cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պոլ Վիդալ դը լա Բլաշ
Վիդալ դե լա Բլանշ, ֆրանսիացի աշխարհագետ, քաղաքական աշխարհագրության մարդաբանական ուղղության հիմնադիրներից։
Կենսագրություն
Բլանշը սկզբնական շրջանում հրապուրվում է Ֆ. Ռատցելի քաղաքական աշխարհագրությամբ, սակայն իր հայեցակարգում քննադատում է գերմանական աշխարհաքաղաքագետների մի շարք հիմնադրույթներ, հիմնավորում հողի տեսությունը։ Բլանշը աշխարհաքաղաքականության մարդաբանական տեսությունը, որի կենտրոնում մարդն է, ստացավ պոսիբիլականաթյուն անվանումը։ Այն հակադրվում է «մեծ տարածությունների տեսությանը»։ Այդ գիտական դիմակայությանը հարևան երկների (Ֆրանսիա, Գերմանիա) միջև դարերով կուտակված հակասությունների արտացոլումն էր։ Վերլուծելով Ֆրանսիայի և Գերմանիայի աշխարհաքաղաքական մրցակցության, մասնավորապես, էլզասի և Լոթարինգիայի հիմնախնդիրները, Բլանշն առաջարկում է այդ հարուստ տարածքը հակամարտության շրջանից վերածել համագործակցության շրջանի։ Ըստ էության Բլանշը ստեղծեց ֆրանս-գերմանական, իսկ այնուհետև եվրոպական աշխարհաքաղաքական տարածաշրջանի պատմական մոդել։ Բլանշը հրաժարվում է աշխարհագրական դետերմինիզմից, կարևորում մարդու կամքն ու նախաձեռնելու ունակությունը, պնդում, որ մարդուն նույնպես պետք է դիտել որպես աշխարհագրական գործոն։ Ընդ որում, այդ ակտիվ սուբյեկտը մեկուսացված չէ, գործում է բնական համակարգերի շրջանակներում։
Բլանշի տեսությունը
Բլանշի տեսության հիմնական տարրը «քաղաքականությունների լոկալ զարգացման» հասկացությունն է։ Քաղաքակրթության հիմքը՝ առանձին օջախները, ձևավորվում են հյուսիսային կիսագնդում, այնուհետև փոխգործունեության արդյունքում գրավում են նոր տարածքներ՝ Միջերկրական ծովից մինչև Չինաստան։ Բլանշը կարևորում է հաղորդակցության ուղիների դերը, պնդում, որ ապագայում դրանց զարգացման և քաղաքակրթության առանձին օջախների ակտիվ փոխգործունեության դեպքում հնարավոր է ստեղծել համաշխարհային պետություն։
Բլանշի կարծիքը
Ուշագրավ է նաև նրա այն միտքը, որ ծովային և ցամաքային պետությունների հակասություններն աստիճանաբար կհաղթահարվեն և կձևավորվեն սկզբունքորեն նոր հարաբերություններ։ Պետությունն իր ընդհանրությունը, միասնականությունը, նմանությունը, կեցության գլխավոր տարրերի համատեղելիությունը գիտակցող առանձին բջիջների, հանրույթների գործունեության արդյունք է։ Ելնելով նշվածից, Բլանշը ինքնատիպ մեկնաբանություն է տալիս նաև պետության սահմանների հիմնախնդրին։ Սահմանը կենդանի, գիտակցական երևույթ է և պայմանավորված չէ պետության «արտաքին» շրջանակներով կամ ֆիզիկական և աշխարհագրական գործոններով։ Հիմնական երկերն են՝ «Ֆրանսիայի աշխարհագրական նկարագիրը» (1903), «Արևելյան Ֆրանսիա» (1919)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի աշխարհագրագետներ Կատեգորիա:1845 ծնունդներ Կատեգորիա:1918 մահեր Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քաղաքագետներ
Բարեկամության հրապարակ (Երևան)
Բարեկամության հրապարակ, հրապարակ Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում։
Պատմություն
Հրապարակն անվանվել է «Բարեկամության» ի նշանավորումն ԽՍՀՄ կազմավորման 60-ամյակի։ Գտնվում է Երևանի մետրոպոլիտենի «Բարեկամություն» կայարանի տարածքում։ 1980-ական թվականներին եղել է շրջանաձև։ 2007 թվականին այստեղ կառուցվել է Բաղրամյան-Կասյան-Կոմիտաս թռիչքային և Կիևյան–Քոչար անցումային երթուղին կապող ուղեանց ։
Միասնական էներգահամակարգ
Միասնական էներգահամակարգ, երկրի ամբողջ տարածքի կամ դրա զգալի մասի էներգամատակարարման համար էներգահամակարգերի միավորում։ Միասնական էներգահամակարգում էներգահամակարգերը միացվում են գերբարձր լարման (500, 700 կվտ և ավելի) էլեկտրահաղորդման գծերով։ Միասնական էներգահամակարգն ունի մի շարք առավելություններ առանձին և միացյաչ Էներգահամակարգերի նկատմամբ, աշխատանքի բարձր հուսալիություն, անխափան էներգամատակարարում, հզորության անհրաժեշտ ռեզերվ ստեղծելու դյուրինություն և այլն։ Միասնական էներգահամակարգն օժտված է մեծ համակարգերին բնորոշ հատկություններով (մեծ չափեր, բարդ միջհամակարգային կապեր, կարգավորման նպատակաուղղվածություն)։
Միասնական էներգահամակարգի ստեղծումը նպաստում է միջանկյալ շրջանների էլեկտրիֆիկացման ծախսերի նվազմանը, էլեկտրակայանների հզորության և էներգիայի լավագույն օգտագործմանը, կայանների ու էներգահամակարգերի շահավետության և հուսալիության բարձրացմանը։ Բացի այդ, տարբեր ժամային գոտիներում գտնվող էներգահամակարգերի միավորումը նվազեցնում է առավելագույն գումարային բեռնվածքը։
Կատեգորիա:Էներգետիկա
Գրադո
Գրադո (իտալ. Grado), քաղաք Իտալիայի Գորիցիա գավառում, Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզում, Վենետիկի և Տրիեստի միջև, գեղատեսիլ Իզոնցո գետի գետաբերանում։ Բնակչությունը կազմում է 8650 (2008 թվական) մարդ, բնակչության խտությունը 76 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 114 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս - 34073։ Հեռախոսային կոդ - 0431։
Կուրթան
Կուրթան, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Գյուլագարակ համայնքում ։
Գտնվում է Ստեփանավան քաղաքից 12 կմ հարավ-արևելք՝ Ձորագետի աջ կողմում։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից՝ 1260 մ, հեռավորությունը մարզկենտրոն Վանաձորից՝ 22 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հողագործությամբ և մեղվաբուծությամբ։
Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 1730-40-ական թթ․։ Գյուղում և շրջակայքում պահպանվել են խաչքարեր, մատուռներ, կամուրջներ և այլ շինության մնացորդներ։ Գյուղում է գտնվում թաղածածկ դահլիճի հորինվածքով Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, որը կառուցվել է 6-րդ դարում։ Կիսաշրջանաձև հատակագծով և պայտաձև կամարով բեմի աբսիդով վերջավորվող ուղղանկյան աղոթասրահին հարավ-արևելքից կցվում է խաչվող թաղերով ծածկված քառակուսի ավանդատունը։ Արևմտյան պատին կա IV-Vդդ․ հայկական հուշարձաններին բնորոշ զույգ պատուհան ։
Կուրթանի եկեղեցին այն սակավաթիվ հուշարձաններից է, որտեղ բացահայտ երևում է անցումը Հայաստանի IV-V դարերի ճարտարապետական ձևերից դեպի VII դարի դասական ձևերը։
Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, որը կառուցվել է 1985 թվականին, դպրոցը վերանորոգված է ։
Գյուղն ունի մշակույթի տուն, գրադարան, թանգարան, բուժամբուլատուրիա։ Գործում են վերամշակող ձեռնարկություններ և հիդրոէլեկտրակայան ։
Բնակչություն
Ըստ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Կուրթանի մշտական բնակչությունը կազմել է 2117, առկա բնակչությունը՝ 2048 մարդ, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղից արևելք՝ Հնեվանի ձորում գտնվում է Հնեվանքի համալիրը (X-XIV դարեր), Սբ. Աստվածածին (VI դարեր), Գտեվանք (VI-XVII դարեր), Ճգնավոր (XI դար) եկեղեցիները, Սրբություն և Սուրբ Կիրակի (X-XX դարեր) մատուռները, իսկ 2 կմ հարավ-արևմուտք՝ Ջրաշեն եկեղեցին (X դար)։
Կլիմա
Կլիման ձմռանը ցրտաշունչ է, ամռանը՝ զով ։
ARD
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Գերմանալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:ARD
Կայմաշաբաշ
Կայմաշաբաշ (Каймашабаш, Ҡаймашабаш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 363 մարդ։
(9384) Արանսիո
(9384) Արանսիո (Aransio), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Ստյոպա Սաֆարյան
Ստյոպա Սերյոժայի Սաֆարյան,, ՀՀ քաղաքական գործիչ, 4-րդ գումարման ՀՀ ԱԺ պատգամավոր, անկուսակցական։
(9384) Արանսիո
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,145406 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7959 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,495 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2037,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176681 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,32° անկյուն։
Ստյոպա Սաֆարյան
Կրթություն
1995 թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի երկրաբանական ֆակուլտետը, 1997 թ.` ՀՀ կառավարման դպրոցի (այժմ ՀՀ Պետական կառավարման ակադեմիա) պետական կառավարում և տեղական ինքնակառավարում ֆակուլտետը, 1999 թ.` Երևանի պետական համալսարանի երկրաբանական ֆակուլտետի ասպիրանտուրան։ Երկրաբան-երկրաֆիզիկոս, պետական ծառայող։
Աշխատանքային գործունեությունը
1993-1994 թթ. աշխատել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր սեյսմիկ պաշտպանության ազգային ծառայությունում՝ որպես հերթապահ սեյսմոլոգ, 1995-2000 թթ.` դինամիկ երկրաֆիզիկայի բաժնի մասնագետ, սեկտորի վարիչ, ապա բաժնի վարիչ, 1998-2002 թթ.` ՀՀ կառավարման ակադեմիայում «Պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման քաղաքական հիմունքներ», «Պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման իրավական հիմունքներ» կրթաբլոկների ղեկավարի տեղակալ և ասիստենտ, 2002-2004 թթ.` Ռազմավարական և ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոնի իրավական և քաղաքական հարցերով փորձագետ, 2004-2005 թթ.` հետազոտությունների համակարգող, 2005-2007 թթ.` հետազոտությունների ղեկավար։
Ավելի քան 50 գիտական հրապարակախոսական հոդվածների, վերլուծությունների, 3 մենագրությունների հեղինակ է և 4 ժողովածուների համահեղինակ։
Քաղաքական գործունեությունը
2007 թ. մայիսի 12-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել համամասնական ընտրակարգով «Ժառանգություն» կուսակցությունից։ 2007 թ. հունիսի 7-ից 2009 թ. փետրվարի 4-ը՝ «Ժառանգություն» խմբակցության քարտուղար։ 2009 թ. սեպտեմբերի 9-ից 2012 թ. մայիսի 31-ը՝ «Ժառանգություն» խմբակցության ղեկավար։ 2012 թ. հունիսի 2-ին ընտրվել է «Ժառանգություն» կուսակցության վարչության գլխավոր քարտուղար։ 2014 թ․ դուրս է եկել «Ժառանգություն» կուսակցությունից։ Ամուսնացած է։ Ունի մեկ երեխա ։
Կատեգորիա:Ոսկեվան գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 4-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Երևանի ավագանու 2-րդ գումարման անդամներ Կատեգորիա:«Ժառանգություն» կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ երկրաբաններ Կատեգորիա:Հայ երկրաֆիզիկոսներ
(9384) Արանսիո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռումպո
Ռումպո (Rumpo), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Վոռմսի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 23 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Վոռմսի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Գրաբովկա (գյուղ, Ժիտոմիրի շրջան)
Գրաբովկա (Грабівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գրաբովկա գյուղում բնակվում էր 21 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,61 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4,56 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սևերինովկա (գյուղ, Ժմերինկայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Սևերինովկա գյուղում բնակվում էր 1 800 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 750 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Ժմերինկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(1522) Կոկկոլա
(1522) Կոկկոլա (Kokkola), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1938 թվականի նոյեմբերի 18-ին Լիյսի Օտերմայի կողմից Տուրկուում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,367789 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1976 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5379 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1330,8 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,270514 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,35° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1938 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լիյսի Օտերմայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Տարրական ֆունկցիաներ
Տարրական ֆունկցիաներ, ֆունկցիաների դաս, որի մեջ մտնում են բազմանդամները, ռացիոնալ ֆունկցիաները, աստիճանային, ցուցչային, լոգարիթմական, եռանկյունաչափական և շրջանային (հակադարձ եռանկյունաչափական) ֆունկցիաները, ինչպես և դրանցից վերջավոր թվով թվաբանական գործողություններով ու տեղադրումներով (բարդ ֆունկցիա կազմելով) ստացվող ֆունկցիաները։ Օրինակ՝ և այլն։ Տարրական ֆունկցիաները լավ ուսումնասիրված են և առավել հաճախ են օգտագործվում մաթեմատիկայի կիրառություններում։ Տարրական ֆունկցիաները անընդհատ են իրենց որոշման տիրույթներում, տարրական ֆունկցիաների ածանցյալները միշտ տարրական ֆունկցիաներ են, սակայն նախնականները (ինտեգրալները) ոչ միշտ են տարրական ֆունկցիաներ։ Ոչ տարրական ֆունկցիաներն ուսումնասիրելիս դրանք ներկայացնում են տարրական ֆունկցիաներից կազմած անվերջ շարքերով, անվերջ արտադրյալներով, ինտեգրալներով են։
Դաղստանի պետական համալսարան
Դաղստանի պետական համալսարան, Դաղստանի ամենամեծ բարձրագույն ուսումնական հաստատություններից մեկը՝ գիտական ​​և մշակութային խոշոր կենտրոն։ Հիմնադրվել է 1931 թվականին՝ որպես Դաղստանի պետական ​​մանկավարժական ինստիտուտ, մինչև 1957 թվականը այն կրում էր Դաղստանի ժողովրդական բանաստեղծ Սուլեյման Ստալսկու անունը։
Տարրական ֆունկցիաներ
Կատեգորիա:Տարրական ֆունկցիաներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկական անալիզ Կատեգորիա:Դիֆերենցիալ հանրահաշիվ Կատեգորիա:Ֆունկցիաների տեսակներ
Դաղստանի պետական համալսարան
Համալսարանի ռեկտոր
Դաղստանի պետական համալսարանի ռեկտորն է Մուրթազալի Խուլաթաևիչ Ռաբադանովը։
Գերազանցությամբ ավարտել է ԴՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետը 1985 թվականին, ԽՍՀՄ ԳԱ բյուրեղագրության ինստիտուտի ասպիրանտուրան 1989 թվականին՝ ատենախոսության պաշտպանությամբ։
Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Դաղստանի գիտական ​​կենտրոնի ֆիզիկայի ինստիտուտի գիտաշխատող (1989 թ. հունվար - 1993 թ. հունիս)։ Աշխատել է ԴՊՀ-ում՝ որպես ֆիզիկական քիմիայի ամբիոնի ասիստենտ (1993-1998): Սորոսի դոցենտ (1999): 2000 թվականի հունվարից նա ավագ գիտաշխատող էր, իսկ 2003-ի փետրվարից 2007-ի հուլիսը՝ ՌԴ Գիտությունների ակադեմիայի բյուրեղագիտության ինստիտուտի ռենտգեն կառուցվածքային վերլուծության լաբորատորիայի վարիչ։
Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (2004):
2006 և 2007 թվականներին ճանաչվել է «ականավոր գիտնականներ. ՌԳԱ գիտությունների թեկնածուներ և դոկտորներ» մրցույթի հաղթող։ 2004-2007 թթ. եղել է ՄՄՊՀ ընդհանուր քիմիայի ամբիոնի պրոֆեսոր։ 2007 դեկտեմբերից՝ ԴՊՀ ռեկտորի պաշտոնակատար։
ԴՊՀ ֆակուլտետներ
2009 թվականի օգոստոսից ֆինանսատնտեսագիտական ​​և տնտեսական կառավարման ֆակուլտետները միաձուլվել են նոր՝ տնտեսագիտական ​​ֆակուլտետի։ Դաղստանի բանասիրության ֆակուլտետը 2009-ի սեպտեմբերից վերափոխվել է բանասիրական ֆակուլտետի։ Բնապահպանության և աշխարհագրության ֆակուլտետը 2015 թվականին վերափոխվեց էկոլոգիայի և կայուն զարգացման ինստիտուտի։
Հղումներ
Կատեգորիա:Համալսարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Էնտիզ Մեծ
Էնտիզ Մեծ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։ Գտնվում էր Էնտիզ գյուղից 22 կմ հեռու։
Թուրքերը Էնտիզ Մեծ և Էնտիզ Փոքր գյուղերը միասին կոչում էին Էնտիզլեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տլասկալա (նահանգ)
Տլասկալա (Estado Libre y Soberano de Tlaxcala), պաշտոնական անվանումը՝ Տլասկալայի ազատ և ինքնիշխան նահանգ, Մեքսիկայի 31 նահագներից մեկը։ Կազմված է 60 համայնքներից և մայրաքաղաք Տլասկալա դե Խիկոտենկատլից։
Տվյալներ
Նահանգը գտնվում է Մեքսիկայի արևելյան մասում՝ Մեքսիկական բարձրավանդակում, արևելյան հատվածում գերիշխում է Արևելյան Սիեռա Մադրեն ։ Հյուսիսում, արևելքում և հարավում սահմանակից է Պուեբլային, արևմուտքում՝ Մեքսիկա նահանգին, հյուսիս-արևմուտքում՝ Իդալգոյին։ Սա պետության ամենափոքր նահանգն է, զբաղեցնում է երկրի ընդհանուր տարածքի 0.2%-ը ։
Նահանգը Տլասկալա է անվանվել ի պատիվ իր մայրաքաղաքի։ Տլասկալացիները ացտեկներին պարտության մատնելու համար դաշինք են կնքում իսպանացիների հետ։ Զիջումներով իսպանացիները Մեքսիկայի գաղութացման շրջանում այս տարածքը շուրջ 300 տարի անձեռնմխելի են թողնում ։ Մեքսիկայի անկախության պատերազմից հետո Տլասկայան դառնում է ֆեդերալ տարածք և մինչև 1857 թվականը ընդունվում էր որպես ֆեդերացիոն նահանգ։
Տուդոր Բրատու
Տուդոր Բրատու, մոլդովացի մարզիկ, ծանրորդ, Եվրոպայի 2023 թվականի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, 2021 թվականի աշխարհի պատանիների չեմպիոն։
Կենսագրություն
Տուդոր Բրատուն ծնվել է 2002 թվականին։ 2019 թվականից մասնակցում է ծանրամարտի միջազգային մրցումների։ Նոիյն թվականին մոլդովացի մարզիկը առաջին անգամ հանդես է եկել Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում, որտեղ մինչև 81 կգ քաշային կարգում նվաճել է արծաթե մեդալ։ 2021 թվականի աշխարհի պատանիների առաջնությունում մինչև 89 կգ քաշային կարգում 364 կգ ընդհանուր արդյունքով դարձել է չեմպիոն ։
2022 թվականին Տիրանայում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում մինչև 96 կգ քաշային կարգում Տուդոր Բրատուն 361 կիլոգրամ արդյունքով զբաղեցրել է 5-րդ հորիզոնականը։
2023 թվականին Երևանում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում Տուդոր Բրատուն նվաճել է բրոնզե մեդալի ։
Կեռնեխ արքայադուստր
«Կեռնեխ» արքայադուստր  (Princess Red Wing, ծնյալ՝ Մարի Է. (Գլասկո) Կոնգդոն, ), նարագանսետ և վամպանոագ ցեղերի ավագ, պատմաբան, բանահյուս և թանգարանի վարիչ։ Եղել է ամերիկյան հնդկացիական պատմության և մշակույթի փորձագետ ու մեկ անգամ կոչով դիմել է ՄԱԿ-ին։
Կենսագրություն
«Կեռնեխ» արքայադուստրը՝ Մարի Է․ Գլասկոն, ծնվել է 1896 թվականի մարտի 21-ին ԱՄՆ Կոնեկտիկուտ նահանգի Սպրագու քաղաքում Վալտեր և Հաննա Գլասկոների ընտանիքում։ Պատմել է, որ իր մայրը նախընտրել է իրեն կեռնեխ թռչնի պատվին «Կեռնեխ» արքայադուստր անվանել «իր առաքելությունը շնորհքով իրականացնելու» նպատակով ։ Մայրը պոկանոկետ ցեղից էր, հայրը՝ նարագանսետ։ Արքայադուստրն ազգակցական կապ է ունեցել ամերիկյան պատմության ականավոր հնդկացիների հետ, ինչպիսիք են՝ Ջորջ Վաշինգտոնի հետ կռված Սիմեոն Սիմոնսը և Մետակոմետը, ով առավել հայտնի է 1670-ական թվականներին Նոր Անգլիայի գաղութների դեմ Ֆիլիպ թագավորի պատերազմից։
Համահիմնադրել և խմբագրել է 1935-1936 թվականներին հրատարակված The Narragansett Dawn ամսագիրը։ 1945 թվականին դարձել է Նոր Անգլիայի ցեղային առաջնորդների խորհրդի «սքվո սաչեմը»՝ պաշտոն, որը նրան թույլ էր տալիս նախագահել սուրբ արարողություններն ու փառատոները ։ Նարագանսետ համայնքում հայտնի հեքիաթասաց էր ու կենդանի էր պահում իր ցեղի բանավոր ավանդույթները։ Նա պահպանել է իրենց պատմությունը՝ Ռոդ Այլենդում հիմնադրելով Տոմաքուագ հնդկացիական հուշահամալիր թանգարանը ։ 1947-1970 թվականների ընթացքում եղել է Միավորված ազգերի կազմակերպության քարտուղարության խոսնակի հետազոտական հանձնաժողովի անդամ։ 1975 թվականին Ռոդ-Այլենդի համալսարանը նրան շնորհել է պատվավոր դոկտորի կոչում։ 1978 թվականին նրան ներգրավել են Ռոդ-Այլենդի ժառանգության փառքի սրահում։
Ամուսնացել է Հորեյս Փիքի հետ․ ամուսինը մահացել է 1927 թվականին։ 1936 թվականին ամուսնացել է Դանիել Կոնգդոնի հետ․ մահացել է 1959 թվականին ։ Արքայադուստրը մահացել է 1987 թվականի դեկտեմբերի 2-ին 91 տարեկանում և հուղարկավորվել Ռոդ Այլենսի Պասկոուգ համայնքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Պոտենցա
Պոտենցա (Potenza), կոմունա Իտալիայում, Բազիլիկատա մարզում՝ Պոտենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 69 295 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 401 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 174 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 85100։ Հեռախոսային կոդը՝ 0971։
Քաղաքի հովանավորն է սուրբ Խերարդոն։ Քաղաքի տոնը նշվում է մայիսի 30-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կրասնայա Վոլյա
Կրասնայա Վոլյա (ռուս.` Красная Воля), հայաբնակ գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Ադլերի շրջանում։ Գտնվում է Ադլեր շրջկենտրոնից 22 կմ հյուսիս, իսկ Սոչիի կենտրոնից 16 կմ արևելք, ծովի մակարդակից 314 մ բարձրության վրա։
Բնակչությունը
Համաձայն 2010 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 990 բնակիչ, ովքեր զբաղվում էին թեյի և ծխախոտի մշակությամբ, բանջարաբուծությամբ և այգեգործությամբ։ Գյուղն ուներ ութամյա դպրոց, ակումբ, գրադարան և բուժկայան։
Պատմությունը
Գյուղը հիմնադրել են Սամսունի շրջակայքի գյուղերից եկած հայերը` 1896 թվականին։
Կուդրենոկ
Կուդրենոկ (Кудренок), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կուդրիխա գետի աջ ափով՝ 2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 24 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
PC Games
Պատմություն
PC Games-ը հիմնադրվել է 1992 թվականին։ Սկզբնական շրջանում ամսագրի հետ տրամադրվում էր 3,5 դյույմ տրամաչափով սկավառակ, որը հետագայում փոխարինվեց CD-ROM-ով։ 1999 թվականին PC Games-ը դարձավ Գերմանիայում առաջատար ամսագիրը, որը նվիրված էր համակարգչային խաղերին ։
1992 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1998 թվականի մարտը ամսագրի գլխավոր խմբագիրները մնացին ամսագրի հիմնադիրներ՝ Օլիվեր Մեննեն և Թոմաս Բորովսկին։ 1998 թվականի ապրիլից մինչև 2000 թվականի փետրվարը այդ պաշտոնը զբաղեցրել է Թոմասը։ 2000 թվականի մարտից մինչև 2001 թվականի հունիսը ամսագիրը գլխավորել են Ֆլորիալ Սթանգլը և Պյոտր Ֆրյոլիխը։ 2004 թվականի մարտին ամսագրի միակ խմբագիրը մնացել է Պյոտր Ֆրյոլիխը։ 2014 թվականին նա լքեց իր պաշտոնը։ Նրան փոխարինեց Վոլֆգանգ Ֆիշերը ։
Վաճառք և հայտնիություն
PC Games-ը համարվում է համակարգչային խաղերին նվիրված ամենաշատ վաճառված ամսագիրը Գերմանիյում, զիճելով միայն Computerbild Spiele և GameStar-ին։ 1999 թվականի չորրորդ կեսին PC Games-ը վաճառվել է 363 608 օրինակով, ինչը դարձնում է նրան ամենահայտնի ամսագիրը այդ ժամակաների համար։ Սակայն 2002 թվականից սկսած տպագիր ամսագրերի վաճառքը սկսեց նվազել, ինչն էլ հանգեցրեց PC Games-ի վաճառքի նվազմանը։ 2011 թվականի չորրորդ կեսին տվյալներով, PC Games ամսական վաճառվում էր 102 032 օրինակով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ Կատեգորիա:Ամսագրեր ըստ թեմայի Կատեգորիա:Ամսագրեր Կատեգորիա:Ամսագրեր ըստ հետաքրքրության Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր
Լեյտմոտիվ
Լեյտմոտիվ (գերմ.՝ leitmotiv - գլխավոր մոտիվ),
«Լեյմոտիվ» տերմինը կիրառվում է նաև գրական երկերը վերլուծելիս։
Կատեգորիա:Բազմիմաստության փարատման էջեր Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Հայաստանում Ադրբեջանի դեսպանություն
Հայաստանում Ադրբեջանի դեսպանություն, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության դիվանագիտական ներկայացուցչությունը Հայաստանի առաջին հանրապետությունում 1918-1920 թվականներին ։
Հայաստանում Ադրբեջանի դեսպանությունը գտնվել է մայրաքաղաք Երևանի Տպագրիչներ - Նալբանդյան փողոցների վրա, այսօրվա Սախարովի հրապարակում։
Դեսպանության շենքը կառուցվել է 1880-ական թվականներին, պատկանել է շիա մուսուլման մեծահարուստ Փանահխանին։ Եղել է Երևանի շքեղ առանձնատներից։
Հայաստանում Ադրբեջանի դեսպաններ են եղել Խան Թեքինսկին, Աբդուռահիմ Հախվերդովը և Թեմուր բեյ/բեկ Մակինսկին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեսպանատներ Հայաստանում Կատեգորիա:Հայ-ադրբեջանական հարաբերություններ
Բուեա
Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Դուալայից 80 կմ դեպի արևմուտք, Լիմբե քաղաքից և Ատլանտյան օվկիանոսից 15 կմ դեպի հյուսիս, 4070 մետր բարձրությամբ Կամերունի հրաբխի հարավ-արևելյան լանջին։
Պատմություն
Քաղաքի տարածքում ի սկզբանե բնակվել է բակվիրի ցեղը, 1891 թվականին գերմանացիների կողմից այդ շրջան է ուղարկվել արշավախումբ։ Արդյունքում բակվիրի ցեղը ստիպված է եղել հետ քաշվել, իսկ գերմանացիները սկսել են պլանտացիա ստեղծել այդ շրջանում։ 1901 թվականին Բուեան դարձել է գերմանական Կամերունի մայրաքաղաքը (Դուալաի փոխարեն)։ Սակայն 1909 թվականի ապրիլի 26-ին տեղի ունեցավ Կամերունի հրաբխի ժայթքումը, և գերմանացիները մայրաքաղաք դարձրեցին Դուալան։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Բուեան անցավ անգլիացիներին, իսկ 1949 թվականին դարձավ բրիտանական Կամերունի վարչական կենտրոնը։ Հրաբխի հերթական ժայթքումը տեղի է ունեցել 1922 թվականին և տևել երկու շաբաթ, Բուեաի մերձակայքում ոչնչացել են բազմաթիվ պլանտացիաներ։ Լավան հասել է նույնիսկ օվկիանոսին, որի ջուրը եռում էր բարձր ջերմաստիճանի պատճառով։ Հաջորդ ժայթքումը նկատվել է 1954 թվականին, լավայի հոսքի երկարությունը կազմել է 4 կիլոմետր, լայնությունը՝ 100 մետր, իսկ խորությունը՝ 20 մետր ։ Վերջին ժայթքումը գրանցվել է 1999 թվականի մարտին, երբ հրե լավան ծածկում էր ավտոճանապարհը և ստիպված էր շրջանցիկ ճանապարհ կառուցել ։
1961 թվականին Բուեան ընդգրկվել է Կամերունի միացյալ անկախ հանրապետության կազմում։ 1993 թվականի ապրիլին Կամերունի անգլալեզու բնակիչների կողմից Բուեա քաղաքում հանրահավաք էր կազմակերպվել, որի ժամանակ դժգոհություն էր հնչել երկրում ֆրանսալեզու բնակչության ճնշումից և հնչել էր երկրի դաշնային կառուցվածքի վերադարձման պահանջ ։
Բնակչությունը
Երբ քաղաքի հիմնական բնակչությունը կազմում էր բակվիրին, սակայն քաղաքի համալսարանի առաջացման հետ մեկտեղ նկատվում էր տարբեր էթնիկ խմբերի ներհոսք, և բնակչության մեջ բակվիրիի մասնաբաժինը աստիճանաբար նվազում է։
Կրթություն
Բուեան ունի իր համալսարանը, որը միակն է Կմերունի անգլիախոս մասում։ Համալսարանը ներառում է յոթ ֆակուլտետներ։
Կրոն
Բուեան կաթոլիկ թեմի կենտրոնն է։
Տնտեսություն
Հիմնական ոլորտը թեյի արտադրությունն է, Բուեայի կողքին տնկարաններ են, իսկ քաղաքում՝ թեյի ֆաբրիկա ։
Տրանսպորտ
Ավտոճանապարհը միացած է Դուալա, Տիկո, Լինե և կուբա քաղաաքներ հետ, և Լիբե քաղաքի երկաթուղու հետ։ Դուալաի ճանապարհը շատ լավ վիճակում է, մինչև Բուեա ամբողջ ճանապարհը տևում է մոտ մեկ ու կես ժամ։ Քաղաքը սեփական օդանավակայան չունի, բնակիչներն ու զբոսաշրջիկները օգտվում են Տիկո քաղաքի օդանավակայանից։
Սպորտ
Ամեն տարի հունվարին անսովոր խաչ է անցկացվում, որի մասնակիցները պետք է հասնեն մինչև հրաբխի գագաթը (4070 մետր) և վերադառնան։ Այս միջոցառման հայտնվելը պայմանավորված է Կամերունի կիսագնդերով, որոնք հնարավորություն են տալիս առանց որևէ դժվարության հասնել գագաթը։ Վազքի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 27 կմ (մեկ ուղղությամբ 13,5 կմ), դրա հաղթահարման համար ծախսվում է 4-5 ժամ ։
Այլ տեղեկություներ
Բուեա քաղաքում տեղակայված է Նիգերիայի հյուպատոսությունը, որը Նիգերիայի վիզաներ է տրամադրում ոչ միայն Կամերունի բնակիչներին, այլև օտարերկրյա քաղաքացիներին ։ Զբոսաշրջիկների համար քաղաքում կան բազմաթիվ հյուրանոցներ տարբեր կարգի ռեստորաններ և գիշերային ակումբների։ Քաղաքում նաև զարգացած է էկոլոգիական զբոսաշրջությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կամերունի քաղաքներ
Արջուն Կապուր
Արջուն Կապուր (अर्जुन कपूर, Arjun Kapoor, ), հնդիկ դերասան և հեռուստահաղորդավար։
Կենսագրություն
Արջունը ծնվել է 1985 թվականի հունիսի 26-ին Մումբայում՝ պրոդյուսեր Բոնի Կապուրի և Մոնա Շուրի Կապուրի ընտանիքում։ Սուրինդեր Կապուրի թոռն է ։ Ունի քույր՝ Անշուլը։
Արջունը մինչև 12-րդ դասարանը սովորել է Մումբայի «Arya Vidya Mandir» դպրոցում, սակայն քննությունները լավ չհանձնելուց հետո որոշել է թողնել ուսումը։ Վաղ դեռահասության տարիներին նա տառապում էր ճարպակալությամբ և կշռում էր 140 կգ։ Ավելի ուշ նա ասել է, որ դրա պատճառով ինքը դարձել էր «անփույթ, կռվարար» և «անվստահ» ։
Կինոարտադրությունում սկսել է աշխատել որպես ռեժիսորի օգնական «Կգա վաղը, թե՝ ոչ», այնուհետև «Ողջույն սեր» ֆիլմերում։ Որպես գործադիր պրոդյուսեր՝ աշխատել է «Անհաջողությունների հորձանուտում» և «Հատկապես վտանգավոր» ֆիլմերում, որոնց պրոդյուսերը հայրն էր։ 2012 թվականին Արջունը առաջնելույթել է Հաբիբ Ֆայսալի «Սիրո ապստամբներ» ֆիլմում, որտեղ գլխավոր դերը խաղացել է Պարինիտի Չոպրոյի հետ։ Ֆիլմը դարձել է սուպեր-հիթ։ Կապուրի հերոսը՝ Պարմա Չաուհանը, շովինիստ խաբեբա էր, որը գայթակղում էր թշնամի ընտանիքի դստերը ։ Հաջորդ տարի Արջունը կրկնակի դեր է խաղացել «Հոր որդին» ֆիլմում, որը ձախողվել է վարձույթում ։
2014 թվականի սկզբին թողարկվել է «Օրենքից դուրս» ֆիլմը, որտեղ նա նկարահանվել է Պրիանկա Չոպրայի և Ռանվիր Սինգհի հետ։ Վարձույթի ժամանակ Ֆիլմն ունեցել է առևտրային հաջողություն։ Այդ տարում թողարկվել է «Երկու նահանգ» ռոմանտիկ ֆիլմը, որտեղ նա խաղացել է Ալիյա Բհատի հետ։ Այս ֆիլմը ևս ունեցել է առևտրային հաջողություն։ Նրա վերջին աշխատանքն այդ տարի անգլերենով «Ֆեննիի որոնումները» ֆիլմն էր։ 2015 թվականին թողարկվել է «Փրկիչը Ագրայից» ֆիլմը, որտեղ նա մարմնավորել է վատաբարո Պինտուին։ Այդ ֆիլմը «Միակը» ֆիլմի ռեմեյքն էր, որի պրոդյուսերը նրա հայրն էր։ Ֆիլմը, սակայն, առևտրային հաջողություն չի ունեցել։
Աստերոիդների ցանկ (276101-276200)
Աստերոիդների ցանկ (276001-276100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (276201-276300)
Արջուն Կապուր
Կենսագրություն
Ոչ պաշտոնական տվյալներով Արջունը հանդիպում է Մալայկա Արորի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Հնդիկ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հնդիկ դերասաններ
Կայմաշուր
Կայմաշուր (Каймашур, Пуныгурт), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Մալոպուրգինսկի շրջանի կազմում։
Ռյունգա
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիննի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բամբուկի պուրակի յոթ իմաստունները (նկար)
«Բամբուկի պուրակի յոթ իմաստունները» (雪村周継筆　山水図), ճապոնացի նկարիչ և զեն-բուդայական վանական Սեսսոն Սյուկեյի կողմից մոտավորապես  XVI դարի վերջին ստեղծված ուղղահայաց թղթագլան։ Աշխատանքը կատարվել է թանաքի, ներկերի և թղթի օգնությամբ։ Մերի և Ջեքսոն Բյորկ հիմնադրամի կողմից նվիրաբերված ստեղծագործությունը 2015 թվականից գտնվում է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանի հավաքածուում ։
Պատկերման առարկա
Նկարում պատկերված են Բամբուկի պուրակի յոթ իմաստունները, մի խումբ չինացի գիտնականներ, բանաստեղծներ, երաժիշտներ մեր թվարկությունից առաջ 3-րդ դարում Վեյ թագավորության ժամանակ և դրա անկումից հետո։ Երբ Ցզին դինաստիան անցավ իշխանության գլուխ, յոթ իմաստունները իրենց անհարմար էին զգում և ստիպված էին փախչել։ Ըստ տարածված պատմությունների, խումբը պալատական խարդավանքներից և կոռուպցիայից խուսափելու նպատակով հավաքվում է Շանյանում (այժմ` Հենան նահանգ) Ցզի Կանի տան մոտակայքում գտնվող բամբուկների պուրակում, ավելի վստահելի և ստեղծագործական մթնոլորտում։ Այստեղ նրանք մտքեր էին փոխանակում իրենց ստեղծագործական աշխատանքների վերաբերյալ, ժամանակ անցկացնում բնության գրկում, բավականություն ստանում հասարակ կյանքից։
Չնայած նրանցից յուրաքանչյուրը իրականում գոյություն ուներ, բայց լրիվ վստահ չէր, որ իրենք միմյանց հետ կապված էին և ընկերություն էին ստեղծել։ Ճշգրիտ հայտնի չէ, թե երբ են հայտնվել յոթ իմաստունների պատկերներով առաջին նկարները։ Գրառումներ կան այն մասին, որ դրանք նկարել է չինացի նկարիչ Թայ Կուեյը 4-րդ դարում ։ Ներկայումս շատ քիչ ստեղծագործություններ և նյութեր  են պահպանվել այս թեմայով, չինացի և ճապոնացի հեղինակների վերաբերյալ ։
Տեխնիկա
Թղթագլանը ստեղծվել է մոտավորապես 1550-ական թվականներին, երբ Սեսսոն Սյուկեյը բնակվում էր Կամակուրայի մոտակայքում։ Այդ մասին կարելի է դատել նկարի վրա առկա կնիքներից, որոնք այդ ժամանակ  օգտագործել է նկարիչը ։ Նկարի վրա ստորագրություններ չկան, բայց առկա է երկու կնիք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Ճապոնիայի կերպարվեստ
Ավետիք Միդոյան
Միդոյան Ավետիք Ավետիքի ( - ), հայ խորհրդային բժիշկ, ուրոլոգ։ Բժշկական գիտությունների թեկնածու (1969), ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ (1963)։ Հանդիսանում է Խորհրդային Հայաստանում ուրոլոգիայի հիմնադիրը։
Կենսագրություն
1941 թվականին ավարտել է Օդեսայի բժշկական ինստիտուտը։ Աշակերտել է պրոֆեսոր Ռուբեն Յոլյանին։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ 1942-1970 թվականներին աշխատել է Երևանի 3-րդ կլինիկական հիվանդանոցում, ուր նրա նախաձեռնությամբ 1960 թվականին բացվել է ուրոլոգիական բաժանմունք և կազմակերպվել (1963) «արհեստական երիկամ» լաբորատորիա։ 1960 թվականին նշանակվել է ՀԽՍՀ առողջապահության մինիստրության գլխավոր ուրոլոգ, եղել ՀԽՍՀ առողջապահության մինիստրության 4-րդ գլխավոր վարչության ուրոլոգ-խորհրդատու։ 1970 թվականից մինչև 1991 թվականը եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի ուրոլոգիայի ամբիոնի վարիչը ։
Գիտական աշխատանքները վերաբերում են որովայնի օրգանների վիրաբուժությանը, տրավմատիզմի և ինֆեկցիայի դեմ պայքարի, ուրոլոգիայում կորտիզոնի կիրառման հարցերին։ Հայաստանում առաջինն է հաջողությամբ կիրառել հեմոդիալիզի մեթոդը՝ սուր երիկամային անբավարարության դեպքում, կատարել երիկամների մասնատում՝ երիկամաքարային հիվանդության բուժման և կանխարգելման նպատակով, միզապարկի հեռացում և պատվաստում։ «Սուր որովայնի» ախտորոշման նպատակով կիրառել է քրոնոցիստոսկոպիայի, իսկ երիկամային խիթի դեպքում՝ իզոտոպային ռենոգրաֆիայի մեթոդները։ Աշխատակիցների հետ համատեղ գործնական ուրոլոգիայում ներդրել է 12 նորարարություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ ուրոլոգներ
Ժան Ալեքսանդր
Ժան-Մարկ Ալեքսանդր (Jean-Marc Alexandre, ), հաիթցի ֆուտբոլիստ, ամերիկյան «Ֆորտ-Լոդերդեյլ Ստրայկերս» ակումբի և Հայիթիի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։
Ակումբային կարիերա
Ալեքսանդրը ծնվել է Հայիթիում, ապա տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Սկզբնական շրջանում հանդես է եկել քոլեջի և համալսարանի ֆուտբոլային թիմերում, իսկ ապա խաղացել է USL լիգայում «Պալմ-Բիչ Պումաս» և «Վենտուրա Քաունթի Ֆյուժն» ակումբներում։
2009 թվականին Ժանը «Ռեալ Սոլթ-Լեյք» ակումբի կողմից դրաֆտ է ընտրվել։ Մարտի 29-ին ՄԼՍ-ում «Սիեթլ Սաունդերս»-ի դեմ խաղը նրա դեբյուտային խաղն էր ։ Խաղային փորձ ձեռք բերելու համար Ալեքսանդրին վարձեց «Օստին Ացտեկս» ֆուտբոլային ակումբը։ 2011 թվականի հունիսի 5-ին «Վանկուվեր Ուայտկեպս»-ի դեմ մրցապայքարում նա խփել է իր առաջին գոլը «Ռեալ»-ի կազմում ։
Տարեվերջին Ժանը տեղափոխվել է «Սան-Խոսե Էրտկվեյկս»։ 2012 թվականի հունիսի 24-ին «Սան-Խոսե»-ի կազմում առաջին խաղը խաղացել է ընդդեմ իր նախկին թիմի՝ «Ռեալ Սոլթ-Լեյք»-ի ։ Նույն տարվա ամռանը Ալեքսանդրը վարձվեց «Օռլանդո-Սիթի» ֆուտբոլային ակումբի կողմից։ Վարձակալության ավարտից հետո ակումբը Ժանի հետ նոր պայմանագիր կնքեց։ 2014 թվականին նա տեղափոխվեց մալազիական «Նեգրի-Սեմբիլան»։ 2015 թվականի մրցաշրջանի ավարտից հետո, Ժանը վերադարձավ ԱՄՆ՝ պայմանագիր կապելով Հյուսիսամերիկյան ֆուտբոլային լիգայի՝ NASL-ի «Ֆորտ-Լոդերդեյլ Ստրայկերս» ակումբի հետ։
Միջազգային կարիերա
2011 թվականի սեպտեմբերի 2-ին 2014 թվականի Աշխարհի առաջնության ընտրական խաղում, ընդդեմ Վիրջինյան կղզիների հավաքականի, Ժանը դուբլի հեղինակ դարձավ՝ խփելով իր առաջին գոլերը ազգային հավաքականի կազմում ։
2013 թվականին հավաքականի կազմում Ալեքսանդրը մասնակցել է ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի Ոսկե գավաթի խաղարկությանը։ Մրցաշարում նա խաղացել է ընդդեմ Հոնդուրասի, Սալվադորի ու Տրինիդադ և Տոբագոյի հավաքականների։ 2015 թվականին հավաքականի կազմում Ժանը երրորդ անգամ մասնակցել է ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի Ոսկե գավաթի խաղարկությանը ։ Մրցաշարում նա խաղացել է ընդդեմ Հոնդուրասի, ԱՄՆ-ի ու Ճամայկայի հավաքականների ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայիթցի ֆուտբոլիստներ‎ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Մերակային մեքենա
Կատեգորիա:Մեքենաներ
Տլալոկ
Տլալոկը անձրևի և ամպրոպի, գյուղատնտեսության, կրակի և ացտեկների մոտ հարավային շրջանի լույսի աստվածն է։ Եղել է ացտեկների 5 համաշխարհային դարաշրջաններից 3-ի տիրակալը։
Ացտեկների պանթեոնի տեղը և գործառույթը
Նա չի եղել արարող Աստված, նա ստեղծվել է այլ աստվածների կողմից։ Համարվում էր, որ Տլալոկն ապրում է լեռների գագաթներում կամ Մեքսիկական ծոցում գտնվող պալատում ։ Նրա տան բակում չորս անկյուններից յուրաքանչյուրում դրված էին չորս մեծ կուժեր, որոնց մեջ էին՝ անձրև, երաշտ, բույսերի հիվանդություններ և տեղատարափ անձրևներ։ Այդ պատճառով էլ Տլալոկը երբեմն պատկերվում էր կուժի տեսքով։ Տլալոկը կարող էր ուղարկել ռևմատիզմ, հոդատապ և ուռուցվորություն (ացտեկները կարծում էին, որ այդ հիվանդություններից մահացած մարդիկ, ինչպես նաև խեղդվածները, մահից հետո ընկնում էին Տլալոկի դրախտը)։
Նա բարերար աստված էր, բայց կարող էր ջրհեղեղներ, երաշտներ, կարկուտ, ցրտահարություն, կայծակի հարվածներ առաջացնել։
Պատկերվում էր որպես մարդակերպ, բուի աչքերով կամ աչքերի շուրջ շրջանագծերով՝ օձերի տեսքով։ Տլալոկը կրում էր ատամնավոր թագ, իսկ  մարմինե ուներ սև գույն։ Նրա ձեռքերում կար օձանման, ատամնավոր գավազան (կայծակ) կամ եգիպտացորենի ցողուն, կամ սափորով ջուր ։
Այլ հնդկական ժողովուրդների մոտ կոչվում էր․ Չոկ (Choc) - Մայա, Կոխիկո (Cocijo) — Սապոտեկի, Տահին (Tajin) — Տոտոնակի և Տզաուհի (Tzahui) — միշետկի։ Տլալոկի առաջին կինը Շոչիկեցալն էր, երկրորդը՝ Չալչիուտլիկուեն։ Ուներ ավագ քույր Ուիշտոսիուատլ («Տիկին Սոլ», Huixtocihuatl): Որոշ առասպելներ համարում են, որ նրա հայրը լուսնի աստված Տեկկիստեկատլն է։
Պաշտամունք
Տլալոկա տաճարը Տենոչտիտլանում տեղակայված էր Ուիցիլոպոչտլիի տաճարի մոտ՝ Տեմպլո մայերի 60 մետրանոց գլխավոր բուրգի գագաթին։ Տաճարի ներսում Տլալոկի արձանն էր։ Տլալոկ լեռան վրա՝ Տենոչտիտլանի մոտակայքում, գտնվում էր աստվածության սրբավայրը, որտեղ կանգնեցվել է Տլալոկի արձանը՝ ճերմակ լավայից։ Տարվա անձրևոտ եղանակին արձանի գլխավերևում տեղադրվում էին որոշ տեսակի բույսերի սերմերը, որոնք հնարավոր էր ուտել։
Տլալոկի համար զոհաբերվածների ոգիները տեղափոխվում էին հանդերձյալ աշխարհի՝ իր թագավորություն։ Ացտեկները Տեսկոկո լճում ծեսեր էին անցկացրում և երեխաներ զոհաբերում՝ խեղդելով նրանց ջրի մեջ։ Տլալոկը համարվում էր ացտեկյան օրացույցի մի քանի ամիսների հովանավորը։
Մեքսիկայի Կոատլինչան քաղաքի մոտ հայտնաբերվել է 168 տոննա կշռող Տլալոկի հսկայական բազալտե արձան։ Ներկայումս այն ցուցադրվում է Անթրոպոլոգիայի ազգային թանգարանում (Մեխիկո)։ Փետուրներից գլխազարդը ձևավորում է թավուտ։ Բերանի շրջանում տեսանելի են անցքերը՝ երկար ժանիքների համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ացտեկներ Կատեգորիա:Անձրև Կատեգորիա:Աստվածներ Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Ացտեկների աստվածներ
Սավելի Կրամարով
Սավելի Վիկտորովիչ Կրամարով (Савелий Викторович Крамаров, ), թատրոնի և կինոյի խորհրդային և ամերիկյան դերասան, ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1974 թ.):
Կենսագրություն
Դպրոցն ավարտելուց հետո, Սավելին փորձել է ընդունվել թատերական ինստիտուտ, սակայն նրան չեն ընդունել։ Ուսումը շարունակելու նպատակով, նա ընդունվել է Մոսկվայի անտառատեխնիկական ինստիտուտի կանաչապատման ֆակուլտետը։ Սովորելու տարիներին, 1954 թվականին ընդունվել է Արվեստի աշխատակիցների կենտրոնական տանը առընթեր «Առաջին քայլ» թատերական ստուդիա։ 1958 թվականին ավարտելով ինստիտուտը, որոշ ժամանակ աշխատել է իր մասնագիտությամբ։ Հետագայում ցանկանալով լքել իր աշխատանքը, Կրամարովը իր լուսանկարները ուղարկել է երկրի տարբեր կինոստուդիաներ և նրա նամակներից մեկին վերջապես արձագանքել են։ Դրանից հետո սկսվեց նրա դերասանական կարիերան։
Սավելի Կրամարովի կինոդեբյուտը կայացել է 1959 թվականին` «Մեր բակի տղաները» կինոնկարում։ Այնուհետև նկարահանվել է «Մնաք բարով, աղավնիներ» (1960 թ.), «Հորիզոն» (1961 թ.), «Ընկե՛ր իմ, Կոլկա՛» (1961 թ.) և այլ ֆիլմերում։ 1967 թվականին նրան հրավիրել են աշխատելու Մանրաերկի թատրոնում։ Նա կինոյում շատ էր նկարահանվում և 1970-ական թվականների սկզբին արդեն, համարվում էր կատակերգական ժանրի ամենահանրահայտ դերասաններից մեկը։ 1966 թվականին նկարահանվել է Էդմոնդ Քեոսայանի «Անորսալի վրիժառուները» ֆիլմում, որտեղ նա իր դրվագային դերով մեծ հաջողության հասավ, իսկ 1971 թվականին նա կատարեց իր ամենահայտնի դերերից մեկը «Հաջողության ջենթլմենները» կինոնկարում։ Այդ ֆիլմերից հետո նա նկարահանվելու բազմաթիվ հրավերներ էր ստանում։ Չհասցնելով նկարահանվել մի ֆիլմում, նա նկարահանվում էր արդեն մեկ այլ կինոնկարում։ Որոշ ժամանակ անց, արդեն հրաժարվում էր, իր կարծիքով, իրեն ոչ վայել առաջարկներից։
1972 թվականին Սավելի Կրամարովը ընդունվել է Թատերական արվեստի պետական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետ, որն ավարտելուց հետո որևէ թատրոնում աշխատանքի չանցավ։ Խորհրդային կինեմատոգրաֆում Սավելի Կրամարովը դարձել էր իսկական աստղ։ Նրա հիմարոտ արտաքինը և օգնում էր, և խանգարում նրան։ Բավական էր, որ նրա դեմքը երևար էկրանին և հանդիսատեսը արդեն ծիծաղում էր։
Արտագաղթը
Սավելի Կրամարովի շփումների շրջանակը և Իսրայել արտագաղթած մորեղբայրը, նրան դարձրել էին ԽՍՀՄ-ի համար կասկածելի կապեր ունեցող մարդու ։ Դա հավասար էր կարիերայի ավարտի։ Բացի այդ, նա սկսեց զբաղվել յոգայով, հաճախ արտահայտում էր կրոնական մտքեր, այցելում էր սինագոգ և հրաժարվում էր շաբաթ օրերին նկարահանվելուց ։ Նրան սկսեցին աստիճանաբար ավելի քիչ նկարահանել և վերջին տարիներին ընդհանրապես դերեր չէին առաջարկում։ Նա իր փաստաթղթերը հանձնեց` Իսրայել արտագաղթելու նպատակով, սակայն նրան մերժեցին ԽՍՀՄ-ից դուրս գալու, քանի որ նա նկարահանվել էր մոտ 40 կինոնկարներում, իսկ արտագաղթելու դեպքում, այն տարիների կանոններով, պետք է այդ ֆիլմերը արգելվեին ։ Երկրից դուրս գալ նրան չէին թողնում և իր մասնագիտությամբ նա աշխատել նույնպես չէր կարող։
1981 թվականին Սավելի Կրամարովը, թատերական ռեժիսոր Ալեքսանդր Լևենբուկի հետ միասին նամակ գրեց ԱՄՆ-ի նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանին, որում անկեղծորեն բողոքում էր իր ճակատագրից։ Այդ նամակը մի քանի անգամ կարդացին «Ամերիկայի ձայն» ռադիոկայանի եթերում։
Սավելի Կրամարովը ԽՍՀՄ-ը լքեց 1981 թվականի հոկտեմբերի 31-ին` Իսրայել մեկնելու նպատակով, սակայն նրան դիմավորեցին Վիեննայում և կազմակերպեցին հյուրախաղեր Եվրոպայում, Ավստրալիայում, Իսրայելում, Ճապոնիայում և Ամերիկայում։ Լոս Անջելեսում Կրամարովը սկսեց նկարահանվել գովազդային հոլովակներում, իսկ հետո նաև կինոյում։ ԱՄՆ-ում, սկզբնական շրջանում նա բնակվում էր 1976 թվականին ԽՍՀՄ-ից արտագաղթած դերասան Իլյա Բասկինի մոտ, որի հետ նա նկարահանվել էր «Մեծ դասամիջոց» (1973 թ.) կինոնկարում։ Մեկ տարի անց, ԱՄՆ-ում նրանք միասին նկարահանվեցին «Մոսկվան Հուդզոնի վրա» (1984 թ.) կինոնկարում։ Այնուհետև նա նկարահանվել է «Տիեզերական ոդիսական 2010» (1984 թ.) կինոնկարում, խորհրդային տիեզերագնաց Վլադիմիր Ռուդենկոյի դերում։ Նրանից պահանջում էին կերպարին տալ առավել հումորային բնույթ, սակայն Կրամարովը հրաժարվում էր` պնդելով, որ ԽՍՀՄ-ում տիեզերագնաց կարող են դառնալ միայն խիզախ և կրթված մարդիկ, այլ ոչ թե ինչ-որ ապուշներ։
Այնուհետև Սավելի Կրամարովը նկարահանվել է «Զինված է և վտանգավոր» (1986 թ.), «Մորգան Ստյուարտի վերադարձը» (1987 թ.), «Կարմիր տապ» (1988 թ.) և այլ ֆիլմերում։ Կրամարովը ընդգրկվել էր ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիայի մեջ, նրա հայտնվելը կինոնկարահանման հրապարակում, ինչպես ԽՍՀՄ-ում, այնպես էլ ԱՄՆ-ում, բոլորի դեմքին բարի ժպիտ էր առաջացնում։ Նրա շահավետ արտաքինը (աչքերի շլությունը և ամբողջ դեմքով մեկ տարածվող հաճելի ժպիտը), հզոր կատակերգական խառնվածքը, դերասանական վարպետությունը, հմայքը, դիմախաղն ու մարմնի շարժողունակությունը թույլ էին տալիս Կրամարովին` ստեղծել բազմաթիվ կոմիկական և բացասական կերպարներ, որոնք ծիծաղելի էին իրենց հիմարության և անմտության պատճառով։ Նրա հերոսները իրենց ողջ թերություններով հանդերձ, բնույթով հմայիչ էին ու անվնաս։
Անձնական կյանքը
Սավելի Կրամարովի առաջին կինը համակուրսեցի Լյուդմիլան էր, երբ դեռ նա սովորում էր Թատերական արվեստի պետական ինստիտուտում։ Սակայն նրանք երկար չապրեցին միասին։
Երկրորդ կինը` Մարիան, ճարտարապետ էր։ Նրա հետ Կրամարովը ապրել է 13 տարի։ Մանուկ հասակում մահացել էր նրանց դուստրը։ Հետագայում հիշելով Մարիային, Կրամարովն ասում էր, որ իրեն մեղավոր է զգում նրա առաջ ։
1986 թվականին Կրամարովն ամուսնացել է Մարինա անունով կնոջ հետ։ Մեկ տարի անց նրանք դուստր են ունեցել, ում Կրամարովն իր մոր անունով է կոչել` Բենեդիկտա։ Դստեր ծնվելուց մեկ տարի անց, կինը դստեր հետ տեղափոխվել է Լաս Վեգաս։ Նրանց հարաբերությունները լարված էին։
Վերջին անգամ Սավելի Կրամարովը ամուսնացել է Նատալյա Սիրաձեի հետ, ով 21 տարով փոքր էր նրանից։ Նրանք ամուսնացել էին 1994 թվականին, Կրամարովի մահից կես տարի առաջ ։
Մահը
1995 թվականի հունվարին Կրամարովի մոտ հայտնաբերեցին ուղիղ աղիքի քաղցկեղ ։ Փետրվարին հեռացրին ուռուցքը, որի ընթացքում նա ստացավ քիմիոթերապիայի բավականին մեծ չափաբաժին, որից հետո սկսվեցին բարդացումներ։ Նրա մոտ առաջացավ էնդոկարդիտ։ Դրան հաջորդեց թրոմբոզը, իսկ հետո կաթվածը։ Բժշկությունն անզոր էր նրան փրկելու ։
Սավելի Կրամարովը մահացել է 1995 թվականի հունիսի 6-ին Սան-Ֆրանցիսկոյում` երկրորդ կաթվածից։ Թաղված է Սան-Ֆրանցիսկոյի մոտակայքում գտնվող «Հավերժության բլուրներ» (Hills of Eternity Cemetery) հրեական գերեզմանատանը :
Վեդդոիդյան ռասա
Վեդդոիդյան ռասա (նաև՝ ցեյլոնա-զոնդյան ռասա, վեդդոիդներ), մարդկային ռասաներից մեկը։ Ոչ մեծ կղզային արեալներով տարածված է ՀնդկաստանումՇրի Լանկայում, Մալայզիայում և Ինդոնեզիայում։ Պատկանում է այսպես կոչված փոքր ռասաների թվին։ Փոքր ավստրալոիդ ռասայի հետ միասին ներառվում է վեդդո-ավստրալոիդ մեծ ռասայի կազմում ։ Պոպուլյացիոն-գենետիկական դասակարգման ժամանակ ավստրալոիդ ռասայական ճյուղի շրջանակներում մոտ է նաև մելանեզիական, կուրիլյան (այնսկյան) և այլ տեղական ռասաների հետ ։ Վեդդոիդյան ռասայի կազմում առանձնացվում են վեդդոիդյան (զոնդյան) և բադարիական (դեկանյան) մարդաբանական տիպերը։ Նրանցիցի առաջինը տարածված է կղզիներում, երկրորդը՝ Հարավային Ասիայի մայրցամաքային շրջաններում։ Վեդդոիդների ու ավստրալոիդների նախնիների պոպուլյացիան ձևավորվել է հավանաբար Հին աշխարհի արևադարձային գոտու արևելյան մասում՝ Հինդուստանից Հնդկաչին և Մալայան կղզեխումբ ։ Վեդդոիդները հարավային եվրոպեոիդների հետ միասին հանդես են եկել որպես հիմք հարավհնդկական (դրավիդյան) անցումային ռասայի ձևավորման ժամանակ։
Դասակարգում
Վիկտոր Բունակը վեդդոիդներին բաժանել է երկու ռասայի՝ վեդդոիդյան և բադարիական։ Մարդաբանական հատկանիշներով մոտ այդ երկու ռասաները նրա դասակարգման մեջ ձևավորում են հարավային ռասայական բնի մայրցամաքային ճյուղը։ Այդ բնի սահմաններում մայրցամաքային ճյուղը հակադրվում է հին ինդենոզական ճյուղին՝ իր կուրիլյան, պոլինեզիական, ինդոնեզական և ավստրալոիդ ռասաներով ։ Գեորգի Դեբեցը վեդդոիդյան և նրան մոտ ավստրալոիդ ռասաները մելանեզիական, նեգրիտոսյան և թասմանյան ռասաների հետ միավորել է մեծ նեգրո-ավստրալոիդ ռասայի Օվկիանիայի ճյուղի կազմում։ Վեդդոիդյան ռասան տվյալ դասակարգման մեջ բաժանված է զոնդյան ու դեկանյան մարդաբանական տիպերի, որոնցից առաջինում նկատելի է խաղաղօվկիանոսյան մոնղոլոիդների, առաջին հերթին՝ հարավային մոնղոլոիդ ռասայի ներկայացուցիչների, երկրորդում՝ հնդկա-աֆղանական եվրոպեոիդ և հարավհնդկական ռասաների ազդեցությունը։ Յակով Ռոգինսկու և Մաքսիմ Լևինի ուսումնասիրություններում վեդդոիդյան (ցեյլոնա-զոնդյան) փոքր ռասան բուշմենյան, նեգրական, մելանեզիական և ավստրալիական ռասաների հետ միասին ներառվել է հասարակածային (ավստրալո-նեգրոիդյան) մեծ ռասայի կազմում  ։
Տարածում
Վեդդոիդյան փոքր ռասան տարածված է (այդ թվում նաև որպես սուբստրատ) վեդդո-ավստրալոիդ ռասսայի ձևավորման տարածքի արևմտյան մասում։ Վեդդոիդյան ռասայի ամենատիպական ներկայացուցիչներ ընդունված է համարել մի շարք ժողովուրդների ու էթնիկական խմբերի, որոնց բնակվում են Արևելյան Հնդկաստանում և Շրի Լանկայում։ Նրանց թվին են պատկանում հիմնականում արևադարձային անտառներում ապրող բիրհորները, գոնդերը, վեդդաները և մի շարք այլ էթնիկական խմբեր։ Վեդդոիդյան ռասայի ներկայացուցիչներ հանդիպում են նաև Հարավային Հնդկաստանի բնակչության թվում. այդ տարածաշրջանում վեդդոիդյան ու հարավհնդկական ռասաների ներկայացուցիչները ձևավորել են այսպես կոչված խճանկարային արեալ։ Մասամբ խառնուրդի տեսքով վեդդոիդյան հատկանիշները հանդիպում են Հյուսիսային Հնդկաստանի հնդկա-միջերկրածովյան եվրոպեոիդ ռասայի առանձին պոպուլյացիաների ներկայացուցիչների մոտ ։ Լեզվական տեսանկյունից Հնդկաստանի այն ժողովուրդները, որոնց բնորոշ են վեդդոիդյան ռասայի հատկանիշները, պատկանում են տարբեր լեզվական խմբերի ու լեզվաընտանիքների. բհիլները խոսում են հնդարիական բհիլի լեզվով, բիրհորները և մունդա խմբի մի քանի ժողովուրդներ խոսում են ավստրաասիական լեզուներով , գոնդերն ու դրավիդյան այլ ժողովուրդներ՝ դրավիդյան ընտանիքի լեզուներով ։ Շրի Լանկայում վեդդաները խոսում են հնդարիական սինհալերենով և դրավիդյան թամիլերեով ։ Հարավարևելյան Ասիայի վեդդոիդյան ռասայի ներկայացուցիչները հանդիպում են ոչ մեծ պոպուլյացիաներով հարավասիական ռասայի արեալում Մալայզիայում (սենոի, որ խոսում են մոն-քխմերի լեզուներով) , Ինդոնեզիայում (Սումատրայի կուբուներն ու լուբուները, Սուլավեսիի տոալաներն ու լոինանգիները, Կալիմանտանի կայաններն ու այլ փոքրաթիվ ժողովուրդներ) և հավանաբար նաև Վիետնամում և Կամբոջայում՝ լեռնային չամերի շրջանում։ Վեդդոիդներին բնորոշ առանձին հատկություններ կարող են նկատվել նաև հարավասիական ռասայի արեալի այլ ժողովուրդների մոտ ։ Դրանից բացի, վեդդոիդյան հատկանիշներ հանդիպում են Արևմտյան Ասիայի բնակչության որոշ խմբերի, մասնավորապես՝ Հադրամաութի բեդվինների մոտ Եմենում։ Ըստ Գոնուր Թեփե դամբարանադաշտում (Թուրքմենիայի արևելյան շրջաններ) գտնված պեղածոների՝ հնում վեդդոիդյան ռասայի արեալը կարող էր տարածված լինել ոչ միայն դեպի արևմուտք, այլև դեպի հյուսիս՝ ընդհուպ մինչև Միջին Ասիա։ Ամենայն հավանականությամբ հնում վեդդոիդյան ռասայի արեալն զբաղեցրել է զգալիորեն մեծ տարածք և եղել է հիմնականում անընդհատ ։
Հատկանիշներ
Վեդդոիդյան փոքր ռասան բնութագրվում է հետևյալ հատկանիշներով.
Ավստրալոիդ փոքր ռասայից վեդդոիդներին տարբերում են մաշկի ավելի բաց գույնը, դեմքի ու մարմնի երրորդական մազածածկույթի թույլ զարգացվածությունը, դեմքի ու գլխի փոքր չափերը, ավելի քիչ պրոգնատիզմը, ավելի նեղ քիթը, մարմնի ավելի ցածր հասակն ու մի շարք այլ առանձնահատկություններ։ Ընդհանուր առմամբ վեդդոիդյան ռասան կարելի է բնութագրել որպես ավստրալոիդ ռասայի ավելի նրբամարմին տարբերակ  ։ Վեդդոիդների մոտ նրբամարմնությունն արտահայտվում է առաջին հերթին գանգի կառուցվածքում։ Միևնույն ժամանակ վեդդոիդների որոշ խմբերի, օրինակ գոնդերի մոտ գանգի բացարձակ չափերն ավելի մեծ են, քան Ավստրալիայի աբորիգենների մոտ ։
Պնդումը, թե վեդդոիդներն իրենց արտաքին տեսքում պահպանել են որոշակի հնագույն հատկանիշներ, ըստ Ստանիսլավ Դրոբիշևսկու, սխալ է։ Օրինակ՝ հնագույն ճանաչվող այնպիսի առանձնահատկություն, ինչպիսին է գանգի փոքր չափը, իրականում համեմատաբար ավելի ուշ ձևավորված հատկանիշ է, քանի որ վեդդոիդների՝ վերին պալեոլիթի դարաշրջանում ապրա նախնիներն ունեցել են գանգի ավելի մեծ չափեր։ Հնագույն չեն նաև ցածր գանգակամարն ու գանգի նրբագեղությունը։ Արևադարձային կլիմայական պայմաններին հարմարվելու արդյունքում առաջացած այնպիսի հատկանիշներ, ինչպիսիք են մաշկի գույնը, քթի լայնությունը, շրթունքների հաստությունը, նույնպես չեն կարող լինել ելակետային հատկանիշներ։ Ամենայն հավանականությամբ վեդդոիդների՝ ոչ հարմարվողական հատկանիշների և նրանց ժամանակակից կերպարի ձևավորումը տեղի է ունեցել համեմատաբար ոչ վաղ անցյալում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռասաներ