cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կոդեքս Սերաֆինիանուս
Նկարագրություն
Գիրքը ձեռագրով գրված հանրագիտարան է՝ երևակայական և տարօրինակ ֆլորայի, ֆաունայի, անատոմիայի, նորաձևության և սննդի ձեռքով նկարված, գունավոր պատկերներով ։ Այն համեմատվել է Վոյնիչի ձեռագրի «Tlön, Uqbar, Orbis Tertius»-ի և Էշերի ու Հիերոնիմոս Բոսխի աշխատանքներին ։
Հայ առաքելական Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Նյու Յորք)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ կրոնական հաստատություններ Կատեգորիա:Ամերիկահայ ճարտարապետություն Կատեգորիա:Հայկական առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Էջմիածնի կաթողիկոսություն)
Կոդեքս Սերաֆինիանուս
Նկարագրություն
Գրքի պատկերները հաճախ իրական աշխարհի սյուրռեալիստական կրկնօրինակներն են ՝ արյունահոսող միրգ, աթոռի ձևով աճող բույս, սիրով զբաղվող զույգ, որը վերածվում է ալիգատորի և այլն։ Մյուս նկարները պատկերում են տարօրինակ, հաճախ անիմաստ սարքեր, որոնք միացած են իրար աննշան թիթեղներով։ Կան նաև պատկերներներ, որոնք նման են քարտեզների կամ մարդկային դեմքերի։ Իսկ ֆիզիկա բաժնի նկարները ընդհանրապես աբստրակտ են ։ Համարյա բոլոր նկարները վառ ներկված են և մանրամասն նկարված։
Գրային համակարգ
Գրային համակարգը, որը հնարավոր է կեղծ գրային համակարգ է, կառուցված է ինչպես սովորական արևմտյան գրային համակարգը (ձախից աջ գրային ուղղությամբ, մեծատառ և փոքրատառ այբուբենով, որոնցից որոշները կրկնակի են)։ Որոշ տառեր հայտնվում են միայն բառասկզբում կամ բառավերջում՝ սրանով նմանվելով սեմական գրային համակարգերին։ Տառերը օղակաձև են կամ թելաձև, կան օղակներ և հանգույցներ և նման են Սինհալական գրին ։
Գրքի լեզուն տասնամյակներ շարունակ մանրամասն ուսումնասիրվել է լեզվաբանների կողմից։ Համարակալման համար կիրառված թվային համակարգը գաղտնազերծել է Ալլան Ս. Վեխսլերը և բուլղարացի լեզվաբան Իվան Դերժանսկին ։ Թվային համակարգը 21-ական համակարգի տարատեսակ է ։
2009 թվականի մայիսի 11-ին Օքսֆորդի համալսարանի գրքասերների ընկերության ելույթի ժամանակ, Սերաֆինին պդնել է, որ Կոդեքսի գրային համակարգի տա ոչինչ թաքնված չէ, այն ասեմիկ է ։
Բովանդակություն
Գիրքը կազմված է 11 գլուխներից, որոնք բաժանված են երկու մասում։ Առաջին գլուխը նկարագրում է բնական աշխարհը, ֆլորան, ֆաունան և ֆիզիկան։ Երկրորդ գլուխը պատմում է մարդկության և մարդկային կյանքի տարբեր ոլորտների մասին՝ հագուստ, պատմություն, խոհանոց, ճարտարապետություն և այլն։ Ամեն մի գլուխ ունի հանրագիտարանային բովանդակություն։ Գլուխներին հաջորդում է բովանդաությունը, ապա հաջորդում է վերջաբանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1981 գրքեր Կատեգորիա:Չվերծանված գրեր
The Sun
«Սան» (The Sun «Արև»), 1964 թվականին հիմնադրված բրիտանական թաբլոիդ։ 2011 թվականի հունիսի դրությամբ՝ լրագրի տպաքանակը կազմել է 2 806 746 օրինակ։ Հրատարակվում է Մեծ Բրիտանիայում և Իռլանդիայում։ Միջինում օրական լրագիրը կարդում է մոտավորապես 7,7 միլիոն մարդ, որոնցից 56 %-ը տղամարդիկ են, 44 %-ը՝ կանայք ։ Պատկանում է «News Corporation» մեդիահոլդինգին։
2013 թվականի օգոստոսի 1-ին թերթի պաշտոնական կայքում ներկայացվել է թերթի բովանդակության վճարովի հասանելիություն։ Մինչ այդ կայքն ամսական այցելել է 30 միլիոն ընթերցող, վճարովի տարբերակի ներմուծումից հետո նրանցից մնացել է միայն 225 հազարը։ Սրա հետ կապված՝ 2015 թվականի նոյեմբերին կայքը նորից դարձել է անվճար։
Բովանդակություն
«Սան» թերթը լայնորեն հայտնի է աստղերի կյանքի մասին պատմություններով, այդ թվում՝ սկանդալային և պրովոկացիոն, ինչպես նաև զվարճանքների արդյունաբերության մասին լուրերով (փոփ երաժշտության, հեռուստատեսային սերիալների և այլնի մասին պատմություններ և լուրեր)։
Թերթի երկրորդ էջում տպագրվում են քաղաքականության մասին նյութեր։
Թերթը մեծ ուշադրություն է տրամադրում սպորտային թեմատիկային, հատկապես, ֆուտբոլին։
Սկանդալներ
2012 թվականի փետրվարի 11-ին բրիտանական ոստիկանությունը «Էլվեդեն» գործողության հետևանքով ձերբակալել է թերթի 5 աշխատակիցների։ Նրանք կասկածվում են նորություններ հավաքելու ապօրինի եղանակների համար, այդ թվում՝ կաշառք ստանալու և ոստիկանության աշխատակիցներին կաշառելու համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի թերթեր Կատեգորիա:Անգլերեն թերթեր Կատեգորիա:1964 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության ամսագրեր
Աստերոիդների ցանկ (259801-259900)
Աստերոիդների ցանկ (259701-259800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (259901-260000)
Նիկոլաևկա (գյուղ, Կոդեմի գյուղական խորհուրդ)
2001 թվականի տվյալներով Նիկոլաևկա գյուղում բնակվում էր 16 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Օրմանյան
Օրմանյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Լա Պերա
Լա Պերա (La Pera), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ժիրոնա պրովինցիայի կազմի մեջ, Կատալոնիայի ինքնավար մարզում։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Բաշ Էմպորդա համայնքի կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 11,51 կմ² տարածք։ Բնակչությունը 446 մարդ է (2010 թվականի տվյալներով)։
Քաղաքի հովանավորն է Սանտ Իսիդրեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Մոհաք
Մոհաքը (անգլերեն՝ Mohawk), կամ ինչպես Միավորված Թագավորությունում են անվանում՝ մոհիկանը (անգլերեն՝ mohican) սանրվածք է, որի դեպքում սափրվում են գլխի երկու կողմերը, թողնելով մի երկար մազի տեսանելի շերտ։ Վաղ 1980-ականներին մոհաքները տարածվեցին պանկ ենթամշակույթի և ինդուստրիալ երաժշտություն լսողների ենթամշակույթի մեջ, և դրանցից հետո այլ խմբերի մեջ, ոճում ավելի տարաձևվելով։ Ներկայում, մոհաքները դեռ պանկ ենթամշակույթի հետ են ասոցացվում, բայց նաև հիմնական հոսքի նորաձևության մաս են դարձել։
Այլ տեսակի մոհաքներ
Կատեգորիա:Սանրվածքներ Կատեգորիա:Պանկ ենթամշակույթ Կատեգորիա:XX դարի սանրվածքներ
Օրմանջյան
Օրմանջյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Մարկուս Էդվարդս
Մարկուս Էդվարդս (Marcus Edwards, ), անգլիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Վիտորիա Գիմարայնշի կազմում։ Խաղում է աջ վինգերի և հարձակվողական կիսապաշտպանի դիրքում ։
Տոտենհեմ Հոտսպուր
Էդվարդսը Տոտենհեմ Հոտսպուրի ակադեմիայի սան է ։ Իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը կնքեց 2016 թվականի օգոստոսի 2-ին ։ 2016 թվականի ամռանը նա Տոտենհեմի կազմում մասնակցեց մինչմրցաշրջանային ընկերական խաղերին, և 2016-17 մրցաշրջանում ստացավ 48 համարի մարզաշապիկը ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը Էդվարդսը նշեց 2016 թվականի սեպտեմբերի 21-ին՝ փոխարինելով Վինսենտ Յանսենին Անգլիայի լիգայի գավաթի Ջիլինգհեմի դեմ խաղում ։ 2017 թվականի հուլիսի 29-ին նա երկարաձգեց իր պայմանագիրը ակումբի հետ մինչև 2020 թվականը ։
2018 թվականի հունվարին Էդվարդսը կես տարվա վարձավճարով տեղափոխվեց Նորվիչ Սիթի  ։ Նորվիչի կազմում իր միակ հանդիպումը անցկացրեց մարտի 30-ին՝ Ֆուլհեմի դեմ խաղում  ։ Ապրիլի 10-ին նա վերադարձավ Տոտենհեմ՝ «անձնական պատճառներով»    ։
2018 թվականի օգոստոսի 30-ին Էդվարդսը վարձավճարով միացավ Էքսելսիոր Ռոտերդամին   ։ Իր դեբյուտը Էրեդիվիզիում նշեց սեպտեմբերի 1-ին՝ փոխարինման մտնելով ԱԴՕ Դեն Հագի դեմ խաղում ։ Սեպտեմբերի 25-ին նա հեռացվեց խաղադաշտից Նիդերլանդների գավաթի ՆԵԿ Նեյմեգենի դեմ խաղում՝ ստանալով երկրորդ դեղին քարտը հանդիպման 83-րդ րոպեին ։ Իր առաջին գոլը Էքսելսիորիկազմում Էդվարդսը խփեց 2019 թվականի հունվարի 18-ին՝ Վիտեսի դեմ խաղում ։ Փետրվարի 17-ին անգլիացին գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Էմենի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 2-1 հաշվով  ։ Էքսելսիոր Ռոտերդամի կազմում Էդվարդսը անցկացրեց 28 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլի և 4 գոլային փոխանցման հեղինակ ։
Վիտորիա Գիմարայնշ
2019 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Էդվարդսը տեղափոխվեց Վիտորիա Գիմարայնշ   ։
Միջազգային կարիերա
Էդվարդսը իրավասու է ներկայացնել Անգլիան ու Կիպրոսը միջազգային ասպարեզում, և հանդես է եկել Անգլիայի տարբեր երիտասարդական հավաքականներում։ Անգլիայի Մ17 հավաքականի կազմում Էդվարդսը մասնակցեց 2015 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը ՝ դառնալով 2 գոլի հեղինակ անցկացրած 5 հանդիպումներում և ընդգրկվելով մրցաշարի խորհրդանշական հավաքականում ։ Էդվարդսը նա նաև 2015 թվականի աշխարհի Մ17 առաջնությանը , որտեղ Անգլիան դուրս մնաց խմբային փուլից ։ 2017 թվականին Էդվարդսը մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցեց Եվրոպայի առաջնությանը ՝ անցկացնելով 4 հանդիպում և գոլային փոխանցման հեղինակ դառնալով կիսաեզրափակչի Չեխիայի դեմ խաղում ։ Անգլիան նվաճեց գավաթը՝ եզրափակչում 2-1 հաշվով հաղթելով Պորտուգալիային ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի սեպտեմբերի 23-ի դրությամբ
Միջազգային
Անգլիա Մ19
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տոտտենհեմ Հոտսպուրի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նորվիչ Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Էքսելսիոր Ռոտերդամի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վիտորիա Գիմարայնշի ֆուտբոլիստներ
Արտյուշ Շահբազյան
Արտյուշ Վարդգեսի Շահբազյան, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։
Կենսագրություն
Արտյուշ Վարդգեսի Շահբազյանը ծնվել է 1961 թվականի փետրվարի 18-ին Երևան քաղաքում։
1984 թվականին ավարտել է Երևանի Խ.Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի կուլտուրայի ֆակուլտետը` «Թատրոնի ռեժիսոր» մասնագիտությամբ։
1986-1989 թվականներին որպես ռեժիսորի ասիստենտ աշխատել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում ։
1990 թվականին ընդգրկվել է Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության շարքերը։ 1990 թվականին աշխատել է ՀՅԴ Մամլո և տեղեկատու կենտրոնում` որպես լրագրող, գրասենյակի քարտուղար, 1991-199 թվականներին` ՀՅԴ Բյուրոյի «Ազատամարտ» պաշտոնաթերթում` խմբագիր, քաղաքական բաժնի պատասխանատու, խմբագրապետի տեղակալ։ 1994-1996 թվականներին թղթակցել է ՀՅԴ Բյուրոյի «Դրօշակ» պաշտոնաթերթին և ՀՅԴ այլ պարբերականների։
1990-2006 թվականներին մի քանի անգամ ընտրվել է ՀՅԴ Հայաստանի Կենտրոնական կոմիտեի և Գերագույն մարմնի անդամ։
2007 թվականի մայիսի 12-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել համամասնական ընտրակարգով ՀՅԴ կուսակցությունից։
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Քյուրդ-Ախմեդլի
Քյուրդ-Ախմեդլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 137 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Վեց պատմություններ
«Վեց պատմություններ» (Six Stories), ամերկացի գրող Սթիվեն Քինգի պատմվածքների ժողովածու, որը հրատարակվել է 1997 թվականին Philtrum Press հրատարակչության կողմից սահմանափակ տիրաժով (1100 օրինակ, որից 900-ը ստորագրված էին հեղինակի կողմից, իսկ 200-ը ստորագրված և համարակալված) ։
Philtrum Press հրատարակչություն
1982 թվականի Սթիվեն Քինգը հիմնում է իր սեփական Philtrum Press հրատարակչությունը՝ իր «Բույս» նամակավեպի առաջին մասը հրատարակելու համար, որն Ամանորին Քինգի ընտանիքը որպես շնորհավորական բացիկ նվիրել էր ընկերներին և հարազատներին։ Հաջորդ Ամանորին Քինգը հրատարակում է «Բույս»-ի երկրորդ մասը Philtrum Press-ի միջոցով։ 1984 թվականին, հերթական վեպի մասի փոխարեն, հրատարակվում է Քինգի «Վիշապի աչքեր» վեպը՝ սահմանափակ տիրաժով 1000 օրինակով, որոնք ստորագրված էին հեղինակի կողմից (արդյունքում հանրամատչելի հրատարակումը թողարկվում է միայն 1987 թվականին)։ «Բույս» վեպի երրորդ մասը հրատարակվում է մյուս տարի։ 1987 թվականին Philtrum Press- հրատարակում է Դոն Ռոբերթսոնի «Իդեալական իրական մարդը» (The Ideal Genuine Man), որն ուներ 15-էջանոց Քինգի նախաբան։ Հրատարակչությունը, 10 տարվա դադարից հետո, 1997 թվականին հրատարակում է «Վեց պատմությունները» $80 արժեքով՝ գումարած առաքման արժեքը։ Երկու տարի անց, Philtrum Press-ն հրատարակում է «Նոր լեյտենանտի զրույցը» (The New Lieutenant's Rap), «Սրտերն Ատլանտիդայում» գրքի սևագիր հատվածը՝ իր այսօրվա դրությամբ վերջին հրատարակումը, չհաշված պատմվածքի էլեկտրոնային տարբերակը և մինչ այժմ չավարտած «Բույսը»   ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սթիվեն Քինգի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն Կատեգորիա:20-րդ դարի գրականություն Կատեգորիա:1997 գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Աստերոիդների ցանկ (76901-77000)
Աստերոիդների ցանկ (76801-76900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (77001-77100)
Դիանա Գերենշեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղասահորդներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Չեմպիոններ
Օրջանյան
Օրջանյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Նիկոլաևկա Վտորայա (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)
Նիկոլաևկա Վտորայա (Миколаївка Друга), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(8377) Էլմերես
(8377) Էլմերես (Elmerreese), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,540031 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2953 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7848 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1478,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,24347 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,73° անկյուն։
Նացանո
Նացանո (Nazzano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Հռոմ գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1355 մարդ (2008 թվական), խտությունը կազմում է 111 մարդ/կմ2։ Կազմում է 12 կմ2 տարածք։ Փոստային ինդեքսը - 60։ Հեռախոսային կոդը - 0765։
Կոմունայի հովանավորն է Հռոմի Սուրբ Անֆիմ Ռիմսկին։ Տոնը նշվում է մայիսի 11-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկան ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Օքրոյան
Օքրոյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Վրացերեն հիմքով ազգանուններ
Նարո
Նարո  (Naro), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Ագրիջենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 8710 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 42 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 207 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 92028։ Հեռախոսային կոդը՝ 0922։
Քաղաքի հովանավորն է Կալոգեր Սիցիլիացին։ Քաղաքի տոնը նշվում է հունիսի 18-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Անվանի մարդիկ
Նարոյում ծնվել և մահացել է Իգնացիո Սպեկի Գաետանին (1823-1899)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գրիգոր Գրիգորյան (անասնաբույժ)
Գրիգոր Ստեփանի Գրիգորյան, հայ անասնաբույժ, անասնաբուժական գիտությունների դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1970), ՀԽՍՀ վաստակավոր անասնաբույժ (1963)։
Կենսագրություն
Գրիգոր Գրիգորյանը ծնվել է 1922 թվականի փետրվարի 22-ին Երևանում։ 1950 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1955-1972 թվականներին աշխատել է նույն ինստիտուտի գյուղատնտեսական կենդանիների ծննդագիտության, գինեկոլոգիայի և արհեստական սերմնավորման ամբիոնում, 1967-1973 թվականներին՝ հեռակա, 1973-1983 թվականներին՝ անասնաբուժական ֆակուլտետների դեկան, 1972-1994 թվականներին՝ ներքին ոչ վարակիչ հիվանդությունների ամբիոնի վարիչ, 1994-2004 թվականներին՝ ՀԱԱՀ թերապիայի ամբիոնի պրոֆեսոր։
Մահացել է 2004 թվականի հունիսի 11-ին Երևանում։
Պարզ բառ
Պարզ բառ, մեկ արմատից` հիմնական ձևույթից կազմված բառը, որը նույնանում է արմատական բառ հասկացությանը։ Արմատական բառը կարող է ներկայանալ հարացուցային շարքով իբրև բառույթ։ Եթե հարացուցային անդամները ձևավորվում են մասնիկավորումով, ապա հարացույցի առանձին(կամ բոլոր) անդամները կարող են ներկայանալ ձևակազմական մասնիկներով` տարրերով։ Օրինակ, ընկեր-ներ-ից-ս, քաղաք-ի, մարդ-կ-անց-ից։ Ինչպես երևում է, բառույթն իր առանձին ձևերում դառնում է երկձևույթ, եռաձևույթ և այլն։ Սակայն դրանով բառը չի դառնում բաղադրյալ(ածանցավոր կամ բարդ), ուղղակի այստեղ բառաձևն է բաղադրյալ, այն էլ ձևակազմական ձևույթներով։ Այդպիսի բառաձևը բառակազմական կաղապար մտնելիս նրա թեքույթը դիտվում է ածանց։ Օրինակ, հայոց բառը ածանցավոր է։ Ոց-ը երբեմնի թեքույթ է։ Կարող է պատահել, որ թեքույթը հետագայում իմաստազրկվի և վերածվի սոսկ բաղադրական տարրի ինչպես խոսք, միտք, փառք բառերում։ Քարացած հոլովաձևերով բաղադրությունները (պատվոգիր, ձերբազատ) համարվում են բարդ։ Առ, ըստ, ընդ, զ, ի, ց տարրերով բաղադրությունները դասվում են բարդությունների շարքը, թեև դրանք կարելի է կոչվել ածանցավոր, որովհետև այդ տարրերը արդեն համադրության մեջ կորցրել են իրենց բառային արժեքը։ Բայակազմական պլանում պարզ հասկացությունը մի քիչ այլ մեկնաբանություն ունի։ Պարզ բայը այստեղ հասկացվում է որպես անբայածանց բառ, քանի որ բայը ոչ բաղադրյալ լինել չի կարող(մանավանդ անդեմ ձևերում) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բառակազմություն
Գրիգոր Գրիգորյան (անասնաբույժ)
Աշխատություններ
Աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսական կենդանիների շնչառական օրգանների հիվանդությունների կանխարգելման և բուժման նոր եղանակների մշակման ու կիրառման խնդիրներին։
Համահեղինակ է «Գյուղատնտեսական կենդանիների շնչառական օրգանների ոչ վարակիչ հիվանդությունները» (1987), «Գյուղատնտեսական կենդանիների կերային թունավորումները» (1989), «Գյուղատնտեսական կենդանիների ներքին ոչ վարակիչ հիվանդություններ» (2000) դասագրքերի։
Երկեր
Կատեգորիա:Հայ անասնաբույժներ Կատեգորիա:Անասնաբուժական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր անասնաբույժներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Պանկիա
Պանկիա (Panchià), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 740 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 37 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 20 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0462։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Վալենտինը։ Տոնը նշվում է փետրվարի 14-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սոսես
Սոսես (Soses), Մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, որը գտնվում է Լյեդ նահանգում, Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սեգրիա շրջանում։ Զբաղեցնում է 30.30 կմ2։ Ունի 1763 մարդ բնակչություն (ըստ 2010 թվականի)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Առաջին սեր (այլ կիրառումներ)
Առաջին սեր արտահայտությունը կարող է վերաբերել հետևյալին`
Նովայա Կամենկա (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)
Նովայա Կամենկա (Нова Камянка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Կամենկա գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Իտալիայի զինանշան
Իտալիայի զինանշան, Իտալիայի Հանրապետության պաշտոնական խորհրդանիշերից մեկն է։ Հաստատվել է 1948 թվականի մայիսի 5-ին։
Պատմություն
Իտալիայի Հանրապետության նոր խորհրդանիշի ստեղծման մասին որոշումը ընդունվել է 1946 թվականի հոկտեմբերին՝ Ալկիդ դե Գասպերիի կառավարության կողմից։ Զինանշանի ստեղծման համար հայտարարվել էր հանրային մրցույթ, կանոններից մեկն այն էր, որ արգելված է օգտագործել քաղաքական խորհրդանիշներ։
Մրցույթը հաղթում է Հռոմի բարձրագույն արվեստի ինստիտուտի պրոֆեսոր Պաոլո Պաչտոն։ Նոր զինանշանը ընդունվել է իտալական խորհրդարանի կողմից 1948 թվականի փետրվարին և նույն տարվա մայիսին հաստատվում նախագահ Էնրիկո դե Նիկոլայի կողմից։
Նկարագրություն
Զինանշանի կենտրոնում գտնվում է իտալական աստղը՝ եզրագծված կարմիր գույնով։ Կանաչ ճյուղերը կապվում են միմյանց հետ, կարմիր ժապավենով, «Իտալական հանրապետություն» մակագրությամբ, սպիտակ տառերով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի պետական խորհրդանիշեր
Միքայել Գարագաշ
Միքայել Գարագաշ (Մկրտիչ Գարագաշ, ), հայ դերասան։ ՀԽՍՀ (1933 թ.), Վրաստանի վաստակավոր արտիստ (1939 թ.):
Կենսագրություն
Ծնվել է Թիֆլիսում։ 1922 թվականից աշխատել է Երևանի Առաջին պետթատրոնում (այժմ՝ Գ. Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն)՝ որպես դերասան։ Կերտել է հիմնականում երկրորդական դերեր։
Որոշ ժամանակ անց տեղափոխվել է ծննդավայր, որտեղ աշխատել է Թբիլիսիի Պ. Ադամյանի անվան հայկական դրամատիկական թատրոնում՝ որպես դերասան ։
Նկարահանվել է նաև մի շարք ֆիլմերում՝ «Նամուս» (1925 թ.), «Նաթելլա» (1926 թ.), «Շոր և Շորշոր» (1926 թ.), «Զարե» (1926 թ.), «Ղուլ» (1927 թ.), «Չար ոգի» (1927 թ.), «Խասփուշ» (1927 թ.), «Տունը հրաբխի վրա» (1928 թ.), «Կիկոս» (1931 թ.), «Պեպո» (1935 թ.), «Զանգեզուր» (1938 թ.), «Լեռնային արշավ» (1939 թ.) և այլն։
Նաև կատարել է ադմինիստրատիվ աշխատանքներ մի շարք ֆիլմերում։
1933 թ. արժանացել է Հայաստանի, 1939 թ.՝ Վրաստանի վաստակավոր արտիստի կոչման։
Մահացել է Թբիլիսիում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Ժանգասնկեր
Ժանգասնկեր (Pucciniales), մակաբույծ սնկերի կարգ։ Այս կարգի սնկերը բարձրակարգ բույսերի մակաբույծներ են, լայնորեն տարածված են տարբեր լայնույթներում։ Հայտնի է դրանց մոտ 5000 տեսակ (1981 թ. դրությամբ)։
Բազմացում
Ժանգասնկերի մոտ հայտնի է մեկ տեսակի կենսական շրջանում իրար հետևող մի քանի տարատեսակ սպորատվության երևոյթը, որն ավարտվում է տելեյտոսպորների (հանգչող սպորների) առաջացմամբ։ Տելեյտոսպորն աճելով վերածւում է քառաբջիջ բազիդիումի, որի բջիջները դասավորված են մեկը մյուսի վրա։
Միցելիում
Ժանգասնկերի մարմինը (միցելիումը) տարածվում է վարակված բույսի հյուսվածքների միջբջջային տարածություններով, իսկ բջիջների մեջ մխրճում է հաուստորիումները (հիֆերի հատուկ ճուղավորումներ՝ տեր բույսի բջիջներից սննդարար նյութերը ծծելու համար)։ Այն պարունակում է յուղի կաթիլներ՝ ներկվուած նարնջագույն՝ կարոտինին մոտ մի գունանյութի շնորհիվ։ Նույնպիսի կաթիլներ պարունակւում են նաև սպորներում։ Ախտահարուած բոյսերը ծածկվում են նարնջագույնի կամ կարմրադարչնագույնի տարբեր երանգների բարձիկներով, ինչի պատճառով էլ այս սնկերի հարուցած հիվանդությունը կոչվում է ժանգ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բազիդիավոր սնկեր
Միրադոլո Տերմե
Միրադոլո Տերմե (Miradolo Terme), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 3177 մարդ (2004 թվական)։ Խտությունը կազմում է 353 մարդ/կմ²։ Տարածքը 9 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 27010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0382։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Առաջին սեր (ֆիլմ, 2001)
«Առաջին սեր» (All Forgotten), ռեժիսոր Ռեվերժ Անսելմոյի 2001 թվականին նկարահանած ռոմանտիկ դրամա ։ Սյուժեի հիմքում ընկած են երկու գրական ստեղծագործություններ՝ Իվան Սերգեևիչ Տուրգենևի «Առաջին սեր» վիպակը (1860) և Անտոն Պավլովիչ Չեխովի «Կինը» պատմվածքը (1891)։ DVD-ի վրա ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Նիդերլանդներում։ ԱՄՆ-ում ֆիլմը ստացել է PG-13 վարկանիշ։ Ֆիլմի նկարահանումները կատարվել են չեխական Պրահա քաղաքում։ Ֆիլմը դարձել է օսկարակիր կինոօպերատոր Դեյվիդ Ուոտկինի վերջին աշխատանքը։
Սյուժե
Գործողությունները տեղի են ունենում 1830-ական թվականներին Ռուսաստանում։ Վլադիմիր անունով երիտասարդ տղամարդը սիրահարվում է հարևանությամբ բնակվող Զինաիդա անունով աղջկան։ Սակայն նա գերադասում է ավելի բարձր տարիքի տղամարդկանց, և մի անգամ հանդիպում է Վլադիմիրի հորը, որի հետ էլ շուտով հարաբերություններ է սկսում։
Պարգևներ, անվանակարգեր
2001 թվականին ֆիլմը մրցանակի է արժանացել «DVD Exclusive Awards» անվանակարգում, իսկ «Լավագույն արտիստուհի» կատեգորիայում մրցանակի է արժանացել Կիրստեն Դանստը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2001 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կոտոր (Չեռնոգորիա)
Կոտոր ( չեռն.` Котор, Cattaro ) Չեռնոգորիայում ծովափնյա քաղաք է։ Գտնվում է Կոտոր ծոցի մեկուսացված մասում։ Քաղաքն ունի 13.510 բնակչություն և հանդիսանում է Կոտորի շրջանի վարչական կենտրոն։
Կոտորի հին միջերկրածովյան նավահանգիստը շրջապատված է պարսպով, որը կառուցվել է Վենետիկի տիրապետության ժամանակահատվածում։ Այն տեղակայված է Կոտորի (Բոկա Կոտորսկա) ծովածոցում, որը Ադրիատիկ ծովի խորքային մասերից մեկն է։ Ոմանք այն անվանել են Եվրոպայի հարավային ամենահին ֆյորդը, սակայն այն ռիա է` ընկղմված գետի կիրճ։ Օրջենի և Լովիչենի կրաքարային ժայռերը, Կոտորը և նրա շրջակայքը տպավորիչ լանդշաֆտի մաս են։
2000-ականներից ի վեր Կոտորում նկատվում է զբոսաշրջության աճ, զբոսաշրջիկները մեծ մասամբ ժամանում են նավերով։ Այցելուներին գրավում են Կոտորի ծոցի բնական շրջակայքը և Կոտորի հին քաղաքը։ Կոտորը հանդիսանում է համաշխարհային ժառանգության վայր։
Կոտորի պարսպապատ կենտրոնը 2017-ին ընդգրկված էր նաեւ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցուցակի մեջ որպես վենետիկյան 15-րդ եւ 17-րդ դարերի պաշտպանական շինություն ։
Քույր քաղաքներ
Կոտորի քույր քաղաքներն են ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոտոր Կատեգորիա:Չեռնագորիա
(8378) Սվինի
(8378) Սվինի (Sweeney), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Էլեանոր Հելինի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,572196 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0396 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1048 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1506,8 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,238918 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,09° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հաղորդագրություն
Նորմերի, կարգերի հաստատում
Նախքան որևէ մեկի հետ հաղորդակցվել սկսելը, մենք պայմանավորվում ենք օգտագործել որոշակի նորմեր և կանոններ հաղորդակցման համար։ Այս կանոնները կամ այլ կերպ ասած՝ արձանագրությունները, պետք է պահպանվեն, որպեսզի հաղորդվող ինֆորմացիան առանց վնասվելու հաղորդվի և հասկանալի լինի։ Մարդկանց միջև հաղորդակցթության ապահովման համար անհրաժեշտ արձանագրությունները (կանոնների հավաքածու) բերված են հետևյալ ցուցակում՝ Հաղորդակցման կանոնները կարող են տարբերվել կախված հաղորդվող ինֆորմացիայի կարևորությունից և վերջինիցս է կախված ինֆորմացիայի հաղորդման հաստատումների անհրաժեշտությունը։ Նվազ կարևորություն ունեցող հաղորդագրությունների դեպքում ստացման հաստատումների անհրաժեշտություն կարող է չառաջանալ։ Ընդ որում հաստատումները ուղարկվում են ստացող կողմից և ոչ թե ուղարկող։ Այն տեխնոլոգիաները, որոնք օգտագործվում են ցանցային հաղորդակցության մեջ օգտագործում են վերը նշված հիմունքները։ Հաղորդակցման համար անհրաժեշտ 3 տարրերն են՝
Հաղորգակցության Որակը
Անհատների միջև հաղորդակցությունը համարվում է հաջողված, եթե ստացողն ընկալում է ուղարկողի կամ հաղորդողի հաղորդած ինֆորմացիան այն իմաստով, որն ի նկատի ուներ ուղարկող կողմը։ Ցանցերի դեպքում ևս օգտագործվում է նշված գործոնը։ Սակայն, ինֆորմացիան ցանցով հաղորդվելիս հանդիպում է տարբեր արգելքների, որոնց հետևանքով ստացող կողմը կարող է չստանալ կամ էլ սխալ ընկալել ստացված ինֆորմացիան։ Նման արգելքները լինում են ներքին և արտաքին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հաղորգակցության ձևեր
Քաթանյան
Քաթանյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
UTC+12
UTCԺ12, ժամային գոտի, որը օգտագործվում է նավարկման մեջ և գտնվում է 180° և 172°30′ արևելյան լայնքի միջև։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ժամային գոտիներ
Վլադիմիր Զեմսկի
Վլադիմիր Զեմսկի (Влади́мир Васи́льевич Зе́мский, ), ռուսական դիվանագետ։
Կենսագրություն
Ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Մոսկվայի Միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1967) և ԽՍՀՄ ԱԳՆ Դիվանագիտական ակադեմիայի որակավորման բարձրացման ֆակուլտետը (1989)։ Տիրապետում է իսպաներեն, պորտուգալերեն, անգլերեն և ֆրանսերեն լեզուներին։
Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1967 թվականից։
Ամուսնացած է։ Ունի երկու երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Քալանթար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ
Տիգրան Այվազյան
Կենսագրություն
Տիգրան Այվազյանը ծնվել է 1893 թվականի հունվարի 6-ին։ Բեմական կարիերան սկսել է 1922 թվականից։ Եղել է Սունդուկյանի անվան թատրոնի դերասան։ 1926 թվականից նկարահանվել է կինոյում ։
Մահացել է 1956 թվականի նոյեմբերի 21-ին Երևանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Մոնտոլիու դե Լիեյդա
Մոնտոլիու դե Լիեյդա (Montoliu de Lleid), մունիցիպալիտետ Իսպանիաում, գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սեգռիա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 7,24 կմ2։ Բնակչությունը՝ 495 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Հաս
Հաս, հարկ հին և միջնադարյան Հայաստանում։ Սկզբնապես հաս կոչվել են դրամական և բնամթերային ուղղակի հարկերը։ Սկզբնաղբյուրներում հիշվում է իբրև միանվագ անձնական դրամական տուրք, հողային եկամտահարկ կամ տուրք պատերազմական ավարից։ Եկեղեցական հարկային համակարգում հասը հոգևորականությանը տրվող տուրք էր, տասանորդ։ Ըստ ուսումնասիրողների՝ հասը Արշակունիների ժամանակ գլխահարկ (ծխահարկ) էր, իսկ արաբական տիրապետության, Բագրատունիների թագավորության և հետագա ժամանակաշրջանում՝ հողահարկ (Հակոբ Մանանդյան), վաղ միջնադարում հաստ հողահարկ էր (Նիկողայոս Ադոնց, Թ. Ավդալբեգյան), որը կազմել է բերքի 1/3, 1/4, 1/5 կամ 1/6 մասը։
Կատեգորիա:Հարկեր Կատեգորիա:Հարկումը Հայաստանում
Հապալասենի
Հապալասենի,Ղողնոշ,, հապալասազգիների ընտանիքի բույսերի ցեղ։ Հայտնի է 200 տեսակ։ Առավել տարածված են կարմիր, սև, կապույտ, բարձրաճ և խոշորապտուղ հապալասենիներ։ ՀՀ-ում աճում է անտառային շրջաններում։
Կենսաբանական նկարագիր
Բազմամյա հատապտղային կիսաթփեր են, բարձրությունը՝ 25-60 սմ-ից, 0,3-1 մ։ Տերևները հերթադիր են, կաշեկերպ, երկարավուն, ձվաձև, ծաղիկները տերևանութային են կամ գագաթնային, մեկական կամ ողկուզներում, երկսեռ, ծաղիկները՝ սպիտակ կամ բաց վարդագույն, պտուղները՝ խոշոր, գնդաձև, երկարավուն, մաշկը՝ նուրբ, մոմաշերտով։ Ծաղկում է հունիս-հուլիսին։ Պտուղը խոշոր, գնդաձև, երկարավուն, նուրբ մաշկով, բազմասերմ, հյութալի, քաղցրավունթթվաշ հատապտուղ է։
Ծաղկի բանաձև՝
Հայաստանում
Հայաստանում աճում է առնվազն 3 տեսակ՝
Տարածում
Տարածված է Լոռու (Ֆիոլետովո, Մարգահովիտ գյուղիի շրջակայք), Կոտայքի (Հանքավանի շրջակայք), Գեղարքունիքի (Թաքաղաչի կիրճ, Սպիտակասար) մարզերում։ Աճում է վերին լեռնային, ենթալպյան և ալպյան գոտիներում (2800-3300 մ բարձրություններում), մարգագետիններում, անտառներում։
Կիրառում
Պտղամիսը պարունակում է շաքարներ, վիտամիններ։ Օգտագործվում է թարմ և վերամշակված (մուրաբա, ջեմ, հյութ ևն)։ Ունի հակալնդախտային և միզամուղ հատկություն։ Բազմացվում է կտրոններով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի բուսական աշխարհ Կատեգորիա:Հապալասազգիներ Կատեգորիա:Կիսաթուփեր
Նովոգրիգորովկա (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)
Նովոգրիգորովկա (Новогригорівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։ Հիմնադրվել է 1886 թվականին։
Չճշտված տվյալներով Նովոգրիգորովկա գյուղում բնակվում էր 475 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1886 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էյր (թերակղզի)
Աշխարհագրություն
Էյր թերակղզին գտնվում է Հարավային Ավստրալիայի տարածքում։ Արևելքում ափերը ողողում են Սպենսեր ծովածոցի ջրերը, հյուսիսում՝ Ավստրալիական մեծ ծովածոցն է։ Հյուսիսում ձգվում են Գոլեր լեռները։
Թերակղզին աչքի է ընկնում կլիմայական պայմանների բազմազանությամբ․ արևելյան շրջանները երաշտային են, իսկ տարածաշրջանի հարավը՝ համեմատաբար սառնաշունչ։ Ամառային ամիսներին ծովեզրի շրջակայքում միջին ամենաբարձր ջերմաստիճանը կազմում է 25 °C-ից մինչև 29 °C, իսկ ներքին շրջաններում՝ կարող է հասնել մինչև 34 °C-ի։ Ձմեռային ամիսներին ջերմաստիճանը, որպես կանոն, կազմում է 15-18 °C: Նոյեմբերից մինչև ապրիլ ընկած ժամանակահատվածում Էյրում հաճախակիորեն բռնկվում են անտառային հրդեհներ ։
Թերակղզու տարածքում կան մի քանի ազգային պարկեր, որոնցից են Լինքոլն, Կոֆին-Բեյ, Գոլեր-Րեյնջիզ և մի քանի այլ ազգային պարկերը, ինչպես նաև մի քանի արգելոցներ։
Պատմություն
Էյր թերակղզին հին ժամանակներից ի վեր Ավստրալիայի բնիկները՝ Ավստրալիայի աբորիգենները։ Նրանց բնակավայրերը տեղակայված են եղել ոչ միայն թերակղզու ծովեզրին, այլ նաև թերակղզո ներքին շրջաններում։ Թերակղզում եվրոպացիների հայտնվելը հանգեցրեց տեղաբնիկների քանակի նվազեցման, որոնք խիստ տուժեցին բերված հիվանդութուններից և հրազենային զենքերից։ Բացի այդ կատարվել է արմատական փոփոխություն, որը կապված է կուլտուրայի և լանդշաֆտի հետ։ Արդյունքում՝ թերակղզում սկսել է զարգանալ ագարակային տնտեսությունը, հիմնվել են քաղաքներ, կառուցվել են ճանապարհներ և նավակայաններ։ 1850 թվականին Լինքոլն նավակայանից դեպի հյուսիս շուրջ 15 կիլոմետր հեռավորության վրա հիմնվել է ավտրալացիների համար առաջին կրթական կենտրոնը, որը գոյություն է ունեցել մինչև 1984 թվականը ։ Ներկայիս դրությամբ, ավստրալիացի աբորիգենները բնակվում են հիմնականում չորս բնակավայրերում՝ Լինքոլն նավակայանում, Սեդյունայում, Կունիբայում և Յալտայում։
Թերակղզու եվրոպացի հայտնաբերողը եղել է հոլանդացի ճանապարհորդ Փիթեր Նեյթսը, որը այն բացահայտել է 1627 թվականին ։ 1802 թվականին Էյրը հետազոտվել է բրիտանացի ճանապարհորդ Մեթյու Ֆլինդերսի կողմից, որը երեք ամսվա ընթացքում քարտեզագրել է թերակղզու տեղագրությունը։ Մոտավորապես նույն ժամանակ Էյր է այցելել հետազոտող Էդվարդ Ջոն Էյրը, որի անունով էլ թերակղզին հետագայում կոչվել է «Էյր»։ Հետագա տարիների ընթացքում Էյրը դարձել է գրավիչ վայր եվրոպացի նորաբնակների համար, որոնց հիմնական զբաղմունքը դարձել է անասնաբուծությունը և գյուղատնտեսությունը ։
Բնակչություն
Թերակղզում տեղակայված հիմնական բնակավայրերն են Լինքոլն նավակայանը (հարավային մաս), Օգաստա նավակայանը, Ուայալան (հյուսիսարևելյան մաս) և Սեդյունա (Էյրի հյուսիսարևմտյան մաս)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի թերակղզիներ Կատեգորիա:Ավստրալիայի աշխարհագրություն
Տրովո
Տրովո (Trovo), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մերուժան Գալստյան
Մերուժան Հայկարամի Գալստյան, հայ ագրոքիմիկոս-հողագետ, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (2007), պրոֆեսոր (2013)։
Կենսագրություն
Մերուժան Գալստյանը ծնվել է 1949 թվականի նոյեմբերի 5-ին Ձորագյուղում (այժմ՝ Գեղարքունիքի մարզում)։ 1971 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը, 1987 թվականին՝ Բարձրագույն կուսակցական դպրոցը։
1971-1973 թվականներին աշխատել է Հայաստանի Մարտունիի շրջանում որպես գյուղատնտես, 1973-1985 թվականներին եղել է ՀԼԿԵՄ, ՀԿԿ Մարտունիի շրջկոմի քարտուղար, 1985-1989 թվականներին՝ շրջգործկոմի նախագահ, 2000-2003 թվականներին՝ ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության սպասարկումների բաժնի պետ, միաժամանակ՝ ՀԱԱՀ դասախոս, 2008 թվականին դարձել է ագրոէկոլոգիայի ամբիոնի և էկոլոգիայի ու օրգանական գյուղատնտեսության պրոբլեմների լաբորատորիայի վարիչ։
Համահեղինակ է «ՀՀ կենսաբազմազանությունը և բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ» (2009), «Բնապահպանության հիմունքներ» (2010), «ՀՀ բնական ռեսուրսները» (2013) ուսումնական ձեռնարկների և սիսեռի՝ «Արփի» և ոսպի՝ «Համիդ» սորտերի։
Աշխատանքները վերաբերում են բույսերի սննդառության, շրջանային և միջշրջանային, բնօգտագործման, օրգանական գյուղատնտեսության հիմնախնդիրներին, տեխնածին աղտոտված տարածքից էկոլոգիական անվտանգ սննդամթերքի ստացմանը։
Երկեր
Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ Կատեգորիա:Հայ ագրոքիմիկոսներ Կատեգորիա:Հայ հողագետներ Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Եփրեմյան
Եփրեմյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Եբրայերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Քննությունից առաջ
«Քննությունից առաջ» («Перед экзаменом»), խորհրդային գեղարվեստական հեռուստաֆիլմ, որ նկարահանվել է ռեժիսոր Վյաչեսլավ Քրիշտոֆովիչի կողմից Վիկտորյա Տոկարևայի «Լողի հրահանգիչ» («Инструктор по плаванию») պատմվածքի հիման վրա ։
Սյուժե
Ֆիլմի հերոսուհին տասնութամյա Տանյա Գուսակովան է։ Այդպես էլ չկողմնորոշվելով, թե ինչ մասնագիտություն պետք է ընտրի, նա մոր պնդմամբ պատրաստվում է քննություն հանձնել մանկավարժական ինստիտուտ ընդունվելու համար։ Գժտվելով մոր ու ընկերուհու հետ՝ Տանյան թափառում է փողոցում, և մի անծանոթուհի նրան նվիրում է թատրոնի տոմս։ Ներկայացման ժամանակ Տանյայի կողքին նստում է այն մարդը, որի հետ թատրոն պետք է գնար անծանոթուհին։ Այդպես Տանյան ծանոթանում է Իվանի՝ լողի հրահանգչի հետ, որը վաղուց հաշտվել է իր միօրինակ ու անհետաքրքիր կյանքի հետ։ Այդ տարօրինակ ծանոթության շնորհիվ Տանյան համոզվում է, որ պետք է ավելի լրջորեն վերաբերվի իր ապագային։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1977 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Շամիրամ (օպերա)
Կատեգորիա:1823 բեմադրվածներ Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
Օլիվիե Դակուր
Օլիվիե Նիկոլիա Անդրե Դակուր (Olivier Nicolás André Dacourt, սեպտեմբերի 25, 1974, Մոնտրոյ, Բոբինի, Սենա Սեն Դենի, Իլ դե Ֆրանս, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի նախկին ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է եկել Ֆրանսիայի ազգային հավաքականում։ Ազգային հավաքականում անցկացրել է 21 խաղ և խփել 1 գոլ։
Ունի Ֆրանսիայի և Գվադելուպայի քաղաքացիություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լիդս Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Դեցիմացիա (պատիժ)
Դեցիմացիա (decimatio, -ից՝ ամեն տասներորդը), ամեն տասներորդ զինվորի մահապատիժը։ Համարվել է պատժի ամենաբարձր միջոցը հռոմեական բանակում։
Պատմություն
Դեցիմացիան կիրառվել է հնագույն ժամանակներից, թեև օգտագործվել է սակավ։ Սովորաբար օգտագործվել է ցենտուրիոններում և կոգորտաներում։ Այս պատժամիջոցը կիրառվել էր հիմնականում լեգեոնի խորհրդանիշը կորցնելու, ըմբոստանալու և դասալքության համար։ Ամենահինը մ․ թ․ ա․ 471 թվականի Տիտոս Լիվիոսի հիշատակումն է, երբ Հռոմը պատերազմում էր վոլսկիների դեմ։
Պատիժը
Պատիժը կրող ստորաբաժանումը բաժանվում էր տասը հոգանոց խմբերի, անկախ կոչումից և ծառայության ժամկետից։ Վիճակահանության միջոցով որոշվում էր, թե ով պետք է ենթարկվի մահապատժի, ինչն էլ իրականացվում էր մնացած ինը զինվորների կողմից՝ քարկոծման կամ փայտերով հարվածների միջոցով։ Ողջ մնացած զինվորները նույնպես ենթարկվում էին պատժի. նրանց կերաբաժնում ցորենը փոխարինվում էր գարով, և նրանց արգելված էր քնել ընդհանուր վրաններում։
Կիրառվել է նաև՝
Որպես հնարավոր պատժի տարբերակ ներկայացված է Պետրոս Առաջինի զինվորական կանոնակարգում ։
Քաղաքացիական և ֆիննական պատերազմի տարիներին Ռուսաստանում
Դեցիմացիան կիրառվել է նաև նորագույն ժամանակներում՝ Քաղաքացիական և ֆիննական պատերազմի տարիներին Ռուսաստանում։ 1918 թվականի փետրվարին փաստվել է կարմիրգվարդիականների ընտրովի գնդակահարություն։ Ըստ մեկ վարկածի՝ զոհերը ընտրվել են վիճակահանությամբ, ըստ մյուսի նրանց ընտրել է հատուկ զինվորական դատարանը։ Այս միջադեպը մտել է պատմության մեջ «Խուրուսլախտիի վիճակախաղ» անվամբ ։
Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին Ռուսաստանում դեցիմացիան լայնորեն կիրառել է Լև Տրոցկին, օրինակ՝ 1919 թվականի հոկտեմբերին Պետրոգրադի պաշտպանության ժամանակ նահանջող կարմիրբանակայիններից յուրաքանչյուր տասներորդին գնդակահարում էին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մահապատժի միջոցներ
Ավո Ուվեզյան
Ավո Ուվեզյան, հայազգի հանրահայտ ջազ դաշնակահար և աշխարհում առաջատար դիրքեր զբաղեցնող AVO ֆիրմայի սիգարների ստեղծող։
Կենսագրություն
Ավո Ուվեզյանը ծնվել է 1926 թ. Բեյրութում, Լիբանանում երաժիշտների ընտանիքում։ Հայրը Լայպցիգում սիմֆոնիկ նվագախմբի ղեկավար էր։ Մայրը և կրտսեր քույրը ևս պրոֆեսիոնալ երաժիշտներ են։
16 տարեկանում Ավոն ստեղծում է ջազ խումբ։ Խումբը նվագում է Լիբանանում, այնուհետև նրանց հրավիրում են Բաղդադ և Թեհրան։ Մի օր պալատում նվագելիս նրան նկատում է շահ Ռեզա Փեհլևին։ Վերջինիս շնորհիվ Ավոն մեկնում է ԱՄՆ, որտեղ և ընդունվում է Նյու Յորքի Ջուլիարդ հայտնի երաժշտական դպրոցը։ Այնտեղ էլ Ավո Ուվեզյանը ամուսնանում է։
Ավո Ուվեզյան և Ֆրենկ Սինատրա
1958 թ. Լաս Վեգասում Ավո Ուվեզյանի աները նրան ծանոթացնում է հանրահայտ երաժիշտ Ֆրենկ Սինատրայի հետ։ Հանդիպելով Ֆրենկ Սինատրայի հետ՝ Ավոն ասում է, որ դա իր կյանքի ամենալավ օրն է, քանի որ հանդիպել է մեծագույն երգչի հետ։ Այդ ժամանակահատվածը Ֆրենկ Սինատրայի համար այդքան էլ հաջող չէր, և, թվում էր, նրա կարիերան մոտենում էր ավարտին։ Սինատրայի համար շատ հաճելի էր լսել, որ նրան անվանում էին մեծագույն երգիչ, և որոշ ժամանակ հետո նրա կարիերան սկսեց վերելք ապրել՝ այս անգամ արդեն կինոյի բնագավառում։
Մի քանի տարի հետո Ավոն իր երաժշտական գործերից մեկը՝ Կոտրված Կիթառ (Broken guitar) անունով, ներկայացնում է Ֆրենկ Սինատրային։ Վերջինիս շատ է դուր գալիս երաժշտությունը, բայց որոշում է փոխել դրա բառերը։ Այսպես ծնվում է աշխարհահռչակ «Strangers in the Night» երգը ։
Ավո Ուվեզյան և սիգարներ
Մեկնելով Պուերտո Ռիկո՝ Ավոն երկրորդ անգամ է ամուսնանում։ Այնտեղ նա ստեղծում է խումբ, որի հետ նվագում էր կուրորտային ռեստորաններում։ Մի օր նվագելիս նա հանդիպում է շվեցարահայ Ժակ Մելքոնյանին, ով միտք է հայտնում զբաղվել սիգարների արտադրությամբ։
Սկզբնական ժամանակներն Ավոն սիգարներ էր պատրաստում իր և իր ընկերների համար։ Այնուհետև 1988 թվականին նա 10 տուփ իր սիգարներից ուղարկում է աշխարհահռչակ Davidoff ընկերություն։ Սիգարները շատ արագ վաճառվում են, և ընկերությունը նոր պատվեր է անում։ Դրանից հետո Ավո Ուվեզյանը և Davidoff-ը անբաժան են։ 1996 թվականին Davidoff ընկերությունը 10 միլիոն դոլարով գնում է AVO սիգարային բրենդի իրավունքները ։ AVO տարբերանշանի հեղինակն է հայտնի անգլիացի դիզայներ Դառել Այրլենդը։
2000 թվականին Ավո Ուվեզյանը ստեղծում է Ավո Մադուրո (Avo Maduro) սիգարները, որոնք առանձնանում են իրենց քաղցր համով։ Ավո Ուվեզյանը երբեք չի բաժանվում երաժշտությունից։ Նա բեմ է դուրս եկել և նվագել այնպիսի երաժիշտների հետ, ինչպիսիք են Ռեյ Չարլզը, Ջեյմս Բրաունը, Թաջ Մահալը և ուրիշներ։ Նրա կուռքերն են Դյուկ Էլինգտոնը, Օսկար Պիտերսոնը, Չիկ Կորեան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ ջազմեններ Կատեգորիա:Լիբանանահայ գործարարներ Կատեգորիա:Լիբանանահայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Լիբանանահայ դաշնակահարներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ դաշնակահարներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ ջազմեններ Կատեգորիա:Լիբանանցիներ հայկական սերմամբ
Կավա (Լիեդա)
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Գլազգոյի համալսարան
Գլազգոյի համալսարան (University of Glasgow), Շոտլանդիայի ամենամեծ համալսարանն է։ Ընդգրկված է Մեծ Բրիտանիայի առաջատար գիտահետազոտական հաստատությունների հեղինակավոր «Ռասսել» խմբում, համալսարանական Universitas 21 միջազգային ցանցում, որի հիմնադիր անդամներից է։ Հիմնադրվել է 1451 թվականին Հռոմի պապ Նիկողայոս V-ի թույլատրագրով (բուլլայով)։ Իր վաղեմությամբ 4-րդ է անգլիական համալսարանների շարքում։ 2013 թվականին տվյալներով Անգլիայում 9-րդ, իսկ ողջ աշխարհում 51-րդն է լավագույն համալսարանների թվում, ընդ որում՝ տեղ է զբաղեցնում աշխարհի լավագույն համալսարանների 1 տոկոսի մեջ ։ Այստեղ ուսանում են աշխարհի 140 երկրներից եկած 25 հազարից ավելի ուսանողներ ։
Գլազգոյի համալսարանի շրջանավարտներից են ականավոր այնպիսի դեմքեր, ինչպիսիք են տնտեսագիտության հայր Ադամ Սմիթը, Ջոն Բայերդը Ուիլյամ Թոմսոնը (լորդ Կելվին), Ջեյմս Ուատտը, Շոտլանդիայի առաջին վարչապետը, Մեծ Բրիտանիայի վարչապետներից երեքը, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հիմնադիր հայրերից մեկը՝ Ջեյմս Ուիլսոնը , Նոբելյան մրցանակի մի շարք դափնեկիրներ...
Համալսարանի գրադարանում առանձնացված է մի հատուկ բաժին, որտեղ ամփոփված են հին, հազվագյուտ, եզակի գրքեր, այդ թվում՝ միջանադարյան և Վերածննդի դարաշրջանի ձեռագրեր, որոնք միջազգային նշանակություն ունեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շոտլանդիայի համալսարաններ
Նորման Ֆրենկյան
Կենսագրություն
Նորման Ֆրենկյանը ծնվել է Կոստանդնուպոլսում 1884 թվականին։ Մասնակցել է առաջին իմպերիալիստական պատերազմին։ Ստեղծագործել է բնանկարների, դիմանկարների ժանրերում ։
Մարշալ Մաքլյուեն
Հերբերտ Մարշալ Մաքլյուեն (Herbert Marshall McLuhan, ), կանադացի մշակութաբան, փիլիսոփա, բանասեր և գրաքննադատ։ Լայն ճանաչում է ստացել որպես մարդու և հասարակության վրա էլեկտրական և էլեկտրոնային հաղորդակցության միջոցների ազդեցության հետազոտող (օրինակ՝ «գլոբալ գյուղի» հայեցակարգում, որը բացարձակ անհամաձայնություն է առաջացնում բոլոր հարցերի շուրջ )։
Կենսագրություն
Մարշալ Մաքլյուենը ծնվել է 1911 թվականի հուլիսի 21-ին էդմոնտոն քաղաքում (Կանադա, Ալբերտա նահանգի վարչական կենտրոն)՝ մեթոդիստի ընտանիքում։ Մարշալը ընտանեկան անուն է, որն օգտագործվում է ամենօրյա շփման մեջ ։ Նրա ծնողները՝ Էլսի Նաոմին (Elsie Naomi) և Հերբերտ Էռնստը (Herbert Ernest), ծնվել և ամբողջ կյանքում ապրել են Կանադայում։ Բացի Մարշալից, նրանք ունեցել են ևս մեկ որդի՝ Մորիսը, որը ծնվել է 1913 թվականին։ Մքլյուենի մայրը նախ բապտիստական դպրոցում ուսուցչուհի էր, ապա՝ դերասանուհի։ Նախքան Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբը ընտանիքը ապրում էր էդմոնտոն քաղաքում, որտեղ Մքլյուենի հայրը անշարժ գույքի ոլորտում փոքր բիզնես ուներ։ Պատերազմի սկսվելուց հետո հայրը զորակոչվել է կանադական բանակ, որտեղ ծառայել է մոտ մեկ տարի։ 1915 թվականին Մաքլյուենների ընտանիքը տեղափոխվել է Կանադայի Մանիտոբա նահանգի վարչական կենտրոն Վիննիպեգ քաղաք ։
1928 թվականին Մարշալ Մաքլյուենն ընդունվել է Մանիտոբայի համալսարան (Վինիպեգ, Կանադա), որտեղ 1933 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան ինժեներական մասնագիտությամբ, իսկ 1934 թվականին՝ անգլիական գրականության (English studies) մագիստրոսի աստիճան։ Ուսուցման ընթացքում սկսել է հրապարակել պարբերական տպագրության փոքր նշումներ։ Այսպես, արդեն 1930 թվականին Մանիտոբայի համալսարանի ուսանողական թերթում հայտնվել է Մքլյուենի առաջին հոդվածը՝ «Մակալուեյ՝ ահա թե մարդ է» ։ Անգլիական գրականության նկատմամբ աճող հետաքրքրությունը նրան դրդեց 1934 թվականին ընդունվել Քեմբրիջի համալսարանի Թրինիթի Հոլլի քոլեջ (Անգլիա)։ Այնտեղ նա սովորել է նոր կրիտիցիզմի հայտնի ներկայացուցիչների՝ Ա.Ա. Ռիչարդսի (I. A. Richards) և Ֆ. Ռ. Լիվիսի (F. R. Leavis) ղեկավարությամբ։ 1936 թվականին նա ստացել է Քեմբրիջի համալսարանի բակալավրի աստիճան և Հյուսիսային Ամերիկա վերադառնալուց հետո սկսել է դասախոսական գործունեությունը Վիսկոնսինի համալսարանում (Մեդիսոն, ԱՄՆ)՝ որպես ասիստենտ ։
1937 թվականին Մարշալ Մքլուենը ընդունեց կաթոլիկությունը։ 1937 թվականից մինչև 1944 թվականը (մի փոքր ընդմիջումով 1939-1940 թվականներին, երբ նա մեկնում էր Քեմբրիջ՝ մագիստրոսի աստիճան ստանալու համար) անգլերեն գրականություն էր դասավանդում Սենտ Լուիսի կաթոլիկ համալսարանում (Սենտ Լուիս, ԱՄՆ)։ Այնտեղ նա ծանոթացել է իր ապագա կնոջ՝ Կորինա Լյուիսի հետ, ում հետ ամուսնացել է 1939 թվականին։ Մարշալը և Կորինան երջանիկ ամուսիններ էին։ Նրանք մեծացրել են վեց երեխա ։
1943 թվականի դեկտեմբերին Մքլյուենը ստացել է գիտությունների դոկտորի կոչում՝ պաշտպանելով Թոմաս Նեշի տեղը իր ժամանակի գրքային մշակույթում» (The Place of Thomas Nash in the Learning of his Time) ։ 1944 թվականին Մաքլյուենը վերադառնում է Կանադա, որտեղ 1944-1946 թվականներին դասավանդում է Օնտարիո նահանգի Ուինսոր քաղաքի վերափոխման քոլեջում։ Տեղափոխվելով Տորոնտո 1946 թվականին, նա սկսում է դասավանդել Տորոնտոյի համալսարանի Սուրբ Միքայելի կաթոլիկ քոլեջում։ Տորոնտոյի համալսարանի հետ կապված են Մարշալ Մքլյուենի հիմնական գիտական և ստեղծագործական ձեռքբերումները։ Հենց այնտեղ է, որ 1952 թվականին նա դառնում է պրոֆեսոր և հրատարակում իր գրքերի մեծ մասը ։ Մաքլյուենի գիտական հետազոտությունների ուղղության վրա հսկայական ազդեցություն է ունեցել համալսարանի գործընկեր, կանադացի հայտնի տնտեսագետ Հարոլդ Ինիսի (Harold Innis) հետ ծանոթությունը։ 1953-1955 թվականներին Մքլյուենը եղել է Ֆորդի հիմնադրամի աջակցությամբ անցկացվող մշակութային և հաղորդակցության սեմինարների ղեկավարը։ Այնուհետև 1963 թվականին հիմնադրել է մշակույթի և տեխնոլոգիաների կենտրոն ։
Մարշալ Մքլյուենի գիտական և հրապարակախոսական գործունեությունը մեծ ճանաչում է ստացել։ 1964 թվականին նա դարձել է Կանադայի գիտական թագավորական ընկերության անդամ, իսկ 1970 թվականին՝ Կանադայի շքանշանի ասպետ։ 1975 թվականին Մքլյուենը նշանակվել է Վատիկանի հանրային հարաբերությունների հանձնաժողովի խորհրդական ։
60-ական թվականների վերջին Մաքլյուենի առողջությունը սկսել է սրընթաց վատանալ։ 1967 թվականին նա ուղեղի ուռուցքի հեռացման վիրահատության է ենթարկվել, 1979 թվականին՝ ինսուլտի։ Մարշալ Մքլյուենը մահացել է 1980 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Տորոնտոյում։
Ֆորսաժ 7
Ֆորսաժ 7, (Furious 7 ), քրեական մարտաֆիլմ, «Ֆորսաժ» շարքի յոթերորդ ֆիլմը, նկարահանված ռեժիսոր Վան Ջեյմսի կողմից։ Գլխավոր դերերում են Վին Դիզելը, Փոլ Ուոքերը, Ջեյսոն Սթեթհեմը, Դուեյն Ջոնսոնը։ «Ֆորսաժ 7»-ը միանգամից երկու ֆիլմի շարունակություն է՝ «Ֆորսաժ 6» (2013) և «Եռակի ֆորսաժ. Տոկիոյի դրիֆթ» (2006), որոնց գործողությունները ժամանակագրորեն տեղի են ունեցել նախորդ չորս մասերից հետո (Ֆորսաժ, Կրկնակի ֆորսաժ, Ֆորսաժ 4, Ֆորսաժ 5)։