cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Արյունամիզություն
Տարածվածություն
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում միկրոսկոպիկ արյունամիզությունն (միկրոհեմատուրիա) ունի 2-31% տարածվածություն ։ Առավել հաճախ հանդիպում է 60 անց և ներկայում կամ անցյալում ծխող մեծահասակների շրջանում ։ Միկրոհեմատուրիա ունեցողների մի մասի մոտ ախտորոշվում է միզային համակարգի քաղցկեղ ։ Անախտանիշ արյունամիզությունը ախտորոշվում է մարկերների կամ մանրադիտակային հետազոտման մեթոդի միջոցով և 2-3% դեպքերում հայտնաբերվում է միզային համակարգի չարորակ նորագոյացություն։ Սկրինինգային հետազոտությունները ցուցված չեն ։ Բարձր ռիսկերով հիվանդներն ավելի հակված են ունենալ միզային համակարգի չարորակ ներագոյացություններ ։ Ռիսկի գործոններն են՝ 35ից բարձր տարիքը, արական սեռը, ներկայում կամ անցյալում ծխելը, քիմիական նյութերի ազդեցությունը(բենզոլ, արոմատիկ ամինաթթուներ) և նախկինում ունեցած կոնքի ճառագայթային բուժումը ։
Հատուկ պոպուլյացիա․ մանկական
Երեխաների շրջանում հանդիպում է 0.5-2% դեպքերում ։ Ռիսկի գործոնները ներառում են տարիքը և իգական սեռը ։ 5% դեպքերում միկրոսկոպիկ արյունամիզությունը քաղցկեղի ախտանիշ է, իսկ 40% դեպքերում մակրոսկոպիկ արյունամիզությունն է հուշում քաղցկեղի մասին ։
Հատուկ պոպուլյացիա․ վնասվածք
Խնդրում ենք նայել միզասեռական համակարգի ուղիների վնասվածք հղումը։
Գնահատում
Ախտորոշման համար անհրաժեշտ է անցկացնել գործիքային և լաբորատոր հետազոտություն, ինչպես նաև հավաքել վերհուշություն(անամնեզ)։ Հիվանդները պետք է տարանջատվեն ըստ ռիսկի բարձր և ցածր աստիճանների ։ Բարձր ռիսկի մեջ են մտնում տեսանելի արյունամիզությամբ կամ ոչ տեսանելի արյունամիզությամբ և ռիսկի գործոններով հիվանդները ։ Արյունամիզությունն ախտորոշելու նպատակով գնահատվում է վերին միզուղիների վիճակը պատկերային հետազոտության միջոցով և ստորին միզուղիների վիճակը ցիստոսկոպիայի(էնդոսկոպիկ հետազոտություն, որը կատարվում է ցիստոսկոպի միջոցով և գնահատվում են միզապարկն ու ստորին միզուղիները) միջոցով ։
Վերին միզուղիների պատկերային հետազոտություն
Պատկերային հետազոտություններից նախընտրելի է բազմաշերտ համակարգչային հետազոտությունը (ուրոգրաֆիա) ։ Այն բաղկացած է 3 փուլից՝ առանց կոնտրաստի, զարկերակային և արտաբերման ։ Հետազոտությունը գնահատում է երիկամների և վերին միզուղիների վիճակը ։ Եթե կան հակացուցումներ, կարելի է անցկացնել այլ հետազոտություններ,դրանցից են՝ մագնիսառեզոնանսային ուրոգրաֆիան(կոնտրաստ նյութով և առանց կոնտրաստի), հետադարձ (ռետրոգրադ) պիելոգրաման (բաժակ-ավազանային համակարգի հոսքագրություն) զուգակցված վերին միզուղիների մագնիսառեզոնանսային հետազոտությամբ կամ երիկամների ուլտրաձայնային հետազոտությամբ  ։ Սրանք կարող են բացառել վերին միզուղիների չարորակ նորագոյացությունները ։
Երիտասարդ հիվանդներ
Անախտանիշ միկրոսկոպիկ արյունամիզությունը տարածված է 35 տարեկանից ցածր հիվանդների մոտ։ Ռիսկի գործոնների առկայության դեպքում այս հիվանդներին ցուցված է ցիստոսկոպիա։
Նախնական բացասական գնահատական
Եթե արյունամիզության գնահատականը չի վկայում որևէ ախտահարման մասին,այնուամենայնիվ, հետագայում պետք է անցկացնել որոշ հետազոտություններ (օրինակ՝ բջջաբանական հետազոտություն)։ Մեզի հետազոտությունը պետք է կրկնել տարին մեկ անգամ և կարող է դադարեցվել երկու անընդմեջ բացասական պատասխաններից հետո։ Արյունամիզության հետագա ուսումնասիրությունները կրկնում են վերին միզուղիների պատկերային հետազոտության, ցիստոսկոպիայի միջոցով և պետք է իրականացվեն առաջին գնահատումից սկսած՝ երեքից հինգ տարվա ընթացքում։
Թրոմբի սուր ձևավորում
Արյունամիզությունը կարող է բերել այնպիսի սուր վիճակների զարգացման,ինչպիսիք են՝ սուր ձևավորված թրոմբով խցանումը, սակավարյունությունն ու շոկը ։ Թրոմբը կարող է խանգարել մեզի նորմալ արտահոսքին միզուղիներով կամ միզապարկի միջով և դառնալ սուր միզակապության պատճառ ։
Թրոմբը, որը մնում է միզապարկի մեջ, միզային համակարգի ուրոկինազա ֆերմենտով քայքայվում է և ձևավորում ֆիբրինային մնացորդներ ։ Այս ֆիբրինային մնացորդները բնական հակակոագուլյանտներ են և նպաստում են միզուղիների շարունակական արյունահոսությանը ։ Թրոմբի հեռացումը, իր հերթին, նպաստում է միզուղիների արյունահոսության դադարեցմանը ։
Թրոմբով սուր խցանման բուժումն իրականացվում է մեծ (22-24 French) Ֆոլի կաթետերով։ Թրոմբը հեռացնում են Թումիի ներարկիչով և աղային լուծույթի ողողումներով։ Եթե այս մեթոդը չի օգնում դադարեցնել արյունահոսությունը, ապա բուժումը պետք է շարունակել եռլուսանցքային միզային կաթետերի միջոցով միզապարկի ողողում իրականացնելով ։ Եթե սա էլ արդյունքներ չի տալիս,ապա ցուցված է հրատապ ցիստոսկոպիա ։ Եվ վերջում, կարող է անհրաժեշտ լինել կոագուլոպաթիայի շտկում և/կամ տրանսֆուզիա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարդկային հիվանդության ախտանիշներ Կատեգորիա:Ուրոլոգիական հիվանդություններ Կատեգորիա:Արյունահոսություն
Յագոդինկա (այլ կիրառումներ)
Յագոդինկա, կարող է վերաբերել՝
Լյատոշինկա
Բնակչությունը վերջին հայտնի գրանցված տվյալներով կազմում էր 660 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ստարոպոլտավսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1840 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Թախերթինգ
Թախերթինգ (Tacherting), Գերմանական կոմունա Բավարիայում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Տրաունշտայն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5480 մարդ (ըստ 31 դեկտեմբերի 2010 թվականի տվյալով) ։ Զբաղեցնում է 50,24 կմ քառ. տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 89 149։
Կոմունան բաժանված է 8 գյուղական շրջանների։
Բաենայի էգ առյուծը
Բաենայի էգ առյուծը (Leona de Baena), Մ.թ.ա. 6-րդ դարի կրաքարե իբերիական քանդակ։
Պատմություն
Հայտնաբերվել է Cerro del Minguillar հնագիտական վայրում, Բաենա քաղաքի (Կորդովայի շրջան, Անդալուսիա, Իսպանիա) շրջակայքում, որտեղ հայտնաբերվել են իբերո-հռոմեական Իպոնուբա քաղաքի ավերակները։
Քանդակում ներկայացված է պառկած ու սպառնացող առյուծ, որը, հավանաբար, եղել է թաղման ծիսակարգի հուշարձան, այլաբանորեն՝ պահապան։
Քանդակը ցուցադրվում է Մադրիդի Ազգային հնագիտական թանգարանում 20418 համարի ներքո։ Քանդակի բրոնզե վերարտադրությունը գտնվում է Բաենայի Plaza Palacio-ում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ
Կաղին
Կաղին կամ կաղնու ընկույզ` նրան մոտ տեսակի ծառերի բերքը (Fagaceae ընտանիքի ծառերի)։ Սովորաբար այն պարունակում է մեկ սերմ (երբեմն երկու), որոնք գտնվում են ամուր կեղևային թաղանթի տակ և գտնվում են բաժականման  գնդի մեջ։ Կաղիններն ունեն  1–6 սմ (1⁄2–2 1⁄2 դյույմ) երկարություն և 0,8–4 սմ (3⁄8–1 5⁄8 դյույմ) լայնություն։ Կաղինները հասնում են 6-24 ամսվա ընթացքում (կախված տեսակից)։
Ծագումնաբանություն
Կաղին բառը կապված ակրան գոթական անվանման հետ, որը ուներ «պտուղ չպաշտպանված հողի տակ» նշանակութունը ։ Այդ բառը կիրառվում էր անտառի ամենակարևոր ծառի՝ կաղնու համար։ Չոսերը ևս խոսել է կաղնում մասին դեռևս 14-րդ դարում։ Աստիճանաբար հայտնի ծագումնաբանությունը այդ բառը կապում էր «եգիպտացորեն» բառի հետ, ինչպես նաև «կաղնու եղջյուրի» հետ և գրելաձևը աստիճանաբար փոխվեց ։ Ներկայիս գրելաձևը առաջացել է 15-16-րդ դարերում ։
Էկոլոգիական դեր
Կաղինները կարևոր դեր են խաղում անտառների էկոլոգիայի մեջ, քանի որ կաղնիները համարվում են գերակշռող տեսակ ։Կաղինների բերքի ծավալը կարող է տատանվել լայն սահմաններում՝ մեծ առատություն կամ պակասորդ ստեղծելով շատ կենդանիների համար ։ Կաղինները, այլ հատիկավորների հետ մեկտեղ, կոչվում են կայմեր։
Վայրի կենդանիները, որոնք օգտագործում են կաղինը որպես իրենց սննդակարգի կարևոր մաս, հանդիսանում են թռչունները, այնպիսիք, ինչպես աղավնիները, որոշ բադեր և փայտփորիկների մի քանի տեսակներ։ Փոքր կաթնասունները, որոնք սնվում են կաղինով, համարվում են մկները, սկյուռները և որոշ այլ կրծողներ։ Կաղինները մեծ ազդեցություն ունեն իրենց բնակավայրերի փոքր կրծողների վրա, քանի որ կաղինների մեծ բերքը նպաստում է կրծողների պոպուլյացիայի աճին
Որոշ ցեցերի և եղջերուների թրթուրները նույնպես ապրում են երիտասարդ կաղինների մեջ՝ սպառելով միջուկը ըստ իրենց զարգացման չափի։ Կաղինները գրավիչ են կենդանիների համար, քանի որ դրանք մեծ են, ուստի կարելի է արդյունավետորեն ուտել կամ պահեստավորել:Կաղինները նույնպես հարուստ են սննդանյութերով  ։ Տոկոսային հարաբերակցությունը տատանվում է ըստ տարատեսակների, բոլոր կաղինները հարուստ են սպիտակուցներով, ածխաջրերով և ճարպերով, ինչպես նաև կալցիումի, ֆոսֆորի և կալիումի հանքանյութերով։ Կաղնու ընդհանուր սննդային էներգիան նույնպես տատանվում է ըստ տեսակների, բայց բոլորը լավ համեմատվում են այլ վայրի մթերքների և այլ ընկույզների հետ
Կաղինների տեսակները պարունակում են մեծ քանակությամբ աղաղանյութեր, որոնք շատ դառն են և գրգռում են հում վիճակում օգտագործելու դեպքում։ Դա հատկապես վերաբերում է կարմիր ամերիկական և անգլիական կաղինների տեսակներին։ Սպիտակ կաղնու կաղինները պարունակում են շատ ավելի քիչ աղաղանյութեր, այդ հատկանիշները ավելի են ուժեղանում, եթե կաղինը մանրացվի և թեթևակի բովվի։ Աղաղանյութերը կարելի է վերացնել՝ մանրացված կաղինները մի քանի անգամ թրջելով ջրի մեջ, մինչը ջուրը այլևս չդառնա շագանակագույն։ Սառը ջրով լվացումը կարող է զբաղեցնել մի քանի օր, բայց երեք-չորս անգամ եռացող ջրով լվացումը կարող է վերացնել աղաղանյութը մեկ ժամվա ընթացքում ։ Եռացող ջրով լվացումը հանգենում է կաղնի օսլայի պատրաստմանը, որը հակառակ դեպքում գործում է որպես գլուտեն ալյուրի մեջ՝ օգնելով նրան կապակցվել։ Այդ պատճառով, եթե կաղինները օգտագործվեն ալյուրի արտադրության համար, նախընտրելի է լվացvel սառը ջրով ։ Կաղնուց ստացված ճարպային ալյուրը կարող է հեշտությամբ փչանալ կամ նեխել, այդ պատճառով այն անհրաժեշտ է ուշադիր պահել։ Կաղինները նաև երբեմն պատրաստում են որպես մերսման յուղ։ Սպիտակ կաղնու խմբի կաղինները՝ Լեյկոբալանուս, սովորաբար արմատներ են գցում, երբ դիպչում են հողին  (աշնանը), իսկ գարնանը տերևակալվում են։
Դիսպրեսալ Ագենտներ
Կաղինները շատ ծանր են քամուց քշվելու համար, այդ պատճառով դրանց տարածման համար պահանջվում են այլ միջոցներ։ Այսպիսով, կաղնիները կախված են կենսաբանական ագենտներից, որոնք ցանում են սերմեր, որպեսզի կաղինները տեղադրեն մայր ծառի սահմաններից դուրս աճելու համար հարմար գոտում, իդեալական դեպքում՝ նվազագույնը 20–30 մ (70–100 ֆուտ) հեռու մայր ծառից։ Շատ կենդանիներ ուտում են չհասած կաղիններ հենց ծառի վրա կամ հասուն կաղիններ գետնի վրայից՝ ծառին չբերելով վերարտադրողական օգուտ, բայց որոշ կենդանիներ, այնպիսիք, ինչպես սկյուռը և ճայը, ծառայում են որպես սերմերի տարածման ագենտներ։ Ճայերը և սկյուռը, որոնք կաղինները տանում են իրենց թաքստոցներ հետագայում օգտագործելու նպատակով, արդունավետ կերպով ցանում են կաղինները տարբեր տեղերում, որտեղ դրանք կարող են աճել և զարգանալ։ Չնայած նրան, որ սկյուռները և ճայերը զարմանալիորեն հիշում են մեծ թվով թաքստոցների տեղերը և վերադառնում են դրանք ուտելու համար, կաղինը կարող է կորել, կամ ճայը կամ սկյուռը կարող են մահանալ՝ չուտելով իրենց ողջ պաշարները։ Ոչ մեծ քանակությամբ կաղինները կարող են աճել և գոյատևել՝ տալով կաղինների նոր սերունդ։ Պահեստավորումը կախված է նրանից, որ ճայերը և սկյուռները կապվում են բույսերի հետ, որոնք ապահովում են սննդային արժեքների լավ փաթեթներ, բայց ոչ այնքան մեծ, որպեսզի դրանց միջոցով հնարավոր լինի դիմադրել ցրող ագենտին։ Ճայի կտուցի չափը որոշում է, թե որքան մեծ կարող են լինել կաղինները։ Կաղինները աճում են տարբեր գրաֆիկներով, կախված կաղնիների ընտանիքում նրանց ունեցած տեղից։ Երբ կաղինը աճում է, այն դառնում է պակաս սննդարար, քանի որ սերմի հյուսվածքը վերածվում է չմարսվող փայտաբամբակի և ձևավորվում է արմատը ։
Օգտագործում
Որոշ մշակույթների մեջ կաղինը եղել է սննդի հիմնական մթերքը, չնայած նրան զգալի չափով փոխարինել են հացահատիկները, և այժմ այն սովորաբար համարվում է գոյություն չունեցող սննդամթերք՝ բացառությամբ որոշակի ամերիկական և կորեական համայնքների։ Որոշ մշակույթներ մշակել են կաղինների լվացման ավանդական մեթոդներ, երբեմն հատուկ գործիքների օգտագործմամբ, որոնք ավանդաբար փոխանցվել են իրենց երեխաներին ։
Որպես սնունդ
Կաղինները կարևոր դեր են խաղացել մարդկության զարգացման պատմության վաղ շրջանում և եղել են սննդի աղբյուր ողջ աշխարհի բազմաթիվ մշակույթների համար ։ Օրինակ, հին հույների և ճապոնացիների ստորակարգ դասերը  ուտում էին  կաղիններ, հատկապես սովի ժամանակ ։ Հնագույն Իբերիայում, համաձայն Ստրաբոի, դրանք համարվում են սննդի հիմնական աղբյուրը։ Չնայած այդ պատմությանը՝ կաղինները հազվադեպ կազմում են ժամանակակից դիետաների զգալի մասը և ներկայումս չեն աճեցվում այնպիսի մասշտաբներով, որոնք մոտ են այլ ընկույզների աճեցման մասշտաբներին։ Սակայն ճիշտ պատրաստման դեպքում կաղնու ալյուրը կարելի է օգտագործել որոշ բաղադրատոմսերի մեջ։  Հին ժամանակներում Պլինիոս Ավագը նշում էր, որ կաղնու ալյուրից կարելի է հաց թխել ։ Կաղնու տեսակները տարբերվում են աղաղանյութերի քանակությամբ։ Ամերիկական հնդկացիների նախընտրած կաղնու տեսակները, այնպիսիք, ինչպես  Կերուս Կելոգգիի (սև կալիֆորնիական կաղնի), կարող են լինել ավելի հեշտ պատրաստվող և ավելի համեղ ։ Կորեայում դոտորիմուկ կոչվող ուտելի ժելեն պատրաստում են կաղնուց, իսկ դոտորի գուկսուն՝ կորեական լապշան, պատրաստում են կաղնու ալյուրից։ 17-րդ դարում կաղնուց քամված հյութը տալիս էին սովորական ալկոհոլիկներին, որպեսզի նրանց դուրս հանեն այդ վիճակից կամ ննրանց ուժ տան ալկոհոլիզմին դիմադրելու համար։ Կաղինները հաճախ օգտագործում էին որպես սուրճի փոխարինիչներ, հատկապես երբ սուրճը անհասանելի էր կամ նորմավորված չէր։
Օգտագործումը բնիկ ամերիկացիների կողմից
Կաղինը ավանդական սնունդ է Հյուսիսային Ամերիկայի բազմաթիվ բնիկ ժողովուրդների համար, և երկար ժամանակ այն առանձնահատուկ դեր է խաղացել Կալիֆորնիայի բնիկ ամերիկացիների համար, որտեղ մի քանի տեսակի կաղնիները գոտիները հատվում են, ինչը մեծացնում է դրանց ռեսուրսների հուսալիությունը ։ Հետազոտողներից մեկը նշում է, որ «կաղինների պատրաստված նրա ավանդական ճաշատեսակը իրենից ներկայացնում է պարզ ապուր, որը պատրաստված է տաք քարերով անմիջապես զամբյուղի մեջ», և ասում է, որ նրան դուր է գալիս ուտել կաղինը «խորոված սաղմոնի, հապալասի և ջրիմուռների հետ միասին» ։ Շատ այլ բուսական սննդամթերքի նման կաղինները ևս պետք չէ ուտել կամ մշակել անմիջապես, բայց այն կարող է պահվել երկար ժամանակ, ինչպես սպիտակուցները։ Այն տարիներին, երբ կաղնիները շատ կաղին էին տալիս, բնիկ ամերիկացիները երբեմն հավաքում էին բավականին շատ բերք, որպեսզի դրանք պահեն երկու տարի շարունակ՝ որպես կաղնու վատ բերքից ապահովագրման միջոց։ Արևի տակ չորացնելուց հետո կաղինները կարելի է պահել ծառերի փչակներում կամ սյունաձև կառուցվածքներում՝ մկներից և սկյուռիկներից պաշտպանելու համար։ Պահված կաղինները այնուհետև կարելի է օգտագործել անհրաժեշտության դեպքում, հատկապես ձմռանը, երբ այլ պաշարները չեն բավարարում։ Կաղինները, որոնք աճել են աշնանը, մաքրվել և մանրացվել են այնքան ժամանակ, մինչ նորից կաճեն գարնանը։ Մեծ քանակությամբ ճարպի պարունակության պատճառով կաղինները կարող են դառնալ դառնահամ։ Երբ գետնին բռնկված հրդեհները բորբոքվում էին, կաղնու ցեցերը ոչնչանում էին։ Վնասատուները կարող են վարակել և ուտել կաղնու կաղինների ավելի քան 95% -ը. Հրդեհները նաև կարող են մեռած տերևների և այլ բուսական աղբի հետ կապված սննդարար նյութերը դուրս հանել հողի մեջ՝ դրանով իսկ պարարտացնելով կաղնիները, միաժամանակ մաքրելով հողը, որպեսզի հեշտանա կաղնու հավաքումը։ Հյուսիսամերիկյան կաղնիների մեծ մասը դիմակայում են հրդեհներին, հատկապես երբ  մշտական հրդեհումը վերացնում է փայտանյութի կուտակումը կոճղերի շուրջը։ Հաջորդական հրդեհումը նպաստեց այլ ծառերի հաշվին կաղնիների աճին, որոնք պակաս կայուն էին հրդեհի նկատմամբ՝ դրանով իսկ պահպանելով կաղնիների գերիշխող դիրքը լանդշաֆտների մեջ։ Կաղնիները ավելի շատ կաղին են տալիս, երբ դրանք չեն գտնվում այլ կաղնիների մոտ տարածության վրա, և այդպիսով, մրցակցում են նրանց հետ արևի լույսի, ջրի, սննդանյութերի համար։ Հրդեհները, որպես կանոն, վերացրել են ավելի խոցելի երիտասարդ կաղնիներին և թողել են ծեր կաղնիներին, որոնք ձևավորել են բաց կաղնուտային սավաննաներ։
Արվեստ
Հռոմեկան ճարտարապետության մոտիվը, որը հայտնի է նաև կելտական և սկանդինավյան արվեստի մեջ, կաղնու նշանն է և օգտագործվում է որպես զարդ փայտե իրերի, կահույքի վրա, այն նաև առկա է Վեստմինստերի աբբայության զարդերի վրա։
Որպես խորհրդանիշ ժամանակակից օգտագործումը
Կաղինը համարվում է Անգլիայի և Ուելսի Ազգային արահետների խորհրդանիշը և որպես կողմնորոշիչ օգտագործվում է այդ արահետների վրա։ Կաղինը, հատկապես սպիտակ կաղնու կաղինը, ևս առկա է Քոնեքթիքութի Համալսարանի խորհրդանիշի վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կաղնիներ
Մեթյու Դալաս
Մեթյու Ջոզեֆ Դալաս (Matthew Joseph Dallas, ), ամերիկացի դերասան և յություբեր։ Ճանաչում է ձեռք բերել «Քայլ XY» (2006-2009) սերիալի գլխավոր դերակատարմամբ։
Վաղ տարիներ
Մեթ Դալասը ծնվել է Արիզոնա նահանգի Ֆինիքս քաղաքում և որոշ ժամանակ հաճախել է Արիզոնայի արվեստի դպրոց։ 12 տարեկանում, երբ տատիկը նրան տարել է «Անճոռնի ճուտիկը» բեմադրությանը, նա ցանկացել է դառնալ դերասան։ 18 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաք։
Մալանգ
Մալանգ (Malang), քաղաք Ինդոնեզիայում, Արևելյան Ճավա պրովինցիայում, Բրանթաս գետի ափին, Սեմերու լեռան ստորոտում։
Մեթյու Դալաս
Կարիերա
Դալասը նկարահանվել է մի քանի ֆիլմերում, այդ թվում՝ «Պահանջվում է դայակ» ֆիլմում, ինչպես նաև Քայլի դերում «Քայլ XY» սերիալում։ Բացի այդ, նկարահանվել է այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Ապրելով երազանքով», «Վաննաբիսը», «Ճամբարի զարմանքը» և «Վամպիրի ճանապարհը»։ Եղել է հյուր Անտուրաժ հեռուստասերիալում։
2004 թվականին նկարահանվել է Fan 3 խմբի «Geek Love» երգի տեսահոլովակում, ինչպես նաև 2005 թվականին Ջեյմս Բլանտի «Goodbye My Lover»-ում՝ Միշա Բարտոնի հետ։ 2008 թվականին նկարահանվել է ամերիկացի երգչուհի Քեթի Փերրիի «Thinking Of You» երգի տեսահոլովակում։
Մալանգ
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի քաղաքներ
Մեթյու Դալաս
Անձնական կյանք
Դալասը բացահայտ գեյ է ։ 2015 թվականի հուլիսին ամուսնացել է իր գործընկեր, երաժիշտ Բլյու Համիլթոնի հետ՝ հինգ տարվա հարաբերություններից հետո ։ 2015 թվականի դեկտեմբերին Դալասն ու Համիլթոնը հայտարարել են, որ որդեգրել են երկու տարեկան տղայի՝ Կրոուին ։ Նրանք ապրում են Ֆինիքսում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Հոխդորֆ (Պլոխինգեն)
Հոխդորֆ (Պլոխինգեն) (Hochdorf (bei Plochingen)), կոմունա Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգի տարածքում։
Մտնում է Էլինգեն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 4693 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով ։ Զբաղեցնում է 7.75 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 1 16 027։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Յագոդնոե (այլ կիրառումներ)
Յագոդնոե, կարող է վերաբերել՝
Ռեգովո
Ռեգովո (Регово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի բնակավայրեր
(5316) Ֆիլատով
(5316) Ֆիլատով (Filatov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,158829 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,0904 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2272 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2050,63 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175556 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,74° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1982 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ժողովածու (627)
Ժողովածու 627, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 627 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1314 թվականին Խաչիկ, Եբրիանոս գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16,8X12,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 276 թերթից։ Գրված է երկսյուն, միասյունով։ Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ 71բ, 152բ, 268ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Աբաղայի դաշտ
Աբաղայի դաշտ, Թուրքիայի Վանի նահանգում՝ Վանա լճից հյուսիս-արևելք, Բերկրի գետի ավազանում։ Եզրավորված է Ծաղկանց և Կոտուրի լեռնաշղթաներով։ Տարածքը մոտ 1800 կմ² է, բարձրությունը՝ 1800-2000 մ։ Հիմքում շրջակա լեռներից արտավիժած լավաներ են՝ ծածկված լճագետաբերուկային նստվածքներով։ Մակերևույթը հարթավայրային է՝ տեղ-տեղ մնացուկային բլուրներով։ Կան բազալտի, տուֆի, կրաքարի, տորֆի պաշարներ ։
Անվանում
Աբաղայի դաշտը XIII դարում մոնղոլ իլխան Աբաղայի բանակատեղին էր, ենթադրվում է, որ դաշտը կոչվել է նրա նունով։
Աշխարհագրություն
Տարածքը 1800 կմ² է, բարձրությունը՝ 1800-2000 մ։ Հիմքում շրջակա լեռներից արտավիժած լավաներն են՝ ծածկված ալյուվիալ-մանրահողային բերուկներով։ Օգտակար հանածոներից են՝ բազալտը, տուֆը, կրաքարը, տորֆը։
Բնակչություն
Մինչև XVII դարը այդտեղ եղել է հայկական խիտ բնակչություն (մոտ 300 գյուղ)։ Այժմ Աբաղայի դաշտում բնակվում են խաշնարած քրդեր։ Լանդշաֆտը մարգագետնա-տափաստանային է։ Հիմնականում անասնապահական շրջան է։ Մշակում են հացահատիկ։
Կլիմա
Կլիման բարեխառն ցամաքային է, ձմեռը՝ խստաշունչ և երկարատև, ամառը՝ զով, հունվարի միջին ջերմաստիճանը՝ -12 °C, հուլիսինը՝ 15 °C, տարեկան տեղումները՝ 500-700 մմ։ Լանդշաֆտը լեռնամարգագետնատափաստանային է։ Հացահատիկային բույսերի մշակման և անասնապահական շրջան է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դաշտեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Վանի մարզի հարթավայրեր
Մուհամմեդ Ալի Ջիննա
Մուհամմեդ Ալի Ջիննա (محمد علی جناح, ), Հնդկաստանի և Պակիստանի քաղաքական գործիչ։ 1906 թվականից՝ Հնդկական ազգային կոնգրեսի (ՏԱԿ) անդամ, 1912 թվականից միաժամանակ մասնակցել է Մուսուլմանական լիգայի գործունեությանը (1934 թվականից՝ առաջնորդը)։ 1921 թվականին դուրս է եկել ՀԱԿ-ից։ Հանդես է եկել Հնդկաստանին անկախություն տալու պահանջով, սակայն նրա ամբողջ գործունեությունն ուղղված էր իսլամադավան վերնախավի շահերի պաշտպանությանը։ Ջիննան Հնդկաստանում «երկու ազգի»՝ հնդուիստների և իսլամադավանների գոյության տեսության հիմնադիրներից էր։ 1940 թվականին Ջիննայի գլխավորությամբ Մուսուլմանական լիգան առաջ է քաշել Հնդկաստանից մուսուլմանաբնակ շրջաններն անջատելու և առանձին պետություն ստեղծելու պահանջ։ Միասնական Հնդկաստանի բաժանումից (1947) հետո եղել է Պակիստանի գեներալ-նահանգապետը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պակիստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հնդկական ազգային կոնգրեսի անդամներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ Կատեգորիա:Մումբայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Վելիկոդրյուկովո
Վելիկոդրյուկովո (Великодрюкове), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկոդրյուկովո գյուղում բնակվում էր 15 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1916 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 7,83 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ոսկեպարի կոտորած
Ոսկեպարի կոտորած, «Օղակ» գործողության շրջանակներում ԽՍՀՄ զինված ուժերի բանակային ստորաբաժանումների, ԽՍՀՄ ներքին գործերի նախարարության ներքին զորքերի ստորաբաժանումների և Խորհրդային Ադրբեջանի նորաստեղծ Միլիցիայի հատուկ նշանակության ուժերի (ադրբեջանական ՕՄՈՆ-ի) կողմից համատեղ իրականացված ռազմական գործողություն ընդդեմ Խորհրդային Հայաստանի Ոսկեպար գյուղի բնակչության և միլիցիայի աշխատակիցների, որը տեղի է ունեցել 1991 թվականի մայիսին Խորհրդային Հայաստանի Նոյեմբերյանի շրջանի Ոսկեպար գյուղում։ Գործողության հետևանքով սպանվել են մեկ տասնյակից ավելի և գերեվարվել չորս տասնյակից ավելի հայ ոստիկաններ, սպանվել ու ծանր վիրավորվել են նաև Ոսկեպար գյուղի բնակիչներ ։
Նախապատմություն
Ներքին Ոսկեպարը խորհրդային տարիներին առանձնացվել էր Խորհրդային Հայաստանից և հանձնվել Խորհրդային Ադրբեջանին՝ դառնալով խորհրդային ադրբեջանական անկլավ Խորհրդային Հայաստանի տարածքում։ Ադրբեջանցիներով բնակեցված Ներքին Ոսկեպար գյուղի և Խորհրդային Ադրբեջանի սահմանի միջև գտնվում էր Խորհրդային Հայաստանի Ոսկեպար գյուղը։ Մինչև 19-րդ դարը Վերին Ոսկեպարը բնակեցված է եղել հայերով, իսկ դրանից հետո՝ մինչև ԽՍՀՄ փլուզումը՝ թուրքերով։ Հարուստ է վաղ միջնադարյան և միջնադարյան հայկական պատմամշակութային հուշարձաններով ։ Վերին Ոսկեպարի տարածքը պատմամշակութային առումով անմիջականորեն կապված է Ոսկեպար գյուղի հետ ։
Արցախյան հակամարտություն
1990 թվականի մարտից Խորհրդային Ադրբեջանի Ղազախի շրջանի կազմում ներառված Ներքին Ոսկեպար (ադրբեջանական անունը՝ Յուխարի Ասկիփարա) գյուղի դպրոցը ադրբեջանցիները վերածել էին ռազմական հենակետի։
Կոտորած
Իմանալով Ոսկեպարում տեղի ունեցածի մասին՝ Նոյեմբերյանի շրջանի ներքին գործերի բաժնի 20 միլիցիոներ և 3 քաղաքացիական ուղեկիցներ բնակիչների պաշտպանության համար փորձել են անտառի միջով գյուղ մտնել։ Նրանցից 11-ը դաժանաբար սպանվել են, իսկ մյուսները գերեվարվել ու տեղափոխվել Ադրբեջանական ԽՍՀ-ում գտնվող Կիրովաբադ քաղաքի բանտ, որտեղ մահացել են ևս 3 հոգի։ Խորհրդային զորքերի ստորաբաժանումները գերեվարել են և ադրբեջանական ՕՄՈՆ-ին հանձնել նաև գյուղում գտնվող և բնակավայրը պաշտպանող 45 ոստիկանի, ովքեր նույնպես ադրբեջանական բանտում խոշտանգումների են ենթարկվել ։
Մայիսի 8-ին խորհրդային բանակի հրետակոծությունից զոհվել է նաև Ոսկեպար գյուղի 3 խաղաղ բնակիչ ։
Հետագայում անմարդկային հանցագործության պատասխանատվությունից խուսափելու և միջազգային հասարակական կարծիքը մեղմելու համար Ռուսաստանի կողմից կազմակերպվել է հետաքննություն, Ռուսաստանի Գլխավոր խորհրդում լսումներ են անցկացվել, սակայն այդպես էլ կազմակերպիչներն ու պատասխանատուները չեն պատժվել ։
Զոհեր
Ոսկեպարի կոտորածների ժամանակ Խորհրդային Միության 4-րդ բանակի ստորաբաժանումների և ադրբեջանական ՕՄՈՆ-ի կողմից սպանված հայ ոստիկանների ցանկը՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի ռազմական գործողություններ Կատեգորիա:Ոսկեպար
Յալանեց (այլ կիրառումներ)
Յալանեց, կարող է վերաբերել՝
Արծիվներ (թռչուն)
Արծիվ  ճուռակների ընտանիքի խոշոր թռչուն։
Բնութագիր
Թևերի երկարությունը 75-88 սմ է, պոչը բավականին կարճ է, թևերը լայն են մինչև 2,4 մ երկարության, ոտքեր փետրավոր մինչև մատները։
Տարածվածություն
Տարածված են Եվրասիայում, Աֆրիկայում և Հյուսիսային Ամերիկայի անտառային տունդրաներից մինչև անապատ։
Անվան ստուգաբանություն
Արծվի անունը սլավոնական լեզվով (орёл, оре́л, орьлъ, оре́л, о̀рао, órel, orel, orol, orzeł,) նախնական սլավոնական * կամ ; նույն արմատից erẽlis, ḕrglis, (откуда ara, earn др.-в.-нем. aro, arn, др.-сев. orn), пракельтск. *eriro- (откуда ср.-ирл. irar, ср.-валл. eryr, среднебретонское — erer, корнское ևбретонское — er) , хеттское — haraš ,: Բոլոր այս բառերը, ինչպես նաև ὄρνῑς «птица» и oror «коршун, чайка» и artsiv «орёл» վերադարձ դեպի հնդեվրոպական արմատ *Hor-/Her-, (ar, er): Հնդեվրոացիների համար արծիվն առանձնահատուկ կարևոր նշանակություն ունեցավ  ։ Լատիներենում կար արծիվի հնդեվրոպական անունը, որը փոխարինվեց աքվիլա բառով, որը կապված է աքվա «ջուր» բառի հետ ։
Դասակարգում
Համաձայն 2000-ականների սկզբին գերմանացի գիտնականների կողմից իրականացվող մոլեկուլյար հետազոտության, որոնք ավանդաբար վերագրվում էին Աքվիլա, Հյերաետուս, Լոֆաետուս և Իկտինաինտուսին, ինչպես նաև սեռի գոյատևման Հարփագորնիսին, մի մոնոֆիլտիկ խումբն է, իսկ փաստացի արծիվները (Ակվիլա խումբը) ընդհանուր նախնին է բոլորի համար։ Այս ուսումնասիրությունը ցույց տվեց, որ առնվազն մի քանիսը, եթե ոչ Հյերաետուս խմբի բոլոր տեսակները (ռուսալեզու գրականության մեջ, «ցեխի արծիվները»), տարբերվում են մնացածից փոքր չափերով, պետք է ներառվեն Աքվիլայի կենտրոնական սեռի մեջ ։ Խմբի բոլոր տաքսոնների համակարգված դիրքորոշումը ներկայումս վերանայման փուլում է, և ժամանակավոր որոշում է կայացվել գիտական համայնքում, միացնել բոլոր տաքսոնները Աքվիլայի խմբի մեջ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Թռչունների ցեղեր
Լյոխովո (գյուղ, Նևելսկի շրջան)
Լյոխովո (Лёхово), գյուղ Ռուսաստանի, Պսկովի մարզի Նևելսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Նևելսկի շրջանի բնակավայրեր
Դրուիդ
Դրուիդ ( Druid)` կելտերի, ովքեր մեր թվարկության 1-ին դարում բնակեցնում էին Գալիան, Իռլանդիան և Բրիտանիան, առավել կրթված և բարձր դասի ներկայացուցիչ։ Թեև ավելի հայտնի են դրուիդ-կրոնական առաջնորդները, դրուիդների դասի ներկայացուցիչներ էին նաև բժիշկները, պոետները և այլ մասնագիտության տեր մարդիկ։ Դրուիդների մասին շատ քիչ տեղեկություններ կան։ Նրանք իրենց մասին որևէ գրավոր տեղեկություն չեն թողել. միակ տեղեկությունները թողել են հույն և հռոմեացի գրողները, որոշ նկարագրություններ էլ թողել են իռլանդացի միջնադարյան գրողները։ Հնագիտական պեղումների արդյունքում հոգևոր ծիսակատարությունների բազմաթիվ նկարներ, նմուշներ են հայտնաբերվել, որոնք կապված են դրուիդների գործունեության հետ։ Հունա-հռոմեական մի շարք աղբյուրներ նշում են, որ դրուիդները կենդանիներ և անգամ մարդկանց էին զոհաբերում, հավատում էին վերամարմնավորմանը (reincarnation) և գալլական հասարակության մեջ բարձր դիրք էին գրավում։ Գրեթե ոչինչ հայտի չէ նրանց կրոնական ծեսերից, բացի կաղնու և մղամուրճի արարողությունը (ritual of oak and mistletoe), որը նկարագրել է Պլինիոս Ավագը (Pliny the Elder):
Առաջին գրավոր արձանագրությունը թվագրվում է մ.թ.ա. 200 թ., սակայն դրուիդների նկարագրությունն առաջին անգամ տվել է Հուլիոս Կեսարն իր «Գալլիական պատերազմ» աշխատության մեջ, որը թվագրվում է մ.թ.ա. 50 թ.։ Հետագայում մի շարք հեղինակներ, ինչպիսիք են Ցիցերոնը, Տակիտուսը և Պլինիոս Ավագը (Pliny the Elder), նույնպես նկարագրել են դրուիդներին։ Այն բանից հետո, երբ հռոմեացիները գրավեցին Գալլիան, հռոմեացի կայսրեր Տիբերիուսը  և Կլաուդիուսը  կասեցրին դրուիդների գործունեությունը մ.թ. 1-ին դարում, և դրա մասին գրավոր տեղեկություններն ավարտվել են մինչև 2-րդ դարը։ 750-ական թթ. «դրուիդ» բառին հանդիպում ենք Բլաֆմաքի պոեմներում։ Հետագայում դրուիդների հանդիպում ենք նաև արդեն քրիստոնեություն ընդունած իռլանդացիների միջնադարում գրված հեքիաթներից մի քանիսում, որտեղ նրանք պատկերվել են որպես կախարդներ, ովքեր դիմադրում էին քրիստոնեության տարածմանը։ 18-19-րդ դարերում՝ Կելտական վերածննդի շրջանում, հատուկ խմբեր են ձևավորվում, որոնք հիմք են դնում Նոր-դրուիդիզմին։
Ստուգաբանություն
Ժամանակակից անգլերեն druid բառը ծագում է լատիներեն druides (արտասանվում է ) բառից, որն էլ իր հերթին կելտական ծագում ունի։
Պրակտիկա և ուսմունքներ
Ըստ պատմաբան Ռոնալդ Հաթթոնի` «...մենք իրականում ոչ մի ստույգ բան չենք կարող իմանալ անտիկ դրուիդների մասին, չնայած նրանք իսկապես գոյություն են ունեցել։ Ինչ-որ տեղ նրանք լեգենդար անձիք են եղել։ Այնուամենայնիվ, անտիկ և միջնադարյան գրողների տեղեկությունները, գումարած հնագիտական գտածոները կարող են օգնել մեզ պատկերացում կազմել նրանց, ինչպես նաև նրանց կրոնական ծեսերի մասին»։
Հասարակական դերը
Թե հունա-հռոմեական և թե իռլանդական աղբյուրները նշում են, որ դրուիդները մեծ դերակատարություն են ունեցել հեթանոս կելտերի հասարակության մեջ։ Ըստ Հուլիոս Կեսարի` դրուիդները երկու ամենաազդեցիկ դասակարգերից մեկն են կազմել և պատասխանատու են եղել կազմակերպել կրոնական արարողություններ և զոհաբերություններ։ Նա նաև նշում է, որ դրուիդները ազատված էին զինվորական ծառայությունից և հարկերից, ինչպես նաև կարող էին մեկուսացնել ցեղի անդամներից յուրաքանչյուրին հասարակությունից։
Զոհաբերություններ
Հույն և հռոմեացի գրողները դրուիդների կրոնական ծեսերի մասին խոսելիս շեշտում են նրանց` մարդկային զոհաբերություններ կատարելը, մի արարողություն, որ նրանք խիստ բարբարոսական են համարում։ Կեսարը նշում էր, որ հիմնականում զոհաբերում էին հանցագործներին, բայց անմեղները նույնպես կարող էին «օգտագործվել», և որ նրանք ողջակիզվում էին փայտյա մեծ կաղապարների մեջ։ Դիոդորոս Սիկուլոսը պնդում է, որ կելտերի աստվածների համար ընդունելի են համարվում միայն այն զոհաբերությունները, որ անում են դրուիդները, քանի որ նրանք միջնորդ են աստվածների և մարդկանց միջև։ Նա դիտողություն է արել դրուիդների ծիսակարգում մարգարեությունների դերի մասին։
Ըստ հնագիտական պեղումների արդյունքների` պարզվել է, որ մարդկային զոհաբերություններ կատարել են Երկաթե դարի կելտերը։ Գալիայի տարածքում (այժմյան Ֆրանսիայի հյուսիս-արևելքում) հայտնաբերվել են զանգվածային գերեզմաններ։ Հնագետ Ժան Լուի Բրունոն, որը զբաղվում է պեղումներով այդ տարածքում, համարում է, որ այդ տեղերում զոհաբերություններ են կատարվել ռազմի աստծուն, որպես ծիսակատարության մաս։ Մեկ այլ հնագետ՝ Մարտին Բրաունը, հակադրվում է այս կարծիքին և համոզմունք հայտնում, որ դրանք սրբատեղիներ են, որտեղ թաղված են ոչ թե զոհաբերված, այլ կռվում հերոսաբար ընկած ռազմիկներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կելտական դիցաբանություն Կատեգորիա:Հեթանոսություն
Լա Կամբ
Լա Կամբ (La Cambe), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 644 մարդ, բնակչության խտությունը` 57.65 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.17 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 250 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 50 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 390 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 260-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 130։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 66,7 %։ 260 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 229 անձ (123 տղամարդ և 106 կին)։ Գործազուրկ են եղել 31 անձ (16 տղամարդ և 15 կին)։ 130 անաշխատունակներից 19-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 56-ը` թոշակառուներ, իսկ 55-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Փառքի շքանշան (Հայաստան)
Փառքի շքանշան, Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգև։ Հիմնադրվել է 2010 թ. դեկտեմբերի 22-ին ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից ընդունված, 2011 թ. հունվարի 11-ին ՀՀ Նախագահի կողմից ստորագրված և 2011 թ. հունվարի 29-ին ուժի մեջ մտած «Փառքի շքանշանի մասին» ՀՀ օրենքով (օրենքն ուժը կորցրել է 2014 թ. օգոստոսի 9-ին)։ Վերասահմանվել է 2014 թ. հունիսի 21-ին ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից ընդունված, 2014 թ. հուլիսի 18-ին ՀՀ Նախագահի կողմից ստորագրված և 2014 թ. օգոստոսի 9-ին ուժի մեջ մտած «Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգևների և պատվավոր կոչումների մասին» ՀՀ օրենքով։ Օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում շքանշանի կարգավիճակը, պարգևատրվողների շրջանակը և կրելու կարգը մնացել են անփոփոխ։
Շքանշանի կարգավիճակը
Համաձայն Հայաստանի Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 16-րդ կետի՝ շքանշանով պարգևատրում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։ Պարգևատրման վերաբերյալ Նախագահը հրապարակում է հրամանագիր։
Շքանշանով պարգևատրվողները
Շքանշանով պարգևատրվում են օտարերկրյա պետությունների և կառավարությունների ղեկավարները, միջազգային կազմակերպությունների ղեկավարները, հոգևոր առաջնորդները (կրոնական գործիչները)։
Կրելու կարգը
Փառքի շքանշանը կրում են աջ ուսից դեպի ձախ կոնք ձգվող ժապավենի վրա՝աջից ձախ հաջորդականությամբ։
Շքանշանի նկարագրությունը
Շքանշանի նկարագրությունը և նմուշը, դրա վկայականի նմուշը, մեդալի շերտաձողիկի նկարագրությունը և նմուշը հաստատում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։
ՀՀ Նախագահի 2014 թ. սեպտեմբերի 16-ի հրամանագրով սահմանվել է Փառքի շքանշանի նկարագրությունը։ Փառքի շքանշանը պատրաստված է 925 հարգի արծաթի համաձուլվածքից, որին արտագծված շրջանագծի տրամագիծը 97 մմ է։ Այն ուռուցիկ երկթև հնգանկյուն է, որի բոլոր ճառագայթները դեպի կենտրոն ուռուցիկ են։ Հնգաթև աստղի թևերը ծածկված են բրգաձև մանր տարրերով, իսկ նրանց միջև ընկած տարածքում կան ճառագայթաձև պատկերներ։ Շքանշանի կենտրոնում կա կլոր հարթակ, որի վրա պատկերված է Հայաստանի Հանրապետության զինանշանը՝ պատված եռագույն արծնով։ Զինանշանը եզերվում է դափնու տերևներով, իսկ զինանշանի և դափնեպսակի միջև ընկած տարածքը պատված է սպիտակ արծնով։ Շքանշանը ոսկե պատված է 999 հարգի ոսկով։ Շքանշանը դարձերեսի կողմից համարակալված է։ Շքանշանը դարձերեսի կենտրոնական մասում ունի հատուկ ամրակ՝ ժապավենին ամրանալու համար։ Ժապավենը մուգ կարմիր է, լայնությունը՝ 110 մմ։ Շքանշանի շերտաձողիկը պատրաստված է մետաղյա թերթիկից, որի չափերն են՝ 25 մմ x 10 մմ։ Շերտաձողիկը մուգ կարմիր է, կենտրոնում ամրացված է ուղղանկյունաձեւ պատվանդան՝ ութաթև աստղով ։
Պարգևատրման վիճակագրությունը
Ըստ տարեթվերի պարգևատրվել են.
Փառքի շքանշանի ասպետները
Հիմնական հոդված՝ Փառքի շքանշանի ասպետների ցանկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ շքանշաններ
Ֆանի Արդան
Կյանքը և կարիերան
Ֆանի Արդանը հեծելազորի սպայի զինվորական կցորդի դուստր է, հասակ է առել Մոնակոյում, որտեղ հոր դիրքը թույլ էր տալիս մոտ հարաբերությունների մեջ լինել արքայական ընտանիքի հետ։ Իշխանուհի Գրեյսին կատարած հաճախակի այցելություններով դրոշմված դաստիարակությունից հետո տեղափոխվել է Էքս-ան-Պրովանս՝ քաղաքագիտություն սովորելու։ Բայց հետզհետե տարվել է դերասանությամբ և դրամատիկական դասեր առնելուց հետո՝ 1974 թվականին առաջին անգամ պրոֆեսիոնալ բեմ է բարձրացել Կոռնեյլի «Պոլիեկտես»-ի բեմադրության մեջ։ Առաջին ճանաչումը Արդանին բերել է «Հարևանուհիները» հեռուստադրաման։ Քիչ անց սկիզբ է առել նրա ծանոթությունը Ֆրանսուա Տրյուֆոյի հետ։ Այդ ծանոթությունը հանգեցրեց «Հարևանուհին» և «Կիրակին շուտ գար» երկուստեք հոյակապ գործերին և սիրային կապի, որը շարունակվեց մինչև Տրյուֆոյի մահը 1984 թվականին և ծնունդ տվեց նրանց դստերը՝ Ժոզեֆինին։ «Հարևանուհու» համար Արդանը 1982 թվականին լավագույն դերասանուհի անվանակարգով առաջին անգամ ներկայացվեց «Սեզար» մրցանակի, իսկ 1984 թվականին մեկ անգամ ևս ներկայացվեց «Կիրակին շուտ գար» ֆիլմի համար։ Ի սկզբանե նրան համբավ էր բերել թարմ գեղեցկությունը, բայց ժամանակի ընթացքում դերասանական վարպետությունը Արդանին դարձրեց Ֆրանսիայի ամենասիրված դերասանուհիներից մեկը։ Նրա կարիերան շարունակեց ծաղկել նաև Տրյուֆոյի մահից հետո, և Արդանն իր վարկն ամրապնդեց լուրջ, կրքոտ դերերով մի շարք դրամատիկ կինոնկարներում։ Առանձնապես տպավորիչ են նրա դերակատարումները «Սվանի սերը» (1984), «Գնդապետ Շաբեր» (1994), «Զվարճալին» (1996) ֆիլմերում, որտեղ հրաշալիորեն կերպարանափոխվել է՝ մարմնավորելով թունոտ ու հակակրելի ազնվականուհի տիկին Դը Բլայակին, ինչպես նաև Գաբրիել Ագիոնի «Իրիկնային հագուստ» անվայել կատակերգության մեջ, որտեղ Արդանի անսպասելի կոմիկական մարմնավորումը նրան արժանացրեց «Սեզարի» որպես լավագույն դերասանուհու։ Արդանը շարունակել է նաև իր բեմական կարիերան Ստրինդբերգի «Օրիորդ Ժյուլի»-ի, Մոլիերի «Դոն Ժուան»-ի բեմադրություններում և Ռոման Պոլանսկու՝ մեծ գովեստներ վաստակած «Վարպետության դաս» ներկայացման մեջ (1997), ուր հանդես է եկել օպերային աստղ Մարիա Կալլասի դերում։ Տիրապետելով անգլերենին և իտալերենին՝ նա գլխավոր դերեր է խաղացել նաև մի քանի հոլիվուդյան, բրիտանական և իտալական ֆիլմերում։ Արդանի վերջին անգլիալեզու կինոնկարը Ֆրանկո Ձեֆֆիրելլիի «Ընդմիշտ Կալլաս»-ն է, որտեղ նա դարձյալ մարմնավորել է Կալլասին։ 2003 թվականին Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնում Ֆանի Արդանին Ստանիսլավսկու անվան մրցանակ շնորհվեց՝ ակնառու ստեղծագործական վաստակի և Ստանիսլավսկու դպրոցի սկզբունքներին նվիրված լինելու համար։ 2009 թվականին նա իր սցենարով նկարահանեց «Մոխիր և արյուն» ֆիլմը։ Ֆանին դասական երաժշտություն և գրականություն է սիրում, երեք դուստր ունի՝ Ժոզեֆինը, Լյումիրը և Բալադինը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:1949 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 22 ծնունդներ Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Գարձենո
Գարձենո (Garzeno), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1029 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։ Խտությունը կազմում է 35 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 29 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22010, հեռախոսային կոդ՝ 0344։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կավանիսի
Կավանիսի (川西町), Ճապոնիայի Նարա պրեֆեկտուրայի Սիկի գավառում գտնվող ավան։ Ավանի մակերեսը կազմում է 5,94 կմ², բնակչությունը՝ 8 610 մարդ , բնակչության խտությունը՝ 1449,49 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրական դիրք
Ավանը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Նարա պրեֆեկտուրայում։ Այս ավանի հետ սահմանակցում են Յամատոկորիյամա, Տենրի քաղաքները և Անդո, Միյակե, Կավաի ավանները։
Բնակչություն
Ավանի բնակչությունը կազմում է 8 610 մարդ (2014 թվականի հուլիսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 1449,49 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի ավաններ
Ռեդբուժ
Ռեդբուժ (Редбуж), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Բատեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Բատեցկի շրջանի բնակավայրեր
Աերոպարկ
Աերոպարկ (Aeropark), ավիացիոն թանգարան՝ բաց երկնքի տակ, տեղակայված Բուդապեշտի՝ Ֆերենց Լիստի անվան Միջազգային օդանավակայանի մոտ։ Նվիրված է հունգարական քաղաքացիական ավիացիայի պատմությանը, նրա ցուցանմուշները նախկին Malév (Մալև) ավիաընկերության գրեթե բոլոր ինքնաթիռներն են։ Հյուրերի համար գոյություն ունի նաև ավիասիմուլյատոր և հուշանվերային խանութ՝ ինքնաթիռների մոդելներով և Malév-ի տարբեր հուշանվերներով ։ Ինքնաթիռների մեծ մասը հասանելի է նաև հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց համար։ Աերոպարկը մասնակցում է ամեն տարի անց կացվող Թանգարանային գիշեր միջոցառմանը ։
Պատմություն
1988 թվականի փետրվարի 23-ին Իշտվան Վերեշշը՝ տնօրենը, և Թամաշ Էրդեյը՝ ավիացիայի և օդանավակայանների վարչության պետը հայտարարեցին թանգարանի բացման մասին լուրը։ Առաջին երեք ցուցանմուշներն էին «Իլ-14»-ը (տեղափոխված ԽՍՀՄ), «Իլ-18» և «Տու-134» ինքնաթիռները, որոնք տեղակայված էին «Մալև» ավիաընկերության անգարի կողքին գտնվող պահեստում։ Սկզբում թանգարանն ստացավ «Ֆերիհեդի ավիացիոն պարկ» անունը Բուդապեշտի օդանավակայանի անունից։ 1991 թվականին Ֆերիհեդի ավիացիոն պարկը բացվեց նոր վայրում՝ 31L թռիչքուղու և  2B տորմինալի միջև։ Երեք ինքնաթիռներ Tesla-ի ցամաքային ռադարների հետ միասին տեղադրվում են նոր վայրերում։ Նրանք դառնում են Տրանսպորտի թանգարանի սեփականությունը, իսկ ավիացիայի և օդանավակայանների վարչության պետը պատասխանատու՝ դրանց համար ։
2002 թվականին տնօրինությունը բաժանվում է Բուդապեշտի օդնավակայանի ընկերության և HungaroControl-ի, սակայն նրանք չեն կարողանում ընդլայնել հավաքածուն։ 2003 թվականին Բուդապեշտի օդանավակայանը ազատվեց բոլոր ավելորդ ստորաբաժանումներից, ներառյալ թանգարանի պատասխանատուներից, ուստի անհրաժեշտ էր թանգարանի համար ստեղծել նոր կազմակերպություն։ Ֆերիհեդի ավիացիոն պարկի մշակութային հիմնադրամը թանգարանին սպասարկել է 2004-2014 թվականներին, այնուհետև այն ստանձնել է Ավիացիայի մշակույթի կենտրոնը (հիմնադրվել է 2010 թվականին), որը սպասարկում է օդանավերի ցուցանմուշներ և հունգարական ավիացիայի այլ հուշարձաններ։ 2014 թվականի հունիսի 19-ին հաստատվել է ներկայիս «Աերոպարկ» անվանումը ։ 2017 թվականին թանգարանը ժամանակավորապես փակվել է՝ նոր վայր տեղափոխվելու և վայրէջքի գոտու ընդլայնման նպատակով։ Բոլոր անհրաժեշտ աշխատանքներն իրականացվել են մարտի 23-ից մինչև հունիսի սկիզբը ։
Իլ-14Տ (HA-MAL)
«Իլ-14» ինքնաթիռը ներառված էր 226-րդ «Հարավային զորքերի խմբի» խառը ավիացիոն գնդում։ 1981 թվականին նրան հեռացրին գնդից, վեց տարի մնաց Միրգորոդում, ապա թռավ դեպի Հունգարիայի Տյոկոլ օդանավակայան։ 1987 թվականի վերջին նա ժամանեց Ֆերիհեդ՝ դառնալով թանգարանի պատմության մեջ առաջին ցուցանմուշը։ 1991 և 2017 թվականներին նա լքեց թանգարանը, քանի որ այն փոխեց իր գտնվելու վայրը։ Ընդհանուր առմամբ, ինքնաթիռը թռավ 5928 ժամ ։ Վերանորոգվել է 2009-2010 թվականներին։ Նախատեսվում էր սահմանափակվել այն՝ «Մալևի» ավիաընկերության գույներով այն ներկելով, բայց նույնիսկ 25 տարի անց մասնագետները հաստատեցին, որ ինքնաթիռը լավ վիճակում է, և հատուկ նորոգեցին շարժիչները, որպեսզի թանգարանի այցելուները ամիսը մեկ տեսնեին իրենց աշխատանքը ։
Իլ-18Վ (HA-MOA)
Այս «Իլ-18» ինքնաթիռը Հունգարիա է ժամանել 1960 թվականին՝ սկսելով անց կացնել «Մալև» ընկերության կանոնավոր թռիչքները (առաջինը դեպի Մոսկվա)։ Այն վերածվեց Իլ-18Վ-ի ժամանակակից տարբերակի։ 1964 թվականին օդանավում տեղադրվեց ТГ-16 օժանդակ ուժային տեղավորում, իսկ 1968-ին դրա սկզբնական շարժիչները փոխարինվեցին ԱԻ-20-ով՝ տեղերի քանակը 89-ից հասցնելով 105-ի։ Վերջին քաղաքացիական թռիչքն իրականացվել է 1977 թվականի ապրիլի 1-ին Պրահայից Բուդապեշտ, օգտագործման սկզբից ուղիղ 17 տարի անց։ Վերափոխվեց բեռնատար ինքնաթիռի, որն օգտագործվել է մինչև 1987 թվականը։ Թանգարանի ցուցանմուշ է 1991-ի հոկտեմբերից՝ առաջին երեք օրինակներից մեկը։ Ընդհանուր առմամբ, թռիչքը կազմել է 37197 ժամ։ Խցիկն ու սրահը բաց են այցելուների համար ։
Իլ-18Վ (HA-MOG)
Հունգարիա է ժամանել է 1964 թվականին։ Ի տարբերություն HA-MOA-ի, այն Իլ-18Վ-ի պատրաստի մոդելն էր։ Ես իմ առաջին թռիչքը կատարեցի դեպի Մոսկվա։ 1967 թվականին տեղադրվեցին ԱԻ-20Կ-ի շարժիչներ։ Վերջին ուղևորային թռիչքը կատարվել է 1978 թվականի վերջին՝ Սոֆիայից Բուդապեշտ, որից հետո այն վերափոխվեց բեռնատար ինքնաթիռի։ Վերջին բեռնաթռիչքը տեղի է ունեցել 1988 թվականի հոկտեմբերին՝ Կոստանդինայից Բուդապեշտ։ Թռիչքի հաջորդ օրը շարժիչներից մեկը պայթել է ու այրվել, իսկ կրակից վնասված ինքնաթիռը շահագործումից հանվել է նախատեսված ժամկետից շուտ։ 1993-2006 թվականներին օգտագործվել է որպես կրթական օրինակ։ 2006 թվականին փորձեցին վերացնել ինքնաթիռը, բայց միջնորդություն ներկայացնելուց հետո նրան տեղափոխեցին թանգարան ։ Օդանավի արտաքին տեսքը վերականգնվել է 2014 թվականի հունիսին, բայց սրահի վիճակը դեռ անբավարար է։ Ընդհանուր առմամբ, թռիչքը կազմել է 36558 ժամ ։
Տու-134 (HA-LBE)
«Տու-134»-ը «Մալև»-ի կողմից օգտագործվել է 1969 թվականից և իրականացրել է իր՝ դեպի Պրահա, առաջին ուղևորային չվերթը։ 1983 թվականին հարմարավետության դասի (Комфорт-класс) ավելացումից հետո կրճատեց տեղերի քանակը 72-ից 68-ի։ Վերջին թռիչքն իրականացվել է 1987 թվականին Վարշավայի օդանավակայանից։ 1988 թվականին այն դարձավ «Մալև» ավիաընկերության առաջին «Տու-134»-ը, որը շահագործումից հանվեց, իսկ մեկ տարի անց դարձավ թանգարանի առաջին երեք ցուցանմուշներից մեկը։ Հունգարական «Տու-134»-ի ամենահին կրկնօրինակը, որը պահպանվել է մինչ օրս (ևս երեքը զոհվել են ավիավթարներից)։ Թռիչք կատարեց ընդամենը 24167 ժամ։ Սրահն ու խցիկը բաց են այցելուների այցերի համար ։
Տու-154Բ-2 (HA-LCG)
Օգտագործվում է «Մալև»-ի կողմից 1975 թվականի վերջից։ 1980 թվականին այն վերանորոգվեց և վերափոխվեց II կարգի ինքնաթիռի (154Б-2): 1983 թվականին հարմարավետության դասի (Комфорт-класс) ավելացումից հետո կրճատեց տեղերի քանակը 154-ից 143-ի։ Քաղաքացիական վերջին թռիչքը Հերակլիոնի օդանավակայանից էր։ 1994 թվականին տեղափոխվել է Ավիացիայի թանգարան։ Ընդհանուր առմամբ, թռիչքը կազմել է 21554 ժամ։ Սրահն ու տնակը բաց են այցելուների այցերի համար ։
Յակ-40Ե (HA-YLR)
Հունգարիա է ժամանել է 1975 թվականին։ Ավիացիայի և օդանավակայանների վարչության կողմից օգտագործվել է Հունգարիայում և արտերկրում նավիգացիոն սարքավորումների փորձարկման համար։ Չի օգտագործվել ուղևորային թռիչքների համար։ Այն վերաներկվել է 1987 թվականին` նույն գույներով, ինչ «Տու-134»-ը, վերջին նկարն իրականացվել է 1993-ին։ 2001 թվականին թանգարան տեղափոխվելով` գտնվում է գերազանց վիճակում։ Այցելուները երեկոյան կարող են նայել խցիկը ։
Ան-2Մ (HA-MHI)
«Ան-2»-ը Հունգարիա է ժամանել 1967 թվականին, օգտագործվել է գյուղատնտեսական կարիքների համար։ Թանգարանում է գտնվում 1994 թվականից, վերանորոգվել է 2005 թվականին ։
Մի-2 (HA-BCB)
1980 թվականի հունվարից «Մի-2» ուղղաթիռն օգտագործվում է օդային շտապ օգնության ծառայության կողմից։ Մինչև 1994 թվականը նա Սեկեշֆեհերվարում էր, 1994 թվականի օգոստոսին թռավ վերանորոգման նպատակով Ֆերիհեդ, բայց վերանորոգման համար միջոցների սղության պատճառով դուրս գրվեց այնտեղից։ Թռել է 2841 ժամ։ Թանգարանային ցուցանմուշ է 1999 թվականից ։
Tesla-ի վայրէջքային ռադար
1975 թվականի հունվարին Tesla-ի տեղակայվեց B տաքսի ճանապարհի կողքին, որը տանում էր դեպի 13R/31L թռիչքուղին։ Նույն ամսին Իլ-18 (HA-MOH) ինքնաթիռը բախվեց դրան՝ Բեռլինից թռչելով և վթարի ենթարկվեց տաքսի ճանապարհի դիմաց։ Ռադարները նորոգվել և օգտագործվել են մինչև 1990-ականների սկիզբը, երբ այն դարձավ թանգարանային ցուցանմուշ։
Տրանսպորտ
վրա գործում է մասնավոր ավտոբուս և ավտոկայանատեղի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թանգարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հունգարիայի թանգարաններ
Յալինովկա (այլ կիրառումներ)
Յալինովկա, կարող է վերաբերել՝
Թիգլաթպալասար III
Նրա ոխերիմ թշնամիներից էր Սարդուրի II-ը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ասորեստանի թագավորներ
Աբանա (Փոքր Հայք)
Աբանա կամ Ապանա, գյուղ Փոքր Հայքում, Սեբաստիայի նահանգի Շապին Գարահիսարի գավառում, Շապին-Գարահիսար քաղաքից 20 կմ հարավ-արևելք, լեռնային վայրում։ Գտնվում էր Երզնկա տանող ճանապարհին՝ բարձադիր վայրում ։
Գյուղն ուներ Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի և վարժարան։ Միջին դարերում եղել է ամրոց և ճանապարհային կայան։ Գյուղն ունեցել է ամրոց։ Աբանայով է անցել Սեբաստիա-Կարին առևտրական տարանցիկ ճանապարհը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Փոքր Հայքի բնակավայրեր
Վեներինա ճանճակալ
«Վեներինա ճանճակալ», միջատակեր բույսերի տեսակ է՝ ցողախոտերի ընտանիքի Դիոնեա մոնոտիպային ցեղից։ Բույսը հատուկ է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների արևելյան ափեզրի ճահճացած տարածքներին (Հյուսիսային և Հարավային Կարոլինա) ։ Վեներինա ճանճակալն իր զոհերին (միջատներ, սարդեր) որսում է՝ օգտագործելով թակարդի մասնագիտացված հարմարանքը, որը ձևավորվում է տերևների եզրային մասերից։ Թակարդը փակվում է տերևի մակերևույթի վրա ձգվող զգայուն բարակ մազիկների օգնությամբ։ Այն փակելու համար հարկավոր է մեխանիկական ազդեցություն թողնել տերևի առնվազն երկու մազիկների վրա ոչ ավելի, քան 20 վայրկյան ընդմիջումով։ Դա պաշտպանում է հարմարանքը պատահական փակումից՝ ի պատասխան սննդային արժեք չունեցող առարկաների (անձրևաջրեր, աղբ և այլն) ընկնելուն։
Անվանում
Տեսակի գիտական անվանումը (muscipula) լատիներենից թարգմանվում է որպես «մկան թակարդ»՝ հավանաբար բուսաբանական սխալի պատճառով, համենայն դեպս այդպես է ընդունված համարել։ Բույսը Վեներինա ընդհանուր անվանումը ստացել է՝ ի պատիվ սիրո հռոմեական աստվածուհի Վեներայի։
Ցեղի անունը՝ Դիոնեա («Դիոնի դուստր»), վերաբերում է հունական աստվածուհի Աֆրոդիտեին, մինչդեռ տեսակի գիտական անվանումը՝ muscipula, լատիներենից թարգմանվում է որպես «մկան թակարդ» կամ «ճանճի թակարդ» ։ Լատիներեն muscipula բառը (մկան թակարդ) բխում է mus («մուկ») և decipula («ծուղակ») բառերից, մինչդեռ համանուն muscipula բառը («թռիչք») բխում է musca(«ճանճ») և decipula («ծուղակ») բառերից   :