cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռիչարդ Բրենսոն
Համաշխարհային ռեկորդներ սահմանելու փորձեր
2004 թվականի մարտին Բրենսոնը Լա Մանշի ամենաարագ հատման ռեկորդ է սահմանել ամֆիբիա ավտոմոբիլներով՝ Դուվրից մինչև Կալեն Gibbs Aquada-ով լողալով 1 ժամ 40 րոպե 6 վայրկյանում։ Նախորդ ռեկորդը՝ 6 ժամ, սահմանվել էր երկու ֆրանսիացիների կողմից ։
Հեռուստատեսություն, ֆիլմեր և հրատարակություններ
Բրենսոնը հրավիրված դերասան էր, որը սովորաբար հանդես էր գալիս մի քանի հեռուստասերիալներում, այդ թվում՝ «Ընկերները», «Մալիբուի փրկարարները», «Birds of a Feather», «Հիմարների բախտը բերում է», «The Day Today», «Goodness Gracious Me» կատակերգության հատուկ դրվագներում, ինչպես նաև «Խճճված»-ը ֆիլմում (Tripping Over): Բրենսոնը իննսունական թվականներին մի քանի անգամ հայտնվել է BBC Live & Kicking հեռուստաալիքի շաբաթօրյա շոուի ժամանակ, որտեղ նա «մարինացված մարդուն» պատկերել է Թրեվոր Նիլի և Սայմոն Հիքսոնի կատակերգական համարում (նրա ազգանվան համարժեքությամբ՝ «Բրանստոն» (Branston) : Բրենսոնը նաև հայտնվել է XTC Generals and Majors-ի տեսահոլովակի էպիզոդիկ դերում։
Բարձր հանրային կարգավիճակը նրան դարձնում է բաց երգիծանքի համար։ Zenith-ի 2000 AD-ի կոմիքսների շարքում Բրենսոնը պատկերված է որպես չար կերպար, քանի որ այդ ժամանակ կոմիքսի հրատարակիչը և նրա լավագույն բաշխողը մրցում էին Virgin Group-ի հետ։ Բացի այդ, Սիմփսոնները անիմացիոն շարքի Monty can't Buy Me Love դրվագում նա հանդես է գալիս որպես Arthur Fortune անունով մեծահարուստ, ինչպես նաև Believe Nothing դրվագում որպես մեծության մոլորությամբ տառապող փուչիկներով լողորդ՝ Richard Chutney անունով։ Թերրի Փրաթչեթի «Թևեր» ստեղծագործության մեջ ({{lang-en| Wings) Grandson Richard 39-ի կերպարը վերագրվում է Բրենսոնին։
Անձնական կյանք
Բրենսոնն ամուսնացած է Ջոան Թեմփլմանի հետ (Joan Templeman, ծնվել է 1948 թվականի հուլիսի 6-ին ): Նրանք ունեն երկու զավակ՝ Հոլլին (Holly), որն աշխատում է որպես բժիշկ, և Սեմ Բրենսոնը (Sam Branson): Զույգը ամուսնացել է 1989 թվականին Նեկեր կղզում՝ ութամյա Հոլիի համաձայնությամբ։
Բրենսոնին են պատկանում Բրիտանական Վիրջինյան կղզիների կազմի մեջ մտնող 300 հազար մ² (74 ակր) մակերեսով Նեկեր կղզիները, Մեյքփիսը՝ Նուսա գետի վրա (Հարավ-Արևելյան Քվինսլենդ, Ավստրալիա)։ Նա նաև ունի անշարժ գույք Անտիգուա և Բարբուդա պետության Կարիբյան կղզում։
1998 թվականին Բրենսոնը հրապարակեց իր ինքնակենսագրությունը՝ «Կորցնելով անմեղությունը» (Losing My Virginity) վերնագրով, որը դարձել է միջազգային բեսթսելլեր։ 2008 թվականի սեպտեմբերին նա հրատարակեց «Մերկ բիզնես» գիրքը (Business Stripped Bare), որտեղ նա բացահայտում է իր ամենառիսկային և համարձակ բիզնես որոշումների նուրբ գաղտնիքները։ Երկու գրքերն էլ հրատարակվել են Virgin Books-ի կողմից։
2006 թվականին լույս տեսավ «Գրողի ծոցն ամեն ինչ։ Վերցրու՛ և արա՛» ինքնակենսագրական գիրքը, որտեղ Բրենսոնը հորդորում է չհանձնվել և առաջ գնալ՝ իր կարգախոսը կյանքի պատմություններով հաստատելով։
Բրենսոնը խորապես սգացել է 2007 թվականի սեպտեմբերին ընկեր-ճանապարհորդ Սթիվ Ֆոսեթի մահվան կապակցությամբ և 2007 թվականի հոկտեմբերին Time ամսագրի համար հոդված է գրել՝ «Իմ ընկեր Սթիվ Ֆոսեթը» վերնագրով, որն ավարտվում է իր ընկերոջ համար աղոթելու խնդրանքով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բիզնեսմեններ Կատեգորիա:Միլիարդատերեր Կատեգորիա:Միլիարդատերեր ըստ ազգության
Կայանբերդ
Կայանբերդ (ի սկզբանե՝ Ամրոց Հաղպատա Սուրբ Նշանի), Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզում` Հաղպատ և Ակներ գյուղերի միջև, Հայաստան-Վրաստան ավտոճանապարհի աջ  կողմում վեր խոյացող հրվանդանի վրա։
Հաղպատից 4,24 կմ հեռավորության վրա՝ ծուռ գծով,դեպի արևմուտք,մի բարձր սարի գլխին է գտնվում Կայան բերդը,որը այժմ ավերված վիճակում է:Արևելյան կողմը ձգվում է անդնդախոր Շերեկի ձորը,որի միջով անցնում է Ժիվանքայ գետակը:Արևմտյան կողմում գտնվում է Դեբեդի դարձյալ անդնդախոր ձորը,որի միջով հոսում է ահեղագոչ համանուն գետը:Բերդի հարավային կողմը գնվում է  Որնակ գյուղի  տափում,որի հյուսիսային ափը,ցածրանում է մոտովորապես 106,7մ  խորությամբ,և հետզհետե բարձրանում է քարաժայռերով,որոնց գլխին էլ գտնվում է բերդը:Հյուսիսային մասը կազմում է մեծ ձորերի միացումից գոյացած ձոր:Այսպիսով ՝ բերդը չորս կողմից պատված է ձորերով,որոնք անառիկ դիրք են շնորհել իրեն–ավազակաբարո հրոսակներից պաշտպանվելու համար։
Բերդը կազմված է երկու մասից,վերին և ստորին,որոնք միմյանց հետ միացած են սանդուղքաձև միջնադռնով:Բերդի երկարությունը հարավից-հյուսիս ուղղությամբ,մոտովորապես մեկ քարընկեց է,իսկ լայնությունը՝ 17,775մ։
Բերդը պարսպապատ է,իր ամբողջ շրջապատում ունենալով մի քանի հաստահիմն կիսակլոր բրջեր,որոնց շրջապատը 5-ից մինչև 15 արշին է:Պարիսպը մրճատաշ է և սարսափելի ամուր:Բոլոր բրջերի վրա կան կարմիր քարե փոքրիկ խաչեր,առանց արձանագրությունների։
Եկեղեցին շինված է սրբատաշ քարից։
Համաձայն շինարարական արձանագրությունների՝ եկեղեցին կառուցվել է Զաքարե և Իվանե սպասալարների Հաղպատավանքի առաջնորդ Հովհաննես արքեպիսկոպոսի կողմից՝ 1233 թվականին։ Սկզբնական շրջանում այն կոչվել է «Ամրոց Հաղպատա Սուրբ Նշանի», իսկ Կայան և Դսեվանք անունները ավելի ուշ շրջանի են։ Ամրոցը մեր օրերում անվանում են նաև Ակնաբերդ. ամենայն հավանականությամբ Ակներ գյուղի մոտ գտնվելու համար։
Ակնաբերդի գլխավոր մուտքը հարավից է՝ կամարակապ դարպասով։ Կա մուտք նաև արևմուտքից:Ներսում պահպանվել են բազմաթիվ շենքերի ավերակներ, ջրավազաններ, ջրամատակարարման կավե թրծված խողովակներ։ Ամրոցում կանգուն է Դսեվանքի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին։
Կայան բերդի մասին հարակից գյուղերի բնակիչները պահպանել են բազմաթիվ հետաքրքրաշարժ պատմություններ։
Պատմում են,թե վերջինս եղել է Վարդան Բարձրաբերցու ուսումնարանը,բայց դա ճիշտ չէ:Բերդի եկեղեցու գմբեթը 1827թ. սաստիկ երկրաշարժից ավերվեց:Միայն 1838 թ. հարազատ եղբայրը՝ Մարգար,Վարդան և Հարություն Երզնկյացները նորոգեցին եկեղեցին:Այս եկեղեցու հյուսիսիային պատի տակ,դրսում թաղված է նորոգողների մեծ եղբայր Մարգարը 1842թ.:
Ժամանակագրական տեսակետից նայելով՝ այս բերդը շատ հին է:Սրա կառուցման սկզբնավորությունը հայտնի չէ,միայն երևում է,որ Բագրատունայաց ժամանակ անվանի բերդերից մեկն է եղել։
Ամրոցը ավերվել է 1241 թվականին մոնղոլ-թաթարական արշավանքների ժամանակ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1233 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Հաղպատ
Ֆիտոպլանկտոն
Ֆիտոպլանկտոն, աֆտոտրոֆ կենդանիներ են, որոնք պլանկտոնային հասարակության, օվկիանոսների, ծովերի և թարմ ջրային զանգավածների էկոսիտեմի բանալին են համարվում։ Բառը ծագում է հունարեն φυτόν (phyton) բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է բույս և πλαγκτός (planktos) բառից, որը նշանակում է թափառող։ Շատ ֆիտոպլանկտոններ այնքան փոքր են, որ միայնակ լինելու դեպքում անզեն աչքին անտեսանելի են։ Այնուամենայնիվ, երբ դրանք առկա են մեծ թվերով, որոշ տեսակներ հնարավոր է որ տեսանելի լինեն որպես գունավորված բծեր ջրային մակերևույթի վրա իրենց բջիջներում առկա քլորոֆիլի հատիկների և որոշ տեսակներում հատուկ գունանյութերի շնորհիվ։
Ֆիտոպլանկտոնները ֆոտոսինթեզ կատարող միկրոսկոպիկ օրգանիզմներ են, որոնք բնակեցրել են աշխարհի գրեթե բոլոր օվկիանոսների և թարմ ջրային զանգվածների վերին, արևով լուսավորված շերտը։ Նրանք գործակալներն են հիմնական արտադրության, արարածներ ստեղծված ջրում լուծված ածխաթթու գազի օրգանական միացություններից, գործողություն որը պահպանում է ջրային սննդի շղթայի։ Ֆիտոպլանկտոնները էներգիա են ստանում ֆոտոսինթեզի շնորհիվ և հետևաբար ապրում են օվկիանոսի,ծովի, լճի կամ այլ ջրային զանգվածների լավ լուսավորված տարածքներում։ Ֆիտոպլանկտոնները մատակարարում են Երկիր մոլորակում կատարվող ֆոտոսինեզի կեսը։ Նրանց ածխածնի օքսիդների ընդհանուր էներգետիկ խտացումը հիմքն է հսկայական օվկիանոսային, նաև թարմ ջրային զանգվածների սննդային շղթայի։ Մարդկային գերտաքացման ազդեցությունները ֆիտոպլանկտոնների պուպուլացիայի վրա ակտիվ հետազոտական թեմա է։ Ուղղաձիգ շերտավորության փոփոխությունները ջրային զանգվածների, ջերմությունից կախված կենսաբանական ռեակցիաների արագությունը և մթնոլորտային սնուցիչների մատակարարումը հնարավոր է, որ կարևոր ազդեցություններ ունենան ֆիտոպլանկտոնների արտադրողականության ապագայի վրա։
Կատեգորիա:Պլանկտոն Կատեգորիա:Ալգոլոգիա
Արևելյան Պիրենեյներ
Արևելյան Պիրենեյներ (Pyrénées-Orientales), դեպարտամենտ Ֆրանսիայի հարավում, Լանգեդոկ-Ռուսիլյոն երկրամասի դեպարտամենտներից մեկը։ Վարչական կենտրոնն է Պերպինյան քաղաքը։ Բնակչությունը կազմում է 457 238 մարդ, որով զբաղեցնում է 54-րդ տեղը դեպարտամենտների շարքում (2010)։
Պատմական տեղեկություններ
Արևելյան Պիրենեյներ դեպարտամենտը Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ՝ 1790 թվականի մարտի 4-ին ստեղծված առաջին դեպարտամենտներից մեկն է։ 1659 թվականի Պիրենեյան համաձայնագրից առաջ դեպարտամենտի ներկայիս տարածքի մեծ մասը եղել է նախկին Կատալոնիայի իշխանության կազմում և նրա մեծ մասը եղել է կատալոնախոս։
Աշխարհագրական տվյալներ
Տարածքը 4116 կմ² է, ունի համայնք։
Տնտեսություն
Արևելյան Պիրենեյներում բնակչությունը զբաղվում է գինեգործությամբ և զբոսաշրջությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գավառներ Կատեգորիա:1790 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Կլին (այլ կիրառումներ)
Կլին, կարող է վերաբերել՝
Նովայա Իգիրմա
Նովայա Իգիրմա (Новая Игирма), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Նիժնելիմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10163 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1966 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Նիժնելիմսկի շրջանի բնակավայրեր
12 (ալբոմ)
«12», ռեփ կատարող Face-ի չորրորդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2019 թվականի հոկտեմբերի 1-ին, ինչի մասին նախապես հայտարարվել է ինստագրամում    ։ Ալբոմի անվանումը հանդիսանում է հղում Ալեքսանդր Բլոկի «Տասներկու» պոեմին  ։
Նկարագրություն
Ալբոմը պարունակում է տասը անհատական կատարում՝ նվիրված մանկության խնդիրներին, ժամանակակից կյանքին, պետության ու իրավապաշտպանության և ժողովրդի փոխադարձ վերաբերմունքին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2019 ալբոմներ
Պերշոտրավնևոե (գյուղ, Սնիգիրյովկայի շրջան)
Պերշոտրավնևոե (Першотравневе), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Էրաստովկա։
2001 թվականի տվյալներով Պերշոտրավնևոե գյուղում բնակվում էր 801 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ալեքսանդր Բորոդին
Ալեքսանդր Պորֆիրևիչ Բորոդին (Александр Порфирьевич Бородин, ), ռուս երգահան, գիտնական՝ քիմիկոս և բժիշկ, «Հզոր խմբակ»-ի անդամ։ «Իշխան Իգոր» («Князь Игорь» (1869 - 1887)) օպերայի հեղինակ։ Ռուսական էպիկական սիմֆոնիզմի հիմնադիր  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ Կատեգորիա:Ռուս քիմիկոսներ Կատեգորիա:Ռուս բժիշկներ Կատեգորիա:Ռուս թավջութակահարներ Կատեգորիա:Ռուս դաշնակահարներ
(7369) Գավրիլին
(7369) Գավրիլին (Gavrilin), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի հունվարի 13-ին Տամարա Սմիռնովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,370152 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,6146 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1257 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1332,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,27011 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,82° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1975 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տամարա Սմիռնովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Սեն Պոլ
Սեն Պոլ (ֆր.՝ Saint-Paul. ), համայնք Ֆրանսիայի Ռեյունիոն անդրծովյան դեպարտամենտում։ Ընկած է Ռեյունիոն կղզու ծայր արևմուտքում։ Մեծությամբ երկրորդն է դեպարտամենտում. զբաղեցնում է 241,28 քառակուսի կիլոմետր տարածք, 2017 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 104 519, բնակչության խտությունը՝ 430 մարդ/կմ² ։
Սեն Պոլում են թաղված մի շարք նշանավոր անձինք, որոնց թվում են համբավավոր ծովահեն Օլիվիե Լևասյորը (հայտնի է նաև La Buse և La Bouche մականուններով), բանաստեղծ Լըկոնտ դը Լիլը, նկարիչ Արտյուր Գրիմոն։
Մինչև 1999 թվականը Սեն Պոլի մերձակայքում վեր էր խոյանում OMEGA Chabrier transmitter ընկերության հեռահաղորդիչ կայմը, որն ուներ 428 մետր բարձրություն։
Կիլիմա
Սոն Պոլին բնորոշ է արևադարձային սավաննաների կլիման (Köppen Aw): Տարեկան միջին ջերմաստիճանը՝ 25.3 C, տեղումների տարեկան միջին քանակը՝ 482.3 մմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի անդրծովյան համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մողեսներ
Մողեսներ թեփուկավորների կարգի սողունների ենթակարգ։ Հայտնի է 6 ինֆրակարգի, 37 ընտանիքի ավելի քան 6000 տեսակ (համաձայն The Reptile Database բազայի 2017 թվականի տվյալների՝ 6332 տեսակ), Հայաստանում՝ 5 ընտանիքի (գեկոններ, ագամաներ, իլիկամողեսներ, սցինկայիններ, իսկական մողեսներ) 12 ցեղի 26 տեսակ։ Տարածված են գրեթե բոլոր լանդշաֆտային գոտիներում։ Հայաստանում հանդիպում են անդրկովկասյան անապատային և խայտաբղետ, Շտրաուխի անապատային մողեսիկները, Դալի, հայկական, միասեռ (սպուիտակափոր), Ռադդեի, Ռոստոմբեկովի, ժայռային մողեսները, դեղնափորիկը, կոտրտվող իլիկամողեսը, Չեռնովի մերկաչք մողեսը, կովկասյան լեռնային ագաման, պարսկական կլորագլուխ մողեսը, կասպիական նեղմատ գեկոնը, փոքրասիական, նրբագեղ օձաչք մողեսները, փոքրասիական ու սովորական տրիտոնները և այլն։
Նկարագրությունը
Ատամներն ամրացած են ծնոտների ներսի մակերևույթին (պլևրոդոնտ) կամ արտաքին եզրին (ակրոդոնտ)։ Պլևրոդոնտ ատամները մաշվելու կամ ջարդվելու դեպքում փոխարինվում են նորերով։
Լսողությունը և տեսողությունը լավ են զարգացած, շատ տեսակներ ունեն երրորդ կամ գագաթնային աչք։ Կոպերը սովորաբար շարժուն են, որոշ խմբերինը ձուլվել են և վերածվել թափանցիկ թաղանթի կամ թաքնված են մաշկի տակ։ Պոչը, աստիճանաբար նեղանալով, վերջանում է սուր ծայրով, հաճախ գերազանցում է մարմնի երկարությունը։
Վտանգի դեպքում, մկանների կծկման շնորհիվ, հաճախ թողնում են պոչն ու փախչում, որը մի քանի շաբաթ անց վերականգնվում է։ Գունավորումը խիստ բազմազան է և լավ ներդաշնակվում է շրջակա միջավայրին։ Ծառաբնակ տեսակները հաճախ կանաչ գունավորում ունեն, անապատում ապրողները բաց գույնի են։ Որոշ տեսակներ կարողանում են գունափոխվել և հարմարվել միջավայրին։
Կենսակերպը
Մեծ մասը ցամաքային կյանք է վարում, կան ծառաբնակ, հողում և ավազում ապրողներ։ Որոշ տեսակներ հարմարվել են մարդամերձ տեղանքում գոյատևելուն, հանդիպում են բնակավայրերում և դրանց շրջակայքում (դեղնափորիկ և ժայռային մողեսներ)։
Սնվում են միջատներով և այլ անողնաշարավորներով, ավելի խոշորները՝ մանր ողնաշարավորներով։ Կան նաև բուսակեր տեսակներ։
Մողեսներն օգտակար սողուններ են, ոչնչացնում են վնասատու միջատներին։ Փոքրասիական տրիտոնը, անդրկովկասյան խայտաբղետ մողեսիկը, կուսածին ժայռային մողեսները, Չեռնովի մերկաչքն անհետացման եզրին են։ Պարսկական կլորագլուխ մողեսը, անդրկովկասյան խայտաբղետ մողեսիկը, երկարաոտ սցինկը, ոսկեգույն տրախիլեպիսը, Չեռնովի մերկաչքը և փոքրասիական մողեսը գրանցված են Հայաստանի Կարմիր գրքում։
Բազմացումը
Բազմանում են առավելապես ձվադրմամբ (դնում են 1–35 ձու)։ Կան նաև ձվակենդանածնությամբ, կենդանածնությամբ և կուսածնությամբ բազմացողներ։ Վերջիններից են միասեռ ժայռային (սպիտակափոր), հայկական, Ռոստոմբեկովի և Դալի մողեսները (Հայաստանի Հանրապետությունում հայտնաբերել է Դ. Դարևսկին)։
Մարմինը
Մողեսների մարմինը (երկարությունը՝ 3,5 սմ–4 սմ) իլիկաձև է կամ գլանաձև՝ պատված թեփուկներով ու վահանիկներով, որոնց ձևն ու դասավորությունն ունեն կարգաբանական նշանակություն։ Մեծամասնության առջևի և հետևի վերջավորությունները հնգամատ են ու լավ զարգացած, որոշ տեսակներինը բացակայում են, և մարմինը նմանվում է օձի (անոտ մողեսներ)։ Ատամներն ամրացած են ծնոտների ներսի մակերևույթին (պլևրոդոնտ) կամ արտաքին եզրին (ակրոդոնտ)։ Լսողությունը և տեսողությունը լավ են զարգացած, շատ տեսակներ ունեն երրորդ կամ գագաթնային աչք։ Կոպերը սովորաբար շարժուն են, որոշ խմբերինը ձուլվել են և վերածվել թափանցիկ թաղանթի կամ թաքնված են մաշկի տակ։ Պոչը, աստիճանաբար նեղանալով, վերջանում է սուր ծայրով, հաճախ գերազանցում է մարմնի երկարությունը։ Վտանգի դեպքում, մկանների կծկման շնորհիվ, հաճախ թողնում են պոչն ու փախչում, որը մի քանի շաբաթ անց վերականգնվում է։ Գունավորումը խիստ բազմազան է և լավ ներդաշնակվում է շրջակա միջավայրին։ Ծառաբնակ տեսակները հաճախ կանաչ գունավորում ունեն, անապատում ապրողները բաց գույնի են։ Որոշ տեսակներ կարողանում են գունափոխվել և հարմարվել միջավայրին։ Մեծ մասը ցամաքային կյանք է վարում, կան ծառաբնակ, հողում և ավազում ապրողներ։ Որոշ տեսակներ հարմարվել են մարդամերձ տեղանքում գոյատևելուն հանդիպում են բնակավայրերում և դրանց շրջակայքում (դեղնափորիկ և ժայռային մողեսներ)։ Սնվում են միջատներով և այլ անողնաշարավորներով, ավելի խոշորները՝ մանր ողնաշարավորներով։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մողեսներ
Կլինի (այլ կիրառումներ)
Կլինի, կարող է վերաբերել՝
Լադո Գուդիաշվիլի
Լադո (Վլադիմիր) Դավիթի Գուդիաշվիլի, վրաց նկարիչ, ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1972)։
Կենսագրություն
1910-1914 թվականներին սովորել է Թիֆլիսի գեղանկարչության և քանդակագործության դպրոցում։ 1919-1926 թվականներին ապրել է Փարիզում, հաճախել Ռոևսոնի ակադեմիան։ 1926-1932 թվականներին Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր էր։ Գուդիաշվիլիի գործերից հայտնի են «Ցոցխալի ձուկ» (1920), «Օթյակում» (1940), «Նիկո Փիրոսմանիշվիլու մահը» (1946) (բոլորն էլ՝ ՎԽՍՀ արվեստի թանգարան, Թբիլիսի)։ Նկարազարդել է Սուլխան Սաբա Օրբելիանիի «Հնարանքի իմաստություն» երկը (Սեպիա, 1939 և 1960 թվականներ)։ Սերտ կապերի մեջ է եղել Ե․ Թադևոսյանի, Ա․ Բաժբեուկ-Մելիքյանի, Երվանդ Քոչարի, Գ․ Գրիգորյանի (Ջիոտտո) հետ։ Պարգևատրվել է վրացական ԽՍՀ Ռուսթավելու անվան պետական մրցանակով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացի նկարիչներ Կատեգորիա:Մթածմինդա պանթեոնում թաղվածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչներ Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացիներ
Աշոտ Հովհաննիսյան (անասնաբույծ)
Աշոտ Հովհաննեսի Հովհաննիսյան, հայ անասնաբույծ։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (2001), պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Աշոտ Հովհաննիսյանը ծնվել է 1957 թվականի ապրիլի 15-ին, Էջմիածին քաղաքում։ 1963-1973 թվականներին սովորել և ավարտել է Էջմիածնի N 2 միջնակարգ դպրոցը։ 1979 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1981-1984 թվականներին սովորել է Մոսկվայի անասնաբուծության համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 1987 թվականից դասավանդում է Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայում։ 1993-1994 թվականներին եղել է ՀՀ Կառավարության պետական նախարարի աշխատակազմի ղեկավար, 1994-1996 թվականներին՝ «Հայանասնահամալիր» հանրապետական միավորման գլխավոր տնօրեն, 1996-1998 թվականներին՝ ՀՀ գյուղատնտնեսության նախարարի գլխավոր խորհրդական, 1999-2002 թվականներին՝ անասնաբուծության զարգացման վարչության պետ, 2002-2007 թվականներին՝ ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության գիտության, կրթության և խորհրդատվության վարչությունների պետ, 2007-2015 թվականներին՝ ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության անասնաբուծության և անասնաբուժության վարչության պետ, 2015 թվականից՝ ՀՀ բնապահպանության նախարարի գլխավոր խորհրդական ։
Աշխատանքները վերաբերում են տավարի կովկասյան գորշ ցեղի կենսաբանական և օգտակար-տնտեսական հատկանիշների ուսումնասիրմանը. առաջարկել է կովերի ընտրության իրականացման հատուկ բանաձև («Հովհաննիսյանի ինդեքս»)՝ ըստ մթերատվության, կաթնատվության, կաթի մեջ յուղի և սպիտակուցի պարունակության ու կենդանի զանգվածի։
Աշխատություններ
Տավարի կովկասյան գորշ ցեղի տնտեսա-կենսաբանական հատկանիշները և սելեկցիոն նոր չափանիշների մշակումն ու օգտագործումը ցեղի կատարելագործման համար Հայաստանի Հանրապետությունում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ անասնաբույծներ Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Մրցարշավ «Թնդանոթային միջուկ» 2
Մրցարշավ «Թնդանոթային միջուկ» 2 (Cannonball Run 2), կինոֆիլմ։
Սյուժե
Երկրորդ առանց կանոնների ավտոմրցավազքը պետք է տեղի ունենար հակառակ ուղղությամբ, արևմուտքից արևելք։ Այս անգամ Շեյխը կտար 1 միլլիոն դոլլար այն մրցարշավորդին, ով առաջինը կհասներ Կալիֆորնիայից Կոնեկտիկուտ ։ Այն անգամ ավտոմրցավազքին մասնակցում էին ինչպես հին, այդպես ել նոր մասնակիցներ։ Կարող էր արդյոք Ջեյ-Ջեյը հաղթել այս անգամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:1984 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Ամերիկյան սպորտային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կլիշինո (այլ կիրառումներ)
Կլիշինո, կարող է վերաբերել՝
Էռնեստ Նազարյան
Էռնեստ Աղաջանի Նազարյան, մեքենաշինության բնագավառի հայ գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1995), պրոֆեսոր (1996):
Կենսագրություն
Էռնեստ Նազարյանը ծնվել է 1943 թվականի օգոստոսի 1-ին, Ադրբեջանի Շամխոր քաղաքում։ 1966 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1971-1974 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Բաումանի անվան բարձրագույն տեխնիկական ուսումնարանի ասպիրանտուրայում։ 1967-1971 թվականներին աշխատել է Երևանի սարքաշինական գործարանում, 1971-1976 թվականներին, 1996-1999 թվականներին՝ Մոսկվայի բարձրագույն տեխնիկական ուսումնարանում։ 1977-1987 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ էլեկտրոնային արդյունաբերության համակարգի Երևանի գործարաններում։ 1987-1996 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի Միջբուհային ռենտգեն կենտրոնի տնօրեն։ 1992-1995 թվականներին, միաժամանակ՝ ՀՀ արդյունաբերության նախարարության հատուկ ծրագրերի գլխավոր կոնստրուկտոր ։ 1995-2007 թվականներին եղել է Մոսկվայի Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարանի հետազոտող պրոֆեսոր, 2007-2013 թվականներին՝ Երևանի պետական համալսարանի տեսական ֆիզիկայի ամբիոնի Գ/Հ լաբորատորիայի առաջատար գիտաշխատող, 2013 թվականից՝ Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետի Թաղանթների ձևագոյացման գիտահետազոտական լաբորատորիայի գիտական ղեկավար ։
Օկեմ
Օկեմ (Oakham), Անգլիայի Ռաթլանդ կոմսության գլխավոր քաղաքը։ Բնակչությունը կազմում է 9 975 մարդ ։
Էռնեստ Նազարյան
Կենսագրություն
Աշխատանքները վերաբերում են առանցքա-համաչափ թաղանթների ձևախախտման մշակման տեսական և տեխնոլոգիական հիմունքներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Օկեմ
Աշխարհագրություն
Օկեմից արևելք գտնվում է Մեծ Բրիտանիայի ամենամեծ ջրամբարներից մեկը՝ Ռաթլենդ Ուոթերը։
Տնտեսություն
Օկեմ երկաթուղային կայարանը գտնվում է «Birmingham to Peterborough Line» և «Oakham to Kettering Line» երկաթգծերի խաչմերուկում։ Այստեղ իրականացվում են «CrossCountry» и «East Midlands Trains» ընկերությունների երթուղիները։
«A6003» ավտոճանապարհը (Օկեմ - Ափինգեմ - Կորբի - Կետերինգ) ուղղվում է քաղաքից դեպի հարավ։ «A606» ճանապարհը (Նոթինգհեմ - Մելթոն Մոուբրի - Օկեմ - Ստամֆորդ) հատում է քաղաքը հյուսիս-արևմուտքից դեպի արևելք։
Օկեմի ջրանցքը կառուցվել է 1802 թվականին և մինչև 1847 թվականը հասանելի էր դարձնում Սոր գետը Մելթոն Մոուբրի ջրանցքի համակարգի միջոցով։
Քաղաքը պատկանում է Լեսթերի փոստային շրջանին, որը համապատասխանում է «LE» ծածկագրին։
Քաղաքականություն և իշխանություն
Ռաթլենդի կոմսության խորհուրդը գտնվում է Օկեմ քաղաքում։ Այն կատարում է և՛ շրջանի ավագանու, և՛ շրջխորհրդի գործառույթներն ու լիազորությունները։ Խորհուրդը բաղկաղած է քսանվեց պատգամավորներից, որոնք ընտրվել են տասնվեց ընտրատարածքներից։ Օկեմը խորհուրդ է ներկայացնում է ութ պատգամավոր, որոնք ընտրված են չորս շրջաններց՝ Հյուսիսարևմտյան Օկեմ, Հյուսիսարևելյան Օկեմ, Հարավարևելյան Օկեմ և Հարավարարևմուտյան Օկեմ, յուրաքանչյուրից՝ երկու պատգամավոր ։
Քաղաքում գործող հրշեջ-փրկարարական կայանը պատկանում է Լեստերշիրի հրշեջ-փրկարարական ծառայությանը ։
Օկեմն ընկերական հարաբերություններ ունի ԱՄՆ-ի Վիսկոնսին նահանգի Դոդջիլ քաղաքի հետ ։
Մշակույթ
Օկեմի ամրոցը կառուցվել է 12-րդ դարի վերջին՝ նորմանական ոճով, որպես նորմանդացի բարոն Վոլչելին դե Ֆերերսի առանձնատուն։ Գոյություն ունի ավանդույթ, ըստ որի՝ արիստոկրատիայի բարձրագույն ներկայացուցիչները, առաջին անգամ այցելելով քաղաք, ամրոցի սեփականատիրոջը պայտ են նվիրել։ Վերջինս պատկերված է դե Ֆերերսի տոհմի զինանշանի վրա, Ռաթլենդ կոմսության զինանշանի և դրոշի վրա ։
Buttercross առևտրի կենտրոնները պահպանվել են դեռևս միջնադարից ։
Ռաթլենդի կոմսության թանգարանը բացվել է 1969 թվականին։ Թանգարանի ցուցանմուշներն ու ցուցահանդեսները նկարագրում են շրջանի պատմությունը, հնագիտությունն ու կոմսության կենցաղը ։
Քոթեսմոր գյուղից 5 կմ դեպի հյուսիս-արևելք գտնվում է Ռաթլենդի երկաթուղային թանգարանը ։
Կրթություն
Տասից-տասնութ տարեկան աշակերտների համար նախատեսված Օկեմ համատեղ դպրոցը հիմնադրվել է 1584 թվականին Ափինգհեմի դպրոցի հետ միասին։ Ուսման տարեկան վարձավճարը կազմում է 5-28000 ֆունտ ։ 11-16 տարեկանների համար նախատեսված Օկեմի Քեթմոուզ քոլեջը բացվել է 1920 թվականին ։ Ռաթլենդի Քաունթի քոլեջում կրթություն են ստանում 16 տարեկանից բարձր ուսանողները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքներ
Զելյոնայա Լիպա
2001 թվականի տվյալներով Զելյոնայա Լիպա գյուղում բնակվում էր 423 մարդ։
Գրիգոր Կեկչեև
Գրիգոր Խաչատուրի Կեկչեև, հայ խորհրդային ֆիզիոլոգ, հոգեբան, բժիշկ, ԽՍՀՄ ՄԳԱ թղթակից անդամ (1947)։
Զելյոնայա Լիպա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Խոտինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1930 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գրիգոր Կեկչեև
Կենսագրություն
Սովորել է Մոսկվայի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի բնագիտության բաժնում (1914-1916), ապա՝ բժշկական ֆակուլտետում (1916-1919)։ Աշխատել է Մոսկվայի հոգենյարդաբանության ինստիտուտում։ Կազմակերպել է աշխատանքի ֆիզիոլոգիայի (1933), զգայարանների հոգեբանաֆիզիոլոգիայի (1941) լաբորատորիաներ։ Դասախոսել է Մոսկվայի բուհերում, հիմնականում՝ Մոսկվայի պետական համալսարանում, որտեղ դասավանդել է 1930 թվականից մինչև իր կյանքի ավարտը։ Մոսկվայի գիտնականների տան հիմնադիրներից և առաջին ղեկավարներից է ։
Աշխատությունները նվիրված են աշխատանքի և աշխատունակության ֆիզիոլոգիային և հոգեբանությանը, մտավոր աշխատանքի առողջապահությանը, մարդու զգայարանների հոգեբանաֆիզիոլոգիայի և հոգեբանության փոխներգործման հարցերին։
Գրականություն
История психологии в лицах. Персоналии / Под ред. Л. А. Карпенко // Психологический лексикон. Энциклопедический словарь в шести томах / Ред.-сост. Л. А. Карпенко. Под общ. ред. А. В. Петровского. — М.: ПЕР СЭ, 2005. — С. 211.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ հոգեբաններ Կատեգորիա:Հայ ֆիզիոլոգներ Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Նովայա Ինյա
Նովայա Ինյա (Новая Иня), գյուղ Ռուսաստանի Խաբարովսկի երկրամասի Օխոտսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 417 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1735 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խաբարովսկի երկրամասի Օխոտսկի շրջանի բնակավայրեր
Վերջին մոհիկանը (ֆիլմ, 1992)
«Վերջին մոհիկանը», 1992 թվականին նկարահանված ամերիկյան էպիկական, պատմական դրամատիկ ֆիլմ, որի իրադարձությունները տեղի են ունենում 1757 թվականի Ֆրանս-հնդկացիական յոթնամյա պատերազմի ընթացքում։ Սցենարի հեղինակն ու ռեժիսորը Մայքլ Մանն է, հիմնված է 1826 թվականին հրատարակված  Ջեյմս Ֆենիմոր Կուպերի «Վերջին մոհիկանը» վեպի ու այդ վեպի՝ 1936 թվականի Ջորջ Բ․ Սեյթզի էկրանավորման վրա։ Գլխավոր դերակատարներն են՝ Դանիել Դեյ-Լուիսը և Մեդելին Սթոուն, երկրորդական դերերում հանդես են եկել Ջոդի Մեյը, Ռասել Մինսը, Ուես Ստյուդին, Էրիկ Շվեյգը և Սթիվեն Ուոդդինգթոնը։
Ֆիլմի սաունդթրեքում հնչում են Թրևոր Ջոնսի և Ռենդի Էդելմանի երաժշտությունն ու «Կլաննադ» իռլանդական խմբի «Ես կգտնեմ քեզ» երգը։
Թողարկվելով 1992 թվականի սեպտեմբերի 25-ին ԱՄՆ-ում՝ «Վերջին մոհիկանն» արժանացել է դրական արձագանքների և ունեցել առևտրային հաջողություններ տոմսերի վաճառքի առումով։
Սյուժե
Իրադարձությունները տեղի են ունենում 1757 թվականին, ֆրանս-հնդկացիական յոթնամյա պատերազմի ընթացքում, Նյու Յորք բրիտանական գաղութի Ադիրոնդաք լեռներում։ Բրիտանական բանակի մայոր Դունկան Հեյվարդը ժամանում է Ալբանի՝ ծառայության անցնելու գնդապետ Ջորջ Մոնրոյի հրամանատարության ներքո Ֆորտ Ուիլյամ-Հենրի ամրոցում։ Նրան հրամայվում է գնդապետի երկու դուստրերին՝ Կորային ու Ալիսին, ուղեկցել իրենց հայրիկի մոտ․ նա նրանց ընտանիքի բարեկամն է ու սիրահարված է Կորային։ Նախքան մեկնելը նա աղջկան ամուսնության առաջարկություն է անում, սակայն վերջինս նրան պատասխան չի տալիս։
Երբ շքախումբը մոտենում է ամրոցին, տեսնում են, որ այն պաշարված է ֆրանսիացիների ու նրանց դաշնակից հուրոնների կողմից։ Նրանց հաջողվում է ներս թափանցել, որտեղ գնդապետ Մունրոն ողջունում է նրանց ու մայոր Հեյվարդին հարցնում իր խնդրած օգնական ուժերի մասին, որոնց կարիքը անչափ շատ էին զգում։ Կորան ու «Բազեի աչքը» կրքոտ համբուրվում են, որը Հեյվարդի մոտ խանդ է առաջացնում։ Դրան ի պատասխան Կորան վերջապես նրան պատասխանում է, որ չի կարող ամուսնանալ իր հետ։
Երբ գնդապետ Մունրոն արգելում է աշխարհազորայիններին ամրոցից դուրս գալ ու պաշտպանել իրենց տներն ու ընտանիքները, ինչպես նախկինում խոստացել էր, «Բազեի աչքը» դա կազմակերպում է, որի համար դատապարտվում է կախվելու։ Բայց նախքան դա տեղի կունենար, բանակցություններից մեկի ժամանակ ֆրանսիացի գեներալ Լուի-Ժոզեֆ դե Մոնկալմը Մունրոյին ցույց է տալիս մի առգրավված երկտող, որտեղ ասվում էր, որ օգնական ուժեր չեն ուղարկվել։ Մոնկալմն առաջարկում է անգլիացիներին պատվով լքել ամրոցը՝ պահելով իրենց զենքերը։ Մունրոն այլ ելք չի ունենում համաձայնելուց բացի։ Սակայն այս համաձայնությունը կատաղեցնում է Մագուային, որը ֆրանսիացիների դաշնակիցն էր։ Նա Մունրոյի հանդեպ մեծ ատելություն է տածում վերջինիս կողմից անցյալում իր և իր ընտանիքի հետ վատ վարվելու պատճառով։
Հաջորդ օրը գեներալ Մունրոն, իր զինվորները, նրանց կանայք ու երեխաները լքում են ամրոցը։ Մագուան ու իր հուրոն զինակիցները դարանակալում են նրանց։ Կռվի ընթացքում Մագուան անձամբ սպանում է Մունրոյին ու հանում նրա սիրտը։ «Բազեի աչքը», Ունկասն ու Չինգաչգուկը կարողանում են դուրս պրծնել ու Կորային, Ալիսին ու Հեյվարդին տեղափոխում ժամանակավորապես ապահով տեղ։ Հետագայում սակայն Մագուան գերի է վերցնում մայորին ու աղջիկներին։
Մագուան իր գերիներին տանում է հուրոնների մի բնակավայր ու դիմում այնտեղի սաչեմին/առաջնորդին։ Նրան ընդհատում է «Բազեի աչքը», որը միայնակ եկել էր նրանց կյանքի համար խնդրելու։ Սաչեմը որոշում է, որ Հեյվարդին պետք է վերադարձնել անգլիացիների մոտ, Մագուային անցյալում պատճառած վիրավորանքը հատուցելու համար Ալիսին պետք է հանձնել նրան, Կորային պետք է կենդանի վառել, իսկ «Բազեի աչքին» իր մեծ խիզախության համար պետք է խաղաղությամբ ազատ արձակել։ Վերջինս խնդրում է որպես թարգմանիչ հանդես եկող Հեյվարդին ասել, որ առաջարկում է իր սեփական կյանքը Կորային փրկելու համար, բայց արդյունքում Հեյվարդն ինքն է զբաղեցնում Կորայի տեղը։
Երբ «Բազեի աչքը» և Կորան արդեն ապահով են, «Բազեի աչքը» խղճահարությունից կրակում է խարույկի վրա կենդանի այրվող Հեյվարդի վրա։ Այնուհետև Չինգաչգուկը, Ունկասն ու «Բազեի աչքը» հետապնդում են Մագուայի խմբին Ալիսին ազատելու համար։ Ունկասը ձիով առաջ է անցնում ու սպանելով մի քանի հուրոն զինվորների, մենմարտում է Մագուայի հետ, որի արդյունքում մահացու վիրավորվում է ու ժայռից ցած նետվում։ Ալիսը նախընտրում է ինքնասպանություն գործել ժայռից իրեն ցած նետելով, քան թե պատկանել Մագուային։ «Բազեի աչքը» և Չինգաչգուկը հասնում են ու սպանում Մագուայի մարդկանցից ևս մի քանիսին, որից հետո Չինգաչգուկը վրեժխնդիր է լինում որդու համար՝ մենամարտում սպանելով Մագուային։
Վերջին տեսարանում «Բազեի աչքը» և Կորան նայում են, թե ինչպես է Չինգաչգուկն աղոթում «Մեծ հոգուն» վերադարձնել Ունկասին և ինքն իրեն անվանում «Մոհիկաններից վերջինը»։
Զարգացում
Մեծ ջանքեր են պահանջվել հագուստներն ու գործիքները ճշգրիտ վերարտադրելու համար։ Դանիել Ուինքլերը պատրաստել է ֆիլմում օգտագործված տոմահավքերը/մարտակացինները, իսկ դանակագործ Ռանդոլ Քինգը՝ դանակները ։ Վայնե Ուոթսոնը պատրաստել է «Բազեի աչքի» «Քիլդեր» հրացանը, Ջիմ Յելլոու Իգլը՝ Չինգաչգուկի gunstock war club զենքը, իսկ Մագուայի մարտակացինը պատրաստվել է Ֆրեդ Ա․ Միթչելի կողմից։
Հագուստները նախագծվել են բազմակի օսկարակիր Ջեյմս Էյչսոնի կողմից, բայց տարաձայնությունների պատճառով հեռացել է ֆիլմից ու դիզայներ Էլզա Զամպարելին է հրավիրվել աշխատանքներն ավարտին հասցնելու համար։ Մեծի մասամբ ֆիլմը նկարահանվել է Հյուսիսային Կարոլինայի Blue Ridge Mountains լեռներում, թեև իրադարձությունները տեղի են ունեցել Նյու Յորք նահանգի վերին հատվածում։
Այլընտրանքային տարբերակներ
Ֆիլմը թողարկվել է 1992 թվականի սեպտեմբերի 25-ին 112 րոպե տևողությամբ։ Վերախմբագրվել է 117 րոպեի 1999 թվականի նոյեմբերի 23-ին DVD տարբերակով թողարկումների համար ։ Եվս մեկ վերախմբագրում է անցել 2010 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Blu-ray թողարկումների համար և տևել 114 րոպե ։
Մրցանակներ
Ֆիլմն արժանացել է Օսկարի «Լավագույն հնչյունավորում» անվանակարգում (Քրիս Ջենկինս, Դուգ Հեմփհիլ, Մարկ Սմիթ, Սայմոն Քեյ) ։
Ամերիկայի կինոարվեստի ինստիտուտի ճանաչումը՝
Տոմսարկղ
Ֆիլմը ցուցադրվել է ԱՄՆ-ում 1992 թվականի սեպտեմբերի 25-ին 1,856 կինոթատրոններում։ Առաջին շաբաթվա ընթացքում համարվել է համար 1 ֆիլմը ։ Ցուցադրման առաջին շաբաթվա վերջում «Վերջին մոհիկանը» հավաքել էր $10,976,661, իսկ ամբողջ երկրում ցուցադրվելուց հետո՝ $75,505,856։ Համարվել է 1992 թվականին ԱՄՆ-ում 17-րդ ամենաբարձր գնահատվող ֆիլմը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 ֆիլմեր Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոէպոպեաներ Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռազմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Լեդի Բայրոն
Աննա Իզաբելլա Նոել Բայրոն (17 Մայիսի 1792 թ․ – 16 Մայիսի 1860 թ․), անգլիացի մաթեմատիկոս։ Բանաստեղծ Ջորջ Գորդոն Բայրոնի կինը։
Խիստ կրոնապաշտ և կիրթ կին, ով չէր կարող երկար հանդուրժել ագնոստիկ պոետին և նրանց ամուսնությունը շուտով ավարտվեց։ Հասունացող սկանդալը ստիպեց Բայրոնին հեռանալ Անգլիայից։ Նա վերադարձավ Միջերկրական ծով, որտեղ ապրեց մինչև 1810 թվականը։ Լեդի Բայրոնի հուշերը տպագրվեցին նրա մահից հետո՝ Հարիեթ Բիչըր Սթոուի կողմից։
Նրանց աղջիկը՝ Ադան, աշխատել է մաթեմատիկոս Չարլզ Բեբիջի հետ։
Անվան ծագում
Ծնվելուց հետո, նրան անվանել են Աննա Իզաբելլա Միլբենկ, ով Ռալֆ Միլբենկի և Թոմաս Նոել Վիսկոնտ Ուէնթվորտի քույր՝ Ջուդիթ Նոելի միակ ժառանգն էր։ Երբ Լորդ Ուէնթվորտը մահացավ, Լորդ Բայրոնի հետ ամուսնությունից մի քանի ամիս անց, Լեդի Միլբենկը և իր զարմուհին ժառանգեցին նրա կարողությունը։ Այդպիսով, ընտանիքը վերցրեց Նոել ազգանունը՝ Միլբենկի փոխարեն։ Լորդ Ուենթվորտն ուներ և՛ վիսկոնտի, և՛ բարոնի կոչում։ Նրա մահից հետո, վիսկոնտի կոչումը վերացավ, իսկ բարոնը ժառանգվեց Լեդի Միլբենկի և Լորդ Սքարսդալի կողմից։ Նրանց մահից հետո, բարոնի տիտղոսը ժառանգեց Լեդի Բայրոնը և դարձավ բարոնետ Ուենթվորտ, բայց նա չէր օգտագործում այդ տիտղոսը։ Նա իր նամակների վրա ստորագրում էր, որպես "A. I. Noel Byron" ("Ա. Ի. Նոել Բայրոն")։ Հասարակության մեջ հայտնի որպես Լեդի Բայրոն, իսկ նրա ընկերները և ընտանիքի անդամները նրան կոչում էին Աննաբելլա։
Երիտասարդ տարիներ
Նա շնորհալի երեխա էր։ Տեսնելով նրա ակնհայտ տաղանդը, նրա ծնողները, որպես ուսուցիչ, աշխատանքի ունդունեցին Քեմբրիջի համալսարանի նախկին պրոֆեսոր Ուիլյամ Ֆրենդին։ Պրոֆեսորի հսկողությամբ, նրա կրթական մակարդակը բարելավվեց։ Նա ուսումնասիրում էր  դասական գրականություն, փիլիսոփայություն, գիտություն և մաթեմատիկա, որը նրան մեծ բավականություն էր տալիս։ Նրա՝ մաթեմատիկայով տարվելը, թույլ տվեց ամուսնուն, իրեն կոչել «Զուգահեռագծի արքայադուստր»։
Աննաբելլան հասունացավ, որպես խիստ կրոնական կին՝ խիստ բարոյական բարձր հատկանիշներով։ Նա քաջ գիտակցում էր իր արժեքները և չէր կաշկանդվում դրանք ցուցադրել հասարակության մեջ։ Հաճախ բնութագրվելով որպես սառնասիրտ և կոպիտ։ Բայրոնի հետ առաջին անգամ հանդիպել են 1812 թվականի Մարտին։ Ավելի ուշ, նա ասել էր իր մորը, որ կընդունի նրա առաջարկը, եթե նա փորձի։
Բայրոնի հռչակը գնալով մեծանում էր՝ շնորհիվ նրա Childe Harold's Pilgrimage («Մանուկ Հարոլդի ուխտագնացությունը») աշխատության։ Աննաբելլան նրան հանդիպելու շատ առիթներ ունեցավ, քանի որ Բայրոնն  ընկերական հարաբերությունների մեջ էր նրա զարմիկ Ուիլյամ Լամբի կնոջ՝ Քերոլայն Լամբի հետ։ Շուտով  Բայրոնը գերվեց նրա համեստությամբ և իմաստությամբ և 1812 թվականի Հոկտեմբերին իր հորաքույր  Լեդի Մելբուրնի միջոցով  ամուսնության առաջարկ արեց նրան։ Որպես պատասխան, նա իրեն բնութագրող մի ակնարկ գրեց և երեք օր հետո մերժեց նրան։ Այնուամենայնիվ, նրանք փոխադարձ համակրանք էին զգում։
Քաջ գիտակցելով Բայրոնի բացասական կողմերի մասին, նա իր առաքելությունն է համարում ամուսնանալով ուղղել նրա վարքագիծը ։ 1813 թվականի Օգոստոսին նա նամակագրական կապ հաստատեց նրա հետ։ Կապը շարունակվեցին մինչև հաջորդ տարի, երբ հասարակական կարծիքներ հնչեցին նրանց կապի մասին, նկարագրելով որպես «անիրականանալի հրապույր»՝ Աննաբելլայի կողմից։ Այդ օրերի ընթացքում, նա ընդունեց Ռալֆ Միլբանկի հրավերը՝ այցելելու Դարհեմի նրանց ընտանեկան ամառանոց։
Ամուսնություն
1814 թվականի Սեպտեմբերին Բայրոնն ամուսնության առաջարկ արեց երկրորդ անգամ։ Զույգը գաղտնի պսակադրվեց 1815 թվականի Հունվարի 2-ին՝ Դարհեմի ամրոցում և բնակություն հստատեց Լոնդոնի Պիքադիլի Տերասայում։
Կլյաշևո (այլ կիրառումներ)
Կլյաշևո, կարող է վերաբերել՝
Լեդի Բայրոն
Ամուսնություն
Այդ ժամանակ Բայրոնը գտնվում էր ֆինանսական ծանր վիճակում։ Նա ստիպված էր վաճառել իր բնանկարները, որպեսզի կարողանա փակել պարտքերը։ 1815 թվականի ամռանը նա իր ամբողջ բարկությունը թափեց կնոջ վրա։ Նրա տրամադրությունը գնալով վատանում էր և սկսեց զբաղվել արբեցողությամբ։ Իր քրոջը՝ Ավգուստա Լիին գրված նամակում, նա մեղադրում է կնոջը՝ գաղտնարանի կողպեքը ջարդելու մեջ։ Մեկ տարի անց, նա հարաբերություններ սկսեց Սյուզան Բոյսի հետ՝ իր ղեկավարած թատրոնի դերասանուհիներից մեկի հետ։
Աննաբելլան շատ վհատված էր։ Հղիության վերջին շրջանում նա շատ էր անհանգստանում, որ Բայրոնի վիճակը գնալով։ 1815 թվականի Նոյեմբերին, նա գրեց Լիին Բայրոնի վատ տրամադրության և վարքագծի վատ դրսևորումների մասին։ Լին եկավ Բայրոնին այցելության։ Նրա այցելությունից հետո Բայրոնի վիճակն ավելի վատացավ, քույրը մտածեց, որ նա խելագար է։ Դեկտեմբերի 10-ին, Աննաբելլան լույս աշխարհ բերեց իրենց միակ երեխային, որին անվանեցին Ադա։ Թվում էր, Բայրոնի վհատությունն ավելի էր խորանում։
Ամուսնալուծություն
1816 թվականի Հունվարին, Բայրոնը հայտարարեց Պիքադիլից իրենց տեղափոխվելու մասին։ Նա հայտնեց, որ իրենց աղջիկը կմնա Աննաբելլայի հայրական տանը, մինչև կկարգավորվի իրենց ֆինանսական վիճակը։ Աննան, տեսնելով ամուսնու վիճակը, դիմեց բժշկական միջամտության համար։ Նա բժիշկ հրավիրեց տուն, որպեսզի զննի նրան։ Բայրոնը տեղյակ չէր բժշկի այցելության իրական պատճառից։
Աննաբելլան սկսեց ուսումնասիրել ամուսնու վարքագծին, բնավորությանը և խոսքին վերաբերող նյութեր։ Նա վախենում էր Բայրոնի կյանքի համար։ Նրա կարծիքով Բայրոնը տառապում էր հիդրոցեֆալիայից։ Այս մտավախությունից հետո, նա վերցրեց Ադային և տեղափոխվեց իր հայրական տուն։ Նա այլևս  չտեսավ իր ամուսնուն։
Հետագա կյանք
Ամուսնալուծությունից հետո Բայրոնը տեղափոխվեց արտերկիր և այնտեղ անցկացրեց իր հետագա կյանքը։ Չնայած նա ցանկացավ բաժանվել ամուսնուց, բայց բաժանման թախիծը չլքեց նրան մինչև իր կյանքի վերջը։ Նա ցանկանում էր փրկել իր ամուսնու ոգին և նրա համար տեղ բացել դրախտում։ Նա պահում էր Բայրոնի հետ ունեցած բոլոր նամակները, կարծելով, որ Բայրոնը երբևէ կարող է դիմել իրենց աղջկա խնամակալության համար։
Բայրոնը մահացավ 1824 թվականի Ապրիլի 19-ին՝ Հունաստանում։ Նրա մահը խորապես ազդեց Աննաբելլային։ Բայրոնը մեծ ազդեցություն ունեցավ նրա կյանքում, չնայած, որ նա զբաղվում էր նաև հասարակական գործունեությամբ։ Նա մեծ գործունեություն ծավալեց ուղղված բանտային ռեժիմի բարեփոխմանը և ստրկության վերացմանը։ Որպես հետագա գործունեություն, նա այն եզակի կանանցից էր, ով մասնակցեց 1840 թվականի Համաշխարհային Հակաստրկական Կոնվենցիային ։
Դուստր
Աննաբելլան վախենում էր, որ դուստրը կժառանգի հոր վարքագիծը և վատ բնավորությունը։ Նա չէր ցանկանում, որ Ադան զբաղվի գրականությամբ և նրա ուղարկեց  դպրոց, որտեղ նա ուսումնասիրեց գիտություն և մաթեմատիկա։ Չնայած նրա ջանքերին, Ադան ժառանգել էր իր հոր ըմբոստ որակները։ Նա կարող էր դառնալ համակարգչային առաջին ծրագրավորողն աշխարհում։
Ադան ամուսնացավ տասնիննը տարեկան հասակում, ունեցավ երեք երեխա և դրամախաղից մեծ պարտքեր կուտակելով, մահացավ 1852 թվականի Նոյեմբերի 27 -ին։ Լեդի Բայրոնը այցելեց նրան մահվան մահճում և նրա միջամտությամբ Ադան ենթարկվեց կրոնական փոխակերպման։ Ադան մահացավ 36 տարեկան հասակում, այն նույն տարիքում երբ մահացավ նրա հայրը։
Մահ
Լեդի Բայրոնը մահացավ 1860 թվականի մայիսի 16-ին՝ կրծքի քաղցկեղից։ Նա գրեթե 68 տարեկան էր։ Նրան հուղարկավորեցին Լոնդոնի Քենսալ Գրին գերեզմանատանը։ Նա իր կյանքի պատմություններով կիսվեց Հարիեթ Բիչըր Սթոուի հետ, ով խոստացել էր չհրապարակել ։ Մի քանի տարի անց, 1869 թվականին, Սթոուին հանրությանը հայտնի դարձրեց Բայրոնի և նրա քրոջ՝ Ավգուստա Լիի հարաբերությունների մասին, հրապարակելով Լեդի Բայրոնի հուշերը։ Սթոուն քննադատվեց անպարկեշտ հոդվածի համար և կորցրեց իր երբեմնի հեղինակությունը ։ Կենսագրիչները մեղադրեցին Լեդի Բայրոնին՝ համարելով նրան տկարամիտ։ Նրա իրական ձեռքբերումների մասին խոսվեց ավելի ուշ ։
Լեդի Բայրոնի բարոնետի տիտղոսն անցավ նրա թոռ՝ Բայրոն Նոելին։
Նա իր ժառանգությունից մասնաբաժին է թողել նաև գրող Ջորջ Մակ Դոնալդին, ում հովանավորել է իր ողջ կյանքի ընթացքում ։
Ճիճագրակ
Ճիճագրակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում ։ Գտնվում էր Վերին Բասենում, Խորասան գյուղաքաղաքից 6 կմ հարավ, Արաքս գետի աջ կողմի վտակներից մեկի աջ կողմում։
Գյուղի միջով է անցնում Հասանկալա-Դիադին ճանապարհը։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 31 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կլյաչինո (այլ կիրառումներ)
Կլյաչինո, կարող է վերաբերել՝
Յարոսլավ Սեյֆերտ
Յարոսլավ Սեյֆերտ (Jaroslav Seifert, ), չեխ գրող, լրագրող։ 1984 թվականին արժանացել է գրականության Նոբելյան մրցանակի «քնարերգության համար, որ աչքի է ընկնում թարմությամբ, զգացմունքայնությամբ ու հարուստ երևակայությամբ և վկայում է հոգու ազատության ու մարդու բազմակողմանիության մասին»։
Կենսագրություն
Յարոսլավ Սեյֆերտը ծնվել է 1901 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Պրահայի արվարձանում, խանութի վարիչի ընտանիքում։ Վաղ տարիքում զբաղվել է ապրանքները գնորդներին տուն տանելով։ Կրթությունը եղել է անկանոն, չի ավարտել անգամ միջնակարգ դպրոցը։ 1920-ական թվականներին եղել է կոմունիստների շարքերում, չեխական ավանգարդի առաջնորդներից մեկն էր, ինչպես նաև անդամակցել է «Դևետսիլ» խմբակին (Կարել Տեյգե, Իրժի Վոլկեր, Կոնստանտին Բիբլ, Յինդրժիխ Շտիրսկի և այլք)։ 1929 թվականին լքել է Կոմունիստական կուսակցության շարքերը՝ որպես բոքողի նշան Ստալինի վարած քաղաքականության դեմ։ Զբաղվել է լրագրությամբ, իսկ 1949 թվականից հետո զբաղվել է միայն գրականությամբ։ 1968 թվականին ընտրվել է Չեխոսլովակիայի Գրողների միության նախագահ։ 1977 թվականին ստորագրել է Խարտիա-77-ը։
Յարոսլավ Սեյֆերտը մահացել է 1986 թվականի հունվարի 10-ին Պրահայում։ Թաղվել է Պրահայի քաղաքային գերեզմանատանը ոստիկանների խիստ հսկողության ներքո։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեխ գրողներ Կատեգորիա:Չեխ լրագրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:Չեխ բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Lines, Vines and Trying Times
Lines, Vines and Trying Times, Jonas Brothers խմբի 4-րդ ստուդիական ալբոմը։
Առաջին շաբաթվա ընթացքում վաճառել է Lines, Vines And Trying Times ալբոմի 247,000 օրինակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ջոնաս Բրադրս ալբոմներ Կատեգորիա:2009 ալբոմներ
(7370) Կրասնոգոլովեց
(7370) Կրասնոգոլովեց (Krasnogolovets), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,673623 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5881 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7591 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1596,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,225452 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,01° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012 (ընտրական փուլ)
Եվրո-2012-ի ընտրական փուլի մրցաշարը տեղի է ունեցել 2010 թվականի օգոստոսի 11-ից մինչև 2011 թվականի հոկտեմբերի 11-ը և որոշել է 2012 թ. Եվրոպայի ֆուտբոլի առաջնության մասնակիցներին։ Ընտրական մրցաշարի վիճակահանությունը տեղի էր ունեցել 2010 թվականի փետրվարի 7-ին Վարշավայում։
Նախքան վիճակահանությունը ՈՒԵՖԱ-ն հաստատեց, որ քաղաքական նկատառումներով, Եվրո-2012 ընտրական փուլում Հայաստանը մի խմբում չի լինի Ադրբեջանի հետ (Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ վեճի պատճառով) և Վրաստանը չի լինի մի խմբում Ռուսաստանի հետ (Հարավային Օսիայի շուրջ վեճի պատճառով)։ Վիճակահանության ժամանակ Հայաստանն ու Ադրբեջանը հայտնվեցին A խմբում, և ՈՒԵՖԱ-ն ստիպված էր Հայաստանին տեղափոխել B խումբ։
Խումբ B
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություններ
Լուիջի Բոկերինի
Լուիջի Բոկերինի (Luigi Boccherini, ), իտալացի երգահան և թավջութակահար։ Բոկերինիի ստեղծագործություններից առավել հայտնի է մենուետը (Լարային կվինտետի մասերից մեկն է (String Quintet in E, Op. 11, No. 5 (G 275)) և թավջութակի համար կոնցերտը (Cello Concerto in B flat major (G 482))։ Ազդված լինելով իսպանական և միջերկրածովյան երաժշտությունից՝ գրել է նաև ստեղծագործություններ կիթարի համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ Կատեգորիա:Իտալացի թավջութակահարներ
(135) Հերթա
(135) Հերթա (Hertha), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1874 թվականի փետրվարի 18-ին Քրիստիան Պետերսի կողմից Քլինտոնում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,430042 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9295 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9306 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Հերթա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,9173 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1383,63 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,260186 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,3° անկյուն։
Հերթա աստերոիդը պատկանում է Նիսայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդների ուղեծրերը ունեն մեծ կիսաառանցքներ, ընկած 2,41-ից մինչև 2,5 ա. մ. միջակայքում, 0,12-0,21 էքսցենտրիսիտետ և ուղեծրի թեքում՝ 1,1-4,3° միջակայքում ։ Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է M դասին ։
Բեթի Լու Օլիվեր
Բեթի Լու Օլիվեր (Betty Lou Oliver, ), ամերիկացի կին, որը մեկ օրվա մեջ փրկվել է երկու անգամ ։ Որպես վերելակավար աշխատել է Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգում։ Հայտնի է դարձել 1945 թվականի հուլիսի 28-ին այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի ինքնաթիռը բախվել է Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգին։ Ինքնաթիռի շարժիչներից մեկն ընկել է վերելակի հորան՝ վնասելով վերելակի ճոպանե համակարգը։ Բեթի Լուն ստացել է վնասվածքներ և փրկարարները նրան տեղափոխել են վերելակ՝ տարհանում իրականացնելու նպատակով։ Վերելակը պոկվել է ամրակներից և 75-րդ հարկից ընկել ներքև՝ անցնելով շուրջ 300 մետր ճանապարհ (1000 ֆուտ)։ Վերելակը կանգնել է հորանի մեջ և ընկել մի քանի ճոպանների վրա, որոնք գտնվում էին հորանի ստորին հատվածում։ Կինը կենդանի է մնացել։ Բեթի Լու Օլիվերի դեպքը գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կանայք Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Միքայել Հայրապետյան (կուսակցական գործիչ)
Միքայել Հայրապետյան, հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, Պահպանողական կուսակցության նախագահ 1998-2022թթ․։
Ուսումնառություն
1972-1982 թթ. սովորել է Երևանի թիվ 133 միջնակարգ դպրոցում, 1982-1987 թթ.` Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում, 1987-1990 թթ.` ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։
Գիտական գործունեություն
1990 թ. հաջողությամբ անցնելով «Գեղարվեստական հուշագրությունը 1920-1930-ական թվականների հայ արձակում» թեմայով թեկնածուական ատենախոսության նախապաշտպանությունը՝ բոյկոտել է սեփական պաշտպանությունը՝ պահանջելով, որ անկախության ուղին բռնած Հայաստանը ստեղծի սեփական ԲՈՀ-ը, որի կազմավորումից հետո է միայն պաշտպանել ատենախոսությունը (1994 թ.)` ստանալով բանասիրական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ 1997 թվականից ՀՊՃՀ դոցենտ։ 2006 թվականից` դիպլոմավորված դոցենտ։
Հասարակական-քաղաքական գործունեություն
Մինչև 1998 թ. որևէ կուսակցության անդամ չի եղել։ 1998 թվականին անդամակցել է Պահպանողական կուսակցությանը՝ դառնալով նրա նախագահը ։ 2022 թվականի հուլիսի 18-ին հրաժարական է տվել Պահպանողական կուսակցության նախագահի պաշտոնից և դուրս եկել կուսակցությունից։
Ընտանիք
Ունի երկու դուստր։