cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դեսպան
Դեսպան (ambassador), իր երկրի բարձրագույն դիվանագիտական ներկայացուցիչը մեկ այլ երկրում (որոշ պետություններում համատեղության կարգով) և միջազգային կազմակերպություններում իր երկրի շահերի և ղեկավարության պաշտոնական ներկայացուցիչը ։
Դեսպանների խնդիրներն ու գործառույթներն
Դեսպանի խնդիրներն ու գործառույթները, որպես իր երկրի դեսպանատան ղեկավար, համարվում են իր երկրի շահերի ներկայացումը և պաշտպանումը պետական ղեկավարության հետ։ Իր գործառույթները կատարելու համար դեսպանն իրավունք ունի հարաբերություններ հաստատել ոչ միայն հյուրընկալվող երկրի պետական մարմինների հետ, այլ նաև տեղական քաղաքական ընդդիմության և հասարակական-քաղաքական կազմակերպությունների հետ։ Շահերը անսահմանափակ ներկայացնելու համար դեսպանն օգտվում է դիվանագիտական անձեռնմխելիությունից։ Դեսպանի և նրա ընտանիքի բնակության վայրը անվանում են Նստավայր, իսկ դեսպանին ռեզիդենտ։ Դեսպանը, ինչպես դեսպանատան տարածքը, օգտվում են տարերկրյա (էքստերիտորիալ) անձեռնմխելիությունից։
Կարգավիճակ:դիվանագիտական անձեռնմխելիություն (դեսպանի անձեռնմխելիություն)
Դեսպաններն օգտվում են անձեռնմխելիությունից և լիակատար դիվանագիտական անձեռնմխելիությունից համապատասխան միջազգային համաձայնագրի։ Դիվանագիտական անձեռնմխելիության կարգավորող հարցերը, միջազգային իրավունքի նորմերը ամրագրված են Դիվանագիտական հարաբերությունների մասին Վիեննայի կոմվենցիայում։
Դեսպանի նշանակման կարգը
Դեսպաններին նշանակում է պետության ղեկավարը և նրանց ներկայացնում արտասահմանում, բայց միաժամանակ ենթարկվում են արտաքին գործերի նախարարությանը։
Ահա թե ինչպես է անգլիացի բանաստեղծ՝ Ջոն Դոնը դիվանագետ Հենրի Ուոտենի բանաստեղծական ուղերձում նկարագրում արքայական դեսպանի դերը ։
Ագրեման
Դեսպանի պաշտոնական նշանակումից հետո, արտաքին գործերի նախարարությունը կատարում է ագրեմանի հարցում։ Ագրեմանի հարցումն արվում է միայն դիվանագիտական ներկայացուցչությունների համար՝ դեսպաններ, դեսպանորդներ և գործերի մշտական հավատարմատարներ։
Դեսպանի երդմնակալությունը և պաշտոնին անցնելը
Երկիր ժամանելուն պես դեսպանները հանձնում են իրենց պատվոգիր հավատարմագրերը և հավատարմագրվում են այն պետության ղեկավարի կողմից, որտեղ նրանց նշանակել են, որից հետո նրանք պաշտոնապես համարվում են դեսպանի պաշտոնակատար։
Դեսպանը որպես դիվանագիտական ներկայացուցչության ղեկավար
Դեսպանները, որպես կանոն համարվում են դիվանագիտական ներկայացուցչության ղեկավարները — պետության արտաքին հարաբերությունների արտասահմանում գործող մարմին, հիմնադրվում է շահագրգռված պետությունների միջև դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու համար։ Պետություների միջև դիվանագիտական ներկայացուցչություների փոխանակումը հնարավոր է երեք մակարդակներից մեկում։ Յուրաքանչյուր մակարդակին համապատասխանոմ է որոշակի դասի ներկայացուցչության ղեկավար։ Առավել բարձր մակարդակը դեսպանատունն է, որի գլխին կանգնած է դիվանագիտական ներկայացուցչությունը։
Դեսպանը որպես դիվանագիտական կորպուսի անդամ
Դիվանագիտական առաքելությունում ղեկավարներն իրենց համակցությամբ, միանում են ոչ ֆորմալ պաշտոնի՝ դիվանագիտական կորպուս։ Դիվանագիտական կորպուսը իրականացնում է բացառապես արարողակարգային գործառույթ, նա կարգավիճակ չունի որևէ քաղաքական կազմակերպության և իրավաբանական անձի։ Դիվանագիտական կորպուսը սովորաբար ունի իր գլխավորին (դուայենը կամ դեկանը) – ավագը դասով և առաջինը իր ծառայության ժամանակով։ Դուայեն կարող է դառնալ միայն դիվանագիտական ներկայացուցչության ավագը` դեսպանը պապական նվիրակը (որոշ կաթոլիկ երկրներում միայն նվիրակը` անկախ հավատարմագրման ժամանակի, Տոգոյում միայն Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետության դեսպանը, իսկ Բուրկինա Ֆասոյում միայն Աֆրիկայի երկրների դեսպաններից մեկը)։
. պապական նվիրակ — Սուրբ Աթոռի դեսպան
Նվիրակ ( — լրատու), Հռոմի պապի մշտական դիվանգիտական ներկայացուցիչն է, որոնց միջոցով Հռոմի պապը հաստատում է պաշտոնական դիվանգիտական հարաբերություններ ։ Ներկա պահին սա Սուրբ Աթոռի բարձրագույն դիվանագիտական ներկայացուցչությունն է համապատասխան արտակարգ լիազոր դեսպանին։ Շատ կաթոլիկ երկրներում 1815 թվականի Վիեննայի խաղաղ կոնգրեսի ժամանակ, նվիրակ համարվում էր դուայենը։
ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի բարի կամքի դեսպան
ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի բարի կամքի դեսպան, պատվավոր կոչում, ՄԱԿ-ի երեխաների Միջազգային արտակարգ օգնության ֆոնդի կոչում (ՅՈՒՆԻՍԵՖ)։ 1954 թվականին առաջինը ամերիկացի դերասան-կատակերգու Դենի Քեյը առաջարկել է շնորհել «Բարի կամքի դեսպան» տիտղոսը ։ Այլ հայտնիներ գործում են ինչպես միջազգային, այնպես էլ տարածաշրջանային կամ որպես ազգային դեսպան, կախված իրենց հետաքրքրություններից, և պատասխանատվության մակարդակի ցանկությունից։ Ծրագրի նպատակը այն է, որպեսզի հայտնի մարդիկ ուշադրություն դարձնեն ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի խնդիրներին, օգտագործելով իրենց հեղինակությունը, որպեսզի նման խնդիրները լուծվեն։
Դեսպանի ժամանակավոր պաշտոնակատար
Ժամանակավոր հավատարմատար (լրիվ անունը — գործերի ժամանակավոր հավատարմատար «պետության անվանումը» և այն «պետության անվանումը որտեղ գտնվում է»), ղեկավարում է դի­վա­նագիտական ներկայացուցչությունը դեսպանի բացակայության դեպքում։ Գործերի ժամանակավոր հավատարմատար նշանակվում է դիվանագիտական ներկայացուցչության ավագ դիվանագետը՝ դեսպանի որոշմամբ՝ համաձայնելով իր երկրի արտգործնախարարության հետ։
Գնչուական դեսպան
Համաձայն Միջազգային գնչուական միության (IRU), հայտնվել է նաև նոր յուրահատուկ դեսպան. Գնչուական դեսպան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դեսպանատներ Կատեգորիա:Դիվանագիտություն Կատեգորիա:Դեսպաններ Կատեգորիա:Պաշտոններ Կատեգորիա:Արտաքին հարաբերություններ Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարարի դիվանագիտական աստիճան ունեցող անձինք Կատեգորիա:ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպաններ
Շահեն Մկրտչյան
Շահեն Մակիչի Մկրտչյան, հայ պատմաբան, մշակութային գործիչ։
Կենսագրություն
Շահեն Մկրտչյանը ծնվել է 1936 թվականի հունիսի 22-ին, Հադրութի շրջանի Արփագյադուկ գյուղում (այժմ՝ Քարինգ, Արցախի Հադրութի շրջան) ։ 1965 թվականին ավարտել է Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտը։ Աշխատել է որպես բրիգադավար, թղթակից։ 1965-1972 թվականների եղել է Լեռնային Ղարաբաղի մարզային պետական պատմաերկրագիտական թանգարանի տնօրեն, այնուհետև՝ Հայաստանի պատմության թանգարանի գիտական գծով տնօրենի տեղակալ, 1976 թվականից՝ Հայաստանի ազգային պատկերասրահի մասնաճյուղի (Արա Սարգսյանի և Հակոբ Կոջոյանի տուն-թանգարան) տնօրեն։
Աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են Արցախի պատմությանն ու մշակույթին, ազատագրական պայքարին։ Լույս են տեսել «Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզ» (1970, հայերեն, ռուսերեն, ադրբեջաներեն), «Լեռնային Ղարաբաղի պատմաճարտարապետական հուշարձանները» (1980, 1985), «Արցախ. պատմամշակութային համառոտ ակնարկ» (1991), «Լեռնային Ղարաբաղ» (1994, բուլղարերեն, անգլերեն), «Արցախի գանձերը», պատկերագիրք (1997՝ հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, 2000՝ հայերեն, ռուսերեն), «Շուշի. ողբերգական ճակատագրի քաղաք» (1997՝ ռուսերեն, 1999՝ անգլերեն), «Լեռնային Ղարաբաղ. Ադրբեջանի իրականության ցեղասպանության անատոմիան» (2003՝ հայերեն, ռուսերեն, 2004՝ անգլերեն) և այլ գրքեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Ռեպորտաժ
Ռեպորտաժ (ֆրանս. reportage, անգլ. report- հաղորդել), տեղեկատու-ինֆորմացիոն ժանր ժուռնալիստիկայում, որն անմիջականորեն և օպերատիվ ներկայացնում է այնպիսի իրադարձություն, որի ականատեսն է հեղինակը։ Մամուլի, ռադիո-հեռուստատեսային ռեպորտաժները լինում են իրադարձային, թեմատիկ (տարբեր ժամանակներում, բայց նույն թեմային վերաբերող իրադարձությունների միավորում)։ Լրագրային ռեպորտաժը սովորաբար ուղեկցվում է լուսանկարներով։ Ռադիոյով հաղորդվող ռեպորտաժում մշտապես պահպանվում է իրադարձությունների Ժամանակագրությունը։ Հեռուստատեսային ռեպորտաժը հաճախ է վերաճում դեպքերի մեկնաբանության։ Մարքսիստական ժուռնալիստիկայում ռեպորտաժը ճշմարտացիորեն տեղեկացնում է հասարակական-քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կյանքի իրադարձությունների մասին։ Բուրժուական ժուռնալիստիկայում ռեպորտաժը սովորաբար սենսացիոն, արտառոց դեպքերի մատուցման ժանր է։
Կատեգորիա:Լրագրություն
Լեո Ջեյմս Ռեյնուոթեր
Ջեյմս Ռեյնուոթեր (Leo James Rainwater, ), ամերիկացի ֆիզիկոս, ԱՄՆ-ի ԳԱ անդամ։ Ավարտել է Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտը (1939)։ 1939 թվականից աշխատում է Կոլումբիայի համալսարանում (1952 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ 1951—1953 թթ. և 1956—1961 թթ. գլխավորել է Նևիսի արագացուցչի լաբորատորիան։ 1962—1965 թթ. աշխատել է Օքրիջի, 1969—1971 թթ.՝ Արգոնի ազգային լաբորատորիաներում։ Աշխատանքները վերաբերում են միջուկային, նեյտրոնային և մեզոնային ֆիզիկային, նեյտրոնային սպեկտրոսկոպիային։ Հայտնաբերել է μ-մեզոաաոմները (1953), առաջարկել միջուկի գնդարդային մոդելը (Ռեյնուոթերի մոդել)։ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ (1975)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կովկասյան IV բանակային կորպուս
IV Կովկասյան բանակային կորպուս (IV Կովկասյան ԲԿ), IV Ка́вказский арме́йский ко́рпус (IV Ка́вказский АК), ռուսական բանակի կորպուս՝ օպերատիվ-մարտավարական միավորում, որը կազմավորվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։
Այս կորպուսի կազմում էր գտնվում հայկական կամավորական ստորաբաժանումներից մեկը՝ 2-րդ Հայկական գումարտակը, որը 1917 թվականի դրությամբ ուներ ռուսական բանակի կադրային զորամասի կարգավիճակ։
Մարտնչել է Կովկասյան ռազմաճակատում, Արևմտյան Հայաստանում։
Կազմ
Մարտական կազմը 1917 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ հետևյալն էր.
Մասնակցությունը Մանազկերտի ճակատամարտին
Մանազկերտի ճակատամարտը Կովկասյան ճակատի խոշոր ռազմագործողություններից մեկն էր Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Ռազմաբեմը Արևմտյան Հայաստանն էր, որը կազմում է ներկայիս Թուրքիայի արևելյան մասը։ Չնայած ծանր կորուստներին, որոնք եղել են ինչպես ռուսական, այնպես էլ թուրքական կողմից, ճակատամարտից հետո ռազմական իրավիճակի առումով գրեթե ոչինչ չի փոխվել. Ռուսաստանը ձեռք է բերել մարտավարական մի փոքր առավելություն։
1915 թվականի հուլիսի 10-ին IV կովկասյան բանակային կորպուսը գեներալ Պյոտր Օգանովսկու գլխավորությամբ սկսում է հարձակումը Մանազկերտից արևմուտք ընկած բարձունքները գրավելու համար։ Սակայն նրանց դիմագրավում է թուրքական մի քանի դիվիզիա` մոտ 40.000 մարդ, որոնց մասին ի սկզբանե տեղեկություն չկար։ Հուլիսի 16-ին օսմանյան բանակը Աբդուլքերիմ փաշայի գլխավորությամբ հակահարձակման է անցնում։ Հակամարտող կողմերից թուրքական կողմի զինվորների քանակը մոտ երեք անգամ գերազանցում էր ռուսական ուժերին։ Օգանովսկու կորպուսի զորքերը ստիպված էին նահանջել Մանազկերտից` կորցնելով զինամթերքով գնացքը։ Հուլիսի 20-ին թուրքերը հետ են վերցնում Մանազկերտը, իսկ հուլիսի 27-ին ռուսական զորքերին դուրս են մղում Մուշից ։ Ռուսական հաղորդակցության վատ պայմանների պատճառով Նիկոլայ Յուդենիչը, ով Կովկասյան ռազմաճակատի գլխավոր հրամանատարն էր, տեղյակ չէր, որ ռուսական բանակը հարաբերական կայունություն է ձեռք բերել ճակատում մինչև հուլիսի 22-ը. Յուդենիչը թուրքերի հարձակման մասին իմացել է միայն հուլիսի 22-ին։
Հասկանալով, որ եթե օսմանցիները շարունակեն հարձակումը, իր բանակը կոչնչանա, Յուդենիչը հրամայում է նահանջել։ Ռուսական զորքերը նահանջում են Մանազկերտից` լքելով Վանի վիլայեթը։
Նահանջից հետո ռուսական զորքերը արագ վերախմբավորվում են և անցնում հակահարձակման, որին մասնակցում էին 22.000 հետևակ և հեծելազոր։ Նահանջի ժամանակ կազակական հեծելագունդը գերի է վերցնում 6.000 թուրք։ Ռուսական կողմի կորուստը կազմում էր 7.000-10.000 մարդ, թուրքական կողմի կորուստն անհայտ է։ Մանազկերտը գրավվում է, սակայն Յուդենիչը ժամանակ չուներ հաջողությունը զարգացնելու։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի բանակային կորպուսները Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության բանակային կորպուսներ Կատեգորիա:Ռազմական պատմություն
Նիտվայի շրջան
Նիտվայի շրջան (Нытвенский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Պերմի երկրամասում։
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Նիտվա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1656 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 45075 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 27,22 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պերմի երկրամաս Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների Կատեգորիա:1923 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Բաիա Բլանկա
Բաիա Բլանկա (իսպ. Bahía Blanca, իսպաներենից թարգմանված նշանակում է Սպիտակ Ծովախորշ), Արգենտինայում գտնվող քաղաք, որը մտնում է Բուենոս Այրես պրովինցիայի կազմի մեջ ։ Գտնվում է Ատլանտյան օվկիանոսի ափին։ Հիմնադրվել է 1828 թվականի ապրիլի 11ին արգենտինացի գնդապետ Ռամոն Էսոբոյի կողմից։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքում ապրում են 291 հազար մարդ ։ Քաղաքի մոտակայքում է գտնվում նաև Արգենտինական ռազմածովային գլխավոր բազան՝ Պուերտո Բելգրանոն ։
Տնտեսություն
Բաիա Բլանկան համարվում է մսագործության, ալյուրաարտադրություն և նաֆտահանության խոշոր կենտրոնը ։ Քաղաքը նաև համարվում է որսորդության և ձկան առաջնային մշակման և ծովամթերքի կենտրոնը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1828 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մատենագրութիւնք (3032, Դիոնեսիոս Արիսպագացի)
Դիոնեսիոս Արիսպագացի, Մատենագրութիւնք (3032), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3032 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1662 թվականին Գրիգոր Երևանցի գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20X13 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 267 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, 1662 թվականի մակագրությամբ, աստառը՝ վարդագույն մետաքս։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 356բ, հետագայի՝ 1բ, 356բ (1726 թ․), կնիք՝ 1բ (Յովհաննես վարդապետ) ։
Բովանդակություն
Պատմութիւն Դիոն․ Արիսպադացւոյ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ավտոմատ գիծ
Ավտոմատ գիծ մեքենաների համակարգ, հիմնական և օժանդակ սարքավորման կոմպլեքս, որն արտադրանքի պատրաստման կամ մշակման ողջ պրոցեսը կատարում է ավտոմատորեն, տեխնոլոգիական որոշակի հաջորդականությամբ և տրված ռիթմով։ Այն գծերը, որոնց դեպքում տեխնոլոգիական օպերացիաների մի մասի կատարման համար (օրինակ՝ առանձին ագրեգատների գործարկումն ու կանգնեցումը, նախապատրաստվածքի ամրացումն ու տեղափոխումը) պահանջվում է մարդու անմիջական մասնակցությունը, կոչվում են կիսաավտոմատ գծեր։
Ավտոմատ գծերի կազմվածքը
Ավտոմատ գծերը կազմված են աշխատանքային մեքենաներից, փոխադրման ու վերահսկման սարքերից և կառավարման համակարգի մեխանիզմներից։ Ավտոմատ գծի ստեղծումն արտադրության ավտոմատացման կարևորագույն փուլերից է։ Ավտոմատ գծի կիրառումը բարձրացնում է աշխատանքի արտադրողականությունը, կրճատում արտադրական տարածությունները, փոխադրամիջոցները, ապահովում արտադրության ռիթմիկությունը, իջեցնում արտադրանքի ինքնարժեքը։ Ավտոմատ գծերը լայնորեն կիրառվում են մեքենաշինության, թեթև ու սննդի, էլեկտրատեխնիկական, ռադիոտեխնիկական, քիմիական արդյունաբերության, կենցաղային իրերի, կահույքի արտադրությունում։ Խիստ որոշակի ձևի ու չափի շինվածքներ մշակող Ավտոմատ գծերը կոչվում են հատուկ. շինվածքի տեսակը փոխելիս այս ավտոմատ գծերը փոխարինվում են նորերով կամ վերակառուցվում են։ Միատիպ և որոշակի սահմաններում փոփոխվող չափեր ունեցող շինվածքների մշակման համար կիրառվում են մասնագիտացված ավտոմատ գծեր, որոնք շահագործական ավելի լայն հնարավորություններ ունեն։ Արտադրության օբյեկտը նորով փոխարինելիս այս ավտոմատ գծերի առանձին ագրեգատներ միայն վերահարմարաբերում են և փոխում դրանց աշխատանքի ռեժիմը, իսկ մնացած հիմնական սարքավորումը նույնությամբ օգտագործում են նոր արտադրանքը թողարկելու համար։
Վերահարմարաբերվող ավտոմատ գծեր
Գոյություն ունեն և արագ վերահարմարաբերվող ունիվերսալ ավտոմատ գծեր, որոնք կազմված են բազմանպատակ, ծրագրային կառավարման ավտոմատ հաստոցներից ու մեխանիզմներից և կիրառվում են հատային ու մանր սերիական արտադրություններում։ Ավտոմատ գծերը լինում են զուգահեռ, հաջորդական և համակցված (զուգահեռ հաջորդական) գործողության, միահոսք, բազմահոսք և խառը հոսքային։ Հաջորդական կամ զուգահեռ գործողության մի քանի ավտոմատ գծեր կարող են միավորվել մի միասնական համակարգի մեջ և կազմել ավտոմատ տեղամասեր, արտադրամասեր կամ արտադրություններ։ Ավտոմատ գծերը ղեկավարվում են ավտոմատ կառավարման համակարգերի օգնությամբ, որոնք ստորաբաժանվում են ներքին և արտաքին համակարգերի։ Առաջինները կառավարում են ավտոմատ գծի առանձին ագրեգատի կամ մեխանիզմի աշխատանքը, իսկ արտաքին համակարգերն ապահովում են ավտոմատ գծի բոլոր ագրեգատների ու տեղամասերի համաձայնեցված գործողությունը։
Կոմպլեքսային ավտոմատ գծեր
Կոմպլեքսային ավտոմատ գծերը սարքավորվում են էլեկտրոնային ծրագրային կառավարման համակարգերով և հաշվողական տեխնիկայի այլ միջոցներով։
Կատեգորիա:Արդյունաբերական ավտոմատացում
Սեմա (գետ)
Սեմա, գետ Ռուսաստանում, Ալթայի հանրապետության արևմուտքում, Կատուն գետի ձախ վտակը։ Հոսում է Օնգուդայսկի շրջանի և Շեբալինսկի շրջանի տարածքով։ Գետի երկարությունը 88 կմ է, ջրահավաք ավազանի մակերեսը՝ 1960 կմ²։
Գետը սկիզբ է առնում է Սեմիսժնսկի լեռնանցքում՝ 1700-1800 մ բարձրության վրա, հյուսիսային ուղղությամբ հոսում է Շեբալինսկի շրջան և թափվում Կատուն՝ Ուստ Սեմայի մոտ։ Գետ են թափվում բազմաթիվ վտակներ։ Սեմայի գետաբերանից ոչ հեռու գտնվում է Սարլիկ գետը, որը հոսում է նույնանուն լեռան լանջերից։ Աջ (գետաբերանից վտակ). Վերխնի Կումալիր, Նիժնի Կումալիր, Սեդլուշկա, Պոկատայկա, Կիսլայա, Մարչելա, Չյոռնայա Միյուտա, Կրեշտա, Ակտել, Շերգաիլ, Եդրալա, Սոսնովայա։ Ձախ (գետաբերանից վտակ). Տոպուչկա, Կիսմաին, Կույախտանար, Գորդուբա, Արբայթա, Չերգուշկա, Բարսուգան, Կույուլա, Ակտաշ, Չերգա, Ակտել։
Գետի հունի ողջ երկարությամբ անցնում է շրջանի հիմնական մայրուղին՝ Չույսկի գոտին։ Գետի վրա գտնվում են մի քանի բնակավայրեր՝ Շեբալինսկի շրջանի վարչական կենտրոնը՝ Շեբալինո գյուղը, Կամլակ, Չերգա, Կումալիր և Տոպուչայա գյուղերը։ Գետահովտում գտնվում են Ակտել, Մալայա Չերգա և Դյեկտիեկ գետերը։ Սեմայի գետաբերանում գտնվում է «Օռլյոնոկ» բուժիչ ճամբարը։
Մարգագետինը գեղատեսիլ է, այնտեղ շատ են բնության հուշարձանները և տեսարժան վայրերը։ Կամլակ գյուղի մոտ Գոռնո Ալթայսկի բուսաբանական այգին է։ Սեմա գետում անցկացվում են սպորտի, ջրային զբոսաշրջության և ձկնորսության մրցություններ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Կատուն գետի ջրօգտագործման մասն է, Բիա և Կատուն գետերի գետային ենթաավազանն է։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։
Աշխարհատեղեկատվական համակարգի ՌԴ տարածքի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալներով ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Մակի Սալլ
Մակի Սալլ, սենեգալցի քաղաքական գործիչ, 2012 թվականի ապրիլից Սենեգալի նախագահ։ Աբդուլայ Վադի նախագահության տարիներին, Մակի Սալլը 2004 թվականից մինչև 2007 թվականի հունիսը եղել է Սենեգալի վարչապետ և 2007 թվականի հունիսից մինչև 2008 թվականի նոյեմբերը Սենեգալի Ազգային ասամբլեայի Սենեգալի ղեկավարն էր ։ Այդ թվում երկու անգամ եղել է Ֆատիկ քաղաքի քաղաքապետը (2002-2008 թվականները և 2009 թվականի ապրիլը)։
Կենսագրություն
Սալլը եղել է սենեգալցի դեմոկրատական կուսակցության վաղեմի անդամ (ՍԴԿ)։ Վադի հետ կոնֆլիկտից հետո՝ նա ազատվել է Ազգային հավաքի նախագահի պաշտոնից 2008 թվականի նոյեմբերին, որից հետո Մակի Սալլը հիմնել է իր սեփական կուսակցությունը և միավորվել ընդդիմության հետ։ 2012 թվականի նախագահական ընտրություններին գրավելով երկրորդ տեղը՝ նա ստացել է այլ ընդդիմության այլ թեկնածուների աջակցությունը և հաղթել Վադին՝ քվեարկության երկրորդ փուլում, որը տեղի է ունեցել 2012 թվականի մարտի 25-ին ։
Միջնորդություն՝ 2015 թվականի Բուրկինա-Ֆասոյի հեղաշրջման ժամանակ
2015 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Մակի-Սալլը՝ նախագահ Բենին Յայ Բոնի հետ համատեղ, հանդիպում են ացկացրել գեղաշրջման լիդեր Ժիլբեր Դյենդրեի հետ ։ Այս հանդիպման արդյունքներով՝ նա հայտարարել է, որ Բուրկինա Ֆասոն կվերականգնի անցումային փուլի կառավարության աշխատանքը՝ Միշել Կաֆենդոյի գլխավորությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սենեգալի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Սենեգալցի ճարտարագետներ
Ուինսկի շրջան
Ուինսկի շրջան (Уинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Պերմի երկրամասում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ուինսկոե ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1555,3 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 12223 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 7,86 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պերմի երկրամաս Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների Կատեգորիա:1926 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Սոֆի Քուքսոն
Սոֆի Քուքսոն ՝ անգլիացի դերասանուհի։ Առավել հայտնի դարձավ 2014 թվականի «Քինգսման։ Գաղտնի ծառայություն» և 2017 թվականի «Քինգսման։ Ոսկե մատանի» դետեկտիվ ֆիլմերում մարմնավորելով Ռոքսաննայի (Ռոքսի) դերը։
Վաղ կյանքը և կրթությունը
Քուքսոնը մեծացավ Սեսսեքսում, այնուհետև Սուֆոլկում։ Սուֆոլկում նա մասնակցեց Woodbridge դպրոցին։ Երգչախմբային և երաժշտական թատրոնում ներգրավված էր մանկուց ։ Թատերախմբի հետ Ճապոնիա Այցելությունից հետո նա հրաժարվեց արվեստի պատմության և արաբերենի ուսումնասիրություններից։ Այդուհանդերձ նա չի շարունակել իր կարերայով և ընդունվել է Օքսֆորդի դրամատիկական դպրոց, որն էլ ավարտել է 2013 թվականին ։
Կարիերա
Չնայած որ նա սովորում էր Oxford Drama դպրոցի ավագ դասարաններում, նաև Sky One-ի հեռարձակած Moonfleet ֆիլմում խաղում էր Գրեյս Մոհունի դերը։ Ֆիլմը անվանված է J. Meade Falkner նույնանուն վեպով։ 2014 թվականի սկզբին նա հայտնվում է ZDF գերմանական հեռուստաալիքի կողմից արտադրված Ռոզամունդա Փիթչերի «Անհայտ սրտում» նովելի հիման վրա նկարահանված նույնանուն ֆիլմում, որը նկարահանել է Միլլի Լանքեսթերը։ Նույն տարում նա խաղաց իր ամենանշանակալից ֆիլմում։ Էմմա Ուոթսոնը ցանկացել է խաղալ «Քինգսման։ Ոսկե մատանի» ֆիլմում գաղտնի գործակալ Ռոքսիի դերը։ Ֆիլմը հիմնված է Մարկ Միլլերի  Դեյվ Գիբբոնսի «Գաղտնի ծառայություն» գեղարվեստական գրքի վրա ։ 2016 թվականին նա հայտնվել է «Հանթսման. Ձմեռը պատերազմի» ֆիլմում, որպես կանանց որսորդ Պիպպա։ Սկսած 2017 թվականի հունիսից, նա հայտնվեց Netflix-ի Gypsy շարքի մեջ, որպես անհանգիստ երգիչ Սիդնի Պիրս։ Այնուամենայնիվ, շարքը չեղյալ հայտարարվեց օգոստոսին, միայն մեկ մրցաշրջանից հետո, բացասական ակնարկների և ցածր վարկանիշների պատճառով, չնայած երկրորդ սեզոնը արդեն ընթացքի մեջ էր ։ Հուլիսին նա հայտնվեց «Խաչելությունը» սարսափ ֆիլմում։ Այդ ֆիլմում նա մի կնոջ սպանության մասին հետաքնություն իրականացնող լրագրող է։ Նույն տարվա սեպտեմբերին նա վերահաստատեց իր դերը որպես Ռոքսի Մորթոն «The Secret Service»-ի «Ոսկե մատանի» ֆիլմում։ Նա կատարում է alt-J ռոք խմբի երաժշտական կարճամետրաժ «Հաճախորդը» երգը։ 2018 թվականի մայիսի 1-ին նա խաղում է Յոհաննայի դերը պատմական դյուցազներգական դրամա «Կայսր» ֆիլմում։ Ֆիլմի պրոդուսերը ձերբակալվեց խարդախության համար ։ Զգալի ժամանակ ֆիլմը չցուցադրվեց, սակայն այն հեռարձակվեց Hulu կազմակերպության կողմից։ 2018 թվականին նա խաղաց Դոթիի դերը Trafalgar Studios-ի «Մարդասպան Ջո» ֆիլմում, Օրլանդո Բումի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Սերբական սովորույթներ
Սերբական սովորույթներ, սերբերի ապրելակերպի օրինաչափություններ և նրանց միջև փոխհարաբերություններ, որոնցով սերբերը տարբերվում են այլ ժողովուրդներից։ Սերբական սովորույթները լինելով սլավոնական, իրենց մեջ ներառել են նաև որոշ բալկանյան և թրակիական ծեսեր։ Սերբական սովորույթների առանձնահատկություններից է ընդհանուր առմամբ սերբական ուղղափառ եկեղեցու խիստ ազդեցությունը, որն ընդունել է մեծ թվով նախաքրիստոնեական ծեսեր։ Այդ կապակցությամբ շատ սերբեր չեն տարանջատում ժողովրդական և եկեղեցական ավանդույթները՝ դրանք համարելով մեկ ամբողջություն։
Խաչի փառաբանում
Սերբ ժողովրդի ժողովրդական, մշակութային և կրոնական կյանքի կենտրոնական տեղերից մեկը զբաղեցնում է «Խաչի փառաբանում» տոնը։ Սերբերը (Սլավան) համարում են իրենց մշակույթի առանձնահատկություններից մեկը։ Խաչի փառքաբանումը կամ պարզապես փառաբանումը ընտանեկան սրբի տոն է։ Յուրաքանչյուր ընտանիք ունի իր սուրբ հովանավորը, որի հիշատակի օրը դառնում է Խաչի փառաբանման օր։ Սուրբը ժառանգվում է որդիներին ընտանիքի ղեկավարից, սովորաբար հորից։ Դուստրերը ժառանգում են Սլավան, եթե մնում են ընտանիքում, իսկ ամուսնացած կանայք սովորաբար նշում են ամուսնու Սլավան։ Եթե որդու ընտանիքը տեղափոխվում է տնից հեռու, ապա հոր թույլտվությամբ որդին կարող է Սլավան նշել իր տանը։ Այլապես, քանի դեռ հայրը կենդանի է, որդիները Սլավան նշում են հայրական տանը։
Գոյություն ունի նաև համաժողովրդական Սլավա` Սավինդան, որը սերբ ժողովուրդը տոնում է սուրբ Սավա Սերբացու օրը` մի ընտանիքի նման, բոլորը միասին։
Սերբական ժողովներ
Ժողովրդական, տիրունական և եկեղեցական ժողովները կամ հավաքները (սոբոր, սինոդ) սերբ ժողովրդի հին ավանդույթ է։ Ժողովները հավանական է առաջացել են ցեղերի հավաքներից, որոնք ներկայացնում էին հին ժամանակների հասարակական կյանքի մի ձև։ Հնում առավել կարևոր են եղել տիրունական ժողովները։ Այդ ժողովներում թագավորներ էին ընտրում, պետական և եկեղեցական կարգեր էին հաստատում։ Ժողովի հրավիրման նախաձեռնությունը պատկանում էր տիրակալին։ Ժողովներում լուծվում էին պատերազմի և խաղաղության հարցեր։ Ցար Դուշանի ժամանակներից սկսած ժողովներ սկսեցին հրավիրել պետական օրենքները կարդալու համար։
Ժողովներ կանչվում էին նաև տոնական օրերին։ Այս օրերին մատուցվում էր տոնական եկեղեցական ծառայություն, տեղի էին ունենում շփումներ, նորությունների փոխանակում, առևտուր էր գնում։ Նման հավաքները կոչվում էին պանաջուր։ Պանաջուրերը կարող էին տևել մեկ-երկու օրից մինչև տասից տասնհինգ օր, ընդ որում, իշխանությունները կատարման կարգ ու կանոնին հետևում էին։ Թուրքական տիրապետության ժամանակ նրանք ստացան վաշար, կամ սայամ անվանումը։
Նախկինում ժողովներին մարդիկ գալիս էին ազգային տարազներով, կերուխում էին անում (гулянка), երգում, նվագում էին ժողովրդական գործիքների վրա, կոլո էին պարում։
Մեռելոցներ
Մեռելոցներ (задушнице), Սերբերի ժողովրդական օրացույցում հիշատակի օրեր։
Այդպիսի օրերի քանակը տարբեր է տարբեր տարածաշրջաններում։ Դրանք ընդհանուր առմամբ տասից ավել են։ Հիմնականները, որը նշվում է գրեթե ամենուր կարելի է համարել. Այդ երեք մեռելոցներից յուրաքանչյուրը կարող է այս կամ այն տարածաշրջանում համարվել գլխավոր մեռելոց։
Օրացուցային հիշատակի օրերի թվում կարող են ընդգրկվել նաև Ավագ ուրբաթ և կիրակի, երկուշաբթի Ֆոմինի շաբաթ (УУскрс за мртве, Ускрс покојника, Побусани понедељак), որոշ տեղերում նաև Մեծ պահքի երկրորդ, երրորդ եւ չորրորդ կիրակի, Ավագ հինգշաբթի ( Զատիկի շաբաթվա մեջ)։ Սերբերն ամբողջ շաբաթը, որը նախորդում է Մասլենիցային, համարում են հոգեհանգստյան. կոչվում է задушна недеља։
Սերբիայում օրացուցային հոգեհանգիստները նշվում են շաբաթ կամ ուրբաթ օրը, որը որպես պահքի օր, ավելի համապատասխան է համարվում (օրինակ, Լևչեում և Տեմնիչում, Խոմոլում և այլն)։ Հաճախ հիշատակի արարողությունները սկսվում են երեկոյան, իսկ ավարտվում են հաջորդ օրվա առավոտյան։
Բոժիչ
Բոժիչ (Божић, Коляда, Ծնունդ) կենտրոնական տեղ է զբաղեցնում ձմեռային մաքրման ցիկլում։ Բոժիչը սերբերի և չեռնոգորցիների ամենասիրելի տոնն է։ Դրան պատրաստվել սկսում են նախապես` Նիկողայոս ձմեռայինից (Никољдан, Зимски свети Никола)։ Բոժիչի նախօրեին նշում են «Բադնի դան» (Ճրագալույց), այսինքն ՝ տոնական բադնյակի ծննդյան օր։
Երեկոյան, տոնական ընթրիքից առաջ տան տերը բադնյակը ծղոտների հետ միասին բերում է տուն, դնում է կրակի մոտ, իսկ տանտիրուհին նրա վրա ցորեն է շաղ տալիս։ Որից հետո բադնյակը համբուրում են ընտանիքի բոլոր անդամները, առատորեն մեղր են քսում և դրա օգնությամբ բորբոքում են ընտանեկան օջախը։ Ճյուղը պետք է այրվի ողջ տոնի ընթացքում։ Այդ կրակը նաև կոչվում է բադնյակ կամ բադնեդանսկա վատռա։ Այդ երեկո կաղնու ճյուղեր են այրում նաեւ սերբական քաղաքների ու գյուղերի հրապարակներում։ Դա ծիսական այրում է, որը նշանակում է, որ անցում է կատարվում նոր օրացուցային շրջափուլին, նոր ժամանակային պարույրին։
Այդ երեկո կանայք պատրաստում են Սուրբ Ծննդյան կարկանդակ և պահքի ուտեստներ։ Սովորաբար գլխավոր ուտեստը հանդիսանում է ծածանը կամ այլ` գետի մեծ ձուկ։ Տոնակատարությունից առաջ, գիշերը, ընտանիքներն աղոթում են, երգում են «Ծնունդը քո» տրոպար  (τροπάριον) ծիսական երգը, միմյանց ճրագալույցն (сочельник) են շնորհավորում և հավաքվում են սեղանի շուրջ ընթրելու։ Ծննդյան ճրագալույցի սեղանի շուրջ, որպես կանոն, հավաքվում է ամբողջ ընտանիքը։
Մութն ընկնելուն պես երիտասարդները գնում են տնից տուն կոլյադա անելու (կախարդել), կալյադներ երգելով և տարբեր կախարդական գործողություններ անելով, որոնք գալիք տարում կբերեն բարեկեցություն, բերք ու առողջություն։ Կալյադումն ավելի շատ պահպանվել է արևելյան և հարավային Սերբիայում։ Սուրբ ծննդյան ծառայությունից սերբերը տուն են բերում պրոսֆորաներ (հին հունարեն` προσφορά) ն ամբողջ օրը միմյանց ողջունում են «Քրիստոսը ծնվել է» - «Հիրավի ծնվել է!» խոսքերով։ Առավոտյան, եկեղեցու զանգերի առաջին հնչյունից հետո սկսում են չեսնիցա (Содовый хлеб) թխել։ Չեսնիցան կլոր ծիսական հաց է, որը պատրաստված է առանց թթխմորի, սպիտակ ալյուրից, երբեմն երեք աղբյուրներից  վերցված ջրով։ Չեսնիցա բառը թարգմանաբար` սերբերեն նշանակում է «մի կտոր երջանկություն» ("чест" — կտոր եւ "срећа" — երջանկություն)։ Չեսնիցան կտորների է բաժանվում եւ բաժանվում է սուրբ Ծնունդին հավաքված հյուրերին։ Օրվա երկրորդ կեսը նվիրվում է ընկերներին այցելություններին, պարերին, երգերին ու կերուխումի միջոցառումներին։ Հյուրերը սուրբ ծննդյան ճաշի համար հավաքվում են հյուրասենյակում կամ ծածկապատշգամբում, որտեղ տանտիրուհին հյուրերին հյուրասիրում է տաք ռակիյա (սերբ.` ракија), պանիր և մրգեր։ Սուրբ ծնունդի ճաշի գլխավոր ուտեստը շամփուրով տապակած սուրբ խոզուկն է (печеница)։
Պոլազնիկ
Պոլազնիկ (Полажајник, полаженик, походник), Սուրբ ծնունդի առավոտյան առաջին հյուրը։ Համարվում էր, որ կախված նրանից, ով է լինելու այդ առավոտյան առաջին հյուրը, այդպիսին էլ տարին է լինելու։ Ուստի Պոլազնիկի նկատմամբ առանձնահատուկ վերաբերմունք է եղել. նրան անվանում են «աստվածային հյուր», ընկալում են որպես նախնիների սուրհանդակ, նա կապող օղակ է «այս և այն» աշխարհների միջև։ Հավատում են, որ երջանկությունը կշրջանցի այն տունը, որտեղ պոլազնիկ չի այցելի ։ Տուն մտնելով պոլազնիկը տան տերերի հետ փոխանակվում է ողջույններով, որից հետո նրան հյուրասիրում էին և նստեցնում էին օջախի մոտ։ Պոլազնիկը (կամ տան տերը մինչ նրա ժամանումը) բադնյակի ճյուղը շարժում է օջախում, որպեսզի գործերն առաջ գնան և տանը բարեկեցություն և գյուղատնտեսությանը բարիք բերի (Շումադիյա), իր հետ բերած ճյուղով ածուխներին է հարվածում, փորձելով հնարավորինս շատ կայծ առաջացնել թակոցներով, և միաժամանակ բարեմաղթանքներ ասելով.
Պոլազնիկին ծածկում են սպիտակ բրդյա տնական հյուսված գորգով։ Դա արվում է, որ կաթի մեջ հաստ շերտով սերուցք լինի, ապա նրան նստեցնում են եռոտանի աթոռի վրա, բայց պոլազնիկը դեռ չնստած, տանտիրուհին նրա տակից աթոռը քաշում է, և պոլազնիկն ընկնում է։ Դա արվում է այն բանի համար, որ բոլոր գիշատիչ թռչունները սատկեն։ Այլ բացատրությունների համաձայն, պոլազնիկն այդպիսով «տունը մեխում է երջանկությամբ»։ Պոլազնիկը մի բարձր տեղ խրում է սալորի ճյուղը, ցանկանալով, որպեսզի բոլոր ցանած բույսերն աճեն նույնքան բարձր։ Որպեսզի կանեփը բարձր աճի, տանիքի ձողից (жердь) կախում են պոլազնիկի կաշվե կոշիկի աջ ոտնամանը ։
Պոլազնիկ-կենդանի
Որոշ դեպքերում առավել ընդունելի է համարվել պոլազնիկ-կենդանին։ Դա կարող էր լինել եզ, ձի, կով, խոզ, ոչխար, աքաղաղ։ Երբեմն նախապատվությունը տրվում էր երիտասարդ կենդանուն, հատկապես հորթին և գառին։ Կենդանուն տուն էին բերում, երեք անգամ սեղանի շուրջ պտտացնում էին եւ «հյուրասիրում»։ Սերբիայում եզին կալաչ էին «նվիրում» կամ բերքից ծաղկեպսակ էին կոտոշներին դնում։
Պոլազնիլ տերմինը բաղկացած է երեք մասից. նախածանցից, лаж արմատ եւ ник վերջածանցից։ лаж կամ лаз արմատը հանդիպում է նաև այլ սլավոնական էթնոսների մոտ. ռուսների лазина, որ նշանակում է մարգագետին, որը «մաքրված է հացահատիկի ցանքսի համար», լեհերենում` iaz - «[...] արոտավայր, ցածր ճահճային տեղ, գերաճած թփերի արանքում այրված վարելահող»։ Սերբերենում եւ խորվաթերենում - лаж - «արահետ, փոքր դաշտ լեռների մեջ, անտառի մաս, որը ծառերից ազատած է» և այլն։ Բոլոր սլավոնական լեզուներում այս տերմինը հողի մշակման հետ է կապված։ Այդ ծանր աշխատանքը կենդանիների միջոցով էր արվում և դրանով է բացատրվում, որ շատ դեպքերում պոլազնիկը կենդանի է, որին առաջինն են ընտանեկան օջախ մտցնում ։
Սավինդան
Սավինդանը (День святого Саввы) զուտ սերբական տոն է։ Ուղղափառ այլ ժողովուրդներ (հույներ, բուլղարացիներ, ռուսներ) նշում են այն սրբի ծննդյան օրը, որի անունով մկրտվել է ընտանիքի այս կամ այն անդամը։ Այդ պատճառով կախված ընտանիքի անդամների թվից, նույնքան տոն է լինում ընտանիքում։ Սակայն ծնունդներ տոնելը ոչ մի կապ չունի սերբական Սավինդանի հետ։ Սերբական Սավան խիստ կարևոր ընտանեկան տոն է և այն տոնվում է տարվա մեջ մեկ անգամ, որի ժամանակ ներկա են լինում ընտանիքի բոլոր անդամները։ Տոնակատարությանը պատրաստվում են մի քանի օր, նույնիսկ շաբաթներ շարունակ (սպիտակեցնում են պատերը և առաստաղը, բնակարանը մաքրում են, անհրաժեշտ պարագաների գնումներ կատարում) ։
Սավինդանը Սերբիայում նշվում է հունվարի 27-ին։ Ռուսական ուղղափառ եկեղեցին Սուրբ Սավվայի հիշատակը հարգում է երկու օր առաջ`։ Սուրբ Սավվան ամենաերկրպագելի սերբ սուրբն է, ավտոկեֆալյան Սերբական ուղղափառ եկեղեցու հիմնադիրը։
Սուրբ Սավվայի խոնարհման Ռուսական և Սերբական եկեղեցիների տարբեր ժամկետները բացատրվում է նրանով, որ ժամկետները սահմանվել են տարբեր հետազոտողների կողմից։ Սուրբ Սավվայի կենսագիրների կողմից նրա հիվանդության և վերջնական հանգստի նկարագրությունից հետևում է, որ նա կիրակի օրն է մահացել։ Իսկ թե ո՞ր ամսվա, որ թվի և որ տարվա, չեն հիշատակվում։ Տեղադրման ամսաթվի վերականգնմամբ զբաղվել են մի շարք հայտնի գիտնականներ։ Սուրբ Սավայի տոնակատարության մասին հիշատակվում է հունվարի 12-ին, որը գտնվել ХV դարի սկզբին` 1401 թվականին գրած ձեռագիր Ավետարանում, որն այժմ գտնվում է Մոսկվայի Ռումյանցևի թանգարանում։ Այսօրվա դրությամբ, դա այդ ամսաթվի առավել վաղ հայտնի հիշատակումն է։ Միևնույն ժամանակ, պրոֆեսոր Անաստասիևիչը համոզիչ կերպով ապացուցում է, որ սուրբ Սավվան մահացել է 1236 թվականի հունվարի 13-ին։ Բայց դեռ թագավոր Վլադիսլավի ժամանակներում, սուրբ Սավվայի մահից հետո նրան ոգեկոչումը և ծառայության մատուցումը նշվում է հունվար 14-ը։ Պրոֆեսոր Անաստասիևիչի կարծիքով դա պայմանավորված է նրանով, որ Սերբական Եկեղեցին ցանկացել է ունենալ սուրբ Սավվայի ամբողջական, առանձին ծառայություն, իսկ դա չէր կարող լինել հունվարի 13-ին, քանի որ ըստ Եվերգետիդյան Տիպիկոնի, որը այն ժամանակ օգտագործվել է Սերբիայում, Աստվածհայտնության տոնակատարությունները (Попразднство) ունեցել են վեց, ոչ թե յոթ օր, և նրան հարգանքի տուրքի մատուցումը ընկել է հունվարի 13-ին, այլ ոչ թե հունվարի 14-ին։ Սրբի տոնակատարությունը, որի հիշատակի հարգանքը ընկնում է այդ օրը, չի կարող ունենալ առանձին ծառայություն, և որպեսզի սուրբ Սավվային այդ ծառայությունը մատուցվեր, ամսաթիվը տեղափոխվել էր հունվարի 14-ին։
Սերբերի համար սուրբ Սավվան համարվում է գայլերի հովանավոր ու պաշտպան։ «Իր» օրը, ըստ ժողովրդական հավատալիքների, նա բարձրանում է տանձենու վրա, հրավիրում է գայլերին, հյուրասիրում է նրանց և բաշխում է, թե տարվա ընթացքում ում անասուններն են դառնալու նրանց զոհը։ Սուրբը նաև համարվել է կարկտաբեր ամպերի տերը։ Երբ ամպ էր մոտենում, նրան դիմում էին խնդրելով «գյուղից հեռացրու քո տավարներին»։
Այս ավանդույթը սերբերը խնամքով պահպանել են իրենց պատմության ողջ ընթացքում և նույնիսկ թուրքական լծի տակ եղած ժամանակներում, Առաջին համաշխարհային պատերազմի և կոմունիստական աթեիստական ժամանակների միջով հասցրել են մեր օրերը ։
1830 թվականին սուրբ Սավվան հայտարարվել է դպրոցների հովանավոր։ Այդ ժամանակից ի վեր Սավինդանը նշվում է որպես դպրոցական «Սլավա» Սերբիայի և Սերբական Հանրապետության բոլոր դպրոցներում, և դպրոցականների համար հանգստյան օր է։ Սուրբ Սավվայի տաճարում Սերբական Ուղղափառ եկեղեցու Պատրիարքն այդ օրը պատարագ է մատուցում։ Իսկ սուրբ Սավվայի բելգրադյան կենտրոնում անցկացվում են տոնական միջոցառումներ, որտեղ Լուսավորության նախարարությունը սուրբ Սավվայի անվան մրցանակներ է հանձնում աշակերտներին, ուսանողներին, մանկավարժներին, դասախոսներին և հասարակական գործիչներին, ովքեր Սերբիայում մեծ ներդրում ունեն կրթության և դաստիարակության գործում։ Այնտեղ էլ անցկացվում է տոնական համերգ։
Հարության տոն
Վոսկրես (Васкрс, Ускрс, Великден, Пасха, Велик день) հնագույն քրիստոնեական տոներից է, բայց պահպանում նաև նախաքրիստոնեական տարրեր, թեև ժողովրդական ծեսերը ոչ այնքան արտահայտված են, ինչպես գարուն-ամառ տարեկան ցիկլի այլ տոնական սովորույթներում է։
Սերբական Զատիկի Գլխավոր խորհրդանիշը ներկած ձվերն են, որոնք տալիս են միմյանց, հյուրասիրում են իրենց հյուրերին։ Երեխաները կազմակերպում են յուրօրինակ մրցույթներ («բիտկի»), ձվերը կոտրելով։ Ամենաամուր ձուն ամբողջ տարի պահում են տանը, այն ընտանեկան օջախի խորհրդանիշ է, թալիսման (чувар куче)։ Զատկի ձվի կճեպները գետն էին նետում։
Որոշ վայրերում, մասնավորապես Մոսկվայի Լեսկովացում (հյուսիսային սերբեր), ի նշան խաչված Քրիստոսի սգո, զատիկի ձուն ներկել են ոչ թե կարմիր, այլ, սև, առանց որևէ նկարի, և այդ ձվերը կոչվում էին կուսակրոն (մոնախ)։
Առ այսօր պահպանվել է զատիկի ձուն մրջնաբնի մեջ դնելու սովորույթը, քանի որ համարվում է, որ դա ընտանիքին բերում է հաջողություն և բարգավաճում։ Առաջին զատիկի ձուն, որը կոչվում է «ստրաշնիկ», պահպանում են տարվա ընթացքում, և ամպրոպի դեպքում տնից հանում են, որպեսզի ցանքատարածությունները կարկուտից պաշտպանի։ Շումադիում նման ձուն, որը կոչվում է պաշտպանող (օխրաննի),  թաղվում է աշնանն առաջինը հերկած դաշտի մեջ բերրիության և ցանքսը կարկուտից պաշտպանելու համար։
Սերբիայի որոշ շրջաններում ընդունված է եղել Զատիկին գնալ գերեզմանոց և ներկված ձվեր և այլ սնունդ թողնել անցավոր նախնիների գերեզմաններին նրանց հոգիների հանգստության համար։
Ջուրջևդան
Ձուրջևդան (Ђурђевдан, Юрьев день) տոնվել է ամռան առաջին օրը։ Միտրովդանից մինչև Ջուրջևդան ընկած ժամանակահատվածը համարվում է ձմեռային կիսամյակ, իսկ Ջուրջևդանից մինչև Միտրովդան համարվում է ամառային կիսամյակ։
Այս օրը չեղյալ էր հայտարարվում սննդի վրա դրված բազմաթիվ տաբուները։ Մինչ այդ կարելի էր միայն հին բանջարեղեն ուտել, իսկ ամեն տեսակ մատղաշ կանաչի արգելված էր նույնիսկ տուն բերել։ Ջուրջևի կամ Յուրևի օրը իրենց ուժը կորցնում էին նաև մատղաշ միս և կաթնամթերքների արգելքները (որոնք չեն ուտում Մեծ պահքին կամ մարտի 1-ից սկսած)։ Այդ օրն առաջին անգամ կերել են տնային թռչուններ և գառան միս, խմել են կաթ, պատրաստել են պանիր և հյուերին հյուրասիրել են և այդպես շարունակ։
Կթված առաջին կաթը, ինչպես և ցանկացած այլ առաջին սննդամթերք, նախատեսված էր նախնիների համար (կաթը բաժանում էին հարևաններին` հոգու հանգստության համար, լցնում էին ջրի մեջ և այլն)։ Այս կանոնի խախտումը սպառնում էր կենդանիների պտղի (приплод) մահ և ամբողջ հոտի հիվանդություն։ Մինչև Յուրևի օրը կաթ խմելու  արգելքը հատկապես հետևողականորեն պահպանում էին կանայք, ում նորածին երեխաները մահացել էին։ Ըստ հարավ-սլավոնական հավատալիքների, «այն աշխարհում» նման երեխաները նստած են կաթնային ծառի վրա և կաթ են խմում։ Եթե մահացած երեխայի մայրը խախտի արգելքը, նա վտարվում է ծառից, մնում է սոված և անիծում է մորը։
Ջուրջևդան առաջինն է այն մի քանի տոների շարքում, երբ զբաղվել են դեղաբույսերի և այլ օգտակար և կախարդական հատկություններ երաշխավորող բույսերի հավաքչությամբ։ Այդ բույսերը պահել են բուժման համար, Յուրևի օրը նրանով կերակրել են անասուններին, զարդարել են տները և բոլոր տնտեսական շինությունները ապոտրոպեիկ (ἀποτρόπαιος, «անեծքը հանել») նպատակով (պաշտպանում է կարկուտից, երաշտից, վնասատու միջատներից)։ Հարավային և արևելյան սլավոնների ծիսակարգում Յուրևի օրը նվիրված է կախարդանքին, որը կապված է առողջության ապահովման հետ։ Այդ օրը ցող էին հավաքում, որը օգտագործվում էր բուժման համար, կշռում էին երիտասարդ ծառից կախված կշեռքով, որ ամբողջ տարին առողջ լինեին։ Մերկ մարմինը գոտևորում էին կանաչ ճյուղերով, գլորվում էին ու թավալ էին տալիս ցողերի մեջ և այլն։ Որոշ գյուղերում կանայք ծաղկեպսակներով զարդարում էին դարպասները, տների դռները և իրենց սենյակները։ Այս օրվա հետ կապված է բազմաթիվ պոկած բուսերի, խոտերի վրա գուշակություններ անելը։ Առավոտյան կողմ թորշոմած ցողունները հիվանդություն և մահ էին գուժում ընտանիքի անդամներին, իսկ թարմությունը պահպանածները` առողջություն ու երկարակեցություն։
Սերբերի որոշ շրջաններում մինչև վերջերս այդ օրն աղջիկները երթ էին կազմակերպում («կրալիցա») անցնելով տներով առողջություն ու երջանկություն մաղթելով ընտանիքի բոլոր անդամներին ։
Այդ օրը նոր տնտեսական պայմանագրեր էին կնքվում մինչև Միրովդանը կատարելու ժամանակով, այսինքն ամառային կիսամյակը։ Ջուրջևդանի ժամանակ Սլավա տոնը նշում են այն ընտանիքներում, ում սուրբ հովանավորը համարվում է Սուրբ Գեորգին։
Դոդոլա
Դոդոլա, գարնանային-ամառային անձրևաբեր ծես, ինչպես նաև այդ ծեսի կենտրոնական կերպարը, կամ մասնակիցը։ Ծեսի կենտրոնական կերպարը սովորաբար խոտերով ծածկված որբ աղջիկ է, որբ երեխա, որը ծնվել է հոր մահից հետո, վերջին աղջիկ երեխան (եթե մայրը հետագայում ևս մեկ երեխա ունենա, գյուղում սպասվում են մեծ դժբախտություններ), ավելի հազվադեպ` տղա երեխա։ Խեսի մասնակիցները շրջանցում են գյուղական տները։ Ծիսական երգի և պարի կատարումից հետո տների առաջ հիմնական մասնակցին ջրում են։ Անձրևի նմանակում անելով, երբեմն ցանցի կամ մաղի միջոցով էին ջուրը լցնում, այդ ընթացքում Դոդոլան պտտվում է որ հնարավորինս շատ ջուր շաղ տա շուրջը։
Ապա տանտերերը ընծաներ են տալիս կատարողներին։ Հավաքված նվերները եւ մթերքը երթի մասնակիցները կիսում են միմյանց հետ (մեծ մասնաբաժինը ստանում է որբ երեխան)։ Սովորաբար կազմակերպվում է համատեղ ճաշկերույթ։
Ծեսը կատարվում է երաշտի ժամանակ, հիմնականում Յուրիի օրից մինչև Պետրոսի օրը (Петров день, Սերբիա) ընկած ժամանակահատվածում, Զատիկի և Երրորդության օրվա (Троицын день, Ռումինիա, Բուլղարիա) միջև, Իլյայի օրը (Ильин день, Հունաստան) ։
Սերբական և արևմտա-բուլղարական շրջաններում արարողակարգում արձանագրվել է խաչ կրելը, խաչ նկարազարդելը, որ մերձեցնում է Դոդոլային անձրևաբեր մեկ այլ ծեսի հետ (սերբ. крестоноше, литије, բուլղ. кръсти)։ Հյուսիս-խորվաթական շրջաններում ծիսական տարրերը (կանաչեղենով պատված մասնակցին ջրելը) նկատվել է Կանաչ Յուրիի, արարողակարգում, Կոսովոյում дојдолице երթը ներառում է հարավային սլավոնների շրջանում հայտնի «краљице» շրջանցման հատկանիշներին, որում առանձնանում են երկու կերպար` «հարսնացու» և «երիտասարդ» է, որը կարմիր գործվածքից «դրոշ» է տանում, որի ձողի ծայրին խնձոր և սրբիչ է խրած։
Վիդովդան
Վիդովդանը Սերբիայի գլխավոր ազգային տոնն է, նշվում է ։
Սերբերի Վիտա պաշտամունքի մեջ ակնհայտորեն հանդես է գալիս հեթանոսական աստվածությունների պաշտամունքը։ Նրան համարում են չորս սրբերից մեկը, որոնք ամառային կարկուտ են առաջացնում։ Ըստ հավատալիքների Վիդովի օրը արևը թեքվում է ձմռան կողմը։ Ըստ ժողովրդական ստուգաբանության Vita (Տեսնել) անունը ծիսական փորձի մեջ կապված է աչքերի բուժման նրա գործառույթի հետ.
Դրա նախօրեին սերբերը վառում են սուրբ կրակ «Կրիյես» (криjec), որը վառում են նաև Իվանի, Պետրոսի (Петров день) և Յուրիի օրերի նախօրեին, որոնցով ժողովրդական ավանդությունները կապում են «Պերուն երկնային կրակը վառող աստծո մասին հին հիշողությունների հետ։ Ձեռագրերից մեկում կրես, կրեսինի նշանակում է դեպի ամառ արևի շրջադարձ։
Ըստ եկեղեցական ավանդության, ճակատամարտից առաջ հրեշտակը հայտնվել է Լազար իշխանի առաջ և նրան հարցրել է, թե ինչն է ընտրում` «երկրային թագավորությունը», այսինքն ՝ թուրքերի դեմ հաղթանակ և Սերբիայի բարեկեցություն (բայց միայն քանի դեռ նա ապրում է երկրի երեսին) կամ նահատակություն ՝ հանուն Երկնային Արքայության (ինչպես նաև խոստացավ, որ սերբ ժողովուրդը մինչև ժամանակների վերջը ուղղափառ կմնս)։ Լազարը պատասխանել է.
Ըստ լեգենդների, «վիդովդանի» նախօրեին գիշերվա ուշ ժամին բոլոր գետերը կարմրում են, ինչպես արյուն, քանի որ Կոսովոյի դաշտում այդ օրը շատ ռազմիկներ են զոհվել։ Վիդովդանի ժամանակ կկուները դադարում են կկու կանչել` ի հիշատակ կոսովոյի հերոսների։ Այդ օրը Սերբիայում չեն երգում և չեն ուրախանում։
Զապիս
Սերբերը գյուղի «գլխավոր» ծառը պաշտամունքի առարկա դարձնելու ավանդույթ ունեն, որը կոչվում է «Զապիս»։ Նրա բնի վրա խաչ է փորագրվում։ Զապիսը համարվում էր տեղի սրբավայր, որը օծվել է օրացուցային տոներից մեկում, հետագայում նշվելով որպես համագյուղական «Սլավա» (Престольный праздник), առավելապես գյուղի և ցանքատարածքների ամպրոպից և կարկուտից պաշտպանության նպատակով, ինչպես նաև հանուն բերքի ու բարօրության։ Որպես «Զապիս» ընտրվել է կամ խոշոր ծառ (կաղնի, թեղի, հաճարենի, հացենի), կամ պտղատու ծառ (տանձ, այդ թվում` վայրի, ընկույզ)։ Հատուկ նշանակություն է ձեռք բերել ծառ-«զապիսը» այն գյուղերում, որտեղ եկեղեցի չկար։ Հաճախ ծառից ոչ հեռու խաչ էր տեղադրվում։ Այստեղ արգելված էր քնել ու պետքերը հոգալ, ծառեր կտրել, ճյուղեր կոտրել կամ հավաքել, պտուղներ քաղել, բարձրանալ «զապիսի» վրա։ Եվ նույնիսկ չորացած ծեր ծառին ձեռք չէին տալիս ։
Ամեն տարի սուրբ տոնին քահանայի գլխավորած թափորը խաչաձև քայլով անցնում էր «զապիսի» մոտով, նրանց տակ ընդհանուր աղոթք էին կարդում, ծառի բնի վրայի խաչը թարմացվում էր, հաճախ «զապիսի» տակ գառ էին զոհաբերում, ընդ որում այնպես, որպեսզի զոհաբերվող կենդանու արյունն անպայման թափվեր բնի և արմատների վրա։ Այստեղ էլ կազմակերպվում է հացկերույթ ավանդական «հաց պոկելու» արարողությամբ։ Մնացած ժամանակ ծառի տակը ծառայել է գյուղական հավաքների վայր տոնակատարության ժամանակ, մի վայր, որտեղ կարելի է թաքնվել ամպրոպի ժամանակ (համարվում էր, որ օծված ծառին կայծակը չի հարվածում), գիշերը հիվանդներն իրենց հագուստը թողնում էին «զապիսի» վրա, որը պետք է առողջացներ նրանց։ Գյուղերում, որտեղ եկեղեցի չկար, նրան փոխարինում էր «զապիս»-ծառը, որի սաղարթի տակ ամուսնացնում էին նորապսակներին, կնքում էին երեխաներին և այդպես շարունակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սերբիայի մշակույթ Կատեգորիա:Արարողություններ Կատեգորիա:Սովորույթներ Կատեգորիա:Տոներ
Կարավանկե
Կարավանկե (Կարավանկս   կամ Կարավանկաս , Karavanke, Karawanken), լեռնաշղթա Հարավային Կրաքարային Ալպերում։ Ձևավորում է բնական սահման Ավստրիայի ու Սլովենիայի միջև։ Լեռնաշղթան ձգվում է արևմուտքից արևելք 120 կմ և հանդիսանում է Եվրոպայի ամենաերկար լեռնաշղթան։
Կարավանկե լեռնաշղթայի ամենաբարձր կետը Վելիկի Ստոլն (Hochstuhl, Veliki Stol) է, որն ունի 2236 մ բարձրություն։ Լեռնաշղթային է պատկանում Մեժակլա բարձրավանդակը։ Լեռնաշղթայի հյուսիսայի ստորոտին է տեղակայված ալպիական Ֆակեր-Զե լիճը։
Լեռնաշղթան ձևավորվել է կրաքարից ու դոլոմիտներից։ Խիստ մասնատված է, Ավստրիայի կողմի լանջերը կտրուկ են ու ժայռոտ, իսկ Սլովենիայի կողմինը ավելի հարթ են և ծածկված են լայնատերև ու փշատերև անտառներով։ 1700—1800 մետրից բարձր տարածվում են թփուտներն ու ալպիական մարգագետինները։
Կարավանկե լեռնաշղթան հայտնի է լեռնագնացների շրջանում։ Բազմաթիվ լեռնագագաթներից հիանալի տեսարան է բացվում դեպի Դրավա գետի հովիտը, որտեղ տեղակայված է Ավստիայի Կլագենֆուրտ քաղաքը, և դեպի Սավա գետի հովիտը, որտեղ գտնվում է Սլովենիայի մայրաքաղաք Լյուբլյանան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրիայի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Սլովենիայի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Ալպեր
Միանիշի պատմությունը
Միանիշի պատմությունը (История с единицей), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ, որն ստեղծվել է գեղարվեստական մուլտիպլիկացիայի «Կիևնաուչֆիլմ» ստուդիայում, ռեժիսոր Յուրի Սկիրդայի կողմից, 1975 թվականին։
Մտնում է «Կիևնյան ստուդիայի լավագույն» հավաքածուի 4–րդ թողարկման մեջ։ «Tlum.Ru» պորտալը մուլտֆիլմը ներառել է ուսման համար մոտիվացնող մուլտֆիլմերի ցանկում ։ «Time Out» ընկերությունը մուլտֆիլմը նույն շարքում է դնում «Չսովորած դասերի երկրում» մուլտֆիլմի հետ ։
Դ․ Վաշենկոն մուլտֆիլմը մեջբերում է որպես խորհրդային մուլտիպլիկացիայում բառախաղերի օգտագործման օրինակ․ «Դու անուղղելի ծույլիկ ես, այդ պատճառով ես անուղղելի միանիշ եմ» ։
Սյուժե
Դպրոցական Բարաբանովը վատ էր սովորում անգելերնը և չգիտեր անգամ այբուբենը, այդ պատճառով նա մեկ է ստանում օրագրում։ Դասերից հետո Բարաբանովը որոշում է մաքրել գնահատականը, բայց ջնջվելու փոխարեն մեկը դուրս է գալիս օրագրից և սկսում է նեղացնել Բարաբանովին։ Այդ ժամանակ նա կապում է նրան նստարանի ոտքից և գնում է ֆուտբոլ խաղալու։ Բայց միանիշը կապը քանդում է և սկսում է նրան խանգարել։ Այդ ժամանակ Բարաբանովը միանիշը հեռու է նետում, բայց թռչելու փոխարեն միանիշը վերադառնում է նրա մոտ։ Բարաբանովը շատ անգամներ փախչում է այն վայրերից, որտեղ միանիշը բերում է նրան։ Չնայած դրան, միանիշն ավելի արագ էր նրանից։ Ի վերջո նրա համբերությունը սպառվում է, և նորից հասնելով Բարաբանովին, նա տղային պարանով կապում է աթոռից և ասում․ «Ինձնից հնարավոր չէ փախչել։ Ինձ կարելի է միայն ուղղել։ Իսկ դրա համար պետք է դասերը սովորել։ Իսկ դու անուղղելի ծույլ ես, դրա համար էլ ես հավերժ անուղղելի միանիշ եմ», և գոհ քնում է։ Բարաբանովը լացում է, բայց հետո նա իրեն հարց է տալիս․ արդյո՞ք դա իրականում այդպես է։ Նա պոկում է պարանը, պայուսակից վերցնում է անգլերենի գիրքը և սկսում է սովորել անգլերենի այբուբենը։ Իսկ հետո Բարաբանովը սկսում է արտաբերել անգլերենի այբուբենի տառերը։ Միանիշը դրանից իրեն վատ է զգում, իսկ երբ Բարաբանովն արտաբերում է վերջին՝ «Z» տառը, միանիշը բարեհաջող պայթում է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Կիևնաուչֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1975 մուլտֆիլմեր
Գիշերային դռնապան (ֆիլմ)
«Գիշերային դարպասներ» (Il Portiere Di Notte), իտալական դրամա ֆիլմ։
Սյուժե
1957 թվական. Երեկոյան հյուրանոցում պատահական հանդիպում են համակենտրոնացման ճամբարի նախկին բանտարկյալն ու նացիստը։ Վերակենդանացվում են դահճի և զոհի հարաբերությունները։
Մշակութային արժեք
Թողարկվելով 1974 թվականին՝ ֆիլմը պայթող ռումբի ազդեցություն ունեցավ։ 90-ական թվականներին ԽՍՀՄ-ում և Ռուսաստանում ֆիլմը եղել է շատ ժողովրդական ։