cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տոկիո
Ընդհանուր սեյսմիկություն
Տոկիոն մոտ է Բոսո եռակի հանգույցին, ինչն այն դարձնում է փոքր երկրաշարժների և դանդաղ երկրաշարժների չափազանց ակտիվ գոտի։ Դրանք հաճախակի են ազդում քաղաքային տարածքի վրա՝ թողնելով ճոճվող նավակի տպավորություն, սակայն էպիկենտրոնները Տոկիոյի տարածքում բավականին հազվադեպ են՝ բացառությամբ Տոկիոյի 2000 կմ երկարությամբ կղզու իրավասությունից։ Հաճախ են մետրոյի տարածքում մեկ տարվա ընթացքում տեղի ունենում հարյուրավոր մանր երկրաշարժեր (4-6 մագնիտուտ ուժգնությամբ), ինչը սովորական երևույթ է տեղաբնակների համար, սակայն անհանգստության աղբյուր է ո՛չ միայն օտարերկրացիների, այլ նաև Ճապոնիայի այլ մասերում բնակվողների համար։ Դրանք հազվադեպ են վնասներ պատճառում (երբեմն մի քանի վնասվածք), քանի որ դրանք կամ շատ փոքր են կամ շատ հեռու այն պատճառով, որ տարածաշրջանն անընդհատ ենթարկվում է ցնցումների։ Մասնավորապես ակտիվ են օֆշորային շրջաններն ու ավելի փոքր չափով` Չիբան և Իբարակը ։
Կլիմա
Տոկիոյի ցամաքային հատվածի լեռնային տարածքը՝ Օկուտաման, նույնպես ընկած է խոնավ մերձարևադարձային կլիմայական գոտում։
Տոկիոյի օֆշորային տարածքների կլիման զգալիորեն տարբերվում է քաղաքից քաղաք։ Օգասավարայում գտնվող Տիտիձիմայի կլիման տատանվում է տրոպիկական սավանա (չոր ձմեռներ և անձրևոտ ամառներ) և մերձարևադարձային կլիմաների միջև։ Այն Մեծ Տոկիոյի տարածքից մոտ 1000 կմ հարավ է գտնվում, ինչի պատճառով ունի տարբեր կլիմայական պայմաններ։
Տոկիոյի արևելյան տարածքը՝ Օգասավարայում գտնվող Մինամիտորիսիմա կղզին, արևադարձային կլիմայական գոտում է։ Տոկիոյի Իձու և Օգասավարա կղզիներում տեղի են ունենում տարեկան միջինը 5,4 թայֆուն՝ համեմատած Կանտոյի, որտեղ դրանց թիվը հասնում է 3,1-ի ։
Քաղաքային տեսարան
Տոկիոյի ճարտարապետությունը հիմնականում ձևավորվել է Տոկիոյի պատմության կողմից։ Պատմության վերջին շրջանում երկու անգամ մայրաքաղաքը մնացել է ավերակների մեջ՝ 1923 թվականի Մեծ Կանտոյի երկրաշարժի, իսկ ավելի ուշ՝ 2-րդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Տոկիոյի ռմբակոծության հետևանքով ։ Այդ իսկ պատճառով Տոկիոյի քաղաքային լանդշաֆտը հիմնականում ունի ժամանակակից ճարտարապետություն, իսկ հին շինությունները քիչ են ։ Տոկիոյում կարելի է հանդիպել միաջազգային ասպարեզում հայտնի ճարտարապետության ժամանակակից շատ ձևերի՝ ներառյալ Տոկիոյի միջազգային ֆորումը, Asahi Beer Hall-ը, Mode Gakuen Cocoon Tower-ը, NTT Docomo Yoyogi Building-ը և Ծիածանի կամուրջը։ Տոկիոյում կա նաև երկու առանձնահատուկ աշտարակ՝ Տոկիոյի հեռուստատեսային աշտարակը և նոր Երկնային ծառը, որն ամենաբարձր աշտարակն է թե՛ Ճապոնիայում, և թե՛ աշխարհում, և երկրորդ ամենաբարձր կառույցն աշխարհում՝ Դուբայում գտնվող Բուրջ Խալիֆայից հետո ։
Տոկիոն նաև ունի բազմաթիվ պարկեր և այգիներ։ Տոկիոյի պրեֆկտուրայում կա 4 ազգային պարկ՝ ներառյալ Ֆուձի-Հակոնե-Իձուն, որը ներառում է բոլոր Իձու կղզիները։
Տարնոյտայոլ (Մեդվեժյայի վտակ)
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Խըրթըբիլ
Խըրթըբիլ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում ։
Տոկիո
Շրջակա միջավայր
Տոկիոն քայլեր է ձեռնարկում ջերմոցային գազերի արտանետումները կրճատելու համար։ Կառավարիչ Սինտարո Իսիհարան ստեղծել է թափոնների սահմանափակման համակարգ, որի նպատակն է 2000 թվականի մակարդակի համեմատ 25 տոկոսով կրճատել ջերմոցային գազերի արտանետումները մինչև 2020 թվականը ։ Տոկիոն քաղաքային տաք կղզու օրինակ է, և այս երևույթը հատկապես լուրջ է հատուկ վարչական շրջաններում ։ Ըստ Տոկիոյի Մետրոպոլիտեն կառավարության տարեկան միջին ջերմաստիճանը աճել է մոտավորապես 3 C-change-ով անցած 100 տարիների ընթացքում։ Տոկիոն համարվում է «քաղաքների աճի և կլիմայի միջև փոխհարաբերությունների համոզիչ օրինակ» ։
Խըրթըբիլ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տոկիո
Շրջակա միջավայր
2006 թվականին Տոկիոն ընդունեց «Տասնամյա ծրագիր կանաչ Տոկիոյի համար» նախագիծը, որը պետք է իրականացվեր մինչև 2016 թվականը։ Այն նպատակ ուներ Տոկիոյի ճանապարհների եզրերի ծառերը 480.000-ից հասցնել մեկ միլիոնի և ավելացնել 1000 հա կանաչ տարածք՝ որից 88 հեկտարը պետք է լիներ Ումի նո Մորի անվամբ (ծովային անտառ) նոր պարկ։ Այն պետք է ստեղծվեր Տոկիոյի ծովածոցում գտնվող վերականգնված կղզու վրա, որը նախկինում եղել է աղբավայր ։ 2007-2010 թվականներին ստեղծվեց նախագծված 1000-ից 436 հեկտար կանաչ տարածք և տնկվեց 220.000 ծառ՝ հասցնելով ընդհանուր ծառերի թիվը 700.000-ի։ 2014 թվականին ճանապարհների եզրերի ծառերի թիվը հասավ 950.000-ի և ավելացվեց ևս 300 հա կանաչ տարածք ։
Տարնոյտայոլ (Մեդվեժյայի վտակ)
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Խըրթըբիլ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տոկիո
Ժողովրդագրական տվյալներ
2012 թվականի հոկտեմբեր ամսվա դրությամբ պաշտոնական տվյալներով Տոկիոյում ապրում է 13,506 միլիոն մարդ, որից 9,214 միլիոնն ապրում է Տոկիոյի 23 հատուկ վարչական շրջաններում ։ Ցերեկվա ընթացքում բնակչությունն ավելանում է 2,5 միլիոնով, քանի որ աշխատողները և ուսանողները շրջակա տարածքներից գալիս են այստեղ։ Այս երևույթը հատկապես ընդգծված է Տոկիոյի երեք կենտրոնական հատուկ վարչական շրջաններում՝ Թիյոդայում, Թյուոյում և Մինատոյում, որոնց ընդհանուր բնակչության թիվն ըստ 2005 թվականի ազգային մարդահամարի 326.000 է գիշերը, բայց 2,4 միլիոն ցերեկը ։
Տարնոյտայոլ (Մեդվեժյայի վտակ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Տոկիո
Ժողովրդագրական տվյալներ
1889 թվականին Ներքին գործերի նախարարությունն արձանագրեց 1.375.937 մարդ Տոկիո քաղաքում և ընդհանուր 1.694.292 մարդ Տոկիո պրեֆեկտուրայում ։ Նույն տարում հաստատվեց, որ 779 օտարերկրացիներ բնակվում են Տոկիոյում։ Նրանց գերակշռող մասը բրիտանացիներ են (209 բնակիչ), որին հետևում են բնակիչներ Միացյալ Նահանգներից (182) և Ցին կայսրությունից (137) ։
Տոկիոյում ապրում է 50–60 հայ, գործում է հայագիտական կենտրոն, տարեկան 7–8 անգամ լույս է տեսնում «Արարատ» թերթիկը՝ հայերի և Հայաստանով հետաքրքրվող ճապոնացիների համար։
Տնտեսություն
Տոկիոն ունի ամենամեծ մետրոպոլիտեն տնտեսությունն աշխարհում։ Ըստ PricewaterhouseCoopers-ի կատարած հետազոտության՝ Տոկիոյի 38 միլիոն բնակչությամբ քաղաքային տարածքն ուներ ընդհանուր հաշվով 2 տրիլիոն դոլար ՀՆԱ 2012 թվականին (Գնողունակության համարժեքությունում), որը գլխավորում էր այդ ցուցակը։ Fortune Global 500 ընկերություններից 51-ը գտնվում են Տոկիոյում՝ գրեթե կրկնակի գերազանցելով 2-րդ հորիզոնականում գտնվող քաղաքի ցուցանիշը (Փարիզ) ։
Տոկիոն խոշոր միջազգային ֆինանսական կենտրոն է ։ Այստեղ են հյուրընկալվում աշխարհի ամենամեծ ինվեստիցիոն բանկերի գլխամասային գրասենյակներից և ապահովագրական ընկերություններից մի քանիսը։ Տոկիոն հանգույց է ծառայում Ճապոնիայի երթևեկության, հրատարակչության, էլեկտրոնիկայի և հեռարձակող արդյունաբերության համար։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Ճապոնիայի տնտեսության կենտրոնացված աճի ընթացքում շատ մեծ ընկերություններ իրենց գլխամասային գրասենյակները Տոկիո տեղափոխեցին այնպիսի քաղաքներից, ինչպիսին է Օսական (պատմական կոմերցիոն մայրաքաղաք), ինչն առավելություն էր կառավարություն ավելի հեշտ մուտք ունենալու համար։ Այս միտումը սկսել է նվազել Տոկիոյում բնակչության թվի շարունակական աճի և ապրուստի բարձր գների պատճառով։
Տոկիոն The Economist-ի կողմից 14 տարի շարունակ դասակարգվել է որպես ամենաթանկ քաղաքն աշխարհում (մինչև 2006 թվականը) ։
1960-ականներին Տոկիոն համարվում էր առաջատար միջազգային ֆինանսական կենտրոն և Նյու Յորքի ու Լոնդոնի հետ նկարագրվում էր որպես երեք «իշխող կենտրոններից» մեկը համաշխարհային տնտեսությունում ։ 2017 թվականին կայացած Համաշխարհային ֆինանսական կենտրոնների ինդեքսում Տոկիոն դասակարգվեց 5-րդ ամենամրցունակ ֆինանսական կենտրոնն աշխարհում (այնպիսի երկրների շարքում, որի թոփ տասնյակում էին Լոնդոնը, Նյու Յորքը, Սան Ֆրանցիսկոն, Չիկագոն, Սիդնեյը, Բոստոնը և Տորոնտոն) և 3-րդ ամենամրցունակը Ասիայում՝ Սինգապուրից և Հոնգ Կոնգից հետո ։ Ճապոնական ֆինանսական շուկան դանդաղորեն ընդլայնվեց 1984 թվականին և արագացրեց իր միջազգայնացումը 1998 թվականին՝ Japanese Big Bang-ով ։ Չնայած Սինգապուրի և Հոնգ Կոնգի մրցակցությանը որպես ֆինանսական կենտրոններ, Տոկիոն կարողանում է պահպանել առաջատար դիրք Ասիայում։ Տոկիոյի ֆոնդային բորսան Ճապոնիայի ամենամեծ ֆոնդային բորսան է, երրորդ ամենամեծը շուկայական կապիտալիզացիայով և չորրորդ ամենամեծը բաժնետոմսերի շրջանառությամբ։ 1990 թվականին ճապոնական ֆինանսական պղպջակի վերջում այն կազմում էր աշխարհի ֆոնդային շուկայական արժեքի ավելի քան 60 տոկոսը ։ 2003 թվականի դրությամբ ըստ Ճապոնիայի գյուղատնտեսության, անտառային տնտեսության և ձկնաբուծության նախարարության, Տոկիոն ուներ 8.460 հա (20.900 ակր) գյուղատնտեսական տարածք, որը վերջինն էր երկրի պրեֆեկտուրաների շարքում։ Գյուղատնտեսական տարածքները կենտրոնացված են Արևմտյան Տոկիոյում։ Շուտ փչացող ապրանքները, ինչպիսիք են բանջարեղենը, մրգերը և ծաղիկները, կարող են հեշտությամբ առաքվել պրեֆեկտուրայի արևելյան մասի շուկաներ։ Կոմացունան և սպանախը ամենակարևոր բանջարեղեններն են։ 2000 թվականի դրությամբ Տոկիոյի մատակարարած կոմացունայի 32,5 %-ը վաճառվել է կենտրոնական արտադրության շուկայում։
Տոկիոյի տարածքի 36%-ը ծածկված է անտառներով, որոնցում հատկապես տարածված են կրիպտոմերիան և ճապոնական կիպարիսը։ Դրանք առանձնապես տարածված են Ակիրունո, Օմե, Օկուտամա, Հատոիձի, Հինոդե և Հինոհարա արևմտյան լեռնային համայնքներում։ Փայտանյութի գնի իջեցումը, արտադրության արժեքի ավելացումը և անտառային բնակչության շրջանում տարեցտարի մեծահասակների գերակշռումը հանգեցրել են Տոկիոյում արտադրության անկման։ Բացի այդ, փոշին, հատկապես կրիպտոմերիայի, ալերգեն է մոտակա բնակավայրերի ապրողների համար։ Տոկիոյի ծովածոցը ժամանակին եղել է ձկան պաշարների հիմնական աղբյուր։ Տոկիոյի ձկնարդյունաբերության մեծ մասը գալիս է արտաքին կղզիներից, ինչպիսիք են Իձու Օսիմա և Հատիտոձիմա կղզիները։ Գծավոր թունան, նորին և կարանջիդան օվկիանոսային արտադրանքների շարքում են։
Զբոսաշրջությունը Տոկիոյում ներդրումներ է կատարում տնտեսության մեջ։ 2006 թվականին 4,81 միլիոն օտարերկրացի և 420 միլիոն ճապոնացի այցելել են Տոկիո։ Ըստ Տոկիոյի Մետրոպոլիտեն կառավարության՝ այս այցելությունների տնտեսական արժեքը կազմել է 9,4 տրիլիոն իեն։ Շատ զբոսաշրջիկներ այցելում են տարբեր գործարար կենտրոններ, խանութներ և ժամանցի վայրեր Տոկիոյի հատուկ վարչական շրջանների հարևանությամբ։ Մասնավորապես, դպրոցականների ուղևորությունների համար Տոկիոյի աշտարակ այցելությունը «պարտադիր է»։ Մշակութային առաջարկները ներառում են ո՛չ միայն ճապոնական փոփ մշակույթն, այլ նաև հարակից շրջանները, ինչպիսիք են Սիբույան և Հարաձյուկուն, ենթամշակութային տեսարժան վայրեր՝ ինչպիսիք են Studio Ghibli ճապոնական անիմացիայի ստուդիան, ինչպես նաև Տոկիոյի ազգային թանգարանը, որտեղ էլ գտնվում է երկրի արվեստի գործերի 37%-ը (87/233):
Տոկիոյում ցուկիձի ձկան շուկան աշխարհի ամենամեծ մեծածախ ձկան և ծովամթերքի շուկան է, ինչպես նաև ամենամեծ մեծածախ սննդի շուկաներից մեկը։ Ցուկիձի շուկան խստորեն պահպանում է իր նախորդ՝ Նիհոմբասի ձկան շուկայի ավանդույթները և օրական ունենում է մոտավորապես 50.000 գնորդ և վաճառող։ Մանրածախ և մեծածախ վաճառողները, աուկցիոներները և քաղաքացիները հաճախ են այցելում շուկա՝ ստեղծելով կազմակերպված քաոսի յուրահատուկ փոքր աշխարհ, որը դեռ շարունակում է դրական իմաստով բորբոքել քաղաքը և դրա սննդի մատակարարումն ավելի քան չորս դար ։
Տոկիոյում են կենտրոնացված ապրանքային և ֆինանսական սակարանները, խոշորագույն ֆինանսաարդյունաբերական խմբերը (Միցուբիշի, Սումիտոմո, Միցուի և այլն), բանկերը (Ճապոնական, Զարգացման, Արտահանման-ներմուծման և այլն)։ Զարգացած են առավելապես գիտատար և բարձր տեխնոլոգիական, էլեկտրատեխնիկական, էլեկտրոնային և օպտիկամեխանիկական արտադրությունները, մեքենաշինությունը, սարքաշինությունը, ավտոմեքենաշինությունը, նավաշինությունը, նավթամշակման, նավթաքիմիական, քիմիական, տպագրական, թեթև, տեքստիլ, սննդի և այլ արդյունաբերություններ։
Տրանսպորտ
Տոկիոն որպես Մեծ Տոկիո տարածքի կենտրոն, Ճապոնիայի ամենամեծ տեղական և միջազգային երկաթուղային և վերգետնյա հանգույցն է։ Սակայն, 2-րդ համաշխարհային պատերազմից հետո Ճապոնիայի օդային տարածքները եղել են ԱՄՆ-ի բացառիկ ռազմական իրավունքների տակ և որոշ չվերթների երթուղիներ վերադարձվել են Ճապոնիա ։ Տոկիոյում հասարակական տրանսպորտում գերակշռում է մաքուր և արդյունավետ գնացքների և մետրոների լայն ցանցը, որն աշխատեցվում է տարբեր օպերատորների կողմից։ Գործում է ավելի քան 62 էլեկտրագնացք և 900-ից ավելի երկաթուղային կայարան ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի արդյուքնում Ճապոնիայում արգելված է ինքնաթիռների թռիչքը Տոկիոյի վրայով ։ Այդ իսկ պատճառով Ճապոնիան օդանավակայաններ կառուցեց Տոկիոյից դուրս։ Տիբա պրեֆեկտուրայում գտնվող Նարետա միջազգային օդանավակայանը համարվում է Ճապոնիա մեկնող զբոսաշրջիկների հիմնական կայան։ Այս օդանավակայանում տարածք է տրամադրված Ճապոնիայի դրոշը կրող Japan Airlines-ին, ինչպես նաև All Nippon Airways-ին։ Օտայում գտնվող Հանեդա օդանավակայանը առաջարկում է տեղական և միջազգային թռիչքներ։
Տոկիոյի կառավարության տակ գտնվող տարբեր կղզիներ ունեն սեփական օդանավակայանները։ Հատիտոձիման (Հատիտոձիմա օդանավակայան), Միյակեձիման (Միյակեձիմա օդանավակայան) և Իձու Օսիման (Օսիմա օդանավակայան) կատարում են ծառայություններ դեպի Տոկիոյի միջազգային և այլ օդանավակայաններ։
Երկաթուղին Տոկիոյի հիմնական տրանսպորտային միջոցն է, որը նաև աշխարհի ամենախոշոր քաղաքային ցանցն է։ East Japan Railway ընկերությունը ղեկավարում է Տոկիոյի ամենամեծ երկաթգծերի ցանցը՝ ներառյալ Yamanote Line հանգույցը, որը գործում է Տոկիոյի կենտրոնում։ Մետրոների ցանցը ղեկավարվում է երկու տարբեր կազմակերպությունների կողմից։ Դրանք են մասնավոր Տոկիո մետրոն և կառավարական Տոկիոյի մետրոպոլիտեն տրանսպորտի բյուրոն։ Մետրոպոլիտեն կառավարությունը և անհատ գծատերերը ղեկավարում են ավտոբուսային երթուղիները և մեկ տրամվայի երթուղի։ Տոկիո, Սինագավա և Սինձյուկու կայարաններում հասանելի են տեղական, շրջանային և ազգային ծառայություններ մատուցող խոշոր տերմինալներ։
Ճեպուղիները մայրաքաղաքը կապում են Մեծ Տոկիոյի տարածքի այլ կետերի՝ Կանտո շրջանին և Կյուսյու, Սիկոկու կղզիներին։ Որպեսզի դրանց կառուցումն ավարտվեր նախքան 1964 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերը, ճեպուղիների մեծամասնությունը կառուցվեց արդեն իսկ գոյություն ունեցող ճանապարհների վրա ։ Այլ փոխադրամիջոցներից են հատուկ վարչական շրջաններում և քաղաքներում գործող տաքսիները։ Տոկիոյի կղզիներում գործում են նաև լաստանավեր, որոնք կատարում են ուղևորափոխադրումներ և բեռնափոխադրումներ դեպի տեղական և օտարերկրյա նավահանգիստներ։
Կրթություն
Տոկիոյում գործում են բազմաթիվ համալսարաններ, քոլեջներ և մասնագիտական դպրոցներ։ Ճապոնիայի ամենահեղինակավոր համալսարաններից շատերը գտնվում են Տոկիոյում՝ ներառյալ Տոկիոյի և Հիտոցուբասի համալսարանները, Տոկիոյի տեխնոլոգիայի ինստիտուտը, Վասեդայի համալսարանը, Տոկիոյի գիտության համալսարանը և Կեյո համալսարանը ։ Տոկիոյի ամենամեծ ազգային համալսարաններից են.
Տոկիոյում գործում է միայն մեկ ոչ ազգային հանրային համալսարան՝ Տոկիոյի մետրոպոլիտեն համալսարանը։
Կան նաև մի քանի համալսարաններ, որոնք շատ հայտնի են անգլերենով անցկացվող դասընթացների և ճապոներեն սովորեցնելու համար։ Դրանք են՝
Տոկիոն նաև ՄԱԿ-ի համալսարանի գլխամասային գրասենյակն է։
Հանրային մանկապարտեզները, տարրական դպրոցները (1-6 տարեկան) և հիմնական դպրոցները (7-9 տարեկան) կառավարվում են տեղակամ վարչական շրջանների կամ քաղաքապետարանների կողմից։ Հանրային միջնակարգ դպրոցներն աշխատեցվում են Տոկիոյի մետրոպոլիտեն կառավարության կրթական խորհրդի կողմից և կոչվում են «Մետրոպոլիտեն ավագ դպրոցներ»։ Տոկիոյում գործում են նաև շատ մասնավոր դպրոցներ՝ սկսած մանկապարտեզից մինչև ավագ դպրոց.
Մշակույթ
Տոկիոյում կան բազմաթիվ թանգարաններ։ Ուենո պարկում է գտնվում Տոկիոյի ազգային թանգարանը՝ որը երկրի ամենամեծ թանգարանն է և մասնագիտացված է ավանդական ճապոնական արվեստում, Արևմտյան արվեստի ազգային թանգարանը և Ուենո կենդանաբանական այգին։ Այլ թանգարաններից են Օդաիբայում գտնվող Միրաիկան, Սումիդայում գտնվող Էդո-Տոկիո թանգարանը, Աոյամայում գտնվող Նեզու թանգարանը և Ազգային խորհրդարանական գրադարանը, Ազգային արխիվները և Ժամանակակից արվեստի ազգային թանգարանը, որը մոտ է գտնվում Տոկիոյի կայսերական պալատին։
Տոկիոյում գործում են շատ թատրոններ ։ Դրանք ներառում են ազգային և մասնավոր թատրոններ՝ ճապոնական դրամայի ավանդական ձևերի համար։ Հատկանշական է Ազգային նո թատրոնը նոյի համար և Կաբուկիձա թատրոնը կաբուկիի համար ։ Սիմֆոնիկ նվագախմբերը և այլ երաժշտական կազմակերպությունները ներկայացնում են ժամանակակից և ավանդական երաժշտություն։ Տոկիոն նաև հյուրընկալում է ժամանակակից ճապոնական և միջազգային փոփ և ռոք երաժիշտների տարբեր վայրերում, որոնց չափերը տատանվում են ակումբներից մինչև միջազգային հանրությանը հայտնի այնպիսի բեմեր, ինչպիսին է Նիպոն Բուդոկանը։
Տոկիոյում հաճախ են տեղի ունենում տարբեր փառատոններ։ Խոշորամասշտաբ միջոցառումներից են Սանոն՝ Հիե-ձինձյայում, Սանձյան՝ Ասակուսա-ձինձյայում և երկամյա Կանդա Մացուրի փառատոնը։ Վերջինի առանձնահատկություններից է շքերթը` մանրակրկիտ զարդարված տոնական հարթակներով և հազարավոր մարդկանցով։ Ամեն տարի հուլիսի վերջին շաբաթ օրը Սումիդա գետի մոտ տեղի է ունենում մեծ հրավառություն, որը գրավում է միլիոնավոր այլցելուների։ Գարնանը սակուրայի ծաղկելու ժամանակ շատ բնակիչներ պիկնիկի համար հավաքվում են Ուենո, Ինոկասիրա պարկերում և Սինձյուկու Գյեոն ազգային այգում։
Սիբույայի հարևանությամբ գտնվող Հարաձյուկուն միջազգայնորեն հայտնի է իր երիտասարդության ոճի, նորաձևության և քոսփլեյի համար։
Տոկիոյի խոհանոցը մեծ ճանաչում ունի։ 2007 թվականի նոյեմբերին Michelin guid-ը թողարկեց ուղեցույց՝ ինչպես լավ ճաշել Տոկիոյում, որը ստացավ 191 աստղ, ինչը մոտավորապես կրկնակի գերազանցում էր Տոկիոյի ամենամոտ մրցակից Փարիզին։ 2017 թվականի դրությամբ Տոկիոյում պարգևատրվել է 227 ռեստորան (92-ը Փարիզում)։ Տասներկու հաստատություններ ստացել են գերազանց գնահատական՝ երեք աստղ (Փարիզում դրանց թիվը տասն էր), 54-ը ստացել են երկու աստղ և 161-ը՝ մեկ աստղ ։
Ճարտարապետություն
Բնակելի թաղամասերը կառուցվել են 2 անգամ։ 1923 թվականի սեպտեմբերի 1-ին քաղաքի գրեթե կեսն ավերվել է երկրաշարժից, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1939–1945 թվականներ) ժամանակ բազմիցս ենթարկվել է (1944–1945 թվականներ) ամերիկյան ավիացիայի ռմբակոծություններին։ Տոկիոյի պատմական կենտրոնը Նիհոմբասի շրջանն է, որտեղ պահպանվել են կայսերական պալատի համալիրը (մոտ 1600 թվականին, վերականգնվել է 19-րդ դարի վերջին – 20-րդ դարի սկզբին), Ռիկոշեն լանդշաֆտային զբոսայգին (17-րդ դարի վերջ – 18-րդ դարի սկիզբ), սինթոիստական Տոսյեգու (ժամանակակից տեսքն ստացել է 17-րդ դարում) և Մեյգի (19-րդ դարի վերջ), բուդդայական Կաննոն (հիմնադրվել է 17-րդ դարում, վերականգնվել՝ 20-րդ դարում) տաճարները և ճարտարապետական այլ հուշարձաններ։ 20-րդ դարի լավագույն կառույցներից են Խորհրդարանի շենքը (1915–1936 թվականներին), «Մետրոպոլիտեն ֆեստիվալ հոլլը» (1960–1961 թվականներին), Օլիմպիական մարզահամալիրը (1963–1964 թվականներին), Սուրբ Մարիամի տաճարը (1964 թվականին) և այլն։ Տոկիոյում են անցկացվել 18-րդ օլիմպիական խաղերը (1964 թվական)։
Սպորտ
Տոկիոն ունի երկու պրոֆեսիոնալ բեյսբոլի ակումբ՝ Yomiuri Giants-ը, որը խաղում է Տոկիո Դոումում և Tokyo Yakult Swallows-ը, որը խաղում է Meiji-Jingu ստադիոնում։ Ճապոնիայի սումոյի ասոցիացիայի գլխավոր գրասենյակը նույնպես գտնվում է Տոկիոյում՝ Ռյոգոկու Կոկուգիկան սումո արենայում, որտեղ տարեկան անցկացվում է սումոյի երեք պաշտոնական առաջնություն (հունվարին, մայիսին և սեպտեմբերին)։ Տոկիոյի ֆուտբոլային ակումբներն են Տոկիո ֆուտբոլային ակումբը, Տոկիո Վերդին, որոնք խաղում են Տյոֆույում գտնվող Աձինոմոտո ստադիոնում և Մատիդա Զելվիա ֆուտբոլային ակումբը, որը խաղում է Մատիդայում գտնվող Նոզուտա ստադիոնում։ Բասկետբոլային ակումբներն են Hitachi SunRockers-ը, Toyota Alvark Tokyo-ն և Tokyo Excellence-ը։
Տոկիոն հյուրընկալել է 1964 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերը՝ դառնալով առաջին ասիական երկիրը, որտեղ անցկացվել են ամառային օլիմպիական խաղեր։ Ազգային ստադիոնը՝ որը հայտնի է նաև «Ազգային օլիմպիական ստադիոն» անվամբ, հյուրընկալել է բազմաթիվ միջազգային սպորտային միջոցառումներ։ 2016 թվականին այն պետք է փոխարինվեր Նոր ազգային ստադիոնով։ Տոկիոյի համաշխարհային կարգի սպորտային մի շարք վայրերում հաճախակի են անցկացվում ազգային և միջազգային սպորտային միջոցառումներ՝ բասկետբոլի մրցաշարեր, կանանց վոլեյբոլի մրցաշարեր, թենիսի մրցաշարեր, լող, մարաթոններ, ռեգբի, ֆուտբոլ, ամերիկյան ֆուտբոլի ցուցադրական խաղեր, ձյուդո և կարատե։ Սենդագայայում գտնվող Տոկիոյի սպորտի պալատը (գիմնազիա) մեծ սպորտային համալիր է, որը ներառում է լողավազաններ, մարզասրահներ և մեծ փակ արենա։ Ըստ Around the Rings-ի, գիմնազիան հյուրընկալել է 2011 թվականին կայացած գեղարվեստական մարմնամարզության աշխարհի առաջնությունները՝ չնայած Միջազգային գիմնազիայի ֆեդերացիայի այն նախնական կասկածին, որ մարտի 11-ի ցունամիից հետո Տոկիոն չի կարող հյուրընկալել առաջնությունները ։ 2013 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Տոկիոն ընտրվել է 2020 թվականին կայանալիք ամառային օլիմպիական խաղերի և պարաօլիմպիական խաղերի հյուրընկալող երկիր։
Հայտնի մշակույթում
Որպես Ճապոնիայի ամենախիտ բնակեցված կետ և երկրի խոշորագույն հեռարձակողների ու ստուդիաների վայր, Տոկիոն համարվում է կինոթատրոնների, հեռուստատեսային շոուների, անիմեի, վեբկոմիկսի, լայթ-նովելի, վիդեոխաղերի և մանգայի կենտրոն։ Կայձյու (հրեշների ֆիլմ) ժանրում, Տոկիոյի ուղենիշները սովորաբար ոչնչացվում են հսկայական հրեշների կողմից, որոնցից են Գոձիլան և Գամերան։
Որոշ հոլիվուդյան ռեժիսորներ նախընտրում են իրենց ֆիլմերից որոշ տեսարաններ նկարահանել Տոկիոյում։ Ետպատերազմյան օրինակներ են «Տոկիոից Ջոն», «Իմ գեյշան», «Տոկիոյի պատմություն» և Ջեյմս Բոնդի «Ապրում ես միայն երկու անգամ» ֆիլմերը։ Ավելի նոր օրինակներ են «Սպանել Բիլին», «Եռակի ֆորսաժ։ Տոկիոյի դրիֆթ», «Թարգմանության դժվարությունները», «Բաբելոն» և «Սկիզբ» ֆիլմերը։
Ճապոնացի հեղինակ Հարուկի Մուրակամին իր նովելներից մի քանիսը գրել է Տոկիոյում (ներառյալ «Նորվեգական անտառը»)։ Դեյվիդ Միչելն իր առաջին երկու վեպերում անդրադարձել է Տոկիոյին (number9dream, Ghostwritten): ժամանակակից բրիտանացի նկարիչ Կարլ Ռանդոլը 10 տարի Տոկիոյում ապրելով նկարչության մեջ ստեղծել է անհատական ուղղություն՝ ներկայացնելով քաղաքների մարդաշատ փողոցները և հանրային վայրերը    ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ասիայի մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:Կանտո տարածաշրջան Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:Ճապոնիայի նավահանգստային բնակավայրեր Կատեգորիա:Ճապոնիայի պրեֆեկտուրաներ Կատեգորիա:1603 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ավետարան (5303)
Ավետարան (5303), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5303 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1495 թվականին Գրիգոր աբեղա գրիչի կողմից Վերին Նորավան ուխտում (Վայոց ձոր)։ Ծաղկող՝ Աբրահամ րաբունապետ (1496 թ. ի Տաթև)։ Ստացողը եղել է Աբրահամ րաբունապետը (1496 թ. ի Տաթև)։ Գրված է մագաղաթի վրա, որը ունի 12×8 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 396 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորագրով։ Ունի տերունական 13, աւետարանիչ 4, խորան 12, կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարան գրչի՝ 126ա, 391բ, ծաղկողի՝ 29բ, 193բ (1496 թ., Տաթև), 12բ (1496 թ.), հետագայի՝ 13ա (1502 թ.), 394ա (1603 թ.), 395բ (17-րդ դար), 396բ (1756 թ.), 391բ (1906 թ.) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Սենեքերիմ Արծրունի (այլ կիրառումներ)
Սենեքերիմ Արծրունի անուն ազգանունը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները՝
Տագարդոն
Տագարդոն (Тагардон), գյուղ Ռուսաստանի Հյուսիսային Օսիա-Ալանիա հանրապետության Ալագիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Հյուսիսային Օսիա-Ալանիա հանրապետության Ալագիրսկի շրջանի բնակավայրեր
Մեելվա (գյուղ, Լիհուլա շրջան)
Մեելվա (Meelva), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Լիհուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Լիհուլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Գյուլնարի գավառակ
Գյուլնար, գավառակ Կիլիկիայում, Ադանայի նահանգի Իչելի գավառում։ Կենտրոնը Գյուլնար (Կելենդերիս) ավանն էր։
Գավառակը տարածքով մոտավորապես համապատասխանում էր Կելենդերիա շրջանին։
Բնակչություն
1894 թվականին ուներ 18000 բնակիչ։
Վարչական բաժանում
1894 թվականին ուներ 52 բնակավայր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկիայի գավառներ
(6264) 1980 SQ
(6264) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Զդենկա Վավրովայի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,226213 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9335 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5189 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1213,24 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,296725 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,77° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Զդենկա Վավրովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սոբոլևո (գյուղ, Գագինսկի շրջան)
Սոբոլևո (Соболево), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Գագինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Գագինսկի շրջանի բնակավայրեր
Շարլոտա Ռայլի
Շարլոտա Ռայլի (Charlotte Riley, ), անգլիացի դերասանուհի։ Առավել հայտնի է «Թեթևամիտ վարքագիծ» ֆիլմի և 2009 թվականի հունվարի 18-ին ITV հեռուստացանցի կողմից Էմիլի Բրոնտեի համանուն «Մոլեգին հողմերի դարավանդ» վեպի հիման վրա համաշխարհային վարձույթի դուրս եկած «Ամպրոպային լեռնանցք» ֆիլմի դերերով ։
Կենսագրություն
Ռայլին ծնվել է Դուրհամի Գրիդոն գյուղում ։ 9 տարեկանից մինչև 18 տարեկան նա հաճախել է Teesside դպրոցը ։ Այնուհետև 2000 թվականից մինչև 2003 թվական, եղել է Ս․ Կատբերտ համայնքի անդամ Դուրհամի համալսարանում, որը ավարտել է անգլերեն լեզու և լեզվաբանություն մասնագիտությամբ ։ Ինչպես նաև՝ 2005-2007 թվականներին նա հաճախել է Լոնդոնի երաժշտության և դրամատիկական մշակույթի ակադեմիա ։
Կարիերա
2004 թվականին նա արժանացել է «Sunday Times» մրցանակին՝ «Shaking Cecilia»-ում իր դերի համար, որը նա գրել էր համահեղինակ Տիֆատի Վուդի հետ ։
2018 թվականին նա BBC «Press» դրամայի կողմից ստացել է գլխավոր դեր, որը չեղարկվեց առաջին եթերաշրջանից հետո։
Անձնական կյանք
Ներկայումս ամուսինները ապրում են Լոնդոնում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Օբ (գավառ)
Օբ (ֆր․` Aube), գավառ Ֆրանսիայի հյուսիս-արևելքում, անունն ստացել է Ալպեր լեռներից։ Բնակչության 303 327 (2010 թ.) ցուցանիշով գավառների մեջ 75-րդն է։
Դեպարտամենտը հիմնադրվել է 1790 թ. հունվարի 15-ի Ազգային ժողովի որոշմամբ։ Վաթսուն այլ գավառների նման, իր անունն ստացել է գետից։
Պատմություն
Քրիստոնեության տարածումն սկսվել է երրորդ դարի կեսերից։ Կրոնական հալածանքներն այս տարածաշրջանում եղել են առավել դաժան, սակայն արդեն 340 թ. քրիստոնյա համայնքն ունեցավ առաջին եպիսկոպոսը՝ սուրբ Ամատյուրը։
286 թ. Հռոմի կայսր Հուլիանոս II-ն իր զորքով գրավեց Օբի շրջակա տարածքները, այնտեղից դուրս մղելով բագաուդներին։
XII դար և վանքեր
գավառի տարածքում հիմնադրվել է պետության պատմության մեջ մեծ նշանակություն ունեցած երկու վանք՝ Կլերվո աբբայությունը, որը հիմնադրել է Բերնարդ Կլերվոյեցին 1115 թ. և նրա մրցակից Պյեր Աբելարի հիմնադրած Պարակլետ աբբայությունը։ Բերնարդ Կլերվոյեցին հայտնի է դարձել 1129 թ. Թրուայում ունեցած ելույթով, որով կոչ էր անում սկսել Երկրորդ խաչակրաց արշավանքը և որն արդյունքում ունեցավ ծանր հետևանքներ։
XX դար
1911 թ. ծագած «շամպանյան խռովություները» զավթեցին նաև Օբ գավառի տարածքը։ 1919 թ. կառավարությունը հրապարակեց դեկրետ, որով առաջին անգամ Օբում գտնվող գինեգործական տնտեսություններին թույլատրվեց արտադրել «շամպայն» գինիներ։
Տնտեսություն
Օբի տնտեսությունը 19-րդ դարից սկսած կենտրոնացած է տեքստիլ արդյունաբերության վրա։ Տարածաշրջանային տնտեսական փոփոխությունների հետ կապված, մեր օրերում այս բնագավառը ճգնաժամ է ապրում։
2007 թ. գավառի աշխատունակ բնակչությունը եղել է 139 083 մարդ, որից 121 966-ն աշխատող և 17 117-ը՝ գործազուրկ։ Տնտեսության մեջ տղամարդկանց բաժինը կազմել է 53%, կանանցը՝ 47% ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գավառներ Կատեգորիա:1790 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Ալմոդովար դել Պինար
Ալմոդովար դել Պինար (իսպ.՝ Almodóvar del Pinar), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Կաենկա պրովինցիայում (Կաստիլիա լա Մանչա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է՝ Մանչուէլա կոնկենսե շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 95,03 կմ2։ Բնակչությունը՝ 465 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 47 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Մարտինովկա (գյուղ, Ջանկոյի շրջան)
Մարտինովկա (Мартинівка, Qaraca Qat), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կարաջա։
2001 թվականի տվյալներով Մարտինովկա գյուղում բնակվում էր 711 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (33101-33200)
Աստերոիդների ցանկ (33001-33100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (33201-33300)
Բանք չափաւ (5297, Ներսես Շնորհալի)
Բանք չափաւ (5297), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5297 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1449 թվականին Թադեոս գրիչի կողմից Երուսաղեմում։ Ծաղկող՝ Հովհաննես։ Ստացողը եղել է Հովհաննես քահանան։ Գրված է մագաղաթի վրա, որը ունի 12,5×9 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 198 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը` դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարան գրչի՝ 197բ, ծաղկողի՝ 198ա, հետագայի՝ 198ա (20-րդ դար) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Հայերը Վրաստանում
Հայերը Վրաստանում բնակվում են հնագույն ժամանակներից, 3-րդ դարի վերջից, որովհետև հենց այդ ժամանակաշրջանում էր, երբ ճնշված էին երկու կողմից, իսկ հայրենիքը բաժանված Սասանյան Իրանի և Բյուզանդական կայսրության միջև, հայերը ստիպված էին լքել հայրենի երկիրը՝ սևեռելով հայացքը նախ և առաջ դեպի Վրաստան, որտեղ և հետագայում բնակություն հաստատեցին։ Այսօր Վրաստանում բնակվում է 250.000 (ոչ պաշտոնական տվյալներով 400.000) հայ, որոնք բնակվում են հիմնականում Սամցխե-Ջավախքում, Թբիլիսիում, Քվեմո Քարթլիում, Բաթումում, Քոբուլեթում, Սուրամիում, Գորիում և այլ վայրերում։ Մուսուլմանական իշխանության օրոք Հայաստանում հայերի վիճակը օրեցօր վատանում էր։ Նրանք մշտապես գտնվում էին ֆիզիկական բնաջնջման, իսպառ ոչնչացման կամ բռնի գաղթի սարսափելի վտանգի ներքո։ Մշտական ջարդերի, կոտորածների, դաժան պատերազմների և թշնամական հարձակումների պայմաններում հայերը իրենց համար ավելի ապահով ապաստան էին փնտրում համակրոնացի հարևանների մոտ։ Քանզի Վրաստանը ռազմատարանցիկ ճանապարհներից այն կողմ էր գտնվում, ինչպես նաև պաշտպանված էր Կովկասյան լեռնաշղթայով։ Եվ ի վերջո վրաց թագավորները շատ հաճախ իրենք էին հայոց բանակը հրավիրում ընտանիքներով հանդերձ։ Քիչ չեն Հայաստանի և Վրաստանի քույր քաղաքները, ինչպիսիք են Թբիլիսին ու Երևանը, Քութայիսն ու Գյումրին, Բաթումն ու Վանաձորը։ Եղբայրական հարաբերություններ են հաստավել Հայաստանի ու Վրաստանի միջև։
Պատմական Ակնարկ
Հայերի թիվը Վրաստանում ավելացավ V դարում, երբ նրան միացվեցին Մեծ Հայքից անջատված հայաբնակ մի քանի գավառներ, և 451 թվականի՝ պարսիկների դեմ հայերի ապստամբությունից հետո, երբ Մամիկոնյան իշխանական տոհմից փրկված ներկայացուցիչներն ապաստանեցին Վրաստանի Գուգարաց բդեշխությունում։ Արաբական տիրապետության շրջանում նույնպես բազմաթիվ հայեր Հայաստանից գաղթել են Վրաստան։ Վրաց պետականության հովանավորության ներքո ձևավորվել են հայկական նոր իշխանական տոհմեր, որոնցից մեծ դեր են խաղացել հատկապես Զաքարյանները։ Այդ տոհմի ներկայացուցիչներ Զաքարե և Իվանե եղբայրները, վրացական զորքերի գլուխ անցած, XII դարի վերջին ազատագրեցին Հայաստանի մի մասը, ստեղծեցին Զաքարյանների իշխանապետությունը՝ Անի կենտրոնով։ Հայերի գաղթը Վրաստան շարունակվել է նաև XIII-XVIII դարերում։
Վրաստանի մի շարք քաղաքներում ձևավորվել են հայկական կայուն համայնքներ։ Հայկական խոշոր համայնք է ձևավորվել նաև Վրաստանի մայրաքաղաք Թիֆլիսում (1937 թ-ից՝ Թբիլիսի), որտեղ XVIII դարում հայերը կազմում էին բնակչության գերակշիռ մասը, գործում էին բազմաթիվ արհեստավորական համքարություններ։ XIX դարի ընթացքում այնտեղ կազմավորվել և հզորացել է հայ բուրժուազիան (Մանթաշով, Արամյանց, Ղուկասով և այլք), որին պատկանում էր Թիֆլիսի արդյունաբերական ձեռնարկությունների և առևտրական տների շուրջ 60 %-ը։
Հայ համայնքի ներկայացուցիչները ղեկավար պաշտոններ են զբաղեցրել քաղաքի կառավարման կառույցներում։ Թբիլիսին ունեցել է ավելի քան 40 հայազգի քաղաքապետներ, որոնցից Սարաջևը հիմնել է կոնյակի և քաղցրավենիքի արտադրություն. Արքունին Թբիլիսիին է նվիրել իր անձնական գրադարանը (ներկայումս՝ հանրային գրադարան), Ա. Խատիսյանի տունը ցայսօր Թբիլիսիի քաղաքապետարանի շենքն է։
XIX դարի սկզբից Թիֆլիսը եղել է հայ հոգևոր-մշակութային, կրթական, առևտրաարդյունաբերական խոշոր կենտրոն և առանցքային նշանակություն է ունեցել հայ հասարակական-քաղաքական կյանքի ձևավորման ու զարգացման գործում։
1826-1828 թվականների ռուս-պարսկական պատերազմի և Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ՝ 1916 թվականին, Թիֆլիսում կազմավորվել են Ռուսաստանի բանակի կազմում կռվող հայկական կամավորական ջոկատներ։ 1862 թվականին Թիֆլիսում ստեղծվել է Զեյթունի ապստամբությանն աջակցող մարմին, 1890 թվականին հիմնադրվել է Հայ հեղափոխական դաշնակցություն կուսակցությունը։
1899-1900 թվականներին Թիֆլիսում գործել է Թումանյանի նախաձեռնությամբ հիմնադրված «Վերնատուն» գրական խմբակը, որի միջոցառումներին մասնակցել են բազմաթիվ վրացի նշանավոր դեմքեր։ 1856 թվականից Թիֆլիսում գործում է Հայկական դրամատիկական թատրոնը։
VII-XIX դարերի ընթացքում Վրաստանի տարածքում հայերը կառուցել են ավելի քան 600 հայկական եկեղեցիներ, ձևավորվել և այսօր էլ գործում է Հայ առաքելական եկեղեցու Վրաստանի թեմը։ Ներկայումս Թբիլիսիում բազմաթիվ հայկական եկեղեցիներից գործում են միայն կաթողիկե Սուրբ Գևորգ (առաջնորդանիստ) և Հավլաբարի Էջմիածնեցոց Սուրբ Գևորգ, Ախալցխայում՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ, Ախալքալաքում՝ Սուրբ Խաչ, Նինոծմինդայում՝ Սուրբ Սարգիս եկեղեցիները։
Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Խոջիվանքի գերեզմանատունը, որտեղ թաղված են հայ մեծանուն իշխաններ, բարձրաստիճան հոգևորականներ, գրականության և մշակույթի հայտնի դեմքեր։ Այդ պանթեոնը ժամանակին ձևավորվել էր Խոջիվանքի (կառուցվել է 1780 թ-ին) շուրջը, որը 1930-ական թվականներին քանդվել է, շիրիմներից շատերը ոչնչացվել են։
Թիֆլիսում գործել են հայկական թատրոններ, բազմաթիվ դպրոցներ, որոնցից առավել հայտնի էր Ներսիսյան դպրոցը, հրատարակվել են բազմաթիվ պարբերականներ։ Ներկայումս լույս են տեսնում « Վրաստան » (Թբիլիսիում), «Ակունք» (Ախալքալաքում) և «Արշալույս» (Նինոծմինդայում) թերթերը։
Թիֆլիսում ապրել ու ստեղծագործել են գրողներ Հ. Թումանյանը, Րաֆֆին, Ղազարոս Աղայանը, Գաբրիել Սունդուկյանը, Նար-Դոսը և ուրիշներ, նկարիչներ Մկրտում, Հակոբ ու Աղաթոն Հովնաթանյանները, Ներսիսյանը, Գևորգ Բաշինջաղյանը, կինոռեժիսոր Սերգեյ Փարաջանովը, գեղանկարիչ Գայանե Խաչատրյանը և ուրիշներ, բազմաթիվ դերասաններ, լրագրողներ և այլք։
Հայազգի վրացալեզու շատ գործիչներ դարերի ընթացքում հարստացրել են վրաց ժողովրդի հոգևոր գանձարանը։ Վրաց գրականության պատմության մեջ պատվավոր տեղ ունեն Սայաթ-Նովան, Զ. Անտոնովը, Մ. և Գ. Թումանովները, Ա. Հախնազարովը և այլք։
Հայ համայնքներ են ձևավորվել և շարունակում են գոյատևել Գորի, Քութայիս, Թելավ, Սիղնաղ և այլ քաղաքներում։ Հայ հոծ բնակչություն է ապրում Ջավախքում, որը սահմանակից է Հայաստանի հյուսիսային՝ Շիրակի մարզին։ Ներկայումս Վրաստանում բնակվում է շուրջ 350 հզ. հայ, գործում են 154 հայկական և խառը ուսուցմամբ դպրոցներ. Թբիլիսիում՝ 8, Սամցխե-Ջավախքում՝ 115, Ներքին Քարթլիում՝ 29։ Հայկական 41 դպրոցներ են գործում Աբխազիայում։ Վրաստանն աշխարհի այն բացառիկ երկրներից է, որտեղ հայկական դպրոցները գործում են պետական հովանավորությամբ։ Վրաստանում գործում են նաև մի շարք հայկական հասարակական կազմակերպություններ՝ «Ջավախք ժողովրդական շարժում», «Փարվանա», «Վրաստանի հայերի միություն» և այլն։ 1998 թվականին հիմնադրվել է «Վիրք» կուսակցությունը, որը դեռևս պաշտոնապես գրանցված չէ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացահայ հասարակություն Կատեգորիա:Վրացիներ հայկական ծագմամբ
Տաեժնի (քաղաքատիպ ավան, Սովետսկի շրջան)
Տաեժնի (Таежный), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Խանտի-Մանսիական ինքնավար օկրուգի Սովետսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2479 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խանտի-Մանսիական ինքնավար օկրուգի Սովետսկի շրջանի բնակավայրեր
Մեելվա (գյուղ, Ռեպինա շրջան)
Մեելվա (Meelva), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Ռեպինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 62 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Ռեպինա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Մեդվեդևկա (գյուղ, Ջանկոյի շրջան)
Մեդվեդևկա (Медведівка, Avuz Qırq), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Աուզ-Կիրկ։
2001 թվականի տվյալներով Մեդվեդևկա գյուղում բնակվում էր 1 348 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Խմերի
Խմերի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում ։ Գտնվում էր Դիարբեքիր քաղաքի մոտակայքում։
Բնակչություն
Խմերիում բնակվում էին հայեր, ասորիներ, քրդեր և այլք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տարկոյտայոլ (Բելայա Կեդվայի վտակ)
Տարնոյտայոլ (Тарнойтаёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Բելայա Կեդվա գետի ձախ ափին՝ 75 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 18 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Սոբոլևո (գյուղ, Վաչսկի շրջան)
Սոբոլևո (Соболево), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (213801-213900)
Աստերոիդների ցանկ (213701-213800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (213901-214000)
Հյու Թաուն
Հյու Թաուն ( անգլերեն՝ Hugh Town, կելտերնեն՝ Tre Huw), (թարգմանաբար նշանակում է մեծ քաղաք), Սիլլի կղզիների կենտրոնն է։ Այն գտնվում է Սուրբ Մարիամի կղզում։
Հյու Թաունի կենտրոնական փողոցում գտնվում են կարևոր խանութները։ Քաղաքում կան նաև հյուրանոցներ, բանկեր, գինետներ և փոքր հիվանդանոց։
Հյու Թաունում կան մի քանի լողափեր և նավամատույց։ Սուրբ Մարիամի օդանավակայանը գտնվում է քաղաքից ոչ շատ հեռու։
Սան Քրիստոբալ
Սան Քրիստոբալ (San Cristóbal,, քաղաք Վենեսուելայի արևմտյան՝ լեռնաշատ մասում՝ Անդերի լեռնահամակարգի կազմի մեջ մտնող Կորդիլիերա դե Մերիդա լեռնաշղթայի հարավային հատվածի արևելյան լանջերին, ծովի մակերևույթից 818 մետր միջին բարձրության վրա (առանձին թաղամասեր ընկած են 1500 մետրից էլ ավելի բարձրության վրա. որպես պաշտոնական ցուցանիշ՝ վերցվել է Բոլիվարի հրապարակի բարձրությունը) ։ Տաչիրա նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Հիմնադրվել է 1561 թվականի մարտի 31-ին, իսպանացի կոնկիստադոր Խուան դե Մալդոնադոյի նախաձեռնությամբ։ Բերրի հողեր ունենալու և Կոլումբիայի հետ Վենեսուելայի պետական սահմանի մերձակայքում գտնվելու շնորհիվ դարձել է գյուղատնտեսության և առևտրի կարևոր կենտրոն։ Յուրաքանչյուր տարվա հունվարի վերջերին այստեղ կազմակերպվում է երկրի ամենախոշոր տոնավաճառը, որտեղ վաճառքի են հանվում գյուղատնտեսական ու արդյունաբերական ապրանքներ, անասուններ։ Պանամերիկյան ավտոմայրուղին անցնում է Սան Քրիստոբալի միջով։ Քաղաքում զարգացած են տեքստիլ և սննդի արդյունաբերությունը, կան տեղական արտադրության սուրճի, ծխախոտի, բամբակի, հացահատիկի վերամշակման ձեռնարկություններ։ Գործում է երկու համալսարան։
Քաղաքը մեծապես վնասվել է 1875 թվականի անդյան երկրաշարժի (կոչվում է նաև Կուկուտայի երկրաշարժ) հետևանքով ։
Բնակչության թվաքանակը 2001 թվականի տվյալներով եղել է 307 հազար, 2011 թվականի տվյալներով՝ մոտավորապես 500 հազար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքներ Կատեգորիա:Վենեսուելայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վարչական կենտրոններ
Միրոնսիլյո
Միրոնսիլյո (իսպ.`Mironcillo), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայի Կաստիլյա և Լեոն ինքնավար համայնքի Ավիլա մարզի  Ավիլա  շրջանում։ 2010 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 112։
Մելկովոդնոե
Մելկովոդնոե (Мілководне, Küçük Sunaq), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կուչուկ-Սունակ։
2001 թվականի տվյալներով Մելկովոդնոե գյուղում բնակվում էր 276 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մեեմաստե
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 56 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Պիլվա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հակոբ-Գրիգոր
Հակոբ-Գրիգոր (իսկական անունը՝ Հակոբ Գրիգորի Ճրճրյան, ), թարգմանիչ, հրապարակագիր։ Ուսանել է Կոստանդնուպոլսի Պերպերյան և Կեդրոնական վարժարաններում։ Ավարտել է Լայպցիգի համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը (1927)։ Հաստատվել է Փարիզում։ Սփյուռքահայ մամուլում հանդես է եկել հրապարակախոսական, հայագիտական և այլ գործերով։ Հայերեն է թարգմանել Էդգար Պոյի և Գյոթեի ստեղծագործություններից, Ալբերտ Էյնշտեյնի երկու աշխատություններ, գերմաներեն՝ Հակոբ Պարոնյանի «Պաղտասար աղբարը», «Մեծապատիվ մուրացկանները» (1971)։ Հակոբ-Գրիգորի ինքնուրույն գործերից են «Եթովպիո հայ եկեղեցին և հայերը» (1927), «Համազգային ուղղագրություն և հայերենի մաքրագործման հարցերը։, Պարույր Սևակի լեզվական կտակը» (1977) գրքույկները, «Ծանոթ և անծանոթ հայեր Նոյից մինչև մեր օրերը» (1974, ֆրանս., Ա. Հարենցի գրական մրցանակ 1974) գիրքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Տարկոյտա (Շապկինայի վտակ)
Տարկոյտա (Таркойта), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Շապկինա գետի ձախ ափին՝ 108 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 20 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Working on a Dream
«Working on a Dream», ամերիկացի ռոք երգիչ Բրյուս Սպրինգստինի 16-րդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2009 թվականի հունվարի 27-ին և ձայնագրվել՝ «Columbia Records» լեյբլում՝ նրա վաղ խմբի՝ E Street Band հետ միասին։ Ձայնասկավառակի պրոդյուսերը Բրենդան Օ’Բրայենն է։ Սկավառակը միանգամից գլխավորել Է ամերիկյան հիմնական Billboard 200 հիթ-շքերթը (երգչի կարիերայում 9-րդ անգամ) և UK Albums Chart բրիտանական հիթ-շքերթը (8-րդ անգամ)։ Արդյունքում ալբոմը Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի կողմից ստացել է ոսկե կարգավիճակ ։
Պատմություն
Ալբոմը թողարկվել է 2009 թվականի հունվարի 27-ին «Columbia Records» լեյբլի կողմից։ Թողարկման առաջին իսկ շաբաթվա ընթացքում սկավառակը ԱՄՆ Billboard 200 հիթ-շքերթում 224 000 օրինակ վաճառքով զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը։ Ավելի վաղ Բրյուս Սպրինգստինը ԱՄՆ-ի հիթ-շքերթները գլխավորել է «The Rising», «The River», «Born in the U.S.A.», «Bruce Springsteen & the E Street Band 1975-1985», «Tunnel of Love», «Greatest Hits», «Devils & Dust» և «Magic» ալբոմներով։ «Working on a Dream» ալբոմը առաջնաելույթ է ունեցել նաև Billboard Top Rock Albums, Top Digital Albums և Top Internet Albums հիթ-շքերթներում։ Billboard 200 հիթ-շքերթի առաջին հորիզոնականը գրաված ալբոմների քանակով Բրյուս Սպրինգստինը 4-րդ տեղը կիսում է The Rolling Stones խմբի հետ և պատմության մեջ զիջում է միայն երեք կատարողների՝ The Beatles-ին (նրանք հիթ-շքերթը գլխավորած 19 ալբոմ են ունեցել), Jay-Z–ին (11) և Էլվիս Փրեսլին (10)։ Ընդամենը 17 երկրներում Բրյուսի ալբոմը առաջին հորիզոնականում էր, իսկ Թոփ 10-ում՝ գրեթե բոլոր շրջաններում ։ ԱՄՆ-ում վաճառվել է ավելի քան 500 հազար օրինակ և Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի կողմից ստացել ոսկե կարգավիճակ ։
«The Wrestler» (2008 թվականի «Ըմբիշը» կինոֆիլմից, որի գլխավոր դերում խաղում էր Միկի Ռուրկին) երգը «Լավագույն երգ անվանակարգում» ներկայացվել է Ոսկե գլոբուս մրցանակի և շահել այն 2009 թվականի հունվարի 11-ին՝ «Ոսկե գլոբուս» 66-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2009 ալբոմներ Կատեգորիա:Billboard 200 գլխավորած ալբոմներ
Տազեևո
Տազեևո (Тазеево, Тәжәй), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 588 մարդ։
(6265) 1985 TW3
(6265) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Տ. Ֆ. Ֆրիկի և Ռիչարդ Գիլբրեխի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,165641 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7469 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5844 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1164,07 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,30926 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,11° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տ. Ֆ. Ֆրիկի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ռիչարդ Գիլբրեխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սոբոլևո (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)
Սոբոլևո (Соболево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 253 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Անդրե (փոկ)
Անդրե, բծավոր փոկի արու ձագ, որը հայտնաբերվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Մեն նահանգի Պենոբսկոտ ծովածոցում գտնվող Ռոբինսոն Ռոքի կղզում ։
Կյանք
Փոկին պահել է Հարի Գուդրիջը, որն այն ժամանակ զբաղվում էր ծառերը էտելով ու նաև նավահանգստի պատասխանատուն էր Մեն նահանգի Ռոքպորտ քաղաքում ։ Հարրին մեծացրել է ձագին՝ հուսալով, որ փոկը կդառնա իր սկուբա դայվինգի ուղեկիցը և ակնկալել է, որ փոկն ի վերջո կվերադառնա բաց օվկիանոս, երբ հնարավորություն ունենա։ Փոխարենը Անդրեն նախընտրել է մնալ Հարրիի հետ Ռոքպորտում մինչև նրա մահը՝ 1986 թվականը ։
Նկարագրությունները մեդիայում և արվեստում
Այս պատմությունը, որը զարգացավ նրանց 25-ամյա հարաբերությունների ընթացքում, լավ փաստագրված է հարյուրավոր լրատվական հոդվածներում, մի քանի գրքերում, 1994 թվականին Paramount Pictures-ի կողմից թողարկված գեղարվեստական ֆիլմում և PBS վավերագրական ֆիլմում ։
Անդրեի համբավն ու ժողովրդականությունը Ջեյն Վեյսին Մեն նահանգի Ռոքպորտ նավահանգստում ստիպեցին կառուցել հուշաքար ի պատիվ Անդրեի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԲՊՀ հոդվածներ 2023
Դավիթ Պետրոսյան (ճարտարապետ, մշակութաբան)
Դավիթ Գևորգի Պետրոսյան (սեպտեմբերի 25, 1992, Երևան, Հայաստան - նոյեմբերի 20, 2021, Երևան, Հայաստան), հայ ճարտարապետ, մշակութաբան, պատմաճարտարապետական հուշարձանների վերականգնման և վերակառուցման մասնագետ, գիտական ուսումնասիրությունների հեղինակ, հայկական հնագիտական արշավախմբերի անդամ, գտածոների վերակազմող-նկարիչ, հոդվածագիր, ազգային միավորումների և կազմակերպությունների համահիմնադիր։
Կենսագրություն
Հեղինակ է բազմաթիվ գիտական հոդվածների, գիտակրթական և մշակութային ծրագրերի, երեք գրքույկների։ Գրել է բանաստեղծություններ, հրապարակախոսական հոդվածներ, աֆորիզմներ, խոհափիլիսոփայական ստեղծագործություններ։ Հանդես է եկել Հայկ Շիրակյան գրական կեղծանվամբ։ Նրա հրատարակած գիտական հոդվածներն ու գրական ստեղծագործությունները հարուստ են ազգային և համամարդկային խոհափիլիսոփայական մտորումներով, արմատական դոկտրիններով ու բանաձևումներով, նոր բառակազմությամբ և ալեգորիաներով ։
Գրական առաջին քայլերը սկսել է մանկական տարիքից՝ գրելով բանաստեղծություններ և արձակ շարադրանք ։
Կրթություն
2013 թ․ ուսանել է նույն համալսարանի ճարտարապետության և դիզայնի ֆակուլտետի ճարտարապետության տեսության, պատմաճարտարապետական ժառանգության վերականգնման, վերակառուցման և գեղեցիկ արվեստի ամբիոնում։ 2015 թ․ ավարտել է «Զովունի (Արագածոտնի մարզ) վաղմիջնադրյան ճարտարապետական հուշարձանախմբի (Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի (Զովունի)) պահպանման, վերանորոգման և օգտագործման հայեցակարգ» մագիստրոսական ատենախոսության պաշտպանությամբ, ստանալով Ճարտարապետության մագիստրոսի կոչում (ՃՇՀԱՀ արխիվ)։