cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մռայլ կեսը
Սյուժե
Տեդ Բոմոնդը ամուսնացած է Լիզայի հետ, նա ունի զույգ երեխաներ՝ Վիլյամ և Ուենդի, գրող է և ապաքինվող ալկոհոլիկ, ով ապրում է Մեն նահանգի Լանդլոու քաղաքում։ Տեդի ֆանտաստ գրքերն այնքան էլ հաջող չեն։ Այնուամենայնիվ Ջորջ Ստարկ գրական անվան տակ նա գրում է մարդասպան Ալեկսիս Մեշինի մասին բավականին հաջող կրիմինալ վեպեր։ Մի անգամ աշխատանքից հետո նրան է մոտենում Ֆրեդերիկ Կլոուսոն անունով երիտասարդ, ով նրան շորթագործում է, քանի որ բացահայտել է Տեդ Բոմոնդի և Ջորջ Ստարկի նույն մարդը լինելու փաստը։ Տեդը խորհրդակցում է իր գործակալ Րիկ Կոուլիի հետ, վերջինս խորհուրդ է տալիս նրան բացահայտել, որ հենց նա է Ջորջ Ստարկը։ Տեդը այդպես էլ անում է, լրագրողները համոզում են նրան «թաղել» Ջորջ Ստարկին, և կնոջ խորհրդով նա որոշում է կեղծ թաղում կազմակերպել իր երկրորդ եսի համար, ինչի մասին գրում են «Մարդիկ» ամսագրում։ Ջորջի շիրիմաքարը ասում էր ամենը. «Ջորջ Ստարկ, ոչ այդքան հաճելի անձ»։
Ստարկը, սակայն, գերեզմանոցից դուրս է գալիս ֆիզիկական տեսքով՝ ձեռք բերելով դիմագծերը, որոնք բնորոշում էին Տեդին, երբ նա գրում էր Ստարկի կեղծանվան տակ գտնվող գրքերը՝ ալկոհոլիկ էր և ծխում էր Pall Mall ծխախոտը։ Նա սկում է մարդասպանությունը՝ սպանելով բոլոր նրանց, ում մեղավոր էր համարում իր «մահվան» հարցում։
Մի քանի օր անց Գոմեր Գամեշային՝ Տեդի տնային օգնականին, գտնում են մահացած, իսկ իր բեռնատարը՝ առևանգված, բայց ոստիկանները գտնում են այն Տեդ Բոմոնդի մատնահետքերով։ Ոստիկան Ալան Պենգբորնը, ով հետաքննում էր գործը, այցելում է Տեդին և սկսում հարցաքննել, բայց Տեդը նշում է, որ տեղյակ չէ կատարվածի մասին։ Հանցանշանների առկայությունը և Տեդի հարցերին պատասխանելու անկարողությունը կասկած են արթնացնում ոստիկանի մոտ։ Ավելի ուշ պարզվում է, որ Ստարկը ունի նույն մատնահետքերը, ինչ Տեդը։ Շուտով նա իմանում է, որ Ստարկի գերեզմանը քանդել են։ Հաջորդ զոհն է դառնում Մայկ Դոնալդսոնը, նրան տանն էր սպասում Ջորջ Ստարկը։ Նա վերցրում է բրիտվան և դրանով սպանում Մայկին (Տեդը գրել էր «Մեշինի ճափան» գիրքը, որտեղ գլխավոր հերոսի զենքը բրիտվան էր, գրքի հերոսը օրինակ էր ծառայում Ջորջ Ստարկի համար)։ Այս ընթացքում Տեդը տառապում էր սյուրռեալիստական մղձավանջներով։ Տեդը ոստիկան Ալանին ասում է, որ Ջորջ Ստարկը դուրս է եկել գերեզմանոցից և նրանից վրեժ է ցանկանում լուծում, նրա հաջորդ զոհը կդառնա գործակալ Րիկ Կոուլին։ Րիկին թիկնապահներ են տրամադրում, բայց, երբ նա մտնում է իր տուն, նրան այնտեղ սպանում է Ստարկը։
Ի վերջո Տեդը հայտնաբերում է իր և Ստարկի ուղղակի կապը և սկսում է գտնել Ստարկից ստացված նամակները՝ գրված սեփական ձեռագրով։ Նշումներում Տեդին պատմում են Ստարկի ցուցաբերած ակտիվության մասին։ Հետևելով սեփական որդուն և դստերը՝ Տեդը նկատում է, որ երկվորյակները յուրահատուկ կապ ունեն։ Նրանք կարող են զգալ մյուսի ցավը և երբեմն նույնիսկ իրար մտքեր կարդալ։ Սա ընդունելով սեփական դրության բանալի՝ նա սկսում է նկատել իր և Ստարկի միջև կատարվածի խորը իմաստը։
Պենգբորնը իմանում է, որ Տեդը զույգ եղբայր է ունեցել։ Չծնված եղբայրը արգանդում կլանվել է Տեդի մեջ և ավելի ուշ, երբ հերոսը դեռ երեխա էր, խորացել նրա գիտակցության մեջ։ Երբ Տեդ Բոմոնդը տասնմեկ տարեկան էր, նա տառապում էր ահավոր գլխացավերով և ցավերի ժամանակ լսում թռչունների ձայներ։ Երբ Տեդը գնաց դպրոց, նա կորցրեց գիտակցությունը, հիվանդանոցում զննվելուց հետո բժիշկը ասաց, որ Տեդը ունի չարորակ ուռուցք։ Օպերացիայի ժամանակ վիրաբույժը հայտնաբերեց, որ դա ընդհանարապես ուռուցք չէ. նա ուղեղում նկատեց քթանցքի մի մաս, եղունգներ և մարդու աչք։ Օպերացիան անցկացնելու ժամանակ հիվանդասենյակի պատուհաններին սկսում են տրոփվել ճնճղուկների խմբեր։ Տեդի ծնողներին, ինչպես և հենց Տեդին, տեղյակ չպահեցին երկվորյակ-եղբոր մասին։ Սա հարցի տակ է դնում Ստարկի իրական էությունը։ Արդյոք նա հանդիսանում է իրական էությամբ հոգի, թե Տեդի այլ ինքնությունն է։
(6535) Արխիպենկո
(6535) Արխիպենկո (Archipenko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,419904 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9854 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8544 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1374,98 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,261822 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,24° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հրայր Հովնանյան
Հրայր Ստեփանի Հովնանյան, հայ ճարտարագետ-ձեռնարկատեր, հասարակական գործիչ, բարերար։ 1951 թվականին գաղթել է ԱՄՆ, բնակվում է Նյու Ջերսիում։ Ավարտել է Վիլլանովայի համալսարանը (1956)։ Նույն համալսարանի առևտրական գիտությունների պատվավոր դոկտոր (1985)։
Գործարար, հասարակական գործիչ, բարերար Վահագն և Ժիրայր Հովնանյանների եղբայրն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ Կատեգորիա:Հայ ձեռնարկատերեր Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ բարերարներ
Հայերը Սերբիայում
13-14-րդ դարերում Դուբրովնիկում կար կիլիկեցի հայ վաճառականների փոքրաթիվ գաղութ։ Սերբիայի՝ օսմանյան տիրապետության աակ անցնելուց հետո աճել է հայերի թիվը առևտրական ճանապարհների վրա գտնվող Նիշ, Պիրոտ, Բելգրադ քաղաքներում։ Առանձին հայ առևտրականներ բնակություն են հաստատել Բոսնիայում և Հերցեգովինայում։ 17-րդ դարերում սկզբին հայեր կային նաև Սկոպլե (Սկոպյե) և Սարաևո (Սարայհո) քաղաքներում։ 1611 թվականին ճանապարհորդ-ուղեգրող Սիմեոն Լեհացին Սկոպլեում հանդիպել է հայ այգեգործների երեք ընտանիքի, իսկ Սարաևոյում՝ չորս հայ վաճառականների։
Հայերը Բելգրադում
Բելգրադի հայ համայնքը կազմավորվել է 17-րդ դարի սկզբին։ Հայերն առաջին անգամ այստեղ հիշատակվում են 1573 թվականին։ 1634 թվականին Բելգրադում է եղել Մինաս Գրիչը, որն իր տպավորությունները քաղաքի մասին գրի է առել չափածո ձևով։ Անգլիացի բժիշկ և ճանապարհորդ Էդուարդ Բրաունը, որը 1669 թվականին եղել է Բելգրադում, իջևանել է մի հարուստ հայ առևտրականի տանը։ Բելգրադում է ծնվել և երկար ժամանակ ապրել նշանավոր առևտրական և ազգային բարերար Ապրո (Աբրահամ) Չելեբին։ 1690 թվականին Մովսես Երևանցին ավստրիական կայսր Լեոպոլդի թույլտվությամբ սկսել է հայկական եկեղեցու շինարարությունը։
18-րդ դարի սկզբին Բելգրադում գործել է հայկական եկեղեցի, որի քահանան էր տեր Պողոսը։ 1722 թվականին Բելգրադում կար 80 հայ, որոնցից տասն առևտրականներ էին, իսկ մնացյալները՝ արհեստավորներ։ 1728 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ հայերի թիվը շուրջ 200 էր, մեծամասնությունը բնակվել է Բելգրադում, կար Հայկական թաղամաս («Հայկական մահալ»)։ 1739 թվականին ավստրիացիների հեռանալուց հետո Բելգրադի հայությունը տեղափոխվել է Նովի Սադ։ 1848 թվականի հրդեհից հետո, 1872 թվականին, նորոգվել է (ճարտարապետ Գևորգ Մոլնարի նախագծով, սակայն 1963 թվականին քաղաքի իշխանությունների որոշմամբ քանդվել է։ Քաղաքի հայկական եկեղեցու շինարարության համար մեծ գումար էր հատկացրել հայ խոշոր առևտրական Հովհաննես Ջանազիզյանը։ Նա առաջին հայերից մեկն էր, որ ստացել է Նովի Սադի քաղաքացիություն։ Հայերն աչքի ընկնող տեղ են գրավել քաղաքի հասարակական-մշակութային կյանքում, ընտրվել քաղաքային խորհրդի մեջ, ստացել ազնվականական տիտղոսներ։ Առավել հայտնի ընտանիքներից էին Ջանազիզյանները, Մինասյանները, Ավետիքյանները և Իաեկուցյանները։ Քաղաքի լավագույն ոսկերիչներից էր Հովսեփ Մեսրոպյանը (Յոսիֆ Միսարովովիչը)։
Նովի Սադի փողոցներից մեկը, որտեղ գտնվում էր հայկական եկեղեցին, կոչվել է Հայկական։ Հայկական եկեղեցուց մինչև Դանուբի ափը կառուցված հողապատնեշը անվանվել է «Հայկական թումբ»։ Եվրոպայում 1848 թվականթվականի բուրժուական հեղափոխություններից հետո Նովի Սադի հայ համայնքի հոգևոր հովվությունը Վենետիկի Մխիթարյաններից (առանձնապես աչքի է ընկել Սիմեոն Բերամենցը, որը բնիկ Նովի Սադից էր և ավելի քան 30 տարի եղել է հայկական եկեղեցու ավագերեցը) անցել է Վիեննայի Մխիթարյաններին։ 1913 թվականին որպես հոգևոր հովիվ Նովի Սադ է եկել ականավոր գիտնական, հայագետ Գաբրիել Մենևիշյանը, որը, թեե առանց հոտի, մնացել է այստեղ մինչև իր մահը (1931)։ Հայկական խաչքար Բելգրադի Ս. Գաբրիել Հրեշաակապետ եկեղեցու բակում հետո։
Հայկական միություններ
1932 թվականին բելգրադահայերը հիմնել են Հայոց միությունը` հայկական ակումբով, որը գործել է մինչև 1941 թ. և ժամանակավորապես դադարեցրել գործունեությունը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին, իսկ 1952 թվականին Սերբիայի համայնավարական իշխանությունները փակել են այն։ 1950-ական թվականներին Հարավսլավիայի տարածքում բնակվել է շուրջ 2500-3000 հայ։ 1990 թվականի փետրվարին Բելգրադի հեռուստատեսության և ռադիոյի երաժշտական հաղորդումների գլխավոր խմբագիր, Սերբիայի երաժշտության ակադեմիայի պրոֆեսոր, երգահան Վարդգես Պարոնյանի նախաձեռնությամբ ստեղծվել է սերբ-հայկական մշակութային կենտրոնը։ Բնակվում են մեծ մասամբ Բելգրադում, սակավաթիվ հայ ընտանիքներ կան Սերբիայի Նովի Սադ և Սերեբրենիցա քաղաքներում։ Հայ համայնքի և Հայաստանից գաղթած հայերի մասնակցությամբ վերականգնվել է Սերբիայի Հայոց միությունը։
1995 թվականին Բելգրադում հիմնադրվել և պաշտոնապես գրանցվել է նույնանուն նոր միություն՝ իր ընտրովի մարմնով, որը ղեկավարում է միության աշխատանքները։ Միության նախագահն է նկարիչ Միոտրագ Վարդապետյանը։ 1995 թվականին Սերբիայի Հայոց միության նախաձեռնությամբ Բելգրադում բացվել է կիրակնօրյա դպրոց, որտեղ դասավանդվում են հայոց լեզու և պատմություն, հայ գրականություն և երաժշտություն։
1993 թվականի հունիսի 27-ին Հայկական ժողովրդային շարժման և Սերբ-հայկական ընկերության նախաձեռնությամբ Սերբիայի խորհրդարանն ընդունել է Հայոց Ցեղասպանությունը դատապարտող բանաձև։
Հեմա Մալինի
Հեմա Մալինի (հինդի` हेमा मालिनी, ամբողջ անունը` Հեմա Մալինի Ռամանուջամ Չակրավարտի, ), հնդիկ կինոդերասանուհի, պարուհի, պրոդյուսեր, ռեժիսոր և քաղաքական գործիչ։ Նկարահանվել է մոտ 160 կինոնկարում։ Կանացի լավագույն դերի համար արժանացել է Filmfare Awards մրցանակի։ Հնդկաստանում կինեմատոգրաֆիայի զարգացման ասպարեզում ունեցած ներդրումների համար արժանացել է Պադմա Շրի կառավարական պարգևին։
Կենսագրություն
Հեմա Մալինին ընտանիքում երրորդ երեխան էր։ Նրա մայրը պրոդյուսեր էր։ Կինոդեբյուտը կայացել է 1965 թվականին՝ տելուգու լեզվով նկարահանված «Պանդուն լքում է այս աշխարհը» ֆիլմում, որտեղ նա կատարել է պարուհու դերը։ Հեմա Մալինին ուսումնասիրել և յուրացրել է հնդկական դասական պարաոճերը՝ հայտնի և լավագույն գուրուների մոտ։ Հինդի լեզվով նրա առաջին ֆիլմը 1968 թվականին նկարահանված «Անուրջներ վաճառողը» կինոնկարն էր, որտեղ գլխավոր դերակատարը Ռաջ Կապուրն էր։ Հետագայում նկարահանվել է բոլիվուդյան բազմաթիվ աստղերի հետ՝ հիմնականում բարի և սիրող աղջիկների կամ հավատարիմ կանանց և մայրերի ռոմանտիկ կերպարներում։ Հատկանշական են նրա դերերը «Զիտան և Գիտան» (1972 թ.), «Սիրելի Ռաջա» (1972 թ.), «Վրեժ և օրենք» (1975 թ.), «Ջունգլիների արքան» (1976 թ.), խորհրդա-հնդկական «Ալի Բաբայի և քառասուն ավազակների արկածները» (1979 թ.), «Սամրատ» (1982 թ.), «Սուլթանի դուստրը» (1983 թ.), «Հինավուրց տաճարի գանձերը» (1983 թ.), «Այրիի ճակատագիրը» (1986 թ.), «Պարուհին» (1992 թ. հեռուստասերիալ), «Սեր և դավաճանություն» (2003 թ.) և այլ ֆիլմերում։
Վերջին տարիներին Հեմա Մալինին ամուսնու հետ միասին ներգրավվել է քաղաքականության մեջ և Հնդկաստանի ժողովրդական կուսակցության աջակցությամբ անդամակցել է Հնդկաստանի խորհրդարանի վերին պալատի նահանգների խորհուրդներին։
Անձնական կյանք
Հեմա Մալինին ամուսնացել է հայտնի դերասան Դհարմենդրայի հետ։ Վերջինիս հետ համատեղ նկարահանվել են մոտ 35 ֆիլմերում։ Ամուսնական կյանքի ընթացքում ունեցել են երկու դուստր։ Դուստրերից մեկը՝ Էշա Դեոլը նույնպես դերասանուհի է և մոր օրինակով նա նույնպես ուսումնասիրել է հնդկական դասական պարերը։
Հեմա Մալինին դավանում է վայշնավիզմ (հինդուիզմի ուղղություններից մեկը) և հանդիսանում է Կրիշնայի ընկալման միջազգային հասարակության հետևորդ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հնդիկ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հնդիկ կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Հնդիկ պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Շրիպադ Ամրիտ Դանգե
Շրիպադ Ամրիտ Դանգե, հնդիկ քաղաքական գործիչ, Հնդկաստանի կոմունիստական կուսակցության հիմնադիր անդամ։
Կենսագրություն
1920-ական թվականներին եղել է Բոմբեյի արհմիությունների ղեկավարներից։ 1922—1924 թվականներին հրատարակել է «Սոցիալիստ» («The Socialist») ամսագիրը։
Գրել է «բանվորական և արհմիութենակաև շարժման» պատմության հարցերին նվիրված աշխատություններ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի կոմունիստներ Կատեգորիա:Հնդիկ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հնդիկ գրողներ
Սպասկայա Պոլիստ
Սպասկայա Պոլիստ (Спасская Полисть), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Չուդովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Չուդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սոլոնգթանգ
Սոլոնթան (հանգըլ՝ 설렁탕), այս ուտեստը պատկանում է կորեական խոհանոցին, այն պատրաստվում է խոշոր եղջերավոր անասունի տոտիկներից։ Սոլոնթանը եփվում է մոտավորապես տասը ժամ, մինչև ստանա կաթնասպիտակավուն գույն։ Սովորաբար այն մատուցվում է մեծ բաժակով, մսի վրա ավելացված օղակաձև կտրատված սոխով։ Որպես համեմունք օգտագործվում է կանաչ սոխ, աղ և աղացած սև պղպեղ։ Սոլոնթան անվանման առաջացման հետ կապված կա երկու վարկած. Առաջացել է մոնղոլերեն «սուրու» կամ «սյուլրու» բառից, որը նշանակում է ապուր, որը օգտագործվել է դեռևս Կորե դինաստիայի օրոք։ Ենթադրվում է, որ դեռևս Չոսոնների դինաստիայի օրոք Սոնոնդե անվանումով տարածաշրջանում լավ բերք ստանալու համար մարդիկ ծիսակատարություններ էին կատարում։ Այդ ժամանակ կայսրը մտածում է ժողովրդին հյուրասիրել մի այնպիսի ճաշատեսակով, որը շատ կլինի և կբավականացնի բոլորին։ Բնականաբար դա ապուր էր, այն էլ պատրաստված կովերի ոտքերից։ Սկզբնական շրջանում այն ուներ «սոննոնտհան» անվանումը, իսկ հետագայում դարձավ «սոլոնթան»։
Բուգսկոե (գյուղ, Արբուզինկայի շրջան)
Բուգսկոե (Бузьке), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Արբուզինկայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բոբրի։ Հիմնադրվել է 1711 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բուգսկոե գյուղում բնակվում էր 268 մարդ։
Հեղուկ ազոտ
Հեղուկ ազոտ, ազոտի հեղուկ վիճակը, որն ունի շատ ցածր ջերմաստիճան։ Արտադրվում է հեղուկ օդի ֆրակցիոն թորումով։ Հեղուկ ազոտը անգույն մաքուր հեղուկ է 0․807 գ/մլ խտությամբ և 1․43 դիելեկտրիկ հաստատունով ։ Հեղուկ ազոտը սովորաբար նշանակում են LN2 կամ "LIN" կամ "LN"։ Ազոտի երկատոմ մոլեկուլը պահպանվում է նույնիսկ հեղուկացումից հետո
Խաժակ Դրամփյան
Խաժակ Անդրանիկի Դրամփյան (հունվարի 1, 1923 թ․, Արմավիրի մարզի Նալբանդյան, նախկինում՝ Մեծ Շահրիար գյուղ – հունվարի 17, 2016 թ․, Երևան), հասարակական-քաղաքական գործիչ, հանրապետության կառավարության Գազաֆիկացման գլխավոր վարչության պետ, ՀԽՍՀ Ավտոտրանսպորտի նախարարի տեղակալ, նախարար, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։
Հեղուկ ազոտ
Մթոնոլորտային ճնշման պայմաններում հեղուկ ազոտը եռում է -195.79 °C-ում, կրիոգեն հեղուկ է, որը կենդանի հյուսվածքի հետ շփվելիս առաջացնում է արագ սառեցում։ Ջերմամեկուսացման պայմաններում, օրինակ՝ թերմոսներում, հեղուկ ազոտը կարող է պահվել և տեղափոխվել։ Կախված չափից և ձևից թերմոսները (Դյուարներ) հեղուկ ազոտը կարող են պահպանել մի քանի ժամից մինչև մի քանի շաբաթ։ Գերհերմետիկ թերմոսների ստեղծումը թույլ տվեց հեղուկ ազոտը պահհպանել էլ ավելի երկար, 2%/օր կորստով
Խաժակ Դրամփյան
Աշխատանքային գործունեությունը
1942 թվականի դեկտեմբերին ծանր վիրավորվում է Մոզդոկի համար մղվող մարտում։ Գրեթե մեկ տարի պառկելով նախ մերձճակատային հոսպիտալում, ապա՝ Բաքվի Արմենիկենտ թաղամասի զինվորական հիվանդանոցի վերածված հայկական դպրոցում, և հետագայում Երևանի Թոխմախի հոսպիտալում՝ Դրամփյանը զորացրվում է 1943 թվականի վերջին՝ որպես ոչ պիտանի զինվորական ծառայության համար։ Զորացրվելուց հետո Խ. Դրամփյանն աշխատանքի է անցնում Երևանի ավտոդողերի գործարանում, որն հանդիսանում էր երկրի կարևորագույն պաշտպանական արտադրական ձեռնարկությունը, որտեղ մինչև 1951 թ. աշխատում է որպես մասնագետ, արտադրամասի պետ, այնուհետև՝ գլխավոր էներգետիկ։ Միաժամանակ կատարում է գործարանի կուսակցական կազմակերպության քարտուղարի պարտականությունները։
Հեղուկ ազոտ
Հեղուկ ազոտը հնարավոր է սառույց դարձնել վակումային պոմպերի միջոցով ։ Հեղուկ ազոտը սառույցի է վերածվում 63 K ջերմաստիճանում։
Խաժակ Դրամփյան
Աշխատանքային գործունեությունը
Հայրենական Մեծ պատերազմի սկզբին էլեկտրատեխնիկումի դիպլոմի հաշվառմամբ Խաժակ Դրամփյանը ուղարկվում է ավիադպրոց՝ վերապատրաստման։ Ուսումն ավարտելուց հետո ավագ սերժանտի կոչումով և բորտ-մեխանիկի կարգավիճակով ուղարկվում է Հյուսիսկովկասյան ճակատ։ 1951-1953 թթ. երկրորդ անգամ է զորակոչվում Սովետական բանակի շարքերը՝ որպես պահեստային սպա՝ հատուկ առաջադրանքով, կապված բանակում նոր զենքի ձեռք բերման հետ։
Հեղուկ ազոտ
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Բժշկական սարքավորումներ Կատեգորիա:Ազոտ
Խաժակ Դրամփյան
Աշխատանքային գործունեությունը
Զինվորական ծառայությունից վերադառնալուց հետո Խ. Դրամփյանն անցնում է կուսակցական աշխատանքի։ Աշխատում է կուսակցության Լենինյան շրջկոմի տրանսպորտի և արդյունաբերական բաժնում որպես բաժնի վարիչ, այնուհետև ուսման է անցնում Հայաստանի Կոմկուսի Կենտկոմին կից բարձրագույն պարտիական դպրոցում։
1957-1960 թթ աշխատում է ՀԿԿ Կենտրոնական կոմիտեի համակարգում՝ արդյունաբերության և տրանսպորտի բաժիններում, կուսակցական մարմիններում՝ որպես հրահանգիչ, այնուհետև՝ պատասխանատու կազմակերպիչ։
1960 թ. Խ. Դրամփյանն առաջադրվում է պատասխանատու աշխատանքի՝ կուսակցության Իջևանի շրջկոմի առաջին քարտուղարի պաշտոնի, որտեղ և աշխատում է ավելի քան չորս տարի։ Հենց այստեղ են բացահայտվում Խ. Դրամփյանի՝ իբրև արտադրության կազմակերպչի մեծ կազմակերպչական կարողությունները։ Իր աշխատանքային տարիներին պետության հյուսիսային դարպասներն արմատականորեն կերպարանափոխվում են և բարեկարգվում։ Իջևան քաղաքում առաջին անգամ կառուցվում է բարձրահարկ շենքերի մի ամբողջ թաղամաս, վերակառուցվում է Աղստև գետի՝ մի քանի կիլոմետր երկարությամբ ձգվող գետափը, կառուցվում են նոր կամուրջներ։ Սկսվում է երկու խոշորագույն, միութենական նշանակություն ունեցող ձեռնարկությունների կառուցումը՝ Իջևանի գորգագործական կոմբինատը՝ Անդրկովկասի խոշորագույն արդյունաբերական օբյեկտներից մեկը, և բենտոնիտի գործարանը։ Կառուցվեցին նաև այլ սոցիալ-կոմունալ օբյեկտներ՝ հիվանդանոց, երաժշտական դպրոց և այլն։ Խ. Դրամփյանի աշխատանքային տարիների օրոք շրջանի տնտեսությունը նկատելիորեն ամրապնդվեց և զարգացավ։
1964 թ. Խ. Դրամփյանը կրկին աշխատանքի է անցնում ՀԿԿ Կենտրոնական կոմիտեի համակարգում և մինչև 1967 թ. աշխատում այնտեղ որպես Կենտկոմի գործերի կառավարիչ։
Սկսած 1967 թ. Խ. Դրամփյանն անցնում է տնտեսական աշխատանքի։ Նշանակվում է ավտոտրանսպորտի նախարարի տեղակալ, որտեղ աշխատում է մինչև 1971 թվականը։
Հանրապետության ղեկավարությունը, բարձր գնահատելով Խ. Դրամփյանի մեծ պոտենցիալը, կազմակերպչական և մասնագիտական կարողությունները, ինչպես նաև նրա գործունեության արդյունքները պատասխանատու կուսակցական և տնտեսական պաշտոններում, նշանակում է Խ. Դրամփյանին հանրապետության կառավարության Գազաֆիկացման գլխավոր վարչության պետ՝ հանձնարարելով ղեկավարել հանրապետության տնտեսության ամենադժվար բնագավառներից մեկը, որտեղ նա աշխատում է մինչև 1978 թվականը։ Խ. Դրամփյանի այդ բնագավառում աշխատած տարիները նշանավորվեցին մեծ հաջողություններով։ Կառուցվում են նոր գլխավոր գազամուղեր, գազաֆիկացվում են նոր քաղաքներ ու գյուղեր։ Մի քանի անգամ ավելանում է գազի սպառումը կենցաղի և արդյունաբերության մեջ։ Հենց այս տարիների ընթացքում ողջ հանրապետության տարածքում հազարավոր կաթսայատներ մասսայական կերպով անցնում են մազութից գազի։ Ավտոտրանսպորտը սկսում է անցում կատարել դեպի գազային վառելիքը։ Այս միջոցառումները հանգեցնում են հանրապետության բնապահպանական իրադրության բարելավվմանը։ Հանրապետության բոլոր ջերմային էլեկտրակայաններն անցնում են գազային վառելիքի։ Խ. Դրամփյանի աշխատանքային տարիներին բազմակիորեն ընդլայնվում են ստորգետնյա գազապահեստարանների ծավալներն ու տեխնոլոգիական հնարավորությունները։ Ստեղծվում են գազով աշխատող արդյունաբերական օբյեկտների անվտանգության ավտոմատացված համակարգեր։ Այս բոլոր միջոցառումների անցկացման հետևանքով Հայաստանը՝ իր գազախողովակների երկարությամբ, գազիֆիկացված բնակարանների քանակով և մեկ շնչին ընկնող բնական գազի ծախսով ԽՍՀՄ-ում զբաղեցնում է առաջատար դիրքերը։ 1978 թ. վերջերին հանրապետության տարածքում բնական գազով չգազիֆիկացված մնացին 37 շրջաններից ընդամենը 5-ը։
Սկսած 1978 թ. Կարեն Դեմիրճյանի առաջարկությամբ Խ. Դրամփյանը նշանակվում է հանրապետության ավտոտրանսպորտի նախարարի պաշտոնում, ուր և աշխատում է ավելի քան #ՎԵՐԱՀՂՈՒՄ էճ տարի։ Նրա գործունեությունն այդ պաշտոնում կապված է լուրջ բարեփոխումների և հանրապետության ավտոտրանսպորտի զարգացման հետ։ 70-ական թվականների վերջերին ավտոտրանսպորտը, հատկապես ուղևորատար ծառայությունը, գտնվում էին դժվարին իրադրության մեջ։ Չէր ապահովվում անհրաժեշտ քանակի ավտոբուսների բաց թողումը, մարդիկ ժամերով կանգնում էին կանգառներում, երեկոյան ժամերին հաճախ ստիպված էին լինում գնալ տուն ոտքով։ Գրեթե բացակայում էր տեխնիկական բազան։ Չէր իրականացվում ավտոտրանսպորտի վերանորոգում և պրոֆիլակտիկա։ Ինքնաթափերն ու բեռնատարները ենթարկվում էին պարապուրդի, խախտվում էին շինարարության գրաֆիկը և քաղաքների կապը գյուղերի հետ։ Իրեն զգալ էր տալիս նաև ոչ բավարար քանակի վարորդական կազմը, հատկապես ավտոպարկերում։ Ավտոտրանսպորտի համակարգում առկա էին մի շարք խնդիրներ՝ կապված մասնագիտական ղեկավար կադրերի հետ։ Այս հարցերին պետք է անհապաղ լուծում տրվեր, գտնվեին ֆինանսական միջոցներ, նախագծային կազմակերպություններ, բանվորներ, սկսվեր անհրաժեշտ օբյեկտների շինարարությունը և այլն։ Համեմատաբար կարճ ժամանակահատվածում Խ. Դրամփյանին հաջողվեց արմատականորեն լուծել այդ խնդիրների մեծ մասը։ Նոր բազաների կառուցումն ու հին ավտոձեռնարկությունների վերակառուցումն հնարավորություն տվեցին հանրապետության ավտոձեռնարկությունները համալրել այն ժամանակ ամենաժամանակակից համարվող ինչպես տեղական, այնպես էլ արտասահմանյան արտադրության մարդատար և բեռնատար ավտոմեքենաներով։
Ուժերի կենտրոնացման, ֆինանսական միջոցների, արդյունաբերական պոտենցիալի ամրապնդման, կադրերի (հատկապես՝ մասնագիտական) ճշգրիտ ընտրության միջոցով հաջողվեց այդ բնագավառը տեղափոխել առաջատար դիրքերը։ Միայն 1980-1990-ական թթ. կառուցվեցին և վերակառուցվեցին ավելի քան 40 ավտոձեռնարկություններ, որոնց համար ծախսվեց ավելի քան 450 մլն ռուբլի կապիտալ ներդրում։ Նոր բազաների կառուցումն և հին ավտոձեռնարկությունների վերակառուցումն հնարավորություն տվեցին հանրապետության ավտոձեռնարկությունները համալրել այն ժամանակ ամենաժամանակակից համարվող ինչպես տեղական, այնպես էլ արտասահմանյան արտադրության մարդատար և բեռնատար ավտոմեքենաներով, այդ թվում նաև հունգարական արտադրության «Իկարուսներով», ԿՌԱԶ-ներով, ՄԱԶ-ներով, ԿԱՄԱԶ-ներով, որոնց արտադրությունը իրականացնում էր միայն ԽՍՀՄ-ի արդյունաբերությունը։ Ընդհանուր օգտագործման տրանսպորտը, գերատեսչականի համեմատ, զարգանում էր բուռն տեմպերով. բեռների փոխադրումը միայն 1985 թ-ին, համեմատած 1970 թ. հետ, ավելացել էր ավելիր քան 3 անգամ։ Այս բնագավառը սկսեց գործել համաչափորեն՝ հանրապետության տնտեսությանը համընթաց։ Նկատելիորեն բարելավվեց ավտոձենարկությունների ֆինանսական դրությունը, որն և հնարավորություն տվեց ավելացնել սոցիալական կարիքների ծախսերը, բարելավվել այդ բնագավառում աշխատող տասնյակ հազարավոր աշխատողների սոցիալ-կենցաղային պայմանները։ Հենց այդ տարիներին կառուցվեցին խոշորագույն հանգստյան տներն ու պանսիոնատները Արզաքանում, Սևանի ափին և Ծաղկաձորի պիոներական ճամբարը։ Ձռնարկություններին կից կառուցվում են ճաշարաններ, համաբուժարաններ և այլ կենցաղային օբյեկտներ։ Երթուղի են մտնում էքսպրես ավտոբուսներ դեպի հանրապետության բոլոր շրջկենտրոններ։ Ավտոբուսային հաղորդագրություն էր գործում Խորհրդային միության բոլոր կողմերում, որտեղ հայկական համայնք կար։ Հայաստանում պարապուտների տեղում կառուցվում են 40 ավտոտրանսպորտային հավաքակայաններ՝ ցանկապատով և անցատեղով, սարքավորված վերանորոգման արտադրամասերով, բաղնիքով ու ճաշարանով, վարորդների և վերանորոգողների համար նախատեսված պոլիկլինիկայով։ Մեծ քանակությամբ ներկրվում են Կրազներ և Կամազներ, հիմք է դրվում բեռնատար մեքենաների համար պահեստամասերի արտադրություն, իսկ Լենինականում կառուցվում է գործարան «Իկարուսների» կապիտալ վերանորոգման համար։ Որակյալ մասնագետների նախապատրաստման համար Դավիթաշենում բացվում է ուսումնական կոմբինատ, իսկ ընդհանուր առմամբ՝ ոլորտում սկսում են աշխատել 36000 մարդ։ 1982 թ. քսան տարվա ընթացքում առաջին անգամ սոցիալիստական մրցույթի արդյունքում այդ բնագավառը հաղթող է դուրս գալիս՝ նվաճելով ԽՍՀՄ ավտոտրանսպորտային աշխատողների արհմիության Կենտկոմի փոխանցիկ դրոշն ու շքանշանը։
Խ. Դրաամփյանի կյանքի ուղին ու քաղաքական կարիերան ձևավորվել են այնպիսի պետական-քաղաքական գործիչների անմիջական ղեկավարության ներքո, ինչպիսիք են Գ. Հ. Հարությունյան, Սուրեն Թովմասյանը, Յակով Զարոբյանը, Կարեն Դեմիրճյանը, Գ. Ա. Արզումանյանը, Բ. Ա. Մուրադյանը, Ֆադեյ Սարգսյանը և այլք։
Խ. Դրամփյանը բազմիցս ընտրվել է հանրապետության Գերագույն սովետի և Երևանի քաղաքային սովետի դեպուտատ, ավելի քան 30 տարի անընդմեջ ընտրվել է Հայաստանի կոմկուսի բարձրագույն մարմինների շարքերում։ Եղել է Կենտկոմի անդամ և անդամության թեկնածու, վերահսկիչ հանձնաժողովի անդամ։ Ընտրվել է Սովետական Միության Կոմունիստական կուսակցության 22-րդ համագումարի պատգամավոր։
Թոշակի անցնելուց հետո՝ 66 տարեկան հասակում 1989 թվականի դեկտեմբերի 25-ին «Գիտելիք» գիտալուսավորչական հասարակական կազմակերպության վարչության հրամանով Խ. Դրամփյանը նշանակվում է գործերի կառավարչի պաշտոնին, իսկ 1990 թ.՝ տնտեսության և ֆինանսների հարցերով ռեկտորի տեղակալ։ Այդ պաշտոնում նա աշխատեց մինչև 2002 թվականը՝ շուրջ 12 տարի։ 1991 թվականից մինչև 2002 թվականը աշխատել է նաև Հայկական բաց համալսարանում (ներկայիս՝ Լորիս Քալաշյանի անվան հայկական բաց համալսարան)։
Հուշագրություններ
Հեղինակել է «Արարման բերկրանքը», (Երևան, 2007 թ., 320 էջ) և «Մտորումներ անցյալի և ապագայի մասին» (Երևան, ՎՄՎ-Պրինտ, 2010 թ., 500 էջ), որտեղ կիսվում է իր հուշերով, օգտակար խորհուրդներով ու բազմամյա փորձով։
Պարգևներ
Երկու անգամ պարգևատրվել է հանրապետության Գերագույն սովետի պատվոգրով։ Ավտոտրանսպորտում աշխատած տարիների ընթացքում պարգևատրվել է «Հոկտեմբերյան հեղափոխության», «Աշխատանքային կարմիր դրոշի», «Պատվո նշանի» և «Հայրենական պատերազմի» երկրորդ աստիճանի շքանշաններով։ Հետխորհրդային շրջանում պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի, Հայաստանի Հանրապետության Զինված ուժերի «Անդրանիկ Օզանյան» և «Մարշալ Բաղրամյան» մեդալներով։ Ունի նաև բազմաթիվ մարտական պարգևներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ նախարարներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:«Հայկական սոցիալիստական կոնգրես» կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Էրկին Օնգարբաև
Էրկին Անուարի Օնգարբաև, ղազախ գիտնական-իրավագետ, Ղազախստանի բարձրագույն կրթության և գիտության ականավոր գործիչ, Եվրասիական ազգային համալսարանի ուսումնական աշխատանքների գծով փոխռեկտոր ։ 1999 թվականին դարձել է Ռուսաստանի իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, 2000 թվականին՝ Ղազախստանի իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, 2007 թվականին՝ Ղազախստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի պատվավոր անդամ, 2011 թվականին Ղազախստանի Հանրապետության վաստակավոր գործիչ, 2019 թվականին Ղազախստանի բնական գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս ։ 2020 թվականին ճանաչվել է Ղազախստանի պատվավոր իրավաբան ։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ, երկու թոռ։
Հայացքներ
Բարձրագույն կրթության և գիտության ոլորտում ակտիվորեն առաջ է տարել հեռահար տեխնոլոգիաների նորարարական մեթոդները՝ դասական կանոնների համադրությամբ։ Այս գործոնը թույլ է տվել երկարատև ճգնաժամային ժամանակահատվածում (2020 թվական) նոր մակարդակի բարձրացնել բարձրագույն կրթական հաստատությունը ։
Ղազախստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը՝ որպես օրինականության, իրավակարգի և կայունության երաշխավոր, համապատասխանում է բոլոր միջազգային իրավական չափանիշներին, հնարավորություն է տալիս յուրաքանչյուր մարդու իր հարցերը լուծել օրենսդրությանը համապատասխան, կարծում է Օնգարբաևը՝ շեշտը դնելով այն բանի վրա, որ Ղազախստանի կյանքի օրենքի Սահմանադրական նորմերում հստակ հռչակվում է կյանքի իրավունքը, դրանով իսկ աջակցում է երկրում մահապատժի վերացմանը ։
Լինելով Ղազախստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարության Գիտության կոմիտեի նախագահ՝ ակտիվորեն մասնակցել է «գիտության մասին» ԿՀ օրենքի մշակմանը, որում դրվել են երկրում գիտության կազմակերպման նոր մոտեցումներ, այդ թվում՝ գիտական և գիտատեխնիկական գործունեության արդյունքների առևտրայնացումը կարգավորող հարցերում ։
2017-2018 թվականներին լինելով ԿՀ-ի կրոնական և քաղաքացիական հասարակության գործերի նախարարության կրոնական գործերի կոմիտեի նախագահ՝ հանդես է եկել ծայրահեղական քարոզչության վերահսկողության և այդ ոլորտում օրենսդրության պահպանման հարցերում պետության դերի ուժեղացման օգտին, որի հիման վրա նախաձեռնել է կրոնական ոլորտը կարգավորող օրենսդրության փոփոխությունների և լրացումների մի շարք մշակումներ՝ հասարակության պահանջների պահպանմամբ ։
«Օթանդաստար հիմնադրամ»-ում աշխատանքի ընթացքում զգալի առաջարկություններ և հանձնարարականներ է ներկայացրել արտասահմանյան հայրենակիցներին աջակցելու, նրանց կարգավիճակի բարձրացման, ղազախական սփյուռքի հետ կապերի հաստատման հարցերում ազգային օրենսդրության կատարելագործման վերաբերյալ։
Օնգարբաևը մեծ ներդրում է ունեցել բարձրագույն մասնագիտական իրավաբանական կրթության և իրավաբանական գիտության զարգացման մեջ, այդ թվում՝ կանգնած էր երկրի առաջատար բուհերի՝ Ղազախստանի հումանիտար իրավաբանական համալսարանի, ՂՀ գլխավոր դատախազությանը կից իրավապահ մարմինների ակադեմիայի կայացման ակունքներում ։
Մատենագիտություն
Հեղինակ է ավելի քան 150 գիտական աշխատությունների՝ մենագրությունների, դասագրքերի, քրեական իրավունքի խնդիրների, քրեաբանության, իրավունքի տեսական խնդիրների, կրթական և գիտահետազոտական գործունեության հարցերի վերաբերյալ ուսումնական ձեռնարկների։
Ուսումնասիրում է հանցագործությունների դասակարգման ընդհանուր տեսական խնդիրները, դրանց սոցիալ-իրավական էությունը քրեական իրավունքում, իրականացնում է հանցագործությունների դասակարգման հարցերով հայրենական և քրեական օրենսդրության պատմաիրավական վերլուծություն, ինչով Ղազախստանի Հանրապետության քրեական իրավունքի գիտական շրջանառության մեջ է դրել բազմաթիվ արտասահմանյան աղբյուրներ ։
Ուսումնասիրել և վերլուծել է հանցագործությունների կատեգորիաները՝ կախված դրանց ծանրությունից և քրեական պատասխանատվությունից, ինչպես նաև բացահայտել և հետազոտել է հանցագործությունների դասակարգման դերն ու քրեաիրավական նշանակությունը։
Մեծ թվով գիտական աշխատությունների արդյունքում նպաստել է Ղազախստանի Հանրապետության իրավագիտության զարգացմանը։
Ստեղծել է գիտական դպրոց քրեական իրավունքի ոլորտում։
Նրա ղեկավարությամբ պաշտպանվել են երեք դոկտորական և տասնյոթ թեկնածուական ատենախոսություններ, ինչպես նաև երկու դոկտորական PhD ատենախոսություններ։
Հարություն Հովնանյան
Հարություն Հովնանյան (1880, քաղաք Ֆենեսե, Օսմանյան կայսրություն - 1959), հայ խմբագիր, մանկավարժ։
Գործունեություն
Զբաղվել է ուսուցչությամբ նախ ծննդավայրում, ապա 14 տարի եղել է Կեսարիայի ազգային վարժարանի տեսուչ։ 1910 թվականին տեղափոխվելով Կ.Պոլիս՝ զբաղվել է գրական-հրապարակախոսական գործունեությամբ։ Աշխատակցել է «Բյուրակնին», «Խելոք Դավիթ» երգիծաթերթին։ 1920 թվականին մեկնել է ԱՄՆ։ Աշխատակցել է «Հայաստանի կոչնակ», «Հայաստանյայց եկեղեցի», «Պայքար», «Նոր օր», «Կռունկ» պարբերականներին և Փարիզում լույս տեսնող «Կավռոշ» երգիծաթերթին։ 1941-1949 թվականներին եղել է ամերիկահայ վարժարանների ընդհանուր տեսուչ։ Գրել է «Էվերեկ-Ֆենեսեի հայոց բարբառը» աշխատությունը (Իզմիրյան գրական մրցանակ, 1915)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Բորոյան
Բորոյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Քյուչուկ-Յուսուֆ
Քյուչուկ-Յուսուֆ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Բրավատալյան
Բրավատալյան, հայկական ազգանուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Տիխոնովո (գյուղ, Գուս-Խրուստալնի շրջան)
Տիխոնովո (Ти́хоново), գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Գուս-Խրուստալնի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Գուս-Խրուստալնի շրջանի բնակավայրեր
Լուդա (գետ)
Լուդա (Луда), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կորվոզերո-Սումա գետի վրա։ Գետի երկարությունը 22 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Օհեսաառե
Օհեսաառե (Ohessaare), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Տոռգու շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Տոռգու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ուրվական կղզի
Ուրվական կղզի, պատմական քարտեզագրության մեջ որոշակի ժամանակահատվածով հայտնված կղզի, որը շարունակում է մնալ քարտեզում այնքան ժամանակ, քանի դեռ չի բացահայտվել կամ ապացուցվել նրա անիրականությունը։ Այն տարբերվում է կեղծ կղզիներից, որոնք ծագում են միֆերից, առասպելներից, ֆիլմերից և գրական ստեղծագործություններից։
Ուրվական կղզիների պատմություն և տեսակներ
Որոշ ուրվական կղզիներ հանդիսանում են քարտեզների վրա իրական կղզիների սխալ տեղակայման հետևանք։ Օրինակ Ներքին Կալիֆորնիայի և Կորեայի թերակղզիները ներկայացված են եղել որոշ հին քարտեզներում որպես կղզիներ, սակայն հետագայում պարզվել է, որ դրանք Հյուսիսային Ամերիկայի և Ասիայի մաս են կազմել։ Նույն կերպ Յուկատան թերակղզի ի սկզբանե համարվում էր կղզի, մինչև որ հետագա հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ այն Կենտրոնական Ամերիկային կից թերակղզի է։ ՝ Չորրորդ դարում հայտնաբերված Տուլե կղզին հետագայում իրականացված հետազոտությունների արդյունքում դասակարգվեց որպես Շետլանդյան կղզիների, Իսլանդիայի և Սկանդինավիայի մաս։
Որոշ ուրվական կղզիներ ունեցել են անկայուն կառուցվածք և պատմության ընթացքում հայտնվել և անհետացել են։ Չի բացառվում, որ որոշ ուրվական կղզիներ օպտիկական խաբկանքի արդյունք են։ Այդպիսի կղզիների մի մասն էլ ծագել են առասպելներից, ինչպես օրինակ Սան Բրանդա, Անտիլիա և Բրասիլ կղզիները։
Նույնիսկ ներկայումս, երբ քարտեզներում օգտագործվում են արհեստական արբանյակներից ստացված տվյալներ, շարունակում են արձանագրվել ուրվական կղզիների առաջացման դեպքեր։ Օրինակ Սենդի կղզին, որի անիրականությունը ապցուցվեց ավստրալիացի գիտնականների՝ 2012 թվականի Կորալյան ծովում իրագործված գիտարշավի արդյունքում ։
Ուրվական կղզի
Չիլիի ռազմածովային քարտեզներում Չիլիի շրջակայքում գտնվող մի շարք ժայռեր, րիֆեր և կղզյակներ դարեր շարունակ ներկայացված են եղել որպես կղզիներ։ Այդ ժայռերից ամենահայտնին Պոդեստա կղզին է, որը հայտնաբերվել է իտալացի ծովագնացների կողմից 1879 թվականին Վալպարաիսոյից 1390 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Հետագա հետազոտությունների բացակայության պայմաններում կղզին անհետացել է ամերիկյան քարտեզների վրայից և դարձել ուրվական կղզի ։ Պակտոլուսի կամ Բարնհեմի ստորջրյա ժայռը հայտնաբերվել է 1885 թվականի նոյեմբերի 6-ին «Պակտոլուս» նավի կապիտան ՈՒ․Դ․Բարնհեմի կողմից և դասակարգվել որպես Ելիզաբեթյան կղզիախմբի (հայտնաբերված Ֆրանսիս Դրեյքի կողմից 1885 թվականին) մաս ։
Կարելի է առանձնացնել նաև ուրվական կղզի դարձած հետևյալ ժայռերը և րիֆերը՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուրվական կղզիներ
Քվեդա Նասակիրալ
Քվեդա Նասակիրալ (ქვედა ნასაკირალი), քաղաքատիպ ավան Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում։
Դիրք
Ավանը գտնվում է ծովի մակարդակից 180 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Օզուրգեթից հեռու է 10 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչությունը կազմել է 2898 մարդ, հիմնականում՝ վրացիներ 98,5 %, Հայեր 0,7 %, Ռուսներ 0,35 % ։
Տրանսպորտ
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Բաթում քաղաքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Օզուրգեթի շրջան
(6536) Վիսոչինսկա
(6536) Վիսոչինսկա (Vysochinska), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի հուլիսի 14-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,338173 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8746 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8018 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1305,91 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,27567 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,42° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1977 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բուլացելովո
Բուլացելովո (Булацелове), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Արբուզինկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1740 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բուլացելովո գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Արբուզինկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1740 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սպասկոե (գյուղ, Իգլինսկի շրջան)
Սպասկոե (Спасское, Спасский), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Արշալույս Փայտյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1959 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Շամշադինի շրջանի (այժմ՝ Տավուշի մարզի) Նորաշեն գյուղում։
ՀՀ նախագահի հրամանագրով 2003 թվականին նշանակվել է ՀՀ ՊՆ 1-ին բանակային կորպուսի, իսկ 2005 թվականին՝ 4-րդ բանակային կորպուսի հրամանատար։ Ծառայողական անհրաժեշտությունից ելնելով ՀՀ նախագահի հրամանագրով 2006 թվականին նշանակվել է ՀՀ ԶՈւ Գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ։ 2012 թվականի սեպտեմբերի 6-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով գեներալ-լեյտենանտ Արշալույս Փայտյանն ազատվեց ՀՀ Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի տեղակալի պաշտոնից ։ Ազատման վերաբերյալ պաշտոնական որևէ պատճառաբանություն չներկայացվեց ։
Պարգևներ
Պարգևատրվել է՝
Ամուսնացած է, ունի 2 որդի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1959 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 2 ծնունդներ Կատեգորիա:Նորաշեն (Տավուշի մարզ) գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՀ գեներալ-լեյտենանտներ Կատեգորիա:«Վարդան Մամիկոնյան» շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Գարեգին Նժդեհ մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ
Կապույտջուր
Կապույտջուր, գետ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Սևանի լեռներից և Մասրիկի դաշտի հյուսիսային մասով հոսում դեպի Սևանա լիճ։ Երկարությունը՝ 16 կմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Սևանա լճի ավազանի գետեր
Վիլյալուենգա դե լա Վեգա
Վիլյալուենգա դե լա Վեգա (Villaluenga de la Vega), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Պալենսիա պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Վեգա Վալդավիա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը կազմում է 26,31 կմ2։ Բնակչությունը 617 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդական
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդական՝ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայողներին շնորհվող բարձրագույն դասային աստիճան։ Այն ցածր է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության առաջին դասի պետական խորհրդականի դասային աստիճանից և բարձր է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության առաջին դասի խորհրդականի դասային աստիճանից։ Աստիճանը շնորհում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։ Այն շնորհվում է քաղաքացիական ծառայության բարձրագույն պաշտոն զբաղեցնող անձանց (աշխատակազմերի ղեկավարներ, նրանց տեղակալներ և առանձնացված ստորաբաժանումների ղեկավարներ), ինչպես նաև քաղաքացիական ծառայության գլխավոր պաշտոնների 1-ին ենթախմբի պաշտոն զբաղեցնող քաղաքացիական ծառայողներին։
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդականները
Հիմնական հոդված՝ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդականների ցանկ
Կատեգորիա:ՀՀ բարձրագույն դասի դասային աստիճաններ
Մաենցա
Մաենցա (իտալ.`Maenza), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Լատինա գավառում ։
Բնակչությունը` 3016 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 72 մարդ/կմ², տարածքը՝ 42 կմ², փոստային ինդեքսը՝ 04010, հեռախոսային կոդը՝ 0773։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Losing My Religion
«Losing My Religion» (Կորցնում եմ իմ հավատը), ամերիկյան R.E.M. ռոք-խմբի երգ՝ 1991 թվականին թողարկված «Out of Time» ալբոմում որպես հիմնական սինգլ։ Երգի սկզբնական հաջողությունը քիչ հավանական էր ռադիոյով ոչ պարբերաբար հնչելով, նաև MTV հեռուստաալիքում տեսահոլովակների քննադատության պատճառով։ Չնայած այդ ամենին, երգը դարձավ R.E.M. խմբի գլխավոր հիթը ԱՄՆ-ում՝ զբաղեցնելով չորրորդ հորիզոնականը Billboard Hot 100-ում ։ Չարթերում սինգլը մնաց 21 շաբաթ և խմբին բերեց համաշխարհային ճանաչում։ Այն նոմինացվեց «Գրեմմիի» մի շարք մրցանակների և ստացավ երկուսը՝ «Լավագույն վոկալային փոփ-կատարում դուետով կամ խմբով» և «Լավագույն երաժշտական հոլովակ» անվանակարգերում ։ «Losing my religion»-ը (բառացի՝ կորցնում եմ իմ հավատը) ժարգոնային արտահայտություն է ԱՄՆ-ի հարավային նահանգներում, որը նշանակում է «ես կորցնում եմ համբերությունս»։ Մայքլ Սթայփի հավաստացմամբ՝ «Losing My Religion»-ը դասական երգ է անպատասխան սիրո մասին։
Երգի հեղինակներ են համարվում խմբի անդամներ Բիլլ Բերրին, Պիտեր Բաքը, Մայքլ Սթայփը և Մայք Միլլզը։ Երգը հիմնված է այն հանգի վրա, որը գրել էր խմբի կիթառահար Պիտեր Բաքը, երբ սովորում էր մանդոլին նվագել։ Նա հենց նոր գնել էր երաժշտական գործիքը, նստել, դիտում էր հեռուստացույց և փորձում էր ինչ-որ բան նվագել՝ միառժամանակ ձայնագրելով իր փորձերը։ Հաջորդ օրը նա լսեց ձայնագրությունները և դրանց մեջ գտավ ապագա երգի երաժշտությունը։ Բաս-կիթառի պարտիան վերցվել է Fleetwood Mac խմբից։ R.E.M.-ի բաս-կիթառահար Մայք Միլլզը խոստովանել է, որ չէր կարողանում երգի համար ընտրել այնպիսի պարտիա, որը միջնակարգ չլիներ։
Հետաքրքիր փաստեր
В фильме ужасов 1994 года «Кошмар на улице Вязов 7: Новый кошмар», один из героев фильма, Чейз, напевает эту песню, чтобы не уснуть за рулём.
Նումանսիա ՖԱ
«Նումանսիա» Ֆուտբոլային Ակումբ, մասնագիտական ֆուտբոլային ակումբ, որը հանդես է գալիս Կաստիլե և Լեոն քաղաքում։
Պատմություն
«Նումանսիա» Ֆուտբոլային Ակումբը հիմնադրվել է 1945 թվականին, Կաստիլե և Լեոն քաղաքում։
Կատեգորիա:Սեգունդայում եղած ակումբներ Կատեգորիա:Իսպանական ֆուտբոլային ակումբներ
Միջուկային ուժեր
Միջուկային ուժեր, ատոմային միջուկը կազմող մասնիկների՝ պրոտոնների, նեյտրոնների միջև գործող ուժեր։ Պատկանում են ուժեղ փոխազդեցությունների դասին և մի քանի կարգով գերազանցում բնության մեջ հայտնի մյուս ուժերը (էլեկտրամագնիսական, թույլ, գրավիտացիոն)։ Միջուկային ուժերը կարճ ազդող ուժեր են․ դրանց ծագումը պայմանավորված է ուժեղ փոխազդող մասնիկների, օրինակ Jt-մեզոնների, փոխանակմամբ։ Փոխազդող մասնիկների միջև հեռավորությունը մեծանալիս, միջուկային ուժերը շատ արագ նվազում են՝ V(r) = —— ехр(—г/го) (Ցուկավայի պոտենցիալ, որտեղ Го^Ю~13 սմ և կոչվում է միջուկային ուժի գործողության շառավիղ)։ Միջուկային ուժերն ունեն հագենալու հատկություն, այսինքն՝ միջուկում նուկլոնները փոխազդում են միայն իրենց մոտ գտնվող նուկլոնների հետ։ Դրա հետևանքով է, որ միջուկի խտությունը մոտավորապես հաստատուն է․ հաստատուն է նաև մեկ նուկլոնին բաժին ընկնող միջին կապի էներգիան։ Միջուկային ուժերն օժտված են լիցքային անկախությամբ(իզոտոպ ինվարիանտություն), այսինքն՝ նուկլոնների փոխազդեցության ուժը կախված չէ դրանց լիցքի մեծությունից։ Միջուկային ուժերը կախված են փոխազդող մասնիկների սպինների ուղղությունից, ինչպես նաև այդ մասնիկները միացնող գծի նկատմամբ գումարային սպինի ուղղությունից (միջուկային ուժի թենզորային բնույթ)։ Միջուկային ուժերի մասին տեղեկություններ ստացվում են հիմնականում 4 միջուկներից հադրոնների, լեպտոնների և ֆոտոնների ցրման փորձերից, ինչպես և մեզոատոմների ուսումնասիրությունից։ Միջուկային ուժերի վերաբերյալ ավարտուն տեսություն գոյություն չունի։ Կան միջուկային ուժերի բնույթը այս կամ այն տեսակետից բացատրող մի քանի տասնյակ պոտենցիալներ։ Միջուկային ուժերի տեսության հիմնական խնդիրն է՝ գտնել այնպիսի պոտենցիալ, որի օգնությամբ կարելի կլինի միասնականորեն նկարագրել փորձնական տվյալների համախմբությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միջուկային ֆիզիկա
Բիգլի ժայռեր
Բիգլի ժայռեր, դարալանջ Մերկուրի մոլորակի վրա, այս պահին այնտեղ հայտնաբերված ամենաբարձր և ամենաերկար լեռները ։ Հայտնաբերվել են 2008 թվականին Մեսենջեր կայանի մոլորակի մոտով անցման ժամանակ կատարված լուսանկարների վրա։ Այն ունի բավականին ուղիղ ձև և մոտ 600 կմ երկարություն։
Քյուրուկդարա
Քյուրուկդարա, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում ։
Բիգլի ժայռեր
Բիգլի ժայռերը անվանել են ի պատիվ Բիգլ նավի, որը հանրահայտ է դարձել շնորհիվ Չարլզ Դարվինի ։
Քյուրուկդարա
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Բիգլի ժայռեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մերկուրիի մակերևույթ
Քյուրուկդարա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ֆանտազիա (երաժշտություն)
Ֆանտազիա, գործիքային երաժշտության պիես, որում կարևոր նշանակություն ունի երաժշտական մտքի ազատ զարգացումը, իմպրովիզացիան։
16-րդ դարում կիթառի, լյուտնյայի և ստեղնավոր նվագարանների համար ստեղծվել են պոլիֆոնիկ ֆանտազիաներ՝ նման ռիչերկարին և տոկկաաին։ 17-ից 18-րդ դարերում հաճախ կիրառվել է որպես ֆուգայի, երբեմն՝ սոնատի նախանվագ (Մոցարտի դո-մինոր ֆանտազիան և սոնատը)։ 19-րդ դարում ֆանտազիան մերձեցել է սոնատին (Բեթհովենի դաշնամուրի «Quasi una fantasia» 2 սոնատը, այդ թվում՝ «Լուսնի սոնատը»)։ Հաճախ ֆանտազիաները ստեղծվում են որպես սոնատային ձևի ազատ տարբերակներ (Ռոբերտ Շումանի, Ֆրեդերիկ Շոպենի դաշնամուրի ֆանտազիաները), երբեմն կառուցվածքով մոտիկ են սիմֆոնիկ պոեմին (Ֆրանց Շուբերտի «Թափաոաշրջիկը» դաշնամուրային ֆանտազիա)։
Միաժամանակ տարածում է գտել վիրտուոզ պիեսի ձևով ֆանտազիա, հիմնված օպերաների, բալետների թեմաների (Ֆերենց Լիստի դաշնամուրային ֆանտազիաները Մոցարտի «Դոն Ժուան» օպերայի թեմաներով և այլն), ժողովրդական երգերի մշակման վրա։
Իսահակ Դունաևսկի
Իսահակ Օսիպովիչ Դունաևսկի (Исаак Осипович Дунаевский, ), խորհրդային կոմպոզիտոր։ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1950)։
Կենսագրություն
1919 թվականին ավարտել է Խարկովի կոնսերվատորիայի ջութակի դասարանը, կոմպոզիցիա է պարապել Սեմյոն Բոգատիրյովի մոտ։
Դունաևսկին խորհրդային օպերետի («Փեսացուներ», 1927, «Ոսկե հովիտ», 1937, «Ազատաշունչ հողմ», 1947, «Ծաղրածուի որդին», 1950 և այլն), երաժշտական կինոկոմեդիայի («Ուրախ տղաներ», 1934, «Կրկես», 1936, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1941, «Վոլգա-Վոլգա», 1938, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1941, «Կուբանի կազակները», 1950, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1951) ստեղծողներից է։
Դունաևսկին ստեղծել է մասսայական երգի նոր տեսակ՝ երգ-քայլերգեր («Ուրախ տղաների քայլերգը», «Երգ Կախովկայի մասին»)։ Նշանավոր են նաև քնարական երգերը, երգ-վալսերը («Լռություն», «Դպրոցական վալս»)։
Գրել է բալետներ, դրամատիկ ներկայացումների երաժշտություն։ 1963 թվականին ստեղծվել է «Դունաևսկու մեղեդիները» կինոնկարը (ռեժիսոր Է․ Պիրե)։
Երևանի Հ․ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում բեմադրվել են «Ազատաշունչ հողմ» (1948), «Ծաղրածուի որդին» (1951) օպերետները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Ռուս դիրիժորներ Կատեգորիա:Ռուս երաժիշտներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Ջորջ Գրուվզ (հնչյունային ինժեներ)
Ջորջ Ռոբերտ Գրուվզ (George Groves, ), հնչյունային ինժեներ, որը կարևոր դեր է խաղացել համր կինոյին ձայնով ապահովելու տեխնոլոգիայի ստեղծման հարցում։ Համարվում է նաև Հոլիվուդի առաջին հնչյունային ռեժիսորը․ նա է եղել 1927 թվականին նկարահանված Ալ Ջոլսոնի «Ջազային երգիչը» ֆիլմի, ինչպես նաև շատ այլ հնչուն ֆիլմերի ձայնագրման ինժեները։ Warner Brothers կինոընկերությունում աշխատելու 46 տարիների ընթացքում դարձել է նրանց գլխավոր հնչյունային ռեժիսորը և նվաճել երկու ակադեմիական մրցանակ։