cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վիկինգներ
Լեզու և գրականություն
Լեզվաբանական և ստուգաբանական հետազոտությունները շարունակում են մնալ վիկինգների մշակույթի, նրանց սոցիալական կառուցվածքի և պատմության, այլ մարդկանց և մշակույթների հետ փոխազդեցության, նրանց միջև տեղի ունեցող առևտրի և ծովային արշավանքների մասին ինֆորմացիայի հիմնական աղբյուրը ։ Որոշ ենթադրությունների համաձայն` Ֆրանսիայի հարավում գտնվող մի քանի տեղանունների ծագումը նույնպես կապված է վիկինգների հետ ։ Տայբուր տեղանունը (Trelleborg նշանակում է Ստրուկների քաղաք կամ Ստրուկների ամրոց) պահպանվել է Ֆրանսիայի ամենահարավային հատվածներից մեկում` Շարանատա գետի հովտում ։ Ներկայումս, Ֆրանսիայի տարածքում գտնվող Գասկոնը և դրա շրջակայքը վիկինգների մասին պատմող հնագիտական ակտիվ վայրերից են ։ Ակնհայտ է, որ հին նորվեգերենի հետ են կապված ժամանակակից մի շարք լեզուներ. շվեդերենը, նորվեգերենը, դանիերենը, ֆարյորերենը և իսլանդերենը ։ Արևելյան Եվրոպայում գտնվող` վիկինգյան գաղութների սլավոնական լեզուների վրա հին նորվեգերենը այնքան էլ մեծ ազդեցություն չի թողել։ Ենթադրում է, որ դրա պատճառը հսկայական տարբերությունն է երկու լեզուների միջև և այդ տարածաշրջանում վիկինգների ցուցաբերած համեմատաբար խաղաղասեր վերաբերմունքը։ Սկանդինավցիներն անուններ են տվել մի քանի Դնեպրյան սահանքների, սակայն նորօրյա անվանումների մեջ դրանք անճանաչելի են և դժվար վերծանելի ։
Պահպանված գրավոր աղբյուրներում ավելի մեծ տեղ են գրավում Արևմտյան Եվրոպայում վիկինգների գործունեության մասին տեղեկությունները։ Պատճառներից մեկն այն է, որ այդ ժամանակաշրջանում Հյուսիսարևելյան Եվրոպայում մշակույթը և գրականությունը այնքան զարգացած չի եղել, որքան Արևմուտքում և հետևաբար վիկինգների մասին պատմող գրական ժառանագություն չի թողել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիկինգներ Կատեգորիա:Սկանդինավիայի պատմություն Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմություն
OK Computer
OK Computer, Radiohead ռոք խմբի 3-րդ ալբոմը։ OK Computer ալբոմը լույս է տեսել 1997 թվականին։ Այս ալբոմի ամենահայտնի երգերն են՝ «Paranoid Android»-ը, «Karma Police»-ը և «No Surprises»-ը։ 1998 թվականին «Գրեմմի»-ի ժամանակ, այս ալբոմը առաջադրցել էր որպես «տարվա լավագույն ալբոմ», բայց չի ընտրվում։ Ընտրվում է մեկ այլ առաջադրումում, դա՝ «լավագույն այլընտրանքային ալբոմ»-ն էր։ Կան նաև այլ երգեր, որոնք նույնպես հայտնություն են ձեռք բերել, դրանք են՝ «Airbag» և «Exit Music» երգերը։
Վոդյանոե (ավան, Վոլոդարսկի շրջան)
Վոդյանոե (Водяне), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլոդարսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Վոդյանոե ավանում բնակվում էր 84 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլոդարսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Էլթի
Էլթի, լեռ Ադրբեջանի Նախիջևանի ԻՀ Օրդուբադի շրջանում, Զանգեզուրի լեռների հարավային կողմում։ Օրդուբադ քաղաքից 22-23 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Գիլանչայ գետի միջին հոսանքում, նրա ձախ կողմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ Կատեգորիա:Օրդուբադի շրջան
Բուսքերուդ
Բուսքերուդ (Buskerud), ֆյուլքե Նորվեգիայում ։ Վարչական կենտրոնը Դրամեն քաղաքն է։ Սահմանակից է Սոգն օգ Ֆյուրանե, Օփլան, Հորդալան, Թելեմարք, Օսլո, Աքերսհուս և Վեսթֆոլ կոմսություններին։ Ունի 271.252 բնակիչ (2014թ.):
19-րդ դարի վերջում և 20-րդ դարի սկզբին Բուսքերուդի բնակչությունը հիմնականում զբաղվում էր հողագործությամբ, անասնապահությամբ, հանքաարդյունաբերությամբ (արծաթի, կոբալտի և երկաթի արդյունահանում), որսորդությամբ և ձկնորսությամբ ։ Նշված ոլորտներից շատերը ներկայումս էլ հանդիսանում են կոմսության տնտեսության առանցքային ճյուղերից։
Անվանում
Կոմսությունն իր անվանումը ստացել է Բուսքերուդ անունով հին կալվածքից (հինսկանդերեն՝ «Biskupsruð»): Անվան սկզբնամասը՝ «Biskup», նշանակում է եպիսկոպոս, իսկ վերջավորությունը՝ «ruð», նշանակում է ֆերմա  ։
Աշխարհագրություն
Բուսքերուդը տարածվում է Օսլո-ֆյորդից մինչև Հալինգի լեռներ։ Կոմսությունը պայմանականորեն բաժանված է պատմական շրջանների՝ Հալինգդալ, Նումեդալ, Ռինգերիկե, Փոքր Բուսքերուդ։
Բուսքերուդի արևմտյան մասը իրենից ներկայացնում է բարձրավանդակ՝ անտառապատ հարթավայրերով և բարձր, կանաչապատ արոտավայրերով։ Կոմսության արևելյան հատվածը դաշտավայր է, որտեղ առկա են բազմաթիվ լճեր ու գետակներ։ Տյուրիֆյորդը և Կրյոդերեն լճերը համայնքյի ամենամեծ լճերն են, իսկ առաջինը հանդիսանում է նաև Նորվեգիայի մեծությամբ հինգերորդ լիճը։ Կոմունայի տարածքով հոսող Նումեդալսլագենը երկարությամբ Նորվեգիայի երրորդ գետն է։
Պատմություն
1685 թվականին Բուսքերուդը առանձնացվում է Ակերսհուսից, բայց այն ժամանակ այն ուներ ավելի քիչ մակերես, քան ներկայումս։ Սկզբնական շրջանում կոմսությունը կազմված էր Էիքեր, Հալինգդալ և Ռինգերիկե շրջաններից։ 1760 թվականին Ակերսհուսից Բուսքերուդին են փոխանցվում Ֆլեսբերգ, Հուրում, Կոնսգբերգ, Լիրե, Նյուրե օգ Ուվդալ, Ռոլագ և Ռյոկեն համայնքները։ Բուսքերուդի ներկա վարչատարածքային կարգը հաստատվել է 1964 թվականին՝ անվանման գրելաձևի փոփոխությամբ և Վեստֆոլդից Բուսքերուդին միացնելով Սոգեր համայնքն ։
10-րդ դարում Ռինգերիկեն եղել է փոքր թագավորություն։ Տարբեր ժամանակներում կոմսությունում են բնակվել Նորվեգիայի 4 թագավորներ։ Տարածաշրջանը հայտնի է իր զենքի արտադրությամբ դեռևս հին ժամանակներից ։
Բուսքերուդի զինանշանը հաստատվել է 1964 թվականի ապրիլին և իրենից ներկայացնում է արծաթագույն վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է կապույտ արջ։ Արծաթագույնը խորհրդանշում է կոմսության տարածքում արդեն մի քանի դար գործող արծաթի հանքավայրերը։
Տնտեսություն
Բուսքերուդի տնտեսության առանցքային ոլորտներն են հանդիսանում արծաթի արդյունաբերությունը, գյուղատնտեսությունը, փայտավերամշակումը։ Բեգնաելվա և Ռանդսելվա գետերի վրա կառուցված են հիդրոէլեկտրակայաններ, որոնք ապահովում են կոմսության էլեկտրաէներգիայի պահանջարկը։ Զարգացած է նաև նորագույն տեխնոլոգիաների ոլորտը, որը կենտրոնացված է Կոնսբերգում ։
Սպորտ
Բուսքերուդում բավականին զարգացած է սպորտը, հատկապես՝ ձմեռային մարզաձևերը։ Նորվեգիային օլիմպիական, աշխարհի և Եվրոպայի մրցումներից բազմաթիվ մեդալներ են բերում Բուսքերուդի մարզիկները, որոնցից են Ֆրոդե Անդերսենը, Քրիստեր Բասման, Դագ Բյորնդալենը, Հավարդ Բյոքեն, Օլե Էինար Բյորնդալենը։
Տիերի
Տիերի (Thiéry), համայնք Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ երկրամասի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Գրաս շրջանի Վալբոն կանտոնում ։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Լե Բար սյուր Լու լուծարված կանտոնի կազմում (Գրաս շրջան)։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 22.24 կմ², 2006 թվականին բնակչությունը կազմել է 101 մարդ աճի միտումով, 2012 թվականին՝ 1204մարդ, բնակչության խտությունը՝ 4.7 մարդ/կմ²։
Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 102 մարդ, 2012 թվականին՝ 104 մարդ.
Բնակչության թվաքանակի դինամիկան ։
Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 56 բնակիչներից 30-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 26-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 53.6 %, 1999 թվականին եղել է 65.0 %: Աշխատունակ տարիքի 30 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 29-ը (16 տղամարդ և 13 կին), 561 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (273 տղամարդ և 288 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 26 ոչ ակտիվ բնակիչներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 18-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 4-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Վիլյավիսենսիո
Վիլյավիսենսիո (Villavicencio), քաղաք և մունիցիպալիտետ Կոլումբիայում, Մետա դեպարտամենտի մայրաքաղաքը, ունի 384,131 բնակիչ (2005 թվականի մարդահամար)։ Քաղաքը գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Բոգոտայից 75 կմ հարավ-արևելք՝ Գուատիքիա գետի երկայնքով։ Քաղաքը հայտնի է որպես «Վիլլավո»  (Villavo)։
Քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 423 մ բարձրության վրա, կոլումբիա-վենեսուելական խոշոր Լլանոս (Llanos) հարթավայրում՝ Անդերից արևելք։ Կլիման արևադարձային է՝ միջին տարեկան ջերմաստիճանը 27°C է։ Վիլյավիսենսիոն հաճախ կոչվում է «Llanos-ի դարպաս» (La Puerta al Llano), դրա միջով անցել է պատմական ուղի՝ կապելով այս տարածքները Անդերի կենտրոնական մասի հետ։
Կրթություն
Վիլլավիսենսիո քաղաքն ունի պետական և մասնավոր հաստատությունների ցանց, որոնք ապահովում և երաշխավորում են կրթության իրավունքը նախնական, միջնակարգ, տեխնիկական և բարձրագույն կրթության մակարդակներում։ Լինելով Արևելյան հարթավայրերի կենտրոնը, Վիլավիսենսիոն տարածաշրջանի գլխավոր քաղաքային համալսարանական կենտրոնն է, ուր գալիս են հարևան բնակավայրերի երիտասարդները։
Կլիմա
Վիլյավիսենսիոն ունի հասարակածային կլիմա (Köppen Af): Կլիման տաք է և երբեմն խոնավ։ Միջին ջերմաստիճանը 25,6 °C կամ 78,1 °F է։
Արտաքին հղումներ
{{Արտաքին հղումներ}} Կատեգորիա:Կոլումբիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1840 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Զաղարան
Զաղարան, գետակ Արաքսի ավազանում, նրա աջակողմյան Թազաքչի վտակի ստորին հոսանքը։ Հոսում է Սուրմալուի արևմտյան սահմանային շրջանով ։
Վիդայի պատմության թանգարան
Վիդայի պատմության թանգարան (Museu d'història d'Ouidah), Բենինի Վիդա քաղաքում գտնվող թանգարան է։ Գտնվում է պորտուգալական հին՝ Սան Ժուան Բատիշտա դե Աժուդա ամրոցում (Fortaleza de São João Baptista de Ajudá - «Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի օգնության ամրոց»)։ Թանգարանի ցուցադրությունը բաղկացած է 700 իրերից, որոնք ներկայացնում են Վիդայի հնագիտությունը, պատմությունը և արվեստը ։
Պատմություն
Կոչվել է նաև «Աժուդա ֆակտորիա» կամ պարզապես «Աժուդա»։ Ամրոցը ընդամենը 4,5 կմ² տարածք ուներ, ամրացված առևտրային կետ էր՝ հարակից փոքր տարածքով։ 1958 թվականին գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում, որպես արտերկրյա ամենափոքր գաղութ ։
Ամրոցը կառուցվել է 1680 թվականին թագավոր Պեդրու Երկրորդի հրամանով ` ստրկավաճառության անվտանգությունն ապահովելու համար։ Առևտրի կետը կառուցելլ է Սան Տոմեի և Պրինսիպի նահանգապետ Ջակինտու դե Ֆիգեյրեդո ի Աբրեուն՝ Վիդա գյուղի տեղում։ 18-րդ դարի սկզբին լքված ամրոցը վերակառուցվել է 1721-1730 թվականներին։ Ֆինանսավորումը ստացվել է Սալվադոր տեղափոխվող աֆրիկացի ստրուկների հարկից։
1722 թվականի հունվարին ամրոցը փորձել է գրավել անգլիացի ծովահեն Բարտոլոմյու Ռոբերտսը, որը գերևարել է նավահանգստում կանգնած բոլոր՝ 11 նավերը։
1805-1844 թվականներին ֆակտորիայի տնօրենը եղել է ստրուկների առևտրով զբաղվող հայտնի Ֆրանսիշկու Ֆելիքս դե Սոուզան, որը 1845-1849 թվականներին զբաղեցրել է նահանգապետի պաշտոնը։ Բրազիլիայի անկախացումից հետո Սոուզան առաջարկել է կայսր Պեդրու Առաջինին Աժուդուն վերցնել իր տիրապետության տակ, բայց մտահղացումը չի իրականացել։
1861 թվականին պորտուգալացիները լքել են ամրոցը և այն մինչև 1893 թվականը ամրոցը ծառայել է որպես կաթոլիկ առաքելություն։ 1960 թվականի օգոստոսի 1-ին Դահոմեան անկախություն է ձեռք բերել և հռչակվել է Բենինի հանրապետությունը։ 1961 թվականին ամրոցը ծառայել է երկրի անկախությունը նշելու համար։ Մեկնելուց առաջ զավթիչները այրել են շինությունները։ 1964 թվականի նոյեմբերի 13-ի հրամանագրով ամրոցը ճանաչվել է պատմական հուշարձան։ Վերակառուցվել է Ֆրանսիայի և ԱՄՆ-ի ֆինանսական օգնությամբ։ Այն իր դռները բացեց 1967 թվականի սեպտեմբերի 6-ին ։
Նկարագիր
Պորտուգալիայի նահանգապետի նախկին նստավայրում տեղակայված թանգարանն ունի 11 սենյակ, որտեղ ցուցադրվում են 1967 թվականից ի վեր թանգարանի կողմից ձեռք բերված, 700-ից ավելի իրեր։ Ցուցանմուշները ձեռք են բերվում Վիդայի հայտնի ընտանիքների նվիրատվություններով կամ օտարերկրյա գործընկերների օգնությամբ։ Դրանք հիմնականում իրեր են հին ամրոցից և Դահոմեայի թագավորությունից իրեր են, ինչպես նաև ստրուկների առևտրին և նրանց հայրենադարձությանը վերաբերող իրեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պատմության թանգարաններ Կատեգորիա:Բենինի պատմություն Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Բենինի պատմական հուշարձաններ
Կայսերական պալատ
Կայսերական պալատ (pasw ĩpeɾiˈaw), պատմական կառույց Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքի կենտրոնում։ Կայսերական պալատը հիմնադրվել է 18-րդ դարում, ծառայելու որպես գաղութային Բրազիլիայի կառավարիչների նստավայր։ Հայտնի է նաև Ռիո դե Ժանեյրոյի արքայական պալատ անվանումով։
1808 թվականից պալատն օգտագործվել է որպես թագավորական նստավայր Պորտուգալիայի թագավոր Ժուան VI-ի կողմից, որպես Պորտուգալիայի թագավոր, հետագայում նաև Բրազիլիայի թագավոր։ 1822 թվականին այն դարձել է Բրազիլիայի կայսրության միապետների՝ Պեդրու I-ի և Պեդրու II-ի, քաղաքային պալատը, ովքեր պալատն օգտագործեցին ոչ թե բնակության վայր, այլ որպես աշխատատեղ։
Կայսերական պալատը մոտ 150 տարի համարվում էր Բրազիլիայի գլխավոր քաղաքական կենտրոններից մեկը՝ 1743-1889 թվականներ։
Կայսերական պալատը ներառում է Ռիո դե Ժանեյրոյի կենտրոնում գտնվող Praça XV հրապարակը։ Ճարտարապետական և պատմական նշանակության շնորհիվ պալատը համարվում է Բրազիլիայի ամենակարևոր պատմական շենքերից մեկը։ Այսօր, այն ծառայում է որպես մշակութային կենտրոն։
Ծագում
Ներկայիս շենքը կառուցվել է Ռիո դե Ժանեյրոյի Կապիտանիայի (գաղութային վարչական շրջան) նահանգապետ Գոմես Ֆրեիրե դե Անդրադեի հրամանով։ Պալատի ճարտարապետը եղել է Ջոս Ֆերնանդես Պինտո Ալփոիմը՝ Պորտուգալիայի ռազմական ինժեները։ Նա սերտ համագործակցության մեջ էր կառավարչի հետ, ով ավելի մեծացրեց պալատի տարածքը։ Նոր կառավարչի տունը (Casa dos Governadores) կառուցվել է բարոկկո ճարտարապետության ոճով, բացառությամբ մի քանի դետալների։ Կառուցումն ավարտվել է 1743 թվականին։ Կայսերական պալատը, որը շատ նման է պորտուգալական տանն, ունի բարոկկո ոճով կառուցված գեղեցիկ շքամուտք՝ պատրաստված պորտուգալական մարմարով, կան նաև սանդուղքներ՝ վերին հարկերը բարձրանալու համար։
Կառավարչի տան մոտ գտնվող տարածքը վերականգնվել է կրկին Պինտո Ալփոիմի կողմից և վերածվել հրապարակի (որն այսօր հայտնի է Praça XV անվանումով), այնտեղ նաև կա Լիսաբոնից բերված մարմարե շատրվան։ Հրապարակի հակառակ կողմում կառուցվել է Տելես դե Մենեզես ընտանիքի բնակելի շենքը։
Արքայական պալատ
1808 թվականին պալատը դարձավ արքայական պալատ, երբ Արքայազն Ռեգենտ Ժուան VI-ն իր արքունիքով ժամանեց Ռիո՝ փախչելով Նապոլեոն Բոնապարտի արշավանքներից։ Այստեղ, Արքայազն Ռեգենտ Ժուան VI-ը կառավարեց Պորտուգալիան, Բրազիլիան և Ալգարվեն։ Այս ժամանակահատվածում երրորդ հարկն ավելացվել է ծովի առջև գտնվող պալատի ճակատի կենտրոնական մասի վրա։
Կայսերական պալատ
1822 թվականին Բրազիլիան դարձավ անկախ պետություն՝ Բրազիլիայի կայսրություն։ Պալատը շարունակվում էր մնալ որպես վարչական կենտրոն։ Հենց այս ժամանակ էլ պալատն անվանվեց Կայսերական պալատ։ Կայսրերը բնակվում էին São Cristóvão-ում, սակայն Կայսերական պալատը շարունակեց մնալ որպես արքունիքի նստավայր և միապետների աշխատատեղ։
Բրազիլիայի պատմության մի քանի կարևոր իրադարձություններ կապվում են Կայսերական պալատի հետ։
Կործանում և վերականգնում
1889 թվականի նոյեմբերի 15-ին Բրազիլիան հռչակվեց ֆեդերատիվ Հանրապետություն։ Դրանից հետո Կայսերական պալատը կորցրեց իր նախկին կարևորությունը և դարձավ Ռիո դե Ժանեյրոյի կենտրոնական փոստային գրասենյակը։ Պալատի սենյակների ձևավորումները տարածվեցին և ճակատամասերը ենթարկվեցին փոփոխությունների։ 1980 թվականի վերականգնման շնորհիվ պալատը ձեռք բերեց գրեթե նույն տեսքն, ինչ 1818 թվականին էր։ Վերականգնման խնդիրները դառնում էին ավելի հեշտ, քանի որ Կայսերական պալատում այդ ժամանակ պահպանվում էին 18-19-րդ դարերի նկարները, որոնք մանրամասնորեն նկարագրում էին պալատի նախկին տեսքը։
Սկսած 1984 թվականից Կայսերական պալատը վերածվեց կարևոր մշակութային կենտրոնի՝ քանդակագործության, կինոյի, երաժշտության և այլնի ցուցադրման կենտրոն։
Պալատում նաև կառուցվում է Պաուլո Սանտոս գրադարանը՝ մասնագիտանալով արվեստի, ճարտարապետության և ճարտարագիտության, ինչպես նաև ներառելով 16-18-րդ դարի մի շարք գրքեր։
Տոպոլինոե (գյուղ, Վոլոդարսկի շրջան)
Տոպոլինոե (Тополине), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլոդարսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Տոպոլինոե գյուղում բնակվում էր 1 040 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլոդարսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1910 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ուրալի լեռնաշղթայի լեռնային գործարանների գլխավոր պետի տուն
Նկարագրություն
Եռահարկ սյունավոր նախամուտքով և կիսահարկով երկհարկանի տան գլխավոր ճակատը նայում է լճակին։ Առաջին հարկի բարձրության վրա կոպտատաշ քարից կառուցված սյունավոր կամարաշար է։ Երկրորդ հարկի մակարդակով սյունավոր նախամուտքն ունի հոնիական կամարաշարի տեսք։ Կիսահարկը զարդարված է սյունավոր նախամուտքի երրորդ հարկով` կորնթական բարակ սյունակներով։ Սյունավոր նախամուտքն ավարտվում է եռանկյունաձև ճակտոնով։ Շենքի երկու կողմերում համաչափ տեղադրված դարպասները ստեղծում են ամբողջական հորինվածք ։
Պատմություն
Ինչպես և Ռաստորգուևների-Խարիտոնովների առանձնատան դեպքում, Մալախովը սկսել է ոչ դատարկ տեղից։ Բերգ-տեսուչ Բուլգակովի վաղուց կառուցված դղյակին նա հավելել է միջնահարկ, սյունավոր նախամուտք և դարպաս, բայց, շնորհիվ նրա միջամտության, սովորական շինությունը վերածվել է ճարտարապետության գլուխգործոցի ։
Գրեթե 20 տարի` 1837-1856 թվականներին այդ տան սեփականատերն է եղել գեներալ Վլադիմիր Անդրեևիչ Գլինկան։ Գլխավոր պետի նստավայրում կանգ են առել ապագա կայսր Ալեքսանդր II-ը և նրա դաստիարակը` ռուս հայտնի բանաստեղծ Վասիլի Ժուկովսկին ։ Անցնելիս այս տանը կանգ է առել հանգուցյալ դեկաբրիստ Վիլհելմ Կյուխելբեկերի ընտանիքը։ Գեներալ Գլինկայի հատուկ հանձնարարականների պաշտոնյա էր ծառայում դեկաբրիստ Ֆեոդոր Վիշնևսկին։
Մելոցցո դա Ֆորլի
Մելոցցո դա Ֆորլի (Melozzo da Forli), իսկական անունը՝ Մարկո դելի Ամբրոջի (Marco degli Ambrogi, ), իտալացի նկարիչ։ Ծագումով Ֆորլիից է, Անսուինո դե Ֆոլիի աշակերտն է։ Որպես գեղանկարիչ կայանալուն ազդել է Անդրեա Մանտենյայի և Պիեռա Դելլա Ֆրանչեսկայի արվեստը։
1476 - 1481-ական թվականներին Հռոմում աշխատել է Սիկստա 4-րդ պապի և նրա զարմիկի՝ Ֆոլիի միապետ Ջիրոլամո Ռիարիոյի համար։ Վերջինիս համար Մարսի դաշտում պալատ է կառուցել, որը արդյունքում վերակառուցվել է Պալացցո Ալտեմպսի։ Այդ ժամանակաշրջանին է վերագրվում Մելոցցոյի ամենալավ ստեղծագործություններից մեկը՝ Վատիկանի գրադարանի նկարազարդումը։ Պահպանվել է որմնանկարից մի հատված՝ «Վատիկանի գրադարանի հիմնադրումը Սիկստ 4-րդի կողմից» (1477 թվական, Վատիկանի պատկերասրահ)։
Ուրալի լեռնաշղթայի լեռնային գործարանների գլխավոր պետի տուն
Պատմություն
Ուրալի լեռնաշղթայի լեռնային գործարանների գլխավոր պետի նստավայրն այստեղ գտնվել է մինչև 1917 թվականը։ Հեղափոխությունից հետո որոշ ժամանակ շենքում աշխատել են Բանվորների պատգամավորների շրջանային և մարզային խորհուրդները ։
Մելոցցո դա Ֆորլի
Այլ հայտնի ստեղծագործություններից են՝ Սան Մարկոյի ավանդատան զարդանկարները Լորետոյի սրբավայրում (1478 թ.), Պալացո Դուկալեյի որմնանկարները, Ուրբինո (1473-1475 թթ.):
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարապետներ
Ուրալի լեռնաշղթայի լեռնային գործարանների գլխավոր պետի տուն
Պատմություն
Այժմ շենքում գործում է մարզային № 2 հիվանդանոցը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի շենքեր և կառույցներ
Արոտավայրի ջրամատակարարում
Արոտավայրի ջրամատակարարում, արոտավայրում գյուղատնտեսական կենդանիներին և սպասարկող անձնակազմին ջրով ապահովող միջոցառումների համալիր։
Օգտագործում
Արոտավայրերի արդյունավետությունից և տեղական այլ պայմաններից կախված՝ ջրելատեղ մատակարարվող ջուրն արդյունահանվում է տեղում, մոտեցվում կամ ներկրվում է։ Որպես ջրի աղբյուր՝ օգտագործվում են հիմնականում ջրհորերը։ Ստորգետնյա ջրերից զուրկ կամ դրանց որոշակի բարելավման համար մեծ ծախսեր պահանջող վայրերում օգտագործվում են բնական կամ լցովի ջրամբարներ։ Բարձրարդյունավետ արոտավայրերում, որտեղ պահվում են մեծ քանակությամբ գյուղաղտնտեսական կենդանիներ և պահանջվում է շատ ջուր, կառուցում են հարևան շրջաններից ջուրը ջրելատեղ հասցնող խողովակաշարեր։ Ջրելատեղերում տեղադրվում են բաքեր, ծորակներ, ջրման տաշտեր, երբեմն՝ պոմպեր, ինքնախմոցներ։ Ջրային պաշարներն արդյունավետ օգտագործելու, ջրի կորուստները կանխելու, որակն ապահովելու համար նպատակահարմար է ջուրը փոխադրել խողովակաշարերով։ ՀՀ-ում արոտավայրերը հիմնականում լեռնային են, ամառային, իսկ արոտավայրերի ջրամատակարարման համակարգերը բաղկացած են աղբյուրներից, խողովակաշարերից, ջրամբարներից և ջրման տաշտերից։
Տես նաև
● Ջրարբիացում
Սինոփսիս
Սինոփիս ԲԲԸ-ն nasdaq: SNPS էլեկտրոնային ավտոմատացված նախագծման արդյունաբերության ամենամեծ ընկերություններից է, որը ինտեգրալ սխեմաների նախագծման ժամանակ կիրառվող գործիքներ է ծրագրավորում և մշակում։ Սինոփսիսի առաջին և ամենահայտնի արտադրյալը Design Compiler-ն (նախագծման կոմպիլյատոր) է, մի տրամաբանական-սինթեզի գործիք։ Սինոփսիսը ունի նաև այլ արտադրանքներ, որոնք օգտագործվում են կիրառման-առանձնահատուկ ինտեգրալ սխեմայի նախագծման մեջ։ Արտադրանքները պարունակում են տրամաբանական սինթեզ, վարքային սինթեզ, վայր և երթուղի, ստատիկ ժամանակապլանավորման վերլուծություն, ֆորմալ ստուգում, HDL (SystemC, Systemverilog/Verilog, VHDL) ձևացնողներ ինչպես նաև տրանզիստորի-մակարդակի սխեմայի մոդելավորում։ Ձևացնողները պարունակում են զարգացնող և վրիպազերծման միջավայրեր, որոնք օժանդակում են չիփերի և համակարգչային համակարգերի տրամաբանության նախագծման մեջ։
Պատմություն
Ընկերությունը հիմնվել է 1986 թվականին՝ Optimal Solutions անվամբ, Աարտ դե Գեուսի և մի խումբ Ջեներալ Էլեկտրիկի Միկրոէլեկտոնիկայի Կենտրոնի ճարտարագետների միջոցով՝ Հյուսիսային Կարոլինայի Research Triangle Park-ում։ Այդ ժամանակվանից, դա ունեցել է մի շարք ընկերությունների ձեռքբերումներ։ Ընկերությունն ունի ավելի քան 60 վաճառքի, աջակցության և գիտահետազոտության գրասենյակներ աշխարհում՝ Հյուսիսային Ամերիկայում, Եվրոպայում, Ճապոնիայում, Խաղաղօվկիանոսյան Օղակում, Իսրայելում, Չիլիում, և Հայաստանում։
Սինոփսիսը իր առաջին գրասենյակը բացել է Հնդկաստանում՝ 1995 թվականին։ 2007 թվականին նրա խոշոր մրցակիցներն են եղել՝ Cadence Design Systems, Mentor Graphics, և Magma Design Automation-ը։
Սինոփսիս Արմենիա
Սինոփսիսը Հայաստան մուտք է գործել 2004 թվականին՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաները (ՏՏ) երկրի գերակա ուղղություն հռչակելուց հետո և ձեռք բերելով Լեդան (Leda) և Մոնթերեյ Դիզայնը (Արսեթ) (Monterrey Design (ArSET))։ Մեկ տարի անց նա գնել է Էյջ-փի-էլ-էյ-ը (HPLA)։ Ընկերությունը 2007 թվականի մայիսին Երևանում կառուցել է գերժամանակակից գիտաարտադրական կենտրոն, Եվրոպայի և Սիլիկոնային Հովտում ունեցած մասնաշենքերի նույն չափանիշներով ։ Սինոփսիս Արմենիա ՓԲԸ-ն 2009-ին ԱՄՆ-ի տարածքից դուրս գործող ամենամեծ ստորաբաժանումներից մեկն է, որը զբաղվում է գիտահետազոտական- ճարտարագիտական աշխատանքներով էլեկտրոնային նախագծման ավտոմատացման, արտադրության համար նախագծման - կիսահաղորդչային մտավոր սեփականության մշակման ոլորտներում։ 2004 - 2008 թվականներին Սինոփսիս ընկերությունը Հայաստանում կատարել է 1.3 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի արտադրական-կրթական տեխնոլոգիական ներդրումներ ։
Սինոփսիսը համագործակցում է Երևանի պետական համալսարանի, Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի, Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի, և Ռուս-հայկական պետական համալսարանի հետ։ ՀՊՃՀ-ն նրա սկզբնական և ամենաուժեղ գործընկերն, ում շրջանավարտները մատակարարում են Սինոփսիս Արմենիայի մոտ 35 աշխատակիցները։ Սինոփսիսը նաև կրթաթոշակներ է հատկացնում էլեկտրատեխնիկայի ոլորտի ուսանողներին, և 2008 թվականին նրա կրթական ծրագրով սովորել են 300 ուսանողներ ։ Ընկերությունը նաև աշխատում է Գյումրիի Իմֆորմացիոն Տեխնոլոգիաների Կենտրոնի հետ ։
ՀՊՃՀ-ի 75-ամյակի կապակցությամբ, Սինոփսիսը նրա հետ հիմնել է նոր մասնագիտություն միկրոէլեկտրոնիկայի ամբիոնում՝ «Կիսահաղորդչային ֆիզիկա և միկրոէլեկտրոնիկա»՝ մի չորս-ամյա կրթական ծրագիր ։
2014-ին Սինոփսիս Արմենիայում աշխատել են մոտ 500 ինժեներներ, հանդիսանալով երկրի ՏՏ ոլորտի խոշորագույն գործատուներից մեկը։
Նաև, 2005 թվականին Սինոփսիսը Հայաստանում հիմնել է «Սինոփսիսը Հայաստանի համար» բարեգործական հիմնդարամը, որը սոցիալական - կրթական ծրագրեր է ֆինանսավորում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էլեկտրոնային նախագծման ավտոմատացման ընկերություններ Կատեգորիա:ՆԱՍԴԱՔ-ում ցուցակված ընկերություններ
Տրուժենկա (ավան, Վոլոդարսկի շրջան)
Տրուժենկա (Труженка), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլոդարսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Տրուժենկա ավանում բնակվում էր 472 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլոդարսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Հարալդ IV
Հարալդ IV Գիլլի (Haraldr gilli or Haraldr gillikristr, ), Նորվեգիայի թագավոր 1130-1136 թվականներին, ով ծնվել և մեծացել է Իռլանդիայում։
Կենսագրություն
Ըստ ամենայն հավանականության՝ Հարալդը ծնվել է 1103 թվականին Իռլանդիայում։ 1127 թվականի Հարալդը մեկնում է Նորվեգիա և հայտարարում, որ ինքը իռլանդաբնակ Մագնուս III-ի որդին է՝ գործող թագավոր Սիգուրդ I-ի եղբայրը։
Օրդալիումն ապացուցել է դրա ճշմարտությունը, իսկ Հարալդը իր հերթին խոսք է տվել իշխանության գլուխ չկանգնել, քանի դեռ Սիգուրդն ու իր որդին՝ գահաժառանգ Մագնուս IV-ը ողջ են։
Սակայն ամեն ինչ փոխվեց, երբ Սիգուրդը խաչակրաց արշավանքներից մեկի ժամանակ զոհվեց, իսկ Մագնուսն իրեն հռչակեց Նորվեգիայի թագավոր։ Ըմբոստ Հարալդը պատերազմ սկսեց իր եղբորորդու հետ։ Մարտերից մեկի ժամանակ Հարալդի զինվորները կարողացան շրջափակել Մագնուսի նավն ու գերեվարել վերջինիս։
Հարալդի հրամանով Մագնուսը ենթարկվեց դաժան պատիժների՝ կուրացվեց և նույնիսկ անդամահատվեց։ Այս ամենից հետո 1130 թվականին նա ինքն իրեն հռչակեց երկրի թագավոր։ Հարալդ Գիլլին իշխել է Նորվեգիայում մինչև 1136 թվականը, երբ նա սպանվել է Մագնուսի դաշնակիցներից մեկի՝ Սիգուրդ Սլեմբեի կողմից։
Հարալդն ունեցել է վեց երեխա, որոնցից երկուսն արտամուսնական կապի միջոցով։ Նա ամուսնացած է եղել Շվեդիայի արքայադուստր Ինգրիդի հետ։
Իր անունով Նորվեգիայի հաջորդ թագավորը՝ Հարալդ V-ը, կառավարել է 20-րդ դարի վերջում ։
Կանեի 120-միլիմետրանոց թնդանոթ
Կանեի 120 միլիմետրանոց թնդանոթ, 120 միլիմետր տրամաչափով ծովային թնդանոթ, որը մշակվել է ֆրանսիացի կոնստրուկտոր Գուստավ Կանեն և արտոնագրի հիման վրա արտադրվել է Ռուսաստանում՝ Օբուխովի և Պերմի գործարաններում։ Արտոնագրված արտադրության վերաբերյալ համաձայնությունը Forges et Chantiers de la Mediterranes ֆրանսիական ընկերության հետ կնքվել է 1891 թվականի օգոստոսի 10-ին ։ Ռուսաստանի կայսերական նավատորմի զենքերի շարքում ներառվել է 1892 թվականին։
Կանեի 120 միլիմետրանոց թնդանոթներով զինված են եղել այպիսի զրահակիրներ, ինչպիսիք են «Անդրեյ Պերվոզվաննին» (2 միավոր), «Կայսր Ալեքսանդր II»-ը, «Три святителя», ափային պաշտպանության զրահակիրներ, ինչպիսին է «Ադմիրալ Սենյավինը» (3 միավոր)։ Դրանցով սպառազինվել են նաև «Ռյուրիկ», «Դմիտրի Դոնսկի», «Վլադիմիր Մոնոմախ» զրահակիր հածանավերը, «Ժեչուգ» (2 միավոր), «Նովիկ», «Բոյարին», «Ալմազ» տիպի զրահատախտակամածային հածանավեր, «Գիլյակ II» (4 միավոր) և «Կարս» (2 միավոր) տիպի հրետանավակներ և «Լեյտենանտ Շեստակով» տիպի էսկադրային ականակիրներ, ինչպես նաև արգենտինական «Ալմիրանտե Բրաուն» զրահակիրը ։ Դրանից բացի, թնդանոթն օգտագործվել է ափային պաշտպանության համար։ Թնդանոթներն օգտագործվել են ռուս-ճապոնական, Առաջին համաշխարհային և Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի զենքեր
Բռնկվող աստղեր
Բռնկվող աստղեր կամ UV Կետի տիպի աստղեր, փոփոխական աստղեր, կտրուկ և ոչ պարբերաբար իրենց լուսատվությունը մեծացնում են մի քանի անգամ՝ տատանվելով ռադիոալիքներից մինչև ռենտգենյան ճառագայթներ։
Նկարագրություն
Բռնկվող աստղերը խամրած կարմիր թզուկներ են՝ ոչ մեծ զանգվածով, երբեմն նշվում են բռնկումներ շագանակագույն թզուկների վրա ։ Իրենից ներկայացնում է ամենաբազմազան փոփոխական աստղերի կարգ, սակայն անփայլության պատճառով նրանցից շատ քչերն են հայտնի և բոլոր հայտնի բռնկվող աստղերը գտնվում են ավելի քան 60 լուսատարի հեռավորության վրա։ Արեգակին մոտ գտնվող բոլոր աստղերը, այդ թվում նաև Proxima Centauri - ն, DX Cancri - ն և Wolf 359 - ը պատկանում են այս կարգին։
Բռնկումներ
Բռնկումները կարող են տևել մեկ րոպեից մինչև մի քանի ժամ։ Բռնկումների միջև միջին ինտերվալը կազմում է մեկ ժամից մինչև 10 օր։ Բռնկման սկիզբը ավելի արագ է տեղի ունենում, քան մարումը, աստղը կարող է իր փայլը մի քանի անգամ մեծացնել մի քանի վայրկյանի ընթացքում։ Բռնկաման ժամանակ կտրուկ փոխվում է աստղի սպեկտորը՝ կապույտ և ուլտրամանուշակագույն տիրույթներում հայտնվում են անընդհատ ճառագայթման սպեկտրեր։ Աստղային բռնկումների երևույթը բացատրվում է ինֆրակարմիր ֆոտոնների էներգիայի աճմամբ՝ Քոմփթոնի էֆեկտով («արագ էլեկտրոնների հիպոթեզ») արագ էլեկտրոնների հետ հետադարձ բախման ընթացքում։
Արեգակի բռնկումներ
Ենթադրվում է, որ Արեգակի բռնկումները ունենում են մոտավորապես նույն բնույթը, չնայած ավելի թույլ են։ Ընդ որում, Արեգակի բռնկումերը թույլ են ոչ միայն իրենց հարաբերական մեծությամբ (Արեգակը զգալիորեն ավելի վառ է, քան կարմիր թզուկները, որոնք ներկայացնում են UV Կետի տիպը), այլ նաև բռնկման ժամանակ արձակած էներգիայի քանակով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստղեր
Բջջային հեռախոս (վեպ)
«Բջջային հեռախոս» (Cell), ամերիկացի գրող Սթիվեն Քինգի վեպը, որը գրված է գիտական ֆանտաստիկայի պոստապոկալիպտիկայի ժանրով՝ սարսափի տարրերով։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 2006 թվականին «Scribner» հրատարակչության կողմից։ Համաձայն Իմպուլսի հիմնական սյուժեի, փոխանցվելով բջջային հեռախոսներով, վնասում է ուղեղը, որի հետևանքով մարդիկ դառնում են ագրեսիվ, տարվում հեռախոսներով։ Գլխավոր հերոսը կոմիքսների նկարիչ Քլայթոն Ռիդելն է, որը գլուխ է կանգնած ողջ մնացածներին։ Վերջիններս չեն օգտագործում բջջային հեռախոսներ։ Քլայթոնը փորձում է հասնել Մեն նահանգին, որպեսզի փրկի իր տղային։ Մարդու կերպարանքը կորցրած մոբիլոիդները սկսում են ցուցաբերել խմբային մտածելակերպի նախանշաններ, ինչպես նաև սկսում են օգտագործել հեռազգացությունը, տելեկինեզը, հիպնոսը և լևիտացիան։
Վեպի միտքը Քինգի մոտ առաջացել է, երբ նա քայլում էր Նյու Յորքի փողոցներով և հետևում էր մարդկանց, ովքեր խոսում էին բջջային հեռախոսներով։ Որպես բջջայինի օգտագործման հակառակորդ, Քինգը վեպում անդրադառնում է տեխնովախին։ Հեղինակը գրքի երկրորդական հերոսներից մեկին հանում է աճուրդի։ Նա վաճառվել էր ավելի քան 20 հազար դոլարով։ Գրական քննադատները նշում են Ռիչարդ Մեթսոնի և Ջորջ Ռոմերի ստեղծագործությունների զգալի ազդեցությունը, որոնց էլ նվիրված է վեպը։ Նրանցից շատերը գովաբանում են այս շարքը, սակայն նշում, որ հեղինակի վերադարձը նրա նախկին ստեղծագործություններին առաջացրեց պատմությունների կեղծ մելոդրամատիզմ և կերպարների սխեմատիկություն։ Բջջային հեռախոսը էկրանավորվել է Թոդ Ուիլիամի կողմից։ Գլխավոր դերերում եղել են Ջոն Քյուսաքը և Սեմյուել Լ. Ջեքսոնը։
Սյուժե
Երիտասարդ նկարիչ Քլայթոն Ռիդելը դառնում է վկա այն բանի, որ մեկ րոպեի ընթացքում խելագարվում են մարդիկ, ովքեր հեռախոսով էին խոսում։ Ագրեսիվ խելագարները հարձակվում են շրջապատի վրա՝ տարածելով մահ և ավերածություններ։ Տեսնելով, որ նրանք, ովքեր հեռախոսով չէին խոսում, մնացել են նորմալ, Քլայը հասկանում է, որ խելագարությունը տարածվում է բջջային կապով ։ Քանի որ յուրաքանչյուր ժամանակակից մարդու արձագանքը որևէ իրադարձության հեռախոս հանելն ու զանգահարելն է, ապա մոբիլոիդների թիվը գնալով աճում է։ Բոստոնը պատվում է քաոսով։ Փախչելով մոբիլոիդներից՝ Քլայը փրկում է պատահական անցորդ Թոմաս Մաքքորտի կյանքը։ Միասին նրանք որոշում են գնալ հյուրանոց, որտեղ Քլայը մնում էր։ Հյուրանոցում նրանց է միանում աղջնակ Ալիսա Մաքսվելլը, ում մայրը դարձել էր մոբիլոիդ իր աչքերի առաջ ։
Քլայն անհանգստանում է իր կնոջ և իր տղա Ջոնիի համար, վերջինս նույնպես ունի բջջային հեռախոս։ Որպեսզի իմանա, թե ինչ է նրանց հետ կատարվել, Քլայը և նրա ընկերները որոշում են գնալ հյուսիս։ Փոքր քաղաք Գեյթենում նրանք հանդիպում են միակ կենդանի մնացածներին՝ Գեյթենյան համալսարանի ուսանող Ջորդանին և նրա ծեր տնօրեն Չարլզ Արդային։ Հետևելով մոբիլոիդներին՝ նրանք հայտնաբերում են, որ նրանց վարքը նմանվել է կենդանիների վարքին, ինչպիսիք են մեղուները, կամ մրջյունները, դրա հետ մեկտեղ նրանց խմբային ուղեղն օժտված է գերբնական կարողություններով՝ հեռազգացություն, մասնակի տելեկինեզ, հիպնոս։ Ցերեկային ժամերին ակտիվ մոբիլոիդները մութն ընկնելուն պես հավաքվում են «հոտի նման» և խաղացող երաժշտության ներքո ընկնում են թմրության մեջ։
Դրանից քիչ հետո խումբը հանդիպում է իր երազից երեք հոգու, ովքեր նույնպես վերացրել էին հոտը, և գնում են միասին առաջ։ Քլայը, իր որդու նամակներից իմանում է, որ իր կինը դարձել է մոբիլոիդ, իսկ Ջոնին թաքնվել է քաղաքապետարանում։ Նրանք գտնում են Ջոնի նամակն այն մասին, որ վերջիններս գնում են Կաշվակ. այն տեղը, որտեղ չկա բջջային կապ։ Պարվատիյը կոչ է անում բոլոր «նորմալներին» գնալ Կաշվակ քաղաք, և սկզբում խումբը կարծում է, որ այնտեղ կարելի է թաքնվել համաճարակից ։ Սակայն երազում Քլայը տեսնում է, որ Ջոնին, ինչպես և շատ ուրիշները, դառնում են Հեռախոսի բինգոյի զոհեր, որն անցկացրել էր Պարվատին։ Կաշվակի մուտքի մոտ բոլոր մարդկանց պարտադրում են զանգահարել հեռախոսներով, որն էլ նրանց վերածում էր նոր մոբիլոիդների։ Ճանապարհին Ռեյն ինքնասպան է լինում՝ մահվանից առաջ տալով Քլային թվերով նամակ։ Երբ նրանք վերջապես հասնում են Կաշվակ, գիշերը խումբը կազմակերպում է փախուստ։ Այն ավտոբուսի ներսում, որով նրանք եկել էին, Քլայը գտնում է պայթուցիչ նյութ, և հասկանում է, որ համարին զանգահարելը ակտիվացնում է դետոնատորը։ Ռեյի մահն անհրաժեշտ էր նրա համար, որպեսզի Առաջնորդը չիմանա մտածվածի մասին։
Հոտի վերացումից հետո Քլայը որոշում է փնտրել որդուն։ Ջորդանն ասում է նրան, որ հնարավոր է, այն ծրագիրը, որն անվանվել էր Իմպուլս, պարունակում է որդ, որը սկսել է փոփոխել ծրագիրը։ Դրա հետևանքով ի հայտ են եկել կողմնակի երևույթներ՝ լևիտացիա, հեռազգացություն։ Այս ամենի հետևանքով վերջին նորմալները, ովքեր Իմպուլս են ստացել, հնարավոր է չկարողանան քնել գիշերները։ Բայց դրա հետ մեկտեղ պահպանվել են այն հիշողությունների պահեստային կրկնօրինակները, որոնք մարդիկ ունեին մինչ Իմպուլսը։ Որպեսզի ամեն ինչ վերադարձվի իր նախկին դիրքին, պետք է Ջոնիին տալ ևս մեկ Իմպուլս, և այդ ժամանակ ծրագրում երկու որդերը միգուցե խժռեն միմյանց, և Ջոնին կկարողանա դառնալ ինչպես նախկինում էր ։ Բայց Քլայը վախենում է դա անել, քանի-որ վտանգը մեծ է։ Քլայը գնում և խորհրուրդ է տալիս իր ընկերներին հեռանալ կապի տարածքից և ձմեռելու տեղ գտնել, որովհետև ձմեռը կսպանի բոլոր ողջ մնացած մոբիլոիդներին, ովքեր ընդունակ չեն թաքնվելու ցրտից կամ ուտելիք գնտել։ Քլայը գտնում է որդուն, որը դարձել էր մոբիլոիդ, և նրանք միասին գնում են ընկերների մոտ։ Օրեցօր Ջոնիի վիճակն ավելի է վատանում։ Եզրափակիչ դրվագում Քլայը զանգահարում է հեռախոսով (№ 911-ին) և մոտեցնում է հեռախոսն իր որդու ականջին ։
Գաղափար
Վեպի գաղափարն առաջացել է հեղինակի մոտ, երբ նա քայլում էր Նյու Յորքի փողոցներով ։ Հյուրանոցից դուրս գալուց գրողը հանդիպում է մի կնոջ, որը բջջային հեռախոսով էր խոսում։ Քինգը մտածում է, որ կինը կարող է ստանալ հաղորդագրություն հեռախոսով, և, դիմադրելու ուժ չունենալով, սկսի սպանել մարդկանց, մինչև ինքն էլ չմահանա։ «Բոլոր հնարավոր տարբերակները սկսեցին ցատկոտել իմ գլխում, ինչպես պինբոլում։ Եթե բոլորն էլ ստանան այդպիսի նամակներ, ապա բջջային հեռախոսով բոլոր մարդիկ կխելագարվեն։ Նորմալ մարդիկ դա կտեսնեն, և առաջինը, որ նրանք կանեն, կզանգահարեն իրենց ընկերներին և ընտանիքներին։ Այդպես համաճարակը կտարածվի, ինչպես թունավոր բաղեղ» ։ Հետո Սթիվենը տեսնում է մի տղամարդու՝ գործնական կոստյումով, և, թվում էր, թե նա խոսում է ինքն իրեն։ Քինգին թվաց, որ այդպիսի խոսակցությունը հասարակական վայրում խոսացողի համար ստեղծում է այլ իրականություն, որն ավելի լավն է նորմայից, որից էլ հեղինակը խուսափում էր։ Միայն մոտենալով Քինգը հասկացավ, որ տղամարդը բջջային հեռախոսով խոսում էր ականջակալի օգնությամբ։ Դա մարդու դիսոնանսն է. կտրված իրականությունից, սակայն գործնական կոստյում հագած, որն էլ ներշնչեց ստեղծագործության հայեցակարգին. Այդ ժամանակ հեղինակը հասկացավ, որ իրոք ցանկանում է այդ պատմությունը գրել ։
Գրքի գրման նախապատրաստությանը Քինգը շատ գրականություն էր կարդացել բջջային բիզնեսի մասին և սկսել էր ուշադրություն դարձնել կապի աշտարակներին։ Սթիվենը համարում էր գիրքն արդիական, որը կենտրոնացած է այն բանի վրա, թե ինչպես են մարդիկ զրուցում միմյանց հետ։ Կոնյունկտուրային լինելու պատճառով վեպը որոշ ճամանակ անց կարող էր համարվել հնացած, բայց դա նրան չէր անհանգստացնում։ «Նույնիսկ անտիկ իրերն ունեն որոշակի նշանակություն»։ Երկրպագուները հաճախ Քինգին ուղարկում էին զայրալից նամակներ, որոնք կապված էին գրքի եզրափակիչ բաց դրվագների հետ։ Այդպես էլ եղավ «Բջջային հեռախոսի» հետ։ Վերջիվերջո Քինգն իր պաշտոնական կայքում գրեց, որ Քլայի որդու հետ ամեն ինչ լավ է վերջանում. «Իրականում, ես երբեք չէի պատկերացրել, որ Ջոնիի հետ կարող է մի բան նորմալ չլինել»։ Հեղինակը նշել է, որ նա ուներ ազատ ժամանակ գրքի վերամշակման համար, քանի-որ այն պետք էր հանձնել տպագրման։ Այդ պատճառով նա համեմատեց գիրքը չպլանավորած հղիության հետ, իսկ գրելու ընթացքը՝ զվարճության ։ Քինգը, համարելով իրեն տեխնոֆոբ, չի թաքցրել իր արհամարհանքը դեպի բջջային հեռախոսները ։ Նա անվանում էր նրանց XXI դարի «շղթայված գերիներ» և նշել էր, որ բջջայինի առկայության դեպքում մարդուն միշտ կարելի է գտնել. Քինգը չի օգտագործում բջջային հեռախոսներ ։
Վեպի կազմի համար ընտրված էր Մարկ Սթաթզմենի գործը։ Նկարում պատկերված էր, թե ինչպես է արյան լճակի մեջ դրված ծալվող հեռախոս, սուրճի բաժակ և արտացոլվում է «սարսափելի կերպար»։ Չարլզ Արդայը (Charles Ardai) անվանվել էր «Կոլորադոյի երեխան» գքրի խմբագիր։ Գրքում մոբիլոիդներից մեկը քթի տակ ասում էր «աբբալաբաբբալա», որը, միգուցե, հանդիսանում է ակնարկ «Կարմիր թագավորին» ։ Այնտեղ էլ հանդիպում են նաև այլ ակնարկները ցիկլին։ Հիմնականում «Մուգ օտարականը» կոմիքսի և նրա հերոսների նկարագրությունը հիշեցնում են «Մուգ Աշտարակ» կոմիքսը, իսկ դրվագներից մեկում հիշատակվում է մանկական գիրքը Չարլի Չու-Չու գնացքով, որն էլ հանդիսանում է երրորդ գրքի՝ Ամայի երկրների ակնարկը ։
Աճուրդ
Սթիվեն Քինգը eBay-ում աճուրդի դրեց մարդասպան զոմբիներից մեկին՝ 6559998991 համարի ներքո։ Նա հայտարարեց, որ կհայտնի հաղթողի անունը, ով կվճարի ամենամեծ գումարը իր հերոսներից մեկի համար։ Սկզբում աճուրդը մտածված էր որպես First Amendment Project կազմակերպության համար ստեղծագործական ճանապարհով գումարի հավաքման միջոց ։ Այդ կազմակերպությունը իրավական ծառայություններ էր մատուցում ազատության խոսքի պաշտպանման համար ։ Աճուրդը շատ արագ դարձավ կայքի ամենահայտնի ծառայությունը ։
Հետևյալ աճուրդը շարունակվել է տաս օր՝ 2005 թվականի սեպտեմբերի 8-ից 18-ը, և այդ դերը գնել է տնային-տնտեսուհի Պեմ Ալեքսանդրը (Pam Alexander) Ֆլորիդայի Ֆորտ-Լոդերդեյլից՝ վճարելով քսան հինգ հազար հարյուր դոլար ։ Նա իր եղբայրի Ռեյ Հուիզենգին (Ray Huizenga) է նվիրում, ում անունով էլ արդյունքում անվանվում է կերպարը, ով իրեն սպանում է գլխին կրակելով ։ Պեմը ցանկանում էր ուրախացնել իր եղբորը, ով հանդիսանում էր հեղինակի ստեղծագործությունների երկրպագուն. «Դա, անկասկած, տարօրինակաբար, բայց այն գործն է, որը պետք է անել կյանքում մեկ անգամ»։ Աղջիկը գերազանցում է Նեբրասկա նահանգի Պապիլիոն քաղաքի Փոլ Սթիգմանին (Paul Stegman), ով պատրաստ էր տունը գրավ դնել և վերցնել գումարը, որպեսզի «գներ անմահությունը»։ Բացի Քինգից, այսպիսի աճուրդին մասնակցել են Ջոն Գրիշեմը, Դեյվ Էգգերսը, Նիլ Գեյմանը և մոտ երկու հարյուր գնորդ ։ Քինգի հերոսը վաճառվել էր առավելագույն գնով. հետո Գրիշեմինն էր,որի հերոսի անվանումը գնել էին տասներկու հազար հարյուր դոլարով ։
Հրատարակում
Scribner-ը հնարավորություն էր տալիս հաճախորդներին գնել աուդիոձայնագրությունը, որն ինքը Քինգն էր կարդացել, որպես զանգի երաժշտություն, որը հնչում էր հետևյալ կերպ. «Զգուշացիր, հնարավոր է, որ մյուս զանգը կարող է ձեզ համար լինել վերջինը» ։ Մեկ այլ ձայնագրություն հաղորդում էր. «Ամեն ինչ լավ է, դա նորմալներն են զանգահարում» ։ Սթիվենն առաջարկում էր հրատարակչությանը նաև այս տարբերակը. «Մի՛ պատասխանիր, մի՛ պատասխանիր», բայց այն մերժված էր։ Հեղինակի մարկեթինգային խումբը կազմակերպեց հարյուր հազար հաղորդագրությունների ուղարկումը բջջային հեռախոսներին հետևյալ տեքստով. «Հնարավոր է, որ հաջորդ զանգը ձեզ համար կլինի վերջինը։ Միացեք Սթիվեն Քինգի VIP ակումբին www.cellthebook.com կայքում»։ Յուրաքանչյուր ստացող համաձայն էր հաղորդագրություններ ստանալուն։ Այդ կայքում նաև տարածվել էին աշխատանքային սեղանի համար պատկերներ։ Հավաքված գումարը պետք է փոխհատուցեր գովազդային ընկերության արշեքը։ Համաձայն մարքեթինգային հետազոտությունների, վեպի ենթադրվող լսարանի 55 %-ը 18-ից 54 տարեկան տղամարդիկ էին։ Այս գործողությանը մասնակցում էր նաև Deutsche Telekom-ը. գրքի գովազդը հայտնվել էր Yahoo!-ում։ Այդպիսի ընկերությունը սովորաբար գրքային բիզնեսում գործունեություն չէր ծավալում, սակայն հեղինակը որոշում է այն օգտագործել՝ համարելով օրինակը կենսունակ ։
Այնուամենայնիվ, ոմն Լեյսի Սաթերֆիլդը (Laci Satterfield), ում հաղորդագրություն էր եկել, դիմել էր Հյուսիսային Կալիֆոռնիայի շրջանի դատարանին Simon & Schuster դեմ՝ կապված հեռահաղորդակցման խափանումների հետ։ Սկզբում հայցը մերժվեց, սակայն Սան Ֆրանցիսկոյի իններորդ շրջանի Բողոքարկման դատարանը չեղյալ համարեց առաջին ատյանի դատարանի որոշումը ։ Գրքի թվային հրատարակման իրավունք ուներ Findaway ընկերությունը ։ Scribner հրատարակչությունը հրաժարվեց ստի տարածումից, որպեսզի կանխի «Բջջային հեռախոսի» հայտնվելը eBay-ում մինչև գրքի պաշտոնական թողարկման պահը ։ Ռուսաստանում «Բջջային հեռախոսն» առաջին անգամ հրատարակվել է 2006 թվականին ըստ Վիկտոր Վեբերի թարգմանության։ Ինչպես և մնացած գործերը, տեքստը համացանց էր հայտնվել նրա մեջ ուղղումներ անելու և գրքասերների նկատողությունների համար։ Մեկնաբանություններով մատակարարված՝ թարգմանությունը թողեց «հաճելի տպավորություն».
Քննադատություն
2006 թվականի արդյունքներով վեպը նոմինացվել է «Ֆանտաստիկայի աշխարհում»՝«Գրքեր. Լավագույն արտասահմանյան միստիկա, թրիլլեր, քաղաքային ֆանտաստիկա» կատեգորիայում, ինչպես նաև՝ «Հերոսները և իրադարձությունները. Ամենասարսափելի ծրագիրը»։ Վեպի թարգմանությունը արժանի էր Սիգմա-Ֆ, 2007 (Լավագույն արտասահմանյան ստեղծագործություն) գրական մրցանակին :«Բջջային հեռախոսը» նաև ստացել էր նոմինացիա The Quill Awards-ում գիտական ֆանտաստիկայի, ֆանտաստիկայի, սարսափի կատեգորիայում՝ «Մուգ Աշտարակի» ցիկլի յոթերորդ գրքի հետ միասին ։ Թողարկումից հետո ֆանտաստիկայի ժանրի կոշտ կազմով գրքերի շարքում այն զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը ։ 2006 թվականի ընթացքում ֆանտաստիկական վեպերի շարքում ըստ վաճառքի քանակի «Բջջային հեռախոսը» ութերորդ հորիզոնականում էր ։
USA Today-ի տեսաբանը՝ Քերոլ Մեմմոթը գրել էր, որ խեղված խելագարները և բռնության ընդհանուր մակարդակը գրքում արժանի են R վարկանիշով սարսափների ֆիլմի։ Քինգը մատնացույց է անում այն թույլ տեղը, որտեղ «նորմալները» խորհում են Լյուցիֆերի և Մեծ վշտի մասին։ Աշխարհում, խելագարվածների հետ, ողջ մնալու համար պայքարում Քինգը հնարավորություն է տալիս որոշ կերպարներին միանան ընտանեկան կապերով ։ Բրենդան Օ Նիլը նշել է. «Քինգի երկրպագուների համար «Բջջային հեռախոսը» իրենից ներկայացնում է նրա երկար սպասված վերադարձը[…] վերադարձ ակունքներին, իրական աշխարհին, որը նրա մոտ ամենից լավ է ստացվում» ։ The Boston Globe թերթի քննադատ Էրիկա Նուննեն անվանել է վեպը ոչ խոհական, իսկ կերպարներին՝ երկչափ ։ Chicago Tribune-ի տեսաբան Քերոլ Հոլդբերգը ուշադրություն է դարձրել այն հանգամանքին, որ Քինգը այդպես էլ չի տալիս միարժեք պատասխան, թե ինչու է առաջացել «Իմպուլսը», և նաև, թե ինչու է չարը գրքում ներկայացված «ժամանակակից տեխնոլոգիաների նյարդայնացնող փաստերի» տեսքով ։ Ջորջ Ռեյմոնդ Ռիչարդ Մարտինը գովաբանել է զոմբիների զարգացման և վատ ռոք-երաժշտության հակման գաղափարը։ Նա գրել է, որ գրքում պակասում են սարսափելի տեսարանները։ Ավելի զուսպ նա արտահայտվում է գլխավոր հերոսի անփի մասին։ «Բջջային հեռախոսը» գրեթե բարձրանում է հորրորի գագաթին, բայց երբեք չի հասնում իսկական սարսափին, չխոսելով արդեն բարձունքների մասին, որոնք վերցված էին հեղինակի լավագույն գործերից ։
Էկրանավորում
Սկզբում ֆիլմը ըստ գրքի պետք է թողարկվեր 2009 թվականին։ Ֆիլմի ռեժիսոր էր նշանակվել Էլայ Ռոթը ։ Սցենարը գրել էին Լարի Կարազեվսկին և Սքոթ Ալեքսանդրը։ Սակայն Ռոթը հայտնում է, որ նա այլևս չի նկարելու սարսափ ֆիլմեր, որից հետո նա հեռացել է ծրագրից ։ Սցենարը արտագրել է Սթիվեն Քինգը՝ Ադամ Ալեքի (Adam Alleca) խմբագրման օգնությամբ, իսկ ֆիլմի ռեժիսոր է դառնում Թոդ Ուիլիամսը ։ Քլայ Ռիդելի դերը ստացել է Ջոն Քյուսաքը, իսկ Թոմ Մաքքորթի՝ Սեմյուել Լ. Ջեքսոնը։ Երկու դերասաններն էլ նախկինում աշխատել են «1408» պատմվածքի էկրանավորման վրա ։ Հետագայում նրանց է միանում Սթեյսի Կիչը (Չարլզ Արդայ) և Իզաբել Ֆուրմանը (Ալիսա Մաքսվելլ) ։ Քյուսաքը նշել է, որ Քինգը հեշտ է հարմարեցվել. «Նրա գաղափարներն ունեն կարևոր նշանակություն։ Նա ներկայացնում է իրերը մինչ այն, երբ դրանք կիրականան[…] Ինձ դուր է գալիս նրա հետ աշխատելը» ։ Նկարահանումները սկսվել են 2013 թվականի մայիսից ։ Ֆիլմի միջազգային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2016 թվականի հուլիսի 8-ին ։ Էկրանավորումը ստացել է քննադատների ռեկորդային ցածր գնահատականները. «Բջջային հեռախոսը» Rotten Tomatoes-ում 100 տոկոսից ստանում է 0 ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր Կատեգորիա:Հեռուստաշոուների հիմք ծառայած վեպեր
Սինգապուր
Սինգապուր, պաշտոնապես` Սինգապուրի Հանրապետություն (Republic of Singapore, 新加坡共和國, Republik Singapura, չինարեն՝ 新加坡共和國, փինյին՝ Xīnjiāpō Gònghéguó, சிங்கப்பூர் குடியரசு Ciŋakappūr Kudiyarasu), ինքնիշխան քաղաք-պետություն և կղզիներ Հարավ-Արևելյան Ասիայում։ Գտնվում է Մալայան թերակղզու ծայրամասում, նրանից անջատված է Ջոհորի նեղուցով։ Հարավում սահմանակից է Ինդոնեզիայի Ռիաու կղզիներին, իսկ հյուսիսում` Արևմտյան Մալայզիային։ Սինգապուրի տարածքը կազմում են մեկ գլխավոր կղզին և 62 մանր կղզյակները։ Անկախություն ձեռք բերելուց ի վեր հողի մելիորացման շնորհիվ կղզու տարածքը մեծացրել են 23 %-ով (130 կմ²)։
Սինգապուրն առևտրաֆինանսական ու տրանսպորտային համապարփակ հանգույց է։ Արդի աշխարհի միակ կղզային քաղաք-պետությունն է։
Բրիտանացի գաղութարար Սթեմֆորդ Ռաֆլզը 1819 թվականին հիմնադրել է գաղութային Սինգապուրը՝ որպես Բրիտանական արևելահնդկական ընկերության առևտրական կետ։ 1858 թվականին նրա լուծարումից հետո կղզիները փոխանցվում են Բրիտանական Հնդկաստանին որպես թագավորական գաղութ։ Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ Սինգապուրը բռնազավթվել է Ճապոնիայի կողմից։ Այն Բրիտանիայից անկախություն է ձեռք բերել 1963 թվականին՝ միավորվելով բրիտանական նախկին գաղութների հետ, սակայն գաղափարական տարբերություններից ելնելով՝ երկու տարի անց սինգապուրցիները անջատվում են նրանցից՝ 1965 թվականին ձևավորվելով որպես ինքնիշխան ազգ։ Չունենալով բնական ռեսուրսներ՝ Սինգապուրն իր տնտեսությամբ դառնում է «ասիական չորս վագրերից» (Հարավային Կորեա, Հոնկոնգ, Թայվան, Սինգապուր) մեկը՝ հիմնված արտաքին առևտրի և աշխատուժի վրա։ Այն ունի «հանդիպումների միջազգային գլխավոր քաղաքի», «ներդրումային լավագույն պոտենցիալ քաղաքի», ազգը՝ «տեխնոլոգիական ազգի» համբավ։ Սինգապուրը երրորդն է օտար ներդրումների, ամենամեծ ֆինանսական կենտրոն, նավթամշակման և առևտրական կենտրոն լինելու ցուցանիշով, և երկրորդը՝ ծովային պահեստների առումով։ Երկիրը բնորոշվել է նաև որպես «հարկային ծովախորշ»։
Սինգապուրը ՄԱԿ-ի` մարդկային զարգացման ցուցանիշով զբաղեցնում է 5-րդ, իսկ մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ի ցուցանիշով` երրորդ տեղը։ Երկիրը բարձր դիրք է զբաղեցնում կրթության, առողջապահության, կյանքի որակի սպասելի բարելավման, անձնական անվտանգության ու բնակարանային ապահովվածության ոլորտներում։ Չնայած եկամտային տարբերություններն անհավասար են բաշխված, բնակարանների 90 %-ը անձնական սեփականություն է համարվում։ Սինգապուրի 5.6 միլիոն բնակչությունից 38 %-ը համարվում է օտարերկրյա քաղաքացի։ Երկրում ընդունված է պաշտոնական 4 լեզու՝ անգլերեն (առաջինն է ընդհանուր տարածվածությամբ), մալայերեն, ստանդարտ չինարեն (մանդարին) և թամիլերեն։ Գրեթե բոլոր սինգապուրցիները երկու լեզվի կրող են։
Սինգապուրը ունիտար խորհրդարանական երկիր է՝ միապալատ խորհրդարանական կառավարության Վեսթմինիստրյան համակարգով։ «Ժողովրդական գործողություն» կուսակցությունը 1959 թվականից ի վեր հաղթել է բոլոր ընտրություններում։ ՀՆԱ-ի և մամուլի ազատության ցուցանիշով ունի մեծ ժողովրդավարություն։ Սինգապուրը Հարավարևելյան Ասիայի պետությունների ասոցիացիայի հինգ անդամներից մեկն է։ Այն նաև անդամակցում է Ասիական և խաղաղօվկանոսյան տնտեսական խորհրդին (APEC), Արևելյան Ասիայի երկրների գագաթնաժողովին (EAS), Չմիացած երկրների շարժմանը, Ազգերի համագործակցությանը։
Անվան ծագումնաբանություն
Սինգապուրի անվանման անգլերեն տարբերակը երկրի հարազատ մալայերեն անվանման անգլիականացված տարբերակն է, որը ծագում է (सिंहपुर, Siṃhapura բառից. siṃha` «առյուծ», pura` «քաղաք», հետևաբար` «առյուծի քաղաք» ։ Առյուծը ներառված է ազգային շատ խորհրդանիշերում, օրինակ` զինանշանում։ Սակայն քիչ հնարավոր է, որ երկրում երբևէ ապրել են առյուծներ։ Մալայական Շրիվիջայա թագավորության արքայազն Սանգ Նիլա Ուտաման (Sang Nila Utama, 1299-1347) ասել է, որ կղզին ի սկզբանե կառուցվել և անվանվել է «Սինգապուր», հնարավոր է, մալայական վագրի անունով։ Կենտրոնական կղզին դեռևս մ. թ. 3-րդ դարում կոչվել է նաև «Պուլաու Ուջոնգ», որ մալայերենով նշանակում է «կղզի վերջում»  ։
Սինգապուրը հիշատակվել է նաև որպես Քաղաք-այգի, քանի որ փողոցները շրջապատված են տնկված ծառերով, և անկախացումից հետո կանաչապատումը մեծ թափ է առել, ինչպես նաև Փոքրիկ կարմիր կետ, քանի որ կղզի-պետությունն աշխարհի ու Ասիայի շատ քարտեզներում կարմիր կետի տեսքով է ներկայացված    ։