cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալան Փարսոնս
Ալան Փարսոնս (անգլ.՝ Alan Parsons, ), բրիտանացի երաժիշտ և պրոդյուսեր։ Աշխատել է Pink Floyd խմբի հետ, թողարկելով Dark Side of the Moon ալբոմը, որը դարձավ աստղային ժամ խմբի անդամներ՝ Փոլ Մաքքարթնիի և մյուսների համար և ինչու չէ նաև իր սեփական պրոեկտ՝ The Alan Parsons Project-ի համար։ Ներկա պահին Ալանը ապրում է Սանտա Բարբարա քաղաքում (ԱՄՆ, Կալիֆորնիա նահանգում)։
Գրիգոր Դոփյան
Գործունեությունը
Խաչենի իշխանապետ Հասան Գ Դոփյանի որդին է։ Հոր և եղբայրների՝ Շահնշահի, Ջահանշահի, Սարգսի, Աղբուղայի, Շիրվանշահի հետ զոհվել է Լանկ-Թամուրի դեմ ճակատամարտում։ Նա Վաչուտյան տոհմից Քուրդ Բ Ամբերդեցու, Զաքարյան տոհմից Շահնշահ Գ-ի, Բուրթել Օրբելյանի հետ եղել է 14-րդ դարի քաղաքական-ռազմական կարևոր դեմքերից մեկը։
Ալան Փարսոնս
Ալան Փարսոնս Լայվ Փրոջեքթ-ը 2008 թ.-ի նոյեմբերին ելույթ է ունեցել Երևանի մարզահամերգային համալիրում ։
Գրիգոր Դոփյան
Գրականություն
Կատեգորիա:Դոփյաններ Կատեգորիա:Հայ իշխաններ Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Ալան Փարսոնս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Բրիտանացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Բրիտանացի երգիչներ
Ակորդեոն
Ակորդեոն ձախ ձեռքի պատրաստի ակորդներով օդհունչ լեզվակավոր գործիքների ընդհանուր անվանումը (տես Հարմոն)։ Առաջին անգամ պատենտը տրվել է Ֆրիդրիխ Դուշմանին (1822, Բեռլին), Ակորդեոն անունով՝ Կիրիլ Դեմյանին (1829, Վիեննա)։ 1910-ական թվականներին սկսեցին ակորդեոն կոչել միայն քրոմատիկ հնչյունաշար ունեցող հարմոնները։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ստեղնաշարային երաժշտական գործիքներ Կատեգորիա:Ազգային երաժշտական գործիքներ Կատեգորիա:Փայտյա փողային գործիքներ
Նիկլաուս Մանուել
Նիկլաուս Մանուել (գերմ. Niklaus Manuel Deutsch, ), շվեյցարացի գեղանկարիչ, բանաստեղծ, կալվածատեր և քաղաքական գործիչ։ Նրա ոճի վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել Վերածնունդը և Ալբրեխտ Դյուրերի ստեղծագործությունները։ Ստեղծել է ոսկերիչների, եկեղեցիների, դիմանկարների և կտավների համար էսքիզներ։ Նրա գունագեղ կտավները հիմնականում պատկերում են դիցաբանական և աստվածաշնչյան տեսարաններ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1484 թվականին Բեռն քաղաքում, բուրժուայի ընտանիքում։ 1509 թվականին ամուսնացել է Կատարինե Ֆրիշինգի հետ և վերցրել իր հոր՝ Իմանուիլ Ալեմանի (դեղագործ՝ Պիեմոնտ մարզի Կիերի կոմունայում) տոհմական անունը՝ պահպանելով սկզբնատառ N.M.D. միացագիրը (Niklaus Manuel Deutsch)
1512 թվականից եղել է Մեծ խորհրդարանի պատգամավոր։
1513-1520 թվականներին աշխատել է Բեռնում՝ որպես գեղանկարիչ։
Միառժամանակ, 1516-1522 թվականներին մասնակցել է իտալական արշավների՝ չթողնելով գեղանկարչությունը։ 1522 թվականին անցել է ծառայության, սակայն վիրավորվելուց հետո տեղափոխվել է Շվեյցարիա։ 1528 թվականին անցել է Բեռնի Փոքր Խորհրդարան և աստիճանաբար թողել նկարչի գործունեությունը։
Ստեղծագործական կյանք
Սովորել է նկարել ապակու վրա, այնուհետև՝ գեղանկարչություն և գրաֆիկա։
Նրա գեղարվեստական ուսումնառության մասին ոչինչ հայտնի չէ։ Մոտավորապես 1508 թվականին նա ստեղծեց իր ամենահայտնի կտավները՝ գեղանկարներ, նկարներ և գեղանկարներ ապակու վրա՝ Գրաֆ Ուրֆի մոտիվներով (Բազել, գեղարվեստի թանգարան)։
Նեչաևկա (այլ կիրառումներ)
Նեչաևկա, կարող է վերաբերել՝
Նիկլաուս Մանուել
Ստեղծագործական կյանք
Վերադառնալով Բեռն, նա ապրում է ակտիվ ստեղծագործական կյանքով։ Նկարում է իր ամենահայտնի՝ «Սուրբ Աննան՝ տիրամոր և նորածնի հետ» (1513-14թթ․), «Պիրամա և Սյուբա» (1513-1514 թթ․), «Սուրբ Աննայի եռապատկերը» (1515 թ․), «Սուրբ Ղուկասի և Էգիլիայի եռապատկերը» (1515 թ․), «Պետրոս առաքյալի անվանակոչումը» (1516-1518 թթ․), «Հովհաննես Մկրտիչի գլխատումը» (1517 թ․), «Պարիսի դատավարությունը» (1517-1518թթ․), «Սուրբ Անտոնիոյին հալածող հրեշները»(1520թ․), «Ինքնադիմանկար» (1520 թ․)։ 1513-1520թթ եղել է նրա բեղմնավոր աշխատանքի ժամանակշրջանը։ Որպես բանաստեղծ, նրան կաշկանդում էր իր թերի մասնագիտությունը։
Նրա նկարներից ամենահայտնին է «Հովհաննես Մկրտիչի գլխատումը» (1517, Բազել թանգարան)։ Նկարը չունի ո՛չ դիդակտիկ և ո՛չ էլ բարոյական միտք։ Դա նկարչի իրականության դրամատիկ ընկալումն է։ Նկարիչը հատուկ տպավորությամբ է պատկերում երեկոյան երկինքը՝ ամպերի միջից երևացող արևի շողերով և ծիածանով։ Լույսի շողերը, մթության մեջ կարծես կլանում են գործող մարդկանց դեմքերը, ճարտարապետության և լանդշաֆտի դետալները։ Դրանից տեսարանը դառնում է ավելի դրամատիկ և հանելուկային։ Դիտողը լարված ուսումնասիրում է հերոսներին, ովքեր տեղափոխում են Հովհաննեսի մարմինը, և դահիճին՝ ով ձեռքերում պահում է գլխատվածի գլուխը։ Այստեղ Մանուելը հասնում է Ալբրեխտ Դյուրերի և Մաթիաս Գրունեվալդի հոգևորականությանը։
Բոգդան Խմելնիցկի
Խմելնիցկի Բոգդան (Богдан Зиновій Хмельницький, ), ուկրաինական պետական գործիչ, զորավար, Ուկրաինայի հետման (1648-1657)։ 1640-ական թթ. կեսերին նախապատրաստել, 1648 թվականին գլխավորել է լեհական տիրապետության դեմ ուկրաինական ժողովրդի ազատագրական պայքարը։ Խմելնիցկին հաղթանակներ է տարել լեհական զորքերի դեմ Ժոլտիյե Վոդիի, Կորսունի, Պիլյավցիի (1648), Բատոգի (1652) մարտերում։
Նիկլաուս Մանուել
Ստեղծագործական կյանք
Ինչպես Հանս Լեյի մոտ, Մանուելի մոտ նույնպես, բնապատկերը մեծ նշանակություն ունի․ ռեալիզմի և երևակայության համադրումը « Պիրամ և Ֆիզբա» նկարում (1513-14 թթ․, Բազելի գեղարվեստի թանգարան)։ Նրա բնապատկերները ավելի շատ մթնոլորտ են հաղորդում, քան՝ տարածքի տոպոգրաֆիա։ Երբեմն, նրա նկարները գոբելեն են հիշեցնում, օրինակ՝ «Պարիսի դատավարությունը» (1517թ․, Բազելի գեղարվեստի թանգարան), որտեղ դեկորատիվ, սև ֆոնի վրա առանձնանում են պայծառ և գունավոր պատկերներ։
Բոգդան Խմելնիցկի
Գիտակցելով պանական Լեհաստանի լծից սեփական ուժերով Ուկրաինան ազատագրելու անհնարինությունը և արտահայտելով Ռուսաստանի հետ վերամիավորվելու ուկրաինական ժողովրդի կամքը՝ Խմելնիցկին ձգտել է իրականացնել այդ միավորումը։ 1654 թվականի հունվարի 8-ին Պերեյասլավում ժողովրդական ռադան հռչակեց Ուկրաինայի վերամիավորումը Ռուսաստանի հետ։ Ուկրաինական զորքերը Խմելնիցկու գլխավորությամբ ակտիվորեն մասնակցեցին Ուկրաինայի համար ռուս-լեհական պատերազմին։ Ազատագրական պատերազմի ընթացքում Խմելնիցկին հանդես եկավ միաժամանակ որպես զորավար, դիվանագետ և ուկրաինական պետականության կազմակերպիչ։ Նրա օրոք ստեղծված պետական ապարատը, թեկուզև կազակային վերնախավի և ուկրաինական շլյախտայի դասակարգային գործիքն էր, այնուամենայնիվ, մեծ դեր խաղաց Լեհաստանի տիրապետությունից ուկրաինական ժողովրդի ազատագրության գործում։
Ափինյան
Ափինյան, հայկական ազգանուն ։
Բոգդան Խմելնիցկի
1888 թվականին Կիևում կանգնեցվել է Խմելնիցկու արձանը։ 1943 թվականին խորհրդային կառավարությունը սահմանեց Խմելնիցկու երեք աստիճանի շքանշաններ։ 1943 թվականին Պերեյասլավը վերանվանվեց Պերեյասլավ-Խմելնիցկի։
Ափինյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Նիկլաուս Մանուել
Ստեղծագործական կյանք
1523 թվականին, Մանուելը թողնում է գեղանկարչությունը, ձևափոխում՝ արհեստանոցը և ամբողջովին նվիրվում պոեզիային։ Նա ճանաչվեց ռեֆորմացիայի քարոզող։1520-ական թվականներին գրեց Հռոմի եկեղեցական կյանքը քննադատող մի քանի վիպակներ։
Ռազմիկ (ամսագիր)
Ռազմիկ, հասարակական֊քաղաքական, երիտասարդական պարբերաթերթ։ ՀՅԴ Լիբանանի երիտասարդական միության (ԼԵՄ) պաշտոնաթերթ։ Լույս է տեսնում 1983 թվականի մայիսից, սկզբում՝ իբրև ամսաթերթ, 1985 թվականից՝ անկանոն պարբերականությամբ։
Հրատարակում է երիտասարդությանը հետաքրքրող քաղաքական, հասարակական, հայ ժողովրդի, մասնավորապես ՀՅԴ պատմությանը վերաբերող հոդվածներ։ 1980-ական թվականների կեսին լայն տեղ է հատկացրել ՀՅԴ-ին մոտ կանգնած զինյալ խմբակների՝ Հայոց ցեղասպանության արդարության մարտիկների և Հայ հեղափոխական բանակի հակաթուրքական գործունեության լուսաբանմանը։
Նիկլաուս Մանուել
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի նկարիչներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի փորագրիչներ
Նեսկուչնոե (այլ կիրառումներ)
Նեսկուչնոե, կարող է վերաբերել՝
Էմին Արիստակեսյան
Էմին Ասպետի Արիստակեսյան (նոյեմբերի 19, 1936, Երևան - 1996, ապրիլի 19, Երևան), հայ խորհրդային կոմպոզիտոր։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1977)։
Կենսագրություն
Հիմնական ստեղծագործություններից են՝ Սիմֆոնիա (1962), «Հայաստան» պոեմը երգչախմբի համար (1963), «Պրոմեթևս» բալետը (1967, լիբրետտո Եվգենի Չանգայի, ՀԼԿԵՄ մրցանակ՝ 1968), «Պոեմ Լենինի մասին» ձայնի, երգչախմբի և դաշնամուրի համար (1970), «Սահակ Պարթևի հինգ շարականները» (1971, մշակում ձայնի և դաշնամուրի համար) և այլն։ Էմին Արիստակեսյանի «Պրոմեթևս» բալետը Երևանից և ԽՍՀՄ այլ քաղաքներից բացի բեմադրվել (1968) և նկարահանվել է (1969) Լեհաստանում։ Լալվարի որսկանը ֆիլմի կոմպոզիտորն է ։
Բոգդան Խմելնիցկի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացիներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի դիվանագետներ
Արթուր Խաչատրյան
Արթուր Դերենիկի Խաչատրյան (մարտի 17, 1960, գյուղ Ջրաշեն), հայ ազատամարտիկ-հրամանատար։ Հայաստանի բանակի գնդապետ (1999)։
Ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը (1981) և ՀՀ ՆԳՆ միլիցիայի բարձրագույն դպրոցը (1997)։ 1981-1983 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ 1983-1993 թվականներին աշխատել է Երևանի մարզական թեքումով 10-րդ գիշերօթիկ դպրոցում, 1990 թվականից՝ ՀՀ ՆԳՆ համակարգում։
1989-1994 թվականներին «Դավիթ Բեկ», «Սորոհսլու» (հիմնադիր-հրամանատար) կամավորական ջոկատների կազմերում մասնակցել է Հայաստանի Վայքի (Բրաձոսնի), Նոյեմբերյանի (Բաղանիս, Ոսկեպար) և ԼՂՀ Շահումյանի (Գետաշենի ենթաշրջան), Ասկերանի (Խոջալու, Նախիջևանիկ, Փրջամալ, Արանզամի, Խրամոգդ Քարագլուխ), Հադրութի (Տող, Սարինշեն, Ծամձու), Մարտակերտի (Սփրավենդ), Լաչինի («Տոպազ», «Կոբրա» դիրքեր, Բսդդիրգանելի), Ֆիզուլիի (Հորադիզ, Սեյիդահմեդլի), Աղդամի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Պարգևատրվել է ՀՀ 2-րդ աստիճանի «Մարտական խաչ» շքանշանով, «Մարտական ծառայության համար» մեդալով։
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ գնդապետներ Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Գործարան
Գործարան, արդյունաբերական ձեռնարկություն, որի արտադրական պրոցեսները մեքենայացված են․ պատրաստում է․ առավելապես, արտադրության միջոցներ։ Քաղաքատնտեսական առումով նույնացվում է ֆաբրիկա հասկացության հետ։ Նախապես, արտադրության տեխնիկայի և տեխնոլոգիայի օգտագործման նկատառումով՝ գործարանի և ֆաբրիկայի միջև կային որոշ տարբերություններ։ Տեխնիկայի գարգացմամբ այդ տարբերությունները վերացել են, և այս կամ այն ձեռնարկությանը գործարանը կամ ֆաբրիկա անվանելը այժմ պայմանավորված է սովորույթով։
Կատեգորիա:Ձեռնարկություններ
V (ալբոմ, Maroon 5)
«V» (Հինգ թվի հռոմեական գրությունը), ամերիկյան Maroon 5 խմբի հինգերորդ ստուդիական ալբոմն է։ Այն թողարկվել է 2014 թվականի օգոստոսի 29-ին՝ Interscope Records լեյբլի կողմից ։ Ալբոմը իր թողարկման առաջին շաբաթում Միացյալ Նահանգերում վաճառվել է 164,000 օրինակով և գլխավորել է Billboard 200 ալբոմների հիթ շքերթը ։
Ալբոմը ներառում է 11 երգ, սակայն ևս 3 երգ ներառված է դելյուքս թողարկման մեջ։ Ալբոմի սինգլներն են «Maps», «Animals», «Sugar», «This Summer's Gonna Hurt like a Motherfucker» և «Feelings» երգերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2014 ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ Կատեգորիա:Maroon 5 ալբոմներ
Վիկտորյա Ամելինա
Վիկտորյա Յուրևնա Ամելինա (Вікторія Юріївна Амеліна, օրիորդական ազգանունը՝ Շալամայ, ), ուկրաինուհի գրող, հասարակական գործիչ, Ջոզեֆ Քոնրադի անվան մրցանակի դափնեկիր։ Մահացել է 2023 թվականի հուլիսի 1-ին՝ հունիսի 27-ին Դոնեցկի մարզի Կրամատորսկ քաղաքի կենտրոնում ռուսական հրթիռի հարվածի հետևանքով ստացած վերքերից։
Կենսագրություն
Գրականության մեջ իր դեբյուտը կատարել է 2014-ին, նույն թվականին արժանացել է «Coronation of Words» երգի ազգային մրցանակի դափնեկրի։ 2015 թվականի նոյեմբերից դադարեցրել է իր կարիերան ՏՏ ոլորտում։ 2016 թվականին Վիկտորիա Ամելինայի երկու գրքերը դարձել են «Запорізька книжкова толока-2016» միջազգային փառատոնի հայտարարած մրցույթի մրցանակակիրներ։
2017 թվականին հրատարակել է գրողի «Տուն տան դիմաց» վեպը, որը պատմում է խորհրդային օդաչուի ընտանիքի մասին, որը բնակարան է ստացել Լվովի կենտրոնում և որտեղ իր մանկությունն է անցկացրել հրեական ծագումով լեհ գրող Ստանիսլավ Լեմը։ Վեպը «Запорізька книжкова толока-2016» փառատոնում ճանաչվել է 2017 թվականի լավագույն ուկրաինական արձակ վեպ, նույն թվականին ընդգրկվել է «LitAkcent» գրական մրցանակի կարճ ցուցակում, իսկ 2019 թվականին ուկրաինուհի գրողն արժանացել է Եվրոպական միության գրականության մրցանակի։
2018 թվականին նա մասնակցել է տարբեր ակցիաների՝ ի պաշտպանություն Ռուսաստանում բանտարկված Օլեգ Սենցովի։ Այդ առիթով նա ելույթ է ունեցել PEN միջազգային կազմակերպության համաշխարհային կոնգրեսում ։
2022 թվականից Վիկտորյա Ամելինան սկսել է գրել բանաստեղծություններ, որոնք թարգմանվել են մի շարք այլ լեզուներով։
2023 թվականի հունիսի 27-ին Կրամատորսկի կենտրոնում ռուսական հրթիռի հարվածի հետևանքով Վիկտորյա Ամելինան վիրավորվել է և տեղափոխվել հիվանդանոց։ Նա այդ ժամանակ Կոլումբիայից ժամանած պատվիրակության՝ քաղաքական գործիչ Սերխիո Ջարամիլիոյի, գրող Հեկտոր Աբադի և լրագրող Կատալինա Գոմեսի հետ գտնվել է սրճարանում։ Վերջիններս նույնպես վիրավորվել են ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի կին գրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի կանայք Կատեգորիա:Ռուսաստանի ներխուժումն Ուկրաինա (2022) Կատեգորիա:Ուկրաինացի մանկագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Բերեստյագի
Բերեստյագի (Берестяги), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գայվորոնի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բերեստյագի գյուղում բնակվում էր 538 մարդ։
Ափրիկյան
Ափրիկյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Ռեշետովո-Դուբրովո
Ռեշետովո-Դուբրովո (Решетово-Дуброво), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բաղդիկյան
Բաղդիկյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
(5327) 1989 EX1
(5327) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի մարտի 5-ին Զդենկա Վավրովայի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,341703 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9613 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7221 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1308,87 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,275047 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,75° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Զդենկա Վավրովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լյուբուչանի (գյուղ, Չեխովսկի շրջան)
Լյուբուչանի (Любучаны), գյուղ Ռուսաստանի, Մոսկվայի մարզի Չեխովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9000 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1572 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Չեխովսկի շրջանի բնակավայրեր
Նեստերենկի (այլ կիրառումներ)
Նեստերենկի, կարող է վերաբերել՝
Բաղյան
Բաղյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Էրիկ Դայեր
Էրիկ Ջերեմի Էդգար Դայեր (անգլ.` Eric Jeremy Edgar Dier, հունվարի 15, 1994, Չարլթոն, Անգլիա), անգլիացի ֆուտբոլիստ, Տոտտենհեմ Հոտսպուրի և Անգլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հենակետային կիսապաշտպան։
«Սպորտինգ»
2012 թ-ի նոյեմբերի 11-ին Դայերն առաջին անգամ հրավիրվեց «Սպորտինգի» առաջին թիմ։ Նույն օրն էլ «Բրագայի» հետ խաղում նա նորամուտը նշեց՝ աչքի ընկնելով գոլային փոխանցմամբ։ Պորտուգալական ակումբի կազմում իր առաջին գոլը Դայերը խփեց 2012 թ-ի նոյեմբերի 26-ին։
«Տոտտենհեմ»
2014 թ օգոստոսի 2-ին Էրիկը տեղափոխվեց «Տոտտենհեմ»՝ 5 տարվա պայմանագիր ստորագրելով լոնդոնյան ակումբի հետ։ Անգլիական ակումբը պաշտպանի տրանսֆերի համար վճարեց £4 մլն։ «Ուայթ Հարթ Լեյնում» տպավորիչ ստացվեց Դայերի նորամուտը։ Պրեմիեր Լիգայում իր առաջին խաղում նա դարձավ հաղթական գոլի հեղինակ («Տոտտենհեմ Հոտսպուր» 1-0 «Վեստ Հեմ Յունայթեդ»)։ Դայերը գոլի հեղինակ դարձավ նաև հաջորդ տուրում, որում իր թիմը 4-0 հաշվով հաղթեց ՔՊՌ-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տոտտենհեմ Հոտսպուրի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Չորս վերջին երգեր
Չորս վերջին երգերը (Vier letzte Lieder) սոպրանոյի և նվագախմբի համար, ավստրիացի երգահան Ռիխարդ Շտրաուսի վերջին ավարտուն ստեղծագործությունը։ Ստեղծվել է 1948 թ., երբ երգահանը 84 տարեկան էր։ Երգերում Շտրաուսն արտահայտում է իր խոհերը մահվան մասին։
Շտրաուսը մահացել է 1949 թ. սեպտեմբերին։ Ստեղծագործությունն առաջին անգամ կատարվել է 1950 թ. մայիսի 22-ին Լոնդոնի «Ալբերտ հոլ» համերգասրահում Կիրստեն Ֆլագսթադի կողմից։ Նվագախումբը ղեկավարում էր Վիլհելմ Ֆորտվենգլերը։
Երգերն են՝ «Գարուն» (Frühling, տեքստը՝ Հերման Հեսսե), «Սեպտեմբեր» (September, Հերման Հեսսե), «Պատրաստություն քնին» (Beim Schlafengehen, Հերման Հեսսե) և «Մայրամուտին» (Im Abendrot, Յոզեֆ ֆոն Էշենդորֆ).
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռիխարդ Շտրաուսի երգեր
Աքարճալյան
Աքարճալյան, հայկական ազգանուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Ժողովածու (2271)
Ժողովածու (2271), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում)։ Ձեռագիրը գրվել է 1724 թվականին Ավետի երեց գրիչի կողմից Ասպահանում։ Ստացողը եղել է Մովսես Ջուղայեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20× 15սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 283 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ 244ա, 138ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Լճկաձոր
Լճկաձոր, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի Նոյեմբերյանի տարածաշրջանում, Նոյեմբերյան քաղաքից մոտ 7 կմ արևմուտք, Դեբեդ գետի աջափնյակում։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Լճկաձորի մշտական բնակչությունը կազմել է 433, առկա բնակչությունը` 365 մարդ ։ Բնակիչները հայեր են, որոնց նախնիների մի մասը 1828-1829 թթ.-ին գաղթել է Խոյի գավառից ։
Լճկաձորի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, պտղաբուծությամբ և բանջարաբուծությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Լճկաձորից 3 կմ արևելքում կա XVIII դարի "Խեչի ձոր" մատուռ, 1 կմ հյուսիս-արևելքում գտնվում են մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին հազարամյակի "Դանիելի" ամրոցը և մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակի դամբարանադաշտը, իսկ հյուսիսարևմտյան կողմում՝ "Արքունի" ամրոցը (մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակ)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գյուղեր
Նիզինոե (այլ կիրառումներ)
Նիզինոե, կարող է վերաբերել՝
Դուվալո
Դուվալո (Дувало) — ֆումարոլային դաշտ, որ գտնվում է Հյուսիսային Մակեդոնիայի հարավ-արևմուտքում՝ Օրխիդ լճից ոչ հեռու, Կոսել գյուղի մերձակայքում, ծովի մակերևույթից մոտավորապես 750 մետր բարձրության վրա։ Ամենախոշոր ֆումարոլը (հրաբխային ճեղքը) իր տեսքով հիշեցնում է փոքր չափսերով՝ մինիատյուրային խառնարան, որն ունի 50 սանտիմետր տրամագիծ և 30 սանտիմետր խորություն։ Խառնարանն ու շրջակա տեղանքը համարվում են պետության կողմից պահպանվող բնական տարածք, որին շնորհված է բնության հուշարձանի կարգավիճակ ։
Ճեղքից դուրս են ժայթքում ածխաթթվի երկօքսիդ ու ծծմբի երկօքսիդ պարունակող գազեր, և ծծմբի հոտը, ինչպես տեղաբնակներն են վկայում, զգացվում է նրանից մինչև 3 կիլոմետր շառավիղով հեռավորության վրա։ Օսմանյան կայսրության տիրապետության ժամանակներում օգտագործվել է ծծումբ ստանալու նպատակով։ Դուվալոն իր մեջ արտացոլում է ժամանակին պատմական նշանակություն ունեցած հրաբխային ակտիվության վերջին հետքերը այս տարածաշրջանում՝ համարվելով վերջին գործող հրաբուխը Բալկաններում։ Ժայթքում տեղի է ունեցել 2014 թվականի մայիսի 14-ին ։
Սակայն Հյուսիսային Մակեդոնիայի մայրաքաղաք Սկոպյեի աշխարհագրության ինստիտուտի բնագիտության ու մաթեմատիկայի ֆակուլտետի գիտաշխատողները, իրենց իրականացրած ուսումնասիրությունների վրա հիմնվելով, եկել են այն եղրակացության, որ Դուվալոն հրաբուխ չի կարելի համարել, քանի որ այնտեղից երբեք լավա չի ժայթքել. այն ուղղակի ճեղք է, որտեղից գազեր են դուրս գալիս .:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի աշխարհագրություն
Լյուկ (գյուղ, Զավյալովսկի շրջան)
Լյուկ (Люк), գյուղ Ռուսաստանի, Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1188 մարդ։
Օդափոխիչ
Օդափոխիչ, օդը կամ մի այլ գազային ճնշման տակ (սովորաբար մինչև 0,15 Մպա) մատուցելու հարմարանք։ Ծառայում է շենքերի և հանքերի օդափոխման, խողովակաշարերով օդային խառնուրդների փոխադրման և այլ նպատակների համար։
Տեսակները
Հիմնական տեսակներն են կենտրոնախույս (կամ շառավղային) և առանցքային օդափոխիչները։
Կենտրոնախույզ օդափոխիչներ
Կենտրոնախույս օդափոխիչը բաղկացած է պարուրաձև պատյանի մեջ տեղադրված թիանվից, որի պտտման հետևանքով մուտքի անցքից մատուցվող գազն անցնում է թիակների միջև եղած կանալները և կենտրոնախույս ուժի ազդեցությամբ շարժվում դեպի պարուրաձև պատյանը, ապա՝ դեպի ելքի անցքը։
Առանցքային օդափոխիչներ
Առանցքային օդափոխիչը բաղկացած է գլանաձև պատյանում տեղադրված թիանվից, որի պատման հետևանքով մատուցվող գազը տեղաշարժվում է առանցքի ուղղությամբ։ Վերջինս կենտրոնախույս օդափոխիչների համեմատությամբ ավելի պարզ է, ունի ավելի բարձր օգտակար գործողության գործակից և օժտված է դարձափոխման հատկությամբ, սակայն բարձր ճնշումներ չի ապահովում։
Տրամագծային կամ լայնական հոսքով օդափոխիչներ
Լինում են նաև տրամագծային կամ լայնական հոսքով (ծռված թիակներով անիվը մասամբ գտնվում է պատյանի մեջ) օդափոխիչներ, որոնք նախորդների համեմատությամբ կարող են ստեղծել ավելի բարձր ճնշումներ և ավելի արտադրողական են։
Տարբերում են նաև ծխածծիչներ (ծխագազերի տեղափոխման համար), փոշային (մեխանիկական խառնուկներով աղտոտված օդի տեղափոխման համար) և տանիքային (տանիքում ներկառուցված) օդափոխիչներ։
Օդափոխիչը գործողության մեջ է դրվում շարժիչով՝ փոկային փոխանցման կամ առաձգական կցորդիչի միջոցով։ Խոշոր օդափոխիչներն ունեն կարգավորիչ և թրթռամեկուսիչ հարմարանքներ։
Կատեգորիա:Կենցաղային իրեր
Անտառային փողոց (Երևան)
Անտառային փողոց, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։
Տվյալներ
Սկսվում է Սարալանջի փողոցից, ձգվում արևմտյան ուղղությամբ, ընդհատվում «Կասկադ» համալիրի մոտ, այնուհետև, Սարմենի փողոցին զուգահեռ, հասնում Լեռ Կամսարի փողոց։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Նիզովկա (այլ կիրառումներ)
Նիզովկա, կարող է վերաբերել՝
Բաղջյան
Բաղջյան, հայկական ազգանուն ։
Միլչո Մանչևսկի
Միլչո Մանչևսկի (Милчо Манчевски ), մակեդոնացի կինոռեժիսոր։ The New York Times-ը նրա «Անձրևից առաջ» (1994) ֆիլմն ընդգրկել է երբևէ ստեղծված լավագույն 1.000 ֆիլմերի ուղեցույցի ցանկի մեջ։ Մանչևսկու ֆիլմերից են նաև Աճյունը, Ստվերները, Մայրերը (2010), Bikini Moon-ը (2017), ինչպես նաև` «Ժամանակի ավարտը» (2017), «Հինգշաբթի» (2013), «Անժամանակ Մակեդոնիան» (2009), «1.73» կարճամետրաժ ֆիլմերը։ Մանչևսկին հեղինակել է լուսանկարների երկու ցուցահանդես, ինչպես նաև` էսսեների ժողովածուի և ներկայացման արվեստի վերաբերյալ գրքերի հեղինակ է։ Նրա աշխատանքները ներկայացվել են ավելի քան 250 փառատոնում (ներառյալ Վենետիկի, Բեռլինի, Տորոնտոյի, Սան Պաուլոյի, Ստամբուլի, Տոկիոյի, Երուսաղեմի, Հոնկոնգի, Ստոկհոլմի փառատոնները), ֆիլմերը ցուցադրվել են ավելի քան 50 երկրում, Մոսկվայի ՎԳԻԿ-ի պատվավոր դոկտոր է։ Դասավանդում է Նյու Յորքի պետական համալսարանի Բրուքլինի քոլեջում։ Նախկինում դասավանդել է Չինաստանի Շանհայի համալսարանում, Մոսկվայի ՎԳԻԿ-ում, Հունգարիայի Առաջատար ուսուցման ինստիտուտում և Նյու Յորքի համալսարանի Թիշչ Արվեստների դպրոցում։
Բաղջյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Պինչ էֆեկտ
Պինչ էֆեկտ (pinch-նեղացում, սեղմում), պարպման ինքնասեղմման էֆեկտ, պարպման սեղմումը իր միջով անցնող հոսանքի ազդեցությամբ։
Ավագուհի
Ավագուհի, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն Ավագ բառից և ուհի իգական մասնիկով ։
Պինչ էֆեկտ
Նկարագրություն
Պինչ էֆեկտի պարզագույն ձևը դիտվում է ուղիղ խողովակներում մեծ հոսանքի ուժի էլեկտրական պարպումները հետազոտելիս։ Այդպիսի գազանման հաղորդիչով (իոնացած գազով) անցնող հոսանքի մագնիսական դաշտի ուժագծերը համակենտրոն շրջանագծեր են, որոնց հարթություններն ուղղահայաց են խողովակի առանցքին։ Հոսանքի և իր ստեղծած մագնիսական դաշտի փոխազդեցության հետևանքով առաջանում է մի ուժ, որը սեղմում է պարպումային սյունը և վերածում նեղ թելի։ Մագնիսական սեղմմանը խոչընդոտում է հաղորդիչ միջավայրի գազակինետիկ ճնշումը, որը պայմանավորված է միջավայրի մասնիկների ջերմային շարժումով։ Սակայն բավականաչափ մեծ հոսանքի դեպքում էլեկտրադինամիկական ուժերը գերազանցում են գազակինետիկ ճնշմանը, և հոսանքային անցուղին սեղմվում է՝ առաջացնելով պինչ էֆեկտ։
Ավագուհի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Պինչ էֆեկտ
Նկարագրություն
Բավականաչափ մեծ հոսանքների դեպքում գազն անցնում է լրիվ իոնացած պլազմային վիճակի։ Պինչ էֆեկտն այդ դեպքում ետ է շպրտում պլազմային թելիկը (հոսանքային անցուղին) պարպման խցիկի պատերից։ Այսպիսով, պայմաններ են ստեղծվում պլազմայի մագնիսական ջերմամեկուսացման համար։ Հզոր ինքնասեղմելի պարպումների (պինչերի) այս հատկությամբ է պայմանավորված հետաքրքրությունը պինչ էֆեկտի նկատմամբ՝ որպես բարձրաջերմաստիճանային պլազմայի պահպանման ամենապարզ ու հուսադրող մեխանիզմի՝ կապված ջերմամիջուկային կառավարվող սինթեզի պրոբլեմի հետ։
Պինչ էֆեկտ տեղի ունի ոչ միայն գազային պարպման մեջ, այլև պինդ մարմինների պլազմայում, հատկապես կիսահաղորդիչների խիստ այլասերված էլեկտրոնախոռոչային պլազմայում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Պլազմայի ֆիզիկա
Ռեմոխոն
Ավելի բարդ բաղադրատոմսերում օգտագործվում է լրացուցիչ բաղադրամասեր, ավելի հաճախ բակալյաու։ Մեկ-մեկ ավելացնում են նաև ձիթապտուղ, եփած ձու, սոխ, սխտոր, պղպեղ, կարտոֆիլ և տոմատի մածուկ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Անդալուսյան խոհանոց Կատեգորիա:Աղցաններ
Նիկիտովկա (այլ կիրառումներ)
Նիկիտովկա, կարող է վերաբերել՝
Բերյոզովկա (գյուղ, Գայվորոնի շրջան)
Բերյոզովկա (Березівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գայվորոնի շրջանում։
Բաղինյան
Բաղինյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արաբերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Ռեշետովսկի
Ռեշետովսկի (Решетовский), խուտոր Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ալեկսեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 80 մարդ։
Մոնրեալ դել Կամպո (քաղաք)
Համայնքը գտնվում է Խիլոկա գավառի կազմում։ Տարածքը 89 կմ2։ Բնակչությունը 2765 մարդ (ըստ 2007 թվականի մարդահամարի)։ Պրովինցիայի ադմինիստրացիայից ունի 54,7 կմ հեռավորություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Լյուկշուդյա (գյուղ, Զավյալովսկի շրջան)
Լյուկշուդյա (Люкшудья), գյուղ Ռուսաստանի, Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 48 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի բնակավայրեր
Թուրքմենստան
Թուրքմենստան, պետություն Ասիայում։ Սահմանակից պետություններն են Ղազախստանը, Ուզբեկստանը, Աֆղանստանը և Իրանը։ Ընկած է Կասպից ծովի և Ամուդարիա գետի միջև, ըստ որում՝ Թուրքմենստանի կազմի մեջ են մտնում կասպիցծովյան մի քանի մանր կղզիներ։ Անապատների և օազիսների երկիր է։ Տարածքի մեծ մասը գրավում է Կարակում անապատը։ Հարավում Իրանի սահմանով ձգվում են Թուրքմենախորասանյան և Կոպետդաղի լեռները։
Անվանում
Անվանումը ստացել է թուրքմեն ժողովրդի անունից ։
Հնագույն շրջան
Թուրքմենստանի տարածքում մարդիկ բնակվել են դեռևս հին քարի դարից։ Նոր քարի դարի մշակույթի հետքեր հայտնաբերվել են Զեյթունում և Չոբան-թեփեում։ Նախնադարյան համայնական կարգերի քայքայմանը մեծապես նպաստել է հողագործության մեջ արհեստական ոռոգման կիրառումը։ Մ. թ. ա. 1-ին հազարամյակում առաջացել են առաջին քաղաքները և պետական միավորումները, ձևավորվել Թուրքմենստանի հնագույն ժողովուրդները, զարգացել են ստրկատիրական հարաբերությունները։ Տարածվել է զրադաշտականությունը։ Մ. թ. ա. 7-րդ դարում Թուրքմենստանի տարածքի մի մասը մտնում էր Միդիայի, 6-4-րդ դարերում՝ Աքեմենյանների պետության մեջ։ Մ. թ. ա. 4-րդ դարի վերջին Թուրքմենստանը գրավեցին Ալեքսանդր Մակեդոնացու զորքերը, իսկ մ. թ. ա. 3-րդ դարի կեսին նախալեռնային գոտում առաջացավ Պարթևական թագավորությունը։ Մ. թ. 224 թվականին Պարսից Սասանյանները գրավեցին Հարավային Թուրքմենստանը։ 6-րդ դարի կեսին Թուրքմենստանում հայտնվեցին թուրքալեզու ցեղեր, որոնք թուրքացրին տեղական քոչվոր բնակիչներին։ 7-րդ դարի կեսին Թուրքմենստանը գրավեցին արաբները, բնակչությունը բռնի իսլամացվեց։ Արաբների դեմ բռնկվեցին ապստամբություններ։
Միջին դար
IX—X դդ. Թուրքմենստանը մտնում էր Սամանյանների պետության մեջ։ Այս շրջանում զարգանում էին հողի սեփականության ֆեոդալական ձևերը։ 1040—1157 թվականներին Թուրքմենստանը գտնվում էր սելջուկյան պետության կազմում։ XIII դ. ընկավ խորեզմշահերի, իսկ 1219—1221 թվականներին՝ թաթար-մոնղոլների իշխանության տակ։ Երկիրն ավերվեց, բնակիչները գաղթեցին դեպի Բալխաշ։ 1357—1359 թվականներին թուրքմենները ապստամբեցին մոնղոլ կառավարիչների դեմ։ Հուլավյան դինաստիայի անկումից և Օսկե Հորդայի թուլացումից հետո Թուրքմենստանը մտավ Լենկթեմուրի պետության մեջ։ XVI—XVII դդ. գտնվում էր Իփվայի, Բուխարայի խանությունների, Իրանի Սեֆյան շահերի իշխանության տակ։ XVII—XVIII դդ. թուրքմենների մի մասը գաղթեց Ռուսաստան և բնակվեց Հյուսիսային Կովկասում։ 1869 թվականին ռուսները հիմնեցին Կրասնովոդսկը։ 1882 թվականին Թուրքմենստանի տարածքում կազմավորվեց Անդրկասպյան մարզը։ Ռուսաստանին միանալով՝ Թուրքմենստանում վերջացան միջֆեոդալական և արտաքին պատերազմները։ Թուրքմենստանը ներքաշվեց ռուսական կապիտալի տնտեսապես զարգացման ոլորտը։
Նորագույն շրջան
1917 թվականին, Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո, Թուրքմենստանի քաղաքներում ստեղծվեցին բանվորական դեպուտատների սովետներ։ 1917—1918 թվականների ձմռանը սովետական իշխանություն հաստատվեց Անդրկասպյան մարզում, 1918 թվականի ապրիլի 30-ին ՌՍՖՍՀ-ի կազմում հռչակվեց Թուրքեստանի ԻՍՍՀ։ 1918 թվականին Անդրկասպյան շրջանը գրավեցին անգլիական օկուպանտները, որոնք սեպտեմբերի 20-ին Անդրկասպյան ավազուտներում գնդակահարեցին Բաքվի 26 կոմիսարներին։ 1919 թվականի մայիսի 17-ին սկսվեց կարմիր բանակի զորամասերի հակահարձակումը։ Սովետական իշխանությունը Մերձկասպյան շրջանում վերականգնվեց։ 1920 թվականին կազմավորվեցին հորեզմի ժողովրդական Սովետական Հանրապետությունը և Բուխարայի ժողովրդական Սովետական Հանրապետությունը, որոնց կազմում թուրքմեններով բնակեցված տարածքները մնացին մինչև 1924 թվականը։ Քաղաքացիական պատերազմը քայքայեց երկրամասի տնտեսությունը, դադարեց նավթի հանույթը։ Շարքից դուրս եկավ Անդրկասպյան երկաթուղին, կրճատվեցին ցանքատարածությունները։ 1920—1923 թվականներին Թուրքմենստանում անցկացվեց առաջին հողաջրային ռեֆորմը, որը կարևոր նշանակություն ունեցավ ագրարային հարցի լուծման համար։ 1924 թվականին տեղի ունեցավ Միջին Ասիայի ազգայինպետական բաժանումը։ 1925 թվականի փետրվարի 20-ին կազմավորվեց Թուրքմենական ՍՍՀ, որը մտավ ԽՍՀՄ կազմի մեջ։ 1925—1927 թվականներին կատարվեց հողա-ջրային երկրորդ ռեֆորմը, որը վերջ տվեց նահապետական ֆեոդալական մնացուկներին հողօգտագործման մեջ։ Նախապատերազմյան հնգամյակների տարիներին ստեղծվեցին ժամանակակից արդյունաբերության հիմքերը։ իրականացվեց կուլտուրական հեղափոխությունը։ Աճեց բանվոր դասակարգի թիվը։ Սկսվեց գյուղատնտեսության կոլեկտիվացումը։ Թուրքմենստանը վերածվեց ինդուստրիալ-ագրարային սովետական սոցիալիստական հանրապետության՝ զարգացած արդյունաբերությամբ, մեքենայացված գյուղատնտեսությամբ։ Ձևավորվեց թուրքմենական սոցիալիստական ազգը։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին (1941—1945) հանրապետությունը մեծապես օգնեց ռազմաճակատին (նավթ, բամբակ, պարեն)։ 19 հազար մարդ արժանացան ԽՍՀՄ շքանշանների և մեդալների, 78-ը՝ Սովետական Միության հերոսի կոչման։ Հետպատերազմյան տարիներին է՝ լ ավելի զարգացավ արդյունաբերությունը, հատկապես նավթի և գազի հանույթը, Էներգետիկան, բարձրացավ ժողովրդի կուլտուրական մակարդակը։ 304 մարդ արժանացավ սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչման։
Աշխարհագրություն
Թուրքմենստանը միջինասիական հանրապետություններից ամենահարթավայրայինն է։ Գտնվում է Թուրանի դաշտավայրի հարավ-արևմուտքում։ Հարավում բարձրանում են Կոպետդաղի լեռները և Պարոպամիզի հյուսիսային ճյուղավորությունները՝ Բադխիզ (1267 մ) և Կարաբիլ (984 մ)։ Կասպից ծովի ափերը հարավում թույլ են կտրտված, հյուսիսում առաջացնում են Կարա-Բողազ-Գյոլ, Կրասնովոդսկի, Թուրքմենական ծոցերը և Կրասնովոդսկի, Չելեքեն թերակղզիները։ Կան կղզիներ։ Հարավում, Կոպետդաղից հյուսիս-արևմուտքում, ձգվում են Փոքր Բալխան (777 մ) լեռնաշղթաները։ Արևմուտքում է Կրասնովոդսկի սարավանդը (308 մ)։ Տարածքի հարթավայրային մասը զբաղեցնում է Կարակումքի անապատը։ Թուրքմենստանի հարավային շրջանները աչքի են ընկնում բարձր սեյսմիկությամբ։
Կլիմա
Կլիման խիստ ցամաքային է, չոր, արեգակնային ինտենսիվ ճառագայթումով։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը հյուսիսում —5 °C-ից մինչև 4 °C է, Ատրեկի ստորին հոսանքի շրջանում, բացարձակ նվազագույնը Տաշաուզի մարզում —32 °C է, Կասպից ծովի հարավային սոիին՝ —10,3 °C, հուլիսինը՝ հյուսիսում 28 °C է, հարավում՝ 34 °C, բացարձակ առավելագույնը՝ 50 °C: Տարեկան տեղումները հյուսիսում 80 մմ են, Կարակումներում՝ 80—150 մմ, նախալեռներում՝ 200—300 մմ, լեռներում՝ մինչև 400 մմ։
Ներքին Ջրեր
Խոշոր գետերն են Ամուդարիան, Մուրղաբը, Թեջենը և Ատրեկը։ Կան աղի և քաղցրահամ լճեր։
Հողեր
Անապատներում տարածված են ավազուտներն ու անապատային հողերը, ցածրադիր վայրերում՝ աղուտներն ու թակիրները, հանրապետության մյուս շրջաններում՝ մոխրահողերը, լեռնային շագանակագույն և ալյուվիալ-մարգագետնային հողերը։ Անապատներում աճում են սաքսաուլ, կանդիմ, չերքեզ, ավազուտային ակացիա, աստրագալներ, լեռներում՝ փետրախոտ, բարձրադիր վայրերում՝ նոսր անտառներ, պիստակենու պուրակներ, գետահովիտներում՝ տուգայան բուսականություն։
Կենդանական աշխարհ
Անապատներում շատ են կրծողները, կան ջեյրան, բարխանային կատու, գայլ, սողուններ։ Սաներում հանդիպում են ընձառյուծ, վայրի խոյ, բեզուարյան այծ, թռչուններ, գետահովիտներում՝ վարազ, շնագայլ, բուխարական եղջերու, ջրլող թռչուններ։ Հիմնվել են Կրասնովոդսկի, Բադխիզի, Ռեպետեկի, Կելիֆի և Կոպետդաղի արգելավայրերը։ Գետահովիտներն ու դելտային մասերը վերածվել են կուլտուրական լանդշաֆտի, որը Թուրքմենստանի գյուղատնտեսական հիմնական շրջանն է։
Տնտեսություն
Թուրքմենստանը ինդուստրիալ-ագրարային հանրապետություն Է՝ բազմաճյուղ արդյունաբերությամբ և մեքենայացված գյուղատնտեսությամբ։ Մտնում է Միջինասիական տնտեսական շրջանի մեջ։ Արդյունաբերական արտադրանքի ծավալը 1975 թվականին, 1940 թվականի համեմատությամբ, ավելացել է 10 անգամ։ Թուրքմենստանը աչքի է ընկնում նավթի, բնական գազի, քիմիական հումքի հանույթով և վերամշակմամբ, մեքենաշինական և տեքստիլ արդյունաբերությամբ, բամբակի, կարակուլի, մետաքսի, բրդի արտադրությամբ։ Զարգացած է թեթև և սննդի արդյունաբերությունը, գորգերի արտադրությունը։ Միութենական մյուս հանրապետություններ է արտահանում նավթ, նավթամթերքներ, գազ, բամբակ, մետաքս, կարակուլ, գորգեր, նատրիումի սուլֆատ, ծծումբ, յոդ, բրոմ, բենթոնիտ, կաբել, նավթահան պոմպեր, ցեմենտ, սուպերֆոսֆատ։ Ներմուծում է սև մետաղներ, մեքենաներ և սարքավորումներ, հաց, անտառանյութ, հանքային պարարտանյութեր։ Արտադրանքը արտահանվում է արտասահմանյան 50 երկիր։ Արդյունաբերության ճյուղերից առաջատարներն են՝ Էներգետիկան, գազի, նավթի, քիմիական, մեքենաշինական, թեթև, յուղի, գինեգործական, շինանյութերի արդյունաբերությունը։ Նավթահանքերը և նավթավերամշակող արդյունաբերությունը տեղաբաշխված են Կրասնովոդսկի մարզում։ Կառուցվել են Վիշկա-Կրասնովոդսկ, Չելեքեն—Կրասնովոդսկ և այլ նավթամուղներ։ Բնական գազի գործող հանքավայրերից են Աչակը, Նաիպը, Շատլիկը։ 1969 թվականին շարք է մտել Մայսկոյե—Աշխաբադ—Բեզմեին գազամուղը։ 2014 թվականին Թուրքմենստանը արտադրել է 22.3 միլիարդ կվտ/ժ էլեկտրաէներգիա ։ Քիմիական արդյունաբերությունը թողարկում է յոդ, բրոմ, նատրիումի սուլֆատ, գլաուբերյան աղ, սուպերֆոսֆատ, ծծմբաթթու, ֆտորային ալյումին։
Առողջապահություն
2014 թվականին 1000 բնակչին ծնունդը կազմել է 19,4, մահացությունը՝ 6,13 : 1974 թվականին գործել են 270 հիվանդանոցային հիմնարկ՝ 25,8 հզ. մահճակալով (10 մահճակալ 1000 բնակչին), կանանց և մանկական 212 կոնսուլտացիա։ Ծննդատներում մահճակալների թիվը կազմել է 2957։ Աշխատել են 6,6 հզ. բժիշկ (1 բժիշկ 388 բնակչին), 19,2 հզ. միջին բուժաշխատող։ Բժիշկներ են պատրաստում Թուրքմենական բժշկական ինստիտուտը (Աշխաբադ), միջին բուժաշխատողներ՝ բժշկական միջնակարգ 4 հաստատություններ։ Գործում են մեծահասակների 12 առողջարան ու պանսիոնատ՝ 3,2 հզ. մահճակալով, մանկական 6՝ 1,6 հզ. մահճակալով։ Առողջարաններից հայտնի են Բայրամ-Ալին, Ֆիրյուզան, Արչմանը, Մոլլակարան։
Գրականություն
Ժողովրդական բանավոր ստեղծագործությունը և գրականությունը սկզբնավորվել է վաղ անցյալում։ Ժողովրդական չափածո ստեղծագործությունը եղել է թուրքմենական գրականության կարևորագույն աղբյուրներից մեկը։ Հատուկ ժանր են հեքիաթները, աղջկական երգերը՝ լյալեները, հանելուկները, առակներն ու ասացվածքները։ Հին և միջնադարյան գրականությունը գրվել է պարսկերենով և արաբերենով։ Աչքի են ընկել բանաստեղծ-զորավարներ Բուրխանեդդին Սիվասին, Մուհամեդ Բայրամ խանը և նրա որդի Ռահիմ խանը, բանաստեղծ Բարխուդար Թուրքմենը։ Ժողովրդին հասկանալի լեզվով գրականությունն սկսել է զարգանալ XVIII դ.: Դասական շրջանի առաջին բանաստեղծը Դովլեթմամեդ Ագադին է (1700—1760)։ Նրա «Ազատ քարոզ» չափածո պոեմ-տրակտատը թուրքմենական գրականության եզակի ստեղծագործություններից է, որտեղ արտացոլված են առաջավոր գաղափարներ։ Թուրքմենական դասական գրականության և գրական լեզվի հիմնադիրն է բանաստեղծ Մահթումկուլին (1733—1783). ստեղծագործության մեջ հիմնականը մարդն է, նրա իրավունքները, մարդկանց փոխհարաբերությունները։ XVIII—XIX դդ. եղել են թուրքմենական գրականության ծաղկման շրջան։ Այդ ժամանակ են ապրել ու ստեղծագործել Անդալիբը (1710—1770), Շեյդաին (1730—1800), Մագրուպին (1735—1805), Մոլլանեպեսը (1810—1862), Կեմինեն (1770—1840), Սեյդին (1775—1836), Զելիլին (1785—1846), Մյատաջին (1822—1884) և ուրիշներ, որոնք գրել են ժողովրդին մատչելի լեզվով։
Ճարտարապետություն
Պահպանվել են մ. թ. ա. VI—V հազա րամյակների ճարտարապետական հուշարձանների մնացորդներ։ Հնագիտական պեղումներով հաստատվել Է, որ կառույցներում կիրառվել են խոշոր ուղղանկյուն հում աղյուս, թաղեր, պատերի և հատակի կավե սվաղ։ Կառուցապատված քաղաքներում կիրառվել է թրծված աղյուս, ձևավոր շարվածք երկրաչափական նախշազարդում։ Կառուցվել են գեղեցիկ խճանկար երեսպատումով դամբարաններ, մզկիթներ, քարվանսարաներ, մինարեթներ։ Գեղարվեստական մշակույթի հուշարձաններից են՝ երկրաչափական որմնազարդերը, խեցեղեն անոթները, քարից, ոսկրից, պղնձից, արծաթից և ոսկուց պատրաստված առարկաները, գեղարվեստական գործվածքները, գորգերը, արձանիկները, քանդակները։
Երաժշտություն
Թուրքմենստանի բանաստեղծական և երաժշտական բանահյուսությանը բնորոշ են բովանդակության հարստությունը և վառ արտահայտված ազգային ինքնատիպությունը։ Հնագույն ժամանակներից թուրքմենների կյանքում պատվավոր տեղ են ունեցել ժողովրդական բանաստեղծ-երաժիշտների՝ բախշիների երաժշտությունն ու երգերը։ Ժողոովրդական նվագարաններից են՝ դուտարը, գիշակը, գարգի տյուդյուկը և դիլլի տյուդյուկը։ Ամենատարածվածը դուտարն է։ 1935 թվականին Մոսկվայի Չայկովսկու անվան կոնսերվատորիային կից բացված թուրքմենական բաժանմունքը մեծապես նպաստել է Թուրքմենստանի երաժշտության զարգացմանը։ 1940 թվականին կազմակերպվել է կոմպոզիտորների միությունը։ Գործում են ֆիլհարմոնիան, օպերայի և բալետի թատրոնը, պարի անսամբլը և երգչախումբը, սիմֆոնիկ նվագախումբը։
Թատրոն
1929 թվականին կազմակերպվել է թուրքմենական թատրոնը։ Այդ ժամանակ էլ ձևավորվել է թուրքմենական դրամատուրգիան։ Խաղացանկում ընդգրկվել են տեղացի հեղինակների առաջին պիեսները, ինչպես և ռուս ու ադրբեշանցի գրողների երկերը։ Պատանի հանդիսատեսի հանրապետական թատրոնում աշխատում են Մոսկվայի թատերական ինստիտուտի ստուդիայի սաները։ Աշխաբադում գործում են Մահտումկուլիի անվան օպերայի և բալետի, Մոլլանեպեսի անվան ակադեմիական դրամայի, Պուշկինի անվան ռուսական դրամայի թատրոնները։
(5328) Նիսիյամակոիտի
(5328) Նիսիյամակոիտի (Nisiyamakoiti), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,408624 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0663 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7509 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1365,38 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,263664 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,92° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Իոսիֆ Լազյան
Իոսիֆ Գերասիմի Լազյան (Հովսեփ), ), հեղափոխական, լրագրող, Ախալցխայի խորհրդային դումայի խմբակի անդամ (1905), խորհրդային բռնաճնշումների զոհերից։
1908 թվականին զորակոչվել է բանակ։ 1913 թվականին Ռուսաստանից անցել է Գերմանիա, կապեր հաստատել գերմանացիների հետ։ 1917 թվականին վերադարձել է Ռուսաստան։ 1918 թվականին նշանակվել է «Կավկազսկայա կրասնայա արմիա» («Kaвказская красная армия») թերթի պատասխանատու քարտուղար։ Մասնակցել է ՌԿ(բ)Կ VIII (1919 թվականի մարտ) համագումարին։ 1920 թվականի սկզբից սկսել է օժանդակել Ինքնիշխան Հայաստանում խորհրդային ռեժիմի հաստատմանը։ 1921 թվականի փետրվարի 7-ին նշանակվել է Լոռու ռազմահեղափոխական կոմիտեի նախագահ։ Եղել է «Չեզոք գոտու» զինված ապստամբության պատասխանատու ղեկավարը, 1921 թվականի հունիսին մասնակցել Զանգեզուրի գործողություններին։ 1922 թվականին սովորել է Կարմիր պրոֆեսուրայի ինստիտուտում։ 1923-1930 թվականներին եղել է կուսակցության Մոսկվայի կոմիտեի բյուրոյի անդամ, մամուլի բաժնի վարիչ, «Ռաբոչայա Մոսկվա» («Pa6oнaa Mocквa») թերթի և «Ռաբոչեկրեստյանսկի կորրեսպոնդենտ» («Рабочекестьннский Kорреспондент») ամսագրի գլխավոր խմբագիր ։ 1934-1937 թվականներին, որպես Խորհրդային Միության հեռագրական գործակալության թղթակից, աշխատել է Լոնդոնում, 1937 թ.-ին նշանակվել է ՌՍՖՍՀ Լուսժողկոմատի մանկավարժական-ուսումնական բաժնի վարիչ։
Ձերբակալվել է 1937 թվականի նոյեմբերի 7-ին (այլ աղբյուրների համաձայն ՝ 1938 թվականին ): Գնդակահարվել է 1938 թվականի մայիսի 9-ին։ Հետմահու արդարացվել է ԽՍՀՄ Գերագույն դատարանի ռազմական կոլեգիայի կողմից 1955 թվականի հունիսին։
Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով (առաջինը Խորհրդային Հայաստանում)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում գնդակահարվածներ Կատեգորիա:Բոլշևիկներ
Վահրամ Արիստակեսյան
Վահրամ Ավագի Արիստակեսյան, հայ խորհրդային պարուսույց-բալետմայստեր, բժիշկ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1958)։
Կենսագրություն
1920-1922 թվականներին, որպես հայկական ժողովրդական պարերի պարուսույց, աշխատել է հայազգի պրոֆեսոր Վ․ Էտարյանիի պարի դպրոցում (Թիֆլիս), միաժամանակ ավարտել (1922) Վրաստանի Լուսժողկոմատին կից պարերի դասատուների հատուկ դպրոցը (ղեկավար՝ իտալացի բալետմայստեր Ա. Ֆ. Ինոչենցի)։ 1922 թվականին կազմակերպել է Վրաստանի Լուսժողկոմատին կից պարարվեստի ստուդիան, եղել է վարիչ և դասատու, նաև՝ Վրաստանի պետական օպերայի և բալետի արտիստ։ 1924 թվականին հիմնադրել է Հայաստանի Լուսժողկոմատին կից պարարվեստի ստուդիան (այժմ՝ Երևանի պարարվեստի ուսումնարան), որը ղեկավարել է մինչև 1932 թվականը։ Նույն ստուդիայում 1925 թվականին կազմակերպել է հայկական ազգագրական պարերի անսամբլը, որ նրա ղեկավարությամբ և մասնակցությամբ (որպես հայկական ու կովկասյան պարերի լավագույն մենակատար) առաջին մրցանակներ է շահել Համամիութենական սպարտակիադայում (1928, Մոսկվա) և Անդրկովկասի առաջին օլիմպիադայում (1934, Թբիլիսի)։ Պարարվեստի ստուդիայի սովորողների ուժերով 1926 թվականին բեմադրել է Դելիբի «Կոպելիա»-ն (բալետային առաջին բեմադրությունը Հայաստանում)։ 1932-1938 թվականներին եղել է Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի թատրոնի բալետմայստերը, Ալեքսանդր Սպենդիարյանի «Ալմաստ» (1933), Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ» (1935) օպերաների պարերի բեմադրողը։ 1957 թվականին Թալինի շրջանի Աշնակ գյուղում Վահրամ Արիստակեսյանը ստեղծել է ազգագրական պարերի ինքնագործ խումբ, որն արժանացել է Համաշխարհային VI փառատոնի (1957, Մոսկվա) դափնեկրի կոչման։ Հայաստանի ժողովրդական պարերի անսամբլների համար Վահրամ Արիստակեսյանը վերամշակել և բեմադրել է բազմաթիվ ազգային պարեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ պարուսույցներ Կատեգորիա:Հայ բալետմայստերներ
Սլովակյան Կարստ
Սլովակյան Կարստ (Slovenský kras), լեռնազանգված արևելյան Սլովակիայում և մասամբ Հունգարիայում։ 1973 թվականից ի վեր պահպանվել է որպես ռելիեֆի յուրօրինակ ձև, 2002 թվականի մարտի 1-ից հայտարարվել է ազգային պարկ։ Բացի այդ, պարկի տարածքը կենսոլորտային արգելոց է հանդիսանում, իսկ Սլովակյան Կարստի քարանձավները ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հուշարձան են։
Զանգվածը բաղկացած կրաքարից և դոլոմիտից, իրենից ներկայացնում է հսկայական սարավանդեր և կարստային հարթավայրեր։ Ծածկված է կաղնու և բոխու անտառներով։ Ամենաբարձր կետը ծովի մակարդակից 947 մ է։ Զանգվածը ինտենսիվ կարստային է, ձևավորվել են կարստային ձագարներ, խորխորատներ, քարանձավներ, կարստային հարթավայրեր, լճեր, դաշտեր, իրենից ներկայացնում է կարստային ռելիեֆի օրինակ։ Արդյունքում «կարստ» բառը դարձել է ընդհանրական բառ և գիտական ​​գրականության մեջ հաստատվել է որպես տարածքներին բնորոշ, լուծելի ապարներից բաղկացած կոնկրետ երևույթներ և ձևեր։
Արգելոցում աճում են մի շարք հազվագյուտ բույսեր-էնդեմիկներ. կարմրածաղիկ եվրոպական (Erythronium dens-Canis), օնոսմա աշտարակային (Onosma tornensis), սեսլերիա Գեյֆլերի (Sesleria heufleriana), մեխակ փետրավոր (Dianthus lumnitzerii), բնակվում են որոշ տեսակների հազվագյուտ կենդանիներ. գերեզմանարծիվ (Aquila heliaca), օձակեր արծիվ (Circaetus gallicus), տափաստանային հողմավոր բազե (Falco naumanni):
Տես նաև
Կատեգորիա:Կարպատներ Կատեգորիա:Սլովակիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Սլովակիայի լեռներ Կատեգորիա:Ազգային պարկեր ըստ երկրի Կատեգորիա:Քարանձավներ ըստ երկրի Կատեգորիա:Եվրոպայի լեռնահամակարգեր Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն
Դանիել Երաժիշտ
Դանիել Երաժիշտ (Գրիգոր Արշավիրի Դանիելյան, ), հայ ջութակահար, դիրիժոր, երաժշտագետ, հասարակական գործիչ։ ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2011) ։
Ուսում
Ուսումը սկսել է Կապանում։ Ավարտել է Երևանի Չայկովսկու անվան տասնամյա երաժշտական դպրոցի ջութակի դասարանը։ 1964 թվականին ընդունվել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի լարային բաժին՝ Ժան Տեր-Մերկերյանի դասարան։ Գերազանցությամբ ավարտել է նույն կոնսերվատորիայի երաժշտագիտական (1971, ղեկավար՝ պրոֆեսոր Ռոբերտ Աթայան) և օպերային-սիմֆոնիկ դիրիժորության (1974, ղեկավար՝ պրոֆեսոր Միքայել Մալունցյան) բաժինները։ 1982 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի Չայկովսկու անվան կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրան, որը գերազանցությամբ ավարտել է 1985 թվականին (պրոֆեսոր Գենադի Ռոժդեստվենսկու ղեկավարությամբ)։
Աշխատանքային գործունեություն
1967-1969 թվականներին դասավանդել է Երևանի Տիգրան Չուխաջյանի անվան երաժշտական դպրոցում, 1966-1972 թվականներին՝ Առնո Բաբաջանյանի անվան, 1973 թվականին՝ Լենինականի, 1974-1977 թվականներին՝ Կապանի երաժշտական ուսումնարաններում։ 1994 թվականից դասավանդում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։
1977-1979 թվականներին եղել է Լենինականի պետական կամերային նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարը, որի հետ համագործակցել են նաև դաշնակահարներ Սվետլանա Նավասարդյանը և Ալեքսեյ Լյուբիմովը։ 1980-1981 թվականներին Դավիթ Խանջյանի հրավերով եղել է Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժորի ասիստենտ։
1982 թվականից աշխատել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ժողովրդական ստեղծագործության բաժնում որպես նվագախմբի ղեկավար և դիրիժորության դասախոս։ 1993 թվականից վերստին դասավանդում է կոնսերվատորիայում՝ կամերային անսամբլի, այնուհետև՝ լարային կվարտետի ամբիոնում։ 2003 թվականից կոնսերվատորիայի դոցենտ է, 2016 թվականից` պրոֆեսոր։
Հիմնադրման օրվանից (1997) Դանիել Երաժիշտն աշխատում է նաև «Հոգևոր երաժշտության պետական կենտրոնում»։ 2006-2007 թթ. կենտրոնի երգչախմբի դիրիժորն էր (գեղարվեստական ղեկավար՝ Մհեր Նավոյան)։
Հայաստանում առաջինն է հիմնադրել և ղեկավարել հոգևոր երաժշտության համույթներ՝ Հայհամերգի «Շարականը» «(Տաղարան», 1982-1986), Հայաստանի հանրաին ռադիոյի «Գանձերը» (1990-1991), և 1991 թվականից՝ կրկին «Շարականը», որի գեղարվեստական ղեկավարն է։ Առաջին «Շարականի» հետ համերգներով հանդես է եկել Մոսկվայում, Լենինգրադում, Ռումինիայում, Բուլղարիայում, Ավստրիայում։ 1984 թվականին մասնակցել են Նիդերլանդներում կայացած հոգևոր երաժշտության փառատոնին, իսկ 1985 թվականին՝ Բախի և Հենդելի ծննդյան 300-ամյակին նվիրված փառատոնին՝ Մերձբալթյան հանրապետություններում։
Դանիել Երաժիշտը ելույթներ է ունեցել երգիչներ Լուսինե Զաքարյանի, Գևորգ Հունանյանի, Գրիգոր Համբարյանի, Արմենուհի Սեյրանյանի, Աննա Մայիլյանի և այլոց հետ, կատարել է բազմաթիվ ձայնագրություններ ռադիոյի ֆոնդի համար։ «Մելոդիա» ֆիրման թողարկել է «Շարական» մեծ սկավառակ, իսկ ԱՄՆ-ում թողարկվել է լազերային սկավառակ` շարականների, տաղերի, գանձերի իր մշակումներով, որոնք կատարում է Ազգային ռադիոյի «Շարական» համույթը (The music of Armenia, Sharakan, 1996)։ Հայաստանում առաջինն է նվագել բլոկֆլեյտա։ Որպես գնահատանքի արտահայտություն Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Վազգեն Առաջինը «Շարական» համույթին նվիրաբերեց «Moeck» մակնիշի բլոկֆլեյտաների քառյակ, որոնք այժմ գտնվում են «Տաղարան» համույթում։