cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arp 273
Arp 273, փոխազդող գալակտիկաների խումբ Անդրոմեդա համաստեղությունում։ Երկիր մոլորակից գտնվում է 300 միլիոն լուսային տարի հեռավորության վրա։ Տեղակայված է «սատանայի աստղերի» մեջտեղում՝ (Ալգոլը) ձախից, և «Անդրոմեդայի ոտնամանը»՝ (Ալամակը) աջից։ Առաջին անգամ նկարագրված է Արպ Հելթոնի կողմից 1966 թվականին կազմված պեկուլյար գալակտիկաների Ատլասում ։ Գալարաձև գալակտիկաներից մեծը հայտնի է որպես UGC 1810 և մոտ հինգ անգամ ավելի ծանր է իր հարևաններից ։ Նրա սկավառակը վարդաձև տեսք ունի՝ տիեզերական ձգողականությամբ գալակտիկա-արբանյակով, որը հայտնի է որպես UGC 1813: Ավելի փոքր գալակտիկայի միջուկում նկատելի են ակտի աստղակերպ նշաններ, և հավանաբար, սա անցել է մեծի միջով ։
Պաուլու Ժասինտու
Պաուլու Ժասինտու (Paulo Jacinto), համայնք Բրազիլիայում՝ Ալագոաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ալագոաս նահանգի գյուղատնտեսական շրջանում։ Մտնում է Պալմեյրա դուզ Ինդիուսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 7 426 մարդ՝ 2010 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 118,457 կմ2 տարածք ։ Բնակչության խտությունը՝ 62,69 մարդ/կմ²։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ալագոաս նահանգի բնակավայրեր
Շխմուրադի վանքի վիմական արձանագրություններ
Շխմուրադի վանքը արձանագրություններով այնքան էլ հարուստ չէ։ Պահպանված արձանագրությունների թիվը 15 հատ է, որոնցից մի մասը հողմնահարված է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիմական արձանագրություններ
Զանգվածային հաղորդակցություններ
Զանգվածային հաղորդակցություն (mass communication), զանգվածային հաղորդակցության միջոցների (ԶՀՄ) օգնությամբ զանգվածային գիտակցության ստեղծման և վերարտադրման պրոցեսը, որը սկզբում կատարվում էր պարբերական մամուլի, ռադիոյի և հեռուստատեսության, իսկ այժմ նաև էլեկտրոնային հաղորդակցության միջոցներով։ Զանգվածային հաղորդակցությունը հաղորդագրությունների արտադրություն է նախատեսված զանգվածային գիտակցության վրա և դրանց փոխանցումը տեխնիկայի համապատասխան սարքավորումներով ։
Զանգվածային հաղորդակցությունը կապի և շփման ձև է։
Զանգվածային հաղորդակցության միջոցներն իրենցից ներկայացնում են ամեն հնարավոր տեղեկության արտադրություն, պահպանում ու տարածում իրենց մեջ ներդրված արժեքներով՝ նախատեսված զանգվածային ընկալման համար։
Զանգվածային հաղորդակցությունը ժամանակակից հասարակության անբաժան մասն է իր տնտեսությամբ, քաղաքականությամբ ու մշակույթով։ Զանգվածային հաղորդակցության վրա հեղափոխական ազդեցություն է ունեցել համացանցի ստեղծումը, որի շնորհիվ հետադարձ կապ է հաստատվում, ինչը աճող ազդեցություն է ունենում մարդու ատրադրող, սոցիալ-քաղաքական, մշակութային-գաղափարախոսական կյանքի վրա։ Զանգվածային հաղորդակցությունը ունի ոչ միայն ուղիղ ազդեցություն այդ բոլոր գործընթացների վրա, այլ նաև ինքն է կապի հնարավորություն տալիս, ինչը համաշխարհային խնդիր է, որից կախված է համամարդկային զարգացումը։
Հասկացության պատմություն
«Զանգվածային հաղորդակցություն» հասկացությունը (որտեղ հաղորդակցությունը հասկացվում է որպես կապ և շփում), հայտնվել է 1920-ական թվականներին ԱՄՆ-ում, հիմնականում որպես մամուլի՝ թերթերի ու ամսագրերի աշխատանքի փորձի արտացոլանք, որոնք այն ժամանակ գործող շուկայական մրցակցությունում առաջնորդվում էին «Հաճախորդը միշտ ճիշտ է» գաղափարով, ինչն էլ փոփոխվեց, դառնալով՝ «Տալ այն, ինչ ցանկանում է հանրությունը» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կապ Կատեգորիա:Հաղորդակցագիտություն
The Boring Company
The Boring Company (TBC, նաև To Be Continued, Tunnels R Us  եւ American Tubes and Tunnels) , ենթակառուցվածքների և թունելների ընկերություն է, որը հիմնադրվել է Իլան Մասքի կողմից 2016 թվականի վերջին, այն բանից հետո, երբ նա իր Թվիթերյան էջում նշել է, թունելներ ստեղծելու գաղափարը ։ Մասքի ոգեշնչման աղբյուր ծառայեց Լոս Անջելես-ի երթևեկության դժվարությունները և սահմանափակումներ ընթացիկ 2-D տրանսպորտային ցանցում ։
Պատմություն
2017 թվականի փետրվարի դրությամբ, ընկերությունը սկսել է փորել 9.1 մ լայնությամբ, 15 մ երկարությամբ, և 4.6 մ խորությամբ խրամատ տարածքում ՍփեյսԷքսի տարածքում, քանի որ շինարարությունն իր տեղամասում թույլտվության չի պահանջում ։ Ըստ Մասքի, ընկերության նպատակն է ավելացնել թունելավորման ընթացքի արագությունը, որպեսզի ստորգետնյա թունելների ցանցերի ծախսը լինի իրագործելի :Ted-ի հարցազրույցի ժամանակ, Մասքը ասաց, որ այս նախագիծը զբաղեցնում է իր ժամանակի ընդամենը  2% -ը, դարձնելով այն անձնական հոբբի։
2017 թ.-ի մարտին, Մասքը հայտարարել է, որ ընկերությունը ապրիլին կսկսի օգտագործել tunnel boring machine (TBM) ՍփեյսԷքսի տարածքում թունել փորելու համար ։ 2017թ.-ի ապրիլի վերջում ՍփեյսԷքսի տարածքում նկատվել է TBM ընկերության անունով  : TBM անվանվել է "Գոդո", Գոդոյին սպասելիս պիեսի անունով։ Ապագա TBM-ները անվանվելուն են բանաստեղծությունների, պիեսների, պոետների և դրամատուրգների անուններով ։
2017 թվականի մայիսին, Մասքը ասել է, որ առաջին երթուղին, կանցնի  LAX- ից մինչև Culver City, ապա Santa Monica և կավարտվի Westwood- ում։  Մասքը պնդում է, թունելի ուղևորությունը կտևի հինգ րոպե, համեմատած սովորական երթևեկությանը, որը կարող է տևել  45 րոպե LAX- ից մինչև Westwood : Այս ուղևորության ընթացքում ավտոմեքենան կտեղադրվի էլեկտրական սալիկների վրա և 200 կմ / ժ արագությամբ կուղևորվի թունելներում։
2017 թ.-ի հուլիսին, Մասկը հայտարարել է, որ The Boring Company  Նյու Յորքը, Ֆիլադելֆիան, Բալթիմորը և Վաշինգտոնը կապող ստորգետնյա   hyperloop-ի կառուցման համար ստացել է բանավոր կառավարության հավանությունը ։ Նյու Յորքը,Վաշինգտոն ԿՇ -ին կապող hyperloop-ը , որի տևողությունը զկկազմի 29 րոպե, կկառուցվի զուգահեռ Լոս Անջելեսի թունելների համակարգին, այս մասին հայտարարվել է մայիսին։ Կան նաև այլ նախագծեր, այդ թվում ՝ Սան-Ֆրանցիսկո, Լոս-Անջելեսին  hyperloop-ը և Տեխաս hyperloop-ը, որոնք նախատեսված են ավելի ուշ փուլում ։
Հուլիսին, Մասկքը վերբեռնել է տեսագրությունը, որը ցուցադրում է The Boring Company-ի ավտոմոբիլային վերելակի  հաջող փորձարկումը  :
Ապագա boring գործառնությունները կիրականացվեն ժամանակակից թունելի ամրապնդման  գործարկումներով, թունելային գործառնությունների ծախսերի կրճատման համար։ Բացի թունելի չափերի փոքրացումից, թունելի կառուցման համար հողային նյութերը կվերաօգտագործվեն հետագա թունելների կառուցման վրա և հետագա տեխնոլոգիաների բարելավման վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իլոն Մասկ
Ռովենկիի շրջան (Բելգորոդի մարզ)
Ռովենկիի շրջան (Ровеньский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Բելգորոդի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ռովենկի ։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 23801 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 17,39 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելգորոդի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Սինալոա
Սինալոա, (Sinaloa,, պաշտոնական անվանումը՝ Սինալոայի ազատ և ինքնիշխան նահանգ (Estado Libre y Soberano de Sinaloa), Մեքսիկայի 31 նահագներից մեկը։ Կազմված է 18 համայնքներից և մայրաքաղաք Կուլյականից։
Տվյալներ
Նահանգը գտնվում է հյուսիսարևմտյան Մեքսիկայում։ Հյուսիսում սահմանակից է Սոնորային, արևելքում՝ Չիուաուա և Դուրանգո նահանգներին (նրանցից բաժանվում է Sierra Madre Occidental-ով) a և հարավում՝ Նայարիտ նահանգին։ Արևմտյան հատվածում Սինալոան ընդհանուր ափ ունի Կալիֆորնիայի ծովածոցի հետ։
Նահանգն ունի 57377 կմ 2 տարածք և ընդգրկում է Պալմիտո Վերդե, Պալմիտո դե լա Վիրջեն, Ալտամուրա, Սանտա Մարիա, Սալիակա, Մակապուլե և Սան Իգնասիո կղզիները։.
Պատմություն
1531 թվականին Նունյո Բելտրան դե Գուզմանը 10 000 զինված բանակով Կուլյականում պարտության է մատնում 30,000 կահիտացի զինվորների։ Բելտրան դե Գուզմանը Սան Միգել դե Կուլյական վայրում հիմնում է իսպանական և հնդկացիական դաշնային ուղեկալ։ Հաջորդ տասնամյակներում կահիտացի բնակչությունը տառապում է իսպանացիների բերած ջրծաղիկ և այլ հիվանդություններից։
Սինալոան իսպանացիների համար դառնում է Նուևո Գալիսիայի կառավարման մաս։ 1564 թվականին վերակառուցվում է, Կուլյական և Կոսալին մնում են Նուևո Գալիսիայի ենթակայության ներքո, իսկ հյուսիսային, հարավային, արևմտյան շրջանները դառնում են նոր ձևավորված Նուևո Վիսկայայի մաս՝ Կուլյականը դարձնելով Նուևո Գալիսիայի էքկլավ։ Նուևո Վիսկայայի առաջին մայրաքաղաքը գտնվում էր Սան Սեբաստիանում՝ Կոպալային մոտ, իսկ մայրաքաղաքը 1583 թվականին տեղափովեց Դուրանգո ։
1599 թվականից Հիսուսի միաբանություն միսիոներները տարածվեցին այժմյան Սինալոա դե Լեյվայով, և 1610 թվականին Սինալոայի հյուսիսային մասերում բարձրացավ իսպանական ազդեցությունը։ 1601 թվականին, երբ ճիզվիտները տեղափոխվեցին Սինալոայի արևելյան մաս, Ակախեեն սկսեց պատերազմել։ Իսպանացիներին հաջողվեց վերականգնել հեղինակությունը Սիերա Մադրե Օքսիդենտալ շրջանում և մահապատժի ենթարկեցին ակախեեացի 48 առաջնորդների ։
Մեքսիկայի անկախությունից հետո Սինալոան միավորվեց Սոնորային որպես Sestado de Occidente մաս, սակայն 1830 թվականին այդ դարձավ ազատ և ինքնիշխան նահանգ։
Վարչական բաժանում
Սինալոան բաժանվում է 18 վարչական շրջանների՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1831 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Թերեզա Բենթսոն
Մարիա Թերեզա Բլան (Marie Thérèse Blanc, առավել հայտնի է որպես Թերեզա Բենթսոն (Thérèse Bentzon, Th. Bentzon, ), ֆրանսիացի լրագրող, էսսեիստ, վիպասան, «Revue des Deux Mondes» ամսագրի աշխատակցուհի։
Ծննդյամբ` բարոնուհի Սոլմս (de Solms), եղել է Փարիզում վյուրտեմբերգյան հյուպատոսի դուստրը։
Հոդվածներ է գրել ժամանակակից անգլիական և գերմանական գրականության վերաբերյալ։ Նրա «Un divorce» առաջին վեպը, որը լույս ընծայվեց «Journal des Débats»-ում 1871 թվականին, անմիջապես ընդհանուր ուշադրություն գրավեց։ Դրան հետևեցին առավելապես կանանց հարցերին առնչվող բազմաթիվ այլ աշխատանքներ։ Թերեզա Բենթսոն կեղծանվամբ նա համբավ ձեռք բերեց իր վիպակներով ու թարգմանություններով, որոնք առաջին անգամ տպագրվեցին բացառապես «Revue des Deux Mondes»-ում։ Նրա թարգմանությունների և մեկնաբանությունների շնորհիվ Ֆրանսիայում մեծ ճանաչում ստացավ մազոխիզմ հասկացության հեղինակ, ավստրիացի գրող Լեոպոլդ ֆոն Զախր-Մազոխը (1836-1895) ։
Ստեղծագործություններ
Ընտրված հրապարակումներ Բենթսոնի քննադատական, պատմական, գրականագիտական հոդվածներ ընդգրկվել են երկու հավաքածուներում`
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Ժան Ժիոնո
Ժան Ժիոնո (Jean Giono, ), ֆրանսիացի գրող, որի ստեղծագործությունների գործողությունները որպես կանոն ընթանում էին Պրովանսում։
Կենսագրություն
Ժան Ժիոնոն ծնվել է կոշկակարի և լվացարարուհու բարեկեցիկ ընտանիքում։ Երկար տարիներ ապրել է Մանոսկում (Վերին Պրովանսի Ալպեր դեպարտամենտ)։ Տեղի դպրոցն ավարտելուց հետո, մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը աշխատել է որպես բանկային ծառայող, իսկ պատերազմի տարիներին ծառայել է որպես զինվոր։ 1919 թվականին վերադարձել է բանկ, իսկ մեկ տարի անց ամուսնացել է մանկության ընկերուհու հետ, ունեցել են երկու երեխա։ 1930 թվականին հեռացել է բանկից, որպեսզի ամբողջությամբ տրվի գրական գործունեությանը։
Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից են «Պան» եռագրության վեպերը, որոնք նվիրված են հույն աստված Պանին և պանթեիզմին. «Բլուր», «Տղան Բոմյունից», և «Օտավա»։ Նա նաև հայտնի է «Ճանապարհորդություն դեպի Իտալիա» և «Մարդը, որը ծառեր էր տնկում» (1953) նովելով։
Ժիոնոյի շատ ստեղծագործություններ էկրանավորվել են. նրա գրքերի հիման վրա ֆիլմեր են նկարահանել` Մարսել Պանոլը, Ժան Պոլ Ռապնոն, Ռաուլ Ռուիսը։ 1961 թվականին նա գլխավորել է Կաննի կինոփառատոնը, իսկ 1966 թվականին ժյուրիի կազմում էր։
Լեսյա Ստավիցկայա
Լեսյա Ալեքսեևնա Ստավիցկայա (Ставицька Леся Олексіївна, ), բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1996), պրոֆեսոր, հայհոյախոսական բառարանի և դրա համապատասխան «Ուկրաիներեն առանց տաբուի» գրքի ստեղծող։ Ուսումնասիրության ոլորտներն են՝ ոճաբանություն, տեսություն և ուկրաինական գեղարվեստական լեզվի պատմություն, ժարգոնաբանություն, գենդերային լեզվաբանություն, կոլոկվիալիստիկա և հոգեբանալեզվաբանություն։ Եղել է Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ուկրաիներենի ինստիտուտի սոցիալական լեզվաբանության բաժնի վարիչը 1999 թվականին դրա ստեղծումից մինչև 2010 թվականին իր մահը ։
Կենսագրություն
Լեսյա Ալեքսեևնա Ստավիցկայան ծնվել է 1962 թվականի նոյեմբերի 24-ին Կիևում։ Նրա հայրը՝ Ալեքսեյ Ֆեդոսեևիչ Ստավիցկին, նշանավոր գրականագետ էր, վաթսունական մտավորական, իսկ մայրը՝ մանկաբույժ ։ Մանուկ հասակում Լեսյան երկար ժամանակ ապրել է տատիկի մոտ Պոլտավայի մարզի գյուղերից մեկում ։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո Լեսյան ընդունվել է Կիևի Ա. Գորկու անվան մանկավարժական ինստիտուտ, որն ավարտել է 1983 թվականին, ինչից հետո բաշխմամբ դասավանդել է Խարկովի զանգվածի № 237 միջնակարգ դպրոցում՝ պատրաստվելով ընդունվել Ուկրաինական ԽՍՀ գիտությունների ակադեմիայի Ալեքսանդր Պոտեբնյայի անվան լեզվաբանության ինստիտուտի ասպիրանտուրան, ուր ընդունվել է 1984 թվականին ։ 2008 թվականին ամուսնալուծվել է, երեխաներ չեն եղել ։
Գիտական գործունեություն
1987 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Բառապաշարի և շարահյուսական միավորների իմաստաբանությունը Միկոլա Բաժանի պոեզիայում» թեմայով, իսկ 1995 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսություն «Խոսքի գեղագիտությունը Ուկրաինական գեղարվեստական գրականության մեջ 20-րդ դարի 20-30-ական թվականներին (համակարգային-գործառութային տեսակետից)» ։ 1998 թվականից հաճախակի մասնակցել է գիտաժողովների, հանդես է եկել որպես գիտական ընդդիմախոս, բացի այդ բազմիցս հանդես է եկել ԶԼՄ-ում՝ մանրակրկտորեն պատրաստվելով յուրաքանչյուր ելույթի։ ԶԼՄ-ում իր ելույթներում նա հերքել է ուկրաիներենի մասին տարածված շատ թյուրըմբռնումներ, ինչպես օրինակ այն, որ անպարկեշտ հայհոյանքը (մայր հայհոյելը) փոխառություն է ռուսաց լեզվից՝ օրինակ բերելով 20-րդ դարասկզբի Վլադիմիր Գնատյուկի ակադեմիական հրատարակությունը ուկրաիներեն հայհոյանքներով ։
Կոնստանտին Կովերզնյովը բանավեճի մեջ է մտել նրա հետ՝ պնդելով ուկրաիներենին մայր հայհոյելու, գողալեզվի օտարության և դրանց փոխառության վրա։ Սակայն Ստավիցկայան իր աշխատանքներում ցույց է տվել ճիշտ հակառակը. այն, որ քրեական ծածկալեզվի որոշ բառեր ուկրաինական ծագում ունեն։ Օրինակ, «лабать» բառը «խաղալ» իմաստով ծագել է Խարկովի կույր երաժիշտների ժարգոնից, այլ բառեր ծագել են ուկրաինական քնարահարների, արհեստավորների, մուրացկանների, բուրսա-սեմինարյան և այլ աղբյուրների ծածկալեզուներից ։
2003-2009 թվականներին Ստավիցկայան պատրաստել է բանասիրական գիտությունների յոթ թեկնածու, համատեղության կարգով աշխատել է ուկրաինական լեզվաբանության ամբիոններում (Պերեյասլավ-Խմելնիցկի Գրիգորի Սկովորոդայի անվան մանկավարժական համալսարան, 2001-2005 թվականներ, Կամենեց-Պոդոլսկու պետական համալսարան, 2005-2006 թվականներ) ։
2003-2006 թվականներին եղել է գենդերային լեզվաբանության քաղաքային դասընթացի ղեկավարը, որը տեղի է ունեցել Ուկրաինայի ԳԱԱ ուկրաիներենի ինստիտուտի սոցիալական լեզվաբանության բազայի հիման վրա  ։
Աշխատանքներ
Ավելի քան 100 գիտական հոդվածների, երկու մենագրությունների («Խոսքի գեղագիտությունը Ուկրաինական գեղարվեստական գրականության մեջ 20-րդ դարի 20-30-ական թվականներին (համակարգային-գործառութային տեսակետից)», «Ծածկալեզու, ժարգոն, սլենգ։ Ուկրաիներենի սոցիալական տարբերակումը») և չորս բառարանների հեղինակ է՝ «Հակադրական բառապաշարի ռուս-ուկրաինական համառոտ բառարան» (Եկատերինա Լենեցի համահեղինակությամբ ), «Ուկրաիներենի ժարգոնային բառապաշարի համառոտ բառարան», «Ուկրաինական ժարգոն։ Բառարան», «Ուկրաիներեն առանց տաբուի։ Անպարկեշտ բառապաշարի և դրա համապատասխանությունների բառարան», «Ուկրաինական գրական լեզվի պատմության մեջ ժանրերը և ոճերը» (1989, համահեղինակությամբ), «Ուկրաինական ժարգոն. Բառարան» ։
«Ուկրաիներեն առանց տաբուի։ Անպարկեշտ բառապաշարի և դրա համապատասխանությունների բառարանը», որը երկրորդ հրատարակման ժամանակ անվանակոչվել է «Ուկրաինական ժարգոն։ Բառարան», «Ծածկալեզու, ժարգոն, սլենգ։ Ուկրաիներենի սոցիալական տարբերակումը» մենագրությունը դարձել են առաջնորդող (նորարարական) գիտական աշխատանքներ այդ ուղղությունում։ Նրա մի շարք աշխատություններ նվիրված են ռուս-ուկրաինական սուրժիկի ուսումնասիրությանը. «Մոլորված սուրժիկ. առասպել, լեզու, ոճ», «Երկլեզվի արյունապիղծ երեխան», «Ռուսալեզու ուկրաինացիներ. ովքե՞ր են նրանք», «Ռուսախոս ուկրաինացիների» խոսքային գործունեության սոցիալ-հոգեբանական ասպեկտները» ։
Թեպետ Ստավիցկայայի բառարանային աշխատանքներն արձագանք են ունեցել հասարակության մեջ և մամուլում, դրանք գիտական շրջանակների ուշադրության կողքով են անցել, ինչը նկատել է նաև Ստավիցկայան։ Ընթերցող-փորձագիտական հարցման արդյունքում Լեսյա Ստավիցկայայի «Ուկրաիներենի ժարգոնային բառապաշարի համառոտ բառարան» և «Ծածկալեզու, ժարգոն, սլենգ։ Ուկրաիներենի սոցիալական տարբերակումը» աշխատանքները կոչվել են Ուկրաինայի անկախության 15-ամյակի գրքեր, որոնք հայտնվել են ուկրաինական աշխարհում ։
Պարգևներ և մրցանակներ
Արժանացել է Ուկրաինայի նախագահի կրթաթոշակին (1997-1999), մասնակցել է արտասահմանյան մի շարք կրթաթոշակային ծրագրերի (Kasa im. Józefa Mianowskiego, Վարշավա, Լեհաստան, 2008, The Eugene and Daymel Shklar fellowship in Ukrainian studies, Հարվարդի ինստիտուտ, ԱՄՆ, Քեմբրիջ, 2006) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կին գիտնականներ Կատեգորիա:Գենդերային հետազոտություններ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Ուկրաինացի բառարանագիրներ
Սինուսիտ
Սինուսիտ (լատիներեն՝ ռինոսինուսիտ կամ սինուսիտ), քթի հարակից խոռոչների լորձաթաղանթի բորբոքում ։ Ընդհանուր սիմպտոմներն են քթի լորձաթաղանթի հաստացումը, քթի փակվածությունը և դիմային ցավը ։ Այլ նշաններից կարող են լինել տենդ, գլխացավ, թուլության զգացողություն, կոկորդի ցավ և հազ  ։ Հազը ուժգնանում է գիշերային ժամերին ։ Լուրջ բարդություններ հազվադեպ են նկատվում ։ Սինուսիտը համարվում է սուր, եթե տևում է 4 շաբաթից քիչ, և քրոնիկ, եթե տևում է 12 շաբաթից երկար։
Հայմորիտ կարող է առաջանալ ինֆեկցիայի, ալերգիայի, օդի աղտոտվածության, կամ էլ քթի կառուցվածքային խնդիրների պատճառով ։ Ամենահաճախը առաջանում է վիրուսային ինֆեկցիայի պատճառով ։ Բակտերիալ ինֆեկցիա կարող է առաջանալ, եթե սիմպտոմները ձգվում են ավելի քան տասը օր կամ էլ հիվանդն սկսում է նորից վատ զգալ վիճակի բարելավումից հետո ։ Հիվանդության ռեցիդիվներ առավել հաճախ լինում են այն մարդկանց մոտ, ովքեր ունեն ասթմա, կիստոզ ֆիբրոզ և թույլ իմունային համակարգ ։ Ռենտգեն հետազոտությունը պարտադիր չէ, բացառությամբ բարդությունների կասկածի դեպքում ։ Քրոնիկ ձևի հաստատման համար խորհուրդ է տրվում անցկացնել ուղղակի վիզուալիզացիա կամ համակարգչային տոմոգրաֆիա ։
Հիվանդության որոշ ձևեր կարելի է կանխարգելել` պահպանելով հիգիենայի կանոնները (օրինակ՝ ձեռքերը անընդհատ լվանալով), ծխախոտի դեմ պայքարելով և իմունիզացիայով ։ Հիվանդության ախտանիշների թեթևացմանը նպաստում են Նապրոքսենը (ցավազրկող), քթային ստերոիդները, քթային լվացումները ։ Սուր հայմորիտի դեպքում նախնական բուժման համար խորհուրդ է տրվում ընտրել սպասողական վիճակ ։ Եթե 7-10 օրվա ընթացքում ախտանշանները չեն անցնում, ապա կարող ենք օգտագործել անտիբիոտիկոթերապիա ։ Առաջին օգտագործման անտիբիոտիկներն են ամոքսիցիլինը կամ ամոքսիցիլին/կլավուլանատը ։ Վիրահատական բուժումը երբեմն օգտագործվում է հիվանդության քրոնիկ ձևերի ժամանակ ։
Սինուսիտը հաճախ հանդիպող հիվանդություն է ։ Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում ամեն տարի այս հիվանդությունով հիվանդացությունը կազմում է 10-30 տոկոս ։ Կանայք ավելի հաճախ են հիվանդանում, քան տղամարդիկ ։ Քրոնիկ սինուսիտով հիվանդացությունը կազմում է 12.5 տոկոս ։ Միացյալ նահանգներում սինուսիտի բուժման համար ծախսվում է ավելի քան 11 միլիարդ դոլար ։ Վիրուսային սինուսիտի դեպքում անիտիբիոտիկոթերապիան անարդյունավետ է ։
Դասակարգում
Սինուսիտը (կամ ռինոսինուսիտը) սահմանվում է որպես հարքթային ծոցերի լորձաթաղանթի բորբոքում և ունի հետևյալ դասակարգումը ․
Ըստ պատճառական գործոնի՝
Ըստ ընթացքի՝
Մեծահասակների մոտավորապես 90 տոկոսն իրենց կյանքի ընթացքում հիվանդանում են սինուսիտի որևէ ձևով ։
Նշաններ և ախտանշաններ
Գլխացավը, դիմային ցավը, և բութ ճնշման զգացողությունը, առկա է սուր և քրոնիկ սինուսիտների դեպքում։ Ցավը սովորաբար արտահայտվում է սինուսների շրջանում և ավելի է սաստկանում, երբ հիվանդը գլուխը կախում է ներքև։ Ցավը հաճախ սկսվում է գլխի մի կողմում և հետո դառնում երկկողմանի։ Սուր սինուսիտը երբեմն ուղեկցվում է քթային արտադրությամբ, որը սովորաբար կանաչ գույնի է, կարող է լինել թարախային կամ արյունային ։ Հաճախ տեղայնացված գլխացավը կամ ատամնացավը հենց այն ախտանիշներն են, որոնցով տարբերակում են սինուսիտի հետ կապված ցավը գլխացավերի այլ տեսակներից, ինչպիսիք են միգրենը կամ լարվածության գլխացավերը։ Սինուսիտի և ատամնացավի տարբերակման միջոց է նաև գլուխը թեքելիս ցավի ուժգնացումը և վալսալվայի փորձը ։
Հնարավոր է ակնակապճի ինֆեկցում, որը կարող է ուղեկցվել տեսողության կորստով, տենդով և հիվանդության ծանրացմամբ։ Մյուս հնարավոր բարդությունն է ճակատոսկրերի և այլ դիմային ոսկրերի ինֆեկցումը (օստեոմիելիտ)` Փոթսի փքված ուռուցքը ։
Սինուսները կարող են բորբոքվել միջին ականջից քթային անցուղիների միջոցով։ Սա կարող է արտահայտվել գլխապտույտով, «սեղմված կամ ծանր գլխով» կամ էլ գլխի վիբրացիոն զգացողությամբ։ Հետգրիպային արտահոսքը նույնպես քրոնիկ ռինոսինուսիտի ախտանիշ է։
Վալույկիի շրջան (Բելգորոդի մարզ)
Վալույկիի շրջան (Город Валуйки и Валуйский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Բելգորոդի մարզում։
Սինուսիտ
Նշաններ և ախտանշաններ
Հալիտոզը (բերանից վատ հոտը) հաճախ քրոնիկ ռինոսինուսիտի նշան է։ Սակայն շնչառական անալիզների ոսկե ստանդարտը կիրառելի չէ։ Տեսականորեն կան մի քանի մեխանիզմներ, որոնք օբյեկտիվորեն և սուբյեկտիվորեն ընդգրկում են հալիտոզը ։
Վալույկիի շրջան (Բելգորոդի մարզ)
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վալույկի ։
Սինուսիտ
Նշաններ և ախտանշաններ
2004 թվականին գիտնականները առաջարկել են սինուսային գլխացավերի 90 տոկոսը դիտարկել որպես միգրենի դրսևորում ։ Տարբերակելը դժվար է այն պատճառով, որ միգրենը ընդգրկում է եռվորյակ նյարդը, որը նյարդավորում է 2 սինուսների շրջանը և ուղեղը շրջապատող թաղանթները։ Որպես արդյունք դժվար է ճիշտ տարբերակել, թե որ կողմից է ցավը ծագում։ Միգրենով հիվանդ մարդիկ, որպես կանոն, չեն ունենում քթի լորձաթաղանթի հաստացում, որը բնորոշ է սինուսային ինֆեկցիային։
Վալույկիի շրջան (Բելգորոդի մարզ)
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1709,6 կմ²։
Սինուսիտ
Բարդություններ
Գլխի շրջանում սինուսիտները առաջացնում են շատ վտանգավոր բարդություններ` մասնավորապես ընդգրկելով ճակատային և ֆրոնտալ խոռոչները, որտեղից անաէրոբ բակտերիաները արյունատար անոթների կամ ոսկրերի միջոցով ներթափանցում են գլխուղեղ ՝ առաջացնելով վերջինիս ինֆեկցում։ Որպես արդյունք առաջանում է աբսցես, մենինգիտ և կյանքին վտանգ սպառնացող այլ բարդություններ։ Ծայրահեղ դեպքերում հիվանդի մոտ կարող են արտահայտվել մեղմ անձնային փոփոխություններ, գլխացավ, գիտակցության ու տեսողության խանգարում, կոմա և մահ։
Վալույկիի շրջան (Բելգորոդի մարզ)
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 33687 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 19,7 մարդ/կմ²։
Սինուսիտ
Բարդություններ
Ինֆեկցիան սինուսներից կարող է տարածվել երակային բերանակցումների միջոցով կամ էլ ուղղակիորեն տարածվել փակ կառուցվածքներով։ Ակնային բարդություններն ըստ Չանդլերի սանդղակի դասակարգվում են 5 աստիճանի` ըստ հիվանդության ուժգնության (տե՛ս աղյուսակը) ։ Ինֆեկցիան տարածվելով ակնախոռոչ՝ կարող է առաջացնել հարակնային այտուց, ենթոսկրային աբսցես, ակնային այտուց և աբսցես։ Ակնային այտուցը կարող է բարդանալ սուր էթմոիդիտով, եթե առաջային և հետին էթմոիդալ երակներից ինֆեկցիան տարածվում է էթմոիդալ լաբիրինթի կողմնային կամ ակնային մասով։ Սինուսիտը կարող է տարածվել կենտրոնական նյարդային համակարգ՝ առաջացնելով կավերնոզ ծոցի թրոմբոզ, ռետրոգրադ մենինգիտ, էպիդուրալ, սուբդուրալ և ուղեղի աբսցես ։ Ակնային ախտանշանները հաճախ նախորդում են ներգանգային ինֆեկցիային։ Այլ բարդություններից են սինոբրոնխիտը, վերին ծնոտի օստեոմիելիտը և ճակատային ոսկրի օստեոմիելիտը   ։ Ճակատային ոսկրի օստեոմիելիտը հաճախ առաջանում է թրոմբոֆլեբիտի քայքայումից։
Պենեդու
Պենեդու (Penedo), համայնք Բրազիլիայում՝ Ալագոաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ալագոաս նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Պենեդուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 60 378 մարդ՝ 2010 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 689,160 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 87,61 մարդ/կմ²։
Վալույկիի շրջան (Բելգորոդի մարզ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելգորոդի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Պենեդու
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1501 թվականին։
Աշխարհագրություն
Կլիման կիսաանապատային է։
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ալագոաս նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1614 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սինուսիտ
Բարդություններ
Այս բարդությունների ախտորոշմանն օգնում է տեղայնացված բութ ցավը, հաստատվում է ԿՏ-ով և միջուկային իզոտոպիկ սքանավորմամբ։ Ամենահաճախ հանդիպող պատճառային միկրոբներն են անաէրոբ բակտերիաները և ոսկեգույն Ստաֆիլոկոկը։ Բուժումն ընդգրկում է վիրաբուժական միջամտությունը և անտիբիոտիկոթերապիան։ Երկարատև ներերակային հակամիկրոբային թերապիայից հետո հազվադեպ է կատարվում վիրաբուժական միջամտություն ։ Հակաբիոտիկները պետք է նշանակվեն 6 շաբաթ ժամկետով։ Խորհուրդ է տրվում կատարել հիվանդի շարունակական մոնիթորինգ՝ խուսափելու համար ներգանգային բարդություններից։
Պատճառներ
Վերին ծնոտային սինուսիտները կարող են լինել ատամնային ծագման (օդոնտոգեն սինուսիտ), կազմում են մեծ տոկոս (բոլոր դեպքերի 20 տոկոսը) , խոռոչի հատակի և ատամների մոտակայքում։ Սովորաբար օդոնտոգեն սինուսիտի պատճառն է վերին ծնոտի հետին ատամների պերիապիկալ կամ պերիոդոնտալ ինֆեկցիան, որը տարածվում է վերին ծնոտային ծոց ոսկրի քայքայման միջոցով։ Եթե օդոնտոգեն ինֆեկցիան տարածվում է վերին ծնոտային ծոց, ապա հնարավոր է ինֆեկցիայի տարածումը աչք և էթմոիդալ խոռոչ ։
Քրոնիկ սինուսիտ կարող է առաջանալ անուղղակի ձևով եվստախյան փողի միջոցով, որը կապում է կոկորդը և սինուսային ծոցերը։ Այլ հիվանդություններ, ինչպիսիք են օրինակ կիստոզ ֆիբրոման և գրանուլեմատոզ պոլիանգիտիսը, ևս կարող են քրոնիկ սինուսիտի պատճառ հանդիսանալ։
Սուր սինուսիտ
Սուր սինուսիտին սովորաբար նախորդում է վերին շնչառական ուղիների ինֆեկցիան, գլխավորապես վիրուսային ծագման, ամենահաճախ հանդիպող վիրուսներն են ռինովիրուսը, կորոնավիրուսը և գրիպի վիրուսը, ինչպես նաև ադենովիրուսը, մարդու պարագրիպի վիրուսը, մարդու ռեսպիրատոր սինցիտիալ վիրուսը և էնտերովիրուսների որոշ տեսակներ և մետապնևմովիրուսը։ Բակտերիալ ծագման ինֆեկցիայի դեպքում առավել հաճախ հանդիպող հարուցիչներն են Ստրեպտոկոկային պնևմոնիան, Հեմոֆիլուս ինֆլյուենցիան և Մորաքսելլա կատարալիսը ։ Մինչ օրս բակտերիալ ինֆեկցիայի ամենատարածված հարուցիչ է Հեմոֆիլուս ինֆլյուենցիան։ B տիպի Հ․ ինֆլյուենցիայի նկատմամբ վակցինացիան արդյունավետ է և այժմ կլինիկական պրակտիկայում գլխավորապես հանդիպում է ոչ տիպիկ Հ․ ինֆլյուենցիայի տեսակը։ Այլ բակտերիալ հարուցիչներից հանդիպում է Ստաֆիլոկոկուս աուրեուսը և ստրեպտոկոկային այլ ձևեր, անաէրոբ բակտերիաներ, հազվադեպ հանդիպում է նաև գրամ բացասական բակտերիաներ։ Վիրուսային սինուսիտը տևում է 7-10 օր, մինչդեռ բակտերիալ ծագման սինուսիտը ավելի կայուն է։ Վիրուսային սինուսիտների մոտավորապես 0,5-2 տոկոսը բակտերիալ սինուսիտի արդյունք է։
Սուր սինուսիտը կարող է լինել նաև անկային ինվազիայի արդյունք։ Այս ինֆեկցիաները տիպիկ են այն հիվանդների մոտ, ովքեր ունեն շաքարային դիաբետ կամ իմուն անբավարարություն (ՄԻԱՎ վարակ)։ Առաջին տիպի շաքարային դիաբետի դեպքում կետոացիդոզը կարող է ասոցացվել սինուսիտի հետ լորձաթաղանթի միկոզի շնորհիվ ։
Քրոնիկ սինուսիտ
Որպես կանոն քրոնիկ սինուսիտը ձգվում է ավելի քան 12 շաբաթ և կարող է առաջանալ տարբեր հիվանդությունների պատճառով, որոնց դեպքում սինուսների բորբոքումը ընդհանուր սիմպտոմներից մեկն է։ Քրոնիկ սինուսիտը ունի հետևյալ նախանշանները. քթային փակվածություն, դիմային ցավ, գլխացավ, գիշերային հազ, ասթմային ուղեկցող սիմպտոմ, ընդհանուր հոգնածություն, կանաչ կամ դեղին արտադրության առկայություն, առաջ թեքվելիս դեմքի շրջանում ծանրության և սեղմվածության զգացողություն, գլխապտույտ, ատամների ցավ և/կամ վատ շնչառություն ։ Հաճախ քրոնիկ սինուսիտին կարող է ուղեկցել անօսմիան, խանգարելով հոտառությանը ։ Հիվանդության սկզբնական շրջանում սուր կամ քրոնիկ վերինծնոտային սինուսիտը ասոցացված է ատամնային ինֆեկցիայի հետ։ Լուսավախությունը և տեսողության խանգարումը բնորոշ չէ քրոնիկ սինուսիտին։
Քրոնիկ սինուսիտը դասակարգվում է պոլիպային և ոչ պոլիպային ձևերի։ Պոլիպների առկայության դեպքում հիվանդությունը կոչվում է քրոնիկ հիպերպլաստիկ սինուսիտ, սիմպտոմները շատ աղքատ են, կարող է ընդգրկել ալերգիա, բնապահպանական այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են փոշին կամ աղտոտվածությունը, բակտերիալ վարակը կամ սնկային ախտահարումը։
Քրոնիկ ռինոսինուսիտը բազմագործոնային բորբոքային հիվանդություն է, ավելի շատ արտահայտվում է որպես կայուն բակտերիալ վարակ ։ Բժշկական վերահսկողությունը հիմա կենտրոնացած է ավելի շատ հիվանդության կանխարգելմամբ։ Քրոնիկ ռինոսինուսիտի բոլոր ձևերը ասոցացված են վատ սինուսային դրենաժի և երկրորդային բակտերիալ վարակի հետ։ Խիստ անհատական դեպքերում պահանջվում է կատարել պարբերական անտիբիոտիկոթերապիա՝ կանխելու քրոնիկ ռինոսինուսիտի սրացումը։
Քրոնիկ ռինոսինուսիտի դեպքում հայտնաբերվում է աէրոբ և անաէրոբ միկրոֆլորայի կոմբինացիա։ Առանձնացվում է նաև Ստաֆիլոկոկուս աուրեուս, կոագուլազա բացասական Ստաֆիլոկոկը և Գրամ բացասական աղիքային ձևերը։
Փորձերը ցույց են տալիս,որ առավել շատացել են քրոնիկ ռինոսինուսիտի ենթատիպերը։ Էոզինոֆիլների առկայությունը քթի խոռոչի և հարքթային ծոցերի լորձաթաղանթում նկատվում է շատ հիվանդների մոտ, այս երևույթը կոչվում է լորձաթաղանթի էոզինոֆիլային լորձաթաղանթային ռինոսինուսիտ։ Վերոնշյալ հիվանդության դեպքում նկատվում է ալերգիկ ռեակցիա, որը հաճախ պատճառաբանված չէ, ինչի արդյունքում ենթադասակարգում են ալերգիկ և ոչ ալերգիկ ձևերի ։
Վերջերս քննարկվում է քրոնիկ ռինոսինուսիտի զարգացման մեջ սնկերի դերը ։ Քննարկումները վերջնական արդյունքի չեն բերել։ Հակասնկային բուժումն ունեցել է խառը արդյունք։
Կան տեսակետներ, որ սինուսիտ առաջացնում են հիվանդությունների մի խումբ, որոնք կապված են շնչառական ուղիների և ավելի հաճախ կապված են ասթմայի հետ ։ Սինուսիտների բոլոր տեսակներն արդյունքն են կամ մասն են կազմում ընդհանուր շնչառական բորբոքային հիվանդությունների, հետևաբար այնպիսի սիմպտոմները, ինչպիսիք հազն է, ասոցացված է վերջինիս հետ։
Ծխող և պասիվ ծխող հիվանդների մոտ հիվանդությունը ասոցացված է ։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Կա հիպոթեզ, որ շատ անտիբոտիկակայուն քրոնիկ սինուսիտների առաջացման անմիջական պատճառը առաջին հերթին միջավայրում առկա իրար սոսնձված բակտերիալ շտամներն են (բիոֆիլմեր)  ։ Ավելի կոնկրետ բիոֆիլմերը դրանք արտաբջջային մատրիքսի և տարբեր տեսակի իրարից կախված մանրէների համախումբ են՝ «համայնք», որոնցից շատերին ստանդարտ լաբորատոր հետազոտման մեթոդներով դժվար է առանձնացնել ։ Այսպիսի «համայնքի» մեջ գտնվող բակտերիաները 1000 անգամ ավելի կայուն են անտիբիոտիկների նկատմամբ քան նրանց ազատ ձևերը։ Քրոնիկ սինուսիտով հիվանդների մոտ կատարված վիրահատությանների վերջին տարիներին ուսումնասիրությունները ցույց տվեցին որ, հիվանդների 75 տոկոսի լորձաթաղանթում առկա են այս բիոֆիլմերը ։
Սուր
Առողջապահության ոլորտի մասնագետները տարբերակում են բակտերիալ և վիրուսային սինուսիտներն ըստ հիվանդության ժամանակի ։ Եթե հիվանդի մոտ սինուսիտը տևում է 10 օրից ոչ ավել և առանց ախտանշանների խորացման, ապա ենթադրվում է, որ գործ ունենք վիրուսային սինուսիտի հետ ։ Երբ ախտանիշները պահպանվում են 10 օրից ավել, ապա սինուսիտը բակտերիալ ծագման է ։ Խորհուրդ չի տրվում կատարել ռենտգեն, ԿՏ և ՄՌՏ` բացառությամբ բարդությունների զարգացման դեպքում ։ Սինուսիտի ժամանակ ցավը երբեմն կապված է լինում պուլպիտի հետ (ատամնացավ) և հակառակը։ Դասական դեպքերում գլուխը կախելիս ցավի ուժգնացմամբ տարբերակում ենք սինուսիտը պուլպիտից։
Քրոնիկ
Եթե սինուսիտը տևում է 12 շաբաթ և ավելի երկար, ապա խորհուրդ է տրվում կատարել ԿՏ ։ ԿՏ սքանավորման վրա սուր սինուսիտի ռենտգենթափանցելիությունը կազմում է 10-25 միավոր ըստ Հաունսֆիլդի սանդղակի, մինչդեռ քրոնիկ ձևի դեպքում ավելի հաստացած է պատկերը, 30-60 միավոր ռենտգենթափանցելիությամբ ։
Քթային էնդոսկոպիան կատարում են ճկուն օպտիկամանրաթելային խողովակով, լույսի և կամերայի օգնությամբ զննելով քթային ուղիները և սինուսները։ Սա կատարվում է ընդհանուր անզգայացման ներքո, որը տանում է հավելյալ 5-10 րոպե։
Բուժում
Շատ հաճախ որպես բուժում խորհուրդ է տրվում անցնել հանգիստ վիճակի և խմել շատ հեղուկ ։ Հիմնական դեպքերում խորհուրդ չի տրվում օգտագործել անտիբիոտիկներ ։
Ցածր ջերմաստիճան ունեցող գոլորշիով ցնցուղը կամ ողողումը կարող է թեթևացնել սիմպտոմները ։ Ապացուցված է սուր սինուսիտի ժամանակ քթային ողողումների արդյունավետությունը ։ Օքսիմեթազոլին պարունակող փչովի քթային սփրեյները պաշտպանում են լորձաթաղանթի մակերեսը, սակայն խորհուրդ չի տրվում երկարատև օգտագործման համար։ Երկարատև օգտագործումը հանգեցնում է հետադարձ սինուսիտի զարգացմանը ։ Հայտնի չէ, թե արդյոք քթային ողողումները, հակահիստամինային դեղամիջոցները և սփրեյները օգնում են սուր սինուսիտով հիվանդ երեխաներին ։
Անտիբիոտիկներ
Սինուսիտների շատ դեպքեր վիրուսային ծագման են և բուժվում են առանց անտիբիոտիկների ։ Սակայն եթե սիմպտոմները չեն անցնում 10 օրվա ընթացքում, ապա առաջին հերթին խորհուրդ է տրվում օգտագործել ամոքսացիլին, իսկ եթե 7 օր ամոքսացիլին օգտագործելուց հետո սիմպտոմները հետ չեն զարգանում, նշանակում են ամոքսացիլին կլավուլանատի հետ ։ 2012 թվականին Կոխրեյնի հետազոտությունները ցույց են տվել, որ շատ քիչ տարբերություն կա 7 և 14 օրերի միջև և խորհուրդ չի տրվում պոտենցիալ բարդությունների և ռեզիստենտ ձևերի զարգացման հավանականության դեպքում ։ Անտիբիոտիկները հատկապես խորհուրդ չի տրվում օգտագործել հիվանդության թույլ արտահայտված ձևերի դեպքում առաջին շաբաթների ժամանակ, քանի որ հակառակ էֆեկտի և անտիբիոտիկ կայուն ձևերի առաջացման ռիսկ կա ։
Այն մարդիկ, ովքեր պենիցիլինի նկատմամբ ալերգիա ունեն, օգտագործում են ֆտորքվինոլոններ, մակրոլիդային անտիբիոտիկներ, ինչպիսիք են կլարիտրոմիցինը, տետրացիկլինային շարքի անտիբիոտիկներից դոքսիցիկլին ։ Քանի որ ամոքսացիլինի նկատմամբ կայունությունն աճում է, Ամերիկայի Ինֆեկցիոն Հիվանդությունների Ասոցիացիայի ուղեցույցը խորհուրդ է տալիս բակտերիալ սինուսիտի նախնական բուժման համար օգտագործել ամոքսացիլին-կլավուլանատ ։ Դրան հակառակ ուղեցույցները խորհուրդ են տալիս օգտագործել այնպիսի անտիբիոտիկներ, որոնք պարունակում են ազիտրոմիցին, կլարիտրոմիցին և տրիմեթոպրիմ/սուլֆամետազոլին։ Սննդի և դեղերի ամերիկյան ասոցացիան դեմ է ֆտորքվինոլոնների օգտագործմանը` հաշվի առնելով լուրջ կողմնակի էֆեկտների առաջացման հավանականությունը ։
Անտիբիոտիկների կարճատև (3-7 օր) կուրսը նույնքան էֆեկտիվ է, որքան տիպիկ երկարատև կուրսը (10-14 օր) կլինիկորեն ախտորոշված սուր բակտերիալ սինուսիտի դեպքում առանց որևէ ընդհանուր բարդությունների ։ Ամերիկյան Ինֆեկցիոն Հիվանդությունների Ասոցացիան առաջարկում է 5-7-օրյա անտիբիոտիկոթերապիա բակտերիալ ինֆեկցիայի բուժման համար` այսպիսով կանխելով կայուն ձևերի առաջացումը։ Երեխաների համար ուղեցույցը խորհուրդ է տալիս մինչև 2 շաբաթ տևողությամբ անտիբիոտիկոթերապիա ։
Կորտիկոստերոիդներ
Չհաստատված սուր սինուսիտների դեպքում ներքթային կորտիկոստերոիդները օգտագործվում են որպես պլացեբո և՛ առանձին, և՛ անտիբիոտիկների հետ համակցված ։ Ռենտգեն հետազոտությամբ և քթային էնդոսկոպիայով հաստատված դեպքերում կորտիկոստերոիդներով բուժումը խրախուսվում է ։ Սակայն արդյունավետությունը քիչ է ։
Վիրաբուժություն
Քրոնիկ և հետադարձ սինուսիտի դեպքում ցուցված է ԼՈՌ բժշկի կոնսուլտացիան, բուժումը կարող է ընդգրկել քթային վիրահատություն։ Վիրահատական միջամտությունը ցուցված է այն դեպքերում, երբ սովորական թերապիան չի տալիս դրական արդյունք ։ Դեռևս վիճելի է, թե ինչպես է վիրաբուժական միջամտությունը ազդում քթային պոլիպների վրա, քանի որ դա քիչ է ուսումնասիրված ։
Վերին ծնոտային ծոցի անտրալ լվացումը ներառում է խոռոչների պունկցիա և հիպերտոնիկ լուծույթներով լվացումներ` լորձաթաղանթը մաքրելու համար։ 1996 թվականին քրոնիկ սինուսիտներով հիվանդների ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ խոռոչների լվացումը անտիբիոտիկոթերապիայի նկատմամբ որևէ առավելություն չունի ։
Վիրաբուժական միջամտությունների ժամանակ մուտքը դեպի հարքթային ծոցեր կատարվում է արտաքին քթային անցուղուց ներքթային էնդոսկոպիայի միջոցով։ Ֆունկցիոնալ էնդոսկոպիկ սինուսային վիրաբուժության առավելություններն են՝ ստեղծվում է առավել ուղղորդված մուտք դեպի սինուսներ, հյուսվածքների նվազագույն տրավմա, մինիմալիզացվում են հետվիրահատական բարդությունները ։ Դեղապատ այնպիսի ստենդի օգտագործումը, ինչպիսին է պրոպելային մոմետասոնային իմպլանտը, նպաստում է հետվիրահատական վերականգնմանը ։
Բուժման մեկ այլ զարգացած մեթոդ է բալոնային սինուսոպլաստիկան։ Այս մեթոդը նման է բալոնային անգիոպլաստիկային, որը օգտագործվում է սրտի զարկերակները «բացելու համար», օգտագործվող բալոնների միջոցով փորձ է արվում մուտք գործել սինուսներ հնարավորինս ինվազիվ մեթոդով։
Հիվանդության կայուն ձևերի և ախտանշանների, ինչպես նաև ձախողված բժշկական և ֆունկցիոնալ էնդոսկոպիկ մեթոդների դեպքում օգտագործվում են այլ միջոցներ բորբոքումը հարքթային ծոցերից վերացնելու համար, ինչպիսին է օրինակ Կոլդուել-լյուկի հայմորոտոմիան ։ Այս վիրահատության ժամանակ կտրվածք է արվում վերլնդային մասում, բացվում է հայմորյան խոռոչի առաջային պատը, ամբողջությամբ հեռացվում է խոռոչի ախտահարված լորձաթաղանթը, դրենավորվում է ստորին կամ միջին քթային անցուղին` մեծ պատուհան ստեղծելով քթի կողմնային պատում ։
Համաճարակաբանություն
Ընդհանուր առմամբ, Միացյալ Նահանգներում տարեկան գրանցվում է 24-ից մինչև 31 միլիոն դեպք ։ Քրոնիկ սինուսիտով հիվանդները կազմում են ընդհանուր թվի 12․5 տոկոսը ։
Հետազոտություն
Վերջին հետազոտությունները ցույց են տվել, որ սնկերը որոշակի դերակատարում ունեն քրոնիկ սինուսիտի զարգացման գործում, այդ իսկ պատճառով դեռևս փորձնական կիրառվում է հակասնկային բուժում։ Այս փորձարկումները դեռևս ունեն խառը արդյունք ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բորբոքումներ Կատեգորիա:Քթի հիվանդություններ Կատեգորիա:Գլխացավեր
Վլադիմիր Բուգրով
Վլադիմիր Բուգրով (Бугров, Владимир Васильевич, ), թատրոնի խորհրդային և ռուս դերասան, ռեժիսոր, մանկավարժ, թատերական գործիչ, ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ։
Կենսագրություն
Վլադիմիր Բուգրովը ծնվել է 1938 թվականի հոկտեմբերի 16-ին, Ստալինգրադում։ 1961 թվականին ավարտել է Ստալինգրադի թատերական ստուդիան։ 1968 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտը (Նիկոլայ Օխլոպկովի կուրսը)։
1962-1963 թվականներին խաղացել է Լիպեցկի դրամատիկական թատրոնում։
1968-1980 թվականներին աշխատել է որպես Վորոնեժի պատանի հանդիսատեսի թատրոնի գլխավոր ռեժիսոր։
1980-2003 թվականներին եղել է Վորոնեժի գեղարվեստի պետական ինստիտուտի ռեկտոր։ Նրա օրոք 1998 թվականին ինստիտուտն ստացել է Վորոնեժի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի կոչում։
Եղել է Համառուսական մշակութային ֆոնդի Վորոնեժի մասնաճյուղի նախագահ։
Մահացել է 2003 թվականի դեկտեմբերի 9-ին, Վորոնեժում, 66 տարեկան հասակում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:Ռուս ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ Կատեգորիա:Ռուս թատերական գործիչներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Փակ Կըն Հյեի իմպիչմենտ
Պարկ Ջուն Հայի իմպիչմենտ (박근혜 대통령 탄핵), Հարավային Կորեայի նախագահի շուրջ ձևավորված քաղաքական սկանդալ։ Իմպիչմենտի քվեարկությունը տեղի ուենցավ 2006 թվականի դեկտեմբերի 9-ին։ Հարավային Կորեայի Ազգային ժողովի 300 պատգամավորներից 234֊ը քվեարկեցին նախագահին իմպիչմենտի ենթարկելու և նախագահական լիազորությունները կասեցնելու օգտին ։ Քվեարկության արդյունքում  Հարավային Կորեայի վարչապետ Հուանգ Կյո Ահնը դարձավ գործող նախագահ, մինչ Կորեայի Սահմանադրական դատարանը որոշեր ընդունել կամ մերժել իմպիչմենտը։ 2017 թվականի մարտի 10֊ին դատարանը միաձայն կողմ արտահայտվեց իմպիչմենտին և Պարկը հեռացվեց պաշտոնից։
Հարավային Կորեայի Սահմանադրություն և Սահմանադրական դատարանի վճիռ
Իմպիչմենտի ընթացակարգը Հարավային Կորեայում ունի սահմանադրական ամրագրում։ 65֊րդ հոդվածի առաջին մասի համաձայն՝ եթե նախագահը, վարչապետը կամ պետական խորհրդի անդամները խախտում են Սահմանադրությունը կամ իրենց պարտականություններին վերաբերող այլ օրենքներ, Ազգային ժողովը լիազորված է նրանց իմպիչմենտի ենթարկել։ Նույն հոդվածի երկրորդ մասով սահմանվում է, որ իմպիչմենտի նախագիծը պետք է ներկայացվի առնվազն մեկ երրորդի կողմից և ընդունվի Ազգային ժողովի անդամների մեծամասնության կողմից։ նախագահի դեպքում իմպիչմենտի առաջարկությունը պետք է ներկայացվի մեծամասնության կողմից և ընդունվի առնվազն երկու երրորդի կողմից։ Այսինքն 300 պատգամավորներից առնվազն 200֊ը պետք է կողմ քվեարկեն։ Հոդվածում նաև ներկայացվում է, որ այն պաշտոնյան, ում դեմ իմպիչմենտի մասին որոշումը ընդունվում է, պետք է դադարեցնի պաշտոնեական պարտականությունների կատարումը։ Սահմանադրական դատարանի 1988 թվականի որոշմամբ, դատարանը պետք է վերջնական որոշում կայացնի հայցը ընդունելուց հետո առավելագույնը 180 օրվա ընթացքում։ Եթե մեղադրվող պաշտոնյան հեռացվում է պաշտոնից մինչը Սահմանադրական դատարանի վճռի հրապարակումը, ապա գործը կարճվում է ։ Հարավային Կորեայի իմպիչմենտի ենթարկված վերջին նախագահը Ռոհ Մյու Հունն էր, որը իմպիչմենտի ենթարկվեց 2004 թվականին։ Այս դեպքում Սահմանադրական դատարանը մերժեց իմպիչմենտը և նախագահին վերահաստատեց իր պաշտոնում։ Հարավային Կորեայի հանրությունը սատարում էր նախագահ Ռոհին ։
Չոի Սուն Սիլի սկանդալը
Չոին ձերբակալվեց և Ջուն Հայը երեք անգամ ներողություն խնդրեց պետությունից և իր վարչակազմից, սակայն ցույցերը շարունակվեցին։ Ցույեցրը շարունակվեցին ևս յոթ շաբաթ, որի արդյունքում, համաձայն հարցումների, բնակչության շուրջ 75 տոկոսը պահանջում էր Ջուն Հայի հրաժարականը ։
Քաղաքական զարգացումներ
2016 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Հարավային Կորեայի Դեմոկրատական կուսակցությունը, Ժողովրդական կուսակցությունը և Արդարություն կուսակցությունը 171 պատգամավորների անունից Ազգային ժողովի քննարկմանը ներկայացրեցին նախագահ Պարկ Ջուն Հայի իմպիչմենտի նախագիծը` Սահմանադրությունը խախտելու մեղադրանքով ։ Պարկի կուսակցությունը սկզբնապես նախատեսում էր որ վերջինս կամավոր կերպով վայր կդնի լիազորությունները ապրիլի վերջերին, բայց դա տեղի չունեցավ կուսակցության մեջ միանման տեսակետի բացակայության պատճառով։ Դեկտեմբերի չորսին այդ կուսակցության մի ստվար հատված հայտարարեց, որ քվեարկելու է իմպիչմենտի օգտին ։
300 անդամ ունեցող Ազգային ժողովը որոշեց քվեարկությունը իրականացնել դեկտեմբերի իննին` օրենսդիրի հերթական նստաշրջանի վերջին օրը։ Քանի որ իմպիչմնետը պահանջում է երկու երրորդ մեծամասնություն, ապա առնվազն 200 պատգամավոր պետք է քվեարկեր իմպիչմենտի օգտին ։
Օրենսդրական շարժում
Դեկտեմբերի 8-ին Հարավային Կորեայի Ազգային ժողովը հայտարարեց, որ դեկտեմբերի իննին տեղական ժամանակով ժամը երեքին տեղի կունենա իմպիչմենտի քվեարկությունը ։ Քվեարկության արդյունքում իմպիչմենտի շարժումը հաղթանակեց. 234 պատգամավորներ կողմ քվեարկեցին իմպիչմենտին ։
Քվեարկությունից հետո Պարկի լիազորությունները դադարեցվեցին 180 օրով, մինչ Սահմանադրական դատարանը կհաստատեր իմպիչմենտի օրինականությունը։ Դրա համար դատարանի ինը դատավորներից առնվազն վեցը պետք է կողմ արտահայտվեին իմպիչմենտի որոշման ուժի մեջ մտնելու համար ։
Դեկտեմբերի իննի քվերկությունից հետո վարչապետ Հուանգ Կյո Ահնը ստանձնեց նախագահի լիազորությունները ։
Սահմանադրական դատարանի լսումներ
Հարավային Կորեայի Սահմանադրական դատարանը 180-օրյա ժամկետում պետք է հրապարակեր վճիռը։ Վճիռը կայացնելիս այն իրականացրեց նաև հանրային լսումներ ։
Սահմանադրական դատարանը համարվում էր պահպանողական, քանի որ բոլոր ինը դատավորները նշանակվել էին պահպանողական կառավարությունների շրջանում ։ Դատարանը սկսեց նախապատրաստական լսումները դեկտեմբերի 22-ին ։
Դատավճիռ
2017 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Սահմանադրական դտարանը հաստատեց իմպիչմենտը ութ կողմ ձայնով` վերջ դնելով Պարկի նախագահությանը ։ Սա առաջին դեպքն էր 6-րդ Հանրապետության օրոք, որ գործող նախագահը հեռացվում է իմպիչմենտի միջոցով ։ Վճռի հրապարակումից հետո Պարկի կողմնակիցների և հակառակորդների միջև տեղի ունեցան բախումներ, որ արդյունքում երեք մարդ զոհվեց   ։ Պարկի հեռացումից հետո նոր նախագահական ընտրությունները պետք է նշանակվեն 60 օրվա ընթացքում ։
Վեյդելևսկի շրջան
Վեյդելևսկի շրջան (Вейделевский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Բելգորոդի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վեյդելևկա ։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 22118 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 16,31 մարդ/կմ²։
Պավել Աղաջանով
Պավել Աղաջանով (Աղաջանյան), արցախցի զինվորական գործիչ, գեներալ-լեյտենանտ, ԽՍՀՄ և Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից-անդամ, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր,պրոֆեսոր, ԽՍՀՄ Լենինյան և պետական մրցանակների դափներկիր ։
Կենսագրություն
Շուշեցի Պավել Արտեմի Աղաջանով ծնվել է 1923 թվականի մայիսի 21-ին։ Գերազանցությամբ ավարտել է միջնակարգ դպրոցը Բաքվում, ընդունվել է Սանկտ-Պետերբուրգի ռազմա-օդային ինժեներական ակադեմիան, որը նույնպես գերազանց ավարտել է 1944 թվականին և ուղարկվել ռազմաճակատ` 4-րդ օդային բանակը ։ 26 տարեկանում նա դարձել է տեխնիկական գիտությունների թեկնածու։ 1971 թվականին եղել է ՄՖԻ բարձր համակարգերի ամբիոնի վարիչ։ 1960-1991թթ. աշխատել է որպես ՄԱԻ թռչող ապարատների ռադիոկառավարման ամբիոնի պրոֆեսոր ։
Գիտական գործունեություն
Պավել Աղաջանովն իր գիտական գործունեությունն սկսվել է դետեկտորային ու պարզունակ ռադիոընդունիչներից։ Դրանք նա սկսել է հավաքել դեռևս դեռևս դպրոցական տարիներին` օգտվելով սխեմաներից։ Այնուհետև նա առաջարկել է ռադիոլոկացիոն համակարգերի ճշգրտության բարձրացման մեթոդներ, որոնք արժանացել են հեղինակային վկայագրի և լայն կիրառում գտել տեխնիկայի մեջ։ Այդ նյութը դարձել է Պ.Աղաջանովի թեկնածուական ատենախոսության թեման, որը բարձր է գնահատվել աշխարհահռչակ գիտնականներ, ակադեմիկոսներ Վ.Տրպեզնիկովի և Յու.Կոբզարևի կողմից ։ Հայրենական մեծ պատերազմից հետո Պավել Աղաջանովը դարձել է ԽՍՀՄ Հրետանային գիտությունների ակադեմիայի գիտա-հետազոտական ինստիտուտի գիտաշխատող։ Նա մեծ ավանդ ունի Յարի հրթիռակայանում և Բայկանուրի տիեզերակայանում չափիչ-միջոցների, այնուհետև` տիեզերական կառավարման-չափիչ համալիրի ստեղծման գործում։ Հրթիռաշինության և տիեզերագիտության համար այդ կարևոր աշխատանքով զբաղվում էր հրետանիային գիտությունների ակադեմիայի գիտահետազոտական ինստիտուտը, որն էլ ձեռնամուխ եղավ կառավարման-չափիչ համալիրի ստեղծման գիտահետազոտական թեմայի կենսագործմանը։
Այլ հիմնահարցերի հետ մեկտեղ, Պավել Աղաջանովի բաժինը մշակել է տիեզերակայանում, միջմայրցամաքային բալիստիկ Ս.Կորոլյովի Ռ-7 հրթիռի ակտիվ հատվածի ուղու ներքո մի քանի տեղերում տեղակայելու համար նախատեսված ռադիոտեխնիկական չափիչ համալիրի նախագիծը։
Բարբարա Լեցցի
Բարբարա Լեցցի (Barbara Lezzi, ), իտալացի քաղաքական գործիչ, 2018 թվականի հունիսի 1-ից մինչև 2019 թվականի սեպտեմբերի 5-ը Հարավային Իտալիայի հարցերով առանց պորտֆելի նախարար, 2013 թվականի մարտի 5-ից Ապուլիայից Իտալիայի սենատոր։
Կենսագրություն
Բարբարա Լեցցին ծնվել է 1972 թվականի ապրիլի 24-ին Լեչեում, 1991 թվականին գրասենյակային աշխատողի և օտար լեզուներով նամակագրության վարման մասնագիտությամբ ավարտել է Գրացիա Դելեդայի անվան մասնագիտական տեխնիկական քոլեջը։ 1992 թվականին սկսել է աշխատել մասնավոր ընկերություններում։ 2013 թվականին Հինգ աստղերի շարժման ցուցակով Ապուլիայից ընտրվել է Սենատ։ Եղել է Բյուջեի և տնտեսական պլանավորման մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ, Եվրոպական քաղաքականության մշտական հանձնաժողովի անդամ ։
2018 թվականի մարտի 4-ին Սենատի ընտրություններում հաղթանակ է տարել ձայների 39,9 % արդյունքով՝ Հինգ աստղերի շարժումից իր թեկնածությունն առաջադրելով Նարդոյի միամանդատ օկրուգում։ Նրա մրցակիցներից ուժեղագույնը՝ աջ կենտրոնամետ կոալիցիայի թեկնածու Լուչանո Կարիդդին (Luciano Cariddi) ստացել է ձայների 35,2 %-ը, իսկ փորձառու քաղաքական գործիչ, Իտալիայի նախկին վարչապետ Մասիմո Դ’Ալեման՝ ընդամենը 3,9 % ։
2018 թվականի հունիսի 1-ին Կոնտեի կառավարությունում զբաղեցրել է Հարավային Իտալիայի հարցերով առանց պորտֆելի նախարարի պաշտոնը ։
2019 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Ջուզեպպե Կոնտեն ձևավորել է իր երկրորդ կառավարությունը (Հարավային Իտալիայի հարցերով նոր նախարար է ընտրվել Ջուզեպպե Պրովենցանոն, Լեցցին ոչ մի նշանակում չի ստացել), և սեպտեմբերի 5-ին նոր կաբինետը երդում է տվել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի նախարարներ Կատեգորիա:Իտալիայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իտալիայի Հանրապետության սենատորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Ալգիմանտաս Բալթակիս
Ալգիմանտաս Բալթակիս (Algimantas Baltakis, ), լիտվացի բանաստեղծ, գրական քննադատ և թարգմանիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Լյալյունայ բնակավայրում։ Ավարտել է Կաունասի գիմնազիան (1949 թվական)։ 1954 թվականին ավարտել է Վիլնյուսի համալսարանը` «լիտվերեն լեզու և գրականություն» մասնագիտացմամբ։ 1952-1956 թվականներին աշխատել է որպես գրական աշխատակից, այնուհետև` որպես բաժնի վարիչ, ապա որպես` գործադիր քարտուղար «Տարիբինե մոտերիս» („Tarybinė moteris“; «Խորհրդային կին») ամսագրում։ Այնուհետև 1956-1990 թվականներին (ընդհատումներով) աշխատել է «Պյարգալե» (Pergalė; «Հաղթանակ») գրական հանդեսի խմբագրությունում, 1964-1967 և 1985-1989 թվականներին եղել է ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։ 1955 թվականից եղել է Լիտվայի գրողների միության անդամ։ Ապրում է Վիլնյուսում։
Ստեղծագործություն
1955 թվականից սկսած` հրապարակել է ավելի քան քսան բանաստեղծությունների ժողովածու, ինչպես նաև` հոդվածներ լիտվական պոեզիայի մասին։ Բալթակիսի բանաստեղծությունները թարգմանվել են լատիշերեն և ռուսերեն։ Նա լիտվերեն է թարգմանել Ալեքսանդր Բլոկի, Ռասուլ Համզաթովի, Օյար Վացիետիսի բանաստեղծությունները։ Նա թարգմանել է նաև Ա. Պուշկինի մի շարք բանաստեղծություններ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիտվացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Լիտվացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Լիտվացի գրաքննադատներ Կատեգորիա:Լիտվացի գրողներ
Ֆրեդերիկ Դուգլաս
Ֆրեդերիկ Դուգլաս (Frederick Douglass, ), ամերիկացի գրող, լուսավորիչ, աբոլիցիոնիստ, խմբագիր և հռետոր։ Ամերիկայի սևամորթ բնակչության իրավունքների համար պայքարող հայտնի մարդկանցից մեկն է, սևամորթների ազատագրական շարժման ղեկավար։