cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Օլեգ Դոբրոդեև
Կենսագրություն
1981 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը՝ Ֆրանսիայի նոր և նորագույն պատմություն մասնագիտությամբ, զուգահեռ սովորել է Վլադիմիր Կարա Մուրզայի (ավագ), Ելենա Օսոկինայի, Ելենա Գագարինայի, Ալեքսեյ Լևիկինի և Կոնստանտին Զատուլինի հետ ։ Բուհն ավարտելուց հետո դարձել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Կանադայի ինստիտուտի գիտաշխատող։ 1982 թվականին սովորել է Աշխատանքի միջազգային շարժման ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։
Ամուսնացած է, ունի մեկ տղա Բորիս անունով։
Աշխատանք հեռուստատեսությունում
1983 թվականից մինչև 1990 թվականը ԽՍՀՄ պետական հեռուստատեսության և կենտրոնական ռադիոյի աշխատակից։ Աշխատել է որպես կրտսեր խմբագիր, այնուհետև «Ժամանակ» ծրագրի  մեկնաբան և գլխավոր խմբագրի տեղակալ ։ Կարճ ժամանակ վարել է «120 րոպե» ծրագիրը ։
1990 թվականին «Յոթ օր» Կենտրոնական հեռուստալիքի հիմնադիր (Էդուարդ Սագալաևի և Ալեքսանդր Տիխոմիրովի հետ համատեղ) ։
1990 թվականից մինչև 1991 թվականը «Վեստի» տեղեկատվական ծրագրի տնօրենը։
1991 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1993 թվականի սեպտեմբերը եղել է «Օստանկինո» Ռուսաստանի պետական հեռուստառադիոընկերության Տեղեկատվական հեռուստատեսային գործակալության գլխավոր խմբագիր ։
ՆՏՎ առևտրային հեռուստաընկերության ստեղծողներից մեկը ։ 1993 թվականի սեպտեմբերից` ՆՏՎ Տեղեկատվական ծառայությունների ծրագրի գլխավոր խմբագիր։ 1993 թվականից մինչև 1997 թվականը՝ ՆՏՎ հեռուստաընկերության փոխնախագահ։ 1996 թվականի հուլիսին՝ «ՆՏՎ Պլյուս» Փակ բաժնետիրական ընկերություն (ՓԲԸ )  հիմնադիրներից մեկը։ 1997 թվականի հունվարին՝ ՓԲԸ «Մեդիա-Մոստ» հիմնադիրներից  ։
1997 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2000 թվականի հունվարը եղել է ՆՏՎ ԲԲԸ-ն հեռուստաընկերության գլխավոր տնօրեն
2000 թվականի ապրիլի 13-ից  Ռոսիա 1 և Պետական հեռուստաընկերություն Վեստի ծրագրի Միավորված խմբագրության էլեկտրոնային լրատվամիջոցների գլխավոր խմբագիր։ 2001 թվականի ապրիլի 14-ին ՆՏՎ հեռուստաընկերության ղեկավարության փոփոխության հետ հրաժարակն է տվել ՀՊՀ-ի նախագահի պաշտոնից, որը չի ընդունվել Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի կողմից ։ 26-ից (դե-ֆակտո-29-ից)   Համառուսական պետական հեռուստատեսային և ռադիոհաղորդիչ ընկերության ԴՊՈՒՁ գլխավոր տնօրեն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՆՏՎ Պլյուս Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Թռեղքյան մշակույթ
Թռեղք-վանաձորյան մշակույթ, նաև Թռեղք-Վանաձորյան միջին բրոնեդարյան ( մ.թ.ա. 2200 - 1600 ) հնագիտական մշակույթ է Հարավային Կովկասում (Վրաստան, Հայաստան)։ Թռեղքյան դամբարանները, ըստ ակադեմիկոս Պիոտրովսկու, «Բերեց մեզ հնագույն մշակույթի պատկերը` իր ինքնատիպությամբ և աննախադեպ բարբարոսական շքեղությամբ»։
Հայտնաբերում
Մշակույթը հայտնի է դարձել 1936-1940 և 1947 թթ. Վրաստանի Պետական թանգարանի կողմից կազմակերպված և Բ.Ա. Կուֆտինի ղեկավարությամբ իրականացրած պեղումների արդյունքում։ Թռեղքյան մշակույթի գոյության վերաբերյալ տեղեկությունները հաստատվել են դամբարանաբլուրներում եղած հուղարկավորությունների սրահների գտածոների միջոցով։ Դամբարանաբլուրները ունեցել են 10-15մ բարձրություն և 100 մ տրամագիծ։ Դամբարանաբլուրներից մեկի կենտրոնում եղած թաղման սենյակների բարձրությունը հասել է 6 մետրի, իսկ տարածքը՝ 150 քառակուսի մետր խորանարդի։ Սենյակներից մեկում գտնվել են կառքերի մնացորդներ, հայտնաբերվել են նաև խոշոր կավե սափորներ, թանկարժեք մետաղներից բարձր գեղարվեստական ճաշակով պատրաստված իրեր, որոնք վկայում են Մերձավոր Արևելքի և Փոքր Ասիայի երկրների հետ ունեցած մշակութային կապի մասին։ Պեղումների արդյունքում գտնվել են նաև արծաթե և ոսկե գավաթներ՝ զարդարված եղջերվի պատկերով և ծիսական արարողություն ներկայացնող նախշով։ Ակադեմիկոս Լորդկիպանիձեն այս մշակույթը վերագրել է 3-րդ հազարամյակի 2-րդ կեսից մինչև 2-րդ հազարամյակի առաջին կեսը եղած ժամանակաշրջանին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կովկասի պատմություն Կատեգորիա:Եվրոպայի հնագիտական մշակույթներ
(13184) Ավգեաս
(13184) Ավգեաս,, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս երկնաքարը հայտնաբերվել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 4-ին, բելգիացի աստղագետ Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայի աստղադիտարանում ։ Անվանվել է ի պատիվ հունական դիցաբանական կերպարներից մեկի՝ Ավգեասի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Ազարիկ (այլ կիրառումներ)
Ազարիկ, կարող է վերաբերել՝
Գուրգեն Ջանոյան
Գուրգեն Միխայիլի Ջանոյան, խորհրդային հայ դերասան, ռեժիսոր։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ
Ազգային հնագիտական թանգարան (այլ կիրառումներ)
Ազգային հնագիտական թանգարան, կարող է վերաբերել՝
(13185) Ագասթենես
(13185) Ագասթենես, -աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս երկնաքարը հայտնաբերվել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 5-ին, բելգիացի աստղագետ Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայի աստղադիտարանում ։ Անվանվել է ի պատիվ հունական դիցաբանական կերպարներից մեկի՝ Ագասթենեսի։
Սոլ Բաս
Նրա առավել հայտնի գործերի շարքին են դասվում «Գլխապտույտ» ֆիլմի մուտքի լեգենդար գրադրվագը, ինչպես նաև «Վեսթսայդյան պատմություն», «Դեպի հյուսիս` հյուսիս-արևմուտքով» և «Պսիխո» ֆիլմերի տիտրերը։
Կյանքի վաղ տարիներ
Սոլ Բասը ծնվել է 1920 թվականի մայիսի 8-ին Բրոնքսում, Նյու-Յորք։ Ավարտելով Ջեյմս Մոնրոյի ավագ դպրոցը` սկսել է սովորել Art Students League մանհեթենյան դպրոցում, այնուհետև Բրուքլինյան քոլեջում հաճախել է Դյորդ Կեպեշի (György Kepes) դասընթացներին։ Սոլն աշխատել է հոլիվուդյան տպարանում` ստեղծելով ֆիլմերի համար գովազդներ, այնուհետև սկսել է համագործակցել կինոռեժիսոր Օտո Փրեմինգերի հետ` նրա հետ մշակելով 1954 թվականի «Կարմեն Ջոնս» երաժշտական դրամայի պաստառները։ Փրեմինգերն այնքան է տպավորված եղել նրա աշխատանքով, որ խնդրել է ֆիլմի համար ստեղծել մուտքի գրադրվագ, և այդ ժամանակ Բասն առաջին անգամ մտածել է այն մասին, որ կարելի է ստեղծել ավելին, քան պարզապես մուտքի տիտրերն են, որպեսզի ոչ միայն զարմացնի լսարանին, այլ նաև նպաստի ֆիլմի ընդհանուր տրամադրությանն ու թեմային հենց դիտման սկզբում։ Սոլն առաջիններից մեկն է հասկացել բացման և փակման գրադրվագների նորարարական ներուժը ։
Ֆիլմերի մուտքերի գրադրվագներ
Բասը մեծ հռչակ է ձեռք բերել Փրեմինգերի 1955 թվականի «Ոսկեձեռ մարդը» դրամայի մուտքի գրադրվագի շնորհիվ։ Ըստ սյուժեի՝ ջազ երաժիշտը երազում է նոր կյանք սկսել և սկսում է պայքար՝ թմրանյութերից կախվածության դեմ, ինչը 1950-ական թվականներին իսկական տաբու էր։ Սոլը որոշել է ստեղծել հակասական «բացում», քանի որ ֆիլմն ինքնին հակասական էր։ Կենտրոնական պլանի համար նա ընտրեց թմրամոլի ձեռքը՝ կտրված սև թղթից։ Ինչպես և ակնկալում էր Բասը, դա իսկական սենսացիա առաջացրեց ։
Ալֆրեդ Հիչքոքի «Գլխապտույտ», «Պսիխո» և «Դեպի հյուսիս` հյուսիս-արևմուտքով» ֆիլմերի համար Բասը ստեղծել է անմոռանալի գրադրվագներ՝ օգտագործելով կինետիկ տիպոգրաֆիկա։ Սոլին նախընտրելի գրաֆիկ դիզայներ են դարձրել հենց այս հեղափոխական աշխատանքները։
Բասն իր ոլոտում աշխատել է 40 տարի՝ օգտագործելով բազմազան մոտեցումներ՝ «Սպանության անատոմիայի» պարզունակից մինչև իրական դերասանների խաղի ու մուլտիպլիկացիայի համադրումը։ Իր կարիերայի ավարտին Սոլ Բասն աշխատել է Ջեյմս Բրուքսի և Մարտին Սկորսեզեի հետ։ Վերջինիս համար Բասը, համագործակցելով իր կնոջ՝ Էլայինի հետ, ստեղծել է գրադրվագներ «Փառահեղ տղաներ» (1990), «Վախի հրվանդան» (1991), «Անմեղության դարաշրջան» (1993) և «Կազինո» (1995, իր վերջին «բացումը») ֆիլմերի համար։ Մարտին Սկորսեզեի հետագա աշխատանքներում նա մի կողմ է դրել «օպտիկական նմուշները» և անցել համակարգչային տեխնոլոգիաների։
Կինոարտադրություն
1964 թվականին Բասը ներկայացել է որպես «Փնտրող աչք» կարճամենտրաժ ֆիլմի ռեժիսոր, ինչից հետո զբաղվել է Ջոն Ֆրանկհայմերի «Գրան-Պրի» ֆիլմի մոնտաժով և պատրաստել կարճ վավերագրական ֆիլմ՝ «Ինչո՞ւ է մարդը ստեղծագործում»։ 1974 թվականին Սոլը վերջապես նկարահանել է միակ սեփական լիամետրած ֆիլմը՝ «Ֆազա 4»-ը։
Լոգոտիպեր և այլ դիզայներական աշխատանքներ
Որոշ լոգոտիպեր, որոնք ստեղծվել են Բասի մասնակցությամբ, Հյուսիսային Ամերիկայում դարձել են լավ ճանաչելի։ Դրանց թվում են AT&T կորպորացիայի (1969 և 1983), Continental Airlines (1968), Dixie (1969) և United Airlines (1974) ավիաընկերությունների լոգոտիպերը։
Ընկերություններ, որոնց լոգոտիպը ստեղծել է Սոլ Բասը.
Ֆիլմերի պաստառներ և տիտրեր
Սոլ Բասը զբաղվել է 20-րդ դարի կեսերի անգլալեզու այնպիսի խոշորագույն ռեժիսորների ֆիլմերի գեղարվեստական ձևավորմամբ, ինչպիսիք են Օտո Փրեմինգերը, Ալֆրեդ Հիչքոքը, Բիլի Ուայլդերը և Սթենլի Կուբրիկը։ Նրա վերջին մշակումները նախատեսված են եղել Սթիվեն Սփիլբերգի «Շինդլերի ցուցակը» ֆիլմի համար, բայց չեն օգտագործվել ռեժիսորի կողմից։ Բասի գործունեությունն այս ասպարեզում, որը ոգեշնչել է շատ ուրիշ ձևավորողների, շարունակվել է շուրջ 40 տարի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրաֆիկական դիզայներներ
Նոչիլիա
Նոչիլիա (Nociglia), քաղաք Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Լեչե գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 2659 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 266 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 10 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 73020, հեռախոսային կոդ՝ +39 0836։
Գյուղի հովանավորն է համարվում սուրբ Անտոնիո դա Պադովան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ազդարար (այլ կիրառումներ)
Ազդարար, կարող է վերաբերել՝
Ազիզիե (այլ կիրառումներ)
Ազիզիե, կարող է վերաբերել՝
Բրիտանական Հնդկաստան
Բրիտանական Հնդկաստան (British Raj), 1858-1947 թվականներին գոյատևած բրիտանական գաղութային տիրություն Հարավային Ասիայում։ Աստիճանաբար ընդլայնվել է և ժամանակի ընթացքում իր մեջ է ընդգրկել ներկայիս Հնդկաստանի, Պակիստանի, Բանգլադեշի և Մյանմայի տարածքները։ Բրիտանական Հնդկաստան տերմինով սովորաբար անվանում են Բրիտանական կայսրության ողջ գաղութային տիրույթները, սակայն այն վերաբերում է միայն Հինդուստան թերակղզու Բրիտանական իշխանության տակ տնվող տարածքներին։
1947 թվականին Բրիտանական Հնդկաստանին անկախություն շնորհվեց, որից հետո երկիրը բաժանվեց երկու դոմինիոններ` Հնդկաստանի և Պակիստանի միջև։ Իր հերթին 1971 թվականին Պակիստանից անջատվեց Բանգլադեշը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրիտանական Հնդկաստան Կատեգորիա:Բրիտանական գաղութներ Կատեգորիա:Ասիայի պատմական երկրներ
Մաքսի Պերեյրա
Ակումբային կարիերա
Մաքսի Պերեյրան իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է ուրուգվայական «Դեֆենսոր Սպորտինգի» կազմում։ Թիմի կազմում անցկացրել է 9 մրցաշրջան, որի ընթացքում մասնակցել է 125 հանդիպման։
2007 թվականին Պերեյրան տեղափոխվել է պորտուգալական «Բենֆիկա»՝ որպես ձախ կիսապաշտպան։ «Բենֆիկայի» կազմում նա 8 մրցաշրջանի ընթացքում դարձել է Պորտուգալիայի չեմպիոն, 5-ակի գավաթակիր և սուպերգավաթակիր։
Պորտուգալական ակումբի կազմում Մաքսի Պերեյրան հասել է նաև մինչև ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի եզրփակիչ։
2015 թվականի հուլիսին ավարտվել է ուրուգվայցու պայմանագիրը «Բենֆիկայի» հետ, ինչի արդյունքում նա տեղափոխվել է «Պորտու» ։
Միջազգային կարիերա
Ուրուգվայի ազգային հավաքականի կազմում իր դեբյուտը Մաքսին նշել է 2005 թվականի հոկտեմբերի 26-ին՝ Մեքսիկայի հավաքականի դեմ խաղում։
Հավաքակակնի կազմում նա հասել է մինչև Աշխարհի առաջնության կիսաեզրափակիչ։ Մաքսին հաղել է նաև Ամերիկայի գավաթի խաղարկությունում։
Ակումբային
2016 թվականի մայիսի 15-ի տվյալներով
Միջազգային
2016 թվականի հունիսի 13-ի տվյալներով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:Մոնտեվիդեո քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Բենֆիկայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պորտուի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ուրուգվայցի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Սինձ հայկական
Սինձ հայկական, բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
25-27 սմ բարձրությամբ միամյա կամ երկամյա բույս է։ Տերևները գծային են, կիսացողունագիրկ։ Ցողունն ուղիղ է, ճյուղավորված։ Ծաղկակոթերը չհաստացած կամ թեթևակի հաստացած են և գտնվում են զամբյուղների տակ։ Ծածկոցի թերթերն ունեն ծաղիկներին հավասար կամ դրանցից աննշան կարճ մուգ յասամանագույն ծաղիկներ։ Սերմնիկները երկայնակի կողերով են, արտաքինները՝ 5 թևանման կողերով և ակոսներով, որոնք վերին մասում անմիջապես փոխակերպվում են երկար կտուցի, ներքինները՝ ավելի թույլ արտահայտված կողերով, բոլորը համարյա կազմված սերմիկին հավասար փետրաձև մազիկներից, հիմքում՝ օղակաձև միաձուլված պապուսով ։
Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Շիրակի ֆլորիստիկական շրջանում (Ջաջուռ, Սպանդարյան, Աղին, Բագրավան) ։
Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ 1400-1900 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է մայիս–հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին ։
Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանի էնդեմիկ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, կապված գյուղատնտեսական գործունեության ակտիվացման հետ, սպառնում է տարածման և բնակության շրջանի կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում բացակայում է ։
Պահպանության համար միջոցառումներ չեն իրականացվում
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Ֆրենսիս Կլիվլենդ
Ֆրենսիս Կլարա Ֆոլս Կրիվլենդ Պրեստոն (Frances Clara Folsom Cleveland Preston, ), ԱՄՆ նախագահ Գրովեր Կլիվլանդի և Միացյալ Նահանգների 27-րդ առաջին տիկինը`1886 թվականից մինչև 1889 թվականը և 1893 թվականանից մինչև 1897 թվականը։ 21 տարեկանում դառնալով առաջին տիկինը, նա մինչ օրս շարունակում է մնալ ամենաերիտասարդ առաջին տիկինը։
Կենսագրություն
Ֆրենսիս Կլարա Ֆոլսոմը ծնվել է Նյու Յորքի Բուֆֆալո քաղաքում։ Եղել է Օսկար Ֆոլսոմի և Էմմա Հարմոն Ֆոլսոմի դուստրը ։
Ֆրանսիս Կրիվլանդի բոլոր նախնիները եղել են Անգլիայից և բնակություն են հաստատել Մասաչուսեթսում, Ռոդ Այլենդում, Նյու Հեմփշիրում և Նյու Յորքի արևմտյան մասում ։ Ընտանիքում եղել է միակ երեխան, (քույրը՝ Նելլի Օգոստոսը մահացել է ծնվելուց մեկ օր անց)։ Ֆրենսիսը կրել է Ֆրենկ անունը (իր հորեղբոր անունը), բայց հետո վերցրել է այդ անվանման իգական տարբերակը ։ Օսկար Ֆոլսոմի վաղեմի մտերիմ ընկերը՝ Գրովեր Կրիվլանդը, 27 տարեկան հասակում, Ֆրենսիսին հանդիպել է ծնվելուց անմիջապես հետո։ 1875 թվականին մահանում է Օսկար Ֆոլսոմիը, և Քլիվլենդը դառնում է 11-ամյա աղջկա խնամակալը։
Հաճախել է Բուֆալոյի ավագ դպրոց և Ուելսի քոլեջ, Նյու Յորք։ Քոլեջում սովորելուց հետո Ֆրենսիսը 1885 թվականի օգոստոսին ընդունել է Գրովեր Կլիվլանդի ամուսնության առաջարկը։ Իրենց որոշման մասին նրանք հայտարարել են հարսանիքից հինգ օր առաջ։
Ամուսնություն
21 տարեկան Ֆրենսիս Ֆոլսը և նախագահ Գրովեր Կրիվլենդը ամուսնացել են 1886 թվականի հունիսի 2-ին Սպիտակ տանը։ Կրիվլենդ միակ նախագահն էր, որը ամուսնացել էր Սպիտակ տանը (Ջոն Թայլերն ամուսնացել էր իր երկրորդ կնոջ հետ, երբ նախագահ էր, բայց հարսանիքը տեղի է ունենցել Նյու Յորքում)։
ԱՄՆ առաջին տիկին
Նոր առաջին տիկինը եղել է լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում։ Դառնալով Սպիտակ տան տիրուհի, Ֆրենսիսը հանրաճանաչ է դարձել շնորհիվ իր հմայքի ։ Ֆրենսիսը շաբաթական երկու ընդունելություն էր անցկացնում, որոնցից մեկը շաբաթ օրը՝ կեսօրին։ Նախագահ Կրիվլենդի քույրը, Ռոուզ Կրիվլենդի, որը առաջին տիկին էր, Ֆրենսիսից առաջ, եղբոր հարսանիքից հետո ուրախությամբ հրաժարվեց իր պարտականություններից՝ կրթության մեջ իր կարիերայի օգտին։
Այն բանից հետո, երբ նախագահը պարտություն կրեց 1888 թվականի ընտրություններում, Ֆրենսիսը ապրում էր Նյու Յորքում։ Սպիտակ տնից դուրս գալով՝ ասել է, որ կվերադառնա չորս տարի անց։ Եվ Ֆրենսիսը չի սխալվել, 1893 թվականին Ֆրենսիսը կրկին դարձավ ԱՄՆ առաջին տիկինը։
(13229) Էքիոն
(13229) Էքիոն, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս երկնաքարը հայտնաբերվել է 1997 թվականի նոյեմբերի 2-ին, չեխ աստղագետներ Յանա և Միլոշ Տիխայի կողմից Կլետի աստղադիտարանում ։
Ֆրենսիս Կլիվլենդ
Երեխաներ
Կրիվլենդն ուներ երեք դուստր և երկու որդի.
(13229) Էքիոն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1997 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ
Ֆրենսիս Կլիվլենդ
Հետագա կյանք
1908 թվականին Կրիվլենդի մահից հետո, Ֆրենսիսը մենակ է ապրել Նյու Ջերսիի Փրինսթոն քաղաքում։ 1913 թվականի փետրվարի 10-ին 49 տարեկան հասակում ամուսնացել է Փրինսթոնի համալսարանի հնագիտության պրոֆեսոր Թրոմ Փրեսթոնի կրտսերի հետ։ Մեծ ճգնաժամի ժամանակ հագուստ է կարել աղքատների համար ։
Նիկոլայե Բըլչեսկու
Նիկոլայե Բըլչեսկու (Nicolae Bălcescu, ), ռումինացի հեղափոխական–դեմոկրատ, պատմաբան և հրապարակախոս։
Ֆրենսիս Կլիվլենդ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի առաջին տիկիններ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Նիկոլայե Բըլչեսկու
Կենսագրություն
1848 թվականին ղեկավարել է Վալախիայի հեղափոխության արմատական թևը և մտել ժամանակավոր կառավարության կազմի մեջ։ Հեղափոխության պարտությունից հետո տարագրվել է Տրանսիլվանիա՝ շարունակելով հեղափոխական գործունեությունը։ Բըլչեսկու սերտ կապերի մեջ է եղել հունգարահայ, հեղափոխական, զինվորական գործիչների (գեներալներ Կիշ, Վիլմոշ Լազար, Ցեց) հետ։ Կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է Ֆրանսիայում և Իտալիայում։
Բըլչեսկուի պատմագրական աշխատությունները («Գյուղացի աշխատավորների սոցիալական դրությունը Ռումինական իշխանություններում տարբեր դարաշրջաններում», 1846 թ., «Տնտեսության հարցերը Դահուրյան իշխանություններում», 1850 թ. և ուրիշներ) տոգորված են դեմոկրատական գաղափարներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռումինացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ռումինացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքական գործիչներ
Գերտրուդա Աթերտոն
Գերտրուդա Աթերտոն (Gertrude Franklin Horn Atherton, ),  ամերիկացի գրող և կինոսցենարիստ, ֆեմինիստ։ Ամերիկյան արվեստի և գրականության ակադեմիայի անդամ։
Կենսագրություն
Ծնողների ապահարզանից հետո 2 տարեկանից մեծացել է մորական պապի, Բենջամին Ֆրանկլինի ազգական Սթիվեն Ֆրանկլինի ընտանիքում։
Ավարտել է Բենիշայի Սուրբ Մարիամի դպրոցը։
1930 թվականից նա հակակոմունիստական հայացքներ ուներ։ Ո՛չ ֆաշիզմն էր պաշտպանում, ո՛չ կոմունիզմը, թեև կոմունիզմը մեծ չարիք էր համարում։
Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ (1936-1939) աջակցում էր ֆրանկիստներին։
Մահացել է կաթվածից։
Ստեղծագործական կյանք
Աթերտոնի գրական դեբյուտը տեղի է ունեցել 1886 թվականին։ Վեպերի, պատմվածքների, կինոսցենարների հեղինակ է։ Ստեղծագործությունները հիմնականում նվիրված են Կալիֆոռնիայի սոցիալական պատմությանը, իսպանական Կալիֆոռնիայի պատմության և մշակույթի ուսումնասիրությանը։
Քաջատեղյակ լինելով կանանց ծանր վիճակին, իր շատ գործեր նվիրել է տղամարդու և կնոջ բախմանը և մարդկային հարաբերություններին։
Աթերտոնի ստեղծագործությունը համեմատել են Հ. Ջեյմսի և էդիթ Ուորթոնի ստեղծագործության հետ։
Ընտրյալ ստեղծագործություններ
Մոտ 10 կինոսցենարների հեղինակ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սարսափ ժանրի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հակակոմունիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի ոչ գեղարվեստական գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Ջոն Լուեր
Ջոն Լուեր (Jon Leuer, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, որը հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի «Դետրոյթ Փիստոնս» ակումբի կազմում։ Լուերը ընտրվել է 2011 թվականի դրաֆթի ժամանակ «Միլոուքի Բաքս» ակումբի կողմից։ 2011 թվականի NBA լոկաուտի պատճառով նա իր կարիերայի սկիզբը անցկացրել է «Սկայլայներս Ֆրանկֆուրտ» գերմանական ակումբում։
Միլոուքի Բաքս
Լուերը ընտրվել է 2011 թվականի հունիսի 23-ին 2011 թվականի NBA դրաֆթի երկրորդ ռաունդի ժամանակ՝ «Միլոուքի Բաքս» ակումբի կողմից 40-րդ համարի ներքո ։ Լոկաուտի պատճառով նա պայմանագիր է կնքել գերմանական «Սկայլայներս» ակումբի հետ, սակայն պայմանագրի մեջ նշվել է, որ լոկաուտի վաղաժամկետ ավարտի դեպքում Ջոնը կարող է խզել այն։ 2011 թվականի դեկտեմբերի Լուերը վերադառնում է Գերմանիայից և «Բաքսի» հետ երկամյա պայմանագիր է կնքում։
Հյուստոն Ռոքեթս
2012 թվականի հունիսի 27-ին Լուերը Ջոն Բրոկմենի, Շոն Լիվինգստոնի և 2012 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ 12-րդ ընտրությամբ փոխարինվել է «Հյուստոն Ռոքեթս»՝ Սեմյուել Դալեմբերտի և 2012 թվականի դրաֆթի ժամանակ 14-րդ ընտրության ։ 2012 թվականի հուլիսի 18-ին «Ռոքեթս»-ը հրաժարվել է նրա ծառայություններից ։
Կլիվլենդ Կավալիերս
Լուերը 2012 թվականի հուլիսին 20-ին պայմանագիր է կնքել «Կլիվլենդ Կավալիերս»-ի հետ ։ Դեկտեմբերի 7-ին նա ուղարկվել էր NBA զարգացման լիգայի «Կանտոն Չարջ» ակումբ, որը իրենց խմբի ֆարմ-ակումբն էր, բայց դեկտեմբերի 20-ին նա վերադարձել է հիմնական ակումբ ։ 2013 թվականի հունվարին նա ևս մեկ անգամ կարճ ժամանակով վերդառնում է ֆարմ-ակումբ ։
Մեմֆիս Գրիզլիս
2013 թվականի հունվարի 22-ին Լուերը փոխարինվել է «Մեմֆիս Գրիզլիս»՝ Մարիս Սպեյթսի, Ուեյն Էլինգտոնի, Ջոշ Սելբիի և NBA դրաֆթի առաջին ռաունդի ժամանակ ընտրության հնարավորության ։
2013 թվականի հուլիսի 15-ին Լուերը «Գրիզլիս»-ի հետ պայմանագիր երկարացրել է երեք տարով ։
Լուերը 2012 թվականի դեկտեմբերի 3-ին սահմանել է սեփական ռեկորդը՝ «Ֆինիքս Սանս»-ի դեմ հաղթական խաղում հավաքելով 23 միավոր (110-91)։ Նա 2014 թվականի հունվարի 5-ին «Դետրոյթ Փիստոնս»-ի դեմ հաղթական խաղում կրկնել է իր 23 միավորանոց ռեկորդը (112-84) ։
Ֆինիքս Սանս
Լուերը 2015 թվականի հունիսի 25-ին փոխարինվել է «Ֆինիքս Սանս»՝ Էնդրյու Հարիսոնի հետ, որը ընտրվել էր 2015 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ 44-րդ համարի ներքո ։
Դետրոյթ Փիստոնս
2016 թվականի հուլիսի 8-ին Լուերը 42 միլիոն դոլարանոց քառամյա պայմանագիր է կնքել «Դետրոյթ Փիստոնս» ակումբի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Միլուոքի Բաքսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Կլիվլենդ Կավալիերսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Մեմֆիս Գրիզլիսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆինիքս Սանսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Դալաս Մավերիքսի բասկետբոլիստներ
Գեներալը (ֆիլմ)
«Գեներալը» (El General), 2009 թվականին ռեժիսոր Նատալյա Ալմադայի նկարահանած ֆիլմը ։
2011 թվականին ֆիլմը ներկայացվել է «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի «Վավերագրական ֆիլմերի մրցույթ» ծրագրում ։
Սյուժե
Անցյալն ու ներկան բախվում են այս ֆիլմում, երբ Սանդենսի կինոփառատոնում վավերագրական կինոնկարի լավագույն ամերիկացի ռեժիսոր ճանաչված Նատալյա Ալմադան կյանքի է կոչում այն ձայնագրությունները, որոնք ժառանգել է տատից։ Դրանք Ալիսիա Կալյեսի հուշերն են իր հոր՝ Նատալյայի ապուպապի՝ գեներալ Պլուտարկո Էլիաս Կալյեսի մասին, հեղափոխական մի գեներալ, ով 1924 թվականին Մեքսիկայի նախագահը դարձավ։ Կալյեսին անվանում էին «բոլշևիկ» և «պարագլուխ»։ Այսօր նա մնում է Մեքսիկայի ամենահակասական դեմքերից մեկը՝ մարմնավորելով երկրի պատմության և՛ իդեալիզմը, և՛ անարդարությունները։ «Գեներալը» պատմական դատի բանաստեղծական և կինեմատոգրաֆիկ հետազոտությունն է և անցյալի ստվերներում ապրող ընտանիքի ու երկրի բարդ, ուշագրավ դիմանկարը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան վավերագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Արգենտինական վավերագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Մեքսիկական վավերագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր Կատեգորիա:Նատալյա Ալմադայի ֆիլմեր
Բուրաք Դենիզ
Բուրաք Դենիզ (Burak Deniz, ), թուրք դերասան և մոդել։
Կենսագրություն և կարիերա
Ծնվել է 1991 թվականի փետրվարի 17-ին Ստամբուլում։ Ստացել է դերասանի մասնագիտական կրթություն ։ Նկարահանվել է այնպիսի հայտնի հեռուստասերիալներում, ինչպիսիք են «Սերը բառեր չի հասկանում», «Գիշերվա թագուհին», «Մակընթացություն» և «Փոքրիկ հմայիչ խաբեբաները» հեռուստասերիալներում։ Առավել հայտնի է դարձել Մուրատ Սարսըլմազի դերով, որը նա մարմնավորել է «Սերը բառեր չի հասկանում» հեռուստասերիալում։ Նրա խաղընկերն է եղել Հանդե Էրչելը։ Մարմնավորել է Թոփրաքի դերը «Փոքրիկ հմայիչ խաբեբաները» հեռուստասերիալում, որը ամերիկյան «Հմայիչ խաբեբաները» հեռուստասերիալի թուրքական ադապտացիան է ։
Ներկայումս նկարահանվում է «Մեր պատմությունը» հեռուստասերիալում, որտեղ մարմնավորում է հարուստ Բարըշի դերը։ Նրա խաղընկերն է թուրք հայտնի դերասանուհի Հազալ Քայան, ով մարմնավորում է Ֆիլիզի դերը։ Հեռուստասերիալը ցուցադրվում է FOX հեռուստաընկերությամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրք դերասաններ Կատեգորիա:Թուրք մոդելներ Կատեգորիա:21-րդ դարի թուրք դերասաններ Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված անձինք Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասաններ Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասաններ Կատեգորիա:Թուրք տղամարդ մոդելներ
Ազիզլի (այլ կիրառումներ)
Ազիզլի, կարող է վերաբերել՝
Ազիզլու (այլ կիրառումներ)
Ազիզլու, կարող է վերաբերել՝
Հերշել Գրինշպան
Հերշել (Հերման) Ֆայբել Գրինշպան (Herschel (Hermann) Feibel Grynszpan, ), Վայմարյան հանրապետությունում ծնված լեհաստանցի հրեա։ Նացիստական Գերմանիայում հեռանկարի բացակայության պատճառով 1936 թվականին արտագաղթել է Բելգիա, որտեղից էլ մեկնել է Ֆրանսիա։ 1938 թվականի հոկտեմբերի վերջին նրա ծնողները Լեհաստանի տասնյակ հազարավոր այլ հրեաների հետ միասին անմարդկային պայմաններում բռնի տեղափոխվել են Լեհաստան ։ Իր ընտանիքի անդամների և մյուս հարազատների ու ընկերների ստորացման և նրանց հետ դաժան վարվելու համար վրեժ լուծելու նպատակով Գրինշպանը նոյեմբերի 7-ին Փարիզում մահափորձ է կատարել գերմանացի դիվանագետ Էռնստ ֆոմ Ռաթի դեմ, որն ստացված վերքերի պատճառով երկու օր անց մահացել է։ Նացիստական վարչակարգն օգտագործել է այդ մահափորձը , որպեսզի «Վրեժ ֆոմ Ռաթի մահվան համար» կարգախոսով անցկացնի հրեական համայնքի զանգվածային կոտորած, որը հայտնի է դարձել «Բյուրեղապակյա գիշեր» անունով։
Վաղ տարիներ
Հերշել Գրինշպանը ծնվել է դերձակ Զենդել Գրինշպանի և Ռիֆկա Գրինշպանի (օրիորդական ազգանունը՝ Զիլբերբերգ) լեհ-հրեական ընտանիքում, որոնք 1911 թվականի ապրիլին Լեհական թագավորությունից տեղափոխվել են Հաննովեր, որտեղ բնակություն են հաստատել Բուրգշտրասե 36 հասցեում։ 1916 թվականի հունվարի 31-ին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Էսթեր Բեյլեն (Բերտա), 1919 թվականի օգոստոսի 29-ին՝ որդին՝ Մարկը, 1921 թվականի մարտի 28-ին երկրորդ որդին՝ Հերշելը (Հերման), որն ստացել է լեհական քաղաքացիություն։ Մինչև 1935 թվականը Հերշելը հաճախել է ութամյա դպրոց, բայց չի ավարտել այն ։ Եղել է «Միզրախի» սիոնիստական խմբի և «Բար Կոխբա» մարզական ակումբի անդամ։ Ըստ ուսուցիչների խոսքերի՝ նա օժտված է եղել բացառիկ ինտելեկտով, սակայն աչքի չի ընկել աշխատասիրությամբ։ Իր ընտանիք ու Հաննովերի հրեական համայնքի աջակցությամբ Գրինշպանն ընդունվել է Ֆրանկֆուրտի եշիվա, որը տեղակայված էր Խրիստգրասե նրբանցքում։ Այնտեղ Հերշելն ի թիվս ալյոց սովորել է նաև եբրայերեն, սակայն տասնմեկ ամիս անց հեռացել է այդտեղից։ Մինչ այդ Գերմանիայում հրեաների դեմ ուղղված խտրականություններն ստացել էին կոնկրետ արտահայտություններ (հրեաների բոյկոտ, օրենք պրոֆեսիոնալ աստիճանավորների վերականգնման մասին, օրենք ընդդեմ գերմանական դպրոցների ու բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների գերծանրաբեռնվածության և այլ հակասեմական օրենքներ), ինչի պատճառով Գրինշպանը չի կարողացել ոչ աշխատանք գտնել, ոչ էլ կրթությունը շարունակելու հնարավորություն։ Նա դիմում է ներկայացրել Պաղեստին գնալու համար, սակայն բրիտանական իշխանությունները մերժել են նրան անչափահաս լինելու պատճառով և առաջարկել են նորից դիմել մեկ տարի անց։
Ֆրանսիա
1936 թվականի հուլիսին 15-ամյա Գրինշպանն իր ունեցած փաստաթղթերով՝ լեհական անձնագիր և Գերմանիա մեկնելու վիզա, ր վավեր էր մինչև 1937 թվականի ապրիլի 1-ը, ուղևորվել է Բրյուսել՝ իր հորեղբոր՝ Վոլֆ Գրինշպանի մոտ՝ նպատակ ունենալով այնտեղ սպասել Պաղեստին մեկնելու թույլտվություն ստանալուն։ Քանի որ Գրինշպանն իրավունք ուներ իր հետ տանել միայն սահմանափակ գումար՝ 10 ռայխսմարկ, հորեղբայրը նրան դիմավորել է բավական սառը, ինչից հետո Հերշելն ընդունել է Փարիզում բնակվող իր մյուս հորեղբոր՝ Ավրաամ Գրինշպանի առաջարկը՝ մեկնել իր մոտ։ Սեպտեմբերին Վոլֆ Գրինշպանի ընկերները, որոնք կասկածում էին, թե հնարավոր չի լինի մեկնելու պաշտոնական թույլտվության ստանալ, Հերշելին գաղտնի անցկացնում են սահմանը։ Վերջինս Փարիզ է հասնում որովայնի շրջանում ունեցած ցավերից և հաճախակի սրտխառնոցներից տանջվելով։ Գրինպանի վիճակը վատացել է նրա թուլակազմության պատճառով. նրա հասակը կազմել է 1,54 մ, քաշը՝ 45 կգ։
Լինելով ուղղափառ հուդայական՝ Գրինշպանը Փարիզում պարբերաբար ներկա է գտնվել ժամերգությունների։ Հորեղբոր ընտանիքի շրջապատում նույնպես գերակշռել են հրեաները։ Նրանց հաղորդակցման հիմնական լեզուն եղել է իդիշը, սակայն նրանց խոսել են նաև գերմաներեն։ Հերշելը հազվադեպ օգնել է հորեղբորը, սակայն մշտական զբաղմունք չի ունեցել։ Նա հանդիպել է ընկերների հետ, հաճախ գնացել է կինո և այցելել այնպիսի վայրեր, որտեղ հավաքվում էին համասեռամոլները ։
Երկու տարի Գրինշպանն անհաջող կերպով փորձել է ստանալ Ֆրանսիայում բնակվելու թույլտվություն։ Իսկ երբ նա ցանկացել է վերադառնալ ընտանիքի մոտ, Հաննովերի ոստիկանության պետը մերժել է նրան՝ հայտարարելով, որ նրա փաստաթղթերը կարգին չեն (նրա լեհական անձնագրի վավերականության ժամկետն ավարտվել էր 1938 թվականի հունվարի վերջին)։ Օգոստոսին Գրինշպանն ստացել է ծանուցում մինչև ամսի 15-ը Ֆրանսիայից հեռանալու վերաբերյալ, սակայն հորեղբայրը նրան թաքցրել է փարիզյան տներից մեկի ձեղնահարկում։ Այդպես Գրինշպանի դրությունը դարձել է անելանելի. նա չուներ աշխատանք, գտնվում էր հետախուզության մեջ և ստիպված էր թաքնվել։
Էռնստ ֆոմ Ռաթի սպանություն
Քրոջից բացիկն ստանալուց հետո՝ նոյեմբերի 4-ին, Գրինշպանը իդիշով հրատարակվող փարիզյան Haynt (Journée Parisienne) թերթում կարդացել է հրեաների արտաքսման դրամատիկական մանրամասները։ Դա նրան դրդել է ավելի շատ հոգատարություն ցուցաբերել ընտանիքի նկատմամբ։ Նոյեմբերի 6-ին նա հորեղբորը խնդրել է անմիջապես փող ուղարկել իր ընտանիքին։ Ավրաամը տատանվել է, և նրանք վիճել են, ինչից հետո Հերշելը հեռացել է հորեղբոր ընտանիքից՝ վերցնելով իր խնայողությունները։
Գրինշպանը գիշերել է էժանագին հյուրանոցում և ծնողներին գրել հրաժեշտի նամակ, որը խոթել է գրպանը։ Նոյեմբերի 7-ին նա զենքի խանութից գնել է ատրճանակ 235 ֆրանկով, ինչից հետո ուղևորվել է Գերմանիայի դեսպանատուն և խնդրել կանչել դեսպանատան քարտուղարին։ Նրան իր աշխատասենյակում ընդունել է դեսպանատան քարտուղար ֆոմ Ռաթը՝ այդ ժամանակ հերթապահող երկու աշխատակիցներից ավելի ցածր պաշտոն զբաղեցնողը, ընդ որում՝ նա Հերշելին ընդունել է առանց պաշտոնական գրանցման և առանց վկաների (պատմաբան Հանս Յուրգեն Դյոշերը դրանից եզրակացրել է, որ Ռաթն ու Գրինշպանը ծանոթ են եղել) ։ Գրինշպանը միանգամից կրակել է ֆոմ Ռաթի վրա հինգ անգամ (ստացած վերքերից վերջինս մահացել է երկու օր անց)։ Ֆրանսիական ոստիկանության արձանագրության համաձայն՝ Գրինշպանը վիրավորել է Ռաթին՝ նրան անվանելով «un sale boche» («կեղտոտ բոշե») և գոռացել է, թե ինքը գործում է հանուն 12000 հետապնդվող հրեաների։ Նման կերպ է նա արտահայտվել նաև իր գրպանում գտնված նամակում. «Իմ սիրտն արյուն լցվեց, երբ իմացա ձեր ճակատագրի մասին, և ես պետք է բողոքեմ այնպես, որ այդ մասին իմանա ամբողջ աշխարհը»։ Գրինշպանը, չփորձելով փախչել, ձերբակալվել է ֆրանսիական ոստիկանության կողմից և տեղավորվել անչափահասների Ֆրեն բանտում, որ տեղակայված էր Փարիզի մոտ։
Էռնստ ֆոմ Ռաթը, որ ծնվել էր 1909 թվականին, սովորել էր իրավագիտություն և 1932 թվականի գարնանը հանձնել իր առաջին պետական քննությունը, ինչից հետո անցել ստաժավորում։ 1932 թվականին ընդունվել է Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցություն, իսկ 1933 թվականի ապրիլին՝ ՍԱ։ 1934 թվականին ընդունվել է ծառայության Գերմանիայի արտաքին գործերի կայսերական նախարարությունում։ Մեկամյա նախապատրաստական պրակտիկան անցկացրել է Փարիզում որպես իր քեռու՝ Ֆրանսիայում Գերմանիայի դեսպան Ռոլանդ Կյոստերի անձնական քարտուղար։ 1936 թվականի հունիսին Ռաթն անցել է դիվանագիտական-հյուպատոսական ատեստացիա Բեռլինում։ Դրանից հետո նա մի տարի անցկացրել է Կալկուտայի գերմանական դեսպանատանը, սակայն հիվանդության պատճառով ստիպված է եղել վերադառնալ Գերմանիա։ Ֆոմ Ռաթն ասել է, որ դա եղել է ամեոբային դիզենտերիայի ծանր ձև ։ Սակայն ըստ նրա բուժող բժիշկների՝ նա տառապել է ռեկտալային սուսանակից, որ ձեռք էր բերել հոմոսեքսուալ սեռական ակտի արդյունքում։ Այդ հիվանդությունը բուժելու համար նա Բեռլինում դիմել է հրեա բժիշկների՝ հավանաբար ցանկանալով նվազեցնել լուրերի տարածման հավանականությունը ։ 1938 թվականի հուլիսի 13-ից Ռաթը նորից ծառայել է Փարիզում Գերմանիայի դեսպանատանը, իսկ հոկտեմբերի 18-ին նշանակվել է առաքելության քարտուղար։
Մահափորձի հետևանքները Գերմանիայում
Ժողովրդական լուսավորության և պրոպագանդայի ռայխսնախարար Յոզեֆ Գեբելսի հրամանով ֆոմ Ռաթի վրա կատարված մահափորձի մասին հոդվածներն աչքի զարնող խորագրերով տպագրվել են բոլոր թերթերում և դարձել դրդապատճառ աննախադեպ մասշտաբներով հրեակնա կոտորածի համար, որը հայտնի է որպես «Բյուրեղապակյա գիշեր»։ Նոյեմբերի 9-ի երեկոյան՝ ֆոմ Ռաթի մահվան մասին հայտնի դառնալուց մի քանի ժամ հետո, Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցությունը և ՍԱ-ն նախապատրաստել և համաձայնեցրել են ակցիաներ ընդդեմ հրեական բնակչության ու նրա ունեցվածքի. քաղաքացիական հագուստով ՍԱ գրոհայիններն ու Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցության անդամները դուրս են եկել փողոց՝ զինված մահակներով, դանակներով, դաշույններով, ատրճանակներով, կացիններով, մուրճերով և լինգերով։ Նրանք ներխուժել են սինագոգներ, հրդեհել դրանք, ջարդել հրեական հանութների ցուցափեղկերը, թալանել ու ավերել դրանք։ Նման վերաբերմունքի են արժանացել նաև հրեաների տները։ Եթե նրանց դիմադրություն են ցույց տվել, ապա նրանք ջարդել են դռներն ու ոչնչացրել տանտերերի ունեցվածքը։ Գտնված փողը, խնայողական գրքույկներն ու արժեքավոր թղթերը կողոպտիչները տարել են իրենց հետ։ Հրեաները, այդ թվում նաև կանայք ու երեխաները, ենթարկվել են ստորացումների ու ծաղրանքների։
Ընդհանուր առմամբ ավերվել ու հրդեհվել է 267 սինագոգ և հրեաներին պատկանող 815 խանութ ու ձեռնարկություն։ 36 մարդ զոհվել է, 20 հազար հրեա՝ ձերբակալվել։ Ընդհանուր վնասը կազմել է 25 մլն ռայխսմարկ, որից 5 միլիոնը եղել է ջարդված ցուցափեղկերի գինը (դրանով էլ պայմանավորված է անվանումը՝ «Բյուրեղապակյա գիշեր») ։ Կոտորածի զոհերի նմատմամբ ծաղրանքի լրացուցիչ ակտ է դարձել նոյեմբերի 12-ին հրապարակված «Մեղքը քավելու մասին որոշումը», ինչպես նաև հրեա բնակչության վրա դրված մեկ միլիարդ ռայխսմարկի չափով ռազմատուգանքը։
Քրեական հետապնդում Ֆրանսիայում
Գրինշպանի ձերբակալությունից անմիջապես հետո ֆրանսիացի քննիչ Տեսնիեն նրան ներկայացրել է մահափորձ կատարելու մեղադրանք, որը նոյեմբերի 9-ին Ռաթի մահվանից հետո վերաորակավորվել է որպես սպանության մեղադրանք։
Դատավարությանը մասնակցել է նաև գերմանական կողմը։ Գեբելսը որոշել է դատավարությունը վերածել պրոպագանդիստական պայքարի հանուն Գերմանիայի։ Նախատեսվել է նրա ընթացքում ապացուցել, որ սպանությունը դարձել է համաշխարհային հերական դավադրության արդյունք, որը նպատակ է հետապնդում ստրկացնել Գերմանիան, իսկ նացիստական հակասեմական քաղաքականությունը (այդ թվում նաև «Բյուրեղապակյա գիշերը») թելադրվել է ամբողջ աշխարհը հրեական վտանգից պաշտպանելու անհրաժեշտությամբ, որի մասն է նաև Գրինշպանը։
Արդեն նոյեմբերի 8-ին Գեբելսը կայսերական իրավաբանական խորհրդատու և պրոպագանդայի հարցերով մասնագետ Ֆրիդրիխ Գրիմին նշանակել է դատարանում Գերմանական կայսրության ներկայացուցիչ ։ Նոյեմբերի 11-ին Գեբելսն անցկացրել է դատավարության նախապատրաստման խմբի ժողով, որը գլխավորել է կառավարական պաշտոնյա Վոլֆգանգ Դիվերգը։ Խմբի կազմում ընդգրկվել են Գրիմը, ինչպես նաև արտաքին գործերի նախարարության և Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցության արտասահմանյան կազմակերպության ներկայացուցիչները։ Գրիմը կարծիք է հայտնել, որ Գրինշպանին իրենց հանձնելն սպասել անիմաստ է, և գործի դատավարությունը տեղի կունենա Ֆրանսիայում։ Ժողովի ընթացքում որոշվել է, որ Գրիմը պետք է ազդի ֆոմ Ռաթի ծնողների ու եղբոր լրացուցիչ հայտի բավարարման վրա։ Սակայն դա հնարավոր է եղել միայն ֆրանսիացի իրավաբանների հետ համատեղ, որոնց ընտրությունը նույնպես հանձնարարվել է Գրիմին։
Գրիմն անմիջապես ուղևորվել է Փարիզ։ Այնտեղ նա իմացել է, որ Գրինշպանի փաստաբան Վենսան դե Մորո Ժաֆերին, որ հակասեմականության դեմ պայքարող միջազգային լիգայից էր, պատրաստվում է դատավարությանը կանչել Գրինշպանի ծնողներին, որպեսզի նրանք ցուցմունք տան հակասեմական ակցիաների մասին։ Գրիմը դիմել է Լեհաստանի իշխանություններին, և նրանք, որ իրենք էլ հակասեմական տրամադրվածություն ունեին, արգելել են Գրինշպանի ծնողներին մեկնումը երկրից։ Դատավարության նախապատրաստման ընթացքում Գրիմը մշտապես ուղևորություններ է կատարել Գերմանիայի ու Ֆրանսիայի միջև։
Դատավարության սկիզբը երկար ժամանակ հետաձգվել է, իսկ երբ 1939 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Գերմանիան ներխուժել է Լեհաստան, Գրինշպանի գործողություններն սկսել են դիտարկվել այլ տեսանկյունից։ Ֆրանսիական հասարակության վերաբերմունքի փոփոխության պատճառով գործն սկսել է հակվել դեպի Գրինշպանի արդարացումը։ Ընդ որում, քանի որ սեպտեմբերի 3-ից Գերմանիան ու Ֆրանսիան գտնվում էին պատերազմի մեջ, գերմանական կողմը չի կարողացել մասնակցել դատավարությանը։ Սակայն Գրիմը որոշել է ազդել դատավարության վրա չեզոք երկրներից։ Այդ խնդրի իրականացման համար նա մի քանի ամիս անցկացրել է Բեռնում Գերմանիայի դեսպանատանը՝ ֆրանսիական հետաքննական մարմինների հետ հաղորդակցվելով շվեյցարացի փաստաբան Գինանի միջոցով, ինչպես նաև նշանակվել է Գերմանական կայսրության գլխավոր հյուպատոս։ Չնայած պատերազմական դրությանը՝ Գրիմին հաջողվել է Բեռնում Ֆրանսիայի գլխավոր հյուպատոսից ստանալ վիզա Գինանի համար, որպեսզի նա մասնակցի կայանալիք դատավարությանը որպես Գերմանական կայսրության ներկայացուցիչ։ Փարիզում Գինանը հանդիպել է արդարադատության նախարար Ժորժ Բոնեի հետ, ինչի արդյունքում դատավարությունը դադարեցել է, բայց Գրինշպանը մնացել է բանտում ։
Հանձնում Գերմանիային
Գրինշպանը, չնայած իր տարիքին, առանց դատի բանտում անցկացրել է 20 ամիս՝ ընդհուպ մինչև Գերմանիայի հաղթանակը Ֆրանսիայի նկատմամբ։ Նա խնդրել է իրեն ֆրանսիական բանակի կազմում ուղարկել պատերազմ, բայց մերժում է ստացել։ 1940 թվականի հունիսի 18-ին իր աշխատակազմի հետ Փարիզ է ժամանել Հելմուտ Կնոխենը, որ նշանակվել էր ՍԴ և անվտանգության ոստիկանության ղեկավար Փարիզում, իսկ հաջորդ օրը ժամանել է Ֆրանսիայում նացիստական Գերմանիայի ապագա դեսպան Օտտո Աբեցը, որի աշխատակազմի կազմում էր Գրիմը։ Նույն օրը Գրիմը հանդիպել է Փարիզի գաղտնի դաշտային ոստիկանության ղեկավար, շտուրմբանֆյուրեր Կառլ Բյոմելբուրգի հետ, ինչից հետո Գրինշպանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում, իսկ Գրիմը հայտնել է արտաքին գործերի նախարարությանը, որ Գրինշպանն «ապօրինաբար» ազատ է արձակվել բանտից։ Բռնագրավվել է Գրինշպանի դատական գործը, իսկ նրա հետ կապված հրեական բոլոր կազմակերպություններում և իրավաբանական ընկերություններում անցկացվել են խուզարկություններ, այդ թվում նաև դը Մորո Ժաֆերիի մոտ ։
Իրականում Գրինշպանըն այլ կալանավորների հետ միասին ուղարկվել էր երկրի հարավ, որը դեռ չէր գրավվել գերմանացիների կողմից, իսկ անձնակազմի ռմբակոծումից հետո մյուս կալանավորների հետ միասին հայտնվել է ազատության մեջ։ Չունենալով բավարար միջոցներ և լեզվի իմացություն՝ Գրինշպանը չի թաքնվել, այլ ընդհակառակը՝ դիմել է ֆրանսիական իշխանություններին, ինչից հետո բանտարկվել է Բուրժեում, որտեղ նրա հետ հանդիպել է դատախազը, ապա տեղափոխվել է Թուլուզ։
Գրիմը կարողացել է գտնել Գրինշպանին հարավային Ֆրանսիայում և երկրի արդարադատության նախարարին խնդրել է հանձնել նրան ։ Միաժամանակ նույն խնդրանքով հաշտության հանձնաժողովին է դիմել արտաքին գործերի նախարարը։ Հուլիսի 18-ին ֆրանսիացիները Գրինշպանին փոխանցել են գերմանացիներին ազատ և օկուպացված տարածքների սահմանին, ինչից հետո նա ուղարկվել է գեստապոյի բեռլինյան բանտ Պրինց-Ալբրեխտշտրասե 8 հասցեում։ Այդ հանձնումը եղել է հաշտության մասին պայմանագրի և միջազգային իրավունքի նորմերի խախտում, քանի որ Գրինշպանը Գերմանիայի քաղաքացի չէր, իսկ հանցագործությունը կատարվել էր գերմանացիների՝ Ֆրանսիայի տարածք ներխուժելուց առաջ ։
Դրանից հետո սկսվել է ցուցադրական քաղաքական գործընթացի նախապատրաստում ըստ նացիստական օրինակի, որին մասնակցել են Ժողովրդական դատարանն ու պրոպագանդայի նախարարությունը Յոզեֆ Գեբելսի գլխավորությամբ։ Նպատակ է դրվել ապացուցել Գերմանիայի ոչնչացմանն ուղղված և համաշխարհային պատերազմը հրահրած «հրեական համաշխարհային դավադրության» գոյությունը։ Գործընթացի գլխավոր կազմակերպիչները եղել են Գրիմն ու Դիվերգեն։ Սակայն գործը բարդացել է Գրինշպանի սպառնալիքների պատճառով, որն ասել է, թե կարող է ցուցմունք տալ Փարիզի համասեռամոլների միջավայրում ֆոմ Ռաթի ունեցած կապերի մասին ։ Դրանով իսկ նացիստների ռազմավարությունը ձախողվել է, քանի որ նրանք վախենում էին, թե Գրինշխանը կարող է ցուցմունք տալ ոչ միայն ֆոմ Ռաթի, այլև, հնարավոր է, Փարիզում ապրող այլ նացիստների մասին։ Դրանից բացի, կարող էր ենթադրվել, որ Գրինշպանը կարող է օգտագործել իր փարիզյան փաստաբանի պաշտպանական տակտիկան, ինչպես նաև նա կարող էր կասկածի տակ դնել իր հանձնման օրինականությունը ։ Արդյունքում դատավարության նախապատրաստումը Հիտլերի հրամանով դադարեցվել է 1942 թվականի հուլիսին։ Գրինշպանը նախ ուղարկվել է Զաքսենհաուզեն համակենտրոնացան ճամբար, իսկ սեպտեմբերի 26-ին տեղափոխվել է տաժանակիրների Մագդեբուրգ բանտ ։ Դա եղել է Գրինշպանի մասին վերջին հիշատակումը գերմանական փաստաթղթերում, նրա հետագա ճակատագիրն անհայտ է։ Սակայն կան տեղեկություններ, որ 1943 թվականի վերջից 1944 թվականի սկզբին Բեռլինում գեստապոյի գլխավոր մասնաշենքում նրան հարցաքննել է Ադոլֆ Այքմանը ։
Հերշել Գրինշպանի ծնողներն ու եղբայրը փրկվել են Հոլոքստից։ Լեհաստան վտարվելուց որոշ ժամանակ անց նրանք հայտնվել են Խորհրդային Միությունում, իսկ պատերազմից հետո տեղափոխվել են Իսրայել։ 1961 թվականին Գրինշպանի հայրն ու եղբայրը ելույթ են ունեցել Այքմանի դատավարության ժամանակ ։
1960 թվականի մայիսի 8-ին ԳՖՀ դատարանը Գրինշպանի ծնողների դիմումի համաձայն նրան պաշտոնապես ճանաչել է մահացած։ Նախքան այդ որոշ թերթեր и историк Гельмут Хайбер պնդում էին, թե Գրինպանը վերապրել է պատերազմն ու ուրիշի անունով ապրել Փարիզում։ 1981 թվականին, հերքելով Հայբերին, պատմաբան Ռոն Ռոյցենը հայտարարել է, որ Գրինշպանը մահացել է պատերազմի ավարտից կարճ ժամանակ առաջ ։
2016 թվականի դեկտեմբերին գերմանացի պատմաբան և լրագրող Արմին Ֆուրերը և ավստրիացի արխիվագետ Քրիստա Պրոկիշը հայտարարել են, որ 1946 թվականին արված և Վիեննայի Հրեական թանգարանի արխիվներում գտնված լուսանկարի մարդը Գրինշպանն է (լուսանկարն արվել է 1946 թվականի հուլիսի 3-ին Բամբերգի՝ տեղափոխված անձանց ճամբարում, երբ Հոլոքոստը վերապրածները ցույց են արել ընդդեմ բրիտանական իշխանությունների որոշման, որով իրենց թույլ չի տրվել մեկնել Պաղեստին։ Դրան հետևած դեմքերի համեմատման ուսումնասիրությունը ցույց է տվել 95 % նմանություն լուսանկարում պատկերված մարդու և Գրինշպանի միջև ։
Հիշատակ
2013 թվականի սեպտեմբերի 9-ին կայացել է Գրինշպանի հիշատակին նվիրված հուշատախտակի բացումը, որ տեղադրված է պատմության թանգարանի շենքի պատին ։
Գրինշպանի կյանքն անգլիացի կոմպոզիտոր Մայքլ Տիպետին ոգեշնչել է գրելու A Child of Our Time օրատորան։
2007 թվականին ֆրանսիացի ռեժիսոր Ժոել Կալմետը նկարահանել է Livrez-nous Grynszpan վավերագրական ֆիլմը, որը 2008 թվականի հոկտեմբերի 29-ին ցուցադրվել է Arte ալիքով Das kurze, mutige Leben des Herschel Grünspan խորագրով ։
(13387) Այրուս
(13387) Այրուս, -աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս երկնաքարը հայտնաբերվել է 1998 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, իտալացի աստղագետ Ֆարրա դ'Իսոնզոի կողմից Ֆարրա դ'Իսոնզոի աստղադիտարանում ։
Լիմու (Օդի գավառ)
Լիմու (Limoux), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 9781 մարդ, բնակչության խտությունը` 301.79 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 32.41 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 650 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 150 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 21 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 5958 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 4102-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 1856։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,8 %։ 4102 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 3285 անձ (1726 տղամարդ և 1559 կին)։ Գործազուրկ են եղել 817 անձ (418 տղամարդ և 399 կին)։ 1856 անաշխատունակներից 475-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 640-ը` թոշակառուներ, իսկ 741-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վիբորգի շուկա
Վիբորգի շուկա, Վիբորգի փակ շուկայի շենքը (Հյուսիսային Խրամի փողոց, 2), կառուցվել է 1904-1905 թվականներին ճարտարապետ Կարլ Հորդ աֆ Սեգերստադի (1873-1931) նախագծով։
Պատմություն
1794 թվականին հաստատված Վիբորգի հատակագծի համաձայն Մայր տաճարի հրապարակում սկսվեց Ջակոմո Կվարնեգի նախագծված պայտաձև քարվանսարայի շինարարությունը, բայց այն չավարտվեց։ Կառուցվեց միայն նրա արևելյան մասնաշենքը, որը 20-րդ դարի սկզբին շատ էր քայքայվել և հետագայում ապամոնտաժվեց։ Շուկայի նոր շենքի նախագծերի մրցույթում հաղթեց ճարտարապետ Կարլ Հորդ աֆ Սեգերշտադը, ով հետագայում կառուցեց նաև Հելսինկիում գտնվող Հականիեմիի շուկան։ Վիբորգի շուկայի շենքը բացվեց 1906 թվականին, դառնալով Շուկայի հրապարակի ճարտարապետական անսամբլի կարևոր տարրը, որը ձևավորվել էր ապամոնտաժված քաղաքի պարսպի տեղում։ Հյուսիսային մոդեռնի ոճով և ժամացույցի աշտարակով կառուցված ծածկած շուկայի շենքը զբաղեցրեց այն տեղը, որտեղ նախկինում գտնվում էր Լակամունդի աշտարակը։ Շենքը ընդգրկում էր 1880-ականներին Վոդնայա Զաստավա և Սեվերնի Վալ փողոցների խաչմերուկում կառուցված երկհարկանի առևտրային շինությունը։ Քաղաքի համայնապատկերում մասամբ տեսանելի երկհարկանի շենքի ճակատը փակում է դեպի քաղաքի գլխավոր փողոցն ուղղված շինության հեռանկարային վերակառուցումը։ Շինության ճակատի ձևավորման դեկորատիվ տարրերից են Վիբորգի զինանշանը և բուսական զարդանախշերը։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Վիբորգի շուկայի շենքը զգալի վնասներ էր կրել։ Շուկան նորից բացվեց միայն 1957 թվականին։ Հետպատերազմյան վերակառուցման ընթացքում յոթ սրածայր վերնաճակատներից վերականգնվեցին միայն երեքը, ինչը զգալիորեն խեղաթյուրեց շենքի արտաքին տեսքը։ 1976 թվականին տանիքի պատմական ձևը ստացավ միայն ժամացույցի աշտարակը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ Կատեգորիա:Վիբորգի ճարտարապետական հուշարձաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շուկաներ
Թուրք-պարսկական պատերազմ (1532-1555)
Թուրք-պարսկական պատերազմ, ռազմական հակամարտություն Սուլեյման I-ի գլխավորած Օսմանյան կայսրության և շահ Տահմասպ I-ի ղեկավարած Սեֆյան Իրանի միջև, որը տեղի է ունեցել 1532-1555 թվականներին։
Պատերազմի վերջում կնքվել է Ամասիայի հաշտության պայմանագիրը, որով Հայաստանն առաջին անգամ բաժանվում է Օսմանյան Թուրքիայի և Սեֆյան Պարսկաստանի միջև։
Արմանտիեր սյուր Ուրկ
Արմանտիեր սյուր Ուրկ (Armentières-sur-Ourcq), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վիլեր Կորտե կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Շատո Տերի։
Թուրք-պարսկական պատերազմ (1532-1555)
Նախապատմություն
Երկու կայսրությունների մեջ պատերազմական գործողությունների սկսման շարժառիթը հանդիսացան տարածքային վեճերը։ Այդ վեճերն էլ ավելի սրվեցին այն ժամանակ, երբ Բիթլիսը Պարսկաստանին ինքնակամ միանալու որոշում կայացրեց։
Արմանտիեր սյուր Ուրկ
INSEE կոդը՝ 02023:
Թուրք-պարսկական պատերազմ (1532-1555)
Նախապատմություն
Մինչ պատերազմական գործողությունների սկիզբը Սեֆյանները նպատակ ունեին դաշնակցել Ավստրիայի Հաբսբուրգների հետ՝ Օսմանյան կայսրությանը երկճակատ մարտում հեշտորեն պարտության մատնելու համար։
Պատերազմական գործողությունների սկիզբ և ընթացք
1532 թվականին օսմանյան բանակը՝ մեծ վեզիր Իբրահիմ փաշայի (հետագայում՝ Սուլեյման սուլթանի) ղեկավարությամբ անցնում է հարձակման։ Շնորհիվ քանակական գերազանցության՝ կարճ ժամանակահատվածում թուրքերը կարողանում են բռնագրավել Բիթլիսը և անցնել Թավրիզ, իսկ 1534 թվականին նաև Բաղդադ։ Իրանի շահը ստիպված էր հանձնվել և 1536 թվականին կողմերի միջև կքնվեց ժամանակավոր զինադադար։
Արմանտիեր սյուր Ուրկ
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 70 աշխատունակ բնակիչներից 54-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 16-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝77.1%, 1999 թվականին 63.8% էր)։ 54 ակտիվ բնակիչներից 50-ը (28 տղամարդ և 22 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 4-ը (2 տղամարդ և 2 կին)։ 16 պասիվներից 6-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 3-ը՝ թոշակառուներ, 7-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Թուրք-պարսկական պատերազմ (1532-1555)
Պատերազմական գործողությունների սկիզբ և ընթացք
1548 թվականին վերսկսեց պատերազմական գործողությունների երկրորդ շրջափուլը։ Այս անգամ նախահարձակ եղան պարսիկները՝ գրոհի անցնելով Հայաստանից։ Մինչ այդ օսմանյան սուլթանը համաձայնության էր եկել Ֆրանսիայի թագավոր Ֆրանցիսկոս I-ի հետ, ինչն էլ ստիպեց Ֆրանսիայի վաղեմի թշնամի Ավստրիական կայսրությանը մերձենալ Իրանի հետ։ Շուտով ֆրանս-թուրքական ուժերը հատեցին պարսից սահմանագիծը և անցան հարձակման։ Թուրքերին հաջողվեց ամբողջությամբ գրավել Թավրիզ քաղաքը, ինչպես նաև իրենց հպատակեցնել Հայաստանի, Արևելյան Անատոլիայի, Վանի նահանգի և Արևմտյան Վրաստանի հողերը։
Ռազմաճակատում գործողությունները վերսկսվեցին 1553 թվականին։ Սա դարձավ օսմանյան սուլթան Սուլեյման I-ի վճռական արշավանքը, որի ժամանակ թուրքերի բանակը գրավեց Էրզրումը՝ վերջ դնելով բազմափուլ պատերազմին։