cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
41-րդ մակեդոնական դիվիզիա
Պատմություն
Կազմավորվել է 1944 թվականի օգոստոսի 25-ին Շեշկովո գյուղում (Կավադարցիի մոտակայքում)։ Նախապես կազմված է եղել 2-րդ (ապա 4-րդ), 9-րդ և 10-րդ մակեդոնական բրիգադներից։ Հետագայում կազմի մեջ է մտել 11-րդ բրիգադը։ Դիվիզիան հիմնականում մարտեր է մղել Մակեդոնիայում, հարավարևելյան Սերբիայում, Հունաստանի որոշ հատվածներում և նույնիսկ Ալբանիայում։ Մասնակցել է Տիկվեշ, Պրիլեպ, Վարդար քաղաքների համար մղվող կռիվներին Պրիվարդարյայի պաշտպանությանը գերմանացիներից և նրանց դաշնակից ալբանացիներից։
1944 թվականի հոկտեմբերին դիվիզիան մտցվել է 15-րդ կորպուսի մեջ, որի կազմում մասնակցել է իր խոշորագույն ճակատամարտին՝ Պրիլեպի կռիվներին։ Մինչև 1944 թվականի նոյեմբերի 2-ի Պրիլելի ազատագրումը դիվիզիայի զինվորները ոչնչացրել են 300 գերմանացի զինվոր և սպա, 60 տանկ, ավտոմեքենա և ինքնաշարժ զինատեսակ։ Այդ պահին դիվիզիան ընդգրկում էր ավելի քան 5000 զինվոր և սպա։
Շուտով դիվիզիայի շարքերը համալրեցին 8-րդ, 12-րդ և 17-րդ մակեդոնական բրիգադները։ Մինչև պատերազմի ավարտը դիվիզիան մասնակցել է Կոսովոյի ազատագրմանը և ալբանական ֆաշիստական խմբավորումների դեմ պայքարին։
Խրուշչովյան ձնհալ
Խրուշչովյան ձնհալ (хрущёвская оттепель), ԽՍՀՄ պատմության՝ Ստալինի մահվանը հաջորդած ժամանակաշրջանի ոչ պաշտոնական անվանում, որ շարունակվել է շուրջ տասը տարի (1950-ական թվականների կեսերից մինչև 1960-ականների կեսեր)։ Բնութագրվել է ԽՍՀՄ ներքին քաղաքական կյանքում Ստալինի անձի պաշտամունքի ու 1930-ական թվականների քաղաքական բռնաճնշումների քննադատությամբ, քաղբանտարկյալներին ազատության շնորհմամբ, ԳՈՒԼԱԳ-ի լուծարմամբ, տոտալիտարիստական իշխանության թուլացմամբ, խոսքի որոշակի ազատությունների ի հայտ գալով, ստեղծագործական գործունեության մեծ ազատությամբ։ Անվանումը կապված է այդ ժամանակ ԽՄԿԿ կենտկոմի առաջին քարտուղարի պաշտոնն զբաղեցրած Նիկիտա Խրուշչովի (1953-1964) ազգանվան հետ։
Լեկուիլե
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Խրուշչովյան ձնհալ
Պատմություն
«Խրուշչովյան հալոցքի» համար սկզբնակետ է ծառայել Ստալինի մահը 1953 թվականին։ «Հալոցքին» վերագրում նաև այն ոչ մեծ ժամանակաշրջանը (1953-1955), երբ երկրի ղեկավարությունը գտնվել է Գեորգի Մելնիկովի ձեռքում և փակվել են խոշոր քրեական գործերը («Լենինգրադյան գործ», «Բժիշկների գործ»), համաներման են ենթարկվել աննշան հանցագործությունների համար դատապարտվածները։ Այդ տարիներին ԳՈՒԼԱԳ-ի համակարգում տեղի են ունեցել կալանավորների ապստամբություններ (Նորիլսկի, Վորկուտայի, Կենգիրի և այլն)։
Լեկուիլե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Խրուշչովյան ձնհալ
Ապաստալինականացում
Խրուշչովի իշխանության ամրապնդմանը զուգահեռ «հալոցքն» սկսել է ասոցացվել Իոսիֆ Ստալինի անձի պաշտամունքի մերկացման հետ։ Սակայն դրա հետ միաժամանակ 1953-1956 թվականներին Ստալինը շարունակել է Խորհրդային Միությունում պաշտոնապես համարվել մեծ առաջնորդ. այդ ժամանակաշրջանի դիմանկարներում նա հաճախ պատկերվել է Լենինի հետ միասին։ 1956 թվականին կայացած ԽՄԿԿ XX համագումարում Խրոշչովը կարդացել է զեկուցում «Անձի պաշտամունքի և նրա հետևանքների մասին», որում քննադատության են ենթարկվել Ստալինի անձի պաշտամունքն ու ստալինյան բռնաճնշումները, իսկ ԽՍՀՄ արտաքին քաղաքականության մեջ ընտրվել է կապիտալիստական աշխարհի հետ «խաղաղ գոյակցության» ուղղությունը։ Խրուշչովը նաև սկսել է կարգավորել հարաբերությունները Հարավսլավիայի հետ, որոնք խզվել էին Ստալինի օրոք։
Ընդհանուր առմամբ նոր ուղղությանը կողմ է հանդես եկել ԽՄԿԿ ղեկավարությունը, քանզի նախկինում անգամ ամենաականավոր կուսակցական գործիչները, արժանանալով առաջնորդի զայրույթին, կարող էին զրկվել անգամ կյանքից։ ԽՍՀՄ և սոցիալիստական այլ երկրների բազմաթիվ քաղբանտարկյալների ազատություն է շնորհվել, իսկ նրանց իրավունքները վերականգնվել են։ 1953 թվականից ստեղծվել են գործերի ստուգման և իրավունքների վերականգնման հանձնաժողովներ։ 1930-1940-ական թվականներին արտաքսվածների մեծ մասին թույլ է տրվել վերադառնալ հայրենիք։
Մեղմացվել է նաև աշխատանքային օրենսդրությունը, մասնավորապես 1956 թվականի ապրիլի 25-ին ԽՍՀՄ Գերագույն խորհուրդը հաստատել է իր նախագահության հրամանը, որ չեղարկում էր դատական պատասխանատվությունը ձեռնարկություններից կամ հիմնարկություններից ինքնակամ հեռանալու, ինչպես նաև առանց հարգելի պատճառի աշխատանքից բացակայելու և ուշանալու համար։
Հայրենիք են ուղարկվել տասնյակ հազարավոր գերմանացի ու ճապոնացի ռազմագերիներ։ Որոշ երկրներում իշխանության գլուխ են անցել համեմատաբար լիբերալ ղեկավարներ, ինչպիսին էր Իմրե Նաձը Հունգարիայում։ Ձեռք է բերվել համաձայնություն Ավստրիայի պետական չեզոքության և այնտեղից օկուպացիոն բոլոր զորքերի դուրսբերման վերաբերյալ։ 1955 թվականին Նիկիտա Խրուշչյովը Ժնևում հանդիպել է Միացյալ Նահանգների Դուայթ Էյզենհաուերի և Մեծ Բրիտանիայի ու Ֆրանսիայի կառավարությունների ղեկավարների հետ։
Դրա հետ միասին ապաստալինականացումը չափազանց բացասաբար է անդրադարձել մաոիստական Չինաստանի հետ հարաբերությունների վրա։ Չինաստանի կոմունիստական կուսակցությունն ապաստալինականացումը դատապարտել է որպես ռեվիզիոնիզմ։
1957 թվականին ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահությունն արգելել է քաղաքներն ու գործարանները կոչել կուսակցական գործիչների անունով նրանց կենդանության օրոք։
1958 թվականի դեկտեմբերի 29-ին ՌՍՖՍՀ քրեական օրենսգրքից հանվել է «ժողովրդի թշնամի» հասկացությունը։
1961 թվականի հոկտեմբերի 31-ի լույս նոյեմբերի 1-ի գիշերը Ստալինի մարմինը հանվել է դամբարանից ու վերաթաղվել Կրեմլյան պատի մոտ։
Խրուշչյովի օրոք Ստալինի նկատմամբ վերաբերմունքը եղել է չեզոք-դրական։ Խրուշչյովյան ձնհալի ժամանակ խորհրդային բոլոր հրատարակություններում Ստալինին կոչել են ականավոր կուսակցական գործիչ, աննկուն հեղափոխական ու կուսակցության խոշոր տեսաբան, որ համախմբել է կուսակցությունը դժվարին փորձությունների ժամանակներում։ Սակայն միևնույն ժամանակ այդ շրջանի բոլոր հրատարակություններում գրում էին, թե Ստալինն ունեցել է թերություններ և իր կյանքի վերջին տարիներին թույլ է տվել մեծ սխալներ ու ծայրահեղություններ։
Ձնհալի սահմաններն ու հակասությունները
Ձնհալի ժամանակաշրջանը ձգվել է ոչ երկար։ Արդեն 1956 թվականի հունգարական հեղափոխության ճնշման հետ ի հայտ են եկել հստակ սահմանափակումներ։ Կուսակցական ղեկավարությունը վախենում էր նրանից, որ վարչակարգի լիբերալացումը Հունգարիայում հանգեցրեց հակակոմունիստական բացահայտ ելույթների ու բռնության, և Խորհրդային Միությունում նույնպես վարչակարգի լիբերալացումը կարող է նման հետևանքներ ունենալ։
1956 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ԽՄԿԿ կենտկոմի նախագահությունը հաստատել է ԽՄԿԿ կենտկոմի նամակի տեքստը «Ժողովրդի շրջանում կուսակցական կառույցների քաղաքական գործունեության ուժեղացման և հակասովետական, թշնամական տարրերի հարձակումները կանխարգելելու մասին»։ Դրանում ասվում էր.
Ապա խոսվում էր վերջին ժամանակներում տեղ գտած «հակախորհրդային ու թշնամական տարրերի գոծունեության ակտիվացման» մասին։ Առաջին հերթին դա «հակահեղափոխական դավադրությունն է ընդդեմ հունգարական ժողովրդի», որ կատարվել է «ազատության ու դեմոկրատիայի կեղծ լոզունգներով» և օգտագործվել է «բնակչության զգալի մասի դժգոհությունը, որի պատճառն այն ծանր սխալներն էին, որոնք թույլ էր տվել Հունգարիայի պետական ու կուսակցական նախկին ղեկավարությունը»։ Նաև նշվել է․ «Վերջին ժամանակներում գրականության և արվեստի առանձին աշխատավորների շրջանում, որոնք սողոսկել էին կուսակցական պաշտոններ, եղել են քաղաքականապես ոչ հասուն ու քաղքենիական տրամադրություններով, ի հայտ են եկել խորհրդային գրականության ու արվեստի զարգացման ոլորտում կուսակցական ուղղության ճշմարտացիությունը կասկածի տակ առնելու, սոցիալիստական ռեալիզմի սկզբունքներից գաղափարազուրկ արվեստի անցնելու փորձեր, առաջ են քաշվում գրականությունն ու արվեստը կուսակցական ղեկավարությունից «ազատելու», «ստեղծագործության ազատություն» ապահովելու պահանջներ, որ հասկացվում են բուրժուա-անարխիստական, անհատապաշտական ոգով»։ Նամակում պետական անվտանգության ոլորտում աշխատող կոմունիստներին հանձնարարվել է «աչալուրջ կանգնել մեր սոցիալիստական պետության հետաքրքրությունների պաշտպանության գծում և Խորհրդային Միության օրենքներին համապատասխան ժամանակին կանխարգելել հանցավոր գործողությունները» ։
Այդ նամակի ուղղակի հետևանքն է դարձել 1957 թվականին «հակահեղափոխական գործունեության» համար դատապարտվածների թվի զգալի աճը (2948 մարդ, ինչը չորս անգամ շատ է, քան 1956 թվականին) ։ Ծայրահեղական ելույթների համար ուսանողները հեռացվում էին ինստիտուտից ։
1953-1964 թվականներին տեղի են ունեցել հետևյալ իրադարձությունները.
«Ձնհալն» արվեստում
Ապաստալինականացման շրջանում նկատելիորեն մեղմացել է գրաքննությունը. առաջին հերթին դա վերաբերել է գրականությանը, կինոյին ու արվեստի մյուս բնագավառներին, և հնարավորություն է ստեղծվել ավելի քննադատորեն ներկայացնել շրջապատող իրականությունը։ «Ձնհալի» ժամանակաշրջանի «բանաստեղծական առաջին բեսթսելլերը» դարձել է Լեոնիդ Մարտինովի բանաստեղծությունների ժողովածուն ։ «Ձնհալի» կողմնակիցների ինքնարտահայտման հիմնական հարթակը եղել է «Новый мир» ամսագիրը։ Այդ ժամանակաշրջանում ստեղծված մի շարք ստեղծագործություններ հայտնի են դարձել նաև արտասահմանում, որոնց թվին են պատկանում Վլադիմիր Դուդինցևի «Ոչ միայն հացիվ» («Не хлебом единым») վեպն ու Ալեքսանդր Սոլժենիցինի «Իվան Դենիսովիչի մեկ օրը» («Один день Ивана Денисовича») վիպակը։ 1957 թվականին Միլանում հրատարակվել է Բորիս Պաստեռնակի «Դոկտոր Ժիվագո» վեպը։ «Ձնհալի» ժամանակաշրջանի մյուս հայտնի գրողներից ու բանաստեղծներից են եղել Վիկտոր Աստաֆևը, Վլադիմիր Տենդրյակովը, Բելլա Ախմադուլինան, Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկին, Անդրեյ Վոզնեսենսկի, Եվգենի Եվտուշենկոն։
Կտրուկ աճել է նկարահանվող ֆիլմերի թիվը։ Գրիգորի Չուխրայն առաջինն է կինոարվեստում անդրադարձել ապաստալինականացման ու «ձնհալի» թեմային «Մաքուր երկինք» («Чистое небо», 1963)։ Այդ ժամանակաշրջանի հիմնական ռեժիսորներն են Մառլեն Խուցիևը, Միխայիլ Ռոմմը, Գեորգի Դանելիան, Էլդար Ռյազանովը, Լեոնիդ Գայդայը։ Մշակութային կարևոր իրադարձություններ են դարձել «Դիմակահանդեսային գիշեր» («Карнавальная ночь»), «Իլյիչի ուղեկալը» («Застава Ильича»), «Գարունը Զարեչնայա փողոցում» («Весна на Заречной улице»), «Ապուշը» («Идиот»), «Ես քայլում եմ Մոսկվայով» («Я шагаю по Москве»), «Երկկենցաղ մարդը» («Человек-амфибия»), «Բարի գալուստ, կամ Կողմնակի անձանց մուտքը խստիվ արգելվում է» («Добро пожаловать, или Посторонним вход воспрещён») ֆիլմերը և այլն։
1955-1964 թվականներին երկրի տարածքի մեծ մասւոմ տարածված էր հեռուսատահեռարձակումը։ Հեռուստաստուդիաներ են բացվել բոլոր միութենական հանրապետությունների մայրաքաղաքներում և շատ մարզային կենտրոններում։ 1957 թվականին Մոսկվայում անցկացվել է Երիստասարդության և ուսանողների VI համաշխարհային փառատոնը։
Պետանվտանգության մարմինների նոր դեմքը
Խրուշչովի իշխանության տարիներին վերափոխվել են խորհրդային պետանվտանգության մարմինները, ինչը բարդացրել է այն արձագանքը, որ առաջացրել էր 1956 թվականին Խրուշչովի զեկույցը, որում քննադատվել է հատուկ ծառայությունների դերը Մեծ ահաբեկչությունում։ Այդ ժամանակ «չեկիստ» բառը զրկվել է պաշտոնական դրական վերաբերմունքից, և դրա հիշատակումն անգամ կարող էր առաջ բերել կտրուկ հանդիմանություններ։ Սակայն 1967 թվականին Յուրի Անդրոպովի՝ պետանվտանգության կոմիտեի նախագահ նշանակվելու ժամանակ այն վերականգնվել է. հենց Խրուշչովի կառավարության տարիներին «չեկիստ» բառը «մաքրվել», իսկ գաղտնի ծառայության համբավը հետզհետե վերականգնվել է։ Չեկիստների իրավունքների վերականգնումը ներառել է մի շարք նոր ասոցիացիաների ստեղծումը, որոնք պետք է խորհրդանշեին հեռացում ստալինյան անցյալից. «չեկիստ» տերմինը նոր ծնունդ է ապրել և ստացել նոր բովանդակություն։ Անդրեյ Սախարովը հետագայում ասել է, թե ՊԱԿ-ը «դարձել է ավելի «քաղաքակիրթ», ձեռք է բերել նոր դեմք՝ թեկուզ ոչ այնքան մարդկային, սակայն ամեն դեպքում արդեն ոչ վագրային»»։
Խրուշչովի կառավարման շրջանն աչքի է ընկել Ֆելիքս Ձերժինսկու մեծարման վերածննդով։ 1958 թվականին Մոսկվայի Լյուբյանա հրապարակում տեղադրվել է նրա արձանը, իսկ 1950-ական թվականների վերջին նրա հիշատակը հավերժացվել է Խորհրդային Միության ողջ տարածքում։ Մասնակցած չլինելով Մեծ ահաբեկչությանը՝ Ձերժինսկին պետք է խորհրդանշեր խորհրդային չեկիզմի արմատների մաքրությունը։ Այդ ժամանակի մամուլում նկատվել է ձգտումը Ձերժինսկուն առանձնացնելու ՆԳԺԿ-ի գործունեությունից, երբ, ըստ ՊԱԿ նախագահ Իվան Սերովի խոսքերի, գաղտնի ծառայությունը համալրել են «պրովոկատորներն» ու «կարիերիստները»։ Պետական անվտանգության մարմինների նկատմամբ վստահության աստիճանական աճը Խրուշչովի կառավարության տարիներին հենվել է ՊԱԿ-ի ու Ձերժինսկու արտակարգ հանձնաժողովի (ЧК) հաջորդականության ամրապնդման վրա, իսկ Մեծ ահաբեկչությունը ներկայացվել է որպես նահանջ չեկիստական սկզբնական գաղափարներից. չեկայի ու ՆԳԺԿ-ի միջև կատարվել է հստակ սահմանազատում։
Նիկիտա Խրուշչովը, որ մեծ ուշադրություն էր դարձնում կոմերիտմիությանը և մեծ հույսեր էր կապում երիտասարդության հետ, 1958 թվականին ՊԱԿ նախագահ է նշանակել քառասնամյա Ալեքսանդր Շելեպինին, որ չէկիստ չէր և նախկինում զբաղեցրել էր ղեկավար պաշտոն կոմերիտմիությունում։ Այդ ընտրությունը համապատասխանել է ՊԱԿ նոր կերպարին, ինչպես նաև նոր ձգտմանը՝ ստեղծել ամուր միություն նորացման ու վերածննդի ուժերի հետ։ Կադրային փոփոխությունների ժամանակ, որ սկսվել են 1959 թվականին, ՊԱԿ կադրերի ընդհանուր քանակը կրճատվել է, սակայն ընդունվել են նաև նոր չեկիստներ, որոնք եղել են մեծ մասամբ կոմերիտմիությունից։ Փոխվել է նաև չեկիստի կերպարը կինոյում. կաշվե բաճկոններով մարդկանց փոխարեն 1960-ական թվականներից էկրաններին սկսել են հայտնվել երիտասարդ հերոսներ խիստ ոճի կոստյումներով։ Այդ ժամանակ նրանք արդեն հասարակության հարգված անդամներ էին, որ լիովին ինտեգրված էին խորհրդային պետական համակարգում և ներկայացնում էին պետական ինստիտուտներից մեկը։ Ընդգծվել է չեկիստների կրթական մակարդակի բարձրացումը. այսպես, «Ленинградская правда» թերթում նշվել է, թե «այսօր Պետական անվտանգության կոմիտեի աշխատակիցների բացարձակ մեծամասնությունն ունեն բարձրագույն կրթություն, շատերը տիրապետում են մեկ կամ մի քանի օտար լեզուների» այն դեպքում, երբ 1921 թվականին բարձրագույն կրթություն ուներ չեկիստների միայն 1,3 %-ը։
Ընտրյալ գրողների, տեժիսորների ու պատմաբանների հասանելի են դարձել նախկինում գաղտնի աղբյուրները հետախուզության խորհրդային սպաների գործունեության վերաբերյալ, գաղտնազերծվել են խորհրդային մի քանի հետախուզական օպերացիաների (օրինակ՝ «Տրեստ» գործողություն) և առանձին սպաների (ներառյալ Ռուդոլֆ Աբելը և Յան Բույկիսը) վերաբերող նյութերը։
Խիստ ճնշում կրոնական միությունների վրա
1960 թվականի ապրիլի 21-ին Խորհրդի՝ Ռուս ուղղափառ եկեղեցու գործերով նախագահ Վլադիմիր Կուրոեդովը, որ նշանակվել էր նույն թվականի փետրվարին, Խորհրդի լիազորների համամիութենական ժողովում ունեցած իր զեկույցում նախկին ղեկավարության աշխատանքը բնութագրել է հետևյալ կերպ. «Ուղղափառ եկեղեցու գործերով խորհրդի գլխավոր սխալն այն է, որ այն հետևողականորեն չի անցկացրել կուսակցության ու պետության գիծը եկեղեցու նկատմամբ և ընկել է պարզապես եկեղեցական կազմակերպություններին ծառայողի դիրքը։ Գրավելով պաշտպանական դիրքեր եկեղեցու նկատմամբ՝ խորհուրդը ոչ թե պայքար է մղել հոգևորականության կողմից օրենսդրության խախտման դեմ, այլ սահմանափակել է եկեղեցական հետաքրքրությունները» ։
Պաշտամունքների մասին օրենսդրության կիրառման վերաբերյալ 1961 թվականի մարտի գաղտնի հանձնարարությունը հատուկ ուշադրություն է դարձրել նրա վրա, որ կրոնի ծառայողներն իրավունք չունեն միջամտելու կրոնական համայնքների կարգադրական ու ֆինանսատնտեսական գործունեությանը ։ Հանձնարարության մեջ առաջին անգամ սահմանվել են գրանցման ոչ ենթակա այն «աղանդները, որոնք դավանաբանությունն և գործունեության բնույթը կրում է հակապետական ու մելոկրոնական հատկանիշներ». դրանք են Եհովայի վկաները, հիսունականները, ադվենտիստ-ռեֆորմիտները» ։
Հասարակության շրջանում պահպանվել է Խրուշչովին վերագրվող արտահայտությունը, որում նա խոստանում է վերջին քահանային ցույց տալ հեռուստացույցով 1980 թվականին ։
«Ձնհալի» ավարտը
Ձնհալի ավարտը համարվում է Խրուշչովի հեռացումը պաշտոնից և իշխանության անցումը Լեոնիդ Բրեժնևին 1964 թվականին։ Սակայն ներքին քաղաքական վարչակարգի ու գաղափարախոսական վերահսկողության խստացումն սկսվել էր դեռ Խրուշչովի օրոք՝ Կարիբյան ճգնաժամի ավարտից հետո։ Ապաստալինականացումը դադարեցվել է, իսկ Հայրենական մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի քսանամյակի տոնման հետ կապված սկսվել է պատերազմում խորհրդային ժողովրդի տարած հաղթանակի փառաբանման գործընթացը։ Ստալինի անձն սշխատել են, որքան հնարավոր է, անտեսել. նա այդպես էլ չի ռեաբիլիտացվել։ Սովետական մեծ հանրագիտարանի երրորդ հրատարակությունում (1976 թվական) Ստալինի մասին թողնվել է չեզոք հոդված։ 1979 թվականին, երբ լրացել է Ստալինի ծննդյան հարյուր տարին, տպագրվել են մի քանի հոդվածներ, սակայն տոնական հատուկ միջոցառումներ չեն կազմակերպվել։
Զանգվածային քաղաքական բռնաճնշումները, սակայն, չեն վերսկսվել, իսկ իշխանությունից զրկված Խրուշչովն անցել է թոշակի և նույնիսկ մնացել կուսակցության կազմում։ Դրանից կարճ ժամանակ առաջ Խրուշչովն ինքն էր քննադատել «ձնհալ» հասկացությունը, իսկ այն հորինած Էրենբուրգին կոչել էր «անպիտան» («жулик») ։
Ուսումնասիրողների մի մասը ենթադրում է, որ վերջնականապես ձնհալն ավարտվել է 1968 թվականին՝ Պրահայի գարունը ճնշելուց հետո։
«Ձնհալի» ավարտից հետո խորհրդային իրականության քննադատությունն սկսել է տարածվել միայն ոչ պաշտոնական միջոցներով, ինչպիսին էր Ինքնահրատարակությունը (Самиздат)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ պատմություն Կատեգորիա:Խորհրդային դարձվածքներ Կատեգորիա:1953 ԽՍՀՄ-ում Կատեգորիա:1950-ականները ԽՍՀՄ-ում Կատեգորիա:1960-ականները ԽՍՀՄ-ում
Պրադ (Արյեժի գավառ)
Պրադ (Prades), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Աքս լը Թերմ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ֆուա շրջանը։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 50 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 25 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 16-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 9-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 64,0 %, 1999 թվականին եղել է՝ 65,2 %)։ 16 աշխատունակ բնակիչներից 15-ը աշխատում էին (12 տղամարդ և 3 կին), անաշխատան էր 1-ը (կին)։ 9 անգործունակ մարդկանցից 5-ը թոշակառու, 4-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Անգլիական քրտինք
Անգլիական քրտինք կամ անգլիական ջերմախտը (sudor anglicus, sweating sickness), վարակիչ հիվանդություն անհայտ էտիոլոգիայով և շատ բարձր մահացության մակարդակով։ Մի քանի անգամ ներթափանցել է Եվրոպա (հիմնականում Թյուդորական Անգլիա) 1485 և 1551 թվականներին։
Համաճարակ
1492 թվականին հիվանդությունը փոխանցվեց Իռլանդիա որպես անգլիական ժանտախտ (pláigh allais), չնայած նրան, որ մի շարք հետազոտողներ պնդում էին, որ դա եղել է տիֆ։
1507 և 1517 թվականներին հիանդությունը նորից բռնկվեց ամբողջ երկրով մեկ։ Օքսֆորդի և Քեմբրիջի համալսարանների բնակչության կեսը մահացել է անգլիական քրտինքից։ Այդ ժամանակահատվածում անգլիական քրտինքը ներթափանցեց նաև Կալե (այն ժամանակ անգլիական տիրույթ) և Անտվերպեն, բայց դրանք միայն տեղային բռնկումներ էին։
1528 թվականի մայիսին հիվանդությունը ներթափանցեց Լոնդոն չորրորդ անգամ և մոլեգնեց ամբողջ երկրով մեկ։ Նույնիսկ Հենրի VIII ստիպված էր բաց թողնել արքունիքը և թողնել մայրաքաղաքը՝ հաճախակի փոխելով աթոռանիստը։ Այս անգամ հիվանդությունը լրջորեն տարածվեց՝ հայտնվելով սկզբում Համբուրգում, իսկ հետո հարավ՝ հասնելով Շվեյցարիա, որից հետո ամբողջ Սուրբ Հռոմեական կայսրություն, Լեհաստանի արևելք, Լիտվական մեծ իշխանություն և Մոսկվայի մեծ իշխանություն (Նովգորոդ), իսկ հյուսիսից՝ Նորվեգիա և Շվեդիա։ Ընդհանրապես ամեն տեղ համաճարակը շարունակվում էր երկու շաբաթից ոչ ավելի։ ֆրանսիան և Իտալիան մնացին զերծ համաճարակից։ Տարեվերջին այն վերացավ ամեն տեղ, բացի Շվեյցարիայից, որտեղ պահպանվեց մինչև հաջորդ տարի։
Վերջին բռնկումը տեղի է ունեցել 1551 թվականին Անգլիայում։
XVIII—XIX դարերում Ֆրանսիայում հայտնվեց նմանատիպ հիվանդություն՝ հայտնի որպես «պիկարդիական քրտինք» (пикардийский пот), բայց այնուամենայնիվ դա այլ հիվանդություն էր, քանզի ի տարբերություն անգլիական քրտինքի, այն ուղեկցվում էր ցանով։
Բարձրաստիճան զոհերը
1485 թվականի առաջին բռնկմանը զոհերի ցուցակում էին Լոնդոնի երկու լորդեր, վեց ավագանիններ և երեք շերիֆ։
Մի քանի անգամ հիվանդությունը հարվածել է Թյուդորների տոհմի հարազատերին։ Հնարավոր է 1502 թվականին դրանից մահացել է Հենրիի ավագ որդին՝ Արթուրը։ Կարծում են, որ Հենրի VIII-ի ապագա կինը (այդ պահի դրությամբ) Աննա Բոլեյնը, հաղթահարել է «անգլիական քրտինքը» և կազդուրվել է 1528 թվականի համաճարակի ժամանակ։
1551 թվականի ամռան վերջին բռնկման ժամանակ դրանից մահացան Չարլզ Բրենդոնի 14-ամյա և 16-ամյա զավակները՝ Հենրի և Չարլզ Բրենդոններ, ով երկրորդ անգամ ամուսնացել է Հենրի VII աղջկա և Հենրի VIII քրոջ՝ Մարիա Թյուդորի հետ։
Ախտանշանները և ուղղությունը
Հիվանդությունը սկսվում է խիստ սարսուռով, ուժեղ դողէրոցք, ցավում և պտտվում էր գլուխը, ապա ցավում էին պարանոցը, ուսերը և վերջույթները։ Մի քանի ժամ անց ծարավի ուժեղ զգացում էր սկսվում, տենդ և ամբողջ մարմինը պատվում էր գարշահոտ քրտինքով։ Հետո արագանում էին սրտի զարկերը, սիրտը սկսում էր ցավել և հիվանդը սկսում էր զառանցել ։
Հիվանդությանը բնորոշ էր ուժեղ քնկոտությունը։ Համարավում էր, որ եթե հիվանդը քնի, այլևս չի արթնանա։ Հետաքրքիր է, որ ի տարբերություն, օրինակ` այտուցային ժանտախտի, հիվանդի մարմնին որևէ ցան կամ խոցեր չէին առաջանում ։
Անգլիական քրտինքով մեկ անգամ վարակվելու դեպքում հիվանդության նկատմամբ դիմադրողականություն չէր առաջանում և դրանով կարելի էր կրկին վարակվել ։
Ֆրենսիս Բեկոնը «Հենրի VII թագավորման պատմություն»-ում նկարագրում է հիվանդությունը այսպես․
Մոտավոր այդ ժամանակվա աշնանը՝ սեպտեմբերի վերջին, Լոնդոնում և թագավորության այլ մասերում տարածվեց համաճարակ, որը մինչ այդ հայտնի չէր, և այն իր հայտնվելով անվանվեց «անգլիական քրտինք»։ Այս հիվանդությունը սրնըթացիկ էր, ինչպես յուրաքանչյուր այլ հիվանդությունում, այնպես էլ՝ տևական իմաստով՝ աղետ։ Եթե հիվանդը չէր մահանում 24 ժամվա ընթացքում, ապա բարեհաջող ավարտը գրեթե ապահովված էր։ Ինչ վերաբերում է ժամանակին՝ ապա նրա տարածումը սկսվեց մոտավորապես սեպտեմբերի 21-ին, և ավարտվեց մինչ հոկտենբերի վերջերը։ Այսպիսով այն չխանգարեց ո՛չ թագադրմանը, որը տեղի ունեցավ այդ ամսվա վերջին օրերին, ո՛չ էլ պարլամենտի նիստին /որն ավելի կարևոր էր/, որը սկսվեց միայն դրանից 7 օր անց։ Դա ժանտախտ էր, բայց ամենայն հավանականությամբ՝ չտարածվող մարմնում արյամբ կամ հեղուկներով, կամ հիվանդությունը չէր ուղեկցվում թարախուռուցքներով, բոսորներով կամ կապտավուն հետքերով։ Ամեն ինչ տանում էր նրան, որ քայքայիչները հասնում էին սրտին և քայքայում էին կենսական կարևոր կենտրոններ, և դա բերում էր նրան, որ օրգանիզմից դուրս բերեն այդ քայքայումները քրտինքի միջոցով։ Փորձը բերեց նրան, որ այդ հիվանդության դժվարությունը հավանաբար կապված է հանկարծակի վարակմամաբ, քան բուժման չենթարկվելը, որը այդ ժամանակ ավելի արդի էր։ Կամ, եթե հիվանդին պահում էին մշտական ջերմաստիճանի՝ հետևելով, որպեսզի և՛ հագուստը, և՛ օջախը, և՛ ըմպելիքը լիենեին չափավոր տաք, և պահում էին նրան սրտային միջոցներով, այնպես, որ չստիպեին օգանիզմին հավելյալ աշխատանքի, ապա ընդհանուր առմամբ լավանում էին։ Բայց անթիվ մարդիկ մահանում էին դրանից հանկարծակի՝ մինչ կկարողանաին գտնել բուժման և խնամքի միջոցները։ Այդ հիվանդությունը չէին համարում վարակիչ, այլ պայմանավորում էին օդում առաջ եկած վնասակար խառնուրդներով, որոնց ազդեցությունը ակտիվանում էր եղանակային պայմաններից, որով էլ պայմանավորում էին նրա արագ դադարումը ։
Սյուկո
Այս զենքն օգտագործվել է տարբեր եղանակներով՝ հակառակորդի ձեռքից թրի վերցնումից մինչև ուղղահայաց պատեր բարձրանալը։
Զենքն ունեցել է պատմական նախատիպեր։ Դրանցից են հնդկական «բագնակը» և պոլինեզիական «սամոական ձեռնոցը»։ Ձեռքի ճանկերը (սյուկո կամ տեկագի) հագել են ձեռքի ներսի կողմից։ Դրանք իրենցից ներկայացնում էին փայտից և կոր մետաղական փշերից պատրաստված իրեր, որոնք հիշեցնում էին արջի ճանկերի։ Այս զենքը, որը նախատեսված էր մոտ տարածությունում մարտի համար՝ հակառակորդի մարմնին հասցնում էր ծանր վիրավորումներ, թողնում էր անանցանելի հետքեր։ Այն նաև օգտագործվում էր հակառակորդին հոգեբանորեն ճնշելու համար։ Երբ նինջաները հայտնվում էին մթությունից կամ ցատկում էին ծառերի վրայից՝ այս զենքը բավական էր, որ հակառակորդը դիմեր փախուստի։
Կատեգորիա:Սառը զենքեր այբբենական կարգով
Պրադետ
Պրադետ (Pradettes), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Միրպուա կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն Ժիրոն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09233։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 38 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 28 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 19-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 9-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 67,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 74,2 %)։ 19 աշխատունակ բնակիչներից 17-ը աշխատում էին (10 տղամարդ և 7 կին), անաշխատանք էին 2-ը (1 տղամարդ և 1 կին)։ 9 անգործունակ մարդկանցից 6-ը թոշակառու, 3-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Երիտասարդ Իտալիա
Երիտասարդ Իտալիա (Giovine Italia) 1831-1834 և 1840-1848 թվականներին գործած իտալական ընդհատակյա հեղափոխական կազմակերպություն։ Կազմակերպությունը հիմնադրվել է Ջուզեպպե Մացցինիի կողմից 1831 թվականին Մարսելում։ «Երիտասարդ Իտալիայի» հիմնական նպատակն էր Իտալիայի ազատագրումն օտար տիրապետությունից և Իտալական հանրապետության ձևավորումը։ 1832 թվականի կեսերին «Երիտասարդ Իտալիայի» ընդհատակյա մասնաճյուղերը հիմնականում սակավամարդ էին և ունեին 200-300, երբեմն անգամ 20-30 անդամ։ Սակայն արդեն 1833 թվականի մայիսին Միլանում «Երիտասարդ Իտալիայի» հետևորդների թիվը գերազանցում էր 3 հազարը։ Մարսելում Մացցինին հրատարակում էր «Երիտասարդ Իտալիա» ամսագիրը, որը գաղտնի կերպով տարածվում էր Իտալիայում։ Մացցինին կարծում էր, որ կազմակերպության որդեգրած դավադրությունների քաղաքականությունը ազդակ կհանդիսանա համաիտալական ապստամբության համար։ 1833-1834 թվականներին Պիեմոնտում և Սավոյայում ապստամբության անհաջող փորձերից հետո «Երիտասարդ Իտալիա» կազմակերպությունը ջախջախվեց։ Կազմակերպության մի շարք անդամներ մահապատժի ենթարկվեցին։ Հաջողության հասնելու որոշակի հնարավորություններ ուներ 1837 թվականին բարձրացված ապստամբությունը Սիցիլիայում, սակայն այն ևս ճնշվեց։ Ապստամբության 94 անդամներ կախաղան հանվեցին։ «Երիտասարդ Իտալիայի» բարձրացրած ապստամբությունները, չնայած նրա անդամների հերոսությանը, չէին ստանում ժողովրդական լայն մասսաների աջակցությունը և պարտություն էին կրում։ 1848 թվականի մարտին «Երիտասարդ Իտալիան» կազմալուծվեց և դադարեց այդ անվամբ գոյություն ունենալուց։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Իտալիայի գաղտնի ընկերություններ Կատեգորիա:Ռիսորջիմենտո Կատեգորիա:1831 հիմնադրումներ Իտալիայում
Լազուր ափի աստղադիտարան
Լազուր ափի աստղադիտարան (Observatoire de la Côte d'Azur)՝ ստեղծվել է 1988 թվականին, երկու աստղադիտարանների միաձուլման արդյունքում.
Գիտական գործունեություն
Աստղադիտարանի գիտական գործունեությունը կարելի է բաժանել չորս ուղղությունների. Ներկայումս աստղադիտարանը ղեկավարում է Ժակ Կոլին (M. Jacques Colin)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Ֆրանսիայում
Լիցանելո
Լիցանելո (Lizzanello), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Լեչե գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 10 609 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 406 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 25 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 73023, հեռախոսային կոդ՝ +39 0832։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Համաձայնության փողոց (Դոնի Ռոստով)
Համաձայնության փողոց (Улица Согласия), փողոց Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի կենտրոնում։ Ոչ մեծ երկարությամբ և լայնությամբ երկկողմանի T-աձև փողոց է, արևմտյան և հյուսիսային մասերում բարդ տեղանքով և հետագծով։ Արևմուտքից դեպի արևելք ուղղությամբ փողոցը սկսվում է Սիվերսի պողոտայից և ավարտվում Խալտուրինի նրբանցքի մոտ։ Փողոցի փոքր մասն ունի հարավ-հյուսիս ուղղություն և Համաձայնության փողոցի հիմնական մասը միացնում է Պուշկինի փողոցին։
Պատմություն
19-րդ դարում փողոցի տեղում եղել է Գլխավոր ձորակը, որով հոսել է մի անանուն առու, որն օգտագործվել է որպես աղբավայր և կեղտաջրերի ջրանցք, այնուհետև՝ միայն որպես կեղտաջրերի ջրանցք։ Գլխավոր ձորակը, իր հերթին, գտնվել է այգիների մեջ՝ Զագորոդնայա փողոցի (ավելի ուշ՝ Սադովայա, այժմ՝ Բոլշայա Սադովայա) և Կուզնեցկայա փողոցի (այժմ՝ Պուշկինի փողոց) միջև։
Այն ժամանակ Սադովայա (Բոլշայա Սադովայա) և Կուզնեցկայա (Պուշկինի) փողոցների և նրանց հատող Նիկոլսկու (Խալտուրինի) և Դոլոմանյան նրբանցքների առաջացրած քառակուսու մեջ չկային Համաձայնության փողոցը և Եղբայրական նրբանցքը, այլ կար Վոյցեխովսկի եղբայրների այգին։ Եղբայրների միջև կնքնված համաձայնությամբ Երրորդ նրբանցքը, որն ընդհատվում էր նրանց կալվածքի առջև, որոշեցին երկարացնել այգու միջով մինչև Կուզնեցկայա փողոց։ Ընդարձակված նրբանցքը կոչեցին Եղբայրական (Բրատսկի), իսկ նորակառույց փողոցը՝ Համաձայնության (Սոգլասիյա) փողոց։ 1879 թվականին Քաղաքային դուման համաձայնեց եղբայրների առաջարկներին ։
Ներկայիս տեսքով հայտնվելու հնարավորությանը Համաձայնության փողոցը պարտական է քաղաքապետ Ա. Մ. Բայկովին, որը քաղաքը ղեկավարել է 1862-ից մինչև 1869 թվականը և 1884-ից մինչև 1889 թվականը, և որոշել է փակել Գլխավոր ձորակը ։
Արդի վիճակ
Համաձայնության փողոցը կառուցապատված է քաղաքի կենտրոնական մասում խորհրդային և հետխորհրդային շրջանի տներով՝ համայնքային-բնակարանային, գործարար և արդյունաբերական ֆոնդերով։ Փողոցի սկզբում գտնվում է Ռոստովի փորձարարական նավթայուղային «ՌԻԿՈՍ» գործարանը։ Համաձայնության փողոցի թիվ 23 տանը բացվել է Դոնի Ռոստովի Լենինյան շրջանի բազմաֆունկցիոնալ կենտրոնը ։
Հորդառատ անձրևների ժամանակ Համաձայնության փողոցի և Խալտուրինի ու Դոլոմանյան նրբանցքների խաչմերուկներում հեղեղվում են որոշ տներ և նրանց կողքին կանգնած ավտոմեքենաները ։
Հետաքրքրական փաստեր
Գլխավոր ձորակում հոսած անանուն առուն այժմ փոխարինվել է 19-րդ դարի վերջին կառուցված Գլխավոր հեղեղաջրերի հավաքիչով, որն անցնում է Համաձայնության փողոցի տակով և երկայնքով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի փողոցներ Կատեգորիա:Փողոցներ այբբենական կարգով
Թամար զբոսայգի
Թամար զբոսայգի (Tamar Park, 添馬公園), ոչ մեծ հասարակական զբոսայգի, որը գտնվում է Չինաստանի Հոնկոնգի քաղաքի Ծովակալություն կոչվող գործնական թաղամասում (Կենտրոնական և Արևմտյան շրջան)։ Զբոսայգու մակերեսը 17,6 հազար մ² է, այն զբաղեցնում է Թամար միկրոշրջանի տարածքի 80 %-ը։ Զբոսայգին հասարակության համար բացվել է 2011 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, այն գտնվում է Հոնկոնգի մշակույթի և ազատ ժամանցի դեպարտամենտի ղեկավարման տակ։ Զբոսայգին հանդիսանում է Թամարի զարգացման ծրագրի մաս (Tamar Development Project)։ Զբոսայգու շրջակայում գտնվում են կենտրոնական կառավարական գրասենյակը, օրենսդիր խորհրդի համալիրը և Հոնկոնգի ղեկավարի նստավայրը  ։
Թամար զբոսայգին գործում է շուրջօրյա և բաց է ամեն օր։ Այն առանձնանում է իր նրբագեղ պարզությամբ և «Մշտականաչ» («Perpetual Green» կամ «Land Always Green») դիզայներական ոճին բնորոշ կառուցվածքային տարրերով։ Զբոսայգուց երևում է Վիկտորիա ծովախորշի և Կուլուն թերակղզու հարավային ափի համայնապատկերը։ Գործնական և վարչական շրջանի ընդարձակ խոտածածկ տարածքները այցելուներին հնարավորություն են տալիս ազատ զբոսնել, ինչպես նաև նստել կամ պառկել բաց երկնքի տակ։ Զբոսայգում կա նաև ոչ մեծ այգի, ջրամբար, լողացող հարթակ, ամֆիթատրոն և սրճարան ։
Պատմություն
Թամարի զարգացման ծրագիրը (Tamar Development Project) հրապարակվել է Հոնկոնգի ղեկավար Դոնալդ Ցանգի կողմից։ Նա իր ուղերձում առաջարկեց 2006 թվականի ֆինանսական բյուջեում ներառել կենտրոնական կառավարական գրասենյակի, օրենսդիր խորհրդի համալիրի և Հոնկոնգի ղեկավարի գրասենյակի տեղափոխումը Թամար վարչական միկրոշրջան (Ծովակալության շրջան) ։
Բրիտանական ժամանակահատվածում այդ վայրում գտնվել է Հոնկոնգում Բրիտանական սահմանային ուժերի շտաբը, որը միավորում էր Բրիտանական բանակի, Թագավորական նավատորմիղի և Թագավորական ռազմաօդային ուժերի հրամանատարության կազմերը։ Շտաբի մոտ գտնվում էր ռազմանավերի ոչ մեծ խարսխային կայան։ Այդ վայրն անվանվել է ի պատիվ HMS Tamar բրիտանական զինվորական փոխադրամիջոցի, որը գտնվել է Հոնկոնգում 1897 թվականին և մնացել է բրիտանական գաղութում մինչև 1941 թվականի ճապոնական օկուպացիան (նավը ոչնչացվել է՝ այն բռնագրավվելուց և թշնամու կողմից օգտագործելուց խուսափելու համար) ։
1979 թվականին ռազմածովային բազայի տարածքում կառուցվել է 28 հարկանի շենք՝ Փրինս-օֆ-Ուելս-բիլդինգը (Prince of Wales Building), որում մինչև 1997 թվականը գտնվել է Հոնկոնգում բրիտանական զորքերի շտաբը, իսկ այժմ տեղակայված է Չինաստանի ազգային-ազատագրական բանակի հոնկոնգյան կայազորի շտաբը։ Շինության շուրջը գտնվել են Կենտրոնական բանակային զորանոցները, իսկ ապագա զբոսայգու և կառավարական թաղամասի հողատարածքն իրենից ներկայացնում էր ընդարձակ ամայի տարածություն, որի վրա անցկացվել են բազմամարդ միջոցառումներ (այդ թվում՝ տարբեր ցուցահանդեսներ, տոնավաճառներ, համերգներ, թատերական և կրկեսային ներկայացումներ, կինոփառատոներ) ։
2007 թվականի մարտին կառավարությունը ներկայացրեց Թամար թաղամասի վերակառուցման 4 նախագիծ, որոնք ներառում էին նաև հասարակական վայրերի ստեղծում ։ Վերջնական նախագծի հաստատումից հետո՝ 2008 թվականի փետրվարին սկսեցին կառուցողական աշխատանքները, 2011 թվականի հունվարին կառավարական համալիրը գործնականորեն պատրաստ էր, 2011 թվականի օգոստոսին փոխվարչապետ Լի Կեցյանը բացել է Կենտրոնական կառավարական գրասենյակը , իսկ նույն թվականի հոկտեմբերին զբոսայգու դռները բացվել են նաև հանրության առջև ։
Կառավարական համալիրի և Թամար զբոսայգու նախագիծը ստացել է մի շարք հեղինակավոր ճարտարապետական մրցանակներ։ Այն դարձել է 2008 թվականի դիզայնի և շինարարության մրցույթի (Design and Build Competition) հաղթող, ստացել է 2012 թվականի Skyrise Greenery Awards արծաթե պարգևը, գրավել է 2013 թվականի Հոնկոնգի ճարտարապետության դեպարտամենտի ամենամյա մրցանակը (ArchSD Award), հայտնվել է Ճարտարապետների միջազգային միության 2014 թվականի ցանկում՝ որպես «Հարմարավետ հանրային վայր», 2014 թվականին՝ Ուրբանիզացված տարածքների ամերիկյան ինստիտուտի (Urban Land Institute) կողմից, առաջադեմ փորձի համար, ստացել է գլոբալ մրցանակ ։
Կոնցեպցիա
Զբոսայգին իր բուսականությամբ գտնվում է ուշադրության կենտրոնում, իսկ ճարտարապետությունը օժանդակ դեր է խաղում, խնդիր ունենալով ընդգծել կանաչ տարածության գերակայությունը։ Կամարը («դուռ») այսպես ասած զիջում է առաջնայնությունը բնությանը և լանդշաֆտին։ Զբոսայգու «կանաչ գորգը»՝ Կենտրոնական կառավարական գրասենյակի կամարով, կապում է քաղաքը ծովախորշին։ Իր օբյեկտների (քանդակների փոքրիկ բակ, Օրենսդիր խորհրդի այգի և հրապարակ, Ամֆիթատրոն, Թամարի անկյուն) շնորհիվ, զբոսայգին հաճույք է պատճառում այցելուներին և զարդարում իրենց ազատ ժամանցը ։
Կառավարական համալիրը և զբոսայգին մարմնավորում են ձգտումը դեպի կայուն («կանաչ») աշխարհ և շրջակա միջավայրի պահպանությունը։ Թամար թաղամասը խորհրդանշում է ավելի մաքուր ապագան և երկարատև ծրագրավորումը, որը նպաստում է «կապույտ երկնքին» վերադառնալուն։ Զբոսայգու շինությունների դասավորվածությունը և ազատ տարածքները, ինչպես նաև Կենտրոնական կառավարական գրասենյակի կամարի տեսքով կառուցվածքը թույլ են տալիս, որ օդն ազատ տեղաշարժվի բլուրներից դեպի ծով, իսկ արևի ճառագայթներին թափանցել հարավային հատվածից։ Բացի սրանից ճակատային համակարգերի նորարարական դիզայնը հնարավորություն է տալիս շոշափելիորեն մեծացնել շրջակա միջավայրի կայունությունը ։
Զբոսայգու և կառավարական համալիրի դիզայնը («դիզայն մարդկանց համար») այցելուներին հնարավորություն է տալիս հանդիպել և շփվել մեկ տեղում։ Դիզայնը սկսվում է քաղաքային կառուցվածքի մասին ներկայացմամբ և միմյանց է կապում Հոնկոնգի հիմնական կանաչ գոտիները (Հոնկոնգի զբոսայգուց և Ծովակալության զբոսայգիներից մինչև մերձափնյա զբոսավայրեր)։ Այս կապը մեծացնելու նպատակով, Օրենսդրական խորհրդի համալիրը և Հոնկոնգի ղեկավարի գրասենյակը տեղակայված են զբոսայգու կողմերում՝ Կենտրոնական կառավարական գրասենյակի արևելյան և արևմտյան թևերի առանցքներին։ Այսպիսով կառավարական համալիրի բոլոր բաղադրիչները երիզավորում են զբոսայգին և շրջված են դեպի ծովափը, ինչը ստեղծում է ողջ տարածքի միատարրությունն ու ամբողջականությունը ։
Աշխարհագրություն
Թամար զբոսայգին տեղակայված է Ծովակալության կենտրոնական մասում։ Հյուսիսից զբոսայգին է և կառավարական համալիրի շինությունները, որոնք միասին կազմում են մի ամբողջական ներդաշնակություն, սահմանափակված են Վիկտորիա ծովախորշի ափի զբոսավայրով, արևելքից սահմանափակվում է «Թիմմեյ ավենյու» և «Լեգիսլեյտիվ կոնսիլ ռոուդ» փողոցներով, հարավից՝ «Կոննաուտ ռոուդ սենտրալ» և «Խարկկորտ Ռոուդ» փողոցներով, արևմուտքից՝ «Թիմվա ավենյու» փողոցով։ Միջին հատվածով Թամար զբոսայգին հատում է «Լունվո ռոուդ» փողոցը, որն անցնում է ոչ մեծ ավտոճանապարհային թունելով ։
Տրանսպորտ
Կենտրոնական կառավարական գրասենյակից հարավ տեղակայված է Հոնկոնգի մետրոպոլիտենի Ծովակալություն կայարանը (այստեղ կարելի է նստել Այլենդ և Չհյունվան ուղղությունների գնացքները)։ Մետրոյի կայարանի և կառավարական համալիրի միջև, Կոննաուտ ռոուդ սենտրալ փողոցի ներքևում հետիոտն անցում է անցկացված։ Զբոսայգուն հարող փողոցներում կան քաղաքային ավտոբուսների և միկրոավտոբուսների տարբեր երթաշրջանային ուղիներ (գլխավոր կանգառները գտնվում են Հարկորտ ռոուդ և Թիմմեյ ավենյու փողոցներում)։ Հարևան՝ Լունվույ ռոուդ փողոցում կա տաքսիների ավտոկայանատեղի ։ Կենտրոնական և Արևմտյան շրջանների զբոսավայրերով կարելի է հասնել լաստանավային կենտրոնական կառանման տեղամաս, որը տեղակայված է Միջազգային ֆինանսական կենտրոնի դիմաց ։
Բուսականություն
Նախագծի համաձայն՝ Թամար զբոսայգում, փողոցների ճամփեզրերին և կառավարական շինությունների շրջակայքում մոտ 400 ծառ կա տնկված։ Բակի շրջակայքում արձանների և շուշաններով ջրավազանի հետ (ջրավազանը ձևականորեն պատկանում է Օրենսդրական խորհրդի համալիրին) կան դեկորատիվ թփեր ։ Զբոսայգում հանդիպում են մելիազգիների տարբեր տեսակներ (այդ թվում «Chukrasia tabularis» տեսակը), մագնոլիազգիներ (Magnoliaceae) (այդ թվում Michelia chapensis) , դափնազգիներ (Lauraceae) (այդ թվում կամֆարայի ծառ և Cinnamomum burmannii) , թթազգիներ (այդ թվում Բենջամինի թզենի և մանրապտուղ թզենի, կամ չինական բանյան՝ Ficus microcarpa) , ֆիլանտազգիներ (այդ թվում «Phyllanthus myrtifolius») , բակլազգիներ (այդ թվում «Bauhinia blakeana» և «Phanera variegata»), էլեոկարպազգիներ (այդ թվում «Elaeocarpus hainanensis»), Ապոկինացեա ընտանիքի բույսեր (այդ թվում պլյումերիաներ), դավալիաազգիներ (այդ թվում «Nephrolepis auriculata»)։ Բենջամինի թզենին օգտագործվում է կանաչ (դալար) ցանկապատեր ստեղծելու համար, «Chukrasia tabularis» և «Michelia chapensis» բույսերը ծառայում են ստվերային գոտիների ստեղծման համար, սիզամարգերում ցանված է «Axonopus compressus» բուսատեսակը  ։
Զբոսայգու օբյեկտներ
Զբոսայգու բաց օբյեկտների շարքին են դասվում այգին իր ծառերով, ծաղկաթմբերի տեսք ունեցող թփերով և կանաչ ցանկապատերով, ընդարձակ սիզամարգերը («կանաչ գորգեր») նստարաններով և փակ տաղավարներով, ամֆիթատրոնը, դեկորատիվ բույսերով անկյունը, օվալաձև բետոնե «լողացող հարթակը», ջրամբարները՝ արհեստական լճակների և շատրվանների տեսքով։ Ամֆիթատրոնը նախատեսված է 240 հոգու համար և կոչված է տարբեր մշակութային, ժամանցային միջոցառումների անցկացման համար։ Զբոսայգում կան նաև մեծ պատշգամբով սրճարան, հասարակական զուգարաններ և երեխաների խնամքի համար նախատեսված սենյակներ ։
Հոնկոնգի կառավարական մի շարք հաստատությունների վարչական շինությունները, որոնք ցրված էին քաղաքով մեկ, 2011 թվականին տեղափոխվեցին Կենտրոնական կառավարական գրասենյակ։ Դրա շինարարությունը իրականացվել են հոնկոնգյան՝ Gammon Construction (որը մտնում է Jardine Matheson ընկերության մեջ) և Hip Hing Construction (այն մտնում է New World Development ընկերության մեջ) ընկերությունների կողմից։ Թամար զբոսայգին ծառայում է, որպես կապող օղակ՝ քաղաքի, Կենտրոնական կառավարական գրասենյակի և ափամերձ զբոսավայրի միջև ։
Օրենսդրական խորհրդի համալիրը բաղկացած է խորհրդի կառուցահատվածից և ավելի բարձր՝ 10 հարկանի գրասենյակային կառուցահատվածից, որին հարում է այգին և ոչ մեծ հրապարակը։ Համալիրի արտաքին և ներքին տեսքի դիզայնը խորհրդանշում է Հոնկոնգի Օրենսդրական խորհրդի անկախությունն ու թափանցիկությունը։ Համալիրը կառուցված է էներգախնայող և շրջակա միջավայրի համար անվնաս նյութերից։ Կառուցահատվածները ներառում են խորհրդի նիստերի մեծ դահլիճը՝ լրագրողների և հասարակության համար նախատեսված վերին հարկով, խորհրդի կոմիտեի բաց և փակ նիստերի համար նախատեսված հինգ կոնֆերանս դահլիճներ, լրագրողական կենտրոն, գրադարան, ախիվներ, ուսուցողական պատկերասրահներ, մանկական անկյուն և այլ ծառայողական շինություններ ։ Հոնկոնգի ղեկավարի գրասենյակը, ինչպես և կառավարական թաղամասի մնացած մասերը, իր աշխատանքները սկսել է 2011 թվականից ։
Իրադարձություններ
Թամար զբոսայգին բազմաթիվ բողոք ներկայացնող հավաքների, ցույցերի և քաղաքական հավաքների վայր է հանդիսանում։ 2014 թվականի սեպտեմբերին այստեղ են անցկացվել ուսանողական ելույթները, որոնք 2014-2015 թվականներին արագորեն վերաճեցին զանգվածային խռովությունների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոնկոնգի զբոսայգիներ
Hello Kitty
Hello Kitty (ハローキティ)`ճապոնական փոփ մշակույթի կերպար է, պատկերվում է որպես սպիտակ կատվի ցեղատեսակի ճապոնական բոբթեյլի մարդակերպ՝ գլխին կարմիր ժապավեն։ Լրիվ անվանումը Kitty White:
Ռոստոմ Աբաշիձե
Ռոստոմ Աբաշիձե (როსტომ აბაშიძე, ), վրացի խորհրդային հունահռոմեկան ոճի ըմբիշ։ Աշխարհի եռակի, ԽՍՀՄ եռակի չեմպիոն։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1962)։
Hello Kitty
Հորինվել է Sanrio (դիզայներ Յուկո Շիմիձու) ընկերության կողմից՝ 1974 թվականին և դարձել է ինքնատիպ մեմո։ Hello Kitty ապրանքանիշը, որը գրանցվել է 1976 թվականին, շատ ապրանքների համար օգտագործվում է որպես բրենդ, դարձել է նույնանուն անիմե սերիալի գլխավոր հերոսը։ Hello Kitty խաղալիքները հայտնի են Ճապոնիայում և ամբողջ աշխարհում։
Ռոստոմ Աբաշիձե
Կենսագրություն
Ծնվել է 1935 թվականի փետրվարի 23-ին Բաթում քաղաքում։
Մարզական գործունեություն
Մարզիչներ Ակակի Մամինոշվիլիի և Գեորգի Ռոսթիաշվիլիի ղեկավարությամբ 1950 թվականից սկսում է զբաղվել դասական ոճի ըմբշամարտով։ Մինչ այդ զբաղվել է լողով և ֆուտբոլով։ Հանդես է եկել կիսածանր քաշային կարգում (մինչև 97 կգ)։ 1954 թվականին լրացրել է ԽՍՀՄ սպորտի վարպետի նորման։ 1954-1963 թվականներին մասնակցել է ԽՍՀՄ առաջնություններին՝ 1957, 1960, 1962 թվականներին դառնալով չեմպիոն, իսկ 1956 և 1958 թվականներին արժանացել է բրոնզե պարգևի ։ 1956 թվականին ընդգրկվել է ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում։ 1958, 1962 և 1963 թվականներին դարձել է աշխարհի չեմպիոն։ Մասնակցել է 1964 թվականի Տոկիոյում անցկացված օլիմպիադային, սակայն, հիվանդությունից հետո չկարողանալով լիարժեք մարզական վիճակ ձեռք բերել, զբաղեցրել է ընդամենը 5-րդ տեղը։
Hello Kitty
Պատմություն
Kitty կատվիկը հորինել է ճապոնական  Sanrio խաղալիքների ընկերության սեփականատեր Սինատարո Ցուդզի 1974 թվականին։ Մի օր, նա որոշել է հնարել նոր կերպար, որը բոլորը կհավանեն ։ Երկար աշխատանքի արդյունքում  հայտնվել է իդեալական հերոս։ Այսօր  «Hello Kitty» բրենդը տարեկան բերում է ավելի քան մեկ միլիարդ դոլար եկամուտ  ։
Ռոստոմ Աբաշիձե
Մարզական գործունեություն
Օլիպիադայից հետո անցել է մարզչական աշխատանքի։ Եղել է Վրացական ԽՍՀ հունահռոմեական ըմբշամարտի հավաքականի մարզիչը։ Նրա ղեկավարությամբ հավաքականը լուրջ հաջողությունների է հասել։
Գերազանցությամբ ավարտել է Վրաստանի պետական պոլիտեխնիկական ինստիտուտի շինարարական բաժինը, ապա՝ ասպիրանտուրան։
Շինարարական և գյուղատնտեսության ջրամատակարարման ոլորտներում զբաղեցրել է ղեկավար պաշտոններ։
Hello Kitty
Պատմություն
Առաջին արտադրանքը, որը մեծ ճանաչում ձեռք բերեց սպառողների շրջանում Kitty պատկերով դրամապանակ էր։ Մինչ այդ թողարկվել են բացիկներ և այլ նմանատիպ իրեր այս պատկերով, բայց նրանք նման հաջողություն չունեցան։
Ավելի ուշ որոշվել է ընդլայնել ապրանքանիշի ազդեցության տարածքը։ 1987 թվականին  ստեղծվել է սպիտակ կատուների մի շարք պատկերներ, որոնք համապատասխանում են մեծահասակ գնորդների նախասիրություններին։
Kitty ունեցել է նաև ընտանիք՝ հայր, մայր, տատ, պապ և քույր Միմի, որը ժապավեն ունի աջ ականջի վրա, որպեսզի չշփոթեն Kitty-ի հետ։ Բացի այդ նա ընտանի կենդանիներ ունի՝  Charmmy Kitty կատվիկը, տնային խոզուկ (դա  խոզ է, ոչ թե ծովախոզուկ) Shabliu և գերմանամուկ Sugar։ Սովորաբար բոլոր տեսակի պատմությունների մեջ Kitty-ն հայտնվում է Միմիի հետ։ Kitty ունի նաև շատ ընկերներ, ոչխար Fifi, ճագար  My Melody-ը և այլն։
Այժմ թողարկվում է մի մեծ շարք տարբեր ապրանքներ  Kitty-ի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խաղալիքներ Կատեգորիա:Հորինված կատուներ
Հանգման խնդիր
Հանգման խնդիր Նախադասության երկրորդական անդամ բայական անդամի լրացում, անուղղակի խնդիր։ Հանգման անուղղակի խնդիրը ցույց է տալիս այն առարկան, որին հանգում է գործողությունը։
Հանգման անուղղակի խնդրի արտահայտությունը
Հանգման խնդիրը պատասխանում է ու՞մ, ինչի՞/ն/, ու՞մ վրա, ու՞մ դեմ, ինչի՞ դեմ, ընդդեմ ու՞մ, ընդդեմ ինչի՞, ու՞մ հանդեպ, ինչի՞ հանդեպ, ու՞մ հետ հարցերին ։ Արտահայտվում է ՝
Այլ կիրառություններ
Հանգման խնդիրը լրացնում է չեզոք սեռի բայերին, մի շարք բաղադրյալ ստորոգյալների, երբեմն զգացական ձայնարկությունների/ ամո՜թ, վա՜յ, թու՜/, որոշ վերաբերականների/ երանի՜, ափսո՜ս, ավա՜ղ/․ Երանի՜հոգով հարուստներին։
Մոնժարդեն
Մոնժարդեն (Montjardin), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 102 մարդ, բնակչության խտությունը` 7.23 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 14.11 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 660 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 165 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 37 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Մելիսա Փոնզիո
Մելիսա Փոնզիո (Melissa Ponzio, )՝ ամերիկացի դերասանուհի։ Փոնզիոն ծնվել է Նյու Յորքում և սովորել է Ջորջիա նահանգի համալսարանում։ Փոնզիոն առավել հայտնի է շնորհիվ «Army Wives» (2007-2009) և «Պատանի գայլը» (MTV, սկսած 2011 թվականից) հեռուստասերիալներում կատարած երկրորդական դերերի։ «Պատանի գայլը» հեռուստասերալում նա խաղում է գլխավոր հերոսի մոր դերը ։ 2013 թվականին Փոնզիոն կատարել է Կարենի դերը «Քայլող մեռյալները» հեռուստասերիալի 3-րդ և 4-րդ եթերաշրջաններում ։ 2014 թվականին նա միացավ «Chicago Fire» հեռուոստասերիալին, որտեղ խաղում է Դոննա Ռոմինսի դերը։
Մոնժարդեն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մելիսա Փոնզիո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Մուշիրա Խաթաբ
Մուշիրա Խաթաբ (مشــيرة محـمود خطـاب, ), եգիպտացի իրավապաշտպան և հասարակական գործիչ, նախկին քաղաքական գործիչ և դիվանագետ ։ 2009-2011 թվականներին զբաղեցրել է Եգիպտոսի ընտանեկան և բնակչության գործերով նախարարի պաշտոնը։ Նախքան նախարար նշանակվելն աշխատել է որպես արտաքին գործերի նախարարի օգնական միջազգային-մշակութային կապերի գծով։ Ղեկավարել է Մանկության և մայրության ազգային խորհուրդը՝ Եգիպտոսում երեխաների ու կանանց գործով ազգային ամենաբարձր օրգանը։
Որպես դեսպան Եգիպտոսը ներկայացրել է Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում, Չեխոսլովակիայում, իսկ այնուհետև նոր ձևավորված Չեխիայի և Սլովակիայի Հանրապետություններում։ Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության ԱԳՆ կազմում դիվանագիտական ծառայություն է կատարել Ավստրալիայում, Հունգարիայում, Ավստրիայում, ինպես նաև ՄԱԿ-ի ժնևյան և Վիեննայի դիվանագիտական ներկայացուցչություններում։ Միջազգային հանրությանը քաջ հայտնի է որպես մարդու իրավունքների ակտիվիստ և մարտիկ, մասնավորապես պաշտպանել է երեխաների ու կանանց իրավունքները, եղել է ՄԱԿ-ի երեխաների իրավունքների կոմիտեի նախկին նախագահ։
2016 թվականի հուլիսի 19-ին Եգիպտոսի վարչապետ Շերիֆ Իսմայիլը Մուշիրա Խաթաբին ներկայացրել է որպես ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր տնօրենի՝ 2017 թվականի ընտրությունների պաշտոնական թեկնածու ։
Կրթություն
Մուշիրա Խաթաբը Կահիրեի համալսարանում արժանացել է փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան (Ph.D): Պաշտպանել է ատենախոսություն «Երեխաների իրավունքների մասին կոնվենցիայի իրագործման ընդհանուր միջոցառումները` եգիպտական հեռանկարները»։
Արվեստի մագիստրոսի կոչում ստացել է Չափել Հիլլի Հյուսիսային Կարոլինա համալսարանի (University of North Carolina at Chapel Hill, USA) միջազգային հարաբերություններ բաժնում։
Արվեստի բակալավրի աստիճան ստացել է Կահիրեի համալսարանի (Եգիպտոս) քաղաքական և տնտեսական գիտությունների ֆակուլտետում։
Դիվանագիտական կարիերա
Նելսոն Մանդելայի նախագահության օրոք Եգիպտոսը Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում ներկայացնող առաջին դեսպանն է։ Դաշնային պետության խաղաղ փլուզման ժամանակ եղել է Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության դեսպանը Չեխոսլովակիայում, իսկ հետագայում միաժամանակ Չեխիայի և Սլովակիայի Հանրապետություններում։ Դիվանագիտական իր կարիերան ավարտել է որպես արտաքին գործերի նախարարի օգնական միջազգային-մշակութային կապերի գծով։ Դիվանագիտական առաքելություն է կատարել Բուդապեշտում, Վիեննայում և Մելբուրնում։ Աշխատել է ՄԱԿ-ի նյույորքյան և ՄԱԿ-ի Արդյունաբերական զարգացման կազմակերպության՝ Վիեննայում գտնվող կենտրոնակայաններում։
Նախարարի կարիերա
2009 թվականի մարտից մինչև 2011 թվականի փետրվարը Մուշիրա Խաթաբը զբաղեցրել է Եգիպտոսի ընտանեկան և բնակչության գործերով նախարարի պաշտոնը ։
2005-2011 թվականներին եղել է Երեխայի իրավունքների միջազգային բյուրոյի (International Bureau for Children’s Rights, «IBCR») փոխնախագահ, այդ ոչ կառավարական կազմակերպությունը տեղակայված է Մոնրեալում (Կանադա)։
Մերձավոր Արևելքի ու Հյուսիսային Աֆրիկայի երկրները (MENA) ներկայացրել է «Երեխաների օգնության գիծ» (Child Helpline International) միջազգային կազմակերպության կառավարման խորհրդում։