cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հույս (այլ կիրառումներ)
Հույս, կարող է վերաբերել՝
Իզաբելլա Տոբիաս
Իզաբելլա Տոբիաս (Isabella Tobias, ), ամերիկացի գեղասահորդ, ով հանդես է գալիս իսրայելցի Իլյա Տկաչենկոյի հետ միասին՝ ներկայացնելով Իսրայելը ։ Նախկինում նա Դեյվիդաս Ստագնյունասի հետ ներկայացրել է Լիտվան պարեր սառույցի վրա մարզաձևում։ Երկու անգամ դարձել է Լիտվայի չեմպիոն։
Կենսագրություն
Իզաբելլա Տոբիասը ծնվել է 1991 թվականի օգոստոսի 23-ին Նյու Յորքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո նա մի կարճ ժամանակ սովորել է Կոլումբիայի համալսարանի ընդհանուր կրթության դպրոցում ։ 1999-2007 թվականներին նա հաճախել է Ջորջ Բալանչինի Ամերիկյան բալետի դպրոց և ելույթ ունեցել Նյու Յորք Սիթի բալետի (New York City Ballet) կազմում ։
2012 թվականի հոկտեմբերին Իզաբելլա Տոբիասը դիմում է ներկայացրել Լիտվայի Հանրապետության նախագահին իրեն բացառության կարգով Լիտվայի քաղաքացիություն տալու համար ։ Դա արվել է այն նպատակով, որ ինքն իրավունք ունենա Դեյվիդաս Ստագնյունասի հետ ներկայացնել Լիտվան 2014 թվականին Սոչիում կայանալիք Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ։ Դրանից բացի՝ 2012 թվականին գարնանը Իզաբելլա Տոբիասն սկսել է սովորել լիտվերեն ։ 2013 թվականի հունվարին Լիտվայի քաղաքացիության հարցերով հանձնաժողովը միջնորդել է Տոբիասին չտրամադրել Լիտվայի քաղաքացիություն, քանի որ նա չի համապատասխանում օրենքով սահմանված չափանիշներին. «նա չունի Լիտվային մատուցած նշանակալի ծառայություններ և ինտեգրված չէ Լիտվայի հասարակական կյանքում» ։ Նույն ամսում Լիտվայի նախագահը մերժել է Իզաբելլա Տոբիասի դիմումը ։ Սակայն Օլիմպիական խաղերի մեկնարկից կարճ ժամանակ առաջ Իզաբելլա Տոբիասն ստացել է Լիտվայի քաղաքացիություն և Դեյվիդաս Ստագնյունասի հետ ներկայացրել է Լիտվան Սոչիի Օլիմպիական խաղերում։
Սոչիի Օլիմպիական խաղերից հետո Իզաբելլա Տոբիասն սկսել է ելույթ ունենալ ռուս գեղասահորդ Իլյա Տկաչենկոյի հետ, և նրանք որոշել են ելույթ ունենալ Իսրայելի դրոշի ներքո։ 2015 թվականի հուլիսի վերջին զույգը մասնակցել է Լեյք Փլեսիդում կայացած առաջնությանը, որտեղ զբաղեցրել է առաջին տեղը ։ Նույն թվականին նրանք Ֆինլանդիայում մասնակցել են «Finlandia Trophy» առաջնությանը, որտեղ համառ պայքարի շնորհիվ զբաղեցրել են երկրորդ տեղը ։ 2015 թվականի հոկտեմբերին Սարանսկում մասնակցել է Մորդովյան զարդանախշեր մրցությանը՝ զբաղեցնելով երկրորդ տեղը ։ Հետագայում Իզաբելլա Տոբիասն ու Իլյա Տկաչենկոն Էստոնիայում մասնակցել են Տալլինի գավաթի առաջնությանը։ Զույգը հաջողությամբ է ելույթ ունեցել նաև 2016 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում և ընդգրկվել է մայրցամաքի գեղասահորդների տասը լավագույն զույգերի շարքում։
Ծրագրեր
(Դեյվիդաս Ստագնյունասի հետ)
Հօգուտ Իսրայելի
(Իլյա Տկաչենկոյի հետ)
Հօգուտ Լիտվայի
(Դեյվիդաս Ստագնյունասի հետ) WD = հեռացվել է մրցությունից
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գեղասահորդներ
Կոնտի
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 1762 մարդ, բնակչության խտությունը` 74.28 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 23.72 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 100 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 21 կմ հարավ-արևմուտք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 1078 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 823-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 255։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,3 %։ 823 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 711 անձ (368 տղամարդ և 343 կին)։ Գործազուրկ են եղել 112 անձ (54 տղամարդ և 58 կին)։ 255 անաշխատունակներից 108-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 75-ը` թոշակառուներ, իսկ 72-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ախարնես
Ահարնես (Αχαρνές), քաղաք Հունաստանի Ատտիկա երկրամասի արևելքում։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Պարնիտա քաղաքի հարավային մասում՝ 11 կմ հյուսիս Աթենք քաղաքից։ Քաղաքը գտնվում է սեյսմիկ ակտիվ գոտում։
Տեսարժան վայրեր
Քաղաքում է գտնվում Սուրբ Պարաստևայի տաճարը, որը ուխտատեղի է բազմաթիվ հույների համար ։
Բնակչություն
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով, գյուղի բնակչությունը կազմում է 100 743 մարդ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Թալին
Թալին, քաղաք Հայաստանի Արագածոտնի մարզում։ Երևան քաղաքից 68 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Նախկինում Թալինի շրջանի շրջկենտրոն։ Մակերես՝ 4,4 կմ2։ Բնակչություն 6884 /2021/։
Պատմություն
Քաղաքային համայնք Թալինի տարածաշրջանում։ Նախկինում եղել է Թալինի շրջանի վարչական կենտրոնը։ Ունեցել է Թալինա, Թալին Մեծ, Թալին Վերին, Թալնո ոտն, Հայի Թալին, Տալին, Թալին Մեծ, Թալին Հին անվանումները։ Թալին է վերանվանվել 1978 թվականին։ 1964 թվականից դարձել է քաղաքատիպ ավան, իսկ 1995 թվականի վարչատարածքային ռեֆորմից հետո դարձել է քաղաք։ Թալին քաղաքի քաղաքապետ է դարձել Գուրգեն Գրիգորյանը աշխատելով մինչև 2002 թվականը, նրան հաջորդել են ևս երկու քաղաքապետ։ Երևան քաղաքից գտնվում է 68 կմ հեռավորության վրա, մարզկենտրոնից՝ 48 կմ։ Այստեղով է անցնում Երևան-Գյումրի միջպետական նշանակության ավտոմայրուղին։
Հնում մտել է Այրարատ աշխարհի Արագածոտն գավառի մեջ։ Հնագիտական պեղումներից պարզվում է, որ Թալինը բնակելի է եղել մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակում, իսկ ըստ Թովմա Արծրունու «Պատմություն տանն Արծրունյաց» աշխատության, Թալինը հիմնադրել է Անանիոս Բագրատունի իշխանի կողմից 9-10-րդ դարերում։ Այն Թալինա անունով հիշատակվում է Պտղոմեոսի կողմից 2-րդ դարում։ Սկզբնական շրջանում բնակավայրը եղել է Թալինի հյուսիսային բլրի վրա գտնվող բլրակի վրա՝ Գյուլակ թափայում կամ Ջուլհակ բլրում։ Այստեղ գտնվել է մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակին թվագրվող ամրոց։ Բլրի ամենաբարձր մասում կատարված պեղումներից երևում է պարսպով առանձնացված միջնաբերդը։ Ամրոցն ունեցել է խրամուղիներ և եռաշարք պարիսպներ։
Արշակունիների թագավորության շրջանում Այրարատ աշխարհը եղել է թագավորական կալվածք։ Սակայն 226 թվականին Պարթևստանում կատարված հեղաշրջումից հետո Կարենյան Պահլավ տոհմը գահընկեց պարթև Արշակունիների փրկված պայազատների հետ ապաստան է գտել Տրդատ Բ արքայի արքունիքում։ Հայոց արքան ոչ միայն ապաստան է տվել իր հեռավոր ազգականներին, այլև նրանցից շատերին բարձր դիրքի արժանացրել։ Պատվի արժանացած իշխաններից էր նաև Կարենյան տոհմի Կամսարը, որը, հաստատվելով Հայաստանում, հիմք է դրել Կամսարականների իշխանական տոհմին։ Հետագայում Տրդատ 3-րդը Կամսարականներին է նվիրում Շիրակն ու Երասխաձորը և նրանց կարգում նախարարական դասում։
Սկսած 7-րդ դարից հաճախ հիշատակվում է, երբեմն որպես գյուղ, երբեմն էլ որպես ավան կամ քաղաք։ Շնորհիվ 652 թվականին հայ-արաբական պայմանագրի՝ Մեծ Հայքը որոշ ներքին ինքնավարություն էր ձեռք բերել, և երկիրը կառավարվում էր Հայոց իշխանի պաշտոնի միջոցով։ 689-693 թվականներին այդ պաշտոնում հիշատակվում է Վահան Կամսարական իշխանի որդին՝ Ներսեհը, ով ամուսնացած էր Մամիկոնեից տան օրիորդ Շուշանի հետ։ Ներսեհ Կամսարականի կառավարման ընթացքում նստոց է դառնում Թալինը։ Նա կնոջ հետ միասին զբաղվում է շինարարական աշխատանքներով և մշակույթի զարգացմամբ։ Այդ շրջանի շինություններ են Սբ. Աստվածածին կամ Փոքր եկեղեցին, որը կառուցվել է 689 թվականին Ներսեհ պատրիկ Կամսարական իշխանի կողմից, Կաթողիկե եկեղեցին, Թալինի ջրամբարը։ Քանի որ Արագածոտնը եղել է սակավաջուր շրջան, ոռոգման նպատակներով հնագույն ժամանակներից Արագած լեռան վրա կառուցվել են բազմաթիվ արհեստական ջրամբարներ։ Թալինի ջրամբարն ունի բազալտե քարով շարված ամուր հիմքեր, իսկ միջին մասում դեպի ներս մի կորություն, որը նպատակ ուներ դիմանալ ջրի ճնշմանը։ Ջրամբարը ծառայել է որպես եկեղեցիները և բնակավայրը հեղեղից պաշտպանող միջոց։ Քաղաքից հարավ գտնվում է միջնադարյան քարավանատունը, բերդը։ Ըստ ուսումնասիրությունների, բերդը կառուցվել է 7-րդ դարում Կամսարական նախարարական տոհմի ներկայացուցիչների կողմից։ Բերդի նշանակությունը մեծ է եղել 16-րդ դարից սկսած, երբ թուրք-պարսկական պատերազմների ժամանակ այն արևմուտքից պաշտպանել է Երևանի մատույցները։
Արաբական արշավանքներից անմասն չի մնացել նաև Թալինը։ Ըստ Ղևոնդ պատմիչի՝ 774 թվականին արաբները, դուրս գալով Դվինից, ասպատակում են մոտակա շրջանները, կատարում կողոպուտ և արյունահեղություն՝ Պտղունքում, Թալինում, Կողբում։ Այս իրադարձությանը զոհ են գնում 700 և գերեվարվում են 1200 մարդիկ։ Այս իրադարձությունը պատմության մեջ հայտնի է Թալնա կոտորած անունով։
9-րդ դարի սկզբին Կամսարականներն իրենց կալվածքները վաճառում են Աշոտ Մսակեր Բագրատունուն։ 1044 թվականին Թալինում Հովհաննես Սմբատ Բագրատունի թագավորը հայոց կաթողիկոսին այգի է նվիրել։ Թալինի մասին հաջորդ հիշատակությունը վերաբերում է 1162 թվականին Ելտկուզ սելջուկյան ամիրայի արշավանքի առնչությամբ, երբ գյուղաքաղաքը մատնվում է սրի և հրի։
Բագրատունիներից հետո տարածքն անցնում է Զաքարյանների տիրապետության տակ, ովքեր վրաց արքունիքում մեծ դիրքի հասնելով, կարողանում են հայ-վրացական ուժերի միջոցով ազատագրել Հայաստանի մի մասը։ Հայտնի է, որ Մետաքսի ճանապարհի մի մասն անցել է Թալինով, որի նպատակով Վերին և Ներքին Թալինների միջնամասում Զաքարյանները կառուցում են իջևանատուն՝ 12-13-րդ դարերում, որը տարանցիկ առևտրի կենտրոն է դառնում Դվինից Անի տանող ճանապարհին։ Թալինի իջևանատունը, որը ժողովրդի շրջանում հայտնի էր, որպես Դևեքի՝ ուղտերի քարվանսարա անունով, ուներ առանձնահատկություն, այստեղ կազմակերպվում էին տոնավաճառներ։ Այս հանգամանքը նպաստում էր նաև տեղում տնեսության զարգացմանը;
Թալինը հիշատակվում է նաև թուրք-պարսկական պատերազմների ժամանակ, երբ 1514 թվականին թուրքական սուլթան Սելիմ 2-րդը գրավում է Թալինը և մեծ կոտորածներ ու կողոպուտ կազմակերպում այստեղ, որի հետևանքով բնակիչները սկսում են արտագաղթել։ 1639 թվականի թուրք-պարսկական պայմանագրով Թալինն անցնում է Երևանի խանության կազմի մեջ, այստեղ են գալիս նոր բնակիչներ և տներ կառուցում եկեղեցիների տեղանքում։ Այդ առիթով Թալինի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու ներսում փորագրված է մի արձանագրություն. «Աբրահամի որդիներ Ալեմշը և Գրիգորը Թալին են եկել 1687 թվականին»։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը տեղադրված է Արագած լեռնազանգվածի հարավային փեշերին, Արտենի լեռան մոտ։ Ծովի մակարդակից ունի 1585 մ բարձրություն։ Կլիման չափավոր ցամաքային է։ Ձմեռները ցուրտ են, հաստատուն ձնածածկույթով։ Ամառները շոգ են։ Հուլիսյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է 23-25-ի սահմաններում, հունվարյանը՝ -4,-5-ի սահմաններում։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 400-450 մմ։ Բնական լանդշաֆտները չոր տափաստաններ են։
Բնակչություն
Բնակչության մի մասի նախնիները 1829 թվականից սկսած այստեղ են գաղթել Արևմտյան Հայաստանից՝ հիմնականում Թալինում վերաբնակվել են 1826-1830 թվականներին Դութաղից, Ղարսի Նախճվան գյուղից, Բայազետից, Ալաշկերտից և այլ գյուղերից Արևելյան Հայաստանը Ռուսաստանին միանալու կապակցությամբ, կամսարական իշխանների հիմնադրած քաղաքում, ստեղծելով մի նոր Թալին աշխարհ։ 1828-1829 թվականներին ունեցել է 166 (ըստ որոշ այլ աղբյուրների՝ 457)։ Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 8374 մարդ, որից 46% տղամարդիկ են, 54%՝ կանայք։ Ունի 2 հիմնական դպրոց,                        ավագ դպրոց,երաժշտական դպրոց,գեղարվեստի դպրոց, մանկապարտեզներ, մշակույթի տուն, գրադարաններ, հիվանդանոց, պոլիկլինիկա, կապի հանգույց։ Ունի երկրագիտական թանգարան։
Տնտեսություն
Տնտեսության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում արդյունաբերությունը։ Այստեղ կան տարբեր ճյուղերի ձեռնարկություններ։ Այստեղ գործել է բնական ադամանդի մշակությամբ զբաղվող ձեռնարկությունը։ Զարգացած է սննդի արդյունաբերությունը։ Ունի պանրի գործարան, որն արտադրում է Չանախ պանիր և կաթնամթերք։ Համախառն արտադրանքի մեծ մասը տալիս է գյուղատնտեսությունը։ Հիմնականում զարգացած է անասնապահությունը, զբաղվում են խոշոր և մանր եղջերավոր անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ։ Հողահանդակների ոռոգման համար օգտվում են Թալինի ջրանցքից։ Զբաղվում են նաև դաշտավարությամբ, մշակում են հացահատիկային, կերային, բանջարաբոստանային կուլտուրաներ։ Պահուստային հողերում վարելահողերը կազմում են 88 հա, արոտավայրերը՝ 1330 հա, խոտհարքերը՝ 5 հա։ Մշակում են նաև պտուղներ։ Համայնքում առաջնային են համարվում աշխատանքային ռեսուրսների լիարժեք օգտագործումը, խմելու և ոռոգման ջրի ջրագծերի վերանորոգումը, փողոցային լուսավորության խնդիրը, քաղաքի գազաֆիկացումը։
Հուշարձաններ
Պահպանվել են 7-րդ դարի եկեղեցիներ՝ Կաթողիկեն և Սբ Աստվածածինը։ Գործում է 1866 թվականին կառուցված Սբ. Աստվածածին եկեղեցին, որի կողքին կա խաչքարերի հուշարձանախումբ, և Կարմիր Ավետարան կամ Ավետարան կոչվող մատուռը։ Կարմիր Ավետարան մատուռը եղել է 19-րդ դարի 20-ական թվականների առաջին տունը։ Թալինից դեպի հյուսիս-արևմուտք գտնվում են մի խումբ խաչքարեր, որոնց վրա կառուցվել է փոքր մատուռ։ Այն ժողովրդի շրջանում հայտնի է Խաչեր կամ Կույս Սանդուխտի մատուռ անունով։ Խաչքարերից ամենանշանավորը Կույս Սանդուխտի 8-րդ դարի խաչքարն է։ Թալինում կա պատերազմներում զոհված մարտիկների հուշարձան։ Քաղաքի պահպանված հուշարձաններից է նաև մեծահարուստ Բադալի տունը, որը կառուցվել է մոտավորապես 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին։
Ավանդություններ
Թալինի մասին կան տարբեր ավանդություններ, որոնցից են.
Հունուտ (այլ կիրառումներ)
Հունուտ, կարող է վերաբերել՝
Թալին
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թալին
Ելենա Լետուչայա
Ելենա Ալեքսանդրովնա Լետուչայա (ռուս.՝ Елена Александровна Летучая, ), ռուս հաղորդավարուհի, դերասանուհի, լրագրող, հեռուստալրագրող, պրոդյուսեր, սցենարիստ, ռեժիսոր, տնտեսագետ և հասարակական գործիչ։ Կարիերան սկսել է 2011 թվականին։ «Խոհանոց» հեռուստասերիալի պրոդյուսերն է (2-րդ եթրաշրջանից սկսած)։ Ելենան հանդիսանում է «Արձակուրդները Մեքսիկայում» շոուի պրոդյուսերը, ռեժիսորը և սցենարիստը։ Հանդիսանում է նաև «Խոհանոցը Փարիզում» սիկվելի և «Пусть говорят» հեռուստահաղորդման պրոդյուսերը։
Աշխատում է «СТС» և «Пятница!» հեռուստաընկերություններում։ «Ревизорро» հեռուստահաղորդման հաղորդավարուհին է («Ревизорро» հեռուստահաղորդումը ստեղծվել է 2014 թվականի հունիսի 4-ին)։ Նախկինում աշխատել է որպես տնտեսագետ «Գազպրոմ» բաց բաժնետիրական ընկերությունում։
Կենսագրություն
Ելենա Լետուչայան ծնվել է 1978 թվականի դեկտեմբերի 5-ին ԽՍՀՄ-ի Յարոսլավլ քաղաքում ։ Դպրոցում գերազանցիկ է եղել։ Ծնողների խնդրանքով դպրոցն ավարտելուց հետո շարունակել է ուսումը տնտեսագիտական թեքվածությամբ։ 1995-1998 թվականներին սովորել է Ամուրի մարզի Բլագովեշչենսկ քաղաքի Տնտեսա-ֆինանսական քոլեջում։ Հետո տեղափոխվել է Մոսկվա և ընդունվել աշխատանքի «Գազպրոմ» բաց բաժնետիրական ընկերությունում։ Մոսկվայում սովորել է ռեժիսուրային և պրոդյուսերական աշխատանք «Օստանկինո» հեռուստադպրոցում։ «Օստանկինո» հեռուստադպրոցն ավարտել է 2010 թվականին։ Հեռուստադպրոցն ավարտելուց հետո դարձել է «Пусть говорят» թոք-շոուի պրոդյուսերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 5 ծնունդներ Կատեգորիա:1978 ծնունդներ Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարուհիներ Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս տնտեսագետներ Կատեգորիա:Ռուս ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուս պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ Կատեգորիա:Հեռուստալրագրողներ
Կորթին պարտեզային
Կորթին պարտեզային, խուլեղինջազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։
Նկարագրություն
15-30 սմ բարձրությամբ առանցքային արմատով, ուղիղ, քառանիստ, թավոտ ցողուններով միամյա խոտաբույս է։ Կարճակոթ, խաչաձև, հակադիր, ամբողջաեզր, գեղձիկներով պատված տերևները նշտարաձև են։ Փուխր, ձգված ծաղկաբույլեր կազմող մանր, երկշուրթ, ծաղիկները վերին տերևների անութներում աճում են օղակներով։ Հինգ ատամիկներով, զանգականման բաժակը խողովակաձև է։ Երկշուրթ, բաց մանուշակագույն կամ սպիտակավուն, ուղիղ խողովակով պսակն ունի 4 երկուժ առէջ։ Պտուղը հասունանալիս բաժանվում է 4 եռանիստ ձվաձև, բաց շագանակագույն ընկուզիկների ։
Տարածվածություն
Որպես մոլախոտ աճում է լեռնային գոտիների չոր լանջերին և այգիներում։ Հանդիպում է Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի, Արմավիրի և Սյունիքի մարզերում ։
Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են բույսի վերգետնյա մասը ծաղիկներով։ Ցողունն ու տերևներն ունեն հաճելի սուր համ։ Կորթինը պարունակում է դաբաղանյութեր, լորձանյութեր, եթերային յուղեր, խեժ։ Տարբեր երկրներում որպես համեմունք կիրառում են ինչպես բանջարեղենային, այնպես էլ մսային և ձկնային կերակրատեսակներ պատրաստելիս ։
Հուշարձան (այլ կիրառումներ)
Հուշարձան, կարող է վերաբերել՝
Քրոլ
Քրոլ (ქროლი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 500 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խարագաուլից հեռու է 7 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խարագաուլի շրջան
Հետերոկումուլեններ
Հետերոկումուլեններ, կումուլեններ, որոնց կումուլացված կապերի ածխածնի ատոմներից մեկը կամ մի քանիսը տեղակալված են հետրոատոմով։ IUPAC-ի անվանակարգմամբ հետերոկումուլեններին են վերաբերվում այն միացությունները, որոնք ունեն երեք կամ ավելի կումուլացված կապեր, իսկ երկու կումուլացված կապերով հետորոկումուլենին անվանում են հետերոալլեն ։
Հետերոալլեններին են վերաբերվում նաև անօրգանական հետերոալլենները (ածխածնի դիօքսիդ՝ O=C=O, ծծմբաածխածին՝ S=C=S)
Նոյեմբերի 19
Նոյեմբերի 19, տարվա 323-րդ (նահանջ տարիներին՝ 324-րդ) օրն է։
Հետերոկումուլեններ
Քիմիական հատկություններ
Հետերոալլենները հանդիսանում են էլեկտրոֆիլներ, որոնք փոխազդում են բազմաթիվ նուկլեոֆիլ ագենտների հետ։ Հետերոալլենների մոտ էլեկտրոֆիլ կենտրոն է ծառայում ածխածնի ատոմը և NuH տիպի նուկլեոֆիլների հետ ռեակցիան ընթանում է հետևյալ մեխանիզմով։
Նոյեմբերի 19
Ծանոթագրություններ
Նոյեմբեր 19
Հետերոկումուլեններ
Քիմիական հատկություններ
Նուկլեոֆիլներից կարող են հանդես գալ CH-թթուները և իրենց անիոնները, այնպես էլ սպիրտները և ամինները։
Ալլենային կամ ացետիլենային շարքի Գրինյարի ռեակտիվների կամ CH-թթուների անիոնների հետ փոխազդեցությունը ընթանում է հետևյալ մեխանիզմով։
Նույն կերպող ընթանում է ծծբաածխածնի հետ ռեակցիան։
Այս ռեակցիան հանդիսանում է դիթիոկարբոնաթթուների սինթեզի լավ միջոց։
Շատ հետերոկումուլենների համար բնորոշ են [2+2]-ցիկլամիացման ռեակցիաները՝ քառանդամանի ցիկլերի առաջացումով։
Իզոցիանատները դիմերվում են առաջացնելով ուրետդիոններ (1,2-ազետիդին-2,4-դիոններ)։ Նույն կերպով դիմերվում են նաև կետենները. կետոկետենները դիմերվում են առաջացնելով ցիկլոբութան-1,3-դիոն, իսկ ալդոկետոնները դիմերվում են առաջացնելով β-ալկիլիդեն-β-լակտոններ (դիկետեններ)։
Կետենների ցիկլամիացումը իմիններին տանում է β-լակտամային ցիկլերի առաջացմանը, որոնք հանդիսանում են β-լակտամային հակաբիոտիկների բաղադրամասը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կումուլեններ Կատեգորիա:Ածխաջրածիններ
Սիդնեյ
Սիդնեյ, Սիդնի (Sydney, (Sydney), քաղաք, ամենահինը և ամենախոշորը Ավստրալիական Միությունում։ Զբաղեցնում է 12.145 քառակուսի կիլոմետր տարածք ։ 2017 թվականի տվյալներով բնակչության թիվը կազմել է 5.131.326 մարդ ։ Ավստրալիայում եվրոպացիների հիմնած առաջին բնակավայրն է ։ Նոր Հարավային Ուելս նահանգի վարչական և երկրի առևտրա-տնտեսական, ֆինանսական կենտրոնն է, տրանսպորտային կարևոր հանգույց, նավահանգիստ (բեռնաշրջանառությունը 14 միլիոն տոննա, 1978) Պորտ Ջեքսոն ծովածոցի ափին։ Արդյունաբերական խոշոր կենտրոն է։ Զարգացած են տրանսպորտային, էլեկտրատեխնիկական մեքենաշինությունը, էլեկտրոնային՝ սարքավորումների, հաշվիչ մեքենաների, սառնարանների արտադրությունը, սև և գունավոր մետալուրգիան, քիմիական, նավթավերամշակման, տեքստիլ, սննդի, պոլիգրաֆ արդյունաբերությունը։ Զարգացած է մերձքաղաքային գյուղատնտեսությունը (բանջարաբուծություն, պտղաբուծություն, կաթնաանասնապահություն, խոզաբուծություն)։ Արդյունաբերական ձեռնարկությունները կենտրոնացած են ծոցի հյուսիսային և քաղաքամերձ շրջաններում, առևտրա-ֆինանսական հաստատությունները՝ հարավային ափին։ Ափերը միմյանց հետ կապվում են կամուրջներով (մերձատար ուղիների երկարությունը 2 կմ է, որով անցնում են օվկիանոսային նավեր)։ Ունի միջազգային օդանավակայան, համալսարան (1850), օպերային թատրոն (1959)։ Սիդնեյը հիմնադրել են անգլիացի գաղութաբնակները, 1788 թվականին։ Այդպես է կոչվել Մեծ Բրիտանիայի  ներքին գործերի և գաղութների այն ժամանակների նախարար լորդ Սիդնիի անունով։ XIX դարի 50-ական թվականներին այնտեղ առաջացել են առաջին արհմիությունները։ 1917 թվականի հուլիս—օգոստոսին քաղաքում տեղի է ունեցել խոշոր գործադուլ (մասնակցել է ավելի քան 100 հազար մարդ)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից (1939-1945) հետո այն գործադուլային պայքարի, խաղաղության կողմնակիցների շարժման կենտրոն է։
Հայերը Սիդնեյում
Հայերը Սիդնեյում հաստատվել են XIX դարի 50-ական թվականներին։ Նրանց թիվն ավելացել է հատկապես երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, գաղթել են հիմնականում Հնդկաստանից, Կոստանդնուպոլսից, Եգիպտոսից, Մերձավոր, Միջին և Հեռավոր Արևելքի երկրներից։ 1983 թվականին Սիդնեյում բնակվում էր շուրջ 10 հազար հայ, զգալի մասը՝ բանվորներ, արհեստավորներ, ծառայողներ, կան առևտրականներ և ձեռնարկատերեր։ Առաջին հայկական եկեղեցին՝ Սուրբ Հարությունը, գործում է 1957 թվականից, երկրորդը՝ նույնպես Սուրբ Հարություն՝ 1966 թվականից։ Կան նաև հայ կաթոլիկների և ավետարանականների եկեղեցիներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիդնեյ Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:1788 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կոդրոիպո
Կոդրոյպո (Codroipo), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 15 490 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 198 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 73 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33033։ Հեռախոսային կոդ՝ 0432։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կորբի
Կորբի (Corbie), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 6431 մարդ, բնակչության խտությունը` 395.75 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16.25 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 120 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 15 կմ արևելք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Բեհբուտ Շելկովնիկով (գեներալ-մայոր)
Բեհբուտ Մարտիրոսի (Բորիս Մարտինովիչ) Շելկովնիկով (Շելկովնիկյան, Մետաքսյան) (հուլիսի 3, 1837, Նուխի (այժմ՝ Շաքի) – փետրվարի 10, 1878, Էրզրում, թաղված է Թիֆլիսի Ս․ Գևորգ եկեղեցու բակում), ռուսական բանակի հայազգի գեներալ–մայոր (1877)։ Բնախույզ, կովկասագետ-բնագետ Ալեքսանդր Շելկովնիկովի հայրն է։
Կենսագրություն
1855 թվականին մասնակցել է Ղրիմի պատերազմին (Կովկասյան ռազմաճակատում), 1858–1859 թվականներին՝ Հյուսիսային Կովկասի ապստամբ լեռնականների դեմ մարտերին։
1863–1864 թվականներին ծառայել է Գլխավոր շտաբում, 1865 թվականից՝ Հյուսիսային Կովկասում (Կովկասյան լեռնային վարչությունում եղել է հատուկ հանձնարարությունների գծով պաշտոնյա, Զաքաթալայի օկրուգի պետ և այլն), 1876 թվականին նշանակվել է Սևծովյան զինվորական օկրուգի պետ։
1877–1878 թվականների ոուս–թուրքական պատերազմի ժամանակ, 1877 թվականի մայիսին Շելկովնիկովն իր օկրուգի զորքերով խափանել է Սոչին գրավելու թուրքական բանակի փորձերը, ապա հակահարձակմամբ ազատագրել Աբխազիան։
Մասնակցել է Ալաջայի ճակատամարտին (1877), իր զորախմբով վճռական դեր խաղացել Մուխտար փաշայի գլխավորած թուրքական բանակի ջախջախման գործում։ Էրզրումի գրավման նախօրյակին նշանակվել է Էրզրումի զինվորական օկրուգի պետ։
Վախճանվել է բծավոր տիֆից։
Պարգևներ
Պարգևատրվել է Գեորգիևյան I, III աստիճանների խաչերով և այլ շքանշաններով։
Հռոմկլա (այլ կիրառումներ)
Հռոմկլա, կարող է վերաբերել՝
Բեհբուտ Շելկովնիկով (գեներալ-մայոր)
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ գեներալներ
Լե Կաբան (կանտոն)
Լե Կաբան (Les Cabannes), կանտոն Ֆրանսիայում։ Գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ դեպարտամենտում։ Մտնում է Ֆուա շրջանի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 0903։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Նոյեմբերի 20
Նոյեմբերի 20, տարվա 324-րդ (նահանջ տարիներին՝ 325-րդ) օրն է։
Վան Խաչատուր
Վան Խաչատուր (Վանիկ Հակոբի Խաչատրյան, ), նկարիչ, քանդակագործ, ճարտարապետ, բանաստեղծ, գիտնական, արվեստագիտության թեկնածու, ճարտարապետության դոկտոր։ Հայկական Տեխնոլոգիական ակադեմիայի ակադեմիկոս։ Ժամանակակից հայ մոնումենտալ նկարչության հիմնադիր։ Ջոտտոյի և Վան Խաչատուրի թանգարանների (Երևան, Եզնիկ Կողբացի 42, բն, 29) հիմնադիր։ Հեղինակել է Մատենադարանի նախասրահում գտնվող «Ավարայրի ճակատամարտ» խճանկարը և «Հայաստանի գրավոր մշակույթ» որմնակարչական եռանկարը։
Կենսագրություն
Վան Խաչատուրը ծնվել է 1926 թվականի օգոստոսի 19-ին, Բաքու քաղաքում, Ադրբեջան։ 1934-1941 թվականներին սովորել է համար 46 ռուսական դպրոցում։ 1941 թվականին ընդունվել է Ազիմ Ազիմ Զադեի անվան գեղարվեստական ուսումնարան, պատերազմի պատճառով թողել է ուսումնարարնը և մեկնել Երևան, ընդունվել է Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարան, մեկ ամիս անց ստիպված է եղել դադարեցնել ուսումը և անցնել աշխատանքի՝ որպես մշակ։ 1942-1943 թվականներին աշխատել է Ձերժինսկու անվան մեքենաշինական գործարանում՝ որպես հաշվետար-հաշվապահ։ 1943-1945 թվականներին տեղափոխվել է Բաքու և ընդունվել աշխատանքի Դերժինսկու անվան վագոնաշինական գործարանում։ Զուգահեռ նորից ընդունվել է Ազիմ-Ազիմ Զադեի գեղարվեստական ուսումնարան։ 1945 թվականին պատերազմի ավարտից հետո աշխատելը դադարեցրել է։ 1947 թվականին մասնակցել է Մոսկվայի մարզաշքերթին, Ստալինի և «առաջնորդների» առաջ։ 1948 թվականին գերազանց առաջադիմությամբ ավարտել է գեղարվեստական ուսումնարանը։ 1948-1951 թվականներին սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Եղել է առաջին աբստրակցիոնիստն ու ավանգարդիստը հայ արվեստում։ 1951-1954 թվականներին տեղափոխվել է Երևան՝ շարունակելով ուսումը Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում, որն ավարտել է 1955 թվականին։ 1984 թվականից ՀԽՍՀ նկարիչների միության անդամ։ 1998 թվականին հրատարակել է իր բանաստեղծությունների գիրքը (230 էջ)։ 2001 թվականին դարձել է ճարտարապետության դոկտոր, դիսերտացիայի պաշտպանություն՝ «Գույնը հայկական ճարտարապետության մեջ IV-XIX դարերում» թեմայով, 2003 թվականից՝ Հայկական Տեխնոլոգիական ակադեմիայի ակադեմիկոս։
Պատկերազարդ ալբոմներ
1957-1974 թթ. փորձել է ստեղծել Հայաստանում Մոնումենտալ-դեկորատիվ արվեստի գիտահետազոտական արհեստանոց՝ դիմելով տարբեր նախարարություններ և Ակադեմիայի նախագահ Վ. Համբարձումյանին։ Հաջողվել է միայն կառուցել Արվեստի ինստիտուտին կից կիրառական գործի վառարան։
Ավանդը
50-ական թվականների կեսերին Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում և Երևանի Գեղարվեստի ինստիտուտում նկարչական կրթությունը ստանալուց հետո երիտասարդ նկարիչն սկսեց աշխատել՝ իր առջև դնելով բազմաթիվ գեղարվեստական խնդիրներ, այդ թվում՝ հայկական ժամանակակից նկարչության և ճարտարապետության սինթեզի նորովի լուծման խնդիրը։ Հայ կերպարվեստի պատմությունը պատմությունը ներդաշնակ զարգացման պատմություն չէ, ինչպես և Հայաստանի պատմությունը։ Եվ երբեմն շարունակել նշանակել է վերսկսել հարյուրամյակներով ընհատված ավանդույթները։ Այսպիսին է նաև որմնանկարչության պատմությունը Հայաստանում։ Վան Խաչատուրը համարվում է ժամանակակից Մոնումենտալ-դեկորատիվ գեղանկարչության հիմնադիրը։
Հեղինակն է Մատենադարանի պատերի խճանկարի և որմնանկարների։ Իր բազմակողմանիությամբ հիշեցնում է վերածննդի շրջանի արվեստագետին. նկարիչ, քանդակագործ, ճարտարապետ, արվեստի տեսաբան և բանաստեղծ։ 1998 թվականին նշվեց նկարչի 70-ամյակը և Երևանի ամենամեծ ցուցասրահները միաժամանակ կազմակերպեցին նրա ցուցահանդեսը, հինգ տարբեր սրահներում ցուցադրվում էին նրա գեղանկարչությունը, քանդակները, ճարտարապետական նախագծերը։ 1991 թվականին, իր ստեղծագործական ժառանգությունը՝ ավելի քան երկու հազար աշխատանք. կտավներ, քանդակներ, ճարտարապետական նախագծեր, տարածական նկարչություն, գրաֆիկական գործեր, Վան Խաչատուրը նվիրաբերեց Հայաստանին։
Չալխեեթ
Չալխեեթ (ჩალხეეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում ։
Վան Խաչատուր
Աղբյուրներ
Վերոնշյալ ցուցահանդեսի համանուն բուկլետ (1998)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Ստեղծագործական կեղծանուններ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:Արվեստագիտության թեկնածուներ
Չալխեեթ
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խարագաուլի շրջան
Նոյեմբերի 21
Նոյեմբերի 21, տարվա 325-րդ (նահանջ տարիներին՝ 326-րդ) օրն է։
Կոզեանո
Կոզեանո (Coseano), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2320 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 97 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 24 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0432։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բոնավանտյուր Դեպերիե
Բոնավանտյուր Դեպերիե, Ֆրանսիական վերածննդի դարաշրջանի ռեալիստական արձակի հիմնադիրներից։ Ֆրանսիական Վերածննդի դարաշրջանի ռեալիստական արձակի հիմնադիրներ են եղել նաև Ֆրանսուա Ռաբլեն և Մարգարիտ Նավառացին։
Կենսագրական տվյալներ
Բոնավանտյուր Դեպերիեն ծնվել է Բուրգունդիայում։ Նրա աշխարհայացքը ձևավորվել է հումանիստ գրողների շրջապատում։ 1535 թվականին տեղափոխվել է Լիոն, որտեղ ծանոթացել է Կլեման Մարոյի և Ֆրանսուա Ռաբլեի հետ։ Մի տարի հետո փոխադրվում է Մարգարիտ Նավառացու պալատը, նշանակվում թագուհու քարտուղար, դառնում նրա գրական խմբակի աստղերից մեկը։ Այդ տարիներին գրել է իր նովելները, որ լույս է տեսել նրա մահից հետո, «Նոր զվարճանքներ և ուրախ զրույցներ» վերնագրով։ Փարիզյան հրատարակիչ Ժան Մորենը 1537 թվականին տպագրել է Դեպերիեի «Աշխարհի ծնծղան» աշխատությունը, առանց հեղինակի անունը նշելու։ Սորբոնի համալսարանի աստվածաբանները խիստ դատաստան են տեսնում, հրատարակչին բանտարկում են, դատի տալիս և որոշում գրվածքն այրել՝ «վնասակար գիրք» որակելով։ Դեպերիեն ստիպված փախուստի է դիմում։ Մի քանի տարի ապրում է հալածական կյանքով։ 1544 թվականին Լիոնում ինքնասպանություն է գործում՝ նետվելով իր սրի վրա։
«Աշխարհի ծնծղան» ստեղծագործությունը
«Աշխարհի ծնծղան» Վերածննդի դարաշրջանի հիանալի կոթողներից է։ Բաղկացած է չորս դիալոգից։
Առաջին դիալոգին մասնակցում են Մերկուրիոսը, Բիրֆանեսը, Կուրտալիուսը և պանդոկի տիրուհին։ Յուպիտերը Մերկուրիոսին երկիր է ուղարկել ճակատագրերի գիրքը կազմելու համար։ Դիալոգն սկսում է Մերկուրիոսի մենախոսությամբ։ Առաջին խոսքերից երևում է, որ Մերկուրիոսը կոմիկական անձ է, ինչպես նաև՝ խաբեբա, գինեմոլ ու գող։ Զավեշտական գծերով են պատկերված Յուպիտերն ու օլիմպիական աստվածները։ Մերկուրիոսը այնքան է շտապել, որ մոռացել է Յուպիտերի հանձնարարությունները։ Այստեղ դրսևորվում է երկի կոմիկական սրությունը։
Նույնպիսի տեսարանով է սկսվում նաև երկրորդ դիալոգը։ Օլիմպիոսից նոր պատվերներ են գալիս։ Երրորդ դիալոգի հերոսները «փիլիսոփայական քար» որոնող փիլիսոփաներ են՝ միջնադարյան սխոլաստիկ գիտնականներ։ Չորրորդ դիալոգի «հերոսները» մարդկային լեզվով խոսող շներ են։
«Աշխարհի ծնծղան» այլաբանական ձև ունի։ Ավելի քան երկու դար քննադատները զբաղվել են խորհրդապատկերներն ու ծածկանունները պարզաբանելու, բայց մինչ օրս լրիվ վերծանել չի հաջողվել։ Անվիճելի է համարվում հետևյալը. Յուպիտերի համբավաբեր Մերկուրիոսը Հիսուս Քրիստոսն է։ Երկու խաբեբաները՝ Բրիֆանեսը և Կուրտալիուսը, կաթոլիկների ու բողոքականների պարագլուխներն են, իսկ ոմանց ենթադրությամբ՝ Պողոս և Պետրոս առաքյալները։
«Նոր զվարճանքներ և ուրախ զրույցներ» ժողովածուն
Դեպերիեի նովելների նյութը նրա ժամանակի ֆրանսիական հասարակության կյանքն է։ «Նոր զվարճանքներ և ուրախ զրույցներ» ժողովածուի առաջին նովելում, որը հեղինակը համարել է առաջաբան, Դեպերիեն ասում է, որ այդ պատմվածքների համար չի գնացել «ո'չ Կոստանդնուպոլիս, ո'չ Ֆլորենցիա, ո'չ Վենետիկ, և ո'չ էլ ուրիշ հեռավոր վայրեր», այլ օգտագործել է այնպիսի դեպքեր, որ կատարվել են մեր աչքի առաջ։ Դեպերիեն պատրաստի սյուժեներ է վերցրել «Դեկամերոնից», Պաջո Բրաչոլինիի «Ֆացետիներից», ֆրանսիական «Հարյուր նոր նովելներ» (1481) ժողովածուից, ժողովրդական զրույցներից։ Բոլոր դեպքերում դրանք մշակել է սեփական արվեստով ու ոգով։
Կոտանշի
Կոտանշի (Cottenchy), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բոնավանտյուր Դեպերիե
«Նոր զվարճանքներ և ուրախ զրույցներ» ժողովածուն
Յուրաքանչյուր նովել ավարտված, ամբողջական պատկեր էտալիս՝ կենդանի բնավորություններով, հետաքրքիր ինտրինգներով։ Նկարագրությունները համեմված են սրամիտ, պատկերավոր դարձվածներով, ժողովրդական իմաստություններով ու թևավոր խոսքերով։ Հաճախ նովելի իմաստը ամփոփվում է մի սրամիտ առածի մեջ։
Կոտանշի
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 630 մարդ, բնակչության խտությունը` 58.71 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.73 կմ² տարածք։
Բոնավանտյուր Դեպերիե
«Նոր զվարճանքներ և ուրախ զրույցներ» ժողովածուն
Ժողովածուն աչքի է ընկնում թեմաների ու մոտիվների բազմազանությամբ։ Գործող անձերը ազնվականներ են, հոգևորականներ, առևտրականներ, արհեստավորներ, բժիշկներ, դատավորներ և այլն ։
Կոտանշի
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 110 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 12 կմ հարավ-արևելք։
Բոնավանտյուր Դեպերիե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վերածննդի դարաշրջանի գրականություն Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թարգմանիչներ
Կոտանշի
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 310 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 195-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 115։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 62,9 %։ 195 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 187 անձ (96 տղամարդ և 91 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (3 տղամարդ և 5 կին)։ 115 անաշխատունակներից 78-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 28-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Սերբիայի ազգային խորհրդանիշներ
Սերբիայի ազգային խորհրդանիշներ, այն ինչը խորհրդանշական, ներկայացուցչական կամ այլ կերպ բնորոշ է Սերբիային ու սերբ ժողովրդին կամ սերբական մշակույթին։ Որոշները հաստատված, պաշտոնական խորհրդանիշներ են. օրինակ՝ Սերբիայի զինանշանը, որը հերալդիկորեն ծածկագրված է։ Այլ խորհրդանիշները կարող են չունենալ պաշտոնական կարգավիճակ այս կամ այն պատճառով, բայց նույնպես ճանաչված են ազգային կամ միջազգային մակարդակով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սերբիայի պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:Սերբիայի մշակույթ Կատեգորիա:Ազգային խոհանոցներ Կատեգորիա:Սերբիայի պատմություն
Նոյեմբերի 23
Նոյեմբերի 23, տարվա 327-րդ (նահանջ տարիներին՝ 328-րդ) օրն է։
Չրդիլ (Խարագաուլի շրջան)
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 720 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խարագաուլից հեռու է 22 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 351 մարդ ։
Վավլա
Վավլա, (Βάβλα) գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Լառնակայի շրջանում։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով գյուղի բնակչությունը կազմում է 52 մարդ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Action-adventure
Action/Adventure կամ արկածային մարտախաղ, համակարգչային խաղերի ժանր, որը իր մեջ համախմբում է քվեստի և էկշնի տարրերը ։
Օրինակներ
Այս ժանրի մեջ են մտնում դասական և ժամանակակից այնպիսի խաղեր, ինչպիսիք են՝ Tomb Raider, The Legend of Zelda, Another World, Assassin's Creed III, Batman: Arkham Asylum, Ecstatica, Little Big Adventure, Metal Mutant, Mirror's Edge, Prince of Persia, Beyond Oasis, Red Dead Redemption, Uncharted 3, Castle Crashers, Insanely Twisted Shadow Planet համակարգչային խաղերը ։
Ժանրի յուրահատկություն
Քվեստի և էկշնի տարերը կարող են զուգակցվել ամենատարբեր կոմբիանցիաներում։ Օրինակ Ecstatica համակարգչային խաղը քվեստ է չոր տեսքով և խառնված է հրեշների հետ կռիվներով; Metal Mutant խաղի աշխարհը բնակեցված է ամենատարբեր հակառակորդներով, որոնցից յուրաքանրյուրին բնորոշ է անհատական մոտեցմամբ; Another World խաղի հիմնական դժվարությունը կայանում է սքրիփթավորված տեսարանների մեջ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղերի ժանրեր
Անդեր Էրերա
«Ռեալ Սարագոսա»
Երիտասարդ տարիքում Էրեյրան խաղացել է «Ամիստադ» և «Սարագոսա» ակումբներում։ 2008 թվականին գալիս է «Սարագոսա»-ի պահեստային թիմ։ 2009 թվականին դառնում է հիմնական թիմի խաղացող։ Իսպանիայի առաջնությանը իր դեբյուտը եղավ 2009 թվականի օգոստոսի 29-ին՝ «Տեներիֆ»-ի դեմ խաղում, սկսում է խաղալ 71-րդ րոպեից, փոխարինելով Ջերմեյն Պենատային։ Գլխավոր թիմում իր առաջին գոլը Իսպանիայի առաջնության ժամանակ խփել է դեկտեմբերի 6-ին «Մալյորկա»-ի դարպասին։ 2009/10 սեզոնում Էրեյրան խաղացել է 30 խաղ և դարձել 2 գոլի հեղինակ։ Հաջորդ սեզոնի ընթացքում խաղացել է 33 խաղ և խփել 2 գոլ։ 2014 թվականի վերջում Անդերը «Ռեալ Սարագոսա»-ի և «Լևանտե»-ի կազմում անցկացրել է 40 խաղ։
«Աթլետիկ Բիլբաո»
2011 թվականի ամռանը «Աթլետիկ»-ը գնեց Էրեյրային 7 500 000 եվրոյով, առաջին 4 000 000 -ը վճարվել էր հունվարին։ Էրեյրի դեբյուտը «Աթլետիկ»-ում տեղի է ունեցել 2011 թվականի օգոստոսի 18-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի խաղում։ «Աթլետիկ»-ում խաղացել է 3 սեզոն, կատարել է 128 փոխանցում և խփել 11 գոլ։ 2013 թվականի օգոստոսի վերջում «Աթլետիկ»-ը Էրեյրային վաճառեց «Մանչեսթեր Յունայթեդ»-ին, նրա տրանսֆերը կազմում էր 25 մլն ֆունտ։
«Մանչեսթեր Յունայթեդ»
2014 թվականի հունիսի 26-ին նոր պայմանագիր է կնքվում երկու ֆուտբոլային ակումբների միջև, այս անգամ տրանսֆերը կազմեց 29 մլն ֆունտ։ 2015 թվականի հունվարի 4-ին խփում է գոլ «Յովիլ Թաուն»-ի դարպասին իր դեբյուտային խաղում Անգլիայի մրցաշրջանի ժամանակ։ 2015 թվականի ապրիլի 4-ին խփում է 2 գոլ «Աստոն Վիլլա»-ի դարպասին։
Կարիերան հավաքականում
2009 թվականի Իսպանիայի Մ-20 հավաքականի կազմում հաղթել է 2009 թվականի Միջերկրածովային խաղերը։ Իսկ ավելի ուշ մասնակցել է Եգիպտոսում կայացող աշխարհի երիտասարդական մրցաշարին։ Մրցաշարում խաղացել է չորս խաղ և խփել երկու գոլ։ Իսպանիայի հավաքականը լքեց մրցաշարը, 1/8 եզրափակչում պարտվելով Իտալիային՝ 1։3 հաշվով ։
2011 թվականին Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության ժամանակ Անդերը մասնակցեց բոլոր հանդիպումներին։ Առաջին խաղում նա խփեց իր առաջին գնդակը Անգլիայի դարպասին, երկրորդ անգամ էլ եզրափակչում գրավեց Շվեյցարիայի հավաքականի դարպասը , իսպանացիները դարձան առաջնության չեմպիոն։
Ակումբային
Աթլետիկ Բիլբաո
Ազգային
(Մ-20)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:1989 ծնունդներ Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեալ Սարագոսայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կուլմել
Կուլմել (Coullemelle), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 238 մարդ, բնակչության խտությունը` 25.54 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.32 կմ² տարածք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 189 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 155-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 34։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 82,0 %։ 155 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 133 անձ (72 տղամարդ և 61 կին)։ Գործազուրկ են եղել 22 անձ (7 տղամարդ և 15 կին)։ 34 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը` թոշակառուներ, իսկ 14-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
An American Prayer
An American Prayer, ամերիկյան The Doors ռոք-խմբի իններորդ և վերջին ստուդիական ալբոմն է, որը դեւրս է եկել 1978 թվականին։ Ալբոմի հասցեին տարբեր և բազմապիսի կարծիքներ են հնչել, այնուամենայնիվ ալբոմը Ամերիկայում արժանացել է պլատինե սկավառակի վաճառվելով 1 միլիոն օրինակով։ Երբ ալբոմը թողարկվեց, խմբի նախկին պրոդյուսեր Փոլ Ռոթշիլդը անվանեց այն «Մորիսոնի բռնաբարությունը» ։ Նա նաև նշել է որ լսել է Մորիսոնի բոլոր ձայնագրած բանաստեղծությունները և կարծում է որ խմբի անդամների արածը՝ այն է արտասանված խոսքերին տալ երաժշտական ֆոն, պարզապես ձախողում է։ Ինքը Մորիսոնը մինչև Փարիզ մեկնելը անձամբ դիմել է երգահան Լալո Շիֆրինին որպեսզի նա երաժշտություն գրի իր բանաստեղծությունների համար, սակայն խմբի անդամները չպետք է մասնակցեին այս գործընթացին։ Չնայած սրան Մորիսոնը 1971 թվականի հունվարին որոշ գաղափարներ է ունեցել ապագա ալբոմի շապիկի վերաբերյալ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1978 ալբոմներ Կատեգորիա:The Doors Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ Կատեգորիա:Հետմահու ալբոմներ
Լա Բաստիդ դե Սերու (կանտոն)
Լա Բաստիդ դե Սերու (La Bastide-de-Sérou), կանտոն Ֆրանսիայում։ Գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ դեպարտամենտում։ Մտնում է Ֆուա շրջանի կազմի մեջ։
Մանկտավագ
Մանկտավագ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն մանկտի և ավագ բառերից։ Նշանակում է «մանուկների ավագ, ուսուցիչ կամ վարժապետ»։ Մեկ անգամ հիշատակված է 12-րդ դարում, 2 անգամ էլ՝ 15-րդ դարում ։
Լա Բաստիդ դե Սերու (կանտոն)
Համայնքի INSEE կոդ՝ 0902։
Մանկտավագ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Լա Բաստիդ դե Սերու (կանտոն)
Լա Բաստիդ դե Սերու կանտոնի մեջ հաշվվում է 13 կոմունա, որից գլխավորն է Լա Բաստիդ դե Սերուն։
Բնակչություն
Կանտոնի բնակչությունը 2006 թվականին կազմում էր 12 813 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մոնպելիե (շրջան)
Մոնպելիեի շրջան (ֆր․՝ Arrondissement de Montpellier), վարչական շրջան Ֆրանսիայում՝ Օքսիտանիա երկրամասի Էրո դեպարտամենտում։ Հյուսիսում սահմանակից է Գար դեպարտամենտին, արևելքում և հարավում՝ Միջերկրական ծովի Լիոնի ծոցին, հարավ-արևմուտքում՝ Բեզիեի շրջանին, արևմուտքում՝ Լոդևի շրջանին։ Ունի 67 համայնք։ Զբաղեցնում է 1004,8 քառակուսի կիլոմետր տարածք, 2016 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 683․935 ։ Խոշոր բնակավայրերն են Մոնպելիեն (Montpellier, 295․542 բնակիչ),  որը նաև շրջանի սուպրեֆեկտուրան՝ վարչական կենտրոնն է, Սետը (Sète, 43․858 բնակիչ), Լյունելը (Lunel, 26,385 բնակիչ), Ֆրոնտինյանը (Frontignan, 23․028 բնակիչ) և Կաստելնո լ՛Լեզը (Castelnau-le-Lez, 22․534 բնակիչ) ։
Պատմություն
Շրջանը կազմավորվել է 1800 թվականին ։ 2009 թվականին նրա Անիան,Գանժ և Սեն Մարտեն դը Լոնդր կանտոնները փոխանցվել են Լոդևի շրջանին ։ 2017 թվականի հունվարին, Էրո դեպարտամենտի շրջանների վերակազմավորման արդյունքում, Լոդևի շրջանին տրվել են նաև նրա համայնքներից 26-ը, իսկ Բեզիեի շրջանից Մոնպելիեի շրջանին է փոխանցվել մեկ համայնք ։
2015 թվականին Ֆրանսիայում տեղի ունեցած կանտոնների վերակազմավորման արդյունքում Մոնպելիեի շրջանում ձևավորվել են հետևյալ կանտոնները ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչական բաժանում
Բռնո
Բռնո (Brno ), հնում՝ Բրյունն (Brünn), քաղաք Մորավիայում, Սվիտավա և Սվրատկա գետերի հորդության շրջանում, Հարավ–Մորավիան տափաստանների և Չեխ–Մորավիան բարձրությունների սահմանում։ Հարավմորավյան երկրամասի, Բռնո–քաղաքի և Բռնո–արվարձանի վարչական կենտրոն․ Մորավիայի նախկին մայրաքաղաքը (1641–1928/1949 թվականներ)։ Քաղաք, որն ունի ավելի քան հազար տարվա պատմություն։
Չեխիայում իր մեծությամբ երկրորդ քաղաքը (մայրաքաղաք Պրահայից հետո) և Մորավիայի մեծ քաղաքներից մեկը։ Ձևավորում է երկրում երրորդ և Մորավիայում երկրորդ քաղաքային ագլոմերացիան (իր տեղերով զիջում է մայրաքաղաքային և Օստրավիան ագլոմերացիաներին)։ Քաղաքի բնակչության քանակը՝ 378 հազար մարդ (2012 թվական, 1921 թվական՝ 222 հազար մարդ, որոնց 1/3–ից ավելին գերմանացի), լրիվ ագլոմերացիայով (Larger Urban Zone)՝ 728,1 հազար մարդ (2004 թվական). Քաղաքի տարածքը՝ 230 կմ2
Պատմություն
Առաջինը հիշատակվում է 11-րդ դարում, որպես ամրոց (Բռնոյի տարածքը սկսել է բնակեցվել դեռևս 5-րդ դարից)։ Քաղաքի անվան ծագումը ունի մի քանի տարբերակներ։ Առաջինի համաձայն, այն ծագում է սլավոնական «բրնիտի» բայից (ամրացնել, պաշտպանել), մեկ ուրիշի համաձայն՝ բլուր բառից, իսկ երրորդի համաձայն՝կելտական Էբուրոդունոն քաղաքի խեղաթյուրված անունն է։
Քաղաքը ուներ պաշտպանիչ դեր մինչև 19-րդ դարի կեսերը, Շպիլբերյան ամրոցը՝ Բռնոյում, Ավստրո-Հունգարիայի այն ժամանակների ամենահայտնի բանտերից մեկն էր (գոյատևել է մինչև 1858 թվականը)։
Երեսնամյա պատերազմի ժամանակ երկու անգամ ( 1643 և 1645 թվականներին) գրոհվել է շվեդների կողմից։ 1742 թվականին քաղաքը չհանձնվեց նաև պրուսյան զորքերին։ 1777 թվական այն դարձավ եպիսկոպոսության կենտրոնը։
19-րդ դարում տեղի ունեցավ արդյունաբերության ձևավորումը՝ Բռնոն դարձավ Չեխիայի կարևորագույն քաղաքներից մեկը։ 1899 թվականին Բռնոն ստացավ իր համալսարանը (Տեխնիկական համալսարանը)։
1918 թվականին քաղաքը մտավ Չեխոսլովակիայի կազմի մեջ։ Շատ մեծ ավերածություններ է տարել Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, մասնավորապես անգլո–ամերիկյան ինքնաթիռների ռմբակոծություններից։ Ազատագրվել է 1945 թվականի ապրիլի 26–ին Ուկրաինական 2-րդ ճակատի զորքերի կողմից Բրատիսլավա–Բռնովյան գործողությունների ժամանակ։ 1945 թվականից հետո Բենեսի հրամանագրերի համաձայն գերմանացիների մեծ մասը արտաքսվել են։
Բնակչություն
Բռնոյի բնակչության թվաքանակները 1869-2009 թվականներին
Կլիմա
Բռնո քաղաքում կլիման բարեխառն ցամաքային է՝ թե ամռանը, թե՝ ձմռանը։ Միջին տարեկան ջերմաստիճանը՝ 9,4 °C, մաքսիմումը՝ 36,2 °C, մինիմումը՝ −26,4 °C. Ամառվա ընթացքում միջին ջերմաստիճանը՝ 17,8 °C, ձմռանը՝ −1,0 °C.
Տնտեսություն
Բռնոն հանդիսանում է Չեխիայի գլխավոր էկոնոմիկ կենտրոններից մեկը։ Կարևոր ճյուղը՝ ծանր մեքենաշինությունն է։ Մշակված են քիմիական և տպագրության արդյունաբերություն, մեքենաների, տուրբինների, գյուղատնտեսական մեքենաների արտադրությունը (Տրակտորների գործարանը Զետոր չեխերեն Zetor) և էլէկտրոտեխնիկական ապրանքներ՝ արտադրվում են ճշգրիտ գործիքներ, դիտարկման և հսկման պարագաներ և կրիտիկական ու արտադրական գործընթացների համակարգողներ (UNIS ընկերություն)։ Տեքստիլ, սննդի, ցեմենտային արդյունաբերություն։ Փայտամշակում և կահույքի արտադրություն։ Օպտիկական արտադրություն (Meopta հայտնի ընկերություն)։
Բռնոն տեղ է, որտեղ անց են կացվում Միջազգային առևտրի տոնավաճառներ (առաջինը անց է կացվել 1926 թվականին, ցուցահանդեսի հիմքերի տարածքը ավելի քան 500 հազար մ2)՝ այստեղ են անց կացվում նաև Միջազգային տուրիստական և Ֆինանսական ու ուրիշ տոնավաճառներ։
Տրանսպորտ
Քաղաքում գործում է «Տուրժանի» օդանավակայանը (չեխերեն Tuřany)։ 2007 թվականին ամենահայտնի ուղղություններն էին՝ Լոնդոն, Պրահա, Ժիրոնա (Իսպանիա) և Մոսկվա, ուր գնացել են ավելի քան 168 հազար մարդ։
Քաղաքը գտնվում է խոշոր մայրուղիների խաչմերուկում մինչև Պրահան և մինչև Բրատիսլավան (Սլովակիա)։ Քաղաքի միջով է անցնում եվրոպական երթուղին։
Քաղաքային տրանսպորտը ներկայացված է տրամվայով, տրոլեյբուսով (երկրում ամենամեծ ցանցը), ավտոբուսով և տաքսիներով։ Քաղաքի և հասարակական վարչակազմը քննարկում են ծրագրերը ստեղծել մասամբ երկաթուղային թեթև տրամվայ–մետրոտամ։
Թատրոն
Բռնոյում, բանջարեղենի շուկայի տարածքում տեղակայված է առաջին թատրոններից մեկը՝ Ռադուտա։ Մեծ թատրոններից համարվում է Ազգային թատրոնը՝ գործող երեք փուլով․ Նոր Վերածննդի՝ Մագենի անվան, Ռադուտա թատրոնի և նոր թատրոնի՝ Յանաչեկի անվան։ Բռնոյում գործող թատրոններն ավելի շատ են․ «Բադերը շնաթոկի վրա», «Խա–Դիվադլո», Բռնոյի քաղաքային թատրոնը, Բոլկա Պոլիվկի թատրոնը, տիկնիկային թատրոնի «Ուրախություն», «Պոլարկա» թատրոնը, «Գ–Ստուդիա» թատրոնը, «Յոթ ու կես–մուզի սենյակ», ու նաև նոր մանկական թատրոն՝ «Վանկովա»։
Կինոթատրոն
Մինչև 1990-ական թվականները Բռնոյում աշխատում էին մի քանի տասնյակ կինոթատրոններ։ 1990-ական թվականներին դադարեցին աշխատել կինոթատրոններ՝ «Ադրիատիկ ծովը», «Յալթա», «Ռիո» կինոսրճարանը, «Պրեմիերա» ակումբը, «Սլավիա» և «Սվետոզոր»։ 1999 թվականին բացվեց ժամանակակից մուլտի–կինոթատրոնը «Ster Century» կազմակերպության Օլիմպիական Մոդրժիցում, մնացածի համեմատ տեխնիկապես ավելի լավն էր, ինչը նրան մտցրեց մրցակցության մեջ։ Էֆֆեկտն ավելի շատացավ 2001 թվականին՝ «Մեծ խցան» մուլտի–կինոթատրոնի գալստով։ Այն հանգեցրեց կինոթատրոններ «Ալֆա», «Զրույց», «Կապիտոլիում», «Մորավիա», «Տաճար և Լույս», իսկ «Արվեստ», «Լյուցերնա» և «Ժայռ» կինոթատրոնների համար դրանք բարդ ժամանակներ էին։ Երկու մուլտի–կինոթատրոններն էլ 2002 թվականին անցան «Palace Cinemas» կազմակերպության հովանավորության տակ։
Պատկերասրահներ
Բռնոյի ամենամեծ գեղարվեստական պատկերասրահը Մորավյան պատկերասրահն է, ով իր ողջտարածքովմեկ լցված է լեգենդար նկարներով և իր մեջ պահպանում է ավանդական մշակույթի նմուշները սկսած 1817 թվականից։ Ժամանակակից մշակույթի ցուցահանդեսում մասնագիտանում է «Քաղաք Բռնոյի մշակույթի տուն», որի նախատիպը «Պատկերասրահ G99» է։ Մշակութային ևս մի կենտրոն է «Քաղաք Բռնոյի մշակութային կենտրոն» (պատանիների ցուցասրահ, «Գրասենյակ» ցուցասրահ և «Բարի աշխատավորի մոտ» ցուցասրահ)։ Վաննիեկի անվան ցուցասրահը՝ տարածք արտաքաղաքային «Վանկովկի»-ում («Վանկովկի» ցուցասրահ), իրենից ներկայացնում է ցուցադրություններ, հյուրընկալություններ, շուկաներ կազմակերպելու հարմար վայր։
Թանգարաններ
Բռնո քաղաքի ամենահայտնի թանգարաններից է «Մորավյան հողի» թանգարանը, որին է պատկանում Դիտրիխշտեյնյան ամրոցի, Եպիսկոպոսյան պալատի, Մենդելիանումի, «Անթրոպոս» գաղտնի պավիլիոնի շենքերը։ Քաղաքում գործում են նաև «Քաղաք Բռնոյի թանգարան», «Բռնոյի տեխնիկական թանգարան» և «Ռոմանական մշակույթի թանգարան»։
Գրադարաններ
Բռնոյում է գտնվում «Մորավյան հողի» և քաղաքայի հասարակական «Բռնոյի Յիրժիխ Բագենի» գրադարանը իր մասնաճյուղերով։
Սպորտ
Բռնոյում գործում է երկրպագուների հին ավանդույթ։ Ֆուտբոլին հաճախումները ռեկորդակիր էին ոչ միայն Չեխոսլովակիայի, այլ նաև անկախ Չեխիայի համար։ 2001 թվականին գլխավոր մարզադաշտի կատաստրոֆիկ վիճակի պատճառով ֆուտբոլային ակումբը տեղափոխվեց Լուժանիկից դեպի մարզադաշտ՝ Սերբիական փողոցի վրա գտնվող։ Ֆուտբոլի երկրպագուներին կվերակենդանացնի նոր մարզադաշտը, որը կկանգնացվի Լուժանիկի փոխարեն և ունենա հնարավորություն տեղավորելու 30 000 մարդ։ Նաև Բռնոյից մի փոքր հեռու գտնվում է Բռնոյի Մայրուղի ավտոդրոմը, որտեղ կայանում են MotoGP–ի, FIA GT–ի, WTCC–ի և Formula 2–ի էտապները։
Տեսարժան վայրերը
Բռնոյում է գտնվում կրթության և գիտությունների կենտրոնները՝ Չեխիայի գիտությունների ակադեմիայի մասնաճյուղը, Մասարիկով համալսարանը, Բռնոյան տեխնիկական համալսարանը, Բոնոյան անասնաբուժական–դեղագործական համալսարանը, Յանաչկովի երաժշտական արվեստի ակադեմիան։ Թանգարանների շարք՝ Քաղաքային թանգարան, Մորավիան պատկերասրահ, Արվեստ–արդյունաբերական, Ազգային տեխնիկական և ուրիշներ։ Գլխավոր ճարտարապետական կոթողները տեղակայված են Բռնոյի պատմական–կենտրոնական մասում։ Դա Սուրբ Պետրոսի և Պավլի տաճարները (13-20-րդ դարեր), Սուրբ Յակուբի եկեղեցին (13-16-րդ դարեր), Սուրբ Տոմաշի (14-17 դարեր), Սուրբ Յանայի (14-18-րդ դարեր) Հին սայլակը (14-16-րդ դարեր) և Նոր (16-17-րդ դարեր) ճարտարապետների սրահը։ Բռնոյի լեգենդների երկու գլխավոր ատրիբուտները գտնվում են Հին ճարտարապետների սրահում՝ դա սայլի անիվ է և բռնոյան վիշապ, որի փոխարեն հիմա կոկորդիլոս է ։ Բազմաթիվ շենքեր Վերածննդի և Բարոկկոյի ոճով (թատրոն, 15-րդ դար․ Կապուցինյան տաճար, կառուցված 17-րդ դարերում, այստեղ թաղված են արիստոկրատ տոհմեր)։ Կենտրոնական մասը (հետիոտների մասը) պուրակների օղակը շրջապատող, կառուցված 1860-ական թվականներին քանդված ամրոցների պատերի տեղում, հետագայում արդեն բնակելի շենք 19-րդ և 20-րդ դարերում։ Քաղաքի հյուսիս–արևելքում և հարավ–արևելքում տեղակայված են արդյունաբերական տարածքներ։ Քաղաքի վերակառուցման պլանը հաստատվել է 1945 թվականին։