cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կարլ Մեջանի
Մոնակո
Առաջին լիգայում Մոնակոն խաղից հետո զգալիորեն ամրապնդվել է նոր խաղացողների կողմից, և ակումբի մարզիչ Կլաուդիո Ռանիերին ասել է, որ ակումբի հիմնական կազմում Կարլին չի տեսնում ։ 2013/14 թվականների մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ նրան վարձակալել էր հունական Օլիմպիակոս ակումբը, սակայն այնտեղ ընդհանուր խաղերում ընդամենը 8 խաղ էր անցկացրել վեց ամիս և դժգոհեց փոքր խաղային պրակտիկայից, դարանից հետո վերադարձավ Ֆրանսիա ։   2013/14 թվականների ձմռանը Մեջանին  տեղափոխվել է Վալենսիանտես  ակումբի 1-ին լիգա, և ակումբում նա ընդհանուր հաշվով անցկացրել  է 16 հանդիպում։
Միջազգային կարիերա
Կարլը  իր երիտասարդության տարիներին տարբեր տարիքի Ֆրանսիայի թիմերի համար խաղացել է ավելի քան 50 խաղ, Ֆրանսիայի երիտասարդական հավաքականի ավագ էր, սակայն երբեք չի կարողացել թիմի հիմնական կազմում ընդգրկվել։
2010 թվականին Ալժիրի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ Ռաբախ Սայան հրավիրել էր նրան խաղալ իրենց նախնիների հայրենիքի կազմում։ Կայլը ընդունել էր հրավերը և ընդգրկվել է ազգային թիմի աշխարհի գավաթի 2010 թվականի Աշխարհի գավաթում թիմի կազմի համար անցկացվել է ընդեմ Գաբոն ակումբի։
Ալժիրի ազգային հավաքականում Մեջինին մասնակցեց 2013 թվականի Աֆրիկյան ազգերի գավաթի եզրափակիչ մրցաշարին։
2014 թվականի Հունիսին մարզիչ Վախիդ Խալիլկոձիչը միացավ թիմին՝ մասնակցելու 2014 թվականի Աշխարհի գավաթի եզրափակիչ մրցաշարին։ Մրցաշարում նա անցկացրել է խմբային փուլի երեք հանդիպում։  Նա Ալժիրի ազգային հավաքականից եկել է Բրազիլիայում կայացած աշխարհի առաջնության 1/8 եզրափակչի խաղարկությանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ալժիրի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ալժիրցի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լևանտեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Լիվերպուլի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մոնակոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Օլիմպիակոս Պիրեյոսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Թուրքական Սուպեր լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Տրաբզոնսպորի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Մանկական աճուրդ
Մանկական աճուրդ (Barnauktion, Huutolaisuus), պատմական պրակտիկա XIX-XX դարերի Շվեդիայում և Ֆինլանդիայում, որը իր մեջ է ներառում որբ երեխաներին և աղքատների երեխաներին վաճառքը աճուրդների ժամանակ։ Որպես կանոն, աճուրդներն անցկացվել են եկեղեցիներում և աճուրդային տներում Աղքատության դեմ պայքարի խորհրդի կողմից։ Վաճառքն անցկացվում էր անգլիական աճուրդի սկզբունքով։ Այն մարդը, ով մունիցիպալիտետից ամենաքիչ վարձն էր պահանջում, ստանում էր երեխային, որի մասին նա պետք է մեկ տարի հոգ տաներ այն գումարով, որը պահանջել է մունիցիպալիտետ ։ Դա թույլ էր տալիս, որ կազմակերպիչները փող խնայեն երեխաների խնամակալման համար։ Հաճախ այնպես էր ստացվում, որ նույն երեխաներին վաճառում էին մի քանի անգամ շատ տարիների ընթացքում ։ Այն մարդը, ով գնել է երեխային, համարվել է նրա հոգեծնող, սակայն, որպես կանոն, երեխաներին վերցնում էին որպես էժան բանվորական ուժ ։ Շվեդիայում մանկական աճուրդներն արգելվել են 1918 թվականին, իսկ Ֆինլանդիայում՝ 1923 թվականին, սակայն Ֆինլանդիայում աճուրդներն անցկացվել են մինչև 1930 թվականների կեսը ։ Վերջին հայտնի աճուրդն անցկացվել է 1935 թվականին ։
Շվեդիայի ֆինանսների նախկին նախարար Ֆրեդրիկ Վիլհելմ Թուրդսոնը, ով որբացել է ինը տարեկանում, ֆինլանդացի գրող Յոել Լեհթոնենը , շվեդացի գրող Հարրի Մարտինսոնը և ֆինլանդացի ոստիկան Յոհանես Ֆրոմն այն երեխաներից էին, ովքեր վաճառվել են այդպիսի մանկական աճուրդների ժամանակ։
Նմանատիպ պրակտիկան նաև անցկացվել է ուրիշ եվրոպական երկրնդրում, ինչպես օրինակ Շվեյցարիայում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Որդեգրում Կատեգորիա:Հարկադիր աշխատանք Կատեգորիա:Անավարտ հոդվածներ Ֆինլանդիայի մասին Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի պատմություն Կատեգորիա:Շվեդիայի պատմություն Կատեգորիա:Բռնություն
(6979) Շիգեֆումի
(6979) Շիգեֆումի (Shigefumi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կին Էնդատեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դոն (գետ)
Դոն (Дон), գետ Ռուսաստանի եվրոպական մասում։ Սկիզբ է առնում Միջինռուսական բարձրավայրի արևելյան լանջերից՝ Տուլայի մարզի Նովոմոսկովսկ քաղաքի մոտ, թափվում Ազովի ծովը Տագանռոգի ծոցը՝ առաջացնելով դելտա (տարածությունը մինչև 340 կմ²)։ Երկարությունը 1870 կմ է, նավարկելի է Սոսնա գետի միախառնման տեղից սկսած (1604 կմ)։
Կանոնավոր նավագնացություն կա Գեորգիո–Դեժ քաղաքից սկսած (1355 կմ)։ Վոլգա–Դոն նավարկելի ջրանցքով կապված է Բալթիկ, Սպիտակ և Կասպից ծովերի հետ։ Առավել կարևոր քաղաքներն են՝ Գեորգիու–Դեժը, Դոնի Կալաչը, Վոլգոդոնսկը, Դոնի Ռոստովն ու Ազովը։
Անվանում
Անվանումն ունի իրանական ծագում․ առաջացել է «ջուր, գետ» նշանակող բառից։ Օսերենում, որը նույնպես իրանական լեզու է, այսօր էլ «դոն» բառը գոյություն ունի այդ իմաստով և հանդիպում է շատ գետանուններում։ Հին հունական աղբյուրներում հիշատակվում է Տանաիս անունով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Փոլ Վուլֆովից
Փոլ Վուլֆովից (Paul Wolfowitz, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ։
ԱՄՆ քաղաքական գործիչ
Փոլն Սառը պատերազմից հետո դարձել է ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության ռազմավարության շատ ազդեցիկ մշակող։ Նրա ինտելեկտուալ ուսուցիչները փիլիսոփա Լեո Շտրաուսն ու բարոյախոս Ալան Բլումն էին։ Փոլը գրել է միջուկային տեխնոլոգիաների մասին ատենախոսություն՝ Մերձավոր Արևելքում ականավոր միջուկային ստրատեգ Ալբերտ Ուոխոլստետերի օգնությամբ, գործնական փորձը քաղել է սենատորներ Ջորջ Շուլցից, Հենրի Ջեքսոնից, Դիկ Չեյնիից և Դոնալդ Ռամսֆելդից։ Ստեղծել է իր հովանավորյալ համակարգը նրանցից, որոնց հետ սովորել է Կոռնելի համալսարանում և դասավանդել Եյլի համալսարանում։ Աշխատել է ձեռներեցության ամերիկյան ինստիտուտի քաղաքագիտական կենտրոնում։
2003 թվականին ԱՄՆ Անվտանգության քաղաքականության կենտրոնի անդամ էր և ԱՄՆ Անվտանգության քաղաքականության կենտրոնի «Կրակի պահապան» մրցանակի դափնեկիր։
ԱՄՆ պետդեպարտամենտ և պաշտպանության նախարարություն
Դեմոկրատ սենատոր Ջեքսոնի մոտ աշխատելուց հետո քսանհինգ տարի աշխատել է ԱՄՆ Պետական դեպարտամենտում և Պենտագոնում։ Ռիչարդ Նիքսոնի օրոք Կենտրոնական հետախուզական վարչության այն ժամանակվա տնօրեն Ջորջ Բուշի հանձնարարությամբ աշխատել է «Բի թիմում», որը պատրաստել է ԿՀԳ-ից անկախ զեկույցներ Խորհրդային սպառնալիքի գնահատման վերաբերյալ։
Նախագահ Ջիմի Քարթերի օրոք, գտնվելով ԱՄՆ-ի պաշտպանության նախարարի տարածաշրջանային ծրագրերի գծով օգնականի պաշտոնում, առաջին անգամ հարց է բարձրացրել Պարսից ծոցի տարածաշրջանում ենթակառուցվածքներ ստեղծելու անհրաժեշտության մասին, որպեսզի զորքերը տեղափոխվեն Սաուդյան Արաբիայի և Քուվեյթի նավթահանքերի վրա խորհրդային զորքերի և, հնարավոր է՝ Իրաքի վրա հարձակման դեպքում։
1986-1989 թվականներին Ինդոնեզիայում ԱՄՆ դեսպան էր։
ԱՄՆ պաշտպանության նախարարի տեղակալ
2001-2005 թվականներին զբաղեցրել Է ԱՄՆ պաշտպանության նախարարի տեղակալի պաշտոնը։ 1989-1993 թվականներին՝ Բուշի օրոք, որպես պաշտպանության նախարարի տեղակալ Դիկ Չեյնին սկանդալային «Պաշտպանական շինարարության ուղեցույց» է պատրաստել, որտեղ առաջին անգամ խոսել է միաբևեռ աշխարհում ամերիկյան հեգեմոնիայի սկզբունքների մասին։ 2002 թվականին հենց այդ փաստաթուղթն էր ընկած ազգային անվտանգության ռազմավարության հիմքում։ 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչությունից հետո նպաստել է Պենտագոնում հատուկ պլանների վարչության ստեղծմանը, որը գոյություն է ունեցել 2002 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2003 թվականի հոկտեմբեր։
Կովկասյան կոմիտե
Կովկասյան կոմիտե (Кавказский комитет), հատուկ միջգերատեսչական մարմին Ցարական Ռուսաստանում, հիմնվել է 1845 թվականին, Կովկասում՝ համառուսական կառավարման կարգ մտցնելու նպատակով։ Կովկասյան կոմիտեին նախորդել է 1840 թվականին կոմս Ալեքսանդր Չեռնիշովի նախագահությամբ ստեղծված հատուկ ժամանակավոր կոմիտեն։ 1846 թվականից Կովկասյան կոմիտեն ղեկավարում էր ցարական վարչության քաղաքացիական գործունեությունը երկրամասում, լուծում այն հարցերը, որոնք վեր էին փոխարքայի և առանձին մինիստրների լիազորությունից։
Փոլ Վուլֆովից
Համաշխարհային բանկի նախագահ
2005 թվականի հունվարին առաջադրվել է Համաշխարհային բանկի նախագահի պաշտոնում և նույն թվականի հունիսին զբաղեցրել այն։ Համաշխարհային բանկի նախագահի պաշտոնը զբաղեցրել է 2005 թվականի հունիսից մինչև 2007 թվականի հունիսի 30-ը։
Կովկասյան կոմիտե
Կոմիտեի մեջ մտնում էին՝ ռազմական, ներքին գործերի, ֆինանսների, պետական ունեցվածքի, արդարադատության մինիստրները, կայսեր նշանակած անդամները։ Կովկասյան կոմիտեն սկզբնապես ուներ հատուկ նախագահ, իսկ 1865 թվականից նախագահում էր նախարարների կոմիտեի նախագահը։ 1882 թվականին Կովկասի փոխարքայության վերացումով և Կովկասում նոր վարչակազմ մտցնելով Կովկասյան կոմիտեն վերացվեց։
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության վարչական բաժանում
Փոլ Վուլֆովից
Կարծիքներ Վուլֆովիչի մասին
Հենրի Քիսինջերը նշել է․ «Յուրաքանչյուր ոք, որը ճանաչում է Վուլֆովիչին Ինդոնեզիայում որպես դեսպան, ինչպես նաև Ասիայի գծով պետքարտուղարի օգնական, կհաստատի, որ նա այդ երկրներում մեծ աջակցություն է ցուցաբերել ժողովրդավարությանն ու սոցիալական առաջընթացին» ։
Սան Ֆեռնանդո (Չիլի)
Սան Ֆեռնանդո (San Fernando), քաղաք Չիլիի կենտրոնական մասում գտնվող Կոլչագուա նահանգի և Օ'Հիգինս շրջանի երկրորդ ամենաբնակեցված հատվածում։ Քաղաքը տեղակայված է Տինգուիրիրիկա գետի մոտ (Ռապելի վտակ)։ Սան Ֆեռնանդոն գտնվում է ծովի մակարդակից 339 մ բարձրության վրա։ Հիմնադրվել է 1742 թվականին, դարձել է պրովինցիայի մայրաքաղաքը 1840 թվականին։
Մշակույթ
Սան Ֆեռնանդոն հայտնի է իր ռոդեոներով, շնորհիվ այն բանի, որ գտնվում է երկրի սրտում։ Շրջակայքում աճեցվում է ցորեն, կերային մշակաբույսեր, բրինձ, հատիկաընդեղեն և խաղող։ Գոյություն ունի նաև չիլիական գինու ապրանքանիշ, որը կոչվում է «San Fernando»: Ե՛վ Պան-Ամերիկյան մայրուղին, և՛ Չիլիի հիմնական երկայնական երկաթուղին անցնում է Սան Ֆեռնանդոյով։
Սան Ֆեռնանդոն գտնվում է Չիլիի Կոլչագուա հովտի հյուսիսային ծայրամասում։ Այս տարածաշրջանը հայտնի է, որպես Չիլիի գյուղատնտեսության սիրտ։ Այստեղ դուք կարող եք գտնել «գինու երթուղի», որը այցելուներին կտանի Սան Ֆեռնանդոյից Սանտա Կրուս՝ այցելելով Չիլիի ամենաավանդական խաղողի այգիները։
Սան Ֆեռնանդոյի և նրա շրջակայքի տեսարժան վայրերից են «Casa Silva»-ն, հյուրանոցը, խաղողի այգին և գինեգործարանը։ «Hacienda Los Lingues»՝ ավանդական չիլիական գաղութային հասիենդա «պատրոն» ոճի գաղութային շինություն է, որը վերածվել է հյուրանոցի և ռեստորանի։ Հասիենդան առաջարկում է արկածային ձիավարություն Անդերի նախալեռներում։
Արտահանվող թարմ մրգերի խոշոր արտադրողներից շատերը գտնվում են Սան Ֆեռնանդոյում և նրա շրջակայքում։ Դրանք ներառում են՝ «Frusan, Unifruti» և «Agricola Panagro»: Տարածաշրջանի այգիներում և գյուղացիական տնտեսություններում կարելի է գտնել գրեթե ամեն տեսակի թարմ արտադրանք` ցիտրուսային մրգերից մինչև բարձրորակ թարմ կեռաս։
Սան Ֆեռնանդոն նաև ուղևորման կետ է դեպի «Լաս Թերմաս դել Ֆլակո» (Ֆլակոյի ջերմային բաղնիքներ)։ Ֆլակո կարելի է հասնել՝ 5-րդ երթուղուց արևելք ճանապարհորդելով Պուենտե Նեգրո տանող ճանապարհով։ Լաս Թերմասի բաղնիքները բաց են դեկտեմբերի կեսերից մինչև ապրիլ և գտնվում են մի տարածքում, որը հայտնի է իր մեծ թվով Տրիկահյուների (ժայռային թութակ )՝ տեղական թութակի տեսակ և դինոզավրերի քարացած հետքերով։
Վիճակագրություն
Համաձայն Ազգային վիճակագրության ինստիտուտի 2017 թվականի մարդահամարի՝ Սան Ֆեռնանդոն զբաղեցնում է 2,441.3 կմ² (943 քառակուսի մղոն) տարածք և ունի 73,973 բնակիչ (36,077 տղամարդ և 37,896 կին)։ Բնակչությունն աճել է 16,1%-ով (11881 մարդ) 2002-2017 թվականների մարդահամարների միջև ընկած ժամանակահատվածում։
Վարչակազմ
Որպես համայնք՝ Սան Ֆեռնանդոն Չիլիի երրորդ մակարդակի վարչական միավոր է, որը կառավարվում է տեղական ինքնավարության խորհրդի կողմից։ Քաղաքի ղեկավարը հանդիսանում է քաղաքապետը, ով ժողովրդավարական ճանապարհով ընտրվում է չորս տարին մեկ։ Ներկայիս վարչակազմը ղեկավարում է Պաբլո Սիլվա Պերեսը (անկուսակցական), ով ընտրվել է 2021 թվականի Չիլիի քաղաքային ընտրություններում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չիլիի կոմունաներ Կատեգորիա:1742 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Չիլիի նահանգների կենտրոններ Կատեգորիա:Չիլիի բնակավայրեր
Ֆլորիդա նահանգի համալսարան
Ֆլորիդա նահանգի համալսարան (Florida State University, FSU), ԱՄՆ-ի հանրային համալսարան, գտնվում է Ֆլորիդա նահանգի Թալահասի քաղաքում։ Սա հետազոտական համալսարան է, որն իրականացնում է ակտիվ հետազոտական գործունեություն՝ սահմանված «Կարնեգի հիմնադրամի» կողմից :
Պատմություն
Համալսարանը ստեղծվել է 1851 թվականին և Ֆլորիդայի նահանգի հնագույն համալսարաններից մեկն է : 1905 թվականին համալսարանի պատմության մեջ առաջին անգամ ուսանողը ստացավ Ռոդսի կրթաթոշակ  : 1977 թվականին Ֆլորիդայի համալսարանի պատմության մեջ առաջին ուսանողուհին ստացավ Ռոդսի կրթաթոշակ : 2012 թվականին ամերիկյան «US News & World Report» ամսագիրը համալսարանն անվանել է Միացյալ Նահանգներում առավել արդյունավետ ազգային համալսարանը : Ֆլորիդայի համալսարանը Ֆլորիդայի երկու պետական բուհերից մեկն է, որը որակված է որպես «առաջատար համալսարան» (Ֆլորիդական օրինագիծ 1076, որը ստորագրվել է 2013 թվականին Ռիք Սքոթի կողմից)   :
Նկարագրություն
Համալսարանը ներառում է 16 առանձին քոլեջ և ավելի քան 110 կենտրոն, տարածքներ, լաբորատորիաներ և ինստիտուտներ, որոնք առաջարկում են ավելի քան 300 ուսումնական ծրագիր, այդ թվում՝ մասնագիտական ծրագրեր ։ Ֆլորիդա նահանգի համալսարանում է գտնվում Ֆլորիդայի միակ ազգային լաբորատորիան՝ Բարձր մագնիսական դաշտերի ազգային լաբորատորիան, և համարվում է «Taxol» հակաքաղցկեղային պատրաստուկի հայրենիքը։ Ֆլորիդայի համալսարանը ղեկավարում է նաև Ջոն և Մաբել Ռինգինների արվեստի թանգարանը, Ֆլորիդայի պետական գեղարվեստի թանգարանը և երկրում ամենամեծ թանգարաններից/համալսարանական համալիրներից մեկը : Ֆլորիդայի համալսարանը հավատարմագրված է Քոլեջների և դպրոցների հարավային ասոցիացիայի կողմից՝ որպես 6-րդ մակարդակի պետական հաստատություն :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համալսարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարաններ Կատեգորիա:1851 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ֆլորիդա
Իզոմերացում
Իզոմերացում, ներմոլեկուլային ռեակցիա, որի ընթացքում փոխվում է մոլեկուլի կառուցվածքը, անփոփոխ է մնում բաղադրությունը։ Իզոմերացումը դարձելի ռեակցիա է, հավասարակշռությունը կախված է ջերմաստիճանից, ճնշումից, լուծիչից և այլն։ Եթե իզոմեր ձևերից մեկը անկայուն է, ապա այն գործնականում չի ստացվում։ Իսկ եթե իզոմերցումը դարձելի չէ, ապա տեղի են ունենում ներմոլեկուլային վերախմբավորումներ։ Իզոմերացումը ներմոլեկուլային վերախմբավորման մասնավոր դեպք է։ Տարածված քիմիական ռեակցիաներից է։ Բնորոշ է օրգանական միացությունների, հատկապես էթիլենային և ացետիլենային ածխաջրածինների համար, օրինակ,
Իզոմերացումով բարելավվում է բենզինի բարձր օկտանային թիվը, ոչ արոմատիկ հումքից ստացվում են քիմիական արդյունաբերության համար կարևոր արոմատիկ ածխաջրածիններ (բենզոլ, տոլուոլ և այլն), էթիլենօքիդից՝ քացախալդեհիդ, ցիկլոհեքսանոնօքսիմից՝ կապրոլակտամ և այլն։ Իզոմերացումը կարևոր դեր է կատարում կենսաքիմիական պրոցեսներում։
Կատեգորիա:Քիմիական ռեակցիաներ
Սրեդնի Վասյուգան
Սրեդնի Վասյուգան (Средний Васюган), գյուղ Ռուսաստանի Տոմսկի մարզի Կարգասոկսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1622 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տոմսկի մարզի Կարգասոկսկի շրջանի բնակավայրեր
Ամբիդեքստրիա
Ամբիդեքստրիա (լատ. ambi «երկուսն էլ» և dekstral «աջ»), ինչպես աջ, այնպես էլ ձախ ձեռքը հավասարապես լավ օգտագործելու ունակություն ։ Երբ վերաբերում է առարկաներին, տերմինը ցույց է տալիս, որ առարկան հավասարապես հարմար է աջլիկ և ձախլիկ մարդկանց համար։ Երբ խոսքը վերաբերում է մարդկանց, դա ցույց է տալիս, որ մարդը չունի աջ կամ ձախ ձեռքի օգտագործման ընդգծված նախապատվություն։
Մարդկանց միայն մեկ տոկոսն է, բնական ամբիդեքստրություն ունենում, ինչը հավասար է մոտ 70 000 000 մարդ՝ աշխարհի 7 միլիարդանոց բնակչությունից ։ Ներկա օրերում հաճախ կարելի է հանդիպել մարդկանց, ովքեր ի սկզբանե ձախլիկ են եղել և սովորել են ամբիդեքս լինել՝ միտումնավոր կամ դպրոցներում կամ աշխատավայրերում ուսուցման արդյունքում, որտեղ աջլիկ սովորությունները հաճախ ընդգծվում կամ պահանջվում են։ Քանի որ շատ առօրյա սարքեր (օրինակ՝ պահածոների բացիչներն ու մկրատները) ասիմետրիկ են և նախատեսված են աջլիկների համար, շատ ձախլիկներ սովորում են դրանք օգտագործել աջով՝ ձախլիկ մոդելների հազվադեպության կամ բացակայության պատճառով։ Այսպիսով, ձախլիկներն ավելի հաճախ են զարգացնում իրենց ոչ գերիշխող ձեռքի շարժիչ հմտությունները, քան աջլիկները։
Ստուգաբանություն
«Ambidextrous» բառը ծագել է լատինական ambi-, որը նշանակում է «երկուսն էլ», և dexter, որը նշանակում է «աջ» կամ «բարենպաստ» արմատներից։ Այսպիսով, ambidextrous բառացիորեն «երկուսն էլ աջ» է կամ «երկուսն էլ բարենպաստ»։ ambidexter տերմինը անգլերենում ի սկզբանե օգտագործվել է երդվյալ ատենակալների իրավական իմաստով, ովքեր կաշառք էին ընդունում երկու կողմերից իրենց դատավճռի համար ։
Գրել
Որոշ մարդիկ կարող են գրել երկու ձեռքով։ Հայտնի օրինակներից են Ալբերտ Էյնշտեյնը, Բենջամին Ֆրանկլինը , Նիկոլա Տեսլան և Լեոնարդո դա Վինչին ։
Բեյսբոլ
Բեյսբոլի սպորտում ամբիդեքս հատկությունը բարձր է գնահատվում։ «switch hitter» հարվածը ամենատարածվածն է և բարձր է գնահատվում, քանի որ հարվածին հաջողությամբ դիմակայելու հավանականությունն ավելի մեծ է, եթե հակառակորդ նետողը ձախ ձեռքով է նետել։ Հետևաբար, ամբիդեքս հարվածողը կարող է հարվածել այն կողմից, որը նրան ավելի ձեռնտու է այդ իրավիճակում։ Փիթ Ռոուզը, ով Բեյսբոլի գլխավոր լիգայի պատմության մեջ ավելի շատ հարվածներ էր ստացել, քան որևէ այլ մեկը, switch hitter է եղել ։
Կան նաև «Switch pitcher» գնդակ նետողներ, որոնք համեմատաբար հազվադեպ են, ի տարբերություն «switch hitter» հարձակվողների։ Թոնի Մուլենը 19-րդ դարում հաղթել է 284 խաղում ։ Էլթոն Չեմբերլենը և Լարի Քորքորանը նույնպես աչքի ընկած ամբիդեքս ունակությամբ նետողներ են։ 20-րդ դարում Գրեգ Ա. Հարիսը գլխավոր լիգայի միակ նետողն էր, ով խաղադաշտ է դուրս եկել և՛ ձախ, և՛ աջ ձեռքի նետումներով։ Բնությունից աջլիկ լինելով, մինչև 1986 թվականը նա այնքան լավ է նետել ձախ ձեռքով, որ զգում էր, որ կարող է խաղի ընթացքում երկու ձեռքով էլ նետել։ Հարիսին թույլ չեն տվել ձախ ձեռքով նետվել սովորական մրցաշրջանի խաղում մինչև 1995 թվականի սեպտեմբերը՝ իր կարիերայի նախավերջին խաղը։ Սինսինաթի Ռեդս ակումբի դեմ իններորդ իննինգում Հարրիսը (այն ժամանակ Մոնրեալ Էքսպոսի անդամ) Ռեջի Սանդերսին աջ ձեռքով հարվածելով հաղթեց, այնուհետև անցավ ձախ ձեռքին՝ հաղթելով հաջորդ երկու հարձակվողներին՝ Հալ Մորիսին և Էդ Թաուբենսիին, ովքեր երկուսն էլ ձախ հարվածողներկ են։ Հարրիսը խաղարկեց Մորիսին, բայց ստիպեց Թաուբենզիին հանձնվել։ Այնուհետև նա վերադարձավ իր աջ ձեռքին՝ Բրետ Բունին խաղից դուրս հանելով և ավարտելով ինինգը։
21-րդ դարում կա միայն մեկ խոշոր լիգայի «Switch pitcher» նետող՝ Փեթ Վենդիտը Սիեթլ Մարիներներից, ով կանոնավոր կերպով երկու ձեռքով խաղադաշտ է դուրս գալիս։ Վենդիտեն դարձավ 21-րդ դարի առաջին «Switch pitcher»-ը առաջատար լիգաներում իր դեբյուտով 2015 թվականի հունիսի 5-ին Բոստոն Ռեդ Սոքս ակումբի դեմ խաղում՝ կատարելով ինինգ՝ թույլ տալով միայն մեկ հարված և գրանցելով հինգ ելք աջ ձեռքով և մեկը՝ ձախով։ Նրա կարիերայի ընթացքում ստեղծվեց նրա նավամբ «Venditte Rule»-ը, որը սահմանափակում էր նետողի կարողությունը՝ ձեռքերը փոխել խաղի կեսում ։
Բիլի Վագները իր պատանեկության տարիներին աջլիկ նետող էր, բայց երկու անգամ կոտրելով իր նետող ձեռքը, նա ինքնուրույն սովորեց օգտագործել ձախ ձռեքը՝ գոմի պատին նետելով արագ գնդակներ։ Նա դարձավ գերիշխող ձախլիկ նետող, որն առավել հայտնի էր իր 100+ մղոն/ժ արագությամբ արագ գնդակով։ Իր 1999 թվականի մրցաշրջանում Վագները արժանացավ Ազգային լիգայի Հյուսթոն աստրոս ակումբի Relief Man of the Year մրցանակին։
Սենթ Լուիս Կարդինալսի նետող Բրեթ Սեսիլը, բնականաբար, աջլիկ է, բայց շատ վաղ տարիքից սկսած՝ նետում էր ձախով։ Որպես այդպիսին, նա գրում և առաջադրանքների մեծ մասը կատարում է իր մարմնի աջ մասով, բայց նետում է ձախով։
Բասկետբոլ
Բասկետբոլում խաղացողը կարող է ընտրել փոխանցում կատարել կամ հարվածել ավելի թույլ ձեռքով։ NBA-ի աստղեր Քայրի Իրվինգը, Կառլոս Բուզերը, Դեյվիդ Լին, Ջոն Ուոլը, Դերիք Ռոուզը, Չենդլեր Փարսոնսը, Էնդրյու Բոգուտը, Ջոն Հենսոնը, Մայքլ Բիսլին և Ջերիդ Բեյլեսը ամբիդեքս խաղացողներ են, ինչպես և Կոբի Բրայանտը։ Բոգուտը և Հենսոնը երկուսն էլ դիրքում ավելի ուժեղ են ձախ ձեռքի հարվածով, քան հիմնական՝ աջ ձեռքով։ Եղբայրներ Մարկ և Պաու Գասոլները կարող են հարվածներ կատարել երկու ձեռքով, մինչդեռ աջ ձեռքը գերիշխող է երկուսի համար էլ։ Բոսթոն Սելթիքսի լեգենդ Բոբ Կոուզին ավագ դպրոցում ստիպված է եղել խաղալ ձախ ձեռքով, երբ նա վնասել է աջ ձեռքը, այդպիսով նրան արդյունավետորեն ամբիդեքս դարձնելով։ Մայք Քոնլին խաղում է ձախ ձեռքով, բայց նախընտրում է աջ ձեռքով սահուն անցում, քանի որ մնացած ամեն ինչ անում է աջ ձեռքով կորտից դուրս։ Բեն Սիմոնսը և Լյուկ Քենարդը նույնպես բնական աջլիկներ են, ովքեր գնդակը խլում են ձախ ձեռքով։
Տրիստան Թոմփսոնը բնական ձախլիկ է և եղել է ձախլիկ հարձակվող, սակայն 2013-2014 մրցաշրջանից ի վեր հարձակվել է աջ ձեռքով ։ Նա ավելի հաճախ է կատարում ձախակողմյան կեռիկով հարվածներ։ «Լոս Անջելես Լեյքերսի» կենտրոնական Դե Անդրե Ջորդանը, ով ձախլիկ է, նետում է ձախ ձեռքով, բայց հայտնի է, որ նա աջ ձեռքով վերևից նետում է անում, պտտվում է ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ իր 360 դանկի ժամանակ և աջ ձեռքով հարվածներ է կատարում ավելի ճշգրիտ և ավելի հեռու։
Շառլոտ Հորնեթս ակումբի փոքր հարձակվող Մայլս Բրիջսը ձախլիկ նետող է, սակայն, նա խփում է գնդակը և աջ ձեռքով ավելի հաճախ փակում հարվածները։ «Լոս Անջելես Լեյքերսի» նախկին կենտրոնական Ռոյ Հիբերտը երկու ձեռքով հավասարապես լավ է իր հարվածները կատարում։ Օկլահոմա Սիթի Թանդերի նախկին ձախլիկ հարձակվող-պաշտպան Դերեկ Ֆիշերը վաղ տարիքում աջ ձեռքով անում էր նետում վերևից։ Չիկագո Սկայ ակումբի հարձակվող Քենդեյս Պարկերը նույնպես հավասարապես օգտագործում էր երկու ձեռքերը։ Լոս Անջելես Լեյքերս ակումբի գերաստղ Կոբի Բրայանտը հարվածում էր երկու ձեռքով, թեև նրա աջ ձեռքը գերիշխող էր. աջ ձեռքի վնասվածքի պատճառով նա ստիպված էր նետել ձախով։
Փոլ Ջորջը, Թրեյսի Մակգրեդին և Վինս Քարթերը բոլորն էլ աջլիկ են, բայց վերևից նետում են ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ, բայց Քարթերը կարողանում է պտտվել նաև ժամացույցի սլաքի հակառակ ուղղությամբ, ինչպես դա անում էր ավագ դպրոցի ժամանակ ։ Մակգրեյդին նաև պտտվում է ժամացույցի սլաքի հակառակ ուղղությամբ՝ իր բազային դանքերի համար։ Լարի Բերդը, Լեբրոն Ջեյմսը, Փոլ Միլսափը, Ռասել Ուեսթբրուկը, Դենի Էյնջին և Գարի Փեյթոնը հարվածում են աջ ձեռքով, բայց գրեթե ամեն ինչ ձախ ձեռքով են անում կորտերից դուրս, բայց Բերդը մի անգամ ունեցել է խաղ, որտեղ նա միայն ձախ ձեռքով է վազքեվ կեռ հարվածներ, խաչաձև փոխանցումներ և լեյափեր է արել։ Ռոննի Փրայսը, այնուամենայնիվ, հակված է ձախ ձեռքով դանկելու, բայց նա աջ ձեռքով հարձակվող է։ Հայտնի է, որ Ջոշ ՄաքՌոբերթսը ձախ ձեռքով հարձակվող է, բայց ամեն ինչ անում է աջ ձեռքով, օրինակ իր հայտնի դանկերը։ Իվիցա Զուբակը աջ ձեռքով հարձակվող է, բայց կարող է երկու ձեռքով հարվածներ կատարել և ավելի դիպուկ է իր ձախ ձեռքի կեռ հարվածներով։
Թրևոր Բուկերը բասկետբոլում ձախ ձեռքլիկ է, բայց գրում է աջ ձեռքով։ Բեն Սիմոնսը ձախ ձեռքով է նետում գնդակը և կատարում է տուգանային նետումներեր ձախով, բայց մնացած ամեն ինչ անում է աջ ձեռքով, ներառյալ դանկերը, երկար փոխանցումները և գրելը։ Նա նաև հարձակվում է ավելի շատ աջ ձեռքով՝ առանց ցատկելու (լեյափներ, ֆլոաթերներ և կեռիկներ)։
Տախտակային մարզաձևեր
Սքեյթբորդինգում ոչ միայն գերիշխող ոտքով, այլև պակաս գերիշխող ոտքով սահելը կոչվում է «switch skating» և համարվում է կարևոր ունակություն։ Հայտնի սքեյթբորդիստներից են՝ Ռոդնի Մալենը, Էրիկ Կոստոնը, Գայ Մարիանոն, Փոլ Ռոդրիգես կրտսերը, Մայք Մո Կապալդին և Բոբ Բուրնքվիստը։ Նմանապես, սերֆինգիստները, ովքեր հավասարապես լավ են վարում բոլոր դիրքերում, անվանում են «switch» սեֆինգիստ։ Բացի այդ, առաջադեմ սնոուբորդը պահանջում է երկու ոտքերով նույնքան լավ վարելու ունակություն։
Մարտարվեստներ
Մարտական արվեստներում մարտիկները կարող են ընտրել իրենց հակառակորդին դիմակայել կամ ձախ ուսով առաջ՝ աջ ձեռքի դիրքով («օրթոդոքս»), կամ աջ ուսով առաջ՝ ձախլիկ դիրքով («հարավային թաթ»). Բռնցքամարտում Մենի Պակյաոն ռինգում ունի ձախլիկի դիրք, թեև ռինգից դուրս նա իսկապես ամբիդեքս է։ Բացի այդ, խառը մենամարտերում, բնականաբար, ձախլիկ շատ հարձակվողներ, ինչպիսիք են Լյոտո Մաչիդան և Անդերսոն Սիլվան, փոխում են դիրքը, որպեսզի հակազդեն հակառակորդի հարվածներին կամ ոտքի վրա մնալու փորձերին։ Բացի այդ, որոշ մարտիկներ իրականում ընտրում են ձախլիկ դիրքը, չնայած որ նրանց գերիշխող ձեռքն աջն է, այդպիսի մարտիկներից է Վասիլ Լոմաչենկոն։ Դա թույլ է տալիս ուժեղ և ճշգրիտ հարված տալ հիմնական ձեռքով, որը, թերևս, ամենակարևոր հարվածն է բռնցքամարտում՝ կոմբինացիա ստեղծելու և հակառակորդին հարձակման ժամանակ դիմակայելու համար։ Բրյուս Լին նույնպես կիրառում էր պայքարի այս նույն մեթոդը՝ գերիշխող ձեռքով առաջ։
Կրիկետ
Կրիկետւմ նույնպես ձեռնտու է երկու ձեռքերն օգտագործելը։ Երկու ձեռքին տիրապետող մարզիկը կարող է բռնել մի ձեռքով կամ նետել երկու ձեռքով։ Սաչին Թենդուլկարը գրում է ձախ ձեռքով, իսկ մականը բռնում և գունդը նետում է աջ ձեռքով, նույնն է Քեյն Ուիլյամսոնի դեպքում։ Կան բազմաթիվ խաղացողներ, ովքեր բնական աջլիկ են, բայց մականը բռնում են ձախով և հակառակը։ Սուրավ Գանգուլին գրելու համար օգտագործում է աջ ձեռքը, իսկ աջ ձեռքով գունդն է բռնում, իսկ ձախ ձեռքով՝ մականը։ Վնասվածքների դեպքում խաղացողները կարող են նաև փոխել ձեռքերը դաշտ դուրս գալու համար։ Զահիր Խանը գունդը նետում է ձախ ձեռքով արագ-միջին (fast-medium), բայց մականը բռնում է աջ ձեռքով։ Ֆիլիպ Հագիսը նախքան ուսի վնասվածք ստանալը մականով հարվածում էր, գունդը նետում և դաշտ դուրս գալիս ձախով։ Ավստրալացի բեթսմեն Ջորջ Բեյլին նույնպես վնասվածք ստանալու պատճառով սովորեց նետել ավելի թույլ ձախ ձեռքով։ Դրանից հետո հանդիպումների ընթացքուն նա հաճախ է գնդակը նետելիս ձեռքերը փոխում։ Կրիկետում ամբիդեքս մարզիկները բազմաթիվ են   ։
Բիլիարդներ կամ կիով սպորտաձևեր
Կիով սպորտաձևերում, ինչպիսին է բիլիարդը, խաղացողը կարող է ավելի հեռուն ձգվել սեղանի վրայով, եթե կարող է երկու ձեռքով խաղալ, քանի որ կին կարող է հերթագայելով դնել մարմնի ձախ կամ աջ կողմում։ Անգլիացի սնուկեր խաղացող Ռոննի Օ'Սալիվանը հազվադեպներից է սնուկերի ներկայիս լավագույն պրոֆեսիոնալների շարքում, քանի որ նա երկու ձեռքով էլ կարողանում է խաղալ համաշխարհային ստանդարտներին համապատասխան ։ Թեև նրա ձախ ձեռքն ավելի թույլ է, բայց ձեռքերը փոխարինելու նրա ունակությունը թույլ է տալիս այնպիսի հարվածներ անել, որոնք այլ դեպքում կպահանջեին անհարմար շրջադարձ կամ հանգստի օգտագործում։ Նա առաջին անգամ ցուցադրել է այս ունակությունը 1996 թվականի աշխարհի առաջնությունում կանադացի խաղացող Ալեն Ռոբիդուի դեմ, որի համար Ռոբիդուն մեղադրել է նրան անհարգալից վերաբերմունքի մեջ ։ Օ'Սալիվանը պատասխանել է, որ նա ավելի լավ էր խաղում ձախ ձեռքով, քան Ռոբիդուն աջով։ Օ'Սալիվանը կանչվել է կարգապահական լսումների՝ ի պատասխան Ռոբիդուի պաշտոնական բողոքի, որտեղ նա պետք է ապացուցեր, որ կարող է բարձր մակարդակով խաղալ ձախ ձեռքով։
Գեղասահք
Գեղասահքի ժամանակ չմշկասահորդների մեծ մասը, ովքեր պտտվում են աջ՝ ցատկում են ձախ, և նույնը ձախլիկների համար է, սա նաև բնորոշ է բալերինաներին։ Օլիմպիական չեմպիոն գեղասահորդ Ջոն Քարրիին բնորոշ էր ցատկերը կատարել մի ուղղությամբ (ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ)՝ պտտվելով հիմնականում հակառակ ուղղությամբ։ Շատ քչերն ունեն երկու ուղղություններով ցատկեր և պտույտներ կատարելու նման ունակություն, և այժմ ըստ Չմշկասահքի միջազգային միության Մրցավարական համակարգի (ISU Judging System) պտույտների մեջ ոչ գերիշխող ուղղությամբ պտույտները համարվում են «դժվար տարբերակ»։ Միշել Քվանն իր որոշ ծրագրերում օգտագործել է հակառակ պտտվող ուղտի պտույտ (կամ լիբելա)՝ որպես իր ֆիրմային շարժում։ Հակառակ ուղղությամբ ցատկերի կամ երկկողմանի համակցված ցատկերի համար միավորային բոնուս գոյություն չունի, չնայած դրանց կատարելագործումը շատ ավելի դժվար է։ Ոչ ոք չի կարող կատարել ցատկի շարք ժամացույցի սլաքի ուղղությունից ժամացույցի սլաքի հակառակ ուղղությամբ, և հակառակը (քանի որ դա պահանջում է կողի փոփոխություն, մինչդեռ համակցումը պահպանվում է նույն կողմում)։
Ասոցիացիոն ֆուտբոլ
Ասոցիացիացիոն ֆուտբոլում երկու ոտքով հարվածել կարողանալն ավելի շատ հնարավորություններ է տալիս ինչպես փոխանցումների, այնպես էլ գոլ խփելու համար, ինչպես նաև խաղադաշտի երկու կողմերում խաղալու կարողություն։ Հետևաբար, ցանկացած թիմում արժեքավոր են իրենց թույլ ոտքը հմտորեն օգտագործելու ունակ խաղացողները։ Ամբիդեքս ֆուտբոլիստների օրինակներ են՝ Բրեհմենը, Կրոյֆը, Օբաֆեմի Մարտինսը, Կասորլան, Լալլանան, Ջոտան, Կորեան, Ռոդրիգեսը, Ֆորլանը, Գլեն Հոդլը, Ալֆրեդո դի Ստեֆանոն, Սոկրատեսը, Ջորջ Բեսթը, Մալդինին, Լաուդրուպը Պելեն, Օվերմարսը, Պլատինին, Բաջոն, Կառլոս Վալդերաման, Բոբի Չարլթոնը, Զիկոն, Թոմ Ֆիննին, Ջոն Բարնսը, Ջոն Չարլզ, Ուսման Դեմբելեն, Մեյսոն Գրինվուդը, Ռոնալդո Նազարիոն, Ռոնալդուն, Զիդանը, Ուեյն Ռունին, Քևին դե Բրայնեն. Նրանց մեծ մասն իրականում ոտքից ձախլիկ կամ աջլիկ էին, բայց հմտացել են երկու ոտքերով խաղալում ։ Ջանլուկա Պալյուկայի ոտքերը խաչաձեւ գերիշխող են։ Նա աջով նետում է, բայց ձախով հարվածում։
Ամերիկյան ֆուտբոլ
Ամերիկյան ֆուտբոլում հատկապես օգտակար է երկու ձեռքն օգտագործել տարբեր իրավիճակների դեպքում։ Ամբիդեքստր ստացողը կարող է երկու ձեռքն էլ կիրառել գնդակը որսալու համար. լայնմեն խաղացողը կարող է ուսերն ուղիղ պահել և երկու ձեռքերով հավասարաչափ ուժեղ կիրառել. և խաղարկողը կարող է բռնել վատ հարվածը և գլորվել և հարվածել որևէ ոտքով՝ սահմանափակելով արգելափակման հնարավորությունը։ Բնականաբար, աջլիկ քվարտերբեք հարձակվողը կարող է ստիպված լինել ձախակողմյան փոխանցում կատարել՝ սակից (sack) խուսափելու համար։ Քրիս Ջոնսը խաչաձեւ գերիշխող է (cross-dominant): Չնայած նա ոտքից ձախլիկ է, բայց նետում է աջով ։ Քրիս Հանսոնի երկու ոտքն էլ գերիշխող է. նա կարողանում էր երկու ոտքով հարվածել ։
Գոլֆ
Որոշ խաղացողներ գոլֆում ձեռնտու են համարում խաչաձև գերակայությունը, հատկապես, եթե ձախլիկ խաղացողը օգտագործում է աջլիկ մահակներ։ Ենթադրվում է, որ ձախ ձեռքի հետ ավելի ճշգրիտ համակարգումը թույլ է տալիս ավելի լավ կառավարվող և ուժեղ շարժումներ կատարել։ Մակ Օ'Գրեյը հյուրախաղերով հանդես եկող պրոֆեսիոնալ էր, ով խաղում էր աջ ձեռքով, սակայն կարող էր ձախով «սկրետ» (զրոյական հանդիքափով - handicap) գոլֆ խաղալ։ Նա տարիներ շարունակ լոբբինգ է իրականացրել USGA-ում, որպեսզի արժանանա սիրողական «ձախ» և պրոֆեսիոնակ «աջերի» սերտիֆիկացմանը, սակայն ապարդյուն ։ Ֆիլ Միքելսոնը և Մայք Ուեյրը թեև ամբիդեքս չեն, երկուսն էլ աջլիկներ են, բայց գոլֆու ձախլիկ են։ Բեն Հոգանը հակառակն էր՝ լինելով բնական ձախլիկ, ով գոլֆ էր խաղում աջ ձեռքով, ինչպես և Քրիստի Քերը։ Սա հայտնի է որպես խաչաձև գերակայություն կամ խառը գերիշխող ձեռնանիություն (cross-dominance կամ mixed-handedness):
Հոկեյ
Տափօղակով հոկեյիստները կարող են հարվածել մարմնի ձախ կամ աջ կողմից։ Մեծ մասամբ, աջլիկ խաղացողները հարվածում են ձախից, և, նույնպես, ձախլիկ խաղացողների մեծամասնությունը հարվածում է աջ, քանի որ խաղացողը տափօղակը հաճախ մի ձեռքով է բռնում։ Գերիշխող ձեռքը սովորաբար գտնվում է մականի վերին մասում, որպեսզի թույլ տա ավելի լավ բռնել և վերահսկել ձողը։ Գորդի Հոուն այն քիչ խաղացողներից էր, որոնք ունակ էին երկուսն էլ անել, թեև դա այն ժամանակ էր, երբ փայտի սայրը թեք չէր ։
Տափօղակով հոկեյի մեկ այլ դարպասապահ Բիլ Դուրնանն ուներ երկու ձեռքով տափօղակը բռնելու ունակություն։ Նա շահել է Վեզինա Տրոֆի մրցանակ, այնուհետև դարձել է Հոկեյի ազգային լիգայի դարպասապահ՝ թույլ է տվել նվազագույն գոլեր՝ միայն յոթ սեզոններին վեց անգամ։ Նա զարգացրել էր այս կարողությունը՝ խաղալով Տորոնտոյի և Մոնրեալի եկեղեցական լիգայի թիմերում՝ փոխհատուցելու իր վատ կողային շարժումը։ Նա կրում էր սովորական ձեռնոցներ, որոնք թույլ էին տալիս նրան բռնել փայտը երկու ձեռքով։ Մեր օրերում դարպասապահներից շատերը նախընտրում են բռնել իրենց ոչ գերիշխող ձեռքով։
Խոտի հոկեյիստները ստիպված են աջ ձեռքով խաղալ։ Խաղի կանոնները ցույց են տալիս, որ գնդակին կարելի է հարվածել միայն փայտի հարթ կողմով։ Պակիստանի Հոկեյի ազգային թիմում միայն մեկ խաղացող Լաեք Ահմեդը խաղում էր մականը բռնելով ձախ ձեռքով ներքևում և աջ ձեռքով վերևում։ Նա 1991-1992 թվականներին խաղացել է ազգային հավաքականում։ Թերևս մրցավարներին չշփոթեցնելու համար ձախլիկ ձողեր չկան։ Ֆլորբոլում, ինչպես տափօղակով հոկեյում, աջլիկ խաղացողները հարվածում են ձախից, և, նույնպես, ձախլիկ խաղացողների մեծամասնությունը աջ է հարածում, քանի որ խաղացողը մականը հաճախ մի ձեռքով է բռնում։ Ֆլորբոլի դարպասապահները մական չեն օգտագործում, ուստի նրանց երկու ձեռքերը ձեռնոցով են և գործում են ֆուտբոլի դարպասապահի նման, բայց հոկեյի սաղավարտով։ Երբ նրանք դուրս են գալիս տուգանային հրապարակից, նրանք գործում են դաշտում գտնվող ֆուտբոլիստի պես։
Լակրոս
Դաշտային լակրոսում, որն ավելի տարածված է Միացյալ Նահանգներում, չափազանց ձեռնտու է երկու ձեռքերն օգտագործելը, քանի որ խաղացողները կարող են խաղալ դաշտի երկու կողմերում և ավելի դժվար է պաշտպանվել դրանցից։ Սովորաբար դաշտային լակրոսում բոլոր խաղացողներից, բացի դարպասապահներից, բայց հատկապես հարձակողական խաղացողներից, ակնկալվում է, որ կարող են բռնել և նետել իրենց թույլ ձեռքով։ Այնուամենայնիվ, Box lacrosse-ում, որն ավելի տարածված է Կանադայում, խաղացողները հաճախ օգտագործում են միայն իրենց գերիշխող ձեռքը, ինչպես հոկեյում ։
Մարտարվեստներ
Ավանդական մարտարվեստում ավելի մեծ թվով հակվածություն կա ամբիդեքս լինելու, ովքեր միտումնավոր զարգացնում են այն հասցնելով բարձր աստիճանի, համեմատած մարտական սպորտի մարզիկների հետ։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ ի տարբերություն սպորտի, որն ունի կառուցվածքային կանոններ և խաղացողների ընդհանուր նախասիրություններ, ավանդական մարտարվեստները նախատեսված են այնպիսի իրավիճակների համար, ինչպիսիք են ինքնապաշտպանությունը, որտեղ կարող են առաջանալ ավելի շատ ֆիզիկական դժվարություններ։
Որոշ արվեստներ և դպրոցներ կիրառում են տեխնիկաների բոլոր կամ շատ տեսակները և շարժումները երկու կողմից, մինչդեռ մյուսներն ընդգծում են, որ որոշ տեխնիկաների պետք է վարժվել միայն աջ կամ ձախ կողմում (թերևս, երկու կողմերն էլ ի վերջո գրեթե հավասար ուշադրության են արժանանում)։ Սա կարող է լինել մի շարք պատճառներով։ Այս արվեստներից որոշները հենվում են աջլիկների հակվածությունների վրա՝ տարբեր կերպ շարժվելու ձախ կողմով, քան աջով, և փորձում են օգտվել դրանից։ Նմանապես, որոշ զենքեր ավելի հաճախ կրում են մի կողմից։ Օրինակ, Հին Չինաստանում զենքերի մեծ մասը գործածվում էր հիմնականում աջ ձեռքով և աջ կողմով. այս սովորությունը շարունակվել է ժամանակակից ժամանակներում այդ զենքերի կիրառման վրա։ Որպես օրինակ, Խին Յի Քյուանի դպրոցներից շատերը, որոնք սովորեցնում են նիզակամարտեր, վարժվում են միայն աջ կողմում, թեև մնացած արվեստի մեծ մասը գործնականում երրկկողմանի է։
Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտ
Շոն Մայքլզը ամբիդեքս է։ Նա սովորաբար հարվածում է իր աջ ոտքով Sweet Chin Music-ում, բայց կախված դիրքից օգտագործում է երկու ձեռքը արմունկն իջեցնելու իր ֆիրմային միջոցը ։
Մրցարշավ
Պրոֆեսիոնալ սպորտային մեքենաների մրցավազքում վարորդները, ովքեր մասնակցում են տարբեր միջոցառումների ինչպես ԱՄՆ-ում, այնպես էլ Եվրոպայում, երբեմն բախվում են մեքենաների, որոնց ղեկը տեղադրված է մեքենայի տարբեր կողմերում։ Թեև ղեկային կառավարումը հիմնականում անփոփոխ է, այն ձեռքը, որն օգտագործվում է փոխանցատուփի համար, այն պատճառով, որ վարորդի հետ կապված սխեման փոխվում է, այսինքն փախանցատուփը, որը պահանջում է ձախ ղեկով մեքենայով լծակը շարժել դեպի վարորդը, դառնում է աջակողմյան ղեկով մեքենայում վարորդից հեռանալու շարժում։ Հակառակ ձեռքով փոխանցատուփն օգտագործելու հմտությունը վարորդի համար առավելություն է։
Թենիս
Թենիսում խաղացողը կարող է ավելի հեշտությամբ հասնել բեքհենդ (հարված ձախից) գնդակին, եթե կարողանա օգտագործել ավելի թույլ ձեռքը։ Ամբիդեքս խաղացողի օրինակ է Լյուկ Ջենսենը ։
Ֆիզիկական այս առավելությունը տալիս է ժամանակային առավելություն, որն անհրաժեշտ է միաժամանակ հակառակորդի շարժմանը համապատասխանեցնելով գնդակը ռակետով վերցնելու համար, իսկ աչքերի լատերալ խաչումը կարող է որոշիչ գործոն լինել հիանալի խաղի համար, քանի որ ձեռքը, որը հարվածելու է գնդակին, կարող է դա անել այն ընթացքում, երբ հիմնական աչքը, որը համընկնում է այդ ձեռքի հետ, նկատել է հակառակորդի որոշած շարժումը ։
Այդպիսին է Ռաֆայել Նադալը, ով գրում է աջ ձեռքով, բայց ձախով թենիս է խաղում։ Կան բազմաթիվ խաղացողներ, ովքեր բնական աջլիկ են, բայց խաղում են ձախով և հակառակը։ Եվգենյա Կուլիկովսկայան նույնպես ամբիդեքս խաղացող է. Կուլիկովսկայան խաղում էր երկու ֆորհենդով և առանց բեքհենդի՝ փոխելով իր ռակետի ձեռքը՝ կախված նրանից, թե որտեղ էր գնդակը գալիս։ Յան-Մայքլ Գամբիլը Կուլիկովսկայայի հակառակ դեպքն է, քանի որ նա խաղում էր երկու ձեռքով ֆորհենդ (հարված աջից) և բեքհենդ (հարված ձախից), թեև աջ ձեռքով էր պադաչ տալիս։ Երկու ձեռքով ֆորհենդի ​​այլ հայտնի օրինակներ են Ֆաբրիս Սանտորոն և Մոնիկա Սելեշը։ Սելեշի խաղաոճը անսովոր էր նրանով, որ նա երկու ձեռքով հարվածում էր երկու կողմից և, միևնույն ժամանակ, միշտ իր (գերիշխող) ձախ ձեռքը պահում էր իր ռակետի հիմքում։ Դա նշանակում էր, որ նա ֆորեհանդը կատարում էր խաչված ձեռքով։ Ներկայումս Մարիա Շարապովան նույնպես հայտնի է որպես ամբիդեքս։ Kim Cheong-eui (Հարավաին Կորեա) լիովին ամբիդեք խաղացող է, առանց բեքհենդ, և կարող է խաղալ ինչպես ձախլիկ, այնպես էլ աջլիկ ։
Սեղանի թենիս
Սեղանի թենիսիստներից ոմանք օգտագործել են իրենց ոչ գերիշխող ձեռքով հարվածելու ունակությունը՝ գնդակին պատասխանել իրենց գերիշխող ձեռքին անհասանելի բեքհենդին, հատկապես Տիմո Բոլը՝ աշխարհի նախկին թիվ 1 խաղացողը։
Բադմինտոն
Թեև դա բավականին հազվադեպ է, բայց բադմինտոնում ամբիդեքս խաղացողները կարողանում են ռակետը փոխել իրենց ձեռքերի միջև՝ հաճախ անհարմար բեքհենդ անկյունին արագ հասնելու համար։ Քանի որ բադմինտոնը կարող է շատ արագ մարզաձև լինել, պրոֆեսիոնալ մակարդակներում խաղացողները կարող են ժամանակ չունենալ փոխելու ռակետը, քանի որ դա խաթարում է նրանց արձագանքման ժամանակը։
Ռեգբի
Ռեգբիի լիգայում և Ռեգբիի յունիոնում ամբիդեքս լինելն առավելություն է, երբ խոսքը վերաբերում է խաղընկերների միջև գնդակը փոխանցելուն, ինչպես նաև երկու ոտքերը կիսատ-պռատ օգտագործելու հնարավորությունը առավելություն է գնդակը առաջ հարվածելով դաշտում դիրք գրավելու համար։ Ջոնի Ուիլկինսոնը միության խաղացողի վառ օրինակ է, ով հարվածում է երկու ոտքով, նա ձեռքից ձախլիկ է և սովորաբար հարվածում է ձախով, բայց նա աջով է հարվածել 2003 թվականին ռեգբիի աշխարհի գավաթը նվաճած գոլը։ Դեն Քարթերն իրականում աջ ձեռքով է, բայց հարվածում է հիմնականում ձախով, երբեմն՝ աջով ։
Վոլեյբոլ
Վոլեյբոլիստը պետք է ամբիդեքս լինի, որպեսզի կառավարի գնդակը երկու ուղղությամբ և կատարի բազային նետումները։ Մյուս կողմից, սեթերը պետք է հմուտ լինի երկու ձեռքով սեթի նետում կատարելիս՝ խոչընդոտները հեռացնելու համար ։ Եզրային հարձակվողը, որը կարող է հարվածել երկու ձեռքով, կարող է փոխել հետագիծը՝ նվազեցնելով ստացողի համաժամանակեցումը։
Արվեստում
Թեև արվեստագետների մեծամասնությունն ունի նախընտրած ձեռք, որոշ արվեստագետներ իրենց երկու ձեռքերն էլ օգտագործում են այնպիսի արվեստի համար, ինչպիսիք են նկարչությունը և քանդակագործությունը։ Ենթադրվում է, որ Լեոնարդո դա Վինչին օգտագործել է իր երկու ձեռքերը վաղ մանկության տարիներին աջ ձեռքի վնասվածքից հետո ։
Ժամանակակից նկարիչ Գուր Կերենը կարող է նկարել և՛ ձեռքերով, և՛ նույնիսկ ոտքերով ։ Թեա Ալբան հայտնի գերմանուհի էր, ով կարողանում էր գրել բոլոր տասը մատներով ։
Տրիբալոգիան կամ Ցեղաբանությունը մակերևույթի վրա աբստրակտ գծերի և ձևերի ստեղծման գեղարվեստական ուսումնասիրությունն է՝ միաժամանակ օգտագործելով երկու ձեռքերը։ Ցեղաբանություն ուսումնասիրող նկարիչը կոչվում է ցեղաբան ։
Երաժշտությունում
Թմբուկի և շեփորի կորպուսում (կամ թմբուկի և զանգակի կորպուսում) թմբկահարները, կվադերը (տենորները) և բաս թմբկահարները պետք է լինեն որոշակի ամբիդեքս։ Քանի որ նրանք պետք է ենթարկվեն կոմպոզիտորի/վերադաշնակողի գրածին, նրանք պետք է սովորեն հավասարաչափ նվագել դինամիկայի և արագության առումով աջ և ձախ ձեռքերով։ Beatles խմբի նախկին անդամ Փոլ Մաքքարթնին ձախլիկ է (կիթառ և բաս կիթառ) և նվագել է ձախ ձեռքով (ինչպես կարելի է տեսնել բազմաթիվ լուսանկարներում և տեսանյութերում նրա երաժշտական ​​կարիերայի ընթացքում)։ The Beatles-ի թմբկահար Ռինգո Սթարը նույնպես ձախլիկ է, բայց նա նվագում է աջ ձեռքով հարվածային սարքավորումների վրա։ Ամերիկացի գործիքային կիթառահար Մայքլ Անջելո Բատիոն հայտնի է նրանով, որ կարողանում է հմտորեն նվագել և՛ աջլիկ, և՛ ձախլիկ կիթառ։ Իռլանդացի կիթառահար Նայլ Հորանը, One Direction բոյբենդից, նույնպես ամբիդեքս է։ Նա գրում է ձախ ձեռքով, բայց կիթառ է նվագում աջով։ Ջիմի Հենդրիքսի ամբիդեքսությունը հետազոտվել է հոգեբանության մեջ, սակայն նա հայտնի էր ձախ ձեռքով ստանդարտ աջակողմյան կիթառ նվագելով։ Կիթառահար Դուան Օլմանը Հենդրիքսի հակառակն էր՝ նվագում է աջլիկ, բայց ձախլիկ է բոլոր մյուս հարցերում։ Շարա Լինը բնական ձախլիկ է, բայց ջութակ և կիթառ է նվագում աջ ձեռքով ։ Նա կարող է նաև դաշնամուր նվագել ձախ ձեռքով, իսկ աջով ցիտրա (գերմ.՝ zither) նվագել ։ Նաև, բնական ձախլիկ երաժիշտները պետք է նվագեն միայն աջլիկ գործիքներով (ջութակ, ալտ, թավջութակ)։
Nirvana խմբի ֆրոնտմեն Կուրտ Քոբեյնը, բնական ամբիդեքս էր։ Նա մեծացել է՝ ունենալով ձախ ձեռքի մի փոքր գերակայություն (ինչպես երևում է նրա մանկության լուսանկարներից շատերում), սակայն հասուն տարիքում նա գրել է աջ ձեռքով։ Նա կիթառ նվագում էր բացառապես ձախով։
Հրազենում
Ժամանակակից շատ ձգանային զենքեր օգտագործում են ամբիդեքս կառուցվածք՝ նախատեսված ինչպես աջլիկների, այնպես էլ ձախլիկների համար։ Սա ձեռնտու է հրազենի վաճառքի համար ռազմական կամ իրավապահ ստորաբաժանումներին, քանի որ հրազենի օգտագործողներն ավելանում են։ Երկկողմանի հրազենը թույլ է տալիս ձեռքի նույնական ձեռնարկ ունենալ՝ անկախ նրանից, թե որ ձեռքն է օգտագործվում որպես առաջնային, ինչը հեշտացնում է մարզումը (վերացնում է ձախ ձեռքով կրակելու համար առանձին վարժանք ունենալու անհրաժեշտությունը)։
Շատ աջլիկներ հրացանով կրակում են ձախ ձեռքով, քանի որ ունեն ձախ գերիշխող աչք, նաև՝ հակառակը։ Ընդհանրապես, ավելի հեշտ է հարմարեցնել բռնակը, քան նշանառության համար ոչ գերիշխող աչքը վարժել։ Այնուամենայնիվ, աչքի գերակայությունը կարելի է վարժել։
Վայրի արևմուտքի հրացանակիր ( Gunfighter ) Դալլաս Ստուդենմիրը կրում էր երկու ատրճանակ և աչքի էր ընկնում երկու ձեռքով հավասարապես ճշգրիտ կրակելով ։
Բժշկությունում
Վիրահատության ժամանակ պահանջվում է ամբիդեքսության որոշակի աստիճան, քանի որ վիրաբույժները պետք է կարողանան իրենց ձախ և աջ ձեռքերը կապել մեկ կամ կրկնակի հանգույցով։ Սա սովորաբար պայմանավորված է այնպիսի գործոններով, ինչպիսիք են վիրաբույժի դիրքը, արդյոք նա ունի օգնական, կարևոր է նաև անկյունը, որն անհրաժեշտ է հանգույցը գցելու և ամրացնելու համար։
Ամբիդեքսությունը նաև օգտակար է գերիշխող ձեռքի կամ թևի վիրահատությունից հետո, քանի որ այն թույլ է տալիս հիվանդին օգտագործել իր ոչ գերիշխող վերջույթը նույն հարմարությամբ, ինչպես այն վերջույթը, որը վերականգնվում է վիրահատությունից հետո։
Նշումներ
<references group="Ն">
Գրականություն
. Կատեգորիա:Հոգեկան գործընթացներ Կատեգորիա:Ֆիզիոլոգիա Կատեգորիա:Հոգեֆիզիոլոգիա Կատեգորիա:Նյարդաբանություն Կատեգորիա:Նյարդային համակարգ Կատեգորիա:Սիմետրիա Կատեգորիա:Մարդու անատոմիա Կատեգորիա:Հմտություններ Կատեգորիա:Ձեռք Կատեգորիա:Մարդու ֆիզիոլոգիա Կատեգորիա:Նեյրոֆիզիոլոգիա Կատեգորիա:Լատիներեն բառեր և արտահայտություններ
Վեպրիկ (գյուղ, Բոբրովիցայի շրջան)
Վեպրիկ (Веприк), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բոբրովիցայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Վեպրիկ գյուղում բնակվում էր 681 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 156,44 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բոբրովիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1491 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Յունիկոդ
Յունիկոդ, տեղեկատվության փոխանակման նպատակով նշանների կոդավորման բազմաբայթ ստանդարտ, որը ներառում է աշխարհի գրեթե բոլոր գիր ունեցող լեզուների սեպագրերը, հիերոգլիֆները, տառերն ու կետադրական նշանները, ազգային խորհրդանիշերը, բազմաթիվ այլ համընդահանուր և մասնավոր օգտագործման նշաններ ։
Այն ստեղծվեց փոխարինելու նախկինում օգտագործվող 8-բիթով (մեկ բայթ՝ 256 նիշ) այլագրվող համակարգերին, որոնց միջոցով արդեն հնարավոր չէր, նույնիսկ մի լեզվի շրջանակում, ապահովել տեղեկատվության լիարժեք փոխանակումը։ Այսօր իրականացվել և համատարած կիրառվում են Յունիկոդի UTF-8 ստանդարտով գործող գրանշանների մինչև 21-բիթով (2097152 նիշ) այլագրման համակարգերը։
Յունիկոդ ստանդարտը առաջարկել է 1991 թվականին «Յունիկոդի Կոնսորցիում» կազմակերպությունը։ Այդ ստանդարտի օգտագործումը թույլ է տալիս կոդավորել տարբեր գրերի բազմաթիվ նշաններ։ Յունիկոդ ստանդարտով գրված փաստաթղթերում կարող են լինել չինական հիերոգլիֆները, մաթեմատիկական նշանները, հայկական, հունական, վրացական, լատինական և կիրիլական այբուբենի տառերը, ընդ որում լրացուցիչ կոդային էջերը այլևս անհրաժեշտ չեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ստանդարտներ Կատեգորիա:ISO ստանդարտներ Կատեգորիա:Թվային տեխնոլոգիաներ Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ
Ուիլլա Քեսր
Ուիլլա Սիբերթ Քեսր, նաև՝ Քեզր  (Willa Sibert Cather,  ),  ամերիկացի գրող, որը լայն ճանաչման է արժանացել հատկապես ամերիկյան սահմանի՝ Վայրի արևմուտքի յուրացման գոտու կյանքն արտացոլող վեպերի շնորհիվ, առաջին հերթին՝ գեղարվեստական մեծածավալ այնպիսի ստեղծագործությունների, ինչպես՝ «Օ՛, պիոներներ»-ը (O Pioneers!,  1913), «Արտույտի երգը» (The Song of the Lark, 1915) և «Իմ Անտոնիան» (My Ántonia, 1918): 1923 թվականին նրան «Գեղարվեստական արձակ» անվանակարգում Պուլիտցերյան մրցանակ է շնորհվել «Մեզանից մեկը» (One of Ours, 1922) վեպի համար, որը պատմում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին։
Կենսագրություն
Քեսրն ավարտել է Նեբրասքա-Լինքոլն համալսարանը, շուրջ տասը տարի ապրել Փիթսբուրգում, որտեղ, ապրուստի միջոցներ հայթայթելով, աշխատել է որպես ամսագրի խմբագիր և ավագ դպրոցի ուսուցչուհի (դասավանդել է անգլերեն)։ Երեսուներեք տարեկան էր, երբ տեղափոխվել է Նյու Յորք քաղաքը, որտեղ ապրել է մինչև իր կյանքի ավարտը, թեև այն էլ պետք է ասել, որ հաճախ է երկարատև ճամփորդություններ կատարել և ամառներն էլ մեծ մասամբ բավականին ժամանակ անց է կացրել Գրանդ Մանան կղզում՝ Նյու Բրունսուիքում գտնվող իր ամառանոցոմ։
1943 թվականին Ուիլլա Քեսրն ընտրվել է Արվեստների ու գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի անդամ. Հաջորդ տարում նրան շնորհվել է Արվեստների ու գրականության ամերիկյան ակադեմիայի ոսկե մեդալ, որը շնորհվում է տասը տարին մեկ անգամ՝ ամերիկյան գրականության մեջ ներդրած խոշոր ավանդի համար։
Հիշատակ և պատիվներ
Կոմպոզիտոր Գարթ Բաքսթերը մի շարք երգեր է գրել Ուիլլա Քեսրի բանաստեղծությունների տեքստերով :
Ժողովածուներ
Այս ցանկում չեն ընդգրկվել վաղ շրջանի այն պատմվածքների՝ վերջերս հրատարակված ժողովածուները, որոնք սկզբում լույս են տեսել ժամանակի պարբերականներում  ։
Փաստավավերագրական
Ուիլլա Քեսրի մասին PBS հեռուստաընկերությունը 2005 թվականին նկարահանել է Willa Cather: The Road Is All փաստավավերագրական կինոնկարը ։
Առցանց հրատարակություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ Կատեգորիա:Պուլիտցերյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Կին կենսագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ
Աստերոիդների ցանկ (47801-47900)
Աստերոիդների ցանկ (47701-47800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (47901-48000)
Միխայիլ Սոկոլով
Միխայիլ Դմիտրիևիչ Սոկոլով (Михаил Дмитриевич Соколов, ), ռուս խորհրդային գրող և ճարտարագետ։ Երկրորդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր (1951)։ ԽՄԿԿ անդամ 1921 թվականից։
Կենսագրություն
Մ. Դ. Սոկոլովը ծնվել է 1904 թվականի հունվարի 11-ին Սուլին քաղաքում (այժմ՝ Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլին քաղաք), բանվորի ընտանիքում։ Մինչև 1920 թվականը սովորել է Կրասնի Սուլինի թիվ 1 դպրոցում (այժմ՝ թիվ 1 գիմնազիա)։ 1920-1921 թվականներին աշխատել է որպես ընդօրինակող, գործավար, գրասենյակային ծառայող։ 1922 թվականին ավարտել է Յ. Մ. Սվերդլովի անվան կոմբուհը։ 1922-1928 թվականներին վարել է ղեկավար կուսակցական, խորհրդային և տնտեսական պաշտոններ ։
Ստեղծագործություն
Գրական գործունեությամբ զբաղվել է 1935 թվականից։ Այդ ժամանակահատվածում հրատարակել է «Տափաստան», «Գարուն» վիպակները, «Կուսկազմակերպիչ Վորոժբիտովը», «Ռուս կին», «Ինժեներ Կոզլով» ակնարկները ։
1949 թվականին «Խորհրդային գրող» և «Ռոստիզդատ» հրատարակչությունները հրատարակել են նրա «Կայծեր» վեպի 1-ին և 2-րդ գրքերը (3-4-րդ գրքերը լույս են տեսել 1967-1968 թվականներին)։ Վեպը պատմում է Ռուսաստանի հարավում հեղափոխական շարժման մասին։ Ավելի ուշ Մ. Դ. Սոկոլովը գրել է «Դաժան ամառ» վեպը 1914 թվականի իրադարձությունների մասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Վիքիտվյալների արժեքների վերաձևակերպմամբ հոդվածներ Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս ճարտարագետներ
Մանկական խաղեր (կտավ)
Մանկական խաղեր կամ Երեխաների խաղը (Kinderspelen), հոլանդացի գեղանկարիչ Պիտեր Բրեյգել Ավագի կտավը, որը ներկայացնում է տարբեր խաղեր խաղացող ավելի քան 200 երեխա։ Գտնվում է Վիեննայի Արվեստի պատմության թանգարանում։
Ստեղծման պատմություն
Ն. Ա. Չեգոդաևա-Գերշենզոնը նշել է, որ բոլոր երեք աշխատանքներն ունեն դիդակտիկ բնույթ, որոնց հիմքը կազմում է «մարդու գոյության անմտությունը գլխիվայր շրջված աշխարհում»։
Սանդրա Հինդմանը նշել է, որ մանուկների խաղեր պատկերելու ավանդույթը գոյություն է ունեցել Բրեյգելից առաջ` 15-րդ դարում։ Այդ թեման հաճախ է դրսևորվել օրացույցների, ժամագրքերի էջերում (որոշակի խաղեր կապվել են որոշակի ամիսների հետ)։ Միանգամայն հնարավոր է, որ Բրեյգելը ծանոթ է եղել նման նկարազարդումների, սակայն նրա պատկերած խաղերի տեսանկյունն ավելի մեծ է և ունի խորհրդանշական այլ համակարգ։