cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սանկտ Պետերբուրգի պատմություն
Հոկտեմբերյան հեղափոխություն
1917 թվականի հոկտեմբերի 25-26-ին (նոյեմբերի 7-8) Պետրոգրադում տեղի է ունենում զինված ապստամբություն ։ 1918 թվականից օրացույցը փոխվում է, և, փաստացի, հեղափոխության ճիշտ ամիսը նոյեմբերն էր։ Սակայն հեղափոխությունը պատմության մեջ հայտնի է որպես Հոկտեմբերյան։ Դրա շարժառիթը Ժամանակավոր կառավարության կողմից բոլշևիկների թերթերի փակման մասին հրամանն էր։ Վլադիմիր Լենինի՝ ամիսներ տևած գաղափարախոսական հանրահավաքները ցանկալի արդյունք են տալիս։ Պետրոգրադի աշխատավոր խավը զինվորների և նավաստիների հետ ապստամբում է Ժամանակավոր կառավարության դեմ։ Հեղափոխությանն է մասնակցում ռուսական «հածանավ Ավրորան»։ Այդպես տապալվում է զարգացման կապիտալիստական ուղին ընտրած Ռուսաստանի հանրապետությունը, նրա բուրժուադեմոկրատական կառավարությունը։ Ռուսաստանը հռչակվում է խորհրդային սոցիալիստական հանրապետություն։ Երկրում իշխանության են գալիս բոլշևիկները։ Դրանով սկսվում է Ռուսաստանի պատմության կոմունիստական էջը։
Անմիջապես հաջորդ օրը՝ հոկտեմբերի 26-ին, հրապարակվում է Հաշտության դեկրետը, ապա՝ հողի դեկրետը։ Առաջինը ենթադրում էր պատերազմից Ռուսաստանի դուրս գալը, իսկ երկրորդով պետության հողերը բաժանվում էին գյուղացիների և գյուղացիական տնտեսությունների միջև։ Հեղափոխությունից դժգոհ կապիտալիստները, նախկին ցարական գեներալների գլխավորությամբ, զենք են վերցնում բոլշևիկների դեմ։ Սկսվում է քաղաքացիական պատերազմ, որը ստանում է «Կարմիրների (բոլշևիկներ) և սպիտակների (մենշևիկներ) պայքար» անունը։ Քաղաքացիական պատերազմը ավարտվում է 1921 թվականին՝ կարմիրների հաղթանակով։ Բոլշևիկների կառավարությունը ընդունում է մի շարք դեկրետներ, որոնք ուղղված էին պետական կառուցմանը և տնտեսական զարգացմանը։ 1918 թվականի մարտի 5-ին խորհրդային կառավարությունը տեղափոխվում է Մոսկվա ։
Պետրոգրադը դադարում է լինել Ռուսաստանի մայրաքաղաք։ Նախկին կայսերական քաղաքը մի քանի տարվա ընթացքում լիովին կերպարանափոխվել էր։ Լինելով 3 հեղափոխությունների բնօրրան՝ այն զգալիորեն ենթարկվել էր ավերածությունների։ Բնակչությունը, որ 1916 թվականին հասել էր մոտ 2,5 միլիոնի, քաղաքացիական պատերազմի ավարտին՝ 1921 թվականին, կրճատվում է ավելի քան 3 անգամ (730․000)։ Քաղաքը լքել էր ռուսական ազնվականությունը, բուրժուազիան, հազարավոր արտասահմանցիներ, ովքեր կայսրության տարբեր ժամանակաշրջաններում հրավիրվել էին մայրաքաղաք՝ աշխատելու և ապրելու։ Բացի այդ, կանոնավոր իշխանության բացակայության պայմաններում խիստ տուժել էր քաղաքի տնտեսությունը և քաղաքային ենթակառուցվածքը։ Ջրմուղի՝ շարքից դուրս գալու պատճառով տարածվել էին զանազան համաճարակներ։ Սովը և շարունակվող բախումները լրացնում էին պակասը։ Մի շարք փողոցներում դիակներ կային։ Հեղափոխությանը հաջորդած ցրտաշունչ ձմեռը հիմնավորապես շարքից հանել էր քաղաքի տնտեսությունը և պետրոգրադցիների կյանքի՝ քիչ թե շատ բարվոք պայմանները։ Նախկին պալատները, թանգարաններն ու թատրոնները թալանի ու ավերի էին ենթարկվել։
Կայսերական մայրաքաղաքից՝ շարքային քաղաք
1924 թվականի հունվարի 26-ին մահանում է Հոկտեմբերյան հեղափոխության առաջնորդ, «ժողովուրդների հայր» Վլադիմիր Իլյիչ Լենինը ։ Ի պատիվ նրան՝ Պետրոգրադը վերանվանվում է Լենինգրադ։ Քաղաքը այդպես է կոչվում իր պատմության ամբողջ խորհրդային հատվածում՝ մինչև 1991 թվականը։ Լենինգրադի բնակչությունն այդ ժամանակ հասնում էր մեկ միլիոնի, և զիջում էր ԽՍՀՄ մայրաքաղաք Մոսկվային։ Մինչդեռ նախահեղափոխական շրջանում՝ կայսրության գոյության վերջին տարիներին, պատկերը միանգամայն այլ էր. մայրաքաղաք Պետրոգրադում ապրում էր ավելի քան 2 միլիոն մարդ, և այդ ցուցանիշով այն կրկնակի գերազանցում էր նախկին մայրաքաղաք Մոսկվային։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Լենինգրադի եռամյա շրջափակումից հետո քաղաքի բնակչությունը, որ դարձյալ հասել էր 2 միլիոնի, իսկ շրջակա արվարձանների ու քաղաքների հետ կազմում էր 3 միլիոն, կրկին երեք անգամ կրճատվում է։ Մոսկվան հաստատում է ԽՍՀՄ առաջատար խոշորագույն քաղաքի կոչումը և այդպիսով Լենինգրադը (այժմ՝ Սանկտ Պետերբուրգին) դառնում է ԽՍՀՄ երկրորդ ամենամեծ քաղաքը։
Քայքայված տնտեսություն ունեցող կիսավեր Լենինգրադը վերականգնելու համար խորհրդային իշխանությունները առաջ են քաշում նոր տնտեսական քաղաքականություն (ՆԷՊ) (Новая Экономическая Политика) ։ Դեռ 1917 թվականին հիմնվել էր Պետրոսովետի հրատարակչությունը, որը վերանվանվում է «ԼենԻզդատ» (Лениздат)։ Միաժամանակ նոր կյանք է առնում Ռուսաստանի ամենաառաջին՝ Լենֆիլմ կինոստուդիան։ Լենինգրադում հիմնվում են նոր թաղամասեր։ 1924 թվականին կառուցվում է Նարվայի շրջանը (այժմ՝ Կիրովի շրջան)։ Նրա կենտրոնում են հայտնվում երկու հրապարակներ՝ Ստաչեկ հրապարակը, որտեղ գտնվում էր Նարվայի հաղթական կամարը, և նորակառույց Կիրովի հրապարակը։ Այնտեղ կանգնեցվում է ռուս հեղափոխական և կոմունիստ Սերգեյ Կիրովի արձանը։ Քաղաքով մեկ կառուցվում են մշակույթի պալատներ ։ 1930 թվականին քաղաքի յուրաքանչյուր արդյունաբերական շրջան ուներ իր մշակույթի տունը։ Այդպիսով՝ քաղաքը ԽՍՀՄ գոյության առաջին իսկ տարիներից սկսում է նոր շունչ ստանալ։
Կոմունիստական գաղափարախոսության արդյունքում ամբողջ երկրով մեկ փակվում էին հոգևոր կենտրոնները՝ եկեղեցիները, տաճարները, վանքերը և մզկիթները։ Դրանից անմասն չի մնում նաև Լենինգրադը։ Քաղաքի գրեթե բոլոր եկեղեցիները, այդ թվում՝ հռչակավոր Կազանի Աստվածամոր, Սուրբ Իսահակ տաճարները վերածվում են թանգարանների։ Երբեմն դրանք կրում էին «Կրոնի և աթեիզմի պատմության թանգարան» անունը։ Որոշ եկեղեցիներում գտնվում էին զանազան պետական հիմնարկներ, ինչպես նաև՝ լողավազաններ, պահեստներ, արհեստանոցներ և այլն։ Մի քանի եկեղեցիներ, այդ թվում՝ Պետերբուրգի հունական եկեղեցին, հիմնահատակ քանդվում են։ Մշակութային վանդալիզմից զերծ չեն մնում նաև թանգարանները․ 1929-1934 թվականներին աճուրդի են հանվում և վաճառվում Էրմիտաժի և Ռուսական թանգարանի ցուցանմուշների մեծ շարք։ Իրավիճակը փոխվում է, երբ աշխարհահռչակ հայ արևելագետ Հովսեփ Օրբելիին դառնում է պետության այդ խոշորագույն թանգարանի տնօրենը (1934-1951) ։
1934 թվականի դեկտեմբերի 1-ին սպանվում է Լենինգրադի կուսակցական առաջնորդ, ՀամԿ(բ) Կենտկոմի անդամ Սերգեյ Կիրովը։ Նրան հաջորդում է Անդրեյ Ժդանովը։ Հազարավոր լենինգրադցիներ այդ տարիներին դառնում են ստալինյան տեռորի զոհեր։
Հայրենական Մեծ Պատերազմ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում՝ 1941 թվականի հունիսի 22-ին, ֆաշիստական Գերմանիայի զորքերը, առանց պատերազմ հայտարարելու, ներխուժում են ԽՍՀՄ տարածք ։ Սկսվում է խորհրդային ժողովուրդների հայրենական մեծ պատերազմը։ Նույն տարում՝ սեպտեմբերի 8-ին, ֆաշիստական Գերմանիայի զորքերը Ֆինլանդիայի աջակցությամբ շրջափակում են Լենինգրադը։ Սա Պետերբուրգի պատմության ընթացքում առաջին և միակ շրջափակումն էր, որը տևեց ավելի քան երկուսուկես տարի՝ մոտ 900 օր։ Թեպետ արևելյան՝ ցամաքային կողմից ռուսական որոշ քաղաքներ կյանքի մարդասիրական միջանցք էին բացել, սակայն Լենինգրադը, այնուամենայնիվ, մատնվել էր սովի և ցրտի։ Իր հայտարարություններից մեկում Ադոլֆ Հիտլերը հայտնել էր, որ սկզբում այդպիսով կվերացնի Լենինգրադի բնակչությունը, ապա երկրի երեսից կսրբի նրա շենքերն ու կառույցները։ Լենինգրադցիները ոչ միայն դիմադրեցին թշնամուն և չհանձնվեցին, այլև պաշտպանության առան քաղաքի կարևորագույն բոլոր կառույցները, հակառակորդին չհանձնեցին Նևայի գետաբերանը, և ամբողջ ընթացքում վերահսկողությունից բաց չթողեցին կամուրջները և փողոցները։ 1943 թվականի փետրվարի 2-ին, երբ Կարմիր բանակի զորամիավորումները ճեղքել էին շրջափակման օղակը, միջնաբերդի շրջանում կառուցվում է ստորջրյա երկաթուղային կամուրջ-միջանցք։ Փետրվարի 4-ին տեղափոխվում են առաջին փոխադրագնացքները։ Մարտի 18-ին կառուցվում է վերջրյա երկաթուղային կամուրջ՝ Նևայի վրա։ Երկաթուղային ուղիղ կապը Մոսկվայի հետ վերականգնվում է շրջափակման ավարտից հետո ։ 1944 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Կարմիր բանակը պաշարումից ազատագրեց Լենինգրադը։ Լենինգրադցիները ևս մասնակցեցին խորհրդային հայրենիքի ազատագրմանը։ Նրանցից շատերը ընդգրկվեցին Մերձբալթյան ճակատ, որի հրամանատարն էր բանակի գեներալ Հովհաննես Բաղրամյանը, ով պատերազմի ավարտից մի քանի տարի անց ստանում է մարշալի կոչում և դառնում ԽՍՀՄ ազգային հերոս։
Շրջափակման տարիներին սովի ու համաճարակների ընթացքում զոհվել էր շուրջ 630 000, ռմբակոծումներից՝ ևս 16 000 բնակիչ։ Հայրենական Մեծ Պատերազմում ցուցաբերած հերոսական վարքի, աննկուն կամքի և մինչև վերջ հակառակորդին չհանձնվելու և զենքը ցած չդնելու համար Լենինգրադը առաջինն էր ԽՍՀՄ եզակի քաղաքներից, որ ստացան հերոսի կոչում ։ Նախապատերազմյան (1939 թվական) Լենինգրադի ավելի քան երեք միլիոն բնակչությունը կտրուկ նվազել էր։ Հարյուր հազարավոր ռուսներ էվակուացվել էին Լենինգրադից, սակայն պատերազմի ավարտից հետո՝ հետ են վերադարձել։ Շրջափակման ավարտին Լենինգրադում մնացել էր 546 հազար մարդ ։ 1950 թվականին, լենինգրադցիների աստիճանական, փուլ առ փուլ վերադարձից քաղաքի բնակչությունը հասավ 2 258 000-ի։
Լենինգրադը ծաղկման շրջանում
Հետպատերազմյան շրջանում սկսվում է վերականգնվել և զարգացնել հյուսիսային մայրաքաղաքը։ Լենինգրադը խիստ տուժել էր երկրորդ աշխարհամարտի ընթացքում, բազմաթիվ շինություններ ու կառույցներ քանդվել էին հրետանակոծումից և կրակահերթից, իսկ քաղաքի շրջակայքի՝ թշնամուն անցած հատվածներում տեղի էր ունեցել թալան և ավար։ Հետագա տարիներին քաղաքի նախկին տեսքը գրեթե ամբողջությամբ վերականգնվում է, կառուցվում են նոր թաղամասեր, և Լենինգրադը կրկին բարձր է պահում ԽՍՀՄ ինտելեկտուալ և մշակութային կենտրոնի իր կոչումը։ 1946 թվականին Մոսկովյան շրջանում բացվում է հաղթանակի այգին։ Շինարարական աշխատանքները բուռն թափով սկսվում են 1947 թվականին։ 1952 թվականին կանգնեցվում է աշխարհահռչակ ռուս կոմպոզիտոր Ռիմսկի–Կորսակովի արձանը, կոնսերվատորիայի շենքի դիմաց՝ Թատերական հրապարակում։ 1953 թվականին բացվում է Պուշկինի տուն–թանգարանը ։ Հաջորդ տարի, քաղաքի մեծացմանը զուգահեռ, նրա սահմանների մեջ մտավ Լևաշովո ավանը, որտեղ կառուցվեց ռազմական օդանավակայան։ 1955 թվականի հոկտեմբերի 7-ին, երբ սկսվել է ստորգետնյա տրանսպորտի ուղիների կառուցումը, մետրո է իջեցվում առաջին էլեկտրագնացքը, իսկ նոյեմբերի 5-ին ստորագրվում է Լենինգրադի մետրոպոլիտենի շահագործման հրամանագիրը։ Առաջին գիծը ներառում էր 7 կայարան՝ քաղաքի կենտրոնից՝ Ապստամբության հրապարակից, հասնելով հարավարևմտյան Ավտովո թաղամասը։ Հետագայում այդ գիծը երկարացվում է հյուսիսային և հարավային ուղղությամբ, ապա՝ ավելացվում են 4 նոր մետրոյի գծեր։ Վերջին՝ 5-րդ գիծը հանդիսավոր կերպով բացվել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ին։ Այսօր մետրոպոլիտենը սպասարկում է օրական 2 միլիոն մարդու ։ 1957 թվականին քաղաք արժանացավ Լենինի երկրորդ շքանշանի, 1965 թվականին՝ «Ոսկե աստղ» մեդալի, իսկ 1967 թվականին՝ Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանի ։ 1962 թվականին կանգնեցվում է Լենինգրադի հեռուստաաշտարակը։ 1967 թվականին սկսում է Հոբելյանական մարզահամալիրի շահագործումը։ 1971 թվականին բացվում են Ֆեոդոր Դոստոևսկու և Ռիմսկի–Կորսակովի տուն–թանգարանները ։ 1932 թվականի հունիսի 24-ին բացված Շոսսեյնայա աերոդրոմում 1973 թվականին կառուցվում է նոր ավիամատույց, և հիմնադրվում է Պուլկովո միջազգային օդանավակայանը։ Սկսվում են կանոնավոր թռիչքներ ոչ միայն ԽՍՀՄ, այլև աշխարհի այլ քաղաքներ։ Այսօր օդանավակայանից օգտվողների թիվը հասնում է տարեկան 13 միլիոն մարդու ։
1976 թվականին կառուցվում է «Զենիթ» սպորտի պալատը։ 1978 թվականին ավարտվում է իննովացիոն տեխնոլոգիաների «Ալթայ» ռադիոկապի ձևավորումը։ Դրա հիման վրա հետագայում պետք է ստեղծվեր բջջային կապը։ Այդ նպատակով Ֆինլանդիայի կայարանի շրջակայքում կառուցվում է նոր ավտոմատ հեռախոսային կայան և կանգնեցվում է կապի աշտարակը։ 1970-1980-ական թվականներին բացվում են նոր թատրոններ և թանգարաններ։
1980-ական թվականների կեսին քաղաքի բնակչությունը առաջին անգամ հասավ 5 միլիոնի։ Մինչ այժմ այդ ցուցանիշը պահպանվում է։
1984 թվականին ԽՍՀՄ ԳԱԱ Լենինգրադի մասնաճյուղը։ Քաղաքի համար նորություն էր 1987 թվականին Նևա գետի ափին Տատյանա Սավենկոյի կողմից մանկական թատրոնի բացումը։
1990 թվականին հիմնադրվում է Բալթիկա գարեջրի գործարանը ։
Սանկտ Պետերբուրգ
1991 թվականի հունիսի 12-ին անցկացվել էր հանրահավաք՝ Լենինգրադը Սանկտ Պետերբուրգ վերանվանելու համար ։ Քվեարկողների 54 տոկոսի համաձայնությամբ ՌԽՖՍՀ Գերագույն Խորհրդի նստաշրջանը սեպտեմբերի 6-ին հաստատեց այդ որոշումը։ 1992 թվականի հունիսի 26-ին փոփոխությունը մտցվում է ՌԴ սահմանադրության մեջ ։ Սակայն մնացած անվանումները (Լենինգրադի մարզ, Լենինգրադի խճուղին Մոսկվայում և այլն) չեն փոխվում։ 1991 թվականի հունիսի 26-ին Սանկտ Պետերբուրգի առաջին և միակ քաղաքապետ է ընտրվում Անատոլի Սոբչակը։ Նրա ղեկավարման շրջանի ավարտից հետո՝ 1996 թվականի մարտի 13-ին, Սանկտ Պետերբուրգի իշխանությունն իրականացնում է նահանգապետը։ 2011 թվականից նահանգապետն է Գեորգի Պոլտավչենկոն, իսկ փոխնահանգապետի պաշտոնում է Մարատ Օգանեսյանը ։
ԽՍՀՄ փլուզման սկզբից վերաբացվում են փակված եկեղեցիները։ Այդպես, 1991 թվականին կրկին սկսում է գործել Նևայի պողոտայի վրա գտնվող Կազանի Աստվածամոր տաճարը, որը փակվել էր 1932 թվականին։ Քաղաքում կանգնեցվում են բազմաթիվ արձաններ, որոնց թվում էին արձակագիր Ֆեոդոր Դոստոևսկու, մարշալ Գեորգի Ժուկովի, բանաստեղծ Սերգեյ Եսենինի և այլոց արձանները։ Վերանորոգվել և վերակառուցվել են Կոնստանտինի պալատը Ստրելնայում, Արյան փրկված եկեղեցին Գրիբոյեդովի ջրանցքի մոտ, քաղաքի գլխավոր՝ Սուրբ Իսահակ տաճարը, որն այժմ գործում է որպես թանգարան, և այլն։ Վերանորոգվել և 2013 թվականի աշնանը շահագործման է հանձնվել Պալատական կամուրջը և Ծովակալների շենքը։ Միևնույն ժամանակ վերաբացվում և նորովի են ներկայացվում ճարտարապետական կոթողները։
Սանկտ Պետերբուրգի խորհրդանիշների ընդունումը սկսվում է անկախության վերականգնումից սկսած։ 1992 թվականի հունիսի 8-ին ընդունվում է Սանկտ Պետերբուրգի դրոշը։ 2003 թվականի ապրիլի 23-ին վերականգնվում է 1730 թվականին ընդունված Սանկտ Պետերբուրգի զինանշանը, մայիսի 13-ին՝ օրհներգը։
Վերսկսում է մշակութային կյանքի աշխուժացումը։ Կրկին կանգնեցվում են արձաններ, բացվում նոր թանգարաններ։ 1994 թվականի նոյեմբերի 19-ին բացվում է Չիժիկ-Պիժիկի արձանը՝ Ֆոնտանկայի ափին։
Սանկտ Պետերբուրգի վարչատարածքային բաժանում
Սանկտ Պետերբուրգի քաղաքապետի 1994 թվականի մարտի 11-ի «Սանկտ Պետերբուրգի վարչատարածքային կառուցվածքի փոփոխության մասին» հրամանով Ձերժինսկու, Կույբիշևի և Սմոլնիի շրջանների տարածքները միացվեցին և կազմավորվեց Կենտրոնական շրջանը։ Դրանով ավարտվեց Սանկտ Պետերբուրգի վարչատարածքային բաժանման ձևավորումը և այն ստացավ ժամանակակից տեսքը։ Այժմ քաղաքը և նրա արբանյակ բնակավայրերը, որոնք ձևավորում են Սանկտ Պետերբուրգի ագլոմերացիան, բաժանված են 18 վարչական շրջանների։
ՌԴ երկրորդ քաղաքում բացվել են 50 օտարերկրյա հյուպատոսարաններ ։ Դրանք ոչ միայն մուտքի և ելքի թույլտվություն են տրամադրում ռուսաստանցիներին, այլև օգնում ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց, նպաստում մշակութային և տնտեսական կապերի զարգացմանը։ Շատերը սպասարկում են Հյուսիսարևմտյան տարածաշրջանի ուրիշ մարզեր՝ Կարելիայի Հանրապետությանը, Մուրմանսկի, Արխանգելսկի, Նովգորոդի և այլ մարզերի բնակիչներին։
1990-2000-ական թվականների ընթացքում Սանկտ Պետերբուրգում սկիզբ դրվեց միջազգային սուբյեկտների հիմնադրմանը։ Հյուսիսային մայրաքաղաքում բացվել են հետևյալ հյուպատոսությունները՝
Վերսկսվում է մետրոպոլիտենի կառուցումը։ Այն հատկապես մեծ թափով շարունակվում է 21-րդ դարում։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ին տեղի է ունենում մետրոյի 5-րդ գծի բացումը։ Նրա կառուցումը այսօր ևս ընթացքի մեջ է, կառուցվում են այդ գծի 3 նոր կայարաններ։ Մոտ ապագայում ծրագրվում է կառուցել վեցերորդ գիծը՝ քաղաքի հարավային հատվածում։
1999 թվականին սկսում է կառուցվել և 2000 թվականին շահագործման է հանձնվում Սառցե պալատ մարզահամերգային համալիրը։ Առաջին խոշոր իրադարձությունը, որն անցկացվել է այստեղ, 2000 թվականի Հոկեյի աշխարհի առաջնությունն էր։ Համալիրը նախատեսված է 12 300 հանդիսատեսի համար, այստեղ անցկացվել և շարունակվում են անցկացվել համերգներ, մարզական մրցելույթներ, հյուրախաղեր և այլն։
2000 թվականին Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում իրականացվում է վարչական փոփոխություն և երկրի տարածքը բաժանվում է դաշնային տարածաշրջանների։ Սանկտ Պետերբուրգը դառնում է Հյուսիսարևմտյան դաշնային տարածաշրջանի կենտրոնը, որի մեջ մտնում են Արխանգելսկի, Կալինինգրադի, Լենինգրադի, Մուրմանսկի, Նովգորոդի, Պսկովի, Վոլոգդայի մարզերը, Նենեցյան ինքնավար օկրուգը, Կարելիայի և Կոմիի ինքնավար հանրապետությունները։
21-րդ դար
2001 թվականից սկսվում է Շղթայաձև ավտոճանապարհի կառուցումը (Кольцевая автомобильная дорога, КАД՝ ՇԱՃ)։ Այն շահագործման է հանձնվում 2011 թվականին։ Խճուղին զգալիորեն հեշտացնում է ներքաղաքային և միջքաղաքային տրանսպորտի գործունեությունը, բեռնաթափում քաղաքի կենտրոնը։ ՇԱՃ-ն ունի 142 կմ երկարություն, որից մոտ 30 կմ՝ Ֆիննական ծոցի վրայով 2 կողմից քաղաքին է կապում Կրոնշտադտի կղզին։ Ավտոգծերի թիվը 4-ից հասնում է 8-ի։ Շղթայաձև ավտոճանապարհը հիմնականում Սանկտ Պետերբուրգի սահմաններով է անցնում։
2003 թվականի մայիսի 27–ից մայիսի 31–ը քաղաքում մեծ շուքով նշվում է Սանկտ Պետերբուրգի հիմնադրման 300–ամյակը։ Այդ իրադարձությանը մասնակցելու են հրավիրվում հարյուրավոր հյուրեր՝ աշխարհի տարբեր երկրներից։ Դա տոնին հաղորդում է ոչ միայն համառուսական, այլև միջազգային կարևորություն։ Հայաստանի Հանրապետության կողմից Սանկտ Պետերբուրգին նվիրվում է խաչքար, որը դրված է հայ առաքելական եկեղեցու բակում։ Ի պատասխան դրա՝ համալսարանի բակում կանգնեցվում է աշխարհահռչակ հայ արևելագետ Հովսեփ Օրբելիի կիսանդրին՝ հայ համայնքի 300 ամյակի կապակցությամբ։ Սանկտ Պետերբուրգի մշակութային կյանքում կարևոր իրադարձություն էր նույն տարում Պետրոոպավլովսկի ջազային փառատոնի բացումը։
2004 թվականին շահագործման է հանձնվում Սանկտ Պետերբուրգի Օբուխովի մեծ կամուրջը, որը, ի տարբերություն քաղաքի մյուս՝ Ալեքսանդր Նևսկու, Երրորդության, Պալատական և այլ խոշոր կամուրջների, չի բացվում։
2010 թվականին քաղաքի մշակութային կյանքում նորույթ էր Էրարտա թանգարանի բացումը։ Սանկտ Պետերբուրգը սկսում է աչքի ընկնել ջրային մարզաձևերով, գերազանցում ՌԴ բոլոր քաղաքներին և առաջատար դիրք զբաղեցնում Եվրոպայի նավահանգիստների շարքում։ Նույն տարում Սանկտ Պետերբուրգում ավտոբուսի, տրամվայի և տրոլեյբուսի կողքին ավելանում է ևս մեկ վերգետնյա քաղաքային տրանսպորտի տեսակ՝ ակվաբուսը։ Այն աշխատում է մայիս–հոկտեմբեր ամիսներին, և ունի մեկ երթուղի։ Ակվաբուսը Նևա գետով իրականացնում է ուղևորափոխադրումներ ծայրամասերից քաղաքի կենտրոն։ Ունի 4 կանգառ, որոնք մոտ են մետրոյի կայարաններին։ Երթուղին տևում է 45 րոպե։
2012 թվականի սեպտեմբերի 22–ին կրկին ծնվեց քաղաքի 5 միլիոներորդ բնակիչը։ Սակայն պետք է հաշվի առնել, որ լինելով ժամանակակից խոշոր մեգապոլիս՝ Սանկտ Պետերբուրգը նաև 500 հազարից մեկ միլիոնի հասնող ներգաղթյալ բնակչություն ունի ։
2013 թվականի սեպտեմբերի 5–ից 6–ը Սանկտ Պետերբուրգում անցկացվեց Մեծ քսանյակի 8–րդ ժողովը, հրավիրվել էին նաև 7 երկրների առաջին դեմքեր։ Նրանք հյուրընկալվել էին Ստրելնայում գտնվող Կոնստանտինի պալատում՝ Սանկտ Պետերբուրգ–Պետերգոֆ ճանապարհին։
2014 թվականի հունվարի 27–ին շուքով նշվեց Լենինգրադի շրջափակումից դուրս բերման 70–ամյա տարելիցը։ Միևնույն ժամանակ՝ ձմռանը, նշվել է Ռուսաստանի առաջին բարձրագույն ուսումնական հաստատության՝ Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի 290–ամյակը։ Մայիսի 22–24-ը Սանկտ Պետերբուրգում տեղի է ունեցել Միջազգային տնտեսագիտական ֆորումը ։ Այժմ քաղաքը պատրաստվում է Եվրոպայի գլխավոր թանգարաններից մեկի՝ Էրմիտաժի 250-ամյակի տոնակատարությանը։
2014 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Էրմիտաժի հիմնադրման 250-ամյակը վերածվեց համաքաղաքային տոնի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պատմություն
Ժակ Քալայջյան
Կենսագրություն
1946 թվականին նա Les Aventures du Petit Dédé-ի հետ Cadet Journal-ում թողարկել է իր առաջին կոմիքսները, այնուհետև հաջորդ տարի նա հայտնվել է Almanach Vermot-ի էջերում ։ 1948 թվականին Ժիկան ստեղծել է Les Mésaventures de Pachydou շարքը SETL հրատարակությունների համար, ինչպես նաև նկարել է L'Os à marrow, Le Hérisson, Paris Jour, Vaillant և Pilote հանդեսների համար ։
1969 թվականին նա ժամանել է Փարիզյան հրատարակչական ընկերություն և մտել Journal des Pieds Nickelés-ի և Trio-ի աշխարհ, որտեղ սկզբում նա ծաղրանկարիչ Ռընե Պելոսի կոլորիստն էր, մինչև հրատարակիչը նրան վստահեց իր իրավահաջորդությունը Pieds Nickelé-ների համար, որոնցից նա հետագայում ստեղծեց վեց ալբոմ ։
1998-2004 թվականներին մասնակցել է Du Dessin de Presse և D'Humour de Louviers փառատոներին և 1999 թվականին արժանացել հանրության մրցանակին ։
Մատենագիտություն
Որպես կոլորիստ՝ Ժակարբոյի և Սերժ Սեն-Միշելի 6 ալբոմներում.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ նկարիչներ
Thriller (տեսահոլովակ)
«Թրիլլեր»-ը 14 րոպեանոց տեսահոլովակ է, որը նկարահանվել է «Թրիլլիեր» երգի հիման վրա, այն թողարկվել է 1983 թվականի դեկտեմբերի 2-ին։ Այս ֆիլմ-տեսահոլովակը ստացել է մի քանի մրցանակ։ Երեխաներին խորհուրդ է տրվում նայել այն ծնողների ներկայության դեպքում։ Այն համարում են բոլոր ժամանակների լավագույն տեսահոլովակը ։ Ժամանակը ցույց է տվել, որ այս տեսահոլովակը մեծ ազդեցություն է ունեցել երաժշտության մեջ ։ Այն ընդգրկվել է Գիննեսի ռեկորդների գրքում, իբրև ամենահաջողված երաժշտական հոլովակ, որը վաճառվել է 9 մլն. օրինակով ։ 2009 թվականի այն ներառվել է ԱՄՆ-ի կոնգրեսի գրադարանի ֆիլմերի ցուցակում, սա առաջին տեսահոլովակն է, որը երբևէ արժանացել է այս պատվին, դրա շնորհիվ այն կպահպանվի ընդմիշտ որպես մշակութային, պատմական և էսթետիկական արժեք ունեցող ֆիլմ ։
Տեսահոլովակի խորեոգրաֆներն էին Մայքլ Ջեքսոնը և Մայքլ Փիթերսը (նա աշխատել է Մայքլի հետ Beat It տեսահոլովակի վրա)։ Րիք Բեյքերը օգնել է դերասանների մեյք ափի հարցում, թե տեսահոլովակում և թե ֆիլմում հնչում է Վինսենտ Փրայսի ծիծաղը։ Մայքլի կարմիր բաճկոնի դիզայնը պատկանում է Դեբորա Լենդիսին։
Ադամանց քար
Ադամանց քար, լեռ Թուրքիայի Վանի նահանգում, Վան քաղաքի շրջակայքում, Լեղք գետի մոտ ։
Thriller (տեսահոլովակ)
Սցենար
Մայքլը և իր զուգընկերուհին երեկոյան քայլում են այգում, Մայքլը հարցնում է իր ընտրյալին, կցանկանա նա կապել իր հետ իր ճակատագիրը և աղջիկը սիրով համաձայնվում է։ Մայքլը տալիս է նրան մատանին։ Դադար տալով նա զգուշացնում է, որ նա ուրիշների նման չէ։ Աղջիկը համաձայնվում է և ասում է, որ սիրում է Մայքլին։ Միաժամանակ երկնքում հայտնվում է լիալուսինը։ Մայքլը սկսում է դողալ և փոխակերպվում է դառնալով գայլամարդ։ Աղջիկը բղավում է փորձում է փախչել, գայլամարդը ոռնում է, հասնում է աղջկան և հարձակվում է նրա վրա։ Այդ պահին ողջ պատմվածքը տեղափոխվում է կինոթատրոնի սրահ, և հանդիսատեսը հասկանում է, որ այն ինչ նա տեսել էր քիչ առաջ ուղղակի սարսափ ֆիլմ էր։ Իսկ Մայքլը և իր զուգընկերունին նստած են դահլիճում և դիտում են ֆիլմը։
Ադամանց քար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վանի մարզի լեռներ
Thriller (տեսահոլովակ)
Սցենար
Աղջիկը շրջվում է և փաթաթվում է Մայքլին։ Վերջ ի վերջո նա չի դիմանում և լքում է կինոսրահը։ Չուզելով Մայքլը նույնպես լքում է կինոթատրոնը։ Նրանք դուրս են գալիս կինոթատրոնից և Մայքլը ուղղեկցում է աղջկան դեպի տուն։ Հնչում է երաժշտությունը։ Մայքլը երգ է երգում, որում պատմվում է ամենատարբեր հրեշների և հոգիների մասին, դրանով իսկ փորձելով վախեցնել ընկերուհուն, բայց աղջիկը ժպտում է հասկանալով, որ Մայքլը կատակում է։ Այդ ընթացքում նրանք քայլում էին գերեզմանոցի կողքով, նրանց շուրջը հողը սկսում է դողալ և շիրիմներից սկսում են դուրս գալ տարբեր դիակներ, որոնց զույգը չի նկատում։ Զոմբիները շրջապատում են սիրահարներին։ Մի պահ երաժշտությունը կանգ է առնում, լսվում են միայն դիակների ձայները։ Մաքլը և ընկերուհին բռնվում են միմյանցից, բայց հանկարծ աղջկը նկատում է, որ Մայքլն էլ է դարձել զոմբի և նրա դեմքին սարսափ է հայտնվում։ Մայքլը խառնվում է ամբոխի հետ և սկսում է հետապնդել աղջկան։ Փորձելով փախչել քայլող դիակներից, աղջիկը մտնում է մի լքված տուն և կողպում է դուռը։ Փորձելով ներս մտնել, հրեշները ջարդում են դռները և պատուհանները, հատակը և դուռը։ Աղջիկը հիստերիայի մեջ է։ Մայքլը զոմբիի կերպարով մոտենում է աղջկան և ձեռքով դիպչում է նրա ուսին։ Նա բղավելով շրջվում է, բայց հանկարծ հնչում է Մայլքի մեղմ ձայնը, աղջիկ շրջվում է դեպի Մայքլը և տեսնում է, որ շուրջը հասարակ սենյակ է, լույսը վառվում է, Մայքլը նորմալ մարդու տեսք ունի։ Պարզում է, որ նրան թվացել է այդ ամենը։ Նա գրկախառնվում է Մայքլի հետ և նրանք միասին լքում են սենյակը, վերջի պահին Մայքլը շրջվում է դեպի հանդիսատես և ժպտում է հրեշի դեմքով, նրա աչքերը այդ պահին դեղնում են և նմանվում են կատվի աչքերի, հնչում է Վինսենտ Փրայսի չարախինդ և աղիողորմ ծիծաղը։
Ընդօրինակողներ
Զոմբիների պարը և վիդեոշարքի ակնարկումը դարձել են բազմաթիվ այլ տեսահոլովակների երևացող կամ թաքցված տարրրեր։
Strč prst skrz krk
Strč prst skrz krk, չեխերեն և սլովակերեն շուտասելուկ, որը թարգմանաբար նշանակում է «մատը խցկել կոկորդի մեջ» ։
Շուտասելուկի մեջ բացակայում են ձայնավորները. բոլոր չորս բառերը միավանկ են, յուրաքանչյուր վանկի գագաթը վանկարար r ձայնորդն է։ Վանկարար ձայնորդների առկայությունը որոշ սլավոնական լեզուների, մասնավորապես չեխերենի և սլովակերենի, համար բնութագրական երևույթ է։ Ե՛վ չեխերենը, և՛ սլովակերենը ունեն 2 վանկարար ձայնորդ, մյուսը l-ն է (գոյություն ունի նաև վանկարար երկշրթնային ռնգային m-ը չեխերեն sedm բառում)։ Արդյունքում, երկու լեզուներում էլ կան ձայնավոր չունեցող բազմաթիվ բառեր։ Այդ տեսակի երկար բառերից են օրինակ՝ scvrnkls, čtvrthrst և čtvrtsmršť. վերջին երկուսն արհեստական դիպվածային բառեր են։ Այդպիսով, շուտասելուկն այդ երևույթի արտահայտումն է։
Արտահայտությունը «Տարբերություն» (La Distinction) շվեյցարական թերթի նշանաբանն է ։ Չեխիայում վաճառվում են այդ շուտասելուկի գրությամբ շապիկներ։
«Strč prst skrz krk» արտահայտությունը չեխերեն և սլովակերեն ամենահայտնի նախադասություններից է, ներառվում է այդ լեզուները որպես օտար լեզու սովորողների բազմաթիվ քերականական դասագրքերում ։ Արտահայտությունն առկա է օրինակ 1852 թվականին ռուսերենով հրատարակված «Չեխերենի քերականություն» գրքում։
Առավել բարդ է ճանաչմամբ երկրորդ, առանց ձայնավորների չեխերեն շուտասելուկը՝ «Prd krt skrz drn, zprv zhlt hrst zrn», որը նշանակում է «Գազ արձակեց խլուրդիկը խոտերի արանքից՝ սկզբում կուլ տալով մի բուռ հատիկ» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չեխերեն Կատեգորիա:Դարձվածքներ Կատեգորիա:Սլովակերեն
Հերման Գարմենդիա
Հերման Գարմենդիա, ամբողջական անունը՝ Հերման Ալեխանդրո Գարմենդիա Արանիս (Germán Alejandro Garmendia Aranis,, ), հայտնի է նաև իր ՅուԹյուբ HolaSoyGerman և JuegaGerman ալիքների անուններով, չիլիացի տեսաբլոգեր, կոմիկ, երաժիշտ, երգիչ ու գրող։ Իր երաժշտական խմբի հետ ձայնագրել է բազմաթիվ երգեր, որոնք տեղադրված են նրա յություբյան ալիքում։ Ներկայումս նրա ալիքը բաժանորդների թվով երկրորդն է իսպանալեզու ալիքների շարքում և տասնմեկերորդը՝ համաշխարհային վարկանիշում ։ 2016 թվականի ապրիլի 28-ին նրա «#Chupaelperro» գիրքը վաճառքի է հանվել Լատինական Ամերիկայում և Իսպանիայում։
Կենսագրություն
Հերման Գարմենդիան ծնվել է 1990 թվականի ապրիլի 25-ին Թիերա Ամարիլիա քաղաքում (Չիլի)։ Երբ նա 3 տարեկան էր, հայրը մահացել է ավտովթարից։ Մանկության տարիներին Հերմանի ավագ եղբայրը՝ Դիեգոն, ապրել է նրանից առանձին, մինչև նրանք տեղափոխվել են Լոս Վիլոս։ Վաղ տարիքից նա հետաքրքրվել է երաժշտությամբ և 13 տարեկանում եղբոր հետ հիմնել է սեփական երաժշտական «Zudex» խումբը ։ Հերմանը իր առաջին տեսահոլովակը ՅուԹյուբում տեղադրել է 2011 թվականին՝ ընկերների առաջարկով ։
Ստեղծագործություն
2016 թվականի վերջին HolaSoyGerman հեռուստաալիքը բարձիթողի է մատնվել։ Մինչև 2019 թվականի մարտը նրա HolaSoyGerman ալիքը ունեցել է 38 միլիոն բաժանորդ, JuegaGerman ալիքը՝ 33 միլիոն, իսկ HolaSoyGerman2-ը ավելի քան 2 միլիոն ։ Նրա երկու ալիքները 2016 թվականին ադամանդե կոճակներ են ստացել։
2014 թվականի օգոստոսին Հերմանը MTV Millennial Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ արժանացել է «Icon of the Year» մրցանակին ։ Մասնակցել է YouTube Rewind 2014 և YouTube Rewind 2015 ֆիլմերի նկարահանումներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չիլիացիներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Աստերոիդների ցանկ (203901-204000)
Աստերոիդների ցանկ (203801-203900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (204001-204100)
Կուլուսե
Կուլուսե (Kuluse), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Մառտնա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Մառտնա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Վերխնիե Խորազանի
Վերխնիե Խորազանի (Верхние Хоразаны, Тури Хурасан), գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ալիկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ալիկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստաբս (կատու)
Ստաբս (Stubbs, ապրիլի 12, 1997, Ալյասկա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ), ընտանի կատու, որը 1997 թվականից ի վեր զբաղեցնում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Տալկիտնա քաղաքի պատվավոր քաղաքապետի պաշտոնը։
Կենսագրություն
1997 թվականին, Լորի Սթեքը՝ «Nagley’s General Store» շուկայի կառավարիչը, գտել է ապագա քաղաքապետին կատվի ձագերի համար նախատեսված արկղի մեջ։ Այդ ժամանակ կատվիկը նորածին էր։ Պարզվեց, որ Ստաբսը ունեցել է սեփականատերեր, որոնք հրաժարվել են պահել կենդանուն և հանձնել են շուկային։ Մյուս կատուների մեջ Ստաբսը աչքի էր ընկնում իր պոչի բացակայությամբ ։
1997 թվականի Տալկիտնա քաղաքի պատվավոր քաղաքապետի ընտրություններում շատ մարդիկ դժգոհ էին թեկնածուներից՝ քաղաքական գործիչներից և քաղաքացիներից, հետևաբար՝ որոշվեց պաշտոնի թեկնածու առաջադրել մի պոչատ կատվի ։ Ստաբսի առաջադրումը կատարվել էր միայն հաճույքի և ուշադրության համար, սակայն ի վերջո ամերիկյան այս քաղաքի ամբողջ բնակչությունը (900 մարդ) քվեարկել է հօգուտ կատվի։ Ի վերջո՝ ընտանի այս կատուն ընտրվել է քաղաքապետ՝ զարկ տալով քաղաքում զբոսաշրջության զարգացմանը ։
2012 թվականի քաղաքապետի ընտրություններում Ստաբսը վերընտրվել է և շարունակել է հանդես գալ քաղաքապետի պաշտոնում ։
2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ին սովորության համաձայն Ստաբսը գիշերային զբոսանք է կատարել, որի ժամանակ նրա վրա է հարձակվել թափառաշրջիկ մի շուն։ Քաղաքապետը շտապ տեղափոխվել է հիվանդանոց՝ մի շարք լուրջ վնասվածքներով, այդ թվում՝ թոքերի պատռումով և կոտրված կողերով։ Անասնաբույժները կատվի վիճակը գնահատել են ծանր ։
Շատ լրատվամիջոցներ և ԶԼՄ-ներ կատվի ընտրվելը խեղկատակություն են համարում։ Հոդվածներից մեկում նշվել է, որ կատվի քաղաքապետ լինելը ոչ ավելին քան կեղծիք է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայտնի կատուներ
Վադա փավ
Վադա փավ, (մարաթհի՝ वडा पाव), հայտնի բուսական ֆասթ-ֆուդ ուտեստ։ Տարածված է Հնդկաստանի Մահարաշտրա և Գուջարաթ նահանգներում։ Իրենից ներկայացնում է սենդվիչ, կազմված ոչ քաղցր հացից (փավ) և երկու կարտոֆիլային կոտլետներից (վադա)։ Կծու, ախորժելի ուտեստ է։ Ենթադրվում է, որ առաջացել է Բոմբեյում ` 1971 թվականին։
Պատրաստում
Մանր կտրատած կանաչ չիլին, կոճապղպեղը և քրքումը, տապակում են ձեթով և մանանեխի սերմերի հետ միասին խառնում են եփած կարտոֆիլային պյուրեին, ավելացնում մի քիչ ալյուր և ստացված զանգվածից ձևավորում ոչ մեծ կոտլետներ, որից հետո տապակում յուղի կամ ձեթի մեջ։ Վադա փավը սովորաբար մատուցում են չատնիով (հնդկական համեմունք), որը պատրաստվում է կոկոսի քերած միջուկով, տամարինդով և սխտորով։ Այս ուտեստին կարող են ավելացնել նաև պանիրի շերտեր, սիչուանյան սոուս, ուտել սամսայով (կարկանդակի տեսակ)։
«Jain vada pav»-ը չի պարունակում սոխ, սխտոր և կարտոֆիլ։ Գուջարաթ նահանգում տարածված է չտապակված կարտոֆիլով բաղադրատոմսը, որը կոչվում է «Բոմբեյի վադա փավ»։
Վադա փավ պատրաստում են ինչպես խոշոր, արագ սննդի ցանցերում, այնպես էլ փողոցային առևտրականները։
Տեղեկագրություն
[http://www.haftamag.com/2006/10/16/deconstructing-the-pav-bhaji-2/ Deconstructing the Pav Bhaji. Hafta magazine, 16.10.2006]
Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց Կատեգորիա:Արագ սնունդ Կատեգորիա:Մումբայ
Կիարա Ադվանի
Կիարա Ադվանի (Kiara Advani, ), հնդիկ դերասանուհի, որը հիմնականում նկարահանվում է հինդի ֆիլմերում։
Կենսագրություն
Ծնվել է հնդիկ-գործարար Ջագդիպ Ադվանիի և մանկավարժ ժենևիվ Ջաֆրիի ընտանիքում (հայրը Լակնաուի մահմեդական էր, իսկ մայրն ուներ շոտլանդական, իռլանդական, պորտուգալական և իսպանական ծագում) ։
Իր իսկական Ալիա անունը փոխարինել է Կիարայով՝ Սալման Խանի խորհրդով իր առաջնաելութային «Fugly» ֆիլմի թողարկումից անմիջապես առաջ։ Բանն այն է, որ այդ ժամանակ Ալիա Բհատ աստղը արդեն փայլում էր ։ 2019 թվականին «Filmfare» տված հարցազրույցի ժամանակ Ադվանին ասել է, որ կեղծանունը ոգեշնչված է Սիդհարտա Անանդի «Անծանոթը և անծանոթուհին» ֆիլմից, որտեղ Պրիանկա Չոպրայի կերպարը կրում էր այդ անունը ։
2018 թվականին նկարահանվել է հնդիկ կատարող Յո Յո Հանի Սինգհի «Urvashi» երգի տեսահոլովակում ։ 2023 թվականի փետրվարին ամուսնացել է դերասան Սիդխարտխ Մալխոտրաի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հնդիկ կինոդերասաններ
Կապիտան Իո
Ֆիլմի գործադիր պրոդյուսերն է Ջորջ Լուկասը։ Խորեոգրաֆներն են Մայքլ Ջեքսոնը և Ջեֆֆրի Հորնադեյը, լուսանկարիչն է Փիթեր Անդերսոնը, պրոդյուսերն է Ռասթի Լեմորանդը։ Սցենարի հեղինակներն են Լեմորանդը, Լուկասը և Կոպպոլան։ Կապիտան Իոն առաջին ֆիլմն է 4D ֆորմատով (4-D անվանում են այն 3D ֆիլմերին, որոնք ունեն այնպիսի էֆֆեկտներ, ինչպիսիք են լազերները, ծուխը և այն)։
Ֆիլմում կային 2 նոր երգ, դրանք էին «Another Part of Me»-ին և «We Are Here to Change the World»-ը։ Առաջինը թողարկվել էր Bad ալբոմում, իսկ «We Are Here to Change the World» 2004 թվականին The Ultimate Collection բոքս սեթում։
Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոն Կատեգորիա:1986 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Դիսնեյյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:3D ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ ֆիլմեր տիեզերքի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Սաֆոնովո (գյուղ, Դոբրինսկի շրջան)
Սաֆոնովո (Сафоново), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:18-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրինսկի շրջանի բնակավայրեր
Արիստիդ Պանայոտիդի
Արիստիդ Գեորգիևիչ Պանայոտիդի (Аристид Георгиевич Панайотиди, ), սովետական և ռուսական ֆուտբոլիստ, խաղացել է դարպասապահի դիրքում։ Խաղացել է Ռուսաստանի, Հունաստանի և Հայաստանի բարձրագույն դիվիզիոններում ։
Կենսագրություն
Մոսկվայի «Դինամոյի» ֆուտբոլային դպրոցի սան է։ Մեծահասակների մակարդակով սկսել է հանդես գալ 18 տարեկանում Սմոլենսկի «Իսկրիի» կազմում, որտեղ անցել է զինվորական ծառայություն։ ԽՍՀՄ առաջնության վերջին մրցաշրջանում հանդես է եկել Տվերի «Վոլգայում»։
1996 թվականին միացել է Մոսկվայի «Սպարտակին», եղել է թիմի երրորդ դարպասապահը Ալեքսանդր Ֆիլիմոնովից և Ռուսլան Նիգմատուլինից հետո և չի մասնակցել ոչ մի պաշտոնական հանդիպման։ «Ալանիայի» դեմ 1996 թվականի ոսկե խաղում եղել է պահեստային դարպասապահ ։
Կարիերայի վերջում հանդես է եկել Մերձմոսկովյան սիրողական ակումբներում, իսկ 2002 թվականին մեկ հանդիպում է անցկացրել Հայաստանի առաջնությունում «Միկայի» կազմում։ Մարզական կարիերան ավարտել է 31 տարեկանում։
Կարիերան ավարտելուց հետո աշխատել է Մոսկվայի «Դինամոյում» որպես տեխնիկական տնօրեն։
Անձնական կյանք
Որդին՝ Գեորգին (ծնվ.՝ 1995) նույնպես զբաղվել է ֆուտբոլով, հանդես է եկել հարձակվողի դիրքում «Դինամոյի» պատանեկան թիմում և Ռուսաստանի պատանեկան հավաքականում, բայց մեծահասակների մակարդակում չի խաղացել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Միկայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սպարտակ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Ռուսներ հունական սերմամբ
Աբասգյոլ (լճակ)
Աբասգյոլ (Աբասկյոլ, Աբասկոլ, Աբբասգյոլ, Ապպասկյոլ, Abbasgöl), լճակ Թուրքիայի Աղրըի մարզում, Հայկական Պար լեռնաշղթայից հյուսիս, Գայլատու լճից ոչ շատ հեռու։
Ըստ հիշատակությունների՝ արհեստական է և գոյանում է մեծ մասամբ ձնհալից։ Աբասգյոլի ջուրը քաղցրահամ է և օգտագործվում է շրջակա բնակավայրերի հողերի ոռոգման համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լճեր Կատեգորիա:Աղրըի մարզ
Առանցքի ուժեր
Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի Առանցքի ուժերը, «Առանցքի ուժեր» (գերմ.` Achsenmächte, ճապ.` 樞軸國, 枢軸国 Սու. Ձիկու Կոկու, իտալ.՝ Potenze dell'Asse), հիտլերյան ռազմական դաշինք։ Կազմի մեջ էին մտնում Իտալիան, Նացիստական Գերմանիան, Ճապոնիան և այլ պետություններ, որոնք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հակազդում էին հակահիտլերյան կոալիցիային ։
Իրենց հզորության գագաթնակետին Առանցքի ուժերը հասան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, երբ նրանք օկուպացրել էին Եվրոպայի մեծ մասը, Հյուսիսային Աֆրիկան և Արևելյան Ասիան։ Սակայն չկար եռակողմ հանդիպումներ և ուժերի կոորդինացիա, ավելի շատ միասին գործում էին Իտալիան և Գերմանիան։ 1945 թվականին պատերազմի ավարտին դաշնությունը փլուզվեց, իսկ դաշնության անդամ երկները պարտվեցին պատերազմում։
Ստեղծում
«Առանցք» տերմինը առաջին անգամ օգտագործեց Իտալիայի վարչապետ Բենիտո Մուսոլինին Իտալո-գերմանական հարաբերությունների ֆոնին 1923 թվականի սեպտեմբերին, երբ նա դաշնություն էր ուզում կնքել Բեռլինի հետ ընդդեմ Հարավսլավիայի և Ֆրանսիայի ։
Տերմինը նաև օգտագործեց Հունգարիայի վարչապետ Գյուլա Գյոմբոսը, երբ 1930-ականներ սկզբին դաշնություն էր ուզում կնքել Իտալիայի և Գերմանիայի հետ։ Գյոմբոսը լուրջ քայլ կատարեց իտալա-հունգարական հարաբերությունների զարգացման գործում, սակայն նրա անսպասելի մահը 1936 թվականին կիսատ թողեց նրա կողմից հարաբերությունների հաստատումը Բեռլինի հետ, այնուամենայնիվ նրան հաջորդած Կալման Դարանյին կարողացավ միավորվել Առանցքին։ Իտալիայի արտգործնախարար Գալեացո Չիանոյի և գերմանացի դեսպան Ուլիխ ֆոն Հասելի միջև հանդիպումների արդյունքում ստորագրվեց տասնինը կետանոց նախագիծ 1936 թվականին։ Դրանից հետո նոյեմբերի 1-ին Մուսոլինին հրապարակավ հայտարարեց Հռոմ-Բեռլին առանցքի ստեղծման մասին ։
Իտալիայի նախնական ջանքեր գերմանա-իտալական դաշինքի կառուցման շուրջ
Իտալիան Բենիտո Մուսոլինիի կառավարման ժամանակ պատրաստակամություն էր հայտնել Գերմանիայի հետ ռազմավարական դաշինք կառուցելու, որը ուղղված կլիներ Ֆրանսիայի դեմ ։ Իտալիայի կառավարության գլուխ կանգնելուց հետո Մուսոլինին դաշնութուն ցանկացավ կնքել Առաջին համաշխարհային պատերազմում պարտված Գերմանիայի հետ ։ Նա հավատում էր, որ Իտալիան կամրապնդի իր դիրքերը Եվրոպայում Գերմանիայի հետ դաշինք կնքելով ։ 1923 թվականի սկզբներին որպես բարի կամքի դրսևորում Իտալիան ռազմական օգնություն ուղարկեց Գերմանիային, որը զինաթափվել էր Վերսալի պայմանագրից հետո ։
1923 թվականին Մուսոլինին առաջարկեց Գերմանիայի Կանցլեր Գուստավ Շտրեսեմանին դաշնություն կնքել՝ հույս ունենալով որ գերմանիան ռազմական օգնություն կտրամադրի Իտալիային, երբ Իտալիան հարձակվի Հարավսլավիայի հետ վիճարկելի Ֆիումեի վրա։ Իտալիայում Գերմանիայի դեսպանը 1924 թվականին հաշվետվություն ներկայացրեց, համաձայն որի Մուսոլինին հույս ուներ Գերմանիայի հետ ռազմական դաշինք կնքելով պատերազմում հաջողության հասնել Ֆրանսիայի դեմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռազմական դաշինքներ Կատեգորիա:Իտալիայի թագավորություն (1861–1946) Կատեգորիա:Ռազմաքաղաքական դաշինքներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի քաղաքականություն
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Թբիլիսի)
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (სურფგევორქი, նաև՝ Կաթողիկե Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Մեյդանի Սուրբ Գևորգ), հայկական առաքելական եկեղեցի Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի պատմական կենտրոնում։ Կառուցվել է 13-րդ դարում։ Հանդիսանում է Հայ առաքելական եկեղեցու Վիրահայոց թեմի առաջնորդի նստավայրը։ Եկեղեցին կրում է Սուրբ Գևորգի անունը։
Տեղագրություն
Գտնվում է Վախթանգ Գորգասալի հրապարակի հարավարևմտյան անկյունում։ Եկեղեցու դիմաց գտնվում է մեծ հայ բանաստեղծ Սայաթ-Նովայի գերեզմանը։
Պատմություն
Կառուցվել է 1251 թ-ին մեծահարուստ հայ առևտրական Կարինցի Ումեկի կողմից, ով բնակություն է հաստատել Թիֆլիսում 13-րդ դարի սկզբներին ։ Հետագայում վերանորոգվել է 17-րդ դարում, 1832 և 1881 թթ. ։
Որմնանկարներ
18-րդ դարի վերջերին Հովնաթան Հովանթավեյանի կողմից արված որմնանկարները զարդարում են եկեղեցին ։ Եկեղեցու ներսում 1923-24 թվականներին Գևորգ Բաշինջաղյանն ստեղծում է ավետարանական սյուժեներով չորս որմնանկարներ կարծես իր հոգու վերջին պարտքը տալով հավատքի տաճարին։ Դրանք պատկերված են գմբեթը պահող չորս որմնասյուների պատերին՝ հատակից 3 մետր բարձրության վրա և ներկայացնում են հետևյալ սյուժեները՝ ՛՛Քրիստոսը Գեթսեմանիի պարտեզում՛՛, ՛՛Հուդայի զղջումը. Գողգոթա՛՛, ՛՛ՙՀիսուսի հայտնությունը Տիբերիայի ծովեզերքի մոտ՛՛, ՛՛Սերմնացանի առակը՛՛։ Բոլոր չորս որմնանկարներն ունեն հեղինակային մակագրություն։
Ծանոթագրություններ
գ Կատեգորիա:Հայ առաքելական եկեղեցու Վիրահայոց թեմի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Թբիլիսիի Սուրբ Գևորգ եկեղեցի Կատեգորիա:Թբիլիսիի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Հին Թբիլիսի Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Սաակաձե (Գարդաբանի շրջան)
Սաակաձե (სააკაძე), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Գարդաբանի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 800 մետր բարձրության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 317 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գարդաբանի շրջան
Դատվան
Դատվան, ավան Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում։ Գտնվում էր Վանա լճի հարավարևմտյան եզրին։ Եղել է Բիթլիսի գավառի նավահանգիստը։
Ohne dich
Onne dich (Առանց քեզ), գերմանական Rammstein խմբի տասնվեցերորդ սինգլն է, և երրորդը «Reise, Reise» ալբոմից։ Թողարկվել է 2004 թ. նոյեմբերի 22-ին Մոթոռ Մյուզիք լեյբլի կողմից ։
Ծանուցումներ
Կատեգորիա:2004 սինգլներ Կատեգորիա:Ռամշտայնի երգեր
Դատվան
Աշխարհագրություն
Տարածքը գտնվել է Գրգուռ, Նեմրութ և Հայկական Տավրոս լեռաճյուղերով շրջափակված բլրապատ և գեղատեսիլ հովտում։ Ավանն ունեցել է փարթամ բուսականություն և տեղ-տեղ անտառապատ է եղել։
Դատվանն ունեցել է մի քանի աղբյուրներ, այդ թվում նաև հանքային։
Պատմություն
Դատվանն եղել է Արծրունի թագավորների ամառանոցը։ X-XI դարերում ուներ 10-15 000 բնակիչ և ամուր բերդ (1986 թվականի դրությամբ այն լրիվ ավերակ է)։ Եղել է վաճառաշատ նավահանգիստ։
XIX դարում Դատվանն արդեն անշուքացել էր և վերածվել էր գյուղի։ XX դարասկզբին ուներ 700 տուն բնակիչ՝ մեծ մասամբ հայեր։
Հայ բնակչության մեծ մասը զոհվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ, իսկ մյուս մասը գաղթել է Արևելյան Հայաստան։
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում էր արհեստներով, առևտրով, երկրագործությամբ, ձկնորսությամբ և նավարկությամբ։
Պատմամշակույթային կառույցներ
Միջին դարերում Դատվանն ունեցել է 6 եկեղեցի, որոնցում ձեռագրեր են ընդօրինակվել։ Ավանին մոտ գտնվում էր Ս. Սարգիս եկեղեցին, որը մինչև առաջին համաշխարհային պատերազմը կանգուն էր։ Դատվանի արևելյան կողմում գտնվում էր Վասպուրականի թագավորների ամառանոցի ավերակները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Դատվանի շրջանի համայնքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր
Կանգվար (ամրոց, Գուգարք)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեծ Հայքի ամրոցներ
Ալեքսեևկա (գյուղ, Սվետլովոդսկի շրջան)
Ալեքսեևկա (Олексіївка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Սվետլովոդսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսեևկա գյուղում բնակվում էր 96 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Սվետլովոդսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լույս (ամսագիր)
«Լույս» կրոնաեկեղեցական բնույթի ամսագիր, առաջին անգամ լույս է տեսել 1955 թվականին, Սիդնեյում։ Պատասխանատուն է եղել Աղան արքեպիսկոպոս Պալիոզյանը։
Կատեգորիա:Ավստրալիայի հայկական ամսագրեր Կատեգորիա:Հայկական կրոնական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Վահրամ Մկրտչյան
Վահրամ Պատվականի Մկրտչյան, ՀՀ պետական և քաղաքական գործիչ , ՀՀ ԱԺ նախկին պատգամավոր, ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի նախկին տեղակալ։
Կենսագրություն
Վահրամ Մկրտչյանը ծնվել է 1963թ. օգոստոսի 7-ին, Ապարանի շրջանի Վարդաբլուր գյուղում։
1980թ. ավարտել է Երեւանի պետական համալսարանին կից ֆիզմաթ դպրոցը։
1980-85թթ. սովորել է Երեւանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետում։
Լուսնային ճամփորդ (ֆիլմ)
Սցենար
Ֆիլմը իրենից ներկայացնում է Մայքլ Ջեքսոնի որոշ ելույթների և որոշ կարճ ֆիլմերի, որտեղ նա գլխավոր դերում է, հավաքածու։ Այստեղ ներառված են Մայքլի լավագույն տեսահոլովակներից մի քանիսը, որոնք նկարահանվել են «Bad» շրջագայության ժամանակ, ինչպես նաև «Smooth Criminal» տեսահոլովակը։ Ամբողջ պատմությունը պատմված է երաժշտության, պարի միջոցով և լի է սպեցէֆֆեկտներով։
«Smooth Criminal»-ը ֆիլմի գլխավոր մասն է։ Մայքլը խաղում է գանգստերի դեր, որը օգտագործում է իր ուժը որպեսզի պաշտպանի անմեղ երեխաներին միսթեր Բիգ-ից։
Վահրամ Մկրտչյան
Աշխատանքային գործունեությունը
1988-2000թթ. - ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի ավագ գիտաշխատող։
Լուսնային ճամփորդ (ֆիլմ)
Թողարկումը
Ի սկզբանե պլանավորված էր, որ Moonwalker-ը կթողարկվի Bad ալբոմի հետ միաժամանակ։ Moonwalker-ի կինո տարբերակը պարունակում է հատվածներ Մայքլի Bad շրջագայությունից։ Դա իր առաջին շարջագայություն էր իբրև մենակատար։ Այնուհետ պլանավորվել էր թողարկել ֆիլմը 1988 թվականին, սակայն Warner Brothers-ը չեղյալ համարեց այդ պայմանավորվածությունը և թողարկվեց այն 1989 թվականի հունվարի 10-ին ԱՄՆ-ում և Կանադայում։ Սկավառակը ԱՄՆ-ում 1989 թվականի ապրիլի 17-ի դրությամբ վաճառվել էր ավելի քան 800,000 օրինակով ։
Վահրամ Մկրտչյան
Աշխատանքային գործունեությունը
2000-2004թթ. -ՀՀ պետական գույքի կառավարման նախարարության անշարժ գույքի կառավարման վարչության պետ։
Լուսնային ճամփորդ (ֆիլմ)
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոն Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:1988 ֆիլմեր
Վահրամ Մկրտչյան
Աշխատանքային գործունեությունը
2004-2006թթ. - ԵՋԿ ՓԲԸ «Մաշտոց» մասնաճյուղի տնօրեն։
2007 թ-ից առ այսօր «Բարեպաշտ սերունդ» հիմնադրամի տնօրենն է (հասարակական հիմունքներով):
2014-17թթ. - ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր, պետաիրավական հանձնաժողովի անդամ։
2017-18թթ. -  Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարի տեղակալ։
2018 թ․ մայիսին հրաժարական է ներկայացրել և ազատվել պաշտոնից՝ կապված ՀՀ-ում բռնի իշխանափոխության հետ։
Քաղաքական գործունեությունը
1994 թ֊ից մինչև 2001 թ.֊ը անդամակցել է Ազգային ժողովրդավարական միություն (ԱԺՄ) կուսակցությանը, 1997 թ֊ից եղել է ԱԺՄ վարչության քարտուղար։ ՀԺԱՄ կուսակցության հիմնադիր անդամ է (2001 թ.)։ 2004-2009 թթ. եղել է ՀԺԱՄ կուսակցության նախագահի տեղակալ, 2009-2012 թթ.՝ կուսակցության վարչության նախագահ :
Ընտանիք
Վահրամ Մկրտչյանը ամուսնացած է և ունի երկու որդի և մեկ թողնուհի։
Ծանոթագրություններ
1. Պաշտոնական կենսագրական տվյալները ՀՀ ԱԺ կայքում
2. Բարեպաշտ սերունդ հիմնադրամ
3. ՀԺԱՄ կուսակցություն
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԱԺՄ անդամներ Կատեգորիա:ՀԺԱՄ անդամներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ կրթության և գիտության փոխնախարարներ Կատեգորիա:Հայաստանի կրթության և գիտության նախարարություն Կատեգորիա:Վարդաբլուր (Արագածոտնի մարզ) գյուղում ծնվածներ‎
Կումա (գյուղ, Կեհտնա շրջան)
Կումա (Kumma), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեհտնա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 97 մարդ։
Եսայան
Եսայան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Եբրայերեն հիմքով ազգանուններ
(5826) Բրեդսթրիթ
(5826) Բրեդսթրիթ (Bradstreet), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի փետրվարի 16-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,072368 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6409 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5039 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1967,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,183018 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,48° անկյուն։
Mercedes-Benz E-դաս
Mercedes-Benz E-դաս, կոմպակտ մեքենա։ Արտադրվում է Մերսեդես Բենցի կողմից 1996 թվականից սկսած։
Դիզայն
E-դասն ավելի երիտասարդ է, էլեգանտ և տաքարյուն։
էքստերիեր
Ավտոմեքենայի առաջնամասն աչքի է ընկնում սլացիկ ուրվագծերով՝ շարժիչի ծածկը սահուն կերպով անցնում է հովացուցիչի պաշտպանիչ ցանցին և ձուլվում է նոր դիզայնի հիմնական լուսավորության լուսարձակներին՝ կազմելով միասնական ամբողջականություն։ Մեկ պատյանում ներդաշնակորեն ներկառուցված՝ E-դասին բնորոշ կրկնակի լուսադիոդային լուսարձակները երաշխավորում են անվտանգ երթևեկություն և ավտոմեքենային պարգևում են անկրկնելի տեսք։
Ավտոմեքենային կողքից դիտելուց առաջին հայացքից աչքի են ընկնում դեպի վեր սլացող ուրվագծերը, որոնք ստեղծում են դինամիկ շարժման տպավորություն, նույնիսկ երբ ավտոմեքենան կանգնած է։
Հետևի լուսարձակների հորիզոնական ուրվագծերի և հետևի բամպերի սև ներդիրների շնորհիվ ընդգծվում է ավտոմեքենայի լայնքը։ Հետևի լուսադիոդային լուսարձակները կարող են փոխել լուսարձակման ինտենսիվությունը։