cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սփյուռքահայ երաժշտություն
Իրաք
Իրաքում Միջին Արևելքի հռչակավոր երաժիշտներից էր ուդահար Սիսակ Ձարբհաևելյանը, որը նաև «Ուղի մեթոդ» ձեռնարկի հեղինակն է, գրել է «Արյան ուղիներով» (1915-1918 թվականների Հայոց ցեղասպանության մասին է) վեպը։ Ճանաչված են դաշնակահարուհի և մանկավարժ Բեատրիս Օհաննիսյանը, ջութակահարներ Հայկ Պալյանը, Ա. Պապուխյանը, Վարդան Մանուկյանը, Արամ Զառացյանը, երգիչ Արշավիր Աղաբաբյանը և ուրիշներ։ Երաժշտական խմբերից հայտնի են Բաղդադի Հայ Երիտասարդաց միության «Կոմիտաս», Կանանց, «Թարգմանչաց», «Սվաճյան» երգչախմբերը, ՀԲԸՄ «Սայաթ-Նովա» երգի-պարի անսամբլը, աշուղական խումբը և այլն։
Հունաստան
Հունահայ գաղթավայրում հայտնի են երգչուհի Արտա Սնդիկյանը, կիթառահարներ Հրաչ Ղուկասյանը և Հակոբ Քոլանյանը (երկուսն էլ հյուրախաղերով հանդես են եկել Երևանում), դաշնակահարներ Քրիստին Անի Թոկալդյանը, Անդրանիկ Ներսիսյանը և ուրիշներ։
Գերմանիա
Գերմանիայի Մյունխեն քաղաքում է ստեղծագործել դիրիժոր Ռոլֆ Ակոբը, որը համերգներով հանդես է եկել Եվրոպայի և Արևելքի մի շարք երկրներում։ 1965 թվականից Մյունխենում է ապրել նաև ջութակահար և կոմպոզիտոր Լյուդվիգ Բազիլը. գրել է ինքնատիպ մեներգեր ու խմբերգեր, հիմնել է «Մուզիքան» եռյակը։ Մեծ համբավ ունեն երգչուհի Լուիզա Պոզապալյանը (երգել է Մյունխենի և Համբուրգի օպերային թատրոններում), ջութակահարներ Սերգեյ Խաչատրյանը, Սերգեյ Հովհաննիսյանը, դաշնակահար Արետ Բեկճյանը, թավջութակահար Կարո Աթմաճյանը և ուրիշներ։ Հայտնի են Քյոլնի «Էրեբունի» պարախումբը և «Նոր ձայն» նվագախումբը, Բեռլինի հայկական երգչախումբը և հայ եկեղեցական նվագախումբը, Մայնի Ֆրանկֆուրտի հայկական նվագախումբը (ղեկավար՝ Ժան Հախնազարյան)։
Ավստրիա
Ավստրիայում հանրաճանաչ են դաշնակահարներ Սեդա Դանիելը, Ավո Գույումջյանը, երգչուհիներ Սոնա Ղազարյանը, Հասմիկ Պապյանը և ուրիշներ։
Եգիպտոս
Եգիպտահայ երաժիշտները մեծ ներդրում ունեն ինչպես ազգային, այնպես էլ արաբական երաժշտարվեստում։ 1862 թվականին Մելիք Սերկերյանը՝ Կահիրեում, ապա Սամուել Խաչատրյանը Կահիրեում և Ալեքսանդրիայում հիմնադրել են կոնսերվատորիաներ։ XX դարի ամենավաստակաշատ կոմպոզիտորներից է Էդուարդ Հակոբյանը, ազգային ոգով աչքի են ընկնում նրա «Քնարական երգեր» (Ա. Իսահակյանի խոսքերով), «Քուչակյան տաղեր», «Սիրո երգեր» շարքերը։ Արժեքավոր են նաև «Հայկական պատարագի տաղեր և մեղեղիներ» (1963 թ.) և «Սրբազան տաղեր» (1980 թ.) ժողովածուները, ինչպես նաև «Սրբազան երգեր» ու «Ազգային հայրենասիրական և ազատագրական պայքարի երգեր» (երկուսն էլ՝ 1991 թ.) պրակները։ Կատարողական արվեստում հայտնի են դաշնակահարներ Աստղիկ Բաբլանյանը, Էոժեն Փափազյանը, Շաքե Իփեկյանը, ջութակահար Ժիրայր Քանթարջյանը, երգչուհիներ Հանրիետ Կարապետյանը, Անուշկան, ինչպես և «Ալեքսանյան», «Կոմիտաս», «Թաթուլ Ալթունյան», «Ազատ Մանուկյան» երգչախմբերը։
Բելգիա
Բելգիայում գործում է «Ամադեուս» երաժշտական հաստատությունը, որի նպատակը շնորհաշատ պատանիների ու աղջիկների մասնագիտական ուսումնառությունը կազմակերպելն է։ Ճանաչված են երաժիշտներ Սուրեն Քեշիշյանը, Սյուզաննա, Էմանուել և Անի Գույումջյանները, ջութակահարներ Դանիել Նազարյանը, Կարեն Հարությունյանը, Տիգրան Մահտեսյանը, երաժշտագետներ Հայկ Քալանթարյանը, Պետրոս Ալահայդոյանը և ուրիշներ։
Անգլիա
Անգլահայ երաժշտարվեստում ճանաչած է ջութակահար Մանուկ Բարիքյանը. նվագել է առաջնակարգ նվագախմբերի հետ՝ Հերբերտ ֆոն Կարայանի, Արտուրո Տոսկանինիի և ուրիշների ղեկավարությամբ։ Այցելել է Հայաստան (1962, 1965 թթ.)։ Անվանի ջութակահար է նաև Մ. Բարիքյանի քրոջ որդին՝ Լևոն Չիլինկիրյանը, որը Լոնդոնում ստեղծել է «Չիլինկիրյան» քառյակը (1971 թ.)։ Մ. Բարիքյանի սաներից է Հարություն Բեդելյանը։ Հայտնի են նաև «Վարդուկյան» քառյակը, երգիչ Խաչատուր Փիլիկյանը և ուրիշներ։
Ուրուգվայ
Ուրուգվայի մշակութային կյանքն աշխուժացնում են «Կոմիտաս» (1935 թ.), «Կռունկ» երգչախմբերը, «Գայանե» (ղեկավար՝ Ռոսա Չաքճյան), «Շիրազ» (ղեկավար՝ Գևորգ Սերոբյան) պարախմբերը, «Երևան-50», «Արամ Խաչատրյան» (ղեկավար՝ ջութակահար Արսեն Մոմջյան) նվագախմբերը, նաև դաշնակահարներ Մարտիրոս Բայասլյանը, Քնարիկ Բեկլիկյանը, ջութակահար Ավետիս Կարամանուկյանը, երգիչներ Կարպիս Գրագիրյանը, Պարգև Ավշարյանը, Աղասի Սանթուրյանը, Հակոբ Բոյաջյանը և ուրիշներ։
Շվեյցարիա
Շվեյցարահայ գաղութը հարուստ ավանդույթներ ունի երաժշտարվեստում։ 1907 թվականին տարբեր քաղաքներում համերգներով և դասախոսությունեներով հանդես է եկել Կոմիտասը։ Երաժշտական կյանքում մեծ ավանդ ունեն դաշնակահարուհիներ Հեղինե և Եվգինե Ադամյան քույրերը։ Ժնևում է ստեղծագործել նշանավոր դաշնակահար և կոմպոզիտոր Ստեփան Էլմասը, որը Ֆերենց Լիստի սաներից էր։ Հայտնի են նաև դաշնակահար-դիրիժորներ Ալեքսանդր Սիրանոսյանը, Լուկ Արամ Բաղդասարյանը (հանդես է եկել նաև Երևանում), երգչուհի և կոմպոզիտոր Սիրվարդ Գազանճյանը, երգիչներ Գևորգ Բոյաջյանը, Հայ Վարդանը։ Գործում են «Անի» պարախումբը և «Արաքս» երգչախումբը։
Թիֆլիս
Թիֆլիսը XVIII դարի սկզբից հայ երաժշտական մշակույթի կենտրոն էր, որտեղ կազմավորվել է վիրահայ աշուղական դպրոցը՝ Սայաթ-Նովա, Շամչի Մելքո, Բուդաղ Օղլան, Քիչիկ-Նովա, Ֆրեյդուն, Հազիր և ուրիշներ։ Կյանքի վերջին շրջանում Թիֆլիսում է ստեղծագործել նաև Ջիվանին։ XIX դարի վերջին-XX դարի սկզբին նկատելիորեն զարգացել է հայ պրոֆեսիոնալ երաժշտությունը։ 1885 թվականին հայկական առաջին խմբերգային համերգով հանդես է եկել Քրիստափոր Կարա-Մուրզան։ Հիմնադրվել են երաժշտական դպրոց (1876 թ.), ուսումնարան (1886 թ.), Ներսիսյան դպրոցում ստեղծվել են երգչախմբեր (ղեկավար՝ Մակար Եկմալյան), համերգային կյանքի աշխուժացմանը նպաստել են Գենարիոս Ղորղանյանը և Վասիլ Ղորղանյանը։ 1907 թվականին ստեղծվել է Արևելյան երաժշտական ընկերությունը, 1912 թվականին՝ Թիֆլիսի հայոց երաժշտական ընկերությունը, 1917 թվականին՝ Հայոց երգչախմբային ընկերությունը, 1919 թվականին՝ հայ երաժիշտ-տեսաբանների «Կոմիտաս» ընկերությունը։ Թիֆլիսում են ստեղծագործել նշանավոր երաժիշտներ Արշակ Ադամյանը, Կարո Զաքարյանը, Ազատ Մանուկյանը, Վանո Մուրադելին, Անուշավան Տեր-Ղևոնդյանը, Վարդգես Տալյանը, Միքայել Միրզայանը, Վաչե Ումր-Շատը, Բեգլար Ամիրջանյանը, Սաշա Օգանեզաշվիլին և ուրիշներ։ «Հայաստան» երաժշտական մասնաճյուղին (հիմնադիրներ՝ Արմեն Տիգրանյան, Սարգիս Բարխուդարյան, նախագահ՝ Ռոմանոս Մելիքյան) կից ստեղծվել է մանկավարժական ստուդիա (1927 թվականից՝ ուսումնարան)։ Թբիլիսիի օպերայի և բալետի թատրոնում են աշխատել երգիչներ Լևոն Իսեցկին, Հայկանուշ Դանիելյանը, դիրիժորներ Դմիտրի Շիկանյանը, Սուրեն Չարեքյանը, պարուհի Լյուբով Վոինովա-Շիկանյանը և ուրիշներ։
Բաքու
Բաքուն XIX դարի վերջից հայ մշակույթի կենտրոններից էր, որտեղ հայ երաժշտական կյանքում կարևոր դեր են ունեցել աշուղները։ Հայտնի աշուղներ Փարսին (XVI դար), Դոնին (աշուղների ուսուցիչը, XVIII դար), Ղազարը (XIX դար) երգել են թուրքերեն և մասնակցել աշուղական մրցույթներին։ XIX դարում ապրել և հայերենով ստեղծագործել է աշուղ Սեյադը (Պետրոս Մադաթյան)։ 1885 թվականին Բաքվում իր երգչախմբով ելույթ է ունեցել Քրիստափոր Կարա-Մուրզան, 1886 թվականին Մակար Եկմալյանը հայկական եկեղեցում ղեկավարել է իր «Պատարագը», 1908 թվականին դասախոսություններով և համերգով ելույթ է ունեցել Կոմիտասը։ Կոմպոզիտոր Անտոն Մայիլյանի նախաձեռնությամբ և խմբագրությամբ հրատարակվել է «Թատրոն և երաժշտություն» հանդեսը (1910-1917 թթ.)։ 1920-ական թվականներին կազմակերպել է բանվորական առաջին երգչախմբերը, մանկական երաժշտաթատերական ստուդիան՝ հայկական և ադրբեջանական բաժանմունքներով, ելույթներ ունեցել համերգներով։ Երկար տարիներ Բաքվում է ստեղծագործել կոմպոզիտոր և խմբավար Ստեփան Դեմուրյանը. ղեկավարել է բազմաթիվ դպրոցներ, երգչախմբեր, հանդես եկել համերգներով։ 1934-1938 թվականներին Բաքվի կոնսերվատորիայի տնօրենը կոմպոզիտոր Անուշավան Տեր-Ղևոնդյանն էր։ Բացվում է ապրել և ստեղծագործել կոմպոզիտոր Անդրեյ Բաբաևը։ Թառահարներից և քամանչահարներից հայտնի են Բալա Մելիքովը, Գրիգորի տղա Մելիքովը, Արսեն Յարամիշևը, Արշակ Սողոմոնովը, Վաղո Մելքումովը, Թադևոս Հարությունյանը, Սողոմոն Սեյրանյանը, Լևոն Կարախանը, Ս. Օգանեզաշվիլին և ուրիշներ։ Վերջինս հիմնադրել է Բաքվի Արևելյան երաժշտության առաջին դասընթացները (1914 թ.)։ Կոմպոզիտոր Ավանես Ավանեսյանը Բաքվում կազմակերպել և ղեկավարել է ադրբեջանական ժողովրդական գործիքների պետական առաջին (1920 թ.), հիմնադրել կանանց ժողովրդական գործիքների (1925 թ.) նվագախմբերը, դասավանդել է երաժշտական տեխնիկումում։
Ֆրանսիա
Ֆրանսիան սփյուռքահայ երաժշտարվեստի զարգացման գլխավոր կենտրոններից է։ Ելնելով տեղի ազգային կյանքի առանձնահատկություններից՝ այստեղ մասնավորապես կոմպոզիտորները միաժամանակ ծավալել են խմբավար-կատարողական, երաժշտագիտական և գրական-հասարակական գործունեություն։ Դաշնակահար Վահրամ Սվաճյանը գրել է դաշնամուրային պրելյուդներ, նոկտյուռններ, բազմաթիվ ռոմանսներ և այլ գործեր։ Կոմպոզիտոր և ջութակահար Օնիկ Պերպերյանը հայտնի է հատկապես սիմֆոնիկ երաժշտության ոլորտում։ Վարդան Սարգսյանը Մարսելում կազմակերպել է Հայ երաժշտական միությունը, Փարիզում ղեկավարել «Սիփան-Կոմիտաս» երգչախումբը։ Կոմպոզիտոր Գուրգեն Ալեմշահի ինքնատիպ ստեղծագործությունն աչքի է ընկնում բացառիկ երգայնությամբ. իր մեղեդիներին բնորոշ արևելյան երանգն ու իմպրովիզացիան համադրել է հայկական հոգևոր և բուն ժողովրդական երաժշտության տարրերի հետ։ Ա. Դարբինյանի գործերից ուշագրավ են «Նոր երգեր» շարքը (շուրջ 30 մեներգ և 20-ից ավելի խմբերգեր, խոսք՝ Ա. Իսահակյանի, Վ. Տերյանի, Պ. Դուրյանի և ուրիշների)։
Սիմֆոնիկ երկերից են՝ «Կովկասյան սիմֆոնիա», «Գեղջկական համերգ» և այլն։ Կոմպոզիտոր և երգեհոնահար Րաֆֆի Ուռկանճյանը գրել է 3 պիես՝ շեփորի և թավջութակի համար, «Մահվան երգը» (ըստ Ֆ. Գառնիեի)՝ ֆլեյտայի, ալտի և տամ-տամի, «Վարիացիաներ»՝ երգեհոնի համար և այլն։ Ավետիս Մեսումենցն ստեղծել է 4 սիմֆոնիա, 3 օպերա, բալետ, 3 օպերետ, կամերային երկեր, մեներգեր ու խմբերգեր։ Ժորժ Կառվարենցը գրել է երգեր (հիմնականում՝ Շ. Ազնավուրի խոսքերով՝ «Փարիզի կամուրջները», «Սերը», «Լույսը» և այլն) և կինոերաժշտություն («Երկնային ամպրոպ», 1965, «Սամարղանդ», «Թեհրան-43», 1981, և այլ ֆիլմերի համար)։ Իր երաժշտության հայկական շնչով հայտնի է կոմպոզիտոր Միշել Լեգրանը։
Ֆրանսահայ կատարողական արվեստը բազմազան է ժանրերով, կատարման եղանակներով, ազգային ու օտար երկացանկով։ Գաղթավայրի երաժշտական կյանքում առանձնանում է Արմենակ Շահմուրադյանի արվեստը. Կոմիտասի ազգային երգարվեստի սկզբունքները նա ամրապնդել է նաև ֆրանսահայ երաժշտության մեջ։ Հիշարժան է Մարգարիտ և Շուշանիկ Բաբայանների գործունեությունը. Մարգարիտը ճանաչված երգչուհի էր և լավագույն մանկավարժներից։ Շուշանիկը մշտապես մասնակցել է Կոմիտասի կազմակերպած համերգներին՝ մասնավորապես մեկնաբանելով նրա դաշնամուրային պարերը։
Ֆրանսիայի օպերային թատրոններում են երգել Ա. Գավուքչյանը, Թ. Թումանովան, Հ. Թորոսյանը, Ա. Քարրոն (Մուրադ Ամիրխանյան) և ուրիշներ։ Ժիրայր Սերգոյանը մոտ 30 տարի երգել է Փարիզի «Գրանդ օպերայում»։ Ս. Նիկողոսյանը կատարել է 20-ից ավելի օպերային դերերգեր, նրա համերգային ծրագրերում ընդգրկված են եղել նաև հայկական երգեր։ Ճանաչված են երգչուհիներ Ծ. Տեր-Պետրոսյանը, Ալիս Շահմիրյանը, Լին Դուրյանը, դաշնակահարներ Րաֆֆի Պետրոսյանը, Մարգարիտ Միրիմանովան, Անի Կասեր-Ղազարյանը, Էժենի Ալեսյանը, Ա. Աճեմյանը, Ա. Մանուկյանը, դիրիժորներ և խմբավարներ Ա. Սիրանոսյանը, Կ. Ափրիկյանը, Գ. Յամբեկյանը, թավջութակահար Ն. Ալալեմճյանը, ջութակահարներ Ժան Տեր-Մերգերյանը, Ի. Միրիմանովան և ուրիշներ։
Էստրադայում համաշխային ճանաչում ունի Շառլ Ազնավուրը. իր արվեստում օգտվել է ֆրանսիական շանսոնի արտահայտչամիջոցներից, ներդրել է նաև տարրեր հայ միջնադարյան տաղերից և Սայաթ-Նովայի ասերգական ոճից։ Հայտնի են նաև Աիդա Ազնավուրյանը, Սիլվի Վարդանը, Մարթեն Յորգանցը, Ռոզի Արմենը, Ժ. Դուվալյանը, Լ. Սարյանը, Ա. Սարգիսը, Գ. Գնթունին, Պատրիկ Ֆիորին, Ե. Ալթունյանը և ուրիշներ։
Ֆրանսիական ջազում ճանաչված են Գ. Քելեկյանը, Ս. Մալումյանը, Ա. Էքյանը, ռոքնռոլում՝ Դ. Ժերարը։
Ֆրանսիայում գործում են «Սիփան-Կոմիտաս», «Կոմիտաս», «Սահակ-Մեսրոպ», «Սայաթ-Նովա», «Ակն», «Գարուն» (մանկական) և այլ երգչախմբեր, նաև «Քատրա»-ն (Հայ արվեստի զարգացման միություն), Ա. Խաչատրյանի երաժշտական հիմնադրամը։ Պարախմբերից հայտնի են «Կալինկան», «Հայկական կովկասյան պարախումբը», «Նավասարդը», պարողներից՝ Ա. Վարգասը, Ա. Թարոնը, Գ. Մոմճյանը, Ա. Ավետիսյանը, Է. Բոլիկյանը և ուրիշներ։
Կոստանդնուպոլիս
Կոստանդնուպոլիսը հայկական ազգային երաժշտարվեստի զարգացման, միջնադարյան նշանակալի ձեռքբերումների վերածնման և պահպանման ինքնատիպ կենտրոններից էր։ Այստեղ է ստեղծվել հայ նոր նոտագրությունը (Հ. Լիմոնճյան, 1813-1815) և գրառվել ինչպես ժողովրդական, այնպես էլ հոգևոր (Ն. Թաշճյան) երաժշտության նմուշներ։ Կոմպոզիտոր և դիրիժոր Կարապետ Փափազյանի ջանքերով ստեղծվել են 1-ին երաժշտական խմբերը, որի շնորհիվ զգալիորեն բարձրացել է երաժշտության դերն օսմանյան և հատկապես արևմտահայ հասարակության մեջ։
1850-1860-ական թվականներին հայկական երաժշտության առաջընթացին նպաստել են «Քնար արևելյան» և «Քնար հայկական» (1862) երաժշտական ընկերությունները։ Կ.Պոլսում է ստեղծագործել կոմպոզիտոր և դիրիժոր Տիգրան Չուխաճյանը, որը հայ դասական երաժշտարվեստի ամենախոշոր ներկայացուցիչներից է, հայ օպերային արվեստի հիմնադիրը. գրել է «Արշակ Երկրորդ» (հայկական առաջին օպերան), «Արիֆի խորամանկությունը», «Քեոսե Քեհյա», «Լեբլեբիջի Հոր-հոր աղա», «Զեմիրե», «Ինդիանա» օպերաները, հայկական առաջին ռոմանսները, դաշնամուրային և սիմֆոնիկ ստեղծագործություններ։ Սինանյանների տոհմը նշանակալի ավանդ ունի սփյուռքահայ երաժշտության մեջ, իսկ տոհմի նահապետը՝ Գրիգոր Սինանյանը, արևմտահայ երաժշտական մշակույթի հիմնադիրներից է։ Սինանյանների երաժշտական ընտանիքը Կ. Պոլսում հիմնադրել է (1861) Սինանյան նվագախումբը։
Կոմպոզիտոր Էդգար Մանասի ստեղծագործության մեջ առանձնանում է «Պատարագը», հեղինակ է նաև սիմֆոնիայի, օրատորիայի, դաշնամուրային պիեսների և այլ գործերի։ Պոլսահայ երաժշտական մշակույթի երևելի դեմքերից էր կոմպոզիտոր և դաշնակահար Գոհարիկ Ղազարոսյանը. ստեղծել է մեներգեր, խմբերգեր, դաշնամուր. պրելյուդներ և պիեսներ, բալետ և այլ գործեր։ Ս. Գարամանուկյանի արժեքավոր գործերից են «Ընտիր երգերը» և «Մանկական երգերը»։ Հայկ Կյուտենյանի ստեղծագործության մեջ ուշագրավ են ջութակի, ալտի, ձայնի, դաշնամուրի և սիմֆոնիկ նվագախմբի համար գրած երկերը. նա նաև վիրտուոզ ջութակահար էր։ Հայտնի են նաև կոմպոզիտորներ Հարությունը, Տ. Ալեքսանյանը, Ա. Բոյաջյանը և ուրիշներ։ Հովհաննես Աճեմյանը Կ. Պոլսի առաջին պրոֆեսիոնալ երգիչներից էր. հանդես է եկել հիմնականում Տ. Չուխաճյանի օպերաներում։ Մարի Լուիզ Գարագաշը երգել է նաև Միլանի «Լա Սկալա» և Փարիզի օպերային թատրոններում։ Կ. Պոլսի պետական օպերային թատրոնի մեներգչուհի Ա. Քիթապճյանը բազմաթիվ ելույթներ է ունեցել Վիեննայում, Ցյուրիխում, Փարիզում, Երուսաղեմում և այլուր։ Հայտնի են դաշնակահարներ Վ. Մազլումյանը, Մ. Ոսկանը, Ա. Գավաֆյանը, երգեհոնահար Ա. Գավաֆյանը, ջութակահարներ Հ. Հանեսյանը, Բ. Աթմաճյանը, Պ. Սինանյանը և ուրիշներ։ Կ. Պոլսի երգչախմբերից են «Կոմիտասը», «Նարեկացին», «Լուսավորիչը», «Դուրյանը», «Սայաթ-Նովան» և այլն։
Թուրքիա
Թուրքիայում և մասնավորապես Արևմտյան Հայաստանում 19-րդ դարի կեսերին վերածնվել է հայկական երաժշտահասարակական կյանքը. հրատարակվել են երգերի ժողովածուներ և երաժշտական պարբերություններ (Գ. Երանյան, Ա. Հովհաննիսյան, Ե. Տնտեսյան), ստեղծվել երաժշտության դասագրքեր։ Աշխուժացել է նաև համերգային կյանքը. աշուղների, մենակատար երաժիշտների կողքին ստեղծվել են գործիքային անսամբլներ և սիմֆոնիկ նվագախմբեր, գրվել ազգային հայրենասիրական երգեր։ Մինչև դասական բալետի մուտքը արևելյան պարերով հանդես են եկել հայ կատարողները. 1890-ական թվականներին հայտնի էր պարուհի Շամիրամ հանըմը։ Թուրքական և հայկական ներկայացումներում պարել է Զիպան (Վիկտորիա Խաչիկյան)։ 1950-ական թվականներին արևելյան պարերով հանդես է եկել Ն. Մոնղոլը (Ա. Սիմոնյան)։ Թուրքիայում բալետի սկզբնավորումը կապվում է պարուսույց Լ. Արզումանյանի անվան հետ։ Ճանաչված են բալետի պարողներ Ե. Նանասովան, Ա. Գևորգյանը, Ն. Պալը, Օ. Կառվարյանը, Թոթոն (Ի. Ֆելեքյան), Ս. Լիրը (Քնարյան), Հ. Շահինյանը, Դ. Ասլանյանը, բալետմայստերներ Մ. Էպեյանը, Գ. Շապճնը (Շապճյան) և ուրիշներ։
Ռուսաստան
Ռուսաստանում կարևոր կրթօջախներ են եղել Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանը, Մոսկվայի և Ս. Պետերբուրգի կոնսերվատորիաները, որտեղ սովորել են նաև հայ երաժիշտներ՝ երգիչներ Սոֆյա Ակիմովան, Նադեժդա Պապայանը, Բեգլար Ամիրջանյանը, Մագդալենա Գենջյանը, Ա. Կոստանյանը, ջութակահար Հ. Նալբանդյանը և ուրիշներ։
19-րդ դարի 2-րդ կեսին և 20-րդ դարի սկզբին Ք. Կարա-Մուրզան, Ա. Սպենդիարյանը, Մ. Եկմալյանը, Ռոմանոս Մելիքյանը, Գ. Սյունին, Նիկողայոս Տիգրանյանը և ուրիշներ օգտագործել են ռուսական օպերային ստեղծագործության փորձը։ Կոմպոզիտորներ Ն. Կլենովսկին, Ե. Իպպոլիտով-Իվանովը և ուրիշներ ձայնագրել, մշակել և իրենց երկերում օգտագործել են հայկական ժողովրդական, ազգային-հայրենասիրական և գուսանական երգեր։ Ռուս բանաստեղծների խոսքերով վոկալ ստեղծագործություններ են գրել Գ. Ղորղանյանը և Ա. Սպենդիարյանը։ Այդ շրջանում Ռուսաստանի և Եվրոպայի տարբեր երկրների բեմերում հանդես են եկել երգիչներ Ն. Պապայանը, Տիգրան Նալբանդյանը, Ա. Շահմուրադյանը, Մ. Բաբայանը, Բ. Ամիրջանը, Կոնստանտին, Հովհաննես, Նունե և Մարո Կորգանովները, դաշնակահարներ Ս. Էլմասյանը, Կարել Միկուլին, Ադամյան քույրերը, դիրիժոր Ալեքսանդր Ասլանովը (1912-1918 թվականներին ղեկավարել է Ս. Պետերբուրգի Մարիինյան թատրոնի նվագախումբը), ջութակահարներ Դ. Դավթյանը, Հ. Նալբանդյանը և ուրիշներ։
Մոսկվայի հայ մշակույթի տան (1921) երաժշտական ստուդիան մեծապես նպաստել է հայ երաժշտության տարածմանը և կադրերի պատրաստմանը. այստեղ են սովորել կոմպոզիտորներ Ա. Հարությունյանը, Ա. Բաբաջանյանը, Է. Միրզոյանը, Է. Բաղդասարյանը, Ա. Խուդոյանը, բալետմայստերներ Մ. Մարտիրոսյանը, Ա. Ղարիբյանը, բալետի արտիստներ Թ. Գրիգորյանը, Վ. Խանամիրյանը, երգիչներ Ս. Դավթյանը, Ս. Գալստյանը և ուրիշներ։ 1910-1916 թվականներին գործել է Մոսկվայի հայ խմբերգային ընկերությունը (հիմնադիր՝ Ե. Բաղդասարյան), 1922 թվականին ստեղծվել է Հայ երաժշտական կոլեկտիվը (նախագահ՝ Գևորգ Բուդաղյան)։ 1924 թվականին կազմակերպվել է լարային քառյակը (1932 թվականից՝ Կոմիտասի անվան), որն իր գործունեությունը շարունակում է Երևանում։ Քառյակի հետ ելույթներ են ունեցել դաշնակահարներ Ս. Ռիխտերը, Է. Գիլելսը, կոմպոզիտոր, դաշնակահար Դ. Շոստակովիչը և ուրիշներ։
Մոսկվայում են ստեղծագործել դիրիժոր Ալեքսանդր Մելիք-Փաշաևը, կոմպոզիտորներ Ա. Բաբաջանյանը, Միքայել Թարիվերդիևը, Դավիթ Թուխմանովը, Արամ, Կարեն և Էմին Խաչատրյանները, Սերգեյ Բալասանյանը, Էդուարդ Խաղագորտյանը, Ալեքսանդր Փիրումովը, Գեորգի Գարանյանը, երգիչներ Պավել, Ռուզան, Կարինե և Ռուբեն Լիսիցյանները, Զ. Դոլուխանյանը, Սարատովի, Սվերդլովսկի օպերային թատրոններում է երգել Լ. Իսեցկին։ Ռուսաստանում են ապրել և ստեղծագործել Ն-Շ. Սիմոնյանը, Ա. Մնացականյանը, Ա. Աղաբաբովը և ուրիշներ։ Ռուսական էստրադայի երգիչներից են Ի. Սարուխանովը, Ռ. Բաբայանը, Ի. Օտիևան, Ի. Ալեգրովան, Վ. Դոբրինինը և ուրիշներ։
Ուզբեկստան
Ուզբեկստանում է ծնվել ու ստեղծագործել երգչուհի և պարուհի Թամարա Խանումը, որի երկացանկում եղել են աշխարհի ժողովուրդների երգեր ու պարեր։ Հայտնի է եղել նաև երաժշտական գործիքների վարպետ Ս. Պետրոսյանցը, որը կատարելագործել է ուզբեկական ժողովրդական գործիքները, պատրաստել նորերը։
Թուրքմենստան
Թուրքմենստանում ազգային պրոֆեսիոնալ երաժշտության զարգացման մեջ մեծ դեր ունեն հայ երաժիշտները։ Աշխաբադի երաժշտական ընկերության (1893) հիմնադիրներից է Մ. Նասիբյանցը։ Կոմպոզիտոր Գ. Բեդրոսովը գրել է թուրքմենական պարային երաժշտություն։ Գ. Առաքելյանը հիմնադրել և ղեկավարել է թուրքմենական առաջին սիմֆոնիկ նվագախումբը, մշակել ժողովրդական մեղեդիներ կամերային և ժողովրդական գործիքների անսամբլների համար։ Ա. Շապոշնիկովը (Փափախչյան) թուրքմենական պրոֆեսիոնալ երաժշտարվեստի հիմնադիրներից է, առաջին ազգային և այլ օպերաների հեղինակ։ Ջութակահար և դիրիժոր Դ. Ախշարումովը կրթել է բազմաթիվ բարձրակարգ երաժիշտ-կատարողների։
Գրականություն
Կատեգորիա:Սփյուռքահայ երաժշտություն
Թարփի Չալի գոմեր
Թարփի չալի գոմեր, ձմեռանոց Լոռու մարզի շրջանում։ Օգտագործվել է մինչև 1930-ական թվականները ։
Լուսառատ կամավորական ջոկատ
«Լուսառատ» կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1988 թվականին Արարատի շրջանի Լուսառատ գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Արարատի մարզում)։ 1989-1994 թվականներին ջոկատը կամ նրա առանձին խմբեր մասնակցել են ՀՀ Արարատի (Քյարքի (Տիգրանաշեն), Երասխի բարձունքներ) ինքնապաշտպանական և ԼՂՀ Ֆիզուլիի, Շուշիի ազատագրական մարտերին։ Ջոկատից Հայաստանի Հանրապետության Զինված Ուժերի «Մարշալ Բաղրամյան» մեդալով պարգևատրվել է 1, Արցախի Հանրապետության «Արիության համար» մեդալով՝ 1, Արցախի Հանրապետության «Շուշիի ազատագրման համար» մեդալով՝ 3 ազատամարտիկ։ Մարտական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Ս. Արոյանը և Վ. Ալոյանը։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Լիյսի Օտերմա
Լիյսի Օտերմա (Liisi Oterma, ), ֆինն աստղագետ, աշխատել է Տուրկուի աստղադիտարանում։
Օտերման դարձել է Ֆինլանդիայում առաջին կին գիտնականը, ով ստացել է դոկտորական աստիճան աստղագիտության բնագավառում։ Դարձել է աստղագիտության պրոֆեսոր 1965 թվականից։
Հայտնաբերել է 4 գիսաստղ, մասնավորապես 38P/Ստեֆանի-Օտերմայի, 39P/Օտերմայի, C/1942 C2 և 139P/Վայիսալա-Օտերմայի, ինչպես նաև մի շարք աստերոիդներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆինն աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:Կին աստղագետներ
Հարիսա (ուտեստ)
Հարիս, հարիշ (هريس), բոկո բոկո կամ հարիսա (հարիսա), խաշած, մանրացված կամ աղացած ցորենով և մսով պատրաստվող կերակրատեսակ ։ Այն նման է շիլայի և դամպլինգի։ Հարիշը հայտնի ուտեստ է Պարսից ծոցի արաբական երկրներում, մանավանդ ռամադան ամսին, մինչդեռ հարիսան հայկական ուտեստ է՝ տարածված Արարատյան դաշտում։
Ստուգաբանություն
Հարիշն (هريس) առաջացել է հարասա բայից (هَرَسَ), որը նշանակում է «տրորել» կամ «ճզմել» ։ Ըստ հայկական ավանդույթի՝ սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը սիրո և բարեգործության կերակուր էր առաջարկում աղքատներին։ Ոչխարները բավական չէին ամբոխը կերակրելու համար, և նա ցորեն է ավելացրել կաթսաների մեջ։ Նրանք նկատել են, որ ցորենը կպչում է կաթսաների հատակին։ Գրիգոր Լուսավորիչն ասել է․ «Հարեք զսա»։ Այսպիսով, ուտեստի անվանումը՝ հարիսա, առաջացել է սրբի բառերից։ Այդ ժամանակվանից ի վեր հարիսան առաջարկվում է որպես բարեգործական ուտեստ ։ Ճաշատեսակն ավանդաբար մատուցվում է Զատիկին։ Այն մինչ այժմ պատրաստում են աշխարհի շատ հայեր և համարվում է Հայաստանի ազգային կերակրատեսակ։
Լեմեզա (գետ)
Լեմեզա  (Лемеза), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սիմ գետի ձախ ափին։ Գետի երկարությունը 119 կմ է։
Հարիսա (ուտեստ)
Պատմություն
Հարիշի մասին հիշատակված է 10-րդ դարի Իբն Սայար ալ-Ուրրակի «Kitab Al Tabikh» խոհարարական գրքում, ինչպես նաև ալ-Բաղդադիի 13-րդ դարի «Kitab Al Tabikh» և Իբն Ռազին ալ-Թուժիբի 13-րդ դարի խոհարարական՝ «Kitab Fadalat al-khiwan fi tayyibat al-ta'am w'al-alwan» գրքերում։
Լեմեզա (գետ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Հարիսա (ուտեստ)
Պատմություն
Հարիսայից է ծագել նաև հալեմը ։
Լեմեզա (գետ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ներքին Խեչիլ
Ներքին Խեչիլ (ქვემო ხეჩილი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Լագոդեխի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 160 մարդ ։
Հարիսա (ուտեստ)
Տարբերակներ և ավանդույթներ
Հարիշ պատրաստում էին միայն հարուստները Ռամադանի և Բայրամի օրերին՝ երեքից յոթ օր տևող հարսանիքի ընթացքում։ Այնուամենայնիվ, ընդունված էր, որ հարիսան նման առիթներով բաժանվի է ավելի աղքատ հարևաններին։
Այն նման է քեշկեքին՝ մի տեսակ համասեռ շիլա, որը պատրաստվում է շոգեխաշած և ոսկորով հավի կամ գառան մսից և աղացած թրջած ցորենից։
Արաբական խոհանոց
Հարիսան սիրված ուտեստ է արաբական խոհանոցում՝ Լևանտից մինչև Պարսից ծոց։ Այն հաճախ մատուցվում է ռամադանին և այնպիսի փառատոների ժամանակ, ինչպիսիք են Բայրամը և հարսանիքները ։ Լիբանանում այն հաճախ եփում են համայնքային կաթսայում կրոնական առիթներով, ինչպիսին է շախսեյ-վախսեյը։ Հարիսան սովորական ուտեստ է նաև իրաքյան խոհանոցում։
Քաշմիրյան խոհանոց
Հարիսան շատ հայտնի է Քաշմիրի հովտում և այն պատրաստում են ձմռանը ՝ ոչխարի մսով և բրնձի ալյուրով և ուտում են գիրդա կոչվող քաշմիրական հացով։ Քաշմիրում այս ուտեստը պատրաստում են փունջաբ կոչվող տոնի ժամանակ։ Այն եփում են շատ յուղով (խեցե կաթսաներում) և տեղադրում փայտով վառվող վառարաններում։ Այն շատ հայտնի է հին Սրինագարի քաղաքներում։ Սրինագարը համարվում է Քաշմիրում հարիսայի պատրաստման կենտրոն։
Զանզիբարի
Զանզիբարում ուտեստը կոչվում է «բոկո բոկո» և պատրասվում է գառան, տավարի կամ հավի մսով ։
Ահա մարդը (նկար, Տիցիան)
Ստեղծման պատմություն
1620 թվականին կտավը գնում է Ջորջ Վիլյերսը։ 1574 թվականին կտավը նկատում է Լեոպոլդ Վիլհելմը։ 1648 թվականին օգտագործվում է Ֆերդինանդ III-ի կողմից։ 1718 թվականին կտավը վաճառվում է Վիեննայից, սակայն 1723 թվականին վերադարձվում է Վիեննա։
Կոզիմո Ռիդոլֆին հաստատում է, որ Պիղատոսի կերպարում նկարված է Պյոտր Արետինոն, մորուքավոր ձիավորի կերպարում՝ Կարլոս 5-րդը, գլխարկով ձիավորի լերպարում՝ Սուլեյման սուլթանը։ Արդի հետազոտողները հաստատում են միայն առաջին պնդումը ։
Նկարագրություն
Կտավում պատկերված է Պիղատոսի առջև՝ աստիճանների վրա կանգնած մարդը, ով ուզում է կտտանքների ենթարկել Քրիստոսին և ասում «ահա մարդը»։ Կտավի համադրությունը կառուցված է մեծ, դինամիկ ռիթմերի վրա, դիրքերի և շարժումների լեզուն բարդացված է։ Պատմական դրաման պատկերվում է մտահոգություններով լի աշխարհում։
Արտաքին հղումներ
artbible.info
Բարրի Բոսթվիք
Կենսագրություն
Բուստվիկը ծնվել է 1945 թվականին Կալիֆորնիա ։ Նրա մայրը ՝ Բեթին, տնային տնտեսուհի էր, իսկ հայրը՝ Հենրի Բոստվիկը, շինարար էր և դերասան ։ Բարին ուներ նաև մի եղբայր, ով մահացել էր ավտովթարի հետևանքով 1973 թվականին ։ Բոստվիկը սովորում է Սան Դիեգոյի միջազգային համալսարանում ։ Միևնույն ժամանակ, նա սկսում է իր կարիերան որպես թատրոնի դերասան և որոշ ժամանակ աշխատում է որպես կրկեսային նկարիչ ։
1987-1991 թվականներին Բոստվիկը ամուսնանում է Ստեյսի Նելկինի հետ ։ Որոշ ժամանակ անց Բարի Բոստվիկը երկրորդ անգամ ամուսնանում է Շերի Էլեն Ջենկինսի հետ (ամուսնությունը 1994-2009 թվականներին)։ Նրանք ունեին երկու երեխա՝ Բրայանը և Չելսին ։
1997 թվականին Բոստվիկի համար սկսվում է ծայրաստիճան ծանր ժամանակաշրջան։ Բժիշկները դերասանի մոտ հայտնաբերում են լուրջ հիվանդություն՝ շագանակագեղձի քաղցկեղ ։ Այնուհետև նրան վիրահատում են։ 2004 թվականինին Բարի Բոստվիկը պարգևատրվում է Քաղցկեղի հետազոտության ինստիտուտի կողմից արիության համար ։ 2007 թվականին Բոստվիկը ստացել է Պլադ Քլայդ Ֆլինի դերը Ֆինիս և ֆերբ անիմացիոն շարքում։ Բոստվիկը նաև Օպտիմում Վոյսի ներկայացուցիչ է ։ 2011 թվականին Բոստվիկը մարմնավորել է փոքրիկ շերիֆին Ջոն Լենդիսի թրիլերում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Ահա մարդը (նկար, Տիցիան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1543 նկարներ Կատեգորիա:Տիցիանի նկարներ Կատեգորիա:Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանի նկարներ
Ռայան Լարկին
Ռայան Լարկին (Ryan Larkin, ), կանադացի կինոռեժիսոր նկարիչ-մուլտիպլիկատոր, որը ճանաչում է ձեռք բերել 1960-ական թվականների վերջերին և 1970-ական թվականների սկզբներին նորարական՝ «Զբոսանք» («Շարժման մեջ») (1968) և «Փողոցային երաժշտություն» (1960) մուլտֆիմների շնորհիվ։ 2004 թվականին թողարկվել է Լարկինին նվիրված վավերագրական անիմացիոն ֆիլմը, որը շահել է բազմաթիվ մրցանակներ։
Կենսագրություն
1960-ական թվականների սկզբերին 19 տարեկան հասակում Ռայան Լարկինը աշխատանքի է անցել Կանադայի ազգային կինոարվեստի կառավարումում (NFB)՝ աշխարհի առաջատար անիմացիոն կենտրոններից մեկում։
2000-ական թվականների սկզբերին Լարկինը փորձեր է կատարել ստեղծագործական կյանքին վերադառնալու և սկսել է աշխատել «Spare Change» մուլտֆիլմի վրա, որում բեկվում է վերջին տարիների սեփական փորձը։
2004 թվականին Քրիս Լանդրեթը նկարահանել է Լարկինի մասին փաստագրական անիմացիոն ֆիլմ, որը արժանացել է «Օսկար» լավագույն անիմացիոն կարճամետրաժ ֆիլմի համար և այլ մրցանակների։
Ռայան Լարկինը մահացել է 2007 թվականին թոքի քաղցկեղից, որը ախտահարել էր նաև ուղեղը։ «Spare Change» ֆիլմը ավարտին է հասցրել Լարկինի ընկերը՝ ֆիլմի կոմպոզիտոր և պրոդյուեր Լորի Գորդոնը, ֆիլմը թողարկվել է 2008 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 31 ծնունդներ Կատեգորիա:1943 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 14 մահեր Կատեգորիա:2007 մահեր Կատեգորիա:Կանադացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Կանադացի մուլտիպլիկատորներ
Աքսարայ
Պատմություն
1989 թվականին քաղաքն անջատվել է Նիղդեի մարզից և դարձել է Աքսարայի մարզկենտրոնը։
Ժամանակակից Աքսարայ
Ներկայումս Աքսարայը միջին մեծության քաղաք է Թուրքիայի կենտրոնական հատվածում։ Արական սեռի բնակչության մեծամասնությունը գտնվում է Մեծ Բրիտանիայում և Գերմանիայում արտագնա աշխատանքի մեջ։
Աքսարայի շրջակայքը՝ Իհլարի հովիտը և Կապադովկիան գրավիչ են զբոսաշրջիկների համար։ Սակայն բուն քաղաքում չկան տեսարժան վայրեր։ Վերջերս քաղաքում բացվել է ջրային պարկ՝ արհեստական ջրվեժով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Կապադովկիա Կատեգորիա:Մետաքսի ճանապարհի բնակավայրեր Կատեգորիա:Աքսարայի մարզի բնակավայրեր
Էտլինգեն
Էտլինգեն (Ettlingen. ; South Franconian: Eddlinge), քաղաք Գերմանիայի Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասում ՝ Շվարցվալդի հյուսիսային հատվածում, Հռենոսի Ալբ վտակի ափին, Կարլսռուե քաղաքից մոտավորապես 10 կիլոմետր դեպի հարավ։ 2005 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է շուրջ 39 հազար։
Պատմություն
Պատմական փաստաթղթերում բնակավայրն առաջին անգամ հիշատակվել է 788 թվականին Էդինինգոմ (Ediningom) անվանումով. այդ փաստաթղթով Օտտոն I-ը հաստատել է Էդինինգոմի պատրոնատը Վայսենբուրգի վանքի վրա ։ Քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1192 թվականին։
XVII դարի վերջերին ֆրանսիացիների դեմ կռվի ժամանակ Էտլինգենն ավերվել է, հետագայում վերակառուցվել ։
1837 թվականի օգոստոսի 2-ին գերմանացի քաղաքական գործիչ Ֆրանց Պետեր Բուլի (Franz Peter Buhl; 1809—1862) ընտանիքում ծնվել է Ֆրանց Արմանդ Բուլը։
Ժողովրդագրություն
Թվերն արտացոլում են քաղաքի ցուցանիշներն ըստ ժամանակի և կամ մարդահամարի տվյալներ են (1), կամ այլ պաշտոնական ցուցանիշներ։
Քույր քաղաքներ
Էտլինգենի քույր քաղաքներն են ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բադեն-Վյուրթեմբերգի բնակավայրեր Կատեգորիա:Պատմական քաղաքներ
Չարլի Փարքեր
Չարլի (Չարլզ) Փարքեր (անգլ.՝ Charles (Charlie) «Bird» Parker, Jr., օգոստոսի 29 1920 - մարտի 12 1955), ամերիկացի սաքսոֆոնահար և կոմպոզիտոր, բիբոփ ժանրի հիմնադիրներից մեկը։ Լուի Արմսթրոնգի և Դյուկ Էլինգտոնի հետ միասին համարվում է ջազի պատմության հեղինակավոր երաժիշտներից մեկը ։
Մանկություն
Չարլի Փարքերը ծնվել է Կանզաս Սիթիում, Կանզաս նահանգ, սակայն մեծացել է Միսսուրի նահանգի Կանզաս Սիթիում։ Նա եղել է Չարլզ և Էդդի Փարքերների միակ երեխան։ Չարլին սկսել է նվագել սաքսոֆոն, երբ 11 տարեկան էր, իսկ արդեն 14 տարեկանում նվագում էր դպրոցական անսամբլում՝ վարձակալելով գործիքը դպրոցից ։ Երաժշտական ուղղվածության առումով Չարլիի հայրը որոշակի ազդեցություն է ունեցել. նա եղել է դաշակահար, պարող և երգիչ կրկեսում, մինչդեռ մայրը աշխատել է Western Union ընկերության տեղական մասնաճյուղում ։
Կարիերայի սկիզբ
Անվիճելի է, որ Փարքերի վրա մեծ ազդեցություն են թողել Քաունթ Բեյսիի և Բեննի Մոտենի ջազային անսամբլները։ Չարլին նվագել է տեղական բենդերում, որոնք ելույթ էին ունենում Կանզաս Սիթիի ջազ-ակումբներում։ Նա կատարելագործեց կատարողական իր տեխնիկան Բասթեր Սմիթի (ալտ սաքսոֆոնահար) ղեկավարությամբ։ 1938 թվականին Փարքերը նվագում էր դաշնակահար Ջեյ Մաքշեննի հետ, ով ղեկավարում էր պարային անսամբլ։ Վերջինս հանդես էր գալիս գիշերային ակումբներում և հարավարևմտյան ԱՄՆ-ի այլ հաստատություններում։ Անսամբլը շրջագայություններով լինում է նաև Նյու Յորքում ու Չիկագոյում։ Իր առաջին պրոֆեսիոնալ ձայնագրությունը Փարքերն իրականացրել է հենց Մաքշեննի անսամբլի հետ ։
Նյու Յորք
1939թ.-ին Փարքերը տեղափոխվում է Նյու Յորք երաժշտի կարիերան շարունակելու նպատակով։ 1942 թվականին Չարլին հեռանում է Մաքշեննի անսամբլից, որպեսզի նվագի Էռլ Հայնսի նվագախմբում։ Այստեղ էլ ծանոթանում է շեփորահար Դիզի Գիլեսփիի հետ։ Արդյունքում Չարլին և Դիզին երկար ժամանակ դուետով են հանդես գալիս։ Դժբախտաբար, Փարքերի կարիերայի սկիզբը և նոր ժանրի՝ բիբոպի ձևավորումը գործնականում չփաստագրվեցին 1942-1943թթ.-ին Երաժիշտների ամերիկյան ֆեդերացիայի գործադուլի պատճառով։ Այս շրջանում նոր ձայնագրություններ չէին կատարվում ։ Չարլի Փարքերը միացավ երիտասարդ երաժիշտների խմբի, որը նվագում էր Հարլեմի ակումբներում։ Այդ երիտասարդ երաժիշտների թվում էին Դիզի Գիլեսփին, դաշնակահար Թելոնիուս Մոնկը, կիթառահար Չարլի Քրիսթիանը և թմբկահար Կեննի Կլարկը։ Ջազի զարգացման գործում այս երաժիշտների դիրքորոշումը լավագույնս ամփոփված է դաշնակահար Մոնկի հետևյալ խոսքում․ «Մենք ուզում էինք այնպիսի երաժշտություն, որը նրանք չեն կարողանա նվագել»։ «Նրանք» ասելով էլ ի նկատի ունեին նվագախմբերի սպիտակամորթ ղեկավարներին, ովքեր յուրացրել էին սվինգի արվեստը սևամորթներից և մեծ գումարներ էին աշխատում շնորհիվ այդ երաժշտության։ Նյու Յորքում Չարլին երաշտության դասեր էր անցնում ժամանակի հայտնի կոմպոզիտոր և գործիքավորող Մորի Դոյտչի մոտ։
Բիբոփ
20-րդ դարի 50-ական թվականներին տրված հարցազրույցներից մեկում Փարքերը հիշում է, թե ինչպես մի երեկո 1939 թվականին կիթառիստ Ուիլյամի հետ նվագում էր «Cherokee»-ն, ու միտք ծագեց՝ ինչպես կարող է փոփոխել ու յուրօրինակ ձևով ներկայացնել իր սոլոն։ Արդյունքում նրա հայտնագործումը դարձավ առավել նշանակալի ինովացիաներից մեկը ջազային երաժշտության մեջ։ Չարլին հասկացավ, որ, օգտագործելով խրոմատիկ գամմայի բոլոր 12 հնչյունները, կարելի է մեղեդին տանել ցանկացած տոնայնությամբ, ինչը խախտում էր ջազային սոլոյի սովորական որոշ սկզբունքներ ։
Բիբոփի ձևավորման վաղ շրջանում այս ոճը քննադատվել է սվինգի դարաշրջանի հայտնի բազմաթիվ ջազմենների կողմից։ Սակայն հին դպրոցի մի շարք երաժիշտներ էլ, ինչպիսիք էին Կոուլմեն Հոքինսը և Բենի Գուդմենը, ավելի դրական էին տրամադրված նոր ոճի նկատմամբ և անգամ նոր ուղղության ներկայացուցիչների հետ համատեղ մասնակցում էին իմպրովիզացիոն ծրագրերի և ձայնագրությունների։ Առևտրային նպատակներով թողարկվող ցանկացած ձայնագրությունների երկամյա արգելքի (1942-1944) պատճառով բիբոփի ձևավորման վաղ շրջանից շատ գործեր չեն պահպանվել։ Արդյունքում նոր երաժշտությունը ներկայացվում էր ռադիոհեռարձակմամբ համեմատաբար համեստ մասշտաբներով, և մինչև 1945 թվականը բիբոփի ներկայացուցիչները լայն լսարան չեն ունեցել։ Երբ ձայնագրությունների վերաբերյալ արգելքը հանվեց, Չարլի Փարքերը Դիզի Գիլեսփիի, Մաքս Ռոուչի և Բադ Պաուելի հետ, ասես մի վայրկյանում փոխեցին ջազային ողջ արվեստը։ Առաջին և, երևի թե ամենահռչակավոր ելույթներից մեկը՝ համերգը Նյու Յորք Թաուն Հոլում 1945 թվականի հունիսի 22-ին, փոքր կազմով վերաթողարկվեց 2005 թվականին։ Շատ շուտով բիբոփը լայն տարածում գտավ ոչ միայն երաժիշտների, այլ նաև մելոմանների շրջանում։
1945 թվականի նոյեմբերի 26-ին Փարքերը ձայնագրվեց Savoy լեյբլի համար, որը ներկայացվում էր որպես «բոլոր ժամանակների լավագույն ջազային սեսսիա»։ Այդ սեսսիայի ժամանակ ձայնագրված գործերից էին «Ko-Ko», «Now's the Time» երգերը։ Շուտով այս իրադարձություններից հետո, Չարլիի ու Դիզիի խումբը մեկնեց ոչ այնքան հաջող շրջագայության դեպի Ամերիկա, որն ավարտվեց Լոս Անջելեսում «Բիլլի Բերգս» ակումբում։ Նվագախմբի մեծ մասը վերադարձավ Նյու Յորք, բայց Փարքերը մնաց Կալիֆոռնիայում՝ փոխանակելով իր ավիատոմսը հերոինի որոշակի չափաբաժնի հետ։ Կալիֆոռնիայում նա առերեսվեց մեծ դժվարությունների՝ կապված թմրանյութերի և ալկոհոլի հետ, վերջին հաշվով նա կես տարի անցկացրեց Կամարիլլոյի պետական հոգեբուժարանում ։
Մահը
Չարլի Փարքերը մահացել է 1955 թվականի մարտի 12-ին, պատճառը լյարդի ցիռոզն էր, որը հավանաբար արդյունք էր վիրուսային հեպատիտի զարգացման վերջին փուլի (մեծապես հանդիպում է թմրամոլների մոտ)։ Փարքերն այնքան հյուծված էր, որ դիահերձող բժիշկը ենթադրել էր, թե նա 50-60 տարեկան կարող է լինել, այնինչ նա ընդամենը 34 տարեկան էր ։
Քրիստոֆեր Քեյզնով
Քրիստոֆեր Քեյզնով (Christopher Cazenove, ), թատրոնի, կինոմատոեգրաֆիայի և հեռուստատեսության բրիտանացի դերասան։
Կենսագրություն
Քրիստոֆեր դե Լերիսոն Քեյզնովը (այսպես էր նրա ծննդյան անունը) եղել է Արնոլդ դե Լերիսոն Քեյզնովի և Էլիզաբեթ Լորայի որդին։ Ծնվել է Հեմպշիր կոմսության Վինչեսթեր քաղաքում և մեծացել՝ Սոմերսեթ կոմսության Շեպթոն Մալետ քաղաքում ։ Սովորել է հեղինակավոր մասնավոր դպրոցներում՝ Օքսֆորդի տարրական Dragon School դպրոցում, Իթըն քոլեջում և «Օլդ Վիկ» թատրոնին կից թատերական դպրոցում ։
Հաճախ խաղացել է անգլիացի ազնվականի դերը և հեղինակություն է ձեռք բերել 1970-ական թվականների սկզբներին թողարկված «Զորագունդ» սերիալում խաղացած դերով։ Հայտնի է դարձել նաև բրիտանական «Դքսուհին Դյուք-սթրիթի հետ» սերիալում խաղացած Չարլի Թիրելայի և «Հարստություն» ամերիկյան հայտնի սերիալի Բեն Կարինգթոնի դերերով։ Խաղացել է բրիտանական «Ջոն Դիդ դատավորը» սերիալի մի քանի նովելում։
2005-2008 թվականներին «Իմ գեղեցիկ տիկինը» ներկայացման ամերիկյան և անգլիական բեմադրություններում խաղացել է պրոֆեսոր Հենրի Հիգինի դերը ։
Անձնական կյանք
Նրա ամուսնությունը դերասանուհի Անգարադ Ռիսի հետ տևել է 1973-1994 թվականները՝ մինչև նրանց ամուսնալուծությունը։ Նրանք ունեին երկու որդի. Լինֆորդ Ջեյմս (1974 հուլիսի 20-1999 թվականի սեպտեմբերի 10), որն Էսսեքսում վթարի է ենթարկվել իր ավտոմեքենայով և Ռիս Ուիլյամ (ծնված 1976 թվականին) ։ 2003 թվականից հանդիպել է Իզաբել Դևիսի հետ ։
2010 թվականի փետրվարին Քեյզնովը իր լոնդոնյան բնակարանում կորցրել է գիտակցությունը։ Տեղափոխվել է Լոնդոնի Սուրբ Թոմաս հիվանդանոց, որտեղ նրա մոտ ախտորոշվել է սեպսիս ։ Չնայած բուժմանը, հիվանդությունը զարգանում էր։
Մահացել է 2010 թվականի ապրիլի 7-ին Սուրբ Թոմաս հիվանդանոցում 64 տարեկան հասակում ։ «Դերասանը մահացավ խաղաղ, շրջապատված իր մերձավորներով»,- ասվում է նրա գործակալի, նրա ընտանիքի և նրա ընկերուհի Իզաբել Դևիսի տարածած հայտարարությունում ։ Քեյզնովը մահացել է Ջոն Ֆորսայթի (որը «Հարստություն» հեռուստասերիալում խաղացել է նրա փոքր եղբոր՝ Բլեյք Քերինգթոնի դերը) մահից վեց օր անց։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 17 ծնունդներ Կատեգորիա:1945 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 7 մահեր Կատեգորիա:2010 մահեր Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Էգանաթ
Էգանաթ, Էկանատ, լեռ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Գորիսի շրջաններում ։
Հելմհոլցի ազատ էներգիա
Հելմհոլցի ազատ էներգիա, թերմոդինամիկական պոտենցիալ, որի նվազումը քվազիստատիկ իզոթերմ պրոցեսում հավասար է համակարգի կողմից արտաքին ուժերի վրա կատարված աշխատանքին։
Սահմանում
որտեղ U-ն ներքին էներգիան է, T-ն՝ բացարձակ ջերմաստիճանը, S-ը՝ էնտրոպիան։
Այստեղից ազատ էներգիայի դիֆերենցիալը հավասար է
Այս արտահայտությունը լրիվ դիֆերենցիալ է T և V անկախ փոփոխականների նկատմամբ։ Այդ պատճառով հաճախ Հելմհոլցի ազատ էներգիան հավասարակշիռ վիճակի համար արտահայտում են որպես ֆունկցիա։
Փոփոխական թվով մասնիկներից կազմված համակարգի համար Հելմհոլցի ազատ էներգիայի դիֆերենցիալը գրվում է որպես
որտեղ \mu-ն քիմիական պոտենցիալն է, իսկ N-ը՝ մասնիկների թիվը համակարգում։ Ընդ որում Հելմհոլից ազատ էներգիան հավասարակշիռ վիճակի համար գրվում է որպես   ֆունկցիա։
Տեսական և կիրառական քիմիայի միջազգային միության հանձնարարականով Հելմհոլցի էներգիան քիմիական թերմոդինամիկայում կարելի է նաև նշանակել որպես  A ։
Հելհոլցի ազատ էներգիան և թերմոդինամիկական հավասարակշռության կայունությունը
Ֆիքսված ջերմաստիճանով և ծավալով համակարգում կայուն հավասարակշռության վիճակը համապատասխանում է Հելմհոլցի ազատ էներգիայի մինիմումի կետին։ Այլ կերպ ասած, այդպիսի համակարգում այդ կետում հնարավոր չեն մակրոսկոպիկ պարամետրերի փոփոխություններ։
Հելմհոլցի ազատ էներգիան և առավելագույն աշխատանքը
Հելմհոլցի ազատ էներգիան իր անվանումը ստացել է նրանից, որ թերմոդինամիկական համակարգի կողմից արտաքին ուժերի վրա կատարած աշխատանքի չափն է։
f ինդեքսը նշանակում է, որ դիտարկվող մեծությունը համակարգւ լրիվ աշխատանքն է տվյալ պրոցեսում։
Հելմհոլցի և Գիբսի ազատ էներգիաներ
Երբեմն ազատ էներգիա են անվանում ոչ թե Հելմհոլցի էներգիան, այլ՝ Գիբսի էներգիան։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ Գիբսի էներգիան նույնպես առավելագույն աշխատանքի չափն է, սակայն այս դեպքում դիտարկվում է միայն արտաքին մարմինների վրա կատարած աշխատանքը՝ բացառելով միջավայրը․
որտեղ G-ն Գիբսի էներգիան է։
Կինը հայելու առաջ (նկար, Տիցիան)
Կինը հայելու առաջ (Donna con uno specchio), Տիցիանի նկարը, նկարված մոտավորապես 1515 թվականին։ Ներկայումս գտնվում է Լուվրում Դենոն թանգարանի առաջին հարկում 7-րդ սրահում։
Նկարում պատկերված է մազերը սանրող գեղեցիկ երիտասարդ կին հայելու առաջ, որը նրա համար պահում է տղամարդ։ Նրա մեջքը արտացոլվում է մյուս ներփքված հայելու մեջ։ Նկարը բնութագրվում է Տիցիանի այդ շրջանով և ցույց է տալիս հարմոնիկ տիցիանյան դասականությունը, որը նկարչի կողմից հասցրած կատարելության ։
Գոյություն ունի նման նկար, որտեղ պատկերված է սանրվող կին և պատանի, որը պահում է հայելին։ Այն պահվում է Պրահայում։ Նկարի համար մոդել է հանդիսացել Վիոլանտան, ով Տիցիանի սիրուհին էր ։ Մյուս (հին) տարբերակը ասում է, որ նկարում պատկերված է Լաուռա Դիանտին։
Հարանց անապատի վիմական արձանագրություններ
Ստորև ներկայացված է 1613 թվականին կառուցված Սյունիքի մարզի Հալիձոր գյուղի Որոտան գետի աջ ափին գտնվող Հարանց անապատ ճարտարապետական համալրի վիմական արձանագրությունները ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիմական արձանագրություններ
Աննա Կազանջյան
Աննա Կազանջյան Լոնգոբարդո, «Woodward Clyde Group» ինժեներական ընկերության նախկին տնօրեն և «Unisys Corp» համակարգիչների ընկերության նախկին գործադիր տնօրեն, եղել է «Saturn» հրթիռային նավիգացիոն համակարգի, «Viking» տիեզերական նախագծի, «Avangard» հեռահաղորդակցության համակարգի մշակող, համարվում է Կոլումբիայի համալսարանում մեքենաշինության գծով գիտությունների բակալավրի կոչում ստացած առաջին կինը։
Աննա Կազանջյանի անունն ընդգրկվել է Նյու-Յորքի 100 ամենաազդեցիկ կանանց» ցուցակում։ Եղել է կանանց շահերի պաշտպան ։
Կենսագրություն
Աննա Կազանջյանը ծնվել է 1928 թվականին, Նյու Յորք քաղաքոում։ Հայրը եղել է հալեպահայ ներգաղթյալ, մայրը եղել է Կոստանդնուպոլսից, օրիորդական ազգանունը եղել է Յազեջյան։ Աննայի ընտանիքը վերապրել է Հայոց ցեղասպանությունը և Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո գաղթել ԱՄՆ։
Վաղ տարիքից Աննան հետաքրքրվել է գիտությամբ։ 1949 թվականին Աննան դարձել է առաջին կինը, որը մեքենաշինության բնագավառում Կոլումբիայի համալսարանում ստացել է բակալավրի աստիճան։ 1952 թվականին նույն համալսարանում ստացել է մագիստրոսի աստիճան։ Իր ուսանողական աշխատանքի ընթացքում Աննան հետաքրքրվել է անալոգային և թվային համակարգչային հավելվածներով և բավականին ներդրում ունեցել տիեզերագնացության տեխնիկայի ոլորտում։ Նա համարվում է առաջին կանանցից մեկը, որը աշխատել է ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի սուզանավերի, կործանիչների և այլ նավերի վրա։ Կազանջյանը նախագծել և գնահատել է սուզանավի ճշգրտման համար օգտագործվող սուզանավային քարշակներ, աշխատել է «Սատուրն» և «Վիկինգ» տիեզերական տիիեզերական համակարգի ստեղծման վրա, զբաղվել Պենտագոնի համար ստեղծված «Ատլաս» տեսակի բալիստիկ համակարգերի թռիչքի հաշվարկման աշխատանքներով ։
Ամերիկացի քաղաքական գործիչ Նելսոն Ռոքֆելլերը Աննա Կազանջյանին նշանակել է Նյու Յորքի նահանգային կանանց խորհրդի անդամ։ 1966-1970 թվականներին նա եղել է Նյու Յորքի Տեխնիկական ընկերությունների խորհրդի տնօրեն։
Աննա Կազանջյանը համարվում է ԱՄՆ-ում առաջին կինը, որն արժանացել է Կոլումբիայի համալսարանի ինժեներ-շրջանավարտների ասոցիացիայի բարձրագույն պարգևը՝ Էգլեսթոնի մեդալ ։ Եղել է Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտների խորհրդի առաջին կին նախագահը, ինչպես նաև Ճարտարագետ-մեխանիկների ամերիկյան ընկերության (ASME) երկարամյա ակտիվ անդամ։
Մահացել է Նյու Յորքում, 2020 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայեր Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ճարտարագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Զևան (Գյավաշի գավառ)
Զևան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Գավաշի գավառակում ։ Գտնվում էր Վանա լճի հարավային ափին, սարավանդի վրա։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 13 տուն հայ բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Զևանն ուներ հայկական եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հեյկի Ալիկոսկի
Հեյկի Ալիկոսկի (Heikki Alikoski, ), ֆինն աստղագետ, աշխատել է Տուրկուի աստղադիտարանում։
Աստերոիդների հայտնաբերող։ 1937 թվականից 1956 թվականները աշխատել է Իրյո Վյայսյալյայի օգնականը Տուրկույի աստղադիտարանում։
Հայտնաբերել է 13 աստերոիդ։ Նրա պատվին է անվանվել (1567) Ալիկոսկի աստերոիդը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆինն աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Սիգալ
Սիգալ (Sigale), համայնք Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ երկրամասի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Գրաս շրջանի Վալբոն կանտոնում ։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Լե Բար սյուր Լու լուծարված կանտոնի կազմում (Գրաս շրջան)։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 5.62 կմ², 2006 թվականին բնակչությունը կազմել է 205 մարդ աճի միտումով, 2012 թվականին՝ 210 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 37.4 մարդ/կմ²։
Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 20101 թվականին կազմել է 210 մարդ, 2012 թվականին՝ 210 մարդ.
Բնակչության թվաքանակի դինամիկան ։
Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 129 բնակիչներից 91-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 38-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 70.5 %, 1999 թվականին եղել է 60.0 %: Աշխատունակ տարիքի 91 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 79-ը (43 տղամարդ և 36 կին), 12 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (5 տղամարդ և 7 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 38 ոչ ակտիվ բնակիչներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 19-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 11-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով ։
2010 կոմունայում հաշվառված են եղել 88 հարկատու տնային տնտեսություններ, որտեղ ապրում էր 176.5 մարդ։ 16 հարկատուին բաժին ընկնող շահույթը կազմել է 472 եվրո ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ադիթի Շարմա
Ադիթի Շարմա, հնդիկ հեռուստատեսային դերասանուհի է, ով առավել հայտնի է իր՝ «Հրաշագործ Ջինը» հեռուսասերիալում Ռոշնի Ահմեդին (Ռոշնի Աման Ջունիադ Կհան) և «Կալիրի» հեռուստասերիալում Միրա Դհինգրային կերտած կերպարներով։
Վաղ կյանք
Ադիթի Շարման ծնվել և մեծացել է Նոր Դելիում։ Միջնակարգ կրթությունն ստանալուց հետո ուսումը շարունակել է Նոր Դելիի Հանսրաջ մոդելային դպրոցում ։ Ապա ստացել է լրագրողական դասընթացներ Նյու Դելիի Վիվեկանանդա ինստիտուտի մասնագիտացված ստուդիայում։
Նա իր կարիերան սկսել է որպես մոդել ՝ մասնակցելով Ամազոնի ցուցադրության շաբաթին։
Կարիերա
Ադիթիի մուտքը հեռուստատեսություն եղավ Zee TV- ի Կալիրի հեռուստասերիալով , որտեղ նա կերտում էր Միրա Դհինգրային ՝ Արջիտ Տանեջայի հետ ։ 2019 թվականին նա երկրորդական դեր է խաղացել Colors TV-ի Սիրո թույնը 3 (Օձը) սերիալում ՝ կերտելով Շիվլիին։
2019 թվականից Վիկրամ Սինգհ Չոհանի հետ միասին նա նկարահանվում է Star Plus հեռուստաընկերության Հրաշագործ Ջինը հեռուստասերալում՝ մարմնավորելով Ռոշնի Ահմադին։
Արտաքին կապեր
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:1997 ծնունդներ Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հնդիկ մոդելներ
Թամարիան
Թամարիան (თამარიანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Լագոդեխի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 694 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Լագոդեխի շրջան
Ամոս Սոյեր
Ամոս Սոյեր (Amos Sawyer, ), լիբերիացի քաղաքական և պետական գործիչ, 1990 թվականի նոյեմբերի 22-ից մինչև 1994 թվականի մարտի 7-ը եղել է Լիբերիայի Ազգային միասնության ժամանակավոր կառավարության նախագահը, ուսուցիչ, ակադեմիկոս, ֆիլիսոփայության դոկտոր ։
Կենսագրություն
Եղել է Լիբերիայի ժողովրդական կուսակցության անդամ, Լիբերիայի Կառավարման բարեփոխումների հանձնաժողովի նախագահ, Աֆրիկայում արդարության շարժման հիմնադիրներից մեկը, 1983 թվականին հիմնել է Լիբերիայի ժողովրդական կուսակցությունը։
Լիբերիայի նախագահ Սամուել Դոուի սպանությունից հետո (1990) Սոյերը ստանձնել է Անցումային կառավարության (Ազգային միասնության կառավարության) նախագահի պաշտոնը, նրա պաշտոնավարումն ավարտվել է 1994 թվականի մարտի 7-ին, այն բանից հետո, երբ նա ի սկզբանե հույս ուներ պաշտոնավարել ընդամենը վեց ամիս ։
Սոյերը քաղաքագիտության դոկտորի կոչում է ստացել Իլինոյսի Հյուսիսարևմտյան համալսարանից։
Նա մի քանի անգամ ծառայել է միջազգային կազմակերպություններում, այդ թվում՝ ՄԱԿ-ում, 2001 թվականին նա եղել է Զիմբաբվեի ընտրությունների մոնիտորինգի հանձնաժողովի նախագահը Աֆրիկյան միասնության կազմակերպության կողմից։
Սոյերը որոշ ժամանակով վերադարձել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ՝ հրավեր ստանալով աշխատելու որպես փոխտնօրեն և գիտաշխատող Ինդիանայի համալսարան Բլումինգթոնումի Քաղաքական գիտությունների ամբիոնի Քաղաքական տեսության և քաղաքականության վերլուծության ֆակուլտետեում։
1980-ականներից հրատարակել է գրքեր, որոնք վերաբերվում են Լիբերիայի քաղաքականությանը։ 1992 թվականին Սոյերը գրել է «Ինքնավարության վերելքը Լիբերիայում. ողբերգություն և մարտահրավեր» գիրքը։ Իր վերջին գիրքը նա հրատարակել է 2005 թվականի ամռանը ։