cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կազալետո Սպարտանո
Կազալետո Սպարտանո (Casaletto Spartano), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 1680 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 24 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 70 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84030, հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0973։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մակդիր
Մակդիրը, էպիտետ (ἐπίθετον — «հավելում»), բանարվեստի և ոճաբանության հասկացություն։ Գեղարվեստական խոսքի ամենատարածված արտահայտամիջոցներից, որն առանձնահատուկ ձևով բնորոշում է առարկան, երևույթը, գործողությունը։ Մակդիրը հատկանիշ արտահայտող բառ է։(«Լուսեղեն ճամփա» (Մ. Մեծարենց), «ողբանվագ, լացակումած լար» (Ե. Չարենց))։ Մակդիրը գեղարվեստական պատկեր ստեղծելու գլխավոր միջոցներից է։ Երբեմն մակդիրը կարող է խտացնել մի ամբողջ նկարագրություն («մահախուճապ սերունդներ» (Ա. Իսահակյան))։
Կատեգորիա:Ոճաբանություն Կատեգորիա:Դարձույթներ։
Սեն Լեժե սու Բրիեն
Սեն Լեժե սու Բրիեն (Saint-Léger-sous-Brienne), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 391 մարդ, բնակչության խտությունը` 28.92 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 13.52 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 170 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 65 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 34 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 265 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 191-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 74։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,1 %։ 191 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 181 անձ (95 տղամարդ և 86 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (3 տղամարդ և 7 կին)։ 74 անաշխատունակներից 14-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 37-ը` թոշակառուներ, իսկ 23-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Զոլավոր ծածկաչք
Զոլավոր մերկաչք, զոլավոր ծածկաչք սցինկ, զոլավոր անկոպ սցինկ, սցինկերի ընտանիքի անկոպ սցինկերի ցեղի մողես։ Հազվադեպ հանդիպում է ՀՀ Կոտայքի, Լոռու, Արարատի, Վայոց ձորի ու Սյունիքի մարզերում, նաև Երևանի տարածքում։ Տարածված է թփուտային, նոսրանտառային և տափաստանային բուսականությամբ խիստ քարքարոտ վայրերում։
Արտաքին կառուցվածք
Մարմինը բարեկազմ է, երկարությունը տարիքի հետ փոխվում է (3, 6-6, 1 սմ), պոչը գրեթե 1, 5 անգամ երկար է։ Գլուխը ծածկված է խոշոր վահանիկներով և տարանջատված չէ մարմնից։ Աչքերը (ձուլված անշարժ կոպերով) և արտաքին ականջային անցքը փոքր են։ Ոտքերը շատ կարճ են։ Միանման, մանր, հարթ ու փայլուն թեփուկներով ծածկված մեջքային մակերեսի ընդհանուր գունավորումը գորշավունից սրճագույն է. 6 երկայնակի շարքերով դասավորված են իրար հաջորդող բաց ու մուգ երանգների երկարավուն բծերից բաղկացած զոլեր։ Դրանցից 2 կենտրոնականները հպվում են ծոծրակից դեպի պոչը անցնող մուգ, նեղ զոլի հետ։
Մարմնի կողմնային մակերեսներով, քթանցքից մինչև պոչը, անցնում է մեկական մուգ զոլ՝ սպիտակավուն եզրագծերով։ Տարիքի հետ մեջքային մակերեսին ու պոչին ձևավորվում են իրար հաջորդող սպիտակավուն ու գորշավուն երկարավուն խալիկներից բաղկացած 4 երկայնակի շարքեր։ Որովայնային մակերեսը բաց գույնի է, սակայն զուգավորման շրջանում ձեռք է բերում ոսկեգույն կամ նարնջագույն գունավորում։ Պոչը կապարագույն է։
Սննդառություն
Սնվում է մանր հոդվածոտանիներով և փափկամարմիններով։
Բազմացում և զարգացում
Զուգավորումը տեղի է ունենում մայիսին։ Հունիսին էգը դնում է 3-5 ձու (5x5 մմ)՛. Ձագերը ծնվում են օգոստոսի վերջից սեպտեմբերի վերջ։ Առաջարկված է գրանցել ՀՀ Կարմիր գրքում։
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Սցինկներ
Հարդարանք
Հարդարանք, մարդու արտաքինը, հասարակական միջավայրը կիրառական արվեստի և այլ միջոցներով բարեզարդարելու, կոկելու ձևերի ամբողջություն։ Հարդարանքը սերտորեն առնչվել է դեռևս նախնադարյան մարդու աշխարհըմբռնման ու կենցաղավարության հետ։ Տարբեր հնարներով հարդարվել են մարդու արտաքինը՝ մարմնի մասերը (դեմք, շրթունքներ, քիթ, ականջներ, մազեր, ձեռքեր, ոտքեր ևն), հագուստը, բնակարանը, կահ-կարասին, հասարակական, պաշտամունքային ու ար տադրական կառույցները, գործիքներն ու զենքերը են։ Ժամանակի ընթացքում փոփոխվել են հարդարանք֊ի իմաստային առումները և դրսևորման ձևերը, հարստացել են նրա ավանդական ազգային-ժողովրդական արտահայտչամիջոցները։ Հարդարանքի հնագույն ձևերը ժամանակի ընթացքում կորցրել են իրենց նախնական իմաստը, առաջնային է դարձել դրանց դեկորատիվ նշանակությունը։ Մեր ժամանակներում հարդարանքի նորագույն ձևերն ու միջոցները թափանցել են նաև արդ.արտադրության մի շարք բնագավառներ. նկարիչ ձևավորողները արդ.բազմաթիվ արտադրատեսակներ հնարավորին չափ օժտում են գեղագիտական հատկանիշներով՝ ավանդական զարդամոտիվների հիման վրա ստեղծելով մարդու արդի ճաշակը գոհացնող բարձրարվեստ շինածոներ են։
Կատեգորիա:Կիրառական արվեստ
Կազալբուոնո
Կազալբուոնո (Casalbuono), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 1301 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 38 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 34 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84030, հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0975։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մասիոլա
Մասիոլա (Massiola), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Վերբանիո Կուզիո Օսոլայի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 173 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 22 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 8 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0323։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գետաձիու մասին, որը վախենում էր պատվաստումներից
«Գետաձիու մասին, որը վախենում էր պատվաստումներից» («Про бегемота, который боялся прививок»), խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ ստեղծված 1966 թվականին Միլոշ Մացոուրեկի հեքիաթի հիման վրա։ Ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր Լեոնիդ Ամալրիկի լավագույն մուլտիպլիկացիոն բեմադրություններից մեկն է ։
Սյուժե
Ամռանը հարավային քաղաքի ծովափին լողանում, հանգստանում ու ուրախանում են հեքիաթային կենդանիները։
Հանկարծ հանգիստն ընդհատվում է կախված պատի թերթի հայտարարության պատճառով, որից հայտնի է դառնում, որ բոլորը՝ ճանճից մինչև փիղ, պետք է պատվաստվեն դեղնախտի դեմ։ Հայտարարությունը կարդալուց հետո բոլոր կենդանիները շարունակում են հանգստանալ, պարել ու արևայրուք ընդունել, ասես ոչինչ չի եղել։ Միայն Գետաձին է անհանգստանում և սկսում է բոլորին հարցնել, թե որքան սարսափելի ու ցավոտ է պատվաստում անելը։
Նրան փորձում է օգնել ու հանգստացնել նրա իմաստուն ընկերը՝ Մարաբուն, որը պատմում է, թե որքան դա կարևոր և միաժամանակ չնչին գործ է։ Պատվաստման գնալու ծանուցում ստանալուց հետո Գետաձին ավելի շատ է վախենում։ Միայն Մարաբուի աջակցության շնորհիվ է նա ուղևորվում հիվանդանոց՝ պատվաստվելու։
Պատվատման սպասողների հերթի ժամանակ վախն ավելի է ուժեղանում, և Գետաձին ամեն կերպ փորձում է խուսափել դրանից։ Պատվաստման եկած մյուս կենդանիների օգնությամբ Գետաձին ի վերջո մտնում է բժշկի մոտ։ Վախից մե՛կ քրտնելով, մե՛կ սպիտակելով՝ Գետաձին, օգտվելով առիթից, երբ բժիշկն ու Մարաբուն զրույցի պատճառով ուշադրությունը շեղում են նրանից, փախչում է հիվանդանոցից առանց պատվաստվելու։
Հաջորդ օրը Մարաբուն այցելում է իր ընկերոջն ու նրան գտնում ամբողջովին դեղին։ Մարաբուն հեռախոսով այդ մասին պատմում է բժշկին։ Պարզվում է, որ չպատվաստվելու պատճառով Գետաձին հիվանդացել է դեղնախտով, և նրան տեղափոխում են հիվանդանոց։
Այդպես Գետաձին հայտնվում է հիվանդանոցային մահճակալին, որտեղ տանջվում է բուժման գործողություններից ու ձանձրույթից։ Երբ նրա մոտ են գնում բժիշկն ու Մարաբուն, նա հանկարծ կարմրում է, որովհետև շատ է ամաչում այն պատճառով, որ վախենում էր պատվաստվելուց։
Վերաթողարկում
Մուլտֆիլմը թողարկվել է VHS-ով 1990-ական թվականների սկզբին և DVD-ով 2000-ական թվականներին «Крупный план» ընկերության կողմից «Ամենամեծ ընկերը» («Самый большой друг») մուլտֆիլմերի հավաքածուում ։ Ձայնագրության ժամանակ կատարվել է պատկերի ու ձայնի թվային վերականգնում. ձայն — ռուսերեն Dolby Digital 5.1 Stereo, ռուսերեն Dolby Digital 1.0 mono, պատկեր — Standart 4:3 (1,33:1), գույն — PAL։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Լեոնիդ Ամալրիկի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1966 մուլտֆիլմեր
Իտալական խոհանոց
Իտալական խոհանոց (Cucina italiana), Իտալիայի ազգային խոհանոցը, որը տարածված է ամբողջ աշխարհում, ի շնորհիվ այնպիսի ճաշատեսակների, ինչպիսիք են՝ պիցցան, ռիզոտոն և սպագետտին ։ Իտալական խոհանոցը բազմատեսակ է, իսկ Իտալիայի յուրաքանչյուր շրջանն ունի իրեն բնորոշ ճաշատեսակները։
Իտալական աղբյուրները վկայում են, որ այս խոհանոցում մեծ փոփոխություններ են տեղի ունեցել հատկապես այն ժամանակ, երբ բացահայտվել է Նորաշխարհը։ Դրանից հետո իտալական ճաշատեսակներում հայտնվել են լոլիկը, կարտոֆիլը, տաքդեղը և եգիպտացորենը, որոնք ներկայումս հանդիսանում են իտալական ճաշատեսակների անբաժանելի մասը ։
Իտալական խոհանոցը տարբեր ժամանակներում իր վրա կրել է հռոմեացիների, հույների, լանգոբարդների, արաբների, ֆրանսիացիների և այլ ազգությունների մշակութային ազդեցությունը, ինչն էլ հիմք է դարձել ժամանակակից իտալական խոհանոցի ձևավորման համար ։ Իտալական խոհանոցն աշխարհի ամենատարածված և հայտնի խոհանոցներից մեկն է ։ ԱՄՆ-ում իր տարածվածությամբ երկրորդն է՝ զիջելով միայն ամերիկյան խոհանոցին ։
Բնորոշ մթերքներ
Իտալական խոհանոցին բնորոշ են միջերկրածովյան թարմ մթերքները, ինչն էլ արդյունավետորեն տարբերում է իտալական խոհանոցը ցանկացած կրկնօրինակումից  ։ Իտալական խոհանոցը համարվում է նաև աշխարհի «ամենաբուրումնավետ» խոհանոցներից մեկը ։
Բնորոշ մթերքների ցանկում են՝
Հռոմ
Հռոմեական խոհանոցը հիմնականում բաղկացած է այն բաղադրամասերից, որոնք կարելի է ստանալ Հռոմեական կամպանիայում։ Հռոմեական խոհանոցի ճաշատեսակները բավականին հեշտ է պատրաստել։ Հիմնականում օգտագործվում են բանջարեղեն (ոլոռ, իսպանական արտիճուկ և բակլա), միս (ոչխարի և այծի) և պանիր (պեկորինո ռոմանո և ռիկոտա)։ Հռոմեական խոհանոցին բնորոշ համային հավելում է «ստրուտտոն», որն իրենից ներկայացնում է խոզի ճարպ, որը պատրաստվում և մարինացվում է յուրաքանչյուր ձմեռ։ Մեծապես տարածված է նաև պրոշուտոյի ճարպը, այն դեպքում, երբ ձիթապտղի ձեթը կիրառվում է թաց բանջարեղենի հետ, հաճախ էլ տապակելու ժամանակ։
Մոլիզե և Աբրուցո
Մոլիզեին և Աբրուցոյին միավորում է ընդհանուր պատմությունը, որի շնորհիվ էլ այս շրջանների խոհանոցները իրար նման են։ Շրջանները գտնվում են Հռոմից դեպի հարավ- արևելք և հայտնի են ապխտած մսամթերքով և պանրով։ Մարզերի բնակիչները սննդակարգում հաճախ օգտագործում են ոչխարի միս, իսկ ծովին մոտ կոմունաներում ավելի շատ օգտագործում են ձուկ և ծովամթերք։ Պերպերոնսինո ոչ մեծ, բայց շատ կծու չիլի պղպեղը աճեցվում է հիմնականում Աբրուցոյում։
Բազիլիկատա
Բազիլիկատան գտնվում է «իտալական ճտքակոշիկի» վերելքի վրա և ունի ամենալեռնային մակերևույթը՝ մնացած բոլոր մարզերի հետ համեմատած։ Տարածքի երկու երրորդը զբաղեցնում են լեռները, ինչը հնարավորություն չի տալիս, որ մարզում զարգանա գյուղատնտեսությունը։ Բազիլիկատայի խոհանոցը հիմնականում կազմված է «կշտացնող» ճաշատեսակներից՝ ջրալի ապուրներ, տավարի մսից պատրաստված ճաշատեսակներ, ապխտած մսամթերք։ Բազիլիկատայում է պատրաստվում պրովոլոնե պանիրը։
Կալաբրիա
«Ճտքակոշիկի քիթը»՝ Կալաբրիան երեք կողմերից ողողված է ծովի ջրերով և միայն հյուսիսից է սահմանակից լեռնազանգվածին։ Կալաբրիական խոհանոցը բաղկացած է ձկնեղենից և ծովամթերքից պատրաստված ճաշատեսակներից, հատկապես թյուննոսի և սրաձկան մսից։ Բացի դրանից մարզում աճեցվում են բանջարեղենի տարբեր տեսակներ և մրգեր, առաջին հերթին նարինջ, ձիթապտուղ, կիտրոն և սմբուկ։ Որպես աղանդեր մատուցվում են Կալաբրիայից դեպի հարավ գտնվող մարզերին բնորոշ անուշեղեն՝ թուզ, մեղր և նուշ։
Կամպանիա
Կամպանիայի մարզկենտրոն Նեապոլում է առաջացել ոչ միայն պիցցան, որն այսօր աշխարհում ամենատարածված ճաշատեսակներից մեկն է, այլ նաև չորացրած մածուկները։ Տարածված են ձկնեղենից և ծովամթերքից պատրաստված ճաշատեսակները։ Նեապոլի շրջանում մատուցում են նաև ապուրներ, որոնց մեջ լցնում են մեծ քանակությամբ համեմունքներ և սխտոր։ Որպես աղանդեր մատուցում են տեղական արտադրության թխվածքներ և մրգային աղանդեր։
Էմիլիա Ռոմանիա
Էմիլիա Ռոմանիա մարզի մարզկենտրոն Բոլոնյայում են գտնվում Իտալիայի լավագույն ռեստորանները։ Մարզը համարվում է պարմեզանի, պարմայական խոզապուխտի, բալզամե քաղախի, մորտադելայի և պաստայի հնարավոր բոլոր տեսակների հայրենիքը։ Սխալ է այն կարծիքը, թե պաստան չեն ուտում բոլոնեզե մսային սոուսով։ Վերջինս հիմնականում օգտագործվում է տալյատելեյի հետ միասին։ Հաճախ օգտագործում են նաև կարագ, սերուցք և կաթնային այլ մթերքներ։ Մոդենայում ամանորին պատրաստում են ձամպոնե՝ խոզի մարինացված ոտքեր։
Լացիո
Լացիոյի մարզկենտրոնը և Իտալիայի մայրաքաղաքը Հռոմն է, որտեղ գտնվում են երկրի լավագույն ռեստորանների և սրճարանների մի մասը, որտեղ կարելի է համտեսել հանրահայտ հռոմեական պաղպաղակները։ Շրջանի խոհանոցին բնորոշ են ոչխարի և հորթի մսից պատրաստված ճաշատեսակները, ինչպես օրինակ սալտիմբոկկա շնիցելը, որը պատրաստվում է հորթի թարմ մսից։ Լացիոյի ամենահայտնի ճաշատեսակներից մեկն է Սուպլի ալ տելեֆոնոն (բառացի՝ «հեռախոսագծեր»), որն իրենից ներկայացնում է տաք մոցարելա պանրի միջուկով ռիզոտոյի տապակած գնդիկներ։
Լոմբարդիա
Լոմբարդիան, որը սահմանակից է Շվեյցարիային, համարվում է ոչ միայն Իտալիայի, այլ նաև ողջ Եվրոպայի ամենահարուստ շրջաններից մեկը։ Լոմբարդիայի հարավարևմտյան մասում հողը բարեբեր է։ Այստեղ առկա են բրնձի և եգիպտացորենի մեծ պլանտացիաներ։ Լոմբարդիայում են ծագել այնպիսի ճաշատեսակներ, ինչպիսիք են միլանյան ձևով պատրաստված ռիզոտոն և պոլենտան։ Լոմբարդիան համարվում է պանետոնեի, կամպարի և ամարետո լիկյորների, մասկարպոնե, գրանա պադանո և գորգոնձոլա պանրատեսակների հայրենիքը։ Տարածված են գինու մեջ շոգեխաշված մսային ճաշատեսակները, օրինակ, օսոբուկոն և լցոնված պաստայի տարբեր տեսակները, հատկապես ռավիոլին և տորտելոնին։
Լիգուրիա
Մերծովյա Լիգուրիա մարզում տարածված են ձկնեղենից և ծովամթերքից պատրաստված ճաշատեսակները։ Գենուա նավահանգստային քաղաքն առաջիններից մեկն էր, որտեղ սկսեցին բերել Ասիայի համեմունքները։ Այնտեղ, մինչ օրս, սիրում են կծու համեմունքներ։ Լիգուրիացիները աճեցնում են երկրի լավագույն ռեհանը։ Լիգուրիան համարվում է պեստո սոուսի հայրենիքը։
Մարկե
Մարկեի խոհանոցը հարուստ է զանազան ճաշատեսակներով՝ ի շնորհիվ ծովամթերքի և որսամսի։ Որսամիսը բերվում է Մարկեի լեռներից։ Մարկեի բնակչությունը հիմնականում պատրաստում է պաստա, խոզի տապակած միս։ Տարբեր ճաշատեսակների մեջ նրանք մշտապես ավելացնում են ձիթապտուղ։ Մարզը հարուստ է նաև տեղական ծագման ճաշատեսակներով։
Պիեմոնտ
Պիեմոնտը սահմանակից է Ֆրանսիային և Շվեյցարիային, այդ իսկ պատճառով Պիեմոնտի խոհանոցը հարուստ է նաև ֆրանսիական և շվեյցարական ծագման ճաշատեսակներով։ Լոմբարդիայի խոհանոցի նման, որի մակերևույթին նման է նաև Պիեմոնտի մակերևույթը, Պիեմոնտի խոհանոցին բնորոշ են նաև բրնձից, պոլենտից և նյոկիից։ Բերքառատ Պադանի հարթավայրում պիեմոնտցիները զբաղվում են գինեգործությամբ։ Օրինակ, հանրահայտ Բարբարեսկոն արտադրում են այստեղ։ Համարվում է, որ Պիեմոնտում աճեցնում են Իտալիայի լավագույն սոխը և սխտորը, ինչպես նաև սպիտակ տրյուֆելներ։ Ամենահայտնի ճաշատեսակներից մեկը համարվում է վիտելո տոնատոն։ Պիեմոնտը համարվում է իտալական աղանդերներից մեկի պաննա կոտայի հայրենիքը ։
Ապուլիա
Ապուլիայում մեծապես տարածված են ձկնեղենից և ծովամթերքից պատրաստված ճաշատեսակները (հատկապես ոստրեները և խեցեմորթիները)։ Մարզում աճեցնում են նաև ձիթապտուղ, բանջարեղեն, մրգեր և կանաչեղեն։ Ապուլիայի ամենահայտնի ճաշատեսակը համարվում է փակ կալցոնե պիցցան։
Սարդինիա
Սարդինիայի խոհանոցում կենտրոնական դեր ունեն թյունոսը, կոնգերը, օմարները և այլ ծովամթերքներ։ Տոնակատարությունների ժամանակ պատրաստում են շամփուրների վրա խորոված ավանդական գոճի։ Սարդինիայի խոհանոցը հայտնի է իր քաղցրեղենով, որոնց մեծ մասը պատրաստված են մեղրից, ընկույզից և մրգերից։ Պեկորինոյի տեսակներից մեկն է համարվում պեկորինո սարդոն։
Սիցիլիա
Սիցիլիա կղզին պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում եղել է տարբեր մշակույթների ազդեցության տակ, այդ իսկ պատճառով Սիցիլիայի խոհանոցում շատ են իսպանական, արաբական և հունական ծագման ճաշատեսակները։ Սիցիլիացիները, սակայն, այդ ճաշատեսակների ավելացրել են նաև իրենց համեմունքները՝ մշկընկույց, մեխակ, դարչին, ինչպես նաև «արևադարձային» մրգեր և բանջարեղեն (սեխ, ծիրան, ցիտրուսներ, քաղցր պղպեղ)։ Սիցիլիայի խոհանոցը կարելի է նկարագրել երեք բառերով՝ pasta, pesce e pasticceria (պաստա, ձուկ և քաղրավենիք):
Տրենտինո Ալտո Ադիջե
Տրենտինո Ալտո Ադիջեի խոհանոցի վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել հարևան ավստրիական խոհանոցը։ Մարզի ավանդական ճաշատեսակներն են համարվում ապխտած երշիկեղենը և կնեդլիկը։ Մարզում զբաղվում են նաև գինեգործությամբ։
Տոսկանա
Տոսկանայի բերքառատ դաշտերում աճում են բազմատեսակ մրգեր և բանջարեղեններ։ Մարզի աշխարհագրական դիրքը և մակերևույթը նպատակահարմար է նաև անասնապահության համար։ Տոսկանայի ճաշատեսակների ցանկում են հայտնի ֆլորենտական բիֆշտեքսը, կաչուկոն, կրոստինին, ռիբոլիտան, պանցանելան և այլն։ Ֆլորենցիայում հայտնի է նաև ստամոքսի խճողակից պատրաստած լամպրեդոտո ճաշատեսակը։
Ումբրիա
Ումբրիայի խոհանոցը հարուստ է խոզի, ոչխարի մսից, ծովամթերքից և գետի ձկներից պատրաստված ճաշատեսակներով։ Ումբրիայում արտադրվում են բարձր որակի սև տրյուֆելներ և կարագ։ Ավանդական ճաշատեսակներից է իմբրեսիատան, որը պատրաստվում է ոսպից, կանաչ բակլայից և սիսեռից։
Վենետիկ և Ֆրիուլի-Վենետիկ-Ջուլիա
Վենետիկի մարզում և հարևան Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիայում տարածված են ծովամթերքից և ձկնեղենից պատրաստված ճաշատեսակները, ինչպես նաև պոլենտան և ռիզոտոն։ Ավանդական ճաշատեսակներից է Ռիսի բիսին (բառացի ոլոռով բրինձը)։ Այս երկու մարզերում են արտադրվում իտալական գինու 20%-ը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային խոհանոցներ Կատեգորիա:Իտալիայի մշակույթ
Սաբինա Ազեմա
Սաբինա Ազեմա (Sabine Azéma, ), ֆրանսիացի դերասանուհի ։
Վաղ տարիներ
Ազեման ծնվել է 1949 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Փարիզում, փաստաբանի ընտանիքում։ Ունի երկու քույր ։ Արդեն վաղ տարիքում հետաքրքրվել է դերասանական արվեստով և դպրոցական տարիներին հաճախել է սեմինարների Ֆրանսուա Ֆլորիաի մոտ՝ Կառնոյի լիցեյում, ով հետագայում բացել է հայտնի դերասանական ստուդիա՝ Cours Florent անունով։ Իսկ ավելի ուշ օտար (անգլերեն) լեզուն բարելավելու համար կրթություն է ստացել Անգլիայում, որտեղ էլ ծանոթացել է իր ապագա ամուսնու՝ Միշել Լինգլենի հետ ։
20 տարեկան հասակում Ֆրանսիա վերադառնալուն պես՝ կրթությունը շարունակել է Բարձրագույն ազգային դրամատիկ արվեստների կոնսերվատորիայում (Conservatoire national supérieur d’art dramatique), որտեղ և ծանոթացել է Ժան Պոլ Բելմոնդոյի և Միշել Բուկի հետ։ 1974 թվականին Ելիսեյան թատրոնում (Théâtre des Champs-Élysées) կայացել է նրա առաջին բեմական դեբյուտը Տորեադորովների վալսում (La Valse des toréadors) Ժանա Անույաի և Լուի դե Ֆյունեսի ստեղծագործության հիման վրա։ Մինչ 80-ական թվականները նա առավելապես հայտնի էր որպես թատրոնի դերասանուհի ։
Նորամուտը ֆիլմում
27-ամյա Ազեմայի համար նորամուտը եղավ Ժորժ Լոտների «Էլ տեղ չկա գնալու» (On aura tout vu) ֆիլմում երկրորդական դեր ստանալ, որտեղ նա խաղում է Պիեռ Ռիշարի և Միու Միուի հետ միասին։ Հաջորդ տարի փոքրիկ դեր է ստանում «Ժանեկագործուհի» (La Dentellière) դրամատիկ ֆիմում։
Հաջորդ մի քանի տարին նա խաղացել է հեռուստատեսությունում, ապա ռեժիսոր Ալեն Ռենեն նրան հրավիրեց նկարահանվել «Կյանքը վեպ է» (La Vie Est Un Roman) ֆիլմում, որում նա ստանձնեց երկրորդական դեր, որի համար նա առաջադրվել է Ֆրանսիայում գլխավոր կինեմատոգրաֆիական մրցանակի՝ «Սեզար»-ի համար։
Հայտնի դերեր
Սաբինա Ազեման ստացել է «Սեզար» Բերտրան Տավեռնիեի «Կիրակին գյուղում» (Un dimanche à la campagne) ֆիլմի համար, ապա նկարահանվել է ամուսնու՝ Ալենե Ռենի ֆիլմերում, այդ թվում՝ «Մելոդրամա» (1987) (երկրորդ «Սեզարը» լավագույն կանացի դեր համար), «Ծխել/չծխել» (1992), «Միայն ոչ շուրթերին» (2003) և «Վայրի խոտեր» (2009) ֆիլմերում։
Փաստեր
1998 թվականից մինչև 2014 թվականը ամուսնացած է եղել հայտնի ռեժիսոր Ալեն Ռենեի հետ՝ մինչ նրա մահը՝ 2014 թվականի մարտի 1-ը ։
2015 թվականին գլխավորել է ժուրիի կազմը՝ «Ոսկյա տեսախցիկ» կինոփառատոնի ժամանակ ։
Քառյակ (մուլտֆիլմ, 1947)
Սյուժե
Անտառում սոխակը շատ գեղեցիկ երգում էր։ Լսելով սոխակի երգը` կապիկը, էշը, այծը և ծուռթաթ արջը որոշում են քառյակ կազմել ու նվագել։ Նրանք երկար ժամանակ քաշքշում են գործիքները և այստեղից այնտեղ են տեղափոխվում։ Սակայն երաժշտությունը չի ստացվում։ Ի վերջո սոխակը չի դիմանում և երգում է նրանց համար՝ ասելով․ «Իսկ դուք, ընկերներ, ինչ էլ որ անեք, ձեզնից երաժիշտ դուրս չի գա»։ Այդ ժամանակ նրանք գնում են Անտառային կոնսերվատորիայում սովորելու։ Նվագել սովորելով` նրանք տնօրեն Մարաբուից ստանում են դիպլոմներ։ Եվ ընկերները շարունակում են գնալ անտառային ճանապարհով` երգելով, իսկ անտառի բնակիչները պարում են նրանց երգի տակ։
Թողարկում DVD ձևաչափով
Մուլտֆիլմը հաճախ թողարկվել է DVD ձևաչափով մուլտֆիլմերի հավաքածուներում.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Իվան Կռիլովի առակների էկրանավորումներ Կատեգորիա:1947 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ալեքսանդր Իվանովի մուլտֆիլմեր
Պավել Ուրիսոն
Պավել Ուրիսոն, սովետական մաթեմատիկոս։ Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը (1919)։ Աշխատել է Մոսկվայի համալսարանի Մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ինստիտուտում, Մոսկվայի 2-րդ համալսարանի (այժմ՝ Մոսկվայի Լենինի անվ. մանկավարժական ինստիտուտը) պրոֆեսոր։ Պավել Ուրիսոնը տոպոլոգիայի բնագավառի խոշոր մասնագետներից էր, ստեղծել է նոր ուղղություն՝ չափողականության տեսություն, ապացուցել է տոպոլոգիական տարածությունների վերաբերյալ կարևոր թեորեմներ։ Աշխատանքներ ունի նաև ոչ գծային դիֆերենցիալ հավասարումների և երկրաչափության վերաբերյալ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Հուզական այրում
Հուզական այրման համախտանիշ (burnout), հոգեբանական համախտանիշ, սթրեսի տեսակ։ Դրսևորվում է էներգիայի սպառմամբ կամ հուզական հյուծվածությամբ, աշխատանքի հետ կապված նեգատիվիզմի կամ ցինիզմի զգացումով։ Նվազեցնում է մասնագիտական արդյունավետությունը։ Կարող է փոփոխություններ առաջացնել նաև այլ մարդկանց հետ փոխհարաբերություններում (ընդհուպ մինչև իմացական խորը աղճատումների առաջացում)։
Կլինիկական նկարագիր
Դրսևորվում է աճող անտարբերություն սեփական պարտականությունների և աշխատավայրում կատարվող իրադարձությունների նկատմամբ, նեգատիվիզմ ինչպես այցելուների, այնպես էլ աշխատակիցների հանդեպ, սեփական մասնագիտական չկայացվածության զգացում, չբավարարվածություն աշխատանքով, անձի երկատման դրսևորումներ, և որպես վերջնական արդյունք՝ կյանքի որակի կտրուկ վատթարացում։ Հետագայում կարող են զարգանալ նաև նևրոտիկ խանգարումներ և հոգեսոմատիկ հիվանդություններ։
Ախտորոշում
Տվյալ վիճակի ուսումնասիրությունը կատարվել է ամերիկացի հոգեբաններ Քրիստինա Մասլաչի և Սյուզան Ջեկսոնի կողմից, ովքեր այն բնութագրել են որպես հուզական հյուծվածություն։
Հուզական այրման համախտանիշի ախտորոշումն իրականացվում է Մասլաչի առաջարկած Maslach Burnout Inventory (MBI) մեթոդիկայով։ Ռուսական հոգեթերապևտիկ պրակտիկայում օգտագործվում են Վիկտոր Բոյկոյի և Եվգենի Իլյինի հարցարանները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոգեբանություն Կատեգորիա:Հույզեր
Հաննա Մինա
Կենսագրություն
Հաննա Մինան ծնվել է 1924 թվականին Լաթակիայում, մեծացել է Թուրքիային սահմանակից Ալեքսանդրետտա քաղաքում։ Մանկության տարիներին ապրել է ծայրահեղ աղքատության մեջ, աշխատել տարբեր վայրերում, եղել է վարսավիր, հեծանիվների վերանորոգման վարպետ, նավաստի։ Ֆինանսական միջոցների բացակայության պատճառով դպրոց չի հաճախել։ Դեռահաս տարիքում դարձել է կոմունիստ։ Առաջին գրավոր աշխատանքը եղել է հարևանների համար նամակներ գրելը ։ 1945 թվականին հրատարակել է իր առաջին «Վաճառվում է երեխա» պատմվածքը ։ 1947 թվականին Մինան տեղափոխվել է Դամասկոս, որտեղ աշխատանքի է անցել «Ալ-Նիշա» օրաթերթում։ 1951 թվականին դարձել է հրատարակության գլխավոր խմբագիր, եղել Սիրիայի գրողների միության հիմնադիրը։ 1940-1960-ական թվականներին կոմունիստական հայացքների համար բազմիցս ենթարկվել է հալածանքների, մասնավորապես, մի քանի անգամ կալանավորվել է։ 2002 թվականին մշակույթի բնագավառում ցուցաբերած վաստակի համար Բաշշար ալ-Ասադի կողմից պարգևատրվել է Սիրիայի Հանրապետության Բարձրագույն պարգևով ։ Հաննա Մինան 5 երեխաների հայր է։
Հաննա Մինան ռեալիզմի հետևորդ է։ Շուրջ 30 վեպերի հեղինակ է, որոնց զգալի մասը նվիրված է ծովին, որով գրողը տարվել է դեռևս նավաստի աշխատելու տարիներին։ Մինայի ստեղծագործության հիմնական թեման հասարակ մարդու կյանքն է ։ Մինայի գրքերից մեկի նախաբանում Նաջահ Ատտարը գրում է, որ Մինայի ստեղծագործությունների գլխավոր միտումը «մարդկային հզոր ուժի դժվարություններն ու սահմանափակումները հաղթահարելն է» ։ Մինան նաև զբաղվում է թարգմանությամբ (մասնավորապես, արաբերեն է թարգմանել Մաքսիմ Գորկու ստեղծագործություններից) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիրիացի գրողներ Կատեգորիա:Սիրիացի լրագրողներ
Քույր Քերրի
Քույր Քերրի (Sister Carrie), ամերիկացի գրող Թեոդոր Դրայզերի առաջին վեպը հրատարակված 1900 թվականին։
Սյուժե
Տասնվեցամյա Կարոլինա (Քերրի) Միբերը Կոլումբիա-սիթի փոքրիկ քաղաքից հեռանում է դեպ Չիկագո՝ իր ավագ քրոջ և նրա ամուսնու մոտ։ Եվ հարազատները և քաղաքը նրան բարեհամբույր կերպով չեն ընդունում։ Երկար փնտրտուքներից հետո դժվարությամբ գտնված աշխատանքը ֆաբրիկայում Քերրին առողջական խնդիրների պատճառով թողնում է։ Նոր աշխատանք գտնելը դժվար է լինում։ Աղջիկը երկար է մնում առանց փողի, բայց նրան օգնում է երիտասարդ վաճառական Դրուեն, ում հետ նա ծանոթանում է գնացքում։
Դրուեն Քերրիին համոզում է հեռանալ բարեկամներից և նրան դարձնում է իր սիրուհին։ Շուտով Դրուեն Քերրիին ծանոթացնում է Ջորջ Գերստվուդի հետ, ով բար էր ղեկավարում։ Վերջինս անմիջապես սկսում է հետաքրքրվել աղջնակով։ Տեսնելով, որ Քերրին հոգնել է Դրուեի հետ հարաբերություններից, Ջորջը, թեև ամուսնացած էր, սկսում է հոգ տանել նրա մասին՝ ակնկալելով Քերրի փոխադարձ վերաբերմունքին։ Երբ Քերրին իմանում է այդ մասին Դրուեից, նա որոշում է խզել կապերը նոր սիրեկանի հետ, բայց վերջինս խորամանկորեն ստիպում է նրան փախչել սկզբում Մոնրեալ, ապա Նյու Յորք։ Նրանք այդտեղ ստիպված են լինում հանդես գալ այլ անուններով, քանի որ Գերստվուդը մինչև մեկնելը թալանում է բարը, որտեղ աշխատում էր։ Գերստվուդի բոլոր փորձերը ուղղված աշխատանք գտնելուն՝ ավարտվում են անհաջողությամբ։
Դրանից հետո ամուսնու թույլտվությամբ Քերրին փորձում է բախտը փորձել թատրոնում։ Ոչ անմիջապես, բայց նրան հաջողվում է վիճակագրություն ձևավորել։ Աստիճանաբար, իր տաղանդի շնորհիվ, նա դառնում է հայտնի կատակերգակ դերասանուհի՝ ներկայանալով որպես Քերրի Մամենդա անվանումով, որը ավելի վաղ հորինել էր Դրուեն, երբ նա առաջին անգամ խաղացել էր սիրողական թատրոնում։ Նա թողնում է Գերստվուդին, ով աստիճանաբար խորտակվում է և ինքնասպանություն է գործում։
Էկրանավորում
Վեպը էկրանավորվել է 1952 թվականին, ռեժիսորը Վիլյամ Ուայլերն է։ Գլխավոր դերեը խաղացել են Օլիվիե Լոուրենսը (Գերստվուդ), Ջենիֆեր Ջոնսը (Քերրի), Ալբերտ Էդդին(Դրուե)։
Բեմադրություններ
1978 թվականին Ռիգայի պետական օպերետային թատրոնում բեմադրվել է «Māsa Kerija» («Քույր Քերրի») մյուզիքլը։ Ստեղծագործության բառերի հեղինակը Յանիս Պետերսն է, երաժշտության հեղինակը՝ Ռայմոնդ Պաուլսը, քույր Քերիի դերում հանդես է գալիս Միրձա Զիվերը։
Կատեգորիա:Թեոդոր Դրայզերի գրքեր Կատեգորիա:1900 վեպեր Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Արարքի հանցավորությունը բացառող հանգամանքներ
Արարքի հանցավորությունը բացառող հանգամանքներ. քրեական իրավունքի կողմից ճանաչված պայմաններ, որոնց առկայությամբ օբյեկտիվ կողմից հանցագործության հատկանիշներին համապատասխանող արարքը վերածվում է իրավաչափ արարքի և բացառում քրեական պատասխանատվությունը։
Տեսություններ
Արարքի հանցավորությունը բացառող հանգամանքների էության վերաբերյալ մի քանի տեսություններ կան։ Ըստ առաջին` համեմատաբար ավելի հայտնի ու ընդունելի տեսության, արարքի հանցավորությունը բացառող հանգամանքների էությունն այն է, որ դրանց առկայությամբ բացակայում է հանցագործության նյութական բնութագրիչը` արարքի հանրային վտանգավորությունը ։ Այդ պատճառով էլ արարքով պատճառված վնասը դառնում է հասարակայնորեն չեզոք, կամ նույնիսկ հասարակայնորեն օգտակար ։ Այս տեսությունը մշակվել է քրեական իրավունքի խորհրդային դոկտրինայի շրջանակներում։
Այս հանգամանքների առկայությամբ վնաս պատճառելը չի հանգեցնում քրեական պատասխանատվության կամ պատժի ։
Մեկ այլ տեսակետի համաձայն` այս հանգամանքները արարքի հանցավորությունը բացառում են հասարակական օգտակարության ուժով ։ Ի վերջո, որոշ տեսաբաններ գտնում են, որ արարքի հանցավորությունը բացառող հանգամանքների հիմքը համալիր բնույթ ունի, պետության հրաժարվելը այդ արարքի համար պատասխանատվություն ենթարկելուց ներառում է ինչպես հանրորեն վտանգավորության բացակայությունը, այնպես էլ մեղքի (սուբյեկտիվ կողմի) բացակայությունը ։
Արարքի հանցավորությունը բացառող հանգամանքների շրջանակը
Արարքի հանցավորությունը բացառող կարող են համարվել միայն այն հանգամանքները, որոնք նախատեսված են որպես այդպիսին քրեական օրենսդրությամբ, Հայաստանի Հանրապետությունում` ՀՀ քրեական օրենսգրքով։ Օրենսգիրքն առանձնացնում է արարքի հանցավորությունը բացառող 6 հանգամանք` անհրաժեշտ պաշտպանությունը, հանցանք կատարած անձին բռնելիս վնաս պատճառելը, ծայրահեղ անհրաժեշտությունը, հիմնավորված ռիսկը, ֆիզիկական կամ հոգեկան հարկադրանքը, հրամանը կամ կարգադրությունը կատարելը։ Այլ երկրների օրենսդրությունը, որպես կանոն, առանձնացնում է անհրաժեշտ պաշտպանությունը և ծայրահեղ անհրաժեշտությունը։ Բացի դրանից, արարքի հանցավորությունը բացառող են համարվում այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են պարտքի կատարումը, իրավունքի իրականացումը, մասնագիտական և ծառայողական պարտականությունների կատարումը, ճանաչողական, բժշկական, տեխնիկական կամ տնտեսագիտական փորձի իրականացումը , տուժողի համաձայնությունը ։ Պատիժների մասին Աֆղանստանի 1976 թվականի օրենքը սահմանում է այսպիսի հանգամանքների բարդ համակարգ, որը ներառում է այնպիսի արարքների կատարումը, որոնք չեն հակասում Շարիաթին, ծնողների կամ մանկավարժների կողմից իրենց իրավունքների իրականացումը, վիրահատությանը հիվանդի համաձայնությունը, սպորտային մրցումների ժամանակ վնասի պատճառումը (եթե այդ մրցումներն անցկացվել են սահմանված կանոններին համապատասխան), ծառայողական պարտականությունների կատարումը, անհրաժեշտ պաշտպանությունը ։
Քրեական իրավունքի տեսության մեջ որպես այսպիսի հանգամանքներ մատնանշվում են. օրինակ, տուժողի համաձայնությունը, հանրորեն օգտակար մասնագիտական գործառույթների իրականացումը, իրավունքների իրականացումը ։ Եթե այս հանգամանքները տվյալ երկրի քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված չեն որպես արարքի հանցավորությունը բացառող հանգամանքներ, դրանք կարող են դիտվել որպես պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ և ազդել պատժի նշանակման վրա։
Անհրաժեշտ պաշտպանություն
Անհրաժեշտ պաշտպանությունն այն իրավիճակն է, երբ հանրորեն վտանգավոր ոտնձգությունից անձի կյանքը, առողջությունը, իրավունքները, հասարակության կամ պետության շահերը պաշտպանելու նպատակով վնաս է հասցվում ոտնձգողին։ Հանցագործություն չի համարվում այն գործողությունը, որը կատարվել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում, այսինքն՝ պաշտպանվողի կամ մեկ այլ անձի կյանքը, առողջությունը և իրավունքները, հասարակության կամ պետության շահերը հանրության համար վտանգավոր ոտնձգությունից կամ դրա իրական սպառնալիքից՝ ոտնձգություն կատարողին վնաս պատճառելու միջոցով պաշտպանելիս, եթե թույլ չի տրվել անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցում։Անձի կյանքի համար վտանգավոր բռնության կամ այդպիսի բռնության իրական սպառնալիքով զուգորդված ոտնձգությունից պաշտպանվելիս կարող է պատճառվել ցանկացած վնաս, այդ թվում՝ մահ ։
Հանցանք կատարած անձին բռնելիս վնաս պատճառել
Հանցանք կատարած անձին բռնելիս վնաս պատճառելը որպես արարքի հանցավորությունը բացառող հանգամանք, ամրագրված է Հայաստանի Հանրապետության, Ռուսաստանի Դաշնության, Ուզբեկստանի, Լատվիայի և մի քանի այլ երկրների օրենսդրությամբ։ Վնաս կարող է պատճառվել հանցանք կատարած անձին, ով ավարտել է հանցագործությունը և փորձում է փախչել, խուսափել քրեական պատասխանատվությունից։ Հանցանք կատարած անձին բռնելիս վնաս պատճառելը պիտի հետապնդի կա'մ նրան իրավապահ մարմիններին հանձնելու, կա'մ վերջինիս կողմից նոր հանցագործությունները կանխելու նպատակ։ Անհրաժեշտ պաշտպանությունից այս հանգամանքը տարբերվում է նրանով, որ վնասը պատճառվում է այն ժամանակ, երբ հանցանքն արդեն ավարտվել է, և ըստ էության, հանցանք կատարած անձին վնաս պատճառելով հանցագործությամբ պատճառված վնասը չի կանխվում ։ Հանցագործություն չի համարվում այն գործողությունը, որը հանցանք կատարած անձին վնաս է պատճառել նրան՝ իրավասու մարմիններին հանձնելու կամ նրա կողմից հանրության համար նոր վտանգավոր արարք կատարելու հնարավորությունը խափանելու նպատակով բռնելիս, եթե դրա համար անհրաժեշտ միջոցների սահմանների անցում թույլ չի տրվել ։
Ծայրահեղ անհրաժեշտություն
Ծայրահեղ անհրաժեշտությունը մի իրավիճակ է, երբ անձը իր կյանքին, առողջությանը կամ այլ անձանց`օրենքով պաշտպանվող շահերին, հասարակությանը կամ պետությանը սպառնացող վտանգը կանխելու համար վնաս է պատճառում օրենքով պաշտպանվող այլ հարաբերություններին։ Ծայրահեղ անհրաժեշտության վիճակում գործող անձի արարքների հիմքը իրեն կամ երրորդ անձանց շահերին սպառնացող վտանգն է։ Վտանգը կարող է դրսևորվել բնական աղետների, անձի օրգանիզմում ընթացող ֆիզիոլոգիական պրոցեսների, ինչպես նաև այլ անձանց հակաիրավական արարքների ձևով։ Ծայրահեղ անհրաժեշտության դեպքում վնասը պատճառվում է վտանգի հետ անմիջականորեն չառնչվող անձանց. հենց սրանով էլ այն տարբերվում է անհրաժեշտ պաշտպանությունից։
Հանցագործություն չի համարվում քրեական օրենքով պաշտպանվող շահերին վնաս պատճառելը ծայրահեղ անհրաժեշտության վիճակում, այսինքն՝ տվյալ անձի կամ այլ անձանց կյանքին, առողջությանը, իրավունքներին և օրինական շահերին, հասարակության կամ պետության շահերին անմիջականորեն սպառնացող վտանգը վերացնելու համար, եթե այդ վտանգը չէր կարելի վերացնել այլ միջոցներով, և թույլ չի տրվել ծայրահեղ անհրաժեշտության սահմանների անցում ։
Ֆիզիկական կամ հոգեկան հարկադրանք
Ֆիզիկական կամ հոգեկան հարկադրանքը ֆիզիկական կամ հոգեբանական ուժի անօրինական կիրառումն է անձի նկատմամբ, որը նպատակ է հետապնդում նրան հարկադրելու հանցանք կատարելու ։ Քրեական պատասխանատվությունը այս իրավիճակում բացառվում է այն հիմքով, որ անձը արարքը` գործողությունը կամ անգործությունը, կատարում է ոչ իր կամքով, և, ըստ էության, բացակայում է նրա մեղքը։ Որպես կանոն, այս հարցում կարևոր է այն, թե արդյոք հարկադրանքն անձին զրկել է իր գործողությունները գիտակցելու և դրանք ղեկավարելու հնարավորությունից ։ Հանցագործություն չի համարվում քրեական օրենքով պաշտպանվող շահերին վնաս պատճառելը ֆիզիկական կամ հոգեկան հարկադրանքի ազդեցությամբ, եթե դրա հետևանքով անձը չէր կարող ղեկավարել իր գործողությունները (անգործությունը)։ Քրեական պատասխանատվության հարցն այն դեպքերում, երբ քրեական օրենքով պաշտպանվող շահերին վնաս է պատճառվում հոգեկան, ինչպես նաև ֆիզիկական այնպիսի հարկադրանքի ազդեցությամբ, որն անձին չի զրկում իր գործողությունները ղեկավարելու հնարավորությունից, լուծվում է՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի(ծայրահեղ անհրաժեշտության) դրույթները ։
Հիմնավորված ռիսկ
Հանցագործություն չի համարվում քրեական օրենքով պաշտպանվող շահերին վնաս պատճառելը հանրորեն օգտակար նպատակի հասնելու համար գործադրված հիմնավորված ռիսկի ժամանակ։Ռիսկը համարվում է հիմնավորված, եթե հիշյալ նպատակին չէր կարելի հասնել ռիսկի հետ չկապված գործողություններով (անգործությամբ), և ռիսկի դիմած անձն անհրաժեշտ միջոցներ է ձեռնարկել քրեական օրենքով պաշտպանվող շահերին վնաս պատճառելը կանխելու համար։ Ռիսկը հիմնավորված չի համարվում, եթե դա ակնհայտորեն զուգորդված է եղել երրորդ անձանց զոհվելու վտանգով, էկոլոգիական կամ հասարակական աղետի սպառնալիքով ։
Հրամանը կամ կարգադրությունը կատարելը
Քրեական պատասխանատվությունից կարող է ազատվել այն անձը, ով հանրորեն վտանգավոր արարք է կատարել իր համար պարտադիր հրամանը կամ կարգադրությունն իրականացնելիս։ Այս ինստիտուտը ազգային քրեական օրենսդրություն է ներմուծվել միջազգային քրեական դատարանի պրակտիկայից ելնելով։ Հրամանը կամ կարգադրությունը կատարելը կարող են բացառել արարքի հանցավորությունը, եթե կատարողը չի գիտակցել, որ հրամանը կամ կարգադրությունը ոչ իրավաչափ են ։ Եթե հրամանը կամ կարգադրությունը ակնհայտ ոչ իրավաչափ են, ապա անձը քրեական պատասխանատվության է ենթարկվում ընդհանուր հիմունքներով։
Հանցագործություն չի համարվում քրեական օրենքով պաշտպանվող շահերին վնաս պատճառելն այն անձի կողմից, ով գործել է ի կատարումն իր համար պարտադիր՝ սահմանված կարգով արձակված հրամանի կամ կարգադրության։ Այդպիսի վնաս պատճառելու համար պատասխանատվություն է կրում անօրինական հրաման կամ կարգադրություն արձակած անձը։ Ակնհայտ անօրինական հրամանով կամ կարգադրությամբ դիտավորյալ հանցանք կատարած անձը պատասխանատվություն է կրում ընդհանուր հիմունքներով։ Ակնհայտ անօրինական հրամանը կամ կարգադրությունը չկատարելը բացառում է քրեական պատասխանատվությունը ։
Ցուրտ լեռնային կլիմա
Արեգակնային ճառագայթում
Արեգակնային ճառագայթման ինտենսիվությունը բարձր է։ Ձմեռը երկարատև է (4-6 ամիս)՝ հաստատուն ձնածածկույթով։ Հունվարին օդի միջին ջերմաստիճանը -10 °C-ից -13 °C է։ Ամառը կարճատև է, զով։ Հուլիս-օգոստոսին օդի միջին ջերմաստիճանը մինչև 10 °C է, առավելագույնը՝ 30 °C: Աշունը կարճատև է, ցուրտ, հաճախակի են ձնաբուքը, ամպրոպը, մառախուղը, մերկասառույցը, ճենճառը։
Քամիներ, անսառնամանիք ժամանակաշրջան
Գերակշռում են ուժեղ քամիները։ Անսառնամանիք ժամանակաշրջանը մինչև 70 օր է, 0 °C-ից բարձր ջերմաստիճանների գումարը՝ 800-1500 °C, տարեկան տեղումները՝ 700-800 մմ։ Լանդշաֆտը մերձալպյան, ալպյան է։
Կատեգորիա:Կլիմա
Հռոմեական բանակ
Հռոմեական բանակ (Latin: exercitus Romanus, Ancient Greek: στρατός/φοσσᾶτον Ῥωμαίων, տառադարձումը՝ ստրատոս/ֆոսսատոն Ռոմայոն), տերմին (բառեզր) կամ գիտաբառ, որով նշանակվել են Հռոմեական թագավորության (մինչև մ.թ.ա. մոտ 500 թ.), Հռոմեական հանրապետության (մ.թ.ա. 500–31 թթ.), Հռոմեական կայսրության (31 BC – 395/476 AD) և վերջինիս ժառանգորդի՝ Արևելահռոմեական կայսրության կամ Բյուզանդական կայսրության ծավալած ցամաքային զինված ուժերը։ ՛՛Հռոմեական բանակ՛՛ անվանումը շուրջ 2.000 տարի գործնականում կրել է մի կազմակերպություն՝ Հռոմեական զինված ուժերը, որոնք այդ ընթացքում ենթարկվել են բազում փոփոխությունների թե՛ կազմության ու կառուցվածքի, թե՛ սպառազինության ու մարտավարության տեսակետներից, սակայն, միաժամանակ պահպանելով իրենց դարավոր ավանդույթների միջուկը։
Սեն Լեժե սու Մարժերի
Սեն Լեժե սու Մարժերի (Saint-Léger-sous-Margerie), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Հռոմեական բանակ
Հռոմեական բանակը շուրջ 2.000 տարի շարունակ իրենից ներկայացրել է կանոնավոր զորք։ Այն հանդիսացել է մի կազմակերպություն, որը հազարավոր տարիներ շարունակ հռոմեական, ապա բյուզանդական հասարակության և պետության հիմնական տարրերից մեկն էր, հռոմեական պետության, ապա և նրա ամենաուղղակի ժառանգորդ Բյուզանդիայի հզորության վճռական գործոնը։
Սեն Լեժե սու Մարժերի
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 59 մարդ, բնակչության խտությունը` 8.97 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.58 կմ² տարածք։
Եղևնին
Եղևնին (Grantræet), դանիացի հեքիաթագիր Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթը։ Գրվել է 1844 թվականին։
Սեն Լեժե սու Մարժերի
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 165 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 50 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 45 կմ հյուսիս-արևելք։
Հռոմեական բանակ
Հին Հռոմի ծաղկման ժամանակաշրջանում բանակի անձնակազմի թիվը սովորաբար կազմում է մինչև 100 հազար մարդ, սակայն կարող էր նաև ավելանալ, հասնելով մինչև 250—300 հազար և ավելի մարդու։ Հռոմեական բանակն ուներ իր ժամանակի համար լավագույն սպառազինությունը, փորձառու և լավ պատրաստված հրամանատարական կազմ, աչքի էր ընկնում խիստ կարգապահությամբ և զորապետների ու զորավարների բարձր ռազմարվեստով։ Հռոմեացի զորապետներն ու զորավարները կարող էին կիրառել մարտական գործողությունների վարման ամենակատարյալ եղանակները՝ ձգտելով հասնել հակառակորդի լիակատար ջախջախմանը։
Եղևնին
Սյուժե
Թավուտ անտառում մի փոքրիկ եղևնի կար։ Նրա տեղը շատ լավն էր, օդն ու լույսը առատ, իսկ շուրջը աճել էին իր ընկերուհիները, եղևնիներ ու սոճիներ։ Նա շատ էր ուզում մեծանալ, բայց նրան ո՛չ զով օդն էր նկատում, ո՛չ ջերմ արևը, ոչ էլ` գյուղացի երեխաների բլբլան ձայնը, ովքեր գնում էին անտառ մորի կամ ելակ հավաքելու։ Նրանք գնում էին նստում եղևնու տակ և խոսում։ Նրանք ասում էին, թե եղևնին շատ գեղեցիկ է և փոքրիկ, բայց եղևնուն այդ բոլորովին էլ դուր չէր գալիս։ Անցավ մի տարի, և եղևնու վրա աճեց ճյուղերի մի նոր շրջան։ Անցան ևս մի քանի տարիներ, և ճյուղերի մի շրջան էլ ավելացավ։ Եվ այդպես կարելի էր որոշել եղևնու տարիքը։ Նա ասում էր, որ երանի այնքան մեծ լիներ, որ ճյուղերը փռեր լայն, իսկ գագաթը հեռուներ դիտեր։ Թռչունները բույներ կհյուսեին նրա ճյուղերին։ Արդեն եկավ ձմեռ, ձյան վրա վազվզում էր նապաստակը, երբեմն էլ` եղևնու վրայով ։ Եվ դա եղևնու համար վիրավորական էր։ Անցավ ևս երկու ձմեռ, երրորդ ձմռանը ծառն արդեն բավականին մեծ էր, նապաստակն էլ այլևս չէր կարողանում վազել եղևնու վրայով։ Ինչպես ամեն աշուն, այս աշուն էլ սկսվել էր ծառահատումը, և հերթը հասել էր եղևնուն։ Իսկ եղևնին սկսեց վախենալ։ Գարնանը ծիծեռնակներն ու արագիլներն երբ թռչում և գալիս են, եղևնին հարցնում է նրանց, նրանք չգիտե՞ն, թե որտեղ են տարել անտառից կտրված ծառերը։ Մի անգամ էլ փայտահատները գալիս են և կտրում են եղևնուն` նրան տալով մի ընտանիքի, ով ուներ դրա կարիքը։ Այդ ժամանակ տոն էր, և տանը շատ երեխաններ կային, երեխանները զարդարում են եղևնին և շուրջպար բռնում։ Երբ որ այդ տոնը ավարտվում է, եղևնուն գցում են նկուղ, և այդ եղևնին հիշում է, թե նա երբ փոքր էր, ուզում էր մեծանալ, իսկ հիմա չի ուզում մնալ մութ սենյակում ։
Սեն Լեժե սու Մարժերի
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Հռոմեական բանակ
Հռոմեական բանակի հիմնական զորատեսակը նրա գոյության առաջին մի քանի դարերում հետևակն էր։ Նավատորմը ապահովում էր ցամաքային զորքերի գործողությունները ծովամերձ ուղղություններում։ Նշանակալի զարգացում ստացավ ռազմաինժեներական կամ ռազմաճարտարագիտական գործը, դաշտային ճամբարների կառուցումն ու կահավորումը, մեծ տարածությունների վրա արագ տեղաշարժեր կատարելու ունակությունը, ամրոցների պաշարման և պաշտպանության արվեստը։
Եղևնին
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հեքիաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթներ
Սեն Լեժե սու Մարժերի
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Հռոմեական բանակ
Հռոմեական բանակի հիմնական կազմակերպչական ու մարտավարական միավորը լեգեոնն էր։ Մ.թ.ա. IV դարի երկրորդ կեսից լեգեոնը կազմված էր 10 մանիպուլաներից (հետևակ) и 10 տուրմաներից (հեծելազոր), իսկ մ.թ.ա. III դարի առաջին կեսից՝ — 30 մանիպուլաներից (որոնցից յուրաքանչյուրը բաժանվում էր 2 ցենտուրիայի) և 10 տուրմաների։ Այդ ամբողջ ժամանակաշրջանում լեգեոնի թիվը մնում էր անփոփոխ՝ մոտ 4 ու կես հազար զինվոր, այդ թվում՝ 300 հեծյալ։ Լեգեոնի մարտավարական այսպիսի ՛՛մասնատվածությունը՛՛, այսինքն՝ մի շարք ստորաբաժանումներից կազմված լինելը՝ ապահովում էր զորքերի բարձր շարժունակությունը մարտադաշտում։ Մ.թ.ա. 107 թվականից՝ կապված աշխարհազորային, այսինքն՝ ՛՛միլիցիոն՛՛ համակարգից ՛՛արհեստավարժ վարձու բանակին՛՛ անցնելով՝ լեգեոնը սկսեց բաժանվել 10 կոհորտաների (յուրաքանչյուր կոհորտա՝ իր հերթին, կազմված էր 3 մանիպուլայից)։ Լեգեոնի կազմի մեջ մտնում էին նաև տարատեսակ պատերազմական մեքենաները՝ իրենց անձնակազմով, այդ թվում՝ պարսպակործան մեքենաները (՛՛բաբաններ՛՛, ՛՛խոյեր՛՛, ՛՛ագռավներ՛՛ և այլն) և, արդի տեմինիով ասած՝ այսպես կոչված ՛՛հրետանին՛՛ նետողական մեքենաները (վերջիններս իրենց հերթին լինում էին քարանետ, նիզականետ և այլն)։ Մ.թ. I դարում լեգեոնի թիվը կազմում էր մոտավորապես 7 հազար մարդ (այդ թվում՝ 800 հեծյալ)։
Սեն Լեժե սու Մարժերի
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 35 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 26-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 9։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,3 %։ 26 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 24 անձ (14 տղամարդ և 10 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (2 տղամարդ և 0 կին)։ 9 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 0-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Հռոմեական բանակ
Հռոմեական բանակը գրեթե 2.000 տարի մեծ դեր է խաղացել թե՛ հռոմեական պետության, թե՛ համաշխարհային պատմության մեջ։ Հայաստանը և նրա զինված ուժերը դարեր շարունակ հաճախ են բախվել հռոմեական լեգեոնների հետ։ Անշուշտ, երբեմն էլ Հայաստանն ու Հռոմը եղել են նաև դաշնակիցներ։
Սեն Լեժե սու Մարժերի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Հռոմեական բանակ
Իր հերթին հռոմեական բանակն էլ լուրջ ազդեցություն է կրել իր հարևան պետությունների և ժողովուրդների, այդ թվում՝ Մերձավոր Արևելքի բանակներից, մասնավորապես՝ հայկական բանակից՝ վերցնելով այն առաջավորը, օգտակարաը, որոնք կարող էին զարգացնել ռազմաարվեստը և նպաստել Հռոմեական բանակի հզորացմանը։ Պատահական չէ, որ իր գոյության առաջին դարերում հիմնականում հետևակային բանակ լինելով և ստեղծելով իր ժամանակաշրջանի լավագույն հետևակային մարտավարությունը, հայկական և պարթևական բանակների և առանձնապես նրանց այրուձիու հետ բախումներից հետո, հռոմեական բանակում, հատկապես ուշ կայսրության և բյուզանդական ժամանակաշրջաններում աստիճանաբար սկսեց գերակշռել հեծելազորը, որը դարձավ ուշ հռոմեական կայսրության և հատկապես բյուզանդական բանակների գլխավոր և հարվածային զորատեսակը։
Պատմական փուլերը
Հռոմեական բանակի զարգացումը բաժանվում է ութ փուլի։ Ա. Վաղ Հռոմեական բանակ (մ.թ.ա. 500-300 թթ.), Բ. Միջին հանրապետության Հռոմեական բանակը (մ.թ.ա. 300–88 թթ.), Գ. Ուշ հանրապետության Հռոմեական բանակը (մ.թ.ա. 88–30 թթ.), Դ. Կայսերական Հռոմեական բանակը (մ.թ.ա. 30 թ. – մ.թ. 284 թ.), Ե. Ուշ Հռոմեական բանակը (մ.թ. 284–476 թթ.) շարունակվելով որպես Արևելահռոմեական բանակ (476–641 թթ.), Զ. Միջին Բյուզանդական բանակ (641–1081 թթ.), Է. Կոմնենոսյան Բյուզանդական բանակ (1081–1204 թթ.), Ը. Պալեոլոգոսյան Բյուզանդական բանակ (1261–1453 թթ.)։ Ստորև կդիտարկենք դրանցից յուրաքանչյուրում հռոմեական բանակի զարգացումն ու վիճակը։
Վաղ Հռոմեական բանակ (մ.թ.ա. 500-300 թթ.)
Վաղ հռոմեական բանակը գոյություն է ունեցել Հռոմեական թագավորության և վաղ Հռոմեական Հանրապետության ժամանակ (մինչև մ.թ.ա. 300 թ.). Այս ժամանակաշրջանի ընթացքում, երբ պատերազմը գլխավորապես կազմված էր փոքրամասշտաբ կողոպտիչ արշավներից, ընդունված է ասել, որ Հռոմեական բանակը հետևում էր պատերազմի վարման էթրուսկյան մոդելին և զորքի կազմակերպման ու սպառազինման հունական մոդելին։ Վաղ Հռոմեական բանակը հիմնված էր ամենամյա պարտադիր զինակոչի սկզբունքի վրա։
Ըստ հին հունական ռազմական պատմության հետազոտող, ռուս պատմաբան, ակադեմիկոս Միխայիլ Իվանովիչ Ռոստովցևի (Михаи́л Ива́нович Росто́вцев, 1870—1952 թթ.) այդ ժամանակներում "բանակը կազմված էր ամբողջ բնակչությունից". Հետևակը համալրվում էր ցածր դասերի ներկայացուցիչներից, այնինչ հեծելազորը՝ բարձր դասի, այսպես կոչված ՛՛պատրիկների՛՛ մենաշնորհն էր։ Դա բնական էր, քանզի միայն հարուստներն էին ի վիճակի ձիեր պահել։ Ավելին, հրամանատարական իշխանությունը թագավորական ժամանակաշրջանում պատկանում էր արքային։ Մինչև հանրապետության հաստատումը և կառավարող կոնսուլների ընտրությունը, զորքի գլխավոր հրամանատարի դերը կատարում էր արքան ։ Մ.թ.ա. 508 թվականից Հռոմը միապետական կառավարման ձևից անցավ հանրապետականին։ Բանակի հրամանատարական պաշտոնն անցավ ընտրովի կոնսուլներին։ Վերջիններս թե՛ առանձին վերցրած, թե՛ միասին պարտավոր էին հոգ տանել, որպեսզի վտանգից պահպանեին Հանրապետությունը ։
Հայտնի է, որ հռոմեացիները կենտրոնական Իտալիայի Լացիում երկրամասում բնակվող լատին ցեղերից էին և խոսում էին լատիներեն։ ՛՛Լեգեոն՛՛ տերմինը ծագում է լատիներեն ՛՛լեգիո՛՛՝ "legio" բառից։ Վերջինս նշանակում է ՛՛պարտադիր զորակոչ՛՛։ Սկզբնական շրջանում կար միայն 4 լեգեոն։ Այդ լեգեոնները համարակալված էին "I-ից մինչև IIII", ընդ որում 4-րդը գրվում էր հենց այդպես՝ IIII, այլ ոչ թե՝ IV: Առաջին լեգեոնը դիտվում էր որպես առավել հեղինակավորն ու պատվավորը։ Այս ժամանակներում հիմնադրված շատ ավանդույթներ հետագա ժամանակներում արտահայտվեցին Հռոմեական բանակի զարգացման ընթացքի մեջ։ Բանակի հիմնական մասը կազմում էին քաղաքացիները։ Ընդ որում քաղաքացիները չէին կարող ընտրել, թե ո՞ր լեգեոնում են ցանկանում ծառայել։ Ցանկացած այր՝ տղամարդ, որը 16-46 տարեկան էր, վիճակահանությամբ էր ընտրվում ծառայության և նշանակվում էր որևէ լեգեոնի մեջ ։
Ընդհուպ մինչև մ.թ.ա. 390 թ., երբ տեղի ունեցավ հռոմեացիների ռազմական աղետը Ալիայի ճակատամարտում, Հռոմեական բանակը կազմակերպված էր նույն կերպ, ինչ որ հունական փաղանգը։ Դա հետևանքն էր Իտալիայում հույների ազդեցության, որը կատարվում էր նրանց գաղութների միջոցով։ Հին հռոմեական պատմիչ Լիվիոսի և հույն պատմիչ Դիոնիսիոսի համաձայն՝ "փաղանգը բաղկացած էր 3.000 հետևակայինից և 300 հեծյալից". Յուրաքանչյուր այր պարտավոր էր իր զենքով ու ասպարով մասնակցել մարտին։ Դրանից ելնելով էլ որոշվում էր, թե ինչ դիրքում կտեղակայվեր նա՝ ճակատամարտի ընթացքում, ինչը, փաստորեն, կախված էր նրա սպառազինության որակից։ Այսինքն՝ առավել հարուստները, ուստի և առավել լավ սպառազինվածները կանգնում էին զորքի առաջին շարքում, պակաս ունևորները՝ երկրորդ, ավելի չունևորները՝ երրորդ...