cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Զբոսաշրջությունը Հունգարիայում
Զբոսաշրջությունը Բուդապեշտում
Բուդապեշտը դարձել է 90-ական թվականներին զբոսաշրջիկների շրջանում Կենտրոնական Եվրոպայի ամենահայտնի քաղաքներից մեկը ։ Քաղաքի տեսարժան վայրերը ներառում են Բուդա ամրոցը, որտեղ տեղակայված են մի քանի թանգարաններ և ճարտարապետական հուշարձաններ՝ Հունգարիայի Ազգային պատկերասրահ, Բուդապեշտի պատմության թանգարան, Սուրբ Մաթյաշի եկեղեցի, Շանդորի պալատ և այլն։ Հայտնի են հունգարական Խորհրդարանի շենքն ու Վարոշլիգետ այգին ։ Քաղաքում կան բազմաթիվ թանգարաններ և թատրոններ ։ Բուդա ամրոցը, Դանուբը և Անդրաշի պողոտան ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյետներ են ։
Բուդապեշտում մոտ 200 քարանձավ կա, որոնցից մի քանիսը բաց են զբոսաշրջիկների համար ։ Պալվոլգի ստալակտիտային քարանձավը (Pálvölgy) մեծ հետաքրքրաշարժ լաբիրինթոս է, որը բացվել է 20-րդ դարի սկզբին ։
Տարածաշրջանային զբոսաշրջություն
Բալատոն լիճը Կենտրոնական Եվրոպայի ամենամեծ քաղցրահամ լիճն է ։ Հունգարիայում մոտ 400 հարթակներ են ստեղծվել քեմփինգի համար  ։ Նաև հատուկ ժողովրդականություն են վայելում ձկնորսությունը, թռչունների դիտումը, ձիարշավը և որսորդությունը  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Եվրոպայում
Հեղուկ բյուրեղներ
Հեղուկ բյուրեղների դասակարգումը և կիրառությունները
Սմեկտիկ հեղուկ բյուրեղներում մոլեկուլները դասավորված են շերտերով և ծանրության կենտրոնը գտնվում է այդ շերտերում։ Սմեկտիկ հեղուկ բյուրեղներում, կողմնորոշումային կարգավորվածության հետ մեկտեղ, առկա է նաև դիրքային որոշակի կարգավորվածություն` մոլեկուլները դասավորված են շերտերով այնպես, որ շերտի ներսում նրանց զանգվածների կենտրոնները կրկին բաշխված են քաոսայնորեն, սակայն մի շերտից մյուսն անցնելը խիստ դժվարացված է։ Նեմատիկ հեղուկ բյուրեղներում մոլեկուլները ձգտում են իրենց հարևան մոլեկուլներին կողմնորոշել իրենց երկար առանցքներին զուգահեռ։ Ամենաբարդ մոլեկուլները համակցված են խոլեստերիկներում քանի որ ֆորմուլացվում են միայն քիրալային կամ էլ նման մոլեկուլների փոքր խմբերով, որոնք ավելանում են նեմատիկ հեղուկ բյուրեղներում։ Ընդհանուր առմամբ քիրալությունը (հունական cheir- ձեռք բառից), դա օբյեկտի՝ իր հայելային արտապատկերման հետ անհամատեղելի լինելու հատկությունն է։ Քիրալային միացումները հնարավոր չէ մեկը մյուսի հետ փոխատեղել փոխարինվողների ներքին պտույտներով։ Այդպիսի քիրալային համաչափություն ունեն նաև մարդու աջ և ձախ ձեռքերը։ Քիրալային են սովորաբար լինում այնպիսի մոլեկուլները, որոնցում կան օրինակ ածխածնի ատոմներ։ Քիրալային իզոմերներում միանման են քիմիական և ֆիզիկական հատկությունները։ Տարբեր կերպ են դրսևորվում միայն հարթ բևեռացված լույսի նկատմամբ, ինչից էլ ստացել են իրենց անվանումը՝ օպտիկապես ակտիվ կապեր։ Խոլեստերիկները իրենց կառուցվածքով հիմնականում հիշեցնում են նեմատիկների` մոլեկուլները նրանց մեջ դասավարված են այնպիսի բարակ շերտերով, որ իրենց երկար առանցքները զուգահեռ են մեկը մյուսին և դիտվում է կողմնորոշված կարգավորվածությամբ։ Սակայն հեղուկ բյուրեղի մոլեկուլում անհամաչափ ատոմների առկայությունը հանգեցնում է նրան, որ հաջորդ շերտի մոլեկուլը շրջի ոչ մեծ α անկյունով։ Այս անկյունը շատ փոքր է (0,05° - 0,5°), բայց արդյունքում ստացվում է պարուրաձև կառուցվածք, որում հարևան շերտերի միջև հեռավորությունը մոտավորապես հավասար է մոլեկուլի հաստությանը։ Եթե շարժվենք պարույրի առանցքի երկարությամբ, ապա որոշակի ժամանակահատված հետո մոլեկուլների կողմնորոշված դասավորությունը կդառնա նույնը, ինչպես սկզբում։
Կատեգորիա:Հեղուկ բյուրեղներ Կատեգորիա:Քիմիա Կատեգորիա:Ագրեգատային վիճակներ Կատեգորիա:Ֆիզիկայի չլուծված խնդիրներ
Հաշվողական բառերը չինարենում
Չինարենի ներկայիս բոլոր բարբառները հաճախակի օգտագործում են հաշվողական բառեր կամ դասակարգիչներ։ Վերջիններս հիմնականում օգտագործվում են այն բառակապակցություններում, որտեղ գոյականին լրացնում է որևէ թվական ։ Երբ որևէ բառակապակցություն, ինչպես օրինակ «մեկ մարդ» կամ «երեք գիրք», թարգմանվում է չինարեն, հարկավոր է գոյականի և թվականի միջև տեղադրել անհրաժեշտ հաշվողական բառը։ Օրինակ՝ մանդարինում «մեկ մարդ» բառակապակցությունը թարգմանվում է « 一个人 yí gè rén »,  որտեղ yí  նշանակում է 1, rén՝ մարդ, իսկ gè- ն հաշվողական բառն է։ Հաշվողական բառեր օգտագործվում են նաև որոշակի քերականական համատեքստերում, որտեղ օգտագործվում են 这 (這) zhè (այս) և 那 nà (այդ) ցուցական դերանունները։ Սակայն երբ գոյականին չի լրացնում որևէ խոսքի մաս, հաշվողական բառ չի գործածվում։ Հաշվողական բառերն օգտագործվում են նաև այլ նպատակներով։ Օրինակ՝ երբ դրանք օգտագործվում են ոչ թե գոյականից առաջ այլ հետո, և երբ կրկնվում են, հաշվողական բառերը ցույց են տալիս եզակի կամ հոգնակի թիվ։
Դասակարգիչ և հաշվողական բառ տերմինները հաճախ գործածվում են փոխարինաբար (չին.՝ 量词 (量詞) liàngcí,, բառացիորեն նշանակում է հաշվողական բառ), սակայն երբեմն նրանց միջև տարբերություն է առաջանում, քանի որ դասակարգիչը մասնիկ է, որը չունի իր սեփական իմաստը, իսկ հաշվողական բառը ունի նշանակություն՝ կախված այն գոյականից, որին լրացնում է։ Այն կարող է նշանակել օրինակ՝ կաթիլ, լիտր, բուռ, կտոր և այլն։ Հաշվողական բառեր են նաև ժամանակ և գումար չափող բառերը։ Դասակարգիչները իրենց հերթին բաժանվում են հաշվելի և անհաշվելի դասակարգիչների, քանի դրանցից որոշները գործածվում են հաշվելի, մյուսները՝ անհաշվելի գոյականների հետ։ Չնայած այս տարբերություններին՝ դասակարգիչները և հաշվողական բառերը լրիվ նույն քերականական գործածությունն ունեն։
Գոյականների մեծ մասը ունեն հատուկ իրենց դասակարգիչները։ Սա կապված է նրա հետ, թե գոյականը, որին այն լրացնում է, ինչ բնույթ ունի։ Օրինակ՝ այն գոյականների համար, որոնք տափակ են, ինչպես օրինակ թուղթը, սկավառակը և այլն, օգտագործվում է 张 (張) zhāng դասակարգիչը, մինչդեռ երկար և բարակ իրերի համար նախատեսված է 条 (條) tiáo դասակարգիչը։ Կարող են լինել տասնյակ կամ հարյուրավոր հաշվողական բառեր՝ կախված նրանից, թե ինչպես են դրանք հաշվում։ 个 (個) gè դասակարգիչը ընդհանուր է բոլոր բառերի համար և կարող է փոխարինել այլ դասակարգիչների հատկապես խոսակցական լեզվում։ Դասակարգիչ-գոյական կապվածության մասին բազմաթիվ հետազոտություններ են կատարվել։ Հետազոտողները տարբեր տեսակետներ ունեն դասակարգիչ-գոյական հարաբերության վերաբերյալ. նրանցից որոշները կարծում են, որ այդ հարաբերությունը կապված է գոյականի բնական իմաստաբանական առանձնահատկությունների հետ (օրինակ բոլոր երկար իր նշանակող գոյականների համար օգտագործվում է միևնույն հաշվողական բառը ), իսկ ոմանք կարծում են, որ այդ հարաբերությունը պայմանավորված է նախատիպային զույգերի նմանությամբ(օրինակ գիրք և բառարան գոյականների համար օգտագործվում է միևնույն դասակարգիչը)։ Տարբեր բարբառներով խոսող մարդիկ տարբեր հաշվողական բառեր են օգտագործում միևնույն գոյականի համար։
Հարավ-արևելյան Ասիայի լեզուներում նկատելի են նման դասակարգիչ համակարգեր, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել չինական համակարգը։ Դասակարգիչներին նման հին կառույցներում հատուկ դասակարգիչներ օգտագործելու փոխարեն կրկնվում էր գոյականը։ Նմանատիպ կառույցներ եղել են հին չինարենում սկսած Ք.ա. 1400 թվականից, սակայն իսկական դասակարգիչները առաջացել են ավելի ուշ։ Սկզբնական շրջանում թվականները և հաշվողական բառերը դրվում էին գոյականներից հետո և միայն 1100 թվականից սկսած սկսել են դրվել գոյականներից առաջ։ Շատ հաշվողական բառեր նախկինում եղել են գոյականներ, սակայն ժամանակի ընթացքում կորցրել են իրենց իմաստը։
Գործածումը
Չինարենում թվականը միայնակ չի կարող լրացնել գոյականին ։ Փոխարենը լեզվում կան հաշվողական բառեր։ Երբ գոյականին նախորդում է որևէ թվական կամ էլ ցուցական դերանուններ այս-ը կամ այն-ը և որոշ այլ դերանուններ, դասակարգիչը դրվում է գոյականից առաջ ։ Երբ գոյականին լրացնում է որևէ ածական, այն սովորաբար դրվում է հաշվողական բառի և գոյականի միջև ։ Դասակարգիչներ պարունակող բառակապակցությունների հիմնական կառուցվածքը ներկայացվում է ստորև.
ցուցական դերանուն –  թվական  –  դասակարգիչ –  ածական  –  գոյական Եթե գոյականը լրացում չունի, հաշվողական բառի կարիք չկա։ Օրինակ՝ 三辆车 (sān liàng chē, երեք-դասակարգիչ-մեքենա) արտահայտության մեջ գործածվում է liàng դասակարգիչը, իսկ  我的车 (wǒ-de chē, իմ- մեքենան, ) արտահայտության մեջ հաշվողական բառ չկա ։ Երբեմն չինարենում թվականը և ցուցական դերանունը բաց են թողնում՝ միայն հաշվողական բառ օգտագործելով ։
Հատուկ գործածություն
Երբ դասակարգիչը դրվում է 一 (yī, «մեկ») թվականի հետ գոյականից հետո նշանակում է «լի», «լիքը» կամ «ամբողջ» ։ Օրինակ՝ 天空一片云 (tiānkōng yī piàn yún, երկինք-մեկ-դասակարգիչ-ամպ) նշանակում է «Երկինքը լի է ամպերով» ։
Տեսակներ
Դասակարգիչների մեծ մասը գործածվում է գոյականներ հաշվելու կամ դասակարգելու համար (սա վերաբերում է միայն անվանական դասակարգիչներին) ։ Սրանք իրենց հերթին բաժանվում ենհաշվելի և անհաշվելի դասակարգիչների։ Առօրյա խոսքում մարդիկ սովորաբար գործածում են «հաշվողական բառ» տերմինը կամ էլ դրա չինարեն համարժեքը՝ 量词-liàngcí,  որը վերաբերում է և՛ հաշվելի և՛ անհաշվելի դասակարգիչներին, սակայն դրանք ընդհանրապես նույնը չեն ։ Տարբեր հաշվողական բառեր ունեն իմաստային տարբերություններ, տարբեր են նրանց շարահյուսական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն բառերը, որոնց նրանք լրացնում են։
Չինարենում շատ են անվանական դասակարգիչները ։ Նրանց թիվը կարող է տատանվել 70-900-ի սահմանում ։ Քանակության վերաբերյալ այս մեծ տարբերությունը առաջացել է այն պատճառով. որ ժամանակի ընթացքում տարբերություն է դրվել հաշվելի և անհաշվելի դասակարգիչների, հաշվողական բառերի և դասակարգիչների միջև։ Ներկայիս բառարաններում նշվում են 120-150 հաշվողական բառեր ։ Ընդհանուր առմամբ հաշվողական բառերի համակարգը այնքան բարդ է և անորոշ, որ նույնիսկ հրատարակվել են հատուկ դասակարգիչների բառարաններ։
Հաշվելի և անհաշվելի դասակարգիչներ
Անհաշվելի դասակարգիչների շարքում առանձնացնում են մի քանի այլ տեսակի դասակարգիչներ, ինչպիսիք են չափման միավորները, որոնք կան բոլոր լեզուներում, դրամական միավորները և այլն։
Բայական դասակարգիչներ
Բայական դասակարգիչները օգտագործվում են հաշվելու համար գործողության կատարման քանակը։ Այսպիսի դասակարգիչներ են՝  次 cì,  遍 biàn,  回huí և 下 xià,  որոնք ուղղակիորեն թարգմանվում են «անգամ»։ Օրինակ՝ 我去过三次北京 (wǒ qù-guo sān cì Běijīng, Ես-եղել եմ- 3- դասակարգիչ-Պեկին--«Ես եղել եմ Պեկինում երեք անգամ։») Բայական դասակարգիչները կարող են որոշ գոյականների հետ բաղադրյալ դասակարգիչներ կազմել։ Օրինակ՝ 人次 rén cì  (բառացիորեն՝ մարդ-անգամ) կարող է օրինակ օգտագործվել թանգարանի այցելուներին հաշվելու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չինարեն Կատեգորիա:Խոսքի մասեր
Երևանի ավագանու ընտրություններ 2018
Երևանի ավագանու ընտրություններ 2018, Երևան քաղաքի ավագանու 4-րդ ընտրությունները, որը կայացել է 2018 թվականի սեպտեմբերի 23-ին արտահերթ ընթացակարգով ։ Արտահերթ ընտրությունների պատճառը հուլիսի 9-ին նախկին քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի հրաժարականն է ։ Ընտրությունների արդյունքում հաղթեց «Իմ քայլը» դաշինքը, իսկ դաշինքի ցուցակը գլխավորող դերասան և պրոդյուսեր Հայկ Մարությանը դարձավ Երևանի քաղաքապետ։
Մասնակիցներ
Ընտրություններին մասնակցել են 12 քաղաքական սուբյեկտ՝ 8 կուսակցություն և 4 դաշինք ։ Ավագանու 65 տեղի համար հայտ էր ներկայացրել 979 թեկնածու ։
Դաշինքներ
Ստորև ներկայացված է ընտրություններին մասնակցած դաշինքների անվանումներն ու քաղաքապետի թեկնածուները․
Կուսակցություններ
Ստորև ներկայացված է ընտրություններին մասնակցած կուսակցությունների անվանումներն ու քաղաքապետի թեկնածուները.
Ընտրակարգ
Ավագանու ընտրություններին ընտրելու իրավունք ունի 18 տարին լրացած ՀՀ քաղաքացին, որը մինչ քվեարկության օրն ունեցել է 6 ամսվա հաշվառում Երևանում։ Բացառություն են կազմում զինվորական ծառայությունից զորացրվածները և ազատազրկման վայրերից ազատվածները, որոնց հաշվառման ժամկետը Երևանում սահմանափակված չէ։ Ի տարբերություն համապետական ընտրություններին, այս դեպքում ընտրական իրավունք ունենալու համար պարտադիր չէ ունենալ ՀՀ քաղաքացիություն։ Քվեարկելու իրավունք ունեն նաև ՀՀ քաղաքացիություն չունեցող, սակայն Երևանում մեկ տարվա հաշվառում ունեցող անձինք։ Նույն պայմաններն են գործում նաև ավագանու անդամի թեկնածուների, բայց ոչ քաղաքապետի թեկնածուի համար։
Մանդատները բաշխվում են համամասնորեն բոլոր քաղաքական ուժերի մեջ, որոնք հաղթահարել են նվազագույն ձայների պատնեշը (6% կուսակցությունների համար և 8% կուսակցությունների դաշինքների համար)։
Նախընտրական իրադարձություններ
Քարոզարշավը պաշտոնապես մեկնարկեց սեպտեմբերի 10-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2018 Հայաստանում Կատեգորիա:Երևանի ավագանու ընտրություններ
Արտի (Արյեժի գավառ)
Արտի (Artix), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Վարիյ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Պամե շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09021։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 106 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 59 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 47-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 12-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 79,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 70,5 %)։ 47 աշխատունակ բնակիչներից 45-ը աշխատում էին (23 տղամարդ և 22 կին), անաշխատանք էին 2-ը (1 տղամարդ և 1 կին)։ 12 անգործունակ մարդկանցից 3-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 8-ը թոշակառու, 1-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բյորն Երկաթակող
Պատմություններ
Հզոր Վիկինգ՝ ռազմածովային հրամանատար Բյորնը, նրա ուսուցիչն ու հոր մերձավոր բարեկամ Հաստեինը արշավներ են անցկացրել դեպի Ֆրանսիա (հիմնականում հաջողակ) իրենց (լեգենդար) հայր Ռագնար Լոդբրոկի նախաձեռնությամբ։ 860 թվականին Բյորնը գլխավորել է վիկինգների բանակը դեպի Միջերկրական ծով։ Իբերիայի ծովափնյա հարձակումից հետո և Ջիբրալթարի ճանապարհով պատերազմելով, Բյորնն ու Հաստեինը հարձակվեցին Ֆրանսիայի հարավային մասի վրա, որտեղ նրա նավատորմը ձմեռում էր, մինչև Իտալիայում հաստատվելը, որտեղ նրանք գրավել էին ափամերձ Պիզայի քաղաքը։ Նրանք շարունակում էին շարժվել դեպի Լունի քաղաք, որը նրանց կարծիքով Հռոմն էր, բայց նրանք չկարողացան անցնել քաղաքի պատերը։ Մուտք գործելու համար նրանք մշակել էին խորամանկ պլան, Հաստեինը սուրհանդակներ էր ուղարկում եպիսկոպոսի մոտ, ասելով, որ մահացու հիվանդ են և ցանկանում են ստանալ քրիստոնեական խորհուրդներ և / կամ թաղվել իրենց եկեղեցու ներսում։
Նու՛ուուլի
Նու՛ուուլի, գյուղ Ամերիկյան Սամոայի Տուտուիլա կղզում։ Բնակչությունը կազմում է 6,345 մարդ՝ 2012 թվականի տվյալներով։ Գտնվում է Պագո Պագո միջազգային օդանավակայանից մի քանի մղոն հեռավորության վրա։ Տարածքը կազմում է 7,87 քառ կմ, իսկ խտությունը 1 կմ-ի վրա 810 մարդ։ Մեծությամբ 5-րդ բնակավայրն է Ամերիկյան Սամոայում, և երկրորդը Տուտուիլա կղզում։ Գյուղում մինչ այժմ ծնված ամենանշանավոր մարդը Ֆրեդդի Լետուլին է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան Սամոայի բնակավայրեր
Տուլա
Տուլա (Тула), քաղաք Ռուսաստանում, Տուլայի մարզի և քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոնը ։ Հերոս քաղաք է։ Գտնվում է Մոսկվայից 180 կմ դեպի հարավ և տեղակայված է Ուպա գետի ափին՝ Միջին Ռուսական լեռնաշխարհում։ Քաղաք հյուսիսից հարավ ձգվում է 30 կմ է, իսկ արևմուտքից արևելք՝ 25 կմ։
Քաղաքն առաջին անգամ հիշատակվել է XVI դարի Նիկոնովյան տարեգրությունում՝ 1146 թվականին։ Քաղաքի տարածքում գտնվող մշակութային կոթողները թանկարժեք են և հանդիսանում են համաշխարհային մշակույթի անբաժանելի մասը։ Տուլայում կան ավելի քան 300 մշակութային կոթողներ՝ դրանք ճարտարապետության և քաղաքաշինության, պատմության, մոնումոնտալ արվեստի հնագիտական հուշարձաններ են։ Զբոսաշրջությունում հայտնի ենՏուլայի 3 բնագավառներ՝ զինագործական, ինքնաեռների և տեղական բլիթների։ Յուրաքանչյուրը ներկայագված է զենքի, ինքնաեռների, բլիթների թանգարաններում։ Քաղաքի այցեքարտերից է նաև Տուլայի Կրեմլը, որը XVI դարի ճարտարապետական հուշարձան է։ Տուլայից դեպի հարավ-արևելք 14 կմ հեռավորության վրա գտնվում է Լ. Ն. Տոլստոյի «Յասնայա Պոլյանա» տուն-թանգարանը, որը կրում է XIX—XX դարերի մեծ մտածող և գրող Լ. Ն. Տոլստոյի անունը և հանդիսանում է Ռուսաստանի պատմական և մշակութային կյանքի եզակի կենտրոն։
Քաղաքի տնտեսության հիմքը հանդիսանիում է արդյունաբերական ոլորտը, հարկերը կազմում են քաղաքի բյուջեի մոտ 50 %։ Քաղաքի տնտեսակլան և սոցիալական կյանխում մեծ դեր ունեն փոքր բիզնեսները։ Այդ ոլորտում զբաղվող մարդկանց թիվե հասնում է 50 000-ի։ Ներկրման և արտահանման մթերքների և ծառայությունների ձեռնարկությունները բավականին բազմազան են՝ սննդամթերքիչ մինչև մեքենաշինություն և նոր տեխնոլոգիաների մշակում։ Տուլայում գործազուրկների քանակը կազմում է բնակչության 0,44 %-ը (2003 թվականին հունվարի 1-ի տվյալներով)։
Ջրագրություն
Տուլայի գլխավոր ջրային զարկերակը Ուպան է՝ Օկա գետի ձախ վտակը։ Տուլայի տարածքում նրա մեջ են թափվում Տուլիցա, Վորոնկա, Բեժկա վտակների ջրերը։ Տուլայի ողջ բուսականությունը աճեցված է արհեստական եղանակով, ծառատեսակներից գերակշռում են Լորիները, բարդիները, կեչիները, թխկիները, հացենիները, կաղնիները, շագանակները և Խեժափիչիները։ Քաղաքի մերձակա շրջաններում կան անտառային զոնաներ, որոնք տնկվել են XVI-XVII դարերում։
Կլիմա
Տուլայի կլիման կոնտինենտալ է, ինչին բնորոշ է տաք ամառ՝ հուլիսին ջերմաստիճանը կազմում է +19,4 °C և ցուրտ ձմեռ։ Փետրվարին Տուլայում ջերմաստիճանը կազմում է −7,3 °C։ Տարեկան տեղը կազմում են 500-700 մմ, ամռանը մոտավորապես 220 մմ, աշնանը՝ 160 մմ, ձմռանը և գարնանը՝ 120 և 110 մմ, քամիների հիմնական ուղղությունը՝ հարավային, արևմտյան և հարավարևմտյան։
2010 թվականի օգոստոսի 6-ին գրանցվել է բացարձակ մաքսիմալը՝ +39,2 °C.
1967 թվականի փետրվարի 2-ին գրանցվել է ամենացածր ջերմաստիճանը՝ 36,1 °C.
Կենդանական աշխարհ
Տուլայում հանդիպում են թռչունների շատ տեսակներ՝ ագռավներ, աղավնիներ, սարյակներ, սերմնագռավներ, բադիկներ և ճայակներ։ Կաթնասուններից Տուլայում կարելի է հանդիպել սկյուռների և եղնիկների, որոնք գտնվում են Տուլայի գազանանոցում։ Անտառում կարելի է հանդիպել եղնիկի, վարազի, լուսանի, եղջերուի, գայլերի, աղվեսների, ճագարների և ոզնիների։
Էկոլոգիա
Ըստ կենտրոնական Ռուսաստանում տեխնածին ազդեցության աստիճանի, Տուլան ամենակեղտոտ քաղաքներից է։ Քաղաքում կա ավելի քան 200 ձեռնարկություններ, որոնք վատ ազդեցություն ունեն շրջակա միջավայրի վրա։ Ձեռնարկությունների գործունեությունը երկար տարիներ աղտոտել է մթնոլորտի օդը, ստորգետնյա և մակերեսային ջրերը։ Ամենակարևոր ֆակտորը, որը կարող է կործանարար լինել մարդկության համար, դա մթնոլորտի աղտոտումն է։ Դրանից մոտ. 90%-ը սև մետալուրգիայի ձեռնարկությունների թափոններն են։ Չնայած դրանց մեծ քանակության նկատվում է նվազման դինամիկա։ Աղտոտղ միջոցները գլխավորում են ազոտի և ածխածնի օքսիդները և ծծմբի երկօքսիդը։
Անվան ստուգաբանություն
Քաղաքը հիմնադրվել է Ուպա գետի վտակի շրջակայքում։ Անվան առաջացումը փորձել է բացատրել Վլադիմիր Դալը։ Իր բառարանում նա «Տուպա» բառը բացատրել է հետեևյալ կերպ՝ Տուլա- փակ, անհասանելի վայր, թաքստոց, ապաստան, աքսորավայր։ Քաղաքի անվանումը կարող է կապված լինել դրանց հետ։ Այս վարկածի հետ համաձայն է Մաքս Ֆասմերը ։
Բացի այդ «Տուլա» հիդրոնոմն ունի նմանատիպ զուգահեռներ Հյուսիսային Ռուսաստանում գտնվող Պիժմայի վտակ Տուլայի, Վյատկա ավազանի, Տուլոկսա գետի (Լադոժսկի լճի ավազան), Տուլա գետի, Տուլոս (Կարելիա) լճի, Տուլոմա (գտնվում է Կոլսկի թերակղզում) գետի հետ։
«Տուլա»-ն նմանություն ունի նաև тулаа «ճահիճ», «ճահճուտ», тул «ձուկ», тула «ճահճային հողակույտ», шорск. тула «ամբարտակել ջուրը» բացատրությունների հետ, որի աղբյուրը ճահիճն է.
Հնագույն պատմություն
Տուլան Ռուսաստանի հնագույն քաղաքներից մեկն է։ Դեռ հին ժամանակներից այդ տարածքում բնակավել են սլավոնական վյատիչների ցեղերը։ Այդ մասին վկայում են հնուց պահպանված քաղաքներն ու բլուրները։ Վյատիչները զբաղվել են նույն արհեստով, ինչ որ նրանց ժամանակակիցները՝ հող էին մշակում, զբաղվում էին առևտրով և նավագործությամբ։ Իր գոյության առաջին դարերում Տուլան ոչնչով չէր տարբերվում այդ շրջանի մյուս բնակեցված տարածքներից։ Այն ոչ մեծ, բնակչության կողմից ցանկապատված քաղաք էր, որը գտնվում էր կղզու վրա՝ Ուպա և Տուլիցա գետերի միախառնման վայրում։
Քաղաքն առաջին անգամ հիշատակվել է XVI դարի Նիկոնովյան տարեգրությունում՝ 1146 թվականին։ Տարեգիրը նկարագրում է 1146 թվականի պատերազմական գործողությունները, և իր տարեգրությունում հաղորդում է. «Սվյատոսլավ Օլգովիչը Ռյազան գնալու ճանապարհին եղել է Մցենսկում, Տուլայում, Դուբկայում, Դոնում, Ելցում և Պրոնսկում («Святослав Ольгович, идее в Рязань, и быв во Мценске и в Туле, и в Дубке, на Дону, и в Ельце, и в Пронске, и придя в Рязань на Оку»)։
Տարեգրությունից երևում է, որ XII դարի կեսերին Տուլան բնակեցված է եղել, իսկ քաղաքի հիմնադրման թվականը այդպես էլ մնում է չբացահայտված։ Նիկոնովյան տարեգրությունը կազմվել է XVI դարում, և չի կարող հիմք համարվել XII դարի բոլոր իրադարձությունների նկարագրման համար։ Տուլայի առաջին ճշգրիտ հիշատակումը պարունակվում է 1382 թվականի պայմանագրային հրովարտակում։
Պատմականորել ձևավորված Տուլայի կախումը Ռյազանից հնարավորություն է տալիս ենթադրել, որ Տուլայի հիմնադրումը պլանավորված է եղել հենց Ռյազանի իշխանների կողմից, որոնք էլ ստեղծել են կաղնե պատնեշներ, կամ բերդը՝ Տուլատայի և Ուպա գետերի միախաղնման վայրում։ Դա տողի է ունեցել մոտավորապես XI դարի վերջին կամ XII դարի սկզբին։ Բնակչությունը նախատեսված էր ռազմական պաշտպանության համար, ինչպես նաև տեղի վյատիչների տուրքրի հավաքման համար, որոնց բնակավայրերը ցրված էին մութ անտառում։
Տուլայի ռազմավարական նշանակությունը
Բացառապես նշանակալից է Տուլայի պաշտպանական նշանակությունը, որը պայմանավորված է պետության հարավային ծայրամասում տեղակայված լինելու հետ, որտեղից սպառնում է Ղրիմի թաթարները, և Վերին Օկայի հետ հարևանությունը, որտեղով անցնում էր Լիտվաի հետ սահմանը։ Դա ստիպում էր հոգալ Տուլայի ամրության մասին, որպես ինքնապաշտպանության կարևոր կետ։ XIV դարում Տուլան եղել է թաթար Ուզբեկ խանի կնոջ՝ Թայդուլայի իշխանության տիրապետության դեմ։ 1503 թվականին միացվել է Մոսկովյան մեծ իշխանությանը։ 1514-1521 թվականներին Ուպա գետի ձախ ափին կառուցվել է Տուլայի Կրեմլը, որը դարձել է զարգացող երկրի «միջուկ»-ը, պաշտպանության կենտրոնը։ 1552 թվականին Տուլան կրել է Ղրիմի Դեվլեթ I խանի 1000-անոց զորքի արշավանքը, որի նպատակն էր խանգարել Իվան Ահեղի արշավանքին դեպի Կազան։
XVII դարի սկզբին քաղաքը հայտնվել է բուռն ռազմական գործողությունների կենտրոնում։ 1605 Տուլան գրաված Լժեդմիտրի I-ը սպասում էր Մոսկվայի անկմանը։ 1605 թվականին արքունի մանր ծառայողները ապստամբություն են բարձրացնում Վասիլի Շույսկու դեմ։ 1607 թվականին Իվան Բոլոտնիկովի գլխավորությամբ Տուլայում սկսվեց ապստամբություն, իշխանությունները այն կարողացան ճնշել միայն չորս ամիս հետո ( 1607 թվականի հեւնիսից-հոկտեբմեր)։ Թագավորական բանակները 21 անգամ ասպատակել են քաղաքի պարիսպները՝ հարձակվելով 2 կողմերից։ Չնայած եղած առավելություններին Վ. Շույսկու բանակը չկարողացավ գրավել այն։ Որավեց փակել Ուպա գետի հոսքը դեպի քաղաք, արագացնելու համար քաղաքի հանձնման գորձընթացը։ Քաղաքում սով էր տիրում, արդեն ցրտում էր։ Վասիլի Շույսկին չկարողացավ ճնշել ապստամբությունը և դիմեց խորամանկության, հավատացնելով Իվան Բոլոտնիկովին, որ ապստամբների կյանքին վտանգ չի սպառնա։ Շույսկինչկատարեց իր խոստումը, իսկ Բոլոտսկուն ձերբակալեցին և հետագայում՝ 1608 թվականի մարտին մահապատժի ենթարկեցին։ 1608 թվականին Տուլայում հայտնվեց նոր Լժեդմիտրի(Тушинский вор: 1611-1612 թվականներին Տուլայի բնակիչները մասնակցել են լեհերի դեմ համազգային պայքարին, որին ավարտվեց Մոսկվայի ազատագրմամբ։
Զինագործությունը Տուլայում
XVII դարի կեսերին, երբ Ռուսաստանի սահմանները ընդլայնվեցին դեպի հարավ, Տուլան քաղաք-ամրոցից վերածվում է առևտրա-արհեստական կենտրոնի։ Քաղաքաի համար ավանդական դարբնագործության զարգացումը խրախուսվում էր Մոսկվայի թագավորների կողմից՝ սեփական ռազմական և երկաթագործական արդյունաբերության կարիք ունենալով։
Արքունական զինագորխության հիմնադրման թվականը կարելի է համարել 1595 թվականը, երբ Ֆյոդոր I թագավորը ազատագրեց Տուլայի ինքնավար դարբիններին, և հրամայեց նրանց պատրաստել արքունական զինամթերք։ Առաջին երկաթագործական հիմնարկները կառուցվել են հոլանդացի Ա. Դ. Վինիուսի կողմից՝ Տուլայից 15 մղոն հեռավորության վրա՝ Տուլիցայի մոտ կառուցված Տորխովո գյուղում։ Հետագայում Վինիուսի և նրա գործըմկերներ Պ. Մարսելիուսի և Ֆ. Ակոմոյի նախաձեռնությամբ Տուլայում բացվեցին նոր հիմնարկներ, որոնք արտադրում էին ոչ միայն ռազմական, այլ նաև տնտեսական մետաղական գործիքներ։ XVII դարի վերջում Տուլայի երկաթագործական արտադրանքը անցնում է նախաձեռնող և հմուտ զինագործ Նիկիտա Դեմիդովի փեռքը։ Դեմիդովի օրինակին հետևելով Անդրեյ Բատաշեվը, Մոսոլովները և այլք բացում են իրենց սեփական գործարանը։
XVIII դարի սկզբում զինագործության ձեռքի աշխատանքը անցնում է մեքենայացված աշխատանքի։ Պյոտր I թագավորի հրամանով 1702 թվականին Տուլայում կառուցվում է երկրի առաջին զինագործական գործարանը։ Տուլան ճանաչվում է զինագործության և մետաղագործության կենտրոնը, որոնք վաճառվում էին Ռուսաստանի ամբողջ տարածքում։ 1797 թվականից Տուլան համարվում է վարչական կենտրոն։
1812 թվականի Հայրենական պատերազմում նապոլեոնյան զորքերի ջաղջախման գործում Տուլան ունեցել է իր մեծ ներդրումը։ Այն համարվում էր ոչ միայն զենքի մատակարարման (1812-1814 թվականներին տրամադրվել է 600 հազար զենք), այլև Տուլայի բնակիչները բանակի հիմնական կազմում ակտիվորեն մասնակցել են ռազմական գործողություներին։ Տուլայի աշխարհազորականները կռվել են ողջ Եվրոպայում և ռուսական բանակի կազմում 1841 թվականի մարտին՝ Փարիզում։
Պատերազմից հետո զինագործությունը նվազեց, ինչը հանգեցրեց արտադրական նոր տեսակների՝ ինքնաեռների և ակարդիոնների արտադրությանը։ Տուլայի արհեստագործների ձեռքերով պատրաստված ինքնաեռները և ակարդիոնները արագ արժանացան համաշխարհային ճանաչման և եևկար ժամանակ համարվել են մետաղագործության մասնագիտացված ճյուղ։ Բատաշեվյան ինքնաեռները համարվել են բարձրագույն որակի ինքնաեռներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ
Ջորջ Ռեյմոնդ Ռիչարդ Մարտին
Ջորջ Ռեյմոնդ Ռիչարդ Մարտին (George Raymond Richard Martin, ), ամերիկացի ժամանակակից գրող-ֆանտաստ։ 1970-1980-ականներին ճանաչված է դարձել գիշերային ֆանտաստիկայի ժանրով գրված պատմվածքների և երկերի շնորհիվ։ Ամենաշատ հանրաճանաչությունը նրան բերել է 1996 թվականին լույս տեսած «Սառույցի և կրակի երգ» վեպային շարքը՝ ֆանտազիայի ժանրում։ Այն էկրանավորվել է HBO կինոընկերության կողմից հայտնի «Գահերի խաղ» հեռուստասերիալում։ Այս գրքերի շնորհիվ Մարտինը քննադատների կողմից անվանվեց «ամերիկյան Տոլկին» ։ 2011 թվականին Time ամսագիրը Ջորջ Մարտինին ներառեց աշխարհում ամենաազդեցիկ մարդկանցով կազմված իր ցուցակում ։
Կենսագրություն
Էվանստոնում (Իլինոյս)՝ հարավարևմտյան համալսարանում, ստացել է բակալավրի (1970) և մագիստրոսի (1971) աստիճան՝ որպես լրագրող։ Այդ ժամանակ գրում և հրապարակում է իր առաջին՝ «Հերոսը» («The Hero») պատմվածքը՝ «Galaxy Science Fiction» ամսագրում։
1972-1974 թվականներին քաղաքացիական ծառայության անցավ AmeriCorps VISTA ծրագրի շրջանակներում Կուկ շրջանի իրավաբանական օգնության ֆոնդի շնորհիվ։ 1973-1976 թվականներին զբաղվել է Մայրացամաքային շախմատային ասոցիացիայի շախմատի տուրնիրների կազմակերպմամբ։ 1976-1978 թվականներին Կլարկ քոլեջում լրագրողության դասեր է տվել՝ Դյուբուկ քաղաքում (Այովա նահանգ)։
Ութսունականներին նա տեղափոխվում է Հոլիվուդ, որտեղ երկար ժամանակ աշխատում է սցենարիստ, խմբագիր և պրոդյուսեր։
Մարտինը երկար ժամանակ կարդում էր ֆանտազիաներ և դրական էր արձագանքում Ջոն Տոլկինի «Օղակների տիրակալին»։ Նրա նախապաշարմունքը քանդվել է երկու գրողների՝ Թեդ Ուիլյամսի և Ջեկ Վենսի գրքերի շնորհիվ ։ Դրանից հետո Ջորջը որոշեց նոր ժանրով գրել և հասավ մեծ հաջողությունների։ «Սառույցի և կրակի երգ» շարքը նրան բերեց համաշխարհային հանբավի։
Ապրում է Սանտա Ֆեում (Նյու Մեքսիկո)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սարսափ ժանրի գրողներ Կատեգորիա:Սառույցի և կրակի երգը Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի խմբագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ
38 թութակներ
38 թութակներ (38 попугаев), խորհրդային տիկնիկային մուլտիպլիկացիոն ցիկլ նախատեսված երեխաների համար։ Այն իրենից ներկայացնում է 10 կարճ մուտլֆիլմեր 4 կենդանիների՝ շատախոս կապիկի՝ Մարտիշկա, ամաչկոտ փղիկի՝ Սլանյոնոկ, էքսցենտրիկ թութակի՝ Պապուգայ և մտածկոտ օձի՝ Ուդավ, զարճալի փոխհարաբերություների մասին։
Սերիալը ստեղծվել է ռեժիսոր՝ Իվան Ուֆիմցեևի և նկարիչ՝ Լեոնիդ Շվարցմանի կողմից, հայտնի մանկական գրող՝ Գրիգորի Օստերի սցենարի հիման վրա։ Ավանումն առաջացել է առաջին սերիայից, որտեղ վիշապօձի երկարությունը չափում են փղերով, կապիկներով և թութակներով։ Սերիաներից մեծամասնության մեջ հերոսները լուծում են որևէ զվարճալի պարադոքս, կապված հասկացությունների տարբեր նշանակությունների կամ բառախաղի հետ, օրինակ նրանք փորձում են «բարևը փոխանցել» ֆիզիկապես։
Դերերը կարդացել են՝ Նադեժդա Ռումյանցևան (Կապիկ), Միխայիլ Կոզակովը (Փղիկ), Վասիլի Լիվանովը (Վիշապօձ), Վսևոլոդ Լարիոնովը (Թութակ) և Բորիս Վլադիմիրովը (տատիկ Վիշապօձ)։
Մուլտֆիլմ հնչում են Վլադիմիր Շաինսկու, Գեննադի Գլադկովի և Ալեքսեյ Շալիգինի երգերը։
Ստեղծման պատմություն
Համաձայն մուլտֆիլմի ռեժիսոր՝ Իվան Ուֆիմցևի հիշողությունների, մուտլֆիլմի ստեղծման պատմությունը հետևյալն է Մի անգամ Գրիգոր Օստերը, այժմ դասական, իսկ այն ժամանակ ուղղակի Գրիշկան, իր հետ «Սոյուզմուլտֆիլմ»-ի ստուդիա էր բերել «38 թութակներ» հեքիաթը։ Իսկ այնտեղ չգիտս ինչու բոլորը դրան արհամարհանքով վերաբերվեցին։ Այն հանձնեցին ինձ։ Կարդացի մի արտահայտություն՝ «Իսկ դու ու՞ր ես սողում, - հարցրեց Մարտիշկան։ Այստեղ։ Այստեղ եմ սողում,- քրթմնջաց Ուդավը…»։ Թվում է թե տարօրինակ ոչինչ չկա, բայց այն ինձ շատ դուր եկավ։ Ուղղակի ապշահարվեցի, և ստեղծեցի ֆիլմը։ Ինչ ասեմ, թիմի հարցում բախտս բերեց։ Հիանալի դերասններ՝ Միխայիլ Կազակով, Վասիլի Լիվաբով, Վսեվոլոդ Լարիոնով, Նադեդա Ռումյանցովա։ Մուլիպլիկատորը Յուրի Նորշտեյնն էր։ Լավագույն օպերատոր՝ Ալեքսանդր Ժուկովսկին, նա Յուրիի հետ միասին նկարահանել է «Ոզնին մշուշում» և «Շինել»-ը։ Կոմպոզիտոր՝ Վլադիմիր Շինսկի։ Նկարիչ բեմադրող՝ Լեոնիդ Շվարցման ։ «Մեծ փակումը» սերիայում Նադեժդա Ռումյանցովայի փոխարեն, ով ձայնագրման ժամանակ ապրում էր արտասահմանում, Մարտիշկային հչյունավորել է Ռաիսա Մուշամեդշնան։ Մուլտֆիլմի ստեղծմանը մասնակցել է Նկարիչ մուլտիպլիկատոր Իրինա Սաբիլովա Կասսիլը։ Համաձայն մուլտֆիլմի նկարիչ բեմադրող Լեոնիդ Շվարցմանի հիշողությունների, մուլտֆիլում թութակի կերպարի նախատիպ է հանդիսացել Վլադիմիր Լենինը ։
Մրցանակներ
Պարգևներ և մրցանակներ փառատոնների ժամանակ ․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր * Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին Կատեգորիա:Իվան Ուֆիմցևի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Տիկնիկային մուլտֆիլմեր
Պրատելլա
Պրատա Սաննիտա  (Pratella), քաղաք Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1695 մարդ։ Բնակչության խտություն կազմում է 50 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 34 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81010, հեռախոսային կոդ՝ 0823։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
20 հնչակյանների կախաղան
20 հնչակյանների կախաղան, 20 կախաղան, նաև 20 նահատակներ, Քսանը, Հնչակյան կուսակցության այն 20 ակտիվիստների ընդհանրական անվանումը, ովքեր 1915 թվականի հունիսի 15-ին կախաղան բարձրացվեցին Կոստանդնուպոլսի Բեյազիտ հրապարակում։
Պատմություն
1913 թվականին Ռումինիայի Կոնստանցա քաղաքում տեղի է ունենում Սոցիալ դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցության 7-րդ համագումարը, որի ընթացքում կուսակցականներն իրենց անհանգստությունն են հայտնում երիտթուրքերի վարած հայակործան քաղաքականության վերաբերյալ, ինչպես նաև ընդգծվում է Միացյալ Անկախ Հայաստանի կազմավորման անհրաժեշտությունը։
Համագումարում ձևակերպվում է կուսակցության երկու հիմնական նպատակ.
Համագումարում կայացված որոշումների մասին, դժբախտաբար, լրտեսների միջոցով իմանում է օսմանյան կառավարությունը, և հնչակյան գործիչները ձերբակալվում են Կ. Պոլիս ժամանելուն պես։ Մինչև տարեվերջ ձերբակալվում է ընդհանուր առմամբ 140 հնչակյան։
Երկու տարի բատնտում անցկացնելուց ու բազմաթիվ փորձությունների ենթարկվելուց հետո 20 ղեկավար հնչակյաններ դատապարտվում են կախաղանի։ 1915 թվականի հունիսի 15-ին նրանք կախաղան են բարձրացվում Կ. Պոլսի կենտրոնական հրապարակում, որ հայտնի է Սուլթան Բայազիտ հրապարակ անվամբ։
Փարամազի վերջին խոսքերն են. «Դուք կարող եք կախել միայն մեր մարմինները, իսկ մեր գաղափարը՝ ոչ։ Վաղն արևելքի հորիզոնի վրա պիտի ողջունենք Սոցիալիստական Հայաստանը։ Այնտեղ, ուր կախաղաններն են ճոճվում, ճեմում է ազատությունը» ։
2001 թվականին Մեղրիում բացվել է Փարամազի ու իր 19 հնչակյան ընկերների հուշարձանը։
Կախաղան բարձրացված հնչակյաններ
Անունները ներկայացվում են Թեոդիկի հիշատակությանը համապատասխան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր Կատեգորիա:Սոցիալ-դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցություն
Վլադիմիր Ֆրոլով
Վլադիմիր Իոսիֆովիչ Ֆրոլով (Владимир Иосифович Фролов, ), խորհրդային բանաստեղծ, ԽՍՀՄ և Ռուսաստանի գրողների միության անդամ (1982)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1939 թվականի փետրվարի 15-ին Ռոստովի մարզի Ցիմլյանսկի շրջանի Նիժնե-Կումոյարսկի կայանում։ Նիժնե-Կումոյարսկի հայրենի կայանում Վլադիմիր Ֆրոլովն ապրել և սովորել է մինչև միջնակարգ դպրոցի հինգերորդ դասարանը։ 1951 թվականին  Ցիմլյանսկի ջրամբարի պատվարի կառուցումից հետո Նիժնե-Կումոյարսկի կայանը մնաց ջրի տակ։ Ֆրոլովների ընտանիքը վերաբնակեցվեց Լոզնովսկի կայանում, որտեղ 1957 թվականին Ֆրոլովն ավարտեց միջնակարգ դպրոցն ու ընդունվեց տեխնիկական ուսումնարան։ 1958 թվականից մինչև բանակ զորակոչվելը Ռոստսելմաշ գործարանի մեխանիզացիայի և հաստոցաշինության արտադրամասում աշխատել է որպես էլեկտրիկ։ Բանակից հետո երկար ժամանակ աշխատել է գործարանի էլեկտրոլաբորատորիայում, 1971 թվականից, Ռոստսելմաշի վերակառուցման ընթացքում, եղել է «Երեկոյան Ռոստով» թերթի արտագնա խմբագրության աշխատակից։ 1990 թվականից մինչև 1991 թվականը եղել է ԽՍՀՄ Գրողների միության Ռոստովի գրողների կազմակերպության վարչության նախագահը։ 1991-2006 թվականները եղել է Ռուսաստանի գրողների միության Ռոստովի տարածքային կազմակերպության նախագահը։ Մահացել է  Դոնի Ռոստովում 2007 թվականին։
Ստեղծագործական ուղի
1962 թվականից Վլադիմիր Իոսիֆովիչ Ֆրոլովը սկսել է հաճախել գործարանի մշակույթի տան գրական խմբակ։ Նրա բանաստեղծություններն  առաջին անգամ հրապարակվել են դեռևս 1961 թվականին  Կիևյան ռազմական օկրուգի «Լենինյան դրոշ» թերթում։ Հետագայում երիտասարդ գրողի բանաստեղծությունները տպագրվել են «Դոնի պոեզիայի օրեր», «Սրտեր և աստղեր», «Կրակից կարված շինելում», «Դոնի ուղղությամբ», «Գարնան կանչը», «Դոնը գեղեցիկ է գիշերով», «Չորրորդ հերթափոխ» կոլեկտիվ ժողովածուում, «Դոն», «Օգոնյոկ», «Մոսկվա», «Հերթափոխ», «Երիտասարդ գվարդիա», «Բարեկամություն» ամսագրերում, կենտրոնական և մարզային թերթերում, հաղորդվել են ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ։ Վլադիմիր Ֆրոլովի առաջին գիրքը «Խոտի կտրելը» լույս է տեսել Ռոստովյան գրահրատարակչությունում 1979 թվականին, 1981 թվականին Մոսկվայի «Սովրեմեննիկ» հրատարակչությունում լույս է տեսնում  նրա երկրորդ գիրքը` «Բարձր զանգեր», 1985 թվականին նույն հրատարակչությունում լույս է տեսնում «Երկրային խոնարհում» բանաստեղծությունների գիրքը։
Վլադիմիր Իոսիֆովիչ Ֆրոլովի բանաստեղծությունները նվիրված են Հայրենիքին, նրա անցյալին և ներկային։ Զանգերի պարզ ղողանջները, Հայրենիքի ձայնը բացահայտում են գրողի երկրորդ ժողովածուի անվանումը և քնարական մտահղացումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Անհնազանդ կատվիկը
«Անհնազանդ կատվիկը» («Непослушный котёнок»), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ՝ ստեղծված 1953 թվականին ռեժիսոր Մստիսլավ Պաշչենկոյի կողմից Իվան Բալիշևի հեքիաթի մոտիվներով ։
Սյուժե
Աղջկա մոտ ապրում էր մի փոքրիկ, փափկամազ կատվիկ։ Նա շատ անհնազանդ էր և ամեն ինչ ուզում էր անել իր ուզած ձևով։ Կատվիկը չի լսում իր տիրուհուն և գնում է անտառ։ Այնտեղ նա ծանոթանում է նապաստակի, սկյուռի, ոզնու հետ և մոլորվում, թրջվում անձրևի տակ ու վախենում։ Սակայն անտառի բարի կենդանիների օգնությամբ նա վերադառնում է տուն։
Արտադրություն
Մուլտֆիլմում օգտագործվել է «փափկամազության» էֆեկտը (հատուկ նկարահանում դիմակների ու հակադիմակների օգտագործմամբ) ։
Թողարկում DVD-ով
Մուլտֆիլմը բազմիցս թողարկվել է DVD-ով մուլտֆիլմերի հավաքածուներում.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1953 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կատուների մասին
Արկադի Արզումանյան
Արկադի Նիկոլայի Արզումանյան, խորհրդային և հայկական դերասան։ ՀԽՍՀ և ԱԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1954)։
Կենսագրություն
Արկադի Արզումանյանը ծնվել է 1898 թվականի մայիսի 5-ին Լեռնային Ղարաբաղի Շուշի քաղաքում։ Բեմական գործունեությունն սկսել է 1921 թվականին Բաքվի հայկական թատրոնում։ 1929-1949 թվականներին աշխատել է Բաքվի թատրոնում, այնուհետև Թիֆլիսի և Ստեփանակերտի թատրոններում։ 1956 թվականից՝ Լենինականի Մռավյանի անվան թատրոնի դերասանուհի ։
Ստեղծել է կոլորիտային խարակտերային կերպարներ։ Հայկական բեմին Լենինի լավագույն դերակատարներից մեկը ։
Մահացել է 1985 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Արարատ Զուրաբյան
Արարատ Անուշավանի Զուրաբյան, հայ քաղաքական և պետական գործիչ, Հայոց համազգային շարժում կուսակցության նախագահ, ՀՀ 5-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր, ազատամարտիկ ։
Կրթություն
Արարատ Զուրաբյանը 1986 թվականին ավարտել է Երևանի գյուղատնտեսական ինստիտուտի տնտեսագիտության ֆակուլտետը։
Քաղաքական և աշխատանքային գործունեություն
1994-1995 թվականներին եղել ՀՀ ներքին զորքերի հրամանատարի տեղակալ։ 1996 թվականին ընտրվել, 1999 թվականին վերընտրվել է Կենտրոն համայնքի թաղապետ։
2002-2010 թվականներին եղել է ՀՀՇ վարչության նախագահ։ 2013 թվականից ՀՀՇ կուսակցության նախագահն է։
2017 թվականի ապրիլի 2-ին Ծառուկյան դաշինքի համապետական ցուցակով ընտրվել է 6-րդ գումարման ազգային ժողովի պատգամավոր։
Մասնակցել է Արցախյան ազատամարտին, «Սպանդարյան» կամավորական ջոկատի հիմնադիրներից է ։
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Հոգեբանական սարսափ
Հոգեբանական սարսափ, սարսափ ֆիլմերի տեսակ, որն առաջացնում է հոգեբանական սթրես ի հաշիվ վախի և կերպարների էմոցիոնալ անհավասարակշռության։ Հիմնականում ազդում է անհայտության արքետիպիկ զգացողության վրա, ստեղծելով վտանգի զգացողություն, օրինակ նման զգացողություն է առաջանում երբ կերպարը գիշերը փողոցում հանդիպում է գլխավոր հերոսին։ Հոգեբանական սարսափի այսպիսի տարրերը ստեղծվում են կերպարի մտքում առաջացող գաղափարների հիման վրա։ Երկրորդ պլանի առանձնահատկությունները դառնում են կարևոր, երբ կերպարները հանդիպում են երես առ երես ոչ ստանդարտ իրավիճակներում, նրանց հաճախ ուղեկցում են անմահ արարածները, որոնք իրականացնում են անմարդկային գործողություներ։ Այդ ժամանակ, ինչպես մնացած հեռուստատեսային սարսափները ուշադրությունը կենտրոնացնում են կեղծ իրադարձությունների, հարձակումների, ոճավորված հրեշների վրա։ Հոգեբանական սարսափները նախապատվությունը տալիս են արտիստիկ ռեալիզմին։ Հերոսները հանդիպում են դժվարությունների, որոնք հայտնի են որպես մեծ վախեր, որոնք հարված են հասցնում դիտողների հագեբանական անվտանգության և հանգստության զգացողությանը։ Տիպիկ սցենարներ են հանդիսանում առևանգումները, տուն ներխուժումը, սեռական հարձակումները և նման գործողությունները, այսպիսի գործողությունները կարծես հավասար են դարձնում իրական և ենթադրյալ վտանգները։ Հոգեբանական սթրեսները միտված են ստեղծել լարվածություն և անհարմարություն ի ցույց դնելով ընդհանուր կամ ունիվերսալ էմոցիոնալ թուլությունները և վախերը, ինչպիսիք կան մարդկային ենթագիտակցությունում և որոնք մարդիկ ճնշում են կամ մերժում։ Սյուժեի սուր շրջադարձերը լինում են հաճախ։ Որպես կանոն կերպարները պայքարում են անգիտակից ցանկությունների, վրեժի կամ մանրուքների համար։ Ժանրը կենտրոնանում է ոչ բնականի, չարի վրա, ինչին դիտողները երբեք չեն բախվում։
Բնութագրերը
Ժանրը երբեմն փորձում է մարտահրավեր նետել կամ շփոթեցնել հանդիսատեսի ըմբռնումը պատմվածքի կամ սյուժեի մասին՝ կենտրոնանալով այն կերպարների վրա, ովքեր իրենք վստահ չեն կամ կասկածում են իրականության իրենց ընկալումներին կամ կասկածի տակ դնելով իրենց ողջախոհությունը։ Կերպարների պատկերացումներն իրենց շրջապատի կամ իրավիճակների մասին իսկապես կարող են խեղաթյուրված լինել կամ ենթարկվել մոլորությունների, արտաքին մանիպուլյացիաների կամ այլ կերպարների կողմից գազալուսավորման։ հուզական խանգարումներ կամ տրավմա; և նույնիսկ հալյուցինացիաներ կամ հոգեկան խանգարումներ։ Շատ դեպքերում, և հոգեբանական թրիլլերի համընկնող ժանրի նման, հոգեբանական սարսափը կարող է գործի դնել անվստահելի պատմող կամ ենթադրել, որ պատմության կողմերը սխալ են ընկալվում գլխավոր հերոսի կողմից՝ այդպիսով շփոթեցնելով կամ անհանգստացնելով հանդիսատեսին և ստեղծելով չարագուշակություն։ կամ անհանգստացնող համընդհանուր տոն։ Այլ դեպքերում, պատմողը կամ գլխավոր հերոսը կարող է լինել վստահելի կամ թվացյալ մտավոր կայուն, բայց դրված է մի իրավիճակում, որտեղ ներգրավված են հոգեբանորեն, մտավոր կամ էմոցիոնալ խանգարված մեկ այլ կերպար կամ կերպարներ։ Այսպիսով, հոգեբանական սարսափի տարրերը կենտրոնանում են հոգեկան կոնֆլիկտների վրա։ Սրանք կարևոր են դառնում, քանի որ կերպարները բախվում են այլասերված իրավիճակների, որոնք երբեմն ներառում են գերբնական, անբարոյականություն, սպանություն և դավադրություններ։ Մինչ սարսափի մյուս լրատվամիջոցները շեշտում են ֆանտաստիկ իրավիճակները, ինչպիսիք են հրեշների հարձակումները, հոգեբանական սարսափը ձգտում է թաքցնել հրեշներին և ներգրավել իրավիճակներ, որոնք ավելի հիմնված են գեղարվեստական ռեալիզմի վրա։
Սյուժեի շրջադարձերը հաճախ օգտագործվող սարք են։ Կերպարները սովորաբար բախվում են ներքին կռիվների հետ ենթագիտակցական ցանկությունների հետ, ինչպիսիք են ռոմանտիկ ցանկությունը և մանր վրեժխնդրության ցանկությունը։ Ի հակադրություն, գեղարվեստական և հրեշային ֆիլմերը հաճախ կենտրոնանում են տարօրինակ, այլմոլորակային չարիքի վրա, որի հետ սովորական հեռուստադիտողը չի կարող հեշտությամբ վերաբերվել։ Այնուամենայնիվ, երբեմն հոգեբանական սարսափի և սփլեյթերի ենթաժանրերը համընկնում են, օրինակ՝ «Բարձր լարվածություն» ֆրանսիական սարսափ ֆիլմում ։
Ֆիլմում
Հոգեբանական սարսափ ֆիլմերը հիմնականում տարբերվում են ավանդական սարսափ ֆիլմերից, որտեղ վախի աղբյուրը, որպես կանոն, նյութական ինչ-որ բան է, ինչպիսիք են գրոտեսկային կամ սարսափելի արարածները, հրեշները, սերիական մարդասպանները կամ այլմոլորակայինները, ինչպես նաև սփլեյթեր և սլեյշեր ֆիլմերի ժանրերը, որոնք։ Իր վախեցնող էֆեկտները բխում է կատաղությունից և գրաֆիկական բռնությունից, քանի որ հոգեբանական սարսափ ֆիլմերում լարվածությունը ավելի հաճախ կառուցվում է մթնոլորտի, ահարկու հնչյունների և հեռուստադիտողի և հերոսի հոգեբանական վախերի շահագործման միջոցով։ Հոգեբանական սարսափ ֆիլմերը երբեմն վախեցնում կամ անհանգստացնում են՝ ապավինելով հեռուստադիտողի կամ հերոսի սեփական երևակայությանը կամ սպառնալիքի ակնկալիքին, այլ ոչ թե իրական սպառնալիքին կամ վախի նյութական աղբյուրին, որը պատկերված է էկրանին։ Այնուամենայնիվ, որոշ հոգեբանական սարսափ ֆիլմեր իրականում կարող են պարունակել նյութական կամ բացահայտ սպառնալիք կամ վախի ֆիզիկական աղբյուր, ինչպես նաև վիճաբանության կամ բռնության տեսարաններ, բայց դեռևս հիմնված կամ կենտրոնացած են հիմնականում մթնոլորտի և հոգեբանական, մտավոր և հուզական վիճակների վրա։ հերոսներին և հեռուստադիտողներին վախեցնելու կամ անհանգստացնելու համար։ Օրինակ, որոշ հոգեբանական սարսափ ֆիլմեր կարող են պատկերել հոգեկան մարդասպանների և գրաֆիկական բռնության տեսարանների վրա՝ միևնույն ժամանակ պահպանելով մթնոլորտ, որը կենտրոնանում է չարագործի, գլխավոր հերոսի կամ հանդիսատեսի հոգեբանական, մտավոր կամ հուզական վիճակի վրա։
«Սև կատուն» (1934 թ.) և «Կատու մարդիկ» (1942 թ.) հիշատակվել են որպես վաղ հոգեբանական սարսափ ֆիլմեր ։ Ռոման Պոլանսկին նկարահանել է երկու ֆիլմ, որոնք համարվում են հիմնական հոգեբանական սարսափ՝ «Վերադարձ» (1965) և «Ռոզմարիի երեխան» (1968)  ։ Սթենլի Կուբրիկի 1980 թվականին նկարահանված «Փայլը» ֆիլմը, որը վերամշակված է Սթիվեն Քինգի վերոհիշյալ վեպից, ժանրի մեկ այլ հատկապես հայտնի օրինակ է ։ Ջոնաթան Դեմմի «Գառների լռությունը» (1991թ.), ինչպես նաև Սատոշի Կոնի «Կատարյալ կապույտ» (1997թ.) անիմացիոն ֆիլմը երկուսն էլ հոգեբանական սարսափի նշանավոր օրինակներ են, քանի որ արտաքուստ դրանք ներառում են թրիլլեր ժանրի տարրեր  ։ Այս ժանրի վերջին անգլալեզու ֆիլմերը ներառում են «Սև կարապը» (2010), «Բաբադուկը» (2014), «Այն հետևում է» (2015), «Դուրս է գալիս» (2017), «Ժառանգական» (2018), «Տունը, որը Ջեքը կառուցեց» (2018), «Միդսոմմար» (2019)։ ), The Lighthouse (2019), Saint Maud (2020) և Last Night in Soho (2021):
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սարսափ Կատեգորիա:Սարսափ ֆիլմեր
Դեմքի դիմակ
Դեմքի դիմակ, մաշկի խնամքի միջոց, որը դրվում է դեմքին, բաղկացած է որոշակի նյութերից՝ կոսմետիկ կամ բուժական արդյունք ստանալու համար։ Դիմակներն դնում են լավացնելու մաշկի վիճակը, խոնավեցնում և մաքրում են այն, արագացնում են մաշկի վերականգնումն ու հարթեցնում են կնճիռները։ Դիմակ կարելի է դնել և գեղեցկության սրահներում,  և տանը։ Բաղադրությունից կախված՝ դիմակը մի անգամ օգտագործելուց հետո կարող է տալ ինչպես արագ արդյունք, այնպես էլ՝ արդյունք կարելի է արձանագրել երկարաժամկետ կիրառումից հետո։
Դիմակները նախատեսված են լինում նորմալ, յուղոտ և չոր ու համակցված մաշկի համար։ Ըստ նշանակության դեմքի դիմակները բաժանվում են հետևյալ տեսակների՝ սնուցող, հարթեցնող, մաքրող, սպիտակեցնող և երիտասարդացնող։
Պատմություն
Կոսմետիկ դիմակների պատմությունը կապված է կոսմետիկ միջոցների ի հայտ գալու և զարգացման հետ։ Եգիպտական թագուհի Կլեոպատրայի անունով են պայմանավորում կաթնամեղրային և  սպիտակեցնող կավե դիմակները, որոնց բաղադրության մեջ մտել են  կավ, մեղր, թթվասեր, կիտրոնի հյութ ։
Աշխարհի տարբեր տեղերում եղել են դիմակների տարբեր բաղադրատոմսեր, տարբեր բաղադրիչներից պատրաստված դիմակների օգտագործումը հանգեցրել է ցանկալի արդյունք ստանալուն․ մաշկի գույնը սպիտակում է և մաշկը հարթեցվում է։ Այդ պատճառով Անգլիայում օգտագործել են սև թեյի թուրմ, իսկ Բուլղարիայում՝ բանջարեղենի հյութ և քաղցր պղպեղի խյուս, Իսպանիայում՝ եփած լոբի։ Աստիճանաբար բաղադրատոմսերը բարդացել են, ավելացել են լրացուցիչ բաղադրիչներ։
Տանը պատրաստվող դիմակներ
Բանջարեղեններից և մրգերից պատրաստված դիմակները արգելվում է պահել, դրանք պետք է օգտագործել անմիջապես պատրաստելուց հետո։ Բաղադրիչները պետք է զգուշությամբ ընտրել։ Չի կարելի կիրառել այնպիսի մթերքներ, որոնց նկատմամբ  կա սննդային ալերգիա։
Դեմքի պատրաստի դիմակներ
Արտադրական եղանակով պատրաստված դեմքի դիմակների բաղադրության մեջ կարող են մտնել այնպիսի դժվար հասանելի բաղադրիչներ, ինչպիսիք են հազվագյուտ ջրիմուռներ, էկզոտիկ բույսերի մզվածքներ, ինչպես նաև հատուկ սինթեզված նյութեր։ Վայրկենական նշանակություն ունեցող դիմակների բաղադրության մեջ կարող են մտնել ցորենի ձեթ, վիտամին Е, պանտենոլ, վաղենակի յուղ, մենթոլ և այլն։
Կիրառման սկզբունքներ
Դիմակների կիրառման գլխավոր նպատակը հանդիսանում է դեմքի մաշկի մանրակրկիտ մաքրումը։ Դիմակ դնելուց առաջ պետք է լվացվել, դեմքը մաքրել հատուկ լոսյոնով, հստակ հետևել դիմակ դնելու և մաքրելու կարգին։ Գործընթացի ավարտից հետո անհրաժեշտ է երկու ժամ չօգտագործել դեկորատիվ կոսմետիկ միջոցներ, մասնավորապես՝  դիմափոշի, որը ծածկում է մաշկի ծակոտիները և չի թողնում, որպեսզի օգտակար նյութերը ներծծվեն մաշկի մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոսմետիկա Կատեգորիա:Դիմակներ Կատեգորիա:Հիգիենա Կատեգորիա:Գեղեցկություն Կատեգորիա:Դեմք
Նիկոլայ Չեռնիշևսկի
Նիկոլայ Գավրիլովիչ Չեռնիշևսկի (Николай Гаврилович Чернышевский, ), ռուս ուտոպիստ փիլիսոփա, հեղափոխական-դեմոկրատ, գիտնական, գրաքննադատ, հրապարակախոս և գրող։
Կենսագրություն
Ծնվել է Սարատովի Ալեքսանդրա-Նևյան մայր տաճարի ավագ երեց Գավրիլ Իվանովիչ Չեռնիշևսկու (1793—1861) ընտանիքում, որը ծագում էր Պենզա նահանգի Չեմբար գավառի Չեռնիշև գյուղի ճորտերից։ Գյուղի անունից էլ առաջացել էր նրա ազգանունը։ Մինչև տասնչորսամյակը Նիկոլայը սովորել է տանը հոր, որը բազմակողմանի զարգացած և շատ կրոնասեր մարդ էր, և զարմուհու՝ Լ. Ն. Պիպինայի ղեկավարությամբ։ Արքեպիսկոպոս Նիկանորը (Բրովկովիչ) վկայել է, որ վաղ տարիքից նրան նշանակված է եղել ֆրանսիացի տնային դաստիարակ ։
Նիկոլայի կարդացածությունը ապշեցնում էր շրջապատին. մանուկ ժամանակ նա ուներ «գիրք խժռող» մականունը։ 1843 թվականին ընդունվել է Սարատովի հոգևոր սեմինարիան։ Սեմինարիայում նա մնում է երեք տարի, սակայն չավարտելով այն՝ 1846 թվականին ընդունվում է Պետերբուրգի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետի պատմալեզվագրական բաժինը։
Այդ տարիներին է ձևավորվում այն Չեռնիշևսկին, որին շուտով պիտի իմանար ողջ Ռուսաստանը՝ հաստատակամ հեղափոխական-դեմոկրատ, սոցիալիստ և մատերիալիստ։ Չեռնիշևսկու աշխարհայացքը ձևավորվել է անտիկ, ապա նաև 17-18-րդ դարերի ֆրանսիական և անգլիական մատերիալիզմի ազդեցությամբ, բնագետներ Նյուտոնի, Լապլասի, և այլ սոցիալիստ-ուտոպիստների, դասական քաղաքատնտեսների, Հեգելի դիալեկտիկայի և Ֆոյերբախի մարդաբանական մատերիալիզմի առանձնահատկություններով։ Նրա հայացքների ձևավորման վրա ազդեցություն է թողել Ի. Ի. Վվեդենսկու խմբակը։ Այդ ժամանակ Չեռնիշևսկին սկսեց գրել իր առաջին գեղարվեստական ստեղծագործությունները։ 1850 թվականին, ավարտելով թեկնածուական դասընթացը, նշանակում ստացավ Սարատովի գիմնազիայում և 1851 թվականի գարնանն անցավ աշխատանքի։ Այստեղ երիտասարդ ուսուցիչն օգտագործում էր իր դիրքը, որպեսզի հեղափոխական գաղափարներ տարածի։