cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աստվածամոր «Կենսակիր աղբյուր» սրբապատկերի եկեղեցի (Պետրովկա)
Պատմություն
Ըստ ավանդության՝ 1841 թվականի ամռանը մի քանի գյուղացիներ մնում են գիշերելու Պետրովկա գյուղի մոտ։ Հաջորդ օրը նրանցից ամենաերիտասարդը գնում է աղբյուրի մոտ՝ ջուր բերելու և այնտեղ տեսնում է աջ ձեռքին Մանուկով Աստվածամոր սրբապատկերը։ Ընդ որում, սրբապատկերը ոչ թե լողում էր, այլ կանգնած էր ուղղահայաց՝ հենվելով ջրհորի հատակի քարին։ Գյուղացին սա պատմում է մյուսներին։ Բոլոր գյուղացիները գնում են աղբյուրի մոտ և տեսնում նույն բանը։ Այնուհետև նրանք տեսածը պատմում են Բաբինսկի բնակավայրի ղեկավարին։ Լուրն արագորեն տարածվում է շրջակա գյուղերում։ Հավատացյալները սկսում են գալ նոր սրբավայր։ Աղբյուրը հայտնի է դառնում «Բաբինսկի» անվամբ, իսկ ավելի հաճախ այն կոչվում էր «Կրինիչկի»։
1848 թվականին աղբյուրի մոտ կառուցվում է մատուռ, որը զարդարված է լինում սրբապատկերներով։ 1849 թվականի վերջին գնդապետ Պյոտր Իլովայսկու և եսաուլ Իվան Կարշինի ջանքերով այստեղ կառուցվում է փայտե եկեղեցի՝ հանուն Աստվածամոր Կենսակիր աղբյուրի։ Բաբինսկի բուժիչ աղբյուրին կից ստեղծվում է ծուխ։
Էպիե (Էնայի գավառ)
Էպիե (Épieds), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Շատո Տիերի կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Շատո Տերրի։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02280:
Աստվածամոր «Կենսակիր աղբյուր» սրբապատկերի եկեղեցի (Պետրովկա)
Պատմություն
Տաճարը կառուցվել է ճարտարապետ Իվան Իոսիֆովիչ Վալպրեդեի նախագծով և նկարներով։ Շինարարությունը տևել է 8 տարի՝ ավարտվելով 1858 թվականին։
Խորհրդային իշխանության տարիներին տաճարը փակվել է, սուրբ աղբյուրն անտերության է մատվել։ 20-րդ դարի կեսերին քանդվել են տաճարի գմբեթները, հանվել են զանգերը։ Որոշ ժամանակ տաճարում գործել է գյուղատնտեսական տեխնիկայի արհեստանոց։ Աղբյուրը ծածկվել է աղբով, բայց ջուրը միևնույն է դուրս է եկել գետնի տակից։
Էպիե (Էնայի գավառ)
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 389 մարդ։
Աստվածամոր «Կենսակիր աղբյուր» սրբապատկերի եկեղեցի (Պետրովկա)
Պատմություն
Ռոստովի և Նովոչերկասկի մետրոպոլիտ Մերկուրիի 2012 թվականի ապրիլի 20-ի հրամանով Պետրովկա գյուղի «Կենսակիր աղբյուր» եկեղեցական համալիրը փոխանցվել է Սուրբ Իվերսկի կանանց վանքին։ Այդ ժամանակից այստեղ սկսվել են վերականգնողական աշխատանքներ։ 2014 թվականին վերանորոգվել է մատուռը, վերականգնվել էր սուրբ առաքյալ և ավետարանիչ Հովհաննես Աստվածաբանի կողմնասեղանը։
Էպիե (Էնայի գավառ)
Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 265 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 192-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 73-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 72,5%, 1999 թվականին եղել է 72,1%)։ 192 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 176 -ը (91 տղամարդ և 85 կին), գործազուրկ էին 16 մարդ (6 տղամարդ և 10 կին)։ 73 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 24-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 26-ը՝ թոշակառուներ, 23-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով ։
Աստվածամոր «Կենսակիր աղբյուր» սրբապատկերի եկեղեցի (Պետրովկա)
Պատմություն
«Կենսատու աղբյուր» տաճարը ենթարկվում է Սուրբ Իվերսկի կանանց վանքին, նրան կից ստեղծում է հոգևոր-լուսավորչական կենտրոն, տաճարում անցկացվում են ժամերգություններ ։
Էպիե (Էնայի գավառ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Աստվածամոր «Կենսակիր աղբյուր» սրբապատկերի եկեղեցի (Պետրովկա)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1858 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի եկեղեցիներ
Թրոսինգեն
Թրոսինգեն (Trossingen), քաղաք Գերմանիայում՝ Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասի Թուտլինգենի շրջանում ։
Ենթակա է Ֆրայբուրգի վարչական օկրուգին։ Զբաղեցնում է 24,20 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով եղել է 15 310 ։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 3 27 049։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Պատմություն
Հնագիտական պեղումների արդյունքում 2001 թվականին (ըստ այլ տվյալների՝ 2002 թվականին) քաղաքի մերձակայքում հայտնաբերվել է հին գերմանական քնարա-տավիղ, որը վերագրվում է մեր թվականության VI դար։ Թեև նմանօրինակ երածշտական գործիքներ հայտնաբերվել են գերմանական բազմաթիվ դամբանավայրերում, թրոսինգենյանը դրանց մեջ աչքի է ընկնում անհամեմատ ավելի լավ պահպանվածությամբ  ։ Հայտնաբերված հին գերմանական քնարների ընդհանուր թիվը հասել է 26-ի, որոնցից ութը գտնվել են Մեծ Բրիտանիայում, յոթը՝ Գերմանիայում ։
Երաժշտական քաղաք
Թրոսինգենը համբավվել է որպես երաժշտական քաղաք։ Այստեղ գործում է երաժշտության մեծահամբավ համալսարան (վաղ շրջանի երաժշտության նշանավոր բաժանմունքով), որը Բադեն-Վյուրթեմբերգի հինգ պետական երաժշտական կոնսերվատորիաներից մեկն է։ Գործում են նաև երաժշտական կրթություն տվող մի շարք այլ հաստատություններ, ինչպես, օրինակ, 'Bundesakademie für musikalische Jugendbildung'-ը  and the 'Hohner Konservatorium' ։ 1830 թվականին թրոսինգենցի մի ջուլհակ՝ Քրիստիան Մեսները, Christian Messner ընդօրինակել է իր դրացի ժամագործի օգտագործած շրթհարմոնը, որը բերվել էր Վիեննայից։ Երաժշտական այդ գործիքը շատերին է դուր եկել, համաքաղաքացիներից շատերն են ցանկացել ձեռք բերել, և Մեսներն ու նրա եղբայրը և այլ հարազատներ ձեռնամուխ են եղել շրթհարմոնների զանգվածային արտադրությանը։ 1840 թվականին նրա քեռորդին՝ Քրիստիան Վայսը, առանձնացել է, և քաղաքում 1855 թվականին արդեն երկու գրանցված բիզնես էր առկա՝ Christian Messner & Co.-ն և Württ. Harmonikafabrik Ch. WEISS-ը։ Ներկայումս Թրոսինգենում է գտնվում շրթհարմոնների արտադրության ամենատևական պատմություն ունեցող ձեռնարկությունը՝ C.A Seydel Sohne-ը, որը հիմնադրվել է 1847 թվականին։
1857 թվականին Մաթիաս Հոները Թրոսինգենում հիմնել է երաժշտական գործիքներ թողարկող իր ընկերությունը՝ Hohner-ը, որի պատրաստած ակորդեոններն ու այլ գործիքներ լայնորեն հայտնի են աշխարհում։ Ընկերության հովանու ներքո քաղաքում գործում են կոնսերվատորիա և ակորդեոնահարների նվագախումբ։
Քույր քաղաքներ
Թրոսինգենի քույր քաղաքներն են՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Գերմանիայի համայնքներ Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բադեն-Վյուրթեմբերգի բնակավայրեր
Առաջնագծի մարտիկների ալբանական երգեր
Առաջնագծի մարտիկների ալբանական երգեր (Këngë Kreshnikësh or Cikli i Kreshnikëve), ալբանական էպիկական պոեզիայի բաղկացուցիչ մասը կազմող ավանդական երգաշարի մեջ մտնող ալբաներեն երգեր, որոնք իրենց հստակ ձևակերպումն ստացել են 17-18-րդ դարերում և բանավոր կերպով սերնդեսերունդ փոխանցվել ժողովրդական երգիչների՝ բարդերի միջոցով։ Դրանք առաջին անգամ գրի են առնվել 20-րդ դարի առաջին տասնամյակներին ֆրանցիսկյան վանականներ Շտեֆան Գեչովիի և Բեռնարդին Պալայի կողմից։ Հենց վերջինս էլ առաջին անգամ հրատարակել է դրանք բնագրի լեզվով՝ ալբաներեն, 1937 թվականին։ Ալբանացի բարդերի՝ հիշելով՝ բերանացի երգելու ավանդույթը միակն է, որ դեռևս պահպանվել է ժամանակակից Եվրոպայում։
Պատմություն
Երգերը ծնունդ են առել հարավային սլավոնների միջավայրում և երկու լեզուներին տիրապետող երգիչների միջոցով փոխանցվել են (իսկ որոշ ուսումնասիրողների կարծիքով՝ վերադարձվել են) ալբանական միջավայրին ։ Հետազոտությունները վկայում են, որ այդ երգերը հիրավի ծնունդ են առել 17-18-րդ դարերում և բանավոր կերպով փոխանցվել են ալբանացի բարդերի միջոցով։ Դրանք սերբախորվաթերենից թարգմանություններ կամ փոխադրություններ չեն պարզապես, թեև փոխանցվել են Բոսնիայի հարավ-սլավոնական միջավայրից, այլ միանգամայն անկախ կերպով մշակման են ենթարկվել հյուսիսալբանական լեռներում ։
Գոմիկ (Արճեշի գավառ)
Գոմիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում։ Գտնվում էր Վանա լիճ թափվող գետակի աջ կողմում, Արճեշ քաղաքից 15 կմ հեռու` սարալանջի վրա։
Առաջնագծի մարտիկների ալբանական երգեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալբանական գրականություն Կատեգորիա:Ալբանիայի մշակույթ Կատեգորիա:Ալբանիայի արվեստ
Գոմիկ (Արճեշի գավառ)
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 25 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Նովո-Տրոիցկոյե
Նովո-Տրոիցկոյե, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 261 ռուս բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Լեսնոե (ավան, Վոլնովախսկի շրջան)
Լեսնոե (Лісне), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Ջոն Սուիջերթ
Ջոն Լեոնարդ Սուիջերթ կրտսեր (John Leonard Swigert Jr., ), ամերիկացի տիեզերագնաց-օդաչու։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի օդաչուներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Yandex.Browser
Յանդեքս.Բրաուզեր (Яндекс браузер), դիտարկիչ, որը ստեղծել է Յանդեքս ընկերությունը` հիմնվելով Քրոմիում բաց դիտարկչում օգտագործվող «Blink» շարժիչի վրա։ Առաջին անգամ թողարկվել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 1-ին «Yet another Conference» կոնֆերանսում։
Դիտարկիչը, որպես ամենաօգտագործվող դիտարկիչ, Ռուսաստանում զբաղեցնում է երկրորդ տեղը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Յանդեքս Կատեգորիա:C++-ով գրված ծրագրեր Կատեգորիա:2012 մշակված ծրագրային ապահովում
Գոմիկ (Երևանի գավառ)
Գոմիկ, գյուղ, Երևանի նահանգի Երևանի գավառի Երևանի գավառակում։
Բնակչություն
1906 թվականին ուներ 98 բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
(958) Ասպլինդա
(958) Ասպլինդա (Asplinda), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1921 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,989547 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,2439 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,7352 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2910,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,123685 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,63° անկյուն։
Ասպլինդա աստերոիդը պատկանում է Հիլդայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են 3,7 - 4,2 ա. մ. մեծ կիսաառանցք ունեցող ուղեծրերով, էքսցենտրիսիտետը՝ 0,07 - 0,3, և ուղեծրի թեքումը ոչ ավելին քան 20° ։ Ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Յուպիտերի հետ 3:2 ուղեծրային ռեզոնանսով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հիլդայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1921 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Էռնեստ Լասլո
Էռնեստ Լասլո (Ernest Laszlo, փետրվարի 23, 1898 թվական, Բուդապեշտ - հունվարի 6 1984 թվական, Վուդլենդ Հիլլզ), ամերիկացի կինոօպերատոր, ծագումով Ավստրո-Հունգարիայից։ «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր՝ «Հիմարների նավը» ֆիլմում լավագույն օպերատորական աշխատանքի համար։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1898 թվականի ապրիլի 23-ին Բուդապեշտում։ ԱՄՆ-ում էմիգրացիայից հետո սկսել է աշխատել օպերատորի օգնական, նկարահանումների ծամանակ դեբյուտ անելով «Թևեր» համր ֆիլմը (1927) : Որպես գլխավոր օպերատոր հանդես է եկել 1928 թվականին։ Կինոնկարներից շատերը նկարահանել է Ռոբերտ Օլդրիչի և Սթենլի Կրամերի հետ։ Եղել է Ամերիկական կինոօպերատորների խորհրդի նախագահը 1972-ից մինչև 1974 թվականը  ։
Նրա եղբայր Էնդրյու Լասլոն (1926-2011) նույնպես կինոօպերատոր էր։ Աշխատել է «Մարտիկները» (1979), «Ռեմբո։ Առաջին արյունը» (1982), «Կրակի մեջ քաղաքներ» (1984) և այլ ֆիլմերի նկարահանումների ժամանակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 23 ծնունդներ Կատեգորիա:1898 ծնունդներ Կատեգորիա:Բուդապեշտ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հունվարի 6 մահեր Կատեգորիա:1984 մահեր Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոօպերատորներ
Ներմին Նեֆթչի
Հայրիե Այշե Ներմին Նեֆթչին, թուրք իրավաբան և քաղաքական գործիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1924 թվականին Ստամբուլում։ Ավարտել է Անկարայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը ։
1969 թվականին ընտրվել է Մուշ քաղաքի Ազգային մեծ ժողովի պատգամավոր։ Դարձել է առաջին կինը, որն ընտրվել է Թուրքիայի արևելյան իշխանություններից Ազգային մեծ ժողովում։ Ընտրվել է նաև Մեծ Ազգային ժողովի նախագահի տեղակալ։ Ինչպես նաև, առաջին կինն էր, որը զբաղեցնում էր այդ պաշտոնը։ 1973 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում չառաջադրվեց, սակայն մտավ Սադի Ըրմակի կառավարություն՝ որպես Մշակույթի նախարար։ Զբաղեցրել է այդ պաշտոնը 1974 թվականի նոյեմբերի 17-ից մինչև 1975 թվականի մարտի 31-ը ։
Մասնակցել է 1972 թվականի ապրիլի 24-ին տեղի ունեցած քվեարկությանը՝ 1971 թվականի մարտի 12-ի հեղաշրջումից հետո ձերբակալված Թուրքիայի Ժողովրդա-ազատագրական բանակի երեք անդամների մահապատժի հարցով։ Նեֆթչին 48 խորհրդարանականների թվում էր, որոնք դեմ են քվեարկել, կողմ է քվեարկել 273 մարդ։ Այն բանից հետո, երբ նախագահը ստորագրել է դատավճիռը, բոլոր երեք դատապարտյալները, որոնց թվում էր Դենիզ Հերմիշը, կախաղան են բարձրացվել 1972 թվականի մայիսի 6-ին։ Այս մահապատիժը երկար ժամանակ դարձել է թեժ վեճերի առարկա ։
Գրել է հոդվածներ և շարականներ վարել մի շարք պարբերականներում։ Նա գիրք է գրել թուրքերենի կառուցվածքի և Քիրքուքի իրաքյան թուրքմենների բանահյուսության մասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված անձինք Կատեգորիա:Թուրքիայի Ժողովրդահանրապետական կուսակցության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Թուրքիայի կառավարության կին նախարարներ Կատեգորիա:Թուրքիայի նախարարներ Կատեգորիա:Թուրք իրավաբաններ
Սանտորինի
Սանտորինի (Σαντορίνη, Հունարեն արտասանությունը` ), դասական անվանումը՝ Թիրա (Θήρα ), հունական կղզի Եգեյան ծովի հարավային հատվածում, Հունաստանի մայրցամաքային տարածքից մոտ 200 կմ հեռավորության վրա՝ դեպի հարավ-արևելք։
Հանդիսանում է համանուն շրջանաձև կղզիախմբի ամենամեծ կղզին, որը հանդիսանում է հրաբխայի ձագման կաթսայաձև կամ կրկեսանման փլվածքային ծագում ունեցող իջվածք։ Սանտորինին համարվում է Կիկլադյան կղզիների ամենահարավային կղզին, որը զբաղեցնում է մոտ 73 կմ քառակուսի տարածք։
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ կղզու բնակչությունը կազմում է 15,550 մարդ։ 2011 թվականի վարչատարածքային բաժանման վերաբերյալ «Կալիկրատիս» բարեփոխումներից հետո Սանտորինի կղզին և հարակից մի քանի փոքրիկ կղզիները միասին կազմում են Սանտորինիի կամ Թիրայի տարածաշրջանային միավորը կամ նոմոսը ։ Վարչատարածքային միավորը ներառում է բնակեցված Սանտորինի և Թերասիա կղզիները, ինչպես նաև մի շարք անմարդաբնակ կղզիներ՝ Ասպրոնիսի, Խրիստիանա, Պալայա Կամենի, Նեա Կամենի։
Այստեղ է տեղի ունեցել Թիրայի հրաբխաժայթումը, որը տեղի է ունեցել 3600 տարի առաջ։ Կղզու վրա գտնվող գլխավոր քաղաքը Օյան է։ Ներկայումս Սանտորինին Հունաստանի գլխավոր զբոսաշրջային կենտրոններից է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աթենական ծովային միության անդամներ Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրություն
Վիիմսի (թերակղզի)
Վիիմսի թերակղզի, այն Հյուսիսային Էստոնիայում գտնվող թերակղզի է, Արևմուտքից սահմանակից է Տալլինի ծովածոցին, իսկ արևելքում՝ Մուուգա ծոցին։
Նաիսսար, Պռանգլի և փոքր կղզիների՝ էկսի, Տիիրլոդի, Քերի, Կրյաուլի, Սեյնակարի, Կումբլի, Պանդյու, Վուլիկրուն, Սիլիկրուն, Սեպակարի, Հանեկարի, Լոկարի և Լանեսար կղզիների, Վիիմսի թերակղզին կազմում է Վիիմսի ծխական համայնքը ։
Վիիմսի թերակղզում հայտնաբերված ամենահին հնագիտական ​​գտածոները թվագրվում են մ. թ. III և IV դարերին ։
Թերակղզու հյուսիսային ծայրում գտնվում է Ռոհունյեմ հրվանդանը, որը նաև անվանում են Ռոհունյեմ թերակղզի։
Հրվանդան աշխարհագրական կոորդինատները. 59°34′19″ լ. 24°47′47″ երկ.
Սատանի քարանձավի երկարությունը 18 մետր է, բարձրությունը` 1,2 մետր, իսկ լայնությունը` 2-2,5 մ ։ Այն ընդգրկված է Էստոնիայի նախնադարյան բնության վայրերի ցուցակում ։
Սատանու քարանձավի աշխարհագրական կորդինատներն են` 59°31′05″ լ. 24°50′23″ երկ.
Վիիմսի Երկաթյա ակունքը (Viimsi Rauaalikas) սկիզբ է առնում քարանձավներից մեկից։ Ակունքի ջրի հոսքի արագությունը 0,1–1,0 լ/վ է ։
Վիիմսի թերակղզում է գտնվում Հաաբնեեմե կլինտի եզրագծի լանդշաֆտային արգելոցը, որտեղ ծովի ափին է գտնվում բնության պահպանության գոտին՝ Վիիմսիի սև եղնիկի անտառը։
Լյուբյամյագում է գտնվում է Վիիմսի թերակղզու վերին ծայրակետը։ Դրա կորդինատներն են` 59°31′00″ լ. 24°50′23″ երկ.
Թարակղզու ներքևի ծայրակետը գտնվում է Հաաբնեեմե գյուղում։ Դրա կորդինատներն են` 59°30′56″ լ. 24°48′57″ երկ.
Վլադիմիր Դերյուժինսկի
Վլադիմիր Ֆեոդորովիչ Դերյուժինսկի (Владимир Федорович Дерюжинский, ), ռուս իրավաբան և հրապարակախոս, վարչական իրավունքի պրոֆեսոր, Սենատոր, գաղտնի խորհրդական։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1861 թվականի մարտի 27-ին Սմոլենսկում. նահանգային դատախազ Ֆյոդոր Տիմոֆեևիչ Դերյուժինսկու (բելառուս ազնվականներից) և նրա կնոջ՝ Եկատերինա Նիկոլաևնայի որդին, որը պատկանում էր Մուրոմցևների ազնվական ընտանիքին։
Վերա Բունինայի (գրողի կնոջ) և Նատալյա Իլյինայի (փիլիսոփա Իվան Իլյինի կնոջը) զարմիկն է։ Նա ամուսնացավ Սոֆյա Անտոնովնա Արցիմովիչի՝ սենատոր Ա.Ա.Արցիմովիչի դստեր հետ ։
Ռուսաստան վերադառնալուց հետո Դերյուժինսկին նշանակվել է Մոսկվայի համալսարանի ասիստենտ, 1886 թվականին ուսանողներին դասավանդել է վարչական իրավունքի ընդհանուր դասընթաց, իսկ 1889 թվականից՝ մի շարք հատուկ դասընթացներ։
1891 թվականին նշանակվել է Դորպատի համալսարանի վարչական իրավունքի պրոֆեսորի պաշտոնակատար։
1895 թվականին նշանակվել է «Արդարադատության նախարարության» ամսագրի խմբագիր և Ալեքսանդր Կայսերական ճեմարանի վարչական իրավունքի ուսուցիչ։
Նա մեկ ուսումնական տարի Ռազմական իրավունքի ակադեմիայում դասախոսել է վարչական իրավունք։
1896 թվականի մայիսին Խարկովի համալսարանում պաշտպանել է իր մագիստրոսական թեզը։ «Անգլիայում անձնական ազատության հիմնական երաշխիքների և դրանց ժամանակավոր սահմանափակման մասին» ակնարկների շնորհիվ, որը հրատարակվել է 1895 թվականին Յուրիևում,  ստացել է  վարչական իրավունքի մագիստրոսի աստիճան։
1917 թվականի մայիսին Դերյուժինսկին հրաժարական տվեց՝ պատճառաբանելով ժամանակի սղությունը և առաջարկելով նոր խմբագիր նշանակել Վ. Ն. Պոլովցևային։
1900 թվականին Դերյուժինսկին դարձավ Ռուսաստանի կանանց պաշտպանության նորաստեղծ ընկերության անդամ, որը նախագահում էր Օլդենբուրգի արքայադուստր Եվգենիա Մաքսիմիլիանովնան։
1917 թվականի մայիսին գաղտնի խորհրդական Վլադիմիր Ֆյոդորովիչ Դերյուժինսկին Ժամանակավոր կառավարության կողմից նշանակվեց սենատոր։
1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Դերյուժինսկիների ընտանիքը ցրվեց աշխարհով մեկ. Վ. Ֆ. Դերյուժինսկին և նրա դուստրը մնացին Խորհրդային Ռուսաստանում, նրա կինն ու որդին՝ Բորիսը, հայտնվեցին Կոպենհագենում, իսկ որդին՝ Գլեբը տեղափոխվեց ԱՄՆ, որտեղ ցուցադրեց իր մեծ տաղանդը՝ որպես քանդակագործ ։
Ստանալով լավ հոնորարներ՝ նա թղթեր ձևակերպեց, որոնք թույլ էին տալիս հորն ու քրոջը գալ նրա մոտ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, բայց 1920 թվականի դեկտեմբերի 21-ին ռուսական փախստականների Բեյուկ Դերե ճամբարում (Թուրքիա) Վլադիմիր Ֆեդորովիչ Դերյուժինսկին մահացավ տիֆից` այդպես էլ չհասնելով Ամերիկա։
Աշխատություններ
Դերյուժինսկին Բրոքհաուզի և Էֆրոնի հանրագիտարանային բառարանում իրավագիտության վերաբերյալ բազմաթիվ հոդվածների հեղինակ է ։ Նրա ստեղծագործությունների մեծ մասը, ի լրումն վերը թվարկված հրապարակումների, տպագրվել են «Իրավական տեղեկագիր», «Ռուսական միտք», «Բանբեր Եվրոպա», «Ազգային կրթության նախարարության ամսագիր» ամսագրերում։
Ռութ ֆոն Մայենբուրգ
Ռութ ֆոն Մայենբուրգ (Ruth von Mayenburg, ), ավստրիացի գրող և լրագրող, Ավստրիայի կոմունիստական ​​կուսակցության առաջնորդ, խորհրդային հետախույզ, ազնվական է, հայտնի է «Կարմիր կոմսուհի» մականունով։
Ծագում
Ծնվել է 1907 թվականի հուլիսի 1-ին Սրբիցե քաղաքում (այժմ՝ Չեխիա) արիստոկրատի և հանքի սեփականատիրոջ՝ Մաքս Հայնսիուս ֆոն Մայենբուրգի ընտանիքում։ Ընտանիքի կրտսեր դուստրն է։ Նա իր մանկությունն անցկացրել է Տեպլից-Շոնաու քաղաքում (այժմ՝ Տեպլիցե) ։ Քեռին՝ Օտտոմար Հայնսիուս ֆոն Մայենբուրգը, դեղագործ է և «Chlorodont» ատամի մածուկի գյուտարարը ։
Երիտասարդություն
Վաղ տարիքից ֆոն Մայենբուրգը սկսել է հետաքրքրվել քաղաքականությամբ։ 1929-1930 թվականներին ճարտարապետություն է սովորել Դրեզդենի բարձրագույն տեխնիկական դպրոցում։ Այնուհետև սովորել է Վիեննայի Համաշխարհային առևտրի բարձրագույն դպրոցում։ 1930 թվականից նա ապրում էր Ավստրիայի մայրաքաղաքում իր մոր ընկերուհու՝ բարոնուհի Նետկա Լատշեր-Լաուենդորֆի հետ, որի ընտրյալը Ավստրիայի ապագա նախագահ Թեոդոր Քյորներն էր։ 1932 թվականից Ռութը Ավստրիայի սոցիալ-դեմոկրատական ​​կուսակցության անդամ է և Սոցիալիստական ​​երիտասարդական ճակատի անդամ։ Լատշեր-Լաուենդորֆը և Քյորները օգնեցին ֆոն Մայենբուրգին մտնել սոցիալիստների շրջանակ, որտեղ նրա լավագույն ընկերներն էին Էլիաս Քանետտին և Էռնստ Ֆիշերը՝ «Arbeiter-Zeitung»-ի խմբագիրը (վերջինս դարձավ նրա ամուսինը)։
Թռիչք Ավստրիայից
1934 թվականին տեղի ունեցավ աշխատավորների ապստամբություն, ովքեր դեմ էին Էնգելբերտ Դոլֆուսի կողմից երկրի բռնի ֆաշիզացմանը։ Նախկին սոցիալ-դեմոկրատներից շատերը փախել են արտասահման, իսկ մյուսները միացել են Կոմունիստական ​​կուսակցությանը։ Այն բանից հետո, երբ երկրում վերջապես արմատավորվեց ավստրոֆաշիզմի ռեժիմը, Ֆիշերը և նրա կինը փախան նախ Չեխոսլովակիա, որտեղ Էռնստը սկսեց աշխատել  կոմունիստական ինտերնացիոնալ մամլո ծառայությունում ։ Շուտով ֆոն Մայենբուրգը օրենքից դուրս հայտարարվեց՝ գաղտնի կոմունիստական ​​գործունեություն ծավալելու համար և ստիպված եղավ մեկնել ԽՍՀՄ։
ԽՍՀՄ-ում
Մոսկվայում Ռութը մասնակցեց Շուտցբունդի շքերթին, և շուտով հավաքագրվեց Կարմիր բանակի հետախուզական վարչությունում՝ ստանալով «Լենա» կեղծանունը։ 1934-1938 թվականներին նա կատարել է մի շարք բարդ և վտանգավոր առաջադրանքներ Գլխավոր հետախուզական վարչության համար և շատ է ճանապարհորդել Գերմանիայում ։ 4 տարվա ընթացքում նրա պաշտոնը բարձրացել է՝ մայորի կոչումից ընդհուպ մինչև գնդապետի կոչում, որն այն ժամանակ զարմանալի էր համարվում ։ Նա ստիպված եղավ վերականգնել կապերը կոմունիստների հետ՝ գաղտնի գործունեություն ծավալելու և տեղեկություններ հավաքելու համար, բայց նրա գլխավոր ձեռքբերումը ընդդիմադիր հայացքներով Վերմախտի և ռազմական նախարարության շարքերը համալրելն էր։ Ռութը ծանոթ էր ֆոն Համերշտայն-Էկվորդ ընտանիքին. անձամբ գիտեր ընդդիմության առաջնորդներից մեկին և հակահիտլերյան սպայական դավադրության ապագա առաջնորդ՝ գեներալ Էդուարդ ֆոն Համերշտեյն-Էկվորդին, նրա դուստր Հելգային, ով Գերմանիայի կոմունիստական ​​կուսակցության տեղեկատուն է և Էդուարդի ևս երկու որդիներին։ Ռութը շատ տեղեկություններ հավաքեց առաջիկա երեք տարիների ընթացքում Վերմախտի տեղակայման, Գերմանիայի պաշտպանության, Վերմախտի վերազինման պլանների և տեմպերի, Գերմանիայի և Իտալիայի միջև ռազմական համագործակցության և գաղտնի զարգացումների մասին ։ Հանձնարարություններից մեկի ժամանակ նա նույնիսկ գնացքում հանդիպեց Առյուծ Ֆոյխթվանգերին։Անձամբ Կլիմենտ Վորոշիլովը շնորհակալություն է հայտնել «Կարմիր կոմսուհուն»՝ ԽՍՀՄ-ին ցուցաբերած օգնության համար ։
Երբ սկսվեց 1930-ականների բռնաճնշումը, Ռութը ստիպված եղավ թողնել հետախուզական աշխատանքները և շարունակել աշխատել Կոմինտերնում` «Ռութ Վիդեն» անունով փաստաթղթերի տակ ապրելով (նրա ամուսինը՝ Էռնստ Ֆիշերը «Պիտեր Վիդեն» անունով անձնագիր ուներ) Մոսկվայի «Լյուքս» հյուրանոցում թիվ 271 սենյակում կոմունիզմի բազմաթիվ առաջնորդների հետ, այդ թվում՝ Հո Շի Մինի ու Չժոու Էնլայի ։ Ավելի ուշ նա իր տպավորությունները նկարագրել է «Отель „Люкс“» գրքում։ Ենթադրվում է, որ նա եղել է ֆինն Տոյվո Անտիկայնենի ինքնասպանության ականատեսը, որին ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատը իբր փորձել է ձերբակալել ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի բռնկումից հետո նա սկսեց աշխատել որպես Կոմինտերնի գործադիր կոմիտեի մամուլի բաժնի օգնական և գերմաներեն լեզվով ռադիոկայանի հաղորդավար, իսկ Կոմինտերնի լուծարումից հետո աշխատանքի ուղարկվեց Կարմիր բանակի գլխավոր քաղաքական կառավարման ոլորտում։ 1943 թվականի աշնանից նա ղեկավարել է առաջնագծի քարոզչական խումբը բելառուսական ռազմաճակատում, իսկ 1944 թվականի հունվարից նա լիազորվել և ներգրավվել է ավստրիացի ռազմագերիների աշխատանքներում ։ Պատերազմի ավարտին նա աշխատանքի է անցել ԽՄԿԿ Կենտրոնական կոմիտեի միջազգային տեղեկատվության բաժնի 99-րդ ինստիտուտում։
Վերադարձ Ավստրիա
1945 թվականի հուլիսին Ռութ ֆոն Մայենբուրգը և Էռնստ Ֆիշերը վերադարձան իրենց հայրենիք ։ Ֆիշերը շարունակեց աշխատել Կոմինտերնում, որտեղ Ռութը դարձավ ավստրա-խորհրդային ընկերության քարտուղարը ։ Իր մշակած սցենարով՝ Վիեննայի կինոստուդիայում նկարահանվել է Վիլի Ֆորստի «Վիեննացի աղջիկները» (Wiener Mädeln) ֆիլմը։ Շուտով նա ամուսնալուծվեց Ֆիշերից և 1966 թվականին հեռացավ Ավստրիայի կոմունիստական ​​կուսակցությունից՝ սկսելով հուշագրությամբ զբաղվել։ Իր «Отель „Люкс“» գրքում, որը հրատարակվել է 1978 թվականին, նա խոսել է մոսկովյան հյուրանոցներից մեկում ապրած հինգ տարվա մասին, ինչպես նաև նկարագրել է հյուրանոցի մասին բոլոր եզակի իրադարձություններն ու հետաքրքիր փաստերը ։ Նա նաև դարձել է «Կապույտ արյուն և կարմիր դրոշներ» (Blaues Blut und rote Fahnen) գրքի հեղինակը, որտեղ նա քննադատում էր բազմաթիվ նախկին կուսակցականների։
Մահացել է 1993 թվականի հունիսի 26-ին Վիեննայում։
Անձնական կյանք
13 տարեկանում ֆոն Մայենբուրգը իր քրոջ՝ Ֆելիի հարսանիքի ժամանակ նշանվել է արիստոկրատ Հանսի ֆոն Հերդերի հետ ։ Շուտով ֆոն Հերդերը դարձավ Շտուրմային ջոկատների առաջնորդը և սպանվեց Երկար դանակների գիշերը ։ 23 տարեկանում նա սկսեց հանդիպել Ալեքսանդր-Էդցարդ ֆոն Ասեբուրգ-Նեյնդորֆի հետ, բայց շուտով բաժանվեց նրանից և տարվեց ֆրայկորի գեներալ Կուրտ ֆոն Համերշտայն-Էկվորդով ։ 1932 թվականին նա ամուսնացավ Էռնստ Ֆիշերի հետ։ Ֆիշերից մուսնալուծվեց 1954 թվականին, երկրորդ անգամ ամուսնացավ լրագրող Կուրտ Դիման Դիչլի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ
Վերջին խոսք
«Վերջին խոսք», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություներից՝ գրված 1889 թվականին ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1889 թվականին։ Սրա ինքնագիրը չի պահպանվել։
Այն տպագրվել է Մոսկվայում 1892 թվականին լույս տեսած բանաստեղծությունների ժողովածուի II հատորում (էջ 89-98), այնուհետև՝ Երևանում 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության I հատորում (26-27 էջեր)։
Արտատպվում է Մոսկվայում 1892 թվականին լույս տեսած բանաստեղծությունների ժողովածուի II հատորից։ Երրորդ տողը, որի փոխարեն «Բանաստեղծություններ, հ․ II, Մոսկվա, 1892» գրքում կետեր են դրված՝ վերականգնել են «Հովհաննես Թումանյան, երկերի ժողովածու, գիտական հրատարակություն 6 հատորով, Երևան 1940-1959» կազմողները, տողատակ տալով հետևյալ ծանոթագրությունը․ «Այս տողի փոխարեն «Բանաստեղծություններ, հ․ II, Մոսկվա 1892» հատորի մեջ դրված են կետեր»։ Այդ, հավանաբար, արված է գրաքննիչի ձեռքով։ «Բանաստեղծություններ, հ․ II, Մոսկվա 1892» հատորի՝ Ղ․ Աղայանին նվիրված օրինակում Թումանյանը կետերի վրա գրել է․ «Մեր հալածված հայրենիքում», որի հիման վրա և մենք վերականգնել ենք տողը» (էջ 26) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Small Talk
«Small Talk», ամերիկացի երգչուհի Քեթի Փերրի երգը, որ թողարկվել է 2019 թվականի օգոստոսի 9-ին որպես թողարկվելիք հինգերորդ ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ ։ Երգի համահեղինակը եղել է ամերիկացի երգիչ Չարլի Փութը ։
Թողարկում
2019 թվականի հուլիսին Չարլի Փութը բերանից թռցրել է, որ կապ ունի Քեթի Փերրիի նոր սինգլի հետ ։ Օգոստոսի 6-ին երգչուհին սոցիալական կայքերի իր էջերում հրապարակել է երգի տեքստի ոչ մեծ հատվածներ ։
2019 թվականի օգոստոսի 7-ին տեղի է ունեցել «Capitol Congress», որտեղ երգչուհուն շնորհվել է հուշատախտակ ԱՄՆ-ում սինգլի հարյուր միլիոն հավաստագրված օրինակների համար Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի կողմից, այնտեղ էլ երգչուհին առաջին անգամ կատարել է տվյալ երգը։ Սինգլի պաշտոնական պրեմիերան կայացել է օգոստոսի 9-ին ։
Օգոստոսի 16-ին երգչուհին ներկայացրել է երգի ուղղահայած հոլովակը հատուկ Spotify-ի համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քեթի Փերրիի սինգլներ Կատեգորիա:2019 երգեր
Նուպար Պերպերյան
Նուպար Գևորգի Պերպերյան, հայ հրապարակախոս, խմբագիր, կուսակցական գործիչ, ՌԱԿ անդամ։
Նուկզար
Նուկզար, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում, իսկ ապա գյուղ Ադրբեջանական ՍՍՀ-ի Շամքորի շրջանում։ Գտնվում է Շամքոր քաղաքից 15 կմ հյուսիս-արևելք, Շամքոր գետի աջակողմյան սարավանդի վրա ։
Նուպար Պերպերյան
Կենսագրություն
Նախնական կրթությունը ստացել է Հելիոպոլիսի Նուպարյան ազգային վարժարանում, այնուհետև՝ ֆրանսիական լիցեյում։ 1944 թվականին ավարտել է ֆրանսիական իրավաբանական ֆակուլտետը։ Որպես փաստաբան հանդես է եկել Եգիպտոսի դատարաններում։ Իրավաբանության դոկտորատուրայի երկամյա դասընթացը ավարտելուց հետո միջազգային իրավագիտության ոլորտի ատենախոսությունը ներկայացրել է 1947 թվականին Փարիզում, ոտեղ հետևում էր նաև լրագրության դասընթացների։
Խմբագրական ասպարեզ է մտել 1941 թվականին որպես օգնական ՌԱԿ-ի պաշտոնաթերթ «Արևի» խմբագիր Վահան Թեքեյանին։ 1950 թվականից եղել է Եգիպտոսի մամլո ընկերակցության անդամ։ Հաջորդաբար եղել է՝ 1947-1948 թվականներին «Ապագա» (Փարիզ), 1948-1958 թվականներին՝ «Արև», 1958-1960 թվականներին՝ «Նոր օր» (Բոստոն), 1961-1982 թվականներին՝ «Պայքար» (Բոստոն) պարբերականների պատասխանատու խմբագիրը։ Միևնույն ժամանակ վարել է ՌԱԿ Կալիֆոռնիայի շրջանային վարչության քարտուղարի պաշտոնը։ Եղել է ԱՄՆ-ի ՌԱԿ վասստակավորների հիմնադրամի ատենապետը։ Եղել է Թեքեյան մշակութային միության ԱՄՆ–ի և Կանադայի կենտրոնական վարչության անդամ։ Կուսակցական առաքելությամբ եղել է Մերձավոր Արևելքում, Եվրոպայում և Հարավային Ամերիկայում։
Նուկզար
Պատմություն
Եղել է հայաբնակ գյուղ։ 1988-1989 թվականներին Ադրբեջանում սկսված հայկական կոտորածների պատճառով բնակչությունը բռնագաղթեց։
Նուպար Պերպերյան
Կենսագրություն
Գրել է նաև նորավեպեր և թատերախաղեր Բյուրակն ծածկանունով։ Նրա երկու թատերախաղերը բեմադրվել են Կահիրեում ։
Նուկզար
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 932 հայ բնակիչ ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը հացահատիկային կուլտուրաների, կարտոֆիլի մշակությունն ու անասնապահությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղն ուներ քարակոփ հայկական եկեղեցի։ Նուկզարից հարավ-արևմուտք գտնվում էր Ս. Ամենափրկիչ վանքը (XII դար) ։
Հասարակական կառույցներ
Նուկզարն ուներ բուժկայան։
Կրթություն
Գյուղն ուներ հայկական միջնակարգ դպրոց, գրադարան, ակումբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Նուպար Պերպերյան
Կենսագրություն
2011 թվականին Գարեգին Բ-ի կողմից պարգևատրվել է «Ս․ Սահակ-Ս․ Մեսրոպ» շքանշանով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՌԱԿ անդամներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակագիրներ
Պիտեր Բեբբ
Պիտեր Բեբբ, հատուկ էֆեկտների նկարիչ, որն առավել հայտնի է Խավարի ասպետը եռերգության վրա աշխատելու համար։
Նա հաղթեց Ակադեմիայի 83-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ «Սկիզբ» կինոնկարի համար՝ «Լավագույն տեսողական էֆեկտներ» կատեգորիայում։ Նրա հաղթանակը բաժանվեց Քրիս Քորբոլդի, Փոլ Ֆրանկլինի և Էնդրյու Լոկլիի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Արվեստ
Ազգագրական թանգարան (Բուտարե)
Ազգագրական թանգարան (ռուան. Ingoro y'imibereho y'Abanyarwanda)՝ բացված 1987 թվականին Բուտարե քաղաքում։ 1989 թվականին նրա հիմքի վրա ստեղծվեց Ռուանդայի ազգային թանգարանների ինստիտուտը, որի բաժիններից մեկը ներկայումս թանգարան է ։
Նախկինում հայտնի էր որպես Ռուանդայի Ազգային թանգարան։
Թանգարանի մասին
Առաջինն է «Ռուանդայի ազգային թանգարանների ինստիտուտի» թանգարաններից ։ Պատմական, ազգագրական, գեղարվեստական և հնագիտական թեմաների առարկաները ցուցադրված են թանգարանի յոթ սրահներում։
Ռուանդայում 1994 թվականի ցեղասպանությունը ազդել է նաև թանգարանի վրա. այստեղ, ի թիվս այլ մարդկանց, սպանվեց նաև թագուհի-մայր Ռոզալի Գիցանդան՝ Մութարա III թագավորի այրին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուանդայի թանգարաններ Կատեգորիա:Ազգային թանգարաններ Կատեգորիա:Ազգագրական թանգարաններ Կատեգորիա:1987 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Հնագիտական թանգարաններ
Բազմաբևեռ
Բազմաբևեռ, ֆիզիկական օբյեկտ, որի հետազոտման համար նրա որոշ թվով հանգույցները (բևեռները) անջատվում են։ Անջատված հանգույցներն անվանում են անկախ։ Բազմաբևեռ սիմվոլիկ պատկերվում է «արկղի» տեսքով։ Բազմաբևեռ հասկացությունը ծագել է էլեկտրատեխնիկայում։ Այստեղ դիտարկվել են գծային պասիվ երկ- և քառաբևեռներ։
Քառաբևեռի օրինակ է էլեկտրական զտիչը կամ երկար գծի հատվածը։ Այս դեպքում քառաբևեռը բնութագրվում է 4 մեծություններով՝ ։ Գծային էլեկտրական շղթաների և համակարգերի տեսությունում բազմաբևեռ ռեժիմը որոշվում է անկախ հանգույցներին վերաբերող կոմպլեքս լարումների (U) և հոսանքների (I) մեծություններով։ Այդ մեծությունների միջև կապերը որոշվում են բազմաբևեռի հետևյալ հավասարումներով՝, որտեղ –ը բազմաբևեռի անկախ հանգույցների ինդեքսներն են, -h՝ բազմաբևեռի կոմպլեքս հաղորդականությունները նրա m, k անկախ հանգույցների նկատմամբ, g-ն, b-ն՝ ակտիվ և ռեակտիվ հաղորդականությունները։ Օգտագործվում են նաև բազմաբևեռի  տեսքի հավասարումները, որտեղ -ն բազմաբևեռի կոմպլեքս դիմադրություններն են նույն m, k հանգույցների նկատմամբ, r, x-ը՝ ակտիվ և ռեակտիվ դիմադրությունները։  մեծությունները բազմաբևեռի հիմնական պարամետրերն են։ Բազմաբևեռի ռեժիմը բնութագրվում է նաև նրա անկախ հանգույցների ակտիվ (P) և ռեակտիվ (Q) հզորություններով, որոնք որոշվում են հետևյալ բանաձևերով՝ , որտեղ I^*_m-ը կոմպլեքս հոսանքի (I_m) համալուծ մեծություն է։ Բազմաբևեռի տեսությունը լայնորեն օգտագործվում է էներգահամակարգերի հաստատված ռեժիմների և անցումային պրոցեսների հաշվարկներում, իսկ նրա  պարամետրերը՝ էլեկտրաէներգահամակարգերի կայունության հաշվարկներում, ինչպես նաև բարդ համակարգերի օպտիմացման և կառավարման խնդիրներում։ Ավտոմատ կառավարման և ինֆորմացիայի հաղորդման տեսություններում օգտագործվում են քառաբևեռներ, վեցաբևեռներ։
Կատեգորիա:Էլեկտրատեխնիկա
(959) Արնե
(959) Արնե (Arne), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1921 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,182108 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4951 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,8691 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Արնե աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,5019 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2073,34 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173633 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,5° անկյուն։
Գնդեվազ (այլ կիրառումներ)
Գնդեվազ անվանումը կարող է վերաբերել.
Գնիշիկ (այլ կիրառումներ)
Գնիշիկ անվանումը կարող է վերաբերել.
Ֆրեյա
Ֆրեյա (հին սկանդինավյան լեզվով՝ Freyja, որ նշանակում է տիկին), նաև Վանադիս (հին սկանդինավերեն՝ Vanadís (Վաների դուստր)), Գեֆնա, Հյորն, Մարդյոլ, Սյուր և Վալֆրեյա (հին սկանդինավերեն՝ Gefn, Hörn, Mardöll, Sýr, Valfreyja): Սիրո և ռազմի աստվածուհին՝ Սկանդինավյան դիցաբանության մեջ, որ բնակվում էր Ասգարդում:
Բնութագիր
Ֆրեյան սերում է վաների տոհմից, նա դուստրն է վան Նյորդի, իսկ վերջինս Օդինի (կամ՝ Վոթան) խորթ որդին է: Այն բանից հետո, երբ վաներն ու ասերը խաղաղություն են կնքում միմյանց միջև, վաները Նյորդին պատանդ են թողնում Ասգարդում: Ասգարդում Ֆրեյան առաջինն է՝ Ֆրիգգից հետո: Գեղեցկության մեջ նրան հավասարն աշխարհում չի եղել և չկա ոչ աստվածների մեջ, ոչ՝ մարդկանց, իսկ նրա սիրտն այնքան փխրուն և նուրբ է, որ զգում է բոլորի տառապանքը: Ֆրեյան ունի բազեի կախարդական փետուրներ, որոնք հագնելով կարող է թռչել՝ բազեի կերպարանք առած: Նրան է պատկանում նաև Բրիսինգամեն կոչվող ոսկե մանյակը, որը նա ձեռք է բերել՝ գիշերելով չորս թզուկների հետ: Երբ Ֆրեյան արտասվում է, նրա աչքերից կաթում են ոսկե արցունքներ: Բացի դրանից, Ֆրեյան նաև վալկիրիաների առաջնորդն է: Ֆրեյան սլանում է մարտակառքով, որին լծված է երկու կատու: Ընտանի կենդանիների շարքում նա ունի նաև մի «մարտական վարազ»՝ Հիլդիսվինի անունով, որն իրականում իր ծպտված սիրեցյալն է՝ Օտտարը: Ֆրեյան ապրում է զարմանահրաշ ամրոց Ֆոլկվանգում (Folkvang - Մարդկանց դաշտ կամ Ժողովրդական դաշտ), որի գլխավոր սրահը կոչվում է Սեսռումնիր: Նա սիրում է երաժշտություն, գարունը և ծաղիկներ, իսկ հատկապես սիրում է էլֆերին:
Ֆրեյան նաև պտղաբերության, բերք ու բարիքի և հունձքի աստվածուհին է: Հունձքը կարող է տարբեր լինել. Ֆրեյան երբեմն ունենում է մոլեգնության պահեր, որի արդյունքում նա կարող է և արյունոտ բերք հավաքել: Նման դեպքերում Ֆրեյան կարող է հաղթանակ պարգևել ճակատամարտում: Նա նաև իրեն է վերցնում ընկած զինվորների կեսին. երկրորդ կեսին վերցնում է Օդինը): Բայց դա չի նշանակում, որ Ֆրեյան իրեն է վերցնում ավելի վատ ռազմիկներին, քան Օդինը: Նրանք հավասար կերպով բաժանում են նրանց իրենց մեջ:
Աղբյուրներ
Дьяконов И. М. Архаические мифы Востока и Запада. М.: Едиториал УРСС, 2004. С. 82, 204.
Կատեգորիա:Պատերազմի աստվածուհիներ
Սերգեյ Կարապետյան
Սերգեյ Արմենակի Կարապետյան, Արցախյան շարժման ակտիվ մասնակից, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ, տնտեսագետ (տնտեսագիտության թեկնածու 1962), դոցենտ (1965)), ԽՍՀՄ լրագրողների միության անդամ, Հայաստանի լրագրողների միության անդամ, «Գարդմանահայերի հայրենակցական միավորում» հասարակական կազմակերպության խորհրդի ու նախագահության անդամ, «Գարդմանի կանչ» թերթի հիմնադիր և գլխավոր խմբագիր։
Ստավրոպոլյան բարձրավայր
Ստավրոպոլյան բարձրավայր, Ստավրոպոլյան բարձրություն (Ставропольская возвышенность), սարավանդաձև բարձրություն Ռուսաստանի Դաշնության Ստավրոպոլի երկրամասում, Նախակովկասի կենտրոնական մասում։ Գտնվում է Կուբան, Կումա գետերի և Կումա-Սանիչի իջվածքի միջև։
Սերգեյ Կարապետյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1926 թվականի օգոստոսի 15-ին Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառի Ներքին Քարհատ գյուղում (այժմ՝ Ադրբեջանական Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում)։
Ստավրոպոլյան բարձրավայր
Տիրապետում են 300—600 մ բարձրությունները (առավելագույնը՝ 831 մ/՝ Ստրիժամենտ լեռ)։ Գետահովիտներով և հեղեղատներով մասնատված է սեղանաձև լեռների։ Կազմված է կավերից, ավազաքարերից և կրաքարերից։ Տափաստանները հերկված են։ Առավել բարձրադիր մասերում տարածված են անտառատափաստանները։
Սերգեյ Կարապետյան
Կենսագրություն
1949 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1949-1989 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ պետպլանում Խանլարի շրջգործկոմում, Երևանի պետական համալսարանում, Խաչատուր Աբովյանի հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում, պոլիտեխնիկական և հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտներում, Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայում, գիտահետազոտական տարբեր հիմնարկներում։
Ստավրոպոլյան բարձրավայր
Ջրարբիացված է Կուբան-Եգոռլիկի համակարգով և Ստավրոպոլի մեծ ջրանցքով։
Սերգեյ Կարապետյան
Կենսագրություն
1977-2010 թվականներին մամուլում հանդես է եկել ի պաշտպանություն Արցախի ինքնորոշման իրավունքի, առաջ քաշել «Արցախը, Գարդմանքը և Նախիջևանը՝ Արևելյան Հայաստանի տարածքային ամբողջականության եռամիասնական բանաձև» հիմնադրույթը, Գարդմանքի հիմնախնդրի լուծման համար նամակներով և ուղերձներով դիմել է ԽՍՀՄ, ՀՀ և Արցախի ղեկավարներին, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ներքին Քարհատ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայաստանի լրագրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Հայաստանի լեռներ
Հայաստանի տարածքում առկա են բազմաթիվ լեռներ և հանգած հրաբուխներ։ Լեռների և հրաբուխների քանակը հասնում է 309-ի, լեռնաշղթաներինը՝ 42-ի։ Հայաստանի տարածքում ամենաբարձր լեռը Արագածն է, որի բարձրությունը կազմում է 4094 մետր։
Ծանոթագրություններ
* Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան
Գերակայության գաղափարախոսություն
Գերակայության գաղափարախոսություն, համոզմունք, որ որոշակի ռասա, տեսակ, ժառանգականություն, էթնիկ խումբ, կրոն, սեռ, դիրք հասարակության մեջ, համոզմունքների համակարգ կամ մշակույթ գերազանցում է ուրիշներին և իրավունք է տալիս նրանց, ովքեր նույնացվում են դրանց հետ, տիրել, վերահսկել կամ կառավարել նրանց, ովքեր չեն նույնացվում։
Ռասայական
ԱՄՆ-ում քաղաքացիական պատերազմից հետո երկրի հարավում ստեղծվել է գաղտնի կազմակերպություն, որը կոչվել է Կու-կլուքս-կլան։ Դրա նպատակը եղել է Հարավի վերակառուցման շրջանից հետո սպիտակների գերակայության վերականգնելը ։ Նրանք քարոզել են գերակայության բոլոր այլ ցեղերի, ինչպես նաև հրեաների, կաթոլիկների և այլ փոքրամասնությունների։ Որոշ հեղինակներ Կու կլուքս կլանը համարում են սպիտակ սուպրեմասիզմի ձևերից մեկը։ Այսօր ԱՄՆ-ում շատ նման կազմակերպություններ կան ։
20-րդ դարի սկզբից մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը՝ Սյովի դարաշրջանում, Ճապոնական կայսրության քարոզչությունն օգտագործել է «Հակկո իթիու» («ութ անկյուն») հին հայեցակարգը, որպեսզի աջակցի այն գաղափարին, որ ճապոնացիները բարձրագույն ռասա են, որը կոչված է կառավարել Ասիան և Խաղաղ օվկիանոսը։ Շատ փաստաթղթեր, ինչպիսիք են «Կոկուտայը», «Սինմին նո Միթին» և «Յամատոյի ռասայի համաշխարհային քաղաքականության ուսումնասիրությունը որպես կենտրոնակազմող», համարվել են ճապոնացիների ռասայական գերակայության հայեցակարգը։
1930-ական և 1940-ական թվականներին, Ադոլֆ Հիտլերի նացիստական կուսակցությունը քարոզել է պարոնայքների արիական ցեղի գոյությունը, և նվաճումների միջոցով փորձել է ստեղծել այս հայեցակարգին համահունչ կայսրություն ողջ Եվրոպայում։ Նացիստական Գերմանիան և նրա Ճապոնական դաշնակիցները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կազմել են «Առանցքի երկրների» հիմքը։
Աֆրիկայում Հարավային Սուդանի սևամորթ բնակչությունը պնդել է, որ այն ենթարկվել է արաբական բնակչության կողմից ռասիստական հարձակումների, որոնք նրանք նույնացրել են Սպիտակ սուպրեմասիզմի դրսևորման պատմական փաստի հետ, որը կոչվում է «Ապարտհեյդ Հարավային Աֆրիկայում» ։ Դարֆուրի հակամարտության ժամանակ ցեղասպանության ենթադրյալ փաստերը բնութագրվել են որպես արաբական ռասիզմի օրինակ։
Ներկայումս գոյություն ունի նաև «Սև սուպրեմասիզմ» (Black supremacy), որը հաստատում է սևամորթ ցեղի գերակայությունը։ Սև սուպրեմասիզմի գաղափարախոսությունը բնորոշ է այնպիսի կազմակերպությունների, ինչպիսիք են «Իսլամի ազգը» (Nation of Islam) և «Սև հովազների կուսակցություն» (Black Panther Party for Self-Defense)։ Սև սուպրեմասիզմի որոշ գաղափարախոսներ, այսպես կոչված, «մելանինե տեսության» հետևորդներն են։ Այս տեսության հետևորդների տեսանկյունից մելանինը (բնական մուգ գունակը, որը պարունակվում է աֆրիկյան ծագում ունեցող մարդկանց մաշկի մեջ) պայմանավորում է սևամորթ ցեղի ներկայացուցիչների հատուկ ունակությունները ։ Կա նույնիսկ մի հայտարարություն, որ մաշկի սպիտակ գույնը գենետիկ մուտացիայի պատճառած անոմալիա է (ալբինիզմի տեսակ)։
Կրոնական
Որոշ գիտնականներ և գրողներ պնդում են, որ գերակայության քրիստոնեական գաղափարախոսությունը հանդիսանում է Սուրբ Երկիր խաչակրաց արշավանքների, ինչպես նաև ամբողջ Եվրոպայում մուսուլմանների և հեթանոսների դեմ խաչակրաց արշավանքների շարժառիթը։ Գոյություն ունեն արտահայտություններ, որոնց համաձայն գերակայության քրիստոնեական գաղափարախոսության մասերից մեկը տրանսատլանտյան ստրուկների առուծախն է ։ Նաև կա ենթադրություն, որ նախագահ Ջորջ Բուշ կրտսերի աջակցությունը քրիստոնեական ֆունդամենտալիզմին կապված է Մերձավոր Արևելքում իր քաղաքականության մեջ «սուպրեմասիզմի քրիստոնեական տեսլականի» հետ ։
Որոշ գիտնականներ և գրողներ խոսում են իսլամական գաղափարախոսության գերակայության գոյության մասի ։ Ղուրանը և այլ իսլամական փաստաթղթերը թույլ են տալիս անհանդուրժելի մեկնաբանություններ, որոնք օգտագործվել են գերակայության գաղափարախոսների կողմից իսլամի գերակայությունն արդարացնելու համար։
Կոնկրետ օրինակներ․ Մուսուլմանական մասնակցությունն Աֆրիկյան ստրկավաճառությանը, 20-րդ դարի սկզբի «պանիսլամիզմը» (Աբդուլ Համիդ II), ջիզյան և մուսուլմանական երկրներում ամուսնության կանոնները, որոնք դրվում են ոչ մուսուլմանների վրա , Մալազիայում բազմակարծության կանոնների ծավալուն Մահմեդական մեկնաբանությունները և Եվրոպայում որոշ ներգաղթյալ մահմեդականների կողմից կիրառվող պաշտպանողական սուպերմասիզմը ։ Այլ հեղինակներ խոսում են «կործանարար, կատաղի Իսլամական դոգմաների մասին գերազանցության մասին», և որ գերակայության գաղափարախոսությունը բնորոշ է իսլամին։ Բրյուս Բավերը պնդում է, որ Սաուդյան Արաբիայի արքայազնները ֆինանսավորում են այն հաստատությունները, որոնք Իսլամական գերակայության գաղափարախոսության մեղադրանքները բնութագրում են որպես իսլամաֆոբական սուտ ։
Որոշ գիտնականներ և գրողներ խոսում են հրեական գաղափարախոսության գերակայության մասին, հաճախ կապված Իսրայելի և Սիոնիզմի հետ ։ Իլան Պապպեն գրում է, որ առաջին ալիան Իսրայելում ստեղծել է մի հասարակություն, որը հիմնված է հրեական գերակայության վրա։ Ջոզեֆ Մասադը կարծում է, որ «հրեական սուպրեմասիզմը» միշտ եղել է կրոնական և աշխարհիկ սիոնիզմի գերիշխող սկզբունք ։ Հակադիֆամացիոն լիգան դատապարտում է որպես «հակասեմական» Դևիդ Դյուկի և Քևին Բ.Մակդոնալդի հեղինակությամբ «հրեական սուպեմասիզմի» գրականությունը ։
Զրադաշտականությունը, հնագույն կրոններից մեկը, ծնվել է այն մարդկանց մեջ, ովքեր իրենց անվանել են արիացիներ, այդ թվում պարսիկները ։ Ֆրիդրիխ Նիցշեի աշխատանքները, ինչպես «Այսպես էր խոսում Զարատուստրը» (Զորոաստրի մեկ այլ անվանում), նացիստների կողմից մեկնաբանվել են որպես հիմք արիական գերմարդկային սպիտակամորթների գերազանցության իր գաղափարների համար ։ Նացիստները նաև յուրացրել են զրադաշտականության խորհրդանիշը՝ ֆարավախարը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռասիզմ Կատեգորիա:Խտրականություն Կատեգորիա:Նախապաշարմունքներ Կատեգորիա:Քաղաքական տեսություններ Կատեգորիա:Նարցիսիզմ
Ռաֆայել Աբրահամյան
Ռաֆայել Աբրահամյան (19 դեկտեմբերի, 1959, Ստեփանակերտ - 18 մարտի, 1992, Ստեփանակերտ), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։ Հայաստանի Հանրապետության «Արիության» մեդալակիր։
Կենսագրություն
Ռաֆայել Աբրահամյանը ծնվել է 1959 թ. դեկտեմբերի 19-ին Ստեփանակերտ քաղաքում։ Ավարտել է թիվ 8 միջնակարգ դպրոցը։ Խորհրդային բանակում ծառայել է Նովոռոսիյսկում տեղակայված զորամասերից մեկում։ Աշխատում էր Ստեփանակերտում որպես վարսավիր։ Զոհվել է 1992 թ. մարտի 18-ին Ստեփանակերտի հրետակոծության ժամանակ։
Հետմահու պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության «Արիության» մեդալով։ Ամուսնացած էր, ունի երկու երեխա։ Հանգչում է Ստեփանակերտի քաղաքային գերեզմանատան Արմենավանի տեղամասում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 19 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 18 մահեր Կատեգորիա:1992 մահեր Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ
Գոմիկ (Շարուր-Դարալագյազի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Աղավնո (գյուղ)
Աղավնո, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում ։ Հանդիսանում է ռազմավարական կարևորագույն հանգույց Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի և Արցախի Հանրապետության ենթակառուցվածքների միացման համար ։
2020 թվականի 44-օրյա պատերազմից հետո՝ եռակողմ համաձայնագրով անցել է Արցախի Հանրապետությունում տեղակայված Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի խաղապահ զորամիավորման վերահսկողության ներքո։
2022 թվականի օգոստոսի 25-ին Աղավնո գյուղը, Ներքին Սուս գյուղի և Բերձոր քաղաք հետ միասին հանձնվել է Ադրբեջանին, իսկ օգոստոսի 26-ի առավոտյան Ադրբեջանի զինված ուժերի ստորաբաժանումները մտել են գյուղ ։
Աշխարհագրություն
Աղավնո գյուղը գտնվում է Արցախի Հանրապետության հարավ-արևմտյան մասում։ Ունի լեռնային տարածք, որով հոսում է Աղավնո գետը։ Ունի 4889,0 հա տարածք, որից 1099,2 հա-ը անտառային նշանակության են ։
Վարչական կենտրոն Բերձոր քաղաքից հեռու է 14 կմ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 61 կմ ։
Հայ-թուրքական ընդհարումներ, 1905-1906 թթ.
1905-1906 թվականներին հայ-թուրքական (թաթարական) ընդհարումների ժամանակ բնակավայրի թրքացած քրդերը շրջանի ամենաակտիվ հակահայ կազմավորումներից մեկն էին։ Պարբերաբար հարձակումներ են գործել մոտակա հայաբնակ բնակավայրերի նկատմամբ։ Այդպիսի դեպքերից մեկը տեղի է ունեցել 1905 թվականի դեկտեմբերի 29-30, երբ զաբուխցի թուրքացած քրդերը հսկայական ուժերով հարձակում են գործել Ղարաղշլաղ կոչվող գյուղի վրա։ Դիմադրության հանդպելով՝ նահանջել են ։
Եռակողմ համաձայնագիր
2020 թվականի նոյեմբերի 9-ին Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը համաձայնել է Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի և Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ միասին ստորագրել եռակողմ համաձայնագիր, որով Աղավնո գյուղը, այն Գորիսին ու Ստեփանակերտին կապող ավտոճանապարհն անցել է Արցախի Հանրապետությունում տեղակայված Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի խաղաղապահ զորախմբի վերահսկողությանը ։
Աղավնոյի հանձնում
2022 թվականի հունիսի 27-ին Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մամուլի ասուլիսի ընթացքում հայտարարում է, որ Աղավնո գյուղի մոտով անցնող Գորիս-Ստեփանակերտ ճանապարհի երթուղու փոփոխությունից հետո Աղավնո գյուղը, Բերձոր քաղաքն ու հարակից բնակավայրերն անցնելու են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո ։
2022 թվականի օգոստոսի 5-ին Արցախի Հանրապետության Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Հայկ Խանումյանը Աղավնո գյուղում հանդիպել է տեղի բնակչության հետ և հայտարարել, որ Աղավնո, Ներքին Սուս գյուղերի ու Բերձոր քաղաքի բնակիչները պետք է մինչև սույն թվականի օգոստոսի 25-ը լքեն իրենց բնակավայրերը, քանի որ այդ օրը տվյալ տարածքները հանձնվելու են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողությանը ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Աղավնոյի և հարակից տարածքների հին պատմամշակութային շերտը սկսած 1800-ական թվականներից, երբ այդտեղ են սկսել հաստատվել թյուրքական և քրդական ցեղերի ներկայացուցիչները, գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացվել է վերջինների կողմից։ Այնուամենայնիվ, առկա տեղեկությունները վկայում են, որ բնակավայրի տարածքում գտնված որոշ պատմամշակութային հուշարձանների մասին։ 1898 թվականին գերմանացի հնագետ Էմիլ Ռյոսլերը գյուղի մերձակայքում գտնվող հնավայրն ուսումնասիրելու ժամանակ հայտնաբերել է հայկական գերեզմանոցի հետքեր, մասնավորապես, տապանաքարերի բեկորների ։
Սրբոց Նահատակաց եկեղեցի
Աղավնո գյուղում՝ Հայաստան-Արցախ հսկիչ-անցագրային կետի մոտ է գտնվում 2002 թվականին կառուցված հայկական առաքելական Սրբոց Նահատակաց եկեղեցին     ։
Կրոնական կառույցը բաղկացած է եկեղեցուց և Արցախյան ազատամարտի հուշահամալիրից ։