cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Չար թագուհի
Ծագումն ու զարգացումը
Գրիմ եղբայրները հավաքագրել են գերմանական հեքիաթները իրենց 1812 թվականի Kinder- und Hausmärchen («Մանկական և կենցաղային հեքիաթներ», ավելի հայտնի է որպես «Գրիմների հեքիաթները»)։ Գրիմների այս հեքիաթի առաջին տարբերակում, Թագուհին Սպիտակաձյունիկի կենսաբանական մայրն է, այլ ոչ թե խորթ մայրը։ Այս մոտիվը փոփոխվեց հետագա տարբերակներում 1819-ից հետո ։ Հեքիաթի առաջին տարբերակը կոչվում էր «Ձյան կաթիլ» ։ Ջեք Զիփսը նշել է․ «„չար մորից” „չար խորթ մոր” անցման պատճառը Գրիմ եղբայրների „մոր նկատմամբ ունեցած սրբության զգացողությունն” էր» ։ Մասսաչուսեթսի համալսարանի հոգեբանական գիտությունների պրոֆեսոր Շելդոն Քաշդանը նշում է, որ «հեքիաթների կարդինալական օրենք կար», համաձայն որի՝ հերոսները կամ հերոսուհիները կարող էին սպանել վհուկներին, կախարդներին, չար խորթ մայրերին, բայց ոչ երբեք իրենց սեփական մայրերին ։ Զիփսի՝ Գրիմների հեքիաթների օրիգինալ տարբերակները 2014 թվականի հավաքածուում Թագուհին Սպիտակաձյունիկի իրական մայրն է ։
Մեկնաբանություններ
Ըստ մի շարք գիտնականների՝ կերպարների տարիքային խառնաշփոթ, էյջիստական տոն կա։ Հավայիի համալսարանի պրոֆեսոր Քրիստինա Բաքչիլեգան ասել է․ "Իմ կարծիքով, այստեղ կա տարիքով ավելի մեծ, առավել հզոր կնոջ խաբեություն" ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հորինված մարդասպաններ
Ռյաբիկովո (այլ կիրառումներ)
Ռյաբիկովո, կարող է վերաբերել՝
Մեյմի Էյզենհաուեր
Մեյմի Ժենևա Դաուդ Էյզենհաուեր (Mamie Geneva Doud Eisenhower, ), Դուայթ Էյզենհաուերի կինը և ԱՄՆ առաջին տիկինը 1953-1961 թվականներին։
Բաբաջան (գետակ, Կուրի ավազան)
Բաբաջան, գետակ (ողողատ) Կուրի վազանում, նրա աջակողմյան վտակ Դեբեդի աջ օժանդակը ։
Մեյմի Էյզենհաուեր
Կենսագրություն
Ծնվել է Բունում (Այովա նահանգ)։ Հայրը՝ Ջոն Շելդոն Դաուդը, մսի փաթեթավորող էր, իսկ մայրը Էլիվերա Մաթիլդա Կառլսոն-Դաուդն էր։ Մեյմին մեծացել է համեմատաբար հարմարավետ պայմաններում Սիդար Ռեփիդսում (Այովա նահանգ), Կոլորադո Սպրինգսում (Կոլորադո նահանգ), Դենվերում (Կոլորադ նահանգ), իսկ ձմռանը՝ Դաուդների Սան Անտոնիոյի տանը (Տեխաս նահանգ)։ Նրա հայրը թոշակի է գնացել 36 տարեկանում՝ մսի արդյունաբերությամբ կարողություն ստեղծելով։ Մեյմին և երեք քույրերը մեծացել են մի քանի ծառաներ ունեցող մեծ տանը ։
Բաբաջան (գետակ, Կուրի ավազան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեբեդ գետի վտակներ
Մեյմի Էյզենհաուեր
Ամուսնություն և ընտանիք
Մեյմին ծանոթացել է Դուայթ Էյզենհաուերի հետ Սան Անտոնիոյում 1915 թվականի հոկտեմբերին՝ միսս Ուոլքոթի դպրոցում ուսանելն ավարտելուց անմիջապես հետո։ Մեյմին և Դուայթը միանգամից լեզու են գտել իրար հետ։ Էյզենհաուերը, որը հերթապահ սպա էր, հրավիրել է օրիորդ Դաուդիին ուղեկցել իրեն։ 1916 թվականին Սուրբ Վալենտինի օրը Էյզենհաուերը մատանի է նվիրել օրիորդին, որի վրա ԱՄՆ Ռազմական ակադեմիայի մանրապատկեր կնիքն էր՝ պաշտոնական պարտավորության համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի առաջին տիկիններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կանայք Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պարողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դիվանագետներ
Արաբական Միացյալ Էմիրությունների քաղաքներ
Միացյալ Արաբական Էմիրությունների քաղաքները հետևյալներն են՝
Կատեգորիա:ԱՄԷ
Վլադիմիր Սոկոլով
Վլադիմիր Ալեքսանդրովիչ Սոկոլով (Владимир Александрович Соколов, Vladimir Aleksandrovich Sokoloff, ), ռուս դերասան, հայտնի է դարձել ամերիկյան և գերմանական ֆիլմերից ։
Խաղացել է ընդհանուր թվով 100-ից ավելի ֆիլմերում, որոնցից առավել նշանավորներից են
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:1962 մահեր Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Գարանլըկ
Գարանլըկ, լեռ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Սևանա լճի հարավային կողմում։ Բարձրությունը մոտ 3444 մ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռներ
Արյան խումբ
Արյան խումբ, արյան ժառանգաբար փոխանցվող իմունային առանձնահատկություններ, որոնց հիման վրա և ըստ պարունակվող նյութերի (խմբային հակածիններ կամ իզոհակածիններ) նմանության արյունը դասվում է որևէ խմբի։ Մարդու պատկանելությունն արյան այս կամ այն խմբին անհատական կենսաբանական առանձնահատկություն է, որը ձևավորվում է սաղմնային զարգացման վաղ շրջանում և չի փոխվում ամբողջ կյանքի ընթացքում։ Առավել գործնական նշանակություն ունեն արյան կարմիր մարմնիկների (էրիթրոցիտներ) A և B իզոհակածինները, ինչպես նաև բնականոն պայմաններում արյան շիճուկում պարունակվող α և β իզոհակամարմինները։ Մարդու արյան մեջ միասին կարող են գտնվել միայն տարասեռ իզոհակածիններ և իզոհակամարմիններ, քանի որ միասեռի դեպքում տեղի է ունենում արյան կարմիր մարմնիկների միակպչում՝ սոսնձում (հեմագլուտինացում)։ Անկախ ռասայից, տարիքից, սեռից, ինչպես նաև արյան մեջ A, B իզոհակածինների և α, β իզոհակամարմինների առկայությունից՝ մարդու արյունը բաժանում են 4 խմբի։
Պատմություն
Արյան խմբի մասին ուսմունքն առաջացել է 19-րդ դարի վերջերին։ Այն ընդհանուր իմունաբանության կարևոր բաժիններից է, արյան փոխներարկման հիմքը և լայնորեն կիրառվում է արյունաբանության, վիրաբուժության, մանկաբարձության, գինեկոլոգիայի, դատական բժշկության, ինչպես նաև մարդաբանության ու մարդու գենետիկայի բնագավառներում։
Ագլյուտինոգեն-ագլյուտինին փոխազդեցություն
Էրիթրոցիտների թաղանթի վրա կան բարդ միացություններ՝ հակածիններ (ագլյուտինոգեններ), որոնք օժտված են հակածնային հատկություններով։ Դրանք կարող են փոխազդել արյան պլազմայի հատուկ սպիտակուցների` հակամարմինների հետ։
Հակածին-հակամարմին ռեակցիայի հետևանքով տեղի է ունենում էրիթրոցիտների սոսնձում՝ ագլյուտինացիա։ Ըստ այս երևույթի անվան, էրիթրոցիտների թաղանթի հակածինները կոչվում են ագլյուտինոգեններ, իսկ պլազմայի հակամարմինները՝ ագլյուտինիններ։
ABO համակարգ
Մարդկանց արյունն ըստ ABO համակարգի ագլյուտինոգենների ու ագլյուտինինների պարունակության բաժանվում է 4 խմբի, որոնք նշվում են հռոմեական թվերով կամ ըստ պարունակած ագլյուտինոգենի անվան։
I խմբի մարդկանց արյունը կարելի է ներարկել բոլոր խմբերին, ուստի նրանք կոչվում են ունիվերսալ դոնորներ, իսկ IV խմբի մարդիկ կարող են արյուն ստանալ բոլոր խմբերից և կոչվում են ուներսալ ընդունողներ (ռեցիպիենտ)։ II ու III խմբերի մարդիկ կարող են արյուն տալ միայն իրենց խմբի մարդկանց ու IV խմբին։
Անհամատեղելի արյան ներարկման ժամանակ առաջանում է ագլյուտինոգեն-ագլյուտինին ռեակցիա, որը կարող է հանգեցնել մահվան։ Պատճառը սոսնձված էրիթրոցիտների քայքայման հետևանքով էրիթրոցիտներից մակարդման գործոնների անջատումն է, որոնք արյան մեջ առաջացնում են ներանոթային մակարդուկներ։
Արյան խմբերը որոշող հակածինները ժառանգաբար փոխանցվում են սերնդե-սերունդ և չեն փոխվում կյանքի ընթացքում։ Մարդկանց 40-50 %-ը ունի առաջին խմբի արյուն, 30-40 %-ը՝ երկրորդ, 10-20 %-ը՝ երրորդ, իսկ 5 %-ը՝ չորրորդ խումբ։
Հակածինների տեսակներ
Մարդու օրգանիզմի իզոհակածինային նուրբ առանձնահատկություններն իմանալն անհրաժեշտ է օրգանների և հյուսվածքների փոխպատվաստման համար։ Ավելի նուրբ եղանակների կիրառմամբ պարզվել է A իզոհակածինի ոչ համասեռությունը, որից ելնելով՝ տարբերում են A1 (դեպքերի 88%-ը) և A2 (12%) ենթախմբերը։ Հնարավոր է դարձել տարբերել արյան կարմիր մարմնիկների դժվար բացահայտվող տարբերակներ. A3, A1, A5, A2 և այլն։ Թեպետ B իզոհակածիևն ավելի համասեռ է քան A-ն, նկարագրվել են դրա հազվադեպ հանդիպող տարբերակներ ևս (B3, Bw, B, և այլն)։
Զարգացում
ABO համակարգի հակածինների հանդեպ իզոհակամարմիններ առաջանում են ծնվելուց հետո առաջին ամիսներին և առավելագույն քանակության հասնում 5-10 տարեկանում, այդ մակարդակի վրա պահպանվում երկար ժամանակ և աստիճանաբար նվազում ծերանալիս։
Անհամատեղելի հակածիններ
Բնականոն պայմաններում մարդու արյան մեջ առկա իզոհակամարմիններից բացի, հայտնաբերվում են նաև անհամատեղելի (խմբային առումով) հակածիններ, որոնք ի հայտ են գալիս անհամատեղելի արյուն (ինչպես ամբողջական, այնպես էլ դրա առանձին բաղադրամասեր) փոխներարկելիս, հղիության շրջանում (երբ պտղի արյունը անհամատեղելի է մոր արյան հետ), մարդու A և B խմբային իզոհակածինների նման քիմիական կառուցվածք ունեցող կենդանական ծագման նյութեր ներարկելիս, ինչպես նաև բուժկանխարգելիչ նպատակով որոշ շիճուկներ ու վակցինաներ կիրառելիս։ Իզոհակածիններին նման նյութեր հայտնաբերվում են որոշ տեսակի բակտերիաներում, հետևաբար որոշ վարակներ կարող են խթանել իմունային հակամարմինների առաջացումը։
Այլ հակածիններ
Բացի A և B իզոհակածիններից, որոշ մարդկանց արյան կարմիր մարմնիկներում հանդիպում են H և O առանձնահատուկ հակածիններ։ Օրինակ՝ դրանք մշտապես առկա են 0, β (I) խումբ ունեցող անձանց արյան կարմիր մարմնիկներում։ Բացի արյան կարմիր մարմնիկներում պարունակվող իզոհակածիններից, արյան մյուս բաղադրիչ տարրերում հայտնաբերվում են իզոհակածիններ, որոնք միայն իրենց են բնորոշ։ Այսպես հաստատվել է արյան սպիտակ մարմնիկների (լեյկոցիտներ) ավելի քան 40 հակածիններ միավորող խմբի գոյությունը։ Առանձնացնում են արյան շիճուկում պարունակվող սպիտակուցների մի խումբ, որը բաժանվում է իմունոգլոբուլինների, ալբումինների, պոստալբումինների, α-, β-, γ-գլոբուլինների և լիպոպրոտեիդների։
Մարդու արյան այլ համակարգերին պատկանող իզոհակածիններն ունեն ավելի փոքր գործնական նշանակություն, քան ABO և ռեզուս համակարգերը, բայց կարևոր են դատաբժշկական բժշկության, գենետիկայի, մարդաբանության համար։
Ռեզուս գործոն
ABO իզոհակածիններից հետո գործնական բժշկության մեջ, ըստ նշանակության, երկրորդ տեղն են գրավում ռեզուս՝ Rh (Rhesus) համակարգի արյան խումբը։ Դա արյան ամենաբարդ համակարգերից է և ներառում է ավելի քան 20 իզոհակածին։ Դրանք հայտնաբերել են ավստրիացի գիտնականներ Կարլ Լանդշտայները և U. Վիները, 1940-ին՝ մակակ-ռեզուս կապիկների արյունից ստացված կարմիր մարմնիկների օգնությամբ։ Պարզվել է, որ մարդկանց 85%-ի արյունը ռեզուս դրական է, այսինքն պարունակում է իմունածին հատկությամբ օժտված D ռեզուս գործոն, իսկ 15%-ի մոտ վերջինս բացակայում է, այդ պատճառով համարվում են ռեզուս բացասական։
Ռեսուզ հակադրում
Ռեզուս-հակադրումը, որը դրսևորվում է հեմոլիզային հիվանդության ձևով և երբեմն մահացու ելք ունենում, կարող է առաջանալ, երբ բացասական ռեզուսով մոր օրգանիզմում ռեզուս-դրական պտղի հակածինի (որը նա ժառանգել է դրական ռեզուսով արյուն, ունեցող հորից) ազդեցությամբ (եթե պտղի էրիթրոցիտները թափանցեն մոր օրգանիզմ) գոյանում են հակամարմիններ, որոնք, իրենց հերթին ազդելով պտղի արյան կարմիր մարմնիկների վրա, առաջացնում են դրանց հեմոլիզ (քայքայում)։ Ռեզուս-հակադրումը կարող է առաջանալ նաև բացասական ռեզուսով անձանց կրկնակի անգամ դրական ռեզուսով արյուն փոխներարկելիս։
Ժառանգում
Արյան խմբային հատկանիշները որոշվում են ժառանգական գործոններով, այսինքն՝ երեխաների արյան հակածինային հատկությունները խիստ որոշակի կախման մեջ են գտնվում ծնողների արյան խմբային պատկանելությունից։ Դա թույլ է տալիս որոշել (օրինակ՝ դատական բժշկության մեջ) վիճելի հայրության բարդ հարցերը.
Արյան խմբի որոշում
Արյան խմբերը որոշում են չափորոշիչ շիճուկների օգնությամբ՝ արյան կարմիր մարմնիկներում իզոհակածիններ հայտնաբերելու միջոցով։ Առավել գործնական նշանակություն ունի ABO համակարգի արյան խմբի բացահայտումը, ընդ որում, որոշում են ոչ միայն արյան կարմիր մարմնիկների իզոհակածինները, այլև շիճուկի իզոհակամարմինները։ ABO համակարգի արյան խմբի որոշման համար կատարում են ագլուտինացման ռեակցիա (շիճուկի համապատասխան հակամարմիններով արյան կարմիր մարմնիկների սոսնձում), որը կատարում են թրջվող մակերևույթով սպիտակ թիթեղիկի վրա, սենյակային ջերմաստիճանի պայմաններում։ Վերջնական արդյունքը լինում է մանր, կարմիր հատիկների առաջացումը, որոնք կազմված են սոսնձված արյան կարմիր մարմնիկներից (դրական ռեակցիա) կամ փոփոխության բացակայությունը (բացասական ռեակցիա)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արյուն
Շուշիկի
Շուշիկի (կամ Շուշիկի տրնգի), հայկական կանացի մենապար կամ զուգապար Վաղարշապատից։ Պարի մեղեդին ձայնագրել և մշակել է Կոմիտասը դաշնամուրի համար ։ Երբեմն կատարվում է «Մայրիկին յազմա բերին» կատակերգական երգի բառերով ։
Բնութագիր
Պարը կատարել են «սահուն, նազանքով», «շատ նուրբ, նազելի», «հեռանալով», «աշխույժ ու քնքուշ» (Giocoso e con teneramente), «ուրախ և նազանքով» (Gioioso con grazia), թառի և դափի ոճով՝ երաժշտական գործիքներ, որոնք օգտագործվել են նաև հայ սազանդարները ։ Երաժշտական չափը կազմում է 6/8 ։
Ռյաբցևո (այլ կիրառումներ)
Ռյաբցևո, կարող է վերաբերել՝
Հրեական խոհանոց
Հրեական խոհանոց, բոլոր հրեաների խոհարարական ավանդույթների ընդհանրություն։ Խոհանոցի կազմավորման գործում մեծ ազդեցություն են ունեցել քաշրութի կրոնական սովորույթները և դրանից ելնող սահմանափակումները, ինչպես նաև տվյալ երկրի տնտեսական, գյուղատնտեսական պայմանների և խոհարարական ավանդույթների մեծ ազդեցություն է կրել։
Ընդհանուր առմամբ, հրեական խոհանոցը կարելի է բաժանել հետևյալ «ավանդույթների»՝ Աշքենազական, Սեֆարդական, Միզրահական, Արաբական, Պարսկական, Յեմենական, Հնդկական և Լատինաամերիկյան։ Բացի այդ կան նաև յուրօրինակ ճաշատեսակներ Եթովպայի և Կենտրոնական Ասիայի գաղութներից։ Աշեքենազական խոհանացը հիմնականում Եվրոպայի հրեաների խոհանոցն է, իսկ սեֆարդականը՝ Մերձավոր Արևելքի, Իսպանիայի և Միջերկրածովյան տարածաշրջանի երկրների։ Եվրոպաի հրեաների խոհանոցը համեստ է, քանի որ այդտեղի հրեաների մեծամասնությունը այդքան էլ հարուստ չէր, քան այլ երկրների հայրենակիցները, ուստի նրանք ստիպված էին ավելի նպատակահարմար կերպով օգտագործել մթերքը։ Հակառակն է սեֆարդական խոհանոցում, որը առանձնանում է ձկան, բանջարեղենի, լոբազգիների, ինչպես նաև ձիթայուղի օգտագործմամբ։
Բացի այդ, 1948 թվականին Իսրայելի պետության հիմնադրումից ի վեր, և մասամբ 1970-ականների վերջից առաջացել է մի նոր՝ իսրայելական «խառը խոհանոց», որը ընդունել և «տեղայնացրել» է վերոնշյալ խոհարարական ավանդույթները։ Նորաստեղծ պետությունում տեղի գյուղատնտեսական արտադրանքների հիման վրա նոր ճաշատեսակներ են առաջացել, ընդունելով մերձավորարևելյան և համաշխարհային խոհանոցների բազմաթիվ ավանդույթները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արևելյան խոհանոց
Վեր սյուր Մեր
Վեր սյուր Մեր (Ver-sur-Mer), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 1589 մարդ, բնակչության խտությունը` 176.36 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.01 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 945 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 646-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 299։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,4 %։ 646 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 588 անձ (321 տղամարդ և 267 կին)։ Գործազուրկ են եղել 58 անձ (21 տղամարդ և 37 կին)։ 299 անաշխատունակներից 67-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 140-ը` թոշակառուներ, իսկ 92-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Նեյմանի ֆունկցիաները
Նեյմանի ֆունկցիաները −Բեսելի Y_\alpha(X) հավասարման լուծումներն են,որոնք անվերջ են x=0 կետում։
Այս ֆունկցիան J_\alpha(x)–ի հետ կապված է հետեւաբար հարաբերակցությամբ`
որտեղ ամբողջ \alpha դեպքում վերցվում է սահմանը \alpha—ով,հաշվարկվող,օրինակ`Լոպիտալի կանոնի օգնությամբ։
Նեյմանի ֆունկցիաներին անվանում են նաեւ երկրորդ կարգի Բեսելի ֆունկցիաներ։
Առաջին եւ երկրորդ կարգի Բեսելի ֆունկցիաների քծային կոմբինացիան հանդիսանում է Բեսելի հավասարման լրիվ լուծումը։
Ներքեւում բեված է Y_\alpha(x) գրաֆիկը արժեքների համար։
Կատեգորիա:Ֆունկցիա
Դուբրովնիկի տաճար
Դուբրովնիկի տաճար(Dubrovačka katedrala), կաթոլիկ տաճար Խորվաթիայի Դուբրովնիկ քաղաքում։ Մտնում է Խորվաթիայի կաթոլիկ եկեղեցու Դուբրովնիկի թեմի մեջ։ Տաճարը կառուցված է իտալական բարոկկո ոճով։
Տաճարի ժամանակակից կառույցը կանգնած է մի շարք եկեղեցիների տեղում, որոնցից ամենահինը թվագրվում է մեր թվարկության 6-րդ դարին։ 12-րդ դարում այդ վայրում կառուցվել է ռոմանական ոճի եկեղեցի, որը կանգուն է եղել հինգ դար և հիմնովին կործանվել է 1667 թվականին տեղի ունեցած Դուբրովնիկի երկրաշարժի ժամանակ։
Երկրաշարժից անմիջապես հետո Դուբրովնիկի հանրապետության սենատը հանձնարարեց քանդակագործ Անդրեա Բուֆալինիին նոր տաճարի հատակագիծը կազմելու գործընթացը։ Շինարարական աշխատանքների գործընթացը, որոնք տևել են 30 տարի, ղեկավարել են Ֆրանչեսկո Կորտեզեն (1669—1670), Պաոլո Անդրեոտին (1671—1674), Պիեռ Անտոնիո Բացցին (1677—1678) և Պալերմոյից Տոմմազո Նապոլին (1689—1700): Առկա նախագծում վերջնական շտկումները և փոփոխությունները իրականացրել է Բուֆալինին։ Տաճարի ճարտարապետական ոճը հիմնված է իտալական բարոկկո ոճի վրա։ Տաճարը բաղկացած է երեք Նավերից և երեք աբսիդներից, որոնք պահում են տաճարի մեծ գմբեթը։
Հոգևոր գլխավոր սեղանին փակցված է Տիցիանի նկարած Աստվածածնի վերափոխման պատկերը (մոտ 1552 թվական)։ Տաճարի գանձարանը իրենից ներկայացնում է կրոնական արվեստի 200 նմուշներ, որոնց մեծ մասը ունի մշակութային և կրոնական մեծ նշանակությունը։
Տաճարը մեծապես տուժել է սերբերի կողմից իրականացված Դուբրովնիկի պաշարման ժամանակ (1991 թվական)։ Ներկայումս տաճարը ամբողջովին վերականգնված է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Խորվաթիայի տաճարներ
Samsung Galaxy Tab S7
Samsung Galaxy Tab S7, Galaxy Tab S7+ և Galaxy Tab S7 FE (Galaxy Tab S7 Fan Edition), Samsung ընկերության կոմից մշակված պլանշետներ։ Tab S7 և Tab S7+ ցուցադրվել են 2020 թվականի օգոստոսի 5-ին, Unpacked միջոցառման ժամանակ, իսկ Tab S7 Fan Edition-ը արդեն 2021 թվականի մայիսի 25ին ։
Դիզայն
Tab 7-ը կրում է իր նախկին տարբերակի դիզայներական լուծումները։ Սակայն էկրանի անկյունագիծը ավելացել է դառնալով՝ 11 և 12,4 դյույմ։ Պլանշետները ներկայացվել են 4 գույներով՝ միստիկ սև, արծաթագույն, բրոնզագույն և ռազմա-ծովային գունային լուծումներով ։
Էկրան
Galaxy Tab S7-ը օժտված է 11 դյույմ անկյունագծով 2560x1600 կետայնությամբ էկրանով, իսկ Tab S7+ 12,4 դյույմ և 2800x1752 կետայնությամբ էկրանով ։ Երկու տարբերակներն էլ ունեն 120 Հց կադրերի թարմացման հաճախականություն ։
Միջուկ
Երկու տարբերակներում էլ տեղադրված է Qualcomm Snapdragon 865+ պրոցեսսոր։ Պլանշետները նաև օժտված են Adreno 650 գրաֆիկական միջուկով։
Հիշողություն
Galaxy Tab S7 և Tab S7 + հասանելի են՝ 128, 256 և 512 Գբ ներքիմ հիշողություններով, սակայն կան տարածաշրջաններ, որտեղ ոչ բոլոր տարբերակներն են հասանելի։ Հիշողությունը կարելի է ավելացնել microSD-ի միջոցով մինչև 1 Տբ։ Օպերատիվ հիշողությունը բազային տարբերակում 6 Գբ է, սակայն կա հնարավորություն ավելացնելու մինչև 8 Գբ ։
Մարտկոց
Galaxy Tab S7 և Tab S7 + օգտագործում է չառանձնացվող մարտկոցներ՝ 8000 մԱժ և 10 090 մԱժ համապատասխանաբար։ Պլանշետները ունեն նաև արագ լիցքավորման հնարավորություն ։
Ցանց
Պլանշետի երկու տարբերակներն էլ աջակցում են 5G ցանց։ Ինչպես նաև կա տարբերակ Wi-Fi-ով ։
Տեսախցիկներ
Երկու տարբերակների հետնամասում էլ տեղակայված երկուական տեսախցիկներ ։
Օպերացիոն համակարգ
Galaxy Tab S7 և Tab S7 + ներկայացվել են Android 10-ով և One UI 2 շրջանակով։ Երկու տարբերակներն էլ աջակցում են Samsung DeX։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բջջային համակարգիչներ Կատեգորիա:Բջջային հեռախոսներ
Բուղաթափա (լեռ, Ալաջա)
Բուղաթափա, լեռ Թուրքիայում, Ալաջա լեռնահամակարգում, Արաքս և Կարս գետերի ջրբաժանում։ Բարձր է ծովի մակարդակից 2750 մետր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կարսի մարզի լեռներ
Տրոիցկոե (գյուղ, Վոզնեսենսկի շրջան)
Տրոիցկոե (Троїцьке), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տրոիցկոե գյուղում բնակվում էր 415 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,961 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նովի Ռոպսկ
Նովի Ռոպսկ (Новый Ропск), գյուղ Ռուսաստանի Բրյանսկի մարզի Կլիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1364 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բրյանսկի մարզի Կլիմովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռյազանկա (այլ կիրառումներ)
Ռյազանկա, կարող է վերաբերել՝
Զիգֆրիդ (օպերա)
Զիգֆրիդ (Siegfried), Ռիխարդ Վագների օպերա, «Նիբելունգի մատանին» շարքի երրորդ ստեղծագործությունը, հաջորդում է «Վալկիրիա» օպերային։
Լիբրետտոյի հեղինակը Վագներն է, գրվել է 1848-1852 թթ., խմբագրվել և լրացվել է մինչև 1863 թվականը։ «Զիգֆրիդի» առաջին գործողությունը և երկրորդ գործողության մի մասի երաժշտությունը Վագները գրել է 1856-1857 թվականների ընթացքում, այնուհետև թողել է օպերայի վրա աշխատանքը վերսկսելով այն միայն շուրջ 12 տարի հետո՝ 1869 թվականին։ Օպերայի երաժշտության ստեղծումն ավարտին է հասցվել 1871 թվականին։ Առաջին բեմադրությունը տեղի է ունեցել 1876 թ. օգոստոսի 16-ին Բայրոյթում։
Սյուժե
Առաջին արար Անտառի խորքում ապրում է դարբինը՝ կարճլիկ Միմեն Զիգֆրիդի հետ։ Միմեն նրան անվանում է իր որդին, բայց Զիգֆրիդը չի հավատում դրան և ատում է իր վախկոտ, անվերջ փնթփնթան դաստիարակին։ Դարբինը չի կարողանում կռել և ոչ մի սուր, որով խաղալիս տղան չկոտրեր։ Վերջապես Միմեն բացում է Զիգֆրիդին իր ծննդյան գաղտնիքը. մի անգամ ինքն անտառում հանդիպել է Զիգլինդե անունով մի կնոջ, որ խիստ ուժասպառված էր, և նրան ուղեկցում է իր տունը։ Այնտեղ նա ծնել է մի որդի և շուտով մահացել։ Մահից առաջ մայրը որդուն անուն է տվել և խնդրել նրան փոխանցել հոր սրի՝ Նոտունգի բեկորները։ Զիգֆրիդը երջանիկ է, այժմ նա ազատ է, իրեն ոչինչ չի կապում ատելի նիբելունգի հետ և կարող է դեգերումների ճամփան բռնել։ Թող միայն դարբինը միացնի իր Նոտունգ սրի բեկորները։ Միմեն ընկնում է ապարդյուն մտքերի մեջ. դա անելն իր ուժերից վեր է։ Հանկարծ տնակ է մտնում թիկնոցի մեջ փաթաթված մի ճանապարհորդ՝ մինչև աչքերը քաշած լայնեզր գլխարկով, ձեռքին՝ նիզակ, որի ծայրին ցոլցլում է կայծակը։ Վախեցած Միմեն վռնդում է անկոչ հյուրին, սակայն վերջինս նստում է օջախի մոտ։ Նա առաջարկում է, որ դարբինն իրեն երեք հանելուկ առաջարկի՝ չլուծելու դեպքում որպես գրավ դնելով իր գլուխը։ Միմեն մտածում է դժվար հարցեր՝ նիբելունգների, հսկաների և աստվածների մասին։ Ճանապարհորդն անվարան լուծում է հանելուկները և իր հերթին տալիս երեք հարց։ Կարճլիկը չի կարողանում պատասխանել դրանցից վերջինին. ո՞վ կկռի անհաղթ Նոտունգը։ Ծիծաղելով Ճանապարհորդն ինքն է պատասխանում. սուրը կկռի նա, ով չգիտե՝ ինչ է վախը։ Իսկ Միմեի գլուխը՝ մրցույթի գրավը, իրեն է պատկանում։ Մնալով մենակ, կարճլիկը սարսափով հիշում է, որ միակ բանը, ինչ ինքը մոռացել էր Զիգֆրիդին սովորեցնել, վախենալն է։ Զիգֆրիդը վերադառնում է և կրկին դարբնից սուրը պահանջում։ Սակայն այս անգամ էլ տեսնելով դրա բեկորները, նա ինքն է գործի անցնում։ Հալեցնում է մետաղը և սկսում կռել։ Փառահեղ սուր է դուրս գալիս. մեկ հարվածով ջահել հերոսը փշրում է զնդանը։
Գիշերով, անտառի թավուտում, քարայրի մուտքի մոտ նիբելունգ Ալբերիխը հանդիպում է Ճանապարհորդին։ Քարայրում հանգրվանում են ոսկե գանձեր և այն մատանին, որ իր տիրակալին անսահման իշխանություն է պարգևում աշխարհի վրա։ Անցյալում խաբեությամբ խլելով Ալբերիխից, գերագույն աստված Վոթանն այն հանձնել էր հսկաներին՝ ի վարձատրություն նրանց կառուցած Վալհալլա անառիկ ամրոցի։ Հսկաներից Ֆաֆները սպանել էր եղբորը և, վերածվելով վիշապի, հսկում էր գանձերը՝ դրանց մոտ պառկած։ Նիբելունգն անզոր է կռվել վիշապի դեմ, իսկ Վոթանը պարտավոր է պահպանել Ֆաֆների հետ կնքած պայմանագիրը։ Բայց Ալբերիխը դեռևս հույս ունի իշխելու աշխարհի վրա և վրեժխնդիր լինելու աստվածներից։ Նույն երազանքներով է տոգորվում նաև նրա եղբայր Միմեն։ Հենց դրա համար էլ նա դաստիարակում էր Զիգֆրիդին, որպեսզի ջահել հերոսի շնորհիվ ձեռք գցեր նիբելունգի մատանին, որի կախարդական հատկության մասին վերջինս պատկերացում չուներ։ Որպեսզի Զիգֆրիդին սովորեցնի վախ զգալ, Միմեն առաջնորդում է նրան վիշապի քարայրը։ Երկար ճանապարհից հոգնած Զիգֆրիդը պառկում է լորենու տակ հանգստանալու։ Ականջ դնելով արևի լույսով ողողված անտառի շրշյունին, նա տարվում է անուրջներով։ Լսվում է մի թռչնակի ծլվլոց, և Զիգֆրիդը փորձում է զրուցել նրա հետ՝ նրա երգի ձայները նմանակելով սրինգով։ Բայց սրինգը կոտրվում է նրա հզոր ձեռքերում, և Զիգֆրիդը ուժգին փողհարում է իր եղջերափողով։ Այդ աղմուկից արթնանալով քարայրից դուրս է նետվում վիշապը։ Բայց Զիգֆրիդը վախ չի զգում հրեշի սոսկալի տեսքից և քաջությամբ սպանում է նրան։ Վիշապի արյան տաք կաթիլն այրում է նրա ձեռքը, և ինքնաբերաբար լիզելով իր ձեռքը, Զիգֆրիդը մտնում է քարայր. գուցե այնտե՞ղ նա հանդիպի վախին։ Իսկ անտառում, քարայրի մուտքի մոտ տաք-տաք վիճում են նիբելունգ եղբայրները՝ Ալբերիխն ու Միմեն. նրանցից յուրաքանչյուրն ի՛նքն է ուզում տիրանալ Զիգֆրիդի ձեռք բերած գանձին ու կախարդական մատանուն։ Միմեն Զիգֆրիդին դիմավորում է՝ շողոքորթող ժպիտը երեսին և առաջարկում խմել իր պատրաստած զովացուցիչ ընպելիքը։ Բայց անսպասելիորեն Զիգֆրիդը նրա խոսքերի մեջ որսում է բոլորովին այլ, թաքնված իմաստը. Զիգֆրիդի ձեռքով ազատվելով սարսափելի վիշապից, այժմ նենգ կարճլիկը կամենում է իրենից ևս ազատվել։ Զիգֆրիդը սպանում է Միմեին և նրա մարմինը նետում քարայրը՝ վիշապի կողքին։ Անտառում տարածվում է Ալբերիխի քրքիջը. մատանու անեծքը շարունակում է գործել՝ կործանելով նրան, ով կձգտի տիրանալ մատանուն։ Իսկ Զիգֆրիդը կրկին պառկում է լորենու տակ և ականջ դնում թռչնակի երգին։ Բայց, տարօրինակ բա՛ն, այժմ ինքը հասկանում է երգի իմաստը. թռչնակը երգում է իր մասին, վիշապի հետ իր կռվի մասին, վիշապի արյան մասին, որի շնորհիվ նա կարողանում է հասկանալ թռչնի երգը և մարդկանց խոսքերի մեջ եղած իրական մտքերը։ Զիգֆրիդը ցատկում է տեղից ու հուզմունքով նետվում թռչնակի ետևից, որ պատմում էր կրակով շրջապատված ժայռի և այնտեղ կախարդական քնով քնած գեղեցկուհու մասին։
Երրորդ արար
Փոթորկուն գիշերով, կայծակի լույսի ներքո, գերագույն աստված Վոթանը հմայությամբ երկրի ընդերքից դուրս է կանչում ճակատագրի աստվածուհի Էրդային՝ կրկին հարցնելու աշխարհի ապագայի մասին։ Բայց այն բանից հետո, ինչ Էրդան Վոթանից հղիանալով ծնել էր Բրունհիլդային, կորցրել էր մարգարեանալու շնորհը. մոր մարգարեական իմաստնությունն ամբողջովին փոխանցվել է դստերը։ Իսկ Վոթանին հուզող հարցերին չի կարող պատասխանել նաև Բրունհիլդան. չէ՞ որ ինքը հրաժարվել էր իր դուստրից, երբ նա հակառակվել էր իր կամքին։ Եվ այժմ գերագույն աստվածն ինքնակամ և ուրախությամբ հրաժարվում է նաև աշխարհի տերը լինելուց. գալիս է մի ջահել հերոս, որ չգիտե, թե ինչ է վախը և ազատ է աստվածների իշխանությունից։ Տիրելով նիբելունգի մատանուն, բայց չիմանալով դրա գինը, նա կփրկի աշխարհը ոսկու անեծքից։ Լուսանում է։ Փոթորիկը հանդարտվում է։ Հեռվից լսվում է թռչնակի երգը։ Դրա ետևից գնալով հայտնվում է Զիգֆրիդը։ Վախեցած թռչնակը թռչում է. Զիգֆրիդի առջև կանգնում է Ճանապարհորդը՝ սև թիկնոցով և լայնեզր գլխարկով։ Նրա նիզակը փակել է ճանապարհը դեպի ժայռը։ Ճանապարհորդը զուր է զգուշացնում երիտասարդին սպառնացող վտանգների մասին. Զիգֆրիդը լի է վճռականությամբ՝ իր նպատակին հասնելու համար։ Այդ ժամանակ Ճանապարհորդը վեր է բարձրացնում նիզակը, որի վրա ցոլցլում է կայծակը։ Բայց Զիգֆրիդն աներկյուղ դուրս է քաշում իր Նոտունգը, և աստվածների տիրակալի նիզակը, որ մի ժամանակ Զիգմունդի ձեռքերում փշրել էր սուրը, կեսից կոտրվում է։ Վոթանն անհետանում է։
Կրակե ճյուղերը ցույց են տալիս ճանապարհը ջահել հերոսին, իսկ ժայռի կատարին նա տեսնում է քնած մի զորականի՝ շողշողուն զենք ու զրահով։ Զիգֆրիդը հանում է նրա գլխից սաղավարտը, սրով կտրատում զգեստը. նրա առջև մի չքնաղ աղջիկ է։ Մի անծանոթ զգացում է համակում Զիգֆրիդին... գուցե դա հենց վա՞խն է։ Եվ նա համբուրում է աղջկան։ Կախարդանքը վերանում է, և Բրունհիլդան արթնանում է՝ մի նոր կյանքի, երկրային սիրո համար։
Երաժշտությունը
«Զիգֆրիդ»-ը էպիկական օպերա է՝ հարթ և դանդաղ զարգացող գործողություններով և հարուստ է բազմաթիվ երկար երկխոսություններով։ Տիրում է լուսավոր ու ջինջ տրամադրություն։ Բարդ դրամատիկական ապրումներ կամ ողբերգական բախումներ չկան նրանում։ Գլխավոր հերոսին բնութագրելիս կարևոր դեր է խաղում երգեցողությունը, իսկ բնության տեսարաններում մեծ դեր ունի նվագախումբը։ Առաջին արարում բազմակողմանիորեն ներկայացված է Զիգֆրիդի հերոսական կերպարը, որին հակադրվում է Միմեի կերպարը։ Դարբին նիբելունգի մռայլ մտքերն արտահայտվում են նվագախմբային կատարումներում և առաջին իսկ տեսարանում (Միմեն կռում է սուրը)։ Զիգֆրիդի մուտքն ազդարարվում է շեփորի հնչեղ նվագով։ Ողբագին է հնչում Միմեի երգը («Ծծկեր մանկիկ էիր, երբ վերցրի քեզ»)։ Դրան հակադրվում է Զիգֆրիդի աշխույժ ու կենսուրախ երգը՝ թափառելու մասին («Նրանով կգնամ շրջելու աշխարհով մեկ»)։ Ճանապարհորդի և Միմեի միջև տեղի ունեցող Իմաստնության մրցույթի երկար տեսարանը հիմնված է երկխոսությունների վրա և աչքի է ընկնում վսեմությամբ ու հանդիսավորութամբ։ Մետաղը հալեցնելու երգը («Նոտո՛ւնգ, Նոտո՛ւնգ, սուր հաղթական»)՝ պարզ, հասարակ ու առնական մեղեդիով և նվագախմբի ձայնակցությամբ, նկարագրում է հալվող պողպատի եռալը, իսկ «Սուրը կռելու երգ»-ով ավարտվում է արարը։
Երրորդ արարը բաժանվում է երկու տեսարանի. մռայլ, անհանգստությամբ լեցուն տեսարանը Ճանապարհորդի հետ փոխարինվում է Բրունհիլդայի արթնանալու հանդիսավոր տեսարանով և սիրային զուգերգով։ Նվագախմբի ալեկոծ, տագնապով լեցուն կատարումը պատկերում է Վոթանի անհետանալու գիշերային տեսարանը։ Նույն տրամադրությամբ է հագեցած Վոթանի՝ հմայությամբ Էրդային կանչելու տեսարանը («Ո՞ւր ես դու, Վալա»)։ Վերջին երկխոսության մեջ Վոթանի գրգռված բացականչությանը հակադրվում է Էրդայի շքեղ և անջատ արտահայտությունները։ «Անտառի շրշյուն»-ի արձագանքները լսելի են Զիգֆրիդի և Վոթանի տեսարանում։ Սիմֆոնիկ ինտերմեցցոն պատկերում է «Զիգֆրիդի անցումը կրակի միջով». այն ուղեկցվում է արտասովոր նվագակցմամբ` արտահայտելով հրե ծովի ալեկոծում, որ կտրուկ ընդհատում են Զիգֆրիդի երգի հերոսական թեմաները։ Կտրուկ հակադրությամբ է սկսվում երկրորդ տեսարանը. ամբողջ նվագախմբի շքեղ ու զորեղ նվագից հետո հնչում է ջութակի մենանվագը` պատկերելով լերկ ժայռի վրայի զարմանահրաշ թագավորությունը։ Զիգֆրիդի և Բրունհիլդայի սիրո ընդարձակ տեսարանն առանձնանում է տարաբնույթ դրվագների առատությամբ։ Զիգֆրիդի հուզական արտահայտությունները խամրում են արթնացող Բրունհիլդայի վսեմ, լուսավոր, տավղի հանդիսավոր նվագակցությամբ ուղեկցվող երգի հնչյուններից («Ողջույն քեզ, արև, ողջույն քեզ, լույս»)։ Դրան լրացնում է ապա Բրունհիլդայի «Անվերջ մաշվել եմ» քնարական երգը։ Իսկ վերջաբանի զուգերգում հնչում են ժողովրդական ոգով, ցնծացող մեղեդիներ։
Ստեղծագործական գործունեություն
Ստեղծագործական գործունեությունը, գործունեություն է, որը ծնում է որակապես նոր նյութական և հոգևոր, նախկինում երբեք չեղած արժեքներ։ Ստեղծագործական գործունեությունը հնարավոր է գործունեության գիտական, տեխնիկական, գեղարվեստական, քաղաքական և այլ ոլորտներում, երբ ստեղծվում է, հայտնաբերվում, հորինվում որևէ նոր բան։ Ստեղծագործական գործունեությունը անկրկնելի է (ըստ իրականացման բնույթի և արդյունքի), ինքնօրինակ և եզակի (հասարակական-պատմական և անհատական առումով)։ Բարձրակարգ կենդանիներն էլ ունեն ստեղծագործականության ինչ որ կենսաբանական ձևեր ու նախադրյալներ, սակայն ստեղծագործական գործունեությունը բնորոշ է միայն մարդուն։ Ստեղծագործական գործունեությունը մարդու աշխատանքի պրոցեսում առաջացած ընդունակությունն է՝ իրականությունից ստեղծված նյութից ստեղծելու (օբյեկտիվ աշխարհի օրինաչափությունների ճանաչողության հիման վրա) նոր իրողություն, որը բավարարում է բազմազան հասարակական պահանջմունքների։
Անկախ այն հանգամանքից, որ ստեղծագործական հոգեբանության ոլորտում իրականացվել են բազմաթիվ ուսումնասիրություններ, այնուամենայնիվ գոյություն չունի դրա մեկ ամբողջական կոնցեպցիա ։
Տարբեր հեղինակներ տալիս են ստեղծագործական գործընթացի բազմատեսակ սահմանումներ՝ ընդգծելով դրա տարբեր կողմերը։ Ըստ Ա. Մատեյկոյի ստեղծագործելու էությունը կայանում է առկա փորձի վերափոխման՝ դրա հիման վրա նոր համադրությունների կառուցման մեջ։ Վ. Մ. Բեխտերևը ստեղծագործականությունը սահմանում է որպես որևէ նոր բանի արարում այնպիսի իրավիճակում, երբ խնդիր-գրգռիչը առաջացնում է դոմինանտ, որի շուրջ կենտրոնանում է խնդրի լուծման համար անհրաժեշտ նախկին փորձը։ Դ. Բ. Բոգոյավլենսկայան առաջարկել է ստեղծագործության ըմբռնումը՝ որպես ելք պահանջվածի սահմաններից։ Նա համարում է, որ ստեղծագործական գործընթացը հանդիսանում է խթանում չպահանջող իրավիճակային ակտիվություն, որն արտահայտվում է տրված խնդրի սահամններից դուրս գալու ձգտման մեջ։ Սակայն Մաքսիմովան համարում է, որ ներկայումս ստեղծագործության հասկացությունը համընկել է «ոչ հարմարողական ակտիվության» հասկացության հետ։
Պատմություն
Ստեղծագործության հոգեբանության ուսումնասիրությունների դինամիկան XX դարի երկրորդ կեսին փոփոխական է եղել։ ԱՄՆ-ում հետպատերազմյան շրջանում տվյալ ոլորտի ուսումնասիրություններին խթանեց Ամերիկյան հոգեբանական միավորման նախագահ Դ. Գիլֆորդը, ով 1950 թվականի իր ճառում կոչ արեց հոգեբաններին ուշադրությունը սևեռել ստեղծագործության հիմնախնդրի վրա ։ Դրան հաջորդած քսան տարիների ընթացքում Ամերիկայում մշակվեցին ստեղծագործականության ախտորոշման մեթոդներ, անցկացվեցին ստեղծագործական գործընթացի, ստեղծագործ անձի ուսումնասիրություններ, սկսեցին գործել գիտական կենտրոններ։ Սակայն 1970-ական թվականներից ստեղծագործության ուսումնասիրությունները կանգ առան, իսկ 1990-ականներին կրկին վերսկսվեցին՝ ելնելով թե՛ գիտության զարգացման տրամաբանությունից, թե՛ ժամանակակից հասարակության պահանջներից ։
Մակարդակներ
Որոշ հեղինակներ առանձնացնում են ստեղծագործական գործունեության մակարդակներ։ Գիզելինը տարանջատում է բարձրագույն և ցածրագույն ստեղծագործական գործունեություն։ Առաջինը կայանում է առկա գիտելիքների կիրառման ոլորտի լայնացման մեջ։ Բարձր մակարդակի ստեղծագործական գործունեությունը կապված է որակապես նոր կոնցեպցիայի ստեղծման հետ, որը շատ թե քիչ հեղաշրջում է կատարում գիտության մեջ ։
Ինտուիցիան Է. Ա. Միրոշխինան սահմանում է որպես տրամաբանորեն չհիմնավորված կամ տրամաբանական եզրահանգման համար անբավարար տվյալների հիման վրա խնդրի լուծման գործընթաց ։ Ինտուիցիայի դրսևորման յուրահատուկ ոլորտը անորոշ պայմաններով խնդիրներն են, սակայն դա չի բացառում ինտուիտիվ տարրի առկայությունը հստակ սահմանված պայմաններով խնդրի լուծման մեջ։
Ըստ Ե. Պ. Իլյինի ստեղծագործական գործունեության բարձրագույն մակարդակը ոչ բոլորին է հասանելի, ինչը խոսում է անհատների մոտ ստեղծագործական ներուժի՝ ստեղծագործելու կարողության, տարբեր մակարդակների մասին ։
Տեսակներ
Անձի ստեղծագործական ներուժը կարող է դիտարկվել նեղ և լայն իմաստով։ Նեղ իմաստով՝ դա ստեղծագործական ունակություններն են, առաջին հերթին՝ երևակայությունն ու կրեատիվ մտածողությունը։ Լայն իմաստով՝ ստեղծագործական պոտենցիալը ներառում է նաև անձնային առանձնահատկությունները, որոնք նպաստում են ստեղծագործական ունակությունների իրացմանը՝ դրդապատճառները, որոշ հուզական և կամային որակներ, կոմպետենտության մակարդակը ։
Բ. Մ. Տեպլովի համաձայն ունակություններ են անվանվում այնպիսի անհատական առանձնահատկությունները, որոնք հանդիսանում են որևէ գործունեության կամ գործունեության մի քանի ձևերի արդյունավետ իրականացման պայմաններ ։
Ա. Լ. Գոտսիները ընդունակությունների հասկացությունը վերաբերում է կայուն ֆունկցիոնալ հոգեֆիզիոլոգիական համակարգի հետ, որը ձևավորվում է արտաքին ազդեցությունների և մարդու ներքին բնածին հատկությունների տևական փոխազդեցության արդյունքում ։
Որոշ հեղինակների համաձայն կրեատիվությունը հոգեբանական ինքնուրույն բնութագիր է և ինտելեկտի մակարդակը միանշանակ կապված չէ ստեղծագործական ընդունակությունների բարձր մակարդակի հետ։ Ըստ Տ. Ա. Ռոմանովայի ներկայացրած տվյալների կրեատիվ երեխաները առանձին ցուցանիշներով կարող են գերազանցել, իսկ այլ ոլորտներում՝ հետ մնալ ինտելեկտուալ օժտված երեխաներից։
Օժտվածություն
Ընդհանուր օժտվածությունից՝ մտավոր ընդունակություններից, բարձր ինտելեկտից, բացի հոգեբանության մեջ առանձնացնում են օժտվածության հատուկ տեսակներ՝ երաժշտական, նկարչական, տեխնիկական և այլն։ Հատուկ օժտվածությունը նույնացվում է ստեղծագործականության կամ կրեատիվության հետ։
Ա. Մ. Մատուշկինայի «ստեղծագործական օժտվածության» հայեցակարգի համաձայն ստեղծագործական ներուժը դիտարկվում է որպես երեխայի մոտ բնածին ստեղծագործական ընդունակությունների ամբողջություն, որը հասունացմանը զուգընթաց ծավալվում է գործունեության տարբեր ոլորտներում։ Երեխաների օժտվածությունը բնութագրվում է կայուն ճանաչողական դրդապատճառներով, արտահայտված իմացական ակտիվությամբ, մտածողության և խոսքի վաղ զարգացում, խաղի և գործունեության այլ ձևերի մեջ ստեղծագործելու ձգտումով։ Մ. Լուիսը և Լ. Միքելսոնն շեշտում են այն հանգամանքը, որ վաղ տարիքի երեխաների օժտվածությունը բնութագրվում է ոչ այնքան նրանց ինտելեկտուալ զարգացմամբ, որքան սենսոր զգայունակությամբ և հուզական արտահայտչականությամբ ։
Կրեատիվություն
Ե. Թորենսն ու Դ. Դաուֆը համարում են, որ բարձր ստեղծագործական ներուժ ունեցող երեխաները տարբերվում են սոցիալական ճնշման հանդեպ բարձր դիմադրողականությամբ, ինտուիցիայով, ինչպես նաև իրենց տարիքի համար միջինից բարձր ինտելեկտով։
Ըստ Թորենսի կրետաիվությունը ոչ թե հատուկ, այլ ընդհանուր կարողություն է, որը հիմնվում է ընդհանուր ինտելեկտի, անձնային որակների և արդյունավետ մտածողության կարողության վրա ։ Կրեատիվությունը Թորենսը բնորոշում էր որպես գիտելիքներում թերությունների, բացթողումների, աններդաշնակության սուր ընկալում։ Գիլֆորդը առանձնացնում էր կրեատիվության չորս չափանիշ՝ սահունություն, ճկունություն, յուրօրինակություն և մշակվածություն։ Թորենսի մեկնաբանությամբ սահունությունը հնարավորինս շատ գաղափարներ ստեղծելու կարողությունն է, ճկունությունը՝ խնդիրները լուծելուց տարատեսակ ռազմավարություններ կիրառելու, յուրօրինակությունը՝ ոչ սովորական, անսպասելի գաղափարներ առաջ քաշելու, մշակվածությունը՝ առաջացած մտքերը մանրամասնորեն մշակելու կարողությունը։
Թորենսի կրեատիվության շեմի տեսության համաձայն ինտելեկտի և կրեատիվության մակարդակների միջև առկա է ոչ էական կորելյացիա՝ 120-ից բարձր ինտելեկտի գործակից ունեցող անհատների մոտ ստեղծագործական կարողությունը վերածվում է անկախ մեծության, այսինքն՝ ցածր ինտելեկտով կրեատիվ մարդիկ գոյություն չունեն, սակայն կան բարձր ինտելեկտով ցածր կրեատիվությամբ անհատներ ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ստեղծագործական գործունեություն Կատեգորիա:Վերլուծական հոգեբանություն
Սեթրկա
Սեթրկա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չմշկածագի գավառակում ։ Գտնվում էր Չմշկածագ գյուղաքաղաքից 15 կմ հյուսիս-արևմուտք, Արևմտյան Եփրատ գետի ձախ կողմում։
Անվան ստուգաբանություն
Գյուղի անվանումը ծագել է Սեդրակ անձնանունից։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ մոտ 35 տուն հայ և թուրք բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Սեթրկան ուներ հայկական եկեղեցի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ֆիրմոս (3-րդ դարի ուզուրպատոր)
Ֆիրմոս (լատ. Firmus), հռոմեական կայսր, ուզուրպատոր 273 թ.-ին։
Ֆիրմոսը առևտրական էր Սելվևկիայից և առևտրական հարաբերություններ էր հաստատել Եգիպտոսից մինչև Հնդկաստան։ Նա դաշնակցոմ էր Պալմիրայի թագուհի Զենոբիայի հետ։ Ավրելիանոսի Պալմիրայի դեմ տարած հաղթանակից հետո, Ֆիրմոսը ապստամբություն է բարձրացրել Ալեքսանդրիայում, դադարեցրել Հռոմ ցորենի առաքումը և իրեն կայսր հայտարարել։ Ավրելիանոսը ջախջախել է Ֆիրմոսին պալմիրյան արշավանքից վերադառնալուց։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հռոմեական ուզուրպատորներ
Ռյազանովկա (այլ կիրառումներ)
Ռյազանովկա, կարող է վերաբերել՝
(7514) 1986 ED
(7514) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի մարտի 7-ին Մասարու Ինոուեի, Օսամու Մուրամացուի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Կոբուչիզավայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,363811 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8808 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8468 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1327,45 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,271197 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,76° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մասարու Ինոուեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Օսամու Մուրամացուի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Տակեշի Ուրատայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
C++-ի հիմունքները
«C++-ի հիմունքներ», հայերեն C++ ծրագրավորման լեզու ուսուցանող էլեկտրոնային գիրք։ Նախատեսված է այն մարդկանց համար, ովքեր ցանկանում են սովորել ծրագրավորել C++ միջավայրում ու անպայման չէ, որ իմանան ծրագրավորման որևէ այլ լեզու։
Գրքում ներկայացված են լեզվի հիմնական գաղափարները, տերմինների անգլերեն ներկայացումները, ինչպես նաև օրինակների փորձարկման համար անհրաժեշտ ծրագրերի օգտագործման եղանակները։
Գրքի հեղինակներն են Ռուբեն Վարդանյանը, Սուրեն Կարապետյանը և Գևորգ Հարությունյանը։
Կատեգորիա:C++
Լեննարթ Նիլսոն
Լեննարթ Նիլսոն (Lennart Nilsson, ), շվեդ լուսանկարիչ և գիտնական։
Հայտնի է իր՝ դեռևս սաղմնային վիճակում գտնվող մարդու լուսանկարներով և բժկության այլ ոլորտների այնպիսի նկարներով, որոնք ժամանակին անլուսանկարելի են համարվել, իսկ ավելի կոնկրետ Լեննարթ Նիլսոնը հայտնի է իր ծայրահեղ մակրո լուսանկարչությամբ։ Նա նաև համարվում է Շվեդիայի ժամանակակից լավագույն ֆոտոլրագրողը։
Կենսագրություն
Լեննարթ Նիլսոնը ծնվել է Շվեդիայի Սթրենգնես քաղաքում։ Նրա հայրն ու հորեղբայրը լուսանկարիչներ են եղել։ Լեննարթի հայրը նրան լուսանկարչական սարք է վստահել, երբ նա ընդամենը 12 տարեկան էր։
Իսկ երբ մոտ 15 տարեկան էր, նա մի վավերագրական ֆիլմ տեսավ Լուի Պաստորի, մասին, որն էլ նրա մեջ հետաքրքրություն մտցրեց դեպի մանրադիտակը։
Մի քանի տարիների ընթացքում, Նիլսոնը մանրադիտակ ձեռք բերեց և սկսեց միջատների միկրոլուսանկարչությամբ զբաղվել։ Ավելի ուշ պատանեկան տարիքում նա սկսեց նկարել իր շուրջը գտնվող ամեն ինչ Icoflex Carl Zeiss AG լուսանկարչական սարքով և հնարավորություն ունեցավ նկարել հայտնի շատ շվեդացիների։
Լեննարթ Նիլսոնը իր մասնագիտական գործունեությունը սկսել է 1940-ականների կեսերին, որպես ֆրիլանս լուսանկարիչ, շատ հաճախ աշխատելով որպես հրատարակիչ Åhlen & Åkerlund-ի համար Ստոկհոլմում։ Նրա ամենավաղ շրջանի աշխատանքային հանձնարարություններից էր 1945 թվականին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Նորվեգիայի ազատագրության լուսաբանումը։
Նրա վաղ շրջանի նկարներից հայտնի են «Մանկաբարձուհին», «Լապլանդիան (նահանգ)» (1945), «Բևեռային արջը Շպիցբերգենում որսի ժամանակ» (1947), «Ձկնորսը Կոնգո գետի մոտ» (1948), որոնք նրան համաշխարհային ուշադրության արժանացրին Life, Illustrated, Picture Post և այլ ամսագրում հրատարակվելուց հետո։
1954 թվականին իր՝ հայտնի շվեդացիների նկարները հրատարակվեցին «Շվեդիան պրոֆիից» գրքում։ Նրա 1955 թվականի «Ռեպորտաժ» գիրքն իրենից ներկայացնում է իր վաղ շրջանի աշխատանքների ժողովածու։ Նրա 1963 թվականին արված «Փրկության բանակ» ֆոտոսեսիան հայտնվել է բազմաթիվ ամսագրերում, այդ թվում նաև իր «Ալելույա» գրքում։
1950-ականների կեսին նա սկսեց լուսանկարչական նոր եղանակներ փորձել՝ ստեղծելու ծայրահեղ խոշոր պլանի լուսանկարներ։ Այս առաջընթացները, համակցված շատ բարակ Էնդոսկոպի հետ, որը հասանելի դարձավ 1960-ականների կեսերից, նրան հնարավորություն տվեց ստեղծելու կենդանի մարդու արյունատար անոթների և մարմնի խոռոչների նորարական լուսանկարներ։ Նա հասավ համաշխարհային հռչակի, երբ նրա՝ մարդկային կյանքի հենց սկզբի նկարները հայտնվեցին Life ամսագրի կազմին և 16 էջերին։ Դրանք նաև հրապարակվեցին Stern, ամսագրում Paris Match-ում, The Sunday Times-ում և այլ տեղեր։ Նկարները նաև տեղ գտան «Երեխա է ծնվում» (A Child Is Born) (1965) գրքում․ Գրքի նկարները կրկնօրինակվել են 1965 թվականի ապրիլի 30-ին Life ամսագրի կողմից, որը հրապարակումից հետո առաջին չորս օրվա ընթացքում վաճառեց ութ միլիոն օրինակ ։
Նիլսոնի աշխատանքները շատ վայրերում են եղել ցուցադրության, ներառյալ Լոնդոնի Բրիտանական թանգարանը, Տոկիոյի Ֆուջի Արթ թանգարանը և Ստոկհոլմի Ժամանակակից թանգարանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեդ լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Շվեդ գիտնականներ Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ
Կուլիկովկա (գյուղ, Հերցայի շրջան)
Կուլիկովկա (Куликівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Հերցայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կուլիկովկա գյուղում բնակվում էր 731 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Հերցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կախաբեր Ալադաշվիլի
Կախաբեր (Կախա) Ալադաշվիլի (კახაბერ (კახა) ალადაშვილი, ), վրացի ֆուտբոլիստ, «ԲՄԱ-Էներգիա» ակումբի պաշտպան։ Հանդես է եկել Վրաստանի ազգային հավաքականի կազմում։
Ակումբային
Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել 12 տարեկան հասակից ։ Սկզբից ֆուտբոլ խաղալ սովորել է թբիլիսյան 35-րդ դպրոցում ։ Այնուհետև շարունակել է սովորել «Օլիմպ»-ի դպրոցում, որտեղ մարզիչը եղել է Գիգլի Իմնաձեն ։ Սկսած 2002 թվականից խաղացել է թբիլիսյան «Սպարտակ» և Բոլնիսի քաղաքի «Սիոնի» ակումբներում։ 2004 թվականի ամռանից տեղափոխվել է վրացական հայտնի Թբիլիսի «Դինամո» ակումբ։ Թիմի կազմում դարձել է Վրաստանի չեմպիոն։ Անցկացրել է 8 խաղ և խփել 1 գոլ (Կրակովյան «Վիսլա» ակումբին) եվրոգավաթներում։
2006 թվականի մարտից Կախան հնգամյա պայմանագիր ստորագրեց Կիևի «Դինամո» ակումբի հետ ։ «Դինամո» նա տեղափոխվեց իր գործակալ` Ախրիկ Ցվեյբայի խորհրդով ։ Կախաբերը հիմնականւմ խաղացել է Ուկրաինայի Առաջին լիգայում հանդես եկող Դինամո-2-ի կազմում և երկու անգամ էլ մասնակցել է երիտասարդական առաջնությանը։ «Դինամո-2»-րդում Ալադաշվիլին հանդես է եկել աջ պաշտպանի դիրքում ։
2006 թվականի օգոստոսին կեստարվա վարձավճարով տեղափոխվել է դնեպրոպետրովսկյան «Դնեպր» ակումբ ։ 2006 թվականի օգոստոսի 5-ին պոլտովյան «Վորսկլա» ակումբի դեմ խաղում նա նշեց իր դեբյուտը Ուկրաինայի բարձրագույն լիգայում, իսկ խաղը ավարտվեց 1:0 հաշվով ։ Ընդհանուր առմամբ Դնեպրի համար Բարձրագույն լիգայում խաղացել է 5 խաղ, իսկ Ուկրաինայի գավաթում 2 խաղ։ 2006 թվականի դեկտեմբերին «Դինամո»-յի ղեկավարության կողմից հանվել է տրանսֆերի ։ 2017 թվականի ձմռանը վերադարձել է «Դինամո», Բարձրագույն լիգայում անցկացնելով 2 խաղ, ընդդեմ «Զարի»-ի և «Արսենալ»-ի։
2007 թվականի ամռանը կրկին «Դինամո»-յի ղեկավարության կողմից ներկայացվել է տրանսֆերի ։ Կախաբերը կարող էր նաև տեղափոխվել ռուսական «Մոսկվա» ակումբ ։ 2007 թվականի հուլիսին վարձավճարով գնացել է ուժգորոդյան «Զակարպատիե» մինչև 2007/08 մրցաշրջանի ավարտը ։ Թիմում Ալադաշվիլին դարձել է հիմնական կազմի խաղացող, Ուկրաինայի առաջնությունում խաղացել է 10 խաղ և 1 խաղ էլ անցկացրել է Ուկրաինայի Գավաթում։ 2008 թվականի փետրվարին վարձավճարով տեղափոխվել է «Խարկով» ակումբ ։ Բարձրագույն լիգայում քաղաքացիների կազմում անցկացրել է 8 խաղ։
Հավաքականում
Հանդես է եկել Վրաստանի մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքականում։ Վրաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում անցկացրել է 7 խաղ։ 2015 թվականի օգոստոսի 17-ին Վրաստանի հավաքականում դեբյուտը նշել է Ղազախստանի հավաքականի դեմ արտագնա խաղում (1:2) ։
Անձնական կյանք
Ամուրի է ։ Սիրած ակումբը՝ իտալական Միլանը ։ Նրա եղբայրը Լաշա Ալադաշվիլին է, նույնպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ ։ Կարիերան ավարտելուց հետո հաստատվել է Խաբարովսկում, որտեղ էլ բացել է ռեստորան։
Հետաքրքիր փաստեր
2009 թվականին «Անժի»-ի խաղացողներին փոքր ոսկե մեդալներ նվիրելու արարողության ժամանակ, Մախաչկալայում տեղի ունեցավ համերգ, որտեղ մասնակցեցին Դաղստանի երգիչները ։ Այնտեղ Ալադաշվիլին անսպասելիորեն վրացերենով կատարեց երգ, «Թբիլիսո» անվանմամբ ։ Նրա համակումբացի Մահոմեդ Մահոմեդովը Ալադաշվիլիին նվիրեց ծաղիկների փունջ, իսկ այնուհետև նա լքեց բեմը բուռն ծափահարությունների ներքո ։
Արտաքին աղբյուրներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վրաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Երանգի
Երանգի (Ռանգի), հայկական կանացի մենապար Երևանից։ Պարի մեղեդին ձայնագրել և դաշնամուրի համար մշակել են Նիկողայոս Տիգրանյանը, Կոմիտասը կողմից ։ Երանգին հայտնի է նաև որպես «Վաղարշապատի (Էջմիածնի) պար»՝ Առնո Բաբաջանյանի դաշնամուրային մշակման շնորհիվ։
Բնութագիր
Պարը կատարվում է նրբագեղությամբ (Gracieux), թառ լարային գործիքի ոճով ։ Չափը կազմում է 6/8 կամ 10/16 ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական պարեր
Ռյազանովո (այլ կիրառումներ)
Ռյազանովո, կարող է վերաբերել՝
Մաքս Բոռն
Մաքս Բոռն (կամ Բորն) (Max Born, [bɔɐ̯n], ), գերմանացի ֆիզիկոս, մաթեմատիկոս, ով աշխատել է քվանտային մեխանիկայի զարգացման բնագավառում։ Նա նաև ունեցել է ներդրումներ պինդ մարմնի ֆիզիկայում, օպտիկայում և 1920-1940- ական թվականներին ղեկավարել է բազմաթիվ հայտնի ֆիզիկոսների հետազոտությունները։ Բոռնը 1954 թվականին ստացել է ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ «քվանտային մեխանիկայում իր հիմնարար հետազոտությունների, հատկապես ալիքային ֆունկցիայի վիճակագրական հետազոտությունների համար»   ։
1904 թ. ընդունվել է Գոթինգենի համալսարան, որտեղ նա ուսում է ստացել երեք հռչակավոր մաթեմատիկոսների՝ Ֆելիքս Կլայնի, Դավիթ Հիլբերտի և Հերման Մինկովսկիի մոտ։ «Հարթության և տարածության առաձգականության կայունություն» աշխատությունով դարձավ փիլիսոփայության դոկտոր և արժանացավ համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետի մրցանակին։ 1905 թ. նա Մինկոսկու հետ սկսեց հետազոտություններ կատարել հատուկ հարաբերականության վերաբերյալ, և հետագայում գրեց ատոմի Թոմսոնի մոդելի վերաբերյալ իր հագեցած թեզը։ 1918 թ. Բեռլինում Ֆրից Հաբերի հետ հանդիպումը հանգեցրեց հալոգեների և մետաղների ռեակցիայի ժամանակ իոնային կապի առաջացման ձևի քննարկմանը, որն այսօր հայտնի է որպես Բոռն-Հաբերի ցիկլ։
1921 թ. վերադառնում է Գյոթինգեն։ Բոռնի ղեկավարության տարիներին Գյոթինգենի համալսարանը դառնում է աշխարհի ամենագլխավոր ֆիզիկայի կենտրոններից մեկը։ 1925 թ. ելնելով Վերներ Հայզենբերգի չդիտվող մոծությունների գաղափարից Պասկալ Յորդանի հատ միասին մշակել է մատրիցային մեխանիկան, այնուհետև տվել է քվանտային մեխանիկայի վիճակագրական մեկնաբանությունը, ինչի համար 1954 թ. արժանացել է ֆիզիկայի բնագավառում նոբելյան մրցանակի։ Գյոթինգենում դաստիարակել է ֆիզիկոսների մի ամբողջ սերունդ որոնց թվում են՝ Մաքս Դերբլուքը, Զիգֆրիդ Ֆլուգեն, Ֆրիդրիխ Հունդը, Պասկալ Յորդանը, Մարիա Գյոպերտ-Մայերը, Ռոբերտ Օպենհեյմերը, Վիկտոր Վեյսկրոֆտը, Էնրիկո Ֆերմին, Գերհարդ Հերցբերգը, Վոլֆգանգ Պաուլին, Յուջին Պոլ Վիգները, Էդվարդ Թեյլերը և այլն։
1933 թ. Գերմանիայում իշխանությունը անցավ Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցությունը և, քանի որ Բոռնը հրեա էր նա գաղթեց Մեծ Բրիտանիա և աշխատանքի անցավ Քեմբրիջում Սուրբ Ջոնի քոլեջում, որտեղ գրեց հայտնի «Անհանգիստ տիեզերքը» ինչպես նաև «Ատոմային ֆիզիկա» գիտական գրքերը։ Բոռնը բնակվել է Էդինբուրգում մինչև 1952 թ. այնուհետև վերադարձել է Արևմտյան Գերմանիա։ 1970 թ. հունվարի 5-ին Գյոթինգենի հիվանդանոցում մահանում է Մաքս Բոռնը։