cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ագարթալա
Դիրք
Գտնվում է նահանգի արևմտյան մասում, Բանգլադեշի հետ սահմանից 2 կմ հեռավորության վրա, Հաուրա գետի վրա (Գանգեսի ավազան)։ Քաղաքը հիմնադրել է մահառաջա Կրիշնա Կիշորե Մենիկյան 1849 թվականին` որպես գահակալների նոր մայրաքաղաք։ 1940-ական թվականներին մահառաջա Բիր Բիկրամ Մանիկյա Բախադուրիի օրոք քաղաքը վերակառուցվել և ընդլայնվել է։
Քաղաքում է գտնվում Ագարթալա օդանավակայանը։ 2008 թվականի ամռանը բացվել է քաղաքը հնդկական Ասսամ նահանգին կապող երկաթուղային գիծ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1951 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լյուբոմիր Պիպկով
Լյուբոմիր Պիպկով, բուլղարացի կոմպոզիտոր, խմբավար, երաժշտական-հասարակական գործիչ, մանկավարժ։ ԲԺՀ ժողովրդական արտիստ (1952 թ.)։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1967 թ.)։ ԲԿԿ անդամ 1944 թվականից։
Կենսագրություն
Սովորել է Սոֆիայում (1919-1926 թթ.), այնուհետև Փարիզում (1926-1932 թթ.)։ «Ժամանակակից երաժշտություն» ընկերության հիմնադիրներից է (1933 թվականից)։ 1944-1948 թվականներին՝ Սոֆիայի ժողովրդական օպերայի տնօրեն, 1947-1957 թվականներին՝ Բուլղարական կոմպոզիտորների միության 1-ին քարտուղար։ 1948 թվականից պետական երաժշտության ակադեմիայի (1954 թվականից՝ Բուլղարիայի պետական կոնսերվատորիա) պրոֆեսոր։ Պիպկովի շատ երկեր նվիրված են հակապատերազմական, հակաֆաշիստական թեմատիկային («Օրատորիա մեր ժամանակի մասին», «Անտիգոնե-43» երաժշտական դրամա, մասսայական երգեր)։ Դրել է օպերաներ, կանտատներ, 4 սիմֆոնիա, կոնցերտներ, կամերա-գործիքային անսամբլներ, խմբերգեր, դաշնամուրային պիեսներ, կինոֆիլմերի երաժշտություն։ Դիմիտրովյան մրցանակներ (1950, 1951, 1952 թթ.)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Բուլղարացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Բուլղարացի դիրիժորներ Կատեգորիա:Բուլղարացի դաշնակահարներ Կատեգորիա:Բուլղարացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ
Խարդավանքի և սիրո դղյակ
Խարդավանքի և սիրո դղյակ (Сюймеклик къала, Замок коварства и любви), բնության հուշարձան, ժայռային գոյացություն Ռուսաստանի Ստավրոպոլի երկրամասի Կիսլովոդսկ քաղաքի շրջակայքում։ Այն Ժայռոտ լեռնաշղթայի ճյուղավորումներից մեկի զառիվայր հրվանդան է` կուեստ, որը վեր է խոյանում Ալիկոնովկա գետի հովտի և նրա ձախ ափի վրա։ Բացարձակ բարձրությունը 950 մ է, հարաբերական բարձրությունը` մոտ 80 մ։ Կազմված է դոլոմիտացած կրաքարից։ Զբոսաշրջային տեսարժանություն է։ Ժայռի մոտ գտնվում է զբոսաշրջային համալիր` 1939 թվականին կառուցված հյուրանոց, որը ոճավորված է որպես հին ամրոց, ռեստորան։ Ժայռի և զբոսաշրջային օբյեկտի անունը գալիս է հին առասպելից, որը պատմում է տեղական իշխանի դստեր և հասարակ հովվի դժբախտ սիրո մասին։
Պատմություն
Խարդավանքի և սիրո դղյակը բարձր լեռ է և ժայռ, որը նման է նստած տղամարդու։ Լեռն այսպես են անվանել տեղացիները։ Որպես բացատրություն ներկայացվում է երկու երիտասարդ սրտերի մեծ սիրո առասպելը։ Շատ տարիներ առաջ սիրահարվում են տեղական իշխանի դուստր Դաուտան և հովիվ Ալին։ Աղջկա հայրը, բնականաբար, դեմ է լինում այդպիսի հարաբերություններին և որոշում է դստերն ամուսնանացնել տարեց հարևանի հետ։ Սակայն հարսանիքի նախօրեին բաժանված սիրահարները որոշում են, որ պետք է ընդմիշտ միասին կլինեն, ուստի անհրաժեշտ է մահանալ։ Բայց Դաուտան վախենում է մահից, իսկ Ալին` ոչ. նա ցատկում է ժայռից և ջարդուփշուր լինում ։
Դաուտան ամուսնանում է, բայց շուտով մահանում։ Աղջկա հայրը վշտից քարանում է և վերածվում ժայռի։ Իսկ լեռան տակ գտնվող առվակը դառնում է գետ, որն անվանում են Ալիկոնովկա։ Այսպես ժայռը դառնում է Խարդավանքի և սիրո դղյակ ։
20-րդ դարի 30-40-ական թվականներին ժայռի ստորոտում բացվել էր միջնադարյան ամրոցի տեսքով յուրօրինակ ռեստորան։ Նրա արքատին տեսքի որոշ հատվածներ նույնությամբ կրկնում էին բնական դղյակի տարրերը։ Այդ ռեստորանը գոյություն է ունեցել մինչև 1970-ական թվականների վերջ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիսլովոդսկի շենքեր և կառույցներ
Երեք մատանի (հեքիաթ)
Երեք մատանի, հնդկական ժողովրդական հեքիաթ։
Սյուժե
Հեքիաթը պատմում է մի կախարդական մատանու մասին։ Ըստ սյուժեի` Աշոքա թագավորի ժամանակներում Հնդկաստանի մայրաքաղաք Դելիում մի ազնվական էր ապրում, ում անունը Սոբադևա էր ։ Սոբադևան մի մատանի ուներ, որը կախարդական էր. այն կրողը դառնում էր բոլորի կողմից սիրված մարդ։ Մի օր Սոբադևան ծանր հիվանդանում է և որոշում է մատանին տալ իր երեք որդիներից մեկին։ Նա հավասարապես սիրում էր բոլոր որդիներին և չէր կողմնորոշվում, թե որ որդուն տալ այն։ Այդ պատճառով նա կանչում է իր մոտ մի ակնագործի և խնդրում է նույն մատանուց պատրաստել ևս երկու օրինակ։ Վարպետը շատ հմտորեն պատրաստում է այդ մատանուց և տալիս Սոբադևսին։ Նա երեք մատանիները տալիս է իր երեք որդիներին։ Երբ որ հայրը մահանում է տղաները մեծ հանդիսավորությամբ կատարում են դիակիզման արարողությունը։ Դրանից մի քանի օր անց տղաները իրար պատմում են այս մատանիերի մասին. նրանք չէին կարողանում հասկանալ, թէ որն է իրական կախարդական մատանին։ Եղբայրները որոշում են գնալ Աշոքա թագավորի մոտ և նրանից խորհուրդ հարցնել։ Վերջինս վերցնում է մատանիները, նայում է, բայց չի կարողանում տարբերել։ Թագավորը եղբայներին խորհուրդ է տալիս վերցնել մատանիները և հետևել, թե նրանցից ով է ավելի սիրված ժողովրդի կողմից։
Եղբայրները շնորհակալություն են հայտնում և գնում։ Ժամանակի ընթացքուն նրանք մոռանում էն մատանիների մասին և բոլորն էլ սիրված են լինում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հեքիաթներ Կատեգորիա:Ժողովրդական հեքիաթներ
Բոգուրաևո (Բելոկալիտվինսկի շրջան)
Բոգուրաևո (Богураево), կայարան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանում։ Մտնում է Բոգուրաևսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Բելայա Կալիտվա քաղաքից գտնվում է 40 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանի բնակավայրեր
Տանյա Սկարինկինա
Տանյա Սկարինկինա (Таня Скары́нкина, ամբողջական անունը` Տատյանա Վլադիմիրովնա Սկարինկինա, Татьяна Владимировна Скарынкина, ), բելառուս գրող, բանաստեղծուհի և էսսեիստ։ Գրում է ռուսերեն և բելառուսերեն լեզուներով։
Կենսագրություն և ստեղծագործություն
Տանյա Սկարինկինան ծնվել է 1969 թվականին, Սմորգոնում։ Ավարտել է Գորեցկի գյուղատնտեսական ակադեմիան և ստացել տնտեսագետի մասնագիտություն։ Աշխատել է որպես փոստատար, մանկական գրքերի նկարազարդող, լրագրող, որոշ ժամանակ ապրել է Պորտուգալիայում։
Բանաստեղծությունները տպագրել է «Воздух», «Сибирские огни», «Маладосць», «Крещатик» ամսագրերում և «Полутона», «TextOnly», «Лиterraтура», «Артикуляция», «Двоеточие», «Формаслов» առցանց հրատարակություններում։ Բելառուսական PEN կենտրոնի և Բելառուսիայի գրողների միության անդամ է։ 2016 թվականին բելառուսերեն լեզվով «Մեծ Չեսլավ Միլոշը, փոքրիկ Էլվիս Փրեսլին» էսսեների ժողովածուն ընդգրկվել է Եժի Գիդրոյկ մրցանակի կարճ ցուցակում, իսկ դրա անգլերեն թարգմանությունը ստացել է Լոնդոնի PEN ակումբային մրցանակ։ 2017 թվականին դուրս է եկել Գրիգորևի բանաստեղծական մրցանակի եզրափակիչ ։ 2020 թվականին «Եվ բոլորը գցեցին դանակները» գրքի համար արժանացել է Անդրեյ Բելիի մրցանակի` «Պոեզիա» անվանակարգում։ Ժյուրիի ընտրությունը «դարձել է ոչ միայն հարգանքի տուրք նրա բնօրինակ, մի փոքր մանկական արտահայտման ձևի ճանաչմանը, այլև Բելառուսի ամբողջ ռուսական պոեզիայի աջակցության ժեստը, որը վերջին ամիսներին մեծ ուշադրության կենտրոնում էր» ։ Բանաստեղծությունները թարգմանվել են եբրայերեն, վրացերեն, լեհերեն, իտալերեն, չեխերեն, լատիշերեն և անգլերեն։ Մասնակցել է Ռուսաստանում, Բելառուսում, Ուկրաինայում և Էստոնիայում կազմակերպված բանաստեղծական փառատոներին, Վարշավայի (2016) և Էդինբուրգի (2018) գրքի միջազգային ցուցահանդեսներին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելառուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Անդրեյ Բելիի անվան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Բելառուսի գյուղատնտեսական ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բելառուս գրողներ Կատեգորիա:Բելառուս լրագրողներ
(1358) Գայկա
(1358) Գայկա (Gaika), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1935 թվականի հուլիսի 21-ին Սիրիլ Ջեքսոնի կողմից Յոհանեսբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,476542 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0631 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,89 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1423,53 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,252892 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,17° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1935 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սիրիլ Ջեքսոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լը Կեր
Լը Կեր (Le Caire, Lo Caire), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Վերին Ալպերի Պրովանսի գավառում։ Մտնում է Լա Մոտ դյու Կեր կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Ֆորկալկե։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04037։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 43 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 33-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 10-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 76,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 58,0 %)։ 33 աշխատունակ բնակիչներից 33-ը աշխատում էին (23 տղամարդ և 10 կին), անաշխատանք չկա։ 10 անգործ մարդկանցից 2-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 5-ը թոշակառու, 3-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով ։
Կոթիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Տավուշի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Տավուշի մարզի Կոթի գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 9 հուշարձան (4 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Խանօղլի Ստորին
Խանօղլի Ստորին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մանազկերտի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ինչպես հանդիպեցի ձեր մայրիկին
«Ինչպես հանդիպեցի ձեր մայրիկին» (How I Met Your Mother), ամերիկյան հեռուստասերիալ, սիթքոմ։ Առաջին անգամ եթեր է հեռարձակվել CBS հեռուստաալիքով՝ 2005 թվականի սեպտեմբերի 19-ին՝ ունենալով 9 եթերաշրջան ։ Սերիալի գործողությունները տեղի են ունենում գլխավոր հերոս Թեդ Մոզբիի (Ջոշ Ռեդնոր) և նրա չորս անբաժան ընկերների՝ Մարշալ Էրիկսենի (Ջեյսոն Սիգել), Լիլի Օլդրենի (Էլիսոն Հենիգան), Ռոբին Շերբատսկիի (Քոբի Սմալդերս) և Բառնի Սթինսոնի (Նիլ Պատրիկ Հարիս) շուրջ, որոնք բնակվում են Նյու Յորքի Մանհեթեն թաղամասում։ Յուրաքանչյուր սերիա սկսվում է 2030 թվականին, երբ Թեդը որդուն և դստերը պատմում է, թե ինչպես է ծանոթացել նրանց մոր հետ, և գործողությունները միանգամից տեղափոխվում են մեր օրեր։
Հեռուստասերիալի վերջին՝ 9-րդ եթերաշրջանի մեկնարկումը տեղի ունեցավ 2013 թվականի սեպտեմբեր 23-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիթքոմներ Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Աներղի
Աներղի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում, Թիքման լեռան ստորոտին, Շապին Գարահիսար քաղաքից 3 կմ հեռավորության վրա։
Պատմություն
Աներղիի բնակչության մեծ մասը զոհվել է Մեծ եղեռնի տարիներին, իսկ փրկվածները գաղթել են օտար երկրներ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 60 (ըստ այլ աղբյուրների 46-200) տուն հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակիչները զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ, պտղաբուծությամբ, բանջարաբուծությամբ, ջորեպանությամբ և քարագործությամբ։ Բնակչության մոտ 25 տոկոսը պանդխտում էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Աներղի ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի, որը կառուցված էր 699 թվականին։
Կրթություն
Եկեղեցուն կից մինչև 1915 թվականը գործում էր Վարվառյան վարժարանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դև (բանաստեղծ)
Մարգար Ավետիսի Ղարաբեկյան (գրական կեղծանունը՝ Դև, ), իրանահայ բանաստեղծ, նկարիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Թեհրանում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Նոր Ջուղայի և Թեհրանի ազգային դպրոցներում։ Դպրոցական տարիներին կատարել է բանաստեղծական և նկարչական փորձեր, հետագայում զբաղվել է միաժամանակ երկուսով էլ, հասել նկատելի հաջողությունների։ Դևը հաճախել է Թեհրանի այն ժամանակվա միակ նկարչական դպրոցը, ապա հիմնել է իր սեփական աշխատանոցը, ուր գործել ու գեղարվեստական դաստիարակություն են ստացել շատ նկարիչներ։ Վեց տարի նկարչություն է դասավանդել Թեհրանի ազգային դպրոցում։ Դևը երկու անգամ պարգևատրվել է Իրանի կրթության նախարարության շքանշանով։ Այժմ նրա աշխատանքներից ոմանք գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։
Գեղանկարչական գործունեություն
Հիմնականում դիմանկարիչ է, զբաղվել է ծաղրանկարներով։ Նրա գործերից են՝
Գրական-հասարակական գործունեություն
Դևը եռանդուն մասնակցել է իրանահայ գրական միությունների աշխատանքներին, երկար տարիներ ղեկավարել է «Միտք» գրական-գեղարվեստական միությունը, նախագահել է «Նոր էջ» գրական խմբակցությանը, եղել է իրանահայ գրողների միության փոխնախագահ, խմբագրել է «Նոր պատգամ» ամսագիրը, «Իրանահայ արդի գրողներ» ժողովածուն, հանդես է եկել զեկուցումներով ու հոդվածներով։
Դևի բանաստեղծական աշխարհը
Դևը իրանահայ ամենաճանաչված բանաստեղծն է, թեև շատ չի գրել։ Նրա ժողովրդականության պատճառներից է այն, որ նրա բանաստեղծություններից շատերը երգեր են դարձել։ Դևի երկու տասնյակից ավելի բանաստեղծությունների համար երաժշտություն է հորինվել (զգալի մասը երգահան Նիկոլ Գալանդերյանի կողմից - «Դու նորից եկել ես» )։
XX դարասկզբի արևելահայ բանաստեղծության աշուղական պոեզիայի ավանդներով սնված, ինչպես նաև Ավետիք Իսահակյան - Վահան Տերյան դպրոցով ձևավորված Դևը հավատարիմ է մնացել իր դավանանքին։ Որքան էլ ազդեցությունը նկատելի է, իր երգերի ամբողջության մեջ Դևի քնարական հերոսը ինքն է և ոչ ուրիշը, Դևի ձայնի երանգը իրեն զգացնել է տալիս ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էթնիկ հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Իրանահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Որոտնավան
Նախկինում Ուռուտ անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Սիսիանի շրջանի։ Վերանվանվել է Որոտան 1968 թ. հուլիսի 3-ին։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ։ Վերանվանվել է Որոտնավան 2017 թ. հունիսի 9-ին։
Պատմություն
Գյուղն եղել է Մեծ Հայքի Ծղուկք գավառի մաս։ Գյուղի դիմաց գտնվում են պատմական Որոտն գյուղի ավերակները, ինչպես նաև միջնադարյան գերեզմանատուն, որտեղից 3 խաչքար բերվել է պատմության թանգարան։ Որոտանի շրջակայքում է գտնվում Որոտնաբերդը, որի մասին հիշատակումներ են պահպանվել պատմիչ Եղիշեի և Ստեփանոս Օրբելյանի թողած գրականություններում։ Բերդը հիշատակվում է նաև XVIII դարում։ Որոտնաբերդը պատկանել է Սյունաց արքա Սենիքերիմ I-ին։ Սյունիքում կատարված ազգային-ազատագրական շարժման ժամանակ բերդը Մելիք Բաշրից ազատագրում է Դավիթ Բեկը։ Գյուղի ներքին մասում է գտնվում ոչ պակաս նշանավոր Մելիք–Թանգու կամուրջը՝ կառուցված 1855 թ.։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Որոտնավանի մշտական բնակչությունը կազմել է 263, առկա բնակչությունը` 218 մարդ ։ Մինչև 1988-1989 թթ. գյուղում բնակվել են հիմնականում ադրբեջանցիներ, որոնց հեռանալուց հետո բնակություն են հաստատել Ադրբեջանից բռնագաղթած 85 տուն (292 անձ) հայեր ։ Որոտնավանի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր
Գյուստավ Մորոյի թանգարան
Գյուստավ Մորոյի թանգարան (ֆրանսերեն՝ Musée national Gustave Moreau), ֆրանսիացի սիմվոլիստ նկարիչ Գյուստավ Մորոյի (1826-1898) ստեղծագործությունների ցուցադրությանը նվիրված ազգային թանգարան Փարիզի 9-րդ շրջանում՝ Սեն Ժորժում ՝ Նոր Աթենք թաղամասի կենտրոնում՝ Լառոշֆուկոյի փողոցի թիվ 14 հասցեում ։ Զբաղեցրել է նկարչի արվեստանոցը, որը նա 1897 թվականին կազմած կտակով նվիրաբերել է ֆրանսիական կառավարությանը։ Թանգարանում, որը բացվել է 1903 թվականին, պահվում են անվանի արվեստագետի գեղանկարները, մատիտանկարները, ջրաներկ աշխատանքները, քանդակները ՝ ընդհանուր առմամբ մոտավորապես 14 հազար աշխատանք, որոնցից ցուցադրված են շուրջ 850-ը։
Թանգարանը տեղավորված է եռահարկ շենքում, որի հարկերը միմյաց հետ կապված են ներքին սանդուղքով։ Սկզբնական շրջանում այն եղել է Մորոյի բնակարանը։ 1895 թվականից մինչև իր մահը որպես բնակարան օգտագործել է երկրորդ հարկը, իսկ առաջին և երրորդ հարկերը հատկացրել է իր արվեստանոցին ու աշխատանքների ցուցադրությանը ։
2017 թվականին ֆրանսիական կառավարության մշակույթի նախարարության հովանու ներքո ստեղծվել է մի նոր հիմնադրամ, որը հոգ է տանում Գյուստավ Մորոյի և Ժան-Ժակ Էների միավորյալ թանգարանների կառավարման, պահպամնան ու խնամքի մասին ։
Գյուստավ Մորոյի թանգարանի բարեկամներ
1990 թվականին Անտուանետ Սելիեի նախաձեռնությամբ հիմնվել է Գյուստավ Մորոյի թանգարանի բարեկամների ընկերակցություն (Les Amis du musée Gustave-Moreau), որն իր ջանքերն ուղղել է թանգարանային շենքի ու հավաքածուի պահպանմանը, վերանորոգմանը, հարստացմանը, արվեստագետի ստեղծագործության լուսաբանման գործի զարգացմանն ու տարածմանը նպաստելուն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թանգարաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի մշակույթ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի արվեստ Կատեգորիա:1903 հիմնադրված թանգարաններ
Մարո Հասրաթյան
Մարո Սայիի Հասրաթյան (Ավթյան), ), հայ մանկավարժ, ԽՄԿԿ անդամ (1942), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Խորհրդա-գերմանական ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողություններին մասնակից։
Կենսագրություն
Մարո Հասրաթյանը ծնվել է 1922 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի Ստեփանակերտի շրջանի Փրջամալ գյուղում։ Ավարտել է Շուշիի մանկավարժական ուսումնարանը, աշխատանքի անցել Ստեփանակերտի շրջանի Խանաբադի միջնակարգ դպրոցում, իսկ 1940 թվականին աշխատել է Գորիսի շրջանի Տեղ գյուղի միջնակարգ դպրոցում ։
1942 թվականին Հասրաթյանը կամավոր մեկնել է բանակ, մասնակցել Մայկոպ, Գրոզնի քաղաքների ազատագրման մարտերին։ Ռազմաճակատում ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Մարտական երկար ուղի անցնելուց հետո Հասրաթյանը պատերազմի ավարտից հետո վերադարձել է, և նորից զբաղվել մանկավարժական գործունեությամբ ։
Պատերազմում ցուցաբերած խիզախության համար Հասրաթյանը պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար», «Կովկասի պաշտպանության համար», «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար», «Աշխատանքային արիության համար», «Աշխատանքի վետերան» մեդալներով։ Հասրաթյանն անցել է կենսաթոշակի, բայց շարունակել է մասնակցություն ունենալ հասարակական աշխատանքներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Մադրիդի Բարախաս օդանավակայան
Ադոլֆ Սուարեսի անվան Մադրիդ Բարախաս միջազգային օդանավակայան (Aeropuerto Adolfo Suárez, Madrid-Barajas), Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդի գլխավոր օդանավակայանը։ 2014 թվականի մարտի 24-ից կրում է դեմոկրատական Իսպանիայի կառավարության առաջին նախագահ՝ վարչապետ Ադոլֆ Սուարեսի անունը ։ Օդանավակայանը ունի 4 տերմինալ, այդ թվում 2006 թվականին բացված 4 տերմինալը, որը իր տարածքով աշխարահում ամենամեծերից մեկն է 760000 քմ։ Իր ծանրաբեռնվածությամբ 2008 թվականին օդանավակայանը աշխարհում զբաղեցրեց 11-րդ, իսկ Եվրոպայում 4-րդ տեղը (այդ տարվա ընթացքում իրականացվել են 469, 7 հազար թռիչքներ և վայրէջքներ) .2015 թվականի ուղևորների հոսքը կազմել է 46 միլիոն մարդ, օրական ավելի քանի 126000 ուղևոր ։ Բարախասը կապում է Պիրենեյան թերակղզին Եվրոպայի հետ, ինչպես նաև կապող օղակ է հանդիսանում Եվրոպայի և Լատինական Ամերիկայի միջև։
Բարախասը իսպանական Iberia Airlines ավիաընկերության հիմնական փոխադրողն է, որը ապահովում է նրա ուղևորների ավելի քան 60 տոկոսը:Օդանակավակայանը փաստացի քաղաքի տարածքում է գտնվում՝ 14 կմ հյուսիս - արևելք Մադրիդի կենտրոնական հրապարակից՝ Պուերտա դել Սոլից ։
Ավիաընկերություններ
Մի քանի ավիաընկերություններ ըստ տերմինալների։
Տերմինալներ
բոլոր տերմինալները միմյանց հետ կապվում են կանաչ ներկված անվճար ավտոբուսներով, լուսային ցուցանակի վրա գրված են ուղղություններ՝ Т1 Т2 Т3 Т4 կամ հակառակը։ Տերմինալ 4 կազմված է 2 կառույցից՝ T4 և T4S. Т4: 2 հարկ գրանցում, 2 հարկ ներքին ստուգում, 1 հարկ վայրէջքի դարպասներ H, J, K, 0 հարկ ուղեբեռի ստացում:-2 հարկ ստորգետնյա միջանցք, որը կապում է Т4-ը Т4S-ի հետ ։ Ժամանումները միայն ԵՄ երկրներից։ Т4S կառուցվել է միջազգային կապի համար։ 2 հարկի վյրէջքի դարպասները ԵՄ ավիաուղիների համար նշվում են «М» տառով։ 1 հարկ միջազգային կապի համար վայրէջքի դարպասները R, S, U, -1 հարկ անձնագրային ստուգում, -2 հարկ ստորգետնյա միջանցք, որը կապում է Т4S-ը Т4-ի հետ
Թռիչուղիներ
Բարախաս օդանավակայանը ունի 4 թռիչքի և վայրէջքի ուղի։
Պատահարներ
2008 թվականի օգոստոսի 20-ին Մադրիդ Բարախաս օդանավակայանում թռիչքի ժամանակ վթարի ենթարկվեց Spanair ավիաընկերության McDonnell Douglas MD-80 ինքնաթիռը, որն ուղևորվում էր Կանարյան կղզիներ JKK 5022 երթով՝ Գրան Կանարիա օդանավակայան։ Ներկայացված տվյալներով երկրորդ թռիչքի փորձի ժամանակ այրվել է շարժիչը, որից հետո օդաչուն կատարել է արտակարգ արգելակում ինչի արդյունքում օդանավը դուրս է եկել թռիչքուղու սահմաններից։ Բաժանվել է 2 մասի և այրվել ամբողջությամբ։ Օդանավի մեջ գտնվող 172 մարդուց 154-ը մահացել է ։
Զաք Գալիֆիանակիս
Զաքարի Նայթ (Զաք) Գալիֆիանակիս (Zachary Knight "Zach" Galifianakis, հոկտեմբերի 1, 1969, Ուիլկեսբորո, Հյուսիսային Կարոլինա, ԱՄՆ ), ամերիկացի կինոդերասան։, կատակերգու, սցենարիստ և պրոդյուսեր։ Նա առավել հայտնի է Տղաները Վեգասում, Տղաները Վեգասում 2` Վեգասից Բանգկոկ, Տղաները Վեգասում 3 և Բեք թու բեք ֆիլմերով։ Նաև հայտնի է որպես հարցազրուցավար (Երկու պտերի միջև)։
Մադրիդի Բարախաս օդանավակայան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի օդանավակայաններ
Զաք Գալիֆիանակիս
Կենսագրություն
Զաքի հոր ծնողները ներգաղթյալներ են ԱՄՆ Հունաստանից ։ Կրոնով Զաքը, ինչպես իր հայրը, պատկանում է հունական ուղղափառությանը ։ Զաքի մայրը իռլանդական ծագումով շոտլանդացի է։ Դերասանը ունի կրտսեր քույր՝ Մերիթը և ավագ եղբայր՝ Գրեգը։ Զաքը ԱՄՆ նախկին կոնգրեսական Նիք Գալիֆիանակիսի եղբորորդին է, ով ներկայացրել է Հյուսիսային Կարոլինան 1967-1973 թվականներին։
Գալիֆիանակիսը սովորել է Հյուսիսային Կարոլինայի պետական համալսարան, սակայն ձախողել է իր ավարտական քննությունները իրեն պահանջվող նվազագույն մակարդակից ընդամենը մեկ միավոր պակաս հավաքելով և հետագայում տեղափոխվել է Նյու Յորք։
Զաքն իր ստեղծագործական կարիերան սկսեց փոքրիկ հումորային համարներով, որոնք նա կատարում էր Թայմս Սքվերում՝ համբուրգերների ֆուրգոնների կողքին։ Աստիճանաբար նրա ժողովրդականությունը մեծացավ, նա սկսեց հեռուստատեսությամբ վարել սեփական թոք-շոուն, որտեղ հանրության ուշադրությունը ներկայացրեց անդերգրաունդի աստղերին, որոնց հետ նա սկսում էր իր սեփական կարիերան։ Հետագայում նա կրկնեց այս փորձառությունը «Երկու պտերիի միջև Զաք Գալիֆիանակիսի հետ» էսքիզային շոուում՝ հրավիրելով հարցազրույցների լավագույն աստղերին՝ Բարաք Օբամային, Նատալի Փորտմանին, Շարլիզ Թերոնին, Բեն Սթիլերին, Շոն Փենին, Բրյուս Ուիլիսին, Լիզա Կուդրոուն, Մեթյու Մակքոնահիին և շատ ուրիշներին։
Անձնական կյանք
2012 թվականի օգոստոսի 11-ից Զաքն ամուսնացած է բալերինա Քուին Լունդբերգի հետ։ Զույգն ունի երկու որդի։ Առաջնեկը ծնվել է սեպտեմբերի 7-ին, 2013 թվական և երկրորդ որդի՝ Ռուֆուս Էմանուել Լունդբերգը ծնվել է նոյեմբերի 7-ին 2016։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:1969 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:Հույն դերասաններ
Rho(D) իմունոգլոբուլին
Rho(D) իմունոգլոբուլին, դեղամիջոց, որ կիրառվում է ռեզուս-բացասական մայրերի RhD իզոիմունիզացիայի կանխման և ռեզուս-դրական հիվանդների իդիոպաթիկ թրոմբոցիտոպենիկ պուրպուրայի բուժման նպատակով ։ Այն հաճախ տրվում է և՛ հղիության ժամանակ, և՛ հղիությունից հետո ։ Այն կիրառվում է նաև այն ժամանակ, երբ ռեզուս-բացասական մարդկանց տալիս են ռեզուս-դրական արյուն ։ Տրվում է միջմկանային կամ ներերակային ներարկման եղանակով ։ Միանվագ դեղաչափը ազդեցությունը պահպանում է 12 շաբաթ ։
Կողմնակի ազդեցություններից են տենդը, գլխացավը, ներարկման տեղում ցավը, հեմոլիզը ։ Այլ կողմնակի ազդեցություններից են ալերգիկ ռեակցիաները, երիկամի խնդիրները և վիրուսային վարակման շատ փոքր վտանգը ։ Իդիոպաթիկ թրոմբոցիտոպենիկ պուրպուրայով հիվանդների հեմոլիզն ավելի ցայտուն է դրսևորվում ։ Rho(D) իմունոգլոբուլինը կարելի է կիրառել կրծքով կերակրման ժամանակ ։ Այն խթանում է էրիթրոցիտների թաղանթներին տեղակայված Rho(D) հակածինների նկատմամբ հակամարմինների առաջացումը ։ Դրա նպատակը օրգանիզմի իմուն համակարգի կողմից հակածնի ճանաչման գործընթացը կանխելն է ։
Rho(D) իմունոգլոբուլի բժշկական կիրառումը սկսվեց 1960-ականներից ։ Այն ընգրկված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղերի ցանկում՝ առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաարդյունավետ ու անվտանգ դեղերի շարքում ։ Միացյալ թագավորությունում 1,500 միավորի (300 մկգ) արժեքը ըստ Առողջապահության ազգային ծառայության 58 ֆունտ է ։ Միացյալ Նահանգներում բուժման կուրսի արժեքը ավելի քան 200 ԱՄՆ դոլլար է ։ Rho(D) իմունոգլոբուլինը ստացված է մարդու արյան պլազմայից ։
Բժշկական կիրառում
Եթե մայրը ռեզուս-բացասական է, իսկ հայրը՝ ռեզուս-դրական, ապա մորը չի սպառնում ալոիմունիզացիայի վտանգ, իսկ պտղի ռեզուս-դրական ծնվելու հավանականությունը կախված է հոր հոմոզիգոտ (երկու RhD ալելներրն էլ դրական են) կամ հետերոզիգոտ (մեկ RhD ալելը դրական է, իսկ մյուսը՝ բացասական) լինելուց։ Եթե հայրը հոմոզիգոտ է՝ պտուղը կլինի ռեզուս դրական, քանի որ հայրը ամեն դեպքում կփոխանցի ռեզուս-դրական ալելը։ Եթե հայրը հետերոզիգոտ է՝ պտղի ռեզու-դրական լինելու հավանականությունը 50% է, քանի որ նա պատահականորեն կարող է փոխանցել թե՛ ռեզուս-դրական, թե՛ ռեզուս-բացասական ալելը։ Եթե պտուղը ռեզուս-դրական է, իսկ մայրը՝ ռեզուս-բացասական, ապա մորը սպառնում է ալոիմունիզացման վտանգ, որի դեպքում մոր օրգանիզմում առաջանում է իմուն պատասխան (հակամարմիններ) պտղի էրիթրոցիտների հանդեպ։ Սովորաբար առաջին հղիության ժամանակ այն քիչ ազդեցություն ունի, սակայն երկրորդ հղիության ժամանակ պտղի էրիթրոցիտների ռեզուս հակածինների հանդեպ արդեն գոյություն ունեցող մայրական հակամարմինները հաճախ հանգեցնում են պտղի օրգանիզմում էրիթրոբլաստոպաթիայի առաջացման, որը կարող է հանգեցնել պտղի մահվան։ Rho(D) իմունոգլոբուլինի կիրառման պրոտոկոլներ չունեցող երկրներում այդ խնդիրն ունեցող նորածինների առավել քան 14%-ը մեռելածին են, իսկ կենդանածինների 50%-ը տանում է նորածնային մահ կամ գլխուղեղի վնասվածք ։
Հակառեզուս իմունոգլոբուլինը առաջարկվեց կիրառել Միացյալ Թագավորությունում՝ նախածննդաբերական ախտաբանական վիճակներից հետո, որոնք հանգեցնում էին պտղի և մոր արյունահոսության ։ «Ախտաբանական վիճակներ» ասվածը ներառում է պտղի ու մոր արյունահոսության պատճառ հանդիսացող դժբախտ դեպքեր. ճանապարհատրանսպորտային պատահարներ, վայր ընկնել, որովայնի վնասվածքներ, ինչպես նաև հղիության ընթացքում և սպառնացող, ինքնաբեր կամ արհեստական վիժման ժամանակ իրականացվող մանկաբարձա-գինեկոլոգիական միջամտություններ՝ անկախ հղիության ժամկետից։
Բավարար ապացույցներ չկան ինքնաբեր վիժումից հետո Rho(D) իմունոգլոբուլինի կիրառման անհրաժեշտության վերաբերյալ և Կոկրեյնի տեսությունը առաջարկում է հետևել տեղային մեթոդներին ։
Ռեզուս բացասական մոր օրգանիզմում Rho(D) իմունոգլոբուլինը կարող է առաջացնել մոր  իմունային համակարգի զգայունության ժամանակավոր բարձրացում Rh D հակածինների հանդեպ, ինչը կարող է ռեզուսային հիվանդության պատճառ հանդիսանալ՝ տվյալ կամ հաջորդ հղիությունների ժամանակ։ Հակառեզուս իմունոգլոբուլինի լայնածավալ կիրառմամբ պայմանավորված պտղի և նորածնի ռեզուսային հիվանդությունը զարգացած պետություններում գրեթե անհետացել է։ Ռեզուս բացասական մոր օրգանիզմում ռեզուս դրական պտղի հանդեպ ժխտման պատասխանի (ալոիմունիզացիա) առաջացման վտանգը 16%-ից մոտավորապես իջել է մինչև 0.1%՝ Rho(D) իմունոգլոբուլինի կիրառմամբ պայմանավորված ։
Rho(D) իմունոգլուբուլինը կազմված է իմունոգլոբուլին G-ից, այդ իսկ պատճառով կարող է ներթափանցել ընկերք։ Հազվադեպ դրա պատճառով երեխայի հակագլոբուլինային ուղղակի թեստը (Կումբսի ուղղակի թեստ) կարող է լինել թույլ դրական՝ պտղի բջիջների զգայունության բարձրացմամբ պայմանավորված, որը մոր օրգանիզմ Rho(D)  իմունոգլոբուլինի բազմակի ներմուծման հետևանք է։ Սակայն բուժման կարիք չկա, քանի որ կլինիկական ընթացքը թեթև է ։
Հղիությունից հետո
Ռեզուս բացասական մայրը, ում օրգանիզմում ռեզուս դրական պտղի հանդեպ տեղի չի ունեցել ալոիմունիզացիա՝ ռեզուս դրական երեխայի ծննդաբերությունից հետո նույնպես պետք է ստանա Rho(D) իմունոգլոբուլին։ Ծննդաբերությունից հետո ռեզուս-բացասական մորից ծնված պտղի պորտալարի արյան նմուշը պետք է հետազոտվի ռեզուս անտիգենի բացահայտման համար։ Եթե նորածինը ռեզուս-բացասական է՝ երկարատև Rho(D)  իմունոգլոբուլինի անհրաժեշտություն չի լինում։ Սակայն եթե երեխան ռեզուս-դրական է՝ մոր հետծննդաբերական շրջանի արյան նմուշը պետք է հետազոտվի՝ արյունահոսության ժամանակ տրվելիք Rho(D)  իմունոգլոբուլինի համապատասխան դեղաչափը որոշելու համար (մնացորդային ռեզուս հակածնի հայտնաբերումը Rho(D)  իմունոգլոբուլինի ներմուծումից հետո փաստում է, որ ալոիմումունացման գործընթացի կանխման համար շարունակական ազդեցություն չի պահպանում, և Rho(D)  իմունոգլոբուլինի կրկնակի ներմուծման անհրաժեշտություն է առաջանում)։
Վարդակային թեստը զգայուն մեթոդ է 10 սմ³ կամ ավելի ծավալով պտուղ-մայրական արյունահոսության հայտնաբերման համար։ Թեստը դրական է երբ պտղի ռեզուս դրական բջիջները հայտնվում են մայրական արյան նմուշում, ինչը նշանակում է ծավալուն պտուղ-մայրական արյունահոսություն է առաջացել։ Թեստը կարող է լինել կեղծ դրական, եթե մայրը թույլ D ֆենոտիպով է և կեղծ բացասական՝ եթե նորածինն է թույլ D-ով։ Եթե ռոզետի թեստը բացասական է՝ տրվում է Rho(D) իմունոգլոբուլին 300 մկգ դեղաչափով (99 % դեպքերում բավարար է հղիությունից հետո ալոիմունիզացման կանխման համար) ։ Rho(D)  իմունոգլոբուլինի դեղաչափը ճնշում է իմունային պատասխանը պտղի ամբողջ արյան միչնչև 30 սմ³ ծավալում։
Եթե պտուղ-մայրական արյունահոսության ծավալը գերազանցում է 30 սմ³-ը, ապա անհրաժեշտ է լրացուցիչ քննություն՝ ալոիմումունիզացումը կանխելու նպատակով Rho(D) իմունոգլոբուլինի համապատասխան դեղաչափը որոշելու համար։ Ռոզետի դրական թեստին պետք է հաջորդի քանակական թեստ, ինչպիսին է օրինակ Կլեյհաուեր-Բետկեի թեստը (թթու/դուրս բերում) կամ այլընտրանքային եղանակ (օրինակ՝ հոսքային ցիտոմետրիան)։ Տես նաև Կլեյհաուեր-Բետկեի թեստի մասին հոդվածը, որտեղ նշված է, թե ինչ եղանակով են չափում պտուղ-մայրական արյունահոսության ծավալը։
Rho(D) իմունոգլոբուլինի դեղաչափը որոշվում է պտղի արյունահոսության ծավալին համապատասխան (մլ)։ Օրինակ՝ պտղի 50 մլ պտղային արյունահոսություն / 30 մլ = 1,667 (մոտավորապես 2), ընդ որում՝ 1 = 3 միավոր հակառեզուս  իմունոգլոբուլին։
Հետծննդաբերական շրջանում Rho(D) իմունոգլոբուլինը պետք է տրվի ծննդաբերությունից հետո 72 ժամվա ընթացքում։ Եթե կանխարգելումը հետաձգվում է՝ ալոիմունիզացման հավանականությունը մեծանում է։ Այնուամենայնիվ, Ամերիկայի մանկաբարձների և գինեկոլոգների քոլեջը խորհուրդ է տալիս այդ դեպքում էլ կիրառել Rho(D)  իմունոգլոբուլին, որովհետև մասնակիորեն պաշտպանություն է առաջանում ։ Եթե նորածնի կամ մեռելածնի ռեզուս-տիպը որոշված չէ կամ անհնար է որոշել՝ պետք է տրվի Rho(D)  իմունոգլոբուլին։
Իմունային թրոմբոցիտոպենիա
Առաջնային իմունային թրոմբոցիտոպենիան ձեռքբերովի իմուն-միջնորդված խանգարում է, որը բնութագրվում է որպես մեկուսացված թրոմբոցիտոպենիա, որի ժամանակ ծայրամասային արյան մեջ թրոմբոցիտների քանակը 100 x 109/լ-ից ցածր է և բացակայում է թրոմբոցիտոպենայի որևէ բացահայտ նախատրամադրվածություն և/կամ հիմնական պատճառ։ Իմունային թրոմբոցիտոպենիայի ախտանիշներից են անկանոն արյունահոսությունը և կապտուկների առաջացումը, որոնք հետևանք են թրոմբոցիտների քանակի կրճատման ։ Rho(D) իմունոգլոբուլինը ներերակային [մարդու, հակա-D] նշանակվում է փայծաղի հեռացում տարած հիվանդներին, սուր կամ քրոնիկ իմունային թրոմբոցիտոպենիա ունեցող ռեզուս-դրական երեխաներին, քրոնիկ իմունային թրոմբոցիտոպենիա ունեցող չափահասներին, ՄԻԱՎ վարակից առաջացած երկրորդային իմունային թրոմբոցիտոպենիա ունեցող երեխաներին ու մեծահասակներին։ Rho(D)  իմունոգլոբուլինը պետք է տրվի ներերակային ճանապարհով այն կլինիկական իրավիճակներում, որոնց ժամանակ անհրաժեշտ է թրոմբոցիտների քանակի ավելացում։ Հակա-D ազդեցության մեխանիզմը լիովին բացահայտված չէ. սակայն, ներմուծումից հետո հակա-D-ն կապվում է էրիթրոցիտների թաղանթային համալիրների հետ, որոնք ակտիվացնում են մակրոֆագերի վրա տեղակայված Fc-ընկալիչներին, ինչը հանգեցնում է էրիթրոցիտների ընտրողական քայքայման, այդ իսկ պատճառով պահպանվում են հակամարմին-համակացված թրոմբոցիտները ։ Հակա-D-ն խորհուրդ է տրվում որպես իմունային թրոմբոցիտոպենիայի բուժման առաջնային միջոց՝ կորտիկոստերոիդների և ներերակային իմունային գլոբուլինի հետ զուգակցված ։ WinRho SDF սինթետիկ հակա-D է, որն ԱՄՆ-ում թողարկվում է Cangene Corporation-ի կողմից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր Կատեգորիա:Իմունաբանություն Կատեգորիա:Մանկաբարձություն Կատեգորիա:Մանկաբուժություն
Բրիգ-Ցերմատ երկաթգիծ
Բրիգ-Ցերմատ երկաթուղի (Brig-Visp-Zermatt-Bahn), մետրաչափ երկաթուղային գիծ Շվեյցարիայի Վալե կանտոնում, որի 44 կիլոմետրանոց գիծը կապում է Ռոն հովտում գտնվող Բրիգ և Ֆիսպ քաղաքները Տեշի հետ և Մաթերթալում գտնվող Ցերմատ հանգստավայրի հետ։ Հանդիսանում է նաև Սառցադաշտային ճեպընթաց երթուղու մի մասը, որը գտնվում է Սանկտ Մորիցի և Ցերմատի միջև։ Գործարկվել է 1891 թվականին որպես Ֆիսպ-Ցերմատ երկաթգիծ (VZ), 2003 թվականի հունվարի 1-ին միավորվել է Ֆուրկա-Օբերալպ (FO) երկաթգծի հետ՝ ստեղծելով Մաթերհորն-Գոտտարդ երկաթգիծ (MGB):
Գորներգրատը, որը գործարկվել է 1898 թվականին միացված է Ցերմատի գծին։
Նախագծում, շինարարություն և երթևեկության բացում
Ցերմատ լեռնային գյուղն առաջին անգամ Եվրոպայում լայն ճանաչում է ձեռք բերել 1865 թվականին Մաթերհորնի առաջին վերելքից հետո։ Այդ տարվանից զբոսաշրջիկների թիվն անշեղորեն ավելացել է, չնայած գյուղ հնարավոր է եղել հասնել միայն Ցերմատի հովտով երկար քայլելով։ Նույնիսկ հասարակ ջորիով զբոսանքը դեպի Սանկտ Նիկլաուս երկար է տևել։ Այնուամենայնիվ, 1880-ական թվականներին արդեն տարեկան մինչև 12000 զբոսաշրջիկ էր այցելում Ցերմատ ։ Շուտով երկաթուղային գիծ կառուցելու նախագծեր են ի հայտ եկել, որով նախատեսվել է կապ հաստատել Ռոն հովտի հետ։
1886 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Շվեյցարիայի դաշնային խորհուրդը թույլատրել է Լոզանի Masson, Chavannes & Co. բանկային տան և Basler Handelsbank-ի հետ նախնական կոնցեսիոն պայմանագիր կնքել։ Սկզբում նախատեսվել է 750 միլիմետրանոց նեղուղի երկաթգիծ կառուցել Ֆիսպից մինչև Ցերմատ, սովորական և ատամնավոր ուղեմասերով։ Բունդեսրատի պահանջով երկաթուղագիծը փոխվել է մետրաչափի։ Երկաթուղին պետք է գործեր հունիսի սկզբից մինչև սեպտեմբերի վերջը, քանի որ երկաթուղին շահագործողները չեն ցանկացել ռիսկի դիմել՝ գիծը շահագործելով ալպյան ձմեռային պայմաններում։ Բացի այդ, միայն ամռանն է սպասվել մեծ ուղևորահոսք, քանի որ այդ ժամանակ ձմեռային զբոսաշրջությունը դեռ զարգացած չի եղել։ Սակայն Բունդեսրատը իրեն իրավունք է վերապահել երկարաձգել աշխատանքային սեզոնը՝ միաժամանակ նախատեսելով արտոնյալ դրույքաչափեր կիրառել տեղի բնակիչների համար։
Երկաթգծի նախագծումն ու կառուցումը բանկերի կողմից վստահվել է Suisse Occidentale-Simplon (SOS) երկաթուղային ընկերությանը, որը 1887 թվականի ամռանը լայնածավալ հետազոտություններ է իրականացրել Մաերթալում։ 1888 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ստեղծվել է Compagnie du Chemin de Fer de Viège à Zermatt SA ընկերությունը՝ որպես կառավարման կազմակերպություն։
Ճշգրիտ երթուղին և շահագործման եղանակը սկզբում բուռն քննարկումների առարկա են դարձել։ Suisse Occidentale-Simplon-ն առաջարկել է սովորական երկաթուղագիծ՝ առավելագույն 4,5% թեքությամբ, մինչդեռ ինժեներ Էռնեստ ֆոն Ստոկալպերը, ով աշխատել է Գոթհարդ կառուցման վրա, առաջարկել է սովորական և ատամնանիվավոր երկաթուղագծի համադրություն, ինչպես ի սկզբանե նախատեսված էր։ Շահագործման իդեալական ռեժիմը որոշելու համար ստեղծված հատուկ հանձնաժողովն այցելել է Շվեյցարիայի և Գերմանիայի բազմաթիվ ատամնանիվավոր երկաթուղիներ, այդ թվում Հարցի լեռներում գտնվող Brünigbahn և Rübelandbahn, որոնք հագեցած էին Abt համակարգով։ Այդ այցելությունների արդյունքում հանգել են այն որոշմանը, որ երկաթուղագիծը պետք է կառուցել Rübelandbahn-ում օգտագործվող համակարգով և օգտագործել առավելագույն գրադիենտ 12,5% -ի չափով։ Երկաթուղու ընդհանուր առմամբ վեց տեղամաս (ընդհանուր 7450 մ) պետք է կառուցվեր ատամնանիվավոր երկաթգծի մեթոդով։ Շինարարությունը սկսվել է 1888 թվականի նոյեմբերի 27-ին Ֆիսպում։ Անհրաժեշտ հողատարածքների ձեռքբերումը դժվարացել է հատկապես Շտալդեն և Սանկտ Նիկլաուս համայնքներում, քանի որ տեղի բնակչությունը շահագրգռված չի եղել վաճառել հողերը։ Պահանջվել է օտարման բարդ ընթացակարգ։ Իրավիճակը բարդացրել է այն հանգամանքը, որ հողատարածքները բաժանվել են փոքր տեղամասերի, և այդ հողամասերի ոչ բոլոր սեփականատերերն են գրանցված եղել պաշտոնական փաստաթղթերում։ Ճանապարհների բացակայության պատճառով շինանյութերը տեղափոխվել են բացառապես երկաթուղային գծերի պատրաստի հատվածներով։
1890 թվականի հուլիսի 3-ին սկսվել է երկաթուղու շինարարությունը գծի առաջին մասում՝ Ֆիսպի և Շտալդենի միջև։ Նույն թվականի օգոստոսի 26-ին առաջին գնացքները հասել են մինչև Սանկտ Նիկլաուս։ Սակայն հաջորդ ամիսների անսովոր դաժան ձմեռը հետաձգել է շինարարության ավարտը։ Միայն 1891 թվականի հուլիսի 18-ին բացվել է մինչև Ցերմատ տանող ամբողջ գիծը։
Գործունեության առաջին տարիներ
Ֆիսպ-Ցերմատ (VZ) երկաթգծի կառավարումը հանձնվել է Suisse Occidentale - Simplon-ին, քանի որ, համաձայն այդ պայմանագրի, տարեկան ձմեռային արձակուրդի ընթացքում հնարավոր էր աշխատակիցներին ներգրավել այլ վայրերում աշխատանքների։ Կառավարման այդ համաձայնագիրը վավերացվել է SOS-ի իրավահաջորդի՝ Jura-Simplon-Bahn (JS) ընկերության կողմից և շարունակվել Շվեյցարիայի դաշնային երկաթուղիների (SBB) հետ մինչև 1920 թվականը։
Գծի բացումից ի վեր ուղևորահոսքն անընդհատ ավելացել է, իսկ որոշ ժամանակ անց արդեն զգալիորեն գերազանցել է կանխատեսումները։ Բայց միևնույն ժամանակ երկաթուղին ստիպված է դիմակայել անթիվ փոթորիկներին, որոնք հաճախ կաթվածահար են արել աշխատանքը։
1898 թվականին Գորներգրատի, 1906 թվականին Սիմպլոնի թունելի և 1913 թվականին Lötschbergbahn-ի բացումը նոր ուղևորներ է բերել դեպի Ֆիսպ-Ցերմատ երկաթգիծ։ Սակայն, ուղևորահոսքի աճի միտումը կտրուկ նվազել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո։ Օտարերկրյա զբոսաշրջիկները դադարել են գալ Շվեյցարիա, մինչդեռ ածխի գները կտրուկ աճել են։ Ուղևորահոսքը նվազել է հասնելով 1891թվականի մակարդակին։ Զգալիորեն կրճատվել է երթևեկության գրաֆիկը, իսկ սակագները զգալիորեն բարձրացել են, սակայն շահագործման ծախսերն այլևս հնարավոր չի եղել փոխհատուցել։ 1914 թվականի ամռանը Ֆիսպի և Ցերմատի միջև օրական վեց զույգ գնացք է երթևեկել։ Պատերազմի սկսվելուց հետո երթևեկել են ընդամենը երեք գնացք, իսկ 1918 թվականին՝ երկուսը։ 1918 թվականին ընդհանուր վնասը կազմել է մոտ 971000 ֆրանկ ։
Ֆուրկա-Օբերալպ երկաթուղու կառուցում
Ֆիսպ-Ցերմատ երկաթուղին Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում անվնաս է մնացել։ Իրավիճակը բոլորովին այլ է եղել Բրիգ-Ֆուրկա-Դիզենտիս երկաթուղում (BFD), որի շինարարությունն անավարտ է մնացել պատերազմի սկզբում։ Մինչև 1915 թվականը ավարտվել է միայն Բրիգ-Գլետչի ուղեմասը, իսկ 1923 թվականին ընկերությունը ստիպված է եղել սնանկության հայց ներկայացնել։ VZ-ի տնօրեն Ավգուստե Մարգերատն այնուհետև իր ձեռքն է վերցրել գծի պահպանման և ավարտման աշխատանքները։ Սինդիկատը ստեղծվել է Շվեյցարիայի Համադաշնության Վալե, Ուրի և Գրաուբյունդեն կանտոնների աջակցությամբ։ 1925 թվականի ապրիլի 4-ին սնանկացած երկաթուղային տրանսպորտի օբյեկտներն ու շարժակազմը գնվել են 1,75 միլիոն ֆրանկով ։ 1925 թվականի ապրիլի 17–ին հիմնադրվել է Ֆուրկա-Օբերալպ երկաթուղային (FO) ընկերությունը 3,3 միլիոն ֆրանկ կանոնադրական կապիտալով ։ 1926 թվականի հուլիսի 4-ին սկսվել է երթևեկությունն ամբողջ գծով մինչև Դիսենտիս։ FO-ն ի սկզբում ղեկավարվել է VZ-ի կողմից և միայն 1961 թվականի հունվարի 1-ից առանձնացել է։
Բրիգ-Ֆիսպի թերությունների վերացում
FO-ի շահագործման սկզբում բացահայտվել են մի շարք թերություններ․ առկա է եղել խզում VZ-ի վերջնակետի միջև Ֆիսպում և FO-ի միջև Բրիգում, բացի այդ, 1913 թվականին Լյոտչբերգի երկաթուղային գծի բացումից հետո, Բեռնից ժամանող ուղևորները ստիպված են եղել տեղափոխվել Բրիգում, այնուհետև Ֆիսպում։
20-րդ դարի սկզբին արդեն առաջարկվել էին Ֆիսպից մինչև Բրիգ մետրաչափ երկաթուղային գծի բազմաթիվ նախագծեր։ Դրանցից շատերը նաև նախատեսել են շարունակություն դեպի Ֆուրկայի կամ Գրիմզելի ուղղությամբ, բայց ի վերջո այդ շարունակությունը կառուցվել է Ֆուրկա-Օբերալպ երկաթուղի՝ Բրիգի մեկնակետով։
1919 թվականին հյուրանոցատեր Ալեքսանդր Զայլերն առաջարկել է բացել մետրաչափ տրամվայ Ֆիսպից մինչև Բրիգ, որը պետք է սպասարկեր երկու քաղաքների միջև ընկած փոքր քաղաքների բնակիչներին։ Այդ նախագիծը դադարեցվել է այն բանից հետո, երբ SBB-ն հայտարարել է, որ երկու կանգառ պետք է կառուցի իր ստանդարտ երթևեկելի ճանապարհին։ Քանի որ SBB-ն չի կատարել իր խոստումը, կոնցեսիոն հայտը կրկին ներկայացվել է 1925 թվականին։ 1925 թվականին VZ.-ի, FO-ի և Lonza Group-ի միացյալ կոմիտեն, որը գործել է Ֆիսպում, ձեռնամուխ է եղել նախագծի իրականացմանը։ Այն վերածվել է SBB գծին զուգահեռ ձգվող նեղ գծով երկաթուղու։ Սկզբում դրա վրա կանգառներ նախատեսված չեն եղել, այն պետք է միայն միացներ VZ և FO գծերը, բայց կանտոնային կառավարությունը 1928 թվականի սեպտեմբերի 28-ին հաստատել է նախագիծը, պայմանով, որ գծի վրա պետք է լինի գոնե մեկ միջանկյալ կայարան։ Այդ նախագծի ավարտից հետո 1930 թվականի հունիսի 5-ին մեկնարկել է երթևեկությունը Բրիգից մինչև Ցերմատ։ Հետաքրքիր է, որ երկաթուղու նոր ճյուղի բացումը չի հանգեցրել Ֆիսպ-Ցերմատ երկաթուղու անվան փոփոխության։ Միայն 1962 թվականի հունիսի 1-ին այն վերանվանվել է Դյու Շմեն դե Ֆեր-դե-Վրիգ-Վիգե-Ցերմատ ընկերակցություն (Բրիգ-Ֆիսպ-Ցերմատ երկաթուղի)։
Երեք միավորված նեղգիծ երկաթուղագծերը՝ Ֆիսպ-Ցերմատ երկաթուղի, Ֆուրկա-Օբերալպ երկաթուղի և Ռետյան երկաթուղին, օգտվել են նոր երթուղու բացումից և գործարկել Սանկտ Մորիցից մինչև Ցերմատ ճեպընթաց գնացքը։ 1930 թվականի հունիսի 25-ին աշխարհահռչակ «Սառցադաշտային ճեպընթաց»-ն առաջին անգամ դուրս է եկել Ցերմատ երկաթուղային կայարանից։
Էլեկտրոֆիկացում
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ածխի գների հսկայական աճի պատճառով, պատերազմի ավարտից անմիջապես հետո, որոշում է կայացվել էլեկտրաֆիկացել երկաթուղին, որպեսզի այն կախում չունենա ներկրվող թանկարժեք ածխից։ 1919 թվականին կատարված ուսումնասիրությունների արդյունքում առաջարկվել է օգտագործել 1500-ից մինչև 3000 վոլտ լարմամբ հաստատուն հոսանք։ Միջոցները խնայելու նպատակով շոգեքարշի պահեստամասերը օգտագործվել են էլեկտրաքարշերի կառուցման համար, քննարկվել է նաև ինքնաշարժ երկաթուղային վագոնների ձեռքբերման հնարավորությունը։ Քանի որ պատերազմից անմիջապես հետո պղնձի և անհրաժեշտ էլեկտրական համակարգերի գինը դեռևս չափազանց բարձր է եղել, էլեկտրիֆիկացման ծրագիրը ստիպված են եղել հետաձգել ֆինանսական խնդիրների պատճառով։
Ռետյան երկաթուղու փորձը հաշվի առնելով, որը 1913 թվականից օգտագործում է 11000 վոլտ լարման փոփոխական հոսանք Էնգադինի գծում, որոշվել է 11000 վոլտ լարման հոսանք օգտագործել նաև Ֆիսպ-Ցերմատ երկաթուղային գծում։ Բացի այդ, միաֆազ փոփոխական հոսանքի օգտագործումը հնարավոր է դարձրել ազատ միջանցիկ երթևեկության կազմակերպումը Ֆուրկա-Օբերալպ երկաթգծի էլեկտրաֆիկացման դեպքում։
Երկաթուղային տրանսպորտի շարժակազմի էլեկտրաֆիկացման և էլեկտրաքարշերի գնման նպատակով ստեղծվել է 1,7 միլիոն ֆրանկ բյուջե ։ Էներգիայի մատակարարման պատասխանատվությունը դրվել է SBB-ի վրա, որը, համաձայն պայմանագրի, պարտավոր է եղել Ֆիսպում ապահովել մինչև 15000 վոլտ փոփոխական հոսանք։ Այնուհետև այդ հոսանքը տրանսֆորմացվել է անհրաժեշտ լարման։ Գնացքների փոխադրման համար ձեռք է բերվել HGe 4/4 տիպի հինգ էլեկտրաքարշ։ 1929 թվականի հոկտեմբերի 1-ից VZ գնացքները վերջապես կարողացել են աշխատել էլեկտրաքարշերով։ HG 2/3 տեսակի ընդհանուր ութ շոգեքարշերից հնագույններից հինգը հանվել են շահագործումից։ Մնացածը տեղափոխվել են ռեզերվ և օգտագործվել են ձնամաքրման աշխատանքների համար։
Ձմեռային երթևեկության ներդրում
1907 թվականին բնակչության և հյուրանոցների տերերի կողմից ձմեռային երթևեկություն սկսելու խնդրանքներ են առաջ եկել։ SBB-ն և VZ-ն հրաժարվել են՝ բարձր գնի և երթևեկության հետ կապված ցածր շահութաբերության պատճառով։ Ձնահոսքի և հեղեղումների հետևանքով առկա է եղել նաև վթարների վտանգ։ Բացի այդ, երկար ժամանակ VZ-ում գերիշխել է այն դիրքորոշումը, որ Ցերմատը հարմարեցված չի եղել ձմեռային հանգստավայր լինելու համար։ Վալեի կանտոնային խորհուրդը, որը դրական է գնահատել ձմեռային երթևեկության հեռանկարը, որոշել է պարտավորեցնել VZ-ին աշխատել նաև ձմռան ամիսներին՝ Ֆիսպից մինչև Սանկտ Նիկլաուս տեղամասում։ Քանի որ կոնցեսիոն պայմանագիրը սահմանափակել է աշխատանքի ժամանակը և որևէ նախադեպի բացակայության դեպքում կոնցեսիոն պայմանագրի փոփոխությունները սեփականատիրոջ կամքին հակառակ անիրագործելի են եղել։ 1928 թվականի հոկտեմբերի 30-ին VZ-ն սկսել է իր առաջին ձմեռային գրաֆիկով երթևեկությունը դեպի Սանկտ Նիկլաուս։ Հաջորդ ձմռանը ամեն օր մեկ գնացք է մեկնել դեպի Ցերմատ լավ եղանակի պայմաններում։ Երթևեկության այդ ռեժիմը պահպանվել է մինչև 1930-ականների վերջը։ 1931 թվականի հունվարին և փետրվարին, սակայն, բազմաթիվ ձնահոսքերը անհնարին են դարձրել երթևեկությունը։ Կանտոնի ֆինանսական աջակցությամբ ձնահոսքի պաշտպանական շինությունների կառուցումը ավարտվել է 1933 թվականի աշնանը։ Այդ պատճառով էլ հաջորդ ձմռանը երթևեկությունը շարունակվել է ամբողջ երթուղու երկայնքով։
Հետպատերազմյան ժամանակաշրջան և վերականգնում
1939 թվականին պատերազմի բռնկումը ավելի քիչ էական ազդեցություն է ունեցել երկաթուղային տրանսպորտի վրա, քան 1914 թվականին։ Թեև Մաթերթալ օտարերկրյա զբոսաշրջիկներ այդ շրջանում են եկել, այնուամենայնիվ, եղել են շվեյցարացիներ, ովքեր եկամուտների փոխհատուցման շնորհիվ կարողացել են իրենց թույլ տալ ճանապարհորդել նույնիսկ պատերազմի ժամանակ՝ ճանապարհի լիարժեք ծանրաբեռնվածություն ապահովող ռազմական տրանսպորտի հետ մեկտեղ։ Էլեկտրաֆիկացման շնորհիվ ածխի գնի բարձրացումը նույնպես ազդեցություն չի թողել երկաթուղային տրանսպորտի վրա։ Պատերազմի տարիներին ուղևորահոսքը անշեղորեն աճել է, և 1945 թվականին ապահովելով 265,473 ուղևոր, հասել է նոր բարձրակետի ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ուղևորահոսքը շարունակել է աճել, իսկ 1961 թվականին առաջին անգամ հատել է միլիոնի նշագիծը։ Աճել են նաև բեռնափոխադրումները։ VZ-ում օգտվել են վերելքից և արդիականացման համար զգալի միջոցներ են հատկացվել։ 1958-1989 թվականներին վերակառուցվել են բոլոր կամուրջները (բացառությամբ Kipfenbrücke-ից, որը 1947 թվականին ձնահյուսի հետևանքով ավերվելուց հետո վերակառուցվել է որպես պողպատե կամուրջ) դրանք փոխարինելով երկաթբետոնե կոնստրուկցիաներով։ Արդիականացվել է նաև շարժակազմը։
Շարունակ ընդլայնվել են ձնահյուսի պաշտպանության կառույցները ողջ գծի երկայնքով։ 1966 թվականի հունվարի 4-ին Ցերմատ կայարանի ավերումից հետո, այն ամբողջությամբ վերակառուցվել է և տեղադրվել է ձնահյուսից պաշտպանող դիմացկուն տանիք։ Նույն թվականին կայարանի հյուսիսային մասում կառուցվել է հակաձնահյուսային սրահ։ 1971 թվականին հովտում դեպի Տեշ տանող մայրուղու բացումը նույնպես նպաստել է ուղևորափոխադրումների ավելացմանը։ Այդ ժամանակից ի վեր, շատ զբոսաշրջիկներ իրենց մեքենաներով են գալիս Տեշ, որտեղ նրանք ստիպված են գնացք փոխել, քանի որ Ցերմատ տանող ճանապարհը մինչ օրս փակ է մեքենաների երթևեկության համար։ Տեշից հավելյալ ուղևորափոխադրումներին դիմակայելու համար 1972 թվականի մայիսին գործարկվեց մերձքաղաքային գնացք Տեշի և Ցերմատի միջև։ Այն տեղափոխում է Ցերմատ ժամանող բոլոր ուղևորների մոտ երկու երրորդին։
Հետագա արդիականացում
1980-ականները նշանավորվել են էլ ավելի մեծ ուղևորահոսքով։ Երթևեկության աճին դիմակայելու համար Ցերմատի կայարանը 1982-1989 թվականներին ամբողջությամբ վերակառուցվել է։ Բոլոր հարթակները ապահովվել են ձնահոսքի պաշտպանական կառույցներով, կայարանի շենքը, որը կառուցվել է գծի բացումից հետո, քանդվել է և փոխարինվել ավելի ժամանակակից շինությամբ։
Երկրորդ խոշոր շինարարական նախագիծը սկսվել է 1983-1984 թվականներին՝ Բրիգի մոտ գտնվող Գրիսերգրունդ (Glisergrund) վագոնների նորոգման կայանի կառուցմամբ, որը մասամբ փոխարինել է Ֆիսպի նեղ կայանին։ 1998 թվականին Ֆուրկա-Օբերալպ երկաթուղին ընդլայնել է Glisergrund-ի կայանը՝ ավելացնելով ևս մեկ սրահ ։
Սողանք Ռանդայում
BVZ-ի պատմության մեջ ամենամեծ աղետը տեղի է ունեցել հոբելյանական տարում՝ 1991 թվականի ապրիլի 18-ին, առավոտյան ժամը 6.45-ին, մոտ 15 միլիոն խորանարդ մետր քար պոկվել է Ռանդից հյուսիս-արևմուտք գտնվող Wartfluh-ից, արգելափակել է Vispa-ն և Lerc գյուղի մի մասը, ինչպես նաև 100 մետր երկաթուղային ճանապարհ։ Մարդիկ չեն տուժել, քանի որ Lerc-ը անմարդաբնակ է եղել, և սողանքի պահին գնացքներ չեն եղել գծի տուժած հատվածում։ Ճանապարհի չվնասված հատվածով ժամանակավորապես իրականացվել է մարդատար և բեռնատար գնացքների երթևեկություն։ Ապրիլի 22-ից բեռնափոխադրումները վերականգնվել են։ Ուղևորափոխադրումներ չեն իրականացվել, քանի որ չեն բացառվել հետագա սողանքները։