cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Այն Ռանդ
Փիլիսոփայություն
Էթիկայի մեջ Ռանդը ընդունում էր ռացիոնալ և էթիկական էգոիզմը (ռացիոնալ սեփական շահը)՝ որպես բարոյական առաջնորդող սկզբունք։ Նա ասում էր, որ անհատը պետք է «գոյություն ունենա հանուն իր՝ ոչ ինքն իրեն ուրիշներին զոհաբերելու, ոչ էլ ուրիշներին ինքն իրեն զոհաբերելու» ։ Ռանդն իր գրքում հիշատակել է էգոիզմը որպես «եսասիրության առաքինություն»։ Դրանում նա ներկայացրել է «պետք է» խնդրի իր լուծումը՝ նկարագրելով մետաէթիկական տեսություն, որը բարոյականությունը հիմնում է «մարդկանց գոյատևումը որպես մարդ» կարիքների վրա ։ Նա դատապարտում էր էթիկական ալտրուիզմը որպես անհամատեղելի մարդկային կյանքի և երջանկության պահանջներին և գտնում էր, որ ուժի նախաձեռնումը չար է և իռացիոնալ ։ Իր «Ատլանտը պարզեց թևերը» գրքում գրում է, որ «ուժն ու միտքը հակադրություններ են» ։
Ռանդի քաղաքական փիլիսոփայությունը շեշտում էր անհատական ​​իրավունքները, ներառյալ սեփականության իրավունքը։ Նա համարում էր laissez-faire կապիտալիզմը միակ բարոյական սոցիալական համակարգն է, քանի որ նրա կարծիքով՝ դա միակ համակարգն էր, որը հիմնված էր այդ իրավունքների պաշտպանության վրա ։ Ռանդը հակադրվում էր կոլեկտիվիզմին և էտատիզմին, որոնց կազմում նա ընկալում էր կառավարման բազմաթիվ հատուկ ձևեր, ինչպիսիք են կոմունիզմը, ֆաշիզմը, սոցիալիզմը, աստվածապետությունը և սոցիալական պետությունը ։ Նրա նախընտրած կառավարման ձևը սահմանադրական հանրապետությունն էր, որը սահմանափակվում է անհատական ​​իրավունքների պաշտպանությամբ ։ Թեև նրա քաղաքական հայացքները հաճախ դասակարգվում են որպես պահպանողական կամ ազատական, Ռaնդը նախընտրում էր «ռադիկալ կապիտալիզմ» տերմինը։ Նա աշխատել է պահպանողականների հետ քաղաքական նախագծերի վրա, սակայն համաձայն չէ8 նրանց հետ այնպիսի հարցերի շուրջ, ինչպիսիք են կրոնը և էթիկան ։ Ռանդը դատապարտում էր ազատականությունը, որը նա կապում էր անարխիզմի հետ ։ Նա մերժում էր անարխիզմը՝ որպես սուբյեկտիվիզմի վրա հիմնված միամիտ տեսություն, որը գործնականում կհանգեցներ կոլեկտիվիզմի ։
Գեղագիտության մեջ Ռանդը արվեստը սահմանել է որպես «իրականության ընտրովի վերաստեղծում, ըստ նկարչի մետաֆիզիկական արժեքային դատողությունների » : Ըստ նրա, արվեստը թույլ է տալիս փիլիսոփայական հասկացությունները ներկայացնել կոնկրետ ձևով, որը կարելի է հեշտությամբ ընկալել՝ դրանով իսկ բավարարելով մարդկային գիտակցության պահանջը ։ Որպես գրող` Ռանդի արվեստտը առավել կենտրոնացած էր գրականության վրա։ Նա ռոմանտիզմը համարում էր այն մոտեցումը, որն առավել ճշգրիտ արտացոլում էր մարդու ազատ կամքի գոյությունը ։
Քննադատություններ
Բազմաթիվ քննադատներ, ներառյալ Նոզիկը, ասում են, որ էգոիզմի վրա հիմնված անհատական ​​իրավունքները արդարացնելու նրա փորձը ձախողված է ։ Մյուսները, ինչպես ազատատենչ փիլիսոփա Մայքլ Հյումերը, ավելի հեռուն են գնացել՝ ասելով, որ նրա աջակցությունը էգոիզմին և անհատական ​​իրավունքներին անհամապատասխան դիրքորոշումներ են ։ Որոշ քննադատներ, ինչպիսիք են Ռոյ Չայլդսը, ասում են, որ ուժի նախաձեռնմանը նրա դեմ լինելը պետք է հանգեցնի անարխիզմի աջակցությանը, այլ ոչ թե սահմանափակ կառավարությանը ։
Մեկնաբանները, ներառյալ Հեյզել Բարնսը, Ալբերտ Էլիսը և Նաթանիել Բրանդենը, քննադատել են Ռանդի ուշադրությունը բանականության կարևորության վրա։ Բրենդենն ասել է, որ այս շեշտադրումը նրան ստիպել է նսեմացնել զգացմունքները և ստեղծել անիրատեսական ակնկալիքներ, թե որքան հետևողականորեն ռացիոնալ պետք է լինեն մարդիկ ։
Հարաբերություններ այլ փիլիսոփաների հետ
Բացի Արիստոտելից, Թոմաս Աքվինացուց և դասական լիբերալներից, Ռանդը խիստ քննադատական ​​էր փիլիսոփաների մեծ մասի և իրեն հայտնի փիլիսոփայական ավանդույթների նկատմամբ ։ Կրելով Արիստոտելից ամենամեծ ազդեցությունը ՝ Ռանդը նշում էր, որ փիլիսոփայության պատմության մեջ նա կարող էր խորհուրդ տալ միայն «երեք Ա»-ներ՝ Արիստոտել, Աքվինաս և Այն Ռանդ ։ 1959 թվականին Մայք Ուոլեսի հետ հարցազրույցում, երբ նրան հարցրել են, թե որտեղից է եկել իր փիլիսոփայությունը, նա պատասխանել է. «Իմ մտքից դուրս Արիստոտելի հանդեպ ունեցած պարտքի միանձնյա ճանաչումով՝ միակ փիլիսոփայի, որ երբևէ ազդել է ինձ վրա» ։
Claremont Review of Books-ի հոդվածում քաղաքագետ Չարլզ Մյուրեյը քննադատել է նրա այն պնդումը, որ իր միակ «փիլիսոփայական պարտքը» Արիստոտելն է։ Նա պնդում էր, որ իր գաղափարները ածանցյալ են նախորդ մտածողների, ինչպիսիք են Ջոն Լոքը և Ֆրիդրիխ Նիցշեն ։ Ռանդը վաղ ոգեշնչում գտավ Նիցշեից, և գիտնականները դրա մասին ցուցումներ գտան Ռանդի մասնավոր ամսագրերում։ 1928 թվականին նա ակնարկեց «գերմարդու» մասին իր գաղափարին չգրված վեպի նոտաներում, որի գլխավոր հերոսը ոգեշնչված էր մարդասպան Ուիլյամ Էդվարդ Հիքմանից ։ Նիցշեի ազդեցության այլ ցուցումներ կան «Մենք՝ ողջերս» գրքի առաջին հրատարակությունից (որը հետագայում վերանայեց Ռանդը) ​​և նրա ընդհանուր գրելու ոճում ։ Այն ժամանակ, երբ նա գրեց «Շատրվանագլուխը», Ռանդը դեմ էր Նիցշեի գաղափարներին , և նրա ազդեցության չափը Ռանդի վրա նույնիսկ նրա վաղ տարիներին վիճելի է ։
Ռանդը համարում էր իր փիլիսոփայական հակառակորդը Իմանուել Կանտին, որին նա անվանում էր «մարդկության պատմության ամենավատ մարդը» ։ Նա կարծում էր, որ Կանտի իմացաբանությունը խաթարում է բանականությունը, իսկ նրա էթիկան հակադրվում է սեփական շահերին ։ Փիլիսոփաներ Ջորջ Ուոլշը և Ֆրեդ Սեդդոնը պնդում են, որ նա սխալ է մեկնաբանել Կանտին և ուռճացրել նրանց տարբերությունները ։ Նա նաև քննադատում էր Պլատոնին և դիտում էր նրա տարաձայնությունները Արիստոտելի հետ մետաֆիզիկայի և իմացաբանության հարցերում որպես փիլիսոփայության պատմության առաջնային հակամարտություն ։
Ռանդի հարաբերությունները ժամանակակից փիլիսոփաների հետ հիմնականում անտագոնիստական ​​էին։ Նա ակադեմիկոս չէր և չէր մասնակցում ակադեմիական դիսկուրս0նի ։ Նա արհամարհական էր քննադատների նկատմամբ և գրում էր այն գաղափարների մասին, որոնց հետ համաձայն չէր, վիճաբանությամբ, առանց խորը վերլուծության ։ Նրան, իր հերթին, շատ բացասաբար էին վերաբերվում բազմաթիվ ակադեմիական փիլիսոփաներ, որոնք նրան համարում էին անկարևոր գործիչ, որին պետք չէ լուրջ ուշադրություն դարձնել ։
Քննադատական ընդունվածություն
Ռանդի ստացած առաջին ակնարկները հունվարի 16-ի գիշերն էին։ Բրոդվեյի արտադրության մասին ակնարկները հիմնականում դրական էին, բայց Ռանդը նույնիսկ դրական կարծիքները համարեց ամոթալի, որովհետև դրանք պրոդյուսերի կողմից իր սցենարում կատարված էական փոփոխություններ էին ։ Թեև Ռանդը կարծում էր, որ իր «Մենք՝ ողջերս» վեպը լայնորեն քննադատության չի ենթարկվել, ավելի քան 200 հրատարակություններ հրապարակել են մոտավորապես 125 տարբեր ակնարկներ դրա մասին։ Ընդհանուր առմամբ, ակնարկներն ավելի դրական էին, քան նրանք, որոնք նա ստացել է իր հետագա աշխատանքի համար ։ Նրա «Հիմնը» վեպը արժանացավ գրախոսականի քիչ ուշադրության թե՛ Անգլիայում իր առաջին հրատարակման և թե՛ հետագա վերաթողարկումների համար ։
Ռենդի առաջին բեսթսելլերը՝ «Շատրվանգլուխը», շատ ավելի քիչ գրախոսականներ ստացավ, քան «Մենք՝ ողջերս» վեպը, և գրախոսների կարծիքները այս մասով հակասական էին ։ Լորին Պրյուետի դրական ակնարկը The New York Times-ում, որը հեղինակին անվանել է «մեծ հզոր գրող», որ գրել է «փայլուն, գեղեցիկ և դառը», Ռանդը մեծապես գնահատել է ։ Եղել են նաև այլ դրական կարծիքներ, բայց Ռանդը մերժել էր դրանցից շատերը՝ կա՛մ իր թյուրիմացաբար, կա՛մ անկարևոր հրապարակումների մեջ գտնվելու համար ։ Որոշ բացասական ակնարկներ պնդում էին, որ վեպը չափազանց երկար է , մյուսներն անվանում էին կերպարներին ոչ համակրելի, իսկ Ռանդի ոճը «վիրավորական հետիոտն» ։
«Ատլանտը պարզեց թևերը»լ ստեղծագործությունը լայնորեն վերանայվեց, քանի որ ակնարկներից շատերը խիստ բացասական էին։ «Ատլանտը պարզեց թևերը» դրական ակնարկներ ստացավ մի քանի հրապարակումներից Atlas Shrugged received positive reviews from a few publications ,, սակայն Ռանդի գիտնական Միմի Ռեյզել Գլադշտեյնը ավելի ուշ գրեց, որ «գրախոսները, թվում էր, թե մրցում էին միմյանց հետ ամենախելամիտ ներդաշնակությունները մշակելու համար», ներառյալ մեկնաբանությունները, որ դա «գրված է ատելությունից դրդված» և ցույց է տվել «անխիղճ շռայլություն» ։ Ուիթաքեր Չեմբերսը գրել է այն, ինչը հետագայում անվանվել է վեպի ամենահռչակավոր ակնարկը  պահպանողական National Review ամսագրի համար։ Նա մեղադրում էր Ռանդին անաստված համակարգին աջակցելու մեջ (նա դա կապում էր սովետական համակարգի հետ)՝ պնդելով, որ «ուսերը պարզած «Ատլանտի գրեթե ցանկացած էջից լսվում է մի ձայն, որը հրամայում է. «Դեպի գազի խցիկ ․․․ Գնա՛» ։
Ռանդի ոչ գեղարվեստական ​​գրականությունը շատ ավելի քիչ գրախոսականներ ստացավ, քան նրա վեպերը։ Նրա առաջին ոչ գեղարվեստական ​​գրքի՝ ՆՆոր մտավորականի համար», քննադատության տենորը նման էր «Ատլանտը պարզեց թևերը» վեպին ։ Փիլիսոփա Սիդնի Հուկը իր վստահությունը համեմատեց «Խորհրդային Միությունում փիլիսոփայության գրառման ձևի» հետ, իսկ հեղինակ Գոր Վիդալը նրա տեսակետն անվանեց «գրեթե կատարյալ իր անբարոյականության մեջ» ։ Այս ակնարկները լիբերալ քննադատների մոտ նրա գաղափարներին արձագանքելու օրինակ ստեղծեցին ։ Այդուհետ Ռանդի գրքերը հետզհետե ավելի քիչ գրախոսական ուշադրության արժանացան ։
Հանրային հետաքրքրություն
2015-ի դրությամբ ավելի քան 30 միլիոն օրինակով վաճառված լինելով՝ Ռանդի գրքերը շարունակում են լայնորեն ընթերցվել այսօր էլ։ 1991 թվականին Կոնգրեսի գրադարանիում և Ամսվա գրքի ակումբի համար անցկացված հարցման շրջանակներում ակումբի անդամներին խնդրել են անվանել ամենաազդեցիկ գիրքն իրենց կյանքում։ Ռանդի «Շատրվանագլուխը» երկրորդ ամենահայտնի ընտրությունն էր Աստվածաշնչից հետո ։ Թեև Ռենդի ազդեցությունն ամենամեծը եղել է Միացյալ Նահանգներում, նրա աշխատանքի նկատմամբ միջազգային հետաքրքրությունը միշտ բարձր է եղել ։
Ռանդի ժամանակակից երկրպագուների թվում էին վիպասաններ, ինչպիսիք են Իրա Լևինը, Քեյ Նոլտե Սմիթը և Լ. Նիլ Սմիթը։ Նա ազդել է ավելի ուշ ստեղծագործած գրողների վրա, ինչպիսիք են Էրիկա Հոլցերը, Թերի Գուդկինդը  և կոմիքսների նկարիչ Սթիվ Դիտկոն ։ Ռենդը դրական կարծիք է հայտնել բիզնեսի մասին, և հետագայում շատ բիզնես ղեկավարներ և ձեռնարկատերեր հիացել են նրա աշխատանքով և առաջ մղել այն ։ Գործարարներ, ինչպիսիք են Ջոն Էլիսոնը BB&T-ից և Էդ Սնայդերը Comcast Spectacor-ից, ֆինանսավորել են Ռանդի գաղափարների առաջխաղացումը ։
Շատ հեռուստատեսային շոուներ, ֆիլմեր և տեսախաղեր հիմնված են Ռանդի կյանքի և նրա ստեղծագործությունների վրա ։ Իր կյանքի ընթացքում նա բազմաթիվ հոդվածների օբյեկտ է դարձել հանրաճանաչ ամսագրերում, ինչպես նաև գրականության երկարատև քննադատությունների հեղինակների կողմից, ինչպիսիք են հոգեբան Ալբերտ Էլիսը [227] և Երրորդություն հիմնադրամի նախագահ Ջոն Վ. Ռոբինսը ։ Ռանդը կամ նրա կերպարի վրա հիմնված հերոսները աչքի են ընկնում ամերիկացի հեղինակների վեպերում, ներառյալ Մերի Գեյթսկիլը, Մեթ Ռաֆը, Քեյ Նոլտե Սմիթը և Թոբիաս Վոլֆը ։ Reason ամսագրի նախկին գլխավոր խմբագիր Նիք Գիլեսփին նշել է, որ «Ռանդի անմահությունը տանջված անմահություն է, որտեղ նա հավանական է, որ գլխավոր դերակատարը լինի։ Ջիբսը Ռանդում այնքան սառը և անմարդկային է անցնում ժողովրդական մշակույթի միջով »։ Երկու ֆիլմ է նկարահանվել Ռանդի կյանքի մասին։ 1997 թվականի վավերագրական ֆիլմը՝ «Այն Ռանդ. Այն Ռանդի զգացողությունները» ր 1999 թվականին համանուն գրքի հեռուստատեսային ադապտացիան արժանացել են մի քանի մրցանակների ։ Ռսնդի պատկերը հայտնվում է նաև նկարիչ Նիք Գաետանոյի կողմից նկարազարդված 1999 թվականի ԱՄՆ փոստային նամականիշի վրա ։
Ռանդի ստեղծագործությունները, առավել հաճախ՝ «Հիմնը» և «Շատրվանագլուխը», երբեմն նշանակվում են որպես միջնակարգ դպրոցական ընթերցումներ ։ 2002 թվականից ի վեր Այն Ռանդի ինստիտուտը Ռանդի վեպերի անվճար օրինակներ է տրամադրում ուսուցիչներին, որոնք խոստանում են գրքերը ներառել իրենց ուսումնական ծրագրում : Ինստիտուտը մինչև 2020 թվականի վերջը տարածել էր 4,5 միլիոն օրինակ ԱՄՆ-ում և Կանադայում։ 2017 թվականին Ռանդը ավելացվել է Միացյալ Թագավորությունում A Level Politics քննության համար պահանջվող ընթերցանության ցանկում ։
Քաղաքական ազդեցություն
Թեև Ռանդը մերժում էր «պահպանողական» և «ազատական» պիտակները, նա շարունակական ազդեցություն է թողել աջակողմյան քաղաքականության և ազատականության վրա ։ Ռանդը հաճախ համարվում է երեք ամենակարևոր կանանցից մեկը (Ռոզ Ուայլդեր Լեյնի և Իզաբել Պատերսոնի հետ միասին) ժամանակակից ամերիկյան ազատականության վաղ զարգացման մեջ ։ Դեյվիդ Նոլանը՝ Ազատական կուսակցության հիմնադիրներից մեկը, ասել է, որ «առանց Այն Ռանդի ազատական շարժումը գոյություն չէր ունենա »: Այդ շարժման պատմության մեջ լրագրող Բրայան Դոհերտին նրան նկարագրել է որպես «20-րդ դարի ամենաազդեցիկ ազատատենչը լայն հանրության համար »: Պատմաբան Ջենիֆեր Բըրնսը նրան անվանել է «աջ կողմում դեպի կյանքի վերջնական դարպաս»։
Քաղաքական գործիչները, որոնք համարում են Ռանդին որպես մեծ ազդեցություն, սովորաբար պահպանողականներ են (հաճախ Հանրապետական կուսակցության անդամներ), չնայած Ռանդը պահպանողականի համար որոշ անտիպ դիրքեր է զբաղեցնում, օրինակ՝ ընտրության կողմնակից և աթեիստ լինելը ։ 1987 թվականին Նյու Յորք Թայմսում հրապարակված հոդվածում նա հիշատակվում էր որպես Ռեյգանի վարչակազմի «արձակագիր դափնեկիր» ։ Հանրապետական կոնգրեսականները և պահպանողական փորձագետները խոստովանել են նրա ազդեցությունը իրենց կյանքի վրա և խորհուրդ են տվել նրա վեպերը ։ Նա ազդել է ԱՄՆ-ից դուրս որոշ պահպանողական քաղաքական գործիչների վրա, ինչպիսիք են Սաջիդ Ջավիդը Միացյալ Թագավորությունում, Սիվ Ջենսենը Նորվեգիայում և Այելետ Շաքեդը Իսրայելում ։
2007–2008 թթ․ ֆինանսական ճգնաժամը նոր հետաքրքրություն առաջացրեց նրա ստեղծագործությունների նկատմամբ, հատկապես «Ատլանտը պարզեց ուսերը» վեպը, որը ոմանք տեսան որպես ճգնաժամի նախազգուշացում ։ Հոդվածները համեմատում էին իրական աշխարհի իրադարձությունները վեպի սյուժեի հետ ։ Ռանդին և նրա հորինված հերոս Ջոն Գալտին հիշատակող ցուցանակներ հայտնվեցին Tea Party-ի բողոքի ցույցերի ժամանակ ։ Նրա գաղափարների քննադատության աճ է գրանցվել, հատկապես քաղաքական ձախերի կողմից։ Քննադատները տնտեսական ճգնաժամի մեջ մեղադրում էին եսասիրությանը և ազատ շուկաներին նրա աջակցությանը, հատկապես Ալան Գրինսփենի վրա ունեցած ազդեցության պատճառով ։ 2015 թվականին Ադամ Վեյներն ասաց, որ Գրինսպենի միջոցով «Ռանդը արդյունավետորեն ժամային ռումբ է նետել ԱՄՆ-ի տնտեսության կաթսայատան մեջ »: Լիզա Դուգգանն ասել է, որ Ռանդի վեպերը «անհաշվելի ազդեցություն» են ունեցել նեոլիբերալ քաղաքական գաղափարների տարածումը խրախուսելու հարցում ։ 2021 թվականին Կաս Սանսթայնն ասել է, որ Ռանդի գաղափարները կարելի է տեսնել Թրամփի վարչակազմի հարկային և կարգավորող քաղաքականության մեջ, որը նա վերագրել է Ռանդի գեղարվեստական ​​գրականության «մնայուն ազդեցությանը »:
Ակադեմիական արձագանք
Ռանդի կենդանության օրոք նրա աշխատանքը քիչ ուշադրության արժանացավ ակադեմիական գիտնականների կողմից : Նրա մահից հետո նրա աշխատանքի նկատմամբ հետաքրքրությունն աստիճանաբար աճել է  : 2009 թվականին պատմաբան Ջենիֆեր Բերնսը բացահայտեց Ռանդի նկատմամբ գիտական ​​հետաքրքրության «երեք համընկնող ալիքներ», ներառյալ «կրթաթոշակների պայթյունը» սկսած 2000 թվականից ։ Այնուամենայնիվ, այդ նույն տարվա դրությամբ մի քանի համալսարաններ ներառում էին Ռանդը կամ Օբյեկտիվիզմը որպես փիլիսոփայական մասնագիտություն կամ հետազոտական ​​ոլորտ, որտեղ գրականության և փիլիսոփայության շատ բաժիններ նրան համարում էին փոփ մշակույթի երևույթ, այլ ոչ թե լուրջ ուսումնասիրության առարկա ։ 2002-2012 թթ․ ավելի քան 60 քոլեջներ և համալսարաններ ստացել են դրամաշնորհներ BB&T Corporation-ի բարեգործական հիմնադրամից, որը առաջարկում էր ուսուցանել Ռանդի գաղափարները կամ աշխատանքները. որոշ դեպքերում դրամաշնորհները հակասական էին և նույնիսկ մերժվել են՝ Ռանդի մասին ուսուցանելու պահանջի պատճառով ։ 2020 թվականին մեդիա քննադատ Էրիկ Բերնսն ասել է, որ «Ռանդը, անշուշտ, իմ կյանքի ամենահետաքրքիր փիլիսոփան է», սակայն «Ակադեմիայում ոչ ոք ուշադրություն չի դարձնում նրան՝ ո՛չ որպես հեղինակի, ո՛չ փիլիսոփայի» ։ Նույն տարին Ռանդի մասին քննադատական ​​էսսեների ժողովածուի խմբագիրն ասաց, որ ակադեմիկոսները, որոնք հավանություն չէին տալիս նրա գաղափարներին, երկար ժամանակ «համառ վճռականություն են դրսևորել՝ անտեսելու կամ ծաղրելու» նրա աշխատանքը , սակայն նա կարծում էր, որ ավելի շատ ակադեմիական քննադատներ ներգրավված են նրա աշխատանքով վերջին տարիներին ։
Արձագանք նրա մտքերին
«Այն Ռանդի փիլիսոփայական միտքը»՝ 1984 թվականի Օբյեկտիվիզմի մասին էսսեների ժողովածուն, որը խմբագրվել է Դեն Ուիլի և Ռասմուսենի կողմից, առաջին ակադեմիական գիրքն էր Ռանդի գաղափարների մասին, որը հրատարակվել է նրա մահից հետո : Էսսեներից մեկում քաղաքական գրող Ջեք Ուիլերը գրել է, որ չնայած «ռանդյան կատաղության անդադար ռմբակոծությանը և շարունակական արտահոսքին», Ռանդի էթիկան «ամենահռչակ ձեռքբերում է, որի ուսումնասիրությունը շատ ավելի արդյունավետ է, քան ժամանակակից մտքի ցանկացած այլ բան »:1987 թվականին Այն Ռանդի միությունը հիմնադրվել է որպես Ամերիկյան փիլիսոփայական ասոցիացիայի մասնաճյուղ ։
1995 թվականին Ռանդի մասին «Ժամանակակից կին փիլիսոփաներ»-ում Ջեննի Ա. Հեյլը նկարագրեց բազմաթիվ ակադեմիական մասնագիտությունների ընկալման տարբերություններ։ Նա ասաց, որ Ռանդի փիլիսոփայությունը «պարբերաբար դուրս է մնում ակադեմիական փիլիսոփայությունից։ Այնուամենայնիվ, գրական ակադեմիայի ողջ ընթացքում Այն Ռանդը համարվում է փիլիսոփա» : Քաղաքական տեսաբան Չանդրան Կուկաթասը, գրելով Routledge Encyclopedia of Philosophy-ի 1998 թվականի հրատարակության մեջ, ամփոփեց իր աշխատանքի հիմնական փիլիսոփայական ընկալումը երկու մասում։ Նա ասաց, որ մեկնաբանների մեծամասնությունը նրա էթիկական փաստարկը դիտարկում է որպես Արիստոտելի էթիկայի ոչ համոզիչ տարբերակ, և նրա քաղաքական տեսությունը «չնչին հետաքրքրություն է ներկայացնում», քանի որ այն խաթարված է «չմտածված և ոչ համակարգված» ջանքերով՝ համաձայնեցնելու իր թշնամությունը անարխիզմի մերժման հետ ։ «Այն Ռանդի ուսումնասիրություններ» ամսագիրը, որը բազմառարկայական էր և հաճախ էր գրախոսվում և որը նվիրված է Ռանդի և նրա գաղափարների ուսումնասիրությանը, հիմնադրվել է 1999 թվականին ։
2010 թվականին Կատո ինստիտուտի համար նախատեսված էսսեում Հյումերը պնդում էր, որ շատ քչերին են համոզիչ համարում Ռանդի գաղափարները, հատկապես նրա էթիկան։ Նա վերագրեց այն ուշադրությունը նրան, որ Ռանդը համարվում էր «գրավիչ գրող»՝ նշելով, որ «Ատլանտը պարզեց ուսերը» ստեղծագործությունը գերազանցում է Ռանդի ոչ գեղարվեստական գործերը և դասական լիբերալիզմի այլ փիլիսոփաների գործերը ։ 2012 թվականին Փենսիլվանիայի պետական համալսարանի մամուլը համաձայնեց ստանձնել «Այն Ռանդի ուսումնասիրություններ» ամսագրի հրատարակումը, իսկ Պիտսբուրգի համալսարանի մամուլը մեկնարկեց «Այն Ռանդի հասարակության փիլիսոփայական ուսումնասիրություններ» շարքը՝ հիմնված հասարակության աշխատանքների վրա ։ 2012 թվականի աշնանային թարմացումը Ռանդի մասին Ստենֆորդի փիլիսոփայության հանրագիտարանում ասվում է, որ «միայն մի քանի պրոֆեսիոնալ փիլիսոփաներ լուրջ են վերաբերվել նրա աշխատանքին »: Նույն թվականին քաղաքագետ Ալան Վուլֆը մերժեց Ռանդին՝ համարելով նրան «ոչ անձ» ակադեմիկոսների շրջանում։ Սա մի վերաբերմունք էր, որը գրող Բեն Մուրնանն ավելի ուշ նկարագրեց որպես Ռանդի վերաբերյալ «ավանդական ակադեմիական տեսակետ »:
Արձագանք նրա գեղարվեստական ​​գրականությանը
Ռանդի՝ որպես գրական գործչի ակադեմիական դիտարկումը նրա կյանքի ընթացքում նույնիսկ ավելի սահմանափակ էր, քան նրա փիլիսոփայության քննարկումը։ Միմի Ռեյզել Գլադշտեյնը չկարողացավ գտնել որևէ գիտական ​​հոդված Ռանդի վեպերի մասին, երբ նա սկսեց ուսումնասիրել գրողի կյանքը 1973 թվականին, և միայն երեք այդպիսի հոդված հայտնվեց 1970-ականների մնացած գործերում ։ Նրա մահից ի վեր անգլիական և ամերիկյան գրականության գիտնականները շարունակում են հիմնականում անտեսել նրա աշխատանքը, չնայած Ռանդի գրական աշխատանքի նկատմամբ ուշադրությունը մեծացել է 1990-ականներից ։ Կարևոր հեղինակների մասին մի քանի ակադեմիական գրքերի շարքեր ընդգրկում են Ռանդին և նրա ստեղծագործությունները }}, ինչպես նաև հանրաճանաչ ուսումնական ուղեցույցներում, ինչպիսիք են CliffsNotes-ը և SparkNotes-ը ։ 2001 թվականին Ռանդի համար գրված «Գրական հանրագիտարան» գրառման մեջ Ջոն Դեյվիդ Լյուիսը հայտարարեց, որ «Ռանդը գրել է իր սերնդի ինտելեկտուալ առումով ամենադժվար գեղարվեստական ​​գրականությունը»։ 2019-ին Դուգգանը նկարագրեց Ռանդի գեղարվեստական գրականությունը որպես հանրաճանաչ և ազդեցիկ շատ ընթերցողների համար, չնայած այն հեշտ է քննադատել «նրա մուլտֆիլմային կերպարների և մելոդրամատիկական սյուժեների, կոշտ բարոյականության, միջինից ցածր գեղագիտական նախասիրությունների ... և փիլիսոփայական ձգտումների համար »:
Օբյեկտիվիստական շարժում
Նաթանիել Բրանդենի ինստիտուտի փակումից հետո Օբյեկտիվիստական շարժումը շարունակվեց այլ ձևերով։ 1970-ական թվականներին Փեյկոֆը սկսեց դասավանդել օբյեկտիվիզմի տեսությունը ։ 1979 թվականին Պիտեր Շվարցը սկսեց տեղեկագիր, որը կոչվում էր «Մտավոր ակտիվիստ», որին Ռանդը հավանություն տվեց ։ Նա նաև հավանություն է տվել «Օբյեկտիվիստական ֆորումին»՝ երկամսյա ամսագրին, որը հիմնադրվել էր օբյեկտիվիստ փիլիսոփա Հարրի Բինսվանգերի կողմից, որը գործում էր 1980-ից 1987 թվականներին ։
1985թ.-ին Փեյկոֆն աշխատում էր գործարար Էդ Սնայդերի հետ՝ ստեղծելու Այն Ռանդ ինստիտուտը, որը շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն էր և նվիրված էր Ռանդի գաղափարների և աշխատանքների առաջխաղացմանը։ 1990 թվականին Փեյկոֆի հետ գաղափարական տարաձայնություններից հետո Դեյվիդ Քելլին հիմնեց Օբյեկտիվիստական հետազոտությունների ինստիտուտը, որն այժմ հայտնի է որպես «Ատլանտի հասարակություն» ։ 2001թ.-ին պատմաբան Ջոն Մաքքասկին կազմակերպեց Anthem Foundation for Objectivist Scholarship-ը, որը դրամաշնորհներ է տրամադրում ակադեմիական ոլորտում օբյեկտիվիզմի վերաբերյալ գիտական աշխատանքների համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ռուս փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ռուս կին փիլիսոփաներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Հրեա հակակոմունիստներ Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հրեա փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հակակոմունիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Աթեիստներ Կատեգորիա:Կին փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Գրողներ Կատեգորիա:Աթեիզմ Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով
Կոթերի կամուրջ
Կոթերի կամուրջ, Կեթուրի կամուրջ, Կեթուր-քյուփրութ, Կոթուր, Քեթուր քյուփրի, կամուրջ Արևմտյան Եփրատ գետի վրա, Եփրատին միանալու մոտ, Դերջանի գավառակի Կոթեր և Վաշան գյուղերի միջև։ Ունի յոթ կամար։ Կարուցվել է XIII դ. ։
Զարյան
Զարյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Սուրբ Ներսես Շնորհալի եկեղեցի (Իջևան)
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար Հայաստանի Հանրապետության Իջևան քաղաքում։
Պատմություն
Շենքը կառուցվել է 50-ականների կեսերին և ծառայել է որպես անտառտնտեսության մշակույթի տուն, հետագայում՝ որպես երաժշտական դպրոց, իսկ 80-ականների վերջին՝ Տավուշի մարզային գրադարան։ 1996 թ. գրադարանը տեղափոխել են Պիոներ պալատի շենք ։ Տեր Սիմեոն քահանա Առաքելյանի հավաստմամբ՝ շենքը 1991 թ. տրամադրվել է եկեղեցուն։ 1997 թ. այն նորոգվել է (խոսքը վերաբերում է ներքին հարդարմանը), ավելացվել է գմբեթ ու խաչ, և 1998 թ. օծվել է ։
Ծանոթագրություններ
ն ն ն
Նիմիսլյարովո
Նիմիսլյարովո (Нимислярово, Нимесләр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Նուրիմանովսկի շրջանի կազմում։
Սմիթսոնիտ
Սմիթսոնիտ (անգլիացի քիմիկոս և հանքաբան Ջեյմս Ամիթսոնի (James Smithson, 1765—1829) անվամբ), միներալ բնական կարբոնատների խմբից։ Քիմիական կազմը՝ ZnC03 (ZnO—64, 9%, C02—35, 1%)։ Խառնուրդների ձևով պարունակում է Fe, Mn, Cd, Co, Mg, Pb։ Բյուրեղագիտական համակարգը տրիգոնային է։ Բյուրեղները հազվադեպ են և ունեն ռոմբոէդրի ու սկալենոէդրի ձև։ Սմիթսոնիտը սովորաբար հանդիպում է հատիկավոր կամ հողանման զանգվածների և կեղևանման կառուցվածք ունեցող հոսունանստվածքային ագրեգատների ձևով։ Գույնը՝ սպիտակ, դեղնավուն, մոխրագույն, գորշ և այլն։ Կարծրությունը՝ 4—4, 5, խտությունը՝ 4300—4400 կգ/մ³։ Սմիթսոնիտը ցինկի առաջնային սուլֆիդների հանքավայրերի օքսիդացման զոնայի տիպիկ արդյունաբերական միներալ է։ Հանքավայրերը հայտնի են Մեքսիկայում, Հունաստանում, Լեհաստանում, ԽՍՀՄ-ում՝ Ղազախստանում և Ուզբեկստանում։
Գունախճիկ
Սմալտա (Smalte կամ Schmalte,< schmelzen— հալել), գունախիճ, գունավոր (այդ թվում ոսկեգույն, արծաթավուն), խորանարդիկների կամ թերթերի տեսքով անթափանցիկ ապակի՝ խճանկարներ ստեղծելու համար։
Նիմիսլյարովո
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 771 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Նուրիմանովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գունախճիկ
Կատեգորիա:Գունախիճ Կատեգորիա:Նյութեր Կատեգորիա:Ապակի Կատեգորիա:Խճանկարչություն
Ադրբեջանի արվեստի ազգային թանգարան
Ադրբեջանի Ռուստամ Մուստաֆաևի անվան արվեստի ազգային թանգարան (Rüstəm Mustafayev adına Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyi), Ադրբեջանի արվեստի ամենամեծ թանգարանը, որտեղ պահվում է ավելի քան 17000 արվեստի գործ ։ Թանգարանը հիմնադրվել է 1936 թվականին ։ 1943 թվականին կոչվել է ադրբեջանցի նշանավոր թատերական նկարիչ Ռուստամ Մուստաֆաևի անունով, որը երկրում թատերական-դեկորատիվ արվեստի հիմնադիրներից մեկն է ։
Թանգարանը տեղակայված է միմյանց հարևանությամբ գտնվող Բաքվի երկու շենքերում, որոնք կառուցվել են 19-րդ դարի վերջում ։ Թանգարանում հավաքված են Ադրբեջանի, Արևմտյան Եվրոպայի, Ռուսաստանի, Արևելքի արվեստի գործերից։ Թանգարանի ցուցանմուշները ցուցադրվել են Կանադայում (1966), Կուբայում (1967), Սիրիայում (1968), Ֆրանսիայում (1969), Չեխոսլովակիայում (1970), Ալժիրում (1970), Իրաքում (1971) ։ Թանգարանը բաց է երեքշաբթիից կիրակի, ժամը 10։00-18։00 ։
Թանգարանի պատմություն
1920 թվականին Ադրբեջանի պետական թանգարանում ստեղծվեց կերպարվեստի բաժին։ Արվեստի բաժնի համալրումների հետևանքով, հաշվի առնելով նրանց գեղարվեստական և պատմական արժեքները, 1936 թվականին որոշում կայացվեց ստեղծել առանձին թանգարան՝ Ադրբեջանի արվեստի պետական թանգարան։ Սկզբում կերպարվեստի բաժինը միլիոնատեր Գաջի Զեյնալաբդին Թագիևի նախկին առանձնատանն էր, որտեղ այժմ գտնվում է Ադրբեջանի պատմության թանգարանը։ Թանգարանի բացումը կայացել է 1937 թվականին ։ Դրանից հետո թանգարանի հինգերորդ հարկը հատկացվեց Նիզամի Գյանջևիի անվան ադրբեջանական գրականության թանգարանին։
1943 թվականից թանգարանը կոչվեց ադրբեջանցի թատերական նկարիչ Ռուստամ Մուստաֆաևի անունով ։ Մինչև 1950-ական թվականների սկիզբը թանգարանը գտնվում էր մի քանի հին առանձնատներում, որտեղ ներկայացված էին մշտական և ժամանակավոր ցուցանմուշները։ Այդ ժամանակահատվածում թանգարանում աշխատել են երիտասարդ արվեստաբաններ Ռասիմ Էնդիևը, Նուրադին Գաբիբովը, Մուրսալ Նաջաֆովը, Մեհթի Գուսեյզադեն, ովքեր Ադրբեջանի արվեստաբանության հիմնադիրներն են։ Երկար տարիներ թանգարանը ղեկավարել են Ադրբեջանի ժողովրդական նկարիչներ, ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիրներ Սալամ Սալամզադեն, Կյազիմ Կյազիմզադեն և Իբրահիմ Զեյնալովը։
1951 թվականին թանգարանին նվիրաբերվեց պատմական շենք, որը հայտնի է «Դեբուրի առանձնատուն» անունով ։ Նոր շենքում ստեղծվեց նոր ցուցադրություն, որտեղ ներկայացվեց թանգարանի կերպարվեստի հավաքածուի լավագույն ցուցանմուշները։ Թանգարանը դարձավ նաև արվեստագիտության կենտրոն։ Այստեղ կազմակերպվել են տարբեր միջոցառումներ՝ նկարիչների հոբելյանական ցուցահանդեսներ, երաժշտական երեկոներ, մտավորականության հետ հանդիպումներ և այլն։
ԽՍՀՄ փլուզումից հետո թանգարանի ղեկավարության և երկրի նախագահի որոշմամբ թանգարանին հատկացվեց ևս մեկ շենք, որ կառուցվել է 1885 թվականի, որտեղ նախկինում գտնվում էր Բաքվի կանանց գիմնազիան։
1992-1993 թվականներին Ազգային ճակատի ղեկավարները որոշեցին թանգարանը «Դեբուրի առանձնատնից» տեղափոխել Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարության շենք։ 1994 թվականից մինչև 2003 թվականները թանգարանի տնօրենն էր քանդակագործ Իբրահիմ Իսմայիլ օղլի Զեյնալովը, 2003-ից 2010 թվականները՝ արվեստագիտության դոկտոր Իսրաֆիլ Ռամազան օղլի Իսրաֆիլովը, իսկ 2010 թվականից մինչև այժմ՝ Չինգիզ Աբդուլմեջիդ օղլի Ֆարզալիևը։
2013 թվականի հունիսի 7-ին կայացավ թանգարանի նոր մասնաշենքի բացումը, որին ներկա էին երկրի նախագահ Իլհամ Ալիևը և նրա կին Մեհրիբան Ալիևան ։
Շենքի պատմություն
1888 թվականի փետրվարի 26-ին նավթարդյունաբերող և «Կասպիական գործընկերություն» բաժնետիրական ընկերության հիմնադիր Լև Մարտինովիչ դե Բուրը (1840-1889) դիմեց քաղաքային իշխանությանը՝ խնդրելով հաստատել երկհարկանի քարե առանձնատուն կառուցելու նախագիծը, և նույն թվականի օգոստոսի 26-ին քաղաքային ինժեներ ֆոն դեր Նոննեն հաստատեց տան նախագիծը։ Չնայած նախագծում առանձնատան ճարտարապետի ստորագրությունը բացակայում է, ճարտարապետ համարվում է հենց ֆոն դեր Նոննեն ։
1891 թվականի հունվարին Լև դե Բուրի ժառանգները առանձնատան մի բաժինը 16'000 ռուբլիով վաճառեցին «Կասպիական ընկերությանը»։ Բաժնետերերը որոշեցին շենքը կառուցել որպես գրասենյակ, ինչի հետևանքով ճարտարապետը ստիպված եղավ որոշակի փոփոխություններ մտցնել նախագծում։
Շենքի կառուցումը թվագրվում է 1891 և 1893 թվականներին ։ Նշվում է, որ «Կասպիական ընկերության» տունը վերջնական ավարտին է հասել 1895 թվականին ։ Նույն թվականին մահացավ «Կասպիական ընկերության» համահիմնադիր Բագիրովը և նրան փոխարինեց հայազգի Պողոս Ղուկասյանը։ Մեկ տարի հետո տան մի հատվածում բնակություն հաստատեց ընկերության տնօրեններից Արշակ Ղուկասյանը։
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո 1917 թվականին Անգլիայի դեսպան Մաք-Դոնալդի ակտիվ մասնակցությամբ Բաքվի ղեկավարումն անցավ Կենտրոնական կասպիական բռնապետությանը, որը անգլիացիներին հրավիրել էր Կովկասի մուսուլմանական բանակից պաշտպանվելու համար։ Բրիտանական զորքերը Բաքվում եղան մինչև 1919 թվականը։ Անգլիացիների շտաբ-գրասենյակը գտնվում էր «Կասպիական ընկերության» տանը։ Այնտեղ էին ապրում նաև Ղուկասյանները։
1920 թվականի ապրիլի 28-ին կարմիր բանակի Բաքու մտնելուց հետո Ադրբեջանի հեղկոմի նախագահ դարձավ Նարիման Նարիմանովը, ով ազգային կոմիսարների խորհուրդը ղեկավարում էր «Կասպիական ընկերության» նախկին շենքում։
Ճարտարապետություն
Նշվում է, որ տան հորիզոնական բաժանումները համահունչ էին փողոցի ուղղահայաց բնակելի տներին։ Այն ժամանակ, երբ նախագծվում էր Դեբուրի առանձնատունը, փողոցի կարմիր գծերի երկայնքով հրապարակն ազատ էր։
Թանգարանի հավաքածուն
Թանգարանի ընդհանուր 60 սենյակում ներկայացված է ավելի քան 3000 ցուցանմուշ։ Առաջին մասնաշենքում յոթ սենյակ հատկացված է եվրոպական նկարիչներին, 10-ը՝ ռուսական, իսկ մնացածը՝ իրանական, թուրքական և ճապոնական արվեստին։ Երկրորդ մասնաշենքի բոլոր 30 սենյակները հատկացված են ադրբեջանցի նկարիչներին։ Ցուցանմուշներում ներկայացված են ադրբեջանական կերպարվեստի և դեկորատիվ արվեստի, պատմական տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված տարբեր աշխատանքներ։ Կա առանձին բաժին նաև հին ադրբեջանական արվեստի համար, որտեղ ներկայացված են հին հագուստներ, մանրանկարներ, սպասքներ, կերամիկա։ Կան նաև շատ գորգեր Արցախից, Ղազախից, Շիրվանից և Ապշերոնից։ Ներկայացված են նաև կանացի և տղամարդու գոտիներ և դաշույններ ։ Ընդհանուր առմամբ թանգարանում պահպանվում է մոտ 17000 արվեստի գործ, սակայն տարածքի սղության պատճառով ոչ բոլոր ցուցանմուշներն են ներկայացված ցուցադրության ։
Անտիկ և միջնադարյան արվեստ
Անտիկ և միջնադարյան արվեստի հավաքածուն ներկայացնում է Ադրբեջանի տարածքում գտնված անտիկ և միջնադարյան արվեստի տարբեր գործեր։ Դրանց թվում է Նախիջևանում գտնված թռչնի արձանը և Բաքվում գտնված մ.թ.ա. 3-1-ին դարերի կանանց արձանիկները։
Ադրբեջանական արվեստ
Թանգարանում պահպանվում են ադրբեջանական ռեալիստական արվեստի հիմնադիրներ Միրա Կադիմ Մամեդ-Հուսեյն օղլի Էրիվանիի, Միր Մոհսուն Նավաբի, Բահրուզ Կենգերլիի, Ազիկ Ասլան օղլի Ազիմզադեի և խորհրդային շրջանի ադրբեջանցի նկարիչներ Սալամ Սալամիձեի, Միքայել Հուսեյն օղլի Աբդուալաևի, Ամիր Գաջիևի, Թագի Ազիզ Աղա օղլի Թագիևի, Տողրուլ Ֆարման օղլի Նարիմանբեկովի, Թաիր Թեյմուր օղլի Սալախովի, Վիդադի Նարիմանբեկովի, Հազանֆար Ալեկպեր օղլի Հալիկովի, քանդակագործներ Օմար Հասան օղլի Էլադրովի գործերը։
Ռուսական արվեստ
Ռուսական արվեստի բաժնում ներկայացված են 18-րդ դարի ռուս նկարիչների գործեր, որոնց թվում կարելի է նշել Ֆեոդոր Ռոկոտովին, Վլադիմիր Լուկիչին, Նիկոլայ Արգունովին։ 19-րդ դարի կերպարվեստից պահվում են Կառլ Բրյուլովի, Ալեքսանդր Իվանովի, Վասիլի Տրոպինինի, Ալեքսեյ Վենեցիանովի, Իվան Շիշկինի, Սեմյոն Շյոդրինի, Իսահակ Լևիտանի, Ալեքսեյ Բոգոլյուբովի, Ալեքսեյ Կորզուխինի, Կիրիլ Լեմոխի, Վասիլի Պոլենովի, Ֆեոդոր Վասիլևի և հայազգի Հովհաննես Այվազովսկու որոշ գործեր։
Արևմտյան արվեստ
Թանգարանի հավաքածուի մաս են կազմում եվրոպական տարբեր նկարիչների արվեստի գործեր սկսած 16-րդ դարից մինչև 19-րդ դար։
Ֆրանսիական արվեստ
Ֆրանսիական սրահը ներկայացված է 17-19-րդ դարերի նկարիչների գործերով, որոնցից են Գասպար Դյուգեն, Ժյուլ Դյուպրեն, Պասկալ Դանյան-Բուվրեն, Ժան Գրյոզը, Ժան-Ժոզեֆ Բենջամին-Կոնստանը, Ժան Օնորե Ֆրագոնարը, Լուի Էրսանը և այլն։
Գերմանական և իսպանական արվեստ
Թանգարանում պահվում են նաև գերմանացիներ Յոհան Հենրի Ռոսի, Ֆրիդրիխ Ավգուստ ֆոն Կալուբախի աշխատանքները, իսպանացի Բարտոլոմե Էստեբան Մուրիլյոյի «Հանգիստ Եգիպտոսի ճանապարհին» նկարի կրկնօրինակը։
Գորգերի հավաքածու
Թանգարանում ներկայացված են Ադրբեջանի Հանրապետության տարբեր վայրերից հավաքված հին հայկական, իրանական և այլ գորգեր, որոնց մեծ մասը ներկայացվում են որպես ադրբեջանական։
Հին Եգիպտոսի արվեստ
Թանգարանում պահվում են նաև հին եգիպտական տարբեր քանդակներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բաքվի թանգարաններ Կատեգորիա:Բաքվի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:1936 հիմնադրումներ Ադրբեջանում
Սվետոչ (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Սվետոչ (Світоч), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սվետոչ գյուղում բնակվում էր 56 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Եֆրեմովո (այլ կիրառումներ)
Եֆրեմովո, կարող է վերաբերել՝
(90) Անտիոպե
(90) Անտիոպե (Antiope), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1866 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Ռոբերտ Լյութերի կողմից Դյուսելդորֆում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,161418 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6622 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6606 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Անտիոպե աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,6491 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2053,15 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,17534 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,22° անկյուն։
Անտիոպե աստերոիդը պատկանում է Ֆեմիսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 535 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 3,08 ա. մ., իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,24 ա. մ. հեռավորության վրա։ Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:Ֆեմիսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1866 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ռոբերտ Լյութերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պյուի դը Դոմ
Պատմական տեղեկություններ
Պյուի-դը-Դոմ դեպարտամենտը Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ՝ 1790 թ. մարտի 4-ին ստեղծված առաջին դեպարտամենտներից մեկն է։ Դեպարտամենտի անունն սկզբում եղել է Mont-d'Or («Ոսկե Լեռ»), հետո փոխվել և դարձել է Պյուի-դը-Դոմ։
Աշխարհագրական տվյալներ
Պյուի-դը-Դոմ դեպարտամենտը գտնվում է Օվերն երկրամասում և շրջապատված է Լուար, Վերին Լուար, Կանտալ, Կորեզ, Ալյե և Կրյոզ դեպարտամենտներով։ Գտնվելով Կենտրոնական զանգվածում, իր տարածքում ունի ավելի քան 80 հրաբխային խառնարան։
Դեպարտամենտը Փարիզից երեք ժամվա, Լիոնից՝ չորս ժամվա վրա է և այնտեղ կարելի է հասնել A71 և A72 երթուղիներով։ A75 երթուղին միացնում է Միջերկրական ծովին։
Բնակչությունը 626.6 հազար մարդ է։
Տարածքը 7970 քառ.կմ է, ունի համայնք։
Տնտեսություն
1999 թ. տվյալներով դեպարտամենտի բնակելի տների 11.7%-ը համարվում են երկրորդ օգտագործման։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գավառներ Կատեգորիա:1790 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
(7314) Պեվսներ
(7314) Պեվսներ (Pevsner), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի մարտի 25-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,119513 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6527 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5863 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2012,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178885 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,7° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1971 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ֆրանկա Բատելիչ
Կենսագրություն
Ֆրանկա Բատելիչը ծնվել է 1992 թվականի հունիսի 7-ին Խորվաթիայի Ռիեկա քաղաքում, Ինգրիդ և Դամիրա Բատելիչների ընտանիքում ։ Սկսել է երգել երեք տարեկանից։ 2007 թվականին փորձել է իր ուժերը Showtime-ում, որտեղ անցել է եզրափակիչ և հաղթել ։ Հաղթանակից հետո Բատիչը պայմանագիր է կնքել Hit Records լեյբլի հետ, որտեղ նրա հաղթական «Ovaj Daj» սինգլը պաշտոնապես թողարկվել է ։ 2018 թվականի փետրվարին հայտնի եղավ, որն նա է ներկայացնելու Խորվաթիան «Եվրատեսիլում» «Crazy» երգով  ։ Ֆրանկան հանդես է գալու առաջին կիսաեզրափակչի ժամանակ՝ մայիսի ութին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորվաթ երգչուհիներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2018 երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Խորվաթ կոմպոզիտորներ
Արատտա (գետ)
Արատտա, գետ հնագույն Հայաստանում՝ Ուրարտուում, աշխարհագրական ճշտգրիտ տեղն անորոշ։ Ասորեստանյան թագավոր Սարգոնը իր արձանագրության մեջ հիշատակում է, որ դեպի Ուրմիա լճի ավազանը արշավելիս անցել է Արատտա գետով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Ձորագյուղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Ձորագյուղ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 12 հուշարձան (11 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձանների ցանկեր
Չուբա Ակպոմ
Չուբա Ամեչի Ակպոմ (Chuba Amechi Akpom, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, «Արսենալ» ակումբի հարձակվող։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արսենալի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հալլ Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Աջեմիշ (լեռ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռներ
Նիյա (գյուղ, Ուստ-Կուտսկի շրջան)
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1259 մարդ։
Գրանշան
«Գրանշան», ոչ լատիներեն տառատեսակների ամենամյա մրցույթ (նախաձեռնող և հիմ­նադիր՝ Էդիկ Ղաբուզյան)։
Պատմություն
2008 թվականին առաջին կարգի մրցանակի արժանացած «Մարիամ» և «Գրապալատ» (հեղ.՝ Է. Ղաբուզան, երկուսն էլ՝ Հայաստանի ազգային գրապալատ) տառատեսակները ՀՀ Կառավարության 2010 թվականի որոշմամբ ընդունվել են որպես պետական պաշտոնական տառատեսակներ և դրվել պարտադիր գործածության՝ պետական փաստաթղթաշրջանառության մեջ։ 2010-2012 թվականներին մրցույթի անվանակարգերում ավելացվել են հունարեն, արաբերեն, հնդկերեն, չինարեն տեքստային տառատեսակները։
2012 թվականին՝ Երևանում, 2013 թվականին Բանգկոկում հրավիրվել են ոչ լատինագիր տառատեսակների խնդիրներին նվիրված «Գրանշան»-ի միջազգային համաժողովեր։
Կատեգորիա:Հայաստանի մրցանակներ
The Stooges
The Stooges, ամերիկյան ռոք խումբ, որը ստեղծել է վոկալիստ Իգգի Պոպը։ The Stooges-ի ոճը հանդիսանում է գարանժ ռոքը, փանկը և գլեմ-ռոքը, իսկ նրանց պաշտոնական էջը՝ MySpace-ը տեղեկացնում է այն մասւն, որ խումբը նաև ներկայացնում է փսիխոդելիկ, փանկ և մետալ։ Նախնական ալբոմները եղել են հիմնականում փանկ-ռոք ոճի։
Պատմություն
Խումբը ստեղծել է Ջեյմսոմ Օստերբերգը (ավելի հայտնի է որպես Իգգի Փոփ, վոկալ), բաս-կիթառիստ Դեյվ Ալեքսանդրի, եղբոր՝ Ռոն Էշտոնի (կիթառ) և Սքոթ Էշտոնի (հարվածային) հետ. վերջին երեքը մինչ Օստերբերգին հանդիպելը երգում էին Dirty Shames խմբում ։ Համերգային ալբոմը կայացավ 1967 թվականին Հելոուինի ժամանակ՝ Միչիգանի համալսարանում։ Այստեղ Stooges-ը հանդես էր գալիս Psychedelic Stooges անվանումով և երգում էր այնպես, ինչպիսին էր օրինակ MC5-ը։
«The Stooges» միանուն դեբյուտային ալբոմի պրոդյուսերը եղել է Ջոն Քեյլը, որը թողարկվել է Velvet Underground-ում։ Ալբոմը թողարկվել է 1969 թվականին և զբաղեցրել է 106-րդ հորիզոնականը՝ ԱՄՆ-ի հիթ-շքերթում։ Հաջորդ տարի թողարկվում է երկրորդ «Fun House» ալբոմը, որը թողարկվում է խմբի կազմի փոքր-ինչ փոփոխությամբ։ Դրա թողարկումից հետո սրվում են խումբը փլուզվելու մասին միտումները, որը կապված էր թմրամոլության հետ։ Բացի դրանից, երկրորդ ալբոմի թողարկումից հետո խմբի անդմաները սկսեցին հետապնդել Իգգիին, քանի որ անընդհատ թմրանյութ էր փնտրում ։ Դեյվ Ալեքսանդրան մահացել է 1975 թվականին՝ թոքերի բորբոքումից, որի պատճառը ալկոհոլի չարաշայումն էր։ 1972 թվականին խումբը գրեթե փլուզվում էր։ Այդ ժամանակ՝ 1972 թվականին, Իգգին ծանոթանում և ընկերանում է Դեյվիդ Բոուի հետ։ Բոուին Stooges-ի երկու անդամներին՝ Իգգիին և Ջեյմս Ուիլյամսոնին, ուղարկում է Մեծ Բրիտանիա, որպեսզի պայմանագիր ստորագրեն Columbia Records լեյբլի հետ։ Դա լավ փորձ էր The Stooges-ի համար, որ բրիտանական երաժիշտների միջոցով կարողանար վերակենդանացնել խումբը, բայց չգտնվեցին հարմար մարդիկ և Իգգին վերադարձնում է խումբ իր եղբորը՝ Էշտոնին։ Այս կազմով և Iggy & The Stooges անվանումով նրանք ձայնագրում են իրենց վերջին ալբոմը՝ «Raw Power» (1973)։
1976 Իգգի Փոփը սկսում է հաջող սոլո կարիերա։ Էշտոն եղբայրները ստեղծում են The New Order խումբը (չպետք է շփոթել բրիտանական New Order խմբի հետ)։
2009 թվականի հունվարի 6-ին Ռոն Էշտոնին գտնում են իր տանը մահացած վիճակում։ Պաշտոնական տվյալներով խմբի անդամները նրան անվանել են «անփոխարինելի» ։
2010 թվականին The Stooges-ը արձանագրվել է Ռոք-ն-Ռոլի փառքի սրահում։
2013 թվականի ապրիլի 30-ին խումբը թողարկում է նոր ալբոմ «Ready to Die»։
Զաբոլոնե (այլ կիրառումներ)
Զաբոլոնե, կարող է վերաբերել՝
The Stooges
Պատմություն
2014 թվականի մարտի 15-ին 64 տարեկան հասակաում անհայտ ցավերից մահանում է Սքոթ Էշտոնը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոք խմբեր
Ռալֆ Յիրիկյան
Ռալֆ Սեզարի Յիրիկյան, հայ գործարար, «ՎիվաՍել-ՄՏՍ»-ի նախկին գլխավոր տնօրեն, 2023 թվականի մարտի 1-ից՝ Յուքոմ գլխավոր տնօրեն ։
Կենսագրություն
1991-1992 թվականներին Ռալֆ Յիրիկյանն աշխատել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի «Ջաֆետ» գրադարանում՝ որպես փաստաթղթերի բաժնի օգնական, այնուհետև՝ Լիբանանի «Ջորջ Մաթթա իսթեբլիշմենթ» ընկերությունում՝ որպես համակարգչային օպերատոր։ 1993 թվականին աշխատել է Կատարի «Ալ Մահա գրուպ հոլդինգս» ընկերության նախագահի գործադիր քարտուղար, իսկ 1994 թվականին՝ Կիպրոսի «Նասսեր, Ղաթթաս և Կո» ընկերության կառավարման խորհրդատուի օգնական ։
1994-1996 թվականներին Ռալֆ Յիրիկյանը զբաղեցրել է «Ալ Մահա գրուպ հոլդինգս» ընկերության հավաքագրման վարչության ղեկավարի պաշտոնը։ 1997-1999 թվականներին եղել է Կիպրոսի «Նասսեր, Ղաթթաս և Կո» ընկերության բաժանորդների սպասարկման վարչության ղեկավար։ 1999-2001 թվականներին Ռալֆ Յիրիկյանը պաշտոնավարել է Լիբանանի «ԼիբանՍել» ընկերությունում՝ որպես ադմինիստրատիվ բաժնի տնօրեն։
Գործունեությունը Հայաստանի հեռահաղորդակցության ոլորտում
2004 թվականի նոյեմբերից մինչև 2022 թվականի հունիսը Ռալֆ Յիրիկյանը «ՎիվաՍել-ՄՏՍ» (ՄՏՍ Հայաստան ՓԲԸ) ընկերության գլխավոր տնօրենն է։ Ռալֆ Յիրիկյանի ղեկավարությամբ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ն էապես փոխել է Հայաստանի հեռահաղորդակցության ոլորտի շուկան ։ Նորարարական մի շարք լուծումների շնորհիվ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ը զգալիորեն ընդլայնել է հայաստանյան սպառողին հասանելի ծառայությունների տեսականին ։ 2009թ.-ի ապրիլի 17-ին ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ն առաջինը Հայաստանում գործարկում է 3G (երրորդ սերնդի) ցանցը՝ UMTS/HSPA տեխնոլոգիայով՝ ազդարարելով երկրում հեռահաղորդակցության ոլորտի զարգացման նոր փուլի սկիզբը ։ Սկզբնական շրջանում այդ ծառայություները հասանելի էին Հայաստանի երեք խոշոր քաղաքներում՝ մայրաքաղաք Երևանում, Գյումրիում և Վանաձորում ։ 3G ցանցի գործարկումը ստեղծում է բիզնեսի և ամենօրյա հաղորդակցման նոր հնարավորություններ ։
Ընկերությունն այսօր ունի շուրջ 1300 աշխատակից։ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ը այսօր հանդիսանում է հանրապետության խոշորագույն հարկ վճարողներից մեկը ։
ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ը Հայաստանի առաջին բջջային օպերատորն է, որը ՀԾԿՀ-ի կողմից ստացել է ռադիոհաճախականությունների օգտագործման թույլտվություն՝ 4-րդ սերնդի LTE ցանցի կառուցման նպատակով ։ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ի LTE ցանցի կոմերցիոն ներդրման շնորհիվ Հայաստանը դասվել է 4G ցանց ներդրած փոքրաթիվ երկրների շարքին։ Ինչպես և երկրի բնակելի տարածքի ավելի քան 98%-ում ծածկույթ ապահովող 2G և 3G ցանցերի դեպքում, որոնք ամենաընդարձակն են Հայաստանում, ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ի LTE՝ 4-րդ սերնդի ցանցը նույնպես աստիճանաբար հասանելի է դառնում Հայաստանի ամբողջ բնակչությանը։ Այժմ, 4G/LTE ցանցը հասանելի է բնակչության 52.5% տոկոսին։
«Ookla» ընկերության «Speedtest» հեղինակավոր հավելվածի հաշվարկներով՝ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ի բջջային ցանցը ճանաչվել է ամենաարագագործը Հայաստանում։
Ռալֆ Յիրիկյանի ղեկավարությամբ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ը դարձավ կորպորատիվ պատասխանատվությամբ առաջնորդվող առաջին կազմակերպությունը մեր երկրում։ Ընկերությունը հսկայական միջոցներ է ներդրել առողջապահական, մշակութային, գիտական, բնապահպանական, կրթական բնագավառներում, ինչպես նաև գյուղական ենթակառուցվածքային նորարարական նախագծերի իրականացման ուղղությամբ։
Ռալֆ Յիրիկյանը հրավիրյալ բազմաթիվ դասախոսություններով հանդես է գալիս ակադեմիական, գործարար լսարանների առջև, ինչպես նաև տեխնոլոգիաների ոլորտի մի շարք ֆորումներում։
2022 թվականի հունիսին Ռալֆ Յիրիկյանը հեռացավ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ից՝ կենտրոնանալու սեփական բիզնեսում ։ Այս քայլի իրական պատճառները չեն հաղորդվում։
Արտաքին հղումներ
Հարցազրույցներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Հայաստան) Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ ձեռնարկատերեր Կատեգորիա:1967 ծնունդներ Կատեգորիա:Բեյրութ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Լիբանանից Հայաստան արտագաղթածներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ Կատեգորիա:Գարեգին Նժդեհ մեդալակիրներ Կատեգորիա:Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լիբանանցիներ հայկական սերմամբ
Բալամուտովկա (գյուղ, Զաստավնայի շրջան)
Բալամուտովկա (Баламутівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Զաստավնայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բալամուտովկա գյուղում բնակվում էր 1 786 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Զաստավնայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կլադան (համայնք)
Կլադան համայնք (, Општина Кладань), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականերոն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում։ Համայնքի վարչական կենտրոնն է Կլադան քաղաքը ։
Բնակչություն
1991 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ համայնքում բնակվել են 16070 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության համայնքներ
Էկոլոգիական քիմիա
Էկոլոգիական քիմիա, գիտություն է քիմիական գործընթացների մասին, որը սահմանում է շրջակա միջավայրի՝ մթնոլորտի, ջրոլորտի, հողի վիճակը և հատկությունները։ Քիմիայի բաժին, որը նվիրված է էկոլոգիական հիմնախնդիրների և գործընթացների, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի օբյեկտների քիմիական հատկությունների և ձևավորման գործընթացի ուսումնասիրմանը։ Էկոլոգիական քիմիան ուսումնասիրում է ինչպես շրջակա միջավայրում ընթացող բնական քիմիական, այնպես էլ նրա անթրոպոգեն (մարդածին) աղտոտման գործընթացները։ Էկոլոգիական քիմիայի խնդիրներից մեկը նոր քիմիական տեխնոլոգիաների, որոնք զգալիորեն նվազեցնում են շրջակա միջավայրի վրա բացասական ազդեցությունը, թափոնների վնասազերծման և օգտագործման տեխնոլոգիաների, օդի և աղտոտված ջրերի մաքրման, հողերի ռեմեդացիայի (վերականգնան) մշակումն է։
Էկոլոգիական քիմիայի բաժինները
Էկոլոգիական քիմիան գիտություն է, որը զբաղվում է շրջակա միջավայրի բաղադրությունը, կառուցվածքը և քիմիական կազմը որոշող պրոցեսների ուսումնասիրմամբ, որոնք համապատասխան են բնակավայրի կենսաբանական արժեքներին։ Էկոլոգիական քիմիան մի քանի գիտական դիսցիպլինների միասնություն է- բիոքիմիա, անալիտիկ քիմիա, մակերևույթի սորբցման քիմիա, ֆոտոքիմիա, կատալիզ և այլն։ Նայիր նաև Էկոլոգիական կենսաբանություն
Զարգացման պատմությունը
Էկոլոգիական քիմիայի ակտիվ զարգացումը ԱՊՀ-ում կատարվել է 80-ականների վերջին, ХХ դարի 90-ականների սկզբին, երբ բազում համալսարաններում և պոլիտեխնիկական ինստիտուտներում ստեղծվեցին էկոլոգիական քիմիայի, ինչպես նաև էկոտեխնոլոգիայի և շրջակա բնական միջավայրի պահպանության ամբիոններ։ Ներկայումս հաստատվել եմ գիտական աշխատակիցների 03.00.16 մասնագիտությունը-Էկոլոգիա (քիմիական գիտություններ)։
Կոնֆերանսներ
Կոնֆերանսի թեման. 4th International Conference November 12-15, 2007, Braunschweig, Germany