cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(1336) Զելանդիա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,85442 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6769 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,032 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1761,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,204375 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,2° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:1934 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հենրիկ վան Գենտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կրասնի (Բագաևսկի շրջան)
Կրասնի (Красный), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բագաևսկի շրջանում։ Մտնում է Կրասնենսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Բագաևսկայա շրջկենտրոնից գտնվում է 20 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բագաևսկի շրջանի բնակավայրեր
Մարկ Մարգոլիս
Մարկ Մարգոլիս (Mark Margolis, ), ամերիկացի դերասան։ Առավելապես հայտնի է «Սպիով դեմքը» (1983), «Էյս Վենտուրա։ Ընտանի կենդանիների խուզարկուն» (1993), «Ռեքվիեմ երազանքի համար» (2000) և մի շարք այլ ֆիլմերից, ինչպես նաև «Օզ», «Ամբողջ ծանրությամբ» (2009–2011), «Ավելի լավ է զանգեք Սոլին» (2016-2022) հեռուստասերիալներից։ «Ամբողջ ծանրությամբ» սերիալում Հեկտոր Սալամանկայի դերի համար 2012 թվականին առաջադրվել է Էմմի մրցանակի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Խմարովկա (գյուղ, Բերշադի շրջան)
Խմարովկա (Хмарівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1600 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Խմարովկա գյուղում բնակվում էր 585 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16,72 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 34,99 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1600 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լարի Հուվեր
Լարի Հուվեր (Larry Hoover, ), Չիկագոյի հարավում ձևավորված ամերիկյան «Գանգստեր-առաքյալներ» (Gangster Disciple) ավազակախմբի՝ հյուսիսային Իլինոյսի և Ինդիանայի սահմաններից դուրս տարածված փողոցային բանդայի հիմնադիր և առաջնորդ։ Այժմ գտնվում է Կոլորադոյի խիստ ռեժիմով ուղղիչ բանտում։ Նա դատապարտված է 150-200 տարի ազատազրկման՝ սպանության (1973) և 1997 թվականին 17-ամյա հետաքննությունից հետո՝ դավադրության, շորթման, փողերի լվացման և պետական ​​բանտից խմբավորման հանցավոր գործողությունները շարունակական ղեկավարելու համար, նա դատապարտված է ցմահ ազատազրկման ։
Վլադիմիր Տամրուչի
Վլադիմիր Ստեփանի Տամրուչի, տանկային զորքերի գեներալ-լեյտենանտ (1941 թվականի դեկտեմբեր)։ Ազգությամբ հայ։
Լարի Հուվեր
Կենսագրություն
Լարի Հուվերը ծնվել է Միսիսիպի նահանգի Ջեքսոն քաղաքում, սակայն մեծացել է Չիկագոյում ։ 1960-ական թվականներին պատանի հասակում դարձել է փողոցային բանդայի ղեկավար ։1974 թվականին սպանության համար դատապարտվել է ցմահ բանտարկության, բայց դա նրան չի խանգարել դառնալ փողոցային խմբավորման պարագլուխ, որը հայտնի է Gangster Disciple Nation անունով, ավելի ուշ անվանակոչվել է «Գանգստեր առաքյալներ» (GD )։ Բանտարկության ընթացքում «Հուվեր արքան » գլխավորել է թմրանյութերի անօրինական վաճառքը բանտում և փողոցներում, Չիկագոյի արևմուտքից մինչև Միացյալ Նահանգներ ։
Գործունեություն
1990-ական թվականներին Հուվերը հրաժարվել է իր քրեական անցյալից՝ դառնալով Չիկագոյի քաղաքական հայտնի դեմքերից մեկը, իսկ խմբավորումը համայնքում երկրպագուներ է ձեռք բերել խաղաղ բարեգործական ակցիաներ կազմակերպելով։ Հուվերը հայտարարել է խմբավորման նոր անվանումը  Growth and Development։ Գաղտնալսումների արդյունքում, դաշնային հետաքննությունը 1995 թվականին թմրանյութերի վաճառքի և դրամաշորթության համար Հուվերին կրկին դատապարտել է ցմահ ազատազրկման։ Հուվերի 15 000 հանցավոր «զինվորները» ԱՄՆ հինգ նահանգներում տարեկան միլիոնավոր դոլարներ են վաստակել։
Վլադիմիր Տամրուչի
Կենսագրություն
Ավարտել է Թիֆլիսի ռազմական ուսումնարանը, Պետրոգրադի գլխավոր շտաբի ակադեմիայի նախապատրաստական դասընթացը 1917։ Առաշին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մասնակցել է էրզրումի գրավմանը 1916։ Հայաստանում սովետ, կարգերի հաստատումից հետո կամավոր մտել է կարմիր բանակ, հաշորդաբար եղել բանակի օպերատիվ բաժնի պետի տեղակալ, Հայկական ԽՍՀ ռազմ, գործերի ժողավրդական կոմիսարիատի շտաբի օպերատիվ բաժնի, այնուհետե՝ Հայկական հրաձգային դիվիզիայի շտաբի պետ։ Մասնակցել է Հայաստանում քաղաքացիական կռիվներին։ 1923 թվականին փոխադրվել է Թիֆլիս, 1925 թվականին՝ Մոսկվա, օկրուգի տանկային միավորումներում վարել մի շարք հրամանատարական պաշտոններ, դասավանդել ոագմա-տեխնիկական և մոտոմեքենայացման ակադեմիաներում։ Վլադիմիր Ստեփանի Տամրուչի 1933 թվականից՝ ԽՍՀՄ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի Մ․ Վ․ Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիայի ավագ դասախոս, ապա՝ զրահատանկային զորքերի ամբիոնի վարիչ։ 1940 թվականին ստանալով գեներալ-մայորի կոչում՝ նշանակվել է կարմիր բանակի ավտոզրահատանկային զորքերի գլխավոր տեսչի օգնական։ Հայրենական պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի հունիսի 24-ից, որպես Կիևի առանձին օկրուգի 22-րդ մեքենայացված կորպուսի հրամանատար, մասնակցել է Ուկրաինայի պաշտպանությանը, Ժիտոմիրի մոտ մղված հարձակողական մարտերին, այնուհետե նշանակվել Հարավ-Արևմտյան ռազմաճակատի ավտոզրահատանկային զորքերի հրամանատար, ռազմաճակատի հրամանատարի տեղակալ։ Պատերազմից հետո մինչև մահը բուժվել է սրտի ծանր հիվանդությունից։ Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։
Կատեգորիա:Գեներալ-լեյտենանտներ Կատեգորիա:Գեներալ-մայորներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Լարի Հուվեր
Գործունեություն
Այժմ գտնվում է Կոլորադոյի բանտում։ Նա համարվում է գանգստերական հին դպրոցի բացառիկ հերոսներից մեկը։ Նրա որոշ երկրպագուներ ասում են, որ նա քաղաքական ուժերի զոհն է, մեղավոր է սևամորթ լինելու և ապօրինի բիզնեսի մեջ ընդգրկված լինելու համար։
Հուվերի զրույցները բանտում ձայնագրվել են այցելուների կրծքանշաններում տեղադրված հաղորդիչների միջոցով։ Որպես բանդայի խորհրդանիշ օգտագործվել է Դավթի աստղը։ Հուվերի կյանքի փաստագրական դրաման և սահմանված պատժամիջոցները նրան դասում են «Չիկագոյի խոշորագույն գանգստերների շարքը Ալ Կապոնեի ժամանակներից ի վեր»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մարդասպաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հանցագործներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գանգստերներ
Նիկոլայ Մենշուտկին
Նիկոլայ Մենշուտկին (Николай Александрович Меншуткин, ), ռուս քիմիկոս։
Կենսագրություն
Քիմիական կինետիկայի բնագավառում կատարած աշխատանքների համար Մենտուշկինն արժանացել է Լոմոնոսովի անվան մրցանակի (1904)։
Հանգչում է Սմոլենսկի ուղղափառ եկեղեցու գերեզմանատանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս քիմիկոսներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի դասախոսներ
Նիզկայա
Նիզկայա (Низкая), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Պսկովի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Չյորնայա գետի ձախ ափից 11 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 21 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչորսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Նարվա, գետը ենթաավազան չունի, գետի գետային ավազանը Նարվա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կուդինով (Բագաևսկի շրջան)
Կուդինով (Кудинов), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բագաևսկի շրջանում։ Մտնում է Յոլկինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Բագաևսկայա շրջկենտրոնից գտնվում է 20 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բագաևսկի շրջանի բնակավայրեր
Սալվադոր Դալիի թանգարան (Փարիզ)
Սալվադոր Դալիի թանգարան, Սալվադոր Դալիին նվիրված գործող մշտական ցուցադրություն Ֆրանսիայում, որը հիմնականում բաղկացած է քանդակներից և փորագրանկարներից։ Թանգարանում, որը գտնվում է Փարիզի Մոնմարտր շրջանում, ցուցադրվում են շուրջ 300 բնօրինակ աշխատանքներ։ Հավաքածուում ներկայացված են հիմնականում Դալիի ամենահայտնի սյուրռեալիստական եռաչափ քանդակները  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փարիզի թանգարաններ Կատեգորիա:Փարիզի տեսարժան վայրեր
Սիրում է, չի սիրում (քանդակ, Երևան)
Սիրում է, չի սիրում քանդակ, գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ Աբովյան փողոցում։ Արձանի բնօրինակը քանդակագործը ստեղծել է 1967 թվականին։
Պատմություն
1 մետր 60 սանտիմետր բարձրությամբ պղնձե արձանը 1991 թվականին կոտրել և գողացել են։ 2012 թվականին տեղադրվել է քանդակի վերականգնված բրոնզաձույլ տարբերակը նախկին վայրից քիչ հեռու։ Քանդակը բնօրինակի էսքիզներով վերականգնել են Թերեզա Միրզոյանի դուստրը՝ Անուշ Առաքելյանը, և քանդակագործ, ՀՀ վաստակավոր նկարիչ Գետիկ Բաղդասարյանը ։ Արձանի բացումը տեղի է ունեցել Թերեզա Միրզոյանի 90-ամյակի և Երևանի 2794-ամյակի միջոցառումների շրջանակներում։
(9210) 1995 BW2
(9210) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի հունվարի 27-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Սիրում է, չի սիրում (քանդակ, Երևան)
Պատմություն
Քանդակում պատկերված է խոտերի մեջ նստած նրբիրան, երկար պարանոցով աղջիկ՝ ծալքավոր զգեստով, ով երկմտում է՝ արդյոք սիրվա՞ծ է, արդյոք կարո՞ղ է հավատալ երջանկությանը։ Սովորաբար «Սիրում է, չի սիրում» խաղը ծաղկի միջոցով են խաղում, հերթով պոկելով թերթիկները։ Աղջկա ձեռքին չկա քարե ծաղիկ՝ ժամանակի մեջ սառած անդառնալի ու անզիջում դատավճիռ։ Քանդակագործն առաջարկում է անցորդին թարմ ծաղիկ տալ իր գեղեցկուհուն՝ ի նշան անվերջ հույսի ու անսպառ սիրո  ։
(9210) 1995 BW2
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,084486 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,405 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,764 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1978,67 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,181941 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,09° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Անատոլի Ռապոպորտ
Անատոլի Ռապոպորտ, ռուսական ծագմամբ ամերիկացի փիլիսոփա, կենսաբան, հոգեբան, օպերացիոնալիզմի հետևորդ։
Կենսագրություն և գիտական գործունեություն
Անատոլի Ռապոպորտը ծնվել է Լոզովայա կայարանում՝ հրեական ընտանիքում, և անվանակոչվել Անատոլի՝ ի պատիվ հորական պապի ։ Հայրը՝ Մունյա Խաիմ-Բեր (հետագայում՝ Բորիս) Նաֆտուլևիչ Ռապոպորտը (1888 թվական), և մայրը՝ Հանա-Ուդլ (հետագայում՝ Ադել) Պինխուսովնան (օրիորդ ժամանակ՝ Ռապոպորտ, ծագմամբ Չերկասիից), մոտ ազգականներ էին։ Ծնողներն ամուսնացել էին ավագ որդու՝ Անատոլիի ծննդից մեկ տարի առաջ։
1921 թվականին Անատոլի Ռապոպորտը տեղափոխվել է ԱՄՆ, 1941 թվականին ավարտել Չիկագոյի համալսարանը։ 1955-1970 թվականներին Միչիգանի համալսարանում (University of Michigan) մաթեմատիկական կենսաբանության պրոֆեսոր էր։ 1955 թվականին դարձել է ընդհանուր իմաստաբանության խնդիրներն ուսումնասիրող միջազգային ընկերության հիմնադիրներից մեկը, և 1965-1966 թվականներին, որպես նախագահ, ղեկավարել այն։ Եղել է «ETC» և «Behavior Science» ամսագրերի հիմնական խմբագիրներց մեկը։ 1970-2007 թվականներին Կանադայի Տորոնտոյի համալսարանի (University of Toronto) հոգեբանության և մաթեմատիկայի պրոֆեսոր էր։ Մահացել է թոքերի բորբոքումից Տորոնտոյում։
Իր գիտական գործունեության մեջ արժանացել է մեծ համբավի լեզվի, մտածողության և գործունեության միջև կապի վերլուծության, ինչպես նաև կոնֆլիկտային իրավիճակներում լեզվի օգտագործման ուսումնասիրության համար։ Առաջիններից մեկն էր, որ վարքի վերլուծության համար օգտագործել է խաղերի տեսությունը ։ Մակաբուծության և սիմբիոզի ֆենոմենների վերլուծության համար օգտագործել է մաթեմատիկական մոդելներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ռուսական կայսրությունում ծնվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսաբաններ Կատեգորիա:Կանադացի ակադեմիկոսներ
Սենտ Հելինա Բեյ
Սենտ Հելինա Բեյ (St. Helenabaai, Saint Helena Bay), քաղաք Հարավաֆրիկյան Հանրապետության հարավ-արևմուտքում՝ Արևմտյան Կապ նահանգի տարածքում: Ընդգրկված է Ուեսթ Քոսթ շրջանի և Սալդանյա Բեյ մունիցիպալիտետի կազմում։
Պատմություն
1497 թվականի նոյեմբերի 7-ին Սուրբ Հեղինեի ծովածոցի ափին՝ այն վայրի մոտ, որտեղ ավելի ուշ հայտնվել է քաղաքը, ափ է իջել պորտուգալացի ծովագնաց Վասկո դա Գաման ։
Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է նահանգի արևմտյան մասում՝ Ատլանտյան օվկիանոսի ափին, նահանգի վարչական կենտրոն Քեյփթաունից մոտ 129 կիլոմետր (ուղիղ գծով) դեպի հյուսիս-հյուսիս-արևմուտք (NNW)։ Ծովի մակարդակից բացարձակ բարձրությունը 252 մետր է ։
Կլիմա
Քաղաքի կլիման մերձարևադարձային-միջերկրածովյան է։ Միջին տարեկան տեղումների քանակը կազմում է 204 մմ: Առավելագույն տեղումների քանակը լինում է ապրիլից հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում: Օդի միջին առավելագույն ջերմաստիճանը տատանվում է 16,6 °C-ից (հուլիսին) մինչև 25,6 °C (փետրվարին): Տարվա ամենացուրտ ամիսը հուլիսն է: Միջին նվազագույն գիշերային ջերմաստիճանն այդ ամսում լինում է 7,9 °C ։
Բնակչություն
2001 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմում էր 7875 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմում էին 47,92 տոկոս, կանայք՝ համապատասխանաբար 52,08 տոկոս: Ռասայական առումով՝ գունամորթները եղել են քաղաքի բնակչության 66,67 %-ը, նեգրոիդները՝ 25,03 %, սպիտակամորթները՝ 8,27 %, ասիացիները (այդ թվում՝ հնդիկներ)՝ 0,04 %։ Քաղաքացիների շրջանում առավել տարածված լեզուներն էին աֆրիկաանսը (73,52 %), կոսան (24,23%), անգլերենը (2,17%) և սեսոտոն (0,08%) ։
2011 թվականի պաշտոնական մարդահամարի անցկացման ընթացքում ստացված տվյալների համաձայն՝ Սենտ Հելինա Բեյում բնակվում էր 11 529 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմում էին 49,49 տոկոսը, կանայք՝ համապատասխանաբար 50,51 տոկոսը: Ռասայական առումով՝ գունամորթները եղել են քաղաքի բնակչության 59,27 %-ը, նեգրոիդները՝ 29,66 %, սպիտակամորթները՝ 10,31 %, ասիացիները (այդ թվում՝ հնդիկներ)՝ 0,28 %, այլ ցեղերի ներկայացուցիչները՝ 0,48 %: Քաղաքի բնակիչների շրջանում առավել տարածված լեզուներն էին  աֆրիկաանսը (68,87 %), կոսան (25,71 %), անգլերենը (3,53 %) և սեսոտոն (0,36 %) ։
Ռմբապաստարան
Ռմբապաստարան կամ օդային հարձակման ապաստարան, պաշտպանիչ կառույց, քաղաքացիական պաշտպանության օբյեկտ, որը նախատեսված է ավիառումբերի ու արկերի պայթուցիկ և բեկորային ազդեցությունից, ավերված շենքերի բեկորներից և գազերի թունավոր ազդեցությունից պաշտպանվելու համար։ 1920-1940 թվականներին կառուցված գազի ապաստարանների մեծ մասը հետագայում վերափոխվել են միջուկային զենքից պաշտպանող ապաստարանների ։
Ռմբապաստարանները տարածված էին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Հատուկ կառուցված ռմբապաստարաններից և պաշտպանական շինարարության համար հարմարեցված նկուղներից բացի, որոշ մեծ քաղաքներում մետրոպոլիտենի ստորգետնյա տարածքները օգտագործվել են որպես ռմբապաստարան ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ամենահայտնի ռմբապաստարաններից մեկը Ֆյուրերբունկերն է, որտեղ Հիտլերն անցկացրել է իր վերջին ամիսները։ Ավելի ուշ՝ սառը պատերազմի ընթացքում, գաղափարական առճակատման և սպառազինությունների մրցավազքի մեջ ներգրավված երկրներում ակտիվորեն կառուցվում էին հակամիջուկային և քաղաքացիական ապաստարաններ, որոնք հին ոճով ռմբապաստարան էին կոչվում ։
Ռմբապաստարանները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ռմբապաստարանները կառուցվել են թշնամու օդային հարձակումներից պաշտպանվելու համար։ Գոյություն ունեցող շինությունները, որոնք նախատեսված են եղել այլ գործառույթների համար, ինչպիսիք են մետրոպոլիտենի ստորգետնյա կայարանները, թունելները, տների կամ հաստատությունների նկուղներն ու մառանները, երկաթգծի կամուրջների երկաթբետոնյա կամարները, օգտագործվել են օդային գրոհների ժամանակ մարդկանց պաշտպանելու համար ։ Սովորաբար օգտագործվող տնային ապաստարանը, որը հայտնի է որպես Անդերսոնի ապաստարան, կառուցվում էր պարտեզում և կոմպլեկտավորված էր մահճակալներով ։
Ինչպես ցույց է տվել պատերազմը, գրեթե ամեն բակում բնակչության համար բազմաթիվ ռմբապաստարաններ կառուցելը ճիշտ լուծում է եղել։ Լենինգրադում ծայրաստիճան ինտենսիվ ռմբակոծությունների և հրետակոծությունների ժամանակ ֆուգասային ռումբերի ուղղակի հարվածների դեպքերը նկուղային ռմբապաստարան ունեցող շենքերին հազվադեպ են եղել։ Դրանցից միայն մոտ 20% դեպքերն են ավարտվել ապաստարանների ծանր վնասով, մոտավորապես 40-45% դեպքերը՝ մասնակի վնասով ։
Նկուղներ
Տնտեսության և խիտ կառուցված քաղաքներում ազատ տարածության բացակայության պատճառով հատուկ ռմբապաստաններ չէին կառուցում և ռմբապաստարանը հաճախ տեղակայվում էր առկա տների նկուղներում։ Պաշտպանական տեսանկյունից ձեռնտու է ռումբերից ապաստարան գտնել բազմահարկ շենքի նկուղում, քանի որ վերգետնյա հարկերը դանդաղեցնում են ռումբի անկումը և նկուղ հասնելուց առաջ այն պայթում է վերևի հարկերից որևէ մեկում ։
Մառանների և նկուղների թերությունը ի հայտ է եկել գերմանական մեծ քաղաքների, հատկապես Համբուրգի և Դրեզդենի վրա հրկիզող ռուբերով հարձակումների ժամանակ, երբ նկուղների վերևում այրվող շենքերը փլուզվում էին և որոշ բնակիչներ զոհվում էին ջերմային հարվածից կամ ածխաթթու գազի թունավորումից։
Հոխբունկեներ
Հոխբունկերները (Hochbunker)՝ «բարձրահարկ» ապաստարանները յուրահատուկ գերմանական տիպի շինություններ էին, որոնք նախատեսված էին օդային հարձակումներից պաշտպանվելու համար։ Դրանք կառուցվում էին գետնի վրա և դեպի վեր խոյանում, ինչը շատ ավելի հեշտ էր և էժան քան փորելով խորը կառուցապատումը։ Հոխբունկերները սովորաբար բաղկացած էին գետնից բարձր բետոնե բլոկներից ՝ 1-ից 1,5 մ հաստությամբ պատերով և դռների  և բացվածքներից վրա հսկայական բարավորներով։ Դրանք հաճախ ունեցել են ներքին՝ 7-10 °C  կայուն ջերմաստիճան՝ ինչը կատարելապես հարմար էր այնտեղ լաբորատորիաներ ստղծելու համար՝ ինչպես պատերազմի ընթացքում, այնպես էլ դրանից հետո։ Դրանք օգտագործվել են մարդկանց, արխիվների և արվեստի գործերի պաշտպանության համար։
Վինկելտուրմե
Հոխբունկերի հատուկ տարբերակներից մեկը Վինկելտուրմեն էր (Winkeltürme), որը անվանվել է նախագծող Լեո Վինկելի անունով։ Վինկելը արտոնագրել իր աշտարակը 1934 թվականին, և 1936 թվականից սկսած ՝ Գերմանիան կառուցել է 98 տարբեր տեսակի Վինկելտուրմե ։ Աշտարակները կոնաձև են և տարբերն չափերի։ Տրամագիծը տատանվում էր 8,4-10 մետր, իսկ բարձրությունը` 20-25 մետր։ Աշտարակների պատերը երկաթբետոնի համար ունեին նվազագույն հաստություն 0,8 մ, իսկ սովորական բետոնի համար `1,5 մ։ Աշտարակները կարող էին պատսպարել 164-ից 500 մարդու։ Իրենց ձևի պատճառով աշտարակները հայտնի դարձան «սիգարի ծխուկ» կամ «շաքարի ճակնդեղ» անվանումներով։
Վինկելտուրմեի արդյունավետության հիմքում ընկած էր այն, որ հաստ բետոնից կոր պատերը և սուր գմբեթը շեղում են աշտարակին հարվածող ցանկացած ռումբի ուղղությունը՝ այն ուղղելով դեպի հիմք։ Աշտարակներն ունեին փոքր հիմք, ինչը, հավանաբար, ավելի մեծ պաշտպանություն էր։ 1944 թվականի հոկտեմբերին Բրեմենում ամերիկյան ռումբը խոցել է մեկ աշտարակ. ռումբը պայթել է տանիքին, ներսում զոհվել է ընդամենը հինգ մարդ ։
Մետրոպոլիտեն
Մեծ Բրիտանիայում 1939 թվականի ապրիլի 20-ին սըր Ջոն Անդերսոնը խորհրդարանում հիմնվելով լորդ Հեյլիի նախագահած հանձնաժողովի զեկույցի վրա առաջարկել է խուսափել խորը ապաստարանների, ներառյալ խողովակաշարերի և ստորգետնյա թունելների օգտագործումը որպես հանրային ապաստարաններ։ Բերված պատճառներից էին՝ շատ կայարաններում զուգարանի բացակայությունը, մարդկանց գծերի վրա ընկնելու հավանականությունը և որ կայարաններում և թունելներում պատսպարված մարդիկ այնտեղ ավելի ապահով զգալու պատճառով կարող էին գայթակղվել և մնալ դրանց մեջ օր ու գիշեր ։ Այս խնդիրներից և ոչ մեկը չի հաստատվել Առաջին համաշխարհային պատերազմի ռմբակոծությունների ժամանակ, երբ մետրոպոլիտենի 80 կայարաններ օգտագործվել են այդ նպատակով։
Մոսկվայի, Բեռլինի մետրոյի ստորգետնյա տարածքները նույնպես օգտագործվել են որպես ռմբապաստարան։ Կայարանների և թունելների լավ պաշտպանությունն ապահովվում է դրանց ամուր ծածկույթն ու հողի հաստ շերտը։ Բայց մետրոն ունի նաև պաշտպանության իր սահմանափակումները։ Ենթադրվում էր, որ 250-500 կգ կշռող բարձր պայթուցիկ ֆուգասային արկերը, ճշգրիտ հարվածի դեպքում, ունակ են քանդել թունելների ծածկերը (հավանաբար, երբ դրանք մակերեսային են) ։
Անդերսոնի ռմբապաստարան
1938 թվականին՝ Մեծ Բրիտանաիայի Ներքին գործերի նախարարության խնդրանքով Ուիլյամ Պատերսոնը և Օսկար Կառլ Քերիզոնը նախագծել են Անդերսոնի ռմբապաստարանը։ Այն կոչվել է սըր Ջոն Անդերսոնի անունով, որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը սկսելուց  առաջ հատուկ պատասխանատվություն է կրել օդային հարձակման դեպքում նախազգուշական միջոցներ նախապատրաստելու համար  ։
Անդերսոնի ապաստարանները նախատեսված էին մինչև վեց մարդու համար։ Հատակին հաճախ տեղադրվում էր ջրահեռացման դրենաժ՝ ապաստարան թափվող անձրևաջրերը հեռացնելու համար։ Պաշտպանության հիմնական սկզբունքը հիմնված էր կոր և ուղիղ ցինկապատ ծալքավոր պողպատե վահանակների վրա։ Ապաստարաններն ունեցել են 1,8 մբարձրություն, 1,4 մ լայնություն և 2,0 մ երկարություն։ Դրանք կամ թաղվում էին հողի մեջ 1,2 մ խորության վրա, իսկ հետո ծածկվում 38 սմ հողով կամ որոշ դեպքերում տեղադրվումէին մարդկանց տների ներսում և ծածկվում էին ավազի պարկերով։ Անդերսոնի ապաստարանները լավ էին դիմանում պայթյուններին և ցնցումներին, քանի որ կապակցվածություն և ճկունություն ունեին, ինչը նշանակում էր, որ նրանք կարող էին կլանել մեծ քանակությամբ էներգիա պլաստիկ դեֆորմացիայի միջոցով և չքանդվել։:
Անդերսոնի ապաստարանները անվճար տրամադրվել են բոլոր տնային տնտեսություններին, որոնք շաբաթական 5 ֆունտից պակաս եկամուտ են ունեցել (համարժեք է 2019 թվականի 310 ֆունտ ստեռլինգին)։ Ավելի բարձր եկամուտ ունեցողներից ապաստանի համար գանձել են 7 ֆունտ ստեռլինգ (2019 թվականի 440 ֆունտ ստեռլինգին համարժեք)։ Այս տեսակի մեկուկես միլիոն ապաստարաններ բաժանվել են 1939 թվականիի փետրվարից մինչև պատերազմի սկիզբ։ Պատերազմի ընթացքում արտադրվել է ևս 2.1 միլիոն ռմբապաստարան ։ Մեծ թվով արտադրվել են John Summers & Sons երկաթի գործարանում և Shotton on Deeside-ում, որի արտադրության գագաթնակետը կազմել է շաբաթական 50,000 միավոր ։
Ձմռանը, երկարատև ռմբակոծությունների ժամանակ ռմբապաստարանում ցուրտ էր և խոնավ, ինչն էլ նպաստեց Մորիսոնի ռմբապաստարանի նախագծմանը ։
Մորիսոնի ռմբապաստարան
Մորիսոնի ռմբապաստանը կամ Մորիսոնի սեղանը (Table Morrison), սեղանաձև կոնստրուկցիա էր, որի տակ վանդակ կար։ Այն նախագծել է Ջոն Բեյքերը և կոչվել է Մեծ Բրիտանիայի այդ ժամանակվա ներքին անվտանգության նախարար Հերբերտ Մորիսոնի անունով։ Քանի որ շատ տներ նկուղներ չունեին, ապա անհրաժեշտ էր ստեղծել արդյունավետ ապաստարան տան մեջ օգտագործելու համար։ Ապաստարանները մատակարարվում  էին քանդված վիճակում՝ 359 կտորից, որը պետք է հավաքեր տանտերը։ Նրանք ունեին մոտավորապես 2 մ երկարություն, 1,2 մ լայնություն և  0,75 մ բարձրություն, վերևից ծածկված էին  3 մմ հաստությամբ պողպատով, բոլոր կողմերից փակված էին մետաղական ցանցով։ Ապաստանը անվճար էր տրամադրվում այն տնային տնտեսություններին, որոնց եկամուտը տարեկան 400 ֆունտից պակաս էր (համարժեք է 2019 թվականի 25,000 ֆունտին)։ Մորիսոնի կես միլիոն ռմբապաստարաններ բաժանվել են 1941 թվականի վերջին, ևս 100000-ը՝ 1943 թվականին։  Մորիսոնի ապաստանը նախատեսված էր այնպես, որ կարողանա դիմակայել վերին՝ փլուզված հարկի անկմանը ։ Նրա մեջ հնարավոր էր քնել, իսկ ցերեկները վերածել ճաշասեղանի ։
Սթենթոնի ռմբապաստարան
Մեկ կտորից երկաթբետոնյա ապաստան, որն արտադրել է անգլիական Stanton Ironworks ընկերությունը Իլկեստոնում, Դերբիշիրում։ Բետոնե լուսավորության սյուններ արտադրող ընկերությունը պատերազմի տարիներին դադարեցրեց իր արտադրությունը և սկսել է երկաթբետոնից ռմբապաստարաններ արտադրել, որից արտադրվել է 100,000 տոննա արտադրանք՝ հիմնականում օդագնացության նախարարության համար։ Երկաթբետոնն իդեալական նյութ է հանդիսացել օդային ռումբերի ապաստարանների համար՝ լինելով ամուր և դիմացկուն ցնցումներին՝ առանց ժամանակի ընթացքում որակի անկման։ Սեգմենտային ապաստանի այս տեսակն ուներ պարզ դիզայն և ցածր գին։ Ապաստանի ցանկացած երկարություն կարող էր կառուցվել նախաձուլված երկաթբետոնե հատվածներից։ Հատվածներն ունեին պատի 50 սմ հաստություն և 2, 1 մ բարձրություն։ Հատվածներից հավաքելը հնարավորություն էր տալիս ապաստարաները հավաքել այնպիսի վայրերում, որտեղ անհնար էր մոտենալ բեռնատար մեքենայով։ Մասամբ թաղված լինելով հողի մեջ, լավ քողարկված մուտքով, այս  ապաստանը հուսալի պաշտպանում էր պայթյուններից և բեկորներից  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պաշտպանություն Կատեգորիա:Ամրաշինական կառույցներ Կատեգորիա:Ստորգետնյա կառույցներ Կատեգորիա:Հակաօդային պաշտպանություն Կատեգորիա:Շենքեր և կառույցներ
Չերկասովո (գյուղ, Պետուշինսկի շրջան)
Չերկասովո (Черкасово), գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Պետուշինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 37 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Պետուշինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ջուդիթ Կրանց
Ջուդիթ Կրանց(Judith Krantz, ծննդյան անունը՝ Ջուդիթ Բլումա Գիտել Տարչեր (Judith Bluma-Gittel Tarcher, ), ամերիկացի գրող։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1928 թվականի հունվարի 9-ին Նյու Յորքում, հրեական ընտանիքում ։ Սովորել է Birch Wathen Lenox School հեղինակավոր դպրոցում, 16 տարեկանում ընդունվել է կանանց լիբերալ արվեստների քոլեջ՝ Ուելսլի քոլեջ։ 1948 թվականին ավարտել է Ուելսլի քոլեջը և տեղափոխվել Փարիզ, որտեղ սկսել է աշխատել է նորաձևության արդյունաբերության ոլորտում, եղել հասարակայնության հետ կապերի պատասխանատու։ Նա շփվել է մշակույթի, արվեստի և նորաձևության հայտնի ներկայացուցիչների, մասնավորապես Մառլեն Դիտրիխի, Օրսոն Ուելսի և Յուբեր դը Ժիվանշիի հետ ։
Մեկ տարի անց վերադարձել է Նյու Յորք։ Ջուդիթն աշխատել է որպես լրագրող Good Housekeeping ամսագրի գեղարվեստական ​​բաժնում, որտեղ հետագայում դարձել է հրատարակության խմբագիր և հնարավորություն է ստացել գրել հոդվածներ ամսագրի համար ։
2007 թվականին այրիացել է։
Մահացել է 2019 թվականի հունիսի 22-ին Բել Էյրում (Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), 91 տարեկան հասակում ։
Ստեղծագործություն
1978 թվականին Ջուդիթ Կրանցը 50 տարեկան հասակում հրապարակել է իր առաջին վեպը` «Հատիկներ» («Scruples»), որը դարձել է New York Times բեսթսելեր ։ Հեղինակել է բազմաթիվ բեսթսելլերներ կանանցի վեպերի ժանրում։ Կրանցի գրքերը թարգմանվել են ավելի քան 50 լեզուներով և տպագրվել ավելի քան 80 միլիոն օրինակով։ Նրա ութ վեպեր էկրանավորվել են։
Ընտրյալ երկեր
Նա 2000 թվականին հրատարակել է իր ինքնակենսագրական վեպը՝ :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Ցխրուկվեթ
Ցխրուկվեթ (ცხრუკვეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Ճիաթուրայի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 600 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ճիաթուրայից հեռու է 18 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 205 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ճիաթուրայի շրջան
Կավկուլի
Կավկուլի (Кавкули), ավան Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կավկուլի ավանում բնակվում էր 27 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,5 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 10,8 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Վիսարիոն Բելինսկու կիսանդրի (Երևան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Արա Հարությունյանի քանդակներ
Գոշ
Գոշ, գյուղ Հայաստանի Տավուշի մարզի Դիլիջանի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Իջևանից 30 կմ հարավ-արևմուտք, Գոշ գետի հովտում ։ Գտնվում է Երևանից՝ 118 կմ հեռավորության վրա։
Պատմություն
Գոշը հիմնվել է 1840-1845 թթ.-ին։ Առաջին բնակիչներն եղել են նախկին Նոյեմբերյանի շրջանի Բարեկամավան և Կոթի գյուղերից վերաբնակեցվածները։
Այստեղ են ուսում առել և գործել Վանական վարդապետը և Կիրակոս Գանձակեցին։ Գոշավանքը եղել և մնում է որպես համաշխարհային պատմամշակութային գլուխգործոցներից մեկը։ Պատահական չէ, որ տարիներ առաջ այստեղ անցկացված միջազգային սիմպոզիումին ներկա են գտնվել աշխարհի բազմաթիվ երկրներից ժամանած 250 գիտնականներ և ճարտարապետներ։
Ավանդություն
Մխիթար Գոշը եղել է այս գյուղից։ Մի անգամ նա երազ է տեսնում, երազում Աստված նրան ասում է՝ Մխիթա՛ր, յոթ տարի հացի առատություն է լինելու, յոթ տարի էլ չորային։ Առատության տարիներին պաշար հավաքի, սովի ժամանակ ժողովուրդը նեղություն չքաշի։ Գոշը մեծ-մեծ ամբարներ է շինել տալիս, վանքի հարստությունով հացի էժան տարին ցորեն է առնում, լցնում ամբարները։ Երբ սովը ընկնում է ժողովրդի մեջ, նա մի գուշ փայտե կլոր աման է շինել տալիս և դրանով ցորեն բաժանում մարդկանց։ Դրանից հետո նրա անունը մնում է Գուշ Մխիթար։ Երբ Մխիթարը մեռնում է՝ գյուղը նրա անունով կոչում են Գոշ կամ Գոշի գյուղ  ։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Գոշի մշտական բնակչությունը կազմել է 1115, առկա բնակչությունը` 882 մարդ ։ Հիմնադրման պահից ի վեր բնակիչները հայեր են, որոնց նախնիների մի մասը այստեղ են տեղափոխվել մարզի Բարեկամավան և Կոթի գյուղերից և այլ գյուղերից ։
Գոշի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Կլիմա
Գոշն ունի բարեխառն կլիմա։ Ամռանը միջին ջերմաստիճանը + 29 °C է, ձմռանը՝ -7 °C։
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ, պտղաբուծությամբ և ծխախոտագործությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գոշում և նրա շրջակայքում կան պատմաճարտարապետական արժեքավոր հուշարձաններ, որոնց կենտրոնը Գոշավանքի համալիրն է Սբ. Աստվածածին (1191-1196 թթ.), Սբ. Գրիգոր (1231 թ.) և Սբ. Գևորգ (1254 թ.) եկեղեցիներով։
Գոշում է գտնվում նաև Սբ. Հռիփսիմե գմբեթակիր փոքրածավալ եկեղեցին, որտեղ հանգչում է միջնադարի հայ մեծ մտածող, առակագիր Մխիթար Գոշի (1130-1213 թթ.) աճյունը, որի գերեզմանին կանգնեցված խաչքարը իր տեսակի մեջ բացառիկ արվեստի մի հրաշալի կոթող է։
Օվաջիկ (Սեբաստիայի գավառ)
Օվաջիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում :
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Թամիլական գրականություն
Թամիլական գրականություն, թամիլ ժողովրդի գրականությունը։ Ստեղծվել է I հազարամյակի սկզբներին։ «Ապարանջանի պատմությունը», «Մարգարտյա գոտի» և երեք այլ էպիկական պոեմներում (I հազարամյակի 2-րդ կես) նկատելի է բուդդայականության և ջայնիզմի ազդեցությունը։
VII–VIII դարերի սկզբներին ծնունդ է առել բհաքթի գրականությունը՝ «4000 սուրբ հիմն» անթոլոգիան, «Սուրբ ժողովածուն»։ Ավելի ուշ շրջանում աչքի են ընկնում կրոնական բանաստեղծներ Արունագիրին (XV դ.), Շիվապրահասարը (XVII դար) Թայյումանավարը (XVIII դդար)։ XIX դարում տարածվել են լուսավորական գաղափարներ, մեծացել է հետաքրքրությունը ազգային գրականության նկատմամբ։ XVII–XVIII դդ. սկզբնավորված արձակը XIX դարում հաստատվում է որպես գրականության ինքնուրույն սեռ (Մայավարամ Վեդանայագամ Պիլլաի, 1826–1889): Արձակ ստեղծագործությունների հիմքում լուսավորական ռեալիզմն է։ XX դարի հայտնի ստեղծագործողներից են համարվում Սուպպիրամանիի Բարադին (1882–1921), Կալկի Կրիշնամուրթին (1899–1954), Ռ. Ա. Մահադևանը (1913–57), Պուդումեի Պիտտանը (1906–1948), Կ. Զագաննադան (ծն. 1906):
Կատեգորիա:Հնդկական գրականություն Կատեգորիա:Գրականություն ըստ լեզվի
Ռահկամա
Ռահկամա (Rahkama), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վենդռա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վենդռա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Գենդուշի
Գենդուշի (გენდუში), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Ամբրոլաուրի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 920 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ամբրոլաուրից հեռու է 21 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 27 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ամբրոլաուրի շրջան
(1337) Գերարդա
(1337) Գերարդա (Gerarda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1934 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Հենրիկ վան Գենտի կողմից Յոհանեսբուրգում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1934 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հենրիկ վան Գենտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վորկուտա (գետ)
Վորկուտա, գետ Ռուսաստանի Դաշնության Արխանգելսկի մարզի Նենեցական ԻՕ-ում և Կոմի Հանրապետությունում, Ուսա գետի (Պեչորայի ավազան) աջ վտակը։ Երկարությունը 182 կմ է, ավազանը՝ 4550 կմ2։ Վորկուտայի ավազանում կան 2 հազար լճեր, տարածված են ճահիճները։ Գետի սնումը խառն է։ Ջրի միջին տարեկան ծախսը 43,4 մ3/վրկ է։ Սառցակալում է հոկտեմբերից հունիս։ Օգտագործվում է Վորկուտայի ածխավազանի ջրամատակարարման համար։ Գետի ափին է գտնվում Վորկուտա քաղաքը։
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Լուսաձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Տավուշի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Տավուշի մարզի Լուսաձոր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 16 հուշարձան (6 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Թոքային էմբոլիա
Թոքային էմբոլիան (ԹԷ), թոքերում զարկերակի մակարդուկով խցանումը, որը տեղաշարժվել է մարմնի այլ հատվածից` արյան շրջանառության միջոցով (էմբոլիա) ։ ԹԷ-ի ախտանշաններն են` շնչառության կարճացումը, կրծքավանդակի ցավը, մասնավորապես, ներշնչման ժամանակ, և արյունային հազը։ Ստորին վերջույթներում արյան մակարդուկի (թրոմբ) սիմպտոմները ևս կարող են առկա լինել, ինչպես օրինակ՝ կարմիր, տաք, այտուցված և ցավոտ ոտքեր ։ ԹԷ-ի նշանները ներառում են արյան մեջ թթվածնի ցածր մակարդակ, հաճախաշնչություն, հաճախասրտություն և, երբեմն, մարմնի ջերմաստիճանի թեթև աստիճանի բարձրացում ։ Ծանր դեպքերը կարող են ընթանալ գիտակցության կարճատև կորուստներով (սինկոպե), զարկերակային արյան ճնշման զգալի իջեցումով (շոկ) և հանկարծամահությամբ ։
ԹԷ-ն սովորաբար առաջանում է ստորին վերջույթների արյան մակարդուկից, որը արյան շրջանառության միջոցով հասնում է թոքեր ։ Արյան մակարդուկների (թրոմբ) առաջացման ռիսկը բարձրանում է քաղցկեղի, երկարատև անկողնային ռեժիմի, ծխելու, կաթվածի, որոշ գենետիկ իրավիճակների, էստրոգենային բուժման, հղիության, ճարպակալման ժամանակ և որոշ վիրահատություններից հետո ։ Քիչ թվով դեպքերում կարող են պատճառ հանդիսանալ օդով, ճարպով և ամնիոտիկ հեղուկով էմբոլիզացիան ։ Ախտորոշումը հիմնված է ախտանշանների և հետազոտման տվյալների համալիր գնահատման վրա ։ Եթե ռիսկը ցածր է, D-դիմերի որոշումը արյան մեջ կարող է թույլ տալ բացառել ԹԷ-ի առկայությունը ։ Հակառակ դեպքում, թոքային անգիոգրաֆիայով ՀՇ-ը (Համակարգչային շերտագրումը), թոքերի վենտիլյացիոն\պերֆուզիոն հարաբերության սկանավորումը կամ ստորին վերջույթների ուլտրաձայնային հետազոտությունը կարող են հաստատել ախտորոշումը ։ ԹԷ-ն և խորանիստ երակների թրոմբոզը հայտնի են որպես վենոզ (երակային) թրոմբոէմբոլիզմ (ՎԹԷ) ։
ԹԷ-ն կանխելու համար անհրաժեշտ է հետվիրահատական շրջանում որքան հնարավոր է շուտ սկսել շարժվել, նստած ժամանակ կատարել ստորին վերջույթների վարժություններ, և որոշ վիրահատություններից հետո օգտագործել արյունը ջրիկացնող (հակամակարդիչ) պրեպարատներ ։ Արյունը ջրիկացնողներից հիմնականում կիրառվում են հեպարինը կամ վարֆարինը ։ Դրանք հաճախ խորհուրդ է տրվում օգտագործել նվազագույնը 6 ամիս ։ Ծանր դեպքերը կարող են պահանջել թրոմբոլիզիսային բուժում, ինչպես օրինակ` հյուսվածքային պլազմինոգենի ակտիվատոր (հՊԱ), կամ վիրահատական բուժում, ինչպես օրինակ` թոքային թրոմբէկտոմիա ։ Երբ հակամակարդիչ դեղերը հակացուցված են կամ հնարավոր չէ կիրառել, կարող է օգտագործվել ստորին սիներակի ֆիլտր ։
Ամեն տարի, Եվրոպայում ԹԷ-ն ախտահարում է մոտ 430.000 մարդկանց ։ ԱՄՆ-ում, ամեն տարի գրանցվում են 300000-ից 600000 ԹԷ-ով տառապող պացիենտներ, և նրանց մեջ դիտվում են 50000 -ից 200000 մահվան դեպքեր ։ Տղամարդկանց և կանանց մոտ հանդիպման հաճախականությունը հավասար է ։ Տարիքի աճի հետ մեկտեղ հանդիպման հաճախականությունը բարձրանում է ։
Ախտանշաններ
ԹԷ-ին առավել բնորոշ է ախտանշանների հանկարծակի ի հայտ գալը, և դրանք ներառում են հետևյալ նշաններից մեկը կամ մի քանիսը. հևոց (շնչառության կարճացում), տախիպնոէ (շնչառության հաճախացում), պլևրիտիկ ծագման կրծքավանդակի ցավ (շնչառության վատացում), հազ և հեմոպտիզիզ (արյունային հազ) ։ Ավելի ծանր դեպքերը կարող են ներառել ախտանիշներ, ինչպես օրինակ` ցիանոզ (կապույտ գունավորում`սովորաբար շրթունքների և մատների շրջանում), կոլլապս և արյան շրջանառության անկայունություն` թոքերում և սրտի ձախ հատվածներում արյան շրջանառության խանգարման հետևանքով։ Հանկարծամահության դեպքերի մոտ 15%-ը վերագրվում է ԹԷ-ին ։ Չնայած ԹԷ-ն կարող է դրսևորվել սինկոպեով, ԹԷ-ով պայմանավորված սինկոպեի դեպքերը 1%-ից քիչ են ։
Թոքերի ֆիզիկալ հետազոտությունների տվյալները սովորաբար նորմալ են։ Հազվադեպ, թոքի ախտահարված հատվածում աուսկուլտացիայի ժամանակ կարող է լսվել պլևրայի քսման աղմուկ (առավել բնորոշ է ինֆարկտով ընթացող ԹԷ-ին)։ Երբեմն հնարավոր է էքսուդատիվ բնույթի պլևրալ հեղուկի առկայություն, որը հայտնաբերվում է իջած պերկուտոր (բախում) հնչյունով, վեզիկուլյար շնչառությամբ (աուսկուլտացիա) և ձայնային ռեզոնանսով։ Աջ փորոքի վրա առաջացող լարվածությունը (ծանրաբեռնվածությունը) կարող է արտահայտվել պարաստերնալ (հարկրծոսկրային) լարումով (ձգում), սրտի երկրորդ տոնի թոքային բաղադրիչի հնչյունի բարձրացմամբ և լծային երակների բարձրացած ճնշումով ։ Եթե առկա է հեմոռագիա (թոքային արյունահոսություն) կամ ինֆարկտ, կարող է դիտվել մարմնի ջերմաստիճանի քիչ բարձրացում ։
Քանի որ փոքր թոքային էմբոլները հակված են տեղակայվել շատ ծայրամասային հատվածներում` առանց կոլլատերալ շրջանառութան, դրանք կարող են թոքի ինֆարկտի և քիչ քանակով հեղուկի կուտակման առաջացման պատճառ դառնալ (երկու դեպքում էլ ցավ է առաջանում), բայց ոչ հիպօքսիայի, հևոցի կամ հեմոդինամիկ անկայունության, ինչպես օրինակ` տախիկարդիայի։ Առավել մեծ թոքային էմբոլները, որոնք կենտրոնական տեղակայում ունեն, սովորաբար պատճառ են դառնում հևոցի, հիպօքսիայի, ցածր զարկերակային ճնշման, տախիկարդիայի և թուլության, բայց հաճախ ցավ չեն առաջացնում, քանի որ կոլլատերալ շրջանառության շնորհիվ թոքի ինֆարկտ չի զարգանում։ Թէ-ի դասական արտահայտումը`պլևրիտիկ ցավ, հևոց և տախիկարդիա, առաջանում է մեծ, ֆրագմենտավորված (հատվածավորված) էմբոլիայի արդյունքում, որը ներառում է մեծ և փոքր թոքային էմբոլներ։ Այնուամենայնիվ, փոքր թոքային էմբոլները հաճախ բաց են թողնվում, որովհետև դրանք առաջացնում են պլևրիտիկ ցավ` առանց որևէ այլ դրսևորումների, իսկ մեծ թոքային էմբոլները բաց են թողնվում, քանի որ դրանք ցավի առաջացմամբ չեն ուղեցկվում և նմանակում են այլ իրավիճակների, որոնք հաճախ փոփոխություններ են առաջացնում էլեկտասրտագրի (ԷԿԳ) վրա և փոքր-ինչ բարձրացնում են տրոպոնինի և նատրիում-ուրետիկ պեպտիդի (նատրիում-դուրս բերող սպիտակուց, BNP) մակարդակները ։
Թոքային էմբոլիաները երբեմն նկարագրվում են որպես զանգվածային, ենթազանգվածային և ոչ զանգվածային` կախված կլինիկական ախտանշաններից։ Չնայած հստակ սահմանումներ չկան, զանգվածային թոքային էմբոլիա ընդունված է սահմանել այն դեպքում, երբ առաջանում է հեմոդինամիկ անկայունություն, որը կարող է դրսևորվել ցածր զարկերակային ճնշումով, սրտի զարկերի հաճախության դանդաղեցումով կամ ընդհատումով (ասիստոլիա) ։
Ռիսկի գործոններ
Էմբոլների մոտ 90%-ը առաջանում են ստորին վերջույթների պրոքսիմալ խորանիստ երակների թրոմբոզից (ԽԵԹ) կամ կոնքային երակների թրոմբոզից ։ ԽԵԹ-ի դեպքում թրոմբի պոկման և արյան շրջանառության միջոցով տեղափոխման ռիսկը մեծ է։ Այս իրավիճակը ընկած է երակային թրոմբոէմբոլիա (VTE) տերմինի հիմքում։
Թրոմբոզի զարգացումը հիմնականում առաջանում է մի խումբ պատճառների արդյունքում, որոնք ամփոփված են Վիրխովի տրիադայում (արյան հոսքի խանգարում, երակների պատի և արյան մակարդման գործոնների խաթարում)։ Հաճախ առկա են մեկից ավելի ռիսկի գործոններ։
Հիմնական պատճառներ
ԹԷ-ի առաջին դեպքոից հետո, երկրորդային պատճառներ գտնելը սովորաբար արագ է ստացվում։ Միայն երբ ԹԷ-ի երկրորդ սրացումն է ի հայտ գալիս և, հատկապես, այն դեպքում, երբ դա առաջանում է հակակոագուլյանտ բուժման ֆոնի վրա, պետք է գտնել հիմքում ընկած այլ իրավիճակներ։ Սա ներառում է Վ-Լեյդենի գործոնի մուտացիայի համար կատարվող հետազոտությունը (թրոմբոֆիլիայի էկրանավորում), հակաֆոսֆոլիպիդային հակամարմինները, C և S սպիտակուցները և հակաթրոմբինի մակարդակը և այնուհետև, պրոթրոմբինի մուտացիան, մեթիլեն տետրահիդրոֆոլատ ռեդուկտազայի (ՄՏՀՖՌ) մուտացիան, 8-րդ մակարդման գործոնի կոնցենտրացիայի որոշումը և հազվադեպ հանդիպող մակարդելիության ժառանգական խանգարումները ։
Ախտորոշում
ԹԷ-ն ախտորոշելու համար անհրաժեշտ է վերանայել կլինիկական ախտանշանները, որոնք որոշում են առաջարկվող հետազոտությունների անհրաժեշտությունը ։ Նրանք, ովքեր ունեն ցածր ռիսկ, տարիքը 50-ից ցածր է, սրտի զարկերի հաճախականությունը ցածր է 100 զ/ր-ից, թթվածնի մակարդակը սենյակային օդում 94%-ից բարձր է և չկան ոտքերի այտուցվածություն, արյունային հազ, վերջին 4 շաբաթների ընթացքում կատարված վիրահատություն կամ տարած տրավմա, նախորդող արյան մակարդուկ կամ էստրոգենի օգտագործում, հետագա հետազոտությունների կարիք սովորաբար չեն ունենում ։
Եթե կա կասկած, դրան հետևում է պատկերմամբ ախտորոշումը՝ պարզելու հավանականության որոշումը թեստերի միջոցով, այսինքն կատարել պատկերում, եթե այլ հետազոտությունների արդյունքները ցույց են տալիս ԹԷ ախտորոշման հավանականություն ։
ԹԷ-ի ախտորոշումը առաջնակի հիմնված է հաստատված կլինիկական կրիտերիաների և ընտրված հետազոտությունների համակցության վրա, որովհետև հստակ կլինիկական արտահայտումների հիման վրա (շնչառության կարճացում, կրծքավանդակի ցավ) հնարավոր չէ վերջնական տարբերակիչ ախտորոշում իրականացնել կրծքավանդակի ցավի և շնչառության կարճության այլ պատճառների միջև։ Բժշկական պատկերում կայացնելու որոշումը հիմնված է կլինիկական փաստարկների վրա, որոնք են. բժշկական պատմությունը, ախտանշանները և ֆիզիկալ հետազոտությունների արդյունքները, որը հետևում է կլինիկական տվյալների գնահատմանը ։
Հավանական հետազոտություններ
Կլինիկական հավանականության կանխատեսման ամենատարածված և օգտագործվող եղանակը՝ Ուելսի սանդղակը, կլինիկական կանխատեսման կանոն է, որի օգտագործումը բարդացված է բազմաթիվ տարբերակներով հասանելի լինելու համար։ 1995 թվականին Ֆիլիպ Սթիվեն Ուելսը, ԹԷ-ի հավանականությունը կանխատեսելու համար ի սկզբանե զարգացրեց կանխատեսման կանոնը (գրականության տվյալների վրա հիմնված)` կլինիկական կրիտերիաների վրա հիմնվելով ։ Կանխատեսման կանոնը վերանայվել է 1998 թվականին ։ Այս կանխատեսման կանոնը հետագայում վերանայվել էր, երբ հաստատման ժամանակ պարզեցվել էր Ուելսի կողմից՝ 2000 թվականին ։ 2000 հրապարակումների մեջ Ուելսը առաջարկեց 2 տարբեր միավորային համակարգերն օգտագործել կրճատված (բաժանված) 2-ի կամ 4-ի, միևնույն կանխատեսման կանոնի հետ ։ 2001 թվականին Ուելսը հրապարակեց ավելի պահպանողական բաժանման օգտագործում՝ 2-ից 3 կատեգորիաներ ստեղծելու համար ։ Լրացուցիչ տարբերակի դեպքում ձևափոխված, ընդարձակված տարբերակն օգտագործվում է 2 թարմ բաժանում, բայց ներառվում է Ուելսի առաջարկած սկզբնական հետազոտությունների արդյունքները ։ Վերջերս, հետագա հետազոտությունները վերադարձրին Ուելսի ամենավաղ 4 միավորների բաժանման  առաջարկը, որի արդյունքում ստեղծվեցին միայն 2 խմբեր ։
Կան ԹԷ-ի լրացուցիչ կանխատեսման կանոններ, ինչպես օրինակ՝ Ջենեվայի կանոնը։ Ավելի կարևոր է այն, որ ցանկացած կանոն կապված է հետադարձ թրոմբոէմբոլիզմի դեպքերի կրճատման հետ ։
Ուելսի սանդղակ.
Ավանդական մեկնաբանություն.
Այլընտրանքային մեկնաբանություն
Ախտորոշիչ ալգորիթմների հանձնարարականները հրապարակված են PIOPED հետազոտողների կողմից, այնուամենայնիվ, այս հանձնարարականները չեն ազդում 64 շերտանի Բազմակի Որոշիչ Համակարգչային Շերտագրման (MDCT) հետազոտության օգտագործման վրա ։ Այս հետազոտողները խորհուրդ են տալիս ստորև նշված դասակարգումը։
ԹԷ-ի բացառման չափանիշներ
Թոքային էմբոլիայի բացառման չափանիշները (ԹԷԲՉ) օգնում են գնահատել, թե ում մոտ է թոքային էմբոլիան կասկածելի, բայց՝ ոչ հավանական։ Ի տարբերություն Ուելսի և Ջենեվայի ցուցանիշների, որոնք կլինիկական կանխատեսման կանոններ են` նախատեսված կասկածելի ԹԷ-ով մարդկանց մոտ ռիսկը շերտավորելու (դասակարգելու) համար, ԹԷԲՉ-ի կանոնները կազմված են ԹԷ-ի ռիսկը բացառելու համար, երբ բժիշկը արդեն դասակարգել է նրանց ցածր ռիսկի խմբում։
Ցածր ռիսկի խմբի մարդիկ, առանց որևէ բացառման չափանիշի, կարող են չենթարկվել հետագա հետազոտությունների. թթվածնով ցածր հագեցվածություն (սատուրացիա), SaO2 < 95%-ից, ոտքի միակողմանի այտուցվածություն, արյունային հազ, նախորդող խորանիստ երակների թրոմբոզ կամ ԹԷ, վերջերս կատարված վիրահատություն կամ ստացած տրավմա, տարիքը > 50-ից, հորմոնի օգտագործում, սրտի զարկերի հաճախության արագացում։ Այս որոշումը հիմնավորվում է նրանով, որ լրացուցիչ հետազոտությունները (կրծքավանդակի ՀՇ անգիոգրաֆիա) կարող են պատճառել ավելի մեծ վնաս (ճառագայթման և ցայտներանգային նյութերի ազդեցություն), քան ԹԷ-ն, որն ունի ցածր ռիսկ ։
Արյան հետազոտություններ
Թէ-ի ցածր կամ միջին կասկածով մարդկանց մոտ D-դիմերի մակարդակը (որոշվում է արյան հետազոտությամբ) բավական է Թէ-ի հավանականությունը բացառելու համար, եթե 3 ամսվա թրոմբոէմբոլիկ պատահարների ռիսկը կազմում է 0.14% : D-դիմերը բարձր զգայունությամբ, բայց ոչ սպեցիֆիկ թեստ է (սպեցիֆիկությունը մոտ 50%)։ Այլ կերպ ասած, դրական D-դիմերը համարժեք չէ ԹԷ-ին, բայց բացասական D-դիմերը ԹԷ-ի բացակայության վստահելի ցուցանիշ է ։ Սովորաբար, սահմանը 500 մգ/լ-ն է, չնայած սրա տատանումները հիմնված են փորձի վրա ։ Այնուամենայնիվ, նրանք ովքեր ունեն 50-ից բարձր տարիք, խորհուրդ է տրվում սահմանային արժեքը փոխել պացիենտի տարիքի հետ` 10մգ/լ-ով բազմապատկվելով (կատարված փորձի հաշվարկների վրա), քանի որ դա նվազեցնում է կեղծ դրական հետազոտությունների թիվն առանց ԹԷ-ի ցանկացած լրացուցիչ դեպքեր բաց թողնելու ։
Երբ ԹԷ-ն կասկածելի է, արյան մի քանի հետազոտություններ են կատարվում, որպեսզի բացառեն ԹԷ-ի երկրորդային պատճառները։ Դրանք ներառում են արյան ընդհանուր քննությունը, մակարդման վիճակը` կոագուլոգրամման (PT, aPTT, TT), և որոշ սկրինինգային թեստեր (էրիթրոցիտների նստեցման արագության, լյարդային ֆերմենտների, էլեկտրոլիտների որոշում, երիկամային ֆունկցիայի գնահատում)։ Եթե դրանցից որևէ մեկը նորմայից շեղված է, հետագա հետազոտությունները կարող են երաշխավորված լինել ։
Տրոպոնինի մակարդակը ԹԷ-ի ժամանակ բարձրացած է և կազմում է 16-47% ։
Պատկերում
Սովորաբար այն մարդկանց մոտ, ովքեր ունեն ԹԷ-ի բարձր ռիսկ, բժշկական պատկերումը օգտակար է ԹԷ-ի ախտորոշման հաստատման կամ ժխտման համար` պարզ, առաջին շարքի հետազոտություների կատարումից հետո ։ Բժշկական ասոցիացիաները խորհուրդ են տալիս հետազոտություններ, ինչպես օրինակ D-դիմերը, որպես պատկերման անհրաժեշտության որոշման առաջին աջակից, և պատկերումը կարող է կատարվել, եթե այլ հետազոտություները հաստատում են ԹԷ-ի միջին կամ բարձր հավանականություն  ։
ՀՇ թոքային անգիոգրաֆիան մեծ թվով մարդկանց շրջանում խորհուրդ է տրվում որպես առաջին շարքի ախտորոշիչ պատկերում ։
Ստորին վերջույթների ուլտրաձայնային հետազոտությունը կարող է հաստատել ԹԷ-ի առկայությունը, բայց չի կարող հերքել այն ։
ՀՇ թոքային անգիոգրաֆիա
ՀՇ թոքային անգիոգրաֆիան (ՀՇԹԱ) Համակարգչային Շերտագրման օգտագործմամբ ստացված թոքային անգիոգրամմա է` ճառագայթային ցայտներանգային նյութով, այլ ոչ թե աջ սրտի կաթետերիզացիայով։ Դրա առավելություններն են` կլինիկական համազորությունը, ոչ ինվազիվ իրականացումը, մարդկանց համար մատչելիությունը և հնարավորությունը` թոքերի այլ հիվանդությունների հետ տարբերակիչ ախտորոշում իրականացնել, երբ այդ դեպքերում չկա ԹԷ։ՀՇ թոքային անգիոգրաֆիայի ճշգրտության գնահատումը խանգարվում է բազմորոշիչ ՀՇ-ի (ԲՈՀՇ) որոշիչ շարքերի թվերի արագ փոփոխությունների հետևանքով ։ Կոհորտային հետազոտության տվյալների համապատասխան` մեկ շերտանի սպիրալային ՀՇ-ը կարող է օգնել կասկածելի ԹԷ-ով մարդկանց շրջանում ախտորոշման հարցում ։ Այս հետազոտության զգայունությունը կազմել է 69%, իսկ սպեցիֆիկությունը` 84%։ Հետազոտության հայտնաբերման տարածվածությունը եղել է 32%, դրական կանխատեսման արժեքը` 67.0% և բացասական կանխատեսման արժեքը` 85,2%։ Այնուամենայնիվ, հետազոտության արդյունքները կարող են կողմնակալ լինել` միության հակումնեից ելնելով, այդ ժամանակից ի վեր ԹԷ-ի վերջնական ախտորոշումը կատարվել է ՀՇ սկանավորմամբ։ Հեղինակները նշում են, որ բացասական մեկ շերտանի ՀՇ սկանավորումը անբավարար է ԹԷ-ն բացառելու համար։ Մեկ այլ առանձին հետազոտություն` 4 և 16 շերտանի սկանավորումներով, հաղորդել է 83% զգայունություն և 96% սպեցիֆիկություն, որը նշանակում է, որ այն լավ հետազոտություն է ԹԷ-ն բացառելու համար, եթե այն տեսանելի չէ սպատկերմամբ, ինչպես նաև այն շատ լավ հետազոտություն է ԹԷ-ն հաստատելու համար, եթե այն երևում է սկանավորմամբ։ Հետազոտողները նշում են, որ լրացուցիչ թեստերը անհրաժեշտ են, եթե կլինիկական հավանականությունը սկանավորման արդյունքների հետ չի համապատասխանում ։ ՀՇ թոքային անգիոգրաֆիան չի զիջում V/Q սկանավորմանը, և հայտնաբերում է ավելի շատ էմբոլներ (առանց ելքի պարտադիր բարելավման)՝ V/Q սկանավորման համեմատ ։