cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ընկալում
Ընկալում (ըմբռնում) (՝ «պերցեպցիա»), զգայական իմացության ձև։ Առարկաների հետ փոխներգործության ընթացքում մարդու հոգեկանում առաջացած ամբողջական պատկեր։ Ընկալումը զգայության հետ աշխարհի իմացության ելակետն է, ինֆորմացիայի ընդունման ու մշակման պրոցեսների բարդ համակարգը։ Ընկալումը պասսիվ հայեցողություն չէ, այլ ակտիվ գործունեություն է։ Հետազոտական գործողություններ կատարելով, անձը հոգեկանում ստեղծում է օբյեկտի նմանակը կամ մոդելը, որը սուբյեկտիվ է, կոչված է արտացոլել իրականությունը։ Ընկալումը նաև ամբողջական և կառուցվածքային մոդել է։ Ընկալումը իմացության երկու մակարդակների՝ զգայական արտացոլման ու վերացական մտածողության յուրահատուկ կապող օղակն է։ Ընկալումը առարկայական է, այսինքն՝ ընկալման պատկերին համապատասխանում է որոշակի օբյեկտ։ Եթե այդպիսի օբյեկտ չկա, ուրեմն գործ ունենք հալյուցինացիայի հետ, իսկ եթե առարկաների հատկություններն աղճատված են ներկայանում, գործ ունենք պատրանքների (իլյուզիաների) հետ։ Ընկալման պրոցեսի հոգեբանական մեխանիզմներն առավելապես ենթագիտակցական բնույթ ունեն, իսկ գիտակցվում են միմիայն դրանց արդյունքները՝ ամբողջական պատկերները։ Կենսափորձի, գիտելիքների ազդեցությունը ընկալման ակտուալ գործընթացի վրա կոչվում է ապերցեպցիա։ Ընկալման վրա մեծ է անձի դիրքորոշման ազդեցությունը, մանավանդ երբ անհրաժեշտ է ընկալել ու գնահատել մարդուն։ Ապերցեպցիայի և դիրքորոշումների ազդեցության հետևանքով ընկալումը դառնում է ընտրողական (սելեկտիվ)։
Ընկալման առանձնահատկություններ
Ընկալման բոլոր առանձնահատկությունների միջև առկա է ֆունկցոնալ նմանություն։ Եթե ընկալումը չունենար այսպիսի հատկություններ, ապա շրջակա միջավայրին մեր ադապտացիայի հնարավորությունը կլիներ անհամեմատ ցածր։ Ընկալման այսպիսի կազմակերպվածությունը թույլ է տալիս ադեկվատ հարաբերվել շրջակա միջավայրի հետ։ Ընկալման առանձնահատկությունները բնածին չեն և զարգանում են մարդու կյանքի ընթացքում։
Ընկալման անհատական տարբերություններ
Ընկալումը մեծ մասամբ կախված է անհատի առանձնահատկություններից։ Մեր գիտելիքները, հետաքրքրությունները, դիրքորոշումները, հուզականությունը ազդում են օբյեկտիվ իրականության ընկալման վրա։ Քանի որ մարդիկ տարբերվում են իրենց անհատականությամբ, ուստի կարելի է ասել, որ գոյություն ունեն ընկալման անհատական տարբերություններ։
Անկախ ընկալման անհատական տարբերությունների բազմազանության՝ կարել է առանձնացնել դրանց որոշակի տեսակներ, որոնք բնորոշ են ոչ թե մեկ մարդու, այլ մարդկանց որոշակի խմբերի։
Ընկալման անհատական կարևոր տարբերություն է դիտողականությունը։ Դա ընդունակություն է առարկաների մեջ ընկալելու քիչ նկատելի գծեր՝ հաշվի առնելով նաև ընկալման արագությունը։ Այն բնորոշ է ոչ բոլոր մարդկանց և ոչ նույն մակարդակով։ Հետաքրքրասիրությունը դիտողականության զարգացման համար կարևոր գործոն է։ Խոսելով դիրողականության մասին՝ ընդունված է առանձնացնել դիտավորյալ (կանխամտածված) և ոչ դիտավորյալ (ոչ կանխամտածված) ընկալման տեսակներ։ Առաջինի դեպքում մենք առաջնորդվում ենք նախօրոք դրված նպատակով։
Դիտողականության անհատական տարբերությունները պայմանավորող գործոններից մեկը տեսողական վերլուծչի կառուցվածքային-ֆունկցիոնալ տարբերությունն է, ինչն ազդում է տեսողության սրության վրա։ Ընդ որում, դիտողականության զարգացման համաչ ոչ այնքան կարևոր է տարիքը, որքան մարզումը։
Զարգացում
Ընկալումն անցնում է զարգացման երկարատև շրջան։ Այդ զարգացման էությունը կայանում է նրա ոչ այնքան քանակական հարստացման, որքան խորը որակական վերակառուցման մեջ, ինչի արդյունքում ընկալման տարրական ձևերը փոխարինվում են բարդ պերցեպտիվ գործունեությամբ։ Վերջինիս մեջ ներառված են ինչպես առարկան ճանաչելու պրակտիկ գործունեությունը, այնպես և նրա հատկությունների վերլուծությունը խոսքի մասնակցությամբ։
Նորածնի ընկալումը շատ դիֆուզ է, ընդ որում նա ընկալում է ոչ թե առանձնացված առարկաներ, այլ նրանց դիֆուզ հատկանիշները՝ գույներ, վառ գծեր։ Դա է պատճառը, որ շրջապատող միջավայրի նկատմամբ երեխայի ռեակցիան մեծապես կախված է, օրինակ՝ մոր դիրքից, ժպիտից, հագուստից։ Երեխաների կողմից միջավայրի ամբողջական առարկաների ընկալման մասին կարելի է դատել նրանց հայացքով, երբ նրանք ոչ թե ուղղակի տեսնում են առարկաները, այլ կարծես հայացքով շոշափում են դրանք, մանիպուլյացիա իրականացնում առարկաների հետ։
Ինչպես նշում է Բորիս Տեպլովը, երեխայի մոտ առարկայական ընկալման նախնական նշանները ի հայտ են գալիս 2-4 ամսականում։ 5-6 ամսականում երեխայի մոտ նկատվում է առարկայի ֆիքսման հնարավորությունների մեծացում։ Կարելի է ասել, որ այս շրջանից սկսվում է ընկալման բուն զարգացումը։ Ըստ Ալեքսանդր Զապոռոժեցի՝ ընկալման զարգացումը շարունակվում է նաև ավելի մեծ տարիքում։ Նախադպրոցական տարիքից կրտսեր դպրոցական տարիքին անցման ժամանակ, հատկապես խաղերի և կառուցողական գործունեության ազդեցության տակ, երեխայի մոտ ձևավորվում է տեսողական ընկալման բարդ ձևեր, ինչպես նաև ընկալված օբյեկտը մասերի բաժանելու ունակություն, հետազոտելու այդ մասերը, ապա միավորելու մեկ ամբողջության մեջ։
Երեխայի ընկալումը բուռն կերպով զարգանում է դպրոցական տարիքում, ընդ որում այն ներառում է մի քանի փուլ։ Առաջին փուլը կապված է առարկայով մանիլուլյացիա կատարելիս նրա ադեկվատ պատկերի կառուցման հետ։ Հաջորդ փուլում երեխաները ծանոթանում են առարկաների տարածական հատկանիշներին ձեռքի և աչքի շարժումների միջոցով։ Իսկ ավելի բարձր փուլերում, կախված հոգեկանի զարգացման հետ, երեխաները ձեռք են բերում ունակություն արագ և առանց արտաքին գործողությունների ճանաչելու ընկալվող առարկաների հատկությունները, տար բերակելու դրանք միմյանցից։
Ընկալման զարգացման կարևոր պայման է աշխատանքը. նկարելու, կարդալու, երգելու և այլնի հետ կապված ճանաչողական գործունեությունը։ Երեխայի համար շատ կարևոր է խաղը, որի ընթացքում նա ոչ միայն ընդկայնում է իր շարժողական փորձը, այլև շրջապատի առարկաների մասին պատկերացումը։
Ընդ որում, երեխայի և մեծահասակի ընկալման տարբերություններից մեկն այն է, որ երեխան, օրինակ՝ սխալվում է առարկայի տարածական հատկանիշները գնահատելիս։ Երեխայի համար դժվար է նաև ժամանակի ընկալումը. նա դժվարանում է տարբերակել «այսօր», «վաղը», «երեկ» հասկացությունները։ Երեխաները դժվարանում են նաև գնահատել նկարներում պատկերված օբյեկտները։
Այս ամենն, իհարկե, կախված է երեխայի գիտելիքների, անհատական փորձի պակասից։ Հետագայում հատկապես խոսքի զարգացման շնորհիվ, ընկալումը երեխայի մոտ դառնում է ամբողջական։
Դասակարգում
Գոյություն ունեն ընկալումների դասակարգման մի շարք մոտեցումներ։ Ինչպես և զգայությունների դեպքում, ընկալումը նույնպես կարելի է դասակարգել ըստ զգայության օրգանների՝ տեսողական, լսողական, համի, հոտառության և շոշափական։
Բաբա (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բաբա գյուղում բնակվում էր 253 մարդ։
Ընկալում
Դասակարգում
Ի տարբերություն կենդանիների՝ մարդկանց լսողական ընկալման գործում մեծ դեր են խաղում երկու օբյեկտիվ համակարգեր, որոնք ունեն ոչ թե կենսաբանական, այլ սոցիալական ծագում։ Դրանք են լեզվի ֆոնեմատիկ ռիթմիկ-երաժշտական համակարգերը։ Այս գործոնների շնորհիվ մարդու լսողությունը օժտված է մեծ բարդությամբ, հարստությամբ։
Բաբա (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ընկալում
Դասակարգում
Ընկալումները կարելի է դասակարգել ըստ մատերիայի գոյության երեք ձևերի՝ տարածության, ժամանակի և շարժման։
Առարկայի ձևի և մեծության, տեղի, միմյանց նկատմամբ դիրքի համեմատությունը սեփական մարմնի հետ կոչվում է տարածության ընկալում։ Այն ներառում է առարկայի հեռավորության, ուղղության, խորության, ձևի, ռելիեֆի ընկալում։
Վերջինս իրականության երևույթների տևողության, հաջորդականության արտացոլումն է մարդու գլխուղեղում։ Տարբերում ենք կենսաբանական ժամանակ հասկացությունը, որը կապված է օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական գործընթացների հետ, և հոգեբանական ժամանակ՝ կապված անհատի հոգեկան անհատական առանձնահատկություններից։
Վերջինս մարդու գիտակցության մեջ արտացոլվում է որպես օբյեկտների, ինչպես նաև հենց դիտողի դիրքի փոփոխություն տարածության մեջ ժամանակի ընթացքում։
Ընկալումների դասակարգման հաջորդ մոտեցումը կապված է կամային ներդրման մակարդակի հետ։ Ըստ ասվածի՝ տարբերում ենք կանխամտածված (դիտավորյալ)և ոչ կանխամտածված (ոչ դիտավորյալ) ընկալում։
Ընկալումները կարելի է դասակարգել նաև ըստ ընկալման օբյեկտի՝ առարկաների ընկալում, երաժշտության ընկալում և այլն։
Ընկալման առանձնահատուկ տեսակ է մարդու կողմից մարդու ընկալումը։ Վերջինս կոչվում է սոցիալական պերցեպցիա։
Սոցիալական ընկալման միջոցով մենք ստանում ենք ինֆորմացիա ոչ միայն մարդու ֆիզիկական տվյալների մասին, այլև մտքերի, ունակությունների, դիրքորոշումների, հույզերի և այլնի մասին։ Սոցիալական ընկալումն արտացոլում է սուբյեկտների միջև հարաբերությունները։
Փոխհարաբերությունների մեջ մարդը հանդես է գալիս որպես անհատ, որի վարքագծի արտաքին դրսևորումների հիման վրա կարելի է պատկերացում կազմել նրա հոգեկան առանձնահատկությունների մասին։ Այլ մարդու մասին պատկերացումը կախված է նաև սեփական ինքնագիտակցության մակարդակից։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ընկալում Կատեգորիա:Հոգեբանություն Կատեգորիա:Գոյաբանություն
Ելենա Պապարիզու
Ելենա Պապարիզու (Έλενα Παπαρίζου, Helena Paparizou, ), հույն երգչուհի։ 2001 թվականին Ելենա Պապարիզուն «Antique» երաժշտական խմբի հետ միասին ներկայացրել է Հունաստանը Եվրատեսիլ 2001 երգի մրցույթում։ Այդ տարում Հունաստանը գրավում է 3-րդ տեղը։ 2005 թվականին արդեն միայնակ, Ելենա Պապարիզուն մասնակցել է Եվրատեսիլ 2005 երգի մրցույթին, որը անցկացվում էր Կիևում (Ուկրաինա), և գրավել պատվավոր առաջին հորիզոնականը։
Կենսագրություն
Ելենա Պապարիզուն ծնվել է 1982 թվականի հունվարի 31-ին Շվեդիայի Թագավորությունում` ներգաղթյալներ Էուպրասինիա և Գեորգիոս Պապարիզուների ընտանիքում։ Ելենայի հայրը ծնվել է Հունաստանի Վոլոս քաղաքում, իսկ մայրը` Կարդիցա քաղաքում։ Նա ունի նաև մեկ եղբայր և քույր՝ Դինոս և Ռիտա անուններով։ Ելենա Պապարիզուն դեռևս մանկուց ունեցել է շնչառական խնդիրներ։ Այդ խնդիրներով նա տառապում է մինչ օրս։
Ելենան 7 տարեկանից սովորում է նվագել դաշնամուր, իսկ 13 տարեկանից սկսել է իր երաժշտական գործունեությունը։ Դեռ 14 տարեկանում Ելենա Պապարիզուն եղել է «Soul Funkomatic» խմբի անդամ, երեք հասակակից երեխաների հետ։ Երբ նա 16 տարեկան էր, խումբը պառակտվեց և Ելենան ընտանիքի հետ վերադարձավ Հունաստան։ Շատ անգամներ նա փորձել է վերադառնալ Շվեդիա, սակայն նրա ծնողները դեմ են եղել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հույն երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Հույն երգչուհիներ
Զուզանա Չապուտովա
Զուզանա Չապուտովա (Zuzana Čaputová, ), սլովակ իրավաբան, հասարակական և քաղաքական գործիչ։
Սլովակիայի Հանրապետության 5-րդ նախագահ։ Պաշտոնավարում է 2019 թվականի հունիսի 15-ից ։
Կենսագրություն
1996 թվականին Զուզանան ավարտել է Բրատիսլավայի Կոմենսկու անվան համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Չապուտովա եղել է Պեզինոկ քաղաքի վարչակազմի ղեկավարի տեղակալ, երկար տարիներ աշխատել է VIA IURIS քաղաքացիական ասոցիացիայում։ 2016 թվականին ստացացել է Goldman բնապահպանական մրցանակ։
Նա հանդիսանում է «Առաջադեմ Սլովակիա» սոցիալ-լիբերալ կուսակցության հիմնադիրներից և փոխնախագահներից մեկը։
Չապուտովան ամուսնալուծված է, ունի երկու դուստր։
Մրցանակներ
2016 թվականին Պեզինոկի աղբավայրի վերաբերյալ վճռական առաջնորդոության համար Չապուտովան արժանացել է Գոլդման բնապահպանական մրցանակի ։ Այս մրցանակի դափնեկիրներն ընտրվում են միջազգային ժյուրիի և աշխարհի տարբեր փորձագետների կողմից։ Գոլդմանի մրցանակը Չապուտովային հանձնվեց Սան Ֆրանցիսկոյում։ Նրա երկար ու հաղթական պայքարը համեմատվել է ամերիկացի Էրին Բրոկովիչի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Սլովակիայի նախագահներ Կատեգորիա:Կին նախագահներ Կատեգորիա:Սլովակ հումանիստներ Կատեգորիա:Պետության կին ղեկավարներ Կատեգորիա:Սլովակիայի քաղաքական գործիչներ
Յամնովո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Յամնովո (Ямново), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Ֆլորիան Նոյհաուս
Մյունխեն 1860
Նոյհաուսը Մյունխեն 1860-ի ակադեմիայի սան է ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2016 թվականի հոկտեմբերի 21-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Շտուտգարտի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը խփեց 2017 թվականի մայիսի 26-ին՝ Երկրորդ Բունդեսլիգայից դուրս մնալու փլեյ-օֆֆի Յան Ռեգենսբուրգի դեմ խաղում ։ Մյունխեն 1860-ի կազմում Նոյհաուսը անցկացրեց 15 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլի հեղինակ։
Բորուսիա Մյոնխենգլադբախ
2018-19 մրցաշրջանում Նոյհաուսը վերադարձավ Բորուսիա Մյոնխենգլադբախին։ Իր դեբյուտը ակուբի կազմում նշեց 2018 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ Գերմանիայի գավաթի Հաշտեդտի դեմ խաղում՝ այս խաղում դառնալով գոլի ու գոլային փոխանցման հեղինակ և օգնելով իր թիմին հաղթել 11-1 հաշվով ։ Առաջին հանդիպումը Բունդեսլիգայում անցկացրեց օգոստոսի 25-ին՝ Բայեր Լևերկուզենի դեմ խաղում և այս խաղում դառնալով գոլային փոխանցման հեղինակ ։ Սեպտեմբերի 26-ին Նոյհաուսը 2 գոլային փոխանցում տվեց Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը Գերմանիայի առաջնությունում նա խփեց դեկտեմբերի 9-ին՝ Շտուտգարտի դեմ խաղում՝ այս խաղում դառնալով նաև գոլային փոխանցման հեղինակ ։
Միջազգային կարիերա
Նոյհաուսը ներկայացրել է Գերմանիան մինչև 20 և մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքականներում ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի հունվարի 4-ի դրությամբ
Ակումբային
Ֆորտունա Դյուսելդորֆ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մյունխեն 1860-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բորուսիա Մյոնխենգլադբախի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆորտունա Դյուսելդորֆի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Բրազիլիա ՖԱ
«Բրազիլիա», Բրազիլիական ֆուտբոլային ակումբ։ 2010 թվականին ակումբը խաղացել է D շարք Բրազիլիայում։
Պատմություն
Ակումբը հիմնադրվել է 1975 թվականի հունիսի 2-ին, տնային խաղերը անցկացնում է «КАВЕ» մարզադաշտում։ «Բրազիլիա»-ն, 8 անգամ հաղթել է չեմպիոնատում։
Հայտնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլական ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:1975 հիմնադրումներ
Գրիմս շրջան (Տեխաս)
Գրիմս շրջան (Grimes County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ 2000 թվականին բնակչության թիվը կազմում էր 25 895 մարդ ։ ԱՄՆ-ի վիճակագրության բյուրոյի համաձայն 2010 թվականին բնակչությունը կազմում էր 26 604 մարդ։ Շրջկենտրոնն է Անդերսոն (Anderson) բնակավայրը ։
Պատմություն
Գրիմս շրջանը կազմավորվել է 1846 թվականին Մոնտգոմերի շրջանի որոշ հատվածից ։ Իր անվանումը ստացել է Տեխասի անկախության հռչակագրի կատարող և վերաբնակիչներից մեկի՝ Ջիս Գրիմսի պատվին ։
Բնակչություն
2010 թվականի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում էր 26 604 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 13 մարդ/կմ²։
Բնակչության տարիքային կազմը հետևյալն էր՝ 24,80 % - մինչև 18 տարեկան, 7,70 % - 18-24 տարեկան, 29,80 % - 25-44 տարեկան, 24,00 % - 45-64 տարեկան և 13,70 % - 65 և ավելի բարձր։ Շրջանի բնակչի միջին տարիքը 38 տարեկան է։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 117,50 տղամարդ։ 18 տարեկանից բարձր յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 124,00 տղամարդ։
Բնակչության աճի դինամիկան ըստ տարեթվերի․
Բասովսկի գյուղական խորհուրդ (Ռոմենսկի շրջան)
Բասովսկի գյուղական խորհուրդ  (Басівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմենսկի շրջանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Լեբեդևկա (գյուղ, Սախնովշչինսկի շրջան)
Լեբեդևկա (Лебедівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կուցո-Գանեբնովսկիե Խուտորա, Կուցո-Գանեբնոե։ Հիմնադրվել է 1902 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1902 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մեդրեսե
Մեդրեսե  (مدرسة, բառացի «վայր, որտեղ ուսումնասիրում են» ), իսլամական ուսումնական հաստատություն, որը կատարում է միջնակարգ դպրոցի և իսլամական հոգևոր ճեմարանի դեր։ Ուսումը մեդրեսեում երկսեռ է և անվճար։ Մեդրեսեն ավարտած շրջանավարտներն իրավունք ունեն դիմելու համալսարան։
Պատմություն
Մզկիթին կից առաջին մեդրեսեն բացվել է Մարոկկոյում 859 թվականին (Ալ-Կարաուին)։ Մեդրեսեն տարածում գտավ 9-13-րդ դարերում այն երկրներում, որտեղ դավանում էին իսլամը, այդ թվում նաև մինչհեղափոխական Ռուսաստանում (Բուխարա, Սամարղանդ, Խիվա, Միջին Մերձվոլգա, Հարավային Ուրալ, Սիբիր)։ Մեդրեսեները հիմնականում բացվել են խոշոր մզկիթներին կից։
Մեդրեսեի ճարտարապետություն
Մեդրեսեների ճարտարապետական տեսքը ձևավորվել է արևելքում՝ իսլամադավան աշխարհում, 10-12-րդ դարերում։
1-2-հարկանի շինությունները իրենց մեջ ներառում են բակ, ուղղանկյունաձև հատակագծով հանրակացարան, մզկիթ, լսարան։ Ընդհանուր առմամբ մեդրեսեները զանազանվում են իրենց տիպաբանությամբ՝ ըստ գտնվելու վայրի։ Միջին Ասիայում մզկիթը և լսարանը տեղաբաշխված էին գլխավոր շինության մեջ, որի երկու կողմերում բացվում է օթյակը։ Փոքր Ասիայում մեդրեսեի բակը սովորաբար ծածկված է գմբեթով։ Ասիայում ծածկը հիմանականում կամարակապ է, Հյուսիսային Աֆրիկայում փայտամած՝ կղմինդրապատ։ Մեդրեսեն զարդարված է քանդակներով, թրծակավե սալիկներով։
Փուլ (այլ կիրառումներ)
Փուլ, կարող է նշանակել
Ֆենոպլաստներ
Ֆենոպլաստներ, ֆենոլային պլաստիկներ, ֆենոլֆորմալդեհիդային խեժերի հիմքով ջերմառեակտիվ պլաստմասսաներ։
Բեժերից (կապակցանյութ) բացի պարունակում են նաև լցանյութեր (50/70%), պնդեցուցիչներ, քսանյութեր, ներկանյութեր և այլն։ Ֆենոպլաստներում որպես լցանյութեր օգտագործվում են տարբեր փոշիներ, թաղանթանյութային, բամբակե, ասբեստե, ապակե և այլ մանրաթելային նյութեր։ Ֆենոպլաստները դժվարայրելի, ջրի, լուծույթների ու աղերի, օրգանական լուծիչների, մթնոլորտի, կոռոզիայի հանդեպ կայուն նյութեր են։
Ունեն բարձր դիէլեկտրական և ֆիզիկամեխանիկական հատկություններ, որոնք երկարատև պահպանվում են նաև մինչև 200°С տաքացնելիս։ Ֆենոպլաստներն օգտագործվում են որպես ջերմապաշտպան, ջերմամեկուսիչ ու հակակոռոզիոն նյութեր, ինչպես նաև ընդհանուր տեխնիկական նշանակության բազմատեսակ առարկաներ պատրաստելու համար։
Կատեգորիա:Ֆենոլային միացություններ
Ռենդե
Ռենդե  (Rende), քաղաք Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 35221 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 639 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 54 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87036։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0984։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իտալիայի համալսարանական քաղաքներ
Էնվեր Խոջա
էնվեր Հալիլ Խոջա (Enver Halil Hoxha, ), ալբանացի կոմունիստ հեղափոխական և քաղաքական գործիչ, Ալբանիայի աշխատանքի կուսակցության (ԱԿԿ) կենտկոմի գլխավոր քարտուղարը 1941 թվականից մինչև մահը՝ 1985 թվականը։
1942-1945 թվականներին եղել է Ալբանիայի Ազգային-ազատագրական ճակատի նախագահ, 1944-1954 թվականներին՝ Ազգային-ազատագրական բանակի առաջին հրամանատար, 1944-1946 թվականներին՝ ժամանակավոր դեմոկրատական կառավարության ղեկավար, 1944-1953 թթ.-ին՝ ազգային պաշտպանության նախարար, 1946-1954 թվականներին՝ Նախարարների խորհրդի նախագահ, 1948-1954 թվականներին՝ ԱԱԿ գլխավոր քարտուղար։
Շուրջ 40 տարի տևած կառավարման ընթացքում Խոջային հաջողվել է լայնամասշտաբ բարեփոխումներ իրականացնել Ալբանիայում, որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո գտնվում էր խիստ ճգնաժամային վիճակում։ Խոջայի կառավարման տարիներին կառուցվել է երկրի առաջին երկաթգիծը, չափահասների շրջանում գրագիտության մակարդակը 5-ից հասցվել է 90%-ի, վերացվել համաճարակը, կատարվել համատարած էլեկտրաֆիկացում, խոշոր բարեփոխումներ իրականացվել գյուղատնտեսության ոլորտում։ Միևնույն ժամանակ քաղաքացիների համար անօրինական է դարձել կրոնի դավանումը, երկրից դուրս գալը և մասնավոր սեփականությունը։ Խոջայի ռեժիմը պատասխանատու է հազարավոր այլախոհների գնդակահարության, ինչպես նաև տասնյակ հազարավորների աքսորի համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Ալբանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Հայասացիներ
Պատմություն
Հայասական ցեղերը բնակվում էին հեթերից արևելք ։
Հեթական թագավոր Հաթթուսիլիս Գ-ի (մ.թ.ա. 1275-1250) «Ինքնակենսագրության» մեջ հաղորդվում է, որ մ.թ.ա. 16-15-րդ դարերում, հեթերին հարևան ցեղերն ու թագավորները, Հեթական պետության թուլացումից օգտվելով, մխրճվեցին նրա տարածքի խորքերը։ Հատկապես հեռու, դեպի հարավ թափանցում են կասկերը, մեծ հաջողություններ են ունեցել նաև նրանցից արևել ընած ցեղերը։ Ազզիացիները ներխուժում են Վերին երկիրը և «սահման են դարձնում» Սամուխա լեռը, իսկ իսուվացիները, անցնելով Եփրատի աջ ափը, գրավում են Թեգարաման ։
Մ.թ.ա. 14-րդ դարի պատմական իրադարձությունների մասին համեմատաբար մանրամասն տվյալներ կան Թութհալիաս Գ-ի (մ.թ.ա. 1400-1380) և նրա որդու՝ Սուպպիլուլիումաս Ա-ի (մ.թ.ա. 1380-1340) արշավանքների տարեգրությունում, որը կազմվել է վերջինիս որդու՝ Մուրսիլիս Բ-ի (մ.թ.ա. 1340-1320) հրամանով, սակայն այն մեզ է հասել վնասված վիճակում ։ Դեռևս Թութհալիաս Գ-ին հաջողվում է կարճ ժամանակով հնազանդեցնել Հայասան։ Սակայն շուտով Սուպպիլիուլիումասը, դեռևս թագաժառանգ եղած ժամանակ, ստիպված է լինում պատժիչ արշավանք ձեռնարկել հայասացիների դեմ։ Բայց ճանապարհին նա հանդիպում է կասկերի 12 ցեղերի միացյալ աշխարհազորին և երկարատև պատերազմի բռնվում նրանց հետ։ Կասկերին ետ մղելուց հետո միայն Թութհալիաս Գ-ն նորից շարժվում է Հայասայի դեմ և ընդհարվում նրա թագավոր Կարանիսի հետ։ Ճակատամարտը տեղի է ունենում «Կումմախայից ցած»։ Սակայն, ինչպես երևում է, Թութխալիաս Գ-ն վճռական հաղթանակի չի հասնում, և հեթերը ստիպված են լինում հետագայում բազմաթիվ նոր արշավանքներ ձեռնարկել ։
Սուպպիլուլիումաս Ա-ի գահակալության շրջանում տեղի է ունենում Միտաննիի դեմ մղված պատերազմը։ Պատերազմին նախորդող շրջանում տեղի է ունենում հեթերի հաջորդ ընդհարումը հայասացիների հետ, որից հետո Սուպպիլուլիումասի և Հայասայի թագավոր Հուկկաննասի միջև կնքվում է պայմանագիր ։
Այդ պայմանագրի համաձայն, Հայասայի թագավորը հավատարմության երդում է տալիս խեթական թագավորին և պարտավորվում ռազմական օգնություն նրան տրամադրել և պահել իրեն հայտնի դարձած հեթական պետական գաղտնիքները և, բացի դա, ինչպես ներկայումս, այնպես էլ հետագայում հանձնել Հեթական թագավորությունից Հայասա փախած անձանց։ Հեթական թագավորը Հուկաննասին կնության է տալիս իր քրոջը և այդ առթիվ դրվում են մի շարք հետաքրքրաշարժ պայմաններ.
"«Իմ այն քույրը, որին ես, արևս, տվել եմ քեզ կնության, ունի շատ քույրեր, որոնք նրա նույն տոհմից (՞), նույն սերնդից են, իսկ այժմ նրանք նաև քոնն են, որովհետև դու ստացել ես նրանց քորջը։ Բայց Հաթի երկրում կա մի կարևոր օրենք՝ «եղբայրը իրավունք չունի մերձենալու իր քրոջը, դա մեղք է։ Իսկ նա, ով այդպես վարվի՝ կմեռնի»։ Իսկ ձեր երկիրը բարբարոսական է և ձեզ մոտ սովորություն է, որ եղբայրը մերձենա քրոջը և իր զարմուհուն։ Բայց Հաթթուսասում դա արգելված է... Եվ խուսափիր պալատական կանանցից... Երբ գալիս է պալատական կինը, հապճեպորեն փախիր և ազատիր նրա ճանապարհը» ։"
Այնուհետև պատմվում է ոմն Մարիասի մասին, որը մահապատժի էր ենթարկվել, որովհետև հեթական թագավորը նրան տեսել էր պալատական կնոջը նայելիս։
"«Եվ երբ դու վերադառնաս Հայասա, ապա հետագայում դու չպետք է մերձենաս քո եղբոր կանանց, քո քույրերին՝ Հաթթուսասում դա արգելված է։ Եվ երբ դու գաս պալատ, ապա նման բանը արգելված է։ Եվ այլևս կին չվերցնես Ազզի երկրից, իսկ նրան (. . . . . . ), ում դու տիրում ես, նրան օրենքով պետք է համարես քո երկրորդական կինը, նրան գլխավոր կին չդարձնես։ Եվ ետ վերցրու քո դստերը Մարիասից և տուր նրան եղբորը» ։"
Պարզ է, որ հիշատակվող Մարիասն, իհարկե, նա չէ, որ մահապատժի ենթարկվեց հարեմային տիկնոջ հետ զրուցելու համար. ըստ երևույթին դա Հուկաննասի կառավարչակիցն է, քանի որ այնուհետև ասվում է. «Եթե դուք, հայասացիներդ, գալիս օրերում բարեկամաբար պաշտպանեք ինձ, ապա ես բարյացակամորեն կպաշտպանեմ ձեզ՝ հայասացիներից, և Մարիասին և Հայասայի մյուս խնամիներին և բարյացակամորեն կպաշտպանեմ ես Հայասա երկիրը»։ Իսկ շարունակության մեջ ասվում է, որ այս պայմանագիրը, երկիրն ավերելու սպառնալիքի տակ, պարտադիր է «հայասացիների և Մարիասի համար» ։
Քանի որ Մարիասը դիտվում էր որպես «Հայասայի խնամիներին» գլխավորողը, ապա ենթադրվում է, որ նա Ազզիի առաջնորդն էր, և Ազզին կապված էր Հայասայի հետ փոխադարձ ամուսնություններով։ Հայասան ոչ միայն կին էր վերցնում Ազզիից, և Ազզին՝ Հայասայից, այլև նրանց մոտ տիրում էր այն սովորույթը, որ ամուսինը իրավունք էր ստանում քենիների և իր տոհմի հետ ամուսնական կապերով կապված տոհմի նույն սերնդի մյուս կանանց նկատմամբ։ Հեթական թագավորը հակառակվում է այս սովորույթին, նա չի ցանկանում, որ իր քրոջը Հայասայի թագավորին կնության տալու փաստը վերջինիս իրավունք տար հեթական թագավորական ընտանիքի և հարեմի մյուս կանանց նկատմամբ։ Հեթական արքայադուստրը պետք է դառնար առաջիկն կինը՝ Հայասայի թագուհին ։
Հետաքրքիր է նաև այն, որ պայմանագրի տեքստում Սուպպիլուլիումասը դիմում է ոչ միայն Հուկաննասին՝ Հայասայի թագավորին, այլև «Հայասայի մարդկանց», որը ամենայն հավանականությամբ միջցեղային ժողովն էր կամ ավագների խորհուրդը ։
Նույն պայմանագրի տեքստից պարզ է դառնում, որ հայասացիները երկրագործական ցեղ էին, քանի որ նրանց կողմից պայմանները խախտելու դեպքում հեթական թագավորը սպառնում էր ոչնչացնել ի թիվս այլոց «ձեր տները, ձեր դաշտերը, (ձեր բնակավայրերը), ձեր խաղողի այգիները, ձեր մարգագետինները, ձեր եղջերավոր անասունները, ձեր ոչխարները...» :
Լեզու
Մեզ հասած տվյալները Հայասա երկրի էթնիկական կազմի և լեզվի մասին այնքան կցկտուր են, որ դեռևս դժվար է որոշակի կարծիք կազմել այդ մասին։ Գերիշխող կարծիքն այն է, որ Հայասա-Ազզի երկրի բնակիչները պատկանում էին հուրիական ցեղերին ։ Սակայն պարզվել են այնպիսի փաստեր, որոնք կարող են խոսվել հօգուտ հայասացիների հնդեվրոպական ծագման ։ Իբրև վարկած հայտնված այս տեսակետը հետագայում զարգացրել է Գևորգ Ջահուկյանը։ Հայասայի լեզվից մեծ հասած սակավաթիվ տվյալների (հայասական անձնանունների ու տեղանունների) վերլուծությունը բերեց նրան այն եզրակացության, որ հայասական լեզուն պատկանում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի հին փոքրասիական լեզուների խեթական-նեսիական (ավելի ստույգ՝ խեթա-լուվիական) խմբին, կամ որ այն թերև ինքնուրույն հին փոքրասիական լեզու է։ Այս տվյալների հիման վրա փորձ է արվել պարզելու հայասական բաղադրատարրի բնույթը հայերեն լեզվի մեջ ։ Գևորգ Ջահուկյանը նույնիսկ ենթադրում է, որ «հայասական-իշուվական բարբառների մնացորդների» առկայություն կա ուրարտերենում և հայերենում ։
Հայ ժողովրդի ձևավորում
Գերիշխող է այն տեսակետը, ըստ որի հայ ժողովրդի ձևավորման համար որպես հիմք ծառայած հնագույն էթնիկական խումբը եղել է ցեղերի այն միավորումը, որը հայտնի է հեթական արձանագրություններից Հայասա-Ազզի անվանումով։ Էմիլ Ֆորրերի և Գրիգոր Ղափանցյանի ուսումնասիրություններից հետո համարվում է, որ այդ պետական միավորումն է տվել հայ ժողովրդին նրա hay ինքնանվանումը։ Պաուլ Կրեչմերը առաջինն է լեզվաբանորեն հիմնավորել այդ դրույթը, ըստ որի Hayasa անունը բաղկացած է Haya կամ Hayo հիմքից և sa վերջավորությունից, որը տարածված վերջածանց է Փոքր Ասիայի տեղանուններում և կապվում է հեթա-լուվիական լեզվաշխարհի հետ ։
Կլոնդայքի ոսկե տենդ
Կլոնդայքի ոսկե տենդ (Klondike Gold Rush), Կանադայի Կլոնդայք շրջանում և Ալյասկա թերակղզում ոսկու զանգվածային արդյունահանությունն է 19-րդ դարի վերջում։ Տենդը սկսվեց այն բանից հետո, երբ 1896 թվականի օգոստոսի 16-ին ոսկեխույզներ Ջորջ Քարմակը, Ջիմ Սկուկումը և Չառլի Դոուսոնը ոսկի հայտնաբերեցին Կլոնդայք գետը թափվող Բոնազա-Քրիք առվակի ափին։ Այս լուրը շատ արագ հասավ Յուկոն գետի շրջակայքի բնակչությանը։ Սակայն պահանջվեց ևս մեկ տարի, որպեսզի լուրը տարածվեր ողջ աշխարհով մեկ։ Ոսկին չէր արտահանվում մինչև 1897 թվականը, երբ սկսվեց նավագնացությունն ու «Էքսկելսիոր» և «Պորտլենդ» օվկիանոսային լայներների` Կլոդայքից բեռ ընդունելը։ 1897 թվականի հուլիսի 17-ին «Էքսկելսիորը» հասավ Սան Ֆրանցիսկո կես միլիոն դոլլարին համարժեք բեռով, ինչը մեծ հետաքրքրություն առաջացրեց հանրության մեջ։ Երբ 3 օր հետո «Պորտլենդը» հասավ Սիեթլ, նրան դիմավորեց ժողովրդի մեծ բազմություն։ Թերթերում նշվում էր կես տոննա ոսկու մասին, սակայն դա միայն նվազագույն թիվն էր, քանի որ նավը բեռնված էր ավելի քան մեկ տոննա ոսկով։ 1911 թվականի օգոստոսի 17-ին Յուկոնայի տարածքում հայտարարվեց հայտնագործության օր (Discovery Day)։ Այդ օրվանից հետո օգոստոսի երրորդ երկուշաբթին դարձավ ոչ աշխատանքային օր։ Հիմնական տոնակատարությունները տեղի են ունենում Դոուսոն քաղաքում ։
Բրիտանական Կոլումբիայի ոսկին
Բրիտանական Կոլումբիայի Ֆրեյզեր գետի ոսկին հայտնաբերվել է 1850-ական թվականների սկզբին, կալիֆորնիական ոսկու տենդի եռուն շրջանում։ Մի քանիսը ոսկի գտան Հոփ և Իյեյլ ամրոցների միջև հենց այն նույն ժամանակ, երբ Կալիֆորնիայում ոսկին դարձավ անհասանելի և հազարավոր ոսկեխույզներ գնացին փնտրելու «նոր Էլդորադոն» ։ Ջեյմս Հյուսթոնը, գտնելով ոսկին և փորձ ունենալով շփվել Կալիֆորնիայի հնդկացիների հետ, թաքնվում էր Հուդզոնի նեղուցի Կազմակերպության անվան տակ, որի հիմնական բնակչությունը լոյալ էր։ Մինչ այդ նա կողոպտվել էր և ծայրահեղ ծանր վիճակում հասել Հոփ ամրոց։ 1857 թվականի գարնանը նա սկսեց ոսկու փնտրտունքները ամրոցի տարածքի հոսող վտակներում։ Մեկ այլ ոսկեխույզը Ֆերդինանտ Բուլանժն է` ծնունդով Կվեբեկայից, ով նույնպես եկել էր Բրիտանական Կոլումբիա Կալիֆորնիայից։ Կվեբեկացիների և իրոկեզների խմբի հետ նա ոսկի հայտնաբերեց Ֆրեյզեր գետում։ Բուլանժեն հնդկացիներին ցույց տվեց ինչպես տարբերել մետաղը, իսկ նա խոստացավ փոխել այն ծամելու ծխախոտի հետ։ Սակայն հնդկացիները գտած մետաղը ցույց էին տալիս Դոնալդ Մաքլինին, ով ղեկավարում էր առևտրական միսիան։ Վերջինս խորհուրդ էր տվել հնդկացիներին չվաճառել ոսկին սպիտակամորթներին, իսկ գտածոները նա ուղարկում էր իր ղեկավար Ջեյմս Դուգլասին ֆորտ-Վիկտորիա, որտեղից էլ այն ուղղվում էր Սան Ֆրանցիսկո ընկերության արևմտյան մասնաճյուղի շտաբ կայան ։
1858 թվականի գարնանը ոսկեխույզները սկսեցին ժամանել Ֆրեյզեր գետի ափ։ Ընդհանուր առմամբ հիմնականում ԱՄՆ-ից ավելի քան 30 հազար ոսկեխույզներ ժամանեցին։ Սկսվեցին հերթականությամբ ստուգվել Ֆրեյզեր գետի բոլոր առվակներն ու վտակները։ 1860 թվականին Կարիբա լեռների դժվար հասանելի, մեկուսացված հատվածներում հայտնաբերված ոսկին եղել է 2.5 մետր և ավելի խորությամբ։ Կայուն հատվածներում արդյունահանող 3 հոգանոց խմբին հասնում էր օրական 3.5 կգ ոսկի ։ Դա Բրիտանական Կոլումբիայի ամենահարուստ վայրն էր ։
Ջեյմս Դուգլասը Ֆորտ-Վիկտորիայում անմիջապես զգաց այդ շրջանում ոսկեխույզներով հեղեղվելու վտանգը։ Հավանական էր, որ տարածքը կարող էր անցնել ամերիկացիների հսկողության տակ, և Դուգլասը նամակ ուղարկեց Անգլիա, անհապաղ գործելու խնդրանքով։ Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունը վերցրեց Հուդզոն նեղուցի ընկերության լիցենզիան։ Ընկերությունը համարվում էր այդ տարածքի սեփականատերը 21 տարի շարունակ, և 1858 թվականի օգոստոսի 22-ին հողը ճանաչեց որպես իր գաղութ ։
Դրա հետ մեկտեղ, հետազոտելով շրջանի բոլոր ջրային ճանապարհները` ոսկեխույզները աստիճանաբար շարժվեցին դեպի հյուսիս։ Ոսկի մի քանի անգամ գտել են Բրիտանական Կոլումբիայի լճերից, գետերից, և վտակներից ։ 1874 թվականին տենդը ընդգրկեց Քասսյար լեռները և հասավ Յուկոն գետի ջրավազան ։
Յուկոն ջրավազանի ոսկին
1840-ական թվականներին Յուկոնի տարածքում Հուդզոն նեղուցի ընկերության մորթու վաճառողները հիմնեցին 4 առևտրական պահակակետեր, իսկ նրանցից հետո` մի քանի տարի անց ի հայտ եկան մեկ կամ երկու կրոնական միսիաներ։ Հետագա 50 տարիների ընթացքում այդ տարածքում եվրոպացիների թիվը կազմում էր ընդամենը մի քանի մարդ ։ Յուկա գետի վտակի տարածքում վաճառականները անմիջապես հայտնաբերեցին ոսկին, բայց նրանք թաքցնում էին տեղեկությունը` զգուշանալով ոսկեխույզների մրցակցությունից, ինչպես նաև համարում էին, որ ոսկու արտահանումը ավելի քիչ շահութաբեր բիզնես է, քան մորթեղենի վաճառքը։ Նմանօրինակ կարծիք ունեին նաև միսիոներները, ովքեր համարում էին, որ այդ տարածքում բնակվող բազմաթիվ հնդկացիներ պատրաստ չեն ոսկեխույզների հորդահոսքին։ Այդուհանդերձ, 1874 թվականին ամերիկացիներ Ջեկ Մաքքուեստենը և Ալֆրեդ Մեյոն` իմանալով Ալյասկայի` Ամերիկայի կողմից գնման մասին, Դոուսոնից ոչ հեռու հիմնեցին Ալյասկա առևտրային ընկերության Ֆորտ-Ռելայնս առևտրական կետը, որտեղ բացի մորթեղենի վաճառքից` կար ոսկեխույզների համար նախատեսված պարագաներ` հետագայում գտնված ոսկու տոկոսի դիմաց։ Չնայած այն հանգամանքի, որ սկզբնական շրջանում ոսկի չէր հայտնաբերվում` վաճառքը շարունակվում էր։ Իրավիճակը փոխվեց, երբ 1885 թվականին Սթյուարդ գետում ոսկի հայտնաբերվեց։ Հանդիպելով փոքր բումի` ընկերությունը փակեց մորթեղենով զբաղվող հատվածը և կենտրոնացավ ոսկեխույզների ապրանքների վրա։ 1886 թվականին տարածաշրջանից դուրս բերվեց 100.000 կանադական դոլլարին համարժեք ոսկի, ինչն էլ ավելի մեծացրեց ոսկեխույզների ակտիվությունը։ Սթյուարդ գետի ոսկին շատ արագ վերջացավ, բայց դրանից առաջ ոսկեխույզներին հաջողությունը ժպտում էր Ֆորտիմայլ գետում։
Ֆորտիմայլ և Սյորկլ-Սիթի
Ինչպես տարածաշրջանի բոլոր աշխարհագրական օբյեկտները, Ֆորտիմայլ գետը իր անվանումը ստացել է Ֆորտ-Ռելայանսից. այն թափվում է Յուկոն գետը 40 մղոն հոսանքն ի վար։ Արթուր Հարպերը առաջարկեց ոսկի փնտրել գետի շրջանում, և հետագայում ոսկեխույզները հայտնաբերեցին բավականին մեծ ավազաքարեր։ Հարպերը գիտակցում էր, որ հենց նորությունը հասնի Յուկոնի սահմաններ, այդ տարածաշրջան կներխուժեն ոսկեխույզներ։ Նա որոշեց մոտակա Դայի բնակավայր հաղորդագրություն ուղարկել։ Առաջադրվեց կամավոր և հնդկացի ուղեկից։ Ձմռանը նրանք ընկան ձնաբքի տակ, և նշանակակետին հասավ միայն հնդկացին, ով չկարողացավ բնութագրել` ինչու է նման բարդ երթուղի ստեղծված, նա միայն կարողացավ ասել «Ոսկի!»:
Յուկոնի տարածաշրջանի առաջին քաղաք Ֆորտիմայլը հիմնվել է 1887 թվականի ձմռանը, երբ խան ցեղի հնդկացիների տարածքում բնակություն հաստատեց 160 մարդ ։ Քաղաքը ամբողջությամբ կախված էր Յուկոն գետի վրայով Սենթ-Մայքլից մատակարարվող շոգենավերից։ Ամռան ընթացքում շոգենավը կարողացավ կատարել միայն մեկ երթ։ Երթերը իրականացվում էին New Racket շոգենավով, որը պատկանում էր Ալյասկայի առևտրական ընկերությանը։ Ընկերությունը փորձեց կառուցել երկրորդ շոգենավը` Arctic-ը, սակայն այն չկարողացավ կատարել գոնե մեկ երթ։ Միայն 1890 թվականին շոգենավը սկսեց կանոնավոր աշխատանք, որը թույլ էր տալիս մեծ թվով մարդկանց ձմռանը մնալ քաղաքում :
1895 թվականին Ֆորտիմայլ և Սիքստիմայլ շրջաններում հանվել է ավելի քան 400000 դոլլարին համարժեք ոսկի։ Այդ ժամանակ քաղաքում ապրում էին 1000 ոսկեխույզներ, հիմնականում ամերիկացիներ։ Եպիսկոպոս Բոմպասը քաղաքում հիմնադրեց Բաքստոն միսիան, ինչպես նաև գրեց երկու նամակ Օտտավին` արտահայտելով իր բողոքը ոսկեխույզների բարոյականության անկման մասին, ինչը բացասական ազդեցություն էր թողնում հնդկացիների վրա։ Այդ ժամանակ քաղաք ժամանեց Ջոն Հիլին և Ֆորտիմայլ գետի հակառակ ափին հիմնադրեց առևտրական Հյուսիս-Ամերիկյան Ֆորդ-Կուդահի (Fort Cudahy) կոչվող առևտրա-տրանսպորտային ընկերությունը(North American Trading and Transportation Company): Հիլինը հիմնեց Չիկագո կազմակերպությունը, նրա հիմնական նպատակը Յուկոնում և Ալյասկայում առևտրի բարձրացումն էր, նա պատրաստվում էր մրցակցության մեջ մտնել Ալյասկայի առևտրական ընկերության հետ։
Քաղաքում կային խանութներ, գրադարան և շեքսպիրյան ակումբ, գործում էր Սան Ֆրանցիսկոյից ժամանած թատերախումբ, ծխախոտի գործարան։ Սեզոնին հնարավոր էր 50 ցենտով գնել ջրիկացրած վիսկի, իսկ մնացած ժամանակ` հուտչինա (hootchinoo)` խմիչք, որը բաղկացած է կերամաթից, շաքարավազից ու չորամրգերից և մատուցվում էր տաք վիճակում։ Խմիչքի մեկ այլ անվանումը` Forty Rod Whiskey է, քանի որ Պիեր Բերտոնայի խեսքերով այն կարող է սպանել մարդուն նման հեռավորությունից։ Հենց Ֆորտիմայլում է գտնվում ոսկեհանների գրանցման համար նախատեսված կանադական գրասենյակը։
Այս ժամանակահատվածում Ֆորտիմայլ քաղաքը ձեռք բերեց մրցակից։ Ոսկի հայտնաբերվեց նաև Բիրչ-Քրիքի տարածքում` Ալյասկայում։ Ոսկեխույզների նոր քաղաքը անվանվեց Սյորկլ-Սիթի, քանի որ այն գտնվում էր բևեռային շրջանում։ Ոսկեխույզներից շատերը լքեցին Ֆորտիմայլը, որպեսզի գնան Սյորկլ-Սիթի։ Այնտեղ էլ բացեցին իրենց խանութները։ 1896 թվականին «Ալյասկայի Փարիզ» (the Paris of Alaska) կոչվող քաղաքն ուներ ավելի քան 1200 բնակիչ (մեկ այլ տվյալներով` 700), այնտեղ կային երկու թատրոններ, երաժշտական դահլիճ, ութ պարահրապարակներ և 28 առևտրական սալոններ։
Տենդի սկիզբ. Կլոդայքի առաջին ոսկին
Երբ տարածաշրջանում հայտնվեց Ռոբերտ Հենդերսոնը, Լադուն արդեն փորձել էր Կլոդայքում ոսկի փնտրել, բայց չէր գտել, այդ իսկ պատճառով նա շարունակում էր ուսումնասիրել Ինդիան-Ռիվեր վտակի շրջակայքը։ Հետազոտելով գետը` Հենդերսոնը հասավ հյուսիսային ափ և բարձրացավ բլրակի վրա։ Բլրակից թափվում էին մի քանի առվակներ, այդ թվում նաև Ռեբբեթ-Քրիկը (Rabbit Creek)։ Հենդերսոնը որոշեց ստուգել այդ վտակը։ Իջնելով ներքև և մաքրելով ջուրը` նա միանգամից մեծ քանակությամբ ոսկի հայտնաբերեց։ Հենդերսոնը անվանեց այդ տարածքը «ոսկյա հատակ» (Gold Bottom) և կարողացավ 3 հոգանոց թիմ կազմել, որպեսզի շարունակեր աշխատանքը։
Հենդերսոնը, ով տանել չէր կարողանում հնդկացիներին, ասաց Քարմակին ոսկու մասին, բայց խնդրեց որպեսզի վերջինս այնտեղ իր ընկերներին չտանի։ Նորությունը չհետաքրքրեց Քարմակին, ինչը չէր կաչելի ասել Սկուկումի մասին, ով երազում էր դառնալ ոսկեխույզ։ Արդյունքում Քարմակը, Սկուկումը և Դոուսոնը հասան ոսկե հատակը և փորձեցին ոսկի լվանալ այնտեղ, հետո վտակի հոսանքի ուղղությամբ իջան ներքև, որտեղ Ռեբբիտ-Քրիկը թափվում էր հարավից հոսող վտակի մեջ։ Անհայտ է` ով է գտել առաջին բնակտոր ոսկին։ Մասնակիցներից յուրաքանչյուրը իր տարբերակն է պատմում։ Ոսկին կշռում էր մեկ քառորդ ունցիա և այդ ժամանակվա գներով արժեր 4 դոլլար։ Շուտով նրանք ամբողջությամբ ոսկով լցրեցին վինչեստրի ծածկաշապիկը։ Դա տեղի ունեցավ 1896 թվականի օգոստոսի 16-ին։ Հետագայում վտակը ստացավ Էլդորադո անվանում։
Ըստ օրենքի` խմբից յուրաքանչյուրը կարող էր վերցնել մեկ հողատարածք, հայտնաբերողին տրվում էր լրացուցիչ հատված ևս։ Քարմակը իր համար վերցրեց երկու հատված և մեկական հատվածներ Սկուկումի և Թագիշի համար։ Խմբին սպասում էր Ֆորտիմայլի ճանապարհը, որտեղ նրանք պետք էր տարածքներ ամրագրեին։ Գրասենյակում Քարմակին չհավատացին, և նա ստիպված էր ցուցադրել ոսկով լի զենքի տուփը։
Մինչև օգոստոսի ավարտը պիտանի հատվածներից շատերը ամրագրված էին։ Սեպտեմբերի 5-ին Ալյասկայի Alice առևտրական ընկերության շոգենավով Ֆորտիմայլի ոսկեխույզներից Կլոդայք գնացին։ Շուտով ազատ հատված այլևս չկար։ Ոչ բոլորն էին հավատում իրենց հաջողությանը և գիտակցում էին, որ ոսկյա «երակ» են գտել։ Շատերը փորձել էին իրենց հատվածները, մյուսները առանց ոսկի փնտրելու հետ էին վերադառնում, երրորդները, հասնելով Ֆորտիմայլ, հրաժարվում էին առաջ գնալ։ Քարմակը մեկ ամիս հետո հանել էր 1400 դոլլաին համարժեք ոսկի։
Յամշչինա (գյուղ, Ինսարսկի շրջան)
Յամշչինա (Ямщина), գյուղ Ռուսաստանի Մորդովիա հանրապետության Ինսարսկի շրջանի կազմում։
Կլոնդայքի ոսկե տենդ
Իրադարձությունների զարգացում
Դեկտեմբերի 15-ին Կլոդայքի մասին տեղեկությունները հասան Սյորկլ-Սիթի։ Սկզբնական շրջանում այնտեղ անհավատորեն էին ընդունում այդ ինֆորմացիան, բայց երբ ամենահայտնի ոսկեխույզները, այդ թվում նաև Ֆրենկ Դենսմորը (Frank Densmore), ում անվամբ էր կոչվել Մակ-Կինլի լեռը, իրենց նամակներում հաստատեցին փաստերը, բոլորը սկսեցին հավատալ։
Յամշչինա (գյուղ, Ինսարսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մորդովիա հանրապետության Ինսարսկի շրջանի բնակավայրեր
Տեմփելիաուկիո եկեղեցի
Տեմփեկիաուկիո, (Temppeliaukion kirkko, Tempelplatsens kyrka), լութերական եկեղեցի Հելսինկիի հարակից Տուուլուում։ Եկեղեցին նախագծվել և կառուցվել է ճարտարապետ եղբայրներ Տիմո Սուոմալանենի և Տիմո Սաումալանենի կողմից և բացվել է 1969 թվականին։ Այն միանգամից կառուցվել է հաստ ժայռի մեջ։ Այն նաև հայտնի է «Ժայռի եկեղեցի» անվանմամբ ։
Կլոնդայքի ոսկե տենդ
Իրադարձությունների զարգացում
1896 թվականի աշնանը Ուիլյամ Օգիլվին, իրադարձությունների զարգացմամբ անհանգստացած, փորձում էր նախազգուշացնել Օտտավին։ Նա երկու նամակ ուղարկեց ուղեկիցների հետ։ Սակայն մայրաքաղաքում նրանց մեծ նշանակություն չտվեցին։ Ձմռանը մասնակիցների վիճակը վերջնականապես խառնվեց, մասնակիցների և սեփականատիրոջ սահմաններն անորոշ էին։ Ուիլյամ Օգիլիվը, ով այդ ժամանակ Դոուսոն քաղաքում զբաղվում էր երկրաբաշխական աշխատանքներով, հանձն առավ կրկնակի չափման աշխատանքներն այն պայմանով, որ իր որոշումը լինելու է վերջնական։ Հաջորդ տարվա հունիսի կեսերին Օգիլվին փոստով ուղարկեց հակիրճ հաշվետվություն, որտեղ նշում էր, որ իր տվյալներով ձմռան ընթացքում 2.5 մլն. դոլլարին համարժեք ոսկի է արտահանվել։
Տեմփելիաուկիո եկեղեցի
Պատմությունն ու ճարտարապետությունը
Տեմփելիաուկիոի նախագիծը սկսվել է 1390-ականներին, երբ հողակտորը ընտրվեց շենքի կառուցման համար, և սկսվեց նախագծի մրցույթը։ Հաղթեց Ջ․ Ս Սիրենը՝ երկրորդ նախագածի հեղիանկը հաղթեց։ Բայց այն ընդհատվեց 1939 թվականին Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի պատճառով։ պաետարզամից հետո՝ 1961 թվականին մեկա այլ մրցույթ եղավ, որի ժամանակ հաղթեց Սումալաինեն եղբայրները։ Որոշ տնտեսական պատճառներով առաջարկված նախագծի մասշտաբը փոքրացվեց համարյա նախկին նախագծի չափերին։ Կառուցումը վերջապես սկսվեց 1968 թվականի փետրվարին և ժառե տաճարը ավարտվեց և հանձնվեց օրհնության 1969 թվականի սեպտեմբերին։
Կլոնդայքի ոսկե տենդ
Տրանսպորտային երթուղի
Ոսկե տենդի սկսվելուն պես` տարատեսակ հրատարակչություններ հրատարակեցին տեղամասի քարտեզով մի շարք բրոշյուրներ, դրանցից մի քանիսը իրականությանը, սակայն, չէին համապատասխանում ։ Գոյություն ուներ 3 հիմնական երթուղիներ, որոնցով ոսկեխույզները հասնում էին Կլոդայք։ Ամենահայտնի երթուղին Սիեթլից էր. պետք էր գնալ Վանկուվերով մինչև Դայի կամ Սկագուեյ, հետո Չիլկուտ կամ Ուայթ լեռնանցքներից մեկով, և հետո Ուայթհորսով ներքև դեպի Յուկոն գետը։ Բացի դրանից կար նաև ջրային ճանապարհ. Սիեթլից ծովով կարելի էր հասնել Յուկոնի` Սենթ-Միխայլե գետաբերան։ Ինչպես նաև կանադական երթուղին. Էդմոնտոն, Մաքքենզի և Փելլի գետերը մինչև Յուկեն թափվելը։
Տեմփելիաուկիո եկեղեցի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կլոնդայքի ոսկե տենդ
Հիմնական երթուղի
Այս երթուղին կոչվում էր նաև Ջունո և հաղթահարվում էր տարբեր տրանսպորտների միջոցով։ Սիեթլից ճանապարհորդությունը սկսվեց օվկիանոսի երկարությամբ 900 մղոն անցումով մինչ Ջունո նավահանգիստ (4 օր)։ Ջունոյից հետո երթուղին ընկած էր հյուսիս-արևմուտք, որտեղ 100 մղոն հետո ծովով սկսվում էր երկար և նեղ Lynn ջրանցք, որի վրա տեղակայված էր Դայի բնակավայրը։ Դրանից հետո սկսվում էր 3350 ֆուտ բարձրությամբ և 32 մղոն երկարությամբ Չիլկուտ լեռնանցքը, որից առաջին 12 կամ 18 մղոնը կարելի էր անցնել ձիով ։
Ջորջ Հոլտը առաջինն է եղել, ով 1878 թվականին հաղթահարեց Չիլկուտը։ Նա արտահանեց փոքր քանակությամբ ոսկի, բայց առավել կարևոր էր այն փաստը, որ նա հետ եկավ լեռնանցքով` չիմանալով, որ չուլկուտ հնդկացիները հսկում են լեռնանցքը կողմանկի մարդկանցից։ Նրան հաջողվեց ողջ մնալ։ 1880 թվականին ամերիկացի զինվորականները թլինգուտների հետ համաձայնագիր կնքեցին, ըստ որի Չիլկուտ լեռնանցքը կարող էին օգտագործել Ալյասկան և Բրիտանական Կոլումբիան։ 1880 թվականին լեռնանցքից օգտվում էին 50 ոսկեխույզներ, 50-ական ոսկեխույզներ 1880 և 1883 թվականներին, 1884 թվականին 75 ոսկեխույզներ հաղթահարեցին լոռնանցքը։ 1885 թվականին, երբ Սթյուարդ գետում հայտնաբերվեց ոսկի, լեռնանցքը հաղթահարեցին ևս 200 ոսկեխույզներ։ Լեռնանցքը բացում էր մուտք դեպի Լինդեման լիճը և Լյուիս գետը և շուտով դարձավ ոսկեխույզների հիմնական երթուղին ։
Ոսկե տենդի սկսվելուն պես Չիլկուտ լեռնանցքը դարձավ ամենահայտնի երթուղին և չէր կարողանում տեղավորել բոլոր նրանց, ովքեր ցանկանում էին անցնել այն։ 1897-1898 թվականներին լեռնանցքը հաղթահարել էին 20-30 հազար մարդ ։ Երկընտրանքային տարբերակ ծառայում էին Չիլկատ և Ուայթ լեռնանցքները։
Կազմակերպեցին մրցույթ` որ լեռնանցքը ավելի մեծ թվով մարդ կանցնի։ Այն բանից հետո, երբ 1898 թվականի գարնանը Չիլկուտ լեռնանցքը անցավ հոծ զանգված, ոսկեխույզներից շատերը ուղևորվեցին Սկագուեյ ։ Լեռնանցքներից հետո սկսվում էր ջրային ուղին Յուկոնի գետերով և լճերով։ Վերջնական երթուղին սկսվում էր Բեննեթ լճից և ներառում էր Դոուսոնի հոսանքով 600 մղոն վար։ Սովորաբար լճում կառուցվում էր նավակ, որը կարող էր տանել 4 մարդ և 4 հազար ֆունտ պարենամթերք։ Յուկենը հատկապես փոթորկոտ է Մայլիս իջվածքում (Miles Canyon), որին կարելի է հասնել Բեննեթ լճից երկու օր հետո, և ավարտվում է Ուայթհորս քարվազներով։ Իջվածքի ընդհանուր երկարությունը 3 մղոն է։ Ոսկե տենդի ժամանակ իջվածքում աշխատում էին մարդիկ, ովքեր օգնում էին շեմերը անցնել։
Ջրային ճանապարհ
1882 թվականին` տենդի սկսվելուց առաջ, Էդ Շեֆֆելինը (Ed Schieffelin) առաջին անգամ օգտագործեց ջրային ճանապարհը` հասնելով Բերինգի ծովի Յուկոի գետաբերան և այդտեղից ուղևորվելով վեր։ Շեֆֆերինը ունևոր մարդ էր Արիզոնայից, ով հարստացել էր արծաթե հանքերից ստացված գումարով։ Նա պատրաստվում էր իր բախտը փորձել նաև Ալյասկայում։ Նա ենթադրում էր, որ ոսկով հարուստ գոտին հատում է Յուկոնի գետահովիտը, և ծրագրել էր գտնել այդ վայրը։ Շեֆֆերլինը իր խմբի հետ հասավ գետաբերան, բարձրացավ գետի հունով, անցավ լքված Ռուսական Ամերիկայի ամրոցը և հնդկացիների գերեզմանոցները։ Շեֆֆերլինը հասավ Լոուեր-Ռամպարթս (Lower Ramparts) լեռը և այնտեղ փոքր քանակությամբ ոսկի գտավ։ Սակայն նա գտավ, որ նման ոսկու արտահանումը դժվար պայամններում անհնար է և շուտով հետ վերադարձավ։ Ուիլյամ Օգիլվին, ով 19-րդ դարի վերջին 20-րդ դարի սկզբին և զբաղվում էր Յուկոն գետի իրադարձությունների հետազոտոոթյամբ, պնդում է, որ այն տվյալները, որտեղ ասվում էր, թե Շեֆֆերլինը ինչքան հեռու է գնացել Յուկոն գետի ուղղությամբ, չեն պահպանվել։
Երբ, 1897 թվականին Կլոդայք ուևորվեցին ոսկեխուկզների մի ամբողջ հոսք, Սիեթլից Դոուսոն տանող ջրային երթուղին կազմում էր մոտավորապես 4.5 հազար մղոն։ Օվկիանոսով ճանապարհորդությունը սկսվում էր Սիեթլից` 1800 մղոն արևմուտքից հետո դեպի Ճապոնիա, նավը Ունիմաքով հաղթահարում էր Ալեուտյան կղզիները։ Հետո նավը թեքվում էր հյուսիս, դեպի Բերինգի ծով և Յուկոնի գետաբերանում գտնվող փոքրիկ Սենթ-Միխաիլ բնակավայր։ Օվկիանոսով ճանապարհորդության ընդհանուր տևողությունը ըստ տարբեր աղբյուրների կազմել է 2752-3000 մղոն և տևում էր 15 օր։ Նավագնացության շրջանում 1298-1700 մղոն տարածությունը հաղթահրվում էր շոգենավով 15-20 օրվա ընթացքում, իսկ ձմռանը գնում էին շների լծվածքով, սառած գետի վրայով։ Ճանապարհը անցնում էր Kutlik, Andreafski, Holy Cross, Koserefky, Anvik, Nulato, Novikakat, Tanana, Ֆորթյուկոն, Սյորկլսիթի, Դոուսոն բնակավայրերով։
Կանադական երթուղի
Կանադայի ներքին հատվածով ճանապարհորդությունը անցնում էր Փիս և Մաքքենզի գետահովիտներով դեպի հյուսիս, իսկ հետո դեպի հարավ-արևելք Փիլ գետի ուղղությամբ։ Երթուղին կրում էր էդմոնտյան անվանումը։ Առաջին անգամ այս երթուղին գործածել է Արթուր Հարպերը (Arthur Harper)` հաղթահարելով 2000 մղոն և հասնելով Յուկոնի կենտրոնական գոտի 1873 թվականին։ Հապերը ենթադրում էր, որ եթե ոսկի հայտնաբերվի և Կալիֆորնիայում, և Բրիտանական Կոլումբիայում, ապա այն պետք է լինի նաև հյուսիսում, հատկապես Յուկոնի ջրավազանում։ Հարպերը իր 4 ուղեկիցների հետ որոշեց ճանապարհորդություն իրականացնել մորթեղենի վաճառականների հին երթուղով{{sfn|Berton|2001|pp=7—8}{{sfn|Ogilvie|1913|pp=87—88}}:
Տարածքների ղեկավարում
1895 թվականին` մինչև հյուսիսարևմտյան հեծյալ ոստիկանության ժամանումը, տարածքը փաստացի գտնվում էր ամեիկացիների ձեռքում։ Ֆոտիմայլ քաղաքը առանց մաքսային տուրքի ԱՄՆ-ից ապրանք էր ներմուծում, փոստը աշխատում էր ամերիկյան նամականիշներով։ Քաղաքը կառավարվում էր հենց ոսկեխույզների կողմից, վերջիններս գողերի համար սահմանել էին պատիժ և արգելել էին վաճառականներին ալկոհոլային խմիչքներ վաճառել տեղի բնակչությանը ։ Շատ կանադացի հեղինակներ համեմատության մեջ են դնում տարածքների ամերիկյան և կանադական կառավարման համակարգերը, որոնք ի հայտ եկան սահմանների որոշումից հետո։ Կանադական կառավարման համակարգը ենթադրում է խիստ հսկողություն և կոմիսարի բացարձակ իշխանություն։ Այդ համակարգը հիմնված էր Բրիտանական Կոլումբիայի ոսկե տենդի փորձի հիման վրա և ներառում էր հստակ և անփոփոխ օրենսգիրք։ Ամերիկյան համակարգը ավելի ժողովրդավարական էր։ Բոլոր որոշումները կայացվում էին ոսկեխույզների ձայների մեծամասնությամբ։ Յուրաքանչյուր տարածաշրջան ուներ իր օրենքները։
Սահմանների որոշորմ
1825 թվականին Հուդզոն նեղուցի և ռուս-ամերիկյան ընկերությունները համաձայնության եկան Ալյասկայում առևտրական տարածքների բաժանման հարցում։ Հիմնական փաստաթուղթը հանդիսանում էր Ռուսաստանի և Մեծ Բրիտանիայի միջև 1825 թվականի փետրվարի 28-ին կնքված համաձայնագիրը։ Ըստ այդ համաձայնագրի` սահմանը ձգվում էր նեղուցի երկայնքով` Ուելսի արքայազնի կղզու հարավային կետից, հյուսիսային լայնության 56°-ից մինչև ցամաք։ Սահմանը շարունակվում էր ափին զուգահեռ լեռնաշղթայից մինչև արևմտյան երկարության 141° և հասնում էր մինչև Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոս .: Համաձայնագով հաստատված սահմանները ֆիզիկապես դժվար էր սահմանազատել, այդ իսկ պատճառով երկար ժամանակ հստակ սահմանները նշված չէին։ Միայն 1882 թվականին ամերիկյան բանակի լեյտենանտ Ֆրեդերիկ Սվատկան հաստատեց 141° միջօրեականի մոտավոր դիրքը։ Նա մի քանի կիլոմետրով սխալվել էր։ Ավելի հստակ ներդրում կատարեց Ուիլյամ Օգիլվիի տեղագրագիտական խումբը 1888 թվականին, որը հետագայում հատուկ հանձնաժողովի կողմից հաստատվեց։ Սկզբից ամերիկացիները իրենց տարածքը համարում էին մինչև Բեննեթ լիճը։ 1895 թվականին ամերիկյան-կանադական համատեղ հանձնաժողովի կողմից ընդունվեց կոմպրոմիսային որոշում սահմանների անցման մասին։ Քանի որ բնակչության մեծամասնությունը ամերիկացիներ էին, ամբողջ տարածքի համար ընտրվեց Ալյասկա անվանումը։ Բացի այդ, Բեննեթ լճի մոտակայքում գտնվում էր 1897 թվականի սեպտեմբերին կառուցված Թագիշ պահակակետը, որը մաքսատուն և սահմանի նշանակետ էր հանդիսանում ։ Երբ Հյուսիսարևմտյան հեծյալ ոստիկանությունը պահակակետեր հիմնեց Ուայթ և Չիլկուտ նեղուցների մոտ, ինչպես նաև սկսեց մաքսային հարկեր վերցնել, շատերը դժգոհ էին և պատրաստվում էին զենքով պաշտպանել ամերիկացիների իրավունքները։
Կանադական տարածք
1895 թվականին Յուկոնի շրջանի կազմավորումից հետո տարածաշրջանի կառավարումը հիմնովին գտնվում էր տարածքի կոմիսարի ձեռքերում, ով ենթարկվում էր Կանադայի ներքին գործերի նախարարությանը։ Այդ տարածքում գործում էր 3 դատարան և մեկ ոստիկանական մագիստրատ։ Նրանց աշխատավարձը մեկ տարում կազմում էր համապատասխան 10 000 և 6700 դոլլար։ Շրջանի կարգապահությունը հետևում էր Հյուսիսարևմտյան հեծյալ ոստիկանությունը։