվականների ընթացքում աճեց տասնմեկ անգամ, ինչը կազմում է տարեկան 0,9 % աճ, որը 1975 թվականից հետո գրեթե ամեն տարի ավելացել է։ Օրինակ 1980-ականների սկզբին Ֆրանսիայում աշխատավարձը նույն մակարդակի էր կամ մի փոքր ավելի բարձր, ինչ Եվրոպական տնտեսական համագործակցության միջին աշխատավարձը ։
2008 թվականի ֆինանսական ճգնաժամը և դրա հետևանքները
Ֆրանսիան, ինչպես նաև մի շարք այլ երկրներ, տուժեցին 2008 թվականի ֆինանսական ճգնաժամից։ Սակայն ճգնաժամի ամենածանր մասում ՝ 2008-2010 թվականների ընթացքում, Ֆրանսիան ավելի լավ էր ապրում, քան մյուս արդյունաբերորեն զարգացած երկրները։ Օրինակ, եվրոգոտու ընդհանուր ՀՆԱ-ն կրճատվեց 4 տոկոսով, այն դեպքում, երբ Ֆրանսիայի ՀՆԱ-ն կրճատվել էր միայն 2,2 տոկոսով։ Այս կայունությունը կապված է Ֆրանսիայի սոցիալական պաշտպանության համակարգի հետ, որը նրա կազմակերպած տրանսֆերտների շնորհիվ (2007 թվականին այն կազմում էր տնային տնտեսությունների համախառն եկամտի 47 տոկոսը) Ֆրանսիային ապահովում է հզոր տնտեսական կայունացուցիչներով։ 2012 թվականից ի վեր շատ երկրներ տնտեսական վերելք են ապրել, որտեղ տնտեսական ակտիվության ցուցանիշների վերլուծությունը ցույց չի տալիս Ֆրանսիայում ակնհայտ վերականգնում, ավելի ճիշտ ցույց չի տալիս մեծ աճ այդ ընթացքում ։
Առաջնային աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի տնտեսական պատմություն
Մանցուե ամրոց
Մանցուե ամրոց, ամրոց Ճապոնիայի Սիմանե պրեֆեկտուրայի Նիձիկո քաղաքում։ Հայտնի է որպես Սև և Զույկա ամրոց անվանումներով։ Հենց Մանցուե անվանումը նշանակում է սոճիների ծովախորշ։
Այս ամրոցը համարվում է Ճապոնիայի երկրորդ ամենամեծ, երրորդ ամենաբարձր և վեցերորդը ամենահին ամրոցներից։
Ճապոնական ամրոցների մեծ մասը վնասվել կամ ավերվել է պատերազմների, երկրաշարժերի կամ այլ պատճառներով։ Ամրոցների համար մեծ վտանգ էր հանդիսանում ծառերը, որոնք կարող էին հրդեհի պատճառ դառնալ։ Մացուե ամրոցը կառուցվել է Ճապոնական ֆեոդալական պատերազմների ավարտից հետո, ուստի այն երբեք չի օգտագործվել մարտերի ժամանակ, թեև կառուցվել է բացառապես որպես ռազմական հենակետ ։
Գրող և արևելագետ Լաֆկադիո Հեռնի «Անծանոթ Ճապոնիայի շողերը» գրքում Մացուեի դղյակը նկարագրվել է որպես «հսկայական և չարագուշակ ուրվականներ ունեցող» ։
Պատմություն
Մացուե ամրոցի շինարարությունը սկսվել է 1607 թվականին և ավարտվել 1611 թվականին ՝ Իձումո - Յոսիհարու Խորիոյի նահանգի դայմեի ղեկավարությամբ ։ 1638 թվականին կալվածքն ու ամրոցը տիրացել են Մացուդայրի իշխանությունները։ Հաջորդ 234 տարիների ընթացքում (10 սերունդ) ամրոցը պատկանել է Մացուդայրի իշխանությանը։
Վերանորոգումից հետո Մեյձի ամրոցը բռնագրավվել է նախկին տերերից։ 1875 թվականին ամրոցի շրջակա միջակայքը քանդվել ու ապամոնտաժվել են, ամրոցի գլխավոր աշտարակը մնացել է անձեռնամխելի։ 1950-1955 թվականներին տեղի է ունեցել ամրոցի ամբողջական վերանորոգում։
Ներկայումս ամրոցի ներսում գտնվում է սամուրայների զենքի և զրահի թանգարանը։
Կառուցվածք
Ամրոցի կառուցվածքը բավականին բարդ է։ Արտաքնապես ունի հինգ հարկ, բայց ներսից ունի վեց հարկ։ Ամրոցի պատերը ներկված են սև գույնով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ
Հերման Հեսս
Հերման Իվանովիչ Հեսս  (Germain Henri Hess, Герман Иванович Гесс, ), ռուս քիմիկոս։
Պետերբուրգի ԳԱ ակադեմիկոս (1830)։ 1840 թվականին հայտնագործել է թերմոքիմիայի հիմնական օրենքը։ 1842 թվականին սահմանել է ջերմաչեզոքության կանոնը, ըստ որի, աղերի լուծույթները խառնելիս ջերմություն չի անջատվում։ 1831 թվականին հետազոտել է մանրացրած պլատինի ջրածինը կլանելու և ջրի առաջացման ռեակցիան կատալիզելու ունակությունը։ Հայտնաբերել է մի քանի նոր միներալներ։ Ուսումնասիրել է դոմնային վառարաններում թուջի ձուլման ժամանակ տաք օդի մղման ազդեցությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս քիմիկոսներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Ստոկհոլմի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս բժիշկներ Կատեգորիա:Ռուս հանքաբաններ
Ժողովածու (4654)
Ժողովածու(4654), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4654 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում Կիրակոս Երզնկացի գրիչի կողմից [ենթադրաբար] Երզնկայում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 14x10 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 95 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 90բ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Վիկտոր Կլասոն
Վիկտոր Յոհան Անտոն Կլասոն (Viktor Claesson; ), շվեդ ֆուտբոլիստ, «Կրասնոդար» ակումբի և Շվեդիայի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։ 2018 թվականի աշխարհի առաջնության մասնակից։
Ակումբայի կարիերա
Անտոնը սկսլ է իր կարիերան «Վերնամում» ակումբի կազմում, իր հայրենի քազաքում։ 2011 թվականին Անտոնը պայմանագիր է կնքել «Սուպերետտան» ակումբի հետ։ Մրցաշրջանի ավարտում նա դարձել է թիմի լավագուլն ռմբարկուն մրցաշարի ընթացքում։ 2012 թվականի սկզբին Անտոնը տեղափոխվել է «Էլֆսբուրգ» ակումբի կազմ։ Մարտի 31-ին «Յուրգորդեն» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Անտոնը կատարել է իր նորամուտը Ալլսվենսկան լիգայի շրջանակներում ։ Ապրիլի 12-ին «Նոռչյոպինգ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Անտենը խփել է իր առաջին գոլը «Էլֆսբուրգ» ակումբի կազմում  ։ Նույն թվականին Անտոնը օգնել է իր թիմին խաղալ առաջնությունում։ 2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Եվրոպայի լիգայի շրջանակներում լեհական «Ստանդարդա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Անտոնը տուգանային հրապարակից գոլ է  խփել ։ 2014 թվականին Անտոնը դարձել է Շվեդիայի գավաթակիր։
2017 թվականի հունվարի 25-ին Անտոնը պայմանագիր է կնքել Ռուսական «Կրասնոդար» ակումբի հոտ, պայմանագրի ժամկետը կազմում էր 3,5 տարի, տրանսվերի արժեքը կազմում էր 2 մլն եվրո ։ Փետրվարի 16-ին Եվրոպա Լիգայի շրջանակներում Թուրքիական «Ֆեներբահչե» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Անտոնը կատարել է իր նորամուտը նոր ակումբի կազմում ։ Նույն խաղի ընթացքում Անտոնը խփել է իր առաջին գոլը նոր ակումբի կազմում։ Փետրվարի 28-ին Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության ժաամանակ «Ուրալա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Անտոնը դարձել է «Դուբլի» հեղինակ ։ Մարտի 5-ին «Սպարտակ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Անտոնը կատարել է իր նորամուըշտը ՌՖՊԼ-ի շրջանակներում ։
Կարիերան հավաքականում
2012 թվականի հունվարի 18-ին Բահրեյնի ազգային հավաքականի դեմ ընկերական խաղի ժամանակ Անտոնը կատարել է իր նորամուտը Շվեդիայի ազգային հավաքականի կազմում ։ Հունվարի 23-ին Կատարի ազգային հաավքականի դեմ խաղի ժամանակ Անտոնը խփել է իր առաջին գոլը ազգային թիմի կազմում։
2017 թվականի մարտի 28-ին Պորտուգալիայի ազգային հավաքականի դեմ խաղի ժամանակ Անտոնը «Դուբլ» է ձևակերպել ։
2018 թվականին Անտոնը հայտագրվել է իր թիմի կազմում մասնակցելու աշխարհի առաջնությանը, որն անցկացվում էր Ռուսաստանում։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Հարավային Կորեայի, Գերմանիայի , Մեքսիկայի , Շվեյցարիայի և Անգլիայի հավաքականների դեմ խաղերին։
= Ձեռքբերումներ =
Թիմային
«Էլֆսբուրգ»
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Էլֆսբորգի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Լուան Վիեյրա
Վիեյրա Լուան (Luan Guilherme de Jesus Vieira; ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ։ «Գրեմիո» ակումբի և Բրազիլիայի ազգային հավաքականի հարձակվող։
Ակումբային կարիերա
Լուանը «Գրեմիո» ակումբի սան է։ Ապրիլի 27-ին «Ատլետիկո Մինեյրոյի» հետ հանդիպման ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը բրազիլական Սերիա A-ում ։ Փետրվարի 26-ին Լիբերտադերեսի գավաթի խաղարկության՝ «Ատլետիկո Նասիոնալ» ակումբի դեմ խաղում նա խփել է իր առաջին գոլը թիմի կազմում ։ Օգոստոսի 17-ին «Կրիսիումա» ակումբի հետ խաղում նա խփել է իր  առաջին գոլը առաջնությունում՝ իրացնելով տուգանայինը ։ 2016 թվականին Լուանը օգնել է ակումբին նվաճել Բրազիլիայի գավաթը։
2017 թվականի Լիբերտադորեսի գավաթի խաղարկության՝ Վենեսուելայի «Սամորա», Չիլիի «Դեպորտես Իկիկե» և Էկվադորի «Բարսելոնա» և Արգենտինայի «Լինուս» ակումբների դեմ խաղերում խփել է ութ գոլ և դարձել մրցաշարի երկրորդ ռմբարկու Խոսե Սանդից հետո։ 2017 թվականի օգոստոսին Լուանը հրաժարվել է տեղափոխվել Մոսկվայի «Սպարտակ» ակումբ, քանի որ ցանկանում էր նվաճել Լիբերտադորեսի գավաթը «Գրեմիոյի» կազմում։ Արդյունքում «եռագույններ» իրենց պատմության մեջ երրորդ անգամ հաղթել են Լիբերտորեսի գավաթի խաղարկությունում, իսկ Լուանը ճանաչվել է մրցաշարի լավագույն խաղացող ։
Միջազգային կարիերա
2014 թվականի Բրազիլիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Լուան Վիեյրան հաղթել է Տուլոնի մրցաշարում։  2016 թվականին Բրազիլիայի օլիմպիական հավաքականի կազմում հաղթել է Ռիո դե Ժանեյրոյում անցկացվող Օլիմպիական խաղերին։  Մրցաշարում նա խաղացել է Հարավաֆրիկյան Հանրապետության, Իրաքի , Դանիայի , Կոլումբիայի , Հոնդուրասի և Գերմանիայի հավաքականների դեմ։ Դանիացիների, կոլումբիացիների և Հոնդուրասի հավաքականի դեմ խաղերում Լուան երեք գոլ է խփել։
2017 թվականի հունվարի 26-ին Կոլումբիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Լուան իր դեբյուտն է կատարել Բրազիլիայի հավաքականի կազմում.
Ձեռքբերումներ
Ակումբաին
Գրեմիո
Միջազգային
Բրազիլիա (մինչև 20)
Բրազիլիա (մինչև 23)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գրեմիոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Հեքսաքլորան
Հեքսաքլորան, հեքսաքլորցիկլոհեքսան, C6H6Cl6, օրգանական նյութ, 1, 2, 3, 4, 5, 6- հեքսաքլորցիկլոհեքսանի ութ իզոմերի խառնուրդ, ստացվում է բենզոլին քլոր միացնելով։ Հեքսաքլորանը անհոտ, դառնահամ, բյուրեղային և միջատասպան նյութ է։ Կայուն է լույսի, ինչպես նաև ջրի, տարբեր օքսիդիչների և խիտ թթուների ազդեցության նկատմամբ։ Գյուղատնտեսության մեջ սովորաբար գործածվում է 99-100% γ-իզոմեր պարունակող պատրաստուկը («լինդան»)՝ սերմերն ախտահանելու, պտղատու ծառերի, բանջարանոցային և տեխնիկական բույսերի ու հողում ապրող վնասատուների դեմ պայքարելու համար։ Տեխնիկական հեքսաքլորանը օժտված է կայուն անդուր հոտով, օգտագործվում է մորեխների, գյուղատնտեսության որոշ վնասատուների, ինչպես նաև կենդանիների մակաբույծների, մասնավորապես, տզերի դեմ պայքարելու համար։ Հեքսաքլորանը կիրառվում է դուստի, փոշիների, էմուլսիաների (յուղի հետ), յուղերի լուծույթների և այլնի ձևով։
Շպրինգերլե
Շպրինգերլե (Springerle), քանդակված պատկերով գերմանական թխվածքաբլիթ, որը պատրաստվում է կաղապարը խմորի վրա դաջելով, պատկերները խմորի վրա չորանում են նախքան թխելը, ինչի շնորհիվ մակերեսի պատկերը պահպանվում է։ Թեև կաղապարների պատմական ձևերից երևում է, որ դրանք թխել են կրոնական տոների առիթների համար, այժմ դրանք առավել հաճախ կապված են Սուրբծննդյան տոնի հետ ։
«Շպրինգերլե» անունը բառացիորեն թարգմանվում է որպես «փոքրիկ ցատկող» կամ «փոքրիկ ձի», բայց դրա ճշգրիտ ծագումն անհայտ է ։ Այն կարող է առնչվել կաղապարի վրայի ցատկող ձիու կամ թխվելու ընթացքում բարձրացող խմորի հետ։ Թխվածքաբլիթի ծագումը գալիս է 14-րդ դարից Գերմանիայի հարավարևմտյան և շրջակա տարածքներից, հիմնականում Շվաբիայից ։
Թխելու գործընթաց
Շպրինգերլեի հիմնական բաղադրիչներն են ձու, սպիտակ (ցորենի) ալյուր, բուսաշաքար։ Թխվածքաբլիթներն ավանդաբար անիսոնային համ ունեն, չնայած անիսոնը սովորաբար խմորին չեն խառնում, այլ անիսոնի սերմերը ցանում են թխված թերթերի վրա ։
Ավանդական շպրինգերլեի բաղադրատոմսերում օգտագործում է բուրումնավետ աղ (ամոնիումի կարբոնատ կամ հացթուխի ամոնիում) որպես թթվեցնող նյութ։ Քանի որ բուրումնավետ աղը գտնելը դժվար է, ժամանակակից շատ բաղադրատոմսերում օգտագործվում է հացթուխի փոշի, որպես թթվեցնող նյութ։ Բուրումնավետ աղով պատրաստված շպրինգերլեն ավելի թեթև է, քան հացթուխի փոշով թխվածը։ Բուրումնավետ աղը նաև փխրուն տեսք է տալիս։ Թթվեցնող նյութի հաշվին թխվելու ընթացքում թխվածքաբլիթը կրկնակի բարձր է ստացվում։
Շպրինգերլե պատրաստելու համար սառը, կոշտ խմորը բարակեցվում է և սեղմվում կաղապարով կամ հատուկ փորագրված գրտնակով։ Խմորը կաղապարից հանվում է և թողնում են, որ չորանա մոտ 24 ժամ, նախքան ցածր ջերմաստիճանով թխելն անիսոնային փոշով պատված թերթերի վրա։
Թխված բլիթները կոշտ են և փաթեթավորվում են և պատրաստ են լինում երկու-չորս շաբաթվա ընթացքում։ Այս ընթացքում դրանք փափկում են ։
Շպրինգերլեի պատրաստման այլ եղանակ է խմորի չչորացնելը։ Բոլոր բաղադրիչները խառնելուց հետո կարելի է օգտագործելով սովորական գրտնակ (պատված ալյուրով) և խմորը բարակացնել մինչև կես դյույմ հաստությամբ։ Ալյուրը տարածվում է խմորի վերևի մասում, ինչպես նաև շպրինգերլեի համար նախատեսված գրտնակի վրա։ Գրտնակը կարելի է ձեռքին խփել, որպեսզի ալյուրն անջատվի։ Օգտագործում են նաև դանակ փոքր, ուղղանկյուն բլիթները կտրելու համար (հաճախ 2x1 դյույմ) և դրանք տեղադրում փայտե տախտակի վրա` գիշերը չորանալու համար (կամ առնվազն տասներկու ժամ)։ Երբ այս գործընթացը կրկնվում է, խմորն ավելի փխրուն է դառնում ավելացված ալյուրի պատճառով և չի կպչում կաղապարին։ Ուստի, կարևոր է, որ խմորը գրտնակվի փոքր խմբաքանակներով (ոչ թե միանգամից) խոնավությունը պահպանելու համար և որպեսզի բլիթները միասին մնան։ Անիսոնի սերմը ցանում են փխրեցրած թերթիկների վրա, նախքան դրանք ջեռոցում դնելը (մոտ տասը րոպեն սովորաբար բավարար է, բայց թխելու ժամանակը կախված է նաև հաստությունից)։ 1-2 թեյի գդալ անիսոնի խառնուրդը համի համար կարելի է ավելացնել նաև խմորին, և բլիթների քանակությունը կախված է խմորի հաստությունից։ 4 ձվով և 3-4 բաժակ ալյուրով սովորական բաղադրատոմսից կարելի է ստանալ 60-144 բլիթ՝ կախված խմորի հաստությունիցբ և թխողի փորձից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանական խոհանոց Կատեգորիա:Գերմանական աղանդեր
Մարքիզուհի դը Պոմպադուր
Մարքիզուհի դը Պոմպադուր, Ժաննա Անտուանետա (Jeanne-Antoinette Poisson, ), ավելի հայտնի է որպես մարքիզուհի դը Պոմպադուր (ֆրանսերեն՝ marquise de Pompadour) -1745 թվականից սկսած պաշտոնապես եղել է Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս XV-ի սիրուհին, ով 20 տարի շարունակ ուներ մեծ ազդեցություն հասարակական գործերին, հովանավորում էր արվեստն ու գիտությունը։
Մանկություն
Ծնվել է ֆինանսիստների ընտանիքում։ Նրա հայրը Ֆրանսուա Պիասոն էր, որը զբաղվում էր անօրինական առևտրով, բայց 1725 թ․ սնանկանում է և փախչում Ֆրանսիայից՝ թողնելով կնոջը և երեխաներին Լենորման դե Տուրմենի հովանավորության տակ։ Վերջինիս շնորհիվ աղջիկը ստանում է լավ կրթություն արիստոկրատի կնոջը համապատասխան։ Նա գիտեր երգել, նկարել, խաղում էր բեմում։
Հանդիպում թագավորի հետ
Խորթ հայրը ընտրեց նրան որպես կին։ Պսակադրությունը տեղի ունեցավ 1741 թ Փարիզի Սուրբ Եվստաֆիայի եկեղեցում։ Երեք տարի հետո ծնվեց նրանց աղջիկը, որին անվանակոչեցին Ալեքսանդրինա (մահացել է 1754 թվականին)։ Դրանից հետո մնացած բոլոր ծննդաբերությունները Ժաննա Անտուանետայի համար վեջացան անհաջող։
Երիտասարդ Մադամ Դ՛Էտիոլի գեղեցկությունը և խելքը դարձրեցին նրան հայտնի մտավորական շրջապատում, նրա հետ ծանոթություն էր փնտրում նույնիսկ Վոլտերը։ Նա շատ քիչ էր հետաքրքրվում իր ամուսնով՝ փոխարենը լավ ժամանակ էր անցկացնում երիտասարդ տղաների հետ։ Ժոզեֆ Պարին, որը հոր հին ծանոթներից էր, պահում էր նրան, որպես օրինակ։ Փնտրելով հնարավորություն՝ կարդինալ Ֆլյորի մահից հետո նա աղջկան ներկայացնում է թագավոր Լյուդովիկոս XV-ին, որն էլ վերջերս էր կորցրել իր սիրուհի դքսուհի դե Շատորուն։ 1745 թվականի փետրվարի 25–ի լույս 26–ի գիշերը հայելազարդ դահլիճում կազմակաերպվեց պարահանդես ի պատիվ դքսուհու ամուսնության։ Յուրաքանչյուրը տարբեր հագուստներով էին, թագավորը դիմակով էր, իսկ Ժաննա Անտուանետան հագել էր որսի Աստվածուհու հագուստ։ Միայն այդ պահին բոլորը հասկացան, որ թագավորը շփվում է միայն հիասքանչ անծանոթուհու հետ։ Երեք օր հետո նրանք նորից հանդիպեցին պարահանդեսի ժամանակ։ Շուտով տիկին Դ՛Էտիոլը ստացավ պաշտոնական սիրուհու կարգավիճակ։ Վերսալում նրա հովանավորության տակ կային մի քանի սենյակներ, որը ուներ գաղտնի աստիճաններ, որը տանում էր դեպի թագավորի սենյակը։ Հուլիսին թագավորը Պոմպադուրին նվիրեց առանձնատուն և մարկիզուհու կարգավիճակ։ Հարստություն ձեռք բերելուց հետո Պոմապադուրի ամուսինը պահանջեց ամուսնալուծվել։ Մեկ տարի անց թագավորը իր ընկերուհուն նվիրեց ևս մեկ առանձնատուն, որը գտնվում էր Վերսալում, հետո երկու տարի անց Պոմպադուրը ստանում է տուն Լա–Սելում։ Թագուհուն նա վերաբերվում էր մեծ ակնածանքով։ Թագուհին յոթ տարով մեծ էր ամուսնուց, իսկ երեխայի ծնունդից հետո հայտարարում է, որ չի պատրաստվում որևէ մեկի հետ կիսել իր ամուսնուն և ապրել ստի մեջ։
Դերը պալատում
XIX դարի պատմաբանները հրաժարվում էին Բուրբոնների տաղանդը ընդունել և Լյուդովիկոսին բնութագում էին ինչպես ծույլ ու անպետք թագավորի, որի փոխարեն երկիրը կառավարում էր էներգիայով լի Տիկին Պոմպադուրը։ Հետագա տարիներին պատմաբանները վերանայեցին այդ տեղեկությունը։ Լյուդովիկն այնքան էլ աչքի չէր ընկնում իր ակտիվությամբ երկրի կառավարման մեջ և հաստատվում է այն փաստը, որ սիրուհին էր կառավարում երկիրը։ 1750 թվականից սկսած մարքիզուհին բժիշկների խորհրդով դադարեց գիշերներն անցկացնել թագավորի սենյակում։ Այդ պահից սկսած նրանց հարաբերությունները ստացան պլատոնական բնույթ։ Նա տեղափոխվեց առավել հարմարավետ Ելիսեյան առանձնատուն։ Ընթացիկ հարցերի դեպքում նորից դիմում էին Մարքիզուհի դե Պոմպադուրին։ Նա անձամբ էր ընտրում թագավորի սիրուհիներին, որոնց հետ հանդիպումը կայանում էր Օլյոննի այգում։ Պոմպադուրի քմահաճույքները գնալով դառնում էին առավել բազմազան՝ շքեզ հագուստներ, գեղեցիկ շինություններ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Պարբերական օրենք
XVIII դարի երկրորդ կեսին և հատկապես XIX դարի առաջին կեսին քիմիա գիտությունը բուռն զարգացում ապրեց։ Քիմիական նոր տարրեր հայտնաբերվեցին, և XIX դարի կեսերին։Մենդելեևի պարբերական օրենք, քիմիական տարրերի հատկությունների պարբերական կախումը ատոմի միջուկի լիցքից արտահայտող օրենք։
Բնության հիմնական օրենքներից է, հայտնաբերել է Դ․ Ի․ Մենդելեևը, 1869 թվականին և վերջնականապես ձևակերպել 1871 թվականին․ «տարրերի հատկությունները և հետևաբար նրանց առաջացրած պարզ և բարդ մարմինների հատկությունները պարբերական կախման մեջ են գտնվում նրանց ատոմական կշռից»։ «Պարբերական օրենք» տերմինն առաջին անգամ նա օգտագործել է 1870 թվականին։ Մենդելեևի առաջարկած տարրերի պարբերական համակարգը պարբերական оրենքի աղյուսակային (գրաֆիկական) արտահայտությունն է։ Պարբերական оրենքի ֆիզիկական իմաստը բացահայտվեց, երբ հայտնի դարձավ ատոմի կառուցվածքը։ Պարզվեց, որ ըստ Մենդելեևի դասավորված քիմիական տարրերի շարքում ամեն հաջորդ ատոմ միջուկում պարունակում է նախորդից մեկով ավելի դրական լիցք (պրոտոն)։ Այդ շարքում տարրի հերթական համարը՝ կարգաթիվը (Z), ցույց է տալիս նրա միջուկում գտնվող պրոտոնների և միաժամանակ չեզոք ատոմում գտնվող էլեկտրոնների թիվը։ Տարրերի քիմիական հատկությունները պայմանավորված են հիմնականում նրանց ատոմի արտաքին էլեկտրոնային թաղանթների կառուցվածքով, որը միջուկի լիցքի աճմանը զուգընթաց ենթարկվում է պարբերական փոփոխությունների։ Հետևաբար, պարբերական օրենքի հիմքում ընկած է ոչ թե ատոմական զանգվածների, այլ միջուկի լիցքի փոփոխությունը։ Պարբերական օրենքը մաթեմատիկական արտահայտություն չունի։ Քիմիական տարրերի հատկությունները (նաև նրանց առաջացրած համապատասխան միացությունների ձևերն ու հատկությունները) պարբերական կախման մեջ են գտնվում ատոմի միջուկի լիցքի մեծությունից։ Պարբերական օրենքն ունի կարևոր բնագիտական և փիլիսոփայական նշանակություն։ Այն քիմիական տարրերի և նրանց հատկությունների կապն արտահայտող օրինաչափությունների արտահայտությունն է, որը հնարավորություն է տալիս կռահել դեռևս անհայտ տարրերի (և նրանց միացությունների) հատկությունները, նպատակասլաց դարձնել բազմաթիվ գիտական հետազոտություններ՝ քիմիայում, ֆիզիկայում, երկրաքիմիայում, տիեզերաքիմիայում, աստղաֆիզիկայում։ Պարբերական օրենք դիալեկտիկայի ընդհանուր օրենքների, մասնավորապես քանակական փոփոխություններից որակական փոփոխությունների անցման օրենքի արտահայտությունն է։
Միխայիլ Զելենսկի
Կենսագրություն
1992 թվականին հաջողությամբ ընդունվել է միանգամից երկու ուսումնական հաստատություններ՝ Խաբարովսկի բժշկական ինստիտուտ, և Խաբարովսկի ֆիզիկական կուլտուրայի սպորտային մենեջմենթ ֆակուլտետը։ Ուսումնառության ընթացքում դարձել է գեղասահքի գծով սպորտի վարպետի թեկնածու ։ Ուսումը համատեղում էր դիջեյի աշխատանքի հետ՝ «Ռադիո Ա» ռադիոկայանում։
1996 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի հեռուստատեսության և ռադիոհեռարձակման ինստիտուտի հեռուստառադիոյի աշխատողների որակավորման բարձրացման դասընթացներին։
1997 թ.-ից աշխատել է Ռադիո Նոստալժիյում որպես հաղորդավար։ Նա նաև նորություններ էր վարում և թողարկում ՏՎ Ցենտր հեռուստաընկերությունում։
1999-2001 թվականներին նա եղել է Ռոսիա 1, Կուլտուրա», հեռուստաալիքներով «Վեստի» ծրագրի հաղորդուման առաջատարը ։
2001 թվականի փետրվարի 12-ից մինչև 2001 թվականի փետրվարի 11-ը եղել է «Վեստի Մոսկվա» ծրագրի հաղորդավար նույն հեռուստաալիքում։ 2013 թվականին վերադարձել է որպես ծրագրի հաղորդավար՝ 19:35 թողարկումը ստացել է «Վեստի Մոսկվա» անվանումը Միխայիլ Զելենսկու հետ և հեղինակային ծրագրի կարգավիճակ ։
2006-2010 թվականներին հանդիսցել է հաղորդավար «Ռոսիա 24» հեռուստաալիքի առաջատար գիծում ։
2011 թվականի ապրիլի 4-ից մինչև 2013 թվականի մայիսի 12-ը եղել է «Ռոսիա 1» հեռուստաընկերության «Ուղիղ եթեր» թոք-շոու ծրագրի առաջատար ։
2013 թվականի հոկտեմբերի 7-ին եղել է 2014 թվականի Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի ժամանակ օլիմպիական կրակի փոխանցավազքի դրոշակակիրը Մոսկվայում ։ Տարածությունն անցնելու ժամանակ վարել է ուղիղ եթեր ։
Մարտի 23-ից մինչև 2014 թվականի հուլիսը եղել է «Վեստի Մոսկվա. Շաբաթը քաղաքում» ծրագրի հաղորդավար ։ 2016 թվականի հունիսի 19-ին և 26-ին նույնպես եղել է տվյալ հաղորդման հաղորդավար։
2015 թվականին դարձել է «Վալաամ։ Փրկության կղզի» փաստագրական ֆիլմի հեղինակ ։
Հոկտեմբերի 28-ից մինչև 2016 թվականից սկսած առաջատար «Տոմսեր դեպի մեծը» ծրագրի հաղորդավար, որը հեռարձակվում էր Կուլտուրա հեռուստաալիքով ։ Սեպտեմբերի 4-ից միչև 2017 թվականը դարձել է «Մշակույթի նորություններ» հեռուստաալիքի մեկնաբան, հաղորդավար ։
Միխայիլ Զելինսկին եղել է Ալեքսանդր Պոլիտկովսկի հեռուստատեսության բարձրագույն դպրոցի առաջատար դասախոսը։
Ընտանիք
Առաջին կինը՝ Օլգա Դրոբինը, եղել է նախկին դասընկերուհին (2005—2007 թթ.):
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Պոջոմարինո
Պոջոմարինո (Poggiomarino), քաղաք Իտալիայի Կամպանիա մարզի Նեապոլ գավառում։ Սահմանակից է Բոսկոռեալե, Պալմա Կամպանիա, Սան Ջուզեպե Վեզուվիանո, Սան Վալենտինո Տորիո, Սկաֆատի, Ստրիանո, Տերցինիո համայնքներին ։
Բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 21.878 ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 1536 մարդ/կմ²։ Համայնքն զբաղեցնում է 13,28 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 80040: Հեռախոսային կոդ՝ 081։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Սան Անտոնիո դա Պադովան։ Տոնը նշվում է ամեն տարի հունիսի 13-ին։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ռիս Նելսոն
Ռիս Նելսոն (անգլ.՝ Reiss Nelson, դեկտեմբերի 10, 1999 թ., Լոնդոն, Անգլիա), անգլիացի ֆուտբոլիստ, Հարձակվող, խաղում է Արսենալ ակումբի կազմում։
Կարիերա
2017 թ. օգոստոսի 6-ին Նելսոնը իր մեկնարկային հանդիպումն է անցկացրել Արսենալի կազմում, որտեղ Ֆուտբոլի Անգլիայի Սուպերգավաթի եզրափակիչ խաղում դուրս եկավ փոխարինման խաղի 87-րդ րոպեին փոխարինելով Դենիել Ուելբեքին ։
Նվաճումներ
Арсенал
Հղումներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:1999 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ