cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Ֆրանս-պրուսական պատերազմ
1870 թվականի հուլիսի 19-ին սկսվեց Ֆրանս-պրուսական պատերազմը։ Այն հանգեցնելու էր Ֆրանսիական երկրորդ կայսրության անկմանը։ Ինչպես Դանիայի և Ավստրիայի հետ նախորդ հակամարտությունների ընթացքում, այնպես էլ այս պատերազմի ընթացքում Ֆրիդրիխն ակտիվորեն հանդես էր գալիս ֆրանսիացիների դեմ։ Նա ղեկավարում էր 3-րդ գերմանական բանակը և վճռորոշ դերակատարում է ունեցել Վիսեմբուրգի (1870 թվականի օգոստոսի 4-ին) և Վյորթի (1870 թվականի օգոստոսի 6-ին) մարտերում, ինչպես նաև Փարիզի պաշարման ժամանակ Սեդանի տխրահռչակ ճակատամարտում (1870 թվականի սեպտեմբերի 1-ին)։ Նախանձելով թագաժառանգի ռազմական հաջողություններին` Բիսմարկը փորձում էր վարկաբեկել նրա հեղինակությունը։ Կանցլերն օգտագործեց 3-րդ գերմանական բանակի Փարիզ ժամանման ուշացումը, որպեսզի մեղադրի թագաժառանգին, որ մոր և կնոջ ճնշման տակ նա փորձել է պաշտպանել Ֆրանսիան։ Պաշտոնական ընթրիքի ժամանակ Բիսմարկը մեղադրում էր Թագուհուն և Թագադիր Արքայադստերը թունդ ֆրանկոմետ լինելու մեջ։ Այս միջադեպը շուտով հայտնվեց թերթերում ։
Վիրավոր զինվորների նկատմամբ Վիկտորյայի նվիրվածությունը ոչ մի կերպ չի արտահայտվել գերմանական։ Համբուրգում թագադիր արքայադուստրը կառուցել է զինվորական հոսպիտալ և այն աշխատեցրել է գումար չխնայելով։ Ինչպես նաև այցելել է Վիսբադենի, Բիբերախի, Բինգենի, Բինգերբրյուխի, Ռյուդեսհայմի և Մայնցի վիրավորներին։ Սակայն նրան մեղադրել են, թե կատարում է գործառույթներ, որոնք որպես կանոն Թագուհուն են վերաբերվում` առաջացնելով Վիկտորյայի ազգականների զայրույթը։ Վերջապես, Ուիլյամ I-ը նրան հրամայել է կանգնեցնել «ողորմածության թատրոնը» ու վերադառնալ Բեռլին, որ ներկայացնի կայսերական ընտանիքը։
Գերմանական Կայսրության հռչակում
1871 թվականի հունվարի 18-ին (1701 թվականից Հոհենցոլերների արքայատոհմի գահակալության տարելիցն է) Հյուսիս-գերմանական Համադաշնության և Հարավային Գերմանիայի (Բավարիա, Բադեն, Վյուրտեմբերգ և Հեսսեն Դարմշտադ) արքայազները Վերսալի հայելապատ դահլիճում Վիլհելմ I-ին հռչակեցին Գերմանիայի ժառանգական կայսր (Դոյչեր Կայզեր), մեծարելով որպես` Կայսերական և Արքայական Մեծություն (Kaiserliche und Königliche Majestät)։ Այնուհետև նրանք խորհրդանշական ձևով միավորեցին իրենց պետությունները նոր` Գերմանական Կայսրության մեջ։ Ֆրիդրիխը և Վիկտորյան դարձան Գերմանիայի թագաժառանգ ու Գերմանիայի թագադիր արքայադուստր Կայսերական և Նորին Արքայական Մեծություն (aiserliche und Königliche Hoheit) դիմելաձևով, իսկ Օտտո ֆոն Բիսմարկը նշանակվեց Կայսերական կանցլեր ։
Հետագայում Հարավային Գերմանիայի կաթոլիկ պետությունները, որոնք նախկինում Պրուսիայի հետ կապված էին զոլվերեյնով (ՄՄ-Zollverein), պաշտոնապես ընդգրկվեցին միասնական Գերմանիայի մեջ Վերսալի (1871 փետրվարի 26) և Ֆրանկֆուրտի (1871 մայիսի 10) պայմանագրերով ։
Կրթված արքայադուստր
Կրոնպրինց արքայազնը նշանակվեց «Թագավորական թանգարանների համադրող» (Curator of the Royal Museums), գործ, որը որոշակի ոգևորություն է առաջացրել նրա կնոջ մոտ։ Վիկտորյան Գերմանիա ժամանելուց հետո շարունակում էր ինտելեկտուալ կրթությունը` հետևելով հոր խորհրդին։ Նա կարդում էր Գյոթե, Լեսսինգ, Հայնե և Ստյուարտ Միլ և ամուսնու հետ միասին հաճախակի լինում էր ինտելեկտուալ հասարակության մեջ։ Գրող Գուստավ Ֆրեյթագն արքայական զույգի մտերիմներից էր, իսկ Գուստավ ցու Պուտլիցը որոշ ժամանակով եղել է Ֆրիդրիխի չեմբերլեն (թագավորական արքունիքի կառավարիչ)։ Չնայած թագուհի Վիկտորյայի վրդովմունքին` Վիկին հետաքրքրվում էր Դարվինի էվոլյուցիայի տեսությամբ և բրիտանացի երկրաբան Լայելի գաղափարներով ։ Գերմանացի աստղագետ Ֆյորսթերի տեղեկություններից հայտնի է, որ Վիկտորյան հաճախակի լինում էր Բեռլինի աստղադիտարանում, հետաքրքրվում էր աստղագետի աստղագիտական աշխատանքներով և «Գերմանիայի բարոյագիտական ընկերության» զարգացմամբ ։ Ձգտելով հասկանալ սոցիալիզմի սկզբունքները, նա կարդում էր Կարլ Մարքսի աշխատությունները և ամուսնուն կոչ էր անում հաճախել կոմսուհի Մարիա ֆոն Շլեյնիցի սրահ. մի վայր, որը հայտնի է եղել, որպես Բիսմարկի ընդդիմախոսների հանդիպման վայր ։
Հակասեմիտականություն
Ի տարբերություն իր շատ ժամանակակիցների, Վիկտորյան և Ֆրիդրիխը մերժել են հակասեմիտականությունը։ Իր մորը գրած նամակում թագադիր արքայադուստրը խիստ քննադատել է Ռիխարդ Վագների «Das Judenthum in der Musik» (Հուդաիզմը երաժշտությունում) էսսեն. Վագներին նա համարում էր անհեթեթ ու անարդար ։ Ինչ վերաբերում է Ֆրիդրիխին, ապա նա բացահայտ հրապարակավ այցելում էր սինագոգներ, թեև Գերմանիայում արդեն սկսվել էին հրեաների դեմ ատելության դրսևորումները, հատկապես 1880-ական թվականների սկզբին ։ 1880-1881 թվականներին սկսվել էր գերմանական հրեաների ազատագրման դեմ Ֆյոլկիշեի շարժումը,  որը գլխավորում էր լյութերական հովիվ  Ադոլֆ Ստոեկերը և պատմաբան Հենրիխ ֆոն Տրեիչկեն, որը հանգեցրեց նրան, որ քառորդ միլիոն գերմանացիներ ստորագրեցին խնդրագիր, որով կառավարությանը խնդրում էին արգելել բոլոր հրեաների ներգաղթը և հրեաներին արգելել պետական պաշտոններ զբաղեցնել, ուսուցիչներ աշխատել և համալսարաններ հաճախել։ Սա միայն նախերգանքն էր Ֆյոլկիշի ակտիվիստների վերջնական նպատակի` հրեաներին գերմանական քաղաքացիությունից զրկելու ։
Ստոեկերը և Տրեիչկեն, երկուսն էլ շատ հեղինակավոր և խիստ հարգված մարդիկ էին Գերմանիայում և նրանց հակասեմիտական արշավը մեծ աջակցության արժանացավ պրուսական բանակի սպայական կազմի, ուսանողների և պալատականների կողմից, բայց թագադիր արքայադուստր Վիկտորյան անվախ հարձակվում էր հակասեմական առաջնորդների վրա, գրելով, որ «Տրեիչկեն և նրա կողմնակիցներն ամենավտանգավոր խելագարներ են»։ Մեկ այլ նամակում Վիկտորյան ենթադրություն է արել, որ Ստոեկերը և նրա հետևորդները խելագարներ են, քանի որ նրանց ասածների մեծ մասը խելքին մոտիկ բաներ չեն։ Մեկ ուրիշ նամակում թագադիր արքայադուստրը գրել է, որ ինքն ամաչում է իր որդեգրած երկրից, որտեղ Ստոեկերը և Տրեիչկեն «այդպես դաժանորեն են վարվում այլ հավատքի և այլ ազգի այն մարդկանց նկատմամբ, ովքեր դարձել են մեր ժողովրդի անբաժանելի մասը (և ոչ վատ)»։
1880 թվականին Վիկտորյան և նրա ամուսինը (վերջինս պրուսական ֆելդմարշալի համազգեստ հագած) ներկա են գտնվել Բեռլինի սինագոգում ժամասացությանը, որպես աջակցություն Գերմանիայի հրեաներին, ովքեր հայտնվել էին սպառնալիքի տակ, որը Վիկտորյան անվանել է Տրեիչկեի «խայտառակ» հարձակումներ։
1881 թվականին թագաժառանգն ու թագադիր արքայադուստրը ներկա են եղել Վիսբադենի սինագոգի ժամասացությանը, «ցույց տալու, թե ինչպիսին են մեր համոզմունքները», հենց այն ժամանակ, երբ ռեյխսթագը սկսել էր քննարկել հրեական հարցը։ Թագադիր արքայադստեր մայրը` Թագուհի Վիկտորյան հպարտանալով իր դստեր և փեսայի բոլոր ջանքերով, որոնք ուղղված էին Ֆյոկլիշի քարոզարշավը կանգնեցնելուն, նամակով դիմել է Ֆրիդրիխին ասելով, որ նա ուրախ է, որ իր դուստրը ամուսնացել է նրա նման մարդու հետ, ով պատրաստ է հրեաների իրավունքները պաշտպանել ։ Ինչպես Կրոնպրինցենփալասում, այնպես էլ Պոտսդամի Նոր պալատում թագադիր ամուսինները ընդունելություններ էին կատարում բազմաթիվ հասարակ մարդկանց համար, այդ թվում` հրեա անհատների, ինչն անխուսափելիորեն առաջացրնում էր կայսեր և պալատականների դժգոհությունը։ Հյուրերի թվում էին բժիշկներ Հերման ֆոն Հելհոլցը և Ռուդոլֆ Վիրխովը, փիլիսոփա Էդուարդ Ցելլերը և պատմաբան Հանս Դելբրյուկը ։
Ռեակցիոն և անտիսեմիտ ֆելդմարշալ Ալֆրեդ ֆոն Վալդերզրեեն այնպես էր սարսափում Ֆրիդրիխի կայսր դառնալու և Վիկտորյայի կայսրուհի դառնալու հեռանկարից, որ ծրագրել էր ռազմական պետական հեղաշրջում իրականացնել։ Ֆրիդրիխի գահ բարձրանալու դեպքում ֆելդմարշալը պլանավորում էր նրան տապալել հօգուտ իր որդու ՝ արքայազն Վիլհելմի, Վիկտորյային Մեծ Բրիտանիա արտաքսել և մահապատժի ենթարկել, եթե նա երբևէ վերադառնա Գերմանիա։ Ի վերջո նա նպատակ ուներ հասնել ռեյխսթագի համընդհանուր ընտրական իրավունքին և Գերմանիային ստիպել «կանխարգելիչ» պատերազմ սկսել Ֆրանսիայի, Ավստրիայի, Ռուսաստանի դեմ (այն փաստը, որ Գերմանիան վերջին երկու պետությունների դաշնակիցն էր կարևոր չէր Վալդերզեեի համար) ։ Միայն այն փաստն է կանգնեցրել Վալդերզրեեին հեղաշրջման իր ծրագրերը շարունակելուց, որ Ֆրիդրիխը, երբ 1888 թվականին կայսր դարձավ, արդեն մահանում էր քաղցկեղից։
Մեծ ընտանիքի մայր
Վիկտորյայի ավագ որդին` Վիլհելմը տարբեր բուժումների միջով է անցել իր ապաճած ձեռքը վերականգնելու համար։ Պարբերաբար կիրառվում էին տարօրինակ մեթոդներ, ինչպես օրինակ, այսպես կոչված «կենդանական բաղնիքները», երբ ձեռքն ընկղմում էին վերջերս սպանված ճագարի փորոտիքի մեջ ։ Բացի այդ, Վիլհելմը նաև ենթարկվել է էլեկտրաջղաձգային թերապիայի` փորձելով կենդանացնել ձախ ձեռքով դեպի պարանոց գնացող նյարդերը, ինչպես նաև նրան թույլ չէին տալիս գլուխը մի կողմի վրա թեքել ։
Վիկտորյայի համար որդու հաշմանդամությունը խայտառակություն էր։ Նրա նամակներն ու օրագրերը ցույց են տալիս նրա վիշտը իր որդու ձեռքի համար և նրա մեղավորության զգացումը, որ երեխան հաշմանդամ է ծնվել։ 1860 թվականին ծնողներին այցի ժամանակ թագադիր արքայադուստրն իր ավագ որդու մասին գրել է.
Ադրբեջանի Երգի պետական թատրոն
Ռաշիդ Բեհբութովի անվան Ադրբեջանի Երգի պետական թատրոն (Rəşid Behbudov adına Azərbaycan Dövlət Mahnı Teatrı)՝ Ադրբեջանի թատրոնի պատմության մեջ առաջին երգի թատրոնը։ Թատրոնը կոչվում է ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Ռաշիդ Բեհբութովի անունով ։
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Մեծ ընտանիքի մայր
1863 թվականին Վիկտորյան և Ֆրիդրիխը մի տնակ գնեցին Բորնշտեդում, որպեսզի իրենց երեխաները կարողանան մեծանալ այնպիսի միջավայրում, որը նման է Անգլիայի Օսբորն հաուսի միջավայրին։ Սակայն, ժառանգների նկատմամբ Վիկտորյայի ազդեցությունը կարևոր սահմանափակում ուներ. ինչպես բոլոր Հոհենցոլերները, նրա որդիները նույնպես դեռ վաղ տարիքից զինվորական պատրաստություն էին ստացել։ Թագադիր արքայադուստրն անհանգստանում էր, որ նման կրթությունը կարող է խաթարել նրանց արժեքային համակարգը ։
Ադրբեջանի Երգի պետական թատրոն
Թատրոնի պատմությունը
Ադրբեջանի Երգի պետական թատրոնը հիմնադրվել է 1968 թվականին ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Ռաշիդ Բեհբութովի կողմից ։ Թատրոնը գտնվում է Բաքվի Ռաշիդ Բեհբութով, 12 հասցեում ։ Թատրոնի ռեպերտուարները բաղկացած են այնպիսի կոմպոզիտորների երաժշտություններից, ինչպիսիք են `Ուզեիր Հաջիբեկովը, Կարա Կարաևը, Ֆիքրեթ Ամիրովը, Ջահանգիր Ջահանգիրովը, Թոֆիկ Կուլիևը, Փոլադ Բյուլբյուլօղլին, Ֆաիկ Սուջադդինովը և ուրիշներ կոմպոզիտորներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թատրոններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ադրբեջանի թատրոններ
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Մեծ ընտանիքի մայր
Ցանկանալով իրենց երեխաներին լավագույն կրթություն տալ, Վիկտորյան և նրա ամուսինը այս խնդիրը վստահել էին լուսավոր, բայց խիստ կալվինիստ բանասեր Գեորգ Էռնեստ Հինզփեթերին։ Ըստ ընդհանուր կարծիքի, լիբերալ Հինզփեթերը, ըստ էության, համոզված պահպանողական էր, ով Վիլհելմին և Հենրիին խիստ և պուրիտանական դաստիարակություն է տվել` առանց գովասանքի կամ խրախուսման։ Կրթությունն ավարտելու համար արքայազներն ուղարկվեցին Կասսելի դպրոց, չնայած թագավորի և արքունիքի դիմադրությանը։ Վերջապես, Վիլհելմն ընդունվեց Բոննի համալսարան, իսկ նրա կրտսեր եղբայրը, որը չի ցուցաբերել նույն ինտելեկտուալ ընդունակությունները, 16 տարեկանում ուղարկվեց նավատորմ։ Երեխաների կրթությունը թույլ չի տվել, որպեսզի նրանք դառնա բաց և լիբերալ գործիչներ, ինչպիսին կցանկանային տեսնել ծնողները ։
Այն ժամանակ, երբ երկու ավագ որդիները մոտ էին չափահասության տարիքին, Վիկտորյան և՛ս մեկ հարված ստացավ. 1879 թվականի մարտի 27-ին դիֆտերիայից մահացավ նրա 11-ամյա որդին` Վալդեմարը ։ Սիգիզմունդի մահից հետո դեռևս ուշքի չեկած թագադիր արքայադուստրն ուժասպառ էր եղել ևս մեկ երեխայի կորստով, առավել ևս, որ նա մահացել էր նույն հիվանդությունից, ինչից իր քույրը` Հեսսենի Մեծ դքսունի Ալիսան և իր զարմուհին` արքայադուստր Մարիան, ընդամենը մի քանի ամիս առաջ։ Վիկտորյան, սակայն, փորձում էր իր տառապանքները գաղտնի պահել, քանի որ, ամուսնուց բացի, ընտանիքի որևէ այլ անդամ պատրաստ չէր մխիթարել իրեն ։
Եթե նրա որդիները լուրջ անհանգստության տեղիք էին տալիս, ապա Վիկտորյայի դստրերը որպես կանոն խնդիրներ չէին առաջացնում։ Միակ բացառություն էր Շառլոտան` արքայադուստրերից ավագը։ Աղջիկը դանդաղ էր աճում և դժվար սովորում, նա դեռ մանկուց կատաղության պարբերաբար կրկնվող նոպաների հակում ուներ։ Մեծանալով, նրա առողջությունը զգայուն էր դարձել և, ի լրումն իր կամակոր անհատականության, նա նաև դյուրագրգիռ էր դարձել։ Այսօր, որոշ պատմաբաններ (օրինակ, Ջոն Չ. Ջ Ռյոհլը,  Մարտին Ուարենը և Դևիդ Հանթը) այն տեսակետն են պաշտպանում, թե Շառլոտը տառապում էր պորֆիրիայով, ինչպես իր մորական նախնին` Մեծ Բրիտանիայի թագավոր Գեորգ III-ը։ Սա կարող էր բացատրել ստամոքսաաղիքային տրակտի խանգարումները, միգրենը և նյարդային ճգնաժամերը, որոնք տանջել են արքայադստերը։ Նույն պատմաբանները կարծում են, որ գլխացավերը և մաշկային ցանը, որ Վիկտորյան բուժում էր մորֆինի դոզայով, նույնպես պորֆիրիայի հետևանք էին, թեև ավելի թույլ տեսակի էին, քան Շառլոտայինը ։
Ամուսնական նախագծեր. հակադրությունների աղբյուրներ
Երեխաների չափահաս դառնալուն պես, Վիկտորյան սկսեց նրանց համապատասխան փեսացուներ փնտրել։ 1878 թվականին Շառլոտան ամուսնացավ հայրական գծով իր զարմիկի որդու Սաքսեն Մայնինգենի ժառանգական արքայազն Բերնարդի հետ, ինչը հիացրեց Բեռլինի արքունիքին։ Երեք տարի անց Վիկտորյան սկսեց բանակցություններ վարել, որպեսզի Վիլհելմին ամուսնացնի Շլեզվիգ Հոլշթայնի արքայադուստր Ավգուստայի հետ, վրդովմունք առաջացնելով Գերմանիայի պահպանողական շրջանակներում։ Կանցլեր Բիսմարկը քննադատում էր այդ նախաձեռնութունը, քանի որ արքայադուստրը մի ընտանիքից էր, որը 1864 թվականին գահընկեց էր արվել Պրուսիայի կողմից Շլեզվիգ Հոլշթայնի դքսությունը բռնազավթելուց հետո։ Ինչ վերաբերում է Հոհենցոլերներին, նրանք Ավգուստա Վիկտորյային արժանի չէին համարում գերմանական Կայսրության ժառանգի հետ ամուսնանալու համար, քանի որ նրա ընտանիքն ավելի ցածր դասի էր պատկանում։ Մի քանի ամիս բանակցություններից հետո Վիկտորյան հասավ իր նպատակին, բայց շուտով հիասթափվեց, երբ հասկացավ, որ իր հարսն այն լիբերալ անհատականությունը չէ, ինչպիսին թվում էր ։
Իր դուստր Վիկտորյայի ամուսնական պլաններն իրականացնելու հարցում Թագադիր արքայադուստրն այնքան էլ հաջողություն չունեցավ։ 1881 թվականին դուստրը սիրահարվել էր Բուլղարիայի արքայազն Ալեքսանդր I -ին և արքայադստեր մայրը փորձում էր նշանադրության թույլտվություն ստանալ կայսրից։ Չնայած սուվերեն լինելուն, բուլղարական արքայազնը մորգանատիկ ամուսնության պտուղ էր, որի հետևանքով նա ստորադաս դիրքում էր Հոհենցոլերների տան առջև։ Բացի այդ, Բուլղարիայի իր իշխանությունում Ալեքսանդրի վարած քաղաքականությունը սաստիկ դուր չէր գալիս Պրուսիայի ավանդական դաշնակից Ռուսաստանին։ Բիսմարկը մտավախություն ուներ, որ Ռուսաստանի կայսր Ալեքսանդր II-ի հակառակորդի հետ գերմանական արքայադստեր ամուսնական կապը հարված կլիներ Երեք միապետերի լիգային, այսինքն` Ավստրո-գերմանա-ռուսական միությանը։ Միևնույն ժամանակ, կանցլերը, ստացել էր այդ միության մասին Վիլհելմ I-ի անհամաձայնությունը, ի մեծ հիասթափություն Վիկտորյայի և Ֆրիդրիխի ։
Այս նոր հակամարտությունը հոր և որդու միջև հանգեցրեց նրան, որը պաշտոնական արարողությունների և կարևոր իրադարձությունների ժամանակ կայսրը թագաժառանգին փոխարինեց արքայազն Վիլհելմով։ Իսկ մի քանի այլ դեպքերում Վիլհելմ I-ի թոռն է ներկայացրել Բեռլինի արքունիքը արտերկրում ։
Վիլհելմ I-ի հոգեվարք և Ֆրիդրիխի հիվանդություն
1887 թվականին 90-ամյա Վիլհելմ I-ի առողջությունը կտրուկ վատացել էր, ինչը վկայում էր, որ գահի իրավահաջորդությունը մոտ էր։ Սակայն թագաժառանգը նույնպես հիվանդ էր և վիճակը գնալով ավելի վատանում էր, բժիշկներն ասել էին, որ նա կոկորդի քաղցկեղ ունի։ Կասկածները հաստատելու նպատակով Ֆրիդրիխը բուժզննման ենթարկվեց բրիտանացի բժիշկ Մորել Մաքենզիի կողմից, որը բիոպսիայից հետո հիվանդության որևէ նշան չհայտնաբերեց ։
1887 թվականի հունիսին բժիշկների համաձայնությամբ Ֆրիդրիխը կնոջ հետ մեկնեց Մեծ Բրիտանիա` «Վիկտորյա թագուհու ոսկե հոբելյանին» մասնակցելու։ Այս ուղևորության ժամանակ զույգն իր հետ երեք արկղ անձնական փաստաթղթեր տարավ Վինձոր ամրոց։ Դրանք փաստաթղթեր էին, որոնք ամուսինները ցանկանում էին հեռու պահել Բիսմարկի և Հոհենցոլերների աչքերից ։ Միշտ ձգտելով վնաս պատճառել թագաժառանգին, Կայսերական կանցլերը շարունակ դավեր էր նյութում Վիկտորյայի դեմ։ Թագավորական արքունիքի կառավարիչ Հյուգո ֆոն Ռադոլինսկիի և նկարիչ Գեց դը Սեկենդորֆի օգնությամբ նա փորձեց վերջնական զեկույց պատրաստել ընդդեմ թագադիր արքայադստեր  ։ Քանի որ թագաժառանգի առողջությունը չէր բարելավվում, Մաքենզին նրան խորհուրդ տվեց Իտալիա մեկնել` բուժման կուրս անցնելու։ 1887 թվականի սեպտեմբերին Ֆրիդրիխը և Վիկտորյան մեկնեցին Սան-Ռեմո։ Այդ կապակցությամբ Բեռլինում վրդովված էին, քանի որ, չնայած կայսեր առողջության վատթարացումը շարունակվում էր, ամուսինները մայրաքաղաք չէին վերադառնում։ Նոյեմբերի սկզբին, Ֆրիդրիխն ամբողջությամբ զրկվել էր խոսելու ունակությունից և Վիկտորյան գերմանացի բժիշկներին հրավիրեց Սան Ռեմո` հետագա հետազոտությունների համար։ Ի վերջո, նրա մոտ ախտորոշվել էր չարորակ ուռուցք, և միակ հնարավոր բուժումը կերակրափողի (larynx) հեռացումն էր, որից թագաժառանգը հրաժարվեց ։ Վիկտորյան աջակցեց ամուսնուն այդ որոշման մեջ, ինչը որդու՝ Վիլհելմի հետ լուրջ վիճաբանության պատճառ հանդիսացավ։ Վիլհելմը նախօրեին ժամանել էր Իտալիա և մորը մեղադրում էր Ֆրիդրիխի հիվանդությամբ ուրախանալու մեջ ։
Վիլհելմ I-ի տառապանքը մի քանի ամիս շարունակվեց Բեռլինում, և 1888 թվականի մարտի 9-ին Գերմանիայի առաջին Կայսրը վերջապես մահացավ։ Նրա որդին ժառանգեց գահը` որպես Պրուսիայի թագավոր և Գերմանիայի կայսր, անվանակոչվելով Ֆրիդրիխ III։
99 օր կայսրուհի
Կայսր դառնալուց անմիջապես հետո Ֆրիդրիխ III-ն իր կնոջը նշանակեց Սև Արծիվ շքանշանի Տիկին, որը բարձրագույն ասպետական շքանշան է Պրուսիայի թագավորությունում։ Սակայն Բեռլին վերադառնալուց հետո նոր կայսրուհու համար պարզ է դարձել, որ ինքը և իր ամուսինը իրականում ընդամենը «ստվերներ են, որոնք պատրաստվում են փոխարինել Վիլհելմին» ։
Լուրջ հիվանդ լինելով Ֆրիդրիխ III-ը սահմանափակել էր իր քաղաքական գործողությունները որոշ խորհրդանշական միջոցառումներով, ինչպիսիք են` բոլոր քաղաքական բանտարկյալների համաներման հայտարարումը և ներքին գործերի նախարար` հետադիմական հայացքների տեր Փութկամերի հրաժարականը։ Նա նաև Սև Արծիվ շքանշանով պարգևատրել էր տարբեր մարդկանց, ովքեր սատարել և խորհուրդներ էին տվել իրեն, երբ ինքը դեռ թագաժառանգ էր, ինչպես օրինակ, արդարադատության նախարար Ֆրիդբերգին և Ֆրանկֆուրտի խորհրդարանի նախագահ Սիմսոնին ։
Վիկտորյան փորձեց օգտվել կայսրուհու իր նոր կարգավիճակից, որպեսզի նպաստի Բուլղարիայի արքայազն Ալեքսանդր I-ի հետ իր դստեր Վիկտորյայի ամուսնությանը (որը 1886 թվականից դադարեցրել էր)։ Սակայն, հաշվի առնելով այդ ծրագրի հետ կապված դժվարությունները, նա դստերը խորհուրդ տվեց հրաժարվել այդ ամուսնությունից ։
Ֆրիդրիխ III-ի մահ և հետևանքներ
Հետագա շաբաթների ընթացքում Վիլհելմ II-ն իսկական զտում իրականացրեց Ֆրիդրիխ III-ի և Վիկտորյայի մտերիմ բոլոր հիմնարկների և մարդկանց շրջանում։ Խուզարկություն եղավ իրավաբան Ֆրանց ֆոն Ռոջենբախի տանը, ոստիկանության կողմից հարցաքննվեց Վիկտորյայի նախկին անձնական քարտուղարի` Էռնստ ֆոն Ստոկմարի այրին, պետական դավաճանության մեջ մեղադրվեց Գեֆչկենը` Ֆրիդրիխ III-ի երկար տարիների խորհրդականը` հանգուցյալ կայսեր օրագրից հատվածներ հրապարակելու համար։ Վերջապես, արդարադատության նախարարի պաշտոնից ազատվեց Հենրիխ ֆոն Ֆրիդբերգը ։
Նոր տան փնտրում
Այրիանալուց հետո Վիկին ստիպված էր հեռանալ Պոտսդամի Նոր պալատից, քանի որ նոր Կայսր Վիլհելմ II-ն այն ուզում էր իր բնակության նստավայրը դարձնել։ Չկարողանալով Սան Սուսիում բնակվել, Վիկտորյան անշարժ գույք գնեց Նասսաուի հին դքսության Կրոնբերգ իմ Թաունուսում (Kronberg im Taunus)։ Վիկին այնտեղ ամրոց կառուցեց, որն ի պատիվ իր ամուսնու կոչեց Ֆրիդրիխշոֆ։ Հարուստ դքսուհի Գալիերայի մահից հետո մի քանի միլիոն մարկ ժառանգություն ստանալով, այրիացած կայսրուհին կարողացավ շինարարությունը ֆինանսավորել և ընդլայնել իր նստավայրը ։ 1894 թվականին, աշխատանքների ավարտից հետո նա տարվա մեծ մասն անցկացնում էր այդ սեփականությունում կրտսեր դստրերի հետ միասին և այնտեղից հեռանում էր միայն, երբ արտասահման էր մեկնում։ Հակառակ կայսր-որդու ցանկության, որը նախընտրում էր, որ մայրն ընդմիշտ լքի Գերմանիան, Վիկտորյան ձևավորեց իր սեփական արքունիքը և սերտ հարաբերություններ պահպանեց ազատական շրջանակների հետ ։
Ավելի ու ավելի միայնակ կայսրուհի
1889 թվականի հոկտեմբերին արքայադուստր Սոֆիան` Վիկտորյայի նախավերջին աղջիկն ամուսնացավ Հունաստանի ապագա թագավոր Կոնստանտինոս I-ի հետ, թողնելով մայրական բնակավայրը։ Հաջորդ տարի արքայադուստր Վիկտորյան` Բուլղարիայի տիրակալի հետ ամուսնանալու իր հուսերիը չիրականացնելուց հետո, ի վերջո, ամուսնացավ Շաումբուրգ Լիպպեի արքայազն Ադոլֆի` Լիպպեի իշխանության ապագա ռեգենտի հետ։ Ի վերջո, 1893 թվականին Արքայադուստր Մարգարիտան ամուսնացավ արքայազն Ֆրիդրիխ Կառլոս Հեսսենացու հետ, ով 1918 թվականին ընտրվեց Ֆինլանդիայի կարճատև թագավորության գահակալ։ Թեև այդ ամուսնություններից գոհ էր այրիացած կայսրուհին, սակայն դստրերի հեռանալուց հետ իրեն ավելի ու ավելի մեկուսացված էր զգում։
Իրականում Վիկտորյան Վիլհելմ II-ի կողմից լիովին մեկուսացվել էր հասարակական կյանքից։ 1890 թվականին, սկեսրոջ` այրիացած կայսրուհի Ավգուստայի մահից հետո Վիկտորյան հույս ուներ, որ կշարունակի Գերմանական Կարմիր Խաչի և «Հայրենասեր կանանց ասոցիացիայի» (Vaterländischer Frauenverein) սկեսրոջ կատարած հովանավորի գործունեությունը։ Սակայն այդ կազմակերպությունների նախագահ դարձավ նրա հարսը` կայսրուհի Ավգուստա Վիկտորյան, որը մեծ դառնություն պատճառեց Վիկտորյային ։
Այրիացած կայսրուհին առանց վարանելու խստորեն քննադատեց իր որդու քաղաքականությունը և պահվածքը։ Երբ Կայսրը Մյունխեն քաղաքի հյուրատետրում (Guestbook) գրել էր «Suprema lex regis voluntas» բառերը (Թագավորի կամքը բարձրագույն օրենք է), Վիկին վրդովված գրել է իր մորը.
Վերջին տարիներ
Վիքին իր կյանքի վերջին տարիների մի մասը նվիրել է գեղանկարչությանը և Կրոնբերգ գաղութի նկարիչներին այցելելուն, որտեղ նա պարբերաբար հանդիպում էր նկարիչ Նորբերտ Շրյոդլի հետ։ Կյանքի վերջին օրերին նա առավոտյան քայլում էր և երկար ժամերով նամակներ էր գրում կամ իր ամրոցի գրադարանում ընթերցանությամբ էր զբաղվում ։
1898 թվականի վերջում բժիշկները այրիացած կայսրուհու մոտ վիրահատության ոչ ենթակա կրծքագեղձի քաղցկեղ ախտորոշեցին, ստիպելով նրան երկար ժամանակ անկողնում գամված մնալ։ 1900 թվականի աշնանը քաղցկեղը տարածվեց ողնաշարի վրա։ Եվ քանի որ Վիկտորյան անհանգստանում էր, որ իր անձնական նամակները կհայտնվեն կայսեր ձեռքում (որտեղ նա մանրամասն նկարագրել է որդու իշխանության ներքո ամբողջ Գերմանիայի ապագայի վերաբերյալ իր մտահոգությունը), նրա խնդրանքով վիրահատության ընթացքում նամակները հետ են ուղարկվել Մեծ Բրիտանիա` նրա սանիկ Ֆրեդերիկ Պոնսոնբիի «թիկնոց և դաշույնի» ներքո (Cloak and dagger), ով իր եղբոր` Էդուարդ VII թագավորի անձնական քարտուղարն էր. Էդուարդը վերջին անգամ այցելել էր իր մահացու հիվանդ քրոջը Կրոնբերգում, 1901 թվականի փետրվարի 23-ին։ Այդ նամակներն ավելի ուշ խմբագրվել են Պոնսոնբիի կողմից և հրապարակվել են նրա մեկնաբանությունների համատեքստում։ Գրքի ձևով լույս են տեսել 1928 թվականին։
Այրիացած կայսրուհին մահացել է Ֆրիդրիխշոֆում, 1901 թվականի օգոստոսի 5-ին, իր մոր մահից յոթ ամիս չանցած ։ Նա թաղվել է 1901 թվականի օգոստոսի 13-ին իր ամուսնու կողքին, Պոտսդամի Ֆրիդենսկիրխե թագավորական դամբարանում։ Գերեզմանի վերևում պատկերված է նրա մարմարյա պառկած պատկերը։ Վիկտորյայի երկու որդիները` Սիզիգմունդը և Վալդեմարը, ովքեր մահացել են մանուկ հասակում, հուղարկավորել են նույն դամբարանում։
Զինանշան
Թագավորական արքայադուստր կոչումը ստանալուն պես Վիկտորյան իրավունք է ստացել օգտագործել սեփական թագավորական զինանշանը, որը կազմված էր ընտանեկան զինանշանի Սաքսոնիայի վահանից, որը տարբերվում է ընդամենը արծաթագույն լեյբլի երեք միավորով` արտաքին երկու կարմիր խաչեր, կենտրոնում` կարմիր վարդ ։
Զավակներ
Վիկտորյան և Ֆրիդրիխն ունեցել են ութ երեխա. Ֆրիդրիխ III-ի և Վիկտորյայի երեխաները
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1840 ծնունդներ Կատեգորիա:1901 մահեր Կատեգորիա:Գերմանիայի կայսրուհիներ Կատեգորիա:Վինձորներ Կատեգորիա:Պրուսիայի թագուհիներ Կատեգորիա:Բրիտանական թագավորական ընտանիք Կատեգորիա:Վիկտորյական դարաշրջանի անձինք Կատեգորիա:Հոհենցոլերններ Կատեգորիա:Վիկտորիայի և Ալբերտի թագավորական շքանշանի ասպետ կանայք Կատեգորիա:Հնդկական թագի շքանշանի ասպետ կանայք
Ռոմազիեր
Ռոմազիեր (Romazières), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտի գավառի Սեն Ժան դ՛Անժելի շրջանում։ Մտնում է Օլնե կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17294։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 72 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կիգինսկի շրջան
Կիգինսկի շրջան (Кигинский муниципальный район, Ҡыйғы районы), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Բաշկորտոստան հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1930 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վերխնիե Կիգի ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1688 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 19064 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 11,29 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բաշկորտոստան Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Սոդիշկա
Սոդիշկա (Содышка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլգոգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ռպեն գետի աջ ափին՝ 18 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 22 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկոմու ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կլյազմա գետն է, գետի ենթաավազանը Օկի և Մոշկի գետերն են։ Գետավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Օսթֆիլդերն
Օսթֆիլդերն (Ostfildern, Oschtfilder), քաղաք Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Գտնվում է Շտուտգարտ վարչական շրջանի ենթակայության տակ։ Մտնում է Էսլինգեն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 36 327 մարդ է (2011 թվականի հունիսի 30-ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 22,81 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 1 16 080։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Ֆիլդեր բլրի արևելյան հատվածում, Շտուտգարտից հարավ-արևելք։ Շնորհիվ նման աշխարհագրական դիրքի՝ քաղաքը ստացել է իր անունը, որը կարելի է թարգամենլ «Արևելյան դաշտեր»։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնվել է 1975 թվականի հունվարի 1-ին՝ միավորելով մի քանի ինքնուրույն համայնքներ, որոնք մտնում են Էսլինգեն շրջանի կազմի մեջ։ Այդ համայնքներն են Նելինգենը, Ռուիթը, Կեմնաթը և Շերնհաուզենը։ 1976 թվականի հունվարի 1-ին համայնքը ստացավ քաղաքի կարգավիճակ, իսկ ևս 7 ամիս անց՝ խոշոր շրջանային քաղաքի։ Օսթֆիլդերնը տարածքի չափերով վեցերորդն է Էսլինգեն շրջանում։
Այժմ քաղաքը բաղկացած է 6 համայնքներից. բացի վերը նշված 4-ից քաղաքային համայնքներ են Պարկզիդլյունգը (բաժանվել է Նելինգեն շրջանից և պաշտոնապես իր կարգավիճակը ստացել 2006 թվականին) և Շարնհաուզեր Պարկը (քաղաքի ամենաերիտասարդ և նոր համայնքը, որ առաջացել է 1990-2000-ական թվականներին ազատ տարածքների վերակառուցման շնորհիվ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1975 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մոնրեալի սիմֆոնիկ նվագախումբ
Մոնրեալի սիմֆոնիկ նվագախումբ (Orchestre symphonique de Montréal), կանադական սիմֆոնիկ նվագախումբ Կանադայի Քվեբեկ նահանգի Մոնրեալ քաղաքում։ Տեղավորված է Մոնրեալի սիմֆոնիկ երաժշտության տանը։
Պատմություն
Մոնրեալի ներկայիս սիմֆոնիկ նվագախմբին նախորդել են մի քանի համույթներ։ Դրանցից մեկը ստեղծվել է 1897 թվականին, գոյատևել է տասը տարի, մյուսը` 1930 թվականին, գործունեություն է ծավալել տասնմեկ տարի։ Ներկայիս նվագախումբը ձևավորվել է 1934 թվականին, երբ Վիլֆրիդ Պելետիեն ստեղծեց «Les Concerts Symphoniques» անսամբլը։ Այս համույթն իր առաջին համերգը տվել է 1935 թվականի հունվարի 14-ին` դիրիժոր Ռոսարիո Բուրդոնի ղեկավարությամբ։ Իր ներկայիս անունը նվագախումբը ստացել է 1954 թվականին։ 1960-ականների սկզբին, երբ նվագախումբը պատրաստվում էր տեղափոխվել «Place des Arts»-ում գտնվող նոր վայր, Մոնրեալի հայտնի հովանավոր և բարերար Ջոն Ուիլսոն ՄաքՔոնելը նվագախմբի կոնցերտմայստեր Կելվին Սիեբի համար գնեց 1727 թվականի Laub-Petschnikoff Stradivarius ջութակը։
Նվագախումբը սկսել է շրջագայել և ձայնագրվել 1960-ականներին և 1970-ականների սկզբին Զուբին Մեհտայի և Ֆրանս-Պոլ Դեքերի ղեկավարության օրոք։ Ռաֆայել Ֆրյուբեկ դե Բուրգոսի (1975-1976) տնօրինության ժամանակ Մոնրեալի սիմֆոնիկ նվագախումբը հրավեր է ստացել հանդես գալու Քարնեգի հոլում։ Սակայն Ռաֆայել Ֆրյուբեկ դե Բուրգոսը մերժել է Ժիլ Թրամբլեի «Fleuves» գործը, որը Թրամբլեն ստեղծել է Մոնրեալի սիմֆոնիկ նվագախմբի շրջագայությունների համար։ Բացի այդ Ռաֆայել Ֆրյուբեկ դե Բուրգոսը մեջբերվել է La Presse-ում` որպես նվագախմբի որոշ երաժիշտների մասին քննադատորեն արտահայտվողի։ Տարաձայնությունները հանգեցրեցին Ֆրյուբեկ դե Բուրգոսի հրաժարականին (երբ Ֆրյուբեկ դե Բուրգոսը վերադարձավ որպես հյուր-դիրիժոր 2002 թվականին, նա ներողություն խնդրեց իր նախկին պահվածքի համար) ։
1977 թվականին նվագախմբի երաժշտական ​​տնօրեն դարձավ Շարլ Դյութուան, որն ընկերացել է Լոնդոնի / Դեքա ձայնագրության պրոդյուսեր Ռեյ Մինշուլի հետ, ինչը հանգեցրեց Դեքա / Լոնդոնի հետ քսանամյա ձայնագրման համագործակցության ։ Այս ընթացքում Դյութուան և Մոնրեալի սիմֆոնիկ նվագախումբն արձանագրել են բազմաթիվ ձայնագրություններ և սկսել են Հյուսիսային Ամերիկա, Եվրոպա, Ասիա և Հարավային Ամերիկա շրջագայությունները։ Ամենահայտնի ձայնագրություններից են ֆրանսիական ռեպերտուարը, հատկապես Մորիս Ռավելի երաժշտությունը, ինչպես նաև Ստրավինսկու և Դեբյուսիի ստեղծագործությունները։ Նվագախումբը և Չարլզ Դյութուան արժանացել են տարբեր մրցանակների իրենց ձայնագրությունների համար, այդ թվում` Ֆրանսիայի նախագահի Գրան պրի և Prix mondial du Disque de Montreux: 1996 թվականին նվագախումբն ստացել է Գրեմմի Էկտոր Բեռլիոզի «Տրոյացիներ»-ի և 2000 թվականին Սերգեյ Պրոկոֆևի և Բելա Բարտոկի դաշնամուրային համերգի համար` Մարթա Արգերիխի հետ EMI-ի վերաբերյալ։ Նվագախումբն արժանացել է լրացուցիչ այլ մրցանակների` Juno և Felix:
Լոնդոն / Դեքա ձայնագրությունները դադարեցվել են 1990-ականների վերջին, դասական ձայնագրության ոլորտում շուկայական փոփոխությունների պատճառով։ 2002 թվականին Դյութուան կտրուկ հրաժարվեց երաժշտական պրոդյուսերի պաշտոնից Դյութուայի և նվագախմբի երաժիշտների միջև երկարատև վեճից հետո։ Դյութուան նվագախումբ վերադարձավ 2016 թվականին որպես հյուր-դիրիժոր ։
2003 թվականի մարտին նվագախումբը հայտարարեց նոր երաժշտական դիրիժորի` Կենտ Նագանոյի նշանակման մասին, որն իր աշխատանքը սկսեց 2006 թվականից։ Նա իր առաջին համերգը տվել է Մոնրեալում` որպես երաժշտական պրոդյուսեր։ Հետագայում 2005 թվականին նվագախմբի երաժիշտները երկրորդ անգամ գործադուլ արեցին։ Ի տարբերություն 1998 թվականի գործադուլի, որն ընդամենը երեք շաբաթ էր տևել և հիմնականում լուծվել է Դյութուայի և Լյուսեն Բուշարի միջև անձնական հարաբերությունների շնորհիվ, որն այն ժամանակ Քվեբեկի վարչապետն էր, այս անգամ այն տևեց հինգ ամիս` ավարտելով Նագանոյի առաջին նախանշված համերգներից առաջ։ Նվագախմբի հետ Նագանոն կատարեց առևտրային ձայնագրություններ ECM New Series-ի և Analekta-ի համար։
Ծովային թռչուններ
Ծովային թռչուններ՝ թռչուններ, հարմարված ծովային միջավայրին։ Չնայած բոլոր ծովային թռչուններն իրենց վարքով, տեսքով և չափսերով տարբերվում են միմյանցից, սակայն նրանք հաճախ կոնվերգեն էվոլյուցիայի պատճառով ցուցաբերում են նմանություններ. նրանք սնվում են միևնույն տեսակի սնունդով, ապրում են միևնույն պայմաններում, ունեն միանման էկոլոգիական խնդիրներ։ Ամենահին ծովային թռչունները եկել են պալեոգենյան դարաշրջանից և նրանց սերունդները կրում են նախնիների որոշ ժառանգական հատկանիշներ և վարքագիծ։
Թռչունների այլ խմբերի համեմատ, ծովային թռչուններն ավելի երկար են ապրում, վերարտադրել սկսում են ավելի հասուն տարիքում, ձագեր քիչ են ունենում և երկար ժամանակ են տրամադրում ձագերի խնամքին։ Շատ տեսակներ ապրում են խմբերով և այդ խմբերում կարելի հաշվել մի քանի տասնյակից մինչև մի քանի միլիոն թռչուններ։ Նրանցից շատերը ժամանակ առ ժամանակ տեղափոխվում են այլ վայրեր, շատ հաճախ կատարում են նաև շուրջերկրյա ճանապարհորդություններ։ Թռչունները սնվում են ինչպես ցամաքում, այնպես էլ ջրի տակ, իսկ հաճախ նաև որսում են մեկմեկու։ Նրանցից որոշ տեսակներ գրեթե ամբողջ տարին անցկացնում են ափից շատ հեռու, ծովի վրա կամ ջրի մեջ, մյուսները ապրում են ափին, շատ հաճախ սուզվում են ջրի մեջ, իսկ երրորդ տեսակներն ապրում են ափից հեռու, սակայն ժամանակ առ ժամանակ գալիս են ծով և սուզվում ջրի խորքերը։ Մարդիկ երկար կյանքի ուղի են անցել՝ ծովային թռչունների հետ կողք-կողքի ապրելով, նրանք ծառայել են որպես սննդի աղբյուր, իսկական ուղեցույց ձկնորսների և ծովագնացների համար։ Այնուամենայնիվ, մարդկանց չվերահսկվող գործունեության արդյունքում, այս թռչունների շատ տեսակներ այժմ գտնվում են ոչնչացման եզրին, որն էլ ստիպել է բնապահպաններին՝ կենսաբանական ժառանգության պահպանման համար հատուկ մեթոդներ մշակել։
Սահմանում
Ժամանակակից գիտական դասակարգման մեջ տաքսոնոմիական խմբի, ընտանիքի կամ տեսակի ծովային թռչունների հստակ սահմանում գոյություն չունի. իսկ գոյություն ունեցողներն էլ որոշակի չափով հարցականի տակ են դրված ։ Ըստ երկու գիտնականների (թռչնաբանների) բնորոշման, «բոլոր ծովային թռչունների միակ ընդհանուր հատկանիշն այն է, որ նրանք սնվում են աղի ջրերում, միայն թե նրանց շատ տեսակներ այլևս գոյություն չունեն» ։ Կա մի որոշակի կոնսենսուս, որ պինգվինները, Որորները, մրրկահավերը, հավալուսնները, բացառությամբ օձավզիկների և որոշ դաշտակտցարների, ճեղագռավների (ինչպիսիք են պոմորնիկներ, կրաչկաներ, սանիտարներ և կտրիչավորներ), բոլոր դեպքերում համարվում են ծովային։ Բացի այդ, ծովային թռչուն են համարում նաև տունդրակտցարները (Phalaropus), որոնք, համարվելով ցամաքային թռչուններ, տարվա ինն ամիսներն անցկացնում են օվկիանոսային տարածքներում՝ օվկիանոսի ջրերում սնունդ փնտրելով։ Կան տեսակներ, օրինակ սուզահավեր (ջրսուզակ), սուզաբադեր (ծովասուզակ) (թռչուն), որոնք բույն են հյուսում լճերի ափերին և ծով են թռչում միայն ձմռան ամիսներին, ծովային չեն համարվում, ավելի շուտ դասակարգվում են որպես ջրային թռչուններ։ Չնայած այն հանգամանքին, որ բադազգիները (Anatidae), (Merginae) ամբողջ ընտանիքներով ձմեռում են ծովում, ընդհանուր համաձայնությամբ չեն համարվում ծովային թռչուններ։ Շատ ցամաքային թռչուններ կան, որ դարձյալ ապրում են ծովի մոտ, շատ ժամանակ են անցկացնում ծովում, բները պատրաստում են ծովի մոտ, բայց, ընդհանուր առմամբ, ծովային թռչուն չեն համարվում ։
Էվոլյուցիա
Լիտոլոգիական նստվածքային միջավայրի առաջացման շնորհիվ (այսինքն՝ ծովի հատակը, որը դարձել է ցամաք), պահպանվել են ծովային կենդանիների մեծ քանակությամբ մնացորդներ, այդ թվում ծովային թռչունների մնացորդներ ։ Ավելի վաղ ժամանակների (կավիճի շրջան) հայտնաբերությունները արվել են Կանզասում, ԱՄՆ։ Այս չթռչող ատամնավոր թռչունները լավ լողում էին, սուզվում և որս կատարում։ Պարզվում է, որ այս թռչնատեսակը հայտնվել է էվոլյուցիոն փակուղու մեջ, իրենից հետո չթողնելով ժառանգներ, չնայած ներկայիս ծովային թռչունների նախնիները եկել են կավիճի ժամանակաշրջանից։ Նրանցից մի տեսակը անվանում են Tytthostonyx glauconiticus, պատկանում է մրրկահավերի դասին։ Ավելի ուշ, պալեոգենյան դարաշրջանում, գերակշռում էին մրրկահավերն ու հսկայական պինգվինները, ինչպես նաև երկու անհայտ ընտանիքների ներկայացուցիչներ՝ Pelagornithidae, որոնց թևերի չափսերը հասնում էին 7.4 մետրի(Pelagornis sandersi) և Plotopteridae (խոշոր ծովային թռչունների խմբից, որոնք նման էին պինգվիններին) ։ Ներկայիս տեսակների առաջացումն սկսվել է միոցենի ժամանակաշրջանից, իսկ իսկական մրրկահավի (Puffinus puffinus) և մոխրագույն մրրկահավի (Puffinus griseus)) ընտանիքներն առաջացել են ավելի վաղ օլիգոցենի ժամանակաշրջանում ։ Ամենայն հավանականությամբ, ծովային թռչունների ամենամեծ կենսաբազմազանությունը նկատվել է վերջին միոցենյան և պլիոցենյան ժամանակաշրջաններում (Miocene, Pliocene): Վերջին ժամանակների դիտարկումները ցույց են տվել, որ փոփոխության են ենթարկվել ծովային թռչունների շատ տեսակներ ։
Հարմարեցում ծովային պայմաններին
Ծովային թռչուններն իրենց գոյության ընթացքում ձեռք են բերել մորֆոլոգիական առանձնահատկություններ, որոնք թույլ են տալիս նրանց գոյատևել ծովում։ Թևի կառուցվածքից կարելի է ասել, թե որ էկոհամակարգին է պատկանում, որ ընտանիքի կամ տեսակի անդամ է, ինչ էվոլյուցիայի է ենթարկված, նույնիսկ գիտնականնեը կարող են պարզորոշ ներկայացնել նրանց վարքը և սնվելու մեթոդները։ Թևերի կառուցվածքի համաձայն, կարելի է ասել, թե որն է էկոհամակարգային տեղը, որը տվյալ տիպի տեսակի կամ ընտանիքի անդամ է, որը զբաղեցնում է իր էվոլյուցիան։ Նայում է թևի ձևին կամ դրա վրա հատուկ բեռը, գիտնականը կարող է որոշել թռչնի կերակրման վարքը ։ Օրինակ, երկար, լայն թևերը բնութագրում են այն տեսակներին, որոնք կարող են ծածկել ջրային մի մեծ մակերես, թույլ չտալով արևի լույսի ներթափանցմանը, որն էլ կօգնի որսալ ջրային կենդանիներին։ Նրանք այս դեպքում պարանոցը ձգում են դեպի խորը ջրի հատակը, հիմնականում թևերը պահելով ջրի մակերեսին։ Իսկ համեմատաբար փոքր թևերը բնորոշ են սուզվող տեսակին։ Սովորաբար, բոլոր ծովային թռչունների ճանկերը թաղանթավոր են, որն էլ օգնում է նրանց ջրի մեջ սուզվելիս կամ լողալիս։ Շատ թռչունների համեմատ, մրրկահավերի հոտառական զգայարանը շատ զարգացած է, որն էլ օգնում է նրան թե՛ օվկիանոսի հատակում և թե՛ որոշակի շառավղով ջրային տիրույթում գտնել որսին։
Սնունդ
Էվոլյուցիայի ընթացքում թռչունները սովորեցին ստանալ իրենց կերակուրները ծովերում և օվկիանոսներում, ինչը, անշուշտ, ազդեց նրանց ֆիզիոլոգիայի և վարքի վրա։ Օգտագործելով նմանատիպ ռազմավարություններ սննդի հայթայթման ընդհանուր խնդիրների լուծման համար, համընդհանուր էվոլյուցիայի արդյունքում առաջացան ընդհանուր հատկանիշներ։ Նման էվոլյուցիայի են ենթարկվել, օրինակ սանիտարներն ու պինգվինները, որոնք պատկանում են տարբեր ընտանիքների։ Ընդհանուր առմամբ, գիտնականները տարբերվում են չորս հիմնական ռազմավարությունների՝ ծովային միջավայրում կեր հայթայթելու համար. ծովի մակերևույթում սննդի հայթայթում, օդից խորը սուզվել, ստորգետնյա որսը՝ խորը սուզվելու միջոցով, մեծ, ողնաշարավոր կենդանիների որս։ Սակայն այս ռազմավարությունները նույնպես բաժանվում են ենթատեսակների։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ծովային թռչուններ
Մարմոտան Մոնե թանգարան
Մարմոտան Մոնե թանգարան, (Musée Marmottan Monet), գեղարվեստի թանգարան Փարիզի 16-րդ շրջանում։ Հավաքածուն ընդգրկում է իմպրեսիոնիստների և պոստիմպրեսիոնիստների մոտ 300 կտավ։ Թանգարանում ներկայացված են Կլոդ Մոնեի, Բերտա Մորիզոյի, Էդգար Դեգայի, Էդուարդ Մանեի, Ալֆրեդ Սիսլեյի, Կամիլ Պիսսարոյի, Պոլ Գոգենի, Պոլ Սինյակի, Օգյուստ Ռենուարի գործերը։ Բացի դրանից՝ թանգարանում պահվում են նկարազարդ ձեռագիր մատյաններ, Նապոլեոնի շրջանի արվեստի գործեր, իտալական և ֆլամանդական գեղանկարչությունը ներկայացնող կտավներ։
Մետրոյի մոտակա կայարանը Լյա Մյուետն է։
Պատմություն
Նախկինում թանգարանի շենքը եղել է հերցոգ Վալմի որսորդական տնակը Բուլոնյան անտառի եզրին։ Տնակը 1882 թվականին ձեռք է բերել Ժյուլ Մարմոտանը՝ հետագայում ժառանգություն թողնելով որդուն։ Պոլ Մարմոտանը, ով շատ հետաքրքրված էր Նապոլեոնի շրջանի արվեստով, մեծացնում է հոր հավաքածուն՝ այն համալրելով նկարներով և կահույքով։ Մարմոտանը արվեստի գործերը և տունը ժառանգություն է թողել Ժյուլիան ակադեմիային, որն էլ 1934 թվականին այն դարձրել է թանգարան։
Սկզբնական շրջանում հավաքածուն ներկայացնում էր Ֆրանսիայի առաջին կայսրության շրջանի գործեր, բայց շուտով փոխում է ուղղվածությունը՝ շնորհիվ երկու խոշոր նվիրատվությունների։ 1957 թվականին Վիկտոր Դոնոպ դե Մոնչին թանգարանին նվիրում է իր հոր՝ իմպրեսիոնիստների կողմնակից դոկտոր Ժորժ դե Բելիոյի հավաքածուն, որը բաղկացած էր իմպրեսիոնիստների աշխատանքներից։ 1966 թվականին Կլոդ Մոնեի երկրորդ որդին՝ Միշել Մոնեն, թանգարանին է նվիրում իր հոր աշխատանքները։ Այդպիսով՝ Մոնեի աշխատանքների՝ աշխարհում ամենամեծ հավաքածուն գնվում է Մարմոտան Մոնե թանգարանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փարիզի թանգարաններ Կատեգորիա:Փարիզի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Պոստիմպրեսիոնիզմ
Ատոմ (Աղթամարի կաթողիկոս)
Ատոմ կաթողիկոս կամ Ադամ կաթողիկոս (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ, 15-րդ դարից - 16-րդ դարի սկիզբ), Աղթամարի կաթողիկոս 1496-1510 թվականներին։ Սովորաբար կոչվում է Ատոմ, բայց կա նաև հիշատակություն Ադամ անունով 1509 թվականին ։ Ատոմ կաթողիկոսի մասին կենսագրական այլ տեղեկություններ չան։
Աղթամարի կաթողիկոսների ցանկը
Ըստ Մաղաքիա Օրմանյանի «Ազգապատում»-ի (2212) հաջորդել է Ստեփաննոս Դ Տղա կաթողիկոսին 1496 թվականին, իսկ ըստ Ներսես Ակինյանի «Գաւազանագիրք կաթողիկոսաց Աղթամարայ»-ի հաջորդել է Զաքարիա Դ կաթողիկոսին, 1496 թվականին։ Ակինյանին ծանոթ հիշատակարանները Ատոմ կաթողիկոսի աթոռակալումը դնում են 1496 - 1507 թվականներին։ Մի տեղ Ատոմ կաթողիկոսը հիշվում է 1497 թվականին, իսկ մեկ այլ տեղ 1507 թվականին ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ Կատեգորիա:Աղթամարի Կաթողիկոսներ Կատեգորիա:Հոգևորականներ
Իստոկ (Կլյազմայի վտակ)
Իստոկ  (Исток), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլգոգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կլյազմա գետի ձախ ափին՝ 79 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկոմու ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կլյազմա գետն է, գետի ենթաավազանը Օկի և Մոշկի գետերն են։ Գետավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կազակ Ժդանովի տուն (Նովոչերկասկ)
Պատմություն
Շենքի սեփականությունը նախկինում գրանցված է եղել Յամսկայա 16 հասցեում։ Սկզբում այս վայրում էր գտնվում 20-րդ դարի վերջում, 21-րդ դարի սկզբում կառուցված փայտե տուն և սարայ ։ 1896 թվականի դրությամբ տան սեփականատերն է եղել վաճառական կազակ Պավել Ստեփանովիչ Ժիդկովը։ 20-րդ դարի սկզբին տունը ձեռք է բերել կազակ Վասիլի Վասիլևիչ Ժդանովը։ Գործարքի արժեքը կազմել է 28 հազար ռուբլի։ Նոր սեփականատերը քանդել է փայտե շինությունը, և 1910 թվականին այդ վայրում հայտնվել է մեծ չափերի նոր տուն և սարայ։ Շենքը կառուցվել է երկու վարպետների նախագծով` ճարտարապետ Յա. Ի. Կորոտչենկովի և քաղաքացիական ինժեներ Գ. Մ. Սալնիկովի։ Շինության տարածքն այդ ժամանակ կազմում էր 347.1 քառակուսի սաժեն։ Կառուցվել են նաև ախոռ և սառցադաշտ։ Շենքի երկրորդ հարկում բնակարան էր վարձել Անդրեյ Ֆեդորովիչ Իվաշչենցովն ու նրա 7 հոգանոց ընտանիքը։ Վարձավճարը կազմում էր 1300 ռուբլի։ 1923 թվականին Ժդանովի տնատիրությունը մունիցիպալացվել է, սակայն նախկին սեփականատերը որոշ ժամանակ ղեկավարել է այն։ Երբ 1924 թվականին շենքում տեղակայվել է № 24 մանկապարտեզը, Վասիլի Ժդանովի ընտանիքը ստիպված էր տեղափոխվել մեկ այլ տուն։ 1938 թվականին մանկապարտեզի կարիքների համար շենքին միացվել է լրացուցիչ տարածք։ 1948 թվականին մանկապարտեզը դարձել է № 2 հատուկ մանկատուն, որի տնօրենն էր Ա. Յալուցկան։ 1970-ական թվականներից այս շենքում է գործել № 4 «Ոսկե բանալի» մանկապարտեզը ։ 1992 թվականից շենքը պաշտպանված է օրենքով և 1992 թվականի դեկտեմբերի 17-ի № 325 որոշման համաձայն համարվում է տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ :
Նկարագրություն
Երկհարկանի տան ճակատային մասում ցուցատախտակ կա, որտեղ հիշատակված են այն անձինք, ովքեր առնչություն ունեն տան կառուցման հետ՝ ինժեներ Գ. Մ. Սալնիկով և ճարտարապետ Յա. Ի Կորոտչենկով։ Տնատիրության տարածքը գտնվում է հարավարևմտյան ուղղությամբ։ Տան կենտրոնական մուտքը հիմնական առանցքից տեղաշարժված է և գտնվում է փողոցի կարմիր գծում։ Ներկառուցված սանդղամուտքը երկարացնում է շենքը։ Սեղանակերպ անկյունագծային ելուստը գտնվում է տան ձախ թևի վերջում։ Այն շենքի կենտրոնին միացված է դեկորատիվ ցանցով։ Փոքր չափերի աջ թևը գտնվում է բակում։ Տան այս հատվածը, ինչպես նաև ճաղավանդակով պատշգամբը, բարձրանում են դարպասի վերևից ։ Տունը կառուցվել է հիմնականում աղյուսով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Նովոչերկասկի շենքեր և կառույցներ
Կուգարչինսկի շրջան
Ստեղծվել է 1930 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Մրակովո ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3371 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 32356 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 9,6 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բաշկորտոստան Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Իվրանշ
Իվրանշ (Yvrench), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2013 թվականի դրությամբ կազմում է 312 մարդ, բնակչության խտությունը` 33.58 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.29 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 165 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 114-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 51։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,1 %։ 114 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 104 անձ (59 տղամարդ և 45 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (6 տղամարդ և 4 կին)։ 51 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 14-ը` թոշակառուներ, իսկ 30-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
In situ
In situ, լատիներենից թարգմանաբար նշանակում է տեղում. գործածվում է շատ լայն իմաստով՝ կախված է կոնտեքստից։
Աշխարհագրությունում և երկրաբանությունում
Ֆիզիկական աշխարհագրության և երկրաբանության մեջ in situ–ն բնութագրում է որևէ բնական նյութ կամ երևույթ նախքան տեղափոխություն (տրանսպորտ) կատարելը։ Օրինակ in situ–ն օգտագործվում է էրոզիան բնութագրելիս։ Իսկ երբ խոսքը չափումների մասին է, ապա «in situ չափում» կնշանակի թերևս դաշտում կատարվող չափում։
Հնագիտության բնագավառում
Հնագիտության մեջ in situ–ն օգտագործվում է երբ տվյալ գտածոն տեղաշարժված չի եղել, ինչն էլ կրիտիկական նշանակություն կարող է ունենալ այն ստեղծող կուլտուրան նկարագրելու համար։
Տես նաև
Կատեգորիա:Լատիներեն բառեր և արտահայտություններ
The Alan Parsons Project
The Alan Parsons Project, Ռոք խումբ Մեծ Բրիտանիայից, որը ստեղծագործել է 1975 թվականից 1990-ական թվականներին արտ-ռոք, սիմֆոնիկ ռոք և պրոգրեսսիվ ռոք ոճերում։ Հիմնադրված է Ալան Փարսոնի (Alan Parsons) և Էրիկ Վուլֆսոնի (Eric Woolfson) կողմից։ 1990 թվականից հետո խումբը պաշտոնապես գոյություն չունի, սակայն Ալան Փարսոնը և Էրիկ Վուլֆսոնը շարունակում էին հրապարակել ալբոմներ՝ մոտ խմբի արվեստին։ The Alan Parsons Project -ը համարվում է արտ-ռոքի և պրոգրեսիվի «ոճի դասականներից» մեկը համարվող խումբ։ Հրապարակվել է տաս օրիգինալ ալբոմ, որոնց ընդհանուր վաճառքի քանակը մոտ է 50 միլիոնի։ Խումբը շատ հայտնի է Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում։
1975—1990
Խմբի պատմությունը սկսվում է այն բանից հետո, երբ 1974 թվականի ամռանը լոնդոնյան Abbey Road ձայնագրման ստուդիայում հանդիպում են Ալան Փարսոնսը և Էրիկ Վուլֆսոնը։
Փարսոնսը Abbey Road-ում ձայնային ռեժիսոր էր, պրոդյուսեր և կոմպոզիտոր։ Այդ ժամանակ նա արդեն հասցրել էր անվանի դառնալ ի շնորհիվ Փոլ Մաքքարթնիի և Pink Floyd-ի հետ իր աշխատանքի։ Մասնավորապես, նա եղել էր Pink Floyd-ի «The Dark Side of the Moon» և Beatles-ի «Abbey Road» ալբոմների ձայնային ռեժիսորը, որոնք մինչ այժմ համարվում են ձայնագրության էտալոններ։
Փարսոնն առաջարկ է անում Վուլֆսոնին դառնալ իր ձայնառեժիսորական նախագծերի մենեջեր, որին Էրիկը մեծ սիրով համաձայնվում է։ Միասին նրանք աշխատում են Pilot, Cockney Rebel, Ambrosia и The Hollies խմբերի, նաև կատարողներ՝ Ջոն Մայլզի (John Miles), Սթիվ Հարլիի (Steve Harley) և Էլ Ստյուարտի (Al Stewart) հետ։
Որպես կոլեկտիվ The Alan Parsons Project -ը ձևավորվել է 1975 թվականին, երբ Վուլֆսոնը ցույց է տալիս Ալանին՝ Էդգար Պոի արվեստով ոգեշնչված իր կոնցեպտուալ ալբոմի նշումները։ Նյութը դուր է գալիս Փարսոնին, առավել ևս, որ նա ինքն էլ էր Էդգար Պոի միստիկական գրչի երկրպագու։ Որոշում է կայացվում ձայնագրել ալբոմ։ Վուլֆսոնն առաջարկում է բաժանել կառավարման ոլորտները։ Փարսոնի պարտականությունների մեջ էր մտնում պրոդյուսերությունը, ալբոմի կենցեպցիայի ստեղծումը և երաժշտության հետ սկզբնական ծանոթացումը, դրանց գործիքավորումը և ձայնագրումը, ինչպես նաև մասնակիորեն կոմպոզիտորական գործառություն։ Վուլֆսոնը վերցնում էր իր վրա կոմպոզիտորի և տեքստերի հեղինակի գործառույթները, և ամեն ինչ անմիջականորեն կապված էր երաժշտության կատարման հետ։ Նույն տարվա մեջ պայմանագիր է կնքվում 20th Century Records ստուդիայի հետ։
Tales of Mystery and Imagination-ը մինչ այժմ համարվում է The Alan Parsons Project-ի լավագույն ալբոմը, չնայած որ զիջում է վաճառքի քանակով այնպիսի ձայնապնակներին, ինչպիսիք են՝ The Turn of a Friendly Card (1980) կամ Ammonia Avenue (1984)։ Tales ներկայացնում է իրենից փիլիսոփայական ստեղծագործություն՝ Սիմֆո-առտ-ռոքի լավագույն ավանդույթներով, փսիխոդելիկայի արձագանքներով և չզիջող իր որակով «ժանրի պարագլուխներին», հանձինս Genesis-ի, Pink Floyd-ի և Yes-ի։ Ալբոմը հիանալի կազմակերպված է և հիշվում է որպես ամբողջություն, այլ ոչ առանձին երգերի հավաքածու։