cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆելիսիտի Հաֆման
Խարդախության մեղադրանքները
2019 թվականի մարտի 12-ին Հաֆմանը դարձել է քոլեջի ընդունելության քննության սկանդալում ՀԴԲ-ի և ԱՄՆ-ի դատախազության կողմից մեղադրվող տասնյակ անձանցից մեկը։ Դատախազները պնդում էին, որ Հաֆմանի $ 15,000 նվիրատվությունը Key Worldwide Foundation–ին, որը ենթադրաբար բարեգործական էր, իրականում վճար էր այն մարդուն, ով ձևանում էր Հաֆմանի դուստրը, հանձնել էր SAT–ը և ստացել գնահատական, զգալիորեն ավելի բարձ, քան նախնական մակարդակով։ Հաֆմանը ձերբակալվել էր մարտի 12-ին՝ փոստից խարդախություն կատարելու նպատակով դավադրության մեղադրանքով, սակայն ազատ էր արձակվել 250 000 ԱՄՆ դոլար գրավի դիմաց ։ Ապրիլի 3-ին Բոստոնի դատարանում իր ելույթի ժամանակ նա խոստովանել է իր իրավունքները, մեղադրանքները և առավելագույն հնարավոր պատիժները. նա հրաժարվել է նախնական դատաքննությունից, ստորագրել է ազատման պայմանները, և նրան թույլ են տվել հեռանալ։
2019 թվականի մայիսի 13-ին Հաֆմանն իրեն մեղավոր է ճանաչել մասնավոր ծառայությունների հետ կապված խարդախության մեջ։ Սեպտեմբերի 13-ին Հաֆմանը դատապարտվել էր 14 օրվա ազատազրկման։ Նա նաև տուգանվել է 30.000 դոլարով և ստացել 250 ժամ հասարակական աշխատանք ։ 2019 թվականի հոկտեմբերի 15-ից Հաֆմանը 14-օրյա պատիժ է կրել Կալիֆոռնիայի Դուբլինի Դաշնային ուղղիչ հաստատությունում։ Նա պետք է ազատ արձակվեր բանտից 2019 թվականի հոկտեմբերի 27-ին, սակայն 2 օր շուտ ազատ արձակվեց, քանի որ հոկտեմբերի 27-ին հանգստյան օր էր ։ Ազատ արձակվելուց հետո նա նաև մեկ տարի պայմանական պատիժ է ստացել։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Բելգորոդ-Դնեստրովսկի
Բելգորոդ-Դնեստրովսկի (Білгород-Дністровський), քաղաք Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Բելգորոդ-Դնեստրովսկիի շրջանում, մարզային նշանակության քաղաք, շրջկենտրոն։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Աքքերման, Չետատյա-Ալբե։
2012 թվականի տվյալներով Բելգորոդ-Դնեստրովսկի քաղաքում բնակվում էր 57 210 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 31 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ
Պալնիկ Յոլ (Վադմայի վտակ)
Պալնիկ Յոլ (Пальник-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վադմա գետի ձախ ափին՝ 32 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 25 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Olde Hansa
Olde Hansa (հնագույն վաղ գերմաներենից՝ «հին միություն»), միջնադարյան ռեստորան Տալլինի կենտրոնում, Էստոնիայի մայրաքաղաքի տեսարժան վայրերից մեկը։ Գտնվում է Քաղաքապետարանի հրապարակից ոչ հեռու՝ Վանա-Տուրգ, № 1 հասցեում։ Ռեստորանի կողքին է գտնվում Կռամբուդե խանութը։
Պատմություն
XV դարի երկրորդ կեսին Ռևելը մտնում է Գենզեյան միության մեջ և մեծ դեր ուներ Մերձբալթիկայում։ Հեենց այդ ժամանակաշրջանում էլ քաղաքում կառուցվում են առևտրական ու պահեստային շինություններ, ձևավորվում է քաղաքի ճարտարապետական հատուկ ոճը։
Olde Hansa ռեստորանի շենքն իր ներկայիս տեսքն ստացել է XVII դարում, երբ պահեստային երեք շինությունները միավորվում են մեկ ընդհանուր տանիքի տակ։
Olde Hansa ռեստորանը բացվել է 1997 թ. ։ Ռեստորանի սեփականատերերը փորձել են վերականգնել միջնադարյան հարուստ առևտրական տան ինտերիերը։ Ռեստորանի ինտերիերը, սպասքը, անձնակազմի արտաքին տեսքը, ինչպես նաև կերակուրներն ու խմիչքը Գենզեյան շրջանի ոճով են։ Olde Hansa ճաշացանկում չկան այնպիսի կերակուրներ, որ Եվրոպայում հայտնվել են XV դարից հետո (օրինակ՝ կարտոֆիլ), սակայն տարատեսակ կերակուրներ կան որսի մսից (արջի, եղջերուի, վարազի միս). ։ Բոլոր կերակուրները պատրաստվում են հնագույն բաղադրատոմսերով։
Ռեստորանի ինտերիերն ու սպասքը պատրաստվել են հատուկ պատվերով։ Ռեստորանը լուսավորվում է մոմերոով։ Կերամիկական ու ապակե սպասքը պատրաստվել է ձեռքով։ Անձնակազմը հագնում է միջնադարյան հագուստ ։
Ռեստորան զբաղեցնում է երեք հարկ։ Տաք եղանակին սեղաններ են դրվում նաև դրսում։ Շինությունը նախատեսված է 300 մարդու համար։
Միջնադարյան խանութ
Ռեստորանի կողքին է գտնվում Կռամբուդե (Krambude,նշանակում է «փոքր խանութ») խանութը, որտեղ հաճախորդները կարող են գնել ինտերիերի միջնադարայան իրեր, սպասք, հագուստ, համեմունքներ։ Խանութը բացվել է 2005 թ.։
Ալիմամեդ ղշլաղ
Ալիմամեդ ղշլաղ, գյուղ, Երևանի նահանգի Նախիջևանի գավառում։ Գտնվում էր Նախիջևան գետի ակունքներում։
1973 թ.-ին ուներ 20 ադրբեջանցի բնակիչ։
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Վերմելսկիրխեն
Վերմելսկիրխեն ( Wermelskirchen. ), քաղաք Գերմանիայի Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա երկրամասում ։
Ենթակա է Քյոլնի վարչական օկրուգին։ Մտնում է Ռայնիշ Բերգիշ շրջանի կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 74,66 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 35 437 ։ Պաշտոնական կոդն է՝ 05 3 78 032:
Վելմերսկիրխենում է գտնվում մանրածախ առևտրի գերմանական OBI ընկերության գլխավոր գրասենյակը։ ։ Բնակավայրը համբավվել է նաև նրանով, որ այստեղ է տեղադրված Եվրոպայի ամենամեծ տոնածառերից մեկը (բարձրությունը՝ 26 մետր)։
Քաղաքում գործող կրոնական հաստատություններից են ավետարանական և կաթոլիկ եկեղեցիները։
Վերմելսկիրխենը գերմանացի կինոռեժիսոր Ուվե Բոլի ծննդավայրն է. նա ծնվել է այստեղ 1965 թվականի հունիսի 22-ին ։
Տեսարժան վայրեր
Քաղաքից ոչ հեռու գտնվում է «Maria in the meadow» («Մարիան Մարգագետնում») հյուրանոցը, որը 20-րդ դարի սկզբին եղել է մեծահարուստ գործարանատեր Կարլ Հանիելի վիլլան։
Քույր քաղաքներ
Վերմելսկիրխենի քույր քաղաքներն են ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Հոդվածներ Module:URL-ի բարդ մուտքով Կատեգորիա:Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիա
Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիա (Akademie der Bildenden Künste München, ինչպես նաև Munich Academy), Գերմանիայի ամենահին և կարևոր ակադեմիաներից մեկը, որը գտնվում է Գերմանիայի Բավարիա նահանգի Մյունիխ քաղաքի Մաքսվորշտադ շրջանում։
19-րդ դար
Գեղարվեստի ակադեմիան հիմնադրվել է 1808 թվականին Բավարիայի արքա Մաքսիմիլան I կողմից որպես Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա։
Մյունիխի դպրոցի ոճը
Մյունիխյան դպրոցը նկարիչների մի խումբ է, ովքեր աշխատել են Մյունիխում կամ վերապատրաստվել են ակադեմիայում 1850-1918 ժամանակահատվածում։ Նկարները բնութագրվում են նատուրալիստական ոճով ու մութ լուսաստվերով, առկա են բնանկարներ, դիմանկարներ, նատյուրմորտ, պատմական թեմաներով ստեղծագործություններ։
20-րդ դար
1946 թվականին Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիան միավորվեց Արվեստների ու արհեստների դպրոցին և Կիրառական արվեստի դպրոցին։ 1953 թվականից կոչվում է Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիա։
Շենքը
2005 թվականին Coop Himmelb(l)au ճարտարապետական ընկերությունը կառուցել է դեկոնստրուկտիվական ոճի կառույց որպես բուն շենքի հավելյալ մաս։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի համալսարաններ
Աշխարհագրագետը (նկար)
«Աշխարհագրագետը» (De geograaf), բարոկկո դարաշրջանի հոլանդացի հռչակավոր գեղանկարիչ, հոլանդական գեղանկարչության ոսկե դարաշրջանի ներկայացուցիչ Յան Վերմեերի նկարը։ Կտավը հեղինակը վրձնել է 1668-1669 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 52 × 45,5 սմ։ Այսօր «Աշխարհագրագետը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Շտեդելի գեղարվեստի ինստիտուտում (Մայնի Ֆրանկֆուրտ, Գերմանիա)։
Պատմություն և նկարագիր
Նկարում Վերմեերը պատկերել է մի շարք առարկաներ՝ քարտեզներ, գծագրեր, գրքեր, գլոբուս, ալիդադա, որոնք ներկայացնում են գիտնականի գործունեության ոլորտը։ Կերպարի դիրքը ընդգծում է կոմպոզիցիայի դինամիկան՝ իրերի կուտակումը նկարի ձախ հատվածում և ձախ պատին ստվերի անկյունագիծը ։
Վերմեերը մի շարք փոփոխություններ է կատարել գրեթե ավարտուն նկարում, որպեսզի առավել ուժեղացնի կոմպոզիցիոն դինամիկան։ Սկզբնական տարբերակում աշխարհագրագետը նայում էր սեղանին, ոչ թե պատուհանին։ Նրա ձեռքի կարկինը ուղղահայաց դիրքով էր պատկերված։ Աջ կողմի ներքևի անկյունում գտնվող աթոռին կար պատկերված թուղթ, որի հեռացումից հետո այդ հատվածը դարձավ առավել մուգ։ Հերոսի դեմքի արտահայտությունն արտացոլում է շարժման էֆեկտը։ Կկոցած աչքերը կարող է պայմանավորված լինել ինչպես արևի լույսով, այնպես էլ մտորումների լարվածությունից։ Արվեստաբան Սելենա Քարրը ենթադրում է, որ նկարում պատկերված է գիտական բացահայտումը։ Աշխարհագրագետը մտահոգ կերպով բռնել է գիրքը, ասես պատրաստվելով բացել այն ու գտնել իր մտահանգման ապացույցը ։
Այսօր «Աշխարհագրագետը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Շտեդելի գեղարվեստի ինստիտուտում (Մայնի Ֆրանկֆուրտ, Գերմանիա)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շտեդելի գեղարվեստի ինստիտուտի նկարներ Կատեգորիա:Յան Վերմեերի նկարներ Կատեգորիա:1668 նկարներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ
Տրիպեպտիդիլ պեպտիդազ
Տրիպեպտիդիլ պեպտիդազ, ֆերմենտի տեսակ, որն ընդգրկված է ՖՀ 3.4.14 կոդի ներքո։
Ֆերմենտի տեսակներն են
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պեպտիդազներ
Հիրոսի Կանեդա
Հիրոսի Կանեդա, ճապոնացի աստղագետ, աստերոիդների հայտնաբերող, աշխատել է Կուշիրոյի աստղադիտարանում։ Բնակվում է Հոկկայդո պրեֆեկտուրայի Սապպորո քաղաքում։ 1987 թվականից 2000 թվականները, համատեղ մեկ այլ ճապոնացի աստղագետ Սեյձի Ուեդայի հետ հայտնաբերել է 705 նոր աստերոիդ ։ 2011 թվականի տվյալներով հայտնաբերված աստերոիդների քանակով նա 8-րդն է աստերոիդների հայտնաբերող աստղագետների միջև, և 19-րդն է հաշվի առնելով նաև աստերոիդների հայտնաբերման ծրագրերը ։
Բացի աստղագիտական դիտարկումներից Կանեդան նաև զբաղվել է ծրագրավորմամբ, և զարգացրել է աստղագիտությունում օգտագործվող ծրագրային ապահովումը։
Նրա պատվին է անվանվել (4677) Հիրոշի աստերոիդը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:Ճապոնացի գիտնականներ
Էդի Նկետիա
Արսենալ
Նկետիան իր կարիերան սկսել է Չելսիում, սակայն ակումբից հեռացվել է 2015 թվականին՝ 16 տարեկան հասակում ցածր հասակի պատճառով ։ Դրանից հետո նա միացավ Արսենալի ակադեմիային  ։ 2016-17 մրցաշրջանում Արսենալի մինչև 18 տարեկանների թիմի կազմում Նկետիան դարձավ 15 գոլի հեղինակ 16 խաղերում և խփեց 12 գնդակ Արսենալի մինչև 23 տարեկանների կազմում՝ անցկացրած 26 խաղերում  ։ Այս մրցաշրջանից հետո Արսեն Վենգերը հայտավորեց անգլիացուն Արսենալի մինչմրցաշրջանային ընկերական խաղերին Ավստրալիայում և Չինաստանում ։
Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը Նկետիան նշեց 2017 թվականի սեպտեմբերի 28-ին՝ փոխարինելով Ջո Ուիլոկին Եվրոպայի Լիգայի ԲԱՏԷ Բորիսովի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց հոկտեմբերի 24-ին՝ դուբլ ձևակերպելով Անգլիայի լիգայի գավաթի Նորվիչ Սիթիի դեմ խաղում և 2-1 հաշվով հաղթանակ պարգևելով Արսենալին հանդիպման ավելացված ժամանակում  ։ Առաջին հանդիպումը Պրեմիեր Լիգայում անգլիացին անցկացրեց 2018 թվականի մարտի 4-ին՝ փոխարինելով Հենրիխ Մխիթարյանին Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնի դեմ խաղում  ։ 2017-18 մրցաշրջանում Նկետիան անցկացրեց 10 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլի հեղինակ ։
Արսենալի մեկնարկային կազմում իր առաջին հանդիպումը Նկետիան առաջին անգամ խաղադաշտ դուրս եկավ 2018 թվականի նոյեմբերի 29-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի խմբային փուլի Վորսկլա Պոլտավայի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը Պրեմիեր Լիգայում խփեց 2019 թվականի մայիսի 12-ին՝ Բարնլիի դեմ խաղում  ։ Մայիսի 29-ին անգլիացին մնաց պահեստայինների նստարանին ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի եզրափակչի Չելսիի դեմ խաղում, իսկ Արսենալը պարտվեց 4-1 հաշվով ։ 2018-19 մրցաշրջանում Նկետիան անցկացրեց 9 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլի հեղինակ ։
2019 թվականի օգոստոսի 8-ին Նկետիան 1 տարվա վարձավճարով միացավ Լիդս Յունայթեդին   ։ Իր դեբյուտը նշեց օգոստոսի 13-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Անգլիայի լիգայի գավաթի Սոլֆորդ Սիթիի դեմ խաղում և այս խաղում դառնալով գոլի հեղինակ  ։ Առաջին հանդիպումը Չեմպիոնշիպում անցկացրեց օգոստոսի 21-ին՝ Բրենտֆորդի դեմ խաղում՝ այս խաղում դառնալով գոլի հեղինակ և 1-0 հաշվով հաղթանակ պարգևելով իր թիմին  ։ Սեպտեմբերի 15-ին Նկետիան գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Բարնսլիի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 2-0 հաշվով ։ Հոկտեմբերի 22-ին անգլիացին գոլ խփեց Պրեստոն Նորթ Էնդի դեմ խաղի 87-րդ րոպեին՝ փրկելով Լիդսին պարտությունից  ։
Միջազգային կարիերա
Նկետիան իրավասու է ներկայացնել Անգլիան ու Գանան միջազգային ասպարեզում, և հանդես է եկել Անգլիայի տարբեր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում։ 2018 թվականի մայիսին նա մինչև 21 տարեկանների հավաքականի կազմում հաղթեց Տուլոնի առաջնությունը ։ Ամռանը Նկետիան, մի շարք այլ աստղերի հետ միասին, հրաժարվեց մասնակցել Եվրոպայի Մ19 առաջնությանը, քանի որ այն խանգարում էր ակումբային ֆուտբոլին ։ 2019 թվականի հունվարին նա մերժեց Գանայի հավաքական հրավերը, քանի որ ցանկանում էր հանդես գալ Անգլիայի կազմում   ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի նոյեմբերի 24-ի դրությամբ
Ակումբային
Արսենալ
Միջազգային
Անգլիա Մ21
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արսենալի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լիդս Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Պետրովկա (գյուղ, Յանաուլսկի շրջան)
Պետրովկա (Петровка, Петровка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 166 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի բնակավայրեր
Որդուակ
Որդուակ, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Մտնում է Ծոբաձոր համայնքի մեջ։
Պատմություն
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ ։
Բնակչություն
2015 թվականին Որդուակ գյուղում բնակվում էր 51 մարդ, կար 16 տնտեսություն ։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
(4515) Խրեննիկով
(4515) Խրեննիկով (Khrennikov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,413715 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0429 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7845 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1369,71 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,26283 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,96° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1973 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զիլգի
Զիլգի (Зильги, Зилгæ), գյուղ Ռուսաստանի, Հյուսիսային Օսիա-Ալանիա հանրապետության Պրավոբերեժնի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Հյուսիսային Օսիա-Ալանիա հանրապետության Պրավոբերեժնի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1814 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռուդա (գյուղ, Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջան)
Ռուդա (Руда), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռուդա գյուղում բնակվում էր 749 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1874 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 399,68 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1422 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սևքար (Գյումուշխանեի գավառ)
Սևքար, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Էլկե Քրիստուֆեկ
Կենսագրություն
Էլկե Քրիստուֆեկը սովորել է Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայում 1988-1993 թվականներին՝ Առնուլֆ Ռայների ղեկավարությամբ։ Այնուհետև նա դասավանդել է որպես հրավիրված պրոֆեսոր Լինցի արվեստի համալսարանում (2001-2002), իսկ 2005 թվականից մինչև 2006 թվականը նման պաշտոն է զբաղեցրել Կարլսրուեի գեղարվեստի պետական ակադեմիայում և միաժամանակ Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր է եղել։ Որպես նկարիչ, Քրիստուֆեկը աշխատում է տարբեր ոլորտներում՝ ներառյալ գեղանկարչություն, քանդակագործություն, վիդեոարտ և պերֆորմանս։
Աշխատանք և քննադատություն
Էլկե Քրիստուֆեքի աշխատանքները, որոնցում իրականացվել է արվեստում սեքսուալության հետազոտություն, ստեղծվել են ավստրիացի նկարիչների դպրոցի ազդեցության ներքո՝ էգոն Շիլեից մինչև Վիեննական բաժնետերեր։ Քրիստուֆեկը նկարչուհի և գրող էր, որը իր կյանքը նվիրել էր աշխատանքին.Նա նպատակ էր դրել հատել մասնավոր և հասարակական (հանրային) կյանքի սահմանը։  Նա իր կերպարն ու մարմինը օգտագործում է որպես արվեստի առարկա, ընդ որում, հաճախ սադրիչ, որում ընդգծվում է կանանց մարմնի արդի վիճակը գենդերային ինքնության համատեքստում։
2009 թվականին Էլկե Քրիստուֆեկը, երեք այլ ժամանակակից ավստրիացի նկարիչների հետ համատեղ, Ավստրիան ներկայացրել է Վենետիկի 53-րդ բիենալեում։ Այս ցուցահանդեսի ընթացքում նա ներկայացրել է իր աշխատանքը ժամանակակից արվեստի համար հազվագյուտ թեմայով՝ մերկ տղամարդու մոդելով, որը ստեղծել է հետերոսեքսուալ կին նկարիչը, և նրա կողմից անվանվել է «Տաբու»։
Նրա անհատական ցուցահանդեսից հետո Լոս Անջելեսում 2011 թվականի փետրվարին, «Susanne Vielmetter Los Angeles Projects» պատկերասրահը ներառել է Քրիստուֆեկի «Արխիվի» մի մասը ներգաղթի թեմայով իր հավաքածուի մեջ։ 2011 թվականի ապրիլի 13-ին տեղի ունեցավ Վիեննայի «Garage X» թատրոնում «Hub»  պիեսի պրեմիերան։  Մայիսի 27-ին Ավստրիայի Գրաֆենեգ քաղաքում՝ ամրոցի հարակից այգում, տեղի թանգարանի տնօրենի պահանջով քանդվել է նրա առաջին Լռության պատը քանդակը։ Քանդման մասին փաստաթղթերը և քանդակի բեկորը նվիրաբերվել են Ստորին Ավստրիայի «Landesmuseum Niederösterreich» թանգարանի հեղինակի կողմից։
Գրականություն
Կատեգորիա:19-րդ դարի նկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարիչներ Կատեգորիա:Ավստրիացի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Ավստրիացի կին արվեստագետներ
Թրոնհեյմ
Տրոնհեյմ (Trondheim, նաև Trondhjem, Հարավային Սամի լեզվով՝ Råante, պատմական անունը Ни́дарос նորվեգերեն Nidaros), բնակչության թվով երրորդն է Նորվեգիայում, տեղակայված է Նիդելվա գետի բերանին, Տրոնհեյմյան ֆյորդի ափին։ Սյոր-Տյորդենլագի ադմինիստրատիվ կենտրեն։ Բնակչության միջին խտությունը 480 մարդ/կմ²։
Անվանումը
Քաղաքի հին անունը՝ Նիդարոս, թարգմանաբար նշանակում էր «Նիդի գետաբերան»։ Ավելի ուշ միջնադարում քաղաքի անւնը փոխվեց, դառնալով Տրոնհեյմ, դա նշանակում է «ուժեղների տուն», և այդ անունը Դանիական ժամանակահատվածում եղել է հիմնական։ 1930 թվականին վերադարձվել է հին անվանումը՝ Նիդարոս, բայց ժողովրդի բողոքից հետո արդեն հաջորդ 1931 թվականին նորից դարձել է Տրոնհեյմ։
Դարձվածաբանություն
Դարձվածքը կառուցվածքով երկու և ավելի բառերի կայուն, իմաստով ամբողջական, վերաիմաստավորված այնպիսի կապակցություն է, որը խոսքում վերարտադրվում է իբրև լեզվական պատրաստի միավոր։ Ժամանակակից հայերենում դարձվածքը հաճախ անվանում են դարձվածաբանական միավոր, դարձվածաբանական արտահայտություն, հատուկ ոճ, որոշ դեպքերում նաև՝ իդիոմ կամ իդիոմային արտահայտություն։
Թրոնհեյմ
Պատմություն
Տրոնհեյմում առաջինը բնակություն է հաստատել Օլաֆ Տրյուգգվանսոն՝ 997 թվականին։ Նա էլ հիմնադրել է եկեղեցի և պալատներ։
Սուրբ Օլաֆը մահացել է Նիդարոսից ոչ հեռու Ստիկլաստադիրի ճակատամարտում։ Իր մասունքների մոտ Միջին դարում ուխտ են կատարել բազմաթիվ ուխտավորներ։ 1152 թվականին անգլիացի պրելատ Նիկոլաս Բրեյկսպիրը հիմնել է Նիդարոսյան եպիսկոպոսությունը։
Դարձվածաբանություն
Լեզվաբանական գրականության մեջ միասնական կարծիք չկա դարձվածքի կամ դարձվածաբանական միավորների տարբերակման, դարձվածաբանության ընդգրկման սահմանների վերաբերյալ։ Դարձվածաբանության ավելի լայն ըմբռնման կողմնակիցները դարձվածքների մեջ ներգրավում են առածները, ասացվածքները, աֆորիզմները, թևավոր խոսքերը, հարադրությունները, բարդ հարադրական շաղկապները, բառակապակցական տերմինները, մյուսները՝ դարձվածաբանության ավելի նեղ ըմբռնման կողմնակիցները, հրաժարվում են վերոհիշյալից և դարձվածքներ են համարում միայն իդիոմային արտահայտությունները։ Հայերենում դարձվածքները բաժանվում են չորս խմբի՝ դարձվածքի ընդհանուր իմաստի և դարձվածքը կազմող բաղադրիչ բառերի միջև գոյություն ունեցող հարաբերության տեսակետից։ Դրանք են՝ դարձվածքային սերտաճում, դարձվածքային միասնություն, դարձվածքային կապակցություն և դարձվածքային արտահայտություն։''
Դարձվածքային սերտաճում։ Այս խմբի մեջ են դասվում այն դարձվածքները, որոնց ընդհանուր իմաստը չի բխում դարձվածքի կազմի մեջ մտնող բաղադրիչ բառերի բառային իմաստներից։ Դրանք իմաստային տեսակետից անբաժանելի, անքակտ կապակցություններ են։ Նրանցում բառերը, ամբողջապես կորցնելով իրենց բառային իմաստները և տվյալ կառուցվածքում վերաիմաստավորվելով, դառնում են դարձվածքի ընդհանուր, ամբողջական իմաստի բաղադրատարր, չցուցադրելով իրենց բառային և իմաստային ինքնուրույնությունը. ինչպես, օրինակ՝ աչքից գցել-ատել, այլևս չսիրել, գլուխը յուղել-համոզելով խաբել։
Թրոնհեյմ
Պատմություն
XIII դարից սկսած Նիդարոսը սկսել է իր առևտրային նշանակությունը հանսեյան առևտրաշուկայում՝ Բերգենում։ XIX դարից քաղաքը մնաց գյուղացիներին և այրվել է ավելի քա 15 անգամ։ Քաղաքին մեծ վնասներ է հասցրել շվեդա-դանական պատերազմները XVII դարում։
Կլիմա
Տրոնհեյմում ծովային կլիմա է մեղմ ձմեռով ու սառը ամառով։
Դարձվածաբանություն
Դարձվածքային միասնություն։ Դարձվածքների այս խմբի մեջ մտնում են դարձվածաբանական այնպիսի միավորներ, որոնք դարձվածքային սերտաճումների նման իմաստաբանորեն անբաժան են և ամբողջական, բայց ի տարբերություն նախորդների, սրանց դարձվածքային ըհդհանուր իմաստը որոշ չափով պատճառաբանված է դարձվածքը կազմող բաղադրիչ բառերի առանձին, փոխաբերական իմաստով։ Դարձվածքների այս կարգին առաջին հերթին բնորոշ է պատկերավոր իմաստը։ Օրինակ՝ գլուխը սապնել-խաբել, գլխին նստել-մեկի վրա իշխել։
Թրոնհեյմ
Տրանսպորտ
Այս քաղաքի արդյունաբերական զարգացմանը խթանել է առաջին երկաթուղին՝ 1877 թվականին ժամանել է Օսլո։ Ներկա ժամանակում Տրոնհեյմն ու Բուդյոն միացնում է Nordland Line երկաթգիծը։ Քաղաքային տրանսպորտն է տրամվայն ու ավտոբուսը։ Տրոնհեյնի տրամվայային համակարգը Արխանգելյան տրամվայի փակումից հետո՝ 2004 թվական, աշխարհում ամենահյուսիսային համակարգն է։ Տրամվայային համակարգը՝ 8,8 կմ երկարությամբ գալիս է քաղաքի կենտրոնից (Olavs gt. փողոցից) մինչև հանգստի վայր՝ Lian։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Նախկին մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքներ Կատեգորիա:997 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դարձվածաբանություն
Դարձվածքային կապակցություն։ Դարձվածքային կապակցություններ են կոչվում դարձվածքային այն միավորները, որոնց ընդհանուր իմաստը ամբողջովին բխում է նրանց բաղադրիչ-բառերի իմաստներից։ Դրանք այնպիսի դարձվածքներ են, որոնց կազմի մեջ մտնող բառերն ունեն ինչպես ազատ, այնպես էլ դարձվածաբանորեն կապված գործածություն։ Այդ կարգի դարձվածքներում բաղադրիչները՝ դարձվածքը կազմող բառերը, հիմնականում պահպանում են իրենց իմաստային ինքնուրույնությունը, բայց իրենց կապերով մնում են կախյալ վիճակում։ Օրինակ՝ նուրբ հարց, սիրտը մաշել, քիթը տրորել։
Դարձվածքային արտահայտություն։ Դարձվածքային արտահայտություն են համարում այն կայուն դարձվածաբանական միավորները, որոնք իմաստային տեսակետից ոչ միայն անբաժանելի են, այլև կազմված են ազատ իմաստ ունեցող բաղադրիչ բառերից. դարձվածքի ընդհանուր իմաստը կախված է և բխում է դարձվածքը կազմող բաղադրիչ բառերի բառային իմաստից, դարձվածքի բառային կազմը և դարձվածքային իմաստը կայուն են։ Օրինակ՝ լինել թե չլինել, ծառերի հետևում անտառը չտեսնել, կենդանի դիակ։ Դարձվածքային արտահայտությունների թվին են դասվում.
Գրականություն
Կատեգորիա:Լեզվաբանության բաժիններ Կատեգորիա:Բառագիտություն
Նովենկոե (գյուղ, Սումիի շրջան)
Նովենկոե (Новеньке), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պետրովկա (գյուղ, Ստերլիտամակսկի շրջան)
Պետրովկա (Петровка, Петровка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 68 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի բնակավայրեր
Նովա Ուբիրատան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու նահանգի բնակավայրեր
Դիգենիս Ակրիտաս
Առնչությունը հայերի հետ
«Դիգենիս Ակրիտաս»-ում հիշված են հայազգի առասպելական ու պատմական անձինք՝ Անգիլաս (Տորք Անգեղ֊յա), Ապոխալպ (Ապուքապ), Մայակես (Հմայակ), Մուսելես (Մուշեղ), Մելեմենծիս (Մլեհ Մեծ), պավլիկյան նշանավոր գործիչներ Կարբեասն ու Խրիսոքիրը (պոեմում՝ Կարոես և Խրիսոխերպոս)։ Ելնելով այն հանգամանքից, որ Ուռհայի ամիրա Մասուրի հայրը հիշյալ Խրիսոխերպոսն է, քեռին՝ Կարոեսը, իսկ մայրը՝ Սպաթիան, այսինքն՝ արաբների հետ որևէ առնչություն չունեցող պատմական անձինք, կարծիք է հայտնվել, որ բյուզանդական էպոսը նկատի ունի ոչ թե Բյուզանդիա անցած արաբների, այլ Վասիլ Ա-ի (867—886 թվականներ) կոտորածների ժամանակ Տիվրիկից ու պավլիկյան շրջաններից խալիֆայություն փախած, իսկ հետագայում՝ Լևոն Զ-ի օրոք (886—912 թվականներ) Բյուզանդիա վերադարձած պավլիկյաններին ու նրանց հետնորդներին։ Էպոսը սնող երկու աղբյուրներն էլ՝ պավլիկյաններն ու փոքրասիական ավագանին, մեծ մասամբ առնչվում են հայերի հետ։
Մինչև օրս հայտնաբերվել են «Դիգենիս Ակրիտաս»-ի հինգ չափածո և մեկ արձակ։ Միջնադարում, բյուզանդական էպոսը թարգմանվել է նաև ռուսերեն և մեզ է հասել «Девгениево Деяние» անվան տակ։
ASICS
ASICS ճապոնական կորպորացիա, որը հանդիսանում է սպորտային կոշիկների և հագուստի արտադրության առաջատարներից մեկը։ Նաև ունի նորաձև ուղղություն, որը կոչվում է Onitsuka Tiger:
Դիգենիս Ակրիտաս
Գրականություն
Կատեգորիա:Էպոսներ Կատեգորիա:Բանահյուսություն
ASICS
Պատմություն
ASICS ընկերության պատմությունը սկսվել է 1949 թվականից՝ հետպատերազմյան Ճապոնիայում։ Կիխատիրո Օնիցուկան (鬼塚 喜八郎) մտածեց, թե ինչպես կարող է նա օգնել ճապոնացի երիտասարդությանը նման երկրի համար ծանր ժամանակաշրջանում ։ Պարոն Օնիցուկան որոշեց սպորտային ապրանքանիշ ստեղծել բոլորի համար, որպեսզի սպորտի միջոցով ոգեշնչեն իրենց համաքաղաքացիներին ։ Այսպես ստեղծվում է Onitsuka Tiger ապրանքանիշը։
Գոյության առաջին օրերին ընկերությունն իր ապրանքները մատակարարել է միայն Ճապոնիայի և Չինաստանի ներքին շուկային, և դրանից օգտվել են Նայք կորպորացիայի հիմնադիրները՝ Ֆիլ Նայթը և Բիլլ Բուերմանը, ձեռք են բերել սպորտային կոշիկներ և դրանք վաճառել ԱՄՆ-ում ։ 1977 թվականից ընկերության ընդլայնման արդյունքում Onitsuka Tiger-ը վերանվանվել էր ASICS-ի՝ «Anima sano in corpore sano» հապավմամբ, որը լատիներեն նշանակում է «առողջ միտքը առողջ մարմնում»։ Կոբե քաղաքում կառուցվել գիտահետազոտական ինստիտուտ՝ սովորելու և պատրաստելու սպորտի համար նախատեսված կոշիկներ ։
Ներկա ժամանակ
Այսօր ASICS ընկերությունը աշխարհում զբաղեցնում է 5-րդ տեղը՝ սպորտային կոշիկներ և կոշիկներ արտադրող խոշորագույն ընկերությունների շարքում ։
2011 թվականի մարտի 31-ի դրությամբ ASICS ունի ավելի քան 5600 աշխատակիցներ ամբողջ աշխարհում ։ Վերջին տարիներին ընկերությունը դարձել է ամենաարագ աճող սպորտային կոշիկների ապրանքանիշը Եվրոպայում։ ASICS ապրանքանիշը պատկանում է սպորտային հագուստների և կոշիկների արտադրողների լավագույն բրենդներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1949 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ճապոնական ընկերություններ Կատեգորիա:Ճապոնական ապրանքանիշեր
Սյուզան Ֆրեկելտոն
Սյուզան Ֆրեկելտոն (Susan Stuart Goodrich Frackelton, ), ամերիկացի նկարիչ, ով մասնագիտացել է խեցեգործական նկարչության մեջ։ Եղել է ԱՄՆ-ի «Արվեստների ու արհեստների շարժման» ղեկավար, «Tried by Fire» (Փորձություն) ճենապակյա իրերի զարդագործերի ամենահայտնի ձեռնարկի հեղինակ ։
Կենսագրություն
Սյուզան Ստյուարտ Գուդրիչը ծնվել է 1848 թվականին Վիսկոնսին նահանգի Միլուոքի քաղաքում Էդվին Հ. Գուդրիչի և Մարի Ս. Գուդվիչի ընտանիքում։ Սովորել է Միլուոքիի և Նյու Յորքի մասնավոր դպրոցներում ։
1869 թվականի հուլիսի 19-ին ամուսնացել է Ռիչարդ Ֆրեկելտոնի հետ, ով ծնվել էր Լոնդոնում, սակայն 1857 թվականին գաղթել էր ԱՄՆ։ Նրանք ապրել են Միլուոքիում, որտեղ էլ հասակ են առել նրանց երեք որդիներն ու դուստրը ։ Ամուսինը կորցրել է իր հաջողակ բիզնեսը, սակայն Սյուզանի գործունեության շնորհիվ ընտանիքի ֆինանսական հարցերը կարգավորվել են ։ Ընտանիքին աջակցելու անկարողության, ինչպես նաև դաժան և անմարդկային վերաբերմունքի համար Սյուզանն ամուսնալուծվել է։ 1899 թվականին նրանք արդեն ունեցել են երկու չափահաս որդի (երեքից մեկը մահացել էր) և 11 տարեկան դուստր ։ Ռիչարդ Ֆրեկելտոնը մահացել է 1907 թվականին։ 1920 թվականին Սյուզանն ապրել է Իլինոյս նահանգի Չիկագո քաղաքում, երեք ամիս արձակուրդն անց է կացրել Հայիթիում ։ Եղել է «Ամերիկյան հեղափոխության դուստրեր» և Չիկագոյի կանանց ակումբի անդամ ։
Գործունեություն
Միլուոքիում Սյուզանը Հենրի Վայնդենի մոտ սովորել է լանդշաֆտային նկարչություն ։ Պատրաստել է զամբյուղներ, ժանյակներ, ոսկեղեն։ Նախքան 1876 թվականին խեցեգործության վրա կենտրոնանալը, աշխատել է կաշվով, փորագրված փայտով, գործված և ներկված կտորով, մետաղով։ Մեծ լսարանների առջև հանդես է եկել դասախոսություններով ։
1883 թվականին ստեղծել է «Frackelton China» և «Decorating Works» ընկերությունները, որտեղ հաջողությամբ իրականացրել է ճենապակյա իրերի արտադրություն, միաժամանակ՝ Միլուոքիի կենտրոնում նկարչության դասեր է տվել։ «Ֆրեկելտոն չոր գույները» արտոնագրել է 1894 թվականին ։ Ֆրեկելտոնը նախագծել և արտոնագրել է տնային հնոցասարք ։ Նա ստեղծել է հատուկ ոճի «խեցեղենի արվեստ», որը կոչվում է Ֆրեկելտոնի «կապույտ և գորշ»՝ գորշ փայլով կապույտ ներկված իր ։ Ֆրեկելտոնի յուրաքանչյուր ապրանքի հակառակ կողմում նկարված է նրա "SF" նշանը ։
1892 թվականին Ֆրեկելտոնը հիմնադրել է Հանքային նկարիչների ազգային լիգան, որտեղ ներառված էին Ադելաիդ Ռոբինյոն և Մերի Չեյս Պերին ։ Ֆրեկելտոնը եղել է պրոֆեսիոնալ նկարիչների տեղական ընկերակցության նախագահը, որը միավորվել է Միլուոքիի արվեստի ինստիտուտին, այնուհետև՝ Միլուոքիի արվեստի թանգարանին, ինչպես նաև նախագահել է Վիսկոնսինի արվեստի դպրոցը ։ 1893 թվականի համաշխարհային ցուցահանդեսին ներկայացրել է իր կերամիկական աշխատանքները և արժանացել 9 մրցանակների ։ 1880-1890-ական թվականներին Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում արժանացել է մեդալների ։ Իտալիայի թագուհի Մարգարիտա Սավոյը նամակով շնորհավորել է նրան աշխատանքների համար և նրա աշխատանքներից ընդգրկել իր պալատի ցուցադրությունում ։
1899 թվականին կերամիկական համատեղ աշխատանքներ է իրականացրել Ջորջ Էդգար Օհրի հետ ։ 1900 թվականի Փարիզի ցուցահանդեսում ներկայացրել է իր դելֆտյան ճենապակե գործերը։ Սյուզան Ֆրեկելտոնի աշխատանքները գտնվում են Վիսկոնսինի պատմական ընկերությունում, Միլուոքիի հանրային թանգարանում, Միլուոքիի համայնքային պատմական ընկերությունում և Sinsinawa Mound-ում ։
2005 թվականին Սյուզան Ֆրեկելտոնը հետմահու արժանացել է Վիսկոնսինի վիզուալ արվեստի կյանքի համար նվաճումներ մրցանակին՝ իր նորարարական կերամիկական, ճենապակյա աշխատանքների, ինչպես նաև 19-րդ դարում խեցեգործական արվեստի շարժման համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ Կատեգորիա:Խեցեգործներ ըստ ազգության Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ
Թագավորանիստ
Թագավորանիստ, բլուր Լոռու մարզում, Փամբակ և Տանձուտ գետերի միախառնման վայրի մոտ, Վանաձոր քաղաքից 1,5 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրությունը 1519 մ է ։
Բրոնզեդարյան հնավայր Վանաձոր քաղաքի «Դիմաց» կոչվող բարձրադիր թաղամասում։ Ոչ ծավալուն պեղումներ են կատարել Ե. Բայբուրդյանը (1938 թ), Ե. Մոմջյանը (1949 թ), Է. Խանզադյանը (1959 թ)։ Բացվել է բնական բլրի վրա կառուցված բնակատեղի, իսկ նրանից հարավ-արևելք. ընդարձակ դամբարանադաշտ։ Գտնվել են բրոնզե զենքեր (դաշույններ, նիզակի ծայրեր, նետասլաքներ), զարդեր (ապարանջաններ, ագատից, սարդիոնից, մածուկից ուլունքներ), վանակատից ու ոսկրից պատրաստված գործիքներ, սև կամ դեղնակարմրաերանգ, կոպիտ, անփայլ և փայլեցված, մեծ մասամբ երկրաչափական նախշերով զարդարված կավե ամաններ (կճուճներ, քրեղաններ, լայնաբերան ամաններ ևն)։ Հնավայրը դեռևս լավ ուսումնասիրված չէ։ Թագավորանիստից գտնված նյութերը պահվում են Վանաձորի երկրագիտական, մասամբ նաև՝ Հայաստանի պատմության պետական թանգարաններում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բլուրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հնավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի բլուրներ Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռնագրություն
Սեքսի փիլիսոփայություն
Սեքսի ժամանակակից փիլիսոփայությունը երբեմն ոգեշնչվում է Արևմտյան ֆեմինիզմից։ Գենդերային տարբերությունների, սեռական քաղաքականության և սեռական ինքնության բնույթի վերաբերյալ ֆեմինիստների կողմից բարձրացված խնդիրները կարևոր հարցեր են սեքսի փիլիսոփայության մեջ։
Սեքսի փիլիսոփայության պատմություն
Արևմտյան փիլիսոփայության պատմության մեծ մասի ընթացքում սեքսի և սեռականության հարցերը դիտարկվել են միայն էթիկայի ընդհանուր առարկայի շրջանակներում։ Այնուամենայնիվ, շեղումներ են եղել այս օրինաչափությունից, որոնցից ի հայտ է եկել սեռական խնդիրների մասին առանձին խոսելու ավանդույթը։
«Սեքսի և սիրո փիլիսոփայության հասարակությունը» (Society for the Philosophy of Sex and Love) մասնագիտական խումբ է, որը մտնում է Ամերիկյան փիլիսոփայական ասոցիացիայի կազմի մեջ։
Սեռական ցանկություն
Սեռական ակտիվության բարոյական գնահատականները որոշվում են սեռական ցանկության բնույթի մասին դատողություններով։ Այդ առումով փիլիսոփաները բաժանվում են երկու ճամբարի ․
Սեռականության բացասական ընկալումը, օրինակ՝ Իմանուիլ Կանտի մոտ, ենթադրում է, որ սեռականությունը խարխլում է արժեքները և մարտահրավեր է նետում այլ մարդկանց հանդեպ մեր բարոյական վերաբերմունքին։ Սեքսը, Կանտի կարծիքով, «սիրելի մարդուն հակման առարկա է դարձնում» ։ Այս իմաստով սեքսը հաճախ խորհուրդ է տրվում միայն սերունդը շարունակելու նպատակով։ Երբեմն համարվում է, որ սեռական ամուրիությունը հանգեցնում է ավելի լավ կամ առավել բարոյական կյանքի ։ Իսկ Ռասել Վանոյի և Իրվինգ Սինգերի կարծիքով, սեռական ակտիվությունից երկու կողմն էլ հաճույք է ստանում։
Ենթադրյալ այլասերումներ
Թոմաս Նագելը առաջարկում է, որ մարդկային սեռականության համար բնական են միայն փոխադարձ սեռական գրգռմամբ սեռական փոխհարաբերությունները։ Այլասերված սեռական հանդիպումներ կամ դեպքեր կլինեն դրանք, երբ այդ փոխադարձ գրգռումը բացակայում է, և որոնց ընթացքում մարդը դառնում է է ամբողջովին սեռական փորձի առարկա կամ ամբողջությամբ օբյեկտ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սոցիալական փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Սիրո փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Սեքսուալություն և հասարակություն
Տասներկու
Տասներկու (12), բնական թիվ է, գտնվում է 11-ի և 13-ի միջև։ Երրորդը՝ ձևավոր թվերում, առաջինը՝ ավելորդ թվերում ։ Նշվում է նաև դյուժին բառով։ 122 = 144 հնում կոչվում էր գրոսս (մեծ դյուժին), իսկ 123 = 1728 կոչվում էր՝ մասսա։
Թռչուններ
Թռչունները (Aves) տաքարյուն կենդանիներ են։ Մարմնի ջերմաստիճանը բավականին բարձր է և կայուն։ Կարող է հասնել +42 °С: Ձմռանը թռչունների ջերմաստիճանն օդի ջերմաստիճանին կարող է գերազանցել 60-70°С-ով և կախված չէ միջավայրի ջերմաստիճանից։
Թռչունների առջևի վերջույթները ձևափոխվել են թևերի, սիրտը քառախորշ է, ունեն լավ զարգացած թոքեր, մարմինը ծածկված է փետուրներով, մաշկը զուրկ է գեղձերից, բազմանում են ցամաքում։ Սողունների համեմատությամբ ունեն լավ զարգացած նյարդային համակարգ։
Թռչունները հարմարվել են տարբեր էկոլոգիական պայմաններին։ Հայտնի է թռչունների ավելի քան 9 հզ տեսակ, որոնք միավորվում են 3 հիմնական խմբերում՝ ողնուցավորներ (թռչողններ), անողնուցավորներ (վազողներ), լողացողներ կամ պինգվիններ։
Արտաքին կառուցվածք
Թռչունների մարմինը կազմված է ոչ մեծ գլխից, երկար շարժուն պարանոցից, կլորավուն կամ ձվաձև իրանից և վերջույթներից։
Թռչունների մաշկը բարակ է, զուրկ է գեղձերից, բացառությամբ պոչուկային գեղձը, որը լավ է զարգացած հատկապես ջրալող թռչունների մոտ։ Այդ գեղձի արտադրանքով թռչուններն օծում են իրենց փետուրները և չեն թրջվում։ Ծնոտները ձևափոխվել են եղջերավոր կտուցի, որ կազմված է վերնակտուցից և ենթակտուցից։ Կտուցի ձևը և մեծությունը տարբեր թռչունների մոտ տարբեր է և համապատասխանում է նրանց սնման առանձնահատկություններին։ Կտուցի միջոցով թռչունները կեր են հայթայթում, բույն կառուցում, պաշտպանվում են թշնամիներից։ Վերնակտուցի հիմքում գտնվում են քթանցքերը։ Թռչուններն ատամներ չունեն, որը թեթևանցնում է գլուխը և նպաստում է թռիչքին, բայց կան որոշ գիշատիչ տեսակներ որոնք իրենց վերնակտուցում ունեն մեկ ատամ, որը նրանց օգնում է սնունդը պատառոտել։ Գլխի կողքերին տեղավորված են խոշոր աչքերը։ Աչքերը, բացի վերին և ստորին կոպերից, ունեն նաև երրորդ կոպ՝ թարթող թաղանթ։ Գլխի վրա են գտնվում նաև լսողական անցքերը։ Թռչունների մարմինը ծածկված է փետուրներով, իսկ ոտքի ստորին մասը՝ կրնկաթաթը և մատները, զուրկ են փետուրներից, ծածկված են եղջերային թեփուկներով, մատների ծայրերն ունեն ճանկեր։
Այդպիսի կառուցվածքը փետուրները դարձնում է ճկուն, թեթև և օդի համար գրեթե անթափանց։
Թափափետուրները գտնվում են նախաբազկի և դաստակի վրա, որոնք ստեղծում են թևերի մակերեսը, իսկ ղեկափետուրները հովհարաձև դասավորված են պոչի վրա։ Ուրվագծային փետուրների տակ գտնվում են աղվափետուրները։ Դրանք թռչունների մարմինը պաշտպանում են սառչելուց՝ կատարելով ջերմակարգավորիչ ֆունկցիա։ Թռչուններն ունեն նաև, այսպես կոչված, բմբուլ, որն ունի թելանման փափուկ քիստերի փնջի տեսք։
Թռչուններին հատկանշական է փետրափոխությունը։
Ամենահայտնի թռչունը, որը ունակ է էվոլուցիայի, հանդիսանում է հարավամերիկյան գուախարոն։ Թռչունների մյուս խումբը, որը ունի նույն ունակությունը՝ սալանգաները, որոնք ձվադրում են Հարավ-արևելյան Ասիայի, Բերնեոի և Շրի-լանկա կղզիների կախված ժայռերում և քարանձավներում։ Շոշափելիքի օրգանները ցրված են ամբողջ մաշկային ծածկույթում և ներկայացված են հիմնականում երեք տիպի գոյություններով՝Գրանդրիի, մերկերի և հերբերի մարմնիկներ։ Վերջին ժամանակներում թռչունների մոտ հայտնաբերել են երկու միմյանցից անկախ մագնիտոռեցեպտորներ։
Անդիական կոնդորը պատկանում է ամենախոշոր թռչունների թվին, մարմնի քաշը հասնում է մինչև 11,4 կգ-ի, թևերի բացվածքը՝ 3,1 մ։ Հասուն թռչունների երկարությունը տատանվում է 117-135 սմ-ի սահմաններում։ Թափառող ալբատրոսը՝ (ջրխոթյան) հասնելով 117 սմ մարմնի երկարության, թևերի բացվածքը հասնում է մինչև 3,25 Թևերի ամենամեծ բացվածքը, որը տարբեր գնահատականով հասել է 6,1-7,4 մ ունեցել են անհետացած օլիգոցենների տեսակը։ Մինչ նրա նկարագրվումը 2014 թվ-ին, ամենախոշոր թռչող թռչունը համարվում էր անհետացած արգենտավիսը, թևերի բացվածքը մոտավորապես 7 մ։
Թռչունների արտաքին տեսքը պայմանավորված է նրանց թռչելու ունակությանբ։ Գոյություն ունեն համեմատաբար քիչ քանակի (մոտ 60 տեսակ) չթռչող կամ համարյա չթռչող թռչուններ։
Մեկ համակարգը գտնվում է աչքի ցանցաթաղանթում, որը հիմնվել է ֆոտոկախվածություն քիմիական ռեակցիաների վրա։ Տեսողական մագնիտոընկալիչները ապահովում են տարածական կողմնորոշումը, որը անհրաժեշտ է թռչունների չուի ժամանակ։ Երկաթի միացությունների մագնիսական հատկությունները (կենսագենային մագնետիտ)։ Այն հավանաբար գտնվում է վերնակտոցում և մասնակցում է տարածության ընկալմանը։ Որոշ հեղինակների ենթադրում են մագնիտոընկալիչների երրորդ համակարգի առկայության մասին, որը հիմնված է անդաստակային ապարատի վրա։ Չի բացառվում, որ երկաթի օքսիդների հիման վրա կատարվող մագնիտոռեցեպցիան՝ մագնիտաընկալումը կաթնասունների ներքին ականջի խխունջին հոմոլոգ կառույցում, իսկ նրանց ստացած տեղեկատվությունը վերծանվում է գլխուղեղի հավասարակշռության կորիզներում։ Թռչունների մեծ մասը ունեն փետուրներ և (փափուկ գավազան), որոնց փափուկ և երկար մորուքները կրում են փափուկ մազիկներ, դրանք երկար ձողեր են՝ փաթաթված փոքրիկ փետուրիկներով, որոնք զուրկ են կեռիկներից, որի պատճառով կապակցված փետուրի միջև կան տարեր տեսակներ։ Փետուրները սովորաբար տեղադրվում են պեռիլներով։ Բմբուլը համեմատաբար ընդգրկում է ամբողջ մարմինը (թիավորում, սագանման, և շատ գիշատիչ թռչունների), կամ առկա է միայն аптечках․ (կռունկների, հավեր, բվեր, ու շատ ճնճղուկներ)։ Սովորաբար փետուրները ծածկված են եզրագծային փետուրներով։
Չափսեր
Թռչունների մարմնի չափսերը և զանգվածը չի գերազանցում 12-16 կգ (կարապներ, անգղներ), թևերի բացվածքը 3 մ է։ Ամենափոքր թռչուները կոլիբրիի տեսակներն են, ունենում են ամենաշատը 3-7 գրամ զանգված։ Թռչելու կարողության կորուստը հաճախ հանգեցնում է չափերի մեծացման, խոշոր պինգվինների չափերը հասնում է մինչև 40 կգ, կազուարներինը և աֆրիկյան ջայլամները՝ 80-150կգ։ Որոշ անհետացած չթռչող թռչունների զանգվածը հասնում էր 230-400 կգ-ի։
Ժամանակակից ամենափոքր թռչունը դա մեղու-կոլիբրին է, մարմնի երկարությունը չի գերազանցում 5-7 սմ-ից, իսկ ամենախոշորը՝ աֆրիկյան ջայլամն է, որի բարձրությունը հասնում է 2,7մ-ի, իսկ զանգվածը՝ 156 կգ։ Այսպիսով ժամանակակից ամենափոքր թռչնի զանգվածը 66 հզ անգամ փոքր է ամենամեծ թռչնի զանգվածից։
Փետրավորումը և եղջրային ծածկույթ
Թռչունների մաշկային ծածկույթները բարակ են և էլաստիկ։ Հյուսվածքային շերտում կան հարթ մկանների առատ փնջեր, որոնք ամրանում են եզրագծային փետուրներին և փոփոխում են իրենց դիրքը։ Թռչունների միայն մաշկային գեղձը համարվում է ճարպային գեղձը, որը գտնվում է պոչուկային ողի վրա։ Բացակայում է մեծ, չթռչող թռչունների մոտ, աղավնիների, թութակների և այլն։
Որոշավոր տեսակի թռչունների համար բնորոշ համարվում է փետրածածկույթի առկայությունը, որը չի հանդիպում մյուս ժամանակակից կենդանիների մոտ։
Փետուրները ծածկում են թռչունների ամբողջ մարմինը, բացառությամբ կտուցից և ստորին վերջույթների ծայրերը։
Որոշ թռչունների մոտ ինչպես օրինակ հնդկահավերի և ամերիկյան անգեղների փետրավորում գլխի և պարանոցի հատվածում կամ բացակայում է ընդհանրապես կամ արտահայտված է շատ թույլ։
Փետուրները աճում են թռչունների մարմնի առանձին հատվածներում որոնք կոչվում են եզրագծային։
Փետուրի սաղմնային զարգացման սկզբնական շրջանը համընկնում է սողունների եղջրային ծածկույթի զարգացման հետ։
Փետուրները առաջացել են վերջինիս էվոլություն փոխակերպումից։
Եզրային փետուրները ծածկում են թռչունների ամբողջ մարմինը և ունեն լավ զարգացած խիտ առանցք, որի հիմքը խիտ ամուր բունն է, որի հիմքը գտնվում է մաշկի մեջ գտնվող փետրային պարկում։
Առանցքների վրայից դուրս են գալիս առաձգական քիստեր։
Որոնք կրում են կեռիկաձև քիստեր, որոնք շղթայակցվում են կեռիկներով հարևան քիստերին։ Փետուրի ամենաներքևի մասում հիմնականում քիստերը համարվում են ավելի փափուկ և երկար, իսկ նրանց փոքրիկ քիստերը չունեն կեռիկներ, այդ հատվածը անվանում են աղվամազային փետուր։
Փետուրների կառուցման՝ առանձնահատկությունները կարուղ են փոխվել տարբեր թռչունների մոտ։
Տեսակները, որոնք ապրում են ցածր ջերմային պայմաններում ունեն ավելի լավ զարգացած աղվափետուրներ։
Փետուրների ընդհանուր թիվը խոշոր տեսակների մոտ ավելի շատ է, քան մանրերի մոտ։ Օրինակ կոլիբրներինը մոտավորապես 1000 փետուր է, իսկ մանր ճնճղուկներինը 1500-2500, իսկ ճայերինը մինչև 6000, բադերինը՝ 25000: Փետուրների ընդհանուր թիվը, չափերը ու կառուցվածքի առանձնահատկությունը նման են մոտ խմբերի մոտ և կախված է էկոլոգիական մասնագիտացումից։ Փետուրների գունավորումը կարող է պայմանավորված լինել ինչպես պիգմենտնտներով, այնպեսել կառուցվածքային առանձնահատկուտյուններով։ Առավել տարածված են 2 տիպի պիգմենտներ՝ մելանինը և լիպոխրոմը։ Մելանինը ապահովվում է սև, շագանակագույն, կարմրագորշ և դեղին գույների տարբեր երանգները։ Լիպոխրոմները ապահովվում են ավելի վառ գույներ՝ կարմիրը, կանաչը, դեղինը, կապույտը և այլն։ Սպիտակ գունավորումը առաջանում է պիգմենտի բացակայության պայմաններում փետուրի եղջրային օդով լցված բջիջների կողմից լույսի անդրադարձման շնորհիվ։ Կառուցվածքային (օպտիկական) գունավորումը լինում է երփներանգ (փոխվում է տեսողության անկյունից կախված) և միատոն։ Այս դեպքում փետուրների եղջրային բջիջներում տեղի է ունենում նրբաշերտ ինտերֆերենցիա, ինչը գունավորմանը տալիս է մեծ պայծառություն։ Փետուրների գունավորումը կախված է նաև սեռից (սեռական դիմորֆիզմ), թռչնի տարիքից, տարվա եղանակից և սննդառությունից։ Փետրածածկի գործառությունները բազմազան են։ Այն ապահովվում է թռիչքը, առաջացնում հարթություններ, (թևերը, պոչը) և ստեղծում մարմնի շրջահոսելիություն։ Փետրածածկը պաշտպանում է մաշկը բազմաթիվ մեխանիկական վնասվածքներից։ Փետրածածկը մարմինը պաշտպանում է ջրի և ջերմության կորստից։
Կմախքը և մկանային համակարգը
Թռչունների կմախքի կառուցվածքում հստակ երևում են հարմարվողական առանձնահատկությունները, որոնք կապված են թռիչքի հետ՝ որպես հիմնական տեղաշարժման միջոց, թռչունների կմախքը պարզեցված է և կառուցված է թեթև ու ամուր ոսկորներից։ Որոշ ոսկորներ ունեն օդով լցված խոռոչներ, որոն կոչվում են պնևմատիկ և կապված են շնչառության օրգանների հետ։ Գանգի ոսկորները սերտաճած են միմյանց հետ  ունեն կարաններ։ Ակնախոռոչները խոշոր են և միմյանցից բաժաված են ոսկրային միջնապատով։ Գանգը միանում է ողնաշարին ծոծորակային մկանի միջոցով, ստորին ծոտը ամրանոմ է գանգին քառակուսի ոսկորի միջոցով, որը կախիչի դեր է կատարում։ Գլխի առջևում գտնվում կտուցը, կազմված՝ վերկտուցից և ենթակտուցից։ Այն ծածկված է եղջուրային պատյանով։
Թռչունների գանգի կարևոր առանձնահատկություններից է ենթակտուցի շարժունակությունը ուժեղացնում է կտցահարման ուժը և ավելացնում է հորանջման չափերը, իսկ շարժողական քիմքը օգնում է սննդագնդիկի հրմանը կերակրափող։ Կտուցի երկարությունն ու ձևը, շարժման բնույթը, բերանի խոռոչի չափերը տարբեր թռչունների մոտ տատանվում են լայն սահմաններում, ցուցադրելով տեսակի սննդային մասնագիտացումը։
Ամենաշարժուն կոպը համարվում է ստորին կոպը։ Բացի ներքին կոպից սողունների նման թռչուններն ունեն երրորդ կոպը թարթող թաղանթը, որը գտնվում է աչքի առջևի անկյունում և շարժվում է հորիզոնական դիրքով։ Թռչունների մեծ մասի մոտ թաղանթը ամբողջությամբ ծածկում է աչքը և ջրի տակ կատարում է կոնտակտային լինզայի դերը։ Հոտառության և համի զգայարնները թույլ են զարգացած։ Թռչունների համային օրգանները համային բողբոջնները են, որոնք գտնվում են փափուկ քիմքի վրա լեզվի հիմքի մոտ։ Գերակշռող մեծամասնության մոտ վատ է զարգացած հոտառությունը, նրանք գրեթե չեն տարբերում հոտերը։ Սակայն շատ քիչ ցամաքային, և մի քանի այլ խմբերի թռչունների հոտառությունը լավ է զարգացած (քթափողայիններ, որոշ ցերեկային գիշատիչներ, ամերիկյան գրիֆներ)։
Ամեն մատի վերջին ֆալանգը ծածկված է լավ զարգացած ճիրաններով։ Որոշ թռչունների մոտ առկա է թույլ ռադիմենտային ճիրան։ Խոշոր ոսկրային ելուստները, որոնք ծածկված են եղջրային ծածկույթ՝ սֆորներ, որոնք բնորոշ են սիրամարգներին։
Մարսողական և արտազատական համակարգեր
Թռչունների մարսողական համակարգը կազմված է բերանից, կլանից, կերակրափողից, կտնառքից, ստամոքսից, աղիներից և մարսողական գեղձերից։ Բերանում գտնվում է շարժուն լեզուն, թքագեղձերը ոչ բոլոր թռչունների մոտ են զարգացած։ Հատիկավոր թռչունների (աղավնի, հավ) երկար կերակրափողի ստորին մասը լայնացած է և առաջացնում է կտնառք, որում սնունդը հավաքվում, փափկում է և կատարվում է նախնական մարսումը։ Աղավնիների կտնառքի պատերից բազմացման շրջանում արտադրվում է մածուցիկ նյութ՝ «կաթ», որով նրանք կերակրում են ձագերին։
Կերակրափողի շարունակությունը կազմում է երկխորշ ստամոքս՝ գեղձային և մկանային։ Գեղձային բաժնում սնունդը ենթարկվում է մարսողական գեղձերի կողմից արտազատված մարսողական հյութի ազդեցությանը։ Մկանային ստամոքսը հաստ պատեր ունեցող, ներսից եղջերապատ օրգան է, որում սնունդը տրորվում է այնտեղ գտնվող փոքրիկ քարերի մասնակցությամբ, որը կուլ է տալիս թռչունը, վերածվում շիլայանման զանգվածի, ապա անցնում աղիներ։ Աղիները կազմված են 2 բաժնից՝ բարակ, հաստ և տասներկումատնյա աղիքից։ Բարակ աղիների առջևի մասը տասներկումատնյա աղին է։ Տասներկումատնյա աղիքի մեջ են բացվում ենթաստամոքսային գեղձից և լյարդից եկող ծորանները։ Ուղիղ աղին կարճ է և բացվում է կոյանոցի մեջ։ Աղիներում արտաթորանքը չի կուտակվում, թռչունները հաճախ են արտաթորում, որպեսզի մարմինը թեթև լինի։
Թռչունների մարսողությունը շատ արագ է կատարվում։ Մեծ քանակությամբ սննդի օգտագործումը, արագ մարսողությունը թռչունների ապահովում են անհրաժեշտ քանակությամբ սննդանյութերով։
Թռչունների արտազատական օրգանները երիկամներն են, որոնք տեղավորված եմ կոնքագոտում խորացումներում։ Երիկամներում առաջացած մեզը երկու միզածորաններով թափվում է կոյանոցի մեջ և արտաթորանքի հետ միասին հեռանում։ Թռչունները միզապարկ չունեն, որը նույնպես քաշի թեթևացման հարմարանք է։
Թռչունների նյութափոխանակության մակարդակը, համեմատած սողունների հետ, շատ բարձր է։ Դա պայմանավորված է նրանց կառուցվածքի, շնչառության, արյան շրջանառության և սննդի մարսման արագությամբ։ Օրգանական նյութերի օքսիդացման հաշվին շատ էներգիա է անջատվում, որը ծախսվում է մկանների կծկման, մյուս օրգանների աշխատանքի, ինչպես նաև մարմնի բարձր ջերմաստիճանի պահպանման համար։ Թռչունները տաքարյուն կենդանիներ են, մարմնի ջերմաստիճանը 40-43°С-ի։