cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Քրիս Ֆրում
Քրիստոֆեր (Քրիս) Ֆրում (Christopher "Chris" Froome), բրիտանացի պրոֆեսիոնալ ճանապարհային հեծանվորդ, Team Sky խմբի անդամ։ Քառակի չեմպիոն «Տուր դը Ֆրանս»-ի ընդհանուր դասակարգման մեջ (2013,2015,2016,2017)։ Կրկնակի բրոնզե մեդալակիր Օլիմպիական խաղերի անհատական մրցաշարում (2012, 2016)։ Ծնվել է Քենիա յում, պատանի հասակում ծնողների հետ տեղափոխվել է Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն, իսկ 2008 թվականին ստացել է բրիտանական քաղաքացիություն և այս ամենի հետ մեկտեղ հանդես է եկել Մեծ Բրիտանիայի դրոշի տակ։ Նա առաջին բնիկ աֆրիկացին է, ով հասել է մինչև Գրանդ տուր և հաղթել Տուր դը Ֆրանս 2013, 2015, 2016 և 2017 թվականների մրցարշավերը։
Գործունեություն
Առաջին անգամ միջազգային խաղասպարեզում Ֆրումը հանդես է եկել 2006 թվականին, երբ Քենիայի հավաքականում մասնակցել է աշխարհի առաջնությանը U23 բարձր տարիքային խմբում։ Խմբային մրցաշարում նա դարձել է 45-րդը, իսկ վերջնականը ավարտել է 36-րդ հորիզոնականում։ 2007 թվականին Քրիսը ստորագրում է իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը հարավաֆրիկյան «Konica Minolta» խմբի հետ։ Այդ խմբի կազմում Ֆրումը տանում է իր առաջին երկու հաղթանակները․ հաղթում է Giro delle Regioni-ի 5-րդ փուլը և Ճապոնիա յի տուրի 6-րդ փուլը։
Այդ հաջողությունները աննկատ չեն մնում, և 2008 թ.-ին Քրիսը տեղափոխվում է Եվրոպա, «Barloworld» բրիտանական խումբ։ Այս խմբում Ֆրումը զբաղեցնում է 2-րդ տեղը Հարավաֆրիկյան Հանրապետության Giro del Capo-ի բազմօրյա մրցաշարի հաշվում և առաջինը մեկնարկում է Տուր դը Ֆրանս 2008-ը, որը ավարտում է 61-րդ հորիզոնականում։ Հաջորդ տարի Ջիրո դ'Իտալիա 2009-ում նա զբաղեցնում է 35-րդ տեղը։ 2009 թվականի սեմպտեմբերին բրիտանացին հայտարարում է նոր բրիտանական «Team Sky» խումբ անցնելու մասին։
Տուր դը Ֆրանս 2012-ում ևս զբաղեցնում է 2-րդ տեղը՝ պարտվելով միայն իր կապիտան Բրեդլի Ուիգինիսին։ 2012թ․ օլիմպիական խաղերում անհատական մրցաշարում Քրիսը դառնում է 3-րդը։
Իր առաջին հաղթանակը Քրիսը տանում է Տուր դը Ֆրանս 2013-ում, սակայն հաջորդ տարի, Տուր դը Ֆրանս 2014-ում անցնում է դիստանցիան։ Դրանից հետո, Քրիսը հաղթում է Տուր դը Ֆրանս 2015, 2016, 2017-ը ընդհանուր դասակարգման մեջ։
Ռավա (Իրաք)
Ռավա (راوة‎), քաղաք Իրաքի արևմուտքում։ Տեղակայված է Անբար մուհաֆազայի տարածքում։
Քրիս Ֆրում
Անձնական կյանք
2014 թվականի նոյեմբերին Ֆրումը ամուսնանում է Միշել Կաունդի հետ։ Զույգին ունի որդի՝ Կելլանը (ծնվ․ 15․12․2015)
Ռավա (Իրաք)
Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է մուհաֆազայի հյուսիսային մասում, Եփրատ գետի ձախ ափին, ծովի մակերևույթից 160 մ բարձրության վրա ։
Քրիս Ֆրում
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Ռավա (Իրաք)
Աշխարհագրական դիրք
Ռավան տեղակայված է պրովինցիայի վարչական կենտրոն համարվող Էր Ռամադի քաղաքից մոտ 170 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք և երկրի մայրաքաղաք Բաղդադից 250 կմ արևմուտք-հյուսիս-արևմուտք։
Պատմություն
Իսլամական պետությունը Ռավան գրավել է 2014 թվականին ։ Իրաքի բանակն ազատագրել է քաղաքը 2017 թվականի նոյեմբերի 17-ին ։ Ռավան կորցնելով՝ Իսլամական պետությունը կորցրեց իր վերջին հենարանն Իրաքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անբար Կատեգորիա:Իրաքի քաղաքներ
Բևեռաթափ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ
Աղասի Խանջյանի առանձնատուն
Աղասի Խանջյանի առանձնատուն, տեղական նշանակության պատմամշակութային հուշարձան Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում՝ Հրազդանի կիրճում։ Գտնվում է Հրազդան մարզադաշտից դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Ներկայում առանձնատանը բնակվում է Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, ում պաշտոնաթողությունից հետո, համաձայն Հայաստանի Սահմանադրության, սեփականության կարգով հանձնվել է այս առանձնատունը։
Ճարտարապետություն
Աղասի Խանջյանի առանձնատունը նախագծվել է 1920-ականների վերջին՝ Կենտկոմի և Թամանյանի պատվերով։ Նախագծումը կատարվել է ոչ թե նախագծային հիմնարկում, այլ հեղինակի՝ ճարտարապետ Հովհաննես Մարգարյանի տանը՝ իր գրասենյակում, քանի որ համարվել է գաղտնի օբյեկտ։
Աղասի Խանջյանի խնդրանքով ճարտարապետը պահպանել է 1900-ականների սկզբի երևանյան սև շենքերի ճարտարապետական ոճը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Լևոն Տեր-Պետրոսյան Կատեգորիա:Հին Երևան
Կազալաբրիվա
Կազալաբրիվա (Casalabriva), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Տարավո Օրնանո կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սարտեն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A330։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 180 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 111 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 75-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 36-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 67,6 %, 1999 թվականին եղել է՝ 63,7 %)։ 75 աշխատունակ բնակիչներից 56-ը աշխատում էին (36 տղամարդ և 20 կին), անաշխատանք էին 19-ը (9 տղամարդ և 10 կին)։ 36 անգործունակ մարդկանցից 10-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 11-ը թոշակառու, 15-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
2008 թվականին կոմունայում հաշվվել են 90 հարկատու տնտեսություններ, որտեղ ապրել է 180 մարդ։ Միջին եկամուտը մեկ մարդու հաշվով կազմել է 12 112 եվրո ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Յատոմի
Քաղաքի տարածքը 48,92 կմ² է, բնակչությունը՝ 43 354 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1) , բնակչության խտությունը՝ 886.22 մարդ/կմ² ։
Հանճարը (ֆիլմ, 2016)
«Հանճարը» (Genius), ամերիկա-բրիտանական կենսագրական-դրամատիկական ֆիլմ, նկարահանվել է ռեժիսոր Մայքլ Գրանդաջի կողմից, Էնդչյու Սքոթ Բեգի «Մաքս Պերկինս։ Հանճարի խմբագիրը» (1978) վեպի հիման վրա։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կայացել էլ 2016 թվականի փետրվարի 16-ին Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնին ։
Յատոմի
Աշխարհագրություն
Յատոմին գտնվում է Այչի պրեֆեկտուրայի հյուսիսարևմտյան առափնյա հարթավայրերում, արևմուտքում սահմանակից է Միե պրեֆեկտուրային։ Այն ունի մի փոքր ափամերձ գիծ Միկավա ծոցի հետ Խաղաղ օվկիանոսի հարավ-արևելքում ։
Ժողովրդագրություն
Ճապոնիայի մարդահամարի տվյալներով՝ Յատոմիի բնակչությունը կայուն աճել է վերջին 60 տարվա ընթացքում ։
Հանճարը (ֆիլմ, 2016)
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է խմբագիր Մաքսվել Փերկինսի և գրող Թոմաս Վոլֆի բարդ բարեկամության մասին։
Յատոմի
Կլիմա
Քաղաքի կլիման բնութագրվում է տաք և խոնավ ամառներով և համեմատաբար մեղմ ձմեռներով (Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում Cfa): Յատոմիում տարեկան միջին ջերմաստիճանը 15,6 °C է։ Տարեկան միջին տեղումները 1677 մմ են, սեպտեմբերի հետ՝ որպես թաց ամիս։ Ջերմաստիճանն առավելագույնն է օգոստոսին՝ 27,7 °C ջերմաստիճան, իսկ հունվարին ամենացածրը՝ 4,5 °C ջերմաստիճան ։
Կրթություն
Յատոմին ունի ութ հանրային տարրական դպրոցներ և երեք հանրակրթական կրտսեր ավագ դպրոցներ, որոնք վարում են քաղաքի կառավարությունը, և մեկ հանրակրթական ավագ դպրոց, որը գործում է Այչի պրեֆեկտուրայի կրթության խորհրդի կողմից։ Կա նաև մեկ մասնավոր ավագ դպրոց։
Հանճարը (ֆիլմ, 2016)
Արտադրություն
Հիմնական նկարահանումները սկսվել են 2014 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Մանչեստրում և ավարտվել են նույն թվականի դեկտեմբերի 12-ին ։
Յատոմի
Տնտեսություն
Յատոմին հանդիսանում է տարածաշրջանային առևտրային կենտրոն, և աչքի է ընկնում ջերմոցային տնտեսությունների զարգացմամբ։ Գյուղատնտեսական հիմնական ապրանքատեսակներն են՝ բրինձը, ցորենը, գազարը, լոլիկը և մսերը։
Հանճարը (ֆիլմ, 2016)
Թողարկման ամսաթիվ
Ֆիլմը թողարկվել է 2016 թվականի հունիսի 10-ին։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2016 թվականի փետրվարի 16-ին Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնում։
Յատոմի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Հանճարը (ֆիլմ, 2016)
Քննադատություն
Ֆիլմը Rotten Tomatoes տիրույթում վաստակել է  51% ՝ հիմնվելով 97 ակնարկիի վրա, միջին վարկանիշը՝ 10-ից 5.7: Ընդհանուր մեկնաբանություն. «Ֆիլմն անդրադառնում է կարևոր թեմաների, բայց չնայած բոլոր ջանքերին, ցանկալի արդյունքի չի հասել» ։
The Guardian-ի ակնարկում ասում է. «Մայքլ Գրանդաջի դեբյուտային ֆիլմում, որը պատմում է Թոմաս Վոլֆի և խմբագիր Մաքսվել Փերկինսի հարաբերությունների մասին, դերասանները կրկնվում են, պատկերը չափազանց ոճավորված է, նրբությունը բավարար չէ», իսկ «The Independent»-ի գրախոսը նշել է, որ «դերասանական խաղն ու սցենաը ավելի հարմար է թատրոնի համար » ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:ԼԳԲՏ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:21-րդ դարի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների կենսագրական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ԼԳԲՏ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1930-ականներին Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1920-ականներին Կատեգորիա:Summit Entertainment ֆիլմեր
Օլ Չիկմազ
Օլ Չիկմազ, լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Անտիպոնտական լեռնաշղթայում, Երզնկա քաղաքից 13 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրություն 2092 մ։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնանցքներ Կատեգորիա:Էրզինջանի մարզ
Սաֆիթա
Սաֆիթա (صافيتا), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Տարտուսի մարզում։ Հանդիսանում է Սաֆիթայի գավառի 6 շրջաններից համանուն շրջանի կենտրոնը։ 2004 թվականի դրությամբ շրջանում ապրում էր 129 632 մարդ, որից քաղաքում՝ 33 000-ը։
Քաղաքը հիմնականում բնակեցված է հույն ուղղափառ քրիստինյաներով և ալավիներով։
Պատմություն
Քաղաքը բնակեցված էր եղել փյունիկեցիների ժամանակներից։ Հնագիտական աշխատանքներից հետո հայտնաբերվել է փյունիկյան եւ քանաանյան բնակավայրեր։ 1102 թվականին Ռայմոոնդ IV Թուլուզցին գևավել է քաղաքը Տրիպոլիի Բանու Ամմար ամիրայից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տարտուսի գավառ Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Վիեդմա (լիճ)
Վիեդմա լիճ (Lago Viedma), սառցադաշտային ծագման լիճ Հարավային Պատագոնիայում՝ Արգենտինայի և Չիլիի սահմանի մերձակայքում։
Իր մեծությամբ երկրորդն է Արգենտինայում ։ Լիճն այդպես է անվանվել ի պատիվ իսպանացի ճանապարհորդ, Հարավային Ամերիկայի հետազոտող Անտոնիո դե Վիեդմայի, ով 1783 թվականին, առաջինը եվրոպացիների մեջ, հասել է այս ափերին։ Լճի մերձակայքում են գտնվում Էլ Չատլեն քաղաքը և Անդյան լեռնաշղթայի բարձր գագաթներից Սեռո Տոռեն ու Ֆիցռոյը (բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 3375 մետր), որոնք ընդգրկված են լեռնագնացների (ալպինիստների) շրջանում հետաքրքրություն առաջացնող լեռնագագաթների ցանկի մեջ։ Լիճը հիմնականում սնվում է Վիեդմա սառցադաշտի հալոցքի ջրերով. սառցադաշտի լեզվակներից մեկը՝ հինգ կիլոմետր լայնությամբ, կպած է լճի արևմտյան ափին։ Սարալանջին և հարթավայրում գերակշռող դարչնագույնը, կանաչի բացակայությունը բացատրվում են հողածածկի վրա սառույցների գործած ազդեցությամբ։
Վիեդմա լիճը գտնվում է ծովի մակերևույթից 254 մետր բարձրության վրա։
Վիեդմա լիճը ներառված է Լոս Գլասիարիս ազգային պարկի մեջ, որը, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի որոշմամբ, 1981 թվականից ի վեր համարվում է համաշխարհային ժառանգության մաս։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի լճեր Կատեգորիա:Հարավային Ամերիկայի լճեր Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Զիգ Զիգլար
Հիլարի Հինթոն "Զիգ" Զիգլար (Hilary Hinton "Zig" Ziglar, ), ամերիկացի հեղինակ, վաճառական և մոտիվացիոն խոսնակ։
Կենսագրություն
Զիգ Զիգլարը ծնվել է Քոֆի շրջանում՝ Հարավարևելյան Ալաբամայում՝ Ջոն Սայլաս Զիգլարի և Լիլա Ուեսքոթ Զիգլարի ընտանիքում ։ Նա 12 երեխաներից տասներորդն էր ։
1931 թվականին, երբ Զիգլարը հինգ տարեկան էր, նրա հայրը Միսսիսիպիի ֆերմայում զբաղեցրեց ղեկավարի պաշտոն, և ընտանիքը տեղափոխվեց Յազու քաղաք, որտեղ նա անցկացրեց իր մանկության մեծ մասը։ Հաջորդ տարի կաթվածից մահանում է նրա հայրը, իսկ երկու օր հետո նրա կրտսեր քույրը։
1943-1945 թվականներին մանսակցել է Կոլումբիայի Հարավային Կարոլինայի համալսարանում անցկացվող V-12 ռազմածովային ուժերի ուսումնական ծրագրին ։
Զիգլարը գրել է ավելի քան 30 գիրք։ Նրա առաջին գիրքը՝ "Կտեսնեմ քեզ վերևում" (See You At The Top) նախքան 1975 թվականին հրատարակվելը մերժվել է 39 անգամ։ Այն ցայսօր տպագրվում է ։
Անձնական կյանք
Զիգլարը հանդիպել է իր կնոջ՝ Ջեանի հետ, 1944 թվականին Ջեքսոնում (Միսսիսիպի)։ Զիգը այդ ժամանակ 17 տարեկան էր, Ջեանը՝ 16․ նրանք ամուսնացել են 1946 թվականի վերջում ։ Զույգն ունի չորս երեխա՝ Սյուզան, Թոմը, Սինդին և Ջուլին։
Զիգլարը իր մոտիվացիոն աշխատանքներում ինտեգրել է քրիստոնեությունը։ Նա նաև հանրապետական էր, որը հավանություն է տվել Արկանզասի նախկին նահանգապետ Մայք Հաքաբեին 2008 թվականին իր կուսակցության նախագահի առաջադրման համար ։
Մահ
2012 թվականի նոյեմբերի 28-ին Զիգլարը մահացել է թոքաբորբից՝ Տեխասի Պլանո քաղաքի հիվանդանոցում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեղինակներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոտիվացիոն խոսնակներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Մայնի Զանդ
Մայնի Զանդ (Sand am Main), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասի Հասբերգե շրջանում։
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Քալում Սքոթ
2011-2014 Վաղ տարիներ
2013 թվականի օգոստոսի 15-ին Սքոթը հաղթեց «Mail's Star Search» մրցույթը՝ կազմակերպված «Hull Daily Mail»-ի կողմից ։ Այնուհետև նա միացավ Maroon 5 երաժշտական խմբի տրիբյուտային բենդին՝ Maroon 4, և ճանապարհորդեց Միացյալ Թագավորությունով ։ 2014 թվականին նա ձևավորեց էլեկտրոնային դուետ Ջոն Մաքնթայրի հետ ։ Դեգյուտային սինգլը՝ "Girl (You're Beautiful)", թողարկվեց հունիսի 14-ին ։ Դուետը ներկայացրեց երգը Բրիտանիայի «Բարի լույս»-ում, բայց որոշ ժամանակ անց խումբը կազմալուծվեց ։
2015 Բրիտնիայի տաղանդը
2015 թվականի ապրիլի 11-ին Սքոթի մասնակցությամբ «Բրիտանիայի տաղանդը» շոուի 9-րդ թողարկումը հեռարձակվեց հեռուստատեսությունով։ Սքոթը Ռոբինի «Dancing On My Own» երգի քավերն էր ներկայացրել։ Սայմոն Քովելը սեղմեց Golden Buzzer-ը և Սքոթին հնարավորություն տվեց ներկայանալու կենդանի շոուներում։ Բացատրելով իր որոշումը՝ Սքոթին ուղարկել կիսաեզրափակիչ՝ Քովելը ասաց. «Ես երբեք չեմ լսել այսքան տարիների ընթացքում այնպիսի տաղանդի, ինչպիսին այս տղան է։ Իսկապես։ Քավեր տարբերակը ցնցող էր, որը ցույց տվեց, որ դու ավելի են քան երգիչը, դու արտիստ ես, և ահա թե ինչու ես սեղվեցի կոճակը»։ Այս նախագծից հետո Սքոթը աջակցություն ստացավ մի քանի աստղերից, ինչպիսիք են Little Mix-ը և Էշթոն Քաթչերը
Հետևելով նրա ելույթին շոուի առաջին դրվագում՝ նրա՝ թվիթերի հետևորդների թիվը 400-ից հասավ 25.000-ի ։ 2017 թվականի հունիսի 7-ի տվյալներով նրա լսումները Յություբում ունեն 111,152,403 դիտորդներ։ Կիսաեզրափակչում, մայիսի 29-ին Սքոթը ներկայացրեց  "We Don't Have to Take Our Clothes Off" երգը։ Քովելը մեկնաբանեց, որ նա իսկապես մեծ արտիստ է, Դեյվիդ Վիլյամսը ասաց, որ նա մեծ հաջողություն կունենա ամբողջ աշխարհում։ Սքոթը հաղթեց կիսաեզրափակիչը 25.6%  ձայնով և անցավ եզրափակիչ։ Եզրափակչում, մայիսի 31-ին Սքոթը ներկայացավ Ռիհաննայի "Diamonds"  երգով և գրավեց վեցերորդ հորիզոնականը 12 մասնակիցների մեջ՝ 8.2%  ձայնով։ «Բրիտանիայի տաղանդ»-ից հետո Սքոթը ներկայացավ բրիտանական մի շարք շոուներում, ինչպիսիք են  «Viking FM Future Star Awards», «Flamingo Land Resort Fair», Westwood Cross շոփինգ կենտրոնի 10-րդ տարեդարձը, «Gibraltar Summer Nights», «Hull Daily Mail's Star» և «Dartford Festival»-ը      ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Գյոգթափա (լեռ, Թուրքիա)
Գյոգթափա, Գյոքթափա, Կյոքթեփե, լեռ Փոքր Հայքում, Մալաթիայի շրջանում։ Բարձրությունը 2000 մ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մալաթիայի մարզի լեռներ
Պերանո
Պերանո  (Perano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1656 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 276 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 6 կմ²։ Փոստային ինդեքս` 66040։ Հեռախոսային կոդ` 0872։
Զոնզա
Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A362։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 1376 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 903-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 473-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 65,6 %, 1999 թվականին եղել է՝ 58,6 %)։ 903 աշխատունակ բնակիչներից 785-ը աշխատում էին (484 տղամարդ և 301 կին), անաշխատանք էին 118-ը (45 տղամարդ և 73 կին)։ 473 անգործունակ մարդկանցից 105-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 130-ը թոշակառու, 238-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
2008 թվականին կոմունայում հաշվվել են 901 հարկատու տնտեսություններ, որտեղ ապրել է 2134 մարդ։ Միջին եկամուտը մեկ մարդու հաշվով կազմել է 17 253 եվրո ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կրիվոյ Ռոգի կրկես
Կրիվոյ Ռոգի կրկես (Криворізький державний цирк), Կրիվոյ Ռոգ, Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզի պետական սեփականություն։
Առանձնահատկություն
Կրկեսը գտնվում է Մետալուրգիական շրջանում, Սոցգորոդում, քաղաքի ամենաառաջադեմ վայրերից մեկում։ Կրկեսը կառուցված է ստանդարտ նախագծով, որը 1966 թվականին ճարտարապետ Գեորգի Վասիլևիչ Նապրիենկոն մշակել է «Գիպրոտատեր» Մոսկվայի ինստիտուտում Սալոմե Մաքսիմով Գելֆերի համագործությամբ։ Կրկեսի նախագիծը իրականացվել է Խորհրդային Միության մի շարք խոշոր քաղաքներում, առաջինը Նովոսիբիրսկում, այնուհետև Ուֆա, Սամարա, Դոնեցկ, Պերմ, Լուգանսկ, Վորոնեժ, Խարկով, Բրյանսկ և Չերեպովեց քաղաքներում ։ Բազմաֆունկցիոնալ տարածքը կարելի է օգտագործել որպես կինոթատրոն, էստրադային և սպորտային դահլիճ՝ տարբեր քանակությամբ տեղերով։ 1765-ը նախատեսված է կրկեսային ներկայացումների համար, 1500-ը՝ լայնէկրան դահլիճի համար, 2000-ը՝ Էստրադային շոուների համար ։
Պատմություն
1964 թվականին Կրիվոյ Ռոգի Գործադիր կոմիտեն սկսեց կրկեսի կառուցում Կրիվոյ Ռոգ քաղաքում։ Համամիութենական Լենինի շքանշանակիր պետական «Սոյուզգոսցիրկ» միավորումը վարկ էր վերցրել, որպեսզի ֆինանսավորեր և կառուցեր նոր կրկես։ Կրկեսի շենքը դարձավ համաքաղաքային աշխատանք։ 1970-ական թվականներին կրկեսն արդեն կառուցվել էր, և կառույցի ավարտը համընկնել է Վլադիմիր Լենինի ծննդյան 100-րդ տարելիցի հետ։
Հուշատախտակ
Կրիվոյ Ռոգի կրկեսն իր դռները բացել է 1970 թվականի հուլիսի 17-ին։ Կրկեսի առաջին համարները ներկայացրել են ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Վլադիմիր Դուրովը՝ «Վարժեցված փիղ» ներկայացմամբ, Վալենտին Ֆիլատովը՝ « Արջի կրկեսը» ներկայացմամբ, ինչպես նաև Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Միխայիլ Նիկոլաևիչ Ռումյանցևը, որն առավել հայտնի էր որպես Կարանդաշ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի կրկեսներ
Fortnite
Ֆորտնայթ, համակարգչային խաղ, որը մշակվել է Epic Games-ի և Epic Games Poland-ի կողմից։ Թողարկվել է 2017 թվականին, իսկ 2018 թվականին ակնկալվում է ամբողջական տարբերակի թողարկումը։ Խաղը հիմնված է օրվա ընթացքում ռեսուրսներ հավաքելու և գիշերը գոյատևելու սկզբունքի վրա:նաև 2018 թվականին տեղի ունեցավ Fortnite խաղի աշխարհի առաջնությունը վորում կար երկու հոգանոց և մեկ։Մեկ հոգանոցում առաջին տեղի դեպքում մրցանակն էր 3,000,000$, իսկ երկու հոգանոցում  առաջին տեղի դեպքում նույնպես 3,000,000 $:
Էություն
Սա «Epic»-ի առաջին խաղն է, որը ստեղծվել է սեփական «Unreal Engine 4» խաղային շարժիչով։ «Fortnite»֊ն գոյատևման համար համագործակցված ավազակախումբ է, որի հիմնական նպատակը բացահայտումները, ռեսուրսների հավաքումը, ամրացված շենքեր կառուցելը և հրեշերի դեմ պայքարելն է։
Խաղացողները  հավաքելու  են այնպիսի իրեր, որոնցով  կարող են կառուցել տներ և գիշերները պաշտպանվել զոմբիներից։ Խաղի մեջ շինարարությունը կլինի հիմնական մեխանիկան։ Խաղացողները կարող են կառուցել իրենց տան յուրաքանչյուր պատը 3x3 ցանցով, նաև կարող են կառուցել աստիճաններ, տանիք և պատուհաններ։ Խաղի տեղանքը և քարտեզները պատահականորեն են ստեղծվել, և խաղացողներին տրվում է զանազան տարբեր զենքեր, ինչպիսիք են հրացանը կամ դիպուկահար հրացանը։ Խաղացողները կարող են նաև ոչնչացնել շրջակա միջավայրի օբյեկտները և դեկորացիաները և ռեսուրսներ ձեռք բերել :խաղում կան տարբեր զենքեր և դրանք բաժանված են գույների ամենավատը մոխրագույնն է հետո կանաչը կապույտը մանուշակագույն իսկ ամենալավը ոսկեգույնն այսինքն օրինակ ավտոմատը ունի այդ բոլոր տեսակները
Խաղի զարգացում
Fortnite-ն ներկայացվել է 2011 թվականի դեկտեմբերի 10-ին «Epic»-ի կողմից ։ 2014 թվականի ապրիլի 8-ին հայտարարվեց, որ խաղը կլինի անվճար ։
Խաղի հայեցակարգը ներկայացվել է «Game Jam»֊ի ժամանակ, որի ընթացքում մշակողները պետք է փոքր խաղ պատրաստեն սահմանափակ ժամակում։ Խաղի ալֆա տարբերակը թողարկվեց և հասանելի էր 2011 թվականի դեկտեմբերի 2-ից մինչև 2014 թվականի դեկտեմբերի 19-ը :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:PlayStation 4 տեսախաղեր Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր Կատեգորիա:Xbox One տեսախաղեր Կատեգորիա:IOS խաղեր
Անտոնիու Պառեյրասի թանգարան
Պատմություն
Թանգարանի գլխավոր մասնաշենքը, որ էկլեկտիկ ճարտարապետության նմուշ է, կառուցվել է 1894 թվականին, ճարտարապետ Ռամոս դի Ասևեդուի նախագծով ։ Նկարչի դստեր՝ Օլգայի համար կառուցված մասնաշենքը ծառայում է որպես տեխնիկական ռեզերվ ։
Բրազիլական մշակույթի կարևորագույն այդ օջախը 1967 թվականին Պատմության և արվեստի ժառանգության ազգային ինստիտուտի կողմից ներառվել է համազգային պատմամշակութային ժառանգության հուշարձանների ցանկում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1942 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Բրազիլիայի թանգարաններ Կատեգորիա:1890-ականների ճարտարապետություն
Ժան Ռոբինե
ժան Բատիստ Ռընե Ոոբինե (Jean-Baptiste-René Robinet, ), մատերիալիստ-փիլիսոփա ։
Ծնվել է տպագրիչի ընտանիքում, սովորել է ճիզվիտական քոլեջում ։ Ողջունել է ֆրանսիական հեղափոխությունը, որի սկզբնական շրջանում եռանդուն մասնակցել է քաղաքական պայքարին։ Մահից առաջ եկեղեցու պնդմամբ հրաժարվել է իր հայացքներից։ Ռոբինեի փիլիսոփայական հայացքները բնորոշելու համար էական նշանակություն ունի նրա երիտասարդ տարիների գործունեությունը, երբ, խզելով հարաբերությունները ճիզվիտների հետ, անանուն հրատարակել է «Բնության մասին» (1761—1766 թվականներին) հայտնի աշխատությունը ։
Նրա հայացքների հիմնական գաղափարական ակունքները Ջոն Լոկի, Լայբնիցի և է․ Կոնդիլյակի ուսմունքներն են։ Ռոբինեն մատերիալիստական դեիզմի հետևորդ էր։ Ընդունել է օբյեկտիվ աշխարհի գոյությունը։ Մատերիան և շարժումը, ըստ նրա, անոչնչանալի են, մատերիական սուբստանցը անվերջ է տարածության և ժամանակի մեջ։ Բնության բազմազանությունը բացատրել է իրերի պատճառական կապով պայմանավորված համընդհանուր միասնության ու ներդաշնակության սկզբունքով։ Ռոբինեն տարբերել է երեք տեսակի ճանաչողություն՝ զգայություն, կշռադատություն և ինտուիցիա, դրանց համապատասխան՝ երեք տեսակի հավաստիություն՝ զգայական, ակնառու և ինտուիտիվ։
Ըստ նրա, զգայությունները իմացության (այդ թվում տեսական մտածողության) աղբյուր են։ Ռոբինեի գաղափարները հավաքել է օբյեկտների պատճեններ, քննադատել Պլատոնի իդեալիզմը։ Ռոբինեն հիլոզոիզմի կողմնակից էր․ զգայության և մտածողության ընդունակություն էր վերագրում մատերիայի բոլոր ձևերին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թարգմանիչներ
Պյոտր Բերոն
Պյոտր Բերոն (Петър Хаджиберович Берон, ), բուլղարացի լուսավորիչ, գիտնական, հանրագետ, մանկավարժ, փիլիսոփա, բժիշկ և բնագետ։
Կենսագրություն
Որոշ ժամանակ ապրել է Բրաշովում։ Սովորել է տեղի եկեղեցական դպրոցում, ապա աշխատել է։ Երբ արդեն քսան տարեկան էր, նրան ուղարկում են Բուխարեստ, որտեղ ընդունվում է հունական վարժարան։
1824 թվականին Անտոն Իվանովի օգնությամբ հրատարակել է «Տարբեր խրատների այբբենարան» գիրքը, որը հայտնի է նաև «Ձկնային այբբենարան» անունով (այդ անվանումը առաջացել է գրքի վերջում պատկերված դելֆինից (չնայած, որ իրականում դելֆինները կաթնասուններ են, այլ ոչ թե ձկներ))։ Սա բուլղարերեն առաջին այբբենարանն էր, որը ստեղծվել է Բերոնի կողմից Բրաշովում ։
Ապա բուլղարացի բարերարների աջակցությամբ ուսումը շարունակել է Եվրոպայում։ Ուսումնասիրել է բժշկություն Հայդելբերգում և Մյունխենում։ Մյունխենում լսել է Ֆրիդրիխ Շելինգի և Լորենց Օկենայի դասախոսությունները։ 1831 թվականին ստացել է դոկտորի աստիճան և վերադարձել է Ռումինիա։ Ապրել է նաև Փարիզում, Բեռլինում, Լոնդոնում, Վիեննայում, Պրահայում և Աթենքում։ Տիրապետում էր ինը լեզուների։
Բացի բուն բժշկությունից, զբաղվել է նաև գիտական գործունեությամբ՝ գրելով մոտ 20 գիտական աշխատություններ։ Աջակցել է բազմաթիվ բուլղարական դպրոցների։
1871 թվականի մարտի 21-ին գտնվել է խեղդամահ Կրայովի իր կալվածքում։
Պետրոսի Բերոնի դիմանկարը պատկերված է բուլղարական 10 լև թղթադրամի վրա։
Ժոնակ
Ժոնակ (Jaunac), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 143 մարդ, բնակչության խտությունը` 36.48 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.92 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 470 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 100 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 26 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 87 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 73-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 14։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 83,9 %։ 73 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 68 անձ (34 տղամարդ և 34 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (4 տղամարդ և 1 կին)։ 14 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 2-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
SATA Air Açores
SATA Air Açores Պորտուգալիայի ավիաընկերություններց է, որի գրասենյակը գտնվում է Պոնտա Դելգադայում (Ազորյան կղզիներ)։ Ավիաընկերությունը իրականացնում է ուղևորափոխադրումներ, բեռնափոխադրումներ Ազորյան կղզիների օդանավակայաններում։ Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1941 թվականին։
Պատմություն
Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1941 թվականի օգոստոսի 21-ին։ Առաջին չվերթը իրականացվել է 1947 թվականին, ինքնաթիռը վայէջք է կատարել Սանտա Մարիա օդանավակայանում, Beechcraft ինքնաթիռով։ 1969 թվականին Նորդել օդանավակայանը դարձավ բազայական օդանավակայան, նույն տարի ավիաընկերությանը անվանեցին SATA Air Açores։
Չվերթը
2014 թվականի հունվարի 17-ին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած էր հետևյալ օդնավաերից ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիայի անդամներ
Ռոբերտո Ֆեռուցի
Ռոբերտո Ֆեռուցի (Roberto Ferruzzi, ), իտալացի նկարիչ։ Առավել հայտնի է իր «Տիրամայր» աշխատանքով, որը ցուցադրվել է 1897 թվականին։
Արևի ծնունդը
Արևի ծնունդը, Երբ Ատում աստվածը թոռներ ունեցավ, օվկիանոսում հանկարծ աճեց լոտոս ծաղիկը։ Թերթիկների վրա նստած էր շողացող մի երեխա։ Նա Ռան էր՝ Արևի աստվածը։ Ռան բարձրացավ վերև ու լուսավորեց մութ երկինքը, մռայլ օվկիանոսը և սև երկիրը։ Պատանի Ռան նայեց շուրջն ու տեսավ, որ ինքը մենակ չէ, և ուրախությունից լաց եղավ։ Նրա արցունքներն ընկան երկրի վրա և կենդանացան։ Շունչ առած այդ արցունքներից ծնվեցին մարդիկ, որոնք միանգամից ընկալեցին աստվածների ուժը և եկեղեցիներ կառուցեցին, սովորեցին աստվածներին նվիրված երգեր երգել։ Սկսվեց Ոսկե դարը՝ մի ժամանակաշրջան, երբ աստվածներն ու մարդիկ ապրում էին երկրի վրա։
Ռոբերտո Ֆեռուցի
Կենսագրություն
Ռոբերտո Ֆեռուցին ծնվել է 1853 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Շիբենիկ քաղաքում (Դալմաթիա նահանգում)։ Նրա հայրը աշխատում էր որպես փաստաբան։ Երբ նա դարձավ չորս տարեկան, նրա ընտանիքը տեղափոխվեց Վենետիկ։ Զրկվելով հորից՝ Ռոբերտոն վերադարձել է Դալմաթիա և սկսել է ուսումնասիրել դասական երաժշտություն և գեղանկարչություն։
Արևի ծնունդը
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Լեգենդներ Կատեգորիա:Առասպելներ Կատեգորիա:Ավանդազրույցներ
Ռոբերտո Ֆեռուցի
Կենսագրություն
Այնուհետև տեղափոխվել է Տորելիյա քաղաք, որտեղ էլ 1897 թվականին նկարել է «Տիրամայր» նկարը ։
Ֆեռուցին մահացել է 1934 թվականի փետրվարի 12-ին Վենետիկում և թաղվել Տորելյայի ընտանեկան գերեզմանոցում ։
Ժառանգներ
Ռոբերտո Ֆեռուցի անունը կրել են նաև նրա երկու ժառանգները, նրա որդին (մականունն է Բոբո) և վերջինիս որդին (մականունը՝ Ռոբի)։ Առաջինը՝ Բոբոն լանդշաֆտների նկարիչ էր, իսկ երկրորդը՝ Ռոբին, կերպարվեստի և հնաոճ իրերի փորձագետ էր։
Տիրամայր
«Տիրամայրը» Ֆեռուցիի առավել հայտնի գեղանկարչական ստեղծագործությունն է։ 1897 թվականին այս գեղանկարչության շնորհիվ Ֆեռուցին հաղթել է Վենետիկում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Հալբա
Հալբա (حلبا‎‎), քաղաք Լիբանանի Հյուսիսային մարզում։ Հանդիսանում է Աքքարի շրջանի վարչկենտրոնը։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է մարզի հյուսիսային մասում, Աքքարի հարթավայրում, Ահարքա գետից հյուսիս, Տրիպոլիից մոտավորապես 22 կմ հյուսիս-արևելք, իսկ մայրաքաղաք Բեյրութից 87 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 327 մ ։
Բնակչություն
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների քաղաքի բնակչությունը կազմում է 4 730 մարդ ։ Մեծ մասը սուննիներ, հույն ուղղափառներ ու մարոնիներ են։
Տրանսպորտ
Մոտակա օդանավակայնը տեղակայված է Տրիպոլիում ։ Այդտեղ գտնվում է Միջերկրական ծովափով անցնող երկաթուղու հերթական կայարանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիբանանի քաղաքներ Կատեգորիա:Հյուսիսային մարզ (Լիբանան)
Հիմնական ֆոնդեր
Հիմնական ֆոնդեր, հասկացությունը և դրա տարրերի դասակարգումը միջազգային վիճակագրության մեթոդաբանությանը անցնելու արդյունքում ազգային վիճակագրության պրակտիկայում կիրառվող հիմնական ֆոնդեր հասկացությանը զուգահեռ մտցվեց ավելի լայն՝ հիմնական կապիտալ հասկացությունը, որը միավորում է արտադրվող և չարտադրվող նյութական և ոչ նյութական ակտիվները։ Օգտագործվում է նաև սեփական կապիտալ հասկացությունը, որն իրենից ներկայացնում է բոլոր ակտիվների արժեքի և բոլոր պարտավորությունների արժեքի տարբերությունը որոշակի պահի դրությամբ։
Հիմնական ֆոնդերը կազմում են հիմնական կապիտալի գերակշռող մասը՝ ընդգրկելով արտադրվող նյութական ակտիվները։ Վիճակագրության մեջ հիմնական ֆոնդեր ասելով հասկացվում է արտադրվող այն նյութաիրային արժեքների համակցությունը, որոնք բազմակի մասնակցում են նյութական բարիքների և ծառայությունների արտադրության գործընթացներին, չեն փոխում իրենց բնեղեն տեսքը, իրային ձևով չեն մտնում աշխատանքի արդյունքի մեջ և իրենց արժեքը արտադրված արդյունքին (ծառայությանը) փոխանցում են մաս-մաս, մաշվածքի չափով։
Խորհրդային վիճակագրությունում, բացի նշված բնութագրերից, հիմնական ֆոնդերին վերագրելու համար նրա տարրերը պետք է բավարարեին ևս երեք չափանիշների.
ԱՀՀ մեթոդաբանությամբ առաջին չափանիշը պահպանվում է, իսկ մյուս երկուսը՝ գործում են որոշակի վերապահումներով։ Նրա տարրերի արժեքը պետք է մեծ լինի որոշակի մեծությունից, որը սահմանվում է՝ ֆոնդեր ստեղծող ճյուղերի արտադրանքի գների դինամիկայից կախված։ Հիմնական ֆոնդերին վերաբերում են ոչ միայն գործող ավարտուն օբյեկտները, այլ նաև այն անավարտ միավորները, որոնք այդ վիճակով անցնում են արտադրողներից օգտագործողների սեփականության տակ։
Հիմնական ֆոնդերը միմյանցից տարբերվում են արտադրության գործընթացում ունեցած դերով, կոնստրուկտիվ առանձնահատկություններով, ծագման (ստեղծման) բնույթով, գործելու տևողությամբ և այլ հատկանիշներով։ Նման բազմազանությունը պահանջում է մշակել և կենսագործել միասնական բնաիրային դասակարգման համակարգ, որը կօգտագործվի հիմնական ֆոնդերի հաշվառման, գնահատման, ամորտիզացիոն հատկացումների պլանավորման, կապիտալ ներդրումների իրականացման և վերարտադրության գործընթացների համար։
Հիմնական ֆոնդերի հաշվառումը և գնահատումը
Հիմանական ֆոնդերի հաշվառումը և գնահատումը իրականացնում են ձեռնարկության տեխնիկական և տնտեսական ծառայությունները։ Հաշվառման գլխավոր նպատակը առկա և շարժման մեջ գտնվող հիմնական ֆոնդերի իրական արժեքը որոշելն է։ Հաշվառումը և գնահատումը կատարվում է բնաիրային և արժեքային մեթոդների կիրառմամբ։ Հիմնական ֆոնդերի բնաիրային գնահատումը անհրաժեշտ է դրանց տեխնիկական վիճակը, արտադրական կարողությունները, օգտագործման աստիճանը, տեղադրված սարքավորումների քանակը, տեսակները և տարիքը որոշելու համար։
Հիմնական ֆոնդերի գնահատման արժեքային մեթոդը անհրաժեշտ է դրանց ընդհանուր արժեքը, գրանցման դինամիկան, կառուցվածքը, մաշվածության աստիճանը, ամորտիզացիոն հատկացումների տարեկան գումարը, արտադրանքի ինքնարժեքը և արտադրության եկամտաբերությունը որոշելու, ինչպես նաև ընդլայնված վերարտադրության պլան մշակելու համար։
Դասակարգում
Ներկայումս Հայաստանի Հանրապետության ազգային վիճակագրությունում գործում է հիմնական ֆոնդերի հետևյալ դասակարգումը.
Այս դասակարգումը կատարվում է երկրի տնտեսության մակարդակով, իսկ տնտեսության յուրաքանչյուր ճյուղ այս դասակարգումը կոնկրետացնում է իր համար՝ հաշվի առնելով ճյուղի արտադրական, տնտեսական, բնական և մի շարք այլ առանձնահատկություններ։
Հիմնական ֆոնդերի բնաիրային դասակարգումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու նրա ակտիվ և պասիվ մասերը, որը կատարվում է արդյունքի ստեղծման գործում նրա տարրերի մասնակցության դերով (աստիճանով)։ Ակտիվ ֆոնդեր են համարվում մեքենաները և սարքավորումները, ինչպես նաև՝ աշխատանքի այն միջոցները, որոնք ներգործում են՝ աշխատանքի առարկայի վրա կամ վերահսկում են արտադրության գործընթացը։ Իսկ այն տարրերը, որոնք պայմաններ են ստեղծում աշխատանքի համար, բայց նրա արդյունքի վրա ակտիվ ներգործություն չեն թողնում, վերագրվում են պասիվ ֆոնդերին։ Սովորաբար պասիվային մասում ընդգրկվում են շենքերը և կառույցները, սակայն մի շարք ճյուղերում (օրինակ, նավթի և գազի արդյունաբերությունում) հորանցքները և վերամշակող կառույցները վերագրվում են ակտիվ մասին։ Հիմնական ֆոնդերի ընդհանուր ծավալում նրա ակտիվ մասի ավելացումը վկայում է արտադրական ներուժի ուժեղացման մասին։
Խմբավորում ըստ հատանիշների
Հիմնական ֆոնդերը, որպես համալիր տնտեսական կատեգորիա, կարող են բազմակողմանիորեն բնութագրվել խմբավորման մեթոդի օգնությամբ՝ հիմքում ընդունելով հետևյալ հատկանիշները.
Հիմնական ֆոնդերի վիճակագրության կարևորագույն խնդիրներից մեկը՝ անհրաժեշտ և արժանահավատ տեղեկատվության հավաքագրումն է, որի աղբյուրներն են վիճակագրական կանոնավոր և միանվագ հաշվետվությունները, ձեռնարկությունների ռեգիստրները և ընտրանքային հետազոտությունները։
Հիմնական ֆոնդերի գնահատման տեսակներ
Հիմնական ֆոնդերի ծավալը (մեծությունը) գնահատվում է և՛ բնաիրային, և՛՝ արժեքային արտահայտությամբ։ Բնաիրային չափի միավորները օգտագործվում են կոնկրետ տեսակի հիմնական ֆոնդերի ծավալը որոշելու համար (օրինակ՝ սարքավորումների քանակը կարելի Է արտահայտել միավորների թվով կամ ընդհանուր հզորությամբ, շենքերը և կառույցները՝ քառակուսի կամ խորանարդ մետրերով և այլն)։ Սակայն ֆոնդերի բազմազանության պատճառով, որոնք բնաիրային արտահայտությամբ հնարավոր չէ ընդհանրական տեսքի բերել, վիճակագրությունը օգտվում Է արժեքային գնահատումից։ Այն հնարավորություն է տալիս որոշել հիմնական ֆոնդերի ընդհանուր ծավալը, իրային և ճյուղային կառուցվածքը, վերլուծել վերարտադրության գործընթացը, օգտագործման արդյունավետությունը և այլն։ Հաշվառման և վիճակագրության պրակտիկայում օգտագործվում են հիմնական ֆոնդերի գնահատման հետևյալ տեսակները. 1. Լրիվ սկզբնական արժեք (Cլ.ս.), որը՝ օբյեկտի փաստացի արժեքն Է շահագործման հանձնելու պահին։ Այն բնութագրում է օբյեկտի ձեռքբերման, փոխադրման և տեղադրման ծախսերը։ Եթե ձեռնարկությունն է արտադրում կամ կառուցում տվյալ օբյեկտը, ապա հիմնական ֆոնդերի ստեղծման եղանակը ներդրումն է։ Այս արժեքով հիմնական ֆոնդերը հաշվեգրվում են ձեռնարկության հաշվեկշռում և պահպանվում օբյեկտի գործելու ամբողջ ժամանակի ընթացքում։ Հիմնական ֆոնդերի ստեղծման և ձեռք բերման ծախսերը կատարվում են տարբեր ժամանակներում, արտադրության տարբեր պայմաններում, որը հանգեցնում է միատեսակ սպառողական արժեքներ ունեցող օբյեկտների տարբեր մեծության լրիվ սկզբնական արժեքների։ Բացի այդ, ձեռքբերման (կամ ընթացիկ) գները փոփոխվում են ժամանակի ընթացքում, հատկապես բարձր սղաճի առկայության դեպքում։ Սա, արդեն, հիմնական ֆոնդերի վերարտադրության և դինամիկայի ուսումնասիրության ցուցանիշները դարձնում է ոչ համադրելի։ 2.Մնացորդային սկցբնական արժեք (Շմ.ս), որը հավասար է լրիվ սկզբնական արժեքի և մաշվածքի չափով արտադրանքի փոխանցված գումարի տարբերությանը։ 3.Լրիվ վերականգնման արժեք (Շլ.վ), որը բնութագրում է հիմնական ֆոնդերի վերարտադրության արժեքը ժամանակակից պայմաններում, այսինքն՝ օբյեկտի ստեղծման (կամ ձեռքբերման) ծախսերը ներկա պահի գներով։ 4.Մնացորդային վերականգնման արժեք (Շմ.վ.), որը բնութագրում է օբյեկտի փաստացի մաշվածության աստիճանը վերարտադրության նոր պայմաններում։ Այս արժեքը համապատասխանում է այն գումարին, որով պետք է գնահատվի յուրաքանչյուր օբյեկտը վերարտադրության ժամանակակից պայմաններում՝ հաշվի աոնելով նրա փաստացի մաշվածությունը վերագնահատման պահի դրությամբ։ Հիմնական ֆոնդերի սկզբնական և վերականգնման արժեքների տարբերություններ առաջանում են նրա առանձին տարրերի գների փոփոխության պատճառով։ Վերականգնման արժեքը կարող է սկզբնական արժեքից մեծ կամ փոքր լինել՝ կախված գների փոփոխությունից, եթե բարձրացել են, ապա այն մեծ կլինի և՝ ընդհակառակը։ Այս երկու արժեքները կարող են իրար հավասար լինել միայն հիմնական ֆոնդերը շահագործման հանձնելու պահին։ Հիմնական ֆոնդերի գնահատումը վերականգման արժեքով հնարավորություն է տալիս միասնականացնել ւոարբեր ժամանակներում շահագործման հանձնված հիմնական ֆոնդերը։ ԱՀՀ մեթոդաբանությամբ հիմնական ֆոնդերը գնահատվում են վերագնահատման արժեքով։
Հիմնական ֆոնդերի վերագնահատում
Մինչ շուկայական տնտեսության անցումը՝ գները համեմատաբար կայուն էին, որի պատճառով էլ հիմնական ֆոնդերի վերագնահատումը կատարվում էր մոտավորապես տասը տարին մեկ անգամ։ Ներկա պայմաններում, որը բնութագրվում է գների բարձր սղաճով, անհրաժեշտ է ավելի հաճախ կատարել հիմնական ֆոնդերի վերագնահատում։ Գոյություն ունեն հիմնական ֆոնդերի վերագնահատման երկու ձևեր. 1. հավելագին, ըստ որի օբյեկտի արժեքը բարձրացվում է, 2. գնազեղչ, ըստ որի օբյեկտի արժեքը իջեցվում է։ Հիմնական ֆոնդերը վերագնահատման ժամանակ գնահատվում են լրիվ և մնացորդային վերականգնման արժեքներով՝ հաշվի առնելով ֆիզիկական և բարոյական մաշվածքը։ Մինչ վերագնահատման պահը ձեռնարկությունների և կազմակերպությունների տնօրինության տակ գտնվող հիմնական ֆոնդերը գնահատվում են լրիվ վերականգնման արժեքով, իսկ այդ պահից հետո շահագործման հանձնված օբյեկտները լրիվ սկզբնական արժեքով։ Ձեռնարկությունները և կազմակերպությունները հիմնական ֆոնդերի վերագնահատումը իրականացնում են երկու եղանակով. 1. հիմնական ֆոնդերի արժեքի փոփոխության ինդեքսների օգնությամբ, 2. արժեքը գնի վերածելու ուղղակի վերահաշվարկի միջոցով։ Առաջին եղանակով հիմնական ֆոնդերի վերագնահատման արժեքը որոշվում է նրանց լրիվ սկզբնական արժեքը բազմապատկելով համապատասխան ինդեքսներով, որոնք շերտավորված է ըստ հիմնական ֆոնդերի խմբերի և ձեռքբերման ժամանակի։ Օրինակ՝ ենթադրենք օբյեկտի լրիվ սկզբնական արժեքը վերագնահատման պահին կազմել է 80 դրամական միավոր, իսկ մնացորդային սկզբնական արժեքը 51 դրամական միավոր։ Համաձայն հիմնական ֆոնդերի ճյուղային դասակարգման այս օբյեկտը վերաբերում է հիմնական ֆոնդերի այն խմբին, որոնց համար արժեքի փոփոխության ինդեքսը հավասար է 1.50-ի։ Որոշել օբյեկտի լրիվ և մնացորդային վերականգնման արժեքները վերագնահատման պահի դրությամբ։ Մաշվածքի գումարը վերագնահատման պահին 80 - 51 = 29 միավոր, Օբյեկտի լրիվ վերականգնման արժեքը վերագնահատման պահին հավասար է՝ 80 x 1.50 = 120 միավոր Մաշվածքի գումարը՝ ՛ հաշվի առնելով վերագնահատումը հավասար է՝ 29 x 1.50 = 43.5 միավոր Օբյեկտի մնացորդային վերականգնման արժեքը վերագնահատման պահին հավասար է՝ 120 - 43.5 = 76.5 միավոր։ Եթե վերագնահատումը կատարվում է ուղղակի վերահաշվարկի եղանակով, ապա օբյեկտի լրիվ վերականգնման արժեքը որոշվում է նման նոր օբյեկտների շուկայական գների հիման վրա՝ հաստատված փորձագետների եզրակացություններով կամ զանգվածային տեղեկատվական միջոցների հրապարակումներում։ Օրինակ՝ ենթադրենք՝ օբյեկտի լրիվ սկզբնական արժեքը տարվա սկզբին կազմել է 50 դրամական միավոր, իսկ մնացորդային սկզբնական արժեքը 40 դրամական միավոր։ Ըստ փորձագետների եզրակացության նման նոր օբյեկտի շուկայական գինը 55 դրամական միավոր է։ Հաշվենք՝ հետևյալ ցուցանիշները. վերահաշվարկի գործակիցը 55 ։ 50 = 1.1 մաշվածքի գումարը՝ հաշվի առնելով վերագնահատումը հավասար է՝ (50 – 40) x 1.1 = 11 միավոր մնացորդային վերականգնման արժեքը՝ 40 x 1.1 = 44 կամ 55 – 11 = 44 միավոր։
Հիմնական ֆոնդերի մաշվածք և ամորտիզացիա
Շահագործման ընթացքում հիմնական ֆոնդերը ենթարկվում են ֆիզիկական և բարոյական մաշվածքի։ Ֆիզիկական մաշվածքի դեպքում հիմնական ֆոնդերը կորցնում են իրենց ֆիզիկական հատկությունները, որի հետևանքով չեն կարողանում կատարել իրենց գործառույթները և դառնում են ոչ պիտանի։ Բարոյական մաշվածքր դրսևորվում է նրանում, որ հիմնական ֆոնդերի գործող օբյեկտները իրենց արտադրողականությամբ, սպասարկման ծախսերով և թողարկվող արտադրանքի որակով զիջում են նոր հիմնական ֆոնդերին, այսինքն՝ դառնում են տնտեսապես ոչ շահավետ։ Հետևաբար, անհրաժեշտություն է առաջանում պարբերաբար փոխարինել նման օբյեկտները։ Նոր հիմնական ֆոնդերի ստեղծման և ձեռքբերման համար բավարար դրամական միջոցները ձեռնարկատերերը ընդգրկում են թողարկվող արտադրանքի ինքնարժեքի մեջ՝ ամորտիզացիոն հատկացումների տեսքով։ Այսպիսով, անհրաժեշտ է տարբերել «մաշվածք» և «ամորտիզացիա» հասկացությունները։ Եթե մաշվածքն իր տնտեսական բովանդակությամբ բնութագրում է գործող հիմնական ֆոնդերի ծերացման աստիճանը ֆիզիկական և տնտեսական առումով, ապա ամորտիզացիան իրենից ներկայացնում է հիմնական ֆոնդերի մաշվածքին հավասար արժեքի փոխանցում արտադրության ծախքերի մեջ կամ օբյեկտների հետագա փոխարինման համար դրա մական միջոցների կուտակում։ Տարբերվում են նաև մաշվածքի և ամորտիզացիայի հաշվեգրման օբյեկտների շրջանակները։ Մաշվածքը գործնականում որոշվում Է հիմնական ֆոնդերի բոլոր տեսակների համար, անկախ այն բանից ամորտիզացիա հաշվեգրվել Է, թե ոչ։ Բացառություն են կազմում գրադարանային ֆոնդերը, թանգարանային և գեղարվեստական արժեքները, բերքատվության տարիքին չհասած բազմամյա տնկարկները և մթերատու անասունները։ Ամորտիզացիա չհաշվեգրելու օբյեկտների շրջանակն ավելի լայն Է։ Այն ընդգրկում Է բնակելի շենքերը (բացառությամբ կազմակերպությունների կոդ մից Եկամուտ ստանալու նպատակով օգտագործվող օբյեկտների), բյուջետային կազմակերպությունների հիմնական ֆոնդերը, սեփականաշնորհման գործընթացներում պայմանագրերով նվիրած կամ անհատույց փոխանցված օբյեկտները, մթերատու անասունները և այլն։ Ամորտիզացիա հաշվեգրած հիմնական ֆոնդերի համար մաշվածքն ընդունվում է ամորտիզացիային հավասար, իսկ չհաշվեգրածների համար մաշվածքը որոշվում է՝ ելնելով հիմնական ֆոնդերի օգտագործման ժամանակի տևողությունից։ Արտադրանքի իրացմանը զուգահեռ, հիմնական ֆոնդերի մաշվածքին հավասար գումարները կուտակվում են ամորտիզացիոն ֆոնդում։
Մեսրոպ Մաշտոցի դիմանկար (Ստեփանոս Ներսիսյան)
Մեսրոպ Մաշտոցի դիմանկար, Ստեփանոս Ներսիսյանի 1882 թվականին ստեղծած կտավն է, որտեղ պատկերված է հայկական գրի ստեղծող Մեսրոպ Մաշտոցը հոգեկան ընդվզման ամենալարված պահին՝ առաջին տառերն ուրվագծելիս ։
Ստեղծման պատմություն
Ստեփանոս Ներսիսյանն իր ստեղծագործություններում հաճախ է անդրադարձել ժամանակի լուսավորության ու հասարակական մտքի զարգացմանը նվիրված անձանց ։ Մաշտոցի դիմանկարը Ստեփանոս Ներսիսյանը ստեղ­ծել է կյանքի վերջին տարիներին՝ 1882 թվականին։ Նույն ժամանակ ստեղծել է նաև հայոց գրերի ստեղծման գործում Մաշտոցին սատարող, կաթողիկոս Սահակ Պարթևի դիմանկարը։ Երկու նկարն էլ լայն տարածում են գտել և ժողովրդականություն են վայելել։
Աշխատանքը կատարվել է գանձակեցի մեծահարուստ Տեր-Ներսիսյանի պատվերով, որոշ ժամանակ պահպանվել է նրա տան դահլիճներից մեկում, ապա՝ Թարգմանչաց եկեղեցում։ Նկարի տարբերակը եղել է Թիֆլիսի Վանքի եկեղեցում, իսկ այժմ պահպանվում է Էջմիածնի Մայր Տաճարում ։
Մաշտոցի կերպար
Կերպարի կերտման հիմք է ծառայել Մովսես Խորենացու պատումը։ Խորենացին նշել է, որ Մեսրոպ Մաշտոցը «մարմնով փառահեղ» էր։ Ստեփանոս Ներսիսյանը առաջին պլան է բերել Մեսրոպին, որն էլ ավելի ընդգծել խոշոր մարմնի «փառահեղ» լինելը։ Կերպարի մկանուտ լինելու մասին վկայում է մարմնի բաց մասի՝ վզի հատվածը ։ Կերպարն իր ներքին էությամր օժտված է որոշ սրբացման երանգով։ Մեսրոպը պատկերում 40-ն անց առույգ, ամրակազմ, հաղթանդամ տղամարդ է, մի տարիք մարդու համար, երբ նրա ստեղծագործական միտքր հանդես է գալիս իր ողջ կարողությամբ ։
Հաստատելու համար Խորենացի պատմահոր «նա հրեշտակի տեսք ուներ, բեղմնավոր միտք» արտահայտությունը, Ներսիսյանը պատկերել է խելացի հայացքով հայ առնական տղամարդու՝ գեղեցիկ դիմագծերով, սև բեղերով, կարճ մորուքով, երեսը մի փոքր մազակալած։ Ըստ արվեստաբան Ե․ Մարտիկյանի Ստեփանոս Ներսիսյանը «Մեսրոպին պատկերել է մարդկային կոնկրետ, ռեալ նկարագրի հատկանիշներով» ։ Ըստ Մանյա Ղազարյանի՝ «նկարիչը հեռացել է մեսրոպյան կերպարի ավանդական պատկերումից. սուրբ, որը հրաշքի զորությամբ տեսնում է հայ նշանագրերը։ Ներսիսյանի համար կարևոր է դարձել ոչ թե միայն երևույթի հրաշքային կողմը, այլև մարդու ստեղծագործական միտքը, նրա ներքին կամքն ու ձգտումը» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեսրոպ Մաշտոց Կատեգորիա:Ստեփանոս Ներսիսյանի նկարներ Կատեգորիա:1882 արվեստում
Ֆրանսերենը Շվեյցարիայում
Ֆրանսերենը Շվեյցարիայում տարածված է տեղական պատուա բարբառի և գրական ֆրանսերենի տեսքով: Օյլ բարբառախմբին պատկանող բարբառները և պրովանսաֆրանսերենը Շվեյցարիայում արդեն սահմանափակ կիրառություն ունեն, չնայած Ռոմանդիայի (ֆրանսիական Շվեյցարիա) տարեց բնակիչները շարունակում են պահպանել տեղի բարբառները, և նոր սերունդը հետաքրքրություն է դրսևորում պատուայի հանդեպ : Պատուան կիրառվում է եկեղեցական արարողություններում և շարունակում է մնալ հեռավոր գյուղերի ու փոքր քաղաքների տարեց բնակիչների խոսակցական լեզուն:
Պատմություն
Ժամանակակից Շվեյցարիայում Ռոմանդիայի շատ կանտոններ` բացառությամբ Ֆրիբուրի (1481), բավական ուշ են ընդգրկվել (մոտավորապես 19-րդ դարի սկիզբ), այդ պատճառով տարբեր ժամանակներում այս տարածքները տարաբնույթ ազդեցություն են կրել` ռեֆորմացիա, Բեռնի ընդարձակում, ֆրանսիական հեղափոխություն: Ֆրանսախոս հարևան միավորները (հատկապես օկ և օյլ բարբառներ կրողները) մեծ ազդեցություն են թողել շրջանի կյանքում, սակայն 19-րդ դարից իրավիճակը փոխվել է. Ռոմանդիայում արգելվել են ֆրանկոպրովանսերենի քարոզումն ու ուսուցումը, ավելի նորաձև է դարձել գրական ֆրանսերենի կիրառումը: Այդպիսով, 1990 թվականին ֆրանսախոս շվեյցարացիների միայն 2 %-ն էր կարողանում խոսել պատուա լեզվով:
Ժամանակակից կարգավիճակ
Ընդհանուր առմամբ, ֆրանսերենը և գրական ֆրանսերենը համընկնում են` ի տարբերություն գերմանական գրական լեզվի և նրա շվեյցարական տարբերակի, որը կիրառում է Շվեյցարիայի գերմանախոս հատվածը: Ֆրանսիացիների ու Շվեյցարիայի ֆրանսախոս կանտոնների շվեյցարացիների մեջ գրեթե լիարժեք փոխհասկացվածություն է առկա, սակայն վերջիններիս լեզվում նկատվում են պատուայից ու գերմաներենից եկող հնաբանություններ: Այսպես ավելի շատ օգտագործում են vattre et mouttre` փոխանակ ասելու père et mère, poutzer` փոխանակ nettoyer, speck` փոխանակ lard, witz` փոխանակ blague և այլն:
Այսպիսով, ներկայումս առանձնանում են ֆրանսախոս շվեյցարացիների երեք շերտեր` պատուա լեզուն կրողներ, ֆրանսերենի շվեյցարական տարբերակը կողներ և ֆրանսերեն կրողներ: Վերջինս կոչվում է français fédéral և կիրառվում է պաշտոնական փաստաթղթերում` օգտագործելով գրական ֆրանսերենի քերականությունը, բառապաշարը և շարահյուսությունը: Dictionnaire suisse romand-ը բնորոշում է français fédéral լեզուն որպես վարչական լեզու, որով միայն գրում են և ոչ թե կենդանի խոսում:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի լեզուներ Կատեգորիա:Ֆրանսերեն
Հրեական գրականություն
Հրեական գրականություն, հին հրեերենով (իվրիտերեն) և իդիշով ստեղծված գրականություն։ Իվրիտերենով հրեական գրականությունը զարգացել է տարբեր երկրներում, այժմ զարգանում է գլխավորապես Իսրայելում, իդիշով՝ Ռուսաստանում, Ռումինիայում, ԱՄՆ-ում, Իսրայելում, Ֆրանսիայում, Կանադայում, Բրազիլիայում, Արգենտինայում և այլուր։
Հին հրեական գրականություն
Հին հրեական գրականության գլխավոր հուշարձանը «Աստվածաշունչն» է, որի առանձին մասերը (Հնգամատյան, Մարգարեություններ և այլն) գրվել են Ք.ա. XII դարից մինչև Ք.հ. II դար։
Միջնադարյան հրեական գրականություն
Միջնադարյան հրեական գրականության առաջին հուշարձաններից է Թալմուդը (ավարտվել է V դարում)։ Հրեական գնոստիցիզմի «Գիրք արարածոց» առաջին հայտնի հուշարձանը, ինչպես ենթադրում են, վերաբերում է VIII դարին։ Միջնադարյան հրեական գրականությունն առանձնապես զարգացել է արաբական Իսպանիայում (Իոսսդայ իբն Շապրուտ մոտ 915—990, Խա Նագիդ 993—1056, Սողոմոն իբն Գեբիրոլ (Ավիցեբրոն) 1021—1055, Մովսես իբն էզրա 1055—1139, Եհուդա Հալևի 1075—1141)։ Իտալիայում հայտնի է եղել Իմմանուիլ Հռոմեացին (մոտ 1268—1330)։ Իսպանիայից հրեաների արտաքսումից հետո, XVI— XVII դարեր, սկսել է հրեական գրականության անկման երկարատև շրջանը։
Իդիշով հրեական գրականություն
Խորհրդային հրեական գրականության մեջ պոեզիայի հիմնադիրները դարձան Օ.Շվարցմանը, Դ.Գոֆշտեյնը (1889—1952), Լ.Կվիտկոն (1890—1952), Պ.Մարկիշը (1895—1952), հանդես եկան նոր բանաստեղծներ Ա.Կուշնիրովը (1892—1949), Ս.Գալկինը (1897—1960), է.Ֆինինբերգը (1899— 1946) և ուրիշներ։ XX դարի 20—30-ական թթ. սկսեցին ստեղծագործել արձակագիրներ Ն.Գ.Լուրյեն (1885—1960), Մ.Դանիելը (1900-40), Շ.Գոդիները (1892—1941), Ա.Կագանը (1900—1965), Գ.Օռլանդը (1898—1946), Մ.Ալբերտոնը (1900—1947), Ֆ. Սիտոն (1909—1945), բանաստեղծներ՝ Մ.Տեյֆը (1904—1966), Ցա.Զելդինը (1902— 1941), է.Կազակևիչը (1913—1962), Բ. Օլևսկին (1909—1941), Ի.Կոտլյարը (1908—1962) և ուրիշներ։ Ուկրաինայի և Բելառուսիայի մարզերի ազատագրումից, Լատվիայում, Լիտվայում, էաոոնիայում, Բեսարաբիայում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո հրեական գրականությունը համալրվեց նոր անուններով (Ցա.Շտերնբերգ, ծն. 1890, Մ.Ալթման, ծն. 1890, Մ.Սակցիեր, ծն. 1907 և ուրիշներ)։ Մոտ 40 հրեա գրող զոհվեց 1941—1945-ի Հայրենական Մեծ պատերազմում։ 60-ական թթ. նշանակալի են Մ.Ալթմանի, Ի.Շեխտմանի (ծն. 1908), Դոբինի (ծն. 1905), Նոտա Լուրյեի, Ֆալիկմանի (ծն. 1911), Ի.Ռաբինի (ծն. 1900), Գորդոնի (ծն. 1909), Տ.Դենի (ծն. 1912), Պոլյանկերի (ծն. 1908), Զաբարայի (ծն. 1908), Շ.Գորշմանի (ծն. 1906), Մ.Լևի (ծն. 1915) և ուրիշների ստեղծագործությունները։