cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սուեզի ջրանցք
Միջանկյալ շրջան
Չնայած ծովի մակարդակների ենթադրյալ տարբերությունը կարող էր խնդրահարույց լինել՝ դեպի արևելք տանող կարճ ճանապարհ գտնելու գաղափարը շարունակեց գրավել մարդկանց։ 1830 թվականին բրիտանացի մի հետազոտող բրիտանական կառավարությանը ներկայացնում է մի զեկույց, որի մեջ ասվում էր, որ ծովի մակարդակների միջև տարբերություն չկա, և Սուեզի ջրանցքի կառուցումը հնարավոր է, սակայն այս զեկույցը բավականաչափ ուշադրության չի արժանացել։ Լեյտենանտ Վագհորնը ստեղծում է «Ցամաքային երթուղի», որով Հնդկաստան էր տեղափոխում փսոտ և ուղևորներ հենց Եգիպտոսով։ Եգիպտոսում ֆրանսիացի հետազոտող Լինան դը Բելֆոնը դառնում է Եգիպտոսի հանրային աշխատանքների բաժնում ինժեներ։ Իր հիմնական պարտականությունների կողքին նա հետազոտում է Սուեզի պարանոցը և նախագծում Սուեզի ջրանցքը։ Ֆրանսիական Սենսիմոնիստները 1833 թվականին հետաքրքրություն են ցուցաբերում ջրանցքի կառուցմանը, իսկ Բարդուղիմեոս Փրոսփեր Անֆանտեն փորձում է Մուհամմադ Ալիի ուշադրությունը սևեռել հենց ջրանցքի վրա, բայց անհաջողության է մատնվում։ Ավստրացի երկաթուղիների առաջին ինժեներ Ալոիս Նեգրելլին 1836 թվականին սկսում է հետաքրքրվել այս նոր ծրագրով։ 1846 թվականին Սուեզի ջրանցքի հետազոտական ընկերությունը հրավիրում է մի շարք մասնագետների՝ այդ թվում Նեգրելիին, Ռոբերտ Սթեֆենսոնին և ուրիշների, հետազոտելու Սուեզի ջրանցքի կառուցման հնարավորությունները։ Մեծ Բրիտանիան, սակայն, վախենում էր, որ բաց ու հասանելի ջրանցքը կարող է ազդել իր՝ հնդկական առևտրի վրա, ուստի նախընտրեց Ալեքսանդրիայից Կահիրեի վրայով Սուեզ գնացքի ճանապարհը, որը ի վերջո կառուցեց Սթեֆենսոնը։
Սուեզի ջրանցքի կառուցման անհրաժեշտությունը
Իբրահիմին փոխարինեց Մուհամմադ Ալիի թոռը՝ Աբբաս փաշան, ով իր պապի հակապատկերն էր (1849–1854)։ Նա կարծես իր առջև նպատակ էր դրել հմքից արմատախիլ անել ռեֆորմների արդյունքները։ Նա լուծարեց Ալիի կողմից կառուցված մանուֆակտուրաները, փակեց դպրոցները, քչացրեց բանակը։ Եթե Մուհամմադ Ալիի օրոք բանակը ստանում էր ազգային բնույթ, ապա նա բանակը վերածեց իր անձնական գվարդիայի։ Աբբաս փաշան միշտ ընդգծում էր իր վասալական կախումը թուրքական իշխանություններից։ Նա ատում էր արևմտյան մշակույթը և եվրոպացիներին, ինչը նրան չէր խանգարում կատարել անգլիացիների հրամանները։ 1851 թվականին նա անգլիացիներին համաձայնություն տվեց կառուցել Սուեզի երկաթգիծը, որը մեծ նշանակություն ուներ Անգլիան Հնդկաստանի հետ կապելու համար։ Սուեզի ջրանցքը դեռ փորված չէր, բայց արդեն 19-րդ դարի սկզբից անգլիացիները փորձում էին փոխարինել Աֆրիկայի շուրջ երկար ճանապարհը Եգիպտոսի միջոցով ավելի կարճ ճանապարհով։ Ֆրանսիական կապիտալիստները, որոնք Մուհամմադ Ալիի և Իբրահիմի կառավարման շրջանում որոշիչ դեր ուներիմ այժմ հետին պլան մղվեցին։ Սակայն նրանք չհանձնվեցին և ի հակադրություն անգլիացիների երկաթգծի ծրագրի առաջարկեցին ջրանցքի կառուցման ծրագիր, որը կկապեր Միջերկրական և Կարմիր ծովերը։
Սուեզի ջրանցքի կառուցում
1854 և 1856 թվականներին Ֆերդինանդ դը Լեսեպսը Սաիդ փաշայից՝ Եգիպտոսի և Սուդանի խեդիվից, իրավունք է ստանում՝ ստեղծելու կազմակերպություն, որը կկառուցեր բոլոր ազգությունների նավերի համար բաց, նավարկելի ջրանցք։ Կազմակերպությունը գործարկելու էր ջրանցքը բացումից հետո 99 տարի շարունակ։ Դը Լեսեպսը օգտագործել էր իր բարիդրացիական հարաբերությունները Սաիդի հետ, իսկ այդ հարաբերությունները զարգացրել էր 1830-ական թվականներին, երբ Եգիպտոսում գտնվում էր որպես ֆրանսիացի դիվանագետ։ Ինչպես պայմանավորվել էին կոնցեսիայի մեջ, Ֆերդինանդը պետք է հավաքեր 7 տարբեր երկրներից 13 փորձագետների, որոնք պետք է պարզեին, թե որն է ջրանցքի համար ամենահարմար ճանապարհը։ Ջրանցքի կառուցման տարբեր ասպեկտների վերաբերյալ Եգիպտոսում անցկացված ուսումնասիրություններից և հետազոտություններից և Փարիզում անցկացված քննարկումներից հետո հանձնաժողովը 1856 թվականի դեկտեմբերին ներկայացնում է մի հաշվետվություն, որը պարունակում էր ջրանցքի կառուցման ծրագրերի մանրամասն նկարագրությունը ։ Սուեզի ջրանցքի ընկերությունը սկսեց գործել 1858 թվականի դեկտեմբերի 15-ին, իսկ ապագա Պորտ Սաիդի ափերին աշխատանքները սկսվեցին 1859 թվականի ապրիլի 25-ին։
Փորման աշխատանքները տևեցին շուրջ 10 տարի, որի առաջին տարիների ընթացքում կիրառվում էր հարկադիր աշխատանքը։ Որոշ աղբյուրների համաձայն 1.5 միլիոն մարդ աշխատանքի է անցել ամենատարբեր երկրներից, հազարավոր աշխատողներ մահացել են աշխատանքի ընթացքում. նրանցից շատերը խոլերայի և նման համաճարակների պատճառով ։
Բրիտանական կառավարությունը հենց սկզբից մինչև կառուցման ավարտը ծրագրին դեմ էր և հակադրվում էր։ Ջրանցքի կառուցման դեմ իր կատարած դիվանագիտական առաջին քայլ այն էր, որ իր անհամաձայնությունը հայտնեց հարակդիր սկզբունքներով աշխատողների օգտագործմանը։ Բրիտանական կայսրությունը համարվում էր գլոբալ ռազմածովային ուժ և պաշտոնապես քննադատում էր հարկադիր աշխատանքը, ուստի զինված բեդվինների խումբ է ուղարկում աշխատողների շրջանում ապստամբություն բարձրացնելու համար։ Հարկադիր աշխատանքը դադարեցվեց, փոխարքան դատապարտվեց այն, որի պատճառով դադարեցվեց ծրագիրը ։
Ի սկզբանե միջազգային հանրությունը բավականին թերահավատորեն էր տրամադրված, իսկ Սուեզի ջրանցքի ընկերության բաժնետոմսերը լավ չէին վաճառվում։ Մեծ Բրիտանիան, Ավստրիան և Ռուսաստանը չէին գնում բաժնետոմսերի զգալի մասը։ Ի վերջո ֆրանսիական Ռոտշիլդների ընտանիքի հետ կապերի արդյունքում հնարավոր եղավ բաժնետոմսերը տարածել Ֆրանսիայում և այլ եվրոպական երկրներում ։
Ջրանցքը բացվեց 1869 թվականի նոյեմբերի 17-ին ֆրանսիական վերահսկողության տակ։ Չնայած բազմաթիվ տեխնիկական, քաղաքական և ֆինանսական խնդիրներ հաղթահարվեցին՝ վերջնական արժեքը կրկնակի էր նախատեսվածից։ Ջրանցքի կառուցումը Եգիպտոսի վրա նստեց 400 միլիոն ֆրանկ։ Իսմաիլի հրամանով Ջուզեպպե Վերդին դրա կապակցությամբ գրեց «Աիդա» օպերան։
Բացումը կատարվեց Եգիպտոսի և Սուդանի խեդիվ Իսմայիլ փաշայի կողմից, Իսմայիլի հրավերով այստեղ էր գտնվում նաև Ֆրանսիայի կայսրուհի Եվգենիան Արծիվ կայսերական զբոսանավով։ Արծվից հետո ջրանցով անցավ բրիտանական գծանավ Դելտան : Չնայած Արծիվը պաշտոնապես առաջին նավն էր, որ անցել էր ջրանցքով, սակայն առաջինը անցել է Սուրբ Աննա նավը, որի նավապետն ր Ջորջ Ներսը։ Ջարնցքի բացման գիշերը նավապետ Ջորջ Ներսը իր նավերըը ամբողջովին մթության մեջ առանց լույսերի առաջ է տանում կանգնած նավերից և կանգ առնում ֆրանսիական Արծիվ նավի առջևում։ Առավոտյան ֆրանսիացիները սարսափած հայտնաբերում են, որ բրիտանական Արքայական նավատորմը գտնվում է իրենցից առաջ և նրանց շրջանցել ուղղակի հնարավոր չէ։ Այդ քայլի համար նրան պաշտոնապես հանդիմանում են, բայց ոչ պաշտոնական շնորհակալություն են հայտնում բրիտանական շահերից բխող քայլ կատարելու համար ։
Ջրանցքի բացումից հետո Սուեզի ջրանցքի ընկերությունը ֆինանսական դժվարությունների մեջ էր գտնվում։ Մնացյալ ախատանքները ավարտին հասցվեցին 1871 թվականին։ Երթևեկությունը առաջին երկու տարիների ընթացքում սպասվածից շատ քիչ էր:
Ջրանցքի վերահսկողություն
Ջրանցքի կառուցումը համաշխարհային առևտրի վրա ունեցել է դինամիկ ազդեցություն։ Ջրանցքի կառուցումը բարձրացրեց եվրոպական գաղութարարությունը Աֆրիկայում։ Հենց սա էլ դարձավ 1873 թվականին փոխարժեքի կտրուկ անկման պատճառ, քանի որ ապրանքները Հեռավոր Արևելքից բերվում էին առագաստանավերով՝ Բարեհուսո հրվանդանը շրջանցելով և պահեստավորվում էին բրիտանական պահեստներում։ Սակայն առագաստանավերը չէին կարող անցնել ջրանցքով, քանի որ Միջերկրական ծովի քամին փչում էր արևմուտքից արևելք, ուստի բրիտանական «պահեստային առևտուրը» տուժում էր ։ Արտաքին պարտքերը Սաիդ փաշային հաջորդած Իսմայիլ փաշային ստիպում են 1875 թվականին ջրանցքի՝ իր պետության ունեցած բաժնետոմսերը վաճառել Միացյալ թագավորությանը. այնուամենայնիվ ֆրանսիացի բաժնետերերի ձեռքում գտնվում էր մեծամասնությունը։ 1888 թվականի Կ.Պոլսի կոնվենցիան ջրանցքը հռչակեց չեզոք գոտի՝ Մեծ Բրիտանիայի հովանու ներքո. վերջինս գրավել էր Եգիպտոսի և Սուդանի տարածքները խեդիվ Թևֆիքի խնդրանքով, որպեսզի ճնշի իր իշխանության դեմ սկսված Ուրաբի ապստամբությունը։ Ապստամբությունը շարունակվեց 1879-ից 1882 թվականներին։ Այն պատճառով, որ Բրիտանիան խեդիվ Թևֆիքի կողմից ներքաշված էր եղել այդ գործընթացին, Մեծ Բրիտանիան 1882 թվականին վերահսկողություն հաստատեց ջրանցքի նկատմամբ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ 1915 թվականին բրիտանացիները կարողացան պաշտպանել ջրանցքի ռազմավարական կարևորություն ունեցող անցումը օսմանյան հարձակումների դեմ ։ 1936 թվականի անգլո-եգիպտական պայմանագրի շրջանակներում Մեծ Բրիտանիան վերահսկողություն ձեռք բերեց ջրանցքի նկատմամբ։ Ջրանցքը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին կրկին ռազմավարական կարևորություն ուներ. այն գրավելու իտալա-գերմանական փորձերը հետ մղվեցին Հյուսիսաֆրիկյան արշավանքի ժամանակ, որի ընթացքում ջրանցքը փակվել էր Առանցքի ուժեր համար։ 1951 թվականին Եգիպտոսը դուրս է գալիս պայմանագրից և 1954 թվականի հոկտեմբերին Մեծ Բրիտանիան համաձայնվում է հանել իր զորքերը։ Զորքերի դուրս բերումը ավարտին հասցվեց 1956 թվականի հուլիսի 18-ին։
Եգիպտոսի ֆինանսական խնդիրները և Սուեզի ջրանցքի կորուստը
Սուեզի ջրանցքը (قناة السويس‎), այսպիսով, կառուցվել է 1869 թվականին։ Ջրանցքի կառուցման հետ կապված ահռելի ծախսերը ստիպեցին եգիպտական իշխանություններին դիմել օտարերկրյա ֆինանսական օգնությանը։ Դրա սկիզբը դրեց Սաիդ փաշան (1854–1863)։ Նա չուներ առանց Բարձր Դռան գիտության պայմանագիր կնքելու իրավունք։ Այդքանով հանդերձ, նա գնաց այդ քայլին, որի հետևանքով նրա մահվան պահին Եգիպտոսն ուներ 6 միլիոն ֆունտ արտաքին պարտք։ Այս գործում իր խոշոր ներդրումն ունեցավ Գերման Օպենգեյմը, ով համագործակցում էր բրիտանական իշխանությունների հետ և ծառայում էր նրանց շահերին։ 1862 թվականին նրա միջնորդությամբ Սաիդը վերցրեց առաջին եգիպտական պետական պարտքը, և դրանից հետո տարեցտարի պարտքի չափը մեծանում էր։ Հատկանշական է, որ նոր պարտք վերցնելով՝ Եգիպտոսը փակում էր նախորդ պարտքը։ 1865 թվականին Իսմայիլը (1863–1879) նորից պարտք վերցրեց Անգլո-եգիպտական բանկից։ Այն օգտագործվեց շաքարի գործարանների կառուցման համար։
Այս ամենի արդյունքում 11 տարվա ընթացքում Եգիպտոսը կուտակեց 68 միլիոն ֆունտ պարտք, ամբողջը Անգլիայից, և 1876 թվականին այն կազմում էր 94 միլիոն ֆունտ։ Դրա մի մասը Իսմայիլը վատնել էր սեփական կարիքների վրա, մյուս մասը՝ գործարանների, երկաթգծերի, կամուրջների, նավահանգիստների կառուցման վրա, որի մեծագույն մասը վատնվել էր՝ արտասահմանցի ինժեներներին և շինարարական ընկերություններին սահմանվածից ավել վճարելով։ Օրինակ՝ Ալեքսանդրիայի նավահանգիստը կառուցելու համար եգիպտական գանձարանից եվրոպական շինարարական ընկերությանը վճարվեց 2.5 միլիոն ֆունտ ստերլինգ 1.5-ի փոխարեն։ Մյուս կողմից, գրեթե 22 միլիոն ֆունտ յուրացվեց բանկիրների կողմից՝ փոխարժեքի տատանումների պատճառաբանությամբ։ Այսպիսով, պարտքի մեծ մասը առաջացել էր եվրոպական բանկիրների ֆինանսական մախինացիաների միջոցով։ 1875 թվականի վերջին, որպեսզի մարի հերթական պարտքը, Իսմայիլը որոշեց վաճառել Եգիպտոսին պատկանող Սուեզի ջրանցքի ակցիաները։
Բրիտանական կառավարությանը տեղյակ չպահելով՝ վարչապետ Դիզրաելին իր ընկեր Ռոտշիլդից 4 միլիոն ֆունտ պարտք վերցնելով գնեց Սուեզի ջրանցքը։ Գործարքը տեղի ունեցավ 1875 թվականի նոյեմբերի 25-ին։ 176 հազար ակցիա անցավ բրիտանական կառավարության ենթակայության ներքո։ Ստացվում է, որ ջրանցքը, որի պատճառով Եգիպտոսը խրվել էր 300 միլիոնի հասնող պարտքի մեջ, որի կառուցման համար ծախսվել էր 16 մլն. Ֆունտ, վաճառվեց ընդամենը 4 մլնով։ 1910 թվականին արդեն բաժնետոմսերի գինը հասել էր 35 միլիոնի։ Գործարքն ուներ նաև քաղաքական կողմ։ Անգլիան, ինչպես հայտնի է, ողջ 19-րդ դարի ընթացքում ձգտում էր իրեն ենթարկել Եգիպտոսը, և դա հանդիպում էր Ֆրանսիայի ուժեղ դիմադրությանը։ Իսմայիլի այն խոսքերը, որ «ջրանցքը կլինի Եգիպտոսինը, ոչ թե Եգիպտոսը՝ ջրանցքինը» իրենց չարդարացրին։ Ջրանցքի բաժնետոմսերի մեծ մասը՝ 55 %-ը պատկանում էին Ֆրանսիային, սակայն տարբեր բաժնետերերի։ Իսկ մնացյալ 45 %-ը ամբողջությամբ բրիտանական կառավարությանն էր։ Եվ դա առաջին քայլը դարձավ Անգլիայի կողմից Եգիպտոսի օկուպացիայի համար։
Սուեզի ճգնաժամ
Այն պատճառով, որ եգիպտացիները զիջումներ էին կատարել Խորհրդային Միությանը, Մեծ Բրիտանիան և ԱՄՆ հետ կանգնեցին իրենց խոստումիցъ աջակցելու Ասուանի ջրամբարի կառուցմանը։ Եգիպտոսի նախագահ Գամալ Աբդել Նասսեր դրան ի պատասխան 1956 թվականի հուլիսի 26-ին ազգայնացրեց ջրանցքը և փոխանցեց այն Սուեզի ջրանցքի ղեկավարությանը՝ նպատակ ունենալով ֆինանսավորել ջրամբարի կառուցшумը՝ օգտագործելով ջրանցքից ստացվող եկամուտները։ Նույն օրը, երբ ջրանցքը ազգայնացվեց, Նասերը իսրայելական նավերի համար փակեց Էթ-Թիրանի նեղուցը ։ Սա հանգեցրեց Սուեզի ճգնաժամին, որի ընթացքում Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան և Իսրայելը գրավեցին Եգիպտոսը։ Սևրի պայմանագրով նախապես պայմանավորված ծրագրերի համաձայն Իսրայելը նվաճեց Սինայի թերակղզին՝ ստիպելով Եգիպտոսին ռազմական ուժերը կենտրոնացնել նրանց դեմ՝ անգլո-ֆրանսիական ուժերին թույլ տալով հռչակել այդ գործողությունները Մերձավոր Արևելքի կայունության համար սպառնալիք և պատերազմի մեջ մտնել՝ իբրև թե նպատակ ունենալով բաժանել երկու ուժերին, բայց իրականում ջրանցքի նկատմամբ վերահսկողություն հաստատելու և Նասսերի կառավարությունը տապալելու համար։
Կանադայի պետքարտուղար Լեսթեր Փիրսոնը, բրիտանացիներին իր կարծիքով վտանգավոր գործողություններից փրկելու և պատերազմի հնարավոր տարածումը կանխելու համար, առաջարկեց ստեղծել Միավորված ազգերի կազմակերպության առաջին խաղաղապահ ուժերը, որպեսզի կարողանան ապահովել ջրանցքի հասանելիությունը բոլորի համար, ինչպես նաև իսրայելական ուժերի դուրսբերումը Սինայի թերակղզուց։ 1956 թվականի նոյեմբերի 4-ին ՄԱԿ-ում մեծամասնությունը կողմ քվեարկեց Փիրսոնի կողմից առաջարկված ՄԱԿ խաղաղապահ ուժերի պահպանմանը Սինայում այնքան ժամանակ, քանի դեռ Եգիպտոսն ու Իսրայելը չեն համաձայնվել դուրս բերել իրենց ուժերը։ ԱՄՆ աջակցեց այս առաջարկությանը՝ ճնշում գործադրելով բրիտանական կառավարության վրա և վաճառելով ստերլինգը, որը կհանգեցներ դրա արժեզրկմանը։ Մեծ Բրիտանիան հայտարարեց հրադադարի մասին, իսկ ավելի ուշ համաձայնվեց մինչև տարեվերջ դուրս բերել բրիտանական ուժերը։ Փիրսոնը ավելի ուշ արժանացավ Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի։ Կրած վնասների պատճառով ջրանցքը փակ մնաց մինչև 1957 թվականի ապրիլ։ ՄԱԿ-ի ուժերը մնացին ջրանցքի ազատ նավարկելիությունը ապահովելու և Սինայի թերկաղզում խաղաղություն պահպանելու համար։
Համաձայն Աբդ ալ-Ազիմ Ռամադանի Նասսերը Սուեզի ջրանցքի ազգայնացման որոշումը միայնակ էր կայացրել առանց քաղաքական և ռազմական խորհրդակցություն կազմակերպելու։ Ջրանցքի ազգայնացումը և շատ այլ իրադարձություններ, որոնք տեղի ունեցան Նասսերի կառավարման շրջանում, ցույց տվեցին Նասսերի հակումները միայնակ որոշումներ կայացնելու։ Ռամադանը Նասսերին չէր համարում ռացիոնալ և պատասխանատու առաջնորդ ։
1967 և 1973 թվականների արաբա-իսրայելական պատերազմներ
1967 թվականի Վեցօրյա պատերազմից հետո իսրայելական ուժերը գրավեցին Սինայի թերակղզին, այդ թվում նաև Սուեզի ջրանցքի արևելյան ափը։ Չցանկանալով իսրայելցիներին թույլ տալ օգտագործել ջրանցքը՝ Եգիպտոսը անմիջապես շրջափակեց ջրանցքը՝ փակելով այն բոլոր նավերի համար 1975 թվականի հունիսի 5-ին։ Արդյունքում 15 բեռնատար նավեր, որոնք հայտնի դարձան «Դեղին նավատորմ» անունով, փակված մնացին ջրանցքում շուրջ 8 տարի։
1973 թվականին Յոմ Կիպուրի պատերազմի ժամանակ ջրանցքը դարձել էր հիմնական անցումը եգիպտական զորքերի համար դեպի Իսրայելի կողմից գրավված Սինայի թերակղզի և հակառակը։ Հենց սրա արդյունքում էլ ջրանցքը բավականին վնաս է կրել։ Պատերազմից հետո ԱՄՆ նախաձեռնեց մաքրման աշխատանքներ, որի շնորհիվ 1974 թվականի մայիսից մինչև դեկտեմբեր ջրանցքը մասամբ մաքրվեց ականներից։ Բրիտանական Արքունի նավատորմը ևս մի շարք մաքրման գործողություններ իրականացրեց։ Արդյունքում Սուեզի ջրանցքը և նրա լճերը 99 %-ով մաքրված էին համարվում ականներից։ Ջրանցքը վերաբացվեց Եգիպտոսի նախագահ Անվար Սադաթի կողմից։
ՄԱԿ խաղաղապահ ուժերի մանդատը ավարտին հասավ 1979 թվականին։ Չնայած իրենց կատարած ջանքերին երկարաձգելու ՄԱԿ-ի դերակատարումը Իսրայելի և Եգիպտոսի միջև խաղաղությունը վերահսկելու ուղղությամբ՝ մանդատը հնարավոր չեղավ երկարաձգել ՄԱԿ Անվտանգության խորհրդում ԽՍՀՄ-ի կողմից դրված վետոյի պատճառով։
Բանակցությունների արդյունքում 1981 թվականին Սինայում տեղակայվեցին Բազմազգ զորքեր և դիտորդներ։ Վերջինս այնտեղ է գտնվում ԱՄՆ, Իսրայելի, Եգիպտոսի և այլ պետությունների համաձայնությամբ ։
Նոր Սուեզի ջրանցք
Աբդել Ֆաթթահ էլ-Սիսին Եգիպտոսի նախագահ դառնալուց ամիսներ անց՝ 2014 թվականի ամռանը հանձնարարում է ընդարձակել Բալլահի անցումը՝ 61 մետրից հասցնելով 312 մետրի։ Այս նոր ծրագիրը ստացավ Նոր Սուեզի ջրանցք անվանումը։ Սա հնարավորություն կտար նավերին ջրանցքն անցնել երկու ուղղություններով միաժամանակ ։ Ծրագիրն արժեցավ 8 միլիարդ դոլար և ի կատար ածվեց 1 տարում։ 2015 թվականի օգոստոսի 6-ին մի մեծ արարողության ժամանակ Սիսին հայտարարեց, որ արդեն իսկ ընդլայնված ջրանցքը բաց է նավարկման համար ։
Նախագծում և շահագործում
Կառուցման ժամանակ ջրանցքը ուներ 164կմ երկարություն և 8մ խորություն։ Մի քանի անգամ ընդլայնելուց հետո այն այժմ ունի 193.30կմ երկարություն, 24մ խորություն և 205մ լայնություն ։ Այն կազմված է 22կմ երկարություն ունեցող հյուսիսային ջրային ուղուց, 162.25կմ երկարություն ունեցող կառուցված ջրանցքից և 9կմ երկարություն ունեցող հարավային ջրային ուղուց ։
Այսպես կոչված Նոր Սուեզի ջրանցքը, որը սկսել է գործել 2015 թվականի օգոստոսի 6-ից, ներկայումս իր միջնամասում ունի 35կմ երկարությամբ նոր զուգահեռ ջրանցք։ Ներկայումս գործող Սուեզի ջրանցքի պարամետրերն են՝ 23-24մ խորություն, 205-225մ լայնություն , որը ներառում է նաև զուգահեռ հատվածների երկու առանձին ջրանցքները։
Հզորություն
Ջրանցքը հնարավորություն է տալիս անցնել այն նավերին, որոնք ունեն 240.000 տոննա տարողունակություն, ջրի մակարդակից ունեն 68մ բարձրություն և առավելագույնը 77.5մ նավահեծան ։ Ջրանցքը կարող է տանել ավելի մեծ նավեր և ավելի շատ երթևեկության, քան Պանամայի ջրանցքը, քանի որ Սուեզմաքսի չափերը ավելի մեծ են, քան թե՛ Պանամաքսինը, թե՛ Նոր Պանամաքսինը։ Որոշ նավթատար նավեր շատ մեծ են ջրանցքն անցնելու համար։ Այլ նավեր կարող են բեռնաթափել իրենց ապրանքի մի մասը և ջրանցքին պատկանող նավերով տեղափոխել այն, իսկ անցնելուց հետո էլ կրկին բեռնել։
Նավարկություն
Ջրանցքը չունի ամբարտակներ ծանծաղ տեղանքի, ինչպես նաև ծովերի մակարդակների միջև ոչ մեծ տարբերությունների պատճառով։ 2012 թվականին Ափամերձ շրջանների հետազոտություն հոդվածի համաձայն այն պատճառով, որ ջրանցքը չունի փոթորիկն արգելակող դարպասներ, նավահանգիստները կարող են ենթարկվել Միջերկրական և Սև ծովերի ցունամիների հանկարծակի ազդեցությանը ։
Սովորական օրերին 3 նավեր կարող են անցնել ջրանցքով՝ երկուսը դեպի հարավ, մեկը՝ հյուսիս։ Անցումը տևում է 11 և 16 ժամ 15կմ/ժ արագությամբ։ Ցածր արագությունը թույլ չի տալիս նավահետքին՝ առաջացրած ալիքներին քայքայել ափերը։
1955 թվականին Եվրոպայի նավթի երկու երրորդը անցել է հենց այս ջրանցքով։ Ծովային համաշխարհային առևտրի մոտավորապես 8% կատարվում է Սուեզի ջրանցքով։ 2008 թվականին ջրանցքով անցել են 21.415 նավեր։
Այն պատճառով, որ ջրանցքը չի կարող ապահովել չկարգավորվող երկկողմանի երթևեկությունը, բոլոր նավերը անցնում են փոխադրանավերով սահմանված ժամերին։ Յուրաքանչյուր օր հյուսիս գնացող մեկ փոխադրանավ ճանապարհ է ընկնում ժամը 04:00-ին Սուեզից։ Հարավային փոխադրանավի անցումը համաժամանակացվում է այս փոխադրանավի հետ։ Այն ճանապարհ է ընկնում ժամը 03:30-ին Պորտ Սաիդից։
2008 թվականի հունվարի 1-ին Նավագնացության նոր կանոներ ընդունվեցին։
Շահագործում
Մինչև 2015 թվականի օգոստոս ջրանցքը շատ նեղ էր երկկողմանի ազատ երթևեկության համար, ուստի նավերը շրջանցում էին կատարում, իսկ շրջանցումը շուրջ 78 կմ էր։ Հյուսիսից հարավ կան հետևյալ անցումները՝ Պորտ Սաիդը 36.5 կմ, Բալլահը 9 կմ, Թիմսահը 5 կմ, Դեվերզուարը 27.5 կմ։ Այս շրջանցումները ավարտին են հասցվել 1980 թվականին։ Սովորաբար 12-ից 16 ժամ է տևում մեկ նավի համար ջրանցքն անցնելը։ 24 ժամում ջրանցքով կարող են անցնել մոտ 76 սովորական նավեր ։
2014 թվականի օգոստոսին Եգիպտոսը ընտրեց մի կոնսորցիում, որը ներառում է եգիպտական բանակը և գլոբալ ճարտարագիտական ընկերությունը Դար Ալ-Հանասահը Սուեզի ջրանցքի տարածքում միջազգային արդյունաբերական և լոգիստիկ կենտրոն զարգացնելու համար, և սկսվեց ջրանցքի նոր հատվածի կառուցումը 60-ից 95 կմ հեռավորության վրա, որը զուգորդվում էր ջրանցքի ընդարձակման և նրա մեկ այլ հատվածում 37 կմ խորություն փորելու հետ ։ Սա հնարավորություն տվեց, որ նավարկությունը կատարվի երկու ուղղություններով միաժամանակ։ Այս ընդլայնված հատվածների պաշտոնական բացումը կատարվեց 2015 թվականի օգոստոսի 6-ին նախագահ Ալ Սիսիի կողմից  ։
Ջրանցքի անցումներ
Հյուսիսից հարավ անցումներն են՝
Արևմտյան ափին՝ ջրանցքի ամբողջ երկայնքով ձգվում է զուգահեռաբար անցնող երկաթուղագիծը։
Ծրագրվում է ջրանցքի վրայով կառուցել վտոմեքենաների և գնացքների համար 6 նոր թունելներ ։ Ներկայումս Ահմեդ Համդին միակ թունելն է, որը Սուեզը միացնում է Սինային։
Անգուլհասի հրվանդան
Հիմնական այլընտրանքային ուղին անցնում է Ագուլհասի հրվանդանը շրջանցելով, որը Աֆրիկայի ամենահարավում է գտնվում։ Այն ավելի հաճախ կոչվում է Բարեհուսո հրվանդանի երթուղի։ Սա միակ ծովային ուղին է եղել մինչև ջրանցքի կառուցումը և նաև այն բանից հետո, երբ ջրանցքը փակ էր։ Սա դեռևս միակ ճանապարհն է այն նավերի համար, որոնք շատ մեծ են ջրանցքի համար։ 21-րդ դարի սկզբներին Սուեզի ջրանցքով երթևեկությունը նվազել էր Սոմալիի ծովահենների պատճառով։ Սրա հետևանքով շատ ընկերություններ նախընտրում էին երկար ճանապարհով երթևեկել  ։ Հայտնի է, որ 2008-2010 թվականների ընթացքում ջրանցքով երթևեկությունը 10%-ով նվազել է ծովահենության վտանգի պատճառով և ևս 10%-ով ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով։ Նավթատար նավը Սաուդյան Արաբիայից ԱՄՆ հասնելու համար Աֆրիկայի հարավով անցնելու դեպքում 4,345 կմ երկարացնում է իր ճանապարհը ։
Մինչև ջրանցքի բացումը 1869 թվականին ապրանքները բեռնաթափվում էին նավերից և ցամաքով անցկացվում Միջերկրական ծովից դեպի Կարմիր ծով ։
Հյուսիսային ծովի երթուղի
Հայտնի է, որ գերմանական Բելուգա ընկերությունը 2009 թվականին առաջին արևմտյան կազմակերպությունն է, որ Հյուսիսային ծովի երթուղով առանց սառցահատերի օգնության կտրել է 4000 ծովային մղոն՝ հասնելով Ուլսան, Կորեա և Ռոտտերդամ, Նիդերլանդներ ։
Նեգև անապատի երկաթգիծ
Իսրայելը հայտարարել է, որ Նեգևի անապատի միջով երկաթգիծ կկառուցի, որը կմրցի Սուեզի ջրանցքի հետ, իսկ ֆինանսավորման մի մասը կկատարի Չինաստանը ։
Բնապահպանական հետևանքներ
Չնայած այն բանին, որ Կարմիր ծովը 1.2 մ բարձր է Միջերկրական ծովի արևելյան հատվածներից, Միջերկրականի և ջրանցքի մինահատվածում Դառը լճերի հատվածում ձմռանը հոսանքը գնում է դեպի հյուսիս, իսկ ամռանը՝ հարավ։ Դառը լճերը, որոնք գերհանքայնացված բնական լճեր են, երկար դարեր շարունակ թույլ չէին տալիս Կարմիր ծովի ձկնատեսակներին անցնել Միջերկրական ծով, սակայն երբ դրանց հանքայնացվածության աստիճանը սկսեց հավասարվել Կարմիր ծովին, այդ արգելքն էլ վերացավ, և Կարմիր ծովի ձկնակտեսակներն ու բուսատեսակները սկսեցին տարածվել նաև Միջերկրականի արևելյան շրջաններում։ Այս միգրացիոն երևույթը կոչվում է Լեսսեպսյան միգրացիա՝ Ֆերդինանդ դը Լեսսեպսի անունով, կամ էլ «Էրիթրեայի ներխուժում»։ 1968 թվականին Ասուանի ջրամբարի կառուցման պատճառով նվազեց Նեղոսի դելտայի շրջանում Միջերկրական ծով ներթափանցող մաքուր ջրի հոսքն ու բնական սնուցիչներով հարուստ տիղմը։
Կարմիր ծովից սկզբնավորված ձկնատեսակներն ու բուսատեսակները, հայտնվելով Միջերկրական ծովում, դարձան Միջերկրականի էկոհամակարգի հիմնական բաղկացուցիչ մասը և լուրջ ազդեցություն ունեցան էկոլոգիայի վրա՝ վնաս հասցնելով տեղի էնդեմիկ ձկնատեսակներին և բուսատեսակներին։ Կարմիր ծովում տարածված շուրջ 300 տեսակներ նկատվել են նաև Միջերկրական ծովում։ Ջրանցքը ընդլայնելու եգիպտական կառավարության մտադրությունները լուրջ անհանգստություն առաջացրին ծովային կենսաբանների շրջանում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի ջրանցքներ Կատեգորիա:Եգիպտոսի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Եգիպտոսի տնտեսություն Կատեգորիա:Եգիպտոսի պատմություն Կատեգորիա:Կարմիր ծով Կատեգորիա:1860
Դենգուբովկա (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)
Դենգուբովկա (Деньгубовка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ժողովածու (527)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Նիլ ՄակԴոնաֆ
Նիլ ՄակԴոնաֆ (Neal McDonough, ) — ամերիկացի դերասան։
Կենսագրություն
Նիլ ՄակԴոնաֆը ծնվել է Դորչեստեր քաղաքում, իռլանդական արտագաղթածներ Քեթրինի և Ֆրենկի ընտանիքում։ Սովորել է Բարնստեյբլ քաղաքի դպրոցում։ Այնտեղ նա սկսել է խաղալ բեմում և առաջին իսկ անգամից արժանացել է բուռն ծափահարություների։ Ոգևորված նման հաջողությամբ Նիլ ՄակԴոնաֆը Սիրաքյուսի համալսարանը ավարտելուց անմիջապես հետո (1988 թվական) ուղևորվեց Լոնդոնի երաժշտական և դրամատիկ արվեստի ակադեմիա՝ դերասանական արվեստ սովորելու համար։ Ուսումը ավարտելուց հետո նա արդեն աշխատում էր պրոֆեսիոնալ թատրոնի հետ։ 1991 թվականին նույնիսկ ստացել է Dramalogue Award մրցանակը՝ «Away Alone» ֊ ում կատարած լավագույն դերասանական դերի համար։
Նիլի համար առաջին ամենակարևոր դերերը համարվում են «Հրեշտակները դաշտի եզրին» (1994) և «Աստղային ճանապարհ։ Առաջին շփում» (1996) ֆիլմերի դերերը։ Դրանից առաջ նա հիմնականում նկարահանվում էր հեռուստատեսության մեջ, սակայն այնտեղ էլ ուներ հաջողված աշխատանքներ օրինակ՝ «Քվանտային թռիչք» և «Ռազմա-իրավաբանական ծառայություն» սերիալը։ 2000- ական թվականներին ՄակԴոնաֆի կարիերան սկսեց բարձրանալ վեր։ Նրա հաշվի վրա սկսեցին ավելանալ այնպիսի ֆիլմեր, ինչպիսիք են՝ «Հատուկ կարծիք», «Մեր հայրերի դրոշները», «88 րոպե», «Դավաճանը», «Փողոցների մարտիկ»։ Ամենահաջողված ֆիլմերից մեկը եղել է սուպերհերոս Կապիտան Ամերիկայի մասին կոմիքսի էկրանավորումը «Առաջին վրիժառուն» ֆիլմում, որտեղ Նիլը խաղում է Դում-Դում Դուգանայի դերը։
Նիլ ՄակԴոնաֆը և իր կին Ռուվե Ռոբերտսոնը ունեն 5 երեխա՝ տղաներ՝ Մորգան Պատրիկ (ծնվել է 2005 թվականին) և Ջեյմս Հեմիլթոն (ծնվել է 2014 թվականին), աղջիկներ՝ Քեթրին Մեգգի (ծնվել է 2007 թվականին), Լոնդոն Ջեյն (ծնվել է 2010 թվականին) և Կլովեր Էլիզաբեթ (ծնվել է 2011 թվականին)  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Սիրաքյուսի համալսարանի շրջանավարտներ
Շարուքար (լեռնագագաթ, Սյունիքի մարզ)
Շարուքար, Շարուկար, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Մեղրու լեռների արևելյան ճյուղավորություններում, Շիկահող գյուղից 2 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրությունը՝ 1440 մետր ։ Լանջերն անտառապատ են ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Ինգրիդ Բուլսյո Բերդալ
Ինգրիդ Բուլսյո Բերդալ (Ingrid Bolsø Berdal, ), նորվեգացի դերասանուհի, ով գլխավոր դերեր խաղալով «Ողջ մնալ», «Ողջ մնալ 2։ Հարություն» և «Չեռնոբիլյան օրագրեր» ֆիլմերում դարձավ աշխարհահռչակ։
Կենսագրություն
Ինգրիդ Բուլսյո Բերդալը դեռևս դպրոցական տարիներից հետաքրքվել է երաժշտությամբ։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվում է Թրոնհեյմի համալսարանի երաժշտության բաժինը։ Ավարտելուց հետո Ինգրիդը մեկնում է մայրաքաղաք Օսլո և ընդունվում Դրամատիկական արվեստի ազգային ակադեմիա, որտեղ սկսեց սովորել դերասանության վարպետություն։
Այդ ժամանակ սկսեց խաղալ Նորվեգիայի ազգային թատրոնի բեմում։ Խաղի համար արժանացավ նորվեգական թատերական «Գեդդա» մրցանակի՝ «Տարվա դեբյուտ» անվանակարգում ։
2006 թվականին նկարահանվեց «Ողջ մնալ» ֆիլմում, որից հետո դարձավ ճանաչված դերասանուհի։ 2007 թվականին այս ֆիլմի համար արժանացավ «Ամանդա» մրցանակի՝ «Տարվա դերասանուհի» անվանակարգում։ Ֆիլմի շարունակության՝ «Ողջ մնալ 2։ Հարություն» մեջ նույնպես խաղաց Ինգրիդը, որի համար 2009 թվականին նույնպես ճանաչվեց «Տարվա դերասանուհի» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Նորվեգացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
(3856) Լուցկիյ
(3856) Լուցկիյ (Lutskij), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի օգոստոսի 26-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,875132 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7045 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0458 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1780,68 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,20217 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,45° անկյուն։
Ռոմեո և Ջուլիետ (Պրոկոֆև)
«Ռոմեո և Ջուլիետ», բալետ՝ երեք արարով և ինը գործողությամբ։ Հեղինակ՝ ռուս կոմպոզիտոր Սերգեյ Պրոկոֆև։ Լիբրետոն հեղինակել են Լեոնիդ Լավրովսկին, Ադրիան Պիոտրովսկին, Սերգեյ Ռադլովը և Սերգեյ Պրոկոֆևը՝ ըստ Ուիլյամ Շեքսպիրի համանուն ողբերգության։ Բալետի կրճատված տարբերակի պրեմիերան կայացել է 1938 թվականին Չեխիայի (այն ժամանակ՝ Չեխոսլովակիայի) Բռնո քաղաքում։ Իսկ ամբողջությամբ բալետը բեմադրվել է Սանկտ Պետերբուրգի (Լենինգրադ) Մարիինյան թատրոնում 1940 թվականին։ Պրոկոֆևի «Ռոմեո և Ջուլիետ»-ը 20-րդ դարում ստեղծված ամենահայտնի բալետներից մեկն է։ Դեռ պրեմիերայից առաջ՝ 1936 թվականին Պրոկոֆևը բալետի երաժշտության հիման վրա գրեց երկու սուիտ՝ նվագախմբի համար, որոնց, 1946 թվականին, ավելացրեց երրորդը։ Այս նվագախմբային սուիտները, որոնք հայտնի են նույն՝ «Ռոմեո և Ջուլիետ» անունով, դասվում են կոմպոզիտորի ամենահայտնի ստեղծագործությունների շարքին։
Ստեղծման պատմություն
Համագործակցելով ռեժիսոր Սերգեյ Ռադլովի և դրամատուրգ Ադրիան Պիոտրովսկու հետ, Պրոկոֆևը ստեղծեց բալետի դրամատիկական հիմքը, որի համար երաժշտություն գրեց 1935 թվականին։ Նրանք գրեցին սցենարը՝ չորս գործողությամբ, և այն ուներ երջանիկ ավարտ, որը խստորեն տարբերվում էր շեքսպիրյան հայտնի ողբերգությունից։ Բալետի այս տարբերակը, սակայն, այդպես էլ չբեմադրվեց։ 1936 թվականի սկզբներին «Պրավդա» թերթը քննադատեց Դմիտրի Շոստակովիչի երկու ստեղծագործություն՝ «Խառնաշփոթություն՝ երաժշտության փոխարեն» և «Բալետային կեղծիք» հոդվածներում։ Դրանք վախեցրին կոմպոզիտորներին և Խորհրդային միության ստալինյան ժամանակներում մեծ փոփոխություն մտցրին ստեղծագործական ասպարեզում։ Պրոկոֆևն ու համահեղինակները փոխեցին սցենարը՝ ներմուծելով ավանդական ողբերգական ավարտ։
Պրեմիերան կայացավ միայն մի քանի տարի անց։ Մարիինյան թատրոնի (այն ժամանակ՝ Կիրովյան) հետ կնքած նախնական պայմանավորվածությունը խզվեց, և պատվերը փոխանցվեց Մեծ թատրոնին, որը նույնպես համաձայնությունը չեղյալ հայտարարեց 1936 թվականի քարոզչությունից հետո։ Ի վերջո պրեմիերան կայացավ Ռուսաստանից դուրս՝ Չեխոսլովակիայի Բռնո քաղաքում 1938 թվականի դեկտեմբերին՝ առանց կոմպոզիտորի ներկայության։ Բալետմաստեր Լեոնիդ Լավրովսկին Խորհրդային միությունում բեմադրեց բալետը 1940 թվականին միայն այն բանից հետո, երբ Բռնոյում կայացած պրեմիերան հսկայական հաջողություն ունեցավ։ Եվ դա էլ, չնայած Պրոկոֆևի առարկություններին, Լավրովսկին կատարեց պարտիտուրի զգալի փոփոխությամբ։ Ներկայացումն արժանացավ Ստալինյան մրցանակի։
Բալետի լավրովսկյան խմբագրությունը բեմադրվեց Մոսկվայում 1946 թվականին Մեծ թատրոնում։ 1955 թվականին Մոսֆիլմը նկարահանեց բալետի կինոտարբերակը՝ կրճատումներով։ Իսկ ուրիշ բալետմաստերներ, ինչպես օրինակ բրիտանացիներ Ջոն Կրենկոն՝ 1962 թվականին, Քեննետ Մաքմիլանը՝ 1965-ին և խորհրդային, ռուսական և անգլիական բալետի արտիստ և բալետմաստեր Ռուդոլֆ Նուրիևը` 1972-ին ստեղծեցին բալետի նոր բեմադրություններ։
Բեմադրության պատմությունը
1938 թվականի աշնանը Մարիինյան թատրոնի տնօրինությունը Լեոնիդ Լավրովսկուն առաջարկեց ծանոթանալ «Ռոմեո և Ջուլիետ» բալետի արդեն ավարտված կլավիրային տարբերակին (ստեղծագործության մեղեդին՝ փոխադրված դաշնամուրի համար)։ Բալետմաստերը պատմում էր, որ նա այդ առաջարկն ընդունեց մեծ հուզմունքով՝ մեջբերելով Վիկտոր Հյուգոյի խոսքերը՝ Շեքսպիրի մասին. «Շեքսպիրը միաժամանակ կյանքն է և մահը, սառնամանիքը և տապը, հրեշտակը և սատանան, երկիրը և երկինքը, մեղեդին և հարմոնիան, հոգին և մարմինը, մեծությունը և փոքրությունը... բայց միշտ` ճշմարտությունը»։ Պատրաստվելով բալետի բեմադրությանը, Լավրովսկին ուսումնասիրում է իտալական վաղ վերածննդի շրջանի վարպետների աշխատանքները, որոնք պահպանվում էին Էրմիտաժում։ Ապա, կարդալով միջնադարյան վեպեր, նա գտնում է դարաշրջանի պարարվեստի մասին անհրաժեշտ նյութեր, որի շնորհիվ էլ ծնվում է հանրահայտ «Բարձերով պարը» կամ «Ասպետների պարը»։ 1956 թվականին կարդացած դասախոսության ժամանակ Լավրովսկին ասել է. «Ռոմեոյի և Ջուլիետի վերջին հանդիպման ժամանակ ծագում է արևը, երգում է արտույտը՝ հիշեցնելով նոր սկսվող օրվա և միաժամանակ՝ սիրահարների անջատման մասին։ Բայց Պրոկոֆևի երաժշտության մեջ չկա ոչ մի ակնարկ՝ բացվող առավոտվա, մեղմորեն սկսվող օրվա մասին։ Նվագախմբում հնչում են կոնտրաբասը, կլարնետը և ֆագոտը, որոնք ամենևին չեն արտահայտում արտույտի երգը։ Այդ տեսարանում փորձը հաջողվեց միայն այն ժամանակ, երբ բեմ բարձրացած արտիստներն իրավիճակը տեսան Պրոկոֆևի աչքերով։ Նրանք հասկացան, որ կարևորը ոչ թե առավոտն է կամ երգող արտույտը, այլ տագնապը, դառնությունը, սերը և անջատման ցավը»։
Առաջին գործողություն
Նախերգանք Լուսաբաց։ Վերոնա։ Հեռվից երևում է Ռոմեոն՝ Մոնտեգյուի որդին՝ տարված թախծոտ անուրջներով։ Հրապարակ։ Քաղաքն արթնանում է, և հետզհետե հրապարակում մարդիկ են հավաքվում։ Մտնում են Ռոմեոյի ընկերները՝ Մերկուտիոն և Բենուոլիոն։ Հայտնվում է Տիբալտն իր Կապուլետ ընկերների հետ։ Մոնտեգյուներն ու Կապուլետները ոխերիմ թշնամիներ են։ Հանկարծակի կռիվ է սկսվում Կապուլետների և Մոնտեգյուների միջև, որին միանում են նաև հայր Մոնտեգյուն և հայր Կապուլետը։ Վերոնայի իշխանը մտնում է հրապարակ և կարգադրում է դադարեցնել ծեծը։ Նա հրամայում է երկու գերդաստաններին էլ վերջ դնել իրենց երկարատև թշնամությանը և զգուշացնում է, որ հաջորդ անգամ մահապատիժ կլինի։
Ջուլիետի սենյակը։ Մինչդեռ Կապուլետների տանը Ջուլիետը զվարճանում է իր դայակի հետ։ Նրանց զվարճանքը ընդհատում է Ջուլիետի մայրը՝ ներկայացնելով Պարիսին որպես փեսացու։
Մի փողոց։ Մերկուտիոն և Բենուոլիոն փորձում են Ռոմեոյին շեղել երազանքներից և որոշում են գնալ Կապուլետների դիմակահանդեսին։
Մի սրահ Կապուլետի տանը։ Խնջույքն իր բուռն ընթացքի մեջ է, երբ մտնում են Ռոմեոն, Մերկուտիոն և Բենուոլիոն։ Ռոմեոյի և Ջուլիետի հայացքները հանդիպում են, և այդուհետ նրանց ճակատագրերը միանում են։ Տիբալտը ճանաչում է Ռոմեոյին և հրամայում է նրան լքել պարահանդեսը, սակայն Կապուլետը միջամտում է։ Մերկուտիոն փորձում է շեղել Տիբալտի ուշադրությունը, մինչև Ռոմեոն և Ջուլիետը տարվել են միմյանցով։
Կապուլետի պարտեզը ։ Ռոմեոն գաղտագողի սողոսկում է Կապուլետների այգին՝ հույս փայփայելով կրկին տեսնել Ջուլիետին։ Ջուլիետը հայտնվում է պատշգամբում և հանկարծ նկատում Ռոմեոյին։ Երկու երիտասարդները սիրո խոստովանություն են անում։
Երկրորդ գործողություն
Հրապարակ։ Հրապարակը բուռն տոնախմբության մեջ է։ Իսկ Ռոմեոն երազում է միայն իր Ջուլիետի մասին։ Գալիս է Ջուլիետի դայակը՝ ձեռքին մի երկտող։ Ռոմեոն կարդում է, որ Ջուլիետը սպասում է իրեն Հայր Լավրենտիոսի մոտ։
Հայր Լավրենտիոսի մոտ։ Ռոմեոն և Ջուլիետը գաղտնի ամուսնանում են։ Նրանց միակ վկան Ջուլիետի դայակն է։ Հայր Լավրենտիոսը հույս ունի, որ այս ամուսնությունն ի վերջո կհաշտեցնի երկու հակամարտող ընտանիքներին։
Հրապարակ։ Խնջույքը շարունակվում է։ Մտնում են Տիբալտը և ընկերները՝ փոխելով տոնակատարության տրամադրությունը։ Սկսվում է կռիվ, որի ընթացքում Տիբալտը սպանում է Մերկուտիոյին։ Ռոմեոն իրեն կորցնում է վշտից և սպանում է Տիբալտին։ Հրապարակ է ներխուժում տիկին Կապուլետը խելացնոր վիճակում։ Ռոմեոն հասկանում է, որ հաշտեցման իր երազանքներն անհույս են։
Երրորդ գործողություն
Հայր Լավրենտիոսի մոտ ։ Ջուլիետն աղերսում է Հայր Լավրենտիոսին օգնել իրեն։ Կրոնավորը տալիս է մի փոքրիկ սրվակ, որի պարունակությունը խմելուց հետո նա շատ խորը քնելու է և թվալու է՝ մահացած։
Ջուլիետի սենյակը։ Ջուլիետի ծնողները ևս մեկ անգամ համոզում են ամուսնանալ, և նա սառնասրտորեն համաձայնվում է։ Երբ Ջուլիետը մնում է միայնակ, հակառակ տառապանքների և մտավախությունների, խմում է սրվակի ամբողջ հեղուկը։ Առավոտյան Ջուլիետի ընկերուհիներն են գալիս, որպեսզի արթնացնեն նրան։ Դայակը բերում է Ջուլիետի հարսանյաց զգեստը և տեսնում է Ջուլիետին մահացած։
Կապուլետների դամբարանը։ Ռոմեոն խելակորույս վշտով մտնում է դամբարան։ Մտածելով, որ Ջուլիետը մեռած է, թույն է խմում և մահանում։ Ջուլիետն արթնանում է, և տեսնելով Ռոմեոյին մահացած, ինքնասպան է լինում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բալետ Կատեգորիա:Ռոմեո և Ջուլիետ
Passé composé ժամանակաձև
Passé composé-ն (ֆրանսերեն արտաբերությունը՝ ​  <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[pase kɔ̃poze], բաղադրալ անցյալ ժամանակաձև, անգլ.՝ compound past ) ժամանակակից ֆրանսերենում ամենաշատ գործածվող անցյալ ժամանակաձևն է։ Այն ցույց է տալիս խոսելու պահից առաջ կամ էլ անցյալի որևէ (հավանաբար անհայտ) ժամանակահատվածում ավարտված գործողություն։ Passé composé-ն համապատասխանում է հայերեն վաղակատար ներկա կամ անցյալ կատարյալ ժամանակաձևերին (J'ai parlé, թրգ․՝ Ես խոսել եմ կամ Ես խոսեցի) ։ Passé composé-ն կազմվում է օժանդակ բայի (avoir կամ être) և բայի անցյալժամանակի դերբայի (Participe passé) օգնությամբ։
Խոնարհում
Passé composé-ն սովորաբար թարգմանվում է հայերեն որպես անցալ կատարալ՝ ես տեսա, կամ որպես վաղակատար ներկա՝ ես տեսել եմ ։ Օժանդակ բայը կարող է նույն կերպ գործածվել ցանկացած ժամանակաձևով՝ կազմելով ֆրանսերենի բաղադրյալ ժամանակաձևերը։
Avoir օժանդակ բայ
Passé composé ժամանակաձևի կազմութան մեջ սովորաբար avoir ( ունենալ ) օժանդակ բայն է գործածվում, որի դեպքում համաձայնեցում չի կատարվում (բացառությամբ որոշ դեպքերի, որոնց մասին ներկայացված է ներքևում, իսկ որոշ դեպքերում être (լինել) բայն է օգտագործվում)։
Avoir բայի խոնարհումը անցյալ դերբայի (participe passé-ի) հետ.
Être օժանդակ բայ
Passé composé ժամանակաձևի կազմության մեջ être օժանդակ բայի գործածության դեպքում կատարվում է համաձայնեցում, այն է՝ անցյալ դերբայը թվով և սեռով համաձայնեցվում է ենթակայի հետ։ Ստորև բերված է այն բայերի ցանկը, որոնց passé composé ժամանակաձևը (անանցողական գործածում) կազվում է être օժանդակ բայի օգնությամբ (մնացած բոլոր բայերը խոնարհվում են avoir օժանդակ բայի օգնությամբ ).
Être օժանդակ բաի խոնարհումը անցալ դերբայի հետ
Être օժանդակ բայը գործածվում է անանցողական բայեր ի հետ, որոնք սովորաբար ցույց են տալիս շարժում կամ վիճակի փոփոխություն։ Քանի որ այս բայերից մի քանիսը կարող են օգտագործվել նաև որպես անցողական բայեր, être-ի փոխարեն դրանց հետ գործածվում է avoir օժանդակ բայը։ Այս դեպքում փոխվում է նաև բայի իմաստը և այն ունենում է ուղիղ խնդիր, օրինակ.՝
Անդրադարձ ձևեր
Ի հավելումն վերը նշված բայերի, բոլոր անդրադարձ/դերանվանական բայերի հետ ևս օգտագործվում է être օժանդակ բայը։ Օրինակ․՝
Participe passé-ի (անցալ դերբայի) կազմությունը ֆրանսերենում
Առաջին խմբի բայերի (-ER վերջավորությամբ) և aller բայի անցյալ դերբայը կազմվում է -er վերջավորության փոխարեն ավելացնելով -é ։ Ինչպես․՝ parler (խոսել)   - er + é = parlé (խոսել/խոսեց-) arriver (ժամանել) - er + é = arrivé (ժամանել/ժամանեց-) manger (ուտել)     - er + é = mangé (կերել/կերա-) Երկրորդ խմբի բայերի (-IR վերջավորությամբ) անցյալ դերբայը կազմվում է -ir վերջավորության փոխարեն ավելացնելով -i : Ինչպես․՝ finir (ավարտել)   - ir + i = fini (ավարտել/ավարտեց-) choisir (ընտրել) - ir + i = choisi (ընտրել/ընտրեց-) grandir (մեծանալ) - ir + i = grandi (մեծացել/մեծաց-) Երրորդ խմբի բայերի (-RE վերջավորությամբ) անցյալ դերբայը կազմվում է -re վերջավորության փոխարեն ավելացնելով -u : Ինչպես․՝ pendre (կախել)    - re + u = pendu (կախել/կախեց-) vendre (վաճառել)    - re + u = vendu (վաճառել/վաճառեց-) entendre (լսել)  - re + u = entendu (լսել/լսեց-) acquérir:   acquis      (ձեռք բերել/գնել) apprendre:  appris      (սովորել) atteindre:  atteint     (հասնել) attendre:   attendu     (սպասել) avoir:      eu          (ունենալ) boire:      bu          (խմել) comprendre: compris     (հասկանալ) conduire:   conduit     (վարել) connaître:  connu       (իմանալ) construire: construit   (կառուցել) courir:     couru       (վազել) couvrir:    couvert     (ծածկել) craindre:   craint      (վախենալ) croire:     cru         (հավատալ) décevoir:   déçu        (խաբել/մոլորեցնել) découvrir:  découvert   (հայտնաբերել) devoir:     dû          (անհրաժեշտ/պարտավոր լինել) dire:       dit         (ասել) écrire:     écrit       (ասել) être:       été         (լինել) faire:      fait        (անել) instruire:  instruit    (սովորեցնել/պատրաստել) joindre:    joint       (միանալ) lire:       lu          (կարդալ) mettre:     mis         (դնել) offrir:     offert      (առաջարկել) ouvrir:     ouvert      (բացել) paraître:   paru        (հայտնվել) peindre:    peint       (ներկել) pouvoir:    pu          (ունակ լինել) prendre:    pris        (վերցնել) produire:   produit     (արտադրել) recevoir:   reçu        (ստանալ/ընդունել) savoir:     su          (իմանալ) souffrir:   souffert    (վիրավորել) surprendre: surpris     (զարմանալ) suivre:     suivi       (հետևել) tenir:      tenu        (բռնել, պահել) venir:      venu        (գալ) vivre:      vécu        (ապրել) voir:       vu          (տեսնել) vouloir:    voulu       (ցանկանալ)
Դերբայի և խնդրի համաձայնություն
Ֆրանսերենում բաղադրյալ ժամանակաձևերում անցյալ դերբայը համաձայնեցվում է գործողոթյան խնդրի հետ։ Ֆրանսերենում համաձայնեցումը կատարվում է անցալ դերբային -e ավելացնելով, եթե տվյալ ենթակայի կամ ուղիղ խնդրի քերականական սեռը իգական է, և -s ավելացնելով, եթե այն հոգնակի է։ (Պետք է նկատի ունենալ, որ առաջին և երկրորդ խմբի բայերի անցալ դերբայը ավարտվում է ձայնավորով, հետևաբար արական և իգական, եզակի և հոգնակի ձևերը բոլորը նույն կերպ են արտաբերվում։ Երրորդ խմբում կան անցյալ դերբայներ, որոնք համր բաղաձայն հնչյուով են ավարտվում, օրիակ.՝ mis, fait : Այս դեպքում արտաբերությունը փոխվում է։ ) Օրինակներ :
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն
Վիլյավերդե դել Ռիո
Վիլյավերդե դել Ռիո (իսպ.՝ Villaverde del Río), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Սևիլյա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վեգա դել Գվադալկիվիր շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 41 կմ2։ Բնակչությունը՝ 7447 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 30 կմ։
Հանս Մագնուս Էնցենսբերգեր
Հանս Մագնուս Էնցենսբերգեր (Hans Magnus Enzensberger, ), գերմանացի բանաստեղծ, գրող, մանկագիր, դրամատուրգ, էսսեիստ, թարգմանիչ, հրատարակիչ և ձախ հասարակական գործիչ։
Կենսագրություն
Հանս Էնցենսբերգերը ծնվել է 1929 թվականին Բավարիայի փոքրիկ Կաուֆբյուրեն քաղաքում՝ փոստային աշխատողի ընտանիքում։ Մանկությունն անցել է Նյուրնբերգում։
Երրորդ ռեյխի պաշտոնյաների շատ երեխաների նման, նա նույնպես միացել է Հիտլերյան երիտասարդությանը։ 1949 թվականից ուսանել է գրականություն, լեզուներ և փիլիսոփայություն Էրլանգենի, Ֆրայբուրգի, Համբուրգի և Փարիզի համալսարաններում։ 1955 թվականին ստացել է դոկտորի կոչում Կլեմենս Բրենտանոյի պոեզիայի վերաբերյալ դիսերտացիայի համար։ Աշխատել է Շտուտգարտի «Հարավային գերմանական ռադիո»-ում (մինչև 1957 թվականը) և «Զուրկամպ» հրատարակչությունում որպես խմբագիր։ Բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 1957 թվականին։
Հանս Էնցենսբերգերի աշխատանքները թարգմանվել են ավելի քան 40 լեզուներով ։
1968-1969 թվականներին նա ամուսնացած էր գրող Ալեքսանդր Ֆադեևի և բանաստեղծուհի Մարգարիտա Ալիգերի դստեր ՝ Մարիա Ալիգերի (1943-1991) հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Գերմանացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Գերմանացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի հրատարակիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի լրագրողներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու բանաստեղծներ Կատեգորիա:Գերմանացի վիպասաններ Կատեգորիա:Գերմանացի տպագրիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի սցենարիստներ
Յունակովսկի գյուղական խորհուրդ (Սումսկի շրջան)
Յունակովսկի գյուղական խորհուրդ  (Юнаківська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Յունակովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1748 մարդ։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Գեղեցկուհիներ (պատմվածք)
«Գեղեցկուհիներ» (Красавицы), Անտոն Պավլովիչ Չեխովի պատմվածքը` գրված 1888 թվականին։ Առաջին անգամ հրապարակվել է 1888 թվականի սեպտեմբերի 21-ին «Նոր ժամանակ» ամսագրի 4513 համարում՝ Ան. Չեխով ստորագրությամբ։
Հրապարակումներ
Անտոն Չեխովի «Գեղեցկուհիներ» պատմվածքն առաջին անգամ լույս է տեսել 1888 թվականի սեպտեմբերի 21-ին «Նոր ժամանակ» ամսագրի 4513 համարում՝ Ան. Չեխով ստորագրությամբ։ 1984 թվականին պատմվածքն ընդգրկվել է «Մեր մեջ ասած» ժողովածուում, ավելի ուշ՝ Ադոլֆ Մարքսի հրատարակած Չեխովի հավաքածուում։ Հավաքածուի համար Չեխովը կրճատել է պատմությունը, հանել է հայի դստերը հանդիմանելու հատվածը։ Պատմվածքն արտացոլում է Չեխովի տպավորությունները, որոնք նա ունեցել էր հայկական Բոլշիե Սալի գյուղով անցնելիս։
Չեխովի կենդանության օրոք պատմվածքը թարգմանվել է գերմաներեն։
Քննադատություն
Պատմվածքը գնահատվել է գրողի ժամանակակիցների կողմից։ Քննադատ Ա. Ս. Լազարևը գրել է. «Գեղեցիկ լեզու և նկարագրություն։ Հոգեբանական առանձնահատկությունն այն է, որ գեղեցկության տեսանկյունից տխրությունը նկատվում է ճիշտ կերպով» ։
Վ. Ալբովը «Գեղեցկուհիներ» պատմվածքը վերագրել է այն գործերի շարքին, որտեղ «լսվում է խորը, իդեալի հանդեպ թաքնված ձգտումը, որն աշխարհում տեղ չունի, կյանքի գեղեցկության թաքնված տխրությունը, որի կողքով մարդիկ անտարբեր անցնում են և որը կորչում է ոչ ոքի պետք չգալով» ։
Սյուժե
«Գեղեցկուհին» երկմասանի պատմվածքը ներկայացվում է 1-ին դեմքով։ Մի անգամ ամռանը գիմնազիայում սովորող հեղինակը ձիով պապիկի հետ Դոնի Ռոստով էր գնում։ Նրանք կանգ առան հայկական Բախչի-Սալախ գյուղում՝ պապիկի ծանոթ հարուստ հայի տանը։ Պապը հայի հետ սկսեց խոսել ոչխարների, արոտավայրի, արածեցնելու մասին. ձանձրույթից տղան սկսեց ատել թփերին, արևին, ճանճերին»։ Զրույցի ընթացքում ծառայողը բերեց ուտեստներով և սամովարով սկուտեղ, իսկ հայը կանչեց. «Մաշա, արի թեյ լցրու։ Մաշա, որտե՞ղ ես»։
Սենյակ մտավ նրա դուստրը՝ 16 տարեկան մի աղջիկ։ Հագին ուներ բամբակյա հագուստ և սպիտակ ժապավեն։ Թեյախմության արարողության ժամանակ հեղինակը նայեց աղջկա դեմքին և զգաց, որ իր վրա կարծես քամի է փչում՝ տանելով տոթն ու ձանձրույթը։ Աղջկա դեմքը իր «երազներում երբևէ հանդիպած» ամենահմայիչ ու ամենագեղեցիկ դեմքն էր։
Չեխովը մանրակրկիտ նկարագրում է Մաշայի արտաքին գեղեցկությունը, նշում է նրա «դիմագծերը ճշգրտորեն... մազերը, աչքերը, քիթը, բերանը, պարանոցը, կրծքավանդակը և երիտասարդ մարմնի բոլոր շարժումները միավորված են մեկ միասնական, ներդաշնակ ակորդի մեջ, որտեղ բնությունը չի սխալվում որևէ փոքր գիծ անգամ»։
Հյուրասիրությունից հետո պապը գնաց քնելու, իսկ տղան դուրս եկավ տնից և հետևեց, թե ինչպես է Մաշան մտահոգված դեմքով այս ու այն կողմ գնում բակում։ Նա հազից էր գլուխը թեքում, որ հետևեր նրան։
Այս զբաղմունքը սպասողության երեք ժամ խլեց, որից հետո հեղինակը և պապը մեկնեցին քաղաք։ Նրանց կառապանը՝ խոխոլ Կարպոն, ճանապարհին հիշեց, թե ինչքան դուրեկան էր հայի դուստրը։
Երկրորդ մասը նկարագրում է, թե ինչպես է հեղինակը, որն արդեն ուսանող է, գարնանը երկաթուղով գնում դեպի հարավ։ Կայարաններից մեկում նա վագոնից դուրս եկավ հարթակ քայլելու համար։ Քայլող ուղևորների մեջ նա տեսավ 17-18 տարեկան երիտասարդ մի աղջկա՝ ռուսական զգեստով։ Աղջիկը գեղեցկուհի էր։ Նրա գեղեցկության գաղտնիքը «փոքր, անսահման գայթակղիչ շարժումների, ժպիտի, դեմքի խաղի մեջ էր»։ Հեղինակին պարուրեց նույն զգացողությունը, որը նա երբևէ ունեցել էր հայկական գյուղում։ Երիտասարդի համար դժվար էր հեռանալ գեղեցկուհուց դեպի հեղձուկ վագոն։ Երբ գնացքը շարժվեց, աղջիկն աչքերով հետևեց գնացքին և վազեց դեպի այգին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:1888 պատմվածքներ Կատեգորիա:Պատմվածքներ
Շոտլանդական ֆուտբոլի թանգարան
Շոտլանդական ֆուտբոլի թանգարան (Scottish Football Museum), շոտլանդական թանգարան՝ նվիրված տեղական ֆուտբոլին։ Տեղակայված է երկրի գլխավոր մարզադաշտում՝ Գլազգո քաղաքի «Հեմպդեն Պարկում»։ Վերահսկվում է Շոտլանդիայի ֆուտբոլի ասոցիացիայի կողմից։
Պատմություն
Շոտլանդիան ունի ֆուտբոլային վառ ավանդույթներ։ Խաղի ժամանակակից կանոնների ձևավորման սկզբնական շրջանում՝ 1824 թվականին, Էդինբուրգ ում ստեղծվել է աշխարհի առաջին ակումբը, որ կոչվել է «Foot-Ball Club» ։ 48 տարի անց «Հեմպդեն Պարկ» մարզադաշտում 1872 թվականին տեղի է ունեցել առաջին պաշտոնական միջազգային հանդիպումը, որին մասնակցել են Շոտլանդիայի ու Անգլիայի ազգային հավաքականները ։ Նույն մարզադաշտում, որը ժամանակին եղել է ամենատարողունակներից մեկը, 1937 թվականին տեղի ունեցած «թարթանական բանակի» ու «երեք առյուծների» թիմի հանդիպմանը ներկա է գտնվել ռեկորդային թվով հանդիսատես՝ 149 415 մարդ ։ Ընդ որում՝ այդ ժամանակ «Հեմպդեն Պարկը» կարող էր տեղավորել առավելագույնը 183 724 երկրպագու ։
1990 թվականին, երբ ընթանում էին երկրի գլխավոր մարզադաշտի վերանորոգման աշխատանքները, առաջին անգամ բարձրացվել է նրա տարածքում այնպիսի տեղի առանձնացումը, որտեղ կցուցադրվեն տեղական ֆուտբոլի պատմությանը նվիրված իրեր ու ցուցանմուշներ։ Շոտլանդիայի ֆոտբոլի ասոցիացիայի ու Գլազգոյի քաղաքային խորհրդի համագործակցության արդյունքում 1994 թվականին անցկացվել է առաջին թեմատիկ ցուցահանդեսը, իսկ 2001 թվականի մայիսին թանգարանը տեղափոխվել է հիմնական վայր՝ «Հեմպդեն Պարկ» ։