cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գանգի տրեպանացիա
Պատմություն
Այս վիրահատությունը հայտնի է եղել և կիրառվել է դեռ վաղ անցյալում, սակայն չի տրվել դրա նկարագրությունը, պրոցեդուրայի առաջին մանրամասն նկարագրությունը տրվել է Հիպոկրատի կողմից։ Կան անժխտելի ապացույցներ, որ սկսած դեռ նեոլիթիկ ժամանակաշրջանից՝ մարդն արդեն ծանոթ էր գանգի վրա վիրաբուժական բացվածքներ անելուն՝ այսպես կոչված տրեպանացիային։ Դա են ապացուցում բազմաթիվ գանգերը, գտնված տարբեր երկրներից, որոնք կրում են արհեստականորեն բացված անցքերի հետքեր։ Շատ վայրերում գտնվել են միանգամից մի քանի տրեպանացիոն օրինակներ։ Տեներիֆում գտնված և Լուշանի կողմից նկարագրված 210 գանգերից 10-ը ենթարկված էին տրեպանացիայի, որոնք ունեին անցքեր ճակատի, գագաթի, ծոծրակի վրա՝ միջին գծով կամ կողքից, բացի դրանից այդ գանգերից 25-ը կրում էին ոչ ամբողջական վիրահատության հետքեր, ինչի մասին վկայում էր ոսկրային ավելորդ շերտերի առկայությունը։ 1867 թ.-ին Բրոկի կողմից նկարագրվել է տրեպանացիայի ենթարկված առաջին գանգը։ Մեքսիկական գերեզմանատնից հայտնաբերված այդ գանգի վրա, որը պատկանում էր հին ռասսաներից մեկի՝ ացտեկների ցեղին, հայտնաբերվել էր 4 ուղիղ կտրվածքներով արված քառանկյուն բացվածք, որը շատ մոտ էր Եվրոպայից գտնված գանգերի տրեպանացիոն բացվածքներին։ Տրեպանացիոն գանգեր գտնվել են նաև Հայաստանում՝ Երևանի Ավան արվարձանում 1926 թ.-ին պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել է ուրարտական շրջանի գանգ ` տրեպանացիոն անցքով, որն ուղղանկյունաձև է 4x1 սմ և գտնվում է գագաթոսկրի շրջանում։
Առաջին անգամ նեոլիթի ժամանակաշրջանի գանգ ուսումնասիրվել է 1773-74 թվականներին, երբ Լեոնում` բժիշկ Պրյուները և այլ գիտնականներ ցուցադրեցին մի քանի գանգ՝ հայտնաբերված Լոժերի և այլ վայրերի գերեզմանատներից, որոնց վրա հայտնաբերվել էին կլոր կամ օվալաձև բացվածքներ։ Այս բացահայտմանը հաջորդեցին մի ամբողջ շարք բացահայտումներ՝ արված աշխարհի տարբեր երկրներում։
Անհնար է ժխտել տրեպանացիայի մասնագետների գոյությունը Չերնոգորիայում, Կորնվալիսում, որի ապացույցը պահպանվել է մինչև օրս։ Տրեպանացիայի ենթարկված գանգերի հիանալի հավաքածու է պահվում փարիզյան անթրոպոլոգիական ինստիտուտի թանգարանում։
Տրեպանացիան ոչ միշտ է կիրառվել բժշկական նպատակներով։ Տիբեթում վաղուց նկատել էին, որ մարդիկ ձեռք էին բերում պայծառատեսություն գլխուղեղի վնասվածքից հետո և նպատակ էին դրել արհեստականորեն բացել 3-րդ աչք։ Հատուկ սկզբունքներով ընտրված հոգևորականին կատարում էին վիրահատություն, որը հաճախ ավարտվում էր մահվամբ։ Ճակատի կենտրոնում անցք էին բացում, որը մի քանի օրով փակում էին փայտյա սեպով և թողնում, որ այն սերտաճի։
Գոյություն ունեն նաև ծիսակրոնական նպատակներով հետմահու արված տրեպանացիաներ (դրա ապացույցն է համարվում այն, որ ոսկրի եզրերը բացվածքի շուրջ չեն վերականգնված)։ Դա արվում էր օրինակ որպեսզի մահացածի գանգը կախվի գոտուց, որպես թալիսման, կամ որպեսզի մահացածի ոգին հեշտությամբ դուրս գա մարմնից մահից հետո, ինչպես դա մինչև հիմա արվում է Իլլինոյսի հնդկացիների կողմից։ Ինչ վերաբերում է տրեպանցիային ողջ մարդկանց գանգի վրա, շատերը հակված են մտածելու գիտակից վիրաբուժական միջամտության մասին, ոմանք էլ դա բացատրում են այն մտքով, որ նախնադարյան մարդը կարծում էր, որ հիվանդության պատճառը չար ոգու տեղակայումն է մարդու գլխում, որին հարկավոր է հեռացնել (այդ նպատակով արվում էին նույնիսկ ինքնատրեպանացիաներ)։ Մարդիկ, ովքեր կարծում էին, որ տրեպանացիան կատարվել է զուտ վիրաբուժական նպատակով, որպես ապացույց էին օգտագործում այն փաստը, որ գտնված գանգերից շատերում հայտնաբերվել են թարախային կուտակումների հետքեր, Մուսսո-լե-Բրեում հայտնաբերվել են նաև այնպիսիք, որոնք ճանաչվել են գլխի վնասվածքից հետո վիրահատություն տարած գանգեր։
Տրեպանացիայի տեսակները
Տարբերում են տրեպանացիայի հետևյալ տեսակները՝
Ռեզեկցիոն տրեպանացիա կամ կրանիոէկտոմիա - տրեպանացիայի այս տեսակն ավելի հին է, որի իրականացման ժամանակ կատարվում է ոսկրային հյուսվածքի մի մասի ցմահ ռեզեկցիա կրծանների օգնությամբ։ Այսպիսի վիրահատություններից հետո մարդու մոտ մնում է գանգի ոսկրերի դեֆեկտ, որը հետագայում փակվում է տարբեր պլաստիկ նյութերի օգնությամբ։
Դեկոմպրեսիվ տրեպանացիան համարվում է Ռեզեկցիոն տրեպանացիայի տեսակ, որի հիմնական նպատակն է հանդիսանում ներգանգային տարածության մեջ դեկոմպրեսիայի էֆեկտի ստեղծումը և կյանքին վտանգ սպառնացող դիսլոկացիայի նախազգուշացումը, այսինքն գլխուղեղի տեղաշարժը իր այտուցի ֆոնի վրա։ Օստեոպլաստիկ տրեպանացիան ներառում է մաշկի ապոնևրոտիկ հատվածի հատում, ապա պաթոլոգիկ օջախին համապատասխան ոսկրի հեռացում։ Վիրահատությունից ավարտից հետո՝ ոսկրը հետ են տեղադրում և կարերով ամրացնում վերնոսկրին։ Օստեոպլաստիկ տրեպանացիայի դեպքում մաշկի կտրվածքի ձևը լինում է տարբեր, կախված վիրաբուժական հասանելիության հետ։ Մաշկի հատվածի «ոտիկը» պետք է լայն լինի և ունենա մագիստրալ անոթներ՝ սնուցման համար։ Այդ անոթների պահպանումը հետվիրահատական շրջանում ապահովում է արագ վերականգնում։
Մաշկի ապոնևրոտիկ հատվածի հատումից և ռասպատրի կտրվածքի երկու կողմերում վերնոսկրի շերտազատումից հետո ոսկրի վրա ամբողջ կտրվածքի երկայնքով շաղափում են 5-6 անցք։ Երբ բոլոր անցքերը բաց են, 2 անցքի միջև գտնվող ոսկրը սղոցում են լարասղոցով 45° անկյան տակ։ Այդ նպատակով երկու անցքերի միջև ոսկրի տակ են անցկացնում ուղեցույցը լարասղոցի հետ միասին։ Կարելի է սղոցել նաև պնևմոտուրբոտրեպանով։ 45° անկյունը օգնում է ոսկրի ճիշտ տեղադրմանը վիրահատության վերջում։ Ոսկրի հատվածի հիմքում նեղ ոսկրային ոտիկները սղոցում են լարասղոցով, ապա զգուշորեն կոտրում են ` բարձրացնելով ոսկրը շպադելների օգնությամբ։ Ոսկրի հատվածը գանգի հետ մնում է կապված միայն մկանի և վերնոսկրի միջոցով։
Վիրահատության ավարտից հետո կարծր ուղեղապատյանը կարում են մետաքսյա թելով, հանգուցավոր կարով։ Ոսկրի հատվածը տեղադրում են իր տեղում։ Ամրացնում են կարերով մկանը և վերնոսկրը, ապա հետ են տեղադրում մաշկաապոնևրոտիկ հատվածը և կարում են մաշկը։
Տրեպանացիա կատարելու համար խիստ կարևոր է իմանալ գլխի տեղագրությունը, տարբեր շրջանների առանձնահատկություններն ու այդ շրջանով անցնող ներվանոթային խրձերի պրոյեկցիաները։
Գլխի տեղագրությունը
Սահմանները և շրջանները. գլուխը պարանոցից բաժանում են պայմանական մի գծով, որն անցնում է ստորին ծնոտի ստորին եզրով, նրա անկյունով, վերել ճյուղի հետին եզրով, արտաքին լսողական անցուղու ստորին եզրով, պտկաձև ելունի առաջային և հետին եզրերով և այնուհետև linea nuche superior-ով մինչև protuberantia occipitalis externa-ն։
Ուղեղային և դիմային գանգին համապատասխան գլխի վրա տարբերում են`
Մասերի սահմանը անցնում է վերակնակապճային եզրով, ակնակապճի վերին դրսային եզրով, այտային աղեղի վերին եզրով մինչև արտաքին լսողական անցուղի։
Ուղեղային մասը կազմված է՝
Սահմանը հանդիսանում է հորիզոնական հարթակով տարված մի պայմանական գիծ, որն անցնում է վերակնակապճային եզրով, այտային աղեղի վերին եզրով, պտկաձև ելունի հիմով, վերին վզարմատային գծով մինչև արտաքին ծոծրակային ցցաթումբ։
Գլխի ուղեղային և դիմային մասերի վրա տարբերում են հետևյալ շրջանները՝
Վերջինս պայմանական գծով բաժանում են՝ ծամիչ-հարականջային և թշային։
Տրեպանացիաները (հատկապես ռեզեկցիոն և դեկոմպրեսիվ, հնարավորության դեպքում նաև օստեոպլաստիկ) հիմնականում կատարվում են քունքային շրջանում, այն հարմար է, քանի որ այստեղ բացակայում են երակածոցերը և այստեղ է գտնվում քունքամկանը, որը ունի կլանող հատկություն և սպունգի պես կլանում է վերքից արտահոսած հեղուկը, ինչը և իջեցնում է ներգանգային ճնշումը։
Քունքային շրջան
Սահմանները. Քունքային շրջանը համապատասխանում է քունքոսկրին և կենդանի մարդու վրա որոշվում է քունքամկանի կծկման սահմանագծով։ Շրջանի սահմանները կազմում են վերևից՝ linea temporalis superior (վերին քունքային գիծ), ներքևից՝ այտային աղեղի վերին եզրը, առջևից՝ ճակատոսկրի այտային ելունի հետին եզրը և այտոսկրի ճակատային ելունը (ակնակապճի վերին դրսային եզր), հետևից՝ պտկաձև ելունի հիմքը, ականջի արտաքին բացվածքից 4սմ հետ։
Շերտերը - մաշկ, ենթամաշկային բջջանք, մակերեսային փակեղի բարակ թերթիկ, քունքային փակեղ՝ կազմված երկու թերթիկներից՝ մակերեսային և խորանիստ, որոնք պարփակում են ճարպաբջջանքի երկրորդ շերտը (միջջլոնային), խորանիստ թերթիկի տակ տեղակայված է ճարպաբջջանքի երրորդ շերտը (ենթաջլոնային) և ապա քունքամկանը, վերնոսկրը, քունքոսկրը։ Մաշկը հետևից և վերևից հաստ է, մազածածկ, առջևից և ներքևից բարակ է, շարժուն. զուրկ է մազերից։ Ենթամաշկը թույլ է զարգացած։
Մակերեսային փակեղը Galea Apponeurotica-ի (ջլոնային սաղավարտի) շարունակությունն է։ Այն ենթամաշկային ճարպաբջջանքը բաժանում է 2 շերտի՝ մակերեսային խորշիկավոր և խորանիստ շերտավոր։ Ենթամաշկի խորանիստ շերտում են տեղադրված քունքային մակերեսային զարկերակը, երակը և ականջ քունքային նյարդը։ Այդ խուրձը անցնում է քունքային շրջանով և ստորին ծնոտի հոդի մակարդակին բաժանվում իր վերջնական ճյուղերին՝ ճակատային և գագաթային։ R. frontalis-ը բերանակցվում է վերակնակապճային և վերճախարակային զարկերակների հետ՝ առաջացնելով արտաքին և ներքին քնային զարկերակային համակարգերի միջև միջհամակարգային կոլլատերալ ուղիներ։ R. parietalis-ը ծոծրակային և հետին ականջային զարկերակների հետ առաջացնում է ներհամակարգային բերանակցումներ, իսկ հակառակ կողմի համանուն ճյուղի հետ՝ միջհամակարգային բերանակցումներ։ Ականջ քունքային նյարդը հանդիսանում է եռորյակ նյարդի n. mandibularis-ի ճյուղը։ Մաշկին զգացող ճյուղ է տալիս նաև այտա-քունքային նյարդը n. zygomatico-temporalis եռորյակ նյարդի վերին ծնոտային ճյուղից։ Այս շրջանում են տեղակայված նաև դիմային նյարդի քունքային և այտային ճյուղերը։
Սեփական փակեղը սկսում է վերին քունքային գծից, ծածկում է քունքամկանը։ Հասնելով այտային աղեղին այն բաժանվում է մակերեսային և խորանիստ թերթիկների, որոնք միանում են իրար այտային աղեղի արտաքին և ներքին եզրերին։ Թերթիկների միջև եղած տարածությունը լցված է ճարպաբջջանքով, որտեղով անցնում են միջին քունքային զարկերակը և երակը (a. v. temporalis media-ն)։ Զարկերակը համարվում է քունքային մակերեսային զարկերակի ճյուղը, իսկ երակը մասնակցում է հետծնոտային երակի ձևավորմանը։
Ենթաջլոնային բջջանքը այտային աղեղից ցած կապում է այս շրջանը ստորքունքափոսի հետ դեմքի խորանիստ շրջանում, այս ճանապարհով ինֆեկցիան կարող է տարածվել մի շրջանից մյուսը։ Քունքամկանը սկսվում է ստորին քունքային գծից, գտնվում է քունքափոսում և նրա ջիլը, անցնելով այտային աղեղի տակով, միանում է ստորին ծնոտի պսակաձև ելունին։ Այս մկանի ներքին մակերեսին տեղադրված են քունքային խորանիստ առաջային և հետին ներվանոթային խրձերը։ Զարկերակները սկիզբ են առնում վերծնոտային զարկերակից a. maxilaris, իսկ նյարդերը՝ ստործնոտային նյարդից n. mandibularis։
Քունքոսկրի խրթեշը բարակ է, սպունգանման շերտը թույլ է արտահայտված, վերնոսկրը ամուր կպած է ոսկրին (բացակայում է ենթավերնոսկրային ճարպային բջջանքը), փխրուն է։ Խրթեշի ներքին երեսի վրա համանուն ակոսի մեջ տեղադրված է միջին կարծրենային զարկերակը (a. meningea media-ն)։ Ակոսը հաճախ իր սկզբնական մասում կազմում է ոսկրային խողովակ, որով բացատրվում է a. meningea media-ի հաճախակի վիրավորումը խրթեշի կոտրվածքների ժամանակ։ Այս զարկերակի վնասումը կարող է հանգեցնել էպիդուրալ հեմատոմայի առաջացմանը, որը անհետաձգելի նեյրովիրաբուժական միջամտության կարիք ունի։
Տրեպանացիայի ցուցումները
Տրեպանացիա կատարում են մի շարք դեպքերում, որոնցից ամենահաճախ հանդիպողներն են՝
Գանգի տրեպանացիան կատարվում է նեյրովիրաբույժի կողմից։ Որոշ բժիշկներ ունեն հատուկ վերապատրաստում գանգի վիրաբուժության ասպարեզում։ Նեյրովիրաբույժը կարող է աշխատել գլխի և պարանոցի հետ, օտոլոգիական վիրաբույժը՝ ականջի, օկուլոպլաստիկ վիրաբույժը՝ աչքի և դեմքի հետ։
Ախտորոշիչ հետազոտություններ
Որպես կանոն վիրահատությունից առաջ հիվանդն անցնում է թեստեր՝ արյան լաբորատոր քննություն, որը ներառում է նաև արյան բիոքիմիական քննություն և էլեկտրոլինտների մակարդակի հաշվարկ (Ca, Mg, P), ԷՍԳ, կրծքավանդակի ռենտգեն հետազոտություն, լյարդի աշխատանքի և արյան շրջանառության ստուգում։ Նաև պետք է կատարվեն լրացուցիչ հետազոտություններ պարզելու համար գլխուղեղի վիճակը, որոնց մեջ մտնում են մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիան, համակարգչային տոմոգրաֆիան, ֆունկցիոնալ մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիան կամ գլխուղեղի անոթների անգիոգրաֆիան։ Որոշ դեպքերում անհարաժեշտ է լինում կատարել պոզիտրոն-Էմիսսիոնային տոմոգրաֆիա կամ անգիոգրաֆիա։ Հարկավոր է նաև իմանալ հիվանդի նախկինում տարած վիրահատությունների, օգտագործած դեղամիջոցների, քրոնիկ հիվանդությունների և ալերգիկ ռեակցիաների մասին։
Բժշկի սենյակում հիվանդը ստորագրում է որոշ փաստաթղթեր և տալիս ամբողջ ինֆորմացիան հիվանդության պատմության մասին։ Հիվանդը պետք է դադարեցնի բոլոր հակացուցված դեղամիջոցների ընդունումը վիրահատությունից 1 շաբաթ առաջ, ինչպես նաև հրաժարվի ալկոհոլից և ծխելուց վիրահատությունից 2 շաբաթ առաջ և հետո, քանի որ դրանք կարող են բերել լուրջ հետևանքների և արյունահոսության։
Անզգայացում - Տրեպանացիան կարող է կատարվել ինչպես տեղային, այնպես էլ ընդհանուր անզգայացմամբ։ Համապատասխան մեթոդի ընտրմանը մասնակցում են ինչպես վիրաբույժը, այնպես էլ անէսթեզիոլոգը, դա կախված է վիրահատության բարդության աստիճանից, ուռուցքի տեղից և հիվանդի ընդհանուր վիճակից։
Տեղային անզգայացումը կատարվում է անզգայացնող դեղամիջոցի ներարկման միջոցով, ինչի արդյունքում հիվանդը կորցնում է ցավի զգացողությունը վիրահատական շրջանում։ Չնայած դրան նա մնում է գիտակից ամբողջ վիրահատության ընթացքում։ Դա օգնում է բժիշկներին, վիրահատության ընթացքում խոսելով հիվանդի հետ, պահպանել նրա կոգնիտիվ ֆունկցիաները։ Այս եղանակը հատկապես հարմար է գլխուղեղի զգայուն տեղամասերում վիրահատություն կատարելու համար, այնպիսին ինչպիսին են Բրոկի և Վերնիկեի տեղամասերը, որոնք պատասխանատու են խոսքի համար։
Գլխուղեղի ավելի քիչ զգայուն տեղամասերի վիրահատությունները կատարվում են ընդհանուր անզգայացման տակ։ Դա նշանակում է, որ վիրահատության ամբողջ ընթացքում հիվանդը ոչինչ չի զգում։ Այդ ընթացքում անէսթեզիոլոգը կարգավորում է հիվանդի վիճակը, համոզված լինելու համար, որ հիվանդը գտնվում է խոր անզգայացման մեջ՝ մկանները թուլացած են, բացակայում են բոլոր զգայությունները։
Անկախ անզգայացման տեսակից, վիրահատության ժամանակ հիվանդի գլուխը ֆիքսում են հատուկ այդ նպատակների համար նախատեսված սարքի օգնությամբ, որպեսզի կանխեն փոքրագույն շարժումները և ապահովեն կատարվող մանիպուլյացիաների մաքսիմալ ճշտությունը։ Գանգակամարի առաջային և միջին գանգափոսերում կատարվող վիրահատությունների ժամանակ հիվանդը պառկում է մեջքի կամ կողքի վրա։ Այս դիրքը հարմար է, քանի որ վիրահատությունների ընթացքում ճնշումը իջեցնելու նպատակով հաճախ անհրաժեշտություն է առաջանում կատարելու ներգանգային գոտկային պունկցիա։ Հետին գանգափոսում կատարվող վիրահատությունների ժամանակ հիվանդին պառկեցնում են փորի վրա կամ նստեցնում են հարմար դիրքով գլուխը մի փոքր առաջ թեքված և հարմարեցված հատուկ գլխակալի մեջ։ Վիրաբույժի գործողությունների ավելի հաճախակի վերահսկման և գլխուղեղի մոտակա առողջ հյուսվածքների վնասման ռիսկը մինիմումի հասցնելու համար լրացուցիչ օգտագործում են ինտրաօպերացիոն նեյրոնավիգացիայի համակարգ, հիմնված վիզուալիզացիայի տարբեր մեթոդների, այդ թվում ուլտրաձայնի, մագնիսառեզոնանսային և համակարգչային կիրառման վրա։ Միջամտությունը սկսում են վիրահատական դաշտի անտիսեպտիկ լուծույթով մշակմամբ։ Հետո իրականացնում են գլխի մաշկի կտրվածք և ոսկրի մերկացումից հետո շաղափով բացում են գլխի անհրաժեշտ հատվածը։ Ոսկրային թիթեղի հեռացումից հետո մերկացնում են կարծր ուղեղաթաղանթը և բացում են այն դանակով։ Դրանից հետո անցում են կատարում մանիպուլյացիաներին, ուղղակիորեն գլխուղեղի և նրա կառուցվածքների վրա։ Ինչ վերաբերում է մուտքի ձևերին, ներկայումս գլխուղեղի հիվանդությունների օպերատիվ բուժման մեջ առաջատար դիրքերում է պտերիոնալ մուտքը, կամ գանգի ճակատաքունքային տրեպանացիան, որն առաջին անգամ նկարագրվել է 1899 թ.-ին գերմանացի վիրաբույժ Վիլհեմ Ռիխարդ Վագների կողմից։ Նա հիմնվելով իր հետազոտությունների վրա, եկավ այն եզրակացության, որ ճակատաքունքային կրանիոտոմիան կարող է հաջողությամբ օգտագործվել նեյրովիրաբուժական պրակտիկայում՝ ուռուցքների, հեմատոմաների, աբսցեսների հեռացման համար, ինչպես նաև էպիլեպսիայի ժամանակ։ Պտերիոնալ մուտքը արդեն ունի մի քանի ձևափոխություններ, որոնք ակնհայտորեն ընդլայնում են նրա օգտագործման ցուցանիշները, առավել ևս նրա ռացիոնալ և ճիշտ կիրառումը թույլ է տալիս խուսափել որոշակի բարդություններից, որոնք կապված են այդ ամենի հետ և ապահովում է գանգի հիմքում տեղակայված անատոմիական գոյացությունների լայն տեսադաշտ։
Գանգի տրեպանացիայի ռիսկերն ու բարդությունները
Գանգաթաղի վիրահատությունների ժամանակ կարող են առաջանալ արյունահոսություններ՝
Գանգաթաղի փափուկ հյուսվածքների արյունահոսությունները կանգնեցվում են արյունականգ սեղմակների օգնությամբ՝ կոխերի սեղմակ, հետագայում կապելով վնասված անոթների 2 ծայրերը։ Դիպլոիտիկ շերտից արյունահոսությունը կարելի է դադարեցնել ոսկրային մածուկի ներսփռումով ոսկրի մեջ։ Կարծրենու անոթներից արյունահոսությունը դադարեցվում է ջրածնի պերօքսիդի 3%-անոց լուծույթի կամ տաք ֆիզլուծույթի օգնությամբ։ Կարծրենու ոչ մեծ լաթային և գծային վնասվածքներից արյունահոսության դեպքում դեֆեկտը կարվում է հանգուցակարերով։ Արյունահոսությունը գլխուղեղի փափուկ թաղանթներից կանգնեցվում է ջրածնի պերօքսիդով ներծծված թանզիֆե երիզներով, մկանների մասնիկների կամ հատուկ սեղմակների և կապերի օգնությամբ։
Ճակատկողմնածոծրակային շրջանի ենթամաշկում կան մեծ քանակությամբ անոթներ, որոնք կապված են միմյանց հետ բերանակցումներով՝ նպաստելով առատ արյունահոսությանը, դրան է նպաստում նաև այն, որ անոթների արտաքին պատը սերտաճած են շարակցահյուսվածքային խտրոցներին, որոնք մաշկի և ջլոնային սաղավարտի միջև են։ Այս արյունահոսությունը կարելի է դադարեցնել բութ մատի և ցուցամատի օգնությամբ ճնշելով վերքերի եզրերը կամ փափուկ հյուսվածքների վրա վերքերի եզրերով խոր կարերի միջոցով, որոնք ճնշում են շրջակա անոթները։
Ռեզեկցիոն տրեպանացիա
Ռեզեկցիոն տրեպանացիաի ցուցումներն են`
Գանգի վերքերի առաջնային վիրաբուժական մշակման ժամանակ, երբ առկա է ոսկրերի վնասում, կատարվում է գանգի Ռեզեկցիոն տրեպանացիա։ Արյունահոսության դադարեցումից հետո՝ հեռացվում է ոսկրի ազատ բեկորները, ոսկրերի ազատ եզրերը կրծանների օգնությամբ հատվում են և ոսկրային վերքը լայնացվում և հարթվում է։ Անհրաժեշտության դեպքում կատարվում է ոսկրերի հատում՝ տրեպանացիոն անցքերի ձևավորմամբ։ Մեծ, վերնոսկրով կապված բեկորները չեն հեռացվում։ Ներմղված բեկորները դուրս են բերվում։ Երբ արտաքին թերթիկը վնասված չէ, ներքին թերթիկի բեկորի հեռացումը կատարվում է տրեպանացիոն անցքի ձևավորմամբ։ Կրծանների օգնությամբ տրեպանացիոն անցքին տալիս են հարթ և ընդունելի տեսք։ Բացվածքը լայնացնում են այնքան, ինչքան անհրաժեշտ է կարծրենու զննումը լիարժեք կատարելու համար։ Մետաղյա հատուկ գործիքների օգնությամբ էպիդուրալ շրջանից հեռացնում են մանր ոսկրային բեկորները։
Տրեպանացիա կատարելիս անհրաժեշտ է դադարեցնել դիպլոիտիկ շերտի արյունահոսությունը ոսկրային մածուկի ներսփռումով ոսկրի մեջ, էմիսար երակների կարումով, ոսկրերի հատումով կրծանների օգնությամբ։ Ոսկրերի վերքերի մշակումը կատարելուց հետո անհրաժեշտ է մանրակրկիտ զննել կարծրենին, եթե այն վնասված չէ՝ վերքի առաջնային վիրաբուժական մշակումը ավարտվում է և վերքը փակվում է։ Ռեզեկցիոն տրեպանացիա կատարելիս հարկավոր է արյունահոսության մանրակրկիտ դադարեցում։ Ոչ լիարժեք հեմոստազը կարող է դառնալ փոքր արյունազեղումների պատճառ, որոնք վերածվում են բշտերի ճնշելով գանգուղեղի կարևոր, կենսական կենտրոնները։
Կարծրենու վերքի խուլ կարումը գանգի խոռոչի վարակը կանխարգելելու լավագույն միջոցն է։ Անհրաժեշտության դեպքում կարծրենու դեֆեկտը կարելի է փակել ջլոնային լաթով կամ դիակային կոնսերվատիվ կարծրենիով։ Եթե կա առաջնային վիրաբուժական մշակման արմատական լինելու համոզմունքի բացակայություն կամ պահպանվում է գանգուղեղի արտափքումը մշակումից հետո՝ ապա չի կարելի կարծրենին կարել խուլ և հարկավոր է վերքի մեջ թողնել թանզիֆե երիզներ, որոնք արտածծում են վերքային արտադրությունը։
Գոյություն ունի պլաստիկայի 2 եղանակ՝
Աուտոպլաստիկան դա ոսկրի դեֆեկտի վերականգնումն է օրգանիզմից վերցրած ոսկրերով։ Պալենովի եղանակով աուտոպլաստիկան կատարվում է գանգոսկրի հարևան տեղամասի արտաքին կոմպակտ շերտի հաշվին՝ առանց վերնոսկրի։ Կյուտների եղանակով՝ վերնոսկրի հետ միասին։ Դոբրատովսկու եղանակով դեֆեկտը վերականգնվում է կողի ռեզեկցված հատվածով, որի վրա պահպանված է արտաքին մակերեսի վերնոսկրը։ Նախ կողի հատվածը առանցքի ուղղությամբ ճեղքում են, ապա նրա վերնոսկրը կետգուտով կարում գանգոսկրի վերնոսկրին։
Ալոպլաստիկան կատարվում է օրգանական ապակիով, որով կարելի է ծածկել ցանկացած չափի դեֆեկտ։ Վասկինի եղանակ՝ տաքացրած օրգանական ապակուն տալիս են ցանկացած չափ և ձև, ապա ոսկրի և ապակու վրա կատարված բացվածքներից անցկացրած թելերով ամրացնում։
Ռեզեկցիոն տրեպանացիայի տեսակ է գանգի դեկոմպրեսիվ տրեպանացիան։ Այս վիրահատությունը ունի ամոքիչ բնույթ և կատարվում է ներգանգային բարձր ճնշման դեպքերում, որը պայմանավորված է ուղեղի վիրահատական բուժման չենթարկվող ուռուցքների և տրավմայի ժամանակ աճող այտուցով։ Վիրահատության հիմնական նպատակն է՝ ստեղծել գանգաթաղի որևիցե հատվածում ոսկրերի և կարծրենու բացվածքներ, որոնք նպաստում են ներգանգային ճնշման իջեցմանը։ Այդ բացվածքը կատարվում է հենց ախտաբանական օջախի շրջանում, եթե կան հասանելիության հետ կապված բարդություններ բացվածքը կատարվում է ոչ դոմինանտ կիսագնդի կողմում՝ աջլիկների համար աջ, ձախլիկների համար ձախ քունքային շրջանում(խոսքի խանգարումներից խուսափելու համար, որոնք կարող են զարգանալ տրեպանացիոն բացվածքի շրջանում ուղեղանյութի վնասման պատճառով)։ Հիվանդի դիրքը՝ առողջ կողքի վրա, գլուխը շրջված այդ կողմ, նույն կողքի ոտքը ծալված է ծնկան և կոնքազդրային հոդերում։ Քունքամկանի կպման գծով հատելով մաշկը և ենթամաշկային ճարպաբջջանքը կատարվում է պայտաձև կտրվածք հիմքով ուղղված դեպի այտոսկրի աղեղը՝ մակերեսային անոթներն ու ականջքունքային նյարդը պահպանելու համար։ Ապա վայրաձիգ կտրվածքով հատվում է քունքային փակեղը, մկանաթելերը անջատում են փեղեքման եղանակով մինչև վերնոսկրի երևալը, ապա ռասպատորներով անջատում են վերնոսկրը։ Մինչև տրեպանով ոսկրի վրա անցք շաղափելը կատարվում է գոտկային պունկցիա՝ ներգանգային ճնշումը և կարծրենու լարվածությունը իջեցնելու նպատակով։ Անցքը շաղափելուց հետո այն մեծացվում է Դալգրենի կրծանի օգնությամբ, ընդ որում ինչքան բարձր է ներգանգային ճնշումը այնքան մեծ պետք է լինի բացված անցքը։ Ոսկրային բեկորների հեռացման ժամանակ առաջաստորին ուղղությամբ կիրառում են հատուկ միջոցներ միջին կարծրենային զարկերակի պահպանման համար։
Բոլոր վերոնշյալ քայլերը թույլ են տալիս գլխուղեղի աճող այտուցի ժամանակ դուրս հանել կարծր ուղեղաթաղանթի ձևավորված գրպան և գանգի ոսկրերի դեֆեկտը, որը առաջանում է գանգի ոսկրային հյուսվածքի ռեզեկցիայից հետո։
Հետվիրահատական շրջան
Կատեգորիա:Վիրաբուժություն
Սենտ Օնորին դը Դյուսի
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 131 մարդ, բնակչության խտությունը` 26.25 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.99 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 240 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 30 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 82 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 64-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 18։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,0 %։ 64 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 59 անձ (35 տղամարդ և 24 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (2 տղամարդ և 3 կին)։ 18 անաշխատունակներից 10-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 5-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
(6671) Կոնկարի
(6671) Կոնկարի (Concari), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի հուլիսի 5-ին Էլեանոր Հելինի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,892723 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,445 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3405 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1797,04 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,200329 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,71° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Imagination & the Misfit Kid
«Imagination & the Misfit Kid», անգլիացի երգիչ և երգահան Լաբրինթի երկրորդ ստուդիական ալբոմ, որը թողարկվել է 2019 թվականի նոյեմբերի 22-ին։ Ալբոմը ձայնագրվել է Լոնդոնում և Նյու Յորքում և ներառել է Սիայի ու Զենդեյայի վոկալային կատարումները։
Նախապատմություն
2019 թվականի հոկտեմբերին հարցազրույցի ժամանակ Լաբրինթը նկարագրել է «Imagination & the Misfit Kid» ալբոմը որպես «հայեցակարգային հավաքածու երեխայի մասին, որը հաջողության դիմաց վաճառում է իր երևակայությունը գործարարին», մինչդեռ ալբոմի հայտարարությունը հնչել է որպես «արկած, որն արվեստի, առևտրի և երևակայության միջոցով միահյուսվում է ճանապարհորդության պատմության հետ» ։ Ալբոմը թողարկվել է թվային ներբեռնման և սթրիմինգի համար 2019 թվականի նոյեմբերի 22-ին, իսկ LP-ի հետ՝ 2020 թվականի փետրվարի 28-ին ։
«Misbehaving» երգը թողարկվել է 2017 թվականի սեպտեմբերի 15-ին՝ որպես ձայնագրության առաջին սինգլ։ «Miracle», «Mount Everest», «All for Us», «Something's Got To Give», «Where the Wild Things» և «Like a Movie» երգերը թողարկվել են որպես սինգլներ մինչև ալբոմի թողարկումը։ «Oblivion» երգը դարձել է ալբոմի ութերորդ սինգլը։ «Imagination & the Misfit Kid» ալբոմը մեծամասամբ գրվել և արտադրվել է Լաբրինթի կողմից։ «Oblivion» երգը նա գրել է Սիայի համահեղինակությամբ։ Դարեն Փուլը, Իլյա Սալմանզադեհը, Ամար Մալիկը, Ջեյսոն Էվիգանը և Քես Լոուին մասնակցել են որոշ երգերի տեքստերի ստեղծմանը։
Քննադատություն
Clash-ի համար ակնարկում Նարզրա Ահմեդը նշել է, որ Լաբրինթը «զվարճալի խաղում է իր ձայնի հետ» և ալբոմը տասից յոթ է գնահատել ։ Belfast Telegraph-ից Ալեքս Գրինը, որը դրական է արձագանքել ալբոմին, հայտնել է, որ այն «միևնույն ժամանակ ավելի փորձարարական և ավելի լցված է պոտենցիալ փոփ հիթերով, քան նրա դեբյուտը», մինչդեռ Դեմիեն Մորիսը The Observer-ից ալբոմին հինգից մեկ աստղ է շնորհել, կարծիք հայտնելով, որ «հնարամիտ երաժշտությունը պարկեշտ է փոքրիկ պոռթկումներով, բայց հոգնեցուցիչ է ալբոմի տևողությամբ» ։ «Where the Wild Things» թրեքը ներառվել է Թայմ ամսագրի «2019 թվականի նոյեմբերի 1-ի շաբաթվա հինգ լավագույն երգ» ցանկում։ Ցանկի ստեղծող Ռեյզա Բրաները գնահատել է երգը որպես «անփոփոխ համոզիչ» ։
Մեդիայում
Ամերիկացի երգչուհի Զենդեյայի կատարմամբ «All for Us» երգն ընդգրկվել է «Էյֆորիա» դրամա հեռուստասերիալի առաջին եթերաշրջանի եզրափակչում ։ 2020 թվականին այն արժանացել է Primetime Emmy Award մրցանակի «Լավագույն բնօրինակ երաժշտություն և տեքստ» անվանակարգում ։
Երգացանկ
Երգացանկը և իրավունքները վերցված են Apple Music-ից, իսկ թրեքների տևողությունը՝ Qobuz-ից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2019 ալբոմներ Կատեգորիա:Փոփ ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Այնշտայն մաթեմատիկական ինստիտուտ
Պատմություն
Երուսաղեմի հրեական համալսարանի պաշտոնական բացման արարողությունից մոտ մեկ տարի առաջ հրեա-ամերիկացի բարերար Ֆիլիպ Ուատենբերգը միջոցներ հատկացրեց Այնշտայնի անվան հետազոտական ինստիտուտի համար ։
1925 թվականին հիմնադրված Այնշտայնի մաթեմատիկայի ինստիտուտի առաջին դասախոսությունը կարդացել է Էդմունդ Լանդաուն (թվերի տեսության հիմնախնդիրների վերաբերյալ), բարձրագույն մաթեմատիկայի առաջին դասախոսությունը ժամանակակից եբրայերենով ։ 1928 թվականին ինստիտուտը տեղափոխվել է Ֆիլիպ Վատտենբուրգի շենք, որը նախագծել են Բենյամին Չայկինը և սըր Ֆրանկ Միրսը։ Այդ շենքում ինստիտուտը գործել է մինչև 1948 թվական, երբ Հրեական համալսարանն այլևս մուտք չուներ Սկոպուս լեռ։
Էդմունդ Լանդաուն եղել է համալսարանի մաթեմատիկայի առաջին պրոֆեսորը և բանակցել է Ֆելիքս Կլայնի մասնավոր գրադարանը Գյոթինգենից Երուսաղեմ տեղափոխելու համար, որը հիմք ծառայեց Երուսաղեմի նոր մաթեմատիկական գրադարանի համար ։ Համալսարանի ֆակուլտատիվ անդամներից են եղել Աբրահամ Ֆրենկելը և Միշել Ֆեկետեն ։ Գերմանիայում նացիստական ռեժիմի օրոք մի շարք հետազոտողներ են միացել ինստիտուտին, այդ թվում՝ Իսայի Շուրը և Օտտո Տեպլիցը։
Israel Journal of Mathematics ամսագիրը հիմնադրվել է 1963 թվականին որպես Bulletin of the Research Council of Israel (F բաժին) շարունակություն։ Ինստիտուտում համակարգչային գիտության բաժին ստեղծվել է 1969 թվականին, որը 1992 թվականին դարձել է Համակարգչային գիտության անկախ ինստիտուտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1925 հիմնադրումներ Մանդատային Պաղեստինում Կատեգորիա:Երուսաղեմի հրեական համալսարան Կատեգորիա:Մաթեմատիկական ինստիտուտներ Կատեգորիա:Իսրայելի հետազոտական ինստիտուտներ
Օնիկ Գասպարյան
Օնիկ Վիկտորի Գասպարյան, Հայաստանի ռազմական գործիչ, գեներալ-գնդապետ , Հայաստանի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ։
Հայ-ադրբեջանական պատերազմ, 2020
2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ի առավոտյան Ադրբեջանի զինված ուժերի նախահարձակման պատճառով սկսվեց հայ-ադրբեջանական պատերազմ։ Ռազմական գործողությունների ընթացքում ադրբեջանական զինված ուժերին հաջողվեց գրավել Արցախի Հանրապետության հարավը և Թալիշ-Մատաղիս հատվածը հյուսիս-արևելքում, հարավում գրեթե հասնել Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզին, հայկական կողմին պատճառել հազարավոր զոհեր, վիրավորներ և անհետ կորածներ, ինչպես նաև ռազմական և քաղաքացիական տեխնիկայի ու միջոցների հսկայական կորուստ։ Նոյեմբերի 9-ի գիշերը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ֆեյսբուքյան իր էջով հայտարարեց կապիտուլացիոն հայտարարության ստորագրման մասին։ Այդ համաձայնագրով հայկական զինված ուժերը դուրս բերվեցին իրենց վերահսկողության ներքո գտնվող Քաշաթաղի և Շահումյանի շրջաններից, Ասկերանի շրջանի որոշ հատվածներից ։ Պայմանագրց դուրս հանձնվեցին նաև Հադրութի և Քաշաթաղի շրջանների դեռևս ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից չգրավված տարածքներից, իրենց չհանձնված տարածքները։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գեներալներ Կատեգորիա:ՀՀ գեներալներ Կատեգորիա:ՀՀ ԶՈՒ գեներալ-մայորներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ Կատեգորիա:Գեներալ-լեյտենանտներ Կատեգորիա:ՀՀ վարչապետի հուշամեդալակիրներ Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ Կատեգորիա:Գարեգին Նժդեհ մեդալակիրներ Կատեգորիա:ՀՀ գեներալ-գնդապետեր
Ջեյմս Ադոմյան
Ջեյմս Ադոմյանը (ծնվել է 1980 թվականի հունվարի 31-ին) ամերիկահայ ստենդափ կատակերգու, դերասան և իմպրեսիոնիստ է։ Նա առավել հայտնի է «Կատակերգություն Բենգ Բենգ», «Չապո թրեփ հաուս», «Վերջին կանգնող կոմիկը», «Ուշ ուշ շոուն Քրեյգ Ֆերգուսոնի հետ» աշխատանքներով, որտեղ նա նմանակում էր նախագահ Ջորջ Բուշին մինչև 2009 թվականը և Բերնի Սանդերսին 2016 թվականին՝ Թրամփն ընդդեմ Բերնիի տուռին։ Նա հնչյունավորում է Խոսող Բենը «Խոսող Թոմն ու ընկերները» անիմացիոն սերիալում։
Վաղ կյանք
Ադոմյանը ծնվել է Օմահա, Նեբրասկայում, 1980 թվականի հունվարի 31-ին և մեծացել Ատլանտա, Ջորջիայում ։ Նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Լոս Անջելես, երբ նա տասը տարեկան էր։ Ադոմյանը Լոս Անջելեսի բապտիստական ավագ դպրոցի շրջանավարտ է, իսկ Ուիթյեր քոլեջում սովորել է տնտեսագիտության և թատերական արվեստի ինքնուրույն ձևավորմամբ կուրսը, ինչը 2017 թվականի Փիթ Հոլմսի հետ հարցազրույցի ժամանակ նշում է, որ չի ավարտել։ Ադոմյանը ծագումով հայ է։
Կարիերա
Ադոմյանը սկսեց հաճախակի հանդես գալ որպես նախագահ Ջորջ Բուշ կրտսեր «Ուշ ուշ շոու»-ում այն բանից հետո, երբ Քրեյգ Ֆերգյուսոնը սկսեց շոուի վարումը 2005-ի հունվարից մինչև 2009-ը։
Նա հանդես է եկել մի քանի այլ կատակերգական ծրագրերում, այդ թվում ՝ «ՄԱԴթիվի», «Մենսիայի միտքը», «Ջիմի Քիմելը ուղիղ եթերում», «Կարճ շրջաններ», «Ատոմ թիվի», «Քարանձավի մարդիկ», «Վերահաշվարկ» և «Խաղացողները»։
Ադոմյանը նկարահանվել է «Հարոլդն ու Կումարը փախչում են Գուանտանամո Բեյից» և «Միս Մարչ» ֆիլմերում։
Որպես ձայնային արտիստ Ադոմյանը ելույթ է ունեցել «Սոխ ռադիո նորություններ»-ում, որպես մի քանի կերպարներ «ՊԲՍ»-ի «Ուորդգըրլ» մուլտսերիալում, որպես նախագահ Բուշ «ՄԱԴթիվի»-ի մի քանի դրվագներում, որպես Ջիմի Քիմել ՝ «Հայտնի մարդկանց մահվան խաղ»-ում և մի շարք այլ մուլտֆիլմերում։
2011 թվականին նա ընտրվել է «ՆԲՍ» հեռուստաալիքի չհեռարձակված «Քերի Լայզեր» փորձնական նախագծի գլխավոր դերի համար՝ Սառա Փոլսոնի և Թիմ Միդոուսի հետ։
2012-ին Ադոմյանը հանդես եկավ «Կատակերգություն Բենգ Բենգ»-ում՝ որպես «ՊԲՍ»-ի հաղորդավար Հյուել Հաուսեր, «Չափահասների լող»-ի «Երեխաների հիվանդանոց»-ում ՝ Մադոննայի դերում և «ՄԹիվի» - ի «Փող՝ անծանոթներից»-ում որպես ինքը, ինչպես նաև կանոնավոր կերպով հանդես գալով որպես «Քոնան»-ի տարբեր էսքիզային կերպարներ։
2018-ին Ադոմյանը Պորտլենդի քվիր կատակերգության փառատոնի գլխավորներ դեմքերից մեկն էր։
2019-ին «Նեթֆլիքս»-ի «Պատմական բացահայտումներ» հաղորդաշարի Ֆրեդի Մերկուրիի էպիզոդի համար Ադոմյանը մարմնավորել է վերնագրի կերպարին։
Stand-up կատակերգական ալբոմ
2012-ին Ադոմյանը թողարկեց իր դեբյուտային «Ցածր կախված միրգը» կատակերգական ալբոմը։ Թողարկումը «Ականջագայլ»-ի թողարկած առաջին ալբոմն էր, և հիմնականում դրական արձագանքներ ստացավ։ 1 ժամ տևողությամբ ստենդ-ափ սեթը պարունակում է անձնական պատմություններ, մի շարք հայտնի մարդկանց տպավորություններ և քաղաքական նյութեր, ներառյալ դիտարկումներ ԼԳԲՏ մարդկանց մշակութային ընկալումների վերաբերյալ։
Կենդանի ելույթներ
Ադոմյանը հաճախակի ուղիղ եթերում ելույթ է ունենում «Ուղղահայաց քաղաքացիների բրիգադի թատրոն»-ում՝ էսքիզներով և ստենդ-ափ շոուներով, ինչպիսիք են «Կատակերգություն Բենգ Բենգ»-ը, «Ո՞վ է գծագրել» և շատ ուրիշներ։ Նա նաև «Գրաունդլինգներ թատրոն»-ում «Կիրակի Ընկերության» շրջանավարտ է, որտեղ դեռ հաճախակի է ելույթ ունենում։ Նա նաև պարբերաբար ելույթ է ունենում «Վաղվա շոու»-ում և Հոլիվուդի այլ ստենդ-ափ շոուներում։ Ադոմյանը հայտնի է նրանով, որ բազմաթիվ տպավորություններ է թողնում կենդանի շոուներում, ինչպես հագուստով, այնպես էլ բուն իր ստենդափ գործողությամբ, մարմնավորելով Վինսենթ Փրայսին, Լյուիս Բլեքին, Օրսոն Ուելսին, Ջեսի Վենտուրային, Փոլ Ջիամատիին, Մայքլ Քեյնին, Ֆիլիպ Սեյմուր Հոֆմանին, Սեմ Էլիոթին, Ալը Ֆրանկենին, Հյուել Հաուսերին, Քրիստոֆեր Հիչենսին, Գարի Բյուսին, Ջոն Մաքքեյնին, Ջո Լիբերմանին, Մարկ Մարոնին, Ջիմի Քիմելին, Էնդի Քինդլերին, Թոմ Լեյկիսին, Թոդ Գլասին, Ջորջ Բուշին և Բերնի Սանդերսին։ Նա մի քանի նմանակումներ է արել «Կատակերգություն Բենգ Բենգ»-ում:
Ադոմյանը հաճախ է կենդանի ելույթներ ունենում ամբողջ երկրում՝ անելով ստենդափ կամ կերպարներ մարմնավորելով, մասնավորապես ձախակողմյան քաղաքական միջոցառումներին, ինչպիսիք են «Տարեկան Կոս», «Ծիծաղելով լիբերալ կերպով», «ԶԼՄ-ների բարեփոխումների ազգային համաժողով»-ը և կոնգրեսական Ալան Գրեյսոնի քարոզարշավի միջոցառումներին։ 2010-ին նա մի քանի կենդանի ելույթ ունեցավ Հյուսիսային Ամերիկայում «Ջարդելով զույգերի» տուռի ժամանակ։
2008-ին նա կատակերգու Գրեգ Ջիրալդոյի հետ եղավ երկրի տարբեր վայրերում որպես «Անվճռական '08» տուռի մի մաս, որը կատարվել էր «Կատակերգության կենտրոն»-ի կողմից։ Նա ելույթ է ունեցել Հյուսիսային Ամերիկայի կատակերգական փառատոներում, այդ թվում՝ Մոնրեալի «Միայն ծիծաղի համար»-ում։ 2012-ի մարտին Ադոմյանն ունեցավ իր առաջին արտասահմանյան ելույթը՝ գլխավորելով «Ստենդ-ափ Սեուլ»-ի երկու գիշերային շոու՝ Սեուլում (Հարավային Կորեա)։
2016 թվականի փետրվար-մարտ ամիսներին Ադոմյանը շրջագայել է ԱՄՆ-ով՝ Թրամփն ընդդեմ Բեռնիի տուռին։
Անձնական կյանքի
Ադոմյանը բաց գեյ է։ Նա ամերիկահայ մաթեմատիկոս Ջորջ Ադոմյանի թոռն է և Ամերիկայի դեմոկրատ սոցիալիստների անդամ է։ Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիալիստներ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ հայեր Կատեգորիա:Ամերիկահայեր Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:1980 ծնունդներ
Կոմունիստական կուսակցության մանիֆեստ
«Կոմունիստական կուսակցության մանիֆեստը» (Das Manifest der Kommunistischen Partei), կոմունիզմի առաջին պարսավագիրը, որը Կոմունիստների միության երկրորդ կոնգրեսի (1847) հանձնարարությամբ գրել են Կառլ Մարքսն ու Ֆրիդրիխ Էնգելսը։
Բովանդակություն
Աշխատությունը մարքսիզմի հիմունքների ամբողջական շարադրանքն է։ Առաջին գլխում՝
Կապիտալիզմից կոմունիզմի անցման ծրագիր
«Բուրժուաները և պրոլետարները» աշխատությունում փորձ էր կատարվում ապացուցել հասարակության զարգացման օբյեկտիվ օրենքները, արտադրաեղանակների հերթափոխության՝ ենթադրյալ անխուսափելիությունը և հին հասարակարգի ընդերքում նորի սաղմնավորման դիալեկտիկական պրոցեսը։ Մարքսը և էնգելսը պնդում էին, որ հասարակության պատմությունը (բացառությամբ նախնադարյան հասարակարգի) դասակարգային պայքարի պատմություն է, որ բուրժուական հասարակարգում ի դեմս, այսպես կոչված՝ երկու թշնամի դասակարգերի՝ բուրժուազիայի և պրոլետարիատի, ավելի են սրվել դասակարգային պայքարն ու դասակարգային հակասությունները։ Մարքսն ու Էնգելսը պնդում էին, որ կապիտալիզմի խորտակումն անխուսափելի էր և առկա էր նոր, «անդասակարգ» կոմունիստական հասարակության ստեղծման պատմական անհրաժեշտություն։ Ներկայացնելով նոր հասարակարգի ստեղծման ուղիները՝ Մարքսն ու էնգելսը հասարակության վերափոխման իրական ուժ էին համարում իբր բոլոր աշխատավորների շահերը արտահայտող պրոլետարիատին, ներկայացնում պրոլետարիատի «պատմական առաքելությունը», եզրակացնելով, որ կապիտալիզմը, հանձինս պրոլետարների
Կոմունիստների մերձավորագույն նպատակն է
Այս գլխում ներկայացվել է կոմունիստների վերաբերմունքը ընտանիքի, սեփականության, ազգի, հայրենիքի, դաստիարակության նկատմամբ, նշվել են այն կարևորագույն սոցիալ-տնտեսական միշոցառումները, որոնք պրոլետարիատը պետք է իրականացնի իշխանությունը նվաճելուց հետո։ Մարքսը և էնգելսը եզրակացնում էին, որ պրոլետարիատը
Երրորդ գլխում՝ «Սոցիալիստական և կոմունիստական գրականություն», գիտականորեն քննադատված էր այդ տարիների սոցիալիստական և կոմունիստական ագիտացիոն գրականությունը, գաղափարախոսական տեսանկյունից վեր էին հանվում սոցիալիզմի դրոշով հանդես եկող բուրժուական ու մանրբուրժուական հոսանքների (ֆեոդալական սոցիալիզմ, մանրբուրժուական սոցիալիզմ, «ճշմարիտ» սոցիալիզմ) դասակարգային էությունը, արտահայտված է հեղինակների վերաբերմունքը ուտոպիական սոցիալիզմի ու կոմունիզմի ուսմունքների նկատմամբ։
կոչով, որը դարձել էր համաշխարհային սոցիալիստական շարժման նշանաբանը։ Մանիֆեստի մասին Վլադիմիր Լենինը գրել է.
Ստեղծում
Առաջին անգամ «Կոմունիստական կուսակցության մանիֆեստը» հրատարակվել է 1848 թվականին Լոնդոնում, գերմաներեն։ 1882 թվականին ժնևում տպագրվել է ռուսերեն երկրորդ հրատարակությունը՝ ռուս մարքսիստ-տեսաբան Գեորգի Պլեխանովի թարգմանությամբ, Մարքսի և էնգելսի հատուկ առաջաբանով։ 1848-1871 թվականներին լույս է տեսել «Կոմունիստական կուսակցության մանիֆեստի» մոտ 770 հրատարակություն՝ 50 լեզվով։ ԽՍՀՄ-ում 1973 թվականիի հունվարի 1-ի տվյալներով թողարկվել էր 447 հրատարակություն 24,341 հազար օրինակով՝ 74 լեզվով։
Թարգմանություններ հայերենով
«Կոմունիստական կուսակցության մանիֆեստը» հայերեն թարգմանվել է 1887 թվականին։ «Մանիֆեստի» 1888 թվականին անգլերեն և 1890 թվականին գերմաներեն հրատարակությունների առաջաբաններում Էնգելսը նշում էր, որ հայերեն թարգմանությունը պետք է 1887 թվականին հրատարակվեր Կոստանդնուպոլիսում, սակայն «...լույս չտեսավ այն պատճառով միայն, որ հրատարակիչը վախեցել է գիրքը լույս ընծայել Մարքսի անունով, իսկ թարգմանիչը չի համաձայնել «Մանիֆեստը» ներկայացնել որպես իր աշխատությունը»։ 1894 թվականին Հովսեփ Աթաբեկյանցը և Մ. Հովհաննիսյանը (Մ. Վարդանյանը) թարգմանել են «Կոմունիստական կուսակցության մանիֆեստը», որը սակայն չի հրատարակվել։ Աթաբեկյանցը նամակով դիմել էր էնգելսին և խնդրել գրել առաջաբան «Մանիֆեստ»-ի հայերեն հրատարակության համար։ Էնգելսը, շնորհակալություն հայտնելով աշխատության թարգմանության համար, պատասխանել է, որ ինքն անծանոթ լեզվով հրատարակվող գրքին առաջաբան գրել չի կարող։ 1894 թվականին «Գաղափար» հանդեսում հրատարակվել է «Կոմունիստական կուսակցության մանիֆեստ»-ի ներածությունը, 1872 թվականի գերմաներեն հրատարակության հեղինակների առաջաբանը և 1-ին, 2-րդ գլուխների հայերեն թարգմանությունը (թարգմանիչ՝ Մարո Նազարբեկյան), իսկ մնացած մասը չի հրատարակվել հանդեսը փակվելու պատճառով։ 1901 թվականին Թիֆլիսում «Մանիֆեստը» թարգմանվել է հայերեն ռուսերեն երկրորդ հրատարակությունից։ Աշխատությունը, «Մանիֆեստ կոմունիստական կուսակցության» վերնագրով, առանձին գրքով հրատարակվել է 1904 թվականին՝ ժնևի ՌԽԴԲԿ տպարանում, Ստեփան Շահումյանի և Միքայել Մանուչարյանի գերմաներենից կատարած թարգմանությամբ։ Աշխատությանը կցված են եղել 1872 թվականի, 1883 թվականի, 1890 թվականի հրատարակությունների առաջաբանները, որպես հավելված՝ Կարլ Կաուցկու
Հետագայում «Կոմունիստական կուսակցության մանիֆեստը» թարգմանել են նաև Պողոս Մակինցյանը (1918), Սարգիս Կասյանը և ուրիշներ։ Մինչև 1979 թվականը «Կոմունիստական կուսակցության մանիֆեստը» առանձին գրքով հայերեն լույս է տեսել 17 անգամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1848 գրքեր Կատեգորիա:Քաղաքական մանիֆեստներ Կատեգորիա:Կոմունիզմի մասին գրքեր
Ծիածանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արմավիրի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արմավիրի մարզի Ծիածան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (2 միավոր)։
Սաբաուդիա (Լացիո)
Սաբաուդիա (Լացիո) (իտալ.` Sabaudia), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Լատինա գավառում ։ Բնակչությունը` 18702 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 130 մարդ/կմ², տարածքը՝ 144 կմ², փոստային ինդեքսը՝ 04016, հեռախոսային կոդը՝ 0773։
Կոմունայում մարտի 25-ին նշվում է Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի Ավետման տոնը։
Կոմունան ստեղծվել է Պոնտինյան ճահիճների վերականգնման ժամանակ, տարածքի դասավորության հիմնական աշխատանքները կատարվել են 1933 թվականի օգոստոսի 5-ից մինչև 1934 թվականի ապրիլի 15-ը։
Կոմունայի տնտեսությունը մասնագիտացված է էլեկտրատեխնիկայի, սննդի և փայտամշակման արդյունաբերության մեջ։ Զարգացած է զբոսաշրջությունը։
Տերնովկա (գյուղ, Բերեզնեգովատոեի շրջան)
Տերնովկա (Тернівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բերեզնեգովատոեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1892 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տերնովկա գյուղում բնակվում էր 107 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,289 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բերեզնեգովատոեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1892 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ստարիե Կանդրի
Ստարիե Կանդրի (Старые Кандры, Иҫке Ҡандра), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 330 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Օֆինգեն
Օֆինգեն (Offingen), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Հակոն Երիտասարդ
Հակոն Երիտասարդ (Håkon Håkonsson, ), Նորվեգիայի թագավոր Հակոն IV-ի որդին, Նորվեգիայի կրտսեր թագավորը՝ հոր կառավարման տարիներին՝ 1240 թվականից մինչև իր մահը։ Հայտնի է ինչպես Հակոն Երիտասարդ, որպեսզի նրան տարբերեն իր հորից, որին հաճախ անվանում են Հակոն Ծեր։
Կենսագրություն
Հակոն Երիտասարդի նշանակումը որպես Հակոն Ծեր թագավորի ժառանգորդ՝ Նորվեգիայի միապետության տարածման նոր միջոց էր։ Թագավոր Հակոնն ուներ արտամուսնական ավագ որդի՝ Սիգուրդը, ով փոխանցվեց հօգուտ Հակոնի։ Նախկինում, ըստ ավանդույթի, ծննդյան օրինականությունը նշանակություն չուներ թագի իրավահաջորդության իրավունքի համար։ Չնայած նա կրում էր «արքա» տիտղոսը, սակայն ենթարկվում էր հորը։ Սա ընդգծվել է 1247 թվականին Հակոն Ծերի թագադրման ժամանակ, երբ Հակոն Երիտասարդը կրել է թագը, բայց ինքը չի թագադրվել։
1251 թվականին Օսլոյում նա ամուսնացավ շվեդ արքայադուստր Շվեդիայի փաստացի տիրակալ, կոմս Բիրյերի և Ինգեբորգ Էրիքսդոտերի դստեր՝ Ռիկիսայի հետ։ Նա Շվեդիայի անչափահաս թագավոր Վալդեմար Բիրգերսոնի քույրն էր։ Ամուսնությունը կազմակերպել է Հակոն Ծեր թագավորը՝ Դանիայի դեմ Նորվեգիայի և Շվեդիայի միջև դաշինք ստեղծելու համար։ Զույգը մեկ որդի ուներ, ում անունը Սվեր էր։
Հակոն Երիտասարդը մասնակցել է 1256 և 1257 թվականներին Դանիայի դեմ իր հոր ռազմական գործողություններին, երբ Նորվեգիայի թագավորները ավերել են Դանիայի Հալանդ նահանգը։ 1257 թվականի գարնանը, երբ Հակոնը պատրաստվում էր Օսլո մեկնելու, նա հիվանդացավ Կոնհելում։ Նա ընդհատեց իր ճամփորդությունը Տյոնսբերգում և հաստատվեց այնտեղ՝ վանքում։ «Հակոն Հակոնսոնի սագայում (առասպելում)» նշվում է, որ նրան բուժում էր իսպանացի բժիշկը, ով այդ ժամանակ դիվանագիտական ​​պատվիրակության հետ գտնվում էր Նորվեգիայում ։ Սակայն, հիվանդությունը սրացավ, և նա մահացավ Տոնսբերգում 1257 թվականի մայիսի 5-ին։ Նրա մարմինը տեղափոխվել է Օսլո, որտեղ նրան թաղել են Սուրբ Հալվարդի տաճարում։
Նրա մահից հետո նրա այրի կինը՝ Ռիկիցան վերադարձավ իր հոր մոտ՝ Շվեդիա։ Նրանց փոքրիկ որդին՝ Սվերեն, մնացել է Նորվեգիայում իր պապիկի հետ։ Նա չէր համարվում գահաժառանգ, քանի որ արդեն 1257 թվականին թագավոր է հռչակվել նրա հոր կրտսեր եղբայր Մագնուսը։ Սվերեն մահացել է 1261 թվականին մանուկ հասակում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի թագավորներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի պատմություն
Հոդնով
Հոդնով, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Հազրոյի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տոպչիխա
Տոպչիխա (Топчиха), գյուղ Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Տոպչիխինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9400 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1915 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Տոպչիխինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալիսի մասին Լուիս Քերոլի հեքիաթների նկարազարդումներ
Ալիսի մասին Լուիս Քերոլի հեքիաթների գրքային նկարազարդումները բազմիցս դարձել են գիտական հոդվածների և լայն լսարանի համար հետաքրքիր լուսաբանումների թեմա։ Ալիսի մասին Լուիս Քերոլի հեքիաթների տեքստերը նկարիչների համար հարուստ նյութ են՝ ստեղծելու երևակայական կերպարներ։ «Ալիսի» բազմաթիվ նկարազարդողներ իրենց առաջ խնդիր են դրել՝ հասնելու տեքստի և պատկերի էսթետիկ միավորման, ինչպես նաև տեսողական կերպարների միջոցով գրական տեքստի թարգմանության։
Գոյության ունեն աղջկա արկածների մասին անգլիացի գրողի ստեղծած բոլոր չորս հեքիաթների նկարազարդումներ՝ «Ալիսի արկածներն ստորգետնյա աշխարհում» նախնական տարբերակը (Alice's Adventures Under Ground, գիրքն ավարտել է 1863 թվականի փետրվարին), երկու առավել հայտնի հեքիաթները՝ «Ալիսը Հրաշքների աշխարհում» (Alice’s Adventures in Wonderland, բնօրինակ տարբերակում՝ «Ալիսի արկածները Հրաշքների աշխարհում», 1865), «Ալիսը Հայելու աշխարհում» (Through the Looking-Glass, and What Alice Found There, բնօրինակ տարբերակում՝ «Հայելու միջով, և ինչ այնտեղ գտավ Ալիսը», 1871), ինչպես նաև ավելի փոքր տարիքի երեխաների համար հարմարեցված տարբերակը, որն արել է հենց հեղինակը՝ «Ալիսը երեխաների համար» (The Nursery “Alice”)։
Բազմաթիվ մեծ նկարիչներ նկարազարդել են Ալիսի մասին Քերոլի գրքերը, նրանցից ոմանք մասնագիտացել են հենց մանկական գրքերի գծագրման մեջ, մյուսները հազվադեպ են անդրադարձել մանկական գրքերի պատկերազարդմանը։ Մի շարք նկարիչներ այս նկարազարդումների համար ստացել են ազգային և միջազգային մրցանակներ։ Ցուցադրություններ են անցկացվել, որտեղ ներկայացվել են անգլիացի գրողի սյուժեներով ոգեշնչված ստեղծագործություններ։ Նման ցուցադրություններից առավել լայն լուսաբանման արժանացել են հենց գրքային նկարազարդումները։ Կան հավաքորդներ, որոնք իրենց առջև նպատակ են դրել Ալիսի մասին Լուիս Քերոլի հեքիաթների նկարազարդված հազվագյուտ հրատարակությունները հավաքելը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մանկական գրականության նկարազարդումներ Կատեգորիա:Ալիսը Հրաշքների աշխարհում
Պրիշվինի թղթե աչքերը
Սյուժե
Սյուժեն կառուցված է «ֆիլմ ֆիլմում» սխեմայով։ Հեռուստառեժիսոր Պավել Պրիշվինը (Ալեքսանդր Ռոմանցով) ստալինիզմի մասին ֆիլմում պետական անվտանգության կապիտանի դեր է կատարում, որի գործողությունը տեղի է ունենում 1949 թվականին։ Ինքը՝ Պրիշվինը, ծրագրել է հեռուստահաղորդում նկարահանել 1949 թվականին աշխատող մի խումբ հեռուստատեսության աշխատողների մասին։ Նա ուսումնասիրում է արխիվային նյութերը, զրուցում խմբի կենդանի անդամների հետ՝ փորձելով վերականգնել 40-ամյա վաղեմության իրադարձությունները։ Նրա ուշադրությունը գրավում է դերասաններից մեկի խորհրդավոր մահվան պատմությունը։ Պրիշվինը հետաքննություն է անցկացնում՝ ենթադրելով, որ այստեղ ներգրավված է ՄԳԲ-ն։ Բայց ամեն ինչ շատ ավելի պրոզայիկ էր։ Պարզապես դերասանի գործընկերը՝ խանդելով կնոջը նրա նկատմամբ, հարբած ժամանակ նրա վերարկուի թևերի մեջ փայտ է դնում, որի արդյունքում նա ընկնում է և սառչում սառնամանիքից։
Ֆիլմի անսովոր անվանումը, այդ տարօրինակ «թղթային աչքերը» կապված են հաջորդ պատմության հետ։ Հեռուստատեսության հաղորդավարները, կարդալով նորություններ, ստիպված էին ժամանակ առ ժամանակ խոնարհել աչքերը՝ հետևելով տեքստին։ Եվ ահա ստուդիա է գալիս մի նամակ, որտեղ առաջարկվում է նրանց կոպերի վրա թղթե աչքեր փակցնել, որպեսզի նույնիսկ այն ժամանակ, երբ նրանք կարդան, թվա, թե նրանք նայում են հեռուստադիտողներին։ Մյուս կողմից, որոշ քննադատներ տեսնում են «թղթե աչքերով», որը խորհրդանշում է կուրությունը ։