cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լիզա Լանգսետ
Կենսագրություն
2009 թվականին նա   իր առաջին   «Մաքրություն» լիամետրաժ ֆիլմի ռեժիսորն էր, որը նկարահանվել էր իր գրված   պիեսի մոտիվներով, Կատարինի  դերում  Ալիսյա Վիկանդերն էր ։ Այդ  աշխատանքի համար 2010 թվականին Լանգսետը ստացավ «Guldbagge Award for Best Screenplay» մրցանակը (լավագույն սցենար), ինչպես նաև մրցանակ ստացավ լավագույն ռեժիսոր անվանակարգում ։
2013 թվականի «Hotell» կատակերգություն դրաման ներկայացված էր Տորոնտոյի կինոփառատոնին «Contemporary World Cinema» (ժամանակակից համաշխարհային կինոարվեստ)։ Այդ ֆիլմում նկարահանվել է նաև Ալիսյա Վիկանդերը։ Լանգեստի այդ ֆիլմը առաջադրվել է 2014 թվականի «Guldbagge Award for Best Screenplay» (լավագույն սցենար) մրցանակաբաշխության։
Իր հաջորդ ֆիլմը կոչվում է «Էյֆորիա», որում Ալիսյա Վիկանդերը նկարահանվել է Եվա Գրին և Շառլոտա Ռեմփլինգի հետ։ Այս դրամայում ներկայացված է իրավիճակ, որն անցկացվում է «Էֆթանազիա երևակայական կլինիկայում» ։ «Էյֆորիա» ֆիլմը ռեժիսորի  անգլերեն լեզվով առաջին աշխատանքն էր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդ կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Շվեդ սցենարիստներ
(2723) Գորշկով
(2723) Գորշկով (Gorshkov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի օգոստոսի 31-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,122674 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5013 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,744 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2015,53 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178613 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,08° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Աստերոիդների ցանկ (131301-131400)
|}
Աստերոիդների ցանկ (131201-131300) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (131401-131500)
Պերշոտրավնևոե (գյուղ, Բալակլեյայի շրջան)
Պերշոտրավնևոե (Першотравневе), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1928 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պերշոտրավնևոե գյուղում բնակվում էր 48 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,373 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1928 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
3+2 (խումբ)
3+2 (Тры плюс два; Три плюс два), բելառուսական փոփ խումբ, որը մասնակցել է Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթին և գրավել 24-րդ հորիզոնականը՝ կատարելով Մաքս Ֆրիդմանի և Մալկա Չապլինի գրած «Թիթեռներ» («Butterflies») երգը (ռեզերվում՝ Aleks )։ Երաժշտախումբը հանդես է եկել Եվրատեսիլ մրցույթի առաջին կիսաեզրափակիչ փուլում, որը կայացել է 2010 թվականի մայիսի 25-ին Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Բելառուս երաժիշտներ
Կրասնայա Զարյա (գյուղ, Բելեբեևսկի շրջան)
Կրասնայա Զարյա (Красная Заря, Красная Заря), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 40 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Բերեզովկա (գյուղ, Աուրգազինսկի շրջան)
Բերեզովկա (Березовка, Берёзовка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Դարբայնի
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Օփրա Ուինֆրի
Օփրա Գեյլ Ուինֆրի (Oprah Gail Winfrey, ), ամերիկյան լրատվամիջոցների սեփականատեր, թոք շոուի հաղորդավար, դերասանուհի, պրոդյուսեր և բարեգործ։ Առավել հայտնի է իր The Oprah Winfrey Show թոք շոուով, որն իր տեսակի մեջ ամենաբարձր վարկանիշն ուներ և 1986 թվականից մինչև 2011 թվականները ցուցադրվում էր ամբողջ երկրում ։ Անվանվելով «բոլոր լրատվամիջոցների թագուհի» ՝ նա եղել է 20-րդ դարի ամենահարուստ աֆրոամերիկացին և Հյուսիսային Ամերիկայի առաջին միլիարդատեր սևամորթը ։ Հռչակվել է Ամերիկայի պատմության մեջ ամենամեծ սևամորթ բարեգործը ։ Նա նաև անվանվել է աշխարհի ամենաազդեցիկ կին ։ Ուինֆրին ծնվել է աղքատ ընտանքիում՝ Միսսիսիպի նահանգի գյուղական հատվածում։ Նրան մեծացրել է դեռահաս միայնակ մայրը։ Ուինֆրին նշել է, որ իր մանկության և պատանեկության տարիներին սեռական բռնության է ենթարկվել և 14 տարեկանում հղիացել, իսկ երեխան մանկահասակ տարիքում մահացել է ։ Ավագ դպրոցի տարիներին, երբ ապրում էր իր հոր՝ Վերնոն Ուինֆրիի հետ, սկսեց աշխատել ռադիոյում։ 19 տարեկանում նա արդեն վարում էր տեղական երեկոյան լուրերը։ Նրա զգացմունքային ելույթի շնորհիվ նա տեղ գտավ ցերեկային թոք շոուի ոլորտում։ Երրորդ տեղը զբաղեցրած տեղական Չիկագո թոք շոուն առաջին տեղ բարձրացնելուց հետո նա հիմնադրեց իր արտադրական ընկերությունը և ծավալեց միջազգային գործունեություն ։ Ուինֆրին համարվում է ավելի անկեղծ սոցիալական հասարակության հիմնադիրը ։ Համաձայն Եյլի համալսարանի կատարած գիտական ուսումնասիրման՝ Ֆիլ Դոնահյուի գլխավորած սենսացիոն թոք շոուի միջոցով նա կոտրել է 20-րդ դարի բոլոր արգելքները և ԼԳԲՏ համայնքին նույնպես դարձրել է հեռարձակման մի մաս ։ 1990-ական թվականներին նրա շոուի հիմնական թեմաներն էին գրականությունը, ինքնազարգացումը և հոգևոր արժեքները։ Նա բազմիցս քննադատվել է իր չափազանց զգացմունքային մոտեցման պատճառով, սակայն նա հաճախ մեծարվել է ուրիշների դժվարությունների հաղթահարման բարերարը դառնալու համար ։ 2006 թվականից 2008 թվականները նրա փոխանցագիրը Բարաք Օբամայի մասին ընտրություններում մեծ դեր ունեցավ, ինչի շնորհիվ Օբաման մոտ 1 միլիոն ձայն ստացավ ։ 2013 թվականին նա պարգևատրվեց Օբամայի կողմից ազատության նախագահական մեդալով ։
Վաղ կյանքը
Ուինֆրիի անունը ծննդյան վկայականում գրվել է որպես «Օրփա», բայց մարդիկ միշտ սխալմամբ նրան անվանել են «Օփրա»։ Ծնվել է Քոսսիուսկոյում՝ միայնակ մոր ընտանիքում։ Մայրը՝ Վերնիտա Լին, սպասուհի էր։ Հայրը՝ Վերնոն Ուինֆրին, եղել է վարսահարդար և զինվորական։ Բայց Նոա Ռոբինսոն անունով վետերանը պնդում էր, որ ինքն է Ուինֆրիի կենսաբանական հայրը ։ Գենետիկական թեստի հիման վրա նա 89 տոկոսով սահարաաֆրիկացի է, 8 տոկոսով՝ ամերիկացի, 3 տոկոսով ասիացի ։ Ուինֆրիին կյանքի առաջին 6 տարիներն անցկացրել է իր մոր և տատիկի՝ Հեթի Մեյ (Պրեսլի) Լիի հետ ծայրահեղ աղքատության մեջ։ Նրանք այնքան աղքատ էին, որ Ուինֆրիի հագուստը հաճախ կարում էին կարտոֆիլի մնացորդներից ։ 3 տարեկանից տատիկի շնորհիվ կարողացել է կարդալ։ Նրանք միասին հաճախում էին տեղի եկեղեցինՙ որտեղ Ուինֆրիին անվանում էին «քարոզիչ», որովհետև նա կարողանում էր արտասանել հատվածներ Աստվածաշնչից։ Երբ նա երեխա էր, Հեթի Մեյ Լին նրան փայտով հարվածում էր՝ տնային գործերը չկատարելու համար ։ 6 տարեկանը լրանալուն պես նա և մայրը տեղափոխվում են։ Այս ժամանակահատվածում մայրը լույս աշխարհ է բերում Ունֆրիի քրոջը՝ Պատրիսիային, ով 2003 թվականին թմրանյութերի պատճառով մահացել է ։ 1962 թվականին մայրը դժվարությամբ էր երկու երեխաներին մեծացնում, ուստի Ուինֆրին գնաց Նեշվիլ՝ իր հոր հետ ապրելու ։ Երբ Ուինֆրին Նեշվիլում էր, Լին երրորդ երեխային ունեցավ, որին հանձնեցին մանկատուն։ Լին ունեցավ մի որդի, ով 1989 թվականին մահացավ։ 1986 թվականին իր շոուի ժամանակ նա հայտարարեց, որ ինը տարեկանից սեռական բռնության է ենթարկվել իր զարմիկի, քեռու և ընտանիքի ընկերների կողմից ։
Ուինֆրին մի անգամ նշել է, որ որոշել է չմայրանալ, որովհետև լավ մայր չի ունեցել ։ 13 տարեկանում, հերթական բռնությունից խուսափելու համար, տանից փախել է։ 14 տարեկանում ունեցել է որդի, որին լույս աշխարհ բերելուց հետո կարճ ժամանակ անց մահացել է ։
Նա հաճախել է Լինկոլնի ավագ դպրոց։ Իր առաջադիմության շնորհիվ՝ տեղափոխվել է Նիկոլե ավագ դպրոց, որտեղ իր աղքատության պատճառով ծաղրի առարկա է դարձել։ Ծանր դրության մեջ գտնվող մայրը կրկին Ուինֆրիին ուղարկում է հոր մոտ, բայց այս անգամ Ուիֆրին չի վերադառնում։ Հայրը խիստ էր կրթություն ստանալու հարցում։ Ուինֆրին դպրոցի պատվավոր աշակերտներից էր։ Նա հաղթող էր ճանաչվել մրցույթում, որն ապահովել էր իր լիարժեք կրթաթոշակը Թենեսի պետական համալսարանում հաղորդակցություն սովորելու համար։ Նրա առաջին աշխատանքը տեզի մթերային խանութում էր ։ 17 տարեկանում հաղթող ճանաչվեց գեղեցկության մրցույթում ։ Ուինֆրիի ընտրած ուղղությունը չզարմացրեց ընտանիքին։ Դեռ մանկուց նա հարցազրույց էր վերցնում իր տիկնիկներից։ Ուինֆրին հետագայում բարձրաձայնել է իր տատիկի ունեցած ազդեցության մասին, ասելով, որ հենց նա է քաջալերել իրեն խոսել հասարակության մեջ ։
Հեռուստաընկերություն
Տեղական ԶԼՄ-ներում աշխատելիս նա Նեշվիլի WLAC հեռուստաընկերության պարմության մեջ ամենաերիտասարդ լրագրողն էր և առաջին սևամորթը։ 1976 թվականին նա տեղափոխվեց Բալթիմորի WJZ հեռուստաընկերություն։ 1977 թվականին նա հեռացվել է, ինչից հետո աշխատել է ավելի ցածր պաշտոններում։ Այնուհետև նա աշխատանքի է անցել Ռիչարդ Շերի հետ որպես WJZ-ի տեղական «Մարդիկ խոսում են» հաղորդաշարի համանախագահ, որն առաջին անգամ հեռարձակվել է 1978 թվականի օգոստոսի 14-ին։ Նա նաև վարել է Dialing for Dollar-ի տեղական տարբերակը ։ 1983 թվականի Ուինֆրին տեղափոխվեց Չիկագո, WLS հեռուստաընկերության ցածր գնահատական ունեցող կես ժամ տևողությամբ առավոտյան թոք շոուն վարելու։ Առաջին դրվագը հեռարձակվեց 1984 թվականի հունվարի 2-ին։ Ուինֆրիի շնորհիվ մի քանի ամիսների ընթացքում շոուն ունեցավ բարձրագույն վարկանիշային ցուցանիշն ամբողջ Չիկագոյում։ Կինոքննադատ Ռոջեր Էբերտը համոզեց նրան կնքել սինդիկացիայի պայմանագիր King World-ի հետ։ Էբերտը կանխատեսում էր, որ նա կբերի 40 անգամ ավելի մեծ եկամուտ, քան իր հեռուստատեսային շոուն՝ «Ֆիլմերում»-ը։ Հետագայում այն վերանվանվել է «Օփրա Ուինֆրիի շոու»։ Պրեմիերան տեղի ունեցավ 1986 թվականի սեպտեմբերի 8-ին։ 1990-ական թվականներին իր շոուի շրջանակներում Ուինֆրին սկսեց խոսել ավելի ընդհանուր խնդիրների մասին, ինչպիսին են սրտի հիվանությունները, աշխարհաքաղաքականությունը, հոգևորականությունը։ Նա հարցազրույցներ վերցրեց հայտնի մարդկանցից սոցիալական խնդիրների մասին։ Շոուի ընթացքում նա իր հանդիսատեսին նվիրում էր մեքենա կամ ուղևորություն դեպի Ավստրալիա։ Ուինֆրին «Օքսիջեն» հեռուստաընկերության համահիմնադիրն է և Harpo Productions-ի նախագահը։ 2008 թվականի հունվարի 15-ին Ուինֆրին և Discovery Communications-ը հայտարարեցին, որ «Դիսքավրի» առողջական հեռուստատեսությունը կվերափոխվի և կվերանվանվի OWN (Oprah Winfrey Network): Նախատեսվում էր այն գործարկել 2009 թվականին, սակայն պրեմիերան տեղի ունեցավ 2011 թվականի հունվարի 1-ին ։ The Oprah Winfrey Show-ի շարքի եզրափակիչ դրվագը հեռարձակվել է 2011 թվականի մայիսի 25-ին ։ 2017 թվականի հունվարին CBS-ը հայտարարեց, որ Ուինֆրին կմիանա «60 րոպե» հաղորդմանը որպես կիրակնօրյա երեկոյի լրատվական ամսագրում հատուկ օգնական՝ սկսած 2017 թվականի սեպտեմբերից ։ 2018 թվականին Աֆրիկայի և Ամերիկայի պատմության ու մշակույթի ազգային թանգարանը հատուկ ցուցահանդես բացեց Ուինֆրիի հեռուստատեսության վրա մշակութային ազդեցության վերաբերյալ։
Հայտնի մարդկանց հարցազրույցներ
1993 թվականին Ուինֆրին հյուրընկալեց Մայքլ Ջեքսոնին և վերցրեց պրեմիերային հարցազրույց, որը դարձավ ամերիկյան հեռուստատեսության պատմության մեջ չորրորդ ամենադիտված իրադարձությունը, ինչպես նաև ամենաշատ դիտումներ հավաքած հարցազրույցը՝ 36.5 միլիոն հանդիսատեսով ։ 2005 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Ուինֆրին հայտնվեց Երեկոյան շոու Դեյվիդ Լեթրմենի հետ շոուում, որ աջակցի իր և Դեյվիդի նոր մյուզիքլը՝ «Մանուշակագույնը» ։ 2007 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Լեթրմենն առաջին անգամ հյուրընկալվեց The Oprah Winfrey Show-ում, քանի որ սեզոնի պրեմիերան նկարահանվում էր Նյու Յորքում ։ 2006 թվականին ռեպերներ Լուդաքրիսը, Ֆիֆթի Սենթը և Այս Քյուբը քննադատեցին Ուինֆրիին՝ հիփ-հոփի նկատմամբ կողմնակալ լինելու պատրվակով։ GQ ամսագրի հետ հարցազրույցում Լուդաքրիսը նշել է, որ Ուինֆրին նրան բարդ դրության մեջ է դրել՝ իր մեկնաբանությունները փոխելով։ Որպես պատասխան Ուինֆրին ասել է, որ ինքը դեմ է այն բոլոր բառերին, որոնք նսեմացնում են կանանց, բայց սիրում է որոշ հիփ-հոփ արտիստների, օրինակ՝ Քանյե Ուեսթին։ 2008 թվականի սեպտեմբերին Սարա Պալինին իր շոու չհրավիրելու համար՝ Ուինֆրին քննադատման ենթարկվեց։ Մարդիկ կարծում էին՝ Օբամային սատարելու համար է Ուինֆրին մերժել հրավերը ։ Նա հերքեց բամբասանքները և իր շոուի ընթացքում ասաց, որ մեծ ուրախությամբ Պալինին կհրավիրի իր շոու ընտրություններից հետո։
Կինո
1985 թվականին Ուինֆրին խելագար տնային տնտեսուհի Սոֆիայի կերպարով հանդես եկավ Սթիվեն Սփիլբերգի «Մանուշակագույնը» կինոնկարում։ Իր ելույթի համար նա առաջադրվեց Օսկար երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար։ Էլիս Ուոկերի նովելի հիման վրա 2005 թվականին բեմադրվեց «Մանուշակագույնը» մյուզիքլը, որի պրոդյուսերը Ուինֆրին էր։ 1998 թվականի հոկտեմբերին Ունֆրին խաղաց «Սիրվածը» ֆիլմում, որը նկարահանված էր Թոնի Մորիսոնի համանուն նովելի հիման վրա։ Գլխավոր հերոս և նախկին ստրուկ Սեթի դրում խաղալու համար Ուինֆրին 24 ժամ անցկացրեց ստրուկի կարգավիճակում, ինչը ներառում էր մնալ անտառում միայնակ և կապկպված։ Չնայած խոշոր գովազդին՝ ֆիլմը չարդարացրեց սպասելիքները և գրանցեց մոտավորապես 30 միլիոն դոլլարի կորուստ։ Դերակատար Թենդի Նյուտոնը նկարագրել է Ուինֆրիին որպես «շատ ուժեղ տեխնիկական դերասանուհի, որովհետև նա շատ խելացի է և հեռատես, նրա միտքը սղոցի պես սուր է» ։ 2005 թվականին Harpo Productions-ը թողարկեց ֆիլմ Զորա Հարթսոնի «Նրանց աչքերը նայում են Աստծուն» վեպի հիման վրա։ 2008 թվականի Ուինֆրիի ընկերությունը՝ Harpo Films-ը, կնքեց էքսկլյուզիվ պայմանագիր HBO-ի հետ ։ 2018 թվականին Ուինֆրին նկարահանվեց որպես տիկին Ուիչ «Ժամանակի արգելքը» կինոնկարում։
Գրական ժառանգություն
Ուինֆրին 5 գրքի համահեղինակ է։ 2005 թվականին հրատարակված գիրքը, որն օգնում էր ձերբազատվել ավելորդ քաշից, ռեկորդա գրանցեց իր կանխավճարով՝ կոտրելով Բիլլ Քլինթոնի ինքնակենսագրականի կանխավճարի ռեկորդը ։ Նրա հիշատակարանը՝ «Քո ուզած կյանքը» հրատարակվելու էր 2017 թվականին, սակայն այդ տարի այն դուրս չեկավ։ 2004 թվականից 2008 թվականները Ոինֆրին հրատարակել է O, The Oprah Magazine ամսագիրը։ Նա նաև հրատարակել է Օ-ն տանը ամսագիրը ։ 2002 թվականին «Ապագա» թերթը «Օ, Օփրա ամսագիրը» հռչակել է ամենահաջողված ստարտափը տնտեսության մեջ։
Առցանց
Ուինֆրիի ընկերությունը ստեղծել է Oprah.com կայքը` ցուցադրությունների, ամսագրերի, գրքերի հրատարակման և հասարակական բարեգործությունների հետ կապված ռեսուրսների և ինտերակտիվ տեղեկատվության տրամադրման համար։ Կայքը ունի մոտավորապես 70 միլիոն էջ, 6 միլիոնից ավել օգտատեր ամեն ամիս հետևում է կայքին և ստանում է մոտ 20 հազար հաղորդագրություն ամեն շաբաթ ։
Ռադիո
2006 թվականի փետրվարի 9-ին Ուինֆրին կնքել է 55 միլիոն դոլլար արժողությամբ պայմանագիր XM Satellite Radio-ի հետ՝ նոր ռադիոալիք հիմնելու համար։ Այն հեռարձակվում է 24 ժամ, շաբաթական 7 օր։ Ըստ պայմանագրի Ուինֆրին պարտավոր է շաբաթվա մեջ 30 րոպե լինել ուղիղ եթերում։
Առանձնատներ
Ուինֆրին այժմ ապրում է իր 17 հեկտար տարածք ընդգրկող կալվածքում, որը գտնվում է Մոնտեկիտում։ Ուինֆրիին ունի առանձնատուն Լավալեթում, բնակարան Չիկագոյում, կալվածք Ֆլորիդայում, դահուկելու տուն Կոլորադոյում։ Վաշինգտոնում՝ Հավայի, Անտիգուա և Օրկաս կղզիներում, նա ունի անշարժ գույք։
Սիրային պատմություն
Դպրոցի տարիներին Ուինֆրին սիրահարված է եղել իր համադասարանցուն՝ Էնթոնի Օթիին։ Օթին միշտ կարծել է՝ Ուինֆրիին մեծ ապագա է սպասվում, որում ինքը տեղ չի ունենա ։ Նրանք բաժանվել են ավարտական դասարանում ։ 1971 թվականին Ուինֆրիի և Վիլիամ Թեյլորիի միջև խորը սիրավեպ է սկսվում։ Ուինֆրին նրան օգնում է գտնել աշխատանք։ Երբ Ուինֆրին պետք է հեռանար Նաշվիլից, Թեյլորը, նրա աղաչանքները չընդունելով, բաժանվում է։ 1970-ական թվականներին Ուինֆրին ռոմանտիկ հարաբերություններ ունեցավ Ջոն Թեշի հետ։ Կենսագիր Քիթի Քելլին պնդում է, որ Թեշը բաժանվել է Ուինֆրիից միջամտությունների հետ կապված ճնշման պատճառով ։ Ըստ «Մեյր» ամսագրի՝ Ուինֆրին ունեցել է սիրային կապ ամուսնացած տղամարդու հետ, ով չէր պատրաստվում թողնել իր ընտանիքը ։ Ուինֆրին նշել է, որ այդ մարդու հետ կապված է եղել մոտ 4 տարի, բայց նա ամեն անգամ վերջինս մերժել է Ուինֆրիին։ Այս ամենից Ուինֆրիին դեպրեսիայի մեջ է ընկել և անգամ ինքնասպանության նամակ է ուղարկել իր ընկերոջը։ Վախենալով մահից, որ կյանքում ինչ-որ լավ բան բաց կթողնի, նա ինքնասպանության չի դիմել ։ Ուինֆրին խոստովանել է, որ իր սիրած տղամարդու հետ թմրանյութեր է օգտագործել։ Իր շոուում ասել է. «Ես միշտ զգում էի, որ ոչ թե թմրանյութն էր իմ կախվածությունը, այլ նա։ Ես չեմ կարող մտաբերել ինչ-որ բան, որ չէի անի նրա համար» ։ 1980-ական թվականներին Ուինֆրին ռոմանտիկ հարաբերություններ ունեցավ կինոքննադատ Ռոջեր Էբերտի հետ։ 1985 թվականին ռեժիսոր Ռեգինալդ Չվալյեն հայտարարել է, որ հարաբերություններ է ունեցել Ուինֆրիի հետ։ Երբ Ուինֆրին հանդիպել է Ստեդման Գրահամին, զույգը բաժանվել է։ 1986 թվականից ի վեր Ուինֆրին և Ստեդման Գրահամը սիրային հարաբերությունների մեջ են։ Նրանք ծրագրել էին ամուսնանալ 1992 թվականի նոյեմբերին, բայց հարսանիքն այդպես էլ տեղի չունեցավ ։
Մոտ ընկերներ
Ուինֆրիի լավագույն ընկերը Գեյլ Քինգն է, ով այժմ  O, the Oprah Magazine ամսագրի խմբագիրն է։ 1997 թվականից սկսած, երբ Ուինֆրին և Քինգը նկարահանվում էին «Էլեն» սիթքոմում, տարածվեցին բամբասանքներ, որ իբր նրանք սիրային հարաբերությունների մեջ են։ 2006 թվականի օգոստոս ամսին Ուինֆրին հերքել է իր համասեռամոլ լինելու մասին բոլոր բամբասանքները ։ Ուինֆրին մտերմիկ հարաբերություններ է ունեցել Մարիա Շրիվերի հետ, երբ նրանք առաջին անգամ հանդիպել են Բալտիմորում ։ Ուինֆրիի համար մայր, քույր և ընկեր է եղել Մայա Էնջելուն ։ Նրա 70-րդ տարեդարձին Ուինֆրին մեկշաբաթյա շրջագայություն է կազմակերպել, իսկ 80-րդ տարեդարձին՝ Դոնալդ Թրամփի Մար-ա-Լագո ակումբում շքեղ խնջույք ։
Անձնական կարողությունը
Ուինֆրին 32 տարեկանում դարձել է միլիոնատեր, երբ նրա շոուն սինդիկացվել է ամբողջ երկրում։ 41 տարեկանում, ունենալով իր ընկերությունը, նա կարողությունը հասավ 340 միլիոն դոլլարի՝ տեղ գտնելով Forbes 400 ամսագրում ։ 20-րդ դարում Ուինֆրին ամենահարուստ աֆրոամերիկացին էր՝ 800 միլիոն դոլլար կարողությամբ։ 2006 թվականին Ուինֆրին ամենաբարձր վարձատրվող հեռուստաաստղն էր ԱՄՆ-ում՝ տարեկան ստանալով ավելի քան 260 միլիոն դոլլար ։ Forbes-ի համաշխարհային միլիարդատերերի ցանկում Ուինֆրին տեղ է գտել որպես աշխարհի միակ սևամորթ միլիարդատեր 2004 թվականից 2006 թվականներին և որպես առաջին սևամորթ կին միլիարդատեր 2003 թվականին։ 2014 թվականի տվյալներով Ուինֆրիի կարողությունը հասել է 2.9 միլիարդ դոլլարի։
Կրոնանան հայացքներ
Օփրան մեծացել է որպես բապտիստ։ Մի անգամ նա ասել է. «Ես ունեմ եկեղեցի ինձ մոտ, երբ քայլում եմ փողոցում։ Ես հավատում եմ աստվածային ուժին, որ ապրում է բոլորիս մեջ» ։
Ռեյտինգներ
Ուինֆրին CNN-ի and Time.com-ի կողմից ճանաչվել է՝ աշխարհի ամենաահզոր կին, իսկ The American Spectator-ի  կողմից՝ «աշխարհի ամենաազդեցիկ կին»։ 20-րդ դարի վերջին Life ամսագրիր կողմից Ուինֆրին ճանաչվեց իր սերնդի ամենաազդեցիկ կինը և ամենաազդեցիկ սևամորթը ։ USA Today-ը և Ladies Home Journal-ը Ուինֆրիին համարում են ամենաազդեցիկ կինը։ Օբաման նշել է, որ Ուինֆրին կարող է համարվել երկրի ամենաազդեցիկ կինը ։ Forbes-ը նրան անվանել է ամենահզոր հայտնին 2005, 2007 , 2008, 2010 և 2013 թվականներին ։ 2014 թվականին աշխարհի 100 ամենահզոր կանանց մեջ գրավել է 14-րդ տեղը ։ 2005 թվականին հանրային հարցման արդյունքում Օփրան հռչակվեց ԱՄՆ-ի պատմության մեջ ամենաազդեցիկ կին։ 1989 թվականին նա ընդունվեց NAACP Image Award-ի Փառքի սրահ ։
«Օփրաֆիկացիա»
The Wall Street Journal ամսագիրը կազմել է նոր տերմին՝«Օփրաֆիկացիա», որը նշանակում է օգտագործել հանրային խոստովանությունը որպես թերապիայի ձև ։
ԼԳԲՏ անձանց հիմնական ընդունում
Ուինֆրիի ջերմ և անկեղծ մոտեցումը աղեղային թոք շոուն դարձրեց ավելի հանրամատչելի ։ Սոցիոլոգիայի պրոֆեսոր Ջոշուա Գամսոնը գովաբանում է աղեղային շոուն, որովհետև այն ապահովում է ԼԳԲՏ մարդկանց համար մեծ անհրաժեշտություն ունեցող մեդիահարթակը։ 1997 թվականի ապրիլին Ուինֆրին հանդես է եկել թերապիստի դերում «The Puppy Episode» սիտքոմում, որտեղ գլխավոր դերակատարը՝ Էլեն Դեջեներեսը հայտարարել է իր համասեռամոլ լինել ումասին։
«Օփրա էֆեկտ»
Ուինֆրի կարծիքի ուժը հասարակական կարծիքի վրա կոչվում է «Օփրա էֆեկտ» ։ Նրա ազդեցությունը հիմնականում տարածվում է գրքերի վաճառքի, նախագահական ընտրությունների վրա։ 1996 թվականի վերջին Ուինֆրին իր շոում ներկայացրեց «Օփրա գրքի ակումբ»-ի սեգմենտը։ Այն կենտրոնացած է նոր գրքերի և դասականների վրա և հաճախ ուշադրության կենտրոն է բերում ճանաչում չունեցող նովելները։ Գրքի ակումբը այնքան հզորացավ, որ երբ Ուինֆրին որևէ գիրք էր ներկայացնում, այն դառնում էր լավագույն վաճառվողը։ Օրինակ, երբ որ իր շոում Ուինֆրին ներկայացրեց Ջոն Ստայնբեքի՝ Եդեմից դեպի արևելք նովելը, այն առաջին տեղը գրավեց վաճառքների ցուցակում։ Ուինֆրիի կողմից ճանաչված լինելը ենթադրում է միլիոնավոր վաճառքների հնարավորություն ։ Ուինֆրիի հաջողությունը սկսելու այլ հաջող թոք-շոուներ, ինչպիսիք են դոկտոր Ֆիլը, դոկտոր Օզը և Ռեյչել Ռեյը, նույնպես ներկայացվել են որպես «Օփրա էֆեկտ» ։
Քաղաքականություն
2008 թվականին Ուինֆրին առաջին անգամ հանդես եկավ նախագահական ընտրությունների թեկանծու Բարակ Օբամայի օգտնին   ։ 2007 թվականի դեկտեմբերին Ուինֆրին միացավ Բարակ Օբամայի քարոզարշավին Այովա, Նյու Հեմփշիր և Հարավային Կարոլինա նահանգներում։ Դեկտեմբերի 9-ին Հարավային Կարոլինա նահանգում քարոզարշավի մասնակիցների թիվը հասավ 30 հազարի ։ Ուինֆրիի շնորհիվ Բարակ Օբամայի ձայների թիվն ավելացավ 1 միլիոն 600 հազարով, ինչի շնորհիվ էլ ընտրություններում Օբաման հաղթեց Հիլարի Քլինթոնին ։ 2014 թվականին ավելի քան քսան րոպե Ուինֆրին ելույթ ունեցավ բարերար Լավերն Չտմանի թեկնածության առաջադրման համար։ 2018 թվականին Ուինֆրին 500 հազար դոլլար նվիրեց «Մեր կյանքը» ուսանողական ցույցին` ԱՄՆ-ում հրազենի վերահսկման համար ։ 2018 թվականի սկզբին Ուինֆրին հանդիպեց Սաուդյան Արաբիայի հեղափոխական թագաժառանգի և դե ֆակտո կառավարչի՝ Մոհամմադ Բեն Զալմանի հետ ։
Հոգևոր առաջնորդություն
2002 թվականին «Քրիստոնեությունն այսօր» ամսագիրը հրատարակեց հոդված՝ «Օ-ի եկեղեցին» անունով, որտեղ խոսվում էր Ուինֆրիի հոգևոր առաջնորդ լինելու մասին։ 1990-ական թվականներին Ուինֆրիի շոուն սկսեց հեռարձակել բարձր տրամադրություն ապահովող և ոգեշնչող թեմաներ։ Որոշ հեռուստադիտողներ ասում են, որ շոուն նրանց ոգեշնչում է կատարել բարեգործություններ, ինչպիսիք են Կոնգոյի կանանց օգնելը և մանկատների կառուցելը ։ Քեմբրիջի համալսարանի, Պլիմմուտի համալսարանի և Կալիֆորնիայի համալսարանի հոգեբանական գիտական ուսումնասիրությունը օգտագործեց The Oprah Winfrey Show-ից տրամադրություն բարձրացնող մի հատված։ Արդյունքները ցույց տվեցին, որ նման հոլովակներ նայելը նույնքան օգտակար է, ինչքան բրիտանական կատակերգություն կամ բնության վավերագրական ֆիլմեր նայելը ։ 1998 թվականին Ուինֆրին սկսեց զրուցել ամերիկացի հոգևոր ուսուցիչ Գարի Զուքավի հետ, ով 35 անգամ հյուրնկալվեց իր շոում։ Ուինֆրին ասում է, որ պահում է նրա «Սևլի նստավայր»-ից մի օրինակ իր անկողնու մոտ ։ 2007 թվականին Ուինֆրին սկսեց աջակցել «Գաղտնիքը» հեռուստաշոուին, որի նպատակն էր օգնել մարդկանց հասկանալ, որ կյանքը կարելի է փոխել դրական մտքերի միջոցով։ 2008 թվականին Ուինֆրին աջակցություն ցույց տվեց հեղինակ և հոգևոր ուսուցիչ Էքքարտ Տոլլիին և նրա նոր գիրքին`«Նոր երկիր։ Զարթոնք ձեր կյանքի նպատակը»-ին, որը վաճառեց իր մի քանի միլիոն լրացուցիչ օրինակները Ուինֆրիի ելույթի շնորհիվ։ 2008 թվականին Ուինֆրին անվանվել է «տարվա մարդ» կենդանիների իրավունքների պաշտպանության խմբի կողմից՝ այդ ոլորտում իր ջանքերի համար ։ 2009 թվականին Դանիայում Ուինֆրին նկարահանեց սինտերվյուներ՝ ընդգծելով դանիացիների՝ ամենաերջանիկ մարդկանց լինելը։ Ն-բառի օգտագործման մասին Ուինֆրին ասել է. «Դու չես կարող լինել իմ ընկերը, եթե օգտագործում ես այդ բառը» ։
Երկրպագուների բազան
1991 թվականից 1992 թվականները Ուինֆրիի շոուն ունեցել է ամենամեծ թվով դիտորդները՝ օրական մոտ 13.1 միլիոն ամերիկացի։ 2003 թվականի դրությամբ օրական դիտումները կազմում էին 7.4 միլիոն ։ 2008 թվականին շոուն հեռարձակվում էր 140 երկրներում՝ շաբաթական ունենալով 46 միլիոն դիտորդ ։ ԱՄՆ-ից դուրս Ուինֆրիի շոուուն տարածված է արաբական երկրներում։ 2007 թվականին The Wall Street Journal ամսագիրը հաղորդեց, որ արաբական MBC 4 հեռուստաալիքը կենտրոնացավ Ուինֆրիի շոուի հեռարձակման վրա, որովհետև Սաուդյան Արաբիայում ռեկորդային թվով կանայք էին նայում այդ հաղորդումը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Հեռուստահաղորդավարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ Կատեգորիա:Անիսֆիլդ Վուլֆ գրքային մրցանակի դափնեկիրներ
Թալինի Կաթողիկե եկեղեցի
Թալինի Կաթողիկե եկեղեցի (մասնագիտական գրականության մեջ հիշատակվում է նաև որպես Թալինի մեծ տաճար), եռախորան գմբեթավոր բազիլիկ տիպի եկեղեցի Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Թալին բնակավայրի հյուսիսարևելյան եզրամասում։ Բազիլիկ և խաչաձև եկեղեցիների յուօրինակ զուգորդական նմուշ է։ Տաճարի կառուցման վերաբերյալ մատենագրական և վիմագրական վկայություններ չեն պահպանվել, սակայն հատակագծային և ծավալատարածական հորինվածքների, ճարտարապետագեղարվեստական արտահայտչամիջոցների ու շինարարական առանձնահատկությունների վերլուծությունը ենթադրել են տալիս, որ այն կառուցվել է 7-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Շինարարությունը վերագրվում է Կամսարական տոհմին։
Թալինի տաճարի արտաքին չափսերն են 17,8 x 34,3 մետր, աղոթասրահի չափսերն են՝ 15,80 x2 7,0 մետր։ Տաճարն ունի ընդարձակ ու հանդիսավոր, սակայն գմբեթավոր մույթերով մասնատված ներքին տարածություն։ Ներսի պատերը ծեփված են եղել կրաշաղախի բարակ շերտով, որի վրա տեղ-տեղ պահպանվել են երբեմնի որմնանկարների պատառիկներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:7-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ կ Կատեգորիա:Թալինի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Ավերված եկեղեցիներ
Արշավիր Մխիթարյան
Արշավիր Վահանի Մխիթարյան, հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1940 թվականից։
Կենսագրություն
Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Բուլանըխի գավառի Շերվանշեխ գյուղում։ 1930 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական ուսումնարանը և երեք տարի ուսուցչություն արել Ապարանի շրջանի Ալիքուչակ (հետո՝ Քուչակ) գյուղում։ 1938 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1941 թվականին «Գրիգոր Նարեկացի» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1937-1942 թվականներին դասախոսել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտում։ 1944-1956 թվականներին եղել է Լենինականի Մ. Նալբանդյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պրոռեկտորը և հայ գրականության ամբիոնի վարիչը։ Մահացել է Լենինականում ։ ԽՄԿԿ անդամ 1945 թվականից։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Թասոս
Բնակչություն
2011 թվականին կղզու բնակչությունը կազմել է 13 770 մարդ։ Թասոս է կոչվում նաև կղզու ամենամեծ քաղաքը (պաշտոնական անվանումը՝ «Լիմենաս Տատոս», Թասոսի նավահանգիստ), որը տեղեկայված է կղզու հյուսիսում, Կերամոտիից 10 կմ հեռավորության վրա։ Ներկայիս Թասոսից ոչ հեռու գտնվում են հնագույն Թասոս քաղաքի ավերակները (պահպանվել են քաղաքի պատերը, սրբավայրը, շուկայի հրապարակը և այլն)։ Թասոսը հարուստ է փայտանյութով, մարմարով։ 1960 թվականից տնտեսության կարևոր ճյուղերից է նաև տուրիզմը։
Լիմենարիան երկրորդ ամենաբնակեցված նավահանգիստն է։ Բնակչությունը զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ խաղողագործություն, ձիթապտղի արտադրություն, ձկնորսություն, մեղվաբուծություն։
Տուրիզմ
Ինչպես Հունաստանի մյուս կղզիներում, Թասոսում ևս զարգացած է զբոսաշրջությունը։ Մայրցամաքի հետ կապվում է լաստանավերով։ Լաստանավերը կղզի գալիս են Կավալա և Կերամոտի քաղաքներից, Կավալայից՝ 1,5 ժամ, Կերամոտիից՝ 30 րոպե։ Հրաշալի ծովային օդը, փշատերև անտառների բույրը, պարզ զմրուխտ ծովն ապահովում են լիարժեք հանգիստ, այստեղ չկան աղմկոտ կառույցներ, գիշերային ակումբներ։ Զբոսաշրջիկների համար գործում են հյուրանոցներ, մասնավոր վիլաներ, որտեղ կա ավտոմեքենաների և հեծանիվների վարձույթ։
Հիմնական գյուղատնտեսական արտադրանքներն են մեղր, նուշ, ձիթապտուղ, ձիթայուղ, գինի, զբաղվում են ոչխարապահությամբ, այծաբուծությամբ, ձկնորսությամբ։ Արդյունաբերության զարգացած ճյուղերից է նաև հանքարդյունաբերությունը՝ ցինկ, մարմար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ Կատեգորիա:Հունաստանի նոմոսներ Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Հունաստանում Կատեգորիա:Աթենական ծովային միության անդամներ
Կոմարովկա (գյուղ, Տեպլիկի շրջան)
Կոմարովկա (Комарівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տեպլիկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1775 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոմարովկա գյուղում բնակվում էր 535 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,292 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1832,19 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տեպլիկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1775 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կոնստանտին Սամուել Ռաֆինեսկ-Շմալց
Կոնստանտին Սամուել Ռաֆինեսկ-Շմալց (Constantine Samuel Rafinesque-Schmaltz, Constantin Samuel Rafinesque, ), 1783 թվականի հոկտեմբերի 22-1840 թվականի սեպտեմբերի 18) 19-րդ դարի ֆրանսիացի պոլիմաթ, ծնվել է Օսմանյան կայսրության Կոստանդնուպոլսի մոտ և ինքնակրթվել է Ֆրանսիայում։ . Նա ճամփորդել է Միացյալ Նահանգներով մեկ երիտասարդ տարիքում՝ ի վերջո հաստատվելով Օհայոյում 1815 թվականին, որտեղ նշանակալի ներդրում է ունեցել բուսաբանության, կենդանաբանության և Հյուսիսային Ամերիկայի նախապատմական հողային աշխատանքների ուսումնասիրության մեջ։ Նա նաև իր ներդրումն ունեցավ հին մեսոամերիկյան լեզվաբանության ուսումնասիրության մեջ՝ ի լրումն այն աշխատանքի, որն արդեն ավարտել էր Եվրոպայում։
Ռաֆինեսկը էքսցենտրիկ և էքսցենտրիկ հանճար էր ։ Ինքնուսույց էր, գիտելիքի տարբեր բնագավառներում աչքի ընկնելով որպես կենդանաբան, բուսաբան, գրող և պոլիգլոտ։ Նա շատ է գրել այնպիսի տարբեր թեմաների շուրջ, ինչպիսիք են մարդաբանությունը, կենսաբանությունը, երկրաբանությունը և լեզվաբանությունը, բայց իր կյանքի ընթացքում նշված ոլորտներից որևէ մեկում չի նշվել։ Իսկապես, նա ամերիկյան գիտական ​​համայնքից հեռացված էր, որի նյութը ավտոմատ կերպով մերժվում էր առաջատար ամսագրերի կողմից։ Նրա տեսությունների թվում էին, որ բնիկ ամերիկացի նախնիները Բերինգի ծովով գաղթել են Ասիայից Հյուսիսային Ամերիկա, և որ Ամերիկաները բնակեցված են եղել սևամորթ բնիկ ժողովուրդներով եվրոպացիների հետ շփման ժամանակ։
Կենսագրություն
Ռաֆինեսկը ծնվել է 1783 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Կոստանդնուպոլսի արվարձաններից մեկում՝ Գալաթայում ։ Նրա հայրը՝ Ֆ. Գ. Ռաֆինեսկը, ֆրանսիացի վաճառական էր Մարսելից; նրա մայրը՝ Մ. Շմալցը, ծագումով գերմանացի էր և ծնվել էր Կոստանդնուպոլսում։ Նրա հայրը մահացել է Ֆիլադելֆիայում մոտ 1793 թվականին ։ Ռաֆինեսկը իր երիտասարդությունն անցկացրել է Մարսելում և հիմնականում ինքնակրթությամբ էր զբաղվում. նա երբեք չի հաճախել համալսարան ։ 12 տարեկանում նա սկսել էր բույսեր հավաքել հերբարիումի համար ։ 14 տարեկանում նա ինքն իրեն սովորեցրել էր հունարեն և լատիներեն, քանի որ նա պետք է հետևեր իր հայրական տատիկի գրադարաններում կարդացած գրքերի տողատակերին։ 1802 թվականին, 19 տարեկանում, Ռաֆինեսկը իր կրտսեր եղբոր հետ նավով մեկնեց ԱՄՆ Ֆիլադելֆիա։ Նրանք ճանապարհորդեցին Փենսիլվանիա և Դելավեր միջով, որտեղ նա ծանոթացավ երիտասարդ ազգի սակավաթիվ բուսաբանների մեծ մասին ։
1805 թվականին Ռաֆինեսկը բուսաբանական նմուշների իր հավաքածուով վերադարձավ Եվրոպա և հաստատվեց Պալերմոյում, Սիցիլիա, որտեղ սովորեց իտալերեն ։ Նա այնքան հաջողակ դարձավ առևտրի մեջ, որ թոշակի անցավ 25 տարեկանում և իր ժամանակը ամբողջությամբ նվիրեց բնական պատմությանը։ Որոշ ժամանակ Ռաֆինեսկը նաև աշխատել է որպես ամերիկյան հյուպատոսի քարտուղար։ Սիցիլիայում գտնվելու ընթացքում նա ուսումնասիրել է բույսերն ու ձկները ՝ յուրաքանչյուրից նշելով բազմաթիվ նոր հայտնաբերված տեսակներ։ 1808 թվականին ընտրվել է Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի անդամ ։
Կարիերա ԱՄՆ-ում
Ռաֆինեսկն ուներ քաղաքացիական կին։ 1815 թվականին նրանց որդու մահից հետո նա թողեց նրան և վերադարձավ Միացյալ Նահանգներ։ Երբ նրա՝ Union նավը խորտակվեց Կոնեկտիկուտի ափերի մոտ, նա կորցրեց իր բոլոր գրքերը (50 տուփ) և իր բոլոր նմուշները (ներառյալ ավելի քան 60,000 պարկուճ) ։ Հաստատվելով Նյու Յորքում՝ Ռաֆինեսկը դարձավ նորաստեղծ Բնական պատմության լիցեյի հիմնադիրներից մեկը ։ 1817 թվականին նրա «Ֆլորուլա Լյուդովիկիանա կամ Լուիզիանայի նահանգի ֆլորան» գիրքը խիստ քննադատության է ենթարկվել գործընկեր բուսաբանների կողմից, ինչի հետևանքով նրա գրությունները անտեսվել են։ Մինչև 1818 թվականը նա հավաքել և անվանել է ավելի քան 250 նոր բուսատեսակներ և կենդանիներ։ Աստիճանաբար նա վերականգնեց բնական առարկաների իր հավաքածուն։
1819 թվականին Ռաֆինեսկը դարձավ բուսաբանության պրոֆեսոր Տրանսիլվանիայի համալսարանում Լեքսինգթոն (Կենտուկի) որտեղ նա նաև մասնավոր դասեր տվեց ֆրանսերեն, իտալերեն և իսպաներեն ։ Նա թույլ կապի մեջ էր Ջոն Դ. Քլիֆորդի հետ, վաճառական, ով նույնպես հետաքրքրված էր Օհայոյի հովտում մնացած հնագույն հողային աշխատանքներով։ Քլիֆորդը արխիվային հետազոտություն է անցկացրել՝ փնտրելով այս հողաթմբերի ծագումը, իսկ Ռաֆինեսկը չափել և քարտեզագրել է դրանք։ Ոմանք արդեն կորցրել էին ամերիկյան զարգացումը։
1820 թվականին նա ընտրվել է Ամերիկյան հնագիտական ընկերության անդամ ։
Ռաֆինեսկը սկսեց գրանցել բույսերի և կենդանիների բոլոր նոր տեսակները, որոնց հանդիպեց նահանգով մեկ ճանապարհորդության ժամանակ։ Նա համարվում էր բարձրագույն բույսերի անկանոն ուսանող։ 1826 թվականի գարնանը նա լքեց համալսարանը ՝ վիճաբանելով նրա նախագահի հետ։
Նա ճամփորդեց ու դասախոսություններ կարդաց տարբեր վայրերում, ջանում էր ամսագիր ու բուսաբանական այգի հիմնել, բայց անհաջող։ Նա տեղափոխվեց Ֆիլադելֆիա՝ հրատարակչական և հետազոտական կենտրոն, առանց աշխատանքի։ Նա հրատարակեց The Atlantic Journal and Friend of Knowledge, Cyclopædic Journal and Review որից տպագրվեց միայն ութ համար (1832–1833)։ Նա նաև հրապարակային դասախոսություններ է կարդացել և շարունակում էր հրատարակել հիմնականում իր միջոցներով։
Մահ
Ռաֆինեսկը մահացավ ստամոքսի և լյարդի քաղցկեղից Ֆիլադելֆիայում 1840 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ։ Քաղցկեղը կարող է առաջանալ տարիներ առաջ Ռաֆինեսկի ինքնաբուժմամբ՝ աղիքային պտեր պարունակող խառնուրդով ։ Նա թաղվել է հողամասում, որտեղ այժմ գտնվում է Ռոնալդսոնի գերեզմանատունը։ 1924 թվականի մարտին նրա մասունքները, որոնք համարվում էին նրա աճյունները, տեղափոխվեցին Տրանսիլվանիայի համալսարան և նորից թաղվեցին գերեզմանում քարի տակ, որի վրա գրված էր՝ «Պատիվ, ում պատիվը ուշացավ» ։
Կենսաբանություն
Ռաֆինեսկը հրապարակել է բույսերի 6700 երկանդամ անուններ, որոնցից շատերը առաջնահերթություն ունեն ավելի ծանոթ անունների նկատմամբ :Նրա արտադրած նոր տաքսոնների քանակը՝ և՛ բույսերի, և՛ կենդանիների, Ռաֆինեսկը դարձրել է հիշարժան կամ նույնիսկ տխրահռչակ կենսաբանների շրջանում ։
Ռաֆինեսկը դիմեց Լյուիսի և Քլարկի արշավախմբին միանալու համար, սակայն Թոմաս Ջեֆերսոնը երկու անգամ մերժեց ։ Արշավախմբի կողմից հավաքված նմուշներն ուսումնասիրելուց հետո նա գիտական անվանումներ է շնորհել սևապոչ տափաստանային շանը (Cynomys ludovicianus), ճերմակոտ մկնիկը (Peromyscus leucopus) և ջորի եղնիկը (Odocoileus hemionus '' ):
Էվոլյուցիա
Ռաֆինեսկը առաջիններից էր, ով օգտագործեց «էվոլյուցիա» տերմինը կենսաբանական տեսակավորման համատեքստում[30]:
Ռաֆինեսկը Չարլզ Դարվինից առաջ առաջարկեց էվոլյուցիայի տեսություն։ 1832 թվականին մի նամակում Ռաֆինեսկը գրել է. «Տեսակների ծագման մասին» գրքի երրորդ հրատարակության մեջ, որը հրապարակվել է 1861 թվականին, Չարլզ Դարվինը ավելացրել է պատմական ուրվագիծ, որն ընդունում է Ռաֆինեսկի գաղափարները ։
Ռաֆինեսկի էվոլյուցիոն տեսությունը հայտնվում է երկու էջանոց հոդվածում Atlantic Journal and Friend of Knowledge-ի 1833 թվականի գարնանային համարում (իր կողմից հիմնադրված ամսագիր) ։ Ռաֆինեսկը գտնում էր, որ տեսակները ամրագրված չեն. դրանք աստիճանաբար փոխվում են ժամանակի ընթացքում։ Նա օգտագործել է «մուտացիաներ» տերմինը։ Նա կարծում էր, որ էվոլյուցիան տեղի է ունեցել «աստիճանական քայլերով՝ հեռավոր անկանոն ժամանակաշրջաններում»։ Սա համեմատվել է կետադրական հավասարակշռության հասկացության հետ [37] : Նա նաև գտնում էր, որ նույն գործընթացները վերաբերում են մարդկանց ։
Վալամ Օլում
1836 թվականին Ռաֆինեսկը հրատարակեց «Ամերիկյան ազգերը» իր առաջին հատորը։ Սա ներառում էր Վալամ Օլումը՝ Լենապեի ենթադրյալ միգրացիայի և ստեղծման պատմությունը (անգլախոսների կողմից նաև հայտնի է որպես Դելավերի հնդկացիներ)։ Այն պատմում էր նրանց գաղթի մասին Դելավեր գետի շրջակայքի երկրներ։ Ռաֆինեսկը պնդում էր, որ ինքը ձեռք է բերել փայտե սալիկներ՝ փորագրված և նկարված բնիկ ժայռապատկերներով, ինչպես նաև տառադարձություն Լենապեի լեզվով։ Դրա հիման վրա նա պատրաստել է պլանշետների բովանդակության անգլերեն թարգմանությունը։ Ռաֆինեսկը պնդում էր, որ բնօրինակ պլանշետները և տառադարձությունը հետագայում կորել են՝ թողնելով իր նշումներն ու արտագրված պատճենը որպես ապացույցի միակ գրառում։
Ռաֆինեսկի հրապարակումից ավելի քան մեկ դար անց, էթնագետները լայնորեն ճանաչում էին Վալամ Օլումին որպես ծագումով իսկական բնիկ ամերիկացի, բայց արդեն 1849 թվականին, երբ փաստաթուղթը վերահրատարակվեց Էֆրեմ Գ. և նրա հարակից տարածքները գրեցին Սքվիերին, որ նա կարծում է, որ փաստաթուղթը կարող է կեղծված լինել ։ 1950-ականներին Ինդիանայի պատմական ընկերությունը հրատարակեց Վալամ Օլումի «վերաթարգմանությունը»՝ որպես «արժանի առարկա աբորիգենների մշակույթի ուսանողների համար» ։
20-րդ դարի վերջից ի վեր, հատկապես 1980-ականներից սկսած լեզվաբանական, էթնոպատմական, հնագիտական և տեքստային վերլուծությունների ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ Վալամ Օլումի պատմությունը հիմնականում կամ ամբողջությամբ հորինվածք էր։ Գիտնականները նկարագրել են «Լենապեի իսկական ավանդական միգրացիայի պատմությունների» մասին գրառումը որպես կեղծ։ 1995 թվականին Դեյվիդ Օեստրայխերի «Վալամ Օլումի անատոմիան. 19-րդ դարի մարդաբանական խաբեություն» թեզի հրապարակումից հետո շատ գիտնականներ համաձայնեցին նրա վերլուծությանը։ Նրանք եզրակացրեցին, որ Ռաֆինեսկը կամ կեղծիքի հեղինակն էր, կամ գուցե զոհը ։ Այլ գիտնականներ, գրողներ և Լենապեներից ոմանք շարունակում են հավատարիմ համարել պատմությունը և պաշտպանել դրա իսկությունը։
Նախապատմական մշակույթների ուսումնասիրություն
Ռաֆինեսկը նշանակալի ներդրում ունեցավ հյուսիսամերիկյան նախապատմության մեջ՝ Ադենա և Հոփվել մշակույթների հնագույն հողային աշխատանքների ուսումնասիրությամբ, հատկապես Օհայոյի հովտում։ Նա առաջինն էր, ով դրանք ճանաչեց որպես «Ամերիկայի հնագույն հուշարձաններ»։ Նա թվարկեց ավելի քան 500 նման հնագիտական վայրեր Օհայոյում և Կենտուկիում ։ Ռաֆինեսկը երբեք չի պեղել, ավելի շուտ, նա գրանցել է այցելած վայրերը զգույշ չափումների, էսքիզների և գրավոր նկարագրությունների միջոցով։ Նրա նկարագրություններից միայն մի քանիսը հրապարակվեցին՝ իր ընկերոջ՝ Ջոն Դ. Քլիֆորդի «Հնդկական հնություններ» շարքով, ութ երկար նամակներ Լեքսինգթոնի կարճատև «Western Review and Miscellaneous Magazine» ամսագրում (1819–1820): Քլիֆորդը հանկարծամահ է լինում 1820 թվականին՝ վերջ տալով իր ներդրումներին։
Ռաֆինեսկի աշխատանքն օգտագործվել է ուրիշների կողմից։ Օրինակ, նա հայտնաբերեց 148 հնագույն հողային աշխատանքներ Կենտուկիում։ Կենտուկիի բոլոր վայրերը, որոնք ներառվել են Է. Գ. Սքուիերի և Դևիսի կողմից Միսիսիպի հովտի իրենց նշանավոր հնագույն հուշարձաններում (1848), ավարտված Սմիթսոնյան ինստիտուտի համար, առաջին անգամ ճանաչվել են Ռաֆինեսկի կողմից իր ձեռագրերում :
Ռաֆինեսկը նաև ներդրում է ունեցել մեզոամերիկյան ուսումնասիրության մեջ։ Վերջիններս հիմնված էին լեզվաբանական տվյալների վրա, որոնք նա քաղել էր տպագիր աղբյուրներից, հիմնականում՝ ճանապարհորդների։ Նա նշանակեց որպես Taino՝ Կարիբյան կղզու Հայիթի կղզու հնագույն լեզուն ։ Ավելի ուշ մյուսները նույնպես օգտագործեցին այդ տերմինը՝ Կարիբյան ավազանի բնիկ ժողովուրդների Էթնիկական խումբը բացահայտելու համար։
Թեև սխալվել է իր ենթադրության մեջ, որ հնագույն մայա գրերը այբբենական բնույթ են կրում, Ռաֆինեսկը հավանաբար առաջինն էր, ով պնդեց, որ ժամանակակից մայաների լեզուների ուսումնասիրությունը կարող է հանգեցնել հին գրի վերծանմանը։ 1832 թվականին նա առաջինն էր, ով մասամբ վերծանեց հին մայաներին։ Նա բացատրեց, որ նրա գծիկ-կետ նշանները համապատասխանաբար ներկայացնում են հինգեր և միավորներ ։
Ժառանգություն
Ըստ պատմաբան Ջորջ Դենիելսի՝ Ռաֆինեսկը փայլուն, բայց անկանոն բնագետ էր, ով շրջում էր ամերիկյան անապատում։ Նրա ոճը համահունչ էր գիտության զարգացող պրոֆեսիոնալիզացիային, իսկ ձեռքբերումները վիճելի էին այդ ժամանակ և այն ժամանակվանից պատմաբանների կողմից։ 1820 թվականին նա գործնականում հեռացված էր գիտական ​​հանրությունից, քանի որ բոլոր կարևոր հրապարակումները մերժում էին նրա պնդումները։ Այն ժամանակվա երկու առաջատար ամերիկացի գիտնականներ Բենջամին Սիլիմանը և Ասա Գրեյը խիստ քննադատության էին ենթարկում։ Ժամանակակից պատմաբանները համաձայն են, որ Ռաֆինեսկը հաճախ շտապում էր և փորձում էր պատշաճ կերպով վարկ պահանջել այլ հետազոտողների շնորհիվ։ Գիտնականներին անհանգստացնում էր այն, որ նրա էվոլյուցիայի տեսությունը՝ Դարվինից շատ առաջ, թվում էր, թե ավելի շատ հիմնված է նրա ենթադրությունների և չափազանցությունների վրա, քան հիմնավոր հետազոտությունների վրա։ Չնայած իր բոլոր թերություններին, ասում է Դենիելսը, «նա հսկայական ներդրում է ունեցել ամերիկյան գիտության բնական պատմության փուլում... 34 սեռերի և ամերիկյան ձկների 24 տեսակների հիմնադրմամբ»։ Նա նաև փայլուն ուսուցիչ էր Տրանսիլվանիայի համալսարանում ։
Ժողովրդական մշակույթում
Ջոն Ջերեմի Սալիվանի «Լա-Հվի-Նե-Սկի. Էքսցենտրիկ բնագետի կարիերան» էսսեն, որը հրապարակվել է 2011 թվականին նրա «Pulphead» ժողովածուում, ներկայացնում է Ռաֆինեսկի կյանքն ու ժամանակները։
Մատենագիտություններ
Կատեգորիա:Բուսաբաններ Կատեգորիա:Կենդանաբաններ Կատեգորիա:Հնագետներ Կատեգորիա:Օդերևութաբանություն Կատեգորիա:Ճանապարհորդներ Կատեգորիա:Սնկաբանություն Կատեգորիա:Մայանիստներ
Ջոուլ
Ջոուլ (Joule; նշանակումը՝ Ջ, J), աշխատանքի, էներգիայի և ջերմության չափման միավոր Միավորների միջազգային համակարգում։ Ջոուլը հավասար է այն աշխատանքին, որը կիրառվում է 1 նյուտոն ուժի կիրառման կետի 1 մետր ուժի կիրառման ուղղությամբ տեղափոխման համար։ Էլեկտրականության մեջ ջոուլը նշանակում է այն աշխատանքը, որը կատարում է էլեկտրական դաշտի ուժերը 1 վայրկյանի ընթացքում 1 վոլտ լարման և 1 ամպեր հոսանքի ուժի դեպքում ։ Այս չափման միավորը կոչվում է անգլիացի ֆիզիկոս Ջեյմս Ջոուլի (James Prescott Joule) անվամբ (1818–1889)  :
Միավորի ներդրումը Միավորների միջազգային համակարգի (SI) մեջ
Ջոուլը ներդրվեց բացարձակ գործնական էլեկտրական միավորների մեջ (absolutely practic electrical units)՝ էլեկտրիկների երկրորդ միջազգային համագումարի (կոնգրեսի) ժամանակ, որը տեղի ունեցավ Ջեյմս Ջոուլի մահվան տարում (1889)։
Ջոուլի արտահայտումը Միավորների միջազգային համակարգի (SI) չափման միավորներով
Միավորների միջազգային համակարգի (SI) չափման միավորներով արտահայտված.
որտեղ kg-ն կիլոգրամն է (կգ), m-ն՝ մետրը (մ), s-ն վայրկյանը (վ), N-ն նյուտոնը (Ն), Pa-ն պասկալը (Պա), W-ն վատտը (Վտ), C-ն կուլոնը (Կլ), իսկ V-ն վոլտը (Վ)։
Հայերեն՝
Գործնական օրինակներ առօրյա կյանքից
Մեկ ջոուլը առօրյա կյանքում ներկայացնում է մոտավորապես հետևյալը.
Քանզի ջոուլը նաև վատտ-վայրկյան է՝ watt-second և համընդհանուր չափման միավոր էլեկտրական սարքերի վաճառքի և հոսանքի վարձավճարների համար, ապա կիլովատ-ժամը՝ kW⋅h (kilowatt-hour), kW⋅h 1000 Վատտ (W) × 3600  վայրկյան (s) = 3,6 ՄՋ (մեգաջոուլ, MJ):
Զեպտոջոուլ
Զեպտոջոուլը` zeptojoule (զՋ, zJ) հավասար է մեկ ջոուլի մեկ սեքստիլիոներորդ (10−21) մասին։ 160 զՋ-ն հավասար է մոտավորապես մեկ էլեկտրոնվոլտի՝ electronvolt:
Նանոջոուլ
Նանոջոուլը` nanojoule (նՋ, nJ) հավասար է մեկ ջոուլի մեկ միլիարդերորդ (10−9) մասին։ 160 նՋ-ն մոտավորապես հավասար է թռչող մոծակի կինետիկ էներգիային ։
Միկրոջոուլ
Միկրոջոուլը՝ microjoule (մկՋ, μJ) հավասար է մեկ ջոուլի մեկ միլիոներորդ (10−6) մասին։ Մեծ Հադրոնյան Կոլլիդերը՝ en:Large Hadron Collider, Մեծ Հադրոնյան մասնիկաբախիչը (LHC, ՄՀՄԲ) արտադրում է միկրոջոուլային կարգի բախումներ՝ 7 էլէկտրոն վոլտ մեկ մասնիկին (7 TeV):
Միլիջոուլ
Միլիջոուլը՝ millijoule (մՋ, mJ) հավասար է ջոուլի մեկ հազարերորդ (10−3) մասին։
Կիլոջոուլ
Կիլոջոուլը՝ kilojoule (կՋ, kJ) հավասար է հազար ջոուլին (103): Աշխարհի երկրների մեծ մասում սննդամթերթի պիտակների վրա արտահայտվում են կիլոջոուլային (կՋ, kJ) էներգիայուվ ։
Երկրագունդն իր մեկ քառակուսի մետրի վրա ստանում է միջինը մոտավորապես 1,4 (մեկ ամբողջ չորս տասներորդական) կիլոջոուլ Արևային էներգիա կամ Արեգակնային ճառագայթում՝ solar radiation` ցերեկվա լիակատար լուսավորության յուրաքանչյուր մեկ վայրկյանի ընթացքում ։
Մեգաջոուլ
Մեգաջոուլը՝ megajoule (ՄՋ, MJ) հավասար է մեկ միլիոն ջոուլին (106), կամ, մոտավորապես՝ 161 կմ/ժ արագությամբ ընթացող ավտոմեքենայի մեկ մեգագրամ (տոննա) կինետիկ էներգիային։
Այն էներգիան, որը պահանջվում է ջեռուցելու 10 լիտր հեղուկ վիճակում գտնվող ջուրը հաստատուն մթնոլորտային ճնշման ներքո սկսած 0 C-ից մինչև 100 C-ը գրեթե հավասար է 4,2 մեգաջոուլին՝ 4,2ՄՋ, 4.2 MJ:
Մեկ կիլովատ ժամ էլեկտրաէներգիան հավասար է 3,6 ՄՋ-ի։
Գիգաջոուլ
Գիգաջոուլը՝ gigajoule (ԳՋ, GJ) հավասար է մեկ միլիարդ ջոուլին (109)&nbsp: 6 գիգաջոուլը՝ 6 GJ մոտավորապես հավասար է այն քիմիական էներգիային, որն անջատվում է 1 oilbbl հում նավթի՝ en:crude oil այրումից ։ 2 գիգաջոուլը՝ 2 GJ մոտավորապես հավասար է Պլանկի էներգիայի՝ en:Planck energy միավորին։
Տերաջոուլ
Տերաջոուլը՝ terajoule (ՏՋ, TJ) հավասար է մեկ տրիլիոն ջոուլին (1012), մոտավորապես հավասար է 0,278 Գիգավատ.ժամին՝ անգլ.՝ 0.278 GWh (որը հաճախ օգտագործում են էներգիայի աղյուսակներում)։ Մոտավորապես 63 տերաջոուլ էներգիա է առաջացել ամերիկյան այն ատոմային ռումբից, որը կոչվում էր «Փոքրիկ տղա»՝ en:Little Boy և 1945 թվականի օգոստոսին ԱՄՆ ՌՕՈՒ-ի ինքնաթիռից նետվեց ճապոնական կայսրություն|ճապոնական կայսրության Հիրոշիմա քաղաքի վրա  ։ Երկիր մոլորակի շուրջ ներկայումս պտտվող Միջազգային տիեզերակայանը՝ en:International Space Station, որի զանգվածը կազմում է մոտավորապես 450 մեգագրամ՝ en:megagram կամ 450 տոննա և ընթանում է 7,7 կմ/վ ուղեծրային արագությամբ` orbital velocity of 7.7 km/s  , ունի կոպիտ հաշվարկներով շուրջ 13 ՏՋ կինետիկ էներգիա՝ en:kinetic energy: 2017 թվականին Կարիբյան ծովի կղզային պետություններին և ԱՄՆ-ի հարավային նահանգներին հարվածած Իրմա փոթորիկը՝  (Hurricane Irma) որոշ գնահատումների համաձայն ուներ 100 տերաջոուլ էներգիա ։
Պետաջոուլ
Պետաջոուլը՝ petajoule (ՊՋ, PJ) հավասար է մեկ քուադրիլիոն, անգլ.՝ quadrillion, ջոոլին (1015): 210 պետաջոուլը՝ 210 PJ մոտավորապես հավասար է 50 մեգատոն տրոտիլին՝ տրինիտրատոլուոլին (ՏՆՏ, TNT) 50&nbsp: Սա այն էներգիայի քանակությունն է, որը աառաջացել է ԽՍՀՄ-ում արտադրված և պայթեցված այսպես կոչված Ցար Ռումբի՝ en:Tsar Bomba, մարդու կողմից երբևիցէ ստեղծված միջուկային ամենամեծ ռումբի պայթյունից։
Էկզաջոուլ
Էկզաջոուլը՝ exajoule (ԷՋ, EJ) հավասար է մեկ քուինտիլիոն (անգլ.՝ one quintillion) ջոուլին՝ 1018: 2011 թվականի Տոհոկու երկրաշարժը և ցունամին՝ en:2011 Tōhoku earthquake and tsunami, որոնք եղան Ճապոնիայում ունեին 1,41 էկզաջոուլ՝ անգլ.՝ 1.41 էներգիա, ըստ դրանց 9,0 մագնիտուդային մասշտաբով դասակարգման՝ en:moment magnitude scale: ԱՄՆ-ում էներգիայի տարեկան սպառումը մոտավորապես կազմում է 94 էկզաջոուլ՝ 94 EJ:
Ձետաջոուլ
Ձետաջոուլը՝ zettajoule (ՁՋ, ZJ) մեկ սեքստիլիոն՝ sextillion ջոուլի (1021): Մարդկության կողմից ստեղծված համաշխարհային էներգետիկ ռեսուրսները և դրանց սպառումը տարեկան կազմում են 0,5 ձետաջոուլ՝ 0.5 ZJ:
Իոտտաջոուլ
Իոտտաջոուլը՝ yottajoule (ԻՋ, YJ) հավասար է մեկ սեպտիլիոն՝ septillion ջոուլի (1024): Սա մոտավորապես այն էներգիայի քանակությունն է, որը պահանջվում է Երկրագնդի վրայի ամբողջ ջուրը Ցելսիուսի 1°-ով՝ 1 °C տաքացնելու համար։ Արեգակի ջերմային արտածումը մոտավորապես կազմում է 400 ԻՋ մեկ վայրկյանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չափման միավորներ Կատեգորիա:Միավորների միջազգային համակարգ
Մարմնամարզ (թերթ)
Մարմնամարզ - 1911 թվականից մինչև 1914 թիվը Շավարշ Քրիսյանի խմբագրությամբ Կ. Պոլսում լույս տեսած մարզական թերթը, որը Օսմանյան կայսրության առաջին սպորտային պարբերականն էր։ Ամսագիրը դադարեց հրատարակվել 1914 թվականին, իսկ պարբերականի հիմնադիր Շավարշ Քրիսյանը դարձավ Մեծ եղեռնի զոհերից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական ամսագրեր Կատեգորիա:Հայկական մարզական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ստամբուլի մեդիա
Դատա
Դատա, Խեթական դիցարանի աստվածներից մեկն էր, բանակի աստվածը։ Այն պատկերվում էր իբրև ձուկ, ցուլ ու պատանի և նվիրված էր ջրի պաշտամունքին։ Նրա ձկնակերպ արձանը դրված էր Խարշալաշի քաղաքի աղբյուրի ակունքի մոտ։
Օգտագործված գրականություն
Կատեգորիա:Դիցաբանական կերպարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խեթական աստվածներ
Շրոմիսուբանի (Օնի շրջան)
Շրոմիսուբանի (შრომისუბანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Օնի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 0 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Օնի շրջան