cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լեհաստանի սենատ
Սենատի շենքը
Սենատի ստորին հարկերում են գտնվում «Սենատի կանցլերի» վարչական գրասենյակները, իսկ մյուսները օգտագործվում են օրենսդիր տարբեր փորձագետների կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի սենատ
Բանդոլ
Բանդոլը (Bandol) լարային երաժշտական գործիք է, որն օգտագործվում է Տրինիդադ և Տոբագոում։ Պատրաստվում է փայտից և ունի կրկնակի լարեր։ Տեսքով նման է այլ կսմթային երաժշտական գործիքների (մանդոլին, կիթառ)։ Ունի չորս լար, որոնք կրկնակի լարերի հետ կազմում են ութ։ Սովորաբար լարերը պատրաստվում են նիլոնից։ Գործիքը օգտագործվում է տրինիդադյան պարանգ երաժշտության մեջ։ Պարանգ երաժշտություն է համարվում Տրինիդադ և Տոբագոյում առաջացած երաժշտական ոճը, որը միաժամանակ համարվում է աֆրիկական, ամերիկյան հնդկացիների երաժշտության և իսպանական երաժշտության խառնուրդը։
Մամու (այլ կիրառումներ)
Մամու անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Ալեն Կուրցվեյլ
Ալեն Կուրցվեյլ (Allen Kurzweil, ), ամերիկացի արձակագիր, մանկագիր, խմբագիր, էսսեիստ, հրապարակախոս և լրագրող։
Կենսագրություն
Ծնվել է Վիեննայից փախստական հրեաների ընտանիքում։ Մեծացել է Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում։ 1982 թվականին ավարտել է Եյլի համալսարանը։
ԱՄՆ-ում հաստատվելուց առաջ, տասը տարի աշխատել է որպես լրագրող Ֆրանսիայում, Իտալիայում և Ավստրալիայում։
Նրա առաջին «A Case of Curiosities» («Հիշողությունների զարդատուփ», 1992) վեպը գրական մրցանակների է արժանանացել Անգլիայում, Իռլանդիայում, Իտալիայում և Ֆրանսիայում։
Երկրորդ` «The Grand Complication» («Մեծ բարդություն») վեպը հրատարակվել է 2001 թվականին։ Երկու գրքերն էլ ներառվել են Նյու Յորք Թայմսի ամենամյա բեսթսելլերների ցանկում։
Պարգևատրվել են նաև նրա մանկական «Leon and the Spitting Image» (2003) և «Leon and the Champion Chip» (2005) գրքերը։
2015 թվականին նա հրատարակել է «Whipping Boy, The Forty-Year Search for My Twelve-Year-Old Bully» գիրքը, որը թողարկվել է «HarperCollins» հրատարակչատանը և 2016 թվականին «Best Fact Crime» անվանակարգում արժանացել է Էդգար Ալան Պոյի մրցանակին։
Լրագրող է և հրատարակախոս։ Հոդվածներ է գրում ԱՄՆ-ի մի շարք հայտնի պարբերականների համար, որոնցից են The New York Times, Wall Street Journal, Los Angeles Times, Smithsonian, The New Yorker և այլ պարբերականներ։ Կուրցվեյլն ազատ խմբագիր է։ Նաև ուսուցիչ է և պրոֆեսոր։ Անց է կացնում սեմինարներ, վարպետության դասեր Միացյալ Նահանգներում և արտերկրում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի խմբագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Սոնա Ղարիբյան
Սոնա Ռուդոլֆի Ղարիբյան, ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ վերահսկիչ պալատի խորհրդի անդամ։
Աշխատանքային գործունեությունը
Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր։ Հայաստանի հանրապետական կուսակցության խորհրդի անդամ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1969 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 13 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ վերահսկիչ պալատի խորհրդի անդամներ Կատեգորիա:Հայ ֆինանսիստներ Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Յոդլ (երգեցողություն)
Յոդլ (Jodeln կամ Իոդլ), տարբեր ժողովուրդների մշակույթներում յուրահատուկ երգի տեսակ առանց բառերի, որին բնորոշ է ձայնային ռեգիստրերի արագ փոփոխությունը, այսինքն, կրծքային ու ֆալցետային ձայների հերթագայությունը։ Տիրոլցիների կողմից ընդունված ժանրի անունը՝ յոդլը (յոդլեր, յոդլինգ) համարվում է բնաձայնույթ։ Որպես կանոն ալպիական երգիչները այս յուրօրինակ երգի տեսակը երգում են այս տեսակի «Hodaro», «Iohodraeho», «Holadaittijo» հնչյունակապակցություններով։ Այսպիսի վոկալային տեխնիկան հանդիպում է աշխարհի բազմաթիվ մշակույթներում ։
Որպես ազգային երաժշտություն
Յոդլը հաճախ օգտագործվում է որպես ազգային երգի կրկներգ ։
Տեխնիկա
Մարդկային ձայնը հաճախ, ըստ կոկորդների աշխատանքի ռեժիմի բաժանում են երկու խմբի՝ ֆալցետային և կրծքային։ Այս երկու տեսակները տարբերվում են ձայնային ծալքերի կցմամբ։ Բազմաթիվ մարդիկ կարող են երգի մի մասը երգել կրծքային ռեժիմով, իսկ մյուս մասը՝ ֆալցետային ։ Այս երկու ռեժիմների տարբերությունը հատկապես շատ պարզ է երևում անփորձ երգիչների մոտ։ Լավ երգիչը, ով կարողանում է կենտրոնացնել իր ձայնը, շատ հեշտ կարող է ֆալցետայինից անցնել կրծքայինի և հակառակը։ Յոդլինգը այն դժվար երգի տեսակներից է, որի ժամանակ երգիչը կոկորդի աշխատանքի ռեժիմը կարճ ժամանակահատվածում փոխում է մի քանի անգամ։ Երկու ռեգիստրների հենց փոփոխան ժամանակ էլ ձևավորվում է երգում ամենատարբերվող և գեղեցիկ երույթներից մեկը ։
Օրինակ այս՝ «Յոդլ - այ - ԻԻԻ - ուուուու» նշանավոր կրկներգի մեջ «ԻԻԻ» վանկը երգվում է ֆալցետային ռեժիմով, իսկ մնացած վանկերը կրծքային ։
Տարբեր
Գոյություն ունի բազմաթիվ երգիչների կողմից օգտագործվող յոդլի երկու ստանդարտ տեսակ՝ «Appenzeller» և «Bravourjodler» :
Իերմոն
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 132 մարդ, բնակչության խտությունը` 26.35 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.01 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 155 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 37 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Յոդլ (երգեցողություն)
Տարբեր
Ալպիական յոդլը երգելու լավագույն վայրն այն է, որտեղ կա արձագանք՝ լճեր, լեռնային մասիվներ, ինչպես նաև այնտեղ, որտեղ կա ժայռ կամ բլուր։ Կարելի է երգել երկու շենքերի արանքում, նավակի մեջ, եթե առջևում կա ժայռոտ լիճ, կամ էլ երկար դահլիճում, սակայն լավագույն վայրը լեռներն են ։
Իերմոն
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 78 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 51-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 27։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 65,4 %։ 51 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 48 անձ (23 տղամարդ և 25 կին)։ Գործազուրկ են եղել 3 անձ (2 տղամարդ և 1 կին)։ 27 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Յոդլ (երգեցողություն)
Միացյալ Նահանգներում
Որպես «Տեխասյան թափառաշրջիկ» (Texas Drifter) հայտնի Գոբել Ռիվսը պնդում էր, որ ինքն է Ջիմի Ռոջերսին սովորեցրել յոդլի տեխնիկան։ Լինելով միջին դասակարգի ներկայացուցիչ, նա իր համար ընտրել էր թափառաշրջիկի կարգավիճակը։ Նրա ամենահայտնի երգի՝ «Թափառաշրջիկի օրորոցային»-ի («Hobo's Lullaby») քավըր տարբերակներ ձայնագրել են շատ երաժիշտներ, այդ թվում Վուդի Գաթրին և նրա որդի Արլոն։
Իերմոն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Յոդլ (երգեցողություն)
Միացյալ Նահանգներում
1934 թվականին յոդլ կատարող Էլթոն Բրիթը ձայնագրեց «Chime Bells» երգը, որը հետագայում դարձավ նրա այցեքարտային ստեղծագործությունը։ Ինչպես շատ-շատերը այդ ժամանակաշրջանում, Բրիթը ևս լսում էր Ջիմի Ռոջերսի ձայնագրությունները, ինչն էլ հենց ոգեշնչեց նրան սովորել յոդլի տեխնիկան։ Ի վերջո նա հայտնի դարձավ իր անսովոր երկար յոդլ կատարելու ունակությամբ։ Վարկած կա, որ այդ ընդունակությունը նա ձեռք է բերել մի քանի րոպե ջրում սուզված մնալով ։
Ամերիկացի քանթրի երգչուհի Ջուելը ևս կատարում է յոդլ և հայտնի է իր «Chime Bells»-ի գեղեցիկ քավըր տարբերակով։ Երգչուհին պատմում է, որ յոդլի տեխնիկան սովորել է իր հորից, ով այն սովորել էր Ջիմի Ռոջերսի ձայնագրություններից
Կապույտ յոդլ կատարող Քլիֆ Քարլայլը 1930-ականների ամենաբեղմնավոր գործունեությամբ ձայնագրող-կատարողներից էր և Հավայան կիթառը քանթրի երաժշտության մեջ առաջին օգտագործողներից ։
Կանադայում
Կանադացի Վիլֆ Քարթերը հայտնի էր, որպես «Կանադական քանթրի երաժշտության հայր» («Father of Canadian Country Music»)։ Նա սկսեց երգել 1920-ական թվականներին, այն բնից հետո, երբ տեսավ «Յոդլ կատարող հիմար» («The Yodeling Fool») մականունով շրջիկ շվեյցարացի երգչի։ Քարթերը երգում էր «երգող կովբոյ» ժանրում և զարգացնում էր յոդլը «արձագանքային յոդլ» կամ «երեքը մեկում» կոչվող շվեյցարական հնչողությամբ ։
Կանադացի քանթրի երգիչ և յոդլ կատարող Դոն Ռեյնոլդսը 1976 թվականին ռեկորդ սահմանեց. նա 7 ժամ 29 րոպե անընդմեջ, առանց ընդմիջումների երգեց յոդլով ։ Ավելի ուշ, 1984 թվականին Ռեյնոլդսը ևս մի համաշխարհային ռեկորդ սահմանեց՝ ամենաարագ 5 տոնով յոդլը (3 ֆալցետ) 1.9 վայրկյանում ։ Նրա «She Taught Me How To Yodel» երգը նվաճեց 1965 թվականի կանադական քանթրի երաժշտության վարկանիշային աղյուսակի երկրորդ հորիզոնականը ։
Կանադացի Չարլզ Թոմաս «Սթոմպինգ Թոմ» Քոնորսը ևս հայտնի է իր որոշ երգերում յոդլային հատվածների կատարմամբ։
Փոփ ռոք երգչուհի Ավրիլ Լավինը, ում երգեցողության ոճի վրա բավականին մեծ ազդեցութնուն է ունեցել երբեմն յոդլի տեխնիկան կիրառող իռլանդացի երգչուհի Դոլորես Օ'Ռիոդանի արվեստը, իր վաղ գործերում բազմիցս օգտագործել է յոդլ։ Յոդլի որոշ տարրեր կարելի է նկատել նաև նրա ավելի վաղ շրջանի ստեղծագործույթուններում, օրինակ այնպիսի ալբոմներում, ինչպիսիք են «Let Me Go»-ն և «Falling Fast»-ը։ Ավրիլ Լավինի յոդլի ոճը շատ ընդհատ է և հազիվ նկատելի։
Եվրոպայում
Յոդլը Շվեյցարիայի, Ավստրիայի ու Հարավային Գերմանիայի ժողովրդական երաժշտության («Volksmusik») առանցքային առանձնահատկություններից է։ Այն նաև հնչում է մի շարք ժամանակակից ֆոլկ կատարումներում, որոնք պարբերապար ցուցադրվում են հեռուստատեսությամբ։
Յոդլի տեխնիկայի իր կիրառությամբ հատկապես նշանավոր է Սթեֆանի Հերթելը, ով նաև հայտնի է Ալպիական ժողովրդական երգերի իր հիանալի մշակումներով։ Իր կատարումների համար Հերթելը բազմիցս արժանացել է տարբեր մրցաբակների։ Մասնավորապես, 1992 թվականին նրան շնորհվել է «Grand Prix der Volksmusik» (Ժողովրդական երգի գրան պրի)՝ «Über jedes Bacherl geht a Brückerl» երգի կատարման համար։
Ֆրանցլ Լանգը (Franzl Lang), ով հայտնի է որպես «Յոդլի արքա» (Jodlerkönig), հայտնի յոդլ կատարող է Բավարիայից։ Բացի այդ, Լանգը նաև կիթառ ու ակորդեոն է նվագում և մի քանի գիրք ունի յոդլի մասին։
Ursprung Buam-ը Ավստրիական ֆոլկ տրիո է Ցիլերտալից, Տիրոլ։ Լինելով Ավստրիայի ամենաշատ շրջագայող խմբերից մեկը, Ursprung Buam-ը բազմիցս հյուրախաղերով ճանապարհորդում է Եվրոպայի շատ երկրներում։ Հատկապես հիշատակման արժանի է Տիրոլյան փառատոնը։
Անգլիայում Էդիտ Սիթուելը թողարկում է «Jodelling Song»-ը, որպես իր «Façade» կոչվող պոեմների սերիայի մի մաս, Ուլիամ Ուոլթոնի երաժշտությամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երգեցողություն Կատեգորիա:Շվեյցարիայի մշակույթ
Օմբլե
Օմբլե (Hombleux), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում :
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 1026 մարդ, բնակչության խտությունը` 76.17 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 13.47 կմ² տարածք:
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 110 կմ հյուսիս-արևելք, Ամյեն քաղաքից 55 կմ արևելք:
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 651 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 450-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 201: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,1 %: 450 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 378 անձ (219 տղամարդ և 159 կին): Գործազուրկ են եղել 72 անձ (33 տղամարդ և 39 կին): 201 անաշխատունակներից 52-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 69-ը` թոշակառուներ, իսկ 80-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Սանտա Էուխենիա դե Բերգա
Սանտա Էուխենիա դե Բերգա (իսպ.` Santa Eugènia de Berga), մունիցիպալիտետ Իսպանիայի Կատալոնիա ինքնավար համայնքի Բարսելոնա պրովինցիայի Օսոնա շրջանում։ Զբաղեցնում է 7 կմ2 տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2007 թվականի տվյալներով եղել է 2194, խտությունը՝ 324,64 մարդ/կմ² ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Բգավոր եկեղեցի
Բգավոր եկեղեցի, գտնվում է Հայաստանի Լոռու մարզի Աքորի գյուղից 3 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Դեբեդ գետի ձախափնյա բարձրադիր սարահարթի վրա, Լալվար լեռան թեքադիր լանջին։ Այն շրջապատված է ժայռերով և ձորակներով։
Պատմական տեղեկություններ
Պատմական աղբյուրները չեն պարունակում որևէ տեղեկություն եկեղեցու կառուցման մասին։ Հուշարձանը չունի վիմական արձանագրություններ։ Բգավոր եկեղեցու ճարտարապետական հորինվածքը հիշեցնում է այս տարածաշրջանում գտնվող XIII դ Ախթալայի և Քոբայրի հուշարձանները, դա հնարավորություն է տալիս ենթադրել, որ Բգավորը պատկանում է այդ դարաշրջանին։ Եկեղեցու գեղարվեստական հարդարանքի որոշ տարրերը նման են նույն ժամանակաշրջանի վրացական եկեղեցիներին, ինչը պայմանավորված է Զաքարյանների շրջանում (XII-XIV դդ.) հայ-վրացական տնտեսական ու մշակութային սերտ կապերով։
Ճարտարապետություն
Եկեղեցին կիսավեր է, ծածկը՝ թաղակամարներից բացի, չի պահպանվել, պատերը կիսաքանդ և խարխլված վիճակում են։ Պատկանում է եռանավ թաղածածկ դահլիճների տիպին։ Պատերի երեսքարերը և ներսի բոլոր ձևավոր մասերը իրականացված են սրբատաշ բազալտից։ Ներսում պատերի շարվածքը մանր կոպտատաշ քարերով է՝ կեսից վեր ընկած մասում 1 մ բարձրությամբ լրացված թրծած աղյուսով։ Եկեղեցին ներսից եղել է սվաղված։ Տարածքում թափված են թաղերի, կամարների, որմնամույթերի և այլ բազմաթիվ քարեր ։
Եկեղեցու մուտքերը երեքն են՝ հարավային, արևմտյան և հյուսիսային կողմերից։ Հյուսիսային մուտքը փակված է։ Բոլոր մուտքերը և պատուհաններն ունեն ճարտարապետական տարրերով ու հյուսկեն զարդաքանդակներով զուգակցված, ոչ խոր փորվածքի լավ պահպանված հարուստ պարակալներ։ Դրանք աչքի ընկնելով մոտիվների հենդհանրությամբ, տարբերվում են կիրառման բազմազանությամբ, տարակցումներով, հերթագայությամբ։
Եկեղեցու անկյունները արտաքուստ մշակված են քանդակազարդ խարիսխներից բարձրացող չորս կիսասյունների փնջերով, որոնք միջին մասում կազմում են օղակաձև հանգույց ։
Արևելյան ճակատը ավագ խորանի և ավանդատների կցման մասերում ձևավորված է եռանկյունաձև կտրվածքի զույգ խորշերով, որոնք եզերված են քանդակազարդ ֆեստոնավորպարակալներով։ Ավագ խորանը լուսավորվում է երեք նեղ պատուհաններից, որոնցից եզրայինները բացվում են ճակատային խորշերի մեջ։ Պատուհանների ստորին անկյունաքարեր պահպանվել են աղոթասրահի երկայնական պատերի արևելյան կեսում։
Աղոթասրահը ունենալով քառակուսի համաչափություններ (9.33 մ x 9.13 մ), երկթռիչք զույգ կամարաշարերով բաժանված է երեք նավի՝ մեջտեղի նավը երկու անգամ լայն էր, քան եզրերի
նավերը։ Կամարակապի բացվածքները անհավասար են (4.5 մ x 3.6 մ), որի հետևանքով արևմտյան կամարի կրունկները 90 սմ ցածր են արևելյանի կրունկներից։ Երկայնական կամարաշարերը կոշտացված են միջին մասի լայնական կամարներով և դրան համապատասխան արևմտյան պատին կից որմնակամարներով։ Կտուրի երկլանջությամբ պայմանավորված՝ միջին նավի համեմատ ցածր ենտեղադրված (ավելի քան 1 մ) նաև եզրային կամարները։ Բեմառաջքի կամարատակ տարածությունը գրեթե քառակուսի է (3.6 մ x 3.հ6 մ)։ Աղոթասրահը արևելյան կողմում ավարտվում է կիսաշրջանաձև խորանով, որը բռնելով մի միջին նավի ողջ լայնությունըբեմից զգալիորեն ետ է ընկած և ունի պարզ տրամատի գոտիովսահմանազատված գմբեթարդ ։
Երկու կողմում գտնվում են կրկնհարկ ավանդատները՝ ողջ լայնությունը բռնող կիսաշրջանաձև խորանիկներով։ Ավանդատների առաջին հարկի մուտքերը եզրային նավերից են, հյուսիսայինը մուտք ունի նաև նախախորանից։ Երկրորդ հարկ տանող աստիճանների հետքերը չեն պահպանվել։ Մույթերի կտրվածքը քառակուսի է (1.1 մ x 1.1 մ)՝ 45°-ի տակ հանված անկյուններով։ Իրենց չափերով և կտրվածքով դրանց համապատասխանում են ոչ մեծ (20 սմ) ելուստով որմնամույթերը։ Մույթերը և որմնամույթերն ունեն միայն ճակատային մասին փորվածքներով ոչ բարդ տրամատի իմպոստներ։
Հուշարձանը չունի վիմական արձանագրություններ, նրա վերաբերյալ նաև հայտնի չեն պատմական տեղեկություններ։ Ճարտարապետական հորինվածքային հատկանիշներով Բգավորը սերտ կապ ունի իր իսկ միջավայրում գտնվող Ախթալայի վանքի, Սեդվու Սուրբ Նշան վանքի, Մանստևի վանքի և Քոբայրի վանքի հետ։
Ավանդազրույց
Հարավարևմտյան կողմի ցածր մասում փռված է հին գյուղատեղը մեծ թվով կացարանների մնացորդներով` «բագերով», որից և եկեղեցին ստացել է Բգավոր («բագեր» ունեցող) անվանումը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ
Լապլասի հավասարում
Լապլասի հավասարում, մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարում՝ որտեղ x, y, z-ը անկախ փոփոխականներ են, իսկ u(x, y, z)-ը՝ որոնելի ֆունկցիան։
A-ն գծային դիֆերենցիալ օպերատոր է (կոչվում Է Լապլասի օպերատոր)։ Պիեռ Լապլասն այս հավասարումը դիտարկել է ձգողության տեսությունն ուսումնասիրելիս (1782)։ Լապլասի հավասարմանը բավարարում են ջերմությունը՝ ստացիոնար պրոցեսների ժամանակ, էլեկտրական դաշտի պոտենցիալը՝ տարածության այն կետերում, որոնք զուրկ են լիցքերից, ձգողության դաշտի պոտենցիալը՝ զանգվածներ չպարունակող տիրույթում և այլն։ Լապլասի հավասարմանը բավարարող ֆունկցիաները կոչվում են հարմոնիկ ֆունկցիաներ։
Կատեգորիա:Մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումներ
Բասոլիա
Բասոլիան (ուկրաիներեն՝Басо́ля, լեհերեն՝basy, basetla ) լարային երաժշտական գործիք է, որը օգտագործվում է Ուկրաինայում և Լեհաստանում։ Դիապազոնով այն բավականին ցածր է շատ նման է թավջութակի, սակայն ունի 3 լար և տեսքով ավելի կոպիտ է։ Տեսքի կոպտությունը կախված է այն փաստից, որ գործիքը միշտ պատրաստվել է ձեռքով և ոչ պրոֆեսսիոնալ եղանակով։
Գործիքը լարվում է կվինտաներով։
Ուկրաինայում գոյություն ունեն բասոլիայի երեք տեսակ՝
Գործիքը հիմնականում օգտագործում է ուկրաինական ազգային երաժշտության մեջ, սակայն վերջին տարիներին օգտագործումը անկում է ապրել և զիջել է իր տեղը սովորական թավջութակին, իսկ Լեհաստանում այն փոխարինվել է ակորդիոնով։ Ժամանակին այն կազմել է հարսանեկան երաժշտության անբաժան մասնիկը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Լարային երաժշտական գործիքներ Կատեգորիա:Ազգային երաժշտական գործիքներ
Մալինով Յար (Ուսերդեցի վտակ)
Մալինով Յար (Малинов Яр), գետ Ռուսաստանում, հոսում Բելորեցկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուսերդեց գետի ձախ ափին 40 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Մայա (այլ կիրառումներ)
Մայա անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Տարհանում
Տարհանում (evacuatio, evacuare – դատարկել, հեռացնել), վտանգավոր տարածքից մարդկանց, կենդանիների և նյութական արժեքների ժամանակավոր տեղափոխումն ու տեղաբաշխումն անվտանգ տարածք («Արտակարգ իրավիճակներում բնակչության պաշտպանության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենք)։
Վտանգավոր տարածք` տեղանք կամ առանձին բնակավայր, օբյեկտ, որտեղ արտակարգ իրավիճակների կամ ռազմական գործողությունների հետևանքով առաջացել կամ կարող են առաջանալ մարդկանց կյանքի, առողջության և բնականոն կենսագործունեության վրա բացասաբար ազդող գործոններ։
Անվտանգ գոտի` տեղանք, բնակավայր, որը գտնվում է հնարավոր ավերա­ծու­թյունների և վտանգավոր տարածքներից և օբյեկտներից դուրս ու պիտանի է տարհանվող բնակչությանը տեղավորելու համար։
Նպատակներ և կարգ
Տարհանման նպատակն է հնարավոր մարդկային, նյութական և մշակութային կո­րուստների կանխումն ու նվազեցումը։ Տարհանումը կարող է իրականացվել բնակ­չության պաշտպանության մյուս ձևերի հետ համատեղ, այն ուղեկցվում է բնակչու­թյան պատսպարմամբ, անհատական պաշտպանական միջոցների ապահովմամբ։ Բնակչությունը տարհանվում է այն տարածքից, որտեղ առաջացել են կամ կարող են առաջանալ մարդու կյանքին և առողջությանը բացասաբար ազդող գործոններ և տե­ղա­բաշխվում է վտանգավոր տարածքից դուրս՝ անվտանգ գոտում։ Առավել կարևոր է դառնում հաշմանդամություն ունեցող անձանց, երեխաների տար­հանման  կազմա­կերպումը, ելնելով արտակարգ իրավի­ճակ­նե­րում նրանց ինքնու­րույն տեղաշարժ­վելու և կողմնորոշվելու սահմանափա­կումներից։
Համաձայն «Արտակարգ իրավիճակներում բնակչության պաշտպանության մասին» և «Քաղաքացիական պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքների՝ բնակչության (քաղաքացիական) պաշտպանության ձևերն են՝ տարհանումը, պատսպարումը պաշտպանական կառույցներում ու անհատական պաշտպանության միջոցներով ապահովումը, որոնք կազմակերպում և իրականացնում են պետական կառա­վարման, տեղական ինքնակառավարման մարմինները և կազմակերպությունները՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության սահմանված կարգով ։
Աղետների (երկրաշարժ, հրդեհ և այլն) դեպքում շենքից, շինությունից արագ դուրս գալը (տարհանվելը) կարող է փրկել մարդկանց կյանքն ու առողջությունը, քանի որ, օրինակ երկրաշարժի ժամանակ մարդկային և նյութական կորուստների պատ­ճառ են դառնում ոչ թե երկրակեղևի ցնցումներն ու տատանումները, այլ դրան­ցով պայմանավորված ավերվածությունները, փլուզումները, հրդեհները, որոնց դեպ­քում շենքից ժամանակին տարհանվելը պաշտպանության ամենաարդյու­նավետ եղանակն է։
Աղետների հետևանքով առաջացած բացասական գործոնների ազդեցության գոտում կարող են հայտնվել դպրոցներ, մանկապարտեզներ, այլ ուսումնական հաստատություններ, որտեղ իրենց օրվա մեծ մասն են անցկացնում երեխաները։
Թվարկենք այն տարածքները, որտեղից պետք է կազմակերպել բնակչության տարհանումը.
Հաշմանդամություն ունեցող անձանց տարհանման կազմակերպում
Յուրաքանչյուր հասարակությունում հաշմանդամները որոշակի խումբ են կազմում, որոնք այս կամ այն չափով մասնակցում են հասարակական կյանքին։ Այդ պատճառով տարհանման ցանկակած պլան կազմելիս, պետք է հաշվի առնել տվյալ հաստատությունում կամ բազմամարդ միջավայրում հատուկ կարիք ունեցող մարդկանց առկայության հանգամանքը։ Հաշմանդամություն ունեցող անձանց առկայությունը կարող է որոշակի դժվարություններ առաջացնել տարհանման ժամանակ, որի պատճառով հարկ է, որ նրանց տարհանմանը հատուկ ուշադրություն դարձվի։ Այդ ուշադրությունն ու նրանց տարհանման աշխատանքների ճիշտ իրականացումը կարող է նպաստել ընդհանուր տարհանման արագ և անվտանգ կազմակերպմանը։
Մտավոր խնդիրներ ունեցող հաշմանդամների տարհանումը կազմակերպելիս պետք է հաշվի առնել այն խանգարող հանգամանքները, որոնք արտակարգ իրավիճակում կարող են առաջանալ հաշմանդամի և տարհանողի միջև։ Հաշմանդամների մոտ կարող է լինել իրազեկման և փորձի պակաս, տագնապի, վախի, հոգեպես ընկճվածության զգացումներ։ Հաշմանդամները հայտնվելով սթրեսային վիճակում կարող են անկանխատեսելի վարքագիծ ցուցաբերել և ծայրահեղ քայլերի դիմել, մինչև անգամ՝ պատուհանից ցած նետվել։
Հաշմանդամների հետ պետք է լինել համբերատար, բացատրել իրավիճակի լրջությունը և շինությունն արագ լքելու կարգը։ Առավել մեծ համբերատարություն պետք է ցուցաբերել մտավոր խնդիրներ ունեցող հաշմանդամների խմբերի հետ։ Եթե այս խմբի հաշմանդամների մոտ մտավոր հետամնացությունը թեթև աստիճանի է, ապա նրանց հետ աշխատելը դժվարություններ չի առաջացնի և նրանք հեշտությամբ կենթրկվեն հրահանգներին։
Հենաշարժողական համակարգի խնդիրներ ունեցող հաշմանդամներին տարհանելիս հիմնական խնդիրները ծագում են աստիճանավանդակներից օգտվելիս, քանի որ Հայաստանում շենքերն ու շինությունները հիմնականում հարմարեցված չեն հաշմանդամների ազատ տեղաշարժվելուն։ Այս խմբի հաշմանդամներին տարհանելիս, կարելի է կիրառել միջազգային փորձը՝ օգտվել հատուկ տիպի թրթուրավոր անիվներ ունեցող սայլակներից, որոնց օգնությամբ առանց դժվարությունների հաշմանդամին կարելի է դուրս բերել վտանգավոր տարածքից։ Հաշմանդամին իր ամենօրյա կիրառող սայլակից պետք է տեղափոխել այդ հատուկ սայլակի վրա, ամրացնել ամրագոտին և մեկ հոգու ուղեկցությամբ դուրս բերել շինությունից։
Տեսողության խնդիրներ ունեցող հաշմանդամների տարհանումը կազմակեր­պելիս պետք է ճիշտ և հստակ ցուցումներ տալ շինությունից դուրս գալու համար։ Այս խմբի հաշմանդամների առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ նրանք իրենց ծանոթ միջավայրում առանց որևէ մեկի ուղեկցությամբ կարող են կողմնորոշվել և դեպի ելքը գնալ։ Տարհանման ժամանակ շատ կարևոր է տեսողության խնդիրներ ունեցող հաշմանդամին բառացի ցուցումներ տալ շինության ելքի, աստիճանների, բռնաձողերի գտնվելու վայրի մասին։ Այս խմբի հաշմանդամները խուճապի կարող են մատնվել տարածությունում չկողմնորոշվելու և ոչ հստակ ցուցումներ ստանալու պատճառով։
Լսողության խնդիր ունեցող հաշմանդամների տարհանումը կազմակերպելիս պետք է հաշվի առնել նրանց ազդարարման կարգը։ Այս խմբի հաշմանդմաների ազդարարումը պետք է իրականացնել լուսաձայնային կամ վիբրացիոն համակարգերի միջոցով։
Հաշմանդամություն ունեցող երեխաների տարհանման պլանավորումը դպրոցից
Դպրոցը կառույց է, որտեղ համախմբված են տարբեր տարիքի, խառնվածքի, դաստիարակությամբ երեխաներ։
Հայաստանի Հանրապետությունում երաշխավորվում է երեխաների ան­վտանգությունը։ Արտակարգ իրավիճակներում դպրոցում և նրա տարածքում երե­խաների անվտանգության ապահովումը դպրոցի ղեկավարության և անձնակազմի գերխնդիրն է։
Անվտանգ տարհանման հարցերն առաջ են քաշվում շենքի նախագծման և կառուցման փուլում, հաշվի առնելով շենքի ֆունկցիոնալ նշանակությունը, կառուց­վածքային և հատակագծային լուծումները՝ ուղղված անձնակազմի և աշակերտների արագ և անարգել տարհանման համար համապատասխան պայմանների ստեղծմանը։ Եթե դպրոցում կրթություն են ստանում հաշմանդամություն ունեցող երեխաներ, ապա պետք է հաշվի առնել նաև նրանց կարիքները։
Հայաստանի Հանրապետության հատուկ կրթության համակարգը ձևավորվել է դեռևս խորհրդային շրջանում։ Հանրապետությունում երեխաների իրավունքների պաշտպանության համակարգված գործընթացը սկսվել է «ՄԱԿ-ի երեխայի իրա­վունք­ների մասին հռչակագրին» միանալուց հետո։ 1996 թվականին ընդունվեց «Երեխայի իրավունքների մասին» ՀՀ օրենքը, 1999 թվականին՝ «Կրթության մասին» ՀՀ օրենքը, 2001 թվականին՝ «Կրթության զարգացման 2001-2005 թվականների պետական ծրագիր» ՀՀ օրենքը, 2005 թվականին՝ «Կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող անձանց կրթության մասին» ՀՀ օրենքը    ։
«Կրթության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքը սկիզբ դրեց հատուկ կրթական համակարգի բարեփոխումներին։ Օրենքում ամրագրված է, որ «կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող երեխաների կրթու­թյունը, ծնողների   ընտրությամբ, կարող է իրականացվել ինչպես ընդհանուր հան­րակրթական, այնպես էլ հատուկ դպրոցներում՝ հատուկ ծրագրերով։
2005 թվականից Հայաստանում պետականորեն ճանաչվեց և ամրագրվեց ներառական կրթությունը, ինչը հանրակրթական դպրոցում սովորելու հնարա­վո­րություն ընձեռեց հատուկ կարիքներ ունեցող երեխաներին։ Ներառական կրթության իրականացման հնարավորության առաջին պայմանը՝ արտակարգ իրավիճակում հատուկ կարիքներով աշակերտների տեղաշարժի ապահովումն է, հատուկ ազդարարման միջոցների առկայությունն է, անվտանգության ապահովումն ու պաշտպանությունն է դպրոցի և դրա հարակից տարածքում։
Դպրոցի շենքի մատչելիությունը սակավաշարժուն և հաշմանդամություն ունեցող աշակերտներին հնարավորություն է տալիս իրենց հասակակիցների հետ ապրել լիարժեք սոցիալական կյանքով, առավել ակտիվ մասնակցություն ունենալ դպրոցում իրականացվող միջոցառումներին, այդ թվում նաև ուսումնական տարհանումներին, ստանալ լիարժեք կրթություն։
Տարհանման կազմակերպումն ու իրականացումը պահանջում են տարհանման միջոցառումների նախնական պլանավորում և դպրոցի անձնակազմի բազմա­կողմանի պատրաստում։
Դպրոցի տնօրենի համապատասխան հրամանով տարհանման միջոցա­ռում­ների պլանավորումը, կազմակերպումն ու անցկացումը դրվում է դպրոցի տարհան­ման հանձնաժողովի վրա, որի նախագահ է նշանակվում (տնօրենի հրամանով) կազմակերպական հարցերով փոխտնօրենը։ Դպրոցի տնօրենի հրամանով ստեղծ­վում է տարհաման հանձնաժողով, որը զբաղվում է տարհանման կազմակերպ­չական հարցերով՝ պլանների մշակմամբ, կազմակերպմամբ և իրականացմամբ։
Տարհանման հանձնաժողովի խնդիրներն են՝ Տարհանման պլանում նշվում են շենքի առավել խոցելի հատվածների և տարհանման ուղիների փլուզման դեպքում այլընտրանքային ճանապարհները։
Տարհանման պլանը մշակելիս հաշվի են առնում հաշմանդամների պահե­լաձևի առանձնահատկությունները, շենքի ծավալահատակագծային լուծումները, տարհան­ման ուղիների հուսալիությունը, (օրինակ, շենքի աստիճանավանդակների մի մասը առավել հուսալի են, քանի որ անընդհատ շահագործվում են, միշտ բաց են և ապա­հովված են հակածխային պաշտպանությամբ)։ Հանրակրթական, (ներառական կրթու­թյուն ապահովող) դպրոցում կրթություն են ստանում նաև սակավաշարժուն և տարաբնույթ հաշմանդամություն ունեցող երեխաներ, և տարհանման պլանի տեքստային մասի բնութագրական հատվածում պետք է հաշվի առնել հաշման­դամ­ների պահանջմունքներն ու կարիքները՝ արտաքին և ներիքին թեքահարթակներ, լայն դռներ, վերելաներ, շարժական թեքահարթակներ։ Միջանցքներում, դահլիճներում, բուֆետում լավ լուսավորություն, զուգարաններում՝ բռնաձողեր և հատուկ պայման­ներ ազատ տեղաշարժվելու համար և այլն։
Տարհանման պլանում պետք է նշվի դպրոցի աշակերտների, անձնակազմի ազ­դա­րարման կարգը, առկա կապի միջոցները՝ հաշվի առնելով նաև հատուկ կարիք­ներով աշակերտների ազդարարման կարգը, դպրոցի փաստաթղթերի և գույքի պահ­պան­ման կարգը, տարհանումն իրականացնող օժանդակ ուժերը, միջոցները և այլն։
Դպրոցի տարհանման պլանը կազմվում է հնարավորինս իրատեսական և իրա­գործելի՝ հաշվի առնելով տվյալ տարածքի բնակլիմայական պայմանները, աշխար­հագրա­կան դիրքը, վտանգավոր օբյեկտների առկայությունը, դրանց հեռավո­րությունը դպրոցից։
Տարհանման պլանը պետք է մշակված լինի այնքան մանրակրկիտ և ճկուն, որ ուսումնական տարհանման ժամանակ իրադրության ցանկացած փոփոխման դեպ­քում տարհանման հանձնաժողովը կարողանա ճշգրտել և կանոնակարգել միջո­ցա­ռումների ուղղվածությունը և ինտենսիվությունը՝ ըստ կատարված փոփո­խու­թյունների։
Փրկարարների հոգեբանական պատրաստվածությունը տարհանման ժամանակ
Արտակարգ իրավիճակներում փրկարարների և օգնողների հոգեբանական պատրաստվածությունը շատ կարևոր է։ Յուրաքանչյուր պատահար ինքնին խուճապ, տագնապ, վախ, անհանգստություն և սթրես է առաջացնում մարդկանց մոտ։ Փրկարարները, որոնք աշխատում են աղետի գոտում կամ դեպքի վայրում, պետք է պաստաստ լինեն հեգեբանական ծանր ապրումները հաղթահարելուն։ Շատ հաճախ դժբախտ պատահարի հետևանաքով լինում են զոհեր ու վիրավորներ, որոնց առաջինը մոտենում և օգնություն են ցուցաբերում շրջապատում գտնվող մարդիկ և փրկարարները։
Տարհանման ժամանակ փրկարարը բացի այն, թե դեպքի վայրում քանի մարդ կա, նրանցից քանիսն ունեն հաշմանդամություն, ով կարող է իրեն օգնել տուժածներին տեղափոխելու հարցում, արդյոք հաշմանդամը կարող է ինքնուրույն կամ ձեռնափայտի օգնությամբ տեղաշարժվել, պետք է տիրապետի նաև հոգեբանական օգնությանը և մոտեցումներին։
Լսողության խնդիր ունեցող հաշմանդամների հետ մի փոքր ավելի հեշտ է աշխատել արտագարգ իրավիճակում։ Այս խմբի հաշմանդամներին կարելի է ժեստերի լեզվի միջոցով ցուցումներ ու հրահանգներ տալ՝ տարածքն արագ լքելու վերաբերյալ։ Եթե անգամ փրկարարները չեն տիրապետում ժեստերի լեզվին, ապա ձեռքերի շարժումների պարզ ուղորդումներով հնարավոր կլինի նրանց տարհանումը կազմակերպել։
Հենաշարժողական համակարգի խնդիր ունեցող հաշմանդամներին տարհանելիս փրկարարները բացի ֆիզիկապես պատրաստ լինելուց, պետք է ունենան հոգեբանական պատրաստվածություն։ Այս խմբի հաշմանդամները սակավաշարժ են, օգտվում են սայլակից կամ ձեռնափայտից և նրանց պարզապես ասել, որ արագ պետք է լքել վտանգավոր տարածքը, կարող է առաջացնել թե ֆիզիկական և թե հոգեբանական բարդություններ։ Որպեսզի խուսափել նման անհարմար իրավիճակներից, փրկարարները պետք է սթափ և իրատեսական ուղղորդումներ տան հաշմանդամներին, նրանց օգնեն տեղափոխման ընթացքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պաշտպանություն Կատեգորիա:Հրդեհային անվտանգություն
Սան Ֆաուստո դե Կամպսենտելյաս
Սան Ֆաուստո դե Կամպսենտելյաս (իսպ. Sant Fost de Campsentelles), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Բարսելոնա պրովինցիայի Կատալոնիա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վալես Օրենտալ շրջանի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 13,16 կմ²։ Բնակչությունը՝ 8292 մարդ ( 2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը ադմինիստրատական կենտրոնից՝ 20 կմ։
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Իմիտացիայի խաղ
Ֆիլմում Թյուրինգին մարմնավորել է Բենեդիկտ Քամբերբեչը, իսկ ֆիլմի ռեժիսորն է Մորտեն Տիլդումը, սցենարի հեղինակն է Գրեհեմ Մուրը , ֆիլմը նկարահանվել է Էնդրյու Հյուջի «Ալան Թյուրինգ։ Էնիգմա» վեպի հիման վրա։
Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2014 թվականի օգոստոսի 29-ին Թելուրիդում կայացած կինոփառատոնի ընթացքում։ Ֆիլմն հանդիսանում է 2014 թվականի Տորոնտոյի կինոփառատոնի գլխավոր մրցանակակիր   ։ Ֆիլմի սցենարը գլխավորել է 2011 թվականին արտադրության չհանված հոլիվուդյան ֆիլմերի Սև ցուցակը ։
Իմիտացիայի խաղը արժանացել է քննադատների բարձր գնահատականներին և բազմաթիվ կազմակերպություններ այն համարում են 2014 թվականի 10 լավագույն ֆիլմերից մեկը։ Ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկարի» 87-րդ մրցանակաբաշխությանը Իմիտացիայի խաղը, զիջելով միայն ամերիկյան արտադրության «Բըրդմեն» և ««Գրանդ Բուդապեշտ» հյուրանոց» ֆիլմերին, նոմինացվել է 8 տարբեր անվանակարգերում՝ լավագույն ֆիլմ, լավագույն ռեժիսոր, լավագույն դերասան, երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի, լավագույն օրիգինալ սցենար ։ Այն նոմինացվել է 72-րդ Ոսկե Գլոբուսի մրցանակաբաշխությանը 5 տարբեր անվանակարգերում (լավագույն ֆիլմ (դրամա), լավագույն դերասան (դրամա), լավագույն երկրորդ պլանի դերասանուհի լավագույն երաժշտություն)։
2015 թվականի հունվարի դրությամբ ֆիլմի շահույթը կազմում է ավելի քան 110.8 միլիոն $։
Սյուժե
Պատկերը նկարագրում է Ալան Թյուրինգի կյանքի տարբեր ժամանակահատվածներ։ 1951 թվականին մաթեմատիկայի պրոֆեսորի բնակարան են ներխուժում կողոպտիչներ, որն էլ գրավում է ոստիկանության և դետեկտիվ Նոկի ուշադրությունը Թյուրինգի անձի նկատմամբ։ Իրադարձությունները հանդիսատեսին հետ են տանում 1939 թվական, երբ Միացյալ Թագավորությունը մտնում է Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի մեջ։ Բլեթչլի պարկի գաղտնի նստավայրում հավաքում են անգլիացի մասնագետների խումբ, ներառյալ Թյուրինգի։ Նրանք պետք է հասկանային «Էնիգմա» հաղորդագրություններ վերլուծող մեքենայի խնդիրները, որն օգտագործում էին նացիստները։
Թյուրինգը գալիս է այն եզրահանգման, որ մեքենայի կոդը կոտրելու համար բավարար չեն մարդու հնարավորությունները և անհրաժեշտ է այլ մեքենա։ Քանի որ նրա վարիչը՝ Դեննիսթոնը, դեմ էր այդ մտքին, Ալանը նամակ է գրում Չերչիլին՝ բացատրելով նախագծի խնդիրները՝ կապված անբավարար ֆինանսավորման և ցածր որակավորում ունեցող խմբի մասնակիցների մասին։ Շուտով նրան նշանակում են գաղտնի որոնման ղեկավար և տալիս են միջոցներ, որն անհրաժեշտ է «Քրիստոֆերի» ստեղծման համար։ Հենց այդպես է Թյուրինգն անվանում իրենց կողմից ստեղծված էլեկտրամեխանիկական սարքը՝ ի հիշատակ իր դասընկերոջ՝ Քրիստոֆեր Մորկոմի, ով մահացել էր անժամանակ։ Երկու աշխատողներին ազատելով, Թյուրինգը նոր աշխատակիցներ ընդունելու համար հայտարարում է խաչբառերի լուծման մրցույթ, որի արդյունքում գտնում է նախագծի համար աշխատակիցներ՝ Ջոան Կլարկին և Ջոն Գուդին։
Ամեն օր խումբն ուներ ընդամենը 18 ժամ ծածկագրի գաղտնազերծելու համար․ առավոտյան ժամը 6-ից, երբ սկսում են հայտնվել առաջին հափշտակված ռադիոգրամանները, և մինչև կեսգիշեր, քանի որ կեսգիշերին գերմանացիները փոխում են գաղտնաբառը։ Թյուրինգը հասկանում է, որ նույնիսկ «Քրիստոֆերը» առանց որևէ հավելյալ հուշման անզոր է վերլուծել ծածկագրված հաղորդագրությունները։ Երբ վերջին հույսերը մարեցին, Թյուրինգը աղջկա հետ ռադիոօպերատորով պատահական զրույցի ժամանակ ստանում է հուշում, որ բոլոր ծածկագրված հաղորդագրությունները պարունակում են մշտական կրկնվող բառերը եղանակի տեսության վերաբերյալ։ Այդ և մի քանի այլ հուշումներ օգնում են վերջապես բացահայտել «Էնիգմայի» գաղտնիքը, բայց մասնագետների մոտ անմիջապես ծագում է մեկ այլ խնդիր։ Անհրաժեշտ էր թույլ չտալ նացիստներին հասկանալ, որ ծածկագիրը բացահայտված է, որի համար Ալանը առաջարկում է օգտագործել մաթեմատիկական վիճակագրություն և այլ մեթոդներ, որպեսզի գերմանացիների մոտ առաջանա տպավորություն, որ նրանք բացահայտում են անգլիացիների ռազմական գործողությունների պլանները, ոչ թե «Էնիգմայի» ծածկագրի գաղտնազերծման պատճառով, այլ անգլիական հետախուզության այլ տվյալներով։ Թյուրինգը ներգրավվում է հետախուզական բարդ խաղի մեջ, երբ իմանում է, որ իր ենթականերից մեկը՝ Ջոն Կերնկրոսը, խորհրդային լրտես է։ Այնուամենայնիվ նրան հրամայում են ձեռք չտալ նրան, որպեսզի Ռուսաստանին տան այն տեղեկությունը, որը Միացյալ Թագավորության գաղտնի հետախուզական ծառայությունը անհրաժեշտ էր համարում։ Ալանին շանտաժի են ենթարկում այն տեղեկությունով, որ նա հոմոսեքսուալ է, նրա էության այն կողմով, որը նա հանգամանորեն թաքցնում էր։ Թյուրինգին Ջոանի հետ կապում են բարդ հարաբերություններ։ Մի պահ աղջիկը սպառնում էր խմբից դուրս գալ և ծնողների կամքին ենթարկվելով վերադառնալ տուն։ Ալանը ստիպված գնում է ծայրահեղ քայլերի, միայն խմբի կարևոր անդամին պահելու նպատակով։
Պատերազմը վերջանալուց հետո Միացյալ Թագավորության գաղտնի հետախուզական ծառայության ղեկավար Ստյուարտ Մենզիսը Ալանին հայտարարում է, որ նրանց խմբի գործունեությունը դադարեցված է և նրանք կարող են վերադառնալ տուն, բայց պայմանով, որ նրանք պետք է մոռանան թե ինչով են զբաղվել այնտեղ։ Գործողւթյունները հետ են վերադառնում 1950 թվական։ Դետեկտիվ Նոկը պրոֆեսոր Թյուրինգին կանչում է հարցաքննության, փորձելով պարզի թե Թյուրինգը ինչով է զբաղվել պատերազմի տարիներին։ Թյուրինգը խորհուրդ է տալիս փորձել գուշակել, պատասխանում է արդյոք նրա հարցերին մեքենան կամ մարդը (Թյուրինգի թեստ)։ Ոստիկանը բաց է թողնում Թյուրինգին, սակայն դրանից հետո նա հանգիստ չուներ։ Նրա սեքսուալ հակումների մասին տեղեկությունը թերթեր ընկնելուց հետո Թյուրինգին մեղադրում են անվայել պահվածքի մեջ ։ Նրան սպառնում է բանտը և միակ հնարավորությունը ազատության մեջ մնալու համաձայնելն է հորմոնալ պրեպարատներվ քիմիական կրտումն է։ Դեղամիջոցների ընդունումից հետո Թյուրինգի հոգեկան վիճակը գտնվում էր ծայրահեղ քայքայված։
Պատկերը վերջանում է այն խոսքերով, որ 1954 թվականին Թյուրինգի կյանքը վերջանում է ինքնասպանությամբ։ «Էնիգմայի» ծածկագրի գաղտնազերծումը մասնագետների կողմից համարվում է պատերազմում հաղթանակի օրվա մոտեցում երկու տարով և դրա շնորհիվ խնայվեց միլիոնավոր մարդկանց կյանք ։
Ստեղծում
Մինչև Բենեդիկտ Քամբերբեչի Black Bear Pictures նախագծին միանալը, Warner Bros-ը ձեռք էր բերել սցենարը Լեոնարդո ԴիԿապրիոյի համար, ինչպես հայտնել էր, բավականին մեծ գումարով ։ Ավելի ուշ Լեոնարդո ԴիԿապրիոն հրաժարվում է սցենարի իր իրավունքից և իրավունքը հետ անցնում է սցենարիստին ։ Նախագծի մշակմամբ հետաքրքրված են եղել տարբեր ռեժիսորներ, այդ թվում Ռոն Խովարդը և Ջ․ Բլեյքսոնը։ 2012 թվականի դեկտեմբերին պաշտոնապես հայտարարվում է, որ ժապավենի վրա աշխատանքները կգլխավորի «Գլխակերները» ֆիլմի ռեժիսոր Մորտեն Թիլդումը ։
Հիմնական նկարահանումները սկսվեցին Անգլիայում 2013 թվականի դեկտեմբերի 15-ից։ Նկարահանումները տեղի են ունեցել Թյուրինգի դպրոցում՝ Շերբորնում և Պլետչի պարկում, որտեղ Թյուրինգը և նրա գործընկերները աշխատում էին պատերազմի ժամանակ։
Ընտանիք
2014 թվականի հոկտեմբերին կայացած Լոնդոնի կինոփառատոնին այս ֆիլմը դիտելուց հետո, չնայած տարածված սխալ լուրերին, Թյուրինգի զարմիկը՝ Մանչեստրի BBC Radio-յի հաղորդավար Ալան Բեսվիքին ասել է, որ ֆիլմը իրոք գնահատում է իր հորեղբորը և նրա կատարած աշխատանքը։ Նույն հարցազրույցում Թյուրինգի զարմիկը՝ Դերմոնտ Թյուրինգը, նշել է, որ Քամբերբեչը խաղացել է Թյուրինգի դերը անթերի ձևով։ Ջեյմս Թյուրինգը՝ Թյուրինգի զարմիկներից տարեցը, նշել է, որ այժմ Քամբերբեչը գիտի այնպիսի բաներ, որ նույնիսկ ինքը՝ Ջեյմսը չգիտի ։
Երաժշտություն
2014 թվականի հունիսին հայտարարվել էր, որ ֆիլմի երաժշտությունը ստեղծելու էր Ալեքսանդր Դեպլան ։ Դեպլան ստեղծեց ֆիլմի ամբողջ երաժշտությունը երեք շաբաթվա ընթացքում ։ Ֆիլմի սաունդթրեքը թողարկել է Sony Classical ընկերությունը 2014 թվականի նոյեմբերի 24-ին։ Այն ձայնագրել է Լոնդոնի սիմֆոնիկ նվագախումբը Լոնդոնի Abbey Road Studios ձայնագրման ընկերությունում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ԼԳԲՏ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ալան Թյուրինգ Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1940-ականներին Կատեգորիա:The Weinstein Company ֆիլմեր Կատեգորիա:ԼԳԲՏ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռազմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում Կատեգորիա:Բրիտանական ռազմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր գիտնականների մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1930-ականներին Կատեգորիա:2014 դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1920-ականներին Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր դրամա ֆիլմեր
Ագուստինա
Ագուստինիա (, բառացիորեն Ագուստինա կենդանի), մողեսատավր դինոզավրեր էին, Somphospondyli ցեղից, որոնք ապրում էին վաղ կավճե ժամանակաշրջանում, ներկայիս Հարավային Ամերիկայի տարածքում։
Ուսումնասիրության պատմություն
Քարացուկները հայտնաբերվել են Արգենտինայի Նեուգեն նահանգում (Lohan Cura)։ Այն առաջին անգամ նկարագրվել է հնէաբան Բոնապարտի կողմից 1999 թվականին։ Միակ տեսակը՝ Agustinia ligabuei, անվանվել է կենդանու հայտնագործող` Ագուստին Մարտինելլիի անունով։ Անունը առաջին անգամ հայտնվեց արգենտինացի հնէաբան Խոսե Բոնապարտեի հոդվածում, 1998 թվականին ։ Սկզբում կենդանուն անվանել էին «Augustia», սակայն այն պետք է փոխվեր, քանի որ այսպես արդեն կոչվում էր բզեզների ընտանիք (նման իրավիճակ տեղի է ունեցել նաև  Megapnosaurus տերոպոդի և Protognathosaurus սուրոպոդի հետ)։ Վերանվանումը և ամբողջական նկարագրությունը հրապարակվել է 1999 թվականին։ Տեսակի անվանումը կոչվել է բարերար Ջանկարկո Լիգաբուի պատվին, որը ֆինանսավորեց արշավախումբը, որի ընթացքում հայտնաբերվել էին մնացորդները։
Նկարագրություն
Հայտաբերվել են միայն կմախքի որոշ մասեր։ Դրանք ներառում են մեջքի մասնակի ողեր և պոչային ողնաշարի, ազդրի, նրբոլոքային և ոտնաթաթի հինգ հատվածներ ։ Որոշ հատկանիշներ փաստում են, որ այն պատկանում է դիպլոդոցիդներին, իսկ մյուսները ցույց են տալիս, որ նա պատկանում է տիտանոսուրիդներին։
Բացի հիպոթեզային զրահից, կենդանու մասին շատ քիչ տեղեկություններ են պահպանվել։ Փոքր ոլոքային ոսկորը մոտ 895 մմ է։ Հիմնվելով այլ տիտանոզավրերի հետ համեմատության վրա, որնց ենթադրաբար պատկանում էր դինոզավրը, կենդանու ընդհանուր երկարությունը կարելի է գնահատել մոտ 15 մետր։ Սակայն, ելնելով շատ վատ պահմանված և փոքրաթիվ մնացորդներից գրեթե անհնար է առանձնացնել որևէ առանձնահատկություններ, որոնք կարող էին օգտագործվել այս տեսակը մյուս դինոզավրերից առանձնացնելու համար։
Ռոդրի
Ռոդրիգո Ռիոս Լոսանո (Rodrigo Ríos Lozano; 6 июня 1990, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Բրիստոլ Սիթի» ակումբի հարձակվող։
Ագուստինա
Դասակարգում
Հիպոթեզային անսովոր զրահի պատճառով տեսակը դասվել է Agustiniidae ընտանիքին, սակայն այս տեսակը լայն տարածում չի գտել գիտական շրջանակներոմ ։ Կենդանին ունի մոտ առանձնահատկություննր ինչպես տիտանոզավրերին այնպես էլ դիպլոդոցիներին ։ Գալատոպերին բնորոշ որոշ գծեր թույլ են տալիս այս տեսակը դասակարգել Somphospondyli դասին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դինոզավրեր
Ռոդրի
Ակումբային կարիերա
Ռոդրին կարիերան սկսել է «Լա Մոտիլիա» ակումբում, որտեղից էլ տեղափոխվել է «Սևիլյայի» կազմ։ Ակումբի երկրորդ կազմում նա նորամուտը կատարել է 2009 թվականին, իսկ հիմնական կազմում խաղալու իր առաջին հրավերը ստացել է 2010 թվականի սկզբին։ Ռոդրին ընդգրկվել է թիմի հայտացուցակում, մասնակցելու Չեմպիոնների լիգայի ԲԿՄԱ ակումբի դեմ խաղին, սակայն խաղադաշտ այդպես էլ դուրս չի եկել։ Նույն թվականի փետրվարի 28-ին նա կատարել է նորամուտը Պրիմերայում՝ մասնակցելով «Աթլետիկի» դեմ խաղին (0:0)՝ փոխարինելով Ռենատոյին։ Իր երկրորդ խաղը «Սևիլյայի» կազմում ֆուտբոլիստը անցկացրել է մրցշրջանի ավարտին՝ մայիսի 15-ին։ Դա «Ալմերիայի» դեմ խաղն էր։ Ռոդրին խաղի 93-րդ րոպեին շրջադարձ հարվածով դարձել է գոլի հեղինակ։ Այդ գոլը Սևիլյայի մամուլում արժանացավ բարձր գնահատման ։ 2010/11 մրցաշրջանում ֆուտբոլիստը անցկացրել է հինգ խաղ «Սևիլյայի» կազմում։ 2011 թվականի ամռանը խաղացողը համալրել է «Բարսելոնայի» երկրորդ կազմը։
Կարիերան հավաքականում
Ռոդրին Իսպանիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում անցկացրել է երկու խաղ և խփել մեկ գնդակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բարսելոնա B-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Շեֆիլդ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեալ Սարագոսայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ալմերիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մյունխեն 1860-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գրանադայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրիստոլ Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Չավինյան մշակույթ
Չավինյան մշակույթի հնավայր է Չավին դե Ուանտարը, որը գտնվում է Անկաշ նահանգում։ Ենթադրվում է, որ այն կառուցվել է մ.թ.ա. 900 թվականին և եղել է Չավինյան ժողովրդի կրոնական և քաղաքական կենտրոնը։ Այն ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ի համաշխարհային ժառանգության կազմում։
Լեզու
Հայտնի չէ, թե ինչ լեզվով է խոսել Չավինյան ժողովուրդը, սակայն այն այժմ հավանաբար մեռած լեզու է ։ Որոշ մարդաբաններ կարծում են, որ ժողովուրդը խոսել է Կեչուա լեզվի նախնական որևէ տարբերակով՝ առաջ բերելով այն փաստը, որ Կեչուա լեզվի ձևաբանությունը և շարահյուսությունը այլ լեզուների համեմատ ավելի հեշտ էր, և լեռնաշղթաներով բաժանված ժողովուրդները ավելի հեշտությամբ կարող էին հաղորդակցվել հենց այս լեզվով խոսելու դեպքում ։ Սակայն, որոշ գիտնականներ էլ կարծում են, որ Չավինյան ժողովուրդը չէր կարող խոսել Կեչուա լեզվով, քանի որ այն առաջացել է ավելի ուշ՝ մ.թ. առաջին հազարամյակում։
Արհեստ
Չավինյան մշակույթը ներկայացնում է Անդերի առաջին ճանաչված գեղարվեստական ոճը։ Չավինյան արհեստը կարելի է բաժանել երկու փուլի։ Առաջին փուլը համապատասխանում է Չավին դե Ուանտարի «հին տաճարի» կառուցման ժամանակաշրջանին (մ.թ.ա. 900-500 թթ. ), իսկ երկրորդը՝ «նոր տաճարի» կառուցման ժամանակաշրջանին (մ.թ.ա. 500–200 թթ. ):
Ափամերձ Չավինյան քաղաքակրթության խեցեղենի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ գոյություն են ունեցել երկու տեսակի խեցեղեն՝ բազմանիստ փորագրված և գնդաձև ներկված։ Չավինյան մշակույթում շատ է օգտագործվել «եզրագծային մրցակցության մեթոդը» (գեղարվեստական հնարք, որի դեպքում պատկերը կարող է ունենալ տեսողական տարբեր ընկալումներ, օրինակ՝ ուղիղ դիրքում պատկերը կարող է նշանակել մի բան, իսկ գլխիվայր շրջած դիրքում՝ մեկ այլ բան)։ Այս մեթոդը մտադրաբար կիրառվել է արվեստի շատ գործերում դրանք միայն Չավինյան պաշտամունքի հետևորդներին հասկանալի դարձնելու համար ։
Չավինյան մշակույթում տաճարի պատերը զարդարված են քանդակներով, փորագրություններով և խեցեղենով։ Արվեստագետները պատկերել են այլ նահանգների էկզոտիկ կենդանիներ և բույսեր, ինչպիսիք են օրինակ հովազը և բազեն։ Չավինյան արհեստում հաճախ հանդիպող զարդանախշ է կատվի տեսք ունեցող նախշը, որը ունի կրոնական նշանակություն և շատ է կրկնվում քանդակներում և փորագրություններում։ Կան երեք հիմնական արտեֆակտներ, որոնք ներկայացնում են Չավինյան արհեստը։ Դրանք են՝ Տելլո կոթողը, քարե գլուխները և Լանզոնը։ Տելլո կոթողն իրենից ներկայացնում է հսկայական քանդակազարդ սյուն, որի վրա պատկերված են բույսեր և կենդանիներ։ Քարե գլուխները մեծ ժանիքներ ունեցող հովազի տեսք ունեն և տեղադրված են Չավին դե Ուանտար տաճարի պատերի մեջ։ Հավանաբար Չավին դե Ուանտար տաճարի ամենատպավորիչ արտեֆակտը Լանզոնն է։ Այն 4,53 մ բարձրություն ունեցող քանդակազարդ գրանիտե սյուն է, որը ցուցադրված է տաճարում։ Սյունը ձգվում է տաճարի հատակից մինչև առաստաղը։ Դրա վրա քանդակված է ժանիքավոր մի աստված։ Այս պատկերը Չավինյան քաղաքակրթության գլխավոր պաշտամունքային պատկերն է եղել ։
Ազդեցության ոլորտ
Չավինյան մշակույթը մեծ ազդեցություն է ունեցել հարևան քաղաքակրթությունների վրա հատկապես այն պատճառով, որ գտնվելով անապատի և ջունգլիների միջև՝ այն հայտնվում էր առևտրային ճանապարհի վրա, և բախվում էր այլ մշակույթների հետ։ Օրինակ՝ Պակոպամպա տաճարը, որը գտնվում է Չավին դե Ուանտարից դեպի հյուսիս, կրել է Չավինյան մշակույթի ճարտարապետության ազդեցությունը։
Չավինյան քաղաքակրթությանը բնորոշ չեն եղել պատերազմները։ Սա երևում է այն բանից, որ Չավինյան մշակույթին պատկանող կառույցներում բացակայում են պաշտպանական կառույցները և պատնեշները։ Չավինյան ժողովուրդը մշտապես եղել է կրոնի հսկողության ներքո, որի պատճառով բազմաթիվ մարդիկ ամեն կերպ ցանկանում էին փախչել Չավինյան տիրապետությունից։ Պատերազմներ եղել են միայն այն վայրերում, որտեղ մշակույթը տարածում չի գտել։ Այնպիսի տպավորություն է ստեղծվում, որ Չավինյան մշակույթի ներսում պատերազմներ չեն եղել, սակայն հարևան մշակույթները պատերազմների միջոցով փորձել են խուսափել նրանց տիրապետությունից ։
Բարձր խավի դերը
Չավինյան մշակույթում համարվում էր, որ բարձր խավը ունի աստվածային ծագում։ Շամանները ուժ և իշխանություն էին ձեռք բերում՝ պնդելով, որ իրենք կապված են աստվածների հետ, իսկ համայնքը հակված էր դրան հավատալուն։ Շամանները ավանդույթների և ծիսակատարությունների միջոցով կարողանում էին գրավել և հպատակեցնել ժողովրդին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պերուի պատմություն
Մուկ (ուտեստ)
Մուկ (묵), կորեական խոհանոցի ուտեստ, հացաբույսերի օսլայի ժելե, լոբու կամ ընկույզի, օրինակ` հնդկացորեն, քնջութ կամ կաղին։ Մուկը առանձին գրեթե անհամ է, դրա համար այն համեմում են սոյայի սուսով, քնջութի յուղով, մանր կտրատած կանաչ սոխով կամ քիմ (կորեական խլածաղիկ), ինչպես նաև կարմիր պղպեղի փոշիով, իսկ  մատուցում են բանջարեղենով ։