cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ինսեկտոֆոբիա
Առաջացման պատճառներ և ախտանշանները
Ինսեկտոֆոբիայի ախտանշանների դրևորումը կարող է զգալիորեն տարբեր լիներ յուրաքանչյուր հիվանդի մոտ՝ մեծահասակների մոտ, ավելի մեծ հոգեբանական կայունության շնորհիվ, կարող է արտահայտվել ոչ այդքան ինտեսնիվ, որքան երեխաների մոտ։ Այդուհանդերձ, մեծահասակների մոտ նույնպես կարող է լինել խուճապային գրոհներ. դրանք հաճախ կանանց մոտ են լինում։ Որոշ դեպքերում կարող են զարգանալ հոգեբանական ծանր ախտանշաններ, ինչի պատճառով հիվանդը ինքն իրեն կարող է վնասել (մարմնին թունավոր քսուքներ քսելով, միջատներին կրակով ոչնչացնելու փորձեր անելով և այլն)։
Ինսեկտոֆոբիայի ախտանշանային դրսևորումները կարող են արտահայտվել հետևյալ ձևերով՝
Կլինիկական պատկերի, ինչպես նաև հենց պացիենտների և նրանց հարազատների շրջանում անցկացված հարցումների հիման վրա կատարվում է ֆոբիայի ախտորոշում, երբեմն անհրաժեշտ կարող է լինել ուղղակիորեն դիտարկել պացիենտի ռեակցիան իր վախի առարկայի նկատմամբ ։
Բուժում
Ինսեկտոֆոբիայի բուժումը ցուցված է պացիենտի կյանքի որակը նշանակալիորեն բարձրացնելու համար։ Որպես ֆոբիայի այս տեսակի, ինչպես նաև՝ բոլոր մյուս ֆոբիաների, բուժում լիովին արդարացված է առճակատման գնալու և կոգնիտիվ-վարքաբանական թերապիան, որոնք մեծ մասամբ ազատում են պացիենտին միջատների հանդեպ իռացիոնալ վախից և նեղացնում են ֆոբիայի սահմանները՝ մինչև ռացիոնալ վախեր։ Մանկական ինսեկտոֆոբիայի դեպքում կարելի է սկսել միջատների մեծ, գունագեղ նկարներով հանրագիտարան ձեռք բերելուց, միջատների մասին ֆիլմեր դիտելուց ։
Անհրաժեշտ է խուսափել վախի հիպերկոմպեսացիայի դրսևորումներից, երբ պացիենտի մոտ առաջանում է տանը վտանգավոր միջատներ պահելու ցանկություն, քանի որ դա կարող է ֆոբիայի վերսկսման պատճառ դառնալ։ Ինսեկտոֆոբիայի կանխարգելման բովանդակությունը միջատների հետ շփումները, ինչպես նաև դրանց հետ կապված ցանկացած բացասական ազդեցությունները սահմանափակելն է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջատներ Կատեգորիա:Ֆոբիաներ
Շիգա Կոգեն
Շիգա Կոգեն (志賀高原), ճապոնական լեռնադահուկային հանգստավայր, որը տեղակայված է Նագանո պրեֆեկտուրայի Ձյոսինյեցու Կոգենի ազգային պարկում՝ Յամանոուտի ավանի մոտակայքում։
1998 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ընթացքում այս հանգստավայրում անցկացվել են լեռնադահուկային և սնոուբորդինգի առաջնություններ ։ Ավելի քան 20 կմ երկարությամբ հանգստավայրն իր մեջ միավորում է 21 լեռնադահուկային այգի, 71 վերելակ և գոնդոլներ, բազմաթիվ լեռնադահուկային մրցուղիներ ։
Դահուկային սեզոնը մեկնարկում է նոյեմբերին և ավարտվում մայիսի սկզբին։ Օդի ջերմաստիճանը հունվարին հազվադեպ է իջնում -13° ցելսիուսից։ Քամի չափազանց հազվադեպ է լինում։
Հանգստավայրն իր մեջ միավորում է 21 անկախ լեռնադահուկային այգի, որոնց միջև գործում են չվերթային ավտոբուսներ։ Զբոսայգիների մեծ մասն ունեն վերելակի իրենց տոմսերը, բայց ամեն տոմսարկղում կարելի է ձեռք բերել էլեկտրոնային տոմս, որը թույլ է տալիս շրջել բոլոր այգիներում, ինչպես նաև անվճար ավտոբուսի ճանապարհորդության իրավունք է տալիս։
Շիգա Կոգենը մի քանի գյուղեր են, որոնք բաղկացած են հիմնականում հյուրանոցներից և փոքր քանակով խանութներից և ռեստորաններից։ Որոշ ռեստորաններում և խանութներում ընդունում են վարկային քարտեր։ Հանգստավայրի միակ բանկոմատը գտնվում է Հասուիկեի փոստային բաժանմունքում, որը փակ է շաբաթ և կիրակի օրերին։
Շիգա Կոգեն շրջանում գտնվում են մի քանի երկրաջերմային աղբյուրներ, որոնց տաք ջուրը հաճախ օգտագործվում է բաղնիքներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի լեռնադահուկային հանգստավայրեր Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնական արգելոցներ Կատեգորիա:Նագանո պրեֆեկտուրայի ռելիեֆ
Ուլմա
Ուլմա (Улма), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Կալևալսկի շրջանում։ Հոսում է հյուսիսում, գետաբերանը տեղակայված է Կիզրեկա գետի աջ ափին՝ 25 կմ հեռավորության վրա։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կովդա գետի ակունքն է մինչև Կումսկի հիդրոհանգույց, այդ թվում Պյաոզերո, Տոպոզերո լճեր, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Քննիչ Տիխոնովը
«Քննիչ Տիխոնովը» («Следователь Тихонов»), Սերգեյ Սնեժկինի և Էդուարդ Հովհաննիսյանի ղեկավարած ռուսական բազմասերիանոց դետեկտիվ հեռուստատեսային գեղարվեստական ֆիլմը, որը նկարահանվել է 2015 թվականին խորհրդային գրողներ Արկադի և Գեորգի Վայներների ստեղծագործությունների հիման վրա ։
Ֆիլմի իրադարձությունները տեղի են ունենում 1979-1980 թվականներին խորհրդային Մոկվայում, XXII Ամառային օլիմպիական խաղերի անցկացման ժամանակ։ Դետեկտիվի գլխավոր հերոսը Ստանիսլավ Տիխոնովն է՝ ոստիկանության հատուկ նշանակության դեպքերի քննիչ, ոստիկանության կապիտան (ապա-մայոր),  առավել բարդ քրեական գործերի բացահայտման մասնագետ, ով գտնվում է Մոսկվայի քրեական հետախուզության քննչական բաժնում։
Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2016 թվականի ապրիլի 21-ին «Ռոսիա 1» հեռուստաալիքով։.
Սյուժե
Ռետրո ոճով դետեկտիվ։ Գլխավոր հերոսը փորձառու դետեկտիվ է, ում մոտ փորձաշրջան է անցնում մի միլիցիայի լեյտենանտ Ելենա Լավրովան։ Ինքնավստահ, հաջողակ աշխատանքում Տիխոնովը ուժեղ զգացում է առաջացնում աղջկա մոտ, նրանց միջև սիրավեպ է սկսվում։ Բայց տղամարդը ոչ մի ջանք չի ձեռնարկում հարաբերություններ սկսելու համար։ Սիրավեպին որոշակի երանգ տալիս է այն հանգամանքը, որ Լենայի հայրը՝ գեներալ Վլադիմիր Շարապովը, հանդիսանում է Տիխոնովի անմիջական պետը (ով խոստացել էր դստերը, անհրաժեշտության դեպքում, ճնշում գործադրել ենթակայի վրա)։
Տիխոնովի կնոջ և չափահաս դստեր հետ այդ և ընտանեկան բարդ հարաբերությունների ֆոնի վրա Օլիմպիական Մոսկվայում ցույց է տրված ամենօրյա օպերատիվ-քննչական խմբի աշխատանքը (օպերլիազոր, քրեագետ Նոյ Մարկովիչ, քննիչ-փորձնակ) առավել աղմկահարույց հանցագործություններ բացահայտելու համար։
Սերյաների ցանկ
«Քննիչ Տիխոնովը» հեռուստասերիալը  բաղկացած է ինը ֆիլմերից (դեպքեր), որոնք իրենց մեջ ներառում էին քսան սերիաներ։
Մյուս դերերում
• 2
Տարբերություններ գրական հերոսի և ֆիլմի հերոսի միջև
Բոլոր վեպերի գործողությունը կատարվում է 1979-1980 թվականներին։ Ի տարբերություն գրական ոստիկանության կապիտանի, ով մոտ 30 տարեկան է, Միխայիլ Եֆրեմովը նկարահանվել է մոտ 50 տարեկանում։ Սերիալի ևս մեկ տարբերակներից է Տիխոնովի ընտանեկան կենսագրության մանրամասները, որը գրեթե չի նշվում դետեկտիվ պատմությունների ամսագրերում։
ֆիլմի մեջ ավելացվել է Մոսկվայի քրեական հետախուզության վարչության (և ոստիկանության բարձրագույն դպրոցի սիրելի դաստիարակ) հրամանատար գեներալ-գնդապետ Վլադիմիր Շարապովի խարիզմատիկ կերպարը, ով ներկա չէր Վայներով եղբայրների ոչ բոլոր վեպերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի դետեկտիվ ժանրի հեռուստասերիալներ
Ռուդոլֆ Վոլթերս
Ռուդոլֆ Վոլթերս (Rudolf Wolters, )՝ գերմանացի ճարտարապետ, Բեռլինի վերակառուցման շպերյան պլանի հիմնական ծրագրավորող, նացիստական ճարտարապետության ներկայացուցիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Կոսֆելդ քաղաքում։ Սովորել է Մյունխենի տեխնիկական համալսարանում (1923-1924-ական թվականներ) և Բեռլինի բարձրագույն տեխնիկական դպրոցում (1924-1927-ական թվականներ)։
1932-1933-ական թվականներին աշխատել է Խորհրդային Միությունում՝ Նովոսիբիրսկում։
Վոլթերսը նախագծել է Իսկայ կայանի երկաթուղայինների ավանը և Տրանսպորտի ռազմական ինժեներների համալսարանը։ 1933 թվականին վերադառնալով Բեռլին գրել է «Մասնագետը Սիբիրում» գիրքը, որտեղ նկարագրել էր կյանքը ԽՍՀՄ-ում։
1933-1937-ական թվականներին աշխատել է Deutsche Reichsbahn-ում։
1937 թվականին Ալբերտ Շպերը ստանալով Գլխավոր շինարարական տեսուչի պաշտոնը և գրեթե դառնալով Ռեյխի գլխավոր ճարտարապետը, Վոլթերսին նշանակեց բաժնի պետ։ Աշխատել է Բեռլինի վերակառուցման պլանի վրա։
Վոլթերսը ղեկավարել է գերմանական ճարտարապետության ներկայացուցիչներին արտասահմանյան ցուցահանդեսների ժամանակ։
Պատերազմից հետո Վոլթերսը վերադառնում է հայրենի քաղաք՝ Կոսֆելդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարապետներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Գերմանացի ճարտարապետներ
Կառլսոն
Կառլսոն (Karlsson), գրական հայտնի կերպար՝ ստեղծված շվեդ գրող Աստրիդ Լինդգրենի կողմից։ Կառլսոնն ապրում է Ստոկհոլմի Վասաստան շրջանի բազմաբնակարան շենքի տանիքի փոքրիկ տնակում։ Կառլսոնի լավագույն ընկերը յոթնամյա (Կառլսոնի հետ ծանոթության պահին) Սվանտեն է՝ Սվանտեսոն ընտանիքի փոքր տղան, որին կոչում էին Մանչուկ մականունով (բնօրինակում Lillebror՝ Եղբայրիկ, Ապերիկ, Փոքրիկ եղբայր)։
Նկարագրված է հետևյալ եռագրությունում.
Կառլսոնի մասին բոլոր երեք գրքերը նկարազարդել է էստոնական ծագմամբ շվեդ նկարչուհի Իլոն Վիկլանդը։ Հենց նրա նկարազարդումներն են հայտնի ամբողջ աշխարհում։
Կերպար
Շվեդիայում Կառլսոն ազգանունը տարածվածությամբ երրորդն է. 2008 թվականին գրանցվել է այդ ազգանունը կրող 201681 մարդ ։ Գրքերում Կառլսոնի անունը չի հիշատակվում, նա ամենուր իրեն անվանում է «պարզապես Կառլսոն և ուրիշ ոչինչ»։
Կառլսոնը նկարագրվում է որպես «փոքրիկ, հաստլիկ, ինքնահավան մարդուկ»։ Իսկ ինքն իրեն ներկայացնում է որպես «գեղեցիկ, խելացի և ուժերի ծաղկման շրջանում գտնվող չափավոր գեր տղամարդ»։
Կառլսոնը կարողանում է թռչել.
Չնայած ղեկային միջոցի բացակայությանն ու ռեակտիվ մոմենտի հակազդեցությանը՝ Կառլսոնը կարող է ազատ շարժվել օդում, կախվել և վարժ մանևրել։
Զանգվածային լրատվական միջոցներում, որոնք հետաքրքրված էին Կառլսոնի ֆենոմենով, նրան սկզբում անվանել են «թռչող տակառիկ»։ Հետաքրքիր է, որ նույն կերպ (Flygande tunnan – թռչող տակառ) անվանվել է 1950-1955 թվականներին ստեղծված Շվեդիայի օդուժի SAAB 29 կործանիչ ինքնաթիռը։
Կառլսոնն ապրում է տանիքի փոքրիկ տնակում, որը թաքնված էր ծխնելույզի հետևում։
Կառլսոնը ծխամորճ է ծխում։
Կառլսոնի շարժիչն ունի խլացուցիչ, որը նա օգտագործում է չաղմկելու համար այն ժամանակ, երբ թռչում է որպես ուրվական։ Երկրորդ գրքում հիշատակվում է, որ սովորական իրավիճակներում Կառլսոնի շարժիչն ուղղաթիռի նման ձայն է արձակում, այն արձանագրել է նաև հեռուստատեսության թղթակիցը, երբ եղել է Սվանտեսոնների տանը և հրավիրել է Հիլդուր Բոքին (Fröken Hildur Bock)՝ խոհարարական շոուին մասնակցելու համար։
Կառլսոնը հաճախ 5 էրե է վճարում այն իրերի համար, որոնք վերցնում է առանց հարցնելու։
Կառլսոնի սիրելի խոսքերն են. «Հանգիստ, միայն թե հանգիստ» («Lugn, bara lugn») և «Դատարկ բան է, մանրուք» («Det är en världslig sak»): Նա դրանք արտասանում է այն ժամանակ, երբ ինչ-որ բան է վերցնում կամ ջարդում։
Կառլսոնի սինդրոմը 3-7 տարեկան երեխաների հոգեբանական առանձնահատկություն է, որոնք զգում են երևակայական ընկերոջ պահանջմունք ։
Տարբերություններ Լինդգրենի տեքստի և խորհրդային մուլտֆիլմի միջև
Լինդգրենի եռագրությունում Մանչուկը բավական երեսառած երեխա է, սիրված և՛ ծնողների, և՛ ընկերների (Քրիստերի և Գունիլայի) կողմից։ Սակայն խորհրդային մուլտֆիլմում նա ներկայանում է որպես միայնակ երեխա, որն ընդհանրապես ոչ մի ընկեր չունի և զրկված է ծնողների ուշադրությունից։ Գրքում Մանչուկի մայրը տնային տնտեսուհի է, և ֆրյոկեն Բոկը հրավիրվում է տղային հետևելու այն ընթացքում, երբ մայրը գնում է բուժման։ Մուլտֆիլմում Մանչուկի մայրը Խորհրդային Միության կանանց մեծ մասի նման գնում է աշխատանքի, ինչն ավելի է սաստկացնում տղայի միայնությունը։ Կառլսոնի կերպարը նույնպես մուլտֆիլմում բավական մեղմ է. նա ավելի շատ հանդես է գալիս որպես իր մանկությունից բաժանվել չցանկացող զվարճալի կատակաբան, քան թե անուղղելի չարաճճի ու գիժ ։
Ի տարբերություն մուլտֆիլմի, գրքում ոչ մի անգամ չի հիշատակվում, որ Կառլսոնի սիրելի ուտելիքը մուրաբան է։ Ըստ գրքի՝ Կառլսոնի սիրելի ուտեստներն են մսով տեֆտելին ու հարաշ սերուցքով տորթը, ինչպես նաև քաղցր թխվածքը։ Դրանից բացի, օրիգինալ գրքում ֆրյոկեն Բոկը ոչ մի ընտանի կենդանի չունի (խորհրդային էկրանավորման մեջ նա ունի կատու՝ Մաթիլդան) և նա երբեք չի հաշտվում Կառլսոնի հետ։
Կառլսոնը երբեք չի խանդում Մանչուկին իր շան նկատմամբ, ինչպես լինում է խորհրդային մուլտֆիլմում։ Խանդը դրսևորվում է նրա ընկերների՝ Քրիստերի ու Գունիլայի նկատմամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրական կերպարներ Կատեգորիա:Մանկական գրականության կերպարներ
Airbus (groupe)
Airbus- ը միջազգային արդյունաբերական ընկերություն է, որը գործում է քաղաքացիական և ռազմական ավիացիայի ոլորտում։ Ստեղծվել է 2000 թվականին ՝ European Aeronautic Defence and Space company ( EADS ) անվամբ և պատկանում է Lagardère- ին և Daimler- ին։ Այն միավորում է բազմաթիվ ֆրանսիական, գերմանական և իսպանական ավիոարդյունաբերական արտադրողների։
2017-ին մոտ 130 000 աշխատակից և 66,8 մլրդ եվրո շրջանառություն ունենալով ՝ ընկերությունն ավիացիոն և տիեզերական ոլորտում աշխարհի առաջատարներից մեկն է։ Հիմնական գործունեությունը քաղաքացիական ու ռազմական Ինքնաթիռների և ուղղաթիռների ստեղծումն է։ Ընկերությունը նաև ներգրավված է տիեզերական կայանքների, արհեստական արբանյակների, հրթիռների, մարտական ինքնաթիռների վերաբերող բազմաթիվ ծրագրերի մեջ։
Քաղաքացիական ինքնաթիռներ
Airbus- ը գործարկվել է 1970 թ.-ին և մեկ տասնամյակի ընթացքում գրավել է համաշխարհային շուկայի ավելի քան 25% -ը ՝ շնորհիվ իր առաջին ինքնաթիռի ՝ A300- ի։ 1983-ին շահագործվել է  A310- ը, որին հաջորդել է 1988-ին A320- ը։ Վերգինս մեծ հաջողություն է ունեցել։ Այնուհետև մշակվել են A330 և A340 մոդելները նախատեսված երկար հեռավորության թռիչքների համար։
Airbus-ն առաջարկում է ինքնաթիռներ լայն տեսականի, 107-ից մինչև 525 նստատեղ ունեցող  և ներառում է A320  ընտանիքը (A318, A319, A320, A321), երկարագնաց  A330 և A340, շատ երկարագնաց A380 մոդելը և նոր սերնդի A350 XWB-ը։ A300, A310 և A340 այլևս չեն արտադրվում սակայն դեռ շահագործվում են։ A320- ը, A330- ը և A380- ը  դեռ  արտադրվում են։ A320- ը և A330- ը հասանելի են նոր շարժիչով ( New Engine Option, NEO):
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրոպայի տրանսպորտային ընկերություններ
Ճորտ
Ճորտ ավատական (ֆեոդալական) կամ ճորտատիրության դարաշրջանի՝ տիրոջը հարկատու ռամիկ։ Կարելի է բացատրել նաև որպես անհատին ծառայող անձ, կամակատար։
Ծագում
Հայագիտության մեջ երկար ժամանակ չէին կարողանում պարզել ՙճորտ՚ բառի ծագումը, թեպետ բոլոր դարերում շատ լավ հայտնի է եղել այդ բառի նշանակությունը։ Սովորաբար «ճորտ» գոյականը նշանակում է Ավատատիրական կամ ֆեոդալաական դարաշրջանի ժամանակվա՝ տիրոջը հարկատու ռամիկ ։
Ճորտ բառի ծագումը անհայտ է, ըստ «Հայերեն ստուգաբանական բառարանի», թեպետ նա բացատրում է այդ բառը որպես՝ «ծառա», «սպասավոր», «փոքրավոր», «ձիապան» ։ Հայերէն Արմատական բառարանը ևս չի կարողանում տալ ճորտ արմատի ծագումը ։ Ըստ իս, այն ծագում է ճոր բառից, որը նշանակում է ուժ, զոռ ։
Ստուգաբանություն
ՃՈՐՏ գոյականը հայկական բառարաններում ստուգաբանվում է որպես հպատակ, հարկատու (աւատատիրոջ) ։
Ստեփան Մալխասեանցի հայտնի բառարանում ՃՈՐՏ գոյականն ունի մի քանի նշանակություն․
Ա․ Սպասաւոր, ծառայ, փոքրաւոր ։
Բ․ Տան փոքրիկ ծառայ ։
Գ․ Աւատառու ազնուական ։ Կարելի է ներկայացնել որպես իր տիրոջ կամ ավելի ճշգրիտ՝ ավատատիրոջ՝ սյուզերենի նկատմամբ ավատատիրական կամ ֆեոդալական կախվածություն ունեցող անձ։
Դ․ Փողով գնուած անազատ մարդ, որին գնողը բանեցնում էր առանց վարձի և ըստ իւր հաճոյքի ։
Ե․ Իրաւազուրկ և անազատ գիւղացի, որն իւր ընտանիքով բնակւում է կալուածատիրոջ հողի վրայ, ու նրա համար աշխատում, և որին կալուածատէրը, իբրև իւր սեփականութիւն, կարող էր ծախել ուրիշին, և նոյնիսկ՝ անպատիժ սպանել ։
Օտարերկրյա զուգահեռներ
Հայկական «ճորտը» համապատասխանում է անգլո–սաքսոնական «սերֆ»–ին ։
Ճորտերը Ռուսաստանում
Ռուսաստանում ճորտատիրությունն ու ճորտատիրական իրավունքը սկիզբ են առել XI դարից ։ Մինչև XV դ․ ճորտատիրական շահագործման ենթարկվել են գյուղացիական որոշ խավեր՝ ճորտացված ստրուկներ (տառապյալներ), պարտքի դիմաց կոռային աշխատանք կատարողներ (զակուպներ, սմերդներ), այլ խավերից ելած իզգոյներ (տնանկներ) ևն ։ Սմերդի և խոլոպի գույքային ու անձնական իրավունքները սահմանափակված էին հավասարաչափ ։ Նրանց սպանելու համար սահմանվում էր միևնույն տուգանքը։ XV դ․ ճորտատիրությունը Ռուսաստանում ընդգրկեց ողջ գյուղացիությունը, ուժեղացավ հողի սեփականատիրոջից նրանց կախվածությունը (Յուրիի օր, հողատիրոջը վերադարձնելու վաղեմության ժամկետի սահմանում կամ ընդհանրապես վաղեմության վերացում և այլն)։ 1861-ին ճորտատիրությունը Ռուսաստանում վերացվեց (տես Գյուղացիական ռեֆորմ 1861) ։
Ճորտերը Հայաստանում
Հայաստանում ճորտությունը և ճորտատիրական իրավունքը ծագել են վաղ ֆեոդալիզմի շրջանում, հողի մասնավոր ֆեոդալական սեփականության առաջացման հետ ։ Կալվածատերերն իրենց են ենթարկել չքավոր գյուղացիներին, ստիպել նրանց կոռային աշխատանք կատարել և իրենց ճորտացված ստրուկներին՝ «երդումարդ»-ներին դարձրել ճորտ գյուղացիներ ։ Դվինի 648 թվականի եկեղեցական ժողովի (տե՛ս Դվինի ժողովներ) 9-րդ կանոնը վկայում է, որ «ազատք զիւրեանց զերդումարդ բաժանեն․․․» ։ Այսպես կարող էին վարվել ոչ միայն ստրուկների, այլև ճորտերի հետ ։ Ճորտատիրական իրավունքն արտացոլվել է նաև Հայոց դատաստանագրքերում (Մխիթար Գոշի դատաստանագիրք, 2-րդ մաս, հոդված 3, Սմբատ Սպարապետի դատաստանագիրք, հոդված 118) ։ Ճորտատիրական իրավունքն ավելի մեծ թվով գյուղացիների վրա է տարածվել զարգացած ֆեոդալիզմի շրջանում, հատկապես Կիլիկիայի հայկական պետությունում ։ Հատկանշական է, որ «պառիկոս»-ներին (ճորտերին) վերաբերող նշված հոդվածը (118) Սմբատ Սպարապետը գրի է առել ստրուկներին նվիրված 115–117 հոդվածներից անմիջապես հետո ։ Հայտնի է նաև, որ մոնղոլական տերության առաջնորդի՝ Ղազան խանի 1303 թվականի յառլեխով (հրովարտակ) Արևմտյան իլխանության (այդ թվում՝ Հայաստանի) գյուղացիները փաստորեն ամրացվել են հողին ։ Այդ օրենքով 30-ամյա վաղեմության ժամկետ է սահմանվել փախած գյուղացիներին բռնի նրանց տերերին վերադարձնելու մասին ։ Ճորտատիրական իրավունքը դրանից հետո նույնպես դարեր շարունակ պահպանվել է զանազան դրսևորումներով։ Արևելյան Հայաստանում ճորտատիրական իրավունքը վերացվել է 1870-ի գյուղացիական ռեֆորմով (տես Գյուղացիական ռեֆորմ Հայաստանում (1870)), սակայն ճորտական աշխատանքի առանձին վերապրուկներ պահպանվեցին մինչև սովետական կարգերի հաստատումը ։ Իսկ ամբողջ ժողովրդի մեջ ճորտական հոգեբանությունը, ցավոք, խորը նստվածք է թողել, ինչը խանգարում է Հայ ժողովրդի ազատագրության և Ազատ, Անկախ, Միացյալ Հայաստանի ստեղծման գործըթացին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պատմություն Կատեգորիա:Քաղաքականություն Կատեգորիա:Հասարակություն
Գոլդի Հոուն
Գոլդի Ջինն Հոուն (Goldie Jeanne Hawn, ), ամերիկացի դերասանուհի, պրոդյուսեր, ռեժիսոր։ «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր «Կակտուսի ծաղիկ» ֆիլմում դերակատարման համար, 1969 թվական։
Կենսագրություն
Գոլդի Ջինն Հոուն ծնվել է 1945 թվականին Վաշինգտոնում, երաժշտի և ոսկեչական սրահի տիրուհու ընտանիքում։ Նրա մայրը՝ Լաուրա Հոուն (ծնված՝ Սթեյնհոֆ, 1913 թվական նոյեմբերի 27 - 1993 թվական նոյեմբերի 27) հրեուհի էր, հունգարական գաղթականների դուստր ։ Հայրը՝ Էդվարդ Ռութլեջ Հոուն (1908 թվական սեպտեմբերի 28 - 1982 թվական հունիսի 7), ուներ գերմանական և անգլիական արմատներ։ Երեքամյա տարիքից Հոուն հաճախել է բալետի և պարերի դասերի, իսկ նրա դերասանական նորամուտը կայացել է 1961 թվականին, «Ռոմեո և Ջուլիետ» պիեսում։ Հետագա երկու տարիներին նա պրոֆեսիոնալ կերպով զբաղվում էր պարերով, հանդես գալով Go-Go ոճում, նաև ելույթ ունենալով Նյու Յորքի թատերական բեմերում ։ Առաջին անգամ էկրանին Գոլդի Հոուն հայտնվել է 1967 թվականին, «Բարի առավոտ, աշխարհ» հեռուստասերիալում, իսկ մեկ տարի անց կայանում է նրո կինոնորամուտը «Միակ իրական բնօրինակ ընտանեկան նվագախումբը» մյուզիքլում։ Գոլդի Հոունի առաջին նշանակալից դերը դառնում է անհոգ, խրախճասեր-աղջնակ Տոնի Սիմոնսը «Կակտուսի ծաղիկ» (1969) կատակերգությունում, որում դերակատարման համար նրան շնորհում են «Օսկար» մրցանակ «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում։ Ավելի խորը դեր նրան բաժին է հասնում «Շուգարլենդյան ճեպընթաց» ֆիլմում, Սթիվեն Սփիլբերգի ռեժիսորական նորամուտում (1973)։ Երկու տարի անց դերասանուհին փայլուն կերպով խաղում է Ուորեն Բիթիի ընկերուհուն «Շամպուն» կատակերգությունում։ «Շարքային Բենջամին» (1980) ֆիլմի համար Հոուն անվանակարգվում է «Օսկար» մրցանակի, «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում։ 1985 թվականի հունվարին կիսամերկ դերասանուհին հայտնվում է «Playboy» ամսագրի շապիկին։
1980-ական թվականներին Գոլդի Հոուն նկարահանվել է շատ հազվադեպ, իսկ նոր կինոաշխատանքների շարքը հետևում է 1980-ական թվականների վերջին, «Նավակողից այն կողմ» կատակերգությունում դերով, որտեղ նա խաղում է իր ապագա ամուսին Կուրտ Ռասելի հետ, ինչպես նաև «Ծիտիկը լարին» (1990), «Տան տիրուհին» (1992)՝ Մել Գիբսոնի հետ միասին, և «Մահը նրան սազում է» (1992) ֆիլմերում։ 1996 թվականին դերասանուհին կատարում է լքված ալկոհոլիկ-կին Էլիզ Էլլիոթի դերը «Առաջին կանանց ակումբ» կատակերգությունում, որտեղ նա խաղում է Դայան Քիթոնի և Բեթ Միդլերի հետ։ Վերջին անգամ կինոէկրաններին Գոլդի Հոուն հայտնվել է 2002 թվականին, «Բենգեր քույրիկները» կատակերգությունում, որում որպես նրա խաղընկերուհի հանդես է գալիս Սյուզան Սարանդոնը։
Անձնական կյանք
1983 թվականից Գոլդի Հոուն փաստացի ամուսնության մեղ է գտնվում Կուրտ Ռասելի հետ։ Զույգն ունի մեկ ընդհանուր երեխա՝ որդի Ուայեթ Հոուն-Ռասել (ծնվել է 1986 թվականի հուլիսի 10) ։ Հոուն նաև ունի երկու երեխա Բիլլի Հադսոնի առաջին ամուսնությունից՝ որդի Օլիվեր Հադսոն (ծնվել է 1976 թվականի սեպտեմբերի 7-ին) և դուստր Քեյթ Հադսոն (ծնվել է 1979 թվականի ապրիլի 19-ին)։ Հոունի բոլոր երեխաները նույնպես դերասաններ են դարձել։
1972 թվականին Գոլդի Հոուն սկսում է հետաքրքրություն ցուցաբերել արևելյան փիլիսոփայության նկատմամբ։ Այդ պահից ի վեր նա հանդիսանում է բուդդայականության հետևորդ և պնդում է, որ իր երեխաներին դաստիարակել է արևելյան հոգևոր ավանդույթներով։
1997 թվականին, այլ հայտնի դերասանների և Հոլլիվուդի ղեկավարների հետ միասին, Գոլդի Հոուն ստորագրում է Գերմանիայի կանցլեր Հելմութ Կոլին ուղղված բաց նամակը, հրապարակված «International Herald Tribune» թերթում, որում հայտարարվում էր Գերմանիայում սաենտոլոգիայի հետևորդների նկատմամբ հոգևորական իրավունքների ոտնահարման անթույլատրելիության մասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1945 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Մայրանուշ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Մայրանուն
Մայրանուն, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն մայր և անուն բառերից (այսպես են կոչել աղջկան, որովհետև զավակներին ծնողների անունը դնել սովորություն չէր հայերի մեջ)։ Մեկ անգամ հիշատակվել է 14-րդ դարում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Օտտօ Շարմեր
Կլաուս Օտտո Շարմեր (Otto Scharmer, ), Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի՝ ՄՏԻ (MIT - Massachusetts Institute of Technology) ավագ դասախոս է, Պեկին քաղաքի Ցինգուա համալսարանի Հազար Տաղանդ Ծրագրի պրոֆեսսոր է և «Պրեսենսինգ» ինստիտուտի համահիմնադիրն է ։ Նա ղեկավարում է MIT IDEAS միջոլորտային նորարարությունների ծրագիրը, որի նպատակն է աջակցել գործարարության, կառավարության, քաղաքացիական հասարակության շահառուներին կատարել ներդրումներ նորացնելու ամբողջական համակարգը ։
Գործունեություն
Շարմերը հեղինակն է փոփոխությունների կառավարման Յու տեսության մեթոդի և գրքի։ Նա նաև համահեղինակն է «Առաջնորդվելով երևան եկող ապագայով» (Leading from the Emerging Future) գրքի, որտեղ ներկայացված են այսպես կոչված «կապիտալիզմը վերափոխելու ութ ասեղնաբուժության կետերը» ։ 2015 թվականին նա համահիմնադրել է MITx u.lab «զանգվածային բաց առցանց դասընթացները», որոնք կոչված են աջակցելու խորքային, հիմնարար փոփոխությունների իրականացմանը, որին մասնակցել են առավել քան 100000 մասնակիցներ ավելի քան 185 երկրներից ։ Իր գործընկերների հետ միասին նա մշակել և ներկայացրել է կորպորատիվ հաճախորդների, կրթության վերաիմաստավորման համատեղ ներդրումային ծրագրերի, առողջապահության, գործարարության և բարեկեցության գործընթացների առաջնորդության և կառավարման ծրագրեր։ Օտտո Շարմերը ստացել է ՄՏԻ-ի Ջեյմսոնի գերազանցության մրցանակը (2015), Եվրամիաության «Լեոնարդո կորպորատիվ ուսուցման» մրցանակը կառավարման գործընթացներում «ՅՈՒ տեսության» ներդրման համար (2016) : 2017 թվականին ըստ Գլոբալ Գուրու կայքէջի նա աշխարհում զբաղեցրել է ուսուցման ոլորտի երեսուն լավագույնների մեջ առաջին տեղը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տնտեսագետներ
Գայ Էկկեր
Գայ Ֆրեդերիկ Էկկեր (Guy Frederick Ecker,), բրազիլա֊ամերիակացի դերասան, ում կարիերան եղել է մեքսիկական կինոթատրոնում։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1959 թվականի փետրվարի 9֊ին Սան Պաուլում Բոբ և Մարիոն Էկկերների ընտանիքում, հայրը եղել է ամերիակցի, մայրը՝ մեքսիկացի։ Նրա հայրը ամերիկացի պետական գործիչ էր և մեծ գումար է ներդրել Լատինական Ամերիկայի զարգացման գործում։ Միացյալ Նահանգներից ընտանիքը մեկնել է Բրազիլիա հանգստանալու, և այնտեղ ծնվում է ապագա դերասանը։ Նա տիրապետում էր երեք լեզվի՝ պորտուգալերենի, իսպաներենի և անգլերենի, ինչի համար նա նկարահանվել է Լատինական Ամերիկայի բազմաթիվ երկրներում և նույնիսկ ԱՄՆ֊ում։ Նա իր դեբյուտը կատարել է դպրոցական թատերական ներկայացման ժամանակ, ինչի արդյունքում նրան էին սիրահարվում բոլոր աղջիկները, և նա նրանց հետ վերաբերվում էր իսկական ջենթլմենի նման։ Էկկերը երազում էր նվաճել Հոլիվուդը, բայց հաջողության հասավ այլ ասպարեզում․ նա բացեց ֆիլմերի և հեռուստատեսային շարքերի ընկերություն իսպաներեն լեզվով։ Ընդունվել և հինգ տարի հետո ավարտել է Տեխասի համալսարանը։ Դերասանը մեծ դեր կատարեց մեքսիկական կինոյի զարգացման գործում, 2001 թվականին նկարահանվել է «Սալոմեի կիրքը» հեռուստասերիալում՝ Խուլիո Մոնտեսինոյի դերում, ինչից հետո հայտնի է դարձել աշխարհի շատ երկրներում նաև Ռուսաստանում, որտեղ հեռուստատեսային շարքը հաջողության է հասել 2004 թվականին ՏՎ Ցենտր հեռուստաալիքով։ 9 անգամ առաջադրվել է 4 տարբեր մրցանակների համար՝  ACE, TVyNovelas / Կոլումբիա, TVyNovelas / Մեքսիկա և Premios People en Español: Արդյունքում հաղթել է երեք անվանակարգում  (մեկ հաղթանակ առաջին երեք մրցանակներից)։ Ընդհանուր առմամբ մասնակցել է 19 ֆիլմերի և հեռուստատեսային շարքերի գործերին։ Մինչև Televisa հեռուստաընկերությանը միանալը, նա ստորագրել էր պայմանագիր TV Azteca հեռուստաընկերության հետ, սակայն հրաժարվելով մեկը մյուսից ձանձրալի սցենարներից, ի վերջո չեղարկում է պայմանագիրը և տեղափովում Մեքսիկայի գլխավոր հեռուստաընկերություն՝ ճիշտ որոշում կայացնելով։
Անձնական կյանք
Գայ Էկկերը ամուսնացել է երկու անագամ․
Մուսուլան
Մուսուլան (Moussoulens), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 898 մարդ, բնակչության խտությունը` 45.82 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 19.6 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 620 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 140 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 13 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 610 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 447-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 163։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,3 %։ 447 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 388 անձ (198 տղամարդ և 190 կին)։ Գործազուրկ են եղել 59 անձ (25 տղամարդ և 34 կին)։ 163 անաշխատունակներից 51-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 72-ը` թոշակառուներ, իսկ 40-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Էրին Կարպլակ
Էրին Կարպլակ (Erin Karpluk, ), ուկրաինական ծագումով կանադացի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Էրին Կարպլակը ծնվել է 1978 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Ջասպերում՝ Ալբերտայում։ Նրա մայրը միջնակարգ դպրոցի տնоրեն է եղել, իսկ հայրը աշխատել է երկաթուղիում։ Ունի ուկրաինական արմատներ ։ Սովորել է Վիկտորիա համալսարանի թատերական ֆակուլտետում, որտեղ և ստացել է արվեստների բակալվարի աստիճան։ Համալսարանը ավարտել է 2000 թվականին  ։
Կարիերա
«Godiva’s» սերիալից հետո Էրինը շարունակեց աշխատել հեռուստատեսությունում և նկարահանվել կարճամետրաժ ֆիլմերում։ 2007 թվականին նա նկարահանվեց «Bionic Woman», «Ֆլեշ Գորդոն» և «The L Word» սերիալներում։ 2008 թվականին Կարպլակը «Smokejumpers» ֆիլմում ստացավ գլխավոր դերը (ռեժիսոր Ջոն Թերլեսկի)։ 2009 թվականին նա նկարահանվեց «Լինել Էրիկա» սերիալում, որը նրան մեծ ճանաչում բերեց։ Նրան առաջարկեցին գլավոր Էրիկա Սթրենջ դերը, երբ նա Լոս-Անջելեսում նկարահանվում էր «The L Word» սերիալում։ 2010 թվականին Կարպլակը երկրորդական դերով նկարահանվեց «Կյանքը անկանխատեսելի է» սերիալի առաջին եթերաշրջանում, որտես նա մարմնավորում էր ռադիոկայանի ղեկավարին՝ Էրիսին։
Մրցանակներ
2009 թվական - Gemini Award մրցանակ որպես լավագույն ներկայացում անընդհատ դրամատիկական դերակատարման համար (Լինել Էրիկա)
2010 թվական - Leo Award մրցանակ որպես լավագույն գլխավոր դերասանուհի (Լինել Էրիկա)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Կանադացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասանուհիներ
Լան (գետ)
Լան (Лань), գետ Բելառուսում։ Հոսում է Բրեստ և Մինսկ մարզերի տարածքով։ Պրիպյատ գետի վտակն է։ Գետի երկարությունը 161 կմ է, ջրավազանի մակերեսը կազմում է 2190 կմ², տարեկան ջրի միջին ծախսը 11․3 մ³/վրկ։
Գետի ակունքը գտնվում է Գարբունի գյուղի մոտակայքում Կրապիլյայի լեռնաշղթայում, միջին և ստորին հատվածն անցնում է Պրիպյատի անտառուտով։ Գետը գրեթե ողջ երկյանքով կոյուղացված է, և կարգավորված է Լոկտիշի ջրամբարով։ Լան գետի լայնությունը վերևի հատվածում 4-8 մ է, ներքևի հատվածում մինչև 20 մ, ջրաղբյուրի լայնությունը 0,6-1 կմ ։ Գետի ափերը տորֆապատ են, տեղ-տեղ ավազոտ, կան նաև 1-2 մ բարձրությամբ ավազակույտեր։
Գետի հովիտը (լայնությունը 1-1․5 կմ) ծածկված է խառը անտառներով, մելիորացված է ջրանցքների ցանցով։ Հիմնական վտակներն են աջից՝ Բաբկան, Նաչան, Լյուտան, իսկ ձախից՝ Ցեպրան և Բոլվանկան։
Գետի մոտակայքում է գտնվում Կլեցկ քաղաքը ։ Կլեցկում՝ Լան գետի ձախ ափին, կա ճարտարապետական հուշարձան, իսկ Յանովիչի գյուղում՝ 19-20-րդ դարերի դաստակերտ։ Կլեցք քաղաքին կից գետը հոսում է մի շարք գյուղերի միջով, որոնցից են՝ Լանը, Մեծ Բրիխովշինան, Բաբաևիչը, Յանովիչը, Կապլանովիչը, Գրիցևիչը, Մերվինին, Ռուբեժը, Զաոստրովեչյեն, Օստրովչիներցինը, Դրաբովշինան, Նաչը, Լոկտիշին, Չուդինը, Գավրիլչիցին, Սինկևիչը, և Մոկրովոն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելառուսի գետեր
Նոտորո
Նոտորո (能取湖), լիճ (ծոց) Հոկայդո կղզու հյուսիսային հատվածում, Ճապոնիա, Օխոտի ծովի ափ։ Լճի ջրային հայելու մակերեսը 59 կմ² է ։ Ջրափնյա գծի երկարությունը 31 կիլոմետր է ։ Խորությունը հասնում է 22 մետր, լճի արևելյան հատվածը արևմտյանից ավելի խորն է ։
Նոտորոյում կախված սեզոնից ջրի ջերմաստիճանը փոխվում է՝ 1,5-ից մինչև 21,4 °C ։ Հունվարից մինչև ապրիլ ընկած ժամանակահատվածում լիճը ծածկվում է սառույցով ։
Նոտորոյի ջրերն օգտագործվում են ծովամթերք աճեցնելու համար ։ Լիճը հանդիսանում է ձկնորսության հայտնի վայր, ինչպես տեղացիների, այնպես էլ զբոսաշրջիկների մոտ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի լճեր Կատեգորիա:Բուստալճակներ Կատեգորիա:Հոկայդոյի լճեր
Գվելֆեր և գիբելիններ
Գվելֆեր և գիբելիններ (guelfi, Guelfen / Welfen, ghibellini, Ghibellinen / Waiblinger), XII—XV դարերի ընթացքում համապատասխանաբար` Հռոմի Պապի և Սրբազան Հռոմեական կայսրության աջակցությամբ գործող քաղաքական խմբեր կենտրոնական և հյուսիսային Իտալիայի քաղաքներում։ 12-րդ և 13-րդ դարերում այս երկու կուսակցությունների միջև մրցակցությունը կարևոր դեր է խաղացել միջնադարյան Իտալիայի ներքին քաղաքականության մեջ։ Պապականության և Սրբազան Հռոմեական կայսրության միջև իշխանության համար պայքարը ծագեց 1075 թվականին և ավարտվեց 1122 թ. Որմսի կոնկորդատի ստորագրմամբ։ Սակայն Իտալիայում Գվելֆերի և Գիբելինների միջև բաժանումը շարունակվեց մինչև XV դարը։
Հակամարտության ծագումը
Գվելֆը (իտելերեն` Guelfo, հոգնակի` Guelfi) Բավարիայի դուքս` Վելֆերի տան իտալերեն ձևն է։ Պատմվում է, որ Վելֆերը օգտագործել են անունը` որպես մարտական կոչ 1140 թ. Վեյնսբերգ ամրոցի պաշարման ժամանակ։ Մինչդեռ նրանց հակառակորդ` Շվաբիայի Հոգենշտաուֆեն տունը, որի ներկայացուցիչն էր Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսր Կոնրադ III–ը, նույն նպատակով օգտագործել է Վիբելինգեն ("Wibellingen") ամրոցի անունը։ Համապատասխանաբար` Վիբելինգենը իտալերեն տառադարձվեց որպես Գիբելին ։
Խմբակցությունների անունները հայտնի դարձան Իտալիայում գերմանական կայսր Ֆրիդրիխ Բարբարոսայի իշխանության տարիներին։ Երբ նա կայսերական իշխանությունն ամրապնդելու նպատակով սկսեց իրականացնել ռազմական արշավներ Իտալիայում, նրա աջակիցները սկսեցին անվանվել «գիբելիններ»։ Համապատասխանաբար, Լոմբարդիայի քաղաքները, որոնք պաշտպանում էին սեփական ինքնիշխանությունը և այդ նպատակով դաշնակցում էին Հռոմի պապական իշխանության հետ, հայտնի դարձան որպես «գվելֆեր»։.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջնադարյան Իտալիա Կատեգորիա:Գվելֆեր և գիբելիններ
Միխայիլ Ակատով
Միխայիլ Ակատով (Михаил Павлович Акатов, ), Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից, Ռուսական Կայսերական Բանակի ռազմական ժամանակների սպա, ՌՍՖՍՀ-ի կողմից Քաղաքացիական պատերազմի մասնակից, պարգևատրվել է բարձրագույն պետական պարգևներով։
Կենսագրություն
Միխայիլ Պավլովիչ Ակատովը  ծնվել է 1888 թվականի նոյեմբերի 1-ին Կոստրոմայի նահանգում, եղել է վանականի որդի։  Կոստրոմայի հոգևոր սեմինարիան ավարտելուց հետո 1911 թվականին աշխատել է Ռոդնիկ գյուղի  ֆաբրիկային կից ուսումնարանում որպես ուսուցիչ ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ 1914 թվականին ավարտել է պրապորշիկների դպրոցը, ծառայել է 267-րդ Դուխովշչինի հետևակային գնդում որպես կրտսեր սպա։ Ակատովի ծառայության գունդը մտնում էր 35-րդ բանակային կորպուսի, 67-րդ հետևակային դիվիզիայի կազմի մեջ։ 1917 թվականին Ակատովը ստացել է շտաբս- կապիտանի կոչում և ռազմական գործողություններում  ձեռք բերված հաջողությունների համար պարգևատրվել Գեորգիևյան զենքով, Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի սրերով շքանշանով և Աննենինյան զենքով։
Քաղաքացիական պատերազմ
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո կամավոր մտել է Կարմիր բանակ, մասնակցել է Քաղաքացիական պատերազմին, եղել 296-րդ հրաձգային գնդի վաշտի հրամանատար։ 1921 թվականին Հեղափոխական ռազմական խորհրդի № 80 հրամանով պարգևատրվել է ՌՍՖՍՀ բարձրագույն պարգևով` Կարմիր Դրոշի շքանշանով ։ Ռազմական գործչի հետքը հետագայում կորչում է։
Ջուջանելո
Ջուջանելո  (Giuggianello), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Լեչե գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 1229 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 128 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 10 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 71030, հեռախոսային կոդ՝ +39 00836։
Էլենա Հայտոն դե Նոլասկո
Ելենա Ինես Հայտոն դե Նոլասկո (Elena Inés Highton de Nolasco, ), արգենտինացի իրավաբան, դատավոր, 2004 թվականից` Արգենտինայի արդարադատության գերագույն դատարանի անդամ։
Ջուջանելո
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Էլենա Հայտոն դե Նոլասկո
Հայտոնը ծնվել է Լոմաս դե Սամորայում, (Բուենոս Այրես պրովինցիայում)։ Նա Բուենոս Այրեսի համալսարանում 1966 թվականին որակավորվել է որպես իրավաբան, դատախազ և նոտար։ Նրա հետբուհական ուսումը շարունակվել է Հարվարդի իրավունքի դպրոցում և Նևադայի համալսարանում։ 1967 թվականին աշխատել է որպես իրավաբան և 1973 թվականին դարձել է վճարելու անընդունալ պաշտպանյալների պաշտոնական դատապաշտպան։ 1979 թվականին դարձել է դատավոր, 1994 թվականից սկսել է աշխատել ազգային դատարանում ։ Քաղաքացիական իրավունքի վերաբերյալ մի քանի գրքերի հեղինակ է։ 2004 թվականին Հայտոնը միացել է Գերագույն դատարանին։ Նա առաջին կինն է, որ սկսել է աշխատել երկրի դատարանում, չնայած Կարմեն Արջիբեյի նշանակումն ավելի վաղ էր հաստատվել։ Արգենտնիայի խորհրդարանում նրա ընտրությունն անցել է 51 կողմ և 5 դեմ ձայներով ։ 2005 թվականի օգոստոսին նա նշանակվել է դատարանի փոխնախագահ։ Կին դատավորների միջազգային միավորումը պարգևատրել է նրան Մարդու իրավունքների պարգևով, 2010 թվականի մայիսի 18-ին Սեուլում կայացած խորհրդաժողովի ժամանակ ։ Հայտոնը և նրա ամուսին Ալբերտո Մարիո Նոլասկոն ունեն երկու որդի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգենտինացի կին դատավորներ Կատեգորիա:Հարվարդի իրավունքի դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Արգենտինացի իրավաբաններ
Մուսա Գարեև
Մուսա Գայսինովիչ Գարեև,  (Муса Ғaйса улы Гәрәев, այդ թվում նաև Муса Гәрәй, ), ազգությամբ բաշկիր խորհրդային ռազմական օդաչու, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից, ԽՍՀՄ կրկնակի հերոս։
Կենսագրություն
Մուսա Գայսինովիչ Գարեևը ծնվել է 1922 թվականի հունիսի 9-ին, Իլյակշիդե գյուղում (Ուֆայի մարզ, այժմ Իլիշևսկի շրջան, Բաշկորտոստան)՝ աղքատ գյուղացու ընտանիքում։
1940 թվականին ավարտել է ժողկոմատի տեխնիկումը՝ «հաղորդակցության ուղիներ» մասնագիտությամբ ։
1940 թվականի դեկտեմբերի 15-ին, Ուֆա քաղաքի բաշկիրական ԱԳԻՍՀ Ժդանովսկի զինկոմիսարիատի կողմից զորակոչվել է բանակ ։
1942 թվականի սեպտեմբերի 25-ին, Էնգելսի ռազմական ավիացիոն դպրոցը ավարտելով, ուղարկվում է ճակատ։
1942 թվականի սեպտեմբերի 25-ից սերժանտի կոչումով գործող բանակի օդաչու էր՝ գունդ համար 944 ։
Մուտումե
Մուտումե (Mouthoumet), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 106 մարդ, բնակչության խտությունը` 7.72 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 13.73 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 660 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 135 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 32 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 76 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 47-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 29։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 61,8 %։ 47 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 35 անձ (19 տղամարդ և 16 կին)։ Գործազուրկ են եղել 12 անձ (8 տղամարդ և 4 կին)։ 29 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 10-ը` թոշակառուներ, իսկ 15-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Շտոկ
Կատեգորիա:Ինտրուզիաներ
Ֆրենկ Թոմաս
Ֆրենկլին Թոմաս (Franklin Thomas, ), ամերիկացի անիմատոր, Walt Disney ստուդիայի ինը ականավոր անիմատորներից մեկը։
Ֆրենկ Թոմասը մասնակցել է Դիսնեյ ստուդիայի շուրջ քսան մուլտֆիլմերի ստեղծմանը, որոնց թվում են՝ «Պինոկիո», «Փիթեր Փեն», «Քնած գեղեցկուհին», «Մոխրոտիկը» և «101 դալմատին»։
Կենսագրություն
Ֆրենկ Թոմասը ծնվել է 1912 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Ֆրեզնոյում։ Նրա հայրը եղել է Ֆրեզնոյի նահանգային քոլեջի նախագահը։ Արդեն ինը տարեկանում Ֆրենկը հասկացել է, թե ինչով է ուզում զբաղվել կյանքում՝ ընտրելով նկարչությունը։ Քոլեջի երկրրոդ կուրսում Ֆրենկը տարվել է անիմացիայով։ Որպես դասարանային նախագիծ՝ նա գրել է սցենար և նկարահանել քոլեջում կրթական կյանքին նվիրված ֆիլմ, որը ցուցադրվել է տեղի կինոթատրոններում։
Սովորել է Սթենֆորդի համալսարանում, որտեղ եղել է «Theta Delta Chi» ուսանողական միության անդամ և աշխատակցել «Stanford Chaparral» ամսագրին իր ընկերոջ՝ Օլլի Ջոնսթոնի հետ միասին։ Սթենֆորդում կրթությունն ավարտելուց հետո՝ Ֆրենկ Թոմասն ընդունվել է Chouinard Art Institute։
1934 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Ֆրենկ Թոմասն աշխատանքի է ընդունվել Ուոլթ Դիսնեյ ընկերությունում (հաշվառման 224 համարի ներքո), որտեղ միացել է «Միքիի փիղը» կարճամետրած մուլտֆիլմի ստեղծման աշխատանքներին։
Իր կարիերայի սկզբում Ֆրենկ Թոմասն զբաղվել է կարճամետրաժ մուլտֆիլմերի ստեղծմամբ։ Նրա ստեղծած տեսարանների թվում են Միկի Մաուսի ու թագավորի մասնակցությամբ տեսարանը «Brave Little Tailor» մուլտֆիլմում, Միկիի ու արջի մասնակցությամբ տեսարանը «The Pointer» մուլտֆիլմում, գերմանացիների ու պրոպագանդիստների երկխոսության տեսարանը «Education for Death» մուլտֆիլմում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Ֆրենկ Թոմասն զբաղվել է ուսուցողական ֆիլմերի արտադրությամբ First Motion Picture Unit ընկերությունում ։ Լիամետրաժ մուլտֆիլմերում Ֆրենկ Թոմասի ստեղծածներից է, օրինակ, այն տեսարանը, որտեղ թզուկները սգում են Սպիտակաձյունիկի մահը «Սպիտակաձյունիկը և յոթ թզուկները» մուլտֆիլմում, տիկնիկային թատրոնում Պինոկիոյի երգելու տեսարանը «Պինոկիո» մուլտֆիլմում, եղնիկ Բեմբիի ու Տամպերի՝ սառույցի վրա գտնվելու տեսարանը «Բեմբի» մուլտֆիլմում, սպագետի ուտելու տեսարանը «Լեդին և թափառականը» մուլտֆիլմում և այլն։
Ազատ ժամանակ Ֆրենկը նվագել է դաշնամուր Firehouse Five Plus Two ջազային խմբում իր գործընկեր Ուորդ Քիմբալի հետ միասին։
Ֆրենկ Թոմասն ստուդիայից հեռացել է և թոշակի անցել 1978 թվականի հունվարի 31-ին՝ այնտեղ աշխատելով 45 տարի։ Իր ընկեր Օլլի Ջոնսթոնի հետ համահեղինակությամբ նա գրել է չորս գիրք, ներառյալ՝ «The Illusion of Life: Disney Animation»։
Ֆրենկ Թոմասը մահացել է 2004 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Կալիֆոռնիա նահանգի Լա Կանյադա Ֆլինթրիջ քաղաքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մուլտիպլիկատորներ Կատեգորիա:Ուոլթ Դիսնեյ ստուդիայի նկարիչներ Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Հին թանգարան
Հին թանգարան (Altes Museum), գեղարվեստի թանգարան Բեռլինում` Թանգարանային կղզում։ Մինչև 1845 թվականը կոչվել է Արքայական։ Թանգարանի շենքը կառուցվել է 1822-1830 թվականներին ճարտարապետ Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկելի նախագծով նեոկլասիկ ոճով։ Թանգարանը նախատեսված է եղել պրուսական արքայական ընտանիքի գեղարվեստական հավաքածուն պահելու համար։ 1966 թվականի վերանորոգումից հետո թանգարանում ցուցադրվում են անտիկ շրջանի արվեստի առարկաներ։
Ի թիվս Թանգարանային կղզու այլ թանգարանների և պատմական շենքերի` Հին թանգարանը 1999 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ։
Թանգարանի շենք
Թանգարանի շենքի կառուցման նախօրինակ է եղել Աթենքի Ստոյան։ Գլխավոր ճակատային մասում Հոնիական օրդերով զարդարված սյունաշարն է։ Ճակատային մյուս երեք մասերը շարված են աղյուսով ու քարով։ Շենքը շրջապատից առանձնանում է մեծ հենամասով, որ նրան հաղորդում է շքեղ տեսք։ Հենամասը պաշտպանել է թանգարանը հեղեղումներից, որոնք հաճախ էին լինում կղզում։ Շպրեե գետի հունը, որ ողողում է Թանգարանային կղզին, փոխվել է ճարտարապետների կողմից՝ կառուցվելիք թանգարանի տարածքը ընդարձակելու նպատակով։ Շենքի կառուցման ժամանակ վերափոխվել են ճանապարհները, կամուրջներն ու ջրանցքները։ Սկզբնական շրջանում շենքի գմբեթը կառուցվել է կիսագնդի տեսքով՝ հռոմեական Պանթեոնի նախատիպով։
Գլխավոր մուտք տանող աստիճանների երկու կողմերով տեղադրված են ձիերի քանդակներ, որոնց հեղինակն է Ալբերտ Վոլֆը (Albert Wolff, 1814—1892)։ Աստիճանի աջ կողմում տեղադրված է «Կռվող ամազոնուհին» (Kämpfende Amazone) քանդակը, իսկ ձախ կողմում՝ «Առյուծով մարտիկը»(Löwenkämpfer)։ Աստիճանների առջև՝ կենտրոնում, «գրանիտե բաժակն» է։ Թանգարանի պատին կա գրություն. «FRIDERICVS GVILHELMVS III. STVDIO ANTIQVITATIS OMNIGENAE ET ARTIVM LIBERALIVM MVSEVM CONSTITVIT MDCCCXXVIII:»
Պատմություն
Թանգարանի համար հիմք է ծառայել պրուսացի թագավոր Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Երրորդի հավաքածուն։ 1830 թվականին թանգարանը բացվել է հանրային այցելությունների համար։ Հավաքածուն հետզհետե համալրվել է արվեստի այլ արժեքավոր գործերով, իսկ 19-20-րդ դարերում նրան են փոխանցվել գերմանացի գիտնականների՝ գիտարշավների ընթացքում հայտնաբերված գտածոներ՝ հնագիտական արժեք ներկայացնող։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ թանգարանը խիստ տուժել է։ 1966 թվականին իրականացվել են վերականգնման աշխատանքներ, որի ընթացքում վերականգնվել է գմբեթի կիսագնդաձև տեսքը։ Թանգարանը վերաբացվում է այցելուների համար։
Թանգարանի ցուցադրության մեջ ընդգրկված են Հին Հունաստանի և Հին Հռոմի անտիկ արվեստի նմուշներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բեռլինի թանգարաններ Կատեգորիա:1830 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Բեռլինի պատկերասրահներ
HIM
HIM՝ ֆիննական ռոք խումբ, ստեղծվել է 1991 թվականին մենակատար Վիլե Վալոյի, կիթառահար Միկո Լինդստրյոմի և բաս կիթառահար Միգե Պանանենի կողմից։ 1997 թ.-ից 2013 թվականներին խումբը թողարկել է ութ ստուդիական ալբոմ։ Համարվում է ֆիննական առաջին խումբը աշխարհում ում Dark Light ալբոմը ձայնարտադրիչների ամերիկյան ասոցիացիայի կողմից արժանացել է Ոսկե դիսկ մրցանակի ։ Ֆինլանդիայում Greatest Lovesongs vol. 666, Deep Shadows and Brilliant Highlights, Love Metal և Dark Light ալբոմները ստացել են պլատինե ալբոմ կարգավիճակ, Razorblade Romance — 2 × պլատինե ։
Պատմություն
Խումբն իր ստեղծագործական ուղին սկսել է 1991 թվականին Հելսինկիում՝ His Infernal Majesty անվանումով, կազմում ընդգրկված էին Վիլլե Վալոն, Միկո Լինդստրյոմը և Միգե Պանանենը։ Առաջին ձայնագրությունը Witches and Other Night Fears անվանումով լույս ընծայվեց 1992 թվականին։ 1994 թվականին Միգե Պանանենը ստիպված էր լքել խումբը՝ բանակ զորակոչվելու պատճառով։
Մեկ տարի անց ստեղծվեց խմբի առաջին հայտնի ձայնագրությունը - մինի ալբոմը՝ This is Only The Beginning անվանումով։ Այս ձայնագրությամբ, հատկապես Քրիս Այզեկի «Wicked Game» երգի քավեր տարբերակով, հետաքրքրվեց Sony BMG երաժշտական ընկերությունը։ 1996 թվականին Վալոն, Լինդստրյոմը, Պանանենը և Փանտալը, պրոդյուսեր Հիիլի Հիիլեսմաայի օգնությամբ, ձայնագրեցին 666 Ways to Love: Prologue մինի ալբոմը, որից հետո His Infernal Majesty անունը կրճատվեց HIM -ի։
Խմբի երկրորդ՝ Razorblade Romance ալբոմը, ֆիննական չարտերում 30 շաբաթ անընդմեջ զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը ։
Խմբի երրորդ՝ Deep Shadows and Brilliant Highlights ստուդիական ալբոմը թողարկվել է 2001 թվականի օգոստոսի 27-ին (բոլոր երգերը գրել է Վիլե Վալոն), ֆիննական չարտերում 11 շաբաթ անընդմեջ զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը ։
Խմբի չորրորդ՝ Love Metal ալբոմը թողարկվել է 2003 թվականի ապրիլի 14-ին, ֆիննական չարտերում 20 շաբաթ անընդմեջ զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը, տեսահոլովակները, որից մեկում նկարահանվել էր Ջուլետ Լյուիսը, հաջողությամբ ցուցադրվեցին ամերիկյան MTV հեռուստաալիքով, ինչ էլ խմբին ճանաչում բերեց ԱՄՆ -ում։
Խմբի հինգերորդ՝ Dark Light ալբոմը թողարկվել է 2005 թվականի սեպտեմբերի 26-ին, որն էլ դարձավ խմբի առաջին ձայնագրությունը, որը հայտնվեց Billboard 200 -ում ։ Ֆիննական չարտերում (ինչպես և նախորդ ալբոմը) 20 շաբաթ անընդմեջ զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը ։
Venus Doom ալբոմը թողարկվել է 2007 թվականի սեպտեմբերի 14-ին և Billboard 200 -ում զբաղեցրել է 12-րդ տեղը ։
Խմբի յոթերորդ՝ Screamworks: Love in Theory and Practice (Chapters 1 to 13) ալբոմը թողարկվել է 2010 թվականի փետրվարի 8-ին, ֆիննական չարտերում 12 շաբաթ անընդմեջ զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը ։
Խմբի ութերորդ՝ Tears on Tape ալբոմը թողարկվել է 2013 թվականի ապրիլի 26-ին Ֆինլանդիայում, ապրիլի 29-ին Մեծ Բրիտանիայում և Իռլանդիայում, 30-ին՝ ԱՄՆ -ում և Կանադայում։
Լոգոտիպ
Խմբի խորհրդանիշն է համարվում հեարթգրամը (heartagram)։ Այն ստեղծել է խմբի առաջնորդ Վիլե Վալոն իր 20-րդ տարեդարձին։ Heartagram -ը շրջված հնգագիծ է, որի վերևի անկյուները կլորացված են՝ նմանեցնելով սրտի սիմվոլին։ Երաժիշտը այդ սիմվոլի նշանակությունը բացատրում է, այն նմանեցնելով ժամանակակից Ին և Յանի, որտեղ սիրտը - Ինն է, շրջված հնգագիծը Յանը ։ Միևնույ ժամանակ heartagram -ը Վալոյի համար իր խմբի միասնականության, համախմբվածության խորհրդանիշն է ։ Սիմվոլը համարվում է HIM -ի ապրանքանիշը, այն օգտագործվել է Razorblade Romance, Love Metal, Dark Light, Screamworks և Tears on Tape ալբոմների ձևավորման ժամանակ։ Խմբի առաջնորդը մի քանի դաջվածք ունի այս սիմվոլով։
Կազմ
Մասնակիցներից ոմանք ելույթ են ունենում մականուններով (փակագծերի մեջ)։
Ժամանակագրական աղյուսակ
Պեմզա
Պեմզա (՝ փրփուր), չեչաքար, թեթև (ջրում չսուզվող), խիստ ծակոտկեն հրաբխային ապար՝ սովորաբար սիլիկաթթվի բարձր պարունակությամբ։ Ծավալային կշիռը 0, 3-0, 6 գ/սմ³ է, գույնը՝ սպիտակ, բաց մոխրագույն, դեղին, դարչնագույն։
Ուջենտո
Ուջենտո (Ugento), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Լեչե գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 12 037 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 123 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 98 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 73059, հեռախոսային կոդ՝ +39 00836։
Պեմզա
Առաջացում
Առաջանում է գազով հագեցած մածուցիկ մագմաներից, որոնցում ժայթքման ժամանակ ճնշման անկման հետևանքով գազերը խիստ ընդարձակվում են, և լավան վերափոխվում է սպունգանման զանգվածի։
Ուջենտո
Կոմունայի հովանավոր սուրբն է Սարագոսայի նահատակ Վինսենթը։ Տոնակատարությունը հունվարի 22-ին է։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պեմզա
Հայաստանում
Հայաստանը հարուստ է պեմզայի հանքավայրերով (Պեմզաշեն, Անիպեմզա, Իրինդ գյուղեր)։ Օգտագործվում է որպես լցանյութ՝ պեմզաբետոնի, և հղկանյութ՝ ռետինի, պլաստմասսաների, դիմահարդարման միջոցների արտադրության մեջ և արդյունաբերության այլ ճյուղերում։
Կատեգորիա:Մագմատիկ ապարներ
Ռիչարդ Բենջամին
Ռիչարդ Բենջամին (Richard Benjamin ), ամերիկացի դերասան և կինոռեժիսոր, «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիր ։
Շորժայի քրոմիտի հանքավայր
Շորժայի քրոմիտի հանքավայր, հանքավայր ՀՀ Գեղարքունիքի մարզում, Սևանա լճի արևելյան ափին՝ Շորժա գյուղից 1.5 կմ արևելք։
Ռիչարդ Բենջամին
Կենսագրություն
1961 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Բենջամինն ամուսնացել է Պոլա Պրենթիսի հետ ։ Նրանք ունեն երկու երեխա՝ որդին՝ Ռոսը և դուստրը՝ Պրենթիսը ։
Շորժայի քրոմիտի հանքավայր
Բնութագիր
Տարբերում են հոծ, խիտ և ցանավոր հանքամարմիններ՝ կազմված քրոմշպինելիդներ, սերպենտին (անտիգորիտ, քրիզոտիլ), երբեմն՝ ձիթակն միներալներից։ Հազվադեպ հանդիպում են նաև քրոմնռնաքարեր, կալցիտ, պենտլանդիտ, միլարիտ, երբեմն՝ բնածին պղինձ։ Cr2O3-ի (40% միջին պարունակությամբ) մոտ 12 հզ․ տ հանքանյութի մի մասը 1942-1951 թվականներին արդյունահանվել է։
Շորժայի քրոմի հանքավայրն առաջին անգամ նկարագրել է Հ․ Տ․ Կարապետյանը, 1923 թվականին, 1930-1932 թվականներին հետախուզել են Ա․ Գ․ Բետեխտինը և Գ․ Հ․ Քեչեկը։ 1942-1951 թվականներին հետախուզական աշխատանքներ է կատարել Հայկական երկրաբանական վարչությունը, արդյունահանված հանքանյութը (Cr203-ը՝ 40%) վերամշակել Երևանի «Քրոմպիկ» գործարանը։
Կատեգորիա:Հանքավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի հանքավայրեր