cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սամուրայ
Կանայք
Սամուրայի կնոջ հիմնական պարտականությունը տնային տնտեսությունը կազմակերպելն էր։ Սա հատկապես կարևորվում էր ֆեոդալական Ճապոնիայում, երբ մարտիկ ամուսինները հաճախ էին արտասահմանում ճամփորդում կամ ներքաշված էի կլանային կռիվներում։ ԿԻնը՝ okugatasama (մեկը, ով տանն է մնում), մնում էր տնային աշխատանքները համակարգելու և երեխաներին դաստիարակելու համար և երբեմն ուժով պաշտպանում էին իրենց տունը։ Այս պատճառով շատ սամուրայների կանայք սովորում էին դանակի կամ այլ զենքի կիրառությունը։ Ճապոնիայում կային կանայք, ովքեր ակտիվորեն ներքաշված էին կռիվներում․ նրանք կռվում էին տղամարդկանց կողքին, չնայած այս կանանց մեծամասնությունը պաշտոնապես սամուրայ չէր համարվում։
Թեև ավելի հարուստ սամուրայ-ընտանիքների կանայք վայելում էին իրենց հասարակական բարձր դիրքը (օրինակ խուսափում էին դժվար աշխատանքից), նրանց համարում էին տղամարդկանցից շատ ավելի ցածր։ Կանայք դեռ իրավունք չունեին ներգրավված լինել որևէ քաղաքական գործունեության մեջ և սովորաբար իրենց ընտանիքի գլուխը չէին։
Սա չի նշանակում, որ սամուրայների դասում կանայք անուժ էին կամ չունեին իշխանություն։ Հզոր կանայք տարբեր առիթներով բանեցնում էին իրենց իշխանությունը։
Հոր մահից հետո Թաչիբանա Գինչիյոն ընտրվեց իրենց կլանի առաջնորդ։ Չիյոն` Յամաուչի Կազուտոյոյի կինը, երկար ժամանակ համարվել է սամուրայ կնոջ իդեալական կերպար։ Ըստ ավանդության` նա իր կիմոնոն պատրաստել էլ հին շորերի և հավաքած մետաղադրամների կարկատաններից, որպեսզի իր ամուսնու համար մի հրաշալի ձի գներ, որը նա հետագայում հեծնել է մի շարք հաղթանակներում։ Իր ֆինանսական միջոցների բաշխման համար այսքան բարձր հարգանք վայելող Չիյոյի օրինակը հատկապես մեկնաբանվում էր, քանի որ նա այդպես էլ ժառանգ չծնեց, և Յամաուչի կլանի շարունակողը Կազուտոյոյի կրտսեր եղբայրը։ Սամուրայների կանանց իշխանությունը գալիս էր ֆինանսական միջոցների կառավարման արտոնությունից։
Տոկուգավա շրջանի զարգացմանը զուգահեռ կանանց կրթությունը ավելի մեծ արժեք դարձավ։ Ընտանիքներում և բարձր հասարակությունում մարդիկ իրենց դուստրերին դեռ վաղ տարիքից կրթության էին տալիս։ Ֆիզիկական գրավչությունից զատ ամուսնության համար հարմար հարսնացուն պետք է ունենար կրթություն և լիներ խելացի։ Թեև այս շրջանում կանանց համար գրված տեքստերի մեծամասնությունը նրանց սովորեցնում էր լինել հաջողակ կին և տնային տնտեսուհի, կային նաև կրթական, փիլիսոփայական և գեղարվեստական գրքեր։ Տոկուգավա շրջանի ավարտին սամուրայների դասի գրեթե բոլոր կանայք արդեն գրաճանաչ էին և կիրթ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի պատմություն Կատեգորիա:Ճապոներեն բառեր և արտահայտություններ Կատեգորիա:Ազնվական տիտղոսներ
Աստերոիդների ցանկ (144201-144300)
Աստերոիդների ցանկ (144101-144200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (144301-144400)
Զուգահեռ իրականություն
Զուգահեռ իրականությունը ենթադրական առանձին գոյություն ունեցող իրականություն է։ Զուգահեռ իրականությունների խումբը կոչվում է «մուլտիվերս»։ Իսկական քվանտային մեխանիկական ենթադրությունը այն է, որ զուգահեռ իրականությունները «իրականություններ են, որոնք իրարից առանձնացված են մեկ քվանտային իրադարձության շնորհիվ»։
Աստերոիդների ցանկ (144201-144300)
|}
Զուգահեռ իրականություն
Գերտարածություն
Գիտաֆանտաստիկայի մեջ զուգահեռ իրականություններից ամենահաճախ օգտագործվողը գերտարածության գաղափարն է։ Ամենակարևոր երկու հիմունքներն են․
Գերտարածության հաճախ է օգտագործվում, բայց սովորաբար որպես սյուժեի գործիք և ունի երկրորդական կարևորություն։
Ժամանակի մեջ ճանապարհորդություն և ալտերնատիվ պատմություն
Զուգահեռ իրականությունները հաճախ կարող են լինել ժամանակի մեջ ճանապարհորդության արդյունքը։ Լավ օրինակ է Ֆրից Լեյբերի «The Big Time» վեպը, որում երկու ալտերնատիվ ապագաների միջև տեղի է ունենում պատերազմ։ Ժամանակի մեջ ճանապարհորդները հաճախ պատահաբար կամ դիտմամբ ստեղծում են ալտերնատիվ պատմություններ։ Որպես կանոն ալտերնատիվ պատմությունները տեխնիկապես զուգահեռ իրականություններ չեն։ Գաղափարները նման են, բայց նրանք ունեն էական տարբերություններ։ Երբ հերոսները ճանապարհորդում են դեպի անցյալը, նրանք կարող են որոշ փոփոխություններ կատարել, որի արդյունքում ներկան կփոխվի։ Հիմնական տարբերությունը այն է, որ զուգահեռ իրականությունները միաժամանակ են գոյություն ունենում, բայց կարող է գոյություն ունենալ միայն մեկ ալտերնատիվ պատմություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հորինված իրականություն
Ջոն Լլոյդ Ստեֆենս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հնագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի ճանապարհորդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մարդաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մայանիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ազգագրագետներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Ճգնավորություն
Ճգնավորություն, կրոնական մղումով հասարակությունից, ընտանիքից և ընդհանրապես մարդկանցից հեռանալը, ճգնակեցությունը (ասկետիզմ) ամայի և անմարդաբնակ վայրում։ Հատուկ է եղել հինարևելյան կրոններին (բրահմայականություն, բուդդայականություն, հուդայականություն և այլն)։ Քրիստոնեության մեջ երևան է եկել 3-րդ դարում (Եգիպտոսի անապատներում), կրոնական ջերմեռանդությունից բացի եղել նաև հռոմեական հալածանքներից փախուստի միջոց։ Առաջին քրիստոնյա ճգնավորները (նշանավոր են Պողոս Թեբեացին և Անտոնիոս Մեծը) ինքնազրկմամբ և մարմնական տառապանքով ձգտել են բարոյական մաքրության՝ կարծելով, թե իրենց օրինակով մարդկությունը կձերբազատվի սոցիալական անհավասարության չարիքից։ 4-րդ դարում ճգնավորությունը տարածում է ստացել նաև Պաղեստինում, Կապադովկիայում, Հայաստանում, ավելի ուշ՝ Եվրոպայում (Գալիա, Իսպանիա, Իտալիա)։ Պաշտոնական եկեղեցին խրախուսել է ճգնավորությունը՝ միաժամանակ ձգտելով անհատ ճգնավորներին համախմբել եկեղեցու իրավասության տակ գտնվող մենաստաններում։ Միջին դարերում ճգնավորությունը աստիճանաբար կուլ է գնացել վանականությանը։
Կատեգորիա:Կրոն Կատեգորիա:Վանականություն Կատեգորիա:Ասկետիզմ
Արման Ջալալյան
Արման Ջալալյան, հայ երաժիշտ, թմբկահար ։
Կենսագրություն
Արման Ջալալյանը ծնվել է 1972 թվականի օգոստոսի 10-ին Երևան քաղաքում։ 8 տարեկանից նվագել է հարվածային գործիքներ։ Երաժշտական կարիերան սկսել է «Արևիկ» խմբում ։ 1992 թվականին եղել է «Հայեր» խմբի թմբկահարը։ 1995-2005 թվականներին  աշխատել է Հայաստանի պետական ջազային նվագախմբում։ 1999 թվականից աշխատել է «Armenian Navy Band» խմբի, 2001 թվականից` երգչուհի Նունե Եսայանի, 2002 թվականից` «Time Report», 2007 թվականից` «Կատուներ», 2008 թվականից` «Դորիանս», 2011 թվականից` «Penman» խմբերի հետ։
Համագործակցում է Արման Հովհաննիսյանի, Հայկոյի, Ինգա և Անուշ Արշակյանների և այլոց հետ։ Հյուախաղերով հանդես է եկել աշխարհի բազմաթիվ երկրներում Թաթա Սիմոնյանի, Նունե Եսայանի, «Armenian Navy Band» խմբի և այլոց հետ։ Որպես թմբկահար` ներկայացել է «Armenian Big Band», «Կատուներ», «Դորիանս» և այլ մեծ ու փոքր խմբերի թողարկած ավելի քան 15 ձայնասկավառակներում։
2013 թվականին «Դորիանս» խմբի կազմում մասնակցել է «Եվրատեսիլ» երգի միջազգային մրցույթին և հասել մինչ եզրափակիչ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ թմբկահարներ
Բուդյանկա (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)
Բուդյանկա (Будянка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Արջավան
Արջավան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Միքայել Կանայան
Միքայել Ասատուրի Կանայան, հայ գեղանկարիչ, գրաֆիկ։
Կենսագրություն
1951 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Սուրիկովի անվան գեղարվեստի ինստիտուտը։ 1957 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։
Ստեղծագործություններ
Կատարել է «Իմ սիրելի դերը», «Նիհար Մեհմեդը» գրքերի նկարազարդումները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1931 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ Կատեգորիա:Հայ գրաֆիկներ
Թռչունների ժանտախտ
Թռչունների ժանտախտ (Pestis avium), սուր վարակիչ հիվանդությունների անվանում, միավորում է թռչունների եվրոպական կամ դասական ժանտախտը և ասիական կամ կեղծ ժանտախտը։
Հարուցիչը օրթոմիքսովիրուսների խմբի վիրուսն (A գրիպ) է։ Հիվանդանում են հավերը, խայտահավերը, հնդկահավերը, փասիանները, սիրամարգերը, ինչպես նաև բադերը և սագերը, վայրի թռչուններից՝ ճնճղուկը, թութակը, կաքավը ևն։ Ունի համաճարակային բնույթ։ Վարակի հարուցիչների աղբյուրը հիվանդ թռչուններն են, իսկ փոխանցման գործոնները՝ վարակված կերը, ջուրը, խնամքի առարկաները։ Վիրուսի թափանցման ուղիներն են բերանի և քթի խոռոչները, ակնաթաղանթը և կոյանոցը։ Գաղտնի շրջանը 1–3 օր է։ Թռչունները թորշոմում են, դառնում քնկոտ, նկատվում է քթից և բերանից լորձահոսություն, լուծ, 1–3 օր հետո 80–90 %–ը սատկում է։ Ախտորոշում են էպիզոոտոլոգիական, կլինիկական, ախտաբանա–անատոմիական և լաբորատոր հետազոտության տվյալներով։ Կանխարգելման նպատակով թռչնանոցներն ախտահանում են, արգելում կողմնակի մարդկանց մուտքը, կիրառում զոո–հիգիենիկ կանոններ, անապահով տնտեսություններում՝ կարանտին, հիվանդ և կասկածելի թռչունների, դրանցից ստացված մթերքի ոչնչացում ևն։ Կարանտինը հանվում է հիվանդության վերջին դեպքից 4 շաբաթ հետո։
Տես նաև
Կատեգորիա:Կենդանիների վիրուսային հիվանդություններ
Ագնի լեզու
Ագնի լեզու, ագնի, անյի, Աֆրիկայում բնակվող ագնի ցեղի լեզուն, պատկանում է սուդանական լեզուների ական խմբին։ Բնորոշ գծերից մեկն ածականների բացակայությունն է, որոնք փոխարինվում են բայական հատուկ ձևերով ։ Ագնի լեզվով հիմնականում խոսում են Կոտ դ'Իվուարում և Գանայում։ Անյինի ամենամոտ ազգակից լեզուն բաուլեն է, այն նաև մոտ է նզեմային (նզիմա)։
Անյինի բարբառներն են` սանվին, ինդենին, բինին, բոնան, մորոնուն, ջուաբլինը, անոն, աբեն, բարաբոն և ալանգուան։ Մորոֆոն, որը խոսողների մեկ քառորդի բարբառն է, կարող է դասակարգվել որպես առանձին լեզու։ Կոտ դ'Իվուարում կան մոտ 610,000 ագնի լեզվի լեզվակիրներ՝ 10,000-ից 100,000 լեզուն օգտագործողների հետ։ Գանայում կան անյիի 250,000 խոսողներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գանայի լեզուներ Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարի լեզուներ
Մոսկովսկի Բոբրիկ (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)
Մոսկովսկի Բոբրիկ (Московський Бобрик), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մոսկովսկի Բոբրիկ գյուղում բնակվում էր 909 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ֆեդորովկա (գյուղ, Իզյումի շրջան)
Ֆեդորովկա (Федорівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ֆեդորովկա գյուղում բնակվում էր 248 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,716 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 346,37 մարդ/կմ²։
Շվեդիայի դրոշ
Շվեդիայի դրոշը (շվեդերեն՝ Sveriges flagga), Շվեդիայի խորհրդանիշերից մեկը, կապույտ գույնի ուղղանկյուն պաստառ դեղին գույնի սկանդինավյան խաչով, լայնքի և երկայնքի 5։8 հարաբերակցությամբ։
1916 թվականից սկսած հունիսի 6-ը նշվում է որպես Շվեդիայի դրոշի, իսկ 1983 թվականից՝ որպես Շվեդիայի ազգային օր։ Այդ օրն ընտրելու պատճառն այն է, որ 1523 թ. հունիսի 6-ին Գուստավ Վազան ընտրվեց թագավոր, և դրանով դրվեց անկախ շվեդական պետության սկիզբը։ Շվեդիայի դրոշի դեղին գույնը խորհրդանշում է առատաձեռնությունը, կապույտը խորհրդանշում է ճշմարտությունը, հավատարմությունը, հաստատակամությունը և արդարությունը։ Շվեդական դրոշի դեղին և կապույտ գույնը ներշնչված է շվեդական հերալդիկայից, որն ունի երեք հոնորար կապույտ ֆոնի վրա։
Կառուցվածք
Կատեգորիա:Շվեդիայի պետական խորհրդանիշներ Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ Կատեգորիա:1906 դրոշներ
Ֆլորիանուի գավառ
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Պիաուի նահանգի գավառներ
Անբարդիկ
Անբարդիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Մարաշի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Geek Stink Breath
«Geek Stink Breath», ամերիկյան ռոք խումբ Green Day-ի չորրորդ ստուդիական ալբոմի՝ Insomniac-ի առաջին սինգլ։ Սինգլը թողարկվել է 1995 թվականի սեպտեմբերի 25-ին։
Երգացանկ
7"
Vinyl
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Green Day երգեր Կատեգորիա:Երգեր թմրանյութերի մասին
Քսիլոֆոն
Քսիլոֆոն (անգլերեն և ֆրանսերեն՝ xylophone, գերմաներեն՝ xylophon, իտալերեն՝ xilofono), հարվածային երաժշտական գործիք, որը պատկանում է հարվածայինների իդիոֆոնների կարգին։ Այն կազմված է խրոմատիկ կերպով դասավորված փայտյա կամ մետաղյա թիթեղներից (ինչպես դաշնամուրը) և նվագվում է փայտյա կամ կաուչուկե փայտիկներով։ Գործիքը դնում են հատուկ հենակների վրա։
Նկարագիր և համառոտ պատմություն
Քսիլոֆոնը շատ հին երաժշտական գործիք է։ Որոշ տվյալներով առաջին քսիլոֆոնները հանդիպել են Աֆրիկայում և Ինդոնեզիայում՝ 14-րդ դարում։ Իսկ այլ վկայությունների համաձայն քսիլոֆոնը կարելի է գտնել նաև 9-րդ դարի մանրապատկերներում։ Հին ժողովուրդները, պատահաբար հարվածելով որոշ ծառերի, լսել են երաժշտական հնչյուններ. նրանք կտրել և մշակել են այդ ծառերի փայտերը և դրանցից պատրաստել երաժշտական գործիքներ։
Եվրոպայում առաջին քսիլոֆոնները հանդիպել են 15-րդ դարում, բայց սկզբնական շ̕րջանում այս գործիքը հանդիպել է միայն տոնակատարություններում և սգո երաժշտություններում։ Քսիլոֆոնը օգտագործում են նաև տարբեր երկրների ազգային երաժշտությունների մեջ։ Դասական երաժշտության մեջ քսիլոֆոնը մտել է միայն 19-րդ դարի վերջում։ Արդեն նույն դարասկզբում լավ քսիլոֆոնահարներ էին հանդիպում։ Այս գործիքով զմայլվել են Ֆրեդերիկ Շոպենը, Ֆելիքս Մենդելսոնը, Ֆերենց Լիստը և այլ կոմպոզիտորներ։ Բայց առաջին անգամ այն նվագախմբում օգտագործել է Քամիլ Սեն-Սանսը իր "Մահվան Պար" ստեղծագործությունում։ Այնուհետև նույն կոմպոզիտորը քսիլոֆոն օգտագործել է «Կենդանիների Պարահանդես»-ում։ Սեն-Սանսից հետո քսիլոֆոնը օգտագործել են Գուստավ Մալերը (6-րդ սիմֆոնիա), Ջակոմո Պուչչինին, Ռիխարդ Շտրաուսը, Կլոդ Դեբյուսին, Բելա Բարտոկը, Իգոր Ստրավինսկին, Օլիվիե Մեսսիան և այլ կոմպոզիտորներ։ Քսիլոֆոն ամենաշատը օգտագործել է Դմիտրի Շոստակովիչը (համարյա բոլոր սիմֆոնիաներում և թավջութակի կոնցերտում)։
Մինչ այսօր կարելի է հանդիպել տարբեր տեսակի և մեծության քսիլոֆոններ։ Աֆրիկայի տարբեր երկրների ազգային երաժշտություններում քսիլոֆոնը գրավում է շատ կարևոր տեղ։ Քսիլոֆոնի տարատեսակներից են բալաֆոնը, մարիմբան, զանգակը, լիտոֆոնը և այլ հարվածային գործիքներ։
Կատեգորիա:Մարդկության բանավոր և ոչ նյութական ժառանգության գլուխգործոցներ
Մատուր
Մատուր (Матур, Мадыр), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Տաշտիպսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1268 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1825 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Տաշտիպսկի շրջանի բնակավայրեր
(3231) Միլա
(3231) Միլա (Mila), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1972 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,445314 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1353 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7554 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1396,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,257752 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,38° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1972 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զաքարիա Շեհրիմանյան
Զաքարիա Աստվածատուրի Շահրիմանյան (, թաղված է Ս․ Կանցիանոսի եկեղեցում), հայազգի իտալական գրող, փիլիսոփա, թարգմանիչ։
Կենսագրություն
Երիտասարդ հասակում ձեռնադրվել է քահանա, սակայն հոգևոր կոչումը նրան չի հրապուրել․ նա իր ողջ կյանքը նվիրել է գրական-ստեղծագործական աշխատանքին։ Գրել է իտալերեն, թողել է հարուստ գրական ժառանգություն՝ ինքնուրույն և թարգմանական։ Տպագիր առաջին ստեղծագործություններն ունեն փիլիսոփայական, պատմադիցաբանական բնույթ, մեծ մասամբ գրվել են ժամանակի նշանավոր անձանց և Վենետիկի արքունական թատրոնի պատվերով։ 1744 թվականին հրատարակվել է նրա «Արիստիպպոս» քնարական ստեղծագործությունը, որն անտիկ շրջանի իդեալիստ Փիլիսոփա, Սոկրատի աշակերտ Արիստիպպոս Կյուրենացու հայացքների քննությունն է։ Շահրիմյանի նշանավոր գործերից են «Կայոս Մարտիոս Կորիոլանռս» (1747 թվական) երգախառն պատմական դրաման, «Ալմանախ ի պետս իմաստակների» փիլիսոփայական երկը։ Շահրիմյանը գրել է նաև բժշկագիտական երկեր՝ «Բժիշկների և բժշկության մասին», «Հիվանդություններ, որոնց բուժման համար ավելի շուտ պետք է դիմել բնությանը, քան թե բժշկին»։ Շեհրիմանյանը առավել ճանաչվել է «Էնրիկո Վանտոնի ճանապարհորդությունը կապիկների և շնագլուխների աշխարհում» (հ․ 1-4, 1764) արկածային վեպով, որը հրատարակվել է առանց ստորագրության․ Շահրիմյանի վեպը ներկայացրել է որպես անգլերեն, մի ձեռագրից կատարված թարգմանություն։
Ստենդալի համախտանիշ
Ստենդալի համախտանիշ, հոգեկան խանգարում, որը բնութագրվում է հաճախակի սրտախփոցով, գլխապտույտով և հալյուցինացիաներով։ Տվյալ սիմպտոմատիկան արտահայտվում է մարդու՝ կերպարվեստի ստեղծագործության ազդեցության տակ գտնվելու ժամանակ, հետևաբար հաճախ համախտանիշն առաջանում է այդ ստեղծագործությունների կենտրոնացման վայրերում՝ թանգարաններում, նկարների պատկերասրահներում։ Ախտանիշներ կարող են առաջացնել ոչ միայն արվեստի նյութերը, այլև բնության չափազանց գեղեցկությունը՝ բնական երևույթներ, կենդանիներ, աներևակայելի գեղեցիկ մարդիկ։
Ծագում
Համախտանիշն իր անվանումը ստացել է 19-րդ դարի ֆրանսիացի գրող Ստենդալի անունից, որը համախտանիշը նկարագրել է «Նեապոլ և Ֆլորենցիա. ճանապարհորդություն Միլանից Ռեջո» գրքում, որտեղ պատկերել է 1817 թվականին Ֆլորենցիա կատարած այցի զգացողությունները։
Ախտանշաններ
Առաջին անգամ ախտորոշումը դրվել է 1982 թվականին։
Առավել հաճախ տագնապն ի հայտ է գալիս Ֆլորենցիայի՝ Վերածննդի բնօրրան 50 թանգարաններից որևէ մեկում այցի ընթացքում։ Հանկարծ այցելուն տարվում է զգացմունքների խորությամբ, որն արվեստագետը ներդրել է իր ստեղծագործության մեջ։ Ընդ որում, պատկերի տարածքում հայտնվելու ժամանակ նա անբնական սուր է ընկալում բոլոր զգացմունքները։ Համախտանիշի զոհերի ռեակցիաները տարբեր են՝ ընդհուպ մինչև հիստերիա կամ պատկերի ոչնչացման փորձ։ Չնայած համախտանիշի հարաբերական հազվադեպությանը՝ Ֆլորենցիայի թանգարանների պահակներին սովորեցնում են, թե ինչպես պետք է վարվել համախտանիշի զոհերի հետ։
Տերմինը հաճախ օգտագործվում է ռոմանտիզմ ժամանակաշրջանի երաժշտությունը լսողների ռեակցիան նկարագրելու համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արվեստ Կատեգորիա:Հոգեախտաբանական համախտանիշներ Կատեգորիա:Համախտանիշներ այբբենական կարգով
Բուդյոնովկա (գյուղ, Բեյսկի շրջան)
Բուդյոնովկա (Будёновка), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Բեյսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Բեյսկի շրջանի բնակավայրեր
Արենաս դե Սան Խուան (քաղաք)
Արենաս դե Սան Խուան (Arenas de San Juan), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Սյուդադ Ռեալ պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Կաստիլիա-Լա Մանչա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Կամպո դե Սան Խուան շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 63.09 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1044 (2010 թվականին)։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից՝ 53 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Փառեն Ա Աշտիշատցի
Փառեն Ա Աշտիշատցի, հայոց կաթողիկոս 348-352 թվականներին։ Աղբիանոսյանների տոհմից։ Հայոց թագավոր Տիրանի օրոք Արշակունիների և Գրիգոր Լուսավորչի հայրապետական տոհմի միջև հարաբերությունների սրումից և Հուսիկ Ա Պարթևի սպանությունից հետո, որոշ նախարարներ փորձել են կաթողիկոս ընտրել Գրիգոր Լուսավորչի աշակերտ Դանիել ասորի եպիսկոպոսին։ Սակայն կենտրոնացված իշխանության կողմնակիցներ Վասակ Մամիկոնյանը, Մեհենդակ Ռշտունին, Անդովկ Սյունին, Արշավիր Կամսարականը սպանել են Դանիելին և կաթողիկոս ընտրել Փառեն Ա Աշտիշատցուն։ Հայոց արքունիքին հավատարիմ Փառենը համագործակցել է Արշակունիների հետ՝ կենտրոնացված ուժեղ թագավորության ստեղծման գործում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ Կատեգորիա:352 մահեր Կատեգորիա:Աղբիանոսյաններ Կատեգորիա:4-րդ դարի հայեր
Սևջուր
Սևջուր, Մեծամոր, գետ Հայաստանի Արարատի և Արմավիրի մարզերում ։ Ունի 40 կիլոմետր երկարություն, Հայաստանի մյուս գետերի համեմատությամբ ամենահաստատուն ռեժիմ ունեցող գետն է։ Սկիզբ է առնում Մեծամոր լճից և սնվում Արագածի ստորոտում գտնվող աղբյուրներից, հոսում է շատ դանդաղ, մեծ մասամբ ճահճապատ ափերի միջով և ապա թափվում Արաքս։ Նրա ակունքները, ինչպես և Մեծամոր լճի ճահճացած ափերը, օգտագործում են կուղբի (ջրշան) պահպանման ու բազմացման համար։ Կուղբի կլիմայավարժեցումը այստեղ կարելի է համարել ավարտված։ Թանկարժեք մորթի ունեցող այս փոքրիկ կենդանին այժմ Սևջուր գետի հովտով հասել է Արաքս և ապա նրա ճահճապատ ափերով իջել մինչև գրեթե ընդհուպ Կուր-Արաքսյան դաշտավայրի մատույցները։
Սևջուրն Արաքսի գետախառնուրդից մոտ 15 կիլոմետր հեռավորության վրա իր մեջ է ընդունում Քասաղ գետը և դառնում Հայաստանի ամենաջրառատ գետերից մեկը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի գետեր Կատեգորիա:Արաքս գետի վտակներ
Այնսըզ
Այնսըզ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Մարաշի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ալեքսանդրովկա (գյուղ, Լոզովայայի շրջան)
Ալեքսանդրովկա (Олександрівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1885 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսանդրովկա գյուղում բնակվում էր 334 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,51 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 654,9 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1885 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շապադաս դու Էստրեմու Սուլ Պիաուիենսի գավառ
Շապադաս դու Էստրեմու Սուլ Պիաուիենսի գավառ (Microrregião das Chapadas do Extremo Sul Piauiense), գավառ Բրազիլիայի Պիաուի նահանգում։ Մտնում է Պիաուի նահանգի հարավարևմտյան մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 82 207 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 17 845,741 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 4,6 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Խոզերի ժանտախտ
Խոզերի ժանտախտ, արագ տարածվող վարակիչ հիվանդություն։ Հայտնի են դասական և աֆրիկական տեսակները։ Վերջինս մեր տարածքում չի արձանագրված։
Կլինիկական նկարագիր
Գաղտնի շրջանը տնում է 3–7, երբեմն՝ 20 օր։ Ընթացքը սուր (առավել բնորոշ ձևը), ենթասուր և քրոնիկական։ Սուր ԽԺԴ–ի նախանշանը բարձր ջերմությունն է՝ 40,5–41°: Հիվանդ կենդանիների մոտ նկատվում է ախորժակի անկում, լուծ, փսխում, լորձաթաղանթների բորբոքում (ցանցաբորբ, քթաբորբ), մաշկի արյունազեղումներ, քթից արյունահոսություն, սակավարյունություն, հյուծվածություն են։ Հիվանդների 70– 90% –ը սատկում են 7–10 օրում։
Ախտորոշում են էպիզոոտոլոգիական, կլինիկական և ախտաբանա–անատոմիական մեթոդներով։
Կանխարգելումը
Կենդանիների վակցինացում, ընդհանուր միջոցառումների կիրառում։ Անապահով տնտեսություններում՝ կարանտին, կլինիկական և քրոնիկ հիվանդների ու վիրուսակիրների մորթ։ Սպառնալիքի ենթակա տնտեսությունների կենդանիներին իմունացնում են, մատղաշներին կրկնավակցինացնում 6 ամիս, իսկ տարիքավորներին՝ մեկ տարի հետո։ Կարանտինը հանվում է վերջին հիվանդ կենդանու անկումից 60 օր հետո։ Խոզանոցները, վանդակները և կերամաններն ախտահանում են, գոմաղբը՝ կենսաջերմայրում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Կենդանիների վիրուսային հիվանդություններ
Մատչենկի
Մատչենկի (Матченки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մենչիչի
2001 թվականի տվյալներով Մենչիչի գյուղում բնակվում էր 474 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9,6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 49,38 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1545 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:1443 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տանգի Նդոմբելե
Տանգի Նդոմբելե (Tanguy Ndombele, ), ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Տոտտենհեմ Հոտսպուրի և Ֆրանսիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում ։
Ամյեն
Նդոմբելեն Գենգանի ակադեմիայի սան է։ 2014 թվականին նա միացավ Ամյենին։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2016 թվականի օգոստոսի 9-ին՝ Ֆրանսիայի լիգայի գավաթի Կլերմոն Ֆուտի դեմ խաղում ։ Առաջին հանդիպումը առաջնությունում անցկացրեց սեպտեմբերի 9-ին՝ փոխարինման մտնելով Տուրի դեմ խաղում ։ 2017 թվականի մարտի 10-ին Նդոմբելեն 2 գոլային փոխանցում տվեց Բուր-ան-Բրեսի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 2-1 հաշվով ։ Մարտի 31-ին ֆրանսիացին հեռացվեց խաղադաշտից Կլերմոն Ֆուտի դեմ խաղում՝ ստանալով երկրորդ դեղին քարտը հանդիպման 48-րդ րոպեին ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց 2017 թվականի մայիսի 5-ին՝ Սոշոյի դեմ խաղում՝ այս խաղում դառնալով դուբլի հեղինակ  ։ Առաջին հանդիպումը Լիգա 1-ում անցկացրեց օգոստոսի 5-ին՝ Պարի Սեն-Ժերմենի դեմ խաղում ։ Ամյենի կազմում Նդոմբելեն անցկացրեց 34 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլի և 7 գոլային փոխանցման հեղինակ։
Տոտենհեմ Հոտսպուր
2019 թվականի հուլիսի 2-ին Նդոմբելեն 6 տարվա պայմանագիր կնքեց Տոտենհեմ Հոտսպուրի հետ  ։ Ակումբը նրա համար վճարեց ռեկորդային 55 միլիոն ֆունտ ստերլինգ , և կպարտավորվի վճարել ևս 8 միլիոն բոնուսների դեպքում  ։
Միջազգային կարիերա
Նդոմբելեն ունի Կոնգոյի Դեմոկրատական հանրապետության արմատներ և հնարավորություն ուներ հանդես գալու Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության ֆուտբոլի հավաքականի կազմում ։ Նա ներկայացրել է Ֆրանսիան մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքականում։ Իր դեբյուտը Մ21 հավաքականում նշեց սեպտեմբերի 5-ին՝ Ղազախստանի դեմ խաղում ։
Ֆրանսիայի ազգային հավաքական Նդոմբելեն առաջին անգամ հրավիրվեց 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ին՝ Իսլանդիայի, Գերմանիայի և Նիդերլանդների դեմ խաղերի համար  ։ Իր դեբյուտը ազգային հավաքականում նշեց հոկտեմբերի 11-ին՝ փոխարինելով Պոլ Պոգբային Իսլանդիայի դեմ ընկերական խաղում  ։ Առաջին հանդիպումը հավաքականի մեկնարկային կազմում անցկացրեց նոյեմբերի 20-ին՝ Ուրուգվայի դեմ խաղում ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի հուլիսի 20-ի դրությամբ
Միջազգային վիճակագրություն
2019 թվականի հուլիսի 20-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ամյենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Օլիմպիկ Լիոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տոտտենհեմ Հոտսպուրի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Լեյք էնդ Պենինսուլա շրջան (Ալյասկա)
Լեյք ենդ Պենինսուլա շրջան (Lake and Peninsula Borough), ԱՄՆ Ալյասկա նահանգի 18 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 61.595 կմ² է, բնակչության թվաքանակը՝ 1.631. (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քինգ Սալմոն բնակավայրը ։ Կազմավորվել է 1989 թ.։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալյասկայի շրջաններ
Արսիս
Արսիս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կիսկիմի գավառակում։ Գտնվում էր Կիսկիմ քաղաքից 4 կմ հյուսիս-արևելք, Ճորոխ գետի աջակողմյան վտակներից մեկի ստորին հոսանքի շրջանում։
Աշխարհագրություն
Տարածքը լեռնային էր և անտառապատ։
Պատմություն
Հնում եղել է բերդաքաղաք, հանդիսանալով Մեծ Հայքի Տայք նահանգի Արսյացփոր գավառի կենտրոնը։ Եղել է Արսյացփորի գլխավոր բերդն ու կենտրոնը։
Բնակչություն
XX դարի սկզբներին ուներ 134 տուն բնակիչ, որից 140 բնակիչը հայեր էին։ Մնացած բնակչությունը թուրքեր և լազեր էին։
Տնտեսություն
Հայերը զբաղվում էին երկրագործությամբ, պտղաբուծությամբ, անասնապահությամբ, մեղվապահությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Մինչև 1896 թվականի դրությամբ պահպանվում էր հին Արսիս (Արսիսկալա) բերդի ավերակները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ագրամատիզմ
Ագրամատիզմ, խոսքի խանգարում, որը հետևանք է քերականական միջոցների, նորմաների գործադրման ու ընկալման հոգեֆիզիոլոգիական հիմքերի կազմալուծման ։ Այն Բրոկի աֆազիայի տարատեսակ է ։ Ագրամատիզմով հիվանդ անձինք կարող են ունենալ սեղմ խոսք, որը պարզեցված նախադասություններով խոսքն է՝ հեռագրերի մեջ հանդիպող նախադասությունների պես։ Ագրամատիզմի ժամանակ առաջացող խանգարումները սովորաբար կախված են լեզվի յուրահատկություններից ։ Ագրամատիզմով հիվանդները դժվարանում են նաև կառուցել այնպիսի նախադասություններ, որոնցում կա բաղադրիչների շարժ, օրինակ՝ կրավորական նախադասություններ, հարցական կամ բարդ նախադասություններ։ Ագրամատիզմը որպես ախտանիշ հանդիպում է շատ գլխուղեղի հիվանդություններում, ինչպիսին են օրինակ՝ Բրոկի աֆազիան և գանգուղեղային վնասվածքները։ Ագրամատիզմով հիվանդ բոլոր մարդիկ ունեն վնասվածքներ սիլվյան բլթի շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աֆազիա Կատեգորիա:Նյարդային համակարգի հիվանդություններ
Արմուդալան
Արմուդալան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Մարաշի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բուդնիցա
Բուդնիցա (Будница), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 193 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի բնակավայրեր
Շիթային տեխնիկա
Շիթային տեխնիկա, պնևմոավտոմատիկայի և հիդրոավտոմատիկայի բնագավառ, որտեղ օգտագործվող սարքերը չունեն մեխանիկական շարժվող մասեր, իսկ գործողությունը հիմնված է գազերի կամ հեղուկների հոսքային հատկությունների վրա։ Շիթային տեխնիկայի սարքերը պատրաստվում են «տպված» սխեմաների մեթոդով։ Շիթային տարրի աշխատանքի հիմքում ընկած են տարբեր աերոդինամիկ էֆեկտներ․ շիթերի փոխազդեցությունը, շիթային հոսքի սահմանամերձ շերտի «կպումը» կորագիծ պատին և «պոկումը» տեղական դիմադրությունների կամ կիրառված ուժի շնորհիվ են։ Շիթային տեխնիկայի տարրերը լինում են անընդհատ և ընդհատ գործողության։ Շիթային տեխնիկայի սարքերը պատրաստվում են դրոշմման բարձր ճշգրտությամբ ձուլման կամ լուսա-քիմիական խածագծման եղանակներով։ Շիթային տեխնիկայի հիմնական առավելություններն են․ շահագործման հուսալիությունը, արագագործությունը, սարքերի անզգայությունը՝ բարձր և ցածր ջերմաստիճանների նկատմամբ, ճառագայթային ներգործության չենթարկվելը, էներգիայի աննշան ծախսը (9, 8 կպա ճնշում և մինչև 0, 1 վտ հզորություն)։ Կիրառվում է ավտոմատ կառավարման ամենատարբեր համակարգերում։
Տես նաև
Պնևմոնիկա
Կատեգորիա:Հիդրոավտոմատիկա
Մատվեևա Սելգա
Մատվեևա Սելգա (Матвеева Сельга, Matfejansel’g, Matvejanselkä), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալեքսանդրովկա Պերվայա (գյուղ, Լոզովայայի շրջան)
Ալեքսանդրովկա Պերվայա (Олександрівка Перша), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ագրեստի Պոտիգուարի գավառ
Ագրեստի Պոտիգուարի գավառ (Microrregião do Agreste Potiguar), գավառ Բրազիլիայի Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգում։ Մտնում է Ռիու Գրանդի դու Նորտի նահանգի գյուղատնտեսական շրջան (մարզ)ի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 223 004 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 3488,415 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 63,9 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Պլաստիկության տեսություն
Պլաստիկության տեսություն, մեխանիկայի բաժին, որն ուսումնասիրում է պինդ մարմինների վարքը պլաստիկ դեֆորմացիաների դեպքում, զբաղվում պլաստիկ մարմինների մաթեմատիկոս մոդելների կառուցմամբ և այդ մարմիններում արտաքին ազդեցությունների հետևանքով առաջացած լարումների ու դեֆորմացիաների որոշման մեթոդներով։
(3232) Բրեստ
(3232) Բրեստ (Brest), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1974 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Պլաստիկության տեսություն
Պլաստիկության տեսության մեջ օգտագործվում է առաձգականության տեսության հասկացությունների մեծ մասը, իսկ շատ խնդիրներ լուծվում են հոծ միջավայրի մեխանիկայի մեթոդներով։ Պլաստիկության տեսության մի քանի կարևոր դրույթներ ներմուծվում են մետաղների միառանցքային ձգման (սեղմման) դեպքում լարման և դեֆորմացիայի կախումն արտահայտող տիպային դիագրամի հիման վրա։
Մինչև լարման և դեֆորմացիայի կախումն արաահայտող դիագրամը А կետը կախումը գծային է, В կետին համապատասխանող σ1 լարումը առաձգականության կամ հոսունության սահմանն է, BC-ն հոսունության հարթակն է, CD տեղամասը համապատասխանում է նյութի ամրապնդմանը։ В կետով դիագրամը բաժանվում է առաձգականության և պլաստիկության տիրույթների։ Առաձգականության տիրույթում նմուշի բեռնավորման և բեռնաթափման պրոցեսներն ընթանում են նույն կորով, լարումների և դեֆորմացիաների միջև գոյություն ունի փոխմիարժեք համապատասխանություն։ Պլաստիկության տիրույթում որևէ М կետից սկսած, բեռնաթափումն ընթանում է OA-ին զուգահեռ МР գծային առաձգական օրենքով, իսկ РМ հատվածով տեղի է ունենում կրկնակի բեռնավորման պրոցեսը, այսինքն՝ նախնական պլաստիկ դեֆորմացիաների շնորհիվ մեծանում է նյութի առաձգականության սահմանը՝ այն ամրապնդվում է։ Այդ պատճառով լարումների և դեֆորմացիաների միջև կապը միարժեք չէ, էապես կախված է բեռնավորման ընթացքից։
(3232) Բրեստ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,026899 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7839 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2699 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Բրեստ աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,7866 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1923,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187157 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,85° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1974 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պլաստիկության տեսություն
Կիրառություններ
Սովորաբար պլաստիկության տեսության մեջ կառուցվում են ամրապնդման հատկությունից զուրկ (իդեալական պլաստիկ) և ամրապնդմամբ օժտված պլաստիկ մարմինների տարբեր մոդելներ։ Այդ մոդելներն ընդհանրացվում են պլաստիկության օրենքների՝ կապերի հավասարումների միջոցով։ Արդի պլաստիկության տեսության մեջ ավելի տարածված են փոքր առաձգական դեֆորմացիաների տեսությունը (դեֆորմացիոն տեսություն) և պլաստիկ հոսունության տեսությունը, որոնք ստուգված են փորձերով, և որոշված են դրանց կիրառելիության սահմանները։ Դեֆորմացիոն տեսության հավասարումները տված կետի լարումների և դեֆորմացիաների միջև կապ հաստատող առնչություններ են և բավարար արդյունքներ են տալիս պարզ բեռնավորումների դեպքում, երբ լարումներն աճում են միևնույն պարամետրին համեմատական կերպով։ Հոսունության տեսության հավասարումները կապ են հաստատում դեֆորմացիաների ու լարումների աճերի և վերջավոր լարումների միջև։
Պլաստիկության տեսությունը կարևոր նշանակություն ունի գիտության և տեխնիկայի մի շարք բնագավառներում։ Այն սերտորեն կապված է մետաղների պլաստիկ դեֆորմացման տեխնոլոգիական պրոցեսների մշակման, կոնստրուկցիաների կրողունակության որոշման, մետաղներում և ապարներում ալիքների տարածման խնդիրների հետ և այլն։
Գրականություն
Կատեգորիա:Պինդ մարմնի մեխանիկա Կատեգորիա:Դեֆորմացիա
Մատանուսկա-Սուսիտնա շրջան (Ալյասկա)
Մատանուսկա-Սուսիտնա շրջան (Matanuska-Susitna Borough), ԱՄՆ Ալյասկա նահանգի 18 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 63.926 կմ² է, բնակչությունը՝ 59.322 մարդ (2009 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Փալմեր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1964 թ.։
Կատեգորիա:Ալյասկայի շրջաններ
Դավիթ (այլ կիրառումներ)
Դավիթ անձնանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց՝
Միլյատին (գյուղ, Իվանիչևի շրջան)
Միլյատին (Милятин), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Միլյատին գյուղում բնակվում էր 660 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12,1 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 54,55 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դավիթ Ե Էնեգեթցի
Դավիթ Ե Էնեգեթցի ( Էնեգեթ, Գուգարքի Մանգեղյաց Փոր գավառ ), Ամենայն Հայոց կաթողիկոս 1801-1807 թվականներին։ Հաջորդել է Ղուկաս Ա Կարնեցուն
1800 թվականին ուղարկվել է Կոստանդնուպոլիս՝ որպես հրավիրակ նորընտիր կաթողիկոս Դանիել Ա Սուրմառեցու։ Ընտրվել է Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարք, սակայն հրաժարվել է և վերադարձել Էջմիածին։ Հովսեփ Արղությանի մահից (1801) հետո օծվել է կաթողիկոս (1801 թվականի ապրիլի 28-ին)։
1807 թվականին պարսկական կառավարության ստիպմամբ Դավիթ Ե Էնեգեթցին հրաժարվել է գահից։
Դանիել Ա Սուրմառեցու մահից հետո փորձել է վերականգնել այն, բայց հաջողություն չի ունեցել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ Կատեգորիա:1817 մահեր Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 31 մահեր
Արտոս (Կամախի գավառ)
Արտոս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում ։ Գտնվում էր Արևմտյան Եփրատի ձախ ափին։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քեմահի շրջանի համայնքներ
Բալըկջա
Բալըկջա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Մարաշի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Նորթ Սլոփ շրջան (Ալյասկա)
Նորթ Սլոփ շրջան (North Slope Borough), ԱՄՆ Ալյասկա նահանգի 18 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 230.035 կմ² է, բնակչությունը՝ 7.385 մարդ (2009 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բարոու բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1972 թ.։
Կատեգորիա:Ալյասկայի շրջաններ
ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ
Հայաստան Հանրապետության զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ, Հայաստանի զինված ուժերի ամենաբարձրաստիճան զինվորական սպան, որը պատասխանատու է զինված ուժերի և դրա երեք խոշոր ճյուղերի օպերատիվ հրամանատարության ապահովման համար ։
2021 թվականի մարտ ամսին ստեղծվել է իրավական կազուս ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետի պաշտոնակատարի հետ կապված։ Մարտի 10-ին Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից ազատելու վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի միջնորդությունը նախագահ Արմեն Սարգսյանը չի ստորագրել, իսկ վարչական դատարանը մարտի 17-ին բավարարել է Օնիկ Գասպարյանի պահանջը՝ հայցվորի պահանջի ժամանակավոր բավարարման տեսքով, որով Օնիկ Գասպարյանը շարունակել է մնալ իր պաշտոնին ։ Արտակ Դավթյանին նոր ԳՇ պետ նշանակելու Նիկոլ Փաշինյանի մարտի 10-ի միջնորդությունը Արմեն Սարգսյանը նույնպես չի ստորագրել և ըստ Նիկոլ Փաշինյանի՝ մարտի 22-ից իրավունքի ուժով նոր ԳՇ պետ է Արտակ Դավթյանը ։ 2022 թվականի փետրվարի 24-ին Արտակ Դավթյանը ազատվում է պաշտոնից։ Փետրվարից 24-ից մինչև հուլիսի 14-ը ԳՇ պետի պարտականությունները կատարում է առաջին տեղակալ Կամո Քոչունցը։ ԱԺ կողմից ընդունված նոր օրենքով ԳՇ պետը այսուհետ համարվելու է պաշտպանության նախարարի առաջին տեղակալ։ Հուլիսի 14-ին վարչապետի առաջարկությամբ և նախագահի հրամանագրով ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետ - պաշտպանության նախարարի առաջին տեղակալ է նշանակվում` Էդվարդ Ասրյանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի պաշտպանության նախարարություն
Բարիլյամբդա
Բարիլյամբդա (Barylambda, βᾰρύς «ծանր» և «լյամբդա» բառերից, կապված է կենդանու տեսքի հետ) պանտոդոնտների ենթակարգի վերացած ցեղ, որը ապրել է միջին և ուշ պալեոզենում։ Հայտնի է դարձել Հյուսիսային Ամերկայում մի քանի պեղումներից։ Ինչպես բոլոր մնացած պանտոդոնտները, բարիլյամբդան նույնպես չորքոտանի, յուրաքանչյուր վերջույթի վրա հինգ մատ ունեցող կենդանի է։
Վերացել է ուշ պալեոզենում կորիֆոդոնի ձևավորման պատճառով, որը ավելի զարգացած էր և զբաղեցրեց բարիլյամբդայի էկոլոգիական կարգը։
Ցեղի կազմը
Ներկայումս հայտնի են բարիլյամբդայի 3 տեսակ.
Անատոմիան և էկոլոգիան
Ենթադրվում է, որ բարիլյամբդան խոտակեր էր.դրանում կարելի է համոզվել ատամնաշարի ձևից։
Մարմնի երկարությունը կազմել է մոտ 2.5մ, քաշը՝ մոտավորապես 650 կգ։ Բարիլյամբդաները իրենց ժամանակում համարվում էին խոշոր կենդանիներ և նրանց չափերը թույլ էին տալիս պաշտպանվել գիշատիչներից։
Բարիլյամբդայի կենսակերպը նման էր ներկայիս գետակինճերի կենսակերպին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անհետացած կենդանիներ Կատեգորիա:Կաթնասուններ
Բողոքի ակցիաներ Չիլիում (2019)
Բողոքի ակցիաներ Չիլիում 2019, Չիլիի մի քանի քաղաքներում տեղի ունեցող բողոքի մի շարք քաղաքացիական ակցիաներ։ Անկարգությունների հիմնական պատճառը ուժեղ տնտեսական անհավասարությունն է ։
Բողոքի ակցիաները սկսվել են մայրաքաղաք Սանտյագոյում՝ որպես մետրոպոլիտենում միջնակարգ դպրոցների աշակերտների և ուսանողների համակարգված արշավ՝ ի պատասխան մետրոյի 30 պեսո ուղեվարձի հերթական թանկացման ։ Երիտասարդները սկսել են ցատկել պտտաձողերի վրայով, նրանց կանգնեցրել է ոստիկանությունը, ինչը հանգեցրել է բախումների և տարերային ցույցերի ։ Այնուհետև հաջորդել են քաղաքի գլխավոր երկաթուղային կայարանների գրավումը և ազգային ոստիկանության (Կարաբիներոս) հետ բաց բախումները։
Իրավապահների կոշտ գործողությունները չիլիացիների մոտ ավելի մեծ վրդովմունք են առաջացրել ։ Հոկտեմբերի 18-ին իրադրությունը սրվել է, քանի որ ցուցարարների կազմակերպված խմբերը անկարգություններ են սարքել ամբողջ քաղաքում՝ զավթելով մետրոյի ցանցի բազմաթիվ տերմինալներ և անջատելով դրանք՝ ենթակառուցվածքի ծավալուն վնասվածքով, ինչի հետևանքով ամբողջ մետրոն շարքից դուրս է եկել։
Հոկտեմբերի 18-ին Չիլիի նախագահ Սեբաստիան Պինյերան հայտարարել է արտակարգ դրություն, արտոնել է Չիլիի բանակի ուժերի տեղակայումը հիմնական շրջաններում՝ կարգուկանոն ապահովելու համար։ Պարետային ժամը հայտարարվել է հոկտեմբերի 19-ին՝ Մեծ Սանտյագոյի շրջանում, 1987 թվականից ի վեր առաջին անգամ՝ Պինոչետի բռնապետությունից հետո ։ Հոկտեմբերի 19-ին Սանտյագոյի կենտրոնում զրահատեխնիկա է տեղակայվել։ Բողոքի ակցիաների հետևանքով զոհվել է առնվազն 15 մարդ, 62 ոստիկան և 15 քաղաքացիական վիրավորում է ստացել ։
Չնայած կառավարության զիջումներին՝ չիլիացիները շարունակում են դուրս գալ իրենց քաղաքների փողոցներ, որպեսզի դեմ արտահայտվեն տնտեսական անհավասարությանն ու կրթության ու առողջապահության ոլորտներում թանկարժեք ծառայություններին։ Հոկտեմբերի 22-ին նախագահ Սեբաստիան Պինյերան հայտարարել է բողոքի հետ կապված իրադրության կարգավորման համար սոցիալական աջակցության միջոցների մշակման մասին ։ 1,2 միլիարդ դոլար արժողությամբ ուղղումների փաթեթը ենթադրում է սոցիալական միջոցառումներ, որոնք ներառում են նվազագույն կենսաթոշակի և աշխատավարձի բարձրացում, դեղորայքի գների իջեցում, առողջապահության և էլեկտրաէներգիայի համար վճարման 10 %-ի նվազում, բարձր եկամուտներ ունեցող անձանց համար հարկերի բարձրացում և պատգամավորների և բարձրաստիճան պետական ծառայողների աշխատավարձերի իջեցում ։
Ի աջակցություն չիլիացի ցուցարարների՝ ցույցեր են անցկացվել նաև Գերմանիայում, Ֆրանսիայում, Իսպանիայում, Ուրուգվայում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Ավստրալիայում և այլուր ։ Արգենտինայում հոկտեմբերի 21-ին այս ամենի ֆոնին լուրջ բախումներ են տեղի ունեցել ։
Հոկտեմբերի 25-ին մայրաքաղաքում մեկ միլիոնից ավելի մարդ է մասնակցել երկրի պատմության մեջ խոշորագույն դարձած բողոքի ցույցին ։ Դրանից հետո կառավարությունը պաշտոնաթող Է արել Պիներային ։
Չնայած կառավարության կազմի նորացմանը (Չիլիում ութ նախարարներ զրկվել են պաշտոններից, այդ թվում՝ ներքին գործերի և հասարակական անվտանգության նախարար Անդրես Չադվիկը), երկրում բողոքի ակցիաները չեն հանդարտվում։ Հարյուրավոր ցուցարարներ Սանտյագոյի փողոցներ են դուրս եկել երկուշաբթի՝ հոկտեմբերի 28-ին։ Բողոքի ակցիաները վերաճել են ոստիկանության հետ բախումների ։
Հոկտեմբերի 30-ին Պիներան հայտարարել է նոյեմբերին և դեկտեմբերին կլիմայի հարցով ԱԽՏՀ-ի հանդիպումը չեղյալ հայտարարելու մասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2019 բողոքի ցույցեր
Զոպոյկա
Զոպոյկա (Запойка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուֆտյուգ գետի ձախ ափին՝ 99 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Մատվեևկա (գյուղ, Ստերլիտամակսկի շրջան)
Մատվեևկա (Матвеевка, Матвеевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 222 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի բնակավայրեր
Բուդոգոշչ
Բուդոգոշչ (Будогощь), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կիրիշսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1792 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կիրիշսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1914 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Յարոշի (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)
Յարոշի (Яроші), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Յարոշի գյուղում բնակվում էր 45 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ջոն Դյուի
Ջոն Դյուի (John Dewey), ամերիկյան փիլիսոփա, պրագմատիզմի գլխավոր ներկայացուցիչ։ Հեղինակ է փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի, մանկավարժության վերաբերյալ ավելի քան 30 գրքերի և 900 գիտական հոդվածների։
Կենսագրություն
Ջոն Դյուին ծնվել է 1859 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Բեռլինգտոնում (Վերմոնտ)՝ ծխախոտ արտադրողի ընտանիքում։ Նա Արչիբալդ Սպրագ Դյուիի և Լուսինա Արտեմեսիա Ռիչի չորս տղաներից երրորդն էր։ Դյուին և նրա երեք եղբայրները սովորում էին պետական դպրոցում, հետագայում՝ Բեռլինգտոնում՝ Վերմոնտի համալսարանում։ Համալսարանում ուսումնառության տարիներին Դյուին պրոֆեսոր Թորեյի ղեկավարությամբ, ով դասավանդում էր փիլիսոփայական էթիկա, ուսումնասիրում է փիլիսոփայություն։
1879 թվականին, ավարտելով Վերմոնտի համալսարանը, Դյուին երկու տարի աշխատում է Օիլ Սիթիի ավագ դպրոցում, որի տնօրենն իր զարմուհին էր, և շարունակում զբաղվել փիլիսոփայության ուսումնասիրությամբ։ Այնուհետև որոշում է ընդունում շարունակել հոգեբանական կրթությունը և մեկնում Բալթիմոր՝ շարունակելու ուսումը Ջոն Հոպկինսի համալսարանում։ 1884 թվականին, ստանալով դոկտորական կոչումը, Դյուին ընդունում է Միչիգանի համալսարանում աշխատելու հրավերը, որտեղ աշխատում է 10 տարի շարունակ՝ միայն մեկ տարի (1888) աշխատելով Մինեսոտայի համալսարանում։
1894 թվականին տեղափոխվում է Չիկագոյի նորաստեղծ համալսարան։ 1904 թվականին հրավիրվում է աշխատելու կոլումբիայի համալսարանի հոգեբանության ֆակուլտետում, որտեղ աշխատում է մինչև 1930 թվականը։ Նա Նյու Յորքի Սոցիալական ուսումնասիրությունների նոր դպրոցի հիմնադիրներից է (1919), եղել է Ամերիկյան հոգեբանական և փիլիսոփայական համալսարանական պրոֆեսորների ասոցիացիայի նախագահ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Դյուին հանդես է գալիս նացիստական գաղափարախոսության դեմ։ եկնում Բալթիմոր՝ շարունակելու ուսումը Ջոն Հոպկինսի համալսարանում։ 1884 թվականին, ստանալով դոկտորական կոչումը, Դյուին ընդունում է Միչիգանի համալսարանում աշխատելու հրավերը, որտեղ աշխատում է 10 տարի շարունակ՝ միայն մեկ տարի (1888) աշխատելով Մինեսոտայի համալսարանում։ Միչիգանում  Դյուին գրում է իր առաջին հոդվածները, որտեղ Փորձում է համատեղել փիլիսոփայական և հոգեբանական տեսակետները։ Այս հրապարակումները նրան բերում են գիտական ճանարում։ 1887 թվականին լույս է տեսնում Դյուիի <<Հոգեբանություն>> աշխատությունը։ Այն դրական է ընդունվում և նույնիսկ օգտագործվում է որպես ձեռնարկ մի քանի համալսարաններում։ Հենց այս ժամանակ էր, որ նա հրավիրվում է որպես բնական և բարոյական փիլիսոփայության ամբիոնի պրոֆեսոր, սակայն մեկ տարի անց վերադառնում է իր հարազատ համալսարան և զբաղեցնում Փիլիսոփայության ֆակուլտետի դեկանի պաշտոնը։ Այս ժամանակ նա մեծ եռանդով գրում և ստեղծագործում է։ 1894 թվականին Դյուին տեղափոխվում է Չիկագոյի համալսարան հենց այս տարիներին Դյուիի իդեալիզմը տանում է նրան դեպի ճանաչողության էմպիրիկ (փորձարարական) տեսություն, որը հետագայում զարգացում է ապրում դառնալով Ամերիկյան փիլիսոփայական այն դպրոցը, որ կոչվում է պրագմատիզմ։ [N2 էջ 200]
Հետագայում Դյուին հրավիրվում է Կոլումբիայի համալսարանի հոգեբանության ֆակուլտետ։ Այս համալսարանը իր ուղվածությամբ շատ նման էր Ջոն Հոբկինսի համալսարանին. այն ուներ լուրջ գիտական ուղվածություն և տալիս էր լավագույն կրթությունը։ Հետագայում Ջոն Դյուին շարունակում է միավորել Հոգեբանությյանը մանկավարժության և փիլիսոփայության հետ։ Նա առանձնակի կարևորությում է տվել կրտսեր և միջին դպրոցի ուսուցիչների համագործակցության հարցին։ Դյուին բերել է բազմաթիվ փաստարկներ,որոնք վկայում էին,որ մանկավարժական կրթությունը պետք է առանձնացվի և դառնա պրոֆեսիոնալ մանկավարժներ պատրաստող բուհ։ Բուհում այս առաջարկը դրական ընդունվեց և բացվեց մանկավարժության ֆակուլտետ,որը ղեկավարում էր Դյուին՝ Փիլիսոփայության ֆակուլտետի հետ մեկտեղ ։