cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆրանցիսկո Ֆրանկո
Ֆրանկոն և Միացյալ Նահանգները
Նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնը Ֆրանկոյի մահվանից հետո իր ճառում ասաց,-«Գեներալ Ֆրանկոն Միացյալ Նահանգների հավատարիմ ընկերն էր և դաշնակիցը»։
Մահ և հուղարկավորություն
1969 թվականին Ֆրանկոն թագաժառանգ արքայազն նշանակեց Խուան Կառլոս I-ին, ով կրթություն էր ստացել Իսպանիայում, և ով պետք է փոխարիներ Ֆրանկոյին։ Այս նշանակումը անակնկալ էր Կառլիստների համար, ովքեր նույնպես հավակնում էին գահին, ինչպես նաև Խուան Կառլոսի հայր՝ Դոն Խուանը, սակայն նա Ֆրանկոյի կողմից դիտվում էր չափազանց լիբերալ։ 1973 թվականին Ֆրանկոն հրաժարվեց վարչապետի (Presidente del Gobierno) ֆունկցիաներից՝ մնալով միայն որպես երկրի ղեկավար և գլխավոր զորահրամանատար։
Ֆրանկոյի կյանքի վերջին տարիներին քաղաքական դաշտում ակտիվացան որոշ քաղաքական խմբեր, որոնք նպատակ ունեին իշխանության հասնել Ֆրանկոյի մահից հետո։ 1973 թվականի դեկտեմբերի 20-ին վարչապետ Լուիս Կարերո Բլանկոն սպանվեց բասկյան ԷՏԱ խմբի կողմից։ 1974 թվականի հուլիսի 19-ին Ֆրանկոն հիվանդացավ տարբեր առողջական խնդիրների պատճառով և Խուան Կառլոսը ստանձնեց երկրի ղեկավարման պաշտոնավարումը։ Ֆրանկոն արագ ապաքինվեց և սեպտեմբերի 2-ին նորից անցավ իր պարտականություններին։ Մեկ տարի անց նա նորից հիվանդացավ, այս անգամ ավելի լուրջ խնդիրների պատճառով, այդ թվում երկար պայքարեց Պարկինսոնյան հիվանդության դեմ։ 1975 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Ֆրանկոն ընկավ կոմայի մեջ։ Ֆրանկոյի ընտանիքը համաձայնվեց անջատել Ֆրանկոյին սնուցող բոլոր արհեստական սարքերը և նա մահացավ 1975 թվականի նոյեմբերի 20-ի կեսգիշերից փոքր ուշ 82 տարեկան հասակում, ուղիղ երկու շաբաթ էր մնացել նրա 83-րդ տարելիցին։ Ֆրանկոյի մահից հետո Ֆրանկոյի ցանկությամբ նա թաղվեց Վալե դե լո Կաիդոսում, մի վիթխարի հուշահամալիր կառուցված քաղաքական բանտարկյալների կողմից, ովքեր ձերբակալվել էին քաղաքացիական պատերազմից հետո։ Ֆրանկոյի հուղարկավորությանը ներկա էին Մոնակոյի արքայազն Ռեյներ III-ը, չիլիացի դիկտատոր Գեներալ Ավգուստո Պինոչետը, ով օգտագործել էր Ֆրանկոյի ղեկավարման ոճը Չիլիում, Բոլիվիայի դիկտատոր Հյուգո Բանզերը, Հորդանանի թագավոր Հուսեյնը և ԱՄՆ փոխնախագահ Նելսոն Ռոկֆելերը ։
Ժառանգություն
Ֆրանկոյի ժառանգությունը Իսպանիայում և Իսպանիայի սահմանների դուրս մնում է հակասական։ Օքսֆորդի ղեկավարությունը օգտագործում է Ֆրանկոյի ռեժիմը որպես ֆաշիզմի օրինակ ։
Նրա կառավարման ուղին, ընդդիմության արգելումը, արդյունավետ քարոզչությունը, կայուն տնտեսական աճը գնահատել պարզապես անհնար է։ Ֆրանկոն շահել էր շատերի սրտերը, որի օգնությամբ կարողացավ հաղթել քաղաքացիական պատերազմում։ Չերչիլը ասել է, եթե ինքը լիներ Իսպանացի և ապրեր Իսպանիայում, նա կսատարեր Ֆրանկոյին ։ 40 տարի իսպանացիներին, մասնավորապես երեխաներին դպրոցներում սովորեցնում էին, որ Ֆրանկոյին ուղարկել է Աստված Իսպանիան քաոսից և աղքատությունից փրկելու համար։
Շատ Իսպանացիներ, մասնավորապես նրանք, ովքեր տուժել էին Ֆրանկոյի ռեժիմից ցանկանում էին հեռացնել Ֆրանկոյի ռեժիմի վերաբերյալ բոլոր հիշողությունները։ Շատ կառավարական շենքեր և փողոցներ, որոնք անվանվել էին Ֆրանկոյի կողմից, վերադարձվեցին իրենց հին անվանումներին։ 2007 թվականին Իսպանիայի կառավարությունը արգելեց բոլոր պաշտոնական հրապարակումները Ֆրանկոյի վերաբերյալ և հեռացրեց բոլոր արձանները, փողոցների անվանումները և բոլոր հիշատակումները Ֆրանկոյի մասին։ Վերջին արձանը հեռավցեց Սանտանդերից 2008 թվականին ։ Եկեղեցիները, որոնք դեռ թողել էին Ֆրանկոյի անվամբ ցուցատախտակները և մասնակից էին Կարմիր տեռորին, զրկվեցին պետական օգնությունից ։ 1978 թվականից Իսպանիայի օրհներգը, որի բառերը նախկինում գրվել էին Ֆրանկոյի հրամանով, չունի այլևս բառեր։ Վերջին փորձերը ազգային օրհներգում մտցնել բառեր ձախողվեց համաձայության չգալու պատճառով։ 2006 թվականի մարտին Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի մշտական հանձնաժողովը ընդունեց բանաձև, որով խստիվ դատապարտեց 1939-ից 1975 թվականներին Ֆրանկոյի օրոք մարդու իրավունքների ոտնահարումը ։ Բանաձևի հեղինակներն էին Լեո Բրինկատը և պատմաբան Լուիս Մարիա դե Պուիգը և առաջին պաշտոնական փաստաթուղն էր, որը դատապարտեց Ֆրանկոյի ռաժմը ։ Բանաձևով նաև համաձայնություն տրվեց առանց խտրականության պատմաբաններին ուսումնասիրել Ֆրանկոյի ռեժիմի վերաբերյալ տարբեր արխիվներ, ներառյալ այն արխիվները, որոնք մինչև 2006 թվականը համարվում էին գաղտնի և պատկանում էին Ֆրանցիսկո Ֆրանկո հիմնադրամին ։ ''Ֆրանցիսկո Ֆրանկո հիմնադրամը ստացել էր տարբեր արխիվներ Էլ Պրադո պալատից և ստիպված էր վաճառել դրանց մեծ մասը սեփական կարիքները բավարարլու համար ։ Բացի այդ բոլորի արջև բացվեցին Վալե դե լոս Կաիդոս հուշահամալիրի դռները, որպեսզի ամեն ցանկացող կարողանա ծանոթանա այն արհավիրքներին, որոնք տեսել են քաղաքական բանտարկյալները հուշահամալիրի կառուցման ժամանակ ։ Վերջապես այս բանաձևով թույլատրվեց Ֆրանկոյի ռեժիմից տուժածների հիշատակի համալիրներ կառուցել Մադրիդում և բոլոր հիմնական քաղաքներում ։
Իսպանիայում 2004 թվականի ամռանը ստեղծվեց հանձնաժողով, որը պետք է վերականգներ կամ կառուցեր հիշատակի համալրիրներ Ֆրանկոիզմից տուժածների պատվին ։
Հանձնաժողով սկսեց պարբերաբար որոնել զանգվածային գերեզմաններ, որոնք կառուցվել էին Ֆրանկոյի օրոք, ինչին աջակցում էր 2004 թվականին հաղթանակ տարած Իսպանիայի սոցիալիստական աշխատավորական կուսակցության (PSOE) ղեկավար Խոսե Լուիս Ռոդրիգես Սապատերոյի կառավարությունը։ 2006 թվականի հուլիսի 28-ին ընդունվեց Իսպանիայի պատմական հիշողության մասին օրենքը, որը գործեց միայն 2007 թվականի հոկտեմբերի 31-ից Կոնգրեսի կողմից հաստատելուց հետո և կոչված էր վերականգնել այն մարդկանց իրավունքները և արժանապատվությունը, ովքեր այն կորցրել էին Ֆրանկոյի ժամանակաշրջանում, իրենց քաղաքական հայացքների պատճառով ։ Օրենքով նաև Ֆրանկոյի ռեժիմի ընթացքում կատարված հետապնդումները և պատիժները պաշտոնապես ճանաչվեցին հանցագործություն և պետության վերահսկողության ներքո պետք է իրականացվեին զանգվածային գերեզմանների որոնումներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1892 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 4 ծնունդներ Կատեգորիա:1975 մահեր Կատեգորիա:Նոյեմբերի 20 մահեր Կատեգորիա:Իսպանիայի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Իսպանացի գեներալներ Կատեգորիա:Ֆաշիստ առաջնորդներ Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Յարսկի (Միլլերովսկի շրջան)
Յարսկի (Ярский), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլլերովսկի շրջանում։ Մտնում է Օլխովո-Ռոգսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Միլլերովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի ավաններ
Ալպուեշ
Ալպուեշ (Alpuech), համայնք Ֆրանսիայի Օքսիտանիա երկրամասի Ավերոն գավառում ։
Բնակչությունը 2013 թվականի դրությամբ կազմում է 64 մարդ, բնակչության խտությունը` 4.30 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 14.88 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից բնակավայրը Սենտ Ժենևիև սյուր Արժանս, Գրեսակ, Լակալմ, Լա Տերիս, Վիտրակ ան Վիադեն համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Արժանս ան Օբրակ համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 460 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 175 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 55 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 48 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 36-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 12։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,0 %։ 36 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 34 անձ (17 տղամարդ և 17 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (1 տղամարդ և 1 կին)։ 12 անաշխատունակներից 0-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 7-ը` թոշակառուներ, իսկ 5-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բրիչկովկա (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
Բրիչկովկա (Бричківка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բրիչկովկա գյուղում բնակվում էր 588 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կիլմեզ (քաղաքատիպ ավան, Կիլմեզսկի շրջան)
Կիլմեզ (Кильмезь), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Կիլմեզսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5954 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Կիլմեզսկի շրջանի բնակավայրեր
Արթուր Աֆրիկյան
Արթուր Սերգեյի Աֆրիկյան, ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ ֆինանսների նախարարի տեղակալ, մաքսային ծառայության գեներալ-մայոր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գեներալներ Կատեգորիա:Մաքսային ծառայության գեներալ-մայորներ Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Ջենին Ջոնս
Հանցագործություն
Ջոնսը երեխաներին ներարկում է արել, ինչը նրանց նոպաների է հասցրել, իսկ հետո նրանց հենց ինքը բուժել է՝ հույս ունենալով գովասանքների արժանանալ լավ աշխատանքի համար։ Բայց շատ երեխաներ դրանից հետո չեն կարողացել փրկվել։ Սպանությունների ճշգրիտ թիվը մնում է անհայտ, քանի որ բուժքույր Ջոնսի մասին հիվանդանոցում պահվող գրությունները ոչնչացվել են, որպեսզի առաջին դատավարությունից հետո կանխվեն հետագա դատավճիռները։ Ենթադրվում է, որ Ջոնսի զոհ են դարձել 11-60 երեխա։
Դատ և դատավճիռ
1985 թվականին Ջոնսին դատապարտել են 99 տարվա բանտարկության՝ 15 ամսական Չելսի Մակլելոնի սպանության մեղադրանքով։ Իսկ 1986 թվակին ժամկետին ավելացրել են ևս 60 տարի Ռոլանդ Սանտոսի սպանության հանցափորձի համար։ Տեղի օրենքով գերլցման պատճառով նրան պետք է ազատ արձակեին 2018 թվականի մարտի 1-ին՝ բանտում անցկացնել իր բուն ժամկետի մեկ երրորդ մասը ։
Որպեսզի դա տեղի չունենա, 2017 թվականի մայիսի 25-ին Ջենին Ջոնսին մեղադրել են 11 ամսական Ջոշուա Սոյերի սպանության համար, որը կատարել էր 1981 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, բանտից դուրս գալուց անմիջապես հետո։ Ջոնսին անորոշ ժամանակով բանտարկել են նոր դատավարության համար ։ 2018 թվականի ապրիլին նրան մեղադրել են ևս 5 սպանության համար ։
Հիմա ամեն երկու-երեք տարին մեկ Ջոնսը հայտ է ներկայացնում վաղաժամկետ ազատվելու համար, բայց վեցից ոչ մեկը չի բավարարվել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բուժքույրեր
Բալուր
Բալուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում ։ Գտնվում էր Արճեշ քաղաքից 10-11 կմ հյուսիս-արևմուտք, հարթավայրում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տիգրան Մարտիրոսյան (երգիչ)
Տիգրան Արմանի Մարտիրոսյան, հայ երգիչ (բաս)։ Երգիչ Հայկ Մարտիրոսյանի եղբայրն է։
Կենսագրություն
Հյուրախաղերով հանդես է եկել Միլանի «Լա Սկալա», Նյու Յորքի «Մետրոպոլիտեն օպերա», Հյուսթոնի «Մեծ օպերա», Լոնդոնի «Քովենտ Գարդեն» և այլ թատրոններում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ երգիչներ Կատեգորիա:Բասեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Գնեսինների անվան երաժշտության ակադեմիայի շրջանավարտներ
Տագավեռե (գյուղ, Օռիսաառե շրջան)
Տագավեռե (Tagavere), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Օռիսաառե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 116 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Օռիսաառե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բրյուսել
Բրյուսել (Brussel, Bruxelles ), համայնք Բելգիայում, որի բնակչությունը 2017 թվականի սեպտեմբերի մեկի դրությամբ կազմում է 179,688 մարդ , Բելգիայի, Բելգիայի ֆրանսախոս համայնքի, Բելգիայի ֆլամանդախոս համայնքի և Եվրոպական Միության մայրաքաղաք։ Այն գտնվում է Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջանի կենտրոնում , և որը հարևան շրջանների հետ կազմում է 19 համայնք, որոնց բնակչությունը 2017 թվականի ապրիլի մեկի դրությամբ կազմել է 1,197,983 մարդ։ Համարվում է բելգիական կառավարության և Ազգային ժողովի նստավայրը։
Քաղաքը կազմված է մի քանի շրջաններից։ Առաջինը այսպես կոչված հնգանկյունն է, որը համարվում է Բրյուսելի պատմական կենտրոնը, այնուհետև Լակենի, Արենի և Նեդեր-Օվեր-Հեեմբեեկի պատմական շրջանները, ինչպես նաև հարակից Հյուսիսարևելյան շրջանը իր ժամանակակից թաղամասերով և աշտարակներով, եվրոպական և ավյու Լուիզ թաղամասերը, ինչպես նաև Կամբր անտառը և Սուան անտառի մի մասը ։
Բրյուսելը զբաղենում է 32.61 կմ² տարածք, և 2017 թվականի սեպտեմբերի մեկի դրությամբ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 179,688 մարդ, որոնցից 91,888-ը տղամարդիկ են, իսկ 87,800-ը՝ կանայք։ Բնակչության խտությունը կազմում է 5510.21 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Առաջին անգամ հիշատակվում է 11 դարի աղբյուրներում՝ 7-րդ դարի վերջին տեղի ունեցած իրադարձությունների առթիվ։ Անվանման սկզբնական ձևը եղել է Brussels, որն առաջացել է ֆլամանդերեն brock «ճահիճ» և sail «շինություն» բառերի միացումից, այսինքն՝ «Կացարան ճահճի վրա» ։ 1815 թ.-ի հունիսի 18-ին Բրյուսելից 8 մղոն այն կողմ՝ Վաթերլո գյուղում, տեղի ունեցավ հայտնի ճակատամարտը՝ Նապոլեոնի և դաշնակիցների (անգլիացիներ, պրուսակներ) միջև։ Նապոլեոնը պարտվեց և վերջնականապես աքսորվեց անտլանտյան օվկիանոսի հեռավոր կղզիներից մեկը՝ Սուրբ Հեղինե կղզի, որտեղ Նապոլեոնը ապրեց իր կյանքի վերջին վեց տարին։
Միջին դարեր
1430 թվականին Բուրգունդացի հերցոգ Ֆիլիպ III Բարին Բրյուսելը դարձնում է Բուրգունդիայի մայրաքաղաք։ Այս ժամանակահատվածում տեղի էին ունենում Գրան-Պլասի շինարարական աշխատանքները։ Բրյուսելում զարգանում է տնտեսական, մշակութային կյանքը։ Այս շրջանում Բրյուսելում էին ստեղծագործում ֆլամանդացի նկարիչ Պիտեր Բրեյգել Ավագը և նիդեռլանդացի նկարիչ Ռոգիր վան դեր Վայդեն։ 1477 թվականին Ֆիլիպ III Բարիի թոռնուհին՝ Մարիա Բուրգունդացին, ամուսնանում է Սրբազան Հռոմեական կայսրության ապագա կայսր Մաքսիմիլիան I-ի հետ, ինչի հետևանքով Բրյուսելը անցնում է Հաբսբուրգների իշխանության տակ։ Նրանց դուստրը՝ Մարգարիտա Ավստրիացին, տեղափոխում է նստավայրը Մեխելեն, սակայն 1531 թվականին Բրյուսելը կրկին դառնում է Բուրգունդիայի մայրաքաղաքը։ Կառլ V-ի մահից հետո նրա որդու՝ Ֆիլիպ II-ի իշխանության օրոք ժամանակակից Բրյուսելի տարածքի մեծ մասը դառնում է Հարավային Նիդեռլանդների մի մասը։ Ֆիլիպի օրոք տեղի է ունենում ապստամբություն ընդդեմ իսպանական իշխանությունների՝ Էդմոնդ Լամորալի և Ֆիլիպ Մոնմորանսի Գորնի գլխավորությամբ, ովքեր հետագայում հրապարակավ մահապատժի ենթարկվեցին։ Ֆեռնանդո Ալբայի իշխանության օրոք դաժան կերպով հետապնդվում էին բողոքականները։ Քաղաքական ճնշումների պատճառով քաղաքը սկսեցին լքել մտավորականները (հիմնական մասը փախավ Ամստերդամ), ինչն էլ իր հերթին բերեց Բրյուսելում տնտեսական անկման։
Բրյուսելը Երեսնամյա պատերազմից հետո
Ըստ Վեստֆալյան հաշտության պայմանագրի, որը կնքվել է 1648 թվականին, վերջ դնելով Երեսնամյա պատերազմին՝ Նիդերլանդների հյուսիսային հատվածը ճանաչվեց անկախ, այն դեպքում, երբ Նիդերլանդների հարավային հատվածը Բրյուսելի հետ միասին մնաց իսպանական իշխանության վերահսկողության տակ։ XVII-րդ դարի երկրորդ կեսին Լյուդովիկոս XIV-ի օրոք Ֆրանսիան փորձում էր Եվրոպայում գերիշխող դիրք զբաղեցնել։ Ֆրանսիական բանակը գրավում է Էնոն և Արևմտյան Ֆլանդրիան։ 1695 թվականին բրյուսելական Գրանդ-պլասը երեք օր շարունակ գնդակոծվել է և գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացվել։ 1697 թվականին կնքված Ռեյսվեյկի հաշտության պայմանագրով ֆրանսիացիները պետք է լքեին Բերգիայի տարածքը։ Իսպանական գահի համար պատերազմում (1701—1714) Հարավային Նիդերլանդները Բրյուսելի հետ միասին անցավ Համբուրգների իշխանության տակ։
Պայքար անկախության համար
1789 թվականի Բրաբանների աբստամբությանը հաջողվում է որոշ ժամանակ երկիրը անկախ հռչակել մինչ 1794 թվականը, երբ Ֆրանսիան գրավեց Բրյուսելի տարածքները։ Ֆրանսիական գերիշխանությունը շարունակվեց մինչև 1815 թվականը, երբ Նապոլեոնը պարտվեց Վաթեռլոյի ճակատամարտում, որը տեղի ունեցավ Բրյուսելից 15 կիլոմետր հարավ։ Վիեննայի վեհաժողովի ընթացքում որոշվեց վերամիավորել Հարավային և Հյուսիսային Նիդերլանդները և ղեկավար նշանակել Վիլհերմ I-ին։ Հարավային Նիդերլանդների ազատական կաթոլիկ էլիտան ուներ լեզվական, մշակութային և քաղաքական ֆրանսիական ուղղվածություն, ինչպես նաև կաթոլիկ հոգևորականությունը զգում էր, որ հարավը պետության կառավարման, կրթության և տնտեսական զարգացման ոլորտներում ավելի թույլ զարգացած է՝ համեմատ հյուսիսային բողաքական Նիդերլանդների։ Որոշ ժամանակ անց Բելգիայի հեղափոխությունը հանգեցնում է Բելգիայի բաժանմանը Նիդերլանդների Միացյալ Թագավորությունից և Բելգիական թագավորության ձևավորմանը։ Այդ ժամանակների ամենահզոր ուժերը` Անգլիան, Պրուսիան, Ավստրիան և Ռուսաստանը շահագրգռված էին հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը, և 1830 թվականին տեղի ունեցած Լոնդոնի կոնֆերանսում նրանք հռչակեցին նոր պետության անկախությունը։ Բրյուսելը դառնում է թագավորության մայրաքաղաքը, իսկ Լեոպոլդ I-ը հռչակվում է Բելգիայի առաջին թագավոր` կառավարման սահմանադրական միապետության ձևով։
Աշխարհագրություն
Բրյուսել համայնքն ունի անկանոն ձև և բաղկացած է 3 մասից՝ ընդարձակ հյուսիսային, նեղ կենտրոնական և ավելի նեղ հարավային։ Բրյուսելի հյուսիսային մասը ներառում է Լաեկեն շրջանը, որտեղ տեղակայված է համանուն արքայական նստավայրը։ Մինչ 1921 թվականը Լաեկենն անկախ համայնք էր։ Քաղաքական պատմական միջուկը ձևավորում է ծառուղիների հնգանկյուն, որը տեղակայված է նախկին ամրությունների վայրում։ Հարավային ելուստը Լուիզայի պողոտան է։
Բրյուսելի միջով հոսում է Սեննա գետը, որն այժմ գրեթե տեսանելի չէ, քանի որ ծածկվել է բելգիացի ինժեներների կողմից՝ Անրի Մոյի գլխավորությամբ ուրբանիզացիայի ժամանակաշրջանում (19-րդ դարի երկրորդ կես)։
Կլիմա
Բրյուսելի կլիման չափավոր ծովային է։ Ծովային օդային զանգվածները, ձևավորվելով համեմատաբար մոտ գտնվող Հյուսիսային ծովի վրա, առաջացնում են ամենօրյա և տարեկան ջերմաստիճանի քիչ առատությամբ ամպլիտուդներ և բարձր հարաբերական խոնավություն։ Ամենաշոգ ամիսներն են հուլիսը և օգոստոսը՝ 17․0 °C միջին ջերմաստիճանով, ամենացուրտը՝ հունվարը՝ 2,5 °C միջին նվազագույնով։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը 9,7 °C է։ Տարեկան արևի ճառագայթման ժամը 1585-ն է։
Ծովային կլիմային բնորոշ են մեծ քանակությամբ տեղումները։ Այսպես, Բրյուսելում տարվա ընթացքում լինում են 821 մմ տեղումներ, ամենամեծ քանակով (79 մմ) նոյեմբերին և դեկտեմբերին։
Վարչական բաժանում
Բրյուսելը բաղկացած է մի քանի շրջաններից, որոնցից են․
Կենտրոնական թաղամաս
Կենտրոնական թաղամասը գտնվում է Սեն-Ժենի կղզու սրտում, որը շրջապատված է Սենն գետով։ Այդ թաղամասում է 979 թվականին կառուցվել առաջին ամրոցի աշտարակը, որն էլ հանդիսանում է քաղաքի սկիզբը։ Այսօր Սեն-Ժենի կղզուն շրջապատող թաղամասերը, որոնցից են, օրինակ, հին Փակ շուկան, համարվում են քաղաքի ամենամոդայիկ թաղամասերից։ Կենտրոնական թաղամասում պահպանված են տասներեքերորդ դարի Բրյուսելի առաջին պարսպի որոշ հատվածներ, որոնք ընդգրկում են Սեննի առաջին գետային նավահանգիստը, ռոմանական կոլեգիան, որի նույն վայրում հետագայում կառուցվեց Սուրբ-Միշել-է-Գյուդուլ եկեղեցին և դուքս Գուդենբերգի ամրոցը (Արքայական թաղամաս)։ Եռանկյունու մեջտեղում գտնվում են Բրյուսելի Գրան Պլասը, Սուրբ Իլոի թաղամասը(որը վերցրել է իր անվանումը քանդման աշխատանքներին դեմ լինելու պատճառով), որին շրջապատում է Սուրբ-Ուբերտի պատկերասրահը, Սեն ժակ թաղամասը, որն ամեն տարի հյուընկալում է ուխտգնացների։
Դեքսիթ
Դեքսիթ, հասարակական առևտրային ընկերություն Տորոնտոյում (Օնտարիո, Կանադա)։ Այն առաջարկել է վերալիցքավորվող, անհպում,  խելացի բանալի-պիտակ, որն օգտագործվել է էլեկտրոնային վճարումների համար օնլայն կամ օֆլայն համակարգերում տեղական մակարդակով 2003 թվականին, մինչ դրա դադարել գործելը 2006 թվականին։
Բրյուսել
Թագավորական թաղամաս
Թաղամասը կոչվում է Թագավորական, քանի որ նրա մի հատվածում՝ Կուդենբերգ բլրի վրա, Չարլզ Ալեքսանդր Լորեյնը կառուցել է թագավորական պալատ, Բարաբան դքսերի նախկին պալատի փոխարեն, որի հիմքերը ինչ-որ չափով պահպանվել են մինչ այսօր։ Թագավորական պալատի դիմաց գտնվում է Բրյուսելի այգին, որի մյուս կողմում գտնվում է Բելգիայի խորհրդարանը։ Բրյուսելի կենտրոնական կայարանից ներքև ընկած հատվածը կոչվում է Արվեստների բլուր, որտեղ գտնվում են Բելգիայի թագավորական գրադարանը, Բելգիայի թագավորական ֆիլմադարանը, Բրյուսելի գեղեցիկ արվեստների պալատը, Բրյուսելի կինոյի թանգարանը, Երաժշտական գործիքների թանգարանը, Բելվյու թանգարանը, Բելգիայի գեղեցիկ արվեստների թագավորական թանգարանը։
Սաբլոների թաղամաս
Ռեժանսի փողոցը, որը սկսվում է Թագավորական հրապարակից, անցնում է Մեծ և Փոքր Սաբլոների թաղամասով, որտեղ գտնվում է Սաբլորի Աստվածամոր տաճարը։ Այս թաղամաում է գտնվում նաև Սաբլոյի հին շուկան, որտեղ գտնվում են զանազան հուշանվերների, արվեստի գործերի և այլ շքեղ խանութներ, որոնցից ոչ հեռու գտնվում է Ժողովրդի տունը (Maison du Peuple), որը կառուցել է Վիկտոր Օրատան։ Այս թաղամասում են գտնվում նաև Էգմոնի պալատը և Բրյուսելի թագավորական կոնսերվատորիան։
Մարոլլների թաղամաս
Հսկայական Արդարադատության պալատի կողքին է գտնվում Բրյուսելի հին հայտնի թաղամասերից մեկը՝ Մարոլլների թաղամասը։ Շապելի հրապարակից մինչև Ժո դը Բալլ հրապարակը գտնվում է ամենօրյա հնոտիների շուկան, որը գործում է 1873 թվականից։ Բարձր և Բլաս փողոցների երկայնքով տեղակայված հնոտիների առքուվաճառքով զբաղվողներին այսօր փոխարինել են հնաոճ իրերի առքուվաճառքով զբաղվող խանութները, որոնք էապես ձևափոխել են քաղաքի տեսքը։ Այս թաղամասում է գտնվում նաև Էլլմանի ավանը, որը Բրյուսելում XX-րդ դարի սկզբին իրականացված սոցիալական բնակարանային ծրագրերի հրաշալի օրինակ է։ Բարձր փողոցը, որը Բրյուսելի ամենաերկար և ամենահին փողոցներից մեկն է, Գալլո-Ռոմաական ճանապարհային երթուղու մի մասն էր կազմում։ Այս փողոցը հասնում է մինչև 1935 թվականին կառուցված Սուրբ Պիերի հիվանդանոցը։ Սուրբ Պիերի հիվանդանոցը սահմանակից է Հալի դռանը, որը Բրյուսելի երկրորդ պարիսպից կանգում մնացած միակ շինությունն է։
Դեքսիթ
Արտաքին հղումներ
http://dexit.com/
Բրյուսել
Միդի Լըմոյեի թաղամաս
Թաղամասի հենց սրտում, որտեղ այսօր գտնվում է Ռուպի հրապարակը, 1839 թվականին կառուցվել Բրյուսելի առաջին հարավային կայարանը՝ «Հարավային գծի» վերջին կայարանը, որն անվանվեց Բոգարդների կայարան։ Կայարանի անվանումը եկել է այն վանքի անունից, որի տեղում հետագայում կառուցվել է կայարանը։ Այսօր այդ նույն վանքի անունով է կոչվում Բրյուսելի փողոցներից մեկը։
Ազատությունների թաղամաս
Ազատությունների թաղամասի կենտրոնական հատվածում է գտնվում Բելգիական ֆեդերալ ազգային ժողովը, Թագավորական փողոցը(rue Royale), որի վրա է գտնվում Կոնգրեսի սյունը։ Վերջինս կառուցվել է 1830-1831 թվականներին կազմավորված ազգային կոնգրեսի հիշատակին, որը համարվում է Բելգիայում դեմոկրատական ազատությունների հիմնադիրը։ Այս թաղամասում է գտնվում նաև «Անհայտ զինվորի գերեզմանը»՝ հավերժական կրակով։ Այստեղից ոչ հեռու գտնվում է 1911 թվականին կառուցված «Աստորիա» շքեղ հյուրանոցը, որը վերանորոգվել, ընդլայնվել և վերաբացվել է 2015 թվականին։ Իսկ հյուրանոցից ոչ հեռու գտնվում է «Փոքրիկ կենտրոն» անունը կրող պողոտան։ XIX-րդ դարում թաղամասը կրում էր Նեժի աստվածամոր անունը։ Այս ժամանակաշրջանում թաղամասը մեծ մասամբ բնակեցված էր բանվորներով։ Քաղաքը անառողջ մթնոլորտից ազատելու համար քաղաքային իշխանությունները նախաձեռնեցին բնակչության բռնի արտաքսում և անբողջությամբ ոչնչացրին թաղամասը։ Նոր բուրժուական թաղամասը ամբողջությամբ ձևափոխվեց XIX-րդ դարի վերջին քառորդում։ Փողոցների և հրապարակների անունները ընտրվում էին Բելգիայի անկախության համար տարված կռիվները նշանավորելու համար, ինչպես, օրինակ՝ Ազատության, Բարիկադների հրապարակներ, Հեղափոխության փողոց և այլն։ Ազատության հրապարակից դուրս եկող չորս փողոցները կրում են չորս սահմանադրական ազատությունների անունները, որոնք են՝ Մամուլի, Կրոնի, անդամակցություն և կրթություն ստանալու ազատություննները, որոնք ներկայացված են չորս կանանց կերպարներով՝ փորագրված Կոնգրեսի սյան վրա։
Լաեկեն
Լաեկենը Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջանի հյուսիսում գտնվող հին շրջաններից է, որը Բրյուսել քաղաքին կցվեց 1921 թվականին։ Լաեկենում այժմ գտնվում են արքայական կալվածքները, Լաեկենի ամրոցը, Լաեկենի արքայական ջերմոցները և Աստվածամոր տաճարը, որի ստորերկրյա դամբարանում են գտնվում միապետերի և ազնվականների գերեզմանները։ Լաեկենի տարածքում է գտնվում Հեյսելի հարթավայրը, որտեղ ժամանակին՝ 1935 և 1958 թվականներին, կազմակերպվել են Համաշխարհային ցուցահանդեսներ։ Լաեկենի տարածքը ներառում է նաև Բոուդեն թագավորի մարզադաշտը, Ատոմիումը, Բրյուսելի հացահանդեսների այգին, Bruparck-ը, ինչպես նաև Բրյուսելի դուռը, որի կողքին գտնվում է Կոնստանդին Մենիեի «Աշխատանք»-ի հուշարձանը։
Մուտսարդ
Հաճախ այս թաղամասն անվանում են նաև Պագոդների՝ ճապոնական արձանիկների թաղամաս կամ Դը Վանդ թաղամաս, որը գտնվում է Լաեկենի և Նեդեր-օվեր-Հեմբեկ թաղամասերի մեջտեղում։ Այս թաղամասը նախկինում եղել է Լաեկեն համայնքի մի մասը (այդ իսկ պատճառով այս թաղամասի փոստային կոդը 1020-ն է), ինչպես նաև 1879 թվականին այս թաղամասին է կցվել Նեդեր-օվեր-Հեմբեկից մի հատված, սակայն այս թաղամասը ամբողջությամբ կախված է Նեդեր-օվեր-Հեմբեկի քահանայությունից։ Մուտսարդը Լաեկենից բաժանվում է թագավորական տնով։ Այս թաղամասում է գտնվում Հեռավոր Արևելքի թանգարանը։ Ներկայումս Մուտսարդում գտնվող եկեղեցին, որը ժամանակի ընթացքում է կցվել է թաղամասին, Քրիստ թագավորի եկեղեցին է։ Թաղամասը մի փոքր տարածվում է նաև հարևան Վիլվորդի և Գրիմբերգենի համայնքների վրա։ Մուտսարդը համարվում է հին պատմական կենտրոն, որը գտնվում է երեք(չորս) համայնքների հատման կետում։
Հարեն
Լաեկենը և Նեդեր-Օվեր-Հեմբեկը Հարենի հնագույն համայնքը Բրյուսելին կցվեց 1921 թվականին, ինչը նրան հնարավորություն տվեց իր տարածքները ընդլայնել մինչև Շաերբեկ տեսակավորոց կայանը, որը գտնվում էր Հարենից հյուսիս։ Այս թաղամասը Բրյուսել քաղաքին կցելու հիմնական պատճառը այստեղ առկա օդանավակայանն է, որը կառուցվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին գերմանացիների կողմից։ Այստեղ է սկիզբ առել Բելգիական հանրային ավիացիոն շինությունների սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունը, բելգիական ռազմական ավիացիան, Օդային տրանսպորտի ուսումնասիրության ազգային միությունը, իսկ հետագայում նաև Բելգիական ավիացիոն կառավարման ՍՊԸ-ն։
Այսօր Բրյուսելի այս իրավիճակը ապակենտրոնացել է՝ ստեղծելով բազմաթիվ տարածքային խնդիրներ և շփոթություններ հարևան համայնքների միջև։ Այնուհանդերձ արդեն հիսուն տարի է՝ ինչ Հարենում է գտնվում ՆԱՏՕ-ի կենտրոնակայանը, որը տեղակայված է նախկին օդանավակայանի տեղում։ Այս թաղամասում են գտնվում նաև այլ միջազգային կազմակերպությունների կենտրոնակայանները, ինչպես, օրինակ, Եվրոկոնտրոլինը։
Նեդեր-Օվեր-Հեմբեկ
Նեդեր-Օվեր-Հեմբեկը հին համայնք է, որը Բրյուսել քաղաքի կազմի մեջ է մտել 1921 թվականին, ինչպես Հարենը և Լաեկենը։ Այս թաղամասի գլխավոր առանձնահատկությունը այն է, որ նա հանդիսանում է Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջանի միակ համայնքը, որը կրում է իր հնագույն՝ դեռևս 7-րդ դարից եկող անունը։
Հարավային թաղամասեր
Այս թաղամասերը բաղկացած են Լուիզի պողոտայից, որը հասնում է միչև Կամբեր անտառ, Ֆրանկլին Ռուզվելտի պողոտայից և մի քանի այլ հարակից փողոցներից։
Եվրոպական թաղամաս
Եվրոպական թաղամասը գտնվում է Բրյուսելի արևելքում՝ շրջապատված Լյուքսեմբուրգի և Շումանիի թաղամասերով։ Եվրախորհրդարանը կառուցվել է Լյուքսեմբուրգի հրապարակի հարևանությամբ՝ Լեդոպոլիդի համալիրում (Espace Léopold): Եվրոպական հանձնաժողովը տեղակայված է Բերլայմոն անունը կրող շինությունում, որն էլ իր հերթին գտնվում է Շումանի թաղամասում՝ Ռոն-պուեն Ռեբեր Շումանի հրապարակի և Հիսունամյա այգու միջև։ Եվրոպական թաղամասում է գտնվում նաև Եվրոպական խորհուրդը և նրա գլխավոր գրասենյակը։
Եվրոպական թաղամասում են գտնվում երկու երկաթուղային կայարանները՝ Բրյուսել-Շուման և Բրյուսել-Լուքսենբուրգ։ Վերջինս ստորգետնյա կայարան է և հայտնի է նաև Լեոպոլիդի թաղամասի երկաթուղային կայարան անունով։ Այս թաղամասի տարածքով են անցնում նաև Բրյուսելի մետրոյի երկու՝ առաջին և հինգերորդ գծերը։
Բնակչություն
2016 թվականին Բրյուսելի 10 ազգային փոքրամասնություններն էին.
Ոստիկանություն
Բրյուսել քաղաքը և Իքսել համայնքը իրար հետ կազմում են մեկ ընդհանուր մայրաքաղաք՝ Բրյուսել Իքսել ոստիկանական շրջան։ Այս շրջանը գրանցված է որպես 5339, և ինչպես Բրյուսելի տարածաշրջանի մյուս հինգ ոստիկանական շրջանները, երկլեզու է (ֆրանսախոս և նիդերլանդախոս)։
Հրշեջ ծառայություն
Ինչ վերաբերում է հրշեջ ծառայությանը՝ այն գտնվում է Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջանի հրդեհի և շտապ բժշկական ծառայությունների իրավասության տակ ( Dienst voor brandbestrijding en dringende medische hulp van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest)։ Բրյուսելի ագլոմերացիայի հրշեջ ծառայությունը ևս երկլեզու է։
Քաղաքացիական պաշտպանություն
Ո՛չ Բրյուսել քաղաքը, ո՛չ էլ Բրյուսել մայրաքաղաքային տարածաշրջանը չունեն իրենց տարածքում քաղպաշտպանության զորանոց։ Բրյուսելին ամենամոտ գտնվող զորանոցը Լյեդեկերքին է, որը գտնվում է Բրաբան շրջանում։
Նախկին զինանշան
Բրյուսել քաղաքի նախնական և իսկական զինանշանը ՝ de gueules plain(դե գյոլ պլեն) Guillaume Des Marez, "L'origine des armoiries de Bruxelles. Première phase: De gueules plain", dans: Études inédites, Bruxelles, 1936, :. Et :.
XVI-րդ դարից սկսված քաղաքի զիանշանի վրա սկսեցին պատկերել Սեն-Միշելին։ Սկզբնական շրջանում պատկերում էին միայն նրա ստվերը, իսկ այնուհետև ավելի մանրակրկիտ ձևը ։
Ներկայիս զինանշան
Ներկայումս Բրյուելի զինանշանը ունի ֆրանսիական հերալդիկ վահան, որը ներկված է կարմիր գույնով։ Վահանի կենտրոնում պատկերված է Սեն-Միշելը՝ վահանը և նիզակը ձեռքին։ Նիզակը, որի գագաթին պատկերված է խաչ, հրեշտակը սպանում է դևի, որը պատկերված է սև գույնով։
Քույր քաղաքներ
Բրյուսելը ունի հետևյալ քույր քաղաքները՝ :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելգիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:979 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Stand By
"Stand By" (Հավատարիմ մնա), իտալացի երգչուհի Սենիթի երգն է, որով նա ներկայացել է Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթին ներկայացնելով՝ Սան Մարինոն։ Երգը չհավաքեց բավարար միավորներ և չհայտնվեց եզրափակչում։
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթ
Դեպք՝ պատահած Պոլինինի հետ
«Դեպք՝ պատահած Պոլինինի հետ» («Случай с Полыниным»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ Հայրենական մեծ պատերազմի մասին, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ալեքսեյ Սախարովը 1970 թվականին Կոնստանտին Սիմոնովի համանուն վեպի հիման վրա։
Սյուժե
1941 թվականի նոյեմբեր։ Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում շքերթ է տեղի ունեցել։ Կարելյան ճակատ է գալիս ռազմաճակատային դերասանական բրիգադը։ Ավիագնդի փորձառու հրամանատարը՝ գնդապետ Պոլինինը, որն արդեն կռվել է նաև Իսպանիայում՝ Գրիցկոյի հետ միասին, և Խալխին գոլում, սիրահարվում է 20-ամյա մայրաքաղաքային դերասանուհի Գալինա Պրոկոֆևին։ Իսկ հետո նրան տեղափոխում են Մոսկվա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին Կատեգորիա:1970 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կլոնիդին
Հիմնական կողմնակի ազդեցություններից են՝ բերանի չորություն, գլխապտույտ, գլխացավ, զարկերակայիրն ցածր ճնշում (հիպոտենզիա), և քնկոտություն ։ Ծանր կողմնակի ազդեղությունները կարող են ներառել հալյուցինացիա, սրտային առիթմիա, և շփոթվածություն ։ Դեղամիջեղի ընդունման կտրուկ դադարեցումը կարող է բերել հանման համախտանիշի զարգացման ։ Խորհուրդ չի տրվում օգտագործել հղիության կամ կրծքով կերակրման ժամանակ ։ Կլոնիդինը խթանելով գլխուղեղի α2- ադրենաընկալիչները հանգեցնում է բազմաթիվ զարկերակների թուլացման, որով պայմանավորված է զարկերակային ճնշման իջեցումը ։
Կլոնիդինն արտոնագրվել է 1961 թվականին և բժշկական կիրառություն է ստացել 1966 թվականին ։ Այն հասանելի է որպես ջեներիկ դեղամիջոց ։ 2019 թվականին այն Միացյալ Նահանգներում 64-րդ ամենատարածված դեղամիջոցն էր՝ ավելի քան 11 միլիոն դեղատոմսով  ։
Բժշկական կիրառում
Կլոնիդինը օգտագործվում է զարկերակային բարձր ճնշման (հիպերտենզիայի), ուշադրության պակասի և հիպերկտիվության համախտանիշի, հանման համախտանիշի (ալկոհոլի, օփիոիդի, կամ նիկոտինի), դաշտանադադարի դեպքում առաջացող մաշկի կարմրության, դիարեայի (փորլուծություն), սպաստիկ և որոշ այլ բնույթի ցավերի դեպքում։ Այն երկրներում, որտեղ Կլոնիդինը ազատ վաճառքի է օգտագործվում է անքնության, անհանգիստ ոտքերի համախտանիշի և տագնապային վիճակների ժամանակ ։
Կայուն հիպերտենզիա
Կլոնիդինը կարող է արդյունավետ լինել կայուն հիպերտենզիա ունեցող մարդկանց մոտ ։ Այն իջեցնելով անոթազարկի արագությունը, ռենինի, ալդոստերոնի և կատեխոլամինների կոնցենտրացիաները՝ բերում է ցանկալի արդյունքին ։
Ուշադրության պակաս և հիպերկտիվության համախտանիշ (ՈՒՊՀՀ)
Որոշ մարդկանց մոտ Կլոնիդինը կարող է արդյունավետ լինել ուշադրության պակասի և հիպերկտիվության համախտանիշի դեպքում, բայց առաջացնում է նաև բազմաթիվ կոմղնակի ազդեցություններ ։ Ավստրալիում Կլոնիդինը օգտագործվում է ՈՒՊՀՀ-ի բուժման համար, բայց այն հաստատված չէ դեղերի գրանցումով զբաղվող պետական կազմակերպության կողմից ։ Կլոնիդինը մեթիլֆենիդատի հետ միասին ուսումնասիրվել է ՈւՊՀՀ-ի բուժման համար ։ Թեև Կլոնիդինը ոչ այնքան արդյունավետ էր, որքան մեթիլֆենիդատը, բայց այն ուներ որոշ առավելություններ․ այն կարող է օգտակար լինել նաև խթանիչ դեղամիջոցների հետ համատեղ  ։ Որոշ ուսումնասիրություններ ցույց են տալիս, որ Կլոնիդինը ավելի հանգստացնող է, քան գուանֆացինը, որը կարող է ավելի լավ լինել քնելուց առաջ, ինչպես նաև առավոտյան որպես արթնացնող խթանիչ  ։ Կլոնիդինը օգտագործվել է ՈւՊՀՀ-ում քնի խանգարումները նվազեցնելու համար, այդ թվում՝ օգնելու փոխհատուցել խթանիչների հետ կապված անքնությունը    ։
Հանման (զրկանքի) համախտանիշ
Կլոնիդինը կարող է օգտագործվել դեղերի դուրս բերումից հետո առաջացող ախտանիշները թեթևացնելու համար՝ կապված օփիոիդնների, ալկոհոլի, բենզոդիազեպինների և նիկոտինի երկարատև օգտագործման կտրուկ դադարեցման հետ ։ Այն կարող է մեղմել օփիոիդների հանման ախտանիշները` նվազեցնելով սիմպաթիկ նյարդային համակարգի արձագանքը, ինչպիսիք են տախիկարդիան (արագասրտությունը) և հիպերտոնիան (զարկերակային բարձր ճնշման), հիպերհիդրոզը (չափազանց քրտնարտադրությունը), մարմնի ջերմաստիճանի կտրուկ նվազումը կամ բարձրացումը և ակաթիսիան (գերակտիվություն) ։ Այն կարող է նաև օգտակար լինել ծխելը թողնելու համար ։ Սետադիտիվ (հանգստացնող) ազդեցությունը նույպես համարվում է օգտակար այս համախտանիշի դեպքում։ Այնուամենայնիվ, դրա կողմնակի ազդեցությունները երբեմն կարող են ներառել անքնությունը, այդպիսով սրելով հանման համախտանիշի արդեն առկա ախտանիշները ։ Կլոնիդինը կարող է նաև նվազեցնել նորածինների աբստինենցիայի (հանման) համախտանիշի սրությունը այն նորածինների մոտ, որոնք ծնվել են որոշակի դեղամիջոցներ, մասնավորապես՝ օփիոիդներ օգտագործած կանանցից ։ Հանման համախտանիշ ունեցող նորածինների մոտ կլոնիդինը կարող է բարելավել  ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքում գտնվող նորածինների նյարդային և հոգեբանական վիճակը ։
Կլոնիդինը նաև առաջարկվել է,որպես հազվադեպ դեպքերում դեքսմեդետոմիդինից առաջացած հանման համախտանիշի բուժում ։
Սպաստիկ ցավեր
Կլոնիդինը ունի որոշակի դեր սպաստիկության բուժման մեջ,որի ազդեցությունը հիմնականում կայանում է վնասվածքի մակարդակից ներքև զգայական փոխանցումները արգելակելը։ Այնուամենայնիվ, այն հանդիստանում է, որպես երկրորդ կամ երրորդ գծի ընտրության դեղամիջոց, այնպիսի կողմնակի ազդեցությունների պատճառով, ինչպիսիք են հիպոտենզիան (զարկերակային ցածր ճնշումը), բրադիկարդիան (դանդաղասրտությունը) և քնկոտությունը ։
Այլ կիրառումներ
Կլոնիդինը նաև նշանակվում է հոգեբուժական խանգարումների բուժման համար, ներառյալ սթրեսը, քնի խանգարումները, հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարումների հետևանքով առաջացած գերգրգռվածությունը, սահմանային անձի խանգարումը և այլ տագնապային խանգարումներ       ։ Կլոնիդինը նաև մեղմ հանգստացնող է և կարող է օգտագործվել նախադեղատոգորման ժամանակ վիրահատությունից կամ որոշ պրոցեդուրաներից առաջ ։ Լայնորեն ուսումնասիրվել է դրա էպիդուրալ օգտագործումը սրտի կաթվածի ժամանակ առաջացած ցավի, ինչպես նաև հետվիրահատական ​​և անբուժելի ցավերի դեպքում ։ Կարելի է օգտագործել անհանգիստ ոտքերի համախտանիշի , ռոզացեայի հետ կապված դեմքի կարմրության և կարմրության բուժման համար ։ Այն նաև հաջողությամբ օգտագործվել է մասնավորապես կլինիկական փորձարկումներում, որպես դիաբետիկ նեյրոպաթիայի բուժում ։ Կլոնիդինը կարող է օգտագործվել նաև միգրենային գլխացավերի և ջերմահորդանքի ժամանակ (մարմնի բարձր ջերմության զգացում) դեպքում՝ կապված դաշտանադադարի հետ ։ Կլոնիդինը նաև օգտագործվել է գրգռված աղիքի համախտանիշի, անկղապահություն, դիաբետի, ափիոնային դեղերի հանման հետ կապված լուծի, աղիքային ֆունկցիոնալ անանբավարարության, նեյրոէնդոկրին ուռուցքների և խոլերայի հետ կապված բուժմանը դժվար ենթարկվող լուծերի դեպքում ։  Կլոնիդինը հնարավոր է օգտագործել նաև Տուրետի սինդրոմի դեպքում (հատկապես տիկերի դեպքում) ։ Կլոնիդինը նաև որոշակի հաջողություն է ունեցել կլինիկական փորձարկումներում՝ օգնելով հեռացնել կամ բարելավել հալյուցինոգեն ընկալման կայուն խանգարման (HPPD) ախտանիշները ։
α2 ընկալիչների ագոնիստների ներարկումը ծնկի հոդային տարածություն, ներառյալ կլոնիդինը, կարող է նվազեցնել ծնկի ցավի սրությունը՝ ծնկի արթրոսկոպիկ վիրահատությունից հետո ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գուանիդիններ Կատեգորիա:Անիլիններ Կատեգորիա:Հանցագործությունը Ռուսաստանում
Նվագախմբի տղաները
«Նվագախմբի տղաները», գեղարվեստական ֆիլմ Միքայել Շաթիրյանի «Երբ է գալիս գարունը» վեպի հիման վրա։
Սյուժե
Խորհրդային կարգերի հաստատման նախօրեին բոլշևիկ Ցոլակ Դարբինյանը հեղափոխական գործունեություն է ծավալում դաշնակցական բանակի նվագախմբում և, իր գաղափարներով տոգորելով նվագախմբի տղաներին, նրանց հետ դիմավորում Կարմիր բանակի մուտքը Երևան։
Հղումներ
Կատեգորիա:1960 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հենրիկ Մալյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Հենրիկ Մարգարյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
(1822) Վոթերման
(1822) Վոթերման (Waterman), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1950 թվականի հուլիսի 25-ին Ինդիանայի համալսարանի կողմից Բրուկլինում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,170643 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8387 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5026 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1168,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,308192 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,96° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1950 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ինդիանայի համալսարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արևմտահայերենի հնչյունական համակարգ
Արևմտահայերենի հնչյունական համակարգը զգալիորեն տարբերվում է արևելահայերենից։ Գրության մեջ պահելով ավանդական համակարգը՝ արևմտահայերենը տարբերություն չի ներկայացնում արևելահայերենից և պահպանում է բոլոր գրանիշերը։ Սակայն արտասանության մեջ կան մի շարք տարբերություններ։
Պայթական բաղաձայնների եռաստիճան համակարգը
Պայթական բաղաձայնների գրաբարյան եռաստիճան համակարգը գրական արևմտահայերենում վերածվել է երկաստիճան խլազուրկ համակարգի։
Բացի այդ՝ տեղի է ունեցել հնչյունափոխական մի շարք երևույթներ, որոնք Հրաչյա Աճառյանը անվանել է տեղաշարժ-տեղափոխություն։ Ըստ այդ համալիր հնչյունափոխության՝ բոլոր խուլ պայթականները դարձել են ձայնեղներ, իսկ ձայնեղ պայթականները՝ շնչեղ խուլեր։
Սակայն վերը նշված տեղաշարժ-տեղափոխություն կանոնը ոչ միշտ է գործում. այստեղ դեր են խաղում մի շարք հանգամանքներ՝ խոսողի բարբառային պատկանելիությունը, սփյուռքի տվյալ գաղթօջախում գերակշիռ լեզվի ազդեցությունը, ինչպես նաև զուտ լեզվական երևույթներ՝ կախված բառի մեջ հնչյունի ունեցած դիրքից ։
Կարծիք կա, որ ժամանակի ընթացքում գերակշիռ (դոմինանտ) լեզուների ազդեցությամբ վերականգնվել է արևմտահայերենի պայթականների եռաստիճան համակարգը ։
Ռ-Ր հնչյունների արտասանությունը
Գրական արևմտահայերենում վերատամնայնություն-ոչ վերատամնայնություն հակադրությունը, արևելահայերենի համեմատությամբ թույլ է արտահայտված։ Նշված հակադրության թուլացման հետևանքով արևմտահայերենում ր-ռ հնչույթների տարբերակումը հաճախ չի հստակվում և տեղիք է տալիս ուղղագրական սխալների ։
Արևմտահայերենում մի շարք բառերի մեջ ռ-ր շփոթումն է և զուգաձև գրությունը՝ ձառ-ձար, րաբբի-ռաբբի, րեժիմ-ռեժիմ, ռոք-րոք, ռուբլի-րուբլի։ Այս նույն պատճառով այսօր արևմտահայության մեջ շրջանառվում են Րաֆֆի և Ռաֆֆի անձնանունները, որոնք միանման են արտասանությամբ։ Այս երևույթի առաջացման գլխավոր պատճառը արևմտահայերենի գործածման տիրույթի շրջակա լեզուներում ռ-ր հակադրության բացակայությունն է, որի հետևանքով բանավոր տարբերակում բացակայում է ռ հնչույթը ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Արևմտահայերեն
Պրոգեստերոնային հեշտոցային օղ
Պրոգեստերոնային հեշտոցային օղ կամ միայն պրոգեստերոնային հեշտոցային օղ, հեշտոցային օղերի տեսակ, որը կիրառվում է կրծքով կերակրման ընթացքում բեղմնականխման նպատակով ։ Կիրառումը կարելի է սկսել ծննդաբերությունից հետո չորրորդ շաբաթից և շարունակել մինչև մեկ տարի ։ Անարդյունավետ կիրառման հաճախականությունը կազմում է 100 դեպքից 1,5 ։  Կիրառվում է ներհեշտոցային տեղադրման ճանապարհով՝ մեկ օղը մինչև երեք ամիս տևողությամբ ։ Կինն անձամբ կարող է տեղադրել և հանել օղը ։
Կողմնակի ազդեցությունների թվում են հեշտոցային արտադրությունը և ցավը միզարձակման ընթացքում ։ Լուրջ կողմնակի ազդեցություններ բնորոշ չեն ։ Կիրառման արդյունքում շատ հաճախ դաշտանային ցիկլը չի վերականգնվում ։ Պրոգեստերոնային օղերը հատուկ մշակվել են կրծքով կերակրման ընթացքում կիրառելու նպատակով, քանի որ կաթնարտադրության վրա չեն ազդում ։ Տեղադրելուց հետո այն աստիճանաբար ձերբազատում է պրոգեստերոն հորմոնը ։
Պրոգեստերոնային օղը կիրառման առաջին թույլտվությունը ստացել է դեռևս 1998 թ․ ։ Այն ներառված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղերի ցանկում, որն ըդգրկում է առողջապահական համակարգում կիրառվող ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղերը ։ 2014 թվականի դրությամբ պրոգեստերոնային օղերն առկա են Հարավային և Կենտրոնական Ամերիկայի մի շարք երկրներում ։ 2016 թվականից ԱՄՆ-ում չի կիրառվում ։ Մշակվել է «Population Council» կազմակերպության կողմից և վաճառվում է «Progering» անվան տակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բեղմնականխում Կատեգորիա:Հղիություն Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր Կատեգորիա:Պրոգեստերոն Կատեգորիա:Հորմոններ Կատեգորիա:Հակաբեղմնավորիչներ
Ալեքսեևկա (Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջան)
Ալեքսեևկա (Алексеевка), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանում։ Ալեքսեևսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Գիլգամեշ (էպոս)
Գիլգամեշ, շումերաբաբելական հերոսական էպոսի պայմանական անվանումը։ Այն աշխարհի ամենահին պահպանված գրական ստեղծագործություններից մեկն է, սեպագրերով գրված ամենամեծ երկը, Հին Արևելքի գրականության խոշորագույն նմուշներից մեկը։ Էպոսն ստեղծվել է աքքադերենով շումերական ավանդազրույցների հիման վրա մեկուկես հազարամյակի ընթացքում՝ սկսած մ․թ․ա․ 18-17-րդ դարերից։ Նրա առավել ամբողջական տարբերակը հայտնաբերվել է 19-րդ դարի կեսերին Նինվեում՝ Աշուրբանիպալի գրադարանում կատարված պեղումների ժամանակ։ Այն գրված է տասներկու վեցասյուն պնակիտների վրա մանր սեպագրերով, ներառում է շուրջ երեք հազար տող և թվագրված է մ.թ.ա. 7-րդ դարով։ Քսաներորդ դարում գտնվել են նաև հատվածներ էպոսի այլ տարբերակներից, այդ թվում՝ խուռիերեն և խեթերեն։
Էպոսի գլխավոր կոլիզիան Էնկիդուի մահն է, որը ցնցում է Գիլգամեշին։ Նա սկսում է անմահություն փնտրել։ Արևի աստծու ուղիով գնում է երանելի Ուտնապիշտիմի կղզին, որը համաշխարհային ջրհեղեղ է վերապրել, ձեռք է բերում հավերժական երիտասարդության ծաղիկը, բայց օձն առևանգում է այն (անդրաշխարհ ճամփորդելու ավանդական այս մոտիվը էպոսում ենթարկված է հերոսական նպատակների)։ «Գիլգամեշ» էպոսում համաշխարհային գրականության պատմության մեջ առաջին անգամ բարձրանում է մարդու մահկանացու լինելու և նրա կյանքի իմաստի խնդիրը։ Մահվան ողբերգական անխուսափելիությունը հաղթահարվում է հերոսական արարքների անմահությամբ ։
Էպոսի հայտնաբերում
1849 թվականին անգլիացի հնէաբան Օստին Հենրի Լայարդը պեղումների արդյունքում հայտնաբերել է ասորական քաղաք Նինվեն։ Հետագա պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել է Աշուրբանիպալ արքայի սեպագիր գրադարանը։ Այդ գրադարանի սեպագիր պնակիտները Լայարդի օգնական Հորմուզդ Ռասսամը, ով 1852 թվականին հայտնաբերել է գրադարանի երկրորդ մասը, ուղարկել է Բրիտանական թանգարան ։
Գտնված պնակիտների ուսումնսիրությամբ ավելի ուշ զբաղվել է տաղանդավոր ինքնուս, թանգարանի եգիպտաասորական բաժնի օգնական Ջորջ Սմիթը։ 1862 թվականի դեկտեմբերի 3-ին նա զեկույցով հանդես է եկել «Աստվածաշնչյան հնէաբանության միությունում»։ Զեկույցում նա պնդում էր, որ գտել է մի առասպել ջրհեղեղի մասին, որը մոտ է Աստվածաշնչում շարադրվածին։ Այս լուրը համընդհանուր հետաքրքություն է առաջացրել։ «Դեյլի թելեգրաֆ» շաբաթաթերթը նույնիսկ խոստացել է 1000 ֆունտ նրան, ով կգտնի ասքի պակասող մասերը։ Ջորջ Սմիթն օգտվել է դրանից և ուղևորվել Միջագետք   ։
Շարունակելով պնակիտների վերծանումը՝ Սմիթը բացահայտել է, որ ջրհեղեղի մասին գրառումը ինչ-որ մեծ ստեղծագործության մաս է, որը բաբելացիներն անվանում էին «Ասք Գիլգամեշի մասին»։ Ըստ գրիչների՝ «Ասքը» կազմված էր 12 երգերից, որոնցից յուրաքանչյուրը կազմում էր շուրջ 300 տող։ Շուտով նա հասկացել է, որ ասքից հատվածներ են պակասում, քանի որ որոշ պնակիտներ բացակայում էին։ 1873 թվականին նրա կողմից կազմակերպված արշավի արդյունքում հաջողվել է գտնել 384 պնակիտ, որոնց թվում էր նաև էպոսի բացակայող մասը   ։
20-րդ դարի սկզբին և կեսերին գտնվել են մի շարք պնակիտներ, որոնք պարունակում են էպոսի հատվածներ տարբեր լեզուներով ։
2015 թվականին էպոսին ավելացվել է ևս 20 նոր տող։ Սա տեղի է ունեցել այն բանից հետո, երբ Իրաքի պատմության թանգարանի աշխատակիցները մի քանի տասնյակ կավե պնակիտներ են գնել մաքսանենգներից, որոնք չէին էլ կասկածում դրանց բովանդակության մասին։ Ինչպես պարզվել է հետագայում, պնակիտներից մեկի վրա արձանագրված է էպոսի մինչ այդ անհայտ հատված։
Վաղ ասքեր Գիլգամեշի մասին
«Գիլգամեշի մասին էպոսն» ստեղծվել է մեկուկես հազարամյակի ընթացքում։ Մեր օրեր են հասել սեպագիր պնակիտներ, որոնցում Գիլգամեշի մասին երգերը, որոնք էպոսի մաս են կազմում, գրված են Հին Արևելքի չորս լեզուներով՝ շումերերեն, աքքադերեն, խուռիերեն և խեթերեն։ Այս տեքստերից հնագույնները շումերերեն են։ Չնայած այդ հանգամանքին՝ ամենաարժեքավորը համարվում է աքքադերեն տարբերակը, որը հսկայական գեղարվեստական արժեք է ներկայացնում ։
Ս․ Լենգդոնը 1932 թվականին «Գիլգամեշի մասին շումերական էպոսը» աշխատության մեջ ենթադրել է, թե գոյություն է ունեցել շումերական էպոս Գիլգամեշի մասին։ Ս․ Կրամերը նույնպես համարել է, որ շումերերեն բոլոր երգերը կապված են եղել միմյանց հետ։ Սակայն Ի․ Մ․ Դյակոնովը ենթադրել է, որ Գիլգամեշին նվիրված յուրաքանչյուր երգ ինքնուրույն ստեղծագործություն է ։
Վաղ ասքերը վերաբերում են այսպես կոչված Նիպպուրյան կանոնին, որը աքքադաշումերական էպոսի մաս էր կազմում։ Ի սկզբանե դրանց նախատիպերը հավանաբար եղել են գրառված տեղեկություններ Ուրուկ քաղաքի և դրա տիրակալների մասին։ Բացի Գիլգամեշից, ով Ուրուկի հինգերորդ տիրակալն էր, մեզ են հասել ասքեր Էնմերկարի՝ Ուրուկի երկրորդ կառավարչի և Լուգալբանդայի՝ չորրորդ տիրակալի ու Գիլգամեշի հոր մասին ։
Գիլգամեշի հետ կապված աքքադաշումերական պատմությունները թվագրված են մեր թվարկությունից առաջ երկրորդ հազարամյակի սկզբով (մ.թ.ա. մոտ 18-րդ դար)։ Սակայն հաշվի առնելով գրիչների թույլ տված բազմաթիվ սխալները և անճշտությունները, ինչպես նաև լեզուն, որն այդ ժամանակաշրջանի համար արխայիկ է, հետազոտողները կարծում են, որ էպոսն ավելի վաղ է գրվել ։
Հաշվի առնելով, որ պոեմն ըստ երևույթին ստեղծվել է մինչև Ուրյան միասնական պանթեոնի հիմնումը, նաև հենվելով Միջագետքի հարավում աքքադերենի տարածման վերաբերյալ տվյալների վրա՝ էպոսի ստեղծման ժամանակաշրջանը համարում են մ.թ ա. 23-21-րդ դարերը ։
Ներկայումս հայտնի ասքերն են.
Ավանդազրույցների ստեղծումից հետո արդեն ոչ ոք չէր էլ հիշում Գիլգամեշի պատմական կերպար լինելու փաստի մասին։ Էպիկական ժանրով գրված պոեմները բովանդակությամբ պարզ են, ոճով՝ հնամենի, արխայիկ, որով բավականին տարբերվում են Գիլգամեշի մասին աքքադերեն պոեմից, որը ստեղծվել է դրանցից կարճ ժամանակ անց ։
Էպոսի ստեղծում
Էպոսի հետազոտողների կարծիքով՝ Գիլգամեշի մասին առաջին երգերը ստեղծվել են մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակի առաջին կեսերին։ Մեր ժամանակներ հասած առաջին գրառումները ստեղծվել են մոտ 800 տարի առաջ։ Մոտավորապես այդ ժամանակներին է վերաբերում նաև պոեմի աքքադական տարբերակի ստեղծման ընթացքը, որը վերջնականապես պատրաստ է եղել մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակի վերջում։ Այդ հազարամյակում Պաղեստինում և Փոքր Ասիայում ստեղծվել էր մեկ այլ աքքադական տարբերակ՝ «ծայրամասայինը»։ Այս ժամանակներին են պատկանում նաև էպոսի խուռիերեն և խեթերեն թարգմանությունները։ Երկրորդ հազարամյակի վերջերին և մ. թ. ա 7-6-րդ դարերում ստեղծվել է էպոսի վերջնական՝ «Նինվեի» տարբերակը, որն էլ հենց գտնվել է Աշուրբանիպալի գրադարանում ։
Ավելի ուշ Գիլգամեշը համարվում էր մարդկանց դևերից պաշտպանող աստված, անդրաշխարհի դատավոր։ Նրա պատկերը կախում էին տան մուտքի դիմաց, քանի որ հավատում էին, որ այդ միջոցով օթևանը պաշտպանվում էր չար ոգիներից։ Միաժամանակ պաշտոնական պաշտամունքում Գիլգամեշը որևէ կարևոր դեր չէր կատարում ։
Սյուժե
«Էպոսի» գլխավոր հերոսներն են հզոր ռազմիկ, Ուրուկի արքա կիսաստված Գիլգամեշը և Էնկիդուն՝ վայրի մարդ, որին Արուրու աստվածուհին ստեղծել էր կավից։ Աստվածուհին ստեղծել էր Էնկիդուին` ի պատասխան Ուրուկի բնակիչների խնդրանքին, ովքեր դժգոհ էին իրենց տիրակալից՝ Գիլգամեշից, որին մեղադրում են նրանում, որ նրա վայրագությունը սահման չի ճանաչում։ Էնկիդուն պետք է դիմակայեր Գիլգամեշին, և հնարավոր է, հաղթեր նրան ։
Էնկիդուն քաղաքակիրթ կյանքին ծանոթ չէ, ապրում է տափաստանում՝ վայրի կենդանիների շրջապատում, և չի էլ ենթադրում, թե ինչի համար է ստեղծված։ Դրա հետ մեկտեղ Գիլգամեշը տեսիլքներ է ունենում, որոնցից հասկանում է, որ իրեն վիճակված է ընկեր գտնել ։
Մի անգամ Ուրուկ տեղեկություն է հասնում այն մասին, որ տափաստանում հայտնվել է ինչ-որ հզոր մարդ, որը չի թողնում որս անել՝ պաշտպանելով կենդանիներին։ Գիլգամեշը որոշում է նրա մոտ ուղարկել անառակ կնոջ` համարելով, որ դա կստիպի կենդանիներին լքել Էնկիդուին։ Նա հասնում է իր նպատակին, Էնկիդուն գայթակղվում է, որից հետո անառակ կինը նրան իր հետ քաղաք է տանում, որտեղ նա քաղաքակրթության հետ է առնչվում և առաջին անգամ համտեսում հաց և գինի։