cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կառլո Սկորցա
Կենսագրություն
1943 թվականի ապրիլի 17-ին Ազգային ֆաշիստական կուսակցության գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում փոխարինել է Ալդո Վիդուսոնին։ 1943 թվականի հուլիսի 25-ին կայացած Մեծ ֆաշիստական խորհրդի նիստում առաջ է քաշել Դինո Գրանդին հակակշռելու սեփական բանաձևը, որը նախատեսում էր ռազմական հրամանատարության փոխանցում մարշալ Ռոդոլֆո Գրացիանին և ֆաշիստական կուսակցության բռնապետության հետագա ամրապնդում ։ Վերջնական քվեարկության ժամանակ քվեարկել է ընդդեմ Գրանդիի բանաձևի։ Նույն օրը Մուսոլինը ձերբակալվել է, իսկ Ազգային ֆաշիստական կուսակցությունը դադարել է գոյություն ունենալ։ 1943 թվականի հոկտեմբերին նացիստները նրան ձերբակալել են Իտալիայի սոցիալական հանրապետության տարածքում, բայց նրան չեն դատել։ Պատերազմի ավարտից հետո՝ 1945 թվականի օգոստոսի 23-ին, Կառլո Սկորցան ձերբակալվել է, բայց շուտով ազատվել է և արտագաղթել Արգենտինա։ Ավելի ուշ նա վերադարձել է Իտալիա։ Մահացել է 1988 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, Սան Գոդենցոյում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի քաղաքական առաջնորդներ Կատեգորիա:Իտալիայի ազգային ֆաշիստական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Իտալիայի պատգամավորների պալատի անդամներ Կատեգորիա:Իտալիայի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Տրավալիատո
Տրավալիատոն իտալական ֆուտբոլի լեգենդներ Ֆրանկո Բարեզիի և Ջուզեպպե Բարեզիի ծննդավայրն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մյասնիկի (գյուղ, Դորոգոբուժսկի շրջան)
Մյասնիկի (Мясники), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 73 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի բնակավայրեր
Բանվորական Երևան
«Բանվորական Երևան», օրաթերթ, որը լույս է տեսել 1933-1934 թվականներին Երևանում։
Գոլովինո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)
Գոլովինո (Головино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բանվորական Երևան
ՀԿ(բ)Կ Երևանի կոմիտեի և քաղխորհրդի պաշտոնաթերթ։
Խմբագիրներ՝ Ստեփան Կուրտիկյան, Տիգրան Խորունի։
Գոլովինո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Բանվորական Երևան
Պատմություն
Լուսաբանել է Երևանի արդյունաբերական ձեռնարկությունների, նորակառույցների աշխատանքը, անդրադարձել տրանսպորտի, բուժհիմնարկների, ուսումնական հաստատությունների, մշակույթի օջախների, քաղաքաշինության, բնակչության կենցաղային սպասարկման խնդիրներին։
Տպագրել է գրական նյութեր, ֆելիետոններ։ Թղթակցել են Դերենիկ Դեմիրճյանը,Վահան Թոթովենցը, Վահրամ Ալազանը, Գուրգեն Մահարին, Լեռ Կամսարը։ Տպագրել է Հովհաննիսյան Շավարշի ծաղրանկարները։
1934 թվականին «Բանվորական Երևան» և «Հարվածային բանվոր» (1933-1934) թերթերի փոխարեն սկսել է լույս ընծայվել «Երևանի բանվոր» թերթը։
Կատեգորիա:Հայկական օրաթերթեր Կատեգորիա:1933 հիմնադրումներ Երևանում Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական տնտեսական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ օրաթերթեր Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Բարվինոկ (գյուղ, Լուցկի շրջան)
Բարվինոկ (Барвінок), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1964 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բարվինոկ գյուղում բնակվում էր 2 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,137 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14,6 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1964 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Seven Seas of Rhye
«Seven Seas Of Rhye», անգլիական Քուին ռոք խմբի «Queen» և «Queen II» ալբոմների եզրափակիչ երգը, գրված Ֆրեդի Մերկուրիի կողմից («Queen» ալբոմում այն ներառված է որպես գործիքային կորուստ)։ Թողարկվել է երկու անգամ՝ 1973 և 1974 թվականներին։ Երկրորդ տարբերակը երկրորդ ալբոմից դարձավ խմբի երրորդ սինգլը։
Թողարկվելով որպես սինգլ, խումբը երգը կատարել է Top of the Pops երաժշտական նախագծի ժամանակ, որից հետո այն անգլիական չարթերում հասել է յոթերորդ հորիզոնական։
«Queen II» ալբոմի տարբերակում արպեջոյով կատարումը դաշնամուրի վրա Ֆրեդին նվագում է երկու ձեռքերով և օկտավաներում ընդմիջումներով, մինչդեռ «Queen» ալբոմի տարբերակում և կենդանի ելույթների մեծամասնություններում Ֆրեդին նվագում է մեկ ձեռքով։ Այս թեման հիշատակվում է «It’s A Beautiful Day (Reprise)» երգի վերջում։
«Seven Seas of Rhye»-ը հիշատակվում է նաև «Lily Of The Valley» երգում՝ «Sheer Heart Attack» ալբոմից «Messenger from Seven Seas has flown/To tell the king of Rhye he’s lost his throne» խոսքերով։ Ձայնապնակի Բ-մասում ձայնագրված է եղել «See What A Fool I’ve Been» երգը, գրված Բրայան Մեյի կողմից։
Հղումներ դեպի այլ աշխատանքներ
Հեփի Ռոուդսի «Nevermore» երգը, որը նվիրված է Ֆրեդի Մերկուրիին, վերաբերվում է այս և Քուինի այլ երգերին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քուին խմբի երգեր
Միխայել Ցորկ
Միխայել Ցորկը (Michael Zorc, ), գերմանացի ֆուտբոլիստ է։ Ֆուտբոլիստը իր ողջ կարիերայի ընթացքում խաղալով միայն Դորտմունդի Բորուսիայում՝ մասնակցել է 17 մրցաշրջանի ավելի քան 572 պաշտոնական խաղի։
Ցորկը ամենամեծ հաջողությանը հասավ իր կարիերայի վերջին տարիներին։ Այդ ժամանակ նա դարձավ Գերմանիայի կրկնակի չեմպիոն, Չեմպիոնների լիգայի հաղթող և Միջմայրցամաքային գավաթակիր։
Կարիերան ավարտելուց հետո Ցորկն որպես մարզիչ աշխատանքի անցավ «Բորուսիայում»։ Հետագայում նա դարձավ ակումբի սպորտային տնօրենը ։.
Արտաքին հղումներ
Պրոֆիլը fifa.com կայքում
Պրոֆիլը national-football-teams.com կայքում
Դարաքյոյ (Երզնկայի գավառ)
Դարաքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հաղորդակցության ճանապարհների պատկերում
Երկրի մակերևույթի վրա տեղափոխումներ կատարվում են տարբեր տիպի հաղորդակցության ճանապարհներով, կախված վայրի պայմաններից և հնարավորություններից, տվյալ երկրի արդյունաբերության զարգացման աստիճանից։ Գոյություն ունեցող հաղորդակցության ճանապարհները բաժանվում են երեք հիմնական խմբի՝ Ընդհանուր աշխարհագրական փոքր մասշտաբի քարտեզներում պատկերում են ցամաքային և ջրային ճանապարհները, իսկ օդայինը չի պատկերվում։ Թե ցամաքային, թե ծովային ճանապարհներն իրենց հերթին ստորաբաժանվում են ըստ տեխնիկական կառուցվածքի, ըստ շարժման բնույթի, բեռների և ուղևորների տեղափոխման հնարավորությունների և ճանապարհի վիճակի։ Ցամաքային ճանապարհներն են՝ երկաթուղիները, ավտոճանապարհները և ընդհանրապես ցամաքի վրա եղած մյուս բոլոր տիպերի ճանապարհները։
Երկաթուղիներ
Երկաթուղիները միմյանցից տարբերվում և քարտեզների վրա պատկերվում են ըստ հետևյալ հատկանիշների՝ Ընդհանուր աշխարհագրական քարտեզներում կարևոր նշանակություն ունի երկաթուղային ցանցի խտության ճիշտ պատկերումը։ Երկաթգծերի խտություն ասելով հասկացվում է տերիտորիայի միավոր մակերեսին ընկնող երկաթգծի երկարությունը, որպես միավոր մակերես ընդունելով 100 կմ 2:Տարբերում են երկաթգծերի խտության հետևյալ խմբերը՝ 100 կմ2 վրա 4 կմ-ից պակաս, 100 կմ2 վրա 4-8 կմ և 100 կմ2 վրա 8-12 կմ։ Տոպոգրաֆիական քարտեզների վրա երկաթգծերի պատկերումը ցույց է տրվում ըստ քանակական, լայնության, շարժման միջոցների և վիճակի հատկանիշների ստորաբաժանումների։ 1:200000 մասշտաբից փոքր մասշտաբի քարտեզների վրա երկաթգծերը ցույց են տրվում օժանդակ կառուցումների հետ մեկտեղ՝ դեպոներ, մարդատար և ապրանքատար կայարաններ, ջրի աշտարակներ, կառամատույցներ։ Մասշտաբի փոքրացման հետ միաժամանակ երկաթուղիները ենթարկվում են գեներալիզացիայի, նախ ընդհանրացվում են քանակական, ապա որակական հատկանիշները։ Երկաթգծերի ընտրությունը և պատկերումը մեծ չափով կախված է տվյալ տերիտորիայի արդյունաբերության զարգացման աստիճանից և քարտեզի մասշտաբից։ Զարգացած արդյունաբերական շրջաններում երկաթգծերը երբեմն այնպիսի խիտ ցանց են ունենում, որ հնարավոր չի լինում նրանցից նույնիսկ ամենակարևորների պատկերումը, օրինակ՝ Անգլիայի Լիվերպուլ և Մանչեստր քաղաքների միջև կամ Գերմանիայի Ռուրի ավազանում։ Երկաթգծերի մեծ խտության դեպքում ճիշտ գեներալիզացիան ավելի մեծ նշանակություն է ստանում, որի ընթացքում առաջնությունը տրվում է երկաթգծի կարևորագույն տնտեսական դերին։ Մասշտաբի խիստ փոքրացման դեպքում երկաթգծերից պատկերում են միայն մայրուղիները։ Երկաթուղային մայրուղիներ են այն երկաթուղիները, որոնք միացնում են առանձին երկրներ, մարզեր և կարևորագույն տնտեսական շրջաններ։ Երկաթուղին քարտեզի վրա պատկերելիս անպայման վերջնակետում պետք է ունենա որևէ բնակավայր, թեկուզ այդ բնակավայրը քարտեզի համար նշանակություն չունենա։ Բնության մեջ տարբեր վայրերում գոյություն ունեցող բոլոր ցամաքային ճանապարհները, որոնք մեծ մասամբ արդյունք են տնտեսական զարգացման աստիճանի, ռելիեֆի և բնական պայմանների, շատ բազմազան են, Ավտոստրադաները սովորաբար ունենում են բետոնե կամ ցեմենտ-բետոնե ամուր հիմքով կապիտալ ծածկոց, որոնք անցման մասում նվազագույն դեպքում ունենում են 14 մետր լայնություն և միակողմանի երթևեկություն, մյուս ճանապարհների հետ հատվում են տարբեր բարձրությունների վրա / հատող ճանապարհը անցնում է ավտոստրադայի տակով կամ վերևով/: Ավտոմոբիլային մայրուղիները ավտոստրադաներից ավելի նեղ են, մյուս ճանապարհները հատում են միևնույն բարձրության վրա և մեծ մասամբ ունենում են երկկողմանի երթևեկություն։
Բարելավված խճուղիներն ունենում են ամուր հատակ, ծածկված են լինում ասֆալտով, բետոնով կամ այլ տիպի ամուր շինանյութով։
Խճուղիները մեծ մասամբ կառուցվում են քարից, ավազից կամ ամուր գրունտից
Բարելավված հողային ճանապարհները /պրոֆիլացված/ ունենում են ոչ ամուր հիմք, ծածկվում են խճով և ավազով։
Հողային ճանապարհները /միջգյուղային/ իրենցից ներկայացնում են մերկացված հողի շերտ, որոնք անիվային տրանսպորտի օգտագործման համար պիտանի են տարվա որոշ սեզոնում, նրանց որակը մեծ մասամբ կախված է լինում հողի /գրունտի/ տեսակից և կլիմայական պայմաններից։
Քարավանային ճանապարհները հիմնական ուղիներ են հանդիսանում անապատային և կիսաանապատային տերիտորիաների բեռնակրային տրանսպորտի համար։
Բեռնակրային արահետները լեռներում տարածված պարզագույն ուղիներ են, որոնցով կարող են անցնել միայն բեռնակիր անասուններ. դրանք անանցանելի են անիվային տրանսպորտի համար։
Ջրային հաղորդակցության ճանապարհները
Ջրային հաղորդակցության ճանապարհները կապված են ջրային օբյեկտների հետ։ Խոշոր մասշտաբի քարտեզներում գերազանցապես ցույց են տրվում ջրային հաղորդակցության ճանապարհների օժանդակ կառույցները, իսկ նավագնացության երթուղիները ցույց են տրվում միայն միջին և փոքր մասշտաբի քարտեզներում։ Խոշոր մասշտաբի տոպոգրաֆիկական քարտեզներում ծովային, ինչպես և օդային երթուղիները չեն ցուցադրվում բնության մեջ անտեսանելի լինելու և ամրացված չլինելու պատճառով, իսկ փոքր մասշտաբի քարտեզներում դրանք ցույց են տրվում՝ պրակտիկայում օգտագործման համար նպատակահարմար լինելու պատճառով։ Քարտեզներում ջրային հաղորդակցության ճանապարհները պատկերելիս նշաններով ցույց են տրվում գետերի նավագնացության ու լաստարկման սկիզբը և վերջը, ծովային և լճային կանոնավոր երթուղիները, նավահանգիստները, նավամատույցները, փարոսները, շլյուզները, ծանծաղուտները, ջրաչափական կետերը, առանցքային նշանները, ստորջրյա քարերը, խորաչափերը և այլն։ Նավագնացության համար օգտագործվող քարտեզներում ծովերի և գետերի հատակի ռելիեֆը ցույց է տրվում խորության նիշերի միջոցով։ Օդային հաղորդակցության համար պատրաստվող քարտեզների բովանդակությունը կապված է օգտագործվող տեխնիկայից։ Մոտորային ավիացիայի համար օգտագործվում են մեծ մասամբ միջին մասշտաբի քարտեզներ, որոնց վրա լինում են կողմնորոշող նշաններ՝ գետեր, բնակավայրեր, բարձր աշտարակներ, ճանապարհներ և այլն։ Ռեակտիվ, տուրբոռեակտիվ ավիացիայի համար օգտագործվում են փոքր մասշտաբի քարտեզներ, որոնց վրա նույնպես արտահայտիչ կերպով ցույց են տրվում կողմնորոշող տարրեր։ Ավիացիայի համար օգտագործվող քարտեզներում պատկերվում են՝ օդանավակայանները և նստեցման հրապարակնեըը, ցերեկային և գիշերային թռիչքի կողմնորոշող նշանները։ Ընդհանուր աշխարհագրական քարտեզներում, կախված մասշտաբից, ցույց են տրվում նաև կապի միջոցները, ինչպիսիք են հեռախոսային կայանները և գծերը, ռադիոկայանները, հեռուստատեսային կայանները։ Կապի միջոցների մի մասը ցույց է տրվում նաև փոքր մասշտաբի քարտեզներում։ Այդ տեսակետից կարևոր նշանակություն ունեն անմարդաբնակ և խիստ թույլ բնակեցում ունեցող տերիտորիաների ռադիոկայանները, որոնք կապի ամենանպատակահարմար միջոցներն են։ Քարտեզագիտություն
Արաբերենի ձայնանիշեր
Ձայնավորումները (حركات «շարժում», եզ.թ. հարաքա), տողի վերևում կամ ներքևում դրվող նշանների համակարգ են, որոնք արաբերենում օգտագործվում են կարճ ձայնավոր հնչյունները և արտաբերվող բառի այլ առանձնահատկությունները նշելու համար։ Տեքստում այս ձայնավորների տեղադրումը արաբերեն նաև անվանում են թաշքիլ (تشكيل) ։ Քանի որ արաբական այբուբենի տառերով նշվում են միայն բաղաձայներն և երկար ձայնավորները, հետևաբար չձայնավորված տեքստը անհնար է «բարձր կարդալ», կարելի է միայն կռահել այնտեղ գրված բառերի ձայնավորումները։ Իսկ ձայնավորված տեքստը բնականաբար իր մեջ է պարունակում բառը ճիշտ արտաբերելու համար բոլոր անհրաժեշտ տեղեկատվությունը։
Պատմություն
Սկզբնական շրջանում արաբական գրի մեջ տառերի ներքևի և վերևի մասերում ոչ մի նշաններ չէին դրվում, իսկ արաբական այբուբենը բաղկացած էր ընդամենը 15 տառից, որոնք իրենց մեջ արդեն պարունակում էին մի քանի հնչյուններ։ Ըստ ավանդույթի առաջին թաշքիլը հայտնագործվել է քուֆացի Աբու ալ-Ասուադ ադ-Դուալիի կողմից՝ ուղղափառ խալիֆ Ալիի հրամանով, ով Ղուրանի նմուշը տեսնելուց նկատել էր մի շարք լեզվական վրիպակներ, որոնք անհրաժեշտ էր շտկել։ Այսպես սկսվում է Ղուրանի տեքստերի ձայնավորումը, իսկ ձայնավորումները նշվում էին գունավոր կետերի օգնությամբ։ Այնուամենայնիվ ձայնավորման այս եղանակը այնքան էլ նոր հայտնագործություն չէր և իրականում ադ-Դուալին չէր դրանց հեղինակը։ Ձայնավորման այսպիսի մեթոդ, մասնավորապես, կարելի է տեսնել մի պապիրուսի մեջ, որը ուսումնասիրողները վերագրում են 643 թ.-ին։
Ձայնավորումների համար նախատեսված առանձին նշանները սկսում են հայտնվել VII դարի երկրորդ կեսին, երբ Իրաքի կառավարիչ Ալ-Խաջաջա իբն Յուսուֆի (661-714) հրամանով ստեղծվում է կարճ ձայնավորների նշման համար նախատեսված նշանների համակարգը, որոնք իրենցից տեքստի մոտ դրվող փոքրիկ կարմիր կետեր էին ներկայացնում։ Այս նոր համակարգի հիմնադիրները եղան ադ-Դուալիի 2 աշակերտները՝ Նասեր իբն Ասիմը (մահ. 707) և Յահյա իբն Յամուրը (մահ. 746)։ Սակայն այս եղանակը ուներ մի շարք թերություններ՝ հիմնականում կապված ձայնավորների նշման համար անհրաժեշտ տարատեսակ գույների օգտագործման հետ։
Ձայնավորումների ժամանակակից տարբերակը ստեղծվել է 786 թ. օմանացի Խալիլ իբն Ահմադ ալ-Ֆարհադիի կողմից, որը հայտնի է նաև նրանով, որ կազմել է արաբերենի առաջին բառարանը։ Նա նաև ստեղծել է համզայի պատկերման համար նախատեսված նշանը։ XI դարի սկզբից սկսած ձայնավորման համար նախատեսված այս նշանների օգտագործումն արդեն դառնում է համընդհանուր բոլոր արաբական տեքստերի համար ։
Օգտագործում
Հաճախ արաբերեն տեքստերում ձայնավորումները չեն դրվում։ Բացառություն են կազմում Ղուրանը, և այն դեպքերը, երբ հարկավոր են տեքստի միտքը ճիշտ հասկանալու համար, հատկապես մանկական և ուսուցողական գրականության մեջ ։ Որպեսզի հասկանալի լինի հարաքաների դերը տեքստում, անհրաժեշտ է բերել մի պարզ օրինակ։ Վերցնենք հայերեն որևէ բառ և այնտեղից հանենք բոլոր ձայնավորները՝ տողնելով միայն բաղաձայները, օրինակ՝ հմլսրն բառը։ Այս բաղաձայների խմբից կազմված բառը բնականաբար անհասկանալի կլինի հայերեն լեզվի կրող չհանդիսացող մարդու համար։ Մինչդեռ հայերենին տիրապետող մարդը միանգամից կհասկանա, որ խոսքը համալսարան բառի մասին է։ Այսինքն նա կվերծանի այս բաղաձայների խումբը՝ավելացնելով դրանց համապատասխան ձայնավորները, մինչդեռ լեզվին չտիրապետող մարդը դա անել չի կարող։ Ահա այս նպատակի համար էլ ստեղծվել են հարաքաները։ Նրանց միջոցով արաբերենին չտիրապետող մարդը կարող է հեշտությամբ կարդալ արաբական գիրը, և խնդիր չի ունենա տեքստի վերծանման հետ կապված, քանի որ ամեն մի բաղաձայնի մոտ որոշակի նշաններով նշված կլինի, թե այս կամ այն տեղում բաղաձայնից հետո ինչ ձայնավոր պետք է կարդալ։ Հենց այս նշաններն էլ կոչվում են հարաքաներ։
Բերենք հարաքաների օգտագործման օրինակ Ղուրանից (Ալ Ֆաթիհա 1։1).
Հարաքաների նշաններ (կարճ ձայնավորներ)
Հարաքաները տեքստում տեղադրվում են որոշակի նշանների տեսքով, որոնցով որոշվում է, թե տվյալ բառն ինչպես պետք է ճիշտ կարդալ։ Եթե ձայնավորը պետք է երկար արտասանել, օգտագործվում է նաև համապատասխան երկարացված տառը, որը դրվում է բաղաձայնից հետո (հարֆ մադդ) ։
Թանուին
Իրենից ներկայացնում է (թանուին, تنوين‎‎‎‎) բառի վերջում դրվող երկու տարրակողմ ստորակետեր, որոնք ցույց են տալիս բառի անորոշ լինելու հանգամանքը։
Շադդա
Իրենից ներկայացնում է (շադդա, شدة‎‎‎‎ «ուժեղացում») տառի վրա դրվող W-աձև նշան, և մատնանշում է տառի կրկնությունը։ Դրվում է երկու դեպքում՝ երբ ցույց է տալիս կրկնավորված բաղաձայնը, և երբ ցույց է տալիս կրկնավորում երկար ձայնավորի և բաղաձայնի համադրության մեջ։ Կրկնավորված բաղաձայնի վրա ֆաթհան և դամման դրվում են շադդայի վերևում, իսկ քասրա ձայնանիշը դրվում է շադդայի կամ տվյալ տառի տակ։
Մադդա
Իրենից ներկայացնում է (մադդա, مدة‎‎‎‎‎‎ ‎‎ «երկարացում») տառի վրա դրված ալիքաձև գիծ – մատնանշում է համզա-ալիֆ կամ համզա-համզա համադրությունը, երբ համզայի քերականական օրենքների համաձայն այն դրվում է ալիֆի վրա։ Արաբական ուղղագրության կանոնները արգելում են երկու ալիֆ գրել իրար կողք, այդ պատճառով էլ երկու ալիֆին փոխարինելու է գալիս մադդա-ալիֆ համադրությունը ։
Մադդան պարտադիր օգտագործվում է նաև չձայնավորված տեքստերում, ինչպես նաև համզան, որին այն փոխարինում է։ Դրա համար էլ որոշակի տարաձայնություններ կան, արդյո՞ք այն կարելի է դասել հարաքաների շարքին, թե այն իրենից ներկայացնում է արաբական գրի առանձին նշան։
Ուասլա
Իրենից ներկայացնում է (ուասլա, وصلة‎‎ «միավորում») արաբերեն այբուբենի «սադ» տառին նման փոքրիկ նշան (ٱ), որը դրվում է բառի սկզբում՝ ալիֆի վրա։ Ուասլան շատ քիչ բառերի վրա է հանդիպում և հիմնականում գործածվում է ալ- մասնիկի հետ ։
Տողատակային ալիֆ
Իրենից ներկայացնում է (ألف خنجرية, ալիֆ խանջարիյա, «թրային ալիֆ») ալիֆ տառի տեսքով նշան – մատնանշում է երկար «ա» ձայնն այն բառերում, որտեղ սովորական ալիֆ տառը չի գրվում ուղղագրական կանոններից ելնելով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեզվաբանություն
Չեռնեշչինսկի գյուղական խորհուրդ (Զաչեպիլովսկի շրջան)
Չեռնեշչինսկի գյուղական խորհուրդ  (Чернещинська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Չեռնեշչինսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1661 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 73.17 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 22.7 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1924 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գալիլեյի կյանքը
«Գալիլեյի կյանքը» (Leben des Galilei), բանաստեղծ և դրամատուրգ Բերթոլդ Բրեխտի ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկը։ Պիեսի առաջին տարբերակը գրվել է 1939 թվականին, երկրորդը, որը առաջինից զգալիորեն տարբերվում էր, գրվել է 1945 թվականին։ Որոշ հետազոտողների կարծիքով գոյություն ունի նաև պիեսի երրորդ տարբերակը, հատուկ պատրաստված Բրեխտի կողմից «Բեռլիներ անսամբլ» թատրոնի 1955 թվականի ներկայացման բեմադրության համար։
Երեքհարյուրամյա վաղեմություն ունեցող պատմության մասին այս պիեսը մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև այսօր։ Ըստ ձևի լինելով լրիվ ավանդական պիես՝ «Գալիլեյի կյանքը» միևնույն ժամանակ առանձանահտուկ դժվարություն է ներկայացնում բեմական լուծումների առումով, և չնայած եղել են պիեսի բազմաթիվ բեմադրություններ, միայն քչերն են դարձել թատերական լուրջ իրադարձություն։
Առաջին խմբագրություն
Պիեսի առաջին տարբերակը Բրեխտը գրել է Դանիայում գտնվելու ժամանակ։ 1938 թվականի նոյեմբերի վերջին նա իր «աշխատանքային մատյանում» գրել է, որ «Գալիլեյի կյանքը» պիեսը ամբողջությամբ ավարտել է 3 շաբաթվա ընթացքում, սակայն 1939 թվականին պիեսը վերամշակվել է։
Դրամատուրգի վկայությամբ պտղոմեոսյան համակարգի մասին հատվածը գրելու համար իրեն օգնել են Նիլս Բորի օգնականները, որոնք այդ ժամանակ աշխատում էին ատոմի միջուկի ճեղքման խնդիրների ուսումնասիրման վրա ։ Նրանցից իմանալով 1938 թվականի վերջին Օտտո Հահնի և Ֆրից Շտրասմանի կողմից ուրանի ատոմի ճեղքման մասին` Բրեխտը, ի տարբերություն ֆիզիկոսների, միանգամայն դրական մեկնաբանություն տվեց այդ հայտնագործությանը և 1939 թվականի գարնանը Գալիլեյի շուրթերով ասաց. «Մինչ որոշ տեղերում մեծագույն բացահայտումներ են արվում, որոնք ունակ են անսահմանորեն ավելացնել մարդկանց երջանկությունը, աշխարհի մեծ մասը խարխափում է խավարում» ։ Այս՝ առաջին խմբագրության մեջ, մինչև աշակերտին «Զրույցների» (Discorsi) ձեռագիրը տալը, Գալիլեյը ասել է, որ գիտությունն իր շարքերում չի կարող հանդուրժել մարդկանց, որոնք պատրաստ չեն պաշտպան կանգնելու բանականությանը. «Նրան վիճակված է անարգանքով քշելու նրանց, քանի որ նա ձգտում է ճշմարտության ոչ մի մասնիկ բաց չթողնել, ստի աշխարհում նա ոչ մի աջակցություն չի կարող ունենալ» ։
1940 թվականին պիեսը բազմացվել է Պետեր Զուրկամպի հրատարակչությունում՝ թատերական-վարձութային նպատակներով ։ Առաջին հրատարակության առաջնախաղը տեղի է ունեցել 1943 թվականի սեպտեմբերի 9-ին ցյուրիխյան «Շաուշպիլհաուզում»՝ Լեոնարդ Շտեկելի բեմադրությամբ, ներկայացումը ձևավորել էր Թեո Օտտոն, երաժշտությունը գրել՝ Հանս Այսլերը ։
Բրեխտը հիմք է ընդունել այն, որ Գալիլեյին վերագրվող հայտնի խոսքերը՝ «Եվ այնուամենայնիվ այն պտտվում է» իրականում չեն արտասանվել, համապատասխանաբար, պիեսում դրանք բացակայում են․ Գալիլեյը հրաժարվել է իր մտքերից առանց որևէ վերապահության։ Ընդ որում, ինչպես շուտով պարզվեց, պիեսի սկզբնական խմբագրությունը կեղծ մեկնությունների տեղիք է տվել։ «Որոշ ֆիզիկոսներ,-գրում է Բրեխտը,-ինձ ասում էին, ընդ որում, միանշանակ գոհունակությամբ, որ Գալիլեյի իր ուսումունքից հրաժարումը, հաշվի չառնելով որոշ «վարանումները», պիեսում պատկերված է որպես լրիվ կանխամտածված քայլ, չէ որ այն նրան հնարավորություն տվեց շարունակելու իր գիտական աշխատանքները և դրանք հաղորդելու սերունդներին։ Եթե նրանք իրավացի լինեին, դա հեղինակի անհաջողությունը կնշանակեր» ։
Երկրորդ խմբագրություն
1945-1946 թվականներին, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, դերասան Չարլզ Լոուտոնի հետ աշխատելով պիեսի անգլերեն թարգմանունթյան վրա, Բրեխտը դրանում էական փոփոխություններ է կատարում. նա ջնջում է բոլոր ակնարկները, նշումները, նույնիսկ որոշ դրվագներ, որոնք կարող էին Գալիլեյի վարքի դրական մեկնաբանման առիթ տալ ։ Աշխատանքի ամենաթեժ պահին ատոմային ռումբեր նետվեցին Հիրոսիմայի և Նագասակիի վրա։ Ինքը՝ Բրեխտը, կարծում էր, որ ոչ այնքան պիեսում արված փոփոխությունները, որքան ատոմային ռումբը «նոր լույս սփռեց Գալիլեյի՝ իշխանությունների հետ ունեցած կոնֆլիկտի վրա» ։ Ամեն դեպքում, այս նոր խմբագրության մեջ Բրեխտը Գալիլեյի եզրափակիչ մենախոսության մեջ ավելացրեց. «Ձեր և մարդկության միջև անդունդը այնքան մեծ կարող է լինել, որ մի գեղեցիկ օր նոր հայտնագործության ձեր հաղթական կոչը կհանդիպի սարսափի աղաղակների»։ Ըստ Էռնստ Շումախերի՝ պիեսի այս տարբերակում, առաջինի համեմատությամբ, Բրեխտը առավել հստակ է ընդգծել «հասարակության մեջ առաջընթացի հակադրությունը հետադիմության նկատմամբ»։
«Գալիլեյի կյանքը» պիեսը «ամերիկյան» խմբագրությամբ առաջին անգամ բեմադրվել է 1947 թվականին Լոս Անջելեսի Կորոնետ թատրոնում (The Coronet Theatre) ռեժիսոր Ջոզեֆ Լոուզիի կողմից, հեղինակի ակտիվ մասնակցությամբ ։ Գալիլիեյի կերպարը կերտում էր Լաուտոնը։ Ինչպես ինքը՝ Բրեխտն է գրել, թե՛ Լոս Անջելեսում, թե՛ մի փոքր ուշ Նյու Յորքում՝ Ամերիկյան ազգային թատերական ակադեմիայի էքսպերիմենտալ թատրոնում(Maxine Elliott’s Theatre) «Գալիլեյի կյանքը» խաղացվել է փոքր թատրոններում, լեփ-լեցուն դահլիճներում, բայց ներկայացման մեջ խաղացող դերասանների մեծ թվի պատճառով շահույթը մեծ չի եղել, և արդյունքում ներկայացման ամերիկյան բեմադրությունը «այդպես էլ էքսպերիմենտի շրջանակներից դուրս չի եկել» ։ Չափազանց գոհ լինելով կատարումից՝ Բրեխտը անփոփոխ թողեց Լոուտոն-Գալիլեյի կերպարը՝ բոլոր մանրամասներով։ Ինչ վերաբերում է Դ․ Լոուզիին, ապա նա պիեսին նորից անդրադարձավ 1975 թվականին, երբ այն արդեն համաշխարհային ճանաչում ուներ․ ֆիլմ նկարահանեց «Գալիլեո» անվանումով ։
Սյուժե
Գործողությունները կատարվում են XVII դարում՝ Իտալիայի Պադովա և Ֆլորենցիա քաղաքներում՝ 28 տարիների ընթացքում։ Պիեսի սկզբում Գալիլեո Գալիլեյը 46 տարեկան է։ Նրա տանը բացի դստերից ապրում են նաև տնտեսուհի Սարտին և նրա որդի Անդրեան։ Գիտական աշխատանքները նրան եկամուտ չեն բերում․ «Մաթեմատիկան,- պնդում է Պադովայի համալսարանի հսկիչը,- նույքան կարևոր չէ, որքան փիլիսոփայությունը, և ոչ նույնքան կարևոր, որքան աստվածաբանությունը»։ Վենետիկի հանրապետության գիտնականները պաշտպանված էին ինկվիզիցիայից, բայց չնչին գումար էին ստանում, և Գալիլեյը գումար էր վաստակում ունևոր աշակերտների հետ մաթեմատիկա պարապելով, նոր հարմարանքներ ստեղծելով, օրինակ կարկինի նման, կամ մեքենաներ, ինչպես օրինակ ջրային պոմպը, բայց նրա իրական կիրքը աստղագիտությունն էր։ Նրան թվում էր, թե «նոր ժամանակներ» են եկել, և որ մարդկությունը շուտով դուրս կգա Պտղոմեոսի երկրակենտրոն համակարգից։ Ազատ ժամանակը նա նվիրում էր Կոպեռնիկոսի դեռևս արգելված ուսմունքի ուսումնասիրմանը։
Գալիլեյի տուն է գալիս երիտասարդ Լյուդովիկո Մարսիլին՝ նրանից դասեր առնելու, բայց բացառապես ծնողների հարկադրանքով. «չէ որ գիտության մեջ միշտ ամեն ինչ այնպես չէ ինչպես բնորոշ է մարդկային առողջ դատողությանը»։ Նրանից Գալիլեյը իմանում է հոլանդացի վարպետների մի հայտնագործության՝ ոչ մեծ խոշորացնող խողովակի մասին։ Լյուդովիկոյի նկարագրության հիման վրա գիտնականը ստեղծում է հեռադիտակ, որի օգնությամբ երկնքում հայտաբերում է Կոպեռնիկոսի ուսմունքը հաստատող երևույթներ։ Սակայն Գալիլեյի ընկերը՝ Սագրեդոն, չի կիսում նրա ոգևորությունը՝ բարձրյալի իշխանությունը չի կարող թողնվել ճշմարտությունը իմացող մարդու ազատությանը. «Անիծյալ է այն օրը, երբ մարդը կբացահայտի ճշմարտությունը․ նա կույր է այն պահին, երբ վստահում է մարդկային բանականությանը»։
Բայց Գալիլեյը հավատում էր մարդկային բանականությանը և ապացույցի ուժին, իր գիտական աշխատանքների համար միջոցներ չունենալով և փնտրելով հարուստ հովանավորներ, նա տեղափոխվում է ազատ Վենիետիկի հանրապետությունից դեպի ավելի պահպանողական Ֆլորենցիա և դառնում խորհրդական Կոզիմո II Մեդիչիի պալատում։ Այստեղ հեռադիտակի օգնությամբ նա պալատական գիտնականներին փորձում է ցույց տալ աստղերը, որոնց շարժումը ժխտում էր տիեզերքի կառուցվածքի մասին գոյություն ունեցող պատկերացումները։ Փոխարենը գիտնականները հղում են անում կաթոլիկ եկեղեցու համար մեծ հեղինակություն Արիստոտելին՝ պնդելով, որ երկիրն է իրականում պտտվում արեգակի շուրջ։ Եվ ինչքան էլ Գալիլեյը փորձում է նրանց համոզել, որ վստահեն սեփական աչքի տեսածին, գիտնականները հեռանում են՝ այդպես էլ չնայելով հեռադիտակին։ Հակառակը համոզելու Գալիլեյի փորձերը ոչ միայն ապարդյուն են անցնում, այլև պատճառ են դառնում եկեղեցու հետ նրա կոնֆլիկտի․ կարդինալ-ինկվիզիտորը իր կողմն է գրավում Գալիլեյի դստերը՝ Վիրջինիային։ Գալիլեյի մոտ նոր հույս է արթնանում Ուրբանոս VIII անունով կարդինալ, գիտնական-մաթեմատիկոս Բարբերինիի սրբազան գահ բարձրանալուց հետո․ «Մենք դեռ կապրենք մինչ այն ժամանակը, երբ նրան, ով ասում է, որ երկու անգամ երկու հավասար է չորսի հանցագործի նման չեն նայի»։
Գալիլեյի ուսմունքը այդ ժամանակ լայն ժողովրդականություն էր վայելում․ նոր մտքերը համակում են նույնիսկ փողոցային երգիչներին և պարսավագիրներին, աստղաբանական թեմաները օգտագործվում են կառնավալային երթերի ձևավորման համար։ Սակայն ժանտախտը և հավատը սպանող անհաջող պատերազմները, ի վերջո Ռեֆորմացիան դրդում են եկեղեցուն ուժեղացնելու այլախոհների դեմ պայքարը։ Կոզիմո Մեդիչին երես է թեքում Գալիլեյից, իսկ Ուրբանոս VIII պապը սկզբում փորձում է փրկել նրան, բայց ի վերջո զիջում է կարդինալ-ինկվիզիտորի փաստարկներին, մի պայմանով, որ Գալիլեյին չեն տանջելու, նրան միայն ցույց են տալու խոշտանգումների գործիքները։
Դրանց ցուցադրումը բավարար է լինում Գալիլեյին ընկճելու համար․ Սուրբ Մարկոսի տաճարի մեծ զանգը հանդիսավոր կերպով ազդարարում է աշխարհահռչակ գիտնականի ուրացման մասին։ Հիասթափված Անդրեան՝ նրա սիրելի աշակերտը, կշտամբում է ուսուցչին․ «Դժբախտ է այն երկիրը, որ հերոսներ չունի»։ -Ո՛չ։ Դժբախտ է այն երկիրը, որ ունի հերոսների կարիք»,- պատասխանում է Գալիլեյը։
Աշակերտի կողմից լքված՝ նա, վանականների հսկողությամբ, շարունակում է իր հետազոտությունները։ Անցնում է տասը տարի։ Արտասահման մեկնելուց առաջ Անդրեա Սարտին, արդեն հայտնի գիտնական, գալիս է նախկին ուսուցչի մոտ ներողություն խնդրելու։ Գալիլեյը նրան խնդրում է երկրից դուրս տանել ձեռագիրը, որի վրա վերջին տարիներին գաղտնի աշխատել էր։ Անդրեայի աչքերում այդ աշխատությունը արդարացնում է Գալիլեյի ուրացումը, չնայած ինքը՝ գիտնականը, իրեն արդարացում չի գտնում և չի փնտրում։
Պիեսի մեկնություն
1947 թվականին գրված «Լոֆտոնը խաղում է Գալիլեյ» ակնարկում Բրեխտը հաստատում է, որ իր պիեսում խոսքը ամենևին էլ այն մասին չէ, որ պետք է մինչև վերջ հավատարիմ մնալ սեփական գաղափարներին, քանի դեռ կարծում ես, որ ճիշտ ես»։ Կոպեռնիկոսը, ով թույլատրել էր իր վիճահարույց մտքերը հրապարակել իր մահից հետո միայն, հանդիմանանքի չարժանացավ, Գալիլեյը, սակայն, ըստ Բրեխտի, գիտության առջև մեղանչեց «իր գիտությունը պայքարի մեջ ներքաշելով, և այդ պայքարի արդյունքում այն ուրանալով» ։
Մինչդեռ պիեսի գերմաներենով 1955 թվականին լույս տեսած առաջին հրատարակությունը, ուղեկցվում է նշումով. ««Գալիլեյի կյանքը» պիեսը գրվել է արտագաղթի տարիներին, Դանիայում։ 1938-1939 թվականներին թերթերը հրապարակեցին գերմանացի ֆիզիկոսների կողմից ուրանի ատոմի ճեղքման մասին լուրը» ։ Դրանով,- ինչպես նշում է Իլյա Ֆրադկինը,- հեղինակը ակնարկել է պիեսի մտահղացման միջուկային ֆիզիկայի հիմնախնդիրների հետ ունեցած կապի մասին, չնայած որևէ վկայություն չկա այն բանի, որ Բրեխտը 1930-ական թվականների վերջին կանխատեսել էր միջուկային ռումբի ստեղծումը, և այս կապը ամենաքիչն է դիտարկվել պիեսի հենց առաջին դանիական հրատարակության մեջ  ։
Պնդումը, թե «Գալիլեյի կյանքը» գիտնականների՝ հասարակության առջև ունեցած պատասխանատվության մասին է, շրջում էր հոդվածից հոդված, այս դեպքում, պիեսի կոնֆլիկտը՝ սեփական գիտելիքներից, նպատակներից, ի վերջո ինքդ քեզանից հրաժարումը ֆիզիկական խոշտանգումների սպառալիքի տակ ընդհանուր ոչինչ չուներ ո՛չ միջուկային ռումբի ստեղծողների, ոչ էլ ավելի ուշ «Օպենհեյմերի գործի հետ», բայց բացահայտ կերպով առնչվում էր իրադարձություններին, որոնք տեղի էին ունենում 1930-ականների վերջին (Ստալինյան բռնաճնշումներ) ։ Որոշ վկայությունների համաձայն՝ Բրեխտը ինքն է այդ մասին ասել 1956 թվականին, «Բեռլիներ անսամբլ» թատրոնում պիեսի փորձի ժամանակ ։ Հենց այդ տարիներին, այդպես էլ անավարտ մնացած «Մե-Տի։ Փոփոխությունների գիրքը» ստեղծագործության մեջ, Բրեխտը, ասես չինացի փիլիսոփայի անունից, ձգտում էր գլուխ հանել թե ինչ է կատարվում ԽՍՀՄ-ում, սակայն շատ զգուշավորությամբ. «Եթե ինձանից պահանջում են, որ ես առանց ապացույցների հավատամ ապացուցելի ինչ-որ բանի, ապա միևնույն է թե ինձանից պահանջեն որ ես հավատամ անապացուցելի մի բանի։ Ես այդ չեմ անի...Անապացույց այս ընթացքը վնաս կհասցնի ժողովրդին» ։ Լև Կոպելևը Բրեխտի մասին իր գրքում նշում է, որ Էռնստ Բուշի կերտած Գալիլեյը զգալիորեն տարբերվում էր Չառլզ Լոուտոնի Գալիլեյից։ Առաջին հայացքից,- գրում է նա,- պարադոքսալ է թվում. ամերիկացի հարուստ, անհոգության հասնող կենսախինդ Լոուտոնը ավերապահորեն քննադատում է Գալիլեյին, առանց դույզն-ինչ զիջողականության վախկոտ մորթապաշտի նկատմամբ...Բուշը՝ Հյուսիսային Գերմանիայից մի հասարակ աշխատավորի որդի, դաստիարակված պուրիտանական ավանդույթներով, երդվյալ կոմունիստ, որ զրկանքների և մահացու վտանգների է ենթարկվել, առավել ներողամիտ է մեծ գիտնականի նկատմամբ, որն ընկրկեց ինքնապահպանման ստորակարգ մղումների՝ վախի և եսապաշտ հաշվարկների առջև... Ըստ էության Բուշն այլ կերպ է վերաբերվում Գալիլեյի գիտական ստեղծագործությանը և «մտածողությամբ բավականություն ստանալու» ունակությանը։ Լոուտոնը այդ ընկալում է որպես տարերային կիրք, գրեթե նույնական մարմնականին։ Իսկ Բուշին գրավում էր մտածող-հեղափոխականը, ճշմարտության անվախ, համառ որոնողը »:
Պիեսի քաղաքական ենթատեքստին անդրադարձել է Ի. Ֆրադկինը 1964 թվականին «Գալիլեյի կյանք»-ի մասին իր մեկնաբանություններում՝ գրաքննության թույլատրելի սահմաններում. պիեսի առաջին հրատարակությունը մյուս՝ ավելի ուշ լույս տեսած հրատարակություններից տարբերվում է նրանով, որ Գալիլեյի նկատամաբ կշտամբող վերաբերմունքը դեռ այդքան էլ միանշանակ չէր, քանի որ «Բրեխտը նկատի ուներ այն բարդ և մերթ ընդ մերթ խորամանկ մարտավարությունը, որին պետք է ապավինեին ընդհատակյա գործող մարտիկները (մասնավորապես հակաֆաշիստները Երրորդ կայսրությունում)» ։ Նույնի մասին քսան տարի անց գրել է Էռնստ Շումախերը․ «․․․Բրեխտը ցույց է տվել, թե ինչպես կարելի է տարածել ճշմարտությունը պարտությունից հետո ևս․ հենց խորամանկությամբ» ։
Յուրի Լյուբիմովը «Գալիլեյի կյանքը» բեմադրել է Տագանկայի թատրոնում 1966 թվականին, ճիշտ այն ժամանակ, երբ մշակույթի առավել անվանի գործիչներ ստորագրեցին «Քսանհինգի նամակը» և «Տասներեքի նամակը»՝ Ստալինի ռեաբիլիտացիայի դեմ։ Եվ չնայած նա բեմադրել էր պիեսի առավել ուշ խմբագրությունը, Գալիլեյի դատապարտումը ռեժիսորը մեղմացրել է․ ներկայացումն առաջին հերթին «դժբախտ երկրի մասին է, որը հերոսների կարիք ունի»։ Լյուբիմովը «Գալիլեյի կյանքը» պիեսում հենց հայրենական կոնֆլիկտն է ընդգծում։ Ինչպես և Մարիաննա Ստրոևան գրում է ներկայացման գրախոսականում․ «Ավա՜ղ, նրա երկընտրանքները չափազանց կենսունակ են» ։ Վերակառուցման տարիներին նույն միտքը առավել ցայտուն արտահայտում է Յուրի Բարբոյը՝ վերհիշելով, թե ինչպես էր Էռնստ Բուշը կերտում Գալիլեյի կերպարը 1957 թվականին․ «․․․չէ որ Գալիլեյը մայնակ չի ընտրություն կատարում և դավաճանում իր նպատակին․ Բուշ-քաղաքացին իր և իր ժամանակակիցների միջով է անցկացնում արմատական այդ ընտրությունը» ։
Գեղարվեստական առանձնահատկություններ
Ձևի տեսանկյունից «Գալիլեյի կյանքը» պիեսը Բրեխտը անվանում է «օպորտունիստական», «Կովկասյան կավճե բոլորակը» պիեսի համամետությամբ, որը մասնագետները համարում են էպիկական թատրոնի տեսության առավել ցայտուն մարմանավորում», «Գալիլեյի կյանքը» թվում է ամբողջովին ավանդական․ դրանում գործնականում բացակայում են այն բոլոր հնարները, որոնց օգնությամբ Բրեխտը հասնում էր «օտարացման էֆեկտի», դրանում նույնիսկ չկան Բրեխտին բնորոշ պիեսի տարածական և ժամանակային սահմաններն ընդլայող զոնգերը, որոնք ներգրավում են նաև հեղինակին․ «Գալիլայի կյանքը» պիեսում հեղինակը մասնակցում է միայն ոչ մեծ պատկերների բանաստեղծական բնաբաններում։
Միևնույն ժամանակ Պավել Մարկովը նշում է, որ «Գալիլեյի կյանքը» շատ դժվար է բեմական լուծումների համար, դրանում չկան լարված սյուժետային գծեր, չկան այն մեծամասշտաբ իրադարձությունները, որոնք կարող են բևեռել հանդիսատեսի ուշադրությունը։ Պիեսը բաղկացած է ամբողջովին ինքնաբավ տեսարաններից, միավորված էպիկական թատրոնի սկզբունքներին համապատասխան ոչ թե սյուժեով բառի բուն իմաստով, այլ հեղինակի մտքով, ընդ որում՝ «որոնողի» մտքով, ինչին էլ հենց, ըստ Բրեխտի, պետք է հետևի հանդիսատեսը ։ Իր այս առանձնահատկությամբ «Գալիլեյի կյանքը» բավականին բարձր պահանջներ է ներկայացնում դերասաններին, առաջին հերթին գլխավոր դերակատարին․ բրեխտյան Գալիլեյի «ապրումները» չափազանց քիչ են, որ կարողանան հանրությանը գրավել հոգեբանական թատրոնի միջոցներով։ Այստեղ ավելի քան որևէ այլ պիեսում, Բրեխտը մտածող դերասանի կարիք ուներ, որը ունակ է հանդիսատեսին հետաքրքրել հեղինակային մտքի զարգացմամբ ։
Պիեսի բեմադրությունը Բրեխտի թատրոնում
Գերմանիայում պիեսն առաջին անգամ բեմադրել է Ֆրիդրիխ Զիմեն՝ Քյոլնում, առաջնախաղը տեղի է ունեցել 1955 թվականի մայիսին ։ Նույն տարում Բրեխտը նախաձեռնեց Գալիլեյի կյանքը» պիեսի բեմադրությունը իր հիմնած «Բեռլիներ անսամբլ» թատրոնում՝ գլխավոր դերը տալով սիրված դերասան Էռնստ Բուշին։ Նա պիեսի տեքստում որոշ կրճատումներ կատարեց, մասնավորապես, ամբողջությամբ հանեց V (ժանտախտ) և XV պատկերները, որոնցում Անդրեա Սարտին Գալիլեյի ձեռագիրը երկրից դուրս է տանում, ըստ երևույթին, առաջնորդվելով նույն նկատառումներով, որոնցով ամերիկյան հրատարակչությունները. չհերոսացնել Գալիլեյին և տեղիք չտալ նրա արարքը որպես ի շահ գիտության արված խելամիտ քայլ մեկնաբանելու ։ Այդ կրճատումները, ոմանք համարում են խիստ ռեժիսորական, մյուսներին դրանք հիմք են տալիս խոսելու պիեսի երրորդ «բեռլինյան» խմբագրության մասին ։ Այսպես, ըստ Շումախերի, Բրեխտի կողմից Գալիլեյի վերջին ինքնադատապարտման մեջ կատարված ճշգրտումները, պիեսը մոտեցնում է գիտության արդի խնդիրներին․ պիեսի բեմադրությունը Բեռլինում հեղինակը մտահղացել է անմիջապես ջրածնային ռումբի փորձարկումից հետո։
Սրա հետ էր կապված նաև գլխավոր հերոսի կերպարի մեկնությունը․ դատելով փորձից պահպանված գրություններից, Բրեխտը ուզում էր, որ Գալիլեյը լիներ «կատարյալ սրիկա» և «հերոս» միաժամանակ, որը հասարակության մեղքով, որը ստեղծագործական գործունեությունը դիտարկում էր որպես հանցագործություն, ինքն է դառնում հանցագործ։ Նա Գալիլեյին տեսնում էր «որկրամոլ և մարմնական, մեղսավոր և երկրային», կիսված «գիտություն և որկրամոլության» միջև»։ Այս մեկնաբանությանը հակադրվեց Բուշը, որը երկար ժամանակ ընդհանրապես հրաժարվում էր խաղալ պիեսում։ Արդյունքում հանդիսատեսը Ռուսաստանի թատրոնում հյուրախաղերի ժամանակ տեսավ Ս․ Լ․ Կոպելևի կերտածից տարբերվող Գալիլեյի,- նշում է Յուզովսկին․ «Բուշի Գալիլեյը սիրում է կյանքը, բայց ոչ թե անազնիվ, սպառողական, այլ առավել վեհ ու ստեղծագործական կողմով։ Բուշը չի ցանկանում զուր ցածրացնել իր հերոսին․․․Տխրահռչակ «որկրամոլությունը» մենք պիեսում նկատում ենք միայն այն ժամանակ, երբ Գալիլեյը հաճույքով կաթ է խմում՝ արժանին մատեցելով դրա հատկություններին․․․» ։
Բուշի Գալիլեյը՝ առաջին պատկերներում Վերածննդի դարաշրջանի կենսասեր է, քննադատների խոսքերով՝ «իրեն երկրի վրա հրաշալի զգալու» բացառիկ շնորհով» օժտված այդ մարդը, ավարտական տեսարանում ներկայանում է որպես բարոյալքված, ամեն ինչի նկատմամբ անտարբեր, վաղուց կյանքի իմաստը կորցրած, ոչնչով չուրախացող մարդ։ Նույնիսկ ձեռագրի վրա գաղտնի աշխատանքը, որը Անդրեան դուրս տարավ երկրից, չկարողացավ նրան վերադրաձնել կյանքի կորսված իմաստը։ Ի տարբերություն Լոուտոնի, Բուշը Գալիլեյի պատմությունը ներկայացնում է որպես ողբերգություն ։
Բրեխտը ներկաայացումը չտեսավ, բեմադրությունը նրա մահից հետո ավարտին հասցրեց Էրիխ Էնգելը։ Առաջնախաղին, որը կայացավ 1957 թվականի հունվարի 15-ին, դերասաններին խոնարհման հրավիրեցին 60 անգամ, հայտնի թատերական քննադատ Գ․ Իրվինգը պիեսն անվանեց «պատմական նշաձող, որը հնարավոր է, շրջադարձային է լինելու գերմանական թատրոնի կյանքում» ։ Բուշի Գալիլեյը նույնքան մանրամասն է ինչպես երբեմնի Բրեխտի Գալիլեյը՝ Լոուտոնի կերտմամբ, գրում է Հանս Այսլերը, իսկ Մոսկվայի և Լենինգրադի թատրոնների հյուրախաղերից հետո՝ 1957 թվականին նաև Իլյա Ֆրադկինը ։
«Գալիլեյի կյանքը» ներկայացումների ցուցադրությունը սկսվեց մայիսին․ «Մենք տեսանք,- գրում է Պ․ Մարկովը,- հանգամանորեն և սիրով, ամենայն մանրամասնությամբ մշակված ներկայացում․․․Ռեժիսուրան անսխալ գիտի, գործողության որ պահին պետք կենտրոնացնել հանդիսատեսի ուշադրությունը։ Այն թույլ չի տալիս, որ բեմին լինի որևէ ավելորդ պարագա։ Հստակ և շատ պարզ դեկորատիվ ձևավորումը, շագանակագույն ողորկ պատերը ազատ են թողնում ընդարձակ բեմը և միայն աղքատիկ բեմական կահավորանքն է հաղորդում ժամանակաշրջանի մթնոլորտը։ Նույն կերպ նպատակաուղղված ձևով, մանրազնին՝ բայց ճիշտ կառուցվում են միզանսցենները․․․ Բեմական կերպարները՝ ընդհուպ մինչև էպիզոդիկ, մշակված են միևնույն մանրախնդրությամբ և բծախնդիր պահանջկոտությամբ, որոնք հատուկ են ընդհանուր վերցրած ամբողջ ներկայացմանը» ։
«Բեռլիներ անսամբլի» ներկայացումը միջազգային մեծ ճանաչում ունեցավ, իսկ Բրեխտի պիեսը այդ ժամանակներից ի վեր չի իջել բեմից ․ դրան նորից ու նորից էր անդրադառնում նաև Բրեխտի թատրոնը․ 1971 թվականին «Գալիլեյի կյանքը բեմադրեց Ֆրից Բենեվիցը ։
1978 թվականին Մ․ Վեկվերտը և Ի․ Տենշերտը պիեսը բեմադրեցին «Գալիլեո Գալիլեյ» անվամբ՝ դրա սկզբնական դանիական խմբագրության հիման վրա ։ Ներկայացման մեջ օգտագործվել է Հանս Այսլերի երաժշտությունը՝ գրված առավել վաղ արված բեմադրության համար ։ Դերերը կատարել են Էկհարդ Շալը (Գալիլեյ), Սիմոնա Ֆրոստը, Ռենատա Ռիխտերը, Կարմեն-Մարիա Անտոնին, Դիտեր Կնաուլը, Գյունտեր Նոյմանը, Պետեր Աուստը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1938 թվականի պիեսներ Կատեգորիա:Բերթոլդ Բրեխտի պիեսներ
Մինաս Բերբերյան
Մինաս Հովհաննեսի Բերբերյան, գրականագետ, թարգմանիչ, իրավաբան։
Մյասնոյ Բոր
Մյասնոյ Բոր (Мясной Бор), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի կազմում։
Մինաս Բերբերյան
Կենսագրություն
Սովորել է ծննդավայրի դպրոցում, ապա՝ Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում, ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական բաժինը (1894 թվականին)։
1894–1895 թվականներին դասավանդել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում. 1907 թվականին՝ տեսուչ։
Մյասնոյ Բոր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի բնակավայրեր
Մինաս Բերբերյան
Կենսագրություն
1893 թվականին Յուրի Վեսելովսկու հետ հրատարակել է «Արմյանսկիե բելետրիստի» ժողովածուի 1-ին հատորը։ 2-րդը լույս է տեսել 1894 թվականին, սակայն ցարական գրաքննությունն արգելել է։
«Գրական ակնարկներ» խորագրով «Արարատ»-ում տպագրել է ռուս և հայ դասականներին նվիրված հոդվածաշար։
Լույս են տեսել Բերբերյանի «Սմբատ Շահ-Ազիզ» (1902 թվական), «Գրական ակնարկներ» (1908 թվական, Վաղարշապատ, Սուրբ Էջմիածնի տպարան), «Տխուր մեղեդիներ» (1908 թվական, նույն տպարան) աշխատությունները, թարգմանություններ է արել ռուսերենից հայերեն և հայերենից ռուսերեն։
Կատեգորիա:Լազարյան ճեմարանի սաներ
Ցիբովկա (գյուղ, Կուպյանսկի շրջան)
Ցիբովկա (Цибівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1798 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ցիբովկա գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,086 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 348,84 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1798 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Օրձիվեքի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ադաջիո (մուլտֆիլմ)
«Ադաջիո», ռուս-ֆրանսո-իսպանական ծավալային (թղթե տիկնիկներից) «Սթայեր» անիմացիոն ֆիլմերի կինոստուդիայի մուլտֆիլմ։
Սյուժե
Պատմություն նորարար առաջնորդի՝ մարգարեի ողբերգության, նոր գաղափարների աշխարհ գալու հետևանքների մասին, թե ինչպես են խեղաթյուրվում հետևորդների կողմից հավերժական ճշմարտությունների որոնումները։
Սցենարիստ և ռեժիսոր Գարրի Բարդինի գաղափարի համաձայն՝ ֆիլմը «փիլիսոփայական առակ է, որը պատմում է մոխրագույն ամբոխի մասին, որը չգիտի և չի ուզում իմանալ իր պատմությունը։ Ուրիշի կարծիքի, այլ պաշտամունքի, մաշկի այլ գույնի հանդեպ անհանդուրժողականությունը կոնֆլիկտների առաջացման պատճառ է արդիական աշխարհում»։
Մուլտֆիլմի ամբողջ ընթացքում հնչում է Ռեմո Ջաձատոյի Ադաջիո սոլ մինորը, որն առավել հայտնի է որպես Ալբինոնիի Ադաջիո՝ Հերբերթ ֆոն Կարայանի գլխավորած Բեռլինի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի կատարմամբ (ձայնագրություն 1987)։
Օբերոսբերգեն
Օբերոսբերգեն (Oberhausbergen), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Կարեն Հովհաննիսյան (ռեժիսոր)
Կարեն Լևոնի Հովհաննիսյան, հայ ռեժիսոր, պրոդյուսեր։
Օբերոսբերգեն
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 4457 մարդ, բնակչության խտությունը` 1175.99 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.79 կմ² տարածք։
Կարեն Հովհաննիսյան (ռեժիսոր)
Կենսագրություն
Կարեն Հովհաննիսյանը ծնվել է 1978 թվականի հունիսի 26-ին Գյումրիում։ Երևանում հաճախել է հեռուստառեժիսուրայի դասընթացների։ Նկարահանել է «Դռները դեպի քեզ» կարճամետրաժ ֆիլմը։ Մոսկվայում սովորել է Ռուսաստանի հումանիտար գիտությունների պետական համալսարանում (Յուրի Գրիմովի արվեստանոց)։ Որպես երկրորդ ռեժիսոր և մոնտաժի ռեժիսոր աշխատել է Գրիմովի հետ, մասնակցել մի քանի երաժշտական տեսահոլովակների ստեղծմանը, մասնավորապես՝ «Հավաքորդը» ֆիլմի հոլովակի հեղինակն է։ 2003 թվականից աշխատել է «Ցենտրալ Պարտներշիփ» ընկերությունում որպես մոնտաժի ռեժիսոր։ Որպես ռեժիսոր առաջին նկարահանած ֆիլմը «Ես մնում եմ» ֆիլմն է ։
Օբերոսբերգեն
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 400 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 6 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Կարեն Հովհաննիսյան (ռեժիսոր)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Օբերոսբերգեն
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 3206 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 2492-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 714։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,7 %։ 2492 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 2326 անձ (1131 տղամարդ և 1195 կին)։ Գործազուրկ են եղել 166 անձ (88 տղամարդ և 78 կին)։ 714 անաշխատունակներից 293-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 252-ը` թոշակառուներ, իսկ 169-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բժշկական բյուլետեն
Երևանի Սանլուս տան հրատարակություն։
Պատմություն
Լույս է տեսել 1958–1991 թվականին Երևանում։
Խմբագիրներ՝ Նիկոլայ Ավագյան, Վ. Ցականյան։
Տպագրել է հանրամատչելի զրույցներ մարդու անատոմիայի, կենսաբանական առանձնահատկությունների, անձնահատուկ հիգիենայի, հղի կանանց ռեժիմի, նորածինների խնամքի, նաև վարակիչ ու ոչ վարակիչ հիվանդությունների առաջացման, ախտորոշման, կանխարգելման և բուժման միջոցների մասին։
Լուսաբանել է բժշկագիտության, դեղագործության նորությունները։
Կատեգորիա:Հայաստանի թերթեր
Ստոպ-կադր անիմացիա
Ստոպ-կադր անիմացիա կամ տիկնիկային մուլտիպլիկացիա։ Ֆիլմը ստեղծելուց օգտագործվում է մակետ֊բեմ և տիկինիկ֊դերասաններ։ Դիրքը նկարահանվում է կադրերով և յուրաքանչյուր կադրից հետո, կատարվում է շատ փոքր դիրքափոխում (օրինակ փոխվում է տիկնիկների դիրքը)։ Հետագայում օգտագործելով կադրերը, առաջանում է տպավորություն, որ տիկնիկները շարժվում են։
Տերմինալոգիա
«Ստոպ֊կադր» տերմինը պատկանում է անիմացիոն տեխնիկային, որը հիմնականում գրվում է գծիկով՝ ստոպ֊կադր։ Ե՛վ գծիկով, և՛ առանց գծիկի գրեաձևերը ճիշտ են, սակայն երկորդը չի պատկանում կինեմատոգրաֆիային։
Պատմություն
Ստոպ֊կադրն ունի մեծ պատմություն կինոյի պատմության մեջ։ Դա հիմնկնում օգտագործվում էր, արպեսզի ասվեր, որ տիկնիկները շարժվում են կախարդանքի միջոցով։ Այս ժանրում առաջին անգամ ստեղծագործել են Ալբերտ Սմիթը և Ստյուարտ Բլեքսթոնը, ովքեր ստեղծեցին «Համթի Դամթի կրկեսը» (1898) որտեղ խաղալիք֊կրկեսը, ակրոբատների և կենդանիների հետ կենդանություն են ստանում։
Մի քանի հայտնի տիկնիկային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտիպլիկացիա
Պոլտավկա (գյուղ, Կոնոտոպի շրջան)
Պոլտավկա (Полтавка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոլտավկա գյուղում բնակվում էր 37 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հոգեբանական հարցազրույց
Հոգեբանական հարցազրույց, մասնագիտական նպատակաուղղված զրույց երկու կամ ավելի անձանց միջև, որի ընթացքում հարցեր են տրվում հարցազրույցը վարողի կողմից՝ որոշակի ուղղվածությամբ տեղեկատվության ստացման նպատակով։ Հոգեբանական հարցազրույցը ենթադրում է անցկացման որոշակի պայմաններ, որոնք անհրաժեշտ են բարենպաստ շփման համար։ Հարցազրույցը կարող է լինել ոչ կառուցվածքային, կիսա-կառուցվածքային և կառուցվածքային։ Կառուցվածքային հարցազրույցը ենթադրում է որոշակի կառուցվածքային պլան՝ հարցերի հստակ հաջորդականություն, որին հետևում է հոգեբանը։ Հարցազրույցի մեթոդը կարող է կիրառվել տարբեր նպատակներով․ հետազոտության, ախտորոշման, աշխատանքի ընտրության կողմնորոշման, հետագա հոգեբանական աշխատանքի պլանավորման, և այլ նպատակներով։ Հարցազրույցի հարցերը կարող են լինել բաց՝ որը ենթադրում է ընդլայնված պատասխան, և փակ, որը ենթադրում է "այո" կամ "ոչ" պատասխան։
(3545) Գաֆեյ
(3545) Գաֆեյ (Gaffey), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի նոյեմբերի 20-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Հոգեբանական հարցազրույց
Հարցազրույցը որակական մեթոդ է, որը այլ հոգեբանական հետազոտական մեթոդներից տարբերվում է իր ճկունությամբ, հետազոտվողի սուբյեկտիվ ընկալման առանձնահատկությունների բացահայտման հիման վրա ։ Այս մեթոդի հիմնական առավելությունը խորքային և մանրամասն տեղեկատվության ստացումն է, որը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերն ստանալու հետազոտվողի անձի մասին։ Բժշկական-հոգեբանական հարցազրույցը իրականացվում է հիմնականում հոգեկան խնդիրների բացահայտման նպատակով՝ հետագա հոգեթերապևտիկ աշխատանքի պլանավորման նպատակով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոգեբանություն
(3545) Գաֆեյ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,867954 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6995 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0364 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1774,01 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,20293 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,98° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ջրահարս (օպերա)
«Ջրահարս», Անտոնին Դվորժակի օպերան՝ չեխ գրող Յարոսլավ Կվապիլի լիբրետոյի հիման վրա։ Լինելով թվով իններորդը՝ այն համարվում է Դվորժակի ամենահայտնի օպերան և միակը, որը հաճախ էր բեմադրվում Չեխիայի սահմաններից դուրս։ Օպերայի ամենահայտնի արիան Ջրահարսի «Měsíčku na nebi hlubokém…» («Լուսին, խորունկ երկնքում...») երգն է։
ԽՍՀՄ-ում այն բեմադրվել է «Մեծ սեր» կամ «Ջրահարսի սերը» անվամբ։