cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բարգուշատի լեռներ
Լանջերը կտրտված են Որոտանի և Գեղիի վտակների Գայլաձորի կիրճը խոր (մինչև 800 մ) հովիտներով։ Ծալքաբեկորավոր լեռնաշղթա է։ Գիրաթաղ-Սվարանց գետահովիտներով բաժանվում է արևմտյան և արևելյան մասերի։ Արևմտյան մասը բարձրադիր հորստաձև բեկոր է՝ կազմված պալեոզոյի փոխակերպային, նստվածք, և էոցենի հրաբխածին-նստվածքային ապարներից, գրանիտոիդային ներժայթուքներից։ Այստեղ են գտնվում Գեղաքար (3343 մ), Քառկատար (3270 մ), Երկաթասար (3227 մ) լեռնագագաթները ։
Արևելյան մասը՝ Սուսանասարը, համեմատաբար ցածրադիր է, միաթեք՝ կազմված յուրայի ու կավճի հրաբխածին ապարներից։ Կան երկաթի, պղնձի, մոլիբդենի, ոսկու, մանգանի, տիտանի, բազմամետաղային հանքավայրեր, շինանյութեր, հանք, ջրերի ելքեր։ Հանքավայրերի մի մասն ունի արդյունաբերական նշանակություն։ Բարգուշատի լեռնաշղթան ակտիվ երկրաշարժամետ շրջան է։ Կլիման բարեխառն է, բարձրադիր գոտում՝ ցուրտ լեռնային, տարեկան տեղումները՝ 500-800 մմ։ Ձմռանը բնորոշ է կայուն ձնածածկույթը։ Լանջերն անտառածածկ են, բարձրադիր գոտում՝ մերձալպյան և ալպյան մարգագետիններ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռնաշղթաներ
(4267) Բասներ
(4267) Բասներ (Basner), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի օգոստոսի 18-ին Տամարա Սմիռնովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,326267 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8513 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8012 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1295,95 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,277789 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,28° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1971 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տամարա Սմիռնովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գևորգ Վիրապյան
Գևորգ Վիրապյան, հայ թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1968 թվականից։
Կենսագրություն
Ծնվել է Աշտարակում։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ 1945-1948 թվականներին աշխատել է ԳԴՀ-ում։ 1953 թվականին ավարտել է Մոսկվայի օտար լեզուների ինստիտուտի իտալերեն լեզվի և գրականության թարգմանական և գերմաներենի մանկավարժական ֆակուլտետները։ Աշխատել է Մոսկվայում, այնուհետև՝ տեղափոխվել Երևան։ 1956-1977 թվականներին եղել է «Սովետական գրող» հրատարակչության ավագ խմբագիր։ Մահացել է Երևանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Իտալերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Գերմաներենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Քարագործություն
Քարագործություն, քարարվեստ, քարի մշակման հինավուրց ու ավանդական արհեստը։ Վերին աստիճանի լայն կիրառություն է ունեցել Հայաստանում։ Քարն օգտագործվել է շինարարական, տնտեսական, կենցաղային բազմազան բնագավառներում, ինչպես և գեղարվեստական ստեղծագործության մեջ։ Քարի մշակմամբ տարբեր նպատակներով զբաղվել են տարբեր արհեստավորներ, չնայած դրան, քարի մշակման արհեստին տրվել է մի ընդհանուր անուն՝ քարագործություն, իսկ արհեստավորները կոչվել են քարգործ։ Մատենագրական աղբյուրներում և վիմագիր արձանագրություններում քարգործ են անվանվել քարհատները՝ քար կտրողները, տաշող մշակողները, որմնադիրները, քարից տնտեսական ու կենցաղային հարմարանքներ ու սարքեր պատրաստող քարկոփ արհեստավորները, քարի վրա գեղարվեստական քանդակ–փորագրություններ անող վարպետները, որոնք սքանչելի բարձրաքանդակներով ու հարթաքանդակներով շքեղորեն զարդարել են հայկական ճարտարապետական հուշարձանները, հազարավոր խաչքարեր։ Քարգործ են անվանվել, անգամ, ականավոր ճարտարապետները։ Քարգործները կառուցել են ոչ միայն քաղաքներ, ամրոցներ, նշանավոր քաղաքացիական շենքեր, տաճարներ, կարավանատներ ու կամուրջներ, կանգնեցրել հուշարձանկոթողներ, այլև պատրաստել են ջրաղացի ու ձիթհանի քարեր, աղորիք-երկանքներ, սանդեր, տաշտ ու անոթներ և այլ իրեր, առարկաներ։ Քարագործությունը հայ ժողովրդի ավանդական ու սիրված արհեստն է և հաճախ է վերափոխվել իսկական արվեստի և այսօր էլ պահպանում է իր ավանդական ուժն ու զորությունը։ Այդ են նշանավորում մեր քաղաքների, ավանների, առողջարանների քարակերտ հոյակապ ճարտարապետությունը ամենուրեք կանգնեցված հուշարձանկոթողները։
Կատեգորիա:Արվեստ Կատեգորիա:Շինարարություն
Հայկ Հովակիմյան (ռազմական գործիչ)
Հովակիմյան Հայկ Բադալի, խորհրդային հայ հետախույզ, Ազգային անվտանգության գեներալ-մայոր, խորհրդային պատմության ամենաէֆեկտիվ հետախույզներից մեկը։ Առաջինն էր, ով հայտնեց ԽՍՀՄ-ին ամերիկացիների կողմից ատոմային ռումբի ստեղծման մասին։ «Էնորմոզ» օպերացիայի հեղինակ, որը թույլ տվեց ԽՍՀՄ-ին կարճ ժամանակահատվածում ստեղծել իր սեփական ատոմային ռումբը։ Իր հետախուզական ծառայության 15 տարիների ընթացքում նա արտասահմանից հայրենիք տեղափոխեց 31 հզ գաղտնի փաստաթղթեր միայն պաշտպանության մասին, 1055 հատուկ կարևորության մեքենաների և սարքավորումների գծագրեր, 163 օբյեկտների հատակագծի և այլն։
Հետախուզության շրջանակներում ավելի հայտնի է եղել որպես «տիկնիկավար», Խորհրդային ՆԳԺԿ առաջատար լրտես Միացյալ Նահանգներում։
Կենսագրություն
Հայկ Հովակիմյանը ծնվել է 1898 թվականի օգոստոսի 11-ին Երևանի նահանգի Նախիջևանի գավառի Ջահրի (Ճահուկ) գյուղում (Ռուսական կայսրություն), հայի բազմազավակ ընտանիքում։
1909 թվականին ընտանիքի հետ միասին տեղափոխվել է Արմավիր, որտեղ և ավարտել է տեղի դպրոցը։ 1917 թվականին տեղափոխվել է Ալեքսանդրապոլ և աշխատանքի անցել երկաթգծում։ Հովակիմյանը երկար ժամանակ որպես պատասխանատու քարտուղար աշխատել է տնտեսական խորհրդում, հետագայում ստիպված է եղել լքել Հայաստանը։
1920 թվականին ձերբակալվել և երկարաժամկետ բանտարկության է դատապարտվել Ալեքսանդրապոլում մայիսյան հակադաշնակցական ապստամբության մեջ մասնակցության համար։ Ազատ է արձակվել Կարմիր բանակի կողմից։
1922-1924 թվականներին աշխատել է որպես Հայաստանի Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի (Совнарком) քարտուղար։
1922 թվականին ընդունվել է Ն. Բաումանի ՄՊՏՀ (МГТУ)։ Ուսման ընթացքում 3 ամսով մեկնել է Իտալիա և Գերմանիա։
1927 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական մինիմումը Դ. Մենդելևի անվան Մոսկովյան քիմիկո-տեխնոլոգիական համալսարանում՝ միաժամանակ գերազանց ավարտելով 2 ամյա անգլերենի և գերմաներենի լեզվի կուրսերը։
1931 թվականի փետրվարին աշխատանքի է մոբիլիզացվել Միացյալ պետական քաղաքական կառավարում (ОГПУ) և ուղարկվել է Բեռլինի արտաքին հետախուզություն ռեզիդենտուռա, որտեղ գործել է իբրև ԽՍՀՄ-ի առևտրի ներկայուցուցիչ Գերմանիայում։
1931 թվականին տեղափոխվել է արտաքին հետախուզության գիտատեխնիկական ստորաբաժանմունք։
1931 թ. Դ. Մենդելևի համալսարանում պաշտպանում է դիսերտացիա և ստանում քիմիական գիտությունների թեկնածուի կոչում։
1934 թվականին եղել է ԱՄՆ-ում Գենադի կեղծանմամբ։ Աշխատել է որպես ինժեներ «Ամտորգ» խորհրդային առևտրային ներկայացուչությունում, Նյու Յորքի համալսարանում պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիան, եղել է ԱՄՆ-ում խորհրդային հետախուզության պետի տեղակալ։
1938 թվականին նշանակվել է հետախուզության ռեզիդենտուռայի պետ։ Հովակիմյանը ատոմային ռումբի տեխնոլոգիաների մասին տեղեկություններ է ստացել Կ. Ֆուքսից, Ջուլիաս և Էթել Ռոզենբերգներից։ Սակայն Ռոզենբերգները բացահայտելուց հետո մեղադրվել են հետախուզության մեջ և 1953 թվականի հունիսի 19-ին մահապատժի ենթարկվել։
1941 թվականին Հայկ Հովակիմյանին սկսել են կասկածել երկկողմանի հետախուզության մեջ, և այդ պատճառով նա հրաման է ստացել ետ վերադառնալ։ ԽՍՀՄ մեկնելուց առաջ ՀԴԲ կողմից (ФБР) ձերբակալվել է այն ժամանակ, երբ մեկ այլ հետախույզ նրան փաստաթղթեր էր հանձնում։ ԱՄՆ-ի ֆեդերալ դատարանում նա մեղադրվել է հավաքագրված հետախուզության մեջ։ Սակայն Խորհրդային Միություն գերմանական ներխուժումից հետո Հովակիմյանը, ըստ 1941 թվականի հուլիսի 23-ի գործարքի, փոխանակվել է 6 ամերիկացիների հետ (վերադարձվեցին միայն 3 ԱՄՆ քաղաքացիներ), որոնք ձերբակալվել էին Լեհաստանի տարածքում Կարմիր բանակի կողմից։
1941-1947 թվականներին նա աշխատել է ԽՍՀՄ-ի Ազգային անվտանգության գլխավոր պաշտոններում՝ աշխատելով որպես արտաքին հետախուզության պետի տեղակալ։ 1943-1947 թվականներին աշխատել է «Էնորմոզ» (խորհրդային գիտնականներին ԱՄՆ-ի ատոմային ռումբի տեխնոլոգիաների գաղտնիքներով ապահովման) ատոմային ծրագրի ղեկավար։
1947 թվականին (այլ տվյալներով 1948) լինելով գեներալ-մայոր, Հովակիմյանն հեռացվել է այդ պաշտոնից։ Նա ամբողջովին նվիրվել է քիմիական զենքի ստեղծման գիտական աշխատանքին։
1967 թվականին Հովակիմյանը մահացել է Մոսկվայում։ Նա հողին է հանձնվել հայկական գերեզմանոցում (№ 6 տարածքում)։ Այնտեղ է նաև հուղարկավորված նրա կինը՝ Վերա Համբարձումի Աբովյանը, ինչպես նաև իր միակ դուստրը՝ Հեղինե Հայկի Հովակիմյանը։
Մասայական մշակույթի մեջ
Կատեգորիա:Խորհրդային հետախույզներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ հետախույզներ Կատեգորիա:Հայ գեներալ-մայորներ Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Ստեպոկ (գյուղ, Դունաևցիի շրջան)
Ստեպոկ (Степок), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դունաևցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստեպոկ գյուղում բնակվում էր 137 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,517 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 264,99 մարդ/կմ²։
Աֆոնսու Կունիա
Աֆոնսու Կունիա (Afonso Cunha), համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Կուելյու Նետուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4 754 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 371,247 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 12,8 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Վասիլիսկոս
Վասիլիսկոս (Flavius Basiliscus Augustus, Βασιλίσκος, ծննդյան տարեթիվ անհայտ-մահացել է 476 թվականին) Բյուզանդիայի կայսր 475-ից 476 թվականներին։ Որպես Լևոնների հարստության անդամ, նա եկել է իշխանության, երբ կայսր Զենոնը ստիպված հեռացավ Կոստանդնուպոլսից հեղաշրջման արդյունքում։
Վասիլիսկոսը կայսրուհի Էլիա Վերինայի եղբայրն էր, ով կայսր Լևոն I- (457–474) կինն էր։ Իր բարեկամական հարաբերությունները կայսրի հետ թույլ տվեցին նրան ունենալ զինվորական կարիերա, որը սկզբում փոքր հաջորղությունից հետո ավարտվեց 468 թվականին, երբ նա գլխավորեց աղետալի հռոմեական ներխուժումը վանդալական Աֆրիկա։
Վասիլիսկոսին հաջողվեց իշխանության գալ 475 թվականին` օգտվելով Զենոն կայսրի ժողովրդականություն չվայելելուց։ Վերինայի կողմից կազմակրեպված դավադրության արդյունքում Զենոնը ստիպված լքեց Կոստանդունապոլիսը։ Չնայած իր կարճատև կառավարմանը, Վասիլիսկոսը ուներ եկեղեցու և Կոստանդնուպոլսի բնակչության աջակցությունը։ Նրա քաղաքականությունը, որը միտված էր իշխանության պահպանմանը` պաշտոնները տրամադրելով հավատարիմ մարդկանց, բերեց շատ կարևոր մարդկանց զայրույթը, այդ թվում նրա քորջ Վերինայի։ Այսպիսով, երբ Զենոնը փորձեց վերադարձնել իշանությունը, նրան հիմնականում դիմադրություն ցույց չտվեցին, հաղթականորեն մուտք գործեց Կոստանդնուպոլիս` գերեվարելով և սպանելով Վասիլիսկոսին և նրա ընտանիքին։
Վասիլիսկոսի և Զենոնի միջև ընդհարումը համընկավ Արևմտյան Հռոմեական կայսրության անկման հետ, ինչը տեղի ունեցավ 476 թվականի սեպտեմբերի սկզբին։ Երբ բարբարոսների առաջնորդ Օդոակրը գահընկեց արեց Հռոմի կայսր Հռոմուլոս Օգոստուլոսին` կայսրեական ռեգալիա ուղարկելով Կոստանդնուպոլիս, Զենոնը նոր էր վերադարձրել գահը և նա միայն կարող էր հաստատել Օդոակրին որպես Իտալիայի դուքս` այդպիսով ավարտելով Արևմտյան Հռոմեական կայսրության գոյատևումը։
Ծագում և վաղ կարիերա
Վասիլիսկոսը իր զինվորական կարիերան սկսել է Լևոն I-ի օրորք։ Կայսրը նրան նշանակել էր զորավար Թրակիայում ։ Այստեղ Վասիլիսկոսը հաջող արշավանք էր կազմակերպել բուլղարների դեմ 463 թվականին։ Նա փոխարինեց Ռուսիկիոսին որպես Թրակիայում գլխավոր հրամանատար և մի քանի հաջող արշավանքներ իրականացրեց գոթերի և հոների դեմ (466 կամ 467) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բյուզանդական կայսրեր Կատեգորիա:Անձինք Կոստանդնուպոլսից Կատեգորիա:Հռոմեական կայսրության կոնսուլներ Կատեգորիա:Փլավիոսներ
Նիկոլայ Կոպեռնիկոս
Նիկոլայ Կոպեռնիկոս (Nikolas Koppernigk, Mikołaj Kopernik,, ), լեհական ծագմամբ գերմանացի աստղագետ, մաթեմատիկոս, տնտեսագետ, կանոնիկոս։ Առավել հայտնի է որպես միջնադարյան աշխարհի հելիոցենտրիկ (արևակենտրոն) համակարգի հեղինակ, որը սկզբնավորեց առաջին գիտական հեղափոխությունը։ Կոպեռնիկոսի դարակազմիկ գիրքը՝ «Երկնային ոլորտների պտույտի մասին» (De revolutionibus orbium coelestium), որը հրատարակվել է իր մահի նախօրյակին, որոշ ուսումնասիրողների կողմից համարվում է ժամանակակից աստղագիտության մեկնարկային կետ։ Նրա այդ երկը խթան հանդիսացավ հետագա գիտական ուսումնասիրությունների համար՝ դառնալով գիտության պատմության ուղենիշերից մեկը։
Վաղ տարիներ
Ծնվել է Թորունում, վաճառականի ընտանիքում։ Վաղ տարիքում զրկվել է ծնողներից։ Թորունը Լեհաստանի կազմի մեջ է մտել Կոպեռնիկոսի ծննդից ընդամենը մի քանի տարի առաջ. մինչ այդ քաղաքը կրում էր Տորն անունը և մտնում էր Պրուսիայի կազմի մեջ, որն էլ իր հերթին պատկանում էր Տևտոնյան օրդենին։
Կոպեռնիկոսի ազգային պատկանելության հարցը մնում է չլուծված ։ Նրա մայրը գերմանուհի էր (Barbara Watzenrode), իսկ հոր ազգությունն անհայտ է։ Հայտնի է միայն, որ նա Կրակովի բնակիչ էր։ Այսինքն՝ Կոպեռնիկոսը գերմանացի էր կամ կիսով գերմանացի, թեև ինքը, հավանաբար, իրեն համարել է լեհ (ըստ տարածքա-քաղաքական պատկանելության)։ Նա գրել է լատիներեն ու գերմաներեն, նրա ձեռքով գրված ոչ մի լեհերեն թուղթ չի հայտնաբերվել. հոր վաղաժամ մահից հետո նա դաստիարակվել է մոր ու քեռու գերմանազգի ընտանիքում։ Նիկոլո Կոմնենո Պապադոպոլին տարածել է չապացուցված ու, ժամանակակից շատ պատմաբանների կարծիքով, իր իսկ կողմից հորինված մի պատմություն այն մասին, թե Կոպեռնիկոսը Պադուայի համալսարանում գրանցվել է որպես լեհ ։ Պետք է նշել, որ այն ժամանակ ազգային պատկանելության հարցն այնքան հստակ չէր, որքան մեր օրերում, և պատմաբանների մի մասն առաջարկում է Կոպեռնիկոսին համարել միաժամանակ լեհ ու գերմանացի ։
Կոպեռնիկոսի ընտանիքում, բացի Նիկոլայից, կային ևս երեք երեխաներ՝ Անդրեյը, ով հետագայում հոգևորական է եղել Վարմիայում, և երկու քույրեր՝ Բարբարան ու Կատերինան։ Բարբարան դարձլ է միանձնուհի, իսկ Կատերինան ամուսնացել է և ունեցել հինգ երեխաներ։ Նիկոլայը շատ էր սիրում քրոջ երեխաներին և մինչև կյանքի վերջ հոգ է տարել նրանց մասին։
Համալսարանն ավարտելիս (1494) Կոպեռնիկոսը գիտական ոչ մի աստիճան չի ստացել, և ընտանեկան խորհուրդը որոշել է, որ նա պիտի դառնա հոգևորական։ Դրա համար վճռորոշ նշանակություն է ունեցել այն հանգամանքը, որ քեռին, ով հովանավորում էր Նիկոլային, եպիսկոպոս էր դարձել։ Կրթությունը շարունակելու համար Կապեռնիկոսը մեկնում է Իտալիա (1497) և ընդունվում Բոլոնիայի համալսարան, որտեղ նա հնարավորություն ուներ աստվածաբանության, իրավունքի ու հնագույն լեզուների հետ մեկտեղ ուսումնասիրել նաև աստղագիտություն։ Այդ տարիներին Բոլոնիայի համալսարանի պրոֆեսորներից մեկն էր Սցիպիոն դել Ֆերոն, ում հայտնագործություններից էլ սկիզբ է առել մաթեմատիկայի վերածնունդը Եվրոպայում։ Այդ նույն ժամանակ քեռու ջանքերի շնորհիվ Նիկոլայը Լեհաստանում ընտրվում է Վարմայի եպիսկոպոսության անդամ։
1500 թվականին Կոպեռնիկոսը թողնում է համալսարանը՝ այս անգամ ևս չստանալով դիպլոմ կամ գիտական աստիճան, և տեղափոխվում է Հռոմ։ Այնուհետև կարճ ժամանակով այցելում է հայրենիք, որից հետո գնում է Պադուայի համալսարան ու շարունակում ուսումնասիրել բժշկություն։
1503 թվականին Կոպեռնիկոսը վերջապես ավարտում է իր կրթությունը, Ֆերարում հանձնում է քննությունները, ստանում դիպլոմ և հոգևորական իրավունքի դոկտորի գիտական աստիճան։ Նա չէր շտապում վերադառնալ տուն և քեռու թույլտվությամբ հաջորդ երեք տարին մնում է Պադուայում՝ շարունակելով ուսումնասիրել բժշկություն։ 1506 թվականին Կոպեռնիկոսը լուր է ստանում (հնարավոր է՝ կեղծ), թե քեռին հիվանդ է։ Նա Իտալիայից վերադառնում է հայրենիք և հաջորդ վեց տարին անցկացնում Գեյլսբերգի եպիսկոպոսական ամրոցում՝ զբաղվելով աստղագիտական դիտումներով և դասավանդելով Կրակովում։ Միաժամանակ նա իր քեռու բժիշկն էր, քարտուղարն ու վստահված անձը։
Կայացում
1512 թվականին մահացավ Կոպեռնիկոսի քեռի եպիսկոպոսը։ Կոպեռնիկոսը տեղափոխվեց Ֆրոմբորկ՝ Վիսլինյան ծոցի ափին գտնվող մի փոքր քաղաք, որտեղ նա ծառայում էր որպես հոգևորական։ Գիտական ուսումնասիրությունները, սակայն, նա չթողեց։ Ամրոցի հյուսիսարևմտյան աշտարակը վերածվում է աստղադիտարանի։
Արդեն 1500-ական թվականներին Կոպեռնիկոսը հստակ պատկերացում էր կազմել աստղագիտական նոր համակարգի մասին ։ Նա սկսեց գիրք գրել աշխարհի նոր մոդելի վերաբերյալ, իր գաղափարները քննարկել ընկերների հետ, ում շարքերում քիչ չէին իր համախոհները (օրինակ՝ Տիդեման Գիզե, եպիսկոպոս Կուլմսկի)։ Այդ տարիներին (մոտավորապես 1503-1512) Կոպեռնիկոսն իր ընկերներին է ներկայացնում իր տեսության ձեռագիր շարադրանքը («Փոքր մեկնաբանություն երկնային շարժմանը վերաբերող վարկածի մասին»), իսկ նրա աշակերտ Ռետիկը 1539 թվականին հրատարակում է արևակենտրոն համակարգի հստակ նկարագրությունը։ Նոր տեսության մասին լուրերը հավանաբար մեծ տարածում են գտել 1520-ական թվականներին։ Գլխավոր աշխատության՝ «Երկնային ոլորտների պտտման մասին» ստեղծագործության վրա աշխատանքը շարունակվել է գրեթե 40 տարի. Կոպեռնիկոսը մշտապես ուղղումներ էր կատարում, ավելացնում աստղագիտական հաշվումների նորանոր աղյուսակներ։
Նոր աստղագետի հռչակը տարածվում է Եվրոպայում։ Գոյություն ունի մի վարկած (առանց վավերագրական ապացույցների), թե Հռոմի պապ Լև X-ը Կոպեռնիկոսին հրավիրել է մասնակցել օրացուցային բարեփոխման նախապատրաստմանը (1514, իրականացվել է միայն 1582 թվականին), բայց նա քաղաքավարի կերպով մերժել է։.
Անհրաժեշտության դեպքում Կոպեռնիկոսը զբաղվել է նաև գործնական աշխատանքով։ Նրա նախագծով Լեհաստանում մտցվում է դրամական նոր համակարգ, իսկ Ֆրոմբորկ քաղաքում կառուցվում է հիդրավլիկ մեքենա, որի շնորհիվ ջուր էր մատակարարվում քաղաքի բոլոր տներին։ Ինչպես բժիշկ՝ անձամբ մասնակցել է 1519 թվականին տարածված ժանտախտի դեմ պայքարին։ Լեհատևտոնական պատերազմի ժամանակ (1519-1521) կազմակերպել է եպիսկոպոսության հաջող պաշտպանությունը տևտոնացիներից։ Հակամարտության ավարտին մասնակցել է հաշտության բանակցություններին (1525), որ ավարտվեցին օրդենի տարածքներում բողոքական պետության՝ Պրուսիայի հերցոգության (Լեհական թագավորություն վասալ) ձևավորմամբ։
Կյանքի վերջին տարիներ
1531 թվականին 58 տարեկան հասակում Կոպեռնիկոսը թողնում է բոլոր գործերը և կենտրոնանում իր գրքի վրա՝ ցանկանալով ավարտել այն։ Միաժամանակ նա զբաղվում էր բժշկական պրակտիկայով (անշահախնդիր)։ Հավատարիմ Ռետիկը անընդհատ հոգում էր Կոպեռնիկոսի աշխատության հրապարակման համար, սակայն այն դանդաղ էր առաջ գնում։ Վախենալով, որ խոչընդոտները անհաղթահարելի կլինեն, Կոպեռնիկոսը «Փոքր մեկնաբանություն» (Commentariolus) անվան տակ ընկերների շրջապատում տարածում է իր աշխատության համառոտագրությունը։ 1542 թվականին գիտնականի առողջությունը զգալի վատթարանում է, առաջանում է մարմնի աջ կեսի կաթված։
Կոպեռնիկոսը մահացել է ուղեղի կաթվածից 1543 թվականի մայիսի 24-ին 70 տարեկան հասակում ։ Որոշ կենսագիրներ (օրինակ, Տիդեման Գիզե) պնդում է, որ հեղինակը իր մահվանից առաջ հասցրել է տեսնել իր աշխատությունը հրապարակված վիճակում։ Սակայն մյուսներն ապացուցում են, որ դա անհնար էր, քանի որ Կոպեռնիկոսը իր կյանքի վերջին ամիսները գտնվում էր ծանր կոմայի մեջ ։
Կոպեռնիկոսի գիրքը մնացել է որպես մարդկային մտքի նշանավոր հուշարձան։
Գերեզման
Կոպեռնիկոսի գերեզմանի վայրը երկար ժամանակ անհայտ է մնացել, սակայն 2005 թվականին Ֆրոմբորկի մայր տաճարում իրականացված հնագիտական պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել է մարդու գանգ և ոտքերի ոսկորներ։ Աճյունի այդ մնացորդների և Կոպեռնիկոսի գրքերից մեկում հայտնաբերված երկու մազերի համեմատական ԴՆԹ-անալիզի միջոցով ապացուցվել է, որ հայտնաբերվել են հենց Կոպեռնիկոսի աճյունի մնացորդները  ։ 2010 թվականի մայիսի 21-ին սկսվել է Նիկոլայ Կոպեռնիկոսի մնացորդների վերաթաղման արարողությունը։ Մայիսի 21-ին դագաղը բերվել է Ֆրոմբորկ քաղաքի մայր տաճարը, որտեղ Կոպեռնիկոսն արել էր իր կարևորագույն բացահայտումները։ Ֆրոմբորկի ճանապարհին դագաղը անցել է Դոբրե Մյաստո, Լիձբարկ Վարմինսկի, Օրնետա, Պենենժնո և Բրանևո քաղաքների միջով, որոնց հետ Կոպեռնիկոսը կապված էր իր գործունեության ընթացքում։ 2010 թվականի մայիսի 22-ին մեծն գիտնականի մնացորդները հողին են հանձնվել Ֆրոմբորկի մայր տաճարում։ Հանդիսավոր արարողությունը վարել է Լեհաստանի գահերեց արքեպիսկոպոս Գնեզնենսկի Յուզեֆ Կովալչիկը։ Գիտնականի մնացորդների թաղման արարողությունը համընկել է նաև քաղաքի 750-ամյակի տոնակատարության հետ ։
Կոպեռնիկոսի պատվին
Իրենց անուներն են ստացել՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ աստղագետներ Կատեգորիա:Լեհ մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Լեհ տնտեսագետներ Կատեգորիա:Կաթոլիկներ Կատեգորիա:Կրակովի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պադովայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լեհ իրավագետներ Կատեգորիա:Լեհ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Լեհ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Լեհ դիվանագետներ Կատեգորիա:Լեհ բժիշկներ Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Գերմանացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Սանահինի կամուրջ
Սանահինի կամուրջ, պատմամշակութային հուշարձան Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Ալավերդի քաղաքում։ Միջնադարյան Հայաստանի նշանավոր ինժեներական կառույցներից է։ Իրար է միացնում Դեբեդ գետի երկու ափերը։
Պատմություն
Կամուրջը կառուցել է 12-րդ դարի վերջին Իվանե և Զաքարե Զաքարյանների քրոջ՝ Վանենի թագուհու կողմից՝ ի հիշատակ իր ամուսին Աբաս Բագրատունու։
1795 թվականին Աղա Մահմեդ խանի հրոսակները ոչնչացրել են կամրջի արձանագիր խաչքարի այն մասը, որի վրա գրված էր կառուցման թվականը ։
Նորոգվել է մի քանի անգամ։ 1888 թվականին Թիֆլիսի Նորաշեն Ս. Աստվածածին եկեղեցու քահանա սանահինցի Երվանդենց Թադևոսի միջոցներով ամրացվել են կամրջի ձախակողմյան պատերի խախտված հիմքերը ։ 1928-1929 թվականներին Ալեքսանդր Թամանյանի ղեկավարությամբ մասնակիորեն ամրացվել են ձախափնյա խելի հիմքերը։ 1939-1940, 1976-1977 թվականներին իրականացվել են ճակատային երեսապատերի վերաշարման աշխատանքներ ։
Ճարտարապետական նկարագիր
18,6 մ երկարություն ունեցող միաթռիչք, կամարակապ կամրջի աջակողմյան խելը բարձրադիր ժայռի վրա է, իսկ ձախակողմյանը՝ գետի ցածրադիր ափին, որի հետևանքով կամրջի այս կեսը զգալի վերելք ունի դեպի կենտրոն, իսկ մյուս կեսը հարթ է։ Կամրջի քարաշեն պատնեշի վրա կան առյուծների բարձրաքանդակներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կամուրջներ Կատեգորիա:Ալավերդի Կատեգորիա:Ալավերդու շենքեր և կառույցներ
Էմելին Լորան
Էմելին ԷՆ-Էմանուել Լորան, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, որը ներկայումս խաղում է En Avant de Guingamp ակումբում, տեղափոխված Օլիմպիկ Լիոն կանանց ֆուտբոլային ակումբից։ Լորանը խաղում է որպես հարձակվող։
Անձնական կյանք
Լորանը Ֆոր դե Ֆրանսից է, Մարտինիկա ։ 11 տարեկանում նա սկսել է ֆուտբոլ խաղալ AS Samaritaine կանանց ակումբում՝ մինչև 13 տարեկանների կազմում ։
Ակումբային կարիերա
Ակումբային մակարդակում Լորանը խաղացել է Montpellier HSC (Women) -ում (Մոնպելիե կանանց ֆուտբոլային ակումբ), Բորդոյի կանանց ակումբում և Օլիմպիկ Լիոն կանաց ֆուտբոլային ակումբում ։ 2019 թվականի հունվարին Լորանը տեղափոխվել է En Avant de Guingamp մրցաշրջանի մնացած ժամանակաշրջանի համար ։
Միջազգային կարիերա
Լորանը Ֆրանսիայի ֆուտբոլի կանանց մինչև 19 տարեկանների ազգային հավաքականում ՈՒԵՖԱ-ի 2017 թվականի մինչև 19 տարեկանների առաջնությունում խփել է երեք գոլ ։ Նա ներկայացրել է Ֆրանսիայի ֆուտբոլի կանանց մինչև 20 տարեկանների ազգային հավաքականը ՖԻՖԱ-ի 2018 թվականի մինչև 20 տարեկանների աշխարհի գավաթի ժամանակ ։ Գանայի ֆուտբոլի կանանց մինչև 19 տարեկանների ազգային հավաքականի հետ բացման խաղում նա խփել է երեք գոլ, որում Ֆրանսիան հաղթել է 4–1 հաշվով ։ Լորանը մրցաշարում չորս գոլ է խփել, որը Ֆրանսիան ավարտել է չորրորդ տեղում ։
19 տարեկանում Լորանն ունեցավ իր առաջնախաղը Ֆրանսիայի ֆուտբոլի կանանց հիմնական հավաքականում, որպես փոխարինող մասնակցելով Ավստրալիայի ֆուտբոլի կանանց հավաքականի հետ խաղին ։ 2019 թվականի մայիսին Լորանն ընտրվել է Ֆրանսիայի հավաքականում ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի գավաթի համար։ Այդ ժամանակ նա ունեցել է երեք ելույթ Ֆրանսիայի հավաքականում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստուհիներ Կատեգորիա:2019 ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի գավաթի խաղարկության մասնակիցներ
Շոտաքուա շրջան (Կանզաս)
Կատեգորիա:Կանզասի շրջաններ
Բորիս Մկրտչյան
Բորիս Միքայելի Մկրտչյան, հայ լրագրող, խմբագիր, վաստակավոր ժուռնալիստ (1969)։
Կենսագրություն
Բորիս Մկրտչյանը ծնվել է 1929 թվականի հուլիսի 29-ին Ստեփանակերտում։ 1952 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը։ 1953 թվականից աշխատել է «Կոմունիստ» (ռուսերեն) թերթի խմբագրությունում, 1975-1991 թվականներին եղել է գլխավոր խմբագիր։ 1961-1975 թվականներին եղել է միութենական «Իզվեստիա», 1993-1999 թվականներին՝ «Պրավդա» թերթերի սեփական թղթակից Հայաստանում, միաժամանակ՝ «Գոլոս Արմենիի» (ռուսերեն) թերթի թղթակից և խորհրդատու։
Բորիս Մկրտչյանը մահացել է 1999 թվականի հուլիսի 20-ին Երևանում։
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Մորոներ
Մորոններ(< իսպ․ moro-մավր), ժողովուրդների խումբ։ Բնակվում են Սուլու կղզեխմբում և Մինդանաո, Պալավան ու Բասիլան կղզիներում (Ֆիլիպիններ)։ Ընդհանուր թիվը՝ մոտ 5 միլիոն (2013)։ Մորոնների լեզուները պատկանում են մալայա-պոլինեզյան լեզուներին։ Կրոնը մահմեդականությունն է։ XIX դարում մորոններին նվաճեցին իսպանացիները։ Զբաղվում են հողագործությամբ, զարգացած են արհեստները, ծովագնացությունն ու առևտուրը։ Մշակույթով մոտ են Ինդոնեզիայի մալայական ժողովուրդներին։
Կատեգորիա:Ֆիլիպինների ազգեր
Երմակովսկոե
Երմակովսկոե (Ермаковское), գյուղ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Երմակովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10500 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Երմակովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1629 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Իգոր Բաև
Իգոր Ալեքսանդրովիչ Բաև (Баев Игорь Александрович, ), տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր, Ռուսաստանի Դաշնության բարձրագույն դպրոցի վաստակավոր աշխատող, թեկնածուական և դոկտորական ատենախոսությունների պաշտպանության խորհրդի նախագահ։ Տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետի դեկան, Հարավային Ուրալի պետական համալսարանի «Տնտեսագիտություն և ֆինանսներ» ամբիոնի վարիչ։
Կենսագրություն
1963 թվականին ավարտել է Չելյաբինսկի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը՝ «Ավտոմատիկա և հեռուստամեխանիկա» մասնագիտությամբ։ 1967-1970 թվականներին եղել է Չելյաբինսկի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի արտադրության կազմակերպման և արդյունաբերության տնտեսագիտության ամբիոնի ասպիրանտ։ 1974 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզ, 1991 թվականին՝ դոկտորական թեզ։ 1991 թվականից հանդիսացել է Հարավային Ուրալի պետական համալսարանի «Տնտեսագիտություն և ֆինանսներ» ամբիոնի վարիչ։
Գիտական գործունեություն
Հեղինակ է ավելի քան 200 տպագիր գիտական աշխատությունների, այդ թվում՝ տարբեր մակարդակի կրթական և մեթոդական ասոցիացիաների և գիտամեթոդական խորհուրդների ստորագրություններով դասագրքերի։ Շուկայական տնտեսագիտության վերաբերյալ 12 համակարգչային ուսուցման ծրագրերի հեղինակ է։ Նա Ռուսաստանի Դաշնության բարձրագույն կրթության լավագույն 300 դասագրքերի ցուցակում ընդգրկված «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն» դասագրքի հեղինակներից մեկն է ։ Իգոր Ալեքսանդրովիչի ղեկավարությամբ հաջողությամբ պաշտպանվել են գիտությունների 9 դոկտորներ (հաստատված են Բարձրագույն ատեստավորման հանձնաժողովի կողմից) և գիտությունների 47 թեկնածուներ։ Գիտական գործունեության հիմնական ոլորտներն են արդյունաբերական ձեռնարկությունների ներդրումային գործունեությունը, արդյունաբերական ձեռնարկությունների հարմարվողական կառավարումը, ներդրումային գործընթացների կառավարումը, լոգիստիկան։
Մանկավարժական գործունեություն
Կարդացել է «Միկրոտնտեսագիտություն», «Մակրոտնտեսություն», «Ձեռնարկությունների տնտեսագիտություն», «Կառավարման հիմունքներ» դասընթացները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային տնտեսագետներ Կատեգորիա:Ռուս տնտեսագետներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Խորհրդային պրոֆեսորներ
Ծաղկավոր բույսերի ցեղեր (K)
Այստեղ ներկայացված են The Plant List տվյալների բազայում 2010 թ. դեկտեմբերի դրությամբ ներառված 904 649 անվանում ծաղկավոր բույսերի 14 038 ցեղերից K տառով սկսվող 385-ը։
Աղյուսակի առաջին սյունակում տեղակայված են 385 ցեղերի լատիներեն անվանումները (The Plant List տվյալների բազայի վիճակագրության մեջ ասվում է 14 038 ցեղերի մասին) ։
Երկրորդ սյունակում նշված է ընտանիքը, որտեղ ներառված է տվյալ ցեղը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ծաղկավոր բույսեր
Ուլյանովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)
Ուլյանովսկի գյուղական խորհուրդ, կարող է վերաբերել՝
Նիկիտինո (գյուղ, Սուրսկի շրջան)
Նիկիտինո (Никитино), գյուղ Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Սուրսկի շրջանի կազմում։
Էնդրյու Ուիգինս
Ծնվել է Տորոնտոյում։ Երկու տարի հաճախել է Վոն (Օնտարիո նահանգ, Կանադա) քաղաքի համանուն ավագ դպրոցը, իսկ այնուհետև տեղափոխվել Հանթինգթոնի նախապատրաստական դպրոց (Արևմտյան Վիրջինիա նահանգ, ԱՄՆ)։ Դպրոցական կարիերայից հետո ընդունել է Կանզասի համալսարանի կրթաթոշակային ծրագիրը և 2013-14 մրցաշրջանն անցկացրել համալսարանի բասկետբոլային թիմում։ Անցկացրած մրցաշրջանից հետո Ուիգինսի միջին ցուցանիշներն էին 17,1 միավոր (մ/խ), 5,9 անդրադարձ (ա/խ), ինչպես նաև երեքմիավորանոց նետումների 34,1% արդյունավետություն ։ 2013 թվականին համարվել է համալսարանային առաջնությունում հանդես եկող լավագույն սիրողական բասկետբոլիստը։
Ընտրվել է NBA-ի 2014 թվականի դրաֆթի առաջին ընտրությամբ՝ դառնալով երկրորդ անընդմեջ կանադացին, ով ընտրվում է դրաֆթի 1-ին համարով։ 2014 թվականի օգոստոսի 23-ին «Կլիվլենդ Կավալիերսի», «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզի» և «Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերսի» միջև տեղի ունեցած եռակողմ փոխանակման շրջանակներում Ուիգինսը և թիմակից Էնթոնի Բենեթը, «Ֆիլադելֆիայի» բասկետբոլիստ Թադեուս Յանգի հետ տեղ են գտնում «Մինեսոտայում», Քևին Լավը տեղը է գտնում «Կլիվլենդում», իսկ «Ֆիլադելֆիան» իր հերթին ձեռք է բերում Ալեքսեյ Շվեդին, Լյուկ Ռիչարդ Մ՛Բահ ա Մուտեին և հաջորդ տարվա դարֆթի առաջին ռաունդի ընտրության իրավունք ։ ABA-ի և NBA-ի միավորումից ի վեր Ուիգինսը Քրիս Ուեբերից հետո դառնում է երկրորդ բասկետբոլիստը, ով ընտրվելով դրաֆթի առաջին ընտրությամբ և ընդհանրապես հանդիպում չանցկացնելով ընտրող թիմի կազմում տեղափոխվում է մեկ այլ թիմ ։
Մասնակցել է նաև ՖԻԲԱ-ի մինչև 17 (2010) և մինչև 18 (2012) տարեկանների աշխարհի առաջնություններին՝ ներկայացնելով Կանադայի երիտասարդական հավաքականը և յուրաքանչյուր առաջնության ժամանակ նվաճելով բրոնզե մեդալ։ 2010 թվականի առաջնության ժամանակ թիմակցել է նախորդ տարվա դրավթի առաջին ընտրություն Էնթոնի Բենեթի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 25 ծնունդներ Կատեգորիա:Կանադացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Մինեսոտա Թիմբերվուլվզի բասկետբոլիստներ
Գեղի (գետ)
Գեղի, Աջերաջ, Աջիրաջ, Գեղվա գետ, Գեղվաձոր, Գեղուն, Կիգի, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Ողջիի ձախ վտակը։ Սկիզբ է առնում Բարգուշատի լեռնաշղթայից, Ղազանգյոլ լճակից 3130 մ բարձրությունից և Ողջիի մեջ է թափվում Հին Ջևա բերդի մոտ։ Երկարությունը 30 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 310 կմ2 ։
Սնուցումը հիմնականում ձնհալքից է, հորդանում է մայիս-հունիս ամիսներին։ Գեղին սելավատար է. սելավային երևույթները կրկնվում են 3- 5 տարին մեկ։ Ավերիչ սելավներ եղել են 1947 թ. և 1956 թ.-ին։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։
Գետի ակունքների շրջանը անտաոապատ է, նրա հովտում, սկսած Գեղի զյուղից, տարածված են հսկա ընկուզենիներ, ուռենիներ ու այլ ծառատեսակներ։ Գետի շրջակայքում գտնվող լեռները ծածկված են թփուտներովք տեղ-տեղ կան անտառակներ ։
Վերին հոսանքը երբեմն կոչվել Աջեբաջ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Ողջի գետի վտակներ
Ասկերյան
Ասկերյան, հայկական ազգանուն ։
Հարություն Չաքրյան
Հարություն Խաչիկի Չաքրյան, հայ զինվորական, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից, 4-րդ ուկրաինական ճակատի 51-րդ բանակի 77-րդ հրաձգային դիվիզիայի 276-րդ հրաձգային գնդի հրաձգային գումարտակի հրամանատարի տեղակալ, կապիտան, Խորհրդային Միության հերոս։
Կենսագրություն
Չաքրյանը ծնվել է 1918 թվականին Գումիստա գյուղում (ներկայումս գտնվում է Աբխազիայի հանրապետության Սուխում քաղաքի տարածքում)՝ ծառայողի ընտանիքում։ Ազգությամբ հայ է։ Ընտանիքում եղել է 3 որդի և 1 դուստր։ Հարությունը գերազանցությամբ սովորել է Գումիստինսկի ոչ լրիվ միջնակարգ դպրոցում։ 1935 թվականին ավարտելով դպրոցը՝ ընդունվել է Սուխումի հայկական միջնակարգ դպրոց։ Եղել է ակտիվ հասարակական գործիչ։ Դպրոցն ավարտել է գերազանց ցուցանիշներով։
Ռազմական գործունեություն
Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ Չաքրյանը եղել է Դոնի Ռոստովի այն մասում, որտեղ անցկացվում էին ճամբարային հավաքները։ Շուտով նա ուսումնարանն ավարտած մի խումբ սպաների հետ ուղևորվել է Ավչալա (Թբիլիսիի մոտակայքում), որտեղ դաշտային դպրոցում պատրաստել է հավելումներ ռազմաճակատի համար։
1942 թվականի ամռանը՝ Կովկասի պաշտպանության օրերին, Չաքրյանը դիմել է հրամանատարությանը իրեն ռազմաճակատ ուղարկելու խնդրանքով։ Խնդրանքը կատարվել է։ Լեյտենանտ Չաքրյանը նշանակվել է 77-րդ հրաձգային դիվիզիայի կազմում գտնվող հրաձգային վաշտի հրամանատար։ 1942 թվականի օգոստոսին Վերխնեբականսկի ավանում կայացած առաջին իսկ պաշտպանական մարտերում նա դրսևորել է իրեն որպես կամային և խիզախ հրամանատար։ Նրա ռազմական վաստակը հերոս-քաղաքի պաշտպանության համար պարգևատրվել է «Խիզախության համար» երկու մեդալով։
1943 թվականի նոյեմբերին 77-րդ հրաձգային դիվիզիան տեղափոխել են 51-րդ բանակի կազմ, և կապիտան Չաքրյանի գումարտակը ուղարկվել է Սիվաշի մարտահենադաշտ։
Չաքրյանը քաջությամբ աչքի է ընկել նաև այլ մարտերում։ 1944 թվականի ապրիլի 15-18-ը հրամանատարության հրամանով նա գլխավորել է ռազմերթում մնացած խմբի զինվորներին։ Ընթացքի ժամանակ նրա խումբը Մանգուլ-կալե և Շուդան սարերի շրջանում մարտի է բռնվել ղրիմյան քարանձավներում թաքնված հիտլերյան ստորաբաժանման հետ։ Չնայած ստացած վնասվածքին՝ նա չի լքել մարտի դաշտը և շարունակել է իր խմբի հրամանատարությունը։ Հիտլերյան «պարտիզպանները» ոչնչացվել են։
Չաքրյանը հատկապես աչքի է ընկել քաղաք-հերոս Սևաստոպոլի համար մղված մարտերում։ Նա առաջնորդել է իր զինվորներին դեպի Սապուն լեռը` Սևաստոպոլի մերձակայքում հիտլերյան զորքերի գլխավոր հենակետը։
1944 թվականի մայիսի 7-ի առավոտյան ժամը 5-ին սկսվել է հարձակումը։ Չաքրյանն այս մարտում անձամբ ոչնչացրել է թշնամու 10 զինվոր և 21 սպա։ Ստորաբաժանումը գերի է վերցրել 60 ֆաշիստի և առաջինը հասնելով Սապուն լեռան գագաթը՝ այնտեղ ամրացրել կարմիր դրոշը։
1944 թվականի մայիսի 8-ին՝ Սևաստոպոլի վրա հարձակման ժամանակ, հրամանատար Չաքրյանը մահացու վնասվածք է ստացել։ Ստորաբաժանման զինվորները, երդվելով վրեժ լուծել իրենց հրամանատարի մահվան համար, շարունակել են մարտը և մայիսի 9-ին ազատագրել Սևաստոպոլը։
1948 թվականի հունվարի 31-ին ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի Նախագահության նախագահ Նիկոլայ Շվերնիկը Չաքրյանի հորը՝ Խաչիկ Հարությունի Չաքրյանին գրել է․ Հարություն Չաքրյանը թաղվել է Ղրիմում՝ Վերին Չորգուն գյուղում (Սևաստոպոլի մոտակայքում)։
Դաշբաշի (այլ կիրառումներ)
Դաշբաշի, կարող է վերաբերել՝
Արմեն Հարությունյան (բժիշկ)
Կենսագրություն
1977 թվականին ավարտել է Չիտայի (Ռուսաստան) պետական բժշկական ինստիտուտը, վերապատրաստվել Մոսկվայի Ն. Պիրոգովի անվան 2-րդ բժշկական (1978 թվական), բժիշկների կատարելագործման (1980 թվական) ինստիտուտներում։
1978- 1779 թվականներին աշխատել է Բաքվի 4-րդ, 1979-1990 թվականներին՝ Ստեփանակերտի կենտրոնական ատամնաբուժական, 1990- 1991 թվականներին՝ ԼՂՀ ՆԳ պոլիկլինիկաներում։ 1991-1992 թվականներին՝ «Արցախ» փրկարարական ջոկատի անդամ, 1992-1996 թվականներին՝ Ասկերանի, Շուշիի Պաշտպանության Շտաբների, 1996- 1997 թվականներին՝ Մաղաղիսի №14 զորամասի բժշկական ծառայությունների պետ։ 1997 թվականից՝ Ստեփանակերտի «ժպիտ» սահմանափակ պատասխանատվության ընկերության (ատամնաբուժական) տնօրեն, միաժամանակ դասախոսում է «Գրիգոր Նարեկացի» համալսարանում։
Զուգատերև թալանման
Զուգատերև թալանման, տերևաթափ ցածրաճ թուփ է՝ մինչև 1 մ բարձրությամբ, պարզ, հակառակ ձվաձև կամ էլիպսաձև տերևներով։
Արմեն Հարությունյան (բժիշկ)
Կենսագրություն
Մասնակցել է 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժի փրկարարական աշխատանքներին, 1990-1994 թվականներին Մալիբեկլուի, Խոջալուի, Շուշիի, Աղդամի, Ֆիզուլիի, Մարտակերտի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերի ժամանակ կազմակերպել է վիրավորների տարհանումը, ռազմաճակատի առաջին գծի ռազմադաշտային շարժական հոսպիտալներում, Պաշտպանության Շտաբների բուժմասերում և հոսպիտալներում բուժել և վիրահատել է հարյուրավոր ազատամարտիկների և խաղաղ բնակիչների։ Համահայկական ստոմատոլոգների միության անդամ է (2002 թվական)։
Զուգատերև թալանման
Հատկություններ
Լուսասեր և ջերմասեր, կիսաանապատային բույս է։ Առաջացնում է խորը թափանցող հզոր արմատային համակարգ։ Ունի բուժիչ հատկություն։
Արմեն Հարությունյան (բժիշկ)
Կենսագրություն
Պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» հուշամեդալով։
Զուգատերև թալանման
Գրականություն
Կատեգորիա:Զուգատերևազգիներ
Արմեն Հարությունյան (բժիշկ)
Կենսագրություն
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ ատամնաբույժներ
Ուլյանովսկի շրջան (այլ կիրառումներ)
Ուլյանովսկի շրջան, կարող է վերաբերել՝
Չերոկի շրջան (Կանզաս)
Չերոկի շրջան (Cherokee County), ԱՄՆ Կանզաս նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.520 կմ² է, բնակչությունը՝ 22.605 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Կոլումբոս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1855 թ.։
Կատեգորիա:Կանզասի շրջաններ
Թառակատար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Ուլյուտա (այլ կիրառումներ)
Ուլյուտա, կարող է վերաբերել՝
Խոսնակ (ամսագիր)
«Խոսնակ», գրական, հասարակական և տեղեկատու ամսագիր։ ՀԲԸՄ Լիբանանի շրջանային հանձնաժողովի և Հայ երիտասարդաց ընկերության (ՀԵԸ) կենտրոնական վարչության օրգան։
Ջեյն Մորիս
Ջեյն Մորիս (Jane Burden, ), բնորդուհի (բնօրինակ կին`նկարչի համար), պրեռաֆայելիտների գեղեցկության իդեալի մարմնացում։
Խոսնակ (ամսագիր)
«Խոսնակում» լույս տեսնող հոդվածների մեծ մասը նվիրված են ՀԲԸՄ-ի և ՀԵԸ-ի, Լիբանանում, Սիրիայում և Կիպրոսում նրանց մասնաճյուղերի մարզական, մշակութային և կրթական գործունեության լուսաբանմանը։ Նյութեր է տպագրում նաև Հայաստանի տնտեսական, գիտական ու մշակութային կյանքի վերաբերյալ։ Պարբերաբար լույս է ընծայում օտարալեզու (արաբերեն, ֆրանսերեն, անգլերեն) երիտասարդական հավելվածներ։ Անցյալում իբրև «Խոսնակի» հավելված լույս են տեսել նաև «Խոսնակ պատանեկան» (1969-1975 թթ. և 1982-1987 թթ., խմբագիրներ՝ Զարեհ Թյությունճյան, Ալպեր Գարամանուկյան) և «Երիտասարդ խոսնակ» (1989 թ., խմբագիրներ՝ Ռաֆֆի Ճիկերյան, Զավեն Նանեճյան) ուսանողական-երիտասարդական պարբերաթերթերը։
Ջեյն Մորիս
Ուիլյամ Մորիսի կինը, Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի սիրուհին։
Խոսնակ (ամսագիր)
Կատեգորիա:Լիբանանի հայկական ամսագրեր Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Ջեյն Մորիս
= Կենսագրություն = Ջեյն Բյորդենը ծնվել է Օքսֆորդում, որտեղ էլ ապրել են նրա ծնողները` Ռոբերտ Բյորդենը և Էնը (օրիորդական անունը`Մեյզեյ, Ann Maizey)։ Հայրը աշխատում էր ձիապան, մայրը անգրագետ էր և ամենայն հավանականությամբ, եկել էր Օքսֆորդ, որպեսզի ծառա աշխատի։ Ջեյնի մանկության մասին շատ քիչ բան է հայտնի, բայց պարզ է, որ այն անցել է աղքատության և դժվարության մեջ։
Ամուսնությունից առաջ Ջեյնը չափազանց անկիրթ էր, քանի որ ամենայն հավանականությամբ, ծնողները նրա համար ընտրել էին որպես ծառայի կարիերա։ Նշանադրությունից հետո Ջեյն Մորրիսը սկսեց մասնավոր դասեր ստանալ, սովորեց ֆրանսերեն և իտալերեն և դարձավ հմուտ դաշնակահարուհի։ Նրա կեցվածքն ու խոսքն այնքան վերափոխվեց, որ ժամանակակիցները նրան բնութագրեցին որպես «թագավորական» կերպար։ Հետագայում նա մտավ անգլիական բարձր հասարակություն և, հավանաբար, դարձավ Բեռնարդ Շոուի «Պիգմալիոն» պիեսի Էլիզա Դուլիտտլի նախատիպը։
Հենրի Ջեյմսը, ով 1869 թվականին առաջին անգամ այցելել է Մորիսին, Ջեյնի մասին այսպես է գրել է իր քրոջը.":" Ջեյնի և Ուիլյամ Մորիսի հարսանիքը տեղի է ունեցել 1859 թվականի ապրիլի 26-ին, Սուրբ Մայքլի Օքսֆորդ եկեղեցում։ Ջեյնի հայրը այդ ժամանակ աշխատում էր, որպես ձիապան Ստամբուլում գտնվող Հոլիվուել փողոցում։
Ջեյնը և Ուիլյամը նախ ապրում էին «Կարմիր տանը» (Բեքլիհեթ, Քենթ), որտեղ նրանք ունեցան դուստրեր` Ալիսան (1861 թվական, հունվար) և Մերին (1862 թվական, մարտ), այնուհետև երկար տարիներ ապրել են Օքսֆորդշիրի և Ուիլթշիրի սահմանին գտնվող Քելմսքոթ-Մանոր առանձնատանը (Kelmscott Manor): Այս տունը ներկայումս բաց է հանրության համար։
Ջեյն Բյորդենը մահացել է 1914 թվականի հունվարի 26-ին, Բաթում, որտեղ ապրում էր Բրոքի 5 հասցեում։
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="1">
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնորդուհիներ Կատեգորիա:Պրեռաֆայելիտներ Կատեգորիա:Հայտնի գրողների մուսաներ Կատեգորիա:Անգլիացի մոդելներ Կատեգորիա:Պրեռաֆայելիտների բնորդուհիներ Կատեգորիա:Նկարիչների կանայք
Պոլեսկոե (գյուղ, Ստարովիժևի շրջան)
Պոլեսկոե (Поліське), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ստարովիժևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1533 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պոլեսկոե գյուղում բնակվում էր 459 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2174 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 211,13 մարդ/կմ²։
Կրոնի համաշխարհային օր
Կրոնի համաշխարհային օր, ՄԱԿ-ի նախաձեռնությամբ նշվող միջազգային օր է։ Նշվում է ամեն տարի հունվարի երրորդ կիրակի օրը։ Սկիզբ է առել 1950 թվականի ԱՄՆ Բահաի ազգային հոգևոր հավաքի որոշմամբ։ Նպատակն է ուշադրություն հրավիրել տարբեր կրոնների և կրոնական սկզբունքների նմանությանը և հասնելու ներդաշնակության ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջազգային օրեր Կատեգորիա:Կրոն Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
Դաշբուլաղ (այլ կիրառումներ)
Դաշբուլաղ, կարող է վերաբերել՝
Red Orchestra 2: Heroes of Stalingrad
Stopgame = Զարմանալի է
Գեյմփլեյ
Խաղը նվիրված է Ստալինգրադի ճակատամարտին, ու առավելի կարևոր իրադարձության՝ Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի մասին։ Թեև նախագիծը ուղղված էր առաջին հերթին ցանցային ռեժիմին, դրանում ներկայացված էր միայնակ կամպանիան, որտեղ խաղացողները կարող էին կռվել ԽՍՀՄի կամ Երրորդ Ռայխի կողմից։ Ընդ որում կամպանիան սկսվում է նացիստների կողմում և արդեն դրանից հետո կարելի է ընտրել Կարմիր բանակը, որը զայրույթ առաջացրեց մի շարք ռուս խաղացողների մոտ։
Առաջին անգամ սերիայում խաղացողին հնարավորություն տրվեց օգտագործել թաքստոցը։
Ինչպես և առաջին մասում, խաղում իրականացվել է բալիստիկա։ Նաև ավելացվել է հնարավորություն կարգավորել զենքի նշանառությունը, դնելով հարկավոր հեռավորությունը (օրինակ, ՇԱԳ ունի 100 և 200 մետրերի դիրք, իսկ հրացանը և գնադացիրը ունեն 50—100 մինչև 1000 մետր և ավել)։
Դանուտա Սեձիկուվնա
Դանուտա Հելենա Սեձիկուվնա (մարտական անունը՝ Ինկա, ընդհատակյա անունը՝ Դանուտա Օբուխովիչ, ), լեհ բուժքույր, ով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին կամավորագրվել ու ծառայել է Armia Krajowa-ի (Հայրենի բանակի) Վիլնոյի 5-րդ հեծյալ բրիգադի 4-րդ էսկադրոնում, իսկ 1946 թվականին՝ 1-ին էսկադրոնում՝ Լեհաստանի Պոմերանիա երկրամասում։ Հանուն Լեհաստանի ազատագրման՝ մարտնչել է ինչպես գերմանական զավթիչների, այնպես էլ հայրենիքին պարտադրված խորհրդայնացման դեմ և 17 տարեկանում կոմունիստական իշխանությունների կողմից տանջանքների ենթարկվելով՝ դատապարտվել մահապատժի։ Համարվում է Լեհաստանի ազգային հերոս։
Red Orchestra 2: Heroes of Stalingrad
Գեյմփլեյ
Ի տարբերություն այլ իրատեսական տակտիկական շութերների` Red Orchestra 2-ում մարտիկները ոչ միշտ են մահանում ակնթարթորեն 1—2 խոցումից։ Նույնիսկ ստանալով մահացու վիրավորում զինվորը հաճախ չի մահանում,միայն 5—10 վայրկյան հոտո, և այդ ժամանակ հնարավոր է մի քանի գործողություններ։ Մենավոր փամփուշտի խոցումը միշտ չէ որ մահացու է (հատկապես ատրճանակով), երբ սովորաբար առաջացնում է արյունահոսություն (որը խաղացողը պարտավոր է վերացնել, վիրակապելով վերքը) կամ ոչ մահացու վերքը (երբ խոցում են ատրճանակ-գնդացրից կամ ատրճանակից)։
Դանուտա Սեձիկուվնա
Կենսագրություն
Դանուտան ծնվել է 1928 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Բելսկ Պոդլյասկիի վոևոդության Նարևկա քաղաքի մերձակայքում գտնվող Գուշչևինա գյուղում։ Հայրը՝ անտառապահ Վացլավ Սեձիկը, ցարական իշխանության տարիներին Սիբիր է աքսորվել Լեհաստանի ազատագրման համար պայքարող կազմակերպություններում ընդգրկված լինելու պատճառով։ 1923 թվականին վերադարձել է աքսորավայրից և 1940 թվականին դարձյալ կալանավորվել ու աքսորվել՝ այս անգամ արդեն խորհրդային NKVD-ի (ներքին գործերի ժողկոմատի) կողմից ։ 1941 թվականին նա միացել է Վլադիսլավ Անդերսի Լեհական բանակին (մահացել է 1943 թվականին, Թեհրանում։ Դանուտայի մայրը՝ Եվգենյան, Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին անդամագրվել է Լեհաստանի ազատագրման համար մարտնչող Հայրենի բանակին։ 1943 թվականի սեպտեմբերին գեստապոն ձերբակալել է նրան և սպանել։ Վացլավի քրոջ որդին, որ լեհական օդուժի ակադեմիայի շրջանավարտ էր, մասնակցել է Բրիտանիայի պաշտպանության համար նացիստների դեմ մղված օդային ճակատամարտերին ։
Red Orchestra 2: Heroes of Stalingrad
Գեյմփլեյ
Իրականացվել է մարտական ոգու համակարգ։ Եթե խաղացողը գնդակոծում է թշնամուն (հատկապես գնդացրից), ապա մարտական ոգին ընկնում է և տեսանելիությունը նվազում է։ Հրամանատարի հետ մնալը բարձրացնում է մարտական ոգին։
Դանուտա Սեձիկուվնա
Կենսագրություն
Դանուտան իր երկու քույրերի հետ հաճախել է Նարևկայի տարրական դպրոցը, այնուհետև 1939-1943 թվականներին ուսումը շարունակել Ռուժանիստոկի Սալեսյան քույրերի դպրոցում ։ Մոր սպանվելուց հետո քույրերի հետ անդամագրվել է Հայրենի բանակին, ձեռք բերել բուժքրոջ հմտություններ և, չնայած պատանեկան տարիքին, որպես հեծյալ գնդի մարտիկ՝ ներգրավվել է ծառայության մեջ և գործադրել է այդ հմտությունները։ Այն բանից հետո, երբ խորհրդային զորքերը, դուրս քշելով գերմանացիներին, մտել են Բելոստոկ, Դանուտան աշխատանքի է անցել Հայնովկայի անտառտնտեսությունում ։ 1945 թվականի հունիսին նրան իր մի շարք գործընկերների հետ NKVD-ն և լեհական անվտանգության ծառայությունը ձերբակալել են՝ մեղադրելով հակակոմունիստական ընդհատակի հետ համագործակցելու մեջ։ Դանուտան մի քանի անգամ ձերբակալվել ու ազատ է արձակվել ։ 1946 թվականին Գդանսկի դատարանը անչափահաս Դանուտա Սեձիկուվնային, որ ընդամենը 17 տարեկան էր, դատապարտել է մահապատժի։
Red Orchestra 2: Heroes of Stalingrad
Գեյմփլեյ
Նաև Red Orchestra 2 հնարավորություն կա կառավարել տանկեր։ Ի տարբերություն այլ նմանատիպ խաղերի, խաղացողը չի կարող պարզապես նստել տանկին մոտենալով` մենյուի կարգի ընտրության ժամանակ խաղացողը պետք է ընտրի կարգը «Տանկի հրամանատար» կամ «Տանկի անձնակազմի անդամ», որպեսզի հայտնվի տանկում։ Տանկի հրամանատար ընտրելու ժամանակ խաղացողը ինքն է կառավարել ամբողջ տանկը, անցնելով անձնակազմի անդամների միջով (մեխանիկ-վարորդի, հրաձիգի, հրամանատարի, հրաձիգ կուրսային գնդացրից)։ Տանկիստները, չեն կառավարվում խաղացողների կողմից, կառավարվում են Արհեստական բանականությունով։ Եթե անձնակազմի անդամներից մեկը զոհվում է, ապա խաղացողը կարող է ընտրել կենդանի տանկիստի, որպեսզի նա բառացիորեն նստի զոհվածի տեղը (այդպիսով թողնելով իր տեղը դատարկ)։
Դանուտա Սեձիկուվնա
Կենսագրություն
Բանտում աղջկան տանջել են, կտտանքների ենթարկել, բայց ընդհատակյա կազմակերպության մասին ոչ մի տեղեկություն չեն կարողացել կորզել։ Մահապատիժն ի կատար են ածել 1946 թվականի օգոստոսի 28-ին, Գդանսկի բանտի նկուղում ։ Ինչպես հետագայում պատմել է Դանուտային վերջին հաղորդությունը տված քահանան, աղջիկը մինչև վերջ պահպանել է սառնասրտությունը, թույլ չի տվել, որ գնդակահարվելուց առաջ իր աչքերը կապեն, և վերջին պահին գոչել է. «Կեցցե՛ Լեհաստանը» ։ Մինչև 2014 թվականը նրա աճյունի գտնվելու վայրը մնացել է անհայտ, հայտնաբերվել է միայն համազգային որոնողական աշխատանքների իրականացման արդյունքում, ստուգվել ԴՆԹ թեստով։ 2016 թվականի օգոստոսի 28-ին պետական մակարդակով, հանդիսավոր վերահուղարավորություն է կատարվել՝ Լեհաստանի նախագահ Անջեյ Դուդայի մասնակցությամբ , Գդանսկի զինվորական գերեզմանատանը ։
Red Orchestra 2: Heroes of Stalingrad
Գեյմփլեյ
Բազմաօգտատեր խաղում կարելի է խաղալ ԽՍՀՄի և Երրորդ Ռայխի կողմից (Rising Storm-ի հավելվածում` նաև ԱՄՆից ու Ճապոնական Կայսրությունից)։
Դանուտա Սեձիկուվնա
Հիշատակ և մեծարանք
Լեհաստանի անկախության տարելիցի օրը՝ 2006 թվականի նոյեմբերի 11-ին, երկրի այն ժամանակվա նախագահ Լեխ Կաչինսկին Դանուտա Սեձիկուվնային հետմահու պարգևատրել է Polonia Restituta («Վերածնված Լեհաստան») շքանշանով ։
Red Orchestra 2: Heroes of Stalingrad
Հետաքրքիր փաստեր
Այս խաղում լուսանկարներով ու հին տեղագրական քարտեզներով հաստատապես մոդելավորոված է մի քանի Ստալինինգրադի շենքեր, որտեղ ընթացել էին կռիվները` Գերգարդտա գործարանում, Պավլովի տանը, հունվարի 9-ի հրապարակում, երկաթուղային կայարան Ստալինիգրադ-1-ում, ավանի եկեղեցի Սպարտանովկայում։
Դանուտա Սեձիկուվնա
Հիշատակ և մեծարանք
2017 թվականին Լեհաստանի ազգային բանկը 10 զլոտի անվանական արժեքով արծաթե հուշադրամ է թողարկել Դանուտա Սեձիկուվնայի պատվին ։
Red Orchestra 2: Heroes of Stalingrad
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2011 տեսախաղեր Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր
Դանուտա Սեձիկուվնա
Հիշատակ և մեծարանք
Լեհական մի շարք բնակավայրերում Դանուտա Սեձիկուվնայի անունով են կոչվել փողոցներ, դպրոցներ, զբոսայգիներ։ Լիտվական Բուտրիմոնիս քաղաքում հուշատախտակ է փակցվել նրա հիշատակին ։
Կինո
2007 թվականի հունվարին թողարկվել է ''Inka 1946. Ja jedna zginę'' կինոնկարը, որը պատմում է Դանուտա Սեձիկուվնայի վերջին օրերի մասին ։
2015 թվականին լեհական TVP հեռուստաալիքը թողարկել է ''Inka. Zachowałam się jak trzeba'' փաստավավերագրական կինոնկարը, որտեղ ներկայացված է Դանուտայի կյանքի պատմությունը ։
Երաժշտություն
2012 թվականին լեհ հիփ-հոփ արտիստ Տադեկը իր Niewygodna prawda ալբոմում ընդգրկել է "Inka" սինգլը ։
2013 թվականին Դարիուշ Մալեյոնեկը, համագործակցելով լեհ անվանի մի շարք երգիչների հետ, իրագործել է Panny wyklęte երաժշտական նախագիծը՝ նվիրված հակակոմունիստական շարժման կին համբավավոր անդամներին։ Այդ ծրագրում ընդգրկված "Walczyk" և "Jedna chwila" երգերը նվիրված են Դանուտա Սեձիկուվնային ։