cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էպիրուս
Լեռնային Էպիրուս շրջանը Հին Հունաստանի հյուսիս-արևմտյան շրջանն էր ։ Այն բնակեցված էր չաոնիաններ, չոլոսիաներ և թեսպրոտացիներ հունական ցեղերով, այնտեղ էր Դոդոնա սրբավայրը (հին հունական օրակլ սրբավայրը ամենահեղինակավոր Դելփիքից հետո)։ Մ.թ.ա. 370 թվականին Էպիրուսը, միավորվելով Աեսիդաե դինաստիայի կողմից, հայտնի է դառնում Պիրհուսի տիրապետության ժամանակ, որը կռվում է Հռոմեական Հանրապետություն դեմ մի մի շարք արշավանքների ժամանակ։ Հետագայում Էպիրուսը մաս է կազմում Հռոմեական Հանրապետության (ինչպես նաև մ.թ.ա. 146 թվականին Հունաստանի մնացած մասը), որին հաջորդում է Հռոմեական կայսրությունը և Արևելյան Հռոմեական կայսրությունը։
Խաչակրաց չորրորդ արշավանքից և Կոստանդնուպոլսի անկումից հետո Էպիրուսը դառնում է Էպիրուսի բռնապետության կենտրոնը՝ Բյուզանդական կայսրության իրավահաջորդ պետություններից մեկը։ 15-րդ դարում Օսմանյան կայսրության  կողմից նվաճվելով՝  Էպիրուսը կիսանկախ է դառնում (19-րդ դարի սկզբին) Ալի փաշայի տիրապետության օրոք, բայց օսմանցիները վերահաստատում են իրենց վերահսկողությունը այնտեղ 1821 թվականին։ Բալկանյան պատերազմից և Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո հարավային Էպիրուսը դառնում է Հունաստանի մի մասը, իսկ հյուսիսային Էպիրուսը մաս է կազմում Ալբանիային։
Աշխարհագրություն և էկոլոգիա
Էպիրուսի կլիման միջերկրածովյանի է կղզու երկայնքով, իսկ ներսում` Ալպյան։ Էպիրուսը խիստ անտառային է, հիմնականում`փշատերև տեսակներով։ Էպիրուսի կենդանական աշխարհը հատկապես հարուստ է, և առանձնանում են այնպիսի տեսակներ, ինչպիսիք են արջը, գայլը, աղվեսը, եղջերուն։
Էպիրուսը սլավոնական արշավանքներից մինչեւ 1204 թվականը
6-րդ դարի վերջին Հունաստանի մեծ մասը, ներառյալ Էպիրուսը, ընկում է ավարների և նրանց սլավոնական դաշնակիցների տիրապետության տակ։ Սա նշված է Մոնեմվասիայի 587 թվականի տարեգրությունում, և  հաստատվում է նաև ապացույցներով, որ մի շարք վայրեր 591 թվականին լքվել են իրենց եպիսկոպոսների կողմից։ Այսպիսով, մոտ 590 եպիսկոպոս, հոգևորական և եվրոպացիներ թողնում են իրենց քաղաքը՝ իրենց հետ Կասիոպոս՝ Կորֆու տանելով իրենց հովանավոր սրբի՝ Սուրբ Դոնատուսի մասունքները
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էպիրուս
Այվան (կառույց)
Այվան (նաև էյվան, իվան, լիվան), իսլամական ճարտարապետության մեջ կամարավոր տարածք, երեք կողմից պարսպապատ և չորրորդ կողմից` բաց։ Այվան կարող են համարվել.
Գևորգ Աբովյան (այլ կիրառումներ)
Գևորգ Աբովյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Այվան (կառույց)
Միջնադարում այվանները լայնորեն օգտագործվել են Միջին և Մերձավոր Արևելքի պալատական և պաշտամունքային ճարտարապետության մեջ, օրինակ, Սպահանի մզկիթներում, Սերվեստանի պալատում, Բուխարայի, Սամարղանդի, Հերաթի և շատ այլ մզկիթներում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Իսլամական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Արաբական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Իրանական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Ուզբեկստանի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Ճարտարապետական ​​տարրեր Կատեգորիա:Պարսկերեն բառեր և արտահայտություններ Կատեգորիա:Իրանական հայտնագործություններ
Աբովյան
Աբովյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ
Մոնտերկի
Մոնտերկի Ռաջիոլո (Ortignano Raggiolo), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Տոսկանա մարզի Արեցո գավառում ։
Բնակչությունը՝ 1831 մարդ (2008 թվականի մարդահամար տվյալների)։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 64 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 29 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 52035։ Հեռախոսային կոդը՝ 00575։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ռեշետիլովկայի շրջան
Ռեշետիլովկայի շրջան (Решетилівський район), շրջան Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզում։
Ստեղծվել է 1925 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ռեշետիլովկա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1000 կմ²։
Բնակչություն
2001 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 29702 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 29,7 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պոլտավայի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Մոլոդին
Մոլոդին (Молодынь), գետ Ռուսաստանում, հոսում Վլադիմիրի մարզ մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կիրժաչ գետի ձախ ափին՝ 34 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկոմի ավազանային շրջանին գետն է։ Գետավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Երմաչիխա (գետ)
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Օբ գետի ջրօգտագործման մասն է Բարնաուլ քաղաքից մինչև Նովոսիբիրսկի ջրամբարը՝ առանց Չումիշ գետի, Վերին Օբի գետային ենթաավազանն է մինչև Տոմի թափվելը։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։
Աշխարհատեղեկատվական համակարգի ՌԴ տարածքի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալներով ՝
Բուժարի
Բուժարի  (Bujari), համայնք Բրազիլիայում՝ Ակրի նահանգի կազմում։ Գտնվում է Վալի դու Ակրիի ագլոմերացիայի մարզում։ Մտնում է Ռիու Բրանկուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 6 543 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 3467,681 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 1,9 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1992 թվականին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ակրի նահանգի բնակավայրեր
Սպիտակ Դրինի կիրճ
Սպիտակ Դրինի կիրճ (Gryka e Drinit të Bardhë, Кањон Белог Дрима), ոչ մեծ կիրճ՝ մասամբ ճանաչված Կոսովոյի Հանրապետության հարավ-արևմուտքում։ Կիրճով հոսում է Սպիտակ Դրին գետը։ Կիրճը համեմատաբար կարճ է՝ ընդամենը մոտավորապես 900 մ, իսկ խորությունը՝ 45 մ։ Կիրճի մուտքի մոտ գտնվում է Շվանի հին կամուրջը, որը Օսմանյան կայսրության ժամանակներից էր։ Կիրճը Բալկանների բոլոր անկյուններից գրավում է սուզորդների։ Սպիտակ Դրին գետի կիրճը իր ջրաբանական և գեոմորֆոլոգիական նշանակության շնորհիվ 1986 թվականից պետական պահպանության տակ է գտնվում՝ որպես բնության հուշարձան ։
Աշխարհագրություն
Սպիտակ Դրինի կիրճը գտնվում է Զրզե գյուղի մերձակայքում՝ (Օրահովաց վարչական միավորում) Շվանի կամրջի մոտ, Ջյակովիցա-Պրիզրեն ճանապարհի եզրին։ Կիրճը ձևավորվել է նեոգեն ժամանակաշրջանում։ Նրա ձևավորումը պայմանավորված էր բազմաթիվ տեկտոնիկ գործընթացներով։ Քարանձավն ունի կիրճերին բնորոշ հատկություններ և պարունակում է կարբոնատային միացություններ ։
Զբոսաշրջություն
Գեոմորֆոլոգիական երկար գործընթացների արդյունքում Սպիտակ Դրինը կիրճ է ձևավորել երկու ժայռերի միջև, որն այժմ շատ գրավիչ է հետազոտողների և զբոսաշրջիկների համար։ Գտնվում է Ջյակովիցան և Պրիզրենը իրար հետ կապող հիմնական ճանապարհի եզրին։ Սպիտակ Դրինի կիրճ այցելում են բազմաթիվ արտասահմանցի զբոսաշրջիկներ, ինչպես նաև տեղացիներ։ Միակամար Շվանի կամուրջը այս տարածքի ևս մի կարևոր զբոսաշրջային կետն է։ Ամեն տարի տեղի են ունենում ջրացատկորդների մրցություններ, որոնց մասնակցում են տարածաշրջանի շատ մարզիկներ։ 1986 թվականից կամուրջը և կիրճը գտնվում են պետական հսկողության տակ։ Պաշտպանված տարածքը կազմում է 199 հա, այն գտնվում է Օրահովացի (124,96 հա) և Ջյակովիցայի (73,86 հա) մունիցիպալիտետների կազմում ։ Գետահովիտի վերջում կա ռեստորան, որտեղ մատուցվում է Սպիտակ Դրինում որսացած ձուկը։
Սեմյոնովի շրջան (Պոլտավայի մարզ)
Սեմյոնովի շրջան (Семенівський район), շրջան Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզում։
Ստեղծվել է 1925 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սեմյոնովկա ։
Բնակչություն
2001 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 32667 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 25,13 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պոլտավայի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Ասֆալտբետոն
Կիրառվում է ավտոճանապարհների, օդակայանների վազքուղիների ծածկույթներ, շահագործվող հարթ տանիքներ պատրաստելու համար։ Ստացվում է ասֆալտաբետոնի խառնուրդի խտացման և պնդացման միջոցով։ Առօրյայում ասում են ուղղակի՝ «ասֆալտ»։
Ասֆալտաբետոնի խառնուրդի բաղադրիչներն են՝ խիճը, ավազը, բիտումը։ Խառնուրդը պատրաստվում է տաքացրած վիճակում։
Ըստ լցանյութերի տրամաչափի ասֆալտաբետոնի խառնուրդը լինում է՝
Կատեգորիա:Շինարարական նյութեր Կատեգորիա:Բետոն Կատեգորիա:Ճանապարհաշինություն
Սոլշուա սու Պուա
Սոլշուա սու Պուա (Saulchoy-sous-Poix), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 46 մարդ, բնակչության խտությունը` 12.37 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.72 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 105 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 31 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 33 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 24-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 9։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,7 %։ 24 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 24 անձ (10 տղամարդ և 14 կին)։ Գործազուրկ են եղել 0 անձ։ 9 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 3-ը` թոշակառուներ, իսկ 2-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Միտոյո
Միտոյո (三豊市) քաղաք Ճապոնիայում, ընդգրկված է Կագավա պրեֆեկտուրայում։ Քաղաքի տարածքը 222.66 կմ² է, բնակչությունը՝ 66,319 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1) , բնակչության խտությունը 297.85 մարդ/կմ² է։ Միտոյոն քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 2006 թվականին ։
Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է Սիկոկու կղզու Կագավա պրեֆեկտուրայի Սիկոկու տարածաշրջանում ։ Նրան սահմանակից են Կանոնձի, Ձենցուձի, Միյոսի, Ֆուկույամա, Կասաոկա քաղաքները և Տաձոցու, Կոտոխիրա, Մաննո, Խիգասիմիյոսի բնակավայրերը ։
Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը 66 319 մարդ է (2014 թվականի օգոստոսի 1), իսկ խտությունը 297.85 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը 1980 թվականից 2005 թվականներին ՝
Միրոսլավա-Վանդա Զակժևսկա-Դուբասովա
Միրոսլավա-Վանդա Զակժևսկա-Դուբասովա, լեհ պատմաբան, հայագետ։
Կյանք և գործունեություն
Միրոսլավա-Վանդա Զակժևսկա-Դուբասովան ծնվել է 1918 թվականի հունիսի 10-ին Լեհաստանի Բժոզուվկա գյուղում։ 1970 թվականից ղեկավարում է Լյուբլինի համալսարանի ՍՍՀՄ պատմության ինստիտուտը։ Զբաղվում է ֆեոդալական Լեհաստանի պատմության աղբյուրագիտական և Ռուսաստանում Հոկտեմբերյան հեղափոխության պատմության հարցերով, ինչպես և միջնադարյան Լեհաստանի հայ գաղթավայրերի պատմությամբ։
Աշխատություններ
Գրել է «Հայերը Զամոսցում և նրանց դերը Լեհաստանի ու Արևելքի միջև առևտրական ու մշակութային փոխանակություններում» (1965 թվական, լեհերեն) մենագրությունը, ինչպես և հոդվածներ հայ-լեհական փոխհարաբերությունների մասին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեհ հայագետներ Կատեգորիա:Լեհ պատմաբաններ
Վիշա
Վիշա (Виша), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վլադիմիրի մարզ մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Օկա գետի ձախ ափին՝ 152 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 33 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկոմի ավազանային շրջանին։ Գետավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Իսպանիայի գետեր
Իսպանիայի գետերը հիմնականում սնվում են անձրևների հաշվին, ինչով պայմանավորված է գետերի ձմեռային առավելագույն և ամառային նվազագույն մակարդակը։ Այդ ժամանակահատվածում գետերի մեծամասնության մակարդակը իջնում է իսկ համեմատաբար ավելի փոքրերը չորանում են։ Սեզոնային փոփոխությունները ազդեցություն չեն ունենում Իսպանիայի հյուսիսային և հյուսիսարևմտյան հատվածներում որտեղ գետերը խոր են և ողջ տարվա ընթացքում ջրի մակարդակը մնում է անփոփոխ։ Պիրենեյնում, Անդալուզյան լեռներում մասամբ նաև Կենտրոնական Կորդիլերներում, անձրևաջրերով սնվող գետերը համալրում է ձնհալքները։ Իսպանիայի խոշորագույն գետերի շարքում կարելի է առանձնացնել Ատլանտյան օվկիանոսի ավազանին պատկանող`Տախո, Դուերո, Գվադիանա, Գուանդալկիվիր գետերը։ Միջերկրական ծովի ավազանի հետ կապված են`Էբրո, Խուկար, Սեգուրա գետերը Խոշոր գետերի մեծ մասը իրենց մակերեսային ջրերի հետ միասին նավարկելի են։ Իսպանիայի հյուսիսային գետերը, որոնք ենթակա չեն սեզոնային տատանումների, օգտագործվում են էներգետիկ նպատակներով, մնացածը հիմնականում ոռոգման համար։ Մի շարք գետերում կառուցված են արհեստական ջրամբարներ ։
Ցանկ
Իսպանիայում ամենաերկար գետերի ցանկը՝
Արտաքին հղումներ
* Կատեգորիա:Ցանկեր:Իսպանիա Կատեգորիա:Գետերի ցանկեր ըստ երկրի
Մեկ ընտանիք՝ մեկ երեխա
Մեկ ընտանիքում մեկ երեխայի քաղաքականություն (կամ «Մեկ ընտանիք՝ մեկ երեխա»), Չինաստանի ժողովրդագրական քաղաքականություն։ 1970-ականներին, երբ պարզ դարձավ, որ մարդկանց մի հսկայական զանգված գերծանրաբեռնում է պետության ցամաքային, ջրային և էներգետիկ ռեսուրսները, Չինաստանը ստիպված էր օրենսդրորեն սահանափակել ընտանիքի անդամների թիվը։ Այսօր Չինաստանում մեկ կնոջից ծնված երեխաների թիվը 6-ից հասել է 1,6-ի։
Սահմանափակումների նկարագրություն
ՉԺՀ-ի քաղաքացիներին սովորաբար թույլ չեն տալիս ընտանիքում մեկից ավելի երեխա ունենալ (բացառությամբ բազմապտուղ հղիությունների)։ Գյուղերում թույլատրվում է ունենալ երկրորդ երեխային այն դեպքում, եթե առաջին երեխան իգական սեռի է։
Երկրորդ երեխայի ծննդի համար նախատեսված տուգանքը կազմում էր 4-8 տարվա միջին եկամուտը ։
Ծնելիության սահմանափակման քաղաքականությունը կախված է գավառներից (օրինակ՝ Պեկինի բնակիչները հնարավորություն ունեն երկու երեխա ունենալու, եթե ամուսիններից յուրաքանչյուրն իր ընտանիքում միակ երեխան է եղել)։ Բացի այդ, ծնելիության սահմանափակումը այնքան էլ խիստ չէ ազգային փոքրամասությունների նկատմամբ։ 100 000-ից քիչ բնակչություն ունեցող ազգերի դեպքում երեխաների թվի սահմանափակում նախատեսված չէ ։ Ազգային փոքրամասնություններն իրավունք ունեն 2 կամ 3 երեխա ունենալու՝ կախված նրանից, թե պետության որ մարզում են բնակվում ։
ՉԺՀ-ում ծնելիությունը կարգավորող նորմատիվ-իրավական ակտի օրինակ է Սինծյան-Ույգուրի ինքնավար մարզի ազգային ներկայացուցիչների 9-րդ համագումարի 2002 թվականին ընդունված «Սինծյանի ազգաբնակչության կարգավիճակի և ծնելիության վերահսկողության մասին» նորմատիվ-իրավական ակտը։ Այդ փաստաթղթի 15-րդ հոդվածում ամրագրված է․
Պետական քաղաքականություն
Չինաստանում ծնելիության նվազեցմանն ուղղված պետական քաղաքականությունն իրականացվել է մի քանի փուլով․
Չինաստանի մայրցամաքային բնակչությունը 2000 թվականի նոյեմբերի մեկի տվյալներով կազմում էր 1 242 612 226 բնակիչ։
1990-ականների վերջին ծնելիության նկատմամբ արդունավետ վերահսկողությունը շոշափելի արդյունքներ գրանցեց․ բնակչության աճը այնքան դանդաղեց, որ ծնելիությունը մոտեցավ վերարտադրման մակարդակին (ինչն էլ հենց տվյալ փուլի նպատակն էր)։ Մեկ երեխայով ընտանիքները, որպես կանոն, հոգ էին տանում նրա կրթության մասին, ինչի արդյունքում Չինաստանում կրթվածության մակարդակը զգալիորեն բարձրացավ ։
Սակայն ի հայտ եկան նաև անսպասելի հետևանքներ․ փոխվեց բնակչության կառուցվածքը և տիպիկ ընտանիքի կազմը։ Չինաստանում արագորեն սկսեց փոխվել աղջիկների և տղաների հարաբերակցությունը․ աստիճանաբար աղջիկներն ավելի քիչ էին ծնվում (ընդհուպ՝ 855/1000 հարաբերակցությամբ) ։ Տասնյակ միլիոնավոր չինացի տղամարդկանց համար դժվարություններ առաջացան ընտանիք կազմելու հարցում ։ Պարզվեց նաև, որ միջին վիճակագրական չինացին ոչ միայն քույր կամ եղբայր չունի, այլև՝ մորաքույր և հորեղբայր, և հետևաբար՝ երկրորդային բարեկամական հարաբերություններ։ Առաջացավ այսպես կոչված «Ես-սերունդ» խնդիրը, երբ ընտանիքի միակ երեխան սովոր է իրեն համարել աշխարհի կենտրոնը և կյանքի նկատմամբ եսասիարական վերաբերմունք ունի ։
Մեկ երեխայի քաղաքականության բացասական հետևանքները Չինաստանը վերջնականորեն գիտակցեց 2013 թվականին, երբ գրանցվեց բնակչության աշխատունակության նվազում։ 2013 թվականի սկզբից մինչև 2015 թվականի սկիզբը աշխատունակ տարիքի բնակչության կրճատումը կազմում էր 3,7 միլիոն մարդ ։ Նույն տարում իշխանությունները սկսեցին թուլացնել ծնելիության հետ կապված սահմանափակումները՝ զույգերին թույլատրելով ունենալ երկրորդ երեխային այն դեպքում, եթե ամուսիններից գոնե մեկն իր ընտանիքի միակ երեխան է եղել։
«Մեկ ընտանիք՝ մեկ երեխա» քաղաքականության չեղարկում
2015 թվականի հոկտեմբերի վերջին Չինաստանում պաշտոնապես հայտարարվեց, որ «Մեկ ընտանիք՝ մեկ երեխա» քաղաքականությունը ապագայում կչեղարկվի, և ցանկացած ընտանիքում երեխաներ ունենալու թույլատրելի սահմանը կհասցվի 2-ի ։ 2015 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ընդունվեցին բնակչության և ընտանեկան պլանավորման մասին օրենքում համապատասխան փոփոխությունները, և օրենքը ուժի մեջ մտավ 2016 թվականի հունվարի մեկից ։ Որպես այդ փոփոխության արդյունք՝ ակնկալվում էր յուրաքանչյուր տարի մինչև 3 միլիոնով ավելի երեխայի ծնունդ։ 2014 թվականին Չինաստանում ծնվեց մոտավորապես 17 միլիոն երեխա։ Սակայն հարկ է նշել, որ այդ փոփոխության արդյունքում ծնելիության ներկայիս ցուցանիշը կազմում է ընդամենը 15 միլիոն նորածին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքականություն Կատեգորիա:Ժողովրդագրություն Կատեգորիա:Չինաստանի բնակչություն Կատեգորիա:Չինաստան Կատեգորիա:Չինաստանի հասարակություն Կատեգորիա:Ընտանիքի պլանավորում Կատեգորիա:Մարդու վերարտադրողականություն
Տիեզերքի ընթերցումը
«Տիեզերքի ընթերցումը», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություներից, որի գրության տարեթիվը ստույգ հայտնի չէ։ Ձեռագրից կարելի է ենթադրել, որ այն գրված է 1919-1920 թվականներին ։
Թումանյանի ընտանեկան արխիվում պահվում է մեկ ինքնագիր, որի վրա կան հեղինակի ուղղումները, վերնագրված՝ «Մեծ ընթերցումը», ապա «Տիեզերքի ընթերցումն»։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1934 թվականին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի «Գեղարվեստական երկեր» գրքում (էջ 129), այնուհետև՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 547)։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է ինքնագրից ։
Սովոկ
Սովոկ (Совок, որը ծագում է Советский Союз, թարգ.՝ Խորհրդային Միություն կամ советский оккупант , թարգ.՝ սովետական օկուպանտ), Խորհրդային Միության առասպելների համակարգից և իրականությունից բխող որոշ հոգեբանական և սոցիալական նախապաշարմունք, կողմնորոշում, մտածելակերպ կամ աշխարհայացք ունեցող և այդ հիմունքների վրա այլ անձանց, երևույթները և շրջակա միջավայրը գնահատող անձին, ինչպես նաև ընդհանրապես խորհրդային համակարգը և խորհրդային իրականությունը նկարագրող պեյորատիվ եզրույթ ։ Առօրյայի մեջ «սովոկ» եզրը սովորաբար օգտագործվում է արհամարհական և նույնիսկ նողկանքի երանգներով։
Հայաստանում հայտնի է դարձել նաև «պոլիտբյուրոյի մտածելակերպ» եզրը, որը համապատասխանում է «սովոկի մտածելակերպ» եզրին։ Նման արտահայտությունը օգտագործել է ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարություն իր այցի ժամանակ ։
Իր նշանակությամբ մոտ է Homo Soveticus եզրին։
«Սովոկ» անձի հոգեբանական և սոցիալական դրույթը
Ուկրաինայի ԳԱԱ Սոցիոլոգիայի ինստիտուտի սոցիալական փորձաքննության բաժնի վարիչ Յուրի Սաենկոյի պնդմամբ, «սովոկ» անձը համընդհանուր ստրկության համակարգի ազդեցության տակ դաստիարակված և այդ համակարգը ընդունած մարդն է, որը կարող է լինել ինչպես սովորական քաղաքացին («ստրուկը» ըստ Սաենկոյի) և էլիտան («ֆեոդալը» ըստ Սաենկոյի)։ Սաենկոն «սովոկ» եզրի հետ համատեղ և նույնիսկ ավելի ճշգրիտ է համարում «սովետական ստրուկ» եզրը։ Արդյունքում, Սաենկոյի պնդմամբ, խորհրդային համակարգի ազդեցության տակ դաստիարակված մարդկանց մոտ ձևավորվել է առանձնահատուկ հոգեբանություն՝ հնարավորինս արագ և հնարավորինս շատ բարիքներ յուրացնել։ Սաենկոյի պնդմամբ, նման կերպով վարվում է քրոնիկապես վախեցրած, ահաբեկված և երկյուղած մարդը։ Հենց վախն էլ ծնում է ամենաթույլատրելիությունը։ Սաենկոյի պնդմամբ, Խորհրդային Միության քաղաքացին ապրել է այլընտրանք չունեցող, կոլխոզի նման միասնականացված հասարակությունում։ Մոդելների, վարքագծի, որոշումների բազմազանության հենց այդ անընկալունակությունն էլ ժառանգել են հետխորհրդային պետությունները և իրենց ժողովուրդները։ Դասական ստրկատիրական հասարակությունում ստորացված անձեռնմխելիներից բացի միշտ գոյություն է փիլիսոփայական համարձակ մտքեր, գիտական հայտնագործություններ, մշակութային գլուխգործոցներ արտադրող էլիտան։ Սակայն «սովոկը», Սաենկոյի պնդմամբ, մեծ մասամբ ապրում է մշակութային վակուումի մեջ։ Նա չգիտի ավանդույթներ, լինելով հավերժ «ժամիշխան» (Временщик): Դրա մեջ է կայանում, Սաենկոյի պնդմամբ, «սովոկի» ողբերգությունը։ Օրինակ բերելով Ուկրաինան, Սաենկոն պնդում է, որ միաժամանակ մնալով «սովոկ», Ուկրաինան մշտապես զգում է հին համակարգը, որից երկրի բնակչության զգալի մասը դեռ հոգեբանական կախվածության մեջ է, վերականգնման վտանգը, քանի որ անկախության տարիներին, փաստացի, այդպես էլ չի առաջարկվել կյանքի նոր մոդելը։ Այդ իսկ պատճառով «սովոկի» հիշողությունը դարձված է դեպի անցյալը, քանզի մինչև օրս նրան ոչ ոք չի համոզել, սակայն և օրինակ էլ չի ցույց տվել, թե ինչպես կարելի է լինել ազատ ։
Ուկրաինացի արձակագիր, քննադատ, գրականագետ և հրապարակախոս Միխայիլ Սլաբոշպիցկու կարծիքով, տիպիկ «սովոկ» կարելի է համարել այն մարդուն, ում հոգևոր ուժերի աղբյուրն ու հակումն թշնամու պատկերի ստղեծումն ու պայքարը դրա դեմ։ «Սովոկի» առանձնահատկություններն են անհանդուրժողականությունը, ագրեսիվությունը և չափազանց աներեսությունը ։
Ուկրաինացի գրաֆիկ, թատրոնի և կինոյի ռեժիսոր Սերգեյ Մասլոբոյշչիկովի կարծիքով, «սովոկի» գլխավոր նշան նէ անհատականի վերաբերյալ համընդհանուր արհամարհանքն է, որը արտացոլվում է ոչ միայն իրեն շրջապատողների վերաբերյալ գռեհկությամբ, այլ նաև անտարբերությամբ՝ իր սեփական ներքին աշխարհի նկատմամբ։ Փաստացի, Մասլոբոյշչիկովի պնդմամբ, «սովոկը» առանց հոգևոր նրբությունների մարդն է։ Այդ իսկ պատճառով նման անձի արարքները, ռեակցիները, պահվածքը առանց որևէ դժվարությունների կարելի է կանխատեսել և հաշվարկել։ Որոշ չափով, «սովոկը» զանազան գաղափարախոսական մանիպուլյացիաների իդեալական նյութ է։ Սեփական միաչափության և կանխատեսելիության պատճառով «սովոկը» օգտակար է իշխանության համար, քանի որ իրեն կարելի է հեշտությամբ իշխել ։
Եզրը արվեստի մեջ
Ռուսական «Սեկտոր Գազա» ռոք խումբը իր երգացանկի մեջ ունի «Մենք սովոկի տղեք ենք» (Мы совковские ребята) վերնագրով երգ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էթնիկական հոգեբանություն Կատեգորիա:Հոգեբանական դիրքորոշում Կատեգորիա:Արխետիպներ Կատեգորիա:Հայերեն սլենգ Կատեգորիա:Խորհրդային դարձվածքներ
Օրժիցայի շրջան
Օրժիցայի շրջան (Оржицький район), շրջան Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզում։
Ստեղծվել է 1925 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Օրժիցա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1000 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պոլտավայի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Աբոյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Եբրայերեն հիմքով ազգանուններ
Հարություն Աստուրյան
'''Հարություն Հ. Աստուրյան''', հայ պատմաբան։
Կենսագրություն
Հարություն Աստուրյանը ծնվել Է Մարաշում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում, ապա սովորել Վենետիկի Սուրբ Ղազար վանքի դպրոցում։ Այնուհետև ուսանել է Մյունխենի (Գերմանիա) համալսարանում, որն ավարտելուց հետո, իբրև պատմագիտության դոկտոր, վերադարձել է Վենետիկ։ 1922 թվականից բնակություն է հաստատել նախ Արգենտինայի Բուենոս Այրես, ապա Կորդովա քաղաքում, որտեղ 1924 թվականից եղել է լատիներենի և ֆրանսերենի դասախոս հայտնի «Մոնսերատ» ավագ դպրոցում։
Հարություն Աստուրյանը հիմնականում զբաղվել է հին և միջնադարյան Հայաստանի պատմության հարցերով։ 1912 թվականին լույս է ընծայել Արտաշեսյան և Արշակունյաց դարաշրջանում հայ-հռոմեական հարաբերությունների մասին մենագրություն, որն առաջինն է եղել իր տեսակի մեջ և որտեղ քննաբար օգտագործել Է հայկական և օտար սկզբնաղբյուրները։ «Պատմութիւն Հայոց» (1947) աշխատության մեջ ամփոփ ձևով շարադրել է Հայաստանի քաղաքական պատմությունը՝ հնագույն շրջանից մինչև նորագույն ժամանակները։ Մահացել է մարտի 28-ին, Կորդովայում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ
Բերեզնոյի շրջան
Բերեզնոյի շրջան (Березнівський район), շրջան Ուկրաինայի Ռովնոյի մարզում։
Ստեղծվել է 1957 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բերեզնո ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1710 կմ²։
Բնակչություն
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 64000 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 37,43 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռովնոյի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Վարեխա
Վարեխա (Вареха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վլադիմիրի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է ՈՒնժա գետի ձախ ափին՝ 67 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկոմի ավազանային շրջանին գետն է։ Գետավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Պերջինե Վալդառնո
Պերջինե Վալդառնո (Pergine Valdarno), կոմունա Իտալիայում՝ Տոսկանա մարզի Արեցո գավառում ։
Բնակչությունը՝ 3154 մարդ (2008 թվականի մարդահամար տվյալների)։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 68 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 47 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 52020։ Հեռախոսային կոդը՝ 00575։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սովիլ Մոնժիվալ
Սովիլ Մոնժիվալ (Sauvillers-Mongival), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 190 մարդ, բնակչության խտությունը` 36.68 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.18 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 100 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 23 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 129 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 89-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 40։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,0 %։ 89 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 81 անձ (47 տղամարդ և 34 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (4 տղամարդ և 4 կին)։ 40 անաշխատունակներից 14-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը` թոշակառուներ, իսկ 10-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ախուրյան (գետ)
Ախուրյան (Arpaçay), Ախորան, Ախորեն, Ախուրա, Ախուրան, Ախուրաց գետ, Ախուրեն, Ահուր, Ահուրա, Ահուրան, Ահո ջուր, Ահու ջուր, Առփաչայ, Արևմտյան Արփաչայ, Ներքին Արևմտյան Արփաչայ, Գարեգետ, Գարու գետ, Մեծամոր, գետ Հայաստանի Շիրակի մարզում և Թուրքիայում, սկիզբ է առնում Աշոցքի սարահարթի Արփի լճից։ Ջրառատությամբ այն հանրապետության երրորդ գետն է, միջին ծախսը 26,9 խմ/վ (տարեկան 900 միլիոն մ³)։ Վերին հոսանքում այն անցնում է ճահճապատ ափերով, այնուհետ ընդունում է մի քանի մանր վտակներ, ապա որպես ջրառատ գետ մտնում է Շիրակի դաշտ։ Այստեղ Ախուրյանին միանում են Արագածի լանջերից սկիզբ առնող մի քանի գետակներ, որոնցից ամենամեծը Մանթաշն է։ Աղին կայարանից մի փոքր հյուսիս` Կարսագետն ընդունելուց հետո, Ախուրյանը կտրում է Արագածի արևմտյան փեշերը և խորացնելով իր հունը` քարքարոտ ափերի մեջ շարունակում է հոսել մինչև Արաքսի հետ միանալը։ Ախուրյանն ունի 186 կիլոմետր երկարություն։ Գետի ձախ ափին է Գյումրին, իսկ աջ ափին՝ Հայաստանի վաղեմի մայրաքաղաք Անին (ամբողջովին ավերված)։ Ախուրյանի ջրերն օգտագործելու համար դեռ 1922 թվականից սկսվել է Շիրակի ջրանցքի շինարարությունը, որը ղեկավարում էր անվանի ինժեներ Հ. Ա. Տեր-Աստվածատյանը։ Ջրանցքը շահագործման է հանձնվել 1925 թվականին։ Նրա գործարկումը զգալիորեն հեշտացրել է հողամասերի ոռոգումը։ Ջրանցքի բացմանը ներկա է եղել նաև նորվեգացի ականավոր գիտնական և աշխարհահռչակ բևեռախույզ Ֆրիտյոֆ Նանսենը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի գետեր Կատեգորիա:Արաքս գետի վտակներ Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Ասքանազ
Ասքանազ (եբրայերեն Աշքենազ, աքքադերեն Իշքուզա), սկյութական հնագույն ցեղային միություն։ Մ.թ.ա. 8-րդ դ. Դարբանդի անցքով իջնելով դեպի հարավ՝ հաստատվում է Կուր գետի արգավանդ հարթավայրերում, մոտավորապես Շակաշեն գավառի շրջանում։ Աստվածաշնչում Ասքանազ հիշատակվում է (Երեմիա, ԾԱ, 27) իբրև զորեղ թագավորություև, Միննի (Մաննա) և Արարադ (Ուրարտու) երկրների հարևանությամբ։ Մ.թ.ա. 7-րդ դ., Ասորեստանի դեմ մղած պայքարում, հաճախ միացել է Ուրարտուին, Մաննային և Մարաստանին, մասնակցել Նինվեի գրավմանը (մ.թ.ա. 612 թ)։ Ասորեստանյան արձանագրություններում պահպանվել են Ասքանազի Պարտատուա և Իշպակա, իսկ հույն պատմիչ Հերոդոտոսի մոտ՝ Պրոտոթիոս և Մադիաս թագավորների անունները։ Աստվածաշնչի հայ հիև մեկնիչները Գամերի որդի Ասքանազիև ճանաչում են իբրև Հայոց նահապետ։
Կատեգորիա:Սկյութներ
Վալորիատե
Վալորիատե  (իտալ․՝ Valloriate), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գոշչայի շրջան
Գոշչայի շրջան (Гощанський район), շրջան Ուկրաինայի Ռովնոյի մարզում։
Ստեղծվել է 1940 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Գոշչա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 690 կմ²։
Բնակչություն
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 39000 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 56,52 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռովնոյի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Մինինի և Պոժարսկու հուշարձան (Նիժնի Նովգորոդ)
Մինինի և Պոժարսկու հուշարձան (Памятник Минину и Пожарскому), Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում կանգնեցված Մինինի և Պոժարսկու հուշարձանի փոքրացված տարբերակը։ Հուշարձանը գտնվում է Նիժնի Նովգորոդի պատմական մասում, Ազգային միասնության հրապարակում, Կրեմլի պատերի մոտ, Հովհաննես Մկրտչի Սուրբ Ծննդյան տաճարի հարևանությամբ։
Ստեղծման պատմություն
1803 թվականին որոշվեց գումարներ հավաքել Մինինի և Պոժարսկու պատվին հուշարձան տեղադրման համար ։ Իվան Մարտոսն անմիջապես գործի անցավ։ Սկզբում նախատեսվում էր հուշարձանը տեղադրել Նիժնի Նովգորոդում։ Սակայն քանի որ այն շատ մեծ արժեք ունի երկրի համար, որոշվեց այն տեղադրել Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում։ 1818 թվականի փետրվարի 20-ին (մարտի 4) տեղի ունեցավ հուշարձանի հանդիսավոր բացումը։ Իսկ Նիժնի Նովգորոդում, Կրեմլի տարածքում, 1828 թվականին հուշարձանի փոխարեն տեղադրվեց Մինինի և Պոժարսկու կոթողը։
Սակայն 2004 թվականին Մոսկվայի քաղաքապետ Յուրի Լուժկովը որոշեց վերացնել պատմական անարդարությունը և Նիժնի Նովգորոդում տեղադրել Մոսկվայում գտնվող հուշարձանի կրկնօրինակը։ Նա հայտնի քանդակագործ Զուրաբ Ծերեթելիին առաջարկեց ստեղծել հուշարձանի կրկնօրինակը ։ 2005 թվականի նոյեմբերի 4-ին Նիժնի Նովգորոդի նոր` Ազգային միասնության հրապարակում տեղի ունեցավ հուշարձանի հանդիսավոր բացումը։ Տեղի ընտրությունը պատահական չէր. հենց այդ վայրից էր 1611 թվականին սկսվել ժողովրդական աշխարհազորը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2005 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի հուշարձաններ Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի տեսարժան վայրեր
Ռնգեղջյուր
Ռնգեղջյուրներ (լատիներեն՝ Rhinocerotidae), կենտսմբակավորների կարգի կաթնասունների ընտանիք։
Հայտնի է ռնգեղջյուրների 3 սեռի 5 տեսակ։
Այժմ պահպանվել են ընդամենը մի քանի հազար հատ՝ միայն Աֆրիկայի և Ասիայի առանձին շրջաններում։ Բնակվում են արևադարձային անտառներում, սավաննաներում, ափամերձ մացառուտներում, ճահիճներում։
Նկարագրություն
Մաշկը հաստ է, մազազուրկ։ Ասիական տեսակների կաշին վզի և ոտքերի մոտ ծալքերով է և ունի զրահի տպավորություն։
Լսողությունը և հոտառությունը լավ են զարգացած, տեսողությունը՝ թույլ։
Չնայած մարմնի զգալի ծանրությանը՝ կարող են վազել մինչև 40-45 կմ/ժ արագությամբ։
Կենսակերպ
Ցերեկը ռնգեղջյուրները քնում են մացառուտներում՝ կողքի պառկած ու ոտքերը խաչած, ահեղ խռմփոցով, իսկ գիշերը դուրս են գալիս սնվելու։ Սնվում են խոտաբույսերով, ընձյուղներով, թփերի տերևներով։ Հաճախ շրջում են զույգերով, հազվադեպ՝ փոքր խմբերով։ Ռնգեղջյուրն ահռելի ստամոքս ունի (երկարությունը 1,5 մ է, լայնությունը՝ 75 սմ), և այն լցնելու համար նա արածում է ողջ գիշերը։ Հղիությունը տևում է 17-18 ամիս, ունենում է 1 ձագ՝ մոտ 25 կգ քաշով։ Ռնգեղջյուրի միսն օգտագործում են սննդի մեջ, մաշկը՝ տարբեր իրեր պատրաստելու համար։ Եղջյուրների բուժիչ հատկությունների համար ռնգեղջյուրներին որսում են։ Անխնա ոչնչացման հետևանքով նրանց քանակը խիստ կրճատվել է, և այժմ նրանք գտնվում են պահպանության ներքո։ Խոշոր կենդանիները չեն համարձակվում հարձակվել այդ հսկայի վրա, սակայն պիծակներն ու մլակները նրան հանգիստ չեն տալիս։
Սպիտակ ռնգեղջյուր
Սպիտակ ռնգեղջյուրները, իրենց հերթին, երկու ենթատեսակի են՝ հարավային (Ceratotherium simum simum) և հյուսիսային (Ceratotherium simum cottoni)։ 2007 թվականի դրությամբ՝ վայրի բնության մեջ կար հարավային ենթատեսակի 17 480 հատ, որոնցից 16 266-ը՝ Հարավային Աֆրիկայում՝ հանդիսանալով ամենամեծաքանակ ենթատեսակը։
Ունի վիթխարի մարմին և խոշոր գլուխ։ Քաշը կարող է հասնել 3.500 կգ, երկարությունը՝ 3.5-4.6 մ, հասակը ուսերի մասում 1.8-2 մ է։ Մռութի վրա ունի երկու եղջյուր։ Առջևի եղջյուրը ետևինից երկար է և հասնում է 90-150 սմ-ի։ Այս կենդանու գույնը փոխվում է դեղնավուն դարչնագույնից մինչև մոխրագույն։
Սև ռնգեղջյուր
Սև ռնգեղջյուր անունն (Diceros bicornis) ընտրվել է այս տեսակը սպիտակից տարբերելու համար։
Հնդկական ռնգեղջյուր
Հնդկական, կամ մեծ միաեղջյուր ռնգեղջյուրն (Rhinoceros unicornis) ունի 20-ից 100 սմ երկարության մի հատ եղջյուր։ Չափահաս արույի քաշը 2 500-ից 3 200 կգ է, ուսերի մասում հասակը՝ 1.75-2.0 մ։ Հնդկական ռնգեղջյուրները մի ժամանակ տարածված են եղել Պակիստանից մինչև Բիրմա և հնարավոր է, նույնիսկ՝ Չինաստանի որոշ մասերում։ Ներկայումս, սակայն, մարդու ազդեցության պատճառով, պահպանվել են միայն Հնդկաստանի և Նեպալի որոշ շրջաններում։ Ներկայիս աշխարհի հնդկական ռնգեղջյուրների երկու երրորդը կենտրոնացված է Հնդկաստանի Կազիրանգա ազգային զբոսայգում։
Ջավայի ռնգեղջյուր
Ջավայի ռնգեղջյուրն (Rhinoceros sondaicus) ամենավտանգված խոշոր կաթնասուններից մեկն է։ 2002 թ. գնահատականներով, մնացել են ընդամենը 60 հատ՝ Ինդոնեզիայի Ջավա կղզում և Վիետնամում։
Երկարությունը գլխի հետ միասին հասնում է 3.1-3.2մ, բարձրությունը՝ 1.5-1.7մ, քաշը՝ 900-1400կգ։ Արուի եղջյուրի երկարությունը հասնում է 26սմ երկարության։
Նախընտրում է խիտ խոնավ անտառները, մացառներն ու եղեգնուտները։
Սումատրայի ռնգեղջյուր
Սումատրայի ռնգեղջյուրն (Dicerorhinus sumatrensis) ամենափոքր տեսակն է։ Պահպանված մնացել է 275 հատ։
Ունի շուրջ 1.3մ բարձրություն, 2.4-3.2մ երկարություն և շուրջ 700 կգ քաշ։ Աֆրիկական տեսակների նման ունի երկու եղջյուր՝ առջևում մեծն է և 10 սմ-ով կարճը՝ ետևում։ Գունավորումը կարմրին խփող դարչնագույն է։
Կատեգորիա:Միասմբակավորներ
Զեմշչինա
Զեմշչինա, Իվան IV-ի օրոք ռուսական պետության տարածքի հիմնական մասը (Մոսկվա կենտրոնով), որը ներգրավված չէր օպրիչնինայի մեջ։ Զեմշչինայի մեջ մտել են պերմյան և վյատսկյան քաղաքները, Ռյազանը, Ստարոդուբը, Վելիկիե Լուկին, Տվերը, Վլադիմիրը և այլն։ Որոշ շրջաններ (Կոստրոմայի գավառը, Նովգորոդի առևտրական մասը և այլն) գտնվել են մերթ օպրիչնինայի, մերթ Զեմշչինայի մեջ։
Միևնույն գավառի սահմաններում շերտամիջվում էին Զեմշչինայի և օպրիչնինայի հողերը։ Մոսկվայում կային օպրիչնինայի մեջ մտնող փողոցներ։ Զեմշչինան կառավարել են Բոյարական դուման և հին տերիտորիալ պրիկազները։ Ունեցել է իր առանձին գնդերը։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Խորհրդարանական ընտրություններ Ֆրանսիայում (2017)
Խորհրդարանական ընտրություններ Ֆրանսիայում (Élections législatives françaises), արտահերթ քաղաքական ընտրություններ Ֆրանսիայում, որը երկու փուլով անց է կացվել 2017 թվականի հունիսի 11-ին և 18-ին ։
Նույն տարում անցկացված նախագահական ընտրություններում հաղթանակ տարավ Հանրապետական թեկնածու Էմանուել Մակրոնը, ով կարողացավ շրջանցել Ազգային ճակատ կուսակցության թեկնածու Մարին Լը Պենին։ Սա թվով առաջին խորհրդարանական ընտրությունն է Ֆրանսիայի քաղաքական պատմության մեջ, երբ երկրորդ փուլին չեն մասնակցում ո՛չ ընդդիմադիր ձախակողմյան և ո՛չ էլ իշխանամետ աջակողմյան թևերի ներկայացուցիչները։
Սկզբնական շրջանում երկրի օրենսդիր մարմնում Մակրոնի ղեկավարած կուսակցության ոչ մի թեկնածու չկար։ Մայիսի 14-ին Էմանուել Մակրոնի հրամանով Ֆրանսիայի խորհրդարանի Հանրապետական թեկնածու Էդվարդ Ֆիլիպը նշանակվում է վարչապետ։ Մայիսի 17-ին Ֆիլիպը նշանակում է իր կառավարության անդամներին։
Առաջին փուլի արդյունքներով հաղթանակ է տարել նախագահ Էմանուել Մակրոնի գլխավորած Առաջ կուսակցությունը։ Խորհրդարանական ընտրությունների երկրորդ փուլում, որը տեղի է ունեցել 2017 թվականի հունիսի 18-ին, դարձյալ հաղթանակ է տարել «Առաջ» կուսակցությունը։ Նրանք ստացել են 350 մանդատներ։
Ընտրակարգ
Ֆրանսիայի խորհրդարանի պատգամավորներն ընտրվում են միամանդատ՝ մեծամասնական ընտրական կարգով։ Առաջին փուլում թեկնածուն կարող է հաղթանակ տանել այն ժամանակ, երբ ստանա ձայների բացարձակ մեծամասնությունը։
Այն ընտրատեղամասերում, որտեղ հաղթողն անմիջապես չի որոշվել, մեկ շաբաթ պետք է անցկացվի նոր արտահերթ ընտրություններ։ Այդ ընտրություններում հաղթող կճանաչվի ամենաշատ ձայներ հավաքած թեկնածուն։ Սակայն այդ ձայները պետք է լինեն ոչ պակաս, քան ընդհանուր քվեների 12․5 %-ը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդարանական ընտրություններ Ֆրանսիայում Կատեգորիա:2017 Ֆրանսիայում
Իլինդա (Սուվորոշի վտակ)
Իլինդա (Илинда), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վլադիմիրի մարզով, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սուվորոշի գետի ձախ ափին՝ 52 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 22 կմ է ։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկոմի ավազանային շրջանին գետն է։ Գետավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Վալգրանա
Վալգրանա  (իտալ․՝ Valgrana) կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 808 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 35 մարդ/կմ2։ Տարածքը՝ 23 կմ2։ Փոստային ինդեքս՝ 12020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0171։ Կոմունայի հովանավորն է համարվում Մարտին Տուրսկին, որի տոնը նշում են նոյեմբերի 11-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դեմիդովկայի շրջան
Դեմիդովկայի շրջան (Демидівський район), շրջան Ուկրաինայի Ռովնոյի մարզում։
Ստեղծվել է 1995 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Դեմիդովկա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 377 կմ²։
Բնակչություն
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 18000 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 47,75 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռովնոյի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Կարլ Շմիդթ-Ռոթլուֆ
Կարլ Շմիդթ-Ռոթլուֆ (Karl Schmidt-Rottluff, իսկական անուն՝ Կարլ Շմիդթ (Karl Schmidt), ), գերմանացի էքսպրեսիոնիստ նկարիչ, գեղանկարչության մեջ մոդեռնիզմի տեսաբան։
Հալածանքների և պատերազմի սկիզբ. 1933-1945 թվականներ
1933 թվականին ստիպված է եղել ավարտել գրական գործունեությունը։ Նրա աշխատանքը թանգարաններում մնացել է ընդհուպ մինչև 1936 թվականի Օլիմպիական խաղերը, որոնց ընթացքում Ֆերդինանդ Միլլերի անվան պատկերասրահում ցուցադրվել են իր 70 ջրաներկները։ Նույն թվականին նրա աշխատանքները ցուցադրվել են Նյու Յորքի Վեստերման պատկերասրահում (Westermann Gallery): 1937 թվականի փետրվար-մարտ ամիսներին ևս 40 ջրանկարներ ցուցադրվել են Բեռլինում՝ Կարլ Բուխոլցի պատկերասրահում։
Իսկ արդեն 1937 թվականի հուլիսին 25 գեղանկար, 24 նկար և 2 ջրաներկ հայտնվել է Մյունխենում՝ «Այլասերված արվեստ» ցուցահանդեսում։ Նացիստների կողմից ծավալված գեղարվեստական ավանգարդի դեմ պայքարի արշավի արդյունքում մինչև 1938 թվականը գերմանական թանգարաններից առգրավվել է Շմիդթ-Ռոթլուֆի 608 ստեղծագործություն։ Միևնույն ժամանակ, ինչպես Էռնստ Բառլախը կամ Էմիլ Նոլդեն, նա շարունակել է ցուցադրել իր որոշ աշխատանքները, այսպես կոչված, «Արտադրական ցուցահանդեսների» շրջանակներում, որոնք տեղի են ունեցել գերմանական աշխատանքային ճակատի հովանու ներքո։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բեռլինի պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարիչներ Կատեգորիա:Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Գերմանացի դիզայներներ
Ջենյուարի Ջոնս
Ջենյուարի Քրիստեն Ջոնս (January Kristen Jones, ), ամերիկացի դերասանուհի և ֆոտոմոդել։
Կարիերա
1999 թվականին Ջենյուարին նկարահանվել է «Կանանց հասարակություն» հեռուստաֆիլմում։ Առավել հայտնի է դարձել «Խելագարներ» հեռուստասերիալի դերի շնորհիվ, որում նկարահանվել է 2007-2015 թվականներին։ 2009 թվականի ապրիլից Ջենյուարի Ջոնսը «Oceana» խոշորագույն օվկիանոսային ընկերության խոսնակն է, որը պայքարում է շնաձկների անհետացող տեսակների համար։
Անձնական կյանք
2011 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ունեցել է որդի, որին անվանել է Քսանդեր Ջեյն Ջոնս ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Պանամացիներ
Պանամացիներ, ժողովուրդ, Պանամայի հիմնական բնակչությունը (1,94 մլն, 1980 թվականին)։ Պանամայից դուրս բնակվում են նաև ԱՄՆ-ում, քիչ քանակությամբ՝ Կոստա Ռիկայում, Կոլումբիայում, Ճամայկայում, Վենեսուելայում, Նիկարագուայում, Մեքսիկայում։ Խոսում են իսպաներեն՝ հնդկացիական լեզուներից որոշ փոխառություններով։ Մարդաբանորեն մոտ 80% մետիսներ ու մուլատներ են (բնիկ հնդկացիներին ու Աֆրիկայից բերված նեգրերին միախառնված իսպանական գաղութարարների ու եվրոպական հետագա վերաբնակների հետնորդները), մոտ 10—15% –ը՝ սպիտակամորթներ (կրեոլներ), մնացածը՝ պանամական նեգրեր ու հնդկացիներ։
Սավեզ
Սավեզ (Saveuse), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Պանամացիներ
Հավատացյալները մեծ մասամբ կաթոլիկներ են, կան բողոքականներ։ Զբաղվում են հիմնականում հողագործությամբ (բանանի, կակաոյի և այլնի մշակությամբ՝ ամերիկյան մոնոպոլիաներին պատկանող ցանքատարածություններում) ։
Կատեգորիա:Պանամայի բնակչություն Կատեգորիա:Ռոմանական ազգեր
Սավեզ
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 120 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 6 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 452 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 317-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 135։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,1 %։ 317 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 298 անձ (149 տղամարդ և 149 կին)։ Գործազուրկ են եղել 19 անձ (11 տղամարդ և 8 կին)։ 135 անաշխատունակներից 39-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 73-ը` թոշակառուներ, իսկ 23-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ժորդան (Ակրի)
Ժորդան  (Jordão), համայնք Բրազիլիայում՝ Ակրի նահանգի կազմում։ Գտնվում է Վալի դու Ժուրուայի մարզում։ Մտնում է Տարաուակայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 6 059 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 5 428,765 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 1,1 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ակրի նահանգի բնակավայրեր
Մ. թ. ա. 9-7-րդ դարերի հայկական կերպարվեստ
Մեր թվարկությունից առաջ 9–7-րդ դարերի կերպարվեստ․ Հայկական լեռնաշխարհի մեր թվարկությունից առաջ 9–7-րդ դարերում գեղարվեստական մշակույթը զարգացել է Արարատյան թագավորության (Ուրարտու) ձևավորման և հզորացման, ինչպես նաև հայկական ցեղերի տերիտորիալ-քաղաքական համախմբման և հայ ժողովրդի կազմավորման պայմաններում։
Պեղումները
19-րդ դարի վերջին, 20-րդ դար սկզբին Վանա լճի շրջակայքում կատարված պեղումներով հայտաբերված արվեստի հուշարձաններն աչքի են ընկնում ինքնատիպությամբ՝ որոշակիորեն տարբերվելով նույն ժամանակաշրջանի ասորեսաանյան մշակույթի հուշարձաններից։ ՝՝բնագիտական նյութի մեծ մասը օտարերկրյա հետագոտողների միջոցով ընկել է աշխարհի տարբեր թանգարաններ (Լոնդոնի, Բեռլինի, Տռոմի, Անկարայի, նաև Պետերբուրգի, Մոսկվայի ևն) կամ մասնավոր հավաքածուներ, չի համակարգվել, մի մասն էլ սխալմամբ վերագրվել է ասորեստանյան մշակույթին։ Լույս են տեսել միայն մի քանի հրապարակումներ պեղածո առանձին առարկաների վերաբերյալ։
Դուբնոյի շրջան (Ռովնոյի մարզ)
Դուբնոյի շրջան (Дубенський район), շրջան Ուկրաինայի Ռովնոյի մարզում։
Մ. թ. ա. 9-7-րդ դարերի հայկական կերպարվեստ
Աշխատություններ
Պիոտրովսկու «Ուրարտուի պատմությունն ու մշակույթը» (1944 թվական) աշխատության մեջ նաև նկարագրվել են տվյալ ժամանակաշրջանի արվեստի առանձին տեսակները՝ շատ հարցերում նախանշելով արարատյան (Ուրարտու) արվեստի հետագա համակարգման և ուսումնասիրության մեթոդը։ սովետական Հայաստանի տարածքում ծավալված պեղումների արդյունքները, սովետական հեղինակների ուսումնասիրությունները այլ երկրներում նույնպես հետաքրքրություն առաջ բերին՝ հայտնաբերելու և հեաազոաելու ուրարա․ արվեստի հուշարձաններ։ Լույս տեսան հրապարակումներ Բրիտանիայի և Բեռլինի թանգարաններում պահվող ուրարտական արվեստի նմուշների, Երզնկայում պեղված բրոնզե իրերի վերաբերյալ, *Ակուրգալի, Մորիս Նանինգ վան Լունի և այլ հետազոտողների աշխատությունները։
Դուբնոյի շրջան (Ռովնոյի մարզ)
Ստեղծվել է 1939 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Դուբնո ։
Մ. թ. ա. 9-7-րդ դարերի հայկական կերպարվեստ
Մոնումենտալ որմնանկարչություն
Մոնումենտալ որմնանկարչության մնացորդները (Կարմիր բլուր, Արին–բերդ, Ալթնթեփե, Ազնավուրթեփե) և դրանց հիման վրա գիտական վերակազմությունները (Լ․ Դուռնովո, Կ․ Հովհաննիսյան, ի․ Լոսևա, Վ, Գազազյան, Ն․ Տրուխտանովա) բացահայտեցին ուրարտական կերպարվեստի այդ ճյուղի զարգացման բարձր աստիճանն ու նրա մեծ նշանակությունը ճարտ․ համադրության մեջ։
Դուբնոյի շրջան (Ռովնոյի մարզ)
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1200 կմ²։
Մ. թ. ա. 9-7-րդ դարերի հայկական կերպարվեստ
Ուրարտական որմնանկարներ
Ուրարտական որմնանկարները պրոֆեսիոնալ մոնումենտալ արվեստի հնագույն ստեղծագործություններից են։ Որմնանկարներով զարդարված են եղել միջնաբերդերի պալատական դահլիճներ ու սյունազարդ բակեր, տաճարներ, հանդիսավոր և այլ բնույթի սենյակներ։ Որմնանկարները եղել են գարդադեկորատիվ և թեմատիկ՝ աշխարհիկ, մարտական և կրոնապաշտամունքային բովանդակության։ Ինչպես բնորոշ է Հին Արևելքի արվեստին, թեմատիկ շարքերը պատկերել են պալատական տոնակատարություն, խնջույք, հաղթարշավ, կրոն, ծիսակատարություն, որսի, խաղաղ կյանքի տեսարաններ։ էրեբունիի հանդիսասրահի կենտրոնում պատկերված է եղել թագադրության տեսարան, հզոր առյուծի վրա կանգնած Խալդի աստվածը արքայական իշխանության խորհրդանշանն է հանձնում, հավանաբար, Արգիշտի Ա արքային։ Արքայի և աստծո պատկերման մեջ նմանություն կա, սակայն, ի տարբերություն ասորեստանյան արվեստի, ուրարտական որմնանկարներում, հարթաքանդակներում, դրվագապատկերներում աստվածների դիմագծերը զերծ են պատկերագրական միօրինակումից (դա հատկապես նշմարելի է Կարմիր բլուրում գտնված բրոնզե գոտու դրվագապատկերներում)։
Դուբնոյի շրջան (Ռովնոյի մարզ)
Բնակչություն
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 49000 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 40,83 մարդ/կմ²։
Մ. թ. ա. 9-7-րդ դարերի հայկական կերպարվեստ
Ադելջևազիի բարձրաքանդակ
Ադիլջևազում գտնված 3 մ բարձրությամբ (6 քարե բլոկների վրա) բարձրաքանդակը պատկերում է ուրարտական դիցաբանի՝ նշանակությամբ երկրորդ աստծուն՝ ցուլի վրա կանգնած Թեյշեբային։ Նրա ոճավորված ծաղկազարդ հագուստը տարբեր է Խալդիի զգեստից, եղջյուրազարդ խույրն ավելի ցածրիկ է և պսակված աստղով։ Հին Արևելքի արվեստներին բնորոշ պայմանականության գծերն ու կանոնականությունը հատուկ են նաև ուրարտական արվեստին։ Որմնանկարչական հորինվածքները ենթարկվել են որոշակի կանոնի, աստվածների, արքաների, զինվորների, պալատականների, քրմերի պատկերումը հարթության վրա կատարվել է ըստ համապատասխան աստիճանավորման։ Կանոնի է ենթարկվել նաև կոլորիտը, թեմաների հերթականությունը, կրկնվող մանրամասների և պարագաների ընտրությունը։ Ստեղծման ժամանակաշրջանով միմյանց մոտ էրեբունիի և Ալթնթեփեի որմնանկարների համեմատումից բացահայտվում է, որ գոյություն է ունեցել բազմագույն որմնանկարչության որոշակի միասնական համակարգ, որը սակայն չի խանգարել ստեղծագործական ինքնատիպության դրսևորմանը։
Դուբնոյի շրջան (Ռովնոյի մարզ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռովնոյի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Մ. թ. ա. 9-7-րդ դարերի հայկական կերպարվեստ
Զարդադեկորատիվ հորինվածքներ
Զարդադեկորատիվ հորինվածքների հիմքում եղել է միմյանցից զարդաերիզներով սահմանազատված պատկերագոտիների հաջորդական համադրումը, որ հավանաբար խորհրդանշական իմաստ է ունեցել։ Գոտիների ռիթմիկորեն շարակարգված բաղկացուցիչ տարրերը, պահպանված օրինակներում երկրաչափական և բուսական զարդանկարներից բացի, պատկերում են խորհրդանշական «քառակուսու» երկու կողմերին կանգնած առյուծներ, ծնրադիր խոնարհված ցուլեր, սրբազան ծառի կողմերին կանգնած քրմեր, առասպելական, կենդանական և այլ մոտիվներ։ Հորինվածքների առարկայական կառուցումները միապլանային են, սակայն հարթության վրա տարածական հեռանկարային էֆեկտը ձեռք է բերվել գոտիների ու նրանց բաղկացուցիչ տարրերի համաչափական և ռիթմիկ շարակարգման, տարբեր խտության և ինտենսիվության գույների կիրառման միջոցով։ Հորինվածքներում կիրառվել է նաև տարրերի համակենտրոն շրջանագծային առանցքներով շարակարգումը (Կարմիր լուրի որմնանկարի մնացորդը, սրբազան վահանների դրվագապատկերները և այլն)։ Աշխարհիկ թեմաներով հորինվածքներում պատկերումները կատարված են անկաշկանդ վարպետությամբ, գծերի ու ծավալների յուրահատուկ մեկնաբանությամբ, նկարչի անհատական մոտեցմամբ։