cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Երազանքների երկիր
Մասնակիցներ
2008 թվական` Ջիպսին (Չեխիա), The Kubasonics-ը (Կանադա), Կալը (Սերբիա), Karavan Familia-ն (Հունգարիա), Օլեգ Սկրիպկան, TaRuta-ն, Խորեա Կոզացկան, Назад шляху немає-ն, Միխայիլով հրաշքը, Տարաս Կոմպանիչենկոն, Ստարի Օլսան (Բելառուս) ,
2009 թվական` Valkrrien All Stars-ը (Նորվեգիա), Zalvarinis-ը (Լիտվա), Fanfara Shavale-ը (Ռումինիա), Mad Heads-ը, Տարաս Կոմպանիչենկոն, Խորեա Կոզացկան, Միխայիլով հրաշքը, Դրևոն
2010 թվական` Joanna Slowinska-ն (Լեհաստան), Օլեգ Սկրիպկան, Ֆոման, Testamentum Terrae-ն (Բելառուս), Տարաս Կոմպանիչենկոն, Խորեա Կոզացկան, Իլդան (Լատվիա), Միխայիլով հրաշքը, Ջամբիբումը (Բելառուս), Вася Club-ը
2012 թվական` Վոպլի Վիդոպլյասովան, Վասիլի Պոպադյուկը, Մգզավրեբին (Վրաստան), Պարը Կոնգոյի հրապարակում, Նամգարը (Բուրյաթիա), Lilian Vieira-ն (Բրազիլիա, Մեծ Բրիտանիա), Baba Zula-ն (Թուրքիա), Իլարին, Ռոման Հրինկովը, Աստարտան, MA VALISE-ն (Ֆրանսիա)
2013 թվական` «Papa Duke Band»-ը և Օլեգ Սկրիպկան (Ուկրաինա` Կանադա), Trebunie Tutki-ն (Լեհաստան), Fatima Spar-ը (Ավստրիա), SunSay & Elvira Sarykhalil-ը, ԴրիմբաԴաՁիգան, Kozak System-ը, Պալացը (Բելառուս)
2014 թվական` Օլեգ Սկրիպկան և «Զվարճանք» ջազ-կաբարեն, ԲումԲոքսը և Ռոման Հրինկովը, «Արծաթե հարսանիքը» (Բելառուս), Պերկալաբան, The Вйо-ն,  Триставісім-ը, Toumast-ը (Նիգեր), Kissmet-ը (Հնդկաստան), Earth Wheel Sky Band-ը (Սերբիա), «Miazsz»-ը (Լեհաստան)
2015 թվական` Վոպլի Վիդոպլյասովան, ԲումԲոքսը, Օնուկան, Անտին Մուխարսկին, Պարը Կոնգոյի հրապարակում, Շները տիեզերքում, ԱտմԱֆերան, Պիկկարդային տերցիան, Мотор'ролла-ն, The Doox-ը, НастяЗникає-ն, Rock-H-ը
2016 թվական` «Վոպլի Վիդոպլյասովան», «ԴախաԲրախան», «Աստարտան», «Պերկալաբան», The Doox-ը, Rock-H-ը, Joryj Kłoc-ը
2017 թվական` Օլեգ Սկրիպկան և Le Grand Orchestra-ն, Պարը Կոնգոյի հրապարակում, Դիլյան, Joryj Kłoc-ը, ILLARIA-ն, «Բուրդոն» ֆոլկ-բենդը, Вертеп, Кораллі-ն, Բախտը
Առնոս Հովհաննիսյան
Կենսագրություն
Աշխատանքները վերաբերում են պոլիմերների և բյուրեղների քիմիային։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ Կատեգորիա:Հայ օրգանիկներ Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Ժաումե Կոլյետ Սերրա
Ժաումե Կոլյետ Սերրա (Jaume Collet-Serra, ), կատալոնական ծագմամբ ամերիկացի կինոռեժիսոր։
Կենսագրություն
18 տարեկան հասակից ապրել է Հոլիվուդում, իսկ կինեմատոգրաֆիական կրթություն ստացել է Լոս Անջելեսում։ 1996 թվականին ուսումն ավարտելուց հետո սկսել է նկարահանել երաժշտական տեսահոլովակներ և հեռուստատեսային գովազդներ այնպիսի ապրանքանիշերի համար, ինչպիսիք են PlayStation-ը, Budweiser-ը և Verizon-ը ։
2005 թվականին պրոդյուսեր Ջոյել Սիլվերի օգնությամբ նկարահանել է իր առաջին ֆիլմը՝ «Մոմե արձանների տուն», որը հանդիսանում է 1953 թվականի համանուն ֆիլմի ռեմեյքը։
Անձնական կյանք
Քոլեթ-Սերրան բնակվում է Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքի Արևմտյան Հոլիվուդ Հիլզ թաղամասում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Նոսկովո-1
Նոսկովո-1 (Носково-1), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
451
Մահեր
Կատեգորիա:451 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Աբաթխև)
Սուրբ Խաչ եկեղեցի, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Ախալցխայի շրջանում, Ախալցխա քաղաքից 14 կմ դեպի հարավ-արևմուտք, հայաբնակ Աբաթխև գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում, 1870 թվականին։ Մինչև Սուրբ խաչ եկեղեցու կառուցումը գյուղի բնակիչները այցելում էին «Յադենց աղբյուր» կոչվող վայր, որտեղ կա մի մատուռ, և այնտեղ հոգում իրենց հոգևոր կարիքները, մատուռը մինչև օրս համարվում է գյուղի ուխտատեղին։
Սուրբ Խաչ եկեղեցին բազիլիկ տիպի քարե կառույց է, նրա չափերն են՝ 15.62 x 9.32 մետր։ Ունի նաև զանգակատուն, որը գտնվում է մուտքի վերևի մասում՝ տանիքին։
1920 թվականին նորոգվում է եկեղեցու տանիքը։
Խորհրդային անաստվածության տարիներին եկեղեցին փակեցին և վերածեցին պահեստի։ 1980 թվականին եկեղեցին վերաբացվում է, որի համար մեծ ջանքեր է գործադրում գյուղի բնակիչ Մկրտիչ Միքայելյանը։
Մինչև 1991 թվականը եկեղեցու հոգևորականն է եղել տիրացու Փաշայենց Տեփանը։
1995 թվականին եկեղեցին կրկին վերանորոգվում է, իսկ վերանորոգման նյութական ծախսերը հոգում են գյուղի բնակիչները։
Եկեղեցու արևմտյան մուտքի մոտ ամփոփված է Գրիգոր վարդապետ Սահարյանի աճյունը, ում շնորհիվ 1850 թվականին գյուղում կառուցվեց դպրոց, և նրա ջանքերով կագուն է մնացել եկեղեցին։ Գրիգոր վարդապետ Սահարյանի տապանաքարի վրա կա արձանագրություն, որում գրված է․
Աբաթխև գյուղի Սուրբ Խաչ եկեղեցին վերաօծվեց 2017 թվականի ապրիլի 18-ին, ձեռամբ Արհ. Տ. Ռաֆայել արքեպս. Մինասյանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ Կատեգորիա:Վանքեր Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի Կատեգորիա:Վրաստանի հայոց թեմ Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Վրաստանի Հայ Առաքելական գործող եկեղեցիներ և վանքեր
Յուրկովցի (գյուղ, Զաստավնայի շրջան)
Յուրկովցի (Юрківці), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Զաստավնայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Յուրկովցի գյուղում բնակվում էր 1 846 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Զաստավնայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Իրինովկա (այլ կիրառումներ)
Իրինովկա, կարող է վերաբերել՝
Արփալըկ
Արփալըկ, լեռնագագաթ լեռնային Կիլիկիայում, Կիլիկիյան Տավրոս լեռնահամակարգում, Բուլղար լեռներում։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Արփալըգ։ Գտնվում է Մենևշեսու գետի հովտում, Ուչթեփե և Դելիքկայա լեռնագագաթների միջև ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռներ Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով
Ցվի Նուսբաում
Ցվի Հայիմ Նուսբաում, Հոլոքոստից փրկված, Շտրոպի զեկուցագրից հայտնի է որպես Վարշավայի գետտոյի հայտնի լուսանկարի փոքրիկ տղան ։
Կենսագրություն
Նուսբաումի ծնողները 1935 թվականին ներգաղթել էին Պաղեստին։ Այդուհանդերձ, նրանց կյանքն այնտեղ չէր դասավորվել և 1939 թվականին վերադարձել էին Լեհաստանի Սանդոմիր քաղաք։ 1939 թվականին Լեհաստան գերմանական ներխուժումից հետո, նրա հայրն ու մայրը սպանվել էին մինչ այն պահը, երբ տարածաշրջանի հրեաները սկսեցին ուղարկվել նացիստական համակենտրոնացման ճամբարներ։ Ցվիի եղբայրներն անհետացել էին, և նա երբեք այլևս նրանց չտեսավ։ Դրանից անմիջապես հետո Ցվին և նրա մորաքույրը տեղափոխվեցին Վարշավա և, ձևացնելով, թե հրեա չեն, այնտեղ ապրել են ավելի քան մեկ տարի։ Բացահայտվելուց հետո Ցվին և մորաքույրն ուղարկվել են Բերգեն-Բելզեն համակենտրոնացման ճամբար ։
1945 թվականից հետո Ցվին տեղափոխվել է Պաղեստին։ Ութ տարի անց, նա Իսրայելից տեղափոխվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։ Սկզբնական շրջանում նա չէր խոսում անգլերեն, սակայն ավելի ուշ սովորել է լեզուն, ստացել բժշկական կրթություն և Նյու Յորքում սկսել աշխատել որպես բժիշկ-օտորինոլարինգոլոգ (ԼՕՌ) ։
Արթուր Դեբ Սեմյատեկ
Այս վարկածն առաջ է քաշվել դեռևս 1950 թվականին, սակայն վկան առաջին անգամ ի հայտ է եկել 1977-1978 թվականներին։ Ընդ որում միայն մեկ վկա՝ Վարշավայի բնակչուհի Յադվիգա Պյասեցկայան է առաջ քաշել այդ վարկածը։ Հայտարարության համաձայն, որը նա ստորագրել է 1977 թվականի հունվարի 24-ին, լուսանկարի տղան Արթուր Դեբ Սեմյատեկն է, որը ծնվել է 1935 թվականին Լովիչում։ Արթուրը եղել է Լեոն Սեմյատեկի և Սարա Դեբի որդին։ 1978 թվականի դեկտեմբերի 28-ին համանման ցուցմունք Փարիզում տվել է տվել նաև Յադվիգա Պյասեցկայի ամուսինը՝ Հենրիկ Պյասեցկին ։
Լևի Զեյլինվարգեր
1999 թվականի վերջին 95-ամյա Ավրաամ Զեյլինվարգերը դիմել է Իսրայելում գետտոյի մարտիկների տուն։ Թանգարանին նա հայտնել է, որ լուսանկարի տղան իր որդին է՝ Լևին։ Արդյունքում, թանգարանի արխիվում հենց այս տեղեկատվությունն է կցված հայտնի լուսանկարին։
Զեյլինվարգերն ունեցել է կանանց վարսահարդարի մասնագիտություն, հարկադիր աշխատանք կատարել Վարշավայի գազատարների վերանորոգման գործում։ 1940 թվականի սկզբին փախել է Խորհրդային Միության տարածք։
Ավրաամ Զեյլինվարգերը Ռիչարդ Ռասկինի հետ հեռախոսազրույցի ժամանակ հաստատել է, որ երեխայի կողքին գտնվող կինն իր կինն է՝ Հանա Զեյլինվարգերը։
Նա համարում էր, որ իր ընտանիքի բոլոր անդամները՝ կինը, 11-ամյա որդին՝ Լևին և 9-ամյա դուստրը՝ Իրինան, զոհվել են 1943 թվականին համակենտրոնացման ճամբարում ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ամերիկացի բժիշկներ Կատեգորիա:Հոլոքոստից փրկվածներ
Վերա Ֆիրսանովա
Վերա Իվանովնա Ֆիրսանովա (Ве́ра Ива́новна Фирса́нова, 1-ին ամուսնական ազգանունը՝ Վորոնինա, 2-րդ ամուսնական ազգանունը՝ Գանեցկայա, ), մոսկվացի խոշոր տնատեր, ձեռնարկատեր, մեկենաս։
Կենսագրություն
Վերա Իվանովնա Ֆիրսանովան եղել է մոսկվացի գործարար Իվան Գրիգորևիչ Ֆիրսանովի միակ զավակը։ Հայրը 17-ամյա Վերային ամուսնացրել է Վ. Պ. Վորոնովի հետ, որն աշխատում էր Հաշվապահական բանկում և այնտեղ պահում իր խնայողությունները։ Վորոնինը երիտասարդ կնոջը պահում էր փակի տակ և աչքի էր ընկնում զարմանալի ժլատությամբ։
Հոր մահից հետո Վերա Իվանովնան ստացել է հսկայական ժառանգություն, գլխավորել ընտանեկան գործը և ամուսնալուծվել է` ամուսնուն վճարելով մեկ միլիոն ռուբլի՝ ընդունելով իրեն վերագրված մեղադրանքները ։ 1881 թվականին Ֆիրսանովան դարձել է Մոսկվայի հոգաբարձուների կոմիտեի անդամ։ 1883 թվականին Ֆիրսանովայի դրամական միջոցներով ճարտարապետ Միտրոֆան Արսենևը կառուցել է չորս հարկանի «տուն այրիների և որբերի համար» (Էլեկտրիչեսկի նրբանցք 5), որը նա նվիրաբերել է կայսրուհու հովանու ներքո գտնվող եղբայրական հասարակության հանձնաժողովին։ Իրեն պատկանող Սերեդնիկովո գյուղը Ֆիրսանովան վերածել է մերձմոսկովյան մշակութային կենտրոնի, որտեղ համերգներով հանդես են եկել Ֆեոդոր Շալյապինը, կոմպոզիտորներ Սերգեյ Ռախմանինովը և Գեորգի Կոնյուսը, այստեղ են եղել նկարիչներ Վալենտին Սերովն ու Կոնստանտին Յուոնը։ 1893 թվականին Ֆիրսանովայի դրամական միջոցներով և խնդրագրով կալվածքի կողքին բացվել է Նիկոլաևսկի երկաթուղու կիսակայարանը (այժմ`«Ֆիրսանովկա» հարթակ)։
Վերա Իվանովնան երկրորդ անգամ ամուսնանում է Ալեքսեյ Գանեցկու հետ, որը հայտնի գեներալ, Ղրիմի պատերազմի մասնակից Նիկոլայ Ստեպանովիչ Գանեցկու որդին էր։
Վերա Ֆիրսանովայի միջոցներով և ճարտարապետներ Բորիս Ֆրեյդենբերգի և Սերգեյ Կալուգինի նախագծով կառուցվել են նոր Սանդունովյան բաղնիքները և Պետրովսկի պասաժը (բացման ժամանակ կոչվել է Ֆիրսանովսկի պասաժ) ։
Հեղափոխությունից հետո Ֆիրսանովան ապրել է Արբատում գտնվող իր մեկ սենյականոց կոմունալ բնակարանում։ Վերջին տարիներին Մոսկվայի թատրոններից մեկում Ֆիրսանովան դիմահարդար է աշխատել։ 1928 թվականին Շալյապինը պատրաստել և Մոսկվա է ուղարկել անհրաժեշտ փաստաթղթեր և գումար, որպեսզի Վերա Իվանովնան Փարիզ մեկնի։
Վերա Իվանովնան մահացել է 1934 թվականին Փարիզում։
Նորաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Նորաշեն գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 6 հուշարձան (5 միավոր)։
Լադիգինո (այլ կիրառումներ)
Լադիգինո, կարող է վերաբերել՝
(7340) 1991 UA2
(7340) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,83145 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7527 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9102 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1740,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,206867 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,08° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լուսաշող
Լուսաշող (նախկին անվանումը` Ղարախաչ), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզի Արարատի տարածաշրջանում, տեղադրված Վեդի գետի ձախակողմյան վտակի մեղմաթեք ու գեղատեսիլ ափին, շրջապատված ոչ բարձր, կանաչապատ լեռներով։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 48 կմ հարավ-արևելք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 2000 մ։
Լազարևո (այլ կիրառումներ)
Լազարևո, կարող է վերաբերել՝
Լուսաշող
Նախկինում Ղարախաչ անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Երևանի նահանգի Երևանի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Երևանի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Վեդու (1968 թվականից` Արարատի) շրջանի։ Վերանվանվել է Լուսաշող 1978 թ. հունվարի 25-ին։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Արարատի մարզի մեջ։
Ավբերուտ
Ավբերուտ, լեռ Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում, Մուշ քաղաքի հարավ-արևմուտքում։ Նշանակված է ռուսական շտաբի Կովկասի 5-վերստանոց տեղագրական քարտեզում ։
Լուսաշող
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Լուսաշողի մշտական բնակչությունը կազմել է 478, առկա բնակչությունը` 491 մարդ ։ Լուսաշողի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Բնակիչները զբաղվում են անասնապահությամբ, հողագործությամբ, այգեգործությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի գյուղեր
Զապորոժցիների նամակը թուրք սուլթանին
Զապորոժցիների նամակը թուրք սուլթանին (Лист запорожців турецькому султану), Զապորոժյան Սեչի պատմության գրական հուշարձաններից մեկն է։
Նամակի տեքստը
Գոյություն ունի նամակի մի քանի տարբերակ, ստորև ներկայացված տարբերակը կանոնական է համարվում։
Թուրք սուլթանի նամակը կազակներին
Մուհամեդ Դ սուլթանի նամակը կազակներին.
Ես, Բարձր Պորտայի սուլթան և տիրակալ, Իբրահիմ Ա-ի որդին, Արեգակի և Լուսնի եղբայրը, աստծո թոռը և գահակալը երկրի վրա, Մակեդոնյան, Բաբելոնյան, Երուսաղեմյան, Մեծ և Փոքր Եգիպտոսի, թագավորների թագավոր, տիրակալների տիրակալ, արտակարգ ասպետ, պարտություն չկրած զինվոր, կենաց ծառի տիրակալ, Հիսուս Քրիստոսի աճյունի մշտարթուն պահապանս, ամենազոր Աստծո խնամակալս, մուսուլմանների հույսն ու ապավենս, քրիստոնյաների մեծ պաշտպանս, հրամայում եմ ձեզ սեփական կամոք հանձնվել ինձ, առանց դիմադրության և այլևս չանհանգստացնել ձեր ասպատակություններով։
Թուրք սուլթան Մուհամեդ Դ։
Սուլթանին ուղղված կազակների նամակի բնօրինակը
Սանկտ Պետերբուրգում գտնվող Ռուսաստանի ազգային գրադարանում պահպանվող նամակի մեջբերումը Դմիտրի Յավրոնսկու պատմությունից
Отвiт Запорожцiв Магомету IV
Запорожские казаки турецкому султану!
Ти, султан, чорт турецкий, i проклятого чорта брат i товарищ, самого Люцеперя секретарь. Якiй ты в чорта лыцарь, коли голою сракою ежака не вбъешь. Чорт высирае, а твое вiйско пожирае. Hе будешь ты, сукiн ты сыну, сынiв христiянських пiд собой маты, твойого вiйска мы не боiмось, землею i водою будем биться з тобою, распройоб твою мать.
Вавилоньский ты кухарь, Макидоньский колесник, Iерусалимський бравирник, Александрiйський козолуп, Великого и Малого Египта свинарь, Армянська злодиюка, Татарський сагайдак, Каменецкий кат, у всего свiту i пiдсвiту блазень, самого гаспида внук и нашего хуя крюк. Свиняча ты морда, кобыляча срака, рiзницька собака, нехрещений лоб, мать твою въйоб.
От так тобi запорожцi виcказали, плюгавче. Не будешь ти i свиней христiанских пасти. Теперь кончаемо, бо числа не знаемо i календаря не маемо, мiсяц у небi, год у кнызи, а день такий у нас, який i у Вас, за це поцелуй в сраку нас!..
Пiдписали։ Кошевой атаман Иван Сирко Зо всiм кошем Запорожськiм
Նամակը ժամանակակից ուկրաինական ուղղագրությամբ
Відповідь Запорожців Магомету IV
Запорізькі козаки турецькому султану!
Ти, султан, чорт турецький, і проклятого чорта брат і товариш, самого Люцифера секретар! Який ти в чорта лицар, коли голою сракою їжака не вб’єш? Чорт висирає, а твоє війско пожирає. Не будеш, сучий ти сину, синів християнських під собою мати. Твого війська ми не боїмося, землею і водою будемо битися з тобою, распройоб твою мати.
От так тобі запорожці висловили, плюгавче. Не будеш ти і свиней християнських пасти. Теперь кінчаємо, бо числа не знаємо і календаря не маємо, місяць у небі, рік у книзі, а день такий у нас, який і у вас, за це поцілуй у сраку нас!..
Підписали։ Кошовий отаман Іван Сірко з усім кошем Запорізьким
Նամակի թարգմանությունը հայերեն
Զապորոժցիների պատասխանը Մուհամեդ Դ-ին։
Զապորոժցի կազակները թուրք սուլթանին։
Դու՝ թուրքական շեյթան, անիծված սատանայի եղբայր և ընկեր, Լյուցիֆերի քարտուղար։ Գրողը տանի, դու ինչ ասպետ ես, երբ մերկ ոռով ոզնի էլ չես սպանի։ Շան տղա, դու քո տակ քրիստոնյա որդիներին չես ունենալ, քո զորքից մենք չենք վախենում, երկրով և ջրով կկռվենք քո դեմ, քունենք քո մորը։
Դու բաբելոնյան խոհարար ես, մակեդոնական կառապան, երուսաղեմյան գարեջրագործ, ալեքսանդրիական այծ հարվածող, Մեծ և Փոքր Եգիպտոսի խոզարած, հայկական չարագործ, թաթարական աղեղապատյան՛ կամենեցյան դահիճ, ամբողջ աշխարհի և ենթաաշխարհի հիմար, ասպիդի թոռը և մեր կլիրի կեռչան։ Դու խոզի դունչ ես, զամբիկի քամակ, մսագործի շուն, չկնքված ճակատ, քունենք քո մորը։
Այսպես են քեզ զապորոժցիները պատասխանել, քոսոտ։ Դու քրիստոնյաների մոտ նույնիսկ խոզեր չես պահելու։ Սրանով ենք վերջացնում, քանի որ թիվ չգիտենք և օրացույց չունենք, ամիսը երկրնքում է, իսկ օրը մեզ մոտ այնպիսին է, ինչպիսին Ձեզ մոտ, դրա համար համբուրիր մեր քամակը։
Ստորագրել են. Կոշային ատաման Իվան Սիրկոն ամբողջ ճամբարով Զապորոժյան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Զապորոժյան Սեչ Կատեգորիա:Նամակներ Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատմություն
Լամոնովո (այլ կիրառումներ)
Լամոնովո, կարող է վերաբերել՝
Նոր Խաչակապի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձանների ցանկեր
Լամսկոե (այլ կիրառումներ)
Լամսկոե, կարող է վերաբերել՝
Իգոր Պլոտնիցկի
Իգոր Վենեդիկտովիչ Պլոտնիցկի (Ігор Венедиктович Плотницький, ), ինքնահռչակ Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետության պետական և ռազմական գործիչ։ ԼԺՀ-ից Մինսկյան համաձայնագրերի կատարման համար լիազորված է 2017 թվականի նոյեմբերի 24-ից։
Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետության ղեկավարը (2014 թվականի նոյեմբերի 4-ից միչև 2017 թվականի նոյեմբերի 24-ը )։ ԼԺՀ նախարարների խորհրդի նախագահ (2014 թվականի օգոստոսի 20-ից օգոստոսի 26-ը), ՉԺՀ պաշտպանության նախարար (2014 թվականի մայիսի 23-ից օգոստոսի 14-ը)  ։ Պահեստազորի մայոր ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1964 թվականի հունիսի 24-ին Ուկրաինայի ԽՍՀ Չեռնովիցիի մարզի Կելմենցիի քաղաքային տիպի ավանում ։
1982-1991 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում ։ 1987 թվականին ավարտել է Պենզայի հրետանու գլխավոր մարշալ Ն․ Ն․ Վորոնովի անվան բարձրագույն ուսումնարանը։ Ծառայությունը ավարտվել է, ներկայումս պահեստազորի մայոր ։
1996 թվականին Լուգանսկում կազմակերպել և գլխավորել է «ԹՖ Սկարաբեյ» մասնավոր ձեռնարկությունը, որը զբաղվում էր վառելիքաքսուքային նյութերի մեծածախ-մանրածախ առևտրով, սեփականության տակ էր գտնվում իր բենզալցակայանը ։
2004 թվականին սկսել է աշխատել մարզային տեսչության սպառողների իրավունքների պաշտպանությունում։ Եղել է գլխավոր մասնագետ, բաժնի պետի տեղակալ, ոչ պարենային ապրանքների խմբի որակի վերահսկողության և իրացման բաժնի պետ, շուկայի վերահսկողության բաժնի պետ ։ Ատաղձագործին շնորհվել է պետական ծառայողի 10-րդ աստիճանը ։
2008 թվականին ավարտել է Վլադիմիր Դալիի անվան Արևելաուկրաինական ազգային համալսարանի մագիստրատուրան՝ «Պետական ծառայություն» մասնագիտությամբ (պետական ծառայության մագիստրոսի որակավորում) ։
Ուկրաինայի արևելքում զինված հակամարտության ընթացքը
Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետության հռչակումից հետո Պլոտնիցկին սկսել է ակտիվորեն մասնակցել նրա գործունեությանը, 2014 թվականի մայիսի 5-ին դարձել է նորաստեղծ «Զարյա» գումարտակի առաջին հրամանատարը։ 2014 թվականի մայիսի 21-ին ԼԺՀ Հանրապետական ժողովն այն ընտրեց Հանրապետության պաշտպանության նախարար ։
Ուկրաինական որոշ ԶԼՄ-ներ կարծում են, որ հենց Պլոտնիցկին է կազմակերպել ուկրաինական բանակի զելենոպոլի տակ մասերի ոչնչացման գործողությունը ։
2014 թվականի օգոստոսի 14-ին ԼԺՀ-ի ղեկավար Վալերի Բոլոտովը հայտարարել է իր հրաժարականի և այդ պաշտոնում Իգոր Պլոտնիցկու նշանակման մասին ։ Օգոստոսի 20-ին Պլոտնիցկին գլխավորել է նաև ԼԺՀ նախարարների խորհուրդը, ավելի ուշ այդ պաշտոնը զբաղեցրել է Գենադի Ցիպկալովը ։
2014 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Մինսկում Դոնբասի հակամարտության խաղաղ կարգավորման կոնտակտային խմբի հանդիպման ժամանակ հրադադարի մասին «Մինսկի արձանագրությունը» ստորագրել է որպես Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետության ներկայացուցիչ ։
Հոկտեմբերին Պլոտնիցկին փաստաթղթեր է ներկայացրել ԼԺՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով՝ որպես Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետության ղեկավարի պաշտոնի թեկնածու ։ «''Ես նշանակվել եմ այդ պաշտոնում։ Հնարավոր է, որ դա եղել է ոչ թե լավագույն հանրապետության ժամանակ. Դա ռազմական ժամանակ էր, ռազմական գործողությունների շարունակման անհրաժեշտություն կար։'' Այսօրվա դրությամբ ժամանակը փոխվել է, և ես՝ որպես հանրապետության ղեկավար, կրում եմ իշխանության ամբողջականությունն ու ողջ պատասխանատվությունը Հանրապետությունում տեղի ունեցածի համար։ Բայց ես նաև ուզում եմ վստահության իսկական ժողովրդական մանդատ ունենալ», հայտարարել Է նա ։ Հոկտեմբերի 17-ին Պլոտնիցկին Ռուսաստանի Դաշնության կենտրոնական ընտրական հանձնաժողով  է ներկայացրել գրանցման համար անհրաժեշտ ստորագրությունները ։
Նոյեմբերի 3-ին, ԼԺՀ-ում կայացած ընտրություններից հետո, հանրապետության ԿԸՀ-ն հայտարարել է, որ Պլոտնիցկին հաղթել է նրանց ձայների 63,17%-ով ։ ՌԴ ԱԳՆ-ն հայտարարել Է Լուգանսկի տարածաշրջանի բնակիչների կամարտահայտման հարգանքի մասին, ղեկավարությունը Եվրամիության երկրների, ԱՄՆ-ի, Ուկրաինայի, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Բան Կի Մունը անվանել են անցած ընտրությունները ոչ լեգիտիմ և խախտում են 2014 թվականի սեպտեմբերին կնքված համաձայնագրերը  ։
Նոյեմբերի 4-ին ԼԺՀ Ժողովրդական խորհրդի շենքի սյունազարդ դահլիճում տեղի ունեցավ Պլոտնիցկու հանդիսավոր երդմնակալության արարողությունը։ Իգոր Վենեդիկտովիչը երդվել է՝ ձեռքը դնելով Աստվածաշնչի վրա ։
Նոյեմբերի 19-ին Պլոտնիցկին հայտարարություն է արել, որում Ուկրաինայի նախագահ Պյոտր Պորոշենկոյին մենամարտի է հրավիրել։ «Եկեք հնագույն սլավոնական առաջնորդների և կազակների փառավոր ատամանների օրինակով մենամարտենք։ Ով կհաղթի, նա էլ հակառակ կողմին թելադրում է իր պայմանները», գրել է Պլոտնիցկին Պորոշենկոյին բաց նամակում։ Իր որոշումը նա հիմնավորել է «պատերազմն ավարտելու» ցանկությամբ։ ԼԺՀ-ի ղեկավարը նաև Պորոշենկոյին առաջարկել է ինքնուրույն ընտրել մենամարտի անցկացման վայրը և զենքը.
2015 թվականի փետրվարի 12-ին Իգոր Պլոտնիցկին և ԴԺՀ ղեկավար Ալեքսանդր Զախարչենկոն ստորագրեցին «Մինսկի երկրորդ համաձայնագիր» պայմանագիրը, որը համաձայնեցվել էր «Նորմանդական քառյակի» հետ ։
Մահափորձ
2016 թվականի օգոստոսի 6-ին Լուգանսկում Իգոր Պլոտնիցկու դեմ մահափորձ էր կատարվել։ Պայթուցիկ սարքի պայթունի հետևանքով, որից ոչ հեռու երթևեկել է Պլոտինիցկու ավտոմեքենան, տուժել են Պլոտինիցկին և ևս երկու մարդ լուրջ վնասվացքներ են ստացել և շտապ տեղափոխվել են Լուգանսկի մարզային հիվանդանոցի վնասվածքաբանության բաժանմունք ։
Քաղաքական ճգնաժամը Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետությունում (2017)
Նոյեմբերի 23-ին, գրող Զախար Պրիլեպինի խոսքով, Իգոր Պլոտնիցկին Մոսկվա է ժամանել Դոնի Ռոստովից չվերթով ։ YouTube տեսահոսթինգում հայտնվել է տեսանյութ, որտեղ Իգոր Պլոտնիցկին նոյեմբերի 23-ի երեկոյան Մոսկվայի օդանավակայանում տեսել է առանց թիկնապահների և ուղեկցող անձանց ։
2017 թվականի նոյեմբերի 24-ին նա առողջական վիճակի պատճառով հրաժարական է տվել հանրապետության ղեկավարի պաշտոնից ։ Նշանակվել է Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետությունից Մինսկի համաձայնությունների կատարման լիազոր  ։ Նոյեմբերի 25-ին հրաժարականն ընդունվել է ԼԺՀ Ժողովրդական խորհրդի կողմից ։ 2018 թվականի փետրվարին Ռուսաստանում ատաղձագործի ձերբակալության մասին հաղորդումներ են հայտնվել հումանիտար օգնության և դրամական միջոցների հափշտակման բազմաթիվ դեպքերի համար ։
Ընտանիք
Տատիկը՝ Նինա Պավլովնա Պլոտնիցկայան (1920-2015), վերջին տարիներին ապրել է ծերանոցում ։
Հայր՝ Վենեդիկտ Պետրովիչ Պլոտնիցկի (1939-2016), մեխանիկ ։
Մայրը՝ Օլգա Անտոնովնա Պլոտնիցկայան (1940-016), աշխատել է որպես հավաքարար փոստում ։
2014 թվականի օգոստոսին ծնողները Կելմենցիի քաղաքային տիպի բնակավայրից մեկնել էին Ռուսաստան։ Ապրում էին Վորոնեժում (Պոդգորնոյե միկրոշրջան), որտեղ 2016 թվականի սեպտեմբերին թունավորվել էին սնկերից, ինչից հետո մահացել էին Մոսկվայի Սկլիֆոսովսկու անվան շտապ օգնության ինստիտուտում   ։
Ունի եղբայր՝ Միխաիլ (ծնված 1976 թվականին) ։ Կինը՝ Լարիսա (1974-2020)։ Ստանիսլավ որդին (ծնված 1985 թվականին)  և դուստրը ։
Քրեական հետապնդում
2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Ուկրաինայի գլխավոր դատախազությունը Իգոր Պլոտնիցկիին և ՌԴ քաղաքացի Ալեքսանդր Պոպովին մեղադրել էր ուկրաինացի օդաչու Նադեժդա Սավչենկոյի առևանգման մեջ։ Գերատեսչության տեղեկատվության համաձայն՝ 2014 թվականի հունիսի 17-ին նրանք հարձակում են գործել «Այդար» գումարտակի վրա, գերեվարել Սավչենկոյին և դուրս բերել Լուգանսկ, որտեղ մի քանի օր նրան հարցաքննել են շրջանային զինվորական կոմիսարիատի շենքում, և հունիսի 23-ին նրան զինված ուղեկցությամբ դուրս են բերել Ուկրաինայից։ Գործը հարուցվել է Ուկրաինայի քրեական օրենսգրքի 146-րդ հոդվածի 3-րդ մասով («մարդու ապօրինի ազատազրկումը կամ առևանգումը»), 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով («ահաբեկչական ակտ») և 332-րդ հոդվածի 3-րդ մասով («Ուկրաինայի պետական սահմանով անձանց անօրինական տեղափոխումը») ։
Նադեժդա Սավչենկոյի փաստաբան Նիկոլայ Պոլոզովը հայտնել է, որ իր պաշտպանյալը, դիտելով հեռուստացույցը, ճանաչել է Իգոր Պլոտնիցկուն, որպես խմբի ղեկավար, որը նրան դուրս է բերել Լուգանսկից՝ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի սահմանին Ռուսաստանի Անվտանգության դաշնային ծառայության աշխատակիցներին փոխանցելու համար ։
Նաև Պլոտնիցկին կասկածվում է Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականության և անձեռնմխելիության դեմ ոտնձգության մեջ (Ուկրաինայի Քրեական օրենսգրքի 110-րդ հոդված) ։
2015 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Կիևի Պեչերսկի շրջանային դատարանը Ուկրաինայի անվտանգության ծառայությանը թույլատրել է հատուկ (հեռակա) հետաքննություն սկսել Իգոր Պլոտնիցկու դեմ։ Իր միջնորդության մեջ Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության Կիևի մարզի գլխավոր վարչության քննիչը խնդրել է դատարանին թույլտվություն տրամադրել Պլոտնիցկու դեմ քրեական վարույթում հատուկ (հեռակա) մինչդատական քննություն իրականացնելու համար։ Նա կասկածվում է Ուկրաինայի Քրեական օրենսգրքի 146-րդ հոդվածի 3-րդ մասով (ապօրինի ազատազրկումը կամ առևանգումը), 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (ահաբեկչական գործունեություն), 332-րդ հոդվածի 3-րդ մասով (անձանց ապօրինի տեղափոխումը սահմանով) նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։ 2016 թվականի մարտի 22-ին Ուկրաինայի անվտանգության ծառայությունն ավարտել է հեռակա մինչդատական վարույթի քննությունը՝ Իգոր Պլոտնիցկու՝ Ուկրաինայի Քրեական օրենսգրքի 146-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 332-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման կասկածանքով։
Ուկրաինայի գլխավոր դատախազությունը 2018 թվականին Պլոտնիցկու հետախուզում է հայտարարել և հարցում է պատրաստում Ռուսաստան ։
Պատժամիջոցներ
Պլոտնիցկին ընդգրկված է այն անձանց ցուցակում, որոնց վրա տարածվում է ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամայի՝ Ռուսաստանի նկատմամբ պատժամիջոցների մասին հրամանագիրը (հրապարակվել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 20-ին ԱՄՆ-ի ֆինանսների նախարարության կողմից), ինչպես նաև Եվրամիության , Կանադայի (հրապարակվել է 2014 թվականի հուլիսին) , Ավստրալիայի, Շվեյցարիայի, Լիխտենշտայնի և Նորվեգիայի պատժամիջոցների ցուցակում ։
Գնահատականներ և կարծիքներ
Ռուսաստանի լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցության նախկին ղեկավար Վալերի Բոլոտովը Պլոտնիցկուն մեղադրել է իշխանության յուրացման և նախկին զինակիցների սպանության մեջ։ Նա պնդել է, որ «Զարյա» գումարտակը Պլոտնիցկու ղեկավարությամբ 2014 թվականին գնդակոծել է Լուգանսկը ։ Լուգանսկի գնդակոծությունների մասին այդ գումարտակում նաև պնդում էին նրա մասնակից Վիտալի Որոտիլինը և ԼԺՀ հետախուզական բաժնի հրամանատար Սերգեյ Բոնդարը ։
Լուգանսկի «Բեթմեն» գումարտակի մարտիկները նաև մեղադրում են Պլոտնիցկուն իրենց հրամանատար Ալեքսանդր Բեդնովի սպանության կազմակերպման մեջ, որը զոհվել է 2015 թվականի հունվարի 1-ին ԼԺՀ ժողովրդական միլիցիայի աշխատակիցների հետ բախման ժամանակ (ըստ ԼԺՀ Գլխավոր դատախազության պաշտոնական վարկածի) ։ Նրանց վարկածով՝ աղքատներին և նրան ուղեկցող մարտիկներին ոչնչացրել են «ատաղձագործի հրամանով», քանի որ «հրաման է տրվել բոլոր անհաշտ հրամանատարներին մաքրելու համար» ։ Ավելի վաղ՝ դեկտեմբերի 30-ին, ԼԺՀ-ի գլխավոր դատախազությունը քրեական գործ էր հարուցել «Բեթմեն» գումարտակի մարտիկների նկատմամբ՝ «երկու և ավելի անձանց ապօրինի ազատազրկման, զենքի օգտագործմամբ կտտանքների, ինչպես նաև սպանության, խաղաղ քաղաքացիների առևանգման, շորթման և ավազակության» փաստերով ։
Կարծիքներ
2015 թվականի հունիսի 16-ին Իգոր Պլոտնիցկին, ելույթ ունենալով Ն. Ա. Նեկրասովի անվան Կոստրոմայի պետական համալսարանում «ժամանակակից Ուկրաինան որպես նոր տիպի ֆաշիստական պետություն» դասախոսությամբ, հայտարարել է, որ Ուկրաինայի իշխանությունն իբր զավթվել է հրեաների կողմից ։"Պատմաբաններից ուզում եմ հարցնել… Կամ բանասերների մոտ, նույնիսկ չգիտեմ, թե ով ավելի շատ ունի։ Ինչու հենց «Եվրամայդանը»։ Ինչ է իրականում անունը։ Տարածքից։ Կամ գուցե ազգից։ Որը հիմա մեծամասամբ գլխավորում է մեր նախկին Ուկրաինան։ Ես ոչինչ չունեմ… Այնտեղ, Պորոշենկո, Պյոտր Ալեքսեևիչ Վալցման, Գրոյսման, Վլադիմիր Բորիսովիչ Գրոյսման և շատ ուրիշներ։ Ես հրեաների դեմ ոչինչ չունեմ որպես ազգի, որպես ընտրված ժողովրդի դեմ, դրա մասին մենք առանձին կխոսենք, եթե նման հնարավորություն լինի։ Բայց հարցն այն է, որ այն, ինչ տեղի է ունենում Եվրամայդան անվանելով, դնում ենք այն էությունը, որ հիմա գլուխ են բարձրացնում այն ազգի ներկայացուցիչները, որոնք ամենից շատ տուժել են նացիզմից…"
2017 թվականի հոկտեմբերի 7-ին (ԼԺՀ ժողովրդական միլիցիայի ստեղծման երրորդ տարեդարձի օրը) ՉԺՀ-ի բանակը համարել է Եվրոպայում ուժի երկրորդ բանակը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Լա Գրավրի
Լա Գրավրի (La Graverie), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1132 մարդ, բնակչության խտությունը` 95.21 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.89 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից Բոլիե, Լը Բենի Բոկաժ, Բյուր լե Մոն, Կամպո, Կարվիլ, Էտուվի, Լա Ֆերիեռ Արան, Մալուե, Մոնտամի, Մոն Բերտրան, Մոնշովե, Լը Ռեկյուլե, Սեն Դենի Մեզոնսել, Սենտ Մարի Լոմոն, Սեն Մարտեն դը Բեզաս, Սեն Մարտեն Դոն, Սենտ Ուան դե Բեզաս, Սեն Պիեռ Տարանտեն և Լը Տուրներ համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Սուլևր ան Բոկաժ համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 240 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 50 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 719 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 533-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 186։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,1 %։ 533 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 501 անձ (267 տղամարդ և 234 կին)։ Գործազուրկ են եղել 32 անձ (13 տղամարդ և 19 կին)։ 186 անաշխատունակներից 61-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 89-ը` թոշակառուներ, իսկ 36-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Նոսկովո-2
Նոսկովո-2 (Носково-2), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 327 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Թուրքական կապտաթիթեռ
Տարածվածություն
Տարածված է Հյուսիսարևելյան Թուրքիայում, Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում։ Հայաստանում հայտնի է ոչ շատ տեղերից՝ Ջաջուռի լեռնանցքից (Շիրակի մարզ), Մարտունի քաղաքի շրջակայքից (Գեղարքունիքի մարզ), Գնիշիկ, Խնձորուտ, Մարտիրոս գյուղերի շրջակայքից (Վայոց ձորի մարզ) ։
Էկոլոգիա
Ապրում են համեմատաբար մեզոֆիլ ենթալպյան մարգագետիններում։ Տալիս են մեկ սերունդ, թռիչքը հունիսի վերջից մինչև հուլիսի վերջն է։ Թրթուրը զարգանում է նախնական որոշմամբ Onobrychis cadmea բույսի տերևների վրա։ Ձմեռում են երկրորդ, երրորդ հասակի թրթուրները ։
Պահպանություն
Սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով ներկայումս գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Թվաքանակը բավականին ցածր է, իսկ փոփոխության միտումները բացահայտված չեն։
Վտանգման հիմնական գործոններն են խոպան հողերի հերկումը, խոտհունձը և անասունների գերարածեցումը։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջատներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Զնամենկա (ավան, Սնիգիրյովկայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Զնամենկա ավանում բնակվում էր 481 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
(109) Ֆելիսիտաս
(109) Ֆելիսիտաս (Felicitas), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1869 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Քրիստիան Պետերսի կողմից Քլինտոնում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,695825 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8934 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4982 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1616,72 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,222673 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,88° անկյուն։ Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1869 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Քրիստիան Պետերսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դանիել Ֆրենչ
Դանիել Ֆրենչ (Daniel Chester French, ), ամերիկացի քանդակագործ, Ա. Լինքոլնի հայտնի քանդակի հեղինակը ԱՄՆ-ի մայրաքաղաք Վաշինգտոն ԿՇ-ում։ Նա համարվում է ԱՄՆ-ի 19-20-րդ դարերի խոշոր քանդակագործներից մեկը։ Նրա աշխատանքները կարելի է տեսնել տարբեր զբոսայգիներում, համալսարանական կամպուսներում, պաշտոական հաստատություններում և Ամերիկայի թանգարաններում։
Կյանք և աշխատանքներ
Դանիել Ֆրենչը ծնվել է դատապաշտպանի ընտանիքում։ Դեռ վաղ հասակում ի հայտ է եկել նրա նկարչական տաղանդը։ Ուսումը ստացել է Քեմբրիջի Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ Երբ նա այցելել էր հարազատներին Բրուքլինում, Ֆրենչը ծանոթանում է Ջոն Ուորդի հետ և մեկ ամիս աշխատում է նրա արվեստանոցում։ 1873 թվականին Ֆրենչը առաջարկ է ստանում Կոնկորդ քաղաքից, որպեսզի քանդակի Լեքսիգտոնի և Կոնկորդի միջև եղած ճակատամարտի 100-ամյակի առթիվ մի քանդակ։ The Minute Man քանդակը հանդիսավոր կերպով բացվել է 1875 թվականի ապրիլի 19-ին։ Դրանից հետո Ֆրենչը մեկ տարի ապրում է Ֆլորենցիայում, որտեղ կատարելագործում է քանդակելու իր վարպետությունը Թոմաս Բոլի գլխավորությամբ։ Կարճ ժամանակով գալով հայրենիք` Ֆրենչը նորից մեկնում է Եվրոպա, սովորում է Փարիզի Գեղեցիկ արվեստենրի ազգային դպրոցում, հետո մի քանի տարի անց է կացնում Տոսկանայում։ Ֆրենչի աշխատանքների համար հաճախ որպես բնորդուհի էր ծառայում մոդել և դերասանուհի Օդրի Մէնսոնը։
1917 թվականին ԱՄՆ-ում առաջին անգամ հանձնվում էր Պուլիցերյան մրցանակ լրագրության ոլորտում, և Դ. Ֆրենչին հանձնարարվում է դրա Ոսկե մեդալի դիզայնի մշակումը։ Քանդակագործի Չեսթերվուդի տանը, որը նախագծվել էր նրա ընկերոջ` ճարտարապետ Հենրի Բեկոնի կողմից, այժմ ստեղծվել է Դ. Ֆրենչի թանգարան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քանդակագործներ
Ռուսաստանի քաղաքների ցանկն ըստ բնակչության թվի
Ռուսաստանի քաղաքների ցանկում ընդգրկված են Ռուսաստանի Դաշնության՝ քաղաքի կարգավիճակ ունեցող բնակավայրերը՝ դասավորվեծ ըստ իրենց բնակչության թվի։ Բնակչության թիվը նշված է ըստ 2010 թվականի համառուսաստանյան մարդահամարի նախնական տվյալների ։ Ցանկում նշված են նաև բնակավայրերի հիմնադրման կամ պատմական աղբյուրներում առաջին հիշատակման տարեթվերը։ Դաշնային նշանակության քաղաքներն ու վարչական շրջանների կենտրոնները նշված են թավատառ։
2014 թվականին Ռուսաստանի Դաշնության կազմում ընդգրկված Ղրիմի Հանրապետության բնակչությունը տրված է ըստ Ուկրաինայի վիճակագրական պետական ծառայության 2012 թվականի տվյալների ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ռուսաստան
Զանգվածային սպանություն Բրոքեն Հիլում
Զանգվածային սպանություն Բրոքեն Հիլում, ահաբեկչական գործողություն, որը տեղի է ունեցել 1915 թվականի հունվարի 1-ին Ավստրալիայի Նոր Հարավային Ուելս նահանգի Բրոքեն Հիլ քաղաքի մոտ։ Երկու տղամարդիկ գնդակահարել են չորս մարդու և վիրավորել ևս յոթի, մինչև սպանվել են ոստիկանության և զինվորականների կողմից։ Հարձակումն իրականացվել է քաղաքական և կրոնական հակումների հողի վրա, հանցագործները որևէ քրեական համայնքի անդամներ չեն եղել։ Երկու հարձակվողներ ավելի ուշ հայտնաբերվել են Բրիտանական Հնդկաստանից (ներկայիս Պակիստանից) որպես մահմեդականներ ։
Հանցագործների ինքնություն
Երկու հարձակվողներն էլ նախկինում աշխատել են Բրոքեն Հիլում ուղտերի ուսադիրներ։ Բադշա Մուհամեդ Գուլը (ծնվել է 1874 թվականին, պաղպաղակ վաճառող ) և Մուլլա Աբդուլան (ծնվել է 1854 թվականին, իմամ և մսագործ )։ Բադշա Գուլայի պաղպաղակով տնակը լավ հայտնի էր քաղաքում, հենց այնտեղ էր նա բերել Աբդուլային և զենքերը կոտորածի համար ։ Նրանք նաև ջնջել են Օսմանյան կայսրության ինքնաշեն դրոշը և այն տեղադրել սայլակի վրա։ Ընդ որում, շատ ջանքեր չեն գործադրվել իրենց ինքնությունը թաքցնելու համար  ։
1898 թվականին Աբդուլան ժամանել է Բրոքեն Հիլ և աշխատել որպես ուղտապան, ապա դարձել մոլլա և մորթել կենդանիներին Իսլամական ծեսին համապատասխան՝ խախտելով Ավստրալիայի օրենքը։ Սպանությունից մի քանի օր առաջ Աբդուլան դատապարտվել էր չլիցենզավորված տարածքում ոչխարների սպանդի համար։ Դա նրա առաջին իրավախախտումը չէր ։ Դատարանում բժիշկ Բրոսնանը նշել է, որ կենդանիների չթույլատրված սպանդը հակասանիտարական բնույթ է կրում ։
Հարձակում գնացքի վրա
1915 թվականի հունվարի 1-ին Manchester Unity Order of Oddfellows շքանշանի տեղական անդամները պիկնիկի են գնացել Սիլվերտոն գյուղ։ Բրոքեն Հիլից Սիլվերտոն գնացքը 1200 ուղևոր էր տեղափոխում 40 վագոններով։ Աբդուլան և Գուլան քաղաքից երեք կիլոմետր հեռավորության վրա դիրք են գրավել «ռելսերից մոտ 30 մետր հեռավորության վրա»)։ Երբ գնացքը մոտեցել է, նրանք կրակ են բացել երկու հրացաններից՝ արձակելով 20-30 կրակոց։ Ուղևորները սկզբում մտածել են, որ կրակոցները կատարվել են անցնող գնացքի պատվին, բայց երբ իրենց ընկերներն սկսել են ընկնել, նրանք հասկացել են, որ դա հարձակում է։ 17-ամյա Ալմա Քուվին տեղում մահացել է։ Ուիլյամ Ջոն Շոուն, որը բուժաշխատողի աշխատակից է, սպանվել է գնացքում, նրա դուստրը՝ Լյուսի Շոուն վիրավորվել է։ Վեց այլ մարդիկ վիրավորվել են գնացքում Մերի Քավանան, Ջորջ Սթոքսը, Թոմաս Քեմփբելը, Ալմա Քրոկերը, Ռոուզ Կռաբը և կոնստեբլ Ռոբերտ Միլսը ։ Գնացքում անվտանգության աշխատակիցը՝ Դիկ Նայհոլմը, պատասխան կրակ է բացել, ինչը կարևոր դեր է խաղացել հարձակվողների հետագա գնդակոծությունից գնացքի ուղևորների պաշտպանության գործում ։
Ոստիկանության պատասխան գործողություններ
Գուլի և Մոլլա Աբդուլայի հարձակումից հետո սայլակով երկաթուղային պաստառից ուղևորվել են դեպի աֆղանցիների ճամբարը, որտեղ նրանք ապրում էին։ Ճանապարհին նրանք սպանել են Ալֆրեդ Միլարդին, որը բնակվում էր իր խրճիթում։ Այդ ժամանակ գնացքը կանգ է առել պահեստային ճանապարհին, և ոստիկանությունը կանչվել է հեռախոսով։ Ոստիկանությունը կապվել է լեյտենանտ Ռեշեմի հետ, որը ծառայում էր ավստրալիական զինված ուժերի տեղական բազայում, որից հետո զինծառայողները ժամանել են ամրապնդման։ Երբ ոստիկանները հայտնաբերել են Գուլին ու Աբդուլային Cable Hotel-ից ոչ հեռու, Ռոբերտ Միլսը ևս մեկ հրազենային վնասվածք է ստացել հրաձիգներից։ Գուլը և Աբդուլան այնուհետև թաքնվել են սպիտակ քվարցի հանքավայրից ոչ հեռու, ինչը լավ թաքստոց էր։ Այնուհետև ոստիկանության հետ 90 րոպե տևողությամբ փոխհրաձգություն է տեղի ունեցել, որի ընթացքում ժամանել են հասարակության Զինված ներկայացուցիչներ՝ ոստիկանությանը և բանակին օգնություն ցուցաբերելու համար։ Մարտի վերջում հարձակվողների թաքստոցից փոքր քանակությամբ կրակոցներ են հնչել, և կոնստեբլ Ուորդը եզրակացրել է, որ Մոլլա Աբդուլան արդեն մահացած է, իսկ Գուլը վիրավորվել է։ Ջեյմս Քրեյգը՝ Cable Hotel-ի տներից մեկի 69-ամյա բնակիչը, փոխհրաձգության ժամանակ փայտ է կտրել, ընկել է գնդակի տակ և սպանվել։ Նա դարձել է չորրորդ զոհը ։ Ականատեսներն ավելի ուշ հայտարարել են, որ Գուլը անգիտակից վիճակում է եղել սպիտակ թաշկինակով, որը կապված է եղել իր հրացանին, որի վրա եղել է 16 հրազենային վնասվածք։ Ամբոխը թույլ չի տվել Աբդուլայի մարմինը տեղափոխել շտապօգնության մեքենա։ Նույն օրը հարձակվողների երկու մարմիններն էլ գաղտնի վայրում թաղվել են ոստիկանության կողմից։
Հետևանքներ
Հարձակվողները գրություն են թողել, որը նրանց գործողությունները բացատրում է Օսմանյան և Բրիտանական կայսրությունների միջև սկսված պատերազմով, որը պաշտոնապես հայտարարվել էր 1914 թվականի հոկտեմբերին։ Հաշվի առնելով, որ նա սպանվելու է, Մուհամմեդ Գուլն իր գոտկատեղում թողել է ինքնասպանության նամակ, որում գրել է․ «Ես պետք է սպանեմ ձեզ և կյանք տամ իմ հավատքի համար, Ալլահ Աքբար»։ Մոլլա Աբդուլան իր վերջին նամակում նշել է, որ նա մահանում է իր հավատքի և օսմանյան սուլթանի փառքի համար, բայց իր զայրույթի պատճառով Բրոսնանի գլխավոր սանիտարական բժիշկից, նա մտադիր էր սպանել նրան առաջինը ։
Հաջորդ օրը Բրոքեն Հիլի հանքերում հեռացվել են բոլոր աշխատակիցները, որոնք ծագել են Բրիտանական կայսրության թշնամական երկրներից։ Վեց ավստրիացիներ, չորս գերմանացիներ և մեկ թուրք արտաքսվել են քաղաքից ։ Օսմանյան կայսրության դրոշը, որը գտնվել է սպանդի վայրի մոտ, հետագայում օգտագործվել է քարոզչական նպատակներով՝ պատերազմի պայմաններում ավստրալիացի հասարակությանը համախմբելու համար ։
Արտացոլում զանգվածային մշակույթում
1970-ականների վերջին Բրոքեն Հիլում փորձ է արվել ֆիլմ նկարահանել, սակայն ռեժիսոր Դոնալդ Կրոմբին նախագիծը ավարտին չի հասցրել ։
1981 թվականին նկարահանվել է «Ճակատամարտ Բրոքեն Հիլում» վավերագրական ֆիլմը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1915 զանգվածային սպանություններ
Լապտևո (այլ կիրառումներ)
Լապտևո, կարող է վերաբերել՝
Մայիսի 26
Մայիսի 26, տարվա 146-րդ (նահանջ տարիներին՝ 147-րդ) օրն է։
Մոն Սեն Միշել
Մոն Սեն Միշել (Mont Saint-Michel, Mont Saint Miché՝ Սուրբ Միքայելի լեռ), կղզի-ամրոցի վերածված ոչ մեծ ժայռոտ մակընթացային կղզի Ֆրանսիայի հյուսիս-արևմուտքում։
Կղզին ծովախորշի գրանիտային երեք գոյացություններից՝ Մոն Սեն Միշելից, Տոմբլենից և Մոն Դոլից, միակ բնակելին է։ Քաղաքը կղզու վրա գոյություն ունի 709 թվականից։ Ներկայումս այստեղ ապրում է մի քանի տասնյակ մարդ։ 1879 թվականից կղզին մայր ցամաքի հետ կապված է ամբարտակով ։ Այս բնական պատմական համալիրը համարվում է Ֆրանսիայի ամենահայտնի և հաճախելի վայրերից մեկը։ 1874 թվականին Մոն Սեն Միշելը հայտարարվել է պատմական հուշարձան, իսկ 1979 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն այն ներառել է Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։
Կղզին Փարիզից 285 կմ հեռավորության վրա է։ Աշխարհի տարբեր ծայրերից զբոսաշրջիկներին գրավում է աբբայության և նրան շրջապատող գյուղի տեսքը ժայռի վրա, նաև Եվրոպայի համար յուրահատուկ մակընթացությունն ու տեղատվությունը։
Համալիր այցելող զբոսաշրջիկների թիվը հասնում է տարեկան 1,5-1,8 (ըստ որոշ տվյալների` մինչև 3,5) միլիոնի, իսկ հուլիս-օգոստոս ամիսներին աբբայություն է այցելում մոտ 650 հազար մարդ ։
Դիրքն ու նկարագիրը
Կղզին գտնվում է Ֆրանսիայի հյուսիս-արևմուտքում՝ Նորմանդիայում, Մանշ գավառում։ Կղզու բարձր կետը գտնվում է ծովի մակերևույթից 78,8 մ բարձրության վրա և ընդգծված երևում է ծովախորշի և տափակ ափերի ֆոնին։ Կղզին կոնաձև գրանիտե գոյացություն է, որի պարագիծը 1 կմ է ։
Լուսնի օրվա ընթացքում (24 ժամ 50 րոպե) ծովախորշում տեղի են ունենում մակընթացությունն ու տեղատվություն, որոնք Եվրոպայի տարածքում ամենաուժեղն են, իսկ աշխարհում երկրորդը Ֆանդի ծովախորշից հետո ։ Սիզեգիական մակընթացությունների ժամանակ (աշուն-գարուն գիշերահավասարի ժամանակ, նորալուսնից ու լիալուսնից երկու-երեք օր հետո) ջուրը մնում է ութ ժամ ձմռանը և 9 ժամ ամռանը։ Ջուրը կարող է կղզուց 18 կմ հեռանալ և 20 կմ խորանալ ցամաքում։
Տարածված է կարծիք, թե Մոն Սեն Միշելի ծովախորշի մակընթացության արագությունը համեմատելի է ձիու գալոպի հետ։ Իրականում ջրի արագությունը դանդաղ է, առավելագույնը 6,12 կմ/ժամ, երբ գալոպով վազող ձիու միջին արագությունը 21 կմ/ժամ է, իսկա առավելագույնը 60 կմ/ժամ ։
Մակընթացության ամենամեծ բարձրությունը (մինչև 14 մ ), մակընթացային ալիքի մեծ արագությունը և հատակի սորացող ավազները, ժայռերի թեքության հետ մեկտեղ դարեր ժամանակ բարենպաստ պայմաններ են ստեղծել առանձնության և թշնամուց պաշտպանվելու համար։ Սկզբում լեռը ցամաքի վրա էր, շրջապատված անտառներով և կելտական ցեղերի բնակավայր էր, որտեղ դրուիդները ծիասական արարողություններ էին իրականացնում։ Հետո հողի, ծովի գործունեության ազդեցությամբ, էրոզիայի և տարածքով հոսող գետերի պատճառով, ծովը գրավեց ցամաքը։ Այժմ ծովախորշի էկոհամակարգը լուրջ խնդիրներ ունի՝ ավազը անընդհատ միացնում է կղզին ցամաքի հետ։ Որոշում է կայացվել ամբարտակը քանդել և փոխարինել կամուրջով, այս նպատակով ձևափոխվել է Կուենոնի գետաբերանի ամբարտակը, որի արդյունքում գետը բաժանվել է երկու թևի և ողողում է կղզին երկու կողմից։
Պատմություն
Մինչև 12-րդ դարում առաջին պաշտամունքային շինության կառուցումը կղզին կոչվում էր Գերեզմանի սար (Mont Tombe)։ Համաձայն Ոսկե լեգենդի 708 թվականին Հրեշտակապետ Միքայելը այստեղ հանձնարարել է Արանշի եպիսկոպոսին Aubert d'Avranches կառուցել եկեղեցի։ Երեք անգամ դրախտի դարպասի պահապանները հայտնվել են եպիսկոպոսին, քանի որ նա կասկածում էր, թե արդյոք ճի՞շտ է մեկնաբանում երազները։ Միայն, ըստ մեկ վարկածի, Միքայել հրեշտակապետի նրա գլխին գավազանով հարվածելուց կամ ըստ մեկ այլ վարկածի՝ թրով սքեմը վառելուց հետ, Օբերը հրամայում է սկսել եկեղեցու շինարարությունը ։ Ավրանշում, որպես մասունք պահվում է եպիսկոպոսի գանգը գավազանի հարվածից առաջացած կլոր անցքով.
Սուրբ Միքայելի պաշտամունքը ծագել է 5-րդ դարում Իտալիայում, որտեղ նա առաջին անգամ հայտնվել է Մոնտե Գարգանո լեռնազանգվածում գտնվող, Մոնտե Սանտ Անջելո քաղաքի մոտակա քարանձավում։ Ըստ ավանդության Օբերը Իտալիա է ուղարկում դեսպանների, որ նոր կառուցվող եկեղեցու համար սուրբ իրեր գնեն, նրանք վերադառնալով տեսնում են, որ ծովը առանձնացրել է կղզին ցամաքից։
Ըստ ավանդության հրեշտակապետի ցուցմունքով եկեղեցին կառուցվել է այն քարանձավի ձևով, որտեղ կայացել է սուրբ Միխայիլի հայտնությունը։ Այս վարկածի մասին են վկայում երկու աղոթագրքեր, որոնք վերագրվում են 6-րդ դարի և հայտնաբերվել են լեռան վրա՝ պեղումների ժամանակ։ Ըստ այդ ավանդության սուրբ Միքայելի օրը ջուրը ծովախորշում ետ է քաշվում և հնարավորություն տալիս մարդկանց կղզի գալ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի լեզուներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ֆրանսիայում
Լավրովո (այլ կիրառումներ)
Լավրովո, կարող է վերաբերել՝
362
Մահեր
Կատեգորիա:362 Կատեգորիա:Տարեթվեր
(7341) 1991 VK
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,842107 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 0,909 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7752 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,0472 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 913,21 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,394214 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,42° անկյուն։