cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալեքսանդր Տուրչինով
2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ից մինչև 2019 թվականի մայիսի 19-ը Ուկրաինայի ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի քարտուղար ։ 2014 թվականի փետրվարի 23-ից մինչև հունիսի 7-ը եղել է Ուկրաինայի նախագահի ժամանակավոր պաշտոնակատար։ 2014 թվականի փետրվարի 23-ից հունիսի 7-ը Ուկրաինայի Զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարը։ Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի «Ժողովրդական ճակատ» խմբակցության ղեկավարը 2014 թվականի նոյեմբերի 27-ից մինչև դեկտեմբերի 16-ը։ 2014 թվականի փետրվարի 22-ից նոյեմբերի 27-ը եղել է Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի նախագահ։ Եղել է Յուլիա Տիմոշենկոյի վաղեմի ընկերն ու «աջ ձեռքը»։ Նրա ձերբակալությունից հետո 2011 թվականին իր վրա է վերցրել Յուլիա Տիմոշենկոյի բլոկի ղեկավարությունը ։ 2014 թվականի օգոստոսի 27-ին դուրս է եկել «Բատկիվշչինայի» կազմից և տեղափոխվել «Ժողովրդական ճակատ»։
Կենսագրություն
Հայրը՝ Վալենտին Իվանովիչ Տուրչինովը, ծնվել է 1909 թվականին Դնեպրոպետրովսկի մարզում։
Նրա ծնողները վաղ բաժանվել են և Ալեքսանդրին դաստիարակել է Տուրչինովի մայրը՝ Վալենտին Իվանովնան ։ Դպրոցական տարիներին հանդես է եկել մարզի վոլեյբոլի հավաքականում ։
Գերազանցությամբ ավարտել է Դնեպրոպետրովսկի մետալուրգիական ինստիտուտի տեխնոլոգիական ֆակուլտետը (1986 թվական)։ Երկրորդ կուրսում, որպես շինհրապարակի հրամանատար, Լենինի կոմունիստական համամիութենական երիտասարդական միության կենտրոնական կոմիտեի պատվիրակության կազմի հետ միասին գործուղվել է Հնդկաստան և Ցեյլոն ։ Ինստիտուտն ավարտելուց հետո 1986-1987 թվականներին աշխատել է որպես գլանորդ, այնուհետև՝ «Կրիվորոժստալ» մետկոմբինատի վարպետ։ Ինչպես ինքն էր հիշում. «Ինստիտուտից հետո ինձ գիտական հեռանկար էին կանխատեսել» ։
1987-1990 թվականներին եղել է կոմերիտմիության շրջկոմի քարտուղար, ապա՝ կոմսոմոլի Դնեպրոպետրովսկի մարզկոմի քարոզչության բաժնի վարիչ։ Նա զբաղեցրել է կոմկուսի արդիականացման, ապակենտրոնացման օգտին պայքարող ԽՄԿԿԿ-ի ժողովրդավարական ղեկավարներից մեկի պաշտոնը ։ Այնուհետև՝ Ուկրաինայի ժողովրդավարական վերածննդի կուսակցության անդամ ։
ՈւԱԾ նախագահ
Այդ ընթացքում հայտնի է դարձել առնվազն երկու դեպք, երբ Յուլիա Տիմոշենկոն դիմել է իր գործընկերոջ ծառայություններին՝ որպես Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության ղեկավարի․
2006 թվականի մարտին Ուկրաինայի ներքին գործերի նախարար Յուրի Լուցենկոն հայտարարել էր բարձրագույն պաշտոնատար անձանց ապօրինի գաղտնալսման փաստով քրեական գործի բացման մասին, որը վարվում էր Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության ղեկավարության ներքո։ Նրանց թվում, որոնց, ենթադրաբար, գաղտնալսել են հատուկ ծառայությունների աշխատակիցները, նշվում էին նախկին վարչապետ Նիկոլայ Ազարովը և երկրի նախկին նախագահ Լեոնիդ Կուչման  ։
Ուկրաինայի ժողովրդական պատգամավոր
2005 թվականի սեպտեմբերին Յուլիա Տիմոշենկոյի պաշտոնանկության կապակցությամբ Ուկրաինայի վարչապետ Տուրչինովը նույնպես հեռացել է իր պաշտոնից և գլխավորել է Յուլիա Տիմոշենկոյի բլոկ դաշինքի նախընտրական շտաբը։ 2006 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում կրկին ընտրվել է Գերագույն ռադա։ Գերագույն ռադայի V գումարումում եղել է ՅՏԲ խմբակցության ղեկավարի տեղակալ։
2006 թվականի մարտից Տուրչինովը և Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության նախկին տեղակալ Անդրեյ Կոժեմյակինը (նաև ՅՏԲ-ի ցուցակով պատգամավոր) Ուկրաինայի Գլխավոր դատախազության կողմից ներգրավվել է որպես քրեական գործերով վկա գործարար Սեմյոն Մոգիլևիչի գործունեության վերաբերյալ ՈՒԱԾ օպերատիվ-հետախուզական գործի նյութերի ոչնչացման և «Սևոդնյա» թերթի թղթակից Ալեքսանդր Կորչինսկու հեռախոսազրույցների ապօրինի գաղտնալսման փաստով։
2007 թվականի մայիսի 23-ին նախագահ Վիկտոր Յուշչենկոյի հրամանագրով նշանակվել է Ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղարի առաջին տեղակալ ։
2007 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՅՏԲ-ից ընտրվել է Գերագույն ռադայի ժողովրդական պատգամավոր։
2007 թվականի դեկտեմբերի 19-ին նշանակվել է Ուկրաինայի առաջին փոխվարչապետի պաշտոնում։
2008 թվականին մասնակցել է Կիևի քաղաքային ղեկավարի ընտրություններին և զբաղեցրել երկրորդ տեղը։
2012 թվականի ապրիլին գլխավոր դատախազությունը հայտնել էր, որ ստուգում է Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության նախագահ եղած ժամանակ Ալեքսանդր Տուրչինովի կողմից լրագրողներին ապօրինի բնակարաններ հատկացնելու մասին տեղեկատվությունը ։ «Բատկիվշչինան» գլխավոր դատախազության մեղադրանքները քաղաքական հետապնդում է անվանել ։
Ուկրաինայի վարչապետի պաշտոնակատար
2010 թվականի մարտի 3-ից մինչև 11-ը կատարել Է Ուկրաինայի վարչապետի պարտականությունները վարչապետի պաշտոնակատար Յուլիա Տիմոշենկոյի ազատ արձակման կապակցությամբ ։
Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի նախագահ
Ուկրաինայի 2013-2014 թվականների քաղաքական ճգնաժամի և Վլադիմիր Ռիբակի պաշտոնաթողության ժամանակ 2014 թվականի փետրվարի 22-ին ընտրվել Է Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի նախագահ ։ Նրա նշանակման օգտին քվեարկել է 288 պատգամավոր ։ 2014 թվականի փետրվարի 27-ին Ալեքսանդր Տուրչինովը որոշում է ստորագրել Արսենի Յացենյուկին կառավարության ղեկավար նշանակելու մասին  ։ Մարտի 15-ին Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Գերագույն խորհրդի լուծարման մասին որոշում է ստորագրել ։ Ղրիմի խորհրդարանի նախագահությունը այդ որոշումը հակասահմանադրական է համարել, քանի որ բացակայել Է Ուկրաինայի Սահմանադրական դատարանի համապատասխան եզրակացությունը ։
2014 թվականի մարտի 28-ին Տուրչինովը, ի պատասխան ռադայի պիկետի, ռադայի շենք ներխուժելու փորձով, որը տեղի էր ունեցել դրանից մեկ օր առաջ, հայտարարել էր, որ Գերագույն ռադան Ուկրաինայի լեգիտիմ իշխանության հիմքն է, և որ այն կարելի է փոխել միայն ընտրությունների միջոցով, իսկ մյուս բոլոր մեթոդները՝ անօրինական են և երկրի իրադրության ապակայունացման փորձ են ։
Ուկրաինայի նախագահի պաշտոնակատար
2014 թվականի փետրվարի 22-ին Գերագույն ռադան ոչ սահմանադրական որոշում է ընդունել «Ուկրաինայի նախագահին սահմանադրական լիազորությունների կատարման և Ուկրաինայի նախագահի արտահերթ ընտրություններ նշանակելու մասին», որում ասվում էր․ «Ենթադրելով, որ Ուկրաինայի նախագահ Վ. Յանուկովիչն ինքնակամ հեռացել է սահմանադրական լիազորությունների կատարումից, ինչը սպառնում է պետության կառավարելիությանը, Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությանը և ինքնիշխանությանը, քաղաքացիների իրավունքների և ազատությունների զանգվածային խախտմանը՝ ելնելով ծայրահեղ անհրաժեշտության հանգամանքներից, արտահայտելով ուկրաինացի ժողովրդի ինքնիշխան կամքը, Ուկրաինայի Գերագույն ռադան որոշում է. 1. Պարզվել է, որ Ուկրաինայի նախագահ Վ. Յանուկովիչը հակասահմանադրական կերպով հեռացել է սահմանադրական լիազորությունների իրականացման իր պարտականություններից և այժմ հանդիսանում է դրանք չկատարող (…)» ։ Այդ որոշմամբ 2014 թվականի մայիսի 25-ին Գերագույն ռադան նաև արտահերթ նախագահական ընտրություններ է նշանակել ։
Փետրվարի 23-ին Ուկրաինայի Գերագույն ռադան իր որոշմամբ Գերագույն ռադայի նախագահ Ալեքսանդր Տուրչինովին է հանձնել Ուկրաինայի նախագահի պարտականությունների կատարումը ՝ վկայակոչելով Ուկրաինայի Սահմանադրության 112-րդ հոդվածը։ Սակայն, ըստ այդ հոդվածի, Գերագույն ռադայի նախագահը կարող էր դառնալ նախագահի պաշտոնակատարը միայն նախագահի լիազորությունների վաղաժամկետ դադարեցման դեպքում (այդ պահին գործող նախագահ Վիկտոր Յանուկովիչի լիազորությունները վաղաժամկետ չեն դադարեցվել, ինչպես դա պահանջում էին Ուկրաինայի Սահմանադրության 108-111-րդ հոդվածները ):
2014 թվականի հունիսի 7-ին լիազորությունները հանձնել է արտահերթ ընտրությունների ընթացքում նախագահ ընտրված Պետրո Պորոշենկոյին ։
Ուկրաինայի Զինված ուժերի գլխավոր հրամանատար
2014 թվականի փետրվարի 26-ին, որպես Ուկրաինայի նախագահի պաշտոնակատար Ա. Վ. Տուրչինովը, Ուկրաինայի Սահմանադրության 106-րդ հոդվածի 1-ին մասի 17-րդ կետի և 112-րդ հոդվածի համաձայն, ստանձնել Է Ուկրաինայի Զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարի պարտականությունները ։ Ուկրաինայի նախագահի պաշտոնակատարը 2014 թվականի ապրիլի 14-ին ստորագրել է «Ուկրաինայի ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի որոշման մասին» № 405/2014 հրամանագիրը ահաբեկչական սպառնալիքի հաղթահարման և Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականության պահպանման անհետաձգելի միջոցառումների մասին  ։ Ուկրաինայի նոր իշխանությունների գործողությունները պատասխան էին երկրի արևելքում զինված ռուսամետ ապստամբների կողմից քաղաքների գրավմանը  ։ Ինչպես այն ժամանակ հայտարարել էր Տուրչինովը, «Ռուսաստանի Դաշնությունը երկրի արևելք է ուղարկում հատուկ ստորաբաժանումներ, որոնք զենքի հետ վարչական տարածքներ են զավթում և իրենց գործողություններով վտանգում հարյուր հազարավոր քաղաքացիների կյանքը» ։
Ալեքսանդր Տուրչինովն անձամբ է պահեստներից զենք տրամադրել ուժային գործողության գոտի մեկնող կամավորներին։
Հետագա քաղաքական գործունեություն
2014 թվականի օգոստոսին Արսենի Յացենյուկի, Արսեն Ավակովի և մի շարք այլ անձանց հետ հեռացել է «Բատկիվշչինա» կուսակցության քաղխորհուրդը ծագած տարաձայնությունների պատճառով։ Դրանից հետո կազմակերպվել է «Ժողովրդական ճակատ» կուսակցությունը, մինչ այդ եղել է համաուկրաինական «Բատկիվշչինա» միավորման ղեկավարի առաջին տեղակալն ու կուսակցության կենտրոնական շտաբի ղեկավարը։ Խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ կուսակցությունն առաջին տեղն Է զբաղեցրել կուսակցական ցուցակներով։ Գերագույն ռադայում դարձել է VIII գումարման խմբակցության ղեկավար։
Դեկտեմբերի 16-ին Ուկրաինայի նախագահ Պետրո Պորոշենկոյի հրամանագրով նշանակվել է Ուկրաինայի ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի քարտուղարի պաշտոնում ։
Կան գնահատականներ, որոնք Տուրչինովին բնութագրում են որպես ուկրաինական քաղաքականության «բազեների» առաջնորդներից մեկը, որոնք այն ներառում են առավել ագրեսիվ ուկրաինացի քաղաքական գործիչների թվում ։ Նրա առանձին արտահայտություններն ու առաջարկությունները խիստ ոչ միանշանակ արձագանք են ստացել ոչ միայն Ուկրաինայում։ Այսպես, Տուրչինովը հայտարարել էր, որ ԽՍՀՄ-ը Գերմանիայի հետ միասին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ է սկսել ։ Ղրիմի իրադարձությունների ժամանակ Տուրչինովը միակն էր, որը կողմ էր ռազմական դրություն մտցնելուն, իսկ հետագայում հայտարարել է, որ Ուկրաինայի համար պատերազմը կավարտվի միայն ուկրաինական բոլոր տարածքների «ազատագրումից» հետո, ներառյալ Ղրիմը, որի համար ուկրաինացիները պետք է գործադրեին իրենց բոլոր ջանքերը ։ 2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Ալեքսանդր Տուրչինովն առաջարկել էր Ուկրաինայի քրիստոնեական եկեղեցիների խորհրդին դիտարկել Սուրբծննդյան տոնակատարության անցումը Գրիգորյան օրացույցով, և, համապատասխանաբար, Քրիստոսի ծննդյան տոնակատարությունը հունվարի 7-ից տեղափոխել դեկտեմբերի 25-ը։ Նա հիշեցնում էր, որ մի օր Ուկրաինան և Ռուսաստանը Յուլյանսկիից Գրիգորյան օրացույցի են անցել միայն 1918 թվականին ։
2016 թվականի մարտին Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության ղեկավար Վասիլի Գրիցակի հետևելով, Տուրչինովը հայտարարել էր, որ Բրյուսելի ահաբեկչությունները «Ռուսաստանի կողմից սանձազերծված հիբրիդային պատերազմի հետևանք են» ։
2016 թվականի օգոստոսին «Եվրոպական ճշմարտության» լրագրողները Ալեքսանդր Տուրչինովին մեղադրել էին պետական կապի ղեկավարության վրա ազդելու մեջ, որպեսզի նա անվտանգության հավաստագիր չտրամադրի պետծառայողների և պաշտոնյաների եկամուտների մասին էլեկտրոնային հայտարարագրերի համակարգին։ Չնայած այդ համակարգի գործարկմանը, առանց այդ հավաստագրի հայտարարագրերը չէին կարող իրավաբանական ուժ ունենալ դատական ատյաններում գործերի քննության ժամանակ ։
2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ռուսական պատժամիջոցներ են սահմանվել Ուկրաինայի 322 քաղաքացիների, այդ թվում՝ Ալեքսանդր Տուրչինովի նկատմամբ ։
2019 թվականի մայիսի 17-ին հրաժարական էր տվել Ուկրաինայի ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի քարտուղարի պաշտոնից։ Ուկրաինայի նախագահ Պետրո Պորոշենկոյի լիազորությունների դադարեցման կապակցությամբ։ Պորոշենկոն երկու օր անց հեռացվել է պաշտոնից ։
2020 թվականի հունիսի 30-ին գլխավորել է «Եվրոպական Համերաշխություն» կուսակցության շտաբը ։
Գիտական գործունեություն
Տնտեսական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ Կոռուպցիայի, ստվերային տնտեսության, տոտալիտարիզմի հետազոտություններին նվիրված գիտական աշխատանքների և մենագրությունների հեղինակ է։
Եկամուտներ
Ըստ էլեկտրոնային հայտարարագրի՝ 2016 թվականին Ալեքսանդր Տուրչինովը ստացել է 512 807 գրիվնա աշխատավարձ, բանկային ավանդներով նա ստացել է 1,7 միլիոն գրիվնա, ևս 22,8 հազար գրիվնա կազմել են արժեթղթերի օտարումից և կորպորատիվ իրավունքներից ստացված եկամուտները։ Բանկային հաշիվներում Տուրչինովն ունեցել է 49,8 հազար գրիվնա, 810,4 հազար դոլար և մոտ 10 հազար եվրո։ Կանխիկ Տուրչինովը հայտարարագրել է 735 հազար դոլար, 55 հազար եվրո և 320 հազար գրիվնա։ Կինը 2016 թվականին հայտարարագրել է 447,5 հազար գրիվնա եկամուտ  ։
Դավանանք
1993-1994 թվականներին որպես վարչապետ Լեոնիդ Կուչմայի տնտեսական հարցերով խորհրդական, որը ղեկավարում էր տնտեսական հարաբերությունները ռուս ուղղափառ եկեղեցու հետ, մկրտվել է ուղղափառ ծիսակարգով ։ Այժմ հանդիսանում է «Կյանքի խոսք» եկեղեցու անդամ ։ Տուրչինովը մկրտվել է 1999 թվականին «Կյանքի խոսք» եկեղեցում ։ Այստեղ նա իրականացնում էր դիակոնիան ծառայություն և քարոզ ։
Ալեքսանդր Վալենտինովիչի խոսքով՝ նա Ավետարանչական քրիստոնյա է։ Նա ընդգծել է, որ չնայած իր քարոզին, ինքը հովիվ լինել չի կարող։
Գրական գործունեություն
2004 թվականին հրատարակել է «Վախի պատրանք» թրիլլեր գիրքը և համանուն ֆիլմի սցենարը։ 2012 թվականի դեկտեմբերին ներկայացրել է «Գալուստ» գիրքը  ։
Պարգևներ
2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Դոնբասում ուկրաինացի ուժայինների հատուկ գործողության մասնակիցների պարգևատրման արարողության ժամանակ Ուկրաինայի ներքին գործերի նախարար Արսեն Ավակովը Ալեքսանդր Տուրչինովին նախարարությանը մատուցած ծառայությունների համար պարգևատրել է ՊՍՄ-05 ինքնալիցքավորվող ատրճանակով։ Նախարարը հույս է հայտնել, որ ինքը կօգնի նախարարությանը նաև հետագայում ։
Տուրչինովն ունի նաև ևս երեք ձենք որոնցով պարգևատրվել է՝ «Alfa 3541» տրամաչափի ատրճանակ, 357 Magnum (2014 թվականի ապրիլի 30), «Ֆորտ-226» ատրճանակ (2015 թվականի մարտի 30) և «Mauser C96» ատրճանակ (2016 թվականի փետրվարի 22-ին։ Ատրճանակները հանձնվել են պաշտպանության նախարար Ստեփան Պոլտորակինի կողմից  ։
2018 թվականի մայիսի 2-ին Ուկրաինայի նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Իշխան Յարոսլավ Իմաստունի V աստիճանի շքանշանով ։
Քրեական գործեր
2002 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Ուկրաինայի գլխավոր դատախազ Սվյատոսլավ Պիսկունը հայտարարել էր, որ Ալեքսանդր Տուրչինովի նկատմամբ քրեական գործ է հարուցվել իրավապահ մարմինների գործունեությանը խոչընդոտելու կապակցությամբ։ Նույն թվականի սեպտեմբերի 13-ին «Բատկիվշչինա» կուսակցության գրասենյակի մոտ ձերբակալվել էր Տուրչինովի օգնական Ռուսլան Լուկյանչուկը։ Ձերբակալությունն արտոնվել է դատարանի կողմից և կապված է եղել փողերի լվացման դեմ պայքարի հարկային ոստիկանության լայնածավալ գործողության հետ։ Լուկյանչուկը ձերբակալվել է որպես «կոնվերտատորների» խմբի ակտիվ մասնակիցներից մեկը, որը կուսակցության գրասենյակ է մտցրել խոշոր գումարներ։ Պիսկունը հայտարարել է, որ Տուրչինովի դեմ գործը հարուցվել է այն բանի կապակցությամբ, որ նա «եկամուտ է ստացել ձերբակալված և արդեն կալանավորված «կոնվերտատոր» Լուկյանչուկից» ։
Ժողովրդական պատգամավորների ամենաազդեցիկ գործընկերներն անմիջապես հայտարարել են, որ չեն պաշտպանի դատախազությանը։ Այսպես, Գերագույն ռադայի նախագահ Վլադիմիր Լիտվինը «քարոզչական քայլ» է անվանել Շոկինի հայտարարությունը և ասել, որ հայտարարությունը «անհեռանկար վախճան ունի» ։ Ուկրաինայի ապագա նախագահ Վիկտոր Յուշչենկոն հայտարարել է, որ իր պատգամավորները չեն աջակցի Տիմոշենկոյին, Տուրչինովին և Խմարային քրեական պատասխանատվության ենթարկելուն ։
2005 թվականի մարտին Ուկրաինայի Գլխավոր դատախազությունը քրեական գործ է հարուցել «Սևոդնյա» թերթի լրագրող Ալեքսանդր Կորչինսկու հեռախոսի ապօրինի գաղտնալսման կապակցությամբ։ Գաղտնալսումը հաստատվել է Գեորգի Գոնգաձեի սպանության գործով հետախուզվող ՆԳՆ քրեական հետախուզության նախկին պետ Ալեքսեյ Պուկաչի՝ Իսրայելում գտնվելու մասին գրառման հրապարակումից հետո։ Գլխավոր դատախազի տեղակալ Վիկտոր Շոկինի խոսքով՝ քրեական գործը հարուցվել է քրեական օրենսգրքի «պաշտոնեական դիրքի չարաշահում» և «փաստաթղթերի կեղծում» հոդվածներով։ Ցուցմունքներ տալու բազմաթիվ կանչերից հետո ապրիլի 11-ին դատախազությունը հանձնարարել է ՆԳՆ-ին հարկադրաբար որպես վկա ներկայանալ Կորչինսկի Ալեքսանդր Տուրչինովի և Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության նախագահի նախկին տեղակալ Անդրեյ Կոժեմյակինի գործով։ Ապրիլի 22-ին, հիվանդանոցից դուրս գրվելուց հետո, Տուրչինովը երկու ժամվա ընթացքում ցուցմունք է տվել այդ գործով, որը «քաղաքականապես պատվիրված» էր համարում ։
2013 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Արսենի Յացենյուկը հայտարարել էր, որ Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության դեմ քրեական գործ է հարուցվել «պետական հեղաշրջման կոչերի համար» ։
Ուկրաինաֆոբիայի մեղադրանքներ
2003 թվականին «Վերչերնիե վեստի» թերթում հոդված էր հրապարակել, որում Տուրչինովը ուկրաինացիներին նկարագրել էր որպես «վախկոտ, անշնորհակալ, ազգ կրող»։ Նա նաև պնդել է, որ ուկրաինացիներին Գոլոդոմորի ժամանակ «լուռ սատկացրել են»՝ դիմադրություն ցույց չտալով «դահիճների փոքր քանակին»։ Հայտարարությունը սկանդալ է առաջացրել ազգային-հայրենասիրական հասարակության շրջանում, որը նրան մեղադրել է ուկրաինաֆոբիայի մեջ ։
Կոռուպցիոն մեղադրանքներ
«Ազնվորեն» հասարակական շարժումը քննադատել է Ալեքսանդր Տուրչինովին կոռուպցիոն գործողություններին հնարավոր մասնակցության համար ։ 2009 թվականին Տուրչինովին, որպես փոխվարչապետ, վարչապետ Յուլիա Տիմոշենկոյի հետ միասին, մեղադրել են 52 200 000 000 գրիվեն ոչ մրցակցային սխեմայով պետգնումներ կատարելու մեջ ։ Բացի այդ, 2005 թվականին Տուրչինովը փետրվարի 4-ից հուլիսի 7-ը համատեղել է պատգամավորական մանդատը Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության նախագահի պաշտոնի հետ։
Վասիլի Սախնովսկի
Վասիլի Սախնովսկի, խորհրդային ռեժիսոր, թատերագետ, մանկավարժ։ ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1938 թվական)։ Արվեստագիտության դոկտեր (1939 թ.)։
Կենսագրություն
1910 թ. ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետը։ 1912 թ. դասավանդել է Ֆ․ Ֆ․ Կոմիսարժևսկու ստուդիայում (Մոսկվա, 1914 թվականից՝ Վ․ Ֆ․ Կոմիսարժևսկայայի անվան թատրոն), եղել է ռեժիսոր-մանկավարժ։ 1919 թ. մասնակցել է Ցուցադրական թատրոնի կազմակերպմանը, եղել ղեկավարը։ 1922—1926 թթ.՝ Մոսկվայի դրամատիկական թատրոնի, Կոմեդիայի թատրոնի (նախկինում Կորշի թատրոն), Սախնովսկու նախաձեռնությամբ նորից բացված (1924 թ.) Կոմիսարժևսկայայի անվան թատրոնի ռեժիսորը և գեղարվեստական ղեկավարը։ 1926 թվականից՝ ՄԳԱԹ-ի ռեժիսոր, 1932 թվականից՝ տնօրենի տեղակալ, 1937 թվականից՝ գեղմասվար, 1943 թվականից՝ գեղարվեստառեժիսորական կոլեգիայի անդամ։ Լավագույն բեմադրություններից են՝ Ալեքսանդր Օստրովսկու «Ամպրոպ», Շիլլերի «Դոն Կառլոս», «Մեռած հոգիներ» (ըստ Գոգոլի, գեղարվեստական ղեկավար՝ Կ․ Ստանիսլավսկի), «Աննա Կարենինա» (ըստ Լ․ Ն․ Տոլստոյի, Վլ․ Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի հետ)։ 1926 թվականից զբաղվել է մանկավարժությամբ (Գեղարվեստական գիտությունների պետական ակադեմիա)։ 1933 թվականից գլխավորել է թատերարվեստի պետական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետը և ռեժիսուրայի ամբիոնը, 1943 թ.՝ Վլադիմիր Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան դպրոց-ստուդիայի գեղարվեստական ղեկավարը։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ
Միխայիլ Նիկուլին
Կենսագրություն
Միխայիլ Նիկուլինը ծնվել է Դոնեցկի շրջանի Վյոշենսկայա ավանի Նիժնե-Մակսաև ագարակում (այժմ` Ռոստովի մարզի Շոլոխովսկի շրջանի Մակսաևսկի գյուղ)` Դոնի կազակների ընտանիքում։ Ավարտել է Վյոշենսկայայի երկամյա դպրոցը, այնուհետև քննություններ է հանձնել Ուստ-Մեդվեդիցկի ռեալական ուսումնարանում, աշխատել որպես ուսուցիչ։ Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի սկզբում զորակոչվել է Դոնի բանակ։ Սպիտակ շարժման պարտությունից հետո գաղթել է Բուլղարիա։ Հայրենիքի հանդեպ տածած կարոտից` վերադարձել է Դոն ։ 1930-ական թվականների սկզբում Նիկուլինը աշխատել է «На подъёме» ամսագրի խմբագրությունում և սկսել է գրել վեպեր, պատմվածքներ ու էսսեներ խորհրդային կազակների կյանքի մասին։ 1930 թվականին «На подъёме» ամսագրում տպագրել է իր առաջին լուրջ աշխատանքը` «Повесть о Хвиное», այնուհետև գրել է «Лукашка», «В степи», «Звёздочка» պատմվածքներն ու հեքիաթները, որոնք ընդգրկվել են «Հանդիպում» (1936), «Տափաստան ճանապարհային» (1939) գրքերում։ 1935 թվականին համալրել է ԽՍՀՄ գրողների միության շարքերը ։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին եղել է արվեստի հարցերով Ռոստովի մարզային վարչության պետի տեղակալ։
Պատերազմից հետո Նիկուլինը գրել է բազմաթիվ վեպեր ու պատմվածքներ, որոնք տպագրվել են ոչ միայն Ռոստիզդատե-ում, այլ նաև «Խորհրդային գրող», «Երիտասարդ գվարդիա», «Ժամանակակից», «Դետգիզ», «Խորհրդային Ռուսաստան» հրատարակչություններում։
Նիկուլինի առավել հայտնի ստեղծագործություններից է «Վարարած ջուր» (1957) վեպը, որը պատմում է Դոնի կազակների մասին քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ 1920-ական թվականների սկզբում։
1950-ական թվականներին Նիկուլինն աշխատել է «Դոն» ամսագրի խմբագրությունում։ Բազմաթիվ գործեր է գրել երեխաների մասին և նրանց համար։ Բուլղարերենից թարգմանել է «Աղվեսիկի արկածները» հեքիաթը, գրել է հոդվածներ Միխայիլ Շոլոխովի ստեղծագործական գործունեության մասին, որը ներառվել է «Իմ մտորումները Խաղաղ Դոնի շուրջ» գրքում։
1980-ական թվականներին, չնայած ծեր հասակին, Նիկուլինը շարունակել է գրել։ 1981 թվականին լույս են տեսել նրա երկու վեպերը` «А журавли кликали весну!» և «Малые огни»: Նրա վերջին պատմվածքը` «Неумолчно шумят пшеница и тополь», տպագրվել է «Դոն» ամսագրում 1983 թվականին։
Մահացել է 1985 թվականի հունվարի 5-ին Դոնի Ռոստովում 87 տարեկան հասակում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս մանկագիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
1372
Մահեր
Կատեգորիա:1372 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Կրեմերի
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 139 մարդ, բնակչության խտությունը` 53.88 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.58 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 105 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 45 կմ հարավ-արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 90 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 74-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 16։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 82,2 %։ 74 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 65 անձ (38 տղամարդ և 27 կին)։ Գործազուրկ են եղել 9 անձ (5 տղամարդ և 4 կին)։ 16 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 5-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ղազախական տենգե
Տենգե (теңге, teńge, тенге́, նշան՝ ₸, կոդ՝ KZT), Ղազախստանի տարադրամն է։ Այն բաժանվում է 100 տիյնի։ ISO-4217 կոդըը KZT է։
Պատմություն
1991 թվականիի դեկտեմբերին Խորհրդային Միության փլուզումից հետո հանրապետությունների մեծամասնության կողմից փորձ արվեց պահպանել ընդհանուր արժույթը։ Որոշ քաղաքական գործիչներ հույս ունեին գոնե պահպանել «հատուկ հարաբերություններ» նախկին խորհրդային հանրապետությունների շրջանում։ Այլ պատճառները ռուբլու գոտու պահպանման համար տնտեսական նկատառումներն էին։ Նախկին խորհրդային հանրապետությունների միջև առևտրային ամուր հարաբերությունների պահպանման ցանկությունը համարվեց ամենակարևոր նպատակը ։
Քաղաքական իրավիճակը, սակայն, բարենպաստ չէր ընդհանուր արժույթի պահպանման համար ։ Ընդհանուր արժույթի պահպանումը պահանջում է ուժեղ քաղաքական համաձայնություն դրամական և հարկաբյուջետային նպատակների հետ կապված, այդ նպատակների իրականացման համար պատասխանատու ընդհանուր հաստատության և նվազագույն ընդհանուր օրենսդրության վերաբերյալ (բանկային և արտարժույթի կանոնակարգերին վերաբերող)։ Այս պայմանները հեռու էին պահպանվել տագնապալի տնտեսական և քաղաքական իրավիճակի պայմաններում։
1992 թվականի առաջին կեսի ընթացքում գոյություն ուներ 15 անկախ պետությունների դրամական միություն, որոնք օգտագործում էին ռուբլին։ Քանի որ պարզ էր, որ իրավիճակը երկար չի տևի, նրանցից յուրաքանչյուրը օգտագործում էր իր դիրքերը՝ որպես «ազատարարներ», որպեսզի հսկայական գումարներ եռք բերի վարկի տեսքով ։ Արդյունքում, որոշ երկրներ կտրոններ էին տրամադրում, որպեսզի «պաշտպանեն» իրենց շուկաները այլ պետությունների գնորդներից։ Ռուսաստանի կենտրոնական բանկը հայտարարեց 1992 թվականի հուլիսին՝ սահմանափակումներ սահմանելով վարկի հոսքի նկատմամբ Ռուսաստանի և այլ պետությունների միջև։ Ռուբլու գոտու վերջնական փլուզումը սկսվեց այն ժամանակ, երբ Ռուսաստանը Ռուսաստանի Կենտրոնական բանկի կողմից Ռուսաստանի տարածքում գտնվող թղթադրամների փոխանակմամբ դուրս եկավ 1993 թվականի հուլիսի վերջին ։
Ստուգաբանություն
Ղազախերենում և այլ թյուրքական լեզուներում տենգեն նշանակում է կշեռք: Բառի ծագումը թյուրքական Teŋ բառից է, որը նշանակում է լինել հավասար, հավասարակշռված։ Այս արժույթի անվանումը այսպիսով նման է ֆունտին, լիրային, պեսոյին, տակային և շեկելին։ Արտարժույթի անվանումը կապված է деньги բառի հետ, որը փոխառվել էր թյուրքերենից։
Խորհրդանիշ
2006 թվականի աշնանը Ղազախստանի ազգային բանկը կազմակերպեց մրցույթ Ղազախստանի տենգեի խորհրդանիշի համար և ստացավ ավելի քան 30,000 դիմում։ 2007 թվականի մարտի 20-ին՝ Նովրուզի արձակուրդից երկու օր առաջ, Ղազախստանի ազգային բանկը հաստատեց տենգեի համար գրաֆիկական խորհրդանիշը՝ ₸։ 2007 թվականի մարտի 29-ին բանկը հայտարարեց Ալմաթիի երկու դիզայներների՝ Վադիմ Դավիդենկոյին և Սանժար Ամիրխանովին՝ որպես հաղթող, ղազախական տենգեի խորհրդանիշի ստեղծման համար։ Նրանք կիսեցին 1,000,000 տենգեի մրցանակ և Ղազախստանի տենգեի խորհրդանիշի «ծնողների» տիտղոսը ։ Նիշակը առաջարկվել է Unicode- ում կոդավորման համար 2008 թ., Եվ ներառվել է Unicode 5.2.0- ում (2009 թ. Օգոստոս) U + 20B8 կոդ կետում ։
Մետաղադրամներ
Մինչ Գերմանիայում հատվում էին ավելի հին մետաղադրամներ, ներկայիս մետաղադրամները հատվում են հայրենիքում Օսկեմենում գտնվող ղազախական դրամահատարանի կողմից։
1998 թվականի նմուշներ մետաղադրամներ
1998 թվականին ներդրվեց մետաղադրամների նոր նմուշներ, որոնք բացառեցին, որ տիյնը, և ամենափոքր արժեքը 1 տենգեն է։ 100 տենգեն մտցվեց 2002 թվականին՝ փոխարինելով համարժեք թղթադրամին։ Ներկայումս շրջանառության մեջ գտնվող մետաղադրամներն են.
Հուշադրամներ
Հուշադրամները թողարկվում են 20, 50, 100, 500, 1,000, 2,500, 5000 և 10,000 տենգե անվանական արժեքով։ Արծաթե և ոսկե ձուլակտոր մետաղադրամներ գոյություն ունեն 1, 2, 5, 10, 20, 50 և 100 տենգե անվանական արժեքվ։ 20 և 50 արժեքով հուշադրամներից շատերը նույնպես պատրաստված են պղնձանիկելից և երբեմն այն վերածում են ընդհանուր շրջանառության որպես կողմնակի մետաղադրամ։
1993 թվականի նմուշի թղթադրամներ
1993 թվականի նոյեմբերի 15-ին Ղազախստանի ազգային բանկը է թողարկել 1, 2, 5, 10, 20 և 50 տիյն և 1, 3, 5, 10, 20 և 50 տենգե թղթադրամներ։ Դրանից անմիջապես հետո թողարկվեց 100 տենգե թղթադրամ։ Դրան հաջորդեցին 1994 թվականի 200, 500 և 1000 տենդե թղթադրամները։ 2000 տենգե թղթադրամը ներկայացվել է 1996 թվականին, 1999 թվականին` 5000 տենգե, իսկ 2003 թվականի հուլիսի 28-ին` 10,000 տենգե ։ Ներկայումս շրջանառության մեջ գտնվող թղթադրամներն են.
200 տենգե թղթադրամի հակառակ կողմում գտնվող տեքստը գրված է ղազախերենով, չնայած մյուս թղթադրամների հակառակ կողմում գտնվող տեքստը գրված է ռուսերենով։
2006 թվականի նմուշի թղթադրամներ
Ղազախստանի ազգային բանկը 2006 թվականին թողարկել է տենգե թղթադրամների նոր նմուշներ։ Դրանք ունեն նույն արժեքները, ինչպես նախկինում եղածները։
2006 թվականի նմուշները շատ ավելի էկզոտիկ է, քան իր նախորդները։ Դիմերեսը ուղղահայաց է, իսկ գրությունները գրված են ղազախերեն։ Բոլոր նմուշներում պատկերում են Նուր Սուլթանը, Բայտերեկ հուշարձանը, Ղազախստանի դրոշը, զինանշանը, նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևի ստորագրությունը և ազգային օրհներգից հատվածները։ Յուրաքանչյուր նմուշիի հիմնական տարբերությունները միայն գույներն են, գրությունները և ենթադրյալ օրինաչափությունները։
Ընդհակառակը, գրառումների հակառակ կողմն ավելի տարբեր է։ Գրությունները գրված են ռուսերենով, և յուրաքանչյուր նմուշ ցույց է տալիս իր սահմանների ուրվագծումը ու աշխարհագրությունը։
Առաջին տպագրություն 2000 և 5000 տենգե թղթադրամներում, որոնք թողարկվել են 2006 թվականին, ունեին «բանկ» բառի սխալ գրություն (ճիշտ ուղղագրությունը՝ «банкі» (բանկի), սակայն գրված էր «банқі» (բանքի))։ Սխալ գրությունը քաղաքական առումով զգայուն հարց էր ղազախերենի մշակութային և քաղաքական կարևորության պատճառով ։
2006 թվականի հոկտեմբերի 30-ին 2006 թվականի նմուշի 2000, 5000, 10000 տենգե թղթադրամները կորցրեցին իրենց օրինական կարգավիճակը, և շրջանառությունից դուրս եկան։ 2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ից մինչև 2017 թվականի հոկտեմբերի 3-ին այս թղթադրամները առանց միջնորդության կարելի էր փոխանակել Ղազախստանի ազգային բանկում, երկրորդ կարգի ցանկացած բանկում կամ դրանց մասնաճյուղերում։
2011–2017 թվականների նմուշի թղթադրամներ
Ղազախստանի ազգային բանկը թողարկել է 2011, 2012, 2013 և 2014 թվականներին տենգե թղթադրամների նոր նմուշներ`1000, 2000, 5000 և 10,000 տենգե արժողությամբ   ։ Այս նմուշների վրա պատկերված է «Ղազախական Էլի» հուշարձանը գրառումների դիմային մասում։ 2015 թվականի դեկտեմբերի 1-ին ներդրվեց նոր 20,000 տենգե թղթադրամ։ 2017 թվականին Ղազախստանի ազգային բանկը թողարկել է 500 տենգե թղթադրամ՝ որպես այս շարքի մի մասը, բայց հակասություններ է առաջացրել թղթադրամի դարձերեսին պատկերված որորի և մոսկովյան բիզնես կենտրոնի պատկերների շուրջ ։
Հիշատակի թղթադրամներ
Ղազախստանի ազգային բանկը թողարկել է 10,000 տենգե հիշատակի թղթադրամ՝ նվիրված Սովետական Միությունից անկախության 25-ամյակին։ Հիշատակի թղթադրամը պարունակում է Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևի պատկերը, և շրջանառության մեջ է դրվել Առաջին Նախագահի օրը՝ 2016 թվականի դեկտեմբերի 1-ին։
Փոխարժեքներ և արժեզրկում
2013 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Ղազախստանի ազգային բանկը Ղազախստանի տենգեն հասավ ԱՄՆ դոլարին և Ռուսաստանի ռուբլուն ։
2014 թվականի փետրվարի 11-ին Ղազախստանի ազգային բանկը որոշեց արժեզրկել տենգեն 19%-ով՝ ընդդեմ ամերիկյան դոլարի, ի պատասխան ռուսական ռուբլու անկմանը ։
2015- թվականի օգոստոսի 20-ին Ղազախստանի ազգային բանկը դուրս եկավ տարադրամային խմբից՝ տենգեի փոխարկման փոխարժեքի կապակցությամբ։ Այժմ տենգեն ազատ արժույթ է, և հիմնական փոխարժեքների նկատմամբ դրա փոխարժեքը որոշվում է շուկայում պահանջարկով և առաջարկով։ Այս փոփոխության շնորհիվ տենգեի արժույթը մեկ օրվա ընթացքում կորցրեց իր արժեքը 30%-ով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տարադրամների խորհրդանիշեր Կատեգորիա:Տարադրամներ Կատեգորիա:Ասիական արտարժույթներ Կատեգորիա:Դրամական միավորներ Կատեգորիա:Pages with unreviewed translations
Կասատա
Կասսատա կամ սիցիլիական կասսատա, ավանդական քաղցր ուտեստ Պալերմոյից՝ Սիցիլիայից (Իտալիա). Կասստա նաև կարող է նշանակել նեպոլական պաղպաղակի տեսակ՝ սառցաշաքարներով չորացրած մրգերով և ընկույզով։ Սիցիլիական Կասսատան բաղկացած է կլոր բիսկվիտից, լիկյորի կամ հյութի մեջ թաթախված մրգերից, ինչպես նաև ռիկոտայից, չրերից և շոկոլադային կամ վանիլային հավելումներից։ Վերևից կասսատան պատվում է մարցիպանով, վարդագույն և կանաչ պաստելային սառնաշաքարներով, ինչպես սնաև այլ զարդարանքներով։ Կասստան վերևից նաև պատում են շաքարազտված մրգերով, ինչպես նաև ցիրուսային մրգերի կտորներով, ինչը բնորոշ է Սիցիլիային։
Այլընտրանքային
Ի տարբերություն ավանդական կլոր տարբերակի, երբեմն Կասսատան պատրաստում են ուղղանկյուն եռանկյան տեսքով։ Պատրաստման ժամանակ ռիկոտայի շերտերը կարող են փոխարինվել պաղպաղակով։
Կատեգորիա:Տորթեր Կատեգորիա:Սիցիլիական խոհանոց
1373
Մահեր
Կատեգորիա:1373 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Սևակ Խանաղյան
Սևակ Խանաղյան, հայ երգիչ, երգահան, ռուսական «Գլխավոր բեմ» և «Ձայն» հեռուստանախագծերի մասնակից, ինչպես նաև ուկրաինական «X ֆակտոր» նախագծի 7-րդ եթերաշրջանի հաղթող, «Հայաստանի ձայնը» նախագծի 4-րդ եթերաշրջանի ժյուրիի անդամ , «Դեպի Եվրատեսիլ» նախագծի 2-րդ եթերաշրջանի մասնակից ։ Ներկայացրել է Հայաստանը Եվրատեսիլ 2018 երգի մրցույթում ՝ դուրս մնալով եզրափակիչ փուլի ուղեգրի համար անցկացվող փուլից։
Կենսագրություն
Սևակ Խանաղյանը կամ ինչպես նրան կոչում են մտերիմներն ու ընկերները՝ Սևան, ծնվել է 1987 թվականի հուլիսի 28-ին ՀԽՍՀ Կալինինոյի շրջանի Մեծավան գյուղում։ Դեռևս մանկուց նա մեծ սեր էր տածում երաժշտության հանդեպ, հատկապես երբ հայրն ընտանեկան խնջույքների ժամանակ կատարում էր հայկական ժողովրդական երգեր։ Երբ նա առաջին անգամ լսում է հայկական «Սև-սև աչքեր» երգը, խնդրում է հորն իրեն սովորեցնել նվագել ինչ-որ երաժշտական գործիք։ Այդպես 7 տարեկանում Սևակն արդեն սինթեզատոր էր նվագում, իսկ հետագայում ընդունվում է երաժշտական դպրոց, որտեղ բավականին ժամանակ ակորդեոնի դասերի է հաճախում ։
7-րդ դասարանում Սևակն իր ընտանիքի հետ մեկնում է Ռուսաստան։ Կուրսկում նա ընդունվում է երաժշտական քոլեջ, որն ավարտելուց հետո մեկնում է Մոսկվա և ընդունվում Մոսկվայի Մայմոնիդի անվան պետական ակադեմիա։ Սևակը ավելի խորն է ուսումնասիրում էստրադա և ջազ ոճերը և արդեն 2014 թվականին ստանում է համաշխարհային մշակութային երաժշտության ֆակուլտետի դիպլոմ ։
Ստեղծագործական գործունեություն
Նորելուկ երգիչն իր կարիերան սկսում է կորպորատիվ երեկոներում, ակումբներում և իր շրջապատում երգելով։ Նա ինքն էր գրում իր երգերը՝ ինչպես ռուսերեն, այնպես էլ հայերեն, իսկ դրանք նաև շուտով հնչում էին հեռուստատեսությամբ և ռադիոյով։ Նրա հեղինակային երգերից են՝ «Մի՛ լռիր» (Не молчи), «Միլիոն համբույր» (Миллион поцелуев), «Հայրենիք» (Родина), ինչպես նաև «Վերադարձիր տուն» (Возвращайся домой) երգը, որը ներկայացրել է «X ֆակտոր»-ի լսումների փուլերում։
2015 թվականի սկզբին Սևակը մասնակցեց իր առաջին հեռուստանախագծին՝ «Գլխավոր բեմին»։ Առաջին փուլում նա կատարեց Մաքսիմ Ֆադեևի «Պարեր ապակու վրա» (Танцы на стеклах) երգը և ընդգրկվեց հենց Մաքսի խմբում։ Սևակը նախագծում հասավ մինչև 1/4 եզրափակիչ ։
Տարվա ավարտին նա մասնակցեց ևս մեկ նախագծի՝ «Ձայն»-ին ։ Կույր լսումների ժամանակ նա կատարեց Վիկտոր Ցոյի «Կկու» ("Кукушка") երգը, սակայն իր մշակմամբ։ Սևակի ձայնը դուր եկավ ռեպեր Բաստային և Պոլինա Գագարինային, որի խմբում էլ հայտնվեց հայ երգիչը։ Հաջորդ փուլում նա պետք է «մենամարտեր» ջազային երգչուհի Սոֆի Օկրանի հետ, սակայն պարտվեց և դուրս մնաց նախագծից։
Իսկ ահա 2016 թվականին նա մասնակցեց ուկրաինական «Х-ֆակտոր» նախագծի 7-րդ եթերաշրջանին։ Քասթինգի ժամանակ նա երգեց իր հեղինակային «Մի՛ լռիր» (Не молчи) երգը, որն էլ հուզեց ժյուրիի անդամներին։ Նրա մարզիչը դարձավ հայտնի երաժիշտ Անտոն Սավլեպովը։ Ուղիղ եթերներից մեկի ժամանակ նա կատարեց Ալեքսանդր Պանայոտովի «Անհաղթելի» ("Непобедимый") երգը, իսկ հետո շարունակեց ներկայացնել իր հեղինակային ստեղծագործությունները։
Հաղթանակից հետո Սևակն առաջին անգամ Հայաստանում մենահամերգ ունեցավ 2017 թվականի հունվարի 13-ին՝ Հավանա ռեստորանային համալիրում, իսկ դրանից հետո հայտնեց համերգային հյուրախաղերի մասին ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Ռուսաստանի տարբեր քաղաքներում։
Փետրվարի 19-ին Արամ Խաչատրյան մեծ համերգասրահում տեղի ունեցավ Սևակի երկրորդ մենահամերգը, որի ժամանակ երգիչը ներկայացրեց ինչպես իր հեղինակային ստեղծագործությունները, այնպես էլ հայտնի երգերի քավրներ, որոնք իր կատարմամբ մեծ հնչեղություն են ստացել X Factor-ի շրջանակներում։ Նա մենահամերգով հանդես կգա նաև փետրվարի 26-ին և մարտի 13-ին, քանի որ նրա համերգների տոմսերը շատ շուտ են սպառվում ։
Սևակի մայրը՝ տիկին Նազիկն այսպես է արտահայտվում որդու մասին.
Սկավառակագրություն
Սևակ Խանաղյանի կատարմամբ երգեր՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտ կատարողներ Կատեգորիա:Հայ երգիչներ Կատեգորիա:Ռուս երգիչ-երգահաններ Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ Կատեգորիա:«The Voice» հեռուստաշոուի մասնակիցներ Կատեգորիա:Հայաստանի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
1374
Մահեր
Կատեգորիա:1374 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Կարոլինգներ
Կարոլինգներ (, Carolingiens, Karolinger), թագավորական և կայսերական դինաստիա Ֆրանկական պետությունում։ Անվանումը Կառլոս Մեծի անունից է։ Կարոլինգների դինաստիան հաջորդել է Մերովինգներին (751 թվականից) և թագավորել մինչև X դար։ Կարոլինգներն հզորության գագաթնակետին հասան Կարլոս Մեծի օրոք, որն իրեն ենթարկեց գրեթե ամբողջ Արևմտյան Եվրոպան։ Նրան հաջորդեց որդին՝ Լյուդովիկոս Բարեպաշտը (թագավորել է 814-840 թվականներին)։ 843 թվականի Վերդենի պայմանագրով կայսրությունը բաժանվեց Լյուդովիկոս Բարեպաշտի որդիների՝ Լոթարի, Լյուդովիկոս Գերմանացու և Կարլոս ճաղատի միջև։ Կարլոս III Հաստամարմինը (կայսր 881 թվականից 887 թվականներին) կարճ ժամանակով վերամիավորեց կայսրությունը։ Նրանից հետո Կարոլինգները թագավորեցին Իտալիայում մինչև 905 թվականը, Արևելաֆրանկական թագավորությունում (Ֆրանսիայում՝ մինչև 987 թվականը)։
Կատեգորիա:Արքայական ընտանիքներ Կատեգորիա:Եվրոպական թագավորական ընտանիքներ Կատեգորիա:Կարոլինգներ
1375
Դեպքեր
Կիլիկիան Հայաստանը անկում ապրեց
Մահեր
Կատեգորիա:1375 Կատեգորիա:Տարեթվեր
1376
Մահեր
Կատեգորիա:1376 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Բորիթ
Բորիթ (ბორითი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում։
Արմավի յուղ
Արմավի յուղ (Palm oil)․ վերջիվերջո վնասակա՞ր է այն, թե՞ ոչ։ Արտադրողները կարող են օգտագործել միայն այն մթերքը, որը համապատասխանում է սպառող պետության չափանիշներին։ Իրականում,այն հումքը, որը օգտագործվում է քաղցրավենիքի արտադրությունում, զտված արմավի յուղն է, որը զրկվել է իր օգտակար հատկությունների հիմնական մասից, սակայն այն ունի պահպանման երկար ժամկետ, չափազանց մատչելի է, այդ պատճառով ունի լայն կիրառություն։ Միաժամանակ, այդ յուղի օգտագործման հետ կապում են լուրջ էկոլոգիական խնդիրներ։ Յուղային արմավենու մշակման համար Ասիայում, Աֆրիկայում եւ Լատինական Ամերիկայում հատում են արեւադարձային անտառները։ Որպեսզի աջակցեն ծառերի հատման դեմ շարժմանը, եվրոպական արտադրողները սկսել են թողարկել առանց արմավի յուղի մթերք։ Մասնավորապես Հայաստանում շատ ընկերություններ օգտագործում են արմավի յուղ իրենց արտադրանքում, նաև արտահանում մի շարք երկրներ։ Հիմնավորումները հուշում են, որ արմավի յուղը պետք է ունենա չեզոք ազդեցություն մեր առողջության վրա՝ որպես սնունդ, սակայն էկոլոգիական վնաս է հասցնում մեր մոլորակին՝ անտառահատումների պատճառով։
https://www.wwf.org.uk/updates/8-things-know-about-palm-oil
Բորիթ
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 480 մետր բարձրության վրա՝ Ձիրուլա գետի աջ ափին։ Շրջկենտրոն Խարագաուլից հեռու է 28 կմ։
Անվանում
Գյուղի անվանումը կապված է մի լեգենդի հետ։ Դրա համաձայն այս տարածքում եղել են բազմաթիվ անտառներ, որտեղ ապրել են անտառային արծվի նման թռչուններ՝ բորա։ Դրանք ժամանակի ընթացքում անհետացել են անտառների հատման պատճառով։
Գյուղում գտնվում է Սուրբ Գիորգի եկեղեցին, որը վերագրվում է զարգացած միջնադարին (9-10-րդ դարեր)։ Եկեղեցին ունի որմնանկարներ, զանգը կշռում էր 40 կգ, որի ձայնը լսելի էր հարևան գյուղերում։ 1940-ական թվականներին խորհրդային իշխանությունների կողմից կառույցը ենթարկվել է ավերածությունների, նրա մի մասում կառուցվել է հիվանդանոց։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմում է 557 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։
Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Խարագաուլի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Տարածքով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խարագաուլի շրջան
Սաշա Գիտրի
Ալեքսանդր Ժորժ Պիեր Գիտրի կամ Սաշա Գիտրի, ֆրանսիացի դրամատուրգ, դերասան, ռեժիսոր և սցենարիստ։ Գրել է շուրջ 124 թատերական ներկայացումներ, որոնցից շատերը հաջողություն են ունեցել։ 36 ֆիլմերի ռեժիսոր է, որոնցից 17-ն իր գրած ներկայացումների էկրանավորումն են։ Գիտրին խաղացել է վերջիններիս մեծ մասում («Մի խաբեբայի սիրավեպը», «Ցանկալին», «Իմ հայրը ճիշտ էր» և այլ ֆիլմերում)։
Երիտասարդություն
Ալեքսանդր կամ Սաշա Գիտրին կոմիկ դերասան Լյուսիեն Գիտրիի և հայտնի լրագրող Ռընե Դելմաս դը Պոն-Ժեստի դուստր Ռընե Դելմասի որդին է։ Գիտրին իրենց ընտանիքի չորս արու զավակներից երրորդն էր, նրա երկու եղբայրները ծնվելուց շատ չանցած մահացել են։ Ավագ եղբայրը՝ Ժանը, ով ծնվել էր 1884 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում, դարձել է կոմիկ դերասան ու լրագրող, սակայն մահացել է տրանսպորտային պատահարի հետևանքով՝ 1920 թվականին։
Սաշայի ծնողները բաժանվել են 1885 թվականին, պատճառը հոր սիրավեպն էր Սառա Բեռնարի հետ։ Բաժանումը պաշտոնապես գրանցվել է 1889 թվականի փետրվարին, իսկ Սաշային հանձնել են մոր խնամակալությանը։
Դեբյուտներ
Ֆրանսիս դը Կրուասեի խորհրդով Գիտրին իր առաջին ստեղծագործությունը հանձնել է Մարգրիտ Դըվալին, ով Մաթուրինների թատրոնի տնօրենն էր այդ ժամանակ։ Վերջինս համաձայնել է բեմադրել այդ ներակայացումը՝ պայմանով, որ այն օպերետի վերափոխվի։
Այնուհետև Լյուսիեն Գիտրին, ով Վերածննդի թատրոնն էր ղեկավարել, նպաստել իր որդու՝ որպես կոմիկ դերասանի առաջին քայլերին՝ 1904 թվականին Մորիս Դոնեի Աստիճանը ներկայացման մեջ՝ Լորսե կեղծանունով։ Սրա շնորհիվ Գիտրին ծանոթացել է հոր սիրուհու՝ Շառլոտ Լըզեսի հետ։ Հայր ու որդի թշնամացել են, որը տևել է 13 տարի։ Սաշան ու Շառլոտն ամուսնացել են 1907 թվականի օգոստոսի 14-ին՝ Օնֆլյողում։
Թատրոնից կինո
Սաշա Գիտրին եղել է կինոյի լուրջ քննադատ ու այն ստորադասել է թատրոնին՝ համարելով, որ վերջինս դրամատիկ աշխատանքների ներկայացման լավագույն վայրն է ։ Մինչդեռ, հետպատերազմյան տարիներին եղել է նաև ֆիլմերի սցենարիստ (օրինակ՝ Ֆերնանդելի՝ Ադեմարը կամ ճակատագրի խաղալիքը 1951 թվականին նկարահանված ֆիլմի, Ռալֆ Հաբիբի՝ 1960 թվականին նկարահանված «Բռնեք գողին» ֆիլմի սցենարիստ)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Գվազաուր
Գվազաուր (გვაზაური), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խոնի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 80 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոնից հեռու է 11 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 348 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խոնի շրջան
Սենթ Քիթս և Նևիսի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Սենթ Քիթս և Նևիսի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը ներկայացնում է Սենթ Քիթս և Նևիսը ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Կառավարվում է Սենթ Քիթս և Նևիսի ֆուտբոլի ասոցիացիայի կողմից։ ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի և Կարիբյան ֆուտբոլային միության անդամ է ։
ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում զբաղեցնում է 89-րդ հորիզոնականը՝ 2017 թվականի հունիսի 1-ի դրությամբ ։
Կապույտ մարբլ
Կապույտ մարբլ (The Blue Marble), Երկիր մոլորակի հայտնի լուսանկարը, որը արվել է 1972 թվականի դեկտեմբերի 7-ին «Ապոլոն 17» տիեզերանավի անձնակազմի կողմից՝ Երկրի մակերևույթից մոտավորապես 29 հազար կիլոմետր (18 հազար մղոն) հեռավորությունից ։ Գտնվում է բաց տիրույթում, և, ինչպես ՆԱՍԱ-ի աշխատանքը, հանդիսանում է հանրության սեփականություն։ Պատկերում է ամբողջովին լուսավորված Երկիրը (արևը գտնվում է տիեզերագնացի հետևում)։ Լուսանկարն օգտագործվել է բազմաթիվ ստեղծագործություններում տիեզերքից Երկիրը պատկերելու համար։
Լուսանկար
1972 թվականի դեկտեմբերի 7-ին՝ ժամը 5։39 EST, տիեզերագնացների կողմից արված լուսանկարը բոլոր ժամանակների ամենատարածված լուսանկարներից է։ Տիեզերագնացների համար Երկիրն ուներ երկնագույն մարբլի (ապակե գունավոր գնդակի նման խաղալիք) չափ և տեսք, որտեղից էլ առաջացել է լուսանկարի անվանումը։
Պատմություն
Լուսանկարն արվել է «Ապոլոն 17»-ի մեկնարկից շուրջ 5 ժամ, 6 րոպե անց և շուրջ 1 ժամ 54 րոպե անց այն պահից, երբ տիեզերական սարքը լքել էր Երկրի ուղեծիրը և ուղղվել դեպի Լուսին։ Տիեզերանավը գործարկվել է 12:33 EST, ինչը նշանակում է, որ թռիչքի սկզբնական շրջանում Աֆրիկան ամբողջությամբ լուսավորված էր։ Անտարկտիդան ևս լուսավորված էր, քանի որ մոտենում էր ձմեռային արևադարձը։
Լուսանկարի վերին աջ մասում՝ Հնդկական օվկիանոսի վրա, տեսանելի է ցիկլոն։ Լուսանկարն անելու օրվանից երկու օր առաջ՝ դեկտեմբերի 5-ին, Հնդկաստանի Թամիլ Նադու նահանգում փոթորիկը դարձել է ջրհեղեղների և ուժեղ քամու պատճառ ։
ՆԱՍԱ-ում լուսանկարը պաշտոնապես նշված է հետևայալ կերպ՝ «AS17-148-22727» (ՆԱՍԱ-ի «AS17-148-22726» լուսանկարն արվել է «22727»-ից անմիջապես առաջ և գրեթե նույնական է եղել, այն նաև օգտագործվել է որպես ամբողջ Երկրի լուսանկար)։ Ի սկզբանե լուսանկարը շրջված է եղել. Հարավային բևեռը վերևում էր, Մադագասկարը՝ կենտրոնից մի փոքր ձախ, իսկ Աֆրիկան՝ նկարի աջ մասում։ Այնուամենայնիվ, լուսանկարը վերադարձվել է սովորական դիրքին ։
Լուսանկարիչն օգտագործել է «Hasselblad»-ի 70 միլիմետրանոց տեսախցիկը՝ «Zeiss» 80 միլիմետրանոց օբյեկտիվով ։ ՆԱՍԱ-ն լուսանկարի հեղինակային իրավունքը պաշտոնապես վերագրել է «Ապոլոն-17»-ի ողջ անձնակազմին՝ Յուջին Սերնանին, Ռոնալդու Էվանսին և Հարիսոն «Ջեք» Շմիդտին՝ բոլոր նրանց, ում լուսանկարները թռիչքի ժամանակ արվել են «Hasselblad»-ի կողային տեսախցիկով։ Այնուամենայնիվ, թռիչքից հետո նյութերի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ենթադրել, որ լուսանկարիչը Հարիսոն Շմիդտն էր ։
«Ապոլոն-17»-ը դեպի Լուսին վերջին ուղղորդված թռիչքն էր։ Այդ ժամանակվանից ի վեր՝ ոչ մի տիեզերագնաց Երկրից այնքան հեռու չի եղել, որպեսզի կարողանա այն ամբողջությամբ լուսանկարել, թեև առանց անձնակազմի բազմաթիվ թռիչքների ժամանակ արվել են Երկրի ամբողջական լուսանկարներ։
«Blue Marble»-ը ամբողջությամբ լուսավորված Երկրի առաջին հստակ լուսանկարը չէ․ 1967 թվականից ի վեր՝ նման լուսանկարներ արվել էին արբանյակների օգնությամբ։
Blue Marble 2012
2012 թվականի հունվարի 25-ին ՆԱՍԱ-ն ստեղծել է Երկրի արևմտյան կիսագնդի բաղկացուցիչ պատկերը՝ «Blue Marble 2012» անվանումով։ Նկարը բազմաթիվ դիտումներ է ունեցել. առաջին շաբաթվա ընթացքում գրանցվել է ավելի քան 3,1 միլիոն այցելություն Flickr պատկերների հոսթինգում ։ 2012 թվականի փետրվարի 2-ին ՆԱՍԱ-ն թողարկել է ուղեկցող լուսանկար՝ ցույց տալով Արևելյան կիսագնդի՝ 2012 թվականի հունվարի 23-ի տվյալներից ստացված բաղկացուցիչ պատկերը ։
Նկարը կազմվել է 2012 թվականի հունվարի 4-ին «Suomi NPP» արբանյակից «Visible/Infrared Imager Radiometer Suite (VIIRS)» սարքի միջոցով ստացված տվյալներից։ Տվյալները ձեռք են բերվել 8 ժամվա ընթացքում արբանյակի կատարած վեց պտույտներից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ապոլոն ծրագիր Կատեգորիա:Երկիր Կատեգորիա:Լուսանկարներ Կատեգորիա:1972 Կատեգորիա:ՆԱՍԱ Կատեգորիա:Աստղագիտություն Կատեգորիա:Լուսանկարչություն Կատեգորիա:Տիեզերագնացություն Կատեգորիա:Աշխարհ
Դենդրիտային բջիջ
Դենդրիտային բջիջ (ԴԲ, անգլ.՝ Dendritic cells, DC), մասնագիտացված լեյկոցիտար բջիջ, որը իրագործում էանտիգենի ներկայացում։ Հիմնականում ունեն ելուստավոր կառուցվածք։ Դենդրիտային բջիջներն իմուն համակարգում կարևորագույն գործառույթ են կատարում, քանի որ իրանք անհրաժեշտ են T-բջիջ կախյալ պատասխանի համար։ Դենդրիտային բջիջները էքսպրեսսում են հյուսվածքահամատեղելիության մոլեկուլներ՝ (MHC-I) և II (MHC-II), որոնց վրա էլ իրենք T-լիմֆոցիտներին անտիգեն են ներկայացնում։[1]
Գրեթե բոլոր դենդրիտային բջիջները ունեն ոսկրածուծային ծագում, բացի ֆոլիկուլային դենդրիտային բջիջներից, որոնք ունեն մեզենքիմալ ծագում։ Ոսկրածուծային ծագման դենդրիտային բջիջները պատկանում են ինչպես միելոիդ ծլին, այնպես էլ լիմֆոիդ։ Դենդրիտային բջիջնռր կարող են ստացվել նաև ֆիբրոբլաստերից, ինչպես նաև ծայրամասային արյան մոնոցիտներից և ոսկրածուծի ցողունային բջիջներիվ։ Գոյություն ունեն դենդրիտային բջիջների մի քանի տեսակ՝ միելոիդ դենդրիտային բջիջներ, պլազմոցիտոիդ դենդրիտային բջիջներ, ֆոլիկուլյառ դենդրիտային բջիջներ և Լանգերհանսի բջիջներ։
Դենդրիտային բջիջները կարևոր դեր են խաղում աուտոիմուն հիվանդությունների զարգացման համար, ինչպես նաև խաղցկեղի և բազում այլ հիվանդությունների զարգացման գործում։ Մի շարք վիրուսների համար, օրինակ՝ ՄԻԱՎ-ի, դենդրիտային բջիջները թիրախի դեր են խաղում։ Երբեմն դենդրիտային բջիջները քաղցկեղի պատճառ են դառնում՝ չարորակ վերածնման պատճառով։
Դենդրիտային բջիջները առաջին անգամ նկարագրել է Պաուլ Լանգերհանսը՝ 1868թ-ին։ Ինչի արդյունքում իր հայտնաբերված բջիջների որոշ տարատեսակ անվանել են Լանգերհանսի բջիջներ։ Բջիջների գործառույթը հնարավոր եղավ բացահայտել XX դարի երկրորդ կեսին։ 1973թ․-ին Ռալֆ Սթայնմանն և Զանվիլ Կոն-ը գործածության բերեցին «դենդրիտային բջիջ» արտահայտությունը։
2011թ-ին բջիջների բացահայտման համար Սթայմանն արժանացավ ֆիզիոլոգիայի և բժշկության ոլորտում Նոբելյան մրցանակի։
Կառուցվածք
Դենդրիտային բջիջները ներկայացնում են իրենցից խոշոր (15-20 մկմ շառավղով) շարժուն բջիջներ, որոնք ունեն ապակենտրոն կորիզի տեղակայություն և երկար ցիտոպլազմատիկ ելուստներ, որոնք կարող են գերազանցել 10մկմ-ը ։ Դենդրիտային բջիջների ցիտոպլազման պարունակում է քիչ քանակությամբ ներբջջային օրգանոիդներ, սակայն բավականին մեծ քանակությամբ միտոքոնդրիումներ ։
Անկախ դենդրիտային բջիջների մասնագիտացումից, իրենք ունեն ելուստավոր կառուցվածք, պսևդոպոդիաներ և թավիկներ ։
Բոլոր դենդրիտային բջիջները սինթեզում են գլխավոր հյուսվածքահամատեղելիության գործոնները՝  (MHC-I) և II (MHC-II), ինչպես նաև CD80 և CD86 մոլեկուլներ։ Բացի դրանից, իրենք բոլորը կարող զավթել հակածինը պինոցիտոզի և, ավելի հազվադեպ, ֆագոցիտոզի միջոցով։ Դրանից հետո իրենք հակածինը ենթարկում են պրոցեսսինգի (մշակման) և ներկայացնում են T-բջիջներին, ինչի արդյունքում վերջիններս ակտիվանում են ։