cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մելանխոլիա (նկար, Կրանախ)
Նկարագրություն
«Մելանխոլիա» նկարին բնորոշ է Կրանախի տարբերվող ոճը, որը հնարավոր է եղել պահպանել` չնայած այն հանգամանքին, որ նկարչի հսկողության տակ կարող էին աշխատել բազմաթիվ օգնականներ, որոնցից յուրաքանչյուրը պատասխանատու էր նկարի իրականացման որևէ փուլի համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դանիական արվեստ Կատեգորիա:Կոպենհագենի պետական պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:Գերմանիայի արվեստ Կատեգորիա:1532 նկարներ Կատեգորիա:Լուկաս Կրանախ Ավագի նկարներ
Վարդան Մկրտչյան (գիտնական)
Վարդան Սուրենի Մկրտչյան, ինքնաշխատ կառավարման բնագավառի հայ գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1993): ԽՍՀՄ վաստակավոր գյուտարար (1991):
Կենսագրություն
Վարդան Մկրտչյանը ծնվել է 1950 թվականի փետրվարի 18-ին, Երևանում։ 1972 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1976-2001 թվականներին աշխատել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանում, 2001-2004 թվականներին՝ Ավստրալիայի Նյու Սաութ Վեսթ համալսարանում, 2004 թվականից՝ Համահայկական համացանցային համալսարանի (Սիդնեյ) գլխավոր կառավարիչ ։
Գուրկ
Գուրկ (Gurk, Krka - Крка), փոքր քաղաք Ավստրիա յի հարավում։ Մտնում է Կարինթիա նահանգ ի կազմի մեջ։ Ժամանակակից Կարինթիայի տարածքը ընդգրկող Գուրկ կաթոլիկ թեմի պատմական կենտրոնն է ։
Պատմություն
Գուրկի տարածքում առաջին բնակավայրերը ստեղծվել են մեր թվարկության սկզբում, սակայն որպես բնակավայր Գուրկն առաջին անգամ հիշատակվել է 831 թվականին, երբ տարածքը գտնվել է Բավարիայի թագավորության կազմում։ 1043 թվականին Էմմա Գուրկացին, որը ծագում էր բավարական հայտնի Լուիտպոդինգներ տոհմից, այստեղ հիմնադրել է Բենեդիկտյան աբբայությունը։ Ավելի ուշ՝ 1073 թվականին, Գուրկում կառուցվել է ամրոց և հիմնադրվել եպիսկոպոսություն, որը ենթարկվում էր Զալցբուրգի արքեպիսկոպոսությանը։ Այդ ժամանակից Գուրկը դարձել է Կարինթիայի կրոնական կենտրոնը։
Գուրկի եպիսկոպոսների նշանակման, ձեռնադրման և ինվեստիտուրայի իրավունքը պատկանում էր Զալցբուրգի արքեպիսկոպոսությանը։ Դա դժգոհություն էր առաջացնում ոչ միայն Գուրկի եպիսկոպոսների, այլև Կարինթիայի հերցոգների շրջանում, որոնք ցանկանում էին իրենց իշխանության համար ստեղծել անկախ եկեղեցական թեմ։ 12-13-րդ դարերի ընթացքում Գուրկը համառ պայքար էր մղում Զալցբուրգի դեմ՝ առանձնանալու համար։ Եպիսկոպոսներին որոշ ժամանակով հաջողվել է անցնել Հռոմի պապ ի անմիջական ենթակայության տակ, սակայն ավելի ուշ Զալցբուրգը վերադարձրել է եպիսկոպոսական գահին երեք թեկնածու ներկայացնելու իրավունքը՝ Գուրկի ժողովի կապիտուլի հետագա ընտրությամբ։ Գուրկի ինքնավար կարգավիճակը նրա եպիսկոպոսներին հնարավորություն է տվել 16-րդ դարում ձեռք բերել իշխան-եպիսկոպոսների իրավունք, որը թույլ էր տալիս որպես իշխանության գլուխ մասնակցել կայսերական ռայխստագներին։ Սակայն Կարինթիայում Հաբսբուրգների իշխանության ամրապնդման արդյունքում 1535 թվականին Զայցբուրգի հետ համաձայնությամբ Հաբսբուրգներ ի տան հերցոգները իրավունք են ստացել իրենց թեկնածուներին ներկայացնել Գուրկի եպիսկոպոսի պաշտոնում (եկեղեցական ինմվեստիտուրան պահպանվել է Զայցբուրգի արքեպիսկոպոսների մոտ)։ Դա հանգեցրել է եպիսկոպոսութայն նշանակության անկմանը և Սրբազան Հռոմեական կայսրության իշխանի կարգավիճակից զրկմանը։ 18-րդ դար ի վերջին Գուրկի դիոցեզ ի տարածքը մեծապես ընդլայնվել է, սակայն Կարինթիայի ամբողջ տարածքը ընդգրկող ժամանակակից սահմանները որոշվել են 1959 թվականին։ 1787 թվականից Գուրկի եպիսկոպոսների նստավայրը տեղափոխվել է Կլագենֆուրտ։
Աշխարհագրություն
Գուրկը տեղակայված է համանուն ալպիական գետի հովտում, որի հոսանքից մի փոքր ներքև գտնվում է Գուրկի իշխան-եպիսկոպոսների նախկին նստավայրը՝ Ստրասբուրգի ամրոցը ։
Տեսարժան վայրեր
Գուրկի գլխավոր տեսարժան վայրը Սուրբ Աստվածածնի ամրոցն է, որը կառուցվել է ռոմանական ոճով 1140 թվականին։ Դրա 60 մետրանոց երկու աշտարակները իշխում են քաղաքի և շրջակայքի վրա։
Քաղաքական դրություն
2003 թվականի ընտրությունների արդյունքում համայնքի բուրգոմիստրը Զիգրիդ Կամպլն է (Ավստրիական ազատություն կուսակցություն)։
Քաղաքի ներկայացուցչական խորհուրդը կազմված է 15 անդամից (Gemeinderat)․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի քաղաքներ
Սխանդարա
Սխանդարա (სხანდარა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Խուլոյի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 55 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խուլոյի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Մաչարավիայա
Մաչարավիայա (իսպ.՝ Macharaviaya), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ակսարկիյա Կոստա դել Սոլ շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 7 կմ2։ Բնակչությունը՝ 519 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 27 կմ։
Կատեգորիա:Մալագա պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Մոնոկուլտուրա
Մոնոկուլտուրա, երկրագործության մեջ (մոնո․․․ և լատիներեն cultura- մշակում, զարգացում), I․ տնտեսությունում մշակվող գյուղատնտեսական միակ կուլտուրա։ 2․ Մեկ տեսակ կուլտուրայի երկարատև, անընդհատ (կրկնվող) աճեցումը միևնույն հողամասում (դաշտ, բանջարանոց, մարգագետին)՝ առանց ցանքաշրջանառության (կուլտուրաների հաջորդափոխման) պահպանման։ Մոնոկուլտուրայի դեպքում վատանում են հողի ֆիզիկական հատկությունները, նվազում հումուսի պարունակությունը, հողը միակողմանի ուժասպառվում է (օրինակ, հացահատիկային բույսերի երկարատև մշակումը միևնույն հողամասում հողը աղքատացնում է առավելապես ֆոսֆորով, շաքարի ճակնդեղինն ու կարտոֆիլինը՝ կալիումով, ընդավորներինը՝ ֆոսֆորով և կալցիումով), էրոզացվում են։ Դրա հետևանքով բերքատվությունը կտրուկ (1,5—2 անգամ) նվազում է։ Պարարտացումը միայն դանդաղեցնում է պրոցեսը։ Մոնոկուլտուրան պայմաններ է ստեղծում մշակվող կուլտուրային հարմարված մոլախոտերի, վնասատու միջատների և հիվանդությունների հարուցիչների ինտենսիվ բազմացման համար։ Երկրագործության ինտենսիվացմանը զուգընթաց (ցանքաշրջանառությունների կիրառում) մոնոկուլտուրայից դուրս մղվեց։
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Յակշինո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)
Յակշինո (Якшино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստոկհոլմի համալսարան
Ստոկհոլմի համալսարան (Stockholms universitet), պետական համալսարան Ստոկհոլմում, որը 1878 թվականին հիմնադրվել է որպես քոլեջ, իսկ 1960 թվականից ունի համալսարանի կարգավիճակ։ Ստոկհոլմի համալսարանն ունի երկու գիտական ոլորտ՝ բնական գիտություններ և հումանիտար / հասարակական գիտություններ։ Համալսարանի չորս տարբեր ֆակուլտետներում՝ իրավագիտություն, հումանիտար գիտություններ, հասարակական գիտություններ և բնական գիտություններ, սովորում են ավելի քան 34000 ուսանող։ Համալսարանը Սկանդինավիայի խոշորագույն համալսարաններից մեկն է։ Համաշխարհային համալսարանների ակադեմիական դասակարգման ցանկում (ARWU) այն համարվում է աշխարհի լավագույն 100 համալսարաններից մեկը ։
1960 թվականին Ստոկհոլմի համալսարանին շնորհվել է համալսարանի կարգավիճակ՝ այն դարձնելով Շվեդիայի չորրորդ ամենահին համալսարանը։ Ինչպես Շվեդիայի մյուս պետական համալսարանները, Ստոկհոլմի համալսարանի առաքելությունը հասարակության դասավանդումն ու հետազոտությունն է ։
Պատմություն
Ստոկհոլմի համալսարանի ձևավորման նախաձեռնությունը ստանձնել է Ստոկհոլմի քաղաքային խորհուրդը։ Գործընթացն ավարտվել է 1865 թվականի դեկտեմբերին «մայրաքաղաքում բարձրագույն ուսումնական հաստատություն հիմնելու» հիմնադրամի և կոմիտեի որոշմամբ ։ Կոմիտեի կազմում ընդգրկված էին ինը հարգարժան անդամներ և նշանավոր քաղաքացիներ, որոնք իրենց ներդրումն ունեին գիտության և հասարակության զարգացման գործում ։
Հաջորդ կարևոր քայլը կատարվեց 1869 թվականի հոկտեմբերին, երբ ստեղծվեց Ստոկհոլմի համալսարանական քոլեջի ասոցիացիան ։ Կոմիտեի մի քանի անդամներ դարձան ասոցիացիայի անդամներ` ներառյալ պրոֆեսոր Փեհր Հենրիկ Մալմսթենը ։ Ասոցիացիայի առաքելությունն էր Ստոկհոլմում համալսարան հիմնելը։ Ստոկհոլմի համալսարանական քոլեջի հուշագիրն ընդունվել է 1877 թվականի մայիսին, իսկ հաջորդ տարվա աշնանային կիսամյակում սկսեցին փաստացի գործողությունները։
1878 թվականին Stockholms högskola համալսարանական քոլեջը սկսեց իր գործունեությունը մի շարք դասախոսություններով, որոնք նվիրված էին բնական գիտություններին, բաց էին հետաքրքրվող քաղաքացիների համար (ավանդույթ, որը մինչ այժմ պահպանում է տարեկան հրապարակայնորեն բաց դասախոսությունները)։ Համալսարանի վաղ պատմության մեջ ուշագրավ է 1889 թվականին Սոֆյա Կովալևսկայայի նշանակումը մաթեմատիկայի ֆակուլտետի ամբիոնի վարիչի պաշտոնում, որից հետո նա դարձավ Եվրոպայում երրորդ կին պրոֆեսոր։ 1904 թվականին քոլեջը պաշտոնական դարձավ աստիճան շնորհող հաստատություն։
1960 թվականին քոլեջին շնորհվեց համալսարանի կարգավիճակ, և այն դարձավ Շվեդիայի չորրորդ պետական համալսարանը։ Համալսարանի տարածքները գտնվում էին Ստոկհոլմի կենտրոնում՝ Observatorielunden-ում, սակայն ընդունելությունների պատճառով տարածքի պակաս առաջացավ և համալսարանը տեղափոխվեց ավելի մեծ հաստատություն։ 1970 թվականից համալսարանական գործողությունների մեծ մասը կատարվում էր քաղաքի կենտրոնից հյուսիս գտնվող Ֆրեսկատի հիմնական կամպուսում, որը նախկինում օգտագործվում էր Շվեդիայի թագավորական գյուղատնտեսության և անտառաբուծության ակադեմիայի կողմից։
Դասակարգում
Համաշխարհային համալսարանների ակադեմիական դասակարգման 2017 թվականի Շանհայի վարկանիշային խորհրդատվության /Համաշխարհային համալսարանների ակադեմիական դասակարգման կողմից հաստատված ամենամյա հրապարակմամբ Ստոկհոլմի համալսարանը դիտարկվել է որպես աշխարհի 74-րդ լավագույն համալսարան ։
The Times Higher Education (THE) Համալսարանական վարկանիշային աղյուսակում 2018 թվականին Ստոկհոլմի համալսարանը դասվել է աշխարհի բարձրագույն համալսարանների ցուցակի 134-րդ տեղում ։
QS համաշխարհային համալսարանական վարկանիշային աղյուսակում Ստոկհոլմի համալսարանը 2018 թվականին աշխարհում ընդհանուր առմամբ զբաղեցրել է 200-րդ տեղը։ Առարկայական դասակարգումները հետևյալն էին՝ 107-րդը Արվեստի և հումանիտար գիտությունների, 235-րդը՝ Կենսական գիտությունների և բժշկության, 261-րդը՝ ճարտարագիտության և տեխնոլոգիայի, 150-րդը՝ բնական գիտությունների բնագավառում, 65-րդը՝ սոցիալական գիտությունների և կառավարման ոլորտում։
Ըստ CWTS Leiden վարկանիշի՝ 2014 թվականին Ստոկհոլմի համալսարանը աշխարհի համալսարանների շարքում դասվել է 140-րդ տեղում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի համալսարաններ Կատեգորիա:Ստոկհոլմի կառույցներ Կատեգորիա:1878 հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:1878 հիմնադրումներ Շվեդիայում Կատեգորիա:1960-ական հիմնադրված համալսարաններ
Դինգո վայրի շունը
«Դինգո վայրի շունը» («Дикая собака динго»), 1962 թվականի խորհրդային լիամետրաժ սև-սպիտակ գեղարվեստական ֆիլմ, որը բեմադրել է ռեժիսոր Յուլի Կարասիկը «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում խորհրդային մանկագիր Ռուվիմ Ֆրաերմանի «Դինգո վայրի շունը կամ Պատմություն առաջին սիրո մասին» («Дикая собака Динго, или Повесть о первой любви», 1939) վիպակի հիման վրա։ Ֆիլմի պրեմիերան ԽՍՀՄ-ում տեղի է ունեցել 1962 թվականի հոկտեմբերի 15-ին :
Ֆիլմը ներառվել է «ԽՍՀՄ պետական ֆիլմֆոնդ» ֆիլմերի հավաքածուում։
Սյուժե
Հեռավորարևելյան Պրիմորսկ քաղաքում ապրում է Տանյա Սաբանեևան իր մոր հետ։ Ծառայության բերումով Մոսկվայից իր նոր կնոջ և նրա եղբորորդու՝ Կոլյայի հետ այդ քաղաք է տեղափոխվում Տանյայի գնդապետ հայրը, որին նա երբեք չի տեսել։
Տանյան և Կոլյան հանդիպում են և ընկերանում։ Տանյան իր ընկերոջ համար բացահայտում է մի զարմանալի աշխարհ, որտեղ ապրում է դինգո վայրի շունը։
Դերասանների ընտրություն
Գրեթե բոլոր գլխավոր դերակատարների համար «Դինգո վայրի շունը» ֆիլմում աշխատանքը եղել է նորամուտային։
Ամենաարագը գտել են դերասան Կոլյա Սաբանեևի դերի համար։ Ռեժիսորը տեսել է Լենինգրադի թատրոնի, երաժշտության և կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտի ուսանող Վլադիմիր Յուբիկի լուսանկարները, նրա դեմքը համարել «Նուրբ, նյարդային, բայց զարմանալիորեն ներդաշնակ», և հաստատել է երիտասարդին այդ դերի համար առանց կինոփորձների ։
«Նանայ տղա Ֆիլկիին» որոնելիս ռեժիսորի օգնականը շրջել է երկրի հսկայական տարածքով՝ հասնելով ընդհուպ մինչև Հեռավոր Հյուսիս։ Երբ սկսվել է Ղազախստանից դպրոցականների դիտումը, գտել են դերակատարին, որը դարձել է 14-ամյա Թալասը՝ Ալմա-Աթայի պատանի հանդիսատեսի թատրոնի արտիստներ Ամինա Ումուրզակովայի և Կամասի Ումուրզակովի որդին։ Կինոփորձեր այդ անգամ ևս չեն անցկացվել. կինոխմբի ներկայացուցիչները ստացել են ծնողների համաձայնությունը և Թալասին առաջարկել են մեկնել Լենինգրադ՝ նկարահանումների ։
Տանյա Սաբանեևայի դերակատարին ամենաերկարն են փնտրում։ Գեղխորհրդի անդամները շատ են զարմացել, երբ նրանց ներկայացրել են 22-ամյա Գալինա Պոլսկիխին։ Այնուամենայնիվ, ՎԳԻԿ-ի ուսանողուհին հաստատվել է աշակերտուհու դերի համար ։
Նկարահանումների վայր
Նատուրալ նկարահանումների զգալի մասն անցկացվել է Ղրիմի Լենինյան շրջանի Սեմյոնովկա գյուղում (2013 թվականին ի հիշատակ այդ իրադարձության այնտեղ տեղադրվել է հուշատախտակ )։
Շնասահնակ վարելը և բուրանի տեսարանը, որում հայտնվում են Տանյան և Կոլյան, նկարահանվել են Կուզմոլովո գյուղի մոտ՝ Լենինգրադի ամենամոտ արվարձանում։ Տեսարանին բացառիկ գեղարվեստականություն են հաղորդում մորենի բլուրներն ու փոքր լիճը (սառցե դարաշրջանի մնացորդներ)։
Տաղավարային նկարահանումներն իրականացվել են «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում։
Զավեն Ա Մանազկերտցի
Զավեն Ա Մանազկերտցի (, նաև՝ Զավեն Ա Աղբիանոսյան , ), հայ հոգևորական գործիչ, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս (377-381), Մանազկերտի եպիսկոպոս (373-377)։ Սերվում է Աղբիանոսյանների տոհմից ։
Կենսագրություն
Ծննդյան թվականն անհայտ է։ Ծնվել է Տուրուբերան աշխարհի Ապահունիք գավառի Մանազկերտ քաղաքում, սերվում է Աղբիանոսյանների տոհմից, եղբայրն է՝ Ասպուրակես Մանազկերտցին։ Նախապես եղել է Մանազկերտի եպիսկոպոսը (373-377)` հաջորդելով Ամենայն Հայոց կաթողիկոս ընտրված իր ազգական Շահակ Ա Մանազկերտցուն։ 377 թվականին ընտրվել է Ամենայն Հայոց կաթողիկոս և հաջորդել Շահակ Ա-ին։ Մահացել է 381 թվականին։ Կաթողիկոսական գահին Զավեն Ա Մանազկերտցուն հաջորդել է եղբայրը՝ Ասպուրակես Ա Մանազկերտցին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ Կատեգորիա:Մանազկերտ քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:381 մահեր Կատեգորիա:Աղբիանոսյաններ Կատեգորիա:4-րդ դարի հայեր
Թոկատի գավառակ
Թոկատ, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթում։ Կենտրոնը Եվդոկիա քաղաքն էր։
Վարչական բաժանում
Մինչև 1915 թվականի Մեծ եղեռնը գավառակն ուներ 25 քաղաքներ և գյուղեր, որոնցում հայերի թիվը ըստ «Յուշամատյան մեծ եղեռնի»-ի վիճաակագրության կազմում էր 70 000 և ավելի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Դեյվիդ Միլիբենդ
Դեյվիդ Ռայթ Միլիբենդը ( ինչպես նաև Միլիբանդ, 1965 թ., հուլիսի 15, Լոնդոնում, Մեծ Բրիտանիա)։ 2007-2010 թթ. եղել է Մեծ Բրիտանիայի արտաքին գործերի նախարար (Գորդոն Բրաունի ղեկավարած կառավարությունում) ։ Մեծ Բրիտանիայի լեյբորիստական կուսակցության պարագլուխներից մեկն է։
Հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Անգլիացի աթեիստներ Կատեգորիա:Անգլիացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Անգլիացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի արտաքին գործերի նախարարներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Սեեբակ
Սեեբակ (Seebach), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 1791 մարդ, բնակչության խտությունը` 104.68 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17.11 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 420 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 50 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 1144 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 894-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 250։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,1 %։ 894 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 838 անձ (461 տղամարդ և 377 կին)։ Գործազուրկ են եղել 56 անձ (26 տղամարդ և 30 կին)։ 250 անաշխատունակներից 76-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 82-ը` թոշակառուներ, իսկ 92-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Դմիտրովկա (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Դմիտրովկա (Дмитрівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1782 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դմիտրովկա գյուղում բնակվում էր 439 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1775 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 247,32 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1782 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Խելացի ցուցիչ
Համակարգչային գիտությունում, խելացի ցուցիչը տվյալների աբստրակտ տիպ է, որը կատարելով ցուցչի դեր, միաժամանակ տրամադրում է լրացուցիչ հնարավորություններ, ինչպիսին են՝ հիշողության կառավարում կամ սահմանների ստուգում։ Այս լրացուցիչ հնարավորությունները ստեղծված են ցուցչի սխալ օգտագործման հետևանքով առաջացած սխալների քանակը նվազեցնելու նպատակով՝ պահպանելով վերջինի արդյունավետությունը։ Խելացի ցուցիչները, սովորաբար, պահպանում են հիշողության ճանապարհը, որի վրա ցույց են տալիս։ Նրանք կարող են օգտագործվել նաև այլ ռեսուրսների կառավարման համար, օրինակ՝ ցանցային կապի։
Ցուցիչների սխալ օգտագործումը հանդիսանում է ծրագրային սխալների հիմնական աղբյուրներից մեկը։ Խելացի ցուցիչները կանխում են հիշողության արտահոսքի դեպքերի մեծ մասը, հիշողության ազատումը դարձնելով ավտոմատացված։ Խելացի ցուցիչների կողմից կառավարվող ռեսուրսները ինքնուրույն կերպով ազատվում են, երբ վերանում է նրա վերջին (կամ միակ) տերը, օրինակ այն պատճառով, որ այն անցել է թույլատրելի սահմանները։ Խելացի ցուցիչները կանխում են նաև կախված ցուցիչների իրավիճակները, քանի որ ռեսուրսների ազատումը տեղի է ունենում ամենավերջում (երբ ռեսուրսը չի օգտագործվում ոչ–ոքի կողմից)։
Գոյություն ունի խելացի ցուցիչների մի քանի տիպ։ Որոշները աշխատում են հղումներ հաշվելու մեթոդով, մյուսները՝ վերագրելով օբյեկտի սեփականատիրությունը միակ ցուցչի։ Այն դեպքում, երբ ծրագրավորման լեզուն ունի ավտոմատացված աղբի հավաքում (օրինակ Java կամ C#), ապա հիշողության կառավարման համար խելացի ցուցիչները այլևս անհրաժեշտ չեն, չնայած կարող են օգտագործվել այլ ռեսուրսների կառավարման համար։
Խելացի ցուցիչները C++ լեզվում
C++ լեզվում, խելացի ցուցիչները կարող են իրականացվել որպես կաղապարային դաս՝ ավանդական ցուցչի դերը կատարելու հետ մեկտեղ տրամադրելով հիշողության կառավարման լրացուցիչ ալգորիթմներ։
Խելացի ցուցիչները կարող են հեշտացնել ծրագրավորումը՝ արտահայտելով ցուցչի օգտագործման եղանակները հենց տոպով։ Օրինակ, երբ C++ ֆունկցիան վերադարձնում է ցուցիչ, հնարավոր չէ պարզել, թե տեղեկատվությունը օգտագործելուց հետո արդյո՞ք կանչո՛ղը պետք է ազատի հիշողությունը։ Ավանդաբար, այս խնդիրը լուծվում էր մենկաբանությունների միջոցով, սակայն այդ ճանապարհը կարող է հանգեցնել սխալների։ Տվյալ մեթոդի հետևանքով առաջացող խնդիրները կարելի է շրջանցել վերադարձնելով , Այս դեպքում ֆունկցիան բացահայտորեն հաստատում է, որ կանչողը պետք է ստանձնի արդյունքի սեփականատեր հանդիսանալու դերը։ Մինչև C++11ը, unique_ptr–ն կարող է փոխարինվել auto ptr–ով։
unique_ptr
C++11–ը տրամադրում է, որը նկարագրված է   գլխային ֆայլում ։
–ի պատճենող կառուցիչները և վերագրման օպերատորները իրականում չեն պատճենում տեղադրված ցուցիչը։ Փոխարենը, նրանք տեղափոխում են ցուցիչը՝ նախորդ  օբյեկտը թողնելով դատարկ։ Սա եղանակներից մեկն է, որի միջոցով կարելի է երաշխավորել, որ միայն մեկ   օբյեկտ կարող է սեփականաշնորհել ցուցիչը ժամանակի տվյալ պահին։ Սա նշանակում է, որ չպետք է օգտագործել , երբ պատճենահանման քերականության օգտագործումը անխուսափելի է։
C++11 ստանդարտը տրամադրում է տեղափոխման քերականություն, որը թույլ է տալիս արժեքների տեղափոխությունը բացահայտորեն ներկայացնել այլ գործողություն, քան նրանց պատճենումը։ Ստանդարտը թույլ է տալիս նաև օբյեկտների պատճենման բացահայտ կանխում։ Քանի որ –ն արդեն գոյություն ուներ իր սեփական պատճենման քերականությամբ հանդերձ, այն չէր կարող առանց անհամատեղելիության փոխարինվել միայն տեղախոխման քերականությամբ ցուցչով։ Այդ պատճառով C++11–ը ներմուծում է ցուցչի նոր տիպ՝  ։
Ցուցչի այս տիպում պատճենման կառուցիչները և վերագրման օպերատորները բացահայտորեն ջնջված են, ինչը նշանակում է, որ ցուցիչը չի կարող պատճենվել։ Այն նաև չի կարող տեղափոխվել օգտագործելով –ն, որը թույլ է տալիս փոխանցել սեփականատիրությունը մի   օբյեկտից մյուսին։
–ն դեռևս հասանելի է, սակայն C++11–ում համարվում է հնացած։
shared_ptr և weak_ptr
C++11–ը պարունակում է  և , որոնք հիմնված են Boost գրադարանների հիման վրա։ C++ Տեխնիկական Զեկույց 1ում վերջիններս առաջին անգամ ներմուծվեցին ստանդարտի մեջ, բայց C++11–ում նրանք ձեռք են բերում լրացուցիչ հնարավորությունները՝ հավասարվելով Boost–ի տարբերակներին։
–ն իրենից ներկայացնում է սեփականատիրության իրավունք ցուցչի համար. Ամեն մի  օբյեկտ սեփականաշնորհում է նույն ցուցչիը. Այդ ցուցչիը ազատվում է միայն այն դեպքում, երբ ծրագրում վերանում են բոլոր այն  օբյեկտները, որոնց օգտագործում են այդ ցուցչիը։
–ն օգտագործում է հղումները հաշվելու մեթոդը, այսպիսով ցիկլիկ հղումները հանդիսանում են պոտենցիալ խնդիր։ Խնդիրը շրջանցելու համար օգտագործվում են ։ Տեղակայված օբյեկտը ազատվում է միայն այն դեպքում, երբ միակ հղումները օբյեկտի վրա հանդիսանում են   տիպի հղումներ։  –ն չի երաշխավորում, որ օբյեկտը դեռ գոյությունը ունի, բայց այն կարող է հարցում անել, ռեսուրսի տրամադրման համար։
Զուգահեռ կատարման երաշխիքներ
Հղվող օբյեկտները սակայն, պետք է նույնպես պաշտպանված լինեն զուգահեռ կատարման դեպքում առաջացող խնդիրներից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ծրագրավորում
Հմայակ Հովհաննիսյան
Հմայակ Կոնստանտինի Հովհաննիսյան, քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր,
Կենսագրություն
Հմայակ Հովհաննիսյանը ծնվել է 1960 թվականի ապրիլի 8-ին Երևանում ։ 1982 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Միխայիլ Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։ Ստացել է փիլիսոփայի որակավորումը։ Եղել է քաղաքագետ, փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու, քաղաքագիտության դոկտոր։ 1982-1986 թվականներին սովորել է Մոսկվայի պետհամալսարանի ասպիրանտուրայում ։ 1986-1988 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի հասարակական գիտությունների ակադեմիայում, 1988-1992 թվականներին ԵՊՀ փիլիսոփայության և սոցիոլոգիայի ֆակուլտետում եղել է ավագ գիտաշխատող, ապա առաջատար գիտաշխատող ։ 1991 թվականին եղել է Հայաստանի քաղաքագետների միության նախագահ, իսկ 1994-1998 թվականներին որպես հրավիրված մասնագետ, աշխատել է ՌԴ Պետդումայի Անդրկովկասի հանրապետությունների գծով գլխավոր փորձագետ։
Անձնական կյանք
Ամուրի է։
(3774) Մեգումի
(3774) Մեգումի (Megumi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Տակուո Կոջիմայի կողմից Չիյոդայում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տակուո Կոջիմայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նռնաձոր
Նռնաձոր, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Մեղրու տարածաշրջանում, Մեղրի քաղաքից մոտ 17 կմ արևելք, Արաքս գետից մոտ 2 կմ հեռավորության վրա` ձորալանջերին, ծովի մակարդակից 500-600 մ բարձրության վրա։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից ճանապարհով կազմում է մոտ 97 կմ։
Նյուվադի անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Մեղրու գավառի, իսկ 1930 թվականից` Մեղրու շրջանի։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ, անվանափոխվել է Նռնաձոր 2006 թվականին։
Գյուղին պատկանող հողատարածքներում աճեցվում է նուռ, թութ, թուզ, խռնիկ։ Կան նաև վայրի նռան ծառեր։ Լեռներում հանդիպում է արջ, հովազ, վարազ, գայլ, եղջերու։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Նռնաձորի մշտական բնակչությունը կազմել է 148, առկա բնակչությունը` 137 մարդ ։ Գյուղը նախկինում բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, որոնք լքել են գյուլը 1991 թ. ամռանը։ Դրանից հետո գյուղում հաստատվել են հայեր։ Նռնաձորի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր
Գրոմակի
Գրոմակի (Громаки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի բնակավայրեր
Գերտրինգեն
Գերտրինգեն (Gärtringen), կոմունա Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Գտնվում է Շտուտգարտի վարչական շրջանի ենթակայության տակ։ Մտնում է Բյոբլինգեն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 12 116 է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 20,21 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 1 15 015։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 2 գյուղական համայնքների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ակնաղբյուր (Տավուշի մարզ)
Ակնաղբյուր, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզում։
Անուն
Խորհրդային ժամանակաշրջանում՝ մինչև 1967 թվականիի մայիսի 25-ը, կոչվել է Ներքին Աղդան, ապա՝ մինչև 1970 թվականի նոյեմբերի 11-ը՝ Մորուտ ։
Աշխարհագրություն
Բնակավայրը գտնվում է Աղստև գետի ձախափնյակում՝ ծովի մակարդակից 650 մ բարձրության վրա։ Ունի 5,8 կմ2 տարածք։ Մարզկենտրոն Իջևան քաղաքից հեռու է 11 կմ դեպի հյուսիս, մայրաքաղաք Երևանից՝ 146 կմ։
Կլիմա
Ակնաղբյուրը գտնվում է բարեխառն գոտում՝ ամռանը միջին ջերմաստիճանը + 23 °C է, ձմռանը՝ -1 °C։
Պատմություն
Ակնաղբյուրի հարավային մասում գտնվում է մի սրբատեղի՝ մի դարավոր կաղնու ծառ։ Ըստ ավանդույթի ծառը տնկել է Վարդան Մամիկոնյանը 450 թվականին, երբ վերադառնում էր Խաղխաղի հաղթական ճակատամարտից։ Սակայն 1978 թվականին կաղնին տապալվեց, ընկած կաղնու կողքին Խորհրդային Միության մարշալ Հովհաննես Բաղրամյանը մի նոր կաղնի տնկեց։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Ակնաղբյուր գյուղի տարածքում առկա են մի շարք պատմամշակութային հուշարձաններ, որոնց մի մասը ընդգրկված են Հայաստանի Հանրապետության հուշարձանների պետական ցանկում։ Հաշվառված հուշարձանները չորսն են՝ գյուղի արևմտյան եզրին՝ ճանապարհի երկու կողմում տարածվող և 13-ից 20-րդ դարերով թվագրվող գերեզմանոցը, այնտեղ գտնվող և մարդու պատկերաքանդակ պատկերող 13-րդ դարի խաչքարը, Վարդան Մամիկոնյանի տնկած կաղնու ծառի մոտ տեղադրված և 1301 թվականով թվագրվող թևավոր խաչքարը, 1970 թվականին գյուղի մեջ կառուցված և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին նվիրված հուշարձանը ։
Բնակչություն
Ըստ որոշ աղբյուրների՝ Ակնաղբյուրի հին բնակիչները եղել են Արցախի Աղդամ բնակավայրից, որի պատճառով կոչվում էր Ներքին Աղդան։
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Ակնաղբյուրի մշտական բնակչությունը կազմել է 509, առկա բնակչությունը` 473 մարդ, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Վերադարձ (սերիալ)
Վերադարձ հայկական հեռուստասերիալ որը ցուցադրվել է Արմենիա հեռուստաընկերությունում։
Սյուժե
Սերիալի իրադարձությունները Սպիտակի երկրաշարժի աղետից փրկված Ռաֆայելի և մյուս ընկերների փրկության մասին են։ Սկսվում է Արցախյան պատերազմը, որտեղ Ռաֆայելը գերի է ընկնում։ Տարիներ անց, փախչելով՝ ազատվում է գերությունից։ Իր կինը` Եվան, Ռաֆայելից նորություն չունենալով՝ ամուսնանում է Սեդրակի հետ, ծնվում իր դուստր Նինան։ Ռաֆայելը՝ վերադառնալով Երևան, գալիս է անակնկալի։
Գերության մեջ է ընկնում նաև նրանց ընկերներից՝ Աբոյի որդի Էդմոնը։ Երկար փորձերից հետո դա նրանց հաջողվում է։ Սերիալում նաև ընդգրկված է վրեժ լուծելու, մահվան թեմաները։ Սերիալը նախատեսված է 16 տարեկանից բարձր անձանց համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական հեռուստասերիալներ
Սոլեմինիս
Սոլեմինիս (իտալ. Soleminis), կոմունա Իտալիայում` Սարդինիա մարզի Կալիարի գավառում ։ Սահմանակից է Դոլիանովա, Սերդիանա, Սետտիմո Սան Պիետրո, Սիննաի համայնքներին ։
Բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 1.897 : Բնակչության խտությունը կազմում է 122,45 մարդ /կմ ²։ Համայնքն զբաղեցնում է 12.96 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 9040, հեռախոսային կոդ՝ 070:
Քիթի Քիելանդ
Քրիսթիանա (Քիթի) Լանգե Քիելանդ (Kitty Lange Kielland, ), նորվեգացի նկարչուհի, բնանկարի ժանրի կարկառուն ներկայացուցիչ ։
Սոլեմինիս
Քաղաքի հովանավոր սուրբն է համարվում Հակոբոս առաքյալը: Տոնը նշվում է հուլիսի 25-ին, իսկ Սուրբ Աննայի տոնը նշվում է հուլիսի 26-ին։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Քիթի Քիելանդ
Կենսագրություն և ստեղծագործական կյանք
Քիթի Քիելանդը ծնվել է 1843 թվականի հոկտեմբերի 8-ին նորվեգական Սթավանգեր քաղաքում ։ Մեծացել է ունևոր ընտանիքում։ Նորվեգացի բանաստեղծ Ալեքսանդր Քիելանդի ավագ քույրն է։ Մանկության տարիներից սկսել է զբաղվել նկարչությամբ ու գեղանկարչությամբ։
1873 թվականին Քիթին ուղևորվում է դեպի Գերմանիա՝ Կարլսրուե, որտեղ մասնավոր դասեր է վերցնում բնանկարիչ Հանս Գուդեից։ Վերջինիս արվեստից ներշնչվելով Քիթի Քիելանդը սկսում է նկարել ռեալիզմի ժանրով, չնայած որ ուշ շրջանի աշխատանքներում նկատվում են իմպրեսիոնիզմի տարրեր։ Երկու տարվա ուսումնառության շրջանում Քիթին մեծ վարպետություն ձեռք բերեց։ 1875 թվականին նա տեղափոխվում է Մյունխեն, որտեղ այդ տարիներում գտնվում էր նորվեգացի նկարիչների գաղութ-հավաքատեղին։ Այս քաղաքում նա ծանոթանում է նկարիչ Հերման Բայշի հետ, ծանոթանում ֆրանսիական ռեալիստական արվեստին։ Նրա վրա մեծ ազդեցություն է թողնում նաև նորվեգացի նկարիչ Էլիֆ Պետերսենը, ով այդ տարիներին Մյունխենում էր բնակվում։ Քիելանդը Մյունխենում է ապրում ու աշխատում ընդհուպ մինչև 1878 թվականը։
1878 թվականին Քիթի Քիելանդը մեկնում է Ֆրանսիա՝ Փարիզ, որտեղ կազմակերպվում է նրա ցուցահանդեսը։ Այստեղ ընկերանում է նկարիչ-բնանկարիչ Լեոն Փելուզի հետ, որն ապրում էր Սերնե լա Վիլ կոմունայում։ Քիելանդը մնում է Փարիզում մինչև 1889 թվականը։ Ավելի ուշ վերադառնում է հայրենիք։ 19-րդ դարավերջին մասնակցում է ֆեմինիստական շարժմանը։
Կյանքի վերջին տարիներին ստեղծել է փոքրիկ չափերի կտավներ։ Տառապել է ծերունական մարազմով։
Քիթի Քիելանդն իր մահկանացուն կնքել է 1914 թվականի հոկտեմբերի 1-ին՝ յոթանասուն տարեկան հասակում՝ Օսլոյում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Ժյուլիանի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:19-րդ դարի կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Նորվեգացի կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Նորվեգացի կանայք Կատեգորիա:Նորվեգացի դիզայներներ
Կնծավ
Կնծավ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանի Բիթլիսի վիլայեթի Մոտկանի գավառում։
1909 թվականին ուներ 40 տուն հայ բնակիչ։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։ Բնակչության մի մասը զոհվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մոնոմախի գդակ
Մոնոմախի գդակ (Ша́пка Монома́ха, Мономахова шапка), ինքնակալության խորհրդանիշ Ռուսաստանում, ռուսական մեծ իշխանների և ցարերի թագը։ Ավանդության համաձայն, Մոնոմախի գդակը (ոսկյա նրբահյուս սրածայր գլխարկ՝ պսակված խաչով, սամույրով, թանկարժեք քարերով, XIV դ․ միջինասիական գործ) ուղարկել է բյուզանդական կայսր Կոստանդին Մոնոմախն իր թոռանը՝ Կիևյան մեծ իշխան Վլադիմիր Մոնոմախին։ Մոնոմախի գդակով առաջինը թագադրվել է ցար Իվան IV-ը (1547 թվական)․ սովորույթը պահպանվել է մինչև 1721 թվականը, երբ Մոնոմախի գդակը փոխարինվել է կայսերական թագով։ Պահվում է Մոսկվայի Կրեմլի Զինապալատում։
Կատեգորիա:Խորհրդանիշներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Տրոմբաս
Տրոմբաս  (Trombas), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ, Գոյաս նահանգի հյուսիսային մասում։ Մտնում է Պորանգատու գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5255 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 799,123 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 3,7 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր
Սլավնոե (գյուղ, Կիվերցիի շրջան)
Սլավնոե (Славне), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1478 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սլավնոե գյուղում բնակվում էր 121 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,55 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 220 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1478 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Յակշինո (գյուղ, Տյոմկինսկի շրջան)
Յակշինո (Якшино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 15 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սացիխուրի (Խուլոյի շրջան)
Սացիխուրի (საციხური), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Խուլոյի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1120 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խուլոյից 11 կմ հեռավորության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 346 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խուլոյի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Ուռեկան
Աշխարհագրություն
Համայնքը հարթավայրային է, ունի 3231.0 հա տարածք, որից 1621.2 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 1511.9 հա անտառային հողեր։ Ուռեկան համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Հագարի գետը։ Համայնքի տարածքով անցնում է «Ուռեկան-Այգեհովիտ» ոռոգման ջրատարը։
Բնակավայրի տարածքում խմելու ջրի համար առկա են թվով 19 գործող անհատական ջրհորներ։ Խմելու ջրի նպատակով օգտագործում են նաև Հակարի գետի ջուրը։
Բնակչություն
2015 թվականին Ուռեկան համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 168 մարդ, կա 45 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ` անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի համայնքներ
Վահագնի
Վահագնի (նախկին անվանումը` Շահալի), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Փամբակ համայնքում՝ մարզկենտրոն Վանաձորից 21 կմ հյուսիս-արևելք, Փամբակ գետի վերին հովտում՝ Վանաձոր–Ալավերդի մայրուղու ձախ կողմում։ Համայնքն իր վարչական տարածքով սահմանակից է Ձորագյուղ, Անտառամուտ, Եղեգնուտ, Վահագնաձոր համայնքների վարչական տարածքներին։ Համայնքին մոտ գտնվող երկաթուղային կայարաններն են Վահագնաձորը (5 կմ) և Թումանյանը (7 կմ)։ Գյուղը տեղակայված է Վահագնի գետի ձախ ափին՝ ծովի մակերևույթից 1030 մ բարձրության վրա։ Վահագնի է վերանվանվել 1947 թվականի ապրիլի 10-ին ։
Աշխարհագրություն
Աշխարհագրական դիրքը լեռնային է, ծովի մակարդակից գտնվում է 1000-1500 մ բարձրության վրա։ Ձմեռը տևում է 140-160 օր։ Նվազագույն ջերմաստիճանը -19°C է, առավելագույնը` +35°C։ Տարեկան տեղումները քիչ են։ Համայնքի ցանքատարածությունները հաճախ տուժում են սելավներից, կարկուտներից, երբեմն էլ` երաշտից։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների` Վահագնիի մշտական բնակչությունը կազմել է 1070, առկա բնակչությունը` 1001 մարդ ։ Բնակիչները 1831 թվականից մինչ օրս հայեր են, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Գյուղի կենտրոնական մասում է գտվում եկեղեցին. այն գրանցված է որպես գյուղամիջյան եկեղեցի, որովհետև անվան հետ կապված որևէ պատմական վկայություն չկա։ Ըստ բանավոր աղբյուրների՝ եկեղեցին անվանում են Սուրբ Նշան, ոմանք էլ այն անվանում են Սուրբ Սարգիս։ Եկեղեցին կառուցվել է 1806-1807 թվականներին, իսկ զանգակատունը ավելի ուշ՝ 1836 թվականին։ Գործել է մինչև 1929 թվականը։ Հետո, շատ այլ եկեղեցիների նման, ԽՍՀՄ տարիներին վերածվել է կոլտնտեսության պահեստի։ 1988 թվական Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակ եկեղեցին ավերվել է։ Այն վերականգնելու մի քանի փորձ արվել է, բայց ֆինանսների սղության պատճառով միայն բարեկարգման աշխատանքներ են տարվել։
Բնակավայրի կենտրոնական մասում է գտնվում նաև Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված վահագնեցիների հիշատակին նվիրված և 1973 թվականին կառուցված «Վահագն վիշապաքաղ» հուշարձանը, որին կից կա թանգարան։
Գյուղի տարածքում կան բազմաթիվ խաչքարեր և կիկլոպյան դարաշրջանի ամրոց։ Դպրոցի բակում տեղադրված են Գուսան Զաքարյանի և Անտոն Քոչինյանի կիսանդրիները, ովքեր ծնունդով Վահագնիից են եղել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի գյուղեր
Շինշիլա
Շինշիլա (Chinchilla lanigera), կրծողների կարգի շինշիլանմանների ընտանիքի կենդանիների սեռ։
Ընդգրկում է արտաքնակազմով իրար նման երկու տեսակ՝ կարճապոչ կամ խոշոր շինշիլաներ և երկարապոչ կամ փոքր շինշիլաներ։ Պարանոցը կարճ է, գլուխը՝ խոշոր, աչքերը՝ սև և մեծ, բեղիկները՝ երկար։ Ունի առանց արմատի 20 ատամ (4 կտրիչ և 16 սեղանատամ)։ Բութ եղունգներով և կոշտ բարձիկներով հնգամատ առջևի վերջավորությունները կարճ են, իսկ չորս մատով ետինը՝ ավելի հզոր։ Խոշոր շինշիլաների մարմնի երկարությունը՝ 35- 40, իսկ փոքրինը 24-30 սմ է, կենդանի միջին զանգվածը՝ համապատասխանաբար 700 և 500 գ։ Մեջքի և կողմնային հատվածների մազածածկի թույրը կապտամոխրագույն է, իսկ որովայնինը և ոտքերինը՝ սպիտակ։ Պոչի մազերը երկար են և կոպիտ։ Շինշիլաները ապրում են գաղութներով Անդերում (2-4 հազար մետր բարձրության վրա)՝ Պերուի, Չիլիի, Բոլիվիայի և Արգենտինայի տարածքում։ Ակտիվ է երեկոյան և գիշերը։ Սնվում են բարձրլեռնային խոտաբույսերով և թփերով։ Ծնում են տարեկան 2-3 անգամ (յուրաքանչյուր ծնին՝ 1-5 ձագ)։ Խոշոր շինշիլայի հղիության տևողությունը՝ 120, իսկ փոքրինը 111 օր է։ Սեռահասուն են դառնում 6-7 ամսականում և կարող են բազմանալ մինչև 10-12 տարեկանը։ Ապրում են մոտ 20 տարի։ Շինշիլաները արդյունագործության օբյեկտ են (օգտագործվում է շատ արժեքավոր մորթին)։ XIX դարի վերջերին և XX դարի սկզբներին ինտենսիվ որսի հետևանքով շինշիլան գրեթե ոչնչացված էր։ Փոքր շինշիլների ոչ մեծ գլխաքանակ կա Հյուսիսային Չիլիի առափնյա թեքություններում (այն վերցված է պահպանության տակ)։ 1923 թվականից շինշիլան (հիմնականում կարճապոչը) բուծվում է վանդակներում (սկզբում՝ ԱՄՆ-ում և Կանադայում, ավելի ուշ՝ Եվրոպայի գրեթե բոլոր երկրներում, ինչպես նաև Հարավային Ամերիկայում, Աֆրիկայում և Ավստրալիայում)։ Հայաստանում շինշիլաբուծությունը տարածվել է 1998 թվականից։ Ներկայումս Հայաստանում գործում են ավելի քան 35 շինշիլաբուծական տնտեսություններ։ Շինշիլաների խնամքով և բուծմամբ զբաղվում են նաև սիրող-կենդանաբույծները։ Շինշիլաները որպես ընտանի կենդանիներ շատ տարածված են Եվրոպայում, ԱՄՆ-ում և Ռուսաստանում։ Շինշիլաների մաքրակենցաղության, տհաճ հոտի իսպառ բացակայության և դիմացկունության պատճառուվ նրանց տնային խնամքը տարածվում է նաև Հայաստանում։ Շինշիլաբուծությունը որպես եկամտաբեր բիզնես իր ուրույն տեղն ունի կենդանաբուծության և մորթեգործության բնագավառներում։ Շնորհիվ կլիմայական պայմանների և բարձրորակ ալպիական կերերի շինշիլաբուծությունը Հայաստանում ունի զարգացման մեծ հեռանկար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրծողներ Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ընտանի կենդանիներ Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Իրինդ)
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, միջնադարյան եկեղեցի Հայաստանում։ Գտնվում է Արագածոտնի մարզի Իրինդ գյուղում։
Պատմություն
Հուշարձանի դեկորատիվ հարդարանքը բնորոշ է 7-րդ դարի երկրորդ կեսի հայկական արվեստին։ Պահպանվել էր եկեղեցու հյուսիսային մասը։
2005-2017 թվականներին ընթացել են եկեղեցու վերակառուցման աշխատանքները ։ Ֆինանսավորվել է ՀՀ վարչապետ Անդրանիկ Մարգարյանի նախաձեռնությամբ, որը ծագմամբ այդ գյուղից էր ։
Ճարտարապետություն
Բազմաբսիդ կենտրոնակազմ եկեղեցի է, հորինվածքով նման է Եղվարդ քաղաքի Զորավար եկեղեցուն, սակայն, այստեղ ավագ խորանի երկու կողմերում կան քառակուսի ավանդատներ, իսկ արևմուտքից աբսիդը փոխարինված է հատակագծում ուղղանկյուն խորշով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արագածոտնի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:7-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Զվորնիկ (լիճ)
Զվորնիկ (Зворничко језеро, Zvorničko jezero), արհեստական լիճ Սերբիայի և Բոսնիա և Հերցեգովինայի սահմանին։ Առաջացել է 1954 թվականին Դրինա գետի վրա հիդրոէլեկտրակայան կառուցելու նպատակով ամբարտակ բարձրացնելու արդյունքում : Անհրաժեշտ հարմարություններ են ստեղծված հանգստացողների, ձկնորսների, ջրային մարզաձևերով (լող, թիավարություն, ռաֆթինգ, դայվինգ, առագաստանավային սպորտ) զբաղվել ցանկացողների համար։ Հաճախակի կազմակերպվում են բայդարկաներով և կանոեներով թիավարության մրցումներ : Լիճը համբավված է նաև նրա ջրերում ապրող հսկա լոքոներով։ 1998 թվականից սկսած՝ այստեղ ամեն տարի անցկացվում է լոքոյի որսի տոնախմբություն՝ Somovijada: Թեև ձկնորսների շրջանում համառ խոսակցություններ են պտտվում մինչև երեք հարյուր կիլոգրամանոց լոքոների մասին, բայց Զվորնիկում բռնված ամենամեծ ձուկն ունեցել է ընդամենը 87 kg քաշ ։
Բնութագիր
Լճի հայելու մակերեսը 8,1 կմ2 է, առավելագույն խորությունը՝ 28 մետր, ջրի ընդհանուր ծավալը՝ 89 միլիոն մ3 : Սերբական կողմում լճափին ընկած են Չիտլյուկ, Ամաջիչ, Սակար, բոսնիա-հերցեգովինական կողմում՝ Սոպոտնիկ, Դրինյաչա, Ջևանիե, Դիվիչ բնակավայրերը :
Ասպուրակես Ա Մանազկերտցի
Ասպուրակես Ա Մանազկերտցի (ծ. թ. անհայտ, Մանազկերտ – 386, Մանազկերտ), Ամենայն հայոց կաթողիկոս 381 թվականից։ Հաջորդել է Զավեն Ա Մանազկերտցուն, Աղբիանոսյանների տոհմից։ Պայքարել է Բյուզանդիայի քաղաքականության դեմ, աջակցել Հայոց թագավոր Խոսրով Գ-ին։ Ասպուրակես Ա Մանազկերտցու ջանքերի շնորհիվ Հայաստանի՝ բյուզանդիային անցած արևմտյան մասում նոր հոգևոր առաջնորդ չի նշանակվել, և Հայոց կաթողիկոսական աթոռը պահպանել է իր համահայկական նշանակությունը։ Կաթողիկոսական գահին Ասպուրակես Ա Մանազկերտցուն հաջորդել է Սահակ Ա Պարթևը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ Կատեգորիա:386 մահեր Կատեգորիա:Մանազկերտ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Աղբիանոսյաններ Կատեգորիա:Մանազկերտ քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Անձինք առանց ծննդյան տարեթվի Կատեգորիա:Անձինք առանց ծննդյան օրվա Կատեգորիա:Անձինք առանց մահվան օրվա Կատեգորիա:4-րդ դարի հայեր
Սոլանա դել Պինո
Սոլանա դել Պինո (Solana del Pino), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Սյուդադ Ռեալ պրովինցիայում՝ Կաստիլիա-Լա Մանչ ինքնավար համայքնի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վալյե դե Ալկուդիա շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 179 կմ²։ Բնակչությունը՝ 414 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։ Պրովինցիայի հեռավորությունը վարչական կենտրոնից կազմում է 284 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ալեշդ
Ալեշդ (IPA-ro|aˈleʃd|-|Ro-Aleșd.ogg, Élesd, Alešď), քաղաք Ռումինիայի հյուսիսարևմտյան մասում՝ Բիհոր ժուդեցում (շրջանում)։ Զբաղեցնում է 71,95 կմ² տարածք։ 2011 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 10.066 :
Պատմություն
Առաջին անգամ հիշատակվել է 1291 — 1294 թվականներին կազմված եպիսկոպոսապատկան հողակտորների ցանկում՝ որպես Villa Elusd: 1332 թվականին նշվել է իբրև Sacerdos de Villa Elesd: Այդ ժամանակներին վերագրվող ամրոցը ներկայումս գտնվում է կիսավեր վիճակում, այդուհանդերձ զբոսաշրջիկներին թույլատրվում է մոտենալ, դիտել ։
1918 թվականին՝ Ավստրո-Հունգարիայի տրոհումից հետո, քաղաքը Ռումինիայի մաս է դարձել։ 1940-1945 թվականներին հայտնվել է Հունգարիայի կազմում, այնուհետև դարձյալ վերադարձվել ռումինիային։
Բնակչություն
2007 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 10.746 : 2002 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ բնակչության 65,2%-ը ռումիններ էին, 19,1%-ը՝ հունգարներ, 15,7%-ը՝ այլ ազգությունների ներկայացուցիչներ ։
Ըստ դավանանքային պատկանելության՝ 2011 թվականի տվյալներով 47.48%-ը ուղղափառներ էին, 18.16%-ը՝ կաթոլիկներ, 10,05%-ը՝ ռեֆորմատորներ, 9.26%-ը՝ հիսունականներ, 7,77%-ը՝ բապտիստներ ։
Անվանի անձինք
Միկլոշ Ռադնոտին Համաշխարհային երկրորդ պատերազմի տարիներին ապրել ու աշխատել է Ալշեդում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ռումինիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տրանսիլվանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Տրանսիլվանիայի բնակավայրեր
Հովհաննես Շիրազի հուշարձան (Երևան)
Հովհաննես Շիրազի հուշարձան, գտնվում է Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքում՝ Ա-1 թաղամասի Երիտասարդություն զբոսայգում, Սուրբ Երրորդություն եկեղեցուն հարող տարածքում։
Տվյալներ
Հուշարձանը կառուցված է բրոնզից և բազալտից, բարձրությունը 5 մետր է։
Պատմություն
Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2005 թվականին։ Բացմանը ներկա են գտնվել ՀՀ վարչապետ Անդրանիկ Մարգարյանը, Երևանի քաղաքապետ Երվանդ Զախարյանը, Արա Շիրազը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Արա Շիրազի քանդակներ
Եֆրեմովկա (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Եֆրեմովկա (Єфремівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1723 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Եֆրեմովկա գյուղում բնակվում էր 325 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1436 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 226,32 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1723 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տաթևիկ Հովհաննիսյան
Տաթևիկ Նորայրի Հովհաննիսյան, հայազգի ջազային երգչուհի։ Համարվել է Խորհրդային Միության լավագույն ջազ կատարողներից մեկը։ Ներկայումս բնակվում է ԱՄՆ-ում։
Կենսագրություն
Տաթևիկ Հովհաննիսյանը ծնվել է 1955 թ. հունիսի 3-ին` Երևանում, երգչուհի Օֆելյա Համբարձումյանի և քամանչահար Նորայր Հովհաննիսյանի ընտանիքում։ Սովորել է Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում, ապա՝ Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում։ 1970-ական թվականներին ընդունվել է Հայաստանի պետական էստրադային նվագախումբ։ 1987 թ. նկարահանվել է «Երկխոսություններ» վավերագրական ֆիլմը՝ Սերգեյ Կուրյոխինի, Լարիսա Դոլինայի, Տաթևիկ Հովհաննիսյանի և այլոց մասնակցությամբ ։
1990 թվականից բնակվում և գործունեություն է ծավալում ԱՄՆ-ում, հանդես է գալիս ամերիկյան ջազի հայտնի վարպետների հետ։ Ելույթներ է ունեցել ԱՄՆ-ի, Եվրոպայի, Ավստրալիայի հայտնի միջազգային ջազ փառատոներում։ Երգում է ամերիկյան, բրազիլական և էթնիկ հայկական ջազ՝ Կոմիտաս, Սայաթ-Նովա, հայկական ժողովրդական երգեր ջազային մշակումներով ։
Կրիաներ
Կրիա, սողունների դասին պատկանող զրահավոր ցամաքային և ջրային կենդանիներ են։ Տարածված են համարյա ամբողջ երկրագնդով մեկ։ Հայտնի է, որ կրիաները գոյություն են ունեցել 220 միլիոն տարի առաջ և հանդիսանում են սողունների դասի ամենահին խումբը, ավելի հին, քան մողեսների, օձերի կամ կոկորդիլոսների խմբերը։
Չնայած այն հանգամանքին, որ ավանդաբար կրիաները դիտվում էին որպես անապսիդներ, բոլոր գենետիկական հետազոտությունները հաստատել են այն վարկածը, որ կրիաները դիապսիդներ են՝ վերափոխված քունքային պատուհաններով, որոշ հեղինակներ կրիաներին դասել են լեպիդոզավրոմորֆների խմբի մեջ , չնայած համեմատաբար ավելի ուշ շրջանի ուսումնասիրությունները հաստատել են դրանց դասակարգումը արխոզավրոմորֆների խմբի ներսում ։
Կրիաները սերում են ցամաքային հնագույն, անհետացած սողունների մի ճյուղից՝ կատիլոզավրերից։ Դարավոր զարգացման ընթացքում նրանցից շատերն աստիճանաբար հարմարվել են անուշահամ ջրերում ու ծովերում ապրելու պայմաններին։
Ներկայումս հայտնի է կրիաների 215 տեսակ, որոնցից երեքը՝ միջերկրածովյան, կասպիական և ճահճային կրիաները՝ հանդիպում են Հայաստանի տարածքում։
Կրիաները երկարակյաց կենդանիներ են։ Առանձին տեսակների կյանքի տևողությունը հասնում է մինչև 120 տարի։ Ամենաերկարակյացները գալապագոսյան կրիաներն են, որոնք անազատության մեջ կարող են ապրել մինչև 170 տարի։
Անվան ստուգաբանությունը
Լատիներեն testudo-ն ծագում է testa-ից՝ «աղյուս, կղմինդր, կավե անոթ» ։
Ծագում և բրածո տեսակներ
Կրիաների ծագումնաբանության հարցը մինչև այժմ էլ բացահայտված չէ։ Պայմանականորեն նրանց նախնի են համարում պերմյան կատիլոզավրերին պատկանող էուտոնազավրերին (Eunotosaurus), որոնք ավելի նման են մողեսներին՝ կարճ և շատ լայն կողոսկրերով, որոնք առաջացնում են մեջքային վահան ։ Բայց կա կարծիք, որ կիրաները առաջացել են պարասողունների հատուկ խմբից՝ դիկոզավրիսկների (երկկենցաղների) հետնորդներից ։
Գիտությանը հայտնի առաջին կրիան՝ Odontochelys semitestacea-ն, առաջացել է 220 միլիոն տարի առաջ՝ մեզոզոյան դարաշրջանի Տրիասի շրջանում։ Այդ կրիան ուներ միայն պատյանի ստորին հատվածը, իսկ բերանում ատամներ էին, ինչը բնորոշ չէ այժմյան կրիաներին ։ Երկրորդ ամենահին կրիան՝ Proganochelys quenstedti-ն էր՝ 210 միլիոն տարի առաջ՝ Տրիասի շրջանում։ Նա արդեն ուներ ձևավորված պատյան, սակայն բերանի խոռոչում առկա էին ատամներ ։
Գիտությանը հայտնի կրիաների 26 ընտանիքներից ներկայումս գոյություն ունեն 12-ը։ Բրածո տվյալներից գտնվել են մի շարք կրիաներ, որոնցից խոշարագույն ցամաքային կրիան պատկանում է Միոլանիա (Meiolania) ցեղին։ Այն ունի 2,5 մետր երկարությամբ պատյան։ Նրանք ունեցել են պատյանի երկարությանը հասնող հսկա պոչեր, որոնք կրել են երկու շարքով դասավորված փշեր, իսկ եռանկյունաձև գանգի ծայրում եղել են երկար, բթացած «կոտոշներ»։
Կառուցվածք և ֆիզիոլոգիա
Կրիաներն իրենց արտաքինով տարբերվում են մյուս կենդանիներից՝ շնորհիվ պատյանի։ Պատյանը կարող է ունենալ ոսկրային կառուցվածք կամ լինել փափուկ, մաշկային, ինչպես ծովերում բնակվող կրիաների մոտ։
Զրահի ձևը թույլ է տալիս պարզելու, թե ինչպիսի կյանք է վարում կրիան։ Կրիաներից շատերն ունեն մեծ, գմբեթանման զրահ, ինչը դժվարացնում է, որ գիշատիչները կարողանան ջարդել այն իրենց երախում։ Մի քանի բացառություններից մեկն Աֆրիկյան բլիթանման կրիան է, որի զրահն ունի տափակ ձև, ինչը թույլ է տալիս, որ նա կարողանա թաքնվել ժայռերի ծերպերում։
Ջրային կրիաներից շատերը նույնպես ունեն տափակ, շրջհոսելի զրահներ, ինչը լողալիս նվազեցնում է ջրի դիմադրությունը։ Ի տարբերություն իրենց ցամաքային դանդաղաշարժ ցեղակիցների՝ ծովերում ապրող կրիաները հիանալի արագաշարժ լողորդներ են։