cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Թոքային սիրտ
Բուժում
Հակակոագուլանտ միջոցները օգտագործվում են այն դեպքում, երբ առկա է երակային թրոմբոէմբոլիա։ ԵՎ ի վերջո ծայրահեղ ծանր թոքային սրտի դեպքում հնարավոր է մեկ կամ երկու թոքի փոխպատվաստում ։
Էպիդեմիոլոգիա
ԱՄՆ-ում թոքային սիրտը հանդիպում է 7% բոլոր սրտային հիվանդների մեջ ։ Ըստ Weitzenblum թոքային սրտի մահացության հաշվարկումը այդքան էլ հեշտ չէ, քանի որ այն հանդիսանում է Թոքերի քրոնիկ օբստրուկտիվ հիվանդության բարդություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրտ-անոթային հիվանդություններ
Եզնասար (լեռ)
Եզնասար, էքիզլեր, Օքյուզ, Օքյուզդաղ, Օքյուզլու, լեռ Հայաստանի Շիրակի մարզի և Վրաստանի սահմանագլխին, Եղնախաղի լեռնաշղթայի հյուսիսարևելյան ճյուղավորություններում, Բավրա գյուղից 2 կմ հարավ-արևմուտք։ Բարձրություն 2442 մ  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի լեռներ Կատեգորիա:Վրաստանի լեռներ
Բարդի բեռլինյան
Բարդի բեռլինյան, ուռազգիների ընտանիքի, բարդի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Տերևաթափ ծառ է՝ մինչև 25-35 մ բարձրությամբ, 1-1,5 մ բնի տրամագծով և լայն բրգաձև սաղարթով, որը կազմված է բարակ ճյուղերից։ Բնի ներքևի մասը ծածկված է մուգ մոխրագույն, ճաքճքված կեղևով։ Ընձյուղները ձիթագույն են, սկզբնական շրջանում անկյունավոր, ավելի ուշ՝ գլանաձև։ Բողբոջները խոշոր են, սրածայր, գորշավուն գագաթով։ Տերևները ձվաձև են, երկարավուն գագաթով, 8-15 սմ երկարությամբ և 5-7 սմ լայնությամբ, վերևի կողմից բաց կանաչավուն, փայլուն, 270 ներքևի կողմից ավելի բաց գույնի և անփայլ, սղոցաեզր, երկարացած ընձյուղների վրա ալիքավոր։ Տերևակոթունները տափակ են, կողքերից սեղմված։
Տարածվածություն
Հիբրիդային ծագում ունի։ Ստացվել է Բեռլինի բուսաբանական այգում բրգաձև և դափնետերև բարդիների տրամախաչումից։ Լայնորեն է տարածված երկրագնդի բարեխառն գոտում։ Հայաստանում առայժմ քիչ է տարածված, չնայած մեծ հեռանկար ունի որպես արագաաճ և բարձր դեկորատիվ ծառատեսակ։ Աչքի է ընկնում նաև մեծ գազադիմացկունությամբ և լավ է հարմարվել քաղաքների յուրահատուկ պայմաններին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուռազգիներ
Անդրեյ Վասյանովիչ
Ակումբային
Վոլգոգրադի «Ռոտորի» դպրոցի սան է ։ Ֆուտբոլիստի պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 2005 թվականին երկրորդ լիգայի «Կրասնոդար-2000» ակումբում, որտեղ խաղացել է մինչև 2007 թվականը՝ այդ ընթացքում անցկացնելով 56 խաղ Ռուսաստանի առաջնությունում և երեք հանդիպում երկրի գավաթի խաղարկությունում։ 2008 թվականի հունվարին համալրել է Ռուսաստանի բարձրագույն լիգայի «Մոսկվա» ակումբի կազմը ։ Այդ մրցաշրջանում անցկացրել է 19 խաղ թիմի երիտասարդական կազմում։ Թիմի հիմնական կազմում իր նորամուտը կատարել է 2009 թվականի մայիսի 16-ին առաջնության 9-րդ տուրի «Խիմկի» ակումբի դեմ խաղում։ Մասնակցել է ամբողջ խաղին, առաջին խաղակեսի վերջում ստացել է դեղին քարտ ։ Ընդհանուր առմամբ այդ մրցաշրջանում Վասյանովիչն անցկացրել է հինգ խաղ առաջնությունում և 11 խաղ երիտասարդական առաջնությունում։
2011 թվականի հունվարին վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է Սոչիի «Ժեմչուժինա» ակումբ ։ Նույն թվականի օգոստոսին՝ առաջին լիգայի առաջնությունից «Ժեմչուժինայի» դուրս գալուց հետո, վերաարձել է ԲԿՄԱ։ 2012 թվականի փետրվարի 8-ին վարձավճարով տեղափոխվել է Բրյանսկի «Դինամո» ակումբ , որի կազմում անցկացրել է 10 խաղ և խփել է իր առաջին գնդակը երկրի առաջնությունում՝ աչքի ընկնելով Մոսկվայի «Տորպեդո» ակումբի դեմ խաղում 2012 թվականի մարտի 20-ին ։
Աշոտ Գրիգորյան (ճարտարապետ)
Աշոտ Հայկազի Գրիգորյան, Հայկազուն, ճարտարապետ, ճարտարապետության դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՃԱ թղթակից անդամ (1998)։ Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2019) ։
Կենսագրություն
1973 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ճարտարապետության բաժինը, 1985 թվականին՝ Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտի հատուկ բարձրագույն վերապատրաստման ֆակուլտետը։ 1974 թվականից դասավանդում է բուհերում։ 1990 թվականին հիմնադրել է ՀՀ ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտը և մինչև 2016 թվական ղեկավարել այն։ ԻԿՕՄՕՍ-ի անդամ (2003) ։
Անդրեյ Վասյանովիչ
Հավաքականում
Հանդես է եկել Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքականում։ Մասնակցել է 8 խաղի, որոնցում խփել է մեկ գոլ։
Աշոտ Գրիգորյան (ճարտարապետ)
Կենսագրություն
1980 թվականից Հայաստանի ճարտարապետների միության և ճարտարապետների միջազգային ընկերության անդամ է, 1996 թվականից Վենետիկյան ճարտարապետական բիենալեների հայկական տաղավարի հանձնակատար, 1998 թվականից Հայաստանի ճարտարապետական ակադեմիայի թղթակից անդամ, 1999 թվականից Երևանի Գեղեցիկ արվեստների ազգային ակադեմիայի պրոֆեսոր, 2001 թվականից Հայաստանի Դիզայներների միության անդամ (2014 թվականից՝ փոխնախագահ), 2003 թվականից՝ Հայաստանի լրագրողների միության և լրագրողների միջազգային ընկերության անդամ, 2006 թվականից՝ Հայաստանի նկարիչների միության և նկարիչների միջազգային ընկերության անդամ ։
Անդրեյ Վասյանովիչ
Ելույթների վիճակագրություն
Աղբյուրներ:
Աշոտ Գրիգորյան (ճարտարապետ)
Կենսագրություն
Ավելի քան 50 նախագծեր է իրականացրել Հայաստանի տարբեր քաղաքներում (Երևան, Աբովյան, Մասիս, Աշտարակ, Մեծամոր, Ծաղկաձոր, Բարի (Իտալիա), Ստամբուլ (Թուրքիա), Կալինինգրադ (Ռուսաստան), 1990-2014 թվականների ընթացքում ցուցահանդեսների ձևավորումներ՝ Երևան, Վանաձոր, Գորիս, Աշտարակ, Ստեփանակերտ (Հայաստան), Գրենոբլ (Ֆրանսիա), Աթենք (Հունաստան), Վենետիկ և Բարի (Իտալիա), Մոսկվա (Ռուսաստան), Լիսաբոն (Պորտուգալիա), Մոնրեալ (Կանադա), Ստրասբուրգ (Ֆրանսիա), Բրատիսլավա (Սլովակիա), Մոնրելա, Օտտավա, Քվեբեկ (Կանադա) ։
Անդրեյ Վասյանովիչ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ԲԿՄԱ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տորպեդո Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սպարտակ Նալչիկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Աշոտ Գրիգորյան (ճարտարապետ)
Կենսագրություն
Ստեղծագործությունները գտնվում են Ռուսաստանի, Էստոնիայի, Ֆրանսիայի, Իտալիայի, Կանադայի, ԱՄՆ-ի մասնավոր հավաքածուներում։
Հրատարակչական աշխատանքներ
Հրատարակել է ավելի քան 150 գիտական և հրապարակախոսական հոդվածներ, հայ մշակույթն ու ճարտարապետությունը ներկայացրել ռադիոյով, հեռուստատեսությամբ, հրատարակվել է հանրապետության և արտերկրի լրատվական հանդեսներում, մասնակցել է ավելի քան 32 հանրապետական և միջազգային գիտաժողովների, ուր գիտական թեզերի ձևով հրատարակվել են նրա զեկույցները։ Հանդիսանում է մի շարք գրքերի խմբագիր (Ա. Զարյան, «Լեոնարդո դա Վինչիի հայկական վարկածը», «Ճարտարապետ Բահովադին», Գ. Դիբան «Ճարտարապետություն հաշմանդամների համար», Ա.Սիրունյան «ՀՀ քաղաքաշինական օրենքը» և այլն)։
Հեղինակ է «Խորհրդանշանային մտածողությունը հայ ճարտարապետությունում» մենագրության, Երևան 2005 և «Մասնագիտական ներածություն» դասագրքի, Երևան 2007, «Իմ տունը բնության մասնիկն է», Երևան, 2011, «Մարդածին հորինվածքներ», Երևան, «Արարենք մեկտեղ», Երևան, 2012, «Հայոց ազգին պարտեզի գանձերը. Պալյաններ» գիրքը (Երևան, «Զանգակ» հրատարակչություն, 2017, 544 էջ, ներդիրներ)։
Ցուցահանդեսներ
Մասնակցել և կազմակերպել է հանրապետական և միջազգային ճարտարապետական և մշակութային 120-ից ավել ցուցահանդեսներ։ 1991-2006 թվականների ընթացքում՝ Հունաստան, Իտալիա, Թուրքիա, ԱՄՆ, Ռուսաստան, Ֆրանսիա, Իսպանիա, Պորտուգալիա և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1948 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:Արմավիր քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Էստերան (լեռնաճյուղ)
Էստերան, լեռնաճյուղ Հայկական լեռնաշխարհում, Կոտուրի լեռնահամակարգում, Խոյ քաղաքից մոտ 33 կմ հարավ-արևմուտք, Էստերան գյուղի հարավ-արևմուտքից հյուսիս-արևելք՝ 10-12 կմ երկարությամբ, Կոտուր գետի աջ ափի երկայնքով։ Նրա հյուսիսարևմտյան ծայրամասում է գտնվում Էստերան լեռնագագաթը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգ
Նատրիումի դեկակարբոնիլդիմոլիբդատ
Նատրիումի դեկակարբոնիլդիմոլիբդատ, Na2[Mo2(CO)10] քիմիական բանաձևով նատրիումի և մոլիբդենի կարբոնիլային կոմպլեքս։ Առաջացնում է դեղին բյուրեղներ, լավ է լուծվում ջրում, ինքնաբռնկվում է օդում։
Ֆիզիկական հատկություններ
Նատրիումի դեկակարբոնիլդիմոլիբդատը առաջացնում է դեղին բյուրեղներ, անկայուն է օդում (դյուրավառություն)։ Լուծվում է ջրում, տետրահիդրոֆուրանում, պիրիդինում, ացետոնում, ացետոնիտրիլում, չի լուծվում դիօքսանում, դիէթիլ եթերում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Մոլիբդենի միացություններ Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ Կատեգորիա:Կարբոնիլային կոմպլեքսներ
Արմեն Թախտաջյան փողոց (Երևան)
Արմեն Թախտաջյան փողոց, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի Այգեստան թաղամասում։ Անվանումն ստացել է հայ բուսաբան, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, ՀԽՍՀ գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, Բույսերի տաքսոնոմիայի միջազգային ասոցիացիայի նախագահ Արմեն Թախտաջյանի պատվին։
Տվյալներ
Սկսվում է Ալեք Մանուկյան փողոցի թիվ 15 շենքի անցուղուց (Հյուսիսային համալսարանի մոտ), հատում է Ֆիզկուլտուրնիկների փողոցը, Հրանտ Շահինյան փողոցի սկզբից ձգվում դեպի արևելք, հասնում Շահումյանի ոռոգիչ ջրանցք ։
Նախկինում կոչվել է Այգեստանի 7-րդ փողոց։ Ներկայիս անվանումն ստացել է Երևանի ավագանու 2022 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ, որով Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի Այգեստան թաղամասի մի շարք փողոցներ անվանակոչվել են մեծանուն համալսարանականների անուններով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Զրահագնացքի հուշարձան
Կինոյում
Հուշարձանին առնչվող իրադարձությունները պատկերված են առնվազն երկու խոշոր ստուդիական ֆիլմերում.
Եզնարոտի լեռնանցք
Եզնարոտի լեռնանցք, լեռնանցք Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Եզնարոտի լեռներում, Աղվանի գյուղից 1,5 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բարձրություն 1965 մ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնանցքներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռնագրություն
Կակոս
Կակոս (Կակի, Կակ Κακός «վատ», «տգեղ»), առասպելական կերպար հին հունական (հետագայում նաև՝ հին հռոմեական) դիցաբանությունում, Հեփեստոսի որդին։ Ըստ լատինական բանաստեղծների հրաշունչ մարդակեր, հսկա, ով ապրում էր Ավենտին լեռան վրա՝ Հռոմի ապագա տեղում (մեկ ուրիշ վարկածով Պալատին լեռան վրա), քարանձավում՝ շրջապատված իր կողմից կերված մարդկանց մարմինների մնացորդներով։ Կակիի եղբայրը։
Հերիոնի նախրից գողացել է Հերակլեսի չորս ցուլերին և չորս հորթերին ու հետքերը խառնելու համար, կենդանիներին պոչերից քաշ տալով տարել իր քարանձավը (որպեսզի հետքերից թվա, թե կենդանիները ոչ թե մտել, այլ դուրս են եկել քարանձավից)։ Լսելով կովերի բառաչը՝ Հերակլեսը գտնում է Կակոսին և խեղդում նրան ։ Պրոպերցիայի աշխատություններում Կակոսը նկարագրվում է որպես եռակի բերանով հրեշ ։
Ըստ Դիոդորոսի նկարագրության, Կակին ապրել է Պալատինում և սիրալիր ընդունելություն ցույց տվել Հերակլեսին։ Պալատինում գոյություն ունի Կակիի իջվածք՝ քարե աստիճաններով, որտեղ մի ժամանակ կանգնած էր Կակիի տունը։ Ըստ Դիոնիսոսի, նա գողացել է Հերակլեսի կովերին, Հերակլեսը սպանել է նրան մահակով, ավերել քարանձավը և տեղաշարժել Զևսի զոհասեղանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանության էակներ Կատեգորիա:Հռոմեական դիցաբանություն Կատեգորիա:Իտալիան հին հունական դիցաբանության մեջ Կատեգորիա:«Աստվածային կատագերգության» գործող անձինք
Դիտարանի փողոց (Վիբորգ)
Դիտարանի փողոց (Vahtitorninkatu), փողոց Վիբորգի պատմական հատվածում, քաղաքի ամենահին փողոցներից մեկը։ Անցնում է Հարավային պատվարի փողոցից դեպի Պյոտր Լադանովի փողոց։
Պատմություն
Վիբորգի կառուցապատումը, որ սկսվել էր 15-րդ դարում, քաոսային էր՝ ոլորուն նեղլիկ փողոցների երկայնքով կառուցվել էին բուրգերյան տներ, հիմնականում` փայտյա։ 1640 թվականին ինժեներ Անդերս Տորստենսոնը հողաշինարար Ա. Ստրենգի օգնությամբ կազմեց շվեդական Վիբորգի առաջին կանոնավոր հատակագիծը, համաձայն որի քաղաքը բաժանված էր սովորական երկրաչափական ուղղանկյունաձև թաղամասերի՝ ուղիղ փողոցներով, որոնց լայնությունը ընդհանուր առմամբ, 8,5 մետր էր։ Չորս ամենակարևոր քաղաքային մայրուղիներից մեկը նոր կառուցված Սուրբ Անդրեասի փողոցն էր (շվեդերեն՝ Sankt Andreas gatan)՝ կողմնորոշված դեպի քաղաքի պաշտպանական պատի համանուն աշտարակը, որը կապված է Վիբորգ ամպրոպի լեգենդի հետ (աշտարակը գտնվում էր Գերման Տիտովի փողոցում գտնվող ներկայիս թիվ 6 շենքի բակում) ։
Քանի որ 1640 թվականի քաղաքի հատակագծում հաշվի չէին առնվել ռելիեֆի առանձնահատկությունները, քաղաքի տաճարից կտրուկ վերելք էր առաջացել ժայռի լանջի երկայնքով, որի վրա գտնվում էր Պահնորդական աշտարակը (ժամանակակից թիվ 10 ա տան տարածքում ) և դարձել էր փողոցի բնորոշ հատկանիշը։ Այն իրականում սկսեց կասեցնել փողոցի հեռանկարը, որն ունեցավ երկրորդ անվանումը` «Դիտարանի փողոց» (Wakttornsgatan, Waktklocksgatan): Սկզբնական անվանումը գործածությունից դուրս էր եկել 18-րդ դարում։ Հատակագծի համաձայն՝ Հողե քաղաքի (Պատվար) տարածքում կառուցվեց փողոցի շարունակությունը, սակայն Քարե քաղաքը և Եղջյուրավոր ամրոցը բաժանող քաղաքի պատը քանդվեց միայն 1740-ականներին։
1710 թվականին, ռուսական զորքերի կողմից Վիբորգը գրավելուց հետո, փողոցը ռուսական քարտեզների վրա կոչվում էր Պոդզորնայա։ Այն կառուցապատվել էր ռուսական կլասիցիզմի ոճի տներով։ 18-րդ և 19-րդ դարերի սկզբին, համաձայն Վիբորգի գլխավոր հատակագծի, որը հաստատվել է ռուս կայսրուհի Եկատերինա II-ի կողմից 1794 թվականին, Սոբորնայա հրապարակի հարևանությամբ կառուցապատվեց  քաղաքի նոր կենտրոնը, որտեղ տեղակայված էին ուղղափառ Սպասո Պրեոբրաժենսկի տաճարը, նահանգապետի տունը և Վիբորգի թատրոնը։
1860-ական թվականներին Ֆինլանդիայի մեծ դքսության պաշտոնական գրագրության մեջ ֆիններեն լեզվի մտնելուց հետո, լայն տարածում գտան Վիբորգի ֆիններեն քարտեզները, որոնց վրա փողոցը կոչվում էր Վահտիտորինինկատու (Vahtitorninkatu), Ֆինլանդիայի անկախության հռչակումից հետո անվան ֆիննական տարբերակը դարձավ պաշտոնական։
Խորհրդա-ֆիննական պատերազմների արդյունքում (1939-1944) փողոցի շենքը մեծապես վնասվել էր, որից հետո այն կոչվեց ժամանակակից անվանումով (1940 թվականից)։
Փողոցին կից այսպես կոչված Սոլբերգի թաղամասը (որը ձևավորվել էր Ամրոցային, Կրասնոարմեյսկայա, Դիտարանի աշտարակի և Կրասինի փողոցներով) նախատեսվում էր կազմավորել թատերական և ժամանցի համալիր՝ վերականգնելով հին ճակատները ։
Տեսարժան վայրեր
Փողոցում տեղակայված շենքերի մեծ մասն ընդգրկված են մշակութային ժառանգության օբյեկտների գրանցամատյանում` որպես ճարտարապետական հուշարձաններ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիբորգի փողոցներ
Նիդրի ամրոց
Նիդրի ամրոց, 16-րդ դարի աշտարակավոր կառույց Շոտլանդիայի Արևմտյան Լոթիան վարչական տարածքում։ Պատմականորեն հայտնի է եղել նաև որպես Նիդրի Սեթոն կամ Արևմտյան Նիդրի, որպեսզի չշփոթեն Միդլոթիանում գտնվող Էդինբուրգի Նիդրի բնակելի արվարձանի կամ Արևելյան Լոթիանում գտնվող Լոնգնիդրի գյուղի հետ ։
Աշտարակը կառուցվել է մոտավորապես 1500 թվականին լորդ Սեթոնի կողմից։ Մարի Ստյուարտը Լոխ Լիվեն ամրոցից փախչելուց հետո 1568 թվականի մայիսի 2-ին ապաստան է գտել այս ամրոցում ։ Քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում՝ 1572 թվականին, 7-րդ լորդ Ջորջ Սեթոնը կայազոր է տեղադրել ամրոցում ի պաշտպանություն թագուհի Մարիի։ Ըստ տարեգրության՝ ամրոցի վրա երկու հարձակում է գործվել՝ ապրիլին և հունիսին։ Ապրիլին հրամանատարը հետ է մղել գիշերային գրոհը․ նա ծանր փայտե հեծաններ էր կախել աշտարակի շուրջն ու դրանք բաց թողել սանդուղքներով պարիսպներ բարձրացողների վրա։ Էդինբուրգյան դղյակի կայազորն օժանդակել է Նիդրիին՝ հարձակում գործելով Մերչիստոն ամրոցի վրա ։
Մոտավորապես 1680 թվականին ամրոցն անցել է Հոուփ ընտանիքի տիրապետության տակ ու կազմել Հոուփթաուն կալվածքի մաս։ Հուոփ ընտանիքը, որոնք այժմ Լինլիթգոուի մարքիզներն են, 1814 թվականին ստացել է նաև Նիդրիի բարոնների տիտղոսը։ 1990-ական թվականներին Փիթր Ռայթը վերակառուցել է Նիդրի ամրոցը որպես մասնավոր բնակավայր։ Նա նաև նախաձեռնել է ամրոցի և նրա շրջակա տարածքների հնագիտական լայնամասշտաբ պեղումներ։ Լինելով պատմականորեն կարևոր կառույց՝ վերանորոգումից հետո ընդգրկվել է Ա դասի կառույցների ցանկում ։
Քառահարկ L-աձև աշտարակն ունի ցածրիկ եզրապատ և 17-րդ դարում ավելացված փոքրիկ աշտարակ։ Նկուղը կամարակապ է, որի վերևում գտնվել է դահլիճը ։
Ամրոցը համառոտակի հիշատակվում է սըր Վալտեր Սքոթի «Աբբատ» վեպի վերին էջերում, որտեղ նկրագրվում է թագուհի Մարիի փախուստը դեպի Անգլիա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամրոցներ Կատեգորիա:Շոտլանդիա Կատեգորիա:Շոտլանդական սահմանային ամրոցներ Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամրոցներ ըստ երկրի
Դևեբոյնու (լեռ, Տավրոս)
Դևեբոյնու, լեռնագագաթ Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգի արևմտյան հատվածում, Ծովք լճից հարավ-արևելք, լիճը շրջապատող լեռների ամենաբարձր գագաթն է։
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Խարբերդի նահանգ
Վերչելլի (գավառ)
Վերչելլիի գավառ (Provincia di Vercelli, Provincia ëd Vërsèj), գավառ Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի հյուսիսարևելյան հատվածում։
Սահմանակից է Շվեյցարիայի Վալե կանտոնին (հյուսիսում) և իտալական Վերբանո Կուզիո Օսսոլա, Նովարա, Պավիա, Թուրին, Բիելա, Վալե դ’Աոստա և Ալեսանդրիա գավառներին ։ 2019 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ իր կազմում ուներ 82 համայնք, զբաղեցնում էր 2081 կմ2 տարածք։ Բնակչության թվաքանակը՝ 176 641 (2012 թվականին այդ ցուցանիշը եղել է 178.856 ), բնակչության խտությունը՝ 85 մարդ/կմ²   ։ Վարչական կենտրոնը Վերչելլի քաղաքն է  ։
Գավառը հայտնի է բրնձի մշակությամբ, որին զգալի տարածքներ են հատկացված։ Տնտեսության եկամտաբեր ճյուղերից է նաև զբոսաշրջությունը, որը բավականին զարգացած է բնության և պատմա-մշակութային մեծաթիվ ու արժեքավոր հուշարձանների առկայության, մշակութային խոշոր միջոցառումների պարբերաբար կազմակերպման շնորհիվ։
Տեսարժան վայրեր
2003 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն Սակրո Մոնտե դի Վարալլո (Sacro Monte di Varallo) տաճարը ներառել է Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Առանձնահատուկ հիշատակության արժանի հուշարձաններից է նաև Վերչելլի քաղաքում գտնվող Սանտ Անդրեա միջնադարյան բազիլիկ եկեղեցին։
Մասնիկ-ալիքային երկվություն
Մասնիկ-ալիքային երկվություն, տեսություն, ըստ որի մատերիան օժտված է ոչ միայն զանգված ունեցող մասնիկի հատկություններով, այլև՝ ալիքի, որն էներգիա է տեղափոխում։ Լինելով քվանտային մեխանիկայի առանցքային հղացքը՝ այս երկվությունը մատնանշում է դասական երկու՝ «ալիք» և «մասնիկ» հասկացությունների անբավարարությունը՝ կատարելապես նկարագրելու քվանտային օբյեկտների վարքը։ Քվանտային մեխանիկայի ստանդարտ մեկնաբանությունները այս պարադոքսը բացատրում են որպես Տիեզերքի հիմնարար հատկություն, մինչ այլ մեկնաբանություններ բացատրում են մասնիկ-ալիքային երկվությունը որպես դիտողի տարբեր սահմանափակումներից բխող երկրորդական, ածանցյալ հետևանք։ Այս մեկնաբանությունը բացատրում է քվանտային օբյեկտների վարքը՝ դիտարկելով լայնորեն կիրառվող Կոպենհագենյան մեկնաբանության տեսանկյունից, որում մասնիկ-ալիքային երկվությունը հանդես է գալիս որպես համապատասխանության այն դրսևորումը, որ երևույթները կարելի է դիտարկել այս կամ այն եղանակով, սակայն ոչ երկուսով միաժամանակ ։
Առաջացումը
Երկվության գաղափարը սկիզբ է առնում լույսի և մատերիայի բնույթի մասին վեճերից, որոնք կային դեռ 17-րդ դարում, երբ Քրիստիան Հյույգենսը և Իսահակ Նյուտոնը առաջ քաշեցին լույսի մասին երկու հակադիր տեսություններ. լույսը կազմված է ալիքներից (Հյույգենս) և լույսը կազմված է մասնիկներից (Նյուտոն)։ Մաքս Պլանկի, Ալբերտ Էյնշտեյնի, Լուի դը Բրոյլի, Արթուր Կոմպտոնի, Նիլս Բորի և այլոց աշխատությունների միջոցով հաստատված արդի գիտական տեսությունն այն է, որ բոլոր մասնիկներն ունեն նաև ալիքային բնույթ և ընդհակառակը ։ Այս երևույթը ստուգվեց ոչ միայն տարրական մասիկների, այլև՝ ատոմների և նույնիսկ մոլեկուլների համար։ Խիստ փոքր ալիքի երկարության պատճառով միկրոսկոպային մասնիկների ալիքային հատկությունները սովորաբար հնարավոր չէ հայտնաբերել
Ալիքային և մասնիկային տեսակետների կարճ պատմությունը
Լույսի բնույթի մասին առաջին հիպոթեզը Արիստոտելինն էր, ով ենթադրում էր, որ լույսը օդ տարրի խախտում է (այսինքն, ալիքային երևույթ)։ Մյուս կողմից, Դեմոկրիտը՝ առաջին «ատոմիստը», գտնում էր, որ տիեզերքի բոլոր տարրերը, ներառյալ լույսը, բաղկացած են անտեսանելի բաղադրիչներից (լույսը Արևի ատոմի ինչ-որ ձև է) ։ 11-րդ դարի սկզբին արաբ գիտնական Ալհազենը գրեց Օպտիկայի մասին առաջին սպառիչ տրակտատը, որտեղ նկարագրեց լույսի բեկումը, անդրադարձումը և ոսպնյակի աշխատանքը ճառագայթման աղբյուրից աչքին հասնող լուսային ալիքների միջոցով։ Նա ենթադրում էր, որ այդ ճառագայթները բաղկացած են լույսի մասնիկներից։ 1630 թ. Ռենե Դեկարտը լույսի մասին իր աշխատության մեջ ներկայացրեց հակադիր տեսակետ, ցույց տալով, որ լույսի վարքը կարելի է վերստեղծել՝ մոդելավորելով ալիքանման խախտումներ ունիվերսալ միջավայրում («պլենումում»)։ 1670 թ. Իսահակ Նյուտոնը առաջ քաշեց և հետագա երեսուն տարիների ընթացքում զարգացրեց լույսի բնույթի մասին իր հաղթանակող մասնիկային հիպոթեզը, փաստելով, որ կատարելապես ուղիղ գծերը լույսի անդրադարձման ժամանակ վկայում են լույսի մասնիկային բնույթի մասին. միայն մասնիկները կարող են տարածվել այդպիսի ուղիղ գծերով։ Բեկումը նա բացատրում էր որպես մասնիկների արագացում՝ ավելի խիտ միջավայր մտնելիս։ Գրեթե նույն ժամանակ Նյուտոնի ժամանակակիցներ Ռոբերտ Հուկը և Քրիստիան Հյույգենսը, իսկ ավելի ուշ՝ նաև Օգյուստեն Ֆրենելը մաթեմատիկորեն կատարելագործեցին ալիքային տեսակետը՝ ցույց տալով, որ եթե լույսը տարբեր միջավայրերում տարածվում է տարբեր արագություններով (օրինակ՝ օդում և ջրում), ապա բեկումը կարելի է հեշտությամբ բացատրել որպես լույսի ալիքների՝ միջավայրից կախված տարածում։ Արդյունքում Հյույգենս-Ֆրենելի սկզբունքը մեծ հաջողությամբ նկարագրում է լույսի վարքը և հետագայում, օժանդակություն գտնելով Թոմաս Յունգի՝ կրկնակի ճեղքով ինտերֆերենցիայի շնորհիվ, հաղթանակ է տանում լույսի մասնիկային բնույթը սատարողների հանդեպ ։
Մասնիկային տեսությանը վերջնական հարված հասցրեց Ջեյմս Կլարկ Մաքսվելի այն հայտնագործությունը, որ Մաքսվելի հավասարումները թեթևակի ձևափոխելով՝ կարելի է նկարագրել տատանվող էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի ինքնատարածվող ալիքները։ Այս էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման արագությունը հաշվարկից ստացվում է լույսի արագությունը։ Շատ արագ պարզ դարձավ, որ տեսանելի լույսը, ուլտրամանուշակագույն լույսը և ինֆրակարմիր լույսը տարբեր հաճախությամբ էլեկտրամագնիսական ալիքներ են։ Թվում էր, թե սա ալիքային տեսության վերջնական հաղթանակն է։
19-րդ դարը ոչ միայն լույսը նկարագրող ալիքային տեսության, այլև՝ մատերիան նկարագրող ատոմային տեսության հաջողությունների վկան էր։ 1789 թ. Անտուան Լավուազեն հիմնովին տարանջատեց քիմիան ալքիմիայից՝ խստություն և ճշգրտություն մտցնելով լաբորատոր տեխնիկաների մեջ, ինչի շնորհիվ կարողացավ հայտնաբերել զանգվածի պահպանման օրենքը և դասակարգել բազմաթիվ նոր քիմիական տարրեր ու միացություններ։ Սակայն այս հիմնական քիմիական տարրերերի բնույթը անհայտ էր մնում։ 1799 թ. Ժոզեֆ Լուի Պրուստը հայտնաբերեց բաղադրության հաստատունության օրենքը, ինչը նպաստեց քիմիայի զարգացմանը և 1803 թ. մղեց Ջոն Դալտոնին՝ վերարծարծել դեմոկրիտյան տեսությունը՝ ասելով, որ քիմիական տարրերն անտեսանելի ենթաբաղադրիչներ են, ինչով և բացատրվում է թթվածնի հարաբերակցությունը տարբեր մետաղական օքսիդներում (օրինակ՝ SnO և SnO_2 համապատասխանաբար թթվածնի 1:2 հարաբերակցություն կա)։ Սակայն Դալտոնը և այլ քիմիկոսներ այդ ժամանակ չէին պատկերացնում, որ որոշ տարրեր հանդիպում են միատոմ ձևով (օրինակ՝ հելիումը), իսկ որոշ տարրեր՝ երկատոմ (օրինակ՝ ջրածինը), կամ որ ջուրը H_2O է, ոչ թե HO։ Այսպիսով այդ ժամանակ ատոմական զանգվածները փոփոխական էին և հաճախ ոչ ճիշտ։ HO-ի ձևավորումը երկու մաս ջրածնի գազով և մեկ մաս թթվածնի գազով պահանջում էր թթվածնի ատոմի կիսում, ինչը նույնպես խնդիր էր, որի լուծումը տվեց Ամադեո Ավոգադրոն՝ ուսումնասիրելով գազերի ծավալները հեղուկներից և պինդ մարմիններից նրանց առաջացման ժամանակ։ Ավոգադրոյի օրենքը ցույց էր տալիս, որ տարրական գազերի հավասար ծավալները պարունակում են հավասար թվով ատոմներ, որով և ցույց տրվեց, որ H_2O-ն կազմված է երկու մաս H_2-ից և մեկ մաս O_2-ից։ Հայտնաբերելով երկատոմ գազերը՝ Ավոգադրոն դրանով լրացրեց հիմնական ատոմային տեսությունը՝ հնարավորություն տալով ձևակերպել և դասակարգել առավել հայտնի միացությունների ճշգրիտ մոլեկուլային բանաձևերը, ինչպես նաև ատոմների զանգվածները։ Դասական ատոմային տեսության վերջնական ամփոփումը տվեց Դմիտրի Մենդելեևը՝ ստեղծելով տարրերի պարբերական աղյուսակը։ Մենդելեևի աղյուսակում կային շատ բացեր, ինչը քննադատները մեկնաբանեցին որպես ձախողում, սակայն ընթացքում հայտնաբերվող տարրերը կատարելապես լրացնում էին աղյուսակի թափուր տեղերը, և պարբերական աղյուսակի այս հաջողությունը վերջնականապես ստիպեց ատոմային տեսությանը հակադրվողներին՝ ընդունել այն։
Էլեկտրականության մասնիկները
19-րդ դարի վերջին ատոմային տեսությունը զարգացել էր այնքան, որ դրա միջոցով բացատրվում էին ատոմի բնույթը և քիմիական ռեակցիաների գործողությունները։ Էլեկտրականությունը, որը նախկինում ենթադրվում էր հոսուն, այժմ հասկացվում էր որպես էլեկտրոն կոչված մասնիկների հոսք։ Դա առաջին անգամ ցույց տվեց Ջ. Ջ. Թոմսոնը 1897 թ., երբ կատոդային ճառագայթման խողովակի միջոցով ցույց տվեց, որ էլեկտրական լիցքը տարածվում է վակուումում (ինչը դասական տեսության մեջ ունի անվերջ դիմադրություն)։ Քանի որ վակուումը էլեկտրական հոսքի տարածման համար միջավայր չի ներկայացնում, այս հայտնագործությունը կարելի է բացատրել միայն բացասական լիցք կրող և վակուումում շարժվող մասնիկներով։ Այս էլեկտրոնային հոսքը ի հեճուկս դասական էլեկտրադինամիկայի էր, որը շատ տարիներ էլեկտրականությունը հաջողությամբ բացատրում էր որպես հոսք։ (ինչի հանգեցրեց էլեկտրական մարտկոցների, էլեկտրաշարժիչների, դինամոների և աղեղնավոր լամպերի հայտնագործմանը)։ Էլեկտրական լիցքի և էլեկտրամագնիսականության սերտ առնչությունը նկարագրվում էր Մայքլ Ֆարադեյի և Ջեյմս Մաքսվելի հայտնագործություններով։ Էլեկտրամագնիսականությունը համարվում էր լիցքավորված էլեկտրական կամ մագնիսական դաշտի (ինչը իր հերթին դիտարկվում էր որպես անընդհատ, ալիքանման գոյ) առաջացրած ալիք, իսկ էլեկտրական լիցքը՝ անապացուցելի։ Միևնույն ժամանակ դասական էլեկտրադինամիկան միակ անավարտ տեսությունը չէր։
Ճառագայթման քվանտացումը
Սև մարմնի ճառագայթումը՝ էլեկտրամագնիսական էներգիայի ճառագումը տաքացած մարմնից, հնարավոր չէր բացատրել միայն դասական դատողություններով։ Դասական մեխանիկայի՝ հավասար բաշխման թեորեմը, բոլոր դասական թերմոդինամիկական տեսությունների հիմքը, պնդում էր, որ օբյեկտի էներգիան հավասարաչափ բաշխվում է օբյեկտի տատանողական մոդերի միջև։ Սա լավ աշխատում էր այնպիսի ջերմային օբյեկտներ նկարագրելիս, որոնց տատանողական մոդերը սահմանվում էին որպես իրենց բաղադրիչ ատոմների արագություններ, իսկ արագությունների բաշխումը համապատասխանում էր փորձնական արդյունքներին։ Միջին արագությունից շատ մեծ արագությունները արտահայտում էին այն փաստը, որ կինետիկ էներգիան քառակուսային է՝ արագության կրկնապատկումը պահանջում էր քառակի էներգիա, այսպիսով բարձր էներգիական մակարդակներ զբաղեցնող ատոմները (մեծ արագությունները) արագ կրճատվում էին, քանի որ կայուն, հավասարաչափ բաշխումը կարող էր գրգռել համեմատաբար քիչ թվով ատոմներ։ Բաշխման մեջ պիտի որ գերակշռեին փոքր արագություններով մոդերը, քանի որ դրանց քիչ էներգիա էր հարկավոր, և առաջին հայացքից զրոյական արագությամբ մոդերը պահանջում էին զրո էներգիա, և այսպիսի էներգիական բաշխումը պիտի պարունակեր անվերջ թվով ատոմներ։ Սակայն սա տեղի կունենար միայն ատոմների փոխազդեցության բացակայության դեպքում. երբ թույլատրված են բախումներ, փոքր արագությամբ մոդերը անմիջապես ճնշվում են մեծ էներգիաներով ատոմների կողմից՝ դառնալով բարձր էներգիական մոդեր։ Հավասարակշռտությունը արագ հաստատվում է, երբ ատոմների մեծ մասը զբաղեցնում է օբյեկտի ջերմաստիճանին համեմատական ջերմաստիճան (այսպիսով սահմանելով ջերմաստիճանը որպես օբյեկտի միջին կինետիկ էներգիա)։
Հյույգենսը և Նյուտոնը
Լույսի ընդգրկուն տեսությունը ամենավաղը առաջարկեց Քրիստիան Հյույգենսը, ով առաջադրեց լույսի ալիքային տեսությունը և մասնավորապես ցույց տվեց, որ ալիքները, ինտերֆերենցվելով, կարող են կազմել ալիքային ճակատ և տարածվել ուղիղ գծով։ Սակայն այս տեսությունը այլ հարցերում դժվարություններ ունեցավ, և շուտով, Նյուտոնի մասնիկային տեսության հետևանքով հայտնվեց ստվերում։ Ըստ Նյուտոնի՝ լույսը բաղկացած է փոքր մասնիկներից, ինչի միջոցով նա կարողացավ հեշտությամբ բացատրել անդրաֆարձումը։ Համեմատաբար դժվարությամբ նա բացատրեց նաև բեկումը ոսպնյակներում և ծիածանի երևույթը՝ լույսը դիսպերսելով պրիզմայում։ Նոյւտոնի մասնիկային տեսակետը գրեթե մեկ դար մնաց հաղթանակող ։
Յունգը, Ֆրենելը, Մաքսվելը
19-րդ դարի վերջին Ջեյմս Մաքսվելը լույսը բացատրեց որպես էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածում՝ ելնելով Մաքսվելի հավասարումներից։ Այս հավասարումները փորձնականորեն ստուգվեցին Հերցի կողմից 1887 թ., և ալիքային տեսությունը լայնորեն ընդունելի դարձավ։
Պլանկի բանաձևը սև մարմնի ճառագայթման համար
1901 թ. Մաքս Պլանկը հրապարակեց մի վերլուծություն, որը հաջողությամբ ներկայացնում էր ճառագայթող մարմնից առաքված լույսի դիտվող սպեկտրը։ Դրա համար Պլանկը հատուկ մաթեմատիկական ենթադրություն արեց, որ տատանակի (սև մարմնի ատոմների) էներգիան քվանտացվում է։ Ավելի ուշ Էյնշտեյնը առաջարկեց, որ ոչ թե ճառագայթող ատոմների էներգիան է քվանտացվում, այլ՝ էլեկտրամագնիսական ճառագայթումն ինքնին քվանտացված է։
Էյնշտեյնի բացատրությունը ֆոտոէֆեկտի համար
1905 թ. Ալբերտ Այնշտայնը ներկայացրեց ֆոտոէլեկտրական երևույթի բացատրությունը. մինչ այդ անհանգստացնող փորձ, որը լույսի ալիքայն տեսությունը անզոր էր բացատրելու։ Էյնշտեյնը հիմնվեց մի կանխադրույթի վրա, ըստ որի գոյություն ունեն ֆոտոններ՝ լույսի էներգիայի քվանտներ, որոնք օժտված են մասնիկային հատկություններով։
Ֆոտոէլեկտրական երևույթում դիտվում է, որ որոշ մետաղներ լուսավորելու հետևանքով շղթայում դիտվում է էլեկտրական հոսանք։ Ամենայն հավանականությամբ, լույսը մետաղից էլեկտրոններ է պոկում, ինչն էլ պատճառ է դառնում հոսանքի։ Սակայն կալիումի օրինակով դիտարկվող դեպքում կարելի է ասել, որ նույնիսկ աղոտ կապույտ լույսը ունակ է հոսանք առաջացնելու, մինչդեռ ժամանակի տեխնոլոգիաներով հնարավոր ամենապայծառ կարմիր լույսը հոսանք չի ստեղծում։ Համաձայն լույսի և նյութի դասական տեսության, լուսային ալիքի ինտենսիվությունը կամ լայնույթը համեմատական է դրա պայծառությանը. պայծառ լույսը պետք է բավական հզոր լիներ հոսանք առաջացնելու համար։ Սակայն այդպես չէր։ Այս առեղծվածը Էյնշտեյնը բացատրեց՝ որպես աքսիոմ ընդունելով, որ էլեկտրոնները կարող են էլեկտրամագնիսական դաշտից էներգիա ստանալ միայն ընդհատ բաժիններով (քվանտներով, որոնք կոչվեցին ֆոտոններ). E էներգիայի բաժինը կապված է լույսի f հաճախության հետ
առնչությամբ, որտեղ \hbar-ը Պլանկի հաստատունն է (6.626 × 10^{-34} Ջոուլ·վայրկյան)։ Միայն բավարար մեծ հաճախությամբ (որոշակի շեմային արժեքից բարձր) ֆոտոնները կարող են էլեկտրոն պոկել։ Օրինակ, կապույտ լույսի ֆոտոնները բավարար էներգիա ունեն՝ էլեկտրոնը մետաղից ազատելու համար, սակայն կարմիր լույսինը չունեն։ Շեմային հաճախությունից բարձր հաճախությամբ ավելի ինտենսիվ լույսը կարող է ավելի շատ էլեկտրոններ ազատել, սակայն դրանից ցածր հաճախությամբ լույսը, անկախ ինտենսիվությունից (ժամանակի տեխնոլոգիաներով հնարավոր), էլեկտրոն չի կարող պոկել։ Այս օրենքը «խախտելու» համար կպահանջվեր խիստ բարձր ինտենսիվությամբ լազեր, ինչը դեռևս հայտնագործված չէր։ Ինտենսիվությունից կախվածության երևույթը այժմ մանրամասն ուսումնասիրված է նման լազերներում
1921 թ. ֆոտոէֆեկտի բացատրության համար Էյնշտեյնը Նոբելյան մրցանակ ստացավ։
Դը Բրոյլի ալիքի երկարությունը
1924 թ. Լուի դը Բրոյլը ձևակերպեց դը Բրոյլի հիպոթեզը, ըստ որի՝ ոչ միայն լույսը, այլև ամբողջ մատերիան ունի ալիքային բնույթ։ Ալիքի երկարությունը (նշանակված է \lambda) և իմպուլսը ( p) կապված են
առնչությամբ։ Սա վերը բերված Այնշտայնի հավասարման ընդհանրացումն է, քանի որ ֆոտոնի իմպուլսը տրվում է բանաձևովմ իսկ ալիքի երկարությունը (վոկուումում)՝  բանաձևով, որտեղ c-ն լույսի արագությունն է վակուումում։
Դը Բրոյլի բանաձևը երեք տարի անց հաստատվեց էլեկտրոնների (որոնք ֆոտոններից տարբերվում են հանգստի զանգվածով) համար՝ էլեկտրոնների դիֆրակցիայի երկու անկախ փորձերով։ Աբերդինի համալսարանում Ջորջ Թոմսոնը էլեկտրոնների փունջը բարակ մետաղե թաղանթով անցկացնելով՝ ստացավ կանխատեսված ինտերֆերենցիայի պատկերը։ Բելի լաբորատորիայում Քլինթոն Դեյվիսոնը և Լեսեր Ջերմերը նույնպիսի պատկեր ստացան բյուրեղական ցանցի միջոցով։
1929 թ. դը Բրոյլը իր հիպոթեզի համար Նոբելյան մրցանակ ստացավ։ Թոմսոնը և Դեյվիսոնը Նոբելյան մրցանակ ստացան 1937 թ.՝ փորձերի համար։
Հայզենբերգի անորոշությունների սկզբունքը
Քվանտային մեխանիկայի իր աշխատությունում Վերներ Հայզենբերգը ձևակերպեց իր անորոշությունների սկզբունքը, ըստ որի
Սկզբում Հայզենբերգը սա բացատրեց որպես չափման պրոցեսի հետևանք. կոորդինատի ճշգրիտ չափումը խախտում է իմպուլսը և ընդհակառակը։ Ներկայումս կարծիք կա, որ դա միայն մասնակիորեն է բացատրում երևույթը. անորոշությունն ինքնին գոյություն ունի մասնիկում, նույնիսկ մինչև փորձն անցկացնելը։
Փաստացի անորոշությունների սկզբունքի ժամանակակից բացատրությունը, որը ընդլայնում է Բորի և Հայզենբերգի Կոպենհագենյան մեկնաբանությունը, առանցքային կախում ունի մասնիկի ալիքային բնույթից. ճիշտ ինչպես իմաստ չունի քննարկել ալիքի քճգրիտ դիրքը լարի վրա, այնպես էլ մասնիկը չունի կատարելապես ճշգրիտ կոորդինատներ, նմանապես, ճիշտ ինչպես իմաստ չունի քննարկել լարով տարածվող «պուլսային» ալիքի երկարությունը, մասնիկը չունի կատարելապես ճշգրիտ իմպուլս (ինչը համապատասխանում է ալիքի երկարության հակադարձին, տե՛ս ալիքային թիվ)։ Ավելին, երբ կոորդինատը համեմատաբար լավ է որոշված, ալիքը պուլսանման է և ունի շատ վատ որոշված ալիքի երկարություն (հետևաբար և իմպուլս)։ Եվ հակառակը. երբ իմպուլսը (հետևաբար ալիքի երկարությունը) համեմատաբար լավ են որոշված, ալիքը երկար ու սինուսային տեսք ունի, հետևաբար՝ վատ որոշված դիրք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քվանտային ֆիզիկա
Եզնարոտի լեռներ
Եզնարոտի լեռներ, լեռներ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Բարգուշատի լեռնահամակարգում, Աղվանի գյուղից 1 կմ հյուսիս։ Առավելագույն բարձրությունը՝ Չըռչըռ լեռ (2280 մ)։ Երկարությունը՝ 10 կմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռնաշղթաներ
Մուհամմադու Բուհարի
Մուհամմադու Բուհարի (Muhammadu Buhari, ), նիգերիացի պետական գործիչ, պետության գլուխը՝ 1983-1985 թվականներին։ 2015 թվականին ընտրվել է Նիգերիայի նախագահի պաշտոնում, իսկ 2019 թվականին՝ վերընտրվել ։
Կենսագրություն
Բուհարին դպրոցական կրթությունն ստացել է Կացինա քաղաքում, բայց այս մասին արժանահավատ հաստատում չի պահպանվել։ 2015 թվականի նախագահական ընտրությունների թեկնածու լինելու համար նա պետք է իր փաստաթղթերը ներկայացնելիս պատկան մարմիններին ներկայացներ նաև դպրոցի ավարտական վկայականը (որպեսզի հաստատեր կրթական նվազագույն գիտակությունը՝ ինչպես պահանջում է Սահմանադրությունը), բայց չկարողացավ դա անել։ 2019 թվականին ։
1961 թվականին Բուհարին ընդունվեց Կադունի Թագավորական ռազմական քոլեջ։ 1962 թվականին նրան ուղարկեցին Մեծ Բրիտանիա, որպեսզի Ալդերշոտում սովորի կադետական դպրոցում։ Մեծ Բրիտանիայից վերադարձավ 1963 թվականին՝ կրտսեր լեյտենանտի զինվորական աստիճանով, ստացավ դասակի հրամանատարության իրավունք։ Դասակը տեղակայված էր երկրի հարավում՝ Աբեկոուտում։ Որոշ ժամանակ նա ծառայել է Կոնգոյում՝ ՄԱԿ-ի՝ «կապույտ սաղավարտների» համակազմում, հետո ուսումը շարունակեց Մեծ Բրիտանիայում ։
1975 թվականի հեղաշրջումից հետո նշանակվեց Հյուսիսարևելյան ռեգիոնի զինվորական գուբերնատոր, ավելի ուշ՝ 1976 թվականին, երբ ռեգիոնը բաժանվեց երեք նահանգների, նշանակվեց նորաստեղծ Բորնո նահանգի զինվորական գուբերնատոր ։ 1977 թվականին կառավարությունն ստեղծեց Նիգերիական ազգային նավթային կորպորացիա (NNPC), իսկ Բուհարին ստացավ նավթի և բնական ռեսուրսների դաշնային կոմիսարի պաշտոնը, որը ենթադրում էր NNPC-ի նախագահությունը ։
1983 թվականի դեկտեմբերի 31-ին՝ ռազմական հաջող հեղափոխությունից հետո, երբ տապալվեց նախագահ Շեհու Շագարին, գեներալ-մայոր Բուհարին գլխավորեց պետությունը։ Մինչ հեղափոխությունը Բուհարին ղեկավարում էր Ջոս քաղաքի զրահատանկային դիվիզիան։ Մուհամմադ Բուհարին արդարացված էր համարում երկրում իշխանությանը զավթումը ռազմական ճանապարհով, քանի որ, նրա կարծիքով, քաղաքացիական կառավարությունն անհուսալիորեն կոռումպացված էր։ Զինվորականների՝ իշխանության գալուց հետո, աշխատանքից ուշանալու համար հանրային ստորացում էր սպասվում (ուշացողները պարտավոր էին գորտի պես ցատկոտել) ։
Բուհարին նաև հրամայեց սահմանափակել մամուլի ազատությունը և ռեժիմի հակառակորդներին կալանքի տակ պահել՝ մինչև պաշտոնական մեղադրանքների հրապարակումը ։ Բացի այդ, նա արգելեց նաև աշխատողների գործադուլները և Նիգերիայում հիմնեց Գաղտնի ոստիկանություն (Անվտանգության ազգային կազմակերպություն) ։ Նրա իշխանության օրոք հայտնի երաժիշտ և քաղաքական քննադատ Ֆելա Կուտին դատապարտվեց 10 տարվա ազատազրկման։ Amnesty International կազմակերպությունը քննադատեց այդ դատավճիռը և գործի նյութերն անվանեց մոգոնած ։
2003, 2007 և 2011 թվականներին առաջադրում է իր թեկնածությունը նախագահական ընտրություններում, բայց ամեն անգամ զբաղեցնում է երկրորդ տեղը։
Հաղթել է 2015 թվականի նախագահական ընտրություններում, որոնք կայացան մարտի 28-ին։ Այս ընտրություններում նա պարտության մատնեց այդ պահին Նիգերիայի գործող նախագահ Գուդլակ Ջոնաթանին՝ հավաքելով 15 424 921 ձայն՝ Ջոնաթանի 12 853 162 ձայնի դիմաց։ Բուհարին հաղթել է 21 նահանգներում, հատկապես՝ հյուսիսում, իսկ Ջոնաթանը հիմնական ձայներն ստացել է հարավային 15 նահանգներում և դաշնային մայրաքաղաքային տարածքում ։
Ընտրություններում տարած հաղթանակից հետո լայնամասշտաբ հարձակում գործեց Բոկո Հարամ խմբավորման դիրքերի վրա։ 2015 թվականի դեկտեմբերին հայտարարեց Բոկո Հարամի «տեխնիկական պարտության» մասին։ Այնուամենայնիվ, Բոկո Հարմարի վրա կատարվող հարձակումները շարունակվում էին նաև հետագայում ։
Բուհարին կոռուպցիայի դեմ պայքարի միջոցներ ձեռք առավ։ 2015 թվականին հիմնվեց Նիգերիայի նախագահին կից կոռուպցիայի դեմ պայքարի խորհուրդ։ 2016 թվականի դեկտեմբերին նշանակվեցին պարգևատրումներ նրանց համար, ովքեր Նախագահին կից կոռուպցիայի դեմ պայքարի խորհրդին կիրազեկեին այն բոլոր դեպքերի մասին, որոնցում առկա կոռուպցիոն մեխանիզմ, ինչպես նաև այն դեպքում, երբ քաղաքացիները տեղեկատվություն կտրամադրեին հարկերի վճարումներից խուսափելու մասին ։
2017 թվականի ապրիլին ընդունվեց Տնտեսական զարգացման և աճի եռամյա ծրագիրը (ERGP): Նա ենթադրում էր մակրոտնտեսական իրավիճակի կայունացում, գյուղատնտեսության և պարենամթերքի անվտանգության զարգացում, էներգետիկ սեկտորի արդյունավետության բարձրացում, տրանսպորտային ինֆրակառուցվածքի բարելավում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նիգերիայի նախագահներ
Միքայել Չայլախյան փողոց (Երևան)
Միքայել Չայլախյան փողոց, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի Այգեստան թաղամասում։ Անվանումն ստացել է հայ ֆիտոֆիզիոլոգ, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի և ՀԽՍՀ գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ Միքայել Չայլախյանի պատվին։
Տվյալներ
Սկսվում է Չարենցի փողոցի թիվ 1 շենքի մոտից («Հայնախագիծ» բաց բաժնետիրական ընկերություն), ձգվում դեպի հարավ-արևելք, հասնում Այգեստանի 10-րդ փողոցի սկիզբ ։
Նախկինում կոչվել է Այգեստանի 9-րդ փողոց։ Ներկայիս անվանումն ստացել է Երևանի ավագանու 2022 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ, որով Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի Այգեստան թաղամասի մի շարք փողոցներ անվանակոչվել են մեծանուն համալսարանականների անուններով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Ավելուի
Ավելուի (Aveluy), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 513 մարդ, բնակչության խտությունը` 77.26 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.64 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 135 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 30 կմ հյուսիս-արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին կար 311 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 218-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 93։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,1 %։ 218 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 201 անձ (114 տղամարդ և 87 կին)։ Գործազուրկ են եղել 17 անձ (6 տղամարդ և 11 կին)։ 93 անաշխատունակներից 29 եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 37-ը` թոշակառուներ, իսկ 27-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Նատրիումի դեկակարբոնիլդիքրոմատ
Ֆիզիկական հատկություններ
Նատրիումի դեկակարբոնիլդիքրոմատը առաջացնում է դեղին բյուրեղներ, անկայուն է օդում (դյուրավառություն)։ Լուծվում է ջրում, տետրահիդրոֆուրանում, պիրիդինում, ացետոնում, ացետոնիտրիլում, չի լուծվում դիօքսանում, դիէթիլ եթերում։
1993 թվականը գրականության մեջ
ԱՄՆ
Համաշխարհային ֆանտազիա մրցանակ, որը տրվել է Տիմ Պաուերսին «Last Call» վեպի համար։
Կաղնի միրզինատերև
Կաղնի միրզինատերև, հաճարազգիների ընտանիքի կաղնի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Մշտադալար ծառ է՝ մինչև 18 մ բարձրությամբ։ Ընձյուղները սկզբում աղվամազա 12 Հայաստանի դենգլոֆլորան պատ են, այնուհետև մերկ։ Բողբոջները երկարավուն են, 7-8 մմ երկարությամբ բթավուն։ Կոթունների երկարությունը հասնում է 1-2 սմ-ի։ Տերևները երկարավուն շտարաձև են, սկզբնական շրջանում աղվամազապատ, հետագայում մերկ, վերևի կողմից կանաչ են, փայլուն, միջին մասից վերև՝ սղոցաեզր, յուրաքանչյուր կողմից 11-15 կողմնային ջղերով։ Կաղինները գտնվում են կարճ պտղակոթունների վրա, միայնակ կամ մի քանիսը միասին, 1,5—3 սմ երկարությամբ։ Պտղագավաթը խոր-թասանման է, արտաքինից պատված մետաքսանման աղվամազով։
Տարածվածություն
Բնական պայմաններում տարածված է Ճապոնիայում՝ Կյու-Սյու, Սիկոկու, Հոնդո կղզիներում, Կորեայում և այլուր։ Եվրոպա է Ներմուծվել 1854 թվականին։ Լայնորեն է տարածված սևծովյան մերձարևադարձային շրջաններում։ Հայաստան է ներմուծվել 60-ական թվականներին և ներկայումս աճում է Իջևանի դենդրարիում։ Չնայած թեթևակի ցրտահարվում է, այնուամենայնիվ բավականին լավ է աճում՝ հասնելով 4-5 մ բարձրության ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հաճարազգիներ
Թախթմացրա (գետ)
Թախթմացրա, գետ Ճորոխի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Էշեքսրթի լեռներից։ Հոսում է Սպերի գավառի տարածքով և աջից միանում է Ճորոխին։ Սրա հովտում էր գտնվում Թաղթմացրա գյուղը ։
Ելակ (լեռնագագաթ)
Ելակ, Էլյակ, լեռնագագաթ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Ոսկեպարի լեռներում, Ջուջևան գյուղից 1,5 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրություն 1361 մ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռներ
Թանըշմա
Թանըշմա, լեռ Թուրքիայի Աղրըի մարզում, Հայկական Պար լեռնաշղթայում, Ալաշկերտ գյուղաքաղաքից 45 կմ հյուսիս֊արևմուտք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական Պար Կատեգորիա:Աղրըի մարզի լեռներ
Ելակ (գետ)
Ելակ, գետ Տավուշի մարզում։ Սկիզբ է առնում Ոսկեպարի լեռների հյուսիսային լանջերից և Ադրբեջանի սահմանում աջից միախառնվում Կողբ գետին։ Երկարությունը՝ 10 կմ ։
Վիտալի Բալասանյան
Վիտալի Միխայիլի Բալասանյան (մարտի 5, 1959, Ասկերան, ԼՂԻՄ, ԱԽՍՀ), ռազմական, պետական, քաղաքական գործիչ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից, Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր, Արցախի Հանրապետության Անվտանգության խորհրդի նախկին քարտուղար, «Արցախի հերոս»։
Ելակ (գետ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր Կատեգորիա:Կողբ գետի վտակներ
Վիտալի Բալասանյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1959 թվականի մարտի 5-ին, Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի Ասկերան ավանում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտել է ծննդավայրում։ 1977-1979 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։ 1990 թվականին ավարտել է Երևանի կոոպերատիվ առևտրի տեխնիկումը, 2011 թվականին՝ Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանը։
Աշխատանքային գործունեությունը սկսել է 1976 թվականին՝ որպես Ասկերանի շրջանի հասարակական սննդի հիմնարկ-ձեռնարկության տաղավարի վարիչ, ապա՝ արտադրության պետ-փոխտնօրեն։ Այստեղ աշխատել է մինչև 1990 թվական։ 1990 թվականին ընտրվել է Ասկերանի շրջանի Ինքնապաշտպանական ուժերի հրամանատար։ 1991 թվականին ընտրվել է Արցախի Հանրապետության առաջին գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ 1992 թվականի օգոստոսին նշանակվել է Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի Ասկերանի պաշտպանական շրջանի հրամանատար, 1996-1998 թվականներին՝ հանդիսացել զորամիավորման հրամանատար, 1998-1999 թվականներին՝ Արցախի Պաշտպանության բանակի հրամանատարի տեղակալ, 1999 թվականի սեպտեմբերից՝ Արցախի պաշտպանության նախարարի տեղակալ։
2000 թվականի մարտին Վիտալի Բալասանյանին շնորհվել է գեներալ-մայորի զինվորական կոչում։ 2000-2005 թվականներին եղել է «Արցախի պատերազմի վետերանների միություն» հասարակական կազմակերպության նախագահ։ 2005 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է Արցախի 4-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր։ Հանդիսացել է Ազգային Ժողովի պաշտպանության, անվտանգության և օրինապահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Պատգամավորական գործունեությունն իրականացրել է «ՀՅԴ-Շարժում-88» խմբակցության կազմում։ 2007-2010 թվականներին եղել է Արցախի նախագահի խորհրդական։
2010 թվականի մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ՀՅԴ համամասնական ցուցակով ընտրվել է Արցախի 5-րդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր։ Դարձել է Ազգային Ժողովի պաշտպանության, անվտանգության և օրինապահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի և «Դաշնակցություն» խմբակցության անդամ։ 2012 թ. Արցախի նախագահական ընտրություններին մասնակցելու համար հեռացվել է «Դաշնակցություն» խմբակցությունից և դարձել անկախ պատգամավոր։ 2011 թվականից «Հավատք» բարեգործական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահն է։ Անկուսակցական է։
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ, երեք թոռ։
Մարտական ուղին
Զինվորական որևէ կրթություն չունեցող Վիտալի Բալասանյանը Ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ փառահեղ մարտական ուղի է անցել՝ Ասկերանի շրջանի ինքնապաշտպանական ուժերի հրամանատարից հասնելով մինչև դիվիզիայի հրամանատարի և Պաշտպանության բանակի հրամանատարի տեղակալի պաշտոններին՝ արժանանալով գեներալ-մայորի զինվորական կոչման։
Նրա հրամանատարությամբ Ասկերանի գունդը մարտական գործողությունների ժամանակ պաշտպանության բնագիծ ուներ՝ ձախից Խաչեն գետը, ձգվելով մինչև Վազգենաշեն (Ավդալ-Գյուլափլի), որը հարակից էր Աղդամ քաղաքին և շրջանին, իսկ արևմտյան մասից՝ Քաշաթաղի (այն ժամանակ՝ Լաչինի շրջանը), քանի որ Ասկերանի շրջանը հարակից էր Լաչինի և Աղդամի շրջաններին։ Ասկերանի պաշտպանական շրջանի վաշտերի մեծամասնությունը մասնակցություն է ունեցել Շուշիի և Լաչինի ազատագրմանը։ Լաչինի շրջանի հյուսիսային գյուղերի ազատագրման մի շարք օպերացիաներ ղեկավարվել է անձամբ Վիտալի Բալասանյանի կողմից։
Գունդը մասնակցել է Մարտակերտի ուղղությամբ մղվող պաշտպանական և հարձակվողական մարտերին։ 1993 թվականի ապրիլին Քարվաճառի ազատագրմանը Մարտակերտում (Դրմբոնում) տեղակայված ընդհանուր շտաբի ղեկավարն է եղել, իսկ Քարվաճառի ուղղության ընդհանուր հրամանատարն էր Մոնթե Մելքոնյանը (Ավոն)։
1994 թվականին, երբ Ադրբեջանը հակագրոհով մտավ Քարվաճառի մի շարք բնակավայրեր, ազատագրման ընդհանուր օպերացիան իրագործվել է Վիտալի Բալասանյանի հրամանատարությամբ։ 1993 թվականի հուլիսին Աղդամի օպերացիայի ընդհանուր հրամանատարն է եղել։ Հուլիսի 23-ին ազատագրվել է Աղդամ քաղաքն իր հարակից բնակավայրերով։
Տարբեր ժամանակներում գնդի մի մասը Բալասանյանի հրամանատարությամբ մասնակցել է Հորադիզի ուղղությամբ պաշտպանողական և հարձակողական մարտերի։ Նշված բոլոր ուղղություններում գունդը գրանցել է մշտական հաջողություններ։
Քաղաքական գործունեությունը
Վիտալի Բալասանյանի քաղաքական գործունեությունը սկսվում է դեռևս 1991 թվականին, երբ նա ընտրվում է Արցախի առաջին գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ Այնուհետև երկու անգամ ևս Բալասանյանը պատգամավորի մանդատ է զբաղեցրել Արցախի օրենսդիր մարմնում։ 2005 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում «ՀՅԴ-Շարժում-88» դաշինքի համամասնական ցուցակով ընտրվել է Արցախի 4-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր, եղել պաշտպանության, անվտանգության և օրինապահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 2010 թվականին պատգամավոր է ընտրվել ՀՅԴ համամասնական ցուցակով։ 2010-2012 թվականներին հանդիսանում էր «Դաշնակցություն» խմբակցության անդամ։ 2007-2010 թվականներին եղել է նաև ԼՂՀ նախագահի խորհրդական։ 2012 թվականի ապրիլի 28-ին Վիտալի Բալասանյանն իր թեկնածությունն է առաջադրել ԼՂՀ նախագահի ընտրություններում։ 2012 թվականից ԼՂՀ ԱԺ անկախ պատգամավոր է։
Մասնակցությունը 2012 թվականի նախագահական ընտրություններին
Նախագահական ընտրություններում առաջադրվելուց հետո Վիտալի Բալասանյանը համարվել է Բակո Սահակյանի հիմնական մրցակիցը։ Չունենալով երկրի հիմնական քաղաքական ուժերի աջակցությունը՝ Բալասանյանին այնուամենայնիվ հաջողվել է պաշտոնական տվյալներով հավաքել քվեարկությանը մասնակցած ընտրողների ձայների գրեթե մեկ երրորդը (32,5%)։ Բալասանյանին հաջողվել է հաղթանակներ տանել Մարտունի, Ասկերան, Մարտակերտ քաղաքներում, մի շարք գյուղական համայնքներում։ Սա, ինչպես նաև Բալասանյանի հավաքած ձայների քանակությունն աննախադեպ երևույթ են ԼՂՀ պատմության մեջ, որտեղ իշխանության թեկնածուն միշտ հավաքել է քվեարկությանը մասնակցած ընտրողների ձայների 85 տոկոսից ավելին։ Ընտրություններից հետո Վիտալի Բալասանյանն ընդունել է ընտրության արդյունքները, սակայն չի շնորհավորել թեկնածու Բակո Սահակյանին։ Հուլիսի 20-ի իր ուղերձում Բալասանյանը նշել է, որ գործող նախագահը և նրա թիմը ի վիճակի չեղան ապահովել արդար ընտրություններ։ Օգոստոսի մեկին Արցախի ժողովրդի հղած իր ուղերձում Վիտալի Բալասանյանը նշել է, որ իր գաղափարակիցների հետ ձեռնամուխ է լինում նոր քաղաքական ուժի ստեղծմանը։ Վիտալի Բալասանյանին նախագահական ընտրարշավում, ինչպես նաև նոր քաղաքական ուժի ստեղծման գործում աջակցում է 2007 թվականի նախագահական ընտրություններում Բակո Սահակյանի հիմնական մրցակից Մասիս Մայիլյանը։