cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լոնդոնյան պայմանագիր
Ճապոնիայի դիրքորոշումը
Փարիզի խաղաղության կոնֆերանսում ճապոնական պատվիրակությունը գործել է Տոկիոյի շատ կոնկրետ և խիստ հրահանգների համաձայն։ Պատվիրակությունը ծրագրում էր հասնել Չինաստանում Ճապոնիայի հատուկ կարգավիճակի միջազգային ճանաչմանը, վերահսկողություն հաստատել Խաղաղ օվկիանոսում գերմանական գաղութների վրա և հետագայում Ազգերի լիգայի պակտում ներառել ռասայական հավասարության մասին կետ: Տոկիոյից հրահանգներ են ստացվել չմիջամտել եվրոպական գործերին և Եվրոպայի ապագա կառուցվածքին վերաբերող հարցերին։ Այնուամենայնիվ, Ճապոնիան լավ տեղեկացված էր Իտալիայի դիվանագիտական ​​ծրագրերի մասին։ Ավելին, դիվանագիտական ​​փաստաթղթերը ցույց են տալիս, որ խաղաղության կոնֆերանսի ժամանակ Ճապոնիան բավական ակտիվորեն հետևում էր Ադրիատիկ ծովում տիրող իրավիճակին, հատկապես Ֆյումեի կարգավիճակի հարցին։ Օրինակ, այս փաստաթղթերում նկարագրված են իտալական պատվիրակության տեղաշարժերը և իտալական լրատվամիջոցների արձագանքը Փարիզի իրադարձություններին:
Ճապոնական հետաքրքրության հիմնական պատճառը, հավանաբար, ամերիկյան անտագոնիզմն էր Չինաստանում ճապոնական շահերին։ Նախագահ Վիլսոնը և լրատվամիջոցները հաճախ անալոգիաներ էին անում համաժողովում իտալական և ճապոնական պահանջների միջև։ Ճապոնական խորհրդատվական կոմիտեն քննարկեց իրավիճակը իտալական պատվիրակության մեջ 1919 թվականի ապրիլի վերջին՝ որոշակի անհանգստություն ցուցաբերելով կոնֆերանսի իտալական բոյկոտի հետևանքների վերաբերյալ Ճապոնիայի դիրքորոշման և կոնֆերանսի պահանջների վերաբերյալ։ Բացի այդ, Ճապոնիայի ներկայացուցիչ Մակինո Նոբուակին հանդիպեց իտալացի պատվիրակների հետ և փորձեց քննարկել Իտալիայի իրավիճակը 1919 թվականի ապրիլի 21-ին։ Նա հանդիպել է Վիտորիո Օռլանդոյի հետ և հետաքրքրվել, թե ինչպես է Իտալիան աջակցել Ճապոնիայի պահանջներին խաղաղ բանակցություններում։ Հանդիպումից հետո Մակինակը զեկույց է գրել, որտեղ նկարագրել է, որ Օռլանդոն հստակ չէ իր դիրքորոշման մեջ. այնուամենայնիվ, նա չափազանց կատեգորիկ էր Ադրիատիկ հարցի վերաբերյալ իր տեսակետներում։ Օրլանդոն կտրուկ քննադատեց նախագահ Վիլսոնի դիրքորոշումը։ Նա նաև խնդրել է ճապոնացիներին աջակցել Հարավային Ալպերի, Իստրիայի և Դալմաթիայի միացման իր տարածքային պահանջներին:
Այս առիթով Օռլանդոն նաև տեղեկացրել է Մակինակին, որ իտալական պատվիրակությունը բոյկոտելու է բանակցությունները և կլքի Փարիզը։ Հավանական է, որ իտալական ծրագրերի մասին առաջինը տեղեկացել են ճապոնացի պատվիրակները։ Հանդիպումից հետո Մակինոն համոզված էր, որ Իտալիայի և Հարավսլավիայի միջև տարածքային հարցերը դժվար կլինի լուծել բանակցությունների սեղանի շուրջ։ Ճապոնիայի համար Իտալիան առանցքային դիվանագիտական ​​գործընկեր էր, և, ըստ Մակինոյի, նրա հեռանալը Փարիզից լուրջ խոչընդոտ կլիներ խաղաղ բանակցությունների համար։ Սա մեծ ազդեցություն կունենա համաժողովում Ճապոնիայի պահանջների ապահովման վրա:
Ճապոնացի պատվիրակները ակտիվորեն շփվել են երկու կողմերի հետ՝ ամերիկյան և իտալական, և ամբողջական պատկերացում կազմել համաժողովի ընդհանուր իրավիճակի և մթնոլորտի մասին։ Ամերիկյան պատվիրակության հետ հանդիպելիս Ճապոնիայի ներկայացուցիչները ցանկանում էին իմանալ, թե ինչպես կվերաբերվեն ամերիկացիները իտալական սպառնալիքներին, և ինչպես դա կազդի համաժողովում Ճապոնիայի դիրքորոշման վրա։ Օրինակ, ապրիլի 25-ին, նախագահ Վիլսոնի հետ հանդիպումից մի քանի օր անց, Մակինակը գրեց, որ Վիլսոնը պատրաստ չէր համագործակցել և պատասխանում էր իր հարցերին դժկամությամբ։ Վիլսոնը Մակինակին ասաց, որ իր կարծիքով Իտալիայի պահանջներն անհիմն են. Այսպիսով, այն չի ճանաչում ոչ 1915 թվականի Լոնդոնի պայմանագրի, ոչ էլ որևէ այլ գաղտնի պայմանագրի վավերականությունը։ Նա ընդգծել է, որ Իտալիան իրեն անպատասխանատու է պահում և սպառնում է անվտանգությանն ու կայունությանը Ադրիատիկ ավազանում։ Մակինոն նաև մեկնաբանել է, թե ինչպես Վիլսոնը չեղարկեց իր խոսքերը Ճապոնիայի դժվարին իրավիճակի վերաբերյալ։ Նրա խոսքով՝ Վիլսոնը համոզված էր, որ Ճապոնիան Չինաստանում անում է այն, ինչ անում էր Իտալիան Ադրիատիկում։ Նա կրկնեց, որ ոչ մի դեպքում թույլ չի տա ճանաչել ճապոնական շահերը Չինաստանում։ Վիլսոնի համար ազգային շահերը երկրորդական նշանակություն ունեին, և դրանք պետք է ստորադասվեին խաղաղության և նոր աշխարհակարգի հաստատման միջազգային ջանքերին:
Տոկիոյում խորհրդատվական կոմիտեն հանգիստ արձագանքեց Փարիզից եկած հաղորդագրություններին, Ցույոշի Ինուկայը պրագմատիկ էր։ Նրա խոսքով, իտալա-ամերիկյան հակամարտությունը օգնեց շեղել միջազգային հանրության ուշադրությունը ճապոնական ծրագրերից, ինչպես նաև ամրապնդել բանակցային դիրքերը ԱՄՆ-ի նկատմամբ։ Կոմիտեի մյուս անդամները համաձայնեցին Ինուկայի գնահատականի հետ և նաև ընդգծեցին իտալական հարցի կարևորությունը Փարիզի խաղաղության կոնֆերանսում Ճապոնիայի պահանջների իրականացման համար։ Իտալական պատվիրակության Փարիզից հեռանալը նրանց համար պարտադիր չէ, որ վատ շրջադարձ է դիտվել։ Նրանք բոլորը համակարծիք էին, որ Ճապոնիան չի զիջելու, և որ առանց բոլոր պահանջները ճանաչելու թույլտվություն չեն տա խաղաղության պայմանագրի ստորագրման համար։ 1919 թվականի ապրիլի 30-ին նախագահ Վիլսոնը տեղի տվեց ճապոնական պահանջներին:
Բացի այդ, ճապոնական պատվիրակությունը զեկույց է կազմել այս հարցի վերաբերյալ, որը տրամադրել է Ֆյումեի ռազմավարական գնահատականը, որը, ըստ հեղինակների, կենտրոնական նավահանգիստն է եղել Կենտրոնական և Հարավ-Արևելյան Եվրոպայի սլավոնական ժողովուրդների համար։ Քննադատության նշույլ եղավ Իտալիայի հասցեին, որը որակվում է որպես անլուրջ, քանի որ ավելորդ լարվածություն է ստեղծում տարածաշրջանի պետությունների միջև, որն ի վերջո կարող է հանգեցնել նոր և անհարկի ռազմական բախումների։ Որպես լուծում՝ զեկույցում առաջարկվում է փոփոխել Լոնդոնի պայմանագիրը և Ֆիմեն փոխանցել սերբերի, խորվաթների և սլովենների թագավորությանը։ Այսպիսով, չնայած ռեալիզմը և քաղաքական պատեհապաշտությունը մղեցին Ճապոնիային դեպի Իտալիա, այնուամենայնիվ, ճապոնացի պատվիրակները, այնուամենայնիվ, կարծես թե պահպանել են անկախ տեսակետ Ադրիատիկում քաղաքական իրավիճակի վերաբերյալ:
Ստարոակուլաևո
Ստարոակուլաևո (Староаккулаево, Иҫке Аҡҡолай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 254 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Տուրբաևկա
Տուրբաևկա (Турбаевка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Վիսարյան կղզիներ
Վիսարյան կղզիներ (Visayas), կղզախումբ, որը պատկանում է Ֆիլիպիններին։ Այն 3 կղզախմբերից մեկն է, որոնցից կազմված են Ֆիլիպինները։ Մյուս երկուսը՝ Լուսոնը և Մինդանաոն են։
Աշխարհագրություն
Վիսարյան կղզեխմբի կղզիներն են՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կղզեխմբեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆիլիպինների կղզեխմբեր
Տեմնիցտալ
Գտնվում է Արևելյան Պրիգնից Ռուպպին շրջանում։ Ենթարկվում է Տեմնից կառավարությունը։ Բնակչությունը կազմում է 1547 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 51,95 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 68 426։
Համակարգչային պորտեր
Համակարգային բլոկից դուրս գտնվող սարքերը բլոկին են միացվում պորտերի հատուկ կցանների օգնությամբ։ Պորտը սովորական միացում է (ֆիզիկական կամ տրամաբանական ), որի միջոցով ստացվում և փոխանցվում են տվյալներ համակարգիչներին։Պորտը դա ամբողջ թիվ է ընկած 1-65535 սահմանում։ Պորտերի պակետները իրականում ունեն 2 տեղ նշված պորտերով, մեկը ուղարկողի, մյուսը ստացողի։ Մինչև 1023 պորտերը համարվում են հայտնի գրանցված պորտեր, դրանք նշանակվում են 1024-ից մինչև 49151 ,տրամադրվում են և համարվում են անձնական օգտագործման համար, իսկ 49152-ից 65535-ը կոչվում են "փոփոխական", քանի որ կարող են օգտագործվել տարբեր պրոցեսների կողմից (հաճախ ծրագրերը որոնք օգրագործում են ստանդարտ գրանցված պորտեր, սկսում են նոր ենթապրոցեսներ որոնք օգտագործում են այդ փոփոխվող շարժական պորտերը։
Զուգահեռ պորտ
Տվյալները փոխանցում է բայթերով (ութ բիթանի խմբերով) ու սովորաբար օգտագործվում է տպիչների ու սկաներների միացման համար։ Համակարգիչը կարող է ունենալ մի քանի զուգահեռ պորտ։ Դրանք նշանակվում են LPT1, LPT2… գրություններով։
Հաջորդական պորտ
Տվյալները փոխանցում է առանձին բիթերով։ Դրան կարող են միացվել տարբեր սարքեր, որոնցից առավել տարածված են մկնիկները, մոդեմներն ու ֆաքսիմալային ապարատները։ Համակարգիչը կարող է ունենալ մի քանի հաջորդական պորտ։ Դրանք նշանակվում են COM1< COM2… գրույթներով։
Սարքավորումների պորտ
Համակարգչին միացնելու համար հատուկ միակցիչ է, որը նախատեսված է որոշակի տեսակի սարքավորումների համար։ Սարքավորումների պորտերից են`
Ներմուծման և արտամուծման պորտ
Պրոցեսորի և ներմուծման-արտամուծման սարքավորման միջև փոխադարձ կապի կառավարման սխեմատիկ լուծումն է։
Ցանցային պորտ
Թվային համար է, որը հանդիսանում է տրանսպորտային արձանագրությունների ցուցանիշ։
Կատեգորիա:Համակարգիչ
Բլանկա I (Նավարրայի թագուհի)
Բլանկա I Նավարսկիյ (Blanca I de Navarra) կամ Բլանկա դ’Էվրյո (Blanca de Evreux, Blanche d’Évreux, ), 1425 թվականից Նավարրայի թագուհին։
Նավարրայի թագավորի Կառլ III-ի և Էլյանորա Կաստիլսկայի չորրորդ դուստրը։
Կենսագրություն
1402 թվականին Բլանկային ամուսնացրել են Սիցիլիայի թագավոր Մարտին I Կրտսերի հետ։ Ի սկզբանե ամուսնությունը չեղարկվել է Կատանիայում մայիսի 21-ին, իսկ դեկտեմբերի 26-ին ամուսնությունը անձամբ չեղարկվել է։ Սակայն միակ որդին, ով ծնվել էր այդ ամուսնության ժամանակ, մահացել է փոքր տարիքում։ Իսկ 1409 թվականի հուլիսի 25-ին մահացել է նաև Մարտինը։ Քանի որ նա երկու ամուսնությունից երեխաներ չունեցավ, Սիցիլիայի թագը ժառանգեց նրա հայրը՝ Արագոնի թագավոր Մարտին Ա Երեցը, թագադրվելով Մարտին II անունով։ Դրանից հետո Բլանկան անցավ Ֆրանսիային։
Ինչպս նաև 1409 թվականին Փարիզում Բլանկան նշանադրվել է Ֆրանսիայի թագավոր՝ Կառլ VI Խելագարի կնոջ՝ Իզաբելլա Բավարյան թագուհու եղբոր՝ Լյուդվիգ Բավարսկո-Ինգոլշտասկիյի հետ, սակայն 1410 թվականին նշանադրությունը չեղարկվել է։ Այդ տարում Բլանկան նորից նշանադրվել է դուքս Բարա Էդուարդի ժառանգորդի հետ, բայց այդ ամուսնությունը նույնպես չի կայացել։
1413 թվականին մահացել է Բլանկիի մեծ քույրը՝ Հուանան, որի արդյունքում էլ Բլանկան, ով երեխաներից ամենամեծն էր դարձել է ժառանգորդը Նավարրյան գահի։ Նա 1416 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Օլիտեյում Կառլ III Նավարսկուն պաշտոնապես ճանաչել է իր հայրը, ով չուներ օրինական որդիներ։ Իսկ 1419 թվականի նոյեմբերի 5-ին Օլիտեյում հայտարարվել է Բլանկի ամուսնության մասին Արագոն Ֆերնանդո I թագավորի երկրորդ որդու՝ Հուանի հետ։ Ամուսնական համաձայնությունը ստորարգրվել է դեկտեմբերի 5-ին Պամպլոնեյում։ 1420 թվականի հունիսի 10-ին Հուանը ժամանել է Պամպլոնի, որտեղ հունիսի 18-ին տեղի է ունեցել ամուսնական արարողությունը։
1425 թվականի սեպտեմբերի 8-ին մահացել է Կառլ III Նավարրսկին։ Բլանկան թագադրվել է ամուսնու՝ Հուան Արագոնսկիի հետ Պամպլոնում 1429 թվականի մայիսի 15-ին։ Այնուամենայնիվ Հուանը Բլանկայի կառավարմանը չի խառնվել, ով այդ ժամանակ մասնակցում էր Կաստիլիական քաղաքացիական կռիվներին։
Բացի Նավարրայից նա իրավունքներ ուներ նաև Նեմուր դքսությունում, որը գտնվում էր Ֆրանսիայում և որի դուքսը նրա հայրն էր։ Այս պահանջներով էլ նա դիմել էր Ֆրանսիայի թագավոր Կառլ VII-ին։ Որոշումը կայացվել է 1437 թվականի փետրվարի 5-ին, որի արդյունքում թագավոր Կառլը Բլանկային հնարավորություն տվեց մեկ տարի զբաղվել դքսության եկամուտների կառավարումով։ Դրա հետ մեկտեղ Նեմուրը, Շատո-Լանդոն, Կուրտենեն և Մեց լե Մարեշալը առանձնացվեցին հողերից և միևնույն ժամանակ դքսությունում թագավորի բոլոր իրավունքները պահպանվեցին։ Սակայն Բլանկան շարունակում էր օգտագործել «Նեմուրյան դքսուհի» տիտղոսը։
Բլանկան մահացել է 1441 թվականին։ Նրա կտակի համաձայն ժառանգորդ պիտի դառնար Կառլի որդին՝ արքայազն Վիանսկին, ինչպես նաև նրա հոր կենդանության օրոք նա պարտավոր չէր կրելու թաագավորի տիտղոսը։ Սակայն արդյունքում Հուանը արձակել է տղային կառավարումից և հրաժարվել է խոստովանել նրա իրավունքը նավարրայական թագի նկատմամբ, որն էլ քաղաքացիական պատերազմի պատճառը դարձավ Նավարրայում։
Ամուսնություն և երեխաներ
Առաջին ամուսինը՝ 1402 թվականի մայիսի 21-ից (ըստ լիազորագրի՝ Կատանիան) / 1402 թվականի դեկտեմբերի 26-ից (անձամբ), Մարտին I Կրտսերը (անձամբ), (1374 հուլիսի 25-ից 1409 թվականի հուլիսի 15-ը), Սիցիլիայի թագավորը 1390 թվականից։
Երեխաներ՝
Երկրորդբ ամուսինը՝ 1409 թվականի նոյեմբերի 5-ից (ըստ լիազորագրի՝ Օլիտեն), 1419 թվականի դեկտեմբերի 5-ից (համաձայնագրով Պամպլովան) / 1420 թվականի հունիսի 18-ից (անձամբ Պամլոնան), Հուան II-ը (1397 թվականի հունիսի 29-ից 1479 թվականի հունվարի 20-ը), Արագոնի թագավորը 1458 թվականաից, Նավարրայի թագավորը 1425 թվականից։
Դիգոքսինային թունավորում
Դիգոքսինային թունավորում, թունավորման տիպ, որն առաջանում է չափից շատ գիոքսին կոչվող դեղն ընդունելիս կամ դիգիտալիսային բուսատեսակներից շատ ուտելիս ։ Ախտանիշները սովորաբար լղոզված են ։ Նրանք կարող են ներառել փսխում, ախորժակի կորուստ, շփոթվածություն, լղոզված տեսողություն, գունային ընկալման փոփոխություններ և թուլություն ։ Հնարավոր բարդությունները ներառում են առիթմիա, որը կարող է լինել չափազանց արագ կամ շատ դանդաղ ։
Թունավորումը կարող է առաջանալ կարճ ժամանակահատվածում՝ մեծ դեղաչափով դեղորայք ընդունելուց հետո կամ աստիճանաբար՝ երկարատև բուժման ընթացքում ։ Ռիսկի գործոնները ներառում են կալիումի, մագնեզիումի ցածր մակարդակները և կալցիումի բարձր մակարդակը ։ Դիգոքսինը դեղամիջոց է, որն օգտագործվում է սրտային անբավարարության կամ նախասրտերի ֆիբրիլյացիայի ժամանակ ։ ԷՍԳ-ն ախտորոշման ռուտին մասն է կազմում ։ Արյան հետազոտությունները օգտակար են միայն ընդունված վերջին դեղաչափից 6 ժամ անց ։
Ակտիվացրած ածուխը կարող է օգտագործվել, եթե այն կարող է տրամադրվել դեղորայքի ընդունումից հետո 2 ժամվա ընթացքում ։ Ատրոպին կարող է օգտագործվել, եթե սրտի ռիթմը դանդաղ է, իսկ մագնեզիումի սուլֆատը կարող է օգտագործվել վաղաժամ փորոքային կծկումների դեպքում ։ Ծանր թունավորումը բուժվում է դիգոքսինային հատուկ հակամարմինների միջոցով ։ Դրա օգտագործումը խորհուրդ է տրվում այն դեպքում, երբ առկա է ռիթմի լուրջ խանգարում, սրտի կանգ կամ կալիումի մակարդակը 5 մմոլ/լ-ից բարձր է ։ Հիպոկալիեմիան և հիպոմագնեզեմիան նույնպես պետք է բուժվեն ։ Թունավորումը կարող է կրկնվել բուժումից մի քանի օր անց ։
Ավստրալիայում 2012 թվականին մոտավորապես 140 փաստագրված դեպք է եղել ։ 1994 թվականի համեմատ դեպքերը նվազել են կիսով չափ՝ դիգոքսինի կիրառումը սահմանափակելու շնորհիվ ։ Միացյալ Նահանգներում 2011 թվականին արձանագրվել է 2500 դեպք, որի արդյունքում մահացել է 27 մարդ ։ Վիճակը առաջին անգամ նկարագրվել է 1785 թվականին Ուիլյամ Ուորինգի կողմից ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Դիգոքսինային թունավորումը հաճախ բաժանվում է սուր և խրոնիկական տիպերի։ Երկու դեպքերում էլ սրտային ազդեցությունները մեծագույն մտահոգության առարկա են։ Սուր դեպքերում առկա է արտահայտված սրտխառնոց, գլխապտույտ և փսխում։ Մյուս կողմից, խրոնիկական թունավորման դեպքում գերակշռող են ոչ սպեցիֆիկ նշանները։ Այս ախտանիշները ներառում են հոգնածություն, թուլություն և տեսողական խանգարումներ ։
Դիգոքսինային թունավորման դասական ախտանիշներն են սրտխառնոցը, փսխումը, որովայնի ցավը, գլխացավերը, գլխապտույտը, շփոթությունը, դելիրիումը, տեսողության խանգարումները (լղոզված կամ դեղին)։ Այն կապված է նաև սրտային խանգարումների հետ, ներառյալ առիթմիաները, փորոքային հաճախասրտությունը, փորոքային ֆիբրիլյացիան, սինոատրիալ և ԱՎ պաշարումները ։
Ախտորոշում
Դիգոքսինային թունավորման կասկածով անձանց մոտ պետք է կատարվեն հետևյալ հետազոտությունները՝ արյան մեջ դիգոքսինի խտության որոշում, կալիումի, կրեատինինի, միզանյութի մակարդակի որոշում և ԷՍԳ դինամիկ հսկողություն ։
ԷՍԳ
Դիգոքսինային թունավորման ժամանակ հաճախակի են վաղաժամ փորոքային կծկումները։ Սինուսային դանդաղասրտությունը նույնպես շատ տարածված է։ Բացի դրանից, գերակշռող առանձնահատկություն է նաև հաղորդականության դանդաղումը։ Այլ ԷՍԳ փոփոխությունները, որոնք ենթադրում են դիգոքսինային թունավորում, ներառում են առիթմիաներ բիգեմինիաների և տրգեմինիաների ձևով, փորոքային բիգեմինիա և երկուղղված փորոքային հաճախասրտություն ։
Արյան քննություն
Դիգոքսինի թերապևտիկ մակարդակը սովորաբար կազմում է 0.5-2 նգ/մլ ։ Քանի որ սա նեղ թերապևտիկ ինդեքս է, կարող է տեղի ունենալ դիգոքսինային գերդոզավորում։ Արյան շիճուկում դիգոքսինի 0.5-0.9 նգ/մլ կոնցենտրացիան սրտային անբավարարություն ունեցողների շրջանում, կապված է մահացության և հոսպիտալացման նվազման հետ ։ Հետևաբար խորհուրդ է տրվում, որ կոնցենտրացիան պահպանվի մոտավորապես այս շրջանում, եթե այն օգտագործվում է սրտային անբավարարությամբ հիվանդների մոտ։
Արյան մեջ կալիումի (K+) մեծ քանակությունը (հիպերկալիեմիա) բնորոշ է դիգոքսինային թունավորմանը ։ Դիգոքսինային թունավորուման ռիսկը բարձր է երիկամների անբավարարություն ունեցող անձանց մոտ։ Սա հաճախ հանդիպում է տարեցների, խրոնիկական երիկամային անբավարարություն կամ երիկամների վերջին փուլում գտնվող հիվանդություններ ունեցողների մոտ ։
Բուժում
Դիգոքսինային թունավորման առաջնային բուժումը դիգոքսինի իմունային ֆաբն է, որը հակադիգոքսինային իմունոգոլոբուլինի մասերից կազմված հակամարմին է։ Այս հակաթույնը արդյունավետորեն վերացնում է թունավորման կյանքին սպառնացող նշանները՝ հիպերկալեմիան, հեմոդինամիկ անկայունությունը և առիթմիաները ։ Դեղաչափը կարելի է որոշել երկու տարբեր մեթոդներով։ Առաջին մեթոդը հիմնված է դիգոքսինի ընդունված չափաբաժնի վրա, մինչդեռ երկրորդ մեթոդը հիմնված է շիճուկում դիօքսինի խտության և անձի քաշի վրա ։
Մինչ հակամարմինները կիրառելը, կյանքին սպառնացող առիթմիաների վերացման համար կարելի է կիրառել մագնեզիում, ֆենիտոին և լիդոկաին։ Մագնեզիումը ճնշում է դիգոքսինով հարուցված փորոքային առիթմիաները, իսկ ֆենիտոինը և լիդոկաինը ճնշում են դիգոքսին հարուցված փորոքային ավտոմատիզմը՝ առանց ԱՎ հանգույցը ճնշելու։ Բրադիռիթմիաների դեպքում կարելի է կիրառել ատրոպին, կատեխոլամիններ (իզոպրենալին կամ սալբուտամոլ) և/կամ ժամանակավոր ռիթմավար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թունավորումներ
(6749) Իռինտյե
(6749) Իռինտյե (Ireentje), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,682947 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0159 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,35 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1605,15 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,224278 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,27° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ալբա Կալդերոն
Ալբա Կալդերոն դե Հիլ (Alba Calderón de Gil, ), էկվադորցի սոցռեալիստ նկարիչ, ձախ ակտիվիստ և ֆեմինիստ։ Էկվադորում հիմնել է կանանց իրավունքների ճանաչման շարժումը ։
Անձնական կյանք
1933 թվականին Դեմետրիո Ագիլերա Մալթան Ալբա Կալդերոնին ծանոթացնում է «Գուայակիլյան խմբի» վիպասան Էնրիկե Հիլ Հիլբերտին։ 1934 թվականին Կալդերոնն ամուսնանում է Հիլ Հիլբերտի հետ։ Հիլ Հիլբերտի լավագույն ընկերը և սոցռեալիստ գրող Խոակին Գալեգոս Լարան դառնում է արարողության խաչեղբայրը։
Կալդերոնը և Հիլ Հիլբերտը ունեցան երկու որդի` երգչախմբի դիրիժոր Էնրիկե Հիլ Կալդերոնը և բժիշկ ու գործարար Անտոնիո Հիլ Կալդերոնը։
Կոմունիստական գործունեություն և աքսոր
1953 թվականին Էկվադորի կոմունիստական կուսակցությունն Ալբա Կալդերոնին որպես պատվիրակ ուղարկում է մասնակցելու Կանանց միջազգային ֆեդերացիայի երրորդ համագումարին պայքարելու խաղաղության և կանանց ու երեխաների պաշտպանության համար։ Դրանից հետո նա կազմակերպում է Գուայասի կանանց միությունը, ինքն ընտրվում է միության գլխավոր քարտուղար, Ավրորա Էստրադան՝ նախագահ, իսկ Բլանկա Արսե դե Սալսեդոն՝ փոխնախագահ։ 1958 թվականին նա օգնում է կուբացի բազմաթիվ փախստականների և Կուբայական հեղափոխությունից անմիջապես հետո երկու անգամ այցելում Կուբա։
1961-1963 թվականներին Կալդերոնը Կառլոս Խուլիո Արոսեմենա Մոնրոյի նախագահության շրջանում եղել է Գուայաս նահանգի տեղական խորհրդի պատգամավոր։ Բայց 1963 թվականի բռնապետության տարիներին կառավարությունը ձերբակալում է Կոմունիստական կուսակցության մի շարք առաջնորդների և անդամների, ինչի արդյունքում Ալբա Կալդերոնը աքսորվում է Չիլի։ Նրա ամուսին` Հիլ Հիլբերտը, որը Կոմունիստական կուսակցության բարձրաստիճան անդամ էր, բանտարկվել է 15 ամիս, իսկ որդին՝ Էնրիկեն և նրա ընտանիքը, ստիպված էին թաքնվել։ Այդ ընթացքում Գուայասի կանանց միությունը կազմալուծվել է, բայց տարիներ անց նրա անդամները հիմնադրել են Կանանց միացյալ ճակատը, որի նախագահն է եղել Անա Աբադ դե Մոնրոն, որի նպատակն էր կանանց զարգացումը Էկվադորի պատմական կառուցվածքում։
Գեղարվեստական կյանք
2004 թվականին Գուայակիլում գտնվող Էկվադորի կենտրոնական բանկի թանգարանը Կալդերոնի որոշ նկարներ ձեռք է բերել նրա որդուց՝ Էնրիկե Հիլ Կալդերոնից։ Այլ նկարներ կարելի է գտնել Էկվադորի մշակույթի տանը։ Մասնավոր սեփականատերերից արվեստաբան Խուան Հադաթի Սալթոսը և Սեսիլիա Հասինգը նույնպես իրենց մասնավոր հավաքածուները տրամադրում են ցուցահանդեսների կազմակերպման համար։
Կալդերոնի առավել ուշագրավ և բարդ նկարներից է համարվում Escogedoras de cafe («Սուրճ հավաքողները») (1939)։ Արևադարձային երանգներով այս նկարում գյուղացիները աշխատում են սուրճի պլանտացիաներում, իսկ կառավարիչը բարձունքից հսկում է նրանց։ Գյուղացիները պատկերված են որպես կոլեկտիվ, անհատականությունը նշանակություն չունի, ուստի նրանց դեմքերը չեն երևում կամ ծածկված են սոմբրերոյով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Էկվադորցի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Էկվադորցի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Կին քանդակագործներ
Կալաջուր
Կալաջուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բալուի գավառակում ։ Գտնվում էր Բալու քաղաքից 26-27 կմ հյուսիս-արևելք։
Տարածքը անտառապատ էր, բարձրադիր և այգեվետ ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռևենգա դե Կամպոս
Ռևենգա դե Կամպոս (Revenga de Campos), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Պալենսիա պրովինցիայում (Կաստիլաի և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տիեռա դե Կամպոս շրջանում։ Բնակչություը՝ 154 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սոցիալական ստրատիֆիկացում
Սոցիալական շերտավորում, սոցիալական ստրատիֆիկացում, նկարագրում սոցիալական խմբերի դասակարգումը՝ հիմնվելով այնպիսի սոցիալ-տնտեսական գործոնների վրա, ինչպիսիք են հարստությունը, եկամուտը, ռասան, կրթվածությունը, ազգային պատկանելությունը, սեռը, զբաղմունքը, սոցիալական կարգավիճակը և այլն։ Որպես այդպիսին, շերտավորումը սոցիալական խմբի, կատեգորիայի, աշխարհագրական տարածաշրջանի կամ սոցիալական միավորի մեջ գտնվող անձանց հարաբերական սոցիալական դիրքն է։
Կատեգորիա:Հասարակական համակարգեր Կատեգորիա:Հասարակական հիերարխիա Կատեգորիա:Հասարակագիտություն
Պրուսներ
Պրուսներ, Բալթիկ ծովի հարավային ափերին, Վիսլա և Նեման գետերի ստորին հոսանքների միջև հնուց բնակված ցեղերի խումբ։
Պրուսների նյութական մշակույթը նման է լեզվով իրենց ազգակից լետտո-լիտվացիների, ինչպես նաև սլավոնների մշակույթին։ Պրուսների անվանումը հիշատակվում է 9-րդ դարից։
13-րդ դարի Պրուսները կազմել են ավագանուց կառավարվող 11 նահանգի (հողերի) համադաշնակցություն (կոնֆեդերացիա)։ Պրուսների մոտ վաղ ֆեոդալական հասարակարգի ու պետության ձևավորման ընթացքն ընդհատվել է գերմանական ֆեոդալ-կաթոլիկների նվաճումներով (Պրուսների քրիստոնեացման առաջին փորձերը վերաբերում են 10-րդ դարի վերջին, 11-րդ դարի սկզբին)։ 1283 թվականին Տևտոնական օրդենը լիովին նվաճեց Պրուսների հողերը։
Պրուսների մեծ մասը ոչնչացվեց, մնացածը բռնի գերմանացվեց, նրանց հողերը բնակեցրին գերմանական գաղութարարները։ Պրուսների անունով է կոչվել Պրուսիան։
Կատեգորիա:Պրուսներ Կատեգորիա:Անհետացած ազգեր Կատեգորիա:Նախնադարյան Լեհաստան Կատեգորիա:Ռուսաստանի հին ազգեր Կատեգորիա:Արևելյան Պրուսիայի պատմություն
Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա (NBA)
Հիմնադրվել է 1946 թվականի հունիսի 6-ին, որպես Ամերիկայի բասկետբոլի ասոցիացիա (BAA) : 1949 թվականի օգոստոսի 3-ին Ամերիկայի բասկետբոլի ասոցիացիայի և Բասկետբոլի ազգային լիգայի (NBL) միավորումից հետո ձևավորվում է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիան։
Հիմնադրումը և միավորում
Ամերիկայի բասկետբոլի ասոցիացիան (անգլ.՝ Basketball Association of America, հապավումը՝ BAA) հիմնադրվել է 1946 թվականին։ Նորաստեղծ լիգայի սեփականատերերին պատկանում էին Միացյալ Նահանգներում և Կանադայում գտնվող մի շարք հոկեյի արենաներ։ 1946 թվականի նոյեմբերի 1-ին Տորոնտոյում տեղի ունեցավ հանդիպում «Տորոնտո Հասկիս» և «Նյու Յորք Նիքերբոքերս» ակումբների միջև, որն NBA-ը այսօր համարում է իր պատմության մեջ անցկացված առաջին բասկետբոլային խաղը ։ Չնայած այդ ժամանակաշրջանում Հյուսիսային Ամերիկայում արդեն կային գործող պրոֆեսիոնալ բասկետբոլի լիգաներ, մասնավորապես՝ Ամերիկայի բասկետբոլի լիգան (ABL) և Բասկետբոլի ազգային լիգան (NBL), սակայն BAA-ն իր առջև նպատակ էր դրել ակումբները տեղակայել խոշոր քաղաքներում և խաղերն անցկացնել մեծ արենաներում։ Գոյության նախնական տարիների ընթացքում BAA-ը որակային առումներով զիջում էր ինչպես հակառակորդ լիգաներին, այնպես էլ «Հառլեմյան ճանապարհորդներին» և նմանատիպ ոչ մրցակցային ակումբներին։
1949 թվականի օգոստոսի 3-ին BAA-ը որոշում է միավորվել NBL-ի հետ՝ ձևավորելով Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիան (National Basketball Association, NBA) Նորաստեղծ լիգայում գործում էին 17 թիմեր, տեղակայված մեծ ու փոքր բնակավայրերում, իսկ հանդիպումներն անցկացվում էին ինչպես տարբեր մեծության արենաներում, այնպես էլ սիրողական մարզադահլիճներում։ 1950 թվականին NBA-ը որոշում է նվազեցնել գործող թիմերի քանակը, ուստի թիմերը միացվում են միմյանց՝ դառնալով 11-ը։ Կրճատումների գործընթացը շարունակվում է մինչև 1953–54 մրցաշրջանը, երբ լիգայում մնում են ընդամենը ութ թիմեր, որոնցից բոլորն էլ գործում և հանդես են գալիս NBA-ում մինչ օրս («Նյու Յորք Նիքս», «Բոստոն Սելտիքս», «Գոլդեն սթեյթ Ուորիորս», «Լոս Անջելես Լեյքերս», «Սակրամնետո Ռոյալս/ Քինգս», «Դետրոյթ Փիստոնս», «Ատլանտա Հոքս», և «Ֆիլադելֆիա Նեշընըլզ/Սեվնթի Սիքսերս»)։ Կրճատումների արդյունքում այն թիմերը, որոնք հանդես էին գալիս փոքր քաղաքներում, տեղափոխվում են ավելի մեծ քաղաքներ։
NBA-ում գործում էր ռասայական սահմանափակում, որը տարեցտարի թուլանում էր։ Սահմանափակումն առաջին անգամ կոտրվում է 1947 թվականին, երբ Վատարու Միսական, ով ամերիկյան ճապոնացի էր, սկսում է հանդես գալ «Նյու Յորք Նիքսում»։ 1950 թվականին ապրիլի 26-ին մարզիչ Հարոլդ Հանթերը պայմանագիր է կնքում «Վաշինգտոն Կապիտոլսի» հետ՝ դառնալով NBA-ի հետ պայմանագիր կնքած առաջին աֆրոամերիկացին ։ Չնայած մոտակա մրցաշրջանին ընդառաջ Հանթերը հեռացվում է աշխատանքից, այնուամենայնիվ մի շարք սևամորթ մարզիկներ սկսում են հանդես գալ լիգայում, ընդ որում հենց սևամորթ Ջորջ Միկանի օրոք է «Մինեապոլիս Լեյքերսը» հաղթում առաջին 5 առաջնությունները։
1954 թվականին NBA-ը ներմուծում է 24 վայրկյանի կանոնը, ըստ որի՝ գրոհը սկսող կողմը 24 վայրկյանի ընթացքում պիտի նետում կատարի դեպի հակառակորդի զամբյուղը, հակառակ դեպքում գնդակը տրվում է հակառակորդ թիմին ։
«Սելտիքսի» գերիշխում և լիգայի ընդլայնում
1957 թվականին նորեկ կենտրոնական Բիլ Ռասելը միանում է «Բոստոն Սելտիքսին»։ Այդ ժամանակ «Սելտիքսի» կազմում հանդես էր գալիս պաշտպան Բոբ Քուզին, իսկ թիմը մարզում էր Ռեդ Աուերբաքը։ Թիմը սկսում է աննախադեպ հաջողություն գրանցել՝ տասներեք մրցաշրջաններում նվաճելով տասնմեկ NBA-ի առաջնություն։ 1959-ին կենտրոնական Ուիլթ Չեմբեռլենը սկսում է հանդես գալ «Ֆիլադելֆիա Ուորիորսում», որի կազմում գրանցել է մինչև օրս անգերազանցելի անհատական ռեկորդներ, մասնավորապես՝ 100 միավոր մեկ խաղում և 55 անդրադարձ մեկ խաղում։ Չեմբեռլենի գլխավոր մրցակիցը լիգայում համարվում էր Ռասելը։
1960-ական թվականներին ողջ լիգան «Բոստոն Սելտիքս»-ի տիրապետության տակ էր։ Ռասելի, Քուզիի և մարզիչ Աուերբաքի առաջնորդությամբ թիմը 1959–66 թվականների ընթացքում ռեկորդային 8 անգամ անընդմեջ նվաճեց NBA-ի գավաթը։ Թիմը չկարողացավ նվաճել տիտղոսը 1966-67 մրցաշրջանում, սակայն դա արեց 1967-68 մրցաշրջանում ։
Ավազանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Գեղարքունիքի մարզի Ավազան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (1 միավոր)։
Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա (NBA)
«Սելտիքսի» գերիշխում և լիգայի ընդլայնում
Այս ժամանակաշրջանում NBA-ի ակումբները շարունակեցին քաղաքից քաղաք տեղափոխվել. «Մինեապոլիս Լեյքերսը» տեղափոխվում է Լոս Անջելես, «Ֆիլադելֆիա Ուորիորսը» տեղափոխվում է Սան Ֆրանցիսկո, «Սիրաքյուզ Նեյշընըլզը» տեղափոխվում է Ֆիլադելֆիա, վերանվանվելով «Ֆիլադելֆիա Սեվնթի Սիքսերսի» և վերջապես «Սենթ Լուիզ Հոքսը» տեղափոխվում է Ատլանտա, վերանվանվելով «Ատլանտա Հոքսի»։ Բացի տեղափոխումներից, լիգայում սկսում են նոր թիմեր հիմնադրվել։ 1961 թվականին «Չիկագո Փեքերսը» (այժմ՝ «Վաշինգթոն Վիզարդս») դառնում է NBA-ի իններորդ ակումբը, իսկ 1966-1968 թվականների ընթացքում լիգայում հանդես եկող թիմերի քանակը 9-ից դառնում է 14։ Նորաստեղծ ակումբներն էին «Չիկագո Բուլսը», «Սիեթլ Սուպերսոնիքսը» (այժմ՝ «Օկլահոմա Սիթի Թանդեր»), «Սան Դիեգո Ռոքեթս» (չորս տարի անց տեղափոխվում է Հյուստոն քաղաք), «Միլոուքի Բաքսը» և «Ֆինիքս Սանսը»։
1967 թվականին ստեղծվում է Ամերիկյան բասկետբոլի ասոցիացիան (American Basketball Association, ABA)։ Երկու սպորտային կազմակերպությունների միջև սկսվում է պայքար։ NBA-ին չնայած հաջողվում է «ձեռք գցել» տվյալ ժամանակաշրջանի համալսարանային առաջնությունների գերաստղ Լյու Ալսինդորին (ավելի ուշ՝ Քարիմ Աբդուլ-Ջաբար), սակայն միաժամանակ կորցնում է գործող աստղ Ռիք Բերիին, ինչպես նաև 4 վետերան մրցավարների, որոնք որոշում են միանալ ABA-ին ։
Ավազանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա (NBA)
«Սելտիքսի» գերիշխում և լիգայի ընդլայնում
Յոթանասունականների ընթացքում երկու լիգաների մրցակցության մեջ առավել դոմինանտ տեղ է սկսում գրավել ABA-ը, որն սկսում է պայմանագրեր կնքել համալսարանների ոչ-շրջանավարտ ուսանողների հետ, որոնցից առավել նշանավորներից էր «Բժիշկ Ջեյ» մականունը կրող սլեմ դանկ վարպետ Ջուլիուս Էրվինգը։ Միևնույն ժամանակ NBA-ը բուռն կերպով սկսում է ընդլայնման գործունեություն ծավալել և հաստատվել երկրի առավել խոշոր քաղաքներում։ 1966-1974 թվականների ընթացքում NBA-ում հանդես եկող ակումբների թիվը 9-ից աճում է և դառնում 18։ 1970-ին իրենց առաջին մրցաշրջանն են անցկացնում «Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերսը», «Բաֆալո Բրեյվզը» (այժմ՝ «Լոս Անջելես Կլիպերս») և «Կլիվլենդ Կավալիերսը»՝ ակումբների քանակ դարձնելով 17, իսկ 18-րդ ակումբը ասպարեզ է մտնում 1974-ին՝ կրելով «Նյու Օռլեանս Ջազ» (այժմ՝ «Յութա Ջազ») 1976 թվականին ի վերջո տեղի է ունենում NBA-ի և ABA-ի երկար սպասված միավորումը, ինչի արդյունքում ABA չորս ակումբներ՝ «Սան Անտոնիո Սփըրսը», «Դենվեր Նագեթսը», «Ինդիանա Փեյսերսը» և «Նյու Յորք Նեթսը» (այժմ՝ «Բրուքլին Նեթս») տեղ են գտնում NBA-ում՝ ակումբների ընդհանուր քանակն հասցնելով 22-ի։ Տասնամյակի ավարտին մոտ, սակայն, լիգան աչքի չէր ընկնում խոստումնալիությամբ՝ նվազող հեռուստատեսային վարկանիշների, ցածր հաճախելիության և որոշ բասկետբոլիստների անվան հետ կապված թմրանյութային սկանդալների պատճառով։ Այդ բոլոր խնդիրները իրենց լրջությամբ սպառնում էին նույնիսկ լիգայի բնականոն գործունեությանը։
Ժողովրդականության աճ
1979 թվականից NBA-ում սկսում է գործել 3-միավորանոց նետման օրենքը, որը մրցակից առաջնության՝ ABA-ի նորարար մտհաղացումներից էր։ Նույն տարի լիգան համալրում են երիտասարդ նորեկներ Լարի Բըրդը և Մեջիք Ջոնսոնը, որոնցից առաջինը տեղ է գտնում «Բոստոն Սելտիքսում», իսկ մյուսը՝ «Լոս Անջելես Լեյքերսում։ Մարզիկների շնորհիվ NBA-ի ժողովրդաանությունն սկսում է նշանակալիորեն աճել, ոչ միայն Միացյալ Նահանգներում, այլև դրա սահմաննեերից դուրս։ Ջոնսոնի օգնությամբ «Լեյքերսը» 5 անգամ նվաճում է NBA-ի գավաթը, իսկ Լարի Բըրդի «Սելտիքսը» գավաթը նվաճում է 3 անգամ։ Վաղ 80-ականներին լիգայում հիմնադրվում է ևս մեկ ակումբ՝ «Դալաս Մավերիքսը»՝ ընդհանուր թիմերի քանակն հասցնելով 23-ի։
1984 թվականի փետրվարի 1-ին NBA-ի գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը զբաղեցնում է Դեյվիդ Սթեռնը։ Նույն թվականին լիգա է մուտք գործում Հյուսիսային Կարոլինայի համալսարանի շրջանավարտ Մայքլ Ջորդանը, ով սկսում է հանդես գալ «Չիկագո Բուլսի» կազմում։ Ջորդանը նոր թափով է նպաստում NBA-ի մասսայականացմանն ամբողջ աշխարհում։ Շուտով մի շարք ամերիկյան քաղաքներ ցանկություն են հայտնում իրենց ներկայացուցիչ թիմն ունենալու։ 1988-89 թվականներին թիմերի քանակն ավելանում է ևս 4-ով՝ «Շառլոթ Հորնեթս» (Շառլոթ, Հյուսիսային Կարոլինա), «Մայամի Հիթ» (Մայամի, Ֆլորիդա), «Օռլանդո Մեջիք» (Օռլանդո, Ֆլորիդա) և «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզ» (Մինեապոլիս, Մինեսոտա)։ 1990 և 1991 թվականներին «Դետրոյթ Փիստոնսը» մարզիչ Չակ Դեյլիի և պաշտպան Այզիա Թոմասի առաջնորդությամբ հաղթում է NBA-ի առաջնությունը։ 1991–98 թվականների ընթացքում Մայքլ Ջորդանի և Սկոտի Պիպենի «Չիկագո Բուլսը» 6 անգամ հաղթում է NBA-ի առաջնությունը (բացի 1994 և 1995 թվականներից, որոնց ժամանակ առաջնությունը հաղթում է «Հյուստոն Ռոքեթսը»՝ Հակիմ Օլաջուվոնի առաջնորդությամբ)։ 1992 թվականի Բարսելոնայի ամառային օլիմպիական խաղերում Միացյալ Նահանգները ներկայացնելու համար ձևավորվում է ազգային հավաքական, որն ստանում է «Դրիմ թիմ» անվանումը։ Թիմի կազմում են ընդգրկվում այն ժամանակվա լավագույն մարզիկներ Լարի Բըրդը, Մեջիք Ջոնսոնը, Դեյվիդ Ռոբինսոնը, Պատրիկ Յուինգը, Սկոտի Պիպենը, Քլայդ Դրեքսլերը, Կարլ Մելոունը, Ջոն Սթոքթոնը, Քրիս Մալինը, Չարլզ Բարքլին, Քրիստիան Լեթները և Մայքլ Ջորդանը, ով նշանակվում է որպես թիմի ավագ։ Թիմի բոլոր անդամները հետագայում առաջադրվում են Բասկետբոլի փառքի սրահ։
1996 թվականին ստեղծվում է Կանանց բասկետբոլի ազգային ասոցիացիան (WNBA)։
1998-ին NBA-ի ակումբների սեփականատերերը լոկաուտ են հայտարարում, որը շարունակվում է 191 օր և ավարտվում հաջորդ տարվա հունվարի 18-ին։ Որպես արդյունք՝ 1998–99 մրցաշրջանի խաղացանկը 82-ից կրճատվում է 50 հանդիպման (սովորական մրցաշրջանի 61%-ը), իսկ Բոլոր աստղերի հանդիպումը չի կայանում։ «Սան Անտոնիո Սփըրսը» Դեյվիդ Ռոբինսոնի և Թիմ Դանքանի գլխավորությամբ նվաճում է առաջին գավաթը։
Նոր դարաշրջան
1998 թվականի ամռանը վերջնականապես լուծարվում է «Չիկագո Բուլսի» աստղային կազմը, ինչից հետո գերեզրափակիչներում առավել հաջող են սկսում հանդես գալ Արևմտյան կոնֆերենցիան ներկայացնող ակումբները, մասնավորապես 14 տարվա մեջ «Սան Անտոնիո Սփըրսը» և «Լոս Անջելես Լեյքերսը» միասին վերցված նվաճում են 9 չեմպիոնական գավաթ։ 1999-ի «Սան Անտոնիոյի» հաղթանակից հետո, երեք տարի անընդմեջ՝ 2000, 2001 և 2002 թվականներին Շաքիլ Օ'Նիլի և Կոբի Բրայանտի գլխավորությամբ NBA-ի գավաթն է նվաճում «Լոս Անջելեսը»։ 2003-ին գավաթն երկրորդ անգամ նվաճում է «Սան Անտոնիոն»։ 2004 Լեյքերսը կրին հասնում է մինչև գերեզրափակիչ, սակայն պարտվում «Դետրոյթ Փիստոնսին»։
2006 թվականին NBA-ի գերեզրափակչի շրջանակներում հանդիպում են «Դալաս Մավերիքսը» և «Մայամի Հիթը», որոնք երկուսն էլ առաջին անգամ էին հանդես գալիս գերեզրափակչում։ Գավաթն այս անգամ նվաճում է «Մայամին»՝ երիտասարդ խաղարկող Դուեյն Ուեյդի և 2 տարի առաջ թիմի կազմը համալրած Շաքիլ Օ'Նիլի գլխավորությամբ։ 2007-ին «Սան Անտոնիո Սփըրսը» նվաճում է իր չորրորդ գավաթը։ 2008 թվականի գերեզրափակչում հանդիպում են լիգայի պատմության դարավոր «հակառակորդներ» «Լոս Անջելես Լեյքերսը» և «Բոստոն Սելտիքսը»։ Մրցապայքարում հաղթանակող է դուրս գալիս «Սելտիքսը», շնորհիվ նոր աստղային «մեծ եռյակի»՝ Քևին Գառնեթի, Ռեյ Ալենի և Փոլ Փիրսի և նվաճելով 17-րդ չեմպիոնական տիտղոսը։
2009 և 2010 թվականներին NBA-ի առաջնությունը կրկին հաղթում է «Լոս Անջելես Լեյքերսը»։ Երկու անգման էլ գերեզրափակչի ամենաարժեքավոր բասկետբոլիստի մրցանակը շնորհվում է Կոբի Բրայանտին։
2010 թվականի բոլոր աստղերի հանդիպումն անցկացվում է «Cowboys Stadium» ամերիկյան ֆուտբոլի մարզադաշտում և ունենում ռեկորդային 108 713 հանդիսատես։
2010-11 մրցաշրջանի ամռանը «Մայամի Հիթի» կազմն է համալրում Լեբրոն Ջեյմսը։ Նույն տարվա գերեզրափակչին Ջեյմսի թիմը 6-խաղյա մրցապայքաորում պարտվում է Դիրք Նովիցկու «Դալաս Մավերիքսին, սակայն 2012 և 2013 թվականներին առաջնությունը նվաճում է «Մայամին»։
2011 թվականին լիգայում կրին լոկաուտ է հայտարարվում Մի քանի շաբաթվա ընթացքում բասկետբոլիստները և սեփականատերը վավերացնում են կոլեկտիվ բանակցությունների նոր փաթեթ, ինչի արդյունքում 2011-12 մրցաշրջանը 82 հանդիպումներից կրճատվում է 66-ի ։ Կանոնավոր առաջնության ավարտից հետո գերեզրափակչում գավաթի համար պայքար են մղում «Մայամի Հիթը»՝ Լեբրոն Ջեյմսի, Դուեյն Ուեյդի և Քրիս Բոշի գլխավորությամբ և «Օկլահոմա սիթի Թանդերը»՝ Քևին Դյուրանտի, Ռասել Վեստբրուքի և Ջեյմս Հարդենի գլխավորությամբ։ 5-խաղյա մրցապայքարում հաղթող է դառնում «Մայամին»՝ 6 տարվա մեջ նվաճելով երկրորդ չեմպիոնական տիտղոսը։ Հաջորդ երկու տարիների գերեզրափակիչներում հանդիպում են «Մայամին» և «Սան Անտոնիոն»։ 2013 թվականին 5-խաղյա մրցապայքարում հաղթում է «Մայամին»՝ գրավելով իր երրորդ տիտղոսը, իսկ 2014-ին, կրկին 5-խաղյա մրցապայքարում հաղթում է «Սան Անտոնիոն»՝ նվաճելով 5-րդ տիտղոսը։
2014 թվականին կոմիսարի պաշտոնն է զբաղեցնում Ադամ Սիլվերը։
Թիմեր
Ասոցիացիայում սկզբնապես հանդես են եկել 11 թիմեր։ Ավելացումների, կրճատումների և տեղափոխումներից հետո լիգայում ներկայումս գործում է թվով 30 բասկետբոլային ակումբ, որոնցից 29-ը տեղակայված են Միացյալ Նահանգներում և մեկը՝ Կանադայում։
Լիգան ստորաբաժանված է երկու կոնֆերենցիաների միջև, որոնցից յուրաքանչյուրն էլ իր հերթին բաղկացած է երեք դիվիզիայից, իսկ յուրաքանչյուր դիվիզիայում հաշվառված է հինգ ակումբ։
Մրցաշրջանի կառուցվածք
Խաղային մրցաշրջանը NBA-ում բաղկացած է կանոնավոր առաջնությունից և փլեյ-օֆֆից։ Կանոնավորի Ժամանակ բոլոր 30 թիմերն անցկացնում են 82 խաղ։ Յուրաքանչյուր կոնֆերենցիաներից 8 լավագույն թիմերը անցնում են եզրափակիչ՝ փլեյ-օֆֆ, որտեղ և հաղթում է միայն մեկ թիմ՝ դառնալով NBA չեմպիոն։
Կանոնավոր առաջնություն
Ամառային ընդմիջումից հետո թիմերը պաշտոնական նախապատրաստական մարզումները սկսում են ուշ սեպտեմբերին։ Նախապատրաստական մարզումներն անհրաժեշտ են մարզչական անձնակազմերին գնահատելու բասկետբոլիստների (հատկապես նորեկների) խաղաոճը, հետազոտելու ամբողջական թիմի առավելություններն ու թերությունները, բասկետբոլիստներին նախապատրաստելու կանոնավոր առաջնությանը և վերջապես՝ որոշելու 12 հոգուց բաղկացած թիմի այն ակտիվ ցանկը (ինչպես նաև 3 հոգուց բաղկացած ոչ ակտիվ ցանկը), որն հանդես է գալու կանոնավոր առաջնությունում։ Յուրաքանչյուր ակումբի մարզչական և նախագահական կազմ իրավունք ունի երկու տարուց պակաս փորձ ունեցող մարզիկներին նշանակելու կրտսեր առաջնության՝ NBA զարգացման լիգայի համապատասխան կրտսեր ակումբում։ Նախապատրաստական ընդմիջումներից հետո մեկնարկում են նախամրցաշարային ընկերական հանդիպումները, որոնք շատ հաճախ անցկացվում են Միացյալ Նահանգների և այլ երկրների այն քաղաքներում, որտեղ չկան NBA-ի ակումբներ։ Կանոնավոր առաջնությունը մեկնարկում է հոկտեմբերի վերջին շաբաթվա ընթացքում։
Կանոնավոր առաջնության ժամանակ թիմերն անցկացնում են 82 հանդիպում՝ 41-ը տան հարկի տակ, իսկ մյուս 41-ը՝ մրցակցի։ Նույն դիվիզիայի մեջ մտնող թիմերից յուրաքանչյուրը միմյանց հետ մրցակցում են 4 անգամ (ընդհանուր՝ 16 հանդիպում)։ Նույն կոնֆերենցիային պատկանող մյուս երկու դիվիզիաների 6 ակումբների հետ տվյալ թիմը կրկին հանդիպում է տարին 4 անգամ (ընդհանուր՝ 24 հանդիպում), իսկ մնացած 4 թիմերի հետ՝ 3 անգամ (ընդհանուր 12 հանդիպում)։ Տարբեր կոնֆերենցիաներ ներկայացնող թիմերը տարվա մեջ հանդիպում են 2-ական անգամ (ընդհանուր՝ 30 հանդիպում)։
2008 թվականի դրությամբ Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիան և Հոկեյի ազգային լիգան (NHL) հանդիսանում են միակ խոշոր պրոֆեսիոնալ սպորտային լիգաները Միացյալ Նահանգներում և Կանադայում, որոնց բոլոր ակումբները կանոնավոր մրցաշրջանում հնարավորություն են ունենում հանդիպումներ անցկացնել ողջ լիգայի հետ։ Յուրաքանչյուր ակումբ հնարավորություն ունի տարին առնվազն 2 անգամ խաղալ այլ ակումբի հետ։
Բացի այդ՝ NBA-ը միակ լիգան է, որը 1947 թվականից առ այսօր հանդիպումներ է անցկացնում Սուրբ ծնունդի ժամանակ ։ Սուրբծննդյան խաղերը հեռուստատեսությամբ չէին ցուցադրվում մինչև 1983-84 մրցաշրջանը։ Դիտարժանության համար Սուրբ ծնունդի ժամանակ անցկացվող հանդիպումներում խաղում են լավագույն թիմերը և/կամ բասկետբոլիստները։
Փետրվար ամսին առաջնությունը կարճ ժամանակով դադար է առնում, երբ հանգստյան օրերին մեկնարկում է NBA-ի բոլոր աստղերի ուիքենդը, որի շրջանակներում անցկացվում են մի շարք միջոցառումներ, որոնցից առավել ուշագրավ և դիտարժան է համարվում Բոլոր աստղերի հանդիպումը։ Երկրպագուներն առցանց քվեարկության ճանապարհով որոշում են Արևմտյան և Արևելյան կոնֆերենցիաների աստղային մեկնարկային հնգյակները, իսկ մարզիչները, կրկին քվեարկման ճանապարհով, որոշում են յուրաքանչյուր թիմի 7 հոգուց բաղկացած պահեստային աստղային կազմը։ Հանդիպումից հետո լավագույն արդյունքը գրանցած բասկետբոլիստն արժանանում է հանդիպման ամենաարժեքավոր բասկետբոլիստի (MVP) մրցանակին։ Բոլոր աստղերի ուիքենդի շրջանակներում անցկացվող միջոցառումներից են Ծագող աստղերի մարտահրավերը, որն անցկացվում է լիգայում 1 և 2 տարվա փորձ ունեցող լավագույն բասկետբոլիստների միջև, հմտությունների մարտահրավերը, որտեղ հատկացված ժամանակահտվածում մասնակիցները պետք հաղթահարեն որոշակի բասկետբոլային փորձություններ, 3-միավորանոց նետումների մրցույթը, որի ժամանակ մասնակիցները պետք է կարողանան սահմանափակ ժամանակահատվածում իրացնեն 3-միավորանոց նետումներ և վերջապես՝ Սլեմ դանկ մրցույթը, որի ժամանակ մարզիկները պետք է իրենց երևակայության հաշվին կատարեն զանազան սլեմ դանկ հնարքներ։ Բացի Բոլոր աստղերի հանդիպումից, մնացած իրադարձություններն իրենց անվանումներում կարող են կրել նաև հովանավորների ապրանքանիշի անվանումները (օրինակ՝ «Սպրայտ Սլեմ դանկ մրցույթ»)։ Բոլոր աստղերի ուիքենդից շատ չանցած նշանակվում է փոխանակումների վերջնաժամկետը (կանոնավոր առաջնության 16-րդ հինգշաբթին), որից հետո ակումբներն այլևս իրավունք չունեն բասկետբոլիստներ փոխանակել, չնայած դեռ կարող են նոր պայմանագրեր կնքել ազատ գործակալների հետ, կամ թիմի կազմից հեռացնել բասկետբոլիստների։ Սովորաբար վերջնաժամկետի օրը հագեցված է ակումբների մենեջերների համար, ովքեր փորձում են իրենց թիմերի կազմն համալրել առանցքային մարզիկներով։
Կանոնավոր առաջնությունն ավարտվում է ապրիլի կեսերին։ Այս ժամանակահատվածում սկսվում են անհատական մրցանակների, ինչպես նաև խորհրդանշական հավաքականների համար կատարվող քվեարկությունները. «Տարվա պահեստային» տիտղոսը շնորհվում է այն բասկետբոլիստին, ով լավ իրեն լավ է դրսևորել պահեստայինի նստարանից, մրցանակին արժանանալու համար տվյալ մարզիկը պետք է փաստացիորեն ունենա ավելի շատ խաղեր որպես պահեստային, քան որպես մեկնարկային։ «Տարվա նորեկ» մրցանակը շնորհվում է տվյալ մրցաշրջանի լավագույն ցուցանիշներն ունեցող նորեկ բասկետբոլիստին։ «Ամենակատարելագործված բասկետբոլիստ» մրցանակին է արժանանում այն մարզիկը, նախորդ մրցաշրջանի համեմատ ունեցել է մեծ առաջընթաց և բարելավել անհատական ցուցանիշները։ «Տարվա պաշտպան» (չշփոթել «պաշտպան» դիրքի հետ) մրցանակը տրվում է լիգայի լավագույն պաշտպանական ունակություններով օժտված բասկետբոլիստներին։ Հաղթանակների և պարտությունների ամենամեծ դրական տարբերությունն ապահոված ակումբի գլխավոր մարզչին շնորհվում է «Տարվա մարզիչ» մրցանակը։ Վերջապես՝ «Ամենաարժեքավոր խաղացողի» (MVP) մրցանակը շնորհվում է տվյալ մրցաշրջանի ամենատպավորիչ ցուցանիշներն ունեցած բասկետբոլիստին։
Գոյություն ունի նաև «Տարվա մենեջեր» ոչ պաշտոնական, սակայն հեղինակավոր մրցանակը, որի հեղինակն է «Սպորտինգ նյուզ» սպորտային հանդեսը։
Մրցաշրջանից հետո ձևավորվում են նաև «All-NBA», «All-Defensive» և «All-Rookie» խորհրդանշական հավաքականները, որոնցից յուրաքանչյուրում ներգրավում են 5 հոգուց բաղկացած բասկետբոլիստներ։
Փլեյ-օֆֆ
Փլեյ-օֆֆը մեկնարկում է ուշ ապրիլին։ Յուրաքանչյուր կոնֆերենցիայից փլեյ-օֆֆ դուրս գալու հնարավորություն են ունենում 8-ական թիմեր։ Առաջինից չորրորդ տեղերը գրաված թիմերին տրվում է առավելություն՝ հինգերորդից ութերորդ տեղերը գրաված թիմերի նկատմամբ. փլեյ-օֆֆի առաջին ռաունդում (1/8 եզրափակիչ) կոնֆերենցիայի առաջատարը հանդիպում է 8-րդ տեղը գրաված թիմի հետ, 2-րդը տեղը գրավածը՝ 7-րդի, 3-րդը՝ 6-րդի և վերջապես 4-րդը՝ 5-րդի։ Կանոնավոր մրցաշրջանում առավել լավ ցուցանիշ ունեցող թիմին փլեյ-օֆֆի յուրաքանչյուր ռաունդում տրվում է տան դաշտի առավելություն, այսինքն՝ խաղաշարերի (սերիա) առաջին երկու հանդիպումներն անցկացվում են հենց այն թիմի տնային հարկում, ով կանոնավոր առաջնությունում ունեցել է առավել բարձր ցուցանիշ։
Յուրաքանչյուր խաղաշար բաղկացած է մի քանի հանդիպումներից, որոնց առավելագույն քանակը կարող է հասնել 7-ի։ Սերիան հաղթելու և հաջորդ ռաունդ դուրս գալու համար թիմը պետք է ունենա 4 հաղթանակ՝ հետագա մրցապայքարից դուրս մղելով հակառակորդին։ Հաջորդ ռաունդ (կոնֆերենցիայի կիսաեզրափակիչ) դուրս են գալիս 4-ական թիմեր, որն ավարտելուց հետո կոնֆերենցիայի եզրափակչում հանդիպում են տվյալ կոնֆերենցիայի 2 թիմերը։ Կոնֆերենցիայի եզրափակիչն հաղթած թիմն համարվում է կոնֆերենցիայի չեմպիոն և դուրս է գալիս գերեզրափակիչ։ Եթե սերիայում անցկացվում են առավելագույն 7 հանդիպումներ, ապա անցկացվող հանդիպումներն ունեն 2–2–1–1–1 ձևաչափը, ինչը նշանակում է առաջին թիմը (ավելի լավ ցուցանիշով) կունենա տան դաշտի առավելություն սերիայի 1-ին, 2-րդ, 5-րդ և 7-րդ խաղերում, իսկ երկրորդ թիմը (ավելի վատ ցուցանիշով)՝ 3-րդ, 4-րդ և 6-րդ խաղերում։ Գերեզրափկչում 1985 թվականից գործում է 2–3–2 ձևաչափը, այսինքն՝ առաջին թիմն ունի տան դաշտի առավելություն 1-ին, 2-րդ, 6-րդ և 7-րդ խաղերում, իսկ երկրորդը՝ 3-րդ, 4-րդ և 5-րդ խաղերում։
Գերեզրափակիչ ռաունդը անցկացվում է երկու կոնֆերենցիաների հաղթողների միջև՝ ամեն տարվա հունիս ամսին։ Գերեզրափակիչն հաղթող թիմին է շնորհվում Լարի Օ'Բրայենի գավաթը։ Հաղթանակող թիմի բասկետբոլիստներին, մարզիչներին և մենեջերին շնորհվում է չեմպիոնական մատանի։ Բացի այդ՝ սերիայում իրեն լավագույնը դրսևորած բասկետբոլիստին շնորհվում է Բիլ Ռասելի անվան գերեզրափակչի ամենաարժեքավոր խաղացողի մրցանակը։
Առաջնություններ
Ներկա պահին գործող թիմեր, որոնք երբևէ հանդես չեն եկել NBA-ի գերեզրափակչում
Հեռարձակում
Միացյալ Նահանգներում NBA-ի խաղերը հեռարձակվում են «ABC», «ESPN», «TNT» և «NBA TV» հեռուստաալիքներով։ Հայաստանի Հանրապետությունում NBA-ն սկսեց իր հեռուստատեսային դեբյուտը 2004-05 խաղաշրջանում։ Խաղերը հեռարձակվեցին «Արմենիա» հեռուստաընկերությամբ մինչև 2006-07 խաղաշրջանը, իսկ այնուհետև՝ 2007-08-ից մինչև 2008-09 խաղաշրջանը՝ «Ար» հեռուստաընկերությամբ։ Մեկնաբությունները կատարում էր Կարեն Մովսիսյանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա Կատեգորիա:Սպորտային կազմակերպություններ Կատեգորիա:Բասկետբոլի առաջնություններ
Ցիստեռնա բազիլիկա
Ցիստեռնա Բազիլիկա, Կոստանդնուպոլսի ամենամեծ և ամենալավ պահպանված ստորգետնյա ջրամբարը։ Բավականին նման է պալատական կառույցի։ Գտնվում է Ստամբուլի պատմական կենտրոնում Սուլթանահմեդ թաղամասում՝ Այա Սոֆիայի դիմաց։
«Ցիստեռնա» բառը հունարենից թարգմանվում է որպես «ջրամբար»։ 2013 թվականի դրությամբ Ստամբուլում հայտնաբերվել է ավելի քան 40 ստորգետնյա ջրամբար։ Բազիլիկայում պահվել է խմելու ջրի ռեզերվային պաշարները՝ երաշտի կամ քաղաքի պաշարման նպատակով։ Բազիլիկայում պահվող ջուրը ջրատարների և ակվեդուկների միջոցով հասցվել է քաղաքին։ Վաղեսի ջրանցույցի միջոցով ջուրը բերվել է Բելգրադյան անտառից, որը գտնվում է քաղաքից 19 կիլոմետր դեպի հյուսիս։
Ջրամբարի կառուցումը սկսվել է հույների կողմից կայսր Կոստանդին Ա֊ի կառավարման տարիներին (306—337 թվականներին) և ավարտվել է 532 թվականին կայսր Հուստինիանոս Ա֊ի օրոք։ Ստորգետնյա կառույցի չափսերն են 145 × 65 մ, տարողունակությունը՝ 80 000 մ³ ջուր։ Առաստաղը պահում են ավելի քան 336 սյուներ։
Սյուների մեծ մասը վերցվել է հին տաճարների մնացորդներից, այդ իսկ պատճառով դրանք տարբերվում են միմյանցից մարմարի տեսակով։ Երկու սյուների վրա առկա են Մեդուզայի պատկերները։ Անհայտ է, թե որտեղից են բերվել այդ սյուները և թե որ կառույցին են պատկանել դրանք նախկինում։ Այդպիսի մի սյուն էլ պահվում է Ստամբուլի հնագիտական թանգարանում։ Հարևանությամբ գտնվում է «Ցանկությունների ավազանը»։
Ջրամբարը ակտիվորեն օգտագործվել է մինչև Կոստանդնուպոլսի գրավումը թուրքերի կողմից։ Արդյունքում ջրամբարը լքվել է և խիստ աղտոտվել, և միայն 1987 թվականին բացվել է որպես թանգարան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի թանգարաններ Կատեգորիա:Ֆաթիհ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս
Չանադիրթկարի
Չանադիրթկարի (ჩანადირთკარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում ։
Փարիզի համալսարան
Փարիզի համալսարանը (Université de Paris), բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Փարիզում։
Չանադիրթկարի
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 920 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 7 կմ։