cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դյուշենի մկանային դիստրոֆիա
Պատճառ
ԴՄԴ-ի պատճառը դիստրոֆինը կոդավորող գենի մուտացիան է Xp21 լոկուսում, որը տեղակայված է X քրոմոսոմի կարճ թևում ։ Դիստրոֆինը պատասխանատու է ամեն մկանաթելի բջջակմախքը ստորադիր բազալ թաղանթին կապելու համար (արտաբջջային մատրիքս) սպիտակուցային կոմպլեքսի միջոցով, որոնը բազմաթիվ ենթամիավորներ է պարունակում։ Դիստրոֆինի բացակայությունը թույլ է տալիսկալցիումի ավելորդ քանակներին ներխուժել սարկոլեմա (բջջաթաղանթ) ։ Կալցիումի քանակության և ազդակային ուղիների խանգարումը հանգեցնում է ջրի մուտքին միտոքոնդրիումներ, որոնք ուռչում և ապա պայթում են։
Կմախքային մկաններում դիստրոֆիայի ժամանակ, միտոքոնդրիալ դիսֆունկցիան սկզբնավորում է սթրես-ինդուկցված ցիտոզոլային կալցիումական ազդակներ և սթրես-ինդուկցված թթվածնի ռեակտիվ ձևերի արտադրության ամպլիֆիկացիա։ Կասկադային պրոցեսների կոմպլեքսում, որը ներառում է բազմաթիվ ուղիներ որոնք դեռևս լավ չեն հասկացվել, օքսիդատիվ սթրեսի արդյունքում բջջի ներսում վնասվում է սարկոլեման և ի վերջո բջջի մահվան պատճառ է դառնում։ Մկանաթելերը նեկրոզի են ենթարկվում և ի վերջո փոխարինվում են ճարպային և շարակցական հյուսվածքով։
ԴՄԴ-ն ժառանգվում է X-շղթայակցված ռեցեսիվ եղանակով։ Կանայք սովորաբար գենի կրողներ են, մինչդեռ տղամարդիկ ախտահարվում են։
Կին կրողը չգիտի իր մուտացիյի մասին, մինչ ախտահարված տղա ունենալը։ Կրող մոր տղան դեֆեկտավոր գենը ժառանգելու 50%-անոց հավանականություն ունի։ Կրող մոր դուստրը կրող դառնալու 50%-անոց հավանականություն ունի, և 50%-անոց հավանականություն, որ երկու նորմալ ալելներ կունենա։ Բոլոր դեպքերում չախտահարված հայրը կամ փոխանցում է նորմալ X-ը իր դստերը, կամ փոխանցում է նորմալ Y-ը իր որդուն։ X-շղթայակցված ռեցեսիվ հիվանդության կին կրողները կարող են դրսևորել հիվանդության ախտանշանները, կախված X-ի ինակտիվացման նրանց մոդելից։ ԴՄԴ-ով ախտահարվում է 3.600 տղա նորածնից մեկը ։ Դիստրոֆինի գենի մուտացիաները կամ կարող են ժառանգվել, կամ առաջանալ ինքնաբերաբար գամետոգենեզի ընթացքում։
Աղջիկ երեխաների շրջանում ԴՄԴ-ն խիստ հազվադեպ է հանդիպում (մոտավորապես 1-ը 50 000 000 աղջիկ նործնից) ։ Հիվանդանում են ախտահարված հայր և կրող մայր ունեցողները, կամ նրանք, ովքեր ունեն միայն մեկ X քրոմոսոմ, կամ էլ նրանք, ովքեր ունեն չինակտիվացած X քրոմոսոմ(հազվադեպ պատճառներից ամենահաճախակին) ։ Կրող մոր և ախտահարված հոր աղջիկը կամ կրող է լինելու, կամ ախտահարված՝ հավասար հավանականությամբ, քանզի նա միշտ ժառանգելու է X-քրոմոսոմը իր հորից և միայն 50%-անոց հավանականությամբ նաև ժառանգելու է ախտահարված քրոմոսոմը իր մորից ։
Արյուն-ուղեղային պատնեշի խանգարումը ԴՄԴ-ին բներշ առանձնահատկություններից է ։
Ախտորոշում
Գենետիկական խորհրդատվությունը խորհուրդ է տրվում այսպիսի խանգարումով ընտանեկան պատմություն ունեցող անձանց։ ԴՄԴ-ն կարող է հայտնաբերվել շուրջ 95%-անոց ճշգրտությամբ հղիության ընթացքում իրականացվող գենետիկական հետազոտություններով ։
ԴՆԹ-թեստավորում
Դիստրոֆինի գենի մկան-սպեցիֆիկ իզոձևը կազմված է 79 էկզոնից և ԴՆԹ-թեստավորումը և անալիզը սովորաբար կարող են հայտնաբերել մուտացիայի տիպը էկզոնում կամ էկզոններում, որոնք ըդգրկված են։ Դեպքերի մեծ մասում ԴՆԹ-թեստավորումը հաստատում է ախտորոշումը ։
Մկանի բիոպսիա
Եթե ԴՆԹ-թեստավորումը թույլ չի տալիս գտնել մուտացիան, մկանի բիոպսիան կարող է իրականացվել ։ Մկանային հյուսվածքի փոքրիկ նմուշը դուրս է բերվում, օգտագործելով բիոպսիոն ասեղը։ Բիոպտատի վրա իրականացվող առանցքային թեստերն են ԴՄԴ-ն հաստատելու համար իրականացվող իմունոհիստոքիամիան և իմունոբլոթինգը դիստրոֆինի համար, որոնք պետք է վերլուծության ենթարկվեն փորձառու նյարդամկանային ախտաբանի կողմից ։ Այս թեստերը ցույց են տալիս դիստրոֆին սպիտակուցի առկայությունը կամ բացակայությունը։ Եթե դիստրոֆինը առկա է, թեստը ցույց է տալիս դրա քանակությունը և մոլեկուլի չափը, օգնելով տարբերակել ԴՄԴ-ն առավել թեթև դիստրոֆինապաթիկ ֆենոտիպերից ։ Վերջին մի քանի տարիների ընթացքում, ԴՆԹ-թեստավորումը զարգացել է և այժմ ունակ է հայտնաբերելու բազմաթիվ մուտացիաներից շատերը, որոնք ԴՄԴ են առաջացնում և մկանի բիոպսիայի կարիքը առաջվա պես հաճախակի չէ, ԴՄԴ-ն հաստատելու համար ։
Մինչծննդյան թեստեր
ԴՄԴ-ն առաջացնում է X-շղթայակցնած ռեցեսիվ գենը։ Տղամարդիկ ունեն միայն մեկ X-քրոմոսոմ, ուստի միայն մեկ մուտացված գենի առակայությունը ԴՄԴ կառաջացնի։ Հայրերը չեն կարող փոխանցել X-շղթայակցված հատկանիշները իրենց որդիներին, ուստի մուտացիան փոխանցվում է միայն մայրերի կողմից ։
Եթե մայրը կրող է, և հետևապես նրա երկու X քրոմոսոմներից մեկը ունի ԴՄԴ մուտացիա, 50% հավանականություն կա, որ աղջիկ երեխան ժառանգելու է մուտացիան նրա երկու X-քրոմոսոմներից մեկի միջոցով և կրող է դառնալու։ Եթե այդ կրողը տղա երեխա է ունենում, 50%-անոց հավանականություն կա, որ նա կժառանգի մուտացիայով X քրոմոսոմը և ԴՄԴ կունենա։ Պրենատալ թեստերը կարող են հուշել արդյոք չծնված երեխան ունի ամենատարածված մուտացիաները, թե ոչ։ Շատ մուտացիաներ կան, որոնք պատասխանատու են ԴՄԴ-ի համար և որոշները դեռևս բացահայտված չեն, ուստի գենետիկական թեստավորումը օգնում է միայն այն դեպքերում, երբ ընտանիքի անդամները հայտնի մուտացիա ունեն։
Ինվազիվ թեստեր իրականացնելուց առաջ, պտղի սեռի որոշումը կարևոր է, մինչդեռ տղամարդիկ ժամանակ առ ժամանակ ախտահարվում են այս X-շղթայակցված հիվանդությունով, կանայք խիստ հազվադեպ են ախտահարվում։ Վերջինիս կարելի է հասնել գերձայնային հետազոտության միջոցով 16 շաբաթականում կամ ավելի մեծ ժամկետում, կամ ավելի հաճախ, ազատ պտղային ԴՆԹ-ի թեստավորմամբ։ Խորիոնի թելիկների նմուշավորումը կարող է իրականցվել 11-14 շաբաթականում և ունի 1%-անոց վիժման ռիսկ։ Ամնիոցենտնեզը կարող է իրականացվել 15 շաբաթականից հետո, և ունի 0.5 %-անոց վիժման ռիսկ։ Պտղային արյան նմուշավորումը կարող է իրականացվել է մոտավորապես 18 շաբաթական ժամկետում։ Ոչ հստակ գենետիկ թեստավորման արդյունքների պարագայում մեկ այլ հնարավորություն է պտղային մկանների բիոպսիան։
Բուժում
ԴՄԴ-ի համար հայտնի բուժում գոյություն չունի և տրմադրվող բուժօգնության անհրաժեշտությունը որոշում են վերահսկող մարմինները ։
Բուժումը ընդհանուր առումով միտված է վերահսկելու ախտանշանները և առավելագույնս լավացնելու հիվանդի կյանքի որակը, որը կարող է չափվել, օգտագործելով հատուկ հարցաթերթիկներ ։ Բուժումը ներառում է հետևյալը՝
Էթեպլիրսեն դեղը հաստատված է ԱՄՆ-ում դիստրոֆինի էկզոն 51-ի բացակայությունով մուտացիաները բուժելու համար։ ԱՄՆ-ում դեղի օգտագործման թույլտվության հաստատումը վիճելի էր, քանի որ Էթպլիրսենը կլինիկորեն նշանակալի օգուտ չի ցուցադրել , ուստի Դեղամիջոցների Եվրապական Գործակալությունը ։
Ատալուրեն դեղամիջոցը որոշ դեպքերի համար հաստատվել է Եվրամիությունում ։
Համընդհանուր բազմառարկայական ԴՄԴ-ով հիվանդների խնամքի ուղեցույցները մշակվել են Հիվանդությունների Վերահսկման և Կանխարգելման Կենտրոնների կողմից և հրապարակվել են 2 մասով՝ The Lancet Neurology-ում 2010-ին ։
Ֆիզիոթերապիա
Ֆիզիոթերապևտի ցանկությունը իր հիվանդներին իրենց մաքսիմալ ֆիզիկական պոտենցիալին հասցնելոն է։ Նրանց նպատակններն են.
Շնչառական օժանդակում
Ժամանակակից «ծավալի վենտիլյատոր/ռեսպիրատորները», որոնք օդի լրացուցիչ ծավալով են հասցնում հիվանդին ամեն շնչառական շարժման հետ, արժեքավոր են մկանային դիստրոֆիա-ասոցացված շնչառական խնդիրներով հիվանդներին բուժելու համար։ Վենտիլյացիայի իրականացման նպատակով կարող է պահանջվել էնդոտրախեալ կամ տրախեոտոմիկ խողովակի առկայություն, որի միջոցով օդը անմիջականորեն հասցվում է, բայց որոշ մարդկանց դեպքում, լրացուցիչ օդով ոչ ինվազիվ ապահովումը դիմակի միջոցով կարող է բավարար լինել։ Շնչուղիների դրական ճնշման ապարատները, մասնավորապես երկմակարդակները, ժամանակ առ ժամանակ օգտագործվում են այս վերջին եղանակով։ Շնչառական հարմարանքները կարող են հեշտությամբ տեղավորվել վենտիլյատորի սեղանի վրա, անվասայլաքի հատակին կամ հետևի մասում, հավանաբար արտաքին մարտկոցի օգտագործումով, առավել շարժունակություն ապահովելու նպատակով։
Վենտիլյատորներով բուժումը կարելի է սկսել միջին և ուշ դեռահասության շրջանում, երբ շնչառական մկանները կարող են սկսել չգօրծել։ Եթե կենսական տարողությունը նորմայի 40%-ից քիչ է, ծավալի վենտիլյատոր/ռեսպիրատորները կարող են օգտագործվել քնած ժամերի ընթացքում՝ ժամանակ, երբ հիվանդը հավանաբար չի կարողանում սեփական ուժերող անհրաժեշտ օդափոխություն ապահովել (հիպովենտիլյացիա)։ Քնած ժամերին հիպովենտիլյացիան հաստատվել է քնի խանգարումը ուսումնասիրելիս, երբ թթվածնաչափական հետազոտությունները և մազանոթային արյան գազային կազմի ցուցանիշները շեղվել են նորմայից(տես՝ թոքերի ֆունկցիայի գնահատում)։
Հազին օժանդակող սարքը կարող է օգնել ազատվելու ավելորդ լորձից, թոքեր դրական ճնշումով օդի գերներփչումով, ապա բացասական ճնշում կիրառելով, լորձը դուրս բերելու համար։ Եթե կենսական տարողությունը շարունակում է նվազել նորմայի 30% տոկոսից պակաս, ծավալի վենտիլյատոր/ռեսպիրատորը ևս կարող է կիրառվել օրվա ընթացքում առավելագույն օժանդակումով։ Հիվանդը աստիճանաբար շատացնում է օրվա ընթացքում վենտիլյատոր/ռեսպիրատորի օգտագործման ժամանակը, ըստ անհրաժեշտության։ Սակայն կան նաև մարդիկ, ովքեր հասնելով իրենց կյանքի երկրորդ տասնամյակին, օդափոխիչի կարիք չեն ունենում։
Կանխատեսում
ԴՄԴ-ով հիվանդների մահվան ամենահաճախակի պատճառը շնչառական անբավարարությունն է։ Բուժումից (ինչպիսիք են մեխանիկական շնչառությունը և տրախեոստոմիկ միջամտությունները) առաջացած բարդությունները ևս անհանգստության տեղիք են տալիս։ Մահվան երկրորդ ամենահաճախակի պատճառը սիրտ-ասոցացված բարդություններն են, ինչպիսին է սրտային անբավարարությունը, որն առաջացել է դիլատացիոն կարդիոմիոպաթիայից։ Շնչառական օժանդակումով, կյանքի միջին տևողությունը կարող է հասնել մինչև 40 տարի։ Հազվադեպ դեպքերում, ԴՄԴ-ով հիվանդները կարող են ապրել մինչև իրենց կյանքի չորրորդ և նույնիսկ հինգերորդ տասնամյակը, եթե ճիշտ կերպով տեղավորվեն աթոռներում և մահճակալներում և շնչառական օժանդակությունից օգտվեն (տրախեոստոմիայի միջոցով), ինչպես նաև մաքրվեն շնչուղիները և սրտի համար անհրաժեշտ դեղորայք օգտագործվի ։ Անհրաժեշտ հետագա խնամքի վաղ պլանավորումը ԴՄԴ-ով հիվանդների շրջանում ապրելիության ավելի լավ ցուցանիշներ է ցուցադրել ։
Զարմանալիորեն, MDX մկան ԴՄԴ-ի մոդելի պարագայում, դիստրոֆինի բացակայությունը ասոցացված է կալցիումի բարձր քանակների հետ և կմախքային մկանների միոնեկրոզի։ Ներքին կոկորդային մկանները պաշտպանված են, և դրանցում միոնեկրոզ չի լինում ։ Վերջինիս պատճառն այն է, որ ներքին կոկորդային մկանները ունեն կարգավորող համակարգ, որը թույլ է տալիս դրանց առավել էֆեկտիվորեն հարմարվել կալցիումի կոնցենտրացիայի փոփոխություններին, այլ մկանների հետ համեմատած, ուստի այդ մկաններն օժտված են յուրահատուկ ախտաֆիզիոլոգիական յուրահատկություններով ։ Ներքին կոկորդային մկանների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել բուժման և կանխարգելման նոր մոտեցումների զարգացմանը բազմաթիվ կլինիկական իրավիճակներում ։
Համաճարակաբանություն
ԴՄԴ-ն մկանային դիստրոֆիայի ամենահաճախ հանդիպող տեսակն է՝ այն ախտահարում է 5000 նորածին տղաներից մեկին ։
Պատմություն
Հիվանդությունը առաջին անգամ նկարագրվել է Նեապոլիտանացի բժիշկ Ջիովանի Սեմոլայի կողմից 1834-ին և Գեթանո Կոնտեի կողմից 1836-ին  ։ Այդուհանդերձ ԴՄԴ-ն իր անունը ստացել է ֆրանսիացի նյարդաբան Գուիյեմ-Բենջամին-Ամանդ Դյուշենի պատվին (1806-1875թթ.), ով իր Paraplegie hypertrophique de l'enfance de cause cerebrale գրքի 1861-ի հրատարակչությունում նկարագրեց և մանրամասնեց ԴՄԴ-ով տղայի մասին մի դեպք։ Մեկ տարի անց, նա ներկայացրեց իր հիվանդի նկարները իր Album de photographies pathologiques-ում: 1868-ին նա թվարկեց 13 ախտահարված երեխայի։ Դյուշենը առաջինն էր, ով միկրոսկոպիկ հետազոտության նպատակով կենդանի հիվանդից բիոպսիոն նմուշ վերցրեց  ։
Ականավոր դեպքեր
Ալֆրեդո (<<Դինո>>, <<Ալֆրեդինո>>) Ֆեռարին (ծնված 1932-ին Մոդենայում)՝ Էնցո Ֆեռարիի որդին, ստեղծել է 1.5 L DOHC V6 շարժիչը F2 մոդելի համար 1955-ին։ Սակայն Դինոն երբեք չի տեսել շարժիչի արտադրությունը՝ նա մահացել է 1956-ի հունիսի 30-ին Մոդենայում, 24 տարեկան հասակում, մինչև իր անվանակիցներ Դինոյի և Ֆիաթ Դինոյի ստեղծվելը։
Ռեփեր Դարիուս Ուիմսը ԴՄԴ-ով է տառապում և օգտվելով սեփական հայտնիությունից բարձրացնում է հիվանդության վերաբերյալ իմացական մակարդակը և տրամադրվող գումարները ։ Նա մահացել է 27 տարեկանում (նրա եղբայրը ևս տառապում էր այս հիվանդությամբ և մահացել է 19 տարեկանում)։ Դարուսը գնում է արևմուտք ֆիլմում ցույց է տրվում Դարիուսի ուղին, աճը և հիվանդության փաստի ընդունումը։ 2012-ին <<Խնամքի վերանայված հիմունքները>> գրքում Ջոնաթան Էվինսոնը նկարագրել է երիտասարդ տղամարդու, որն ախտահարված է ԴՄԴ-ով։ 2016-ին Նեթֆլիքսը այս գրքի հիման վրա ֆիլմ է նկարահանել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գենետիկ հիվանդություններ և խանգարումներ Կատեգորիա:Ժառանգական հիվանդություններ Կատեգորիա:Հազվադեպ հանդիպող հիվանդություններ Կատեգորիա:Նյարդային համակարգի հիվանդություններ
Ալագուզլի
Ալագուզլի (Алагузлы), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մալիի Շիշենյակ գետի ձախ ափին։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Էրին Հիթերթոն
Վաղ կյանքը
Հիթերթոնը ծնվել և մեծացել է ԱՄՆ-ի Իլինոյս նահանգի Սկոկի ավանում, Լաուրայի և Մարկ Բաբլիի ընտանիքում ։ Նրա ընտանիքի անդամները հրեաներ են։ Նա հաճախել է Solomon Schechter Day դպրոցը, նաև Niles North ավագ դպրոցը  ։
Կարիերա
2007 թ․ սեպտեմբերին Հիթերթոնը Elle.com-ի քասթինգի ղեկավար Դագլաս Փիրեթի ընտրությամբ նոր աղջիկների մրցաշրջանում ճանաչվել է լավագույններից մեկը։
2011 թ․ դեկտեմբերից մինչև 2012 թ․ հոկտեմբեր նա հանդիպել է Լեոնարդո ԴիԿապրիոյի հետ։
2013 թ․ դեկտեմբերին նա Models.com-ի թոփ 25 ամենասեքսուալ մոդելների ցանկում զբաղեցրել է 15-րդ հորիզոնականը ։ Նույն թվականին հայտարարվեց, որ Հիթերթոնը լքել է Marilyn Agency-ն և պայմանագիր կնքել IMG մոդելային գործակալության հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մոդելներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Իտերբիում
Իտերբիում, քիմիական տարր է, որի նշանն է Yb, պարբերական համակարգի 5-րդ պարբերության 3-րդ խմբի քիմիական տարր։ Կարգահամարը 39 է, ատոմական զանգվածը՝ 88,9059: Լանթանիդ է, ատոմի արտաքին էլեկտրոնային թաղանթի կառուցվածքը՝ 6s²։ Ունի 7 իզոտոպ։
Կռելի, մածուցիկ արծաթափայլ մետաղ։ Գոյություն ունի երկու բյուրեղային մոդիֆիկացիաներ՝ α-Yb, խորանարդ բյուրեղացանցի կառուցվածքով և β-Yb, անցումային ջերմաստիճանը՝ α↔β 792 °C:
Պատմություն
Հայտնաբերել է շվեյցարացի գիտնական Ժ․ Մարինյակը 1878 թվականին էրբիումի օքսիդից։ Ցրված տարր է, երկրակեղևում նրա պարունակությունը 3.3•10−5% է։
Անվանում
Իտերբիումը ևս երեք քիմիական տարրերի հետ (տերբիում, էրբիում, իտրիում) իր անվանումը ստացել են Իտերբիում գյուղի պատվին, որը գտնվում է Ռեսարո կղզում, Ստոկհոլմի կղզեխումբ։
Բնության մեջ
Պարունակությունը երկրակեղևում 2,8-10−3 % է (ըստ կշռի), օվիկանոսի ջրում՝ 2 :
Ստացում
Ստացվում է օքսիդը (Y2O3) մագնեզիումի ներկայությամբ կալցիումով վերականգնելիս, ինչպես նաև ինտերբիումի քլորիդի հալույթի էլեկտրոլիզով։
Գներ
Մաքուր՝ 99—99,9 %, մետաղական իտերբիումի գները 2006 թվականին 1 կգ կազմել է 260-420 դոլար։
Հատկություններ
Իտերբիումը սպիտակ-արծաթափայլ, փափուկ մետաղ է, հալման ջերմաստիճանը՝ 1525±25 °C, եռմանը՝ 3025 °C, խտությունը՝ 4472 կգ/մ3։ Սովորական պայմաններում կայուն է։ Քիմիական հատկություններով նման է լանթանիդներին։
Փոխազդեցությունը հալոգենների հետ.
Թթուների հետ.
Իզոտոպներ
Ունի մեկ կայուն իզոտոպ՝ 89Y: Արհեստական ռադիոակտիվ իզոտոպներից արժեքավոր են 91Y (T1/2 = 57,5 օր) և 90Y (T1/2 = 64,24 ժ)։
Կիրառություն
Կիրառվում է միջուկային տեխնիկայում։ Իտերբիումի համաձուլվածքները (ալյումինի հետ) օգտագործվում են ինքնաթիռաշինության մեջ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լանթանոիդներ Կատեգորիա:Իտերբիում
Անտարկտիկական թերակղզի
Անտարկտիկական թերակղզի (Antarctic Peninsula), Անտարկտիդա մայրցամաքի խոշորագույն թերակղզին, որը սփռված է նրա հարավային սահմանից հյուսիս (Ադամս հրվանդանի և Ուեդդելի ծով հորինված գծերի արանքում և Էկլունդ կղզուց կետից հարավ՝ Բելինգսհաուզենի ծովում (~74° հարավային լայնությունից)) մոտավորապես 1300 կմ։ Թերակղզու ամենահյուսիսային կետը Պրայմ Հենդ հրվանդանն է (63°13′ հրվ. լյն. և 57°17′ արմ. երկ.), համարվում է մայրցամաքի ամենահյուսիսային կետը։ Մայրցամաքի հյուսիսային մասը (68-ից 63 զուգահեռականներ) կոչվում է Գրեյամայի երկիր, իսկ հարավայինը (74-ից 68 զուգահեռականներ) Պալմերայի երկիր։ Գրեյամա երկրի հյուսիսային մասը, որը ձգվում է 130 կիլոմետր, իր հերթին կրում է Թրինիտի թերակղզի անվանումը։
Թերակղզին ժամանակակից անվանումը ստացել է 1961 թվականին։ Մինչ այդ տարբեր երկրների քարտեզագրության մեջ այն հանդես էր գալիս տարբեր անվանումներով, մասնավորապես ամերիկյան քարտեզներում թերակղզին նշվում էր որպեսզ «Պալմերա թերակղզի», սովետական և բրիտանկան քարտեզներում «Գրեյամա երկիր», արգենտինականում «Սան Մարտինի երկիր» ։ Չիլիում թերակղզին պաշտոնապես անվանվում է «Օ’Հիգինսի երկիր»։
Թերակղզուց Դրեյքի նեղուցով 1000 կմ հյուսիս գտնվում է Հրո Երկիր արշեպիլագը ։
Թերակղզու սառցե շերտի հաստությունը հասնում է ծովի մակարդակից 1500-2000 մետրի։ Թերակղզում և նրա մոտակայքում տեղաբաշխված կղզիներում գտնվում են շատ գիտահետազոտական կայաններ ։
Աշխարհագրություն
Անտարկտիկական թերակղզին փաստացի իրենից ներկայացնում է հյուսիսից հարավ ձգվող լեռնաշղթա, որը իր գեոմորֆոլոգիայով համարվում է հարավամերիկյան Անդերի շարունակությունը ։ Այդ հանգամանքը հիման վրա է, որ Արգենտինան և Չիլին ցուցաբերում են տարածքային հավակնություններ թերակղզու նկատմամբ ։ Թերակղզու կենտրոնական հատվածը զբաղեցնում է սառցադաշտային սարահարթը, որի բարձրությունը 1500-ից 2000 մետրի է հասնում։ Թերակղզու ամենաբարձր կետը Ջեկսոնի լեռը, որը ունի ծովի մակարդակից 3184 մետր բարձրություն։ Ուրիշ հայտնի գագաթներն են համարվում Կոմանի, Հիլբերտի, Օուենի, Սկոտի և Կաստրոի լեռները։ Արևմտյան և արևելյան ափերի երկայնքով գտնվում են խութային սառցադաշտերը։ Նրանցից առավել խոշորներն են Լարսենի և Ռոննեի (արևմուտքում), Գեորգ VI-ի, Ուորդի, Բախաի և Ուլիկսենի (արևմուտքում) խութային սառցադաշտերը ։ Թերակղզու առափնյա հատվածը, հատկապես հյուսիսարևելյանը զբաղեցնում է անտարկիկական տունդրան ։
Արևմուտքում թերակղզին ողողվում է Բելինգսհաուզենի ծովի ջրերով, հյուսիսում Սկոշա ծովի, արևմուտքում Ուեդդելի։ Թերակղզու մոտակայքի բազմաթիվ կղզիները մեծ մասամբ ծածկված են սառույցվ և ձյունով, ինչպես նաև նրանց միացված տոպրակավոր սառույցներով։ Հյուսիսում գտնվող Ժուենվիլ կղզիների խմբից թերակղզին անջատվում է Անտարկտիկական նեղուցով, իսկ Գեորգ VI-ի նեղուցը նրան բաժանում է Անտարկտիդայի ամենամեծ կղզուց՝ Ալեքսանդր I-ի երկիր։ Ժերլաշ նեղուցը բաժանում է Անտարկտիկական թերակղզին և Պալմերա արշեպիլագը, որ գտնվում է նրա արևմտյան ափին։ Լեմերա նեղուցը բաժանում է թերակղզին Բուտ կղզիներից։
Կլիմա
Անտարկտիկական թերակղզու կլիման համարվում է ամենամեղմը ամբողջ մայրցամաքում։ Ամենատաք ամիսը հունվարն է +1-2 °C: Ամենացուրտ ամիսը հունիսը −15-20 °C: Թերակղզու արևմտյան ափի կլիման բնորոշվում է որպեսզ անտարկտիկական ծովային և համարվում է ամենամեղմը։ Այդ հատվածում ջերմաստիճանը գերազանցում է 0 °C-ի սահմանը 3-ից 4 ամիսների ընթացքում, իսկ ձմռանը հազվադեպ է իջնում −10 °C-ից։ Արևմտյան ափին 68 զուգահեռականից հարավ, ինչպես նաև հյուսիսարևելյան ափին ամսական միջին ջերմաստիճանը գերազանցում է 0 °C միայն 1-ից 2 ամիս, իսկ ձմռան միջին ջերմաստիճանը կազմում է մոտավոր −15 °C: Առավել ցուրտ է համարվում թերակղզու հարավարևելյան հատվածը։
Տեղուների քանակը թերակղզու տարբեր հատվածներում խիստ տարբեր է։ Արևմտյան ափի երկայնքով, հյուսիսային կետից մինչև 68 զուգահեռական տեղումների տարեկան քանակը կազմում է 350-ից 500 մմ։ Այդ տեղումների մեծ մասը գալիս են ամառային ամիսներին անձրի տեսքով։ Հարավարևմտյան ափիին և հյուսիսարևելյան ափին տեղումները սովորաբար կազմում են տարեկան 350 մմ-ից ավելի քիչ։ Թերակղզու արևելյան հատվածում տեղումների տարեկան քանակը կազմում է միայն 100-ից 150 մմ։ Համեմատության համար, նույնանման կղզիներում տեղումների տարեկան քանակը սովորաբար հասնում է 1000-ից 2000 մմ-ի, իսկ Անտարկտիդայի ներքին շրջաններում 100մմ ։
Հնէակլիմայական պայմաններ
Ջերմաստիճանային մաքսիմումից հետո կլիման զգալիորեն ցրտել է, ինչպես գլոբալ այնպես էր տեղական մակարդակով, որը կարելի է տեսնել Անտարկտիկական թերակղզու քարացած ծառերի միջոցով։ Կլիման նորից տաքանում է պալեոցենում և շուտ էոցենում, որը նույնպես արտահայտվում է հնածո բուսականության միջոցով։ Շուտ էոցենից հետո կլիման նորց դառնում է ցուրտ և խոնավ։ Մանրամասն հետացոտությունները ցույց տվեցին, որ Անտարկտիդայի սառցադաշտային ծածկը գոյացել է կլիմայի պարբերաբար ցրտելու հետ զուգահեռ վերջին 37 մլն տարվա ընթացքում։ Անտարկտիկական թերակղզին մայրցամաքի վերջին տարածաշրջաններ, որը ամբողջովին պատվել է սառցադաշտային շերտով։ Լեռնային սառցադաշտերը թերակղզում սկսել են ձևավորվել ուշ էոցենում, մոտավոր 37-ից 34 մլն տարի առաջ, իսկ սառցադաշտային ծածկը առաջացել է միայն 12,8 մլն տարի առաջ։ Անթրոպոգենի ժամանակաշրջանում արևմտաանտարկտիկական սառցադաշտային շերտը փոխվել է սառցե և միջսառցադաշտային ժամանակաշրջաններից հետո։ Սառցադաշտային ժամանակաշրջանում այն եղել է ավելի հաստ իր ներկայիս տեսքի հետ համեմատ և սփրվել է ընդհուպ մինչև շելֆի սահմանը։ Միջսառցադաշտային ժամանակաշրջանում սառցադաշտային ծածկը աբելի բարակ էր և զբաղեցնում էր ավելի քիչ տարածք  ։
Վերջին սառցադաշտային մաքսիմումի ժամանակ՝ 20-ից 18 հազար տարի առաջ սառադաշտային շերտը համեմատաբար ավելի հաստ էր, քան այսօր և չհաշված փոքրիկ նունատակնների ծածկում էր ամբողջ թերակղզին, մոտակա կղզիները և համարյա ամբողջությամբ Ուեդդելի ծովը։ Միջսառցադաշտային ժամանակաշրջանի ընթացքում՝ 18-ից 6 հազար տարի առաջ, շելֆային սառցադաշտերը զգալիորեն նահանջեց։ Սառցադաշտերի նահանջումը Անտարկտիկական թերակղզում որոշ հատվածներում շարունակվել մինև 3-ից 4 հազար տարի առաջ։ 3000 տարի առաջ տարածաշրջանի կլիման դարձավ ավելի ցուրտ ։
Կլիմայի փոփոխություն
Գլոբալ տաքացումը ցույց է տալիս զգալի ազդեցություն թերակղզու կլիմայի վրա։ Միայն XX դարի երկրորդ կեսին տարեկան միջին ջերմաստիճանը ավելացել է 2,5 °C-ով։ Անտարկտիկական թերակղզու մոտակա շելֆում գտնվում է Լարսենի սառցադաշտը, որի չափսերը վերջին տարիների ընթացքում կտրուկ նվազել է ։
Հայտագործում և անվանում
Անտարկտիկական թերակղզին հայտնաբերվել է 1820 թվականի հունվարի 30-ին (ռուսական հետազոտական խմբի կողմից՝ Ֆաբիան Բելլինգսհաուզենի գլխավորմամբ Արքայադուստ Մարթայի ափից հոսող սառցադաշտային շելֆի հայտնաբերումից երեք օր հետո) բրիտանացի ծովագնաց Էդվարդ Բրանսֆիլդի կողմից, ով քարտեզագրեց թերակղզու հյուսիսաարևմտյան սահմանը և անվանեց այն «Թրինիտիի երկիր», ի պատիվ Trinity House-ի ։ Պատմաբան Ռոլանդ Խանտվորդի կարծիքով, հենց այդպես է բացահայտվել Անտարկտիդան ։
1820 թվականի նոյեմբերի 16-ին Անտարկտիկական թերակղզու հյուսիսային ափը կրկին նկատվեց ամերիկացի Նատանիելմեն Պալմերի կողմից։ 1821 թվականի հունվարին Բելլինգսհաուզենի արշավախմբի կողմից հայտաբերվեց Ալեքսանդր I-ի կղզին (Անտարկտիդայի խոշորագույն կղզին ընդհուպ մինչև 1941 թվական համարվում է թերակղզու մի մասը)։ 1832 թվականի փետրվարին բրիտանացի ծովագնաց Ջոն Բիսկոն Ալեքսանդր I-ի կղզուց հարավ արևելք նկատեց ցամաք, որը հետագայում ստացավ Գրեիամաի երկիր անվանումը (ի պատիվ բրատանակն ադմիրալների մեջ առաջին լորդ Ջեյմս Գրեիամաի) ։ 1838 թվականի փետրվարին ֆրանսիացի ծովագնաց Դյումոն Դյուրվիլը վերանվանեց Թրինտի թերակղզին Լուիսա Ֆիլիպեի երկիր (Terre Louis Philippe) անունով, սխալմամբ կարծելով, որ այն առանձնացված է թերակղզուց ։
1961 թվականին 10-րդ Խաղաղօվկիանոսյան գիտական կոնգրեսը առաջարկեց թերակղզուն շնորհել «Անտարկտիկական» անվանումը։ 1964 թվականին այդ որոշումը ընդունեցին ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիաի համապատասխան կառույցները։ Այդպես լուծվեծ հին վեճը բրիտանացիների, որոնք օգտագործում էին «Գրեիամայի երկիր» անվանումը, և ամերիկացիների, որոնք անվանում էին «Պալմերայի թերակղզի» կամ Պալմերայի երկիր։ Այդ պահից ի վեր «Գրեիամայի երկիր» անվանում օգտագործվում էր Անտարկտիկական թերակղզու հատվածի համար, Ջերեմիի և Ագասիսի հրվանդանների հյուսիսային սահմանը, իսկ «Պալմերայի երկիր» անվանումը այդ սահմանից հարավ։ Բայց Չիլիում թերակղզին հաճախ օգտագործվում է որպեսզ «Օ’Խիգինսի երկիր», իսկ Արգենտինայում «Տերա դե Սան Մարտին» ։
Հետազոտական կայաններ
Անտարկտիկական թերակղզում և նրա շրջակայքի կղզիներում տեղաբաշխված է ամենամեծ թվով հետազոտական կայանների տեղաբաշխումը Անտարկտիդայում, որը բացատրվում է այդ տարածաշրջանւ ավելի մեղմ կլիմայով։ Դրանից բացի, թերակղզու մոտակա կղզիները ավելի հաճախ են այցելում տուրիստական նավերը։ Թերակղզու և կղզիների հետազոտական կայանները ներառում են՝ Խեներալ Բեռնանդո Օ’Խիգինս (Չիլի), Բելինգհաուզենի (Ռուսաստան), Կոմանդանտե Ֆերրաս (Բրազիլիա), Ռոտերա (Մեծ Բրիտանիա), Սան Մարտինի (Արգենտինա), Մարամբիո (Արգենտինա), Էսպերանսա (Արգենտինա), Կապիտան Արթուրո Պրատ (Չիլի), Արցտովսկի (Լեհաստան), Պալմերա (ԱՄՆ), Չանչեն (Չինաստան), Ակադեմիկ Բերնադսկի (Ուկրաինա)։ Կան նաև տարբեր պետությունների բազմաթիվ լքված կայաններ։ Սառցի և տեղումների նմուշների հիման վրա հետազոտվում է տարբեր կլիմայական փոփոխություններ, ինչպիսին է օրինակ Փոքր սառցե դարաշրջանը։
Արգենտինակա Էսպերանսա հետազոտական կայանը դարձել է Էմիլիո Պալմի ծննդավայրը՝ առաջին մարդու որը ծնվել է Անտարկտիդայում ։
Ֆլորա և ֆաունա
Թերակղզու հյուսիսային հատվածում ծաղկային բուսականության քիչ տեսակ է, որոնք աճում են Անտարկտիդայում (միայն երկու տեսակ)։ Անտարկտիկական անապատի տարածքը արևմտյան ափին 400 կմ² ։
Գլոբալ տաքացման հետևանքով Անտարկտիկական թերակղզում առաջացավ տունդրա։ Գիտնականների կանխատեսումներով 100 տարի հետո Անտարկտիդայում կարող են հայտնվել առաջին ծառները ։
Անուտա լեզու
Անուտա(te taranga paka-Anuta), առաջին պոլոնեզյան լեզուներից։ Վերաբերում է յադերո-պոլոնեզյան լեզուներին։ Անուտա լեզուն, Սողոմոնյան կղզիների առաջին լեզուներից է։ Կից լեզուներից է Տիմոտոպիան, որը տարածված է Տիկտոպա կղզու մոտակայքում։
Մեր Մաշան և կախարդական ընկույզը
«Մեր Մաշան և կախարդական ընկույզը» (Наша Маша и волшебный орех), ռուսական «Амедиа» ընկերության կողմից նկարահանված լիամետրաժ 3D մուլտֆիլմ։
Սյուժե
Ամանորի նախօրե է։ 14-ամյա դպրոցական Մաշան ապրում է քաղաքից դուրս։ Նա չունի ընկերներ, միայն սիրելի խաղալիքներն են՝ Բորկա անունով բուրատինոն, փափուկ արջուկ Միխեյը և ռոբոտ Գոշան, որը մայրիկն էր նվիրել Նոր տարուն։ Զբոսսանքի ժամանակ նա գտնում է կախարդական ընկույզ «Կրակատուկ» իսկ երեկոյան նրա հետ սկսում է հրաշքներ կատարվել։ Ընկույզը սկսում է փայլել, սենյակում հայտնվում է բուխարի, Մաշան փոքրանում է, իսկ նրա խաղալիքները կենդանանում են։ Այդ պահին ընկույզը գողանում են երկու առնետ՝ Նիկը և Դիկը, որոնք հետևել էին Մաշային այն պահից, երբ նա իր ձեռքը վերցրեց Կրակատուկը։ Առնետները վերցնելով կախարդական ընկույզը՝ թռչում են Մաշայի տան Տոնածառի փչակը։ Մաշան և նրա խաղալիքները թռչում են նրանց հետևից, իսկ փչակում բացվում է շքամուտքը։ Թռչելով այնտեղ, Բորկան, Միխեյը, Գոշան և Մաշան հայտնվում են Հեքիաթային աշխարհում։ Այնտեղ խաղալիքները վերածվում են մարդկանց։ Շուտով, տեղի բնակչից ընկերներն իմանում են, որ տվյալ աշխարհը շատ վաղուց կառավարում է չար և նենգ Կայսր Առնետ-Մարդագայլը, որը թալանում է խաղաղ բնակիչներին և նրանց վրա արձակելով իր զորախումբը, որոնք փնտրում են Կրակատուկը, որպեսզի Առնետի երազանքը, այն է՝ դառնալ Տիերզերքի կառավարիչ, իրականանա։ Բայց ընկերները առնետներից վերցնում են Կրակատուկը։ Այդ պահին Կայսրն իր կախարդական հայելու շնորհիվ գտնում է Մաշային, սիրահարվում է նրան ցանկանում կնության վերցնել։
Վերադառնալով դղյակ՝ Նիկը և Դիկը պատմում են կայսրին, թե որտեղ է թաքցրած Կրակատուկը։ Այդ ժամանակ կայսրն ուղարկում է առնետներին, որպեսզի գտնեն Մաշային և կախարդական ընկույզը և բերել իր մոտ։ Նիկը և Դիկը գտնում են Մաշային և գողանում են նրան։ Միխեյը, Բորկան և Գոշան, որոնք կռվել էին միմյանց հետ, գնում են Մաշային փրկելու։ Այդ ժամանակ Կայսրը փորձում է ջարդել ընկույզը և պահել իր ցանկությունը, բայց նրա մոտ ոչինչ չի ստացվում։ Լսելով Մաշայի քննադատությունը և իմանալով, որ նա չի պատրաստվում դառնալ իր կինը, Կայսրը նրան գցում է բանտ։ Առաջինը Մաշային փորձում է փրկել Բորկան, որը սակայն ընկնում է իր սեփական թակարդը՝ պատահաբար ընկնելով վանդակի մեջ առնետներից փախչելու ժամանակ։ Շուտով այդ նույն գլխավոր մուտքից մտնում է Միխեյը, որը փորձում է գնալ առաջ։ Բիրտ ուժի կիրառմամբ նա հասնում է կայսրին՝ կոտորելով բանակը, բայց այնտեղ նա կանգնում է դիտահորի վրա, որը բացվում է կայսրի պատվերով և Միխեյն ընկնում է կոյուղու մեջ։ Այնուհետև կայսրը առնետներին հրամայում է սպասել Գոշային Հյուսիսային Աշտարակում և կրկին փորձում է կոտրել ընկույզը, բայց կրկին չի հաջողվում։ Այդ ժամանակ Գոշան թաքուն մտնում է դղյակ սև դիտահորի միջով, փախչում է առնետներից, և թաքնվելով նրանցից հայտնվում է գրադարանում։ Այնտեղ նա հանդիպում է հրաշագործի և իմանում է, որ վերջինս արքայազն է, որը կորցրել է իշխանությունը։ Հրաշագործը  Գոշային տալիս է թուր՝ Կայսեր հետ կռվելու համար և զգուշացնում, որ ընկույզը կոտրել և ցանկություն պահել հնարավոր է միայն կեսգիշերին, այնպես որ Գոշան պետք է Կայսրի մոտից վերցնի ընկույզը և թաքցնի մինչև կեսգիշեր։
Կայսրը փորձելով կոտրել ընկույզը ծանր մուրճով, անցք է բացում հատակին և ընկում ներքև՝ հայտնվելով գրադարանում։ Շփոթվելով, Նա գցում է ընկույզը։ Այդ պահին Գոշան վերցնում է Կրակատուկը։ Ամեն ինչ լավ է ընթանում, բայց պատահաբար արքայազնը ասում է, որ այս ընկույզը կարող է միայն Ամանորի կեսգիշերին հրաշքներ գործել, մտածելով, որ կայսրն արդեն գիտի այդ մասին։ Այնուամենայնիվ, նա դա ընկալում է որպես գործողությունների ուղեցույց և փորձում է Գոշայից վերցնել ընկույզը, բայց վերջինս չի տալիս ընկույզը։ Այդ ժամանակ Կայսրը հրամայում է կախաղան հանել բոլոր բանտարկյալներին՝ Մաշաին, Միխեյին և Բորկային, մտածելով, որ Գոշան կգա և նրանց փրկելու համար կտա ընկույզը։ Այդպես էլ լինում է։ Վախենալով, որ Մաշային կախաղան կհանեն, ում նկատմամբ Գոշան անտարբեր չէր, տալիս է ընկույզը, Կայսրից երդում ստանալով, որ նա կազատի գերիներին։ Բայց դա իրականում թակարդ էր, Կայսրը ուխտադրուժ է լինում և հրամայում է կախաղան հանել Գոշային։ Սակայն Կայսրը որոշում է սկզբում երգել և շեղվելով՝ չի նկատում, թե ինչպես են բանտարկյալները փախչում։ Գոշան փրկում է իրեն և ընկերներին։ Նրանք վազում են դեպի աշտարակը՝ իրենց հետ վերցնելով կախարդական հայելին։
Ձեռքերըը հայելու մեջ մտցնելով՝ նրանք թաքուն վերցնում են Կայսրից Կրակատուկը։ Հետո «Մախոլյոտ» անունով թռչող սարքն են վերցնում, որը պատկանում է Նիկ և Դիկ առնետներին։ Չիմանալով ինչ անել, առնետները լսում են նախկին բանտարկյալներին, ի վերջո նրանք առանց Կայսրի հրամանի ոչինչ չեն կարող անել։ Գոշան հրամայում է նրանց տանել Արևի մոտ, որին շղթա է կապված, այնուհետև նա այն կտրում է և ազատում է արևին։ Սակայն, կայսրը հայտնվում է Մախոլյոտ մեջ հենց նույն կախարդական հայելու միջոցով, վերցնում է Գոշայի մոտից Կրակատուկը և ընկնում է թռչող սարքից Նիկի և Դիկի հետ միասին։ Բայց նրանք չեն վնասում, քանի որ նրանց բռնում են այլ առնետներ։ Կայսրը հրամայում է բռնել բանտարկյալներին և առնետները մյուս առնետներին զենքերից կրակում են, որոնք շղթայվում են Մախոլյոտից, թույլ չտալով նրան թռչել։
Ժամացույցին գրեթե տասներկուսն է։ Մաշան և Գոշան գնում են Փչակ, որտեղ նրանք միմյանց սեր են խոստովանում։ Համբույրի ժամանակ հայտնվում է վերակենդանացած Առնետ-Մարդագայլ Կայսրը։ Նա հիշեցնում է Մաշային և Գոշային, որ Կրակատուկը իր մոտ է, և որ նա պատրաստվում է քանդել իրական աշխարհը՝ դառնալով ամբողջ տիեզերքի կայսրը։ Գոշան Մաշային գցում է շքամուտքի մեջ, որպեսզի վերջինս փրկվի։ Հանկարծ թռչելով գալիս է տեղի վայրիի բադերից մեկը, որը Հեքիաթային Աշխարհի բնակիչների հետ պատերազմ էր հայտարարել առնետների դեմ, և վերցնում է Կայսրի մոտից ընկույզը։ Կայսրը վերածվում է առնետի։ Լսվում է կուրանտների հնչյունները, նշանակում է, որ արդեն կեսգիշեր է, և երազանք պահելու ժամանակն է։ Գոշան խոցում է Կայսրին։
Առավոտյան Մաշան արթնանում է իր տանը, տոնածառի կողքին։ Մտածելով, որ այդ ամենը երազ էր նա նկատում է, որ իր սիրելի երեք խաղալիքները տեղում չեն։ Այդ ժամանակ նա նայում է պատուհանից և տեսնում, որ դրա տակ կանգնած են իր ընկերները՝ մարդկային կերպարանքներ առած՝ Միխեյը, Բորկան և Գոշան։
Սցենար
Սցենարի հեղինակներ՝ Ալեքսանդր Բաչիլո, Լեոնիդ Կագանով
Հնչյունավորում
Գլխավոր դերերը հնչյունավորում են՝
Ստեղծման պատմություն
2007 թվականի օգոստոսի 2-ին «Амедиа» կինոընկերությունը, «Амедиа Гала Фильм» ստուդիան և աշխարհի հեղինակավոր դիստիբյուտոր «UPI-Russia» հայտարարեցին նոր 3D-անիմացիոն «Կրակատուկ» ֆիլմի մասին։ Պրեմիերան չեղարկվեց և ի վերջո տեղափոխվեց 2008 թվականի մարտի 1-ին, բայց նույնպես չկայացավ։ Պրեմիերայի հաջորդ ամսաթիվը 2008 թվականի դեկտեմբերի 18-ն էր՝ «Մեր Մաշան Մորու աշխարհում» անվանումով ։
Մուլտֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2009 թվականի դեկտեմբերի 10-ին «Մեր Մաշան և կախարդական ընկույզը» անվանումով ։
Երաժշտություն
Ֆիլմի համար երաժշտություն գրել են Մաքսիմ Ֆադեևը և Նիկոլայ Կրուպատինը, իսկ երգերը կատարել են ներքոհիշյալ անձինք և խմբերը՝ Корни, Челси, БиС, Վիկտորյա Դայնեկո, Պոտապ և Նաստյա, Նաստյա Կամենսկիխ, Ստաս Պիեխա, «Պիցցա» և ուրիշներ։
Վարկանիշ
IMDb կայքում ֆիլմն ունի 2 միավոր՝ առավելագույն 10-ից
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Կարսի պաշարում (1828)
Կարսի պաշարում, 1828-1829 թվականների Ռուս-թուրքական պատերազմի ճակատամարտերից մեկը, որը տեղի է ունեցել 1828 թվականի հունիսի 20-ից (հուլիսի 2) - հունիսի 23-ը (հուլիսի 5) Կարսում։ Ճակատամարտը 19-րդ դարում Կարսի բերդի առաջին գրավումն է ռուսական զորքերի կողմից։ Այս ճակատամարտից հետո ռուսական զորքերը երկու անգամ ևս պաշարել են Կարսի բերդը։
Օսմանյան կայսրությանը պատերազմ էր հայտարարել ռուս կայսր Նիկոլայ I-ը։ Պատճառը Սև ծովի նեղուցներում նավարկության պայմանների խախտումն էր Բարձր դռան կողմից, ինչպես նաև պրովոկացիոն գործողությունները, որոնք նախաձեռնել էին օսմանյան թուրքերը։ Կարսի գրավման հիմնական նպատակը թուրքական ուժերի ուշադրության շեղումն էր պատերազմի հիմնական թատերաբեմից՝ Բալկանյան թերակղզուց։
Ինչու ես քրիստոնյա չեմ
«Ինչու ես քրիստոնյա» (Why I Am Not a Christian), բրիտանացի փիլիսոփա Բերտրան Ռասելի էսսեն, գրված 1927 թվականի մարտի 6-ին Բաթերսիի քաղաքապետարանի շենքում Ազգային աշխարհիկ հասարակության Հարավլոնդոնյան ստորաբաժանմունքի նախաձեռնությամբ կազմակերպված դասախոսության հիման վրա։ Նյու Յորքի հանրային գրադարանը ընդգրկել է էսսեն 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ գրքերի շարքի մեջ ։
Կարսի պաշարում (1828)
Կոմս Պասկևիչ-Էրիվանսկին անձամբ ղեկավարելով զորքերը՝ 1828 թվականի հունիսի 14-ին (26-ին) Կումայրիից շարժվել է Կարս, պարտության մատնել թուրքական հեծելազորին և ստիպել հունիսի 23-ին (հուլիսի 5-ին) հանձնվել ։ Ընդ որում, թուրքական բանակը բերդում ուներ զենքի և վառոդի հարուստ պաշարներ։
Ինչու ես քրիստոնյա չեմ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բերտրան Ռասելի աշխատություններ Կատեգորիա:Քրիստոնեությունը քննադատող գրքեր Կատեգորիա:Գրքեր աթեիզմի մասին Կատեգորիա:1927 աշխատություններ Կատեգորիա:Կրոնը քննադատող գրքեր Կատեգորիա:Կրոնական գրականության փիլիսոփայություն
Կարսի պաշարում (1828)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ճակատամարտեր Կատեգորիա:Ռուս-թուրքական պատերազմ (1828-1829) Կատեգորիա:Կարսի պաշարումներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պաշարումներ
Հանդուգնը
Հանդուգնը (Desperado), ռեժիսոր Ռոբերտ Ռոդրիգեսի մարտաֆիլմը, որ էկրան է բարձրացել 1995 թվականին։ Նրա «Մեքսիկական եռագրության» երկրորդ ֆիլմն է. հաջորդում է Երաժիշտը (1992) ֆիլմին, նախորդում Մի անգամ Մեքսիկայում (2003) ֆիլմին։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Անտոնիո Բանդերասն ու Սալմա Հայեկը։ Ֆիլմում ոչ մեծ դեր է խաղացել նաև Քվենտին Տարանտինոն։
«Հուսահատը» ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1995 թվականին՝ Կաննի կինոփառատոնում, որտեղ ֆիլմը ցուցադրվել է ոչ մրցութային ծրագրում ։
Կարգախոս՝ Նա վերադարձել է, որ մաքրի հաշիվները ինչ-որ մեկի հետ։ Բոլորի հետ։ Ամեն մեկի հետ (He came back to settle the score with someone. Anyone. EVERYONE.)։
Սյուժե
Բանդերասի հերոսը նախկինում հիանալի երաժիշտ է եղել։ Ընկերների հետ հանդես է եկել բարերում, սիրել է մի աղջկա։ Բայց այդ ամենն ավարտվում է, երբ Բուչոյի պատվերով կրակում են նրա ձեռքին ու սպանում նրա սիրած աղջկան։ Այժմ նա այլևս El Mariachi-ն (Երաժիշտ) չէ, հիմա նա El Desperado (Հանդուգն) է։ Այժմ նրա կիթառի պատյանում երաժշտական գործիքի փոխարեն զենք է։
Երաժշտություն
Ֆիլմի երաժշտության մեծ մասը գրվել ու կատարվել է Los Lobos և Tito & Tarantula խմբերի կողմից։ Երգերի մի մասի տեքստերի հեղինակը Ռոդրիգեսն է։ 1995 թվականին թողարկվել է Desperado։ The Soundtrack ալբոմը, որ ներառել է ֆիլմի հետևյալ երգերը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Մեքսիկական մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:1995 ֆիլմեր Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Ռոբերտ Բաբայանց
Ռոբերտ Սերգեյի Բաբայանց, հայ մաշկաբան-վեներաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1964), պրոֆեսոր (1965):
Կենսագրություն
Ռոբերտ Բաբայանցը ծնվել է 1927 թվականի հունվարի 1-ին, Բաքու քաղաքում։ 1944 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, 1949 թվականին՝ Բաքվի բժշկական ինստիտուտը։ Մասնագիտացել է մոսկովյան տարածաշրջանի Մ. Ֆ. Վլադիմերսկու անվան գիտահետազոտական կլինիկական ինստիտուտում։ 1950 թվականին աշխատել է Մ. Ֆ. Վլադիմերսկու անվան գիտահետազոտական կլինիկական ինստիտուտում՝ որպես գիտաշխատող։ 1955 թվականին գործուղվել է Վիետնամ։ 1958-1964 թվականներին որպես ավագ գիտաշխատող աշխատել է ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության կենսաֆիզիկայի ինստիտուտում։ 1965 թվականին Բաբայանցի նախաձեռնությամբ Մոսկվայի Պ. Լումումբայի անվան համալսարանում հիմնադրվել է մաշկաբանության և վեներաբանության ամբիոն, որը ղեկավարել է մինչև 1970 թվականը։ 1970-1983 թվականներին եղել է Մոսկվայի 1-ին բժշկական ինստիտուտի մաշկաբանության և վեներաբանության ամբիոնի վարիչ ։
Ռոբերտ Բաբայանցը մահացել է 1983 թվականին, Մոսկվայում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մաշկաբաններ Կատեգորիա:Հայ վեներաբաններ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Մելարա
Մելարա (Melara), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզում՝ Ռովիգո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1927 մարդ, խտությունը՝ 113 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 17 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 45037, հեռախոսային կոդ՝ 0425։
Կոմունայի հովանավորն է Միլանի Սուրբ Մատերն։ Տոնը նշվում է հուլիսի 18-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ատապակա լեզու
Ատակապա, մահացած Հնդկական լեզու Հյուսիսային Ամերիկայում։ Այս լեզուն տարածված էր ատակապա ցեղի մոտ, հարավարևմտյան Լուզանայում և արևելյան Տեխասում։
Բարբառներ
Ատակապա լեզուն ուներ արևելյան և արևմտյան դիալեկտներ։
Արևելյանի մասին մեզ հայտնի է բառերի ցանկ. որը կազմված է 287 բառից, որը գրի է առել 1802 թվականին Մարտին Դուարալդեն։ Այս դիալեկտը շատ է տարբերվում արևմտյանից։ Արևելյան դիալեկտով խոսացողները բնակվում էին Սենտ-Մարտինվելի մոտ, որը հիմա կոչվում է Լուիզանա։
Ջոն Սուոտոնը պնդում էր, որ Բերանժեի ցուցակը վերաբերվում է ակոկիսա լեզուին, սակայն ոչ մի ապածուից չկա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի լեզուներ Կատեգորիա:Մեռած լեզուներ
Շառլ Բոդլեր
Շառլ Բոդլեր (Շառլ-Պիեռ Բոդլեր, Charles Baudelaire, ), ֆրանսիացի բանաստեղծ, արվեստաբան։
Կենսագրություն
Ծնվել է Փարիզում։ Հայրը՝ Ժոզեֆ Ֆրանսուա Բոդլերը, Նապոլեոն Բոնապարտի օրոք հասել էր պետական բարձր դիրքերի։ Բուրբոնների վերադարձից հետո պաշտոնաթող է եղել և մահացել 1827 թվականին։ Մեկ տարի անց նրա կինը ամուսնանում է մայոր Օպիկի հետ, որը հետագայում դառնում է գեներալ և ստանձնում Փարիզի զինվորական պարետի պաշտոնը։ Մանուկ Շառլը մոր երկրորդ ամուսնությունն ընդունում է որպես դավաճանություն հոր հիշատակի և իր հանդեպ։ Այս զգացումը նրան հետապնդում է մինչև կյանքի վերջը։
1833 թվականին Բոդլերը ընդունվում է նախ Լիոնի արքայական, ապա Փարիզի Լյուդովիկոս Մեծի քոլեջը։ Այստեղ նա գրում է իր առաջին բանաստեղծությունները։
1839 թվականին բանաստեղծն անհայտ պատճառներով վտարվում է քոլեջից և տրվում բոհեմական կյանքին։ Մայրը և հայրացուն նրան այդ մոլությունից ետ պահելու համար ուղարկում են ծովային ճանապարհորդության։ Սակայն Բոդլերը Ռեյունյոն և Մավրիկոս կղզիներում կարճատև ճամփորդությունից հետո վերադառնում է Փարիզ։ 1842 թվականին Բոդլերը արդեն չափահաս էր և ստանալով հոր ժառանգությունը՝ սկսում է ինքնուրույն կյանք վարել։ Մերձենում է երիտասարդ գրողների «Նորմանդյան դպրոց» խմբակցությանը, որը հետևում էր երկրորդ սերնդի «ամենամոլի» ռոմանտիկներին՝ Պետրյուս Բորելին, Ալոզիուս Բերտրանին, Ժերար դը Ներվալին։ «Նորմանդականները» ապրում էին ցոփ ու շվայտ կյանքով, նրանց բոլորին իր խենթություններով Բոդլերը գերազանցում էր։ Այդ շրջանում սկսում է նրա երկարատև կապը մուլատուհի Ժաննա Դյուվալի հետ։ Երկու տարվա ընթացքում Բոդլերը վատնում է հորից ստացած ժառանգության կեսը, և ընտանիքի պահանջով նրա վրա հաստատվում է ցմահ խնամակալություն։ Խնամակալությամբ նա ամսական ստանում էր մի համեստ գումար, որը չէր համապատասխանուն Բոդլերի ծախսերին, և շուտով նա խրվում է պարտքերի մեջ, որից չի ազատվում մինչև կյանքի վերջը։
1845 թվականին լույս է տեսնում Բոդլերի առաջին արվեստաբանական ուսումնասիրությունը՝ «Սալոն 1845» գրքույկը։ Այստեղ քննելով իր նախասիրած գեղանկարիչներին, հատկապես Էժեն Դելակրուայի արվեստը, հանգում է կրքոտ ու անկեղծ ռոմանտիզմի ջատագովությանը։
Բոդլերը մասնակցում է 1848 թվականի հեղափոխական իրադարձություններին։ Հանրապետության հաստատումից հետո Շանֆլերիի հետ հրատարակում է «Հասարակական փրկություն» թերթը, որը լույս է տեսնում ընդամենը երկու համար։
«Չարի ծաղիկները» բազմաթիվ նոր բանաստեղծությունների համալրումով լույս է տեսնում 1861 թվականին, բայց դա էլ չի փրկում պարտքերից ու հալածանքներից։
«Չարի ծաղիկները»
«Չարի ծաղիկները» Բոդլերի բարձրագույն գեղարվեստական նվաճումն է։ Ժողովածուի վրա բանաստեղծն աշխատել է գրեթե ամբողջ կյանքում։ Նախապես ծրագրած է եղել գիրքը խորագրել «Լեսբոսուհիներ», ապա՝ «Լիմբոսներ»։ Արդեն 1855 թվականին «Revue des Deux Mondes» ամսագրում «Չարի ծաղիկները» վերնագրով լույս է տեսնում Բոդլերի 18 բանաստեղծություններ։ Նույն խորագրով գիրքը լույս է տեսնում 1857 թվականին։ Այս հրատարակության մեջ ընդգրկված էր 100 բանաստեղծություններ, որոնցից վեցի վրա արգելք է դրվում։
Երկրորդ հրատարակությունն իրագործվում է 1861 թվականին։ 126 բանաստեղծություն ընդգրկող այս ժողովածուից վեց դատապարտված գործերը դուրս են մնում։ Դրանք դուրս են մնում նաև երրորդ հրատարակությունից, որը կատարվում է բանաստեղծի մահից հետո և ընդգրկում է արդեն 151 բանաստեղծություն։
Բոդլերը բազմիցս նշել է, որ «Չարի ծաղիկները» ոչ թե առանձին բանաստեղծությունների հավաքածու է, այլ ներկայացնում է մի ամբողջ գաղափարագեղարվեստական կառուցվածք, ուր ամեն բանաստեղծություն ունի իր տեղը։
«Չարի ծաղիկները» ձոնված է բանաստեղծ, արձակագիր և քննադատ Թեոֆիլ Գոթիեին, որը եղել է «արվեստը արվեստի համար» տեսության կրքոտ պաշտպան։ Բոդլերը թվում է այս ընծայականով իր համակրանքն է հայտնել այդ տեսությանը։ Դիմելով Գոթիեին՝ Բոդլերն անտարակույս ավելի շատ նկատի է ունեցել նրա մարտաշունչ ռոմանտիկ անցյալը։
Ժողովածուն սկսվում է ընթերցողին ուղղված նախերգանքով, որից պարզորոշ երևում է, որ հեղինակը ձգտել է հետևել Դանթեի «Դժոխքին»։ «Չարի ծաղիկների» առաջին հրատարակությունը, որն ընդգրկում էր այս նախերգը և 100 բանաստեղծություն, որոշ իմաստով կրկնում է «Աստվածային կատակերգության» կառուցվածքը, որը բաղկացած է նախերգանքից և 99 երգերից ։
«Սպլին և իդեալ»
«Չարի ծաղիկների» առաջին բաժինը՝ «Սպլին և իդեալ», ամենաընդարձակն է և կոմպոզիցիոն առումով ամենաբարդը։ Այն սկզբնավորող շուրջ երկու տասնյակ բանաստեղծությունները ներկայացնում են, այսպես ասած, գեղագիտական շարքը։
Բանաստեղծի ճակատագրի վերաբերյալ բոդլերյան տեսությունը բխում է այն ավանդական-ռոմանտիկական պատկերացումից, թե արվեստագետն ի վերուստ ներշնչված ընտրյալ անհատ է։ Սակայն Բոդլերն իր հայացքն ավելի շատ բևեռում է բանաստեղծի երկրային տվայտանքներին՝ դիտելով նրան ոչ այնքան մեկուսացման, որքան մարդկանց հետ բազմաբարդ հարաբերությունների մեջ, թեկուզ և այդ հարաբերությունները խարսխված են փոխադարձ անըմբռնողության և անգամ թշնամանքի վրա։ Այս գաղափարն են արծարծում բաժնի առաջին երկու քերթվածները («Օրհնություն», «Ալբատրոսը»)։
«Օրհնություն» բանաստեղծության մեջ դրսևորվել է Բոդլերին բնորոշ և 19-րդ դարի ռոմանտիկական մտածողությունից սերվող այն գաղափարը, թե Վիշտը մարդկային հոգու ազնվության բարձրագույն վկայությունն է.
Բոդլերը արվեստի քննադատ
Բոդլերը շարունակաբար գրել է կերպարվեստի, գրականությանն ու երաժշտությանը վերաբերող հոդվածներ, ցուցահանդեսների տեսություններ, գրախոսականներ։ Նկարչության հանդեպ դեռևս հորից ժառանգած սերը նրան պատանի հասակից մղել է դեպի կերպարվեստի ցուցահանդեսները, նկարիչների արվեստանոցները, հավաքույթները։ Նա մտերմացել է Կուրբեի, Դոմիեի, Էժեն Դելակրուայի և բազում այլ անվանի նկարիչների հետ։ Ի դեպ, բանաստեղծն ինքն էլ զուրկ չի եղել նկարչական շնորհքից, և ինչպես նրա մասին ասել է Դոմիեն, նա մեծ նկարիչ կդառնար, եթե չգերադասեր դառնալ մեծ բանաստեղծ։
Բոդլերի արձագանքները հայ իրականության մեջ
Բոդլերի ստեղծագործությունները վաղուց ի վեր մեծ արձագանք է գտել հայ իրականության մեջ։ 19-րդ դարի վերջերին արդեն «Տարազ», «Մասիս», «Աղբյուր» և այլ թերթերում ու հանդեսներում տպագրվում են Բոդլերի թե' չափածո, թե' արձակ գեղարվեստական գործերից ՝ արևելահայերեն և արևմտահայերեն թարգմանությամբ։
Բոդլերի առաջին հայ թարգմանիչներից է Գ. Բաբուրյանը, որը Թիֆլիսի «Տարազ» շաբաթաթերթում 1897 թվականին տպագրել է փոքրիկ արձակ պոեմներից երկուսը։
Բոդլերը հայերեն
1975 թվականին Երևանում լույս է տեսել Բոդլերի «Արձակ պոեմներ» գիրքը ։
Գաճաճ մոլորակ
Գաճաճ կամ թզուկ մոլորակներ, համաձայն Միջազգային աստղագիտական միության, երկնային մարմին, որը՝
«Գաճաճ մոլորակ» անվանումը ընդունվել է 2006 թվականին Արեգակի շուրջ պտտվող մարմինների դասակարգման շրջանակներում։ Մարմինները, որոնք բավականին մեծ են, որպեսզի կարողանան մաքրել իրենց ուղեծրերի շրջակայքը, սահմանվել են որպես մոլորակներ, իսկ ոչ բավարար մեծ մարմինները, որոնք դեռ չեն հասնում հիդրոստատիկ հավասարակշռության, որպես Արեգակնային համակարգի փոքր մարմիններ։
Գաճաճ մոլորակները միջանկյալ դիրք են գրավում այդ երկու կատեգորիաների միջև։ Այս սահմանումը մի կողմից հավանության արժանացավ, մյուս կողմից էլ քննադատության, և մինչ այժմ վիճարկվում է որոշ գիտնականների կողմից։
Միջազգային աստղագիտական միության կողմից պաշտոնապես ընդունված են հինգ գաճաճ մոլորակներ՝ Սերեսը, Պլուտոնը, Հոմեան, Մակեմակեն և Հովոն, սակայն ենթադրվում է, որ ամենաքիչը 40 մինչ այժմ հայտնի մարմիններ պատկանում են այս խմբին։
Գիտնականների գնահատականներով՝ կարող են հայտնաբերվել մինչև 200 գաճաճ մոլորակներ Կոյպերի գոտում և մինչև 2000 գաճաճ մոլորակներ՝ այս գոտուց դուրս։
Գաճաճ մոլորակների ցանկ
ՄԱՄ-ը պաշտոնապես անվանեց երեք մարմին, որոնք անմիջապես ստացան գաճաճ մոլորակի դասակարգում - Սերեսը, Էրիսը և Պլուտոնը ։ Ավելի ուշ գաճաճ մոլորակներ են անվանվել ևս երկու մարմին։ «Գաճաճ մոլորակ» անվանումը պետք է տարբերել «փոքր մոլորակ» անվանումից, որով անվանում են նաև աստերոիդները։
* Արժեքը Երկրի հետ համեմատված։
Այլ թեկնածուներ
Բացի վերը նշվածներից, կան մի քանի մարմիններ, որոնք հավանաբար կարող են դասակարգվել որպես գաճաճ մոլորակներ։ Ստորև բերված աղյուսակում նշված են այն մարմինները, որոնց տրամագիծը մեծ է կամ հավանաբար մեծ է 750 կիլոմետրից՝
Ծանոթություններ
Կատեգորիա:Մոլորակների տեսակներ Կատեգորիա:Գաճաճ մոլորակներ
Shaman's Blues
Shaman's Blues-ը ամերիկյան լեգենդար ռոք խումբ The Doors-ի երգն է։ Երգը ձայնագրվել է խմբի չորրորդ ստուդիական ալբոմում՝ The Soft Parade-ում ։ Երգը գրվել է խմբի վոկալիստ Ջիմ Մորիսոնի կողմից, երգը գրվել է այն բանից հետո երբ Ջիմի ընկերուհի Պամելա Կուրսոնը լքել է նրան և գնացել Փարիզ մեկ այլ տղայի հետ։ Երգում Ջիմ մեծ մասամբ իրեն համեմատում է այդ տղայի հետ։ Երգի վերջում լսվող տողերը՝ "He's sweatin', look at him Optical promise Heh, heh, heh You'll be dead and in hell Before I'm born Sure thing Brides maid The only solution Isn't it amazing?" գրված են Beat շրջանի գրողների վոճով որոնք մեծ ազդեցություն են թողել Ջիմի վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:The Doors
Նարկա
Նարկա (Нарка), գետ Ռուսաստանում, հոսում Բաշկորտոստան հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մալի Իզեռ գետի ձախ ափին՝46 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության</ref.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ջոզեֆ Կոնի
Ջոզեֆ Կոնի (Joseph Kony, ծնվ. 1961 ), Տիրոջ դիմադրության բանակի առաջնորդ, ով ձգտում էր Ուգանդայում ստեղծել Աստվածաշնչի և տասնաբանյայի վրա հիմնված աստվածաբանական պետություն ։ 1987 թվականինգլխավորել է ուգանդական կառավարության դեմ ապստամբությունը։ Որոշ ժամանակ եղել է իր զարմուհու՝ ուգանդացի բժշկուհի Էլիս Լակվենայի գաղափարակիցը, սակայն նրա պարտությունից հետո իրեն համարեց Սուրբ Հոգու մարմնացումը ։ Տեղական ժողովրդական ավանդությունը նրան է վերագրում ձեռքով գնդակը կանգնեցնելու յուրահատուկ կարողությունը։