cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Զինվորի երգեր
Պատմություն
1887 թվականին պարտադիր զինվորական ծառայության վերաբերյալ օրենքի կիրառության առիթով հայոց մեջ ստեղծվել են երգեր, որոնք ժողովրդական բանահյուսության մեջ հայտնի են սալդաթի, ասքյարի խաղեր կամ զինվորի երգեր անվանումներով։ Նախասովետական շրջանի զինվորի երգերի նմուշներում առկա է թախծոտ տրամադրություն, դժգոհույթւոն, բացասական վերաբերմունք դեպի ցարական բանակն ու զինծառայությունը։
Մինչ Ալեքսանդր III ցարի զինապարտության օրենքի հրատարակությունը(1887թ․) հայկական կյանքում զինվորական ծառայության որոշակի դրվագներ ու փորձ եղել է։ Սակայն օրենքի կիրառումը հանդիպել է դիմադրության։ Ըստ մամուլի տեղեկությունների՝ եղել են զինված ընդդիմության փորձեր, խույս տալու՝ «ղաչաղ ընկնելու» դեպքեր ։
Նկարագրություն
Հորինված են ավանդական երգերի (պանդխտության, հարսանեկան, հրաժեշտի, ողբի) ոճական ազդեցությամբ, ունեն երգային կայուն բանաձևեր ու կրկնակներ(«Սալդաթ եմ, կերթամ», «Ասքյար եմ,կերթամ», «Վագոն, մի ժաժա»)։ Այս երգերը պատմական քնարական երգեր են։ Հորինվել և շրջանառվել են որոշակի ռազմաքաղաքական իրադարձությունների շուրջ։ Արտացոլել են իրադարձությունների ազդեցության հետևանքները զինվորի ու նրա հարազատների ներաշխարհի վրա, այն տրամադրությունները, որ հարուցել է զինվորական ծառայությունը։ Զինվորի երգերը հորինվել են առաջին դեմքով, ինչն ավելի է սրել երգի ողբերգականությունը։ Այս երգերում երևույթները, ռազմական գործը դիտարկվում են մարդու հուզաշխարհի, ճակատագրի վրա գործած ազդեցության տեսանկյունից ։
Տարածում
Զինվորի երգերը հորինվել և տարածվել են մեծ մասամբ Արևելյան Հայաստանում և Անդրկովկասի հայաբնակ վայրերում։ Թուրքական կայսրության մեջ ապրող հայերը զրկված էին բանակում ծառայելու իրավունքից, փոխարենը վճարել են 37,5 ղուրուշ հարկ։ Երիտթուրքական հեղափոխությունից հետո հայերը ևս ընդգրկվել են զինծառայության, սակայն դա տևել է մի կարճ ընթացք։ Արևմտահայերի բանահյուսական կենցաղում ևս ստեղծվել են զինվորի երգեր, որոնցից մի քանիսը հասել են մեր օրեր։
Տեսակներ
Զինվորի երգերը համախմբված են որոշակի թեմաներով։
Զորակոչի վիճակահանության երգեր․ այստեղ նկարագրվել են զինվորագրման արարողությանը վերաբերող պաշտոնական արարողությունները, վիճակահանությունը, որով կատարվում է ապագա զինվորի ընտրությունը։
Մտա եկեղեցին, վառի մոմերը, Ձեռքս գցի, հանի տվի նոմերը, Կերթամ, կերթամ,սալդաթ եմ կերթամ
Վիճակահանությանը հաջորդել է ֆիզիկական պիտանիության հատատումը՝ ըստ ընդունված չափերի։ Զինվորի երգերում պահպանվել են այս գործողությունների մասին հիշողություններ։ Այս իրողությունները ապագա զինվորի հոգեբանության վրա ազդել են իրենց արտասովորությամբ։ Զինվորական համազգեստը, ուտելիքը ևս խորթ են եղել հայ երիտասարդի ճաշակին։
Հրաժեշտի և ուղևորման երգեր․զինվորը հեռանում էր հարազատ միջավայրից, տնից, ընտանիքից ու հայրենիքից մի քանի տարով։ Ուստի նրա հրաժեշտն էլ համակված է տխրությամբ, անհուսությամբ։ Հրաժեշտի առանցքում զինվորի մայրն է, նրան է ուղղված զինվորի վերջին խոսքը․«Մայրիկ, ես գնում եմ, դուն կեցիր բարով» Սիրո թեման զինվորի երգերում միահյուսված է հրաժեշտի մոտիվին։ Նորակոչիկների անունից հորինված երգերում սիրո թեման բնորոշվել է անկատար մնացած ապրումներով ու չվայելած սիրո տվայտանքներով․ Սամավարը բերեք օդեն, Նոր եմ եկե յարիս մոտեն, Չեմ կշտանա անուշ հոտեն ։ Զինվորի երգերում բացակա են ռազմի թոհուբոհի պատկերները, մարտաշունչ, քայլերգային տրամադրությունները։ Բանակային և մարտական առօրյան ներկայացվել է անհատի հուզաշխարհում բեկված, իմաստավորվել մարդկային ճակատագրի վրա թողած ազդեցության տեսանկյունից։ Կացության անելանելիությունն ու սեփական կյանքը տնօրինելու անզորությունը իրենց հետքն են դրել երգերի վրա։ Այդ առումով առանձնացել է «Հասան Ղալա » երգը՝ Առաջին համաշխարհայինի տարիներին առաջացած բազմաթիվ տարբերակներով։ Զորանոցային կյանքի անցուդարձերի, ռազմաճակատում զինվորի ապրումների, վիրավորվելու, գերվելու թեմաներով երգերից են՝ Զինվորի երգերում տեղ են գտել նաև սոցիալական մոտիվներ․ սոցիալական անհավասարության ու բողոքի տրամադրություններ։ Զինվորագրության հիմնական ծանրությունը կրել է աշխատավոր մարդը, հարուստները ազատվել են ծառայությունից անգամ դրամական հատուցումով։ «Արև դիպավ Կողբա սարին» երգի տարբերակներում նորակոչիկը դժգոհել է․
Մեր արևը շատ կանանչ է, Նաչալնիկը մեզ կկանչե, Քյասիբ տղին հեչ չի ճանչե :
Մայրապաշտական մոտիվը զինվորի երգերում հատուկ ուշադրության է արժանի։ Սրա ակունքը ևս ազգային-ժողովրդական հոգեբանությունն է։ Երգերում, իր դժվարին կյանքի բոլոր դրվագներում, կռվի դաշտում, վիրավոր թե սպանված, զինվորը մտովի միշտ մոր հետ է։ Մայրը հաղորդակից ու կարեկից է նրա ցավերին։ Իսկ զինվոր որդին մի մտահոգություն ունի, որ իր մասին տխուր լուրը չվշտացնի հարազատներին․ Ոչինչ չասեք անբախտ մորս, Խաբար չտաք պառավ հորս, Ծածուկ կասեք մեծ ախպորս ։
Հայրենական պատերազմի իրադարձությունների շրջանում զինվորի մասին երգեր ու խաղիկներ են հորինվել նաև թիկունքում, այդպիսի նմուշներ են՝
Այս խաղիկներն ու երգերը ստեղծվել են առաջին դեմքով՝ զինվորի հարազատների անունից։ Հաղթանակի ցնծություն, կորստի ցավ ու կարոտ, որդուն դիմավորող մոր, արդար հաղթանակի հպարտություն․ ահա այսպիսի տրամադրություններով են համակված պատերազմի ավարտն ու զինվորի տունդարձը պատկերող երգերը։ Այս երգերի որոշ նմուշներ այսօր էլ կենդանի են։ Բանակ ճանապարհելու առիթով կազմակերպվող հավաքույթներում հաճախ կատարվում են որոշ երգեր, ինչպես ՝
Բառապաշար
Ապագա զինվորի համար, ով մուտք էր գործել մի խորթ ու անծանոթ աշխարհ, դժվարամատչելի և օտար էին զինվորի առօրյան, կենցաղը, լեզուն։ Նահապետական գեղջուկ միջավայրից ելած երիտասարդի համար շատ դժվար էր հարմարվելը նոր պայմաններին։ 20-րդ դարի 10-ական թվականներից երգեր են մտել «գլավնի», «պրիստավ», «սուդիա», «նաչալնիկ» և այլ նման հասկացություններ։ Իր ամենօրյա աղոթքում հայ մարդը մաղթել է « թագավորներին հաշտություն, աշխարհին խաղաղություն, հացին էժանություն, ցավին-չոռին թանգություն»։ Ժողովրդական մտածողությամբ երգերում անեծքի ու անարգանքի են արժանանում պատերազմ հրահրողները՝ «գերմանը», «թուրքը»։ Նույն կերպ էլ նզովվում են մեծ զոհեր խլած բնակավայրերը՝ «Վերան դառնաս, Հասան-Ղալա» և այլն։ Զինվորի երգերում պահպանվել են նաև ռազմական գործիչների անուններ և տեղանուններ, ինչպես՝ «Վարշավու դուզ», «Կարպատի լեռներ», «Գերմանու ֆրոնտ»,, «թուրքի գրանից»,, Կարս , Օլթի, Մամա-խաթուն, Սարիղամիշ, Ռևան-դուզ, Նիկոլայ թագավոր, Անդրանիկ, գեներալ Բարաթով, Էնվեր փաշա և այլն։
Աղբյուրներ
Հայ ժողովրդական ռազմի և զինվորի երգեր- ՀԽՍՀ ԳԱ, Երևան, 1989, էջ 40-41։
Կատեգորիա:Զինվորի երգերը Կատեգորիա:Հայկական ժողովրդական երգեր Կատեգորիա:Ազգային երաժշտություն
Լևոն Երամյան
Լևոն Գևորգի Երամյան, հայ դերասան, ռեժիսոր։
Դերասանուհի Աստրա Երամյանի ամուսինը։
Կենսագրություն
Երամյանը ծնվել և մեծացել է Թիֆլիսում։ 1909 թ. ավարտել է Ներսիսյան դպրոցը։ 1910 թ. ընդունվել է «Նոր դրամա» թատրոն, ապա խաղացել Զուբալովի անվան ժողովրդական տանը (1913-1916 թթ.)։ Սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի հոգենևրոլոգիական ինստիտուտում, ավարտել է Թիֆլիսի Պետրաշևսկու տնտեսական դասընթացները, աշխատել է տարբեր կազմակերպություններում իբրև հաշվապահ, ուսուցիչ Զանգեզուրում, ծառայել է Էրզրումում և Սարիղամիշում, իսկ 1926 թ. էլ անց է կացրել Փարիզում։ 1928-1938 թթ. աշխատել է Բաքվի հայկական թատրոնում (Բաքվի Հայ դրամա), որը դերասանի մահվանից հետո կոչվել է իր անունով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Բաղդաչոր
Բաղդաչոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ճակատագրական ութնյակ
Ճակատագրական ութնյակ (Hard Eight), 1996 թվականի ամերիկյան թրիլլեր, որը գրվել և նկարահանվել է Պոլ Թոմաս Անդերսոնի կողմից ։ Ֆիլմում նկարահանվել են Ֆիլիպ Բեյքեր Հոլը, Ջոն Քրիստոֆեր Ռայլին, Գվինեթ Փելթրոուն և Սեմյուել Լ. Ջեքսոնը։ Ֆիլմում փոքր դերեր են կատարել Ռոբերտ Ռիջլին, Ֆիլիպ Սեյմուր Հոֆմանը և Մելորա Ուոլթերսը ։
Սյուժե
Շուրջ 60 տարեկան խաղամոլ Սիդնին հանդիպում է մի երիտասարդ մարդու՝ Ջոնին, ով խորտկարանից դուրս նստած ծխում էր, և նրան առաջարկում է մի բաժակ սուրճ։ Սիդնին իմանում է, որ Ջոնը փորձում է 6000 դոլար գտնել իր մոր հուղարկավորության համար։ Նա առաջարկում է Ջոնին գնալ Լաս Վեգաս, որտեղ ինքը նրան կսովորեցնի բավական գումար վաստակել ապրելու համար։ Սկզբում Ջոնը վատատեսորեն է վերաբերվում, սակայն համաձայնում է Սիդնիի առաջարկին։
Երկու տարի անց Ջոնը, որը վաստակել էր շատ ավելին, քան պետք էր թաղման համար, դարձել է Սիդնիի օգնականը։ Ջոնը ձեռք է բերում նոր ընկեր՝ Ջիմին, որ աշխատում էր որպես թիկնապահ, իսկ վերջինս էլ ներգրավում է Կլեմենտինին, ով մատուցող էր Ռենոյում։ Սիդնին հանդիպում է Կլեմենտինին և իմանում է նրա աշխատանքի բնույթի մասին։ Իրականում նա ցանկանում է, որ Կլեմենտինը կապվի Ջոնի հետ։
Ուշ գիշերին Սիդնին զանգ է ստանում Ջոնից, որը նրան կանչում է մոթել։ Նա տեղ է հասնում և տեսնում, որ Ջոնն ու Կլեմենտինը պատանդ են վերցրել Կլեմենտինի հաճախորդին, որը հրաժարվել էր վճարել 300 դոլարը։ Ջոնը հայտնում է, որ նա և Կլեմենտին պետք է փախչեն։ Լարվածությունն ավելի է մեծանում, քանի որ նրանք զագել են պատանդի կնոջը՝ պահանջելով գումարը։ Նրանք պլան չունեն և ծեծում են պատանդին։
Սիդնին կարողանում է հանգստացնել իրավիճակը՝ Ջոնին և Կլեմանտինին խորհուրդ տալով փախչել քաղաքից և ուղևորվել Նիագարայի ջրվեժ՝ այնտեղ անցկացնելու իրենց մեղրամիսը։ Այդ երկուսի հեռանալուց հետո Սիդնին մաքրում է մոթելի սենյակը և վերացնում բոլոր հետքերը։ Նա հանդիպում է Ջիմին, որն սպառնում է Ջոնին ասել, թե Սիդնին սպանել է նրա հորը, եթե նա իրեն չտա 10,000 դոլար, սակայն նա այդքան գումար չունի և տալիս է 6000 դոլար, ապա գնում Ջիմիի տուն և կրակում նրա վրա։ Նա վերադառնում է նույն խորտկարան, որտեղ նա առաջին անգամ հանդիպել էր Ջոնին։ Ֆիլմի եզրափակիչ տեսարանում Սիդնին ծածկում է շապիկի մանժետի արյունը։
Արտադրություն
Ֆիլմը, որն սկզբում կոչվել է «Սիդնի», Անդերսոնի առաջին գեղարվեստական ֆիլմն է, և նրա սյուժեն հիմնված է Անդերսոնի «Ծխախոտ և սուրճ» կարճաժամկետ ֆիլմի (1993) վրա ։ «Ճակատագրական ութնյակ» ֆիլմը 1996 թվականին ներկայացվել է Կաննի կինոփառատոնում ։ Հալը, Ռայլին, Ռիջլին և Ուոլթերսը պարբերաբար հայտնվել են ռեժիսորի հաջորդ ֆիլմերում, իսկ Հոֆմանը մասնակցել է իր կենդանության օրոք թողարկված բոլոր ֆիլմերին, բացի մեկից։
Արձագանքներ
Քննադատ Ռոջեր Էբերտը ֆիլմի մասին գրել է. «Ֆիլմերը, ինչպիսին է «Ճակատագրական ութնյակը», հիշեցնում են ինձ, թե ինչպիսի օրիգինալ, հմայիչ կերպարներ կարող են երբեմն ֆիլմերն առաջարկել մեզ» ։
Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմին տրվել է 83% վարկանիշ՝ հիմնված 35 կարծիքների վրա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական թրիլեր ֆիլմեր
Հորսթ Զեեհոֆեր
Հորսթ Զեեհոֆեր (Horst Lorenz Seehofer, ), գերմանացի պետական և քաղաքական գործիչ, Բավարիայի վարչապետ (2008-2018)։ Բունդեսրատի նախագահ (2011 թվականի նոյեմբերի 1-ից մինչև 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ը)։
Առողջապահության և սոցիալական պաշտպանության նախարար 1992-1998 թվականներին Հելմուտ Կոլի կառավարությունում։ 2005-2008 թվականներին Անգելա Մերկելի կառավարությունում սննդամթերքի, գյուղատնտեսության և սպառողների իրավունքների պաշտպանության նախարարը։
2008-2009 թվականներին Քրիստոնեասոցիալական միության նախագահ։ Գլխավորել է կուսակցությունը Բավարիայի հողային խորհրդարանի անհաջող ընտրություններից հետո։ 2008 թվականից Բավարիայի վարչապետը։ Քանի որ Քրիստոնեասոցիալական միությունը երկար տարիների ընթացքում առաջին անգամ չկարողացավ ձևավորել միակուսակցական կառավարություն, Զեեհոֆերի կաբինետը ձևավորվեց ազատ դեմոկրատական կուսակցության հետ կոալիցիայի շնորհիվ։ 2013 թվականի Լանդթագի ընտրություններում Քրիստոնեա-դեմոկրատական միության հաղթանակից հետո Զեեհոֆերը գլխավորել Է Բավարիայի միակուսակցական կառավարությունը։ 2018 թվականի մարտի 14-ից Գերմանիայի ներքին գործերի նախարար։
Անձնական կյանք և կրթություն
Հորսթ Զեեհոֆերը, որի հայրը բեռնատարի վարորդ էր և շինարար, տարրական կրթություն է ստացել տեղի կոմունայում, լրիվ միջնակարգ կրթության ավարտական քննությունը 1967 թվականին հանձնել է Մյունխենում՝ Բավարիայի վարչակազմի դպրոցում։ Մինչև 1980 թվականը աշխատել է Ինգոլշտադտի և Այխշտետի լանդրատ հաստատություններում։ Դրա հետ մեկտեղ, 1974 թվականից մինչև 1980 թվականը նա եղել է Ինգոլշտադտի տարածաշրջանային միության պլանավորման և փրկության հարցերով գործադիր տնօրենը։ 1979 թվականին ավարտել է Մյունխենի տնտեսագիտության և կառավարման ակադեմիան՝ որպես տնտեսության և արտադրության կազմակերպման մասնագետ։
2008 թվականի հունիսի 12-ին Հորսթ Զեեհոֆերը պատվավոր դոկտորի աստիճան է ստացել Կիևի ագրարային համալսարանում ։
Զեեհոֆերն ամուսնացած է երկրորդ ամուսնությամբ։ Նա կնոջից երեք երեխա ունի՝ Կարին Զեեհոֆերը, ինչպես նաև Բունդեսթագի աշխատակից Անետա Ֆրելիխը՝ Բունդեսթագի պատգամավոր Լաուրենց Մայերի գրասենյակ։
Ապրում է Հերոլֆինգի շրջանում՝ Ինգոլշտադտայում։
Կուսակցական պատկանելություն
20 տարեկանում անդամակցել է երիտասարդական միությանը (երիտասարդական կազմակերպություն, որը ղեկավարում է ՔԴՄ-ն և ՔՍՄ-ն), երկու տարի անց՝ 1971 թվականին, դարձել Քրիստոնեա-սոցիալական միություն կուսակցության անդամ։ 1994 թվականից մինչև 2008 թվականի հոկտեմբերը եղել է կուսակցության նախագահի տեղակալ։ Բացի այդ, եղել է ՔՍՄ (CSA) աշխատանքային միության նախագահ։
2007 թվականի հունվարին իր թեկնածությունն էր առաջադրել ինչպես ՔՍՄ նախագահի, այնպես էլ Բավարիայի վարչապետի պաշտոնում։ Համարվում էր այդ պաշտոնում Էդմունդ Շտոյբերի ամենահավանական իրավահաջորդը։ Սակայն «Bild»-ի հրապարակումները, որոնք լույս են սփռել նրա անձնական կյանքի վրա, ոչ լեգիտիմ երեխայի հետ կապված կարճատև, բայց բարձր սկանդալ են առաջացրել, ինչը թույլ չի տվել Զեեհոֆերին արժանի մրցակցություն կազմել նախընտրական մրցարշավում մրցակիցների համար, որոնց թվում են եղել էկոնոմիկայի և ներքին գործերի նախարարներ Էրվին Հուբերը և Գյունտեր Բեկշտայնը, ինչպես նաև Լանդթագի նախագահ Ալոիս Գլյուկը, Ֆյուրտ Գաբրիելա Պաուլին և Բավարիայի Լանդթագի նախագահ Յոահիմ Հերմանը։ Ղեկավար պաշտոնների հիմնական հավակնորդներ էին համարվում Բեկշտայնն ու Հուբերը։ Ասում էին, որ իրենց միջև համապատասխան պայմանավորվածություն է եղել։
Կուսակցության սեպտեմբերյան համագումարում Զեեհոֆերը հավաքել է պատվիրակների ձայների 39,1 %-ը, Հուբերը՝ 58,19 %-ը, Պաուլին՝ 2,5 %-ը։ Հուբեր Զեեհոֆերի առաջարկությամբ վերընտրվել է ՔՍՄ նախագահի տեղակալ։
2008 թվականի հողային ընտրություններում ՔՍՄ-ն ցույց տվեց ռեկորդային ցածր ցուցանիշներ՝ մի քանի տասնամյակների ընթացքում առաջին անգամ չհավաքելով ընտրողների ձայների 50 %-ից ավելին, և չկարողանալով ձևավորել միակուսակցական կառավարություն։ Էրվին Հուբերը հրաժարական է տվել։ Եվ 2008 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Հորսթ Զեեհոֆերը կուսակցության արտահերթ համագումարում ընտրվեց ՔՍՄ նախագահ։ Նրա օգտին է քվեարկել պատվիրակների 90,3 %-ը ։ 2009 թվականի հուլիսի 18-ին Նյուրնբերգում կայացած հերթական կուսակցական ժողովում Զեեհոֆերը վերընտրվեց ՀՔԾ նախագահի պաշտոնում՝ պատվիրակների 88 տոկոսի աջակցությամբ ։
Պատգամավորական գործունեություն
Զեեհոֆերը Բունդեսթագի պատգամավոր է 1980 թվականից։ 1983 թվականից մինչև պետական քարտուղարի պաշտոնին անցնելը 1989 թվականին աշխատել է որպես հողային ՔՍՄ խմբի սոցիալ-քաղաքական ներկայացուցիչ։ 1998 թվականի հոկտեմբերից եղել է ՔԴՄ/ՔՍՄ խորհրդարանական խմբակցության փոխնախագահ։ 2004 թվականի նոյեմբերի 24-ին, կապված ծագած տարաձայնությունների հետ, այն պատճառով, որ նա մերժել է պարտադիր բժշկական ապահովագրության համակարգում բժշկական վճարների առաջարկը։
Միշտ ընտրվել է Ինգոլշտադտի ընտրատարածքից ուղիղ մանդատով ։ 2005 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում ցույց տվեց իր երկրորդ լավագույն արդյունքը՝ 65,9 %։
Չնայած նրան, որ Զեեհոֆերը Բավարիայի վարչապետ է, Բավարիայի խորհրդարանի անդամ չէ։ Բունդեսրաթի անդամ դառնալուց հետո Զեեհոֆերը Բունդեսթագում իր պատգամավորական մանդատը հանձնել է 2008 թվականի նոյեմբերի 5-ին։
Պետական պաշտոններ
1989-1992 թվականներին աշխատել է որպես աշխատանքի և հասարակական գործերի դաշնային նախարար Նորբերտ Բլյումի խորհրդարանական քարտուղար։
1992 թվականի մայիսի 6-ին նա հրավիրվել է առողջապահության նախարարի պաշտոնում։ 1993 թվականին Զեեհոֆերը քննադատության թիրախ է դարձել արյան հիման վրա պատրաստված դեղամիջոցների միջոցով ՄԻԱՎ վարակի տարածման խնդրի վերաբերյալ ոչ բավարար տեղեկատվական քաղաքականության պատճառով։ Միջադեպը պատճառ է դարձել 1993/1994 թվականներին ժողովրդական առողջապահության հարցերով դաշնային գերատեսչության լուծարման համար ։ Նրա հետագա բարեփոխական նախաձեռնություններն ուղղված էին բժշկական սպասարկման ծախսերի կրճատմանը և հիվանդության դեպքում օրինական ապահովագրության դեֆիցիտին։ 1993 թվականի համապատասխան օրենքը բուժհաստատություններին հարկադրել է խիստ խնայողական փոխարժեքի, ինչը մեկ տարվա ընթացքում հանգեցրել է 5,5 միլիարդ եվրոյի խնայողության։
1998 թվականի դաշնային ընտրություններից և կառավարության հետագա փոփոխությունից հետո՝ հոկտեմբերի 26-ին, Զեեհոֆերը հրաժարական է տվել։
2002 թվականի հունվարին նա ծանր սրտամկանի հիվանդությամբ գնաց Ինգոլշտադտի հիվանդանոց։ Ինչպես պարզվել է հետագայում, աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունը թույլ չի տվել ժամանակին դիմել բժշկական օգնության։
Մեծ կոալիցիայում, որը ձևավորվել է 2005 թվականի ընտրություններից հետո, Զեեհոֆերին շնորհվել է Պարենի, գյուղատնտեսության և սպառողների իրավունքների պաշտպանության նախարարի պաշտոնը։ Եվ նոյեմբերի 22-ին նա մտավ Անգելա Մերկելի կառավարության կազմի մեջ։ Այդ պաշտոնից նա հեռացավ 2008 թվականի հոկտեմբերի 27-ին, երբ դարձավ Բավարիայի վարչապետ։
Գերմանիայի նախագահի պաշտոնակատար
Ռոտացիայի կարգով 2011 թվականի նոյեմբերի 1-ին Հորսթ Զեեհոֆերը զբաղեցրել է Բունդեսրատի նախագահի պաշտոնը։ Գերմանիայի Դաշնային նախագահ Քրիստիան Վուլֆի վաղաժամկետ հրաժարականի կապակցությամբ 2012 թվականի փետրվարի 17-ին ժամանակավորապես ստանձնել Է Գերմանիայի ղեկավարի պարտականությունները։
Հասարակական գործունեություն
2005 թվականի ապրիլի 23-ից նոյեմբերի 22-ն ընկած ժամանակահատվածում Հորսթ Զեեհոֆերը զբաղեցրել է «Sozialverband VdK» հասարակական կազմակերպության նախագահի պաշտոնը և կարողացել է դրանում ներգրավել 20 000 նոր անդամների։ Ստիպված է եղել թողնել այդ աշխատանքը՝ նախարարի պաշտոնը ստանձնելու կապակցությամբ, քանի որ դաշնային նախարարի կարգավիճակի մասին օրենքը թույլ չի տալիս պարտականությունների համատեղումը։
Политические позиции
Տարիներ շարունակ Հորսթ Զեեհովերը դիտվում է որպես ՔԴՄ/ՔՍՄ խմբակցության առավել կարևոր սոցիալական քաղաքական գործիչ, որը կարող է իրեն հակադրել կուսակցական մեծամասնության կարծիքին, ինչպես, օրինակ, 2004 թվականին, պարտադիր բժշկական ապահովագրության բարեփոխումների դեպքում ։
2010 թվականի հոկտեմբերին Զեեհոֆերը հանդես է եկել իսլամադավան երկրներից ներգաղթը սահմանափակելու օգտին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բավարիայի վարչապետներ
Անդրե Սիմոնյան
Անդրե Սիմոնյան, հայ ռոք-երաժիշտ, «The Beautified Project» ռոք-խմբի հիմնադիր և առաջնորդ։
Գորիցի (գյուղ, Վիգոնիչսկի շրջան)
Գորիցի (Горицы), գյուղ Ռուսաստանի Բրյանսկի մարզի Վիգոնիչսկի շրջանի կազմում։
Անդրե Սիմոնյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1977 թվականի օգոստոսի 30-ին Իրանի Թավրիզ քաղաքում։ Ավարտել է Ասադի հայկական դպրոցը։ 1996 թվականին տեղափոխվել է Անգլիա, որտեղ սովորել է երաժշտություն և մեդիա «Համերսմիթ և Վեսթ Լոնդոն» քոլեջում, այնուհետև ստացել է Քեմբրիջի համալսարանի բարձրագույն վկայական՝ որպես անգլերենի մասնագետ։ 1999-2006 թվականներին աշխատել է Լոնդոնի «Sanctuary Records» ձայնագրման ընկերությունում։ 2001 թվականին նվագել է «Blue People Society», 2002-2004 թվականներին «Gazolin» խմբերում որպես թմբկահար։ 2004 թվականին Լոնդոնում ստեղծել է «The Beautified Project» նախագիծը։ 2006 թվականից տեղափոխվել է Հայաստան։ 2009 թվականին եղել է «Շանթ» հեռուստաընկերության «Հայ Սուպերսթար» երաժշտական նախագծի պրոդյուսերը։ 2010 թվականին թողարկել է խմբի երկրորդ՝ «Beyond the Butterfly» ձայնասկավառակը և խումբը մոտք է գործել «MTV»՝ լինելով առաջին հայաստանյան խումբը երաժշտական միջազգային մեդիադաշտում։ Խմբի շրջանակներում մասնակցել է մի շարք համերգների, ռոք-փառատոների Երևանում և արտերկրում, 2011 թվականին և 2013 թվականին արժանացել է Հայաստանի ազգային երաժշտական մրցանակաբաշխության «Տարվա լավագույն ռոք խումբ» մրցանակին։ Համերգներով հանդես է եկել Ավստրիայում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Վրաստանում, Լեհաստանում, Անգլիայում, որտեղ «BBC» ընկերությունը դոկումենտալ ֆիլմ է նկարահանել խմբի մասին։ 2011 թվականին խմբի հետ ներկայացել է «Կիլիկիա» երգով և հանդես եկել համերգով Լոնդոնում՝ նվիրված Հայոց Ցեղասպանությանը։ 2013 թվականին թողարկել է խմբի երրորդ՝ «United We Fall» ձայնասկավառակը։ 2015 թվականին հեղինակել է «1 vs 1» երաժշտական նախագիծը, որն եթեր է հեռարձակվել «Կենտրոն» հեռուստաընկերությամբ։ 2016 թվականին արժանացել է «Phoenix» միջազգային երաժշտական մրցանակին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ռոք երաժիշտներ Կատեգորիա:Իրանահայ ռոք երաժիշտներ Կատեգորիա:Իրանահայ կիթառահարներ
Գորիցի (գյուղ, Վիգոնիչսկի շրջան)
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 69 մարդ։
Տեսարժանություններ
Գյուղի տարածքում կա օծված ստորգետնյա աղբյուր՝ կահավորված գմբեթով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բրյանսկի մարզի Վիգոնիչսկի շրջանի բնակավայրեր
(3590) Հոլստ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա 1992–1993
Չեմպիոնների Լիգա 1992–93 Եվրոպական գավաթի 38-րդ մրցաշրջանն էր, որում հաղթեց Օլիմպիկը՝ եզրափակչում պարտության մատնելով Միլանին 1–0 հաշվով ։ Այս տարում երկրորդ անգամ կիրառվեց խմբային փուլ, որում ներգրավված էին երկրորդ տուրի հաղթողները, որոնք բաժանվել էին երկու խմբի։ Խմբերի հաղթողները հանդիպեցին եզրափակիչում։ Այս տարի պայմանավորված ԽՍՀՄ-ի և Հարավսլավիայի կազմաքանդման հետ մրցաշարին մասնակցող թիմերի քանակը շեշտակիորեն աճեց, ինչպես նաև առաջին անգամ մրցաշարին հրավիրվեցին ակումբներ Իսրայելից և Ֆարերյան կղզիներից։
Պիուսա (գետ)
Պիուսա կամ Պիմժա (Piusa jõgi, Пимжа), գետ Էստոնիայում և Ռուսաստանում։ Երկարությունը կազմում է 93 կմ, որից 80 կմ-ը այն հոսում է Էստոնիայի տարածքով և 13 կմ Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Պեչորսկի շրջանով, ջրհավաք ավազանի մակերեսը կազմում է 796 կմ², գետի միջին թեքումը՝ 2,2 %։
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա 1992–1993
Եզրափակիչը կայացավ Մյունխենի Օլիմպիական մարզադաշտում 1993 թվականի մայիսի 26-ին, խաղը դիտում էին 64 400 հանդիսական։
Պիուսա (գետ)
Սկիզբ է առնում Էստոնիայի Պլաանի Կյուլայեռվ (Plaani Külajärv) լճից Վիլլա գյուղի մոտ, Վասցելիինա ավանից 12 կմ հարավ-արևմուտք։ Թափվում է Պսկովյան լիճ Բուդովիժ (Будовиж) գյուղի մոտ։
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա 1992–1993
Գործող չեմպիոն Բարսելոնան դուրս մնաց մրցաշարից երկրորդ փուլում, պարտվելով ԲԿՄԱ-ին։
Պիուսա (գետ)
Պիուսան իր միջին հոսանքներում, 18 կմ երկարության վրա հոսում է գեղատեսիլ վայրով, որտեղ տեղաբաշխված է Պիուսա գետի արգելոցը (հիմնված է 1965 թվականին, մակերեսը՝ 9,64 կմ²)։
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա 1992–1993
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցաշրջաններ Կատեգորիա:1992 ֆուտբոլում Կատեգորիա:1993 ֆուտբոլում
Պիուսա (գետ)
Տես նաև
Կատեգորիա:Էստոնիայի գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Եվրոպայի գետեր Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Կոմարես
Կոմարես (Comares), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ակսարկիա Կոստա դել Սոլ շրջանում։ Տարածքը կազմում է 25 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1615 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 39 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Մալագա պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Օտրադովկա (գյուղ, Կրասնոգրադի շրջան)
Օտրադովկա (Одрадівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1883 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օտրադովկա գյուղում բնակվում էր 64 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,624 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 102,56 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1883 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալիկ Սարգսյան (այլ կիրառումներ)
Ալիկ Սարգսյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Նոր Ջուղա)
Սուրբ Ստեփանոս Նախավկա Եկեղեցի, (պարսկերեն ՝ کلیسای استپانوس مقدس ), հայ առաքելական եկեղեցի Իրանի Սպահան քաղաքի Նոր Ջուղայի Հակոբջան թաղամասում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սպահանի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Սպահանի եկեղեցիներ Կատեգորիա:Իրանական ճարտարապետություն
Եֆրեմովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Եֆրեմովսկի գյուղական խորհուրդ  (Єфремівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Եֆրեմովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 2104 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 101.38 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 20.75 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1929 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բովենյո
Բովենյո  (Bovegno) կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 2321 մարդ, խտությունը՝ 49 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 47 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25061։ Հեռախոսային կոդ՝ 030։
Բարիլովկա (գյուղ, Կրասնոպոլիեի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բարիլովկա գյուղում բնակվում էր 140 մարդ։
Մոխովոե (գյուղ, Զելենոգրադսկի շրջան)
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 326 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կալինինգրադի մարզի Զելենոգրադսկի շրջանի բնակավայրեր
Մասյացոտն
Մասյացոտն (գրաբար՝ Ոտն Մասեաց, թարգմանություն՝ «Մասիսների ստորոտ»)՝ գավառ Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգում, իր անունն ստացել է համանուն լեռնագագաթների անունից։ Տարածվում էր Մեծ և Փոքր Մասիսների հրաբխային զանգվածների շրջանում, ծիտս լեռնային գավառ է, ունի սուր կլիմա։ Մասյացոտնի պատմական վայրերից նշանավոր է Ակոռի գյուղը, որտեղ Սասանյան Պարսկաստանի դեմ ծավալված երկրորդ ապստամբության ժամանակ (481-484 թթ.) Վահան Մամիկոնյանի գլխավորությամբ հայկական 400 հոգանոց զորագունդը ջախջախել է իրեն թվաքանակով մի քանի անգամ գերազանցող պարսկական զորքերին։ Հայկական մի փոքրիկ զորամաս 481 թվականին փայլուն հաղթանակ տարավ թշնամու մի քանի հազար զինվորներից բաղկացած խոշոր զորագնդի դեմ։ Հենց այդ կարևոր դեպքով էլ Ակոռի անշուք գյուղը նշանավորվեց հայ ժողովրդի պատմության մեջ։ Ակոռի գյուղը գտնվում է Մեծ Մասսի հյուսիսարևմտյան լանջին։ Նա հիմնովին կործանվեց 1840 թվականին Մասսի շրջանում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով։ Ներկայումս նրա գտնված տեղից ոչ հեռու գոյություն ունի մի այլ գյուղ, որը ևս կոչվում է Ակոռի։ Պատմական Ակոռի գյուղը վերջինից տարբերելու համար ընդունված է կոչել Հին Ակոռի։
Կատեգորիա:Այրարատի գավառներ
Նոլյա (Վոյայի վտակ)
Նոլյա (Ноля), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Նոլինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վոյա գետի աջ ափին՝ 32 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է Վերին Կամայի բարձունքում, Զալազնա գյուղից 10 կմ հյուսիս-արևելք։ Գետը հոսում է հարավ-արևմուտք ապա հյուսիս-արևմուտք։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ոստան Հայոց (խումբ)
Ոստան Հայոց, հայկական ռոք-խումբ, հայկական ռոք-երաժշտության «երրորդ ալիքի» ներկայացուցիչ։ Խումբը հիմնվել է 1986 թվականին Արեգ Նազարյանի կողմից։ Հիմնումից քիչ անց խումբը մեծ ճանաչում վաստակեց Հայաստանում և դարձավ 1980-ականների ազգային շարժման հիմնադիրներից մեկը։ Երևանի առաջին ռոք-ակումբի հիմնադիրներից մեկն է։
2012 թվականի դեկտեմբերի 23-ին խումբը մեծ համերգ ունեցավ Երևանում՝ նշելով իր գործունեության 25-ամյա հոբելյանը ։
Երաժշտություն
«Ոստան Հայոցի» երաժշտությունը հիմնված է ազգային մոտիվների վրա ուժեղ հարդ-ռոքի հնչողությամբ և արտ-ռոքի տարրերով։
Կազմ
Տարբեր ժամանակներում նույն կազմում էին
Վարուժան Ugurlyan (կիթառ), Մկրտիչ Բաբայան (ստեղնաշար), Արսեն Հովհաննիսյան (հարվածայիններ), Աշոտ Ղադյան (հարվածային գործիքներ), Սեյրան Մալերյան (հարվածային գործիքներ), Սարգիս Մանուկյան (վոկալ) և ուրիշներ.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ռոք խմբեր
The Saints Are Coming
«The Saints Are Coming», Green Day խմբի քավր սինգլ, որը ներառվում է խմբի յոթերորդ ստուդիական ալբոմի՝ American Idiot-ի մեջ։ 2006 թվականին հայտարարվեց, որ U2 և Green Day խմբերը ձայնագրում են սինգլի քավր տարբերակը ։ Սինգլը թողարկվեց 2006 թվականի հոկտեմբերի 31-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Green Day երգեր Կատեգորիա:Զուգերգեր Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Բոլո Յանգ
Յանգ Սզի (պարզեցված չինարենով՝  杨斯, ավանդական չինարենով՝ 楊斯, փինյին՝ Yáng Sī, անգլ.՝ Yang Sze, ), առավել հայտնի որպես Բոլո Յանգ, չինացի նախկին բոդիբիլդեր և մարտարվեստային ֆիլմերի կինոդերասան։ Մեծ մասամբ խաղալով բացասական դերեր՝ Բոլո Յանգը համեմատաբար նշմարելի դերեր է ստացել «Վիշապի մուտքը» (Բրյուս Լիի հետ) և «Արյունալի սպորտը» (Վան Դամի հետ) ֆիլմերում։
Կենսագրություն
Բոլոն սկսում է զբաղվել մարտարվեստով 10 տարեկան հասակում՝ սովորելով միանգամից մի քանի Քունգ ֆու մասնագետների մոտ։ Տարիների ընթացքում նրա մոտ առաջանում է հետաքրքրություն դեպի բոդիբիլդինգը, ինչով զբաղվելուց հետո նա ճանաչվում է «Միստր Հոնգկոնգ»՝ բոդիբլիդինգի չեմպիոն։ Նա կարողանում է պահել է այդ տիտղոսը 10 տարի շարունակ։ Չափազանց պինդ և ուժեղ ֆիզիկական կառուցվածքի համար նրան հոնկոնգյան Shaw Brothers Studio կինոընկերությունը հրավիրում է խաղալու զանազան ֆիլմերում, որոնց մեջ Բոլոն մարմնավորում էր միմիայն բացասական կերպարների։ 1971 թվականին Բոլոն լքում է ստուդիան։
«Ուինսթոն» ծխախոտների գովազդային հոլովակի նկարահանման ժամանակ Բոլոն ծանոթանում է մարտարվեստային հանճար Բրյուս Լիի հետ։ Ծանոթությունը վերածվում է ջերմ ընկերության։ Լին Բոլոյին հրավիրում է խաղալու «Վիշապի մուտքը» ֆիլմում, որը առաջին չինաստանյան ֆիլմն էր՝ ֆինանսավորված Հոլիվուդի կողմից։ Դերասաններն իրոք մոտ ընկերներ են դառնում և ֆիլմի նկարահանման ժամանակ միասին տքնաջան աշխատում են իրենց մարտարվեստային տեխնիկայի վրա։ Լիի մահվանից շատ տարիներ անց Բոլոն հարցազրույցներից մեկի ժամանակ նշում է. «Երբեք չի ծնվի երկրորդ Բրյուս Լի, իսկ ես ինձ արտոնյալ եմ զգում, քանի որ արժանացել եմ նրա ընկերը կոչվելու պատվին»։
1970-ականների և 1980-ականների ընթացքում Բոլո Յանգը հանդես է գալիս բազմաթիվ Քունգ ֆու ֆիլմերում, սակայն միայն «Արյունալի սպորտն» է նրան հայտնի դարձնում աշխարհով մեկ։ Ֆիլմում նա խաղում է Ժան-Կլոդ Վան Դամի հետ, ում հետ շարունակվում է համագործակցությունը «Կրկնակի հարված» (1991) ֆիլմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1946 ծնունդներ Կատեգորիա:Չինացի դերասաններ
Նիկոմեդիայի հայկական տպագրություն
Նիկոմեդիայի հայկական տպագրություն, Նիկոմեդիայի (այժմ՝ Իզմիթ՝ Թուրքիայում) զավառում հայկական տպարաններ գործել են Նիկոմեդիա, Պարտիզակ, Ադաբազար քաղաքներում և Արմաշ գյուղի Չարխափան Սուրբ Աստվածածին վանքում ։
Արմաշ
Արմաշ գյուղի Չարխափան Սուրբ Աստվածածին վանքի տպարանը գործել է 1863 թվականից. առաջին հրատարակությունը «Գիրք Սաղմոսաց Դաւթի» ժողովածուն է։ Տպագրել է հիմնականում թարգմանական գրականություն, մասնավորապես Կ. Գանթուի «Դաստիարակութիւն բարոյական» (1864) և «Առաքինի, գիտուն եւ արուեստագետ պատանի» (1869), Վ. Կեթեի «Հերձուածող պապութիւն կամ Հռովմ ի յարաբերութեան ընդ յարեւելեան եկեղեցիս» (1873) և այլն, Խորեն Աշըգյանի երկերը, Մկրտիչ Էմինի «Հնախօսութիւնք ի վերայ հայկական հեթանոսութեանց» (1875), Ներսես Վարժապետյանի «Ուսումն համարարբառ Աւետարանի...» (1875), Ֆ․ Բարունակ Պեյի «Ճանապարհորդութիւն ի Բաբելոն ընդ Հայաստան» (1876) և այլ գրքեր (շուրջ 20 անուն), նաև «Յոյս» ամսագիրը, «Մասիս» (1896) կրոնական շաբաթաթերթը ։
Պարտիզակ
Պարտիզակում գործել են «Գրասեր» և «Ճարյան» տպարանները, որտեղ տպագրվել են հիմնականում պարբերականներ՝ «Թօհաֆի» («Զվարճալի», 1867) հայատառ թուրքերեն երգիծական շաբաթաթերթը, «Կշիռ» (1908), «Գիշեր» (1908-1910) խմորատիպ թերթերը, «Պարտիզակ» (1909-1914) կիսամյա հանդեսը, «Փարոս» (1910-1912) ազգային, գրական, «Հանդէս զրական» (1910-1914) ամսաթերթերը և այլն ։
Ադաբազար
Ադաբազարում գործել են Հարություն Աթանասյանի «Ատրուշան» (1911 թվականից) և Ս․ Ալթունյանի (1914 թվականից, որևէ գիրք հայտնի չէ) տպարանները։ Առաջինում տպագրվել են Հ. Ազարյանի «Ամէնուն բարեկամը» (1911), Կ. Հովհաննիսյանի «Հայկական պարերգներ» (1912), Մ․ Հովսեփյանի «Համազգային տօնը եւ պարտիզակցին» ու «Վերածնունդ» (երկուսն էլ՝ 1913), Ս․ Փափազյանի «Աշնան ցօղեր» (1914), Դ. Մխճյանի «Հայ ժողովուրդին նոր երգարանը» (1914) և այլ գրքեր։ Ադաբազարում լույս են տեսել նաև ՀՅԴ-ի ազգային, քաղաքական «Պայքար» (1909), ազգային, գրական, քաղաքական «Բիւթանիա» (1910-1912) թերթերը, «Երկիր» (1910) հասարակական-քաղաքական շաբաթաթերթը և այլն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական տպագրություն
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա 1993–1994
Չեմպիոնների Լիգա 1993–94 Եվրոպական գավաթի 39-րդ մրցաշրջանն էր, որում հաղթեց Միլանը՝ եզրափակչում պարտության մատնելով Բարսելոնային 4–0 հաշվով ։
Եզրափակիչը կայացավ Աթենքի Օլիմպիական մարզադաշտում 1994 թվականի մայիսի 18-ին, խաղը դիտում էին 70 000 հանդիսական։
Գործող չեմպիոն Օլիմպիկին մրցաշարին թույլ չտրվեց մասնակցել, նախորդ տարվա եզրափակիչից առաջ խաղերի դասավորման սկանդալի հետ կապված։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցաշրջաններ Կատեգորիա:1994 ֆուտբոլում Կատեգորիա:1993 ֆուտբոլում
Սուրեն Սուրենյան
Կենսագրություն
Սուրենյանը ծնվել է Մեղրիում, մեծացել Բաքվում, որտեղ սկսել է բեմական գործունեությունը։ Ստացել է երաժշտական կրթություն։ 1916 թվականին խաղացել է Բաքվի Հայոց մշակութային միության, 1918 թվականին` Օվի Սևումյանի թատերախմբերում (Պյատիգորսկ), 1924 թվականին Բաքվում կազմակերպել է թատերախումբ և շրջագայել Անդրկովկասի հայաշատ վայրերում։ 1924 թվականի վերջում եղել է Դիլիջանի լուսբաժնին կից թատերախմբի ղեկավար, 1928 թվականից աշխատել է Լենինականի թատրոնում աշխատելը, հանդես է եկել Հյուսիսային Կովկասի հայկական թատերախմբերում, այնուհետև՝ Բաքվում ու Երևանում ։
Մահացել է 1938 թվականին Կիրովականում։ Թաղված է Երևանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:1938 մահեր
Օլվիսայմ
Օլվիսայմ (Olwisheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում :
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 498 մարդ, բնակչության խտությունը` 168.24 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.96 կմ² տարածք:
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 390 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 14 կմ հյուսիս-արևմուտք:
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 341 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 250-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 91: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,3 %: 250 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 238 անձ (123 տղամարդ և 115 կին): Գործազուրկ են եղել 12 անձ (7 տղամարդ և 5 կին): 91 անաշխատունակներից 40-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 41-ը` թոշակառուներ, իսկ 10-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ալիկ Սարգսյան (ռազմական գործիչ)
Ալիկ Գեղամի Սարգսյան, հայ ռազմական գործիչ, գեներալ-մայոր ։ ՀՀ ՀՕՊ զորքերի առաջին պետ, ՀՀ պաշտպանության նախարարին առընթեր բարձրագույն սպայակազմի անդամ ։
Կենսագրություն
Ալիկ Սարգսյանը ծնվել է 1938 թվականի հունվարի 22-ին, Երևանում։ Հայրը՝ Գեղամ Սարգսյանը, վերապրելով Վանի ջարդերը, հայտնվել է Երևանի որբանոցում, մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին, պարգևատրվել երկու «Կարմիր աստղ» շքանշանով։ Մայրը՝ Զինաիդան, ուկրաինուհի է, որի ընտանիքը 1934 թվականի սովի տարիներին, Ուկրաինայից Հայաստան է ներգաղթել ։
Ալիկ Սարգսյանը 1956 թվականին ավարտել է Երևանի Ձերժինսկու անվան դպրոցը, ընդունվել՝ Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ճարտարապետաշինարարական ֆակուլտետ, սակայն ուսումը շարունակել է Լատվիայի ռազմատեխնիկական ուսումնարանում, որն ավարտելուց հետո ստացել է լեյտենանտի կոչում ։
1972-1976 թվականներին սովորել է Տվերի Ժուկովի անվան հակաօդային պաշտպանության հրամանատարական ակադեմիայում ։
Ծառայել է Բելոռուսիայում, Ուկրաինայում, Մերձբալթիկայում, Ռուսաստանում, Վրաստանում, Ադրբեջանում, Հայաստանում և Թուրքմենիստանում։
1976-1983 թվականներին խորհրդային բանակում զբաղեցրել է մի շարք կարևոր պաշտոններ, եղել է ՀՕՊ 14-րդ կորպուսի զենիթահրթիռային բրիգադի շտաբի պետ, ՀՕՊ 12-րդ կորպուսի զենիթահրթիռային գնդի հրամանատար, ՀՕՊ 14-րդ կորպուսի շտաբի պետի տեղակալ։ 1976 թվականին, որպես զենիթահրթիռային բրիգադի շտաբի պետ, ղեկավարել է հ-75 զենիթահրթիռային դիվիզիոնը, որը ոչնչացրել է Խորհրդային Հայաստանի սահման ներխուժած թուրքական 2 «F-5» կործանիչները ։
Դավիդ II (Շոտլանդիայի թագավոր)
Դավիդ II (Dàibhidh II, ), Շոտլանդիայի թագավոր ավելի քան 41 տարի՝ 1329 թվականից մինչ 1371 թվականին իր մահը։ Նա Բրյուսների տոհմի վերջին տղամարդն էր։ Թեև Դավիդը երկար ժամանակ է անցկացրել աքսորի կամ գերության մեջ, նա կարողացել է դիմադրել իր թագավորությունը միացնելու անգլիացիների փորձերին և թողել է միապետությունն ուժեղ վիճակում։
Ալիկ Սարգսյան (ռազմական գործիչ)
Կենսագրություն
1983 թվականին որպես խորհրդային մասնագետների ավագ և կորպուսի հրամանատար, գնդապետ Սալեմ Շերիֆի օգնական, ուղարկվել է Լիբիա։ Նրա ենթակայությամբ եղել է 132 մասնագետ ։
Դավիդ II (Շոտլանդիայի թագավոր)
Վաղ կյանք
Դավիդ II-ը Շոտլանդիայի թագավոր Ռոբերտ I-ի ու նրա երկրորդ կնոջ՝ Էլիզաբեթ դե Բուրգի ավագ և միակ կենդանի մնացած որդին էր։ Նա ծնվել է 1324 թվականի մարտի 5-ին Ֆայֆում գտնվող Դանֆերմլայն վանքում։ Նրա մայրը մահացել է 1327 թվականին, երբ նա 3 տարեկան էր ։ Նորթհամփթոնի համաձայնագրի շրջանակներում 1328 թվականի հուլիսի 17-ին, երբ Դավիդը դեռ 4 տարեկան էր, Բերվիք-ըփոն- Թվիդում նրան ամուսնացրել են յոթամյա Ջոան Թաուերցու հետ։ Վերջինս Անգլիայի թագավոր Էդվարդ II-ի ու Իզաբելլա Ֆրանսիացու դուստրն էր։ Ամուսնությունն անպտուղ էր ։
Ալիկ Սարգսյան (ռազմական գործիչ)
Կենսագրություն
Սումգայիթյան ջարդերից առաջ Ալիկ Սարգսյանը եղել է Բաքվի միակ հայ բարձրաստիճան սպան՝ Լենքորանից մինչև Սոչի, կորպուսի շտաբի պետի տեղակալ։ Ջարդերը սկսվելուն պես ավտոբուսներով հայերին տեղափոխել է և կազմակերպել նրանց դուրսբերումը երկրից ։
Դավիդ II (Շոտլանդիայի թագավոր)
Թագավորում
Դավիդը Շոտլանդիայի թագավոր է դարձել 1329 թվականի հունիսի 7-ին իր հոր մահից հետո, երբ 5 տարեկան, 3 ամսական ու 3 օրական էր։ Նա ու իր կինը թագադրվել են Սքոնում 1331 թվականի նոյեմբերի 24-ին ։
Ալիկ Սարգսյան (ռազմական գործիչ)
Կենսագրություն
Հայաստան վերադառնալով աշխատանքի է անցել «Էրեբունի» միավորումում, որտեղի աշխատակիցներից կազմավորել է 23 հոգանոց  ջոկատ և մեկնել պաշտպանելու Սևանի ավազանի հյուսիսային սահմանները ։
Դավիդ II (Շոտլանդիայի թագավոր)
Թագավորում
Դավիդի անչափահասության ընթացքում Մորեյի 1-ին կոմս սըր Թոմաս Ռանդոլֆը 1318 թվականի Կարգավորման Ակտով նշանակվել է Շոտլանդիայի ժամանակավոր կառավարիչ։1332 թվականի հուլիսի 20-ին իր մահից հետո նրան փոխարինել է Մառի կոմս Դոնալդը, որին 1332 թվականի օգոստոսի 2-ին ընտրել է Փերթում հավաքված Շոտլանդիայի մագնատների ժողովը։ Ընդամենը տասն օր հետո Մառն ընկել է Դափլին Մուռի ճակատամարտում։ Բոթվելի սըր Էնդրյու Մյուրեյը, որն ամուսնացած էր թագավոր Ռոբերտ I-ի քրոջ՝ Քրիստինայի հետ, ընտրվել է որպես նոր ժամանակավոր կառավարիչ։ 1333 թվականի ապրիլին անգլիացիները նրան գերի են վերցրել Ռոքսբուրգում, հետևաբար Արչիբալդ Դուգլասն (Պարտվողը) է հաջորդել նրան, որն էլ հուլիսին զոհվել է Հալիդոն Հիլի ճակատամարտում ։
Ալիկ Սարգսյան (ռազմական գործիչ)
Կենսագրություն
Վազգեն Մանուկյանի կաբինետում եղել է նրա խորհրդականը։ 1992 թվականին ՀՀ բանակում հիմնվել է ՀՕՊ վարչությունը։ Սարգսյանը մեկնել է Մինսկի ռազմական ակադեմիա և պայմանավորվածություն ձեռք բերել, որ Հայաստանից 30 սպա որպես ՀՕՊ մասնագետներ վերապատրաստվեն այնտեղ։ Արցախյան պատերազմի և հաջորդող տարիներին նաև Ռուսաստանից է ՀՕՊ մասնագետներ հրավիրել, որոնք տեղում դասընթացներ են կազմակերպել։ Սարգսյանը հաջողությամբ իրականացրել է ՀՕՊ օբյեկտային ու զորային միջոցների ռադիոտեղորոշիչ կայանների համատեղումը և միացումը ռադիոտեղորոշիչ միասնական համակարգին ։
Դավիդ II (Շոտլանդիայի թագավոր)
Թագավորում
Այս ընթացքում, 1332 թվականի սեպտեմբերի 24-ին, Դափլինում շոտլանդացիների պարտությունից հետո, Անգլիայի Էդվարդ III թագավորի պաշտպանյալ ու Շոտլանդիայի գահի հավակնորդ Էդվարդ Բալիոլը անգլիացիների ու շոտլանդացի իր համախոհների կողմից թագադրվել է։ Սակայն մինչև դեկտեմբեր նրան ստիպել են փախչել Անգլիա, թեև հաջորդ տարի Անգլիայի թագավորի առաջնորդած նվաճողական ուժերի կազմում կրկին վերադարձել է ։
Աքսոր Ֆրանսիայում
1333 թվականի հուլիսին Հալիդոն Հիլլի ճակատամարտում անգլիացիների հաղթանակից հետո Դավիդն ու իր կինն ապահովության համար ուղարկվել են Ֆրանսիա և 1334 թվականի մայիսի 14-ին հասել Բուլոն ։ Թագավոր Ֆիլիպ VI-ը նրանց ճոխ ընդունելության է արժանացրել։ Ֆրանսիայում շոտլանդացի թագավորի կյանքի մասին քիչ բան է հայտնի, միայն այն, որ նրան որպես բնակավայր հատկացվել է Շատո Գայարը և որ նա ներկա գտնվել  1339 թվականի հոկտեմբերին անգլիական ու ֆրանսիական բանակների անարյուն հանդիպմանը Վիրոնֆոզում, որն այժմ կոչվում է Բյուիրոնֆոս ու գտնվում է Վերվենում։
Մինչև 1341թվականը Դավիդի ներկայացուցիչները ևս մեկ անգամ գրավել են Շոտլանդիան։ Դավիդը կարողացել է վերադառնալ իր թագավորություն 1341 թվականի հունիսի 2-ին՝ ափ իջնելով Քինքարդայնշայր կոմսության Ինվերբերվի քաղաքում։ Նա իշխանությունը վերցրել է իր ձեռքը, երբ 17 տարեկան էր ։
Գերություն Անգլիայում
1346 թվականին, Հին Դաշինքի պայմանների համաձայն, Դավիդը ներխուժել է Անգլիա, որը բխում էր ֆրանսիացիների շահերից, որոնք այդ ժամանակ Նորմանդիայում պատերազմում էին անգլիացիների հետ։ Հեքսամում սկզբնական հաջողությունից հետո Դավիդը վիրավորվել է ու նրա բանակը 1346 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Նեվիլի խաչի ճակատամարտում լուրջ պարտություն է կրել ։ Սըր Ջոն դե Քուփլենդը գերի է վերցրել Դավիդին ու բանտարկել նրան Լոնդոնի Թաուերում։ Երբ Էդվարդ III-ը վերադարձել է Ֆրանսիայից, Դավիդին տեղափոխել են Բերքշայրի Վինձոր ամրոցը։ Էդվարդ III-ի Իշխանությունը պիեսում Դավիդի՝ թագավորին ներկայացվելու հատվածը կեղծ է ։ Հետագայում Դավիդն ու իր ընտանիքը տեղափոխվել են Հեմփշայրի Օդիհամ ամրոց։ Դավիդի բանտարկությունը դաժան չէր, սակայն նա Անգլիայում մնացել է տասնմեկ տարի ։
1357 թվականի հոկտեմբերի 3-ին, շոտլանդական թագավորական խորհրդի հետ մի քանի ձգձգված բանակցություններից հետո, Բերվիք-ըփոն-Թվիդում համաձայնագիր է ստորագրվել, որով շոտլանդական ազնվականությունը համաձայնվում էր թագավորի համար փրկագին վճարել 100 000 մարկ, յուրաքանչյուր տարվա կտրվածքով 10 000 մարկ։ Համաձայնագիրը վավերացվել է շոտլանդական պառլամենտի կողմից Սքոնում, 1357 թվականի նոյեմբերի 6-ին։
Վերադարձ Շոտլանդիա
Դավիդն անմիջապես վերադարձել է Շոտլանդիա։ Սակայն վեց տարի անց, ելնելով թագավորության աղքատությունից, 1363 թվականի փրկագնի գումարը հավաքելն անհնար է դարձել։ Այդ ժամանակ Դավիդն ուղևորվել է Լոնդոն և պարտքից ազատվելու ուղիներ փնտրելիս առաջարկել Շոտլանդիան կտակել Էդվարդ III-ին կամ նրա որդիներից որևէ մեկին՝ փրկագնի չեղարկման դիմաց։ Դավիդը սրան գնում էր լիովին ըմբռնելով, որ շոտլանդացիները երբեք չեն ընդունի այս պայմանավորվածությունը։ 1364 թվականին շոտլանդական պառլամենտը վրդովմունքով մերժել է Քլերենսի դուքս Լայոնելին հաջորդ թագավոր կարգելու առաջարկը։ Հաջորդող մի քանի տարիների ընթացքում Դավիդը գաղտնի բանակցություններ էր վարում Էդվարդ III-ի հետ, որոնք, ըստ երևույթի, մեղմացրել են լարվածությունը։
Նրա կինը՝ թագուհի Ջոանը, մահացել է 1362 թվականի սեպտեմբերի 7-ին (41 տարեկան հասակում) Հերթֆորդշայրի Հերթֆորդ ամրոցում և ամենայն հավանականությամբ դարձել է Սև ցավի զոհերից մեկը։ 1364 թվականի փետրվարի 20-ին Դավիդն ամուսնացել է Մարգարեթ Դրումոնդի հետ, որը սըր Ջոն Լոգիի այրին էր ու սըր Մալքոլմ Դրումոնդի դուստրը։ Ամուսնալուծվել է 1370 թվականի մարտի 20-ին։ Զավակներ չեն ունեցել ։ Սակայն Մարգարեթը ճանապարհվել է դեպի Ավինյոն և խնդրանքով դիմել Ուրբանոս V պապին, որպեսզի չեղյալ համարվի Շոտլանդիայում իր դեմ կայացված ամուսնալուծության որոշումը, որն էլ պապը բավարարել է։ Դավիդի մահից չորս տարի անց, 1375 թվականի հունվարին Մարգարեթը դեռևս կենդանի էր ։
1364 թվականից Դավիդը եռանդով էր կառավարում, հստակ պայքարելով անհնազանդ ազնվականների ու բարոնյան ապստամբության դեմ։ Նա շարունակում էր Անգլիայի հետ վերջնական խաղաղության հասնելու գործընթացը։ Դավիդի մահվան ժամանակ շոտլանդական միապետությունն ավելի ուժեղ էր, թագավորությունն ու թագավորական ֆինանսներն ավելի բարգավաճ, քան կարող էին ենթադրվել։
Մահ
Դավիդ II-ը մահացել է անսպասելիորեն, իր իշխանության ծաղկման շրջանում, 1371 թվականի փետրվարի 22-ին, Էդինբուրգյան դղյակում։ Թաղվել է Հոլիռուդյան վանքում ։ Հուղարկավորությունը վերահսկվել է վանահայր Թոմասի կողմից ։
Մահվանից առաջ թագավորը պատրաստվում էր ամուսնանալ իր սիրուհու՝ Ագնես Դանբարի հետ, որն Ագնես Ռանդոլֆի զարմուհին էր ու հայտնի որպես «Դանբարի սև Ագնես»։ Զավակներ չի ունեցել․ գահին նրան հաջորդել է իր խորթ քույր Մարջորի Բրյուսի որդի Ռոբերտ II-ը ։ Դավիդ II-ը Բրյուսների արքայատոհմի վերջին տղամարդն էր։
Պատկերումներ գեղարվեստական գրականության մեջ
Դավիդ II-ը նաև էլիզաբեթյան դարաշրջանի Էդվարդ III պիեսի հերոսներից է։
Հետագա ընթերցանություն
Կատեգորիա:1324 ծնունդներ Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ Կատեգորիա:Միջնադարյան երեխա կառավարիչներ
Բաղ (Երզնկայի գավառ)
Բաղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում ։ Գտնվում էր Երզնկա քաղաքից 32-33 կմ հյուսիս-արևմուտք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Զակուտնևսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Զակուտնևսկի գյուղական խորհուրդ  (Закутнівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Զակուտնևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1276 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 78.69 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 16.22 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1918 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բանաձևերի ցանկ (1-100)
Ստորև ներկայացված է ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհրդի 1-ից մինչև 100 բանաձևերի ցանկը, որոնք ընդունվել են ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհրդի կողմից 1946 թվականի հունվարի 25-ից մինչև 1953 թվականի հոկտեմբերի 27-ը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բանաձևերի ցանկեր
Ալամեդա շրջան (Կալիֆոռնիա)
Ալամեդա շրջան (Alameda County), ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի 58 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1911 կմ² է, բնակչությունը՝ 1510271 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Օքլենդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1853 թ.։
Սահլ Սմբատյան
Սահլ Սմբատյան (արաբական աղբյուրներում՝ Սահլ իբն Սումբատ, որը աղավաղված հայկական Սահակ Սմբատյան անունն է), Արցախի հյուսիսային գավառների իշխան IX դարի 1-ին կեսին։ Առանշահիկների տոհմից։ Արցախի հարավային գավառների տեր Եսայի Աբու Մուսեի հետ գլխավորել է ազատագրական պայքարը արաբական տիրապետության դեմ։
Ալամեդա շրջան (Կալիֆոռնիա)
Արտաքին հղում
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի շրջաններ
Սահլ Սմբատյան
Համարվում է Խաչենի իշխանության առաջին ներկայացուցիչներից մեկը։ Կոչվել է Սյունիքի և Աղվանքի իշխան, Խաչեն ամրոցի տեր։ Իր տիրույթներին է միացրել նաև Գեղամա գավառը։ Որոշ աղբյուների հիման վրա երբեմն համարվել է Շաքիի հայոց արքայազն։
821 թվականին անսպասելի գրոհով Շիկաքար բերդում ջարդել է Ամարասն ավերած և մոտ հազար հոգի գերած արաբական մի զորախմբի։
821 թվականին Սահլ Սմբատյանը իր որդուն՝ արքայազն Ատրներսեհին ամուսնացրել է Միհրանյան տոհմի վերջին պայազատուհու՝ Սպրամի հետ։ Ատրներսեհը կառուցել է Հանդաբերդը և իշխանական ապարանք Վայկունիքում, իսկ իշխանուհի Սպրամը՝ Սոդքի Նորավանքը։
837 թվականին վճռական դեր է խաղացել Մուխանք դաշտում արաբական 12 000 զորքի դեմ տարած հաղթանակում։ Նույն տարում ձերբակալել և արաբական զորավար ալ–Աֆշինին է հանձնել Խուրամյան շարժման, առաջնորդ Բաբանին (Բաբեկ), որը պարբերաբար կողոպտում էր Արցախի և Սյունիքի գավառները, կոտորում բնակչությունը։ Կռվել է նաև Բուղա զորավարի դեմ։ Աղբյուրներում Սահլ Սմբատյան Արցախի հյուսիսային գավառների տեր է հիշվում 821-854 թվականներիին։ Հակաարաբական ընդվզումների համար 854 թվականին ձերբակալվել է և հայ ուրիշ իշխանների հետ տարվել տաժանակրության (Սամառա)։ Սահլ Սմբատյանին հաջորդել է կրտսեր որդին՝ Ատրներսեհը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Խաչենի իշխաններ Կատեգորիա:Եռանշահիկներ