cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ցին կայսրություն
Գավառների կառավարում
Գավառների կառավարումը Ցինի ժամանակաշրջանում հիմնված էր Մինի 15 շրջանային ադմինիստրացիաների վրա, հետո արդեն 18 շրջանների, որոնք բաժանման արդյունք էին։ Օրինակ, Հուգուան գավառը բաժանվեց Հուբեյի և Հունանի։ Գավառական բյուրոկրատիան շարունակում էր բաժանված մնալ ավանդական երեք ուղղությունների՝ ռազմական, քաղաքացիական, գրաքննիչների գերատեսչություն։ Յուրաքանչյուր գավառ կառավարում էր նահանգապետը (巡撫, xunfu) և գավառական զինվորական ղեկավարը (提督, tidu): Ավելի ստորին մակարդակ ուներ ոստիկանապետությունը (府, fu) ոստիկանապետի գլխավորությամբ (知府, zhīfǔ), իսկ սրանից էլ ստորին մակարդակում ՝ ենթաստիկանությունը(zhou)՝ ենթաոստիկանապետի ղեկավարությամբ։ Իշխանության ամենաներքին «հարկը» շրջանն էր, որ գլխավորում էր քաղաքապետը։ 18 նահանգները հայտնի էին նաև իբրև Ներքին Չինաստան։ Գեներալ- նահանգապետի պաշտոնը (總督, zongdu) գավառական ադմինիստրացիայի ամենաբարձր դիրքն էր։ Ներքին Չինաստանում կային այդպիսի 8 կուսակալներ, որոնցից յուրաքանչյուրը կառավարում էր երկուսից երեք գավառ։ Ջիլիի կուսակալը, որը պատասանատու էր մայրաքաղաքի շրջակայքի, Պեկինի համար, այդ ութից ամենահզորն էր։
XVIII դարի կեսերին Ցին կառավարիչները բարեհաջող իրենց կայսրությանը միացրին նաև Արտաքին ու Ներքին Մոնղոլիաները, Տիբեթն ու Սինցզյանը։ Կայսերական կոմիսարները և կայազորը ուղարկվեց Մոնղոլիա և Տիբեթ՝ այնտեղի կայունության համար։
Այդ տարածքները նաև կենտրոնական կառավարական հաստատության՝ Լիֆանսյուանի իշխանության տակ էին։ Ցինհայը ևս անցավ Պեկինյան կառավարության իշխանության տակ։ Սինցզյանը, որ հայտնի էր նաև իբրև չինական Թուրքստան, բաժանված էր շրջանների։ Այսօր դրանք հայտնի են ինչպես Դժունգարիա և Թարիմյան խոռոչ։ 1762 թ․ այս շրջանները ենթարկվում էին մեկ ռազմական կառավարչի, որը պետք է տիրեր նրանց տարածքներին և քաղաքացիական ողջ իշխանության։ Ցյանլուն կայսրը հենց սկզբից թույլ տվեց, որ բոլոր խաները բնակվեն Ջունգարիայում։ Նրանց ներթափանցումը Թարիմ Բասին սկզբում արգելված էր, բայց արգելքը հանվեց, երբ 1820-ականներին Ջհանգիր խոջան կազմակերպեց ասպատակություն չինական իշխանությունների դեմ։ Մինչ գավառների բաժանումը՝ Մանջուրիան ևս կառավարվում էր ռազմական նահանգապետերի միջոցով, բայց որոշ տարածքներ XIX դարի կեսերին անցան Ռուսական Կայսրությանը։ Ներքին տարածքով, որն անվանում էին Ուռենու ցանկապատ, Մնաջուրիան կտրվեց Չինաստանի տարածքից։ Նրա խնդիրն էր թույլ չտալ, խաների ներխուժումը այդ շրջան։ Սակայն 1860-ականներին կառավարարությունը փոխեց կարծիքը այդ հարցի շուրջ և հանեց արգելքը ։
Ցինի կայսրերը միաժամանակ հանդիսանում էի նաև մոնղոլ խաներ, տիբեթյան բուդդիզմի հովանավորներ և մուսուլման Թուրքստանի պաշտպան։ Սակայն նրանց քաղաքականությունը փոխվեց 1884 թ․ Սինցզյանի գավառի ստեղծումից հետո։ Մեծ խաղի ժամանակաշրջանում, փորձելով օգտագործել Դունգանյան ապստամբությունը (1862-77) հյուսիս-արևելյան Չինաստանում։ Մահոմեդ Յակուբ Բադաուլետ բեկը բրիտանացիների աջակցությամբ Կենտրոնական Ասիայից ներխուժեց Սինցզյան և իրեն հռչակեց Կաշգար թագավորության առաջնորդ։ Կայսրը զորք ուղարկեց և հաջողությամբ հետ գրավեց կորցրած տարածքները և Սինցզյանում ևս հաստատեց Ներիքն Չինաստանում գործող կառավարման համակարգը՝ Կումուլսկյան խանությունը, որը ներառվել էր կայսրության մեջ 1757 թ․ վասալի կարգավիճակով։ Ջունգարների դեմ համատեղ գործողություններից հետո, այն պահպանեց այդ կարգավիճակը անգամ Սինցզյանի՝ գավառի վերափոխումից հետո մինչև Սինհանյան հեղափոխություն, անգամ ավելի ուշ մինչև 1930 թ․ ։ 20-րդ դարի սկզբին Բրիտանական կայսրությունը Տիբեթ ուղարկեց մեծ էքսպեդիացիա և ստիպեց տիբեթցիներին կնքել պայմանագիր։ Ցինի կայսրությունը պատասխանեց հայտարարությամբ այն մասին, որ Տիբեթի վրա ունի գերիշխանություն ։ Այս ամենի արդյունքը անգլո-չինական կոնվենցիան է 1906 թ․։ Բրիտանացիները պարտավորվեցին բռնի ուժով չմիացնել Տիբեթը, իսկ չինացիները՝ թույլ չտալ լեռնային երկիր այլ գերտերությունների մուտքը ։ 20-րդ դարի սկզին դինաստիան Մանջուրիան ևս բաժանեց 3 գավառների, որոնք պաշտոնապես կոչվում էին «երեք հյուսիս-արևելյան»։ Նրանցում նշանակվեց նոր թվով 9-րդ կուսակալը։
Ցինի կառավարման սկիզբ
Առաջին բանակը, որ Ցինի իշխանության տակ էր, ութադրոշ բանակն էր, որ ստեղծել էր Նուրհացին, որպեսզի վերակազմի ջուրջենյան հասարակությունը և միավորի տարբեր տոհմերը մեկ ազգի մեջ։ Ութ դրոշակները տարբերվում էին գույներով՝ դեղինը, բաց դեղինը և սպիտակը համարվում էին բարձրագույն և գտնվում կայսեր անմիջական հրամանատարության տակ։ Միայն մանջուրները և բարդ զինվորական փորձություններ անցած սահմանափակ թվով հաները կարող էին ընդգրկվել նրա թիկնապահների ցանկում։ Մյուս դրոշակները համարվում էին ստորին։ Դրանք կառավարում էին մանջուրյան արքայազները և ոչ պաշտոնապես անվանվում էին նաև «արքայազների երկաթե սաղավարտներ»։ Արքայազներն ու բարձրադիր զինվորականները միասին կազմում էին մանջուրյան ազգի կառավարման գլխավոր օրգան։ Նուրհացիի որդի Այսինգյորո Աբահայը բանակը համալրեց մոնղոլական ու հանական դրոշակներով։ 1644թ Պեկինին տիրելուց հետո բանակը համալրվեց նաև Կանաչ Շտանդարդի բանակի ստեղծումով, որտեղ մեծ մասմաբ Մին դինաստիայի գերեվարված զինվորներն էին։ Այն ստեղծվեց Մին դինաստիայինի նմանությամբ և ղեկավարվում էր սեփական ու մանջուրական սպաների կողմից։
XVIII դարի կեսերին ևս բանակում ավելի մեծաթիվ էին հաները։ Եվրոպացի ճանապարհորդները նրանց անվանում էին թաթարիզացված։ Կայսր Ցյանլունն, ընդհակառակը, աշխատում էր մաքրել բանակը խաներից՝ նրանց կամ խնդրելով կամ պահանջելով լքել դիրքը։ Մտահոգված լինելով մանջուրների ինքնության թուլացմամբ, նա քայլեր ձեռնարկեց եղած մշակույթն ու լեզուն պահպանելու համար։ Այս ամենը բերեց նրան, որ մանջուրները նորից բանկաում դարձան մեծամասնություն, իսկ ավելի վաղ Հարավային Չինաստանի Ֆուչժուի, Շենյանի և Հունաչժոյի խանական կայազորները փոխարինվեցին մանջուրականով։ Այս շարժումը սկսվեց 1757 թ․։ Ցյանլունի կողմից իրականացվող փոփոխությունները հատկապես ծանր հարված հասցրին հեռավոր կայազորների խաների վրա։ Խանական դրոշակակիրների դիրքը թուլացավ, իսկ մանջուրների հակառակը ։ Խանական դրոշակակաիրները հետևյալ հարաբերակցությունն ուներին՝ Շունժի՝ 75% 1648-ին, 72% 1723-ին, բայց նվազեց մինչև 43% 1796-ին։ Ցյանլունն իր հիմնական ուժերն կենտրոնացրեց բանակից հանական փախստականների մնացորդների վերացմանը, որոնք մանջուրներին էին միացել 1644 թ՝ անցենելով Շանհայյան անցումը։ Բայց նա ավելի լոյալ վերաբերեց նրանց, ովքեր մինչև 1644-ն էին մուտք գործել, որոնք հայտնի էին նաև անցումով վիշապին հետևածները (從龍入關).
Մեկ դար առանց պատերազմի լինելուց հետո ութադրոշ բանակը կորցրեց իր մարտունակությունը։ Եվրոպական ներխուժումներից առաջ այն ուներ քաղաքացիական բանակի կարգավիճակ, որը բաղկացած էր հողագործներից, որոնք ապրում էին իրենց սեփական կյանքով, բայց պարտավոր էին պատերազմի ժամանակ ծառայել բանակում։ Այս բանակը պրոֆեսիոնալ դարձնելու որոշումը բերեց որոշ հրամանատարների հարստացման, կաշառակերության, մարտունակության անկման։ Նման ճակատագրի արժանացավ նաև Կանաչ Շտանդարտի բանակը։
Ապստամբություն և արդիականացում
Թայպինների ապստամբության սկզբում Ցինի բանակը կրեց մի քանի ջախջախիչ պարտություն։ Սրանց վերջնակետը դարձավ Նանկինի անկումը 1853։ Շուտով թայպինյան էքսպեդիցիոն ուժերը շարժվեցին դեպի հյուսիս և հայտնվեցին Տյանցզինի տարածքներում, որը տեղակայված էր կայսրության սրտում։ Խուճապի մեջ գտնվող արքունիքը համայեց Ցզեն Գոֆան անունով ադմինիստրատորին շրջանային ու գյուղական բնակչությունից բանակ ստեղծել(tuanlian): Նա բանակը կազմեց այն բնակիչներից, որոնք թայպինների ներխուժման վտանգի տակ էին։ Այս նոր ուժը հայտնի դարձավ Հուանի բանակ անունով, որն անվանումը ստացավ Հուան գավառից։
Բնական համարվում էր տեղական ոստիկանության և մշտական բանակի խառնուրդը։ Այն պրոֆեսիոնալ ուսուցում էր ստանում, բայց ֆինանսավորվում էր տեղական գանձարանից և միջոցներից, որոնք բանակի կարիքներ համար հավաքագրում էին շրջանային արքունականները։ Այս բանակն ու նրանից հետո ստեղծվածը, Ցզեն Գոֆանի աշակերտ Լի Հունչժանի կողմից ստեղծված Հուանի բանակը միասին ստացան «Յոն Յին» (Քաջ ճամբար) անվանումը։
Ցզեն Գոֆանը ռազմական փորձ չուներ։ Նա ստացել էր չինական պաշտոնիայի դասական կրթություն և Հուանի բանակի ստեղծման համար վերցրել էր Մինի Գեներալ Ցի Ցզիգուանի միտքը, ով մշտական բանակի թույլ լինելու պատճառով ստիպված էր ստեղծել մասնավոր բանակ և պայքարելու ճապոնացի ծովահենների հարձակումների դեմ XVI դարի կեսերին։ Նա նախընտրում էր իր զինվորների լոյալությունը կապել նրանց անմիջական հրամանատարների ու հարազատ գավառների հետ։ Ցզին Գոֆանն իր բանակը ստեղծեց միայն թայֆինների ապստամբությունը ճնշելու համար։ Բայց նրա կիրառած համակարգն այնքան արդյունավետ էր, որ հետագայում էլ մնաց կիրառության մեջ ու դինաստիայի համար սկսեց վտանգ ներկայացնել։
XIX դարի վերջին արքունիքի նույնիսկ ամենապահպանողական հատվածը չէր կարողանում արհամարհել Չինաստանի ռազմական թուլությունը։ 1860 թվականին ափիոնային պատերազմի ժամանակ մայրաքաղաքը գրավվեց, իսկ ամառային պալատը անգլո-ֆրանսիական կոալիցիոն ուժերի, (որի մեջ 25000 զինվոր էր մտնում )կողմից թալանվեց։ Չինացիների պարտությունը նրանց հնացած զենքերի պատճառով էին, ի հակադրություն եվրոպացիների ժամանակակից զենքերի, որոնք արտադրական հեղափոխության արդյունք էին այդ երկրներում։ Պարտությունից հետո բանակը վերափոխելու և տնտեսությունը վերականգնելու փորձերը սկզբում տվեցին որոշ արդյունք, բայց հետո տապալվեցին ավանդականության և կենտրոնական կառավարության ոչ կամային տեսակետների պատճառով ։
Հասարակություն
Գլխավոր սոցիալական միտումը Ցին դինաստիայի կառավարման վերջում Չինաստանի բնակչության աճն էր։ XVIII դարում նրա քանակը կրկնապատկվեց։ Տեղի էր ունենում մարդկանց մեծաքանակ ներգաղթ։ Գոյություն ունի վկայության այն մասին, որ կայսրության բնակչության արագ աճը աշխարհագրորեն արժական էր, ինչը բավականին անսովոր երևույթ էր Չինաստանի պատմության մեջ։ Համենայն դեպս կառավարությունը ներգաղթը խրախուսելու համար ավելի մեծ ջանքեր էր գործադրում, քան դրա պահպանման։ Գաղթը տարբեր ձևեր էր ընդունում, այն կարելի է բաժանել երկու տարատեսակի՝ նոր տարածքում մշտական բնակություն հաստատելը կամ ժամանակավոր բնակություն։ Տեղափոխվում էին ոչ միայն հասարակ աշխատողները, այլև առևտրականներն ու վաճառականները ։
Ցինի հասարակությունը բաժանված էր հինգ դասի։ Բացի բյուրոկրատներից ու ազնվականներից և գրագետ պետական պաշտոնյաներից, գոյություն ունեին հասարակ չինացիների դասեր ։ Նրանք բաժանված էին երկու դասի՝ «լավ մարդիկ» (լիանմին) և «միջին կամ ցածր» (ջիանմին)։ «Լավ Մարդկանց» դասում օրենքը միանգամից ընդգրկում էր չորս մասնագիտությունների տեր մարդկանց՝ գիտնականներ, գյուղատնտեսներ, արհեստավորներ և առևտրականներ։ Իսկ ստրուկները, ծառաները (սրանց մեջ մտնում էին և դերասանները և մանրմնավաճառները) և ցածր աստիճանի կառավարական պաշտոնյաները միջին դասի մեջ էին մտնում։ Վերջինները իրավունք չուներին պետական պաշտոնյա դառնալու, քննություն հանձնելու և հանդիպում էին անհավասար վերաբերմունքի ։
Տնտեսություն
XVII դարի վերջում չինական տնտեսությունը վերականգնվեց վնասներից, որոնք հասցվել էին պատերազմի պատճառով ։ Հաջորդ հարյուրամյակում շուկայի զարգացում էր կատարվում՝ գավառների մեջ առևտրաշրջանառություն, բնակչության աճ ։ Արտասահմանյան նավերի համար հարավ-արևելյան ափերի բացումից հետո, որոնք փակվել էին XVII դարում, արտաքին առևտուրը արագ վերականգնվեց և հասավ միջինը տարեկան 4 % արդեն դարավերջում ։ Չինաստանն առաջարկեց արտահանել թեյ, մետաքս, և կտորներ՝ ստեղծելով դրական առևտրական բալանս Արևմուտքի հետ ։ Երկիր արծաթի մուտքը դրական ազդեցություն ունեցավ շուկայի վրա և բերեց մրցակցության աճի։
Կառավարությունը հողատերերին վերադարձրեց հողերը, որոնք Մինի դարաշրջանի վերջում խլվել էին նրանցից, ովքեր չէին կարոանում հողի հարկ վճարել ։ Հարկային բեռը թուլացվեց՝ բնակչության առևտրական նախաձեռնությունները խրախուսելու համար ։ Մեծ ջրանցքի կառավարումը դարձավ ավելի արդյունավետ, իսկ տրանսպորտը հասանելի դարձավ մասնավոր առևտրականներին ։ Հացահատիկի գների մոնիտորինգի համակարգը վերափոխվեց, որը թույլ տվեց, որ բրնձի գները բարձրանան ամբողջ XVIII դարի ընթացքում ։ Վախենալով խոշոր առևտրկանների ազդեցությունից, Մինի կառավարությունը նրանց սահմանափակում էին լիցենզիաներով ։ Որոշ պատմաբաններ այս սահմանափակումները համարում են եվրոպական հրաշք, որի շնորհիվ արևմտյան երկրնեը առաջ անցան Չինաստանից։
XVIII հարյուրամյակի վերջում բնակչությունը հասավ 300 միլինոի, ի տարբերություն Մինի ժամանակաշրջանի 150 միլիոնի։ Այդ ամենը պայմանավորված էր խաղաղոթյան հաստատումով և կայունությամբ և Չինաստան Ամերիկայից քաղցր կարտոֆիլի, եգիպտացորենի և գետնընկույզի ներմուծմամբ։ Առավել արդյունավետ էին Հարավային Ասիայից բերված բրնձի նոր տեսակները։ Առևտրական գիլդիաները զարգանում էին ամբողջ Չինաստանում, որոնք ունեին անգամ քաղաքական ազդեցություն։ Հարուստ առևտրականները անհամար կարողոթյուն էին դիզում, հովանավորում գրականությունը, թատրոնը և այլ արվեստները։ Հատկապես արագ էին զարգանում տեքստիլ արտադրությունն ու արվեստը ։
Մշակույթ և արվեստ
Ցինի օրոք ավանդական արվեստները ծաղկում ապրեցին՝ համալրվելով նոր մոտեցումներով և տարբեր ինովացիաներով։ Ցինի շատ կայսրեր հմուտ էին քնարերգության և հաճախ նաև նկարչության մեջ։ Նրանք պահպանում էին կոնֆուցիականությունը։ Կանսի և Ցյանլուն կայսրերը հարգում էին չինական ավանդույթները սեփական օրինականությունը պահպանելու համար։ Նրանցից առաջինը հովանավորում էր Պեյվեն Յունֆուին, երբ նա գրում էր հանգերի բառարանը, որը հրատարակվել է 1711 թվականին, և Կանսի բառարան աշխատությունը, որը 1716-ին է լույս տեսել և համարվում է հեղինակային աղբյուր մեր ժամանակներում ևս։ Երկրորդը օգնեց հավաքել չինական պատմության մասին տեքստերի ամենամեծ ժողովածուն՝ Սիկու Ցյուանշուն, որը պատրաստ էր 1782-ին։
Արքունական նկարիչները ստեղծում էին Ցին դինաստիայի ժամանակ ստեղծված գլուխգործոցների նոր տարբերակները։ Ցժան Դզեդունյանի «Ջրի վրայով մահացածների հիշատակի օրը» աշխատանքը ցուցադրում է երջանիկ իրականությունը ։ Չինաստանի կառավարիչները գնում էին երկրի հարավ և ֆինանսավորում իրենց հավերժացնող հոյակապ ձեռագրերի ստեղծումը։ Կայսերական հովանու ներքո սկսեցին արտադրվել նաև բարձրանկարչական կերամիկան ու չինական արտահանվող ճենապակին։ Առավել տպավորիչ արվեստի գործեր ստեղծվում էին գիտական ու քաղաքացիական միջավայրում։ Գեղագրությունն ու գեղանկարչությունը շարունակում էին մնալ նկարիչների հետաքրքրությունների շրջանակում ։
Կրթված պալատականները իրենց մշակույթին համապատասխան համարում էին չորս արվեստներ։ Դինաստաիայի կառավարման սկզբնական շրջանի հայտի նկարիչներից էին Ջու Դան (1626-1705) և Շիտաոն (1641-1707)։ XIX դարը Չինաստանին տվեց գեղանկարչության Շանհայական և Լինանյան դպրոցները, որոնք կիրառում էին ժամանակակից իրականության նկարագրման ավանդական մեթոդներ ։ Կաոժեն դպրոցի գիտանականները նոր ուղղություն ստեղծեցին՝ կասկածամիտ փիլիսոփայություն՝ տեքստերի վերլուծության ուղղվածությամբ։ Բյուրոկրատ-գիտնականները, այդ թվում Լին Դզենսյուան և Վեյ Յուանը, մշակեցին պետության կառավարման պրակտիկ դպրոց, որը պետք է ներառեր բյուրոկրատական փոփոխություններն։
Ցին դինաստիայի օրոք նոր բարձունքների հասավ գրականությունը։ Բանաստեղծությունը դեռևս հենվում էր կրթված տղամարդկանց վրա, բայց կանայք ավելի շատ էին գրում։ Բանաստեղծները ներկայացնում էին տարբեր սոցիալական շերտեր ու կենսակերպ։ Ցին դինաստիայի բանաստեղծական արվեստը այսօր ակտիվ հետազոտությունների բնագավառ է համարվում և հետազոտվում է Մինի շրջանի բանաստեղծությունների հետ միասին, ինչպես նաև չինական օպերայի, դասական բանաստեղծության։ Դասական բանաստեղծության համար հատկանշական է մայրենի լեզվին անցնելու դերը, իսկ կանանց բանաստեղծությունների համար՝ չինական գրականության մեջ դրա դերի մեծացումը։ Ցինի ժամանակաշրջանը հարուստ էր բանաստեղծական քննադատությամբ, իսկ այսօրվա դասական չինական բանաստեղծությունների մեծ մասը փոխանցվել են այդպիսի շրջանի ծաղկաքաղի շնորհիվ, ինչպես Ցյուան Տանշի և Տրիստա Տանի բանաստեղծությունները։ Պուն Սունլինը իր «Լյաո ջայ ջի ի» աշխատությամբ՝ «Լյաոի կաբինետից տարօրինակ պատմվածքներ» գրականության ուսումնասիրումը հասցրեց բարձր մակարդակի։ Աշխատությունը հրատարակվել է XVIII դարի միջնամասում, իսկ Շեն Ֆուն Լողացող կյանքի վեց գլուխներում ցուցադրեց ոչ պաշտոնական կենսագրության հմայքները։ Այս աշխատանքը ստեղծվել է XIX դարում, բայց հրատարակվել է միայն 1877 թվականին։ Վեպի արվեստը գագաթնակետին հասավ Ցաո Սյուեցինի (Քուն Կարմիր վերնատանը) աշխատություններում, նրա աշխատանքներում կային սոցիալական մեկնաբանություններ ու հոգեբանական խորություն։ Այս ամենը հանդիպում էր նաև այլ բարձրակարգ վեպերում, ինչպես Ու Ինգզիի «Գիտնականները» (1750) և Լի Ռուժենի «Ծաղիկներ հայելու մեջ» (1827) ։
Թատերական բանագավառում առաջին իրադարձությունը Կուն Շանժենի «Դեղձի ծաղիկներով հովհար» օպերայի ստեղծումն էր (1699), որը ռոմանտիկ տոներով էր նկարագրում Մին դինաստիայի անկումը։ Ավելի ազդեցիկ ուղղություն դարձավ այսպես կոչված Պեկինյան օպերան, թեև տեղական ու ժողովրդական օպերաները ևս հայտնի էին երկրում։
Չինական խոհանոցը ազգային հպարտության առարկա է համարվում, որը նաև հարուստ անցյալ ունի։ Գուրմանները ինչպես Յուան Մեյը, ստեղծում էին ստեղծում էին չինական թեյի համտեսման էսթետիկ միջոցներ։ Նրա՝ «Սույյուան շիդան» աշխատությունը մանրամասնում է խոհարարության պրակտիական ու էսթետիական, ինչպես նաև ներառում էր Ցյանլուն կայսեր ժամանակաշրջանի բազմաթիվ բաղադրատոմսեր։ Հայտնի մեծ մանջուրական խնջույքը ծագել է արքունական խնջույքներից։ Դրանք ցուցադրում են մանջուրների մոտեցումը կերակուրին ու սնվելուն ։
Թեև խոհարարագետները, քննադատում էին մանջուրական շքեղությունը, անվանելով այն՝ «վատ խոհարարների գռեհիկ սովորույթներ», և ասում էին, որ «Դրանք պիտանի են միայն նոր կապեր հաստատելու համար կամ երբ գալիս է առաջնորդը» (皆惡廚陋習. 只可用之於新親上門，上司入境) :
19-րդ դարի վերջին նշված արվեստներն ու մշակույթը սկսեցին միահյուսվել համաշխարհային արվեստի հետ։ Մնում էր մեկ հարց ՝ մնալ ազգային ավանդույթների շրջանակո՞ւմ, թե՞ անցնել նորին։ Դասական կրթություն ստացած կոնֆուցիականներ Լյան Ցիչաոն և Վան Գովեյը այդ կաննորերը քանդեցին ավելի ուշ, աշխատելով այդ շրջանակների մեջ (Նոր մշակույթի համար շարժում) ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Մոնղոլիայի պատմություն Կատեգորիա:20-րդ դարը Չինաստանում Կատեգորիա:Չինաստանի պատմություն
Հերսիր
Հերսիր (hærsiʀ, herse), հին նորվեգական ազնվականական տիտղոս, որ փոխանցվել է ժառանգաբար։ Տարածում է ունեցել միայն Նորվեգիայի արևմտյան ափերին։ Քաղաքացիական և ռազմական կարգավիճակն ու գործառույթները բացահայտված չեն։
Հետագայում փոխարինվել է լենդրման (lendrmaðr), ապա` սյուսլուման (syslumaðr) տիտղոսներով։
Անվան ծագումնաբանություն
Անվան ծագումնաբանությունը բացահայտված չէ։ Վարկածներից մեկի համաձայն` այն ծագում է հին գերմաներեն harisja բառից և նշանակում է «բանակի գլխավոր զորավար»։ Մեկ այլ տարբերակի համաձայն` բառը ծագում է հին սկանդինավերեն herr բառի սեռական հոլովից, որ նշանակում է զորք, իսկ հերսիրը հոգնակի թվով` այդ զորքի հրամանատար ։
Մեկ ուրիշ տարբերակի համաձայն էլ բառը ծագում է հին սկանդինավերեն härad կամ herred բառից, որը ռազմական ստորաբաժանման միավոր է ։ Այս իմաստով «հերսիր» անվանումը համընկնում է ավելի ուշ գործածության մեջ մտած մյուս անվանումների` լենդրմանի և սյուսլումանի հետ, որոնք կապված են «հող», «երկիր», «սյուսլա» (sýsla) հասկացությունների հետ` միացված «մարդ» բառին։
Քենինգներ
Քենինգներում (սկալդերի կիրառած փոխաբերության տեսակ է) յարլերին, հերսիրներին և հիրդմաններին անվանում են կոնունգի ընկերներ, զրուցակիցներ, սեղանակիցներ (konungs rúnar eða málar eða sessar) :
Իսլանդացի սկալդ, պատմագիր Սնորրի Սթուրլուսոնը հերսիրին բնորոշելու համար ավելի ճիշտ է համարում օգտագործել հենց այն նույն քենինգները, ինչ գործածել են կոնունգի համար` ոսկի բաժանող (gullbrjóta), առատաձեռն (auðmildinga), տիտղոսակիր (merkismenn), ժողովրդի առաջնորդ (fólksstjóra), զորքի ղեկավար (oddvita liðsins eða orrostu):
Սոցիալական դիրք
Պարզաբանված չէ, թե ինչ գործառույթներ է ունեցել հերսիրը։ Անվան ծագման տարբերակներից ելնելով` այն նշանակել է կա'մ զորքի հրամանատար, կա'մ ցեղի իշխան` այդտեղից բխող ռազմական, օրենսդրական գործառույթներով։ Հավանական է, որ հյոդվինգի նման հրսիրն էլ միաժամանակ և' քաղաքական, և' ռազմական ու կրոնական առաջնորդ է իր ներկայացրած բնագավառում։
Այն հանգամանքը, որ հերսիրի տիտղոսը կրել են Նորվեգիայի արևմտյան մասերում, հիմք է տալիս եզրակացնելու, որ նրանք սերտորեն առնչվում են վիկինգների մշակույթին։ Հետագայում` ռեյդերի դարաշրջանի անկման հետ, փոխվել է նաև վերնախավը։ Իշխող նոր խավի հիմքը կազմել է ֆերմերային հարուստ ազնվականությունը, իսկ իշխանությունը կենտրոնացվել է խոշոր հողատերերի շուրջ։ Այդ երևույթը առավել վառ դրսևորվել է երկրի արևելքում, մասնավորապես` Թրյոնդելագում։ Նորվեգիան նվաճելու իր նկրտումներում Օլաֆ II-ը հենվում էր խոշոր հողատերերի աջակցության վրա։ Սկսած XI դարից «հերսիր» եզրը սկսել է միաձուլվել «լենդրման» և «սյուսլուման» եզրերին։ Ահա ինչպես է Սնորրի Սթուրլուսոնը նկարագրել հերսիրների ուշ շրջանը.
Սինթվեյվ
Սինթվեյվ (Synthwave, այլ անվանումներ՝ աութռան, ռետրովեյվ, ֆյուչըրսինթ [outrun, retrowave, futuresynth]), էլեկտրոնային երաժշտության միկրոժանր, որը գլխավորապես հիմնված է 1980-ականների էքշըն, գիտաֆանտաստիկ և սարսափ ֆիլմերի սաունդթրեքների վրա։ Ժանրի ծաղկումը պայմանավորված է 1980-ական թվականների երաժշտության, ռետրոֆուտուրիզմի և էսթետիկայի հանրաճանաչությամբ։ Սինթվեյվ ժանրի աշխատանքներում սովորաբար փորձ է արվում 1980-ականների ժամանակաշրջանի հանդեպ հնարավորինս նոստալգիկ մթնոլորտ ստեղծել։
Հերսիր
Աղբյուրներ
«Ռիգայի մասին երգում» հերսիրը ակնածանքի արժանի տիտղոս է։ Ինգվար ճանապարհորդի մասին սագայում հյոդվինգի մասին խոսելիս նշվում է, որ վերջինս ձգտում էր կնության առնել կիսալեգենդար Էրիկ Հաղթանակող արքայի դստերը, սակայն արքան ստորացուցիչ էր համարում իր դստերը ցածր տիտղոս ունեցող հյոդվինգի հետ ամուսնացնելը։
Սինթվեյվ
Ժանրի ծագման և զարգացման շրջանը տեղի է ունեցել 2000-ականների կեսերից մինչև ավարտը։ Ալիքի սկզբնավորումը վերագրվում է ֆրենչ հաուս ժանրում ստեղծագործող երաժիշտներին։ Առավել երիտսարադ սերնդի ստեղծագործողների համար ներշնչանք է ծառայել 2002 թվականին թողարկված «Grand Theft Auto: Vice City» համակարգչային խաղը, որում առկա այլընտրանքային իրականությունը վերցված էր 1980-ականների Մայամիից։ Սինթվեյվի կազմավորման և զարգացման ներշնչանքներից են համարվում նաև կոմպոզիտորներ Ջոն Քարփենթերը, Ժան Միշել Ժարը, Վանգելիսը (հատկապես Ռիդլի Սքոթի «Սայրի վազորդ» ֆիլմի սաունդթրեքի համար), ինչպես նաև գերմանական «Tangerine Dream» խումբը։
Հերսիր
Աղբյուրներ
Հերսիրը հիշատակվում է նաև իտալական ավերված Ասպ քաղաքի Sö136 քարի վրա թողած գրությունում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տիտղոսներ Կատեգորիա:Ազնվական տիտղոսներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի պատմություն
Սինթվեյվ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էլեկտրոնային երաժշտության ենթաոճեր Կատեգորիա:2000-ականները երաժշտությունում
Վիկտոր Բրաուներ
Վիկտոր Բրաուներ, ռումինացի և ֆրանսիացի գեղանկարիչ և գրաֆիկ, միստիկ և էզոթերիկ, սյուրռեալիստական խմբի ականավոր անդամ։ Բրաուների արվեստը եվրոպական ավանգարդի միաձուլումն է Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայի բնիկ ժողովուրդների էկզոտիկ արխետիպերի հետ։
Կյանք և ստեղծագործական կյանք մինչև 1938 թվական
Վիկտոր Բրաուները ծնվել է 1903 թվականին Բուխարեստում փոքր առևտրականների և բանկի աշխատակիցների հրեական ընտանիքում։ Վաղ տարիներին նա տեղափոխվեց ռումինական դեկադամենտ մտավորականության միջավայր, մասնակցեց սպիրիտիզմի սեանսներին և շատ էզոթերիկ գրականություն կարդաց։
1921 թվականին տասնութ տարեկան հասակում Վիկտոր Բրաուները ընդունվում է Բուխարեստի գեղարվեստի դպրոց, որտեղ հիմնականում բնանկարներ է նկարում Սեզանի ոճով ։ Բրաուները քսան տարեկանից ռումինական ավանգարդի ակտիվ մասնակիցներից է։ 1920 թվականից նա մշտապես ​​խմբագրվել դադաիստական հրատարակություններում, ինչպես նաև լրիվ դրույքով աշխատել դադաիստական և սյուրռեալիստական «​​UNI» ամսագրում։
1924 թվականին Բրաուները (դադաիստ բանաստեղծներ Տրիստան Ցարայի և Իլարիե Վորոնկայի հետ միասին) հիմնեց իր սեփական ամսագիրը՝ «75 HP» անվամբ, որտեղ անմիջապես հրատարակեց սինթետիկ «Պիկտոպոեզիայի մանիֆեստը» (այսինքն՝ պոեզիայի և գրաֆիկայի համադրություն), որը հստակորեն իր գաղափարները ի մի է բերում Գիյոմ Ապոլիների գեղագրերի հետ՝ միայն «հակառակ կողմից»։ Եթե ​​Ապոլիների գեղագրերը մոտենում էին սինթեզին բանաստեղծի դիրքից (պատկերները կազմված էին բառերից), ապա Բրաուների «պիկտոպոեզիան» ավելի շուտ ներառում էր բառեր և ոտանավորներ՝ որպես մաքուր նկարչության տարր, ինչպես ռուս ֆուտուրիստները (հատկապես Ռոդչենկոն) և ֆրանսիացի կուբիստներն ու դադաիստները։ Այնուամենայնիվ, Բրաուները սկսեց իրականացնել պիկտոպոեզիայի իր գաղափարը միայն 25 տարի անց, արդեն Փարիզում, Գերմանիայի հետ պատերազմի ավարտից հետո։
Բրաուները առաջին անգամ Փարիզ եկավ 1925 թվականին, բայց մեկ տարի անց վերադարձավ Բուխարեստ ։ Այնուհետև 1930 թվականին Բրաուները կրկին վերադարձավ Փարիզ և այս անգամ ընդմիշտ մնաց այնտեղ։ Նախ նա հանդիպեց իր հայրենակից քանդակագործ Կոնստանտին Բրանկուզիին, ով միշտ ջերմորեն էր վերաբերվում իր հայրենակիցներին։ Մտնելով նրա շրջապատ՝ Բրաուները նաև հնարավորություն ունեցավ շփվելու նախկին դադա խմբին նկարիչների և երիտասարդ սյուրռեալիստների հետ։ Ընկնելով Ջորջիո դե Կիրիկոյի տեսական ստեղծագործությունների և նկարչության ազդեցության տակ՝ Բրաուները Իվ Տանգիի միջոցով մտերմացավ շատ սյուրռեալիստների հետ, բայց բավական երկար ժամանակ չմիացավ բրետոնական խմբին։ Միայն յոթ տարի անց՝ 1932 թվականին, նա դարձավ Փարիզյան սյուրռեալիստական ​​խմբի պաշտոնական անդամ։ Երկու տարի անց՝ 1934 թվականին, Բրաուները Պիեռի պատկերասրահում կազմակերպեց իր առաջին անհատական ​​ցուցահանդեսը, որը հանդիսավոր բացվեց սյուրռեալիստների առաջնորդ և մշտական ​​ղեկավար Անդրե Բրետոնի կողմից։ Այս ցուցահանդեսից հետո Բրաուները մեկ տարի ակտիվորեն մասնակցում է սյուրռեալիստների բոլոր կոլեկտիվ ակցիաներին և խմբակային ցուցահանդեսներին։
1935 թվականին, ընտանեկան պատճառներով, Բրաուները վերադարձավ Բուխարեստ, որտեղ գաղտնի դարձավ Ռումինիայի կոմունիստական ​​կուսակցության անդամ, որը ֆաշիստական ​​ռեժիմի (կամ թագավորական դիկտատուրայի, ինչպես այն ժամանակ կոչվում էր) ընդհատակում էր՝ ապօրինի պաշտոնում։ Սակայն մեկուկես տարի անց, վրդովված լինելով 1937 թվականին ԽՍՀՄ-ում տեղի ունեցած մի շարք ստալինյան քաղաքական դատավարություններից, նա հայտարարություն է գրում կուսակցական քարտից հրաժարվելու մասին և հեռանում կուսակցությունից։
1938 թվականին Բրաուները նորից վերադառնում է Փարիզ և մնում Ֆրանսիայում մինչև կյանքի վերջ։
Պետրոնաս Մամիկոնյան
Պետրոնաս Մամիկոնյան, Պետրոնաս պատրիկ, IX դարի հայազգի ռազմական գործիչ Բյուզանդիայում։ Փոքրասիական Թրակեսիոն բանակաթեմի զորավար։
Կայսրուհի Թեոդորայի և (842—856) և կեսար Վարդասի եղբայրը։ Եղբոր՝ Վարդասի հետ գահընկեց է արել Թեոդորային։ 856 թվականին ավերել է պավլիկյանների մի շարք բնակավայրեր։ 863 թվականին փայլուն հաղթանակ է տարել Սելիտենեի արաբ ամիրայի նկատմամբ։ Այդ հաղթանակից հետո Պետրոնաս Մամիկոնյանը նշանակվել է սխոլերի դոմեստիկոս (սպարապետ), ստացել մագիստրոսի պատվաստիճան։
Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Մամիկոնյաններ
Սպիտակաշեն (գյուղ, Մարտունու շրջան)
Սպիտակաշեն, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հարավարևելյան հատվածում։ Մարտունի շրջկենտրոնից գտնվում է 10 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 40 կմ հեռավորության վրա։
Աշխարհագրություն
Համայնքը լեռնային է, ունի 800,44 հա տարածք, որից 561,95 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 169,0 հա անտառային հողեր։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 3 աղբյուրներ` «Ավոյի», «Խոջավանդ» և «Երեք ջուր»։
Բնակչություն
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Կան պատմամշակութային հուշարձաններ՝ Ամենափրկիչ եկեղեցի (13-րդ դար), գերեզմանոց (13-րդ դար), հաշվառված է 8 հուշարձան։
Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում են 57 աշակերտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարտունու շրջանի բնակավայրեր
Ալբիստան (այլ կիրառումներ)
Ալբիստան, կարող է վերաբերել՝
Լինարես դե լա Սիեռա
Լինարես դե լա Սիեռա (Linares de la Sierra) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ուելվա պրովինցիայի Անդալուզիա ինքնավար համայնքի կազմում։ Տարածքը կազմում է 29 կմ2, բնակչությունը՝ 295 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 118 հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Նակա Միտիյո
Նակա Միտիյո, Մեյձի ժամանակաշրջանի ճապոնացի պատմաբան, ճապոնական բանահյուսության դոկտոր։ Համարվում է արևելագիտական պատմական հետազոտությունների հիմնադիրը Ճապոնիայում։
Կենսագրություն
Ծնվել է Մորիոկա տոհմում, տան երրորդ որդին էր։ Փոքր ժամանակ նրան Սոձիրո են անվանել։ Մեծ հաջողություններով ավարտել է երեխաների ֆեոդոլական դպրոցը, իսկ 14 տարեկանում Նակա Միտիտակայի խնդրանքով սովորել է մասնավոր դպրոցում և կարծես դարձել նրա խորթ որդին։ Դառնալով մասնավոր դպրոցի հիմնադրի մերձավորը՝ Նամբու Տոսիյուկին՝ խնամատար հայրը, փոխել է ազգանունը՝ դարձնելով Նակա, ինչի հետևանքով կոչվել է Նակա Միտիյո։ Բոսինի պատերազմում Տոկուգավա տոհմի պարտությունից հետո ընտանիքը տարածքներ է ստացել Ֆուկուի իշխանությունից։
Մեյձիի վերականգնումից հետո դարձել է Յուկիտի Ֆուկուձավիի աշակերտը, իսկ 1872 թվականին սկսել է սովորել Կեյոյի մասնավոր դպրոցում։ 1876 թվականին 20-ամյա երիտասարդը թողարկել է իր «Հին ճապոնական խորհրդանիշների վերլուծություն» աշխատությունը «Յո-Յո սյադան» ամսագրում։ Կեյոյի դասընթացներն ավարտելուց հետո Ֆուկուձավա Յուկիտիի խորհրդով աշխատել է մանկավարժական և միջնակարգ դպրոցներում, այնուհետև աշխատել է Տիբայի մանկավարժական դպրոցի և Տոկիոյի կանանց մանկավարժական դպրոցում որպես տնօրեն՝ այդ ձևով նպաստելով կանանց կրթությանը։ 1900 թվականից նա դարձել է հինգերորդ ավագ խմբի պաշտոնյա, Դայիթիի ավագ դպրոցի և Տոկիոյի բարձրագույն մանկավարժական դպրոցի պրոֆեսոր, ինչպես նաև 1896 թվականից զբաղեցրել է Տոկիոյի համալսարանի բանահյուսության ինստիտուտի դասախոսի պաշտոնը։ Միևնույն ժամանակ նա հրապարակել է Ճապոնիայի, Կորեայի և Չինաստանի պատմության վերաբերյալ բազմաթիվ էմպիրիկ հետազոտություններ։
1901 թվականին ստացել է բանահյուսության դոկտորի աստիճան։ Ներկայացուցչական գիտական աշխատանքը համարվում է «Չինաստանի պատմությունը հնագույն ժամանակներից մինչև մեր ժամանակները» (1888-1890 թվականներ, աշխատանքն այդպես էլ ավարտին չի հասել, բայց իր պարզության ու օբյեկտիվության համար այն կարդացել են Չինաստանում)։ 1897 թվականին լույս է տեսել «Հնության պարբերականացման մտքերը» աշխատությունը, որում ուսումնասիրվում է ճապոնական պատմության պարբերականացումը, ինչպես նաև «Հայացք դեպի Սինյուի հեղափոխության տարին»։ Ջանքեր են գործադրվել կայսր Ձիմմուի գահին բարձրանալու ամսաթվերը հաստատելու համար, որից հետո Ճապոնիան սկսել է կայսրություն համարվել։ Բացի այդ «Չինգիզ խանի մասին ճշմարտացի գրառումներ» անվանումով Նական առաջին անգամ ճապոներեն է թարգմանել «Մոնղոլների նվիրական հեքիաթը»։
1902 թվականին նշանակվել է հանրային լեզվի ուսուցման հանձնաժողովի անդամ, ինչպես նաև դասավանդել է աշխարհագրություն Ձյոդոսյու բուդդայական համալսարանում։ 1905-1906 թվականներին այցելել է Կորեա։ Հետազոտություններ է իրականացնել տարբեր ոլորտներում՝ լեզվաբանություն, գրականություն, պատմություն, աշխարհագրություն, իրավունք, տնտեսություն, արդյունաբերություն, հասարակություն, վիճակագրություն։ Բացի այդ, զբաղվել է մանչժուական և մոնղոլական լեզուների ուսումնասիրությամբ։ Դառնալով ճապոնական արևելագիտական հետազոտությունների հիմնադիր՝ մոնղոլական պատմության հետազոտությունների ոլորտում մեծ հեղինակություն վայելող, նա խորապես ազդել է ճապոնական տարեգրության համակարգի վրա։
1908 թվականին մահացել է սրտի կաթվածից ։ Այդ ժամանակ եղել է կրտսեր պալատական՝ չորրորդ աստիճանով։
Նակա Միտիեն մտերիմ էր Նանտո Կոնանի, դպրոցի ուսուցիչ Սիրատորի Կուրակիտի հետ, նրանք սերում էին Մորիոկի տոհմից։ Նրա հորեղբայր Ֆուձիմուր Միսայոն ուսանող ժամանակ ինքնասպանություն է գործել Նիկկոյի Կեգոն ջրվեժի մոտ (Տոտիգի պրեֆեկտուրա) և իրենից հետո հայտնի հրաժեշտի բանաստեղծություն է թողել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոնացի պատմաբաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ճապոնացի արևելագետներ Կատեգորիա:Անձինք:Իվատե պրեֆեկտուրա
Պուլլի (գյուղ, Կամբյա շրջան)
Պուլլի (Pulli), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կամբյա շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կամբյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սանդալ (Սեբաստիայի գավառ)
Սանդալ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ֆրեդերիկ Բյուլո
Ֆրեդերիկ Բյուլո (Frédéric Bulot, ), գաբոնցի ֆուտբոլիստ, «Տուր» ֆուտբոլային ակումբի և Գաբոնի ազգային հավաքականի կիսապաշտպանն է։
Ակումբային կարիերա
Բյուլոն Մոնակոյի սանն է։ Ֆրանսիայի առաջնությունում իր առաջին խաղն անցկացրել է 2010 թ․ օգոստոսի 7-ին, երբ թիմը մրցում էր Լիոնի հետ ։
2012 թ․ ամռանը ֆուտբոլիստը տեղափոխվում է բելգիական «Ստանդարտ»։ Տրանսֆերի արժեքը կազմում էր 1.7 միլիոն եվրո։ Բելգիայի առաջնությունում իր առաջին խաղն անցկացրել է հուլիսի 29-ին, երբ թիմը մրցում էր «Զյուլտե Վարեգեմ» ակումբի հետ ։ Նոր ակումբի կազմում իր առաջին գոլերը խփել է հոկտեմբերի 7-ին, երբ թիմը մրցում էր «Անդերլեխտ» ակումբի հետ ։
2015 թ․ ամռանը ֆուտբոլիստը վերադառնում է Ֆրանսիա կնքելով պայմանագիր «Ռեյմս» ակումբի հետ։ Նոր ակումբի կազմում իր առաջին խաղն անցկացրել է օգոստոսի 9-ին, երբ թիմը մրցում էր «Բորդո» ակումբի հետ ։ Բորդոյի կազմում իր առաջին գոլը խփել է «Թուլուզ» ակումբի դեմ անցկացված խաղում։ 2016/17 մրցաշրջանի ավարտից հետո ֆուտբոլիստը դադարեցնում է պայմանագիրը Ռեյմսի հետ։
Ազգային հավաքականի կազմում
2014 թ․ փետրվարին Բյուլոն հրավեր է ստանում և Գաբոնի ազգային հավաքականից, որի կազմում իր առաջին խաղն անցկացրել է մարտի 5-ին, երբ թիմն ընկերական հանդիպում էր անկացնում Մարոկկոյի ազգային հավաքականի հետ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մոնակոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Չառլտոն Ատլետիկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեյմսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տուրի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Շատորուի ֆուտբոլիստներ
Բուզուկի (երաժշտական գործիք)
Բուզուկի (το μπουζούκι, անգլ․՝ bouzoúki), լարային կսմիթահար երաժշտական գործիք, լյուտնյայի տեսակ։ Ըստ մի վարկածի, այն գալիս է հին հունական քնարից, մյուսի համաձայն` քրդական սազից (բոզուկ-սազ)։ Նման է թուրքական բագլամի գործիքին։ Այն տարածված է Հունաստանում, Կիպրոսում, Իսրայելում, Իռլանդիայում («զուկ») և Թուրքիայում (թուրքական բուզուկի) փոքր-ինչ փոփոխված ձևով։ Դասական բուզուկին ունի 4 կրկնակի մետաղական լար (հին, «բագլամա»՝ 3 կրկնակի)։ Բուզուկիի ընտանիքում կարելի է դասել նաև բագլամադակին՝ փոքրիկ բուզուկի՝ 3 կրկնակի լարով։ Նրա բարձր, մեղմ ձայնը դասական հունական նվագախմբի կազմում կամ մենահամերգով ուղեկցում է սիրտակիի և խասապիկոյի պարերը։
Պատմություն
Հունաստանում երկար ժամանակ գործիքն ու նրա ոճով կատարված երգերը համարվում էին անօրինական։ Բուզուկիի երաժշտությունն արգելված էր և նվագում էին միայն պանդոկներում, որտեղ սովորաբար հավաքվում էին հանցավորները։ Այս գործիքի վերածնունդը սկսվել է 1960-ական թվականներին՝ շնորհիվ հույն հռչակավոր կոմպոզիտոր Միկիս Թեոդորակիսի, որը ստեղծել է Էնթոնի Քուինի մասնակցությամբ աշխարհահռչակ « Հույն Զոռբա » ֆիլմի երաժշտությունը։ Թեոդորակիսի « Սիրտակի » թիմը դարձել է Հունաստանի այցեքարտը։ 40-ականների վերջին և 20-րդ դարի 50-ական թվականների սկզբին բուզուկին հունական պաշտոնական մշակույթի մեջ ներմուծել է Վասիլիս Ցիցանիսը։ Միկիս Թեոդորակիսը Ցիցանիսին անվանել է իր ուսուցիչ։ Ցիցանիսի և բուզուկիի երաժշտության հանրահռչակումը ակտիվորեն նպաստել է հույն մեծագույն կոմպոզիտորներից երկուսին` Մանոս Խաձիդակիսին և Միկիս Թեոդորակիսին, այդպիսով ձևավորելով ժամանակակից հունական երաժշտության ստեղծողների եռյակը։ Գործիքը համաշխարհային հռչակ է ձեռք բերել «Հույն Զորբա» ֆիլմի երաժշտության շնորհիվ։
Իռլանդիայում բուզուկիի պատմությունը սկսվել է 1960-ական թվականներից։ Ջոն Մոյնիհանն ու Էնդի Իրվինն ազգային իռլանդական երաժշտություն կատարելու համար այս գործիքի (ավելի ճիշտ՝ դրա դասական տարբերակի) օգտագործման ռահվիրաներն էին։ Հունական տարբերակը (3 երգչախումբ), չնայած այն բնորոշ չի դարձել իռլանդացի կատարողներին, մշակվել է Ալեք Ֆինիի շնորհիվ։ Բուզուկին ի սկզբանե օգտագործվել է որպես ֆլեյտայի կամ ջութակի նվագակցող գործիք։ Դասական կառուցվածքի փոփոխությունը, որը հանգեցնում էր ձայնի «արևելյան» բնույթի խեղդմանը, գործիքին բերել է իռլանդական նվագախմբի մենակատարի համբավը։
Իռլանդիայում է սկսվել մեծ աշխատանք բուզուկիի արդիականացման ուղղությամբ։ Առաջին նշանակալից փոփոխությունը տափակ մեջքն էր՝ փոխարինելով հույներից ժառանգած կլորացված հավաքումներին։ Դա հնարավորություն է տվել ձայնն ավելի չոր և պարզ դարձնել, շեշտել ինտոնացիայի հարվածները կնկնտոցով նվագելիս, ինչը համապատասխանում էր իռլանդական երաժշտության բնույթին։ Իռլանդական բուզուկին, ի տարբերություն հունական տարբերակի, հաճախ զուրկ է դեկորատիվ տարրերից, վերևը հարթ է, ունի մեկ կլոր, կիթառի նման, ռեզոնատորի անցք։ Կան գործիքներ՝ ձվաձև փոսով և (կամ) ծաղկային նմուշներով զարդարված պատյանով։
1960-ական թվականների ընթացքում առաջին հաջող փորձերը կատարվել են էլեկտրոնիկայի օգտագործման միջոցով բուզուկիի ձայնը ուժեղացնելու համար, որի արդյունքում առաջացել է այսպես կոչված՝ «էլեկտրաբուզուկի»։ Բուզուկիի էլեկտրական ուժեղացման ռահվիրաներն էին հույն երաժիշտներ Մանոլիս Խյոտիսը և Յորղոս Զամբետասը, որոնք մշակել և հաջողությամբ կիրառել են հատուկ նվագարկիչներ։ Բուզուկիի վրա տեղադրված են ինչպես ակտիվ, այնպես էլ պասիվ սարքեր։ Այսօր բուզուկիի համար ձայնահանիչներն արտադրում են EMG-ը, Lace Actodyne-ը և Seymour Duncan-ը։
Մինչ օրս շարունակվում են բուզուկի-արկտոպի ստեղծման փորձերը՝ ընդօրինակելով ամերիկյան կիթառներին (Օրինակ՝ Gibson Les Paul)։ Այսօր բուզուկին բավականին տարածված գործիք է էթնիկական և բարոկկո երաժշտություն կատարելու համար։
Վերին մասը պատրաստվում է սիտկինսկյան եղևնուց, վիրջինյան գիհից կամ կոայից։ Կճեպի և հետևի (իռլանդական տարբերակի համար) կամ ներդիրավոր ռեզոնատորի կողերի համար (հունական տարբերակի համար) օգտագործվում են մախագոնի, կարմրափայտ ծառ, թխկի, կոա կամ ընկույզ։
Գործիքի կառուցվածք
Բուզուկին ունի 2 տարբեր լարային կազմաձևեր. Ժամանակակից գործիքներում օգտագործվում են մետաղական լարեր։ Հաճախ երրորդ և չորրորդ երգչախմբերը պարունակում են մեկ լար։
Գործիքների կարգավորում 3 երգչախմբով
Ամենատարածված կարգավորումը DAD-ն է ։
Ալբու (այլ կիրառումներ)
Ալբու, կարող է վերաբերել՝
Բուզուկի (երաժշտական գործիք)
Գործիքների կարգավորում 3 երգչախմբով
Որոշ դեպքերում այսպես կոչված «Սև համակարգ»՝ EAE։
Գործիքների կարգավորում 4 երգչախմբով
Չորս երգչախմբով գործիքի համար գոյություն ունեն մի շարք տարբերակներ․
Ընդհանուր տվյալներ
Բուզուկիով երաժշտություն կատարելիս առավել հաճախ օգտագործվում է կնտնտոց կամ մեդիատոր։ Առավել հարմար հաստությունը ճկույթից (0,46 մմ) մինչև միջնամատն է (0,96 մմ)։
Նվագելուց առաջ անհրաժեշտ է ամեն անգամ հարմարացնել գործիքը։
Մատների տկնում և դրվածք
Երբ նվագում են նստած՝ գործիքը պետք է դնել ազդրին, բայց այն շատ ամուր չսեղմել, դա կխեղդի ձայնը և կխստացնի աջ ձեռքի շարժումը։
Դեպքերի ճնշող մեծամասնությունում պետք է նվագել փոփոխական ինսուլտով։ Նվագելու այս ոճը տեղին է ինչպես նվագակցության, այնպես էլ մենակատարի համար։
Բիլ Գոլդբերգ
Ուիլյամ Սկոտ Գոլդբերգ (William Scott Goldberg, ), ամերիկացի դերասան, նախկին ամերիկյան ֆուտբոլիստ և նախկին պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր)։ Մեծապես հայտնի է «World Championship Wrestling» (WCW, 1997-2001 թթ.) և «World Wrestling Entertainment» (WWE, 2003-2004 թթ.) կազմակերպություններում հանդես գալու տարիներից։ Ունեցել է անհատական մարտերում ունեցած ամենաերկար հաղթանակների շարանը՝ 173–0 հաշվով ։
Մասնագիտական կարիերայի ընթացքում Գոլդբերգն երեք անգամ դարձել է աշխարհի չեմպիոն՝ մեկական անգամ նվաճելով WCW աշխարհի ծանրքաշային, WWE աշխարհի ծանրքաշայինը WWE ունիվերսալ չեմպիոնական տիտղոսները։ Աշխարհի տիտղոսներից զատ, երկու անգամ նվաճել է WCW Միացյալ Նահանգների տիտղոսը և մեկ անգամ WCW աշխարհի թիմային տիտղոսը։
Մինչև ռեստլինգում ելույթներ ունենալը, 1990-1995 թվականների ընթացքում հանդես է եկել Ֆուտբոլի ազգային լիգայի (NFL) չորս ակումբներում՝ «Լոս Անջելես Ռեմս», «Սակրամենտո Սըրջ», «Ատլանտա Ֆալկոնս» և «Կարոլինա Պանթերզ»։ Ռեստլինգից հեռանալուց հետո որոշ ժամանակ աշխատել է որպես մեկնաբան «EliteXC» կոչվող խառնամարտի կազմակերպությունում, մինչև վերջինիս լուծարումը։ 2010 թվականից աշխատում է «DIY Network» ուսուցողական կաբելային հեռուստատեսությունում՝ վարելով հեղինակային «Գարաժ մահալ» հաղորդումը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1966 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ամերիկյան ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:Թալսա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Աշխարհի առաջնության եզրափակիչ 1978
Աշխարհի առաջնության եզրափակիչ 1978, Աշխարհի առաջնության եզրափակիչ հանդիպում։ Տեղի է ունեցել 1978 թվականի հունիսի 25-ին, Բուենոս Այրես քաղաքի «Մոնումենտալ» մարզադաշտում։ Խաղը տեղի է ունեցել Արգենտինայի և Հոլանդիայի հավաքականների միջև ։ Չեմպիոն է դարձել Արգենտինայի հավաքականը, որը Հոլանդիայի հավաքականին հաղթել է 3։1 հաշվով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային հանդիպումներ Կատեգորիա:1978 ֆուտբոլում
(1281) Ժաննա
(1281) Ժաննա (Jeanne), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1933 թվականի օգոստոսի 25-ին Սիլվեն Արենի կողմից Ուքլում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,558781 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0299 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0877 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1495,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,240799 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,45° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1933 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սիլվեն Արենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Չաստայա Դուբրավա (գյուղ, Լիպեցկի շրջան)
Չաստայա Դուբրավա (Частая Дубрава), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի բնակավայրեր
Այգեհովիտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Տավուշի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Տավուշի մարզի Այգեհովիտ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թվականին․ հաստատվել է ՀՀ կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 45 հուշարձան (15 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Կարպովկա (գյուղ, Կրեմենչուգի շրջան)
Կարպովկա (Карпівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կարպովկա գյուղում բնակվում էր 129 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լոս Մարինես
Լոս Մարինես (Los Marines), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ուելվա պրովինցիայի Անդալուզիա ինքնավար համայնքի կազմում։ Տարածքը կազմում է 10 կմ2, բնակչությունը՝ 355 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 112 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Էռնստ Բառլախ
էռնստ Բառլախ (Ernst Barlach, ), գերմանացի էքսպրեսիոնիստ քանդակագործ, նկարիչ և գրող։ Չնայած նրան, որ նա պատերազմի աջակիցներից էր, Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցելուց հետո փոխել է իր վերաբերմունքը դրա նկատմամբ և հայտնի է որպես պատերազմին իր քանդակներով ընդդիմացող քանդակագործ։ Այդ պատճառով, Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցություն օրոք շատ ճնշումների է ենթարկվել, իսկ իր աշխատանքները առգրավված են եղել որպես Դեգեներատիվ արվեստի նմուշներ։
Երիտասարդություն
Բառլախը ծնվել է Ուեդել քաղաքում, Ջոհաննա Լուիզ Բառլախի և բժիշկ Գեորգ Բառլախի ընտանիքում։ Ունեցել է երեք կրտսեր եղբայր։ Հաճախել է Ռաթսբուրգի միջնակարգ դպրոցը։ Այդ ժամանակահատվածում (1884 թ․) մահացել է նրա հայրը։ Քանդակագործը սերում է լութերական ընտանիքից ։
Կրթություն
1888–1891 թվականներին Բառլախը ուսանել է Համբուրգում։ Իր տաղանդի շնորհիվ կրթությունը շարունակել է Դրեզդենի՝ Akademie der bildenden Künste zu Dresden արվեստի դպրոցում, լինելով Ռոբերտ Դիզի աշակերտը (1891–1895 թթ․)։ Այս ընթացքում ստեղծել է իր առաջին խոշոր քանդակը՝ Die Krautpflückerin։ 1895–1897 թվականներին կրթությունը շարունակել է Փարիզում, բայց ենթարկվել է քննադատության, որ գերմանական միտման համաձայն նմանակել է ֆրանսիացի արվեստագետների ոճը։ չնայած դրան, նա կրկին այցելել է փարիզ՝ մի քանի ամսով ավելի խորը գիտելիքներ ստանալու համար (1897)։
Կարիերայի սկիզբ
Ուսում ստանալուց հետո Բառլախը որոշ ժամանակ աշխատել է Համբուրգում և Ալտոնայում, ֆրանսիական Մոդեռն ոճով։ 1897–1902 թվականներին նկարազարդումներ և խեցեգործ քանդակներ է մատակարարել Jugend ամսագրին։ Դրանից հետո ուսուցչությամբ է զբաղվել խեցեգործական դպրոցում։ Նրա առաջին ցուցադրությունը տեղի է ունեցել Բեռլինում (Kunstsalon Richard Mutz) 1904 թվականին։
Կայացում
Այնուամենայնիվ, իր աշխատանքների անհաջող գովազդումը ընկճում էր Բառլախին։ Որոշ ժամանակով հանգստանալու համար, նա որոշեց իր եղբայր Նիկոլաուսի հետ ճանապարհորդել ութ շաբաթ շարունակ և այդ ընթացքում այցելել նաև մյուս եղբորը՝ Հանսին, ով ապրում էր Ռուսաստանում։ 1906 թ․ Ռուսաստան կատարած այս ճանապարհորդությունը եղել է նրա արվեստի վրա ունեցած ամենահռելի ազդեցություններից մեկը։ Մի նշանակալից իրադարձություն ևս կատարվեց այդ ճանապարհորդության ընթացքում։ 1906 թվականի օգոստոսի 20–ին ծնվեց նրա որդին՝ Նիկոլաուսը, որից հետո սկսվեցին վեճեր երեխայի մոր հետ՝ Նիկոլաուսի խնամակալության համար, ինչը վերջիվերջո շնորհվեց Բառլախին։
Ռուսաստանից վերադառնալուց հետո, Բառլախի ֆինանսական վիճակը բարելավվեց այն բանից հետո, ինչ նա սկսեց իր աշխատանքների դիմաց հստակ չափով աշխատավարձ ստանալ արվեստի գործերի վաճառքով զբաղվող Փոլ Կեսարիայից։ Ռուսաստանում ձեռք բերված փորձը և ֆինանսական ապահովագրությունը նրան օգնեցին զարգացնել իր անձնական ոճը, որում նա հատուկ ուշադրություն էր դարձնում իր քանդակների դեմքերին և ձեռքերին և ավելի քիչ ուշադրություն դարձնում մնացած հատվածներին։ Նա նաև սկսեց պատրաստել փայտից և բրոնզից քանդակներ, ինչպիսիք վաղ գոթական արվեստում էին։ Աշխատել է գերմանական Simplicissimus ամսագրի համար և սկսել է ստեղծագործել գրականության ոլորտում։ Նրա աշխատանքները ցուցադրվել են տարբեր ցուցադրություններում։ 1909 թվականին Բառլախը տասը ամիս անցկացրել է Իտալիայի Ֆլորենցիա քաղաքում, իսկ դրանից հետո 1910–ից հիմնվել է Մեկլենբուրգ շրջանի Գուսթրո քաղաքում, որտեղ անցկացրել է իր կյանքի մնացած տարիները։
Առաջին համաշխարհային պատերազմից տարիներ առաջ Բառլախը պատերազմի՝ հայրենասեր ու խանդավառ աջակից էր։ Պատերազմի աջակցությունը կարելի է տեսնել նաև նրա աշխատանքներում, օրինակ՝ Der Rächer («Վրիժառուն»), քանդակում, որը ստեղծել է 1914 թվականի սեպտեմբերին։ 1915–1916 թվականներին․ կամավոր մեկնել է պատերազմի դաշտ, բայց երեք ամիս անց սրտի հիվանդության պատճառով վերադարձել է ։ Պատերազմից քանդակագործը վերադարձել է որպես խաղաղասեր։ Պատերազմի աղետը արտացոլվել է նրա հետագա բոլոր աշխատանքներում։
Հայտնություն
Պատերազմից հետո Բառլախը դարձավ ավելի ճանաչված և ստացավ շատ մրցանակներ, 1919–ին դառնալով պրուսական Preußische Akademie der Künste արվեստի դպրոցի ներկայացուցիչ, իսկ 1925–ին՝ Մյունխենի Akademie der Bildenden Künste München արվեստի ակադեմիայի։ Բառլախը մերժել է մի շարք պատվավոր աստիճաններ և կոչումներ։ 1925 թվականին առաջին անգամ հանդիպել է Բեռնարդ և Մարգա Բոհմերներին։ Իր Die Sündflut («Ջրհեղեղը») քանդակի համար արժանացել է Kleist մրցանակին(1924)։ Իր աշխատանքներում նա արտահայտել է իր անձնական միստիկությունը Նոյի և տապանի մասին պատմության միջոցով։ 1926 թվականին գրել է  Der blaue Boll  էքսպրեսիոնիստական թատերգությունը, որտեղ նույնանուն զինակրին գրեթե հաջողվում է գայթակղել  աղքատ և երիտասարդ մորը, մինչև երկուսն էլ հասնում են հոգեկան վերածննդի ։
Դեգեներատիվ արվեստ
1931 թվականին Մառլախը սկսեց ապրել Մարգա Բոհմերի հետ, մինչդեռ կնոջ նախկին ամուսինը՝ Բառլախի ընկեր Բեռնարդը ապրում էր իր նոր կնոջ՝ Հելլայի հետ։
1936 թվականին Բառլախի աշխատանքները ներկայացրեցին Կաթե Կոլլվիտցի և Վիլհելմ Լեհմբրաքի հետ համատեղ ցուցադրության ժամանակ և դրանց մեծամասնությունը դասակարգվեցին որպես «Այլասերված արվեստ»։ Քանդակագորխծին արգելեցին շարունակել աշխատել իր մասնագիտությամբ և դադարեցրեցին արվեստի տների հետ կնքած նրա պայմանագրերը։ Այս մերժումները արտահայտվելեն նրա ամենավերջին աշխատանքներում, որոնք ստեղծել էր մինչև Ռոստոկում սրտի անբավարարարվածությունից մահանալը։ (1938 թ․ հոկտեմբերի 24) ։ Նա թաղված է Ռաթսբուրգի գերեզմանատանը։
Բացի քանդակագործությամբ զբաղվելը, Բեռլախը նաև գրել է յոթը էքսպրեսիոնիստ թատերգություններ և ինքնակենսագրություն՝ Ein selbsterzähltes Leben(1928 թ․)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Գերմանացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ