cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stereo Hearts
«Stereo Hearts», ամերիկյան Gym Class Heroes ռեփ ռոք խմբի երգը, որում իր մասնակցությունն ունի նաև ամերիկյան Maroon 5 խմբի վոկալիստ Ադամ Լևինը։ Այն թողարկվել է 2011 թվականի հունիսի 14-ին՝ որպես Gym Class Heroes-ի «The Papercut Chronicles II» անվանումը կրող թվով հինգերորդ ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլ ։ Երգը գրվել է Թրևի Մակքոյի, Ադամ Լևինի, Բենի Բլանկոյի, Սթերլինգ Ֆոքսի, Ամար Մալիկի և Robopop-ի կողմից։ Երգը Միացյալ Նահանգների Billboard Hot 100 հիթ շքերթում զբաղեցրել է չորրորդ հորիզոնականը ։
Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Հիրո Մյուրայը, ներկայացվել է 2011 թվականի օգոստոսի 11-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2011 սինգլներ
Արքայից արքա
Արքայից արքա, միապետի բարձրագույն կոչում է, որը հավասար է կայսր կոչմանը։ Այս կոչումն առաջացել է Առաջավոր Ասիայում։ Առաջին հայտնի միապետը, ով հանդես է եկել այս տիտղոսով, Տուկուլտի-Նինուրտան է՝ Ասորեստանի միապետը (Ք. ա. 13-րդ դար)։ Հայերը ունեցել են այդպիսի միապետներ, որոնցից ամենահայտնին Տիգրան Մեծն է և նրա որդին՝ Արտավազդը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ազնվական տիտղոսներ Կատեգորիա:Ազգային և էթնիկ առաջնորդման կոչումներ Կատեգորիա:Իրանի տիտղոսներ
Ժողովածու (1735)
Ժողովածու (1735), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1735 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1669 թվականին՝ Մարգարիտ, Ալեքրանոս քահանա և Ալեքսան գրիչների կողմից։ Ստացողը եղել է Արիստակես Ղլաթեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 18,1x12,4 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 370 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորագրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ, տախտակ, դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 140ա, 260ր, 262բ, 327ա, 364բ, 365ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Միշել Բաչելետ
2005 թվականի դեկտեմբերի 11-ին տեղի ունեցած նախագահական ընտրությունների առաջին փուլում Բաչելետը հավաքել է ձայների 45,95%-ը և անցել երկրորդ փուլ։ 2006 թվականի հունվարի 15-ին կայացած ընտրությունների երկրորդ փուլում, որտեղ նրա մրցակիցը պահպանողական դաշինքի թեկնածուն, «Ազգային նորացում» կուսակցության առաջնորդ, միլիարդատեր Սեբաստիան Պինյերան էր, Բաչելետը ստացել է ձայների 53,5%-ը և դարձել Չիլիի և Հարավային Ամերիկայի առաջին կին նախագահը։ Միշել Բաչելետի երդմնակալությունը տեղի է ունեցել 2006 թվականի մարտի 11-ին։ Նախագահի պաշտոնը թողնելուց հետո 2010 թվականին նա նշանակվել է ՄԱԿ-ի նորաստեղծ Գենդերային հավասարության և կանանց իրավունքների պաշտպանության կազմակերպության առաջին գործադիր տնօրենը ։
Անտոնովկա (գյուղ, Լետիչևի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Անտոնովկա գյուղում բնակվում էր 130 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,508 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 255,91 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Միշել Բաչելետ
2018 թվականի մարտի 11-ին՝ նախագահի պաշտոնի ժամկետի ավարտից հետո նախագահ է դարձել Սեբաստիան Պինյերան։
Կենսագրություն
Չիլի վերադառնալուց հետո Միշելը ուսումը շարունակել է Կանանց թիվ 1 ճեմարանում, որտեղ եղել է դասարանի ավագ, դպրոցի երգչախմբի, վոլեյբոլի դպրոցական թիմի, թատերական խմբակի և երաժշտական խմբի անդամ։ Դպրոցը գերազանցությամբ ավարտելուց հետո՝ 1970 թվականին Միշելն ընդունվելէ Չիլիի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը՝ ցույց տալով ամենաբարձր արդյունքներից մեկը Չիլիիում ։ Նա ի սկզբանե մտադիր էր սովորել սոցիոլոգիա կամ տնտեսագիտություն, սակայն հոր հորդորով նա սովորեց բժշկություն։
Չիլիի նախկին նախագահ Սալվադոր Ալյենդեի կառավարման ժամանակ Միշելի հայրը՝ Ալբերտո Բաչելետը նշանակվել է պարենի բաշխման վարչության պատասխանատու։ 1973 թվականին պետական հեղաշրջման արդյունքում իշխանության գլուխ եկած Աուգուստո Պինոչետը պետական դավաճանության մեղադրանքով Ալբերտո Բաչելետը ռազմաօդային ուժերի մի քանի սպաների ու սերժանտների հետ ձերբակալվել է։ Բանտում Ալբերտոն մի քանի ամիս կտտանքների է ենթարկվել և 1974 թվականի մարտի 12-ին Սանտյագոյի բանտում մահացել սրտի կաթվածից՝ հերթական հարցաքննության ժամանակ ։
1975 թվականի հունվարի սկզբին Բաչելետը և նրա մայրը ձերբակալվել են իրենց բնակարանում՝ Ազգային հետախուզության գրասենյակի երկու գործակալ կողմից ։ Կանանց տեղափոխել են Սանտյագոյում գտնվող հայտնի գաղտնի կալանավայրը, որտեղ նրանց առանձնացրել են իչարից և ենթարկել հարցաքննության և խոշտանգումների ։ Մի քանի օր անց Բաչելետին տեղափոխել են Աուգուստո Պինոչետի օրոք ստեղծված համակենտրոնացման ճամբարներից մեկը, որտեղ նրան պահել են մինչև հունվարի վերջ։ Արգենտինացի դիվանագետ, քաղբանտարկյալների հարցերով զբաղվող Ռոբերտո Կոզակի օգնությամբ Բաչելետն աքսորվել Ավստրալիա, որտեղ 1969 թվականինից բնակվում էր իր ավագ եղբայրը ։ Հետագայում Միշելը մեկնել է ԳԴՀ, որտեղ նա գերմաներեն է սովորել Լայպցիգում և իր բժշկական կրթությունը շարունակել Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանում
Իր խոշտանգումների մասին Բաչելետը 2004 թվականին ասել է, որ հանդեպ գործած բռնություններն ավել մեղմ էին, քան ուրիշներինը։ Նրան «երբեք չեն խոշտանգել էլեկտրականությամբ, բայց նա ականատես է եղել, թե դա ինչպես են անում այլ բանտարկյալներին ։ 1976 թվականի հոկտեմբերին աշխատանքի է անցել Բաբելսբերգ թաղամասի կլինիկայում՝ որպես նախապատրաստական ​​քայլ Արևելյան Գերմանիայի համալսարանում բժշկական ուսումը շարունակելու համար։ Այդ ընթացքում նա հանդիպել է չիլիացի աքսորյալ ճարտարապետ Խորխե Լեոպոլդո Դավալոս Կարտեսին, որի հետ ամուսնացել է 1977 թվականին։ 1978 թվականի հունվարին Միշելը մեկնել է Լայպցիգ՝ գերմաներեն սովորելու Լայպցիգի համալսարանում։ Դավալոսի և նրա առաջնեկը՝ Խորխե Ալբերտո Սեբաստիանը, ծնվել է Լայպցիգում, 1978 թվականի հունիսին։
1978 թվականի սեպտեմբերին իր բժշկական ուսումը շարունակելու իրավունք է ստացել Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանում, սակայն հինգ ամիս անց նա թույլտվություն ստացել Չիլի վերադառնալու ։ 1982 թվականին Բաչելետը Չիլիի համալսարանից ստացել է վիրաբույժի կոչում և առաջին տարիներին Բաչելեն աշխատել մանկական հիվանդանոցում, այնուհետև մի շարք հասարակական կազմակերպություններում, որոնք սատարել են Պինոչետի բռնապետության զոհերի ընտանիքների անդամներինn ։ Իր ակադեմիական առաջադիմության և հրապարակած աշխատությունների շնորհիվ նա ստացել է Չիլիի բժշկական պալատի կրթաթոշակ։
Քաղաքական կարիերա
1990 թվականին երկրում ժողովրդավարության վերականգնումից հետո Բաչելետի համար կառավարական տարբեր կառույցներու մի շարք հարարավորություններ ստեղծվեցին․ նա նշանակվել է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության խորհրդատու, իսկ 1994-1997 թվականներին՝ առողջապահության փոխնախարարի խորհրդական։ Ռիկարդո Լագոսի կառավարման տարիներին Բալեչետը զբաղեցրել է երկրի առողջապահության նախարարի պաշտոնը։ 2002 թվականին նշանակվել է պաշտպանության նախարար։ Մինչ այդ նա ավարտել է ԱՄՆ-ի ռազմական քոլեջը և Չիլիի ռազմական ակադեմիան։ Լատինական Ամերիկայում Բալեչետը համարվում է առաջին կինը, որը զբաղեցրել է այդ պաշտոնը։
2004 թվականի վերջին Միշել Բաչելետը հայտարարել է երկրի նախագահի պաշտոնում առաջադրվելու իր մտադրության մասին ։ Այն առաջադրվել է 1990 թվականից երկրում իշխող հանուն ժողովրդավարության կուսակցությունների կոալիցիայի կողմից։ Նույն տարվա հոկտեմբերի 1-ին նա ազատվել է իր կառավարական պաշտոնից, որպեսզի սկսի իր քարոզարշավը։ Իր նախընտրական արշավի գլխավոր թեման դարձրել է սոցիալական խնդիրները՝ խոստանալով իշխանության գալուց հետո բարեփոխել առողջապահական և կրթական ոլորտները, ինչպես նաև զգալիորեն բարձրացնել կենսաթոշակները։
2006 թվականի հունվարի 31-ին Բաչելետը հայտարարել է ապագա կառավարության նոր անդամների թեկնածությունների մասին, նա մտադրվել էր նախարարներ նշանակել 10 տղամարդու և 10 կնոջ։ Նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ նա խոստացել էր իր կաբինետը դարձնել հավասար հնարավորությունների կաբինետ, հատկապես կանայք կղեկավարեն պաշտպանության, էկոնոմիկայի, առողջապահության, մշակույթի նախարարությունները, ինչպես նաև նախագահի աշխատակազմը։
2008-2009 թվականների համաշխարհային ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի բռնկմանը, Չիլիի Համախառն ներքին արդյունք աճել է միջինը 3,2 տոկոսով։ Բաչելետի կառավարման օրոք բարեփոխումներ ենն կատարվել սոցիալական ապահովության ոլորտում՝ բարձրացվել են կենսաթոշակները, յուրաքանչյուր նոր ծնված կամ որդեգրված երեխայի համար նպաստ է տրվել կանանց, ընդհանուր առմամբ, պետությունից օգնություն է ստացել մոտ 1 մլն․ քաղաքացի։ Երկրում աղքատության մակարդակը 2006 թվականի 13,7%-ից նվազել է և  2009 թվականին հասել 11,5%-ի, ստեղծվել է մոտ 800 հազար աշխատատեղ, ընդունվել է 14 նոր օրենք աշխատանքի պաշտպանության ոլորտում։ 2009 թվականին ստեղծվել է Մարդու իրավունքների ազգային ինստիտուտը։ 2006-2009 թվականներին ազատ առևտրի համաձայնագրեր են կնքվել Պանամայի, Պերուի, Կոլումբիայի, Ճապոնիայի, Ավստրալիայի և Թուրքիայի հետ։ 2010 թվականին երկիրը միացել է Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպությանը։ Բաչելետի օրոք Վաշինգտոնի հետ ստեղծվել են սերտ հարաբերություններ։ Ըստ «Ադիմարկ» սոցոլոգիական կենտրոնի տվյալները Միշել Բաչելետի նախագահական ժամկետի ավարտին նրա կատարած գործունեությունը հավանության է արժանացել երկրի քաղաքացիների մոտ 84%-ի կողմից ։
Միշել Բաչելետը չի մասնակցել 2009-2010 թվականների նախագահական ընտրություններին, քանի որ Չիլիի սահմանադրությամբ արգելված է նույն անձին երկու անգամ անընդմեջ վերընտրվել պետության ղեկավարի պաշտոնում։
Դպրոցականների բողոքներ
Նախագահի պաշտոնում ընտրվելուց հետո Բաչելետը լուրջ խնդիրների է նաև բախվել․ 2006 թվականի ապրիլի 27-ին մոտ երեք հազար միջնակարգ դպրոցի աշակերտներ արգելափակել են Սանտյագոյի կենտրոնն ու պահանջել անվճար ճամփորդական փաստաթղթերի տրամադրում և բուհերում անվճար ընդունելության քննությունների անցկացում։ Դրանից բացի դպրոցականները դեմ են արտահայտվել ամենօրյա 9-ժամյա դպրոցական դասաժամերին, որոնք վերջին տարիներին դարձել են Չիլիի կառավարության դպրոցական բարեփոխումների հիմքը։ Ոստիկաննները ուժով ցրել է ցուցարարներին և ձերբակալել 47 ցուցարարի։ Մայիսի 22-ին Միշել Բաչելեն դիմել է պատգամավորներին՝ իր ելույթում պետության ղեկավարը նշել է, որ պետությունը ձգտելու է անվճար տրամադրել նախադպրոցական, միջնակարգ և բարձրագույն կրթություն, սակայն հիմնականում դրաից պետք է օգտվեն անապահով ընտանիքների երեխանները։ Հավանական է, որ երիտասարդների բողոքի ակցիաները հրահրել են Բաչելետի քաղաքական հակառակորդները, քաննի որ Չիլիի մի քանի ընդդիմադիր կուսակցություններ աջակցել են ուսանողների ելույթներին ։ Մայիսի 31-ին 600.000 աշակերտ Սանտյագոյում մասնակցել է համազգային բողոքի ցույցին՝ պահանջելով մեծացնել միջնակարգ դպրոցների ֆինանսավորումը, վերացնել բուհերի ընդունելության քննությունների վճարները և անվճար երթևեկել հասարակական տրանսպորտով։ Դեռահասները որոշել են գնալ կրթության նախարարության շենք, սակայն ոստիկանները թույլ չեն տվել։ Ցուցարարները բարիկադներ են  կառուցել և քարեր նետել Ներքին գործերի ստորաբաժանումների վրա։ Դրանից հետո ցուցարարների դեմ արցունքաբեր գազ, նռնակներ ու ջրցան մեքենաներ են օգտագործել, ինչի արդյունքում ամբոխը ցրվել է, իսկ 400 մարդ բերման է ենթարկվել ոստիկանների կողմից։ Միշել Բաչելեն հայտարարել է ցուցարարներ դպրոցականների հետ բանակցություններ սկսելու մասին և խոստացել տարեկան լրացուցիչ 135 միլիոն դոլար հատկացնել ուսումնական հաստատությունների ֆինանսավորմանը  ։
Ընդմիջում, հասարակական գործունեություն
Ըստ Չիլիի սահմանադրության նախագահը չի կարող երկու անգամ անընդմեջ զբաղեցնել այդ պաշտոնը։ Նոր ընտրությունների արդյունքում նախագահ է վերընտրվել Սեբաստիան Պինյերա։
2010 թվականին Միշել Բաչելետը զբաղեցրել Է ՄԱԿ-ի կանայք կառույցի գործադիր տնօրենի պաշտոնը, միաժամանակ զբաղեցրել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալի պաշտոնը ։ Բաչելետի շնորհիվ 2013 թվականի մարտի 15-ին ՄԱԿ-ի անդամ երկրները երկարատև բանակցություններից հետո կարողացան համաձայնեցնել կանանց բռնությունից պաշտպանելու հռչակագրի ձևակերպումները] ։ Հռչակագրի փաստաթղթի վրա ստորագրել են կազմակերպության անդամ բոլոր 193 երկրների ներկայացուցիչները։ Այդ փաստաթուղթը կոչ է անում բոլոր երկրներին ձեռնպահ մնալ իրենց ավանդույթներից, սովորույթներից և կրոնական սկզբունքների վրա հիմնվելուց՝ արդարացնելու կանանց նկատմամբ բռնությունը՝ միաժամանակ վերահաստատելով գենդերային հավասարության սկզբունքը, դպրոցներում երեխաների սեռական դաստիարակության ներդրումը, տուժածների համար արտակարգ իրավիճակների համակարգի ստեղծումը, սպանությունների համար պատժի ուժեղացումը։ Բաչելետը հռչակագրի նախագծի ընդունումը պատմական իրադարձություն է անվանել ։ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Բան Կի Մունը համաձայնել է նրա հետ և կանանց նկատմամբ բռնությունն անվանել սպառնալիք ամբողջ աշխարհի համար ։
Նախագահության երկրորդ շրջան
2013 թվականի նախագահական ընտրություններում Միշել Բաչելետը կրկին առաջադրել է իր թեկնածությունը։ Նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ նա խոստացել էր իր պաշտոնավարման սկզբին կատարել բարեփոխումներ ։ Առաջին փուլում Բաչելետը ստացել է ձայների 46,7 տոկոսը։ Նրա մրցակիցը եղել է աշխատանքի հարցերով նախկին նախարար Էվելին Մատթեյը, որը հավաքել է ձայների 25,03 տոկոսը։ Դեկտեմբերի 15-ին Չիլիում կայացել է նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլում Բաչելետը հավաքել է ձայների 62,16 տոկոսը և դարձել նախագահ։
2014 թվականի մարտի 11-ին Վալպարաիսո քաղաքում տեղի է ունեցել նախագահի երդմնակալության հանդիսավոր արարողությունը։ Արարողությանը մասնակցել են ԱՄՆ փոխնախագահ Ջո Բայդենը, Արգենտինայի, Բրազիլիայի, Բոլիվիայի, Պերուի, Ուրուգվայի, Պարագվայի, Մեքսիկայի, Էկվադորի նախագահներները։
2018 թվականին՝ նախագահության երկրորդ շրջանի ավարտից հետո Միշել Բաչելետը նշանակվել է ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատար։
Անձնական կյանք
Միշելն իսպաներենից բացի խոսում է գերմաներեն, անգլերեն, պորտուգալերեն, ֆրանսերեն ։ Նա ամուսնալուծված է, երկու տարբեր տղամարդկանցից նա ունի երեք երեխա՝ Սեբաստիան, Ֆրանցիսկան և Սոֆյան ։ Կրոնի նկատմամբ նա իրեն ագնոստիկ է համարում
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պետության կին ղեկավարներ Կատեգորիա:Չիլիի նախագահներ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Չիլիի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Համաճարակաբաններ Կատեգորիա:Չիլիացի բժշկուհիներ Կատեգորիա:Չիլիացի ֆեմինիստներ
Սալվիրոլա
Սալվիրոլա (Salvirola), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 933 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), խտությունը՝ 133 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 7 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 26010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0373։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Լիամ Բոյս
Լիամ Բոյս (Liam Boyce, ), հյուսիսիռլանդացի ֆուտբոլիստ, «Հարթ Օֆ Միդլթիան» ֆուտբոլային ակումբի և Հյուսիսային Իռլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հարձակվող։
Ակումբային կարիերա
Բոյսը ֆուտբոլային կարիերան սկսել է «Կլիֆտոնվիլ» ակումբում։ Իր մեկնարկային մրցաշրջանի բոլոր մրցույթներում խփել է 19 գնդակ՝ դառնալով ակումբի լավագույն ռմբարկու ։ 2010 թվականին Լիամի նկատմամբ ակտիվ հետաքրքրություն է ցուցաբերել շոտլանդական «Սելտիկ»-ը և գերմանական « Գրոյտեր Ֆյուրտ »-ը, բայց արդյունքում նա տեղափոխվել է Բրեմենի «Վերդեր II», որտեղ ոչ երկար ժամանակ հանդես է եկել փոխարինող կազմում։ 2012 թվականին սկզբին Բոյսը վերադարձել է «Կլիֆտոնվիլ» ակումբ ։ Վերադառնալուց հետո վերջին մրցաշրջանում նա օգնել է ակումբին հաղթել Հյուսիսային Իռլանդիայի ֆուտբոլի առաջնությունը և Գավաթը և դարձել է առաջնության լավագույն ռմբարկու ։ Հաջորդ մրցաշրջանում Բոյսը ամբողջությամբ կրկնել է ձեռքբերումը և հաղթելով առաջնությունը, սակայն դարձել է հարձակվողների ցուցակում երրորդը։
2014 թվականի ամռանը ավարտվել է Լիամի պայմանագիրը և նա ազատ գործակալի իրավունքով տեղափոխվել է «Ռոս Քաունթի» ։ Օգոստոսի 10-ին «Սենտ Ջոնսթոն»-ի դեմ խաղում առաջնաելույթ է ունեցել Շոտլանդիայի Պրեմիեր լիգայում ։ Օգոստոսի 16-ին «Կիլմարնոկ»-ի դեմ խաղում Բոյսը խփել է իր առաջին մեկնարկային գոլը «Ռոս Քաունթ»-ի կազմում ։ 2015 թվականի ապրիլի 13-ին «Սենթ Միրեն»-ի դեմ խաղում նա հեթ-տրիկ է արել ։ 2016/2017 մրցաշրջանում Լիամը դարձել է թիմի լավագույն ռմբարկու։
2017 թվականի ամռանը Բոիսը տեղափոխվել է անգլիական «Բերթոն Ալբիոն»՝ ստորագրելով եռամյա պայմանագիր ։ Մի քանի շաբաթ անց Լիամը ստացել է ծնկի լուրջ վնասվածք ։
Միջազգային կարիերա
2011 թվականի փետրվարի 9-ին Ազգերի գավաթում Շոտլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ խաղում Բոյսը նորամուտ է ունեցել Հյուսիսային Իռլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում ։ 2017 թվականի հունիսի 2-ին Նոր Զելանդիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Լիամը խփել է առաջի գոլը ազգային թիմի կազմում ։
Ձեռքբերումներ
Ակումբային
Անհատական
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հյուսիսիռլանդացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հյուսիսային Իռլանդիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բարտոն Ալբիոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վերդերի ֆուտբոլիստներ
Սերգեյ Մնացականյան
Սերգեյ Միհրանի Մնացականյան (Сергей Мигранович Мнацаканян, ), հայկական ծագմամբ խորհրդային և ռուսաստանցի բանաստեղծ, էսսեիստ, գրականագետ։
Կենսագրություն
Երկար տարիներ համագործակցել է «Լիտերատուրնայա գազետա» թերթի հետ։ Տպագրվել է «Նովի միր», «Յունոստ», «Օկտյաբր», «Դրուժբա նարոդով», «Դետի Ռա» ամսագրերում, «Մոսկովսկի կոմսոմոլեց» (այստեղ 1969 թվականի հունվարին տպագրվել է առաջին անգամ ), «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» թերթերում, «Պոեզիայի օր», «Պոեզիա» ալմանախներում և այլն ։
Բանաստեղծի առաջին գիրքը լույս է տեսել 1969 թվականին, որին հաջորդել են «Կայարանային ճյուղ» (1975), «Ձնե գիրք» (1978), «Հառաչ» (1980), «Բարձր լեռներ» (1981), «Տեսողության անկյուն», «Գթության քույր» (1982), «Ինքնադիմանկար» (1986), «Հատընտիր», «Ձմեռային փիլիսոփայություն» (2004), «Ռուսական պալիմպսեստ» (2005), «100 բանաստեղծություն» (2012), «Անտեսանելի ցանցեր» (2015) և այլ գրքերը ։ Բանաստեղծի գրքերը հրատարակվել են ավելի քան քառորդ միլիոն օրինակ տպաքանակով ։
1998-2003 թվականներին Յան Ավգուստ անունով գրողը հրատարակել է «Փոքր յոթնագիրքը», որը ներառում է «Խումար» բանաստեղծությունների գիրքը, «Որոնվում է...» պատմվածքների գիրքը, ռուսական և համաշխարհային գրականության մասին «Զբոսանքներ ժամանակի մեջ» էսսեների ժողովածուն, «Մեդվեդկովո-1982» արգելված պոեմը և 1991 թվականից հետո գրված այլ ստեղծագործություններ ։
Բանաստեղծի պոեզիայի և արձակի մասին գրել են Ալեքսանդր Արոնովը, Անդրեյ Դեմենտևը, Անդրեյ Վոզնեսենսկին, Ալեքսանդր Տկաչենկոն, Եվգենի Ռեյնը, Բախիտժան Կանապյանովը և այլք ։
Մնացականյանը գրել է հուշեր, որոնք միավորել է «Ռետրոման, կամ Ռոման-Ռետրո» իր գրչակիցների դիմանկարների գրքում (Մոսկվա, ՄԻԿ հրատարակչություն, 2011) ։
Մնացականյանը 1974 թվականից եղել է ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ՝ դառնալով այդ կազմակերպության ամենաերիտասարդ անդամներից մեկը ։ Անդամակցել է նաև Մոսկվայի գրողների միությանը, միջազգային PEN-ակումբին և Մոսկվայի լրագրողների միությանը ։
Մահացել է 2021 թվականի հունիսի 29-ին ։
Գրքեր
Ընտրովի
Մրցանակներ
Սերգեյ Մնացականյանը «Յունոստ» և «Կոլցո «Ա»» ամսագրերի գրական մրցանակների, Լերմոնտովյան միջազգային մրցանակի (2005), ԱկԹոռնի («Սպիտակ կռունկ») թյուրքալեզու պոեզիայի թարգմանությունների մրցույթի Գրան պրիի (առաջին տեղ՝ «Փիլիսոփայական քնարերգության թարգմանություն» անվանակարգում, 2012 թվական) դափնեկիր է, ներառվել է Բունինյան մրցանակի հակիրճ ցուցակում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս հուշավիպագիրներ Կատեգորիա:Ռուս գրաքննադատներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ գրաքննադատներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Էդուարդ Գևորգյան
Էդուարդ Գուրգենի Գևորգյան, ռենտգենաբան։ ՀՀ բանակի բժշկական ծառայության պահեստի մայոր (1997)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը (1973)։ 1974-1993 թվականներին աշխատել է Երևանի Ֆանարջյանի անվան ռենտգենաբանության և ուռուցքաբանության, Հովհաննիսյանի անվան սրտաբանության, Պետրոսյանի անվան վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի գիտահետազոտական ինստիտուտներում, հանրապետական կլինիկական հիվանդանոցում, հանրապետական ախտորոշման կենտրոնում։ 1993-2002 թվականներին ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։ 1988-1992 թվականներին կամավոր մեկնել է ԼՂՀ Շահումյանի շրջան և Ստեփանակերտ, առաջին բուժօգնություն ցույց տվել վիրավոր ազատամարտիկներին և հիվանդներին։ Զինադադարից հետո սպասարկել է զինծառայողներին։
Պախոմովո (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)
Պախոմովո (Пахомово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կարնեցո գեղ
Կարնեցո գեղ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Աքչեաբադի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Գրանդ Կրու երկրամաս
Գրանդ Կրու երկրամաս (Grand Kru County), երկրամասի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր Լիբերիայի Հանրապետության հարավարևելյան մասում։ Ունի 3,894 կմ² (11-րդ) տարածք, 57,106 (15-րդ) բնակչություն (2008 թ.), իսկ խռությունը՝ 14,67 մարդ/կմ² (10-րդ)։ Երկրամասի կենտրոնը հանդիսանում է Բարկլայվիլլ քաղաքը։ Երկրամասում հիմնականում խոսում են անգլերեն և Կրու (լեզու) լեզվով։
Շրջանները
Երկրամասը ներառում է 4 շրջաններ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Գրանդ Կրու երկրամաս Կատեգորիա:Լիբերիայի երկրամասեր
Ժողովածու (1361)
Ժողովածու (1361), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1361 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20,7×14,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 342 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմակազմ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ հետագայի՝ 341ա (XIX դար) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կոնրադ Լորենց
Կոնրադ Լորենց, ավստրիացի գիտնական, էթոլոգիայի՝ կենդանիների վարքագիծն ուսումնասիրող գիտության հիմնադիրներից, բնազդն ուսումնասիրող առաջին գիտնականներից, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1973)։
Կենսագրություն
Ծնվել է բժիշկ Ադոլֆ Լորենցի ընտանիքում։ 1922 թ. ընդունվել է Կոլումբիայի համալսարանը, 1923 թվականից ուսումը շարունակել է Վիեննայի համալսարանում՝ 1928 թ. ստանալով բժշկագիտության դոկտորի կոչում։ 1933 թ. ավարտում է ասպիրանտուրան՝ բնագիտական որակավորմամբ։ Եղել է Զեևիզենի (Գերմանիա) համեմատական ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի տնօրեն։ 1938 թվականին Գերմանիայի կողմից Ավստրիայի անշլյուսից հետո կամավոր անդամագրվել է Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցությանը։
Նրան վերագրվում են հետևյալ տողերը ․ «Բնական ընտրությունը ի օգուտ հասարակության պետք է իրականացվի որոշակի հասարակական կառույցի միջոցով, եթե մարդկությունը չի ցանկանում ոչնչանալ դրդված այլասերման արդյունքում։ Ռասսայական գաղափարախոսությունը՝ որպես պետության հիմք, թույլ կտա մեծ բաների հասնել այս ասպարեզում։ Մենք կարող ենք ու մենք պետք է վստահենք մեր լավագույն քաղաքացիների բնական բնազդներին՝ ձերբազատվելու բնակչության այն տարրերից, որոնց կրում ենք իրենց մեջ կեղտ»։
Հետագայում նա պնդել է, որ նկատի չի ունեցել մարդկանց ֆիզիական ոչնչացում։ Իսկ ուսումնասիրողները ենթադրում են, որ նա կարող էր նկատի ունենալ պարտադիր ստերջացումը, որը մինչ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը տարածված էր գիտական շրջանակներում ։ 1941 թ. պրոֆեսորին զորակոչեցին վերմախտի շարքերը։ 1942 թ. պրոֆեսորը հայտնվում է արևելյան ճակատի թիկունքային հոսպիտալներից մեկի նյարդային բաժանմունքի կրտսեր բժշկի պաշտոնում։ Աշխատանքից ազատ ժամանակ Լորենցը ուսումնասիրել է մարդկային հոգեբանության պաթոլոգիաները։ 1944 թ. Լորենցին տեղափոխել են Վիտեբսկի դաշտային հոսպիտալ։ Կարմիր բանակի հարձակման ժամանակ Կոնրադը վիրավոր վիճակում գերի է ընկնում։ Սկզբում հայտնվում է Սմոլենսկում, ապա որպես ռազմագերի տեղափոխվում Հայաստան՝ Սևանում ռազմագերիների ճամբար։ Նա հիշվել է ժամապահներին նրանով ու ազատ ժամանակ որսում էր կարիճների ու հում վիճակում ուտում դրանք։ Նշվում է, որ նա նաև ժամանակ էր գտնում ուսումնասիրելու շրջակա տարածքի կենդանական աշխարհը, հետևել կենդանիների պահվածքը։
Պատերազմի ավարտից հետո Լորենցը նամակով դիմում է ակադեմիկոս Լևոն Օրբելուն՝ խնդրելով միջնորդել Ստալինի մոտ՝ իրեն գերությունից ազատելու։ Օրբելին օգնում է Լորենցին ։1950-ական թվականներին Կոնրադ Լորենցը ցույց է տվել, որ սագի ճուտիկները ձվերից դուրս գալուց հետո առաջին 16 ժամերի ընթացքում հետևում են իրենց տեսած բոլոր առարկաներին, ինչը բնածին վարքի դրսևորում է, իսկ որ հետագայում գնում են միայն որոշակի առարկայի հետևից՝ ձեռքբերովի վարքի տարր է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի բնագավառում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Ավստրիացի գիտնականներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Կենդանաբաններ Կատեգորիա:Ավստրիացի հոգեբաններ Կատեգորիա:Ավստրիացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ավստրիացի բժիշկներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ավստրիացի բնագետներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Ավստրիական «Գիտության և արվեստի համար» պատվո խաչի ասպետներ
Պոնիչև
Պոնիչև (Поничів), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1835 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պոնիչև գյուղում բնակվում էր 213 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,31 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 162,6 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1835 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կոմոդորու (Մատու Գրոսու)
Կոմոդորու (Comodoro), համայնք Բրազիլիայի Կենտրոնաարևմտյան տարածաշրջանում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Մատու Գրոսու նահանգի հյուսիսային մարզում։ Մտնում է Ալտա Ֆլորեստայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 21.008 մարդ՝ 2020 թվականի տվյալներով ։ Գրավում է 21 743,362 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 0,82 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1986 թվականի մայիսի 31-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու նահանգի բնակավայրեր
Նինջատո
Կատեգորիա:Զենք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սառը զենքեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ճապոնական զենքեր
Լիլիթ Կարապետյան (դերասանուհի)
Լիլիթ Կարապետյան, ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Լիլիթ Կարապետյանը ծնվել է 1992 թվականի մարտի 1-ին։ 2014 թվականին ավարտել է Հումանիտար կրթության և ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետը՝ Ալեքսանդր Բորդուկովի արվեստանոցը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Կոլումբիայի ղեկավարների ցանկ
Կոլումբիայի նախագահ, Կոլումբիայի կառավարության ու երկրի ղեկավարը։ Ներկայիս Կոլումբիայի տարածքում, հնագույն ժամանակներից մինչև հիմա, գոյություն են ունեցել տարբեր երկրներ, կառավարման տարբեր համակարգերով։ Հնում երկրի տարածքում ամենանշանավոր մշակույթը չիբչան էր, որն ստեղծել է մի շարք պետական կազմավորումներ։ Երկրի հարավ-արևմուտքում՝ Անդ շրջանը ներկայիս Էկվադորի հետ սահմանին մտնում էր ինկերի կայսրության կազմի մեջ։
Իսպանական գաղութացման սկսվելուց հետո, 1550 թվականին ստեղծվեց Նոր Գրանադան, որը որպես առանձին վարչատարածքային միավոր մտնում էր Պերույի փոխարքայության կազմի մեջ։ Իսպանիայում Բուրբոնների գահակալությունից հետո XVIII դարում ստեղծվեց առանձին Նոր Գրանադայի փոխարքայությունը, որում մտնում էին Կիտոն (ներկայիս Էկվադոր), Վենեսուելան ու ներկայիս Պանաման։
Իսպանիայից անկախանալու ու ժամանակավոր կառավարություն ստեղծելու շրջանը հայտնի է ինչպես «Հիմար հայրենիք»։ 1819—1823 թվականներին, հակագաղութացման պատերազմների ընթացքում, վերջնականապես հաստատվեց անկախություն։ 1829 թվականին Կոլումբիայից առանձնացավ Վենեսուելան, իսկ 1830 թվականին՝ Էկվադորը։ Դրա հետ կապված պետությունը փոխեց իր անվանումը և կոչվեց Նոր Գրանադա։
Կոլումբիայի ղեկավարների տվյալ ցանկում ժամանակագրական հերթականությամբ դասավորված են անձինք, ովքեր Կոլումբիայի տարածքում ղեկավարել են ամբողջ պատմության ընթացքում, սկսած իսպանական գաղութացումից։ Անկախության հռչակումից հետո, կապված պատմական իրադարձությունների ու սահմանադրական սահմանափակումների հետ, գործադիր իշխանության ղեկավարը միշտ չէ, որ կոչվում է նախագահ, սակայն փոխարինեց այս պաշտոնը տարբեր պաշտոններով։
Մինչկոլումբիական շրջան
Մինչիսպանական շրջանում Կոլումբիայի տարածքում գոյություն է ունեցել չիբչա-մուիսկների պետությունը։ Այդ պետությունը ոչնչացվեց իսպանացի գաղութարարների կողմից։
Կունդինամարկա (1810—1814, ընդունել է Ֆերդինանդ VII-ի իշխանությունը)
1810 թվականի հունվարի 29 Կադիսում ֆրանսիական զորքերի կողմից քաղաքի պաշարման ժամանակ լուծարվեց թագավորության Վերին կենտրոնական ու կառավարող խունտան, դրանով իսկ ոչնչացվեց Իսպանիայում ֆրանսիական օկուպացիային դիմադրող վերջին ուժերի հենակետը։ Երբ դրա մասին լուրը հասավ Նոր Աշխարհ, տեղական քաղաքական առաջնորդները փորձեցին օգտվել ստեղծված հարմարավետ իրավիճակից ու ստեղծեցին սեփական խունտաները (կառավարությունները) կրեոլների ղեկավարությամբ։ Բոգոտայում`Նոր Գրանադայի փոխարքայության մայրաքաղաքում դրա մասին լուրը ստացվեց 1810 թվականի հուլիսի 20-ին, և հաջորդող իրադարձությունները հանգեցրեցին Բոգոտայի բաց ռատուշայի ստեղծմանը (cabildo abierto): Սկզբից ռատուշան փորձեց ձեռք բերել լեգիտիմություն ու որոշեց երկրի ղեկավարի տիտղոսը դնել փոխարքա, բայց հետո որշում կայացրեց երկրի ղեկավարի տիտղոսը դարձնել ռատուշայի փոխնախագահ։ Բոգոտայի քաղաքապետ Խոսե Միգել Պեյ դե Անդրադեն դարձավ առաջին կրեոլը, ով ղեկավարում էր ներկայիս Կոլումբիայի տարածքում օրենսդիր ու գործադիր իշխանությունը։ Քանի որ իսպանական գաղութներում տարածվել էր անկախության գաղափարը, ռատուշային փոխարինեց Ազատ և անկախ Կունդինամարկայի կառավարությունը, Բոգոտա մայրաքաղաքով, նախագահ Խորխե Տադեո Լոսանոյի կամ, ինչպես անվանվում է նրա տիտղոսը, «Կունդինամարկայի նախագահ ու փոխռեգանտ»։ Կունդինամարկայի անկախ պետությունը գոյատևեց մինչև 1812 թվականը, երբ այն մտավ Նոր Գրանադայի Միացյալ Նահանգների կազմի մեջ ։
Կարտախենա դե Ինդիաս (1810—1812, ընդունել է Ֆերդինանդ VII-ի իշխանությունը)
Երբ Բոգոտայի ռատուշայի անկախության հռչակման լուրը հասավ ծովափնային քաղաք` Կարտախենա դե Ինդիաս, տեղական իշխանությունները 1810 թվականի օգոստոսի 13-ին ստեղծեցին սեփական Վերին խունտան, իսկ 1811 թվականի նոյեմբերի 11-ին վերջնականապես անկախացան Իսպանիայից ու Նոր Գրանադայի փոխարքայությունից, դառնալով ինքնուրույն պետություն, որը սկզբից կառավարում էր Իգնասիո Կավերոն, որպես խունտայի ներկայացուցիչ, իսկ ավելի ուշ, որպես գավառապետ-նախագահ։ Այդ պաշտոնը վերացվեց այն բանից հետո, երբ Կատախենը միացավ Նոր Գրանադայի Միացյալ նահանգերին ։
Տունխայի հանրապետություն (1812, ընդունել է Ֆերդինանդ VII-ի իշխանությունը)
Սկզբում Տունխա գավառը չէր աջակցում Իսպանիայից անկախություն հռչակած Բոգոտայի գործողությունները, բայց քանի որ գավառի քաղաքները կոչ էին անում անկախություն հռչակել ու աջակցում էին անկախություն հռչակած Կունդինամարկային, Տունխան ստիպված էր արագ գործել։ 1811 թվականի նոյեմբերի 26-ին Տունխան ստորագրեց կոնֆեդերացիայի ակտը միանալով Նոր Գրանադայի Միացյալ Նահանգներին, իսկ 1811 թվականի դեկտեմբերի 9-ին պաշտոնապես անկախություն հռչակեց Իսպանիայից։ Հենց այդ ժամանակվանից Տունխայի հանրապետությունը վերջնականապես ոտքի կանգնեց նախագահ-նահանգապետ` Խուան Նեպոմուսենո Նինյոյի օրոք, մինչև այդ Կունդինամարկան վերջնակապես հաղթահարվեց ու Տունխան կրկին մտավ Միացյալ նահանգների կազմի մեջ ։
Նոր Գրանադայի Միացյալ նահանգներ (1812—1816) (ընդունել է Ֆերդինանդ VII-ի իշխանությունը)
Նոր Գրանադայի Միացյալ նահանգերը կազմավորվել են 1811 թվականի նոյեմբերի 26-ին, որպես Տունխա, Պամպլոնա, Անտյոկիա, Կարտախենա և Նեյվա անկախ նահանգների կոնֆեդերացիա։ Սկզբում նախագահի պաշտոնը բացակայում էր, քանի որ նահանգները չէին ցանկանում իշխանությունը զիջել մի մարդու, որպեսզի խուսափեն ֆավորիտիզմից։ Իր առաջին պաշտոնական նստաշրջանի ժամանակ դաշնային կոնգրեսը ընտրեց առաջին նախագահին` Կամիլո Տորրես Տենորիոյին ու վստահեցին նրան մինչև եռապետության ստեղծումը։ Եռապետությունը փորձարարական գործադիր իշխանությունը, որի դեպքում երեք մարդ ստանում էր տարբեր չափի լիազորություններ, որը նրանց թույլ էր տալիս նրանց միաժամանակ կառավարել տարբեր նահանգներ։ Սակայն այդ համակարգը արատավոր էր ու վերջնականապես իր անվճռականությունը ցույց տվեց Պաբլո Մարիլյոյի ներխուժման ժամանակ, եռապետության անդամները հետապնդումների ենթարկվեցին, ստիպված էին հերթով փոխանցել իշխանությունը միմյանց, մինչև բոլորը չսպանվեցին կամ գերի չվերցվեցին։
Ահաբեկչության ռեժիմ (1816—1819)
Նոր Գրանադա իսպանական ներխուժման գագաթնակետը դարձավ փոխարքայի իշխանության վերականգնումն ու իսպանացիների կառավարման վերահաստատումը։ Նախագահի պաշտոնը վերացվեց, իսկ անկախության մարտիկները գերի վերցվեցին, սպանվեցին, ստիպված էին թաքնվել կամ լքել երկիրը։ Այս ժամանակը ստացավ «Ահաբեկչության ռեժիմ» անունը, շրջանը, երբ իսպանացի գաղութական կառավարիչները որոշեցին դաս տալ նրանց, ովքեր ձեռնոց էին նետել իսպանական թագավորին, կազմակերպել էին հանրային դատեր և շատերին հրապարակայնորեն մահապատժի ենթարկել։
Արտաքին հղումներ
Կոլումբիա Կատեգորիա:Կոլումբիայի նախագահներ Կատեգորիա:Ցանկեր:Իսպանիա Կատեգորիա:Ցանկեր:Կոլումբիա
Լորել շրջան (Կենտուկի)
Լորել շրջան (Laurel County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.129 կմ² է, բնակչությունը՝ 58.849 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լոնդոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1825 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
(4343) Տեցույա
(4343) Տեցույա (Tetsuya), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հունվարի 10-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,786246 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3072 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2653 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1698,74 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,211921 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,94° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զաիտովո (գյուղ, Արխանգելսկի շրջան)
Զաիտովո (Заитово, Зәйет), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 323 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի բնակավայրեր
Սոֆյայի աշխարհը
«Սոֆյայի աշխարհը» (Sofies Verden ), վեպ փիլիսոփայության պատմության մասին, որի հեղինակը նորվեգացի գրող Յոստայն Գորդերն է․ գրվել է 1991 թվականին։
Ստեղծման պատմությունը
Վեպն ի սկզբանե նախատեսված է եղել երեխաների և նորվեգացի ուսանողների համար, քանի որ փիլիսոփայությունը պարտադիր առարկա էր։ Ըստ ԶԼՄ-ների առանձին տեղեկությունների, Գորդերը հաշվի չի առել, որ վեպը հայտնի է և փաստեր է ներկայացրել արևելյան փիլիսոփաների կենսագրության բացակայության մասին։
Սյուժեի որոշ նմանությունների պատճաով վեպը երբեմն համեմատվել է Լուիս Քերոլի «Ալիսը Հրաշքների աշխարհում» ստեղծագործության հետ։ Գիրքը լայն արձագանք է գտել և բազմիցս քննադատվել։
Վյաչեսլավ Ակաշկին
Վյաչեսլավ Պավլովիչ Ակաշկին, խորհրդային և ռուսական թատրոնի դերասան, ՌՍՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1980)
Բելեցկոե (գյուղ, Լետիչևի շրջան)
Բելեցկոե (Білецьке), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
Սոֆյայի աշխարհը
Սյուժե
Վեպի կենտրոնում տասնչորսամյա նորվեգացի Սոֆյա Ամունսենն է, ով պարբերաբար նամակներ է ստացել Ալբերտո Նոքսիից։ Նա այդպես աղջկան առաջնորդել է փիլիսոփայության պատմության էջերով։ Նրանք անցել են երկար ճանապարհ՝ բնափիլիսոփաներից (մ.թ.ա.VII—VI դարեր) մինչXX դարի մեծ մտածողներ։
Վյաչեսլավ Ակաշկին
Կենսագրություն
Ծնվել է մոկշա գյուղացու ընտանիքում։ 1960 թվականին ավարտել է Լենինգրադի թատրոնի, երաժշտության և կինոյի պետական ​​ինստիտուտին առընթեր Մորդովիայի ազգային ստուդիան։
Աշխատել է Մորդովիայի երաժշտական-դրամատիկական թատրոնում, 1983-1990 թվականներին՝ Արմավիրի թատրոններում (Արմավիրի դրամայի և կոմեդիայի քաղաքային թատրոն), Կուրգանի շրջանային դրամատիկական թատրոնում, Կեմերովոյի մարզային դրամատիկական թատրոնում ։ 1990 թվականից աշխատել է Մորդովիայի Հանրապետության ռուսական դրամատիկական թատրոնում։
Կյանքի վերջին տարիներին տառապել է քաղցկեղից։ Մահացած է կաթվածից։
Ստեղծագործություն
1970-ական թվականներին խաղացել է Լյուդմիլա Չուրսինայի, Լյուդմիլա Կասատկինայի, Իրինա Պեչերիկովայի, Ինոկենտի Սմոկտունովսկու հետ։
Ընտանիք
Կինը (1995 թվականից)՝ Վալենտինա Բազեևա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Սոֆյայի աշխարհը
Հրապարակումներ
Հրապարակումից հետո, առաջին երեք տարիների ընթացքում վեպն զբաղեցրել է բեսթսելլերի առաջին հորիզոնականը։ Մինչև 2008 թվականը վեպը թարգմանվել է 32-38 լեզուներով և տպագրվել է 45-50 երկրներում։ Ռուսաստանում այն առաջին անգամ լույս է տեսել 1997 թվականին (թարգմանություն՝ Տ. Դոբրոնիցկայա )։
Էկրանավորում
Վեպի հիման վրա բեմադրվել է Նորվեգիայի կինոյի պատմության մեջ եղած երաժշտական և ամենաթանկ ֆիլմը՝«Ժամանակի միջանցքները»։ Ֆիլմը արտասահմանում ճանաչում չի ունեցել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 գրքեր Կատեգորիա:Նորվեգերեն վեպեր
Բելեցկոե (գյուղ, Լետիչևի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բելեցկոե գյուղում բնակվում էր 170 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,874 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 194,51 մարդ/կմ²։
Ժողովածու (2019)
Ժողովածու (2019), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2019 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1600 թվականին Երեմիա երեց գրիչի կողմից, Ջուղայում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15․5x10.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 378 թերթից։ Գրված է միասյուն, երկսյուն, նոտրգրով։ Պահպանակը ունի 3 էջ, գրված է մագաղաթի վրա՝ ուղղագիծ և բոլորագիծ երկաթագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դեղին մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ գրչի 111բ, 231ա և այլուր, հետագայի՝ 303բ (1623 թ․), 378բ (ԺԷ դ․), 1ա, պահպանակ Բ, Գ (ԺԷ-ԺԸ դդ․), կնիք՝ 1բ (1761 թ․, Ղազար վարդապետ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Բրանդ (Վերին Պֆալց)
Բրանդ (Brand), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Քաղաքացու տուն (Վիբորգ)
Քաղաքացու տուն, հին բնակելի շենք Վիբորգի կենտրոնում, Կրեպոստնայա փողոցում (տուն 13 ա), համարվում է միջնադարյան ճարտարապետական հուշարձան ։
Պատմություն
Ոչ բարձր երկհարկանի աշտարակի տիպի տուն՝ նկուղով պատրաստված գրանիտե քարերից, հաստ պատերով, նմանատիպ բյուրգերական դաստակերտի Սուրբ Հոգու վաճառականների գիլդիայի տան և մեկ այլ գիլդիական տան հետ միասին ընդգրկված է XIV-XVII դարերի չորս փոքր մասնավոր «ամրոցների» և միջնադարյան բյուրգերական տների կազմում, որոնք Ռուսաստանի տարածքում հանդիպում են միայն Վիբորգում։
Տան կառուցման ճշգրիտ տարեթիվը անհայտ է, բայց ենթադրաբար այն վերագրվում է 16-րդ դարին։ Քանի որ շենքը այն քչերից մեկն է, որը կառուցվել է մինչև քաղաքի վերակառուցումը, որն իրականացվել է 1640-ականներին, այն գտնվում է ոչ թե փողոցի կարմիր գծի երկայնքով, այլ տեղամասի խորքում։ Վերակառուցման ընթացքում պատուհանները, որոնք ի սկզբանե ճեղքավոր էին, ընդարձակվեցին, և ավելացվեց բարձրությունը։ Տան փոքր սենյակները, որոնք միացված էին փայտե սանդուղքով, նախատեսված են բնակության համար։ Սակայն, ըստ որոշ հետազոտողների, 17-րդ դարում սեփականատերերը այստեղ տեղակայել էին նաև Վիբորգի առաջին տպարանը։ 1880-ականներին Պատմական ընկերության հանձնարարականով ճարտարապետ Յակոբ Արենբերգն իրականացրել է հին շենքի չափագրումներ և նկարազարդումներ, բայց դա չի ազդել շենքի նշանակության վրա, մինչ օրս այն համարվում է Վիբորգի ամենահին բնակելի շենքը։ Բնակելի շինությունները (երկու բնակարան) իրենց ներկայիս տեսքը ստացել են 20-րդ դարի 60-ական թվականներին կատարված վերանորոգումից հետո, երբ բարձրացվեցին առաստաղները և վառարանային  ջեռուցումը փոխարինվեց կենտրոնականով։
Ռուս-վրացական պատերազմ
Ռուս-վրացական պատերազմ (რუსეთ–საქართველოს ომი, Русско-грузинская война), հայտնի նաև որպես զինված հակամարտություն Հարավային Օսիայում և «օգոստոսյան պատերազմ», Անդրկովկասի երկրամասում տեղի ունեցած զինված հակամարտություն Վրաստանի, Ռուսաստանի Դաշնության և վերջինիս ռազմական աջակցությունը վայելող Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի ինքնահռչակ հանրապետությունների միջև։ Տեղի է ունեցել նախկինում Խորհրդային Միության կազմում հանդես եկող Վրաստանի և Ռուսաստանի դիվանագիտական հարաբերությունների վատթարացման կիզակետում՝ 2008 թվականի օգոստոս ամսին՝ տևելով հինգ օր՝ օգոստոսի 7-ից մինչև 12-ը ։ Զանգվածային լրատվամիջոցների կողմից բազմաթիվ առիթներով որակվել է որպես 21-րդ դարի առաջին միջեվրոպական պատերազմը ։
Քաղաքացու տուն (Վիբորգ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ Կատեգորիա:16-րդ դարի հիմնադրումներ Կատեգորիա:Վիբորգի ճարտարապետական հուշարձաններ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ռուս-վրացական պատերազմ
Լարվածության աճը
2004թ-ին Վրաստանի նախագահ ընտրվեց Միխայիլ Սահակաշվիլին, ով իր կառավարության առաջնային խնդիրներից համարեց Հարավային Օսիայի և Աբխազիայի վերադարձը Վրաստանի վերահսկողության տակ։ Արդեն իսկ այդ ժամանակ լարված էին ռուս-վրացական հարաբերությունները, քանի որ Ռուսաստանը պաշտպանում էր Հարավային Օսիայի և Աբխազիայի ինքնիշխանության իրավունքը։ Վրսատանը այդ ժամանակ հարաբերությունները զարգացնում էր ՆԱՏՕ-ի հետ, «գործընկերություն հանուն խաղաղության» շրջանակներում մասնակցելով խաղաղասիրական ձեռնարկությունների, ինչպես նաև վրաց զինվորականները վերապատրաստություն էին անցնում ՆԱՏՕ-ի ռազմական հաստատություններում, զարգանում էր նաև զենքի առևտուրը դաշինքի անդամ երկրների հետ։ Վրաստանը փորձում էր ՆԱՏՕ-ի լծակները օգտագործելով Ռուսաստանին դուրս մղել տարածաշրջանից, սակայն Ռուսաստանը հեռուն գնացող քայլերով Հարավային Օսիայի ոչ վրաց բնակչությանը սկսեց բաժանել անձնագրեր, և հայտնում իր աջակցությունը Հարավային Օսիային և Աբխազիային։
Հարաբերությունների սրումը 2008 թվականին
2008 թվականին Վրաստանում անցկացվեց հանրաքվե ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու վերաբերյալ, հանրաքվեին մասնակցածների 77 տոկոսը կողմ էր քվեարկել այս որոշմանը ինչը արտահայտեց Ռուսաստանի դժգոհությունը։ Իրավիճակը առավել սրվեց Կոսովոյի անկախության ճանաչումից հետո, ինչը ևս արտահայտեց Ռուսաստանի դժգոհությունը։ Այդ ընթացքում հարավօսական և վրացական զինված ուժերի միջև տեղի էին ունենում հրադադարի խախտումներ, ինչը ուղեկցվում էր խաղաղ բնակավարյերի գնդակոծմամբ։ Հարավօսական հակաօդային պաշտպանության ուժերի կողմից, խոցված վրացական անօդաչու թռչող սարքի փաստը առավել մեծ աղմուկ բարձրացրեց այն ժամանակ երբ Վրաստանը հրապարակեց տեսանյութ, որտեղ երևում էր որ անօդաչու թռչող սարքի խոցումը կատարվել է ոչ թե հարավօսական զինված ուժերի`այլ, ռուսական «միգ 29» գրոհիչ ինքնաթիռի կողմից, սակայն Ռուսաստանը հերքեց հայտարարելով, որ Հարավային Օսիայում չկան ռուսական ուժեր։ Ռուսաստանը նաև դատապարտեց Վրսատանի կողմից` 1994 թվականին կնքված հրադադարը խախտելը, հարավօսական բնակավայրերը գնդակոծելը։ Ռուսական կողմը Հարավային Օսիա ուղարկեց 300 զինվորական շինարարական աշխատանքներ իրականացնելու, մասնավորապես երկաթուղիները վերանորոգելու համար ինչը` Վրաստանի կողմից մեկնաբանվեց որպես, Ռուսաստանի կողմից հարձակողական գործողությունների պատրաստվելու ծրագիր։ Միջազգային կառույցները` մասնավորապես ԵԱՀԿ-ն հայտնեց Վրաստանի տարածքային ամբողջականության պահպանմանը կողմ լինելու մասին, նաև Վրաստանին իրենց աջակցությունն էին հայտնում ԱՄՆ-ն և ՆԱՏՕ-ն։ Նույն ժամանակահատվածում շարունակվում էին հրադադարի պայմանագրի խախտումները, Վրսատանը հայտարարեց որ հարավօսական զինված ուժերի գնդակոծման արդյունքում զոհվել են 10 խաղաղ բնակիչ և վրաց խաղաղապահներ։ Այս ամենին հետևում է հյուսիսային Կովկասում տեղակայված ռուսական 58-րդ բանակի ստորաբաժանումների իրականացրած զորավարժությունը, որն իր մեջ ներառում էր 8000 զինվորական և 700 միավոր ռազմական տեխնիկա, սա ևս Վրաստանի կողմից մեկնաբանվեց ագրեսիվ գործողությունների նախապատրաստում, իսկ ռուսական դիվանագիտական խողովակները հայտարարում էին, որ Վրաստանի կողմից տարածաշրջանում կոնֆլիկտի սրման` այսինքն պատերազմի դեպքում, Ռուսաստանը միջամտելու է։ Միխայիլ Սահակաշվիլին հայտարարում էր հրադադարի ռեժիմը պահպանելու մասին, սակայն օգոստոսի 7-ի երեկոյան հեռուստատեսությամբ ելույթ ունենալով Սահակաշվիլին հայտնեց, որ Վրսատանը մտադիր է վճռական գործողություններով իր վերահսկողությունը հաստատել տարածաշրջանում։
Հարավօսական զինված ուժերը
Հարավային Օսիան երբեք չի հրապարակել իր զինված ուժերի քանակը, սակայն մոտավորապես այն կազմում է 3000 մարդ։ Բացի այդ, այն ներառել է իր մեջ 3 ուղղաթիռ և 87 տանկ, որոնցից շատերը T-55 և փոքր թվով T-72 տանկեր։
Ռուսական զորքերի հարձակումը, պատերազմի սկիզբը
Վրսատանի բացահայտ հարձակողական գործողություններից ժամեր անց, հյուսիսային Կովկասում տեղակայված ռուսական 58-րդ բանակի ստորաբաժանումները դիմեցին հակահարձակման։ 58-րդ Բանակը իր մեջ ներառում էր 10000 զինվոր, 609 տանկ, 2000 հետևակային մեքենաներ, 190 ավիացիոն միջոցներ։ Ռուսական զորքերը կազմված էին նաև ռազմական լավ պատրաստություն անցած հատուկ ջոկատայիններից, արդեն իսկ օգոստոսի 8-ին վրացական զորքերը մեծ վնաս էին պատճառել Հարավային Օսիային ռմբակոծելով մայրաքաղաքը, ռուսական ուժերը անցնելով հակահարձակման հետ են շպրտում վրացական զորքերին և վերացնում Հարավային Օսիայի մայրաքաղաքի շրջափակումը։ Ռուսական զորքերը ռազմական գործողությունները 2 օրվա ընթացքում տեղափոխում են Վրաստանի տարածք։ Ռազմական գործողությունները ընթանում էին ծանր տեխնիկայի գործադրմամբ, մասնավորապես հրթիռների գործադրմամբ։ Ռուսաստանը հրթիռային հարվածներով շարքից հանեց վրացական կարևոր ռազմական ենթակառուցվածքները, ռազմական գործողությունները ընթանում էին նաև Սև ծովում։ Պատերազմում վրացական զորքերը կրեցին ծանր պարտություն, արդեն պատերազմի 5-րդ օրը Ռուսաստանը իր հսկողության տակ էր առել Վրաստանի մեծ մասը` Փօթի նավահանգստով, մայրաքաղաք Թբիլիսիից 35 կիլոմետր հեռավորության վրա կանգ առնելով։ Ռուսական զորքերը մնացին Վրաստանի տարածքում պատերազմի ավարտից հետո նաև, մինչև օգոստոսի 20-ը ընկած ժամանակահատվածը, միայն միջազգային կառույցների կողմից արված հայտարարություններից հետո Վրաստանի մայրաքաղաքի մատույցներից Ռուսաստանը դուրս բերեց իր զորքերը։
Օսերի դեմ ուղղված ռազմական հանցագործությունները
Ռուսական առաջին ալիքի տեղեկացմամբ, վրացական զորքերը միտումնավոր կրակում էին խաղաղ բնակիչների, փախստականների ճամբարների վրա, օգտագործում արգելված զենքեր։ Վրացական զորքերը Ցխիվալիում նաև հարվածներ են հասցրել թաքստոցներին, շենքերին` բնակելի տներին, իսկ հետաքննության ժամանակ ռուս քննիչները հայտնաբերել են կտրված գլղով հղի կնոջ դիակ։ Պատերազմի ժամանակ կողմերը իրականացրել են ռազմական հանցագործություններ, խախտելով պատերազմի վարման միջազգային կանոնները։
Վրացիների դեմ ուղղված ռազմական հանցագործությունները
Ռազմական գործողությունների արդյունքում, օգոստոսի 11-ին երբ Ռուսաստանը գրավել էր Վրաստանի մեծ մասը, և այդ տարածքները հռչակել էր անվտանգության գոտի։ Ռուսաստանի կողմից վերահսկվող անվտանգության գոտի համարվող այդ տարածքներում վրացական բնակչության նկատմամբ իրականացվել են ռազմական հանցագործություններ։ Օրինակ վրացական Չչուի գյուղում հայտնաբերվել են` ավերածությունների, թալանի հետքեր, այրել են նաև մարդկանց տները։ Նույնիսիկ զինվորները կտրել են խաղաղ բնակիչների գլուխները, ենթարկել անմարդկային տանջանքների, ինչի մասին շարունակում էին խոսել լրատվամիջոցները։ Միջազգային կառույցները քննադատեցին ռուսներին ռազմական հանցագործությունների իրականացման համար։
Ռուսաստան-Վրաստան կարծիքը հակամարտության վերաբերյալ
Պատերազմի հենց սկզբից Ռուսաստանը Վրաստանին համարեց պատերազմի միակ մեղավորը և պատասխանատուն, ՌԴ նախագահ Դմիտրի Մեդվեդեվը հայտարարել է, որ Ռուսաստանի միակ նպատակը «Վրաստանին խաղաղության պարտադրումն էր» և պաշտպանել ժողովուրդների «ինքնիշխանության իրավունքը»։ Վրաստանը Պնդում էր, որ Ռուսաստանը խախտել է իր տարածքային ամբողջականությունը, օկոպացրել իր տարածքի 20 տոկոսը, Վրաստանի պնդմամբ Ռուսաստանը ոտնահարել է ժողովրդավարական սկզբունքները։
Վալ Ֆիտչ
Վալ Լոգսդեն Ֆիտչ (Val Logsdon Fitch, ), ամերիկացի ֆիզիկոս, 1980 թվականի ֆիզիկայի ասպարեզում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։
Նոբելյան մրցանակի է արժանացել համատեղ Ջեյմս Կրոնինի հետ՝ «К-մեզոնների չեզոք տրոհումներում սիմետրիայի հիմնարար սկզբունքների խախտման բացահայտման համար»։ Մասնավորապես, նրանք, գնահատելով կաոնների տրոհումը, ցույց տվեցին, որ հակադարձ ընթացող ռեակցիան չի կրկնում սկզբնական ռեակցիայի ճանապարհը, ինչը նշանակում է, որ ներատոմային մասնիկների փոխազդեցությունները չեզոք չեն ժամանակի հանդեպ։ Այսպիսով բացահայտվեց CP-խախտման երևույթը   ։
Հանդիսանում է Փրինսթոնի համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր, ինչպես նաև ԱՄՆ Գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1966 թվականից)։ Արժանացել է «Էռնստ Լոուրենսի մրցանակին» (1968) և «ԱՄՆ գիտության ազգային մեդալին» (1993)։