cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ազնվասարեկ
Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի երկարությունը 12 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 20-23 սմ, կենդանի զանգվածը 12-14 գ։ Թևերը սև են՝ 2 դեղին շերտերով։ Պոչի եզրային փետուրների հիմքը դեղին հատվածներով է։ Արուի կզակը և թասակը սև են, մեջքը՝ կանաչ, ներքնապոչը՝ սպիտակավուն։ Էգն ավելի խամրած ու խայտավոր է, արուին բնորոշ սև կզակն ու թասակը բացակայում են։ Ձմռանը հանդիպում է փոքր խմբերով (2-3 թռչուն)։ Սովորաբար աղմկոտ է, կերակրվելու համար նստում է ծառի ճյուղերի ծայրերին։ Բնակվում է անտառներում, պտղատու այգիներում։ Սնվում է սերմերով։
Տարածվածությունը Հայաստանում
Աշնան ամենավաղ վերադարձը Հայաստան՝ սեպտեմբերի վերջին, գարնան հետադարձը՝ մինչև ապրիլի 3-րդ տասնօրյակը։
Բնադրումը հնարավոր է Հայաստանի հյուսիսային անտառներում։ Փետրագունավորման գրավչությամբ, վարքի դրսևորման յուրօրինակությամբ և տնային պայմաններին արագ հարմարվելու շնորհիվ մեծ արժեք ունի որպես գերազարդիչ տեսակ։
Կատեգորիա:Սերիոսներ Կատեգորիա:Հայաստանի կենդանական աշխարհ Կատեգորիա:Եվրոպայի կենդանական աշխարհ Կատեգորիա:Ռուսաստանի կենդանական աշխարհ Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ
Նազար Բույում
Նազար Բույում (Նազար Արսենի Ճանճիկյան, ), հրատարակիչ, բանաստեղծ։
Կենսագրություն
Սովորել է Կոստանդնուպոլսի դպրեվանքում, ավարտել Օքսֆորդի (Լոնդոն) համալսարանը (1967 թվական)։
1980-ական թվականների սկզբից Ստամբուլի խոշորագույն «Ադամ» հրատարակչության տնօրենն է, գրում է թուրքերեն և անգլերեն։
Հրատարակել է Վիլյամ Սարոյանի երկերի մի քանի ժողովածուներ, «Մեծ Բրիտանիկա» հանրագիտարանը (թուրքերեն)։ Վերջինիս մեջ ներառված Մեծ եղեռնին վերաբերող իր հոդվածների համար ենթարկվել է դատական պատասխանատվության։
Ազատվել է կալանքից՝ հանրագիտարանի հրատարակչական խորհրդի պահանջով։ Հեղինակ է բանաստեղծական մի քանի ժողովածուների։ Առավել հայտնի է Նազար Բույումի «Յուկո-Տանին» (1996 թվական, հայերեն հրատարակչություն՝ 1997 թվական) ժողովածուները։
Բուկ Բել Էր
Բուկ Բել Էր (Bouc-Bel-Air), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 13437 մարդ, բնակչության խտությունը` 617.79 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 21.75 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 650 կմ հարավ, Մարսել քաղաքից` 19 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ինքնագնահատական
Ինքնագնահատականը մարդու ինքնագիտակցության բաղկացուցիչ մասն է, որի միջոցով անհատը գնահատում է սեփական կարողությունները, հմտությունները, արժանիքները և թերությունները։ Ընդհանուր ինքնագնահատականը կազմվում է մասնավոր ինքնագնահատականներից, որոնք վերաբերում են անհատի գործունեության մի որևէ բնագավառի կամ որակների առանձին խմբի։ Տարբերակում են ֆիզիկական, մտավոր կարողությունների, բնավորության և այլ ինքնագնահատականներ։
Բուկ Բել Էր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ինքնագնահատական
Մանկության ժամանակ ինքնագնահատականը մեծապես կախված է շրջապատի, հատկապես, ծնողների և այլ նշանակալի մարդկանց գնահատականներից։ Այդ տենդենցը հետագայում պահպանվում է. չնայած որ անձը գնալով հասարակության և սոցիումի ազդեցությունից ավելի ու ավելի անկախ ինքնագնահատական է ձեռք բերում, դրա ձևավորման վրա շարունակում են ազդեցություն ունենալ նշանակալի մարդկանց և խմբերի կարծիքները։ Տարիքի աճին զուգընթաց ինքնագնահատականը դառնում է առավել տարբերակված՝ անհատը կյանքի տարբեր ոլորտներում իրեն գնահատում է անկախ մյուս ոլորտներում կրած հաջողություններից կամ անհաջողություններից։ Շատ հետազոտողներ այս երևույթը կապում են իմացական ոլորտի զարգացման՝ վերլուծելու և վերացարկելու կարողությունների զարգացման հետ ։
Չանգալբելեն
Չանգալբելեն, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Սուլեյման Նազիֆ
Սուլեյման Նազիֆ, թուրք բանաստեղծ, լրագրող և պետական գործիչ։
Եղել է Բասրայի (1910), Տրապիզոնի (1911), Մոսուլի (1913) և Բաղդադի (1914) նահանգապետը։ Ստամբուլում թղթակցել է «Հալք» («Ժողովուրդ»), «Իլերի» («Առաջ») և «Հադիսաթ« («Իրադարձություններ») օրաթերերին։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Թուրք բանաստեղծներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Քրդական ծագմամբ թուրքեր Կատեգորիա:Թուրք լրագրողներ Կատեգորիա:Թուրք գրողներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պետական ծառայողներ Կատեգորիա:Միություն և առաջադիմություն կուսակցության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մալթայի աքսորականներ Կատեգորիա:Անձինք Դիարբեքիրից Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության ականատեսներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության գրողներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության տղամարդ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Թուրք պետական գործիչներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ֆիրուզա Աբդուլինա
Ֆիրուզա Աբդուլինա (Абдуллина Фирүзә Дәүләтша ҡыҙы,, օրիորդական ազգանունը՝ Բայտուրինա), մանկավարժ, բանաստեղծ։
Ծնվել է Բաշկիրական ԻԽՍՀ-ի տարածքում՝ Բայմակսկի շրջանի Շուլկա գյուղում։ 2017 թվականից Ռուսաստանի Դաշնության Բաշկորտոստանի Հանրապետության գրողների միության անդամ է ։
Ֆիրուզա Աբդուլինան մասնագիտությամբ ռուսաց լեզվի և գրականության, բաշկիրերեն լեզվի և գրականության ուսուցիչ է ։ Նա երգեր է գրել այնպիսի մարդկանց հետ, ինչպիսիք են Յագաֆար Նաերշինը, Դամիր Սոլթանովը, Նասիմա Ամինովան, Ազատ Իսկուժինը, Յուլայեմ Մուրատովը, Ռասիմա Դինիսլամովալարը։
Կենսագրություն
Շուլկա գյուղում սովորել է վեցամյա դպրոցում, որից հետո հաճախել է Բայմակսի գիշերօթիկ դպրոց։ Ավարտել է 1978 թվականին։
Վերբիչնոե
Վերբիչնոե (Вербичне), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1528 թվականին։
Ֆիրուզա Աբդուլինա
Կենսագրություն
1978-1983 թվականներին սովորել է Սթերլիտամակսի մանկավարժական ինստիտուտում։ Դրանից հետո սկսել է աշխատել որպես մանկավարժ, իսկ 1983-1984 թվականներին եղել է ջոկատավար Կարմասկալինսկի շրջանում։
Վերբիչնոե
2001 թվականի տվյալներով Վերբիչնոե գյուղում բնակվում էր 273 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2472 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 110,44 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1528 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆիրուզա Աբդուլինա
Կենսագրություն
1985 թվականին ամուսնու՝ Ֆիդայիլի հետ տեղափոխվել է Զիանչուրինսկի շրջան, դասավանդել է ռուսաց լեզու և գրականություն Յուլդաշ վեցամյա դպրոցում։
1990 թվականին վերադարձել է Կարմասկալինսկի շրջան՝ իր հին դպրոց, որտեղ կրկին աշխատել է որպես ռուսաց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։
Ֆիրուզա Աբդուլինան հիմնադրել է «Վերածնունդ» գրական ակումբը ։
Ամուսնացած է։ Ամուսինը Ֆիդայիլ Աբդուլինն է ։
Հրատարակված գրքեր
Գրված երգեր
Սեդրակ Ջալալյան (Սեթո)
Սեթո (Սեդրակ Սարգսի Ջալալյան) (1884 - 1961), հայ ռազմական, ազատագրական շարժման, հասարակական-քաղաքական գործիչ, ՀՅԴ անդամ, Ապարանի գավառամասի գավառապետ (1917-1918 թվականներին), Էջմիածնի գավառի գավառապետ (1918-1919 թվականներին), Երևանի միլիցիայի պետ (1919-1920 թվականներին)։
Սեդրակ Ջալալյանը Ապարանի հերոսամարտի աշխարհազորի կազմակերպիչ
1918 թ. մայիսի 15-ին թուրքերը մտան Գյումրի և երկու ուղղությամբ՝ Արագածի արևմտյան լանջով դեպի Երևան և Վանաձորի ուղղությամբ դեպի Կասպից ծով առաջացան Արևելյան Հայաստանի խորքը։ Հեռատես Արամ Մանուկյանը Ապարանի գավառամասի գավառապետ Սեդրակ Ջալալյանին հանձնարարել է ամրացնել Ապարանի հատվածը, որտեղով, օգտվելով այդ ուղղության անպաշտպանությունից, կարող էին Վանաձորի ուղղությամբ շարժվող թուրքերը առաջանալ դեպի Երևան։ Մայիսի 17-ին գավառամասի գավառապետ Սեդրակ Ջալալյանը, Երևանի միլիցիայի աշխատակից Արսեն Տեր—Պողոսյանը, Ապարանի հոգևոր հովիվ Տեր-Հովհաննես Տեր—Մինասյանը Ապարանի գավառամասում հատուկ դրություն են հայտարարել, աշխարհազոր կազմակերպելու համար զենք կրելու ենթակա 17 և ավելի տարիքի տղամարդկանց զորակոչել ու Ապարանի հյուսիսային հատվածում պաշտպանության գիծ են ստեղծել։ Արամ Մանուկյանի ենթադրությունն իրականացել է՝ թուրքերը Սպիտակի լեռնանցքի կողմից, ընթացքից վերադասավորվել և Էսադ փաշայի դիվիզիայի ու Քյազիմ փաշայի երկու գնդերի ուժերով /շուրջ 9000 զինվոր և 3000-ից ավելի դրսեկ ու տեղացի քրդեր/, մտել են Ապարանի տարածք ու Սպիտակ-Երևան մայրուղով շարժվել դեպի Երևան։ Մայիսի 22-ի երեկոյան, Ապարանի գավառամասի Միրաք գյուղի հատվածում, նախօրոք ձևավորված ճակատագծում նրանց առաջխաղացումը կասեցրել են Սեդրակ Ջալալյանի կազմակերպած պաշտպանագծի աշխարհազորայինները։ Սկսվել ու մինչև մայիսի 29-ը այդ հատվածում շարունակվել է Ապարանի հերոսամարտը։ Այն ավարտվել է հայերի փառահեղ հաղթանակով։ Եվ անկախ նրանից, որ մայիսի 23-ին նորաստեղծ ռազմաճակատի հրամանատար է նշանակվել Դրաստամատ Կանայանը, հերոսամարտի ամբողջ ընթացքում Սեդրակ Ջալալյանը շարունակել է մնալ ապարանցի աշխարհազորայինների կազմակերպիչը և հաղթանակի ապահովման մեջ ունեցել իր ներկայանալի ներդրումը։
Հետագա գործունեություն
Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ներքին գործերի նախարար Արամ Մանուկյանը 1918 թվականի աշնանը Սեդրակ Ջալալյանին Ապարանի գավառամասի գավառապետից փոխադրել է Էջմիածնի գավառապետ, իսկ 1919 թվականի սկզբին՝Երևանի միլիցիայի պետ։ Այս պաշտոնում Սեդրակ Ջալալյանը, հաշված օրերի ընթացքում, Երևանում կարգ ու կանոն է հաստատել։ 1920 թվականի նոյեմբերին Սեդրակ Ջալալյանն անցել է արտասահման։ Միսաք Թորլաքյանն իր "Օրերուս հետ" հուշապատումի մեջ գրել է. "...1920 թվականի վերջերուն իրեն /իմա՝ Սեդրակ Ջալալյանին/ կը յանձնուի կառավարական պաշտօնեությունը երկրէն դուրս հանելու պարտականությունը" /Բեյրութ, 1963 թ., էջ 557-558/։ Սեդրակ Ջալալյանն անցել է Պոլիս, ապա՝ Գերմանիա՝ ցեղասպան թուրք պաշտոնյաների ահաբեկումը կազմակերպելու նպատակով։ Որոշ ժամանակ ուսուցչություն է արել Բուլղարիայում։ Երկրորդ աշխարհամարտի սկզբին ձերբակալվել է որպես անգլո-ամերիկյան լրտես, սակայն Դրոյի միջամտությամբ ազատվել է։ 1946-1951 թվականներին եղել է Շտուտգարդի /Գերմանիա/ Հայ ազգային կոմիտեի նախագահը։ 1951 թվականին բնակություն է հաստատել ԱՄՆ-ում։ 14 հոկտեմբեր 1961 թվականին մահացել և թաղվել է Դետրոյթում ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ ֆիդայիներ Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
Մինգ Ծա Վու
Մինգ Ծա Վու (Ming-tsai Wu, Չինաստան), չինացի դերասան, պրոդյուսեր։ Առաջին անգամ ֆիլմում նկարահանվել է 1961 թվականին, որը եղել է «Սիրո դասեր»-ը ։ Ըստ IMDB կայքի՝ դերասանն առավել հայտնի է «Փոքրիկ սուպերմենը» (1974), «Խիզախները» (1975), «Բուդդայի թևերը» (1979), «Փոքրիկ խենթ տղան» (1982) ֆիլմերից։ Նկարահանվել է քառասունից ավել ֆիլմերում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չինացի դերասաններ Կատեգորիա:Պրոդյուսերներ
Շողակն Արարատյան
«Շողակն Արարատյան», հոգևոր-մշակութային, լրատվական երկշաբաթաթերթ։ Հայ առաքելական եկեղեցու Արարատյան հայրապետական թեմի պաշտոնաթերթ (մինչև 2000 թվականը՝ Արագածոտնի թեմի հրատարակչություն)։
Պատմություն
Լույս է տեսնում 1996 թվականից Օշականում, ապա՝ Երևանում։
Խմբագիրներ՝ Արսեն Պողոսյան, Հայկանուշ Մեսրոպյան, Մհեր Գասպարյան, Հասմիկ Եղիազարյան (2013 թվականից)։
Տպագրում է Արարատյան հայրապետական թեմի գործունեությանն առնչվող պաշտոնական տեղեկատվություն, տոնախոսականներ, պատմաբանասիրական և քրիստոնեական դավանաբանական հոդվածներ, եկեղեցու պատմությանը, հայկական մշակույթին վերաբերող նյութեր, գրախոսություններ, հարցազրույցներ, թարգմանություններ։
Կատեգորիա:Կրոնական պարբերականներ
Ռիոյի կինոփառատոն
Ռիոյի կինոփառատոնը միջազգային կինոփառատոն է Բրազիլիայում` Ռիո դե Ժանեյրոյում։ Ստեղծվել է երկու նախկին փառատոնների` MosrtaRIO-ի և Rio Cine Festival-ի միացումից 1999 թ.։ Լատինական Ամերիկայի խոշոր փառատոններից է։ Ռիոյի կինոփառատոնում պաշտոնապես սահմանված է 11 մրցանակ՝ Լավագույն գեղարվեստական ֆիլմ, Լավագույն վավերագրական ֆիլմե, Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ, Լավագույն ռեժիսոր, Լավագույն դերասան, Լավագույն դերասանուհի, Երկրորդական դերի ավագույն դերասան երկրորդական, Երկրորդական դերի լավագույն դերասանուհի, Լավագույն սցենար, Լավագույն օպերատորական աշխատանք և Լավագույն մոնտաժ։ Սահմանված են նաև պարգևներ և հատուկ մրցանակներ։ Երեք կատեգորիաներում՝ գեղարվեստական, վավերագրական և կարճամետրաժ ֆիլմերի, մրցանակ է տրվում նաև քվեարկության արդյունքում։
Աղբյուրներ և հղումներ
Կատեգորիա:Միջազգային կինոփառատոներ Կատեգորիա:Կինոփառատոներ Բրազիլիայում
Ֆոնտանկա (գետ)
Ֆոնտանկա (Фонтанка), գետ Սանկտ Պետերբուրգում, ճյուղավորում Նևա գետի դելտայում։ Հոսում է քաղաքի կենտրոնական հատվածով։
Գետի երկարությունը - 7,6 կմ է, լայնությունը՝ մոտ 70 մ, առավելագույն խորությունը՝ մինչև 3,5 մ։ Հոսում է Նևա գետի ձախ կողմից, որտեղ գտնվում է Ամառային այգին, և թափվում Մեծ Նևա ՝ Գուտուևսկի կղզուց հյուսիս։ Հին ժամանակներում կղզին, որը կազմավորվում էր Մոյկա և Ֆոնտանկա գետերով, կոչվում էր Peryka-saari :
Պատմություն
Անվանումը կապված է Ամառային այգու շատրվանների հետ, Ֆոնտանկայի վրայով անցնում էին Լիգայի ջրանցքի ավազանի խողովակները։
Մինչև 1712-1714 թվականները կոչվում էր Երիկ կամ Անանուն Երիկ և իրենից ներկայացնում էր ճահճային գետակ, որն իր հոսքի ընթացքում ձևավորում էր մանր ու միջին կղզյակներ։
1737 թվականից գետը կոչվում է Ֆոնտանկա։
Անանուն Երիկի վրա առաջին կամրջի շինարարության ժամանակ ջրային պատնեշի լայնությունը մոտ 200 մետր էր, սակայն ժամանակի ընթացքում այն զգալիորեն փոքրանում է ։
Ժամանակակից տեսքը Ֆոնտանկան ստացել է 1780-1789 թվականներից հետո, երբ այն վերջնականապես մաքրվում է և խորացվում, իսկ ափերը պատվում են գրանիտե պատնեշով ։
Ֆոնտանկա գետի ափին՝ Նևա գետի հարավում, կար ոչ մեծ մի գյուղ, որը հայտնի էր 17-րդ դարում։ Անվանումը աղբյուրների մի մասում նշվում է որպես Կալյուլա, մնացածներում՝ Կալլինա։ Սանկտ Պետերբուրգի շինարարության առաջին տարիներին գյուղը վերակառուցվում է որպես ռուսական բնակավայր–համայնք, և այն կոչում Կալինկինա։ Այս անվանումը մնացել է Հին Կալինկինա կամուրջ անվամբ։
1780-1789 թվականներին ճարտարապետ Անդրեյ Կվասովի նախագծով կանգնեցվում է գրանիտե պատնեշը, մուտքեր և աստիճաններ՝ գետի մոտ։ 18-րդ դարի վերջին գետի հունը ուղղվում է։
Գետի վրա այժմ կառուցված է 15 կամուրջ։ Դրանցից ամենահին կամուրջներն են վերոնշյալ Հին Կալինկինան և Լոմոնոսովի կամուրջը։
1994 թվականի նոյեմբերի 19–ին, Ֆոնտանկա գետի ափին՝ Միխայիլի դղյակի մոտ՝ № 12/1 տան մոտ՝ Առաջին ինժեներական կամուրջի հարևանությամբ, կանգնեցվել է Չիժիկ-Պիժիկի արձանը։
Նշանակությունը
1730–ական թվականներից մինչև դարի կեսը Ֆոնտանկան ծառայում էր որպես քաղաքի հարավային սահման։ Ափերին կառուցվել էին փոքր ու միջին այգիներ, որոնցից առաջինը Ամառային այգին էր՝ Պետրոս I-ի ամառային պալատի մոտ։ Չնայած նրան, 1760-ական թվականներին քաղաքի սահմանը դառնում է Օբվոդնի ջրանցքը, Ֆոնտանկան մնում է որպես Պետերբուրգի պալատական շենքերի սահմանային գետ։
Ուկրաինայի բնության ազգային պարկերի ցանկ
Ուկրաինայի բնության ազգային պարկերի ցանկ, պաշտպանված տարածքներ, որոնք իրենց մեջ ընդգրկում մի շարք արգելոցներ։ Այժմ Ուկրաինայում գտնվում են ընդհանուր 10 000 կմ² մակերեսով 42 ազգային բնական պարկեր (տարածքի 1,8 %-ը), որոնք տեղակայված են Ուկրաինայի 24 մարզերից 12-ում։ 2010 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Հյուսիսային Դոնեցկի ազգային բնական պարկը զրկվել է ազգային պարկի կարգավիճակից ։ Այժմ աշխատանքներ են ընթանում Ուկրաինայի ամենամեծ ազգային բնական պարկի ստեղծման գործում ։
Բնության ազգային պարկերի ցանկ
Այժմ Ուկրաինայի տարածքում հաշվվում է 42 ազգային պարկ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի ազգային պարկեր Կատեգորիա:Ազգային պարկերի ցանկեր Կատեգորիա:Ցանկեր:Ուկրաինա
20th Century Masters – The Millennium Collection: The Best of Michael Jackson
20th Century Masters – The Millennium Collection: The Best of Michael Jackson-ը ամերիկյան երգիչ Մայքլ Ջեքսոնի կողմից ձայնագրված և 2000 թ․-ին «Մաթուն րեքորդսի» կողմից թողարկված հավաքածու է։
Երգացանկ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ալբոմներ Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի հավաքածուներ Կատեգորիա:2000 ալբոմներ
Գեոդեզիական աստղագիտություն
Գեոդեզիական աստղագիտություն, գործնական աստղագիտության ճյուղ։ Կիրառվում է գեոդեզիական ու քարտեզա–գրական աշխատանքներում, մասնավորապես՝ տեղի աշխարհագրական կոորդինատները (լայնություն, երկայնություն), երկրային առարկաների ազիմուտը, ժամացույցների ցուցմունքի շտկման չափը որոշելիս։ Զբաղվում է նաև երկրի ձևի ու չափերի որոշման հարցերով։
Կատեգորիա:Աստղագիտություն Կատեգորիա:Գեոդեզիա
Պեչեն (աուլ, Ասկիզսկի շրջան)
Պեչեն (Печень, Пече́н), աուլ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ասկիզսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի աուլներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ասկիզսկի շրջանի բնակավայրեր
Կղազակղի
Կղազակղի (ყაზაყი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 0 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Վասիլ Բարնովի
Վասիլի Զաքարի Բարնովի (ვასილ ბარნოვი, ), վրացի արձակագիր։
Կենսագրություն
Ծնվել է Շուա (Միջին) Քարթլիի Կոդա գյուղում։ Սովորել է Թիֆլիսի հոգևոր ուսումնարանում, ապա նույնատիպ սեմինարիայում, որի դասընթացն ավարտել է 1877 թվականին։ 1878-1882 թվականներին ուսանել է Մոսկվայի հոգևոր ակադեմիայի պատմության բաժնում և ստացել մագիստրոսի կոչում։ Հայրենիք վերադառնալուց հետո զբաղվել է ուսուցչությամբ։ Սկսած 19-րդ դարի 90-ականներից վրաց մամուլում և առանձին գրքերով լույս են տեսել նրա պատմվածքները, որոնց հաջորդել են վիպակներն ու վեպերը։ Վերջիններից որոշակի արժեք են «Իսանիի արշալույսը» (1901), «Անհետացող լուսապսակները» (1913), «Նահատակված սերը» (1913), «Արմազի կործանումը» (1925), պատմվածքներից՝ «Մանրադրամը», «Վայ քեզ կորցնողին»-ը, «Օձի հաղթանակը»։
Բարնովը վախճանվել է 1934 թվականի նոյեմբերի 4-ին, թաղված է Մթածմինդայի՝ վրաց գրողների և հասարակական գործիչների պանթեոնում։
Ստեղծագործություններ
Առաջին գիրքը («Իսանիի արշալույսը») տպագրվել է 1901 թվականինին։ «Հանգած ջահ» (1913 թվական), «Մեծ Մոուրավի» (1925 թվական), «Արմազիի անկումը» (1925 թվական) պատմավեպերում պատկերել է վրաց ժողովրդի ազատագրական պայքարը օտար նվաճողների դեմ։ Շարունակել է 19-րդ դարի վրացական քննադատական ռեալիզմի ավանդույթները («Օձի հաղթանակը», 1919 թվական, «Հարսնացուի գոտին», )։ Գյուղական կյանքն է պատկերել «Ծուռ տանձենին» (1903 թվական), «Անանոյի բախտը» (1923 թվական) պատմվածքներում։ Ստեղծագործություններն աչքի են ընկնում պատմական հարուստ տվյալներով, մարդու ներաշխարհի գունեղ վերարտադրությամբ, կուռ կառուցվածքով։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Վրացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Մթածմինդա պանթեոնում թաղվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Վրացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Վրացի հասարակական գործիչներ
Զալիզնյակ (գյուղ, Սումիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Զալիզնյակ գյուղում բնակվում էր 380 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Զարեչե (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)
Զարեչե (Заречье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 54 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի բնակավայրեր
Պիևե Սան Ջակոմո
Պիևե Սան Ջակոմո  (Pieve San Giacomo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1170 մարդ, խտությունը կազմում է 62մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 19 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 26040, հեռախոսային կոդ՝ 0372։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Չավուշլար (Օրդուի գավառ)
Չավուշլար, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Գումենցի (գյուղ, Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Գումենցի գյուղում բնակվում էր 2 114 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3579 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 590,67 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1496 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գեորգիևյան դաշնագիր
Նախապատմություն
1453 թվականին՝ Կոստանդնուպոլիսի անկումից հետո, Վրաստանը կորցրեց իր բոլոր կապերը քրիստոնեական աշխարհի հետ, իսկ որոշ ժամանակ անց բաժանվեց Թուրքիայի և Իրանի միջև։ Վրաստանը կարողացավ հաղթահարել դժվարությունները, սակայն կրոնական պատնեշը վերջնական ինտեգրման համար միշտ խոչընդոտ էր հանդիսանում։ Վրաստանն իր հույսը դրել էր Ռուսաստանի վրա։ Ռուսաստանի հետ երկարատև դաշինքի առաջին փորձը տեղի ունեցավ Պետրոս Առաջինի կառավարման ժամանակաշրջանում։
1722 թվականի Իրանական պատերազմ
1720 թվականին Վոլինսկին նշանակվում է Աստրախանի նահանգապետ։ Նրան հանձնարարված էր վրաց թագավոր՝ Վախթանգին ռուսական կողմը գրավել։ Պարսկաստանը գտնվում էր ճգնաժամում և օգտվելով առիթից Պետրոս Առաջինը սկսեց իր պարսկական արշավանքը։ 1721 թվականին սկսեցին բանակցությունները համատեղ գործողությունների վերաբերյալ։ Ռուսաստանի համար վրացական բանակը միայն օժանդակ ուժ էր, բայց Վոլինսկին Վախթանգին ավելի շատ բան էր խոստացել՝ հավերժական դաշինք և հովանավորություն։ Այդ խոստումներ տպավորության տակ Վախթանգը որոշում է խզել Պարսկաստանի հետ հարաբերությունները։ 1722 թվականի մարտի 8-ին պարսիկները պարտություն կրեցին Գյուլնաբադի մոտ, (զոհվել է Վախթանգի եղբայրը) սկսվեց Սպահանի պաշարումը։ Պարսկական շահը Վախթանգից օգնություն խնդրեց։ Միաժամանակ, Վախթանգի մոտ պարսկական շահի սուրհանդակների հետ եկան նաև Պետրոս Առաջինի սուրահնդակները։ Վախթանգը մերժեց շահին և սեպտեմբերին վրացական բանակը միացավ ռուսական բանակին։
Սակայն տեղի ունեցավ այն ինչին Վրաստանը չէր սպասում՝ Պետրոսը չեղյալ հայտարարեց արշավանքը։
Հետևանքները եղան ողբերգական։ Շահը Վախթանգին հայտարարեց անօրինական, Դաղստանի ժողովում թալանում են Թբիլիսիին։ Օգտվելով դրանից, թուրքական բանակը գրավեց Քարթլին և Կախեթին։ Թուրքական բռնազավթումը տևեց մինչև 1734 թվականը։
1724 թվականի հունիսի 12-ին Ռուսաստանը հրատարակեց Թուրքիայի հետ սահմանների մասին մի թեզ։ Այդ փաստաթղթում Պետրոսը փաստացի ճանաչեց Վրաստանի գրավումը թուրքերի կողմից։ Թուրքիային անցավ Քարթլին (Թիֆլիս), Երևանի խանությունը, ադրբեջանական հողերը (Շամախի, Թավրիզ) և հյուսիսային իրանական հողերը (Ղազվին)» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պայմանագրեր Կատեգորիա:Ռուս-վրացական հարաբերություններ Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության պայմանագրեր
(4455) Ռուրիկո
(4455) Ռուրիկո (Ruriko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Սեյձի Ուեդաի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,014432 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8668 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1621 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1911,64 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,18832 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,39° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Առաջապահ (ռազմարվեստ)
Առաջապահ կամ ավանգարդ (avant-garde, բառացի՝ avant - առջև, garde - պահազոր)՝ ստորաբաժանում, զորամաս կամ միավորում, որը զորքի կամ նավատորմի ռազմերթի ժամանակ ընթանում է գլխավոր ուժերի առջևից՝ նրանց պահպանելու նպատակով։ Ավանգարդի խնդիրն է կանխել հակառակորդի հանկարծակի հարձակումը գլխավոր ուժերի վրա, նպաստավոր պայմաններ ստեղծել նրանց բացազատման և մարտի մեջ մտնելու համար, ինչպես նաև վերացնել զորքի շարժման ճանապարհին եղած արգելքները ։ Երթի և մարտական ​​կազմավորման մեջ նավատորմի առանձին միավորներ չկան, և նավատորմը սովորաբար բաղկացած է լինում նույն տիպի նավերից։ Սովորաբար ընդունված է, որ նավի առջևի մասը (սովորաբար մոտավորապես ⅓ երկարություն) կոչվում է առաջամաս։ Սակայն այն ընդհանրապես չունի առաջապահ ուժ։ Նույնը կ վերաբերում է նաև հետնամասին, որը նավատորմի հետևի մասն է, կամ նավերի ձևավորման հետևի մասը։ Համակարգի միջին մասը կոչվում է կորպուսի գումարտակ կամ կենտրոն ։ Ավանգարդի հզորությունն ու կառուցվածքը պետք է համապատասխանեն անձնակազմի թվին, տեղական պայմաններին և նպատակային գործողությունների իրականացմանը։ Ավանգարդը սովորաբար ունենում է անվտանգությունն ապահովող անձնակազմ, հետախուզական ջոկատներ և, իհարկե, նավի անձնակազմ ։ Ավանգարդի պետը` նավապետը, կարող է որոշիչ ազդեցություն ունենալ իրադարձությունների ընթացքի վրա։ Նրա նախաձեռնությամբ առաջապահ զորքերը իրար հետ մշտական կապի մեջ են, անհրաժեշտության դեպքում գլխավոր հրամանատարը հաճախ ստիպված է լինում ներգրավվել լրացուցիչ ուժերը։ Հետևաբար, ավանգարդի առաջնորդներ ընտրում են այնպիսի մարդկանց, ովքեր առանձնանում են աչալրջությամբ,զգոնությամբ և սառնասրտությամբ։ Նահանջի դեպքում ավանգարդը դիմում է արիերգարդին (ֆր.՝ arriere-garde - թիկունքային պահազոր, ստորաբաժանում, զորամաս կամ միավորում, որը պահպանում է նահանջող կամ ռազմաճակատից թիկունք ռազմերթ կատարող զորքերին)։
Ծաղկում
Ծաղկում (anthésis), բույսի կյանքի (օնտոգենեզ) փուլերից մեկը, մեծ մասի համար բնորոշվում է ծաղիկների բացվելով։
Միամյա բույսերը ծաղկում են առաջին տարում, երկամյաները՝ երկրորդ։ Բազմամյա խոտաբույսերը և ծառերը տարիներ շարունակ ծաղկում են ամեն տարի (պոլիկարպ), ըստ որում՝ որոշ բույսեր ծաղկում են առաջին, մյուսները՝ երկրորդ, երրորդն այլ, կեչին՝ 20-30-րդ տարում։ Առանձին բույսեր (ագավա) ծաղկում են միայն մեկ անգամ, որից հետո մահանում են (մոնոկարպ)։ Արևադարձային մի քանի բույսեր (կակաո, կոկոսյան արմավենի) առաջին ծաղկումից հետո ամբողջ կյանքի ընթացքում անընդհատ ծաղկում են։
Սովետական գիտնական Միքայել Չայլախյանը պարզել էր, որ ծաղկման փուլում մեծ դեր են կատարում բույսի հորմոնները (հատկապես գիբերելինների և անթեզինների հարաբերակցությունը)։ Կարելի է կարգավորել ծաղկման գործընթացը՝ հորմոնային պատրաստուկներով ազդելով բույսի վրա։ Ծաղկման գործընթացից է կախված փոշոտումը և բեղմնավորումը, հետևաբար նաև բերքատվությունը։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Բուսաբանություն
Արամայիս Սահակյան
Արամայիս Ադամի Սահակյան, հայ գրող, երգիծաբան, բանաստեղծ, հրապարակախոս։ Հայաստանի Լենինյան կոմերիտմիության մրցանակի դափնեկիր։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1958 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1963 թվականից։
Կենսագրություն
Արամայիս Սահակյանը ծնվել է 1936 թվականին, ՀԽՍՀ Կրասնոսելսկի շրջանի Արծվաշեն (նախկին՝ Բաշքենդ) գյուղում։ 1960 թվականին ավարտել է Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի պատմալեզվական ֆակուլտետը։ Նաև մասնակցել է Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի գրական բարձրագույն դասընթացներին 1967 թ.-ին։ Աշխատել է «Ավանգարդ» թերթում (1960-1965), «Գարուն» գրական ամսագրում (1967-1970), ՀԼԿԵՄ Կենտկոմում (1970-1971), ՀԽՍՀ հեռուստատեսության և ռադիոհաղորդումների պետական կոմիտեում (1971-1977)։ 1982-2013 թթ. եղել է «Ոզնի» երգիծական հանդեսի գլխավոր խմբագիրը։ Սահակյանի առաջին բանաստեղծությունը լույս է տեսել 1954 թվականին, «Պիոներ կանչ» թերթում, արժանանալով մրցանակի։ 1959 թվականին «Ուսանողներ» պոեմի համար արժանացել է ՀԼԿԵՄ Կենտկոմի և Հայաստանի գրողների միության մրցանակին։ 1970 թվականին «Ապրել և սիրել» գրքի, «Անմահությունից մեկ ժամ առաջ» և «Անհայտ զինվորի նամակը» պոեմների համար արժանացել է ՀԼԿԵՄ մրցանակին։
Նրա գրքերն են «Աստղիկներ» (1958), «Սիրո հասակ» (1959), «Մենք միասին ենք» (1964), «Ապրել և սիրել» (1968), «Երջանիկ եղեք» (1972), «Ես սիրում եմ ձեզ» (1975), «Զվարճալի հարցազրույցներ» (1985), «Ես քո զավակն եմ, Հայաստան» (1986), «Խորհրդավոր խորհրդարան» (1992) և այլն։ 1971 թվականին դարձել է համամիութենական երաժշտական մրցույթի դափնեկիր երգերի տեքստերի համար։ Նրա բանաստեղծությունները թարգմանվել են ՍՍՀՄ և արտասահմանյան բազմաթիվ լեզուներով։ Ռուսերեն լույս են տեսել «Բարև, բարեկամ» (Մոսկվա, 1971), «Երջանիկ եղեք» (Մոսկվա, 1975), «Երրորդ հանդիպում» (Մոսկվա, 1979) գրքերը։ Սահակյանի խոսքերով գրվել է 100-ից ավելի երգ, այդ թվում՝ կինոնկարների ու թատերական ներկայացումների համար։ 1978 թվականին հունգար բանաստեղծ Էնդրե Ադիին թարգմանելու և Սահակյանի ծննդյան 100-ամյակին մասնակցելու համար պարգևատրվել է Հունգարիայի մշակույթի նախարարության «Էնդրե Ադիի հիշատակին» մեդալով։
1990 թվականին ընտրվել է Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։
ԽՍՀՄ փլուզումից հետո Սահակյանը շարունակել է հրատարակել «Ոզնի» հանդեսը, նաև աշխատել է Հանրային հեռուստաընկերությունում։ Ընտրվել է նաև ՀՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։
Մեջբերումներ
Նրա ստեղծագործություններից և մտքերից.
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:21-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ երգիծաբաններ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Երևանի պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:Տղամարդ բանաստեղծներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Վելի Մուխատով
Վելի (Վելիմուհամեդ) Մուխատով (Вели (Велимухамед) Мухатов, թուրքմեն խորհրդային կոմպոզիտոր և հասարակական գործիչ, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1965)։
1951 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան։ 1954-1959 թվականներին եղել է Թուրքմենստանի ԽՍՀ կոմպոզիտորների միության նախագահ։ Համարվում է թուրքմենական պրոֆեսիոնալ երաժշտության հիմնադիրներից։
Նշանակալից գործերից են «Արյունոտ ջրբաժան» օպերան (1967 թ.), «Թուրքմենական սյուիտ» (1950 թ.), «Իմ հայրենիքը» (1951 թ.) սիմֆոնիկ երկերը, սիմֆոնիան (1973 թ.)։ Հայտնի է նաև որպես Խորհրդային Թուրքմենստանի պետական հիմնի հեղինակ (1946 թ.)։ Գրել է նաև կանտատներ, երգեր, ռոմանսներ, երաժշտություն ֆիլմերի համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքմեն կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Խորհրդային հասարակական գործիչներ
Բոշաներ
Բոշաներ (ինքնանվանումը՝ լոմ), Հարավային Կովկասում բնակվող գնչուների հայախոս քրիստոնյա ենթախումբ։ Առաջին անգամ Հայկական լեռնաշխարհում հայտնվել են 11-12-րդ դարերում՝ Հնդկական թերակղզուց դեպի Իրանական սարահարթ ձգվող ուղիներով, որը երեքդարյա միգրացիայի արդյունք է։
Բոշաների մեծ մասը նախկինում բնակվում էր Արևմտյան Հայաստանում (հիմնականում Սինոպ, Եվդոկիա (Թոխաթ), Կարս, Էրզրում, Օլթի և Սարիղամիշ քաղաքներում)։ 1720-ական թվականներին հիշատակվում են Երևանի Կոնդ թաղամասի բոշաները։ 1828-1829 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմներից հետո Կարապետ արքեպիսկոպոսի առաջնորդությամբ բոշաները գաղթեցին Էրզրումի վիլայեթից և բնակություն հաստատեցին Ախալքալաքում, Ախալցխայում, Ալեքսանդրապոլում, Ախթալայում, քիչ թվով նաև Երևանում։ Գերակշռում է այն կարծիքը, որ ինչպես մյուս գնչուների, այնպես էլ բոշաների նախահայրենիքը եղել է հյուսիսարևմտյան Հնդկաստանը։
Բոշաները միջահասակ են, դեղնամորթ, կլորագանգ, երկարավուն դեմքով, նեղ, ետ ընկած ճակատով, սևակն ու սևահեր։ Լեզուն (լոմավրեն)՝ ունի հնդարիական ծագում և բառապաշար, հայերենի քերականության ազդեցությամբ։ Այն դասվում է նոր հնդկական լեզվախմբում և կրել է հիմնականում հայերենի, մասամբ նաև պարսկերենի ազդեցությունը։ Բոշաներն իրենց լեզուն գործածում են հազվադեպ, երբ չեն ցանկանում, որ դիմացինը հասկանա թե ինչի մասին է խոսքը։ Այն այժմ գրեթե դուրս է եկել գործածությունից։
Նախկինում բոշաները վարում էին թափառական կյանք։ Տղամարդիկ զբաղվում էին մանր արհեստագործությամբ (մաղագործություն և այլն), երկրագործությամբ, որոշ չափով նաև անասնապահությամբ, կանայք՝ փոխանակությամբ, մանր առևտրով, գուշակությամբ և մուրալով։ Որպես փոխադրամիջոց օգտագործել են միայն էշը։ 19-րդ դարի վերջին արդեն հիմնականում կիսանստակյաց էին, իսկ ներկայումս անցել են նստակեցության։
1989 թ-ի տվյալներով Հայաստանում կար 48, իսկ Վրաստանում՝ 1,744 բոշա։ Բոշաների թաղամասեր կային Երևանում (Սարի թաղ, Քանաքեռ, Մարաշ) և Գյումրիում (Բոշի մայլա)։ Բնակվում էին նաև Նոր Խարբերդ գյուղում։ Վրաստանում բացի Ախալքալաք և Ախալցխա քաղաքներից, բոշաներ ապրում են նաև Շահումյանում (Շուլավեր) և Մառնեուլում։ Տեղեկություններ կան, որ Թուրքիայում դեռևս բնակվում են իսլամ ընդունած բոշաներ։ Հայաստանում ներկայումս շուրջ 5 հազար գնչու է բնակվում ։
Քանի որ բոշաները գնչուական սոցիալական հիերարխիայում գրավում են ցածր դիրք, ուստի թաքցնում են իրենց ազգային ծագումը՝ հաճախ ներկայանալով որպես հայ, այդպիսով արագացնելով ձուլման գործընթացը։ Այդ իսկ պատճառով կարծիքներ կան, որ մոտ ապագայում բոշաները կարող են ամբողջովին վերանալ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ազգեր Կատեգորիա:Վրաստանի ազգեր
Ասպատակ
Ասպատակ - հեծյալ զորամաս, որ պատերազմի ժամանակ և հաղթությունից հետո ուղարկվում էր թշնամու երկիրը՝ գերի և ավար բերելու ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հեծելազոր
Ինտերնները
«Ինտերնները» (Интерны), ռուսական կատակերգական հեռուստասերիալ, նվիրված նորավարտ բժիշկների կյանքին։ Սերիալի մտահղացումը պատկանում է Վյաչեսլավ Դուսմուհամեդովին, որը ռուսական հայտնի «Ունիվեռ» հեռուստասերիալի ստեղծողներից է։ Պրեմիերան կայացել է 2010 թ. մարտի 29-ին ՏՆՏ հեռուստաալիքով։ Սյուժեները հիմնված են իրական բժշկական աշխատանքներից ։
Մրցանակներ
2011 թ. փետրվարի 28-ին «Զոլոտոյ նոսոռոգ» կինոմրցանակի կողմից «Ինտեռնի» հեռուստասերիալը ճանաչվել է որպես լավագույն իրավիճակային կատակերգություն, իսկ դերասանների Իվան Օխլոբիստինը ու Սվետլանա Կամինինան ստացան մրցանակ լավագույն դերասանական խաղի համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ռուսական սիթքոմներ
Մադամ Ռեկամիեի դիմանկարը
«Մադամ Ռեկամիեի դիմանկարը», նկարել է ֆրանսիացի նկարիչ Ժակ Լուի Դավիդը 1800 թվականին։
Պատմություն
Փարիզյան սալոններից մեկի տիրուհին՝ Ժյուլի Ռեկամիեն, Դավիդին պատվիրեց նկարել իր դիմանկարը։ Նկարիչն անցավ գործի, սակայն մշտապես դժգոհ էր այն պայմաններից, որոնցում նկարում էր. մերթ սենյակն էր մութ, մերթ լույսի աղբյուրը շատ բարձր էր։ Աշխատանքն այնքան դանդաղ էր ընթանում, որ մադամ Ռեկամիեն չդիմացավ և Ֆրանսուա Ժերարին առաջարկեց ավարտին հասցնել դիմանկարը։ Զայրացած Դավիդը խորհուրդ տվեց Ժերարին ընդունել առաջարկը, և երբ Ժյուլի Ռեկամիեն հաջորդ անգամ գնաց Լուվր կեցվածք ընդունելու, Դավիդն ասաց.
Դավիդն իր ամբողջ կյանքում զղջաց այդ քայլի համար։ Չնայած այդ անսպասելի դադարին, կամ, հնարավոր է, ի շնորհիվ դրա «Մադամ Ռեկամիեի դիմանկարը» իր նուրբ դեղնա-երկնագույն երանգով համարվում է Դավիդի վարպետության վառ օրինակը։
Նկարագրություն
«Մադամ Ռեկամիեի դիմանկարը» առանձնանում է այն պարզությամբ, որը Դավիդը գնահատում էր հունական արվեստում։ Մադամ Ռեկամիեն պատկերված է ոտաբոբիկ, պարզ, սպիտակ զգեստով, որի ծայրերը ընկնում են հատակին։ Մազերը կապված են ժապավենով, որի տակից մի քանի խոպոպ ընկնում է ճակատին։ Դավիդը մադամ Ռեկամիեին պատկերել է ցանկասեր հարճի դիրքով, սակայն չնայած դրան՝ նա պահպանում է Վեստալուհու կուսական մաքրությունը։ Հորիզոնական և ուղղահայաց գծերի կոնտրապունկտը «Մարատի մահը» նկարի ֆոնի նման թրթռուն ֆոնի վրա ստեղծում է կնոջ մարմնի ոլորուն «արաբանախշ»։ Նկարի ավարտուն տարբերակում հավանաբար կլինեին այն ժամանակին բնորոշ նորաձև իրեր, սակայն աշխատանքի անսպասելի դադարի արդյունքում նկարում պատկերված է միայն ճյուղավոր մոմակալ, որն արել է Ժան Օգյուստ Դոմինիկ Էնգրը (Ingres), նստարան ոտքերի համար և թախտ (sofa), որի վրա պառկած է մադամ Ռեկամիեն։ Այս ասկետիզմը նրա արտաքին տեսքը դարձնում է առավել գրավիչ։ Ժյուլի Ռեկամիեն 23 տարեկան էր, երբ նկարի աշխատանքները դադարեցվեցին։
Գտնվելու վայր
1826 թվականին դիմանկարը ձեռք է բերվել Դավիդի արվեստանոցից։ Ներկայումս գտնվում է Լուվրի Դենոն պատկերասրահի առաջին հարկի 75-րդ դահլիճում։ Կոդը՝ INV. 3708:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ժակ Լուի Դավիդի նկարներ Կատեգորիա:Լուվրի նկարներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի արվեստ Կատեգորիա:1800 նկարներ Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Անտառատափաստան
Անտառատափաստանային գոտի, Հյուսիսային կիսագնդի բարեխառն գոտու անցումնային բնական գոտի՝ անտառային և տափաստանային, գոտիների միջև։
Բնորոշ են
Առաջացման վայրեր
Անտառատափաստանային գոտիյի տիպիկ լանդշաֆտներն առաջանում են այն վայրերում, ուր մթնոլորտային տեղումների տարեկան քանակը մոտավորապես հավասար է գոլորշիացմանը։
Կլիմա
Անտառատափաստանային գոտիյի ձմեռր ցուրտ է, երկարատև, ձնառատ, ամառը՝ տաք։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը -5°C–ից -20°C է (Աիբի– րում՝ -35°C), հուլիսինը՝ 18°C–ից 25°C։ Տեղումները 400—1000 մմ է, առավելագույնը՝ ամռանը։
Վիդուտի
Վիդուտի (Відути), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանում։
Անտառատափաստան
Կլիմա
Գետային ցանցը նոսր է, ռեժիմը՝ անկայուն։ Տարածված են մոխրագույն անտառային հողերը, սևահողերը, մարգագետնա-սևահողերը և սևահողանման հողերը։ Ամռանը հաճախ են խորշակները։
Վիդուտի
2001 թվականի տվյալներով Վիդուտի գյուղում բնակվում էր 134 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,849 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 157,83 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Անտառատափաստան
Բուսական և կենդանական աշխարհ
ԽՍՀՄ Եվրոպական մասի անտառատափաստանային գոտիյի 80%-ը հերկված է։ Մշակում են՝ ցորեն, շաքարի ճակնդեղ, կանեփ, արևածաղիկ, ծխախոտ ևն։ ԱՍՀՄ-ում երաշտի դեմ պայքարելու համար անտառատափաստանային գոտիյի հարավում ստեղծվել են դաշտապաշտպան անտառաշերտեր։
Կատեգորիա:Անտառներ
Պեչենիչենո (գյուղ, Յարցևսկի շրջան)
Պեչենիչենո (Печеничено), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 102 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի բնակավայրեր
Կղարի (Մեստիայի շրջան)
Կղարի (ყარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 180 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Կոտմա
Կոտմա (ծննդյան և մահվան թվերն անհայտ են), 12-րդ դարի 2-րդ կեսի և 13-րդ դարի 1-ին քառորդի հայ գրիչ և մանրանկարիչ։
1166 թվականին Հռոմկլայում Առաքել Եպիսկոպոսի համար ընդօրինակել, նկարազարդել է Ավետարան (ձեռ. № 7347, Մատենադարան)։ Կոտմայի մյուս ձեռագրերը ստեղծվել են 1205 թվականին՝ Խարբերդում (Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության մատենադարան) և 1219 թվականին՝ Խարբերդի Բարջանճ անապատում (ձեռ. № 7734, Մատենադարան)։ Հայտնի է ևս երկու ձեռագիր՝ Կոստանդնուպոլսում և ԱՄՆ-ում (Հ. Քյուրտյանի հավաքածու)։
Կոտման գրել է «ընտիր» երկաթագրով և բոլորգրով, ձեռագրերը նկարազարդել խորաններով, լուսանցազարդերով և ավետարանիչների պատկերներով։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ Կատեգորիա:Հայ գրիչներ
Աստերոիդների ցանկ (172801-172900)
Աստերոիդների ցանկ (172701-172800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (172901-173000)
|}
Չոլախի
Չոլախի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Սեդան (շրջան)
Սեդանի շրջան (ֆր․՝ Arrondissement de Sedan), վարչական շրջան Ֆրանսիայի հյուսիս-արևելքում՝ Գրանդ Էստ երկրամասի Արդենների դեպարտամենտում։ Ունի 73 համայնք։ Զբաղեցնում է 792,2 քառակուսի կիլոմետր տարածք (դեպարտամենտի ամենափոքր շրջանն է) ։ Հյուսիսում սահմանակցում է Բելգիայի Լյուքսեմբուրգ մարզին, արևելքում՝ Մյոզ դեպարտամենտին, հարավում՝ Վուզիեի շրջանին, արևմուտքում՝ Շառլևիլ Մեզիերի շրջանին։ 2016 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 58.136 ։ Բնակչության միջին խտությունը կազմել է 75,2 մարդ/կմ2 ։ Շրջանի սուպրեֆեկտուրան (վարչական կենտրոնը) Սեդան քաղաքն է, որը նաև շրջանի խոշորագույն բնակավայրն է։
Պատմություն
Սեդանի շրջանը կազմավորվել է 1800 թվականին, 1926 թվականին լուծարվել է և 1942 թվականին վերականգնվել ։
2015 թվականին Ֆրանսիայում տեղի ունեցած կանտոնների վերակազմավորման արդյունքում Սեդանի շրջանում ձևավորվել են հետևյալ կանտոնները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչական բաժանում
Պավել Աբ
Պավել Աբ (Аб, Павел Ефимович, ), խորհրդային գեղանկարիչ և գծագիր, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ ։
Կենսագրություն
Պավել Աբը ծնվել է 1902 թվականի նոյեմբերի 22-ին, Օրյոլ քաղաքում։ 1921-1923 թվականներին սովորել է Գ. Ռեդկինի անվան Օրլովի գեղարվեստական ուսումնարանում ։
Ուսումնարանը ավարտելուց հետո տեղափոխվել է Պետրոգրադ և ընդունվել է Լենինգրադի գեղարվեստատեխնիկական բարձրագույն ինստիտուտի գեղանկարչության ֆակուլտետը։ Սովորել է Ա. Սավինովի, Կուզմա Պետրով-Վոդկինի և Վասիլի Սավինսկու մոտ։ 1929 թվականին ավարտել է ինստիտուտը` նկարիչ գեղանկարչի կոչումով։ Դիպլոմային աշխատանքը «Տեքստիլ» նկարն է, որը պատկերվել է Մաքսիմ Գորկու անվան մշակույթի պալատի համերգասրահի պատին ։
Ուսումն ավարտելուց հետո, 1931-1933 թվականներին սովորել է ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 1920-ական թվականների վերջին ներգրավվել է Լենինգրադի գեղարվեստական կյանքում։ Եղել է Հեղափոխական Ռուսաստանի նկարիչների ասոցիացիայի անդամ և դասավանդել է նույն ասոցիացիայի ստուդիայում։ 1932 թվականին ընդունվել է Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միություն։ 1934 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների, ցուցադրել է իր աշխատանքը Լենինգրադի կերպարվեստի առաջատար վարպետների աշխատանքների հետ։ Նկարել է ժանրային և պատմական նկարներ, դիմանկարներ։ 1930-ական թվականներին նկարել է «Վիբորգի շրջանի հարվածայինների հավաքը», «Յուրդի մոտ ռադիո են լսում» «Երաժիշտ տղաները» նկարները։
Մահացել է 1974 թվականին, Լենինգրադում։
Պ. Աբի աշխատանքները գտնվում են Ռուսաստանի և արտասահմանի մասնավոր հավաքածուներում ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ
Զարեչե (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Գուտա-Չուգորսկայա
Գուտա-Չուգորսկայա (Гута-Чугорська), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արցախյան պատերազմի ժամանակագրություն
Հայ-Ադրբեջանական հակամարտության արդյունքը հայկական կողմի լիակատար հաղթանակն էր։ Չնայած մարդկային և ռազմական տեխնիկայի առավելությանը, ռեսուրսներով անհամեմատ հարուստ Ադրբեջանը պարտություն կրեց։
Կորուստները երկու երկրեների համար էլ աղետալի էին։ Հայկական կողմի ռազմական կորուստները կազմեցին շուրջ 5 865 մարդ սպանված, այդ թվում 3 291-ը Լեռնային Արցախի չճանաչված հանրապետության քաղաքացիներ, մնացածը՝ 2 574 ՀՀ քաղաքացիներ և հայկական սփյուռքի կամավորներ։
Պատերազմի ընթացքում, ռմբակոծությունների և հրետակոծությունների ժամանակ, զոհվեցին 1 264 ԼՂՀ խաղաղ բնակիչներ, այդ թվում 500 կին և երեխա։ Անհայտ կորան 596 մարդ /179 կին և երեխաներ/։ 1988 թ-1994 թ Ադրբեջանում և ԼՂՀ-ում սպանվեցին շուրջ 2.000 խաղաղ հայ բնակիչներ։ Ադրբեջանական կողմի կորուստները կազմեցին շուրջ 25.000 մարդ, այդ թվում ադրբեջանական կանոնավոր բանակի զինվորներ, ներքին զորքերի զինծառայողներ, ադրբեջանական ՕՄՕՆ-ի մարտիկներ, գրոհայիններ տարբեր զինված խմբավորումներից և բազմաթիվ այլազգի վարձկաններ։
Հայկական կողմը շարքից հանել է մոտ 500 միավոր զրահատեխնիկա /Ադրբեջանական բանակի զրահատեխնիկայի պարկի, մոտ 31%-ը/, այդ թվում 186 տանկ /49%/, 20 ինքնաթիռ /37%/, 20 ռազմական ուղղաթիռ /54%/։ Ոչնչացված տեխնիկայի զգալի մասը, և Ադրբեջանական, և հայկական, պատերազմի ավարտից հետո վերանորոգվել և շարք է վերադարձվել Լեռնային Ղարաբաղի Պաշտպանության բանակի կողմից։
Պատերազմի մասշտաբների և դաժանության մասին են խոսում նաև հետևյալ փաստերը՝ 1991 թ նոյեմբերի 21-ից մինչ 1994 թ միայն Ստեփանակերտի վրա /բնակչությունը 1991 թ 54.000/ Ադրբեջանական բանակի կողմից արձակվել է ավելի քան 21.000 «Град» տիպի հրթիռային արկեր, 2700 «Алазань» հրթիռ, 2000-ից ավելի հրետանային արկեր, 180 գնդիկային ռումբ, 150 կեստոննայանոց ավիառումբ/այդ թվում 8 վակումային/։ ԼՂՀ տարածքում միայն ադրբեջանական բանակի կողմից տեղադրվել է 100.000 հակատանկային և ավելի շատ հակահետևակային ականներ։
Փախստական դարձավ 390.000 հայ /360.000 Ադրբեջանից և 30.000 ԼՂՀ-ից/, բացի սրանից Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի շրջափակման հետևանքով հայրենիքը լքեցին շուրջ 1մլն հայ։ Փախստական դարձան 375.000 ադրբեջանցիներ/42.000 ԼՂՀ-ից և 175.000 ՀՀ-ից։ Պատերազմի հետևանքով փախստական դարձավ 592.000 մարդ։
ՀՀ-ում բնակվող ադրբեջանցիների մեծ մասը կարողացան մեկնումից առաջ փոխանակել կամ վաճառել իրենց բնակարանները, մինչդեռ Ադրբեջանից փախչող հայերը, լավագույն դեպքում ողջ մնացին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արցախյան հակամարտություն
Մեծ Նարտովաժ
Մեծ Նարտովաժ (Большая Нартоваж), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ստորին Լուպիյա գետի ձախ ափին՝ 75 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 23 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կարապետ Բերկրեցի
Կարապետ Բերկրեցի (ծննդյան և մահվան թվերն անհայտ են), 15-րդ դարի 2-րդ կեսի մանրանկարիչ։
Վասպուրականի մանրանկարչության դպրոցի ներկայացուցիչ։ Աշակերտել է Մինաս նկարչին, գործել Վասպուրականում։ Կարապետ Բերկրեցին պատկերազարդումներում (ձեռ. № 1591, 1620, 2445, 4778, 4837, 5067, 6767, 7835, բոլորը՝ Մատենադարանում), որպես հուզական-հոգեբանական գործոն, նախընտրել է թանձր գույնը, կարմիրի և կապույտի հակադրությունը, երբեմն կարմիրի բացարձակ տիրապետումով հասել է անսովոր լարվածության և դրամատիզմի։ Օգտագործել է նաև ոսկի։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ
Շին Վոն Հո
Շին Վոն Հո (հանգըլ՝ 신원호 հանջա՝ 申園昊, Սեուլ, Կորեայի Հանրապետություն)՝ կորեացի դերասան, երգիչ և մոդել ։ 2011 թվականին նկարահանվել է «Ամուրի բանջարեղենի խանութ» դորամայում։ 2012 թվականին դեբյուտն է Cross Gene բոյ բենդ խմբում։ Որոշ չափով հայտնի է դարձել KBS Big սերիալի նկարահանումների շնորհիվ։
Կենսագրություն
2007-2010 թվականներին սովորել է Whimoon միջնակարգ դպրոցում։ 2011 թվականից 2014 թվականներին սովորել է East Broadcastin Arts համալսարանում, 2014 թվականին Սեուլում մասնակցել է թատերական արվեստի համալսարանի դասընթացներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ Կատեգորիա:Հարավկորեացի մոդելներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի պարային երաժիշտներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Շարժում (ֆիզիկա)
Մեխանիկական շարժում, մարմնի դիրքի փոփոխությունը տարածության մեջ ժամանակի ընթացքում։ Շարժումը հիմնականում նկարագրվում է տեղափոխության վեկտորի, ճանապարհի, արագության, արագացման և ժամանակի միջոցով։ Մարմնի դիրքը հարաբերական է և կարող է որոշվել միայն այլ մարմինների նկատմամբ, ուստի օգտվում ենք հաշվարկի մարմնից։ Վերջինս այն մարմինն է, որի նկատմամբ որոշում են այլ մարմինների դիրքը։ Տարածության մեջ մարմնի դիրքը որոշելու համար հաշվարկի մարմնին կապում են կոորդինատային համակարգ։ Շարժումը նկարագրելու համար, բացի հաշվարկի մարմին և կոորդինատական համակարգ ընտրելուց, պետք է ունենալ նաև ժամանակ չափելու մեթոդ։ Ժամանակը քանակական առումով ժամացույցի ցուցմունք է ։ Քանի որ բացարձակ հաշվարկման համակարգ գոյություն չունի, ապա հնարավոր չէ սահմանել «բացարձակ շարժում» ։ Այսպիսով կարելի է համարել, որ տիեզերքում ամեն ինչ շարժման մեջ է ։
Եթե մարմնի դիրքը չի փոփոխվում տվյալ հաշվարկման համակարգում, ասում են, որ մարմինն անշարժ է կամ գտնվում է դադարի վիճակում։ Ըստ Նյուտոնի առաջին օրենքի՝ մարմնի շարժումը մնում է անփոփոխ, քանի դեռ նրա վրա ուժ չի ազդել։ Մարմնի շարժումը չափելու համար կիրառվող մեծությունը իմպուլսն է։ Մարմնի իմպուլսն անմիջականորեն կապված է նրա զանգված զանգվածի և արագության հետ, իսկ մեկուսացված համակարգի (որի վրա արտաքին ուժեր չեն ազդում) իմպուլսը ժամանակի ընթացքում չի փոխվում, ինչպես նկարագրվում է իմպուլսի պահպանման օրենքով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեխանիկական շարժում Կատեգորիա:Մեխանիկա Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ
Նովոլոժկա
Նովոլոժկա (Новоложка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յարանսկի շրջանում Կիրովի մարզում և Օրշանսկի շրջանում Մարի Էլ հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Փոքր Կոկշագա գետի աջ ափին՝ 183 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է, ավազանի տարածքը 36,1 կմ2։
Զախարովսկոե (ավան, Սումիի շրջան)
Զախարովսկոե (Захарівське), ավան Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։