cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Օլգա Նիկոլաևնա Ռոմանովա (մեծ իշխանուհի)
Մեծ Իշխանուհի Օլգա Նիկոլաևնա Ռոմանովա (Великая княжна Ольга Николаевна, ծնվել է 1895 թվականի նոյեմբերի 15-ին (3 ըստ հին տոմարի)), ռուս վերջին կայսր Նիկոլայ II-ի և իր կնոջ՝ կայսրուհի Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնայի առաջին զավակն է։ Ծնվել է Սանկտ-Պետերբուրգի Ցարսկոյե Սելոյում։ 1917 թվականից ընտանիքի հետ գտնվել է տնային կալանքի տակ։ 1918 թվականի հուլիսի 16-17-ի գիշերը սպանվել է ընտանիքի մյուս անդամների հետ միասին բոլշևիկների կողմից Եկատերինբուրգի Իպատիևի տան նկուղում։
2000 թվականին դասվել է ռուս սրբերի շարքը։
Ծնունդը և առաջին տարիները
Օլգա Նիկոլաևնան ծնվել է 1895 թվականի նոյեմբերի 15-ի (3 ըստ հին տոմարի) առավոտյան իննին։ Ծնվել է Ցարսկոյե Սելոյի Ալեքսանդրյան Պալատում։ Ծննդաբերությունը անցել է շատ ծանր։ Ծնողները և հարազատները սպասում էին տղայի՝ որպես ժառանգորդ, սակայն Օլգայի ծնվելուց Նիկոլայ II-ը և Ալեքսանդրան շատ ուրախացան։ Նիկոլայը հաճախ ասում էր, որ տղա լինելու դեպքում երեխան կպատկաներ ժողովրդին, իսկ Օլգան՝ աղջիկ լինելով պատկանում էր իր ծնողներին։ Նույն թվականի նոյեմբերի 29-ին՝ նախկին կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնայի ծննդյան օրը, որը նաև Նիկոլայի և Ալեքսանդրայի ամուսնության տարեդարձն էր, տեղի ունեցավ Օլգայի կնունքը։
Բնավորութունը
Օլգան ուներ դեղին մազեր և բաց կապույտ աչքեր։ Ըստ տարբեր վկայությունների նա, ի համեմատ իր մյուս քույրերի, ուներ սովորական արտաքին, բայց 15 տարեկանից հետո նա զգալիորեն փոխվեց և շատ գեղեցկացավ։ Ըստ ընտանիքին բավականին ծանոթ Լիլի Դենի՝ Օլգան շատ հաճելի և ժպտերես աղջիկ էր, ով միանգամից բոլորին դուր էր գալիս։ Նա հասակով սովորականից ավելի բարձր էր։ Ուներ շատ գեղեցիկ ձեռքեր, բաց շագանակագույն մազեր և խորը կապույտ աչքեր։ Նա շատ խելացի և բարի էր։
Օլգան հայտնի էր իր վերին աստիճանի բարությամբ, նրբությամբ և ամաչկոտությամբ։ Նա ուրիշների տառապանքները զգում էր սեփական մաշկի վրա և անհանգստանում էր բոլորի համար։ Շատ էր սիրում մենակությունը։ Սիրած զբաղմունքը ընթերցանությունն էր։ Նա իր մորը՝ Ալեքսանդրային ասում էր "Մայրիկ, ես այս գիրքը կկարդամ և եթե այն լավը նոր կտամ քեզ": Չնայած իր հանգիստ բնավորությանը Օլգան միևնույն ժամանակ շատ պոռթկուն էր։ Նա շատ ինքնուրույն էր և չէր սիրում երբ իրեն ողղություն էին տալիս կամ քննադատում էին։ Իր քույրերից նա միակն էր, ով կարողանում էր ազատ հակաճառել իր ծնողներին և կատարել իր սեփական ցանկությունը։ Շատ մոտ էր հոր՝ Նիկոլայի հետ, ում հետ սիրում էր ժամերով զբոսնել և խոսել։ Նա բավականին հեռու հարաբերություններ ուներ իր մոր հետ։
Օլգան և իր քույրերը ապրում էին պալատում և շատ քիչ տեղեկություններ ունեին արտաքին աշխարհի մասին։ Նրանք չգիտեին ինչպես օգտվել փողից և ինչպես իրենց պահել խանութներում։
Մի անգամ Օլգան՝ տեսնելով, թե ինչպես է ոստիկանը ձերբակալում մի անծանոթի շատ վախեցավ՝ մտածելով, որ ոստիկանը իրեն նույնպես կձերբակալի, քանի որ այդ օրը նա իր տնային դաստիարակչուհու հետ կոպիտ էր վարվել։
Օլգայի շվեյցարացի ուսուցիչ Պիեռ Ժիյառը ասում էր, որ Օլգան մյուս երեխաներից ավելի արագ էր սովորում և մտածում։ Նա սիրում էր քաղաքական ամսագրեր կարդալ։ Ըստ տարբեր վկայությունների Օլգան երբեմն իրեն ազատ էր պահում և ցանկանում էր կատարել իր սեփական կամքը։ Տարիների ընթացքում նա դարձավ ավելի հագիստ և զիջող։
Գրքեր կարդալուց և տարբեր տեղեկություններ իմանալուց հետո նա մի անգամ ասաց, որ շատ ուրախ է, որ ապրում է 20-րդ դարում, քանի որ հնում մարդիկ եղել են շատ դաժան։
Նա նաև հետաքրքրվում էր, թե ինչպես են մարդիկ մահանում և վախենում էր իր սեփական մահից։
Հարաբերությունները ծնողների և հարազատների հետ
Օլգան իր քույրերի և եղբոր նման շատ էր սիրում թենիս խաղալ և լողալ։ Նա մեծ հաճույքով ամառային շրջագայությունների ժամանակ լողում էր իր շատ սիրելի հոր՝ Նիկոլայի հետ։ Նա շատ մոտ էր Տատյանայի հետ և նրանք գրեթե անբաժան էին։
Հարաբերությունները Գրիգորի Ռասպուտինի հետ
Օլգան, ինչպես և իր մյուս քույրերը, պաշտում էր իր եղբորը՝ ցարեվիչ Ալեքսեյին։ Տղան հիվանդ էր արյան անբուժելի հիվանդությամբ՝ հեմոֆիլիայով և շատ հաճախ գտնվում էր մահամերձ վիճակում։ Տղայի կյանքը փորձում էին փրկել տարբեր բժիշկներ և հոգևորականներ։ Այդ մարդկանցից մեկը Գրիգորի Ռասպուտինն էր, որ կարողացել էր շահել կայսրուհու վստահությունը մի քանի անգամ փրկելով ցարեվիչի կյանքը։ Ռասպուտինը ազատ ելք ու մուտք ուներ արքայական ընտանիքի պալատ և գտնվում էր շատ մոտ հարաբերությունների մեջ կայսրուհու և իր հինգ երեխաների հետ՝ չնայած այն փաստին, որ ընտանիքի մյուս անդամները նրան չէին հավանում և համոզված էին նրա շարլատան լինելու մեջ։
Ռասպուտինի մասին բազմաթիվ վատ լուրեր տարածելուծ հետո նույնպես Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնայի և իր երեխաների վստահությունը չէր մարում։
Ռասպուտինը ընտանիքին այցելում էր երբ որ ցանկանում էր, նա նույնիսկ կարող էր մտնել աղջիկների ննջասենյակները։ Ըստ երեխաների հուշերի, Ռասպուտինը նրանց հետ երկար խոսում էր և իրենց քնքուշ շոյում էր։ Դա բավականին կասկածելի էր տնային ծառայողների համար, ովքեր Ռասպուտինի ազատ վերաբերմունքի մասին երբեմն բողոքում էին, սակայն Ալեքսնադրա Ֆեոդորովնան նրանց միանգամից ազատում էր աշխատանքից՝ վստահ լինելով, որ Ռասպուտինը իր որդու կենդանի մնալու միակ հույսն է։ Օլգան չնայած այդ ամենին ավելի քիչ վստահություն ուներ Ռասպուտինի հանդեպ։
Նիկոլայ II-ին նույնպես դուր չէր գալիս Ռասպուտինի պահվածքը, քանի որ նա նաև սկսել էր իրեն՝ խորհուրդներ տալ քաղաքական հարցերի շուրջ։ Ռասպուտինը որոշ ժամանակով լքեց Ռուսաստանը և մեկնեց Պաղեստին՝ուխտագնացության։ Քաղաքական վիճակի լարվածության պատճառով որոշվեց սպանել Ռասուտինին։ Իշխան Ֆելիքս Յուսուպովի, իր կնոջ և մի քանի այլ ազնվականների հովանավորության ներքո նա սպանվեց 1916 թվականի դեկտեմբերի 30-ին։ Կայսրուհին սարսափի մեջ էր, քանի որ Ռասպուտինը կանխազգալով իրեն սպառնացող վտանգը նրան հայտնել էր, որ իրեն որևէ բան պատահելու դեպքում արքայական ընտանիքը կարճ ժամանակ հետո կմահանար տառապանքների ճանապարհով։ Օլգան նույնպես տխրել էր Ռասպուտինի մահվան կապակցությամբ և իր օրագրի մեջ գրել էր, որ շատ էր ցավում նրա դաժան սպանության համար։
Հետագայում՝ ընտանիքի սպանությունից հետո կպարզվի, որ կայսրուհու չորս աղջիկները իրենց վզից կախված ունեին Ռասպուտինի նկարը և աղոթք՝ որպես պահպանիչ ուժ։
Սիրահարվածությունները և ամուսնության առաջարկությունները
Ըստ տարբեր վկայություններ Օլգան՝ մինչ հասունությունը գեղեցկությամբ զիջում էր իր քույրերին՝ Տատիանային և Մարիային։ Սակայն 15 տարեկանը լռանալուց հետո նա բավականին փոխվեց և դարձավ շատ գեղեցիկ։
Ամռան ամիսներին Նիկոլայ II-ը իր ընտանիքի հետ մեկնում էր ճամփորդության թագավորական "Ստանդարտ" նավով, և աղջիկները միշտ շրջապատված էին տարբեր հսկիչներով, պալատականներով, սպաներով, աստիճանավորներով և այլն։
Բացի Օլգայի անմեղ սիրահարվածություններին նրան անում էր տարբեր պաշտոնական ամուսնության առաջարկություններ՝ դասով ավելի համապատասխանող, սակայն Օլգան միշտ մերժում էր։ Նա կտրականապես դեմ էր ուրիշ երկիր գնալուն և ցանկանում էր մնալ Ռուսաստանում՝ իր ընտանիքի հետ։ Նա երբեմն գրում էր՝ "Ես ռուս եմ և միշտ կմնամ ռուս":
1912 թվականին Օլգան դարձավ 16 տարեկան և Ղրիմի Լիվադիայի պալատում տեղի ունեցավ նրա ծննդյան օրվան և հասունանալուն նվիրված պարահանդես։ Օլգան առաջին անգամ իր մազերը դեպի վեր հարդարեց՝ որպես հասունություն նշան։ Նիկոլայ II-ը և Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնան Օլգային նվիրեցին ադամանդե մատանի և վզնոց։ Օլգան կրում էր վարդագույն զգեստ։ Այդ նույն օրը Օլգային ամուսնության առաջարկություն արեց Մեծ Իշխան Դմիտրի Պավլովիչը, սակայն այդ առաջարկությունը լուրջ չընդունվեց։ Լուրեր էին տարածված, որ Դմիտրի Պավլովիչը իրականում Ռասպուտինին դեմ էր և դա էր մերժման պատճառը, բայց դա ապացուցված չէ։ Մեկ այլ ամուսնության առաջարկություն եղավ Ռումինիայի արքայազն Կարոլի կողմից, սակայն այս անգամ Օլգան էր կտրականապես դեմ չցանկանալով լքել իր հայրենի երկիրը։ Եղավ ևս երեք առաջարկություններ՝ Մեծ Իշխան Բորիս Վլադիմիրովիչի կողմից (ում կայսրուհին ատում էր և համարում էր տարիքով բավականին մեծ Օլգայից), Ուելսի արկայածն Էդվարդի կողմից և Սերբիայի թագաժառանգ Ալեքսանդրի կողմից։ Սակայն այդ առաջարկություններին լրջորեն վերաբերվել հնարավոր չեղավ Առաջին Համաշխարհային Պատերազմի պատճառով։ Օլգան բազմիցս նշում էր, որ նույնիսկ իր ծնողների խնդրանքով նա չէր ամուսնանա իրեն դուր չեկող անձնավորության հետ։
Առաջին Համաշխարհային Պատերազմը
Օլգան իր բնավորությամբ շատ շուտ ազդվող էր։ Նրա վրա շատ ծանր տպավորություն ունեին թողնում բռնությունը, կոպտությունը, ինչպես նաև վիրավորված կամ մահացած մարդիկ։ Առաջին անգամ նա ներկա գտվնեց նման իրավիճակում, երբ 1911 թվականին Կիևի օպերային թատրոնում ներկայացման ժամանակ, որտեղ Օլգան ներկա էր իր հոր՝ Նիկոլայի և քրոջ՝ Տատյանայի հետ, սպանեցին նախարար Պյոտր Ստոլիպինին։ Նա ամբողջությամն արյան մեջ էր։ Աղջիկները լալիս էին և ըստ Նիկոլայի նրանք գիշերը շատ վատ անցկացրին՝ վախի մեջ։
1914 թվականին սկսած համաշխարհային պատերազմի ժամանական Օլգան, Տատյանան և իրենց մայրը՝ Ալեքսանդրան սկսեցին Ցարսկոյե Սելոյում խնամել վիրավորված զինվորներին։ Օլգան անընդմեջ ականատես էր լինում վիրավոր զինվորների արյունոտ զգեստներին նրանց վիրավոր մարմիններին։ Շատ զինվորներ նաև մահանում էին։ Դա ժամանակի ընթացքում թուլացրեց Օլգայի առողջական վիճակը։ Նա տառապում էր հոգնածությամբ և անեմիայով։
Չնայած այն փաստին, որ Օլգան մեծ հաճուլքով էր կատարում իր բուժքրոջ պարտականությունները, անընդմեջ վիրավոր և մահացող զինվորների մեջ գտնվելը բացասական կերպով ազդեց նրա առողջության վրա։ Նա ձեռք բերեց գերհոգնածություն և անեմիա։ Նա երբեմն ունենում էր ներվային պոռթկումներ, որոնց ժամանակ կորցնում էր իր զգոնությունը, կոտրում էր ձեռքի տակ ընկած իրերը և այլն։ 1915 թվականի աշնանը նրան սկսեցին սրսկել նյարդերը հանգստացնող դեղեր։ Օլգան ստիպված եղավ դադարեցնել օգնության գործունեությունը և սկսեց ուղղակի հսկել վիրավոր զինվորներին խնամողերին։
Օլգան գտնվում էր լարված հարբերությունների մեջ իր զարմուհու՝ իշխանուհի Իրինայի և իր ամուսնու՝ Ֆելիքս Յուսուպովի հետ (ովքեր և կազմակերպեցին Ռասպուտնիկի սպանությունը)։ Ֆելիքս Յուսուպովը՝ իր ծնողների միակ տղան լինելու շնորհիվ ազատվել էր ծառայողական պարտականություններից։ Օլգան՝ զինվորներին խնամելու ժամանակ հիշում էր, որ Յուսոպովը ազատ շրջում էր պալատական սենյակներում այն ժամանակ, երբ մյուս զինվորները տառապում էին կամ պատերազմի դաշտում կամ հիվանդանոցներում։
Վիրավոր զինվորներին խնամելը դժվար պարտականություն էր Օլգայի և իր քրոջ Տատյանայի համար, սակայն դա նրանց տվեց յուրահատուկ հնարավորություն դուրս գալ պալատի պատերից այն կողմ և հայտնաբերել աշխարհը։ Մինչ այդ աղջիկները շփվում էին միայն իրենց ծնողների և ուսուցիչների հետ։ Խնամքի աշխատանքների ժամանակ նրանք սկսեցին շփվել մյուս բուժքույրերի հետ, հարցնել իրենց ընտանիքների և երեխաների, մասին շփվել վիրավոր զինվորների հետ, ովքեր շատ հաճախ ոչ թե ռուս էին, այլ կովկասցիներ, որը իր հերթին նորություն էր աղջիկների համար։
Հեղափոխությունը և տնային կալանքը
Առաջին Համաշխարհային Պատերազմի ժամանակ Ռուսաստանի Կայսրության տնտեսական և ֆինանսական վիճակը կտրուկ վատացավ։ Երկրում ապրող ժողովուրդը ըմբոստացավ և դուրս եկավ իշխող ցար Նիկոլայ II-ի դեմ։
1917 թվականի մարտի 2-ին Ցարսկոյե Սելո վերադարձող ցարի գնացքը կանգնեցրին և նրան ստիպեցին ստորագրել իր պարտականություններից ազատող փաստաթուղթը։ Նա այն ստորագրեց առանց երկար մտածելու։ Երկիրը անցավ ժամանակավոր կառավարման տակ՝ բոլշևիկների գլխավորությամբ։
Այդ ժամանակ Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնան պալատում խնամում էր իր հիվանդ երեխաներին։ Միայն Մարիան էր, ով չէր վարակվել հիվանդությամբ։ Նրանց հայտնեցին ցարի գահընկեցության լուրը։ Սկզբնական շրջանում ընտանիքը ցույց էր տալիս, որ իրենց դա այդքան էլ չէր տխրեցրել, սակայն տնային ծառայողները տեսել էին թե ինչպես է օրինակ Մարիան թաքուն լալիս։ Ցարեվիչ Ալեքսեյը նույնպես իր մորը հարցնում էր, թե այդ կացությունը իրենից ինչ էր ներկայացնում և Ալեքսանդրա Ֆեոդորվնան նրան բացատրում էր, որ երեխան էլ չէր կարող դուրս գալ և հրամաններ տալ իր զինվորներին։
Ըստ ընտանիքի բժիշկ Եվգենի Բոտկինի Օլգան մնացածից ամենաշատն էր իսկապես հասկանում իրավիճակը, նույնիսկ մինչև հեղափոխության սկսելը։ Ըստ Բոտկինի Օլգան իր ծնողներից ավելի էր անհանգստանում երկրի անկայուն վիճակի համար։
Սկզբնական շրջանում ցարի ընտանիքին որոշ ժամանակով պահեցին իրենց հայրենի Ցարսկոյե Սելոյում։ Ընտանիքը իրավում չուներ ազատ տեղաշարժվել, նրանց ամենուր ուղեկցում էին անվտանգության աշխատողները։ Ընտանիքի անդամները փորձում էին իրենց տխուր իրավիճակը չցուցադրել։ Օլգայի համար ամենակարևորը իր ծնողների և ընտանիքի մյուս անդամների հետ մնալ էր։ Բաժանումը կլիներ ամենամեծ պատիժը։ 1917 թվականի ապրիլին իր մորը՝ Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային, ում հետ իր հարաբերությունները եղել էին միշտ բավականին լարված, նվիրեց իր գրած բանաստեղծությունը։
Ցարսկոյե Սելոյում եղած ժամանակ Ռոմանով երեխաները բոլորը վարակվեցին կարմրուկով և նրանք ստիպված եղան սափրել իրենց գլուխները։ Երբ Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնան նրանց տեսավ այդ վիճակում նրան թվաց, թե իր երեխաներին մահապատժի են դատապարտել։
Օլգայի նպատակասլաց բնավորությունը արտահայտվում էին նաև նրանով, որ նա խոսատացավ միշտ հավատարիմ մնալ իր հորը՝ Նիկոլայ II-ին ում նա պաշտում էր։ Դա իրեն հիշեցնում էր Նապոլեոնի որդուն, ով իր հոր երկրից վտարումից հետո նրան հավատարիմ մնաց և չդավաճանեց։
Տոբոլսկ
1917 թվականի օգոստոսի 1-ին նախկին թագավորական ընտանիքին տեղափոխեցին Տոբոլսկ քաղակում գտնվող քաղաքապետի տունը։ Այն շրջապատված էր զինվորներով, և ընտանիքի ազատությունը գնալով ավելի էր պակասում։ Տունը բավականին մեծ էր։ Ընտանիքը ուներ ուտելու, ընթերցանության, կարուձևի, զմոսանքի և խաղերի ժամեր։ Ըստ նրանց գրած նամակների և օրագրերի նշումների օրերը անցնում էին շատ անհետաքրքիր։ Նիկոլայը անհամբեր սպասում էր որևէ օգնության։ Մինչև 1918 թվականի ապրիլ նրանց պահեցին Տոբոլսկում, այնուհետև նոր հրաման եկավ ըստ որի ընտանիքին պետք է տեղափոխեին անհայտ ուղղությամբ։ Ալեքսեյի հիվանդության պատճառով որոշվեց ընտանիքը բաժանել երկու մասի՝ սկզբում կմեկնեին Նիկոլայը, Ալեքսանդրան և իրենց դուստր Մարիան, իսկ այնուհետև՝ Ալեքսեյի առողջական վիճակի բարելավումից հետո նրանց կմիանային նաև մյուս երեխաները՝ Օլգան, Տատյանան, Անաստասիան և Ալեքսեյը։ Ալեքսանդրան որոշեց իրենց հետ տանել Մարիային, քանի որ Օլգան շատ անտրամադիր էր, իսկ Տատյանան պետք է հոգ տաներ իր եղբորը։ Իր գրած նամակներում նախկին կայսրուհին զգուշացնում էր իր աղջիկներին իրենց զարդերը և թանկարժեք քարերը կարել և թաքցնել շորերի արանքներում, քանի որ Իպատիևի տանը նրանց ամբողջովին ստուգել էին և վերցրել էին թանկարժեք իրերը։
Ժամանակավոր բաժանումը այնուամենայնիվ տեղի ունեցավ և ընտանիքի բոլոր անդամները սարսափում էին այն մտքից, որ իրար այլևս չեն տեսնի։ Գնացքով և այնուհետև նավով Նիկոլայի ընտանիքին տեղափոխեցին Եկատերինբուրգ։ Նիկոլայը դեռ վերջին հույսն ուներ, որ իրենց կտեղափոխեին Մոսկվա։
Մայիսին ընտանիքի մյուս անդամներին նույնպես տարան Եկատերինբուրգ։ Ճանապարհին "Ռուս" նավի մեջ Օլգան տեսավ, թե ինչպես է իրենց հսկիչներից մեկը սայթաքում և ընկնում։ Նա անմիջապես վազեց և առաջարկեց իր օգնությունը՝ ասելով, որ պատերազմի ժամանակ նա բուժքույր է եղել, սակայն հսկիչը մերժեց օգնությունը։ Ըստ վկաներից մեկի՝ աղջիկները ստիպված էին իրենք կրել իրենց ծանր ճամպրուկները։
Եկատերինբուրգ
Նոր կացարանը՝ Իպատիևի տունը ամբողջովին շրջապատված էր հսկիչներով։ Պատուհանները ներկված էին սպիտակ ներկով և ընտանիքի անդամները իրավունք չունեին դրանք բացել։ Մարիան իր քույրերին գրած նամակներում տեղեկացնում էր տան սարսափելի իրավիճակի մասին։
Իպատիևի տանը աղջիկները պարտավոր էին իրենք կատարել մաքրությունը և նույնիսկ սովորեցին հաց թխել։ Նրանք հատուկ սահմանած հերթով հսկում էին իրենց մոր առողջությանը և զբաղեցնում էին Ալեքսեյին, ով դեռ լիովին չէր ապաքինվել հեմոֆիլիայի վերջին նոպայից։ Օլգայի առողջական և հոգեկան վիճակը ավելի էր վատացել վերջին ամիսներին՝ նա շատ նիհարել էր, մաշկը սփրթնած էր և միշտ տխուր էր։ Նա երբեմն կարճ ժամանակով զբոսնում էր տան այգում։ Ըստ զինվորների նա շատ հյուծված տեսք ուներ և երբեմն երկար ժամանակով տխուր հայացքով նայում էր դեպի հեռուները։ Օլգան շատ ժամանակ կոպտում էր իր կրտսեր քրոջը Մարիային, ով մտերմացել էր պահակախմբի անձնակազմի հետ։ 1918 թվականի հուլիսի սկզբին, երբ որ պահակախումբն ամբողջությամբ փոխվեց ընտանիքի ազատությունը մի քանի անգամ ավել կրճատվեց։
1918 թվականի հուլիսի 14-ին Իպատիևի տանը կատարվեց հատուկ եկեղեցական ծառայություն երկու հոգևորականների մասնակցությամբ։ Ծառայության ժամանակ ընտանիքը ընկավ հոգևորականների ոտքերին և սկսեց լաց լինել։ Միջադեպից հետո երկու հոգևորականները զարմացել էին այդ անսովոր պահվածքից։ Ըստ նրանց, Նիկոլայը որոշ չափով կտրել էր իր մորուքը և աղջիկների մազերը նույնպես կարճ էին։ Հաջորդ օրը մի քանի կանայք գնացին Իպատիևի տունը մաքրություն կատարելու։ Ըստ նրանց հիշողությունների աղջիկները բավական ուրախ էին։ Նրանք կրում էին երկար սև շրջազգեստեր և սպիտակ մետաքսյա վերնաշապիկներ։ Ըստ նրանց՝ Օլգան շատ հոգնած և հիվանդագին տեսք ուներ։ Երբ որ կանայք մաքում էին հատակը, աղջիկները կռացան և սկսեցին նրանց հետ զրուցել՝ պահակախմբից թաքուն։ Նրանց ասել էին, որ ցանկանում էին ավելի շատ շարժվել և կատարել ֆիզիկական վարժություններ, սակայն իրենց կյանքի պայմանները դա թույլ չէին տալիս։
Հուլիսի 15-ին, երբ ընտանիքը ընթրում էր, ներս մտավ Յուրիվսկին և հայտնեց, որ խոհանոցի օգնական 14-ամյա Լեոնիդ Սեդնևը պետք էր ետ ուղարկվեր տուն։ Քանի որ Լեոնիդը դարձել էր Ալեքսեյի մտերիմ ընկերը, Տատյանան և բժիշկ Եվգենի Բոտկինը առանձին զրուցեցին Յուրովսկիի հետ և նրան խնդրեցին ետ վերադարձնել Լեոնիդին, քանի որ նա Ալեքսեյի միակ ուրախությունն էր։ Յուրովսկին ասաց, որ տղան ետ կվերադառնար, սակայն պարզ երևում էր, որ դա սուտ էր։ Իրականում տղային ետ էին ուղարկել, քանի որ սպանության օրը արդեն որոշված էր և նրանք չէին ցանկանում, որ 14-ամյա երեխան ներկա գտնվեր այդ ժամանակ։
Հուլիսի 16-ի երեկոյան, երբ ընտանիքը արդեն քնել էր, Յորովսկին նրանց զարթնացրեց և տեղեկացրեց, որ քաղաքում տագնապ էր տիրում էր և անվգտանգության նկատառումներով ընտանիքը պետք է իջներ նկուղ, այնուհետև տեղափոխվեր ուրիշ քաղաք։ Նիկոլայը ասաց, որ նրանք վերջապես դուրս էին գալու այդ տեղից։ Ընտանիքի անդամները չէին պատկերացնում, որ նրանց տանում էին սպանելու։ Երբ որ նրանք իջան նկուղ, Յորովսկին՝ որ պրոֆեսսիոնալ լուսանկարիչ էր, նրանց ասաց, որ պետք է լուսանկարեր ընտանիքին։ Նրանք բոլորը ընդունեցին նկարվելու դիրք։ Նիկոլայը իր ձեռքերում պահում էր Ալեքսեյին, Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնան աթոռ խնդրեց։ Աղջիկները և տնային 5 ծառայողները կանգնեցին Ալեքսանդրայի ետևում։ Նրանց այդ դիրքով պահեցին մոտ կես ժամ։ Այնուհետև Յուրովսկին ներս մտավ և նրանց հրամայեց կանգնել։ Նա կարդաց ցարին մահապատժի ենթարկելու հրամանը։ Նիկոլայը ետ շրջվեց և տագնապի մեջ ասաց, որ դա հնարավոր չէ։ Ալեքսանդրան և Օլգան հազիվ հասցրեցին խաչի նշանը անել, երբ անձնակազմը սկսեց կրակել ընտանիքի անդամների վրա։ Նիկոլայը Ալեքսանդրան և երկու տնային աշխատողներ մահացան միանգամից։ Մարիան, բժիշկ Բոտկինը և կայսրուհու ծառայող Դեմիդովան վիրավորվեցին։ Կրակոցներից առաջացած ծխի պատճառով անձնակազմը մի քանի րոպեով լքեց սենյակը։ Ետ վերադառնալուց հետո նրանք սպանեցին Բոտկինին և սկսեցին կրակել աղջիկների և Ալեքսեյի վրա, սակայն նրանց շորերի արանքներում կարած թանկարժեք քարերը նրանց պաշտպանում էին։ Անձնակազմը զարմացել էր, որ նրանք չէին մահանում և մտածում էր, որ դա գերբնական ուժերի հետ էր կապված։
Գտնված մարմինները
Սպանություններից հետո անձնակազմը մարմինները հավաքեց և բարձելով մի մեծ ավտոմեքենայի մեջ տարավ Եկատերինբուրգի կողքի անտառը։ Նրանք մարմինները վառեցին և թաղեցին։ Անձնակազմի աշխատողներից ոչ մեկը նշումներ չէր կատարել թաղման տեղի կապակցությամբ։
1991 թվականին սիրողական հնէաբանները այնուամենայնիվ կարողացան գտնել ընտանիքի ընդհանուր գերեզմանը։ Գտնված մարմիններում պակասում էին ընտանքի երկու անդամ (Ալեքսեյի և Մարիայի), որոնց մարմինները գտան 2007 թվականին նույն անտառի մեկ այլ հատվածում։ ԴՆԹ թեստերը ապացուցել են, որ ոսկրային մնացորդները պատկանում են ցարի ընտանիքին։
1998 թվականին տեղի ունեցավ թաղման մեծ ծիսակատարություն Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Բորիս Ելցինի գլխավորությամբ։ Ընտանիքի անդամների մարմինների մնացորդները թաղվեցին Սանկտ-Պետերբուրգի Սուրբ Պողոս Պետրոս եկեղեցում։
Կատեգորիա:Նիկոլայ II Կատեգորիա:Ռոմանովներ
Դարիո Արջենտո
Դարիո Արջենտո (Dario Argento, ), իտալացի կինոռեժիսոր, պրոդյուսեր և սցենարիստ։ Առավել հայտնի է սարսափ ժանրի ֆիլմերի աշխատանքներով` մասնավորապես ջալլո անունով հայտնի ենթաժանրի աշխատանքներով և ժամանակակից սարսափ և սլեշեր ֆիլմերում թողած ազդեցությամբ։
Կենսագրություն
1972 թվականին նա մասնակցել է իտալական հեռուստատեսության համար «Դուռ դեպի մթություն» անվանմամբ հեռուստասերիալի ստեղծմանը, որտեղ հանդես է եկել որպես ռեժիսոր և սցենարիստ։ 1973 թվականին էկրան է բարձրացել նրա նոր ֆիլմը «5 օր Միլանում» անվանմամբ, որում դերերից մեկը տանում էր Ադրիանո Չոլոնտանոն։ Ֆիլմն ուներ սև հումորի տեսարաններ։
1984 թվականին դուրս եկավ Արջենտինոյի խոսքերով ամենաանձնական ֆիլմերից մեկը` Ֆենոմեններ վերնագրով։ Ֆիլմը արժանացել է բազմաթիվ գնահատականների` ընդ որում թե՛ հիացական, թե՛ քննադատական։ Սա հանդիսացել է Արջենտոյի առաջին անգլերեն ֆիլմը։ Ֆիլմում մասնակցություն է ունեցել ռեժիսորի ավագ դուստրը` Ֆիորա Արջենտոն։ 1987 թվականին Արջենտոն հայտնվեց հեռուստատեսության մեջ` հանդիսանալով Ջալլո նախագծի ստեղծողներից մեկը։ Նույն տարում էլ դուրս եկավ նրա «Սարսափն օպերայում» ֆիլմը։
1990 թվականին Արջենտոն համագործակցել է Ջորջ Ռոմերոյի հետ «Երկու դաժան հայացքներ» ֆիլմի համար։ 1993 թվականին էկրան բարձրացավ «Տրավմա» ֆիլմը։ Դրա մեջ խաղացել են ռեժիսորի երկու աղջիկները, և ֆիլմը նկարահանվել է ԱՄՆ-ում։ 1994 թվականին կայացել է ֆանտաստիկական կինոների երկրորդ միջազգային փառատոնը Մոնրեալում, որտեղ Արջենտոն մրցանակ է ստացել ամբողջ կյանքի ձեռքբերումների համար։ 1996 թվականին դուրս եկավ «Ստենդալի ախտանիշը», որում գլխավոր դերում հանդես էր գալիս Ասյա Արջենտոն։
Ժառանգություն
«Դարիո Արջենտոյի սարսափների աշխարհում» դոկումենտալ ֆիլմը նվիրված է Արջենտոյին, նա ինքը նկարահանվել է կամեոյում։
Գոյություն ունի իտալական կոմիքս սարսափ ժանրում` «Արնակարմիրը»։
Ստեղծվում է կինոյի մասին ամերիկական ամսագիր «Deep Red» անվանմամբ։
1976 թվականին լույս է տեսել «12 արյունոտ պատմվածքներ» գիրքը, որի խմբագրմամբ զբաղվում է Դարիոն։ Գիրքը տպագրող հրատարակչությունը նույնպես կոչվել է ֆիլմի պես` «արնակարմիր»։
Նույն անվանումը կրում է Իտալիայում խանութների մի ցանց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Իտալացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իտալացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Իտալացի պրոդյուսերներ
Ալեքսանդր Վոլչկով
Ալեքսանդր Անատոլիևիչ Վոլչկով, ուկրաինացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։
Խաղային կարիերա
Օդեսայի 11-րդ ԴՅՈՒՍՇ-ի աշակերտ։ Խաղում է հիմնականում կենտրոնական պաշտպանի դիրքում։
Պրոֆեսիոնալ թիմերում սկսել է խաղալ երկրորդ լիգայում Օլիմպիայում՝ ԱԷԿ ֆուտբոլային ակումբում (Հարավային Ուկրաինսկ), ՄՖԿ-ում՝ «Նիկոլաևում», «Բաստիոնում» (Իլիցյովսկում)։ 2012 թվականին խաղացել է առաջին լիգայի «Նիվա» (Վիննիցա) և «Օդեսա» ֆուտբոլային ակումբում։
2013 թվականի գարնանը տեղափոխվել է Նիստրու (Օտաչ) և 4 ամսվա պայմանագիր է կնքել ։
Հունիսի սկզբին դիտում էր Վոլինին, բայց Պրեմիեր լիգայի թիմի հետ պայմանագիր չէր կարող կնքել ։ Վոլինիից հետո Վադիմ Դոբիջայի հրավերով նա Տալլին է մեկնում Սիլլամյաեից Կալևի թիմում դիտման։
2013 թվականի հուլիսի 16-ին էստոնական թիմի կազմում առաջին անգամ հանդես է եկել Եվրոպայի լիգայում։ Տալլինում «Լևադիան» ընդունել է Թիրգու-ժիուի «Պանդուրի» ռումինական ակումբը ։ 2013 թվականի մրցաշրջանում Էստոնիայի բարձրագույն դիվիզիոնում խաղացել է 13 խաղում, խփել 1 գոլ, այդ ժամանակ էլ դարձել է Էստոնիայի չեմպիոն։ 2014 թվականի մրցաշրջանը սկսվել է Լևադիայի երկրորդ թիմում , քանի որ նրա փոխարեն ձեռք է բերվել բալկանացին։ Վոլչկովը փորձել է աշխատանքի անցնել Հունգարիայում և Չեխիայում, բայց այնտեղ չի հաջողվել , ուստի նույն տարվա ամռանը վարձակալության է տրվել էստոնական «Լոկոմոտիվ» ակումբին ։ Ժնևի ակումբի համար առաջին գոլը նա խփել է Էստոնիայի «Ֆլորա» ակումբը ։ Մրցաշրջանի ավարտից հետո լքեց «Լոկոմոտիվը» ։ Դեկտեմբերի 29-30-ը մասնակցել է Էստոնիայի ֆուտբոլային միության ձմեռային մրցաշարին ։
2015 թվականի հունվարին ցուցադրվել է Երևանի «Արարատ» ակումբում, որի հետ հետագայում պայմանագիր է ստորագրել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլիստներ
Այծ
Այծ, առաջին ընտանի կենդանիներից։ Մերձավոր Արևելքում ընտելացվել է 9000 տարի առաջ։ Ընտանի այծի նախնին վայրի բեզոարյան այծն է (Capra hircus aegagrus) և մինչ օրս հանդիպում են հունական կղզիներում, Հայկական լեռնաշխարհում, Հարավ-արևելյան Ասիայի և Կենտրոնական Ասիայի տարածքներում։
Նկարագրություն
Էգ և արու այծերի մեծամասնությունը ունի մորուք, իսկ մարմինը ծածկված է մազերով։ Դրա երկարությունը և որակը կախված է ցեղատեսակից։ Օրինակ անգորական այծի մորթին երկար է և փափուկ, իսկ Քաշմիրը հայտնի է իր հաստ փափկափետուր մորթով։ Մորթու գույնը տատանվում է սպիտակից մուգ շագանակագույն, սև։ Ունի եղջյուրներ։
Ենթատեսակ
Ներառում է 6 ենթատեսակ ։
Այծ
Այծից ստացված հիմնական արտադրանքը՝ կաթ, միս, մորթի, բուրդ, կաշի։ Անգորական այծը տալիս է աճեցված բուրդ։
Զինանիշագիտություն
Այծ պատկերված է մի շարք քաղաքների զինանշանների վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական կենդանիներ
Արարատ (ամսագիր, Թեհրան)
«Արարատ», ամսագիր։ Հայ մշակութային «Արարատ» միության հրատարակություն։ Լույս է տեսել 1959-1960 թվականներին, Թեհրանում։ Խմբագիր՝ Ս. Սագինյան։ Հետագայում՝ 1979-1980 թվականներին, Թեհրանում շարունակել է հրատարակվել որպես Հայ մարզական «Արարատ» կազմակերպության նույնանուն տեղեկատու ամսագիր։
Կատեգորիա:Իրանի հայկական ամսագրեր Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Վոլկովկա (այլ կիրառումներ)
Վոլկովկա, կարող է վերաբերել՝
Սադովայա (գյուղ, Դորոգոբուժսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 477 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի բնակավայրեր
Խոնուու
Խոնուու (Хонуу), գյուղ Ռուսաստանի, Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Մոմսկի ուլուսի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2000 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Մոմսկի ուլուսի բնակավայրեր Կատեգորիա:1931 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(5580) Շարիդակե
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,255295 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9096 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,601 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1237,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291004 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,78° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կին Էնդատեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պատմագիրք հայոց (1482)
Պատմագիրք հայոց (1482), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1482 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1678 թվականին Գրիգոր, Թումա գրիչների կողմից Ալիփուղար գյուղում։ Ստացողը եղել է Մինաս վարդապետը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 31×22.7 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 558 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր մետաքս։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 111ա, 365ա, 442ա, 517բ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Վրաստանի հայոց թեմ
XII-XVIII դարեր
Ենթադրվում է, որ թեմը հիմնվել է XII դարում։ Առաջնորդանիստն է եղել Տփղիս (Թբիլիսի) քաղաքի Ս. Գևորգ եկեղեցին (XIII դարից)։ Թեմակալ առաջնորդների մասին ամենահին հիշատակությունը վերաբերում է XII դ. 70-ական թթ.։ Հիշվում է Բարսեղ (Բասիլիոս) արքեպիսկոպոսը, որը 1178-ին մասնակցել է Հռոմկլայի եկեղեցական ժողովին։ Նախքան թեմի հիմնվելը, դեռևս VII դ. վիրահայ համայնքը ղեկավարել են հայ եպիսկոպոսներն ու քահանաները, հայերն ունեցել են իրենց եկեղեցիներն ու մատուռները։ 754-ին Տփղիսում կառուցվել է հայկական Հրեշտակապետաց եկեղեցին (1593-ին ավերվել է, հիմնովին վերակառուցվել է 1781-ին և վերջնականապես քանդվել 1937-ին)։ Պատմիչ Ուխտանեսի վկայությամբ, 850-ական թթ. Տփղիսում գործել է հայ Կիրակոս քահանան, որը գերազանց տիրապետել է վրաց գրին ու գիտությանը։ 931-ին կառուցվել է Հարանց վանքը (վերանորոգվել է 1430, 1715-ին, իսկ 1900-ին՝ հայ մեծահարուստ բարերար Ա. Մանթաշովի միջոցներով)։ Եկեղեցուն կից եղել է հայկական գերեզմանատուն։ Ըստ հս-արմ. արտաքին պատի արձանագրության, Կաթողիկե Ս. Գևորգ եկեղեցին կառուցել է հայազգի իշխան Ումեկը 1251-ին՝ վերակառուցելով արաբական արշավանքների ժամանակ հիմնահատակ քանդված եկեղեցին։ Եկեղեցու հս. պատի տակ են գտնվում գուսան Սայաթ-Նովայի (ավանդություն) և գեղանկարիչ Գևորգ Բաշինջաղյանի գերեզմանները։ Եկեղեցու բակում են թաղված հայ նշանավոր զորավարներ կոմս Մ. Լոռիս-Մելիքովը, գեներալներ Ա. Տեր-Ղուկասովը, Հ. Լազարյանը, Բ.Շելկովնիկովը և ուրիշներ։
Հետագա դարերում Տփղիսում կառուցվել են բազմաթիվ եկեղեցիներ՝ Մուղնու Ս. Գևորգը (կառուցվել է 1356-ին, նորոգվել՝ 1752, 1860-ին), Նորաշենի Ս. Աստվածածինը (կառուցվել է 1507-ին, նորոգվել՝ 1650, 1795, 1830-ին)։ Վերջինիս ներսում պահպանվել են XVIII դ. պալատական նկարիչ Հովնաթան Հովնաթանյանի որմնանկարները։ Հիշատակության արժանի են նաև Թիֆլիսի Բեթղեհեմի Ս. Աստվածածին (կառուցվել է XIII դ. 2-րդ կեսին, նորոգվել՝ 1718, 1884, 1898-ին, ներկայումս վերածված է վրացական եկեղեցու), Կուսանաց Ս. Ստեփանոս (կառուցվել է 1727-ին, նորոգվել՝ 1868, 1910-ին), Ս. Նշան Նիկողայոս (կառուցվել է 1703-ին, նորոգվել՝ 1784, 1868-ին) եկեղեցիները, Խոջիվանքի գերեզմանատան եկեղեցին։ Վերջինս հայ իշխան Բեհբութովները 1655-ին կառուցել են որպես տապանատուն, որը վերածվել է պանթեոնի։ Այստեղ են թաղվել հայ մեծանուն իշխաններ, բարձրաստիճան հոգևորականներ, մշակույթի հայտնի դեմքեր Րաֆֆին, Ղազարոս Աղայանը, Մուրացանը, Գրիգոր Արծրունին, Ջիվանին, Նար-Դոսը, Պերճ Պռոշյանը, Գաբրիել Սունդուկյանը, Հ. Թումանյանը, Ա. Ծատուրյանը, Մ. Եկմալյանը և ուր.։
XIX դար
1804-ին Թիֆլիսում գործել է շուրջ 35 հայկ. եկեղեցի և մեկմենաստան։ Վիրահայոց թեմի առաջնորդներից շատերը եղել են ականավոր հոգևորականներ, մտավորականներ, հաս-քաղ. գործիչներ, ովքեր ազգանվեր աշխատանք են կատարել ոչ միայն Վրաստանի, այլև համայն հայության կյանքում։ Նրանցից վեցը՝ Սարգիս Դ Վրաստանցին, Հովհաննես Ը Կարբեցին, Ներսես Ե Աշտարակեցին, Մակար Ա Թեղուտցին, Գևորգ Ե Սուրենյանցը, Գևորգ Զ Չորեքչյանը, հետագայում օծվել են Ամենայն հայոց կաթողիկոս, Գարեգին Ա Հովսեփյանը՝ Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս։ Վիրահայոց թեմի առաջնորդներ են եղել բանաստեղծ, մանկավարժ, հաս-քաղ. գործիչ Հարություն վրդ. Ալամդարյանը, Ստեփանոս արք. Արղությանը, որի օրոք Թիֆլիսում կառուցվել է թեմի եռահարկ առաջնորդարանը։ 1824-ին Ներսես արք. Աշտարակեցին հիմնել է Ներսիսյան դպրոցը, որը նշանակալից դեր է խաղացել հայոց կրթ., հոգևոր և մշակութ. կյանքում։
1826–28-ի ռուս-պարսկական պատերազմի ժամանակ Թիֆլիսում Ներսես արք. Աշտարակեցու և Հ. Ալամդարյանի նախաձեռնությամբ ստեղծվել են հայկ. կամավոր. գումարտակներ՝ ռուս. բանակի կովկասյան կորպուսի ռազմ. գործողություններին աջակցելու նպատակով։ 1827-ի մայիսի 15-ին Ս. Գևորգ եկեղեցու գավթում առաջին գումարտակին հանձնվել է հատուկ զինադրոշ։ Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ Վ. թ-ի եռանդուն աջակցությամբ հայկ. կամավոր. ջոկատներ են ստեղծվել Կովկասյան ռազմաճակատում գործող ռուս. բանակը համալրելու և Հայաստանը թուրք. լծից ազատագրելու նպատակով։
Վիրահայոց թեմում իր գործունեությամբ աչքի է ընկել հատկապես արքեպիսկոպոս Կարապետ Բագրատունին։ Նրա առաջնորդության 20 տարիների ընթացքում կառուցվել են շուրջ 60 եկեղեցի, բազմաթիվ հայկ. դպրոցներ, որոնցից նշանավոր են նոր Կարապետյան վարժարանը (հիմն. 1842–44-ին) Ախալցխայում և Մեսրոպյան արական դպրոցը՝ Ախալքալաքում։ 1837-ին Վրաստանում հաշվվում էր 198 հայկ. եկեղեցի, վանք ու մատուռ, իսկ 1903-ին, ներառյալ Արդվին-Արտանուշ շրջանը, եկեղեցիների թիվը հասել է 256-ի։ Խորհրդ. իշխանության տարիներին ծավալված բռնությունների և հալածանքների հետևանքով փակվել են թեմի տարածքում գործող գրեթե բոլոր եկեղեցիներն ու վանքերը։ Թբիլիսիում քանդվել են Կուկիայի Ս. Գրիգոր (կառուցվել է 1789-ին), Հավլաբարի Ս. Կարապետ (կառուցվել է 1400-ին, վերակառուցվել 1790-ին), Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ (կառուցվել է 1894-ին), Խարփուխի Ս. Սարգիս (կառուցվել է 1716-ին), Հարանց վանք, Հրեշտակապետաց, Մետեխիի Ս. Վարդան (կառուցվել է 1893-ին), Ջիգրաշենի Ավետյաց Ս. Աստվածածին (կառուցվել է 1704-ին), Նավթլուղի Ս. Գևորգ (կառուցվել է 1897-ին), Խոջիվանքի և այլ եկեղեցիներ ու վանքեր։ Վրաստանում VII–XX դդ. կառուցվել է մոտ 650 հայկ. եկեղեցի, որոնցից կանգուն են շուրջ 320-ը։
20-րդ դարից մինչ մեր օրերը
Թբիլիսիում ներկայումս գործում են Կաթողիկե Ս. Գևորգ և Հավլաբարի Էջմիածնեցոց Ս. Գևորգ, Ախալքալաքում՝ Ս. Խաչ, Նինոծմինդայում (նախկին Բոգդանովկա)՝ Ս. Սարգիս, Ախալցխայում՝ Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցիները։ Ախալցխայի Ծուղրութ գյուղում ցայսօր պահվում է միջնադարյան արվեստի և մանր անկարչության արժեքավոր ձեռագիր մատյաններ «Ծուղրութի Ավետարանը» (X դ.) և «Գինոսենց Ավետարանը» (X դ. 1-ին կես)։ Վերականգնող. աշխատանքներից հետո սկսել են գործել ևս 4 եկեղեցի Ախալցխայի շրջանում, Ս. Փրկիչը՝ Բաթումում, Ս. Աստվածածինը՝ Մառնեուլի շրջանում։
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի տնօրինությամբ Գերաշնորհ Տ. Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանն ազատվել է Վիրահայոց թեմի առաջնորդի պաշտոնից և կվերադառնա Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին։ Տնօրինության համար հիմք է ծառայել Վազգեն Սրբազանի դիմումը։
Մեկ այլ տնօրինությամբ Հոգեշնորհ Տ. Կիրակոս վարդապետ Դավթյանը, ազատվելով Գեղարքունյաց թեմի առաջնորդական տեղապահի պաշտոնից, նշանակվել է Վիրահայոց թեմում` որպես առաջնորդական տեղապահ», — նշված է հայտարարության մեջ։
Խորհրդային տարիներին բռնագրավված եկեղեցիների վերադարձ
Ներկայումս Վիրահայոց թեմը պահանջում է վրաց իշխանություններից վերադարձնել խորհրդային իշխանության տարիներին բռնագրավված Թբիլիսիի Սուրբ Նորաշեն Աստվածածին, Սուրբ Նշան, Մուղնեցոց Սուրբ Գևորգ, Երևանցոց Սուրբ Մինաս, Շամխորեցոց Կարմիր Ավետարան եկեղեցիները, Ախալցխայում՝ Սուրբ Նշան եկեղեցին։ Վրաց իշխանությունները դեռևս չեն ընդառաջել այդ պահանջին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի հայոց թեմ
Կիհլեպա
Կիհլեպա (Kihlepa), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Աուդռու շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Աուդռու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Վարդուհի Վարդերեսյան
Վարդուհի Կարապետի Վարդերեսյան, հայ դերասանուհի, ՀԽՍՀ և ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ։
ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Գևորգ Աբաջյանի կինն է։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1928 թվականի մարտի 19-ին, Ռումինիայի մայրաքաղաք Բուխարեստում։ Դերասան, թատերագետ Գևորգ Աբաջյանի կինն է։ 1946 թվականին տեղափոխվել է Հայաստան։ Առաջին բեմելը եղել է Նուբարաշենի ինքնագործ թատրոնում։ 1947 թվականին ընդունվել է Լենինականի դրամատիկական թատրոնին կից ստուդիա և նույն թվականից խաղացել է թատրոնում։ 1958 թվականից տեղափոխվել է Երևանի Սունդուկյանի անվան թատրոն։ Կերտել է բազմաթիվ դերեր թատրոնում՝ Շիրվանզադեի «Պատվի համար»՝ Մարգարիտ, Չեխովի «Բալենու այգի»՝ Ռանևսկայա, Դյուրենմաթի «Ծեր տիկնոջ այցը»՝ Քլերի Ցախնասյան, Սարոյանի «Իմ սիրտը լեռներում»՝ Ջոնի, Շանթի «Հին աստվածներ»՝ Իշխանուհի և այլն։ Խաղացել է նաև արևմտահայ դերերում՝ «Պաղդասար աղբար»՝ Անույշ և այլն։ Նկարահանվել է «Պատվի համար», «Մոր սիրտը», «Ճանապարհ դեպի կրկես», «Հայրիկ», «Կարինե» և այլ ֆիլմերում։ Հայաստանի Ազգային ռադիոյի ոսկե ֆոնդում ունի ավելի քան 100 ձայնագրություն։ 1958 թվականից նկարահանվել է հեռուստաներկայացումներում, ի դեպ՝ եղել է առաջին հեռուստաներկայացման դերասանուհիներից։ 1985 թվականին հրավիրվել է Սիրիայի Հալեպ քաղաքի «Ադամյան» թատրոն, որտեղ արժանացել է ոսկե մեդալի։ Ստացել է բազմաթիվ պետական բարձրագույն պատվոգրեր, մրցանակներ, շնորհակալագրեր։ 1965 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ, 1988 թվականին՝ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստի կոչմանը։ 1995 թվականին պարգևատրվել է ՀՀ Մովսես Խորենացու մեդալով, 2001 թվականին՝ Երևանի պատվավոր քաղաքացու կոչումով, 2013 թվականին՝ Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռումինիայից Հայաստան արտագաղթածներ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Փշատերև անտառներ
Փշատերև անտառ, անտառ, որը բաղկացած է մեկ կամ մի քանի տեսակի փշատերև ծառերից՝ սոճիներից, եղևնիներից, խեժափիչներից։
Տարածություն
Փշատերև անտառների բնակատեղին տայգայի ցուրտ բնակալիմայական զոնան է, որը տարածվում է Եվրասիայի հյուսիսում և Հյուսիսային Ամերիկայում։ Հյուսիսից սահմանակից է տունդրային, երբեմն մտնելով անդրբևեռային շրջան, հարավում տարածվում է մինչև խառը անտառներ, անտառատափաստաններ և տափաստաններ։ Հարավային սահամանը հասնում է մինչև 42 զուգահեռականին՝ ճապոնական Հոնսյու կղզուն։ Համեմատաբար տաք վայրերում փշատերև անտառները համատարած չեն, ձևավորելով անտառային զանգվածներ և էկոշրջաններ։ Շատ փշատերև անտառներ կան հարավում՝ չափավոր գոտում, հարավ-արևելքում՝ Հյուսիսային Ամերիկայում և Եվրասիայում։ Արևադարձային գոտիներում, օրինակ՝ Հյուսիսային Ամերիկայում, Ավստրալիայում, ավելի քիչ են տարածված, հիմնականում լեռներում։
Անտառային ծառատեսակներ
Եվրոպայի հյուսիսում առավելապես տարածված է եվրոպական եղևնին:Ավելի հարավ եղևնա-սոճային և սոչիների անտառներում լայն տարածված է սովորական սոճին։
Կատեգորիա:Անտառներ
Գոգոլի փողոց (Յալթա)
Գոգոլի փողոց (Улица Гоголя), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է ռուս արձակագիր, դրամատուրգ, բանաստեղծ, գրաքննադատ Նիկոլայ Վասիլևիչ Գոգոլի (1809-1852) պատվին։ Սկիզբ է առնում Լենինի անվան առափնյա փողոցից և ավարտվում Կրասնոարմեյսկայա փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 740 մետր է։
Նկարագրություն
Յալթա քաղաքի Գոգոլի փողոցը սկսվում է Լենինի անվան առափնյա փողոցից, հատում Սևաստոպոլի, Արխիվնայա, Վոլոդարսկու, Տավրիչեսկայա փողոցները և ավարտվում Կրասնոարմեյսկայա փողոցի հետ հատումով։ Փողոցը զուգահեռ է Վոդոպադնայա գետի հունին։ Փողոցում կա համարակալված 32 շինություն։ Երկարությունը 740 մետր է։
Գոգոլի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298635։ Փողոցն անվանվել է ռուս արձակագիր, դրամատուրգ, բանաստեղծ, գրաքննադատ Նիկոլայ Վասիլևիչ Գոգոլի (1809-1852) պատվին։ Գոգոլի լավագույն ստեղծագործություններն են «Տարաս Բուլբա», «Մեռած հոգիներ» վեպերը, «Ռևիզորը», «Ամուսնություն» թատերգությունները, «Ցնորվածի հուշատետրը», «Պատմություն այն մասին, թե ինչպես Իվան Իվանովիչը գժտվեց Իվան Նիկիֆորովիչի հետ», «Դիմանկարը» և այլ պատմվածքներ։ Որպես քննադատական ռեալիզմի հիմնադիր, երգիծաբան, Գոգոլը ստեղծել է իր անկրկնելի ոճը, որտեղ ձուլվել են քնարականությունը, ռոմանտիկ ոգեշնչվածությունը և սուր երգիծանքը։ Նա հսկայական ազդեցություն է գործել ոչ միայն ռուսական, այլև համաշխարհային գրականության զարգացման վրա ։
2012 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Լենինի անվան առափնյա փողոցի և Գոգոլի փողոցի խաչմերուկում՝ «Օրեանդա» հյուրանոցի կենտրոնական մուտքի մոտ, բացվել է գրող և հրապարակախոս Յուլիան Սեմյոնովի հուշարձանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Վազգեն Սարգսյան (այլ կիրառումներ)
Վազգեն Սարգսյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Վոլկովո (այլ կիրառումներ)
Վոլկովո, կարող է վերաբերել՝
Վոլկովցի (այլ կիրառումներ)
Վոլկովցի, կարող է վերաբերել՝
Գիյուր
Գիյուր (גיור, գիյուր) դավանափոխության ակտ, որի արդյունքում ոչ հրեա անձը հուդայականություն է ընդունում և կազմում հրեա ժողովրդի մասը ։
Սպիտակ ՖԱ
«Սպիտակ» ֆուտբոլային ակումբ, չգործող հայկական ֆուտբոլային ակումբ Լոռու մարզի Սպիտակ քաղաքից։ Այն լուծարվել է 1999 թվականին ։
Ռուցավայի շրջան
Ռուցավայի շրջան (Rucavas novads), վարչա-տարածքային միավոր Լատվիայի Հանրապետության հարավ արևմտյան մասում՝ Կուրզեմե տարածաշրջանում։ Շրջանը բաղկացած է երկու վոլոստից, և վարչական կենտրոն Ռուցավա ավանից։ Շրջանը ստեղծվել է 2009 թվականի հուլիսի 1-ին։ Տարածքը կազմում է 449 կմ² ։ Սահմանակից է Լատվիայի Նիցայի, Գրոբինյայի և Պրիեկուլեի շրջանների և Լիտվայի Սկոուդասի շրջանի հետ։
Բնակչություն
2010 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ շրջանի բնակչությունը կազմում էր 1998 մարդ ։
2011 թվականի Լատվիայի բնակչության մարդահամարի արդյունքներով ազգային կազմն էր ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատվիայի շրջաններ
Գույքային իրավունք
Գույքային իրավունք, իրավահարաբերության մասնակիցների տնտեսական բովանդակություն ունեցող սուբյեկտիվ քաղաքացիական իրավունք։ Գույքային իրավունքի տեսակներ են՝ սովետական քաղաքացիների անձնական սեփականության, գույքի ժառանգման, պայմանագրով գույք ստանալու, գրական կամ գիտական երկի հրատարակման համար վարձատրություն ստանալու իրավունքները և այլն։ Գույքային հարաբերությունները կարգավորվում են ինչպես քաղաքացիական, այնպես էլ վարչական, աշխատանքային, ընտանեկան, հողային, կոլտնտեսային իրավունքի նորմերով։ Քաղաքացիական իրավունքի մասնակիցների գույքային իրավունքի ծավալը որոշվում է նրանց իրավունակությամբ։ Գույքային իրավունքի կարող է հաջորդվել և փոխանցվել այլ անձի։
Կատեգորիա:Գույքային իրավունք Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունք
Լաս Վեգաս (մշակույթ)
Լաս Վեգասի մշակույթ, Էկվադորի երկարությամբ տեղակայված վերջին ուշ ժամանակաշրջանի ժամանակակից մերձափնյա պլեյստոցեն և գոլոցեն համալիր։ Այն առաջացել է մ.թ.ա 8000-4600 թվականներին։ Լաս Վեգասի մշակույթը իրենից ներկայացնում է «վաղ նստակյաց կյանքին ընտելացված անցում դեպի էկոլոգիական բարդ միջավայրին» ։
Սանտա-Էլենա Էկվադորյան թերակղզում (Սանտա Էլենա նահանգ) հայտնաբերվել են տվյալ մշակույթին պատկանող 31 հնէաբանական հուշարձաններ, որը տեղակայված է կենսաբանական բարդ տրոպիկական էկոտոնում։ Բացահայտման ճշգրտությունը հաստատված է ռադիոածխածնային վերլուծությամբ ։
Լաս Վեգասի ժողովուրդը զբաղվել է որսորդությամբ և հավաքչությամբ, բացի դրանից տիրապետել է գյուղատնտեսական տարրական, պարզ տեխնոլոգիաներին։ Հայտնաբերվել են ոսկրե ասեղներ, բահեր, որոնք կարող էին օգտագործել ցանցեր և թելեր հյուսելու համար, ինչպես նաև խեցե տարաներ և զենքեր պատրաստելու համար։ Ենթադրվում է, որ օգտագործել են նաև այնպիսի նյութեր, ինչպիսիք են փայտը, կեղևը, եղեգը ։
Չնայած էկվադորյան տարածքում մումիաներ չեն հայտնաբերվել, Լաս Վեգասի մշակույթի մարդիկ նման էին Չինչորո մշակույթի ներկայացուցիչներին, որոնք բնակվել են Չիլիի հյուսիսային մերձափնյա շրջաններում։ Չինչորո մշակույթից պահպանվել են յուրահատուկ մումիաներ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Էկվադորի պատմություն Կատեգորիա:Հարավային Ամերիկա Կատեգորիա:Պատմություն Կատեգորիա:Մշակութային մարդաբանություն
Վեսելովկա (գյուղ, Կրիվոգրադի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Վեսելովկա գյուղում բնակվում էր 751 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կիրովոգրադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մթերքների խմբեր
Սննդային այլ խմբեր
Սննդամթերքի խմբերի քանակային դասակարգումը կախված է ձեռնարկների հեղինակների մոտեցումներից։ Պարենամթերքի կանադական տեղեկատուն, որը թողարկվում է 1942 թվականից և Կանադայում համարվում է ամենապահանջված երկրորդ կառավարական փաստաթուղթը (եկամտահարկի վճարման ձևաթղթից հետո), ընդունում է միայն սննդամթերքի դասակարգման չորս խումբ, մնացած մթերքները մտնում են «ուրիշ» կատեգորիայի մեջ։ «Ուրիշ» մթերքների մեջ է մտնում, օրինակ, ալկոհոլը։
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="">
Կատեգորիա:Կաթնամթերք Կատեգորիա:Միս Կատեգորիա:Մսամթերք Կատեգորիա:Սնունդ Կատեգորիա:Բանջարեղեն Կատեգորիա:Հացահատիկային բույսեր Կատեգորիա:Լոբազգիներ Կատեգորիա:Ալկոհոլ Կատեգորիա:Ալկոհոլային խմիչքներ Կատեգորիա:Ջուր
Սադովի (Գիագինսկայայի շրջան)
Բնակչություն
Բնակչության թիվը թվականի դրությամբ կազմում է  մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ադըղեայի Գիագինսկայայի շրջանի բնակավայրեր
Սիրիայի վարչական բաժանում
[[Պատկեր:Syria districts.png|մինի|աջից|261x261px|Սիրիայի մարզերի քարտեզ
{{legend|#FF4040|Ալ-Հասաքա}} {{legend|#E8FBC4|Դեյր-էլ-Զոր}} {{legend|#0080FF|Ալ-Ռակկա}} {{legend|#80FF00|Հալեպ}} {{legend|#408080|Իդլիբ}} {{legend|#8080FF|Լաթակիա}} {{legend|#C0C0C0|Տարտուս}}
{{legend|#00FFFF|Համա}} {{legend|#0080C0|Հոմս}} {{legend|#804040|Ռիֆ Դիմաշկ}} {{legend|#FF8040|Ալ-Սուեյդա}} {{legend|#008080|Դառաա}} {{legend|#808040|Ալ-Կունեյտրա}}
]]
Մարզերը բաժանվում են 65 գավառների, որոնք էլ՝ 284 շրջանների։ Գավառները (մինտակա) և շրջանները (նահիյա) ղեկավարվում են պատասխանատու անձինք, որոնց նշանակում են մարզերի կառավարիչները՝ ներքին գործերի նախարարի համաձայնությունից հետո։ Գավառների և շրջանների ղեկավարները աշխատում են տեղական խնդիրների լուծման ուղղությամբ և հանդիսանում միջնորդ ու կապող օղակ կառավարության և տեղացիների առաջնորդների միջև, ինչպիսիք են գյուղերի ղեկավարները, ծերերի խորհուրդները։
Դամասկոս
Դամասկոսն բաժանվում է 15 համայնքների (بلدية Բալադիա) իսկ շրջաններն բաժանում է 95 թաղամասերի (بلدية Հայ)։ Դամասկոսն15 համայնքների՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վարչական բաժանում ըստ երկրի
Գրաֆֆիտո
Գրաֆֆիտո կամ սգրաֆֆիտո (graffito կամ sgraffito), շենքերի ինտերիերում պատը, գեղազարդելու եղանակ, երբ ծեփի վերին նուրբ շերտը, ըստ նախապես արված գծանկարի, ակոսում են մինչև ներքևի՝ այլ գույնի շերտին հասնելը։ Աչքի ընկնելով գրաֆիկական հատկանիշներով՝ գրաֆֆիտոն որպես կանոն կիրառում են զարդամոտիվների համար։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Դեկորատիվ-կիրառական արվեստ Կատեգորիա:Մոնումենտալ արվեստ
Խոշեուտովո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Աստրախանի մարզի Խարաբալինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1848 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էրի Միլլեն
Էրի Միլլեն (Ari Millen, ), կանադացի դերասան։
Կենսագրություն
Միլլենը հայտնի է BBC America-ի «Մթին երեխա» սերիալի 4 դերերի շնորհիվ։ Նա շոուին միացել է երկրորդ եթերաշրջանի ընթացքում, իսկ երրորդ եթերաշրջանում միացել է հիմնական կազմին ։ Երրորդ եթերաշրջանի ընթացքում խաղալով չորս տարբեր դերեր Միլլենը գովասանքի է արժանացել հեռուստատեսային քննադատների կողմից ։
Միլլենը ծնվել է Օնտարիո նահանգի Քինգստոն քաղաքում, և 2007 թվականին ավարտել է Ռայերսոնի համալսարանը՝ բակալավրի աստիճանով ։ Նա հայտնվել է այնպիսի սերիալներում, ինչպիսիք են «Ռեգենեզիսը», «Նիկիտան», «Նորակոչիկները» և «Թագավորությունը», նախքան «Մթին երեխան» հեռուստասերիալում դեր ստանալը։
Անձնական կյանք
Միլլենը ամուսնացել է կանադացի դերասանուհի Կասանդրա Սանթոսի հետ։ Նրանք ունեն դուստր Լիլի անունով, և որդի՝ Լեո անունով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադացի դերասաններ
(5581) Միցուկո
(5581) Միցուկո (Mitsuko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի փետրվարի 10-ին Մասայուկի Իվամոտոյի և Թոշիմասա Ֆուրութայի կողմից Տոկուշիմա-Կայնանում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,37969 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9985 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7608 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1340,85 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,268487 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,49° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մասայուկի Իվամոտոյի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոշիմասա Ֆուրութայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ժողովածու (1689)
Ժողովածու (1689), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1689 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում Վարդերես Լեհացի գրիչի կողմից Կամենիցում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15X9.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 628 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի մագաղաթ 4 էջ, գրված է՝ բոլորագիծ երկաթագրով, Սաղմոսարան։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 518ա, հետագայի՝ պահպանակ Ա (1721 թ․) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր