cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ակադեմիական տարի
Ավստրալիա և Նոր Զելանդիա
Ավստրալիացիները և Նոր Զելանդացիները երիտասարդ տարիքում ավանդաբար ճանապարհորդում են արտասահմանյան երկրներում։ Երբեմն դա սահմանվում է մեկ տարի ժամկետով, բայց հաճախ նրանք երկար ժամանակ են անցկացնում արտասահմանում։ Եվրոպան ու Ասիան համարվում են երիտասարդների ակադեմիական ճամփորդության հիմնական երկրները։ Այլ երկրներից ճամփորդության մեկնած շատ երիտասարդներ Ավստրալիայում հասցնում են ինքնակրթությամբ զբաղվել։
Բելգիա
Time Credit համակարգը Բելգիայում տալիս է հնարավորություն, որ երիտասարդները մեկ տարի առանց աշխատելու անցկացնեն այս երկրում։ Սա միտված է այն հանգամանքին, որ երիտասարդները, առանց վախի, առանց աշխատանքն իրենց գոյությունն ապահովող միջոցի գիտակցության, հանգիստ ապրեն և զբաղվեն իրենց համար ավելի կարևոր խնդիրների լուծման գործով։
Դանիա
Դանիան ձգտում էր ակադեմիական տարվա համար սահմանափակումներ մտցնել հատկապես այն երիտասարդների համար, ովքեր հրաժարվում էին հետագա կրթություն ստանալուց։ Նրանց արգելում էր մեկլել արտերկիր, աշխատել ամբողջ ժամանակահատվածի ընթացքում։ 2006 թվականին հայտարարվեց, որ ակադեմիական հանգստի մեկնող ուսանողների թիվը անհամեմատ կրճատվել է։ 2009 թվականին դանիական կառավարությունը նոր օրենք է մշակել, որի համաձայն բոնուս են ստանում այն ուսանողներն, ովքեր չեն օգտվել ակադեմիական ուսումնական տարվա հնարավորություններից։
Հանա
Գանայում բոլոր շրջանավարտներին հնարավորություն է տրված` ունենալ ակադեմիական տարի օգոստոսից օգոստոս, չնայած դա չի համարվում պարտադիր պայման։
Իսրայել
Իսրայելում տղամարդկանց համար պարտադիր պայման է արտերկրում ակադեմիական կրթություն ստանալը, հատկապես, եթե նրանք անցնելու են ծառայողական աշխատանքի։ Բացի այդ, Իսրայելը համարվում է արտասահմանյան շատ երկրների երիտասարդների ուսումնառության հայտնի երկիրը ։ Ամեն տարի այստեղ հյուրընկալվում են շուրջ 10000 երիտասարդներ տարբեր երկրներից։
Ճապոնիա
Աշխատանքային պրակտիկան, որն ընդունված է շրջանավարտների համար, առաջարկելով աշխատատեղ դպրոցն ավարտելուց հետո, այդպիսի ակադեմիական տարին անսովոր է ճապոնիայի համար։
Նիգերիա
Սովորաբար, նիգերիացիները,քոլեջն ավարտելուց հետո, մեկ տարվա ընթացքում անցնում են հանրային ծառայության։ Այն սկսվում է երեքշաբաթյա ռազմական ճամբարից, որտեղից նրանք տեղափոխվում են կառավարության գրասենյակ` տարվա մնացած ժամանակահատվածում աշխատելու համար։
Շահամիր Շահամիրյան
Շահամիր Շահամիրյան, հնդկահայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, հայ բուրժուալուսավորական գաղափարախոսության հիմնադիր, վաճառական։
Գործունեություն
Շահամիրյանը «Որոգայթ փառաց» աշխատության հեղինակն է։ Հայ ժողովրդի մեջ ազատագրական գաղափարների տարածման, երիտասարդությանը հայրենի երկրի պատմությանն ու մշակույթին ծանոթացնելու համար 1771 թվականին Մադրաս քաղաքում հիմնել է հայկական տպարան, որտեղ 1772 թվականին լույս է տեսնում Մովսես Բաղրամյանի «Նոր տետրակ, որ կոչի Յորդորակ» գիրքը։
1773 թվականին հրատարակվում է Որոգայթ փառաց գիրքը, որը օտար լծից ազատագրելուց հետո ստեղծվելիք ապագա հայկական պետության կառավարման համար նախատեսված օրենքների ժողովածու էր։ Ըստ Շահամիրյանի, հայոց ապագա պետության բարձրագույն օրենսդիր մարմինը՝ «Հայոց տունը», պետք է կազմվեր ժողովրդի կողմից ընտրված պատգամավորներից։ Հայաստանում պետք է իշխեր օրենքը։ «Հայոց տունը» պարտավոր էր ստեղծել գործադիր իշխանություն (կառավարություն)։ Այդ նպատակով փոխանորդներից պետք է ընտրվեին տասներեք հոգի, որոնցից մեկը վիճակահանությամբ կարող էր դառնալ նախարար, իսկ մյուսները՝ նախարարի խորհրդակիցներ։ Նախարարը լինելու էր օրենքների առաջին կատարողը և զորքի գլխավոր հրամանատարը։ Հայաստանի բոլոր բնակավայրերը պետք է ունենային դպրոցներ։ «Որոգայթ փառաց» գիրքը սահմանադրական հանրապետություն ստեղծելու ծրագիր էր և հայ քաղաքական մտքի կարևոր նվաճումներից մեկը։
Շահամիր Շահամիրյանն ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ է, հայ բուրժուալուսավորական գաղափարախոսության հիմնադիրը։ Նրա «Որոգայթ փառաց» (1773) երկը սահմանադրական հանրապետություն ստեղծելու առաջին ծրագիրն է աշխարհում։
Շահամիր Շահամիրյանը Հնդկաստան է գաղթել Նոր Ջուղայից և հաստատվել Մադրաս քաղաքում։ Նախ դերձակություն է արել, ապա զբաղվել առևտրով և մեծ հարստություն կուտակել։ Նրա հայացքների ու գործունեության վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Մադրասում հաստատված հայ ազատագրական ու լուսավորական գործիչ Մովսես Բաղրամյանը։ 18-րդ դարը նշանավորում է հայոց ազատագրական դարավոր պայքարի որոշ փայլուն դրվագներ՝ պայքարի նոր ձևերով, գաղափարաքաղաքական նոր հայեցակարգերով ու ծրագրերով։ Հայ քաղաքական մտքի որոնումների և գործնական դիրքորոշումների հստակեցման համար կարևոր նշանակություն ունեցան դարի 20-ականների Արցախի և Սյունիքի հայության ազատագրական հերոսամարտերը։
Նախորդ շրջանի հայ քաղաքական միտքը պետականության վերականգնման և քաղաքական անկախության ձեռքբերման նախապայմաններ էր համարում՝ 18-րդ դարում ի հայտ է գալիս քաղաքական նոր գործոն՝ հզորացող Ռուսաստանը իր հեռահար ռազմավարական նկրտումներով ու հավակնություններով։
Ռուսական գործոնի կարևորումն արտահայտվել է Իսրայել Օրու քաղաքական հայացքներում և գործնական քայլերում։ Նշված գործոնները վերաիմաստավորվում ու բյուրեղացվում են դարի երկրորդ կեսին՝ արտացոլվելով հայ քաղաքական գիտակցության մեջ և քաղաքական վերլուծության առարկա դառնում հատկապես Հովսեփ Էմինի, Մովսես Բաղրամյանի և Շահամիր Շահամիրյանի քաղաքական հայացքներում։
Շահամիրյանի իրավաքաղաքական համակարգում առկա է դեիստական փիլիսոփայության ազդեցությունը։ Աստված, ստեղծելով աշխարհն ու մարդուն և նրանց օժտելով աստվածային օրենքներով, այլևս անմիջականորեն չի միջամտում աշխարհի և հասարակության հետագա գոյության հարցերին։ Սակայն, այստեղից բնավ չի հետևում, որ ըստ քաղաքական մտածողի՝ հասարակության մեջ գործող կարգերն ու օրենքները պետք է համապատասխանեն բնական բնությանը և բանական բնությանը, որ հասարական ու պետական կյանքում գործող օրենքները պետք է հաշվի առնեն մարդու բանականությունը։ Նախ՝ աշխարհի և հասարակության գործերին չմիջամտելու դեիստական սկզբունքը բնավ չի նշանակում, որ Աստված առհասարակ դադարեցնում է հսկողությունը։ Երկրորդ՝ աշխարհի և մարդկանց գոյությունը ինքնաբավ, բացարձակ չէ, որովհետև գոյության օրենքները տրված են ի վերուստ, այսինքն՝ բնության օրենքները համընկնում են աստվածային օրենքների հետ։ Ուստի հասարակության մեջ գործող օրենքների համապատասխանությունը բնական բնությանը կամ բանական բնությանը իրականում նշանակում է համապատասխանեցնում աստվածային օրենքներին։
Այսպիսով, օրենքների՝ մարդու բնական բնությանն ու բանական բնությանը համապատասխանության մասին Շահամիրյանի պահանջը նշանակում է, որ դրական իրավունքի նորմերը պետք է բխեցվեն բնական, այսինքն՝ աստվածային իրավունքի սկզբունքներից։ Հակառակ պարագայում՝ ստեղծված օրենքները համարվում են հակաբնական և հակաբանական։
Հայաստանում ազատագրական պարտությունից հետո ազատագրական միտքը 18-րդ դարի երկրորդ կեսին հիմնավորվեց հայկական գաղթավայրերում։ Հայկական սփյուռքի գաղթավայրերից առավել ակտիվ էին Ռուսաստանինը և Հնդկաստանինը։ Ռուսական կայսրությունում հայերին նրանց հայրենիքի ազատագրման դատարկ հույսեր էին տալիս։ Ռուսաստանը նպատակ ուներ ճանապարհ հարթել դեպի միջերկրական ծով և Հնդկական օվկիանոս՝ այդ ճանապարհին գրավելով Հայաստանը։ Հնդկաստանում հաստատված հայերը զբաղվում էին տարանցիկ առևտրով և իրենց ձեռքում խոշոր կապիտալ էին կուտակել։ Երբ Հնդկաստանը դարձավ Անգլիայի գաղութը, տեղի հայերը սկսեցին խոշոր տնտեսական կորուստներ կրել՝ չդիմանալով անգլիացիների հետ տնտեսական մրցակցությանը։ Հայերի մոտ առաջացավ իրենց տնտեսական գործունեությունը անկախ Հայաստան տեղափոխելու գաղափարը։
Շահամիրյանը կապեր է հաստատել հայ ազգային-ազատագրական շարժման կենտրոնների հետ։ Ձգտել է շարժման մեջ ներգրավել վրաց Հերակլ II թագավորին՝ համարելով, որ հայ-վրացական ռազմական դաշինքն ամուր հենարան է Հարավային Կովկասը թուրք-պարսկական նվաճողներից ազատագրելու և պաշտպանելու համար։ Որպես հայ-վրացական դաշինքի խորհրդանշան՝ Շահամիրյանը Հերակլ II-ին ուղարկել է իր պատրաստած ոսկե շղթայով ու թանկարժեք քարերով ագուցված շքանշանը։ Հետագայում հասկանալով, որ հայ-վրացական ուժերը, առանց Ռուսաստանի ռազմաքաղաքական օգնության, անկարող են ազատագրել և ապահովել Հայաստանի ու Վրաստանի տևական անկախությունը, կապեր է հաստատել ռուսական արքունիքի, ինչպես նաև հայ ազատագրական շարժման գործիչներ Հովսեփ Արղությանի, Հովհաննես Լազարյանի և ուրիշների հետ։ 1780-ական թվականներին, երբ ռուսական արքունիքը ծրագրում էր արշավել Հարավային Կովկաս, Շահամիրյանը Ռուսաստանի և ապագա հայկական պետության հարաբերությունների, ինչպես նաև Հայաստանում ստեղծվելիք կարգերի մասին դաշնագրի նախագիծ է ներկայացրել արքունիք, ըստ որի՝ ազատագրվող Հայաստանում պետք է հաստատվեին հանրապետական կարգեր։
(2759) Իդոմենես
(2759) Իդոմենես (Idomeneus), աստերոիդ Յուպիտերի տրոյացիներից։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի ապրիլի 14-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 5,178965 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 4,8365 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,5214 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Իդոմենես աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 3,844 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 4304,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,083626 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,96° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդներ
Թռչունների չու
Կատեգորիա:Թռչուններ Կատեգորիա:Թռիչք
Էրիկ Կանտոնա
Էրիկ Դանիել Պիեռ Կանտոնա (Éric Daniel Pierre Cantona, 24 մայիսի, 1966, Մարսել), ֆրանսիացի դերասան, ռեժիսոր, պրոդյուսեր և նախկին ֆուտբոլիստ, հարձակվող։
Կենսագրություն
Էրիկ Դանիել Պիեռ Կանտոնան ծնվել է 1966 թվականի մայիսի 24-ին Ֆրանսիայի Մարսել քաղաքում։ Նա հայտնի ֆուտբոլիստ էր, խաղացել է հարձակվողի դիրքում։ Առավել հայտնի է իր մասնակցությամբ Ֆրանսիայի հավաքականի և «Մանչեսթեր Յունայթեդի» կազմում։ Վերջինիս հետ արժանացել է Պրեմիեր Լիգայի չորս չեմպիոնական տիտղոսի։ Մինչև հիմա Յունայթեդի երկրպագուների կողմից համարվում է կենդանի լեգենդ, որոնք նրան տվել են «Էրիկ թագավոր» մականունը։ Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտել է 1997 թ․, որից հետո սկսել է նկարահանվել կինոյում։ Նա նկարահանվել է «Եղիսաբեթ» ֆիլմում, որում կատարել է Ֆուայի դերը։ Հիմա աշխատում է որպես սպորտային ղեկավար «Նյու Յորք Կոսմոս» ակումբում։ Նրան է անգլիացի ռեժիսոր Քեն Լոուչը նվիրել «Էրիկին փնտրելիս» ֆիլմը։
Ֆուտբոլիստի մարզական կարիերան սկսել է «Օսերում»։ Խաղացել է «Մարտինգ», «Նանտ», «Մարսել» և «Բորդո» թիմերում։ Եռամյա կարգապահական տուգանքից հետո որոշում է ավարտել կարիերան, սակայն Ֆրանսիայի հավաքականի մարզիչ Միշել Պլատինին, որը Կանտոնայի մոլի երկրպագու էր, համոզում է նրան շարունակել կարիերան։ Էրիկը որոշում է տեղափոխվել Անգլիա։
Գալով Անգլիա, որոշ ժամանակ խաղում է «Լիդս» թիմում։ 1992 թվականի նոյեմբերին տեղափոխվում է «Մանչեսթեր Յունայթեդ»՝ 1,2 միլիոն ֆունտով։ Առաջին խաղն անցկացրել է դեկտեմբերի 6-ին, որտեղ Յունայթեդը հաղթեց 2-1 հաշվով։ Նրա նորամուտը հաջող է ստացվում, որովհետև նա ոչ միայն գոլեր էր խփում, այլ ստեղծում գոլային պահեր։ Սակայն նրա տաղանդը չէր համընկնում նրա բնավորության հետ։ Լիդսի հետ խաղի ժամանակ նա թքում է երկրպագուներից մեկի վրա, որի համար տուգանվում է հազար ֆունտ։ Կարգապահական խնդիրները շարունակում էին նրան հետապնդել։ Մեկ մրցաշրջանի ընթացքում նա ստանում է չորս կարմիր քարտ։
Կարիիերան ավարտում է 1997 թվականին։ Այդ նորությունը ցնցում է Յունայթեդի երկրպագուներին, որոնց համար նա կենդանի լեգենդ էր։
2004 թվականին Կանտոնան հայտարարեց․ «Ես հպարտ եմ, որ երկրպագուները դեռ երգում են իմ անունը, բայց վախենում եմ, որ վաղը նրանք կդադարեն։ Վախենում եմ, քանի որ սիրում եմ, իսկ ինչ սիրում ենք, վախենում ենք կորցնել»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1966 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարսել քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Օսերի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Օլիմպիկ Մարսելի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բորդոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լիդս Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Բերյոզովկա (գյուղ, Սեմիլուկսկի շրջան)
Բերյոզովկա (Берёзовка), գյուղ Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզի Սեմիլուկսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզի Սեմիլուկսկի շրջանի բնակավայրեր
Գոլիշևսկոե (գյուղ, Բելոպոլիեի շրջան)
Գոլիշևսկոե (Голишівське), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գոլիշևսկոե գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լյոյմա
Լյոյմա (Lojma), գյուղ հյուսիսարևելյան Ալբանիայում։ Ընդգրկված է Կուկասի գավառի Զապոդի համայնքի կազմում։ Տեղակայված է Գորա պատմական նահանգի՝ Ալբանիային պատկանող տարածքում։
Մեզյեր ան Բրեն (կանտոն)
Մեզյեր ան Բրեն (Mézières-en-Brenne), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Կենտրոն շրջանում։ Էնդր դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Լը Բլան օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 3578 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 3615 է։ Կանտոնում կա 8 կոմունա։
Լյոյմա
Լյոյմա գյուղին առավել մոտ տեղակայված բնակավայրերն են Գորայի Օչիկլե ու Ցերնոլևո գյուղերը, ինչպես նաև ալբանական Բելյա, Տեյա ու Նիմցա գյուղերը։ Բելյան տեղակայված է Լյոյմայի հյուսիսային, Օչիկլեն ու Ցերնոլևոն՝ արևելյան, Տեյան՝ հարավարևելյան, Նիմցան՝ հարավային կողմում։ Գյուղից արևմուտք տեղակայված է Գյալլիցա լեռնազանգվածը։
Մեզյեր ան Բրեն (կանտոն)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Լյոյմա
Պատմություն
Ալբանիայում բուլղարական եկեղեցական դպրոցների գլխավոր համակարգող-կազմակերպիչ Սրեբրեն Պոպետրովի՝ 1930 թվականին կազմված զեկույցի համաձայն՝ Լյոյմա գյուղում կար շուրջ 60 տուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալբանիայի բնակավայրեր
Դավիթ Կյուրոպաղատ
Դավիթ Բագրատունի (დავით III კუროპალატი, ), Տայքի կյուրոպաղատ (994–1000)։ Տայքի Բագրատունիների իշխանական տոհմից ։
Կենսագրություն
Դավիթ Կյուրոպաղատը Ատրներսեհ II Կյուրոպաղատի որդին է, Բագրատունիների տոհմից։ Նա կրում էր Քարթվելի արքա տիտղոսը, որը նրան էր փոխանցվել իր հորեղբոր՝ Բագրատ Բ-ից։ Օգնել է Կարսի թագավոր Մուշեղ Ա-ին ընդդեմ Հայոց արքա Սմբատ Բ-ի, Բագրատունյաց շահնշահ տիտղոսը ժառանգելու հարցում, բայց շուտով Դավիթ Կյուրոպաղատի միջնորդությամբ լուծվել է խաղաղ ճանապարհով։ Բյուզանդիայի կայսեր` Վասիլ Բ-ի խնդրանքով Դավիթը օգնել է բյուզանդական հայազգի զորավար Վարդաս Փոկասին և Հալիս գետի մոտ՝ Պանկալիա վայրում, պարտության է մատնել Վարդաս Սկլերոս-ին։ Դավիթը գրավել է Մանազկերտը, արաբներին և թուրքերին դուրս քշելով քաղաքից` այնտեղ հաստատել է հայերին և հույներին։ 997-998 թվականներին պաշարել է Խլաթը ու պարտվել։ 998 թվականին հաղթել է Ատրպատականի ամիրա Մամլանին։ Մահացել է 1000 թվականին. քանի որ ժառանգ չուներ, Բյուզանդիայի կայսր Վասիլ Բ-ն դավադրաբար կայսրությանն է կցել Տայքի Դավիթ Կյուրոպաղատի իշխանության տարածքը, որտեղ հետագայում կազմակերպվել է Իբերիա բնակաթեմը։ Դավիթ Կյուրոպաղատն է թագ ուղարկել Փառիսոսի Սենեքերիմ թագավորին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տայքի կյուրոպաղատներ Կատեգորիա:Բագրատունիներ Կատեգորիա:930 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 31 մահեր Կատեգորիա:Բագրատիոնիներ Կատեգորիա:Տայքի Բագրատունիներ
Կրասնի Կամեն (գյուղ, Բոգրադսկի շրջան)
Կրասնի Կամեն (Красный Камень), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Բոգրադսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 171 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Բոգրադսկի շրջանի բնակավայրեր
Վիտորկյանո
Վիտորկյանո (Vitorchiano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Վիտերբո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 3214 մարդ (2001 թ․ դրությամբ), խտությունը կազմում է 107,74 մարդ/կմ2։ Զբաղեցնում է 29,83 կմ2 տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 01030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0761։
Բնակավայրի հովանավորը համարվում է Միքայել հրեշտակապետը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի մայիսի 8-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Աղլաբիների պետություն
Աղլաբիների պետություն, ավատատիրական պետություն Հյուսիսային Աֆրիկայում (800-909)։ Իշխանության գլխին էին արաբական ծագում ունեցող Աղլաբիները (الأغالبة‎)։
Պատմություն
800( ըստ Հիջրայի՝ 184 ) թվականին այս արքայատոհմի հիմնադիրը՝ Իբրահիմ ալ Աղլաբը՝ Զաբի նահանգապետը, իր նահանգում դրսևորել էր եռանդ և հմտություններ օրենքը և կարգուկանոնը վերականգնելու հարցում։ Նա Հարուն առ-Ռաշիդ խալիֆայի կողմից օժտվել էր նրա համար նպաստավոր իշխանական լիազորությամբ։ Նրա վասալը հրաժարվել էր մինչև այդ ժամանակ Իֆրիկյային տրվող հարկից և հանձն էր առել վճարել 40.000 դինար տուրք կայսերական գանձարանին։ Աղլաբի ամիրին և խալիֆային կապող կապերը թույլ էին տալիս նրան ունենալ մեծ չափով ինքնուրույնություն, հատկապես ժառանգության ասպարեզում։ Նա իր որոշումը կայացնում էր առանց Բաղդադի միջամտության. այսպես էին վարվում նաև նրան հաջորդող ամիրները։
Իֆրիկիայի արաբ կառավարիչների մասին մեր գիտելիքներն նշանակալից են։ Խալիֆաների այս բարձր պաշտոնյաների մեջ հնարավոր էր գտնել տարբեր անհատականություններ։ Չնայած մեծամասնությունը հաճույքներով էր տարված և կախվածություն ուներ խմիչքից, որը երբեմն ստեղծում էր հանցագործության պոռթկումներ և արյունահեղություն, նրանց մեջ կային նաև արվեստի մարդիկ, ովքեր օժտված էին վեհության զգացումով, խելացի և փորձառու քաղաքական գործիչներ էին, և առաջնորդները մտահոգված էին հասարակական աշխատանքին նպաստելով և դրանից ստացված եկամուտը նահանգի բարեկեցությանը ծառայեցնելով։ Նրանց օրոք Իֆրիկիյան մեծ վերածնունդ է ապրում. շատ հրաշալի կառույցներ դեռ վկայում են նրանց մեծ դերի մասին։
Նրանց պետք էր էներգիա և քաղաքական հմտություն՝ իրենց առջև ծառացած դժվարությունները հաղթահարելու համար։ Իբրահիմ ալ-Աղլաբը ստիպված էր հանգեցնել Բերբերյան ապստամբությունները։ Աղլաբիների տարածքի սահմաններում Խարիջիականությունը Հարավային Իֆրիկիյայի, Ավրասիև գրեթե ամբողջ կենտրոնական Մաղրիբի վերահսկողության տակ էր, Զաբը ձևավորում էր թագավորության արևմտյան սահմանը։ Փոքր Քաբիլիայի Քութամայի կապվածությունը Շիիզմին հանդիսացավ թագավորության անկման պատճառը։ Ամենալուրջ ճգնաժամները, սակայն, կենտրոնացած էին Աղլաբիների թագավորության սրտում։ Թունիսը և նույնիսկ ալ-Քայրավանը ընդդիմության կենտրոններ էին, իսկ ամենաանհանգստացնող տարրերը Ջունդի արաբներն էին, ովքեր համարվում էին Աղլաբիների ամենամեծ աջակցողները։ Իբրահիմ առաջինը ճնշել է 2 ապստամբություն՝ Համիդի Աբդ առ-Ռահման ալ-Քինդիի 802 ( Հիջրա՝ 186 ) թվականին և Իմրան Մուկալադինը և 809( Հիջրա 194) թվականին, որոնցից 2-ում էլ Կայրավանիսները մասնակցություն են ունեցել։ Կանխազգալով վտանգը՝ ամիրը կառուցել էր ալ-Կասր ալ-Կադիմը (ալ-Աբբասիյա)՝ ալ-Կկայրավանից հարավ, և այնտեղ էր տեղափոխել նստավայրը։ Նա իրեն շրջապատել էր Ջունդի վստահելի տարրերով և բերել էր ստրուկների, որոնք կազմել էին ազդեցիկ գունագեղ պահակազոր։
Քայրավանիսների հյուրընկալությունը և նրանց նկատմամբ աղլաբիների վարած քաղաքականությունը ձևավորեցին դինաստիայի ներքին պատմության մեկ այլ կերպարանք։ Այս հյուրընկալությանը հատկապես նպաստում էին կրոնական դասի գիտունները և կեղծ բարեպաշտները։ Սրանք այն մարդիկ էին, ովքեր վայելում էին մարդկանց վստահությունն ու հարգանքը։ Սրանք կրոնի ուսուցիչներն էին, հադիսների մեկնաբանողները, իրավաբաններն ու սատվածաբանները, ովքեր, մեծ մասամբ, արևելյան ծագում ունեին, ապրում էին մարդաշատ վայրերում և առաջնորդում էին հասարակական կարծիքը։ Ձևանալով ճգնավորներ՝ նրանք քննադատում էին ամիրների բարոյական պահվածքը, որպես ուղղախոսության մարտիկներ՝ դեմ էին կանգնում նրանց անօրինական որոշումներին և իշխանության չարաշահմանը։ Հաջորդ աղլաբին՝ Աբու-լ-Աբաս Աբդ Ալլահ Իբրահիմը հրապարակեց ֆինանսական ռեֆորմ, որը հակադրվում էր իսլամական սովորույթներին, այն է՝ որոշակի քանակությամբ գանձել բերքից՝ տասանորդի փոխարեն։ Այս ամենը առաջ բերեց մեծ բողոքներ և դրանից ոչ շատ ուշ ամիրի մահանալը դիտվեց որպես Աստծու պատիժ։ Ընդհանուր առմամբ աղլաբի ղեկավարները հոգևոր դասին վերաբերվում էին հարգանքով և ջանում էին շահել նրանց, բայց հազվադեպ էին կարողանում ստիպել նրանց հանդարտեցնել իրենց անզիջում վերաբերմունքը։
Չնայած այս հաղթանակին, Աղլաբի ամիրների գերագույն ռազմական նվաճումը ձեռնարկվել էր Զիյադաթ Ալլահի կողմից՝ անմիջապես Մանսուր աթ-Թունբուդիի ապստամբությունից հետո և անկասկած ոգեշնչված էր արաբների ուժի՝ արտաքին թատերաբեմ շեղելու մտքով։ 211-ի (827) արշավանքը ընդունեց սուրբ պատերազմի կերպարանք։ Բանակը վստահված էր կրթված իրավագետ Ասադ ալ-Ֆուրատին և Սուսային։ Հավատի համար կռվողները և նրանց հետևորդները նավ նստեցին. նրանք արդեն լսել էին ջիհադի նավահանգստի համբավը, քանի որ գյուղը դեռ 6 տարի առաջ մատակարարվել էր ռիբատի կողմից։ Այս ռիբատը մինչև այժմ գոյություն ունի։ Ազդանշանային աշտարակի ստորին մասի արձանագրության վրա գրված է Զիյադաթ Ալլահի անունը և 206 (821) տարեթիվը։ Ալ-Քայրավանի մեծ մզկիթի կառուցումը վերագրվում է նույն ամիրին՝ Ուքա Նաֆիի կողմից։ 670-ական թթ կառուցված այս ճոխ շինությունը, որը երկու անգամ ձևափոխվել էր 8-րդ դարի ընթացքում, իրականում աղլաբիների աշխատանքն էր։ Զիյադաթ Ալլահից բացի երկու այլ ամիրներ՝ Աբու Իբրահիմը և Իբրահիմ 2-րդը, աշխատանք են տարել դրա վրա և մեծացրել են աղոթասրահը։
Շինարարություն
Աղլաբիները եռանդուն կառուցողներ էին։ Զիյադաթ Ալլահին հաջորդած Աբու Իկալ ալ-Աղլաբի իշխանության տարիներին կառուցվել է փոքր մզկիթ Սուսայում՝ Աբու Ֆաթյարայի անունով։ Նրա օրոք, գրեթե նույն ժամանակահատվածում, կառուցվել են նաև այլ շինություններ։ Աբու-լ-Աբաս Մուհամմադը այն կոչել է Մեծ մզկիթ. այն մինչև այժմ գոյություն ունի։ Պահպանվել են նաև Աբու Իբրահիմ Ահմադի օրոք կառուցված կամարները։ Նա ամբողջ դինաստիայում աչքի է ընկել իր կառուցողական ներդրումներով Իֆրիկիայի ճարտարապետության պատմության մեջ։ Նրան է վերագրվում Թունիսի Մեծ մզկիթի կառուցումը։ Սա նույնպես, ալ-Քայրավանի նման, փոխարինել էր ավելի վաղ շրջանի մզկիթի, որը համարվում էր ոչ ճշգրիտ։ Իշխանի ստեղծարար գործունեությունը և առատաձեռնությունը ամենից առաջ երևում էին նրա ռազմական և հասարակական գործերում։ Իբն-Խալդունը, որը ավելի զգուշավոր է իր հաստատումներում, պնդում է, ու Աբու Իբրահիմ Ահմադը Աֆրիկայում կառուցել է մոտ 10.000 ամրոց, կառուցել է քարից և զարդարել է երկաթե դարպասները։ Նա կառուցել է մեծ քանակությամբ շինություններ թե՛ ծովափնյա շրջանում, թե՛ արևելյան սահմաններում։ Սուսայում գտնված կամարներից մեկը ըստ մի արձանագրության (245/859) հնարավոր է կառուցված է եղել Հադրամաութի մի հին պատի վրա։ Նույն ձևով Բուրջ Յունգան՝ Թունիսի ծովափնյա շրջանում, Մահրուից հարավ, որը նույնպես վերագրվում է Աղլաբիների շրջանին, բյուզանդական ամրոց է, որի հիմքերը դրվել են մուսուլմանական ճարտարապետների կողմից։
Հավանաբար նույն բանը կիրառվել է բազմաթիվ ջրաբաշխական ձեռնարկումներում, բայց կարելի է ենթադրել, որ աղլաբիները ձեռնարկել են ջրային քիչ պաշար ունեցող շրջանների բարգավաճումը վերականգնելու համար, մասնավորապես՝ ‘‘Թունիսյան շրջանի’’ հարավում։ Մ. Սոլինյաքի վերջին աշխատանքներից մեկը, որը հիմնված է օգտագործված նյութերի և կիրառված կառուցողական մեթոդների ուսումնասիրման վրա։
Իրենց հասարակական աշխատանքների, պաշտպանության հաստատման և ընդհանրապես բոլոր տեսակի կառույցներում ամիրները օգտագործում էին տեղանքից հավաքված աշխատուժը։ Արհեստանոցների հսկումը վստահված էր ոչ մուսուլման ազատ արձակված ստրուկներին։ Նրանց մետաղադրամների վրա հիշատակվում են նույն ծագման իշխանավորների անուններ, ովքեր վերահսկում էին Մինթը։
Չնայած Քրիստոնեական Աֆրիկայից ժառանգած ավանդույթները զգալի ազդեցություն էին ունեցել կառույցների ստեղծման և զարդարման մեջ (Հռոմեական խճաքարային ոճը դեռևս կիրառվում էր), աղլաբիների ճարտարապետությունը ներառում էր նաև արևելյան տարրեր։ Սիրիայի, Եգիպտոսի և Միջագետքի ազդեցությունը ակներև է, և մի նոր ու հատկապես իսլամական արվեստ է առաջանում, որն իր ամենաապշեցուցիչ արտահայտությունը գտնում է ալ-Քայրավանի մեծ մզկիթում։
Աղլաբիների անկումը
Դինաստիան իր բարգավաճման վերջին տարիները համընկել են Աբու Իսհակ Իբրահիմ 2-րդի կառավարման տարիներին, որը հաջորդել էր Աբու Աբդ Ալլահ Մուհամմադին։ Նա աչքի է ընկել իր դաժանությամբ։ Աբբասյան խալիֆ ալ-Մութադիդի հրամանով, ով նրա հասցեին բողոքներ էր ստացել, նա հրաժարվեց իր գահից՝ իր որդու՝ Աբու-լ-Աբաս Աբդ Ալլահի օգտի համար։ Չկարողանալով ուխտագնացության գնալ ցամաքային ճանապարհով՝ նա գնաց Սիցիլիա, այնտեղից էլ՝ Կալաբրիա, որտեղ էլ մահացավ մինչև Կոսենչա հասնելը։ Իբրահիմ 2-րդի կառավարության ընթացքում Իֆրիկիայում հայտնվեց Շիական միսիոներ Աբու Աբդ Ալլահը։ Սա այն մարդն էր, որն անկման հասցրեց դինաստիան և ապահովեց Ֆաթիմյան ալ-Մահդի Ուբեյդ Ալլահի հաղթանակըԱջակցություն ստանալով Քութամա բերբերներից, ում նա արդեն շրջել էր դեպի շիիզմ, Աբու Աբդ Ալլահը գնաց նվաճելու Աղլաբիների թագավորությունը։ Աղլաբի ամիր Աբու Մուդար Զիյադաթ Ալլահ 3-րդը փորձում է կանգնեցնել Քութամաների ներխուժումը, սակայն վրա հասնող աղետը անխուսափելի էր։ Նրան չի օգնում նաև ալ-Քայրավանի պատերի նորոգումը։ Երբ նրա ուղարկած զորքերը պարտվում են, նա հայտարարում է, թե իրենք մեծ հաղթանակ են տարել, սակայն ինքն էլ պատրաստվում է հեռանալու։ Նա թողնում է Ռաքքադան ՝ Իբրահիմ 2-րդի կառուցած քաղաքը և իր հետ վերցնելով այնքան գանձ, որքան կարող էր տանել, հեռանում է Եգիպտոս։ Այնտեղից նա գնում է Ռաքքա, սակայն հետագայում վերադառնում է Եգիպտոս և մահանում Երուսաղեմում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Թունիսի պատմություն Կատեգորիա:Ալժիրի պատմություն Կատեգորիա:Լիբիայի պատմություն Կատեգորիա:Իտալիայի պատմություն Կատեգորիա:Արաբական խալիֆայություն Կատեգորիա:Նախկին ամիրայություններ
Ձյունե թագուհին
Պատում առաջին։ Հայելու և իր փշուրների մասին
Չար դևիկը պատրաստում է մի հայելի, որի մեջ ամեն բարի և գեղեցիկ բան արտացոլվում է որպես չար ու այլանդակ, իսկ չարն ուղղակի աչք էր ծակում և ավելի վատ երևում։ Մի անգամ թրոլի աշակերտները վերցնում են հայելին և սկսում ամենուր շրջել դրանով։ Ի վերջո նրանք որոշում են բարձրանալ երկինք, «որպեսզի ծաղրեն Աստծուն»։
Որքան ավելի էին բարձրանում, հայելին այնքան ավելի շատ էր ծռվում։ Եվ նրանք հազիվ էին բռնած պահում։ Այսպես ավելի ու ավելի վերև էին թռչում դևիկի աշակերտները, մեկ էլ հանկարծ հայելին այնպես ծռվեց ու դողդողաց, որ ձեռքներից դուրս պրծավ, ընկավ գետին և փշուր-փշուր եղավ։ Բայց հայելու միլիոնավոր փշուրներն անհամեմատ ավելի շատ վնաս պատճառեցին, քան ինքը հայելին։ Այդ փշուրներից մի քանիսը, ընդամենը ավազի հատիկի մեծությամբ, աշխարհից աշխարհ թռչելով, երբեմն ընկնում էին մարդկանց աչքերի մեջ և այնտեղ էլ մնում։ Եվ այն մարդը, ում աչքի մեջ այդպիսի փշուր էր ընկնում, սկսում էր ամեն ինչ գլխիվայր տեսնել, ամեն բանի մեջ միայն վատն էր տեսնում, որովհետև հայելու ամեն մի փշուր ուներ նույն հատկությունը, ինչ որ առաջ ամբողջ հայելին։ Պատահում էր նաև, որ փշուրներն ընկնում էին մարդկանց սիրտը, և դա ամենից վատն էր․ սիրտը սառույցի կտոր էր դառնում։ Հայելու բեկորների մեջ կային և մեծերը, այնպիսի բեկորներ, որոնցից ակնոցներ շինեցին, բայց վա՜յ այն մարդուն, ով այդ ակնոցը կդներ իրերին նայելու և դրանց մասին ճիշտ դատելու նպատակով։ Իսկ չար դևիկը քրքջում էր այդ ամենի վրա։
Պատում երկրորդ։ Տղան ու աղջիկը
Մի մեծ քաղաքում ապրում էին երկու աղքատ երեխա՝ Կայը և Գերդան։ Նրանք ազգականներ չէին, բայց իրար սիրում էին քույր ու եղբոր պես։ Երկու ընտանիքներն էլ աճեցնում են գեղեցիկ վարդեր, և երեխաները սիրում են նստել վարդերի թփերի մոտ։ Ձմռանը, ճիշտ է, այգում հնարավոր չէր խաղալ, այդ պատճառով էլ նրանք միմյանց հյուր էին գնում։
Ամռանը նրանք կարող էին մի ոստյունով մեկը մյուսի տունն ընկնել, մինչդեռ ձմռանը պետք է նախ շատ ու շատ աստիճան իջնեին, և հետո նույնքան աստիճան վեր բարձրանային։ Իսկ բակում ճախրում էին ձյան փաթիլները։
− Դա սպիտակ մեղուների պարս է,− ասում էր պառավ տատիկը։
− Իսկ նրանք է՞լ թագուհի ունեն,− հարցնում էր տղան․ նա գիտեր, որ իսկական մեղուները թագուհի են ունենում։
− Ունե՛ն,− պատասխանում էր տատիկը։− Նա այնտեղ է, որտեղ պարսն ամենից ավելի խիտ է։ Նա բոլորից մեծ է, և երբեք երկար ժամանակով գետնին չի մնում, միշտ թռչում է՝ սև ամպին բազմած։ Հաճախ գիշերները նա թռչում է քաղաքի փողոցներով և լուսամուտներից ներս նայում, և այդ ժամանակ լուսամուտները ծածկվում են սառցե նախշերով, որոնք կարծես ծաղիկներ լինեն։
Անցնում է որոշ ժամանակ։ Ամռանը Կայն ու Գերդան նստած են իրենց այգում՝ վարդերի մոտ։ Եվ ահա այդ պահին Կայի աչքն ընկնում է սատանայական հայելու փոքրիկ կտորը։ Նրա սիրտը դառնում է սառույցի կտոր. նա ծիծաղում է տատի վրա և ծաղրում Գերդային։ Վարդերի գեղեցկությունն այլևս նրան չի հուզում, նրան չեն հիացնում ձյան փաթիլների մաթեմատիկական իդեալական ձևերը («ոչ մի անկանոն գիծ չկա»)։ Մի անգամ Կայը հրապարակում սահնակ էր քշում։ Ավելի համարձակներն իրենց սահնակները կապում էին գյուղացիների սահնակներին և բավականին երկար տարածություն անցնում։ Հրապարակում հայտնվում է մի մեծ սպիտակ սահնակ։ Կայն իր սահնակը կապում է այդ սահնակից և սլանում նրա հետ։ Մեծ սահնակը սլանում է ավելի ու ավելի արագ։ Նրանք դուրս են գալիս քաղաքի դարպասներից։ Դա Ձյունե թագուհու սահնակն էր։
Պատում երրորդ։ Կախարդել իմացող կնոջ ծաղկանոցը
Գերդան գնում է Կային փնտրելու։ Իր ճանապարհին նա հանդիպում է մի կախարդ կնոջ։ Պառավը Գերդային հրավիրում է իր տանը գիշերելու և որոշում է նրան որդեգրել ու պահել իր մոտ։ Նա սանրում է աղջկա մազերը, ինչի հետևանքով վերջինս մոռանում է Կային։ Պառավը կախարդանքով թաքցնում է իր ծաղկանոցի բոլոր վարդերը, որպեսզի աղջիկը չհիշի Կային, բայց մոռանում է թաքցնել գլխարկի վրայի վարդերը։
Մի անգամ այդ գլխարկն ընկնում է Գերդայի աչքին։ Վերջինս ամեն ինչ հիշում է և սկսում լաց լինել։ Այնտեղ, որտեղ թափվում էին նրա արցունքները, ծաղկում էին ոչնչացված վարդերը։ Գերդան նրանց հարցնում է.
...դուք հավատո՞ւմ եք, որ նա [Կայը] մեռել է ու այլևս չի վերադառնա։
Ստանալով բացասական պատասխան՝ նա հասկանում է, որ դեռ կարող է փրկել Կային, և ճանապարհ է ընկնում։
Պատում չորրորդ։ Արքայազնը և արքայադուստրը
Լքելով կախարդուհու պարտեզը, որտեղ միշտ ամառ էր՝ Գերդան հասկանում է, որ իրականում արդեն աշուն է, և որոշում է շտապել։ Ճանապարհին նա հանդիպում է ագռավին, որն իր հարսնացուի հետ ապրում էր տեղի թագավորի պալատում։ Նրա հետ ունեցած զրույցից Գերդան եզրակացնում է, որ արքայադստեր փեսացուն Կայն է, և ագռավին համոզում է իրեն ուղեկցել պալատ՝ Կային տեսնելու։ Պարզվում է, որ նա սխալվել է, բայց, արքայադուստրն ու նրա փեսացուն լսելով Գերդայի պատմությունը, նրան խղճում են և նվիրում «և՛ մաշիկ, և՛ ձեռնամուշտակ, և՛ սքանչելի հագուստ», և՛ ոսկե կառք, որպեսզի նա արագ գտնի Կային։
Պատում հինգերորդ։ Փոքրիկ ավազակուհին
Ճանապարհին Գերդայի կառքի վրա հարձակվում են ավազակները։ Նրանք սպանում են ֆորեյտորին, կառապանին և սպասավորին, վերցնում կառքը, ձիերն ու Գերդայի թանկարժեք զգեստները։ Իսկ Գերդան դառնում է ավազակապետուհու քմահաճ, անդաստիարակ, ագահ, բայց և միայնակ դստեր ավարը։ Ավազակուհին Գերդային տեղավորում է իր գազանանոցում։ Աղջիկը տիրուհուն պատմում է իր պատմությունը, վերջինս հուզվում է և Գերդային ծանոթացնում հյուսիսային եղջերուի՝ գազանանոցի հպարտության հետ։ Եղջերուն Գերդային պատմում է իր հեռավոր հայրենիքի մասին, որտեղ իշխում է Ձյունե թագուհին։
Այո՛, այնտեղ հավերժական ձյուն է ու սառույց, որքան հրաշալի է այնտեղ... Այնտեղ է Ձյունե թագուհու ամառային տաղավարը, բայց նրա մշտական ապարանքները Հյուսիսային բևեռի մոտ են, Շպիցբերգեն կղզում։
Գերդան կռահում է, որ հենց Ձյունե թագուհին է Կային իր մոտ պահում։ Փոքրիկ ավազակուհու համաձայնությամբ նա հյուսիսային եղջերուի հետ ճանապարհ է ընկնում։
Պատում վեցերորդ։ Լապլանդուհին և ֆիննուհին
Ճանապարհին Գերդան եղջերուի հետ գիշերում է հյուրասեր լապլանդուհու մոտ, որը, լսելով նրանց պատմությունը, ճանապարհորդներին խորհուրդ է տալիս այցելել կախարդ ֆիննուհուն։ Եղջերուն, հետևելով նրա խոսքերին, Գերդայի հետ գնում է ֆիննուհու մոտ և նրանից աղջկա համար խնդրում «այնպիսի խմիչք, որ նրան տասներկու դյուցազնի ուժ տա»։ Ֆիննուհին պատասխանում է, որ Գերդային այդպիսի խմիչք անհրաժեշտ չէ. «Գերդայի ուժն այն է, որ նա անմեղ, դուրեկան երեխա է»։ Բաժանվելով ֆիննուհուց՝ Գերդան եղջերուի հետ հասնում է Ձյունե թագուհու պալատ։ Այնտեղ նրանք բաժանվում են. այդտեղից աղջիկը պետք է մենակ գնար։
Պատում յոթերորդ։ Ինչ կար Ձյունե թագուհու ապարանքում և ինչ պատահեց հետո
Չնայած բոլոր արգելքներին՝ Գերդան հասնում է Ձյունե թագուհու ապարանքին և Կային գտնում միայնության մեջ. նա սառցե ֆիգուրներ էր դասավորում և ուզում էր սարքել «հավերժություն» բառը։ Դա իր գնալուց առաջ հանձնարարել էր Ձյունե թագուհին (ըստ նրա՝ եթե Կայը կարողանար դա անել, ապա նա կլինի ինքն իր գլխի տերը, և ինքը կնվիրի նրան «ամբողջ աշխարհը և մի զույգ նոր չմուշկներ»)։ Կայն սկզբում չի ճանաչում Գերդային, բայց վերջինս երգում է նրա սիրելի սաղմոսը․
Վարդերն են ծաղկել՝ ինչպես դրախտում,
Մանուկ Հիսուսի գալն են ավետում․․․
Կայը հիշում է Գերդային։ Հայելու մյուս բեկորն արցունքի հետ դուրս է գալիս նրա աչքից։ Այնպիսի ուրախություն էր, որ նույնիսկ սառցաբեկորներն էին պարում։ Այժմ Կայն ինքն էր իր տերը։ Նրանք վերադառնում են տուն։ Ճանապարհին հանդիպում են եղջերուին, հետո ֆինուհուն և լապլանդուհուն։ Անտառում հանդիպում են ավազակուհուն, որը պատմում է, որ ագռավը մահացել է և նրա կինը դարձել է այրի։ Իսկ տանը Կային և Գերդային սպասում են վարդերի հրաշալի թփերը։
Գրաքննություն
Հեքիաթի խորհրդային հրատարակումներում բաց են թողնվել քրիստոնեական մոտիվները.
Բնօրինակի ամենավերջում տատիկն Աստվածաշունչ է կարդում, իսկ թարգմանությունում՝ Ավետարան։ Նա նաև արտասանում է. «Եթե չլինեք երեխաների պես, չեք գնա Երկնային արքայություն» (Ավետարան ըստ Մատթեոսի, 18:3) ։
Զուգահեռներ ժողովրդական հեքիաթներում
Սկանդինավյան բանահյուսության մեջ հանդիպում են հիշատակումներ Սառցե կնոջ մասին, որ մարմնավորում է ձմեռն ու մահը (հետագայում այդ կերպարը հանդիպում է բազմաթիվ մանկական գրողների մոտ, մասնավորապես Տուվե Յանսոնի «Կախարդական ձմեռ» ստեղծագործության մեջ)։ Պատմում են, թե իբր Անդերսենի հոր վերջին խոսքերն են եղել․ «Ահա գալիս է Սառցե կինը, և նա գալիս է ինձ մոտ»։ Նմանատիպ կերպարներ են հանդիպում բազմաթիվ ժողովուրդների մոտ․ Ճապոնիայում դա Յուկի-օննան է, ռուսական ավանդություններում հնարավոր է, որ Մարա-Մորենան (Մետել) է։ Հետաքրքիր է, որ Անդերսենն ունի նաև «Սառցե կինը» հեքիաթ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթներ
Արշակ Նազարյան
Արշակ Սուրենի Նազարյան, հայ քանդակագործ։
ՀՀ ժողովրդական նկարիչ, քանդակագործ Սուրեն Նազարյանի որդին է, Արա Նազարյանի եղբայրը։
Կենսագրություն
1994 թվականից մասնակցել է բազմաթիվ ցուցահանդեսների ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում, Մակեդոնիայում, Սերբիայում, Գերմանիայում, Ռուսաստանում և Կոլումբիայում։
Ստեղծագործությունները գտնվում են մի շարք մասնավոր հավաքածուներում, ինչպես նաև ցուցադրվում են Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Հայաստանի ազգագրության պետական թանգարանում, Վանաձորի պետական պատկերասրահում, Կոլումբիայի Մեդելին քաղաքի ժամանակակից արվեստի թանգարանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ
Սենտ Վինսենթ և Գրենադիններ (Saint Vincent and the Grenadines), կղզային պետություն Կարիբյան ծովում, մտնում է Ազգերի Ընկերակցության մեջ։ Պետության տարածքը կազմված է Սենտ Վինսենթ կղզուց և 32 կղզյակներից (Փոքր Անտիլյան կղզեխմբից)։ Խտությունը 389 կմ² է, բնակչություն 118 հազար մարդ (2008)։ Մայրաքաղաքը Քինգսթաունն է։
Տես նաև
Կատեգորիա:Սենտ Վինսենթ և Գրենադիններ Կատեգորիա:Գաճաճ պետություններ Կատեգորիա:Կղզի պետություններ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Լիբերալ ժողովրդավարություններ Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ Կատեգորիա:1979 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
You’re Still the One
«You’re Still the One», կանադացի երգչուհի Շանայա Տվեյնի երգը, նրա «Come on Over» (1997) երրորդ ստուդիական ալբոմի երրորդ սինգլը։ Կանադայի հիթ-շքերթում սինգլը հասել է առաջին, Մեծ Բրիտանիայում՝ հինգերորդ հորիզոնականին ։ «You’re Still the One» երգը ներկայացվել է «Գրեմմի» չորս մրցանակի 1999 թվականին՝ արժանանալով նրանցից երկուսին՝ Լավաքույն քանթրի երգ և Կնոջ վոկալային լավագույն քանթրի կատարում։ Երկու կատեգորիաներում (Տարվա ձայնագրություն և Տարվա երգ) զիջելլ է կանադացի երգչուհի Սելին Դիոնին և նրա «My Heart Will Go On» երգին ։
Պատմություն
Երգը թողարկվել է 1998 թվականի հունվարի 27-ին։ Սինգլը կոմերցիոն հաջողություն է ունեցել, ստացել ոսկե կարգավիճակ Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի (RIAA) կողմից։ Այն հասել է առաջին հորիզոնականին Կանադայի քանթրի երգերի հիթ-շքերթում, հինգերորդ հորիզոնականին Մեծ Բրիտանիայի հիթ-շքերթում և վեցերորդ հորիզոնականին ամերիկյան Billboard Hot Country Songs (ԱՄՆ) հիթ-շքերթում։
Երգն ստացել է դրական արձագանքներ երաժշտական քննադատների ու առցանց հրատարակությունների կողմից և առաջադրվել ու արժանացել մի քանի մրցանակների, այդ թվում նաև տեսահոլովակի համար (ստացել է Billboard Music Video Awards, VH1 Viewer's Choice Awards, առաջադրվել է MTV Video Music Award մրցանակի)։ Երգն արժանացել է APRA Awards մրցանակի, ինչպես նաև ընդգրկվել VH1-ի 100 Greatest Songs of the '90s ցանկում (№ 46) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շանայա Տվեյնի երգեր
Մարտվիլ
Մարտվիլ (მარტვილი), քաղաք Վրաստանի Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթի երկրամասում։ Բնակչությունը՝ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Մարտվիլի շրջան
Ճաղատսար
Ճաղատսար, Քաչալթափա, Քեչալթափա, լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Թեքսարի լեռներում, Ջերմուկ քաղաքից 10 կմ հյուսիս–արևմուտք։ Բարձրությունը 3334 մ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Կայնակքյոյ
Կայնակքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում ։ Գտնվում է Հալեպ-Դիարբեքիր ճանապարհի աջ կողմում, Դիարբեքիր քաղաքից 26 կմ արևմուտք։
Գտնվում էր սարավանդի վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մեչեբիլովո (գյուղ, Բարվենկովոյի շրջան)
Մեչեբիլովո (Мечебилове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1927 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մեչեբիլովո գյուղում բնակվում էր 652 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1769 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1927 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կոս Յոլ
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կլայնայտինգեն
Կլայնայտինգեն (Kleinaitingen), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Աուգսբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1231 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 15,67 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 72 160։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Դոմինիկյան Հանրապետություն
Դոմինիկյան Հանրապետությունը (República Dominicana), կամ Դոմինիկանան պետություն է Կարիբյան ծովի Հայիթի կղզու արևելյան մասում և մերձափյան կղզիների վրա։ Կղզու արևմտյան մասը զբաղեցնում է Հայիթիի Հանրապետությունը։ Կղզին մտնում է Անտիլյան կղզեխմբի մեջ։ Մայրաքաղաքը Սանտո Դոմինգոն է։ Բնակչությունը գնահատվում է 10,090,000 մարդ (2009)։
Բնական պայմանները
Մակերևույթը լեռնային է։ Այստեղ են գտնվում Կորդիլիերա Սենտրալ (առավելագույն բարձրությունը` 3157մ` Դուարտե լեռ), Կորդիլիերա Սեպտենտրիոնալ, Կորդիլիերա Օրիենտալ լեռնաշղթաները։ Գետերը (Սան Խուան, Յունա) կարճ են, ջրառատ, հարավ-արևմուտքում Էնրիկիլիո լիճն է։ Կլիման արևադարձային, պասսատային է։ Հաճախակի են արևադարձային փոթորիկները, որոնք մեծ վնաս են պատճառում երկրի տնտեսությանը։ Ամսական միջին ջերմաստիճանը 25°-27 °C է։ Անձրևային սեզոնը ձգվում է հուլիսից` հոկտեմբեր։ Տարեկան տեղումները` 1000-2000մմ։ Կան նիկելի, արծաթի, բոքսիտների, ոսկու, երկաթի պաշարներ։
Բնությունը
Լեռները ծածկված են խոնավ արևադարձային անտառներով, չոր շրջաններում տարածված են սավանաները։ Կենդանական աշխարհը հարուստ չէ, կան մողեսներ, կրծողներ, բազմատեսակ գունագեղ թռչուններ, միջատներ։
Բնակչությունը
Բնակչության թիվը 10,219,000 մարդ է։ Բնակչության միջին խտությունը` 184.8 մարդ։ Կյանքի միջին տևողությունը` 72.2 տարի։ Ազգային կազմը` մուլատներ (73%), եվրոպացիներ (16%), սևամորթներ (11%)։ Ուրբանիզացման մակարդակը` 65%։ Պետական լեզուն` իսպաներեն։
Պետական կառուցվածքը
Դոմինիկյան Հանրապետությունը անդամակցում է Միացյալ Ազգերի Կազմակերպությանը, Արժույթի Միջազգային Հիմնադրամին, Ամերիկյան Պետությունների Կազմակերպությանը։ Պետական կարգը` նախագահական հանրապետություն։ Պետության և կառավարության ղեկավարը նախագահն է։ Բարձրագույն օրենսդիր մարմինը` երկպալատ պառլամենտ` Ազգային կոնգրես` կազմված Սենատից և Պատգամավորների պալատից։ Երկիրը բաժանվում է 31 պրովինցիայի և 1 ազգային օկրուգի։ Մայրաքաղաքը` Սանտո Դոմինգո (1 887 հազար մարդ)։ Խոշոր քաղաքները` Սանտյագո (500 հազար մարդ), Պուերտո Պլատա (100 հազար մարդ)։ Քաղաքական կուսակցություններն են` Դոմինիկյան ազատագրման կուսակցություն, Դոմինիկյան հեղափոխական կուսակցություն, Սոցիալ-քրիստոնեական ռեֆորմիստական կուսակցություն և այլն։
Տնտեսություն
Տնտեսության հիմքը նախկինում գյուղատնտեսությունն էր։ Ներկայումս ստեղծվել է ազատ առևտրի գոտի, զարգացել է զբոսաշրջությունը։ Մշակում են շաքարեղեգ, ադամաթուզ, բրինձ, սուրճ, լոբի, կակաո, ծխախոտ և այլն։ Կան գյուղատնտեսական հումքի վերամշակման, տեքստիլ, ցեմենտի արտադրության ձեռնարկություններ, երկաթի, նիկելի, ոսկու, արծաթի արդյունահանում։ Արտահանվում է շաքար, սուրճ, ոսկի, արծաթ, ծխախոտ։ Ներմուծում է նավթ, նավթամթերք, տրանսպորտային միջոցներ, արդյունաբերական ապրանքներ։ Առևտրական գլխավոր գործընկերներն են` ԱՄՆ, Մեքսիկա, Վենեսուելա, Ճապոնիա, Հարավային Կորեա։ ՀՆԱ-ն` մեկ շնչի հաշվով 6 767 ԱՄՆ դոլար։ Ազգային արժույթը` դոմինիկյան պեսո (միջազգային նշանակումը DOP):
Պատմությունը
Մինչև XV դարի վերջը Հայիթի կղզում բնակվում էին հնդկացիական ցեղեր։ 1492թ-ին Կոլումբոսի արշավախումբը հայտնագործեց կղզին և այն անվանեց Էսպանյոլա` իր հայրենի Իսպանիայի անունով։ 1496թ-ին իսպանացիներն այստեղ հիմնեցին Սանտո Դոմինգո գաղութը։ Կղզու նկատմամբ հավակնություն ցուղաբերեցին նաև Անգլիան և Ֆրանսիան։ XV դարի վերջից կղզու արևելյան մասը (այժմյան Դոմինիկյան Հանրապետության տարածքը) մնաց Իսպանիայի տիրապետության տակ։ Անկախություն է ձեռք բերել 1865թ-ին։ 1916թ-ին երկրում բռնկվեց հակաիմպերալիստական ապստամբություն, և ամերիկյան զորքերը օկուպացրեցին երկիրը։ 1930թ-ին իշխանության գլուխ անցավ Ռ. Տրուխիլիոն, որը քաղաքական ահաբեկչական արյունոտ ռեժիմ հաստատեց երկրում։ 1962թ-ին ընտրություններում հաղթանակ տարավ Դոմինիկյան հեղափոխական կուսակցության ղեկավար Խուան Բոշը, որի օրոք ընդունվեցին մի շարք ժողովրդավարական օրենքներ։ 1965թ-ին երկիրը ենթարկվեց ինտերվեցիայի ԱՄՆ-ի կողմից։ 2006թ-ին ընտրություններում հաղթանակ տարավ Խոակին Բալագերը, ով մոտ 30 տարի կառավարում էր երկիրը։ Երկար տարիներ երկիրը չէր կարողանում դուրս գալ ճգնաժամային իրավիճակից։ Երկրի նախագահն է Դանիլո Մեդինան։
Ծաչխուրի
Ծաչխուրի (წაჩხური), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մարտվիլի շրջան‎‎‎ում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 408 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մարտվիլի շրջան‎‎‎
Վերին Տայժասու
Վերին Տայժասու  (Верхний Тайжасу), գետ Ռուսաստանում, Կամչատկայի հյուսիս-արևմուտքում։ Հոսում է Կարագինսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Բերյոզովո (գյուղ, Սոկոլսկի շրջան)
Բերյոզովո (Берёзово), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սոկոլսկի շրջանի կազմում։
Բեր (Ստորին Հռենոսի գավառ)
Բեր (Berg), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բերյոզովո (գյուղ, Սոկոլսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սոկոլսկի շրջանի բնակավայրեր
Բեր (Ստորին Հռենոսի գավառ)
Բնակչությունը 2009 թվականի դրությամբ կազմում է 417 մարդ, բնակչության խտությունը` 54.02 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.72 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 360 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 60 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 272 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 194-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 78։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,3 %։ 194 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 184 անձ (106 տղամարդ և 78 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (7 տղամարդ և 3 կին)։ 78 անաշխատունակներից 19-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 22-ը` թոշակառուներ, իսկ 37-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կադետներ
Կադետներ (конституционные демократы), սահմանադրական դեմոկրատներ, պաշտոնապես՝ «Սահմանադիր դեմոկրատական կուսակցություն» (Конституционно-демократическая партия), քաղաքական լիբերալ կուսակցություն Ռուսական կայսրությունում։
Ստեղծվել Է 1905-1907 թվականների Ռուսական հեղափոխության ընթացքում։ Կենտրոնական օրգաններն Էին «Ռեչ» («Речь») թերթը և «Վեստնիկ պարտիի նարոդնոյ սվոբոդի» («Вестник партии народной свободы») ամսագիրը, ղեկավար գործիչները՝ Պավել Միլյուկովը, Ալեքսանդր Կոլյուբակինը, Վասիլի Մակլակովը, Անդրեյ Շինգարյովը, Պյոտր Ստրուվեն, Ֆյոդոր Ռոդիչևը, իշխաններ Պավել և Պյոտր Գոլգորուկիները, Ալեքսանդր Կոռնիլովը։ Ծրագիրը նախատեսում էր Ռուսաստանում ստեղծել սահմանադրական միապետություն։
Կադետների ղեկավարները դեր կատարեցին I, II Պետական դումաներում, III, IV-ում, ըստ Էության, պաշտպանեցին ցարական կառավարության քաղաքականությունը՝ դաշնակցելով օկտյաբրիստների հետ։ 1915 թվականին կադետների ղեկավարությամբ ստեղծվեց դումայական «առաջադիմական բլոկ», որի ծրագիրը նպատակամղված էր կանխել հեղափոխությունը և «պատերազմը հասցնել մինչև հաղթական վախճանի»։ 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո կադետներն անցան իշխանության գլուխ (Միլյուկով, Շինգարյով, Նեկրասով, Մանույլով)։
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո կադետները հակախորհրդային դիրքորոշում են ունեցելկ։ Ժողկոմխորհի 1917 թվականի նոյեմբերի 28 (դեկտեմբերի 11)-ի դեկրետով կադետները հայտարարվեցին «ժողովրդին թշնամի կուսակցություն»։
1918-1920 թվականներին կադետների ղեկավար գործիչների մեծ մասը փախավ արտասահման։ Կուսակցությունը, որպես քաղաքացիական միասնական կազմակերպություն, դադարեց գոյություն ունենալուց։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքական կուսակցություններ
Կայնարե
Կայնարե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Արղանամադենի գավառակում ։ Գտնվում էր Դիարբեքիր քաղաքից հյուսիս-արևելք ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կրասնի Կատամոր
Կրասնի Կատամոր (Красный Катамор), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Բեյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 200 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Բեյսկի շրջանի բնակավայրեր
Բալթիական խութ
Բալթիական խութ (Balti klint), հանդիսանում է էրոզիայի ենթարկված կրաքարե ժայռ։ Այս գոյացությունը ունի մոտավորապես 1100—1200 կմ երկարություն և սկսում է շվեդական Էլանդ կղզուց, անցնում Էստոնիաով ու ՌԴ–ի Լենինգրադի շրջանով և հասնում մինչև Լադոգա լիճ։ Առավել մեծ խութերը ընդգծված են էստոնական Իդի–Վիրմա կոմսությունում, որտեղ դրանց բարձրությունը հասնում է 56 մ ։ Բնական խոչընդոտ հանդիսացող խութը հաճախ օգտագործվել է նաև բնական ամրություն, որի վրա կառուցվել են Լադոգայի հին ամրոցը, Կապորյան, Կինգիսեպ, Իվանգորոդյան ամրոցները, հին Տալլինը. Խութից բերված կրաքարով կառուցվել է նաև Օրեշեկի ամրոցը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Բալթիկ ծով
Էգյուզոն Շանտոմ (կանտոն)
Էգյուզոն Շանտոմ (Éguzon-Chantôme), կանտոն Ֆրանսիայի Կենտրոնական տարածաշրջանի Էնդր դեպարտամենտի Լա Շատր օկրուգում։ 2007 թվականի մարդահամարի տվյալներով կանտոնի բնակչությունը 4451 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 3611 է։ Կանտոնում կա 8 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
ՖԻՖԱ Ոսկե գնդակ 2015
Հաղթողը Լիոնել Մեսսին էր, ով հաղթեց այն 5-րդ անգամ և սահմանեց անձնական ռեկորդ։ Քարլի Լլոյդը ճանաչվել է տարվա լավագույն կին ֆուտբոլիստ, Լուիս Էնրիկեն՝ տարվա տղամարդկանց լավագույն մարզիչ, իսկ Ջիլլ Էլլիսը՝ տարվա կանանց լավագույն մարզիչ ։
Միջոցառման հաղորդավարներն էին Քեյթ Աբդոն և Ջեյմս Նեսբիտը ։