cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գաբապենտին
Գերդեղաչափավորում
Հավելյալ քանակների օգտագործումը՝ պատահական կամ հատուկ, դրսևորվում է քնկոտությամբ, սեդացիայով, մշուշոտ տեսողությամբ, դիզարթրիայով, լուսնոտությամբ, անկառավարելի շարժումներով, տագնապով և հնարավոր է անգամ մահվան ելքով, եթե չափազանց մեծ դեղաչափով է ընդունել կամ զուգակցել է ալկոհոլի հետ։ Գերդեղաչափավորման դեպքում չափվում է շիճուկում գաբապենտինի մակարդակը ։
Ֆարմակոդինամիկա
Հետազոտություններից մեկում գաբապենտինի աֆինիտետի աստիճանը (Ki) հետազոտելով՝ գտել են, որ հավասար է 50 նանոմոլի ։ Էնդոգեն α-ամինաթթու Լ-լեյցինը և Լ-իզոլեյցինը, որոնք կառուցվածքով շատ նման են գաբապենտինին, ևս պոտենցիալ-կախյալ կալցիումական անցուղիների α2δ ենթամիավորի լիգանդներ են, գրեթե միանման աֆինիտետով և առկա են ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկում միկրոմոլար կոնցենտրացիայով (12.9 միջազգային միավոր լ-լեյցինը և 4,8 միջազգային միավոր լ-իզոլեյցինը) ։ Կա նման վարկած, որ այս էնդոգեն լիգանդները ցուցաբերում են լրիվ անտագոնիստական ազդեցություն գաբապենտինոիդների նկատմամբ ։ Ամենայն հավանականությամբ, հենց այս էնդոգեն անտագոնիստներով էլ պայմանավորված է այն, որ գաբապենտինոիդները, ինչպիսիք են՝ գաբապենտինը և պրեգաբալինը, օրգանիզմում ունեն ավելի ցածր ազդեցություն, քան լաբորատոր պայմաններում ։
Ներծծում
Գաբապենտինը ներծծվում է աղիներում ակտիվ փոխադրման ճանապարհով՝ չեզոք ամինաթթուների փոխադրիչ 1 (LAT1, SLC7A5)-ով, որը լ-լեյցինի և լ-ֆենիլալանինի փոխադրիչն է ։ Շատ քիչ դեղեր են, որոնք ներծծվում են այս փոխադրիչով ։ Գաբապենտինը փոխադրվում է միայն LAT1  փոխադրիչով, իսկ այն հեշտ հագեցող է, այդ պատճառով էլ ֆարմակոկինետիկան դեղաչափ կախյալ է և մեծ դեղաչափով կիրառելիս պիկը ավելի ուշ է առաջանում ։ Գաբապենտին էնակարբիլը փոխադրվում է ոչ թե LAT1-ով, այլ մոնոկարբոքսիլ փոխադրիչ 1-ով (MCT), կամ նատրիում-կախյալ մուլտիվիտամին փոխադրիչով (SMVT), դրա համար էլ մինչև 2800 մգ դեղաչափը կենսամատչելիության փոփոխման խնդիր չի առաջացնում։
Ներքին ընդունման դեղաձևը կիրառելիս գաբապենտինի կենսամատչելիությունը 100 մգ-ի դեպքում 80 % է, եթե կիրառում են օրական 3 անգամ 8 ժամ ընդմիջումներով, իսկ 300 մգ-ի դեպքում 60 % է, 400 մգ-ի դեպքում՝ 47 %, 800 մգ-ի դեպքում՝ 34 %, 1200 մգ-ի դեպքում՝ 33 % և 1600 մգ-ի դեպքում՝ 27%՝ նույն սխեմայով կիրառելու պայմաններում ։ Սնունդը մեծացնում է գաբապենտինի կենսամատչելիության կորի տակ ընկած մակերեսը 10 %-ով ։ Այն դեղերը, որոնք մեծացնում են աղիներով դեղի անցման ժամանակը, մեծացնում են ներքին ընդունման դեղերի կենսամատչելիությունը։ Երբ գաբապենտինը կիրառում են մորֆինի հետ միասին, որը աղիների գալարակծկանքը ընկճում է, գաբապենտինի կենսամատչելիությունը 600 մգ դեղաչափի պայմաններում աճում է ավելի քան 50 %-ով ։ Ներքին ընդունման գաբապետին էնակարբիլի կենսամատչելիությունը 68 %-ից ավելին՝ մինչև 2800 մգ ցանկացած դեղաչափի դեպքում և միջինում կազմում է 75 % ։
Գաբապենտինի ցածր դեղաչափով՝ 100 մգ կիրառման դեպքում Tmax-ը (պիկին հասնելու ժամանակը) մոտավորապես 1,7 ժամ է, իսկ ավելի բարձր դեղաչափերի օգտագործման ժամանակ հասնում է 3-4 ժամի ։ Սնունդը էականորեն չի ազդում Tmax-ի վրա, բայց բարձրացնում է Cmax-ը 10 %-ով ։ Միանգամից ազդող գաբապենտինի էնակարբիլի միանվագ օգտագործման դեպքում Tmax-ը ցանկացած դեղաչափի դեպքում (350-2800 մգ սահմաններում) 2,1-2,6 ժամ է, իսկ կրկնվող օգտագործման դեպքում 1,6-1,9 ժամ է ։ Սրան հակառակ, երկարաձգված ազդեցության գաբապենտինի էնակարբիլի կիրառման դեպքում Tmax-ը կերած ժամանակ 5,1 ժամ է, իսկ քաղցած ժամանակ՝ 8,4 ժամ(1200 մգ դեղաչափի դեպքում) ։
Տեղաբաշխում
Գաբապենտինը անցնում է ուղեղարյունային պատնեշով և հայտնվում կենտրոնական նյարդային համակարգում ։ Այնուամենայնիվ, ունենալով ցածր լիպոֆիլություն ՝ ուղեղարյունային պատնեշը հաղթահարելու համար անհրաժեշտ է ակտիվ փոխադրիչ  ։ Ուղեղարյունային պատնեշում մեծ քանակով էքսպրեսվում են LAT1 փոխադրիչներ    ։ Ինչպես և աղեստամոքսային ուղում էքսպրեսվող փոխադրիչները, այնպես ԱՈՒՊ-ում էքսպրեսվողները, արագ հագենում են ։ Այն չի կապվում այլ դեղերի փոխադրիչներին, ինչպիսիք են P-գլիկոպրոտեինը (ABCB1) կամ OCTN2 (SLC22A5) ։ Գաբապենտինը քիչ է կապվում շիճուկային սպիտակուցների հետ (<1 %) ։
Նյութափոխանակություն
Գաբապենտինը կա՛մ շատ քիչ է ենթարկվում նյութափոխանակության, կա՛մ ընդհանրապես չի մետաբոլիզվում ։ Սրան հակառակ, գաբապենտինի էնակարբիլը, որը նախադեղ է, պետք է ենթարկվի ֆերմենտային հիդրոլիզի, որպեսզի դառնա ակտիվ  ։ Այս գործընթացը իրականացվում է հիմնականում աղիներում և ավելի քիչ լյարդում՝ հատուկ էսթերազների միջոցով ։
Արտազատում
Գաբապենտինը արտազատվում է երիկամներով ։ Այն ունի բավականին կարճ կիսադուրսբերման պարբերություն, մոտավորապես 5-7 ժամ ։ Գաբապենտինի հավելյալ դեղաչափերի կիրառումը երկարացնում է դեղի կիսադուրսբերման պարբերությունը՝ 200 մգ-ի դեպքում՝ 5,4 ժամ, 400 մգ՝ 6,7 ժամ, 800 մգ՝ 7,3 ժամ, 1200 մգ՝ 9,3 ժամ, 1400 մգ՝ 8,3 ժամ ։ Քանի որ գաբապենտինը ունի կարճ կիսադուրսբերման պարբերություն, բուժիչ դեղաչափը ապահովելու համար կիրառում են օրական 3-4 անգամ, իսկ գաբապենտին էնակարբիլը կիրառում են օրական 2 անգամ, երկարաձգված ձևը՝ 1 անգամ ։
Քիմիա
Գաբապենտինը հայտնաբերել են Պարկե-Դևիսի հետազոտողները՝ որպես ԳԱԿԹ նյարդամիջնորդանյութի մի անալոգ, որն ավելի հեշտ էր անցնում ուղեղարյունային պատնեշով ։ Այն 3-րդ դիրքում տեղակալված ԳԱԿԹ-ի ածանցյալ է՝ ԳԱԿԹ անալոգ, որին ևս կարելի է դասել γ-ամինաթթուների շարքին ։ Եթե ավելի հստակ ներկայացնենք, գաբեպնտինը ԳԱԿԹ-ի ածանցյալ է՝ երրորդ դիրքում տեղակալված ցիկլոհեքսանային օղակով, որի պատճառով երբեմն օգտագործվում է ոչ այնքան հաջող 3-ցիկլոհեքսիլ ԳԱԿԹ եզրույթը  ։ Գաբապենտինը ավելի շատ նման է α-ամինաթթուներ լ-լեյցինին և լ-իզոլեյցինին, և այս նմանությունը գաբապենտինի ֆարմակոդինամիկայում ավելի էական նշանակություն ունի, քան ԳԱԿԹ-ին կառուցվածքային նմանությունը   ։ Բացի դրանից, ԳԱԿԹ-ն և գաբապենտինը տարբերվում են նաև ամինա- և հիդրոքսիլ խմբերի դիրքերով ։
Սինթեզ
Քիմիական սինթեզի գաբապենտինը նկարագրվել է քիմիական կառուցվածքը բնորոշելիս ։
Պատմություն
Գաբապենտինը հայտնագործվել է Պարկե-Դևիսում և առաջին անգամ նկարագրվել 1975 թվականին ։ Neurontin անվամբ առաջին անգամ հաստատվել է 1993 թվականի մայիսին Միացյալ Թագավորությունում՝ որպես էպիլեպսիայի բուժման միջոց, իսկ ամերիկյան շուկա մուտք է գործել 1994 թվականին ։ Հաջորդիվ՝ 2002 թվականի մայիսին, գաբապենտինը հաստատվել է որպես պոստհերպետիկ նյարդացավի բուժման միջոց ։ Այս դեղի գեներիկ տարբերակը վաճառքի է հանվել ԱՄՆ-ում 2004 թվականին։ Երարաձգված ազդեցության գաբապենտինը ԱՄՆ-ի շուկա է դուրս եկել Գրելիս անվամբ 2011 թվականի հունվարին  ։ Գաբապենտին էնակարբիլը՝ հայտնի Հորիզանտ անվամբ, ներդրվել է որպես անհանգիստ ոտքերի համախտանիշի բուժման միջոց 2011 թվականի ապրիլին, իսկ 2012 թվականի հունիսի 2-ից հաստատվել է նաև պոստհերպետիկ նյարդացավի դեպքում այս դեղի արդյունավետությունը ։
Վաճառք
Գաբապենտինը հայտնի է Neurontin բրենդային անունով, որն արտադրում է Պֆայզեր ընկերության ենթակայության տակ գտնվող Պարկե-Դևիս ընկերությունը։ Պֆայզերին պատկանող Գրինսթոն(Greenstone) ընկերությունն էլ արտադրում է գաբապենտինի գեներիկ տարբերակը։
Սննդի և դեղերի վերահսկողության վարչությունը(FDA) 2004 թվականի դեկտեմբերին վերջնական հաստատեց մեկ այլ գեներիկի կիրառումը, որն արտադրվում է Իսրայելում՝ Տևա(Teva) ընկերության կողմից։
Neurontin-ը սկզբում Պֆայզերի ամենաշատ վաճառվող դեղերից մեկն էր, բայց հետագայում իր դրսևորված ոչ օրինական գովազդային արշավի պատճառով շատ քննադատվեց ։ Չնայած FDA-ը միայն 2004 թվականին է հասատատել գաբապենտինի միգրենի բուժման համար կիրառումը, այն մինչ այդ ևս կիրառվում էր ։
Սննդի և դեղերի վերահսկողության վարչության կողմից հաստատում
Գաբապենտինը ի սկզբանե ընդունվել էր Սննդի և դեղերի վերահսկողության վարչության (FDA) կողմից դեռ 1993 թվականին՝ որպես պարցիալ ցնցումների կարգավորման լրացուցիչ միջոց մեծահասակների համար և 2000 թվականից սկսած նաև երեխաների համար, պոստհերպետիկ նյարդացավի բուժման համար կիրառումը հաստատվել է 2004թվականին ։
Չհաստատված նպատակներով կիրառման գովազդում
Չնայած որոշ փոքր, առանց հսկիչ խմբի 1990-ականներին կատարված հետազոտությունները, որոնք հիմնականում ֆինանսավորվել են գաբապենտին արտադրող ընկերությունների կողմից, պնդում էին երկբևեռ աֆեկտիվ խանգարման դեպքում գաբապենտինի կիրառման արդյունավետությունը, փաստերը խոսում էին հակառակի մասին ։
Ռոյթերսը 2010 թվականի մայիսի 25-ին գրել է, որ Պֆայզեր ընկերությունը խախտել է Ռեկետի օրենքը՝ անօրինականորեն գովազդելով Neurontin-ը՝ որպես հակաէպիլեպտիկ դեղորայք։ Ազգային RICO օրենքի համաձայն՝ տույժը ավտոմատ կերպով եռապատկվում է, և Պֆայզերի տուգանքի չափը կազմել է 141 միլիոն դոլար ։ Kaiser Foundation Health Plan-ի հրապարակումներից մեկում նշվում էր Neurontin դեղի արդյունավետությունը՝ նշված ցուցումներից բացի, հավելյալ կիրառումների դեպքում, օրինակ՝ միգրենի ու երկբևեռ խանգարման ժամանակ։ Պֆայզերը հերքեց այն լուրերը, որ տուգանվելուց հետո Կայզերի որոշ բժիշկներ շարունակում են նշանակումներ կատարել այն հիվանդությունների բուժման ժամանակ, որոնք հաստատված չեն և նշված չեն պիտակում ։
Բլումբերգ նյուզ-ը նշում է, որ դատավարության ընթացքում Պֆայզերը հերքել է այն լուրերը, որ Կայզերի բժիշկները շարունակում են չհաստատված ցուցումներով նշանակել գաբապենտինը։ Իրենց արդարացնելու համար Պֆայզերը բերել է այն փաստարկը, որ ապահովագրական ընկերության կայքէջում ևս տեղադրված է Neurotin-ը՝ որպես նեյրոպաթիկ ցավի բուժման միջոց ։
Պարկե-Դևիսի դեպք
San Francisco Chronicle պարբերականի համաձայն՝ Neurontin դեղորայքի ընդհանուր վաճառքի 90 %-ը այդ արտապիտակային ցուցումներով կիրառումից էր ։
Չնայած շատ դեղեր, բացի հաստատված ցուցումներից, կիրառվում են նաև այլ նպատակներով, այն օրինական չի համարվում ։ Վարներ-Լամբերդտը 2004 թվականին համաձայնեց ընդունել իր մեղքը իրենց ենթակայության տակ գտնվող Պարկե-Դեվիսի դեպքերի համար և վճարել 430 միլիոն ԱՄՆ դոլար Neurontin դեղորայքի անօրինական, արտապիտակային կիրառման և գովազդի համար։ Այս դեպքը ԱՄՆ-ի պատմության մեջ ամենախոշորներից էր և առաջիններից, որի ժամանակ հաջողվեց դեղի արտապիտակային կիրառման գովազդի համար դեղաբանական ընկերությանը պատասխանատվության ենթարկել։
Գաբապենտինը սկզբում վաճառվել է Neurontin բրենդային անվանմամբ։ Հետագա տարիներին հայտնվեցին նորանոր գեներիներ, և համաշխարհային շուկայում կար ավելի քան 300 տարբեր բրենդային անուններով գաբապենտին ։ Օրական 1 հատ կիրառվող երկարաձգված ազդեցության գաբապենտինը, որպես պոստհերպետիկ նյարդացավի բուժման միջոց, հաստատվել է 2011 թվականին և վաճառքի հանվել Գրալիզ անվամբ ։
Առնչվող դեղորայք
Պարկե-Դևիսը արտադրել է ևս մեկ դեղորայք՝ պրեգաբալինը՝ գաբապենտինի հաջորդը ։ Պրեգաբալինը շուկա է բերվել Պֆայզերի կողմից Լիրիկա բրենդային անվամբ Վարներ-Լամբերդտի ենթակայության տակ գտնվող ընկերության կողմից։ Պրեգաբալինը կառուցվածքով նման է գաբապենտինին ։ Անքնության բուժման համար Պֆայզերը առաջարկվել է ատագաբալինը ։
Նախադեղ գաբապենտին էնակարբիլը հաստատվել է 2011 թվականին Հորիզանտ անվամբ ՝ որպես միջինից ծանր աստիճանի անհանգիստ ոտքերի համախտանիշի բուժման միջոց, իսկ 2012 թվականից նաև պոստհերպետիկ նևրալգիայի ։ Այս դեղի առավելությունը գաբապենտինի նկատմամբ ներընդունման կիրառման ժամանակ առավել բարձր կենսամատչելիությունն է ։
Հաճույքի համար կիրառում
Հաճախ այս ազդեցության համար կիրառելիս մարդիկ իրար մեջ խոսելիս դեղը կոչում են Gabbies ։ Գաբապենտինը շատ հաճախ կիրառվում է ոչ թե բժշկական, այլ իր էյֆորիկ ազդեցության համար ։ Ավելին, սրա օգտագործումը գերակշռում է այն անձանց մոտ, ովքեր կիրառում են էյֆորիա առաջացնող այլ դեղեր՝ օպիիոիդներ, բենզոդիազեպիններ և ալկոհոլ ։
Այն բանից հետո, երբ Կենտուկին 2012 թվականին նարկոտիկ դեղերը դարձրեց միայն դեղատոմսով դուրս գրվող, գաբապենտինի կիրառումը՝ որպես հեգեակտիվ դեղորայք, կտրուկ աճեց 2012-2015 թվականներին։ Սա մեծացրեց նաև ինքնասպանության փորձերի, գերդեղաչափավորման, ինչպես նաև կախյալության ու էյֆորիկ էֆեկտի համար կիրառման դեպքերի թիվը ։
Կիրառում անասնաբուժության մեջ
Կատուների մոտ գաբապենտինը կիրառվում է որպես ցավազրկող միջոց և՛ սուր, և՛ բութ ցավի վերացման համար ։ Այն կիրառվում է նաև որպես տագնապը իջեցնող միջոց կատուների մոտ ճանապարհորդելիս կամ անասնաբույժի մոտ տանելիս սթրեսը նվազեցնելու համար ։
Գաբապենտինը օգտագործվում է նաև կենդանիների բուժման համար, բայց դեղաձևերի մի մասը նախատեսված է միայն մարդկանց կողմից կիրառման համար, քանզի պարունակում է քսիլիտոլ քաղցրացուցիչը, որը տոքսիկ է, օրինակ, շների համար ։
Թոմաս Թեյլոր
Թոմաս Թեյլոր, (Thomas Griffith Taylor, ), քիմիկոս-մետաղագործ։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է անգլիական մասնավոր դպրոցում։ 1893 թվականին Թեյլորի ընտանիքը տեղափոխվել է Ավստրալիա, Սիդնեյ, որտեղ նրա հայրը, աշխատանք է ստացել կառավարությունում։ Թեյլորը ուսումը շարունակել է սկզբում Սիդնեյի քերականության դպրոցում, ապա թագավորական դպրոցում։ Ավարտելուց հետո նա ընդունվել է Սիդնեյի համալսարան։ 1904 նա ստացել է բակալավրի աստիճան։
Ավարտելուց հետո Թեյլորը կարճ ժամանակով ուսուցիչ է աշխատել Սիդնեյի (Newington) քոլեջում, մինչեւ որ, նա հրավիրվեց աշխատելու հետազոտական խմբի պաշտոնում, որպես լաբորատոր պրոֆեսոր։ Աշխատանքի հիմնական թեման, ուսումնասիրությունը՝ երկրաբանություն էր։
Քեմբրիջում աշխատելու տարիներին Թեյլորը ծանոթանում է կանադացի Չարլզ Ռաիտայի հետ և դառնում նրա մտերիմ ընկերը, վերջինիս նրան հրավիրում է մասնակցելու նոր արշավախումբ Ռոբերտ Սքոթի հետ դեպի Անտարկտիդա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի աշխարհագետներ Կատեգորիա:Անգլիացի քիմիկոսներ Կատեգորիա:Անգլիացի ճանապարհորդներ Կատեգորիա:Անգլիացի երկրաբաններ Կատեգորիա:Մարդաբաններ Կատեգորիա:Սիդնեյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Անգլիացի մարդաբաններ Կատեգորիա:Անգլիացի աշխարհագետներ
Ախշտիր
Ախշտիր (Ахштырь), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Ադլերի շրջանում։ Գտնվում է Ադլեր շրջկենտրոնից 13 կմ հյուսիս-արևելք, իսկ Սոչիի կենտրոնից 24 կմ արևելք, ծովի մակարդակից 140 մ բարձրության վրա։
Բնակչություն
1968 թվականին գյուղն ուներ 325 բնակիչ, հիմնականում հայեր և ռուսներ։ 2002 թվականին այնտեղ ապրում էր 161 մարդ, 2008 թվականին` 155 մարդ (60 տուն)։ Ըստ 2010 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 168 բնակիչ
Տնտեսություն
Խորհրդային տարիներին բնակիչներն զբաղվում էին թեյի, ծխախոտի և կանեփի մշակությամբ, ինչպես նաև անասնապահությամբ։ Այն կաթնաբանջարաբուծական տնտեսություն էր։ Գյուղում կար ակումբ, բուժկայան, թռչնաբուծական ֆաբրիկա, փայտամշակման գործարան։
Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 20 ռուս ընտանիքների կողմից` 1869 թվականին։ Պահպանվել են ուղղափառ եկեղեցու ավերակները։ Հայերը եկել են Ջանիկից (Համշեն) և Սամսունի շրջակայքի գյուղերից` 1890-ական թվականներին։
Գյուղի տեսարժան վայրերից է Ախշտիրի քարանձավը, որը բացվել է 1903 թվականին, ֆրանսիացի աշխարհագրագետ և քարտեզագիր Էդուարդ Ալֆրեդ Մարտելի կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր Կատեգորիա:1869 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Սոչիի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր
Սփիւռք (թերթ)
1958-1989թթ. Գրական և ընդհանուր պարբերական
Առաջին անգամ թերթը տպագրվել է հայ արձակագիր Սիմոն Սիմոնյանի կողմից շաբաթական մեկ անգամ՝ տաբլոիդի ֆորմատով, ապա երկու շաբաթը մեկ անգամ պարբերությամբ։ Սկզբնապես ղեկավարվելով հայկական ավանդական քաղաքական կուսակցական գծերից հեռու անկախ գծով, այն հայալեզու նշանավոր հրատարակություն էր՝ գրական, պատմական, սոցիալական և գեղարվեստական լուսաբանումներով ։ Սփըրքը նաև ուներ ընթերցողների և հեղինակների մեծ ցանց տարբեր երկրներից (այդ թվում՝ Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության հեղինակներ, ինչպիսիք են Հովհաննես Շիրազը, Սիլվա Կապուտիկյանը, Գևորգ Գուբելյանը և այլք), ի լրումն հայկական սփյուռքի մեծ թվով գրողների և բանաստեղծների։ Ի թիվս մի քանի այլ հայկական ամսագրերի, ինչպիսիք են « Նայիրի », « Բագին », «Շիրակ» և այլն, «Սփիւռքը» 1950-ական, 1960-ական թվականներին և դրանից հետո էլ դարձավ հայ գրական և մտավոր կյանքի կիզակետը Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանում[2]։
11975 թվականին պարբերականի հրատարակությունը Սիմոն Սիմոնյանից անցել է Գևորգ Աճեմյանին, սակայն պահպանվել է պարբերականի գրական և գեղարվեստական ուղղվածությունը։ Գևորգ Աճեմյանը մինչև 1989 թվականը շարունակել է հրատարակել պարբերականը ։
Գևորգ Աճեմյանի մահից հետո պարզվեց, որ նա Հակոբ Հակոբյանի հետ միասին ASALA-ի հիմնադիրներից մեկն էր (իսկական անունը ՝ Հարություն Թագուշյան)։
1990թ. - Հայկական ժողովրդական շարժման մարմին
1990 թվականին Աճեմյանը «Սփիւռք» պարբերականի արտոնագիրը փոխանցեց ձախակողմյան հայ ժողովրդական շարժմանը (որպես Լիբանանում Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակի (ԱՍԱԼԱ) քաղաքական խոսափող)։
Վերջինս փոխեց թերթի ընդհանուր ուղղվածությունը, և մեծ քանակությամբ նյութեր նվիրված էին քաղաքական հարցերին, հայկական հարցին և ազատագրական գաղափարախոսությանը։ Նոր սեփականատերերը նաև փոխեցին հրատարակության ձևաչափը՝ տաբլոիդային թերթից դարձնելով փոքր ձևաչափի ամսագիր և սկսեցին այն հրապարակել ամսական մեկ անգամ կամ ավելի քիչ հաճախականությամբ։
Ամսագրի քաղաքական կողմնորոշումը մեծ շեղում էր 1958-1990 թվականներին Սիմոնյանի և Աճեմյանի ղեկավարությամբ սկզբնական հրատարակության ավանդական գրական-գեղարվեստական ավանդույթից, և նոր Սփիւռք-ը համարվում է հայկական պատմական պարբերականից անկախ նոր հրատարակություն։
Ներկայումս Սփիւռքը ամենամյա պատկերազարդ ամսագիր է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ամսագրեր
Կնևիչի (գյուղ, Արտյոմ քաղաքային օկրուգ)
Կնևիչի (Кневичи), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Արտյոմ քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4845 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Արտյոմ քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1896 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տռիիգի (գյուղ, Կիուե շրջան)
Տռիիգի (Triigi), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կիուե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 63 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կիուե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Գրեյս Ակելո
Գրեյս Ակելո (Grace Akello, ), ուգանդացի պոետ, էսսեիստ, ֆոլկլորիստ և քաղաքական գործիչ ։ Հնդկաստանում Ուգանդայի դեսպանն է ։
Վաղ կյանք և կրթություն
Դինահ Գրեյս Ակելոն տեսո ցեղից է և ծնվել է Սորոտիի մոտ, Ուգանդայի պրոտեկտորատի արևելյան մարզում։ Նա սոցիալական կառավարում և սոցիալական աշխատանք է սովորել Կամպալայի Մակերերե Համալսարանում։ 1979 թվականին նա ապրել է Տանզանիայում` Իդի Ամինի կառավարությունից փախչելուց հետո ։
Կարիերա
Քենիայում և Տանզանիայում աշխատել է որպես ամսագրի խմբագիր նախքան 1980-ականներին Անգլիա ճամփորդելը, որտեղ նա դարձել է կառավարության քարտուղարության օգնական խմբագիր։ Ակելոն այդ պաշտոնին է եղել 1983-1990 թվականներին ։
Քաղաքականություն
1990 թվականին Գրեյս Ակելոն հետ է գնացել Ուգանդա և ստեղծեծ է մի հանձնաժողով, որպեսզի օգնի լուծել Տեսո ժողովրդի տեղահանման և սպանության հարցերը Ամինի նախագահության ժամանակ։ Այս հանձնաժողովը գործել է մինչև 1996 թվականը։ 1996 թվականին նա դարձել է Ուգանդայի խորհրդարանի անդամ և 1999 թվականին նշանակվել է Գենդերային հարցերի, աշխատանքի և սոցիալական զարգացման նախարար ։
1999-2006 թվականներին եղել է Ուգանդայի կառավարության անդամ։ Նա եղել է Միկրոֆինանսական նախաձեռնությունների նախարար 1999-2003 թվականներին և Հյուսիսային Ուգանդայի նախարար 2003-2006 թվականներին, մինչև իր պաշտոնը կորցնելը։ Գրեյս Ակելոն դարձել է Ուգանդայի դեսպանն Իտալիայում, իսկ վերջերս դարձել է Ուգանդայի դեսպան Նյու Դելիում, Հնդկաստանում` ապահովելով դեսպանական ներկայությունը Հնդկական ենթացամաքում։
Անձնական կյանք
Գրեյս Ակելոն իր ամուսնու` Հյու Մասոնի հետ ամուսնացել է 1983 թվականին։ Նրանք ունեն չորս որդի, և ընտանիքն ապրում է Կամպալայի մոտ գտնվող իրենց տանը ։
Գրականություն
1992 թվականին նրա «Նախամարտ» պոեմը «Իմ ամուլ երգը» հավաքածուից ներառվել է Մարգարետ Բասբիի «Աֆրիկայի աղջիկները»` Աֆրիկայի կին հեղինակների աշխատանքների հավաքածուում ։
Պետրուշիխա (գետ)
Պետրուշիխա (Петрушиха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը կորցրել է։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Ալեյ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Օբ գետի վտակներ Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Քաջազուն Գյուրջյան
Քաջազուն Հակոբի Գյուրջյան, հայ դերասան։
Կենսագրություն
Քաջազուն Գյուրջյանը ծնվել է Արտաշատի շրջանի Ոստան գյուղում։ Ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։ 1941-1972 թվականներին եղել է Արտաշատի Ամո Խարազյանի անվան պետական թատրոնի դերասան, 1974-1985 թվականներին՝ Երևանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնի դերասան, 1995 թվականից՝ Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնի դերասան ։
Դերերը
Թատրոնում մարմնավորել է ավելի քան 150 կերպար, այդ թվում՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ
Կոնդոմ դ'Օբրակ
Կոնդոմ դ'Օբրակ (Condom-d'Aubrac), համայնք Ֆրանսիայի Օքսիտանիա երկրամասի Ավերոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 319 մարդ, բնակչության խտությունը` 6.92 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 46.08 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 480 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 160 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 37 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 180 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 142-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 38։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,9 %։ 142 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 136 անձ (76 տղամարդ և 60 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (3 տղամարդ և 3 կին)։ 38 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 17-ը` թոշակառուներ, իսկ 12-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Մոյեդան (Լանչխութի շրջան)
Մոյեդան (მოედანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Լանչխութի շրջանում։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 10 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Լանչխութից հեռու է 19 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 351 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։
Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Լանչխութի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Բաթում քաղաքում։
(1986) Պլաուտ
(1986) Պլաուտ (Plaut), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1935 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Հենրիկ վան Գենտի կողմից Յոհանեսբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,094334 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4634 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7253 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1988,15 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,181073 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,21° անկյուն։
CCL1
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցիտոկիններ
Ջուգաստրա
Ջուգաստրա (Джугастра), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կռիժոպոլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1790 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ջուգաստրա գյուղում բնակվում էր 724 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3778 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 191,64 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կռիժոպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1790 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աֆոնկա
Աֆոնկա (Афонка), խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Գելենջիկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 75 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:1914 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Գելենջիկի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
(9867) 1991 VM
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,263998 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8316 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6964 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1244,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,289328 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,56° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ակիրա Նատորիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Տակեշի Ուրատայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մարթա (ֆուտբոլիստուհի)
Մարթա Վիեյրա դա Սիլվա (Marta Vieira da Silva, ), բրազիլացի ֆուտբոլիստուհի, հարձակվող։ Բրազիլիայի կանանց ֆուտբոլի ազգային հավաքականի անդամ։
Մարզական կարիերան սկսել է 2000 թվականին՝ ընդամենը 14 տարեկանում։ 2006-2010 թվականն անընդմեջ ճանաչվել է ՖԻՖԱ-ի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստուհի։ 2004 թվականի Աթենքի և 2008 թվականի Պեկինի ամառային օլիմպիական ծխաղերում արժանացել է արծաթե մեդալի։ 2007 թվականի կանանց աշխարհի առաջնությունում արժանացել է «Ոսկե գնդակ» և ոսկե խաղակոշիկ մրցանակներին։ Համարվում է բոլոր ժամանակների աշխարհի լավագույն կին ռմբարկուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1986 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 19 ծնունդներ Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստուհիներ Կատեգորիա:2019 ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի գավաթի խաղարկության մասնակիցներ Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Նապալմ
Նապալմ, ( napalm, na-նավթենաթթու և palm-պալմիտինաթթու), այրվող նյութ։ Ստացվում է նավթային հեղուկ վառելանյութերին նավթենաթթվի, պալմիտինաթթվի և այլ օրգանական թթուների ալյումինական աղեր (5-11%) ավելացնելով։ Վերջինների քանակից կախված նապալմը լինում է կպչուն, մածուցիկ հեղուկի կամ չհոսող դոնդողի ձևով։ Հեշտ բռնկվում է, այրվում դանդաղ, խեղդող ծխով։ Բոցի ջերմաստիճանը 900-1100 °C է (մագնեզիում և անօրգանական օքսիդիչներ պարունակողինը՝ 1660 °C)։ Թեթև մետաղների համաձուլվածքներ ավելացնելիս խառնուրդը՝ սուպերնապալմը, ինքնաբոցավառվում է նպատակակետի վրա, հատկապես եթե այն խոնավ է կամ ձյունածածկ։ Բոցը չի կարելի հանգցնել ջրով։ Նապալմը կիրառվում է ռազմական գործում՝ հակառակորդի կենդանի ուժը և տեխնիկան ոչնչացնելու նպատակով։ Առաջինն օգտագործել է ԱՄՆ-ի բանակը (1942 թվականին), երկրորդ համաշխարհային (1939-1945), ինչպես նաև Կորեայի (1950-1953) և Վիետնամի (1964-1973) դեմ մղվող պատերազմների ժամանակ։
Կատեգորիա:Զենք Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Պալանգա (Կոլոդայի վտակ)
Պալանգա (Паланга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Պուդոժսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոլոդա գետի աջ ափին՝ 64 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է, ավազանի տարածքը 143 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վոդլա, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր (այդ թվում գետի ավազանում Օնեժի լիճ)։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կնյագինովկա
Կնյագինովկա (Княгиновка), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Դալնեկոնստանտինովսկի շրջանի կազմում։
Գագիկ Մինասյան (այլ կիրառումներ)
Գագիկ Մինասյան կարող է վերաբերել՝
Սիփան Ներքին
Սիփան Ներքին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արծկեի գավառակում ։ Գտնվում է Արծկե քաղաքից 8-9 կմ հյուսիս֊արևելք, Վանա լճի ափամերձ շրջանում, փոքրիկ գետակի ափին, Սիփան Վերին գյուղից հարավ։
Ուներ խաղողի և պտղատու այգիներ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղն ուներ Ս․ Սարգիս անունով քանդված եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ադիլջևազի շրջանի համայնքներ
Հիդրոպարկ (Կիև)
Հիդրոպարկ (Гідропарк), զբոսայգի, որը գտնվում է Վենետիկյան և Դոլոբեցյան կղզիների վրա, Դնեպրի և Ռուսանովի նեղուցի միջև, Կիևում։ Հիդրոպարկը գտնվում է նախկին Պրեդմոստնի սլոբոդայի տեղում, որը ոչնչացվել էր 1943 թվականին Կիևի օկուպացիայի ժամանակ։ Ստեղծվել է 1965-1968 թվականներին, որպես ջրային-զվարճալիքների համալիր բազմաթիվ լողափներով, ջրային ատրակցիոնններով, նավակայաններով։ Զբոսայգու մակերեսը կազմում է 365 հա։ Նախագծի ճարտարապետներն էին Վ. Լ. Սուվորովը և Ի. Պ. Շպարան։
Ամռանը Հիդրոպարկը կարող է ընդունել միաժամանակ մինչև 75 հազար մարդ, իսկ օրվա ընթացքում «Հիդրոպարկ» մետրոյի կայարանով անցնում է մինչև 250 հազար մարդ ։
Կարպիլովկա (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)
Կարպիլովկա (Карпилівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
Հիդրոպարկ (Կիև)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դնեպր Կատեգորիա:Կիևի զբոսայգիներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի կղզիներ Կատեգորիա:Կիևի տեսարժան վայրեր
Կարպիլովկա (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կարպիլովկա գյուղում բնակվում էր 79 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,633 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 124,8 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1750 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հայաստանի ռեգբիի ֆեդերացիա
Հայաստանի Ռեգբիի Ֆեդերացիա, ռեգբիի միության ղեկավար մարմինը Հայաստանում։
Պատմություն
Հայաստանում ռեգբի առաջին անգամ խաղացել են 1960-ականներին, երբ երկիրը Խորհրդային Միության կազմում էր։ Հայաստանը ԽՍՀՄ կազմում ուներ իր ներկայացուցչական թիմը, թեև այն չէր համարվում ազգային հավաքական։ Հայկական ակումբները, այդ թվում՝ Երևանի Դինամոն և Երևանի Սպարտակը հանդես են եկել ԽՍՀՄ առաջնության և Խորհրդային Միության գավաթի բարձրագույն դիվիզիոնում։ Ռեգբիի թիմերը լուծարվել են 1990-ականների սկզբին՝ անկախությունից հետո Հայաստանի տնտեսական դժվարությունների պատճառով։
Մինչև 2000 թվականին Հայաստանի ռեգբիի ֆեդերացիայի (ՀՀՖ) հիմնադրումը երկրում մոտ մեկ տասնամյակ ռեգբի չեն խաղացել։ Գագիկ Փանիկյանը 2002 թվականին դարձել է ՀՌՖ նախագահ։ Շուտով ստեղծվում են յոթ և տասնհինգ հոգու հավաքականներ, որոնք պետք է խաղային եվրոպական մրցաշարերում։ 2012 թվականի դրությամբ Հայաստանում կար ռեգբիի երեք ակումբ՝ Արարատ, Արտաշատ և Ուռենի։ Ռեգբի Եվրոպան 2014 թվականին դադարեցրել է Հայաստանի ռեգբիի ֆեդերացիայի գործունեությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի սպորտի կառավարման մարմիններ
Աստերոիդների ցանկ (113701-113800)
Աստերոիդների ցանկ (113601-113700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (113801-113900)
Լափեթի
Լափեթի (ლაფეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Տղիբուլի շրջան‎‎‎ում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 400 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Տղիբուլից հեռու է 22 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 35 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Տղիբուլի շրջան‎‎‎
Զբիգնև Զապասևիչ
Զբիգնև Յան Զապասևիչ (Zbigniew Jan Zapasiewicz, ), լեհ դերասան, ռեժիսոր, մանկավարժ։
Կենսագրություն
Զբիգնև Զապասևիչը ծնվել է 1934 թվականին Վարշավայում։ 1951-1952 թվականներին սովորել է Վարշավայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, 1956 թվականին ավարտել է Վարշավայի թատերական ակադեմիան (PWST): 1969 թվականից դասավանդել է նույն ակադեմիայում (1987 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ Առաջին անգամ հանդես է եկել «Երիտասարդ Վարշավա» թատրոնում՝ «Երեկ երեկոյան» ներկայացման մեջ խաղալով Էվարիստ Գալուի դերը (1956 թ.): Ֆիլմերում սկսել է նկարահանվել 1963 թվականից։ Խաղացել է Վալերիյան Բորովչիկի, Անջեյ Վայդայի, Քշիշտոֆ Զանուսիի, Քշիշտոֆ Կիշլովսկու ֆիլմերում ։ Մահացել է 2009 թվականի հուլիսի 14-ին Վարշավայում։ Թաղված է Պովոնզկի ռազմական գերեզմանատանը։
Դերասանուհի Օլգա Սավիցկայի ամուսինն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ դերասաններ Կատեգորիա:Լեհ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Լեհ մանկավարժներ
Տռիիգի (գյուղ, Լեիսի շրջան)
Տռիիգի (Triigi), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լեիսի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 28 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լեիսի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ներքին Ակեթ
Ներքին Ակեթ (ქვემო აკეთი՝ քվեմո ակեթի), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Լանչխութի շրջանում։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 70 մետր բարձրության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 587 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։
Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Լանչխութի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Լանչխութի շրջան
Շոտլանդական լեռնաշխարհ
Շոտլանդական լեռնաշխարհ (A' Ghàidhealtachd, "գելերի տեղը"; the Hielands), պատմական լեռնային տարածաշրջան Շոտլանդիայում։ Զբաղեցնում է Շոտլանդիայի մոտ 2/3 մասը։
Մշակութային առումով ուշ միջնադարից սկսած մինչև մեր օրերը, երբ դաշտային շոտլանդացիները տարածում են գելական շոտլանդերենը ամբողջ դաշտավայրով մեկ, հարկավոր է տարբերել Շոտլանդական լեռնաշխարհը Շոտլանդական դաշտավայրից։
Բաժանված է իջվածքներով, որոնցից ամենամեծն է Գլեն-Մորը, մի շարք սարահարթերի և լեռնաշղթաների՝ Գրամպիանյան լեռներ, Հյուսիս-արևմտյան սարահարթ և այլն։ Դեպի հարավ անցնում է Միջին Շոտլանդական հարթավայրին։ Այս շրջանում է գտնվում Մեծ Բրիտանիայի ամենաբարձր լեռը՝ Բեն Նևիսը (1344 մ), ինչպես նաև Լոխ Նես, Լոխ Լոխի և Լոխ Լոմոնդ լճերը։ Լեռնային Շոտլանդիայի կենտրոն է համարվում Ինվերնես քաղաքը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շոտլանդիայի աշխարհագրություն
Հովհաննես Ալխազյան
Հովհաննես Ալխազյան, Ժան, հայ նկարիչ։ Փարիզի Նասիոնալ ընկերության իսկական անդամ (1929)։
Կենսագրություն
1898-1903 թվականներին սովորել է Թիֆլիսի նկարչական դպրոցում, որտեղ սովորել է Հովհաննես Շամշիյանի և Ս. Գաբաևի մոտ։ 1905-1908 թվականներին սովորել է Փարիզի գեղարվեստի դպրոցում՝ Ֆ. Կորմոնի արվեստանոցում ։ Էտյուդներ և բնանկարներ է ստեղծել Ֆինլանդիայում, Հոլանդիայում, Ֆրանսիայում, Իսպանիայում ։
Ալխազյանի շուրջ 200 գործ պահվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։ Աշխատանքներից ներկայացվել են artnet աճուրդում ։
Ստեղծագործական ուղի
Ալխազյանի ստեղծագործական սկզբունքը ռեալիստական է։ Նրա բնանկարները, ուր մարդը գրեթե բացակա է, կատարված են գունային շեշտված անցումներով՝ պարուրված մեղմ, հանգիստ տրամադրությամբ։ Ստեղծագործություններին բնորոշ են զարդանկարչական և հարթապատկերային լուծումները ։
Գործերից են՝
Ցուցահանդեսներ
Մասնակցել է «Աշնանային սալոնի» ընկերության, «Անկախ արվեստագետների միության» մի շարք ցուցահանդեսների, 1918 թվականին Սենտ Օգյուստեն սրահում բացվել է Ալխազյանի առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Ֆրանսիայում (1918, 1920, 1922)։ Համագործակցել է հայ համայնքի հետ, մասնակցել «Անի», «Հայ ազատ արվեստագետների միության» ցուցահանդեսներին (1933, 1934, 1945), ցուցադրվել է Փարիզի «Ալլար» սրահում։ Անհատական վերջին ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել 1934 թվականին Փարիզի «Շանթ» հայ գրավաճառատան ցուցասրահում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Ախուն (գյուղ, Բուզդյակսկի շրջան)
Ախուն (Ахун, Ахун), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուզդյակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 406 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուզդյակսկի շրջանի բնակավայրեր
Հեյլի Ջոել Օսմենթ
Հեյլի Ջոել Օսմենթ (Haley Joel Osment, ), ամերիկացի դերասան։
Դերասանուհի և երգչուհի Էմիլի Օսմենթի մեծ եղբայրը։
Կենսագրություն
Հեյլի Ջոել Օսմենթը ծնվել է 1988 թվականի ապրիլի 10- ին Լոս Անջելեսում դերասան Միհայել Յուջին Օսմենթի և Թերեզա Օսմենթի՝ անգլերենի ուսուցչուհու ընտանիքում։ Քույրը հայտնի դերասանուհի և երգչուհի Էմիլի Օսմենթն է։ Նա ոգեշնչել է քրոջը դերասանական գործունեության ընտրման հարցում։ 5 տարեկանում նա դարձել է «Pizza Hut- ի» գովազդային դեմքը։ Շուտով նրան նկատում է հայտնի ռեժիսոր Ռոբերտ Զեմեկիսը։ Նա ընդգրկել է Հեյլիին սենսացիոն «Ֆորեսթ Գամփ» («Forrest Gump», 1994) ֆիլմում, որտեղ նա խաղացել է Ֆորեսթ Գամփի դերը փոքր տարիքում։
«Ֆորեսթից» հետո Հեյլին սկսել է նկարահանվել ֆիլմերում։ Սկզբում եղել է «Սրտի սուտը» («Lies of the Heart», 1994) ֆիլմը, հետագայում «Փոթորիկ ծառուղի» («Thunder Alley», 1994) սերիալը և ևս մի քանի ֆիլմեր։ Նրա կատակերգական ունակությունները երևացել են երիտասարդ տարիքում, և «Փոթորիկի ծառուղի» սերիալից հետո նկարահանվել է ևս երկու կատակերգական սերիալներում։ Նորման Ջուիսոնը Հելիին տվել է առաջին գլխավոր դերը մեծ էկրաններին «Կեղծիք» («Bogus», 1996) ֆիլմում։
Մինչ «Վեցերորդ զգայարան» ֆիլմը Հեյլին մասնակցել է «Աստղային պատերազմների» շարունակության լսումներին, Էնակին Սկայուոկերի դերի համար։
«Վեցերորդ զգայարանում» (1999) երիտասարդ դերասանի խաղը տպավորվել է դիտողների մոտ։ Նրա Կոուլ Սիրայի հիանալի մարմնավորումը, ով տեսնում է մահացած մարդկանց հօգիները, նրան բերեց Օսկար մրցանակաբաշխությանը 11 տարեկան հասակում և հարգանքի տուրք մատուցել հաղթող Մայքլ Քեյնին
Որոշ ժամանակ անց նա ցուցադրեց նույն հզոր խաղը «Վճարիր ուրիշին» (2000) ֆիլմում, որտեղ նաև նկարահանվել են օսկարի արժանացած դերասաններ Հելեն Հանտը և Քևին Սփեյսին։ 2001 թվականի հունիսի 29- ին թողարկվել է Սթիվեն Սպիլբերգի ֆուտուրիստական «Արհեստական գիտակցություն» (2001) հեքիաթը, որտեղ գլխավոր դերերում նկարահանվել են Հեյլին և Ջուդ Լոուն
Օսմենթը ներկայացել է նաև, որպես կրկնօրինակման դերասան․ նրա ձայնով է խոսում Kingdom Hearts խաղի գլխավոր հերոս Սորան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:«Երիտասարդ դերասան» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
(1987) Կապլան
(1987) Կապլան (Kaplan), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1952 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Պելագեյա Շայնի կողմից Սիմեիզում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,380966 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8378 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9241 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1341,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,268271 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 23,67° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1952 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պելագեյա Շայնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Տրուխանով կղզի
Տրուխանով կղզի (Труханів острів), կղզի Դնեպր գետի վրա, գտնվում է Կիևի պատմական կենտրոնի դիմաց Դնեպրի հիմնական հունի և Դեսյոնկա գետաբազուկի միջև։
Մակերեսը կազմում է մոտ 450 հա, այն միացվում է Դնեպրի աջ ափի հետ հետիոտնային կամուրջով։
Մինչև Դնեպրի վրա Կիևի ՀԵԿ-ի ամբարտակի կառուցումը Տրուխանով կղզին գարնանային գետավարարման ընթացքում ամբողջովին ծածկվում էր ջրով։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում այստեղի բնակելի շենքերի ավերումից հետո Տրուխանով կղզին վերածվեց հանգստյան վայրի։ Այսօր կղզու վրա են գտնվում խոշոր լողափներ (Կենտրոնական, Դովբիչկա), Չեռտորոյ, ջրային կայաններ, սպորտային կառույցներ, ռեստորաններ, հանգստյան տներ և բազմաթիվ կանաչապատ տարածքներ։ Կղզու հյուսիսային մասում է գտնվում Ազգերի բարեկամության զբոսայգին և Բոբրովնյա արգելոցը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դնեպր Կատեգորիա:Կիև Կատեգորիա:Ուկրաինայի կղզիներ Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Աղրը
Կարաքիլիսա (Ağrı, Կարաքիլիսա), քաղաք Թուրքիայի արևելյան մասում, Աղրըի մարզում։ Հայկական պատմական անունը Քարբեր է։ Գտնվում է Հայաստանի և Իրանի սահմաններին մոտ։ Սկսած 16-րդ դարից քաղաքը մտել է Թուրքիայի կազմի մեջ, իսկ 1878 թ.-ին Սան Ստեֆանոյի պայմանագրով անցել է Ռուսական կայսրությանը։ Քաղաքում հիմնականում ապրում են քրդեր, իսկ մինչև 1915-1918 թթ. այստեղ ապրել են նաև հայեր։ 1927 քաղաքում տեղի է ունեցել քրդական հուժկու ապստամբություն։
Սովորաբար համարվել է գյուղ, ավան, գյուղաքաղաք, քաղաք։
Կարաքիլիսան հնում կրում էր Բագավան անվանումը և մտնում էր Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Բագրևանդ գավառի մեջ։
Կարաքիլիսան նոր ժամանակներում սերտորեն առնչվել է Արևմտյան Հայաստանում տեղի ունեցած քաղաքական իրադարձությունների հետ։ Նրա մոտ 1877—1878 թթ. ռուս–թուրքական պատերազմի ժամանակ տեղի է ունեցել ռուսական և թուրքական զորքերի ընդհարումներից մեկը։ Ռուսական զորքը երեք անգամ 1828, 1877 և 1916 թթ. գրավել է Կարաքիլիսան, բայց այն նորից է անցել թուրքական տիրապետության տակ։
Քաղաքը ներկայումս կրում է Աղրը անվանումը։
Անվան ստուգաբանություն
Կարաքիլիսա թուրքերեն նշանակում է «սև եկեղեցի»։ Իբր այդպես է կոչվել թաթար-մոնղոլների տիրապետության ժամանակներից (XIII դ.) այստեղ սև քարից կառուցված եկեղեցու (որը XIX դարի վերջերին արդեն ավերակ էր) պատճառով։ Թուրքերն այժմ կոչում են Կարաքյոսե (Ղարաքյոսե)։
Պատմություն
Բնակավայրի մասին XIV դարից առաջ հիշատակություններ կան լատինական աղբյուրներում։ Այն կոչում էին Calacresti կամ Tre Chiese (Երեք եկեղեցի) ձևերով։
Տեղում հենարան ստեղծելու և հայկական ըմբոստացումները պատժելու ու ճնշելու նպատակով Աբդուլ Համիդի օրոք, 1895—1896 թթ. հայկական ջարդերից հետո, Կարաքիլիսայում հաստատում են բավական բազմամարդ կայազոր՝ նրա համար կառուցելով համապատասխան զորանոցներ։ Բացի դրանից, այդ նույն ժամանակներում, քաղաքի բնակչության հայկական միատարրությունը վերացնելու նպատակով թուրքական իշխանություններն այստեղ բնակեցնում են թուրքական և քրդական 100 ընտանիք։
Առաջին համաշխարհային պատերազմը և թուրքերի կազմակերպած ցեղասպանությունը ճակատագրական եղան նաև Կարաքիլիսայի հայության համար։ Նրանց մի մասը ոչնչացվեց 1915 թ. Մեծ եղեռնի հետևանքով, իսկ մյուս, ավելի փոքր մասը տեղահանվեց զանազան կողմեր։
Բնակչություն
XIX դարի առաջին կեսում Կարաքիլիսայում հայերը կազմում էին գյուղաքաղաքի բնակչության բացարձակ մեծամասնությունը։ 1872-1876 թվականներին ուներ 57 տուն հայ բանկիչ։
1877-1878 թվականների ռուս–թուրքական պատերազմից առաջ այստեղ կար 200 տուն հայ բնակիչ, որից 120 տունը պատերազմի ժամանակ գաղթել է Արևելյան Հայաստան, իսկ 80 ընտանիք մնացել էր տեղում։ Հետագայում հայ բնակչության թիվը բավական ավելանում է։
Ըստ աղբյուրների, 1909 թ. Կարաքիլիսայի 600 տնից 350–ը հայկական էր 2450 բնակիչներով։ Այդ նույն թվականին նրա բնակչության ընդհանուր թիվը հասնում էր մոտ 4500 մարդու։ Մինչև XIX դարի 90–ական թվականները գյուղաքաղաքը կարելի է ասել զուտ հայաբնակ էր. 1877—1878 թթ. պատերազմից հետո այստեղ հայերից բացի կար միայն քրդական 3 ընտանիք 19 բնակիչներով։
1915 թվականին քաղաքն ուներ 1500 տուն, որից 500-ը հայեր էին, իսկ մնացածը թուրքեր և քրդեր։
Տնտեսություն
Արևմտյան Հայաստանի մյուս տասնյակ գյուղաքաղաքների նման Կարաքիլիսայի բնակչության զբաղմունքը նույնպես արհեստները, առևտուրը և երկրագործությունն էին։ Նրա արհեստների թիվը ավելի քան 20-ի էր հասնում, որոնց մեծ մասի նշանակությունը սահմանափակվում էր գավառի շրջանակներով։ Արհեստների նման, առևտուրը ևս հիմնականում գտնվում էր հայերի ձեռքին։
XX դարի սկզբին Կարաքիլիսան ուներ իր շուկահրապարակը մոտ 200 խանութներով ու կրպակներով։ Այստեղի հայկական եկեղեցին ևս ուներ իր կրպակները թվով 25, որոնց հասույթներով պահվում էր եկեղեցուն կից գործող վարժարանը։ Կարաքիլիսան տարանցիկ կետ էր Տրապիզոնի և Թավրիզի միջև, այստեղով բազմատեսակ ապրանքներ էին առաքվում Թուրքիայից դեպի Իրան և Իրանից դեպի Թուրքիա։ Մանրածախ, բայց աշխույժ բնույթ ուներ ներքին առևտուրը, մանավանդ բանջարաբոստանային մթերքներով կատարվող առևտուրը, որով այնքան համբավավոր էր գյուղաքաղաքը։ Հայերը երկրագործությամբ ու բանջարաբուծությամբ քիչ էին զբաղվում, իսկ անասնապահությունն ընդհանրապես գտնվում էր թուրքերի և քրդերի ձեռքին։
Ճարտարապետություն
Քաղաքն ուներ ծուռումուռ և նեղլիկ փողոցներ։
Կրթություն
Կարաքիլիսայի ս. Աստվածածին եկեղեցուն կից XIX դարից գործում էր Հայկազյան վարժարան, որի աշակերտների թիվը 1872-1873 թթ. հասնում էր միայն 20–ի, իսկ դարեվերջին՝ 35-40–ի։
Անվանի մարդիկ
Կարաքիլիսայում է ծնվել արձակագիր Հմայակ Սիրասը (1902-1983) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Աղրըի մարզի բնակավայրեր Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր
Ռադյանսկոե (գյուղ, Կռիժոպոլի շրջան)
Ռադյանսկոե (Радянське), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կռիժոպոլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1663 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռադյանսկոե գյուղում բնակվում էր 360 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1339 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 268,86 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կռիժոպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1663 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տռոլա
Տռոլա (Trolla), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 23 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Մեկ վայրկյան սխրանքի համար
«Մեկ վայրկյան սխրանքի համար» (영원한 전우, «Անմոռանալի զինակիցը»), 1985 թվականի խորհրդա-կորեական երկսերիանոց գեղարվեստական ֆիլմ ։ Ռազմապատմական ֆիլմ խորհրդային բանակի լեյտենանտ Յակով Նովիչենկոյի սխրանքի մասին, որը 1946 թվականի մարտի 1-ի Փհենյանի հանրահավաքում փրկել էր Կիմ Իր Սենին նրա վրա նետված նռնակից։
Սյուժե
Կարմիր բանակի կողմից Հյուսիսային Կորեան ճապոնական տիրապետությունից 1945 թվականի օգոստոսին ազատագրվելուց հետո կրտսեր լեյտենանտ Յակով Նովիչենկոն մնում է կորեացիների հետ՝ նրանց օգնելու վերականգնել ավերված երկիրը։ Բայց երկիրը նախկինի պես անհանգիստ է. իշխանությունը և սեփականությունը կորցրած հարուստ կորեացիները ամերիկացի ռազմական խորհրդականների հետ միասին ահաբեկչական դավադրություն են նախապատրաստում Կիմ Իր Սենի դեմ՝ նրան տապալելու նպատակով։
1946 թվականի մարտի 1-ին Փհենյանում սկսվում է հանրահավաք՝ նվիրված Կորեայում մարտիմեկյան հակաճապոնական շարժման 27-ամյակին։ Հանրահավաքում ելույթ է ունենում Հյուսիսային Կորեայի ժամանակավոր ժողովրդական կոմիտեի նախագահ Կիմ Իր Սենը։ Ամբոխի միջից անսպասելիորեն դավադիրներից մեկը նռնակ է նետում նրա ուղղությամբ։ Կրտսեր լեյտենանտ Նովիչենկոն արագ մոտ է վազում, վերցնում է այն և, չիմանալով, թե ուր նետի այն, մարմնով ընկնում է դրա վրա։ Նռնակը պայթում է, սակայն այն գիրքը, որը խորհրդային սպան պատահաբար դրել էր շինելի տակ, փրկում է նրա կյանքը։ Ծանր վիրավորված Նովիչենկոյին տանում են ընկերները, իսկ Կիմ Իր Սենը շարունակում է իր ելույթը։ Հանրահավաքը շարունակվում է։ Դավադրությունը տապալվում է։
Բժիշկները փրկում են Յակով Նովիչենկոյի կյանքը, սակայն նա կորցնում է աջ ձեռքը։ Ֆիլմն ավարտվում է 1984 թվականին նրա այցելությամբ Հյուսիսային Կորեա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Կորեական ֆիլմեր Կատեգորիա:1985 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Սիփան Վերին
Սիփան Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արծկեի գավառակում ։ Գտնվում էր Արծկե քաղաքից 8-9 կմ հյուսիս֊արևելք, Վանա լճի ափամերձ շրջանում, փոքրիկ գետակի ափին, Սիփան Ներքին գյուղից հարավ։
Ուներ խաղողի և պտղատու այգիներ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղն ուներ Ս․ Հարություն անունով հայկական եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ադիլջևազի շրջանի համայնքներ
Պիզմա (Վոդլայի վտակ)
Պիզմա (Пизьма), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Պուդոժսկի շրջանում։ Հոսում է դեպի արևմուտք, սոճու և եղեևնու անտառների միջով։ Գետաբերանը տեղակայված է Վոդլա գետի ձախ ափին՝ 116 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է, ավազանի տարածքը 341 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վոդլա, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր (այդ թվում գետի ավազանում Օնեժի լիճ)։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կիկովա
Կիկովա (Кикова), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1668 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կիկովա գյուղում բնակվում էր 1 223 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3994 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 306,21 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1668 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լաշիա
Լաշիա (ლაშია), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Տղիբուլի շրջան‎‎‎ում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 27 մարդ ։
Կնյազ-Ելգա
Կնյազ-Ելգա (Князь-Елга, Кенәзйылға), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի կազմում։
Գաղութ (թերթ)
«Գաղութ», գրական, քաղաքական, հասարակական շաբաթաթերթ։ Լույս է տեսել 1914-1916 թվականներին Նոր Նախիջևանում։ Խմբագիրներ՝ Ա. Տոմբայան, Սահակ Մյասնիկյան։