cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռոլո Մեյ
Կենսագրություն
Մահացել է 1994 թվականին 85 տարեկան հասակում սրտային քրոնիկ անբավարարությունից ։
Գործունեություն
Տուբերկուլոզի բուժումից հետո Մեյը տագնապի մասին իր բոլոր գրառումները ձևակերպեց դոկտորական ատենախոսության տեսքով և հրատարակեց «Տագնապի նշանակությունը» (1950) աշխատանքը։ Այդ և հետագա նշանավոր աշխատությունների արդյունքում ձեռք բերեց միջազգային և համաշխարհային ճանաչում։ Նրա նշանավոր «Սեր և կամք» աշխատությունն արժանացել է Ռալֆ Էմերսոնի մրցանակի։ Իսկ 1972 թվականին Նյու Յորքի բժշկական հոգեբանների հանրությունը նրան շնորհեց դոկտոր Մարտին Լյութեր Քինգի մրցանակ «Ուժ և անմեղություն»։
Դրան զուգահեռ Մեյը վարում էր ակտիվ մանկավարժական և կլինիկական գործունեություն։ Կարդում էր դասախոսություններ Հարվարդի և Փրինսթոնի համալսարաններում, տարբեր ժամանակներում դասավանդել է Եյլի և Կոլումբիայի համալսարաններում, Դարտմուտի, Օբեռլինյան և Վասսարի քոլեջներում, ինչպես նաև Նյու Յորքի սոցիալական հետազոտությունների նոր դպրոցում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոգեբաններ ըստ ազգության Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Պեդրո Սանչես
Պեդրո Սանչես Պերես-Կոստեխոն (Pedro Sánchez Pérez-Castejón, ), իսպանացի պետական և քաղաքական գործիչ, մասնագիտությամբ՝ տնտեսագետ։ 2014 թվականից գլխավորում է Իսպանիայի սոցիալ-աշխատավորական կուսակցությունը ։
Կենսագրություն
Պեդրո Սանչեսը ծնվել է 1972 թվականի փետրվարի 29-ին Մադրիդում։ Սովորել է Մադրիդի համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետի բակալավրիատում, որից հետո կրթությունը շարունակել է Բարսելոնայում և ապա Բրյուսելում։ 2012 թվականին Պեդրոն ստանում է Կամիլո Խոսե Սելայի անվան համալսարանի տնտեսագիտության դոկտորի գիտական աստիճան։
Իր քաղաքական գործունեությունը Պեդրոն սկսում է ՀՊՈւՀ-ի երիտասարդական կազմակերպության շրջանակներում։ Որպես քաղաքական խորհրդական աշխատել է Եվրոպական խորհրդարանի ՄԱԿ-ի հարցերով գրասենյակում։ 2004-2009 թվականներին եղել է Մադրիդի քաղաքային խորհրդի անդամ։ 2008 թվականին դառնում է Կամիլո Խոսե Սելայի անվան համալսարանի պրոֆեսոր։ Դրանից հետո Պեդրո Սանչեսն ընտրվում է Իսպանիայի խորհրդարանի ստորին պալատի՝ գլխավոր կորտեսի պատգամավոր։
2014 թվականի հուլիսի 26-ին նա զբաղեցնում է գլխավոր քարտուղարի պաշտոն։ Այնուհետև նա դառնում է Իսպանիայի սոցիալ-աշխատավորական կուսակցության առաջին պաշտոնյան, ով անմիջականորեն ընտրվում է կուսակցական անդամների բաց քվեարկության միջոցով։ 2015 թվականի ընտրություններից հետո Պեդրոն Իսպանիայի արքայի կողմից ստանում է կառավարություն ձևավորելու առաջարկություն, որը սակայն ձախողվել է 2016 թվականի ընտրությունների հետևանքով։ 2018 թվականի հունիսի 1-ին ընտրվում է Իսպանիայի կառավարության ղեկավար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Իսպանիայի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իսպանացի տնտեսագետներ
Մեթ Հելդերս
Մեթ Հելդերս, անգլիացի երաժիշտ, առավել հայտնի է որպես Arctic Monkeys ռոք խմբի հարվածային գործիքներ նվագող։
Հելդերսը՝ որպես հարվածային գործիքներ նվագող
Հելդերսն ասում է, որ երբ նա սկսեց նվագել հարվածային գործիքներ, նա առաջնորդվեց հետևյալ սկզբունքով. «Սա միակ բանն է, որ մնացել է։ Երբ մենք նոր էինք սկսում նվագել, ոչ ոք չէր նվագում այն։ Մենք ուղղակի լուծեցինք այդ հարցը միասին։ Նրանք արդեն ունեին կիթառներ, և ես գնեցի հարվածային գործիքներ»։ Ինչպես նաև Հելդերսը եղել է ռեփ երաժշտության ազդեցության տակ, ինչն ազդել է իր խմբի վրա։ «Մենք ռեփ երաժշտություն էին լսում ավելի շատ դպրոցական տարիքում... դա այժմ էլ է մեզ վրա ազդեցություն թողնում և այն հետք է թողել ինձ վրա»։ Queens of the Stone Age խումբը հանդիսացել է Հելդերսի՝ որպես հարվածային գործիքներ նվագողի զարգացմանը նպաստողը։ Հելդերսն ասում է «Միակ բանը, որն ինձ փոխեց ամենաշատը, այն էր, որ ես տեսա այդ խմբի կենդանի համերգը և ես մտածեցի «Գրողը տանի, ես պետք է ավելի շատ աշխատեմ ինձ վրա»։
Խմբի մյուս անդամների հետ Հելդերը մնաց հավատարիմ իր արմատներին։ Լինելով տարբեր երկրներում՝ նա սկսեց ավելի շատ գնահատել իր քաղաքը, որ կապված է իր արվեստի հետ։ «Շուրջդ շատ բաներ են, որոնց մասին կարելի է գրել։ Համերգային շրջագայությունները քեզ թույլ են տալիս տեսնել շատ տեղեր, սակայն դու հասկանում ես, որ չես ցանկանա ապրել դրանցից որևէ մեկում։ Տուն վերադառնալով՝ պետք է ընդամենը անցնել քո սիրելի վայրերով, որպեսզի հասկանաս դրանք»։
Նա նաև խմբի բեք վոկալիստն է։ Նրա ձայնը հնչում է խմբի շատ երգերում։ Հեդերսը հաճախ երգում է խմբի գլխավոր վոկալիստ Ալեքս Թյորների հետ միաժամանակ։
Խմբից դուրս գործունեությունը
Հելդերսը կատարել է The Hives խմբի «We Rule The World», Duran Duran խմբի «Skin Divers» երգերի ռեմիքս տարբերակը։ Ինչպես նաև նա եղել է We Are Scientists խմբի հարվածային գործիքներ նվագողը վերջին համերգներից մեկում և կատարել է «Chick it» երգի ռեմիքս տարբերակը։ Նա նաև մասնակցություն է ունեցել Toddl T. խմբի «Skanky Skanky» ալբոմի ձայնագրմանը։ 2008 թվականին հայտարարվեց, որ Հելդերսը հավաքածու է կազմում Late Night Tales-ի վերջին հատվածներից։
Հարվածային գործիքներ
RCI with Premier Hardware (LUGS) Solid White and Clear Spiral
Pearl Drums 2000 Series
Drum Workshop 9000 Hardware
D'Addario|Evans Drumheads
Zildjian
Vater Drumsticks
1971 Ludwig Black Bowling Ball Wrap
Սատունինի սևագլուխ ռինխոկալամուս
Սատունինի սևագլուխ ռինխոկալամուս, Սատունինի ռինխոկալամուս, Սատունինի կնճիթաձողիկ , լորտուների ընտանիքին պատկանող ռինխոկալամուս ցեղի օձ։ Հայաստանում հանդիպում է Կոտայքի, Արարատի, Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերի նախալեռներում, Երևանի շրջակայքում։ Տարածված է կիսաանապատային, տափաստանային, թփուտային կամ նոսրանտառային բուսականությամբ քարքարոտ, կավահողային և հիմնականում չոր կենսավայրերում։ Վարում է գլխավորապես փորող կենսակերպ։ Գարնանը և ամռան սկզբին, երբ հողը բավականին խոնավ է, հազվադեպ հանդիպում է քարերի և այլ թաքստոցների տակ, կենդանիների բներում և հողի փխրուն շերտերում։ Մարմինը բավականին բարակ է, երկարությունը տարիքի հետ փոխվում է (12-40 սմ), իսկ պոչը մոտ 4,5-5 անգամ կարճ է մարմնից։ Գլուխը մարմնից թույլ է տարանջատված և ծածկված է խոշոր վահանիկներով։ Աչքերը մանր են, ծիածանաթաղանթը՝ գրեթե սև, բիբը՝ կլոր։ Միջքթային վահանիկը լայնացած է՝ հարմարված փորելուն։ Բերանային անցքը բացվում է գլխի ստորին մակերեսին։ Մեջքային թեփուկները հարթ են և փայլուն։ Մեջքը դեղնավունից նարնջագույն է։ Գլուխը բաց գույնի է։ Վերաչքային վահանիկների վրայով անցնում է դեպի առաջ կորացած, սև լայնակի գիծ։ Ծոծրակային վահանիկների գրեթե ողջ մակերեսը ծածկված է սրտանման սև խալով։ Պարանոցի մեջքային մակերեսին կա առջևից խորը կտրվածքով լայն, սև և վզնոցանման գիծ։ Որովայնը սպիտակ կամ վարդագույն է։ Սնվում է մրջյունների թրթուրներով և հողում ապրող մանր անողնաշարավորներով։ Բազմացումը ուսումնասիրված չէ։ Մարդու և կենդանիների համար անվնաս է։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։
Տարածվածություն
Տարածված է Առաջավոր Ասիայում (մինչև Իրանի արևմտյան հատվածը արևելքում), Հայաստանում և Նախիջևանում։ Հայաստանում տարածված է միայն Արաքս գետի հովտում, որտեղ բարձրանում է նախալեռներ՝ մինչև ծովի մակարդակից 1200 մ բարձրություններ ։
Էկոլոգիա
Հանդիպում է միայն օշինդրային կիսաանապատներում, չոր և խիստ քարքարոտ լանջերին, որտեղ կան մերկացած ապարներ և քսերոֆիտ բուսածածկով բազմաթիվ քարաբեկորներ, ինչպես նաև ֆրիգանային գոտում։
Վարում է թաքնված մթնշաղային կենսակերպ և ցերեկային ժամերին հողի մակերես գրեթե դուրս չի գալիս։
Կենսաբանական առանձնահատկությունները գրեթե ուսումնասիրված չեն ։
Պահպանություն
Հարավային Կովկասի առավել հազվադեպ և քիչ ուսումնասիրված տեսակներից մեկն է։ Հայտնի են շատ քիչ քանակով առանձնյակներ։ Գրանցված է նախկին ԽՍՀՄ-ի Կարմիր գրքում։ ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Սպառնացող վտանգներից է բնորոշ ապրելավայրերի յուրացումը։
Պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» արգելոցում և «Արևիկ» ազգային պարկում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օձեր Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Հայաստանի կենդանական աշխարհ Կատեգորիա:Սողուններ Կատեգորիա:Լորտուներ Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ Կատեգորիա:Թեփուկավորներ
Ընկուզենի սև
Ընկուզենի սև, ընկուզազգիների ընտանիքի, ընկուզենի ցեղի բույս։
Դելեք Դերե
Դելեք Դերե, գետակ Սև ծովի ավազանում։ Հոսում է Երզնկայի գավառի հյուսիսարևմտյան կողմերով, Դելեք գյուղի մոտով։ Պատկանում է Գայլ գետի ավազանին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սև ծովի ավազանի գետեր
Ընկուզենի սև
Նկարագրություն
Հզոր, ճյուղատարած, տերեւաթափ ծառեր են՝ 35-40, երբեմն՝ 50 մ բարձրությամբ։ Բնի տրամագիծը հասնում է մինչեւ 1,5 մ-ի։ Այն ծածկված է խոր ճաքճքված, գրեթե սև կեղևով։ Ընձյուղները ձիթականաչ են, սկզբնական շրջանում ծածկված մոխրադեղնավուն աղվամազով եւ նոսր ոսպնյակներով։ Բողբոջները ձվաձև են կամ կլորավուն։ Տերևները կենտ փետրաձև են, 25-50 սմ երկարությամբ, կազմված 11-19 (երբեմն՝ 23) երկարավուն-ձվաձեւ տերեւներից, որոնց երկարությունը հասնում է 6 -10 սմ-ի, լայնությունը՝ 2,5-3,5 սմ-ի, սրածայր, մանր ատամնաեզր, կարճ կոթունավոր, սկզբում աղվամազով են ծածկված, հետագայում մերկանում են։
Բացվում են մայիսի կեսերին։ Տերևաթափը դիտվում է սեպտեմբերի վերջին-հոկտեմբերի սկզբին։ Առէջային ծաղիկների երկարությունը հասնում է 6-15 սմ-ի, իսկ տրամագիծը 1-2 սմ-ի, առէջների թիվը հասնում է 20-30-ի, որոնք ունեն ծիրանագույն փոշանոթներ։ Վարսանդային ծաղիկները 3-5-ական են։ Կեղծ կորիզապտուղը գնդաձեւ է կամ տանձաձեւ, 3,5-5 սմ տրամագծով, պտղակոթը մազմզուկապատ է։ Ընկույզը կլոր է, ձվաձև կամ հակառակ-ձվաձև, սրագագաթ, 3-4 սմ տրամագծով, մուգ դարչնագույն, երկու ատամնաալիքաձև երկարավուն ելուստներով, նրանց միջև ընկած տարածությունը ծածկված է խոր ակոսիկներով։ Կճեպը հաստ է և պինդ։ Արագ է աճում։ Պահանջկոտ է հողի նկատմամբ, խոնավասեր է։ Արտակարգ ցրտադիմացկուն է։
Տարածվածություն
Բնական պայմաններում տարածված է Հյուսիսային Ամերիկայում՝ Մասսաչուսետսից դեպի հարավ մինչ7 Ֆլորիդա եւ Տեխաս, մեծ մասամբ աճում է լեռներում, լայնասաղարթ անտառներում, բերրի եւ բավականին խոնավ հողերում։ Մեր հանրապետության պայմաններում հազվադեպ է հանդիպում։ Հատուկենտ ծառեր կան Երևանում, Գյումրիում (կանաչ տնկարկներում), բուսաբանական այգում եւ նրա լեռնային բաժանմունքներում, դենդրարիներում։ Հանդիպում է անտառկուլտուրաներում։ Ամենուրեք լավ է հարմարվել տեղի պայմաններին՝ ցրտադիմացկուն է, շոգադիմացկուն, լավ է տանում ժամանակավոր երաշտը։ Խորհուրդ է տրվում մեր հանրապետության բոլոր դենդրոլոգիական շրջանների համար։
Կիրառություն
Բնափայտը խիստ արժեքավոր է։ Ընկույզը համեղ է և պարունակում է 55-60% ճարպեր։ Բազմանում է սերմերով և կտրոններով։ Մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում որպես գեղեցիկ, հզոր պարկային ծառատեսակ, որը կարելի է օգտագործել մասսիվներում, խմբերում, ծառուղիներում եւ որպես սոլիտեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ընկուզենի Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Սպիտակ ձին (ֆիլմ)
«Սպիտակ ձին» («Белая лошадь»), սև-սպիտակ կարճամետրաժ ֆիլմ, ռեժիսոր Բարաս Խալզանովի դիպլոմային աշխատանքը, որ նկարահանվել է նրա սցենարով Սվերդլովսկի կինոստուդիայում 1966 թվականին ։
Ֆիլմը մասնակցել է Ասիայի, Աֆրիկայի և Լատինական Ամերիկայի երկրների I միջազգային կինոփառատոնի պաշտոնական ծրագրին Տաշքենդում 1968 թվականի աշնանը և արժանացել մեդալի։
Սյուժե
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ բուրյաթական հեռավոր բնակավայրում բանակային կապիտանն անցկացնում է ռազմաճակատի կարիքների համար պիտանի ձիերի բռնագրավում։ Նա լիովին գոհ է իր ստացած դերից, բայց խնդրի կարևորությունը հաղթում է գյուղատնտեսական աշխատանքներում իրենց օգնող իրենց վերջին կենդանիներին ցավով հանձնող մարդկանց հանդեպ խղճահարությանը։ Գյուղացիներից ոմանք հրաժարվում են տալ իրենց ձիերին։ Որպես նրանց հանդիմանություն՝ հեռավոր արոտավայրից մի ծերունի բերում է իր գեղեցիկ, սպիտակ ձիուն՝ ցանկանալով այդ կամավոր զոհաբերության շնորհիվ գոնե մի ակնթարթով մոտեցնել հաղթանակը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1966 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր ձիերի մասին Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Շտաբկա
Շտաբկա (Штабка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բարնաուլկա գետի ձախ ափով՝ վկմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 68 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Մասրենի ադրբեջանական
Մասրենի ադրբեջանական, վարդազգիների ընտանիքի մասրենի ցեղի բույս։
Տարածվածություն
Տարածված է Կովկասում։ Մեր հանրապետությունում հանդիպում է Մեղրու շրջանում, միջին և վերին լեռնային գոտիներում, ժայռոտ վայրերում ։
Տանձենի Դարալագյազի
Տանձենի Դարալագյազի, վարդազգիների ընտանիքի, տանձենի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Տերևաթափ, Փոքր ծառ է 5 - 10 մ բարձրությամբ և 10 - 20 սմ բնի տրամագծով։ Երբեմն աճում է թփանման։
Տարածվածություն
Տարածված, է միայն Հայաստանում՝ Վայքում, չոր, քարքարոտ թեքությունների վրա, նոսրանտառներում, ծովի մակերևույթից 1200 - 1600 մ բարձրություններում։ Որպես տիպիկ էնդեմ, անհրաժեշտ է պահպանել և տարածել ։
Գրևենա (նոմոս)
Գրևենա (Γρεβενά), նոմոս Հունաստանի Հանրապետության կենտրոնում։ Վարչականորեն մտնում է Արևմտյան Հունաստան պերիֆերիայի կազմի մեջ։
Նոմոսի վարչական կենտրոնը համարվում է Գրևենա քաղաքը։
Ըստ 2011 թվականին Հունաստանում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ նոմոսի բնակչությունը կազմում է 37 947 մարդ ։ Հիմնական բնակիչները հույներն են, որոնք խոսում են հունարենով։
Նոմոսը զբաղեցնում է 2291 կմ² տարածք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հունաստան պերիֆերիայի նոմոսներ
Դարբենք (առվակ)
Դարբենք, առվակ Ճորոխի ավազանում, Օլթիի աջակողմյան վտակը։ Անցնում է համանուն գյուղով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առվակներ
Բրոմ
Բրոմ (, βρῶμος - գարշահոտություն), Br, տարրերի պարբերական համակարգի 7-րդ խմբի քիմիական տարր, կարգահամարը՝ 35, ատոմական զանգվածը՝ 79, 904։ Հալոգեն է։ Բրոմը p տարր է, նրա ատոմի էլեկտրոնային թաղանթների կառուցվածքն է 4S24P5, K-, L-, M- թաղանթները լրացված են։ Սովորական պայմաններում մուգ կարմիր, սուր հոտով, ծանր հեղուկ է։ Բրոմը (Br2) հայտնաբերել են Ժ. Բալարը և Ս. Լևիգը 1826 թվականին։ Այն սովորական պայմաններում գորշ գույնի գարշահոտ հեղուկ է, p=գ/սմ³, tհալ=-8, 2°С, tեռ=58°С։
Պատմություն
Բրոմը (Br2) հայտնաբերել են Ժ. Բալարը և Ս. Լևիգը 1826 թվականին։ Այս բացահայտման շնորհիվ Բալարը անունը հայտնի դարձավ ամբողջ աշխարհում։
Անվան ծագում
Տարրի անվանումը ծագել է βρῶμος - տհաճ հոտ, գարշահոտ ։
Բնության մեջ
Կազմում է երկրակեղևի զանգվածի 1, 6․10−4 %-ը (1015-1016 տ)։ Մեծ մասամբ ցրված է մագմային ապարներում կամ ուղեկցվում է մյուս հալոգեններին։ Բրոմը քլորի մշտական ուղեկիցն է։ Հանդիպում է բյուրեղների ձևով՝ քլորիդների նստվածքներում (կերակրի աղում՝ մինչև 0, 02 %, կալիումական աղերում՝ սիլվինիտում ու կառնալիտում՝ մինչև 0, 3%), ինչպես նաև ծովաջրում (մինչև 0, 065%), աղի լճերում, աղահանքերի ու նավթահանքերի հետ կապ ունեցող ստորգետնյա ջրերում (մինչև 0, 1%)։ Բ․ հազվադեպ է առաջացնում կարծր հանքատեսակներ, բրոմարգիտ՝ AgBr, էմբոլիա՝ Ag(Cl, Br), յոդէմբոլիտ Ag(Cl, Br, J)։
Բրոմ են պարունակում բույսերի (7․10−4 %, հատկապես լոբազգիները) և կենդանիների (մինչև 1․10՜4%, արյան մեջ, ողնուղեղի հեղուկում, մակուղեղում, մակերիկամում) հյուսվածքները։
Ստացում
Բրոմի ստացման հումք են ծովի ջուրը, լճերի ու ստորգետնյա աղաջրերը, ինչպես նաև կալիումական արտադրության թափոնները, որոնք պարունակում են բրոմիդներ։ Բրոմը ստանում են բրոմիդների լուծույթների վրա քլոր ներգործելով
Ֆիզիկական հատկություններ
Սովորական պայմաններում մուգ կարմիր, սուր հոտով, ծանր հեղուկ է, պնդանում է -7, 2 °C-ում, եռում՝ 58, 78 °C-ում, խտությունը՝ 3100 կգ/մ3։ Սառեցնելիս բրոմը առաջացնում է մետաղական թույլ փայլով կարմրաշագանակագույն ասեղնաձև բյուրեղներ։ Բրոմի մոլեկուլը երկատոմ է, տաքացնելիս (800 °C-ից բարձր) և լույսի ազդեցությամբ տրոհվում է։ Ջրում քիչ է լուծվում (100<7-ում՝ 3, 58 գ բրոմ, 20 °C-ում), 5, 84 °C-ից ցածր առաջացնում է բյուրեղահիդրատ՝ Br2•8H2O (կարմիր նռնագույն բյուրեղներ)։ Լավ է լուծվում օրգանական լուծիչներում։ Միացություններում ունի փոփոխական արժեքականություն։
Օքսիդացման թիվը բրոմիդներում, հիպոբրոմիտներում, բրոմիտներում, բրոմատներում և գերբրոմատներում համապատասխանաբար հավասար է -1, +1, +3, +5 և +7։ Քիմիապես ակտիվ տարր է։ Թթվածնի, ազոտի, ածխածնի հետ անմիջականորեն չի միանում։ Կողմնակիորեն ստացվել են Вг3O8, ВO2 և Br2O խիստ անկայուն օքսիդները։
Իզոտոպներ
Բնական բրոմը բաղկացած է երկու կայուն իզոտոպից՝ 79Br (50, 54%) և 81Br (49, 46%)։ Արհեստականորեն ստացվել են 74-88 զանգվածի թվերով ռադիոակտիվ իզոտոպներ, որոնցից մենակայունը 82Br է (T1/2 = 35, 87 ժ)։
Քիմիական հատկություններ
Քիմիապես ակտիվ տարր է։ Թթվածնի, ազոտի, ածխածնի հետ անմիջականորեն չի միանում։ Կողմնակիորեն ստացվել են Вг3O8, ВO2 և Br2O խիստ անկայուն օքսիդները։ Ստացվել է նաև բրոմազիդը՝ BrN3։ Ջրածնի հետ միանում է տաքացնելիս՝ առաջացնելով բրոմաջրածին։
Հալոգենների և բրոմի անմիջական փոխազդմամբ ստացվում են՝ BrF3, BrFs, BrCl, Brl և այլն, որոնք անկայուն միացություններ են։ Ծծմբի, սելենի, տելուրի, ֆոսֆորի, արսենի, ծարիրի, ալյումինի, նատրիումի և մի շարք այլ տարրերի հետ փոխազդում է՝ ջերմություն, երբեմն նաև բոց արձակեով։
Մետաղներից շատերը անջուր բրոմիի հետ չեն միանում մակերեսի վրա բրոմիդի պաշտպանիչ թաղանթ գոյանալու պատառով։ Բրոմի նկատմամբ կայուն են (նույնիսկ բարձր ջերմաստիճաններում և խոնավության առկայությամբ) արծաթը, կապարը, պլատինը և տանտալը։
Բրոմի ջրային լուծույթը՝ բրոմաջուրը, պարունակում է բրոմաջրածնական՝ HBr անկայուն հիպոբրոմային՝ НВrO թթուները։ Բրոմը լուծվում է նաև ալկալիների լուծույթներում՝ առաջացնելով բրոմիդներ և հիպոբրոմիտներ (ցածր ջերմաստիճաններում) կամ բրոմատներ (տաքացնելիս, մոտ 100 °С)։
Բորը ուժեղ օքսիդիչ է։ Ջրային լուծույթներում օքսիդացնում է սուլֆիդները և թիոսուլֆատները՝ սուլֆատների, նիտրիտները՝ նիտրատների, ամոնիակը՝ ազատ ազոտի։ Բրոմը դուրս է մղում յոդը նրա միացություններից, սակայն արտամղվում է քլորով և ֆտորով։
Բրոմը չհագեցած ածխաջրածինների հետ մտնում է միացման, հագեցած ածխաջրածինների հետ՝ տեղակալման ռեակցիաների մեջ։
Ուժեղ (քլորից թույլ) օքսիդիչ է, օքսիդացնում է մետաղներին և որոշ ոչ մետաղներին.
Ինչպես նաև բարդ միացություններին.
Փոխազդում է ջրի (տաքացնելիս) և ալկալիների հետ.
Br- իոնի որակական ռեակցիան AgBr-ի դեղնավուն նստվածքի առաջացումն է.
Բրոմի (I) օքսիդը՝ Br2O-ն, սև-դարչնագույն պինդ նյութ է, որը -40 °С-ում քայքայվում է համապատասխան տարրերի.
Ստանում են սնդիկի (II) օքսիդի և Br2-ի փոխազդեցությամբ.
Հիպոբրոմաթթվի անհիդրիդն է.
Բժշկության մեջ
Մեթիլբրոմիդը և բրոմի որոշ միացություններ օգտագործվում են որպես միջատասպաններ, էթիլբրոմիդը՝ իբրև հակադետոնատոր բարձրօկտանային վառելանյութերում։
Զենքի արտադրությունում
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ բրոմը օգտագործվել է մարտական թունավոր նյութերի արտադրությունում։
Ֆիզիոլոգիական ազդեցություն
Բրոմը թունավոր է։ Օդում բրոմի 1 մգ/մ3 պարունակությունը առաջացնում է արցունքագեղձերի գրգռում, գլխապտույտ, արյունահոսություն քթից, հազ, ավելի բարձր կոնցենտրացիաների դեպքում՝ շնչահեղձություն, բրոնխիտ, երբեմն՝ մահ։
Թեթև թունավորման դեպքում անհրաժեշտ է ամոնիակի գոլորշիներ շնչել, ուժեղ թունավորման դեպքում՝ թթվածին։ Հեղուկ բրոմը այրում է մաշկը։ Մաշկի վրա թափված Բրոմը հեռացնում են մեծ քանակությամբ ջրով լվանալով կամ օդի ուժեղ հոսանքով, ապա մաշկը օծում լանոլինով։ Բրոմի սահմանային թույլատրելի քանակն օդում 2 մգ/մ3 է։
Առասպելներ և լեգենդներ
Գոյություն ունի տարածված մի լեգենդ այն մասին, որ բնակում, բանտերում և հոգեբուժարաններում սննդին ավելացնում են բրոմի միացություններ, մարդկանց մոտ սեռական հակումը նվազեցնելու համար։
Բրոմի
Նատրիումի դիվանադատ
Նատրիումի դիվանադատ, Na4V2O7 քիմիական բանաձևով նատրիումի և պիրովանադատաթթվի թթու աղ։ Առաջացնում է անգույն բյուրեղներ, լավ է լուծվում ջրում, առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ։
Ֆիզիկական հատկություններ
Նատրիումի դիվանադատը առաջացնում է Na4V2O7•n H2O քիմիական բանաձևով բյուրեղահիդրատներ, որտեղ n = 15 և 18, և որոնք իրենցից ներկայացնում են հեքսագոնալ սինգոնիայի և P 63/m տարածական խմբի անգույն բյուրեղներ։ Բյուրեղացանցի տարրական բջջի պարամետրերն են՝ a = 0,92478 նմ, c = 1,6591 նմ, Z = 2 ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ Կատեգորիա:Վանադատներ
Ամենաառաջինը
«Ուրախ կարուսել» № 2 մուլտիպլիկացիոն ալմանախի երեք սյուժեներից երկրորդն է ։
Մուլտֆիլմում հնչում է Վադիմ Գամալիայի «Գարնանային զբոսանք» գործիքային պիեսը` հեղինակի նվագախմբի կատարմամբ։
Սյուժե
Ծույլ պիոները չէր ցանկանում ինքնուրույն գնալ արշավի, սակայն փորձում էր տարբեր միջոցներով անցնել իր ընկերներին։ Նախ նա մտնում է ընկերոջ ուսապարկի մեջ և դրանով գնում է։ Բայց երբ ընկերը շեղվում է` հատապտուղ հավաքելու, արջը տանում է ուսապարկը։ Ծույլ պիոները հազիվ է փրկվում արջի կողմից ջախջախվելուց, որը ցանկանում էր նստել ուսապարկի վրա։ Անհաջողակ փորձից հետո արջը փորձում է ուսապարկը պիոների հետ դեն շպրտել, որն ընկնում է եղջերուի կոտոշին։ Եղջերուն վախենում է և սկսում է գնացքի արագությամբ վազել և ուսապարկը ճահճի մեջ է նետում։ Այնտեղ ծույլ պիոները հանդիպում է արագիլին, որի ոտքը եղեգի տեղ է դնում, որով նա ցանկանում է գորտին վախեցնել։ Արագիլը երշիկ է ուտում, որով դրանից առաջ խաղում էր պիոները և վերցնելով պիոներով ուսապարկին` տանում և կախում է լեռան գագաթի մի ծառի վրա, որին պիոներներն ուզում էին հասնել։ Ծույլ պիոները թռչկոտում է ուրախությունից և կոտրում է բույնը, որից հետո սարից ցած է գլորվում և վախեցնում իր ընկերներին։ Դրանից հետո նա հայտնվում է իր լքված ուսապարկի կողքին` մեջքին կապտուկներով, իսկ նրա ընկերները հասնում են իրենց նպատակին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1970 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Հռոմի լյութերական եկեղեցի
Հռոմի լյութերական եկեղեցի (La chiesa Evangelica Luterana di Roma), հայտնի է նաև որպես Քրիստոսի եկեղեցի (Christuskirche, Chiesa di Cristo)), եկեղեցական կառույց Հռոմում, որը պատկանում է լյութերական համայնքին։ Վերջինս մտնում է Իտալիայի Ավետարանչական-լյութերական եկեղեցու կազմում։ Տեղակայված է Վիա Սիցիլիա և Վիա Տոսկանա փողոցների անկյունում։
Նկարագրություն
Որպես լյութերական եկեղեցական ճարտարապետության օրինակ՝ կառույցն ինքնատիպ է։ Ունի ոչ թե մեկ ամ երկու, այլ երեք աշտարակ, երկուսը՝ ճակատամասի կողմերում, իսկ երրորդը՝ ամենաբարձրը, գտնվում է շինության խորանի կողմում։ Ճակատամասի կամարամուտքի վերևում կերտված են երեք արձաններ՝ Հիսուսինը, Պողոս և Պետրոս առաքյալներինը։
Ներսակողմում կառույցը բաժանված է երեք նավի։ Խորանի հատվածը զարդարված էր խճանկարով, որում պատկերված է Հիսուսը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հռոմի եկեղեցիներ և բազիլիկներ Կատեգորիա:Լյութերական եկեղեցիներ
Դոստաֆուրչայ
Դոստաֆուրչայ, գետ Կասպից ծովի ավազանում, Կուրի աջակողմյան վտակ Գյանջաչայ գետի ձախակողմյան վտակն է։ Սկիզբ է առնում փոքր Կովկաս լեռնահամակարգի հյուսիսարևելյան լանջից և հոսում խիստ լեռնային վայրերով։ Ստորին հոսանքի ավազանում կան անտառներ։ Նշանակված է 5-վերստանոց քարտեզում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի գետեր Կատեգորիա:Գյանջաչայ գետի վտակներ Կատեգորիա:Դաշկեսանի շրջան
Թուրնոն սյուր Ռոն (շրջան)
Թուրնոն սյուր Ռոն (Tournon-sur-Rhône), շրջան (Arrondissement) Ֆրանսիայի Ռոն Ալպեր երկրամասում։ Շրջանի դեպարտամենտ՝ Արդեշ։ Սուպերֆեկտուրա՝ Թուրնոն սյուր Ռոն։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 131.292 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 71 մարդ/կմ2։ Շրջանի տարածքը կազմում է 1858 կմ2։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Ընկուզեկ (լեռ)
Ընկուզեկ, Անկզոկ, Անկըզոկ, Անկծեկ, Էնկիզեկ, էնկիզեք, էնյուքսեք, Ընկուզիկ, Ընկուզուտ, Ընկայզեկ, լեռ Կիլիկիայում, Ամանոսի լեռնաշղթայում, Զեյթունից հարավ-արևելք։ Բարձրությունը՝ 2522 մ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռներ Կատեգորիա:Քահրամանմարաշի մարզ
Էլս Օմելս դե նա Գայա
Էլս Օմելս դե նա Գայա (Els Omells de na Gaia), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ուրժել շրջանում։ Տարածքը կազմում է 13,5 կմ²։ Բնակչությունը ՝ 144 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Աստվածների խնջույքը
«Աստվածների խնջույքը» (The Feast of the Gods, Il festino degli dei), Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ Ջովաննի Բելլինիի յուղանկար, որի ձախակողմյան և կենտրոնական բնապատկերներում էական լրացումներ են կատարել Դոսսո Դոսսին և Տիցիանը։ Վենետիկցի նկարչի դիցաբանական կտավներից մեկն է, որն ավարտված լինելով 1514 թվականին, հանդիսացել է նրա վերջին խոշոր աշխատանքը։ Այժմ գտնվում է Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահում և համարվում «Վերածննդի դարաշրջանի ամենամեծ նկարներից մեկն ԱՄՆ-ում» ։
Կտավը Վերածննդի արվեստում «Աստվածների խնջույք» թեմայի առաջին գլխավոր պատկերումն է, որն արդիական է մնացել մինչև հյուսիսային մաներիզմի ավարտը մոտավորապես մեկ դար անց ։ Այն ունի մի քանի նմանություն այժմ Լուվրում գտնվող, 1490-ական թվականներին ֆլորենսիացի նկարիչ Բարտոլոմեո դի Ջովաննիի հեղինակած մեկ այլ կտավին ։
Փոփոխություններ
Ենթադրվում է, որ Բելլինին մի շարք նախնական փոփոխություններ է կատարել նախքան 1514 թվականը կամ դրանից անմիջապես հետո, սակայն այս տեսակետը հերքվել է 1956 թվականին կատարված ռենտգենյան ճառագայթներով հետազոտությունից հետո․ այժմ համարվում է, որ կերպարները պատկերվել են բացառապես Բելլինիի կողմից ։ Նա վախճանվել է 1516 թվականին կտավն ավարտելուց կարճ ժամանակ անց, իսկ մի քանի տարի հետո Դոսսո Դոսսին ու հավանաբար Տիցիանը փոփոխության են ենթարկել բնապատկերները՝ կերպարների հետևում ավելացնելով ժայռոտ լեռն ու աջում գտնվող ծառի ավելի պայծառ գունավորմամբ սաղարթը։  Տիցիանի կողմից ավելի մանրակրկիտ վերամշակում իրականացվել է մոտավորապես 1529 թվականին՝ ավելացնելով ավելի շատ բնություն, սակայն կերպարների վրա ամբողջ աշխատանքը պատկանում է Բելլինիին ։ Աջում գտնվող ծառի վրայի փասիանի հեղինակը հավանաբար դուքս Ալֆոնսոն ինքն է, որը նաև սիրողական նկարիչ էր ։
Թեմա
Կտավում պատկերված է Լոտոսի բռնաբարության փորձի միջադեպը։ Նա հավերժահարս էր, Նեպտունի կամ Ներևսի դուստրը։ Լիբերի պատվին անցկացվող տոնի ժամանակ Պրիապուսը փորձել է քնած ժամանակ բռնաբարել նրան, սակայն Սիլենուսի ավանակի հանկարծակի զռռոցն արթնացրել է նրան ու նա փախել է՝ Պրիապուսին թողնելով խայտառակ վիճակում, քանի որ մնացած բոլորը նույնպես արթնացել են ու տեղեկացել նրա մտադրության մասին ։ Պատմությունն արտացոլված է կտավի եզրամասերում, որոշակիորեն ոչ դրամատիկ ձևով, հավանաբար պատկերելով առանցքային դեպքից անմիջապես առաջ այն պահը, երբ Սիլենուսն ու իր ավանակը գտնվում են ձախ կողմում, իսկ Պրիապուսն ու Լոտոսը՝ աջ (բոլորը բացի Լոստոսն արթուն են) ։ Այս թեմայով պատկերազարդում կա 1497 թվականին Վենետիկում լույս տեսած Օվիդիուսի իտալերեն առաջին պատկերազարդ հրատարակության մեջ։ 1510 թվականի վենետիկյան տպագրության մեջ այս հազվագյուտ թեմայի մեկ այլ նկարագրություն պատկերել է Լոտոսին նույն դիրքում, սակայն ավելի մեծ շեշտադրում արել պատմության էրոտիկ բնույթի վրա, պատկերելով Պրիապուսի առնանդամն անպատշաճ վիճակում, որն այստեղ երևում է միայն հագուստի տակից ։
Կտավում պատկերված կերպարներն են՝ (ձախից աջ) սատիր, Սիլենուսն իր ավանակի ու դեռևս պատանի Բաքոսի հետ, Սիլվանոսը կամ Ֆավնուսը, Մերկուրին իր կադուսով և սաղավարտով, մեկ այլ սատիր, Յուպիտերը, հյուրասիրող հավերժահարսը, Կիբելան, Պանը, Նեպտունը, կանգնած երկու հավերժահարս, Կերեսը, Ապոլլոնը, Պրիապուսը և Լոտոսը ։ Կերպարներից ոմանք հնարավոր է պատկերված լինեն Ֆերարայի պալատի մարդկանց դեմքերով, այդ թվում՝ Ալֆոնսոի ու վերջինիս կնոջ՝ Լուկրեցիա Բորջիայի ։
Մեկ այլ ենթադրություն կա, որ կենտրոնում պատկերված զույգը՝ ձեռքը կնոջ ազդրերի արանքում գտնվող տղամարդն ու կինն ամուսնական զույգ են, ինչպես ցույց է տալիս նրանց մտերմությունը և կնոջ ձեռքում պատկերված սեռական ցանկությունը մեծացնելու համար հարսնացուներին առաջարկվող սերկևիլը ։ Եթե տղամարդը Նեպտունն է, ապա կինը Ամփիտրիտեն է։
Մեկնաբանություն
Ստեղծագործությունը բնորոշ է Վերածննդի դիցաբանական նկարչությանը՝ գլխավոր աստվածների հանդեպ երկրային վերաբերմունքի առումով, որը կարելի է բացատրել Թեբեի հասարակ քաղաքացիներ պատկերող կերպարներով և դիցաբանական արվեստում Բելլինիի անփորձությամբ։ Աշխատանքն զգալիորեն տարբերվում է կրոնական տեսարաններ պատկերող նրա սովորական թեմաներից ու կերպարներից, քանի որ նկարիչն ավելի քան 80 տարեկան էր, երբ սկսել է կտավը։ Նախկինում նա դժկամորեն է պատկերել դիցաբանական պատմություններ, 1501-1504 թվականներին հրաժարվելով Ալֆոնսոյի քրոջ՝ Իզաբելա դ՛Էստեի հանձնարարություններից։ Հավանաբար նա չի ցանկացել մրցակցել իր ազգական Անդրեա Մանտենյայի հետ, որը մասնագիտացած էր դասական թեմաներում․ վերջինս մահացել է 1506 թվականին ։
Հետագա պատկանելություն
Կտավներն իրենց համար նախատեսված սենյակում մնացել են մինչև 1598 թվականը, որից հետո բռնագրավվել են ու տարվել Հռոմ Իպոլիտո Ալդոբրանդինիի կողմից։ Կտավների խմբի նկարներն առանձնացվել են իրարից 1623 թվականին, իսկ «Խնջույքը» 1796-1797 թվականներին Ալդոբրանդինիների ընտանիքից անցել է Կամուչինիների ընտանիքին։ 1853 թվականին կտավն Իտալիայից տեղափոխվել է Անգլիա, որը գնել է Նորթումբերլանդիայի 4-րդ դուքսը, այնուհետև 1916 թվականին 7-րդ դուքսն այն վաճառել է լոնդոնցի դիլեր «Թոմաս Էգնյու և որդիներ» ընկերությանը։ 1922 թվականին կտավը գնել է ամերիկացի մագնատ Փիթեր Ա․ Բ․ Վայդեների կալվածքը, իսկ 1942 թվականին Վայդեների ամբողջ հավաքածուի կազմում այն հայտնվել է Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահում ։
Ցուցադրումներ
Կտավը ցուցադրվել է 1856 թվականին Լոնդոնում։ Վաշինգտոնում հայտնվելուց ի վեր 1990 թվականին ցուցադրվել է նաև Վենետիկում, 2003 թվականին Լոնդոնում ու Մադրիդում, 2006 թվականին՝ Վիեննայում ։
Նկարչական նյութեր
1985 թվականին կտավը մանրակրկիտ ուսումնասիրվել է և գունանյութերի լայնածավալ վերլուծություն է իրականացվել նկարի մաքրման և պահպանման աշխատանքների ընթացքում ։ Բոլոր երեք նկարիչները՝ Բելլինին, Դոսսոն ու Տիցիանը, օգտագործել են այդ ժամանակ առկա գունանյութերը, այդ թվում՝ բնական ուլտրամարինը, կապարա-անագային դեղինը, մալաքիտը, պայծառ կապտա-կանաչը և ալ կարմիրը։ Կտավն իր աուրիպիգմենտի և ռեալգարի օգտագործմամբ հանդիսանում է իտալական Վերածննդի նկարչության սակավաթիվ օրինակներից մեկը։ Այս նկարի շատ մանրամասն և ծավալուն գիտական ուսումնասիրությունը հասանելի է դարձել ինտերնետում ավելի լայն լսարանի համար WebExhibits և ColourLex կայքերի միջոցով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:1514 նկարներ Կատեգորիա:Վերածննդի կերպարվեստ Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Նկարներ Կատեգորիա:Հին հունական աստվածներ Կատեգորիա:Տիցիանի նկարներ
Ճանապարհ դեպի աստղերը
«Ճանապարհ դեպի աստղերը» («Дорога к звёздам»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որ նկարահանվել է ռեժիսոր Էդուարդ Պենցլինի կողմից Հայրենական մեծ պատերազմի ընթացքում՝ 1942 թվականին, էվակուացիայի պայմաններում։
Սյուժե
1941 թվականի հունիս։ Կոնսերվատորիայի ուսանող Միտյա Ելիսեևը փնտրում է թեմա իր դիպլոմային ստեղծագործության համար։ Սկսված Հայրենական մեծ պատերազմը փոխում է նրա պլանները, և նա որոշում է կամավոր մեկնել բանակ ու դառնալ օդաչու։ Միտյայի հայրը, որ ավիացիայի գնդապետ է, դեմ է որդու որոշմանը՝ նրան համարելով ոչ պիտանի այդ բարդ ու ծանր մասնագիտության համար։ Սակայն Միտյային հաջողվում է ընդունվել օդաչուական դպրոց։ Իր ջանքերի և դպրոցի տնօրեն Նովիկովի շնորհիվ նա դառնում է լավագույն կուրսանտներից մեկը։
Շուտով մայոր Նովիկովը մեկնում է ռազմաճակատ հերթական համալրման հետ։ Գնդապետ Ելիսեևի օդային զորամասի առջև դրված է խնդիր՝ գտնել խնամքով թաքցված ֆաշիստական օդակայանը։ Մի քանի հետախուզական թռիչքներ ավարտվում են անհաջող. խորհրդային ինքնաթիռներին խփում է ֆաշիտական հայտնի աս Վունդերլիխը։ Գնդապետ Ելիսեևը Նովիկովին հրամայում է հետախուզության ուղարկել լավագույն կուրսանտին։ Ընտրությունը կանգ է առնում Միտյայի վրա։
Վունդերլիխին հաջողվում է վնասել նրա ինքնաթիռը՝ կատարելով խարդավանական մանևր, բայց Ելիսեևը հասցնում է գտնել օդակայանը և հայտնել դրա տեղը։ Միտյան կատարում է վթարային վայրէջք։ Օդակայանը ռմբակոծվում է խորհրդային ավիացիայի կողմից։ Միտյան օդում նորից ընդհարվում է Վունդերլիխի հետ և այս անգամ վայր է գցում նրան։ Հաղթական մարտից հետո Միտյան հանդիպում է գեներալ Կոժուխարովին, որը պատերազմից առաջ նրան փրկել էր մեքենայի անիվների տակ ընկնելուց։ Գեներալը հարցնում է, թե չի հրաժարվել արդյոք երիտասարդ կոմպոզիտորը սիմֆոնիա գրելու երազանքից։ Միտյան պատասխանում է, թե սիմֆոնիա գրել է, բայց ծրագրում է գրել լավագույնը, երբ պատերազմն ավարտվի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1942 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Աղբյուր Սերոբ
Աղբյուր Սերոբ (իսկական անունը՝ Սերոբ Վարդանյան, ), հայ ազգային ազատագրական շարժման հերոս, ֆիդայի։
Վաղ տարիքում ընդհարվելով քրդերի հետ` սպանել է նրանցից մեկին ու անցել արտասահման։ Հրայր Դժոխքին Ռումինիայում հանդիպելուց հետո որոշել է վերադառնալ Արևմտյան Հայաստան և զբաղվել իր հայրենիքի պաշտպանությամբ։ Հայաստան իսկ մտնելու պահին նա հանդիպել է թշնամու ջոկատին և կարողացել է իր խմբով հակահարված տալ նրանց։
Շնորհիվ Սերոբի` Արևմտյան Հայաստանում ամենաքիչ ջարդերը տեղի են ունենում Խլաթ գավառում, որի համար էլ ժողովուրդը նրան տալիս է Աղբյուր անունը։ Իր կատարած քաջագործությունների համար կոչվել է նաև «Նեմրութի հսկա» կամ «Նեմրութի ասլան» ։
Երիտասարդություն
Հայոց հինավուրց Տարոնո աշխարհի Ախլաթ (Ախլաթ) գավառի Սողորդ գյուղի համբավավոր, հարուստ Խչեի տոհմից էր Սերոբը (Սերոբ Վարդանյան), ծնված 1864 թ.: Սերոբը Վարդանյանների գերդաստանի չորս որդիներից կրտսերն էր ։
Սերոբն ամուսնացել է 17 տարեկան հասակում՝ Սոսեի հետ։ Սոսեն այդ ժամանակ ընդամենը 13 տարեկան էր ։
Մանուկ հասակից սիրում էր շրջել հայրենի Նեմրութի լանջերին, ապրել սարերի ու լեռների շնորհած ազատությամբ։ Բնատուր որսորդ էր. 18 տարեկանում ավագ եղբայրը՝ գյուղի ռես Մխեն Սերոբին նվիրում է հրացան և դաշույն, և նա ամբողջությամբ նվիրվում է որսորդության, ամեն օր սարերից վերադառնում հարուստ որսով։
Նա բարձրահասակ էր, բնականից օժտված ֆիզիկական հրաշալի տվյալներով, իսկ լեռներում անցկացրած ազատ կյանքը, որսորդությունն ու ձիավարժությունը մեծապես նպաստեցին ձևավորելու ապագա մեծ ռազմիկին բնորոշ ֆիզիկական հզոր կոփվածք։ Երբ բոլորում է Սերոբի 21 տարին, Պոլսից գյուղ է վերադառնում ազգային կյանքով տարված, ուսյալ հորեղբայրը՝ Առաքելը։ Հորեղբայրը հայրենասիրական գաղափարներ ու պայքարի ոգի է սերմանում նրա հոգում։ Եվ մի օր էլ, երբ Սերոբը վերադառնում էր սարերից՝ որսի հերթական զոհը շալակին, հորեղբայրը դիմում է նրան. «Սերոբ, իրաւ դուն լաւ, կտրիչ որսորդ ես, նշան բռնած տեղը կը գամես, բայց բաւական չէ վայրի գազաններ որսալ, ատիկա հեշտ է, երբեմն մարդ գազաններ ալ որսալու է»։ Հետագայում արդեն ֆիդայապետ Սերոբը բազմիցս խոստովանել է, որ «իր յեղափոխական մտքերու մեծագույն մասը պարտական է մեռած հորեղբորը՝ Առաքելին»։ Հաշվի առնելով նրա անսանձ, ըմբոստ խառնվածքը՝ որոշում են ամուսնացնել։ Սակայն ամուսնությունը երբեք չի խոչընդոտում Սերոբին՝ ժամանակի զգալի մասն անցկացրեց Նեմրութի լանջերին, մանավանդ որ կինը՝ Սոսեն, նույնպես ըմբոստ բնավորությամբ հրաշալիորեն ներդաշնակում էր ամուսնուն։ Մի օր, երբ սովորույթին համաձայն լեռներում զբաղվում էր որսորդությամբ, երկու քրդեր նկատելով նրան, տուրք տալով հային թալանելու հարազատ ավանդույթին՝ փորձում են խլել Սերոբի ձին, հագուստներն ու զենքերը։
Սերոբը համարձակորեն կռվի է բռնվում և հրացանի առաջին իսկ հարվածով տապալում է մեկին, իսկ մյուսին հաջողվում է փախչել։ Այդ ժամանակներում հայի կողմից քուրդ սպանելը անօրինակ երևույթ էր։
Արտասահմանում
Թուրքական իշխանությունների դատաստանից խուսափելու համար 1891 թ. Սերոբին գաղտնի ուղարկում են Պոլիս։ Մի քանի ամիս Պոլսում անցկացնելուց հետո Սերոբը տեղափոխվում է Ռումինիայի Սուլինա քաղաք, ուր բնակություն էին հաստատել Հայաստանի տարբեր շրջաններից տարագրված պանդուխտ հայեր։ Հայրենակիցների օգնությամբ Սուլինայում բացում է մի փոքրիկ սրճարան, որը դառնում է պանդխտության գիրկն ընկած տեղի հայության մշտական հավաքատեղի։ Սերոբի ապագա գործունեության վրա մեծ ազդեցություն է գործում Հրայր Դժոխքը, որն այդ օրերին գտնվում էր Սուլինա քաղաքում։ Հրայրի կոչը նոր ուժով է բորբոքում դեռ պատանեկան տարիներին ազատագրական պայքարի գաղափարներին հաղորդակից Սերոբին։
1893 թ. վերջին հայրենիք մեկնելու հաստատ վճռականությամբ Սերոբը թողնում է Սուլինան և մեկնում Բաթում, ապա՝ Թիֆլիս։ Թիֆլիսում ծանոթանում է Քրիստափորի և Ռոստոմի հետ, որոնց խորհրդով և օգնությամբ 1894 թ. սկզբներին երեք ընկերների հետ վերադառնում է հայրենի Ախլաթ։
Պայքարի սկիզբը
Իմանալով Աբդուլ Համիդ II-ի կազմակերպած հայերի կոտորածների մասին՝ 1895 թվականին 27 հոգուց բաղկացած խմբով վերադարձել է Խլաթ և կազմակերպել գավառի հայկական գյուղերի ինքնապաշտպանությունը։ Նրա հայդուկախմբում մարտնչած բազմաթիվ ֆիդայիներ (Բիթլիսցի Մուշեղը, Բալաբեխ Կարապետը և ուրիշներ) հետագայում դարձել են ջոկատների հրամանատարներ։ Որոշ ժամանակով նրա խմբի անդամ է եղել նաև Անդրանիկը։ 1896 թվականին Սերոբը կազմակերպել է ինքնապաշտպանական նոր խմբեր, նրանց տեղաբաշխել գյուղերում, զենք հայթայթել Կովկասից։ 1897 թվականին կռվել է Թեղուտում (Բիթլիսի նահանգ) և Սոխորթում։
Սողորդի կռիվը
Ախլաթի շրջանում ժողովրդին կոչելով ինքնապաշտպանության՝ Սերոբն ասում էր. «… տղաք, առանց հացի մնացէք, առանց զէնքի մի մնաք»։ 1895 թ. դաժան օրերին, երբ ողջ հայության գլխին ծառացել էր համիդյան ջարդարար սուրը, Սերոբը մարտական խմբով հասնում է Ախլաթ և անմիջապես հայտնվում մարտերի հնոցում։ Թշնամին ուշադրությունն առավելապես կենտրոնացրել էր Սողորդ գյուղի վրա, որը շնորհիվ աշխարհագրական ամուր դիրքի, քաջակորով զավակների և հատկապես Խչեենց անվանի գերդաստանի՝ Ախլաթի ինքնապաշտպանության ոգին էր։ Սերոբը հայրենի շրջանը կոտորածից փրկելու, ժողովրդին ոգեկոչելու, մարտական ինքնապաշտպանական խմբեր ստեղծելու նպատակով զինակիցներին ուղարկում է թշնամու կողմից սպասվող հարձակման առավել վտանգավոր ուղղությունները, իսկ ինքը 10 ֆիդայիներով մնում է Սողորդում։ «Բոլոր գիւղերում, Սերոբի հայդուկների շուրջը համախմբուեցան տեղական, երիտասարդութիւնը, իսկ ինքը Սերոբը մի քանի ընկերներու հետ շրջում էր գիւղից գիւղ՝ հսկելու ապահովութեան վրայ»։
Սերոբի զինվորները, քաջածանոթ լինելով գավառին, կարողացան կարճ ժամանակամիջոցում գյուղերում կազմակերպել մարտունակ ինքնապաշտպանական խմբեր։ Բաղեշի կոտորածից մի քանի օր անց թուրք զինվորների աջակցությամբ հասնանցի քրդերն ու Դիարբեքիրի չերքեզները հարձակվում են Սողորդի վրա։ Գյուղացիների կազմած մարտական խումբը դիրքեր է գրավում գերեզմանոցի մոտակայքում, իսկ ինքը ֆիդայիներով դարանակալվում է գյուղից գետով բաժանվող ձորերում, որպեսզի վճռական պահին թիկունքից հարվածի թշնամուն։ Քրդերը հայերի նախապատրաստությունից անտեղյակ, համարձակորեն անցնելով ձորն ու գերեզմանոցը՝ մոտենում են սողորդցիների դիրքերին։
Սկսվում է մարտը, 600 զինված քրդերի ու չերքեզներ գերակշռությունն ակնհայտ էր։ Գյուղացիների մարտական խումբը մի փոքր դիմադրելուց հետո սկսում է նահանջել, և այդ վճռական պահին թշնամու թիկունքից հարվածում է Սերոբի խումբը։ «Ու Սերոբ կընտրէ վճռական անձնազոհաթիւնը։ Իր հետ եղող տասը մարտիկներով կատաղի յարձակումը կը գործէ թշնամիին վրայ, դիակներ կիյնան և խուճապ կառաջանայ»։ Ոգևորված ֆիդայիների հուժկու գրոհից՝ գյուղացիները համարձակորեն նետվում են թշնամու վրա։ Անակնկալի եկած քրդերը՝ մարտադաշտում թողնելով սպանվածներին և 40 գերի, խուճապահար փախչում են։ Հետաքրքիր է, երբ գավառապետի միջնորդությամբ գերվածները ազատ են արձակվում, նրանք չհավատալով, որ հայերը ընդունակ են նման հանդգնության, գավառապետին ասում են. «Էֆենտիմ, այս կեավարները չէին որ մէզի յաղթեցին, այլ Մոսկովին կեավուրները բռնեցին մեր ետևէն և երկնքէն կրակ կը թափէին մեզ վրայ, մեր գնդակները անոնց չէին հասներ, իսկ անոնցները մեզմէն մարդ չը թողացին վար գլորեցին»։ Թուրքերը ի դեմս ֆիդայիների սկսում են կասկածել, որ գործ ունեն առավել կատարելագործված զենքերով զինված մարտական հատուկ խմբերի հետ։ Ախլաթի ինքնապաշտպանական կռիվները Սերոբի ֆիդայական կյանքում առաջին մարտական գործողություններն էին։
1895 թ. Սերոբի խմբի առաջնորդությամբ Ախլաթի հայության մղած պայքարը մեկ անգամ ևս հավաստեց, որ ջարդերի արհավիրքները կարելի է կանխել միմիայն ընդհանուր ինքնապաշտպանության կազմակերպմամբ։ Համիդյան արյունոտ տարիներին, երբ թուրքական ջարդարարների վայրագություններին զոհ գնացին 300.000 հայեր, Տարոնը Արևմտահայաստանի այն եզակի շրջանն էր, որը զերծ մնաց կոտորածներից Աղբյուր Սերոբի շնորհիվ։ Թուրքական իշխանություններին հաջողվում է տեղեկանալ նահանգում հայերի կողմից իրականացվող աշխատանքներին։ Հեղափոխական շարժումները բացահայտելու և այն ոչնչացնելու նպատակով, թուրքական կառավարությունը ստեղծում է լրտեսների ու մատնիչների լայն ցանց, որի հաղորդած գաղտնի տեղեկություններից Բաղեշի թուրքական ոստիկանությունը քաջատեղյակ էր, որ Ախլաթում գործող մարտական կազմակերպությունների գլխավոր դեմքը Սերոբն է։
Նեմրութի Ասլանը
1897 թ.-ի փետրվարի 27-ին թուրքերն ընկնում են Աղբյուր Սերոբի հետքի վրա։ Մեծ հայդուկն այդ ժամանակ Թեղուտ գյուղում էր։ Սերոբն այնպես է անում, որ թշնամին ուշադրություն դարձնի իր վրա և վերցնում է իր դահուկներն ու ճանապարհ բռնում դեպի Նեմրութ։ Թշնամին սկսում է նրան հետապնդել, բայց քանի որ 3-4 արշին ձյունը նրանց խանգարում է, խրվում են ձյան մեջ և շատ առաջ գնալ չեն կարողանում ։
Սերոբը 2 օր մնում է Նեմրութի տաք աղբյուրների մոտ և դրանից հետո գնում է Դատվան գյուղ։ Բոլորը կարծում էին, թե Սերոբը մահացել է։ Եվ ժողովուրդը հայդուկին տեսնելով, նրան տալիս է Նեմրութի Ասլան անվանումը ։
Բաբշենի կռիվը
Ֆիդայական շարժման պատմության հերոսական էջերից է 1898 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Աղբյուր Սերոբի խմբի մղած կռիվը Բիթլիսից ոչ հեռու՝ Բաբշեն գյուղի մոտ։ Մարտը տևել է մինչև ուշ երեկո։ Սերոբի 14-16 հոգանոց ֆիդայական ջոկատը կռվում էր թշնամու մի քանի հազարանոց կանոնավոր ջոկատի դեմ։ Թշնամին անգամ թնդանոթներ է գործի դրել։ Սակայն Սերոբն իր սակավաթիվ ջոկատով կարողանում է թշնամուն էական կորուստներ պատճառել։
Բաբշենի կռվի ժամանակ հայդուկները կարողանում են սպանել 70 թուրք և քուրդ զինվոր, իսկ հայդուկներից միայն մի հոգի է զոհվում ։ Մարտի հաղթանակը պայմանավորված էր Սերոբի ռազմագիտական մեծ հմտությամբ և Մոսին հրացանների առկայությամբ։ Բացի այդ թշնամին եկել էր այլ գավառներից և տեղանքին ծանոթ չէր, իսկ Սերոբը լավ գիտեր իր հայրենի գավառի ամեն մի քարը ։
Հերոսամարտից հետո թուրքական կառավարությունն ամենուրեք հետապնդել է Սերոբին։ Հեռանալով Խլաթից՝ նա ապաստանել է Սասունում։
Ռոզա Ուելթ–Շթրաուս
Ռոզա Ուելթ–Շթրաուս, սուֆրաժիստ և ֆեմինիստ ։
Աղբյուր Սերոբ
Սերոբ և Գևորգ Չաուշ
Հայկական գյուղերը իրար հետ թշնամանում և նույնիսկ արյունալի մարտեր էին մղում միմյանց դեմ, երբ գյուղից աղջիկ էին փախցնում։ Իսկ դա անթույլատրելի արարք էր, հատկապես այն դեպքում, երբ թշնամին ինքն էր կոտորում հայերին։ Հայերը պետք է համերաշխ և համախմբված լինեին։
Ռոզա Ուելթ–Շթրաուս
Ծնվել է Ավստրիայում, այդ երկրում առաջին աղջիկն էր, ով ավարտել է ավագ դպրոցը, և առաջին ավստրուհին, ով ստացել է բժշկական կրթություն, ինչպես նաև Եվրոպայում առաջին կին ակնաբույժը ։ Իր բժշկական աստիճանը ստացել է 1878 թվականին  Բեռնի համալսարանում  ։ Երեք քույր է ունեցել՝ Իդան, Լեոնորան և Սառան ։ Այն բանից հետո, երբ նա և իր քույրերից մեկը տեղափոխվել են Ամերիկա, նա աշխատել է որպես աչքի վիրաբույժ ակնաբուժարանում և Նյու Յորքի կանանց հիվանդանոցում ։ Ամուսնացել է գործարար Լուի Ստրաուսի հետ և ունեցել են դուստր՝ Նելլի Շտրաուս–Մոչենսոն ։ 1904 թվականին, ամերիկյան պատվիրակության կազմում մասնակցել է Կանանց միջազգային միության առաջին համագումարին ։ Որոշ ժամանակ շարունակել է որպես այդպիսին մասնակցել, իսկ հետագայում ներկայացրել է հրեա կանանց միությունը հանուն հավասար իրավունքների Էրեց Իսրայելում, այդ ժողովներում ։
1919 թվականին ստեղծվել է Իշուվը (Հրեա կանանց միություն հավասար իրավունքների համար Էրեց Իսրայել քաղաքում) կանանց առաջին համապետական կուսակցությունը, որի ղեկավար նշանակվել էր Ուելթ–Սթրաուսը, այդ տարի այնտեղ էր ներգաղթել, շարունակել է մինչև իր մահը  ։ 1920 թվականի հուլիսին մեկնել է Լոնդոն՝ մասնակցելու այն ժողովին, որի ժամանակ ստեղծվել է Կանանց միջազգային սիոնիստական կազմակերպությունը (WIZO), և սույն տարում, ավելի ուշ, ներկայացրել է հրեա կանանց միությունը հանուն հավասար իրավունքների Էրեց Իսրայելում, «Կանանց ընտրական իրավունքի միջազգային դաշինք» համագումարում, որը տեղի է ունեցել Ժնևում։ Միջազգային կոմիտեներում ներկայացրել է «Կանանց ընտրական իրավունք» միջազգային դաշինքը, մասնակցել է բոլոր համագումարներին և հաճախ ընդգրկվել է համաժողովներ անցկացնող երկրների վարչապետների պատվիրակություններում ։
Աղբյուր Սերոբ
Սերոբ և Գևորգ Չաուշ
Սերոբը հրամայում է, որ այսուհետ, ով աղջիկ փախցնի գյուղից, դաժան կերպով պատժվի։ Եվ Աղբյուր Սերոբի կարգադրությունից որոշ ժամանակ անց աղջիկ փախցնելու համար Տալվորիկն ու Աղբրիկը թշնամանում են Փսանաց գավառի հետ։ Պատճառն այն էր, որ Գևորգ Չաուշի հորեղբայր Ավեն փախցրել էր Առաքելոց վանքի տնտեսուհի Հերմոյին։
Ռոզա Ուելթ–Շթրաուս
1926 թվականին հարեդիմը, որը նախընտրում էր չբախվել հանրաքվեյի, լքել է Իշուվի ներկայացուցիչների ժողովը, և այդ տարի պաշտոնական հայտարարություն է արվել (վավերացվել է մանդատային կառավարության կողմից 1927 թվականին), որը հաստատում էր «կանանց հավասար իրավունքները կյանքի բոլոր ասպեկտներում՝ Իշուվում՝ քաղաքացիական, քաղաքական և տնտեսական» ։ Ուելթ–Շթրաուսը մահացել է Ժնևում, 1938 թվականին ։
Լրացուցիչ գրականություն
Hama'avak al Ha'kol: Leidato shel Feminism Ivri [translation: Battle for the Vote: The Birth of Hebrew Feminism], by Prof. Margalit Shilo of Bar-Ilan University
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1856 ծնունդներ Կատեգորիա:1938 մահեր Կատեգորիա:Ամերիկացի սուֆրաժիստներ Կատեգորիա:Ավստրիացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Աղբյուր Սերոբ
Սերոբ և Գևորգ Չաուշ
Սերոբը կարգադրում է, որ Գևորգն արժանի պատիժ տա իր հորեղբորը, քանի որ վերջինս նման բան չէր համարձակվի անել, եթե Գևորգն այդքան մեծ հեղինակություն չվայելեր հայդուկների շրջանում։ Գևորգը ստիպված սպանում է հորեղբորը։ Բայց դրանից հետո մեծ հայդուկի հոգին խռովվում է և նա լքում է Սերոբի ջոկատը և մի քանի օր միայնակ է մնում։
Դավաճանություն և մահ
Թուրք իշխանությունները Սերոբին վերացնելու համար կենտրոնացնելով զինվորական ու ոստիկանական մեծաքանակ ուժեր, քրդական զինված խմբեր և քաջ գիտենալով նրա տեղը՝ այնուամենայնիվ չհամարձակվեցին առճակատ փորձ անել նրան գերեվարելու, նրան վերացնելու համար դիմեցին թունավորելու զազրելի միջոցին։ Սերոբին թունավորելու հայրենադավ գործը հանձն Է առնում Խալիլի ոսկիների փայլից շլացած Գեղաշենցի Ավեն։
Հայդուկների վստահությունը շահելու դիտավորությամբ նա մի քանի անգամ գալիս Է Գելիեգուզան և հանդիպում գյուղի քահանա Տեր Քաջի տանը ապաստանած Սերոբին։ Շողոքորթությունն ու ֆիդայիներին բազմիցս բերած ուտելիքը կատարում են իրենց սև գործը։ Սերոբը չկասկածելով Ավեին՝ բարեկամաբար ընդունում Է դավաճանի թունավորած ծխախոտը։ Իսկ մինչ այդ հայերի ուշադրությունը շեղելու նպատակով թուրքերը լուրեր են տարածում, թե Թահսի փաշայի զորագունդը պատրաստվում Է արշավել Խութ–Բռնաշեն՝ տեղի քրդական ցեղերի ապստամբությունը ճնշելու։ Բայց իրականում թուրքական զորախումբը Խալիլի հրոսակախմբին միացած արշավում Է Գելիեգուզան, ուր ապաստանել Էր Սերոբն իր 12 ֆիդայիներով ու ընտանիքով։
Տեսնելով Սերոբի անկարող վիճակը՝ թշնամին համարձակորեն նետվում է գրոհի։ Մի բուռ քաջեր հայդուկապետին փրկելու վճռականությամբ դիմադրում են թշնամու մեծաթիվ ուժերին։ Անհավասար կռվում զոհվում են Սերոբը, որդին՝ Հակոբը, եղբայրները՝ Մխեն և Զաքարը։ Քաջարի ֆիդայուհի Սոսեն, վերցնելով ամուսնու հրացանը, շարունակում է քաջաբար մարտնչել։ Թշնամու գնդակներից վիրավորված՝ Սոսեն այլևս անկարող է լինում շարունակել մարտը, իսկ թշնամին արդեն հասել էր։ Բշարե Խալիլը կտրում է հերոսի գլուխը և գերեվարում ուժակորույս Սոսեին։ Թուրքերը հայերին ահաբեկելու նպատակով Սերոբի գլուխը ձողին Սասունի լեռներից հասցնում են մինչև Բաղեշ։
Աղբյուր Սերոբի գլուխը թաղվել է Բիթլիսի Սբ Կարմրակ եկեղեցու բակում, մարմինը՝ Գելիեգուզանում։ Գելիեգուզանի կռվում գերվել և Բիթլիս է տարվել Աղբյուր Սերոբի վիրավոր կինը՝ խմբի միակ կին հայդուկը՝ Սոսեն, սակայն շուտով ազատվել է։ Ժողովուրդը նրան օծել է Մայրիկ պատվանունով։
Սոսե Մայրիկը 1904 թվականի Սասունի ապստամբությունից հետո տեղափոխվել է Վան, ապա՝ Կովկաս։ Նրա մյուս որդին՝ Սամսոնը, զոհվել է Կարինում։ 1920 թվականի վերջին Սոսե Մայրիկը տեղափոխվել է Կոստանդնուպոլիս, ապա հաստատվել Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքում, որտեղ էլ 1953 թվականին վախճանվել է։ 1998 թվականին նրա աճյունը տեղափոխվել է Երևան և ամփոփվել Եռաբլուրում։
Սերոբի մահվան վրեժը
Մեծ հայդուկի մահվանից հետո Անդրանիկն ու Գևորգ Չաուշը հետամուտ են լինում, որ բոլոր դավաճանները կրեն իրենց արժանի պատիժը։ Առաջինը որոշվում է պատժել դավաճան ռես Ավեին՝ ով թունավորել էր Սերոբին։ Երբ վերջնականորեն համոզվեցին Ավեի դավաճանության մեջ, 1900 թ.-ի ապրիլ ամսին Գևորգ Չաուշը շենիկցի Մանուկի և Ղազարի հետ մտնում են Ավեի տուն և նրանից իմանում են բոլոր դավաճանների անունները։
Ավեին վերացնելուց հետո նրանք իրար հետևից ոչնչացնում են մյուս դավաճաններին։
1900 թ.-ի նոյեմբերին Անդրանիկի, Գևորգ Չաուշի, Մակարի և Գալեի հետ 25 հայդուկներ դարան են մտնում Մառիկի կիրճում, որտեղով պետք է անցներ Խալիլ բեյը։ Նա իր 40 զինված հեծյալների հետ էր։ Երբ հեծյալները բավականին մոտեցան, հայդուկները կրակ բացեցին։ Բազմաթիվ թշնամիներ զոհվեցին։ Սատկեց Խալիլի ձին։ Խալիլին խուզարկեցին և գտան 13 հայ դավաճանների անուններ։ Դրանից հետո Խալիլի գլուխը կտրեցին ։