cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բելգորոդ
Քաղաքի դրամագիտությունը
2011 թվականի մայիսի 23-ից Ռուսաստանի կենտրոնական բանկը և Սանկտ Պետերբուրգի դրամատունը սկսեցին թողարկել մատաղադրամների շարքից ռազմական քաղաքի «Փառք» 10 ռուբլու տեսքով։ Դրա նկարիչ և քանդակագործ դարձավ Ա. Ա. Բրինզան։ Մետաղադրամները պատրաստվեցին պողպատից և պատվեցին լատունով։ Մի կողմում պատկերված էր Բելգորոդ քաղաքի զինանշանը, վերևում կիսակլոր ժապավենով գրություն «Ռազմական քաղաքի փառք», ներքևում «Բելգորոդ»։ Մետաղադրամի կողը ունի 6 բաժին 6-ական ելուստ, և 6 բաժին 7-ական ելուստով, որոնք միմյանց հաջորդում են 12 հարթ բաժիններով։
Բելգորոդի փոստ և ֆիլատելիա
2002 թվականին «Մարկա» հրատարակչական և առևտրի կենտրոնը տպագրել է 150,000 ծրար, որոնց վրա պատկերված է եղել Վլադիմիր իշխանի արձանը, իսկ 2007 թվականին 500000 տպաքանակով ։
Բելգորոդի տեղանուներ
Բելգորոդյան փողոցներ կան Աստրախանում, Կալինինգրադում, Դոնեցկում և Սումախում։ Նախկինում գոյություն է ունեցել Լիպեցկի փողոց։ Խարկովում եղել է Բելգորոդի մայրուղի։ Մոսկվայում կա Բելգորոդի ճանապարհորդություն։ Բելգորոդի արահետներ կան Չելյաբինսկում, Ստրաիտել քաղաքում, Զապորոժիեյում, և փոքր քաղաք Տոմարովկայում։
Բելգորոդի աստղագիտություն
Ի պարտիվ Բելգորոդ քաղաքի անվան մի փոքրիկ մոլորակի (9612) անվանել են Բելգորոդ, որն հայտնագործել է Նուչինի աստղագետ Լյուդմիլա Վասիլեյվնա Ժուրավլավոյի 1992 թվականի սեպտեմբերի 4-ին։
Պատվավոր քաղաքացիներ
«Բելգորոդ քաղաքի հարգարժան քաղաքացիների» համարա նշանակված են համապատասխան արտոնություններ, կախված կոչման աստիճանից։
Կոչումը շնորհվում է տարին մեկ անգամ, քաղաքի օրվա տոնական նախօրեին՝ օգոստոսի 5-ին, և երկուսից ոչ ավել թեկնածուներին։
1963 թվականից մինչև ներկա օրերս Բելգորոդ քաղաքի հարգարժան քաղաքացու կոչման են արժանացել 60 քաղաքացի։ Նրանց թվում են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հրամանատարներ, ֆաշիստներից Բելգորոդը ազատագրած զինվորներ, օդաչու-աստղագետեր, քաղաքի արդյունաբերական ձեռնարկությունների և հաստատությունների կառավարիչներ, բժիշկներ, ուսուցիչներ և արվեստի գործիչներ։
Քույր քաղաքներ
Բելգորոդի քույր քաղաքների ցուցակը՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1596 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Զինվորական փառքի քաղաքներ
Ֆարյորերեն
Ֆարյորերենը (føroyskt) մեկուսի սկանդինավյան լեզու է, որով խոսում են 48,000 հազար մարդ Ֆարերյան կղզիներում և մոտ 25,000 ազգությամբ ֆարյորացիներ Դանիայում և այլուր։ Այն հին սկանդինավյան լեզվից սերված չորս լեզուներից մեկն է, որոնք գործածվում էր Միջնադարում, մյուս լեզուներն էին՝ իսլանդերենը, նորվեգերենը և այժմ վերացած նորներենը։ Ֆարյորերենը և նրան ամենամոտ Իսլանդերենը խոսակցական լեզվում միանգամայն տարբեր են, բայց գրավոր լեզվում բավականին շատ նմանություններ ունեն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հնդեվրոպական լեզուներ Կատեգորիա:Դանիայի լեզուներ
Գաուրի (հրթիռ)
Գաուրի (غوری), պակիստանյան միջին հեռավորության բալիստիկ հրթիռ։ Համարվում է «Հատֆ-V» մոդիֆիակացված տեսակը, կարող է կրել միջուկային լիցք։ Ըստ պակիստանյան կողմի հայտարարության, գործողության հասանելիության շառավիղը 1300 կմ է։
2008 թվականի փետրվարի 1-ին Պակիստանը անցկացրեց նոր տեսակի հրթիռի հաջող փորձարկումները։ Հրթիռի գործադրման և վայր ընկման վայրը գաղտնիք է պահվում։ Գործադրմանը հետևել է երկրի նախագահ Պերվեզ Մուշարֆը, պակիստանյան բանակի գլխավոր հրամանատարը և մի շարք պաշտոնյաներ։
Շահագործում
Առաջին փորձնական «Գաուրի»-ի գործարկումը կատարվել է 1998 թվականի ապրիլի 6-ին Տիլայի վրա գտնվող Դժելամ քաղաքի զորավարժարանում, որը 76 կմ հարավ է մայրաքաղաք  Իսլամաբադից ։
Ասվում էր, որ հրթիռը ոչնչացրել է Բելուդիժստանի մոտակայքում գտնվող անապատի աննշան նշանակետը։ Ավելի ուշ որոշ աղբյուրներ հայտնում են, որ առաջին գործարկումը հաջող չէր եղել և հրթիռն այրվել է մթնոլորտի խիտ շերտերը մտնելիս։
Հաջորդական գործարկումները անցկացվել են 2010 թվականի դեկտեմբերին և 2012 թվականի նոյեմբերին։ Նոյեմբերի գործարկումը 2012 թվականի կատարված է եղել ռազմագիտական հրթիռային Ռազմական Մարտավարական Ուժերի Ղեկավարություն։ Փորձնական գործարկումը վերահսկվում էր նոր Կոմպլեքսով ռազմական ղեկավարության և ղեկավարման աջակցումը (SCCSS) և համարվում է, որ գործարկման նշանակետը եղել է SCCSS-ի փորձարկումը, այլ ոչ թե  իհարկե հրթիռինը ։
Արտաքին հղում
Կատեգորիա:Բալիստիկ հրթիռներ
Ատչաֆալայա (գետ)
Ատչաֆալայա (Atchafalaya River), Միսիսիպի դելտայի և Ռեդ Ռիվերայի բազուկ, մոտավորապես 225 կմ երկարությամբ, Հարավային Լուիզիանայում, ԱՄՆ ։ Գետը նավարկելի է և մեծ նշանակություն ունի նահանգի համար։ Գետին համապատասխան վիճակում աջակցություն է ցուցաբերում ԱՄՆ բանակի ինժեներների կորպուսը ավելի քան մեկ դար։
Ատչաֆալայան առաջանում է Միսիսիպիի և Ռեդ Ռիվերայի միաձուլման արդյունքում առաջացած բնական ջրանցքից, որը կոչվում է Օլդ Ռիվեր, որի երկարությունը 11 կմ է ։ Այնուհետև գետը շարունակումլ է իր հոսքը Միսիսիպիի հիմնական հոսանքից մի փոքր արևմուտք և թափվում Մեքսիկական ծոց՝ Մորգան Սիթի քաղաքից մոտ 25 մղոն (40 կիլոմետր) հարավ ։
Մերձգետաբերանային շրջանում գտնվում է Ատչաֆալայա-Բեյսին հսկայական ճահիճը։
Պատմություն
Մինչև 15-րդ դարը Միսիսիպին և Կարմիր գետը հոսում էին միմյանց զուգահեռ, բայց հետո Միսիսիպիի հունը շրջվել է դեպի արևմուտք՝ կազմելով թեքություն (Թուրնբուլի թեքություն), որը միացվել է Կարմիր գետին։ Վերին հոսանքի Կարմիր գետը դարձել է Միսիսիպիի վտակ, իսկ Կարմիր գետի նախկին ստորին հոսանքը, որն այժմ Միսիսիպիի ճյուղն է, կոչվում է Ատչաֆալայա ։
1830-ական թվականներին հայտնի ինժեներ Հենրի Շրիվի ղեկավարությամբ մաքրվել է «Մեծ Լաստանավը»՝ ընկած ծառերի հսկայական խցանումը, որը դժվարացնում էր Ատչաֆալայայի և Ռեդ Ռիվերայի հոսքը և անհնար էր դարձնում նավարկությունը ։ Շրիվը նաև ջրանցք է փորել Միսիսիպիի նախկին ջրանցքի տեղում։ Թերնբուլի թեքության հյուսիսային հատվածը դրանից հետո լցվել է նստվածքային ապարներով, իսկ հարավայինը՝ Օլդ Ռիվերը, շարունակել է միացնել երեք գետերը ։
Շրիվի փորած ջրանցքը փոխեց իրերի բնական կարգը։ Միսիսիպիից և Ռեդ Ռիվերից դեպի Ատչաֆալայա ջրի հոսքը մեծացավ, և գետը սկսեց լայնանալ ու խորանալ ։ 1850-1950 թվականներին Միսիսիպիից Աթչաֆալայա ջրի արտահոսքը 10%-ից հասավ 30%-ի։ Վտանգ կար, որ Միսիսիպիի հունը կփոխի իր ընթացքը և կընկնի Ատչաֆալայա, որի ճանապարհը մինչև օվկիանոս 2 անգամ կարճ է ։
Օլդ Ռիվերի Կառավարման Համալիր
1950-ականներից ի վեր ԱՄՆ ինժեներական ուժերը կառուցել են հիդրոտեխնիկական կառույցներ՝ գետերի հոսքն իրենց հուններում զսպելու, Միսիսիպիից Աթչաֆալայա ջրի արտահոսքը 30%- ով կարգավորելու և պահպանելու համար, իսկ ջրհեղեղների ժամանակ Աթչաֆալայա ջրի վերահսկվող արտահոսքը։ Ափերն ամրացվեցին, վերևում ամբարտակով և ջրհորդանով լրացուցիչ արտահոսքի ալիք փորվեց, իսկ Օլդ Ռիվերը փակվեց։ 1963 թվականին ավարտվել են Գոլդ Ռիվերի վերահսկողության համալիրի ստեղծման աշխատանքները ։
1973 թվականին Միսիսիպիի խոշոր ջրհեղեղը վնասել է ամբարտակը ՝ գրեթե փլուզելով այն։ Կատարված վերանորոգման աշխատանքները չէին կարող ամբողջությամբ վերականգնել դրա ամրությունը։ Ծանրաբեռնվածության թեթևացման համար ստեղծվել է լրացուցիչ ջրանցք և ամրություններ։ Օլդ Ռիվերի վրա տեղադրվել է նավիգացիոն դարպաս, իսկ Ատչաֆալայան կրկին նավարկելի է դարձել։ 1980-ականների կեսերին Միսիսիպին արտահոսքի ջրանցքին կապող մեկ այլ ջրանցքի վրա կառուցվել է հիդրոէլեկտրակայան ։
Քվադրիգա
«Քվադրիգա», ամենամյա մրցանակ, տրվում է Բեռլինում գտնվող գերմանական «Netzwerk Quadriga gGmbH» կազմակերպության կողմից։ Ստեղծվել է 1993 թվականին հիմնադրված «Werkstatt Deutschland» ակումբի կողմից ։
Մրցանակը տրվում է այն անձանց կամ խմբերին, որոնք հասարակության բարօրության և զարգացման համար տնտեսության, քաղաքականության և մշակույթի ոլորտներում կատարում են նորարարություններ։
Մրցանակաբաշխությունն անցկացվում է ամեն տարի հոկտեմբերի 3-ին` ի հիշատակ Գերմանիայի վերամիավորման։ 2003-2007 թվականներին մրցանակի հետ տրվում է նաև 100 հազար եվրոյի բանկային չեկ։ 2008 թվականից մրցանակը չի սուբսիդավորվում։
Մրցանակը քանդակագործական կոմպոզիցիա է։ Այն Բեռլինի Բրանդենբուրգյան դարպասների վրա գտնվող մարտակառքի կրկնօրինակն է։
Մրցանակաբաշխությունը տարբեր տարիներին տարբեր վայրերում է անցկացվել։ 2003 և 2004 թվականներին այն անցկացվել է Բեռլինի Կոնցերտհաուսում, 2005-2008-ին՝ «Կոմիշե օպեր» օպերային թատրոնում, իսկ 2009-ին՝ Գերմանիայի Արտաքին գործերի նախարարությունում։
Մրցանակը ստացել են այնպիսի հայտնի գործիչներ, ինչպիսիք են՝ Վիկտոր Յուշչենկոն, Միխայիլ Գորբաչովը, Վացլավ Հավելը և ուրիշներ։
2011 թվական, մրցանակաբաշխություն
2011 թվականին մրցանակը Վլադիմիր Պուտինին հանձնելու ժյուրիի որոշումը քննադատվեց գերմանացի մի շարք քաղաքական գործիչների կողմից ։ Վլադիմիր Պուտինին մրցանակի հանձմանն իր դժգոհությունը հայտնեց նաև Գերմանիայի Մարդու Իրավունքների պաշտպան Մարկուս Լյոնինգը ։ Վիքիպեդիայի հիմնադիր Ջիմմի Ուելսը, «Կանաչների կուսակցության» համանախագահ Ջեմ Օզդեմիրը և պատմաբան Էդգար Վոլֆրումը հայտարարեցին «Քվադրիգա»-ի հոգաբարձուների խորհրդի կազմից հրաժարվելու մասին՝ բողոքելով Պուտինին մրցանակ շնորհելու որոշման դեմ ։ Վացլավ Հավելը և Օլաֆուր Էլիասսոնը հայտարարեցին իրենց մրցանակները վերադարձնելու մտադրության մասին։ Արդյունքում՝ կազմակերպիչները ընդհանրապես հրաժարվեցին 2011 թվականին մրցանակ հանձնելու մտադրությունից ։
2003 թվական
2003 թվականի դափնեկիրներ
2004 թվական
2004 թվականի դափնեկիրներ
2005 թվական
2005 թվականի դափնեկիրներ
2006 թվական
2006 թվականի դափնեկիրներ
2007 թվական
2007 թվականի դափնեկիրներ
2009 թվական
2009 թվականի դափնեկիրներ
2010 թվական
2010 թվականի դափնեկիրներ
Արտաքին հղումներ
[https://www.webcitation.org/618alDyQA? Պաշտոնական էջ]
Կատեգորիա:Մրցանակներ Կատեգորիա:Մրցանակներ ըստ բնագավառի
Վոլոստնիկովկա (գյուղ, Ուլյանովսկի շրջան)
Վոլոստնիկովկա (Волостниковка), գյուղ Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ուլյանովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1675 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ուլյանովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բունուրաղաջ
Բունուրաղաջ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կիևո ՖԱ
Կիևո կամ Կիևո Վերոնա (Associazione Calcio Chievo-Verona SrL), իտալական ֆուտբոլային ակումբ Վերոնա քաղաքից։ Հիմնադրվել է 1929 թվականին և ներկայումս հանդես է գալիս Սերիա A-ում՝ Իտալիայի բարձրագույն դիվիզիոնում։ Տնային հանդիպումներն անցկացնում է մոտ 40,000 հանդիսական տեղավորող Ստադիո Մարկ'Անտոնիո Բենտեգոդի մարզադաշտում։
Ներկա կազմ
2017 թվականի օգոստոսի 31-ի դրությամբ
(վարձավճարով Նանտից)
(վարձավճարով Էմպոլիից)
(վարձավճարով Ֆիորենտինայից) (վարձավճարով Նապոլիից)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալական ֆուտբոլային ակումբներ
(6166) Ունիվսիմա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,997155 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7559 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում՝ 3,2384 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1895,23 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,18995 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,85° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վրելո (քարանձավներ)
Վրելո (Врело), երկու քարանձավներից (ստորջրյա և վերջրյա) բաղկացած համակարգ Հյուսիսային Մակեդոնիայի մայրաքաղաք Սկոպյեի մոտակայքում, որոնց խորությունը հասնում է 230 մ-ի։ Քարանձավները Բալկանների ամենախոր և Եվրոպայում խորությամբ երկրորդ ստորջրյա քարանձավներն են, սակայն դրանք լիարժեք ուսումնասիրված չեն ։ Վրելոն համարվում է Եվրոպայում և ամբողջ աշխարհում ամենախոր ստորջրյա քարանձավներից մեկը ։
Ընդհանուր բնութագիր
Վրելոյի ստորջրյա քարանձավը գտնվում է Սկոպյեի մերձակայքում` Տրեսկա գետի աջ ափին գտնվող Մատկա կիրճում։ Քարանձավը երկու անձավներից բաղկացած համակարգ է, որոնցից մեկը վերևում է (կոչվում է Վրելո), մյուսը` ջրի տակ (կոչվում է Պոդվրելո), և լիճը։ Քարանձավում կան մեծ թվով ստալակտիտներ ու ստալագմիտներ։ Հատկապես տպավորիչ են «երկվորյակ սյուները», որոնք ունեն վեց մետր բարձրություն և բյուրեղային սպիտակ գույն։
Քարանձավի խորքում կան երկու լճեր` մեծ և փոքր։ Փոքր լիճն ունի ութ թվի տեսք։ Ամենալայն մասում փոքր լիճն ունի ութ մետր լայնություն, իսկ երկարությունն ու խորությունը 15 մ են։ Մեծ լիճն ունի 35 մ երկարություն, 15 մ լայնություն և 15-18 մ խորություն։ Ջրում ստալակտիտների առկայությունը հաստատում է, որ նախկինում քարանձավում ջուր չի եղել։ Լճերն առաջացել են 1936 թվականին Մատկայում ջրապահեստարան կառուցելուց հետո։
Քարանձավում է գտնվում այսպես կոչված «համերգասրահը», որի ձախ կողմում են գտնվում այսպես կոչված «գրասեղանի քարերը» ։ Դա նշանների համակարգ է, հնարավոր է` գրային նշանների, որի գաղտնազերծման ու բացահայտման համար անհրաժեշտ են ուսումնասիրություններ։
Մինչև Վրելո քարանձավը կազմակերպվում է զբոսաշրջիկների տեղափոխություն նավակներով. ճամփորդությունը տևում է մոտ 20 րոպե։ Նավակը կանգնեցնում են հատուկ պատրաստված հարթակին, որ հետո մոտենում է քարանձավի մուտքին։ Հենց մուտքի մոտ գտնվում է «համերգասրահը», իսկ ձախից` «գրասեղանի քարերը»։ Կենտրոնական մասը զբաղեցնում է երկու մետր բարձրությամբ ստալակտիտը։ Քարանձավում ապրում են մեծ թվով չղջիկներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի աշխարհագրական օբյեկտներ Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի աշխարհագրություն
Կարապետ Հախնազարյան
Կարապետ Վարդանի Հախնազարյան (, թաղված է Վերին Արտաշատում), հրետանու գեներալ-մայոր (1944)։
Կենսագրություն
1930 թվականին ավարտել է բարձրագույն սպայական հրետանային դպրոցը, 1941 թվականին՝ Մ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին (1917), Հայաստանում 1921 թվականի քաղաքացիական կռիվներին։ ԽՍՀՄ Հայրենական Մեծ Պատերազմի ժամանակ եղել է Բրյանսկի ռազմաճակատի 8-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրետանու հրամանատար (1941-1943), 1-ին մերձբալթյան ռազմաճակատի 43-րդ բանակի հրետանու հրամանատարի տեղակալ (1943), ապա՝ նույն բանակի 1-ին հրաձգային կորպուսի հրետանու հրամանատար (1944 թվականի հուլիս-1945 թվականի մայիս)։ Հետպատերազմյան տարիներին (մինչև զորացրվելը՝ 1953) վարել է հրամանատարական պաշտոններ։
Կատեգորիա:1894 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունվարի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:1980 մահեր Կատեգորիա:Փետրվարի 8 մահեր Կատեգորիա:Հայ զինվորականներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Դոնա Էուզեբիա
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Կատալպա բիգնոնիանման
Կատալպա բիգնոնիանման, փողածաղկազգիների ընտանիքի, կատալպա ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Տերևաթափ ծառեր են` մինչև 1 5 (երբեմն` 20) մ բարձրությամբ և 1-1,2 մ բնի տրամագծով, լայն, վրանաձև սաղարթով։ Ընձյուղները սկզբում կանաչ են, ծիրանագույն, թույլ մազմզուկապատ, փայլուն, թույլ կապտավուն խավով, այնուհետև նարնջագույն կամ մոխրադարչնավուն։ Բնի և բազմամյա ճյուղերի կեղևը բաց դարչնագույն է, ճաքճքված բարակ թեփուկներով։ Բողբոջները ծածկված են շագանակադարչնագույն, լայն, ձվաձև, կլորավուն, կղմինդրաձև դասավորված, թույլ մազմզուկապատ թեփուկներով։ Տերևները լայն ձվաձև են, 10-20 սմ երկարությամբ և 10-1 5 սմ լայնությամբ, սրավուն, երբեմն կլորավուն գագաթով, սրտաձև կամ սեպաձև հիմքով, ամբողջաեզր կամ երբեմն` 2 փոքր բլթակավոր, նոր բացվելիս երկու կողմից էլ մազմզուկապատ։ Տերևաթափ ծառեր են` մինչև 1 5 (երբեմն` 20) մ բարձրությամբ և 1-1,2 մ բնի տրամագծով, լայն, վրանաձև սաղարթով։ Ընձյուղները սկզբում կանաչ են, ծիրանագույն, թույլ մազմզուկապատ, փայլուն, թույլ կապտավուն խավով, այնուհետև նարնջագույն կամ մոխրադարչնավուն։ Բնի և բազմամյա ճյուղերի կեղևը բաց դարչնագույն է, ճաքճքված բարակ թեփուկներով։ Բողբոջները ծածկված են շագանակադարչնագույն, լայն, ձվաձև, կլորավուն, կղմինդրաձև դասավորված, թույլ մազմզուկապատ թեփուկներով։ Տերևները լայն ձվաձև են, 10-20 սմ երկարությամբ և 10-1 5 սմ լայնությամբ, սրավուն, երբեմն կլորավուն գագաթով, սրտաձև կամ սեպաձև հիմքով, ամբողջաեզր կամ երբեմն` 2 փոքր բլթակավոր, նոր բացվելիս երկու կողմից էլ մազմզուկապատ,
Կիրառություն
Տերևներում 11 մգ/տոկոս C վիտամին է պարունակում։ Պտուղները բուժիչ հատկություն ունեն, օգտագործվում են սրտային հիվանդությունների դեմ։ Կեղևը ճիճվաթափի միջոց է։ Լայնորեն է օգտագործվում կանաչապատման բնագավառում։ Հայաստանում մշակվում է ամենուրեք, բացի բարձր լեռնային շրջաններից։ Էկոլոգիական խումբը՝ VI: Մշակության հավանական շրջանները՝ 7, 9-10, 18-20, 23-28, 31-32 :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Փողածաղկազգիներ
Օլգա Կաբո
Օլգա Իգորևնա Կաբո (Ольга Игоревна Кабо, ), կինոյի և թատրոնի ռուս դերասանուհի, երգչուհի, Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստուհի (2002), Ռուսաստանի կասկադյորների միության անդամ (1996) ։
Կենսագրություն
Օլգա Կաբոն ծնվել է 1968 թվականի հունվարի 28-ին Մոսկվայում, ինժեներ Իգոր Յակովլևիչ և Աիդա Նիկոլաևնա Կաբոների ընտանիքում։ Նրա պապը՝ Յակով Սոլոմոնովիչ Կաբոն (?-1956), եղել է հայտնի գործիչ Ուկրաինայում, Ուկրաինայի Լենինյան կոմերիտմիության կենտկոմի քարտուղար։ 1937 թվականին ենթարկվել է բռնաճնշումների և ուղարկվել Կոլիմա, որտեղ ամուսնացել է, իսկ արդարացվելուց հետո վերադարձել է Մոսկվա, որտեղ ծնվել է որդին՝ Իգորը։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ նրա հարազատները նվաճողների կողմից գնդակահարվել են Ուկրաինայում։
Կյանքի առաջին հինգ տարիները Օլգա Կաբոն անցկացրել է Ուրալում՝ տատի մոտ ։ Սովորել է անգլիական թեքմամբ հատուկ դպրոցում, զբաղվել երաժշտությամբ, պարահանդեսային պարերով, գեղարվեստական մարմնամարզությամբ, դեռահասության տարիքում հաճախել է տիեզերագնացության ստուդիա։ 1980 թվականից մինչև 1985 թվականը սովորել է Պիոներների պալատին կից Պատանի մոսկվացու թատրոնում, որտեղ խաղացել է մի քանի գլխավոր դեր։ Պիոներների պալատում նրա մանկավարժներից մեկը եղել է Վիկտոր Շենդերովիչը ։
Դպրոցում սովորելու տարիներին՝ 1983 թվականին, Օլգա Կաբոն կատարել է իր նորամուտը կինոյում՝ «Աննա Պավլովա» հեռուստատեսային ֆիլմում խաղալով աղախնի դերը ։ Տասնհինգ տարեկանում նա կատարել է գլխավոր դեր «Եվ կկրկնվի ամեն ինչ․․․» ֆիլմում։ Ութերորդ դասարանն ավարտելուց հետո Օլգա Կաբոն տեղափոխվել է Շչուկինի անվան թատերական ուսումնարանին կից թատերական-գրական թեքմամբ հատուկ դպրոց, որն ավարտել է 1985 թվականին ։
1989 թվականին Օլգա Կաբոն ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետը (Սերգեյ Բոնդարչուկի և Իրինա Սկոբցևայի կուրս), 2002 թվականին՝ Մոսկվայի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ 1992 թվականից մինչև 1994 թվականն աշխատել է Ալեքսեյ Ռիբնիկովի ղեկավարած Ժամանակակից օպերայի թատրոնում, խաղացել «Խենթերի պատարագ» («Литургия оглашенных») ներկայացման մեջ։ 1994 թվականին կատարել է Կոնչիտայի դերը «Յունոնա և Ավոս» ռոք օպերայում, որը Ռիբնիկովը բեմադրել էր Սեուլում (Օլգա Կաբոյի դերը եղել է կորեերեն) ։ 1992-2002 թվականներին խաղացել է Ռուսաստանի բանակի կենտրոնական ակադեմիական թատրոնում։ Առաջին աշխատանքը եղել է Նինայի Արբենինայի դերը «Դիմակահանդես» ներկայացման մեջ ։ 2002 թվականից Օլգա Կաբոն Մոսսովետի անվան թատրոնի առաջատար դերասանուհիներից մեկն է ։
Ճանաչման արժանացել է 1988 թվականին՝ Սերգեյ Տարասովի «Թագավորական գվարդիայի հրաձիգ Քվենտին Դորվարդի արկածները» («Приключения Квентина Дорварда, стрелка королевской гвардии») պատմական կինոնկարում կոմսուհի Իզաբելլա դե Կրուայի դերը կատարելուց հետո։ Ուշադրության է արժանացել նաև Ռոքսանայի դերը Էդմոն Ռոստանի «Սիրանո դե Բերժերակ» պիեսի հիման վրա նկարարահանված համանուն ֆիլմում ։ Մեծ ժողովրդականություն է սկսել վայելել 1989 թվականին՝ «Կատակերգություն Լիսիստրատի մասին» էրոտիկ ֆիլմում Միրինայի դերում հանդես գալուց հետո․ այդ ֆիլմում նա նկարահանվել է մերկ ։
1990 թվականին, երբ ռեժիսոր Գեորգի Յունգվալդ-Խիլկևիչն իմասցել է, որ Օլգա Կաբոն հիանալի ձիավարում է, նրան հաստատել է հերցոգուհի դե Շևրեզի դերում «Հրացանակիրները քսան տարի անց» ֆիլմում (ֆիլմն էկրան է բարձրացել 1992 թվականին)։
Հետագայում նա շատ է աշխատել ռեժիսոր Ալլա Սուրիկովայի հետ․ նկարահանվել է նրա «Երկու նետ։ Քարե դարի դետեկտիվ» («Две стрелы. Детектив каменного века», 1989) և «Խենթերը» («Чокнутые», 1991) ֆիլմերում, ինչպես նաև Նիկոլայ Կարաչենցովի «Леди Гамильтон» տեսահոլովակում  ։
1993 թվականին ամերիկյան «Սառույցի վրայով վազողը» ֆիլմում նկարահանվելու համար Օլգա Կաբոն մի քանի ամիս սովորել է Նյու Յորքի քոլեջում ։
1995 թվականին «Խաչակիրը» մարտաֆիլմում նկարահանվելուց հետո Օլգա Կաբոն դարձել է Ռուսաստանի կասկադյորների ասոցիացիայի անդամ ։
Օլգա Կաբոն նկարահանվել է այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են՝ «Ասպետական ամրոց» («Рыцарский замок», 1990), «Զմրուխտե քաղաքի հրաշագործը» («Волшебник Изумрудного города», 1994), «Մարգո թագուհի» («Королева Марго», 1996), «Դաժանների ժամանակը» («Время жестоких», 2004), «Չղջիկ» (2005) և այլն ։
Վլադիմիր Ստեկլովի հետ միասին 1997 թվականին ընտրվել է նախապատրաստվելու «Мир» կայան թռչելուն, որպեսզի նկարահանվի «Կասանդրայի խարանը» («Тавро Кассандры») ֆիլմում, սակայն հետագայում հրաժարվել է նախագծին մասնակցելուց ընտանեկան պատճառներով ։ Դստեր ծնունդից հետո՝ 1998 թվականից չորսուկես տարի արվեստագիտություն է սովորել Մոսկվայի պետական համալսարանում, սակայն չի ավարտել ուսումը ։
2006-2007 թվականներին Օլգա Կաբոն վարել է «Ключевой момент» հաղորդումը ТВЦ ալիքով։ 2007 թվականին մասնակցել է Առաջին ալիքի «Սառցե դարաշրջան» նախագծին (գեղասահորդ Մաքսիմ Մարինինի հետ), սակայն լքել է այն վնասվածքի պատճառով ։ 2007 թվականի մայիսին կատարել է իր նորամուտը որպես էստրադային երգչուհի՝ կատարելով կոմպոզիտոր և բանաստեղծուհի Ելենա Սուրժիկովայի «Я не солгу!» երգը ։ Այդ երգը նրա կատարմամբ երկար ժամանակ մեծ ճանաչում է վայելել , ցուցադրվել է «Տարվա երգը» նախագծի եթերում և երկար ժամանակ հաղորդվել տարբեր ռադիոալիքներով  ։ Հետագայում Օլգա Կաբոն ընդունվել է Ռեժիսորական բարձրագույն դասընթացներ (Ալլա Սուրիկովայի և Վլադիմիր Ֆոկինի արվեստանոց)՝ ստանալու երրորդ մասնագիտություն ։ Կինոյում նկարահանվելուց, թատրոնում խաղալուց ու հեռուստատեսությունում աշխատելուց բացի Օլգա Կաբոն ակտիվորեն մասնակցում է սոցիալական կարևոր միջոցառումների։ Նա մանուկների ու դեռահասաների համար անցկացվող «Сказка» ռուսական կինոփառատոնի նախագահն է։ Այդ փառատոնի շրջանակներում պատանի հանդիսատեսը ոչ միայն ծանոթանում է ռուսական ու արտասահմանյան նոր ֆիլմ-հեքիաթներին, այլև վերհիշում են ռուսական ու խորհրդային հին ֆիլմերը ։
Երգեր
2007 թվականի մայիսի 27-ին Օլգա Կաբոն Օլգա Կաբոն կատարել է իր նորամուտն էստրադայում Ելենա Սուրժիկովայի «Я не солгу!» երգով  ։ Հետագայում նա թողարկման է նխապատարստել իր առաջին ալբոմը, որի վրա աշխատել է մի քանի տարի ։ Ալբոմում ներառվել են կոմպոզիտորներ Մաքսիմ Դունաևսկու, Ալեքսեյ Ռիբնիկովի, Ելենա Սուրժիկովայի երգերը, ինչպես նաև Նիկոլայ Կարաչենցովի և Դմիտրի Խառատյանի հետ զուգերգեր կինոֆիլմերից ու ներկայացումներից․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Ռուս երգչուհիներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուս հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կծու (Գենջի գավառ)
Կծու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։
1909 թվականին ուներ 10 տուն հայ և 4 տուն քուրդ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Mamacita (երգ)
«Mamacita», երգ, որը ձայնագրվել է ամերիկյան The Black Eyed Peas խմբի, պուերտոռիկացի ռեփեր Օսունայի և երգչուհի J. Rey Soul-ի կողմից, որը 2018 թվականին միացել է խմբին, ինչպես նաև նշված է որպես լիդ-արտիստ։ Երգը պարունակում է Մադոննայի «La Isla Bonita» սուպերհիթից սեմփլը, այդ պատճառով նա և երգի հեղինակները նշված են հեղինակային տիտրերում   ։ Director X-ի նկարահանած երաժշտական տեսահոլովակը ներկայացվել է թողարկման օրը ։
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչ 2014
2014 ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչ, ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի 22-րդ խաղարկությունն է, իսկ ընդհանուր 59-րդ խաղարկությունն է։ Որում հաղթեց «Ռեալ Մադրիդ» ֆուտբոլային ակումբը՝ ավելացրած ժամանակում 4-1 հաշվով «Ատլետիկո Մադրիդին»։ Խաղը կայացել է Էստադիո դա Լուժ մարզադաշտում, Լիսաբոն, Պորտուգալիա։
Հանդիպումը տեղի ունեցավ շաբաթ օրը` 2014 թվականի մայիսի 24-ին։ Այն հինգերորդ եզրափակիչն էր, որում հանդիպեցին միևնույն ասոցացիայի երկու ակումբներ և առաջինը` որում հանդիպեցին միևնույն քաղաքի ակումբներ։ Ռեալ Մադրիդը հաղթեց 4-1 հաշվով կրացուցիչ ժամանակում Գարետ Բեյլի, Մարսելոյի և Կրիշտիանու Ռոնալդուի խփած գոլերի շնորհիվ, մինչ այդ Սերխիո Ռամոսը հիմնական ժամանակի 93-րդ րոպեին հավասարեցրեց հաշիվը։ Ատլետիկոյից միակ գոլի հեղինակ դարձավ Դիեգո Գոդինը։ Հաղթելով ռեալը ռեկորդային 10-րդ անգամ դարձավ առաջնության հաղթող, նախորդ հաղթանակից 12 տարի անց։
Հաղթող Ռեալ Մադրիդը իրավունք ստացավ խաղալ ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի լիգա 2013–14- հաղթող Սևիլյայի դեմ ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթ 2014-ում։ Նրանք նաև որակավորվեցին 2014 թվականի ՖԻՖԱ ակումբային աշխարհի առաջնության կիսաեզրափակիչ, որտեղ ներկայացրեցին ՈՒԵՖԱ-ն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչներ Կատեգորիա:2014 ֆուտբոլում Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի հանդիպումներ
Յուրի Չիլինգարյան
Յուրի Սերգեյի Չիլինգարյան, հայ ֆիզիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1985), պրոֆեսոր (1986), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996), ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2009), ՀՀ ԳԱԱ նախագահության անդամ (2006) ։
Կենսագրություն
1960 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։ 1964-1968 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Մ. Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետի ասպիրանտուրայում (հեռակա)։ 1972 թվականից՝ ԵՊՀ օպտիկայի ամբիոնի վարիչ, 1985-2000 թվականներին, միաժամանակ՝ ֆիզիկայի ֆակուլտետի դեկան, 2004 թվականից՝ նաև ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիկայի և աստղաֆիզիկայի հիմնախնդիրների խորհրդի նախագահ, 2006 թվականից՝ ֆիզիկայի և աստղաֆիզիկայի բաժանմունքի ակադեմիայի քարտուղար։ 1996 թվականից՝ ֆիզիկոսների հայկական ընկերության փոխնախագահ։
Գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են լազերային ֆիզիկային, ոչ գծային օպտիկային և սպեկտրոսկոպիային, վիճակագրական օպտիկային և ռադիոֆիզիկային, մանրաթելային օպտիկային և օպտոէլեկտրոնիկային։ Ստացել է սկզբունքորեն նոր արդյունքներ՝ կոնդենսված միջավայրերում ըստ լուսային դաշտի քառակուսային և խորանարդային երևույթների ուսումնասիրման ասպարեզում։ Զարգացրել է վիճակագրորեն կարգավորված անիզոտրոպ միջավայրերի ոչ գծային օպտիկան, մշակել կոհերենտ քառաֆոտոնային սպեկտրոսկոպիայի մեթոդը, հետազոտել ոչ ստացիոնար և ստոխաստիկ ալիքային շարընթացները, անկայունությունները, լազերային ճառագայթմամբ մակածված փուլային անցումները ։
Երկեր
Յուրի Չիլինգարյանը հեղինակ է ավելի քան 240 գիտական հոդվածների ու թեզերի, 9 արտոնագրի, 5 դասագրքի և ուսումնական ձեռնարկի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:1938 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 22 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Մաառդու (գյուղ, Յիելեհտմե շրջան)
Մաառդու (Maardu), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Յիելեհտմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 159 մարդ։
Ֆաբարա
Ֆաբարա (իսպ.՝ Fabara), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Սարագոսա պրովինցիայում (Արագոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է՝ Բախո Արագոն Կասպե շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 101,6 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1255 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 127 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Սարագոսա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Քամբերլենդ շրջան (Թենեսի)
Քամբերլենդ շրջան (Cumberland County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.766 կմ² է, բնակչությունը՝ 46.802 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քրոսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1855 թ.։
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ
(6167) Նարմանսկի
(6167) Նարմանսկի (Narmanskij), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի օգոստոսի 27-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,398451 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9184 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8785 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1356,73 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,265343 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,63° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Օտրադնոե (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
2012 թվականի տվյալներով Օտրադնոե քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 673 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Յալթայի քաղաքային խորհրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ
Վերին Պրովանսի Ալպեր
Վերին Պրովանսի Ալպեր (Alpes-de-Haute-Provence), դեպարտամենտ Ֆրանսիայի հարավում, անունն ստացել է Ալպեր լեռներից։ Նախկինում եղել է Պրովանս գավառի մաս։ Սահմանակից է Իտալիային։
Սլոբոդա (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Սլոբոդա (Слобода), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Վերին Պրովանսի Ալպեր
Վերին Պրովանսի Ալպեր դեպարտամենտի կարգային թիվն է` 04։
Սլոբոդա (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Վերին Պրովանսի Ալպեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գավառներ Կատեգորիա:1790 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Բայի սեռ
Բայի սեռի, բայի քերականական կարգ, որ ցույց է տալիս քերականական ենթակայի ու խնդրի, տրամաբանական սուբյեկտի ու օբյեկտի փոխհարաբերությունը, որն իր դրսևորումն է գտնում բայաձևի մեջ ։
Աստերոիդների ցանկ (30401-30500)
Աստերոիդների ցանկ (30301-30400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (30501-30600)
Բայի սեռ
Հնարավոր է երեք դեպք՝
Հնդեվրոպական նախալեզվում բայն ուներ երկու սեռ՝ ներգործական և հասարակ ։ Ուղիղ ձևով բայն ըստ սեռի չի տարբերվել, սակայն տարբեր սեռի բայեր խոնարհվում էին տարբեր կերպ։
Հայ քերականագիտության մեջ գործածվել են տրամադրություն և սեռ տերմինները, որոնցից առաջինը հունարեն διάθεσις բառի թարգմանությունն է, որ գործածվել է 5-րդ դարում Դինոնիսիոս Թրակացու «Արուեստ քերականութեան» աշխատության թարգմանության շնորհիվ, իսկ երկրորդը լատիներեն genus բառի թարգմանությունն է, որ գործածության մեջ է մտել ավելի ուշ՝ լատինաբանության շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բայ
Վոլոստնովկա (գյուղ, Կուգարչինսկի շրջան)
Վոլոստնովկա (Волостновка, Волостновка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1891 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Դալանիկ
Դալանիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սուրբ Սիոն եկեղեցի (Գառնի)
Սուրբ Սիոն եկեղեցի կամ Գառնիի ամրոցի կլոր եկեղեցի, Գառնիի ամրոցի տարածքում պեղված եկեղեցի է, գտնվում է հեթանոսական տաճարի կողքին, արևմտյան կողմից։ Ըստ տարբեր կարծիքների կառուցվել է 7-րդ կամ 9-րդ դարում ։
Թվագրման վարկածներ
Հիմք ընդունելով հատակագծային հորինվածքը, պատուհանի պսակի մի բեկոր, և պատմական մի վկայություն որում հիշատակված է Ներսես անունը՝ ենթադրաբար Ներսես Գ Շինող կաթողիկոսի՝ Զվարթնոցի տաճարի կառուցողի, որոշ հետազոտողներ այս հուշարձանը թվագրում են 7-րդ դարով։ Այս վկայության ճշտությունը հիմնավորվում է նաև «Մաշտոց» մակագրություն ումեցող տապանաքարի առկայությունը՝ կլոր եկեղեցու հյուսիսային կողմի կիսավեր մատուռի հատակին ։
Ճարտարապետություն
Երկաստիճան պատվանդանի վրա տեղադրվա շրջանաձև՝ ենթադրաբար բազմանիստ կողմերով, շուրջ 20 մ տրամագիծ ունեցող պարագծում ամփոփված են ուղիղ սկզբնամասեր ունեցող կիսաշրջան չորս խորան, որոնց միջև տեղադրված են մեկական ավանդատներ՝ կիսաշրջան աբսիդներով արևելյան կողմից ։ Այս տիպի հատակագիծը նույնութկամբ կրկնվել Մարմաշենի կլոր, Խծկոնքի Սուրբ Սարգիս եկեղեցիներում սա հիմք է տալիս Գառնիի ամրոցի կլոր եկեղեցին Բագրատունյաց շրջանին վերագրել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:9-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:7-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Գառնու ամրոց Կատեգորիա:Զվարթնոցատիպ եկեղեցիներ
Գազ ձիթենատերև
Գազ ձիթենատերև, բակլազգիների ընտանիքի, գազ ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Թոսի է, 30-40 սմ բարձրությամբ։ Տերևները չափազանց խոշոր են, 30-40 սմ երկարությամբ, կազմված 8-12 զույգ խոշոր, օվալաձև, համարյա մերկ տերևիկներից, որոնք ունեն 2,5-3 սմ երկարություն և 1-1,3 սմ լայնություն, վերջանում են սուր ծայրով։ Տերևների առանցքներն ավարտվում են 0,5 սմ երկարությամբ փշերով։ Ցողունը խիստ կարճ է (բույսը թվում է անցողուն)։ Ծաղիկները հավաքված են շատ խոշոր, օվալաձև կամ գլխիկանման ծաղկաբույլերում, որոնք տեղավորված են գրեթե անմիջապես արմատավզիկի վրա։ Բաժակը ծածկված է խիտ, սպիտակ մազմզուկներով։ Պսակը վառ դեղին է։ Դրոշակաթիթեղը փոքր-ինչ երկար է եղունգից։
Տարածվածություն
Տարածված է Կովկասում, Արևմտյան Հայաստանում, Փոքր Ասիայում։ Հայաստանի տարածքում հանդիպում է Արագածում, Արարատյան դաշտում, Զանգեզուրում, Մեղրիում, Վայքում։ Աճում է միջին լեռնային գոտում, չոր, քարքարոտ թեքությունների վրա։ Էկոլոգիական խումբը՝ VIII: :
Ծոբաձոր (այլ կիրառումներ)
Ծոբաձոր անունը կարող է վերաբերել
Աղանուս (այլ կիրառումներ)
Աղանուս անունը կարող է վերաբերել
Անթանաս Մերկիս
Անթանաս Մերկիս (Antanas Merkys, ), լիտվացի պետական գործիչ, մինչպատերազմական անկախ Լիտվայի Հանրապետության նախավերջին վարչապետ, փաստաբան։
Կենսագրություն
Էքստեռն ավարտել է Ռիգայի գիմնազիան։ Իրավունք ուսանել է Յուրևսկի համալսարանում (այժմ՝ Տարտու)։ Ավարտել է Կիևի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը (1916 թվական)։
1919 թվականին կամավոր մտել է լիտվական բանակ։ Եղել է սահմանապահ նախարարության (այսինքն՝ պաշտպանության նախարարության) իրավաբանական բաժանմունքի ղեկավար։ Եղել է պաշտպանության նախարար կառավարության երեք կազմում՝ Պրանաս Դովիդայտիս (1919 թվականի մարտի 12—1919 թվականի ապրիլի 12), Միկոլաս Սլեժյավիչյուս (1919 թվականի ապրիլի 12—1919 թվականի օգոստոսի 21), Աուգուստինաս Վոլդեմարաս (1926 թվականի դեկտեմբերի 17-1927 թվականի օգոստոսի 9)։ Թոշակի է անցել փոխգնդապետի կոչումով։
1927-1932 թվականներին Կլայպեդի նահանգապետ ։ 1933-1939 թվականներին եղել է Կաունասի բուրգոմիստր (քաղաքագլուխ) ։ Եղել է քաղաքների միության նախագահ (1934-1939 թթ.)։ Եղել է Լիտվայի Հանրապետության IV սեյմի անդամ (1936-1940 թթ.)։ Վիլնյուսի՝ Լիտվային հանձնելուց հետո 1939 թվականի աշնանը դարձել է Վիլենի (Վիլնյուսի) երկրամասի ղեկավարության լիազոր ներակայացուցիչ։
Եղել է մինչպատերազմական անկախ Լիտվայի Հանրապետության նախավերջին վարչապետը (1939 թվականի նոյեմբերի 21-1940 թվականի հունիսի 17) ։ 1940 թվականի հունիսի 12-ին Խորհրդային Միության ճնշման հետ կապված Լիտվայի նախագահ Անթանաս Սմետոնայի արտասահման մեկնելուց հետո եղել է նախագահի պարտականությունների պաշտոնակատար (հունիսի 15-հունիսի 17)։ Խորհրդային ուժերի պահանջով իշխանության գլուխ նշանակել է Յուտաս Պալեցկիսին ։
1940 թվականին ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատը ձերբակալել է նրան և տեղափոխել Սարատով։ 1941 թվականին Մերկիսը և նրա ընտանիքը բանտարկվել են։ 1954 թվականին ազատ է արձակվել բանտից առանց Լիտվա վերադառնալու իրավունքի։ Բնակվել է Վլադիմիրի մարզում, որտեղ էլ մահացել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լիտվայի նախագահներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Լիտվացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի քաղաքական առաջնորդներ
Դավիդսոն շրջան (Թենեսի)
Դավիդսոն շրջան (Davidson County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.300 կմ² է, բնակչությունը՝ 569.891 մարդ (2000 թվականին տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Նեշվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1783 թվականին։
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ
Ատտիկե
Ատտիկե (ἡ Ἀττική, բառացիորեն՝ «ափամերձ երկիր»), Հունաստանի պատմական շրջաններից և այժմ վարչական նահանգներից՝ պերիֆերիաներից, մեկը, որը տեղակայված է Միջին Հունաստանի հարավ-արևելքում։ Մարզի տարածքում է գտնվում Աթենք մայրաքաղաքը։ Ներկայիս մարզի սահմանները տարբերվում են պատմական սահմաններից՝ ընդգրկելով Պելոպոմեսյան թերակղզու մի հատվածը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կենտրոնական Հունաստան  Կատեգորիա:Պատմական մարզեր Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրություն
Անդրեաս Արծրունի
Գրիգոր Արծրունու եղբայրը։
Կենսագրություն
Սովորել է Պետերբուրգի, Դորպատի, ապա Հայդելբերգի համալսարաններում (վերջինս ավարտել է 1871 թվականին)՝ ստանալով քիմիայի դոկտորի կոչում։ 1871-1875 թվականներին ընդմիջումներով ապրել է Թիֆլիսում, զբաղվել Կովկասի երկրաբանության հետազոտությամբ, մանկավարժությամբ, առաջ է քաշել Անդրկովկասում քիմիական արդյունաբերության զարգացման հարցը։ 1877 թվականին հրավիրվել է Բեռլինի համալսարան, ուր զբաղեցրել է պրիվատդոցենտի և զուգահեռաբար միներալոգիայի թանգարանի տնօրենի (1880-1883) պաշտոնները։ 1883-1884 թվականներին Բրեսլավլի (Վրոցլավ) համալսարանի էքստրաօրդինար պրոֆեսոր էր։ 1884-1898 թվականներին Ախենի պոլիտեխնիկումի պրոֆեսոր, միներալոգիայի ամբիոնի վարիչ և դեկան (ընդմիջումներով)։ Գ․ Արծրունու մահից հետո Անդրեաս Արծրունին 1895-1898 թվականներին «Մշակ»-ի անվանական հրատարակիչն էր ։
1880-1890-ական թվականներին Անդրեաս Արծրունին կազմակերպել է մի շարք արշավախմբեր դեպի Ուրալ, Կովկաս, եվրոպական տարբեր երկրներ, ինչպես նաև Չիլի, Բրիտանական Գվիանա, Եգիպտոս և այլն։ Հայաստանի երկրաբանական կառուցվածքը և օգտակար հանածոները Անդրեաս Արծրունին ուսումնասիրել է երկու մեծ արշավախմբերով (1873-1875 և 1892)։ 1894 թվականին բարձրացել է Փոքր Մասիսի գագաթը և առաջին անգամ իջել հանգած հրաբխի խառնարանը։ Նա հերքեց Հումբոլտի և Աբիխի այն տեսությունը, թե Հայաստանի հրաբուխները ուղղաձիգ տեղադիրք ունեն։ Վանա լճի մակարդակի տատանումների երևույթը բացատրեց երկրաբանական գործոններով, որն ապացուցվեց կես դար անց։ Անդրեաս Արծրունին կանխատեսեց Դիլիջանի, որպես առողջարանի, ապագան։ Անդրեաս Արծրունու աշխատությունները նվիրված են երկրաքիմիայի, բյուրեղաքիմիայի, միներալոգիայի, պետրոգրաֆիայի, ինչպես նաև տնտեսագիտության, փիլիսոփայության, ազգագրության և գրականության հարցերին։ Նրանցում լուսաբանված են Կովկասի և Ուրալի միներալոգիայի, ֆիզիկական և քիմիական բյուրեղագիտության պրոբլեմները (բյուրեղների քիմիական բաղադրության և նրանց քիմիականու ֆիզիկական հատկությունների կապը)։ Ընդհանրացնող աշխատություն է «Բյուրեղների ֆիզիկական քիմիան» (1893, գերմաներեն) գիրքը, որը հետագայում երկու անգամ վերահրատարակվել է։
Նա ընտրվել է Թուրինի թագավորական և Բավարիայի գիտությունների ակադեմիաների թղթանդամ։ Նրա անունով է կոչվում արծրունիա միներալը։ Ախենի պոլիտեխնիկումի շենքի առջև կանգնեցվել է Անդրեաս Արծրունու կիսանդրին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երկրաբաններ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Հանքաբաններ
Գերոնտակրատիա
Գերոնտակրատիա (հուն.` geron-ծեր և kratos-իշխանություն), ավագների իշխանությունը հասարակության զարգացման վաղ շրջանում։ Ներկայումս պահպանվել է աշխարհի մի շարք տարածաշրջաններում. մասնավորապես լատինաամերիկյան, իսլամադավան երկրներում։ «Գերոնտակրատիա» հասկացությանը սկսել է օգտագործվել 20-րդ դարի սկզբին մինչպետական իշխանական կառուցվածքները ուսումնասիրելիս։ Ներկայումս քաղաքագիտական գրականությունում, որպես կանոն, օգտագործվում է բացասական երանգներով, իբրև պահպանողականության, հետամնացության հոմանիշ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հասարակություն
Վոլովիչի
Վոլովիչի (Воловичи), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 16 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի բնակավայրեր
Վիշապի բռունցքը
Վիշապի բռունցքը, ֆիլմ մարտարվեստի ժանրում, նկարահանել է 1979 թվականին ռեժիսոր Լո Վեմը։
Սցենար
Մարտիկ Թան Հաոյունը կորցնում է ուսուցչին։ Նրան սպանել է նրա վաղեմի մրցակիցը, որը այդ կերպով վրեժ է լուծել իր կնոջ հետ սիրային կապեր հաստատելու համար։ Կինը հուսահատված, ինքնասպանության է դիմում։ Խանդից հուսահատվածը՝ ցնցված կնոջ մահից, կտրում է իր ոտքը։ Թան Հաոյունը սկզբից որոշում է մարդասպանից վրեժ լուծել, բայց շուտով թշնամիները միավորվում են։ Նրանք պետք է միասին բացահայտեն ուսուցչի այրու մահը, ինչ-որ մեկը նենգությամբ նրան թունավորել է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր Կատեգորիա:Մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Լո Վեյի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր մանդարին լեզվով Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր
Բաբայան
Բաբայան, հայկական ազգանուն ։
Դորադոկուարա
Դորադոկուարա (Douradoquara), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Տրիանգուլու Մինեյրու ի Ալտու Պարանաիբայի մարզում։ Մտնում է Պատրոսինիուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3859 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 313,370 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 6,2 մարդ/կմ2։ Քաղաքի տոնը նշվում է դեկտեմբերի 30-ին։
Բաբայան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Դորադոկուարա
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1962 թվականի դեկտեմբերի 30-ին։
Աշխարհագրություն
Կլիման տարածքում արևադարձային է։
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Կարեն Հակոբյան (նկարիչ)
Կենսագրություն
Մասնակցել է մի շարք ներկայացումների պատրաստման և վերականգնողական աշխատանքներին՝ Մասնակցություն է ունեցել նաև մի շարք աշխատանքների Գաբրիել Սունդուկյանի, Մհեր Մկրտչյանի անվան թատրոնների, «Էրեբունի-Երևան» տոնակատարությունների ներկայացումների պատրաստման աշխատանքներին։
2012 թ-ից սկսած զբաղվում է լուսանկարչությամբ։ Սովորել է Սարգիս Վիրաբյանի ղեկավարած ֆոտոխմբակում, մասնակցել է 2 խմբակային ցուցահանդեսների՝ «Լույսի սիմֆոնիա» 2012 և «F13» 2013 Որպես լուսանկարիչ կրում է «KAR YAN» կեղծանունը։ Մասնակցել է մի շարք լուսանկարչական մրցույթների։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ Կատեգորիա:1984 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 6 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Դյուշմալան
Գյուղը թուրքերի կողմից կողոպտվել է 1895 թվականի ջարդերի ժամանակ։ Բնակչության մի մասը կոտորվեց, իսկ մյուս մասն էլ բռնի մահմեդականացվեց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մեեռի (գյուղ, Վեյկե-Մաառյա շրջան)
Մեեռի (Määri), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վեյկե-Մաառյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 52 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վեյկե-Մաառյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Օրեանդա
Օրեանդա (Ореанда, Oreanda), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Յալթայի քաղաքային խորհուրդում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ուրյանդա։
2012 թվականի տվյալներով Օրեանդա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 887 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Յալթայի քաղաքային խորհրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ
Հենդրիկ Լորենց
Հենդրիկ Անտոն Լորենց (Hendrik Antoon Lorentz, ), նիդերլանդցի տեսաբան-ֆիզիկոս, նոբելյան մրցանակի դափնեկիր ֆիզիկայի բնագավառում (1902, Պիտեր Զեեմանի հետ միասին) և ուրիշ մրցանակների մրցանակակիր, Նիդերլանդների գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամ (1881), մի շարք օտարերկրյա գիտությունների ակադեմիաների և լավագույն հասարակությունների անդամ։
Լորենցն առաջին հերթին հայտնի է էլեկտրոդինամիկայի և օպտիկայի բնագավառներում իր աշխատություններով։ Միավորելով անընդհատ էլեկտրամագնիսական դաշտի կոնցեպցիան դիսկրետ էլեկտրական լիցքերի ներկայացման հետ, նա ստեղծեց դասական էլեկտրոնային տեսությունը և այն կիրառեց բազմաթիվ մասնավոր դեպքերի համար․ արտահայտություն ստացավ էլեկտրական դաշտի կողմից շարժվող լիցքի վրա ազդող ուժի համար (Լորենցի ուժ), դուրս բերեց նյութի բեկման ցուցիչը իր խտության հետ կապող բանաձև (Լորենց-Լորենցի բանաձև), մշակեց լույսի դիսպերսիայի տեսությունը, բացատրեց մի շարք մագնիսաօպտիկական երևույթներ (մասնավորապես, Զեեմանի էֆեկտը) և որոշ մետաղների հատկություններ։ Էլեկտրոնային տեսության հիմքի վրա գիտնականը զարգացրեց շարժվող միջավայրի էլեկտրոդինամիկան, այդ թվում առաջ քաշեց իրենց ուղղությամբ շարժվող մարմինների կրճատման հիպոթեզը (Լորենց-Ֆիցջերալդի կրճատում), ներմուծեց «տեղական ժամանակի» գաղափարը, հարաբերական արտահայտություն ստացավ արագությունից զանգվածի կախվածության համար, դուրս բերեց հարաբերակցություն միմյանց նկատմամբ շարժվող իներցիալ հաշվարկի համակարգերի(Լորենցի ձևափոխություններ) կոորդինատների և ժամանակի միջև։ Լորեցի աշխատությունները նպաստում էին հարաբերականության հատուկ տեսության և քվանտային ֆիզիկայի գաղափարների ձևավորմանն և զարգացմանը։ Բացի այդ, նրա կողմից ստացվել է թերմոդինամիկայում,գազերի կինետիկ տեսությունում, հարաբերականության ընդհանուր տեսությունում և ջերմային ճառագայթման տեսությունում գոյություն ունեցող մի շարք արդյունքներ։
Ծագումն ու մանկության տարիները (1853—1870)
Անտոն Լորենց Հենդրիկը ծնվել է 1853 թվականի հուլիսի 15–ին Արնհեմում։ Նրա նախնիները ծագել են Գերմանիայի Ռեյնլանդ մարզից և հիմնականում զբաղվում էին հողագործությամբ։ Ապագա գիտնականի հայրը՝ Ֆրեդերիկ Լորենց Գերրիտը (Gerrit Frederik Lorentz, 1822—1893), Վելպային մոտ պտղատու ծառերի տնկարանի սեփականատեր էր։ Մայրը՝ Գերթրուիդա վան Հինկել (Geertruida van Ginkel, 1826—1861), մեծացել է Ուտրեխտ գավառի Ռենսվաուդե համայնքում, ամուսնացած էր, շուտ այրիացել է և այրիացման երրորդ տարում ամուսնացել է երկրորդ անգամ՝ Ֆրեդերիկ Գարրիտի հետ։ Նրանք ունեին երկու տղա, սակայն նրանցից երկրորդը մահացել է դեռ նորածին ժամանակ, Անտոն Հենդրիկը դաստիարակվել է Յան Հակոբ Հենդրիկի՝ Գերթրուդայի առաջին ամուսնությունից տղայի հետ։ 1862 թվականին, կնոջ վաղ մահից հետո, ընտանիքի հայրը ամուսնանում է Հյուփկես Լյուբերտայի (Luberta Hupkes, 1819/1820—1897) հետ, ով երեխաների համար դարձավ հոգատար երկրորդ մայր։
Վեց տարեկան հասակում Անտոն Հենդրիկը ընդունվեց Տիմմերի տարրական դպրոցը, այստեղ Կորնելիսա Տիմմեր Գերտայի դասերին, ֆիզիկայի դասագրքերի և հայտնի գիտական գրքերի հեղինակ, պատանի Լորենցը ծանոթացավ մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի հիմունքների հետ։ 1866 թվականին ապագա գիտնականը հաջողությամբ հանձնեց ընդունելության քննություններ Արհնեմում նոր բացված բարձրագույն քաղաքացիական դպրոցում, որը մոտավորապես համապատասխանում էր գիմնազիայի։ Անտոն Հենդրիկին ուսումը հեշտությամբ էր տրվում, ինչին նպաստում էին ուսուցիչների մանկավարժական տաղանդները, առաջին հերթին Հ․ Վան–դեր–Ստադի՝ ֆիզիկայի մի քանի հայտնի դասագրքերի հեղինակ, և քիմիա դասավանդող Մարտին վան Բեմմելեն Յակոբի։ ինչպես խոստովանում էր ինքը՝ Լորենցը, հենց Վան–դեր–Ստադտն էր նրա մեջ սեր սերմանել դեպի ֆիզիկան։ Ապագա գիտնականի կյանքի հաջորդ կարևոր հանդիպումը եղավ Հերման Հագայի (Herman Haga) հետ ծանոթությունը, ով սովորում էր նույն դասարանում և հետագայում նույնպես դարձավ ֆիզիկոս, նրանք ամբողջ կյանքի ընթացքում մնացին մոտ ընկերներ։ Բացի բնական գիտությունները, Անտոն Հենդրկը հետաքրքրվում էր պատմությունով, կարդացել է մի շարք աշխատություններ Նիդրլանդների և Անգլիայի պատմություններից, հետաքրքրվում էր պատմավեպերով, գրականության մեջ նրան հետաքրքրում էր անգլիացի գրողների ստեղծագործությունները՝ Վալտեր Սքոթի, Ուիլյամ Թեքերեյի և հատկապես Չարլզ Դիքենսի։ Լավ հիշողությամբ առանձնանալով, Լորենցը ուսումնասիրեց մի քանի օտար լեզուներ (անգլերեն, ֆրանսերեն և գերմաներեն), իսկ համալսարան ընդկունվելուց առաջ ինքնուրույն տիրապետեց հունարեն և լատիներեն լեզուներին։ Չնայած շբվող բնավորության, Անտոն Հենդրիկը ամաչկոտ մարդ էր և իր ապրումների մասին չէր սիրում խոսել նույնիսկ մտերիմների հետ։ Նա հեռու  էր որևէ միստիցիզմից և աղջկա վկայությամբ՝ «զրկաված էր Աստծո հավատից․․․ բանականության բարձր արժեքների հավատից․․․ իրեն փոխարինում էին կրոնական համոզմունքները»։