cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Y քրոմոսոմ
Ընդհանուր տեղեկություններ
Կաթնասունների մեծամասնության բջիջները պարունակում են երկու տեսակ սեռական քրոմոսոմ՝ Y և X քրոմոսոմներ արուների մոտ և երկու X-քրոմոսոմներ էգերի մոտ։ Մարդկանց պոպուլյացիայում երբեմն որոշ տղամարդկանց բջիջները պարունակում են երկու (հազվադեպ՝ մի քանի) X քրոմոսոմներ և մեկ Y քրոմոսոմ (տես՝ Կլայնֆելտերի համախտանիշ), կամ մեկ X քրոմոսոմ և երկու Y քրոմոսոմներ (XYY համախտանիշ)։ Նմանապես՝ որոշ կանանց բջիջներ կարող են պարունակել մի քանի, հաճախ՝ երեք X (տես՝ X քրոմոսոմի տրիսոմիա) կամ մեկ X քրոմոսոմ (տես՝ Շերեշեվսկի-Տերների համախտանիշ)։ Որոշ դեպքերում տեղի է ունենում SRY գենի խաթարում (կանացի XY օրգանիզմի ձևավորմամբ) կամ դրա պատճենում X քրոմոսոմի վրա (տղամարդու XX օրգանիզմի ձևավորմամբ)։
Ծագում
Համարվում է, որ X և Y քրոմոսոմները ծագել են նույնատիպ զույգ քրոմոսոմներից, երբ հնագույն կաթնասունների մոտ առաջացել է գեն, որի ալելներից մեկը հանգեցրել է արական օրգանիզմի զարգացմանը	 ։ Այդ ալելը կրող քրոմոսոմները վերածվել են Y քրոմոսոմի, իսկ զույգի երկրորդ քրոմոսոմը՝ X քրոմոսոմի։ Այդպիսով, X և Y քրոմոսոմներն ի սկզբանե տարբերվել են ընդամենը մեկ գենով։ Ժամանակի ընթացքում արուների համար օգտակար և էգերի համար վնասակար (կամ ազդեցություն չունեցող) գեները կամ զարգացել են Y քրոմոսոմում, կամ էլ տրանսլոկացիայի գործընթացում տեղափոխվել են Y քրոմոսոմ ։
Սպառում
Մարդու Y քրոմոսոմի գոյության ընթացքում սկզբնական 1438 գեներից 1393-ը անհետացել են։ Միլիոն տարվա կտրվածքով 4,6 գեների կորստի արագության դեպքում մարդու Y քրոմոսոմը հետագա 10 միլիոն տարիների ընթացքում կարող է լիովին կորցնել իր գործառույթը ։ Սակայն համեմատական գենոմային հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ մի շարք կաթնասունների հետերոզիգոտ սեռական քրոմոսոմներում տեղի է ունենում նպանատիպ գործառութային կորուստ։ Հավանաբար, հետաճի են ենթարկվում բոլոր ոչ ռեկոմբինանտային սեռական քրոմոսոմները, ինչը պայմանավորված է երեք ընդհանուր էվոլյուցիոն ուժերով՝ մուտացիաների առաջացման բարձր արագությամբ, անարդյունավետ ընտրությամբ և գենետիկական դրեյֆով ։ Մյուս կողմից, մարդու և շիմպանզեի Y քրոմոսոմների համեմատական հետազոտությունները բացահայտել են, որ մարդու և շիմպանզեի տարանջատման պահից (շուրջ 6-7 միլիոն տարի առաջ) մարդու Y քրոմոսոմը չի կորցրել և ոչ մի գեն, իսկ մարդու և մակակա-ռեզուս կապիկի տարանջատումից հետո (շուրջ 25 միլիոն տարի առաջ) կորցրել է ընդամենը մեկ գեն ։
Մուտացիաների առաջացման բարձր արագություն
Մարդու Y քրոմոսոմը մասնակիորեն ենթարկվում է բարձր արագությամբ մուտացիաների առաջացման։ Y քրոմոսոմը փոխանցվում է բացառապես սպերմատոզոիդների միջոցով, որոնք գամետոգենեզի գործընթացում ենթարկվում են բազմակի բջջային բաժանումների։ Յուրաքանչյուր բջջային բաժանում մուտացիաների կուտակման հավելյալ հնարավորություն է ընձեռում։ Բացի այդ, սպերմատոզոիդները գտնվում են ամորձիների բարձր թթվայնության պայմաններում, ինչը ևս նպաստում է մուտացիաների առաջացմանը։ Այս երկու պայմանները միասին 4,8 անգամ բարձրացնում են Y քրոմոսոմի մուտացիաների առաջացման ռիսկը մնացած գենոմի համեմատությամբ։
Անարդյունավետ ընտրություն
Մեյոզի ընթացքում ռեկոմբինացիայի չենթարկվող Y քրոմոսոմի առանձին ալելները բնական ընտրության չեն ենթարկվում։ Այս առանձնահատկության պատճառով Y քրոմոսոմը հատկապես հակված է կուտակել «աղբային» ԴՆԹ։ Հետևաբար, ԴՆԹ հատվածների պատահական ներմուծման արդյունքում հաճախ խանգարվում են գենային հաջորդականությունները, և գեները դառնում են ոչ ֆունկցիոնալ։
Մարդու Y քրոմոսոմ
Մարդու Y քրոմոսոմը կազմված է ավելի քան 59 միլիոն զույգ նուկլեոտիդներից, ինչը կազմում է մարդու կորիզային ԴՆԹ-ի մոտ 2 տոկոսը ։ Քրոմոսոմում պարունակվում են 86 գեներ, որոնք կոդավորում են 23 սպիտակուց։
Մարդու Y քրոմոսոմը X քրոմոսոմի հետ ռեկոմբինացիայի չի ենթարկվում՝ բացառությամբ թելոմերների ոչ մեծ պսևդոաուտոսոմային տեղամասերի, որոնք հանդիսանում են X և Y քրոմոսոմների հնագույն հոմոլոգիայի մնացուկային տեղամասեր։ Y քրոմոսոմի հիմնական մասը, որը ռեկոմբինացիայի չի ենթարկվում, կոչվում է NRY (անգլ. non-recombining region of the Y chromosome)։ Y քրոմոսոմի այդ հատվածում եզակի նուկլեոտիդային պոլիմորֆիզմների հետազոտության միջոցով հնարավոր է որոշել հայրագծային ուղղակի նախնիներին։
Գենետիկական տոհմաբանություն
Հիմնական հոդվածներ։ Միտոքոնդրիումային Եվա և Y քրոմոսոմային Ադամ
Մարդու գենետիկական տոհմաբանության բնագավառում (գենետիկայի կիրառումը ավանդական տոհմաբանության մեջ) Y քրոմոսոմում առկա տեղեկատվությունը մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում, քանի որ ի տարբերություն այլ գեների՝ Y քրոմոսոմը փոխանցվում է բացառապես հորից որդուն։ Մայրական գծով ժառանգվող միտոքոնդրիումային ԴՆԹ-ն, որը երկու սեռի սերունդներին էլ փոխանցվում է, կիրառվում է մայրագծային պատմության ուսումնասիրություններում։
(3112) Վելմիր
(3112) Վելմիր (Velimir), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի օգոստոսի 22-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,377052 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9064 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8477 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1338,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,268934 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,96° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1977 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ալդեա դել Ռեյ (քաղաք)
Ալդեա դել Ռեյ  (Aldea del Rey), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Սյուդադ Ռեալ պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Կաստիլիա-Լա Մանչա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Կամպո դե Կալատրավա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 154,31 կմ2։ Բնակչությունը՝ 2003 (2010 թվականին)։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից՝ 30 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Բուդդհի
Բուդդհի, սանսկրիտ եզրույթ, հասկացություն հնդկական փիլիսոփայության մեջ, բանականություն, բանական-կամային սկիզբ, «ներքին օրգանի» անտահկարանայի տարրերից մեկը։ Բուդդհին գաղափարներին և մտքերին գնահատական տվողն է։ Բուդդհիի համար արտաքին աշխարհի ընկալման և տեղեկատվություն ստանալու համար իբրև գործիքներ հանդես են գալիս անտահկարանայի մյուս երկու տարրերը՝ մանասը («արտաքին բանականություն») և ահամկարան («կեղծ Էգո»)։ Բուդդհին մարդու գիտակցության (չիտտաներ) այն հատվածն է, որը կարող է ըմբռնել Աստծուն։ Չիտտայի, մանասի մյուս հատվածը տարվում է արտաքին նյութական ձևերով և հակված է ահամկարայի ազդեցության տակ ընկնելուն։ Մանասը և ահամկարան արտահայտվում են պուրուշայից պրակրիտիի մեջ։ Բուդդհին տիրապետում է կեղծիքը ճշմարտությունից տարբերելու առանձնահատկությանն ու կարևոր դերակատարում ունի հինդուիզմի մեջ մոկոշայի'', և բուդդհիզմի մեջ բոդհիի հասնելու համար։
Առաջին անգամ բուդդհի եզրույթը հիշատակվում է «Կաթհա-ուպանիշադի» մեջ (I.3), որտեղ բուդդհին լայնորեն հայտնի այլաբանությամբ պատկերվում է կառքին սանձերով լծված հինգ ձիերով։ Սանձերն այստեղ մարմնավորում են մանասը, ձիերը՝ մարդու հինգ զգայարանները, իսկ կառքը՝ մարմինը։ Գոյաբանորեն բուդդհին նույնացվում է հիրանյագարբհային։ Անհատական կենդանի էակների (ջիվաների) համար բուդդհին ճիշտ այն է, ինչ նյութական տիեզերքի անկենդան ֆենոմենի համար հիրանյագարբհան։
Հղումներ
Կատեգորիա:Սանսկրիտ եզրույթներ Կատեգորիա:Հինդուիստական փիլիսոփայություն
Աշխարհի երկարակյաց անձինք
Կատեգորիա:Ժողովրդագրություն Կատեգորիա:Ծերաբանություն Կատեգորիա:Ցանկեր:Հասարակություն Կատեգորիա:Ծերացում
Ժիրայր Օհանյան Չաքիր
Կյանք
Նա շախմատ խաղալ սկսել է Գալաթասարայի ավագ դպրոցում սովորելու տարիներին։ 1943 թվականին իր դասընկեր Թուրան Բաշակի հետ դարձել է դպրոցի շախմատի ակումբի անդամ։
Հանրահայտ շախմատիստ Սելիմ Փալավանից դասեր ստանալուց հետո Օհանյան Չաքիրը շախմատի դասընթացներ է անցկացրել Շիշլիի մարզական ակումբում և հավաքել առնվազն 400 աշակերտ։ Շիշլիի մարզական ակումբն այս ընթացքում իր «ոսկե դարն» ապրեց շախմատային առումով ։
Հետագա կարիերա
Օհանյան Չաքիրը 1964 թվականին ընտրվել է Շիշլիի մարզական ակումբի նախագահ, 1964 թվականին մասնակցել է Թել Ավիվի շախմատի օլիմպիադային և եղել է Թուրքիայի ազգային հավաքականի ավագը։ 1964-1977 թվականներին եղել է Թուրքիայի շախմատի ֆեդերացիայի տնօրենների խորհրդի անդամ ։
1977 թվականին ընտրվել է Թաքսիմի մարզական ասոցիացիայի նախագահ ։
1986 թվականին ստանձնել է Թուրքիայի շախմատի ֆեդերացիայի գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը, իսկ 1988 թվականին ընտրվել ֆեդերացիայի խորհրդի պատվավոր անդամ ։
1989 թվականից սկսած նա դարձել է Ստամբուլի բազմաթիվ հայկական դպրոցների շախմատի մարզիչ ։
Ընտանիք
Ժիրայր Օհանյանն ունի մեկ տղա և երկու աղջիկ ։ Նրա դուստրը՝ Լինդան, 1972 թվականին դարձել է Թուրքիայի շախմատի կանանց չեմպիոն ։
2011 թվականին Ստամբուլում նրա պատվին կազմակերպվել է շախմատի մրցաշար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2003 մահեր Կատեգորիա:1923 ծնունդներ Կատեգորիա:Թուրքեր հայկական սերմամբ
Արսկիրշեն
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 859 մարդ, բնակչության խտությունը` 59.57 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 14.42 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 350 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 65 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 553 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 402-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 151։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,7 %։ 402 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 362 անձ (192 տղամարդ և 170 կին)։ Գործազուրկ են եղել 40 անձ (15 տղամարդ և 25 կին)։ 151 անաշխատունակներից 39-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 60-ը` թոշակառուներ, իսկ 52-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Stille
Stille (Լռություն), շվեյցարական Լակրիմոսա խմբի հինգերորդ պաշտոնական ալբոմն է, թողարկվել է 1997 թվականին Թիլո Վոլֆին պատկանող Hall of Sermon ձայնագրման ստուդիայում։ Երաժշտությամ նեջ հաճախակի հնչում է սիմֆոնիկ նվագախումբը և երգչախումբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1997 ալբոմներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու ալբոմներ Կատեգորիա:Lacrimosa ալբոմներ
Սկրիպայ
Սկրիպայ (Скрипаї), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1647 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սկրիպայ գյուղում բնակվում էր 1 287 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3767 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 341,65 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1647 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բոնդարի (գյուղ, Բոնդարսկի շրջան)
Բոնդարի (Бондари), գյուղ Ռուսաստանի Տամբովի մարզի Բոնդարսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը ըստ վերջին գրանցված տվյալների կազմում էր 4000 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տամբովի մարզի Բոնդարսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1699 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տոլստոդուբովո
Տոլստոդուբովո (Товстодубове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տոլստոդուբովո գյուղում բնակվում էր 133 մարդ։
Ջեյմե Լաննիստեր
Ջեյմե Լաննիստեր (Jaime Lannister), գրող Ջորջ Մարթինի ստեղծած գեղարվեստական հերոս։ Նա «Սառույցի և կրակի երգ» վեպի հերոս, որի անունից պատմվում է վեպի մի մասը։ «Արքաների պատերազմը» (1998), «Թրերի մրրիկ» (2000), «Պար վիշապների հետ» (2011) և «Ձմռան քամիները» գրքերում նա գլխավոր հերոսներից մեկն է։
Գահերի խաղը
Իր քրոջ, թագավորի ու շքախմբի հետ միասին ուղևորվել է Վինթերֆել։
Գայլի անտառում որսորդության ժամանակ մնացել է դղյակում, որտեղ առանձնացավ իր քրոջ հետ աշտարակներից մեկում։ Նրանց նկատեց պատերով մագլցող Բրեն Ստարկը։ Ջեյմեն պատուհանից նետեց տղային, որպեսզի նա չկարողանա պատմել ոչ մեկին նրա ու Սերսիի սիրային կապի մասին։
Երբ Քեյթլին Սթարկը պատանդ վերցրեց Թիրիոնին Գետային Հողերում, Ջեյմեն հավաքեց գվարդիական զինվորներին ու հարձակվեց Թագավորական Նավահանգստում Էդդարդ Սթարկի վրա։
Հինգ թագավորների պատերազմի սկզբում Ջեյմեն մասնակցում է ռազմական գործողություններում, գլխավորելով Լաննիստերների բանակներից մեկը։ Նա ջախջախեց Վենսի ու Փայպերի լորդերին Ոսկե Ատամի մոտ ու հանդիպվեց Ռիվերաննի պատերի մոտ Տալլիի հիմնական ուժերի հետ։ Եռաժանիքի լորդերը ստիպված էին նահանջել։
Հետագայում նա պարտություն կրեց Շշնջող անտառում Ռոբբ Սթարկի կողմից։ Ջեյմեն նշանակվեց Թագավորական գվարդիայի լորդ-հրամանատար Բարրիստան Սելմիի տեղ։
Արքաների պատերազմը
Թիրիոն Լաննիստերը փորձեց ազատել եղբորը, ուղարկելով Լաննիստերների գվարդիական զինվորներին Ռիվերրան Էդդարդ Սթարկի ոսկորների հետ։ Գվարդիայի կազմի մեջ նա ընդգրկեց իր մարդկանց, որոնց հրամայեց ազատել Ջեյմեին։ Սակայն ծրագիրը ձախողվեց․ Ջեյմեին նորից բռնել են։ Գվարդիական զինվորների հրամանատարը պնդում էր, որ ոչինչ չգիտեր փախուստի մասին։ Ջեյմեին նետեցին բանտ փախուստի փորձի համար։ Նա մնաց Ռիվերրանում այնքան ժամանակ, մինչև որ Քեյտլին Սթարկը չազատեց նրան այն պայմանով, որ Ջեյմեն պետք է վերադարձնի նրա երեխաներին հետ։
Թրերի մրրիկը
Ջեյմեին դեպի Թագավորական Նավահանգիստ ուղեկցում էր Բրիեննա Թարտը, որը հետո պետք է հասցներ Արյաին ու Սանսային Քեյթլինի մոտ։ Սակայն ճանապարհին Ջեյմեին ու Բրիեննային գերեվարեցին Վարգո Խուոթի մարդիկ, իսկ նրանցից մեկը՝ Ճարպոտ Զոլլոն հատեց Ջեյմեի աջ ձեռքը, դարձնելով նրան հաշմանդամ։ Հետո Ջեյմեին հասցրեցին Խարրենխոլլ։ Այնտեղ Ռուսե Բոլտոնը, որը Սևաջրի պատերազմից հետո արդեն չէր հավատում Հյուսիսի Թագավորի հաղթանակին, ազատեց Ջեյմեին ու հրամայեց Ուոլտոնին հասցնել նրան լորդ Տայվինի մոտ, Թագավորական Նավահանգիստ։ Բրիեննան մնաց Վարգո Խուոտի մոտ, բայց Ջեյմեն որոշեց նրան փրկել մահից ու վերադարձավ նրա հետևից Խարրենխոլլ։ Նա կարողացավ փրկել Բրիեննային ու վերադառնալ իր հոր մոտ Թագավորական Նավահանգիստ։
Ջեյմեն կանոնավորապես գալիս էր Թիրիոնի նկատմամբ դատական նստերին։ Ի վերջո, երբ Թիրիոնը պարտվեց պայքարով դատարանը, Ջեյմեն որոշեց արձակել եղբորը։ Սպառնալով Վարիսին, նա ստիպեց արձակել Թիրիոնին։ Ջեյմեն պատմեց Թիրիոնին, որ Տաշան իրականում մարմնավաճառ էր, իսկ այս ամբողջ պատմությունը հորինել է լորդ Տայվինը ու ստիպեց, որ Ջեյմեն պատմի։ Դա կոնֆլիկտ առաջացրեց եղբայրների միջև ու Թիրիոնը խաբեց, որ իբրև ինքն է սպանել Ջոֆֆրիին։
Անգղների խրախճանքը
Ջեյմեն որոշեց գնալ Թագավորական Նավահնգստից, որտեղ նա իրեն զգում էր որպես օտար։ Հասնելով Ռիվերրանի պատերի մոտ, նա հայտնաբերեց, որ պաշարումը անհաջող է անցնում։ Բանակցելով Բրինդեն Տալլիի հետ, նա փոխանցեց Էդմուր Տալլիի հրամանը ամրոցի հանձնման մասին։ Մտնելով Սև Ձկան կողմից բացված Ռիվերրանը, նա ավարտեց երկար պաշարումը։ Սակայն նա տենց էլ չկարողացավ գտնել Բրինդենին, որը փախչեց ամրոցից։ Ջեյմեն ընդունեց Սիբելլա Վեսթերլինգին ու խոստում տվեց ամուսնացնել իր երեխաներին։
Պար վիշապների հետ
Հետո նա ժամանում է Ռեյվենթրի, որպեսզի բանակցի Տիտոս Բլէքվուդի հետ հանձնվելու համար։ Արդյունավետ բանակցություններից հետո նա որոշում է վերադառնալ Ռիվերրան ուրիշ ճանապարհով։ Գրոշանոց Ծառ գյուղում գիշերելու ժամանակ, հետախույզները գերեվարում են Բրիեննա Թարտին։ Նա ասում է, որ գտել է Նեդ Սթարկի դստերը, ու որ նա գտնվում է ճամբարից ոչ հեռու, բայց Ջեյմեն պետք է մենակ գնա իր հետ։
Ձմռան քամիները
Ջեյմե Լաննիստերը գնում է Բրիեննայի հետ ու անհայտ կորչում, ենթադրաբար ընկնելով Առանց դրոշների Եղբայրության ու հարություն առած Քեյթլին Սթարկի ձեռքերը, որը ուզում էր վրեժ լուծել նրանից։
2016 թվականի դեկտեմբերում Ջորջ Մարթինը հայտնեց դրա մասին, որ ծրագրում է Ջեյմե Լաննիստերին դարձնել գլխավոր գործող անձերից մեկը թեկուզ մի գրքում։
Նախնական կերպար
Վեպի վրա աշխատանքների սկզբում Ջորջ Մարթինը ծրագրում էր Ջոֆֆրիի մահվանից հետո Երկաթյա գահին նստեցնել հենց Ջեյմեին․ նա պետք է ոչնչացներ բոլոր հավակնորդներին ու ամեն ինչում մեղադրեր Թիրիոնին։
Էկրանավորում
«Գահերի խաղը» հեռուստասերիալում Ջեյմե Լաննիստերի դերը խաղում է դանիացի դերասան Նիկոլայ Կոստեր-Վալդաուն։
Ջեյմեի սյուժեի գիծը հինգերորդ եթերաշրջանից սկսած տարբերվում է գրքի սյուժեից ու սկսում է նմանվել Արիս Օքխարտի ու Բեյլոն Սվաննի գծերին։
«Deadline»-ը հայտարարեց, որ 2016 թվականի հունիսի 21-ին Նիկոլայ Կոստեր-Վալդաուն, Փիթեր Դինքլեյջը, Լինա Հիդին, Էմիլիա Քլարկը ու Քիթ Հարինգթոնը բանակցել են վերջի երկու եթերաշրջանների նկարահանումների մասին։ Դերասանների աշխատավճարները բարձրացան մինչև $500 000 յոթերորդ ու ութերորդ եթերաշրջանների մեկ դրվագի համար ։ 2016 թվականի նոյեմբերի 18-ին նրանց աշխատավարձը բարձրացավ մինչև $1 100 000 յոթերորդ ու ութերորդ եթերաշրջանների մեկ դրվագի համար ։ 2017 թվականի ապրիլի 25-ին նրանց աշխատավճարները բարձրացան մինչև $2 600 000 յոթերորդ ու ութերորդ եթերաշրջանների մեկ դրվագի համար ։
Առաջին եթերաշրջան
Առաջին եթերաշրջանում Էդդարդ Սթարկի վրա հարձակման ժամանակ նա սպանում է Ջորի Քասելին ու կռվում թրերի վրա Էդդարդի հետ։
Երկրորդ եթերաշրջան
Երկրորդ եթերաշրջանում Ջեյմե Լաննիստերի սյուժեն շատ նման է գրքային սյուժեին։
Երրորդ եթերաշրջան
Հեռուստասերիալի երրորդ եթերաշրջանում Ջեյմեն ժամանում է Թագավորական Նավահանգիստ ավելի շուտ․ մինչև Կարմիր Հարսանիք։
Չորրորդ եթերաշրջան
Չորրորդ եթերաշրջանում Ջեյմե Լաննիստերը դառնում է տարբեր կարևոր իրադարձությունների մասնակից ու անգամ փորձում է պայմանավորվել իր հոր հետ, որ Թիրիոնի դատավճիռը մաքսիմալ գթասիրտ լինի։ Նա համաձայնվում է հրաժարվել Թագավորական Գվարդիայի հրամանատարի տիտղոսից ու դառնալ Քաստերլի ժայռի ժառանգը, եթե Թիրիոնին ուղարկեն Գիշերային Պահակախումբ։
Սակայն դատի ժամանակ Թիրիոնը պահանջում է մենամարտով փորձություն ու պարտվում։ Ջեյմեն օգնում է եղբորը փախչել, բայց ի տարբերություն գրքային տարբերակին, նրանք չեն կռվում։ Եթե գրքերում Ջեյմեն ընտրում է Իլին Փեյնին, որպես իր օգնական թրերի վրա կռվելու համար, ապա հեռուստասերիալում այդ դերը կատարում է Բռոնը, Թիրիոնի խորհրդով։
Հինգերորդ եթերաշրջան
Եթերաշրջանի սկզբում Սերսին հարցնում է Ջեյմեից, միթե՞ նա է արձակել Թիրիոնին։ Ջեյմեն խաբում է, բայց Սերսին նրան չի հավատում։ Հետո Սերսին Դորնից ստանում է Միրցելլայի զարդը իժային երախի մեջ։ Ջեյմեն գնում է Դորն դստերը փրկելու համար։ Նա իր հետ վերցնում է Բռոնին։ Չնայած լռության համար լավ պարգևատրմանը, այն նավի նավապետը, որի վրա գտնվում էին Ջեյմեն ու Բրոնը, փորձում է դավաճանել նրանց ու վաճարել նրանց Ավազային Օձիկներին։ Դրա արդյունքում Էլլարիան ու Օբերինի դստրերը իմանում են նրանց ժամանման մասին ու շտապում են բռնել Միրցելլային, որպեսզի հրահրեն Դորնի պատերազմը Երկաթյա Գահի հետ։ Ջեյմեն ու Բրոնը կարողանում են մտնել Ջրային Այգիներ ու գտնել Միրցելլային, որը քայլում էր Տրիստանի հետ։ Հենց այդ ժամանակ էլ գալիս են Ավազային Օձիկները։ Առաջացած ճակատամարտը կանգնեցնում է Արեո Հոտահը։ Օձիկներին ու Բրոնին բանտարկում են, իսկ Ջեյմեն սկսում է բանակցել Դորանի հետ։ Նրանք կարողանում են դաշինք կնքել այս պայմաններով․ Տրիստանի ու Միրցելլային նշանդրեքը ուժի մեջ է մնում, Միրցելլան վերադառնում է Թագավորական Նավահանգիստ, Տրիստանը դառնում Մանր Խորհրդի անդամ իր մահացած հորեղբոր տեղ։ Դորանը պահանջում է, որ Էլլարիան ու Օձիկները հաշտվեն Լաննիստերների հետ։ Արդեն նավի վրա Ջեյմեն պատմում է Միրցելլային նրա ծագման գաղտնիքը։ Միրցելլան պատասխանում է, որ իմանում էր դրա մասին, ու հենց այդ պահին ազդում է թույնը, որով Էլլարիան թունավորեց արքայադստերը, ու նա մահանում իր հոր ձեռքերում։
Վեցերորդ եթերաշրջան
Վեցերորդ եթերաշրջանի սկզբում Ջեյմեն վերադառնում է Թագավորական Նավահանգիստ, բերելով մահացած Միրցելլա Բարաթեոնի մարմինը։ Միրցելլայի թաղման արարողության ժամանակ նա խորհուրդ է տալիս Տոմմենին հաշտվել իր մոր հետ։ Իսկ հետո նա կռվում է Նրա Ճնճղուկության հետ։ Ջեյմեն գալիս է Մանր Խորհրդի նստին, որտեղ պատմում է, որ Դորնում հիմա կառավարում է Էլլարիա Սենդը, իսկ մինչ այդ նա զարմացավ, տեսնելով Գրիգոր Քլիգանին։ Մանր Խորհրդի նստին Սերսիի հետ միասին նա համոզում է Քիվան Լաննիստերին ու Օլեննա Թիրելլին դուրս գալ Նրա Ճնճղուկության դեմ։ Վեցերորդ եթերաշրջանի վեցերորդ դրվագում Բրան Սթարկը տեսնում է թագավոր Էերիս Բ Թարգարիենի սպանությունը երիտասարդ Ջեյմե Լաննիստերի կողմից։
Ջեյմեն շատ զարմացավ, երբ իմացավ, որ Տոմմենը անցավ Նրա Ճնճղուկության անկյունը ու զրկեց Ջեյմեին Թագավորական Գվարդիայի հրամանատարի տիտղոսից։ Սերսիի խնդրանքով ու Տոմմենի հրամանով Ջեյմեն որոշում է Բրոնի հետ ուղևորվել դեպի Գետային Հողեր, որպեսզի օգնի Ֆրեյներին գրավել Ռիվերրանը։ Նա բերում է Լաննիստերների բանակը Ռիվերրանի պատերի մոտ։ Ջեյմին հանդիպում է Բրիեննային Լաննիստերների ճամբարում։ Բրիեննայի Ռիվերրան ժամանումից հետո ու նրա Բրինդեն Թալլիի հետ անհաջող բանակցություններից հետո, Ջեյմեն ստիպում է, որ Էդմուր Թալլին հանձնի Ռիվերրանը։ Նա նաև գրավում է Թալլիի տոհմական ամրոցը։ Նա կշտամբում է լորդ Ուոլդեր Ֆրեյին խնջույքի ժամանակ Երկվորյակներում։ Վերադառնալով Թագավորական Նավահանգիստ դառնում է Սերսի Լաննիստերի թագադրման վկա։
Տոոմպեա ամրոց
Պատմություն
Ավանդության համաձայն՝ Տոոմպեա բլուրը ստեղծվել է Լինդայի՝ Կալևիպոեգի մոր կողմից։ Դեռ հնագույն ժամանակներից այս բլուրն օգտագործվել է որպես պաշտպանական միջոց, քանզի տեղանքի շնորհիվ այդտեղ ավելի հեշտ էր պաշտպանվել թշնամիներից։ Ամրոցը հիմնադրման վայրն Էստոնիայի ամենավաղ բնակեցված տարածքներից է, որի շուրջն էլ հետագայում տարածվել է Տալլին քաղաքը ։
Ջեյմե Լաննիստեր
Յոթերորդ եթերաշրջան
Յոթերորդ եթերաշրջանում Ջեյմեն գրավում է Հայգարդենը, առաջարկելով, որ Լեդի Օլեննան թույն ընդունի։ Օլեննան ընդունում է թույնը, մահվանից առաջ ասելով, որ հենց նա է կազմակերպել Ջոֆֆրիի սպանությունը։ Վերադարձի ճանապարհին Ջեյմեի վրա հարձակվեց դոթրակցիների բանակը։ Նա գրեթե մահացավ Դրոգոնի կրակից, բայց նրան փրկեց Բրոնը։ Վիշապաքարում բանակցություններից հետո Ջեյմեն հասկացավ, որ Սերսին ձևական դաշինք կնքեց։ Նա թողեց նրան ու հեռացավ Հյուսիս։
Տոոմպեա ամրոց
Պատմություն
1219 թ. ամրոցը գրավվել է դանիացի խաչակիրների կողմից, որոնց առաջնորդում էր Վալդեմար II-ը։ 1227 թ. ամրոցն անցել է Սուսերակիրների օրդենին, ովքեր նախաձեռնեցին ամրոցի վերակառուցումը։ Միայն 10 տարի անց դանիացիները կարողացան իրենց վերադարձնել այն, սակայն 1346 թ. նրանք ամրոցը վաճառեցին Տևտոնյան օրդենին։
Ջեյմե Լաննիստեր
Ութերորդ եթերաշրջան
Եթերաշրջանի սկզբում Ջեյմեն ժամանում է Վինթերֆելլ, որտեղ նրան հանդիպում է Բրան Սթարկը ։
Տոոմպեա ամրոց
Պատմություն
Ամրոցը հարմար էր վանական համալիրի համար. այնտեղ կար մատուռ, ղեկավարի տուն ու հանրակացարան ասպետների համար։ Տևտոնյան օրդենն է կառուցել նաև մինչև օրս կանգուն աշտարակները, այդ թվում՝ «Բարձրահասակ Գերման» ամենահայտնի ամրոցը։ Վերջինս ունի 96 մ բարձրություն։ Ներկայումս ամեն օր՝ արևածագին, Էստոնիայի օրհներգի հնչյունների ներքո աշտարակի գագաթին բարձրացվում է Էստոնիայի դրոշը։ Դրոշն իջեցվում է մայրամուտին։
Ջեյմե Լաննիստեր
Ութերորդ եթերաշրջան
Եզրափակիչ եթերաշրջանի հինգերորդ դրվագում Ջեյմեն մահանում է Սերսիի հետ, երբ Դեեներիսի վիշապը այրում է քարանձավը։ Հեռուստասերիալի եզրափակիչ դրվագում Թիրիոնը գտնում է Ջեյմեի ու Սերսիի մարմինները։
Տոոմպեա ամրոց
Պատմություն
Տոոմպեա ամրոցը Լիվոնյան պատերազմից հետո անցնում է շվեդիայի, ու նրանց տիրապետության տակ մնում մինչև 1561 թ.։ Շվեդները ամրոցը դարձրին ադմինիստրատիվ կենտրոն, ինչպիսին էլ այն մնում է մինչև օրս։
1710 թ. ամրոցն անցնում է Ռուսական կայսրությանը, որ վերակառուցեց ամրոցն ու դարձրեց պալատ։ Ամրոցի արևմտյան հատվածում կառուցվեցին նոր շենքեր՝ բարոկկո ու նեոկլասիցիզմի ոճով։ Ամրոցում տեղավորվեց Էստոնիայի կառավարությունը ։
Ջեյմե Լաննիստեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սառույցի և կրակի երգը» գրքի կերպարներ
Տոոմպեա ամրոց
Պատմություն
1981 թ. Էստոնիայի Հանրապետության անկախության հռչակումից հետո Տևտոնյան օրդենի նախկին մենաստանի դիմաց կառուցվում է կառավարության շենքը, որի շինարարությունն ավարտվում է 1922 թ.։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Էստոնիայի ամրոցներ
Մախմուտովո (գյուղ, Սալավատսկի շրջան)
Մախմուտովո (Махмутово, Мәхмүт), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Սալավատսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 115 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Սալավատսկի շրջանի բնակավայրեր
Գթասրտության քվանտ
«Գթասրտության քվանտ» (Quantum of Solace), ռեժիսոր Մարկ Ֆորսթերի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Դենիել Կրեյգը, Օլգա Կուրիլենկոն, Մատե Ամալրիկը, Ջուդի Դենչը, Ջանկարլո Ջաննինին, Ջեմմա Արտերտոնը, Ջեֆրի Ռայթը, Դևիդ Հարբորը, Եսպեր Քրիստենսենը, Անատոլ Տաուբմանը։
Սյուժե
Վեսպերի դավաճանությունից հետո գործակալ 007-ը հանձն է առնում հետազոտելու անձնական վենդետայի հետ կապված մի գործ։ Իրականության որոնումների ճանապարհին Բոնդը և Էմը հարցաքննում են միստր Ուայթին, որից իմանում են, որ Վեսպերի շորթումնանենգ կազմակերպությունը բավականին բարդ է և վտանգավոր, քան իրենք պատկերացնում էին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2008 ֆիլմեր Կատեգորիա:Մարկ Ֆորսթերի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Ջեյմս Բոնդի մասին Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Անգլիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր Կատեգորիա:Ուելսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Pinewood Studios-ում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:United Artists ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանում Կատեգորիա:Ֆիլմեր ահաբեկչության մասին Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ջեյմս Բոնդ Կատեգորիա:2000-ականների արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դետեկտիվ ֆիլմեր Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայում նկարահանված ֆիլմեր
Պիանկո
Պիանկո (Piancó), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Պարաիբա նահանգի Սերտանի մարզում։ Մտնում է Պիանկոյի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 14 068 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 564,730 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 24,9 մարդ/կմ²։
Շամփուր
Շամփուր (անթրոց, ձող, խորովածի շիշ (խսկց․), սիրերեն՝ šаррūδā), բաց կրակի՝ մանղալի վրա միս, ձուկ կամ բանջարեղեն խորովելու համար նախատեսված առարկա։
Պիանկո
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Պարաիբա նահանգի բնակավայրեր
Շամփուր
Մետաղական
Իրենից ներկայացնում է երկար դանակի տեսք ունեցող մետաղաձող, որն ունի մի կողմում սուր ծայր, մյուս կողմում՝ պտուտակաձև կլորավուն բռնակ։ Հաճախ շամփուրն ուղղանկյունաձև է լինում, ինչը թույլ չի տալիս, որպեսզի մթերքները պտտվեն շամփուրի վրա։ Գոյություն ունեն մետաղական շամփուրների տարբեր տեսակներ՝ փայտե բռնակներով։ Շամփուրի երկարությունը լինում է 30-100 սմ։
Փայտե
Փայտե շամփուրները փայտե ձողեր են, որոնց մի ծայրը սուր է։ Ճապոնիայում օգտագործում են բամբուկե շամփուրներ՝ յակիտորի պատրաստելու համար։ Հաճախ կիրառվում են պատրաստի ճաշատեսակը սեղանին մատուցելու համար։ Կրակի վրա օգտագործելու դեպքում նախապես փայտե շամփուրները թրջվում են ջրում։ Սովորաբար լինում են միանգամյա օգտագործման։
Հեղինակային (հավաքածու)
Մետաղական առանցքը (սայրը) պատրաստված է բարձրորակ չժանգոտող պողպատից, ունի դասական անկյունաձև տեսք։  Բռնակները պատրաստված են բրոնզից և ունեն տարբեր պատկերների և մանրանկարների ձև, կարևորն այն է, որ բռնակը չի տաքանում և նրա վրա չեն ազդում տարբեր բնական և ջերմային ազդեցություններ։ Հայտնի վարպետներից մեկը Լեսկով Նիկոլայ Անդրեևիչն է՝ Ամուրի մարզի Բլագովեշենսկ քաղաքից։
Ուղիղ
Մետաղի կամ այլ նյութի ձողն ուղիղ է՝ ամբողջ երկայնքով մինչև բռնակը։
Անկյունային
Շամփուրի ձողն ունենում է թեքվածություն՝ 60-ից մինչև 90 աստիճան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խոհանոցային գործիքներ Կատեգորիա:Սննդագիտություն
Եղիա Մնջոյան
Եղիա Լևոնի Մնջոյան, հայ սովետական քիմիկոս-կենսաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1973)։ ԽՄԿԿ անդամ 1945 թվականից։ Արմենակ Մնջոյանի եղբայրը։
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի համալսարանի քիմիական ֆակուլտետը (1945)։ 1945 - 1966 թվականներին աշխատել է խաղողագործության, գինեգործության և պտղաբուծության ԳՀԻ-ում, 1970 թվականից ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհրդի գիտության և բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների բաժնի վարիչն է, 1984-1993 թվականներին՝ Երևանի կոնյակի գործարանի հիմնախնդրային լաբորատորիայի վարիչ։
Մնջոյանի գիտական աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են գինու և կոնյակի քիմիայի ու տեխնոլոգիայի հարցերին։ Մշակել է կոնյակի սպիրտի թորման գիտական հիմունքները և կաղնու փայտի օգտագործման նոր տեխնոլոգիական եղանակներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ Կատեգորիա:ԵՊՀ քիմիայի ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Հայ կենսաբաններ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Բարբադոսի վարչական բաժանում
Բարբադոսը բաժանված է 11 համայնքների (parish) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի երկրների վարչական բաժանում Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
ԱՄՆ-ի սցենարիստների գիլդիայի գործադուլ
ԱՄՆ-ի սցենարիստների գիլդիայի գործադուլ, վերջին 20 տարվա մեջ սցենարիստների ամենախոշոր գործադուլը, որը սկսվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 5-ին և շարունակվել մինչև 2008 թվականի փետրվարի 12-ը ։
Սցենարիստների գիլդիայի պահանջը կայանում էր նրանում, որ կինոյի և հեռուստատեսության պրոդյուսերների միության հետ նոր պայմանագիր կնքվի, որի համաձայն՝ կինո և հեռուստաարտադրանքների DVD-ով և համացանցում վաճառքների համար հեղինակներին փոխանցումների տոկոսները կավելանան։
Բանակցությունների ժամանակ կողմերը չեն կարողացել համաձայնության գալ, ինչի արդյունքում սցենարիստները հայտարարելել են գործադուլ սկսելու մասին, որը շարունակվել է 100 օր։ Գործադուլին մասնակցել են ԱՄՆ-ի սցենարիստների գիլդիայի արևելյան և արևմտյան բաժանմունքները։ Նրանց աջակցել են դերասանների գիլդիան, շատ հայտնի դերասաններ ու քաղաքական գործիչներ ։
Գործադուլը բազմաթիվ միլիոնների վնաս է հասցրել ստուդիաներին։ Շատ հեռուստասերիալների նկարահանումները ժամանակավոր կանգնեցվել են, իսկ մի քանի լիամետրաժ ֆիլմերի ու թոք-շոուների նկարահանումները հետաձգվել են անորոշ ժամկետով, որոշ մրցանակաբաշխություններ չեղարկվել են ։
Գործադուլի դադարեցման մասին որոշումն ընդունվել է 2008 թվականի փետրվարի 12-ին, իսկ արդեն փետրվարի 26-ին սցենարիստների գիլդիան հայտարարել է պրոդյուսերների հետ նոր պայնանագրի կնքման մասին ։
Ժամանակագրություն
Սցենարիստների գիլդիայի ու կինոյի և հեռուստատեսության պրոդյուսերների միջև բանակցությունները սկսվել են 2007 թվականի հուլիսի 16-ին։ 2007 թվականի նոյեմբերի 1-ին ավարտվել է գրողների և արտադրողների միջև երեք տարվա պայմանագիրը, որը կարգավորում էր կինոյի ոլորտի գրողներին դրամական միջոցների փոխանցման կարգը կինոարդյունաբերության կողմից։ 2007 թվականի նոյեմբերի 4-ին սցենարիստները խզել են բանակցությունները պրոդյուսերների միության հետ ու հայտարարել են գործադուլ սկսելու մասին ։
Միայն 2008 թվականի փետրվարի 8-ին կողմերը կարողացել են համաձայնության գալ, իսկ փետրվարի 10-ին սցենարիստների գիլդիայի ղեկավարությունը համաձայնվել է կնքել նոր պայմանագիր, և երկու օր անց, գիլդիայի սցենարիստների 92․5% համաձայնել է դադարեցնել գործադուլը։
Գործադուլի արդյունքներ
Սցենարիստների և պրոդյուսերների միջև վերջնական պայմանագրի համաձայն, սցենարիստների հեղինակային հոնորարները DVD վաճառքից, ինչպես նաև կինոյի ու հեռուստաարտադրանքից ավելացել են։ Առաջին երկու տարին սցենարիստները սկսելու են ֆիքսված գումար ստանալ, իսկ շահույթի 2%-ը ստանալու են երրորդ տարվա ընթացքում։
Գործադուլի հետևանքով առաջացած տնտեսական վնասը տարբեր է գնահատվում։ Ընդհանուր կորուստները գնահատվում են տարբեր աղբյուրներով 1․3-ից մինչև 2․1 միլիարդ դոլար ։ Լոս Անջելեսի տնտեսական զարգացման վարչության ղեկավար Ջեկ Քեյզերի հայտարարության համաձայն, Լոս Անջելեսի գործադուլից ընդհանուր տնտեսական վնասը կազմել է 2․5 մլրդ դոլար ։ 2008 թվականի հունվարին «Ոսկե գլոբուս» արարողության ընդհատումը կազմակերպիչներին 60 միլիոն դոլարի չափով վնաս է հասցրել։ Շատ ստուդիաներ պայմանագրեր են կնքել գործադուլ անող սցենարիստների հետ։ Nielsen հետազոտական ընկերության տվյալներով, 2008 թվականի հունվարի վերջի դրությամբ հեռուստաալիքների շաբաթական լսարանը կրճատվել է 21%-ով։ Որոշ ամերիկյան հեռուստաալիքներ կորցրել են իրենց լսարանի մոտավորապես 50%-ը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսությունն ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Ամերիկյան կինեմատոգրաֆիա Կատեգորիա:Գործադուլներ Կատեգորիա:Սցենարիստներ Կատեգորիա:2007 իրադարձություններ
Շեյխզելան
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ծարասար
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռներ
Տոպոլյա (գյուղ, Գլուխովի շրջան)
Տոպոլյա (Тополя), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տոպոլյա գյուղում բնակվում էր 41 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Յոհաննեսբերգ (Բավարիա)
Յոհաննեսբերգ  (Johannesberg (Bayern)), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Աշաֆենբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 3831 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 13,63 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 71 133։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
(3113) Չիժևսկիյ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,426989 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2458 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6082 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1381,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,260677 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,97° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Չիժևսկի Չիժևսկի Չիժևսկի
Աստերոիդների ցանկ (141501-141600)
Աստերոիդների ցանկ (141401-141500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (141601-141700)
|}
Մախնովո (գյուղ, Օկուլովսկի շրջան)
Մախնովո (Махново), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
12"/50 Mark 8
Մշակում և արտադրություն
Զենքն առաջին անգամ ստեղծվել է 1944 թվականին USS Alaska-ում (CB-1), «Ալյասկայի» տիպի գլխավոր հածանավը ։ Այս տիպի երկու կառուցված նավ ուներ ինը 12"/ 50 Մարկ 8 հրացաններից յուրաքանչյուրը։ Զենքերը տեղադրվել են եռյակով հրանոթային աշտարակներում։ Երկու աշտարակները գտնվել են հածանավի դիմացի մասում 7 մեկը՝ հետևամասի վրա՝ բավական տարածված «2-A-1» սխեմայով։
Այլ նախագծերի նավերի վրա 12"/50 Mark 8-ը չի տեղադրվել։
Զենքի դիզայն
12"/50 Mark 8-ի բեռնախցիկը հավասարվել է 344 պայմանական մարտական կրակոցներին, ինչը 54-ով ավելի է եղել, քան 16"/50 Mark 7 հայտնի հրացանների համանման ցուցանիշը, որոնք տեղադրվում են «Այովա» տիպի գծանավերի վրա։
Կազիրատե դ’Ադա
Կազիրատե դ’Ադա (Casirate d'Adda), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1667 մարդ։ Բնակչության խտությունը 386 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 10 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0363։
Սուրբ առաքյալ և Ավետարանիչ Մարկոսը հարգվում է որպես համայնքի հովանավոր։ Տոնակատարությունը ապրիլի 25-ին է։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սոկոլովո (գյուղ, Զմիյովի շրջան)
Սոկոլովո (Соколове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Սոկոլով։ Հիմնադրվել է 1660 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սոկոլովո գյուղում բնակվում էր 1 464 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3172 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 461,54 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1660 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սեմյուել Լարսեն
Սեմյուել Լարսեն (Samuel Larsen, ), ամերիկացի երգիչ և դերասան։ 2011 թվականի օգոստոսի 21-ին Լարսենը հաղթել է Oxygen ցանցի The Glee Project ռեալիթի շոուի մրցույթը, որը նրան հնարավորություն է տվել Fox ընկերության Glee հեռուստաշոուում կրկնօրինակել Ջոե Հարթի դերը ։ Լարսենը նաև Bridges I Burn խմբի անդամ է ։
Նա նաև սկսել է իր անձնական կարիերան, և 2014 թվականին օգոստոսի 27-ին թողարկել է իր դեբյուտային Vices EP-ն ։
Վաղ կյանք և կարիերա
Երիտասարդ տարիքում նա թմբուկ էր նվագում, բաս, կիթառ և ստեղնային գործիքներ ։ Ավարտել է Մուրիետա Վալլեյ ավագ դպրոցը 2009 թվականին ։ Երկրորդ կուրսում նա դարձել է 15 North դպրոցական խմբի վոկալիստը և կիթառահարը, և խումբը սկսել է փառատոնների մասնակցել ։
2010 թվականին Լարսենը երգել է American Idol-ի 9-րդ եթերաշրջանում, սակայն ձախողել է այն ։ Նորաձևության դիզայներ Էշթոն Միշելի մոտ որպես մոդել աշխատելու ընթացքում նա հանդիպել է Սքիթ Առնոլդին, ում հետ պիտի շուտով բենդ կազմեր , տեղափոխվել է Լոս Անջելես և դիմել է The Glee նախագծին։ Այնուհետև Լարսենն ու Սքիփ Առնոլդը կազմել են «Bridges I Burn» խումբը, և շուտով նրանց միացել է երրորդ մասնակիցը՝ Սալվատորե Սպինելլին։ Լարսենը գրում և կատարում է իր երաժշտության մեծ մասը ։ Նա որոշ ժամանակ հյուրախաղերի է մասնակցել Palaye Royale ռոք-խմբի հետ 2017-2018 թվականներին։ Նա մասնակցել է Glee նախագծի Սեմ Էվանսի դերակատարման համար լսումներին, սակայն չի ստացել դերը, որը փոխանցվել է Չորդ Օվերսթիթին ։
Առաջին անգամ հայտնվել է Glee նախագծի երրորդ սեզոնի տասներեքերորդ դրվագում, որը կոչվում էր «Սիրտ», Ջո Հարթի դերում ։ Այս դրվագի ժամանակ նա կատարել է երկու երգ.«Gym Class Heroes» « Stereo Hearts », ինչպես նաև` The Association-ի «Cherish» և Մադոննայի «Cherish» երգերի mashup-ները ։ Չնայած Glee-ի նախագծում նա հաղթել է իր մրցանակը յոթ դրվագի համար, նա հայտնվել է Glee-ի երրորդ սեզոնի վերջին տասը դրվագներից յուրաքանչյուրում։ Բացի այդ, նա հայտնվել է Glee նախագծի երկրորդ եթերաշրջանի համար որպես մենթոր , հայտնվել է Glee-ի չորրորդ եթերաշրջանի 12 դրվագներում և երկու անգամ հայտնվել է եզրափակիչ մրցաշրջանում ։
2018 թվականի հուլիսին Լարսենը նկարահանվել է Զեդ Էվանսի դերում Աննա Թոդի « Հետո » ամենավաճառված վեպի Էկրանավորման մեջ։ Ֆիլմը թողարկվել է 2019 թվականի ապրիլի 12-ին ։
Անձնական կյանք
Լարսենը ծնվել է Սան Ֆրանցիսկոյում, Հենրիկ և Լուպե Լարսենների ընտանիքում։ Հայրը` Հենրիկը Դանիայից է, իսկ մայրը` Լուպե Աքոստան Մեքսիկայից ։ Լարսենն ունի ավագ եղբայր` Մանակո Ակոստան և քույր` Մորգանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ
Մանաս
Մանաս (devanāgarī ։ मनस् ), սանսկրիտ եզրույթ, որն իր մեջ է ներառում բազմաթիվ նշանակություններ։ Ավելի հաճախ նշանակում է մտածողություն, բանականություն, միտք և ինտելեկտ.
Հինդուիզմի մեջ
Փաթանջալիի Յոգա Սուտրայում (Yoga Sūtra) այդ եզրույթը նշանակում է միտք և երբեմն ինտելեկտ (բուդդհի), անգամ անգիտակցականը (չիտտա)։ Այն ունի և արթմնի կամ էգո (ահամկարա) սովորական գիտակցության իմաստ։ Այն անտահկարանայի բաղկացուցիչներից մեկն է ։ Տայտտիրիյա Ուպանիշադում Մանասը համապատասխանում է Մանոմայա-կոշաին (Manomaya-kosha), որը շուկշմա շարիրայի (sūkshma sharīra) երկրորդ թաղանթն է. Մանասը Վյասայի (Vyāsa) Յոգա Բհասյայի (Yoga Bhāṣya) մեջ բնութագրվում է իբրև հինգ վիճակ՝ անհանգիստ (kṣipta), անհստակ (mūḍha), մոլորված (kṣipta), խտացված (ekāgra) և խցանված (niruddha),.
Բուդդհիզմի մեջ
Բուդդհիզմի մեջ մանասը նշանակում է միտքը՝ մարդու բնութագրիչ ընդունակությունը (man- արմատը)։ Այն նաև վեցերորդ իմաստն է (մնացած հինգին զուգահեռ), որը կապի մեջ է մտնում մտային առարկանների հետ։
Համապատասխան հոդվածներ
Կատեգորիա:Սանսկրիտ եզրույթներ Կատեգորիա:Հինդուիստական փիլիսոփայություն
Թերապևտիկ ինդեքս
Թերապևտիկ ինդեքս (ԹԻ) հայտնի է նաև որպես թերապևտիկ հարաբերություն, դեղերի հարաբերական անվտանգության քանակական արտահայտումն է։ Դա նյութի թերապևտիկ ազդեցություն ունեցող քանակի հարբերությունն է թունավորում առաջացնող քանակին ։ Առնչվող թերապևտիկ պատուհան կամ անվտանգության պատուհան տերմինները վերաբերում են արդյունավետության և թունավորության միջև օպտիմիզացված չափաբաժինների՝ հասնելով առավելագույն թերապևտիկ օգուտի՝ նվազագույն կողմնակի ազդեցություններով կամ թունավորությամբ։
Դասականորեն, դեղի հաստատված կլինիկական ցուցումների պարամետրերում ԹԻ-ն վերաբերում է դեղի այն չափաբաժնի հարաբերությանը, որն առաջացնում է անբարենպաստ ազդեցություն թիրախային ցուցումների հետ անհամատեղելի հաճախականության/սրության դեպքում (օրինակ՝ թունավոր դեղաչափը 50%-ի մոտ, TD 50 ) ցանկալի դեղաբանական ազդեցություն առաջացնող դեղաչափին (օրինակ՝ արդյունավետ դեղաչափը փորձարկվողների 50%-ի մոտ, ED 50 ): Ի հակադրություն, դեղերի մշակման պարամետրում ԹԻ-ն հաշվարկվում է՝ ելնելով պլազմայի ազդեցության մակարդակից ։
Դեղագործական թունաբանության սկզբնական շրջանում կենդանիների մոտ ԹԻ-ն հաճախ որոշվում էր փորձարկվող տեսակների 50%-ի մոտ մահացու ազդեցություն թողած չափաբաժնի (LD50) և նվազագույն արդյունավետ չափաբաժնի հարաբերությամբ (ED50): Ժամանակակից մոտեցման համաձայն օգտագործվում են ավելի լայն ընգրկման և նշանակալի թունավորության վերջնական կետեր։
Բազմաթիվ դեղերի կիրառուման ժամանակ մարդկանց մոտ ծանր թունավորումներն առաջանում են ենթամահացու չափաբաժիններից, ինչը սահմանափակում է դրանց առավելագույն դեղաչափը։ Բարձր թերապևտիկ ինդեքսը նախընտրելի է ցածրից, քանի որ հիվանդի մոտ թունավոր շեմին հասնելու համար տվյալ դեղի շատ ավելի մեծ քանակ է պահանջվում, քան թերապևտիկ ազդեցություն առաջացնելու համար։
Ընդհանրապես, նեղ թերապևտիկ միջակայք ունեցող դեղերի կամ այլ բժշկական նշանակություն ունեցող միջոցների (այսինքն, թունավոր և բուժական չափաբաժինների միջև փոքր տարբերություն ունեցող) դեղաչափը կարող է ճշգրտվել՝ համաձայն այն ընդունող անձի արյան մեջ նրանց մակարդակի չափումների։ Դրան կարելի է հասնել դեղերի թերապևտիկ մոնիտորինգի (TDM) արձանագրությունների միջոցով։ TDM-ն խորհուրդ է տրվում օգտագործել լիթիումով հոգեբուժական խանգարումների բուժման համար՝ իր նեղ թերապևտիկ տիրույթի պատճառով ։
Դեղի մշակում
Դեղի անվտանգության և արդյունավետության կարևորագույն բնութագրիչներից է բարձր թերապևտիկ ինդեքսը։ Դեղի վաղ մշակման փուլերում դեղի կլինիկական ԹԻ-ն դեռևս անհայտ է։ Այնուամենայնիվ, ապագա հավանական դեղի նախնական ԹԻ-ի որոշումը ցանկալի է որքան հնարավոր է շուտ, քանի որ ԹԻ-ն դեղի հետագա զարգացման հաջողության հավանականության կարևոր ցուցանիշ է։ Պոտենցիալ ենթաօպտիմալ ԹԻ-ով դեղերի թեկնածուների որոշումը հնարավորինս վաղ փուլում օգնում է նախաձեռնել  հնարավոր ռեսուրսների վերաբաշխում։
ԹԻ-ն արդյունավետության (դեղաբանություն) և անվտանգության (թունաբանություն) միջև քանակական կապն է՝ առանց հաշվի առնելու բուն դեղաբանական կամ թունաբանական վերջնական կետերը։ Այնուամենայնիվ, հաշվարկված ԹԻ-ն կիրառումն ավելի օգտակար դարձնելու համար պետք է հաշվի առնել դեղաբանական և/կամ թունաբանական վերջնական կետերի բնույթն ու սահմանափակումները։ Կախված նախատեսված կլինիկական ցուցումներից, կապված չբավարարված բժշկական կարիքներից և/կամ մրցակցային իրավիճակից, քիչ թե շատ կշիռ կարող է տրվել դեղամիջոցի թեկնածուի անվտանգությանը կամ արդյունավետությանը, որպեսզի ստեղծվի լավ հավասարակշռված ցուցումներին հատուկ անվտանգություն ընդդեմ արդյունավետության պրոֆիլ։
Ընդհանուր առմամբ, ոչ թե դեղի դեղաչափն ,այլ հյուսվածքի ազդեցությունն է դեղի նկատմամբ (դեղի կոնցետրացիան ժամանակի ընթացքում ) առաջացնում դեղաբանական և թունաբանական ազդեցություն։ Օրինակ, միևնույն դեղաչափի դեպքում տարբեր անձանց մոտ կարող են նկատվել տարբեր ազդեցություններ՝ պայմանավորված նյութափոխանակության պոլիմորֆիզմով, DDI-ի, մարմնի քաշի կամ շրջակա միջավայրի գործոնների տարբերությամբ։ Այս նկատառումները ընդգծում են ԹԻ-ի հաշվարկման համար դեղաչափի փոխարեն ազդեցության աստիճանի օգտագործման կարևորությունը։ Ազդեցության և թունավորության միջև ուշացումները հաշվի առնելու համար, ԹԻ-ն թունավորությունների համար, որոնք առաջանում են բազմակի դոզան ընդունելուց հետո, պետք է հաշվարկվի՝ օգտագործելով դեղամիջոցի ազդեցությունը կայուն վիճակում, այլ ոչ թե մեկ դոզայի ընդունումից հետո։
Մյուլլերի և Միլթոնի կողմից Nature Reviews Drug Discovery ամսագրում հրապարակված ակնարկը, քննադատորեն է վերաբերում ԹԻ-ի որոշմանը և մեկնաբանությանը թարգմանական դեղամիջոցների մշակման մեթոդներ՝ ինչպես փոքր մոլեկուլների, այնպես էլ կենսաթերապևտիկ միջոցների համար ։
Թերապևտիկ ցուցանիշներ
Թերապևտիկ ինդեքսը լայնորեն տարբերվում է նյութերի միջև, նույնիսկ հարակից խմբերում։
Ավելի քիչ անվտանգ են կոկաինը (խթանիչ և տեղային անզգայացնող միջոց) և էթանոլը (խոսակցական՝ «ալկոհոլը» ալկոհոլային խմիչքների մեջ, լայնորեն տարածված հանգստացնող միջոց, որն օգտագործվում է ամբողջ աշխարհում)։ Այս միջոցների թերապևտիկ ինդեքսը համապատասխանաբար 15:1 և 10:1 է ։ Պարացետամոլի, առևտրային անունը Թիլենոլ, թերապևտիկ ինդեքսը նույնպես հավասար է 10 ։
Էլ ավելի նվազ անվտանգ են դիգոքսինը, սրտային գլիկոզիդները, որոնց թերապևտիկ ինդեքսը հավասար է մոտ 2:1 ։
Նեղ թերապևտիկ տիրույթ ունեցող, թե՛ բուժական մակարդակների հասնելու և թե՛ թունավորությունը նվազագույնի հասցնելու համար դեղերի մոնիտորինգ պահանջող դեղերի այլ օրինակներ են դիմերկապրոլը, թեոֆիլինը, վարֆարինը և լիթիումի կարբոնատը։
Որոշ հակաբիոտիկներ և հակասնկային պրեպարատներ պահանջում են մոնիտորինգ արդյունավետությունը կարգավորելու համար անցանկալի ազդեցությունների նվազման հետ միաժամանակ։ Դրանք են գենտամիցինը, վանկոմիցինը, ամֆոտերիցին B-ն (մականունը «ամֆո սարսափելի» հենց այս պատճառով) և պոլիմիքսին B-ն։
Քաղցկեղի ճառագայթային բուժում
ճառագայթային բուժումը նպատակ ունի կրճատել ուռուցքների քանակը և սպանել քաղցկեղի բջիջները՝ օգտագործելով բարձր էներգիա։ Էներգիան առաջանում է ռենտգենյան ճառագայթներից, գամմա ճառագայթներից կամ լիցքավորված և ծանր մասնիկներից։ Քաղցկեղի բուժման համար ռադիոթերապիայի թերապևտիկ հարաբերությունը որոշվում է քաղցկեղի բջիջները սպանելու համար ճառագայթման առավելագույն չափաբաժնով և նորմալ հյուսվածքների բջիջներում սուր կամ ուշ վնասում առաջացնող ճառագայթման նվազագույն չափաբաժնով ։ Այս երկու պարամետրերն էլ ունեն սիգմոիդային դեղաչափ-ազդեցություն կորեր։ Այսպիսով, ուռուցքային հյուսվածքի վրա դեղաչափ-ազդեցության բարենպաստ արդյունքը ավելի մեծ է, քան  նորմալ հյուսվածքի վրա նույն դեղաչափի ազդեցությունը, ինչը նշանակում է, որ բուժումն արդյունավետ է ուռուցքների համար և չի առաջացնում նորմալ հյուսվածքի լուրջ ախտահարումներ։ Ընդհակառակը, երկու հյուսվածքների համընկնող արձագանքը մեծ հավանականություն ունի նորմալ հյուսվածքի լուրջ ախտահարման և ուռուցքի անարդյունավետ բուժման պատճառ դառնալու համար։ Ճառագայթային բուժման մեխանիզմների տարատեսակներն են ուղղակի կամ անուղղակի ճառագայթումը։ Երկու մեխանիզմներն էլ առաջացնում են ԴՆԹ-ի մուտացիա կամ քրոմոսոմային վերադասավորում իրենց վերանորոգման փուլում։ Ուղիղ ճառագայթները ճառագայթման էներգիայի արդյուքնում առաջացնում են ԴՆԹ-ի ազատ ռադիկալներ, որոնք վնասում են ԴՆԹ-ն։ Անուղղակի ճառագայթները առաջանում են ջրի ճառագայթային քայքայման արդյունքում՝ առաջացնելով ազատ հիմնային հատվածը ։
Հարաբերական անվտանգություն
Երբեմն կիրառվում է հարաբերական անվտանգություն տերմինը ,մասնավորապես հոգեխթանիչ դեղերի ոչ բուժական նպատակներով օգտագործման ժամանակ, օրինակ. ժամանցի ժամանակ ։ Նման դեպքերում արդյունավետ դեղաչափը այն քանակությունն ու հաճախականությունն է, որն առաջացնում է ցանկալի ազդեցություն, որը կարող է տարբերվել՝ լինել ավելի կամ պակաս, քան թերապևտիկ արդյունավետ դեղաչափը։
Անվտանգության որոշակի գործոնը, որը նաև կոչվում է Անվտանգության սահման (MOS), բնակչության 1%-ի համար մահացու չափաբաժնի հարաբերությունն է բնակչության 99%-ի համար արդյունավետ դեղաչափի նկատմամբ (LD1/ED99) : Սա անվտանգության ավելի լավ ցուցանիշ է, քան LD50-ը այն նյութերի համար, որոնք ունեն և՛ ցանկալի, և՛ անցանկալի ազդեցություններ, քանի որ այն ազդում է սպեկտրի ծայրերում, որտեղ դեղաչափերը կարող են անհրաժեշտ լինել մեկ անձի մոտ ազդեցություն առաջացնելու համար, բայց միևնույն ժամանակ ուրիշի համար մահացու լինել։
Համազդիչ ազդեցություն
Թերապևտիկ ինդեքսը հաշվի չի առնում դեղերի փոխազդեցությունները կամ համազդիչ (սիներգետիկ) ազդեցությունները։ Օրինակ՝ բենզոդիազեպինների կիրառումից առաջացող վտանգի ռիսկը ավելի մեծ է ալկոհոլի, օփիատների կամ խթանիչների հետ համակցումից՝ ի համեմատ միայնակ կիրառման։ Թերապևտիկ ինդեքսը նաև հաշվի չի առնում թունավոր կամ մահացու չափաբաժնի հասնելու հեշտությունը կամ դժվարությունը։
Պաշտպանական ինդեքս
Պաշտպանական ինդեքսը նման հասկացություն է միայն մեկ տարբերությամբ՝ օգտագործվում է TD50 (միջին թունավոր դեղաչափ) LD50-ի փոխարեն։ Շատ նյութերի համար թունավոր ազդեցությունները կարող են ի հայտ գալ մահ առաջացնելու համար անհրաժեշտ մակարդակներից շատ ավելի ցածր մակարդակներում, և, հետևաբար, պաշտպանական ինդեքսը (եթե թունավորությունը ճիշտ է նշված) հաճախ ավելի տեղեկատվական է նյութի հարաբերական անվտանգության մասին։ Այնուամենայնիվ, թերապևտիկ ինդեքսը դեռևս օգտակար է, քանի որ այն կարելի է համարել պաշտպանիչ ինդեքսի վերին սահման, ինչպես նաև ունի այնպիսի առավելություններ, ինչպիսիք են օբյեկտիվությունը և ավելի հեշտ ընկալումը ։