cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Խորեզմշահերի պետություն
Իլ-Արսլան
1156 թվականի օգոստոսի 22-ին գահ է բարձրանում Իլ-Արսլանը, ով իր կառավարման առաջին իսկ տարում ավելացնում է զորքին տրվող վարձը։ Խորասանում տիրում էր անարխիա և Սանջարի էմիրների կամայականությունները ավելի էին թուլացնում սուլթանությունը։ Օղուզները, ովքեր զբաղեցնում էին Արևելյան Խորասանը և այնպիսի քաղաքներ, ինչպիսիք են Մերվը, Բալխը և Սերասխը, չէին ճանչում ոչ մի գերիշխանություն, բայց ուրբաթօրյա աղոթքում հիշատակում էին մահացած Սանջարի անունը։ Խորեզմշահ Իլ-Արսլանը կազմավորել էր մեծ և հզոր բանակ և ուներ մեծ հեղինակություն։ Իլ-Արսլանը մահանում է 1172 թվականին։
Իլ-Արսլանի մահվանից հետո պայքար սկսվեց նրա որդիների միջև գահի համար։ Իր-Արսլանը իրեն ժառանգ է նշանակում կրտսեր որդի Սուլթան-Շահին։ Այս մասին իմանալուց հետո Թեքեշը ուղևորվում է կարակիտաների կայսրուհու մոտ՝ օգնություն խնդրելու՝ փոխարենը խոստանալով հարկ վճարել։ Երբ կարակիտաների զորքը մոտեցավ Ուրգենչին, Սուլթան-Շահը փախավ Խորասան։ Այսպիսով, 1172 թվականի դեկտեմբերին Թեքեշը դարձավ խորեզմշահ։ Կռիվը գահի համար շարունակվեց 20 տարի մինչև Սուլթան-Շահի մահը՝ 1193 թվական։
Ալա ալ-Դին Թեքեշ
Կառավարման առաջին իսկ օրերից ի հայտ եկավ մրցակից, ով ավելի շատ շանսեր ուներ Առաջավոր և Միջին Արևելքում մեծ տերություն ստեղծելու համար, քան խորեզմշահը։ Նա գուրիական սուլթան Գիյաս ալ-Դին ալ-Գուրին էր՝ ծագումով տաջիկ՝ Հերաթից արևելք ընկած գուրի լեռնային հատվածի կառավարիչը։ Օգտվելով սելջուկների թուլացումից՝ 1175 թվականին նա գրավում է Հերաթը՝ տարածելով իր իշխանությունը Խորասանի այլ շրջանների վրա նույնպես։ Թեքեշը տեսնում էր գուրիների առավելությունը առաջիկա կռվում մուսուլմանական աշխարհում գերակա տեղը զբաղեցնելու համար, բայց և այնպես, շարունակում էր հոր և պապի քաղաքականությունը և ցանկանում էև ստեղծել Խորեզմական մեծ և անկախ պետություն։ Իր ուժերը ամրապնդելու համար Թեքեշը դաշինք է կնքում ղփչաղների հետ և ամուսնանում է ղփչաղական խանի դստեր հետ։ Արդյունքում մեծ թվով ղփչաղներ ցանկություն հայտնեցին ծառայել խորեզմշահին։
Սկսած 1180 թվականից խորեզմշահի զորքերը սկսեցին մտնել կարակիտաների տարածքների խորքերը։ Նույն ժամանակ խորեզմշահը արշավանք է կատարում Մավարաննահր և 1182 թվականին գրավում Բուխարան։ 1187 թվականին Թեքեշը գրավում է Նիշապուրը, 1192 թվականին՝ Ռեյը, 1193 թվականին՝ Մերվը, 1194 թվականին ջախջախիչ պարտության է մատնում արևմտյան սելջուկների սուլթան Տուղրիլ II-ին, որը մահանում է ճակատամարտում։ Իրանի ամբողջ արևելյան մասն անցնում է Թեքեշին։ Խորեզմական պետությունը ավելի քան երկու անգամ ընդլայնում է տարածքները և հարևան է դառնում մի կողմից Գուրիներին, մյուս կողմից՝ Աբբասյան խալիֆայությանը։ Խալիֆը նույնպես ցանկանում էր օգտվելով սելջուկների թուլացումից ընդլայնել խալիֆայության տարածքները, սակայն Թեքեշը պարտության է մատնում խալիֆին։ Սա սկիզբ դրեց աբբասյանների և խորեզմցիների թշնամությանը։ Թեքեշը իր կյանքի վերջին տարիներն անց կացրեց իսլամիստների դեմ պայքարում։ Թեքեշի գործունեության արդյունքը խորեզմշահերի պետության զգալի հզորացումն էր։
Մուհամմադ իբն Թեքեշ
Ալա ալ-Դին Թեքեշն իր որդի Մուհամմադին թողեց միասնական, հզոր, կազմակերպված պետություն հզոր բանակով։ Մուհամմադը գահ բարձրացավ 1197 թվականի գարնանը։ 1201 թվականին խորեզմշահ Մուհամմադի զորքերը պաշարեցին Հերաթը, բայց գրավել չկարողացան։ Գուրիների զորքը հարձակվեց Խորեզմի վրա։ Երկու կողմերն էլ ունեցան մեծ կորուստներ։ Խորեզմշահը օգնություն խնդրեց կարակիտաներից, ինչի արդյունքում գուրիները փախուստի դիմեցին։ 1205 թվականի դեկտեմբերին խորեզմշահ Մուհամմադը մտավ Հերաթ։ Մուհամմադը դարձավ Արևելքի մուսուլման կառավարիչներից ամենահզորը։ Այս պայմաններում նա չէր կարող մնալ կարակիտաների վասալ։ Բուխարայի գրավումը ուժեղացրեց խորեզմշահի իշխանությունը Մավարաննահրում, նրա կողմն անցան կարախան հայտնի մարդիկ։ Այս ամենն ստիպեց կարակիտաներին պատերազմ սկսել խորեզմշահի դեմ։ Պատերազմում խորեզմշահը ջախջախվում է։ Մինչև 1209 թվականը խորեզմշահը կարակիտաների վասալ։ 1210 թվականին խորեզմշահը պարտության է մատնում կարակիտաներին։
Կարակիտաների պետությունն ապրում էր իր վերջին օրերը։ Նայմանների Կյուչլուկ-խանը, ով փախել էր Չինգիզ խանից, հաստատվում է կարակիտաների Գուր-խանի մոտ, ամուսնանում է նրա դստեր հետ, և հավաքելով մոնղոլներից փախչող նայմաններին՝ գրավում է Գուր-խանի գրեթե բոլոր տարածքները։ Գուր-խանը ձևականորեն գահին էր, իսկ փաստացի կառավարիչը Կյուչլուկ-խանն էր։ Խորեզմշահը պահանջում է, որ Կյուչլուկ-խանը հանձնի իրեն Գուր-խանի տերությունն ու գանձարանը, սակայն Կյուչլուկ-խանն առաջարկում է կիսել այդ ամենը։
Խորեզմշահը ուղղվում է դեպի արևմուտք։ 1215 թվականին խորեզմշահի տարածքներին են միանում Կերմանը, 1217 թվականին՝ Իրանն ամբողջությամբ, Մազանդարանը, Արրանը, Ատրպատականը, Շիրվանը, Ֆարսը, Մեկրանը, Մանգիշլակը, Քեշը, Սաջիստանը, Գուրը, Ղազնան՝ մինչև Հնդկաստանի սահմանը։ Մուհամմադը պատրաստվում էր իր 50 000-անոց զորքով գրավել Վրաստանը, Անատոլիան և Սիրիան։
Խորեզմշահերի պետության կործանումը
Դառնալով հսկա կայսրության տեր՝ խորեզմշահ Մուհամմադ իբն Թեքեշը ցանկանում էր դառնալ ողց իսլամական աշխարհի տերը։ 1217 թվականին խորեզմշահը զորք է ուղարկում Բաղդադ։ Զինվորների մեծ մասը չդիմանալով ցրտին մահանում է։ Խորեզմշահը մայրաքաղաք է դարձնում Սամարղանդը։ Մուհամմադը երազում էր արշավել Չինաստան, սակայն 1215 թվականին Չինգիզ խանը գրավել էր Հյուսիսային Չինաստանի մայրաքաղաք Պեկինը։ Խորեզմշահը լսել էր Չինգիզ խանի հզորության մասին և ստուգելու համար Չինգիզ խանի մոտ պատվիրակ է ուղարկում։ Ի պատասխան Չինգիզ խանը քարավան է ուղարկում այսպիսի երկիմաստ պատասխանով. «Ես Արևելքի տերն եմ, իսկ դու՝ Արևմուտքի։ Թող մեր մեջ լինի ամուր պայմանագիր ընկերության և խաղաղության մասին։ Ես քեզ կվերաբերվեմ ինչպես որդուս...»:
Խորեզմշահն այս պատասխանը նվաստացուցիչ է համարում։ Չինգիզ խանը 1218 թվականին Խորեզմ է ուղարկում մեծ առևտրական քարավան՝ 450 առևտրականով և պատվիրակով։ Պատվիրակն ու առևտրականները ձերբակալվում են, իսկ քարավանը կողոպտվում։ Չինգիզ խանը պատերազմ է սկսոում։
1221 թվականին Խորեզմշահերի պետությունը պատերազմի արդյունքում կործանվում է։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Խորեզմշահերի պետություն Կատեգորիա:Ասիայի պատմական երկրներ Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի պատմություն
Բյանկա Բալտի
Բյանկա Բալտի ( Bianca Balti, ), իտալացի մոդել։
Կարիերա
Բյանկա Բալտին առաջին անգամ հայտնվել է L’Officiel-ի էջում, որտեղ նա նկարահանվել է Ալեքսի Լուբոմիրսկի լուսանկարիչի կողմից (2004 սեպտեմբեր)։ Մոդելն իր առաջին գովազդային համագործակցությունը կապել է Dolce & Gabbana-ի հետ՝ 2005 թվականին։ Բալտին շարունակում էր հայտնվել շատ ամսագրերի էջերում, որոնց թվում էին Vogue, Harper’s Bazaar, W, Cosmopolitan, Elle, Marie Claire, Jalouse և այլ ամսագրեր։
Բյանկա Բալտիի աղջկա ծնվելուց հետո՝ նա նորից վերադարձավ իր աշխատանքին, դառնալով Cesare Paciotti-ի և St. John-ի նոր դեմքը։ Մոդելը նկարահանվել է մի քանի օրացույցերի համար, որոնց թվում էին Pirelli (2011) և Wurth (2009) օրացույցերը ։ 2012 թվականից Բյանկա Բալտին և դերասանուհի Մոնիկ Բելուչին համարվում են Dolce & Gabbana-ի դեմքը  ։ 2012 թվականի ամռանը Հռոմի Տրայանա շուկայում սկսվեց ֆոտոցուցադրում, որը նվիրված էր Իտալիայի մոդելներին ։
Սեփական կյանք
Բյանկայի հայրը՝ Բրունո Բալտին, ձեռնարկատեր է, իսկ մայրը՝ Բիչե Մարզանին, դասավանդում է իրավագիտություն  ։ Նա նաև ունի ավագ եղբայր, որի անունը Ալեսանդրո է։ Ալեսանդրոն նոտար է։ Բյանկա Բալտիի կրտսեր եղբայրին անվանում են Կարլո Ալբերտո, որը ուսանում է ճարտարապետական համալսարանում։ Բյանկան ուսանել է Լոդիում գտնվող Վեռա Պետրոյի անվան դպրոցում (Liceo classico Pietro Verri):
2006-ից 2010 թվականներին Բյանկան ամուսնացած էր լուսանկարիչ Քրիստիան Լուչիդայի հետ։ Նախկին ամուսինների մոտ ծնվել է աղջիկ, որին անվանեցին Մատիլդա Լուչիդի (ծնվ. 2007 թվական աշուն)։ 2017 թվականի օգոստոսի 1-ից ամուսնացած է Մետյու Մակրեյի հետ ։ Ամուսինների մոտ ծնվեց աղջիկ, որին անվանեցին Միկ Մեկրեյ (ծնվ. 2015 թվական ապրիլի 14) ։
Կանիլո
Կանիլո (Canillo), Անդորրայի 7 շրջաններից մեկը։ Գտնվում է երկրի հյուսիսարևելյան մասում։ Կանիլոյի հիմնական տեսարժան վայրը համարվում է Palau de Gel սառցե պալատը։ Շրջանի բնակչության մեծամասնությունը խոսում է կատալաներեն։ 2012 թ-ի տվյալներով շրջանի բնակչությունը կազմում է 4133 մարդ, իսկ տարածքը՝ 110 կմ²։ Այն իր մեծությամբ ամենամեծ շրջանն է Անդորրայում։ Կանիլոյի սահմաններում է գտնվում Անդորրայի ամենամեծ լիճը՝ Estany de Juclà-ն, որի հայելու մակերեսը 21.3 հեկտար է (0.21 կմ2). :
Գերությունից գերություն
Գերությունից գերություն, Մնացական Թարյանի բանաստեղծությունների ժողովածուն, որը հրատարակվել է 1990 թվականին։
Բովանդակություն
Մնացական Թարյանի «Գերությունից գերություն» բանաստեղծությունների ժողովածուն բաղկացած է երկու մասերից՝ «Իմ Դանթեականը» և «Ուրալյան տետրակ»։ Ժողովածուում բանաստեղծությունների միջոցով հեղինակը նկարագրում է ֆաշիստական և ստալինյան համակերնտրոնացման ճամբարներում իր կրած տառապանքները։ Հեղինակը բանաստեղծությունները գրել է քաղցի, մահվան ու մատնության տագնապի մեջ` ցեմենտի թղթե պարկից կտրված պատառիկների, ծխախոտի բացված տուփի, բժշկական տեղեկանքների և քարտաթղթերի վրա, որոնք նրան ուղեկցել են ճամբարից ճամբար։
Բոլոր բանաստեղծություններն ունեն իրական հիմք, տեսած, զգացած և ապրված դեպքեր են ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրական գործեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին Կատեգորիա:1990 գրքեր
Գնդիկներով ավազան
Գնդակներով լողավազանի խորությունը, որպես կանոն, մեկ երրորդից մինչև կես մետր է, երկարությունը և լայնությունը կարող են լինել կես մետրից մինչև մի քանի մետր, թեև կան շատ ավելի մեծ լողավազաններ։ Գնդակների տրամագիծը սովորաբար 7-8 սմ է, նրանց թիվը մեկ լողավազանում տատանվում է մեկից մինչև մի քանի հազար։
Հայտնի են դեպքեր, երբ գնդակներով լողավազաններն օգտագործվում են որպես աշխատաթերապիայի տարրեր աուտիստական սպեկտրի խանգարումներ ունեցող երեխաների համար։ Ենթադրվում է, որ նման լողավազաններում խաղերը օգնում են բարելավել նրանց զգայական ինտեգրումը, շոշափումը և տրամադրությունը ։
Աշխարհում առաջին գնդակներով լողավազանը տեղադրվել է 1976 թվականին ԱՄՆ Սան Դիեգոյի Sea World օվկիանարիումում ։ Նախագծի հեղինակը եղել է Էրիկ Մակմիլանը ։
Ավստրալիայում նման լողավազանների համար գոյություն ունեն անվտանգ շահագործման հատուկ կանոններ ; Գնդակներով լողավազանները քննադատության են ենթարկվում որոշ բժիշկների կողմից, որոնք դրանք վտանգավոր են համարում խեղդամահության միջոցով երեխաների զոհվելու վտանգի, գնդակների միջոցով բակտերիաների փոխանցման , վնասվածքներ ստանալու բարձր հավանականության և այլ պատճառներով։
ԱՄՆ-ում գնդակներով լողավազանները մի քանի «սարսափելի» քաղաքային լեգենդների օբյեկտ են, որոնց համաձայն՝ դրանցում իբր հանդիպում են թունավոր օձեր կամ թունավորված բժշկական ասեղներ, սակայն իրականում նման դեպքեր չեն արձանագրվել ։
Ժողովածու (5170)
Ժողովածու (5170), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5170 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում (1721 թվականից առաջ) Սահակ աբեղա Ամասիացի գրիչի կողմից ենթադրաբար Ամասիայում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 18x13 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 321 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 52բ, 85բ, հետագայի՝ 320ա (1721 թ.), 319բ (1746 թ.), 320ա (1750 թ.), 320ա (1759 թ.) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Էնի Լենոքս
Էնի Լենոքս (Annie Lennox, ), շոտլանդացի երգչուհի, երգահան, բարեգործ և հասարակական գործիչ։ Իր կարիերայի ընթացքում նա ստացել է «Օսկար», «Ոսկե գլոբուս», չորս «Գրեմմի» և ութ «BRIT Awards»:
Լենոքսը մեծ հաջողության է հասել 1990-ական թվականներին, երբ սկսել է սոլո կարիերան՝ 1992 թվականին թողարկելով «Diva» ալբոմը։ Ամբողջությամբ թողարկել է 5 ստուդիական ալբոմ և մի շարք հավաքածուներ։
Էնի Լենոքսը հայտնվել է «Բոլոր ժամանակների 100 լավագույն կատարողներ ըստ Rolling Stone ամսագրի ։ Ինչպես նաև նրան անվանել են «Մեծ Բրիտանիայի ամենահաջողակ երաժիշտ»։ Իր մեծ հաջողությունների շնորհիվ Լենոքսը համարվում է ամենաշատ վաճառած ձայնագրությունների ռեկորդակիր ամբողջ աշխարհում (վաճառել է ավելի քան 80 միլիոն ձայնագրություն) ։
Վաղ տարիները, The Tourists և Eurythmics ստեղծումը
Էնի Լենոքսը մի հարցազրույցի ժամանակ նշել է, որ իր սերը դեպի երաժշտությունը աճել է շոտլանդական երաժշտության ավանդույթների շնորհիվ։ Ծնողները դեռահաս Էնիին շնորհալի երեխաների դպրոց են տարել, որն ավարտելուց հետո Էնին մեկնել է Լոնդոն՝ պրոֆեսիոնալ երաժշտական կրթություն ստանալու։
Էնին հանդես է եկել Թագավորական երաժշտական ակադեմիայում և դիպլոմ է ստացել։ Նա սկսել է աշխատել ավտոլվացման կետում, մինչև ծանոթը իրեն ներկայացրել է Դեյվիդ Ստյուարտին, ով դարձել է Էնիի մոտ ընկերը։ Որոշ ժամանակ նրանք ունեցել են ռոմանտիկ հարաբերություններ, սակայն բաժանվել են, ստեղծել են «The Tourist» խումբը։ Այդ ծրագիրը մեծ հաջողության չի հասել, սակայն երաժշտական քննադատները գնահատել են երիտասարդ երաժիշտների առաջխաղացումը։
Նախապատմական Սանտորինիի թանգարան
Նախապատմական Սանտորինիի թանգարան (Μουσείο Προϊστορικής Θήρας), հնագիտական թանգարան, որը գտնվում է Հունաստանի Սանտորինի կղզում։
Այն կառուցվել է նախկին Իպապանտի եկեղեցու տեղում, որն ավերվել էր 1956 թվականի ավերիչ երկրաշարժի հետևանքով։ Թանգարանում ներառված են Թիրա կամ Սանտորինի կղզու տարածքից հայտնաբերված հնագիտական օբյեկտները։
Էնի Լենոքս
Վաղ տարիները, The Tourists և Eurythmics ստեղծումը
1979 թվականին ստեղծվում է Eurythmics խումբը, որն իրենից ներկայացնում է դուետ։ Խումբը ստեղծել են նորից Էնին և Դեյվիդը։ 1980 թվականին թողարկվել է դուետի առաջին ալբոմը՝ In the Garden, որում ներկայացված եմ էլեկտրոփոփ ժանրի երգեր մելանխոլիկ բառերով և գերմանական Kraftwerk խմբի ոճով։ Ալբոմը հաջողակ վաճառք չի ունեցել և դրա պատճառով Դեյվիդը հոսպիտալացվել է, հոգեկան խնդիրներ է ունեցել, իսկ Էնին նյարդային խանգարում է ունեցել։
Բրիտանական դուետը հաջողության է հասել 1983 թվականին «Sweet dreams» ալբոմի շնորհիվ։ Համանուն սինգլը հաջողության է հասել Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում։ Էնին հայտնվել է Rolling Stones ամսագրի գլխավոր էջին։ Խմբի «Love Is a Stranger» սինգլը վերաթողարկվել է։ Այդ ժամանակ վերջնականապես փոխվում է խմբի ոճը․ Էնին հանդես էլ գալիս տղամարդու կոստյումներով, իսկ խումբը սկսում է կենդանի կատարումներով համերգներ տալ։
Նախապատմական Սանտորինիի թանգարան
Սանտորինիում առաջին պեղումները կատարվել են դեռևս 1867 թվականին՝ ֆրանսիացի երկրաբան և հնագետ պարոն Ֆոուքիեի գլխավորությամբ։ 1895-1900 թվականներին այստեղ պեղումներ են կատարել գերմանացի հնագետ Ֆրիդրիխ Հիլլեր ֆոն Գաերտրինգենի արշավախումնը, ովքեր հայտնաբերել են, որ մարդն այստեղ բնակություն է հաստատել դեռևս վաղ ժամանակներից։
Էնի Լենոքս
Սոլո կարիերան
«Put A Little Love in Your Heart» սինգլը, որը ձայնագրվել է 1988 թվականին, դարձել է Էնի Լենոքսի սոլո կարիերայի առաջին աշխատանքը, չնայած նրան, որ երգի պրոդյուսերը եղել է Դեյվիդ Ստյուարտը։ 1990 թվականին Eurythmics խումբը վերջնականապես դադարել է գործել։ Արդեն 1992 թվականին Էնին թողարկել է իր առաջին սոլո ալբոմը՝ «Diva»:
Ալբոմի «Walking On Broken Glass» և «Why» սինգլները դարձել են սկավառակի գլխավոր ստեղծագործությունները։ «Diva»-ի հաջողությունից հետո Էնին ստացել է մի շարք հեղինակավոր երաժշտական մրցանակներ, իսկ Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլան շարունակել է երգ գրել «Դրակուլա» ֆիլմի համար։ Աշխատանքի արդյունքում Լենոքսը թողարկել է «Love Song For a Vampire» սինգլը։
Նախապատմական Սանտորինիի թանգարան
Նրանք ապացուցել են, որ մ.թ.ա. 9-րդ դարում կղզին եղել է Սպարտայի տիրապետության տակ։ Ավելի ուշ կղզում հետազոտություններ են կատարել նաև Աթենքի գերմանական հնագիտական ինստիտուտի երկրաբանները։
Վերջին ժամանակներումս Սանտորինիի Ակրոտիրի գյուղում հետազոտություններ են կատարվել Աթենքի հնագիտական կազմակերպության կողմից։
Էնի Լենոքս
Սոլո կարիերան
1995 թվականին հրապարակվել է «Medusa» ալբոմը, որը կազմված է հայտնի երգերի քավեր տարբերակներից։ «No more I love you»-ը աղյուսակներում լավագույն արդյունքի է հասել։
1999 թվականին Eurthmics-ը վերակազմավորվել է և ձայնագրել է «Peace» ալբոմը Amnesty International և Greenpeace օգնությամբ։ I Saved The World Today սինգլը հայտնվել է բրիտանական հիթ շքերթների գլխավոր քսանյակում, իսկ «17 Again» սինգլը գլխավորել է ամերիկյան Billboard Dance-ը։
Նախապատմական Սանտորինիի թանգարան
Ցուցադրություն
Թանգարանն ընդգրկում է կղզու պատմությանը սկսած ուշ նեոլիթյան ժամանակաշրջանից մինչև կիկլադյան ժամանակահատված։ Ակրոտիրիի պատմության սկիզբը կարելի է համարել մ.թ.ա. 3300 թվականը, սակայն մեզ հայտնի է, որ քաղաքը հատկապես ծաղկում ապրեց ուշ կիկլադյան ժամանակահատվածում՝ մ.թ.ա. 17-րդ դարում։
Էնի Լենոքս
Սոլո կարիերան
2003 թվականին Էնին մասնակցել է «Մատանիների տիրակալը։ Թագավորի վերադարձը» ֆիլմի սաունդթրեքի ձայնագրմանը՝ կատարելով «Into the West» երգը, որը գրվել է Հովարդ Շորի կողմից։ Այս երգի համար Լենոքսը և Շորը ստացել են «Օսկար» մրացնակ ֆիլմի լավագույն երգի համար։
Նախապատմական Սանտորինիի թանգարան
Ցուցադրություն
Այս շրջանից պահպանված արտեֆակտները հիմնականում պատկերազարդ են։ Այդ հավաքածուն ներառում է կերամիկական իրեր, քանդակներ, ոսկերչական, որմնանկարչական և ծիսական իրեր։ Ամենայն մանրամասությամբ ներկայացված է պատի գեղանկարչության մոնումենտալ արվեստը։
Թանգարանում ցուցադրվում է նորքարեդարյան խեցեղեն։ Ակրոտիրիի տարածքից հայտնաբերված կերամիկական կուժը թվագրվում է մինչև մ.թ.ա. 1700 թվական։
Էնի Լենոքս
Սոլո կարիերան
2007 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Լենոքսը թողարկել է նոր ալբոմ՝ «Songs Of Mass Destruction», որում ներառված են 11 նոր երգեր։
2010 թվականի վերջին Էնի Լենոքսը դարձել է Բրիտանական կայսրության սպա ։
Նախապատմական Սանտորինիի թանգարան
Ցուցադրություն
Մեզ հասած թանգարանային նմուշները վկայում են, որ դեռևս հնագույն ժամանակներց Հունաստանում զարգացած է եղել սափորանկարչությունը։ Սանտորինիում հայտնաբերված շատ սափորների վրա պատկերված էին թռչուններ, որոնք աստվածացվում էին կղզում։
Էնի Լենոքս
Անձնական կյանքը
Էնի Լենոքսի ծնողներրը մահացել են արյան քաղցկեղից ։ 1984-1985 թվականներին Լենոքսը ամուսնացած է եղել գերմանացի Ռադխա Ռամանի հետ ։ 1988 թվականին Լենոքսը ամուսնացել է իսրայելցի պրոդյուսեր Ուրի Ֆրուխըմանի հետ։ Նրանք ունեն երկու դուստր՝ Լոլան և Տալին ։ Զույգը բաժանվել է 2000 թվականին։ 2012 թվականի սեպտեմբերին ամուսնացել է երրորդ անգամ գինեկոլոգ Միտչ Բեսերի հետ։ Ապրում է Լոնդոնում։
Նախապատմական Սանտորինիի թանգարան
Ցուցադրություն
Կիկլադյան շրջանից մեզ են հասել նաև տարբեր տեսակի մետաղական արտեֆակտներ։
Էնի Լենոքս
Մրցանակներ և անվանակարգեր
Ամերիկյան երաժշտական մրցանակաբաշխություն
Նախապատմական Սանտորինիի թանգարան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի թանգարաններ Կատեգորիա:2000 հիմնադրված թանգարաններ
Էնի Լենոքս
Մրցանակներ և անվանակարգեր
Օսկար 2004 – Լավագույն օրիգինալ երգ ("Into the West")
Գրեմմի մրցանակ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 25 ծնունդներ Կատեգորիա:1954 ծնունդներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Շոտլանդացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Շոտլանդացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Շոտլանդացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Շոտլանդացի ակտիվիստներ Կատեգորիա:Ֆեմինիստ երաժիշտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
(8755) Քերքեդուլա
(8755) Քերքեդուլա (Querquedula), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Վարդանանց ասպետներ
Վարդանանց ասպետներ, եղբայրության սկզբունքների վրա հիմնված կազմակերպություն։ Ստեղծվել է 1916 թվականի մայիսի 27-ին, Ֆիլադելֆիայում։ Հիմնադիրներ՝ Բաբկեն եպսիսկոպոս Կյուլեսերյան, Կարապետ Մանավյան, Խաչատուր Պեննեյան, Մարտիրոս Անանիկյան, Հարություն Տատուրյան և ուրիշներ։ Նպատակն է բարոյական և նյութական աջակցություն ցույց տալ Հայ եկեղեցուն, մշակութային, կրթական, մարզական և բարեգործական հաստատություններին, ինչպես նաև շնորհալի անձանց, պահպանել և հարստացնել հայ ժողովրդի հոգևոր և մշակութային ժառանգությունը։ Կազմակերպությունը հայրենիքում իր հանգանակած միջոցներով զբաղվում է դպրոցների նորոգմամբ ու բարեկարգմամբ, ֆինանսական օգնություն ցույց տալիս Հայաստանի ամերիկյան, Երևանի պետական և ճարտարագիտական համալսարանների բարձր առաջադիմությամբ և անապահով մի խումբ ուսանողների։ Ունի մասնաճյուղեր ԱՄՆ-ի 16 նահանգներում։ Գործում է նաև կազմակերպության տիկնանց հիմնահարցերով զբաղվող Վարդանանց դուստրեր մասնաճյուղը։
Արևմտյան Ադրբեջան (քաղաքական հասկացություն)
Չշփոթե՛լ Իրանի Իսլամական Հանրապետության Արևմտյան Ադրբեջան վարչատարածքային միավորի հետ։ Արևմտյան Ադրբեջան (Qərbi Azərbaycan), իրրեդենտական քաղաքական հասկացություն, որը հիմնականում օգտագործվում է նկատի ունենալով Հայաստանի Հանրապետության այժմյա տարածքը։
Ադրբեջանցի պատմաբանները պնդում են, որ ժամանակակից Հայաստանի հողերը ժամանակին պատկանել են Ադրբեջանին ։ Որպես պատճառաբանություն նրանք ներկայացնում են այն հանգամանքը, որ Հայաստանի ներկայիս տարածքը պատմական տարբեր ժամանակահատվածներում եղել է թյուրքական տարբեր ցեղերի, կայսրությունների և խանությունների իշխանության տակ, մինչև ուշ միջնադարը, երբ 1826-1828 թվականների ռուս-պարսկական պատերզամներից հետո Արևելյան Հայաստանը կցվեց Ռուսական կայսրությանը։
Այս հասկացությունը ունի պաշտոնական թույլտվություն, ինչպես նաև լայնորեն կիրառվում է Ադրբեջանի Հանրապետության ներկայիս նախագահ Իլհամ Ալիևի հայտարարություններում։ Մասնավորապես Ադրբեջանի նախագահը նշում է, որ Հայաստանի տարածքը գտնվում է «հին թուրք-ադրբեջանական հողերում»։
Պատմություն
Ժամանակակից Հայաստանի Հանրապետությունը և Ադրբեջանի Հանրապետության արևմտյան հատվածը (առանց Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության) գտնվում է Հայկական լեռնաշխարհում ։ Դեռևս Բրոնզի և երկաթի դարում Հայկական լեռնաշխարհում ստեղծված մանր ու միջին ցեղապետությունները ու պետական կազմավորումների մեծ մասը մ.թ.ա. 9-րդ դարում միավորվել են Վանի թագավորության մեջ։ Վերջինիս հայկական լինելու հանգամանքը դեռ ուսումնասիրված չէ գիտնականների կողմից, կան իրարամերժ տեսակետներ։
Մինչև Կովկասում խանությունների ձևավորվելը, թյուրքական օղուզ ցեղի ցեղախմբերը (մասնավորապես Կարա և ակ-կոյունլուները) որոշ ժամանակահատված իշխել են այս տարածաշրջանում ։ Դրան հաջորդում է Արևելյան Հայաստանի անցնելը Սեֆյան Պարսկաստանի վերահսկողության տակ։
17-19-րդ դարերում թյուրքական ծագում ունեցող ղազարների վերահսկողության տակ հայերը ունեցել են ինքնավարություն, որը իրականանում էր մելիքի միջոցով։ 1828 թվականին համաձայն Թուրքմենչայի հաշտության պայմանագրի՝ Արևելյան Հայաստանի կցվել է Ռուսական կայսրությանը։
Ժողովրդագրական հիմքեր
Ամերիկահայ պատմաբան և «Իրանիկա» հանրագիտարանի հոդվածների և բազմաթիվ գրքերի հեղինակ Ջորջ Բուռնությանը իր աշխատությունում նշել է այս դեպքերից հետո Երևանի խանության էթնիկական կազմը։
Երևանի խանությունը Ռուսական կայսրությանը կցվելուց հետո Արևելյան Հայաստանի բնակչության էթնիկական կազմը ենթարկվել է փոփոխության։ Մոտ 57 000 փախստական հայերը, որոնք հաստատվել էին Պարսկաստանում վերադարձան Արևելյան Հայաստանի տարածք, իսկ 1828 թվականին մոտ 35 000 իսլամադավան պարսիկներ, թուրքեր, քրդեր, լեզգիներ, ավարներ և այլ ազգություններ (100 000 մարդ) լքեցին տարածաշրջանը։
Չնայած սրան, Ռուսական կայսրությունը ևս ուներ որոշակի հակահայկական քաղաքականություն, որը նա որդեգրել էր Սեֆյան Պարսկաստանից։
Գլյուկագոն
Գլյուկագոն, սպիտակուցային հորմոն, որն արտադրվում է ենթաստամոքսային գեղձի ալֆա բջիջների կողմից։ Այն արյան մեջ բարձրացնում է գլյուկոզի և ճարպաթթուների մակարդակը, հանդիսանում է օրգանիզմի կարևորագույն կատաբոլիկ հորմոններից մեկը ։ Օգտագործվում է որպես դեղորայք մի շարք հիվանդությունների բուժման ժամանակ։ Գլյուկագոնի ազդեցությունը հակադարձ է ինսուլինին, որը արտաբջջային գլյուկոզի մակարդակը նվազեցնում է ։
Արևմտյան Ադրբեջան (քաղաքական հասկացություն)
Ժողովրդագրական հիմքեր
Թեև ավելի փոքր մասշտաբով, սակայն արտագաղթերը շարունակվել են մինչև 19-րդ դարը։ Ժամանակի ընթացքում Հայաստանի մուսուլմանական բնակչությունը նվազել է։ 20-րդ դարի սկզբին Զանգեզուրում կար 149 հայկական, 91 քրդական և 81 ադրբեջանական գյուղ։
Սևիլյա
Սևիլյա (Sevilla ), քաղաք Իսպանիայի հարավում, Անդալուսիա ինքնավար համայնքի մայրաքաղաքը և խոշորագույն քաղաքը։ Գտնվում է Գվադալկիվիր գետի ափին՝ Ատլանտյան օվկիանոսից 80 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքի բնակիչներին կոչում են սևիլյանոս (sevillanas) կամ իսպելենսես (hispalenses), քանի որ հռոմեացիները քաղաքը կոչել են Իսպալիս։ 2011 թվականին Սևիլյա քաղաքի բնակչությունը մոտ 703.000 էր, իսկ արվարձանների հետ՝ 1,5 միլիոն։ Այդ ցուցանիշներով Սևիլյան 4-րդն է Իսպանիայում և 30-րդը Եվրոպական Միությունում։ Սևիլյայում կա ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից ճանաչված համաշխարհային ժառանգության երեք օբյեկտ՝ Ալկասարի պալատական համալիրը, Տաճարը և Ինդիաների գլխավոր արխիվը։
Արևմտյան Ադրբեջան (քաղաքական հասկացություն)
Ժողովրդագրական հիմքեր
Ըստ 1897 թվականի համառուսաստանյան մարդահամարի՝ զգալի քանակությամբ ադրբեջանցիներ բնակվում են նաև Ռուսաստանում։
Գլյուկագոն
Ենթաստամոքսային գեղձը արտադրում է գլյուկագոն այն ժամանակ, երբ արյան մեջ ինսուլինի մակարդակը (անուղղակիորեն նաև գլյուկոզի) բավականաչափ նվազում է։ Գլյուկագոնի ազդեցությամբ լյարդում կուտակված գլիկոգենը քայքայվում է ՝վերածվելով գլյուկոզի,որն էլ անցնում է արյան համակարգ ։ Մյուս կողմից,գլյուկոզի բարձր մակարդակը խթանում է ինսուլինի սեկրեցիան։ Ինսուլինը նպաստում է ինսուլին կախյալ հյուսվածքների կողմից գլյուկոզի կլանմանն ու յուրացմանը։ Այսպիսով,ինսուլինն ու գլյուկագոնը ապահովում են գլյուկոզի կայուն մակարդակը։ Գլյուկագոնը մեծացնում է էներգածախսը, սթրեսների ժամանակ նրա մակարդակը բարձրանում է ։ Գլյուկագոնը պատկանում է արտազատիչ հորմոնների դասին։
Սևիլյա
20-րդ դարում Սևիլյան ականատես եղավ Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի արհավիրքներին։ Այս ժամանակաշրջանում անցկացվեցին մշակութային միջոցառումներ, այդ թվում՝ Իբերո-Ամերիկյան ցուցահանդես 1929-ը և Էքսպո 92-ը։ Նույն տարում Սևիլյան ընտրվեց Անդալուսիայի մայրաքաղաք։ Արաբ պատմիչ Ալ Սակունդը ասել է, որ «Ով չի եղել Սևիլյայում, չի տեսել հրաշքը», և նրա այդ խոսքերը դարձել են առած ։
Արևմտյան Ադրբեջան (քաղաքական հասկացություն)
Ժողովրդագրական հիմքեր
Հայկական ԽՍՀ-ում ադրբեջանցիները ապրել են հիմնականում գյուղական բնակավայրերում և զբաղվել են գյուղատնտեսությամբ և գորգագործությամբ։ Ճանապարհորդ Լուիջի Վիլլարին 1905 թվականին ուսումնասիրելով Արևելյան Հայաստանը հայտարարել է, որ հայաստանաբնակ ադրբեջանցիները (թաթարները), որպես կանոն, առավել հարուստ են, քան հայերը։
Սևիլյա
Քաղաքի 2014 թվականի բյուջեն կազմել է 915 294 653 € :
Գլյուկագոն
Գործառույթներ
Գլյուկագոնը բարձրացնում է գլյուկոզի մակարդակը՝խթանելով գլիկոգենոլիզն ու գլյուկոնեոգենեզը ։ Գլյուկագոնը ճարպային հյուսվածքում և լյարդում նվազեցնում է ճարպերի սինթեզը, այդ հյուսվածքներում բերում է լիպոլիզի ակտիվացման։ Վերջինիս արդյունքում առաջացած ճարպաթթուներն անցնում են արյան հուն և անհրաժեշտության դեպքում կատաբոլիզվում են՝ ծառայելով որպես էներգիայի աղբյուր ։
Արևմտյան Ադրբեջան (քաղաքական հասկացություն)
Ժողովրդագրական հիմքեր
Ադրբեջանական որոշ աղբյուրներ պնդում են, որ ներկայումս Հայաստանի տարածքում չի բնակվում ոչ մի ադրբեջանցի։
Սևիլյա
Ծագում
Սպալը Սևիլյայի ամենահին անվանումներից է։ Այն գալիս է փյունիկիացիների կողմից Տարտեսոսի գաղութացման ժամանակներից, որը գտնվում էր Իբերիայի հարավ-արևմուտքում։ Ըստ Մանուել Պելիցեր Կատալոնացու՝ այն փյունիկերեն նշանակում էր ցածր երկիր ։ Հռոմեական ժամանակաշրջանում քաղաքը անվանեցին Իսպալիս։ Մուսուլմանների նվաճումից հետո քաղաքը անվանեցին Իշբիլիա (أشبيليّة)։ Այնուհետև քրիստոնեական թագավորության կողմից քաղաքը ստացավ իր ներկայիս անվանումը։
Գլյուկագոն
Գործառույթներ
Գլյուկագոնը կարգավորում է գլյուկոզի մակարդակը նաև լիպոլիզի միջոցով։ Գլյուկագոնը լիպոլիզ առաջացնում է ինսուլինի ընկճման շնորհիվ(այնպես,ինչպես տիպ 1 դիաբետի դեպքում) ։
Սևիլյա
Կարգախոս
«NO8DO»-ն Սևիլյայի պաշտոնական կարգախոսն է։ Այն իսպաներեն "No me ha dejado" արտահայտության ռեբուսն է, նշանակում է «Սևիլյան չի լքել ինձ», մեջտեղի ութ թիվը խորհրդանշում է բրդե ութաձև կծիկ։ Ավանդույթը ասում է, որ այս կարգախոսը տրվել է Ալֆոնսո X թագավորի կողմից, ով ապրել է քաղաքում իր Ալկասար դղյակում և պաշտպանել է քաղաքի բնակչությանը իր որդուց՝ Սանչո IV-ից, ով փորձում էր գահընկեց անել իր հորը։ Իրականում կարգախոսն ունի լատինական ծագում, ինչը լատիներեն կարելի է թարգմանել որպես հանուն Աստծու, սակայն ազգաբնակչությունն այնքան էր հավատում այժմյան ռեբուսին, որ լատիներեն տարբերակն անցել է երկրորդ պլան ։
Գլյուկագոն
Գործառույթներ
Գլյուկագոնի սինթեզը վերահսկվում է Կենտրոնական նյարդային համակարգի կողմից այնպիսի ուղիներով,որոնք դեռևս բացահայտված չեն։ Անողնաշարավորների մոտ ակնագնդերը կայունացնող համակարգն ազդում է գլյուկագոնի սինթեզի վրա։ Խեցգետինների մոտ ակնագնդերը կայունացնող մզվածքի հեռացումը հանգեցնում է գլյուկագոն կախյալ հիպերգլիկեմիայի ։
Սևիլյա
Վաղ ժամանակներ
Ըստ դիցաբանության՝ քաղաքը հիմնել է Հերկուլեսը, ով նաև փյունիկյան աստված Մելքարտի հետ է նույնացվում։ Ըստ ավանդույթի՝ նա անցել է Ջիբրալթարի նեղուցը և հիմնադրել է առևտրային բնակավայրեր, այդ թվում՝ Կադիսի և Սևիլյայի տարածքում ։
Գլյուկագոն
Ազդեցության մեխանիզմ
Գլյուկագոնը կապվում է պլազմատիկ թաղանթում գտնվող G սպիտակուցի հետ կապված գլյուկագոնի ռեցեպտորի հետ։ Ռեցեպտորի կառուցվածքային փոփոխությունները ակտիվացնում են G սպիտակուցին, որը հետերոտրիմեր է՝ կազմված α, β, γ ենթամիավորներից։ Երբ G սպիտակուցը փոխազդում է ռեցեպտորի հետ,տեղի են ունենում կառուցվածքային փոփոխություններ,որոնց արդյունքում α ենթամիավորին կապված գուանոզին դիֆոսֆատը վերածվում է գուանոզին տրիֆոսֆատի։ Այս փոփոխության արդյունքում α ենթամիավորը անջատվում է β և γ ենթամիավորներից։ α ենթամիավորը,իր հերթին,ակտիվացնում է կասկադի հաջորդ ֆերմենտին՝ ադենիլատ ցիկլազային։
Սևիլյա
Վաղ ժամանակներ
Հռոմեական մշակույթի նմուշներից են Մարմոլես փողոցի տաճարը, Լա Ալամեդա սյուները, ստորգետնյա կոյուղին և այլն։ Քաղաքի պարիսպները կառուցվել են Հուլիոս Կեսարի օրոք, բայց նրանք վերականգնվել են արաբական տիրապետության ժամանակ ։
Գլյուկագոն
Ազդեցության մեխանիզմ
Ադենիլատ ցիկլազայի ազդեցությամբ առաջանում է ցիկլիկ ադենոզին մոնոֆոսֆատ (Ց-ԱՄՖ կամ Ցիկլիկ ԱՄՖ), որն էլ ակտիվացնում է պրոտեին կինազա A -ն (Ց-ԱՄՖ կախյալ պրոտեին կինազա։)Այս ֆերմենտը,իր հերթին, ակտիվացնում է ֆոսֆորիլազ կինազային, որը հետագայոմ ֆոսֆորիլացնում է գլիկոգեն ֆոսֆորիլազա b-ն՝վերածելով առավել ակտիվ ձևի ՝ ֆոսֆորիլազ a-ի։ Ֆոսֆորիլազ a-ի շնորհիվ գլիկոգենի պոլիմերից անջատվում է գլյուկոզ-1-ֆոսֆատը։
Սևիլյա
Վաղ ժամանակներ
Մնալով հռոմեական տիրապետության տակ՝ քաղաքը հետագայում զավթել են վանդալները և վեստգոթերը` հինգերորդ և վեցերորդ դարերում։
Գլյուկագոն
Ազդեցության մեխանիզմ
Լյարդում գլիկոլիզի և գլյուկոնեոգենեզի վերահսկումը իրականանում է էնզիմների ֆոսֆորիլացման միջոցով,որոնք կատալիզում են գլիկոլիզը ակտիվացնող ֆրուկտոզ 2,6 բիֆոսֆատին ։ Պրոտեին կինազա A-ն ֆոսֆորիլացնում է 2 ֆերմենտների՝ ֆրուկտոզ 2,6 բիֆոսֆատի և ֆոսֆոֆրուկտոկինազ-2-ի բիֆունկցիոնալ պոլիպեպտիդային շղթայի միայնակ սերինային մնացորդը։ Գլյուկագոնով խթանված այս կովալենտ ֆոսֆորիլացումը ակտիվացնում է առաջին ֆերմենտին,իսկ երկրորդին՝ ապաակտիվացնում։ Սա կարգավորում է ֆրուկտոզ 2,6 բիֆոսֆատի կատալիզման ռեակցիան՝դանդաղեցնելով նրա առաջացումը, հանգեցնելով գլիկոլիզի ընկճման և գլյուկոնեոգենեզի գերակշռման (ֆրուկտոզ 2,6 բիֆոսֆատը հանդիսանում է ֆոսֆոֆրուկտոկինազ 1-ի՝գլիկոլիզի կարգավորման առաջնային կարգավորողներից մեկի հզոր ակտիվատոր) ։ Այս պրոցեսը դարձելի է գլյուկագոնի բացակայության դեպքում (համապատասխանաբար ինսուլինի առկայության պարագայում)։
Սևիլյա
Արաբական տիրապետություն
712 թվականին Սևիլյան զավթեցին արաբական զորքերը, որոնք ներխուժել էին Հյուսիսային Աֆրիկայից։ Քաղաքի գրավումից հետո հռոմեական «Իսպալիս» անվանումը փոխվեց Իշբիլիյա (إشبيلية) : Սևիլյայում հաստատվեցին մեծաքանակ արաբներ ու բերբերներ։
Գլյուկագոն
Ազդեցության մեխանիզմ
Գլյուկագոնը հեպատոցիտներում ընկճում է գլիկոլիտիկ ֆերմենտ պիրուվատ կինազային. ։
Սևիլյա
Արաբական տիրապետություն
11-րդ դարի վերջում և 12-րդ դարի կեսերին տայֆաները միացան Ալ-Մորավիներին և Ալ-Մորավիների պետության անկումից հետո քաղաքը անցավ Ալ-Մոհադներին :
Արաբական մշակութային ժառանգությունը մինչև այժմ մնում է քաղաքում, պահպանվել են նաև շատ սովորույթներ։ Մուսուլմանական ճարտարապետության շատ շինություններ կառուցվել են իսլամական մուդեխար ոճով ։ Աչքի են ընկնում Պատիո դել Յասոն (Patio del Yeso) Ալկասարում, քաղաքի պարիսպները, Խիրալդայի հիմնական հատվածը, Սևիլյայի տաճարի զանգակատունը ։
Գլյուկագոն
Արտադրություն
Կրծողների մոտ ալֆա բջիջները տեղակայված են կղզյակների արտաքին մասում։ Մարդկանց մոտ կղզյակների կառուցվածքը քիչ է տարանջատված, ալֆա բջիջները տեղակայված են ամբողջ կղզյակային համակարգում բետտա բջիջների հարևանությամբ։ Գլյուկագոնն արտադրվում է նաև ստամոքսի ալֆա բջիջների կողմից ։
Սևիլյա
Կաստիլիայի թագավորության ժամանակաշրջան
1247 թվականին Կաստիլիայի և Լեոնի քրիստոնյա թագավոր Ֆերդինանդ III-ը սկսեց Անդալուսիայի արշավանքը։ Խաենի և Կորդովայի գրավումից հետո նա զավթեց քաղաքի մոտակա գյուղերը և մոտ 15 ամիս պաշարեց Սևիլյան։ Վճռական գործողությունները սկսվեցին 1248 թվականի մայիսին, երբ Ռամոն Բոնիֆասը Գվադալկիվիր գետի հոսանքով հասավ Տիրանա կամուրջ և ներխուժեց քաղաք։ Քաղաքը հանձնվեց 1248 թվականի նոյեմբերի 23-ին ։
Գլյուկագոն
Արտադրություն
Վերջին հետազոտությունները ցույց են տվել, որ գլյուկագոնն ունի նաև արտաենթաստամոքսային սինթեզ,որը առավելապես դիտվում է աղիներում ։
Սևիլյա
Կաստիլիայի թագավորության ժամանակաշրջան
Քաղաքի զարգացումը շարունակվեց նաև երբ Կաստիլիայի թագավորը նվաճեց այն։ Կառուցվեցին հասարակական շատ շինություններ, այդ թվում եկեղեցիներ, որոնցից շատերը կառուցվեցիյն մուդեխար ոճով, 15-րդ դարում կառուցվեց նաև Սևիլյայի տաճարը գոթական ոճով ։ Մավրերի պալատը դարձավ Կաստիլիայի թագավորական նստավայր և Պեդրո I-ի օրոք այն տեղափոխվեց Ալկասար (վերին հարկերը դեռևս օգտագործվում են որպես Իսպանիայի թագավորական ընտանիքի նստավայր)։
Գլյուկագոն
Կարգավորում
Գլյուկագոնի սեկրեցիան խթանում են հետևյալ գործոնները՝
Սևիլյա
Կաստիլիայի թագավորության ժամանակաշրջան
1391 թվական արքեպիսկոպոս Ֆերենտ Մարտինեսը փակեց Սևիլյայի բոլոր սինագոգները՝ վերածելով դրանք եկեղեցիների, նաև խլեց հրեաների հողերը և խանութները։ Հազարավոր մարդիկ սպանվեցին ջարդերից, մյուսները ստիպված կրոնափոխ եղան։ Պլասա դը Սան Ֆրանցիսկո հրապարակը դարձավ հերետիկոսներին այրելու վայր։ Հերետիկոսների առաջին այրումը Սևիլյայում տեղի ունեցավ 1481 թվականի փետրվարի 6-ին, երբ վեց մարդ ողջակիզվեց։ Հետագայում ինկվիզիցիան արագ տեմպերով աճեց :
Գլյուկագոն
Կարգավորում
Գլյուկագոնի սեկրեցիան ընկճում են հետևյալ գործոնները՝
Սևիլյա
Ոսկե դար
1492 թվականի Քրիստափոր Կոլումբոսի հայտնագործություններից հետո հայտնաբերված տարածքներից ապրանքներն Իսպանիա մուտք էին գործում Կասա դե Կոնտրատասիոն նավահանգստով, ինչը շատ եկամտաբեր էր քաղաքի համար ։ Ոսկե դարի զարգացումը թևակոխեց Սևիլյան, քանի որ այստեղ միակ նավահանգիստն էր, որն ուներ թագավորական հովանավորչություն և այստեղով էր առաջինը մտնում Ամերիկայի հարստությունը ։ Քաղաքի բնակչությունն աճեց մոտ հարյուր հազարով ։
Գլյուկագոն
Կառուցվածք
Գլյուկագոնը 29 ամինաթթվային մնացորդից կազմված պոլիպեպտիդ է։ Նրա առաջնային կառուցվածքը մարդու մոտ հետևյալն է ՝ NH2-His-Ser-Gln-Gly-Thr-Phe-Thr-Ser-Asp-Tyr-Ser-Lys-Tyr-Leu-Asp-Ser-Arg-Arg-Ala-Gln-Asp-Phe-Val-Gln-Trp-Leu-MetAsn-Thr-COOH։
Սևիլյա
Ոսկե դար
16-րդ դարի վերջերին մենաշնորհը կոտրվեց. Կադիսի նավահանգիստը նույնպես իրավունք ստացավ ընդունել Ամերիկայից եկող բեռները։ 1649 թվականին բռնկված Սևիլյայի մեծ ժանտախտը խլեց բնակչության շուրջ կեսի կյանքը, որը վերականգնվեց միայն 19-րդ դարում ։ 18-րդ դարում քաղաքի կարևորությունն ընկավ։ Գվադալկիվիր գետի ջրի մակարդակի նվազումը բերեց նավագնացության անհնարինությանը, և արդյունքը եղավ տնտեսական անկումը։
Գլյուկագոն
Կառուցվածք
Պոլիպեպտիդի մոլեկուլային զանգվածը 3485 դալտոն է ։ Գլյուկագոնը սպիտ-ակուցային,ոչ ստերոիդ հորմոն է։
Սևիլյա
Ոսկե դար
Գրող Միգել դե Սերվանտեսը ապրել է քաղաքում 1596-1600 թվականներին։ Ֆինանսական խնդիրների պատճառով Սերվանտեսն աշխատել է իսպանական նավատորմում որպես մթերող, հետո՝ որպես հարկահավաք։ 1597 թվականին նրա հաշիվներում անճշտություններ բացահայտելուց հետո նրան կարճ ժամանակով ուղարկեցին թագավորական բանտ ։
Գլյուկագոն
Կառուցվածք
Գլյուկագոնը սինթեզվում է պրոգլյուկագոնից ենթաստամոքսային գեղձի ալֆա բջիջներում պրոպրոտեին կոնվերտազ 2 ֆերմենտի օգնությամբ։ Բարակ աղիների Լ բջիջներում պրոգլյուկագոնը բաժանվում է գլիցենտինի,Գլյուկագոնանման պեպտիդ-1ի (ինկրետին),գլյուկագոնանման պեպտիդ-2-ի (խթանում է աղիների աճը) ։
Սևիլյա
18-րդ դար
18-րդ դարում Կառլոս III-ը զարգացրեց Սևիլյայի արդյունաբերությունը։ Թագավորական ծխախոտի գործարանի շինարարությունն սկսվեց 1728 թվականին և ավարտվեց մոտ 30 տարի հետո։ Այն Իսպանիայում մեծությամբ երկրորդ շինությունն է թագավորանիստ Էլ Էսկորիալից հետո։ Սկսած 1950-ական թվականներից՝ այն հանդիսանում է Սևիլյայի համալսարանի ռեկտորատը։
Գլյուկագոն
Ախտաբանություն
Գլյուկագոնի անոմալ բարձր մակարդակ կարող է դիտվել ենթաստամոքսային գեղձի ուռուցքների դեպքում,ինչպիսին է գլյուկագոնոման։ Վերջինիս դեպքում դիտվում են հետևյալ ախտանշանները՝միգրացիայի ենթարկվող նեկրոլիտիկ էրիթեմա,ամինաթթուների ցածր մակարդակ,հիպերգլիկեմիա՝գլյուկոզի բարձր մակարդակ ։ Կարող է հանդիպել և՛ որպես առանձին պաթոլոգիա,և՛ Բազմակի էնդոկրին նեոպլազիա տիպ-1 ի (ԲԷՆ-1) կազմում ։
Սևիլյա
18-րդ դար
Շատ օպերաներ են բեմադրվել քաղաքում, ներառյալ Բեթհովենի «Ֆիդելիո», Մոցարտի «Ֆիգարոյի ամուսնությունը» և «Դոն Ջիովաննի», Ռոսսինիի «Սևիլյան սափրիչ» և Բիզեի «Կարմեն» ։
Գլյուկագոն
Ախտաբանություն
Գլյուկագոնի բարձր մակարդակը վաղ չախտորոշված կամ թերի բուժված տիպ-1 շաքարային դիաբետով հիվանդների մոտ հանգեցնում է հիպերգլիկեմիկ կետոացիդոզի;Քանի որ բետտա բջիջներն իրենց գործառույթը չեն կատարում, ինսուլինն ու ԳԱԿԹը չեն սինթեզվում,գլյուկագոնի ընկճում տեղի չի ունենում։ Արդյունքում գլյուկագոնն արտադրվում է առավելագույն քանակով՝բերելով գլիկոգենից գլյուկոզի առաջացման և արագ կետոգենեզի ։ Հայտնաբերվել է,որ տիպ-1 շաքարային դիաբետով հիվանդների մոտ առանց ինսուլինի սոմատոստատին (ընկճում է գյուկագոնի սինթեզը ) ներարկելու դեպքում կետոացիդոզ առաջանալու ժամանակահատվածը 4 անգամ երկարում է։ Գլյուկագոնի ընկճումը դիաբետի բուժման հիանալի գաղափար էր,սակայն այն բերում է լաբիլ ընթացքով դիաբետի առաջացման գլյուկոզի կայուն մակարդակ ունեցող հիվանդների մոտ։
Սևիլյա
18-րդ դար
Սևիլյան 1758 թվականին դարձավ Իսպանիայի մարզային մամուլի առաջնեկը, այստեղ լույս տեսավ Մադրիդից դուրս լույս տեսնող իսպանական առաջին պարբերականը, որը կոչվում էր «Hebdomario útil de Seville»:
Գլյուկագոն
Ախտաբանություն
Ալֆա բջիջների(հետևաբար նաև գլյուկագոնի) բացակայությունը պանկրեատէկտոմիայի (ենքաստամոքսային գեղձի հեռացում) ժամանակ համարվում է գլյուկոզի ծայրահեղ փոփոխականության հիմնական գործոններից մեկը։
Սևիլյա
19-րդ և 20-րդ դարեր
1825-1833 թվականներին քաղաքի գծապատկերի և ճարտարապետական նորամուծությունների հեղինակներն են եղել Մելչոր Կանոնը և նրա աշակերտ Խոսե Մանուել Արխոնա ի Կուբան ։
Գլյուկագոն
Պատմություն
1920-ական թվականներին Քիմբալլը և Մուրլինը հետազոտում էին պանկրեատիկ մզվածքները և հայտնաբերեցին հիպերգլիկեմիայով օժտված միացություն։ Նրանք նկարագրեցին գլյուկագոնը 1923 թվականին ։ Գլյուկագոնի սպիտակուցային բնույթը հայտնաբերվել է 1950-կան թվականների վերջերին ։ Ֆիզիոլոգիայի և հիվանդությունների հետ կապված մի շարք մանրամասներ հայտնաբերվել են մինչ 1970-ական թվականները,երբ զարգացավ ռադիոիմունոլոգիան։
Սևիլյա
19-րդ և 20-րդ դարեր
Ներկայիս արդյունաբերական ճարտարապետությունը հիմք է դրվել 19-րդ դարի առաջին կեսին․ կերամիկայի գործարանը կառուցվել է Կարտուսիական եկեղեցու վայրում 1841 թվականին և այժմ այստեղ «Էլ Սենտրո Անդալուս դե Արտե Կոնտեմպորանեո»-ն է (El Centro Andaluz de Arte Contemporáneo (CAAC)), որտեղ պահվում են Մուսեո դե Արտե Կոնտեմպորանեոյի հավաքածուն ։
Միկա ՖԱ
«Միկա» Ֆուտբոլային Ակումբը արհեստավարժ ֆուտբոլային ակումբ է, որը հանդես է գալիս Երևանում։
Եվրոգավաթների վիճակագրություն
Խ = Խաղ; Հ = Հաղթանակ; Ո = Ոչ-ոքի; Պ = Պարտություն; ԽԳ = Խփած Գնդակ; ԲԳ = Բաց Թողած Գնդակ; ԳՏ = Գնդակների Տարբերություն
Տանը անցկացրած խաղերի հաշիվները թավատառ են։
Հեռացել են
* Վարձավճարով
*** Հեռացել է «ազատ գործակալի» կարգավիճակով
Ներկա կազմ
Հունվարի 20, 2016
Սևիլյա
19-րդ և 20-րդ դարեր
Թագուհի Իզաբել II-ի գահակալման տարիներին (1843–1868) Սևիլյայի բուրժուազիան նախադեպը չունեցող ներդրումային բում իրականացրեց քաղաքի կառուցապատման մեջ։ Իզաբել II կամուրջը, որն ավելի շատ հայտնի է Տրիանա կամուրջ անվամբ, կառուցվել է այս տարիներին, բացի այդ սկսվեցին իրականացվել փողոցների լուսավորման աշխատանքներ ։
19-րդ դարի երկրորդ կեսին կառուցվեցին երկաթգծի կայարաններ, քանդվեցին հին պարիսպները, ինչի հաշվին քաղաքն ավելի ընդարձակվեց։ «Sevillana de Electricidad» ընկերությունը ստեղծվեց 1894 թվականին, որը սկսեց էլեկտրաէներգիա արտադրել ամբողջ քաղաքի համար, իսկ 1901 թվականին շահագործման հանձնվեց Պլասա դե Արմաս երկաթգծի կայարանը։ 1904 թվականին բացվեց Սևիլյայի Կերպարվեստի թանգարանը (Museo de Bellas Artes de Sevilla):
1929 թվականին քաղաքում կայացավ Իբերո-ամերիկյան ցուցահանդեսը, որի նախօրյակին քաղաքում կառուցվեցին նոր ժողովրդական կենտրոններ, ինչպիսիք էին Պլասա դե Էսպանիան և Մարիա Լուիզա այգին։ Բացումից ոչ շատ առաջ իսպանական կառավարությունը սկսեց քաղաքի վերակառուցումը՝ կառուցելով նոր հյուրանոցներ, զվարճանքի վայրեր և ավտոճանապարհներ ։
Սևիլյան շատ արագ ներքաշվեց Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի մեջ 1936 թվականին։ Գեներալ Կեիպո դե Լյանոն հեղաշրջում իրականացրեց քաղաքի ծայրամասում, որից հետո գրավեց քաղաքի կենտրոնը ։ Սևիլյայի ռադիոն դեմ էր ապստամբությանը և հորդորում էր գյուղացիներին զինվել և պայքարել ապստամբների դեմ ։ Դե Լյանոն գրավեց Սևիլյայի ռադիոն և սկսեց ֆրանկոյական քարոզարշավը ։
Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի օրոք Իսպանիան պաշտոնապես չեզոք դիրք էր գրավել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում և ինչպես երկրի մնացած հատվածում, Սևիլյան ևս մնաց տնտեսական և մշակութային անջատման մեջ ամբողջ աշխարհից։ 1953 թվականին բացվեց Սևիլյայի գործարանը, որտեղ 1970-ական թվականներին արդեն աշխատում էր մոտ 2000 բանվոր։ Գվադալկիվիր գետի պատնեշների կառուցումից առաջ Սևիլյան անընդհատ տուժում էր ջրհեղեղներից, որոնցից ամենաավերիչը 1961 թվականի նոյեմբերի ջրհեղեղն էր, որի արդյունքում Սևիլյան հայտարարվեց աղետի գոտի։ Արհմիությունները Սևիլյայում սկսեցին գործել 1960-ական թվականներից։ Շարժումների մի քանի ղեկավարներ կալանավորվեցին 1973 թվականին։ 1979 թվականի ապրիլի 3-ին Սևիլյայում տեղի ունեցավ Ֆրանկոյի իշխանությունից հետո առաջին ժողովրդական ընտրությունները, քաղաքի խորհրդարան մուտք գործեցին չորս կուսակցությունների ներկայացուցիչներ։ 1982 թվականի նոյեմբերի 5-ին Սևիլյա ժամանեց Հովհաննես Պողոս II Հռոմի պապը, ում դիմավորեց կես միլիոնանոց ժողովուրդ։ Նա կրկին ժամանեց քաղաք 1993 թվականի հունիսի 13-ին միջազգային եկեղեցիական կոնգրեսի ժամանակ։
1992 թվականին քաղաքում Ամերիկայի հայտնագործման 500-ամյակին կազմակերպվեց Սևիլյա Էքսպո 92 միջազգային ցուցահանդեսը, որի նախապատրաստման ընթացքում բարեկարգվեց քաղաքի ինֆրահամակարգը. նոր երկաթգծեր կառուցվեցին, 1991 թվականին կառուցվեց Սանտա Խուստա երկաթգծի նոր կայարանը, շահագործման հանձնվեց նաև նոր արագընթաց երկաթգիծը, որով Սևիլյան կապվեց Մադրիդին։ Սևիլյայի օդանավակայանը (Aeropuerto de Sevilla), համալրվեց նոր տերմինալով, որի հեղինակն էր ճարտարապետ Ռաֆայել Մոնեոն։ Պունտե դել Ալամիլյոն կամուրջը (Ալամիլյո կամուրջ)՝ Գվադալկիվիր գետի վրայով նախագծվեց ճարտարապետ Սանտիագո Կալատրավայի կողմից, որը կապեց քաղաքը Լա Կարտուխա կղզու հետ։
Տոպոգրաֆիա
Սևիլյայի մակերեսը, համաձայն ազգային տոպոգրաֆիկ քարտեզի (Mapa Topográfico Nacional), կազմում է 140 կմ²։ Քաղաքը գտնվում է Գվադալկիվիր գետի ավազանում։ Քաղաքի միջին բարձրությունը ծովի մակերևույթից կազմում է 7 մետր։ Քաղաքի մեծ մասը գտնվում է գետի արևելյան մասում, մինչդեռ Տրիանան, Լա Կարտուխան և Լոս Ռեմեդիոսը գտնվում են գետի արևմտյան ափին։ Ալխարաֆե շրջանը գտնվում է ավելի հեռու՝ արևմուտքում, և կազմում է Սևիլյայի արվարձանի մաս։ Քաղաքի հյուսիսային սահմանին գտնվում են Լա Ռինկոնադան, Լա Ալգաբան և Սանտիպոնսեն, արևելքում՝ Ալկալա դե Գուադայրան, հարավում՝ Դոս Էրմանասը և Խելվեսը, և արևմուտքում՝ Սան Խուան դե Ասնալֆարաչեն, Տոմարեսը և Կամասը։
Կլիմա
Սևիլյան ունի կիսաարևադարձային Միջերկրածովյան կլիմա (Կոպպեն կլիմայի դասակարգում Csa) : Շատ միջերկրածովյան կլիմաների նման Սևիլյայում լինում են չոր ամառներ և խոնավ ձմեռներ։ Միջին ջերմաստիճանը ցերեկը կազմում է 25 °C, իսկ գիշերը՝ 13 °C:
Կորդովայից հետո Սևիլյայում լինում է ամենաշոգ ամառը մայրցամաքային Եվրոպայի բոլոր քաղաքների մեջ, որոնց բնակչությունն ավել է 100 000-ից, այստեղ հուլիսին ցերեկային ջերմաստիճանը միջինը լինում է 36 °C, քաղաքի որոշ հատվածներում ջերմաստիճանը հասնում է 40 °C-ի։ Ամենացուրտ ջերմաստիճանը (-8,2 աստիճան) արձանագրվել է 2005 թվականի հունվարի 25-ին Սևիլյայի օդանավակայանում։ Պատմականորեն ամենաբարձր ջերմաստիճանը արձանագրվել է 1881 թվականի օգոստոսի 4-ին և կազմել է 50 °C : Ոչ պաշտոնական տվյալներով 2003 թվականի օգոստոսի 1-ին գրանցվել է 47,2 աստիճան ջերմաստիճան, ինչը երկրորդ ամենաբարձր ջերմաստիճանն էր Եվրոպայում՝ 1997 թվականի հուլիսի 10-ին Աթենքում 48 °C գրանցվելուց հետո։
Համշենցիներ
Համշենցիներ (Hemşinli) կամ համշենահայեր, հայերի ենթախումբ, որը ծագել է VIII դարի վերջին Սև ծովի հարավ-արևելյան ափին բնակություն հաստատած հայերից։ Բնակվում են Թուրքիայի Հանրապետությունում, Հարավային Կովկասում, Ռուսաստանում (մասնավորապես Կրասնոդարի երկրամասում) և Կենտրոնական Ասիայում։
Սևիլյա
Ռելիեֆ
Քաղաքը տեղակայված է Գվադալկիվիր գետի հովտում՝ ծովի մակերևույթից 7 մետր բարձրության վրա ։ Քաղաքում հիմնականում կառուցված են ցածրահարկ շենքեր, հատկապես՝ կենտրոնում։ Խիրալդան երկար տարիներ համարվում էր քաղաքի ամենաբարձր շինությունը (104 մետր բարձրություն), սակայն նախագծվում են ավելի բարձր շինություններ։
Ֆլորա
Սևիլյայում ամեն այգի իր ֆլորայով եզակի է քաղաքում և տարբերվում է իր դիզայներական ոճով և բազմազանությամբ, քանի որ այգիները քաղաքում կառուցվել են տարբեր ժամանակահատվածներում, տարբեր ոճերի մեջ։ Քաղաք են ներմուծվել ավելի քան 750 տեսակ բույս։ Ծառերի մեջ ամենատարածվածը դառը նարինջն է և ժակարանդան։ Ճանապարհների երկայնքով կարելի է նկատել այնպիսի ծառեր, ինչպիսիք են սպիտակ ակացիան, բանանի ծառերը, տիպուանան և այլն։ Սևիլյայի պատմական այգիներում կան բազմատեսակ և տարբեր չափսերի էկզոտիկ բույսեր։ Հայտնի այգիներն են Ալկասարի այգիները, Մարիա Լուսիա, Դե լաս Դելիսիաս և Ամերկանո այգիները։
Համշենցիներ
Հնագույն պատմություն
Արաբական հալածանքներից խուսափող Համամ և Շապուհ Ամատունի իշխանները 789-790 թվականներին, Վասպուրականի Արտազ գավառից (մասամբ՝ Այրարատից), 12 հազար գաղթականներով տեղափոխվել և բնակություն են հաստատել բյուզանդական Խաղտիք (Խալդիա) բանակաթեմում։ Բյուզանդիայի կայսր Կոստանդին VI-ի շնորհած Տամբար վայրում Համամ իշխանը հիմնել է Համամշեն (Համշեն) ավանը, որի անունով կոչվել է գավառակը, հայ բնակչությունը՝ համշենցիներ, համշենահայեր, համշիններ։ Քաջքար լեռան հյուսիսային լանջերի և շրջակա ձորերի հետ կազմել է Համշենի կիսանկախ իշխանության կորիզը։
XV դարում հիշատակվում են Համշենի իշխան (պարոն) Առաքելը, Դավիթ Ա, Վարդը, Վեքեն, Դավիթ Բ։ Վերջինս 1489-ին պարտվել է օսմանյան թուրքերից, որից հետո Համշենի հայկական իշխանությունը դադարել է գոյություն ունենալ։ Համշենում նշանակվել է թուրք կառավարիչ, բայց գավառակի անմատչելի ձորերի հայ ձորապետները երկար ժամանակ պահպանել են ներքին ինքնավարությունը։ Գրչության կենտրոններ են եղել Սուրբ Խաչիկ հոր, Քոշտենց, Խուժկա վանքերը։ XIII դարի վերջին Համշեն է այցելել Հեթում պատմիչը, 1406-ին՝ իսպանացի դիվանագետ Կլավիխոն։
Սևիլյա
Ֆլորա
Ալամիլյո ագին գտնվում է Իսլա դե լա Կորտուխայում և զբաղեցնում է 48 հա տարածք։ Այն բնական անտառների և արհեստական այգու խառնուրդ է, որտեղ բացի սպիտակ ակացիայից և ժակարանդայից նաև աճում են ձիթենի, կաղնի, պորտուգալական կաղնի և այլ ծառատեսակներ։ Ամերիկանո այգին գտնվում է Իսլա Մախիկայում, այն կառուցվել է Էքսպո-92-ին ընդառաջ և համալրված է մոտ 400 տեսակ ամերիկյան բույսերով ։
Ֆաունա
Ողնաշարավոր կենդանիներից քաղաքում մեծ թիվ են կազմում թռչունները։ Քաղաքի այգիներում կարելի է հանդիպել բազմատեսակ թռչունների։ Գվադալկիվիր գետը հայտնի է իր տարատեսակ ձկներով։
Համշենցիներ
Հնագույն պատմություն
XVIII դարի վերջին - XIX դարի սկզբին ծավալվել է Համշենի հայերի բռնի մահմեդականացումը։ Դավանափոխ հայերին անվանել են «կեսկեսներ» (միաժամանակ գործածել են հայերը և թուրքերը)։ Ղ. Ինճիճյանը հիշատակում է Համշեն գավառակի Տափ, Քոշտենց, Եղնովիտ, Ամոգվա, Միծմուն, Ժանընտոց, Մոլևինց, Ուսկուրտա, Շնիչվա, Գուշիվա, Որդնենց, Մակրևինց, Խապագ, Վիժե Վերին, Վիժե Ներքին գյուղերը, Խալա վիճակը։ Ամբողջությամբ դավանափոխվել են Համշենի, Խալայի և Վիժեի հայերը, եղնովիտցիները պահպանել են քրիստոնեական հավատը, իսկ մյուս բնակավայրերը (կրոնական առումով) ունեին խառը բնակչություն։
Գլյուկագոն
Անվան ստուգաբանություն
Քիմբալը և Մուրլինը գործածել են գլյուկագոն տերմինը 1923 թվականին ։
Համշենցիներ
Հնագույն պատմություն
XIX դարում գավառակ էր Լազիստանի գավառում։ Ընդգրկել է Աթինայի և Ռիզեի միջև՝ Քաջքար-Պարխար լ-գագաթների ծովահայաց լանջերի ձորերը, որոնցից նշանավոր էին Բեյուկդերեն, Ծիվարդերեն և Քսենոսդերեն։ XIX դարի 70-ական թթ. ուներ 33 գյուղ, 13.190 հայախոս բնակիչ։ Համշենին վարչականորեն կից էին հայաբնակ Ճեմիլ, Մարմանատ, Արտա բնակավայրերը և Խալայի վիճակը։ Համշենահայերը ապրում էին բնատնտեսական կյանքով, զբաղվում էին հացահատիկի, ծխախոտի մշակությամբ, անասնապահությամբ, արհեստներով, առևտրով։ Մինչև դարավերջը կանգուն էին նրանց եկեղեցիները։ Սակավահողության և կրոնա-ազգայնական ճնշման հետևանքով Համշենի հայերի մի մասը XIX դարի սկզբին գաղթել է Սև ծովի առափնյա շրջանները՝ Ջանիկ, Սյուրմենե, Տրապիզոն ևն։
Նորագույն պատմություն
1877-78-ի ռուս-թուրքական պատերազմից հետո շատ համշենցիներ տեղափոխվել են Ղրիմ, Աբխազիա, Բաթում։ Դարավերջին Օրդուի և Խոփայի հայերը հաստատվել են Նիկոմեդիայում (Իզմիրում)։ Այնուհանդերձ, Համշենը մինչև XX դարի սկիզբը պահպանել է կիսանկախ վիճակը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Թուրքահայ հասարակություն Կատեգորիա:Համշենցիներ Կատեգորիա:Էթնիկ հայ մահմեդականներ
Գլյուկագոն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պեպտիդներ Կատեգորիա:Ներզատական համակարգ Կատեգորիա:Հորմոններ