cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Անն-Լիզ Գրոբետի
Անն-Լիզ Գրոբետին ծնվել է Շո դը Ֆոնում, 1949 թվականի դեկտեմբերին 21-ին։ Նյոշատելի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետն ավարտելուց հետո ակտիվ կյանքի նկատմամբ ձգտումը նրան դրդում է հետևել լրագրողական դասընթացներին և համագործակցել տարբեր թերթերի հետ։ 1973 թվականին նա դառնում է Նյոշատելի Մեծ Խորհրդի պատգամավոր սոցիալիստական կուսակցության կողմից՝ այդ պաշտոնում մնալով ինը տարի։
Նեստոր Կիրշներ
Քննադատություն
Չնայած ժողովրդի կողմից նրա բարձր աջակցությանը, քննադատության է ենթարկվել որոշ լրագրողների և քաղաքագետների կողմից, որոնք Նեստորին մեղադրել են իշխանության չարաշահման, ինչպես նաև պետության ավելորդ կենտրոնացման մեջ։
Անն-Լիզ Գրոբետի
Գրոբետին իր առաջին վեպը հրատարակել է 19 տարեկան հասակում։ Նրա «Փետրվարին մեռնելու համար» վեպը 1968 թվականին պարգևատրվել է Ժորժ Նիկոլի մրցանակով։ Այնուհետև շատ արագ նա ճանաչում է գտել ողջ ռոմանական Շվեյցարիայում՝ որպես իր սերնդի լավագույն հեղինակներից մեկը և ստացել Ռամբերի անվան մրցանակ «Ձմեռային հարսնացուն» նովելների ժողովածուի համար։ Նրա հետագա հրապարակումներից են. «Դրական զրո» (1975), «Հեքիաթ-կաթիլներ» (1986), «Անսահմանորեն ավելի» (1989), «Գեղեցիկ կինը, որ կծում է» (1992), «Կոմպոստ բլյուզ» (2000):
Նեստոր Կիրշներ
Նախագահություն
Հրաժարականից հետո Կիրշները «բուենոսայրեսյան» բակերում ազդեցիկ կերպար էր մնացել։ 2009 թվականի դեկտեմբերի 3-ին ընտրվել է ազգային կոնգրեսի պատգամավոր։ 2010 թվականի փետրվարի 7-ին Նեստոր Կիրշների մոտ տեղի է ունեցել քներակի զարկերակի արգելափակումը, որից հետո շտապ հոսպիտալացվել է և վիրահատվել։
2010 թվականի մայիսին Նեստոր Կիրշներն Արգենտինայի Կամպանա քաղաքում Հարավամերիկյան ազգերի միության կազմակերպության արտակարգ գագաթնաժողովում ընտրվել է գլխավոր քարտուղար ։ Պատգամավորի կարագավիճակում նա տիկնոջ՝ նախագահի հետ ակտիվորեն աջակցում էր միասեռ ամուսնությունների օրինականացման մասին օրենքին ։
Անն-Լիզ Գրոբետի
1998-2000 թվականներին նա մասնակցել է նաև որոշ համատեղ ժողովածուների հրատարակությանը, իսկ 2000 թվականին ստացել է Ռամյուի անվան Մեծ մրցանակ՝ իր ողջ ստեղծագործական ճանապարհի համար։ Անն-Լիզ Գրոբետին առանց դժվարության համատեղել է գրական, լրագրողական և քաղաքական գործունեությունը մայրական պարտականությունների հետ. ունի երեք դուստր։
Անն-Լիզ Գրոբետին իր վեպերում արտացոլում է ֆեմինիստական շարժման առաջին մեծ ձեռքբերումները՝ նկարագրելով ժամանակակից կնոջ կյանքը՝ իր երջանկությամբ ու դժբախտությամբ։ Նրա նկարագրած աշխարհը հեռու է հովվերգական լինելուց։ «Մայրական» վեպում նա արծարծում է մայրական բնազդի խնդիրը, իսկ «Բնուատ»-ում՝ նրանց ճակատագիրը, որոնք ազատ են, բայց որոնք սերը ճանաչելու են միայն ուրիշներին հասցեագրված նամակներից։ Նովելի ժանրը հեղինակին թույլ է տալիս ներկայացնել կյանքը բազմազան տեսանկյուններից։
Նեստոր Կիրշներ
Նախագահություն
Մահացել է 2010 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Սանտա Կրուս պրովինցիայի Էլ Կալաֆատե քաղաքի հիվանդանոցում՝ սրտի կանգից՝ 60 տարեկան հասակում։ Թաղված է երկրի հարավային մասում գտնվող իր հայրենի Ռիո Գալյեգոս քաղաքում։ Հուղարկավորության արարողությունը գլխավորել է նրա այրին՝ Քրիստինա Կիրշները, որն ուղեկցվել է մի քանի հազար մարդկանցով։ Բրազիլիայում և Վենեսուելայում հայտարարվել է եռօրյա սուգ ։
Անն-Լիզ Գրոբետի
Այս ժողովածուում տեղ գտած «Ձմեռային հարսնացուն» նովելն իր մեջ խտացնում է հեղինակի ստեղծագործության լավագույն կողմերը. մարմնի և զգայարանների պոեզիան, փոխաբերական էրոտիզմը, որը փառաբանում է բնությունը նույնքան, որքան ցանկությունը, տարվա եղանակները նույնքան, որքան մարմինները՝ ընդհուպ մինչև այն մարդու հաճույքները, ով կարող է թվալ ամենատհաճն ու ամենանվազ մարմնականը։ Բուսականության, երկնքի, բնության բույրերի, սառցաշերտի տակ ջրի մեղմ կարկաչի ներկայությունը մեծ դեր են խաղում այստեղ, նրանք լցնում ու լուսավորում են ձմեռային հարսնացուի մենությունը և փրկում են նրան ընդամենը «սիրո պահեստախցիկում թողնված կին» լինելուց ։
Նեստոր Կիրշներ
Անձնական կյանք
Կինը՝ Քրիստինա դե Կիրշները, 2007 թվականից մինչև 2015 թվականը հանդիսացել է Արգենտինայի նախագահ։
Հավի ոտքերով խրճիթ
Հավի ոտքերով խրճիթ, խրճիթ ռուսական առասպելաբանության մեջ, երկրային աշխարհից անդրաշխարհ անցնելու տեղը։ Խրճիթը շրջվում և բացում իր դուռը մե՛կ դեպի մարդկանց աշխարհը, մե՛կ դեպի մեռյալների աշխարհը, այդ պատճառով էլ հերոսը չի կարողանում ոտք դնել անդրաշխարհ և ստիպված է գնալ կծիկի թելի ցույց տված ուղով։ Խրճիթը պահօանում է Բաբա յագան ։
Նեստոր Կիրշներ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի նախագահներ Կատեգորիա:Արգենտինայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Արգենտինայի առաջին տիկիններ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչների ամուսիններ Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Անն-Լիզ Գրոբետի
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի գրողներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի լրագրողներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի բանաստեղծներ
Հավի ոտքերով խրճիթ
Ռուսական հեքիաթներում հավի ոտքերով խրճիթը Բաբա յագայի բնակարանն է. այն հավի ոտքերի վրա կանգնած խրճիթ է, որ ունի մեկ պատուհան և ծածկած կարմիր սանդղամուտք («избушка о куриной ножке, об одном окошке, с крытым красным крыльцом») ։ Այն կանգնած է անտառում երկու հսկայական ոտքերի վրա, որոնք շրջում են խրճիթը «բարի կտրիճի» առաջին իսկ պահանջով («Խրճի՛թ, խրճի՛թ, շրջվիր դեպի ինձ առաջակողմով, դեպի անտառը՝ հետնամասով» («Избушка, избушка, повернись ко мне передом, к лесу — задом»), «Խրճի՛թ, խրճի՛թ, կանգնիր դեպի անտառը հետնամասով, դեպի ինձ՝ առաջամասով» («Избушка, избушка! Стань к лесу задом, ко мне передом»), «Շրջվիր դեպի այնտեղ դռնով, դեպի այստեղ՝ սանդղամուտքով» («Повернись туды дворцом, сюды крыльцом») , «Շրջվի՛ր, խրճի՛թ, դեպի անտառն աչքերով, դեպի ինձ՝ կտրիճը, դարպասներով» («Воротись, избушка, к лесу глазами, ко мне, молодцу, воротами») )։
Կերպարի պատմություն
Հավի ոտքերով խրճիթի կերպարի առաջացումը պատմականորեն կապվում է հատված փայտի հետ, որոնք հին Ռուսիայում դրվում էին կտրատված արմատներով կոճղերի վրա, որպեսզի ծառը զերծ մնա փտելուց ։ Վ․ Դալի բառարանում նշվում է, որ «куръ» նշանակել է փայտամած գյուղացիների խրճիթներում։ Ճահճոտ վայրերում խրճիթները կառուցել են հենց այդպիսի փայտամածների վրա ։ Մոսկվայի հնագույն եկեղեցիներից մեկը կոչվել է «Նիկոլա հավի ոտքերի վրա» («Никола на курьих ножках»), քանի որ ճահճոտ տեղանքի պատճառով կանգնած է եղել կոճղերի վրա ։
Ըստ հեքիաթի՝ հավի ոտքերով խրճիթը փակում է հերոսի ճանապարհը դեպի նրա կախարդական նպատակը, և միաժամանակ այն միակ անցումն է դեպի «մյուս» աշխարհ։ Այնտեղ հերոսը Բաբա յագայից ստանում է անհրաժեշտ խորհուրդները, անցնում փորձություններ, ինչը նրան թույլ է տալիս շարունակել իր ճանապարհը։ Հավի ոտքերով խրճիթի առասպելական կերպարը պահակային աշտարակն է մեռյալների աշխարհում (Մահվան թագավորություն) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սլավոնական առասպելաբանություն
Զգուրտլյար
Զգուրտլյար (Згуртляр), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Դաղստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ավարսկոյե Կոյսու գետի աջ ափին՝ 73 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է,ավազանի տարածքը 43,7 կմ2 է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սուլակ գետնի ակունքն է մինչև Չիրկեյսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության >.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Հոլոքոստի զոհերին նվիրված հուշարձան (Վիեննա)
Հոլոքոստի ավստրիացի հրեա զոհերին նվիրված հուշարձան (Mahnmal für die österreichischen jüdischen Opfer der Schoah), հուշահամալիր Վիեննայում, որը նաև հայտնի է որպես «Անանուն գրադարան»։ 2000 թվականին բացված հուշարձանը տեղակայված է Յուդենպլաց հրապարակում Վիեննայի առաջին շրջանում։ Հոլոքոստի ավստրիացի զոհերին նվիրված հուշահամալիրը ստեղծել է բրիտանացի նկարչուհի Ռեյչել Ուայթրեդը։
Պատմություն
Հուշահամալիրի գաղափարը պատկանել է հայտնի ավստրիացի քաղաքական գործիչ և նացիստների որսորդ Սիմոն Վիզենտալին, որը կորցրել էր իր ընտանիքը նացիստական համակենտրոնացման ճամբարներում։ Վիզենտալը հանրայնորեն իր անհամաձայնությունն է հայտնել Պատերազմի և ֆաշիզմի դեմ համալիրի գաղափարին Ալբերտինապլացում՝ ստեղծված Ալֆրեդ Հրդլիչկայի կողմից 1988 թվականին։ Համալիրը, ըստ քաղաքական գործչի, ներկայացրել է Հոլոքոստի զոհերին «անարժան լույսով»։ Վիզենտալը դարձել է Ավստրիայում նացիստական ռեժիմի հրեա զոհերին նվիրված նոր հուշահամալիրի վերակառուցման հանձնաժողովի նախաձեռնողը։ Հուշահամալիրը կառուցվել է քաղաքի միջոցներով այն ժամանակ, երբ Ռեյչել Ուայթրեդի նախագիծը միաձայն ընտրվել է Հանս Հոլայնի ղեկավարությամբ միջազգային ժյուրիի կողմից ներկայացված նախագծերում հաշվի էին առնվել ինչպես Յուդենպլացի տեղամասի տեխնիկական սահմանափակումները, այնպես էլ հուշագրերում սպանված ավստրիացի հրեաների՝ համակենտրոնացման ճամբարների ներառման անհրաժեշտությունը
Հիրայիձումի
Հիրայիձումի (平泉町), քաղաք Ճապոնիայի Իվատե պրեֆեկտուրայի Նիսիիվայի գավառում։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 63,39 կմ², 2014 թվականի օգոստոսի 1-ին անցկացված մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ Հիրայիձումիի բնակչությունը կազմում է 7907 մարդ , իսկ բնակչության խտությունը՝ 124,74 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրական դիրք
Տեղակյաված է Հոնսյու կղզու վրա՝ Տոհոկու տարածաշրջանի Իվատե պրեֆեկտուրայում։ Նրա հետ սահմանակցում են Իտինոսեկի և Օսյու քաղաքները ։
Բնակչություն
2014 թվականի օգոստոսի 1-ին անցկացված մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ Հիրայիձումիի բնակչությունը կազմում է 7907 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 124,74 մարդ/կմ²։ Բնակչության փոփոխությունը 1980 թվականից մինչև 2005 թվականը ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ճապոնիայում Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Իզեր (Ալյեի գավառ)
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03321։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 12 515 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 7990 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 5334-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 2656-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 66,8 %, 1999 թվականին եղել է՝ 67,1 %)։ 5334 աշխատունակ բնակիչներից 4922-ը աշխատում էին (2434 տղամարդ և 2488 կին), անաշխատանք էին 412-ը (203 տղամարդ և 209 կին)։ 2656 անգործունակ մարդկանցից 761-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 909-ը թոշակառու, 986-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Էդնա Ալֆորդ
Էդնա Ալֆորդ (Edna Alford, ), կանադացի հեղինակ, գրող, բանաստեղծ, խմբագիր։
Որպես գրող նրան ճանաչում է բերել «Երազներով լի քուն» և «Էլոիս Լունիպարտեզը» ժողովածուները։ Արժանացել է Մարիան Էնգելի անվան մրցանակի և Ջերալդ Լամպերի անվան մրցանակի։ Որպես խմբագիր համահիմնադրել է Dandelion ամսագիրը և 1985-1990 թվականներին խմբագրել գեղարվեստական գրականություն։ Էդնան ծնվել է Ջորջի և Էդիթ Սեմփլների ընտանիքում։ Եղել է ընտանիքի երկրորդ երեխան, ունեցել է եղբայրներ` Լորնը և Գրեգորին, ինչպես նաև կրտսեր քույր` Բեթը։
Էդնան ամուսնացած է աշխարհահռչակ տեսական մաթեմատիկոս Ռիչարդ Քուշմանի հետ։
Կարճ պատմություն
Ալֆորդի կարճ պատմվածքների առաջին ժողովածուն` «Երազներով լի քուն», ներկայացնում է Pine Mountain Lodge-ի բնակիչների և աշխատողների կյանքը։ Ջերեմի ԼաԼոնդն Ալֆորդի հավաքածուն համարում է որպես համայնքի պատմություն ։ «Թեմատիկ մակարդակով «Երազներով լի քուն» պատմվածքը համայնքի մյուս պատմություններից տարբերվում է նրանով, որ նկարագրված համայնքը (թոշակառուների տուն) հազվադեպ է նկարագրվում հաստատուն կերպով կամ կատարյալ ռեալիզմով», գրում է ԼաԼոնդը ։ Նա հավաքածուն անվանում է նաև «օրինակելի պատկերային կապերի օգտագործման մեջ» ։
Խմբագիր Մ. Ջ. Օսաչոֆը նշել է, որ հավաքածուի միջոցով Ալֆորդը ընթերցողներին ցույց է տալիս, որ «ծերության մեջ գեղեցկություն և արժանապատվություն կա։ Խուսափելով զգացմունքայնությունից` նա մեզ տալիս է բոլոր անծանոթ մանրամասները մոտավոր տարիքի մասին և շարունակում է հոգ տանել ծեր կանանց մասին, որոնք Արիայի հիվանդներն են» ։
Ալֆորդի երկրորդ հավաքածուն` «Էլոիս Լունի պարտեզ», ներկայացնում է հոգեկան հիվանդությամբ և ապոկալիպտիկ թեմաներ։ Պատմությունների մեծ մասը տեղի է ունենում գյուղական Սասկաչևանում, դրանցից շատերը Թըրթլ Լեյք տարածքում ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կանադացի հեղինակներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ Կատեգորիա:Կանադացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Կանադացի գրողներ
Մարկո Լեշկովիչ
Մարկո Լեշկովիչ (Marko Lešković, ), խորվաթ ֆուտբոլիստ, որ խաղում է պաշտպանի դիրքում։ Հանդես է գալիս Զագրեբի «Դինամո» ակումբում։
Ակումբային կարիերա
Մարկո Լեշկովիչն իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է «Օսիեկ» ակումբում, որի հետ պրոֆեսիոնալ պալմանագիր է կնքել 2009 թվականի դեկտեմբերին։ 2010/11 մրցաշրջանի առաջին կեսը նա վարձավճարով անցկացրել է Խորվաթիայի Երկրորդ լիգայի «Սուխոպոլե» ակումբում։ 2011 թվականի մարտի 5-ին Մարկո Լեշկովիչը կատարել է իր նորամուտը Խորվաթիայի Առաջին լիգայում՝ փոխարինման դուրս գալով «Իստրա 1961» ակումբի դեմ տնային խաղի վերջում ։ 2012 մարտի 20-ին Մարկո Լեշկովիչը խփել է իր առաջին գոլը բարձրագույն մակարդակում՝ «Զագրեբ» ակումբի դեմ արտագնա խաղում գրավելով հակառակորդի դարպասը ։
2013 թվականի փետրվարին Մարկո Լեշկովիչը դարձել է «Ռիեկա» ակումբի խաղացող, սակայն դրանից հետո չորս ամիս վարձավճարով խաղացել է «Օսիեկ» ակումբի կազմում։ 2016 թվականի հուլիսին նա պայմանագիր է կնքել Զագրեբի «Դինամո» ակումբի հետ։
Կարիերան հավաքականում
2014 թվականի նոյեմբերի 12-ին Մարկո Լեշկովիչը կատարել է իր նորամուտը Խորվաթիայի հավաքականում՝ թիմի հիմնական կազմում մասնակցելով Արգենտինայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղին ։
Ձեռքբերումներ
«Ռիեկա»
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորվաթ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Խորվաթիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Խաչատուր Տեր-Մանվելյան
Խաչատուր Տեր-Մանվելյան, ազգանունը եղել է Նահիկյան (?), գրվել է նաև Էմանուելյան։ Ծնվել է մոտ 1875 թվականին,Խար­բեր­դի նա­հան­գի Խարբերդի գավառի Խարբերդ-Մեզիրե քաղաքում։ Մանկական տարիքում զրկվել է հորից և մեծացել մոր խնամքի տակ։
Կենսագրություն
Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդա­վայ­րի վար­ժա­րա­նում։ Սովորել է ամերիկացի միսիոներների Խարբերդի Եփ­րատ քո­լե­ջում։ Նույն քոլեջի ուսուցիչները նրան երաշխավորել են համալսարանական կրթություն ստանալու համար։ 1903 թվականի մայիսի 23-ին ավարտել է ԱՄՆ Փեն­սիլ­վա­նի­ա­յի հա­մալ­սա­րա­նի (Ֆի­լա­դել­ֆիա քա­ղաք) բժշկական ֆակուլտետը։ Որոշ ժամանակ հիվանդանոցներում մասնագիտացել է վիրաբուժության գծով, այնուհետև Նյու Յոր­քում սեփական բուժարանը բացել։ Տեղի տալով մոր խնդրանքներին՝ վերադարձել է հայրենի Մեզիրե, ուր բացել է սեփական կլինիկա և սիրված վիրաբույժի համբավ վաստակել կարճ ժամանակում։ Բժիշկ Էթքինսնի խնդրանքով, շաբաթը երկու օր այցելու բժիշկ է աշխատել 1909 թվականին բացված «Էնի Թրէյ­սի Րիգզ» ամերիկյան հիվանդանոցում։ Հաճախ հրավիրվել է Եփրատ քոլեջ՝ առողջապահական դասախոսություններ կարդալու։ 1913 թվականին ամուսնացել է Մեզիրեի անվանի ընտանիքներից մեկի՝ Ճեֆերյան Հովակիմի և Հռիփսիմեի դստեր՝ Մարի-Վենյուսի հետ։ 1914 թվականին, Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազմն սկսվելուն պես ուղարկվել է Կզլքիլիսե, Մանազկերտ, Փերի, Գյումյուշ-Մադեն և այլ քաղաքներ՝ բժիշկ ծառայելու։ Ութ ամիս ծառայելուց հետո արձակուրդ վերցնելով վերադարձել է Մեզիրե և նահանգապետի առաջին գրագրի կնոջ կյանքը փրկել։ Այդ դեպքից հետո բժիշկ է նշանակվել Կարմիր մահիկի հիվանդանոցում, ուր եռանդով զբաղվել է վիրավոր և հիվանդ հայ բանտարկյալների բուժմամբ, ոմանց էլ հիվանդանոցից ծածուկ ազատել և ուղարկել է Դեր­սիմ։
ԱՄՆ-ի քաղաքացիություն է ունեցել և ԱՄՆ-ի հյուպատոս Դեյվիդի ընտանեկան բժիշկը եղել։ 1915 թվականի հուլիսին հիվանդանոցից տուն վերադառնալու ժամանակ ձերբակալվել է, բանտարկվել ու Մե­լի­տի­նե աքսորվել։ Սպանվել է 1915 թվականի հուլիսի վերջին, Մելիտինեում կամ Խարբերդում՝ մոտ 40 տարեկանում։ Կինը՝ Մարի-Վենյուսը, նախազգալով վտանգը, թույն խմելով փորձել է ինքնասպան լինել, սակայն նրան փրկել է պատահաբար այցելած հարևանուհին։ 1929 թվականի դեկտեմբերի 29-ին, ԱՄՆ քաղաքացի Մարի-Վենյուսն ու նրա դուստր Թովինան այդ երկիրն են տեղափոխվել։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:1875 ծնունդներ Կատեգորիա:Խարբերդ-Մեզիրե քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1915 մահեր Կատեգորիա:Մելիտինե քաղաքում մահացածներ
Բըրդմեն (այլ կիրառումներ)
Բըրդմեն կարող է վերաբերվել․
Մուհամբալի շրջան
Մուհամբալի շրջան (ناحية محمبل), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում՝ Իդլիբի մարզում։ Հանդիսանում է Առիհայի գավառի երեք շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն Մուհամբալ քաղաքն է։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 27,098 բնակչություն ։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 27,098 քառ.կմ տարածք։
Ունի 22 գյուղ և ավան՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ Կատեգորիա:Առիհայի գավառ
Armstrad PPC
Armstrad PPC, դյուրակիր համակարգիչների շարք, որոնք արտադրել է բրիտանական Արմստրադ էլեկտրոնիկայի ընկերությունը։
Նախապատմություն
PPC512 և PPC640 մոդելները շուկայում են հայտնվել 1988 թ.֊ին և Արմստրադի արտադրած առաջին դյուրակիր համակարգիչներն էին, որոնք համատեղելի էին IBM համակարգիչների հետ։ Դրանք ունեին ստեղնաշար, միագույն lcd էկրան, մեկ կամ երկու ճկուն սկավառակի ընթերցիչ և սնուցվում էին 1,5 վոլտանոց մարկոցներով կամ հոսանքի լարով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դյուրակիր համակարգիչներ Կատեգորիա:Համակարգիչ
Գուստավ Ռոլեն-Ժեկմեն
Գուստավ Ռոլեն-Ժեկմեն (Gustave Rolin-Jaequemyns, [), բելգիացի իրավաբան, դիվանագետ, ներքին գործերի նախարար (1878–1884 թթ.) որպես Բելգիայի լիբերալ կուսակցության անդամ։ Շվեյցարացի փաստաբան Գուստավ Մոյնիերի հետ Բելգիայում հիմնադրել է Նոբելյան մրցանակի արժանացած Միջազգային իրավունքի ինստիտուտը (Institut de Droit International) և դարձել կառույցի առաջին պատվավոր նախագահը։
Եղել է Թայլանդի թագավոր Ռամա V Չուլալունգկորնի խորհրդատուն և մեծ դեր է ունեցել երկրում կատարված առանցքային բարեփոխումների գործում, ստացել է «Չո փհյա»-ի տիտղոս, ինչն օտարերկրացուն տրվող բարձրագույն թագավորական պարգևն է։
Հայկական հարցին վերաբերող մի շարք հոդվածների հեղինակ է (տպագրվել են 1886–1889 թվականներին)։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում Ռոլեն-Ժեկմենի «Հայաստան. հայերը և դաձնագրերը» (1891 թ.) աշխատությունը (տպագրված նաև «Հայերի դրությունը Թուրքիայում մինչև 1895 թվականի տերությունների միջամտությունը» (1896 թ., ռուսերեն) ժողովածուում)։ Հեղինակը վերլուծել է 1878 թվականի Բեռլինի վեհաժողովից հետո ընկած ժամանակաշրջանում Հայաստանի իրավիճակը՝ սերտորեն կապելով այն եվրոպական երկրների քաղաքականության հետ։ Նշել է, որ հայկական հարցը միջազգային իրավունքի ասպարեզ է մտել «ոչ թե դիվանագիտության հմայքի պատճառով, այլ որպես տրամաբանական հետևանք նախորդ ակտերի և փաստերի»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելգիացի իրավաբաններ Կատեգորիա:Բելգիայի դիվանագետներ Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Միջազգային իրավունքի մասնագետներ Կատեգորիա:Բելգիացի քաղաքական գործիչներ
Զագարկամ
Զագարկամ (Загаркам), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Դաղստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կուրախ գետի ձախ ափին՝ 51 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է,ավազանի տարածքը 22,5 կմ2 է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սամուր գետնի ակունքն է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Լը Տյուել
Լը Տյուել (Le Tyuel), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վերվեն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Լան։
Համայնքի INSEE կոդը 02743։
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 170 մարդ։
Տևտոնական միաբանություն
Տևտոնական միաբանություն, ձևավորվել է պրուսական հողերի վրա տևտոնական ասպետների` 1224  թվականի Խաչակրաց արշավանքների ժամանակ հաղթանակների  արդյունքում։ 1237 թվականին Լիվոնյան եղբայրության Քրիստոսի զինվորները դառնում են տևտոնական միաբանության կաթոլիկական և պետական ռազմական կազմակերպություն, և նրանց վերահսկվող տարածքը նույնպես մտնում է միաբանության կառավարության կազմի մեջ։ 1346 թվականին Դանիայի թագավորը միաբանությանն է վաճառում դանիական հերցոգության տարածք Էստոնիան։ Ինքնիշխանության ֆորմալ փոփոխությունը կայանում է 1346  թվականի նոյեմբերին։ Գրյունվալդի ճակատամարտում պարտությունից հետո՝ 1410 թվականին, սկսվում է Տևտոնական միաբանության անկումը։ Լիվոնյան հողերը առանձնացվում են`ստեղծելով Լիվոնյան կոնֆեդերացիա։
Պետության ձևավորվումը
Տասներեքամյա պատերազմից հետո` 1466 թվականին, միաբանության պետության արևմտյան մասը առանձնանում է և մտնում Լեհական թագավորության մեջ։ Մնացած մասը Ռեֆորմացիայի ժամանակաշրջանում աշխարհականացվում է և 1525 թվականից վասալական կախվածության մեջ է գտնվում Լեհական թագավորությունից։ Մինչև տևտոնական ասպետների հայտնվելը պրուսական հողերը շատ փորձությունների էին դիմակայել։ 997 թվականին Բոլեսլավ I Խիզախը պրուսների մոտ էր ուղարկում Ադալթբերտա Պրաժսկուն՝ քարոզելու քրիստոնեությունը։ 1147 թվականին Բոլեսլավ IV Գանգրահերը ռուսական զորքերի օգնությամբ հարձակվում է պրուսների վրա, բայց տարածքը չի կարողանում նվաճել։ Պրուսներին ենթարկելու փորձերը ուժեղանում են, երբ իշխանության է գալիս Կոնրադ I Մազովեցկին։ Պրուսները հաջողությամբ ետ են մղում հարձակումը, փորձում Կոնրադին հասցնել համապատասխան հարվածը, սակայն նա աստիճանաբար զավթում է պրուսների հողերը։ Պրուսները փորձում են դուրս մղել լեհա-մազովեցյան ուժերը Սուդավիից և Խելմիշչինայից, որը, սակայն, բերում է ջախջախում և տարածքների ամայացում։ 1208 թվականին Կոնրադ Մազովեցկին փորձում է խաչակրաց արշավանքի կոչ անել ընդդեմ պրուսների, բայց այդ փորձը հաջողություն չի բերում։ Քրիստոնյաների առաջին եպիսկոպոսի խորհրդով Կոնրադը ստեղծում է Դոբրինյան միաբանությունը պրուսների դեմ պայքարելու համար, բայց դրանից ոչ մի լավ բան չի ստացվում։ Այդ ժամանակ Պապի խորհրդով Կոնրադը նորից Խաչակրաց արշավանքի կոչ է անում և օգնության կանչում տևտոնական միաբանությանը։ Սկսվում են պրուսական խաչակրաց արշավանքներ, որոնք շարունակվում են 60 տարի։ 1211 թվականին Հունգարիայի թագավոր Անդրաշ II-ը տևտոնական միաբանությանն է նվիրում Տրանսիլվանիայի հարավային սահմանին գտնվող Բուրցենլանդը, սակայն 1224 թվականին նա այդտեղից դուրս է վռնդում ասպետներին։ Դրանից առաջ՝ 1224 թվականին, կայսր Ֆրիդրիխ II-ը Կատանիայում հայտարարում է, որ Լիվոնյան, Պրուսիան և հարակից տարածքները ունեն կարգավիճակ, ըստ որի՝ ուղղակիորեն ենթարկվում են հռոմեա-կաթոլիկական եկեղեցուն և Սրբազան Հռոմեական կայսրությանը և ոչ թե տեղական կառավարությանը։ 1224 թվականին պապ Հոնորիոս III-ը Հիլյոմ Մոդենսկուն նշանակում է իրեն փոխարինողը Լիվոնիայում, Պրուսիայում և այլ հողերում։
XIII դար
1234 թվականին Տևտոնական միաբանությունը կլանում է Դոբրինյան միաբանության մնացորդները 1237 թվականին՝ Սուսերակիրների միաբանությունը։ Կլանված Սուսերակիրների միաբանությունը Տևտոնական միաբանությանն է բերում Մերձբալթյան հողերը։ 1243 թվականին պապական փոխանորդ Հիլյոմ Մոդենսկին Պրուսիան բաժանում է չորս դիոցեզի` Կուլմերլանդ, Պոմեզանիա, Վերմիա, Սամբիա։ Այդ դիոցեզները ենթարկվում էին Ռիգայի արքեպիսկոպոսությանը։
XIV դար
14-րդ դարի սկզբին Պոմերիանան կռվախնձոր է դառնում Բրանդերբուրգի կոմսերի և լեհական իշխանների միջև։ 1305 թվականի օգոստոսին Բրանդերբուրգը պայմանագիր է կնքում Հունգարիայի և Բոհեմիայի թագավորի ` Վալցավ III-ի հետ՝ խոստանալով նրան Մեյսենի կոմսությունը Պոմերելիայի փոխարեն։ Ի պատասխան՝ լեհ իշխան Վլադիսլավ Լոկետեկը դիմում է օգնության Տևտոնական միաբանությանը։ 1308 թվականին տևտոնական ասպետները վերցնում են Դանցիգը և կազմակերպում արյունահեղ կոտորած։ 1309 թվականի սեպտեմբերին կոմս Վալդեմարը 10 հազար մարկով Սոլդենյան աշխարհին է վաճառում Դանցիգ Տևտոնական միաբանության նկատմամբ իր իրավունքը։ Տևտոնական միաբանության հավակնությունները Դանցիգի նկատմամբ առաջ են բերում լեհական թագավորներ Վլադիմիրի I-ի և Կազիմիր III-ի վիճարկումները։ Դրանք բերում է արյունալի հակասությունների և իրավաբանական քննարկումների պապական դատարանում 1320 և 1333 թվականներին։ 1343 թվականին Կալիշյան հաշտությամբ Տևտոնական միաբանությունը ընդունում է այն փաստը, որ Պոմերելիան հանդիսանում է լեհական կալվածք, և այդ պատճառով լեհական թագավորներն ունեն Պոմերանիայի դուքսի կոչում ունենալու իրավունք։
XV դար
1404 թվականին Տևտոնական միաբանությունը Բրանդերբուրգից գնում է Նոյմարկը։ 1410 թվականին Տևտոնական միաբանության ռազմական ուժերը ջախջախվում են Գրյունվալդի ճակատամարտում, Հենրիխ ֆոն Պլաուենը կարողանում է փրկել Օրդենյան պետության մայրաքաղաքը լեհա-լիտվական զորքերի կողմից Մարիենբուրգի պաշարման ժամանակ, և, դառնալով Օրդենի մեծ մագիստրոսը, 1411 թվականին լեհական թագավոր Վլադիսլավ II-ի հետ կնքում է Առաջին Տորունյան հաշտությունը։ Մեծ պատերազմի ժամանակ Օրդենի հսկայական կորուստների պատճառով Միաբանության պետությունում մեծանում են հարկերը, որոնց պատճառով աստիճանաբար բնակչության կյանքը դառնում է անտանելի։ 1440 թվականին կազմակերպվում է Պրուսական կոնֆեդերացիան, որպեսզի վերացնի տևտոնական ասպետների տիրապետությունը։ 1454 թվականին Պրուսական կոնֆեդերացիան խնդրանքով դիմում է լեհական թագավոր Կազիմիր IV-ին՝ աջակցելու իրենց հեղափոխությանը Պրուսիան Լեհաստանի կազմ մտցնելու համար։ Թագավորը համաձայնվում է, և սկսվում է տասներեքամյա պատերազմը։ Պատերազմի ավարտին կնքված Երկրորդ Տորունյան հաշտությամբ, որը կնքվում է 1466 թվականին, Օրդենյան պետության արևմտյան մասը դառնում է լեհական նահանգ՝ Թագավորական Պրուսիա անունով, իսկ մնացած արևելյան մասը դառնում է Լեհաստանի վասալ։
XVI դար
1525 թվականին՝ 1519-1521 թվականների պատերազմից հետո, լեհական թագավոր Սիգիզմունդ II Օգոստոս-ը և իր ազգականը՝ Տևտոնական միաբանության մեծ մագիստրոս Ալբրեխտը՝ Հոհենցոլլների տան կրտսեր ճյուղից, գալիս են համաձայնության այն մասին, որ Ալբրեխտը ընդունի լյութերականությունը և Պրուսիայի դուքսի տիտղոսը։ Այդպիսով, Տևտոնական միաբանության կաթոլիկական պետությունը դառնում է Պրուսիայի ազնվականական պետություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խաչակրաց պետություններ
Գուրկամ
Գուրկամ (Гуркам), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Դաղստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սամուր գետի աջ ափին՝ 93 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է,ավազանի տարածքը 34,6 կմ2 է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սամուր գետնի ակունքն է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Փարիզի խաղաղության վեհաժողով
Փարիզի խաղաղության վեհաժողով, Առաջին համաշխարհային պատերազմի հաղթանակած դաշնակիցների հանդիպումներ 1919 և 1920 թվականներին, որպեսզի թելադրեն հաշտության պայմանները պարտված Կենտրոնական տերություններին։ Վարում էին առաջնորդներ Բրիտանիան, Ֆրանսիան, ԱՄՆ-ը և Իտալիան, որի արդյունքում կնքվեցին հինգ տարբեր պայմանագրեր, որոնք փոխեցին աշխարհաքաղաքական պատկերը Եվրոպայում, Ասիայի որոշ հատվածներում, Աֆրիկայում և Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներում, նաև որոշվեցին ռազմատուգանքներ։ Գերմանիան և այլ պարտված պետությունները չունեցան ձայնի իրավունք, ինչը հանգեցրեց ռևանշիզմի զարգացմանը հաջորդ տասնամյակներին։
Վեհաժողովին մասնակցում էին պատվիրակություններ 32 պատությունից և ազգությունից և գլխավոր որոշումը Ազգերի լիգայի ձևավորումն էր և պարտված երկրների հետ հինգ հաշտության պայմանագրերը՝ կցելով Գերմանիայի և Օսմանյան կայսրության անդրծովյան տարածքները հիմնականում Բրիտանիային և Ֆրանսիային, ռազմատուգանք սահմանվեց Գերմանիայի նկատմամբ, գծվեց երկրի նոր քարտեզը՝ հաշվի չառնելով էթնիկ գործոնը։
Գլխավոր արդյունքը դարձավ Վերսալյան պայմանագիրը Գերմանիայի հետ, որի 231 հոդվածով պատերազմի ամբողջ մեղքը բարդվեց Գերմանիայի վրա՝ նրա և դաշնակիցների գործողությունները որակելով ագրեսիա։ Պայմանագիրը չափազանց վնաս բերեց Գերմանիային, այդ թվում մեծ ռազմատուգանքը, որը Գերմանիան ի վիճակի չէր վճարելու (նա վճարեց միայն փոքր մասը 1931 թվականին)։ Հինգ մեծ տերությունները (Ֆրանսիան, Բրիտանիան, Իտալիան, Ճապոնիան և ԱՄՆը) վերահսկեցին վեհաժողովը։ Մեծ քառյակն էր Ֆրանսիայի վարչապետ Ժորժ Կլեմանսոն, Բրիտանիայի վարչապետ Դեյվիդ Լլոյդ Ջորջը, ԱՄՆ նախագահ Վուդրո Վիլսոնը և Իտալիայի վարչապետ Վիտտորիո Էմանուել Օրլանդոն։ Նրանք ոչ պաշտոնապես հանդիպեցին 145 անգամ և կարևոր որոշումները համաձայնեցրեցին հաստատելուց առաջ ։
Վեհաժողովն սկսվեց 1919 թվականի հունվարի 18-ին։ Ավարտի մասին պրոֆեսոր Մայքլ Նիբերգը գրել է, որ չնայած ղեկավարները ավարտեցին անձնական քննարկումները 1919 թվականի հունիսին, խաղաղության գործընթացը իրականում չավարտվեց մինչև 1923 թվականի հուլիս, երբ ստորագրվեց Լոզանի պայմանագիրը ։
Մասնակից պետություններ
Կոնֆերանսին մասնակցում էին Մեծ Բրիտանիայի և նրա դոմինիոնների, Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ի, Իտալիայի, Ճապոնիայի, Բելգիայի, Բրազիլիայի, Չինաստանի, Կուբայի, Հունաստանի, Լեհաստանի, Չեխոսլովակիայի, Սերբերի, խորվաթների և Սլովենների թագավորության, Նիկարագուայի, Ռումինիայի, Հեջազի, Գվատեմալայի, Պանամայի, Հայիթիի և Լիբիայի ներկայացուցիչները, ընդհանուր առմամբ՝ հազարից ավելի պատվիրակ։ Գերմանիան և նրա դաշնակիցները (Ավստրո-Հունգարիա, Թուրքիա, Բուլղարիա) կոնֆերանս թույլատրվեցին, երբ արդեն մշակվել էին նրանց հետ կնքվելիք պայմանագրերի նախագծերը։ Մեծ տերությունների իշխող քառյակը (Մեծ Բրիտանիա, Ֆրանսիա, ԱՄՆ, Իտալիա) արգելեց Խորհրդային Ռուսաստանի ներկայացուցիչների մասնակցությունը կոնֆերանսին։ Հաշտության հիմնական պայմանները վճռում էին Ֆրանսիայի վարչապետ Կլեմանսոն, Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Լլոյդ Ջորջը և ԱՄՆ նախագահ Վիլսոնը։
Հաշտության պայմանագրեր
Փարիզի հաշտության կոնֆերանսը մշակեց հաշտության պայմանագրեր Գերմանիայի, Ավստրիայի, Բուլղարիայի, Հունգարիայի և սուլթանական Թուրքիայի հետ, որոնք հիմք դրեցին Վերսալ-Վաշինգտոնյան համակարգին։ Այն որոշում ընդունեց Ազգերի լիգայի ստեղծման մասին և հավանություն տվեց նրա կանոնադրությանը։ «Մեծ քառյակը» քննարկեց Ռուսաստանում խորհրդային կարգերի տապալման համար ձեռնարկվելիք միջոցառումները և հավանություն տվեց հակախորհրդային Սպիտակ շարժմանը բազմաբնույթ օգնություն ու աջակցություն ցույց տալու նպատակով արվելիք քայլերին։
Հայկական պատվիրակություններ
Այս կոնֆերանսին պաշտոնապես հրավիրված չէր այդ ժամանակ արդեն գոյություն ունեցող Հայաստանի Հանրապետությունը, թեև հայ ժողովուրդը առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ավելի շատ զոհ էր տվել, քան պատերազմող ամենախոշոր պետություններից շատերը։ Այդուհանդերձ, 1919 թվականի փետրվարին Փարիզում գտնվող հայկական երկու պատվիրակությունները (Ազգային պատվիրակությունը՝ Պողոս Նուբարի և Հայաստանի Հանրապետության պատվիրակությունը՝ Ավետիս Ահարոնյանի գլխավորությամբ) ներկայացան դաշնակիցներին՝ խնդրելով ճանաչել հայերի ազգային պահանջները։ Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարար Պիշոնը հայ պատվիրակներին առաջարկեց հուշագիր պատրաստել։ 1919 թվականի փետրվարի 12-ին ներկայացվեց «Հայկական պահանջների հիշատակագիր» հետևյալ բովանդակությամբ․ Հայկական անկախ պետության ճանաչում՝ հայկական 7 նահանգների, Կիլիկիայի և Կովկասի Հայկական Հանրապետության հողամասերի միացումով։ Նորակազմ պետությունը դրվելու էր դաշնակից տերություններից մեկի կամ Ազգերի լիգայի երաշխավորության ներքո, ապահովվելու էր նրա տարածքի ամբողջականությունն ու անձեռնմխելիությունը։ Դաշնակից տերություններից մեկին պետք է լիազորություն տրվեր ստանձնել հայկական այդ պետության մանդատը՝ 20 տարի ժամկետով։ Հաշտության կոնֆերանսը պետք է դրամական հատուցում տար հայերին՝ նրանց կրած վնասների դիմաց, ջարդերի համար պատասխանատուները պետք է պատժվեին, իսկ պատերազմի տարիներին բռնի կերպով տեղահանված ու աքսորված հայերը պետք է վերադարձվեին իրենց բնակատեղիները։ Այդ փաստաթուղթը դրական ընթացք չստացավ։ Դաշնակից տերությունները զբաղված էին պարտված Գերմանիայի նկատմամբ կիրառվելիք միջոցների մշակմամբ և ամենևին չէին շտապում քննարկելու թուրքական հարցը, որի լուծման հետ սերտորեն առնչվում էր Հայկական հարցը և հայկական պետության ստեղծումը։ Միակ բանը, որ արվեց, այն էր, որ 1920 թվականի հունվարի 19-ին Փարիզի հաշտության կոնֆերանսում դե ֆակտո ճանաչեց Հայաստանը, սակայն առանց որևէ իրական օգնության մտադրության հայ ժողովրդին, թեև Հայկական հարցը հետագա քննարկման առարկա դարձավ 1920 թվականի Սան Ռեմոյի կոնֆերանսին և արտահայտվեց Սևրի պայմանագրում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոնֆերանսներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատմություն
Մոլդովա (այլ կիրառումներ)
Մոլդավա տերմինը կարող է վերաբերել՝
Վլադիմիր Գորդլևսկի
Վլադիմիր Ալեքսանդրի Գորդլևսկի (Владимир Александрович Гордлевский,, ռուս արևելագետ, ակադեմիկոս։
Հիմնական աշխատությունները վերաբերում են թուրքական գրականությանը, լեզվի պատմությանը, ազգագրությանը, Թուրքիայի պատմությանը։ «Այնտեղ, ուր հնում ապրել են հայերը» հոդվածում բազմաթիվ փաստերով ցույց է տվել հայերի մեծ դերը Օսմանյան կայսրության տնտեսական ե մշակութային կյանքում, մերկացրել թուրքական կառավարող շրջաններին՝ իբրև հայերի ցեղասպանության կազմակերպիչների։ 1917 թ.-ին եղել է Արևմտյան Հայաստանում։ Նույն տարում հրատարակել է «Հայերը և պատերազմը» հոդվածը, որտեղ նկարագրել է հայերի կոտորածները Մուշում, Բաղեշում, ցույց տվել, որ հայ ժողովրդի ցեղասպանության մեջ մեղավոր են ոչ միայն թուրքերը, այլև նրանց դաշնակից Գերմանիան։
Գորդլևսկին վստահություն է հայտնել, որ հայ ժողովուրդը իր մեջ ուժ կգտնի հաղթահարելու ահավոր ողբերգությունը.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս արևելագետներ Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լազարյան ճեմարանի սաներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի պրոֆեսորներ
Գդիմչայ
Գդիմչայ (Гдымчай), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Դաղստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ախտիչայ գետի աջ ափին՝ 26 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է, ավազանի տարածքը 82,4 կմ2 է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ղարաբազար (այլ կիրառումներ)
Ղարաբազար, կարող է վերաբերել՝
Տիգրան Ամիրջանյան
Տիգրան Ամիրջանյան, հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, գրող, երգահան, թատերագիր։
Կենսագրություն
Սկզբնական կրթությունն ստացել է Վարագավանքում, ապա սովորել Կ. Պոլսի Արամյան վարժարանում։ 1867 թ.-ից՝ ուսուցիչ Վանի Ղուկասյան վարժարանում։ 1860-ական թթ. սկզբին հրատարակել է բանաստեղծությունների ժողովածու, «Վարդան Մեծ» և «Տրդատ Մեծ» ողբերգությունները, որոնք 1867 թվականին բեմադրվել են Վանում։
1873 թ.-ին Վարազում լույս են տեսել «Մրմունջք» չափավոր պատկերը, «Ուսյալ պանդուխտ» ողբերգությունը։ Գրել է նաև իր թատերգությունների երաժշտությունը։ Իր ստեղծագործություններում Ամիրջանյանը նկարագրել է թուրքական բռնակալական վարչակարգը, հայ ժողովրդի հարստահարումը, ինչի պատճառով հազարավոր մարդիկ, թողնելով իրենց տունը, ընտանիքը և հայրենիքը, դարձել են պանդուխտ։ Ըստ Ամիրջանյանի՝ Արևմտյան Հայաստանում թագավորում են զրկանքը, բռնությունը, ստրկությունը, սուգն ու արտասուքը, հափշտակումները և թուրքական վայրագությունը, որոնց դեմ պետք է պայքարել զենքով։ Ամիրջանյանը Թուրքիան անվանում է «ցամաքած երկիր», 1876 թ.-ի օսմանյան սահմանադրությունը՝ «օսմանյան խաբեություն», իսկ երիտթուրքերի մասին գուշակել է, որ նրանք մի օր «անխնա պետք է կոտորեն հայ ազգը»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ թատերագիրներ Կատեգորիա:Հայ երգահաններ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ
Թոմաս Լոուտոն
Թոմաս Լոուտոն (Thomas Lawton, ), ավելի հայտնի է որպես Թոմմի Լոուտոն (Tommy Lawton), անգլիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Խաղացել է Անգլիայի հավաքականում։ Դասվում է անգլիայի պատմության լավագույն ֆուտբոլիստների ցանկի մեջ։ ՄՖՖԻԻՍ-ի հարցման արդունքում, թե ովքեր են XX դարի լավագույն եվրոպացի ֆուտբոլիստները, զբաղեցրել է 62-րդ հորիզոնականը։
Ձեռքբերումներ
Ակումբային
«Նոտտս Կաունտի»
«Արսենալ»
Անձնական
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Ղանձիլ (այլ կիրառումներ)
Ղանձիլ, կարող է վերաբերել՝
Բերդավ
Բերդավ (ներկայում պաշտոնապես կոչվում է Բուդաքլը, Budaklı), նախկին հայկական բնակավայր ներկայիս Թուրքիայի Հանրապետության Բիթլիսի մարզում՝ Արծկե քաղաքից 21․6 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։ Բնակավայրը ծովի մակերևույթից բարձր է 2050-2100 մ ։
Անվանում
Բնակավայրը տարբեր ժամանակներում հիշատակվել է Բերդավ, Բերտու, Բերդու, Պերտու, Պետու և Փետ անուններով ։
Պատմություն
Բերդավն ունի հին պատմություն, ինչի մասին վկայում են տարածքում գտնված նյութական, մշակութային հուշարձանները։Մասնավորապես պահպանված հուշարձանները վերաբերվում են 13-ից 16-րդ դարերին։ Գրավոր աղբյուրներում առաջին անգամ հիշատակվում է 1556 թվականի թուրքական հարկամատյանում ։
Ուսումնասիրողների պնդմամբ բնակավայրը հայաթափվել է 17-րդ դարի սկզբին, երբ պարսկական զորքերի նահանջի ժամանակ հայերը բռնագաղթվել են։ Այդ ժամանակաշրջանից ի վեր բնակավայրն, ըստ էության, այլևս հայերով չի բնակեցվել ։
Եկեղեցատեղի
Բնակավայրի տարածքում դեռևս 2013 թվականի դրությամբ նկատելի էին եկեղեցու հետքեր, մասնավորապես, առկա էին մի քանի ժայռախաչեր, ինչպես նաև եկեղեցու սրբատաշ մի քանի քար և սյան խարիսխ ։
Գերեզմանոց
Բերդավի հայկական գերեզմանոցը գտնվում է գյուղի հյուսիսային եզրին։ Գերեզմանոցի բոլոր հուշարձանները քուրդ բնակիչների կողմից օգտագործվել են որպես շինանյութ։ Այս պատճառով է, որ գյուղի տարբեր շինությունների պատերին հանդիպում են խաչքարեր կամ դրանց առանձին բեկորներ ։
Բնակչություն
Մինչև 17-րդ դարի սկիզբը Բերդավը եղել է հայկական բազմամարդ բնակավայր ։
2013 թվականի դրությամբ այնտեղ բնակվում էին 100 տուն քրդեր, ովքեր հանդիսանում էին շաֆիղի ճյուղի ներկայացուցիչներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադիլջևազի շրջանի համայնքներ
Ղանթար (այլ կիրառումներ)
Ղանթար, կարող է վերաբերել՝
Ազգյուդա (լիճ)
Ազգյուդա, լճակ Վրաստանում, Ախալցխա քաղաքից մոտ 25 կմ հարավ-արևելք, Կուրի ձախ կողմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի լճեր Կատեգորիա:Ախալցխայի շրջան
Դիմակի որդին
Սյուժե
Անիմացիոն-նկարիչ Թիմ Ավարին գտնում է Լոկիի դիմակը։ Դիմակը օգնում է նրան իրականացնել իրականության երազանքները և հասնել լիակատար ազատության։ Դիմակի առաջին տեղադրումը օգնում է նրան Էլվի անունով մի որդի ունենալ, ով ժառանգել էր հնագույն արվեստի գերբնական հատկությունները։ Լոկիի հայրը՝ Օդին աստվածը պատվիրում է նրան, որ սպառնալիքի տակ գտնվող մահկանացու դիմաը վերցնի։ Գործը բարդացնում է ծնված երեխան։ Լոկին փորձում է վերցնել դիմակը, առաջին փորձը նրա մոտ չի ստացվում։
Կինը՝ Տանյան հեռանում է մի որոշ ժամանակ, և թողնում Թիմին որդու հետ։ Ստացվում է, որ Էլվիին չի սիրում իր հորը, նա ամեն կերպ փորձում էր հասցնել խելագարության, որպեսզի կարողանա իր ունակությունները իմի բերել։ Իսկ Թիմի շունը՝ Օթիսը չէր սիրում Էլվիին և ցանկանում է վերականգնել տերերի ուշադրությունը իրեն հանդեպ, և նա գիշերները դնում է դիմակը և փորձում ոչնչացնել նրան (երկու փորձերն էլ անհաջող էին)։ Բայց շուտով Թիմը կարողանում հաշտվել որդու հետ, երբ Էլվի փրկում է նրան Լոկիից։
Հետո Լոկին առևանգում է Էլվիին և պահանջում է դիմակի հետ փոխարինել։ Սակայն շուտով Լոկին և Էլվին այնքան ընկերացան, որ Լոկին երեխային չտվեց։ Սակայն Օթիսը վերցնում է դիմակը (Օթիսը իր ատամները մցնում է Լոկիի աճուկի մեջ), և Թիմը կրկին դնում է այն։ Շուտով Թիմ-Դիմակը և Լոկին սկսում են բռնցքամարտել, և Թիմը հաղթում է։ Էլվին կարող էր վերադառնալ Լոկիի մոտ, բայց Թիմը ցույց տվեց, որ սիրում է նրան, իսկ Էլվին վերջապես նրան հայր անվանեց։ Օդինը ստանում է դիմակը և Լոկին խուսափում է պատժից։
Թիմը հանդես է գալիս նոր անիմացիոն շարքով, որը հիմնված էր Օթիսի և Էլվիի միջև տարաձայնությունների վրա, որտեղ շունը և երեխան մրցում են հոր ուշադրության համար։ Իսկ Տանյան կրկին հղի էր։
Կարծիքներ
Քննադատները ֆիլմը չափազանց բացասական են գնահատել, հիմնականում Ջիմ Քերրիի բացակայության և էժան էփեկտների համար։ 7 առաջադրումներ և ստացել են մեկ մրցանակ՝ Ոսկե ազնվամորի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2005 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Նյու Լայն Սինեմայի ֆիլմեր
Ղայաջիկ (այլ կիրառումներ)
Ղայաջիկ, կարող է վերաբերել՝
Ղազանչի (այլ կիրառումներ)
Ղազանչի, կարող է վերաբերել՝
Ռայման (բժիշկ)
Ռայման, այս անձը հրեա է, սակայն ներկայացնում ենք որպես թուր­քե­րի իրագործած ոճրագործությունների տիպիկ օրինակ։
Կենսագրություն
Դեղագործական կրթություն է ունեցել։ Կարսի Ալեքսանդրովսկայա փողոցում ունեցել է սեփական տուն, որի մի փողոցահար սենյակը վերածել է դեղատան և դեղագործ աշխատել։ 1920 թ. հոկտեմբերի 30-ին, թուրքերը Կարսը գրավելուց հետո սկսել են հայերի զանգվածային կոտորածն ու թալանը։ Ռայմանը, տեսնելով քաղաքի բնակիչների փախուստը դեպի ձորը, կնոջը խորհուրդ է տվել երեխայի և հոր հետ մնալ տան սենյակներից մեկում, չմտնել դեղատուն, չերևալ թուրքերի աչքին։ Ինքը խալաթը հագին մտել է դեղատուն։ Քիչ անց դեղատուն են մտել մի քանի ասքյար ու նրան (հավանաբար կարծելով, թե հայ է) գազանաբար սպանել։ Լսելով ամուսնու ճիչը, կից սենյակից դուրս է թռչել դեղագործի կինը և ընկել թուրքերի ձեռքը։ Ասքյարները նրան բռնաբարելուց հետո կտրել են ստինքները, դրել վաճառասեղանի վրա ու գնացել։ Ծանր լսող ծերունի հայրը տեսնելով, որ աղջիկը ուշացավ, թոռնիկին թողել է սենյակում և մտել է դեղատուն, որտեղ տեսնելով զարհուրելի տեսարանը՝ կաթվածահար է եղել։ Հաջորդ օրը Չախմախ գյուղից Կարս եկած մի ռուս մա­լա­կան մտել է դեղատուն և տեսել մորթված ծնողների ու պապի դիակի մոտ կիսամեռ ընկած փոքրիկ աղջնակին։ Վերցրել է աղջնակին և ֆուրգոնով տարել Չախմախ։ Հետագա օրերին տունը թալանվել ու ավերվել է։
Հաբիբ Նազարյան
Հաբիբ Նազարյան (1881, Կեսարիա/Էվերեկ/Ֆենեսե- հուլիսի 30/31, 1915, Կեսարիա), հայ բժիշկ։
Կենսագրություն
Բալկանյան պատերազմ­ների ժամանակ զինվորական բժիշկ է ծառայել օսմանյան բանակում։ 1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Դարդանելի ռազմաճակատում զինվորական բժիշկ ծառայել։ 1915 թվականին ընկերների մատնությամբ ձերբակալվել է։ Ի թիվս 36 ձերբակալվածների, Կ. Պոլսից տարվել է Էվերեկի բանտը, որտեղ ենթարկվել է հարցաքննության։ Այնուհետև խիստ հսկողության տակ Կեսարիայի բանտն են տեղափոխվել։ Ըստ դոկտոր Լեփսիուսի` 1915 թվականի այն օրը, երբ Կ.Պոլ­սում 20 հնչա­կյան­ներ կա­խա­ղան բարձ­րաց­վե­ցին, Կե­սա­րի­այ­ում 12 կու­սակ­ցա­կան հա­յեր՝ որ­պես հե­ղա­փո­խա­կան, մահ­վան դա­տա­պարտ­վե­ցին։ Վեր­ջին­նե­րիս մեջ էր նաև բժիշկ Թո­րոս Նազ­լը­յա­նը։ 1915 թվականի հու­լի­սի 30/31-ին Պա­տե­րազ­մա­կան ատյա­նի դա­տավճ­ռով Կեսարիա­յում կա­խա­ղան է բարձ­րաց­վել 34 տա­րե­կա­նում։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Ղազան (այլ կիրառումներ)
Ղազան, կարող է վերաբերել՝
Գադարիտլյար
Գադարիտլյար (Гадаритляр), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Դաղստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Անդիյսկոյե Կոյսու գետի ձախ ափին՝ 7,8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 17 կմ է,ավազանի տարածքը 122 կմ2 է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սուլակ գետնի ակունքն է մինչև Չիրկեյսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Իդլիբի շրջան
Իդլիբի շրջան (ناحية ادلب), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում՝ Իդլիբի մարզում։ Հանդիսանում է Իդլիբի գավառի յոթ շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն Իդլիբ քաղաքն է։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 126,284 բնակչություն ։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 252,09 քառ.կմ տարածք։
Ունի 14 գյուղ և ավան՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ Կատեգորիա:Իդլիբի գավառ
Ցինհուանդաո
Ցինհուանդաո (秦皇島, 秦皇岛, փինյին՝ Qínhuángdǎo, բառացի թարգմանությամբ՝ «Ցին Շի Հուանդի կայսեր կղզին»), նավահանգիստ-քաղաքային շրջան Չինաստանի Հեբեյ նահանգում։
Հրաչ Գալստյան
Հրաչ Գալստյան, ապրիլյան քառօրյա պատերազմի հերոս, ավագ լեյտենանտ։
Կենսագրություն
Հրաչ Գալստյանը ծնվել է 1991 թվականի մարտի 20-ին, Գյումրի քաղաքում։ Սովորել է Գյումրու 42 դպրոցում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո 2003 թվականին ընդունվել է Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական ինստիտուտ։ 2007 թվականին ավարտելով ինստիտուտը ծառայության է անցել Արցախի Մարտակերտի շրջանի՝ Թալիշ գյուղում։ Երիտասարդ ավագ լեյտենանտի կինը նույնպես զինվորականի ընտանիքից էր, Ադրբեջանի սահմանին մոտ գտնվող՝ Մատաղիս գյուղից ։ 1988 թվականի երկրաշարժից հետո Գալստյանների ընտանիքը հայտնվել է ծանր, ողբերգական իրավիճակի մեջ։ Հրաչի հայրը՝ Վարդանը կորցրել է ընտանիքը։ Սակայն որոշ ժամանակ անց կարողացել է հաղթահարել դժվարությունները։ Հրաչն ունի մեկ եղբայր։ Եղբայրը նույնպես պայմանագրային զինծառայող է Թալիշում։ Հրաչի զոհվելուց մեկ ամիս անց՝ մայիսի 6-ին ծնվում է Հրաչ Գալստյանի առաջնեկ՝ Անահիտ Գալստյանը ։
Ցինհուանդաո
Պատմություն
Ցին դինաստիայի ժամանակաշրջանում ներկայիս Ցինհուանդաոյի քաղաքային շրջանի հիմնական մասը գտնվում էր Ֆունինի շրջանի կազմում։ 1737 թվականին Ֆունինի շրջանից առաանձնացվում է Լինյուի շրջանը (临榆县), որտեղ 1898 թվականին սկսվում է առևտրային նավահանգստի կառուցումը, որն էլ սկզբնավորում է քաղաքի հիմնադրումը։
Ղադիքյոյ (այլ կիրառումներ)
Ղադիքյոյ, կարող է վերաբերել՝
Հրաչ Գալստյան
Մարտական գործողություններ
Հրաչը մասնակցել է Թալիշի ուղղությամբ ընթացող մարտական գործողություններին։ Ապրիլի 2-ի լույս ապրիլի 3-ի գիշերը, թեժ մարտերի ընթացքում ժամեր շարունակ կռվելով հակառակորդի դեմ զոհվել է հերոսի մահով։ ԼՂՀ նախագահ Բակո Սահակյանի հրամանով Հրաչ Գալստյանը Թալիշի դիրքը ամուր պահելու համար հետմահու պարգևատրվել է Արիության մեդալով ։
Ցինհուանդաո
Պատմություն
1933 թվականին ճապոնական զորքերը գրավում են Մեծ պատից հյուսիս ընկած չինական հողերը, որոնք կցվում են Մանջոու-գո պետությանը։ Ֆունինի, Լինյուի և Ցյանանի տարածքների միավորմամբ ստեղծվում է Ցինլունի շրջանը։ Վերջինս մտնում է Ժեհեի նահանգի կազմում։
Հրաչ Գալստյան
Հուղարկավորություն
Հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել 2016 թվականի ապրիլի 4-ին ժամը 17:00-ին, իսկ հուղարկավորությունը՝ 2016 թվականի ապրիլի 5-ին, ժամը 13:00-ին Թալիշի եկեղեցում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քառօրյա պատերազմ Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Ցինհուանդաո
Պատմություն
1948 թվականի նոյեմբերին Ցինհուանդաո գյուղը քաղաքի կարգավիճակ է ստանում, որի կազմում էին ներկայիս Հայգանի, Շանհայգուանի և Բեիդաիհեի տարածքները։ 1949 թվականի մարտին, երբ Շանհայգուանը քաղաքի կարգավիճակ է ստանում և միանում է Լյաոսի նահանգին, Ցինյուի քաղաքը մտնում է Ցինհուանդաոի կազմի մեջ։
Հեբեյ նահանգում 1949 թվականի օգոստոսին ստեղծվում է Տանշանի հատուկ շրջանը (唐山 专区), որն ընդգրկում էր, մասնավորապես, Լինյուի, Ֆունինի, Չանլիի և Լուլոնի տարածքները։ Շանհայգուանը, 1952 թվականին տեղափոխվելով Հեբեյ նահանգ, Տանշանի հատուկ շրջանի մաս է կազմում, իսկ 1954 թվականին Լինյու նահանգի տարածքը բաժանվում է Ցինհուանդաո քաղաքի և Ֆունինի գավառի միջև։ 1955 թվականին Ժեհե նահանգի կազմալուծվելու արդյունքում Ցինլունի գավառը Հեբեյ նահանգի Չենդեի հատուկ (承德 专区) շրջանի մաս է կազմում։
1958 թվականին, Ցինհուանդաոն մտավ Տանշանի հատուկ շրջանի կազմի մեջ, որը 1968 թվականին վերանվանվեց Տանշանի շրջանի (唐山地区)։ Վերջինս 1983 թվականին կազմալուծվեց, և նրա տարածքում ձևավորվեցին Տանշան և Ցինհուանդաո քաղաքները։ 1986 թվականին Ցինլունի գավառը Չենդե շրջանից տեղափոխվեց Ցինհուանդաո նահանգի իրավասության տարածք՝ միաժամանակ դառնալով Ցինլունի մանջուրական ինքնավար շրջան։
Կլիմա
Ցինհուանդաոն ունի մուսոնային ազդեցությամբ խոնավ մայրցամաքային կլիմա՝ չորս հստակ արտահայտվող եղանակներով։ Ձմեռները ցուրտ և չոր են սիբիրյան անտիցիկլոնի ազդեցության պատճառով, երբ հյուսիս-արևմուտքից եկող ուժգին քամին նվազագույնի է հասցնում օվկիանոսից եկող քամու ազդեցությունը։ Հունվար ամսվա միջին ջերմաստիճանը -4,8 °C (23.4 °F) է, ավելի ցուրտ է, քան Պեկինում՝ −3.7 °C (25.3 °F) : Ամառները տաք և խոնավ են արևելաասիական մուսսոնի ազդեցությամբ, հուլիսին միջին բարձր ջերմաստիճանը այստեղ 28,1 °C է (83 °F), իսկ Պեկինում 30.9 °C-ի (88 °F) համեմատությամբ ։ Ըստ օրվա միջին ջերմաստիճանի՝ հուլիս-օգոստոս ամիսները հավասարապես տաք են՝ միջինը 24,7 °C (76,5 °F): Տարեկան միջին ցուցանիշը 11.0 °C է (51.8 °F), իսկ հունիսից օգոստոս ընկած ժամանակահատվածում տարեկան տեղումները 70% է։
Վարչական բաժանում
Ցինհուանդաոյի քաղաքային շրջանը կազմված է 1 քաղաքից, 3 քաղաքամերձ շրջանից, 2 գյուղամերձ և 1 ինքնավար շրջանից։
Տնտեսություն
1984 թվականին պետական խորհրդի կողմից հաստատվել է Ցինհուանդաոյի տնտեսության և տեխնոլոգիաների զարգացման գոտին՝ դառնալով Չինաստանի՝ պետական մակարդակով տնտեսական և տեխնոլոգիական զարգացման առաջին գոտիներից մեկը։ Ցինհուանդաոն գտնվում է արագորեն զարգացող «Բոհայ-Ռիմ տնտեսական շրջանի» սրտում, մոտ լինելով Պեկինին (280 կմ (170 մղոն)) և Տյանջինին (245 կմ (152 մղոն)) ։ Այն ընդգրկում է 23,81 կմ2 ծովային տարածք (9,19 կմ/մղոն) և ունի 6 կմ ափամերձ տարածք (3,7 մղոն)։ Զարգացման գոտու պլանավորված և վերահսկվող տարածքը հասել է 56,72 կմ2 (21,90 քառ./մղոն)։ 2006 թվականի վերջին հաստատված նախագծերի թիվը հասել էր 4546-ի, որոնցից 647 նախագիծը օտարերկրյա ներդրումներ էին, ընդհանուր ներդրումները՝ 4,73 մլրդ ԱՄՆ դոլար։
Սպորտ
Ցինհուանդաոյի օլիմպիական սպորտային համալիրի մարզադաշտը 2008 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ եղել է օգտագործվող ֆուտբոլային դաշտերից մեկը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չինաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Չինաստանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Նավահանգիստներ Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ ըստ երկրի
Մեծ Բադակ
Մեծ Բադակ (Большой Бадак), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Դաղստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սամուր գետի աջ ափին՝ 204 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է, ավազանի տարածքը 21 կմ2 է։