cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Անշարժացում
Տրանսպորտային անշարժացման ձևեր
Չի թույլատրվում վերջույթն առանձին բինտերով ամուր ձգել, դա կարող է առաջացնել արյան շրջանառության խանգարում։ Թմրածությունը, «մրջյունների սողալու» զգացումը, մատների կապտությունը վկայում են արյան անոթների ճնշվածության և արյան շրջանառության խանգարման մասին։ Նման դեպքերում ճնշված հատվածներում բինտը պետք է կտրել կամ փոխել, իսկ բեկակալը՝ նորից դնել։ Ցուրտ եղանակին ծայրանդամի սառեցումից կամ ցրտահարությունից խուսափելու համար այն տաք ծածկել։
Առավել տարածված սխալը անշարժացում չապահովող կարճ բեկակալի օգտագործումն է բեկակալը պետք է ընդգրկի այն 2 հոդերը, որոնց միջև ոսկրը կոտրվել է։ Բեկակալը վնասված ծայրանդամին թույլ դնելիս կոտրվածքի տեղը չի ամրանում, տեղախախտվում է՝ առաջացնելով լրացուցիչ վնասվածք։
Գլխի և պարանոցի տրանսպորտային անշարժացում
Ստորին ծնոտն անշարժացնում են բամբակով փաթաթած ամուր առարկայի օգնությամբ, որը տեղավորում են կզակի տակ և բինտով ամրացնում գլխին, նպատակահարմար է դնել պարսետաձև կապ։ Պարանոցի անշարժացման համար օգտագործում են ստվարաթղթե կամ բամբակաթանզիֆային օձիք։
Վերջույթների տրանսպորտային անշարժացում
Վերին վերջույթի վնասման ժամանակ կարելի է այն գլխաշորով կախ տալ կամ կապել մարմնին։ Բազկոսկրը կոտրվելիս բեկակալը դնում են ձեռնաթաթից մինչև հակառակ կողմի թիակը, իսկ արմնկային հոդն ամրացնում են ծալած (մինչև 90 °C) վիճակում, որը հեշտությամբ է հաջողվում մետաղալարե պատրաստի բեկակալի օգնությամբ, քանի որ այն կարելի է համապատասխան ձևով ծռել։ Ձեռքի տակ եղած նյութերից ծալվում է միայն ստվարաթուղթը, բայց այն բավականաչափ ամուր չէ, և երկար ստվարաթղթե բեկակալը ծալած արմնկային հոդը թույլ է ամրացնում։ Ուստի պատրաստի մետաղալարե բեկակալի բացակայության դեպքում ավելի լավ է օգտագործել հանպատրաստից սարքած 2 բեկակալ. մեկը՝ թիակից մինչև արմունկը, մյուսը՝ արմունկից մինչև մատները, որից հետո, վերջույթը ծալելով արմնկային հոդում, ամրացնել գլխաշորով։
Նախաբազկի վնասվածքի դեպքում բեկակալը դնում են մատներից մինչև արմնկային հոդը կամ բազկի մեջտեղը։ Եթե ձեռքի պատրաստած կամ պատրաստի բեկակալ չկա, ձեռքը ծալում են արմնկային հոդում, ափով շրջում դեպի որովայնը և բինտով կապում մարմնին, իսկ բինտի բացակայության դեպքում գլխաշորով կամ հագուստի փեշով կախ տալիս։
Ձեռնաթաթի անշարժացման անհրաժեշտության դեպքում ափի մեջ դնում են պինդ փաթաթած բամբակաթանզիֆային գլանաբարձիկ կամ փոքրիկ գնդակ և նախաբազուկն ու ձեռնաթաթն ամրացնում բեկակալներին։
Կատեգորիա:Վնասվածքաբանություն
Գրեսակ
Գրեսակ (Graissac), համայնք Ֆրանսիայի Օքսիտանիա երկրամասի Ավերոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 213 մարդ, բնակչության խտությունը` 9.50 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22.42 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից բնակավայրը Սենտ Ժենևիև սյուր Արժանս, Ալպուեշ, Լակալմ, Լա Տերիս, Վիտրակ ան Վիադեն համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Արժանս ան Օբրակ համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 460 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 170 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 50 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 119 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 90-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 29։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,6 %։ 90 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 83 անձ (52 տղամարդ և 31 կին)։ Գործազուրկ են եղել 7 անձ (3 տղամարդ և 4 կին)։ 29 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 12-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Նենհաուզեն
Նենհաուզեն  (Großderschau), քաղաք Գերմանիայի Բրանդենբուրգ երկրամասում։
Քաղաքը ստորաբաժանվում է 6 քաղաքային շրջանի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Տագումաա
Տագումաա (Tagumaa), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 61 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հազար (այլ կիրառումներ)
Հազար կարող է նշանակել
Բելու
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Դնեպրի լիման
Դնեպրի լիման, բաց, քաղցրահամ լիման Սև ծովի հյուսիսային մասում։ Գտնվում է Ուկրաինայի Խերսոնի և Նիկոլաևի մարզերի միջև։ Լիմանի հիմնական նավահանգիստը Օչակով քաղաքն է ։
Լիմանի երկարությունը կազմում է 55 կմ, ամենամեծ լայնությունը՝ 17 կմ։ Միջին խորությունը կազմում է 6 - 7 մ, առավելագույնը՝ 12 մ (այսպես կոչված Ստանիսլավսկու փոս) ։
Սև ծովի հետ լիմանը միանում է 3,6 կմ լայնությամբ ծորանով (Օչակովի հրվանդանի և Կինբուրնի ցամաքալեզվակի միջև)։ Լիմանի հարավային ափերը ցածրադիր են, ավազոտ, հյուսիսային ափերը բարձրադիր են (մինչև 20 - 35 մ) զառիվեր, որոնք կազմված են կավա-ավազային ապարներից, առանձին հատվածներում հանդիպում են ավազային ցամաքալեզվակներ ։
Դնեպրի լիմանը Բուգի լիմանի հետ միասին ձևավորում է Դնեպր-Բուգի լիմանը  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սև ծով Կատեգորիա:Դնեպր Կատեգորիա:Ուկրաինայի լիմաններ Կատեգորիա:Էստուարներ
OSI մոդել
Բաց համակարգերի փոխկապակցման մոդել (Open Systems Interconnection model (OSI Model), կոնցեպտուալ մոդել, որը բնորոշում և ստանդարտացնում է հեռահաղորդակցության կամ համակարգչային համակարգի հաղորդակցման գործառույթները՝ առանց դրանց ներքին կառուցվածքը և տեխնոլոգիաները հաշվի առնելու։ Դրա նպատակը հաղորդակցման բազմազան համակարգերի փոխգործունակությունն է ստանդարտ պրոտոկոլներով։ Այս մոդելը հաղորդակցման համակարգերը բաժանում է վերացական շերտերի։ Այս մոդելի օրիգինալ տարբերակը սահմանում էր յոթ շերտ։
Յուրաքանչյուր շերտ ծառայում է իրենից վեր գտնվող շերտին, իսկ այդ շերտին է ծառայում իրենից ներքև գտնվող շերտը։ Օրինակ այն շերտը, որը տրամադրում է ցանցի մեջ առանց սխալների հաղորդակցում, տրամադրում է այն ուղղությունը, որը անհրաժեշտ է իրենից վերև գտնվող ծրագրին, մինչ այն դիմում է ներքևում գտնվող հաջորդ շերտին՝ ուղարկելու և ստանալու այն փաթեթները, որոնք կազմում են այդ ճանապարհի բովանդակությունը։ Նույն շերտի երկու օղակներ պատկերվում են որպես այդ շերտում հորիզոնական կապով կապված։
Այս մոդելը Open Systems Interconnection (բաց համակարգերի փոխկապակցում) պրոյեկտի արդյունք է, որը իրագործվել է ստանդարտացման միջազգային կազմակերպության (International Organization for Standardization (ISO)) կողմից։ maintained by the identification ISO/IEC 7498-1.
Պատմություն
1970-ական թվականների վերջերին երկու անկախ պրոյեկտներ են ստեղծվում, որոնց նպատակը մեկն էր՝ սահմանելու ցանցային համակարգերի ենթակառուցվածքի միավորող ստանդարտ։ Այս պրոյեկտներից մեկը ղեկավարվում էր ստանդարտացման միջազգային կազմակերպության (International Organization for Standardization (ISO)) կողմից, իսկ մյուսը ղեկավարվում էր հեռագրական և հեռախոսային տեխնիկական խորհրդատվության միջազգային կոմիտեի կողմից (International Telegraph and Telephone Consultative Committee (CCITT)։ Այս միջազգային ստանդարտների երկու կազմակերպություններից յուրաքանչյուրը մշակեց փաստաթուղթ, որը սահմանում էր ցանցային միանման մոդել։
1983 թվականին այս երկու փաստաթղթերը միաձուլվեցին՝ կազմելու մի ստանդարտ, որը կոչվեց «բաց համակարգերի փոխկապակցման հիմնական տեղեկագրություն» (The Basic Reference Model for Open Systems Interconnection)։
Այս ստանդարտը հաճախ հիշատակվում է որպես բաց համակարգերի փոխկապակցման տեղեկագրական մոդել, կամ՝ պարզապես բաց համակարգերի փոխկապակցման մոդել։ Այն ներկայացվել է 1984 թվականին՝ և՛ ISO-ի կողմից, որպես ISO 7498 ստանդարտ, և՛ CCITT-ի կողմից, որպես X.200 ստանդարտ։
Բաց համակարգերի փոխկապակցման մոդելը (OSI) ուներ երկու հիմնական կոմպոնենտ՝ ցանցի աբստրակտ մոդել, որը կոչվում էր նաև հիմնական տեղեկագրության մոդել կամ յոթ շերտանի մոդել, և հատուկ պրոտոկոլների շարք։
7 շերտանի մոդելի կոնցեպտը տրամադրվել է Honeywell ինֆորմացիոն ծառայությունների ներկայացուցիչ Չարլս Բաչմանի կողմից։
OSI շերտերի նկարագիր
X.200 տարբերակը ներկայացնում է 7 շերտ՝ համարակալված 1-7 թվերով։ 1-ին շերտը այս մոդելում ամենացածր շերտն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համակարգչային տվյալներ
Մարո Զուրաբյան
Մարո (Աղավնի) Զուրաբյան, հայ արձակագիր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1929 թվականից։ Հանդես է եկել նաև Մարո գրական անունով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Աիտովո (գյուղ, Բիժբուլյակսկի շրջան)
Աիտովո (Аитово, Ает, Айыт), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիժբուլյակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1263 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիժբուլյակսկի շրջանի բնակավայրեր
Ուկրաինսկոե (գյուղ, Խմելնիկի շրջան)
Ուկրաինսկոե (Українське), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Խմելնիկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ուկրաինսկոե գյուղում բնակվում էր 98 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,1 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 89,09 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Խմելնիկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Խոլոդնայա (Սուզունի վտակ)
Խոլոդնայա' (Холодная), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սուզուն գետի աջ ափին՝ 66 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 27 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Բեմիջի
Բեմիջի (Bemidji), քաղաք ամերիկյան Մինեսոտա նահանգում, Բեմիջի լճի և Միսիսիպի գետի ափերին։ Բելթրեմի շրջանի վարչական կենտրոնն է, ինչպես նաև հնդկացիական երեք ռեզերվացիաների (Կարմիր լճի, Սպիտակ երկրի և Տզրուկոտ լճի ռեզերվացիաների) կենտրոնը։ 2016 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 15.404: Համարվում է Միսիսիպիի ափերին կառուցված առաջին քաղաքը, քըրլինգ մարզաձևի բնօրրանը, ավանդազրույցների հերոս, հսկա փայտահատ Փոլ Բանյանի, ինչպես նաև դերասանուհի, 1940-1950-ական թվականների ամերիկյան սեքս-խորհրդանիշ Ջեյն Ռասելի (Jane Russell) ծննդավայրը։
Բալկա (Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջան)
Բալկա (Балка), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանում։ Մտնում է Նովոնիկոլաևսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Բեմիջի
Քաղաքում գործող համբավավոր ուսումնական հաստատություններից են Բեմիջիի պետական համալսարանը (Bemidji State University), հյուսիսարևմտյան տեխնիկական քոլեջը (Northwest Technical College), Օուք Հիլզի քրիստոնեական քոլեջը (Oak Hills Christian College):
Բալկա (Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջան)
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Բեմիջի
Բեմիջիի FIPS կոդը (տեղեկատվության մշակման դաշնային չափորոշիչների նիշը) 27-05068-ն է, GNIS ցուցիչը (աշխարհագրական անվանումների տեղեկատվական համակարգի ցուցիչը)՝ 0655325-ը ։
Ստուգաբանություն
Ուսումնասիրողներից շատերը գտնում են, որ բնակավայրի անվանումն առաջացել է հնդկացիական օջիբվե ցեղի լեզվի Buh-mid-ji-ga-maug (bemijigamaag) բառից, որը նշանակում է «հատվող ջրերով լիճ»։ Ոմանք էլ այն կարծիքն են հայտնել, որ Բեմիջին օջիբվե ցեղի առաջնորդներից մեկի անունն է ։
Տնտեսություն
Քաղաքը զարգացող տնտեսություն ունի, որը գլխավորապես հիմնված է փայտամշակման արդյունաբերության, առողջապահական, հանրային, գիտատեխնիկական, ֆինանսական, ապահովագրական ծառայությունների մատուցման և առևտրի վրա ։
Կլիմա
Բեմիջիին բնորոշ է խոնավ մայրցամաքային կլիման, որը, ըստ Köppen climate classification-ի դասակարգման, կլիմայական քարտեզներում նշվում է Dfb համառոտագրությամբ։ Ամառները տաք են ու կարճատև, ձմեռները՝ երկար ու ցրտաշունչ։ Եղանակի ազգային ծառայության (National Weather Service) իրականացրած օդերևութաբանական դիտումների վերլուծությունը բերել է այն եզրահանգման, որ 21-րդ դարում, 1930–1999 թվականներն ընդգրկող ժամանակաշրջանի համեմատությամբ, ձյան տեղումների քանակն ավելացել է մոտավորապես 5%-ով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
ԱԿ-63
ԱԿ-63 (Հունգարիայում հայտնի է նաև որպես ԱՄՄ), հունգարական ինքնաձիգ, խորհրդային ԱԿՄ ինքնաձիգի պատճենը, որ ստեղծել է Fegyver- és Gépgyár ընկերությունը ։ Հունգարիայի զինված ուժերի հիմնական ինքնաձիգն է։ ԱԿ-63-ը փոխարինել է AMD-65 ավտոմատին և իր նախորդից տարբերվում է փոխված պատյանով, ավելի դիմացկուն փողակալով և հավաքման ավելի ցածր գնով։ Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության պաշտպանության նախարարությունը 1970-ական թվականների վերջին նախընտրել է հենց ԱԿ-63 ինքնաձիգը՝ խորհրդային ԱԿՄ-ի պատճենը՝ 1977 թվականի վերջին այն ընդունելով Հունգարիայի ժողովրդական բանակի սպառազինության մեջ։ 1978 թվականին թողարկվել է ԱԿՄՍ-ի պատճենը ծալովի կոթով, որը կոչվել է ԱԿ-63D (օրիգինալ ինքնաձիգն ստացել է ինդեքս (փայտե կոթ)՝ ԱԿ-63F)։ Ներկայում ԱԿ-63F և ԱԿ-63D տարբերակները կոչվում են AMM և AMMS համապատասխանաբար։
Տարբերություններ
ԱԿ-63 ինքնաձիգի F և D տարբերակները գրեթե լիովին նման են ԱԿՄ և ԱԿՄՍ ինքնաձիգներին։ Հիմնական տարբերությունը ԱԿ-63-ի ատրճանակային կոթի ուրիշ ձևն է, որ նման է ԱԿՄ-63-ին։ Դրանից բացի, ԱԿ-63-ի փողակալը չունի առանձնահատուկ հաստացումը, որը հատուկ է ԱԿՄ-ին և նրա պատճեններին այլ երկրներում։ Փայտե մասերն աչքի են ընկնում վառ զարդարմամբ։
Արտահանում
Սադդամ Հուսեյնի օրոք իրաքյան բանակը եղել է ԱԿ-63 ինքնաձիգի առաջին խոշոր պատվիրատուն՝ 1979 թվականին սկսելով գնել այդ ինքնաձիգներն իր զորամասերի սպառազինության համար։ Այդ ինքնաձիգներն ակտիվորեն օգտագործվել են իրան-իրաքյան պատերազմի ժամանակ։ Իսլամական հեղափոխության պահապանները, սակայն, ձեռք են բերել զգալի քանակության ռազմավարային ԱԿ-63, ինչպես նաև այլ ինքնաձիգներ, որոնք Իրաքը գնել էր Չինաստանից, Հյուսիսային Կորեայից, Լիբիայից ու Սիրիայից։ Իրաքյան զորքերն այդ զենքն օգտագործել են Պարսկական ծոցի պատերազմի ժամանակ, իսկ այնուհետև այն հայտնվել է քրդական ու շիա ապստամբների մոտ։
ԱԿ-63 ինքնաձիգը եղել է նաև սանդինիստտների հիմնական զենքը Նիկարագուայում, որոնք նրա հետ պատերազմել են ընդդեմ կոնտրասի 1980-ական թվականներին։ Ինքնաձիգների զգալի մասը հայտնվել է Ֆարաբունդո Մարտիի անվան ազգային ազատագրության ճակատի մարտիկների մոտ Սալվադորում 1984 կամ 1985 թվականներին։ Ընդհանուր առմամբ այդ տարածաշրջան մատակարարվել է առնվազն 11 հազար ԱԿ-63 ինքնաձիգ։ Սառը պատերազմի ավարտից հետո ինքնաձիգները հայտնվել են Սոմալիի ու Զամբիայի ռազմականացված կազմակերպությունների ձեռքում, ինչպես նաև մատակարարվել է Խորվաթիայի զինված ուժերին Խորվաթիայի պատերազմի ժամանակ։ Կա լուսանկար-վկայություն այն մասին, որ ԱԿ-63-ն օգտագործվել է Քրդական բանվորական կուսակցության և ժողովրդական ինքնապաշտպանության քրդական ջոկատների կողմից Սիրիայում և Իրաքում։
1985 թվականին ԱՄՆ է մատակարարվել ԱԿ-63-ի ինքնալիզ տարբերակների խմբաքանակ քաղաքացիական օգտագործման համար։ Ներկրմամբ զբաղվել է Kassnar ընկերությունը (Հարիսբուրգ, Փենսիլվանիա նահանգ)՝ այդ զենքը վաճառելով SA-85M ապրանքանիշի ներքո։ 1989 թվականին արգելվել է գրոհային հրացանների ու ինքնաձիգների ներկրումը, ինչի շնորհիվ դրանք դարձել են մասնավոր հավաքածուներում ընդգրկվելու թեկնածու (այդպիսի մի ինքնաձիգի արժեքը գնահատվել է 1500 ԱՄՆ դոլարից ոչ պակաս)։ Արգելքի հանումից հետո վերականգնվել է SA-85M տարբերակի արտադրությունը, բայց շուտով դադարել է։ Ներկայում ԱՄՆ-ում մի քանի ընկերություններ արտադրում են ԱԿ-63 ինքնաձիգի պատճեններ հունգարական դետալների և ամերիկյան փողավոր պահեստատուփերի հիման վրա։
ԱԿ-63MF
ԱԿ-63-ի 7700 օրինակ ձևափոխվել է ու ստացել ԱԿ-63MF նշանակումը։ Որպես զենքի նոր դետալներ ավելացվել են Պիկատիննի ձողիկները, ատրճանակային կոթերը, ենթափողային նռնականետները, նշանոցները, լապտերները և այլն։
(1825) Կլարե
(1825) Կլարե (Klare), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1954 թվականի օգոստոսի 31-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,677184 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3669 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9875 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1599,98 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,225002 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,03° անկյուն։
(9708) Գոուկա
(9708) Գոուկա (Gouka), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
(1825) Կլարե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1954 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(9708) Գոուկա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,604956 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1593 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0506 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1535,67 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,234425 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,89° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1977 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գոշ (գետ)
Գոշ, գետակ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Գետիկ գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Արեգունի լեռներից և Գոշ գյուղից 2,5 կմ հյուսիս–արևելք ձախից միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 8 կմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր Կատեգորիա:Գետիկ գետի վտակներ
Կիկնուր
Կիկնուր (Кикнур), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Կիկնուրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4595 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Կիկնուրսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1555 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տեհեմաա
Տեհեմաա (Tähemaa), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Վառա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 74 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Վառա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բոլշայա Կիրսանովկա
Բոլշայա Կիրսանովկա (Большая Кирсановка), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանում։ Բոլշեկիրսանովսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
1000 (թիվ)
1000 (հազար), բնական թիվ, որը գտնվում է 999-ի և 1001-ի միջև։ Ամենափոքր քառանիշ թիվն է։
Հռոմեական նշանակումն M է (mille)։
Միդհաթ փաշա
Միդհաթ Փաշա Ահմեդ, թուրք քաղաքական և պետական գործիչ։ Թուրքական նորաստեղծ բուրժուազիայի շահերի արտահայտիչ, հարել է Նոր օսմաններ գաղտնի քաղաքական կազմակերպությանը։ 1864-1868 թվականներին եղել է Դանուբի վիլայեթի նահանգապետը, որտեղ անցկացրել է սուլթանի իշխանությունն ամրապնդող ռեֆորմներ, դաժանորեն ճնշել բուլղարների ազգային-ազատագրական պայքարը։ 1869-1872 թվականներին Բաղդադի վիլայեթի նահանգապետ և պետական խորհրդի նախագահ, 1873-1874 թվականներին և 1876-1877 թվականներին՝ մեծ վեզիր։ Միդհաթ Փաշան գլխավորել է թուրքական սահմանադրական շարժումը, հեղինակն է 1876 թվականին ընդունված թուրքական առաջին սահմանադրության (որի ստեղծմանը գործուն մասնակցություն է ունեցել հայ գործիչ Գրիգոր Օտյանը)։ Ձգտելով թուրքական ազգային բուրժուազիային մասնակից դարձնել կայսրության կառավարմանը և ստեղծել սահմանադրական միապետություն՝ իրականացրել է կիսառեֆորմներ։ Սուլթան Աբդուլ Համիդ 2-րդը, Միդհաթ Փաշայի գործունեությունը դիտելով իբրև իր իրավունքների սահմանափակում, նրան աքսորել է Եվրոպա։ 1878 թվականին սուլթանի հրամանով վերադարձել է և նշանակվել սկզբում Սիրիայի, ապա Զմյուռնիայի նահանգապետ։ Սուլթան Աբդուլ Ազիզի սպանությանը (1876) մասնակցելու կեղծ մեղադրանքով 1881 թվականին աքսորվել է Արաբիա, ուր նրան խեղդամահ են արել Աբդուլ Համիդի գործակալները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված անձինք Կատեգորիա:Փաշաներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության սպանված անձինք Կատեգորիա:19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պետական ծառայողներ Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության քաղաքական գործիչներ
Քաղցած խաղեր ֆիլմի դերասանական կազմ
Քաղցած խաղեր ֆիլմի դերասանական կազմը։ Ֆիլմը նկարահանված է Սյուզն Քոլլինսի համանուն վեպի հիման վրա։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2012 թ.-ի Մարտի 12ին։
Դերերում
{| class="wikitable" style="text-align:center" ! rowspan="2" style="width:16%;"| Կերպար ! colspan="4"| Ֆիլմեր ! align="center" width="14%" | Քաղցած խաղեր (2012) ! align="center" width="14%" | Եվ բռնկվում է կրակը (2013) ! align="center" width="14%" | Ճայ-Ծաղրասարյակ - Մաս 1 (2014) ! align="center" width="14%" | Ճայ-Ծաղրասարյակ - Մաս 2 (2015) ! colspan="5" style="background-color:#ddf;" |
Գլխավոր դերակատարներ
!Քեթնիս Էվերդին !Փիթ Մելլարկ !Գեյլ Հոթորն !Հեյմիչ Էբերնետի !Ֆինինկ Օդեյն ! colspan="5" style="background-color:#ddf;" |
Կապիտոլիայի քաղաքացիները
!Նախագահ Քորիլիան Սնոու !Էֆֆի Թրինքեթ !Սիննա !Փլուտարք Հեվենսբի !Ցեզար Ֆլիկմեն !Քլավդին Թեմպսմիթ !Սենեկա Քրեյն !Փորթիա !Վենիա !Օկտավիա !Ֆլավիուս !Աթալա !Լուսիա !Սնոուի թոռնուհին !Անտոնիուս !Թիգրիս ! colspan="5" style="background-color:#ddf;" |
Տրիբոտներ (74-րդ Քաղցած Խաղեր)
!Մարվել (Դիստրիկտ 1) !Գրիմեր (Դիստրիկտ 1) !Քաթո (Դիստրիկտ 2) !Քրով (Դիստրիկտ 2) !Ֆոքսֆեյս(Դիստրիկտ 5) !Թրես (Դիստրիկտ 11) !Ռու (Դիստրիկտ 11)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քաղցած խաղեր
Դարմուդաղ
Դարմուդաղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Դերսիմի գավառի Մեծկերտի գավառակում ։ Գտնվում էր Մեծկերտ գյուղաքաղաքից հարավ-արևմուտք, Մնձուր գետի ձախ կողմում։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 306 բնակիչ, որի մեծամասնությունը հայեր էին։
Նամիբիայի դաշտերի հետքերը
Նամիբիայի դաշտերի հետքերը, Նամիբիայի անապատներում տեղի է ունենում զարմանահրաշ մի երևույթ, որը հայտնաբերվել է 1971 թ․։
Բնության երևույթներ
Նամիբիայի և Անգոլայի որոշ դաշտերում կարելի է հետևել մի զարմանահրաշ երկույթի․ այս անմշակ հողերը լցված են հազարավոր կլոր հետքերով։ Այս երևույթը հայտնաբերվել է 1971 թ․, բայց մինչ օրս չունի հիմնավոր բացատրություն։ Հետքերի տրամագիծը տատանվում է 2-15 մետրի սահմաններում, իսկ դրանց ընդհանուր թիվը հաշվվում է հազարներով։ Այս երևույթը նկատվում է միայն խոշոր բնակավայրերից հեռու գտնվող անմշակ հողատարածքներում։
Հավատալիքներ
Ըստ Նամիբիայում բնակվող Հիմբա ազգի հավատալիքների՝ կլոր հետքերն առաջանում են երկրի ընդերքում բնակվող վիշապի կրակոտ շնչառության հետևանքով։ Գիտնականները փորձել են ավելի գիտական բացատրություն տալ այս երևույթին։ Ըստ նրանց՝ գաղտնիքը բուսականության, մրջյունների կամ քիմիայի թափոնների մեջ է։ Առավել համոզիչ բացատրություն տվել է գերմանացի պրոֆեսոր, կենսաբան Նորներտ Յուրգենը, ով կարծում է, որ հետքերի պատճառը խոնավության որոնումն է միջատների կողմից։ Նրանք շրջանի տեսքով ուտում են բուսականությունը և մտնում հողի տակ, ուր համեմատաբար խոնավ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նամիբիա Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Աֆրիկյան միության անդամ երկրներ
Անորոշ դերբայ
Անորոշ դերբայ, դերբայի տեսակ, արտահայտում է գործողության կամ եղելության ընդհանուր գաղափար՝ առանց եղանակը, ժամանակը, դեմքը, թիվը (նաև գործողության առանձին կերպեր) ցույց տալու։ Անորոշ դերբայը դիտվում է որպես բայի ուղիղ ձև։ Հայ քերականության մեջ նախապես անորոշ դերբայը հայտնի էր աներևույթ (կամ աներևույթ եղանակ) անունով։ Անորոշ անվանումն այն ստացավ համեմատաբար ուշ։ Թրակացու քերականության հայ թարգմանիչը և հետագա շրջանների որոշ հայ քերականներ հետևելով հունարենին և ավելի ուշ լատիներենին՝ այն դիտել են իբրև եղանակ և կազմել են համապատասխան արհեստական ժամանակաձևեր։ Այսպես, թրակացու հայերեն թարգմանության մեջ նշված են՝ ներկա ժամանակի և հարաձգականի՝ կոփել, հարակայի և գերակատարի՝ էկոփել, էկոփեցնել, անորոշի՝ կոփոցել ապառնու՝ կոփոցոցել կամ կոփոտոցել ։
Կազմությունը
Արևելահայ գրական լեզվում անորոշ դերբայը հիմնականում համադրական կազմություն ունի՝ պարզ կամ բայածանցավոր հիմք+ել/ալ վերջավորություն կաղապարով։ Ըստ այս կաղապարի էլ զարգանում են պարզ ու բայածանցավոր տեսակները (բայախմբերը)։ Պարզ են անբայածանց հիմք ունեցող բայերը՝ գրել, համառոտագրել, աղալ և այլն։ Բայածանցավորների հիմքը ձևավորված է որևէ բայածանցով։ Հիմքի բայածանցներն են՝ սոսկածանցներ -ան-, -են-, -ն-, -չ-, կրավորական -վ- ածանցը, պատճառական ածանցները (-ացն-, -եցն-, -ցն), բազմապատկական ածանցները (-ատ-, -ոտ-, -կոտ-, -տ-)։ Վերլուծական անորոշը կազմվում է համադրական ձևի ու տալ օժանդակ բայի կամ կերպանիշ անկատար II, հարակատար, կատարելի I դերբայների ու լինել օժանդակ բայի հարադրությամբ (օրինակ՝ նկարել տալ, գնալու լինեմ)։ Մի քանի բայեր չունեն անորոշի ձև՝ եմ, կամ, ունեմ, գիտեմ։
Կիրառությունը
Անորոշ դերբայը հայերենում նաև գործողության կամ եղելության անուն է։ Այն նոր գրական հայերենում հոդառու է, կարող է հոլովվել հոդով կամ առանց հոդի։ Նախադասության մեջ հանդես է գալիս գոյականի հիմնական կիրառություններով։ Հոգնակի ձև չունի, բացի բաշխական (ստացական) որոշ ձևերից (օրինակ՝ գնալներս, գնալներդ և այլն)։ Հետևում են ՈՒ հոլովման։ Ներգոյականի իմաստ սովորաբար արտահայտվում է վերլուծական կազմությամբ (կարդալու մեջ, շարժվելու մեջ). համադրական ներգոյականի ձևերը սահմանափակ են։ Գոյականի պես կարող է զուգորդվել կապերի հետ (օրինակ՝ գրելու համար, հասնելուն պես, ուտելուց հետո)։
Անորոշ դերբայի գործառական հատկություններից կարևոր են հետևյալները՝
Գրականություն
Կատեգորիա:Բայ
Քաղաքը լորենիների ներքո
«Քաղաքը լորենիների ներքո» (Pilsēta zem liepām), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ Հայրենական մեծ պատերազմի դրվագներից մեկի մասին, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ալոիզ Բրենչը Ռիգայի կինոստուդիայում 1971 թվականին ։ Ֆիլմում առաջին անգամ հնչել է Վենիամին Բասների և Միխայիլ Մատուսովսկու «Крестики-нолики» հանրահայտ երգը։
Սյուժե
Պատերազմի առաջին օրերին գերմանական զորքերի կողմից շրջապատված Լիեպայայից (քաղաքը պաշտպանելու փորձից հետո) մարտերով դուրս են գալիս Կարմիր բանակի զորամասերը, նավատորմի անձնակազմերը և աշխատանքային ջոկատները։
Բժիշկ Բալոդիսը երկու որդի ունի՝ Յանիսը և Արթուրը։ Մեկը ղեկավարում է աշխատանքային դրուժինայի ջոկատը, իսկ երկրորդն օգնում է գերմանական զորքերին։
Վաշտի հրամանատար Բորիս Պոպովն ամուսնացել է պատերազմի նախօրեին։ Նրա կինը, որը ռազմական բժիշկ է, մահանում է նահանջի ժամանակ՝ գերմանական ջոկատի հետ փոխհրաձգության ժամանակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1971 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռիգայի կինոստուդիայի ֆիլմեր
Բերդակ (Արճեշի գավառ)
Բերդակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում ։ Գտնվում էր Արճեշ քաղաքից 13 կմ արևմուտք, Վանա լճից հյուսիս, լիճը թափվող մի գետակի աջ ձորալանջին։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 40 տուն բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղն ուներ հայկական եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պաուլինենաուե
Պաուլինենաուե (Paulinenaue), քաղաք Գերմանիայի Բրանդենբուրգ երկրամասում։
Քաղաքը ստորաբաժանվում է 2 քաղաքային շրջանի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Աիտովո (գյուղ, Բուրաևսկի շրջան)
Աիտովո (Аитово, Айыт), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 78 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (110401-110500)
Աստերոիդների ցանկ (110301-110400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (110501-110600)
Գավրիլկի (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
Գավրիլկի (Гаврилки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գավրիլկի գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(9709) Քրիսնելլ
(9709) Քրիսնելլ (Chrisnell), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,010075 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8552 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,165 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1907,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188729 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,26° անկյուն։
Հելենա Յուսեֆսոն
Հելենա Յուսեֆսոն (անգլերեն՝ Helena Josefsson, ), շվեդ երգչուհի և երգահան, ով հանդիսանում է Sandy Mouche խմբի վոկալիստ։
(9709) Քրիսնելլ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1977 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հելենա Յուսեֆսոն
Հելենան իր սոլո կարիերայի ընթացքում թողարկել է 2 ստուդիական ձայնասկավառակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդ երգչուհիներ Կատեգորիա:Շվեդ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Շվեդ երաժիշտներ
Վարենիկ (խուտոր)
Վարենիկ (Вареник), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանում։ Մտնում է Եկատերինովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
(1826) Միլլեր
(1826) Միլլեր (Miller), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1955 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Ինդիանայի համալսարանի կողմից Բրուկլինում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,994357 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7438 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,245 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1892,58 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,190217 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,24° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1955 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ինդիանայի համալսարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մագնիսամեխանիկական երևույթներ
Մագնիսամեխանիկական երևույթներ, գիրոմագնիսական երևույթներ, երևույթներ, որոնցում դրսևորվում է միկրոմասնիկների (ատոմներ, մոլեկուլներ) մագնիսական և մեխանիկական մոմենտների կապը։ Մագնիսամեխանիկական երևույթների դիտման զանազան փորձեր բերվում են հետևյալ երկու տարբերակներին՝ ա. նմուշի մագնիսացում՝ պտտման ժամանակ, բ. նմուշի պտույտ՝ մագնիսացման դեպքում (մագնիսացումն իրագործվում է արտաքին մագնիսական դաշտի միջոցով)։ Պտտման ժամանակ նմուշի մագնիսացում առաջինը դիտել է ամերիկացի գիտնական Ս. Բարնետը (անգլ.՝S. Barnett, 1873-1956) 1909-ին։ Երկրորդ տարբերակը՝ էյնշտեյնի-դը Հաազի էֆեկտ, 1915-ին հաջողությամբ իրականացրել են Ա. էյնշտեյնը և Վ. դը Տաազը (W. de Haas, 1878-1960)։ Այդ փորձերում չափելով ֆեռոմագնիսական նյութերի ատոմների մագնիսական և մեխանիկական մոմենտների հարաբերությունը (մագնիսամեխանիկական հարաբերություն)՝ ɣ=ge/2mc (e-ն էլեկտրոնի լիցքն է, m-ը՝ զանգվածը, c-ն՝ լույսի արագությունը, իսկ g-ն տվյալ նյութի համար հաստատուն մեծություն է և կոչվում է g-ֆակտոր), գնահատվել է g-ֆակտորի թվային արժեքը, որն աոացվել է մոտավորապես 2։ Ներկայումս g-ի որոշման համար կիրառվում են ավելի ճշգրիտ՝ ռեզոնանսային մեթոդներ։
Լարկոյի թանգարան
Լարկոյի թանգարան (պաշտոնապես հայտնի է որպես Ռաֆայել Լարկո Հերերայի հնագիտական թանգարան, իսպաներեն՝ Museo Arqueológico Rafael Larco Herrera), նախակոլումբիական արվեստի մասնավոր սեփականություն հանդիսացող թանգարան, որը գտնվում է Պերուի Լիմայի Պուեբլո Լիբրե շրջանում։ Թանգարանը գտնվում է 18-րդ դարի փոխարքայական շենքում։ Այն ցուցադրում է ժամանակագրական պատկերասրահներ, որոնք ներկայացնում են պերուական նախակոլումբիական պատմության 5000 տարվա մանրակրկիտ ակնարկ։ Այն հայտնի է նախակոլումբիական էրոտիկ խեցեղենի իր պատկերասրահով։
Պատմություն
1925 թվականին Ռաֆայել Լարկո Հերերան իր եղբոր՝ Ալֆրեդո Հոյլից ձեռք բերեց ծաղկամանների և այլ հնագիտական ​​նմուշների հավաքածու։ Ընդհանուր առմամբ կար մոտ 600 կերամիկական կտոր։ Այս առարկաների ժամանումը կոլեկցիոների ոգևորությունը բորբոքեց նրա որդու՝ Ռաֆայել Լարկո Հոյլի մոտ։ Շուտով Լարկո Հերերան թողեց իր որդուն՝ ղեկավարելու հավաքածուն, և այդ կտորները ավարտեցին Ռաֆայել Լարկո Հերերայի թանգարանի առաջին հավաքածուն։ Այդ նույն տարում Լարկո Հոյլը որոշ խորհուրդներ ստացավ իր հորեղբոր՝ Լիմայի առաջին թանգարանի հիմնադիր Վիկտոր Լարկո Հերերայից։ Նա Լարկո Հոյլին հորդորեց Լիմայում ստեղծել նոր թանգարան, որը կարող է պաշտպանել բոլոր հնագիտական մասունքները, որոնք շարունակաբար արդյունահանվում էին գաղտնի էքսկավատորների կողմից։ Լարկո Հոյլը համաձայնեց իր հորեղբոր հետ և սկսեց ստեղծել թանգարան, որը կշարունակի իր հայրը։
Լիմայում կան շատ թանգարաններ, բայց այստեղի ցուցանմուշները ունեն երեք հազար տարվա պատմություն բոլոր քաղաքակրթությունների կողմից, որոնք անցել են Պերուի հողերով։ Բացի այդ, թանգարանը աշխատում է փոխարքայության հին տանը որը կառուցվել է 9-րդ դարում `ինքնին գեղեցկություն և արվեստի գործ։ Այն աշխատում է երկուշաբթիից կիրակի օրերին :Մշտական ​​ցուցահանդեսը իսպաներեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, իտալերեն, ճապոներեն և գերմաներեն լեզուներով է։ ժառանգությունը. Լարկո Հոյլը գնել է երկու մեծ հավաքածու՝ 8000 կտոր Roa-ից և 6000 կտոր Carranza-ից։ Նա նաև գնեց մի քանի փոքր հավաքածուներ Չիկամա հովտում, Տրուխիլոյում, Վիրուում և Չիմբոտեում։ Մեկ տարվա ընթացքում հավաքածուն զգալիորեն աճել է, և ցուցափեղկերը տեղադրվել են Չիկլին կալվածքի մի փոքրիկ տանը։ 1926 թվականի հուլիսի 28-ին՝ Անկախության օրը, թանգարանը բացվեց հանրության համար որպես Museo Arqueológico Rafael Larco Herrera։ Լարկոյի թանգարանն այժմ իր հավաքածուի մի մասը տրամադրում է իր դուստր թանգարանին՝ Պերուի Կուսկո քաղաքում գտնվող Museo de Arte Precolombino (Նախակոլումբիական արվեստի թանգարան)։ Հավաքածուն զգալիորեն աճել էր, և ցուցափեղկերը տեղադրվեցին Չիկլին կալվածքի մի փոքրիկ տանը։ 1926 թվականի հուլիսի 28-ին՝ Անկախության օրը, թանգարանը բացվեց հանրության համար որպես Museo Arqueológico Rafael Larco Herrera։ Լարկոյի թանգարանն այժմ իր հավաքածուի մի մասը տրամադրում է իր դուստր թանգարանին՝ Պերուի Կուսկո քաղաքում գտնվող Museo de Arte Precolombino (Նախակոլումբիական արվեստի թանգարան) ։
Ցուցադրություններ
'''Մշտական ցուցանմուշներ Թանգարանն ունի մի քանի մշտական ցուցադրություններ։ Ոսկու և արծաթի պատկերասրահը ցուցադրում է զարդերի ամենամեծ հավաքածուն, որն օգտագործել են նախակոլումբիական Պերուի շատ նշանավոր կառավարիչներ։ Այն ներառում է թագերի, ականջօղերի, քթի համար նախատեսված զարդերի, հագուստի, դիմակների և ծաղկամանների հավաքածու՝ նուրբ մշակված ոսկով և զարդարված կիսաթանկարժեք քարերով։ Հին պերուական մշակույթները իրենց առօրյան ներկայացնում էին կերամիկայի մեջ, և այս պատկերասրահում պահվում է էրոտիկ կերամիկայի աշխարհի ամենամեծ հավաքածուն։ Մշակույթների պատկերասրահը ցուցադրում է պերուական նախակոլումբիական պատմության 10000-ամյակը։ Ժամանակագրության վրա հիմնված այս պատկերասրահը այցելուներին տրամադրում է համապարփակ պատկերացում այն ​​մշակույթների մասին, որոնք գոյություն են ունեցել նախակոլումբիական Պերուում գոյություն ունեցող բնիկ արվեստի միջոցով, որը գոյատևել է 16-րդ դարի իսպանական նվաճումից ի վեր։ Այս դահլիճը բաժանված է չորս մասերի՝ հյուսիսային, կենտրոնական, հարավային և մշակույթներ լեռնաշխարհից։ Հյուսիսային մասից՝ Կուպիսնիկ, Վիկուս, Մոչիկա և Չիմու; Կենտրոնական մասից՝ Լիմա և Չանկայ; Հարավային մասից՝ Պարակաս, Նասկա և Չինչա; Լեռնաշխարհից՝ Չավին, Տիահուանակո, Հուարի և Ինկա։
Այլ պատկերասրահները ներառում են լիթիկան, կերամիկա, մետաղներ, տեքստիլ և պահեստ, որտեղ այցելուները հնարավորություն ունեն դիտելու թանգարանի դասակարգված հնագիտական առարկաների ամբողջ հավաքածուն ։
Միջազգային ցուցանմուշներ
Բացի իր մշտական ցուցանմուշներից, Լարկո թանգարանն իր հավաքածուները տրամադրում է աշխարհի մի շարք թանգարանների և մշակութային կենտրոնների։
Հետաքրքիր փաստեր
Թանգարանային պատկերասրահի խանութն ունի կերամիկական, մետաղական և տեքստիլի բազմատեսակ վերարտադրություններ, որոնք պատրաստված են հմուտ արհեստավորների կողմից ամբողջ Պերուից։ Թանգարանը պաշտոնականացրել է այս նախակոլումբիական արտեֆակտների վերարտադրման տեխնիկան և գնահատում է յուրաքանչյուր կտոր՝ որակ ապահովելու համար ։
Փոքրիկ Վերան
«Փոքրիկ Վերան», ռեժիսոր Վասիլի Պիչուլի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմը։ Դարձել է Վերակառուցման խորհրդանիշներից մեկը։ Համարվում է խորհրդային առաջին ֆիլմը, որտեղ ցուցադրվել է սեռական հարաբերություն։
Պրեմիերան կայացել է 1988 թվականի մարտին։
Սյուժե
Ծնողները Վերայի պայուսակում հայտնաբերել են 20 ԱՄՆ դոլար և կազմակերպում հերթական սկանդալը՝ աղջկա թեթևաբարո վարքի վերաբերյալ (խորհրդային տարիներին արտարժույթ ունենալը համարվում էր քրեորեն պատժելի)։ Ծնողները Վերային սպառնում են նրա ավագ եղբորով՝ Վիկտորով, որը հաջողակ բժիշկ էր Մոսկվայում։
Վերան գնում է դիսկոտեկ, որտեղ ծանոթանում է Սերգեյի հետ։ Տեղի ունեցած ծեծկռտուքը և ոստիկանության հաջորդած ներխուժումը տարօրինակ կերպով մտերմացնում են Վերային և Սերգեյին։ Նրանց միջև զգացմունքներ են առաջանում։ Վիկտորը ճանաչում է իր հին ծանոթ Սերգեյին, որն, ըստ նրա, անուղղելի կնամոլ էր։ Սակայն Սերգեյը հայտարարում է, որ պատրաստ է ամուսնանալ Վերայի հետ։ Այդուհանդերձ, Վերայի հոր՝ խորհրդային տիպիկ աշխատավորի («Կամազի» վարորդի) և «ինտելեգենտ» Սերգեյի հարաբերությունները չէին ստացվում։
Ծագած վեճերից մեկի ժամանակ Վերայի հայրը դանակով հարվածում է Սերգեյին։ Երիտասարդ ընտանիքը կանգնում է խնդրի առաջ․ ցուցմունք տալ, որը նշանակում է «նստեցնել» ապագա աներոջը։ Ծանր տանելով տեղի ունեցածը և վիճելով ծնողների հետ՝ Վերան փորձում է դեղահաբերով թունավորվել, սակայն նրան փրկում է եղբայրը, որը Մոսկվա մեկնելուց առաջ ուզում էր տեսնել Վերային և Սերգեյը, որը փախել էր հիվանդանոցից։ Վերայի հայրը մահանում է սրտի կաթվածից։
Թողարկում
ԽՍՀՄ-ում, հետագայում Ռուսաստանում 1990-ական թվականներին ֆիլմը թողարկվել է VHS վիդեոսկավառակների վրա։ Թողարկվել է «Крупный план» կինոմիավորման կողմից՝ PAL համակարգով։ ԱՄՆ-ում ֆիլմը թողարկվել է VHS վիդեոսկավառակների վրա։ Անգլերեն ձայնակցումն իրականացվել է NTSC համակարգով՝ Laserdisc-ի վրա ։
2001 թվականին ֆիլմը թողարկվել է DVD սկավառակների վրա։ Ռուսաստանում, ԱՊՀ-ում, Եվրոպայում և Ասիայում ֆիլմի դիստրիբյուտերը եղել է «Russian Cinema Council» ընկերությունը՝ PAL և NTSC համակարգերում։ ԱՄՆ-ում և Կանադայում թողարկվել է միայն NTSC համակարգով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 ֆիլմեր Կատեգորիա:Վասիլի Պիչուլի ֆիլմեր Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Տահևա
Տահևա (Taheva), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Տահևա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 73 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Տահևա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Շիպելկա
Շիպելկա (Шипелька), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է գետի Վիդրիխաի ձախ ափին՝ 19 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Լևոն III Իսավրացի
Լևոն III Իսավրացի - բյուզանդական կայսր (717-741), Իսավրյան դինաստիայի հիմնադիր։ Նրա իշխանության օրոք Բյուզանդիայում սկսվել է պատկերամարտական շարժումը։
Իշխանության սկիզբը
Լևոն III -ի տոհմի իսավրական կամ հայկական ծագումը կապված է, հավանաբար, փոքրասիական Իսավրիա մարզի հետ, իսկ ինքը ծնվել է Գերմանիկում (քաղաք Փոքր Ասիայում)։ Թեոֆանի խոսքերով՝ նա հայկական ծագում ուներ ։
Անաստասիոս II-ը (713—715) նրան տվել է պատրիկի տիտղոս և նշանակել Փոքր Ասիայի կառավարիչ։ Երբ զորքի կողմից կայսր է ճանաչվում Թեոդոսիոս III-ը, Լևոն III-ը  չի ճանաչում նրա իշխանությունը և ապստամբություն է բարձրացնում։ Թեոդոսիոսը հրաժարվում է գահից՝ ստանալով խոստում, որ անվնաս կմնա։ 717 թվականի մարտին գահն անցավ Լևոն  III-ին, որն անմիջապես ձեռնամուխ եղավ երկրի պաշտպանությանն արաբներից, որոնք արդեն գրավել էին Սիրիան և ներխուժել Փոքր Ասիա։
Պատերազմ արաբների հետ
Մասլաման՝ արաբ խալիֆ Սուլեյմանի եղբայրը, որին Լևոնը խոստացել էր հարկ վճարել, անցավ Հելլեսպոնտոսը և ցամաքային զորքով շարժվեց դեպի Կոստանդնուպոլիս, որպեսզի պատժի Լևոնին խոստումը չպահելու համար։ Մյուս կողմից Եգիպտոսից և Սիրիայից արաբական հսկա նավատորմը պաշարեց Կոստանդնուպոլիսը։ Պաշարումը տևեց մեկ տարի (մինչև 718 թվականի օգոստոս) և ավարտվեց արաբների անհաջողությամբ՝ շնորհիվ, այսպես կոչված,  «հունական կրակի»  և բուլղար խան Թերվելի օգնության, որը ջախջախեց թշնամու ցամաքային զորքը։
Ներքին քաղաքականությունը
Լևոն Իսավրացին հաջողությամբ ճնշում է Սիցիլիայի կառավարիչ Սերգիոսի և Նախկին կայսր Անաստասիոս II-ի ապստամբությունը, որը բուլղարական զորքով շարժվել էր դեպի Կոստանդնուպոլիս։ Քաղաքը չընդունեց Անաստասիոսին, իսկ բուլղարները նրան հանձնեցին Լևոնին՝ վերջինիս հետ հաստատելով բարիդրացիական հարաբերություններ նրա թագավորության ընթացքում։
Լևոնի օրոք էականորեն փոխվեց կայսրության պետական կարգը, զարգացավ իրավունքը։ Ի հայտ եկավ իսկապես բյուզանդական առաջին օրենսդիր փաստաթուղթը՝ «Էկլոգա»
անունով, որը պահպանել էր նաև հռոմեական իրավունքի տարրերը։
Լևոն III-ը համարում էր, որ սրբապատկերների երկրպագությունը կռապաշտություն է, և նրա օրոք սկսվեց պատկերամարտական շարժումը, ոչնչացվեցին մեծ թվով որմնանկարներ և խճանկարներ։
Պատկերամարտություն
Լևոն III-ն իր ռազմական արշավանքների ժամանակ ձգտում էր ոչ միայն ենթարկեցել արաբների գրաված տարածքները, այլ նաև մահմեդականների և հուդայականների մեջ տարածել քրիստոնեությունը։ Նա համարում էր, որ կայսրը կարող է մասնակցել եկեղեցական կյանքին, Հռոմի պապ Գրիգորիոս II-ին գրում է. «Ես կայսր եմ և քահանա» ։
Իր իշխանության առաջին տասը տարիներին Լևոնն ակտիվ գործունեություն չի իրականացրել եկեղեցական ոլորտում։ Հայտնի է, որ 723 թվականին պահանջել է, որ հրեաները և մոնտանիստները մկրտվեն։ Միայն 726 թվականին, ինչպես վկայում է Ֆեոֆանը, «... սրբապիղծ արքա Լևոնը սկսեց խոսել սրբերի և սրբապատկերների ոչնչացման մասին։ Իմանալով այդ մասին Գրիգորիոսը՝ Հռոմի պապը, զրկեց նրան շնորհներից Հռոմում և Իտալիայում և ուղարկեց խրատական ուղերձ, որ արքան չպետք է խառնվի հավատի գործերին և փոխի սուրբ հայրերի կողմից հաստատված ուսմունքները» ։
Նույն թվականին տեղի է ունենում հրաբխային ուժգին ժայթքում Կրետեից հյուսիս - արևմուտք, և Կիկլադյան կղզիների միջև առաջանում է նոր կղզի։ Դա Լևոնի կողմից մեկնաբանվում է որպես Աստծո զայրույթի նշան կռապաշտության համար, և նա պայքար սկսեց պատկերապաշտության դեմ։ Առաջին վճռական քայլը եղավ Հիսուսի սրբապատկերի հանումը Խալկոպրատիի դարպասներից։ Արդյունքում բախում է տեղի ունենում քաղաքացիների և զինվորականների միջև. «Սպանվեցին արքայի մի քանի մարդիկ, որոնք հանեցին Հիսուսի պատկերը եկեղեցու պղնձե դարպասներից, իսկ շատ բարեպաշտներ պատժվեցին մտրակահարությամբ, աքսորով, սեփականության բռնագրավումով, հատկապես կրթությամբ և ծագումով նշանավորները» ։
Սրբապատկերները հեռացվում էին տեսանելի տեղերից, եկեղեցիներում դրանք բարձրացնում էին, որպեսզի ժողովուրդը չհամբուրի և չերկրպագի։ Բայց Լևոն Իսավրացու օրոք սրբապատկերները չհեռացվեցին Սուրբ Սոֆիայի տաճարից։ Կայսեր այդ գործողությունները առաջացրեցին պատկերապաշտների դժգոհությունը, որոնց պատկանում էին հիմնականում հոգևորականները, հասարակ ժողովուրդը և հասարակական բոլոր խավերի կանայք։ Բախումներ էին ընթանում սրբապատկերների ոչնչացման ժամանակ։ Հելլադա թեմի և Կիկլադյան կղզիների բնակչությունը զորահրամանատար Ագալլիանոս Կոնտոսկելեսի գլխավորությամբ ապստամբություն է բարձրացնում։ Ապստամբները նոր կայսր են հռչակում Կոսմային և շարժվում են դեպի Կոստանդնուպոլիս, սակայն պարտություն են կրում Լևոն III-ի գերակշիռ ուժերից ։ Կայսրության ներքին շրջաններից շատերը հեռանում են ծայրամասեր, Բյուզանդիայի իտալական տիրույթների նշանակալի մասը՝ Ռավեննայի հետ, անցնում են լանգոբարդներին։ Վենետիկը պատկերամարտության դեմ ապստամբություն է բարձրացնում և, որպես առաջնորդ, ընտրում է դոժին, որին Լևոն III-ը ստիպված է լինում ճանաչել որպես իպատ, որպեսզի սկսի բանակցել Հռոմի պապ Գրիգորիոս II-ի հետ լանգոբարդների դեմ համատեղ պայքարի համար։
Կոստանդնուպոլսի պատրիարք Գերմանը Լևոնին մեղադրում է հերետիկոսության մեջ։ Լևոնը նրան հրավիրում է գաղտնի խորհրդի, բայց պատրիարքը պատկերապաշտության վերաբերյալ պատասխանում է, որ համաձայն չէ ինչ-որ բան փոխել հավատի հարցերում՝ առանց տիեզերական ժողովի։ 729 թվականի հունվարի 17-ին կայսրը կրկին հրավիրում է պատրիարքին գերագույն խորհրդի և դարձյալ բարձրացնում պատկերապաշտության հարցը։ Գերմանն առարկում է պատկերամարտությանը, սակայն, աջակցություն չստանալով կայսերական շրջապատում, վայր է դնում պատրիարքի լիազորությունները։ Նրա փոխարեն պատրիարք է դառնում պատկերամարտ Անաստասիոսը, որը սրբապատկերների երկրպագության դեմ ուղղված էդիկտ է ստորագրում։ Այդ էդիկտը պատկերամարտական առաջին փաստաթուղթն էր՝ ստորագրված ոչ միայն կայսեր, այլ նաև եկեղեցու անունից ։
Արևմուտքում Լևոնի քաղաքականության մասին իմանում են արևմտյան առևտրականներից, որոնք ականատես էին եղել Քրիստոսի պատկերի իջեցմանը։ Գրիգորիոս II պապը գրում է կայսրին. «Գալով հայրենիք՝ նրանք պատմում են... քո երեխայական արարքների մասին։ Եվ ամենուր սկսեցին նետել քո պատկերը գետնին և տրորել ու այլանդակել քո դեմքը» ։ Պապը 727 թվականին ժողով է հրավիրում Հռոմում և հաստատում պատկերապաշտության օրինականությունը։ Սրվում են Բյուզանդիայի հարաբերությունները Արևմուտքի հետք։ Լանգոբարդների կողմից Ռավեննայի գրավումից հետո բյուզանդական կուսակալները բարձրացրեցին հարկերը Հարավային Իտալիայում, ինչի դեմ հանդես եկավ Գրիգորիոս II պապը։  Անաստասիոս պատրիարքի ուղերձի պատասխանում պապը մերժում ՝ «եղբայր և ծառայակից» մակդիրները, որոնք նրան տվել էր պատրիարքը, մեղադրում նրան հերետիկոսության մեջ և պահանջում վերադարձ ուղղափառությանը ։ Գրիգորիոս II-ի մահից հետո նրա հաջորդը՝  Գրիգորիոս III-ը, նույնպիսի կոշտ դիրքորոշում է ընդունում։ Նա Հռոմում հրավիրում է ժողով՝ 93 եպիսկոպոսների մասնակցությամբ, որը որոշում է. «Այսուհետ ով կհանի, կոչնչացնի կամ կանարգի ու կպղծի սրբապատկերները... թող հեռացվի եկեղեցուց» ։ Արևելքում պատկերամարտության ամենաուժեղ հակառակորդը Հովհան Դամասկոսցին էր, որը 726-730 թվականներին գրում է «Երեք պաշտպանական խոսք սրբապատկերները պղծողներին»։ Չնայած այդպիսի ուժեղ ընդդիմությանը՝ Լևոնը, հենվելով բանակի, պալատական արիստոկրատիայի վրա, որոնք կազմում էին պատկերամարտական կուսակցության հիմնական կորիզը, մինչև իր թագավորության վերջը պաշտպանեց պատկերամարտությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բյուզանդական կայսրեր Կատեգորիա:Պատկերամարտություն
Կոռուպցիա
Կոռուպցիա, անձնական կամ այլ շահադիտական նպատակով, տարբեր ձևերով արտահայտված (գործողությամբ կամ անգործությամբ) ի պաշտոնե տրված իշխանական լիազորությունների չարաշահումն է։ Կոռուպցիան որպես վստահված իշխանության չարաշահում ունի մի շարք դրսևորումներ և բազում «նրբերանգներ», որոնցից են կաշառակերությունը` կաշառք ստանալը, տալը, կաշառքի միջնորդությունը, կաշառքի շորթումը, հովանավորչությունը, պաշտոնական դիրքի կամ կապերի չարաշահումը, պաշտոնական լիազորությունները չարաշահելը կամ անցնելը, պաշտոնական կեղծիքը, պաշտոնական դիրքի օգտագործմամբ պետական սեփականության յուրացումն ու վատնումը, ինչպես նաև պաշտոնեական այլ չարաշահումները ։
Կոռուպցիայի սահմանումները
Կոռուպցիա տերմինը առաջացել է լատիներեն «corruptus» և «corrumpere» բառերից, որոնք  նշանակում են փչացում, այլասերում, վարակում, ապականում, աղճատում, աղավաղում, կաշառում և այլն ։
«Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ» (ԹԻ) միջազգային հակակոռուպցիոն կազմակերպության սահմանման համաձայն` կոռուպցիան ի պաշտոնե տրված իշխանական լիազորությունների չարաշահումն է` անձնական օգուտ ստանալու նպատակով ։
Քլիթգարդը, ով համարվում է ակադեմիական հակակոռուպցիոն հետազոտությունների հեղինակ, առաջ է բերել կոռուպցիայի առաջացման պատճառների  ֆորմուլան, որը սահմանում է՝ Կ=Մ+Հ-Հ (կոռուպցիան հավասար է մենաշնորհ+հայեցողություն-հաշվետվողականություն)։ Այս ֆորմուլան առաջինը հայտնվել է Քլիթգարդի 1988 թվականին տպագրված   «Վերահսկելով կոռուպցիան» գրքում։ Կա կարծիք, որ Քլիթգարդի կոռուպցիայի ֆորմուլան շեղող ազդեցություն կարող է ունենալ, այդպիսով կարող է վտանգավոր լինել ։
Ըստ Եվրոպայի խորհրդի Կոռուպցիայի մասին քաղաքացիական իրավունքի կոնվեցիայի կոռուպցիա նշանակում է՝ ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն կաշառք կամ որևէ անհիմն օգուտ կամ այդպիսի օգուտի խոստում պահանջելը, առաջարկելը, տալը կամ ընդունելը, որը խախտում է կաշառք, անհիմն օգուտ կամ այդպիսի օգուտի խոստում պահանջողի կողմից ցանկացած պարտականության պատշաճ կատարումը կամ պահանջվող վարքագիծը ։