cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էդեր
Ակումբային կարիերա
Էդերը իր առաջին պրեֆեսիոնալ ակումբում անցկացրել է 1 հանդպիում, դա բրազիլական «Կրիսիումում» ակումբն էր։ 2005-06 մրցաշրջանում միացել է իտալական «Էմպոլի» ակումբի երիտասարդական թիմին։ Առաջին թիմում Էդերը նորամուտը նշեց հաջորդ մրցաշրջանում՝ 2007 թվականի մարտի 18-ին կայացած «Լացիոյի» դեմ խաղում ։ Իր նորամուտի տարում ընդհանուր անցկացրեց 5 հանդիպում։ 2007-08 մրցաշրջանում Էդերը հրավեր է ստացել ակումբի երիտասարդական թիմից, իսկ ձմռանը վարձավճարով տեղափոխվել «Ֆրոզինոնե», որտեղ իրեն լավ է դրսևորել։ 2008 թվականի ամռանը «Ֆրոզինոնեն» «Էմպոլիից» գնեց Էդերին և պաշտպան Նիկոլ Ասկոլիին։ 2008-09 մրցաշրջանը հարձակվողը անցկացրեց ուղղակի հրաշալի, խփելով 15 գոլ։ Հետո վերադարձել է «Էմպոլի», որտեղ մեկ մրցաշրջաանում խփել է 27 գոլ։ 2010-11 և 2011-12 մրցաշրջանները Էդերը անցկացրել է Սերիա A-ի «Բրեշիա» և «Չեզենե» ակումբներում։ 2012 թվականին դարձել է «Սամպդորիայի» ֆուտբոլիստ։
Կարիերան հավաքականում
Էդերը ունի իտալական քաղաքացիություն, որը նրան իրավունք է տալիս հանդես գալու Իտալիայի հավաքականում։ 2015 թվականի մարտի 21-ին Իտալայի հավաքականում հանդես գալու առաջին հրավերն է ստացել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրեշիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Էմպոլիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սամպդորիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆրոզինոնեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Չեզենայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Մնացք
Մնացք, անալիտիկ ֆունկցիաների տեսության մեջ, մեկ փոփոխականի միարժեք f(z) անալիտիկ ֆունկցիայի մնացք այդ ֆունկցիայի առանձնացված և վերջավոր a եզակի կետում անվանում են f(z)-ի Լորանի շարքի (z-a)^{-1} անդամի c_1 գործակիցը։ Եթե \gamma-ն a կենտրոնով այնպիսի շրջանագիծ է, որի վրա և ներսում f(z)-ը a-ից բացի այլ եզակի կետեր չունի, ապա մնացքը a կետում [Res(f;a)] հավասար է՝ ։ Մնացքների տեսության մեջ հիմնական է հետևյալ թեորեմը, եթե f(z)-ը միարժեք է և անալիտիկ D միակապ տիրույթում, բացառությամբ առանձնացված եզակի կետերի, ապա՝, որտեղ \gamma-ն D-ում ընկած կամայական, փակ, պարզ կոր է, իսկ կետերը՝ f(z)-ի եզակիությունները \gamma-ի ներսում։ Քանի որ մնացքը համեմատաբար հեշտ է հաշվվում, ապա (1) բանաձևը ինտեգրալներ հաշվելու հարմար միջոց է։
Կատեգորիա:Կոմպլեքս անալիզ
Սարգիս Ադամյան (ֆուտբոլիստ)
Սարգիս Ադամյան, հայ ֆուտբոլիստ, գերմանական «Հոֆենհայմ» ակումբի և Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հարձակվողը։
Ակումբային կարիերա
Սարգիս Ադամյանը համարվում է ռոստոկյան «Հանզայի» սանը։ Հայաստանի և Իսլանդիայի երիտասարդական հավաքականների հանդիպումից հետո, երիտասարդական հավաքականի և «Հանզայի» հարձակվողը, 2013 թվականին անցկացնելով իր առաջին խաղը ազգային հավաքականում, ասաց. «Մինչև 4 տարեկանը ես ապրել եմ Հայաստանում և մեկնումից հետո սա իմ առաջին այցելությունն է հայրենիք։ Երևանում ապրում են իմ մոտիկ ազգականները։ Ինձ արդեն հաջողվել է ծանոթանալ քաղաքի հետ, այն շատ գեղեցիկ է։»
Սարգիս Ադամյանի առաջին պաշտոնական խաղը հավաքականում տեղի է ունեցել 2013 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Դանիայի հավաքականի դեմ Աշխարհի 2014 թվականի Առաջնության նախընտրական փուլում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Ռեյ Բլենչարդ
Ռեյ Միլթոն Բլենչարդ (Ray Milton Blanchard, ), ամերիկացի և կանադացի սեքսոլոգ, առավել հայտնի է պեդոֆիլիայի և սեռական կողմնորոշման ուսումնասիրության մեջ իր ներդրման շնորհիվ։ Բլենչարդի տրանսսեքսուալության դասակարգման ստեղծողն է։
Վաղ տարիներ և կրթություն
Ռեյ Բլենչարդը ծնվել է 1945 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Նյու Ջերսիի Համոնտոն քաղաքում։ 1967 թվականին սովորել է Փենսիլվանիայի համալսարանում՝ ստանալով բակալավրի աստիճան, իսկ 1973 թվականին՝ Ուրբան Շամփեյնում գտնվող Իլինոյսի համալսարանում՝ ստանալով հոգեբանության գծով փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։
Գիտական գործունեություն
1980 թվականին Բլենչարդն աշխատանքի է ընդունվել թմրամոլության և հոգեկան առողջության հարցերով կենտրոնում ։ Նա նաև աշխատել է Ամերիկյան հոգեբուժական ասոցիացիայի ենթահանձնաժողովում, որը զբաղվում է գենդերային ինքնության խանգարումների ուսումնասիրությամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փենսիլվանիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ
Նիժնեե Շերկովո
Նիժնեե Շերկովո (Нижнее Шерьково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի բնակավայրեր
Դենիզ Բլոխ
Դենիզ Մադլեյն Բլոխ (Denise Madeleine Bloch, ), հրեական ծագումով ֆրանսիացի հետախույզ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին աշխատել է բրիտանական Հատուկ գործողությունների վարչությունում (SOE):
Կենսագրություն
Դենիզ Բլոխը ծնվել է Փարիզի Բարրո թաղամասում, հրեաներ Ժակ Անրի Բլոխի և Սյուզան Լեվի-Շտրաուսի ընտանիքում։ Բլոխն ուներ երեք եղբայր։ Մինչ պատերազմը աշխատել է Citroën-ում՝ որպես քարտուղարուհի։ 1942 թվականին նրանց ընտանիքը հայտնվեց Գեստապոյի թիրախում և Դենիզը ստիպված էր անցնել ընդհատակ։ Citroën-ում նա ծանոթանում է ֆրանսիական բանակի լեյտենանտ, Դիմադրության շարժման առաջնորդ Ժան-Մաքսիմ Արոնի հետ։ Լիոնում նա հավաքագրվում է բրիտանական հետախուզության կողմից և սկսում է աշխատել ռադիստ Բրայան Սթոունհաուզի հետ մինչև 1942 թվականի հոկտեմբեր, մինչև նրա բացահայտվելն ու ձերբակալվելը ։
1943 թվականի սկզբին Բլոխը անցավ ընդհատակ և շուտով կապ հաստատեց բրիտանացի հետախույզներ Ջորջ Ստարրոմի և Ֆիլիպ դե Վոմկուրի հետ։ Նա սկսեց աշխատել նրանց հետ Լո և Գարոնի տարածաշրջաններում, Աժեն քաղաքում, այնուհետև Պիրենեյներով հասավ Ջիբրալթար, որտեղից էլ Լոնդոն, այստեղ էլ Հատուկ գործողությունների վարչության ճամբարում անցավ վերապատրաստում։ 1944 թվականի մարտի 2-ին Ռոբեր Բենուայի հետ միասին պարաշյուտով իջան Կենտրոնական Ֆրանսիայի Նանտի շրջան։ Այնտեղ Դենիզը և Ռոբերը կապի դուրս եկան վարորդ Ժան-Պիեռ Վիմիլի հետ, սակայն հունիսին Բենուան և Բլոխը բացահայտվեցին և ձերբակալվեցին։
Դենիզը բանտում պարբերաբար ծեծի էր ենթարկվում։ Հետագայում նա տեղափոխվում է Գերմանիա, սկզբում՝ սաքսոնական Տորգաուի բանտ, այնուհետև՝ Քյոնիգսբերգ և Բրանդենբուրգ, որտեղ նա տուժում է ցրտահարությունից և սովից։ 1945 թվականի հունվարի 25-ին Դենիզին տեղափոխում են Ռավենսբրյուկ, որտեղ փետրվարի 5-ին մահապատժի է ենթարկվում Լիլիան Ռոլֆի, Վիոլետա Շաբոյի և Սեսիլի Լեֆորտի հետ միասին։ Ըստ չհաստատված տվյալների՝ մահապատիժն ի կատար է ածվել ՍՍ-ի շտուրմբանֆյուրեր Հորստ Կոպկովի կողմից։
Հիշատակ և ճանաչում
Դենիզ Բլոխի աճյունը վերաթաղվել է Փարիզի Մոնմարտրի գերեզմանատանը։ Հետմահու Բլոխը պարգևատրվել է Պատվո Լեգիոնի շքանշանով, Դիմադրության մեդալով և Արմավենու տերևներով Զինվորական խաչով, ինչպես նաև քաջության համար Մեծ Բրիտանիայի Թագավորի շնորհակալական պատվոգրով։ Նրա անունը անմահացվել է բրիտանական Սուրրեյ կոմսության Բրուկվուդի հուշահամալիրում, ինչպես նաև ֆրանսիական Վալենսայի Պատվո պատին։
Հուշարձաններ
Միացյալ Թագավորություն Ֆրանսիա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանայք պատերազմում Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ Կատեգորիա:Հատուկ գործողությունների վարչության գործակալներ Կատեգորիա:Հոլոքոստի զոհեր Կատեգորիա:Կին հետախույզներ Կատեգորիա:Կանայք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Ծաղկավոր բույսեր
Ծաղկավոր բույսեր (ծածկասերմեր, ), բույսերի ամենակատարելագործված և գերիշխող տիպը արդի երկրաբանական ժամանակաշրջանում։ Տարածված են ամենուրեք, բացառությամբ մամռատունդրաների և մերկասերմ անտառների։ Ունեն իսկական ծաղիկ, որի մեգասպորոֆիլը վեր է ածվել պտղաթերթիկների։ Վերջիններս եզրերից աճելով առաջացնում են փակ խոռոչ, որի ներսում զարգանում են սերմնաբողբոջները։ Ծածկասերմերին բնորոշ է կրկնակի բեղմնավորումը։ Հայտնի է մոտ 250 000 տեսակ, տարածված ամենուրեք, հատկապես խոնավ արևադարձային շրջաններում։
Դրանք կենդանի էակների գոյության հիմքն են և կարևոր դեր են խաղում մթնոլորտի գազային ռեժիմի կարգավորման, հողի քիմիզմի, երկրի մակերևույթի ռելիեֆի ձևավորման, քարածխի առաջացման գործընթացներում։ Ծաղկավոր բույսերի նշանակությունը շատ մեծ է մարդու տնտեսական կյանքում, տասնյակ հազար տեսակներ կիրառվում են գյուղատնտեսության և արդյունաբերության տարբեր բնագավառներում, երկրի ժողովրդական տնտեսության զարգացման հիմնական ֆոնդերից են։
Ծաղկավոր բույսերի առաջացում
Միխայիլ Գոլենկինը այդ բույսերի հանկարծակի առաջացումը բացատրում էր կոսմոգեն պատճառներով։ Կավճի միջին շրջանում Երկիրը ծածկող խիտ ամպերը ցրվել են, և արևի ճառագայթները հասել են մեր մոլորակի մակերևույթին, որի հետ կապված փոփոխվել են լույսի ռեժիմը, օդի խոնավությունն ու չորությունը։ Ծաղկավոր բույսերն էվոլյուցիոն առումով լինելով ավելի պլաստիկ և ձեռք բերելով հարմարվողական նոր հատկանիշներ՝ սկսել են արագ տարածվել ամբողջ երկրագնդում։
Ծաղկավոր բույսերի առաջացման վայրի մասին եղել են տարբեր տեսություններ, վարկածներ (Չարլզ Դարվին, Ա. Դրեյ, Դ. Հալիր)։ Ակադեմիկոս Արմեն Թախտաջյանը գտնում էր, որ ծաղկավոր բույսերի հաղթանակի հիմնական գաղտնիքը նրանց կենսաբանական առանձնահատկությունների ու էվոլյուցիոն պլաստիկության և, ամենակարևորը, ծածկասերմ լինելու մեջ է։ Նա կարծում էր, որ ծաղկավոր բույսերը զարգացել են արևադարձային գոտու լեռներում (1000-1500 մ), որտեղից և սկսել են տարածվել դեպի բարեխառն երկրներն ու հյուսիս։
Տես նաև
Կատեգորիա:Բույսերի տիպեր
Խուտուտ
Խուտուտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կապուաս (գետ, թափվում է Հարավչինական ծով)
Կապուաս (Kapuas), գետ Ինդոնեզիայի Կալիմանտան կղզում։ Հոսում է արևմտյան Կալիմանտանայի նահանգում՝ արևմտյան և կենտրոնական հատվածում։ Թափվում է Հարավչինական ծով՝ ստեղծելով ճյուղավորված դելտա։
Գետի երկարությունը 1143 կմ է, ջրհավաք ավազանի մակերեսը ավելի քան 98000 կմ² է։ Համարվում է Ինդոնեզիայի ամենաերկար գետը, նաև ամենաերկարը՝ կղզային գետերի շարքում։
Ջրագրություն
Երկարություն՝ 1143 կմ, լայնությունը ավելի քան 700 մետր է, ավազանի մակերեսը 98 749 կմ² է (Արևմտյան Կալիմանտանի 67%-ը)։ Ջրի սպառումը ենթակա է սեզոնային տատանումների, միջին ցուցիչը ավելի քան 5000 մ³/սմ է։ Գետը ավելի ջրառատ է ապրիլ և նոյեմբեր ամիսներին, երբ լինում են առավելագույն տեղումները և ափամերձ տարածքներից ջրերը ծածկում են տարածքները։
Ակունքները գտնվում են Կալիմանտան կղզու կենտրոնում, ինդոնեզա-մալազիական սահմանից դեպի հարավ։
165 կմ տարածության վրա գետը հոսում է լեռներով, հետո՝ հիմնականում դաշտով, նշանակալի են ճահիճները։ Ակունքից մոտ 350 կմ հեռավորության վրա՝ գետի հյուսիսային ափին գտնվում է Սենտարում լիճը, այն գետի հետ կապված է բազմաթիվ ուղիներով, իսկ ջրհեղեղների ժամանակ այն գետի հետ կազմում է ջրային միասնական զանգված։
Երեք հիմնական գետաբազուկներից առավել հարուստ է հյուսիսայինը, որն էլ հայտնի է որպես Մեծ Կապուաս (Kapuas Besar:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի գետեր
(4151) Ալանհեյլ
(4151) Ալանհեյլ (Alanhale), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի ապրիլի 24-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,146364 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7026 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5901 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2038,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,1766 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,01° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուջին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սողոմոն Մաքենացի
Սողոմոն Մաքենացի, հայ հոգևորական, որը հիմնադրել է Մաքենյաց դպրոցը և դասավանդել է այնտեղ։ Նրա շնորհիվ թարգմանվել են եկեղեցական տոնակատարությունների մեծ մասը։
Կենսագրություն
Մաքենոցաց վանքի դպրոցի կրթամշակութային վերելքը կապվում է «զհռչակելի այրն Սողոմոն»-ի՝ «Հարանց հոր» անվան հետ։ Մովսես Կաղանկատվացու վկայությամբ նա «ժամանակին Հայաստանեայցն էր պարծանք» ։
Սողոմոնի ծննդյան թվի և վայրի մասին տեղեկությունները գրեթե բացակայում են, սակայն դատելով նրա գործունեության ժամանակաշրջանից և մի քանի հայտնի դրվագներից՝ ենթադրվում է, որ ծնվել է VII դարի վերջին քառորդին։
Ծննդավայրը հայտնի չէ։ Հավանական է, որ նա Սյունիքում չի ծնվել, այլ այդտեղ է տեղափոխվել Հայաստանի այլ բնակավայրից։ Այս տեսակետի համար հիմք են 1200-1202 թթ. Մշո Առաքելոց վանքում կազմված Տօնական-ճառընտիրի հիշատակարանի հեղինակ Ներսեսի հետևյալ տողերը.
«Այր ոմն իմաստուն, որոյ անուն Սողովմովն, ոչինչ հարուստ ամաւք նախագոյն եղեալ՝ աշխարհէ Արեւելից՝ դաշնաւոր անուանեալ ծովուն Գեղագունաց վանաց վանական Մաքենտենից ուխտական, սրբազարդից արանց առաջնորդի» :
Ալիշանի կարծիքով՝ Սողոմոնը Մասիսի փեշերին գտնվող Ակոռիի վանական միաբաններից էր, և այստեղից «երթալ բնակել ոչ յանապատս, այլ ի վանս միաբանից, յԵրաշխաւորսն կամ ի Մաքենոց» ։ Կարելի է ենթադրել, որ մինչ Սյունիք ժամանելը նա ուսանել է Ակոռիի վանական դպրոցում կամ Այրարատի դպրոցներից մեկում։ Նրա՝ հմուտ աստվածաբան և հունարենի գիտակ լինելը հուշում է, որ ուսումը շարունակել է նաև Հայաստանից դուրս՝ ժամանակի հայտնի գիտական կենտրոններից որևէ մեկում։
Երիտասարդ տարիքում մտնելով Մաքենոցաց վանք՝ Սողոմոնը հիմնադրում է դպրոց, որով սկզբնավորում է Սյունյաց հռչակավոր դպրոցի զարգացման նոր փուլի սկիզբ։ Մաքենոցաց դպրոցը գործում էր Սյունյաց Մայր վարդապետարանի հովանավորությամբ։ Իր առաջնորդության շրջանում Սողոմոնը վանքերի բարենորոգչության, իմաստնության և սրբակրոն վարքի շնորհիվ, ինչպես նաև մյուսներից առանձնանալու համար ստացել է Հարանց հայր պատվանունը ։
Սողոմոն Հարանց հոր և Մաքենոցաց դպրոցի համբավն այդ շրջանում լայնորեն տարածված էր և´ Հայաստանում, և´ նրա սահմաններից դուրս։ Ուստի պատահական չէր, որ VIII դ. նշանավոր մատենագիր, Դվինի կաթողիկոսարանի հայտնի դպրոցում կրթություն ստացած, «Սիւն երկնի, խարիսխ հաւատոյ» խոսքերով մեծարված փիլիսոփա Ստեփանոս Սյունեցին ուսման մեջ կատարելագործվելու նպատակով ուղևորվում է «սուրբ և յաստուածաբնակ առաքինարանն Մաքենոցաց, առ աստուածազգեաց և սերովբէատիպ» Հարանց հայր Սողոմոն Մաքենացու մոտ, ով այդ մեծ ուխտի կառավարիչն էր» ։ Այնտեղ Ստեփանոս Սյունեցին խստակրոն և ճգնավորական կյանք էր վարում ։ Ուսանելու հետ մեկտեղ ուսուցչից նրան են փոխանցվում սրբերի վկայաբանությունները ։ Դժվար է ստույգ որոշել, թե որքան ժամանակ է նա անցկացրել Մաքենոցաց ուխտում, սակայն դատելով կատարած գործերից՝ ենթադրելի է, որ այն կարճատև չի եղել։ Տեսական գիտելիքները հարստացնելու և միաժամանակ գործնական հմտություններ ձեռք բերելու նպատակով Ստեփանոսը տեղափոխվում է Սյունյաց եպիսկոպոս Մովսեսի (մոտ 700-707 թթ.) մոտ և նրան աշակերտում եպիսկոպոսարանի վարդապետարանում։ Հմտանալով աստվածաբանության մեջ՝ Ստեփանոսը ղեկավարում է «յամբիոնն րաբունական» և վարդապետարանի աշակերտներին ուսուցանում Աստվածաշնչի մեկնությունը ։
Մաքենացու թողած գրական-հոգևոր ժառանգությունը վկայում է, որ VIII դ. Հայ եկեղեցին դավանաբանական շարունակական վեճերի, իսլամի կողմից տեղի ունեցող գրոհների պայմաններում ամրապնդում էր իր տեսական հիմքերը, շարունակում էր կոփել Հայոց եկեղեցու ինքնուրույն օրենսդրությունը։ Եկեղեցական տոների ժողովածուի կազմումով, բնագրերի մեկնություններով գիտնական-վարդապետը «ազգային օրացույցը զարդարում է սրբերով և անձանցով, որոնք պաշտպանության և դրվատանքի անհրաժեշտությունն ունեցող ազգային ժառանգության փառքն էին» ։
Սյունյաց դպրոցը ներկայացնող Սողոմոն Մաքենացին Հայ եկեղեցու այն կարևոր սյուներից է, որի գործունեությունը համեմատելի է Հովհան Օձնեցու (717-728 թթ.), Արշարունյաց եպիսկոպոս Գրիգորիսի (650-730 թթ.), Խոսրովիկի (VIII դ. առաջին կես) գործունեության հետ։ Հայ եկեղեցական ողջ կարգը, որը պահպանվել է ցայսօր, գերազանցապես սահմանել են նրանք։ Այդ անհատների աստվածաբանական գործերը հետագա դարերի դավանաբանական վեճերում դավանական շեղումների և այլադավանության դեմ պայքարի ուղեցույց էին ծառայում։ Մաքենացին և Հայ եկեղեցու մյուս հայրերը մշակեցին մեր եկեղեցու բարենորոգման կանոնները, նրա ծիսադավանական և աստվածաբանական սկզբունքները՝ նպաստելով սեփական ազգային և կրոնական ինքնության գիտակցման ամրապնդմանն ու զարգացմանը։
Հարանց հայրը վախճանվել է VIII դ. 60-70-ական թվականներին առաջացած տարիքում և թաղված է իր հարազատ Մաքենյաց վանքում։
Մաքենացու աշակերտները
Սողոմոն Մաքենացու նշանավոր աշակերտներից էր հայոց ապագա կաթողիկոս Սողոմոն Գառնեցին (791-792), ով «էր ի քաղաքագիւղէն Գառնւոյ, և ի մանկութենէ առեալ էր զլուծ կրօնաւորութեան կարգի և բազում առաքինաջան երկոց զանձն տուեալ ի մեծ ուխտին Մաքենոցաց» ։ Հովհաննես Դրասխանակերտցին ուշագրավ տեղեկություններ է հաղորդում այդ ժամանակ Մաքենոցաց դպրոցում ուսուցանվող գիտությունների մասին։ Ըստ նրա՝ դասավանդվել են փիլիսոփայություն, աստվածաբանություն և երաժշտություն՝ սաղմոսերգություն ։ Այստեղ Սողոմոն Գառնեցին ստանում է վարդապետական աստիճան և դասավանդում նույն դպրոցում։ Հարանց հոր մահից հետո (VIII դ. երկրորդ կես) Սողոմոն Գառնեցին ստանձնում է Մաքենոցաց ուխտի և դպրոցի առաջնորդությունը։ Որոշ ժամանակ անց՝ Սողոմոն Գառնեցու օրոք, վանականները ստիպված են լինում հեռանալ իրենց մենաստանից։ Երբեմնի ձույլ միաբանությունը երկփեղկվում է։ Նրանց մի մասը «գնացին ընդ հօրն Սաղոմոնի, ոչ առաջնոյն որ Հարանց հայր կոչեցաւ, այլ ընդ նորին աշակերտին, ի գաւառն Շիրակայ, ի սուրբ ուխտն Զրէսկ (Զրեսկի վանքը գտնվում է Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի, Ջավախք գավառում, Ախալքալաք քաղաքի մոտ, VII-VIII դդ. եղել է հոգևոր կենտրոն։ Ակադեմիկոս Աշոտ Մելքոնյանի կարծիքով՝ առնվազն IX դ. առաջ Զրեսկը եղել է Հայ Առաքելական եկեղեցու հոգևոր կենտրոն ), յորում պայծառանայր սոյն այս Սաղոմոն ճգնութեամբ սիւնամուտ լեալ» :) Միաբանների մյուս խումբը հոգևոր հայրերից մեկի առաջնորդությամբ տեղափոխվեց Արցախ և հաստատվեց Ջրաբերդ գավառի Ջրվշտիկ Եղիշե առաքյալի վանքում։
VIII դ. 70-ական թվականներից Մաքենոցաց ուխտը ժամանակավորապես դադարում է գործելուց և «տեղին անբնակ մնայր»։ Այս ամենը տեղի է ունենում կարճ ժամանակահատվածում։ Այդ ժամանակ Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձությունների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ հոգևորականների արագորեն տարագրվելու և երբեմնի ծաղկուն կենտրոնի ամայանալու գլխավոր պատճառը քաղաքական աննպաստ հանգամանքներն էին և արաբական հրոսակախմբերի ասպատակությունները ։
Գործունեություն
Սողոմոն Մաքենացու աստվածաբանական և դավանաբանական գործունեության ուշագրավ դրվագներից է նրա մասնակցությունը 726 թ. Հովհան Օձնեցու նախաձեռնած Մանազկերտի եկեղեցական ժողովին, որը մեծ նշանակություն ունեցավ Հայ եկեղեցու հետագա զարգացման համար ։ Այն բեկումնային կետ էր Հայ եկեղեցու պատմության մեջ, քանի որ վերստին հաստատվեց նրա հակաքաղկեդոնական դիրքորոշումը ։ Ժողովի նպատակը հայ և ասորական եկեղեցիների միջև գոյություն ունեցող դավանաբանական տարաձայնությունների ու վեճերի վերացումն էր։ Ժողովի գումարման առիթով հայ մատենագիրների ձևակերպումները հստակ են. «Վասն քաղկեդոնի աղանդոյն», «սրբեաց զհաւատս ի մարդադաւան աղանդոյն», «ի բաց ընկեցեալ զդաւանութիւնն Քաղկեդոնի» ։ Մ. Օրմանյանն այսպես է ձևակերպում ժողովի գլխավոր նպատակը. «ապականութեան խնդիրին ծայրայեղութիւնները, աստուածաչարչութիւնն ու երեւութականութիւնը հերքել, եւ ուղիղ դաւանութեան կէտը որոշելն էր» ։ Ժողովականների համաձայնությամբ ընդունվեցին 10 նզովքները, որոնք խարսխված էին միաբնակ հակաքաղկեդոնական վարդապետության հիմքի վրա։ Հայ և ասորի եկեղեցիների միջև կային ծիսակատարությունների որոշակի տարբերություններ, սակայն այդ հարցում Հայ եկեղեցին հավատարիմ մնաց իր հնավանդ ծեսերին։ Պատասխանելով իր աշակերտի՝ Սողոմոն Գառնեցու նամակին՝ Սողոմոն Հարանց հայրը Մանազկերտի ժողովի արդյունքները այսպես է ամփոփում. «ոչ պարտեցան Հայք ի հաւատոյ…» :
740 թվականին Հարանց հայրը մասնակցել է Աղվանից Միքայել կաթողիկոսի /707-744/ Շամքորում գումարած ժողովին. «''Յայնժամ հայրապետն Աղուանից Միքայէլ արար ժողով ուխտի եկեղեցւոյ իւրոյ. և կոչէ առ ինքն զհռչակելի այրն՝ զՍողոմոն, որ Մաքենացւոցն սուրբ ուխտին էր առաջնորդ''» (Հր. Աճառյանը գտնում է, որ Շամքորի ժողովին մասնակցել է ոչ թե Հարանց հայր Սողոմոնը, այլ Սողոմոն Գառնեցին ):
Կուզմին (գյուղ, Գորոդոկի շրջան)
Կուզմին (Кузьмин), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Գորոդոկի շրջանում։
Սողոմոն Մաքենացի
Գործունեություն
Ժողովի հրավիրման առիթը արյունակիցների միջև տեղի ունեցող ամուսնություններն էին, որը հակառակ էր Հայ եկեղեցու կանոններին։ ժողովականները նախ նզովում են եկեղեցու սահմանած կարգը ոտնահարած իշխան Վարազոյին և կշտամբում նրան իր հովանավորության տակ առած վրաց կաթողիկոս Թալիլեին ։ Գիտնական վարդապետ Սողոմոն Մաքենացին այս ժողովում մասնակցում է վրաց կաթողիկոսին ուղղված հանդիմանական նամակի շարադրմանը։
Կուզմին (գյուղ, Գորոդոկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կուզմին գյուղում բնակվում էր 869 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3896 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 223,05 մարդ/կմ²։
Սողոմոն Մաքենացի
Գործունեություն
Խնդրո առարկա ժամանակաշրջանում Հայոց եկեղեցին միաժամանակ ենթարկվում էր և´ իսլամադավան արաբների կրոնական հալածանքներին, և´ հույների դավանաբանական ճնշումներին։ Վերջիններս ջանում էին Հայոց եկեղեցուն պարտադրել ընդունելու Քաղկեդոնի եկեղեցական ժողովի որոշումները և իրենց եկեղեցական կարգերը՝ մատնանշելով Հայոց եկեղեցու նվիրապետության անկատարությունը։ Հարցն այն աստիճան էր բորբոքվել, որ հույները Հայ եկեղեցու նվիրապետական կառույցը համարում էին ոչ լիարժեք՝ եկեղեցու ինը դասերը չունենալու պատճառով։ Այս խնդրի կարգավորման գործում ևս կարևոր դերակատարություն է ունեցել Սողոմոն Մաքենացին։
Կուզմին (գյուղ, Գորոդոկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Գորոդոկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սողոմոն Մաքենացի
Գործունեություն
Նրա աշակերտ, հետագայում Հայոց կաթողիկոս Սողոմոն Գառնեցին (791-792 թթ.) նամակով դիմում է իր ուսուցչին՝ խնդրանքով պարզաբանում տալ հայերի պարտության պատճառների շուրջ. «''Այլ Հայք համբաւէին զՅոհաննու Մայրագոմեցւոյ, եթէ ի Յունաց կողմն ելեալ հակառակ բերէր. զորոյ զրպարտութեանն պատճառ Սողոմոն ոմն միանձնեայ, որ և յետոյ Հայոց եղև կաթողիկոս։ Նորա հարցեալ զվարդապետն իւր Սողոմոն, որ Մաքենացւոցն էր հայր''»։ Հերքելով հույների մեղադրանքները՝ Հարանց հայրը. «գրով ուսույց զայս, եթէ ոչ պարտեցան Հայք ի հաւատոյ մասին» ։ Նա հաստատում է հայերի՝ ճշմարիտ դավանանքին՝ հակաքաղկեդոնական քրիստոսաբանությանը, հավատարիմ լինելը ։
Ցույց է տալիս, որ հույների՝ նվիրապետական ինը դասերի վերաբերյալ հրահրած վեճը կամայական է.
«Ինն կարգաց դրութիւնը յոյներուն կողմէ յուզուած խնդիր մն էր, Հայոց հայրապետական աթոռին պատիւը եւ նշանակութիւնը նսեմացնելու համար։ Յունաց առարկութիւնը պարզապէս իմաստակութիւն էր, որովհետեւ դասակարգութեան ինը թիւը կամայական էր» :
Ստեղծագործություններ
Եթե մինչև VII դ. վերջերը հայոց օրացույցին վերաբերող տեղեկությունները եղել են ցաքուցրիվ, ապա VIII դ. երևան են գալիս եկեղեցական ծիսակատարություններին և դրանց մեկնությանը նվիրված բազմաթիվ աշխատություններ։ Հայկական ծիսական տարվա ձևավորման և զարգացման ասպարեզում VII-VIII դարերը կարևոր ժամանակաշրջաններ են երբ եկեղեցու հայրերը և մեկնիչները մտահոգվում են այդ մասին իրենց հավատացյալներին և ընթերցողներին գիտելիքներ հաղորդելու հարցով ։ Հենց այս մտահոգությամբ Սողոմոն Մաքենացին կազմել է տերունական տոների լուսաբանմանը և նահատակների հիշատակին նվիրված «Տօնական» ժողովածուն՝ ավանդելով անգնահատելի արժեք ունեցող գրավոր ժառանգություն։ Տոնականը զանազան բնագրերի բանաքաղություն է, որը նպատակ էր հետապնդում գիշերային ժամի համար ի մի բերել հայրաբանական և այլ ընթերցումները, ինչն արդեն գոյություն ուներ այլ արարողություններում ։ «Հայր Սողոմոն արար զտօնականն՝ ի Մաքենիս»-գրում է Մխիթար Այրիվանեցին ։ Նոր Հայկազյան բառարանի հեղինակների օգտագործած մի «Ոսկեփորիկ»-ի վկայությամբ՝ «Սողոմոն Մաքենոցի հայրն արար զՏօնականն» ։ Մեզ հասած «Գրոց ցանկերում» ևս պահպանված է այս վկայությունը ։
«զայսպիսի շինուած աստուածեղէն զհաստատեալ կանոն տաւնից ժողովոց եւ զվսեմական արտադրութիւնս հոգէպատումն ճառից պատմութեանց» ։
«Զուտ բովանդակությամբ թեև այն հայոց պատմություն չէ, այլ ընդամենը պարունակում է նաև հայ սրբերի պատմություններ,-գրում է Ղ. Ալիշանը,-սակայն նրա հեղինակը ավելի արժանի է պատմիչ կոչվելու քան շատերը» ։
Մեծ է Սողոմոն Մաքենացու «Տոնականի» դերը հայ ազգային և կրոնական ինքնության ամրապնդման և զարգացման հարցում։ VIII դ. սկզբին, պայքարելով մուսուլմանների և իր ծիսակարգերը պարտադրող հույն եկեղեցու դեմ, Հայ եկեղեցու հայրերը, որոնց թվում էր նաև Սողոմոն Մաքենացին, «հայացնում» են մեր եկեղեցու ծիսական օրացույցը։ Դրանում նրանք զետեղում են հայոց պատմության նշանավոր անձանց նվիրված տոների կատարումը, որով հայկական օրացույցը միանգամայն նոր տեսք է ընդունում ։
Մեսրոպ Մաշտոցի մասին ամենահավաստի սկզբնաղբյուրները Կորյունի «Վարք Մաշտոցի», Մովսես Խորենացու և Ղազար փարպեցու երկասիրություններն են։ Մաքենացու կազմած «Տոնականում» կա Մաշտոցի վարքին նվիրված մեկ այլ տարբերակ, որը հայտնի է «Փոքր Կորյուն», «Սուտ Կորյուն» անուններով։ Ենթադրվում է, որ «Փոքր Կորյունը» խմբագրել է Սողոմոն Մաքենացին և մուծել «Տոնականի» մեջ ։ «Փոքր Կորյուն»-ը Կորյունի երկի համառոտ խմբագրումն է, որը կազմվեց Մաշտոցի տոնը նշելու օրը եկեղեցիներում կարդալու համար, քանի որ ընդարձակը մատչելի չէր, բարդ էր։
Սողոմոն Մաքենացին խմբագրել է նաև Վահան Գողթնեցու վկայաբանությունը։ Վահան Գողթնեցին դարձի է եկել և հանուն հավատքի նահատակվել։ Որպես քրիստոնյա նահատակ՝ նա արժանացել է մեծ առաքինությամբ և սրբակրոն բարքով օժտված Հարանց հոր ուշադրությանը։ Վահան Գողթնեցին որդին էր Գողթն գավառի իշխան Խոսրով Գողթնեցու, որին արաբները, ի թիվս բազում այլ իշխանների, 705 թ. հրկիզել էին։ Նախարարական այլ ընտանիքների հետ արաբները գերել և Դամասկոս էին ուղարկել նաև մանուկ Վահան Գողթնեցուն, որին այնտեղ վերանվանել էին Վահաբ։ Աբումելիք էմիրի արքունիքում նա ստանում է փայլուն կրթություն և «իմաստնանայր ուսմամբ և ճարտարութեամբ»։ Բոլորովին իսլամացած և արաբացած Վահանը տեղյակ էր իր՝ քրիստոնյա և հայ իշխանական տոհմից սերած լինելու մասին։ 719 թ. երբ Հայոց կաթողիկոս Հովհան Օձնեցու միջնորդությամբ ընդհանուր ներում և վերադարձի իրավունք է շնորհվել գերյալ քրիստոնյաներին, Վահան Գողթնեցին ևս, պատճառաբանելով, որ ցանկանում է վերականգնել իր իշխանական իրավունքները Գողթն գավառում, Օմար II խալիֆից (717-720 թթ.) թույլտվություն է ստանում և վերադառնում Հայաստան։ Նա գալիս է Գողթն՝ իր հայրենի տիրույթներ, և «յայտնապէս խոստովան լինել զքրիստոնեութիւնն, և զիւր անգիտութեան մեղսն»։
Հայաստանում նա ամուսնանում է Սյունյաց Բաբկեն իշխանի դստեր հետ, այնուհետև թափառական կյանք վարում (732-737 թթ.): Շրջում է վանքից վանք, ճգնում Շիրակ, Նիգ, Արագածոտն գավառներում։ Լսելով Հարանց հայր Սողոմոն Մաքենացու մասին, ով արդեն քաջատեղյակ էր իր կյանքի բոլոր դրվագներին, նա որոշում է խոստովանել իր կյանքի մանրամասները և «հասեալ ի վանսն Մաքենոցաց, ծանուցանէ զամենայն հօրն ստուգութեամբ, և վասն ճանապարհին՝ և ցանկութեանն» ։ Մեկ տարի (736-737 թթ.) նա ճգնում է Մաքենյաց վանքում» և Սողոմոն Մաքենացուց ստանում է «յորդորական խրատս՝ և քաջալերութիւնս»։ Դրանից հետո Հարանց հայրը վանքի միաբանների հետ միասին «մեծաւ սիրով և արտասուոք» ճանապարհում է նրան» ։ Քրիստոնեություն ընդունելուց հետո Վահան Գողթնեցին Օմարի պահանջով վերադառնում է արքունիք՝ Դամասկոս, ուր և շատ չանցած՝ (737 թ.) նահատակվում հանուն հավատի։
Վկայաբանության սկզբնական տարբերակը չի բավարարել Սողոմոն Մաքենացուն, ուստի նա դիմել է Արտավազդ Աբրահամին՝ կազմելու նորը։ Վահան Գողթնեցու վկայաբանությունը մեզ է հասել երկու խմբագրությամբ, առաջինը գրվել է Վահանի նահատակությունից հետո, նրա ուղեկիցների պատմածների հիման վրա, Արծկեի Երաշխավոր վանքի վանահայր Արտավազդ Աբրահամի կողմից (737 թ.): Երկրորդ խմբագրությունը յոթ տարի անց ևս Արտավազդ Աբրահամի ձեռքով է գրվել. «Իսկ ետ Է (7) ամի հայր վանացն Երաշխաւորի, որոյ անուն Աբրահամ կոչի… իջեալ յԱսորեստան, և գնացեալ հասեալ ի քաղաքն Ռուծափ…»: Աբրահամը Ռուծափ է գնում Գողթնեցուն նվիրված պատմության հունարեն օրինակը բերելու։ Վերադարձին Ուռհայում թարգմանել է տալիս այն և վերադառնում Երաշխավորի վանք, որտեղ 744 թ. ավարտում Վահան Գողթնեցու նահատակությանը նվիրված պատմության նոր խմբագրությունը ։
Մաքենացու կազմած «Տոնականի» օրինակի մեջ բացի Գողթնեցու վկայաբանությունից մտել են Եղիշեի խրատները, Շուշանիկի վկայաբանությունը, Ներսես Ա կաթողիկոսի պատմությունը, Սահակ Բագրատունու «Թուղթը», Աբգար թագավորի «Թուղթը», Փոքր Կորյունը և այլ գործեր, որոնք գրվել են մինչև Մաքենացին ։ «Տոնականը» մեծ գործածություն է ունեցել Հայոց եկեղեցում և ժամանակի ընթացքում լրացվել նոր նյութերով։
«Տոնականի» ուսումնասիրությամբ զբաղվել է նաև բելգիացի հայագետ Միշել վան Էսբրուկը։ Բազմաթիվ ճառընտիրների համեմատությունից հետո նա եզրակացրել է, որ դրանք բոլորն էլ սերում են Սողոմոն Մաքենացու օրինակից, սակայն ամենահարազատը Երևանի թիվ 993-ն է ։
Փարիզի Ազգային գրադարանում է պահվում թիվ 178 «Տոնականը», որն ընդօրինակված է XII դ.: Բացի քրիստոնեական գաղափարախոսության նշանավոր այրերի գործերից, այստեղ կան նաև Հայ եկեղեցու հայրերի երկու տասնյակից ավելի վկայաբանություններ ու պատմական գործեր։ Սողոմոն Մաքենացու երկասիրած այլ աշխատություններ մեզ չեն հասել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցու սրբեր Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հայ հոգևորականներ
Ժողովածու (1774)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ժան-Կլեր Տոդիբո
Ժան-Կլեր Տոդիբո (Jean-Clair Todibo, ), ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Բարսելոնայի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում ։
Թուլուզ
Տոդիբոն Թուլուզի ակադեմիայի սան է ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2018 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Բորդոյի դեմ խաղում ։ Օգոստոսի 25-ին նա գոլային փոխանցում տվեց Մաքս Գրադելին Նիմ Օլիմպիկի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 1-0 հաշվով ։ Սեպտեմբերի 1-ին Տոդիբոն հեռացվեց խաղադաշտից Գենգանի դեմ խաղում՝ ստանալով երկրորդ դեղին քարտը հանդիպման 26-րդ րոպեին ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց սեպտեմբերի 30-ին՝ Ռենի դեմ խաղում ։ Թուլուզի կազմում Տոդիբոն անցկացրեց 10 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլի և 1 գոլային փոխանցման հեղինակ։
Միջազգային կարիերա
Տոդիբոն ներկայացրել է Ֆրանսիան մինչև 20 տարեկանների երիտասարդական հավաքականում ։ 2019 թվականին նա Մ20 հավաքականի կազմում մասնակցեց աշխարհի առաջնությանը ՝ խաղադաշտ դուրս գալով միայն Մալիի դեմ խաղում ։ Ֆրանսիան դուրս մնաց մրցաշարի 1/8 եզրափակչից՝ 2-3 հաշվով պարտվելով Միացյալ Նահանգներին  ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի հուլիսի 28-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Թուլուզի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Ալակլի
Ալակլի (այժմ կոչվում է՝ Ալիկլի Əlikli), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շարուրի շրջանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շարուրի շրջանի բնակավայրեր
Դրուժբա (գյուղ, Պրավդինսկի շրջան)
Դրուժբա (Дружба), գյուղ Ռուսաստանի Կալինինգրադի մարզի Պրավդինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 440 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կալինինգրադի մարզի Պրավդինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1256 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Իվանովկա (գյուղ, Ռոժիշչեի շրջան)
Իվանովկա (Іванівка), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռոժիշչեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1946 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Իվանովկա գյուղում բնակվում էր 287 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,76 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 377,63 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռոժիշչեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1946 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալտու Պարնաիբա
Ալտու Պարնաիբա (Alto Parnaíba), համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ, Մարանիան նահանգի հարավային մասում։ Մտնում է Ժերայս դի Բալսաս գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 10 054 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 11 132,105 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 0,9 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1866 թվականի մայիսի 19-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1866 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մորիս Կանտեն դե Լատուր
Մորիս Կանտեն դե Լատուր (Maurice Quentin de La Tour, ), ֆրանսիացի նկարիչ։
Պաստելով կատարված բազմաթիվ դիմանկարների, դեմքի էտյուդների (այսպես կոչված՝ «preparations»), ինքնանկարների հեղինակ է։ Պատկերել է «Լուսավորության դարի» խոշոր հասարակական գործիչների, փիլիսոփաների, գրողների, դերասանների (Ժ. Դ’Ալամբերի, 1753, Լուվր, Փարիզ, դերասանուհի Մ. Ֆելի, 1757, Սեն–Կանտենի թանգարան, դիմանկարները, Ինքնանկար, մոտ 1750, Ամիենի թանգարան)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Ջոնսոն շրջան (Ինդիանա)
Ջոնսոն շրջան (Johnson County), ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 829 կմ² է, բնակչությունը՝ 139.654 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆրանկլին բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1823 թ.։
Կատեգորիա:Ինդիանայի շրջաններ
Կալա-Կալաշին
Կալա-Կալաշին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Աղբակի գավառում ։ Գտնվում էր գավառի արևելյան մասում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռիչարդ Դոքինզ
Քլինթոն Ռիչարդ Դոքինզ (Richard Dawkins, ծնվել է ), անգլիացի էվոլյուցիոն կենսաբան, գիտնական։ 1995-2008 թվականներին եղել է պրոֆեսոր Օքսֆորդի համալսարանում։ Հանրահայտ է դարձել 1976 թվականին, երբ լույս տեսավ նրա «Էգոիստական գենը» (The Selfish Gene) գիրքը։ Գրքում լուսաբանվում է գենետիկան էվոլյուցիոն տեսանկյունից։ Դոկինզը աթեիստ է։ Նա նաև Բրիտանական Հումանիստական Կազմակերպության փոխնախարարն է։
Վաղ տարիներ
Դոքինզը ծնվել է 1941 թվականի մարտի 26-ին Բրիտանական Քենյայի Նայրոբի քաղաքում։ Նա Ժան Մերի Վիվիանի և Քլինթոն Ջոն Դոքինզի որդին է, որը Նյուասալանդի (ներկայումս Մալավի) բրիտանական գաղութային ծառայությունում գյուղատնտեսական ծառայող էր։ Հայրը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում ծառայել է King's African Rifles-ի բանակում և 1949 թվականին վերադարձել է Անգլիա, երբ Դոքինզը ութ տարեկան էր։ Նրա հայրը ժառանգել է գյուղական տարածք, Norton Park-ում որը գտնվում է Օքսվորդշիր-ում, որը օգտագործում էր առևտրային նպատակներով։ Դոքինզը իրեն համարում է անգլիացի և ապրում է Անգլիայի Օքսֆորդ քաղաքում։ Դոքինզը կրտսեր քույր ունի։ Նրա ծնողները հետաքրքրված էին բնական գիտություններով, և Դոքինզի հարցերին պատասխանում էին գիտականորեն։ Դոքինզը նկարագրում է իր մանկությունը որպես «սովորական անգլիական դաստիարակություն»։ Նա ընդունեեց քրիստոնեությունը մինչև պատանեկան տարիների կեսը, որի ժամանակ նա եկավ այն եզրահանգման, որ էվոլյուցիոն տեսությունը ավելի լավ բացատրություն է կյանքի բարդության մասին և դադարեցրեց հավատալ Աստծուն։ Դոքինզը նշում է. «Հիմնական պատճառը, որ ես հավատացյալ էի այն էր, որ ես տպավորված էի կյանքի բարդությունով և կարծում էի, որ կյանքը պետք է արարիչ ունենա։ Ես կարծում եմ, որ այն ժամանակ երբ ես հասկացա, որ դարվինիզմն հոյակապ բացատրություն է, այդ փաստը ավարտեց քննարկումը»։
Ուսում
1954 թվականից մինչև 1959 թվականը Դոքինզը հաճախել է Northamptonshire-ի Անդլ դպրոցը, որը եկեղեցու ազդեցության տակ գտնվող հանրային դպրոց է, որտեղ նա գտնվում էր Լոնդիմերի տանը։ Երբ որ սովորում էր Անդլ-ում առաջին անգամ կարդաց Բերտրան Ռասել-ի «Ինչու ես քրիստոնյա չեմ» գիրքը։ 1962-ին ավարտել է Օքսֆորդի Բալլիոլի քոլեջի կենդանաբանության ֆակուլտետը։ Իսկ այնտեղ, նա սովորել է Նոբելյան մրցանակակիր էթոլոգ Նիկոլաե Թինբերգենի մոտ։ Նա շարունակել է որպես Թիրենբերգ-ի հսկողության տակ գտնվող հետազոտական աշակերտ, ստանալով իր մագիստրոսական և դոկտորական աստիճանները 1966 թվականինին և մեկ տարի մնացել է, որպես հետազոտող օգնական։ Թինբերգենը պիոներ էր կենդանիների վարքագծի ուսումնասիրության մեջ, հատկապես բնազդի, սովորելու և ընտրելու հարցերի բնագավառում։ Դոքինզի հետազոտությունը այս ժամանակահատվածում վերաբերում էր կենդանական որոշումների կայացման մոդելներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կենսաբաններ Կատեգորիա:Ռիչարդ Դոքինզ Կատեգորիա:Անգլիացի աթեիստներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Անգլիացի գիտնականներ Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Կենդանաբաններ Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Անգլիացի հումանիստներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Կրոնների քննադատներ
Կադիդիատու Դիանի
Կադիդիատու Դիանի, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, որը խաղում է Ֆրանսիայի ֆուտբոլի կանանց առաջնության Պարի Սեն Ժերմենի կազմում։
Դիանին խաղացել է Ֆրանսիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում տարբեր երիտասարդական մակարդակներում, այդ թվում` ՖԻՖԱ-ի 2012 թվականի կանանց աշխարհի գավաթի խաղերը, որտեղ նա խփել է չորս գոլ և իր թիմին օգնել է դառնալու առաջնության հաղթող ։ Նա խաղացել է նաև ՖԻՖԱ-ի 2014 թվականի կանանց աշխարհի գավաթի խաղերին, խփելով մեկ գոլ Նոր Զելանդիայի կանանց մինչև 20 տարեկանների ազգային հավաքականի դարպասը և օգնելով Ֆրանսիայի հավաքականին ավարտել առաջնությունը երրորդ հորիզոնականով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստուհիներ Կատեգորիա:2019 ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի գավաթի խաղարկության մասնակիցներ
Մանվել Գրիգորյան
Մանվել Սեկտորի Գրիգորյան (հայտնի նաև Գեներալ Մանվել անունով, ), հայ ռազմական, քաղաքական գործիչ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից-հրամանատար   , գեներալ-լեյտենանտ, Արցախի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի նախկին պատգամավոր   , Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր , «Երկրապահ կամավորական միություն» հասարակական կազմակերպության նախկին նախագահ, Արցախի հերոս  ։
Ընտանիք
Ամուսնացած էր Նազիկ Ամիրյանի հետ, ուներ 8 զավակ։ Որդիներից Կարեն Գրիգորյանը Վաղարշապատ քաղաքի նախկին քաղաքապետն է ։
Զինվորական գործունեություն
Մանվել Գրիգորյանը 1975-1977 թվականներին ծառայել է Խորհրդային Միության զինված ուժերում ։
Արցախյան ազատամարտ
Մանվել Գրիգորյանն ակտիվորեն մասնակցել է Արցախյան ազատամարտին ։ 1989 թվականին դարձել է Էջմիածին քաղաքում ստեղծված կամավորական ջոկատի ղեկավար ։ Այդ ջոկատը 1990 թվականին միավորվել է Էջմիածնի շրջանի գյուղերում ձևավորված կամավորական ջոկատներին և կոչվել Էջմիածնի կամավորական ջոկատ, որի ընդհանուր հրամանատար է նշանակվել Մանվել Գրիգորյանը ։
1989 թվականի ամռանից հանդիսացել է Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի Հադրութի շրջանի Մելիքաշեն, Հախուլլու, Էդիլլու, Բլութան, Խրմանջուղ, Դուդուկչի, Աղբուլաղ գյուղերի ինքնապաշտպանական ջոկատների ընդհանուր հրամանատարը ։ Նույն թվականին Խորհրդային Միության ներքին զորքերի կողմից 13 այլ կամավորական հայերի հետ ձերբակալվել է, բայց դեկտեմբերին կարողացել փախնել բանտարկությունից ։ 1990-1993 թվականներին մասնակցել է Արցախի Հանրապետության հարավային ռազմաճակատի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին, 1993-1994 թվականներին՝ Հայաստանի Հանրապետության հարավարևելյան և Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի տարածքում ընթացող մարտական գործողություններին ։
Մանվել Գրիգորյանը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Ֆիզուլու, Ջաբրայիլի և Կուբաթլուի ռազմական գործողությանը, որը տեղի է ունեցել 1993 թվականի օգոստոսի 3-ից 31-ը։ Ռազմագործողությունը սկսվել է ըստ նախօրոք մշակված պլանի։ Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի ստորաբաժանումներն անցնում են հակահարձակման։ Մարտունու պաշտպանական շրջանի գումարտակները հրետանու աջակցությամբ երկու ուղղությամբ ճեղքում են Ադրբեջանի զինված ուժերի դիրքերը և ձախ թևից դուրս գալիս մայրուղի։ Ֆիզուլու ուղղությամբ հարձակման է անցնում նաև Հադրութի պաշտպանական շրջանի Տողի գումարտակը։ Աջ թևից լայնածավալ հարձակման է անցնում Մանվել Գրիգորյանի հրամանատարությամբ գործող 5-րդ բրիգադը, որը, ճնշելով ադրբեջանական կրակակետերը և առաջանալով մի քանի ուղղություններով, դուրս է գալիս Ֆիզուլի-Ջաբրայիլ մայրուղի ու վերահսկողություն հաստատում Հորադիզ գյուղի և Արաքսի ափ տանող խճուղու վրա։ Այդ պահին 5-րդ բրիգադն Արաքս գետից հեռու էր մոտ 15 կմ։ Ֆիզուլին պաշտպանող ադրբեջանական 160-րդ գնդի և Ֆիզուլու բրիգադի զորամասերը, որոնց ընդհանուր թվաքանակը տարբեր տվյալներով 4000-7000 էր, շրջապատման մեջ չընկնելու համար օգոստոսի 22-ին ստիպված նահանջում են քաղաքից և շրջանից։ Պաշտպանության բանակի վերահսկողության տակ է անցնում Խորհրդային Ադրբեջանի Ֆիզուլու շրջանը (մոտ 1380կմ2 տարածք) և Ջաբրայիլի շրջանը (մոտ 1050կմ2 տարածք) ։
Հետպատերազմյան շրջան
2000 թվականին ստացել է գեներալ-լեյտենանտի կոչում և Հայաստանի նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի կողմից նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարի տեղակալ  ։ 2008 թվականի գարնանը, պայմանավորված հետընտրական զարգացումներով, Հայաստանի նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի հրամանով Մանվել Գրիգորյանն ազատվեց Հայաստանի պաշտպանության նախարարի տեղակալի պաշտոնից ։
Պարգևներ
Մանվել Գրիգորյանը պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության և Արցախի Հանրապետության մի շարք պետական և գերատեսչական մեդալներով ։ 1994 թվականին պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով  ։ Նույն թվականին պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով  ։ 2000 թվականին պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Ոսկե արծիվ» շքանշան և ստացել «Արցախի հերոս» կոչում  ։
Քաղաքական գործունեություն
Արցախյան պատերազմին գրեթե զուգահեռ՝ 1992-1996 թվականներ, Մանվել Գրիգորյանը եղել է Արցախի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի պատգամավոր ։ 2012 թվականի մայիսի 6-ին Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի ընտրություններում  Հայաստանի հանրապետական կուսակցության համամասնական ընտրացուցակով ընտրվել է 5-րդ գումարման պատգամավոր ։ 2017 թվականի ապրիլի 2-ին Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի ընտրություններում  Հայաստանի հանրապետական կուսակցության ընտրացուցակով ընտրվել է 6-րդ գումարման պատգամավոր ։
Հասարակական գործունեություն
1999 թվականի դեկտեմբերից զբաղեցրել է «Երկրապահ կամավորական միություն» հասարակական կազմակերպության վարչության նախագահի պաշտոնը՝ փոխարինելով Վազգեն Սարգսյանին ։ Այդ պաշտոնում նա վերընտրվել է չորս անգամ ։ 2018 թվականին իր ձերբակալությունից հետո՝ հունիսի 24-ին, «Երկրապահ կամավորական միությունը» կասեցրել է նրա նախագահությունը ։
Բիզնես գործունեություն
Ըստ hetq.am լրատվականի հրապարակման՝ Մանվել Գրիգորյանը խոշոր բիզնեսմեն էր և տիրապետում էր հսկայական ֆինանսական և նյութական միջոցների ։ Միայն Արմավիրի մարզում, ըստ hetq.am լրատվականի 2014 թվականի հրապարակման, նրան էին պատկանում «Արա եւ Այծեմնիկ» ԲԲԸ-ն (գազալցակայանների շահագործում, խոշոր շինարարության կազմակերպում, այլ ոլորտներում գործունեություն), «Կուարլինի» ՍՊԸ-ն (ասֆալտ արտադրող ընկերություն), «Արփենիկ» գինու, կոնյակի գործարան ՍՊԸ-ն, Արշալույս գյուղի նախկին կենցաղի տունը, փոստային բաժանմունքի շենքը, նախկին ամբուլատորիայի շենքը, նախկին մանկապարտեզի շենքը (շենքը քանդել և օգտագործում են հողատարածքը), Ակնա լիճը (Աղրլ լիճը) և հարակից տարածքները, Արմավիրի մարզի Ակնալճից Զարթոնք համայնք տանող ճանապարհի ձախ կողմում գտնվող հողատարածքները («Ակնալիճի կուղբաբուծական տնտեսություն»), Վաղարշապատի շուկան, հագուստի վաճառքի տոնավաճառը, խանութներ, տարածքներ ։ Վաղարշապատում (Էջմիածին) և այլ վայրերում սեփականության իրավունքով տնօրինում է առանձնատներ ու այլ տեսակի շենք, շինություններ։ Նրան էին պատկանում նաև բազմաթիվ ավտոմեքենաներ, այդ թվում՝ հնաոճ (FORD ECONOLINE E-150, GAZ 21R, GAZ 14 CHAYKA, GAZ 13 CHAYKA, PEUGEOT 405, GAZ M-20, GAZ 21U, GAZ 69, GAZ 12) : hetq.am կայքի նշյալ հրապարակմանն անդրադարձել են նշյալ ընկերությունների ղեկավարները և հերքել իրենց կազմակերպությունների կապը Մանվել Գրիգորյանի հետ ։
Հարձակումներ ավտոմեքենաների վրա
Ըստ մի շարք լրատվամիջոցների Մանվել Գրիգորյանի թիկնազորի անդամները հաճախակի հարձակվել են Վաղարշապատ քաղաքի որոշ հատվածներումկայանած ավտոմեքենաների վրա, ծակում անվադողերը  ։
Հարցազրույցներից մեկում Գրիգորյանը հերքել էր անվադողերը ծակելու լուրերը՝ հայտարարելով. - «Ես տեղյակ չեմ, սաղ սութ ա, չնայած ես տենայի՝ անպայման, եթե նարուշենի ա արել, չենք ծակում, նստեցնում ենք ակը, որ նարուշենի չանեն» ։
Հրաչ Աբգարյանի վրա հարձակում
2015 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Վաղարշապատ քաղաքի Բաղրամյան փողոցի 1 հասցեում գտնվող հանրախանութի դիմաց դաժան ծեծի ենթարկվել Վաղարշապատի նախկին քաղաքապետ Հրաչիկ Աբգարյանը ։ Աբգարյանը գնումներ կատարելու նպատակով մեքենան կայանել էր հանրախանութի դիմացի կայանատեղիում և մտել խանութ։ Խանութից դուրս գալիս, նկատելով, որ մի խումբ անձինք ծակում են իր ավտոմեքենայի անվադողերը, փորձել է կանխել։ Սակայն նշված խումբը, որը Մանվել Գրիգորյանի թիկնազորի մաս էր կազմում, հարձակվել և ծեծի է ենթարկել Աբգարյանին   ։ Ծեծին միացել է նաև Մանվել Գրիգորյանը, ով մինչ այդ իր ավտոմեքենայում նստած հետևել է իր թիկնազորի կողմից Աբգարյանին ծեծի ենթարկելու գործընթացին։ Ավտոմեքենայից դուրս գալուց հետո նա միացել է իր թիկնազորին և ոտքերով հարվածներ հասցրել գետնին ընկած Աբգարյանին   ։
2016 թվականի հունվարի 9-ին shamshyan.com լրատվամիջոցում հոդված հրապարակվեց, որտեղ Մանվել Գրիգորյանի խորհրդական Վարդան Վարդանյանը հերքեց Մ.Գրիգորյանի կողմից Հ.Աբգարյանին ծեծի ենթարկելու լուրերը։ Նա մասնավորապես հայտարարեց, որ «Էջմիածնի նախկին քաղաքապետ Հրաչիկ Աբգարյանը հո թուրք չի՞, որ գեներալ, ԵԿՄ վարչության նախագահ, ազգային ժողովի պատգամավոր Մանվել Գրիգորյանը ծեծել տա կամ ծեծի։ Գեներալը բարձրացրել և պատրաստ է ձեռք բարձրացնել միայն ու միայն թուրքերի վրա» ։ 2016 թվականին հունվարի 13-ին Աբգարյանը ոստիկանության Վաղարշապատի բաժնում հայտնել է, որ իրեն ոչ ոք չի ծեծել ։
Ձերբակալություն և մահ
Մանվել Գրիգորյանն իրեն առաջադրված մեղադրանքը չի ընդունել, իսկ նրա փաստաբանները հայտարարել են իրենց պաշտպանյալի նկատմամբ քաղաքական հետապնդման մասին ։
Առողջական վիճակի երկարատև վատթարացումից հետո՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 19-ին, Մանվել Գրիգորյանը մահացել է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զինվորականներ Կատեգորիա:«Վարդան Մամիկոնյան» շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Էջմիածնի կամավորական ջոկատի անդամներ Կատեգորիա:Արցախի հերոսներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Կապանի պատվավոր քաղաքացիությունից զրկվածներ Կատեգորիա:Արմավիրի պատվավոր քաղաքացիությունից զրկվածներ Կատեգորիա:Հայ կալանավորներ և ձերբակալվածներ‎ Կատեգորիա:ԼՂՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Արշալույս գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի զինծառայողներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
Մերկիս
Մերկիս (Merkys, Мяркіс, Мерычанка), գետ Լիտվայի հարավ-արևելքում, Նեման գետի աջ վտակը։
Գետի վտակները գտնվում են Բելառուսի և Լիտվայի սահմանին ։ Մերկինե քաղաքի մոտ՝ Դրուսկինինկայ քաղաքից գտնվում է 20 կմ հեռավորության վրա դեպի հյուսիս-արևելք, թափվում է Նեման գետը, ։
Սառչում է դեկտեմբերին, իսկ մարտին սկսվում է սառցահոսանքը։
Գլխավոր վտակներ՝
Բնութագիր
Գետի ընդհանուր երկարությունը 206 կմ է, որից 190 կմ գտնվում է Լիտվայի տարածքում։ Մերկիսի ջրահավաք ավազանի մակերեսը 4440 կմ², ջրի ծախսը 35,2 մ3/վ է, իսկ բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 71,7 մ ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Լիտվայի գետեր Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Վոլտիդո
Վոլտիդո (Voltido), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում ։ Բնակչությունը հասնում է 452 մարդու, 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։ Տարածքը կազմում է 12կմ²։ Հեռախոսային կոդն Է 00, իսկ փոստային ինդեքսը 26030։
Վոլտիդոն սահմանակից է Կա դ'Անդրեա, Դրիցոնա, Պիադենա, Սան Մարտինո դել Լագո, Սոլարոլո Ռայներիո, Տոռե դե Պիչենարդի մունիցիպալիտետներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դրուժբա (գյուղ, Շումյաչինսկի շրջան)
Դրուժբա (Дружба), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 28 մարդ։
Կումանով
2001 թվականի տվյալներով Կումանով գյուղում բնակվում էր 534 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1919 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 278,27 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Գորոդոկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կանաչ գեկոն
Նորզելանդական կանաչ գեկոն կամ պարզապես կանաչ գեկոն, մողեսակերպերի կարգի գեկոնների ընտանիքին պատկանող սողուն։
Տարածվածություն
Համարվում է Նոր Զելանդիայի էնդեմիկ կենդանատեսակ։ Ապրում է Նոր Զելանդիայի հյուսիսային և մի քանի մանր կղզիների վրա։
Կանաչ գեկկոնը իր երկրորդ անվանումը ստացել է Նոր Զելանդիայում տարածված լինելու համար։ Ապրում է կղզու խիտ թփուտներում։
Նոքս շրջան (Ինդիանա)
Նոքս շրջան (Knox County), ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.336 կմ² է, բնակչությունը՝ 39.256 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Վինկենես բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1790 թ.։
Կանաչ գեկոն
Տարածվածություն
Ակտիվ է ցերեկային ժամերին սակայն ունի նեղ և ճեղքավորված աչքի բիբի կառուցվածք, որը բնորոշ է գիշերային կենսակերպ վարող կենդանիներին։
Նոքս շրջան (Ինդիանա)
Կատեգորիա:Ինդիանայի շրջաններ
Կանաչ գեկոն
Նկարագրություն
Կանաչ գեկկոնի մարմնի երկարությունը կազմում է 20 սմ։ Հիմնական գույնը կանաչ է, իսկ մեջքին կան մուգ դարչնագույն բծեր։
Թփերի տերևների վրա ցերեկը տաքանում է և որս անում։
Բազմացում
Կանաչ գեկկոնը այն եզակի գեկկոններից է, որը կենդանածին է։ Չի ձվադրում։ Զուգավորումից 5-5,5 ամիս անց էգը ծնում է 2-3 ձագ, որոնք չափերով բավականին խոշոր են։
Նոր ծնվածձագը հավասար է էգ ծնողի երկարության 1/3-ին ։