cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Զբոսաշրջությունը Չինաստանում
Չինաստանն աշխարհի երրորդ ամենաայցելվող երկիրն է ։ Արտասահմանցի զբոսաշրջիկների թիվը 2010 թվականին կազմել է 55.98 միլիոն մարդ, իսկ արդեն 2015 թվականին՝ 98.8 միլիոն ։ Արտարժույթային եկամուտը կազմել է 45.8 միլիարդ ԱՄՆ դոլլար։ 2010 թվականի տվյալներով եղել է չորրորդն աշխարհում։ Ներքին զբոսաշրջային այցերի թիվը կազմել է 1.61 միլիարդ, ընդհանուր եկամուտը՝ 777.1 միլիարդ յուան ։
Չինաստանի տնտեսական աճը նպաստել է նաև տուրիզմի զարգացմանը։ Չինաստանի զբոսաշրջությունը խթանում է արտադրանքի սպառումը, որը կազմում է 38%-ը, մինչդեռ ԱՄՆ-ում՝ 21%, իսկ Մեծ Բրիտանիայում 28% է ։
Պատմություն
1949-1974 թվականներին հանրապետության սահմանները փակ էին արտասահմանում գտնվողների համար ։ 1970 թվականին Դեն Սյաոպինը որոշեց զարգացնել տուրիզմը՝ բացելով սահմանները, որով նպաստեց երկրի տնտեսական աճին։ Չինաստանն սկսեց զարգացնել իր զբոսաշրջային արդյունաբերությունը. խոշոր շինարարական ծրագրերը զգալիորեն նպաստել են հյուրանոցների ու հանգստյան տների թվի աճին։ Պատմական և գեղատեսիլ վայրերը վերականգնվել են և բաց են զբոսաշրջիկների համար։
Ներքին և միջազգային ավիաընկերությունների ընդլայնումը և այլ տուրիստական փոխադրամիջոցներով ճանապարհորդությունը դարձել են առավել հարմարավետ։ 1980-ականների կեսերին աշխարհի ավելի քան 250 երկրներից թույլատրվել է օտարերկրյա այցելուների մուտքը։ Նրանց անհրաժեշտ է միայն վիզա՝ շրջագայելու երկրի 100 վայրերում։ 1985 թվականին մոտավորապես 1.4 միլիոն օտարերկրացի այցելել է Չինաստան, որի արդյունքում երկիրը շահել է մոտ 1.3 միլիարդ դոլլար։
Ներգաղթ
1970-ական թվականներին Դեն Սյաոպինը բացեց Չինաստանի սահմանները և թույլատրեց օտարերկրացիների մուտքը Չինաստան, որով խթանեց տուրիզմի զարգացմանը։ 1978 թվականին Չինաստան են այցելել մոտ 230.000 հազար օտարերկրացի։ Նրանց թիվը քիչ էր, որովհետև Չինաստանը որոշ սահմանափակումներ է դրել, և շատ մարդկանց արգելվել է Չինաստան գնալը ։ 2006 թվականին Չինաստանը տուրիզմից շահել է 49.6 միլիոն՝ դառնալով աշխարհի չորրորդ ամեաայցելվող երկիրը ։ 2007 թվականին տուրիզմից ունեցած եկամուտը կազմել է 54.7 միլլիոն դոլլար ։
Վիճակագրություն
Ո՞ր երկրներից են Չինաստան այցելում (2016 թվական)
Լեզու
Չինացիները շփման համար հաճախ օգտագործում են մանդարինը, որը նրանց ստանդարտ լեզուն է, որոշներն օգտագործում են Յուե և Ու լեզուները, որոնցով խոսում են տասնյակ միլիոնավոր մարդիկ։ Թեև շատ չինացիներ կրթական համակարգի պատճառով չեն խոսում անգլերեն, բայց կարողանում են գրել և կարդալ:
Հայտնի պատմական քաղաքներ և հին ավաններ
== Հանրահայտ վայրեր == Գլխավոր զբոսաշրջային տեսարժան վայրերը Չինաստանում.
Հայնան
Հայնան կղզիները նաև անվանում են «Արևելքի Հավայի»։ Այն գտնվում է մայրցամաքային Չինաստանի հարավային մասում։ Այստեղ են անցկացվում Չինաստանի արևադարձային առողջապահական արարողությունները, որոնք հայտնի են ոչ միայն Չինաստանում, այլ նաև Հոնկոնգում և Ասիա երկրամասում։ Անցած մի քանի տարիների ընթացքում Չինաստանի կառավարությունը դժվարությամբ Հայնանը դարձրեց առողջարանային քաղաք։ Բացի այդ, հնարավորություն է ստեղծվել այցելելու պատմական Լի և Մյաո գյուղերը, որոնք հայտնի են իրենց հորդառատ անձրևներով, փարթամ անտառներով և լեռներով։ Այցելուները կարող են տեսնել հին արքայատոհմերի գտածոներ, որոնք նպաստում են տուրիզմի զարգացմանը։ Չինաստանի և Հայնանի կառավարությունները մեծ գումարներ են ծախսել մի շարք շինությունների կառուցապատումը շարունակելու համար։ 2004 թվականի դեկտեմբերին կառուցվեց Չինաստանը և Հայնանը կապող երկաթուղին, կղզու շրջակայքում կառուցվեցին մեքենաների և ավտոբուսների համար ճանապարհներ, որոնք էլ նպաստեցին Հայնանի զարգացմանը։
Զբոսաշրջային ռեսուրսներ
Զբոսաշրջային ռեսուրսները Չինաստանում կարելի է բաժանել երեք հիմնական խմբերի՝ բնական օբյեկտներ, պատմական և մշակութային վայրեր և ժողովրդական սովորույթներ։
Բնական օբյեկտներ
Չինաստանի լեռները, լճերը, հովիտները, քարանձավները և ջրվեժները ՝
Թայշան լեռը (Tai Shan)՝ արևելքում, Հենշանը՝ հարավում, Հուանշանը՝ արևմուտքում, Հենշանը՝ հյուսիսում և Սունշանը Չինաստանի կենտրոնում. նրանք կոչվել են նաև «Չինաստանի հինգ սուրբ լեռներ»։ Թայիշան լեռը, որը գտնվում է Չինաստանի արևելքում՝ Շանդուն նահանգում։ Հարավում իր գեղեցկությամբ առանձնանում է Հուանշանը, այն գտնվում է Անհոյ նահանգում, հայտնի է իր սոճիներով, անսովոր ժայռերով, իսկ գարնանը գեղատեսիլ երկնքով։
Ցզյուչժանհոյը, Հուանգուլոշուի ջրվեժը և Գույլին գտնվում են Չինաստանի հարավարևմտյան մասում։ Ցզյուչժանհոյը գտնվում է Սիչուայի հյուսիսում, այն գեղեցիկ «առասպելական հովիտ» է, որը 40 կմ երկարությամբ անցնում է ձյունածածկ լեռների, լճերի, ջրվեժների և անտառների միջով։ Չինաստանում կա ջրվեժների խումբ, որը կոչվում է «Հուանգուլոշուի ջրվեժները», այն գտնվում է Գույչժոու նահանգում, 18-ը վերգետնյա են, չորսը՝ ստորգետնյա, որոնց ջրերի ձայնը կարելի է լսել 5 կմ հեռավորության վրա։ Լի գետը, որը գտնվում է Գուանսի ինքնավար նահանգում, հայտնի է իր Կարստային հատկությամբ, հոսում է 82 կմ երկարությամբ Գույլինի և Յանշոյի միջև։
Նշանավոր «երեք կիրճերում» և Յանցզի գետի շրջակայքում կան շատ գեղատեսիլ և պատմական նշանակություն ունեցող վայրեր՝ Քութանգի կիրճը մեծ ու վսեմ, Վուի կիրճը էլեգանտ, խորը և մեկուսացած, Սիլինգի կիճը լի վտառներով և խութերով։
Պատմական և մշակութային վայրեր
Չինաստանի երկար պատմությունը, մշակույթը, պեղված մասունքները և «Չինաստանը լավագույն զբոսաշրջային երկիր» տիտղոսը օգնեցին Չինաստանին դառնալ 54 զբոսաշրջային երկրների մեջ լավագույնը։ Չինական Մեծ Պատը՝ չինացիների խորհրդանիշը և տուրիստների այցելության հիմնական վայրն է։ Որպես աշխարհի ամենամեծ և երկար պարիսպ, այն կառուցվել է 2000 տարի առաջին Չինական պատմության «Գարուն-Աշուն» ժամանակաշրջանում՝ (մ.թ.ա 722 թվականից մինչև մ.թ.ա 481)։ Պարիսպը ունի ավելի քան 10 բաժիններ տուրիստների համար, ներառյալ՝ Բադալին (Պեկինում), Լաոլունգթոուն (Հեբեյում) և Ջայուգուենը (Հանսույում)։
Չինաստանում կան շատ տուրիստական քարայրներ՝ լի թանկարժեք որմնանկարներով և քանդակներով, որոնք կենտրոնացված են Հանսուում դեռևս Մետաքսի Ճանապարհի ժամանակաշրջանում։ Ամենահայտնին Մոգաոյի քարայր է «արևելյան արվեստի գանձարանը»՝ 492 որմնանկարներով և արձաններով։ Որմնանկարները զբաղեցնում են 45,000 քառակուսի մետր տարածք, ավելի քան 2.100 քմ՝ զբաղեցնում են գունազարդ քանդակները։ Հարավում «քարանձավների արվեստը» ներկայացնում է Սիչուանում գտնվող Բուդդայի արձանը, վերջինս փորագրված է ժայռի վրա։ Այն ունի 71 մետր բարձրություն և 28 մետր լայնություն։ Այն Բուդդայի քարից պատրաստված և փորագրված ամենամեծ արձանն է։
Շաոլինի վանքը, որը գտնվում է Հենանում և հանդիսանում է Բուդդիզմի հայրենիքը, հայտնի է Շաոլին Քունգ ֆու ռազմական արվեստի շնորհիվ։ Վանքը կառուցվել է մ.թ.ա 495 թվականին։ Այստեղ կարելի է տեսնել Մին և Ցին դինաստիաների ժամանակաշրջանի նկարները։ Հուբեյի Ուդանշանի գեղեցիկ լեռները, որոնք ունեն 72 մետր բարձրություն և ընդգրկում են 30 km2, Չինաստանի սրբավայրերից մեկն է, որը չինացիներին առավել ամբողջական է դարձնում և հանդիսանում է դաոսական ճարտարապետության հնագույն գլուխգործոցներից մեկը։ Արևմուտքում գտնվող Սիչունի Էմեյշան լեռը հանդիսանում է Չինաստանի բուդիզմի սուրբ 4 լեռներից մեկը։
Չինաստանի 101 քաղաքներ ունեն իրենց պատմական և մշակութային արժեքը՝ ունենալով ավելի քան 1.000 տարվա հնություն։ Հարավում են գտնվում «դրախտ երկրի վրա» կոչվող վայրերը, որոնք գտնվում են Յանցզին գետի մոտակայքում՝ Սուչժոուն և Հանչժոուն։ Նրանք խաչված են լճերով, գետերով, կամուրջներով, դաշտերով և գյուղերով։ Մեր օրերում լավ պահպանված հնագույն քաղաքներից է Շանսիում գտնվող Պինյաոն, 5.000 և 6.000 տարվա հնություն ունեցող՝ նոր քարի դարից պահպանված քաղաքներից են Յանշաոն և Լունշանը։ Յուննանում գտնվող հնագույն Լիցզյան քաղաքը ոչ միայն Դունբայի կենտրոնն է, այն նաև Խաների հանդիպման վայրը։ Այն կառուցվել է Սուն դինաստիայի կողմից և պատված է եղել շատ կամուրջներով, քարե բնակելի տներով։
Ժողովրդական սովորույթներ
Չինաստանի ժողովրդական հայտնի ավանդույթներից է Բուդդայի պաշտամունքի ծեսի իրականացումը Դալիում (Յուննանա)։ Ավանդույթը կատարվում է ամեն տարի և ի պատիվ աստվածուհու զոհաբերություն է տեղի ունենում։ Հետագայում ավանդույթը դարձել է փառատոն։
«Ջրի ցնցուղ» փառատոնը, որը անցկացվում է գարնանը Սիշուանբանանայում գտնվող Դայցի քաղաքում (Յուննանա)։ Մարդիկ հետապնդում են միմյանց և ջրում (սա երջանկության և հաջողության խորհրդանիշ է)։
Լուգուհու լիճը, որը գտնվում է Յուննանա և Սիչուան նահանգների միջև, զբոսաշրջիկների շրջանում լայն ճանաչում ձեռք բերեց նոր ավտոմայրուղու կառուցման շնորհիվ։ Լճի մոտակայքում ապրում է 30-հազարանոց բնակչություն ունեցող Մոսո անվանումով ցեղը, որտեղ տիրապետող են մայրիշխանական ավանդույթները։
Մանրէները մարդկային մշակույթում
Արվեստում խմորմանը վերաբերող ամենահին ստեղծագործությունը մ․թ․ա․ 1800 թվականով վերագրվող շումերական «Նինկասիի հիմն»-ն է։ Միջին դարերում Ջովաննի Բոկաչչոյի «Դեկամերոնը» և Ջեֆրի Չոսերի «Քենթերբերյան պատմվածքները» պատմում են վարակի հանդեպ մարդկանց վախի և այն արդյունքների մասին, որոնք կարող է բերել վարակի գոյության մերժումը։ Արձակագիրները բազմիցս գրել են համավարակի ապոկալիպտիկ հնարավորությունների մասին․ դրա օրինակներից են՝ Մերի Շելլիի «Վերջին մարդ»-ը (1826), Ջեկ Լոնդոնի «Նոսֆերատու»-ն (1922)։ 1971 թվականին Մայքլ Քրայթոնի «Անդրոմեդա շտամմ» վեպը պատմում է տիեզերական մի միկրօրգանիզմի մասին, որը վտանգում էր Երկրի վրա կյանքի գոյությունը։
Զբոսաշրջությունը Չինաստանում
Զբոսաշրջային ծառայություններ
Արագ տրանսպորտային ենթակառուցվածքի զարգացումը նպաստում է Չինաստանում տեղական և արտասահմանյան զբոսաշրջիկների հեշտ երթևեկությանը։
Մանրէները մարդկային մշակույթում
Միկրոկենսաբանները Ալեքսանդր Ֆլեմինգից սկսած մանրակերտերի ստեղծման համար օգտագործել են ներկված և լուսարձակող բակտերիաների գաղութներ։
Զբոսաշրջությունը Չինաստանում
Զբոսաշրջային ծառայություններ
Չինաստանում շատ հյուրանոցներ և ռեստորաններ են կառուցվել հետագայում վերանորոգվել կամ ընդլայնվել են՝ բարելավվելով բոլոր պահանջները՝ ստանալով 5 և 6 աստղի վարկանիշ։
Մանրէները մարդկային մշակույթում
Նախապատմություն
Քանի որ մինչև նոր դարերը միկրոօրգանիզմներն ուղղակիորեն հայտնի չէին, գրականության մեջ և արվեստում նրանք հայտնվում էին անուղղակի՝ հացի թխման և խմորման ձևով։ 1665 թվականին Ռոբերտ Հուկի մանրադիտակի հայտնաբերումից հետո գրեց իր «Միկրոգրաֆիա» ստեղծագործությունը, իսկ Անտոն վան Լևենհուկը 1670-ին առաջարկեց հիվանդությունների ծագման մանրէային տեսությունը` այս երկու հետազոտությունները նպաստեցին 19-րդ դարում միկրոբիոլոգիայի զարգացմանը, որը թույլ տվեց միկրօրգանիզմները ուսումնասիրել ուղղակիորեն, բացահայտել նրանց կենդանի բնույթը և նրանց կիրառությունը բերել գիտական ոլորտ ։ Նույն պատճառով, այդ ժամանակից սկսած, միկրոօրգանիզմները գրականության մեջ և արվեստում սկսեցին կիրառվել և պատկերվել ուղղակիորեն ։
Զբոսաշրջությունը Չինաստանում
Զբոսաշրջային ծառայություններ
Չինաստանը կարգավորում է իր կապը միջազգային տուրիստական այլ գործակալությունների հետ։ 2003 թվականի հունիսի 12-ին Չինաստանի ազգային զբոսաշրջության ադմինիստրացիան և Առևտրի նախարարությունը համատեղ ստեղծեցին օտարերկրյա զբոսաշրջական բյուրոներ՝ ժամանակավոր տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ 2003 թվականի հուլիսի 18-ին Չինաստանի ազգային զբոսաշրջության ադմինիստրացիան գրանցեց JALPAK International (Չինաստան) Ltd-ն, որպես առաջին ամբողջովին օտարերկրյա ճանապարհորդական ընկերություն, որը մտել է Չինաստանի զբոսաշրջային շուկա՝ հիմնականում ապահովելով ճապոնական զբոսաշրջությունը Չինաստանում։ 2003 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Պեկինում ստեղծվեց TUI China Travel Company-ն՝ առաջին արտերկրում վերահսկվող համատեղ ձեռնարկությունը Չինաստանի շուկայում։ Կառավարող կողմերն են Martin Buese China Limited-ը և TUI Europe խոշորագույն ճանապարհորդական խումբը և նրանց չինական գործընկերն է lChina Travel Service-ը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չինաստան Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Չինաստանում Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունն Ասիայում Կատեգորիա:Չինաստանի արդյունաբերություն
Մանրէները մարդկային մշակույթում
Սննդի արտադրություն
Մանրէների ուղղորդված խմորումն օգտագործվում է գարեջրագործության, գինեգործության, հացագործություն, մարինացման և կաթնամթերքի, օրինակ՝ մածունի, պանիրի արտադրության մեջ։ Մանրէների միջոցով սննդի բաղադրիչները ենթարկվում են ուղղորդված քիմիական փոփոխության, որի միջոցով ստանում են ցանկալի հատկանիշներով սնունդ։ Այս գործընթացում ներառված հիմնական միկրոօրգանիզմներն են խմորասնկերը՝ գինու, գարեջրի և հացագործության դեպքում և բակտերիաները՝ անաէրոբ ֆերմենտացված բանջարեղենի, կաթնամթերքի և թթխմորով ստացված հացեղենի դեպքում։ Տարբեր մշակույթներ ժամանակի ընթացքում միկրոօրգանիզմներն օգտագործել են համի և հոտի հաղորդման, ախտածինների ճնշման, մարսողության և ախորժակի բարձրացման, տարբեր արժեքավոր սննդային բաղադրիչների՝ ալկոհոլի, օրգանական թթուներ, վիտամիններ, ամինաթթուներ և ածխաթթու գազ ։
Ջրի մաքրում
Կեղտաջրերի թթվածնային մաքրման գործընթացը հիմնված է միկրոօրգանիզմների՝ օրգանական միացությունների օքսիդացման ընդունակության վրա։ Անաէրոբ մանրէները նվազեցնում են ջրի տղմային բաղադրիչները՝ արտադրելով մեթան և բյուրեղային նստվածք։ Խմելու ջրի մաքրման մեթոդներից մեկը՝ ավազային դանդաղ ֆիլտրումը, ունի գելային շերտ՝ կազմված միկրորգանիզմների տարբեր տեսակներից, որը ջրից մարքում է լուծված և անլուծելի մասնիկները ։
Էներգիա
Միկրոօրգանիզմները կիրառվում են էթանոլի և կենսագազերով աշխատող շարժիչներում մեթանի ստացման համար արտադրության մեջ ։ Գիտնականները հետազոտում են ջրիմուռներից ստացված հեղուկ վառելիքի կիրառությունը, ինչպես նաև բակտերիաներին՝ գյուղատնտեսական և քաղաքային թափոններից վառելիքի ստացման համար ։
Գիտություն
Միկրոօրգանիզմները միկրոկենսաբանության, կենսաքիմիայի, գենետիկայի և մոլեկուլային կենսաբանության կարևոր գործիքներից են։ Խմորասնկեր՝ Saccharomyces cerevisiae և Schizosaccharomyces pombe-ը գիտության մեջ կարևոր մոդելային օրգանիզմներ են, քանի որ նրանք պարզ էուկարիոտներ են, կարող են արագ աճել և հեշտությամբ հարմարվում են փոփոխություններին ։ Այս օրգանիզմները առավել կարևոր են գենետիկայի, գենոմիկայի և պրոտեոմիկայի համար, օրինակ՝ սպիտակուցների արտադրության մեջ   ։
Զենք
Ախտածին միկրոօրգանիզմները և նրանց արտադրած թունավոր նյութերը դիտարկվել են որպես զենքի հնարավոր տեսակներ ։ Կենսաբանական զենքի սկզբնական ձևերը օգտագործվել են դեռ անտիկ ժամանակներում ։ Մ․թ․ա․ 6-րդ դարում ասորիները սնկով թունավորել են թշնամու ջրհորները։ 1346 թվականին ժանտախտից մահացած Ոսկե Հորդայի մոնղոլ ռազմիկների մարմինները շպրտում էին Կաֆֆայի պարիսպների վրայով՝ ենթադրաբար նպաստելով Սև մահի տարածմանը Եվրոպայում   ։ Բակտերիոլոգիայի 20-րդ դարի զարգացումը բերեց պատերազմում կենսաբանական զենքի կիրառման հետաքրքրությանը։ Կայսերական Գերմանիան Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում կազմակերպել է սիբիրախտի և խլախտի կենսաբանական դիվերսիա ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, Բրիտանիան զենքի վերածեց տուլարեմիան, սիբիրախտը, բրուցելոզը և բոտուլիզմը, բայց երբեք չօգտագործեց դրանք ։ ԱՄՆ-ն նույնպես մշակեց կենսաբանական զենքի բաղադրիչներ ՝ ստեղծելով սիբիրախտի սպորներ, բրուցելոզի և բոտուլիզմի թույներ, հնարավոր ռազմական նպատակների համար ։ Ճապոնիան կենսաբանական զենքի պատրաստման համար փորձեր է կատարում բանտարկյալների վրա և ցանկանում էր զենքն օգտագործեր, բայց պատերազմն ավարտվեց    ։
Առողջապահություն
Միկրոօրգանիզմները մարդու և կենդանիների շատ ախտածին հիվանդությունների ախտածիններ են։ Ախտածին բակտերիաները առաջացնում են օրինակ՝ ժանտախտ, տուբերկուլոզ և սիբիրախտ։ Նախակենդանիները առաջացնում են, օրինակ՝ մալարիա, քնախտ, դիզենտերիա և տոքսոպլազմոզ։ Մանրադիտակային սնկերը առաջացնում են, օրինակ՝ տրիխոֆիտիա, կանդիդոզ և հիստոպլազմոզ։ Ախտածին վիրուսները կարող են առաջացնել այնպիսի հիվանդություններ, ինչպիսիք են՝ գրիպը, դեղին տենդը և ՁԻԱՀ-ը
Մանրէները ավելի խոշոր օրգանիզմների հետ կարող են կազմել էնդոսիմբիոտիկ հարաբերություն։ Օրինակ՝ մարդու մարսողական համակարգում ապրող բակտերիաները նպաստում են մարսողությանը՝ մարսելով բարդ անմարսելի ածխաջրերը և սինթեզում վիտամիններ՝ ֆոլաթթու և բիոտին ։
Գյուղատնտեսություն
Մանրէները, այդ թվում՝ բակտերիաները, սնկերը և վիրուսները տարածված բուսական ախտածիններ են, առաջացնում են մշակաբույսերի տարբեր հիվանդություններ։ Սնկերը առաջացնում են բույսերի լուրջ հիվանդություններ, օրինակ՝ եգիպտացորենի գորշ ժանգը, ցորենի ժանգը և կեղծ ալրացողը։ Վիրուսներով է պայմանավորված, օրինակ՝ տերևների խճանկարային հիվանդությունները ։ Օոմիցետ Phytophthora infestans-ը առաջացնում է կարտոֆիլի ֆիտոֆտորոզ, որը նպաստեց 1840-ականներին Իռլանդական մեծ սովի առաջացմանը
Գրականություն, երաժշտություն, արվեստ
Լինելով շատ փոքր և անհայտ մինչև մանրադիտակի հայտնաբերումը՝ միկրոօրգանիզմները ուղղակիորեն չէին արտահայտվում գրականության և արվեստի մեջ մինչև նոր դարերը, երբ Անտոն վան Լևենհուկը 1676 թվականին ուսումնասիրեց ջրի միկրոօրգանիզմները և որի արդյունքները հետագայում հաստատեց Ռոբերտ Կուկը ։ Մի շարք խոշոր հիվանդություններ, օրինակ՝ տուբերկուլոզը, բազմիցս հայտնվում է գրականության, կինոյի, օպերայի և երաժշտության մեջ ։
Գրականություն
Գարեջրագործությունը դեռ Հին Շումերից սկսած փառաբնվել և տոնվել է չափածոյում․ առաջին այդպիսի ստեղծագործությունը թվագրվում է մոտ մ․թ․ա․ 1800 թվականին, կոչվում է «Նինկասիի հիմն» և գրվել է կավե սալիկների վրա։ Նինկասին՝ գարեջրի պահապան աստվածությունը և Նինկին՝ գարեջրի ստեղծող Էնկիի, «ալ լճի թագուհին» այս հիմնում միասին պատրաստում են գարեջուր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մշակույթ Կատեգորիա:Միկրոօրգանիզմներ
Եղջյուր (ֆիլմ)
«Եղջյուր» (Horns), ամերիկյան մութ-ֆենտեզի թրիլեր, որի ռեժիսորը Ալեքսանդր Աժան է։ Ֆիլմը Ջո Հիլի համանուն վեպի էկրանավորումն է։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Դենիել Ռեդքլիֆը և Ջունո Թեմփլը։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2013 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Տորոնտոյի կինոփառատոնին ։
Սյուժե
Իգ Պերիշն ապրում է Գիդեոն Բեյ քաղաքում՝ ԱՄՆ-ի հյուսիս-արևմուտքում։ Մի անգամ նրան մեղադրում են իր ընկերուհու՝ Մերրինի սպանության մեջ։ Գրեթե բոլոր բնակիչները՝ ներառյալ նաև նրա ծնողները, երես են դարձնում երիտասարդ տղայից։ Հուսահատության մեջ նա աստվածանարգության գործողություն է անում, ինչի հետևանքով Իգի մոտ եղջյուրներ են աճում և գերբնական ունակություններ ի հայտ գալիս։ Նրա ներկայությամբ մարդիկ ասում են այն, ինչ մտածում են և անում են այն՝ ինչի մասին երազում են։
Ստեղծում
Գլխավոր դերը սկզբում պետք է կատարեր Շայա Լաբաֆը, իսկ հետո որոշումը փոխվեց և դերը տրվեց Դենիել Ռեդքլիֆին ։
Նկարահանումները սկսվեցին 2012 թվականի սեպտեմբերի վերջին Բրիտանական Կոլումբիայում ։ Նկարահանումներն անցկացվել են նաև Վանկուվերում, Միշենում և Սքվամիշում   ։ Նկարահանումներն ավարտվել են 2012 թվականի դեկտեմբերին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Վանկուվերում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Կանադական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ կատակերգություն ֆիլմեր
Վոլ (այլ կիրառումներ)
Վոլ, կարող է վերաբերել՝
Վոիմ (այլ կիրառումներ)
Վոիմ, կարող է վերաբերել՝
Վոժեմկա (այլ կիրառումներ)
Վոժեմկա, կարող է վերաբերել՝
Վոզնեսենսկի շրջան (այլ կիրառումներ)
Վոզնեսենսկի շրջան, կարող է վերաբերել՝
Վոզդվիժենսկոե (այլ կիրառումներ)
Վոզդվիժենսկոե, կարող է վերաբերել՝
Տորմանտոս
Տորմանտոս  (Tormantos), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ռիոխա նահանգի կազմի մեջ՝ համանուն ինքնավար համայնքում։ Գտնվում է Սանտո Դոմինգո դե լա Կալսադա շրջանում ։ Զբաղեցնում է 11,07 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 157 մարդ (2010 թվական)։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 12 կմ հեռավորության վրա։
Քաղաքի հովանավոր պաշտպաններն են Սուրբ Ռոքեն ու Նապոտիլանայի սուրբ կույսը։
Արտաքին հղում
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ֆաստովի շրջան
Ֆաստովի շրջան (Фастівський район), շրջան Ուկրաինայի Կիևի մարզում։
Ստեղծվել է 1917 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ֆաստով ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 897 կմ²։
Բնակչություն
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 37545 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 41,86 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիևի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Վոդյանի (այլ կիրառումներ)
Վոդյանի, կարող է վերաբերել՝
Վոգեզներ (այլ կիրառումներ)
Վոգեզներ, կարող է վերաբերել՝
Բարեյրասի գավառ
Բարեյրասի գավառ (Microrregião de Barreiras) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Բաիայի նահանգի մեջ։ Մտնում է Բաիա նահանգի ծայր արևմտյան մարզի մեջ։ 2005 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 232 592 մարդ։ Տարածքը՝ 52 778,771 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 4,4 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Բաիա նահանգի գավառներ
Հայկաձորի Կարմիրվանքի վիմական արձանագրություններ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիմական արձանագրություններ
Արագոնյան թագ
Արագոնյան թագ, Արագոնի թագավորի իշխանության ներքո գտնվող բազմաթիվ տիտղոսների ու պետությունների շարունակական միություն ։
Իր հզորության գագաթնակետին՝ 14-ից 15-րդ դարերում Արագոնյան թագը վերահսկում էր ժամանակակից Իսպանիայի արևելյան, Ֆրանսիայի հարավ-արևելյան հատված մեծ մասը, ինչպես նաև Միջերկրական ծովի հիմնական կղզիներն ու մայրցամաքային նանակալի տարածքները, որոնք տարածվում էին մինչև Հունաստան։
Էրվիաս
Էրվիաս  (Hervías), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ռիոխա նահանգի կազմի մեջ՝ համանուն ինքնավար համայնքում։ Գտնվում է Սանտո Դոմինգո դե լա Կալսադա շրջանում ։ Զբաղեցնում է 14,14 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 157 մարդ (2010 թվական)։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 7 կմ հեռավորության վրա։
Արագոնյան թագ
Թագը կազմող թագավորությունները քաղաքականապես միացված չէին, բայց միևնույն ժամանակ ենթարկվում էին թագավորի կամքին։ Ժամանակակից քաղաքական տերմինաբանությամբ կարելի է ասել, որ այդ պետական միավորումը գոյություն ուներ ավելի ճիշտ որպես համադաշնություն, քան թե միասնական պետություն։ Այս տեսանկյունից Արագոնյան թագը պետք չի շփոթել դրա կազմում եղած որևէ միավորի հետ, ինչպես օրինակ Արագոնի թագավորության հետ, որից էլ առաջացել է «համադաշնության» անվանումը։
Էրվիաս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Արագոնյան թագ
1479 թվականին ձևավորվեց դինաստիական միություն Արագոնի թագի և Կաստիլիական թագի միջև, ինչի շնորհիվ ստեղծվեց այն, ինչը պետք է հետագայում կոչվեր Իսպանիայի թագավորություն։ Արագոնյան թագի տիտղոսը լրացուցիչ տիտղոսների շարքում իսպանական միապետների կողմից օգտագործվում էր մինչև 1716 թվականը, երբ Նուեվա Պլանտայի դեկրետով դրանք վերացվեցին, որպես իսպանական ժառանգության համար պատերազմում նախկին պետությունների՝ Արագոնի թագը կազմող պետությունների կողմից գահի հավակնորդին սատարելու հետևանք։
Նախաբան
Արագոնյան թագի առաջատար տնտեսական կենտրոններն էին հանդիսանում Բարսելոնան և Վալենսիան։ Թագի քաղաքական կենտրոնը եղել է Սարագոսան, որտեղ գտնվող Սան Սալվադոր տաճարում («Լա Սեո») թագադրվում էին թագավորները։ Մալյորկա կղզում գտնվող Պալմա քաղաքը հանդիսանում էր Արագոնյան թագի ևս մեկ կարևորագույն քաղաք ու ծովային նավահանգիստ։
Ընդհանուր հաշվով Արագոնյան թագը ներառում էր Արագոնի թագավորությունը, Կատալոնիայի իշխանությունը, Վալենսիայի թագավորությունը, Մալյորկայի թագավորությունը, Սիցիլիայի թագավորությունը, Մալթան և Սարդինիան, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում՝ Պրովանսը, Նեապոլի թագավորությունը, Նեոպատրիայի դքսությունը և Աթենքի դքսությունը։
Պիրենեյան թերակղզու երկրները սկսած 722 թվականից գտնվել են պարբերական պայքարի մեջ, որը ստացել է Ռեկոնկիստա։ Այդ գործընթացը հանդիսանում էր հյուսիսային քրիստոնեական թագավորությունների պայքար ընդդեմ Պիրենեյան թերակղզու հարավում գտնվող փոքր տայֆաների, ինչպես նաև միմյան հետ։
Ուշ միջնադարում Արագոնյան թագի հարավային ընդարձակումը հանդիպեց Մուրսիա շրջանում կաստիլյացիների՝ դեպի արևելք առաջխաղացմանը։ Այս կապակցությամբ արագոնյան հետագա ընդարձակումը կենտրոնացավ Միջերկրծովյան ավազանում՝ շարժվելով դեպի Հունաստան և Բարբարոսական ափ այն դեպքում, երբ Պորտուգալիան, որը Ռեկոնկիստան ավարտել էր 1272 թվականին, ընդարձակվում էր Ատլանտյան օվկիանոսի ուղղությամբ։ Թագի տարածքից վարձկանները, ալմոգավառները մասնակցեցին միջերկրծովյան այդ կայսրության ստեղծման գործի և, հետագայում իրենց տեղը գտան Հարավային Եվրոպայի բոլոր երկրներում։
Կարծիքներ կան (արձանագրված, որպես օրինակ «Llibre del Consolat del Mar»-ում, որը գրվել է կատալոներեն լեզվով, որն իրենից ներկայացնում է աշխարհում ծովային օրենքների ամենահին ձեռագիրը), որ Արագոնի թագը պետք է դիտարկել որպես կայսրություն, որը իշխել է Միջերկրածովյան ավազանում մի քանի դար՝ տարածելոով իր իշխանությունը ծովի ամբողջ տարածքում։ Եվ իրականում Արագոնյան թագն իր իշխանության բարձրության գագաթնակետում հանդիսանում էր Եվրոպայի հիմնական ուժերից մեկը։
Ընդ որում, թագին պատկանող տարբեր տարածքներ միմյանց հետ թույլ էին կապված, ինչը հակասության մեջ է մտնում կայսրության մասին ավանդական պատկերացումների հետ։ Ժամանակակից հետազոտող մարկիզ դե Լոզոյը Արագոնյան թագը բնութագրում է առաջին հերթին որպես համադաշնություն, քան կենտրոնացված թագավորություն ։ Պաշտոնական ոչ մի փաստաթղթում հնարավոր չի եղել հանդիպել «կայսրություն» բառին («Imperium» կամ ժառանգական բնութագրիչ)։ Այն համարվում էր առանձին թագավորությունների դինաստիական միություն։
Ծագում
Նրանց որդին՝ Ալֆոնսո II-ը, 1162 թվականին բարձրացավ այսուհետ միասնական գահ։ Այս միաձուլումից Բարսելոնական դինաստիան ժառանգեց նաև թագավորական թագը ։ Այսպիսով, այն տարածքները, որտեղ նրանք իշխում էին, աստիճանաբար սկսեցին անվանվել Արագոնի թագ որպես հասարակական բարձր հեղինակություն ունեցող տիտղոս։
Ընդ որում, միասնական դինաստիայի նոր ղեկավար Ռոման Բերենգեր IV-ը շարունակեց իրեն անվանել Բարսելոնայի կոմս և պարզապես Արագոնի «արքայազն» ։
Ռոման Բերենգեր IV-ի և Պետրոլինայի որդին՝ Ալֆոնսո II-ը, ժառանգեց երկու՝ Արագոնի թագավորի և Բարսելոնայի կոմսի տիտղոսները, որոնք հետագայում կրում էին իր ժառանգները։ Այսպիսով, այս միությունը կայացավ երկու տարածքների խորհրդարանների համաձայնությամբ։
Ընդարձակում
Ալֆոնսո II-ը, օգտվելով բարենպաստ իրադրությունից, փորձեց նվաճել Վալենսիան, սակայն հնարավորությունը բաց թողեց, երբ Նավարայի թագավոր Սանչո VI-ը ներխուժեց Արագոն։ Արագոնյան սահմանների հետագա պահպանության համար Ալֆոնսո II-ը Կաստիլիայի թագավորի Ալֆոնսո VIII-ի հետ կնքեց «Թագավորական համաձայնությունը»։ Այդ պայմանագիրը նաև հստակեցրեց պետությունների հետագա ընդլայնման հնարավորությունները. Վալենսիան անցավ Արագոնի թագավորների, իսկ Մուրսիան՝ Կաստիլիայի թագավորների վերահսկողությանը ։
13-րդ դարում թագավոր Ջեյմս I-ը սկսեց էքսպանսիայի ժամանակաշրջանը՝ նվաճելով և Թագին միացնելով Մալյորկան և Վալենսիայի թագավորությունը։ 1258 թվականին Կորբեյան պայմանագրով, որը հիմնված էր բնական սահմանների սկզբունքի վրա, Կատալոնիայի նկատմամբ ֆրանսիական հավակնությունները հոդս ցնդեցին։ Գլխավոր պայմանը Պիրենեյներ լեռներից հյուսիս արագոնյան ազդեցության դադարեցումն էր ։ Ջեյմս I-ը գիտակցում էր, որ ֆրանսիայում հենակետ պահելուն ուղղված ուժերի ու եռանդի վատնումը կարող է իր համար աղետալի ավարտվել ։ 1266 թվականի հունվարին նա պաշարեց և գրավեց Մուրսիան՝ այնտեղ բնակեցնելով իր մարդկանց՝ գլխավորապես կատալոնացիների, իսկ այնուհետև համաձայն Կասորլսկյան պայմանագրով Մուրսիան վերադարձրեց Կաստիլիային ։
Վալենսիայի թագավորությունը, որը հիմնադրվել էր մավրիտանյան տայֆայի տեղում, դարձավ Արագոնի թագի երրորդ անդամը (Մալյորկայի իրավական կարգավիճակը տարբերվում էր Արագոնի, Կաստիլիայի և Վալենսիայի թագավորությունների կարգավիճակից)։
Այն բանից հետո, երբ Պեդրո III-ի որդին՝ Ջեյմս II Արագոնացին ավարտեց Վալենսիայի բոլոր հողերի նվաճումը, Արագոնյան թագը դարձավ Եվրոպայի ամենաազդեցիկ ուժերից մեկը։ Բոնիփակիոս VIII պապի կողմից Ջեյմս II-ին տրված շնորհի հիման վրա 1297 թվականին Սարդինիայի ու Կորսիկայի թագավորությունները միացվեցին Թագին՝ չնայած վերջիններն արդեն ավելի քան 100 տարի գտնվում էին Արագոնյան թագի վերահսկողության ներքո։
1381 թվականին տեղի ունեցծ Պեդրո IV-ի և ԷԷլիանորա Սիցիլիացու մուսնությունից հետո Արագոնի թագի իշխանությանն անցավ նաև Աթենքի և Նեոպատրիայի դքսությունները։ Սակայն հունական տիրույթները շուտով՝ 1388 թվականին անցան Ներիո I Ակիոլիի, իսկ Սիցիլիան 1395 -1409 թվականների ժամանակահատվածում անցավ Մարտին I Կրտսերի վերահսկողությանը։ 1442 թվականին Նեապոլի թագավորությունը նվաճվեց Ալֆոնսո V Արագոնացու կողմից։
Արագոնյան թագի՝ Պիրենեյան թերակղզու և Բալեարյան կղզիների տարածքից դուրս գտնվող մնացած տիրույթների կառավարումն իրականացվում էր տեղական ազնվականության ներկայացուցիչ դրածոների, այլ ոչ թե կենտրոնացված կառավարության կողմից։ Նրանք ավելի շատ հանդիսանում էին Արագոնի թագի տնտեսական, քան թե քաղաքական բաղադրիչը։ Թագավորը հետաքրքրված էր նոր թագավորությունների հետ պայմանավորվել, այլ ոչ թե ընդարձակել արդեն գոյություն ունեցող թագավորությունների տարածքները։ Դա իշխանության համար պայքար, երբ թագավորական շահերի դիմաց հակադրության էր դրված տեղական ազնվականության հետաքրքրությունները։ Այդ գործընթացը, որը հատկանշական էր նաև եվրոպական այլ պետություններին, միջնադարից հաջողությամբ անցում փոխանցվեց ժամանակակից շրջան։ Մավրերից մնացած նոր տարածքները, ինչպիսիք են Վալենսիան ու Մալյորկան, որպես ինքնակառավարման գործիք հանձնվում էին ֆուերոսներին այն նպատակով, որպեսզի նոր ձեռքբերած հողերում սահմանափակվեին ազնվականության իշխանությունը և միևնույն ժամանակ նրանց ուղղորդել միապետների հետ միության։ Այդպիսի քաղաքականություն էր վարում նաև հարևան Կաստիլիայի թագավորությունը։ Երկու թագավորություններն էլ նպաստեցին Ռեկոնկիստայի իրագործմանը՝ քաղաքներին ու տարածքներին տալով ինքնակառավարում, այլ ոչ թե նոր տարածքները հանձնեին ազնվականությանը։
Կաստիլիայի հետ միություն
1410 թվականին թագավոր Մարտին I-ը մահացավ՝ չթողնելով ժառանգներ։ Այդ իսկ պատճառով «Կասպեյի փոխհամաձայնությամբ» Անտեկերիի Տրանստամարա կաստիլիական դինաստիայի ներկայացուցի Ֆերդինանդը զբաղեցնում էէ Արագոնի թագը որպես Ֆերդինանդ I:
Հետագայում նրա ծոռը՝ թագավոր Ֆերդինանդ II Արագոնացին Թագին է վերադարձնում հյուսիսային կատալոնական Ռուսիլիոն կոմսությունը, որը նախկինում կորսվել էէր ի օգուտ Ֆրանսիայի։ Նա նաև վերադարձնում է Նավարայի թագավորությունը, որը նույնպես նախկինում պատկանում էր Արագոնի թագին, սակայն ներքին դինստիական վեճերի պատճառով կորսվել էր։
1469 թվականինՖերդինանդ Фердинанд II-ը ամուսնանում է ինֆանտ Իզաբելլա I Կաստիլիացու հետ, ով հանդիսանում էր Էնրիկե IV քույրը և 1474 թվականին նրա մահից հետո դարձել Կաստիլիա և Լեոնի թագուհի։ Սեգովիայի պայմանագրի ստորագրումով այդ դինաստիական միությունը դարձավ Իսպանիայի թագավորության պատմության շրջադարձային դրվագը  ։ Այնուամենայնիվ, Կաստիլիան ու Արագոնյան թագերը մնում էին իրարից առանձին, որոնցում պահպանվել էին սեփական պետական ինստիտուտները, խորհրդարանն ու օրենքները։ Միաձուլման գործընթացն ավարտեց միայն Կառլ I-ը, ով 1516 թվականին Իբերական թերկղզու բոլոր թագավորությունները (բացի Պորտուգալիայից) միացրեց մեկ թագի ներքո՝ այդպիսով խթանելով իսպանական պետության ձևավորմանը (չնայած այդ ժամանակ այն ապակենտրոնացված էր)։
Անկում և գոյության դադարեցում
Թագի փառքը առաջին հերթին վերաբերում է 12-ից 13-րդ դարերին, երբ նվաճվեցին Վալենսիան, Մալյորկան և Սիցիլիան, իսկ բնակչության թվաքանակի աճն ուղեկցվում էր սոցիալական հակամարտությունների բացակայությամբ և քաղաքները զարգանում էին։ Այդ գործընթացի գագաթնակետը 1345 թվականն էր, ինչը արտացոլված է Թագի կազմակերպչական ու մշակութային նվաճումներում ։ Դրանից հետո թագը սկսեց թուլանալ. ժողովրդագրական աճը կանգնեցվեց Իսպանիայից հրեաների (1492 թվական), մուդեհարների (1502 թվական), մորիսկների (1609 թվական) արտաքսումով։ Արագոնյան թագը 1707-1716 թվականներին չկարողացավ կանխել Ռուսիլիոնի, Մենորկայի և իր իտալական տիրույթների հեռացումը, ինչպես նաև 1700 թվականին Ռուսիլիոնում ֆրանսերեն լեզվի ներդրումը և կանգնեցնել Իսպանիայում Թագի բոլոր հին հողերում կաստիլերենի դոմինացումից (1707-1716) ։
Ազգայնական կարծիքներ
Իսպանական ժառանգության համար մղվող պատերազմի ժամանակ Ֆիլիպ V-ի դեմ հանդես եկած տարածքներում իրականացված դաժան վերաբերմունքի ու խիստ պատիժների հանգամանքը ժամանակակից Իսպանիայում վալենսիական ու կատալոնական որոշ ազգայնականների ներկայացվում է որպես փաստարկ։ Արագոնացիները ներկայացնում են դեռևս միջնադարում գրված հին սահմանադրությունը, իսկ կատալոնացիները հիշեցնում են իրենց արտոնությունների մասին՝ հիշեցնելով կատալոնական ժեներալիտետն ու Կաստիլիայի դիմադրույթյունը ։
19-րդ դարի ռոմանտիզմը, որը պարունակում է «Պիրենեյան թագավորության» մասին մտքեր, պայմանավորված է ավելի շուտ 13-րդ դարի տրուբադուրների ներդրմամբ, քան թե Արագոնյան թագի պատմական իրողություններով։ Այդ պատկերացումները գոյություն ունեն նաև մեր օրերում որպես «քաղաքականացված մշակույթի նոստալգիկ ծրագիր». :
Դրոշներ
Արագոնի թագավորների խորհրդանիշներ դարձան բարսելոնական դրոշի գծերը ։ Դրոշն օգտագործվում էր միայն Թագի միապետները և հանդիսանում էր նրանց ինքնիշխանության ու բարձրագույն իշխանության նկատմամբ հավատարմության արտահայտում ։ Մլայորկայի թագավոր Ջեյմս III-ը, ով հանդիսանում էր Արագոնի թագավորության վասալ, նույնպես օգտագործում էր չորսգծանի զինանշան։
Պետական ինստիտուտներ
Արագոնը, Կաստիլիան ու Վալենսիան ունեին սեփական գործադիր մարմինները, որոնք հայտնի են որպես կորտեսներ։ Նաև գոյություն ունեին տեղական ինքնակառավարման մարմիններ, որոնք Արագոնում հայտնի են որպես «Generalidad», իսկ Կաստիլիայում ու Վալենսիայում՝ «Generalitat»:
Մայրաքաղաք
Արագոնի թագը չի ունեցել միասնական մայրաքաղաք։ Թագավորական տունը մինչև Ֆիլիպ II-ի գահակալությունը փոխանցիկ էր ։ Իսպանացի պատմաբան Դոմինգո Բուեսան կարծում է, որ Թագի քաղաքական մայրաքաղաք պետք է համարել Սարագոսան (բայց ոչ տնտեսական կամ վարչական), քանի որ թագավորները պետք է թագադրվեին Սարագոսայի Լա Սեո տաճարում ։ Միևնույն ժամանակ արագոնյան թագավորները բնակվում էին Բարսելոնայում, ինչը այլ պատմաբանների կարծիքով թույլ է տալիս այն ճանաչել մայրաքաղաք։
Թագի հողեր
Ստորև ներկայացված է Արագոնյան թագի կազմում եղած տարածքների ցանկը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի պատմություն Կատեգորիա:Արագոն Կատեգորիա:Եվրոպայի նախկին միապետություններ Կատեգորիա:Պիրենեյան թերակղզու պատմական երկրներ
Բարրայի գավառ
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Բաիա նահանգի գավառներ
Ալեքսանդրիայի շրջան
Ալեքսանդրիայի շրջան (Олександрійський район), շրջան Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզում։
Ստեղծվել է 1932 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ալեկսանդրիա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1854 կմ²։
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 36769 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 19,83 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիրովոգրադի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Ռոտենբոդեն
Ռոտենբոդեն (Rotenboden, նաև՝ Ռոտաբոդա, Rotaboda ), գյուղական բնակավայր է Լիխտենշտայնում` ընդգրկված Տրիզենբերգ համայնքի սահմաններում։ Փոստային ինդեքսն է` 9497։
Գյուղը տեղակայված է երկրի կենտրոնական մասում՝ Տրիզենբերգից դեպի հյուսիս և Վադուցից դեպի հարավ-արևելք։ Ռոտենբոդենից դեպի արևելք, փոքր հեռավորության վրա են գտնվում Մազեշա և Զիլում բնակավայրերը ։
Բնակավայրի կենտրոնական մասում բացարձակ բարձրությունը կազմում է 850 մ, սակայն բարձրությունները տատանվում են 950-1010 մ-ի սահմաններում ։
Տրիզենբերգից հյուսիս և Վադուցից արևելք ընկած ամբողջ շրջանն անվանվում է այս գյուղի անունով՝ Ռոտենբոդներվալդ (Rotenbodnerwald, թարգմանաբար՝ Ռոտենբոդենյան անտառ) ։
Ռոտենբոդենում գտնվում են երկու ավտոբուսային կանգառներ՝ «Triesenberg, Samina» և «Triesenberg, Almeina»․ ավտոբուսները այստեղից երթևեկում են դեպի Գաֆլայ ժամը 8:00-ից մինչև 20:00-ը, ժամը մեկ անգամ, և դեպի Տրիզենբերգ ժամը 8:30-ից մինչև 23:00-ը, նույնպես ժամը մեկ անգամ ։
Գյուղում է գտնվում օդափոխման համակարգեր արտադրող «Trivent AG» ընկերության գրասենյակը ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Լիխտենշտայնի գյուղեր Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Ռուի լը Պետի
Ռուի լը Պետի (Rouy-le-Petit), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 128 մարդ, բնակչության խտությունը` 39.14 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.27 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 115 կմ հյուսիս-արևելք, Ամյեն քաղաքից 50 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 80 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 62-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 18։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,5 %։ 62 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 56 անձ (31 տղամարդ և 25 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (6 տղամարդ և 0 կին)։ 18 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 5-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ալեքսանդրովկայի շրջան (Կիրովոգրադի մարզ)
Ալեքսանդրովկայի շրջան (Олександрівський район), շրջան Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզում։
Ստեղծվել է 1932 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ալեկսանդրովկա ։
Ալվարդ Ջիվանյան
Ալվարդ Հակոբի Ջիվանյան, ԵՊՀ ռոմանագերմանական բանասիրության ֆակուլտետի դոցենտ, անգլիական բանասիրության ամբիոնի պրոֆեսոր, թարգմանչուհի ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր ։ Թարգմանել է մի շարք գրքեր, այդ թվում հայերեն է թարգմանել «Հարրի Փոթեր» շարքի առաջին հինգ գրքերը  ։
Ալեքսանդրովկայի շրջան (Կիրովոգրադի մարզ)
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1159 կմ²։
Ալվարդ Ջիվանյան
Կրթություն, գիտական աստիճաններ և կոչումներ
1981-1986 թվականներին սովորել է ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետում, ռոմանագերմանական բանասիրության ամբոնիում։ 1988-1991 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Մ. Թորեզի անվան օտար լեզուների ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 1990 թվականին Մոսկվայի լեզվաբանական համալսարանում պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն։ 1991 թվականին Մոսկայի լեզվաբանական համալսարանում ստացել է բանասիրական գիտությունների թեկնածուի կոչում։ 1991 թվականից ԵՊՀ անգլիական բանասիրության ամբիոնի դասախոս է. դասավանդում է ակադեմիական անգլերեն, ոճագիտություն, բանահյուսություն և գրականություն։ 2007 թվականից Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի դոցենտ է ։ 2009 թվականին ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում ստացել է բանասիրական գիտությունների դոկտորի կոչում ։ 2009 թվականին Մ. Աբեղանի անվան գրականության ինստիտուտում պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը «Հայ հրաշապատում հեքիաթի պոետիկան» թեմայով։ Բազմաթիվ գիտական հոդվածների հեղինակ է, որոնք հրատարակվել են Երևանում, Լոնդոնում, Էդինբուրգում, Բեյրութում, Վաշինգտոնում, Տարտուում։ 2009 թվականից Հովհաննես Թումանյանի թանգարանի հեքիաթագիտության բաժնի ղեկավարն է, «Ոսկե դիվան» հեքիաթագիտական հանդեսի, «Հասկեր» մանկական գրականության և բանահյուսության տարեգրքի գլխավոր խմբագիրը։
Մասնագիտական գործունեություն
2007 թվականից մինչ այժմ ԵՊՀ անգլիական բանասիրության ամբիոնի դոցենտ է։ 1991-2007 թվականները եղել է ԵՊՀ անգլիական բանասիրության ամբիոնի դասախոս։
Ալեքսանդրովկայի շրջան (Կիրովոգրադի մարզ)
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 28413 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 24,52 մարդ/կմ²։
Ալվարդ Ջիվանյան
Մասնակցություն միջազգային կոնֆերանսների և սեմինարների
Մասնակցել է Հայաստանի, Միացյալ թագավորության, իռլանդական, չեխական, էստոնական կոնֆերանսների և սեմինարների։
Ալեքսանդրովկայի շրջան (Կիրովոգրադի մարզ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիրովոգրադի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Ալվարդ Ջիվանյան
Անձնական կյանք
Ամուսնացել է 1989 թվականի հուլիսի 21-ին։ Ունի երկու երեխա։ Ամուսինը՝ Գևորգ Եղիազարյանը, գեղանկարիչ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
SQL:1999
SQL։1999 (SQL99, SQL-3) - SQL ծրագրավորման լեզվի ստանդարտ։
Ներկայումս SQL։1999 ստանդարտը ներառում է հետևյալ հիմնական բաժինները.
Հղումներ
Կատեգորիա:SQL
Մերկասերմեր
Մերկասերմեր (Pinóphyta կամ Coníferae), բույսերի թագավորության 13—14 բաժիններից մեկը։ Սերմերը զարգանում են կոներում։ Ժամանակակից բոլոր տեսակները փայտատու բույսեր են, որի գերակշռող մասը ծառերն են, թեև կան նաև թփեր։ Տիպիկ ներկայացուցիչներն են՝ մայրի, նոճի, փշատերևազգիներ, գիհի, խեժափիճի, եղևնի, սոճի, սեքվոյա, Կենի և Agathis australis։ Մերկասերմերը վայրի ձևով աճում են աշխարհի գրեթե բոլոր տեղերում։ Հաճախ այս բույսերն աճում են այլ բուսատեսակների կողքին, օրինակ՝ այնպիսի բիոմներում, ինչպիսին է տայգան։ Մերկասերմերի փայտը ներառվում է «փափուկ» տեսակի մեջ։ Տրիասի և յուրայի դարաշրջանում որոշ մերկասերմ բույսեր աստիճանաբար ձեռք են բերել ծաղկավոր բույսերին բնորոշ բոլոր կարևոր հատկանիշները՝ սերմնարան, սպի, կրկնակի բեղմնավորում և այլն, իսկ ավելի ուշ վերափոխվել են (ասեղնատերևների հետ միասին) բուսական աշխարհի գերիշխող խմբի ։
Բազմազանությունը
Անտառում, մեզ հայտնի լայնատերև ծառերից բացի,հանդիպում են նաև ասեղնատերև, իսկ երբեմն էլ թեփուկավոր տերևներ ունեցող բույսեր;Մերկասերմերը բազմազան են։ Սոճին, եղևնին,Սեքվոյան ,խեժափիճին ,մերկասերմեր են։ Երկրի վրա կա մոտ 600տեսակ, որոնցից 200-ը բաժին է ընկնում սոճիներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մերկասերմեր
Բոբրինեցի շրջան
Բոբրինեցի շրջան (Бобринецький район), շրջան Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզում։
Ստեղծվել է 1932 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բոբրինեց ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1496 կմ²։
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 26491 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 17,71 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիրովոգրադի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Գրիգոր Բաղյան
Գրիգոր Կարապետի Բաղյան, ԽՍՀՄ հերոս (1945), գեներալ-մայոր (1963) ։
Կենսագրություն
Խորհրդային բանակում ծառայությունն սկսել է 1941 թվականի սկզբից։ Մասնակցել է Հայրենական Մեծ պատերազմին՝ Ուկրաինայի Զապորոժիեի շրջանի համար մղված մարտերին և Ստալինգրադի ճակատամարտին։ Գլխավորել է 30-րդ հրաձգային դիվիզիայի 71-րդ գնդի մարտական գործողությունները մի շարք քաղաքների ազատագրման, Դեսնայի գետանցման և Կարպատներում մղված մարտերում։ ԽՍՀՄ հերոսի կոչման արժանացել է Չեխոսլովակիայի Օլոմոուց քաղաքի ազատագրման ժամանակ ցուցաբերած խիզախության համար։ 1948 թվականին ավարտել է Մ. Ֆրունզեի անվան, իսկ 1955 թվականին Գլխավոր շտաբի ռազմական ակադեմիաները։ Ծառայությունը շարունակել է որպես գնդի հրամանատար, դիվիզիայի հրամանատար և ռազմական օկրուգի հրամանատարի տեղակալ։ Պարգևատրվել է մի շարք շքանշաններով։
Մահացել է 1965 թվականին։ Թաղված է Երևանի քաղաքային պանթեոնում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գեներալներ Կատեգորիա:Ստալինգրադի ճակատամարտի մասնակիցներ
Նինո Ռամիշվիլի
Ռամիշվիլի Նինո Շալվայի, բալետի վրացի խորհրդային արտիստուհի, բալետմայստեր։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի (1963 թվական)։ 1922-1927 թվականներին սովորել է Թիֆլիսի օպերայի և բալետի թատրոնին կից բալետային ստուդիայում, ապա աշխատել նույն թատրոնի կորդեբալետում։ 1936-1945 թվականներին եղել է վրացական ֆիլհարմոնիայի ժողովրդական պարի անսամբլի առաջատար պարուհի, 1945 թվականից՝ Վրաստանի ժողովրդական պարի անսամբլի մենապարուհի (մինչև 1972 թվականը) և գեղարվեստական ղեկավար (ամուսնու՝ Ի․ Մուխիշվիչու հետ)։ Ռամիշվիլին իր բեմադրություններում հմտորեն օգտագործել է վրացական պարային ֆոլկլորը։ Անսամբլի հետ շրջել է Հունգարիայում, Ավստրիայում, ԱՄՆ-ում և այլուր։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել նաև Երևանում (1968 թվական, 1974 թվական)։ ԽՍՀՄ (1949 թվական), Վրաց ԽՍՀ Շոթա Ռուսթավելու անվան (1974 թվական) պետական մրցանակներ։ Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պարուհիներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (ԽՍՀՄ)
Ռուա (Սոմի գավառ)
Ռուա (Roye), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 6384 մարդ, բնակչության խտությունը` 410.55 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15.55 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 100 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 45 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ջաչինտո Ֆակետտի
Ջաչինտո Ֆակետտի (Giacinto Facchetti, ), իտալացի ֆուտբոլիստ, Իտալիայի հավաքականի և «Միլանի» պաշտպան, խաղի ժամանակ հաճախակի մասնակցել է հարձակումերին, Եվրոպայի չեմպիոն (1968), Իտալիայի քառակի չեմպիոն (1963), (1965), (1966), (1971), Չեմպիոնների լիգայի կրկնակի չեմպիոն (1965), (1966), ընդգրկվել է ՖԻՖԱ 100 ցանկի մեջ ։
Կենսագրություն
Ֆակետտին ծնվել է 1942 թվականին իտալական Տրևիլո քաղաքում։ Իր առաջին քայլերը ֆուտբոլում եղել են «Տրևիլեզե» սիրողական ակումբում, որտեղ նա խաղացել է հարձակման գծում։ Ֆակետտի տաղանդը «Միլան»-ի նորանշանակ մարզիչ Էլենիո Էրրերան և 18 տարեկան Ֆակետտիին հրավիրել է «Միլան»։ Առաջին մրցաշրջանը Ինտերի կազմում անց է կացրել 1960/1961 թվականներին։ Առաջին խաղում Միլանի ֆուտբոլիստները հաղթել են 2-0 հաշվով։ Ֆակետին մինչև իր կարիերայի ավարտը (1978) մնացել է «Ինտեր»ի կազմում։ Ընդհանուր հաշվով նա Միլանի կազմում անց է կացրել 634 պաշտոնական խաղ և խփել 75 գնդակ։ Ֆակետտին խաղում էր և կենտրոնական և ձախ եզրային պաշտպանի դերում։ Նրա առաջխաղացումները հաճախակի են ավարտվել գոլերով։ Ջիաչինտոյին ֆուտբոլասերները հիշում են ոչ որպես կոպիտ ֆուտբոլիստ։ Նա հարձակվողներին չի վնասել ետևից։ Իր կարիերաի ժամանակ նա մեկ անգամ է խաղադաշտից հեռացվել, այն էլ երկրպագուների ծափահարությունների ներքո։ Հեռացման պատճառն այն է, որ նա փորձել է վիճել մրցավարի հետ ։ Ֆակետտիի մուտքը հավաքական 1963 թվականի մարտի 23-ին էր։ Այդ օրը Իտալիայի հավաքականը խաղում էր Թուրքիայի հավաքականի հետ (1-0)։ Իր կարիերայի ընթացքում Ֆակետտին հավաքականում անց է կացրել 94 խաղ, որոնցից 74-ի ժամանակ եղել է թիմի ավագ։ Այդ ցուցանիշը համարվում էր լավագույն, սակայն նրան գերազանցեցին Դինո Զոֆֆը, Պաոլո Մալդինին, Ֆաբիո Կաննավարոն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:ՖԻՖԱ 100 Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ
Գայվորոնի շրջան
Գայվորոնի շրջան (Гайворонський район), շրջան Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզում։
Ստեղծվել է 1932 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Գայվորոն ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 700 կմ²։
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 39006 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 55,72 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիրովոգրադի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
The Way (սինգլ)
«The Way» (հայ.՝ Ճանապարհը), ամերիկացի երգչուհի Արիանա Գրանդեի երգը՝ նրա դեբյուտային «Yours Truly» (2013) ալբոմից ։
Ե՛վ Գրանդեի, և՛ Միլլերի համար «The Way» սինգլը դարձավ ԱՄՆ-ի թոփ տասնյակի առաջատար երգերից։ Երգչուհին այս երգի դեբյուտը կատարեց Billboard Hot 100-ում և միանգամից զբաղեցրեց 10-րդ հորիզոնականը, հետագայում հայտնվեց 9-րդ հորիզոնականում ։
Ստեղծման պատմություն
Երգը գրել են Հարմոնի Սեմյուելսը, Սևին Սթրիթերը, Էլլ Շերոդ Լամբերդը, Ջորդին Սփարքսը և Մաք Միլլերը, իսկ պրոդյուսերը՝ Հարմոնի Սեմյուելսը ։
Բացի դրանից, երգում օգտագործվել է ֆոնային կրկնվող թեմա (background groove) Բրենդա Ռասելի 1979 թվականի «A Little Bit of Love» երգից։
Սեմյուելսը Billboard ամսագրին պատմել է. "Ես տեղափոխվել եմ Լոս Անջելես 2010 թվականին։ Այն ժամանակվանից, ինչ ես գտնվում եմ այստեղ, երաժշտությունը շատ է փոխվել՝ բոլորը պարային երաժշտություն են (dance music)։ Եվ ես թևաթափ եղա։ Ի՞նչ պատահեց 90-ականների և ավելի վաղ 00-տարիներին, ի՞նչ պատահեց Մրայա Քերիի հետ, ի՞նչ պատահեց Աշերի հետ։ Ես ասացի. «Դու գիտե՞ս ես ինչ կանեմ։ Ես ուղղակի կվերստեղծեմ 90-ականները»։"
Երգում ռեփը կարդոմ է ռեփեր Մաք Միլլերը։ Արիանան ընկերացել էր նրա հետ, երբ Մաքը նրան գրել էր «Թվիթերում»։ Ինչպես գրում է «Songfacts» կայքը, նրանք սկսեցին միասին երգեր գրել, և արդեն 2012 թվականի դեկտեմբերին գրեցին և համատեղ կատարեցին սուրբծննդյան «Baby It’s Cold Outside»-ի քավր տարբերակը։ Դրանից հետո Արիանան զանգահարում է Մաքին և խնդրում, որ վերջինս մասնակցի «The Way» երգի ձայնագրմանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արիանա Գրանդեի երգեր Կատեգորիա:2013 սինգլներ Կատեգորիա:2013 երգեր
Վերուքիո
Վերուքիո (Verucchio), կոմունա Իտալիայի Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Ռիմինի գավառում։ Բնակչությունը՝ 9365 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 318 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 27 կմ² տարածք։ Սահմանակից է Պոջո Բեռնի, Ռիմինի, Սան Լեո, Սանտարքանջելո դի Ռոմանիա, Սասոֆելտրիո, Տոռիանա համայնքներին ։
Փոստային ինդեքս՝ 47826, հեռախոսային կոդ՝ 0541։ Տոնը նշվում է նոյեմբերի 11-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Վերադարձ (այլ կիրառումներ)
Վերադարձ, կարող է վերաբերել՝
Գոլովանևի շրջան
Գոլովանևի շրջան (Голованівський район), շրջան Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Գոլովանևսկ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 992 կմ²։
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 31989 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 32,25 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիրովոգրադի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Վերածնունդ (այլ կիրառումներ)
Վերածնունդ, կարող է վերաբերել՝