cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գուրգեն Բարձր
Գուրգեն Բարձր, լեռներ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Ղարաբաղի բարձրավանդակում, վերջինիս հյուսիս-արևմտյան կողմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ
Սան Լորենցո Մաջորե
Սան Լորենցո Մաջորե (San Lorenzo Maggiore), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Բենևենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2275 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 142 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 16 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 82034, հեռախոսային կոդ՝ 0824։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դոնյա Սամիր Գանեմ
Դոնյա Սամիր Գանեմ (دنيا سمير غانم, ), եգիպտացի դերասանուհի և երգչուհի։ Նա դերասան Յուսեֆ Սամիր Գանեմի և դերասանուհի Դալալ Աբդուլազիզի դուստրն է, և Էմիի (Ամալ) քույրը ։ Դոնյան սկսել է իր դերասանական կարիերան 2001 թվականից, երբ դեռ 16 տարեկան էր։ Առաջին ֆիլմը, որտեղ նա խաղացել է, կոչվել է «Արդարությունը շատ դեմքեր ունի» (للعدالة وجوه كثيرة - Լիլ Ադալա Վոգոուհ Քաթերա) ։
Դերասանական կարիերա
Դոնյան մասնակցում էր երկու հեռուստաշոուներին, երբ դեռ երեխա էր։ Նա Եգիպտոսում ուշադրության արժանացավ «Արդարությունը շատ դեմքեր ունի» շոուում խաղալու ժամանակ։ Ֆիլմում իր առաջին ելույթը տեղի է ունեցել 2005 թվականին կատակերգու Մոհամեդ Հենեդիի հետ։
Դոնյայի տաղանդները նկատելի դարձավ այն ժամանակ, երբ նա դեռ երեխա էր և մասնակցում էր դպրոցական միջոցառումներին և շոուներին։ Նրա հայրը լաց էր լինում, երբ առաջին անգամ լսում էր դստեր կատարմամաբ Ֆեյրուզի երգերից մեկը, և նրա մայրը խրախուսում էր դստերը իր կարիերայի համար դեռևս վաղ տարիքից։
Եգիպտական տարբեր թոք-շոուներին մասնակցելու ժամանակ Դոնյան առանձնանում էր այլ արաբ երգիչներից իր նմանակել կարողանալու հմտությամբ։ Նրա ամենահայտնի իմիտացիան Ահլամի ձայնով Միրիամ Ֆարեսի երգը կատարելն էր։ Նրա առաջին երգի անունը «Far2 el Sen» է։
Նա Էլիզայի և Ձագեբ Ալամայի հետ արաբական X Factor-ի չորրորդ եթերաշրջանի ժյուրիի անդամ էր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եգիպտացի դերասաններ Կատեգորիա:Եգիպտացի երգիչներ Կատեգորիա:Եգիպտացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Պավել Գոլովենկո
Պավել վիկտորովիչ Գոլովենկո (Павел Викторович Головенко ), բելառուս ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։
Կարիերա
«Մինսկի» ֆուտբոլային ակումբի սան է ։Առաջին մարզիչը - Եվգենի Եվգենովիչ Բուլյկոն է եղել ։Նա իր Նորամուտը նշել է Բելառուսի Պրեմիեր լիգայի 2016 թվականի հոկտեմբերի 2-ին «Գոռոդոյ» ակումբւի դեմ խաղում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելառուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ
Ծեր թագավորը իր աքսորավայրում
«Ծեր թագավորը իր աքսորավայրում» (Der alte König in seinem Exil), ավստրիացի գրող Առնո Գայգերի վեպը։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 2011 թվականին։ Թարգմանվել է 28 լեզուներով։ Գիրքն ստացել է մի շարք գրական մրցանակներ, այդ թվում Ֆրիդրիխ Հյոլդեռլինի անվան մրցանակ, ինչպես նաև արժանացել է տարբեր երկրների բժշկական միավորումների գնահատանքին (2011 թվականին՝ German Hospice and Palliative Care Association (DHPV) Award)։
Դիպաշար
Գրքի համար բնաբան է ընտրված Հոկուսայիի «Պետք է ընդհանուրը նույնպես նկարագրել որպես անձնական» խոսքերը։
Գիրքն ինքնակենսագրական բնույթ ունի, որում հեղինակը պատմում է հոր մասին, որը տառապում էր ալցհայմերի հիվանդությամբ, սակայն չէր կորցրել իր կենսունակությունն ու բանականությունը։ Վեպում անդրադարձ է կատարվում ժամանակակից գրականության կարևոր թեմաներին՝ ծերություն և հիվանդություն, հայրենիք և ընտանիք։ Պատմությունը ցույց է տալիս, որ մարդը, անկախ հիվանդությունից, շարունակում է իր անցյալով, յուրահատկությամբ և արժանապատվությամբ մարդ մնալ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմաներեն գրականություն Կատեգորիա:Առնո Գայգերի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Գերմաներեն վեպեր Կատեգորիա:2011 գրքեր Կատեգորիա:Զանգակ հրատարակչության գրքեր
Բարեում
Բարեում, ձմեռանոց Շամշադինի շրջանում, 1959 թվականին ուներ 26 հայ բնակիչ։ Հետագայում մշտական բնակչություն չի ունեցել ։
Կոռնելիա (Կեսարի կին)
Կոռնելիա, Հուլիոս Կեսարի կին (Կոսուցիայից հետո), որը նրա միակ դստեր՝ Հուլիայի մայրն էր   ։ Լինելով Լուցիուս Կոռնելիուս Ցիննայի դուստրը՝ Կոռնելիան ազգակցական կապեր է ունեցել ուշ շրջանի Հռոմեական հանրապետության ամենաազդեցիկ ներկայացուցիչներից շատերի հետ ։
Վաղ կյանք
Կոռնելիայի հայրը՝ Լուցիուս Կոռնելիուս Ցիննան Հռոմի ամենաազդեցիկ պետական գործիչներից մեկն էր գեներալներ Գայոս Մարիոսի և Լուցիոս Կոռնելիուս Սուլլայի միջև հակամարտության ընթացքում   ։ Նա կոնսուլ է եղել աննախադեպ հաջորդականությամբ չորս տարիների՝ մ․թ․ա․ 87-84 թվականների, ընթացքում և սպանվել է զինվորական խռովության ժամանակ։ Այդ ընթացքում սատարել է Մարիուսին՝ իր ընտանիքը ենթարկելով Սուլլայի ցասմանը ։
Իր կնոջ՝ Անիայի հետ ունեցել են մեկ որդի և երկու դուստր՝ պայմանականորեն հայտնի որպես Կոռնելիա ավագ և Կոռնելիա կրտսեր․ վերջինս ամուսնացել է Կեսարի հետ ։ «Ավագ» և «կրտսեր» բառերն իրականում նրանց անվան մաս չեն կազմել, պարզապես օգտագործվել են նույն անունը կրող քույրերին տարբերելու համար, և քանի որ այդ ժամանակ Հռոմում չափազանց շատ Կոռնելիաներ կային, Կեսարի կնոջը վերաբերում էին որպես «Ցիննայի Կոռնելիա» ։
Ամուսնություն
Ըստ հռոմեացի պատմագիր Սվետոնիոսի՝ Կեսարն ու Կոռնալիան ամուսնացել են Կեսարի հոր մահից հետո, որը տեղի է ունեցել, երբ նա եղել է տասնվեց տարեկան ։ Սվետոնիոսի ժամանակագրության համաձայն՝ Կեսարը ծնվել է մ․թ․ա․ 100 թվականին, իսկ նրա հայրը մահացել է 85 կամ 84 թվականներին, այսպիսով՝ Կեսարը հավանաբար ամուսնացել է Կոռնելիայի հետ 83 թվականին, երբ ինքը մոտավորապես տասնյոթ տարեկան էր, իսկ կինը՝ գուցե մի քիչ ավելի փոքր ։ Նրանց դուստր Հուլիան Կեսարի միակ օրինական երեխան էր և երեխաներից միակը, որին նա ճանաչել է ։
Սակայն ո՛չ քահանայությունից, ինչպես նաև կնոջ օժիտից ու իր սեփական ժառանգությունից զրկելը, ո՛չ բռնության սպառնալիքը չեն ստիպել Կեսարին հրաժարվել իր կնոջից։ Նրան աքսորել են ու նա ստիպված է եղել ծպտված փախչել Հռոմից, կանոնավորապես թաքնվելու վայրը փոխելով, որպեսզի չբռնվի։ Ի վերջո Սուլլան մեղմացել է՝ տեղի տալով Կեսարի բազմաթիվ ազգականների ու ընկերների բարեխոսություններին, և Կեսարը վերադարձել է տուն՝ Կոռնելիայի մոտ   ։
Մահ
Մոտավորապես տասներեք տարվա ամուսնությունից հետո Կոռնելիան մահացել է իր ամուսնու քվեստորության (պետական եկամուտների և ծախսերի գծով պաշտոնատար անձ) վաղ շրջանում՝ մ․թ․ա․ 69 կամ 68 թվականին ։ Կեսարը պատրաստվել է մեկնել Հռոմեական Իսպանիա և արդեն իր հորաքրոջ՝ Հուլիայի մահվան առթիվ մահախոսական ճառ էր արտասանել ռոստրայից (ինչպես վայել էր տարիքով հռոմեացի ամուսնացած կանանց), սակայն ստիպված է եղել ևս մեկ մահախոսական կարդալ ի պատիվ Կոռնելիայի, որը բացառիկ դեպք էր երիտասարդ կնոջ դեպքում (հետագայում դարձել է սովորական)   ։ Ենթադրվում է, որ Կոռնելիան մահացել է ծննդաբերության ժամանակ, սակայն դա հաստատված չէ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հուլիոս Կեսար Կատեգորիա:Ծննդաբերելիս մահացածներ Կատեգորիա:Կանայք
Չեթ Ֆեյքեր
Չեթ Ֆեյքերը (Chet Faker, իրական անունը՝ Նիկոլաս Ջեյմս Մարֆի, Nicholas James Murphy, ), ավստրալիացի էլեկտրոնիկա ժանրի երաժիշտ է։ 2012-ին նա թողարկել է Thinking in Textures ալբոմը և ԱՄՆ-ում գրանցվում է Downtown Records լեյբլում ։ 2012-ի հոկտեմբերին նա շահում է Breakthrough Artist of the Year տիտղոսը, իսկ Thinking in Textures-ը շահում է Best Independent Single/EP Australian Independent Records Awards-ում ։
2013-ի հունվարին աշխատանքը շահում է 2012-ի համար Լավագույն անկախ թողարկում մրցանակը Rolling Stone Australia Awards-ում։ Բլեքսթրիթի "No Diggity" երգի նրա քավր տարբերակը թողարկվել է 2013-ի Super Bowl commercial-ում Beck's Sapphire-ի համար ։ 2014-ի ապրիլին Built on Glass-ը՝ Ֆեյքերի դեբյուտային ալբոմը, առաջին անգամ հանրությանն է ներկայացվել ավստրալիական ARIA Charts-ում առաջին համարի ներքո ։
Վաղ տարիներ
Մարֆին որոշեց նվագել բեմական անվամբ, երբ մարդիկ արդեն գալիս էին նրա համերգներին՝ մտածելով, որ նա տարբերվող և արդեն իսկ կայացած երաժիշտ է Նիկ Մարֆի անունով։ Նա վերցրեց Չեթ Ֆեյքեր անունը ի պատիվ Չեթ Բեյքերի՝ ասելով. «Ես շատ եմ լսել ջազ և ես մեծ երկրպագուն եմ... նրա երգելաոճի, երբ նա անցնում է մեյնստրիմ երգեցողության։ Նա ունի իսկական փխրուն վոկալ՝ կոտրված, խոշոր պլանի և անձնական ոճ։ Անվանումը պարզապես գովերգ է Չեթ Բեյքերին և երաժշտության այն տրամադրությունը, որ նա օգտագործել է. ես ամենաքիչը կցանկանայի մեծարանքով վճարել իմ իսկ երաժշտության մեջ։» Ֆեյքերը նշեց նաև ուրիշներին, որոնք ազդեցություն են ունեցել իր կյանքում, օրինակ՝ Բոբ Դիլանին, ինչպես նաև իր մայրիկի Motown ալբոմները և հայրիկի "chilled out Ibiza CDs"-ն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Հունիսի 23 ծնունդներ Կատեգորիա:1988 ծնունդներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:Ավստրալիացի երգիչներ
Տրենյա
Տրենյա (Treignat), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Յուրիել կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Մոնլյուսոն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03288։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 452 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 245 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 180-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 65-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 73,5 %, 1999 թվականին եղել է՝ 72,1 %)։ 180 աշխատունակ բնակիչներից 165-ը աշխատում էին (87 տղամարդ և 78 կին), անաշխատանք էին 15-ը (9 տղամարդ և 6 կին)։ 65 անգործունակ մարդկանցից 18-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 29-ը թոշակառու, 18-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ագնի յոգա
Ագնի յոգա կամ Կենդանի էթիկա, սինկրետիկ Կրոնա-փիլիսոփայական ուսմունք, որը միավորում է արևմտյան Օկուլտա-թեոսոֆյան ավանդույթները և Արևելքի Էզոթերիզմը  ։
Ուսմունքի հիմնադիրներն են Նիկոլայ Ռերիխն ու Ելենա Ռերիխը։ Ուսմունքն առաջին անգամ հրատարակվել է 1924-38 թվականներին գրքերի շարքով՝ առանց հեղինակի նշման ։ Կենդանի Էթիկայի հիմնական աղբյուրը նույնն է, ինչ որ Ելենա Բլավատսկայայի Գաղտնի դոկտրինը, որի թարգմանիչը Ելենա Ռերիխն է։
Ըստ Ելենա Ռերիխի պնդման՝ Կենդանի Էթիկա ուսմունքը ծագել է «Մեծ Ուսուցչի» ( թեոսոֆյանների շրջանում հայտնի Մահաթմա Մորիա անվամբ) հետ «զրույցների» գործընթացում, որի համար օգտագործվել է այսպես ասած Ավտոմատացված գրությունը , իսկ հետագա գրությունները ստացվել են պայծառալսության միջոցով , որով իբր օժտված էր Ելենա Ռերիխը։ Ավելի ուշ նա պնդում է, որ ինքը չի օգտագործել ավտոմատացված գիրը «Մեծ Ուսուցչի» հետ զրուցելու համար ։ Ռերիխները պնդում են, որ «Մեծ Ուսուցչի» հետ շփումը եղել է 1920-1940 թվականներին ։ Հարցը այն մարդու գոյության մասին, որին կարելի է նույնացնել Մահաթմա Մորիայի հետ, մինչ այժմ մնում է վիճելի ։ Գրերի ստեղծման սկզբնական փուլում մասնակցում էր Ռերիխների ողջ ընտանիքը ։ Ագնի յոգա ուսմունքի հիմնական կառուցվածքն իրենից ներկայացնում է 14 գիրք՝ գրված Ռերիխների կողմից՝ որպես այդ զրույցների գրառումներ։ Նրանցից վերջինը «Վերերկրյա»-ն, առաջին անգամ հրատարակվել է 1990 թվականին։
Ռերիխների կրոնա-փիլիսոփայական գաղափարները հանգեցրին շատ երկրներում միությունների ու կազմակերպությունների ստեղծման, որոնց գործունեությունը հիմնված էր Ռերիխների ընտանիքի մշակութային ժառանգության վրա ։
Իր գերիշխող ուղղվածությամբ Ռերիխյան շարժումը դա Նոր կրոնական շարժում է, որի կրոնա-փիլիսոփայական հիմքը համարվում է Կենդանի Էթիկան ։ Կենդանի Էթիկայի հետևորդների մի մասը մերժում են ուսմունքը որպես կրոնական դասակարգումը Некоторые последователи Живой Этики отвергают отнесение учения к одной из современных разновидностей религии на основании того, что в учении не содержится культовой, обрядовой стороны (см. напр. автореферат докторской диссертации Н. Е. Самохиной). Однако многие новые религиозные движения, в частности, представители Нью-эйдж, также не содержат культовую, обрядовую сторону. Для таких движений характерно позиционировать свои учения как культурологические, образовательные, просвещенческие, оздоровительные, но не как религиозные. Это может затруднить их религиозную идентификацию. См. Новые религиозные движения (обзор) // Российская академия государственной службы при Президенте РФ, кафедра государственно-конфессиональных отношений «Итак, наличие вероучения, символической практики и сакрального текста есть первичные признаки религии. Вторичные признаки религии, такие как осуществление обрядов и ритуалов; наличие сакральных символов, присутствуют не во всякой религии»
Հետազոտողները Կենդանի Էթիկան համարում են Նոր դարաշրջանի ուսմունք ։ Ուսմունքը ծառայեց նաև Ռուսաստանում «Նոր դարաշրջանի» տարբեր հոսանքների ձևավորման ինքնատիպ հիմք, թեև այդ հոսանքների մեծ մասը ընդունեցին Կենդանի էթիկայի գաղափարները ձևականորեն և ինքնակամ մեկնաբանությամբ ։
Ուսմունքի առաջին հրատարակված գրքեր
«Ագնի յոգա» շարք
Առաջին երկու գրքերն իրենցից ներկայացնում են 1920 թվականների օրատետրի առանձին գրառումներ՝ կատարած Ելենա Ռերիխի կողմից, երկու հատորով. «Կանչ» և «Պայծառացում»։ Երրորդ գիրքը՝ «Համայնք»-ը, հրապարակվել է Ուլան Բատորում, Մոնղոլիայի Ժողովրդական Հանրապետության մայրաքաղաքում, 1926 թվականին։ Այդ հրապարակումը պարունակում է մասնակի հիշատակումներ Վլադիմիր Լենինի մասին, որտեղ անց է կացվում զուգահեռներ կոմունիստական համայնքի և Սանգխայի բուդդայական համայնքի միջև։
1936 թվականին Ռիգայում հրապարակվեց «Համայնք»-ի «ունիվերսալ» տարբերակը, որտեղ կոմունիստական ամբողջ կապերը հեռացվեցին ։
ՈՒսմունքի առաջին երեք գրքերը առանձնացված էին հաջորդներից, որոնք վերնագրված են ինչպես «Ագնի յոգայի» շարք։
Այսպիսի թվարկում՝ գովազդի տեսքով, տեղադրված էր 1936 թվականին Ռիգայում հրատակված «Аум» գրքի վերջին էջում ։
«Ագնի յոգա» գրքի հիմքում ընկած են Ե.Ռերիխի օրատետրի գրառումները՝ արված 1927 թվականի մայիսի 3-ից մինչև 1929 թվականի մայիսի 11-ը ։ Վերջին «Վերերկրյա» հատորի ավարտը 1938 թվականն է, սակայն առաջին անգամ այն տպագրվեց միայն 90-ականների սկզբին։
Բացի «Ագնի յոգա» շարքից, օրատետրի գրառումների հիման վրա հրապարակվեցին նաև այնպիսի գրքեր ինչպիսիք են.
Համարվում է, որ Կենդանի Էթիկա գրքում ընդգրկված է նաև հետևյալ գրականությունը ,
Ագնի յոգայի կառուցվածք և տեքստերի գործառույթներ
Ագնի յոգայի տեքստերը, որոնք ըստ Ռերիխների հավաստիացման փոխանցվել են Մահաթմա Մորիայի կողմից, կազմված են երկու հավասարաչափ կարևոր մասերից Ավանդույթներում, որոնք բնորոշ են Արևելքի փիլիսոփայությանն ու մշակույթին, Ագնի յոգայի լեզուն աֆորիզմական է, կերպարներով են և բազմաշերտ՝ ըստ բովանդակության։ Ագնի յոգայի հետևորդները համարում են, որ ուսուցման ընթերցումը «մասնակից» է դարձնում շամբալային, որի ընթացքում նրանք ընդլայնում են գիտակցությունը, մաքրում են աուրան:
Ագնի յոգայի տեքստերին բնորոշ է խճանկարչականությունը և ուսմունքի շարադրանքի անկանոնությունը, որի պատճառով ընթերցողն ստիպված է ինքնուրույն կառուցել և ավարտել տեքստն ըստ տարբեր գծերի-գոյաբանական, իմացաբանական, հոգեբանական, բարոյագիտական։ Ագնի յոգայի տեքստերի գերծրագրի խնդիրներից մեկը համարվում է ամբողջը տեսնելու համայնապատկերի ժամանակ որակյալ ցատկին հասնելը, որը դրսևորվում է, երբ ուսմունքի ողջ կամ շատ ֆրագմենտներ ընկնում են տեսադաշտի մեջ։ Հաստատվում է, որ դա իրականանում է սովորական բանավոր-տրամաբանական մտածողությունից դուրս:
Էզոթերիստական տրամասության շրջանակներում Ագնի յոգայի գրքերը մի քանի հետազոտողների կողմից դիտվում են որպես դասական՝ կապված նրանց տեքստերի խորը փիլիսոփայական բնավորության հետ ( նեղ իմաստով Էզոթերիկան գործածվում է որպես Ագնի յոգայի և այնպիսի ուսմունքների հոմանիշ, ինչպիսին է Ելենա Բլավատսկայայի Թեոսոֆիան, Ռուդոլֆ Շտայների Անտրոպոսոֆիան և այլն): Օրինակ «Մորիայի այգու թերթերը» գրքի մասին ասվում է, որ այն «ամբողջությամբ «գաղտնի գիտություն է», նրա տեքստերը իրենցից ներկայացնում են տների բաժանումներով «զարդանախշերով էզոթերիկ արձակ»` գրված «շփվողի» միջոցով` գերբբնական էության Մահաթմա Մորիայի թելադրանքով::
Ագնի յոգա ուսմունքի հիմնական դրույթներ
Ագնի յոգայում, ինչպես և Բլավատսկայայի Թեոսոֆիայում, զարգացած է սինկրետիկ կրոնա-փիլիսոփայական մտածողությունը, դրա համար Ռերիխների ուսմունքը համարվում է «ոգեշնչված թեոսոֆիա էզոթերիզմի ձևով», շարունակելով փիլիսոփայության, գիտության, կրոնի, Արևմուտքի և Արևելքի մշակույթների համադրման ավանդույթը։
Ագնի յոգան ձգտում է ներքին կերպարանափոխության, ներքին ընդունակությունների բացահայտման՝ փորձելով տիրապետել տիեզերական էներգիային՝ Ագնիին։ Ուսմունքի նպատակն է նպաստել մարդկության ավելի բարձր տիեզերական կեցության ձևի էվոլյուցիային, ինչի համար տեքստերում տրվում են խորհուրդներ ապրելու անհրաժեշտ ձևի համար: Ագնի յոգայի հավատամքի հիմքում ընկած է Տիեզերքի անսահմանության ու անվերջության թեոսոֆյան հայացքների համակարգը՝ նյութի ստեղծման ու քայքայման կրկնվող ցիկլային դրսևորմամբ, ինչը համամարդկային մակարդակով նշանակում է քաղաքակրթության վերելք և անկում, իսկ անհատի համար՝ հոգու Ռեինկառնացիա:
Աշխարհի կառուցվածք
Հոգևոր կրակը՝ Ագնին, Ագնի յոգայի հիմնադիր հասկացողությունն է։ Այն համարվում է տիեզերքի բոլոր երևույթների և ձևակերպությունների աղբյուրը։ Նյութի և ատոմի մանրազնին ուսումնասիրությունը կտանի այն եզրահանգման, որ կյանքի էներգիան ոչ թե էլեկտրականությունն է, այլ՝ կրակը։...Նյութը հաստատվում է որպես հրեղեն սուբստանցիա, և ամեն մտածող ոգի չի ժխտի բարձրագույն ուժը, որը հենց Կրակն է։ (Հրե աշխարհ 3-րդ, 60)
Ուսմունքի մեջ տրվում է աշխարհի հետևյալ կառուցվածքը ։
Բոլոր աշխարհները ներթափանցվում են իրար մեջ, բայց որպեսզի ըմբռնել վերմարդկային աշխարհները, անհրաժեշտ են կրակե գիտելիքներ։ Մարդկությունն իր հոգեկան վիճակով ազդում է մյուս աշխարհների վրա՝ թունավորելով նրանց իր անկատար ոգով։ Դրա համար ուսմունքի մեջ մեծ ուշադրություն է դարձվում մարդու ինքն իր ներքինի վրա աշխատելուն, ինքնազարգացմանը:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրոն Կատեգորիա:Փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Փիլիսոփայական ուղղություններ և դպրոցներ Կատեգորիա:Օկուլտականություն Կատեգորիա:Էզոթերիկա Կատեգորիա:Փիլիսոփայական շարժումներ
Փերի
Փերի (պարսկերեն՝ پری‎, fee, անգլերեն՝ fairy, ինչպես նաև faery, faerie, fay, fae՝ «փոքրիկ մարդիկ», «լավ մարդիկ», «հիանալի մարդիկ»), կելտական և գերմանական բանահյուսությունում դիցաբանական մետաֆիզիկական բնության արարածներ, որոնք ունեն անբացատրելի գերբնական հատկություններ։ Նրանք վարում են փակ կյանք՝ ինչպես կոլեկտիվ, այնպես էլ մեկուսի։ Կարողանում են միջամտել մարդու առօրյա կյանքին՝ բարի նկրտումներով։ Երբեմն էլ վնաս են հասցնում մարդուն ։ Փերու կերպարը հիմնականում ասոցիացվում է նրբագեղ կնոջ կերպարին։ Այն ձևավորվել է ռոմանտիզմի ծաղկման շրջանում, հիմնականում Արևմտյան գրականության մեջ և տարածում է գտել վիկտորիականության դարաշրջանում  ։ Լայն իմաստով «փերի» հասկացությունը արևմտաեվրոպական բանահյուսության մեջ հասկացվում է որպես դիցաբանական մանր արարածներ, որոնք միմյանցից տարբերվում են բնավորությամբ և սովորություններով. նրանք սիրալիր են, բերում են հիմնականում բարիք, երբեմն էլ խորամանկ վրիժառուներ են, որոնք վատ կատակներ են անում և փախցնում են նորածիններին  ։
Եզրույթի և երևույթի պատմություն
«Փերի» բառը, ինչպես և նրա անգլերեն համարժեքը՝ fairy, փոխառություն է ֆրանսերեն «faerie» (ժամանակակից՝ feerie, fee) բառից։ Այն ընդգրկում է «փոքրիկ մարդկանց» (faie; ավելի ուշ՝ fee) բնակության վայրը և նրանց գործունեության ոլորտը։ Ֆրանսիական եզրույթի աղբյուրը հանդիսանում է լատիներեն fata բառը, որը նշանակում է հոգի, պահպանիչ, այստեղից էլ նրա իտալական տարբերակը՝ fata, կամ էլ իսպանականը՝ hada: Fata բառը օգտագործվում է ռոմանական լեզվաընտանիքի քերականական իգական սեռում. սկզբում այն հանդիսանում էր գոյականի չեզոք սեռի հոգնակի թիվը՝ fatum («կանխագուշակում», «մարգարեական»)։
Անգլիայում, սկզբնական շրջանում, փերիներին կոչում էին էլֆեր, բայց, հետո, ֆրանսիական բանահյուսության մուտք գործելուց հետո, օգտագործվեց արդեն «փերի» բառը ։ Համաձայն «Օքսֆորդի կելտական դիցաբանության բառարանի» fairy բառը անգլերենում բազմաթիվ նշանակություններ ունի ։
Առաջին հիշատակությունները փերիների մասին հայտնվել են Միջնադարյան Եվրոպայում։ Առավել լայն ընդգրկում ստացան Իռլանդիայում, Կորնուոլում, Ուելսում և Շոտլանդիայում ։ Առաջին գրավոր պատմվածքները բանահյուսության մեջ փերիների մասին, գրվել են Գիրալդ Կամբրենսի (Giraldus Cambrensis, 1146—1223) կողմից։ Սակայն այդպիսի գրառումները բավականին սակավ են։ Բոլոր լեգենդներն ու պատմությունները հիմնականում տարածվել են բերանացի, այլ ոչ գրավոր տարբերակով ։ Բայցևայնպես, հետազոտողները գտել են բազմաթիվ նմանություններ փերիների նկարագրության մեջ կելտական, անգլիական և սկանդինավյան բանահյուսության մեջ ։
Ժամանակի ընթացքում բոլոր լեգենդները գրի առնվեցին՝ սկսյալ միջնադարից և այն շարունակվում է ցայսօր ։ Գործը դժվարացնում է այն փաստը, որ «փերի» հասկացությունը շատ հաճախ նույնացվել է հին դիցաբանական հերոսների և առասպելների հերոսների հետ ։
Փերիների նկարագրություն
Այն կարծիքը, թե փերին մարդակերպ փոքրիկ թևավոր արարած է, առաջացել է համեմատաբար ուշ շրջանում՝ XIX դարի երկրորդ կեսին։ Սկզբնականում փերիներին նկարագրում էին երկու կերպ։ Կամ բարձրահասակ, շողացող հրեշտակակերպ արարած, կամ էլ ինչ-որ փոքրիկ, կնճռապատ արարած, որն առավել համապատասխանում էր տրոլի նկարագրին ։ Շոտլանդական «Փերին և կաթսան» հեքիաթում պահպանվել է այսպիսի նկարագրություն. «…Այդ փերին պստլիկ կին էր՝ սուր դիմագծերով, փայլփլուն աչքերով և թուխ մաշկով։ Նա ապրում էր կանաչ, խոտածածկ թմբիկի վրա, որը տարածվում էր հովվի տանից ոչ հեռու» ։
Փերիներին հիմնականում համարում են իգական սեռի ներկայացուցիչ։ Նրանք օժտված են կախարդկան ունակություններով և այդ ունակությունները, կախված հանգամանքներից, փոփոխական են ։ Երբեմն գրականության մեջ նշվել է նաև, որ փերիները կարողանում են վերածվել կենդանիների (selkie, kelpie) : Եթե հավատանք Ժյուստինա Գոյի (Justinian Gaux) նկարագրին, ապա փերիների վերամարմնավորումն անսահմանափակ է։ XIV դարի հեղինակը փաստում էր, որ իր աչքերի առաջ փերին միանգամից երկու մենամարտող բանակների է վերածվել և այդ արյունոտ պատերազմի արդյունքում 700 դիակներ մնացին ։
Կուսակրոն քահանա Ռոբերտ Կիրկը, որը շոտլանդացի էր, փերիների մասին 1691 թվականին «The Secret Commonwealth of Elves, Fauns and Fairies» գրքում գրել է. «Այս բանական շարժուն հոգիները լուսարձակում են, մարմինները կերպարանափոխում, աստղային ամպերի տեսք ունեն և ամենալավը տեսանելի են աղջամուղջին։ Նրանց մարմինը այդքան արագաշարժ է շնորհիվ նուրբ հոգու և ըստ ցանկության, կարող են անհետանալ ու կրկին հայտնվել» ։ Փերիների կախարդական հատկանիշների մասին կան բազում վկայություններ, որոնք ցայժմ էլ, զարմացնում են մարդկանց ։ Կելտական բանահյուսության մեջ փերին փոքրիկ, գաճաճ արարած է, որն հաճախ դառնում է անտեսանելի՝ հագնելով կախարդական գլխարկը։ Փերիների սիրելի գույնը կանաչն է. այն վերաբերում է ոչ միայն հագուստներին։ Կան վարկածներ, որ փերիների մազերն ու մաշկը նույնպես կանաչ է ։ Առաջին անգամ թևեր ունեցող փերիներին պատկերել են վիկտորիանական շրջանի նկարիչները։ Դա եղավ այն բանից հետո, երբ փերիները լայն տարածում գտան ժողովուրդների մեջ որպես հեքիաթների բարի հերոսուհիներ ։
Փերիների դասակարգում
Ընդունված է համարել, որ փերիները բաժանվում են երկու խմբերի՝ «սոցիալական» և «անհատական» ։ Առաջին խմբի փերիները (trooping fairies) ապրում են համակեցությամբ, և զբաղվում են կոլեկտիվ գործունեությամբ՝ պարերով, նվագակցությամբ և փառահեղ խնջույքներով։ Մահկանացուները կարող են լսել նրանց ձայները, եթե պատահմամբ ոտնակոխ անեն Փերիների բլուրը։ Կելտական աղբյուրները նշում են, թե «փերիների երաժշտությունը» ուներ «աստվածային բնույթ»։ Բացի այդ, շատ ազգային երաժշտությունների հիմքը հենց այդ եղանակներն են կազմում ։ «Շփվող» փերիները նախընտրում են կանաչ գույնը։ Նրանց չափերը կարող է հասնել ծաղիկների չափերին, իսկ ամենամեծերը այնքան մեծ են, որ կարող են ինտիմ կապի մեջ մտնել մահկանացուների հետ, որի մասին վկայող փաստագրական նյութեր են պահպանվել ։
«Սոցիալական» փերիների երկիրը ներառում է հսկայական քանակությամբ բնակիչների։ Ամենայն հավանականությամբ սա միապետություն է, որը ղեկավարում է թագուհիների կողմից։ Ինչպես նշվում է «Օքսֆորդի կելտական դիցաբանության բառարանում», փերիների աշխարհը շատ նման է մարդու պատկերացրած աշխարհին։ Այստեղ գոյություն չունի ժամանակ։ Չկան նաև այլանդակություններ, հիվանդություններ, տարիքներ և մահեր։ Այն մահկանացուները, ովքեր ընկնում են փերիների թագավորություն, կարող են ապրել մինչև 900 տարի, ի դեպ, այդ տարիները այնտեղ թվում են լոկ մի գիշեր։ Արիստոկրատ փերիները միշտ կրում են հարուստ ոսկյա և արծաթյա զարդարանք ։
Շոտլանդական բանահյուսության մեջ հանդիպող փերիները՝ Seelie Court բարի են։ Չնայած որ շատ նեղացկոտ ու քինախնդիր են, նրանք պատրաստ են օգնել մարդկանց. Իսն նրանց հակառակ փերիները՝ Unseelie Court, պատրաստ են վատություն անել առանց որևէ պատճառի ։ Փերիները հարձակվում են գիշերը ճանապարհորդների վրա, կախարդում նրանց, ծեծում և ստիպում կրակել տնային անասունների վրա ։ Այդպիսի փերիներին անվանում են bogle, boggar, Abbylubber :
Բնավորության գծեր
Փերիների բնավորության հիմնական գիծը համարվում է խռովկանությունը։ Բայց նաև փերին պատրաստակամ էր շնորհակալ լինել մարդուն՝ իր ծառայության համար։ Բնավորության վատ գծերի մեջ կային տարօրինակ արարքներ՝ քնած ժամանակ քարկապ էին գցում մահկանացուների մազերը, գողանում էին փոքրիկ իրեր, ճամփորդներին շեղում էին ուղուց։ Հանկարծակի մահվան ենթարկված մարդու մասին մտածում էին, թե փերիներն են փախցրել, տեղը դնելով խրտվիլակներ ։ Համարվում էր, որ քինախնդիր փերիները հիվանդություն էին սփռում, մասնավորապես՝ փռշտոցներ, իսկ ընտանի կենդանիներին կաթվածահար էին անում ։ Փերիների և էլֆերի հանդեպ վախն Անգլիայում պահպանվել է մինչև Ստյուարտների և Թյուդորների օրոք ։ Շատ մարդիկ, որոնք օժտված էին բացառիկ կարողություններով, պնդում էին, թե իրենց այդ հատկանիշները պարգև է փերիների կողմից։ XVI—XVII դարերում շատ դեպքեր են եղել, երբ բուժակները հիվանդություններ են դարմանել՝ պնդելով, որ իրենց բուժանյութերը մատակարարել են հենց փերիները ։ Նետերի ծայրակալները, որոնք մնացել են դեռևս քարե դարի ժամանակներից՝ նեոլիթից, համարվում էր փերիների զենքերից. այն ջուրը, որի մեջ պահ էին տալիս այդ քարերը, համարվում էր բուժի<չref name="occult_and_parapsych"/>։
Կային փերիներ, որոնք ապրում էին ջրերում, դրանցից հայտնի էին Peg Powler և Jenny Greenteeth: Սրանք կարողանում էին խորտակել լողացողներին։ Ընդհանրապես բոլոր լողացողներին խորհուրդ էին տալիս չլողալ նրանց տարածման շրջանում ։ Համաձայն կելտական հավատալիքների, փերիները կարողանում էին հարված հասցնել (fairy stroke), որը զրկում էր զոհին խոսելու ունակությունից։ Փերիներին անարգելը սարսափելի հետևանքների էր հանգեցնում։ Նրանք վրեժի ծարավից այրում էին տները, վերացնում բերքը, դաշտերում կթում կովերին, սնունդ էին գողանում սեղանից, փչացնում չորանալու կախված զգեստները ։
Պաշտպանություն փերիներից
Արևմտաեվրոպական բանահյուսության մեջ մեծ մաս է հատկացված փերիներից պաշտպանվելու մասին։ Նրանց զայրույթից պաշտպանվելու գլխավոր զենքը համարվում էր սառը երկաթը, որից սարսափում էր փերին։ Հայտնի էր նաև արոսենու կախարդական հատկությունների մասին, որը պահպանում էր մարդուն փերիների զայրույթից ։ Բանահյուսության մեջ մեծաքանակ դրվագներ են պահպանվել, որոնք մանրամասն ներկայացնում են պաշտպանության եղանակների մասին։ Այդ թվում՝ հոսող ջուրը, եկեղեցիների զանգերի ձայնը, երեքնուկ-քառատերևիկը։ Նյուֆաունդլենդի բանահյուսության մեջ փերիներից պաշտպանվելու գլխավոր զենքը համարվում էր հացը՝ ինչպես թարմ, այնպես էլ քարթու։ Հացը կապված է տան, օջախի, բնության հետ, որն էլ փերիների համար անընդունելի էր համարվում ։ Ըստ Կ.Մ Բրիգսի մարդիկ, որոնք գնում էին այնպիսի վայր, որտեղ կային լիքը փերիներ, իրենց գրպաններում հացի կտորներ էին պահում։ Կամ էլ, եթե նորածնին գիշերով դուրս էին հանում տանից, հագուստին փոքրիկ հացի կտոր էին կարում ։ Խստիվ արգելվում էր օգտագործել այն սնունդը, որը տալիս էին փերիները։ Մարդիկ կարծում էին, որ օգտագործելով այդ սնունդը կարող էին հայտնվել փերիների թագավորությունում և հավետ մնալ այնտեղ ։
Փերիներից պաշտպանվելու պարզագույն ձևը նրանց բնակության վայրից հեռու մնալն էր ։ Խորհուրդ չէր տրվում կատարել պեղումներ և ընդհանրապես, հողը փորելու աշխատանքներ բարձունքներում։ Իրենց տները մարդիկ կառուցում էին սուր անկյուններով, իբր թե, խանգարելու փերիների ազատ թռիչքը ։ Նույնիսկ նրանց բնակության տարածքում աճող մամուխները խորհուրդ չէին տրվում կտրել ։ Մահկանացուն, որը պատահաբար հանդիպել էր փերուն, պետք է ուշադիր ու երկար չնայեր նրան, քանի որ դա համարվում էր մուտք դեպի նրանց անձնական կյանքը ։
Առաջացման տեսություն
Փերիների ծագումը տարբեր ազգերի բանահյուսության մեջ ունի տարբեր մեկնաբանություններ։ Գրեթե բոլորի մոտ նշվում է, թե փերիները մեռյալների հոգիներն են (հատկապես չկնքված երեխաների), դևեր, հրեշտակներ։ Նրանց նաև համարել են անկախ ռասայի ներկայացուցիչներ, որոնք ոչ մի կապ չունեն ոչ մարդկանց հետ, ոչ էլ ատվածայինի հետ ։
Փերիները բնիկների ժառանգորդներ
Բանահավաքների մեջ կա կարծիք, թե փերիները կարող էին առաջանալ տվյալ երկիրը ասպատակած թշնամիների ժառանգներից ։ Անտեսանելի արարածներից անընդհատ վախենալով նրանց տրվեց գերբնական և կախարդական հատկանիշներ ։ Կելտական բանահյուսության մեջ հաճախակի հիշատակվել է «փոքր մարդկանց ռասայի» մասին, որոնք փրկվելով զավթիչներից, ստիպված անցել են գետնի տակը։ Հենց այստեղ էլ, ըստ հավատալիքների, ցայսօր էլ թաքնված են փերիները։ Նրանք այդտեղ ստեղծել են իրենց հավաքատեղի-բլուրը, որոնք նախկին թաղման վայրերում են։ Աշխարհագրականորեն դա Բրիտանիայի արևմտյան ծովափն է ։
Կելտերի մոտ ընդունված էր, որ փերիներն ապրում էին անդրաշխարհում մեռյալների հետ։ Նրանք անմահ արարածներ էին և կապված մոգության ու կախարդության հետ (Tuatha de Danaan; «Հաճույքների հովիտ», «Խնձորենիների ամրոց», «Երիտասարդության երկիր») ։ Շոտլանդացի պոետ, մարդաբան և բանահավաք Էնդրյու Լենգը կարծում է, որ փերիների հավատքը «բարդ հոգեբանական երևույթ է, որի հիմքը հանդիպումն է Երկրի արմատական բնակչության հետ» ։
Փերիները հին աստվածների հետնորդներ
Համաձայն բանահավաքների այլ կարծիքի, փերիները հեթանոս Արևմտյան Եվրոպայի աստվածների հետնորդներն են, որոնք քրիստոնեության մուտքից հետո ամբողջովին վերացել են ։ Այս տեսությունը ծաղկում ապրեց վիկտորիականության ժամանակահատվածում, երբ նշվեց, որ հին աստվածները բնության երևույթների այլաբանական մարմնացումն են ,: Ընդունված է համարել, որ հին կելտական գրականության հերոսներ Լուգը (Lug Lámfhada], Կուխլինը (Cúchulainn), Դանուն (Tuatha Dé Danann) այստեղ են եկել ավելի վաղ կրոնական հավատալիքներից, բայց ոչ մի կապ չունեն փերիների հետ։
Փերիներ. հրեշտակնե՞ր, թե՞ դևեր
Համաձայն հայտնի կրոնական պատմության, երբ հրեշտակները ապստամբեցին ըննդեմ Աստծո, վերջինս հրամայեց կողպել Դրախտի դռները։ Նրանք, ովքեր մնացին երկնքում, դարձան հրեշտակներ, իսկ նրանք, ովքեր դժոխքում՝ դևեր։ Այն հրեշտակները, ովքեր մնացին մեջտեղում, դարձան փերիներ ։ Ըստ մյուս վարկածի, որը նշում է Ու. Բ. Յեթսոնը, դրախտից փերիները վտարվեցին նրա համար, որ չէին կատարում բարեգործություններ, իսկ դժոխք էլ չէին թողնում, որովհետև չափազանց անբարոյական չէին ։ Համարվում է, որ փերիները միջին տեղ են զբաղեցնում մարդու և հրեշտակների միջև ։
Փերիները բնության ոգիներ
Բնության ոգի-փերիների մասին Օսբորն Լեոնարդն այսպես է արտահայտվել. «Այո´, փերիները բնության ոգիներն են և նրանք գոյություն ունեն։ Նրանց նկատել կարող է լոկ նա, ով պայծառատեսական հատկություններով է օժտված։ Բնության ոգիները ծնված են հողից, կրակից։ Նրանք չեն մահանում ինչպես մենք, նրանց կյանքը հենց ինքը շարժումն է» ։
Փերիները մեռյալների հոգիներ
Այն փաստը, որ փերիները համարվում են մեռյալների հոգիները, լայն տարածում գտավ Շոտլանդիայի և Իռլանդիայի շատ տարածքներում ։ Իռլանդական բանշին կամ շոտլանդական բինշիտը (bean shith), միաժամանակ և «կին-փերի» է, և ուրվական ։ Հյուսիսային Անգլիայում գոյություն ունեցող Cauld Lad of Hylton անունով արարածը սպանված տղայի հոգին է, բայց միաժամանակ նաև էլֆի տարատեսակ ։ Ըստ հայտնի ավանդազրույցի՝ այն մարդը, ով գերի էր ընկնում փերիների մոտ, ամեն անգամ վերածվում էր իր մահացած հարևանի ուրվականին ։ Կորնուոլում փերիներին վերաբերում էին որպես մահացածների ոգիների, հատկապես չկնքված երեխաների (Will-o'-the-Wisp) :
Հաղորդագրությունների փերիների հետ հանդիպումներից
Դոկտոր Էվանս-Վետցը իր «Կելտական ժողովուրդների հավատը փերիներին» (1912) գրքում հայտնում է, որ վկայություն են տվել ավելի քան 120 մարդիկ, որոնք փաստել են, թե այդ դիցաբանական արարածներին տեսել են անձամբ։ Ա. Բիրսի վկայությամբ, ով անգլիացի հոգևորական էր, նա տեսել է երեք փերիների Կոլչեստերի մերձակայքում 1855 թվականին։ 1807 թվականին մի ամբողջ բանակ կազմված փերիներից, ներխուժել է Էկս ան Պրովանսի անտառը և տարել են մի աղջկա ։ 1907 թվականին լեդի Արչիբալդ Քեմպբելը ունեցել է զրույց կույր իռլանդացու և նրա կնոջ հետ, որոնք պնդել են, թե տեսել և գերի են բռնել երկու շաբաթով մի փերու, որից հետո նրան հաջողվել է դիմել փախուստի ։ Այդ ընտանեկան զույգի բարեկամներից մեկն էլ նշել է, թե բազմիցս տեսել է Հաութ (Hill of Howth) լեռան վրա «փոքրիկ մարդկանց, որոնք գրեթե մեկ մետր հասակ ունեին և նստած էին նույնչափ փոքր էշերի վրա» ։
Համարվել է, որ փերիները ապրել են ժամանակից դուրս, ադ իսկ պատճառով համարվել են անմահ արարածներ։ Սակայն եղել են մարդիկ, ովքեր հաստատել են, թե տեսել են մահացաց փերու հուղարկավորության արարողությունը։ Համաձայն «Lives of Eminent British Painters» գրքի, որի հեղինակն է Ալան Կաննինգեմը, նշվում է մի կնոջ կողմից, որ «իր այգում երեկոյան տեսել է մարդակերպ արարածների ծաղիկների կամ գորշ մորեխների չափերով, որոնք տարել են մահացած փերու մարմինը՝ վարդի թերթիկներով պատված։ Նրանք թաղել են հանգուցյալին երգելով, որից հետո անհետացել են»։ Անգլիայում համարվել է, որ այդպիսի տեսիլքները մոտալուտ մահվան նախանշաններ են ։
Փերիները նորագույն շրջանում
Փերիների հետ հանդիպումների մասին ամենահայտնի նյութերից մեկը տարածվել է 1917 թվականին, երբ յորքշիրյան գյուղերից մեկից՝ Կոտինգլիից, երկու աղջիկներ՝ Էլզա Ռայտը և Ֆրանսիս Գրիֆիթսը պնդել են, որ տեսել են փերիների և նույնիսկ խաղացել են նրանց հետ առվակի մերձակայքում։ Քանի որ ոչ մեկը նրանց չէր հավատում, նրանք վերցրին տեսախցիկը և կատարեցին մի շարք նկարներ, որոնք սենսացիա առաջացրին ամբողջ աշխարհում։ Իսկ դրանից հետո բոլորը սկսեցին հավատալ փերիներին։ Միայն 1980-ական թվականներին հայտնի դարձավ, որ այդ նկարները կեղծիք են և սարքովի են եղել։ «The Real World of Fairies» (1977) գրքում Դորա վան Գալդերը ներկայացնում է, որ Ճավա կղզում՝ ու մեծացել է նա, խաղացել է փերիների հետ։ Բացի այդ, նա նշում է, որ նույնիսկ Նյու Յորքի Կենտրոնական զբոսայգում է տեսել փերիներ։ Բրիտանացի պայծառատեսներ Վինսենտ Տերվին և Հորաս Լիֆը նույնպես նշել են, թե տեսել են փերիներ։
Պարահոգեբան Նանդոր Ֆոդորը նշում է. «Իմ պացիենտներից մեկը՝ Այդահո նահանգից, մանկության տարիներին բազմիցս տեսել է փերիներին։ Ըստ նրա՝ ձեռքի ափի երկայնքով վազվզել են դրանք։ Հագած են եղել սովորական մարդկանց հագուստներ» ։
ХХ դարում փերիների հանդեպ հավատը գրեթե ամբողջությամբ խամրեց։ Նույնիսկ կելտերի ժառանգներին վիրավորական է հարցնելը, թե հավատո՞ւմ են արդյոք փերիներին ։ Բայց 1927 թվականին Դուբլինում ձևավորվեց փերիների ուսումնասիրման կենտրոն (Fairy Investigation Society)։ Այդ նույն նպատակով ձևավորվեցին նաև Gnome Club of Great Britain և Gnome International հանձնաժողովները։
Փերիները գրականության մեջ
Փերիները, որպես գրականության հերոսներ, սկսեցին հայտնվել միջնադարյան ռոմանտիկական գրականության մեջ ։ Աստիճանաբար փերիների քանակը գրքերում սկսեց նվազել, բայց դրանց փոխարինելու եկան կախարդներն ու հրաշագործները )։
Շատ գեղարվեստական գրքերում փերիները հանդես են գալիս հավերժահարսերի հետ ։ XV դարի պոետ-ճգնավոր Ջոն Լիդգեյթը գրել է, որ Արթուր արքան թագադրվել է փերիների աշխարհում և որ նրա մահվանից հետո, 4 փերիներ տեղափոխեցին մարմինը Փերիների բլուր։ Այստեղ նա պետք է մնա այնքան ժամանակ, մինչև չվերակենդանանա ։
Ինչպես երևում է, Թումանյանը նույնպես փերիներին նկարագրել է որպես թևավոր արարածներ։ Նրանց անվանել է նաև չքնաղագեղ ոգիներ, որոնք ունակ էին նաև երգել։ Իսկ վերջին մասում, ինչպես կելտական ավանդազրույցներում, արևի հայտնվելուն պես անհետ չքանում են։ Նրանց բնակության վայրը Թումանյանը նշել է աղբյուրի ակը, հաստաբուն կաղնին և լեռնային վտակները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիցաբանություն Կատեգորիա:Բանահյուսություն Կատեգորիա:Դիցաբանական էակներ Կատեգորիա:Կելտական դիցաբանություն Կատեգորիա:Եվրոպական դիցաբանության էակներ Կատեգորիա:Միջնադարի մշակույթ
Մոպա (Օբի գավառ)
Մոպա (Maupas), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 97 մարդ, բնակչության խտությունը` 22.77 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.26 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 150 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 95 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 18 կմ հարավ։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 71 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 54-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 17։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,1 %։ 54 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 48 անձ (26 տղամարդ և 22 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (0 տղամարդ և 6 կին)։ 17 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 6-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Գուտենի (ձորահովիտ)
Գուտենի, ձորահովիտ Ազիզբեկովի շրջանում, նախկինում այսպես է կոչվել Արփա գետի աջ վտակ Հերհերի (հին ժամանակներում՝ Գուտենի) ձորը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի ձորահովիտներ
Վիլար Պերոզա
Վիլար Պերոզա (Villar Perosa, Ël Vilar ëd Perosa, Lhi Vialars), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4173 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 379 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10069։ Հեռախոսային կոդ՝ 0121։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում առաքյալ Պետրոսը։
Ժողովրդագրոթյուն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Միքայել Անտոնյան
Միքայել Լիպարիտի Անտոնյան, հայ բեմանկարիչ, նկարիչ-ձևավորող, ռեժիսոր։
Կենսագրություն
1951-1952 թվականներին սովորել է Խարկովի նկարչական ուսումնարանում։ 1962 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը, 1980 թվականին՝ Մոսկվայի հեռուստաֆիլմերի բարձրագույն դասընթացները։ 1955-1962 թվականներին Երևանի Ստանիսլավսկու անվան թատրոնի նկարիչ, 1962-1969 թվականներին՝ հայկական հեռուստատեսության նկարիչ ձևավորող, 1997 թվականից՝ Հայֆիլմի կինոդերասանի ստուդիայի դասախոս, 1998 թվականից՝ ՀՊՄՀ դասախոս։
1999 թվականից՝ Հեռուստատեսության և ռադիոյի ակադեմիայի դասախոս։ Միքայել Անտոնյանի գործերը ցուցադրվել են ԱՄՆ-ում, Անգլիայում և այլուր ։
Ֆիլմագրություն
Որպես ձևավորող
Որպես բեմադրող ռեժիսոր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ բեմանկարիչներ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Բողազմադեն
Բողազմադեն, լեռնանցք Կիլիկիայում, Կիլիկյան Տավրոս լեռնաշղթայում, Ալադաղի լեռների Ափիշքար գագաթի և Յոջեմիշի գետաձորի միջև, Բադեմքյոլ գյուղից մոտ 6 կմ արևելք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնանցքներ Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կիլիկիա
Կատերինա Կորնարո
Կատերինա (Կատարինա) Կորնարո (նոյեմբերի 25, 1454, Վենետիկ — 10 հուլիսի, 1510, Ազոլո, Վենետիկի հանրապետություն), 1474 թվականից մինչև 1489 թվականը Կիպրոսի թագավորության թագուհի՝ հանգուցյալ Ժակ (Հակոբ) Բ Դե Լուսինյան թագավորի այրի։ Կրել է «Սբ. Մարկոսի դուստր» պատվավոր տիտղոսը, որը տրվում էր Վենետիկյան ազնվական կանանց՝ ովքեր ամուսնացած էին օտար միապետների հետ։
Մանկությունը
Կատերինա Կորնարոն ծնվել է Վենետիկում, 1454 թվականին՝ ազնվականի ընտանիքում։ Կորնարո տոհմը հայտնի էր վենետիկյան առևտրական շրջանակներում։ Կիպրոսում ընտանիքը ուներ շաքարի մի քանի արտադրամասեր։
Ամուսնությունը Կիպրոսի Ժակ Բ թագավորի հետ
1468 թվականին Վենետիկի դոժի և Մարկոս Կորնարոյի որոշմամբ՝ Կատերինան պետք է ամուսնանար Կիպրոսի նորընտիր թագավոր, Ժակ Բ Դե Լուսինյանի հետ։ Ամուսնությունը օգտակար էր Վենետիկի համար, քանի որ ըստ ամուսնական պայմանագրի թագավորի և թագուհու մահից հետո՝ եթե ժառանգներ չլինեին, Կիպրոսն անցնում էր Վենետիկին։ Այդ ժամանակ Կատերինան ընդամենը 14 տարեկան էր։ Պսակադրության արարողությունը տեղի ունեցավ Վենետիկում, որին Ժակ Բ թագավորի փոխարեն մասնակցեց նրա վստահված անձը։ Սակայն ամուսնությունից չանցած մեկ տարի Ժակ Բ-ն մահանում է և արդեն հղի Կատերինան դառնում է դեռ չծնված թագաժառանգ՝ Ժակ Գ-ի գահապահ-խնամակալը։ Մեկ տարի անց, որդու առեղծվածային մահվանից հետո Կատերինան դառնում է թագուհի։ Սակայն շուտով, 1489 թվականին նա հրաժարվում է գահից և այն հանձնում Վենետիկի Հանրապետությանը։
Կատերինա Կորնարոն մահանում է Վենետիկում 1510 թվականին։
Հայոց Թագավոր տիտղոսը
Լևոն Զ Լուսինյանի մահից հետո Կիպրոսի թագավորները ի թիվս այլ տիտղոսների՝ սեփականցրեցին Հայոց Թագավոր տիտղոսը, որի վերջին կրողը այդ տոհմից եղավ Կատերինա Կորնարոն, վերջինսել այն փոխանցեց Սավոյների արքայատանը, որի ժառնագները մինչ օրս կրում են Կիլիկիայի Հայոց թագավոր տիտղոսը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկիայի թագուհիներ Կատեգորիա:Կիպրոսի թագուհիներ Կատեգորիա:Կորնարո Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Բարեհամ աղբյուր
Բարեհամ աղբյուր, աղբյուր Մեծ Հայքի Բարձր Հայք աշխարհի Դարանաղի գավառում (ոմանց կարծիքով՝ Երզնկայի գավառում, որը սխալ տեսակետ է)։ Գտնվում է Սեպուհ լեռան լանջին։ Ըստ ավանդության այստեղ է գտնվել Գրիգոր Լուսավորչի ճգնարանը և ըստ ավանդության հենց նրա հրաշագործությամբ է բխել աղբյուրը ։
Լոռու մարզի դատախազություն
Լոռու մարզի դատախազություն, Հայաստանի Հանրապետության դատախազության տարածաշրջանային կառուցվածքային մաս կազմող կառույց, որի իրավասության ներքո է Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզը։ Այժմ Լոռու մարզի դատախազն է Կարեն Ֆիրդուսու Հարությունյանը, նախկին դատախազը՝ Արսեն Մարտիրոսյանը (2017 թ.-ից) ։
Լոռու մարզի դատախազության կենտրոնական գրասենյակը տեղակայված է մարզկենտրոն Վանաձոր քաղաքում՝ ՀՀ, քաղաք Վանաձոր, 377200, Մյասնիկյան փ. 13 հասցեով ։
Իրավասություն
Համաձայն ՀՀ «Դատախազության մասին» օրենքի 16-րդ հոդվածի, Լոռու մարզի դատախազությունը, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության դատախազության այլ կառուցվածքային միավորները, ապահովում է Սահմանադրության 103-րդ հոդվածով նախատեսված լիազորությունների իրականացումը մարզում այնքանով, որքանով դրանց իրականացումը չի վերապահված զինվորական դատախազությանը ։ Այդպիսով, համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 103-րդ հոդվածի, մարզի դատախազությունն օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի դատախազություն
Պուլյանելլո (քաղաք)
Պուլյանելլո (Puglianello), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Բենևենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1399 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 175 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 8 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 82030, հեռախոսային կոդ՝ 0824։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ առաքյալ Հակոբոս Ավագը։ Տոնը նշվում է հուլիսի 25-ին։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բրուք Գրինբերգ
Բրուք Մեգան Գրինբերգ (Brooke Megan Greenberg, ), «աղջիկ, որը չի մեծանում» ։ Ծնվել է 1993 թվականի հունվարի 8-ին Մերիլենդ նահանգի Ռեյսթերթաուն քաղաքում կեսարյան հատման եղանակով հղիության 36-րդ շաբաթում։ Տառապել է գիտությանն անհայտ հազվագյուտ հիվանդությամբ, որն արտահայտվում է օրգանների և համակարգերի զարգացման կազմալուծմամբ և անսինխրոն դանդաղեցմամբ։
Ներարգանդային զարգացման շրջանում գրանցվել են ֆիզիոլոգիական աճի դանդաղեցման դեպքեր։ Ծնունդից հետո հայտնաբերվել են բնածին արատների մի շարք նշաններ, այդ թվում՝ կոշտուկավոր մարմնի ագենեզիա, որը զարգացել է ավելի ուշ՝ 14 տարեկանում, բացառությամբ թմբիկը միացնող հետնամասից։ Պահպանվել է ընդհանուր հիպոմիելինիզացիան։ Գենոտիպի մանրակրկիտ ուսումնասիրությունը ցույց է տվել արատների բացակայություն։ Ռիչարդ Ուոլկերի ղեկավարության տակ գտնվող մասնագետների խմբի միակ հայտնագործությունը դարձել է քրոմոսոմների ծայրամասերի զգալի կրճատումը (քայքայումը)։
Չորս տարեկան հասակում Բրուքը 14-օրյա քուն է մտել։ Բժիշկներն ասել են, որ նա ունի գլխուղեղի ուռուցք և կապրի ևս 48 ժամ։ Ուռուցքն ավելի ուշ նահանջել է առանց բուժման։ Բրուքը արթնացել է 14-րդ օրը։ Անցկացվել է մագնիսառեզոնանսային շերտագրություն և պարզվել է, որ ուռուցքն ինքն իրեն հետ է ներծծվել։ Մի քանի անգամ տարել է պեպտիկ խոցի պատռման դիպված, էպիլեպսիկ նոպայով ուղեկցվող ինսուլտ։ Տառապել է դիսֆագիայով․ սնումն իրականացվել է ստամոքսային զոնդի միջոցով։ Հորմոնալ թերապիան (աճի հորմոն) արդյունք չի տվել։
Տարբեր շեղումների պատճառով աղջկա հոգեբանաֆիզիկական զարգացումը դժվար է գնահատել։
Բրուքն ունի 3 քույր, որոնց զարգացումն ընթանում է առանց շեղումների։
Հետաքրքիր փաստեր
Պատմության մեջ Բրուքը միակ մարդը չէ, ով «չի մեծանում»։ Հայտնի են նման ևս երկու դեպք՝ վեցամյա Գաբրիել Քեյը Մոնտանա նահանգից և 40-ամյա Նիկի Ֆրիմենը Ավստրալիայից, ով արտաքնապես նման է 10-ամյա երեխայի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունվարի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:1993 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բալթիմոր քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 24 մահեր Կատեգորիա:2013 մահեր Կատեգորիա:Մարդիկ հազվադեպ հանդիպող հիվանդություններով
Հովակիմ Եպիսկոպոս
Հովակիմ, Հովակիմ Եպիսկոպոս (ծն. թ. անհտ.— մոտ 1478), Կոստանդնուպոլսի հայոց առաջին պատրիարքը (1461 թվականից)։
Մինչև պատրիարք օծվելը հիշվում է որպես Բրուսայի եպիսկոպոս։ Հովակիմ Եպիսկոպոսին Կոստանդնուպոլիս է հրավիրել թուրք, սուլթան Մուհամեդ II (Մեհմեդ), որը, հիմնադրելով հայոց պատրիարքությունը, կամեցել է աշխատասեր հայ բնակչությանը կենտրոնացնել իր մայրաքաղաքում, թուրքահպատակ հայկական թեմերը ենթարկել արքունիքի իրավասության տակ գտնվող պատրիարքությանը։ Հովակիմ Եպիսկոպոսը ձգտել է Փոքր Ասիայի (Բուրսա, Այդըն, Կասթեմունի, Անկյուրիա, Սեբաստիա) հայկական հոգևոր վիճակները ենթարկել Կոստանդնուպոլսի պատրիարքությանը և ձեռք բերել կալվածքներ։ Հովակիմ Եպիսկոպոսը նստել է Սամաթիայի Սուրբ Գևորգ եկեղեցում։
Կատեգորիա:Հայ եպիսկոպոսներ
Location
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քալիդի երգեր
Տավուշի մարզի դատախազ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի դատախազներ
Մերաբ Մերաբիշվիլի
Կենսագրություն
Մերաբ Մերաբիշվիլին ծնվել է 1931 թվականին Թբիլիսիում, վրացի հայտնի քանդակագործ Կոստանտին Մերաբիշվիլիի (Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ, Վրաստանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, Շոթա Ռուսթավելու հուշարձանի հեղինակ) և Սոֆիայի ընտանիքում ։
1956-1959 թվականներին սովորել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Մերաբ Մերաբիշվիլին ստեղծագործական գործունեությունն սկսել է 1959 թվականից ։
Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր է (1978), 1991-2004 թվականներին եղել է նկարչության ամբիոնի վարիչը, 2005 թվականից ակադեմիայում զբաղցեցնում է գլխավոր խորհրդականի պաշտոնը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացի քանդակագործներ Կատեգորիա:1931 ծնունդներ Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Սան Լուպո
Սան Լուպո (San Lupo), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Բենևենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 845 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 57 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 15 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 82034, հեռախոսային կոդ՝ 0824։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հիանալի թիկնապահներ
«Հիանալի թիկնապահներ» (Magnificent Bodyguards), ֆիլմ մարտական հմտություններով, նկարահանված ռեժիսոր Լո Վեյի կողմից 1978 թվականին։ Առաջին 3D ֆիլմը Հոնկոնգի պատմության մեջ ։
Սյուժե
Երեք մարտական հմտություններով մասնագետներ հանձն են առնում վտանգավոր հանձնարարություն՝ ուղեկցել աղջկան և իր հիվանդ եղբորը «Փոթորկող բլուր» կոչվող վայր, որտեղ գտնվում է նրա համար դեղամիջոց։ Ճանապարհին նրանք հանդիպում են մարդկանց, ովքեր չեն ցանկանում, որ նրանք հասնեն «Փոթորկող բլուր», ընդ որում գրեթե բոլոր հերոսներն սկսում են մարտ մղել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1978 ֆիլմեր Կատեգորիա:Լո Վեյի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր մանդարին լեզվով Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր
Դյուլա Ագհազի
Դյուլա Ագհազի (հունգարերեն՝ Gyula Aggházy, ), հունգարացի նկարիչ և մանկավարժ
Կենսագրություն
Պատանության ու երիտասարդության տարիներին Դյուլան հավասարապես տարված է եղել նկարչությամբ ու երաժշտությամբ, այս երկու արվեստներն էլ ուսումնասիրել է, մինչև անգամ որոշ ժամանակ ջութակ է նվագել Բուդապեշտի Ժողովրդական թատրոնում։ 1869-ից 1874 թվականներին ապրել է Վիեննայում, հաճախել Ավստրիայի մայրաքաղաքի գեղարվեստի ակադեմիայում անցկացվող պարապմունքներին։ Այնուհետև կերպարվեստի գաղտնիքների մեջ խորամուխ է եղել և ավելի հմտացել ու կատարելագործվել՝ ուսումը շարունակելով Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայում ։ Հայրենի Հունգարիա վերադառնալուց հետո մի կարճ ժամանակ անցկացրել է Սոլնոկում, որը հունգարացի նկարիչների սիրած հավաքավայրերից մեկն էր, ապա մեկնել է Փարիզ, որտեղ վարպետության դասեր է առել անվանի գեղանկարիչ Միհայ Մունկաչիից ։
Սկսած 1876 թվականից՝ նա իր ժամանակի մի մասն անցկացրել է Սոլնոկում, մյուս մասը՝ Բուդապեշտում. Հունգարիայի մայրաքաղաքում Դյուլա Ագհազին աշխատում էր նաև որպես արվեստների ու արհեստների թագավորական դպրոցի (ներկայումս՝ Միհայ Նագիի անվան արվեստի և դիզայնի համալսարան) ուսուցիչ : 1897 թվականին նրան շնորհվել է Հունգարիայի գեղարվեստի համալսարանի պրոֆեսորի կոչում։
Անվանի նկարիչը սովորաբար չափազանց արագ է աշխատել, կարճ ժամանակում ստեղծել ժողովրդի կյանքից ժանրային տեսարաններ։ Իր ստեղծագործությունները պարբերաբար ներկայացրել է Հունգարիայի մայրաքաղաքի գեղարվեստի Műcsarnok սրահում կազմակերպված ցուցահանդեսներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի արվեստ Կատեգորիա:Հունգարացի նկարիչներ Կատեգորիա:Հունգարացի մանկավարժներ
Բերդի ձոր (ձոր)
Բերդի ձոր, ձոր Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի նահանգի Չմշկածագի գավառակի Պարտիզակ գյուղում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի ձորեր