cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նյու Յորք
Նորագույն շրջան
Ստորին Մանհեթենի Ֆինանսական վարչական շրջանի Զուկոտի պարկում 2011 թվականի սեպտեմբերի 17-ին սկսվեցին «Գրավի՛ր Ուոլ Սթրիթը» ցույցերը, որոնք իրենց վրա սևեռեցին համաշխարհային ուշադրությունը՝ հանրայնացնելով «Occupy» շարժումն ընդդեմ սոցիալական և տնտեսական անհավասարության ։
Աշխարհագրություն
Հուդզոն գետը հոսում է Հուդզոնի հովտով և թափվում Նյու Յորքի ծովածոց։ Գետաբերանին տեղակայված են Նյու Յորք և Տրոյ քաղաքները ։ Հուդզոն գետով քաղաքն առանձնանում է Նյու Ջերսի նահանգից։ Իսթ Ռիվերը հոսում է Լոնգ Այլենդ նեղուցից՝ Բրոնքսն ու Մանհեթենն առանձնացնելով Լոնգ Այլենդից։ Հարլեմ գետը բաժանում է Մանհեթենի մեծ մասը Բրոնքսից։ Բրոնքս գետը, որը հոսում է Բրոնքսով և Վեսթչեսթեր շրջանով, քաղաքի միակ քաղցրահամ գետն է ։
Քաղաքի հողը հոլանդական գաղութային ժամանակներից զգալիորեն փոխվել է մելիորացման արդյունքում․ մելիորացման վառ օրինակ է Ստորին Մանհեթենը, 1970 և 1980-ական թվականներին զարգացած Բեթերի Փարկ Սիթին ։ Որոշ բնական ռելիեֆներ հավասարեցվել են՝ հատկապես Մանհեթենում ։
Քաղաքի ընդհանուր տարածքը 1,213.37 կմ² է, որից 783.84 կմ²-ը ցամաքն է, իսկ 429.53 կմ²-ը՝ ջուրը ։ Քաղաքի բարձրագույն կետը Սթաթեն Այլենդի Թոդթ Հիլն է, որն ունի ծովի մակարդակից 124.9 մ բարձրություն ։ Լեռնակատարը ծածկված է անտառներով, որը մտնում է Սթաթեն Այլենդի կանաչ գոտու մեջ ։
Ճարտարապետություն
Նյու Յորքն ունի ճարտարապետական առումով ուշադրության արժանի, բազմաոճ կառույցներ՝ սկսած Բրուքլինի սալթբոքս ոճի Փիթեր Քլեյսեն Ուայքոֆի տնից, որի ամենահին հատվածը կառուցվել է 1656 թվականին մինչև ժամանակակից Համաշխարհային առևտրի կենտրոն 1-ը՝ Ստորին Մանհեթենում գտնվող մի երկնաքեր, որն իր կառուցման արժեքով աշխարհում համարվում է ամենաթանկարժեքը ։
Մանհեթենի երկնաքերները հայտնի են ամբողջ աշխարհում․ այստեղ են գտնվում աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերներից մի քանիսը։ 2011 թվականի դրությամբ՝ Նյու Յորքն ուներ 5937 բազմահարկ շենք, որոնցից 550-ի բարձրությունը նվազագույնը 100 մ էր։ Այն Հոնկոնգից հետո երկրորդ քաղաքն է, որն ունի 200 մ-ից ավել բարձրություն ունեցող 50 երկնաքեր։ Այսպիսի երկնաքերներից են նեոգոթիկա ոճի Վուլվորթ Բիլդինգը, որի շինարարությունն ավարտվել է 1913 թվականին․ 17 տարի այն աշխարհի ամենաբարձր շենքն էր ։
1916 թվականի Գոտիների մասին որոշմամբ սահմանափակվում էր նոր շենքերի և աշտարակների բարձրությունը․ սա արվում էր նրա համար, որ արևի լույսը թափանցի փողոցներ ։ Կոնաձև գագաթով և պողպատե սայրով Քրայսլեր Բիլդինգի (1930) և Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգի (1931) ար-դեկո ոճն արտացոլում էր Գոտիների որոշման պահանջները։ Շենքերը տարբեր զարդարանք ունեին․ այսպես, Քրայսլեր Բիլդինգի 61-րդ հարկի անկյունների արծիվները համարվում են ար-դեկոյի ամենալավ օրինակներից մեկը ։ ԱՄՆ-ում միջազգային ոճի ամենաազդեցիկ օրինակը Սիգրեմ Բիլդինգն է (1957), որը տարբերվում է իր բրոնզեզօծ երկթավաձև ճակատով։ Կոնդե Նաստ Բիլդինգը (2000) Ամերիկյան երկնաքերների կանաչ դիզայնի նշանավոր օրինակ է, որը Ճարտարապետների ամերիկյան ինստիտուտից մրցանակ է ստացել իր դիզայնի համար։
Նյու Յորքի բնակելի մեծ շրջաններում հաճախ են հանդիպում շագանակագույն քարով, սանդղավանդի վրա գտնվող տներ, թաունհաուսներ և խղճուկ բազմաբնակարան շենքեր, որոնք կառուցվել են 1870-1930 թվականներին ։ Նյու Յորքում կան նաև թաղամասեր, որոնք ավելի քիչ են բնակեցված, և որտեղ շենքերն ազատ վեր են խոյանում։ Բրոնքսի Ռիվերդեյլ, Բրուքլինի Դիթմաս Փարկ և Քուինսի Դուգլասթոն թաղամասերում սովորական են տարբեր ոճերի մեծ կամ փոքր ընտանեկան տները  ։
Քարն ու աղյուսը դարձան քաղաքի շինարարական նյութերն այն բանից հետո, երբ փայտե կարկասային տների շինարարությունը սահմանափակվեց 1835 թվականի Մեծ հրդեհից հետո։ Քաղաքի շատ շենքերի առանձնահատկությունը փայտե, ծածկած ջրաճնշումային աշտարակներն են ։ 1800-ական թվականներին դրանք դրվեցին 6 հարկից ավել շենքերի վրա, որպեսզի կանխարգելվի ավելի ցածր բարձրություններում ջրի ծայրահեղ բարձր ճնշումը, որը կարող էր ավերել համայնքային ջրատար խողովակները ։ Պարտեզային բնակարանները հանրահայտ դարձան 1920-ական թվականներին հեռավոր շրջաններում, ինչպիսին է Ջեքսոն Հայթսը ։
ԱՄՆ-ի երկրաբանական ծառայության տվյալներով՝ 2014 թվականի հուլիսի սեյսմիկ վտանգի թարմացված վերլուծությունը ցույց տվեց Նյու Յորքի «բարձրահարկ շինությունների համար մի փոքր ավելի քիչ վտանգ», քան նախկինում էր ։
Բորոներ
Նյու Յորքը հաճախ է հիշատակվում որպես 5 բորոների համակցություն․ քաղաքի շրջակայքում հարյուրավոր թաղամասեր կան, որոնցից շատերն ունեն իրենց ուրույն պատմությունը։ Եթե բորոներն անկախ քաղաքներ լինեին, այս 4 քաղաքները (Բրուքլին, Քուինս, Մանհեթեն, Բրոնքս) կլինեին ԱՄՆ-ի ամենախիտ բնակեցված 10 քաղաքների թվում (Սթաթեն Այլենդը կզբաղեցներ 37-րդ տեղը)։ Այս բորոները նաև ԱՄՆ-ի ամենախիտ բնակեցված 4 շրջաններն են (Նյու Յորք [Մանհեթեն], Քինգս [Բրուքլին], Բրոնքս և Քուինս)։
Բորոյի մեծ մասը գտնվում է Մանհեթեն կղզու վրա՝ Հուդզոն գետի գետաբերանին։ Մանհեթեն բորոյի կազմի մեջ են մտնում նաև մի քանի ոչ մեծ կղզիներ՝ Ռենդոլս կղզին, Ուորդս կղզին, Ռուզվելտ կղզին՝ Իսթ Ռիվերի վրա, ինչպես նաև Գովերնորս կղզին և Ազատության կղզին՝ հարավում՝ Նյու Յորք ծովախորշում։ Մանհեթեն կղզին բաժանված է Ստորին, Միջին և Վերին շրջանների։ Վերին Մանհեթենը Կենտրոնական պարկով բաժանվում է Վերին Իսթ Սայդի և Վերին Վեսթ Սայդի, իսկ պարկի վերևում՝ Հարլեմ թաղամասն է։ Բորոյում է գտնվում նաև Մարբլ Հիլ փոքր թաղամասը, որը սահմանակից է Բրոնքսին։ Նյու Յորքի մնացած 4 բորոները համակցաբար կոչվում են արտաքին բորոներ։
Կլիմա
Ձմեռները ցուրտ ու խոնավ են․ Ատլանտյան օվկիանոսն ու Ապալաչներից եկող սառը օդի մասնակի պաշտպանությունը ձմռանը քաղաքը ավելի տաք են պահում, քան նման կամ ավելի փոքր լայնություններում գտնվող հյուսիսամերիկյան այլ քաղաքներում, ինչպիսիք են Փիթսբուրգը, Ցինցինատին և Ինդիանապոլիսը։ Օրական միջին ջերմաստիճանն ամենացուրտ ամսին՝ հունվարին 32,6 °F (0,3 °C) է, ջերմաստիճանը ձմռանը մի քանի անգամ սովորաբար ընկնում է մինչև 10 °F (-12 °C) և ամենացուրտ ձմեռներին մի քանի օր հասնում 60 °F (16 °C) ։ Գարունն ու աշունն անկանխատեսելի են և կարող են տատանվել ցրտից տաք, թեև սովորաբար եղանակը մեղմ է՝ ցածր խոնավությամբ։ Ամառը սովորաբար տատնվում է տաքից շոգ և խոնավ, հուլիսին օրական միջին ջերմաստիճանը 76,5 °F (24,7 °C) է ։ Գիշերները եղանակը հաճախ սաստկանում է քաղաքի ջերմային կղզու երևույթի պատճառով, իսկ ցերեկները յուրաքանչյուր ամառվա 17 օր ջերմաստիճանը հասնում է 90 °F (32 °C) , իսկ որոշ տարիներ էլ գերազանցում 100 °F (38 °C)։ Նվազագույն ջերմաստիճանը՝ -15 °F (-26 °C), գրանցվել է 1934 թվականի փետրվարի 9-ին, բարձրագույնը՝ մինչև 106 °F (41 °C)՝ 1936 թվականի հուլիսին ։ Ատլանտյան օվկիանոսի մերձակա ափի ջրի միջին ջերմաստիճանը փետրվարին կազմում է 39,7 °F (4,3 °C), օգոստոսին՝ մինչև 74,1 °F (23,4 °C) ։
Քաղաքի ամենամյա տեղումները կազմում են 1270 մմ, որը համեմատաբար հավասարաչափ է բաշխվում ամբողջ տարվա ընթացքում։ 1981-2010 թվականների միջին ձյունատեղումը կազմել է 66 սմ, ինչը փոփոխվում է տարեցտարի ։ Փոթորիկներ ու արևադարձային մրրիկներ հազվադեպ են լինում Նյու Յորքում, սակայն միշտ էլ դրանց վտանգը կա ։ Սենդի փոթորիկը քաղաքին ավերիչ վնաս պատճառեց 2012 թվականի հոկտեմբերի երեկոյան՝ ջրով լցնելով Ստորին Մանհեթենի և քաղաքի այլ մասերի բազմաթիվ փողոցները, գետնանցքները, մետրոյի գծերը և հոսանքազրկելով քաղաքի շատ շրջաններ և արվարձաններ ։ Փոթորիկն ու նրա թողած խոր հետևանքները պատճառ դարձան քննարկումների, որպեսզի քաղաքի ափերին պատնեշներ կառուցվեն, որը հետագայում կնվազեցնի նմանատիպ փոթորկի ավերիչ հետևանքները ։
Զբոսայգիներ
Նյու Յորքը զբոսայգիների բարդ համակարգ ունի, որը վերահսկում է Ազգային պարկերի ծառայությունը, Նյու Յորքի զբոսայգիների, հանգստի և պատմական արգելոցների պետական վարչությունը և Նյու Յորքի զբոսայգիների և հանգստի դեպարտամենտը։
2013 թվականի ParkScore վարկանիշով «Trust for Public Land»-ը հաղորդեց, որ Նյու Յորքի զբոսայգիների համակարգը երկրորդ ամենալավ համակարգն է ԱՄՆ-ի 50 ամենախիտ բնակեցված քաղաքներում՝ Մինեապոլիսի զբոսայգիների համակարգից հետո ։ ParkScore-ը քաղաքային զբոսայգիների համակարգը գնահատում է մի բանաձևով, որը վերլուծում է զբոսայգու միջին չափը, թե քաղաքի որ տոկոսն են կազմում զբոսայգիները, քաղաքի բնակչության տոկոսը՝ զբոսայգուց կես մղոն հեռավորության վրա, զբոսայգու ծառայության՝ մեկ բնակչին բաժին ընկնող ծախսերը և 10000 բնակչին բաժին ընկնող մանկական խաղահրապարակների քանակը։
Ազգային պարկեր
Գեյթուեյ հանգստի ազգային գոտին ընդհանուր առմամբ ավելի քան 26000 ակր տարածք ունի (10 521,83 հա), որի մեծ մասը շրջափակում է Նյու Յորքը ՝ ներառյալ Ջամեյկա ծովածոցի վայրի բնության արգելոցը։ Բրուքլինում և Քուինսում պարկը զբաղեցնում է ավելի քան 9000 ակր (36 կմ²) աղի ճահճուտներ, ջրաճահճային տարածքներ, կղզիներ և ջրեր՝ ներառյալ Ջամեյկա ծովածոցի մեծ մասը։ Քուինսում պարկի կազմի մեջ է մտնում Ռոքուեյ թերակղզու զգալի մասը՝ առաջին հերթին Ջեյքոբ Ռիիս պարկը և Ֆորթ Թիլդենը։ Սթաթեն Այլենդում Գեյթուեյ հանգստի ազգային գոտու մեջ է մտնում Ֆորթ Ուոդսուորթը՝ պատմական նախաքաղաքացիական պատերազմի ժամանակաշրջանի Հրետամարտկոցային կայանը և Ֆորթ Թոմփկինսը, ինչպես նաև Գրեյթ Քիլս պարկը՝ լողափերով, արահետներով և զբոսանավերի կայանատեղիով։
Ազատության արձանը և Էլիս կղզու ներգաղթի թանգարանը գտնվում են և՛ Նյու Յորք, և՛ Նյու Ջերսի նահանգներում և վերահսկվում են Զբոսայգիների ազգային ծառայության կողմից։ Նյու Յորքի ծովախորշում միանում են Գովերնորս Այլենդի ազգային հուշարձանով։ Մանհեթեն կղզու դաշնային վարչության վերայսկողության տակ գտնվող պատմական վայրերից են Քլինթոն ամրոցի ազգային հուշարձանը, Ֆեդերալ Հոլ ազգային հուշարձանը, Թեոդոր Ռուզվելտի ծննդյան ազգային պատմական վայրը, Գրանտ ազգային հուշարձանը («Գրանտի դամբարան»), «African Burial Ground» ազգային հուշարձանը և Համիլտոն Գրանջի ազգային հուշարձանը։ ԱՄՆ-ի պատմական վայրերի ազգային գրանցամատյանում հարյուրավոր մասնավոր օբյեկտներ են ներկայացված որպես պատմական վայրեր կամ ազգային պատմական հուշարձաններ, որոնցից է Գրինվիչ Վիլիջի Սթոունուոլ ազգային հուշարձանի մասը կազմող Սթոունուոլ Ինը, որը համարվում է ԼԳԲՏ ժամանակակից շարժմանը նպաստող գործոն    ։
Քաղաքային զբոսայգիներ
Նյու Յորքն ունի ավելի քան 28000 ակր (110 կմ²) մունիցիպալ զբոսայգիներ և 14 մղոն (23 կմ) հանրային լողափներ ։ Քաղաքի ամենամեծ մունիցիպալ զբոսայգին Փելհամ Բեյ պարկն է՝ 2765 ակր (1119 հա) տարածքով ։
Ռազմական օբյեկտներ
Նյու Յորքում է գտնվում Ֆորթ Համիլթոնը՝ ԱՄՆ զինված ուժերի միակ գործող օբյեկտը քաղաքում ։ Հիմնադրվելով 1825 թվականին Բրուքլինում՝ Ամերիկյան հեղափոխության ժամանակ օգտագործվող ոչ մեծ հրետամարտկոցի վայրում՝ համարվում է Ամերիկայի ամենաերկար գործող ռազմական օբյեկտը ։ Այսօր Ֆորթ Համիլթոնը Միացյալ Նահանգների զինված ուժերի ինժեներական կորպուսի Հյուսիսատլանտյան ստորաբաժանման գլխամասն է։ Այստեղ են գտնվում նաև 1179-րդ տրանսպորտային ջոկատը, 722-րդ ավիացիոն էսկադրիլիան և զորքի՝ մարտի մեջ մտցնելու ռազմական կայանը։ Այլ ավելի վաղ ժամանակից գործող ռազմական օբյեկտները, որոնք դեռևս օգտագործվում են ԱՄՆ ազգային գվարդիայի ռազմավարժանքի կամ ռազմական գործողությունների համար, Ֆորթ Ուոդսուորթն է Սթաթեն Այլենդում և Ֆորթ Թոթենը՝ Քուինսում։
Կառավարում
Նյու Յորքը 1898 թվականի իր միավորումից ի վեր մերձքաղաքային համայնք է, որը ղեկավարում է քաղաքապետ-խորհուրդը ։ Նյու Յորքում քաղաքային իշխանությունը պատասխանատու է պետական կրթության, ուղղիչ հաստատությունների, հանրային անվտանգության, հանգստի օբյեկտների, մաքրության, ջրամատակարարման և սոցիալական ծառայությունների համար։
Քաղաքապետն ու խորհրդի անդամներն ընտրվում են 4 տարի ժամանակով։ Քաղաքային խորհուրդը միապալատ մարմին է, որը կազմված է 51 անդամից․ թե որ շրջաններից պետք է անդամներն ընտրվեն, սահմանվում է բնակչության աշխարհագրական սահմաններով ։ Քաղաքապետը և խորհուրդը կարող է ընտրվել 3 անգամ անընդմեջ 4 տարի ժամանակով, որից հետո պետք է 4 տարի ընդմիջում լինի նախքան կրկին վերընտրվելը ։ Նյու Յորքի վարչական օրենսգիրքը, Նյու Յորքի կանոնները և Քաղաքի գրանցամատյանը տեղական օրենքների օրենսգիրքը, կանոնակարգերի հանրագումարը և պաշտոնական գրանցամատյանն են կազմում համապատասխանաբար ։
Յուրաքանչյուր բորո ենթարկվում է Նյու Յորք նահանգի դատական համակարգի դատական շրջանին, որոնցից Քրեական և Քաղաքացիական դատարանները տեղական մարմիններ են, իսկ Գերագույն դատարանը քննում է միայն մեծ գործերն ու հայցերը։ Մանհեթենում է գտնվում Նյու Յորքի Գերագույն դատարանի Վերաքննիչ առաջին բաժինը, իսկ Բրուքլինում՝ Երկրորդ բաժինը։ Կան նաև որոշ արտադատական վարչական դատարաններ, որոնք գործադիր մարմիններ են և չեն ենթարկվում Նյու Յորք նահանգի դատական համակարգին։
Ի տարբերություն մնացած ամերիկյան խոշոր քաղաքների՝ Նյու Յորքը ենթարկվում է 2 տարբեր շրջանային դատարանների․ Նյու Յորքի հարավային շրջանի դաշնային դատարանի, որի գլխավոր դատարանի շենքը գտնվում է Մանհեթենի Սիթի Հոլի մոտ գտնվող Ֆոլի հրապարակում, իրավասության տակ են մտնում Մանհեթենը և Բրոնքսը և Նյու Յորքի արևելյան շրջանի դաշնային դատարանը, որի գլխավոր դատարանի շենքը գտնվում է Բրուքլինում և որի իրավասության տակ են Բրուքլինը, Քուինսը և Սթաթեն Այլենդը։ ԱՄՆ Երկրորդ լսման Վերաքննիչ դատարանը և ԱՄՆ միջազգային առևտրի դատարանը ևս գտնվում են Մանհեթենի Ֆոլի հրապարակի վրա։
Քաղաքականություն
Ներկայիս քաղաքապետը Բիլ դե Բլազիոն է՝ առաջին դեմոկրատը 1993 թվականից ։ Նա ընտրվել է 2013 թվականին ձայների ավելի քան 73% մեծամասնությամբ և սկսեց պաշտոնավարել 2014 թվականի հունվարի 1-ից։
Պետական պաշտոնների մեծ մասը զբաղեցնում են դեմոկրատները։ 2016 թվականի ապրիլի դրությամբ քաղաքի գրանցված ընտրողների 69%-ը դեմոկրատներ են, իսկ 10%-ը՝ հանրապետականներ ։ Նյու Յորքի նահանգային կամ նախագահական ընտրություններին հանրապետական չի հաղթել․ վերջին հանրապետական ղեկավարը նախագահ Քալվին Քուլիջն էր, որը 1924 թվականին հաղթել է 5 բորոներում։ 2012 թվականին դեմոկրատ Բարաք Օբաման դարձավ առաջին նախագահի թեկնածուն, որ երբևէ ստացել է Նյու Յորքի ձայների 80%-ը։ Նախընտրական արշավները կենտրոնացած են հասանելի կենցաղի, կրթության և տնտեսական զարգացման և աշխատանքային քաղաքականության վրա, որոնք կարևոր են քաղաքի համար։
Նյու Յորքը Միացյալ Նահանգների ամենակարևոր քաղաքական ընտրարշավի համար դրամաշնորհների հավաքագրման վայրն է, քանի որ երկրի լավագույն 5 փոստային ինդեքսներից 4-ը գտնվում են Մանհեթենում։ Առաջին տեղը զբաղեցնող փոստային ինդեքսը՝ Վերին Իսթ Սայդում գտնվող 10021-ը, 2004 թվականի Ջորջ Բուշի և Ջոն Քերիի նախագահական քարոզարշավներին բերեց ամենաշատ գումարը ։ Քաղաքում նկատվում է զգալի անհավասարակշռություն՝ ազգային և պետական իշխանություններին վճարումների հետ կապված։ Այն որպես հարկ դաշնային իշխանություններին ուղարկված, ծառայությունների յուրաքանչյուր $1-ի համար ստանում է 83 ցենտ (կամ յուրաքանչյուր տարի ուղարկում է 11.4 մլրդ ԱՄՆ դոլար ավելի շատ, քան ստանում է)։ Քաղաքի բնակիչները և կազմակերպությունները 2009–2010 ֆինանսական տարում ծախսել են հավելյալ 4.1 մլրդ ԱՄՆ դոլար, քան ստացել են ։
Ժողովրդագրություն
Նյու Յորքն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ամենախիտ բնակեցված քաղաքն է ․ 2016 թվականի տվյալներով ուներ ռեկորդային՝ 8 537 673 բնակիչ՝ հաշվի առնելով, որ ԱՄՆ-ի 2010 թվականի մարդահամարից հետո ավելի շատ մարդ ներգաղթել է, քան արտագաղթել ։ Նյու Յորքում ապրում է ԱՄՆ-ի ամենախիտ բնակեցված երկրորդ քաղաքի (Լոս Անջելես) բնակչության կրկնակին, այն էլ ավելի փոքր տարածքում։ 2010 թվականի ապրիլից մինչև 2014 թվականի հուլիսը Նյու Յորք է տեղափոխվել բնակվելու ավելի շատ բնակիչ (316000), քան ԱՄՆ-ի որևէ այլ քաղաք ։ Նյու Յորքում է բնակվում Նյու Յորք նահանգի բնակչության 43%-ը և Նյու Յորք մերձքաղաքային շրջանի 36%-ը ։
Բնակչության խտություն
2015 թվականին բնակչության խտությունը կազմում էր 28 053 մարդ/մղոն² (10 756 կմ²), որը նրան դարձնում է բոլոր մունիցիպալիտետներից ամենախիտ բնակեցվածը, որտեղ ապրում է ավելի քան 100 000 բնակիչ ։ Աշխարհագրորեն Նյու Յորք շրջանի հետ միասին 2015 թվականին Մանհեթեն բորոյի բնակչությունը 69 468 մարդ/մղոն² (26,822/կմ²) էր, որով այն Միացյալ Նահանգների ամենախիտ բնակեցված շրջանն է ․ խտությունն ավելի բարձր է, քան ԱՄՆ մեկ այլ քաղաքի խտությունն է. ։
Ռասաներ և էթնիկ կազմ
2010 թվականին քաղաքի բնակչության 44%-ը սպիտակամորթ էր (33.3%-ը ոչ իսպանացի սպիտակամորթ), 25.5%-ը՝ սևամորթ (23%-ը՝ ոչ իսպանացի սևամորթ), 0.7%-ը՝ հնդկացի և 12.7%-ը՝ ասիացի ։ Ցանկացած ռասայի իսպանացիները կազմում են բնակչության 28.6%-ը, մինչդեռ ասիացիները 2000-2010 թվականներին քաղաքի բնակչության ամենաարագ աճող սեգմենտն են․ ոչ իսպանացի սպիտակամորթների թիվը կրճատվել է 3 տոկոսով, որը գրանցված ամենաքիչ կրճատումն է այս տասնամյակում, և առաջին անգամ այս տասնամյակի ընթացքում Քաղաքացիական պատերազմից հետո սևամորթների թիվը կրճատվեց ։
Իր ողջ պատմության ընթացքում քաղաքն ԱՄՆ ներգաղթյալների համար հիմնական անցակետն էր․ 1892-1924 թվականներին ավելի քան 12 մլն եվրոպացի ներգաղթյալ է ընդունել Էլիս կղզին ։ «Հալող կաթսա» եզրն առաջին անգամ կիրառվել է նկարագրելու Ստորին Իսթ Սայդի ներգաղթյալներով խիտ բնակեցված շրջանները։ 1900 թվականին գերմանացիներն ներգաղթյալների ամենամեծ խումբն էին կազմում, որոնց հետևում էին իռլանդացիները, հրեաները և իտալացիները ։ 1940 թվականին քաղաքի բնակչության 92%-ը սպիտակամորթներ էին ։
Քաղաքի բնակչության մոտ 37%-ն օտարերկրացիներ են և բոլոր երեխաների կեսից ավելին ծնվում են ներգաղթյալ մայրերից ։ Նյու Յորքում սերելու ոչ մի շրջան կամ երկիր չի գերիշխում ։ 2011 թվականի դրությամբ քաղաք 10 ամենամեծ քանակով օտարերկրյա բնակիչները Դոմինիկյան Հանրապետությունից են, Չինաստանից, Մեքսիկայից, Գայանայից, Ճամայկայից, Էկվադորից, Հայիթիից, Հնդկաստանից, Ռուսաստանից և Տրինիդադ և Տոբագոյից, մինչդեռ բանգլադեշցի ներգաղթյալները ամենաարագ աճողն են՝ 2011 թվականին կազմելով ավելի քան 74000 մարդ ։
2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով Նյու Յորքում ասիացի ամերիկացիները հաշվվում են ավելի քան 1 մլն՝ ավելին, քան Սան Ֆրանցիսկոյի և Լոս Անջելեսի ասիացի ամերիկացիները միասին վերցրած ։ Նյու Յորքում է բնակվում ամենամեծ քանակով ասիացի բնակչությունը, քան ԱՄՆ-ի որևէ այլ քաղաքում է ։ Նյու Յորքի Քուինս բորոյում է բնակվում նահանգի ասիացի ամերիկացի բնակչության ամենամեծ քանակը և Միացյալ Նահանգների ամենամեծ Անդյան բնակչությունը (կոլումբիացիներ, էկվադորցիներ, պերուացիներ, բոլիվիացիներ), ինչպես նաև այն համարվում է էթնիկ կազմով ամենաբազմազան քաղաքային տարածաշրջանն աշխարհում ։
Կրասնոյարսկի հիդրոէլեկտրակայան
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հիդրոէլեկտրակայաններ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Նյու Յորք
Ռասաներ և էթնիկ կազմ
Չինացիները Նյու Յորք նահանգի ամենաարագ աճող ազգն են․ չինացիները ծաղկում են Մանհեթենի, Բրուքլինի, Քունինսի Ֆլաշինգի Չայնաթաուններում որպես ավանդական քաղաքային անկլավներ, ինչպես նաև արագ տարածվում են դեպի արևելք ՝ Լոնգ Այլենդի քաղաքամերձ Նասաու շրջան․ քանի որ Նյու Յորք մերձքաղաքային շրջանը և Նյու Յորք նահանգը չինացի նոր ներգաղթյալների համար լավագույն վայրն են, և մեծաքանակ չինական ներգաղթը շարունակվում է դեպի Նյու Յորք և հարակից շրջաններ  , որն Ասիայի սահմաններից դուրս ամենախոշոր չինական սփյուռքն է ՝ 2015 թվականին կազմելով 812 410 մարդ ։ 2012 թվականին Նյու Յորքի բնակչության 6.3%-ը չինացիներ էին, ընդ որում գրեթե 3/4-ն ապրում էր Քուինսում կամ Բրուքլինում, աշխարհագրորեն՝ Լոնգ Այլենդում ։ 20000 կորեաչինական համայնքը կենտրոնացած է Քուինսի Ֆլաշինգում, մինչդեռ Նյու Յորքում՝ Քուինսում է բնակվում նաև Չինաստանի, Հնդկաստանի և Նեպալի սահմաններից դուրս տիբեթական ամենամեծ բնակչությունը ։ Կորեացիները կազմում են քաղաքի բնակչության 1.2%-ը, իսկ ճապոնացիները՝ 0.3%-ը։ Ֆիլիպինցիները Հարավարևելյան Ասիայի ամենամեծ էթնիկ խումբն էին՝ 0.8%, որին հետևում էին վիետնամցիները, որոնք 2010 թվականին կազմում էին Նյու Յորքի բնակչության 0.2%-ը։ Հնդիկներն ամենախոշոր հարավասիական խումբն են՝ կազմելով քաղաքի բնակչության 2.4%-ը (բանգլադեշցիներ՝ 0.7% և պակիստանցիներ՝ 0.5%) ։ Քուինսը ասիացի հնդիկների, կորեացիների, ֆիլիպինցիների և մալայզիացիների և այլ հարավարևելյան ասիացիների համար բնակության նախընտրելի վայրն է , մինչդեռ Բրուքլին են ժամանում ամենամեծ քանակությամբ Արևմտյան հնդիկ և ասիացի հնդիկ ներգաղթյալները։
Նյու Յորքում են բնակվում ամենաշատ եվրոպացի և ոչ իսպանացի սպիտակամորթները, քան ամերիկյան որևէ այլ քաղաքում։ 2012 թվականին Նյու Յորքի 2.7 մլն ոչ իսպանացի սպիտակամորթներն ավելի մեծ քանակ էին կազմում, քան Լոս Անջելեսի (1.1 մլն), Չիկագոյի (865000) և Հյուսթոնի (550000) ոչ իսպանացի սպիտակամորթները միասին վերցրած ։ 1940 թվականին ոչ իսպանացի սպիտակամոթները 6.6 մլն էին ։ Ոչ իսպանացի սպիտակամորթ բնակչությունն սկսեց աճել 2010 թվականից ։ Քաղաքում բնակվող եվրոպական սփյուռքը շատ բազմազան է։ 2012 թվականի մարդահամարի համաձայն՝ քաղաքում բնակվում է մոտ 560000 իտալացի ամերիկացի, 385000 իռլանդացի ամերիկացի, 253000 գերմանացի ամերիկացի, 223000 ռուս ամերիկացի, 201000 լեհ ամերիկացի և 137000 անգլիացի ամերիկացի։ Բացի այդ հույն և ֆրանսիացի ամերիկացիների քանակը հաշվվում է 65000, իսկ հունգարական ծագմամբ ամերիկացիները՝ 60000։ Ուկրաինացի և շոտլանդացի ամերիկացիները հաշվվում են 55000 և 35000 համապատասխանաբար։ Բուն Իսպանիայի ծագում ունեցող բնակչությունը 2010 թվականին 30838 էր ։ Նորվեգական և շվեդական ծագում ունեցող բնակչությունը մոտ 20000 էր՝ յուրաքանչյուրը, մինչդեռ չեխական, լիտվական, պորտուգալական, շոտլանդաիռլանդական և ուելսական ծագում ունեցող բնակչությունը հաշվվում էր 12000-14000 ։ Նյու Յորքում արաբ ամերիկացիներն ավելի քան 160000 են ․ ամենաշատը կենտրոնացած են Բրուքլինում։ Կենտրոնական ասիացիները՝ առաջին հերթին ուզբեկ ամերիկացիները, քաղաքի ոչ իսպանացի սպիտակամորթ բնակչության ամենաարագ աճող սեգմենտն է․ հաշվվում է ավելի քան 30000 մարդ, ընդ որում Կենտրոնական Ասիայից ԱՄՆ գաղթած բնակչության ավելի քան կեսը բնակվում է Նյու Յորքում ՝ հաստատվելով Քուինսում և Բրուքլինում։ Ալբանացի ամերիկացիներն ավելի շատ կենտրոնացած են Բրոնքսում ։
Ավելի քան 20 մլն բնակչությամբ Նյու Յորք մերձքաղաքային վիճակագրական տարածաշրջանը 50%-ով մեծ է ԱՄՆ-ում երկրորդ տեղը զբաղեցնող Լոս Անջելես մերձքաղաքային տարածաշրջանից ․ այն նաև բազմազան է էթնիկ կազմով, ամենամեծ օտարերկրյա բնակչություն ունեցող մերձքաղաքային շրջանն է աշխարհում։ Նյու Յորք շրջանը նախկինի պես համարվում է ԱՄՆ օրինական ներգաղթյալների հիմնական ուղին, ինչը գերազանցում է Լոս Անջելես և Մայամի ներգաղթածների ընդհանուր թվին ։ Այստեղ են բնակվում Իսրայելի սահմաններից դուրս ամենախոշոր հրեական և իսրայելական համայնքները․ 2012 թվականին հրեա բնակչությունը շրջանում հաշվվում էր ավելի քան 1.5 մլն մարդ և ներառում էր բազմաթիվ հրեական աղանդներ ամբողջ Մերձավոր Արևելքից և Արևելյան Եվրոպայից ։ Մերձքաղաքային տարածաշրջանում են բնակվում նաև հնդիկ ամերիկացիների 20%-ը և Լիթլ Ինդիայի ամենաքիչը 20 անկլավներ, բոլոր կորեացի ամերիկացիների 15%-ը և 4 Կորեաթաունները , Արևմտյան կիսագնդում ամենամեծ ասիացի հնդիկ բնակչությունը, ամենամեծ ռուս ամերիկացի , իտալացի ամերիկացի և աֆիկացի ամերիկացի բնակչությունը, ամենամեծ դոմինիկյան ամերիկացի, պուերտոռիկացի ամերիկացի և հարավամերիկացի բնակչությունը , ԱՄՆ-ում իր մեծությամբ երկրորդ իսպանացի բնակչությունը, որը հաշվարկվում է 4.8 մլն , տարածաշրջանի կազմի մեջ է մտնում նաև միայն Նյու Յորքում ստեղծված մի քանի Չայնաթաունները ։
2013 թվականին Նյու Յորք ամենաշատն օրինական գաղթել են Հարավային Ամերիկայի Էկվադոր, Կոլումբիա, Գայանա, Պերու և Բրազիլիա երկրներից, Կարիբյան ավազանի Դոմինիկյան Հանրապետություն, Ճամայկա, Հայիթի և Տրինիդադ և Տոբագո երկրներից, Աֆրիկայի Եգիպտոս, Գանա և Նիգերիա երկրներից, Կենտրոնական Ամերիկայի Սալվադոր, Հոնդուրաս և Գվատեմալա երկրներից ։ 2013 թվականին Նյու Յորքում պուերտոռիկացի բնակչության ներգաղթի արդյունքում մերձքաղաքային տարածաշրջանում դրանց թիվը հասավ 1.3 մլն-ի։
Հայերը Նյու Յորքում
Նյու Յորքի հայ համայնքը սկզբնավորվել է 1870-ական թվականների վերջից, ստվարացել 19-րդ դարի վերջին –20-րդ դարի սկզբին՝ հատկապես Հայոց ցեղասպանությունից հետո։ 1930 թվականին Նյու Յորքի հայերի թիվը 20 000 էր։ Համայնքը համալրվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի և նրան հաջորդող տարիներին՝ Եվրոպայից, Մերձավոր և Միջին Արևելքից գաղթած հայերով։ 2003 թվականին Նյու Յորքում և շրջակայքում բնակվում էր շուրջ 75 000 հայ։ Համայնքի սոցիալական կազմը խայտաբղետ է՝ բանվորներ, մանր ու խոշոր առևտրականներ, սպասարկման ոլորտի ծառայողներ, գործարանատերեր, մտավորականներ (ուսուցիչներ, բժիշկներ, ճարտարագետներ, իրավաբաններ, ճարտարապետներ, գիտնականներ, մշակույթի ու արվեստի գործիչներ) ։
Նյու Յորքում 1947 թվականին հրավիրվել է Հայկական համաշխարհային կոնգրեսը ։
px Նյույորքահայերի ազգային կյանքը կազմակերպում են եկեղեցին և հայ ազգային կուսակցությունների տեղական կազմակերպությունները ։
Նյու Յորքում են գտնվում ՀԲԸՄ-ի, ՀՕՖ-ի, Հայ դատի հանձնախմբի, Ամերիկահայ ուսանողների միության կենտրոնական գրասենյակները, Թեքեյան և Համազգային մշակութային միությունների, Սեբաստիայի վերաշինաց, Մալաթիայի կրթասիրաց, Կեսարիայի, Չնքուշի, Չոմախլուի, Տիգրանակերտի, Այնթապի, Մարաշի, Իրանահայերի, Պոլսահայերի հայրենակցական միությունների կենտրոնական վարչությունները կամ մասնաճյուղերը, Հայ գրականության բարեկամների, Հայ ատամնաբույժների, Հայ տիկնանց միջազգային, Հայ տարեցների տուն միությունները։ Գործում են նաև Ցեղասպանության և սթրեսների ուսումնասիրության հայ-ամերիկյան միությունը, Հայ կրթական խորհուրդը, Հովարդ Կարագյոզյան հաստատությունը, Վարդանանց ասպետներ կազմակերպությունը, Ամերիկայի հայ եկեղեցական երիտասարդական միությունները։ 1997 թվականին բացվել է Հայ-ամերիկյան գործարար կենտրոնը ։
Համայնքի մշակութային կյանքը կազմակերպում են «Ադամյան», «Հայ դրամատիկ խումբ» (այժմ՝ «Սևան»), Համազգայինի «Մասիս», «Արտավազդ» թատերախմբերը, Հայ ժողովրդական պարերի ընկերակցությունը, «Անդրանիկ» և «Նաիրի» պարախմբերը, «Կոմիտաս», «Գուսան» երգչախմբերը ։
Հայ գաղութի հիմնադրումից ի վեր հրատարակվել է ավելի քան 100 անուն պարբերական։ 2003 թվականի դրությամբ լույս էին տեսնում «Հուշարար- Միություն», «Նոր Սեբաստիա», «AGBU News Magazine», «Armenian Reporter», «Ararat» պարբերականները։ Գործում են հայկական ռադիոժամեր ։
Տրանսգենդերների ներդրում
Նույնասեռականության հանրագիտարանի հեղինակ Ուեյն Դինսը գրել է, որ 1969 թվականի հունիսի Ստոունուոլի խռովությունների ժամանակ դրագ քուինները միակ «տրաանսգենդեր անձինք էին շրջակայքում»։ «Նրանցից ոչ ոք իրականում իր ներդրումը չունեցավ շարժման մեջ» ։ Մյուսներն ասում են, որ Նյու Յորքի տրանսգենդերների համայնքը զգալի դեր է խաղացել Ստոունուոլի խռովությունների ժամանակ և դրանից հետո ԼԳԲՏ հավասարության համար պայքարում ։ Նյու Յորքում է բնակվում ԱՄՆ-ի ամենամեծ տրանսգենդեր բնակչությունը, որը 2016 թվականի տվյալներով կազմում է 25000 մարդ ։ Սակայն մինչև Ստոունուոլի խռովություններն այս համայնքն արհամարհված էր ԼԳԲՏ համայնքի կողմից ։
Կրոն
2014 թվականի դրությամբ Նյու Յորքում ամենատարածված կրոնը քրիստոնեությունն է (59%), այդ թվում՝ կաթոլիկները (33%), բողոքականները (23%) և այլ քրիստոնյաները (3%) ․ այնուհետև գալիս են ամերիկացի հրեաները, որոնց թիվը կազմում է մոտ 1.1 մլն․ ավելի քան կեսն ապրում է Բրուքլինում ։ Հրեաները կազմում են քաղաքի բնակչության 18.4%-ը ։ Իսլամը զբաղեցնում է երրորդ տեղը Նյու Յորքում․ պաշտոնական տվյալներով քաղաքում բնակվում է 600 000-1 000 000 մուսուլման ։ Մյուս կրոնների թվում են հինդուիզմը, բուդդայականությունը և այլ կրոններ, ինչպես նաև աթեիզմը։ 2014 թվականին բնակչության 24%-ը չէր պատկանում որևէ կրոնական կառույցի ։
Եկամուտ
Նյու Յորքն ունի անհավասար եկամտի ամենաբարձր մակարդակը, ինչի մասին է վկայում Ջինիի 0.5 գործակիցն ամբողջ քաղաքի և 0.6 գործակիցը Մանհեթենի համար ։ 2014 թվականի առաջին քառորդում Նյու Յորք շրջանում (Մանհեթեն) շաբաթական աշխատավարձը կազմում էր 2749 ԱՄՆ դոլար, որն ամենաբարձր ցուցանիշն է ԱՄՆ-ի խոշոր շրջաններից ։ 2017 թվականի դրությամբ Նյու Յորքում են ապրում ամենաշատ միլիարդատերերը, որոնց ընդհանուր ունեցվածքը կազմում է 398 մլրդ ԱՄՆ դոլար ․ միլիարդատերերի թվում է նաև նախկին քաղաքապետ Մայքլ Բլումբերգը ։ 2014 թվականին Նյու Յորքն ուներ նաև մեկ շնչին բաժին ընկնող միլիոնատերերի ամենաբարձր խտությունը, քան ԱՄՆ-ի այլ խոշոր քաղաքները․ միլիոնատերերը կազմում են բնակչության 4.6%-ը ։ Ստորին Մանհեթենում նկատվում է նորածինների աճ, իսկ Քենել Սթրիթից հարավ ընկած հատվածում 2010 թվականին ծնվել է 1086 երեխա, որը 12%-ով ավելի շատ է, քան 2009 թվականին և 2 անգամ ավելի շատ, քան 2001 թվականին ։
A State of Mind
A State of Mind, շվեդական E.M.D. խմբի առաջին ալբոմը, որը թողարկվել է 2008 թվականի մայիսի 14-ին Շվեդիայում։ Շարունակելով առաջին երկու սինգլների ( "All for Love" և "Jennie Let Me Love You") հաջողությունը, ալբոմը, թողարկվելով առաջին անգամ, զբաղեցրեց առաջին տեղը շվեդական ալբոմների աղյուսակում ։
Նյու Յորք
Քաղաքի տնտեսական ակնարկ
Նյու Յորքը ԱՄՆ-ի տնտեսության մեջ ակնայտ նշանակություն ունի և ոչ միայն բնակչությամբ է ԱՄՆ-ում ամենամեծ քաղաքը այլ նաև տնտեսությամբ։ Նյու Յորքի քաղաքային բյուջեն կազմում է՝ 1 տրիլիոն 875 միլիարդ ԱՄՆ դոլար, առաջատարն է ողջ ԱՄՆ-ում։ Քաղաքի բյուջեն գերազանցում է աշխարհի մի շարք զարգացած երկրների պետական բյուջեներին ինչպիսիք են Թուրքիան, Իտալիան, Ռուսաստանի Դաշնությունը, Լեհաստանը և շատ այլ երկրների զիջելով աշխարհում ընդամենը 11 երկրների որոնց ցանկում են Չինաստանը, Ճապոնինան, Հարավային Կորեան, Ֆրանսիան, Գերմանիան և այլն։ Նյու Յորքը միջազգային բիզնեսի և առևտրի համաշխարհային հանգույցն է։ 2012 թվականին Նյու Յորքը գլխավորեց Ատլանտիկի կողմից հրապարակած Համաշխարհային տնտեսական ինդեքսը (տարբերվում է Մարտին Փրոսփերիթի ինստիտուտի հրապարակած ցանկից)։ Քաղաքն ԱՄՆ-ի բանկային գործի և ֆինանսների, մանրածախ առևտրի, համաշխարհային առևտրի, տրանսպորտի, զբոսաշրջության, անշարժ գույքի, նոր մեդիաների, ավանդական զանգվածային լրատվական միջոցների, գովազդների, իրավաբանական ծառայությունների, հաշվապահության, ապահովագրության, թատրոնի, նորաձևության և արվեստների կենտրոնն է, մինչդեռ Սիլիկոնյան ծառուղին, որը Նյու Յորքի բարձրագույն տեխնոլոգիաների կենտրոնն է, շարունակում է ընդլայնվել։ Նյու Յորքի և Նյու Ջերսիի նավահանգիստը ևս խոշոր տնտեսական շարժիչ է, որը 2014 թվականի առաջին կեսին ռեկորդային ծավալով բեռ է տեղափոխել ։ 2017 թվականի փետրվարին գործազրկությունը Նյու Յորքում ընկավ մինչև 4.3%, որն ամենացածրն է քաղաքի պատմության մեջ․ շատ տնտեսագետներ համարում են, որ քաղաքում անգործության խնդիր չկա ։
Ֆորչնում տեղ գտած շատ ընկերությունների գլխամասերը գտնվում են Նյու Յորքում ։ Մասնավոր սեկտորում քաղաքի տաս աշխատատեղերից մեկը կապված է արտասահմանյան կազմակերպության հետ ։ Նյու Յորքն աշխարհի առաջատար քաղաքն է կապիտալի, բիզնեսի և զբոսաշրջիկների ներգրավման առումով ։ Օտարերկրյա ներդրումներ գրավելու հմտությունն օգնեց Նյու Յորքին 2013 թվականին գլխավորել FDi ամսագրի «Ապագայի ամերիկյան քաղաքների» ցանկը ։
Անշարժ գույքը քաղաքի տնտեսության հիմնական ուժն է, քանի որ Նյու Յորքի ամբողջ անշարժ գույքի ընդհանուր արժեքը 2017 թվականի դրությամբ գնահատվում է 1.072 տրիլիոն ԱՄՆ դոլար, որը 10.6%-ով ավել է անցյալ տարվանից ։ Թայմ Ուորներ Սենթրը քաղաքի ամենաբարձր շուկայական արժեք ունեցող կառույցն է, որը 2006 թվականին գնահատվել է 1.1 մլրդ ԱՄՆ դոլար ։ Նյու Յորքում է գտնվում որոշ ազգային և համաշխարհային ամենաթանկարժեք անշարժ գույքը։ 450 Փարք Ավենյուն 2007 թվականի հուլիսի 2-ին վաճառվեց 510 մլն ԱՄՆ դոլարով, որի 1 մ²-ը կազմում է 17104 ԱՄՆ դոլար, որը գերազանցեց 2007 թվականի հունիսին 660 Մեդիսոն Ավենյուի վաճառքը՝ 1 մ²-ը՝ 15887 ԱՄՆ դոլար ։ Ֆորբսի տվյալներով 2014 թվականին Մանհեթենում է գտնվել ԱՄՆ-ի առաջին տաս ZIP կոդերը՝ ըստ բնակարանի միջին արժեքի ։ Միդթաուն Մանհեթենի Հինգերորդ պողոտայում են գտնվում աշխարհի ամենաթանկարժեք վարձակալության բնակարանները․ 2017 թվականի տվյալներով 1 մ²-ի համար՝ 32 000 ԱՄՆ դոլար ։
2013 թվականին Մանհեթենում գտնվող Omnicom Group և Interpublic Group գովազդային գործակալությունների ընդհանուր տարեկան եկամուտը կազմել է 21 մլրդ ԱՄՆ դոլար, ինչը հավաստում է Նյու Յորքի՝ գովազդային աշխարհի համաշխարհային կենտրոն լինելու մասին ։ Քաղաքի նորաձևության արդյունաբերությունն աշխատանքով է ապահովում մոտ 180 000 աշխատակցի, որոնց տարեկան աշխատավարձը կազմում է 11 մլրդ ԱՄՆ դոլար ։
A State of Mind
Ստեղծագործություններ
Deluxe Edition
Նյու Յորք
Քաղաքի տնտեսական ակնարկ
Այլ կարևոր սեկտորներից են բժշկական հետազոտություններն ու տեխնոլոգիաները, հասարակական կազմակերպությունները և համալսարանները։ Արտադրությունը զգալի, սակայն կրճատվող ոլորտ է զբաղվածության առումով, թեև կարի արդյունաբերությունը վերածնվում է Բրուքլինում ։ Սննդի արդյունաբերությունը գնահատվում է 5 մլրդ ԱՄՆ դոլար և աշխատանքով է ապահովում 19 000 բնակչի։
Շոկոլադը Նյու Յորքի գլխավոր արտահանվող մթերքն է․ յուրաքանչյուր տարի արտահանվում է մինչև 234 մլն ԱՄՆ դոլարի շոկոլադ ։ 2014 թվականին ձեռնարկատերերը Բրուքլինում «Շոկոլադե շրջան» ստեղծեցին ։ Գոդիվայի՝ աշխարհի ամենամեծ շոկոլադ պատրաստող ընկերության գլխամասը ևս գտնվում է Մանհեթենում ։
Ուոլ Սթրիթ
Նյու Յորքի ամենակարևոր տնտեսական սեկտորն այն է, որ քաղաքն ամերիկյան ֆինանսական արդյունաբերության կենտրոնն է, որի համար մեծ դեր է խաղում Ուոլ Սթրիթը։ Քաղաքի արժեթղթերի շուկան, որը 2013 թվականի օգոստոսի դրությամբ ուներ 163 400 աշխատատեղ, շարունակում է կազմել քաղաքի ֆինանսական սեկտորի խոշորագույն մասը, ինչպես նաև տնտեսական կարևոր շարժիչը․ 2012 թվականին քաղաքի մասնավոր սեկտորի աշախատատեղերի 5%-ը, հարկերի 8.5%-ը (3.8 մլրդ ԱՄՆ դոլար) և ընդհանուր աշխատավարձերի 22%-ը՝ ներառյալ միջին աշխատավարձը՝ 360 700 ԱՄՆ դոլարի չափով, բաժին էր ընկնում Ուոլ Սթրիթին ։ Շատ խոշոր ֆինանսական ընկերությունների գլխամասեր գտնվում են Նյու Յորքում, ավելանում է նաև ստարտ-ափ ընկերությունների թիվը։
A State of Mind
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Նյու Յորք
Ուոլ Սթրիթ
Ստորին Մանհեթենն ԱՄՆ-ի մեծությամբ երրորդ կենտրոնական բիզնես թաղամասն է․ այստեղ են գտնվում Նյու Յորքի ֆոնդային բորսան՝ Ուոլ Սթրիթում և NASDAQ-ը՝ 165 Բրոդվեյում, որոնք աշխարհի ամենամեծ և երկրորդ ամենամեծ ֆոնդային բորսաներն են համապատասխանաբար, երբ չափվում է ինչպես վաճառքի ընդհանուր միջին ծավալով, այնպես էլ 2013 թվականին ցուցակագրած ընկերությունների ընդհանուր շուկայական կապիտալիզացմամբ ։ 2012 թվականին Ինվեստիցիոն բանկերի վճարները Ուոլ Սթրիթում կազմել են 40 մլրդ ԱՄՆ դոլար, մինչդեռ 2013 թվականին Նյու Յորքի բանկերի ավագ աշխատակիցները, որոնք վերահսկում են ռիսկային և համաձայնագրային գործառույթները, տարեկան աշխատել են 324 000 ԱՄՆ դոլար ։ 2013-2014 ֆինանսական տարում Նյու Յորքի արժեթղթերի շուկայից հարկերի 19%-ը եկել է Ուոլ Սթրիթից ։ Նյու Յորքը փայատիրական և պարտքային կապիտալի առևտրի համաշխարհային խոշորագույն կենտրոնն է, որը մասնավորապես պայմանավորված է ԱՄՆ տնտեսության ծավալով և ֆինանսական զարգացմամբ ։ 2013 թվականի հուլիսին Նյու Յորքի ֆոնդային բորսայի օպերատոր «NYSE Euronext»-ը իր ձեռքը վերցրեց Բրիտանական բանկիրների միության LIBOR-ը (London Interbank Offered Rate, LIBOR) ։ Նյու Յորքը գլխավորում է նաև հեջ ֆոնդերի վերահսկումը և մասնավոր բաժնետիրական կապիտալը։ Որոշ ինվեստիցիոն բանկերի և ներդրումների կառավարման գլխամասերը ևս տեղակայված են Մանհեթենում․ սրանք նաև համաշխարհային ֆինանսական այլ կենտրոնների կարևոր մասնակիցներից են ։ Նյու Յորքը նաև ԱՄՆ-ի հիմնական կոմերցիոն բանկային կենտրոնն է ։
Քաղաքում են տեղակայված նաև աշխարհի խոշորագույն մեդիակոնգլոմերատներից շատերը։ Մանհեթենը 2015 թվականին ուներ 46.5 մլն մ² գրասենյակային տարածք, որն ԱՄՆ-ում ամենախոշորն է , իսկ Միդթաուն Մանհեթենն իր գրեթե 37.2 մլն մ²-ով աշխարհի ամենախոշոր կենտրոնական բիզնես թաղամասն է ։
Սիլիկոնյան ծառուղի
Մանհեթենում գտնվող Սիլիկոնյան ծառուղին մի աշխարհ է, որն իր մեջ է առնում Նյու Յորք քաղաքամերձ շրջանի բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերությունները, որոնք ներառում են համացանցը, նոր մեդիաները, հեռահաղորդակցությունները, թվային մեդիաները, ծրագրային ապահովման մշակումը, կենսատեխնոլոգիան, խաղային դիզայնը, ֆինանսական տեխնոլոգիան (FinTech) և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների այլ ոլորտները, որոնց սատարում են իրենց ձեռնարկատիրական էկոհամակարգը և վենչուրային կապիտալի ներդրումները։ 2015 թվականին Սիլիկոնյան ծառուղին ներգրավեց ավելի քան 7.3 մլրդ ԱՄՆ դոլարի վենչուրային կապիտալի ներդրում՝ բարձր տեխնոլոգիական ընկերությունների լայն սպեկտրի միջոցով , որոնցից շատերը տեղակայված են Մանհեթենում, մյուսները՝ Բրուքլինում, Քուինսում և շրջանի այլ վայրերում։ Նյու Յորքում և տարածաշրջանում զարգանում են բարձր տեխնոլոգիական ստարտափ ընկերություններն ու ծառայությունները, ինչի շնորհիվ քաղաքը Հյուսիսային Ամերիկայի առաջատար համացանցային հանգույցն է և հեռահաղորդակցության կենտրոնը․ այստեղ են գտնվում մի քանի տրանսատլանտյան օպտիկական մանրաթելեր , մտավոր կապիտալը և թանկարժեք անլար կապը ։ 2014 թվականի վերջերին «Verizon Communications»-ը, որի գլխամասը գտնվում է Ստորին Մանհեթենի 140 Վեսթ Սթրիթում, ամբողջ Նյու Յորքում ավարտեց 3 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ օպտիկամանրաթելային կապի մոդեռնիզացումը ։ 2014 թվականի դրությամբ քաղաքի տեխնիկական ոլորտն ուներ 300 000 աշխատող ։
Կենսատեխնոլոգիական ոլորտը նույնպես զարգանում է Նյու Յորքում՝ քաղաքի գիտական հետազոտությունների և հասարակական ու կոմերցիոն ֆինանսական աջակցության շնորհիվ։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 19-ին քաղաքապետ Մայքլ Բլումբերգը հայտարարեց իր մտադրության մասին Ռուզվելտ կղզում գտնվող Կոռնելի համալսարանում և Տեխնիոն իսրայելական տեխնոլոգիական ինստիտուտում 2 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ, կիրառական գիտությունների ասպիրանտուրական դպրոց ստեղծելու մասին, որպեսզի Նյու Յորքը դառնա աշխարհի առաջատար տեխնոլոգիական մայրաքաղաք ։ 2014 թվականի կեսերին կենսատեխնոլոգիական ներդրումային «Accelerator» ընկերությունը ներդրողներից, այդ թվում՝ «Eli Lilly and Company»-ից, «Pfizer»-ից և «Johnson & Johnson»-ից որպես նախնական ֆինանսավորում հավաքագրեց ավելի քան 30 մլն ԱՄՆ դոլար՝ «Alexandria Center for Life Science»-ում բիոտեխնոլոգիական ստարտափներ ստեղծելու համար․ տարածքն ավելի քան 65 000 մ² է, գտնվում է 29-րդ փողոցում և սատարում է գիտնականների և ձեռնարկատերերի, ինչպես նաև ակադեմիական, բժշկական և հետազոտական հաստատությունների փոխգործակցությանը։ Նյու Յորքի Տնտեսական զարգացման ընկերության «Early Stage Life Sciences Funding» նախաձեռնությունը և վենչուրային կապիտալի գործընկերները, այդ թվում՝ «Celgene»-ը, Ջեներալ էլեկտրիկը, «Ventures»-ը և «Eli Lilly»-ն նվազագույնը 100 մլն ԱՄՆ դոլար հատկացրին կենսական գիտության և բիոտեխնոլոգիական ոլորտում 15-20 ձեռնարկություն ստեղծելու համար ։
Զբոսաշրջություն
Զբոսաշրջությունը Նյու Յորքի կենսական նշանակություն ունեցող տնտեսական ճյուղն է, որը 7 տարի անընդմեջ հյուրընկալել է ռեկորդային թվով զբոսաշրջիկների․ 2016 թվականին նրանց թիվը կազմել է 61 մլն ։ 2014 թվականին Նյու Յորքի զբոսաշրջությունը ԱՄՆ-ի տնտեսությանը բերել է 61.3 մլրդ ԱՄՆ դոլարի հասույթ ։ Նյու Յորք այցելուների մոտ 12 մլն-ն այլ երկրներից էին՝ գերակշռող մեծամասնությունը Մեծ Բրիտանիայից էր, Կանադայից, Բրազիլիայից և Չինաստանից։ Ըստ reuters.com կայքի՝ «2015 թվականին վեցերորդ տարում զբոսաշրջությունը Նյու Յորքում հասավ ռեկորդային մակարդակի» ։
I Love New York (ոճավորված որպես «I ❤ NY») և՛ պատկերանիշ է, և՛ երգ, որը գովազդային արշավի հիմքն է և կիրառվում է 1977 թվականից Նյու Յորքում զբոսաշրջությունը զարգացնելու նպատակով, իսկ ավելի ուշ նաև Նյու Յորք նահանգը գովազդելու համար։ Ապրանքանիշ հանդիսացող պատկերանիշը, որի իրավունքները պատկանում են Զարգացման պետական կորպորացիային (Empire State Development Corporation) , կարելի է հանդիպել ամբողջ քաղաքի և նահանգի հուշանվերների խանութներում և թռուցիկներում․ դրանցից որոշներն արտոնագրված են, շատերը՝ ոչ։ Երգը՝ Նյու Յորքի պետական երգն է։
Զբոսաշրջային հիմնական վայրերն են Թայմս Սքվերը, Բրոդվեյի թատրոնի ներկայացումները, Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգը, Ազատության արձանը, Էլիս կղզին, ՄԱԿ-ի գլխավոր գրասենյակը, թանգարաններից Մետրոպոլիտեն թանգարանը, կանաչ գոտիներից Կենտրոնական պարկը, Վաշինգտոն Սքվեր պարկը, Ռոքֆելլեր կենտրոնը, Մանհեթենի Չայնաթաունը, Հինգերորդ և Մեդիսոն պողոտաների շքեղ խանութները, միջոցառումներից Հելոուինի շքերթը Գրինվիչ Վիլիջում, Մեսիի երախտագիտության օրվա շքերթը, Ռոքֆելլեր կենտրոնի տոնածառի լույսերի վառումը, Սուրբ Պատրիկի օրվա շքերթը, սեզոնային միջոցառումներից չմշկասահքը ձմռանը Կենտրոնական պարկում, Թրայբեքա կինոփառատոնը և անվճար ներկայացումները Կենտրոնական պարկի ամառային բեմին ։ Մանհեթենից դուրս՝ բորոներում գտնվող հիմնական տեսարշան վայրերից են Ֆլաշինգ Մեդոուս-Քորոնա պարկը և Ունիսֆերան Քուինսում, Բրոնքսի կենդանաբանական այգին, Բրուքլինի Քոնի Այլենդը և Նյու Յորքի բուսաբանական այգին Բրոնքսում։ Նյու Յորքի 192 մետրանոց անիվը դեռևս կառուցվում է Սթաթեն Այլենդի հյուսիսային ափին, որի շինարարական աշխատանքները ծրագրվում են ավարտվել 2018 թվականին․ անիվից տեսարան է բացվում դեպի Ազատության արձան, Նյու Յորքի ծովախորշ և Ստորին Մանհեթեն ։
2014 թվականի վերջին Մանհեթենը 90 000 հյուրանոցային համար ուներ, որն աճել էր 10%-ով 2013 թվականի համեմատ ։ 2014 թվականի հոկտեմբերին Չինաստանում տեղակայված «Anbang Insurance Group»-ը 1.95 մլրդ ԱՄՆ դոլարով գնեց Ուոլդորֆ Աստորիա հյուրանոցը, որը երբևէ վաճառված ամենաթանկ հյուրանոցն է ։
Մեդիա և ժամանց
Նյու Յորքն ամերիկյան ժամանցային ոլորտի ակնառու վայրն է՝ բազում ֆիլմերով, հեռուստասերիալներով, գրքերով և այլ մեդիաներով ։ 2012 թվականի դրությամբ Նյու Յորքն ԱՄՆ-ի երկրորդ քաղաքն էր կինո և հեռուստաարդյունաբերությամբ․ տարեկան արտադրվում է մոտ 200 լիամետրաժ ֆիլմ, աշխատում է 130000 մարդ․ ժամանցի արդյունաբերությունն աճում է Նյու Յորքում՝ 2015 թվականին քաղաքի տնտեսության մեջ ունենալով գրեթե 9 մլրդ ԱՄՆ դոլարի ներդրում, իսկ ծավալով Նյու Յորքն աշխարհում առաջինն է անկախ կինոարտադրության ոլորտում ՝ ամերիկյան բոլոր անկախ ֆիլմերի մեկ երրորդն արտադրվել են Նյու Յորքում ։ Անկախ կոմերցիոն պրոդյուսերների միությունը ևս տեղակայված է Նյու Յորքում ։ Միայն 2014 թվականի առաջին 5 ամիսներին Նյու Յորքում նկարահանման հրապարակների թիվը ռեկորդային քանակի հասավ՝ գերազանցելով 2013 թվականը ․ 2013/2014 շրջանում Նյու Յորքն առաջ անցավ Լոս Անջելեսից ։
Ավելի քան 200 թերթ և 350 սպառողական ամսագիր գրասենյակներ ունեն քաղաքում, իսկ հրատարակչական ոլորտում աշխատում է մոտ 25 000 մարդ ։ Միացյալ Նահանգների 3 ազգային օրաթերթերից երկուսը Նյու Յորքյան թերթեր են՝ «The Wall Street Journal»-ը և Նյու Յորք Թայմսը, որն ամենաշատ Պուլիցերյան մրցանակն է ստացել լրագրության ոլորտում։ Քաղաքի խոշոր տաբլոիդ թերթերից են «New York Daily News»-ը, որը հիմնադրվել է 1919 թվականին Ջոզեֆ Մեդիլ Փաթերսոնի կողմից և «New York Post»-ը՝ հիմնադրված 1801 թվականին Ալեքսանդր Համիլթոնի կողմից ։ Քաղաքն ունի նաև լայնածավալ ազգային մամուլ, որտեղ 270 թերթ ու ամսագիր է հրատարակվում ավելի քան 40 լեզվով ։ «El Diario La Prensa»-ն Նյու Յորքի ամենամեծ իսպանալեզու օրաթերթն է, նաև ամենահինը ։ «New York Amsterdam News»-ը, որը թողարկվում է Հարլեմում, ակնառու աֆրոամերիկյան թերթ է։ «The Village Voice»-ը՝ Միացյալ Նահանգների պատմականորեն ամենախոշոր այլընտրանքային թերթը, 2017 թվականին հայտարարեց, որ դադարեցնում է իր տպագիր հրատարակությունը և ամբողջովին վերածվում թվային հրատարակության ։
Նյու Յորքում զարգացել է հեռուստա և ռադիոհեռարձակումը, որը քաղաքի խոշորագույն գործատուն է համարվում։ Ամերիկյան 3 հիմնական հեռարձակող ցանցերը բոլորն էլ տեղակայված են Նյու Յորքում՝ ABC, CBS և NBC։ Քաղաքում են գտնվում նաև բազում կաբելային ցանցեր, այդ թվում՝ «MTV»-ին, «Fox News»-ը, «HBO»-ն, «Showtime»-ը, «Bravo»-ն, «Food Network»-ը, «AMC»-ին և «Comedy Central»-ը։ Նյու Յորքը գործարկում է հանրային հեռարձակման ծառայություն՝ «NYCTV»-ը, որն արտադրել է քաղաքի թաղամասերի երաժշտության ու մշակույթի, ինչպես նաև կառավարման վերաբերյալ մի քանի շոուներ, որոնք արժանացել են Էմմի մրցանակի։ «WBAI»-ը՝ նորություններով և տեղեկատվական ծրագրավորմամբ, Միացյալ Նահանգներում գործարկվող սոցիալիստական քիչ ռադիոկայաններից մեկն է։
Նյու Յորքը նաև ոչ առևտրային կրթական մեդիայի խոշորագույն կենտրոնն է։ Միացյալ Նահանգների հանրության համար հասանելի ամենահին հեռուստաալիքը «Manhattan Neighborhood Network»-ն է՝ հիմնադրված 1971 թվականին ։ «WNET»-ը քաղաքի ամենախոշոր հանրային հեռուստատեսային կայանն է և ազգային հեռուստահեռարձակման ծառայության (PBS) առաջնային աղբյուրը։ «WNYC» հանրային ռադիոկայանը, որը մինչև 1997 թվականը պատկանում էր քաղաքին, Միացյալ Նահանգների ամենաշատ ունկնդիր ունեցող ռադիոն է ։
Տարրական և միջնակարգ կրթություն
Նյու Յորքի Չարթերային դպրոցական կենտրոնն աջակցում է նոր չարթերային դպրոցների ստեղծմանը ։ Քաղաքում հավելյալ գործում է մոտ 900 մասնավոր և կրոնական դպրոց ։
Բարձրագույն կրթություն և հետազոտություններ
Գիտական հետազոտությունների մեծ մասը քաղաքում կատարվում է բժշկության և կենսաբանական գիտությունների ոլորտում։ ԱՄՆ քաղաքներից ամենաշատ ասպիրանտները կենսաբանական գիտությունների ոլորտից Նյու Յորքն է տալիս ամեն տարի․ 2005 թվականի դրությամբ 125 Նոբելյան դափնեկիրներ տեղական ինստիտուտներից էին, իսկ 2012 թվականին 43 523 արտոնագրված բժիշկներ էին գործունեություն ծավալում Նյու Յորքում ։ Խոշոր կենսաբժշկական հետազոտական ինստիտուտներից են Սլոուն-Քեթերինգի հիշատակին նվիրված ուռուցքաբանական կենտրոնը, Ռոքֆելլեր համալսարանը, SUNY Դաունսթեյթ բժշկական կենտրոնը, Ալբերտ Այնշտայնի բժշկական քոլեջը, Սինայի Այքան բժշկական դպրոցը և Ուեյլ Կոռնելի բժշկական քոլեջը, որին միացավ Ռուզվելտ կղզու Կոռնելի համալսարանը/Տեխնիոն իսրայելական տեխնոլոգիական ինստիտուտը։ 2017 թվականի տվյալներով Բրոնքսի Ծովային քոլեջի պետական համալսարանի շրջանավարտներն ԱՄՆ-ում ամենաբարձր վարձատրվողներն են․ տարեկան միջինում 144 000 ԱՄՆ դոլար ։
Հանրային գրադարաններ
Նյու Յորքի հանրային գրադարանը ծառայում է Մանհեթենին, Բրոնքսին և Սթաթեն Այլենդին ։ Քուինսին ծառայում է Քուինս բորոյի հանրային գրադարանը՝ երկրորդ ամենամեծ հանրային գրադարանը, իսկ Բրուքլինին՝ Բրուքլինի հանրային գրադարանը ։
Հանրային առողջություն
Նյու Յորքի առողջապահության և հիվանդանոցների ընկերությունը գործարկում է քաղաքի հանրային հիվանդանոցները և կլինիկաները։ Հանրային եկամուտներով սնվող կազմակերպությունը, որի տարեկան մուտքը 6.7 մլրդ ԱՄՆ դոլար է, Միացյալ Նահանգների ամենախոշոր առողջապահական համայնքային համակարգն է, որը ծառայում է 1.4 մլն հիվանդի, որոնցից 475 000-ը չունեն ապահովագրություն. ։ Ընկերությունն ստեղծվել է 1969 թվականին Նյու Յորք նահանգի օրենսդիր մարմնի կողմից որպես հասարակական կազմակերպություն (1969 թվականի օրենքի գլուխ 1016) ։ Նյու Յորքի առողջապահության և հիվանդանոցների ընկերությունը գործարկում է 11 շտապ օգնության հիվանդանոց, 5 տարեցների տուն, 6 ախտորոշիչ և բուժական կենտրոններ և առաջնային բժշկա-սանիտարական օգնության ավելի քան 70 համայնքային կենտրոն, որոնք հիմնականում ծառայում են աղքատներին և աշխատավոր դասին։ Ընկերության «MetroPlus Health Plan»-ը Նյու Յորքի կառավարության կողմից ֆինանսավորվող ամենամեծ առողջապահական ապահովագրության ընկերությունն է, որին ընտրում է Նյու Յորքի բնակիչներից գրեթե կես միլիոնը ։
Առողջապահության և հիվանդանոցների ընկերությունը ծառայություն է մատուցում միլիոնավոր նյույորքցիների ավելի քան 190 լեզուներով ։ Ամենահայտնի հիվանդանոցը Բելվյու հիվանդանոցն է՝ Միացյալ Նահանգների ամենահին հանրային հիվանդանոցը։ Այստեղ են բուժվում ԱՄՆ նախագահը կամ այլ երկրների առաջնորդները, եթե վերջիններս հիվանդանում են կամ վնասվածք ստանում Նյու Յորքում եղած ժամանակ ։ Առողջապահության և հիվանդանոցների ընկերության նախագահը վիրաբույժ Ռամանաթան Ռաջուն է, որը նախկինում եղել է Իլինոյսի Կուկ շրջանի առողջապահական համակարգի գործադիր տնօրենը ։ 2017 թվականի օգոստոսին քաղաքապետ Բիլ դե Բլասիոն օրենք ստորագրեց, որով 2018 թվականից արգելվում է դեղատներում ծխախոտ վաճառել ։
Ոստիկանություն և օրենքի կիրառում
Նյու Յորքի ոստիկանության բաժինը (NYPD) Միացյալ Նահանգների խոշորագույն ոստիկանական բաժինն է՝ ավելի քան 35 000 ոստիկանով։ Ոստիկանական բաժնի աշխատակիցները հաճախ են հիշատակվում քաղաքական գործիչների, մամուլի կողմից ․ նրանք ունեն նաև իրենց սեփական ավտոմեքենաները, որոնք ստացել են «New York's Finest» անվանումը։
1990-ական թվականներից հանցավորության աստիճանը շարունակում է իջնել Նյու Յորքում ։ 2012 թվականին Նյու Յորքի ոստիկանության բաժինը մանրակրկիտ ստուգման ենթարկվեց «կանգնեցրու և խուզարկիր» ծրագրի կիրառման համար , որն այնուհետև որոշ փոփոխությունների ենթարկվեց։ 2014 թվականի դրությամբ Նյու Յորքը Միացյալ Նահանգների երրորդ ամենաանվտանգ քաղաքն է սպանությունների առումով ․ քաղաքն զգալիորեն անվտանգ դարձավ 1970–1990-ական թվականների ցայտուն հանցավորությունից հետո ։ Բռնի հանցագործությունները Նյու Յորքում 1993–2005 թվականներին կրճատվեցին ավելի քան 75%-ով և շարունակեցին նվազել նույնիսկ այն ժամանակ, երբ բնակչության աճ գրանցվեց ։ 2002 թվականին հանցագործությունների մակարդակը Նյու Յորքում նույնն էր, ինչ Յուտա նահանգի Պրովո քաղաքում և այն ԱՄՆ-ի 100 000-ից ավել բնակչություն ունեցող 216 քաղաքների շրջանում զբաղեցրեց 197-րդ տեղը ։ 2005 թվականին սպանությունների մակարդակն ամենացածրն էր 1966 թվականից ի վեր , իսկ 2007 թվականին քաղաքում 500-ից էլ քիչ սպանության դեպք գրանցվեց․ այս ցուցանիշն ամենացածրն է 1963 թվականին հանցագործությունների վիճակագրության հրապարակումից ի վեր ։ 2015 թվականին իրավախախտների 50.5%-ը սևամորթներ էին, 33.3%-ը՝ լատինոամերիկացիներ, 11.1%-ը՝ սպիտակամորթներ, 4.8%-ը՝ ասիացի/խաղաղօվկիանոսյան կղզիներից և 0.3%-ը՝ բնիկ ։ 2015 թվականին Նյու Յորքում գրանցվեց սպանության 352 դեպք , որը կրկին ամենացածր գրանցված ցուցանիշն է ։
Սոցիոլոգները և քրեագետները համաձայնության չեն եկել, թե ինչու է քաղաքում հանցագործությունների մակարդակն այդքան կտրուկ նվազել։ Ոմանք այն վերագրում են նոր մարտավարության հետ, որը վարում է Ոստիկանության բաժինը, ինչպես նաև «CompStat»-ի օգտագործման և կոտրված պատուհանների տեսության հետ ։ Մյուսներն էլ հղվում են համաճարակային և ժողովրդագրական փոփոխությունների վրա , այդ թվում՝ ներգաղթի վրա ։ Մյուս տեսությունն այն է, որ ավտոմեքենաների պատճառած աղտոտումը՝ արճիճը, որը կարող է իջեցնել ինտելեկտի և բարձրացնել ագրեսիայի մակարդակը, 20-րդ դարի կեսերին հրահրեց քրեական մեծ ալիքի՝ ավելի շատ ազդեցություն թողնելով երթևեկությամբ ծանրաբեռնված քաղաքների վրա, ինչպիսին Նյու Յորքն է։ Խիստ հարաբերակցություն հայտնաբերվեց, որը վկայում էր այն մասին, որ բռնության մակարդակը Նյու Յորքում և այլ խոշոր քաղաքներում սկսել է նվազել այն բանց հետո, երբ 1970-ական թվականներին ամերիկյան բենզինից հեռացվեց արճիճը ։ Մյուս տեսությունը, որով բացատրվում է Նյու Յորքում սպանությունների մակարդակի ընկնելը, հակառակ հարաբերակցությունն է սպանությունների քանակի և քաղաքի գնալով ավելի խոնավ եղանակի միջև ։
Կազմակերպված հանցավորությունը երկար ժամանակ է ինչ ասոցացվում է Նյու Յորքի հետ՝ սկսած 1820-ական թվականների 40 ավազակներից և Ֆայվ Փոյնթսի Ռոուչ Գարդսից ։ 20-րդ դարում նկատվեց մաֆիայի, որտեղ գերիշխում էր 5 ընտանիք, ինչպես նաև հրոսակախմբերի աճ, այդ թվում՝ Բլեք Սպեյդսը։ Քաղաքում մաֆիայի և հրոսակախմբերի առկայությունը կրճատվեց 21-րդ դարում ։
Հրշեջ ծառայություն
Նյու Յորքի հրշեջ ծառայությունը (FDNY) ապահովում է Նյու Յորքի 5 բորոների հակահրդեհային պաշտպանությունը, տեխնիկական միջոցների ներգրավմամբ փրկարարական աշխատանքները, արձագանքում է կենսաբանական, քիմիական և ռադիոակտիվ վտանգներին և շտապ բժշկական դեպքերին։ Նյու Յորքի հրշեջ ծառայությունն ամենամեծն է ԱՄՆ-ում և երկրորդն աշխարհում՝ Տոկիոյի հրշեջ ծառայությունից հետո։ Նյու Յորքի հրշեջ ծառայությունում աշխատում է 11 080 հրշեջ և ավելի քան 3300 շտապօգնության աշխատակից և պարամեդիկ։ Ծառայության նշանաբանն է «Նյու Յորքի ամենախիզախները» (New York's Bravest)։