cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հայ ազատագրական պայքար
18-րդ դարի վերջին տասնամյակներ
Դրա համար ռուսները գտան "արդարացում"։ Արքեպիսկոպոս Հովսեփ Արղությանի հետ հանդիպման ժամանակ ռուս բարձրաստիճան մի պաշտոնյա հետևյալը հայտարարեց. «Պետությունները դաշինք են կնքում պետությունների հետ, թագավորները` թագավորների, ո՞վ է ձեր երկրի թագավորը, որի հետ մենք պետք է դաշինք հաստատենք»։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայոց պատմություն Կատեգորիա:Հայոց եկեղեցական ժողովներ Կատեգորիա:Հայ ազատագրական շարժում Կատեգորիա:Հայ ազատագրական շարժման ղեկավարներ
Ուկրաինսկ
Ուկրաինսկ (Украї́нськ), քաղաք Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սելիդովոյի քաղաքային խորհուրդում, շրջանային նշանակության քաղաք։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Լեսովկա։ Հիմնադրվել է 1952 թվականին։
2012 թվականի տվյալներով Ուկրաինսկ քաղաքում բնակվում էր 12 061 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2068 մարդ/կմ²։
Աիձուվակմացու
Աիձուվակամացու (会津若松市), քաղաք Ճապոնիայում՝ Ֆուկուսիմա պրեֆեկտուրայում։
2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն, քաղաքի բնակչությունը կազմում է 120 733 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 320 մարդ/կմ2 ։ Քաղաքի տարածքը կազմում է 382,97 կմ2։
Աշխարհագրություն
Աիձուվակամացուն տեղակայված է Ֆուկուսիմա պրեֆեկտուրայի արևմուտքում՝ Աիձու ծովածոցի հարավարևելյան հատվածում։
Վարչական բաժանում
Քաղաքը բաժանված է 11 վարչական միավորների (համլետներ կամ 大字 (օազա)) ։
Հարևան բնակավայրեր
Ֆուկուսիմա պրեֆեկտուրա
Կլիմա
Աիձուվակամացուի կլիման մերձարևադարձային մուսսոնային է։ Բնութագրվում է տաք ամառներով և ցուրտ ու ձնառատ ձմեռներով ։
Բնակչություն
Բնակչության շարժը ներկայացված է աղյուսակում.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր
Կալինինգրադի կերպարվեստի մարզային թանգարան
Կալինինգրադի կերպարվեստի մարզային թանգարան (Калинингра́дский областно́й музе́й изобрази́тельных иску́сств, մինչև 2017 թվականի նոյեմբեր կոչվել է Կալինինգրադի «Գեղարվեստական պատկերասրահ» մարզային թանգարան), գեղարվեստական թանգարան Կալինինգրադում։ Բացվել է 1988 թվականի նոյեմբերի 24-ին։
Ցուցանմուշներ
Թանգարանն ունի մի քանի մշտական թեմատիկ ցուցադրություններ։
Կալինինգրադի արվեստագետներ
Կալինինգրադում առաջին նկարիչները հայտնվել են 50-ական թվականների սկզբին, իսկ 1978 թվականին Կալինինգրադի տարածաշրջանային երաժշտական քոլեջին կից ստեղծվել է արվեստի բաժին։ Կալինինգրադի գեղարվեստի թանգարանի ցուցահանդեսում տեղական արվեստագետների ստեղծագործությունները կարևոր տեղ են զբաղեցնում (նախկինում՝ Կալինինգրադի արվեստի պատկերասրահ)։ Աշխատանքների մեծ մասը կատարվում է ավանգարդ ուղղությամբ։
Արևելյան Պրուսիայի մշակույթն ու արվեստը
Արևելյան Պրուսիայի արվեստը 19-րդ դարի վերջում և 20-րդ դարի սկզբին ներկայացված է գրաֆիկական և քանդակային աշխատանքների տեսքով։ Ցուցահանդեսում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում Հենրի Ուոլֆի և նրա աշակերտների գրաֆիկական աշխատանքները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կալինինգրադի թանգարաններ Կատեգորիա:1988 հիմանդրված թանգարաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գեղարվեստական թանգարաններ
Հուդայի լեռներ
Հուդայի լեռներ  (הרי יהודה, Հարեի Հուդա, جبال الخليل, Ջիբալ ալ-Խալիլ), ծովի մակարդակից 800-900 մետր բարձրության վրա գտնվող լեռներ, որոնք գտնվում են Իսրայելի արևելքում՝ Երուսաղեմի շուրջը մինչև Հուդայի անապատ, որը իջնում է Մեռյալ ծով ։
«Հուդայի լեռներ» անվանումը գալիս է Իսրայելի տասներկու ցեղերից մեկի՝ Հուդայի ցեղից, որը Եգիպտոսը լքելուց հետո հրեաների կողմից Քանանի նվաճման ժամանակ ստացավ այդ հողերը ։
Հուդայի լեռներով է անցնում Իսրայելական երկաթգծերը, որոնք Բեյթ Շեմեշից Սորեկ գետի միջով և Ռեֆայմ հովտով անցնում և հասնում են Երուսաղեմի հարավային երկաթուղային կայարան`Մալհա ։ Այժմ մշակվում է Հուդայի լեռների շրջանի զարգացման ծրագիր ։
Քաղաքական տեսանկյունից ներկայումս այն տարածքը, որում գտնվում են Հուդայի լեռները, մասամբ վերահսկվում է Իսրայելի պետության և Հորդանան գետի Արևմտյան ափի վարչակազմի կողմից ։
Հուդայի լեռների վանքեր
Հուդայի լեռներում կան բազմաթիվ վանքեր և նրանց կից եկեղեցիներ ։ Մասնավորապես.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսրայելի լեռներ Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Քրիստինա Սերեդինա
Քրիստինա Սերգեևնա Սերեդինա (Кристина Сергеевна Середина, ), ռուս ռեգբիստ, Մոսկվայի ԲԿՄԱ ակումբի և Ռուսաստանի ռեգբի-7 և ռեգբի-15 կանանց հավաքականների խաղացող։  Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ։
Կենսագրություն
Նախքան ռեգբիի անցնելը Քրիստինան զբաղվել է հանդբոլով․ այդ մարզաձևում կարիերան ավարտել է նախքան նրան հրավիրելը մասնակցելու ռեգբիի մարզումներին ։ Ռուսաստանի հավաքականում ընդգրկվել է 2014 թվականից ։ 2014, 2016, 2018 և 2019 թվականներին ճանաչվել է Եվրոպայի ռեգբի-7 առաջնության չեմպիոն, 2016 թվականին՝ Եվրոպայի ռեգբի-15 առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ Ռուսաստանի համար չորրորդ հաղթական Եվրոպայի 2017 թվականի առաջնությունը բաց է թողել վնասվածքի պատճառով ։ Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ ։
2021 թվականին հանդես է եկել Եվրոպայի ռեգբիի առաջնության երկու էտապներում՝ Լիսաբոնում և Մոսկվայում ՝ նվաճելով Եվրոպայի չեմպիոնի հինգերորդ տիտղոսն իր կարիերայի ընթացքում։ Նույն թվականի հուլիսին ընդգրկվել է Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեի հայտացուցակում՝ մասնակցելու Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերին ։ Նույն թվականին ԱՄԷ-ում Համաշխարհային սերիայի երկրորդ էտապում հայտնվել է մրցաշարի խորհրդանշական հավաքականում ։
2022 թվականի հունվարի 28-ին Սևիլիայի համաշխարհային սերիայի էտապի՝ Լեհաստանի դեմ խաղում (հաղթանակ 29:5) Սերեդինան վաստակել է 300-րդ միավորը ։
Ռեգբի-7-ի հավաքականում Սերեդինան ոչ միայն փորձեր է անում, այլև կանոնավոր կերպով կատարում է իրացումները. համաշխարհային սերիայի 158 խաղում հավաքել է 39 փորձ և կատարել 58 իրացում՝ հավաքելով 308 միավոր (մեկ անգամ ստացել է դեղին քարտ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս մարզիկներ
Ֆանտազիայի երեք գույները
Ֆանտազիայի երեք գույները, հարավկորեական եռագույն տրիլոգիա, արտադրված MBC և Naver հեռուստաալիքների կողմից։ Այն բաղկացած է երեք մինի սերիալներից՝ Տիեզերքի աստղը (Սպիտակ), Ռոմանտիկա ամբողջ կյանքում (Կանաչ) և Մատանու թագուհին (Ոսկեգույն)։ Դրաման ցուցադրվել է 2017 թվականի հունվարի 24-ից Naver TV Cast-ով յուրաքանչյուր երեքշաբթի ժամը 0:00 իսկ MBC հեռուստաալիքով ցուցադրումը սկսվել է հունվարի 26-ին յուրաքանչյուր երեքշաբթի ժամը 23:10 (Կորեայի ժամանակով)      ։
Արտադրություն
Տիեզերքի աստղը մասի սցենարիստը և ռեժիսորն է Կիմ Ջի Հյունը, ով հայտնի է «Splash Splash Love» հեռուստասերիալով, որը ստացել է մրցանակ the 20th AsiaTV մրցանակաբաշխության ժամանակ, որպես լավագույն կարճամետրաժ դրամա ։
Ռոմանտիկա ամբողջ կյանքում նշվում է, որպես ռեժիսոր Փակ Սանգ Հունի առաջնաելույթ և նրա երկրորդ աշխատանքը A Mere Life ֆիլմից հետո։ Սցենարիստ Փակ Ըն Յանգը հայտնի է իր «Հվարանգ. Երիտասարդ մարտիկ պոետը» հեռուստասերիալով։
Մատանու թագուհին ռեժիսոր Կվոն Սունգ Չանը հայտնի է իր Եվս մեկ ուրախ ավարտ դրամայով, իսկ դրաման երկրորդ աշխատանքն է սցենարիստ Կիմ Ա Ջունգի համար, նա նախկինում գրել է Divorce Lawyer in Love դրամայի սցենարը։
Սցենարի առաջին ընթերցումը տեղի է ունեցել 2016 թվականի սեպտեմբերին MBC ռադիոկայանում Սանգամում, Հարավային Կորեա  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2017 հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Կորեերեն հեռուստասերիալներ
Բադլու Քիրան
Բադլու Քիրան (Kiran Badloe, ), հոլանդացի մարզիկ (վինդսյորֆինգ), 2020 թվականի Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն, աշխարհի եռակի չեմպիոն, Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն RS:X դասում։
Կենսագրություն
Մանուկ հասակում ծնողների և քրոջ հետ ապրել է Բոնեյրե կղզում, որտեղ էլ առաջին անգամ իմացել է վինդսյորֆինգի մասին, որով զբաղվել սկսել է 10 տարեկանում։
2016 թվականին Էյլաթում առաջին անգամ մասնակցել է աշխարհի առաջնությանը RS:X դասում՝ գրավելով երրորդ տեղը։ 2018 թվականին Օրհուսում կայացած աշխարհի առաջնությունում դարձել է երկրորդը՝ պարտվելով միայն օլիմպիական կրկնակի չեմպիոն Դորիան վան Ռեյսելբերգին։ 2019 և 2020 թվականների աշխարհի առաջնություններում Բադլուն ոսկու համար պայքարում հաղթել է վան Ռիսելբերգին։ 2020 թվականի հոկտեմբերին մասնակցել է iQFoil միջազգային խաղերին ։ 2021 թվականին Կադիսում Բադլուն երրորդ անգամ անընդմեջ հաղթել է աշխարհի առաջնությունում։
2020 թվականի Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերում Քիրանը առաջատար է եղել RS:X դասում՝ հաղթելով 12 նախնական մրցումներից 5-ում և միայն մեկ անգամ իջնելով հինգերորդ տեղից (25 մրցակիցների թվում)։ Մեդալների մրցավազքում 2021 թվականի հուլիսի 31-ին նա դարձել է երկրորդը և միավորների ընդհանուր քանակով վստահորեն գրավել առաջին տեղն ու նվաճել ոսկին  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դանիացի վինդսերֆերներ Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ Կատեգորիա:Եվրոպայի չեմպիոններ
Հուեինեն
Դացզյան Հուեի Նեն, երբեմն նաև ասում են Հուի Նեն  կամ Հոի Նեն (慧能, 638—713), չինական չան դպրոցի պատրիարք, Չինաստանի ամենակարևոր անձանցից մեկը։ Հուինեն վեցերորդ և վերջին չան պատրիարքն էր։ Ճապոնիայում ավելի հայտնի է, որպես Դաիկան Էնո։ Հուինենը կարևոր հետք է թողել բուդդայական պայծառացման վրա, նա նաև համարվում է չան դպրոցի հիմնադիրը և ժամանակի ընթացքում դարձավ դրա առաջնորդը։
Կենսագրություն
Հուեինենը ծնվել է Լուի ընտանիքում, 638 թվականին, Սինչժոում (ներկայումս կոչվում է Սինսինդուն, գտնվում է Գուանդուն նահանգում)։ Երբ նա երեխա էր մահացավ նրա հայրը։ Քանի որ նրա ընտանիքը շատ աղքատ էր, նա հնարավորություն չուներ ստանալ կրթություն, դրա պատճառով որոշ ժամանակ անց նա ընտրեց փայտահատի աշխատանքը։ Մի անգամ նա լսեց, թե ինչպես էր մի մարդ կարդում Ալմաստե սուտրան և դրանից հետո որոշեց դառնալ հոգևորական։ Նա ուղևորվեց հինգերորդ պատրիարք Հունժենի տաճար, այնտեղ նա ուսումնասիրեց սուտրան, որպեսզի դառնա հաջորդ պատրիարքը։
Որոշ ժամանակ անց Հունժենը սկսեց ընտրել իրեն փոխարինողին, աշակերտներին առաջարկելով գրել գատհա (կարճ բանաստեղծություն), որը կարտացոլի գիտությունը։ Հուինենը գրել չգիտեր, բայց երիտասարդ հոգևորականի շնորհիվ նա կարողացավ դա անել։ Այդ գատհան տեսնելով Հունժենը որոշեց որ իրեն պետք է հաջորդի Հուեինենը։ Դրանից հետո հինգերորդ պատրիարքը բոլորից գաղտնի նրան շնորհեց գավաթը և պարեգոտը, դրանով իսկ նրան նշանակելով վեցերորդ պատրիարք։
Հուեինենը վերադարձավ Չինաստանի հարավային շրջանը և հաջորդ 16 տարին անցկացրել է ճգնավորի կյանքով։ Պաշտոնապես վեցերորդ պատրիարքի կոչումը նա ստանում է 676 թվականին, Ֆասինսի տաճարում։ 677 թվականին նա ուղորևում է Բաոլինսի տաճար, որը գտնվում է Շաուչժոում (ներկայիս Շաոգուանը)։ Այդ քաղաքի մեկ այլ տաճարում, որը կոչվում է Դաֆանսի, անցկացնում էր Պրադժանյապարամիտայի և պայծառացման «գաղտնի դասեր»։ Նրան մի քանի անգամ հրավիրում են ներկայանալ կայսրի առաջ, բայց նա ամեն անգամ հրաժարվում է։ Մահվանից հետո կայսր Սյան Ցզունը (806 — 821) նրան շնորհում է «Վեհափառ հայելի» կոչումը։
Մահանալուց առաջ նա ասմունքեց հետևյալ գատհան.
Դրանից հետո, համաձայն ավանդության, նա ասաց «Ես հեռանում եմ» և անհետացավ։
Ուսում
Հուեինենը համարում է, որ իր ուսման մեջ կարևոր դեր է խաղացել «հանկարծակի պայծառացման» ուսմունքը։ Նա դա ավելի կոնտրետ բացատրել է իր «Վեցերորդ պատրիարքի սուտրա» գրքում (Լյու ցզու տան ցզին), որը համարվում է նրա ստեղծագործությունների ժողովածուն։
Հուեինենը համարվում է կոան ավանդույթի գլխավոր հիմնադիրներից մեկը։ Նրա հայտնի կոանը առաջին երեսի մասին էր. «Ինչպիսի՞ն էր քո դեմքը, քո ծնվելուց առաջ»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չինացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Բուդդայականներ
Կոնսեյսան դու Տոկանտինս
Կոնսեյսան դու Տոկանտինս (Conceição do Tocantins), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևելյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Դիանոպոլիսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4574 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2 500,733 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 1,8 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տոկանտինս նահանգի բնակավայրեր
(702) Ալաուդա
(702) Ալաուդա (Alauda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1910 թվականի հուլիսի 16-ին Ջոզեֆ Հելֆրիչի կողմից Հայդելբերգում ։
Ալաուդա աստերոիդը գլխավորում է Ալաուդայի աստերոիդների ընտանիքը, որը տեղաբաշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:Ալաուդայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1910 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ջոզեֆ Հելֆրիչի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սելիդովո
Սելիդովո (Сели́дове), քաղաք Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սելիդովոյի քաղաքային խորհուրդում, մարզային ենթակայության քաղաք։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Սելիդովկա։ Հիմնադրվել է 1770-1773 թվականին։
2012 թվականի տվյալներով Սելիդովո քաղաքում բնակվում էր 24 269 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2350 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սելիդովոյի քաղաքային խորհուրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ
Շևրենի
Շասմի (Chevregny), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Գինիկուր կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Լան։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02183:
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 803 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 129աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 91-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 38՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 70,5%, 1999 թվականին եղել է 70,5%)։ 91 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 88-ը (52 տղամարդ և 36 կին), գործազուրկ էին 3 մարդ (1 տղամարդ և 2 կին)։ 38 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 18-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 10-ը՝ թոշակառուներ, 10-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Տիմիշոարա (ֆուտբոլային ակումբ)
«Տիմիշոարա» Ֆուտբոլային Ակումբը մասնագիտական ֆուտբոլային ակումբ է, որը հանդես է գալիս Տիմիշոարա քաղաքում։
Պատմություն
«Տիմիշոարա» Ֆուտբոլային Ակումբը հիմնադրվել է 2002 թվականին, Տիմիշոարա քաղաքում։
Ներկա կազմ
Մարտի 27, 2010
Աղավնի (գրող)
Աղավնի (Աղավնի Արշակի Գրիգորյան, ), հայ բանաստեղծուհի, արձակագիր, թարգմանչուհի, ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1967), ՀԽՍՀ 1985 թվականի պետական մրցանակի դափնեկիր («Միշտ կանչող ձայներ» գրքի համար), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։
Կենսագրություն
Ծնվել է Կարսի մարզի Տայլար գյուղում։ 1930 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական տեխնիկումը։ 1930-1951 թվականներին աշխատել է «Պիոներ կանչ», «Ավանգարդ», «Կոլխոզնիկ», «Գրական թերթ», «Սովետական Հայաստան» թերթերի և Երևանի ռադիոհաղորդումների խմբագրություններում, Արտասահմանյան երկրների հետ բարեկամության և մշակութային կապի հայկական ընկերությունում։
Նրա առաջին բանաստեղծությունը տպագրվել է 1928 թվականին, Լենինականի «Բանվոր» թերթում։ Նրա «Շիրակ» վեպը թարգմանվել է ռուսերեն և ուկրաիներեն։ Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» (1961 թվական), Աշխատանքային կարմիր դրոշի (1971 թվական) և Ժողովրդների բարեկամության (1981 թվական) շքանշաններով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Մանկագիրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ մանկագիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
H-գործակից
h-գործակիցը ցուցանիշ է, որը փորձում է միաժամանակ չափել գիտնականի կամ պրոֆեսորի հրատարակված աշխատանքների արդյունավետությունն ու ազդեցության գործոնը։
Ցուցանիշը հիմնված է գիտնականի ամենաշատ հղումներով հոդվածների բազմության և ուրիշ հրատարակումներում դրանց մեջբերման քանակի վրա։ Գործակիցը կարող է կիրառվել նաև գիտնականների խմբի՝ բաժնի, համալսարանի, երկրի արդյունավետության և ազդեցության գնահատման համար։ H-գործակցի գաղափարը 2005 թ-ին առաջարկել է ամերիկացի ֆիզիկոս Ջորջ Հիրշը (Սան Դիեգոյի համալսարան, Կալիֆորնիա), որպես գործիք՝ գնահատելու համար տեսական ֆիզիկայում զբաղված ֆիզիկոսների աշխատանքը և այն երբեմն անվանում են Հիրշի գործակից կամ Հիրշի թիվ :
Սահմանումը և նպատակը
Գործակիցը հիմնված է տվյալ հետազոտողի հրատարակումների ստացած մեջբերումների վրա։ Հիրշը գրում է. Գիտնականն ունի h գործակից, եթե նրա Np հոդվածներից 'h'-ը յուրաքանչյուրն ունի ամենաքիչը h մեջբերում և մնացած (Np − h) հոդվածներից յուրաքանչյուրի մեջբերումների քանակը չի գերազանցում h-ը։
Այլ կերպ ասած, h գործակցով գիտնականը հրատարակել է h հոդված, որոնցից յուրաքանչյուրն այլ հոդվածներում հիշատակվել են առնվազն h անգամ ։ Այսպիսով, h գործակիցը միաժամանակ արտահայտում է և հրատարակված հոդվածների քանակը և յուրաքանչյուր հոդվածի հիշատակումների քանակը։ Գործակիցը մշակվել է կատարելագործելու գնահատման այնպիսի պարզ միջոցները, ինչպիսիք են՝ մեջբերումների կամ հրատարակումների քանակը։ Գործակիցը լիովին աշխատում է միայն միևնույն բնագավառում աշխատող գիտնականներին համեմատելու համար։ Մեջբերումների քանակը գիտության տարբեր բնագավառների համար էապես տարբեր է։
Ֆիզիկայում միջին արդյունավետության գիտնականը պետք է ունենա իր աշխատած տարիների թվին հավասար h, մինչդեռ կենսաբժշկական գիտնականներինը ձգտում է ավելի բարձր արժեքների։ h գործակիցը աճում է հղումների կուտակմանը զուգընթաց, ուստի այն կախված է հետազոտողի 'գիտական տարիքից'։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բիբլիոմետրիկա Կատեգորիա:Գիտահրատարակչություն
Գտչավանք
Գտչավանք, վանական համալիր, որը գտնվում է Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Տող 1.8 կմ հյուսիս-արևմուտք, Տողասար կամ Ճգնավորի լեռան հյուսիսարևմտյան լանջի գոգավորությունում։ Նախկինում մտել է Մեծ Հայքի Արցախ նահանգի Մյուս Հաբանդ գավառի տարածքում։ Այժմ գտնվում է Ադրբեջանի օկուպացիայի տակ։
Պատմություն
Ըստ 7-րդ դարի պատմիչ Մովսես Կաղանկատվացու, Պարտավի եկեղեցական ժողովին մասնակցել է նաև Գտչավանքի ներկայացուցիչը։ Որպես եպիսկոպոսանիստ հիշատակվում է վաղ միջնադարից։ Սկզբում գտնվել է Առանշահիկ իշխանության, իսկ 8-րդ դարում անցնում է Դիզակի ճյուղի հովանավորության տակ։ Վանքի անունով Գտիչ է կոչվել նրանից վերև կառուցված ամրոցը, որը 9-րդ դարում հանդիսանում էր Եսայի Ապու-Մուսեի նստավայր։ 10-րդ դարում Դիզակում հիմնված նոր թագավորության թագավորանիստ կենտրոնն էր։ 13-րդ դարի կեսերին Գտչավանքը ընդարձակվում է՝ ավելանում էին նոր շինություններ։ Մելիք Ավանի՝ նույն ինքը Եգանի, իշխանության ժամանակ Գտչավանքը հասնում էր իր զարգացման գագաթնակետին, դառնալով այդ ժամանակաշրջանի նշանավոր վանական համալիրներից մեկը։ Տեղում պահպանված իրեղեն նյութերը հաստատում են, որ հնագույն ժամանակներում, վանքն ավերվել է արաբական տիրապետության ժամանակահատվածում։ 15-րդ դարում Գտչավանքը դարձել է նաև մշակութային կենտրոն, ունեցել է գրչատուն։ 1717 թվականին Գտչավանքի գլխավոր եկեղեցու գմբեթը նորոգել է Տողի գյուղացի Սայունը։ 1723 թվականին Մելիք Եգանը եպիսկոպոս Մեսրոպին նշանակել է տվել Գտչավանքի վանահայր։ 19-րդ դարում Գտչավանքի վանահայրն էր Առաքել վարդապետ Կոստանդյանցը, որը գրել է Արցախի մելիքներին նվիրված աշխատություն։ Նրանից օգտվել է Րաֆֆին իր «Խամսայի մելիքությունները» երկը գրելիս։
Վանքում հավաքված էին նշանավոր բազմաթիվ գրչագրեր, որոնք հենց ստեղծված էին այստեղի գրչատանը։ 19-րդ դարում Գտչավանքի վանահայր Առաքել վարդապետ Կոստանդյանցը 18 տարի շարունակ գրել է պատմագիտական և ազգագրական մի ձեռագիր աշխատություն, որից մի փոքր հատոր՝ «Դիզակի մելիքութիւնը» վերնագրով լույս է տեսել Վաղարշապատում՝ 1913 թվականին։ Ձեռագիրն ամբողջությամբ պահվում է Մատենադարանում։
1868 թվականին երկրաշարժից ավերվել է միանավ եկեղեցին, վնասվել գմբեթավոր եկեղեցին, որից հետո Գտչավանքը լքվել և ամայացել է։
Արձանագրություն
Վանքի շենքի պատերին պահպանվել են 13-14-րդ դարերի արժեքավոր արձանագրություններ, որոնք պարունակում եմ գավառի տվյալ ժամանակահատվածի վերաբերյալ կարևորագույն պատմական տեղեկատվություն։ Համաձայն վանքի եկեղեցու հյուսիսային պատի արձանագրության՝ վանքի գլխավոր եկեղեցին կառուցել են Ամարաս վանքից այստեղ տեղափոխված Տեր Սարգիս և Տեր Վրդանես եղբայրներ եպիսկոպոսները։ Շինարարությունը սկսվել է 1241 թվականին և տևել է 7 տարի՝ ավարտվելով 1248 թվականին։ Այս արձանագրություններ հաստատում են այն դեպքերի իրողությունը, որ մելիք Եգանը, Գտչավանքի վանահայր Ղուկաս վարդապետը, մելիք Եսային նորոգել են վանքի կաթողիկեն, բարեկարգել մելիքանիստ Տող գյուղը, Վերանորոգել Սուրբ Ստեփանոս, Սուրբ Հովհաննես և Թեժ եկեղեցիները։ Այս երկու եպիսկոպոսները այստեղ են հավաքում թաթար-մոնղոլների արշավներից կործանված Ամարաս վանքի միաբաններին, ովքեր դեռ ողջ էին։
Այդ արձանագրության մեջ նշվում է ոչ միայն վանքի շինարարության հետ կապված տվյալներ, այլ նաև որոշակիությամբ վկայակոչված են վանքապատկան տարածությունները։ Դրանք վանքին է նվիրել Դիզակի Գագիկ թագավորը ժառանգորդներն և այլ նվիրատուներ։
Ճարտարապետություն
Գտչավանքի հուշարձանն իր արվեստով բարձր ճարտարապետական առանձնահատկություններով հայ բազմադարյան ճարտարապետության նշանավոր կոթողներից մեկն է։ Արցախ աշխարհի քարագործ վարպետները չեն պարփակվել իրենց ճարտարապետական միջավայրում։ Նրանք հայակական մյուս նահանգներից վերցրել են ավելի նորն ու գեղեցիկը։ Շքեղ բնության հետ ունեցած ներդաշնակությամբ, համալիրների տարբեր մասերի համամասնությունների համաչափություններով, ճակատային պատերի հարդարանքի զուսպ ձևերով ինքնատիպ է։
Գլխավոր եկեղեցի
Համալիրի գլխավոր զարդն է գլխավոր եկեղեցին։ Եկեղեցու ճարտարապետությունը թե դրսից և թե ներսից պարզ է, ծանրաբեռնված չէ դեկորատիվ զարդաքանդակներով։
Եկեղեցին միջին մեծության կառուցված է։ Չափերը՝ 10 x 7.5 մ։ Արտաքուստ ուղղանկյուն է, ներսից՝ խաչաձև հատակագծով, ուղղանկյուն խաչթևերով։ Ունի այդ ժամանակաշրջանին հատուկ գմբեթավոր դահլիճի հորինվածք, մեկ զույգ որմնամույթերով և երկհարկ ավանդատներով՝ բեմի կիսաշրջանաձև աբսիդի երկու կողմերում։ Վերնահարկի խորանների դռները բացվում են աբսիդի մեջ, որտեղից բարձրանում են քարե սանդուխքով։
Եկեղեցին ամբողջությամբ կառուցված է դեղնագույն, սրբատաշ խոշոր քարերով։ Եկեղեցու որմնամույթերը միանում են աղեղնաձև կամարներով, որոնք իրենց վրա կրում են գմբեթը, որ բարձր է ու ոչ սրածայր վեղարով։ Այն ունի գլանաձև թմբուկ և հովհարաձև ծածկ, կառուցված է երկթեք ելուններ ունեցող սալերով։ Կաթողիկեի ճակատները մշակված են եռանկյունաձև զույգ խորշերով։ Լուսամուտների երեսակալները ներառված են ուղղանկյունաձև, զարդանախշ խոնչաների մեջ։
Եկեղեցու ճակատային հարդարանքի մեջ առանձնանում են լուսամուտների կամարները, եռանկյունի խորշերի պսակները։ Միաժամանակ նկատելի են հնավանդ և նորարարական դեկորատիվ միջոցների զուգակցման լուծումներ։ Հարդարանքի որոշ մոտիվներ իրենց նմանակներն ունեն Ամարասի Սուրբ Գրիգորիսի դամբարանի զարդաքանդակների և Գանձասարի եկեղեցու խորշերի կամարային պսակների հետ։
Գավիթ
Գավիթը զգալի չափով լայն է և հատկանշանական է հյուսիսային մասում կանգնած սյան առկայությամբ, որը ընդլայնում է ներսի տարածությունը։ Կիսամշակ բազալտից ու կրաքարերից կառուցված թաղածածկ գավիթ-ժամատունը բազմության համար հավաքատեղի լինելուց բացի, ծառայել է նաև որպես իշխանական դամբարան։ Գավթի հատակի տապանաքարերը մշակված են գեղեցիկ և նուրբ ժանյակներով, բոլորագիր տապանագրերով։
Միանավ եկեղեցի
Գլխավոր եկեղեցու և գավթի հյուսիսային պատի կողմից կից է միանավ, թաղածածկ, ուղղանկյուն բեմով երկրորդ եկեղեցին։ Նրա ծածկը փլվել է, խաթարվել են կողապատերի վերնամասերը։ Նկատելի են 17-րդ դաևի վերանորոգումների հետքեր։ Հարավային մուտքով կապված է գավթի հետ, այսինքն վանքի երկու եկեղեցիներն էլ կապված են գավթի հետ։ Պատերի մեջ դրված են քանդակազարդ և արձանագրություններով հարուստ խաչքարեր, որոնցից մեկի վրա նշված է 1000 թվական ։ Սա ապացույցն է, որ այժմյան եկեղեցու տեղում հնում եղել է այլ քարաշեն եկեղեցի։
Խաչքար
Հյուսիսայի խաչքարի վրա գրված էր.
Համալիրի այլ կառույցներ
Արևմտյան կողմում դեռ պահպանվել են բնակելի շինությունների և պարսպի ավերակներ։ Գերեզմանոցը տարածվում է վանքի շուրջ, որի մեծ մասը ավերված է։ Շատ քիչ թվով տապանաքարերը թաղված են գետնի մեջ, իսկ մեծ մասը պատված են հողով, խաչքարերն ընկած են գետնին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հադրութի շրջանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Արցախի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:13-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Հերմաս
Հերմաս, I կամ II դարի քրիստոնյա հեղինակ, գրել է հուդայա–քրիստոնեական բնույթի պարականոն «Հովիվը» երկը։ Հնագույն եկեղեցում Հերմասը համարվել է Պողոս առաքյալի` հռոմեացիներին ուղղված նամակում նշված նույնանուն անձնավորությունը (Թուղթ առ Հռոմեասցիս, 16.14)։ «Հովիվը» իրենից ներկայացնում է հայտնությունների ժողովածու, որոնք տրվում են հեղինակին երկու երկնային էակների՝ մի պատկառազդու ծեր տիկնոջ և հովվի կերպարանքով հրեշտակի միջոցով։ Տեքստի սկզբում հայտարարվում է հեղինակի՝ Հերմասի անունը։ Համաձայն երկրորդ տեսիլքի մի հատվածի Հերմասը պատվեր է ստանում եկեղեցուց պատրաստելու հայտնության երկու օրինակ՝ մեկն ուղարկելու համար Կղեմեսին՝ այլ քաղաքներ ունենալու համար Կղեմեսին՝ այլ քաղաքներ առաքելու համար։ Կղեմեսն անկասկած Կղեմես Հռոմեացի հայրապետն է։
Արտաքնապես գործը բաժանված է երեք մասի՝ հինգ տեսիլք, 12 պատվիրաններ, 10 առակներ։ Գրքի նպատակն է՝ առաջնորդել մարդկանց դեպի զղջումը և սովորեցնել ապրել բարոյական կյանքով և առաքինությամբ։
Աղբյուր
Եզնիկ Ծ. Վարդապետ, Հայրաբանություն, Ա մաս, Էջմիածին, 1996։
Կատեգորիա:Առաքելական հայրեր Կատեգորիա:Եկեղեցու հայրեր Կատեգորիա:Քրիստոնյա ագնոստիկներ
Հույներ
Լեզու
Մ.թ.ա. 4-րդ դարում իշխող բառբառի հիման վրա ստեղծվեց հին հունական գրական լեզու՝ կոյուն։ Կոյունը դարձավ քրիստոնեական եկեղեցու պաշտունական լեզուն՝ դրա ստեղծումից անմիջապես հետո դարձավ ինչպես լատիներեն, այնպես էլ հունական հրիաների պաշտոնական լեզուն՝ ձևավորվոլով եբրայերեն-հունարեն բարբառով։
Ֆարու (օդանավակայան)
Ֆարու միջազգային օդանավակայան ՝( Aeroporto Internacional de Faro), (IATA: FAO, ICAO: LPFR) քաղաքացիական օդանավակայան է, որը գտնվում է Ֆարու քաղաքից 6,5 կիլոմետր դեպի արևմուտք (Պորտուգալիա, Ալգարվե նահանգ) ։ Երկրի միջազգային ուղեհոսքով այն երկրի երկրորդ օդանավակայանն է, իսկ ուղևորների ընդհանուր թվով՝ վեցերորդը։ Ֆարու միջազգային օդանավակայանը պատկանում է ANA Aeroportos de Portugal ընկերությանը, գործում է 1965 թվականի հունիսի 11-ից և զբաղեցնում է 2610 մետրանոց ասֆալտապատ թռիչքուղի։ Ուղևորափոխադրումների մշտական ​​աճի շնորհիվ (2008 թվական՝ 5,6 մլն մարդ) օդանավակայանը զգալիորեն արդիականացվել և ընդլայնվել է։ Օդանավակայանն ապահովում է փոխադրումների անհամեմատ ցածր գին։ Ենթակառուցվածքների վերակառուցման շնորհիվ օդանավակայանը կարողացել է սպասարկել «Boeing 747-400» դասի ինքնաթիռներ։
Ավիավթարներ և պատահարներ
1992 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Martinair Holland NV Ամստերդամ-Ֆարո  (չվերթ 495) վթարի է ենթարկվել։ Ֆարու միջազգային օդանավակայանում երկրորդ վայրէջքի փորձի ժամանակ ուժեղ քամի է սկսվել, որի պատճառով ինքնաթիռը թևով հարվածել է թռիչքուղուն, ինչի հետևանքով վառելիքի բաքը պայթել է ։ Զոհվել են ինքնաթիռում գտնվող 340 ուղևորներից  54-ը, ինչպես նաև անձնակազմի 2 անդամներ։ Աղետի հիմնական պատճառներն են եղել եղանակային վատ պայմանները (քամի) և անձնակազմի սխալը, ինչը ստիպել է ինքնաթիռին շատ արագ իջնել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օդանավակայաններ ըստ հիմնադրման տարեթվի Կատեգորիա:Միջազգային օդային տրանսպորտ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Դիանա Արբենինա
Դիանա Սերգեևնա Արբենինա (օրիորդական ազգանունը՝ Կուլաչենկո, ռուս երաժիշտ, բանաստեղծուհի, երգչուհի, «Գիշերային դիպուկահարներ» ռոք խմբի ղեկավար (Սանկտ Պետերբուրգ), նկարիչ, գրող, Չեչնիայի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ(2006).
Կենսագրություն
Դիանա Կուլաչենկոն (ամուսնությունից հետո-Արբենինա) ծնվել է 1974 թվականի հուլիսի 8-ին Բելառուսի ԽՍՀ Մինսկի շրջանի Վոլոժին քաղաքում՝ լրագրողների ընտանիքում. Հայրը՝ Սերգեյ Իվանովիչ Կուլաչենկո (1950-2021)։ Մայր՝ Գալինա Անիսիմովնա Կուլաչենկո (Ծն. 1947), երկրորդ ամուսնության մեջ ' Ֆեդչենկո։
Երբ Դիանան երեք տարեկան էր, նրա ընտանիքը տեղափոխվեց Մինսկի շրջանի Բորիսով քաղաք, այնուհետև Հեռավոր հյուսիս :Նա ապրել է Մագադանի շրջանի Յագոդնի քաղաքային տիպի գյուղում (որտեղ նա ավարտեց միջնակարգ դպրոցը և սովորեց երաժշտության ուսուցիչ Լյուդմիլա Կոպիլովայի մոտ), Կոլիմայում, Չուկոտկայում, Մագադանում։
1992-1993թթ.սովորել է Մագադանի պետական մանկավարժական ինստիտուտի Օտար լեզուների ֆակուլտետում։ 1994 թվականին Սանկտ Պետերբուրգ տեղափոխվելուց հետո տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի «ռուսաց լեզուն որպես օտար լեզու» բաժինը, որն ավարտել է 1998 թվականին։
Իր առաջին երգերը սկսել է գրել 1991 թվականին։  Մասնավորապես, այս թվականին է գրվել նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկը՝ «Սահման"- ը։  Ստեղծագործության վաղ շրջանը ներառում է նաև «Ես գունավորեցի երկինքը», «երեկոն Ղրիմում», «Կարոտ», «Գետի վրա միայն աղմուկ է»  և այլ երգեր։ Կուլաչենկոյի համերգային գործունեությունը սահմանափակվում էր սիրողական կատարումներով և ուսանողական տարբեր մրցույթներին ու միջոցառումներին մասնակցելով։
1993 թվականի օգոստոսի 19-ին Սանկտ Պետերբուրգում արձակուրդների ժամանակ ծանոթացել է երաժիշտ Սվետլանա Սուրգանովայի հետ։  Նրանք միասին ստեղծեցին «Գիշերային դիպուկահարներ» խումբը։ 2002 թվականին Սվետլանա Սուրգանովան լքեց թիմը, իսկ Արբենինան մնաց նրա միակ մենակատարը ։.
Արբենինան հեղինակ է ավելի քան 250 երգերի, ավելի քան 150 բանաստեղծությունների (նա նախընտրում է դրանք անվանել «հակաերգեր"), մի շարք պատմվածքների և էսսեների։
1993 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում Դիանա Կուլաչենկոն ամուսնացավ երաժիշտ, «Կենդանիների ձմեռում» խմբի ղեկավար Կոնստանտին Արբենինի հետ (ծն. նոյեմբերի 21, 1968, Լենինգրադ), և վերցրեց նրա ազգանունը։ Որոշ ժամանակ անց ամուսնալուծվել է, բայց ամուսնու ազգանունը թողել է. Կոնստանտին Արբենինի հարցազրույցի համաձայն՝ ամուսնությունը կեղծ է եղել եւ գրանցվել է երգչուհու՝ Սանկտ Պետերբուրգում գրանցում ստանալու նպատակով ։
2010 թվականի փետրվարի 4-ին, 35 տարեկան հասակում, ԱՄՆ-ի մասնագիտացված կլինիկաներից մեկում ծնեց երկվորյակներ՝ որդի Արտյոմը և դուստր Մարթան։  Երեխաների հայրը, Արբենինայի խոսքով, ռուսական արմատներով ամերիկացի գործարար է  ։
Հանրային դիրքորոշում
2014 թվականի հուլիսի 3-ին Արբենինան համերգով հանդես եկավ Կիևում։ Բեմից արտիստուհին աջակցել է Ուկրաինայում բնակվող իր երկրպագուներին եւ ներողություն է խնդրել իր ռուս գործընկերների համար, որոնք մինչ այժմ չեն աջակցել իրենց ուկրաինացի երկրպագուներին ։ Որոշ ժամանակ անց չեղյալ է հայտարարվել «Գիշերային դիպուկահարների» մոտ 30 համերգ Ռուսաստանի  տարբեր քաղաքներում և բանաստեղծական երեկոն, որը պետք է դառնար Մոսկվայի «Բուքմարկետ» փառատոնի իրադարձություններից մեկը.
Բազմաթիվ հարցազրույցներում Արբենինան ընդգծում է իր անտարբեր վերաբերմունքը քաղաքականության նկատմամբ.
2014 թվականից Արբենինան ունի «Ռուսաստանում Վայրի բնության համաշխարհային հիմնադրամի (WWF) դեսպանի» կարգավիճակ։
2009 թվականից մասնակցում է « Նվիրիր կյանք » ոչ պետական բարեգործական հիմնադրամի ակցիաներին։
2014 թվականից մասնակցում է «Մ սերունդ» ստեղծագործական բարեգործական նախագծին և «Տոտալ թելադրություն» կրթական նախագծին։
Ստեղծագործություն
« Գիշերային դիպուկահարներ » խմբի կազմում համերգների հետ մեկտեղ Արբենինան պարբերաբար անցկացնում է անհատական ակուստիկ ելույթներ, ներառյալ ամենամյա դեկտեմբերյան տնային ելույթները Մոսկվա յում, մասնակցում է հավաքական ակցիաներին և համերգներին, ինչպիսիք են «Սեփական ուղին» (Վլադիմիր Վիսոցկու հիշատակին նվիրված), «Բուլատ Օկուջավայի հիշատակին» (Բարդովի երգի համերգ Պերեդելկինոյում), թողարկում է իր բանաստեղծությունների գրքերը։
2004 թվականին Արբենինան հրատարակել է «Աղետալի» բանաստեղծությունների և տեքստերի ժողովածուն.
2005 թվականին մասնակցել Է Բի-2 խմբի «Կենտ ռազմիկ» հավաքական նախագծին, 2006 թվականին ձայնագրել է բեք-վոկալի խմբաքանակ Բի-2 խմբի «Կաթ» ալբոմի երկու կոմպոզիցիաների համար։
2007-ին լույս տեսավ Արբենինայի «Քնի դասալիքը» գիրքը, որն իր մեջ ներառում էր առաջին անգամ հրատարակված մեծ թվով բանաստեղծություններ, տեքստեր, արձակ, ինչպես նաև հեղինակի լուսանկարներ։ 2008 թվականի սկզբին թողարկվեց «Քնի դասալիք» աուդիո տարբերակը, որը կոչվում էր «Քնի դասալիք-խոսում եմ ես"։ Այս ձայնագրության վրա Արբենինան կարդում է իր բանաստեղծությունները.
2012 թվականի ապրիլին լույս տեսավ Արբենինայի «Autodafe» բանաստեղծությունների ժողովածուն.
2013 թ. դեկտեմբերին լույս է տեսել «Սպրինտեր» տարբեր տարիների բանաստեղծությունների և արձակի ժողովածուն, 2014թ.՝ «Ստալկեր» գիրքը.
2013-2016 թվականներին Արբենինան «Ռուսական Պիոներ» ամսագրի խմբագիր էր։
2014-2016 թվականներին, Բացի Ռուսաստանի և աշխարհի քաղաքներում համերգային ելույթներից, Արբենինան ստեղծագործական հանդիպումներ է ունեցել բուհերի ուսանողների հետ։
2015-ին Արբենինան իր դեբյուտը կատարեց թատերական բեմում՝ խաղալով Բաղիրայի դերը Կոնստանտին Խաբենսկու ստուդիայի «սերունդ Մ» ներկայացման մեջ.
2015-2017 թվականներին վարել է «Վերջին հերոսը» հեղինակային հաղորդումը։
2016 թվականի ապրիլի 21-ին Մոսկվայում Նկարչի կենտրոնական տանը բացվեց Արբենինայի նկարների առաջին անհատական ցուցահանդեսը և տևեց մինչև մայիսի 9-ը.
2018 թվականի հունիսի 14-ին Արբենինան Սանկտ Պետերբուրգում հանդես է եկել Ռուսաստանում կայանալիք Ֆուտբոլի Աշխարհի Առաջնության երկրպագուների փառատոնում, այնուհետև — Սաուդյան Արաբիայում ։
Սկավառակագրություն
«Գիշերային դիպուկահարներ» ռոք խմբի գոյության ընթացքում ձայնագրվել են հետևյալ ալբոմները
Գիրք Դիանա Արբենինայի և «Գիշերային դիպուկահարների» մասին
2020 թվականի փետրվարի 7-ին Մոսկվայի «Բոմբորա» հրատարակչությունում լույս տեսավ երաժշտական լրագրող Միխայիլ Մարգոլիսի գիրքը՝ «Հազվագյուտ թռչուն. Դիանա Արբենինայի և «Գիշերային դիպուկահարներ» խմբի առաջին լիազորված կենսագրությունը, որը նվիրված է 2020 թվականի փետրվարի 14-ին Մոսկվայի» ՎՏԲ Արենայում «Գիշերային դիպուկահարների» մեծ համերգին    ։
Պարգևներ և կոչումներ
2004 թվականին Արբենինան դարձել է «Տրիումֆ» անկախ երիտասարդական մրցանակի դափնեկիր «գրականության և արվեստի բնագավառում նվաճումների համար».
2005 թվականի նոյեմբերին «Ֆենիքս. Կյանքի վերածնունդ» Գուդերմեսում Արբենինային շնորհվել է « Չեչենական Հանրապետության վաստակավոր արտիստ» պատվավոր կոչում.
2018 թվականին Վալերիա Գայ Գերմանիկայի նկարահանած «Instagram» երգի հիման վրա Արբենինայի տեսահոլովակը Պրահայի միջազգային կինոփառատոնում արժանացել է «Լավագույն երաժշտական տեսահոլովակ» մրցանակին ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ռոք երաժիշտներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Ռուս երգչուհիներ Կատեգորիա:Անձինք Կատեգորիա:Երգահաններ Կատեգորիա:Ռոք երգչուհիներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Վիշնյովոե (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
2012 թվականի տվյալներով Վիշնյովոե քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 260 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սելիդովոյի քաղաքային խորհուրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ
Քրիստիան Կուամե
Քրիստիան Կուամե (Christian Kouamé, ), կոտ դ'իվուարցի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Ջենոայի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական հարձակվողի դիրքում ։
Վաղ կարիերա
Կուամեն Պրատոյի ակադեմիայի սան է ։ Նա վարձավճարով հանդես է եկել Սասուոլոյի և Ինտեր Միլանի երիտասարդական թիմերի կազմում, սակայն ոչ մեկի հետ պրոֆեսիոնալ պայմանագիր չի կնքել։ Պրատոյի առաջին թիմի կազմում Կուամեն անցկացրեց 15 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլային փոխանցման հեղինակ։
Չիտադելա
2016 թվականի հուլիսի 27-ին Կուամեն սկզբից վարձավճարով, ապա լրիվ տրանսֆերով տեղափոխվեց Չիտադելա ։ Իր դեբյուտը Սերիա B-ում նշեց սեպտեմբերի 17-ին՝ Նովարայի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց հոկտեմբերի 29-ին՝ Լատինայի դեմ խաղում ։ 2017 թվականի մարտի 25-ին Կուամեն խփեց Սպեցիայի դեմ հանդիպման միակ գնդակը՝ 1-0 հաշվով հաղթանակ պարգևելով Չիտադելային ։ Օգոստոսի 12-ին նա գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Իտալիայի գավաթի Բոլոնյայի դեմ խաղում ։ Սեպտեմբերի 19-ին կոտ դ'իվուարցին դուբլ ձևակերպեց Չեզենայի դեմ խաղում ։ Դեկտեմբերի 9-ին Կուամեն 2 գոլային փոխանցում տվեց Ավելինոյի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 2-2 հաշվով ։ 2018 թվականի փետրվարի 3-ին նա գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Պերուջայի դեմ խաղում ։ Փետրվարի 17-ին կոտ դ'իվուարցին գոլ խփեց Չեզենայի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 1-0 հաշվով ։ Չիտադելայի կազմում Կուամեն անցկացրեց 63 հանդիպում՝ դառնալով 15 գոլի և 15 գոլային փոխանցման հեղինակ։
Ջենոա
2019 թվականի օգոստոսի 25-ին Կուամեն գոլի հեղինակ դարձավ Ռոմայի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 3-3 հաշվով ։ Սեպտեմբերի 1-ին նա գոլ խփեց Ֆիորենտինայի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 2-1 հաշվով ։
Միջազգային կարիերա
Կուամեն ներկայացրել է Կոտ դ'Իվուարը մինչև 23 տարեկանների երիտասարդական հավաքականում ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի հոկտեմբերի 12-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրատոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Չիտադելայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ջենոայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Եղիա Իսկանդարյան
Եղիա Հովսեփի Իսկանդարյան, հայ բոլշևիկ հեղափոխական, ԽՄԿԿ անդամ (1917)։
Սովորել է Բաքվի Միքայելյան դպրոցում։ 1916 թ. ընտրվել է Կովկասի ռազմաճակատներից մեկում ստեղծված զինվորական կոմիտեի նախագահ։ Եղբոր՝ Եգոր Իսկանդարյանի հետ Սիսիանում ստեղծել է ապստամբ գյուղացիների «ինքնապաշտպանության բյուրո»։ Մասնակցել է 1920 թ. մայիսի 24-ին Բռնակոթում կայացած «ապստամբ գյուղացիների ներկայացուցիչների համագումարին»։
1920 թվականի հուլիսին բանտարկվել է Երևան փոխադրելու ճանապարհին, և գնդակահարվել Նորքի ձորում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ Կատեգորիա:Գնդակահարվածներ
Ստեփանոս Ռոշքա
Ռոշքա Ստեփանոսի Ստեփանյան (Ռոշքյան, Ստեփանյան, Կամենիցացի, Կամենացի, Լեհացի, հայ բառարանագիր, եկեղեցական, մշակութային գործիչ։ 1713 թվականից եղել է եպիսկոպոս ։
Աշխատություններ
Սկզբնական կրթությունն ստացել է Կամենիցում և Լեոպոլսում (այժմ՝ Լվով)։ 1690 թվականին մեկնել է Հոոմ, 1691 թվականին ընդունվել տեղի Ուրբանյան դպրատունը, որն ավարտելով՝ ստացել է փիլիսոփայության և աստվածաբանության վարդապետի աստիճան, ձեռնադրվել է քահանա, այնուհետև անցել Կոստանդնու Պոլիս, այստեղից էլ վերադարձել Կամենից։ Անձամբ ծանոթ է եղել Խաչատուր Երզնկացու, Ներսես Երևանցու, Իսրայել Օրու հետ։ Որպես ավագերեց և կրոն, առաջնորդ պաշտոնավարել է լեհահայ եկեղեցիներում, զբաղվել հայ համայնքի լուսավորությամբ, նորոգել է Տրանսիլվանիայի և հայկական այլ բնակավայրերի եկեղեցիները։ 1715 թվականից եղել է լեհահայոց թեմի առաջնորդի տեղակալ։ Լեմբերգում, Կամենիցում, Ստանիսլավում ստեղծել է հայկական միություններ, հաստատել կանոններ։ Ռոշքա Ստեփանյանը հայերենից ու լեհերենից բացի, տիրապետել է հունարենին, լատիներենին, իտալերենին։ Պաշտոնավարմանը զուգընթաց զբաղվել է գիտության ու մշակույթի հարցերով։ Գրել է փիլիսոփայանկան, աստվածաբանական, բառարանագիտական, քերականական, ժամանակագրական, կենսագրական և այլ բնույթի աշխատություններ [«Փիլիսոփայության գիրք» (2 մասը՝ «Տրամաբանություն»), «Բարոյական աստվածաբանություն» (1725 թվական), «Մաշտոց հայոց», «Քերականություն» (1718 թվական), «Կենսագրություն հայոց եպիսկոպոսաց ի Լեհս», «ժամանակագրություն կամ տարեկանք եկեղեցականք» (1739 թվական, հրատարակութուն 1964 թվական)։ Ռոշքայի մատենագիտական ժառանգության մեջ առավել կարևոր է «Գանձ հայոց լեզու»-ի կամ «Բառարան Ստեփանյան»-ը, որի վրա հեղինակն աշխատել է ավելի քան 30 տարի։ Այդ աշխատությունը հայերենի բառապաշարի առաջին ծավալուն, մատենագիտության վրա հիմնված, հավաքածուն է։ Ունի երկու մաս՝ հայերեն-լատիներեն և լատիներեն-հայերեն։ Առաջին մասը, որ ավելի ստվար է, համատեղում է բացատրական և թարգմանական բառարանների հատկանիշները։ Հայերեն բառերի դիմաց նշվում են դրանց մատենագիտական աղբյուրները, լատիներեն հոմանիշները, բերվում են բառիմաստները ցուցադրող օրինակներ։ Երկրորդ մասի բառահոդվածներում տրվում է լատիներեն բառերի թարգմանությունները։ Բառարանը ցայժմ ձեռագիր վիճակում է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բառարանագիրներ Կատեգորիա:Հայ եկեղեցական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:Աստվածաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ եպիսկոպոսներ
Տերամո (գավառ)
Տերամո , գավառ Իտալիայի Աբրուցո մարզում։ Մայրաքաղաքը Տերամոն է։ Գավառն ունի 1948 կմ2 տարածք և ընդհանուր բնակչությունը կազմում է 313,029 մարդ (2012 թ.)։ Գավառում կան 47 Կոմունաներ։ 2005 թվականի դրությամբ հիմնական կոմունաների բնակչության թվաքանակի աղյուսակն ունի հետևյալ տեսքը՝
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ
Սալենտինա
Սալենտինա (Salintina, տեղի. Salentu), թերակղզի Իտալիայում, Ապենինյան թերակղզու հարավ-արևելյան ծայրն է։ Ափերը ողողվում են Ադրիատիկ և Հոնիական ծովերի և Օտրանտոյի նեղուցի ջրերով։
Օտրանտո քաղաքին մոտ գնտվում է Իտլիայի ամենաարևելյան կետը՝ Կապո դ՝ Օտրանոտո հրվանդանը։ Մոտավորապես 80 կմ դեպի արևելք՝ Օտրանտոյի նեղուցից այն կողմ գնտվում է ալբանիական Կարաբրուն թերակղզին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի թերակղզիներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Դերեկոյ (մզկիթ, Յալթա)
Դերեկոյ մզկիթ (Мечеть Дерекой), գործող մզկիթ Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Քաղաքի մուսուլմանական համայնքի կրոնական կենտրոնը։ Ճարտարապետական հուշարձան է։
Մզկիթը գտնվում է նախկին Դերեկոյ գյուղի տարածքում, որը 1945 թվականին վերանվանվել է Ուշչելնոյե, իսկ 1954-1968 թվականներին ընդգրկվել է Յալթա քաղաքի կազմում։
Մզկիթի հասցեն՝ ք. Յալթա, Կիևյան փող., 66։
Պատմություն
Գյուղի մզկիթը գոյություն է ունեցել դեռևս 19-րդ դարի վերջում։ Նախկինում մզկիթին կից գործում էր իսլամական ուսումնական հաստատություն՝ մեդրեսե։ Հայտնի է, որ 1868-1871 թվականներին այնտեղ դասավանդել է ղրիմաթաթարական հայտնի լուսավորիչ Իսմայիլ Գասպինսկին։
Ժամանակին Դերեկոյ գյուղը շատ ավելի մեծ էր, քան հարևանությամբ գտնվող Յալթա փոքր գյուղը։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսին այն նույնիսկ նույնանուն Դերեկոյի գավառի կենտրոնն էր։ Տարիներ անց Դերեկոյ գյուղը լուծարվեց և նրա ամբողջ տարածքը ներառվեց ընդարձակված Յալթայի մեջ, որը դարձավ Ղրիմի ամենամեծ քաղաքներից մեկը։
Գեղատեսիլ բնապատկերները և Դերեկոյի գեղեցիկ բնակիչները միշտ գրավել են Ղրիմի թերակղզում գտնվող բազմաթիվ զբոսաշրջիկների ուշադրությունը։ Գյուղում միշտ բնակվել են միայն Ղրիմի թաթարներ։ 1864 թվականին Դերեկոյում կար 409 բնակիչ, իսկ 1902 թվականին՝ արդեն 704։
Գյուղում եղել է մայր մզկիթ, որը հաթիփի՝ մուսուլմանական բարձրագույն հոգևորականի նստավայրն էր։
1944 թվականին, Ղրիմի թաթարների տեղահանությունից հետո, այս վայրերում վերաբնակեցվել են ՌԽՖՍՀ Ռոստովի մարզի կոլտնտեսականները։ 1945 թվականին ՌԽՖՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանով Դերեկոյ գյուղը վերանվանվեց Ուշչելնոյե։ 10 տարի անց հարևան Յալթան սկսեց կլանել գյուղը, իսկ 1968 թվականին գործընթացն ամբողջությամբ ավարտվեց։ Այժմ Դերեկոյը Յալթայի շրջաններից մեկն է, որը գտնվում է քաղաքի գրեթե կենտրոնում, ավտոկայանից քիչ հարավ, Դերեկոյկա գետի աջ ափին։
Վերացած գյուղի և նրա բնակիչների մասին հիշատակը մնացել է տարբեր ժամանակների բազմաթիվ գեղանկարներում, կտավներում և լուսանկարներում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Յալթայի շենքեր և կառույցներ
Կիրսթեն Սան
Կիրսթեն Սան (Kirsten Sand, ), նորվեգացի ճարտարապետ։ 1919 թվականին դարձել է առաջին կինը, ով տեխնիկական կրթություն է ստացել Օսլոյի ճարտարապետության և դիզայնի դպրոցում։ Մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը գործունեություն է ծավալել Օսլոյում, որտեղ նախագծել է մասնավոր տներ։ Հետպատերազմյան շրջանում նախագծեր է ստեղծել Նորվեգիայի հյուսիսում՝ Թրոմսում ։
Կենսագրություն
Կիրսթեն Սանը ծնվել է Քրիստիանիայում (այժմ՝ Օսլո), իրավաբան Ավգուստ Նիկոլայ Սանի (1852-1940) և ուսուցչուհի Կոնստանսի ընտանիքում ։ Ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո 1915 թվականին ընդունվել է Նորվեգիայի ճարտարապետության և դիզայնի ինստիտուտ և 1919 թվականին դարձել է առաջին կինը, ով ստացել է ճարտարապետի դիպլոմ ։
Մի քանի ամիս ռազմական նախագծերի վրա աշխատելուց հետո Սանը Օսլոյում միացել է Ավգուստ Նիլսենի կազմակերպությանը, 1928 թվականին նա բացել է իր սեփական գրասենյակը, որը ղեկավարել է մինչև 1940 թվականը՝ նախագծելով մասնավոր տներ, բնակելի շենքեր և ամառանոցներ Օսլոյում և շրջակայքում։ Հիմնականում ստեղծել է ֆունկցիոնալիստական ոճի կառույցներ։ Հետպատերազմյան շրջանում Սանը ձեռնամուխ է եղել Թրոմսյոյի հյուսիսում ավերված տարածքների վերակառուցման աշխատանքին։ Այս տարածքում նա բնակվել է 1952-1966 թվականներին ։
Թրոմսյոյում 1952 թվականին իր համար նախագծել է փորձնական տուն Մելոմվայնում։ Իր ճարտարապետությանը բնորոշ՝ կենտրոնացումը մեծ խոհանոցի վրա է, որը բաց հյուրասենյակի տարածքի մի մասն է կազմում։ Այն վառելափայտի բացօթյա պահեստով սերտորեն կապված է լվացքատան հետ, այդ պատճառով կարիք չկար, որ տունն ունենար նկուղ։ Այն, մասնավորապես, հարմար էր տնային տնտեսուհու համար ։
Մահացել է 1996 թվականի մայիսի 12-ին Թրոմսյոյում։ Թաղված է Օսլոյի Vår Frelsers gravlund գերեզմանատանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի կին ճարտարապետներ
Ցուկուրինո
Ցուկուրինո (Цукурине), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սելիդովոյի քաղաքային խորհուրդում։
2012 թվականի տվյալներով Ցուկուրինո քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 1 993 մարդ։
Ստյուարտի թեորեմ
Ստյուարտի թեորեմը կապ է հաստատում եռանկյան կողմերի և եռանկյան մի գագաթից դիմացի կողմին տարված հատողի երկարության միջև։ Թեորեմը անվանվել է շոտլանդացի մաթեմատիկոս Մեթյու Ստյուարտի պատվին, որը հրատարակել է թեորեմը 1746 թվականին ։
Թեորեմը
Դիցուք a-ն, b-ն, և c-ն եռանկյան երեք կողմերի երկարություններն են։ Եթե d հատվածը բաժանում է a կողմը m և n երկարությամբ հատվածների, ապա ըստ Ստյուարտի թեորեմի՝
Ապոլոնիուսի թեորեմը այս թեորեմի մասնավոր դեպքն է (երբ d-ն միջնագիծ է)։
Ապացույց
Թեորեմը կարելի է ապացուցել հետևյալ եղանակով.
Դիցուք θ-ն m և d, իսկ θ′-ը՝ n և d հատվածների միջև ընկած անկյուններն են։ Սյդ անկյունները կից անկյուններ են, ուստի cos θ′ = −cos θ. Օգտվենք կոսինուսների թեորեմից θ և θ′ անկյունների համար.
Առաջին հավասարումը բազմապատկենք n-ով, իսկ երկրորդը՝ m-ով, և ապա գումարենք մեկը մյուսին՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եռանկյունաչափություն Կատեգորիա:Եռանկյան երկրաչափություն
Էպանի (Էնայի գավառ)
Էպանի (Épagny), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վիկ սյուր Էն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Սուասոն։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02277:
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 341 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 230 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 156-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 74-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 67,8%, 1999 թվականին եղել է 59,3%)։ 156 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 137-ը ( 73տղամարդ և 64 կին), գործազուրկ էին 19 մարդ (6 տղամարդ և 13 կին)։ 74 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 20-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 23-ը՝ թոշակառուներ, 31-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Թենգիզ
Թենգիզ (Теңіз), դառնաղի լիճ Ղազախստանի Ցելինոգրադի մարզում։ Մակերեսը 1590 կմ2 է, խորությունը մինչև 8 մ։ Լիճն է թափվում Նուրա գետը։
Այն գտնվում է տեկտոնական խոռոչի մեջ։ Տարածք — 1590 կմ², երկարությունը — 74,4 կմ, լայնություն — 40,2 կմ, խորությունը— մինչև 7,75 մ։ Թենգիզ լճի մեջ են թափվում  հետևյալ գետերը՝ Նուրա, Կուլանոտպենս(Կուլանոտպենս)։ Որոշ տարիների  Թենիզի զգալի մասը ցամաքում է։ Այս գետի ջուրը պարունակում է միրաբիլիտ աղ։ Թենգիզ լիճը բավականին մեծ է, այն երեք անգամ մեծ է, քան Բոդենսե լիճը։ Այն ունի շատ կղզիներ։
Լեսթիդներ
Լեսթիդներ, հավասարաթևերի ենթադասի ճպուռների ոչ մեծ ընտանիք, որի ներկայացուցիչները կոսմոպոլիտներ են։ Ընտանիքը բաժանվում է երկու ենթաընտանիքի՝ Lestinae և Sympecmatinae։
Թենգիզ
Հյուսիսային, հյուսիս-արևմտյան, արևմտյան մասերից հարավային հատվածները նրբորեն քանդվում են, հարավային և հարավ-արևմտյան մասերում `մինչև 1,5-2,0 մ բարձրության վրա գտնվող ավազի շերտով։ Դեկտեմբերի առաջին շաբաթվա մեջ գետը սառչում է, իսկ մարտից սկսվում է բացվել՝ կախված օդի տաքացման աստիճանից։
Լճի էկոհամակարգը
Կլանոտպես և Նուրա գետերի դելտայում առաջանում են ջրային կուտակումներ, (որոնք հետագայում թափվում են Տենգիզ լիճը), ձևավորում  են Տենգիզ -Կուրղալդժինյան լճերի համակարգ։
Լեսթիդներ
Նկարագրություն
Ոչ մեծ չափերի ճպուռներ են, ունեն բարակ երկարավուն մարմին։ Lestinae ենթաընտանիքի տեսակները հանգստանում են մասամբ բացված թևերով, իսկ Sympecmatinae ընտանիքինը՝ հավաքված թևերով։
Թենգիզ
Լճի էկոհամակարգը
1968 թվականից լիճը համարվում է պահպանվող տարածք, իսկ 2008 թվականից գտնվում է Հանրապետության պետական կառույցների շարքում և համարվում է «Կորգդաղիի պետական ​​բնապահպանական ​​արգելոց»։