cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Օսմանյան կայսրության արաբական նահանգներ
Եգիպտոսի էյալեթ
Մուհամմադ ալ-Զահաբիից մահից հետո վերսկսվեց պայքարը մամլուքների միջև իշխանության համար։
Սիրիայի էյալեթ
Սիրիայի վարչատարածքային բաժանման հիմքում դրվեց վիլայեթների սկզբունքը։ Այն բաժանվեց 3 վիլայեթի՝ Դամասկոսի, Հալեպի և Տրիպոլիի։ 1660 թվականին ստեղծվեց 4-րդ՝ Սայդայի վիլայեթը։ Վիլայեթների գլուխ կանգնած էին վալիները, որոնք օժտված էին ամենալայն իրավունքներով։ Օսմանյան կայսրությունում չգրված օրենքների և բարքերի համաձայն վալիի պաշտոնը որպես կանոն գնում էին։ Օսմանյան պետական ապարատը կոռումպացված էր։ Վալիներն էլ, պաշտոնները գնելով, սկսում էին կողոպտել բնակչությանը այդ փողը վերադարձնելու համար։ Երբեմն վալիները փորձում էին ինքնակամ փոփոխություններ մտցնել վիլայեթների սահմանների մեջ։ Այդպես վարվեց Դամասկոսի վալի Ջան-Բիրդի ալ-Ղազալին։ Նա օգտվելով 1520 թվականին Սելիմ I մահից, Դամասկոսի վիլայեթին միացրեց Երուսաղեմը, Սաֆադը և Ղազան։ Նա 1520 թվականին իրեն հռչակեց անկախ՝ ընդունելով «Մալիք ալ-աշրաֆ» (ملك الأشرف -«Ամենաազնիվ թագավոր») տիտղոսը։ Նա հասկանում էր, որ Բարձր դուռը հենց այնպես չի համաձայնվի այդ փոփոխությունների հետ։ Ուստի նա դիմեց Եգիպտոսի փոխարքա Խաիր բեյին` կոչ անելով նրան իրեն ևս անկախ հռչակել։ Վերջինս մերժեց, իսկ նոր սուլթան Սուլեյմանը որոշեց պատժել ալ-Ղազալիին։ 1521 թվականին նա արդեն Սիրիայում էր։ Ճակատամարտում ալ-Ղազալին պարտվեց և սուլթանի հրամանով վերականգնվեց Սիրիայի վարչակարգը`3 վիլայեթներով։ Սիրիան բաժանվեց սանջակների։ Դամասկոսի վիլայեթը 10 սանջակի, Հալեպի վիլայեթը` 9, Տրիպոլին՝ 5: Հետագայում որոշ փոփոխություններ եղան։ Այստեղ նույնպես վալիները շատ արագ էին փոխարինում միմյանց։ Օսմանյան կայսրության թուլացումը իր բացասական հետանքներն ունեցավ նաև Սիրիայի համար։ Սուլթանները կորցրեցին իրենց վերահսկողությունը վալիների և վիլայեթների վրա։
Դրան զուգահեռ աստիճանաբար ուժեղանում էին ավագանու, երևելի արաբական ընտանիքների դերը Սիրիայում։ Դրանցից էր Ազըմների ընտանիքը Դամասկոսում։ Նրանց ազդեցությունը այնքան էր ուժեղացել, որ սուլթանները հարկադրվախ էին նրանց նշանակել վալիներ և նրանք այդ պաշտոնը զբաղեցրեցին 1724-1783 թվականների ընթացքում։ Առաջին վալի նշանակվեց Իսմաիլ ալ-Ազըմը։ Այդուհանդերձ թուրքական սուլթանները ուշադիր հետևում էին Ազըմներին՝ հարմար առիթի սպասելով նրանց պատժելու համար և որոշ քայլեր էին ձեռնարկում դրա համար։ Այդ քայլերով նրանք թեև թուլացրեցին Ազըմներին, բայց դա ժամանակավոր էր։ Նրանց այդպես էլ չհաջողվեց արմատախիլ անել հակաօսմանյան ելույթները Սիրիայում։
Լիբանանի էմիրություն
Լիբանանը արաբական աշխարհում իր աշխարհագրական դիրքի, մշակութային բարձր ներուժի շնորհիվ միշտ կարևոր դիրք է զբաղեցրել։ Այստեղ աստիճանաբար իրենց դիրքերն են ամրապնդում դրուզներն ու քրիստոնյա մարոնի արաբները։ Դրուզական ընտանիքներից Մաան ընտանիքը 16-րդ դարում հաջողության հասավ։ Նրանց գլխավոր Ֆախր ադ-Դինը հպատակություն հայտնեց օսմանյան սուլթանին և նրա կողմից նշանակվեց Լիբանանի էմիր։ Լիբանանը դարձավ ինքնավար էմիրություն, Մաաները՝ կառավարող դինաստիա։ Նրանք կառավարեցին 1516-1697 թվականներին։ Սկզբնական շրջանում Ֆախր ադ-Դինը հավատարիմ էր էր օսմանյան սուլթաններին, չէր թերանում իր պարտականությունները կատարելու և հարկերը վճարելու հարցում։ Լիաբանան չէր կարող անմիջական կապ հաստատել Բարձր Դռան հետ, դա արվում էր Դամասկոսի վալիի միջոցով։ Դա նպատակ ուներ Լիբանանի վրա վերահսկողություն սահմանել։ Ունենալով որոշակի ինքնուրույնություն ներքին հարցերում Ֆախր ադ-Դինը ձեռնամուխ եղավ Լիբանանի տնտեսական զարգացմանը, կառուցապատմանը և ինքնավարության հետագա ամրապնդմանը։ Սուլթան Սուլեյման Iը ուշադիր հետևում էր նրա քաղաքականությանը և փորձեց Լիբանանը դնել իր ուղղակի կառավարման ներքո, սակայն նրան դեմ դուրս եկան լիբանանցիները Ֆախր ադ-Դինի գլխավորությամբ։ Սուլթանը դիմեց հին մեթոդին՝ դավադությանը և Ֆախր ադ-Դին I-ը դավադրաբար սպանվեց։ Պայքարը շրունակեց նրա որդի Քուրքումազը, բայց սպանվեց, և էմիրությունը անցավ նրա որդուն՝ Ֆախր ադ-Դին II-ին։ Նա խելացի, եռանդուն, հաշվենկատ պետական գործիչ էր։ Նա իր առջև նպատակ դրեց ստեղծել հզոր Լիբանան, ընդարձակել նրա սահմանները՝ ստեղծել «Մեծ Լիբանան»։ Նա վերականգնեց քանդված երկիրը, զարգացրեց տնտեսությունը, ստեղծեց հզոր ու մարտունակ բանակ։ Սուլթանը հարկադրված էր տարածքային զիջումներ կատարել. Բեյրութի, Սիդոնի սանջակները, Տրիպոլին, Բաալբաքն ու Բիքաան, Սաֆադը, Տիբերիան և Նազարեթը անցան նրա իշխանության տակ։ Սուլթանը դա արեց հաշվի առնելով Լիբանանի հզորությունը, բացի այդ այդ ժամանակ կայրությունում ծանր վիճակ էր և նրանց պայքարի նոր ճակատ պետք չէր։ Ֆախր ադ-Դինը սկսեց անկախ արտաքին քաղաքականություն վարել, նա ռազմական համագործակցության պայմանագիր կնքեց Տոսկանայի դուքս Ֆերդինանտ Սեդիչիի հետ։ Սրանից հետո նա ձեռնամուխ եղավ Բարձր դռան հետ հարաբերությունների խզմանը։ Ապստամբությունը տեղի ունեցավ 1613 թվականին, որը որևէ լավ բան չբերեց Ֆախր ադ-Դինին։ Նրանք չկարողացան դիմակայել թուրքական զորքերին և պարտություն կրեցին։ Էմիրը ընտանիքով փախավ Տոսկանա, ուր մնաց 5 տարի՝ 1613-1618 թվականներին։ Այս ընթացքում նա կարողացավ ներում հայցել սուլթանից, վերադառնալ Լիբանան և վերականգնել իր իրավունքները։ Սակայն նա չէր հրաժարվել իր քաղաքական ծրագրերից և սկսեց նախապատրաստվել Օսմանյան լուծը տապալելուն։ Նրա դրությունը ավելի ամրապնդվեց, երբ սուլթան Մուրադ 4-րդը 1624 թվականին նրան նշանակեց Արաբստանի ղեկավար:
Իրաք. Բաղդադի և Բասրայի վիլայեթները
Առաջին վիլայեթը, որ կազմավորվեց Իրաքի տարածքում, Բաղդադի վիլայեթն էր։ Նա ամենակարևոր և կենտրոնական վիլայեթն էր և հանդիսանում էր Բարձր Դռան հենարանը, որի օգնությամբ Ստամբուլը ձգտում էր իր տիրապետությունը հաստատել այս երկրամասում։ Մյուս վիլայեթը Մոսուլի վիլայեթն էր, որը ընդգրկում էր Իրաքի ամբողջ հյուսիսային շրջանները։ Մնում էր հարավային շրջանների հարցը, որտեղ գլխավոր դերը պատկանում էր Բասրա քաղաքին։ Այստեղ կառավարիչ էր շեյխ Ռաշիդը, ով ազդեցիկ անձնավորություն էր, դրա համար թուրքերը չէին ցանկանում բախման մեջ մտնել նրա հետ։ Այս ժամանակ, սակայն, շեյխը ինքն էր շահագրգռված բանակցություններ վարելու, որովհետև պորտուգալացիները արդեն իրենց ազդեցությունը տարածել էին Պարսից ծոցի վրա և հերթը հասել էին Բասրային։ Շեյխ Ռաշիդը նախընտրեց օսմանյան, ոչ թե պորտուգալական տիրապետությունը։ Նա որոշեց օսմանցիներին իր հպատակությունը հայտնել հետաքրքիր ձևով։ Նա 1538 թվականին այդ նպատակով իր որդուն ուղարկեց Ստամբուլ, որն իր հոր անունից սուլթան Սուլեյման I հանձնեց Բասրայի բանալիները և ամբողջ Իրաքը անցավ օսմանյան տիրապետության տակ։ Դրանից հետո ձևավորվեց երրորդ՝ Բասրայի վիլայեթը Իրաքում։ Բարձր Դուռը բարձր գնահատեց շեյխի քայլը և նրան նշանակեց Բասրայի կառավարիչ։ Սակայն նա համարվում էր Ստամբուլի վասալը։ Սակայն հետզհետե Բարձր դուռը փորձում էր ավելի ուժեղացնել իր վերահսկողությունը Բասրայում, իսկ շեյխ Ռաշիդը՝ պահպանել իր ինքնուրույնությունը։ Այս հողի վրա 1546 թվականին տեղի ունեցան բախումներ։ Տեղի ունեցած բախումների ժամանակ Ռաշիդի դեմ է ուղարկվում Էլաս փաշան, ով կատարում է իրեն տրված հանձնարարությունը և Ռաշիդը պարտվում է ու արտաքսվում։ Այսպիսով Իրաքում հաստատվեց, իսկ շեյխ Ռաշիդին ասպարեզից հանելուց հետո ամրապնդվեց վիլայեթային վարչատարածքային համակարգը։ Սա մեծ նվաճում էր Օսմանյան կայսրության համար։
Մաղրիբի էյալեթ
Մաղրիբում Օսմանյան տիրապետոթյան տակ էին գտնվեւմ Ալժիրը, Թունիսը, Տրիպոլիտանիան ու Կիրենաիկան, կամ կրճատ՝ Տրիպոլին։ Այստեղից ոչ մեկում վիլայեթային սկզբունքը չկիրառվեց։ Նրանք տարածքային առումով պահպանվեցին որպես տարածքային մեկ միավոր։ Նրանց համար ավելի բնորոշ էր փաշայության սահմանումը։ Նրանզ բնորոշ էր թույլ կախված լինելը Ստամբուլից։ Դրանք կապված չէին միմյանց հետ և յուրաքանչյուրը գործում էին որպես մեկ անկախ միավոր։ Այստեղ հաստատված էր կառավարման դինաստիական սկզբունթը, ի տարբերություն Մաշրիկի։ 1711 թվականին Տրիպոլիում կառավարումն անցավ Կարամանլի ընտանիքին մինչև 1835 թվականը։ Նրանք այնքան հզոր էին, որ կառավարում էին Ստամբուլից լրիվ անկախ և Բարձր դուռը արդեն հաշտվել էր այդ կարգավիճակի հետ։ Դրանում իր դերը խաղաց, նաև Թունիսի և Ալժիրի համար, այն հանգամանքը, որ 17-րդ դարից թուրքական նավատորմը թուլացավ և սահմանափակվեց այդ երկրների վրա ազդելու Թուրքիայի հնարավարությունները։
Թունիսում 1705 թվականին հաստատվեցին Հուսեյնիները որպես կառավարող դինաստիա հիմնադրի՝ Հուսեյն բեն Ալիի անունով։ Այստեղ տեղի ունեցավ փոփոխություն։ Երկրի ղեկավարը, որը կրում էր «բեյ» տիտղոսը, սկսեց կոչվել «դեյ»։ Նրանց միջև սկզբունքայի տարբերություններ չկային։ Ալժիրում մի փոքր այլ էր։ Այստեղ կառավարումն իրենց ձեռքը վերցրեց ենիչերական ռազմական ավագանու խորհուրդը, որն իր շարքերից մեկին նշանակում էր դեյ։ Պաշտոնը ցմահ էր, բայց ժառանգական չէր։
Հիջազ և Եմեն
Արաբիայում Օսմանյան տիրապետությունը զգալի էր Հիջազում, Մեքքայում և Մադինայում։ Վարչատարածքային առումով այն չբաժանվեց Հիջազը չբաժանվեց առանձին միավորների։ Պահպանվեց որպես ամբողջական տարածքային միավոր, որի ղեկավարն էր Հիջազի շերիֆը, ով կարող էր լինել միայն արաբ Հաշիմյան տոհմից։ Շերիֆները օգտվում էին ինքնուրույնության բավականին բարձր աստիճանից։ Այս հարցում իր դերը խաղաց այն, որ սուլթանները ՀԻջազի կողմից ճանաչվեցին որպես օրինական տիրակալներ, որը նրանց առջև դուռ բացեց խալիֆայի տիտղոսը յուրացնելու համար։
Արևայրուք
Արևայրուքը ճառագայթման ազդեցությամբ մաշկի այրվածքն է, որն առաջանում է ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների գերազդեցության հետևանքով։ Ընդհանուր ախտանշաններն են՝ մաշկի կարմրածությունը, որը նաև բավականին տաք է և ցավոտ, ընդհանուր թուլությունը, թեթև արտահայտված գլխապտույտը և սրտխառնոցը։ Այլ ախտանշաններից են նաև մաշկի այտուցվածությունը, բշտերի առաջացումը և մաշկի թեփոտումը։ Չափից դուրս ՈՒՄ ճառագայթումը կարող է առաջացնել առաջնային, չմալիգնիզացվող մաշկի ուռուցք  , իսկ ծայրահեղ դեպքերում կարող է նաև սպառնալ կյանքին։ Արևայրուքը հյուսվածքի  բորբոքային պատասխանն է, որն առաջանում է ՈՒՄ ճառագայթմամբ  ԴՆԹ-ի վնասման արդյունքում։ Երբ ՈՒՄ ճառագայթման ազդեցությամբ ամբողջությամբ վնասվում են թիրախավորված բջիջները, նրանք մեռուկանում են և վերափոխվում նորերի՝ բերելով մաշկի ռեգեներացիայի ։
Օսմանյան կայսրության արաբական նահանգներ
Հիջազ և Եմեն
Արաբիայի հարավային մասը զբաղեցնող Եմենը նույնպես ինքնամփոփ երկիր էր, որտեղ արաբ բնակչությունը հարում էր շիիզմի զեյդական ճյուղին։ Օսմանյան տիրապետությունը այստեղ երբեք ամուր չի եղել և ձևական բնույթ է ունեցել։ 1565 թվականին ապստամբ եմենցիները դուրս քշեցին թուրքերին Եմենից, սակայն 1570 թվականին նրանք կրկին մտան Եմեն, բայց չկարողացան կառավարման որևէ համակարգ մտցնել։ 1633 թվականին զեյդական առաջնորդ Կասիմը հերթական ապստամբությունը բարձրացրեց օսմանյան տիրապետության դեմ։ Պատերազմական գործողությունները ընդմիջումներով շարունակվեցին մինչև 1642 թվականը։ Եմենցիների հարվածների և ճմշման տակ օսմանյան կայազորները ստիպված էին հեռանալ Եմենից։ Կասիմը հիմնեց իմամություն, որը կառավարման նոր ձև էր Եմենի համար, սակայն որը համապատասխանում էր շիական դոգմատիկային և մուսուլմանական պետություն կառուցելու նրանց նպատակներին։
Արևայրուք
Արևապաշտպան միջոցառումները ընդգրկում են արևապաշտպան քսուկներ և արևապաշտպան հագուստ, որոնք կանխարգելում են մաշկի այրվածքները կամ նույնիսկ անգամ մաշկի քաղցկեղը։ Երեխաները ավելի շատ են հակված ճառագայթմամբ մաշկի վնասմանը, այդ իսկ պատճառով նրանց մոտ ավելի հետևողականորեն պետք է լինել արևապաշտպան միջոցառումների նկատմամբ։
Օսմանյան կայսրության արաբական նահանգներ
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Արաբական երկրների պատմություն Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության վիլայեթներ
Արևայրուք
Ախտանշաններ
Ախտանշանները արտահայտվում են մաշկի կարմրությամբ և ցավով։ Այլ ախտանշաններն են՝ այտուցը, բշտերի առաջացումը, քորը, թեփոտումը, սրտխառնոցը, տենդը, դողը և ուշագնացությունը։ Վնասված մակերեսում նկատվում է նաև տեղային ջերմության բարձրացում՝ պայմանավորված արյան կենտրոնացմամբ բորբոքային օջախում։ Արևայրուքները լինում են մակերեսային և ավելի խորանիստ տեղակայմամբ։ Բշտիկների առաջացումը խոսում է երկրորդ կարգի այրվածքի  մասին ։
Տարատեսակներ
Տևողություն
Արևայրուքը կարող է առաջանալ մինչև 15 րոպեում, կամ նույնիսկ վայրկյանների ընթացքում, եթե կա ինտենսիվ ճառագայթում։ Այնուամենայնիվ մաշկի վնասումը հաճախ անմիջապես ակներև չի լինում։
Արևայրուքից հետո մաշկը կարող կարմրել 30 րոպեում, բայց ավելի հաճախ կարմրությունը ի հայտ է գալիս 2-6 ժամ հետո։ Ցավը ուժգին արտահայտվում է ճառագայթումից հետո 6-48 ժամվա ընթացքում։ Մաշկի վնասումը շարունակում է զարգանալ մինչև 1-3 օր, որին հաջորդում է մաշկի թեփոտումը 3-8 օրվա ընթացքում։ Իսկ մաշկի թեփոտումը և քորը կարող է դեռ շարունակվել մի քանի շաբաթ։
Մաշկի քաղցկեղ
ՈՒՄ ճառագայթումը պատճառում է արևայրուք և կարող է բարձրացնել մաշկի քաղցկեղի ռիսկը՝ մելանոմա, բազալ-բջջային կարցինոմա և տափակաբջջային կարցինոմա ։ Մտահոգությունն այն է, որ մելանոմայի առաջացումը ունի ճառագայթման դոզա կախյալ էֆեկտ և կախված է ամբողջ կյանքի ընթացքում ճառագայթման գումարային ազդեցությունից ։ Ենթադրվում է, որ ԱՄՆ-ում և Ավստրալիայում մելանոմաների ավելի քան 1/3-ը կարելի է կանխել արևապաշտպան քսուքների կանոնավոր օգտագործմամբ ։
Պատճառները
Արևայրուքը առաջանում է արևի ՈՒՄ ճառագայթման ազդեցությամբ, բայց պատճառ կարող են հանդիսանալ նաև ճառագայթման արհեստական աղբյուրները։ Այն օրգանիզմի պատասխան ռեակցիան է, որի ժամանակ դիտվում է ճառագայթման ազդեցությամբ ԴՆԹ-ի վնասում։ Այս վնասումը գլխա
վորապես առաջանում է թիամինի դիմերով։ Վնասման օջախը ճանաչվում է օրգանիզմի կողմից, որին ի պատասխան ակտիվանում են պաշտպանության մեխանիզմները՝ ներառելով բջիջների ապոպտոզը, ԴՆԹ-ի վերականգնումը և վնասված վերնամաշկի հեռացումը, որի արդյունքում վերականգնվում են մաշկի վնասված բջիջները և բարձրանում է մելանինի արտադրությունը՝ կանխելով մաշկի հետագա վնասումը։
Մելանինը կլանում է ՈՒՄ ճառագայթները՝ հանդիսանալով որպես լուսապաշտպան (ֆոտոպրոտեկտոր)։ Կանխելով ՈՒՄ ճառագայթների ֆոտոններով քիմիական կապերի խզումը՝ մելանինը արգելակում է ԴՆԹ-ի ուղղակի վնասումը և ազատ ռադիկալների առաջացումը (ԴՆԹ-ի անուղղակի վնասում)։ Այնուամենայնիվ, մելանոցիտները պարունակում են ավելի քան 2000 գենոմային տեղամասեր, որոնք շատ զգայուն են ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների նկատմամբ, և այդպիսի տեղամասերը կարող են մոտ 170 անգամ ավելի զգայուն լինել վնասման հետևանքով առաջացած ցիկլոբութան պիրիմիդին դիմերի նկատմամբ ։
Արևայրուքի հիմքում ընկած է մաշկի բորբոքայի ռեակցիան, որի մեջ ընգրկված են պրոստանոիդները և բրադիկինինը։ Այս միացությունները բարձրացնում են ջերմության նկատմամբ զգայունությունը՝ նվազեցնելով ջերմային ռեցեպտորների շեմը 109 °F (43 °C)-ից մինչև 85 °F (29 °C) ։ Ցավը կարող է առաջանալ CXCL5 սպիտակուցի գերարտադրությունից, որը դրդում է նյարդային վերջավորությունները ։
Մաշկի տիպով է որոշվում արևայրուքի աստիճանը։ Հիմնականում բաց մաշկով մարդիկ, թեկուզ և սահմանափակ ճառագայթումից, կարող են ստանալ մաշկի այրվածք։ Ֆիցպատրիկի մաշկի ֆոտոտիպերի դասակարգումը նկարագրում է ՈՒՄ ճառագայթներին ի պատասխան մաշկի նորմալ փոփոխությունները։ Տիպ 1 մաշկով մարդիկ ավելի են հակված արևայրուքներ ստանալուն քան տիպ 4 մաշկով անձինք։ Այնուամենայնիվ,մաշկի բոլոր տիպերում էլ առաջացնում են արևայրուքներ ։
Ֆիզպատրիկի մաշկի ֆոտոտիպերն են՝
Տարիքը նույնպես ազդում է արևի նկատմամբ մաշկի դրսևորած ռեակցիայի վրա։ Մինչւ 6 տարեկան երեխաները և 60 տարեկանից բարձր անձինք ավելի զգայուն են արևի ճառագայթների նկատմամբ ։
Կան որոշ գենետիկ հիվանդություններ, օրինակ՝ պիգմենտային քսերոդերմա, որը բարձրացնում է մաշկի զգայունությունը և մեծացնում մաշկի քաղցկեղ ստանալու ռիսկը։ Նրա հիմքում ընկած է վնասված ԴՆԹ-ի վերականգման խանգարումը ։
Դեղորայք
ՈՒՄ ճառագայթումից առաջացող մաշկի այրվածքների ստացման ռիսկը բարձրանում է նաև որոշ դեղորայքների օգտագործման արդյունքում, որոնք ավելի զգայուն են դարձնում մաշկը։ Օրինակ՝ անտիբիոտիկներ, ներքին ընդունման հակաբեղմնավորիչներ, անտիդեպրեսանտներ, տրանկվիլիզատորներ, ակնեի բուժման ժամանակ օգտագործվող որոշ պրեպարատներ և այլն ։
ՈՒՄ ճառագայթման ինտենսիվություն
Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման ինդեքսը ցույց է տալիս տվյալ պահին և վայրում արևայրուք ստանալու ռիսկը ։ Նպաստող գործոններն են՝
Մալաթիա
Մալաթիա (Malatya; Μαλάτεια, Մալատեյա; Malīṭīná)՝ քաղաք և շրջան Թուրքիայի Արևելյան Անատոլիա տարածաշրջանում, Մալաթիայի մարզի կենտրոն։ Բնակչությունը՝ 426,381մարդ ։
Արևայրուք
Օզոնի քայքայում
Վերջին տասնամյակների ընթացքում ամբողջ աշխարհում աճել են արևայրուքների հաճախականությունն ու ծանրությունը՝ մթնոլորտի օզոնային շերտի քիմիական նյութերով վնասումների պատճառով։ 1970-ականների և 2000-ականների միջև միջինում ստրատոսֆերային օզոնը նվազել է մոտավորապես 4%-ով, ինչը նպաստում է 4%-ով երկրագնդի մակերեսին ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման միջին ինտենսիվության աճին։ Օզոնային շերտի քայքայումը և «օզոնային անցքերը» հանգեցրել են շատ մեծ փոփոխությունների որոշ վայրերում, հատկապես՝ հարավային կիսագնդում ։
Մալաթիա
Միջին բարձրությունը ծովի մակարդակից՝ 954 մետր։
Արևայրուք
Մաշկի թխեցում
Արևայրուքը, որը զարգանում է որպես պաշտպանական մեխանիզմ արևի ճառագայթման նկատմամբ, հանդիսանում է ցանկալի արդյունք մարդկանց մեծամասնության համար ։ Այն էլ հանգեցրել է ՈՒՄ ճառագայթման մեծացմանը թե՛ բնական աղբյուրներից՝ արևից, և թե՛ արհեստական լամպերից։
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը, մաշկաբանության ամերիկյան ասոցիացիան և մաշկի քաղցկեղի ասոցիացիան խորհուրդ են տալիս խուսափել արհեստական ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների աղբյուրներից, ինչպիսիք են սոլյարիները  ։
Մալաթիա
Պատմություն
Հեթական թագավորությունների ժամանակաշրջանում քաղաքի շրջակայքում գտնվել է Մելիդ (Արսլանթեփե) քաղաքը ։ Մ.թ.ա. VI դարից մինչ 1071 թ. եղել է Փոքր Հայքի կազմում։ Մանազկերտի ճակատամարտից հետո, 1071 թ. քաղաքը զավթել են սելջուկ թուրքերը, որից հետո մտել է Կոնիայի սուլթանատի կազմ։ XVI դարում գրավվել է Օսմանյան կայսրության կողմից։ Մինչ Հայոց ցեղասպանությունը քաղաքի բնակչության հիմնական մասը կազմել են հայերը։
Արևայրուք
Տարբերակիչ ախտորոշում
Արևայրուքների տարբերակիչ ախտորոշումը պետք է տարբերակել այլ մաշկային ախտաբանություններից, որոնք ևս դրդվում են ՈՒՄ ճառա գայթներից՝ ֆոտոալերգիկ ռեակցիաներ, տեղային կամ համակարգային դեղամիջոցներից առաջացած ֆոտոտոքսիկ ռեակցիաներ կամ այլ մաշկային ախտաբանություններ, որոք սրանում են արևի ճառագայթումից։ Ախտորոշման հաստատման համար պետք է ուշադրություն դարձնել ՈՒՄ ճառագայթների ինտենսիվությանը և տևողությանը, դեղորայքների օգտագործմանը և մաշկաբանական անամնեզին։
Մալաթիա
Պատմություն
Պատմական Մալաթիան ժամանակակից Մալաթիայից 7–8 կմ հարավ-արևմուտք էր գտնվում։ Այն այժմ շատ քիչ թվով բնակիչներ ունի, ավերված ու ամայի է, և թուրքերի կողմից ստացել է Էսքի Մալաթիա անունը։ Ջրառատ քաղաք է, նրա տարբեր թաղերում բխում են աղբյուրներ, իսկ ավերված պարսպի տակով հոսում է Թուխմա կոչված գետակը։ Նոր և Հին Մալաթիաները բավական տուժել են 1893 թ. տեղի ունեցած աղետաբեր երկրաշարժից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Փոքր Հայքի բնակավայրեր Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկ Կատեգորիա:Թուրքիայի հռոմեական քաղաքներ Կատեգորիա:Կապադովկիա Կատեգորիա:Փոքր Ասիա Կատեգորիա:Մալաթիայի մարզի բնակավայրեր
Արևայրուք
Տարբերակիչ ախտորոշում
Բացի այդ, քանի որ արևայրուքը ճառագայթային այրվածքի տեսակ է, այն կարող է ի սկզբանե թաքցնել ռադիոակտիվության ուժեղ ազդեցությունը, ինչը հանգեցնում է սուր ճառագայթային համախտանիշի կամ ճառագայթման հետևանքով առաջացած այլ հիվանդությունների։ Օրինակ, արևայրուքից առաջացած էրիթեմայի և ճառագայթային այլ այրվածքների միջև տարբերությունն անմիջապես ակնհայտ չէ։ Ջերմային հիվանդությանը և սուր ճառագայթային համախտանիշի սկզբնական փուլին բնորոշ ախտանշաններն են՝ սրտխառնոցը, փսխումը, ջերմությունը, թուլությունը/հոգնածությունը, գլխապտույտը կամ նոպաները, որոնք  կարող են լրացուցիչ ախտորոշիչ շփոթություն առաջացնել ։
Բուժում
Բուժման հիմնական տարբերակը արևի հետագա ազդեցությունից խուսափելն է, ինչպես նաև մասի լավագույն բուժումը ժամանակն է։ Արևայրուքների մեծ մասն ամբողջությամբ բուժվում է մի քանի շաբաթվա ընթացքում։
Ամերիկյան մաշկաբանության ասոցիացիան արևայրուքի բուժման համար խորհուրդ է տալիս հետևյալը ՝
Ալեքսանդրովսկի գյուղական խորհուրդ (Իզյումսկի շրջան)
Ալեքսանդրովսկի գյուղական խորհուրդ  (Олександрівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումսկի շրջանում ։
Արևայրուք
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մաշկ
Ալեքսանդրովսկի գյուղական խորհուրդ (Իզյումսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսանդրովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 743 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 64.53 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 11.51 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Գոր-Ապոլե
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 36 մարդ։
Կիրիլ Բարսկի
Կիրիլ Բարսկի (Кири́лл Миха́йлович Ба́рский, ), խորհրդային և ռուսական դիվանագետ։ 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2016)։
Կենսագրություն
Ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1989)։ Պատմական գիտությունների թեկնածու։ Տիրապետում է անգլերեն և չինարեն լեզուներին։ Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1989 թվականից։
Ամուսնացած է։ Ունի որդի և դուստր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Դո Բի
Գլեն Թոմաս (Glenn Thomas, ), ավելի հայտնի է որպես Դո Բի (Doe B), ամերիկացի ռեփեր, ով լավագույնս հայտնի է եղել որպես ամերիկացի ռեփեր T.I.-ի Grand Hustle Records ձայնագրման լեյբլի անդամ։ Իր երաժշտական կարիերայի ընթացքում նա թողարկել է մի քանի միքսթեյպ, և իր մասնակցությունն է ունեցել Grand Hustle Records լեյբլի կողմից թողարկված «G.D.O.D. (Get Dough or Die)» հավաքածու ալբոմի մի քանի երգերում։
Դո Բիին սպանել են ատրճանակի կրակոցով 2013 թվականի դեկտեմբերի 28-ին իր ծննադավայր Մոնտգոմերիում, Ալաբամա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1991 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 23 ծնունդներ Կատեգորիա:2013 մահեր Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 28 մահեր Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեփերներ Կատեգորիա:Սպանված ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
(3566) Լևիտան
(3566) Լևիտան (Levitan), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,360474 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0625 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6585 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1324,64 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,271772 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,27° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մետրոպոլիտեն օպերա
Մետրոպոլիտեն օպերա (Metropolitan Opera), առաջատար օպերային թատրոն ԱՄՆ-ում՝ Նյու-Յորք քաղաքի Լինքոլնի կենտրոնում։ Հաճախ կրճատ անվանում են «Մետ»։
Մետրոպոլիտեն օպերան ԱՄՆ-ում միակ մշտական օպերային թատրոնն է։ Գործում է տարեկան 7 ամիս՝ սեպտեմբերից մինչև ապրիլ։ Ներկայացումները ամեն օր են։ Երգչախումբը, նվագախումբը և օժանդակ կոլեկտիվները կայուն են։ Առաջատար մենակատարներն ու դիրիժորները հրավիրվում են առանձին թատերաշրջանների և ներկայացումների ։ Օպերաները կատարվում են բնագրի լեզվով։ Այդ սկզբունքը ձևավորվել է 1910-ական թվականներին ։ Երկացանկը կազմում են հիմնականում դասական գործեր՝ Ջուզեպպե Վերդիի, Ջակոմո Պուչչինիի, Գաետանո Դոնիցետտիի, Ռիխարդ Վագների, Շառլ Գունոյի, Ժորժ Բիզեի, Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի, Ռիխարդ Շտրաուսի և այլոց օպերաները։
Հայ երգիչները Մետրոպոլիտեն օպերայում
Մետրոպոլիտեն օպերայում հանդես են եկել հայ երգիչներ՝ Նշանակալի է այդ թատրոնում
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի օպերային թատրոններ Կատեգորիա:Նյու Յորքի թատրոններ Կատեգորիա:1880 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Բալետի թատրոններ
Սարիղայա Վերին
Սարիղայա Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կերպ
Կատեգորիա:Բայ Կատեգորիա:Քերականություն
Էլ Վալյե
Էլ Վալյե (El Valle), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Գրանդա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վալյե-դե-Լեկրին շրջանում։ Զբաղեցնում է 25,91 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը ` 1130 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 114 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Հարպեր (Լիբերիա)
Հարպեր (Harper, Liberia), քաղաք Լիբերիայի ծայր հարավում։
Ընդհանուր տեղեկատվություն
Քաղաքը գտնվում է երկրի հարավարևելյան մասում, Պալմաս հրվանդանի (Cape Palmas) վրա։ Համարվում է Մերիլենդ կոմսության վարչական կենտրոնը։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից 59 մետր է ։
Քաղաքն իր անվանումը ստացել է ամերիկյան քաղաքական գործիչ և գաղութային հասարակության անդամ Ռոբերտ Գուդլո Հարպերի պատվին։ Մինչ Լիբերիայի առաջին քաղաքացիական պատերազմը Հարպերը եղել է կարևոր տնտեսական և վարչական կենտրոն։ Այժմ քաղաքը աստիճանաբար վերականգնվում է, այստեղ է գտնվում Թաբմեն համալսարանը (Tubman University)՝ երկրի պետական համալսարաններից մեկը։ Մերձափնյա ջրերում առկա են ձկան մեծ պաշարներ։
Բնակչություն
2013 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 19 690 մարդ ։ Քաղաքի բնակչության աճի դինամիկան ըստ տարեթվերի.
Հայտնի մարդիկ
Քաղաքում է ծնվել Լիբերիան 1944-1971 թվականներին կառավարած նախագահ Ուիլյամ Տաբմենը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիբերիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Լիբերիայի վարչկենտրոններ Կատեգորիա:Մերիլենդ երկրամաս
Մարտինովկա (գյուղ, Կրասնոգրադի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Մարտինովկա գյուղում բնակվում էր 387 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1076 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 359,67 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1860 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գորոդիշչե (գյուղ, Լուցկի շրջան)
Գորոդիշչե (Городище), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1452 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գորոդիշչե գյուղում բնակվում էր 613 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,32 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 464,39 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1452 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պրոմեթևսը շղթայված
Պրոմեթևսը շղթայված, հին հույն ողբերգակ Էսքիլեսի «Ողբերգություն», առաջին բեմադրման թվականը հայտնի չէ։ Հավանական է, որ այն մտել է տետրալոգիայի կազմի մեջ, քանի որ մինչև մեր օրեր պատառիկներ են հասել Էսքիլեսի Պրոմեթևսը ազատագրված և Կրակաբեր Պրոմեթևս ողբերգություններից։ Երեք ողբերգությունների հետ, ըստ ընդունված կարգի, հավանաբար բեմադրվել է նաև մի սատիրական դրամա, որի մասին ոչ մի տեղեկություն չունենք։
«Պրոմեթևսը շղթայված» ողբերգության հարուստ գաղափարաբանական բովանդակությունը, մեծ արվեստն ու ուժը ենթադրել են տալիս, որ այն Էսքիլեսի հասուն շրջանի գործերից է։
Վոինամա
Վոինամա (անգլերեն՝ Voinjama), քաղաք Լիբերիայի ծայր հյուսիսում։ Բնակչությունը կազմում է 26,594 մարդ՝ 2008 թվականի տվյալներով։ Քաղաքը մոտ է գտնվում Լիբերա-Գվինեական սահմանին։
Պրոմեթևսը շղթայված
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ողբերգություններ Կատեգորիա:Պրոմեթևս Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 5-րդ դարի աշխատություններ Կատեգորիա:Հերակլես Կատեգորիա:Հին Հունաստանի թատրոն
Վոինամա
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Լիբերիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Լիբերիայի վարչկենտրոններ Կատեգորիա:Լոֆա երկրամաս
Լիզ Դրուժ
Լիզ Դրուժ (Lise Drougge, ամբողջական անունը՝ Լիզ Էմմա Մարգարետա Դրուժ Lise Emma Margareta Drougge, ծննդյամբ՝ Dencker, ), շվեդ բանաստեղծուհի և նկարիչ, մանկավարժ, գիտության թեկնածու ֆիզիկական քիմիայի բնագավառում ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1919 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Լանդսկրունա քաղաքում։ 1938 թվականին ավարտել է Հելսինգբորգի դպրոցը, 1956 թվականին՝ Folkeskole-ն։ 1965 թվականին Լիզը դարձել է Լունդի համալսարանի մագիստրոս, իսկ 1987 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն ֆիզիկական քիմիայից։ 1957-1970 թվականներին աշխատել է որպես մաթեմատիկայի և քիմիայի ուսուցիչ Հելսինգբորգի Nicolaiskolan դպրոցում, Ստոկհոլմի Franska skolan դպրոցում, Բրոմմի աղջիկների տեղական դպրոցում, 1970-1971 թվականներին՝ Ստոկհոլմի կրթության դպրոցում, 1971-1985 թվականներին՝ Մալմյոյի մանկավարժական քոլեջում։
Ամուսնացած է եղել Արքայական ճարտարագիտական գիտությունների ակադեմիայի անդամ, գիտնական Գեորգ Դրուժի (1916-1999) հետ։ Ունեցել են երեք երեխա։
Գրական գործունեություն
Լիզ Դրուժը սկսել է հրատարակվել 1950-ական թվականներից, առաջին անգամ 1951 թվականին All världens berättare գրական ամսագրում տպագրվել է նրա «Kaleidoskop» պատմվածքը, այնուհետև տպագրվել է շվեդական Idun ընտանեկան շաբաթաթերթում։ 1954 թվականին «Så glad» վեպի համար արժանանացել է Svenska Dagbladet գրական մրցանակի։
Վեպերից, նովելներից և պատմվածքներից բացի Լիզ Դրուժը գրել է այլ ժանրի բազմաթիվ ստեղծագործություններ, ավելի քան երեսուն պիեսներ, այդ թվում մանկական, ինչպես նաև մանկական մյուզիքլներ։ Բանաստեղծուհի Լիլիան Գոլդբերգի (Lilian Goldberg) հետ միասին 1992 թվականին Լունդ քաղաքում հիմնադրում են Teater Vanessa թատրոնը, որտեղ ներկայացնում էին իրենց պիեսները։ 1994 թվականից Լիզ Դրուժը ղեկավարում է այդ թատրոնը։ Ինը տարիների ընթացքում  Teater Vanessa – ը մասնակցում է Լունդում անցկացվող «Մշակութային գիշերներ» ծրագրին (այս փառատոնը անցկացվում է Շվեդիայի բազմաթիվ քաղաքներում), որտեղ ցուցադրվում են հետևյալ ներկայացումները`
Մատենագիտություն
{|
Հիշատակ
2013 թվականին Լիզ Դրուժի պատվին է կոչվել Սունդբյուբերգի քաղաքային գրադարանի դահլիճներից մեկը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ Կատեգորիա:Շվեդ կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Լունդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Շվեդ բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Շվեդ նկարիչներ Կատեգորիա:Շվեդ մանկավարժներ Կատեգորիա:Գիտությունների թեկնածուներ
Մոլդովկա
Մոլդովկա (Молдовка), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Ադլերի շրջանում։ Գտնվում է Ադլեր շրջկենտրոնից հյուսիս-արևելք, իսկ Սոչիի կենտրոնից 23 կմ հարավ-արևելք, Մզիմթա գետի աջ ափին, ծովի մակարդակից 80 մ բարձրության վրա։
Բնակչությունը
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 1958 բնակիչ, իսկ 2010 թվականին, այնտեղ ապրում էր արդեն 2245 մարդ ` ռուսներ, հայեր, մոլդովացիներ, հույներ և էստոնացիներ, ովքեր զբաղվում են բանջարաբոստանային մշակաբույսերի մշակությամբ և այգեգործությամբ։
Գյուղն ունի ռուս-հայկական միջնակարգ դպրոց, երկու ակումբ, գրադարան, մանկապարտեզ և երկու բուժկայան։ Դպրոցում դասավանդվում է Հայոց լեզու, Հայ գրականություն և Հայ ժողովրդի պատմություն։
Պատմությունը
Գյուղը հիմնադրել են մոլդովացիները` 1880 թվականին, ովքեր 48 ընտանիքով այստեղ են եկել Ռուսական կայսրության Բեսարաբիայի նահանգից։ Հայերը եկել են Սամսունի և Օրդուի շրջակայքի գյուղերից` 1910 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր Կատեգորիա:1880 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Սոչիի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր
Բրաժկովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
2001 թվականի տվյալներով Բրաժկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 379 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 52.54 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 7.21 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1993 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գորա-Վալդայ
Գորա-Վալդայ (Гора-Валдай), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Լոմոնոսովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 437 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Լոմոնոսովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սուտրի
Սուտրի (Sutri), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Վիտերբո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 5638 մարդ (ըստ 2004 թվականի), բնակչության խտությունը կազմում է 83,07 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 60,85 կմ²։ Փոստայի ինդեքս՝ 01015։ Հեռախոսային կոդ՝ 0761։
Քաղաքի հովանավոր սուրբը Սուրբ Դոլչիսիման է (Santa Dolcissima), որի տոնը նշվում է ամեն տարի սեպտեմբերի 16-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Շվեդներ
Շվեդներ, շվեդացիներ svenskar, ազգ և էթնիկական խումբ Շվեդիայի Թագավորությունում, երկրի հիմնական բնակչությունը։ Ընդհանուր թիվն աշխարհում կազմում է շուրջ 7.8 մլն, Շվեդիայում՝ 7.6 միլիոն։ Բնակվում են նաև ԱՄՆ-ում և Կանադայիում ( քան 4,5 մլն, նախկին վերաբնակիչների հետնորդները), Ֆինլանդիայում (280 հզ․), Դանիայում (13 հզ.) և մի շարք այլ երկրներում։ Խոսում են շվեդերեն։ 2014 թվականի դրությամբ բնակչության 64.6%-ը հարում է Շվեդիայի լյութերական եկեղեցուն ։
Շվեդ ժողովուրդը ձևավորվել է շվեդ, վաղ միջնադարյան պետության կազմավորման ժամանակաշրջանում (9-11-րդ. դդ․)՝ այսպես կոչված, վիկինգների դարաշրջանում, մ․թ․ 1-ին հազարամյակում Սկանդինավիայում բնակվող հյուսիսային Գերմանիայի ցեղերի միավորման հետևանքով։
Շվեդիայի ազգագոյացման մեջ որոշակի դեր ունեն նաև ֆիններն ու սաամները։ Միջին դարերում Շվեդացիների պայքարը գերմանացիների ու դանիացիների ճնշման դեմ, ինչպես նաև Բալթիկային տիրանալու համար պատերազմները, տնտեսության և առևտրի արագ զարգացումը, ազգային շուկայի ձևավորումը նպաստել են շվեդների ազգային համախմբմանը (17-18 րդ. դդ․)։ Ժամանակակից շվեդները աշխատում են հիմնականում արդյունաբերության մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեդներ Կատեգորիա:Շվեդիայի ազգեր
Մոլևո (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)
Մոլևո (Молево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։
Կարգ
Կենսաբանական դասակարգման մեջ, կարգը դա՝ Օրինակ՝ Բամբակենին և բաղրջուկը պատկանում են փիփերթազգիների ընտանիքին, որն էլ ներառվում է փիփերթածաղկավորների կարգի մեջ։
Թե ընտանիքներից որն է պատկանում այս կամ այն կարգին որոշվում է տաքսոնոմիստի (կարգաբանի) կողմից։ Շատ հաճախ այդ դասակարգման գործընթացում որևէ միանշանակ կարծիք չի լինում։
Այլ աստիճաններ
Որոշ ֆիլոգենետիկ ճյուղերի դասակարգման համար հաճախ օգտագործում են այլ աստիճաններ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Կենսաբանական կարգաբանություն Կատեգորիա:Սիստեմատիկա
Պիլցամաա (այլ կիրառումներ)
Պիլցամաա, կարող է վերաբերել՝
Ռոբերտ Իարուշ
Ռոբերտ (Բոբ) Իարուշ (Robert Iarusci, ), Հյուսիսամերիկյան ֆուտբոլային լիգայի նախկին խաղացող և Կանադայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի անդամ ։ 2012 թվականին, Կանադայի ֆուտբոլային ասոցիացիայի հարյուրամյակի տոնակատարության առթիվ նա ընդգրկվել է Կանադայի բոլոր ժամանակների ազգային հավաքականի կազմում ։
Կենսագրություն
Իարուշն իր կարիերան սկսել է Հյուսիսամերիկյան ֆուտբոլային լիգայում, իր ծննդավայրում` «Տորոնտո Բլիզարդ» ակումբում, որտեղ ամբողջ 1976 թվականը և 1977 թվականի մի մասը խաղացել է աջ պաշտպանի դիրքում։ Նա խաղում էր յուրաքանչյուր խաղում, երբ «Բլիզարդը» հաղթել է առաջնությունը 1976 թվականին։ Իարուշը խաղացել է գրեթե ամբողջ 1977 մրցաշրջանը Տորոնտոյում, բայց մրցաշրջանի վերջում վաճառվել է «Նյու Յորք Կոսմոսին», որտեղ նա մեկ հանդիպում է անցկացրել 1977 թվականին։ Իարուշը մասնակցել է 26 խաղի 1976-1983 թվականներին և մի շարք խաղերում եղել է թիմի ավագ։ Նա 1979 թվականի գարնանը երկու մրցաշրջանով վաճառվել է «Վաշինգտոն Դիպլոմատս» ակումբին։ Դրանից հետո Իարուշը վերադառնում է Կանադա, որտեղ խաղում է 1981-1983 թվականներին, իսկ կարիերան ավարտում է «Սան Դիեգո Սոքքերս» ակումբում, երբ լիգան լուծարվում է 1984 մրցաշրջանից հետո։ Ընդհանուր առմամբ, Իարուշը հաղթել է չորս Սոքքեր Բոուլ, որոնցից երեքը` անընդմեջ։
1976-ից 1983 թվականներին Իարուշը 26 խաղ է անցկացրել Կանադայի կազմում և մի շարք խաղերում գլխավորել է թիմը։ Նա 1982 թվականի Աշխարհի առաջնության որոկավորման խաղերում խփել է երկու գոլ՝ խաղալով լիբերոյի դիրքում։ Նա իր առաջին գոլը խփել է 1980 թվականի նոյեմբերի 1-ին Կանադայի Վանկուվեր քաղաքում կայացած ԱՄՆ-ի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ խաղում, որտեղ Կանադան հաղթել է 2:1 հաշվով։ Նա իր երկրորդ գոլը խփել է Կանադայի ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի վերջին` Կուբայի դեմ խաղում։ Խաղը ավարտվել է 2-2 հաշվով, իսկ Կանադան Մեքսիկայի հետ միասին չի կարողացել որակավորվել՝ մեկ միավոր զիջելով Սալվադորին։ Իարուշը դարձել է Կանադայի ֆուտբոլի փառքի սրահի ամենաառաջին անդամներից մեկը, որտեղ նրան ընդունել են 2000 թվականին։ Այժմ նա «Տորոնտո Ազուրրի» ֆուտբոլային ակումբի նախագահն է և «Հյուսիսային Յորք սրտերի» փոխնախագահը։ Նա «Sportsnet 590» հեռուստաընկերության Ֆուտբոլային Շոուի համահաղորդավարն է և հեռուստատեսային և ինտերնետային հեռարձակումներով Տորոնտոյի տնային խաղերի մեկնաբանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կանադացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Մելիք Խոջա-Բեհբուդ
Մելիք Խոջա-Բեհբուդ (ծննդ. թվ և վայրն անհայտ է - 1662, մահվ. վայրն անհայտ է), հայազգի հասարակական, պետական գործիչ, Տփղիսի (Թիֆլիսի) մելիք ։
Խոջա-Բեհբուդի մասին կենսագրական քիչ տվյալներ են հայտնի։ Նրա մասին առաջին վկայություններից մեկը վերաբերում է 1651 թվականին. «Յուլիս ԺԸ (18)-ումն ես Զաքարիայ որ եկի Թվլիս, զառաւխանէն Թվլիս Ըռստամխան էր։ Զառաբին էր խօջայ Բէհբուդ» ։ 1654 թվականին Քարթլիի թագավոր Ռոստոմը (1638-1658) բավարարել էր Խոջա-Բեհբուդի խնդրանքը՝ արդեն իսկ գոյություն ունեցող Բեհբուդյանների տոհմական գերեզմանոցում եկեղեցի կառուցելու, դրանից վեր այգի տնկելու և Մախաթ լեռան լանջով ջրանցք կառուցելու վերաբերյալ ։ 1655 թվականին Խոջա-Բեհբուդը կառուցել է Ծիրանավոր Սուրբ Աստվածածնի եկեղեցին, որը հետագայում հիմնադրի անունով կոչվել է Խոջիվանք։ Խոջա-Բեհբուդի մի նվիրատվության շնորհիվ Սուրբ Էջմիածինը Թիֆլիսում իբրև սեփականություն ձեռք էր բերել 3 կրպակ («...խօջայ Բեհբուտի տված Գ. դուքան կէր Սուրբ Էջմիածնայ, վախմիաթ տված...») :
Խոջա Բեհբուդի՝ Թիֆլիսի մելիքների (քաղաքագլուխների) շարքին նրան դասելու հիմքը նրա մահվան առնչությամբ տրված հետևյալ հաղորդումն է «1662-350. Խոջա-Մելիք Բեբութը (Բեբուդա) վախճանվեց հուլիսի 7-ին…» : Քաղաքի կառավարումն իրականացնելու թվականը հստակ չէ, սակայն հայտնի չէ, որ դա տեղի է ունեցել նրա կյանքի վերջին տարիներին ։
Խոջա-Բեհբուդի եղբայրն էր Խատին, կինը` Լալին, որդիները` Ասլանն ու Աշխարհբեկը ։
Վախճանվել է 1662 թվականին։ Թաղված է եղել Թբիլիսիի Խոջիվանքի գերեզմանատանը։ Գերեզմանը ոչնչացվել է 1930-ական և վերջնականապես 1990-ական թվականներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Թբիլիսիի հայազգի քաղաքապետներ Կատեգորիա:Բեհբությաններ Կատեգորիա:Խոջիվանքի գերեզմանատանը թաղվածներ
Շեմերհոֆեն
Շեմերհոֆեն  (Schemmerhofen), կոմունա Գերմանիայի Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Մտնում է Բիբերախ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 7741 մարդ(ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 50,21 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 4 25 134։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Պիլցամաա (գետ)
Պիլտսմաա գետը պատկանում է Վիրտսյարվ լճի ավազանին, հանդիսանում է Պեդյա գետի աջ վտակը։ Գետի վրա է գտնվում Պիլցամաա քաղաքը։
Լիտվան Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում
Լիտվան մասնակցել է Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթին, որը անցկացվել է Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում։ Լիտվան ներկայացրել են Վայդաս Բաումիլան և Մոնիկա Լինկիտեն «This time» երգով ։ Կիսաեզրափակչում Լիտվային հաջողվեց գրավել 7-րդ տեղը։ Իսկ եզրափակչում գրավեց 18-րդ տեղը։
Լիտվան կիսաեզրափակչում հավաքեց 57, իսկ եզրափակչում 30 միավոր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթ
Գորոդոկ (գյուղ, Լուցկի շրջան)
Գորոդոկ (Городок), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մոկրյանկա (գյուղ, Կրասնոգրադի շրջան)
Մոկրյանկա (Мокрянка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1914 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մոկրյանկա գյուղում բնակվում էր 62 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1458 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 42,52 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1914 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆիլ Ֆոդեն
Ֆիլ Ֆոդեն (Phil Foden, ), անգլիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Մանչեսթեր Սիթիի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում ։
Մանչեսթեր Սիթի
Ֆոդենը Մանչեսթեր Սիթիի ակադեմիայի սան է   ։ Իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը կնքեց 2016 թվականի հուլիսին ։ Դեկտեմբերի 6-ին անգլիացին ընդգրկվեց Չեմպիոնների Լիգայի Սելտիկի դեմ խաղի հայտացուցակում, սակայն այդպես էլ խաղադաշտ դուրս չեկավ  ։ 2017 թվականի հուլիսին Ֆոդենը Մանչեսթեր Սիթիի կազմում մասնակցեց Չեմպիոնների միջազգային գավաթին՝ դաշտ դուրս գալով Մանչեսթեր Յունայթեդի  և Ռեալ Մադրիդի  դեմ խաղերում։
2018 թվականի օգոստոսի 5-ին Ֆոդենը Մանչեսթեր Սիթիի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս եկավ Անգլիայի սուպերգավաթի Չելսիի դեմ խաղում ՝ այս խաղում դառնալով գոլային փոխանցման հեղինակ և օգնելով Սիթիին նվաճել գավաթը ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց սեպտեմբերի 25-ին՝ Անգլիայի գավաթի Օքսֆորդ Յունայթեդի դեմ խաղում՝ այս խաղում նաև գոլային փոխանցում տալով Ռիյադ Մահրեզին ։ Դեկտեմբերի 10-ին անգլիացին երկարաձգեց իր պայմանագիրը ակումբի հետ մինչև 2024 թվականը    ։ 2019 թվականի փետրվարի 16-ին Ֆոդենը դուբլ ձևակերպեց Անգլիայի գավաթի Նյուպորտ Կաունտիի դեմ խաղում  ։ Իր առաջին գոլը եվրոպական առաջնություններում անգլիացին խփեց մարտի 12-ին՝ Չեմպիոնների Լիգայի 1/8 եզրափակչի Շալկե 04-ի դեմ խաղում  և դառնալով Մանչեսթեր Սիթիի պատմության այդ պահին ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստը, ով գոլի հեղինակ է դարձել Չեմպիոնների Լիգայում  ։ Թիմի մեկնարկային կազմում առաջին անգամ Պրեմիեր Լիգայում խաղադաշտ դուրս եկավ ապրիլի 3-ին՝ Կարդիֆ Սիթիի դեմ խաղում  ՝ դառնալով Դանիել Սթարիջից հետո ամենաերիտասարդ անգլիացի ֆուտբոլիստը, ով այսպիսի հաջողության է հասել  ։ Պրեմիեր Լիգայում իր առաջին գոլը խփեց ապրիլի 20-ին՝ Տոտենհեմ Հոտսպուրի դեմ խաղում ՝ այս խաղում 1-0 հաշվով հաղթանակ պարգևելով Սիթիին  ։ 2018-19 մրցաշրջանում Ֆոդենը անցկացրեց 26 հանդիպում բոլոր մրցաշարերում՝ դառնալով 7 գոլի և 2 գոլային փոխանցման հեղինակ, իսկ Մանչեսթեր Սիթին տեղական թրեբլ նվաճեց  ՝ հաղթելով Պրեմիեր Լիգան , Անգլիայի լիգայի գավաթը և Անգլիայի գավաթը ։
2019 թվականի օգոստոսի 4-ին Ֆոդենը իրացրեց 11-մետրանոցը Անգլիայի սուպերգավաթի Լիվերպուլի դեմ խաղում ՝ օգնելով Մանչեսթեր Սիթիին հաղթել հետխաղյա 11-մետրանոցների հարվածաշարում և նվաճել գավաթը ։
Միջազգային կարիերա
Ֆոդենը ներկայացրել է Անգլիան բոլոր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում  ։ 2017 թվականի մայիսին նա մինչև 17 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցեց Եվրոպայի առաջնությանը ՝ անցկացնելով 6 հանդիպում և դառնալով 2 գոլի և 1 գոլային փոխանցման հեղինակ ՝ գոլերից մեկը խփելով մրցաշարի եզրափակչում, իսկ Անգլիան զբաղեցրեց երկրորդ հորիզոնականը առաջնությունում ՝ եզրափակչի հետխաղյա 11-մետրանոցների հարվածաշարում պարտվելով Իսպանիային ։ Ֆոդենը ընդգրկվեց մրցաշարի խորհրդանշական հավաքականում ։ 2017 թվականի հոկտեմբերին նա մասնակցեց աշխարհի Մ17 առաջնությանը ։ Ֆոդենը խաղադաշտ դուրս եկավ իր թիմի բոլոր 7 հանդիպումներին՝ դառնալով 3 գոլի և 1 գոլային փոխանցման հեղինակ և օգնելով Անգլիային հաղթել մրցաշարը ։ Նա դուբլ ձևակերպեց առաջնության եզրափակչի Իսպանիայի դեմ խաղում  ՝ ճանաչվելով մրցաշարի լավագույն ֆուտբոլիստ  ։ 2019 թվականին Ֆոդենը մասնակցեց Եվրոպայի Մ21 առաջնությանը   ՝ անցկացնելով 3 հանդիպում և գոլի հեղինակ դառնալով Ֆրանսիայի դեմ խաղում  , իսկ Անգլիան դուրս մնաց խմբային փուլից   ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի սեպտեմբերի 24-ի դրությամբ
Ակումբային
Մանչեսթեր Սիթի
Միջազգային
Անգլիա Մ17
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Ագնեթե Յունսեն
Կենսագրություն
Ագնեթե Յունսենը ծնվել է 1994 թվականի հուլիսի 4-ին հյուսիսային Նորվեգիայի Նեսեբյու փոքրիկ բնակավայրում։ Ունի սաամական ծագում, իսկ նրա հայրը՝ Սիգնե Իվերսենը, սաամերեն լեզվով ստեղծագործող հայտնի մանկական գրող է ։
2016 թվականին Ագնեթեն հերթական անգամ մասնակցում է Նորվեգիայի եվրատեսիլյան ներկայացուցչի ազգային ընտրությանը՝ այս անգամ «Icebreaker»։ Այդ երգը հաղթում է եզրափակչում և Ագնեթե Յունսենը ստանում է Վիեննայում կայանալիք համաեվրոպական երգի մրցույթում Նորվեգիան ներկայացնելու իրավունք  ։ Կատարումից առաջ երգչուհին նշում է, որ այդ երգը նվիրված է այդ պահին ընկճախտով տառապող իր ընկերոջը։ Եվրատեսիլում Ագնեթեն հանդես է գալիս երկրորդ կիսաեզրափակչում, սակայն այդպես էլ չի անցնում հաջորդ փուլ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Նորվեգացի փոփ երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2016 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Արմեն Հյուսնունց
Արմեն Լեոնիդի Հյուսնունց, հայ ջազային երաժիշտ, սաքսոֆոնահար, գործիքավորող, կոմպոզիտոր, մանկավարժ։ 2010 թվականից Հայաստանի պետական ջազ-նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարն է ։ 2011 թ. արժանացել է Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործչի կոչմանը ։
Կենսագրություն
Արմեն Հյուսնունցը ծնվել է 1966 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Երևանում։ Ավարտել է Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի և այնուհետև սաքսոֆոնի բաժինները և 1984 թ.-ին ընդունվել Երևանի պետական կոնսերվատորիայի սաքսոֆոնի դասարան։ 1985-1987 թթ. ծառայել է խորհրդային բանակում, որտեղ նվագել է Մոսկվայի Պատվոպահակախմբի զինվորական նվագախմբում։ Ծառայության ավարտից հետո, 1987 թվականին սկսել է դասավանդել Երևանի թիվ 17 երաժշտական դպրոցում։ 1988 թվականին միացել է Արտաշես Քարտալյանի ջազ-տրիոյին՝ վերածվելով ջազ-քառյակի, իսկ 1988-1989 թվականներին նվագել է Հայաստանի պետական ջազ-նվագախմբում՝ Կոնստանտին Օրբելյանի ղեկավարությամբ։ 1991-1993 թվականներին նվագել է Հայաստանի պետական հեռուստառադիոյի էստրադային սիմֆոնիկ նվագախմբում որպես սաքսոֆոնահար։ 1992-2004 թվականներին Հյուսնունցը համագործակցում է Հայաստանի Պետական Ֆիլհարմոնիկ Նվագախմբի հետ, որպես հրավիրյալ սաքսոֆոնահար։ 1996 թ. Խաչիկ Սահակյանի հետ համատեղ ձայնագրում է «Երգեր առանց խոսքերի» գործիքային ալբոմը, որից հետո երաժիշտները հիմնում են էթնո-ջազային «Time Report» խումբը, որը մեծ ճանաչում է ստանում։ 1997-2005 թվականներին աշխատել է վերաբացված Հայաստանի պետական ջազ-նվագախմբում որպես սաքսոֆոնահար, մենակատար և երաժշտական ղեկավար։ 1998 թ. Արտո Թունջբոյաջյանի հրավերով միանում է նորաստեղծ «Armenian Navy Band» խմբին, որի կազմով մասնակցում է բազում հյուրախաղերի և ձայնագրությունների։ 2000 թվականին հիմնադրում է «ArtaSax» սաքսոֆոնային քառյակը ։ 2000-2006 թվականներին Արմեն Հյուսնունցը դասավանդել է Երևանի էստրադայինև ջազային քոլեջում, 2000-2004 թվականներին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում ։ Արմեն Հյուսնունցը մասնակցել է բազում միջազգային փառատոների, համերգներով հանդես է եկել Եվրոպայում, ԱՄՆ-ում, Ճապոնիայում, Մերձավոր Արևելքում։ Համագործակցել է հայտնի երաժիշտների հետ, որոնցից են՝ Ռիչարդ Բոնա, Ադրիան Ֆերոու, Արմեն Դոնելյան, Վարդան Օվսեփյան, Արտյոմ Մանուկյան, Ջո Զավինուլը, Եվգենի Լեբեդև և LRK տրիո, Լարս Դանիելսոն, Authentic light orchestra և այլն։ 2010 թվականին ստանձնել է Հայաստանի պետական ջազ-նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարի պաշտոնը ։ Արմեն Հյուսնունցը, որպես կատարող երաժիշտ հանդես է գալիս նաև փոքր կազմերով՝ "Շարակ" , "ԱՎԱ" տրիո , "KAVKAZ" ջազ քառյակ , "ArtaSax" քառյակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ջազմեններ Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:1966 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայ սաքսոֆոնահարներ
Սև նետը
Սև նետը (Black Arrow: A Tale of the Two Roses), Ռոբերտ Լուիս Սթիվենսոնի պատմությունը՝ հրատարակված 1888 թվականին։ Ստեղծագործության ժանրը՝ պատմական արկածային վեպ կամ պատմվածք։ Առաջին անգամ այն հրատարակվել է 1883 թվականին՝ «Տենսթոլյան անտառի պատմություն» պատմվածաշարի տեսքով ։ 1883 թվականի վերջին ստեղծագործությունն ավարտի հասցվեց։ Ստեղծագործությունը տպագրվել է գրողի` «Կապիտան Ջորջ Նորս» կեղծանունով ։
Դիպաշար (սյուժե)
Գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում՝ կարմիր և սպիտակ վարդերի պատերազմի ժամանակ։ Պատմվածքում գրված է երիտասարդ Ռիչարդ Շելթոնի պատմության մասին (պատմվածքում նրան հաճախ անվանում են Դիկ՝ Ռիչարդի կրճատ տարբերակով)։
Նախաբան
Տենսթոլյան անտառում՝ մեկուսացած Տենսթոլ գյուղակի մոտ գտնվում է Մոտ ամրոցը՝ Շելթոնների ապրելավայրը, որտեղ փոքր որբուկ Ռիչարդի մասին հոգում է խնամակալը՝ քաջ, դաժան ու անխիղճ Դենիել Բրեքլին։ Պարոն Դենիելը մշտապես մեծացնում է իր տիրապետությունը պատերազմում կենդանի մնալու համար։ Սակայն նրան պետք է ամրապնդվել։ Բեննեթ Հեթչը համայնքի հարկահավաքն է և պարոն Դենիելի աջ ձեռքը, խաղաղ և պատերազմական ժամանակ պետք է տանի նրան մարտունակ գյուղացիներին, իսկ ամրոցի պաշտպանությունը՝ հանձնի հին նետաձիգ Էպլյարդին, ոբ ապրում էր գյուղում։ Հենց ամենասկզբից Դիկ Շելթոնի շուրջ թանձրանում է չար մթնոլորտ. նախ՝ գյուղացիներից մեկի ակնարկը պարոն Դենիելի բարոյական հատկանիշների վերաբերյալ, այնուհետև՝ Էպլիարդի չար կատակները, և վերջապես՝ ծեր նետաձիգի՝ սև փետուրներով ծածկված սև նետով շատ հեռու տարածությունից անհայտ մարդու կողմից իրագործված մահը Դիկի և Հեթչի աչքերի առաջ։