cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Յոհաննես Բրամս
Բրամսը և Կլարա Շումանը
Կլարա Շումանը առաջին կին դաշնակահարն էր, որը կարողացել էր համաշխարհային հռչակ վայելել։ Նա վերին աստիճանի հաճելի և բարի կին էր ու 6 երեխաների մայր։ Բրամսը հիացած էր Կլարայով։ Բրամսի և Կլարայի նեղ ընկերական հարաբերությունները տևել են նրանց ողջ կյանքի ընթացքում։ Կլարան նույնպես հիացած էր Բրամսի տաղանդով և նրա գեղեցկությամբ։ Քանի որ հիվանդության պատճառով Շումանը այլևս այն երիտասարդ և կենսուրախ Շումանը չէր և բնավորությամբ ավելի պարփակված էր դարձել, Կլարան իր նախկին Շումանին գտնում է երիտասարդ Բրամսի մեջ։ Բրամսը Շումանից թույլատվություն է հարցնում, որպեսզի նվիրի իր ստեղծագործություններից մի քանիսը Կլարային։ 1853 թվականին երկրորդ կեսին Բրամսը բնակվում էր Դյուսելդորֆի հյուրանոցներից մեկում։ Ռոբերտ Շումանը նրան հաճախ հրավիրում էր իրենց հետ ընթրելու, սակայն բնավորությամբ չափազանց ամաչկոտ լինելու պատճառով Բրամսը չէր ներկայանում և այդ իսկ պատճառով Կլարան ինքն էր գնում նրան հյուրանոցից իրենց տուն բերելու։ Շումանների ընտանիքում Բրամսը անցկացրել է շատ հաճելի պահեր։ Երեկոները այստեղ անցնում էին չափազանց հետաքրքիր, քանի որ երաժիշտները ունեին ամբողջովին նույն երաժշտական ճաշակը և շատ բան ունեին իրար փոխանցելու։ Շատ հաճախ այս երեկոներին մասնակցում էին նաև ջութակահար Յոզեֆ Յոախիմը և կոմպոզիտոր Ալբերտ Դիտրիխը։ Հենց այս ժամանակ է որ գրվում է "F-A-E" ջութակի սոնատան (գերմաներեն Frei aber Einsam՝ ազատ, բայց մենակ)։ Այս ստեղծագործությունը խմբակային է և գրվել է միանգամից երեք կոմպոզիտորի կողմից՝ Ռոբերտ Շուման, Յոհաննես Բրամս և Ալբերտ Դիտրիխ։
1854 թվականին Շումանների ընտանիքում տեղի ունեցավ ողբերգական իրադարձություն։ Ռոբերտ Շումանը կատարեց մահափորձ և իրեն նետեց Ռեյն գետը։ Բարեբախտաբար ձկնորսները նրան գետից ափ հանեցին և նա փրկվեց, բայց իր իսկ ցանկությամբ նա տեղափոխվեց Բոնն քաղաքի մոտ գտնվող հոգեբուժարանը։ Այս ամենը մեծագույն ճակատագրական հարված էր Կլարա Շումանի համար և այս դժվարին պահերին նրա անբաժան ընկերներ էին Բրամսը և Յոախիմը։ Քանի որ Յոախիմը մշտական շրջագայությունների մեջ էր, նա հաճախ բացակայում էր, իսկ Բրամսը համարյա միշտ գնում էր Կլարայի կողքին։ Որոշ ժամանակ Բրամսը նույնիսկ բնակվել է Շումանների տանը։ Նրա ընկերական աջակցությունը ուղղակի անհրաժեշտ էր Կլարային։ 1854 թվականի հունիսին ծնվում է Կլարա և Ռոբերտ Շումանների վերջին զավակը՝ Ֆելիքս Շումանը, որը դժբախտաբար այդպես էլ չի ճանաչում իր հորը։ Ֆելիքսի հետ շատ մոտ էր Բրամսը և նրա կնունքին նա դառնում է իր կնքահայրը։ Կլարայի հետ բնակվելու ժամանակ Բրամսը խորապես ուսումնասիրում է Ռոբերտ Շումանի ձեռագրերը։ Իր հերթին նա շատ ստեղծագործում է։ Նա նաև ուսումնասիրում է միջնադարյան կոմպոզիտորների ստեղծագործությունները՝ Պալեստրինա, Գիյոմ դը Մաշո և այլն։ Նա շատ ստեղծագործություններ նվիրում է Կլարային։ Գրում է նաև Շումանի թեմայով վարիացիաներ։
1854-58 թվականներին Բրամսը և Կլարան միմյանց գրել են անթիվ նամակներ, որոնց մեծ մասը նրանք ոչնչացրել են։ Պահպանված նամակները ուսումնասիրելով կարելի է նկատել նրանց հարաբերությունների առաջընթացը։ Սկզբնական շրջանում Բրամսը Կլարային դիմում էր "Դուք"-ով այնուհետև "Թանկագին տիկին": Ապագա նամակներում նշմարվում են "շատ թանկագին ընկեր" և "իմ սիրելի ընկեր" արտահայտությունները և ամենավերջում նա Կլարային դիմում է "Իմ շատ սիրելի տիկին Կլարա"-յով։
1854 թվականի նոյեմբերի 24-ի նամակում նա գրում է Կլարային.
Երիտասարդ Բրամսը դժվարությամբ է սկսում է Կլարային "դու"-ով դիմել։ Մեկ այլ նամակում կարդում ենք.
Ցավոք սրտի 1856 թվականի հուլիսի 29-ի Ռոբերտ Շումանի ողբերգական մահվան պատճառով Յոհանեսը և Կլարան հեռանում են իրարից։ Բրամսը դեռ հույսեր ուներ, որ կկարողանար մնալ իր սիրելի Կլարայի կողքին և մեղմացնել նրա վիշտը, սակայն Կլարան ինքն է հեռանում նրանից։ Նամակագրական կապերը նրանք պահպանել են ամբողջ կյանքի ընթացքում։ Բրամսի վերջին անգամ Կլարային գրել է 1896 թվականին, երբ որ Կլարան արդեն մահվան անկողնում էր.
Երաժշտության պատմության մեջ Կլարա Շումանի և Յոհաննես Բրամսի հարաբերությունները ամենաառեղծվածայինն են։
1857-1875 թվականները
Այս տարիների Յոհաննես Բրամսը շատ շրջագայում է և աշխատում է տարբեր նվագախմբերի և երգչախմբերի հետ։ Նա հիմնականում լինում է Համբուրգում, այնուհետև տեղափոխվում է Վիեննա։
Դեթմոլդում և Համբուրգում
1857 թվականին Բրամսը դասավանդում է Լիպի արքայազնի պալատում, այնուհետև դառնում է Դեթմոլդի երգի ակադեմիայի տնօրենը։ Այս քաղաքում նա մնում է երկու տարի և գրում է իր երկու սերենադները նվագախմբի համար և առաջին դաշնամուրային կոնցերտը։ Գործիքավորման վերաբերյալ նա բազմաթիվ խորհուրդներ է ստացել Յոզեֆ Յոախիմից։ Կոնցերտի ներշնչանքի աղբյուր էր հանդիսանում Կլարա Շումանը, քանի որ այդ տարիներին Բրամսը բաժանվել էր նրանից։ Առաջին անգամ կոնցերտը կատարվել է 1859 թվականի հունվարի 22-ին։ Սոլո դաշնակահարը Բրամսն էր։ Չնայած կոմպոզիտորի մեծ հույսերին, կոնցերտը մեծ համբավի չի արժանանում, դրա համար Բրամսը որոշում է գրել ևս մեկ կոնցերտ դաշնամուրի համար (որը նա գրում է 22 տարի հետո)։ Այս ժամանակահատվածում նա գրում է նաև որոշ երգեր և ծանոթանում է մեկ այլ կնոջ՝ Ագաթ ֆոն Զիբոլդի հետ։ Բրամսը այնքան մեծ սեր է տածում այս կնոջ նկատմամբ, որ նույնիսկ արթնացնում է Կլարա Շումանի խանդը։ Կլարան չափազանց զարմացած էր, որ Բրամսն այդքան կարճ ժամանակահատվածում կարողացել էր նորից սիրահարվել։ Ագաթ ֆոն Զիբոլդի անվան հիման վրա Բրամսը գրում է իր երկրորդ լարային սեքստետը (օպուս 36) ՝ A-G-A-H-E՝ լյա-սոլ-լյա-սի-մի նոտաների հիման վրա։ Նրանք նշանվում են, բայց մի քանի ամիս անց Բրամսը հրաժարվում է ամուսնանալ նրա հետ՝ զգալով, որ անկարող է լուրջ հարաբերություններ ունենալ։ Իր ամբողջ կյանքի ընթացքում Յոհաննես Բրամսը երբեք չի ամուսնացել։
1859 թվականին Բրամսը վերադառնում է հայրենի Համբուրգ քաղաքը, որտեղ գրում է բազմաթիվ երգեր և վարիացիաներ չորս ձեռքի համար, վարիացիաներ հունգարական թեմայով, վարիացիաներ Հայդնի թեմայով և վարիացիաներ Շումանի թեմայով։ 1860 թվականին Բրամսը հանդիպում է երաժշտական խմբագիր Ֆրից Զիմռոքին, որը և տպագրում է նրա շատ ստեղծագործություններ։ Այս ժամանակահատվածում Բրամսի գրվածքները համարվում էին նվագելու համար շատ դժվար և ոճով չափազանց դասական։ Զիռմոքը տպագրում է Բրամսի առաջին դաշնամուրային կոնցերտը, որը այդպես էլ հաջողության չի արժանանում։ Բրամսը ցանկանալով, որպեսզի իր ստեղծագործությունները լինեն կատարյալ, շատ ժամանակ սպասեցնում էր խմբագրերին և ստեղծագործությունը նրանց ուղարկելուց առաջ կատարում էր որոշ փոփոխություններ։ 1862-63 թվականներին Բրամսը վիճում է իր ընկեր Թեոդոր Ավե-Լալըմանի հետ, քանի որ այս վերջինը նրան չի տալիս Ֆիլհարմոնիայի Համերգների տնօրենի պաշտոնը և նախընտրում է երգիչ Ժուլիուս Շտոքհաուզենին։ Բրամսին հասնում է միայն Երգի Ակադեմիայի խմբավարի պաշտոնը։ Բրամսը խորապես վիրավորվում է իր ընկերոջ այդ քայլից։ Այս միջադեպի պատճառով նա լքում է Համբուրգը և տեղափոխվում է Վիեննա։
Վիեննայում
1862 թվականին Բրամսը վերջնականապես հաստատվում է Վիեննայում և շատ շուտ ընտելանում է այս քաղաքին։ Այստեղ նա իրեն զգում է ինչպես իր տանը։ Վիեննայում ապրած ժամանակ Բրամսը գրում է իր ստեղծագործական գլուխգործոցները՝ Գերմանական Ռեքվիեմը, չորս սիմֆոնիաները, երկրորդ դաշնամուրային կոնցերտը, հունգարական պարերը և մի շարք ստեղծագործություններ կամերային կատարման համար։ Բացի կոմպոզիտորական գործունեությանը Բրամսը ելույթ էր ունենում որպես դաշնակահար՝ կատարելով Յոհան Սեբաստիան Բախի, Լյուդվիգ վան Բեթհովենի և Ռոբերտ Շումանի վիրտուոզ ստեղծագործությունները։ Նա ջութակահար Յոզեֆ Հելլմեզբերգերի հետ կատարում է իր «Սոլ մինոր» դաշնամուրային կվարտետը և այս ջութակահարը նրա անվանում է "Բեթհովենի հետևորդ": Այս արտահայտությունը մեծ համբավ է ձեռք բերում, սակայն Բրամսը դրան այդքան էլ հավանություն չի տալիս և ինքն իրեն համարում է ոչ թե Բեթհովենի հետևորդ, այլ Բեթհովենին հավասար կոմպոզիտոր։
1863 թվականին Բրամսը դառնում է Վիեննայի Երգի Ակադեմիայի խմբավարը։ Աշխատանքի անցնելուց հետո միանգամից կենտրոնանում է Բախի, Հենրիխ Իսահակի, Գաբրիելիի Շուտցի և այլ ավելի հին կոմպոզիտորների ստեղծագործությունների վրա։ Նա նաև կատարում է իր ժամանակակիցների՝ Շումանի և Բեթհովենի ստեղծագործությունները։ 1864 թվականին նա հրաժարվում է այս պաշտոնից, քանի որ խմբավարի աշխատանքը նրանից մեծ ժամանակ էր խլում, որը նա կարող էր հատկացնել կոմպոզիցիային և շրջագայություններին։ Բրամսը շրջագայությունների մեծ սիրահար էր։
Այս ժամանակաշրջանում նա գրում է իր "Գերմանական Ռեքվիեմը", որը արտասովոր էր նրանով, որ ամբողջովին գերմաներեն էր (սովորաբար ռեքվիեմները լատիներեն են լինում)։ Ստեղծագործությամ մեջ կա մեծ ներշնչանք քաղված Աստվածաշնչից։ Կոմպոզիտորը այն գրել է իր մոր մահվանից հետո։ Ստեղծագործությունը միանգամից արժանացել է քննադատների և հանրության հավանությանը։ Ռեքվիեմից հետո Բրամսը գրել է իր "Հունգարական պարերը": Այս ստեղծագործության վրա եղել են բազմաթիվ տարաձայնություններ։ Քանի որ Բրամսը այս պարերը գրել է հունգարական և գնչուական երաժշտության հիման վրա և օգտագործել է բազմաթիվ հայտնի եղանակներ, գտնվել են տարբեր կոմպոզիտորներ, որոնք ցանկացել են ապացուցել, որ հենց իրենք են այս պարերի իրական հեղինակները, փորձելով աղտոտել Բրամսի համբավը։
1870 թվականին Բրամսը ծանոթանում է դիրիժոր Հանս ֆոն Բյուլովի հետ։ Բյուլովը սկզբնական շրջանում համարվում էր Վագների հետևորդ, բայց նրանից հետո, երբ նրա կինը՝ Կոզիմա Լիստը (Լիստի դուստրը) նրան լքեց և ամուսնացավ Վագների հետ, Բյուլովը մտավ Բրամսի հետևորդների շարքերը։
1872-75 թվականներին Բրամսը ստանձնում է Վիեննայի Արվեստի Ընկերների Կազմակերպության տնօրենի պաշտոնը։ Նա կատարում է բազմաթիվ շրջագայություններ, կամ որպես դաշնակահար, կամ սեփական հաճույքի համար։ Բրամսի համար մեծ բավականություն էր զբոսնել բաց երկնքի տակ. այդպես նա իրեն ավելի ազատ էր զգում։
Սիմֆոնիաների ստեղծումը
Բրամսը իր չորս սիմֆոնիաները գրել է բավական կարճ ժամանակաշրջանում։ Համեմատելով մյուս ստեղծագործությունների հետ, որոնց բաժանում է ավելի երկար ժամանակաշրջան (օրինակ՝ երկրորդ դաշնամուրային կոնցերտը նա գրել է առաջինից 22 տարի անց), սիմֆոնիաները նա գրել է ընդամենը ինը տարվա ընթացքում։ Առաջին «Դո մինոր» սիմֆոնիան կատարվել է 1876 թվականի նոյեմբերի 4-ին Կառլսրուե քաղաքում, իսկ երկրորդ «Ռե մաժոր» սիմֆոնիան կատարվել է 1877 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Փորթշախում։ Շատ հաճախ Բրամսի առաջին սիմֆոնիան անվանվում է "Բեթհովենի տասներորդ սիմֆոնիա", քանի որ ոգով այն շատ նման է Բեթհովենի սիմֆոնիաներին։ Բոլոր չորս սիմֆոնիաներն էլ ունեն չորս մաս և իրենց կառուցվածքով հիշեցնում են դասական դարաշրջանը (հիմնականում Բեթհովեն)։ Այնուամենայնիվ Բրամսը հոյակապ կերպով համատեղում է դասականը ռոմանտիկականի հետ։ 3-րդ սիմֆոնիան գրված է Ֆա մաժորում։ Այն կատարվել է 1883 թվականին Վիեննայում, իսկ 4-րդը՝ «Մի մինոր» սիմֆոնիան, նա սկսել է գրել 1884 թվականի ամռանը։ Այն կատարվել է 1885 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Մայնինգենում։ Այս սիմֆոնիայի վերջին մասում Բրամսը օգտագործում է պասակալիայի ձևը և գրում է 30 վարիացիա պարունակող չակոննա, որի հիմքը վերցված է Յոհան Սեբաստիան Բախի BWV 150 կանտատից։
Բրամսը չի գրել հինգերորդ սիմֆոնիա ասելով. "Բեթհովենը այն արդեն գրել է":
Այլ սիմֆոնիկ ստեղծագործություններ
1880 թվականին Բրամսը գրում է իր երկու նախերգանքները՝ "Ակադեմիական" և "Ողբերգական": 1877 թվականին Քեմբրիջի համալսարանը Բրամսին տալիս է դոկտորի կոչում, իսկ 1881 թվականին այս նույն կոչումը նա ստանում է լեհական Բրեցլավի համալսարանից։ Իր "Ակադեմիական" նախերգանքը նա նվիրում է Բրեցլավի համալսարանին որպես շնորհակալություն։ Իր նախերգանքների մասին Բրամսը ասում էր. "Մեկը լալիս է, իսկ մյուսը ծիծաղում":
Այս ժամանակաշրջանի Բրամսի սիմֆոնիկ ստեղծագործություններին են պատկանում նաև իր ջութակի կոնցերտը՝ գրված 1878 թվականին, որը նա նվիրել է ջութակահար Յոզեֆ Յոախիմին և կրկնակի կոնցերտը ջութակի և թավջութակի համար՝ գրված 1887 թվականին։
Մահը
1896 թվականին Բրամսի մոտ ուռուցք է հայտնաբերվում։ Սկզբնական տվյալներով այն լյարդի ուռուցք էր, բայց հետագայում պարզվում է, որ իրականում այն ենթաստամոքսային գեղձի էր։ Նրա առողջական վիճակը գնալով վատանում է և նա մահանում է 1897 թվականի ապրիլի երեքին Վիեննայում՝ 63 տարեկան հասակում։ Նրա շիրմնաքարը գտնվում է Վիեննայի կենտրոնական գերեզմանոցում, որտեղ թաղված են նաև Լյուդվիգ վան Բեթհովենը և Ֆրանց Շուբերտը։
Հետաքրքիր փաստեր
1889 թվականին ամերիկացի գյուտարար Թոմաս Էդիսոնի աշխատակիցներից մեկը՝ Թեո Վանգեմանը գալիս է Վիեննա, որպեսզի մի գյուտարարական փորձ կատարի Բրամսի հետ։ Նա իր հետ բերել էր առաջին ձայնագրման սարքերից մեկը։ Բրամսը դաշնամուրով նվագում է իր առաջին հունգարական պարը։ Այս ձայնագրությունը պահպանվել է առ այսօր։ Սկզբում լսվում է ինչ որ մեկի ձայնը, որը ներկայացնում է հնչող ստեղծագործության անունը։ Մասնագետները չեն կարողանում պարզել, թե լսվող ձայնը ումն է՝ Բրամսինը թե Վանգեմանինը։ Ցավոք սրտի Բրամսի նվագը համարյա թե չի լսվում առկա աղմուկի և ձայնագրության հնության պատճառով։ Սթանֆորդի համալսարանը թողարկել է այս ձայնագրության ավելորդ ձայներից մաքրված տարբերակը։ Ինչևիցե, այս ձայնագությունը հանդիսանում է մեծագույն կոմպոզիտորների կողմից կատարված առաջին ձայնագրություններից մեկը։
Բրամսը կրոնական հայացքների տեսանկյունից հումանիստ էր, բայց նաև աթեիստ  ։ Նրա ամենամտերիմ անձանցից մեկը՝ կաթոլիկ Անտոնին Դվորժակը մի առիթով ասել է. «Նման հետաքրքիր մարդ, նա շատ բարի հոգու տեր է, բայց ոչնչի չի հավատում» ։
Բրամսը և Սեն-Սանսը
Բրամսի մասին պատմող բազմաթիվ պատմություններից մեկը պատմում է, որ ֆրանսիացի կոմպոզիտոր Քամիլ Սեն-Սանսը թակել է Բրամսի տան դուռը նրան տեսնելու ակնկալիքով։ Բրամսի տան ծառայողին նա ներկայացել է որպես ֆրանսիացի երաժիշտ։ Երբ ծառայողը Բրամսին հայտնել է նրա ժամանման մասին, Բրամսը ասել է "Ֆրանսիացի երաժիշտ գոյություն չունի": Հաստատ համոզվածություն չկա, որ այս միջադեպը իսկապես պատահել է։
Բրամսի ստեղծագործությունը
Բրամսը իր աշխատանքին վերաբերվում էր մեծագույն լրջությամբ և քննադատությամբ։ Մինչև իր ստեղծագործությունները խմբագիրներին հանձնելը նա բազմաթիվ փոփոխություններ էր կատարում։ Վաղ ժամանակաշրջանում գրած ստեղծագործություններից շատերը նա ոչնչացրել է, այդ թվում նաև ջութակի և դաշնամուրի համար գրած մի սոնատ, որը նա կատարել էր երիտասարդ տարիներին։ Մինչև առաջին լարային կվարտետի գրելը նա գրել էր մոտավորապես քսան լարային կվարտետներ, որոնք նա նույնպես ոչնչացրել է։ Նրա Ռե մինոր սիմֆոնիան բազմաթիվ անգամ գրվելուց և ջնջվելուց հետո դարձավ դաշնամուրային կոնցերտ ( թիվ 1)։ 15 տարի աշխատանքից հետո նա պաշտոնապես հայտարարեց, որ գրել է սիմֆոնիա։ Բրասը իր ստեղծագործություններին վերաբերովում էր այսպիսի խստությամբ նաև այն պատճառով, որ Ռոբերտ Շումանը նրա ասել էր, որ նա պետք է դառնար Բեթհովենից հետո երկրորդ ամենամեծ կոմպոզիտորը։
Կլարա Շումանը լսելով Բրամսի առաջին սիմֆոնիան, իր զարմանքն էր հայտնել, քանի որ նա վերջին մասը չափազանց փայլուն էր համարում։ Սակայն նա նաև ասում էր, որ առաջին մասի հզոր և մինորային ակորդները ամբողջովին սազական էին Բրամսին։ Մասնագետները կարծում են, որ Բրամսի երկրորդ «Ռե մաժոր» սիմֆոնիան բավական ուրախ է։ Այս սիմֆոնիան նույնիսկ մտնում է ամենավառ սիմֆոնիաների շարքը։ Սակայն Բրամսը իր նամակներից մեկում նշում է, որ այս սիմֆոնիան իր մեջ պարունակում է մեծ մելանխոլիա։
Յոհաննես Բրամսի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրենց նրբությամբ և տխրությամբ բայց դրա հետ մեկտեղ կոմպոզիտորը միշտ օգտագործում է շատ բարդ կառուցվածք ունեցող բազմաձայնություն։
Այլ կոմպոզիտորների ազդեցությունը Բրամսի ստեղծագործության վրա
Բրամսը շատ էր գնահատում ավստրիացիներ Յոզեֆ Հայդնի և Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի արվեստը։ Նա հավաքել է այս կոմպոզիտորների բազմաթիվ ձեռագրեր և դրանց մեծ մասը հրապարակել է։ Բացի այս կոմպոզիտորներից Բրամսը մեծ հետաքրքություն էր ցուցաբերում նաև ավելի վաղ ժամանակաշրջանի կոմպոզիտորների արվեստին՝ Ջիովաննի Գաբրելի, Դոմենիկո Սկարլատի, Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդել և հիմնականում Յոհան Սեբաստիան Բախ։
Բրամսը համարվում է Լյուդվիգ վան Բեթհովենի հետևորդը, սակայն չպետք է մոռանալ, որ նա խորապես ուսումնասիրել է Բախի և Պալեստրինայի ստեղծագործությունը և նրանցից շատ դասեր է քաղել։ Բրամսի ստեղծագործությունը ուսումնասիրելով կարելի է ականատես լինել շատ բարդ պոլիֆոնիայի և կոնտրապունկտի, որը նա առանց կասկածի վերցրել է վերը նշված կոմպոզիտորների գրելաոճից։ Բրամսը օգտագործում է նաև բազմաթիվ ազգային մեղեդիներ։ Նա համատեղում է ռոմանտիկականը դասականի հետ, օգտագործելով նաև միջնադարյան գրային ոճեր։
Վիեննայում գտնվելու առաջին տարիներին Բրամսը հետաքրքրվել է նաև Ֆրանց Շուբերտի արվեստով։ Այս կոմպոզիտորի ազդեցությունը զգացվում է Բրամսի դաշնամուրային կվարտետներից։ Այլ կոմպոզիտորների ազդեցությունը (Ֆելիքս Մենդելսոն կամ Ֆրեդերիկ Շոպեն) ավելի քիչ են Բրամսի մոտ։ Սակայն նրա օպուս 4 սկերցոյում զգացվում է Շոպենի «Սի բեմոլ մինոր» սկերցոյի ոգին։ Ռոմանտիկ կոմպոզիտորներից Բրամսը ամենաշատը գերվել է Ռոբերտ Շումանի ստեղծագործությամբ։
Բրամսի ազդեցությունը այլ կոմպոզիտորների վրա
Բրամսի ոճը և հետադարձ է և առաջադեմ է։ Բրամսի օրոք նրա կողքին են եղել և նրա արվեստով հիացած են եղել կոմպոզիտորներ Ռոբերտ Ֆաքսը, Հայնրիխ ֆոն Հերցոգենբերգը, Յուլիուս Ռոյնթգենը և Գուստավ Յենները, որը եղել Բրամսի միակ օրինական աշակերտը։ Չեխ կոմպոզիտոր Անտոնին Դվորժակը մեծագույն հիացմունք էր տածում Բրամսի նկատմամբ և նրանից դասեր էր քաղում։ Նրա յոթերորդ սիմֆոնիան և «Ֆա մինոր» դաշնամուրային տրիոն ներշնչված են Բրամսի երաժշտությամբ։
Բրամսը որպես անձնավորություն
Բրամսը փոփոխական բնավորություն ուներ։ Նա բոլորին հայտնի էր և՛ իր բարությամբ, և՛ իր սարկաստիկ հումորով։ Բնությանը իրեն մոտ զգալու համար նա հաճախ էր կատարում տարբեր շրջագայություններ, իսկ ամենօրյա զբոսանքները նրա կյանքի անբաժան մասն էին կազմում։ Նա սիրում էր զբոսնել անտառներում և այլ կանաչապատ տարածքներում։ Քայլելիս նա ձեռքերը միշտ իր ետևում էր պահում (Բեթհովենի նման)։ Նա իր մոտ միշտ ուներ քաղցրավենիք և երեխաների հանդիպելուց նրանց հյուրասիրում էր։ Մեծահասակների հետ նա ավելի կոպիտ էր։ Սիրում էր արտահայտել իր միտքը, առանց հաշվի առնելու մյուսների կարծիքը։ Մի երեկույթից դուրս գալուց առաջ նա ասել է. "Թող ինձ ներեն նրանք, որոնց այսօր չվիրավորեցի": Նա հայտնի էր իր բարեգործությամբ։ Նա օգնում էր երիտասարդ կոմպոզիտորներին առաջ գնալ՝ հրատարակելով նրանց ստեղծագործությունները և շատ անգամ ֆինանսապես նրանց օգնելով (նա պահանջում էր որ այն արվեր չափազանց գաղտնի պայմաններում)։ Նա առատաձեռն և սիրալիր էր իր բոլոր ընկերների հետ և նրանցից ստանում էր նույն վերաբերմունքը։ Իր ստեղծագործությունները հրատարակելուց նա բավական մեծ եկամուտ էր ունենում, սակայն նա ապրում էր սովորական մի բնակարաում և ուներ ընդամենը մեկ աշխատող, որը կատարում էր խոհարարի և հավաքարարի պարտականությունները։ Ըստ սովորության Բրամսի բնակարանը լի էր տարբեր խառիխուռն նոտաներով և ձեռագրերով։
Բրամսը ընկերական հարաբերությունների մեջ էր գտնվում վալսերի արքա Յոհան Շտրաուս կրտսերի հետ (սակայն նրանց երաժշտական ճաշակները բոլորովին տարբեր էին)։ Բրամսը գնահատում էր Շտրաուսի արվեստը և շատ էր զղջում, որ չէր կարողացել ինքը գրել Շտրաուսի հայտնի "Կապույտ Դանուբ" վալսը։ Երբ որ մի օր Շտրաուսի կինը՝ Ադելը, Բրամսից ինքնագիր է խնդրում, Բրամսը վերցնում է վերը նշված վալսի նոտաները և գրում. "Ցավոք սրտի ոչ Յոհաննես Բրամսի կողմից գրված":
Բրամսի հավատքը
Իր ամբողջ կյանքի ընթացքում Բրամսը սերտ կապված է եղել Աստվածաշնչի հետ։ Նրա մոտ սերը դեպի հավատքը եղել է դեռ մանկուց (անկասկած ընտանեկան միջավայրի շնորհիվ)։ Բրամսը պատկանում էր գերմանական բողոքական եկեղեցուն։ Շատ երաժշտագետերի է հետաքրքրել Բրամսի հավատքի հարցը։
Նրա "Գերմանական Ռեքվիեմ"-ում հանդիպում ենք տարբեր աստվածաշնչյան գրառումների կապված անմահության հետ։ Սակայն Բրամսի ամենամոտ ընկերներից մեկը՝ կոմպոզիտոր Անտոնին Դվորժակը Բրամսի հետ իր զրույցներից մեկը ավարտելուց հետո ասել է "Ինչպիսի անձնավորություն, ինչպիսի մաքուր հոգի, սակայն նա ոչնչի չի հավատում": Դժվար է հստակ իմանալ, թե Դվորժակը ինչ ի նկատի ուներ։ 1950 թվականին Արթուր Աբելլի տպագրած "Զրույցներ հանճարեղ կոմպոզիտորների հետ" գրքում կա Բրամսի և Յոզեֆ Յոախիմի խոսակցության մի հատված, որտեղ Բրամսը խոսելիս մեջբերում է բազմաթիվ աստվածաշնչյան մտքեր։
Ստեղծագործության ցանկ
Բրամսը թողել է հարուստ երաժշտական ժառանգություն։ Նրա ոչ բոլոր երկերն են հասել մեզ, կապված այն բանի հետ, որ լինելով սկզբունքային անձնավորություն, ոչնչացրել է իր որոշ ստեղծագործություններ
Վոկալ ստեղծագործություններ
Ձայնի և նվագախմբի համար
Ձայնի և տարբեր գործիքների համար
Երգչախմբի և դաշնամուրի կամ երգեհոնի համար
Ակապելլա երգչախմբի համար
Տղամարդկանց ակապելլա երգչախումբ
Վոկալ քառաձայներ դաշնամուրի նվագակցությամբ
Երգեր
Ռուսերեն
* Ганс Галь Иоганнес Брамс. Творчество и личность // Брамс, Вагнер, Верди. Три мастера, три мира. - Феникс, 1998. - С. 23-230. - 640 с. - 5000 экз. - ISBN 5-222-00274-8
Անգլերեն
Deiters Hermann Johannes Brahms: A Biographical Sketch. - München: Cambridge University Press, 2009. - ISBN 978-1108004794
Գերմաներեն
* Kalbeck Max Johannes Brahms. Biographie in 4 Bänden. - Tutzing: Faksimile-Nachdruck Schneider, 1976.
Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Գերմանացի դիրիժորներ Կատեգորիա:Գերմանացի դաշնակահարներ
Ռիստո Միտրևսկի
Ռիստո Միտևսկի (Ристо Митревски ), մակեդոնացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, որը խաղում է որպես պաշտպան ինդոնեզիական «Դևա Յունայթեդ» ակումբում։
ԱԿումբային կարիերա
Ծնվելով Սկոպիեում՝ նա խաղացել է բազմաթիվ ակումբներում Մակեդոնիայի առաջին լիգայում 2009-ից 2013-ին ։ 2014 թվականի մայիսի 31-ին նա գրանցվեց Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆուտբոլի առաջնությունում, խաղալով «Սարաեվոյի» համար ։ 2014-15 թվականների մրցաշրջանի ձմեռային դադարի ժամանակ նա համաձայնվեց Սերբիայի «Դոնյի Սրեմի» կողմից վարկին ։ 2015 թվականի փետրվարի 21-ին նա ունեցավ իր դեբյուտը 2014-15 թվականների Սերբիայի մրցաշարին, 16-րդ տուրի «Բորաց Չաչակի» դեմ խաղում ։
2018 թվականի հունվարի 4-ին նա գրանցվեց «Հապոել Հաիֆայի» հետ ։
2019 թվականի հունիսի 11-ին, Միտրևսկին ստորագրեց պայմանագիր Առաջին Լիգայում «Սեպսիի» կողմից ։
2020 թվականի հոկտեմբերին «Ալաշկերտը» լքելուց հետո Միտրևսկին վերադարձավ «Ալաշկերտ» 2021 թվականի փետրվարի 2-ին ։
Դեվա Յունայթեդ
2022 թվականի հունիսի 2-ին, Միտրևսկին ստորագրեց պայմանագիր Ինդոնեզիայի առաջին Լիգայի Դեվա Յունայթեդ ակումբի հետ։ Միտրևսկին դարձավ առաջին օտարերկրյա ֆուտբոլիստը, ով պայմանագիր ստորագրեց այդ ակումբի հետ ։
Միջազգային կարիերա
Միտրևսկին Մակեդոնիայի մինչև 19 տարեկանների ակումբի անդամ էր ։
Սպոկոյնոե
Սպոկոյնոե (Спокійне, Dermenci), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Տերմենչի։
2001 թվականի տվյալներով Սպոկոյնոե գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ծովինար (գետ)
Ծովինար, Սողանլու, գետ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Վարդենիսի լեռների հյուսիսային լանջերից և անցնելով Ծովինար գյուղի միջով՝ թափվում Սևանա լիճ հարավային ափում։ Երկարությունը 24 կմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Սևանա լճի ավազանի գետեր
City of Blinding Lights
Երգի նախնական տարբերակը գրվել է 1997 թվականի «Pop» ալբոմի սեանսների ժամանակ։ Մասամբ ոգեշնչման աղբյուր են ծառայել խմբի ֆրոնտմենի՝ Բոնոյի դեպի Լոնդոն կատարած առաջին ճամփորդության հիշողությունները և խմբի երաժիշտների սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչություններից հետո Նյու Յորքում հանդես գալու ժամանակ ունեցած հույզերը։ Մասամբ էլ վերաբերում է Բոնոյի և վերջինիս կնոջ հարաբերություններին։ Երգի հիմնական միտքը նվիրված է կորցրած անմեղության թեմային․ այն ոգեշնչված է Բոնոյի ռետրոսպեկտիվ հետ հայացքից, որը վերջինս հառել է 80-ական թվականների սկզբի Բոնոյի վրա։
Երգը դեբյուտ է ունեցել Vertigo Tour շրջագայության համերգների ժամանակ․ այն ընտրել են որպես շոուի սկզբում հնչող երգ և այդ օրվանից ի վեր խումբը կատարում է այն իր յուրաքանչյուր համերգի ժամանակ։ Երգը հնչել է «Սիմփսոնները» և «Անտուրաժ» սերիալների էպիզոդներում, ինչպես նաև «Սատանան կրում է Պրադա» ֆիլմում։
Այդ ժամանակ ԱՄՆ նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող Բարաք Օբաման օգտագործել է երգը 2008 և 2012 թվականների իր նախընտրական արշավների ընթացքում և այն անվանել իր սիրելի երգերից մեկը ։ «U2»-ը կատարել է այն Օբամայի երդմնակալությանը նվիրված համերգի ժամանակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2005 սինգլներ Կատեգորիա:Ռոք երգեր
Սույունդյուկովո (գյուղ, Բակալինսկի շրջան)
Սույունդյուկովո (Суюндюково, Һөйөндөк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 170 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բեժանյան
Բեժանյան, հայկական ազգանուն ։
Իսլամ Ռզաև
Իսլամ Թափտիղ օկլղ Ռզաև (İslam Tapdıq oğlu Rzayev, ), խանենդե, Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստ ։
Կենսագրություն
Իսլամ Ռզաևը ծնվել է 1934 թվականի նոյեմբերի 11-ին, Ադրբեջանի Ֆիզուլիի շրջանի Սարդարլի գյուղում։ Նա Ղարաբաղյան մուղամի դպրոցի ներկայացուցիչներից էր։ Երաժշտական կրթությունը ստացել է Բաքվում՝ Ադրբեջանի երաժշտական պետական դպրոցում։ Նա սովորել է այս դպրոցում 1951-1956 թվականներին։
Նա սովորել է մուղամի դասերը Սեիդ Շուշինսկու դասարանում։ Զուլֆի Ադիգյոզալովը և Հաղիղաթ Ռզաևան նույնպես նրա ուսուցիչներն էին։ Այնուհետև նա ուսումը շարունակել է Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարանում։ Այդ ժամանակվանից նա սկսել է իր կարիերան որպես Ադրբեջանի պետական ֆիլհարմոնիայի մենակատար։ Նա նաև ավարտել է Բաքվի Ասաֆ Զեյնալլու անվան երաժշտական տեխնիկումը ։
Իսլամ Ռզաևի երգացանկում հատուկ տեղ են զբաղեցնում «Մահուր-հինդի», «Ռաստ», «Ջահարգյահ», «Ղարաբաղի շիքյաստա», «Շուռ» և այլ մուղամներ։ Բացի ժողովրդական երգերից և մուղամներից, Իսլամ Ռզաևը կատարել է շատ կոմպոզիտորական երգեր։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել Կոլումբիայի, Պերույի, Կուբայի, Ճապոնիայի, Հնդկաստանի, Նեպալի և այլ երկրների բեմերում։
2004 թվականին նրան շնորհվել է «Փառքի» շքանշան՝ ադրբեջանական արվեստի զարգացման գործում ունեցած ավանդների համար։ Իսլամ Ռզաևը մահացել է 2008 թվականին Բաքվում ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երգիչներ Կատեգորիա:Խանենդե Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Բելեքյան
Բելեքյան, հայկական ազգանուն։
Ֆուենտեմոլինոս
Ֆուենտեմոլինոս (Fuentemolinos), բնակավայր և համայնք Իսպանիայում՝ Գտնվում է Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի Բուրգոս պրովինցիայի Ռիբերա դել Դուերո շրջանում։ Բնակչությունը՝ 107 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Դախաու (քաղաք)
Բերգկիրխեն (Dachau ), քաղաք Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասի հարավում, Մյունխենից 17 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Դախաուն հիմնադրվել է VIII դարում։ Այստեղ բնակվող մոտավորապես 40 հազար բնակիչների մեծ մասը աշխատում է Մյունխենում։
Աշխարհագրություն
Դախաուն քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1933 թվականի նոյեմբերի 15-ին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո քաղաքն աճում էր հիմնականում Արևելյան Պրուսիայի վերաբնակիչների շնորհիվ։ Նրանք մի ամբողջ թաղամաս ստեղծեցին քաղաքի արևելքում։ Այդ աճի արդյունքում 1973 թվականի փետրվարի 1-ին Դախաուն ստացավ շրջանային կենտրոնի կարգավիճակ։
Պատմություն
Դախաուի մասին առաջին գրավոր հիշատակումը վերաբերում է 805 թվականին։ Այդ թվականին Էրհան տոհմի կոմսը Ֆրայզինգի եպիսկոպոսին իր հողերը նվիրեց. այդ հողերը գտնվում էին Դախաու կոչվող վայրում։ Տարածքը, որտեղ գտնվում էր Դախաուն, այնքան էլ բարենպաստ չէր. հարավում՝ ճահիճ, հյուսիսում՝ անտառային բլուրներ, բայց քաղաքը հայտնվել էր գլխավոր ճանապարհի վրա, որ կապում էր Աուգսբուրգը և Մյունխենը։ Նման պայմանները Դախաուին արտոնություններ և գումար բերեցին, ինչպես նաև այստեղ պարբերաբար սկսեցին անցկացվել տոնավաճառներ։ Դրանցից առաջինը հիշատակվում է 1270 թվականին։ Քաղաքը լրջորեն ավերվեց Երեսնամյա պատերազմի ժամանակ. այն գրավեցին և թալանեցին շվեդական զորքերը։ XIX դարում Դախաուն իսկական բացահայտում եղավ նկարիչների համար։ Ճահճային տարածքը բնանկարիչների սիրելի վայրը դարձավ։ Շատ նկարիչներ սկսեցին այստեղ բնակվել։ Դախաուի անվան հետ ընդմիշտ կապվեցին Կառլ Շիպցվեգի, Մաքս Լիբերմանի, Լյուդվիգ Դիլի և շատ այլ նկարիչների անուններ։ XIX-ի վերջում և XX դարի սկզբին այստեղ կատակում էին, որ քաղաքի փողոցների յուրաքանչյուր տասներորդ անցորդը նկարիչ է։
Համակենտրոնացման ճամբար
Դախաուն հայտնի է որպես առաջին մեծ համակենտրոնացման ճամբար և հիմնվել է 1933 թվականին։ Երրորդ ռեյխը այստեղ կալանքի տակ էր պահում ռեժիմի հակառակորդների։ Այս ճամբար է բերվել մոտ 250 000 մարդ, որոնցից 70 000-ը զոհվել են։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հետո ճամբարի վայրում հուշահամալիր ստեղծվեց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Իոնացման պոտենցիալ
Իոնացման պոտենցիալ, էլեկտրոնը ատոմից պոկելու համար անհրաժեշտ էներգիայի և էլեկտրոնի լիցքի հարաբերությունը։ Ինոցման պոտենցյալ ատոմի իոնացման էներգիայի չափն է։ Տարբերում են իոնացման առաջին, երկրորդ և այլ պոտենցիալներ։ Իոնացման առաջին պոտենցիալը հիմնական վիճակում գտնվող չեզոք ատոմի ու միապատիկ լիցքավորված իոնի հիմնական վիճակի էներգիաների տարբերության և էլեկտրոնի լիցքի հարաբերությունն է։ Միապատիկ լիցքավորված իոնի Ինորացման պոտենցիալը անվանում են իոնացման երկրորդ պոտենցիալ։ Ինոացման պոտենցյալը չափում են t/ով։ Հիմնական վիճակում գտնվող չեզոք ատոմից էլեկտրոնի (առավել թույլ կապված) հեռացմանը համապատասխանող իոնացման առաջին պոտենցիալի արժեքները 3,894 վ-ից (Cs) հասնում են մինչև 24,587 վ (He)։ Դրանք պարբերաբար փոփողվում են՝ կախված ատոմական Z համարից։ Մոլեկուլների իոնացման առաջին պոտենցիալները նույն կարգի մեծություններ են, ինչ և ատոմներինը (5-15 վ)։ Իոնացման պոտենցիալը աճում է ատոմի իոնացման աստիճանի մեծացմանը զուգընթաց։ Օրինակ, Li-ի չեզոք ատոմի իոնացման պոտենցիալը հավասար է 5,392 վ (իոնացման առաջին պոտենցիալ), Li+-ինը՝ 75,638 վ (երկրորդ պոտենցիալ), իսկ Լi++-ինը՝ 122,451 վ (երրորդ պոտենցիալ)։ Ինոացման պոտենցիալը որոշվում է փորձով՝ էլեկտրոնների հարվածներով գազը իոնացնելու ճանապարհով կամ իոնացման այլ մեխանիզմների օգնությամբ։
Կատեգորիա:Քիմիական կապեր Կատեգորիա:Ատոմային ֆիզիկա
Երկարապոչ գետնասկյուռ
Երկարապոչ գետնասկյուռ (Spermophilus undulatus), գետնասկյուռներ ցեղի ներկայացուցիչ ։ Հանդիպում է Չինաստանում, Ղազախստանում, Մոնղոլիայում, Ռուսաստանում։
Արտաքին տեսք
Երկարապոչ գետնասկյուռը համեմատաբար մեծ գետնասկյուռ է։ Նրա մարմնի երկարությունը կազմում է 20-31,5 սմ, քաշը՝ 300-500 գրամ։ Եվրասիայում հանդիպող գետնասկյուռներից տարբերվում է իր երկար և փափուկ պոչով, որի երկարությունը 10-16 սմ է։ Պոչը կազմում է նրա մարմնի երկարության 40 %-ից ավելին։ Նրանք ունեն այտապարկեր։ Այս կենդանիների չափն ու քաշը փոփոխական է՝ կախված արևելյան և հյուսիսարևելյան գոտիներից, որտեղ հանդիպում են։
Մեջքի գունավորումը գորշավուն է։ Կողային մասերում և ուսային հատվածներում գույնը նարնջագույն է։ Որովայնը վառ գույն ունի, դեղնանարնջագույն։ Երիտասարդ առանձնյակների մոտ մորթին ավելի մոխրագույն է և միագույն՝ թույլ արտահայտված բծերով։ Ձմռանը մորթին հաստ է, փափուկ և գերակշռում է մուգ գունավորումը։ Մորթին ձմեռային կլիմային հարմարվելու համար փոխվում է օգոստոս ամսին, հակառակ գործողությունը տեղի է ունենում ապրիլին։
Նրանց կարիոտիպում առկա է 32 քրոմոսոմ։
Տարածում
Այս կենդանատեսակը լայն տարածում ունի։ Արևմուտքում այս կենդանատեսակը հանդիպում է Տյան Շանում։ Արևելքում հանդիպում է Տարբագայի լեռներում, Ալթայում, Սայանայում, Հարավային Սիբիրում, Անդրբայկալում, Ամուրի միջին շրջանում, Մոնղոլիայի ազգային հանրապետության հյուսիսային մասում և Յակուտիայում։ Հյուսիսում բնակվում է Սառուցյալ օվկիանոսի մերձակայքում, հարավում բնակվում է Չերկովի, Օխոտի, Այանայի տարածքում։ Արևելքում այս տեսակը բնակվում է Ամերիկա մայրցամաքում։ Այստեղ տարածված է Ալյասկայից մինչ Գուդսո-Նովա նեղուց։ Հարավում ապրում է Կանադայից մինչ Բրիտանական Կոլումբիա ընկած տարածքում ։
Նախկին ԽՍՀՄ-ի և նրա հարակից երկրներում հանդիպում են երկարապոչ գետնասկյուռների 14 ենթատեսակ։ Հյուսիսարևելյան Սիբիրում (Յանայի, Կոլմի, Անադիրի և Կամաչատկայի ավազաններ) բնակվող առանձնյակները իրենց հատկանիշներով փոքր-ինչ տարբերվում են հարավային ենթատեսակներից և կազմում են առանձին խումբ, որը մի շարք ժամանակակից հետազոտողների կարծիքով առանձին տեսակ են կազմում. այն կոչվում է ''С. parryi Rich.'': Վերջիններս տարածված են նաև Ալյասկայում և Կանադայում ։
Կենսակերպ
Երկարապոչ գետնասկյուռը, ինչպես այլ գետնասկյուռներ, ապրում են բաց տարածություններում՝ հարթավայրային շրջաններում։ Գերադասում են ապրել չոր տափաստաններում և անտառատափաստաննեում, թեև նրանց բնակության վայրը տարբեր է։ Լեռնային շրջաններում ապրում են ծովի մակարդակից մինչև 3300 մ բարձրության վրա՝ զբաղեցնելով հարթ շրջանները, մերձալպյան և ալպյան մարգագետինները։ Երբեմն ապրում է մարգագետիններում։ Սովոր են գյուղատնտեսական հողատարածքներին։ Պոպուլացիայի խտությունը խիստ տատանվում է տարբեր կենսաշրջաններում. կազմում է 1-2-ից մինչև մի քանի հարյուր առանձնյակ 1 հեկտարի վրա։ Գաղութի տարածքը օգտագործվում է միայն նրանց կողմից և պահպանվում է այլ կենդանիներից։
Երկարապոչ գետնասկյուռը սովորաբար ապրում է գաղութով։ Տայգաներում հաճախ ապրում է միայնակ։ Նրանց բույն ունենում է 1-3 մուտք, մուտքի երկարությունը հասնում է 12-15 մետրի։ Բնի խորությունը կախվածի հողի տեսակից։ Երբեմն հասնում է մինչև 3 մ։ Հիմնական մուտքը հասնում է հիմնական բույն, որը պատված է լինում չոր խոտով, տերևներով, կենդանիների մորթով։ Նրանց բույնը բաժանված է մի քանի մասերի, որոնք ծառայում են տարբեր նպատակներով. մի հատվածում պահում են կերը, մի մասը նախատեսված է որպես թաքստոց, մեկ այլ մասում նրանք զբաղվում են իրենց մաքրությամբ։ Նրանք ձմեռային քուն են մտնում։ Մինչ այդ նրանք փակում են բնի մուտքերը։
Երկարապոչ գետնասկյուռների բնական արեալում հանդիող կենդանիները ցերեկային կենսակերպ են վարում, իսկ նրանք ակտիվանում են մայրամուտից հետո։ Սնվում են հիմնականում բույսերով։ Նրանց սննդացանկը կախված է բուսական աշխարհից, որտեղ նա բնակվում է և սեզոնաին փոփոխություններից։ Գարնանը՝ անաբիոզից հետո, նրանք բույսերի արմատներ, սոխուկներ, չոր՝ նախորդ տարվանից մնացած խոտեր։ Աշնանն արդեն սննդացանկն սկսում է համալրվել սերմերով։ Սնվում են նաև բզեզներով։ Հայտնի են դեպքեր, որ նրանք կերել են թռչունների ձագեր, որոնք հողի վրա են բնադրում, մկանման կրծողներ, նաև սննդային թափոններ։ Աշնանը բնում մթերում են սերմեր, որոնց կշիռը կարող է հասնել 6 կիլոգրամի, որն ուտում են գարնանը՝ ձմեռային քնից արթնանալով։ Ամուրի երկրամասում նրանք սովորաբար հավաքում և պաշարում են գյուղատնտեսական մշակաբույսեր՝ գարի, ցորեն, վարսակ, հնդկացորեն, արևածաղիկ, սիսեռ։
Երկարապոչ գետնասկյուռները շարժուն են և հեշտությամբ են հեռանում իրենց տարածքից։ Վազող գետնասկյուռը հեշտությամբ ցատկում է ոչ մեծ քարերի և թփերի վրայով։ Վազելիս նա հավասարակշռությունը կարգավորում է պոչի օգնությամբ։ Տագնապի պահերին փախչում է բնի մոտակայքից՝ թաքնվելով քարերի և բույսերի արանքներում։ Մարդկանց չի մոտենում. հեռավորությունը կարող է լինել 70-80 մ։ Նրանց արձակած ձայները նման են կաչաղակի ձայնին։
Կենսացիկլ
Ինչպես այլ գետնասկյուռները, երկարապոչ գետնասկյուռը նույնպես ձմեռն անցկացնում է քնած։ Նրանք ավելի վաղ են քուն մտնում, քան այլ գետնասկյուռները։ Վերջինիս տևողությունը և ժամանակը տարբերվում է ժամային գոտիներից և կլիմայական պայմաններից կախված։ Տուվայում նրանց անաբիոզի շրջանը տևում է 6,5 ամիս, Յակուտիայում՝ 7-7,5 ամիս։ Արթնանում են մարտ-ապրիլ ամիսներին։ Բնից առաջինը դուրս են գալիս հասուն առանձնակների արուները, այնուհետև՝ 10-15 օր անց՝ էգերը։ Իսկ վերջում դուրս են գալիս փոքրերը։
Երկարապոչ գետնասկյուռները վարում են ավելի քիչ նստակյաց կենսակերպ, քան ցեղի այլ ներկայացուցչներ։ Միգրացիայի ընթացքում զբաղեցնում են այնպիսի մեծ գետերի շրջակա տարածները, ինչպիսին է Ենիսեյը։
Նշանակությունը բիոցենոզում և մարդու կյանքում
Գետնասկյուռները մարդու կյանքում որոշակի դեր են խաղում, քանի որ հողային զանգվածները տեղափոխում են ավելի վերին շերտեր։ Երկարապոչ գետնասկյուռներն իրենց բազմաթիվությամբ ունեն մեծ նշանակություն բիոցենոզի համար։ Արեալի հարավային մասերում, օրինակ՝ Ամուրի երկրամասը, Տուվան, նրանք գիշատիչների կեր են դառնում։ Նրանցով սնվում են գիշատիչ կենդանիները՝ տափաստանային ժանտաքիս, աղվեսներ, դաշտաղվես և թռչունները՝ բու, տնային բու, բալոբան, քարարծիվ։ Տուվայի լեռնային շրջանների չումերի (Chum) հիմնական անհանգստացնողն է։ Արտադրության մեջ օգտագործում են նրա մորթին, ճարպը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օրվա հոդված Կատեգորիա:Գետնասկյուռներ
Թադեոս Սեբաստացի
Կյանք և ստեղծագործություն
Կենսագրական տեղեկությունները շատ քիչ են։ Ծնվել է մոտավորապես 1477 թվականին Սեբաստիայում, եղել է քահանա և հայտնի գրագիր ։ Մի շարք ողբ ժանրի պոեմների հեղինակ է, գրված հայրենասիրական ոգով, որոնք, բացի գրական արժեքներից, վաղ Օսմանյան կայսրությունում հետաքրքրություն են ներկայացրել հայերի վիճակի ուսումնասիրության մասին ։
Հատկապես կարևոր է 1531 թվականի «Ողբ ի վերայ մանկանց որ գերի տարան ի քաղաքն Ստամպօլ» պոեմը, որը պարունակում է կարևոր տեղեկություններ սուլթան Սելիմ II-ի կառավարության ժամանակ եղած դևշիրմեի մասին, և 1551 թվականի «Տաղ, վասն շարժման Կարմիր Գլխոյն, որ եկեալ այրեաց և աւերեաց զ Հայոց աշխարհս մինչեւ Երզնկան», որը պատմում էր 1514-1555 թվականների թուրք-պարսկական պատերազմի մասին ։ Ազդեցություն է ունեցել իր որդու՝ Հովասափի գրական ստեղծագործության վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ քահանաներ
Պողոս Հովնանյան
Պողոս Հովնանյան (]), հայ լեզվաբան, պատմաբան, աշխարհագրագետ, մանկավարժ։ Վիեննայի Մխիթարյան միաբանության անդամ (1824)։
Ղևոնդ Հովնանյանի եղբայրը։
Ֆրեդերիկ Ռյուշի անատոմիայի դասը
Ֆրեդերիկ Ռյուշի անատոմիայի դասը (Anatomische les van Prof. Frederik Ruysch), Ադրիան Բակերի նկարը, որը ստեղծվել է 1670 թվականին, վիրահատողների միության պատվերով: Նկարում պատկերված է Ֆրեդերիկ Ռյուշը, որը վեց վիրահատողների շրջապատմամբ անցկացնում է անատոմիայի դաս:
1670 թվականի գարնանը Ռյուշը հրապարակայնորեն անցկացրել է դիահերձում, որը տևել է հինգ օր և դրանից միությանը ստացել է 255 գուլդեն շահույթ: Դա պատճառ հանդիսացավ, որ Ռյուշը սկսի հանդես գալ, որպես անատոմիայի դասախոս: Ավելի վաղ այդպիսի խմբակային դիմանկարների համար դիմում էին Ռեմբրանդին, Ռյուշի նախորդների համար՝ Տուլպի (1632) և Դեյմանի (1656) համար:
Նկարի համար պատվիրել էին նկարիչ Յակոբ Բանների բարեկամ Ադրիան Բակերին, որը Դամ հրապարակում պատկերել է Սարսափելի դատի պատկերը:
Սյուժե
Նկարում պատկերված է հրապարակայնորեն իրականացվող դիահերձում, տղամարդու մերկ մարմինը դրված է սեղանին գլխի կողմը դեպի դիտորդները: Ֆրեդերիկ Ռյուշը, որը պատկերված է գլպարկով, դիտորդներին ցույց է տալիս աճուկը: Դիտորդների դերում են միության գլխավոր անդամները՝ Լեենդերը Ֆրոյտ, Աարտ վան Ստիվեն, Գիլիս Հոնդեկուտեր, Ռեյնիր դե Կուն, Յորիս վան Լոոն, Յակոբ Բրանդ (ձախից աջ):
Նկարի հետևի պլանում պատկերված են Ասկլեպիոսի և Գալեն Կլավդիոսի, կամ էլ հնարավոր է Ապոլլոնի արձանները:
Արթուր Վարդանյան (պետական գործիչ)
Արթուր Ռուբենի Վարդանյան (, Երևան), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի անդամ։
Պարգևներ
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1957 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 12 ծնունդներ Կատեգորիա:ՀԾԿՀ անդամներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Հարբած անտառ (Դիլիջան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի անտառներ
Տետեր-Կլյուչ
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստորոժևոե (գյուղ, Սիմֆերոպոլի շրջան)
Ստորոժևոե (Сторожеве, Azat), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ազատ։
2001 թվականի տվյալներով Ստորոժևոե գյուղում բնակվում էր 269 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սույունդյուկովո (գյուղ, Կարաիդելսկի շրջան)
Սույունդյուկովո (Суюндюково, Һөйөндөк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 156 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի բնակավայրեր
Զենֆտենբերգ
Զենֆտենբերգ (Senftenberg), քաղաք Գերմանիայում, համայնքային կենտրոն, գտնվում է Բրանդենբուգի տարածքում։
Մոհամմեդ Աբդելազիզ
Մոհամմեդ Աբդելազիզ (محمد عبد العزيز, ), Պոլիսարիո ֆրոնտի առաջնորդ և ինքնահռչակ Սահարայի Արաբական Դեմոկրատական Հանրապետության նախագահը 1976 թվականի օգոստոսի 30-ից մինչև 2016 թվականի մայիսի 31-ը ։ Ծնվել է բեդուինների ընտանիքում։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Մարոկկոյի մայրաքաղաք Ռաբաթում։ Ղեկավարել է Արևմտյան Սահարայի պարտիզանական ուժերը ընդդեմ Մարոկկոյի ԶՈՒ դեմ պայքարում։ Գտնվել է աքսորի մեջ և բնակվել է Ալժիրում։ Իր ելույթներում բազմիցս քննադատել է իսլամական ահաբեկչությունը։ Ձգտել է ստանալ ԱՄՆ և ԵՄ աջակցությունը՝ Մարոկկոյի դեմ պայքարում։
Զենֆտենբերգ
Մտնում է Վերին Շպրեվալդ Լաուզիցի շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 26 530 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 126,94 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 66 304։
Քաղաքը ստորաբաժանվում է 9 քաղաքային համայնքների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Նիմմկյուլա (գյուղ, Ռակե շրջան)
Նիմմկյուլա (Nõmmküla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Ռակե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 33 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Ռակե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
(6481) Տենզինգ
(6481) Տենզինգ (Tenzing), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,278543 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8641 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,693 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1256,27 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,286562 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,28° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ինտերիեր
Ինտերիեր (ֆրանս.՝ interieur- ներս, ներքին մաս),
Կատեգորիա:Ներսակողմ Կատեգորիա:Դիզայն
Իտապեսերիկա (Մինաս Ժերայս)
Իտապեսերիկա  (Itapecerica), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում 20 653 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 042,060 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 19,7 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1789 թվականի նոյեմբերի 20-ին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Դատավճիռ
Դատավճիռ, դատական նիստում կայացված առաջին ատյանի դատարանի և վերաքննիչ դատարանի որոշումները ամբաստանյալի մեղավորության կամ անմեղության, նրա նկատմամբ պատիժ կիրառելու կամ չկիրառելու և այլ հարցերով.Դատարանները դատավճիռները կայացնում են հանուն Հայաստանի Հանրապետության։ Դատարանի դատավճիռը կարող է լինել մեղադրական կամ արդարացման ։
Մեղադրական դատավճիռը բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ քրեական պատիժ կիրառելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ քրեական պատիժ չկիրառելու կամ պատժից ազատելու մասին դատարանի որոշումը։
Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը՝ այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ։
Դատավճիռy բաղկացած է ներածական, նկարագրական-պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից։ Դատավճիռn օրինական ուժի մեջ է մտնում վճռաբեկության գանգատի (դատապարտյալի իրավունք) կամ բողոքարկման (դատախազի իրավունք) ժամկետն անցնելուց կամ բողոքարկման հիման վրա վճռաբեկ ատյանի դատարանում դատավճիռն օրինական համարվելուց հետո։ Այն դատավճիռը, որը վճռաբեկության կարգով գանգատարկման կամ բողոքարկման ենթակա չէ, ուժի մեջ է մտնում դրա հրատարակման պահից։ Մեղադրական դատավճիռը ի կատար է ածվում օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Արդարացման և ամբաստանյալին պատժից ազատելու վերաբերյալ դատավճիռ ի կատար է ածվում նրա հրապարակումից հետո՝ անհապաղ։ Դատավճիռը ի կատար ածող մարմինները՝ ուղղիչ հիմնարկներ, բանտերը, ոստիկանության կարգապահական գումարտակներ, ֆինանսական մարմինները և այլն, դատավճռի կատարման մասին անմիջականորեն հաղորդում են դատավճիռ կայացնող դատարանին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դատական համակարգ
Էչառի-Արանաս
Էչառի-Արանաս (Echarri-Aranaz, բասկերեն և պաշտոնական անվանաձևը՝ Etxarri Aranatz ), քաղաք և համայնք Իսպանիայի հյուսիսային մասում՝ Նավառա պրովինցիայի Լա Բարանկա շրջանում (կոմարկայում)։ Զբաղեցնում է 33,02 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2010 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 2482։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ Պամպլոնա քաղաքից հեռավորությունը մոտավորապես 40 կիլոմետր է։
Համայնքն ընկած է պրովինցիայի բասկախոս տարածքում, որտեղ բասկերենը ունի պաշտոնական լեզվի կարգավիճակ՝ իսպաներենի հետ մեկտեղ (1986 թվականի դեկտեմբերի 15-ին ընդունված օրենքի համաձայն՝ Նավառան լեզվի գործածության տեսակետից բաժանված է երեք տարածաշրջանի ): 2011 թվականի տվյալներով Էչառի-Արանասի բնակիչների 72.4%-ը որպես մայրենի լեզու նշել է բասկերենը ։
Պատմություն
Էչառի-Արանասը հիմնադրվել է 1312 թվականին։
Կարլիստական առաջին պատերազմի ժամանակ գրավվել ու ամրացվել է լիբերալ (ազատական) զորքերի կողմից։ 1834 թվականի աշնանը քաղաքը վերանվաճելու և այնտեղ գտնվող թնդանոթներին տիրելու կարլիստների փորձը ձախողվել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իսպանիայի մունիցիպալիտետներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2012 (ընտրական փուլ, խումբ D)
Հղումներ
Կատեգորիա:2010 ֆուտբոլում Կատեգորիա:2011 ֆուտբոլում Կատեգորիա:Եվրո 2012
Կյամա
Կյամա (Кяма), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բայմուգա գետի ձախ ափին՝ 116 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 30 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ստրոգանովկա (գյուղ, Սիմֆերոպոլի շրջան)
Ստրոգանովկա (Строганівка, Mamaq), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Մամակ։
2001 թվականի տվյալներով Ստրոգանովկա գյուղում բնակվում էր 3 099 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սույունդյուկովո (գյուղ, Շարանսկի շրջան)
Սույունդյուկովո (Суюндюково, Һөйөндөк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Տետևինո (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)
Տետևինո (Тетевино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Նոնան (Կալվադոսի գավառ)
Նոնան (Nonant), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Տետևինո (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Նոնան (Կալվադոսի գավառ)
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 438 մարդ, բնակչության խտությունը` 64.22 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.82 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 230 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 21 կմ արևմուտք։
Տետևինո (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Նոնան (Կալվադոսի գավառ)
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 312 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 228-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 84։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,1 %։ 228 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 216 անձ (108 տղամարդ և 108 կին)։ Գործազուրկ են եղել 12 անձ (9 տղամարդ և 3 կին)։ 84 անաշխատունակներից 27-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 44-ը` թոշակառուներ, իսկ 13-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Գուրգեն Ստեփանյան
Գուրգեն Խաչատուրի Ստեփանյան, հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1942): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։