cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Telephone
Թողարկում և քննադատություն
Ջեյմս Մոնթգոմերին MTV-ից տեսահոլովակի մասին ասել է. «Գագան «Telephone» երգի հետ մտել է ամենահազվագյուտ փոփ-ստրատոսֆերայում, որտեղ են նաև Մադոննան և Մայքլ Ջեքսոնը» ։ Մեթ Դոնելին «Los Angeles Times»-ից ասել է, որ տեսահոլովակը «երաժշտական ճաշկերույթ է՝ փաթեթավորված ֆանտաստիկ մոդայով, կանացի կռիվներով, թունավորված սնունդով, մի բանակ գլխարկներով և Գագայի անհուն կատարելությամբ» ։ «Novostimira.com»-ը նշել է տեսահոլովակի ոչ ստանդարտ սյուժեն՝ ասելով. «Այս անգամ Լեդի Գագան հայտնվել է ծանր դրության մեջ և մասնավորապես բանտում։ Բնականաբար, երգչուհին չէր կարող համակերպվել այդ դրության հետ և որոշել է դիմել փախուստի։ Այդ հարցում նրան օգնել է շլացուցիչ Բեյոնսեն։ Թե ինչ է տեղի ունենում փախուստի ընթացքում, ումից են հատկապես վրեժ լուծում Լեդի Գագան և Բեյոնսեն, դուք կարող եք տեսնել նոր տեսահոլովակի ընթացքում»։ Կայքում, գրելով Մեծ Բրիտանիայում տեսահոլովակի ցուցադրումը արգելելու մասին, նշել են. «Բրիտանիայի հեռուստատեսությունը տեսահոլովակը ճանաչվել է անասելի լկտի, իսկ ամենահամարձակ հեռուստաալիքներից մեկը՝ MTG-ը, նույնպես հրաժարվել է հեռարձակել։ Այդ արգելքները չեն կիրառվել համացանցում, այդ պատճառով Լեդի Գագայի տեսահոլովակը դիտել են արդեն մի քանի միլլիոն մարդ։ Մյուս կողմից, քանի որ տեսահոլովակը նկարահանված է Քվենտին Տարանտինոյի ոճով (ինչն ինքնին արդեն հարգանքի արժանի է), ապա ինչու՞ չարգելել նրա ֆիլմերը։ Դա հռետորական հարց է, այդ պատճառով արժե մեծ ուշադրություն դարձնել Լեդի Գագայի արվեստի զարգացմանը որպես օրիգինալ ու համարձակ երգչուհի, ով պատրաստ է տարբեր փորձերի ինչպես բեմում, այնպես էլ նոր տեսահոլովակների նկարահանումների ընթացքում» ։ Էմի Օդելը «New York» ամսագրից ասել է. «Դա Գագայի տեսահոլովակն է, բայց Բեյոնսեն դրա լավագույն մասն է. նա մեզ փաստացիորեն ցույց է տալիս նրա չար, խելագար բնավորության այն մասը, որը մենք հենց նոր իմացանք, թաքնվում է նրա անբասիր ճակատի տակ» ։ «Billboard»-ից Մոնիկա Հերրեան գրել է. «Տեսահոլովակը ավելի քան համապատասխանում է ժամանակակից աշխարհին [...] …տեսահոլովակը լցված է հետաքրքիր պահերով, բանտային կռիվներով, կտրուկ տեսարաններով, մասսայական թունավորումներով և մարմինը ընդգծող տարբեր զգեստներով, որոնք կարելի է անվանել «outfits»» : Թեներ Սթրենքսին «Entertainment Weekly»-ից ասել է. « Դա ավելի լա՞վն է քան նրա «Bad Romance» երգի էպիկական տեսահոլովակը։ Ցավոք սրտի, ես այդպես չեմ մտածում։ Բայց դա համեմատաբար ավելի լավն է, քան մնացածը» ։ Բիլլ Լեմբը «About.com»-ից ասել է. «Անհնար կլիներ համապատասխանել նրան, ինչ մենք սպասում էինք տեսնել, բայց Գագայի «Telephone» երգի տեսահոլովակը պատրաստ է, և, իմ կարծիքով, այն արժե դիտել» ։ «TimeOut.ru» կայքում գրել են. «Տեսահոլովակում իրենց արտացոլումն են գտել ամսագրային նորաձևության վերջին միտումները՝ բանտ, ֆասթֆուդ և անբարոյական հարաբերություններ, մի խոսքով՝ իսկական գլամուրիզացիան» ։ Սենդի Ռիոսը՝ «Culture Campaign» (հայ. «Ընկերություն «Հանուն» մշակույթի») ընկերության տնօրենը, քննադատել է այն «Fox News» հեռուստաալիքով Մեգան Քելլիին տված հարցազրույցի ժամանակ՝ անվանելով այն «զզվելի… թույն մեր երեխաների մտածողության համար» ։
Նորաձև հագուստը տեսահոլովակում
Տեսահոլովակի ընթացքում Գագան փոխում է մի քանի հագուստ՝ ստեղծված հայտնի դիզայներների, ինչպես նաև նրա կրեատիվ «Haus of Gaga» խմբի կողմից։ Տեսահոլովակի սկզբում՝ Գագայի բանտում հայտնվելու հետ ժամանակ, նրա հագին շերտավոր հագուստ է «Jean-Charles de Castelbajac»-ից և ակնոցներ «Mercura»-ից ։ Հետո Գագան հայտնվում է ոստիկանական ժապավենով փաթաթված։ Ժապավենի վրա գրված է «Հանցագործության վայր. չմտնել» ։ Բանտի ներսում գտնվող բակում Գագայի հագին էքսկլյուզիվ շղթաներ են և հագուստ «Viktor & Rolf»-ից, ակնոց վառվող ծխախոտներից և կոշիկներ, որոնք ստեղծել է «Haus of Gaga»-ն ։ Բանտում ներքին տեղափոխությունների ժամանակ Գագայի հագին պիջակ է «Search and Destroy»-ից և վինտաժային ակնոց «Chanel»-ից։ Բանտի միջանցքում պարի ժամանակ Գագայի և նրա պարուհիների հագին աութֆիթներ են՝ ստեղծված «Haus of Gaga»-ի կողմից. դրանք ներառում են դուրգամումով պատված ներքնագեստ, ցանցային զուգագուլպաներ և բարձրակրունկ կոշիկներ ։ Այն պահին, երբ Գագան լքում է բանտը, նրա հագին վինտաժային գլխարկ է և հագուստ «Thierry Mugler»-ից։ Հետո տեսահոլովակում հանդես է գալիս նաև Բեյոնսեն, ով սպասում էր Գագային մեքենայում։ Նա դրել է վինտաժային գլխարկ, իսկ հագուստը «Thierry Mugler»-ից է։ Սրճարանում հայտնվելու ժամանակ Բեյոնսեն կրում է գլխարկ «Atsuko Kudo»-ից, ակնոց «Jeremy Scott»-ից։ Հետո Գագան հայտնվում է «Արի պատրաստենք Սենդվիչ» դրվագում և նրա հագին «հեռախոսային» գլխարկ է «Fred Butler»-ից և զգեստ «Rachel Barrett»-ից ։ Պարողները հագել են աութֆիթ կոշիկներ «Jenny Araskog»-ից ։ Հետո Գագան հայտնվում է մատուցողուհու դերում և կրում է գլխարկ «Rachel Barrett»-ից, իսկ խեռախոսի նման սանրվածքի հեղինակը ոճաբան Danilo-ն է։ Այն դրվագում, երբ Գագան, Բիոնսեն և պարողները պարում են սրճարանում, Գագայի հագին աութֆիթներ են «Haus of Gaga»-ից, բիկինի և գլխաշոր, որոնց վրա պատկերված է Ամերիկայի դրոշը, և կոշիկներ «Christian Louboutin»-ից ։ Բիոնսեն այդ տեսարանում հագել է հագուստ «Oscar Olima»-ից։ Պարողները հագել են ջինսեր «Franc Fernandez»-ից և «Oscar Olima»-ից և բաճկոն «Noki»-ից, «Bess»-ից և «Haus OF Gaga»-ից ։ Երբ Բիոնսեն հայտնվում է մոթելի համարում, նրա հագին պիջակ և կոշիկներ են «Jean-Charles de Castelbajac»-ից, ջինսե կիսատաբատ «Franc Fernandez & Oscar Olima»-ից։ Ավտոմեքենայի մեջ նկարահանված տեսարանում նա հայտնվում է ընձառյուծի կաշվից հագուստով «Haus of Gaga»-ից։ Երբ Գագան և Բիոնսեն անապատում պարում են ավտոմեքենայի շուրջը, նրանց հագին կովբոյի գլխարկներ են «Emilie Pirlot»-ից .:
Կենդանի կատարում
Գագան կատարել է «Telephone» երգը «BRIT Awards» մրցանակաբաշխության ժամանակ՝ 2010 թվականի փետրվարի 16-ին, «Earls Court Exhibition Centre»-ում։ Կատարումը նվիրվել է Գագայի՝ ոչ վաղ մահացած ընկերոջը՝ դիզայներ Ալեքսանդր ՄակՔուինին։ Նախապես երգչուհին իր ելույթն այլ կերպ էր ծրագրել, բայց վերջին րոպեին միտքը փոխել է ։ Այդ կերպ նա ընտրել է «Telephone» և «Dance in the Dark» երգերի ակուստիկ տարբերակները։ Շոուից առաջ նա թողել է հաղորդագրություն Թվիթերի իր կայքէջում. «Այսօրվա կատարումը ներշնչված է մեր ընկերոջ կողմից։ Դիմակը Ֆիլիպ Թրիսիից է, արձանը՝ Նիկի Քնայթից, երգը՝ Լեդի Գագայից։ Մենք քո կարիքն ունենք» ։ Գագան սկսել է կատարումը հետևյալ բառերով. «Սա Ալեքսանդր ՄակՔուինի համար է» ։ Ամբողջ կատարումը, ի տարբերություն նախորդ շոուների, եղել է ավելի հանդարտ ։
Գագան երգն ավելացրել է «The Monster Ball Tour»-ի երգացանկ մեջ նրա Եվրոպական հատվածում։ Երգը կատարվել է երկրորդ ակտում, որը կոչվել է «Subway» (հայ.՝ Մետրո)։ Telephone երգի կատարման ժամանակ Գագան հագել է սև լողազգեստ՝ զարդարված ուլունքներով ։ 2010 թվականի մարտի 3-ին «Telephone»-ը The Fame ալբոմի «Brown Eyes» երգի հետ կատարվել է բրիտանական «Friday Night with Jonathan Ross» կատակերգական շոուի այն էպիզոդում, որը եթեր է հեռարձակվել մարտի 5-ին ։
Հավաստագրումներ
!scope="row"|Աշխարհ (IFPI)
Ասլի և Քյարամ (օպերա)
Ասլի և Քյարամ (Əsli və Kərəm), չորս գործողությունից բաղկացած ադրբեջանական օպերա, որի հեղինակը Ուզեիր Հաջիբեկովն է։ Ուզեյիր բեկ Հաջիբեյովի հինգերորդ մուղամային օպերան է։ Հաջիբեկովը նաև հեղինակն է օպերայի լիբրետոյի ։
Ներկայացման պատմություն
Օպերան գրվել է 1912 թվականին։ Ուզեիր Հաջիբեկովը Անդրկովկասում նույն անունով հայտնի ադրբեջանական աշուղի դաստանի հիման վրա գրել է օպերայի լիբրետտոն․ Առաջին անգամ ներկայացվել է 1912 թվականի մայիսի 18-ին Ադրբեջանի օպերայի և բալետի թատրոնում։ Օպերայի առաջին ներկայացումը ղեկավարել է Հուսեյն Արաբլինսկին։ Այնուհետև, օպերան բեմադրվեց Կովկասի, Կենտրոնական Ասիայի, Իրանի շատ քաղաքներում։ Բացի Բաքվից, օպերան բեմադրվեց նաև հանրապետության այլ քաղաքներում (Նախիջևան, Գանձակ, Շամախի) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օպերաներ Կատեգորիա:Ուզեիր Հաջիբեկովի օպերաները Կատեգորիա:Ադրբեջաներեն օպերաներ Կատեգորիա:Գրականության հիման վրա ստեղծված օպերաներ
Ջալալ Տեր-Գրիգորյան
Կրել է Սալլյումյան գրական կեղծանունը։
Կենսագրություն
Ծնվել է Մաղավուզ գյուղում։ 1882 թվականին ավարտել է Շուշիի ռեալական ուսումնարան, 1887 թվականին՝ Թիֆլիսի Ալեքսանդրյան ուսուցչական ինստիտուտը։ Հետո զբաղվել է մանկավարժական աշխատանքով։ Երկար տարիներ ռուսաց լեզու է դասավանդել Ախալքալաքի դպրոցում։ Մի քանի տարի ուսուցչություն է արել նաև Ստավրոպոլում։ Աշխատակցել է «Աղբյուր», «Տարազ», «Մշակ», «Մուրճ» և այլ պարբերականների, գործուն մասնակցություն ցուցաբերել հայ գրական-հասարակական կյանքին։ Մտերմական կապեր է ունեցել Ղազարոս Աղայանի, Հովհաննես Թումանյանի, Ավետիք Իսահակյանի, Դերենիկ Դեմիրճյանի հետ։ Մասնակցել է Վերնատան, Թիֆլիսի հայոց հրատարակչական ընկերության աշխատանքներին։ 1922-ին փոխադրվել է Հայաստան։ Մանկավարժական աշխատանքը շարունակել է Ջալալօղլիում (այժմ՝ Ստեփանավան) և Դիլիջանում, եղել է Դիլիջանի մանկավարժական տեխնիկումի վարիչը։
Թարգմանել է Մաքսիմ Գորկու Մրրկահավի երգը, Նիկոլայ Գոգոլի «Խելագարի հիշատակարանը», Շեքսպիրի «Անտունի սանձահարումը»։ Թարգմանել է նաև Յուժին-Սումբատովի «Դավաճանություն» պիեսը, որը տասնյակ տարիներ բեմադրվել է հայկական թատրոններում։ Գրել է «Պեստալոցցի» մենագրությունը՝ նվիրված մեծ մանկավարժի կյանքին ու գործունեությանը։
Մահացել է 1940 թվականին, հայրենի Մաղավուզ գյուղում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:1866 ծնունդներ Կատեգորիա:1940 մահեր Կատեգորիա:Ապրիլի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 31 մահեր Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ աշխատանքի հերոսներ
Բենիկ Բախշյան
Բենիկ Հովհաննեսի Բախշյան (, գ. Դահրավ (ԼՂՀ Ասկերանի շրջան)), պետական աշխատող։ Կենսաբանական գիտությունների թեկնածու (1985)։
Կենսագրություն
1998-2002 թվականներին՝ ԼՂՀ գյուղատնտեսության նախարար, 2002 թվականից՝ փոխվարչապետ գյուղատնտեսության նախարար։
Մասնակցել է ԼՂՀ տնտեսության, մասնավորապես գյուղատնտեսության ճյուղերի վերականգնմանը, համալիր զարգացմանը միտված աշխատանքներին։
Կատեգորիա:Հայ կենսաբաններ Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Նոր մամուլ
«Նոր մամուլ», հասարակական, տնտեսական և գրական թերթ (եռօրյա, շաբաթաթերթ, ապա՝ ամենօրյա)։
Պատմություն
Լույս է տեսել 1911-1915 թվականներին Երևանում (1911-1913 թվականներին կոչվել է «Կռան»)։ Խմբագիրը եղել է Մուշեղ Բագրատունին։
Պարբերականը ներկայացրել է հայ աշխատավորի սոցիալ-տնտեսական վիճակը, լուսաբանել քաղաքական գործիչների և ազգային կուսակցությունների գործունեությունը։ Անդրադարձել է արևմտահայության ծանր կացությանը, Հայ դատին, արծարծել է նաև գրականության, արվեստի, մշակույթի, հայոց լեզվի զարգացման հարցեր։
Կատեգորիա:Հայկական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական տնտեսական պարբերականներ
Խատանգայի ծոց
Խատանգայի ծոց (Խատանգի ծոց, Хатангский залив), ծոց Լապտևների ծովում, հարավ֊արևելքից ողողում է Թայմիրի թերակղզու ափերը։ Երկարությունը 220 կմ է, առավելագույն լայնությունը՝ 54 կմ, խորությունը՝ մինչև 29 մ։
Ծովին է միանում Հյուսիսային և Արևելյան նեղուցներով։ Մուտքի մոտ է Մեծ Բեգիչև խոշոր կղզին։ Ծոցն է թափվում Խատանգա գետը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ծոցեր Կատեգորիա:Լապտևների ծովի ծոցեր
ԱրՔա (Արմենիան Քարդ)
Արմենիան Քարդ, (Armenian Card (ArCa)) հայկական ազգային, միջբանկային, դրամային հաշվարկային համակարգի պլաստիկ քարտ։
Պատմություն
«Արմենիան Քարդ» ՓԲԸ-ն հիմնադրվել է 2000 թվականի մարտին, ՀՀ կենտրոնական բանկի և տասը առևտրային բանկերի կողմից, USAID-ի աջակցությամբ, Հայաստանի բանկային ոլորտում նոր վճարահաշվարկային համակարգի ներդրման և զարգացման նպատակով ։
Պրոցեսինգային ծառայություններ մատուցելու լիցենզիան տրվել է 2003 թվականի փետրվարի 12-ին ՀՀ Կենտրոնական բանկի խորհրդի կողմից։
2006 թվականի փետրվար ամսից ԱրՔա-ն, ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի հետ համատեղ (UNDP), ներդրեց ինտերնետի միջոցով կոմունալ վճարումների փոխանցման համակարգ, որը թույլ է տալիս քարտապաններին վճարել էլեկտրաէներգիայի, գազի, ջրի, կապի համար, ձեռք բերել ինտերնետ քարտեր ինչպես նաև կատարել բջջային հեռախոսների կանխավճարային քարտերի հաշիվների համալրում։
«Արմենիան Քարդ» ՓԲԸ-ի բաժնետերերն են Հայաստանի Հանրապետության կենտրոնական բանկը և հանրապետության 17 խոշորագույն առևտրային բանկերից 15-ը։ Մասնավորապես, մասնակից չեն հանդիսանում Մելլաթ Բանկը և Արմսվիսբանկը ։
Ըստ ՀՀ Կենտրոնական բանկի տվյալների՝ 2017 թվականի հունվարի 1-ին Հայաստանում գործող ակտիվ քարտերի ընդհանուր թիվը կազմել է 1 570 758 ։
Հայաստանի բանկերի միության գործադիր տնօրեն Սեյրան Սարգսյանն առցանց ասուլիսի ժամանակ ասել է, որ Հայաստանում գործող ակտիվ վճարային քարտերի ընդհանուր թիվը 2020թ.–ի առաջին եռամսյակի արդյունքում կազմել է 2 460 333, ինչը 2,9%–ով կամ 70 հազար քարտով ավել է` 2019թ.–ի համեմատ ։
Գործառույթներ
ԱրՔա վճարային համակարգը տրամադրում է հետևյալ ծառայությունները՝ կանխիկ դրամական փոխանցումներ, ստացված ապրանքի կամ ծառայությունների համար առևտրային և սպասարկման կետերում վճարումներ, բանկոմատներում վճարումներ կոմունալ ծառայությունների համար, ինտերնետում էլեկտրոնային վճարումներ (ներառյալ կոմունալ վճարումները), քարտային հաշվի հաշվեկշռի վերաբերյալ տեղեկատվության տրամադրում, առցանց առևտուր, գումարի փոխանցում քարտից քարտ։
Ընկերությունը մատուցում է ծառայությունների փաթեթ, որը հնարավորություն է տալիս բանկերին թողարկել և սպասարկել ArCa, MasterCard, VISA, American Express և Diners Club International քարտեր՝ օգտվելով պրոցեսինգային կենտրոնի ժամանակակից տեխնիկական, տեխնոլոգիական և ծրագրային հնարավորություններից, ինչպես նաև Ընկերության մասնագիտական օժանդակությունից ։
Ինչպես նաև ԱրՔա-ն առաջարկում է համապարփակ ծառայություններ, որոնք թույլ են տալիս բանկերին թողարկել և սպասարկել հետևյալ տեսակի քարտեր.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի տնտեսություն Կատեգորիա:Ֆինանսները Հայաստանում Կատեգորիա:2000 հիմնադրված ընկերություններ
Զարեչնի (Ապշերոնսկի շրջան)
Զարեչնի (Заречный), խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Ապշերոնսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Ապշերոնսկի շրջանի բնակավայրեր
Ճելիրի
Ճելիրի (ჭელირი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1520 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մեստիայից հեռու է 32 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 62 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
The Cannon Group
«Քենոն Գրուպ» ընկերություն (անգլ.` The Cannon Group Inc.), ներկայումս չգործող ամերիկյան կոնցեռն, որոնցից առավել հայտնի է «Cannon Films» կինոստուդիան, որը զբաղվել է ցածրից մինչև միջին բյուջետային ֆիլմերի արտադրությամբ՝ 1967-1993 թթ.-ին։ Կոնցեռնին է պատկանել նաև կինոթատրոնների լայն շղթա ամբողջ աշխարհում, ինչպես նաև տնային տեսաերիզների ընկերություն, որը միջազգային թողարկման լիցենզիաներ էր ձեռք բերում մի շարք դասական ֆիլմերի համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1968 հիմնադրված ընկերություններ Կատեգորիա:1993 կազմալուծված ընկերություններ
Պեչյոնկի
Պեչյոնկի (Печёнки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 173 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի բնակավայրեր
Քադընջիք
Քադընջիք, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Օտա Վադեգայոլ
Օտա Վադեգայոլ (Ота-Вадегаёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Կաբան Վոժ գետի աջ ափին՝ 4 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 14 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտ
Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտ (Eintracht Frankfurt e.V.), մասնագիտացված ֆուտբոլային ակումբ Ֆրանկֆուրտից, որը հանդես է գալիս գերմանական Բունդեսլիգայում։
Մեկ անգամ դարձել է Գերմանիայի չեմպիոն, 4 անգամ գավաթակիր։ Մեկական անգամ դարձել է ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի և Ինտերտոտո գավաթի հաղթող։
Նիկոլայ Լոբաչևսկի
Նիկոլայ Իվանի Լոբաչևսկի (Николай Иванович Лобачеевский, ), ռուս մաթեմատիկոս։
Կենսագրություն
Նիկոլայ Լոբաչևսկին 1807 - 1811 թթ. ուսանել և ապա դասավանդել է Կազանի համալսարանում, որտեղ 1816 թ. ստացել է պրոֆեսորի կոչում։ 1820 - 1822 թթ. եղել է այդ համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի դեկան, 1827 - 1846 թթ.՝ ռեկտոր։ 1830 թ. Լոբաչևսկին հրատարակել է իր նոր ստեղծած երկրաչափության հիմունքները, որոնք թերևս սկզբում չընդունվեցին, բայց հետագայում մեծ ազդեցություն ունեցան XIX դարի մաթեմատիկական մտածողության վրա։
Նիկոլայ Լոբաչևսկին աշխատանքներ ունի հանրահաշվի, մաթեմատիկական անալիզի, հավանականությունների տեսության, մեխանիկայի, ֆիզիկայի, աստղագիտության վերաբերյալ։ Լոբաչևսկին ստեղծել է նոր՝ Էվկլիդեսյանից տարբեր երկրաչափություն՝ Լոբաչևսկու երկրաչափությունը, որն արմատապես փոխեց տարածության բնույթի մասին մինչ այդ իշխող պատկերացումները և մեծապես խթանեց մաթեմատիկական մտածողության զարգացմանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Կազան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Զավալիե (գյուղ, Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջան)
Զավալիե (Завалля), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զավալիե գյուղում բնակվում էր 582 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1507 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 386,2 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1565 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սպանված աղավնի (վիպակ)
«Սպանված աղավնի», հայ գրող Նար-Դոսի վիպակ։ Այս վեպը ստեղծելու միտքը Նար-Դոսը երկար տարիներ է փայփայել, բայց գրել է 1889 թվականին։
Վիպակի հիման վրա 2009 թվականին նկարահանվել է համանուն ֆիլմը։
Առաջին մաս
Գիշերվա ժամը 2-ին Միքայելի տուն է գալիս Գարեգին Սիսակյանը և հայտնում, որ նշանվել է Սառա անունով մի աղջկա հետ, որի հայրն իր հոր մոտ ընկերն էր։ Միքայելը տեղեկանում է, որ ինքը նորապսակ զույգի խաչեղբայրն է։ Շաբաթ երեկոյան Գարեգինը Միքայելին տանում է Սառայի տուն, որպեսզի ծանոթացնի իր նշանածի հետ։ Սառան վիճել էր մոր հետ, իսկ Գարեգինի անտեղի հարցերը վիրավորում են Սառային և նա բղավում ու հեռանում է։ Սառայի հեռանալուց հետո Գարեգինը սկսում է զրուցել Սառայի հոր՝ Բաղիրյանի հետ։ Անցնում է մոտ մեկ ամիս, բայց Միքայելը Գարեգինին չի հանդիպում։ Բայց մի երեկո հայտնվում է Գարեգինը և հայտնում Միքայելին, որ պատրաստվում է ամուսնանալ Սառայի հետ։ Ամուսնությունից հետո Գարեգինը թողնում է պաշտոնը և կնոջ հետ հեռանում քաղաքից։
Երկրորդ մաս
Անցել էր բավականին ժամանակ, բայց Միքայելը դեռ չէր հանդիպել Գարեգինին և տեղեկություն չուներ նրանից։ Նոյեմբերի մի ցուրտ գիշեր էր, երբ Միքայելը բավականին ուշ եկավ տուն և տեսավ իր անկողնուն պառկած Ռուբեն Թուսյանին՝ իր դասընկերոջը։ Երկար զրույցից պարզ դարձավ, որ Ռուբենը երկար ժամանակ է՝ թողել է ուսումը և ապրում է Պետերբուրգում։ Նամակ էր ստացել հոր մահամերձ լինելու մասին և եկել էր Կովկաս, որպեսզի մեկներ Թիֆլիս։ Մի օր Ռուբենը հանձնում է Միքայելին Սպանված աղավնին խորագրով մի գրություն, որի գլխավոր հերոսը հենց ինքն էր՝ Ռուբեն Թուսյանը։ Գրվածքի սյուժեն հետևյալն էր. սրանից մի քանի տարի առաջ ամռանը, օգտվելով արձակուրդից, Ռուբենը գնում է իր հորեղբոր մոտ՝ ամառանոց։ Իր հետ տանում է նաև իր շանն ու հրացանը։ Ամեն օր գնում էր որսի և հանկարծ մի օր հանդիպում է մի աղջկա ու սիրահարվում։ Աղջկա խնդրանքով գնում են որսի և սպանում մի աղավնու։ Տեսնելով սպանված աղավնուն՝ աղջիկն ընկնում է մտատանջության մեջ և այդ սպանությունը վերագրում է իրեն։ Նա աղավնու և իր միջև, թերևս անգիտակցաբար, մի նմանություն էր տեսնում և լալիս է ոչ թե այն անմեղ թռչունի սպանությունը, այլ իր «կուսության» սպանությունը։ Հեռանալով ամառանոցից՝ որոշ ժամանակ նամակագրություն ունեին իրար հետ, որը գնալով նվազեց և վերջիվերջո դադարեց իսպառ։ Կյանքն առավ հեղինակին իր հորձանուտ ալիքների մեջ և ժամանակ բերեց անխուսափելին՝ մոռացումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայերեն վեպեր Կատեգորիա:1889 գրքեր Կատեգորիա:Նար-Դոսի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Վիպակներ
Օբենիժի
2001 թվականի տվյալներով Օբենիժի գյուղում բնակվում էր 620 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2561 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 242,09 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(4464) Վուլկանո
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,952234 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8201 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,0843 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 996,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,361332 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 20,21° անկյուն։
Վուլկանո աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1966 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու ներքին մասի աստերոիդներ
Այ Յու
Այ Յու (Ай-Ю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լոպ Յու գետի աջ ափին՝ 6 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա, գետի ենթաավազանը՝ ավազանի վտակ Վիչեգդա։ Գետի ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Արամ Տրդատյան
Արամ Համազասպի Տրդատյան, հայ բժիշկ, մանկաբարձ-գինեկոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1969), պրոֆեսոր (1970):
Կենսագրություն
Արամ Տրդատյանը ծնվել է 1919 թվականի մարտի 27-ին, Կրասնոդար քաղաքում։ 1943 թվականին ավարտել է Ալմա Աթայի բժշկական ինստիտուտը։ 1966-1970 թվականներին եղել է Ալթայի բժշկական ինստիտուտի մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի, 1970-1986 թվականներին՝ Երևանի բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտի նույնանուն ամբիոնների վարիչ, միաժամանակ՝ Մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի գիտահետազոտական ինստիտուտի փոխտնօրեն։ ՀԽՍՀ մանկաբարձ-գինեկոլոգների գիտական ընկերության նախագահ (1974-1986) :
Աշխատանքները վերաբերում են վիրահատության գինեկոլոգիայի և մանկաբարձության, կանանց միզասեռական օրգանների վնասվածքների ու խուղակների կանխման և վիրաբուժական եղանակների մշակման հարցերին։ Հեղինակ է ուսումնական, մեթոդական ձեռնարկների։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ մանկաբարձներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Ալմա Աթայի բժշկական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Նոր Մալաթիա
«Նոր Մալաթիա», տեղեկատու պարբերաթերթ։ Մալաթիայի կրթասիրաց ընկերության հրատարակություն ։
Պատմություն
Լույս է տեսնում 1939 թվականից՝ հաջորդաբար՝ Նյու Յորքում, Ֆիլադելֆիայում, Փութաքեթում, 1975 թվականից՝ Ուստրում։ Խմբագիրներ՝ Վարդանուշ Փապուճյան, Հակոբ Ուրլյան, Տոնապետ Տոնապետյան, Պետրոս Զոպյան, Ոսկան Հովհաննեսյան։
Լուսաբանում է ընկերության և նրա մասնաճյուղերի աշխատանքները, տպագրում է մալաթիացիների կենցաղին ու սովորույթներին վերաբերող նյութեր։ Ունի անգլերեն բաժին (1978 թվականից)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական պարբերականներ
Կալիֆոռնիա նահանգի տնտեսություն
Կալիֆոռնիա նահանգի տնտեսությունն ամենամեծն է Միացյալ Նահանգներում։ 2021 թվականի դրությամբ ունի 3,4 տրիլիոն դոլար համախառն պետական արդյունք (GSP): Եթե Կալիֆոռնիան լիներ ինքնիշխան պետություն (2021), ապա այն կզբաղեցներ աշխարհի հինգերորդ խոշորագույն տնտեսությունը՝ առաջ անցնելով Հնդկաստանին և Գերմանիային  ։ Բացի այդ, Կալիֆոռնիայի Սիլիկոնային հովտում են գտնվում աշխարհի ամենաթանկարժեք տեխնոլոգիական ընկերությունները, այդ թվում՝ Apple-ը, Alphabet Inc.-ը և Meta Platforms-ը։ Ընդհանուր առմամբ, 2018 թվականին Fortune 1000 ընկերությունների ավելի քան 10%-ը հիմնված է եղել Կալիֆոռնիայում՝ ամենաշատը ցանկացած նահանգից ։
Պատմություն
1846 թվականից հետո Կալիֆոռնիա եկող վերաբնակիչների մոտ կեսը եկել է վագոնային գնացքներով Կալիֆոռնիայի արահետով (մոտ 140–160 օր տևողությամբ ճանապարհորդություն)։ Մյուս կեսը գալիս էր ծովով, թիավարման շոգենավերով, որոնք գնում էին Պանամայի կամ Նիկարագուայի Իսթմուս կամ Նիկարագուա (մոտ 40+ օր ուղևորություն)։ 1855 թվականին Պանամայի երկաթուղու շենքը այս երթուղին դարձրեց շատ ավելի օգտագործվող, հատկապես ուղևորների համար։ Առագաստանավի մյուս հիմնական երթուղին անցնում էր Հորն հրվանդանի շուրջը, մոտ 120 օր (Clippers-ի միջոցով) կամ 200 օր ուղևորություն սովորական առագաստանավով։ Գրեթե բոլոր բեռնափոխադրումները դեպի Կալիֆոռնիա մինչև 1869 թվականն անցնում էին այս երկար ճանապարհով Հարավային Ամերիկայով. նավով առաքումը գրեթե միշտ եղել է համեմատաբար դանդաղ, բայց էժան։ Ցամաքային առաքումը չափազանց դժվար էր և շատ երկար տևեց գրեթե բոլոր բեռների համար։ Առաջին անդրմայրցամաքային հեռագրիչը փոխարինեց Պոնի Էքսպրեսը 1861 թվականին և հաստատեց առաջին արագ կապը արևելյան ափի հետ։ Առաջին անդրմայրցամաքային երկաթուղին ավարտվեց ապագա նահանգներում՝ Նեբրասկա, Վայոմինգ, Յուտա և Նևադա (1864թ.) և Կալիֆոռնիա նոր նահանգներում 1869 թվականին և կրճատեց այս ճանապարհորդությունը մինչև 7 օր։ Այս երկաթուղային կապը ամուր կապեց Կալիֆոռնիան և Խաղաղ օվկիանոսի մնացած նահանգները միության մեջ և հանգեցրեց շատ ավելի արագ և շահավետ առևտրի նահանգների միջև։ 1886 թվականին Հարավային Խաղաղօվկիանոսյան երկաթուղու վրա գործարկվեցին առաջին սառնարանային մեքենաները։ Նման մեքենաների նարինջներով բեռնումը Լոս Անջելեսում 1886թ. փետրվարի 14-ին տնտեսական վերելք սկսեց Հարավային Կալիֆոռնիայի ցիտրուսային արդյունաբերության մեջ՝ հնարավոր դարձնելով փչացող մրգերի և բանջարեղենի առաքումը դեպի արևելյան Միացյալ Նահանգներ։
Կալիֆոռնիայի դիրքը Խաղաղ օվկիանոսի ափին և նրա արագ աճող բնակչությունը սկզբում հանգեցրին Սան Ֆրանցիսկոյի խոշոր ծովային նավահանգիստների կառուցմանը Սան Ֆրանցիսկոյի ծովածոցի տարածքում և ներքին նավահանգիստների կառուցմանը Սակրամենտոյում և այլն։ Առաջին թիավարող շոգենավը՝ Կաղապար:Նավը, հասավ նավահանգիստ։ Սան Ֆրանցիսկոյում 1849 թվականի փետրվարի 29-ին, ավելի քան 400 ուղևորներով, որոնք փորձում էին հասնել ոսկու տենդի տարածք։ Նա հեռացավ Նյու Յորքից 1848 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, նախքան ոսկու հայտնագործությունների ստուգումը և ոսկու տենդը իսկապես հաստատված։ Ուղևորների և բեռների տեղափոխումը Սակրամենտո իրականացվել է բեռները և ուղևորները բեռնաթափելով շոգենավերի վրա՝ Սակրամենտո գետով Սակրամենտո, Սթոքթոն և այլն տարանցման համար։ Բնակչության տարածման և աճի հետ մեկտեղ Կալիֆոռնիայի ափին վեր ու վար նավահանգիստներ ստեղծվեցին։ այլ խոշոր նավահանգիստներ Լոնգ Բիչում, Լոս Անջելեսում և Սան Դիեգոյում։ ԱՄՆ-ի ամենամեծ ռազմածովային բազան արևմտյան ափին այժմ գտնվում է Սան Դիեգոյում։ (Տե՛ս. Կալիֆոռնիայի ծովային պատմությունը լրացուցիչ տեղեկությունների համար)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նահանգում արագորեն ստեղծվեցին բազմաթիվ ռազմական բազաներ և պատերազմական ժամանակաշրջանի տարբեր արդյունաբերություններ՝ աջակցելու Խաղաղ օվկիանոսին և Ատլանտյան օվկիանոսին. նավերը կարող էին օգտագործել Պանամայի ջրանցքը՝ օվկիանոսից օվկիանոս հասնելու համար։ Կալիֆոռնիան առաջատարն էր Ռիչմոնդի և Լոս Անջելեսի շրջանների Kaiser նավաշինական գործարաններում կառուցված առևտրային նավերի քանակով։ Mare Island ծովային նավաշինարանը (այժմ փակված) Սան Ֆրանցիսկոյի ծովածոցում կառուցել է սուզանավեր, ինչպես նաև վերանորոգել է ԱՄՆ ռազմածովային նավատորմի Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի կողմից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ օգտագործվող շատ նավեր։ Կալիֆոռնիայի ավիաշինական արդյունաբերության արագ աճը մեծապես ընդլայնվեց։ Այդ ժամանակից ի վեր այս պաշտպանական հետ կապված արդյունաբերությունները հիմնականում փակվել են կամ տեղափոխվել ԱՄՆ-ի ավելի էժան տարածքներ։
1894 թվականին Թոմաս Էդիսոնի կինետոսկոպի (վաղ կինոխցիկի) գյուտի շնորհիվ Կալիֆոռնիան կդառնա առաջատարը, երբ ձայնային ֆիլմերի արդյունաբերության մեջ «խոսակցական խոսակցություններ» հայտնվեցին։ Շարժապատկերները ձայնագրված ձայնի հետ համատեղելու գաղափարը գրեթե նույնքան հին է, որքան ֆիլմը, բայց տեխնիկական մարտահրավերների պատճառով համաժամեցված երկխոսությունը գործնական դարձավ միայն 1920-ականների վերջին՝ Audion ուժեղացուցիչի խողովակի կատարելագործմամբ և Vitaphone համակարգի ներդրմամբ։. 1927 թվականին The Jazz Singer-ի թողարկումից հետո «խոսակցությունները» ավելի ու ավելի սովորական էին դառնում։ Մեկ տասնամյակի ընթացքում համր ֆիլմերի հանրաճանաչ համատարած արտադրությունը դադարեց։ Էժան հողը, ամբողջ տարվա լավ կլիման և մեծ բնական տարածքները ստիպեցին աճող կինոարդյունաբերությանը սկսել գաղթել Հարավային Կալիֆոռնիա 20-րդ դարի սկզբին։ 20-րդ դարի սկզբի կինոարտոնագրային պատերազմներն իրականում հանգեցրին կինոընկերությունների տարածմանը ԱՄՆ-ում։ Շատերն աշխատում էին այնպիսի սարքավորումներով, որոնց համար նրանք չունեին արտոնագրային իրավունքները, և, հետևաբար, Նյու Յորքում նկարահանումները «վտանգավոր» էին։ այն չափազանց մոտ էր Էդիսոնի ընկերության գլխավոր գրասենյակին և նրա գործակալներին, որոնց ընկերությունը ուղարկել էր «ապօրինի» տեսախցիկները խլելու համար։ Մինչև 1912 թվականը, խոշոր կինոընկերությունների մեծ մասը ստեղծել էին կինոարտադրության օբյեկտներ Հարավային Կալիֆոռնիայում՝ Լոս Անջելեսի մոտ կամ Լոս Անջելեսում՝ տարածաշրջանի բարենպաստ եղանակի և «տաղանդների» արագ աճող մատակարարման պատճառով՝ տեսախցիկների առջև և հետևում ։ 1920-ականներից ի վեր Կալիֆոռնիան շարունակում է մնալ ԱՄՆ-ի գլխավոր կենտրոնը կինոշոուների, հեռուստատեսային շոուների, մուլտֆիլմերի և հարակից ժամանցային արդյունաբերության համար, հատկապես Հոլիվուդում և Բըրբենքում։
1945 թվականից ի վեր էլեկտրոնային սարքավորումների, համակարգիչների, մեքենաների, տրանսպորտային սարքավորումների և մետաղական արտադրանքների արտադրությունը արագորեն աճել է, մինչդեռ ինքնաթիռների և ռազմածովային շինարարությունը հիմնականում դադարեցվել է։ Սթենֆորդի համալսարանը, նրա մասնաճյուղերը և շրջանավարտները մեծ դեր խաղացին Կալիֆոռնիայի էլեկտրոնիկայի և բարձր տեխնոլոգիաների արդյունաբերության զարգացման գործում։ 1890-ական թվականներից Սթենֆորդի համալսարանի ղեկավարները նրա առաքելությունը տեսնում էին որպես Արևմուտքի զարգացման առաջատարը և համապատասխան ձևով ձևավորում դպրոցը ։ Սիլիկոնյան հովտի զարգացման առաջին հիսուն տարիների ընթացքում ռեգիոնալիզմը օգնեց համապատասխանեցնել Սթենֆորդի շահերը Սթենֆորդի շրջանի բարձր տեխնոլոգիական ընկերությունների շահերին ։ 1940-ականների և 1950-ականների ընթացքում Ֆրեդերիկ Տերմանը, որպես Սթենֆորդի ճարտարագիտության դեկան և պրովոստ, խրախուսում էր դասախոսներին և շրջանավարտներին հիմնել իրենց սեփական ընկերությունները։ Նրան են վերագրվում Hewlett-Packard-ի, Varian Associates-ի և այլ բարձր տեխնոլոգիական ընկերությունների, ինչպիսիք են Apple Inc.-ը, Google-ը և այլն, սնուցել է Սիլիկոնյան հովտում, որը մեծացել է Սթենֆորդի համալսարանում։ Չնայած Միացյալ Նահանգներում և աշխարհում այլ բարձր տեխնոլոգիական տնտեսական կենտրոնների զարգացմանը, Սիլիկոնային հովիտը շարունակում է մնալ բարձր տեխնոլոգիաների նորարարությունների և զարգացման առաջատար կենտրոնը, որը կազմում է Միացյալ Նահանգներում վենչուրային կապիտալ ներդրումների մեկ երրորդը։. Աշխարհագրականորեն Սիլիկոնային հովիտը ներառում է Սանտա Կլարայի հովիտը, հարավային թերակղզին և հարավային Արևելյան ծոցը ։ Մի շարք բարձր տեխնոլոգիական ընկերություններ և փոքր ցածր տեխնոլոգիական, հաճախ ցածր աշխատավարձով ընկերություններ նույնպես տեղակայված են Հարավային Կալիֆոռնիայում։
Զբոսաշրջությունը նույնպես Կալիֆոռնիայի տնտեսության կարևոր մասն է։ Յոսեմիտի ազգային պարկը հիմնադրվել է 1890 թվականին, որին հաջորդում են ինը այլ ազգային պարկեր և ծովափեր, ինչպես նաև Կալիֆոռնիայի տարբեր պաշտպանված տարածքներ ։ Դիսնեյլենդը, որը հիմնադրվել է 1955 թվականին, և այլ թեմատիկ այգիներ ամեն տարի գրավում են միլիոնավոր այցելուների։
Կալիֆոռնիան նաև 20-րդ դարի կեսերին բազմաթիվ նորամուծություններ առաջ բերեց մանրածախ առևտրի ոլորտում, մասնավորապես՝ արագ սննդի ռեստորանների և վարկային քարտերի։ Համազգային արագ սննդի ցանցերը A&W Restaurants (1919), McDonald's (1940), Taco Bell (1961) և Panda Express (1983) բոլորը հիմնադրվել են Կալիֆոռնիայում։ Visa Inc.-ը (ի սկզբանե BankAmericard) ծնվել է 1958 թվականին Bank of America-ի կողմից Ֆրեզնոյում իրականացված փորձից, մինչդեռ MasterCard-ը (ի սկզբանե Master Charge) ձևավորվել է որպես Միջբանկային քարտերի ասոցիացիա 1966 թվականին Կալիֆոռնիայի մի խումբ բանկերի կողմից՝ մրցելու BankAmericard-ի դեմ։
Եթե նահանգը դիտարկվեր առանձին, ապա այն կզբաղեցներ աշխարհի հինգերորդ խոշոր տնտեսությունը՝ զիջելով մնացած Միացյալ Նահանգներին, Չինաստանին, Ճապոնիային և Գերմանիային 2017 թվականի դրությամբ։ Վերջերս նահանգը շրջանցեց Միացյալ Թագավորությանը և զբաղեցրեց հինգերորդ տեղը։ ԱՄՆ Տնտեսական վերլուծության բյուրոն հայտնել է, որ Կալիֆոռնիայի ՀՆԱ-ն 2017 թվականի 3-րդ եռամսյակում կազմել է 2,751 տրիլիոն դոլար ։
Ոլորտներ
2002 թվականին ԱՄՆ կառավարությունը սկսեց օգտագործել տնտեսական գործունեության դասակարգման հյուսիսամերիկյան արդյունաբերության դասակարգման համակարգը (NAICS)՝ այսօրվա տնտեսությունն ավելի լավ արտացոլելու համար ։
Կառավարությունը Կալիֆոռնիայի ամենամեծ արդյունաբերությունն է, ինչպես նահանգների մեծ մասը, մոտ 2,5 միլիոն աշխատողներով։ Երկրորդ ամենամեծ արդյունաբերությունը, ըստ մարդահամարի տվյալների, Առողջապահությունն ու սոցիալական աջակցությունն է :
Միջազգային առևտուր և զբոսաշրջություն
Կալիֆոռնիան պատմականորեն զգալի եկամուտներ է ստացել միջազգային առևտրից և զբոսաշրջությունից։ Այնուամենայնիվ, նահանգի մասնաբաժինը Ամերիկայի ապրանքների արտահանման առևտրում անշեղորեն նվազում է 2000 թվականից ի վեր՝ 2008 թվականին 15,4%-ից հասնելով 11,1%-ի ։ Կալիֆոռնիայում ապրանքների արտահանումը կազմել է 134 միլիարդ դոլար 2007 թվականին։ Այդ ընդհանուր գումարից 48 միլիարդը կազմել են համակարգիչներ և էլեկտրոնիկա։ տրանսպորտով, ոչ էլեկտրական մեքենաներով, գյուղատնտեսությամբ և քիմիական նյութերով։ Կալիֆոռնիայի առևտուրը և արտահանումը վերածվում են բարձր վարձատրվող աշխատատեղերի ավելի քան մեկ միլիոն Կալիֆոռնիայի բնակիչների համար։ Համաձայն ԱՄՆ-ի Տնտեսական վերլուծության բյուրոյի (BEA), 2005 թվականին օտարերկրյա վերահսկվող ընկերություններն աշխատում էին Կալիֆոռնիայի 542,600 աշխատողների համար, որոնցից ամենաշատը ցանկացած նահանգում։ 2005 թվականին Կալիֆոռնիայում օտարերկրյա ներդրումների հիմնական աղբյուրներն էին Ճապոնիան, Միացյալ Թագավորությունը, Շվեյցարիան, Ֆրանսիան և Գերմանիան ։ Օտարերկրյա ներդրումները Կալիֆոռնիայում պատասխանատու են 2009 թվականին նահանգի մասնավոր արդյունաբերության ընդհանուր զբաղվածության 4,6 տոկոսի համար ։ 2008 թվականին Կալիֆոռնիայում ուղղակի ճանապարհորդական ծախսերը հասել են $96,7 միլիարդի, ինչը 0,8 տոկոսով ավել է նախորդ տարվա համեմատ։ Լոս Անջելեսի շրջանը նահանգում ամենաշատ զբոսաշրջությունն է ստանում ։
Գյուղատնտեսություն
Համեմատած այլ նահանգների, Կալիֆոռնիան ունի մեծ գյուղատնտեսական արդյունաբերություն (ներառյալ մրգերի, բանջարեղենի, կաթնամթերքի և գինու արտադրությունը), ընդհանուր տնտեսական ներդրումը, հավանաբար, ավելի քան կրկնակի է այս արժեքից ։ Փչացող մրգերի և բանջարեղենի օդային արտահանումը 2007 թվականին կազմել է մոտավորապես 579 միլիոն դոլար ։ Համեմատության համար, Կալիֆոռնիան այդ տարի օդային ճանապարհով ավելի շատ գյուղատնտեսական արտադրանք է արտահանել, քան 23 այլ նահանգներ՝ տրանսպորտի բոլոր տեսակներով, թեև նրա գյուղատնտեսությունը որոշ չափով կախված է անօրինական ներգաղթյալներից ։
Ըստ Կալիֆոռնիայի պարենի և գյուղատնտեսության դեպարտամենտի, «Կալիֆոռնիայի գյուղատնտեսությունը 42,6 միլիարդ դոլար արժողությամբ արդյունաբերություն է, որն առաջացնում է առնվազն 100 միլիարդ դոլար հարակից տնտեսական գործունեություն» ։ Նահանգի գյուղատնտեսական ապրանքների վաճառքն առաջին անգամ գերազանցել է 30 միլիարդ դոլարը 2004 թվականին, ինչը այն դարձնում է ավելի քան երկու անգամ ավելի մեծ, քան ցանկացած այլ նահանգի գյուղատնտեսական արդյունաբերությունը։
Կաթը Կալիֆոռնիայի թիվ մեկ գյուղատնտեսական ապրանքն է ։ Նահանգի նուշի արդյունաբերությունն արտադրում է գյուղատնտեսական արտադրանքներից ամենաշատ արտահանման արժեքը՝ 2016 թվականին 4,5 միլիարդ դոլար արտասահմանյան վաճառքով ։ Կաթնամթերքը և կաթնամթերքը երկրորդ տեղում են նուշից հետո՝ 1,42 միլիարդ դոլար ընդհանուր արտահանման արժեքով, ինչը 24 տոկոսով ավել է 2010 թվականի համեմատ ։
Կալիֆոռնիան առաջատարն է ԱՄՆ-ում ելակի արտադրության մեջ. Իր օպտիմալ կլիմայի և բերքատու հողի շնորհիվ պետությունը հանդիսանում է երկրի ելակի բերքի ավելի քան 80%-ի աղբյուրը ։
Էներգիա
Նավթի հորատումը նշանակալի դեր է խաղացել պետության զարգացման գործում։ Խոշոր գործադուլներ են տեղի ունեցել Բեյքերսֆիլդում, Լոնգ Բիչում, Լոս Անջելեսի շրջաններում և Կալիֆոռնիայի ափերի մոտ։
Արևային էներգիան Կալիֆոռնիայում նույնպես մեծ գործատու է նահանգում։ Ավելի քան 43,000 Կալիֆոռնիայի բնակիչներ աշխատում են արևային արդյունաբերության մեջ, հիմնականում Սան Ֆրանցիսկոյի ծովածոցի տարածքում, Լոս Անջելեսում, Սան Դիեգոյում և Կենտրոնական հովտում։
Անձնական եկամուտ
Մեկ շնչին բաժին ընկնող եկամուտը 2017 թվականին կազմել է 58,272 դոլար՝ զբաղեցնելով 6-րդ տեղը երկրում, թեև աշխարհագրական տարածաշրջանի և մասնագիտության մեծ տատանումներով ։ Կալիֆոռնիայի ամենաբարձր եկամուտ ունեցող շրջաններն են Մարին շրջանը և Սան Ֆրանցիսկո շրջանը, որոնք երկուսն էլ ունեն մեկ շնչի հաշվով ավելի քան 100,000 դոլար անձնական եկամուտ և Միացյալ Նահանգների 12 ամենաբարձր եկամուտ ունեցող շրջաններից 2-ն են։ Որոշ ափամերձ քաղաքներ ներառում են ԱՄՆ-ի մեկ շնչին բաժին ընկնող ամենահարուստ տարածքները, հատկապես Սան Ֆրանցիսկոյի ծովածոցի տարածքում և Մեծ Լոս Անջելեսի տարածքում։
ԱՄՆ-ի ամենաթանկ և ամենամեծ բնակարանային շուկաները գտնվում են Կալիֆոռնիա նահանգում, ուստի կան մի շարք համայնքներ, որտեղ բնակարանների միջին գները տատանվում են 1-2 միլիոն ԱՄՆ դոլարի միջև։ Ընդհանրապես, Հյուսիսային Կալիֆոռնիայի Կենտրոնական հովիտը ամենաթանկ տարածքն է, ինչպես նաև Հարավային Կալիֆոռնիայի Ներքին կայսրությունը, թեև գները այս շրջաններում դեռ շատ ավելի թանկ են, քան երկրի այլ շրջաններում, այն աստիճան, որ կան նաև համայնքներ այս տարածքները, որտեղ բնակարանների գները միջինը կազմում են մոտ 1 միլիոն դոլար։ Գյուղատնտեսական կենտրոնական շրջաններն ունեն նահանգում աղքատության ամենաբարձր մակարդակը։
Հարկեր
Հարկերը գանձվում են Կալիֆոռնիայի արտոնությունների հարկային խորհրդի կողմից։
Կալիֆոռնիան բաժանված է շրջանների, որոնք նահանգի օրինական ստորաբաժանումներն են ։ Կան 58 Կալիֆոռնիայի շրջաններ, 480 Կալիֆոռնիայի քաղաքներ և մոտ 3400 հատուկ շրջաններ և դպրոցական շրջաններ ։ Հատուկ շրջանները տրամադրում են հատուկ հանրային ծրագրեր և հանրային հարմարություններ ընտրողներին և սահմանվում են որպես «պետության ցանկացած գործակալություն՝ սահմանափակ սահմաններում պետական ​​կամ սեփականության գործառույթների տեղական կատարման համար» ։ Կալիֆոռնիայի կառավարության մեծ մասը գործնականում քաղաքային, շրջանային և դպրոցական կառավարությունների պատասխանատվությունն է։ Այս բոլոր տարբեր կառավարություններն ունեն հարկային եկամուտների և վճարների իրենց աղբյուրները. կատարելով հարկերի, տուրքերի, փոխանցումների և պարտականությունների բարդ խառնուրդ։ Հարկերի մեծ մասը գանձվում է պետության կողմից և այնուհետև վերաբաշխվում կառավարության տարբեր ճյուղերին։ Շատ վճարներ են հավաքվում քաղաքի և շրջանի մակարդակով։
Ըստ ԱՄՆ մարդահամարի տվյալների՝ դաշնային ներքին եկամուտների ծառայությունը 2012 թվականին Կալիֆոռնիայում հավաքել է 292,563 միլիարդ դոլար։ Սա ներառում է դաշնային եկամուտ և աշխատավարձ (193,489 միլիարդ դոլար), ակցիզ (3,227 միլիարդ դոլար), կորպորատիվ եկամուտ (37,181 միլիարդ դոլար), նվեր (0,288 միլիարդ դոլար), գույք (2,590 միլիարդ դոլար), գործազրկություն (0,838 միլիարդ դոլար) և վստահություն (1,091 միլիարդ դոլար) ։
Նահանգային և տեղական հարկերի և տուրքերի հավաքագրումները Կալիֆոռնիայում (2011թ.) կազմել են 268,224 միլիարդ դոլար գումարած ևս 75,875 միլիարդ դոլար դաշնային փոխանցումներ, որոնք ծախսվել են նահանգային և տեղական կառավարման մարմինների կողմից ։
Կալիֆոռնիան 2010 թվականին, երբ չափվում էր որպես ՀՆԱ-ի տոկոս, ուներ 4-րդ ամենաբարձր հարկային բեռը բոլոր հիսուն նահանգներից՝ նահանգի ՀՆԱ-ի 13,4%-ով ։
Առավելագույն 13,3% պետական ​​անձնական եկամտահարկի դրույքաչափը ամենաբարձրն է երկրում, բայց վերաբերում է միայն 1 միլիոն դոլարից ավելի եկամուտներին ։ Ամուսնացած զույգի համար առաջին $15,164-ն ունի եկամտահարկի դրույքաչափը 1,0% հարկվող եկամտի վրա (բոլոր եկամուտները հանած թույլատրելի նվազեցումները)։ Հարկվող եկամտի դրույքաչափը $15,164-ից $35,952-ի միջև կազմում է 2,0%; $35,952-ից մինչև $56,742 այն կազմում է 4,0%; $56,742-ից մինչև $78,768 այն կազմում է 6,0%; $78,768-ից $99,548 եկամուտը ունի 8,0% տոկոսադրույք։ 99,548 դոլարից մինչև 508,500 դոլար հարկվող եկամտի դեպքում դրույքաչափը կազմում է 9,3%։ Հարկվող եկամուտը $508,500-ից մինչև $610,200, հարկը կազմում է 10,30% (508,500 ԱՄՆ դոլարից ավելի եկամտից)։ Հարկվող եկամուտը $610,200-ից մինչև $1,017,000, հարկը կազմում է $610,200-ից ավելի եկամտի 11,30%-ը։ 1,017,000 ԱՄՆ դոլարից ավելի բոլոր եկամուտներն ունեն 13,3% հարկ։ Ամուսնացած զույգի ստանդարտ նվազեցումն այժմ կազմում է $212,00: Սա նշանակում է, որ 18182,00 ԱՄՆ դոլարից պակաս եկամուտ ունեցող ամուսնական զույգը եկամտահարկ չի վճարում։ Միայնակ անձանց համար դրույքաչափերը նույնն են, բայց փակագծերը կրկնակի կրճատվել են ։
Կալիֆոռնիայի նահանգների և տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից գնահատված 8,4 տոկոս «միջին» վաճառքի հարկը ամենաբարձրներից մեկն է երկրում և տատանվում է ըստ քաղաքների և շրջանների՝ ցածր 7,25%-ից մինչև 10,0%։ Սննդամթերքը, դեղատոմսով դուրս գրվող դեղերը և ծառայությունները ազատված են վաճառքի հարկից. բոլոր գնումների մոտ մեկ երրորդի վրա կիրառվում է վաճառքի հարկ։ Վաճառքի հարկերը գանձվում են պետության կողմից, որը դրանք վերաբաշխում է տարբեր շրջաններին, քաղաքներին, շրջաններին և այլն։ Նահանգում վաճառքի և օգտագործման հարկի հիմնական դրույքաչափը 7,25% է և բաժանված է հետևյալ կերպ. 6,50% նահանգ, 0,75% գումարած 0,25։ % տեղական տրանսպորտային ֆոնդ դեպի քաղաք կամ շրջան վաճառքի վայր (բաժանվում է եռամսյակը մեկ)։ 7.25%-ից բարձր բոլոր հարկերը, այսպես կոչված, «թաղային հարկեր» են, որոնք սահմանվում են տեղական մակարդակում, տարածքի լայն քվեարկությունից հետո, Գործարքների և օգտագործման հարկերի մասին օրենքի համաձայն։ Տեղական, ընտրողների կողմից հաստատված, վաճառքի հարկի դրույքաչափի բարձրացումը հանգեցրել է Կալիֆոռնիայի տարբեր վայրերում վաճառքի հարկի ավելի բարձր դրույքաչափերի։ Ընդհանուր կառավարական նպատակներով սահմանված վաճառքի հարկերը ենթակա են պարզ մեծամասնության հաստատման։ Հատուկ նպատակներով, ինչպիսիք են տրանսպորտը, գանձվող վաճառքի հարկերը ենթակա են ընտրողների երկու երրորդի հաստատմանը ։
Օգտագործված մեքենաները ունեն 7,25% -ից 10,0% վաճառքի հարկ, որը կիրառվում է օգտագործված մեքենաների գնման գնի վրա։ Այս վաճառքի հարկը կիրառվում է բոլոր նոր և օգտագործված մեքենաների, ինքնաթիռների և նավակների վրա, որոնք ձեռք են բերվել նույնիսկ եթե դրանք ձեռք են բերվել պետությունից դուրս։ Բացի հստակ տիտղոս ունենալուց, մեքենայի գրանցման համար անհրաժեշտ է մեքենայում անցած մշուշի և արտանետումների ստուգում և ապահովագրության ապացույց։ Կալիֆոռնիայի նոր բնակիչները պետք է գրանցեն իրենց տրանսպորտային միջոցները բնակության հաստատումից հետո 20 օրվա ընթացքում։ Ավտոմեքենայի (DMV) բաժնի աշխատակիցը կիրականացնի մեքենայի ֆիզիկական զննում և կստուգի մեքենայի նույնականացման համարը (VIN)՝ նախքան Կալիֆոռնիայի գրանցման վկայականը, պետհամարանիշները և մեքենայի ճիշտ տարեկան գրանցման կպչուն պիտակներ ստանալը։ Պետական ​​և տեղական ինքնակառավարման մարմինների մեքենաներն ազատվում են տուրքերի վճարումից և տրվում են «ազատված» համարանիշներ։
Կալիֆոռնիայի տրանսպորտային միջոցների լիցենզիայի վճարները կազմում են մաշված մեքենայի արժեքի 0.65%-ը։ Այս վճարները կիրառվում են տարեկան։ Լիցենզիաները թարմացվում են այն ամսին, երբ մեքենան ի սկզբանե գրանցվել է, և գրանցման վճարը վճարելուց հետո դրանց վրա կիրառվում է տարեկան կպչուկ՝ վճարի վճարումը ցույց տալու համար։
Սինաբունգ (հրաբուխ)
Սինաբունգ, գործող ստրատոհրաբուխ։ Գտնվում է Սումատրա կղզու հյուսիսային մասում, Մեդան քաղաքից 60 կմ դեպի հարավարևմուտք։ Ծովի մակարդակից ունի 2460 մ բարձրություն։
Կալիֆոռնիա նահանգի տնտեսություն
Հարկեր
Կալիֆոռնիայում գտնվող գույքը, երբ վաճառվում է, գնահատվում է ամբողջ կանխիկ արժեքի 100%-ով։ Առաջարկ 13-ի համաձայն՝ Կալիֆոռնիայում անշարժ գույքի հարկի առավելագույն չափը սահմանափակվում է 1.0%-ով, գումարած տեղական ընտրողների կողմից հաստատված հավելավճարները «ավելորդների համար»։ Այս «լրացուցիչ» հարկերից ստացված եկամուտները հիմնականում օգտագործվում են տեղական ենթակառուցվածքային ծրագրերի համար թողարկված ընդհանուր պարտավորությունների պարտատոմսերը մարելու համար, ինչպիսիք են դպրոցական շրջանի հավելավճարները դպրոցական օբյեկտների վերականգնման կամ նոր շենքերի կառուցման համար։ Այս հավելյալները կարող են ներառել նաև՝ ջրային թաղամասեր, մայթերի սպասարկում, ջրհեղեղների վերահսկում և փողոցների լուսավորություն։ Նահանգն ունի նաև պետական ​​գույքի հարկեր, որոնք հավաքագրվում և օգտագործվում են պետության կողմից մասնավոր սեփականություն հանդիսացող երկաթուղային վագոնների և փայտանյութի վրա։ Նահանգի միջին գույքահարկը կազմում է գնահատված արժեքի մոտ 1,26%-ը, սակայն որոշ քաղաքներում և շրջաններում կարող է տատանվել մոտ 1,03%-ից մինչև մոտ 2,0%։ Առաջարկ 13-ը սահմանափակում է գույքահարկի գնահատման ավելացումը մինչև նախորդ տարվա համեմատ նախկինում գնահատված արժեքի կամ գնաճի մակարդակի 2.0%-ը, որը ցածր է։ Քանի որ Կալիֆոռնիայում անշարժ գույքի գներն աճել են 2,0%-ից ավելի արագ, միջին հաշվով, հին գույքը հարկվում է «արդյունավետ» դրույքաչափերով, որոնք ավելի ցածր են, քան նոր վաճառված գույքը։ Այս հատկանիշը մաս է կազմել «Առաջարկություն 13» լեզվին, որպեսզի խրախուսի մարդկանց ավելի երկար մնալ իրենց տներում։ Գույքահարկերը բաշխվել են հետևյալ կերպ. շրջաններ 17%, քաղաքներ 10%, դպրոցներ (դպրոցական շրջաններ և համայնքային քոլեջներ) 54%, հատուկ շրջաններ 19%։ 2013 թվականին նահանգի օրենսդիր մարմինը վերացրել է հատուկ շրջանները։ Ոչ նյութական անձնական գույքը, անձնական իրերը, բիզնեսի գույքագրման գույքը, որը պահվում է վերավաճառքի համար, ազատվում են գույքահարկից։ Հիմնական բնակավայրը իրավասու է 7000 ԱՄՆ դոլար արժողությամբ տնամերձ տարածքների կրճատման համար իրենց գույքի հարկվող արժեքի համար։ Կառավարություններին, շահույթ չհետապնդող հիվանդանոցներին, կրոնական հաստատություններին և բարեգործական կազմակերպություններին պատկանող գույքը ազատված է գույքահարկի 1,0% դրույքաչափից։
Սինաբունգ (հրաբուխ)
Հրաբխի ժայթքումը 2010 թ.
Ժայթքումը սկսեց 2010 թվականի կիրակի գիշերը՝ օգոստոսի 29-ին։ Մինչ այդ այն քնած է եղել 400. տարուց ավելի։ Գրանցվել է մոխիրի ու ծխի արտանետում մինչև 1,5 կմ։ Հրաբխից 6 կմ շառավղով տեղակայված են 12 գյուղեր։ Հրաբխի ժայթքումը ստիպեց Սումատրա կղզու մոտ 12 հազար բնակչի լքել իրենց տները։
Կալիֆոռնիա նահանգի տնտեսություն
Հարկեր
Կալիֆոռնիայում բենզինը հարկվում է $0,719/գալոն, իսկ դիզելային վառելիքը՝ $0,749/գալոն. սրանք գազի և դիզվառելիքի ամենաբարձր հարկերն են երկրում։ Նահանգի օրենսդիր մարմինը փոխեց իր գազի հարկման համակարգը 2010 թվականին, որպեսզի կարողանա ճանապարհների սպասարկումից ստացված գազի և դիզելային վառելիքի հարկի գումարի մի մասը վերաբաշխել պետական ​​բյուջեի այլ ոլորտներ, որոնք դեֆիցիտի մեջ էին ։ Քանի որ նրանք վերանայեցին նահանգային և դաշնային վառելիքի հարկերի մեծ մասը, այժմ բողոքներ կան, որ տրանսպորտային միջոցներում բավարար գումար չկա մայրուղու բոլոր անհրաժեշտ արդիականացումն ու սպասարկումը կատարելու համար։
Ծխախոտի ակցիզային հարկը Կալիֆոռնիայում կազմում է 2,87 դոլար/տուփ։ Ծխախոտի դաշնային ակցիզային հարկը կազմում է հավելյալ $1,01, ինչը կազմում է ծխախոտի փաթեթի ընդհանուր ակցիզային հարկը $3,88/տուփ։ Քանի որ ակցիզային հարկերը «թաքնված են» (առանձին նշված չեն), սիգարետների գինը գումարած ակցիզային հարկը գնման գնին ավելացվում է 7,25% -ից մինչև 10,0% վաճառքի հարկ՝ հարկի վրա։
Սինաբունգ (հրաբուխ)
Հրաբխի ժայթքումը 2014-2015 թվականներին
2013 թվականի ժայթքումից մոտ 2 ամիս անց, Սինաբունգ հրաբուխը 2014 թվականի հունվարի 4-ին ունեցավ 30 անգամ մոխրի արտանետում և 60 անգամ լավային արտանետումներ՝ ստիպելով Սումատրա կղզու ավելի քան 20 հազար բնակիչների լքել իրենց բնակավայրերը,։ Լավան սփռվեց 5 կմ հրաբխի խառնարանից դեպի հարավ, իսկ հրաբխային մոխրի սյունը հասավ մինչև 4 հազար կմ բարձրության։
Կալիֆոռնիա նահանգի տնտեսություն
Հարկեր
Կալիֆոռնիայի ալկոհոլային խմիչքների հարկերը տատանվում են ըստ խմիչքի՝ 20¢ մեկ գալոն գինու կամ գարեջրի համար մինչև 6,60 դոլար մեկ գալոն ոգելից խմիչքի համար (ավելի քան 100 ապացույց)։