cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հայուհիները Արցախյան գոյապայքարում
Կանանց վաշտը Քարինտակի հերոսամարտում
Կանանց վաշտը Շուշիի գնդի կազմում շարունակել է պայքարը և անցել ողջ պատերազմը։ Հետագայում այդ վաշտի հիման վրա ստեղծվել է 5-րդ գումարտակը։ Կանանց շարքերում ևս եղել են զոհեր։ Նրանց թվում էին՝ Ադելա Աբրահամյանը, Կամելա Պետրոսյանը և Նարինե Առաքելյանը։ Նրանք գյուղի ինքնապաշտպանական ուժերին միացել էին դեռևս այն ժամանակ, երբ գաղտնի գործում էր գյուղի կամավորական ջոկատը։ Նրանց մարտական ուղին անցավ հայրենի գյուղում՝ Քարինտակի ինքնապաշտպանական ջոկատի հետ ։
Նարինե Առաքելյան
1991 թվականից ադրբեջանական հրոսակները հարձակվել են նաև Շուշիի հարևանությամբ գտնվող Քարինտակ գյուղի վրա։ Կազմակերպվել էր ինքնապաշտպանության ջոկատ, որի հրամանատարն էր Վաղինակ Առուշանյանը։ Այդ ջոկատի կազմում էին նաև Նարինեի երկու եղբայրները՝ Գրիշան և Գարիկը։ Շուտով նրանց է միացել նաև Նարինեն (Նանոն)։ 1992 թվականին 16-ամյա Նարինե Առաքելյանը ջոկատի շարքե- րում կատարել է կապավորի աշխատանք, միաժամանակ մարտական գործողությունների ընթացքում ազատամարտիկներին զենք-զինամթերք հասցրել։ Մարտական ընկերնեի վկայությամբ, երբ անհնար է դարձել դիրքերին մոտենալը, Նարինե Առաքելյանը իր շան վրա կապելով է տեղափոխել զինամթերք, իսկ շան սպանվելուց հետո ինքն է զենք տեղափոխել։ Նարինեն զոհվել է 1992 թվականի հունվարի 26-ին ։
Քարինտակի հերոսամարտը ճակատագրական եղավ նաև Ադելա Աբրահամյանի և Կամելա Պետրոսյանի համար, որոնք հրետակոծությունից, գնդակոծությունից փրկվելուց հետո դարձել են առճակատման գագաթը դարձած հունվարի 26-ի դեպքերի մասնակիցը, որտեղ և զոհվել են։ Այդ օրը Ադրբեջանի պատմության մեջ մտել է «Արյունոտ ձոր» անվանումը, իսկ հայ նորագույն պատմության մեջ այն ամրագրվել է որպես «Քարինտակի հերոսամարտ»։
Կանայք Կենտրոնական պաշտպանական շրջանի կազմում
Կենտրոնական պաշտպանական շրջանի կազմում հայ կանայք մասնակցել են Արցախյան հերոսական պատմության կերտմանը։
Տանյա Առուստամյան
1991 թվականից ընդգրկվել է Արցախի ինքնապաշտպանության կամավորական ջոկատներում։ 1993 թվականից ԼՂՀ պաշտպանության բանակի բժշկական ծառայության ենթասպա է։ 1992-1997 թվականներին ծառայել է Ասկերանի գնդում, 1997-2000 թվականներին՝ Մարտակերտի հրաձգային դիվիզիայի վարչությունում։ 2000-2003 թվականներին եղել է Ասկերանի գնդի առաջին հրաձգային գումարտակի, 2003 թվականից՝ ԿՊՇ-ի առաջին հրաձգային գումարտակի բուժկետի պետ։ Տ. Առուստամյանը մասնակցել է Շուշիի, Լաչինի, Աղդամի, Մարտակերտի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին, վիրավոր ազատամարտիների բուժսպասարկման ու տարհանման աշխատանքներին։ Արժանացել է «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» մարտական մեդալով (2000),«Շուշիի ազատագրման համար» (2003), «Արիության համար» (2004), «Անբասիր ծառայության համար» մեդալների, «Հայաստանի երկրապահ» հուշամեդալի, պատվոգրերի, ինչպես նաև հրամանատարության շնորհակալագրերի։ Հեղինակել է «Սուրբ գործին նվիրված փրկիչները» գիրքը (Ստեփանակերտ, 2006)։
Համալրելով Կենտրոնական պաշտպանական շրջանի տարբեր ստորաբաժանումներ՝ կանայք (Անյա Հակոբյան, Փերի Ղազարյան,Վալյա Մեհրաբյան, Արինա Գրիգորյան, Ալվարդ Բաղդասարյան, Էլյա Աղաջանյան, Լյուդմիլա Սարինյան, Էլմիրա Աղայան, Սվետլանա Գրիգորյան, Էլմիրա Առաքելյան, Ժենյա Հարությունյան, Գայանե Ավետիսյան, Աիդա Բադալովա, Մանյա Պետրոսյան, Մարինա Մարտիրոսյան, Մարինե Պետրոսյան, Կարինե Պետրոսյան, Անժելա Գալստյան, Լյուդմիլա Օվչարենկո, Լիանա Աբրահամյան, Ռայա Գիրգորյան, Վերա Թևոսյան, Անաիդա Աբրահամյան, Ստելլա Բադասյան, Սոնյա Մարտիրոսյան, Գոհար Դոնոմալյան և շատ ուրիշներ) ոչ միայն մասնակցեցին Ստեփանակերտի, Շուշիի, Լաչինի ռազմագործողություններին, այլև հյուսիսային ուղղությամբ կազմակերպված հակահարձակողական, Քելբաջարի հենակետի վնասազերծման, Մարտակերտի, Աղդամի, Հորադիզի, Զանգելանի, Օմարի լեռնանցքի ռազմական գործողություններին։
Ստալինա Ասրյան
Ստալինա ասրյանը դարձել է Սամվել Հարությունյանի հրամանատարությամբ կազմավորված Կենտրոնական պաշտպանական շրջանի երրորդ գումարտակի բուժքույր։ 1992 թվականի սեպտեմբերից գումարտակն անցել է մարտական հանձնարարությունների կատարմանը. Դրմբոն, Չլդրան, Գյուլաթաղ, Վաղուհաս, Մանիքլու, Սեյսուլան, Ումուդլու, Ջանյաթաղ, Մաղավուզ, Հարությունյանագոմեր, Սարսանգ, Չափար, Տոնաշեն, Կուսապատ,Կիչան, Կոճաղուտ, Շուշիի շրջան, Լաչին։ 1992 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Մարտակերտի շրջանի Կոճողուտ գյուղի համար մղվող մարտերում վիրավորվել է, նույն ամսի 30-ին վիրավորվել է երկրորդ անգամ։ Ապաքինվել է Դրմբոնի զինվորական հոսպիտալում, այնուհետև նորից շարք է վերադարձել։ 1993 թվականի մարտի 20-ին Ս. Ասրյանը զոհվել է Հակոբ Կամարի գյուղի մոտակայքում ականի պայթյունից։
Բուժաշխատողները Արցախի ռազմադաշտային հոսպիտալներում
Կին բուժաշխատողներն ու առհասարակ բուժանձնակազմը Ղարաբաղյան պատերազմի պատմության մեջ ունեցել են իրենց յուրահատուկ դերակատարումը։ Նրանցից շատերը կանգնած էին Արցախի ռազմաբժշկության ստեղծման ակունքներում։ 1992 թվականի հունվարին նախ ստեղծվել է կամավոր բուժաշխատողների խումբ (հիմնադիր՝ Վ. Մարության), այնուհետև կազմավորվեցին ռազմադաշտային շարժական հոսպիտալներ, որոնք հետևել են ինքնապաշտպանական ուժերին, իրագործել բուժօգնություն դաշտային պայմաններում։ Սկզբում կենտրոնական և շարժական հոսպիտալները համալրեցին Անժելա Հարությունյանը, Լիդա Աղաբեկյանը, Արևիկ Անդրյանը, Արմիդա Ավանեսյանը, Ալվարդ Բաղդասարյանը, Անժելա Գրիգորյանը, Անյուտա Թադևոսյանը, Ջուլիետա Խաչատրյանը, Գայանե Հայրապետյանը, Աիդա Ղուլյանը, Սուսաննա Մարգարյանը, Գայանե Տոնոյանը, Նաիրա Իսրայելյանը։ Պատերազմի թեժ օրերին կենտրոնական և շարժական հոսպիտալների բուժաշխատողների շարքերը շարունակվում էին կանանց (Ռոզա Դադայան, Օֆելյա Սարգսյան, Ֆլորա Հակոբջանյան, Ժենյա Առուստամյան, Թամարա Դանիելյան, Էմմա Աբրահամյան, Ջուլիետա Հայրիյան, Գայանե Տոնոյան, Ռայա Գրիգորյան, Ռայա Դանիելյան, Վեհանուշ Այվազյան) հաշվին մեծանալ։ Մարտական գործողությունների ամենավճռական ու թեժ պահերին նրանց մասնակցությամբ դաշտային հոսպիտալներում կատարվում էին բարդ վիրահատություններ։ Նրանց անմիջական մասնակցությամբ ստեղծվել են երեք բաժանմունքներ՝ վերակենդանացման, վիրահատման, վիրակապման։
Յուռասկի
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 36 մարդ։
Հայուհիները Արցախյան գոյապայքարում
Անժելա Հարությունյան
Վերակենդանացման բաժանմունքի ավագ քույր Անժելա Հարությունյանը վիրավորվել է 1992 թվականի օգոստոսին՝ Չլդրան գյուղում տեղակայված ռազմադաշտային հոսպիտալի հրթիռակոծման ժամանակ։ Սակայն ոչինչ հետ չի պահել նրան իր ընտրած ուղուց։ Շարունակելով մնալ պայքարի առաջնագծում, անցնելով պատերազմի հորձանուտով՝ հաղթանակի բերկրանքը վայելել է ռազմադաշտային հոսպիտալում։
Հասմիկ Բաբաջանյան
Հասմիկ Բաբաջանյանը ծառայել է Զանգեզուրի կայազորային հոսպիտալում՝ զբաղեցնելով ադմինիստրատիվ բնույթի տարբեր պաշտոններ։ 2017 թվականի փետրվարից կրկին անցնելով զինվորական ծառայության՝ այժմ էլ աշխատում է Կենտրոնական կլինիկական զինվորական հոսպիտալում՝ որպես համագործակցության գծով սպա։ Իր ստորաբաժանման հետ միասին բազմիցս մասնակցել է Հայաստանում և արտերկրում կազմակերպվող զորավարժությունների՝ պատվով ներկայացնելով Հայաստանը։ 2016 թվականին Ապրիլյան պատերազմի ժամանակ Զանգեզուրի կայազորային հոսպիտալում կատարել է մոբիլիզացիայով ներկայացած անձանց հաշվառում և համակարգել դրանից բխող աշխատանքները։ 2020 թվականի սեպտեմբերի 27֊ից անձնակազմի հետ մեկնել է Քաշաթաղի շրջանի Իշխանաձոր գյուղ՝ տեղի ամբուլատորիա։ Պատերազմի օրերի, անձնակազմի կատարած աշխատանքի և փրկված կյանքերի մասին ներկայացրել է «Իշխանաձորի վերջին մայրամուտը» գրքում ։ Պարգևատրվել է "Անբասիր ծառայության համար" առաջին, երկրորդ աստիճանների գերատեսչական և «Մարտական ծառայության համար» պետական մեդալներով։
Շուշանիկ Աբրահամյան
Շուշանիկ Աբրահամյանը 1988 թվականի փետրվարից ակտիվորեն մասնակցել է ազգային-ազատագրական շարժմանը։ Իգոր Մուրադյանի հետ ստեղծել է «Միացում» կազմակերպությունը, տեղափոխվել է Արցախ՝ կարգավորելու կազմակերպության գործունեությունը։ 1988 թվականի հունիսից Սլավիկ Հայրապետյանի հետ բնակություն են հաստատել Ասկերանի շրջանի Դահրավ գյուղում, ստեղծել են ինքնապաշտպանական ջոկատ, Երևանից զենք ու զինամթերք տեղափոխել Արցախ։ Շ. Աբրահամյանը միաժամանակ կապավոր էր, մարտիկ և բուժքույր։ 1992 թվականի մայիսին սկսվել է Շուշիի ազատագրումը։ Ջոկատը տեղակայվել է Կարյագյաֆ-Ջանհասան ուղղության վրա՝ պաշտպանելու գրոհողների թիկունքը։ Այստեղ էլ կատարվել է նվիրյալ մարտիկի երազանքներից մեկը. Ղազանչեցոց եկեղեցում վառել է 1988 թվականից այդ օրվա համար պահած մոմերը։ Շուշիի ազատագրումից հետո Շ. Աբրահամյանը տեղափոխվել է Ստեփանակերտ և մինչև սեպտեմբեր մնացել Արկադի Կարապետյանի ջոկատում։ 1993 թվականի սեպտեմբերին նա գտնվել է Մարտակերտում, որտեղ էլ սկսվել է մեծ նահանջը մինչև Դրմբոն։ Ջոկատները զրկվել են ընդհանուր հսկողությունից։ Շ. Աբրահամյանը վերադարձել է Ստեփանակերտ։
Յուռասկի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վասցելիինա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հայուհիները Արցախյան գոյապայքարում
Քանաքարա Ղարայան
1992 թվականին միանալով Խնձորեստան գյուղի ինքնապաշտանական ջոկատին՝ կատարել էր բուժքրոջ պարտականություն՝ միաժամանակ պահակետերում հերթապահելով։ Կամավորական ջոկատի կազմում մասնակցել է Ասկերանի շրջանի՝ Քարագլուխ, Խոջալու, Քյաթուկ և այլ գյուղերի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Զոհվել է 1992 թվականի հունիսի 13-ին Քարագլուխ գյուղի պաշտպանության մարտերում հրետակոծության հետևանքով։
Ասկերանի շրջանի Սառնաղբյուր (Աղբուլաղ) գյուղը հաճախակի է ենթարկվել հարձակումների, իսկ օրեցօր ուժեղացող ընդհարումներին դիմակայելու համար ջո- կատին անհրաժեշտ էր զենք-զինամթերք։ Ջոկատի կազմում ընդգրկված կանայք (Ժենյա Գաբրիելյան, Ծովիկ Սիմոնյան,Ռոզիկ Գաբրիելյան) սննդամթերք, զինամթերք մատակարարելուց, վիրավորներին օգնություն ցուցաբերելուց, հեռախոսակապը շրջկենտրոնի՝ Ասկերանի և Ստեփանակարտի հետ ապահովելուց բացի, մասնակցել են հերթապահությանը՝ կատարելով մարտական առաջադրանքները։
Զինաիդա Գրիգորյան
1992 թվականին թեժ մարտեր են ընթացել, որի ընթացքում Զ. Գրիգորյանը վիրավորվել է, սակայն ապաքինվելուց հետո նորից միացել է գյուղի ինքնապաշտպաններին։ Հերթական հարձակումը գյու- ղի վրա տեղի է ունեցել Շուշիի ազատագրման հաջորդ օրը։ Ադրբեջանցիները ամբողջ կատաղությամբ հարձակվել են Սառնաղբյուր գյուղի վրա։ Գյուղը հայտնվել է կրակի օղակի մեջ։ Չնայած ուժերի անհավասարությանը՝ գյուղը դիմադրել է 3-5 ժամ, այնուհետև գյուղ մտած զինտեխնիկան սկսել է հրդեհել տներ, ինչը ստիպել է գյուղացիներին հեռանալ։ Այդ օրերին հարևան Արանզամին գյուղից 11 կին գերի էր տարվել։ Նրանցից մեկին ազատել էին՝ գերիների փոխանակման հարցում բանակցություններ վարելու նպատակով, սակայն դա տեղի չի ունեցել։ Գերությունից ազատված կինը վկայել է, որ ադրբեջանցիներից լսել է, թե կանանցից մեկը դիմադրել է իրենց, և նա զինված էր ու նույնիսկ ադրբեջանցի է սպանել։
Թամարա Նազարյան
Երբ թշնամին մտել է իր հայրենի՝ Ասկերանի Արազնամին գյուղ, Թ. Նազարյանն առաջինն է զենքով դուրս եկել նրա դեմ՝ օրինակել ծառայելով շատերին։ Վիրավորվել է, բայց չի հեռացել մարտադաշտից։ Ինքնապաշտպանական ջոկատները միավորվել են՝ Վիտալի Բալասանյանի ղեկավարությամբ։ Ազերի թուրքերը գրոհել են Ստեփանակերտի ուղղությամբ, սակայն Թ. Նազարյանը, տեղանքին քաջածանոթ լինելով, շրջափակումից փրկել է հայ ազատամարտիկներին և շարունակել մասնակցել մարտական գործողություններին։
Լիդա Աղաբեկյան
Արցախյան շարժման սկզբից Լ. Աղաբեկյանը մասնակցել է ԼՂՀ ռազմական բուժծառայության հիմնադիր Վալերի Մարությանի ստեղծած բժշկական բրիգադների աշխատանքներին։ 1991-1994 թվականներին ռազմաճակատի առաջին գծում՝ Տող-Սարինշեն-Շուշի-Լաչին ուղղությամբ և Մարտակերտի, Քելբաջարի, Ջաբրայիլի, Ֆիզուլու, Աղդամի շրջաններում մասնակցել է մարտական գործողություններին, վիրավորների տարհանման աշխատանքներին, Շուշի քաղաքի և Հադրութի շրջանի գյուղերի ազատագրմանը։ 2001 թվականից Ստեփանակերտի հանրապետական հիվանդանոցի վիրահատական բաժանմունքի ավագ բուժքույր Լ. Աղաբեկյանը պարգևատրվել է «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին», «Անբասիր ծառայության համար 1-ին և 2-րդ աստիճանի»,«Մարտական ծառայության» և «Շուշիի ազատագրման համար» մեդալներով, ինչպես նաև կառավարական այլ պարգևներով։ Նա Արցախում անցկացված «Լավագույն բուժքույր» մրցույթի հաղթող է, իսկ Երևանում գրավել է երկրորդ տեղը։
Սվետլանա Հովսեփյան
Սվետլանա Հովսեփյանը 1992 թվականին զինվորագրվել է և ծառայել որպես Չորրորդ պաշտպանական շրջանի դեղատան պետ (34153 զորամաս), միաժամանակ՝ դաշտային հոսպիտալի վիրահատման քույր։ Մասնակցել է Ասկերանի շրջանի պաշտպանական բոլոր մարտերին՝ Քարագլուխ, Ալի-Աղալու, Ջինի, Խրամորթ(1992), Ուղտի մեջք, Շելլի, Խդռլու(1993), Աղդամ-Գյոռուտու ուղղությամբ կռիվներին (1993, հունիս-հուլիս), Աղդամի հարակից գյուղերի կրակակետերի ոչնչացմանը, Շիրվանլու (1994, մարտ), Կարակաշլու հատվածում՝ Սումա Գյուլուջա գյուղի կրակակետերի ոչնչացմանը (1994, ապրիլի), գնդի մարտիկների հետ եղել է Քարվաճառում(1994)։ 1993 թվականին ստացել է ենթասպայի կոչում, պարգևատրվել է «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» (1993), «Մարտական ծառայության համար» (2004) մեդալներով, «Հայաստանի երկրապահ» (2006) հուշամեդալով, ԼՂՀ պաշտպանության նախարարի կողմից՝ հուշամեդալով
Էլմիրա Աղայան
Էլմիրա Աղայանը 1988 թվականից ակտիվորեն մասնակցել է Արցախյան ազատագրական շարժմանը։ 1988-1992 թվականներին մարտնչել է Սամվել և Կարեն Բաբայանների կազմավորած կամավորական ջոկատներում։ 1991-1992 թվականներին նշանակվել է 71-րդ առանձին մոտոհրաձգային գումարտակի, 1992 -2001 թվականներին՝ թիվ 46492(ԿՊՇ)զորամասի հրամանատարի՝ թիկունքի գծով տեղակալ։ Այդ տարիներին մասնակցել է գրեթե բոլոր ռազմական գործողություններին․ Հադրութ, Մարտունի, Ջանհասան, Մալիբեյլու, Խոջալու, Շուշի, Լաչին, Նախիջևանիկ, Աղդամ, Մարտակերտ, Քելբաջար, Հորադիզ, Ֆիզուլի,Ջաբրայիլ ։
Արևհատ Մարտիրոսյան
Արևհատ Մարտիրոսյանը (Մորքուր), սկզբում մտնելով Հայոց ազգային բանակ (ՀԱԲ), ծառայությունը շարունակել է «Մխիթար սպարապետ», ապա՝ Արաբկիրի շրջանի կամավորական ջոկատների շարքերում։ Նրա ուսերին էր ջոկատին սննդով ու զինամթերքով ապահովելու, վիրավորներին խնամելու, թիկունք հասցնելու հոգսերը։ Այդ ամենի հետ նա նաև դիրքերում հերթապահել է։ Համալրելով հայկական ուժերը՝ 1988-1994 թվականներին մասնակցել է ՀՀ Գորիսի, ապա ԼՂՀ Ասկերանի, Լաչինի, այնուհետև՝ ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։
4-րդ պաշտպանական շրջանի շարքերն են համալրել նաև Ասկերանի կամավորական ուժերի «Մայիս» (Գալյա Գյուրջյան, Լորետա Գյուրջյան), Բալուջա (Վալյա Վանեսյան, Զոյա Դանիելյան), Փրջամալ (Նոյեմզար Սարաջյան), Խրամորթ (Լենա Շամիրյան) ջոկատների կանայք, որոնք պատերազմի ողջ ընթացքում մասնակցել են Ասկերանի շրջանի ռազմագործողություններին։
Կարինե Աղեկյան
Կարինե Աղեկյանը զինվորագրվել ու մեկնել է Իջևանի շրջան, որտեղ բախումներ էին սկսվել։ Առաջին մարտական առաջադրանքը կատարելիս վիրավորվել է, սակայն մնացել է ընկերների կողքին։ Գորիս-Կապան մայրուղու ապահովության և պաշտպանության համար ընտանիքով մեկնել և մշտական բնակություն է հաստատել ազատագրված Կուրտկալախ գյուղում։
1992 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Սուրիկ Խաչատրյանի հրամանատարությամբ մասնակցել է Սեյթազի գրոհին։ Թեժ մարտերի ընթացքում գլխից վիրավորվել է։ Նույն թվականի մայիսի 2-ի լուսաբացին՝ ուժեղ հրետակոծությունից հետո, ազերիները հարձակվել են Կուրտկալախ գյուղի ուղղությամբ։ Ռմբակոծության է ենթարկվել Կարինեի տունը։ Հրամանատարի պնդմամբ նա վերցրել է աղջիկներին և վերադարձել Երևան։ Կարճ ժամանակ անց, մեծ քանակությամբ զենք,զինամթերք ու սնունդ հայթայթելով, կրկին մեկնել է Արցախ։
1993 թվականի մարտին 20-ին մասնակցել է Շուռնուխի «Գազի պոստը» հետ գրավելու մարտական գործողությանը։ 1993 թվականի ամռանը նա իր երեք աղջիկների ու մոր հետ բնակություն է հաստատել նոր ազատագրված Քաշաթաղի (Լաչին) շրջանի Աղավնո (Զաբուխ) գյուղում, մասնակցել է Կուբաթլուի և Զանգելանի շրջանների համար մղվող ազատագրական մարտերին։ 1994 թվականին մասնակցել է Հորադիզի մարտերին, նորից վիրավորվել է, հրաժարվել դաշտային հոսպիտալում բուժվելուց։ 1996 թվականի օգոստոսի 31-ին զորացրվել է և վերադարձել Աղավնո գյուղ։
Հայուհիները Արցախյան պայքարի մարդասիրական կազմակեպություններում
Գոյապայքարի տարիներին հարյուրավոր կանայք կատարում էին նաև հասարակական-քաղաքական լայն աշխատանքներ, որոնց գործունեությունը նվիրված էր երկրի պաշտպանությանը։ Արցախի համար դժվարին օրերին ծնվեցին « Գթություն », «Հիշատակ», «Մայրություն» հիմնադրամներն ու մարդասիրական կազմակերպությունները, որոնց նախաձեռնողները հիմնականում կանայք էին։ Այդ կազմակերպությունները օգնություն էին ցուցաbերում հաշմանդամներին, որբ երեխաներին, կարիքավոր ընտանիքներին, փախստականներին։
«Մայրություն»
Արցախյան շարժման ու պայքարի կիզակետում՝ 1988 թվականի մայիսի 25-ին, բանաստեղծուհի Մարո Մարգարյանի նախաձեռնությամբ Ստեփանակերտում ստեղծված «Մայրություն» կազմակերպությունը ձեռնամուխ է եղել բարեգործական աշխատանքների իրականացման և կանանց համախմբման գործին՝ ազատագրական պայքարին նվիրված քարոզչական աշխատանքներ կատարելու համար։ Հիմնադրամի ստեղծումով Արցախում ձևավորվել է կանանց շարժում։ Կազմակերպության նշանաբանն էր «Գթասրտություն՝ առանց սահմանի»:
Ազատագրական շարժման հենց առաջին օրվանից կազմակերպությունը դարձել էր քաղաքական շտաբ՝ ազգային ինքնորոշման իրավունքի, մարդու, մոր և մանկան համար մղվող պայքարում։ Կազմակերպությունը ինքնապաշտպանական ջոկատներին օգնել է ոչ միայն սննդով, դեղամիջոցներով, դոնորական գործով, այլև խնամք է իրականացրել հոսպիտալներում։ Հաշմանդամներին, որբ երեխաներին, անապահով ընտանիքներին օգնություն ցուցաբերելուց բացի՝ հիմնադրամը Արցախի կանանցից պատգամավորական խմբեր է գործուղել տարբեր երկրներ՝ տեղերում հավաքներ կազմակերպելու նպատակով, ինչպես նաև ակտիվորեն մասնակցել Ադրբեջանից բռնագաղթվածների ընդունման աշխատանքներին։
«Մայրություն» հիմնադրամի պատվիրակները, 1992 թվականի հոկտեմբերին Երևանում տեղի ունեցած կանանց միջազգային հանձնաժողովի նիստին մանրազնին ներկայացնելով Արցախում տիրող ծանր վիճակը, աշխարհի կանանց միջազգային կազմակերպությունից պահանջել են կոնկրետ գործարար մասնակցություն ցուցաբերել հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորմանը։ Հետագայում «Մայրություն» բարեգործական կազմակերպությունը ստեղծեց «Մարտական երախտագիտության Արցախի քաջորդիներին» մեդալը, որի առաջին հանձնումը տեղի է ունեցել 1993 թվականի մայիսի 9-ին՝ Շուշիի ազատագրության տարեդարձի օրը։
«Արցախ» հայրենակցական միություն
«Արցախ» հայրենակցականի կին անդամները իրենց հրապարակախոսություններում, հոդվածներում, հարցազրույցներում հանգամանալից պարզաբանել են հիմնախնդիրը, այն ներկայացրել միջազգային հանրությանը և նպաստել դրա միջազգայնացմանը։ Միության հետ համագործակցում էին Ելենա Բոները, Գալինա Ստարովոյտովան, Քերոլայն Քոքսը, Ցվետանա Պասկալևան, ով հաճախ հայրենակցականի աջակցությամբ նկարահանումներ էր կատարում Արցախում։ Ընդհանրապես քիչ թիվ չէին կազմում «Արցախ» հայրենակցականի կին անդամները։ Պատերազմի տարիներին միության կանայք հատկապես շատ աշխատանքներ էին տանում վիրավոր ազատամարտիկներին, բռնագաղթածներին և փախստականներին օգնություն ցույց տալու գործում։
Միության քարտուղար Լարիսա Ալավերդյանը գործուն մասնակցություն է ունեցել փախստականների տեղաբաշխման օրենսդրական, կազմակերպչական, տեխնիկական և մարդասիրական խնդիրների ապահովման, հակամարտության իրավական և քաղաքական մոտեցումների փաստաթղթերի պատրաստման ու տարածման, պատանդների, ռազմագերիների փոխանակման աշխատանքներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմ Կատեգորիա:Արցախյան շարժում Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ Կատեգորիա:Հայ կանայք ըստ դարի Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորներ
(5245) Մասլյակով
(5245) Մասլյակով (Maslyakov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի ապրիլի 1-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,161448 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9372 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3857 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1160,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,310161 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,25° անկյուն։
Խուան Գոյտիսոլո
Խուան Գոյտիսլո (Juan Goytisolo Gay, ), իսպանացի գրող։
Ռազեզդ Պերևալ
Ռազեզդ Պերևալ (Разъезд Перевал), գյուղ Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի Մոգոյտույսկի շրջանի կազմում։
Խուան Գոյտիսոլո
1956 թվականից ապրում է Փարիզում։ Դեռ առաջին գրքերում՝ «Ձեռքի ճարտարությունը» (1954), «Թախիծը դրախտում» (1955), բացահայտել է իր քննադատական վերաբերմունքը դիկտատոր Ֆրանկոյի վարչակարգի նկատմամբ։ «Կրկես» (1957), «Տոներ» (1958), «Ալևբախություն» (1958) եռերգությունում և «Որպեսզի ապրել այստեղ» (1960) պատմվածքների ժողովածուում պատկերել է Իսպանիայի հասարակ մարդկանց կյանքը։ Գոյտիսլոն «երիտասարդ» կամ «օբյեկտիվ» վեպերի սկզբնավորողներից է, որոնց տեսական խնդիրներն արտահայտել է իր քննադատական հոդվածներում («Վեպի խնդիրները», 1959, ժողովածու)։ «Հատուկ նշաններ» (1966) վեպում ձգտում է Իսպանիայի պատմության հետ մեկտեղ տալ ժամանակակից իսպանական մտավորականության հոգեբանական խոր վերլուծությունը։
Ռազեզդ Պերևալ
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 18 մարդ։
Խուան Գոյտիսոլո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանացի գրողներ Կատեգորիա:Իսպանացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Իսպանացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Իսպանացի լրագրողներ Կատեգորիա:Վիպասաններ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ վիպասաններ
Արձակուրդներ (ֆիլմ, 2015)
«Արձակուրդներ» (Vacation), ամերիկյան արկածային կատակերգային ֆիլմ։ Սցենարի հեղինակներ և ռեժիսորներ՝ Ջոն Ֆրենսիս Դեյլի և Ջոնաթան Գոլդշտեյն։ 1983 թվականի համանուն կատակերգություն ֆիլմի վերաթողարկում, որն սկիզբ էր դրել ֆիլմերի մի ողջ շարք սերիայի («Եվրոպական արձակուրդներ», «Ծննդյան տոների արձակուրդներ(1989)», «Արձակուրդներ Վեգասում», «Ծննդյան տոների արձակուրդներ 2», «Արձակուրդներ դժոխային հյուրանոցում»)՝ արդեն մեծացած գլխավոր հերոսով։ Հերոսը՝ Ռաստի Գրիզվոլդը, որոշում էիր ընտանիքի համար կազմակերպել այնպիսի անմոռանալի արձակուրդ, ինչպիսին ունեցել է մանկության տարիներին։ Պրեմիերա՝ 2015 թվականի 29 հուլիսի։ Տարիքային սահմանափակումը՝ 16+։
Ռազեզդ Պերևալ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի Մոգոյտույսկի շրջանի բնակավայրեր
Արձակուրդներ (ֆիլմ, 2015)
Սյուժե
Ընտանիքի օրինակելի երիտասարդ հայրը շատ է ցանկանում համախմբել ընտանիքը և վերականգնել իր մանկության արձակուրդները(«Արձակուրդներ» (1983) ֆիլմից, որտեղ Ռաստի Ռիզվոլդը դեռ երեխա էր)։ Կնոջ և երկու երեխաների հետ նա որոշում է ճանապարհորդություն կատարել ողջ երկրով, ուղղություն վերցնելով դեպի ԱՄՆ-ի ամենալավ թեմատիկ զբոսայգի՝ Walley World։ Սկզբում նրանց ճանապարհորդությունն անցնում էր հարթ, բայց որքան շատ էին հեռանում տանից, այնքան շատ խնդիրներ էին առաջ գալիս։ Սակայն, չնայելով բոլոր դժվարություններին, ընտանիքի հայրը մտադիր է ավարտել իր ճամփորդությունը և կազմակերպել է հրաշալի հանգիստ իր և ընտանիքի համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ատլանտայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր Կատեգորիա:Նյու Լայն Սինեմայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր ընտանիքի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր
Սյուարդ շրջան (Նեբրասկա)
Սյուարդ շրջան (Seward County), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.489 կմ² է, բնակչությունը՝ 16.496 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սյուարդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1855 թ.։
Հեթում Հեթումյան (Լամբրոնի իշխան)
Հեթում Հեթումյան (նաև՝ Հեթում Բ Հեթումյան, Հեթում Ա Սեբաստոս, ), հայ իշխան, Լամբրոն բերդի տեր, Օշինյանների իշխանության հիմնադիր Օշին Ա-ի որդին և հաջորդը (1110-1143), Օշին Բ-ի և Սմբատի հայրը, Հեթումյանների իշխանական տոհմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի իշխաններ Կատեգորիա:Հեթումյաններ
Սոսնովկա (գյուղ, Ալեքսանդրովկայի շրջան)
Սոսնովկա (Соснівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սոսնովկա գյուղում բնակվում էր 660 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պիվաքենի
Պիվաքենի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոխաթի գավառում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ ուներ 420 հայ բնակիչ (50 տուն)։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ, արհեստներով, անասնապահությամբ։ Գյուղում կար եկեղեցի՝ կից դպրոցով։ Բնակիչները տեղահանվել և բնաջնջվել են 1915 թ.-ին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Սակավաթիվ փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լիպովկա (գյուղ, Դոբրովսկի շրջան)
Լիպովկա (Липовка), գյուղ Ռուսաստանի, Լիպեցկի մարզի Դոբրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 284 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ժողովածու (2548)
Ժողովածու 2548, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2548 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1728, 1735թվականներին Սիմեոն (Ա) գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 18X12,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 209 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիր, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի 96բ (1728 թվական), 176ա, 204բ ՝(1735 թվական), հետագայի 2բ(1738 թվական), 205բ(1797 թվական) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Տատրագոմ
Տատրագոմ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում ։ Գտնվում է Մուշ քաղաքից 14 կմ հարավ-արևմուտք՝ գետի ափին։
Պատմություն
1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ Տատրագոմը ենթարկվել է ավերման և թալանի։ Բնակիչները ենթարկվել են կոտորածի, իսկ փրկվածները տարագրվել են։
Բնակչություն
1914 թվականին գյուղն ուներ 165 հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնակահությունն ու երկրագործությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գառնիկ Դանիելյան
Գառնիկ Հակոբի Դանիելյան (, ԼՂՀ Շահումյանի շրջան), օդաչու-բորտմեխանիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
1977–1979 թթ.-ին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ Ավարտել է Կիրսանովի (Տամբովի մարզ, Ռուսաստան) ավիատեխնիկական ուսումնարանը (1981 թ.)։ 1981–1992 թթ.-ին աշխատել է «Էրեբունի» օդանավակայանում։ 1989–1992 թթ.-ին Մի-8 ուղղաթիռի անձնակազմում մասնակցել է Հայաստանի սահմանամերձ շրջանների և ԼՂ ինքնապաշտպանությանը։ Ընդհանուր թռիչքաժամը ԼՂ, Շահումյան և Գետաշեն կազմել է 1410 ժամ։
Զոհվել է հերթական մարտական առաջադրանքը կատարելիս։ Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Նոր Հաճնում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախյան ազատամարտի հայ օդաչուներ Կատեգորիա:1955 ծնունդներ Կատեգորիա:1992 մահեր Կատեգորիա:Օգոստոսի 13 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 29 մահեր
Ոգեպաշտություն
Ոգեպաշտություն, անիմիզմ ( - ոգի, հոգի)՝ հավատ ոգիների և հոգու նկատմամբ, որոնք իբր կառավարում են մարդկանց, կենդանիներին, շրջապատող աշխարհի առարկաներն ու երևույթները։ Ոգեպաշտություն է նաև այն կեղծ հայեցակետը, ըստ որի բնության բոլոր էակներն ու առարկաներն ունեն հոգի։
Ծագում
Ոգեպաշտության ծագման հարցը աղերսվում է կրոնի ծագման մասին ավելի ընդհանուր հարցին։ Ոգեպաշտությունը տոհմային համայնքի փուլում առաջացած երևույթ է, որի տարրերը պահպանվել են համաշխարհային բոլոր կրոններում։
Մոգություն և անիմատիզմ
Ոգեպաշտությունից պետք է տարբերել մոգությունը, որը հավատ է գերբնական ճանապարհով նյութական առարկայի վրա անմիջականորեն ազդելու մարդու հնարավորությունների նկատմամբ և Անիմատիզմը ( - շնչավորված), որը հավատ է բնության կամ նրա մասերի անդեմ շնչավորվածության նկատմամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բազմաստվածություն Կատեգորիա:Կրոնի մարդաբանություն
Կրասնոյարկա (այլ կիրառումներ)
Կրասնոյարկա, կարող է վերաբերել՝
Գյուղատնտեսության կոլեկտիվացումը ԽՍՀՄ-ում
Խորհրդային ղեկավարությունը վստահաբար ակնկալում էր, որ գյուղացիական անհատ տնտեսություններից անցումը կոլտնտեսություններին իսկույնևեթ կբարելավի քաղաքային բնակչության պարենային ապահովումը, վերամշակող արդյունաբերության համար հումքի մատակարարումը, ինչպես նաև կենտրոնական իշխանության կողմից սահմանված քվոտաների միջոցով կոլտնտեսությունների գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանումը։ Գյուղատնտեսության համատարած կոլեկտիվացումը ծառայեցվում էր նաև արագ ինդուստրալացմանը և ուրբանիզացիային ։
Պատմություն
Վլադիմիր Լենինը կոլեկտիվացման համար նախատես էլ էր գյուղի «խորհրդային վերակառուցման» և «գյուղացիությանը կոոպերացիայի միջոցով խորհրդայնության կառուցման մեջ» ներգրավելու պլան։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից անմիջապես հետո խորհրդային իշախնություններն անմիջապես ձեռնամուխ եղան գյուղի` աստիճանաբար խորհրդային վերափոխության, հողագործության մեջ կոլեկտիվ տնտեսություններ ստեղծելու գործին։ Համառուսաստանյան Կենտգործկոմի «Տողի խորհրդայինության մասին» դեկրետով (1918 թվականի հունվար) խնդիր դրվեց հողագործության մեջ զարկ տալու կոլեկտիվ տնտեսություններին՝ փորձելով որոշակի առավելություններ ապահովել մանր մենատնտեսությունների համեմատ։ 1917 թվականի վերջերից և 1918 թվականի սկզբները գյուղում սկսեցին առաջանալ գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների խորհրդային ձևեր՝ խորհրդային տնտեսություններ (պետական ձեռնարկություններ), գյուղացիների կոլեկտիվ միավորումներ՝ գյուղատնտեսական կոմունաներ, արտելներ, հողի հասարակական մշակման ընկերություններ։ Համառուսաստանյան Կենտգործկոմի «Խորհրդային հողաշինարարության և սոցիալիստական հողամշակության անցնելու միջոցառումների մասին» դեկրետով (1919 թվականի փետրվար) սահմանվեցին կոլեկտիվ տնտեսությունների հիմնախնդիրները, ցուցումներ տրվեցին դրանց գործունեության, պետական մարմինների հետ փոխհարաբերությունների, դրանց արտադրանքի օգտագործման, ղեկավարումը կազմակերպելու և այլ հարցերի շուրջ։ ՌԿ(բ)Կ ութերորդ համագումարում (1919 թվականի մարտ) ընդունված ծրագրով նույնպես նշվեցին միջոցառումներ գյուղի խորհրդային վերակառուցման, գյուղատնտեսության կոլեկտիվացման համար։ Սպառողական և գյուղատնտեսական կոոպերատիվները վերածվեծին մարմինների, որոնք սկսեցին կարգավորիչ դեր խաղալ քաղաքի և գյուղի միջև ապրանքաշրջանառության գործում։
Դեռ առաջին հնգամյակի սկզբներին (1928) ԽՍՀՄ գյուղատնտեսության մեջ գերիշխում Էին մանր, անհատ տնտեսությունները (մինչև 25 միլիոն տնտեսություն)։ Գյուղատնտեսության մեջ կոլեկտիվացումը ծավալելու մասին որոշումն ընդունվեց ՀամԿ(բ)Կ 15-րդ համագումարում (1927 թվական)։ Գյուղատնտեսական արտելը առաջադրվեց որպես կոլտնտեսությունների հիմնական ձև։ Արտելներում հանրայնացվում Էին աշխատանքը, հողը, գործիքները, անասունները, սերմացուն և արտադրության այլ հիմնական միջոցները։ Միջոցները համարվում էին կոլտնտեսությունների անդամների ընդհանուր սեփականությունը։ Բոլոր աշխատանքները ղեկավարում էին անամների կողմից ընտրված մարդը՝ կոլխոզի նախագահը։
Կոլտնտեսականների անձնական սեփականություն Էին մնում բնակելի շինությունները, մանր ինվենտարը, սահմանափակ քանակությամբ մթերատու անասուններ, ոչ մեծ «տնամերձ հողամաս»՝ անձնական տնտեսություն վարելու համար։ Կուսակցական, Խորհրդային և կոոպերատիվ կազմակերպությունները դարձան կոլտնտեսությունների անմիջական կազմակերպիչները։ 1928 թվականի ամռանը կոլտնտեսությունների թիվը կազմեց 33,3 հազար, իսկ 1929 թվականի ամռանը՝ 57 հազար։ 1929 թվականի վերջերից սկսվեց գյուղատնտեսության համատարած կոլեկտիվացման փուլը, որին բնորոշ էր գյուղացիների, մասսայական մուտքը կոլտնտեսություններ։ Կոլեկտիվացմանը դեմ արտահայտվող գյուղացիները համարվում էին հակասովետական, ժողովրդի թշնամի, կուլակ, հակահեղափոխական, որոնք բոլորն էլ քրեորեն պատժելի էին ԽՍՀՄ սահմանադրությամբ։ Նման անձնաց հայտնաբերումը և ուժային կառույցների համար համապատասխան անվանական ցուցակների կազմումը վստահվում էր կոլտնտեսության ղեկավարներին ։
ՀամԿ(բ)Կ ԿԿ-ի 1929 թվականի նոյեմբերյան պլենումի «Կոլտնտեսային շինարարության արդյունքների և հետագա խնդիրների մասին» որոշման մեջ նշվեց, որ Խորհրդային Միությունը թևակոխել էր «գյուղի ծավալուն վերափոխման և սոցիալիստական խոշոր հողամշակության կառուցման ժամանակաշրջան», որը կոլտնտեսային շարժումը առանձին շրջանների համար համատարած կոլեկտիվացման խնդիր էր դնում։ Պլենումը որոշեց գյուղատնտեսության սոցիալիստական եղանակի անցման գործին ցուցաբերվող օգնությունն ուժեղացնելու, դրա նյութատեխնիկական բազան ամրապնդելու, կադրերի պատրաստումը բարելավելու հիմնական միջոցները։ Քաղաքներից կոլտնտեսություններ մշտական աշխատանքի ուղարկվեցին 25 հազար բանվորներ։ Հարկադիր կոլեկտիվացման սուր քննադատներից էր աջաթևյան Նիկոլայ Բուխարինը, ով տվյալ երևույթը որակում էր «լիովին անպաշտպան տղամարդկանց, կանանց և երեխաների զանգվածային ոչնչացում»։
1931 թվականի հունիսին կոլտնտեսությունների ընդհանուր թիվը 211 հազար էր, որոնք միավորում էին 13 միլիոն գյուղացիական տնտեսություն։ Այնուամենայնիվ, արագ արդյունաբերականացման, գյուղատնտեսական աշխատուժի նվազման և մի քանի վատ երաշտների զուգորդմամբ, բնակչության հացահատիկի հարկադիր մթերումը (առգրավումը) պատճառ հանդիսացավ 1932—1933 թվականների երկրում բռնկված համատարած զանգվածային սովին, որին, տարբեր տվյալներով, զոհ գնացին 4-ից 7,5 մլն քաղաքացիներ։ Միայն Ուկրաինական ԽՍՀ տարածքում Հոլոդոմորին զոհ գնաց 2,2 միլիոն մարդ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1939-1945) գործողությունները մեծ վնաս պատճառեցին խորհրդային գյուղատնտեսության ենթակառուցվածքներին, ժամանակավորապես հակառակորդի ձեռքն անցան գյուղատնտեսական կարևոր շրջաններ։ Պատերազմից հետո սկսվեց կոլտնտեսությունների, ՄՏԿ-ների և խորհրդային տնտեսությունների վերականգնումը։ Արդեն 1949 թվականին գյուղատնտեսության արտադրության մակարդակը հասավ նախապատերազմյան՝ 1940 թվականի մակարդակին։ 1949-1950 թվականներին կոլեկտիվացումն ավարտվեց նան Ուկրաինայի, Բելառուսիայի, Մոլդավիայի արևմտյան շրջաններում, ինչպես նաև բալթյան երեք հանրապետություններում՝ էստոնիայում, Լատվիայում, Լիտվայում, որոնք բռնակցվել էին Խորհրդային Միությանը, համաձայն «Մոլոտով-Ռիբենտրոպ» դաշնագրում առկա գաղտնի արձանագրությունների։ 1950 թվականից սկսած ձեռնարկվեց կոլտնտեսությունների խոշորացումը (1950 թվականին երկրում կար 123,7 հազար կոլտնտեսություն, 1953 թվականի վերջին՝ 93 հազար, 1974 թվականին՝ 30 հազար)։
Գյուղատնտեսության արտադրության ինտենսիվացումը, մեքենայացումը, էլեկտրիֆիկացումը և քիմիացումն ուղղված էին կոլտնտեսականների աշխատանքի պայմանների բարելավումն ապահովելուն՝ դրանք մոտեցնելով բանվորի աշխատանքի պայմաններին։ Կոլտնտեսություններում աշխատում էին ավելի քան 3,9 միլիոն մեխանիզատորներ (1975 թվականի ապրիլ), մոտ 1037 հազար բարձրագույն և միջնակարգ կրթությամբ մասնագետներ (1973 թվականի նոյեմբեր)։ Կոլտնտեսականների համամիութենական երրորդ համագումարը (1969 թվականի նոյեմբեր) քննարկեց կոլտնտեսությունների հետագա զարգացման և գյուղատնտեսական արտադրության արագ վերելքի հետ կապված հարցեր, ընդունեց կոլտնտեսային նոր կանոնադրություն, որի մեջ իրենց արտացոլումը գտան սոցիալական այն խոշոր փոփոխությունները, որ տեղի են ունեցել կոլտնտեսային գյուղում կոլտնտեսականների երկրորդ համագումարից (1935) հետո։ Համագումարում ընտրվեց Կոլտնտեսությունների միութենական խորհուրդ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ պատմություն
Յյուռի
Յյուռի (Jüri), գյուղական ավան Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Ռաե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 3639 մարդ։
(21710) Նույհավան
(21710) Նույհավան, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1999 թվականի սեպտեմբերի 7-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1999 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Չարլի Ուեբեր
Չարլզ «Չարլի» Ալան Ուեբեր կրտսեր (Charles «Charlie» Alan Weber, Jr, ), ամերիկացի դերասան։ Հայտնի է իր՝ «Բաֆին՝ վամպիրների կործանիչ» հեռուստասերիալում Բեն Ուիլքինսոնի, «Անհաջողները» սերիալում Թոդի և «Ինչպես խուսափել սպանության համար պատժից» սերիալում Ֆրենկ Դելֆինոյի դերերով։
Վաղ տարիներ
Չարլզ Ալան Ուեբեր կրտսերը ծնվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ԱՄՆ-ի Միսսուրի նահանգի Ջեֆերսոն քաղաքում։ Վաղ մանկությունից զբաղվել է դերասանությամբ։ Ավագ դասարաններում դրամաներ է ուսումասիրել, բայց չի մասնակցել դպրոցական բեմադրություններին։ Դպրոցն ավարտելուց հետո մեկնել է քոլեջ, որը մեկ տարի անց թողել և 19 տարեկանում տեղափոխվել է Նյու Յորք։ Սկսել է սովորել դերասանական արվեստ՝ մոդել աշխատելով, մինչև նրա կարիերան վեր է բարձրացել։
Կարիերա
2000 թվականի «Կոտրված սրտերի ակումբը» կատակերգության գլխավոր դերը կարելի է համարել նրա բեկումնային դերը։ Ուեբերը բազմաթիվ հեռուստասերիալներում է հանդես եկել, սակայն ամենահետաքրքիր դերերից մեկը երիտասարդ բժիշկ Բեն Ուիլքինսոնի դերն է «Բաֆին՝ վամպիրների կործանիչ» կուլտային շոուի հինգերորդ սեզոնում ։ Նրա կերպարը ընտել է վրեժխնդիր աստվածուհի Գլորիան՝ նա տիրացավ Բենի մարմնին՝ Ոչնչացնողին հասնելու համար։ Սեզոնի եզրափակչում նրա հերոսը մահանում է։ Ուեբերն այս շոուի մեջ նկարահանվել է 2000-2001 թվականներին։ 2004 թվականից նա «Դաժան խաղեր 3» ֆիլմում խաղացել է Բրեդ Փաթերսոնի դերը։
2003-2004 թվականներին նկարահանվել է «Այրի կնոջ սերը» ընտանեկան դրամայում Ջեյի դերում ։ Հայտնվել է այնպիսի սերիալներում, ինչպիսիք են՝ «Դրյու Քերի շոու»-ն, «Կախարդվածները» «Ջորջիի կանոնը» և «Բժիշկ Հաուս»-ը։ Վերջերս դերասանը Մեթ Լանթերի հետ նկարահանվել է «Վամպիրական հիքի» կինո-պարոդիայի գլխավոր դերում, երկուսն էլ նկարահանվել են «90210. Նոր սերունդ» հեռուստասերիալում ։ Հարկ է նաև նշել MTV ալիքի «Անհաջողները» սերիալում նրա հայտնվելը, որտեղ դերասանը հանդես է եկել կանոնավոր դերով ։
2014 թվականին Ուեբերը ստանում է Շոնդա Ռայմսի «Ինչպես խուսափել սպանության համար պատժից» սերիալի հիմնական դերերից մեկը ։
(5246) Միլիորինի
(5246) Միլիորինի (Migliorini), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի հուլիսի 26-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,224585 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,597 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8522 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1211,91 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,297051 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,62° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Բուրգեբուս
Բուրգեբուս (Bourguébus), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Ռոբեր դը Կոտ
Ռոբեր դը Կոտ (Robert de Cotte, ), ֆրանսիացի ճարտարապետ, դեկորատոր և նկարիչ-զարդանկարիչ։
Բուրգեբուս
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1384 մարդ, բնակչության խտությունը` 250.72 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.52 կմ² տարածք։
Ռոբեր դը Կոտ
Կյանքը և ստեղծագործությունը
Լինելով իր աներորդու՝ պալատական ճարտարապետ Ժյուլ Արդուեն Մանսարի աշակերտն ու օգնականը, նրա հետ աշխատել է Փարիզում և Վերսալում։ 1672 թվականից կատարել է Ֆրանսիայի Լյուդովիկոս XIV թագավորի պատվերները։ 1687 թվականին ընդունվել է թագավորական ճարտարապետական ակադեմիա։ 1689 թվականին՝ Իտալիայում սովորելուց հետո, դարձել է պալատական ճարտարապետ։ 1702 թվականին նրան տրվել է ազնվական տիտղոս։ 1708 թվականին՝ Ժյուլ Արդուեն Մանսարի մահից հետո, նշանակվել է թագավորի առաջին ճարտարապետը։ Նույն թվականին դարձել է Ճարտարապետության թագավորական ակադեմիայի տնօրեն։ Ժ. Բոֆրանի հետ միասին նախագծել է Վյուրցբուրգի պալատը։ 1699 թվականից ղեկավարել է Գոբելենների թագավորական մանուֆակտուրան։ Ինտերիերների և կահույքի ձևավորման նախագծերը, որոնք ստեղծվել են դը Կոտի կողմից նեոկլասիկ ոճով, ի հեճուկս Եվրոպայում այդ տարիներին տարածված ռոկոկո նորաձևության, տարածվել են փորագրանկարների միջոցով։ Ռոբեր դը Կոտի որդին՝ Ժյուլ դը Կոտը (1683-1767), նույնպես եղել է ճարտարապետ։
Բուրգեբուս
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 200 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 9 կմ հարավ-արևելք։
Ռոբեր դը Կոտ
Կյանքը և ստեղծագործությունը
Դե Կոտը ժամանակին եղել է Եվրոպայում հայտնի և ճանաչված ճարտարապետ՝ չնայած նրան, որ նա հազվադեպ է լքել Փարիզը։ Նրա ամենահայտնի աշխատանքների թվում են․
Բուրգեբուս
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Ռոբեր դը Կոտ
Գրականություն
Ֆրանսիայի ազգային գրադարանում (Փարիզ) պահվում է Ռոբեր դը Կոտի նկարների ութհատորյակը (Cabinet des Estampes, Fonds Robert de Cotte)։
Կոճղասնկեր
Կոճղասնկեր (Armillaria), բազիդիավոր սնկերի որոշ տեսակներ, որոնք պատկանում են շարքասնկայինների (Tncholomataceae) և ստրոֆարիայինների (Strophariaceae) ընտանիքներին։ Ըստ ժամանակակից սիստեմատիկայի պատկանում են (Physalacriaceae) ընտանիքին։
Ռոբեր դը Կոտ
Գրականություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարապետներ Կատեգորիա:Ճարտարապետներ այբբենական կարգով
Բուրգեբուս
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Կոճղասնկեր
Կոճղասնկերը Հայաստանում
Հայաստանում տարածված են կոճղասունկ աշնանայինը, ձմեռայինը, ամառայինը, մարգագետնայինը կամ չփտուկը և կեղծ կոճղասունկ ծծմբադեղինը։ Բոլոր տեսակները, բացի չփտուկից, բնափայտը քայքայող սնկեր են, հանդիպում են Հայաստանի անտառաշատ վայրերում՝ կենդանի կամ մահացած ծառերի բների, կոճղերի վրա՝ մեծ խմբերով։ Չփտուկն աճում է փռոցաշերտի վրա, հիմնականում՝ մարգագետիններում և անտառների բացատներում։
Բուրգեբուս
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 936 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 718-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 218։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,7 %։ 718 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 655 անձ (345 տղամարդ և 310 կին)։ Գործազուրկ են եղել 63 անձ (29 տղամարդ և 34 կին)։ 218 անաշխատունակներից 108-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 67-ը` թոշակառուներ, իսկ 43-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կոճղասնկեր
Կենսաբանական նկարագիր
Աշնանային կամ իսկական կոճղասնկի՝ մեղրասնկի (Armillaria mellea) գլխարկը (տրամագիծը՝2-13 սմ) սկզբում ուռուցիկ է, ապա՝ տափակ՝ գագաթին փոքրիկ թմբիկով, գորշավուն, կեղտոտ դեղնադարչնագույն, բարակ, մանր դարչնագույն թեփուկներով, որոնք հասունների մոտ անհետանում են։ Թիթեղները խիտ են, դեղնասպիտակ, հաճախ՝ գորշ բծերով, թեթևակի իջնում են ոտիկի վրա։ Երիտասարդ պտղամարմնի գլխարկի ստորին մասը պատված է սպիտակ թաղանթով։ Պտղամիսն սպիտակավուն է, փխրուն՝ փափուկ, հաճելի հոտով և տիպ, թթու համով։ Ոտիկը (երկարում է՝ մինչև 15 սմ, հաստանում է' 1-1,5 սմ) վերևում սպիտակ է, ներքևում՝ դարչնաշագանակագույն, հիմքի մոտ՝ մի փոքր լայնացած՝ մանր թելիկավոր թեփուկներով և սպիտակ թաղանթային օղակով։
Վնասակար ազդեցություններ և կիրառում
Վնասակար է։ Մոտ 200 բուսատեսակների մակաբույծ է. սնկամարմնի (միցելիում) մուգ գորշավուն ձգանները տարածվում են բնափայտի մեջ և քայքայում այն։ Բոլոր Կոճղասնկերը ուտելի են, բացի թունավոր կեղծ ծծմբադեղնից (Hypholoma fasciculare), որը տարբերվում է իր ծծմբադեղին, հետագայում՝ կանաչաձիթապտղագույն վառ գունավորված թիթեղներով և դառը համով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ագարիկայիններ
Ժորա Դավթյան
Ժորա Գևորգի Դավթյան (16.3.1960, Երևան – 1.8.1990, Լաչինի շրջան), բորտմեխանիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։ Ավարտել է Տրոիցկի (Չելյաբինսկի մարզ, Ռուսաստան) ավիատեխնիկական ուսումնարանը (1980) և Կիևի ավիացիոն ինստիտուտը (1987)։
1980–1990 թվականներին աշխատել է «Էրեբունի» օդանավակայանում։ 1989–1990 թվականներին մասնակցել է ԼՂ ինքնապաշտպանությանը։ Ընդհանուր թռիչքաժամը ԼՂ-ում կազմել է 98 ժամ։
Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Զոհվել է հերթական մարտական առաջադրանքը կատարելիս։ Թաղված է Երևանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախյան ազատամարտի հայ օդաչուներ Կատեգորիա:1960 ծնունդներ Կատեգորիա:1998 մահեր Կատեգորիա:Մարտի 16 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 1 մահեր
Շերման շրջան (Նեբրասկա)
Շերման շրջան (Sherman County), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.466 կմ² է, բնակչությունը՝ 3.318 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լուպ Սիթի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1871 թ.։
Պատմություն
Կատեգորիա:Նեբրասկայի շրջաններ
Սվիտովա Զիրկա
Սվիտովա Զիրկա (Світова Зірка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ֆոքսլի գործողություն
«Ֆոքսլի» գործողություն, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1944 թվականին, Ադոլֆ Հիտլերի սպանության ծրագիր, որը մշակել է Հատուկ գործողությունների բրիտանական վարչությունը (SOE): Չնայած մանրակրկիտ նախապատրաստությանը՝ այդ ծրագիրն իրականացնելու ոչ մի փորձ չի ձեռնարկվել։ Պատմաբանները կարծում են, որ մահափորձի ամենահավանական ամսաթիվը կլիներ 1944 թվականի հուլիսի 13-14-ը՝  Հիտլերի՝ Բերգհոֆ կատարած այցերից մեկի ժամանակ։
Նախորդ ծրագրեր
Մեկ այլ ծրագիր էր ինչ-որ անհամ, բայց մահացու թույնը գնացքում լցնել Հիտլերի խմելու ջրի մեջ։ Այնուամենայնիվ, այս ծրագիրը շատ բարդ էր համարվում, քանի որ անհրաժեշտ էր ունենալ «ներսի մարդ»։
Գործողության ծրագիր
Ի վերջո, դիպուկահարի կողմից սպանության իրականացումը համարվում էր հաջողության հասնելու ամենահավանական մեթոդը։ 1944 թվականի ամռանը մի գերմանացի, որը Հիտլերի անձնական թիկնապահն էր Բերգհոֆում, գերի էր վերցվել Նորմանդիայում։ Նա պատմել է, որ Բերգհոֆում Հիտլերը միշտ 20 րոպե առավոտյան զբոսանք է կատարել մոտավորապես նույն ժամին (10:00-ից հետո)։ Հիտլերը սիրում էր, որ ինքը մենակ լինի այդ զբոսանքի ժամանակ՝ թողնելով իրեն առանց պաշտպանության ինչ-որ անտառի մոտ։ Երբ Հիտլերը եղել է Բերգհոֆում, հարևան քաղաքից տեսանելի է եղել ծածանվող նացիստական դրոշը։
Ծրագրվում էր Հիտլերին սպանել առավոտյան մարզման ժամանակ, երբ նա անպաշտպան էր։ Սխեման նախատեսում էր, որ SOE-ն Ավստրիայում  պարաշյուտով կիջեցնի գերմանախոս լեհ և բրիտանացի դիպուկահարին։ Հավաքագրվել էր նաև «ներսի մարդը», ով հանդիսանում էր Դեզիր անունով ռազմագերու հորեղբայրը, որը հարևան (20 կմ) Զալցբուրգում ապրող խանութպան էր․ նա կոչվում  էր Հայդենտալեր և մոլի հականացիստ էր ։ Նա պարտավոր էր թաքցնել գործակալներին և տեղափոխել նրանց Բերխտեսգադեն՝ թաքցնելով գերմանական լեռնային զորքերից, որտեղ նրանք պետք է մոտենան բարենպաստ վայրի՝ սպանությունն իրականացնելու համար ։
Վարձվել էր դիպուկահար էր, նրան հրահանգավորել էին և ներկայացրել պլանը ։ Նա մարզվել էր՝ Մաուզեր օպտիկական նշանառություն ունեցող, Վերմախտի ստանդարտ Kar98k հրացանով նախատեսված հարձակումը նմանակող պայմաններում անվրեպ կրակելով շարժվող կեղծ թիրախների վրա։ Բացի այդ, տրամադրվել է Պարաբելլում Լյուգեր ատրճանակ, որն ուներ բրիտանական արտադրության խլացուցիչ, որպեսզի դիպուկահարը հանգիստ կարողանար հաղթահարել ցանկացած սպառնալիքներ՝ մոտենալով թիրախին։ Ներկայումս «Լյուգերը» ցուցադրվում է թանգարանում ։
Բրիտանական ղեկավարության մեջ կար որոշ ընդդիմություն, որը դեմ էր Հիտլերի սպանության գործողությանը։ Մասնավորապես դրան դեմ էին Հատուկ գործողությունների բրիտանական վարչության գերմանական վարչության պետի տեղակալ, փոխգնդապետ Ռոնալդ Թորնլին։ Այնուամենայնիվ նրա ղեկավար Ջերալդ Թեմփլերն ու Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Ուինսթոն Չերչիլը աջակցել են գործողության իրականացմանը։
Գործողության առաջարկը ներկայացվել է 1944 թվականի նոյեմբերին, սակայն այդպես էլ հավանության չի արժանացել բրիտանական կառավարությունում տարաձայնությունների պատճառով։ Քննարկվել է, թե արդյոք Հիտլերի հեռացումը խելամիտ միջոց է հաղթանակը արագացնելու համար։ Այդ ժամանակ բրիտանացիները նրան այնքան վատ ստրատեգ էին համարում, որ հնարավոր էր համարվում, որ թեկնածուները, որոնք կարող էին դառնալ նրա իշխանության ժառանգներ, կարող էին մեծ խնդիր ներկայացնել դաշնակիցների ռազմական ջանքերի համար։ Թորնլին նաև պնդում էր, որ Գերմանիան գրեթե պարտություն է կրել, և եթե Հիտլերը սպանվի, նա կդառնա նահատակ որոշ գերմանացիների համար և գուցե մի առասպել առաջացնի, ըստ որի՝ Գերմանիան կարող էր հաղթել, եթե նա գաղտնի միջոցներով չսպանվեր, ինչը կհանգեցնի Գերմանիայի հետ նոր պատերազմների սպառնալիքին։ Քանի որ դաշնակիցների ռազմական նպատակները ոչ միայն երրորդ ռեյխի ռազմական պարտությունն էին, այլև Կենտրոնական Եվրոպայում նացիստական քաղաքական գաղափարախոսության ոչնչացումը, դա պոտենցիալ անցանկալի գործողություն էր դարձնում։ Բրիտանական կառավարությունը կիսել են նրա հայացքները, այդ պատճառով գործողությունը չի արտոնվել։ Գործողության իրականացման հավանությունը նաև չի տրվել Բերգհոֆում Հիտլերի օրվա ռեժիմի մասին հավաստի հետախուզական տվյալների բացակայության պատճառով, ինչն անհրաժեշտ էր, որպեսզի ապահովվեր գրոհային խմբի հաջողության ողջամիտ շանսերը ։
Հիտլերը վերջին անգամ լքել է Բերգհոֆը 1944 թվականի հուլիսի 14-ին և ինքնասպան է եղել Բեռլինում 1945 թվականի ապրիլի 30-ին՝ Եվրոպայում պատերազմի ավարտից մի քանի օր առաջ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ադոլֆ Հիտլեր Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ռազմական գործողություններ
Ռազմետելևո
Ռազմետելևո (Разметелево), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3082 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի բնակավայրեր
Ժողովածու (2608)
Ժողովածու (2608), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2608 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1635 թվականին Հովհաննես գրիչի կողմից Շինահայր գյուղում։ Ստացողը եղել է Հովհաննեսն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 26,4x19,9 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 270 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգիրով։ Ունի կիսախորան լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է՝ մագաղաթի-ի վրա՝ բոլորագիծ երկաթագիրով, Ավետարան։ Կազմը`կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր և դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրիչ 20ա, 128ա, 264ա, հետագայի՝ 265ա (1637թ) 1բ (18դ) 1ա (1848թ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր