cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆեդոտ Շուբին
Կենսագրություն
1761-1767 թվականներին սովորել է Պետերբուրգի Գեղարվեստի ակադեմիայում (1767-1770 թվականներին, 1770-1772 թվականներին՝ կրթաթոշակառու Փարիզում և Հռոմում)։ Շուբինի վաղ շրջանի գործերին, որոնք ստեղծվել են անտիկ արվեստի ազդեցությամբ, բնորոշ են դասական պարզությունն ու ռեալիստական վավերականությունը («Ֆ․ Ն․ Գոլիցին», մարմար, 1771 թվական, Տրետյակովյան պատկերասրահ, Մոսկվա)։ 1773 թվական վերադարձել է Պետերբուրգ, հիմնականում ստեղծել մարմարյա դիմաքանդակներ, որոնց բնորոշ են քանդակածավալի գեղանկարչական էֆեկտները, նրբագեղությունը, հոգեբանական խորությունը («Պ․ Ա․ Ռումյանցև-Զադունայսկի», մարմար, 1778 թվական, Ռուսական թանգարան, Լենինգրադ, «Անհայտը», մարմար, 1770-ական թվականների կեսերին, Տրետյակովյան պատկերասրահ)։ 1774-1775 թվականներին Չեսմենի պալատի համար կատարել է ռուս, ցարերի և իշխանների պատկերներով 58 մեդալիոններ (մարմար, Զինապալատ, Մոսկվա)։ 1770-1780-ական թվականներին, ստեղծել է բազմաթիվ արձաններ, ռելիեֆներ (այդ թվում՝ «Եկատերինա II-օրենսդիր» արձանը, մարմար, 1789—1790 թվականներին, Ռուսական թանգարան)։ 1790-ական թվականներին դիմաքանդակներում Շուբինը հասել է առանձնահատուկ ճշմարտացիության («Ա․ Ա․ Բեզբորոդկո», մարմար (1773 թվական, Տրետյակովյան պատկերասրահ, Մոսկվա) մարմար, մոտ 1798 թվական, Ռուսական թանգարան)։ Սուր ու բարդ հոգեբանական նկարագրով է առանձնանում Պավել I-ի կիսանդրին (մարմար, 1797 թվական, նույն տեղում)։ Շուբինի՝ Եկատերինա II-ի դիմաքանդակը գտնվում է Հայաստանի պետական պատկերասրահում (Երևան)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս քանդակագործներ
Սվարկովսկի գյուղական խորհուրդ (Գլուխովսկի շրջան)
Սվարկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Сварківська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Սվարկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 933 մարդ։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Բոգոդարովկա (գյուղ, Շևչենկոյի շրջան)
Բոգոդարովկա (Богодарівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1825 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բոգոդարովկա գյուղում բնակվում էր 255 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,47 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 173,47 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1825 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մարիա Գեսսեն
Մարիա (Մաշա) Ալեքսանդրովնա Գեսսեն (Мари́я (Маша) Алекса́ндровна Ге́ссен, ), ռուս և ամերիկացի լրագրող, գրող, «Ազատություն» ռադիոկայանի ռուսական ծառայության նախկին տնօրեն, մի քանի գրքերի հեղինակ, ԼԳԲՏ շարժման ակտիվիստ, Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի և ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփի բացահայտ քննադատը ։
Ոչ-բինար գենդեր և տրանսգենդեր է. նրա համար օգտագործում են նրանք/նրանց դերանունները ։ Գեսսենը գրում է ԼԳԲՏ իրավունքների մասին ։ Բնութագրվում է որպես «Ռուսաստանի ԼԳԲՏ իրավունքների առաջատար ակտիվիստ» ։
Կենսագրություն
Մարիա Գեսսենը ծնվել է Մոսկվայում, հրեական ընտանիքում։ Հայրը` Ալեքսանդր Բորիսովիչ Գեսսենը (ծնվ.` 1944) ծրագրավորող էր, հետագայում՝ ձեռներեց (1999 թվականին երկրորդ անգամ ամուսնացել է դերասանուհի Տատյանա Վեսելովայի հետ)։ Մայրը` Ելենա Սամուիլովնա Մինկինան (1942-1992), թարգմանիչ և գրականագետ էր։ Նրա հայրական տատը՝ Էսթեր Յակովլևնա Գոլդբերգը (ամուսնությամբ Գեսսեն` 1923-2014) եղել է թարգմանիչ և հուշավիպագիր, աշխատել է «Սովետական գրականություն» ամսագրում, Բորիս Առնոլդովիչ Գեսսենի (1919-1980) այրին էր, պուշկինագետ Առնոլդ Գեսսենի որդին ։ Նրա մորական տատը՝ Ռոզալիա Մոիսեևնա Սոլոդովնիկը (1920–2015), պատմության ուսուցիչ էր, հետպատերազմյան տարիներին աշխատել է որպես հեռագրային գրաքննիչ Մոսկվայի կենտրոնական հեռագրատանը, հետագայում կատարել է գեղարվեստական արձակի թարգմանություններ անգլերենից և գերմաներենից, ռազմաճակատում մահացած լեյտենանտ Սամուիլ Լվովիչ Մինկինի (1919-1942) այրին էր։
1981 թվականին Մաշան ծնողների հետ արտագաղթել է Միացյալ Նահանգներ, որտեղ ճարտարապետություն է սովորել, բայց ուսումը չի ավարտել, 1991 թվականին վերադարձել է Մոսկվա։ 1993 թվականից բնակվել է Մոսկվայում ։ Նրա եղբայրը` Կիտ Գեսսենը (ծն. 1975), նույնպես արձակագիր և լրագրող է ։ Ունի նաև կրտսեր եղբայր` Դանիելը (ծնվ.` 2000):
2004 թվականի հունվարին Գեսսենի մոտ հայտնաբերվել է BRCA1 գենի (breast cancer, կրծքագեղձի քաղցկեղ) մուտացիա, որի պատճառով գենը չի կարողանում կատարել իր գործառույթը` դադարում է կաթնագեղձեր հյուսվածքի բջիջների անվերահսկելի բազմացումը, որը մուտացիայի առկայության դեպքում է սկսվում և վաղ թե ուշ դեպքերի 87%-ում այն զարգանում է արագ և ավարտվում մահացու ելքով։ Մայրը մահացել է 49 տարեկան հասակում, մորաքույրը՝ 52: 2005 թվականի օգոստոսին Գեսսեին վիրահատել են` կրծքերը հեռացնելու համար կրծքագեղձի քաղցկեղի գենետիկ մուտացիայի պատճառով, որի մասին (և գենետիկայի սոցիալական նշանակության) 2008 թվականին գիրք է գրել ։
Գրում է և՜ ռուսերեն, և՜ անգլերեն։ Նրա հոդվածները տպագրվել են ԱՄՆ-ում The New Republic, New Statesman, Granta և Slate հրատարակչություններում, իսկ Ռուսաստանում` «Новое время», «Итоги», «Большой город», «Знамя» ամսագրերում։ 2000-2001 թվականներին Գեսսեն գլխավորել է ամերիկյան US News & World Report շաբաթաթերթի խմբագրական բյուրոն։ Եղել է «Պոլիտիկ.ru» պորտալի ղեկավար (2002-2003), «Большой город» ամսագրի գլխավոր խմբագրի տեղակալ (2004-2005), Ռուսաստանում Gala ամսագրի գլխավոր խմբագիր (2007-2008), «Сноб» նախագծի գլխավոր խմբագիրներից մեկը (2008-2011) ։
2011 թվականին հաղորդվեց, որ Գեսսենն անգլերեն գրել է «Մարդն առանց դեմքի` Վլադիմիր Պուտինի անհավանական վերելքը» (The Man Without a Face: The Unlikely Rise of Vladimir Putin) գիրքը, որը նախատեսվում էր լույս ընծայել ԱՄՆ-ում 2012 թվականի մարտի 1-ին, Riverhead Books հրատարակչությունում ։ «The Washington Post» թերթը գրել է.
Հասարակական մեծ հետաքրքրություն առաջացրեց Գեսսենի պատմությունը 2012 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Կրեմլում Պուտինի հետ զրույցի մասին, այն բանից հետո, երբ պետության ղեկավարը, անհանգստացած լինելով Գեսսենի գլխավոր խմբագրի պաշտոնից ազատվելու հարցով, նրան զանգել էր բջջային հեռախոսով և առաջարկել անձամբ պարզաբանել իրավիճակը «Вокруг света» հրատարակչության սեփականատեր Սերգեյ Վասիլիևի ներկայությամբ։ Կրեմլում կայացած հանդիպմանը, որտեղ, ներհրատարակչական հակամարտության հետ մեկտեղ, քննարկվում էին Պուտինի աղմկահարույց բնապահպանական արշավախմբերի և բնապահպանական ակցիաների հարցեր, Մաշան իր զրուցակիցներից իմացավ նախկինում անհայտ և աղմկոտ մանրամասներ սիբիրյան կռունկներին փրկելու, վագրերին և սպիտակ արջերին վզակապեր դնելու, ընձառյուծի և հնագույն ամֆորաների հետ կապված պատմությունների վերաբերյալ։ Զրույցի ընթացքում Պուտինը, որպես ընթերցող, ցանկություն հայտնեց, որ Գեսսենը մնա ամսագրի գլխավոր խմբագիր, բայց մեկօրյա խորհրդածությունից հետո նա հրաժարվեց։ Ըստ Նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովի, Մարիա Գեսսենը, բացի աննշան  վրիպակներից, ընդհանուր առմամբ ճիշտ է ներկայացրել Պուտինի հետ զրույցը ։
2012 թվականի սեպտեմբերի 13-ից նա «Ազատություն» ռադիոյի ռուսական ծառայության տնօրենն էր, իսկ տնօրենի պաշտոնը թողեց 2013 թվականի ապրիլի 30-ին ։ Այդ ընթացքում աշխատանքից ազատվել է ամբողջ ինտերնետային խմբագրական կազմը։ Նկարագրելով Գեսսենի ղեկավարության ընթացքում «Ազատություն» ռադիոկայանի մոսկովյան բյուրոյի գործունեությունը՝ Վաշինգտոնում լույս տեսնող World Affairs ամսագիրը նշել է, որ այն «գործնականում բոլոր առումներով կործանված է», իսկ խմբագրության փլուզման համար պատասխանատվությունը ամբողջությամբ մնում է Գեսսենի վրա։
Դեյվ Փորթեր
Դեյվ Փորթեր (Dave Porter, ), ամերիկացի երգահան, առավել հայտնի է, որպես «Ամբողջ ծանրությամբ» հեռուստասերիալի երաժշտության հեղինակ ։ Նա ուսումնասիրել է դասական և էլեկտրոնային երաժշտություն՝ Սարա Լոուրենսի Քոլեջում ։ Նա դարձել է Երգահանների, հեղինակների ու հրատարակիչների ամերիկյան միության մրցանակի հաղթող, «Ամբողջ ծանրությամբ» հեռուստասերիալի մեջ իր աշխատանքի համար ։ Բրայան Քրենսթոնը, որը հեռուստասերիալում կատարել է գլխավոր հերոսներից մեկի՝ Ուոլթեր Հարթվել Ուայթի դերը, ասել է․
Մարիա Գեսսեն
Կենսագրություն
2013 թվականի մայիսի 19-ին Գեսսեն հայտարարել է անվտանգության նկատառումներից ելնելով Ռուսաստանից հեռանալու և Նյու Յորք տեղափոխվելու մտադրության մասին ։
2014 թվականից Գեսսեն տպագրվում է The New Yorker ամսագրում, 2017 թվականին դարձել է հաստիքային հեղինակ, այնուհետև Ամհերսթի քոլեջի քաղաքագիտության հրավիրյալ պրոֆեսոր (2017-2018) ։ Դասավանդել է նաև Օբերլինի քոլեջի Ռուսաստանի և Արևելաեվրոպական ուսումնասիրությունների բաժանմունքում (գրող–ռեզիդենտ - «writer-in-residence»):
Դեյվ Փորթեր
Փորթերը հայտնեց, որ երաժշտության վրա ազդեցությունը ձևավորվեց հեռուստասերիալի հեղինակ՝ Վինս Գիլիգանի հետ զրույցից հետո։ Նրանք խոսում էին սերիալի պոստմոդեռնիստական վեստերնի ասպեկտների մասին ։
Մարիա Գեսսեն
Անձնական կյանք և հայացքներ
Մաշա Գեսսենը չի թաքցնում իր համասեռամոլությունը և հանդես է գալիս սեռական փոքրամասնությունների իրավունքների պաշտպանության օգտին։ Նա դաստիարակում է երեք երեխաների (մեկը որդեգրված, երկուսը հարազատ) ։ Նրա որդին` Վովան (ծնվ.` 1997), որդեգրվել է Կալինինգրադում։ Դուստրը` Յոլկան (ծնվ.` 2001), Մաշայի սեփական դուստրն է,  նախածննդյան արձակուրդի ընթացքում Մաշան մեկնել է ԱՄՆ, որտեղ էլ ծնվել է Յոլկան։
Դեյվ Փորթեր
Հեռուստասերիալի եզրափակիչ դրվագների համար, Փորթերը ստեղծել է չորս երաժշտական գլխավոր թեմաներ, որոնք ստեղծվել են նախորդ եթերաշրջանների երաժշտական թեմաների հիման վրա ։
Մարիա Գեսսեն
Անձնական կյանք և հայացքներ
1990-ականներին Մարիա Գեսսենը եղել է Ռուսաստանի առաջատար ԼԳԲՏ ակտիվիստներից։ Եվգենիա Դեբրյանսկայայի հետ միասին մասնակցել է «Եռանկյունի» համառուսաստանյան ԼԳԲՏ կազմակերպության ստեղծմանը, մասնակցել համասեռամոլությունը պատժող քրեական հոդվածը վերացնելու պայքարին  ։ Գեսսենը շարունակում է պաշտպանել ԼԳԲՏ իրավունքները, մասնավորապես, նա դեմ է միասեռականության պրոպագանդումը արգելող օրենքներին ։
2012 թվականի հունիսի 11-ին ABC Radio National ավստրալիական ռադիոկայանին տված հարցազրույցում, Մաշա Գեսսենը հայտարարել է.
Դեյվ Փորթեր
Այս պահին Փորթերն աշխատում է NBC-ի «Սև ցուցակ» հեռուստասերիալի վրա ու նույնպես «Ամբողջ ծանրությամբ» հեռուստասերիալի պրիկվելի՝ «Ավելի լավ է զանգեք Սոլին» հեռուստասերիալի վրա։
Մարիա Գեսսեն
Անձնական կյանք և հայացքներ
2004 թվականին ԱՄՆ-ում գրանցվել է Մաշա Գեսսենի ամուսնությունը Ռուսաստանի քաղաքացուհի Սվետլանա Գեներալովայի (ավելի հայտնի որպես Սվենյա Գեներալովա) հետ, ով հինգ տարի աշխատել է միասեռականների և լեսբուհիների հասարակական կազմակերպություններում, ապա աշխատել է տանը երեխաների հետ, այնուհետև զբաղվել լուսանկարչությամբ, լուսանկարներ է կատարել Մաշա Գեսսենի կողմից խմբագրվող Snob ամսագրի և Մոսկվայի հրեական համայնքի «Լեխահիմ» ամսագրի, ինչպես նաև առցանց հրատարակությունների համար, զբաղվել է նաև շինարարությամբ ։ Երկրորդ ամուսնությունը գրանցվել է աշխարհագրական գիտությունների թեկնածու (2006) քարտեզագիր և գրաֆիկական դիզայներ Դարիա Օրեշկինայի հետ։
Քննադատություն
Վերլուծելով 2014 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Գեսսենի «The Dying Russians» հոդվածը ՝ Forbes-ի լրագրող Մարկ Ադոմանիսը եզրակացնում է, որ հոդվածը «լի է փաստական սխալներով» ։ Ըստ Ադոմանիսի, եթե Գեսսենի հոդվածը կարդա ոչ մասնագետ որևէ մեկը, «նրա մոտ կարող է ձևավորվել կեղծ պատկերացում Ռուսաստանի ժողովրդագրության մասին» ։
Վոեգոշչա
Վոեգոշչա (Воєгоща), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանում։
Մարիա Գեսսեն
Մատենագիտություն
Մարիա Գեսսենը տասնյակից ավելի գրքերի հեղինակ է, որոնցից մեծ համբավ են ձեռք բերել «Կատարյալ խստություն» (մաթեմատիկոս Գրիգորի Պերելմանի մասին, 2009), «Մարդն առանց դեմքի. Վլադիմիր Պուտինի անհավանական վերելքը» (2012) և «Բառերը կկործանեն ցեմենտը. Պուսսի Ռայոտի կրքերը» (2014)։ Նրա բոլոր գրքերը գրվել են անգլերենով, որոշները թարգմանվել են մի շարք օտար լեզուներով։ Պուտինի մասին գիրքը տպագրվել է նաև աուդիոգրքի ձևաչափով, որտեղ տեքստը կարդում է կանադացի դերասանուհի Ջասթին Էյրը (Justine Eyre)) :
Դեյվ Փորթեր
Փորթերն ամուսնացած է Ջինին անունով կնոջ հետ և ունի մեկ որդի ։
Վոեգոշչա
2001 թվականի տվյալներով Վոեգոշչա գյուղում բնակվում էր 1 568 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 53,36 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 29,39 մարդ/կմ²։
Մարիա Գեսսեն
Մատենագիտություն
2017 թվականին Գեսսենն արժանացել է «Ազգային գրքի» մրցանակի «The Future Is History: How Totalitarianism Reclaimed Russia» (Ապագան պատմություն է։ Ինչպես ամբողջատիրությունը կրկին նվաճել է Ռուսաստանը) գրքի համար) ։ Լրագրության բնագավառում Հելեն Բեռնշտեյնի մրցանակի դափնեկիր է (2018)։
Դեյվ Փորթեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոկոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Վոեգոշչա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մարիա Գեսսեն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս գրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին լրագրողներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հրեաներ Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Հարգ
Հարգ, ազնիվ մետաղների, ոսկու, արծաթի, պլատինի կամ պալադիումի քանակական պարունակությունը լիգատուրային համաձուլվածքներում, որից պատրաստում են ոսկերչական իրեր, ատամի պրոթեզներ, դրամներ, մեդալներ և այլն։
Մետրական համակարգ
Բազմաթիվ երկրներում ընդունված է հարգի նշանակման մետրական համակարգ։ Ըստ այդ համակարգի հարգը հավասար է լիգատուրային համաձուլվածքի 1000 մասերում (ըստ զանգվածի) ազնիվ մետաղի մասերի թվին։ Հայաստանում այն կիիրառվում է սկսած խորհրդային տարիներից՝ 1927 թվականի նոյեմբերի 15-ից։
Առավել տարածված հարգեր՝
Կարատային համակարգ
ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում և Շվեյցարիայում ընդունված է հարգի կարատային համակարգ, որը համապատասխանում է մետրականին 24 պայմանական միավորների՝ կարատների։
Ազատության կամուրջ (այլ կիրառումներ)
Ազատության կամուրջ մի քանի կամուրջների անվանում է՝
Focus Features
Focus Features LLC, ամերիկյան ֆիլմարտադրության և դիստրիբյուտորական ընկերություն, որը հիմնադրել է Comcast-ը Universal Pictures միջոցով, դրան լրիվ պատկանող դուստր NBCUniversal ընկերության ստորաբաժանում։ Focus Features-ը տարածում է անկախ և օտարերկրյա ֆիլմեր Միացյալ Նահանգների և միջազգային մակարդակի վրա։
Պատմություն
Focus Features-ը հիմնադրվել է 2002 թվականին USA Films-ի, Universal Focus-ի և Good Machine-ի դիվիզիական միաձուլման արդյունքում։ USA Films ստեղծվել է Բարի Դիլերի կողմից 1999 թվականին, երբ նա գնել է October Films և Gramercy Pictures Seagram-ից և միացրել է այդ ստորաբաժանումները ։
2004 թվականի մարտին Focus Features-ը վերակենդանացրել է Rogue Pictures-ը որպես ժանրային լեյբլ։
2015 թվականի մայիսին Gramercy Pictures-ի վերակենդանացվել է որպես ժանրային լեյբլ, որը նվիրված էր մարտական ֆիլմերին, գիտական ֆանտաստիկային և սարսափ ֆիլմերին։
2016 թվականի փետրվարին Focus-ը միացվել է Universal Pictures International-ին «միջազգային շուկայում ֆիլմերի ձեռք բերման և արտադրության հավասարեցում» ստրատեգիայի շրջանակներում  ։
2017 թվականի ապրիլին Vine Alternative Investments Rogue-ի ֆիլմերի գրադարանը, որը պատկանում էր Focus Features-ին ։
2018 թվականի նոյեմբերին The Hollywood Reporter-ը անվանել է Focus Features-ին տարվա դիստրիբյուտոր «Դու կդառնա՞ս իմ հարևանը» վավերագրական ֆիլմի և Սպայք Լիի «BlacKkKlansman»-ի համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոընկերություններ Կատեգորիա:2002 հիմնադրված ընկերություններ
Գուլադտի
Գուլադտի (Гуладты), գյուղ Ռուսաստանի Դաղստան հանրապետության Դախադաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1012 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաղստան հանրապետության Դախադաևսկի շրջանի բնակավայրեր
Նիկոդիմոսի ավետարան
Նիկոդիմոսի ավետարան կամ Գործք Պիղատոսի (Acta Pilati), պարականոն գրվածք, որտեղ տեղ են գտել Հիսուսի դատավարության, խաչելության և հարության մասին աստվածաշնչյան ու արտասուրբգրային ավանդությունները։
Անվանում
«Նիկոդիմոսի ավետարան» խորագրով անվավերականին հանդիպում է 13-րդ դարիվ սկսած, ինչը ցույց է տալիս, որ «Նիկոդիմոսի ավետարան» անվանումը հետագայի նորամուծություն է ։ Պետք է հաշվի առնել, որ «Նիկոդիմոսի ավետարան» անվամբ հիմնականում բնորոշվում են պարականոնի այն տարբերակները, որոնք ներառում են նաև գրվածքի երկրորդ՝ Քրիստոսի «Էջքը դժոխք» (Descensus ad Infernos) հատվածը ։ Այս խորագիրը հատուկ է լատիներենով պահպանված բնագրերին ու դրանցից արևմտաեվրոպական այլ լեզուների թարգմանված հետագա խմբագրություններին, որոնց սովորաբար կցված է լինում նաև Կլավդիոս կայսերն ուղարկված թուղթը ։
Հունարեն ձեռագրերում «Էջքը դժոխք»-ն առկա է միայն լատինականից ազդված հետագայի ընդօրինակություններում, որոնց թիվն անհամեմատ քիչ է, իսկ ասորերեն, ղպտերեն, եթովպերեն, արաբերեն ու հայերեն ձեռագրերում այն մինչ օրս չի հայտնաբերվել ։
Որոշ գրչագրերում պարականոնը վերնագրված է «Աւետարան Նազովրացւոց» (Evangelium Naaraeorum), իսկ Օքսֆորդում պահվող լատիներեն ձեռագրերից մեկում այն ունի «Աւետարան Նազովրացւոց ըստ Նիկոդիմեայ» հավելվածը ։ Ըստ նշանավոր հայագետ Բ. Սարգիսյանի, նման շփոթմունքն առաջացել է այն ժամանակ, երբ լատին ընդօրինակողը, հանդիպելով պարականոնին առանց խորագրի, ենթադրել է, որ այն Հերոնիմոսի ձեռքով լատիներենի թարգմանված, ապա անհայտացած «Նազովրեցիների ավետարան»-ն է, սակայն առաջաբանում կարդալով նաև Նիկոդիմոսի անունը՝ վերջինիս է վերագրել ավետարանի գրությունը ։
Հեղինակ
«Գործք Պիղատոսի» գրվածքի հեղինակային պատկանելության ու վավերականության հետ կապված հարցերում ուսումնասիրողները միակարծիք չեն։ Դեռևս հստակեցված չեն այս պարականոնի նախնական լեզուն և ծագման ժամանակաշրջանը։ Գրվածքի հունարենով ու լատիներենով պահպանված «Նախադրություն»-ից տեղեկանում ենք միայն, որ Թեոդոսիոս Մեծի հյուպատոսության տասնյոթերորդ և Վաղենտինոս V-ի իններորդ տարում (տարբեր տվյալներով նրանց կառավարման տարեթվերը տատանվում են 405–420 թվականների միջև) գրությունը հայտնաբերվել ու եբրայերենից հունարենի է թարգմանվել Անանիաս կամ Ենիաս անունով նորադարձ հրեայի ձեռքով, ով իրեն անվանում է պրոտեկտոր։ Թարգմանիչը, ով, ըստ էության, նաև երկի խմբագիրն է, որևէ այլ տեղեկություն չի տալիս ո՛չ իր ծագման, ո՛չ էլ «Գործք Պիղատոսի»-ի հայտնաբերման վայրի մասին։
Բովանդակություն
«Պիղատոսի Գործք»-ը, ինչպես առհասարակ պարականոն գրվածքները, սնվել է սուրբգրային պատմություններից, միաժամանակ համեմվել զանազան այլ պատումներով, սակայն պատմական ինչ-ինչ տեղեկություններ պարունակելու և Նոր Կտակարանի հետ ունեցած սերտ աղերսների շնորհիվ այն մեծ ժողովրդականություն է վայելել։ Այս գրվածքը, թեև ճանաչվել է որպես անկանոն գրություն, երբևէ չի ընդգրկվել ո՛չ Գելասիոս I-ին պապին (492-496) վերագրվող արգելված գրքերի Դեկրետում (Decretum pseudo-Gelasianum), ո՛չ Նիկեփոր պատրիարքի (806-815) «Ժամանակագրության»-ը կցված պարականոնների շարքում, և ո՛չ էլ անկանոն գրքերի հայկական ցանկերում (ինչպես օրինակ՝ Սամուել Անեցու հիշատակած նեստորական գրքերի ցանկն ու Մխիթար Այրիվանեցու կազմած ծածուկ գրքերի ցուցակը)։
Պարականոնի վավերական լինելու տեսակետը պաշտպանողները հենվում են այն հանգամանքի վրա, որ այստեղ տեղ գտած իրադարձությունները, այն է՝ հրեա քահանաների, իշխանների ու Պիղատոսի ներկայությամբ իրականացված Հիսուսի դատավարությունը, ապա Նրա հարությանը հաջորդած եղելությունների երկար ու մանրազնին քննությունը, կարծես թե, համահունչ են ինչպես նորկտակարանյան ավանդությանը, այնպես էլ պատմական տվյալներին։ Լիովին ընդունելի է նաև այն, որ Հիսուսին արդարացնելու մղումով դատավարությանն ու հետագա քննարկումներին մասնակից լինեին նաև Նրա ծածուկ հետևորդները, ինչպես օրինակ՝ Հովսեփիոս Արիմաթացին, Նիկոդիմոսը, Կոռնելիոս հարյուրապետն ու պահապան զինվորները, հարություն առած Ղազարոսը, բժշկված անդամալույծը, կաղերն ու կույրերը, որոնք բոլորն էլ դարձել էին Հիսուսի հրաշագործությունների անմիջական վկաները։ Պիղատոսը, մի կողմից համոզված լինելով, որ Հիսուսն անմեղ է, մյուս կողմից վախենալով հռոմեական զորքի ամբաստանություններից՝ ըստ հռոմեական օրենսդրության, պիտի որ դիվանական գործ կազմեր, այնտեղ ի մի բերեր բոլոր հարցաքննություններն ու վկայությունները և ինքնագիր նամակով այն հղեր Տիբերիոս կայսերը։ Այս դիվանական գործն էլ հետագայում ստացել է «Յիշատակարանք Պիղատոսի» անվանումը։ Այս տեսության կողմնակիցները պարականոնն արժևորում են նախ և առաջ այն հանգամանքով, որ գրվածքը հնարավորություն էր տալիս քրիստոնյա ջատագովներին վկայակոչելու մի պաշտոնական փաստաթուղթ, որը չի գրվել նախանձախնդիր քրիստոնյայի ձեռքով, ով փորձել է ցույց տալ իր դավանանքի ճշմարտացիությունը, այլ կազմվել է ըստ հեթանոս դրածո պաշտոնյա-ականատեսի հուշերի արձանագրության։ Գրվածքի հեղինակը չի ճանաչել իրական Աստծուն, բայց լսել ու տեսել է Աստծու Որդուն30։ Հետագայում «Գործք Պիղատոսի»-ն վերածվել է պաշտպանական կարևոր զենքի, որ օգտագործվել է քրիստոնյաների հալածանքների ժամանակ՝ հավաստելու, որ Տիբերիոս կայսրն ինքը եղել է քրիստոնյաների կողմնակիցը։
Պարականոնի վավերական լինելը փաստարկվում է նաև նրանով, որ քրիստոնյաների դեմ Մաքսիմիանոս կայսեր (235-238) հալածանքների ժամանակ շրջանառության մեջ է դրվել «Գործք Պիղատոսի» նույնանուն կեղծ գրությունը, ինչի մասին վկայություն ունի Եվսեբիոս Կեսարացին (265-340).
Եթե պարականոնն արդեն 3-րդ դարում գոյություն չունենար ու այդքան մեծ ժողովրդականություն չվայելեր, ապա հազիվ թե այն կեղծեին։
«Գործք Պիղատոսի»-ի հետագա խմբագրություններում ի հայտ են գալիս քրիստոսաբանական այնպիսի գաղափարներ, որոնք, որպես քրիստոնեական վարդապետության կարևորագույն հիմնասյուներ, ձևավորվել են միայն 5-րդ դարից հետո։ Այսպես օրինակ՝ պարականոնի հետագա խմբագրություններում է տեղ գտել նաև Մարիամի անաղարտ հղության մասին ուսմունքը։ Ի թիվս այլ մեղքերի, երբ հրեաները Հիսուսին մեղադրում են նաև անօրինական կապից («ի պոռնկութենէ») ծնվելու մեջ, դրան ի պատասխան մի խումբ «երկիւղածք» հրեաներ «աղաղակէին և ասէին միաբան, մեք չասեմք զդա ի պոռնկութենէ ծնեալ, այլ գիտեմք որ մայր դորայ Մարիամ խօսել տուաւ Յովսէփայ ի ժամ ծնընդեան նրա բազումք վկայեցին զնա թէ ի կուսութենէ (ընդգծումը մերն է – Մ. Մ.) ծնեալ եղև անարատ և անապական», այնինչ ավելի վաղ խմբագրությունում նույն մեղադրանքներին հրեաները պատասխանում են. «Այդ բանդ ձեր չէ ճշմարիտ, զի հարսանիք (ընդգծումը մերն է – Մ. Մ.) լեալ են, որպես դոքա ասեն ազգակիցք ձեր»։ Դրանք բովանդակում են նաև այնպիսի պատմություններ, որոնք հետաքրքրական են հայ միջնադարյան իրականության մեջ հայտնի մի շարք այլ պարականոնների ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Հետագայի խմբագրության լավագույն օրինակներից է 16-րդ դարում ընդօրինակված ՄՄ - 712 ձեռագրում պահպանված «Պատմություն Յիշատակարանաց»-ը։
«Գործք Պիղատոսի»-ն հիմնականում վերաբերում է Հիսուսի դատավարությանը և հարությանը հաջորդող իրադարձություններին, սակայն ինչպես կարելի է ենթադրել գրվածքի անվանումից, այստեղ առաջնային դերակատարություն ունի և Պիղատոսը։ Պարականոնն արտացոլում է նրա կենսագրության, վախճանի, ինչպես նաև Հիսուսի դատավճռի կայացման մեջ ունեցած երկիմաստ դերակատարության հանդեպ աճող հետաքրքրությունը։ Առաջին քրիստոնյաները բարյացակամ վերաբերմունք են ունեցել Պիղատոսի նկատմամբ, նույնիսկ 2-րդ դարի քրիստոնյա ջատագով Տերտուլիանոսը (155/165–220/240 թվականներ) նրան անվանել է «քրիստոնյա ըստ համոզմունքի»։ Աստծո Որդուն մահվան դատապարտող Պիղատոսի զղջացող կերպարը ձևավորվել է 2-րդ դարում ու նշանակալից դերակատարություն ստացել հատկապես պարականոն գրականության մեջ։ Որոշ քրիստոնյա համայնքներում, ինչպես, օրինակ, Եթովպական եկեղեցում, Պիղատոսն ու իր կինը սրբադասվել են։
Պոնտացի Պիղատոսի կերպար
Պոնտացի Պիղատոսի առասպելախառն կերպարը լավագույնս ներկայացված է «Գործք Պիղատոսի»-ի մաս կազմող «Թուղթ Պիղատոսի դատաւորին առ Տիբերեայ կայսրն» գրվածքում, մի նամակագրություն, որի մասին հիշատակում է նաև «Եկեղեցական պատմութեան» հեղինակ Եվսեբիոս Կեսարացին. «Եւ արդ՝ ի հռչակել ընդ ամենայն Պաղեստին յարութեան Փրկչին մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի ի մեռելոց, Պիղատոս գրեալ առ Տիբեր կայսր յայտ առնէր…»։ Պիղատոսի ու Տիբերիոս կայսեր այս մտացածին թղթակցությունը թարգմանվել է հայերեն ու, ելնելով գրվածքը պարունակող բազմաթիվ հայերեն ձեռագրերի առկայությունից, մեծ տարածում է ունեցել նաև միջնադարյան Հայաստանում։ Ընդ որում, հայկական գրավոր ավանդության մեջ «Թուղթ Պիղատոսի»-ն շատ հաճախ հանդիպում է որպես «Գործք Պիղատոսի»-ից անկախ միավոր։ Ընդհանուր առմամբ, «Թուղթ Պիղատոսի»-ի հայերեն թարգմանությունը կրկնում է պարականոնի այլալեզու ավանդությունները, սակայն, ի տարբերություն վերջինների, Պիղատոսի կերպարն այստեղ, կարծես թե, այնքան էլ դրական նկարագիր չունի։
Նիկոդիմոսի ավետարանի հայերեն թարգմանություն
«Գործք Պիղատոսի» պարականոնի հայերեն տարբերակն Արևմուտքին հայտնի է առավելապես նշանավոր հայագետ Ֆ. Կոնիբերի թարգմանության շնորհիվ։ Փարիզի ազգային թանգարանի - 110 (1194) և - 178 (12-րդ դար) Երուսաղեմի Մատենադարանի -1ա (1417), Վենետիկի Մատենադարանի - 104 (15–16-րդ դարեր) ձեռագրերում պահպանված հնագույն տեքստերի հիման վրա մեծանուն գիտնականը, առանց ներկայացնելու հայերեն բնագիրը, գրվածքը հրատարակել է հունարեն ու լատիներեն համեմատական թարգմանություններով (1896 թ.)։ Երկու տարի անց, 1898 թվականին Մխիթարյան միաբանության հայրերը հինգ ձեռագրերի հիման վրա (այդ թվում՝ Կոնիբերի օգտագործածները) հրատարակել են «Յիշատակարանք Պիղատոսի», «Պատմութիւն վասն թաղմանն եւ յարութեան Քրիստոսի Աստուծոյ մերոյ» և «Թուղթ Պիղատոսի առ Տիբեր» (երկու օրինակներով) շարքը, որոնք մաս են կազմում մեկ ամբողջական պարականոնի։ Հայերեն «Գործք Պիղատոսի» երկը ամբողջական հրատարակության է պատրաստում ֆրանսիացի հայագետ Բ. Ութիեն։
Պարականոնի հայերեն թարգմանության ժամանակը հստակեցված չէ, սակայն՝ հաշվի առնելով միջնադարում գրվածքի ունեցած մեծ ժողովրդականությունը, Ֆ. Կոնիբերը ենթադրել է, որ հայերեն նախնական թարգմանությունը կատարվել է հունարեն Ա խմբագրությունից՝ հավանաբար 650-ական թվականներին։
«Գործք Պիղատոսի»-ի հայերեն թարգմանությունն ու հետագայի խմբագրություններն աչքի են ընկնում մի շարք առանձնահատկություններով։ Դրանք արտացոլում են պարականոնի նախնական տարբերակը, որից բացակայում է հունարեն ու լատիներեն տեքստերում առկա «Նախադրություն»-ը, և ի տարբերություն վերջինների՝ հայերեն թարգմանության մեջ առկա հավելումները պատմական իրադարձություններ չեն հաղորդում։
Գրվածքը միայն հայկական գրավոր ավանդության մեջ և մասնավորապես՝ հետագայի խմբագրություններում է, շատ հաճախ վերագրվում է Հակոբոս Տեառնեղբորը՝ «Արդարն Յակոբ կամ Յակոբոս եղբայր Տեառն, որ և Աստուածեղբայր կոչեցեալ, առաջին եպիսկոպոս աստուածակոխ քաղաքին Երուսաղէմի»։ Հետագայի այս վերամշակված տեքստերը սովորաբար մեծ տարընթերցումներ ունեն հատկապես հրեաների՝ Հիսուսի դեմ մեղադրանքներ ներկայացնելու հատվածում։ Այսպես՝ Հիսուսի դատավարության ժամանակ Նա մեղադրվում է հրաշագործությունները սատանայական հնարքներով իրագործելու մեջ. «Ասէ Պիղատոս. այդ բանդ ոչ իցէ դիւահարի, այլ զօրութեամբ ասկղիպաւ և ագղիպաւ առնէ զամենայն» (լատ.՝ Aesculapius, հուն.՝ Ασκληπιός)։ Ասկղիպիոս-ը հռոմեական դիցաբանության մեջ բժշկության աստվածն էր, իսկ ինչ վերաբերում է Ագղիպիոս աստծուն, ապա նրա մասին հիշատակությանն անվավերականում առհասարակ հանդիպում ենք միայն հայերենով պահպանված գրվածքներում։
«Նիկոդիմոսի ավետարան» անվանումը բնորոշ չէ հայերենով պահպանված պարականոնին, թեև որոշ ձեռագրերում այն վերագրվում է Նիկոդիմոսին [ինչպես օրինակ՝ Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանի (այսուհետև՝ ՄՄ) - 993, 1521, 1524]։ Առհասարակ, ավետարան եզրի կիրառությունը հայ պարականոն գրականության մեջ շատ հազվադեպ է հանդիպում։ Գրիչները խուսափում են ավետարան բառի կիրառումից՝ օգտագործելով պատմեալ է, հավաքեալ է, ասացեալ է եզրերը՝ ավետարանի՝ բարի լուրի իմաստը թողնելով որպես սուրբգրային մենաշնորհ։ Թերևս այս առումով բացառություն է ՄՄ - 1521 ձեռագրում հանդիպող գրվածքը. «Պատմութիւն Չարչարանացն Տեառն և վկայութեան, զոր վըկայեաց առաջի Պոնտացւոյ Պիղատոսի Յաւետարանէն Նիկոդիմոսի (ընդգծումը մերն է – Մ. Մ.) գաղտ աշակերտին»։
«Գործք Պիղատոսի»-ի հայերեն թարգմանության մաս կազմող «Պատմութիւն վասն թաղմանն եւ յարութեան Քրիստոսի Աստուծոյ մերոյ» մասը բառացի կրկնում է հունարեն բնագիրը (“∆ιηγησεις περι τoυ παθουσ του κυριου ημων Ιησου Χριστου και θησ αγιασ αυτου Αναστασιασ”), սակայն վերջինիս մանրագիր երկրորդ խորագիրը բացակայում է հայերենում։
Ցխեմլիսի
Ցխեմլիսի (ცხემლისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Շուախևի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 179 մարդ ։
94 (թիվ)
94 (իննսունչորս), բնական թիվ է
Վինգ Ռեյմս
Իրվինգ Ռամզես Ռեյմս (Irving Rameses Rhames, ), ամերիկացի դերասան, պրոդյուսեր, սցենարիստ, «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիր (այդ հեինակավոր մրցանակին արժանացել է «Միայն Ամերիկայում»/«Only in America» ֆիլմում Դոն Քինգի կերպարը տպավորիչ կերպով մարմնավորելու համար )։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Առաքելությունն անիրագործելի է», «Առաքելությունն անիրագործելի է-2», «Առաքելությունն անիրագործելի է-3», «Օդային բանտը», «Սուռոգատներ», «Գոյատևման մրցախաղ» և «Քրեական ընթերցվածք» ֆիլմերից։
Կենսագրություն
Ավարտել է Նյու Յորքի կատարողական արվեստների բարձրագույն դպրոցը, ապա դրամատիկական արվեստ է ուսումնասիրել SUNY Purchase-ում, այնուհետև՝ Ջիլիարդի անվան դպրոցի դրամայի բաժանմունքում (1979–1983), որն ավարտել է 1983 թվականին՝ ստանալով գեղարվեստի բակալավրի աստիճան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:1959 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 12 ծնունդներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Սեր
Սեր, մարդուն բնորոշ զգացմունք, խորը, անձնուրաց նվիրվածություն այլ մարդու կամ օբյեկտի նկատմամբ ։
Սերը համաշխարհային մշակույթի և արվեստի հիմնարար թեմաներից մեկն է։ Սիրո մասին մտորումները, նրա՝ որպես երևույթի, վերլուծությունը բնորոշ է մարդուն հայտնի հնագույն փիլիսոփայական համակարգերին և գեղարվեստական հուշարձաններին։
Սերը դիտարկվում է նաև որպես փիլիսոփայական կատեգորիա՝ ընտրովի ինտիմ զգացմունքի, սուբյեկտի վերաբերմունքի տեսքով ։ Այն համարվում է երջանկության կարևորագույն սուբյեկտիվ ցուցիչ ։ Սիրո բարդությունն ու բազմաշերտ բնույթը հանգեցրել է տարբեր լեզուներում, մշակույթներում այդ ֆենոմենի բազմաթիվ մեկնաբանությունների։
Սիրո ձևերի առաջին դասակարգումը գալիս է անտիկ հունա-հռոմեական մշակույթից։ Առանձնացվում էին սիրո չորս տեսակներ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սեր Կատեգորիա:Բարոյականության հասկացություններ Կատեգորիա:Էմոցիաներ
Սան Մարտինո դի Ֆինիտա
Սան Մարտինո դի Ֆինիտա (San Martino di Finita), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1280 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 56 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 23 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87010։ Հեռախոսային կոդը՝ 0984։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Մարտին Տուրը։ Տոնը նշվում է նոյեմբերի 11-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Կորդովա, Արգենտինա)
Պատմություն
Հուշարձանի կառուցման աշխատանքները սկսվել են 1990-ական թվականներին, հուշարձանը տեղադրվել է 1996 թվականին Կորդովայի Սուրբ Գևորգ հայկական եկեղեցու բակում (Armenian Church Cordova, Argentina) ։
Տվյալներ
Հուշարձանը Երևանում գտնվող Ծիծեռենակաբերդի հուշահամալիրի արծաթե կրկօրինակն է՝ տեղակայված Կորդովայի Սուրբ Գևորգ հայկական եկեղեցու բակում։ Հուշարձանին կից պատին փակցված են երկու հուշատախտակ, որտեղ նշված են այն բոլոր բարերարների անունները, որոնց ջանքերով հուշարձանը կառուցվել է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգենտինայի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Տիգրան Ղարաբաղցյան
Տիգրան Ռուբենի Ղարաբաղցյան, հայ նախկին ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի նախկին խաղացող։
Բանանց
17 տարեկան հասակում Ղարաբաղցյանը «Մալաթիա»-ի կազմում ճանաչվեց Առաջին լիգայի լավագույն ռմբարկու։ Հաջորդ խաղաշրջանում տեղափոխվեց Բանանց ՖԱ։ Բանանցում հանդես գալու տարիներին հրավիրվել է երիտասարդ հավաքական, որտեղ անց է կացրել 7 խաղ, խփել 2 գոլ։
Փյունիկ
2006 թվականին տեղափոխվել է Փյունիկ ՖԱ։ «Կապույտների» կազմում նվաճել է Հայաստանի սուպերգավաթը և դարձել եռակի չեմպիոն։ Մեկ տարի անց հրավիրվել է ազգային հավաքական, որտեղ առաջին խաղն անց է կացրել 2007 թվականի հունվարի 15-ին՝ Պանամայի հավաքականի հետ խաղում։ Ղարաբաղցյանը փոխարինել է Արմեն Շահգելդյանին։ Հանդիպումն ավարտվել է ոչ ոքի՝ 1:1 ։
Կիլիկիա
2009 թվականի սկզբին տեղափոխվել է Կիլիկիա ՖԱ, որտեղ անընդհատ խաղացել է մեկնարկային կազմում։ Դառնալով պաշտպան՝ հազվադեպ է դարձել գոլերի հեղինակ, սակայն դա չէր խանգարում ակումբին օգուտ տալուն։ Ղարաբաղցյանը նաև նշել է հոբելյան՝ անցկացնելով իր 100-րդ հանդիպումը Պրեմիեր լիգայում ։ Հայաստանի 2010 թվականի ֆուտբոլի խաղաշրջանում հեռացել է ակումբից և տեղափոխվել ղազախական «Ատիրաու» ։ Տեղափոխումը կատարվել է գործակալի միջոցով, ով ղազախական թիմին ներկայացրել էր Ղարաբաղցյանի մասնակցությամբ հոլովակներ, որից հետո նրան հրավիրեցին ակումբ։ Մարզիչները ծրագրում էին Ղարաբաղցյանին ընդգրկել Եվրագավաթների խաղերին, սակայն ինչ-ինչ պատճառներով դա չհաջողվեց։ Շուտով գլխավոր մարզիչը հեռացավ, իսկ նորը նրան հնարավորություն չէր տալիս խաղային պրակտիկա ձեռք բերել։ Ղարաբաղցյանը հիմնականում խաղում էր երկրորդ կազմում։ Նոյեմբերի վերջին ավարտվեց պայմանագիրը, որից հետո նա վերադարձավ Կիլիկիա ՖԱ  ։
2011 թվականի սկզբին Կիլիկիա ՖԱ-ի ղեկավարությունը պաշտոնական նամակ ուղարկեց Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիային առ այն, որ թիմը վերաձևավորվում է և ֆինանսական խնդիրների պատճառով չի կարող մասնակցել Հայաստանի 2011 թվականի առաջնությանը ։ Հունվարի 31-ին Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան պաշտոնապես որոշում ընդունեց բացառել Կիլիկիային բոլոր ֆուտբոլային խաղաշրջաններից։ Այսպիսով, ակումբը դադարեցրեց գոյություն ունենալ ։
Ատիրաու
Ատիրաուից Ղարաբաղցյանի հեռանալուց հետո ակումբի գլխավոր մարզիչ դարձավ ադրբեջանցի Ռամիզ Մամեդովը։ Եվ իր ղեկավարման սկզբում Մամեդովը հայտարարություն արեց, որը ղազախական ֆուտբոլում մեծ սկանդալ դարձավ ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1984 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Հունիսի 6 ծնունդներ Կատեգորիա:Ուրարտուի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Ժողովածու (4226)
Ժողովածու (4226), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4226 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1775 թվականին Գևորգ Գորեցի գրիչի կողմից Վարադում։ Ծաղկող՝ Գևորգ Գորեցի։ Ստացողները եղել են Ավետիս և Սրապիոն վարդապետները։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22X15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 326 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ 10բ, 197ա, 299ա, կնիք՝ 300բ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կուրսկի պետական տիկնիկային թատրոն
Կուրսկի պետական տիկիկային թատրոն (Ку́рский госуда́рственный теа́тр ку́кол), տիկնիկային թատրոն Կուրսկ քաղաքում, գտնվում է Ռադիշևի փ․, տուն 2 հասցեում։
Խաղացանկ
Ներկայացումներ երեխաների համար
Ամանորյան ներկայացումներ
Ներկայացումներ մեծերի համար
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակույթ Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատրոններ Կատեգորիա:Տիկնիկային թատրոններ
Հենրի Ֆորդ
Հենրի Ֆորդ ՝ ամերիկացի արդյունաբերական և բիզնես մագնատ, Ֆորդ Մոթոր Քոմփանիի հիմնադիրն ու զանգվածային արտադրությունում հավաքման հոսքագծերի կիրառման տեխնիկայի զարգացման հովանավորը։
Վաղ տարիներ
Հենրի Ֆորդը ծնվել է 1863 թվականի հուլիսի 30-ին Միչիգանի Գրինֆիլդ Թաունշիփ ագարակում ։ Նրա հայրը՝ Ուիլյամ Ֆորդը (1826-1905 թվականներ), ծնվել էր Իռլանդիայում՝ Քաունթի Քորկում։ Վերջինիս ընտանիքը ծագում էր Անգլիայի Սոմերսետ շրջանից ։ Նրա մայրը՝ Մերի Ֆորդը (օրիորդական ազգանունը՝ Լիթոգոթ; 1839-1876 թվականներ) ծնվել էր Միչիգանում և բելգիական էմիգրանտների ընտանիքի կրտսեր երեխան էր։ Նրա ծնողները մահացել էին, երբ նա դեռ երեխա էր և նրան որդեգրել էին հարևանները՝ Օ'Հերները։ Հենրի Ֆորդն ուներ 2 քույր՝ Մարգարեթ Ֆորդն (1867-1938 թվականներ) ու Ջեյն Ֆորդը (1868-1945 թվականներ), և 2 եղբայր՝ Ուիլյամ Ֆորդն (1871-1917 թվականներ) ու Ռոբերտ Ֆորդը (1873-1934 թվականներ)։
Ֆորդը ծանր հարված ստացավ, երբ 1876 թվականին մահացավ նրա մայրը։ Հայրն ակնկալում էր, որ Հենրին վերջապես կսկսի զբաղվել ընտանեկան ագարակով, բայց նա արհամարհում էր գյուղական աշխատանքը։ Հետագայում նա գրում է. «Ես երբեք չեմ սիրել ագարակը, ես սիրում էի մորս, ով գտնվում էր այդտեղ» ։
1879 թվականին Ֆորդը թողեց հայրական տունը Դետրոյթում մեխանիկի աշակերտ աշխատելու համար։ Սկզբում նա աշխատում էր Ջեյմս Ֆ. Ֆլոուեր և Բրոս., ապա Դետրոյթ Դրայ Դոք Քո ընկերություններում։ 1882 թվականին նա վերադառնում է Դեարբորն՝ ընտանեկան ագարակում աշխատելու նպատակով։ Այստեղ նա դառնում է Վեսթինգհաուսի շարժական շոգեշարժիչի հմուտ կառավարիչ։ Հետագայում նրան վարձում են Վեսթինգհաուսի շոգեշարժիչների սպասարկման համար։ Այս ժամանակաշրջանում Ֆորդը Դետրոյթի Գոլդսմիթ, Բրայանթ և Սթրաթոն բիզնես քոլեջում սովորում է հաշվապահական հաշվառում ։
Ամուսնություն և ընտանիք
Ֆորդն ամուսնացել է Կլարա Ջեյն Բրայանթի (1866-1950 թվականներ) հետ 1888 թվականի ապրիլի 11-ին։ Նրանք հոգում էին իրենց ապրուստը գյուղատնտեսությամբ զբաղվելով և սղոցարան աշխատեցնելով ։ Նրանք ունեին մեկ երեխա՝ Էդսել Ֆորդը (1893-1943 թվականներ) ։
Աշխատանքային գործունեություն
1891 թվականին Ֆորդը դառնում է Էդիսոն Իլյումինեյթինգ Քոմփանիի ինժեներ։ 1893 թվականին ավագ ինժեներ դառնալուց հետո նա արդեն ունեն բավարար գումար և ժամանակ բենզինային շարժիչների հետ կապված իր փորձարկումներն իրականացնելու համար։ Այս փորձարկումների գագաթնակետը դարձավ 1896 թվականին ինքնագնաց փոխադրամիջոցի ստեղծումը, որը նա կոչեց Ֆորդ Քուադրիսայքլ։ Հունիսի 4-ին տեղի ունեցավ դրա փորձնական վարումը։ Բազմաթիվ փորձնական վարումներից հետո Ֆորդը մտագրոհի եղանակով փորձեց գտնել Քուադրիսայքլի բարելավման ուղիներ ։
1896 թվականին Ֆորդը ներկա գտնվեց Էդիսոն Իլյումինեյթինգ Քոմփանիի ղեկավարության հանդիպումներից մեկին, որտեղ նա ծանոթացավ Թոմաս Էդիսոնի հետ։ Էդիսոնը հավանություն տվեց Ֆորդի ավտոմոբիլային փորձարկումներին։ Քաջալերվելով Էդիսոնի հավանությունից՝ Ֆորդը նախածում է երկրորդ փոխադրամիջոցը՝ ավարտելով այն 1898 թվականին : Ֆինանսավորվելով Դետրոյթի անտառանյութ արդյունահանող Ուիլյամ Հ. Մերֆիի կողմից՝ դուրս է գալիս Էդիսոն Քոմփանիից և 1899 թվականի օգոստոսի 5-ին հիմնադրում է Դետրոյթ Աութոմոբայլ Քոմփանին ։ Սակայն արտադրված մեքենաները Ֆորդի նախատեսածից ավելի բարձր գին և ցածր որակ ունեին։ Վերջիվերջո, ընկերությունը հաջողության չհասավ և լուծարվեց 1901 թվականի հունվարին ։
Հարոլդ Ուիլսի օգնությամբ Ֆորդը նախագծեց, կառուցեց 26 ձիաուժ ունեցող ավտոմեքենա և 1901 թվականի հոկտեմբերին հաջողությամբ այն ներկայացրեց մրցավազքի ժամանակ։ Ոգեշնչվելով այդ հաջողությամբ՝ Մերֆին և Դետրոյթ Աութոմոբայլ Քոմփանիի մյուս բաժնետերերը 1901 թվականի նոյեմբերի 30-ին ստեղծեցին Հենրի Ֆորդ Քոմփանին, որի գլխավոր ինժեները Ֆորդն էր : 1902 թվականին Մերֆին ընկերություն է բերում Հենրի Մ. Լելանդին որպես խորհրդատու, ինչին ի պատասխան՝ Ֆորդը լքում է իր անունը կրող ընկերությունը։ Ֆորդի գնալուց հետո Մերֆին ընկերությունը վերանվանում է Քադիլաք Աութոմոբայլ Քոմփանի ։
Միավորվելով նախկին մրցավազքային հեծանվորդ Թոմ Քուփերի հետ, Ֆորդն արտադրում է 80+ ձիաուժ ունեցող մրցավազքային ավտոմեքենա՝ «999», որը Բարնի Օլդֆիլդը վարում է 1902 թվականի հոկտեմբերին իր հաղթական մրցավազքի ժամանակ։ Ֆորդը օգնություն է ստանում իր վաղեմի ծանոթից՝ Ալեքսանդր Մալքոլմսոնից, ով Դետրոյթի շրջանում զբաղվում էր ածխի արդյունաբերությամբ ։ Նրանք ստեղծում են ընկերություն՝ «Ֆորդ և Մալքոլմսոն ՍՊԸ»-ն, որի նպատակն ավտոմեքենաներ արտադրելն էր։ Ֆորդը որոշում է մատչելի ավտոմեքենա նախագծել, և նրանք գործարան են վարձակալում և պայմանագիր կնքում Ջոն և Հորաս Դոդջերի ավտոմասերի խանութի հետ, ըստ որի Ֆորդի ընկերությունը ավտոպահեստամասերի դիմաց մաս-մաս վճարելու էր 160000 դոլար։ Արտադրանքը դանդաղ էր իրացվում, և երբ Դոդջերը պահանջում են ապրանքի առաջին խմբաքանակի վճարը, ընկերության ճգնաժամն ավելի է խորանում։
T մոդել
T մոդելը ներկայացվել է 1908 թվականի հոկտեմբերի 1-ին։ Մեքենայի ղեկը գտնվում էր ձախ կողմում և շուտով մյուս բոլոր ընկերությունները կրկնօրինակեցին դա։ Շարժիչը և փոխանցման տուփը փակված էին, 4 մխոցները միավորված էին մեկ բլոկի մեջ, արգելակման համակարգում օգտագործվում էին երկու կիսաէլիպտիկ զսպանակներ։ Շատ հեշտ էր այդ մեքենան վարել, իսկ վերանորոգումն էժան էր։ 1908 թվականի համար այն շատ էժան էր՝ 825 դոլար (հիմա՝ 22470 դոլար) (գինն իջնում էր ամեն տարի), որ արդեն 1920-ականներին ամերիկացիների մեծամասնությունը սովորել էր մեքենա վարել T մոդելի միջոցով ։
Ֆորդը Դետրոյթում հսկայական աշխատանք է տանում, որպեսզի յուրաքանչյուր լրագիր պատմություններ կամ գովազդ պարունակեր նրա նոր արտադրանքի մասին։ Ֆորդի` ծանոթ տեղական գործարարների ցանցը Հյուսիսային Ամերիկայի գրեթե բոլոր քաղաքներում այդ մեքենան դարձնում է տարածված։ Որպես անկախ գործարարներ՝ ֆրանչայզինգները հարստանում և հայտնի են դարձնում ոչ միայն Ֆորդը, այլ նաև ավտոմեքենաշինության գաղափարը։ Տեղական վարորդական ակումբները (motor clubs) սկսեցին զարգանալ՝ նոր վարորդներին օգնելու և գյուղական տարածքների ուսումնասիրումը խրախուսելու համար։ Ֆորդը միշտ ձգտում էր ապրանք վաճառել այն ագարակատերերին, ովքեր փոխադրամիջոցին նայում էին որպես սեփական սեփական բիզնեսի օժանդակման կոմերցիոն միջոց։ Վաճառքներն աննախադեպ աճ գրանցեցին․ մի քանի տարի շարունակ վաճառքները կրկնակի աճում են։ Ֆորդը, ով միշտ ձգտում էր արդյունավետության բարձրացմանն ու ծախսերի կրճատմանը, 1913 թվականից իր գործարաններում սկսում է կիրառել հավաքման հոսքագծեր, որոնք թույլ էին տալիս մի քանի անգամ մեծացնել արտադրության ծավալները։ Չնայած այդ գաղափարը հաճախ վերագրում են Ֆորդին, ժամանակակից աղբյուրները մատնանշում են, որ այդ գաղափարը և դրա զարգացումը առաջ են եկել նրա աշխատողներ Քլարենս Էյվորիի, Փիթեր Մարտինի, Չարլզ Սորենսենի և Հարոլդ Ուիլսի շնորհիվ ։ 1914 թվականին վաճառքները գերազանցեցին 250000-ը։ Մինչ 1916 թվականը վաճառքները հասան 472000-ի, քանի որ սովորական տուրիստական մեքենայի գինը իջել էր մինչև 360 դոլար (օգտագործելով սպառողական գների ինդեքսը՝ կտեսնենք, որ այս գինը 2015 թվականին համարժեք կլիներ 7828,08 դոլարին)։ 1918 թվականի սկզբներին արդեն Ամերիկայի բոլոր մեքենաների կեսը T մոդելներ էին։ Բոլոր նոր մեքենաները սև էին, ինչպես ասում էր Ֆորդը․ «Ցանկացած հաճախորդ կարող է ձեռք բերել ցանկացած գույնի ավտոմեքենա, այն պայմանով, որ այն սև է» ։
Նախքան հավաքման հոսքագծերի զարգացումը T մոդելները առկա էին տարբեր գույներով, սակայն հոսքագծերի տեղադրումից հետո միակ գույնը դարձավ սևը, քանի որ այն ավելի արագ էր չորանում։ Արտադրությունը շարունակվեց մինչև 1927 թվականը, և վերջնական արտադրանքի քանակը կազմեց 15007034 հատ։ Այս ցուցանիշը 45 տարի ռեկորդային էր համարվում։ Այդ ռեկորդը սահմանվել էր Մոդել T-ի ներկայացումից (1908 թվական) 19 տարի անց։
Նախագահ Վուդրո Վիլսոնը Ֆորդին առաջարկում է Միչիգանից առաջադրել իր թեկնածությունը որպես դեմոկրատ 1918 թվականի ԱՄՆ-ի Սենատի ընտրություններում։ Չնայած ժողովուրդը պատերազմական վիճակում էր, Ֆորդը խաղաղության կողմնակից էր և նոր կազմավորվող Ազգերի Լիգայի աջակից ։ Ընտրություններում Ֆորդը պարտվում է Հանրապետական կուսակցության թեկնածուին՝ Թրուման Նյուբերիին, ով ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի նախկին քարտուղար էր։
1918 թվականի դեկտեմբերին Հենրի Ֆորդը Ֆորդ Մոթոր Քոմփանիի նախագահությունը փոխանցում է որդուն՝ Էդսել Ֆորդին։ Հենրին պահպանում է վերջնական որոշումների ընդունման իր իրավունքը և երբեմն չեղյալ էր հայտարարում որդու որոշումները։ Ֆորդը նոր ընկերություն է հիմնադրում՝ Հենրի Ֆորդ և Որդի ու Ֆորդ Մոթոր Քոմփանիի բաժնետերերին վախեցնելու նպատակով «ներկայացում» է սարքում՝ ինքը և իր լավագույն աշխատողները տեղափոխվում են նոր ընկերություն։ Նա ցանկանում էր լիակատար վերահսկողություն ունենալ ռազմավարական որոշումների ընդունման հարցում, այդ իսկ պատճառով այսպիսով փորձում էր ստիպել բաժնետերերին վաճառել իրենց բաժնեմասերը։ Հնարքը ստացվում է, և Ֆորդն ու Էդսելը գնում են բոլոր բաժնետոմսերը․ նրանց ընտանիքը դառնում է ընկերության միակ սեփականատերը ։
1920-ականների կեսերին աճող մրցակցության պատճառով T մոդելի վաճառքները սկսում են անկում ապրել։ Մյուս ավտոարտադրողներն առաջարկում էին վճարային փաթեթներ, որոնց միջոցով սպառողները կարող էին գնել իրենց մեքենաները, որոնք ունեին առավել արդիական մեխանիկական առանձնահատկություններ և դիզայն, որոնք առկա չէին մոդել T-ի դեպքում։ Չնայած Էդսելը փորձում էր համոզել հորը, բայց Հենրին չհամաձայնվեց Մոդել T-ում նոր առանձնահատկություններ ավելացնել կամ սպառողական վարկային փաթեթ տրամադրել ։
Մոդել A-ն և Ֆորդի ուշ աշխատանքային գործունեությունը
Մինչ 1926 թվականը վաճառքների նվազումը վերջապես ստիպում է Ֆորդին նոր մոդել ստեղծել։ Նա ձգտում էր հզոր տեխնիկական ներուժով մեքենա ստեղծել` մեծ ուշադրություն դարձնելով շարժիչին, շասսիին և այլ տեխնիկական բնութագրիչներին։ Մեքենայի դիզայնով զբաղվում էր Էդսելը։ Հաղթահարելով հոր սկզբնական առարկությունները ՝ նա կարողացավ մեքենայի նախագծում ընդգրկել նաև շարժական փոխանցման տուփը ։
Արդյունքը եղավ Ֆորդ Մոդել A-ն, որը ներկայացվեց 1927 թվականի դեկտեմբերին և սկսեց թողարկվել 1931 թվականից՝ արտադրության ավելի քան 4 միլիոն ընդհանուր ծավալով։ Արդյունքում, Ֆորդ ընկերությունը մոդելների տարեկան փոփոխման համակարգ է սկսում կիրառել, ինչը որոշ ժամանակ առաջ նախաձեռնել էր նրանց մրացակից Ջեներալ Մոթորսը (սա մինչ օրս օգտագործվում է ավտոմոբիլաշինությունում)։ 1930-ականներին Ֆորդը սկսեց այլ ընկերություններ ֆինանսավորել, և նրան պատկանող Համընդհանուր վարկավորման ընկերությունը (Universal Credit Corporation) դարձավ խոշոր ավտովարկավորման գործառնություն ։
Ֆորդը չէր վստահում հաշվապահներին, նա դիզել էր աշխարհի ամենամեծ կարողություններից մեկը առանց երբևէ իր ընկերությունում աուդիտ իրականացնելու։
5 դոլարանոց աշխատավարձը
Ֆորդը բարեկեցության կապիտալիզմի ջատագովներից էր․ նպատակը աշխատողների կարգավիճակի բարելավումն ու մեծ շրջանառության կրճատումն էր (նրանք ունեին շատ ստորաբաժանումներ, որ տարեկան վարձում էին 300 մարդ 100 հաստիքի համար)։ Արդյունավետ լինելու համար պետք է աշխատանքի ընդունվեին ու մնային միայն լավագույնները ։ Ֆորդն ապշեցրեց ողջ աշխարհը 1914 թվականին 1 օրվա համար առաջարկելով 5 դոլար աշխատավարձ՝ (մեր օրերում՝ 120 դոլար),ինչը ավելի քան կրկնապատկեց նրա աշխատողների մեծ մասի դրույքաչափը ։ Օհայո նահանգի Քլևլենդ քաղաքի թերթը այդ հայտարարությունը համեմատում էր որպես կուրացնող հրթիռի հետ, որը փայլատակեց ներկա արդյունաբերական ճգնաժամի մութ ամպերի միջով ։ Այդ քայլը չափազանց շահութաբեր դուրս եկավ․ աշխատողների անընդհատ փոփոխության փոխարեն Դետրոյթի լավագույն մեխանիկները գալիս էին Ֆորդի մոտ՝ բերելով իրենց փորձը, աճող արդյունավետությունն ու նվազեցնելով ուսուցման ծախսերը ։ Ֆորդը հայտարարեց իր 5-դոլարանոց ծրագրի մասին 1914 թվականի հունվարի 5-ին և դրանով իսկ որակավորված տղամարդ աշխատողների նվազագույն աշխատավարձը բարձրացրեց 2․34-ից դոլարից 5 դոլար։
Դետրոյթում աշխատավարձը առանց այն էլ բարձր էր, սակայն մրցակիցները ստիպված էին կա՛մ բարձրացնել աշխատավարձերը, կա՛մ կորցնել իրենց լավագույն աշխատողներին ։ Ֆորդի քաղաքականությունը ցույց տվեց, որ աշխատավարձերի բարձրացումը թույլ կտա նրա աշխատողներին գնել իրենց իսկ արտադրած մեքենաները, և բացի այդ, դա դրական կազդի երկրի տնտեսության վրա։ Ֆորդը աշխատավարձերի բարձրացմանը նայում էր որպես շահույթի բաժանում. այդպիսով նա պարգևատրում էր այն աշխատողներին, ովքեր ամենաարդյունավետն էին ։ Կան վարկածներ, որ Ջեյմս Քոուզենսն է համոզել Ֆորդին կիրառել 5 դոլարանոց աշխատավարձը ։
Շահույթի իրական բաժանում առաջարկվում էր այն աշխատողներին, ովքեր 6 և ավելի ամիս աշխատել էին ընկերությունում, և ամենակարևորը, վարում էին իրենց կյանքը Ֆորդի «Սոցիալական ստորաբաժանման» ընդունած չափանիշներին համաձայն։ Նրանք դեմ էին թունդ խմիչքների օգտագործմանը, մոլախաղերին և «դատարկապորտ» հայրերին (deadbeat dads): Աշխատողների ստանդարտները պահպանելու համար սոցիալական ստորաբաժանումն ուներ 50 քննիչեր և օժանդակ անձնակազմ։ Աշխատողների մեծ մասը ի վիճակի էր հավակնել այդ «շահույթի բաժանմանը»։
5-օրյա աշխատանքային շաբաթը
Բացի իր աշխատողների աշխատավարձը կրճատելուց՝ Ֆորդը 1926 թվականին կրճատեց նաև աշխատանքային շաբաթը։ Որոշումը կայացվել էր դեռևս 1922 թվականին, երբ Ֆորդն ու Քրոուդերը այն ներկայացրեցին որպես վեց 8-ժամյա օրեր՝ շաբաթական 48 ժամ, բայց 1926 թվականին հայտարարվեց 5-օրյա աշխատանքային շաբաթի մասին՝ շաբաթական 40 ժամ (ըստ երևույթին սկզբում շաբաթ օրը սկզբում աշխատանքային էր, որոշ ժամանակ անց այն դարձավ ազատ օր)։ Ֆորդ Քոմփանիի գործարանային բանվորներն անցան 5-օրյա աշխատանքային շաբաթի 1926 թվականի մայիսի 1-ին, իսկ գրասենյակային աշխատողները՝ օգոստոսին ։
Ֆորդն այս որոշումը կայացրեց արտադրողականությունը բարձրացնելու նպատակով, քանի որ աշխատողները պետք է ավելի շատ ջանք գործադրեին ավել հանգստի ժամանակի փոխարեն։ Ֆորդը գտնում էր, որ պատշաճ հանգիստը լավ է անդրադառնում աշխատանքի վրա, որովհետև աշխատողները ավելի շատ ժամանակ կունենան տարբեր բարիքներ գնելու և սպառելու համար։ Ֆորդի խոսքերով՝ նա դա անում էր նաև մարդասիրական նկատառումներից ելնելով. «Ժամանակն է ազատվել այն գաղափարից, որ բանվորների հանգիստը «կորցրած ժամանակ» է կամ դասակարգային արտոնություն» ։
Արհմիությունները
Ֆորդը լիովին դեմ էր արհմիություններին։ «Իմ կյանքն ու նվաճումները» գրքի 18-րդ գլխում նա մեկնաբանում է արհմիությունների նկատմամբ իր վերաբերմունքը ։ Ֆորդը կարծում էր, որ դրանց վրա չափից շատ էին ազդում որոշ լիդերներ, ովքեր, չնայած իրենց թվացյալ բարի մոտիվներին, վերջնական արդյունքում աշխատողներին ավելի շատ վնաս էին տալիս, քան օգուտ: Արհմիություններից շատերը ցանկանում էին սահմանափակել աշխատողների արտադրողականությունը՝ զբաղվածությունը մեծացնելու նպատակով, բայց Ֆորդը գտնում էր, որ դա կործանարար կլինի, քանի որ արդյունավետությունը անհրաժեշտ է ցանկացած տնտեսության բարգավաճման համար։