cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աղվեսն անապատում (ռազմական գործողություն)
Ռազմական գործողություն
Օդային հարձակողական գործողությունը տեղի ունեցավ 1998 թվականի դեկտեմբերի 17-20 4 փուլով՝ ընդհանուր 73 ժամ տևողությամբ։
Գործողության ընթացքում Բաղդադում տեղի ունեցած մամլո ասուլիսի ժամանակ Իրաքի փոխվարչապետ Թ. Ազիզը, պատասխանելով Իրաքի հակաօդային պաշտպանության պասիվության մասին հարցին, լրագրողներին հայտնեց, որ ամերիկա-բրիտանական կոալիցան ներգրավել է քիչ սահմանափակ թվով ռեսուրսներ և չի կարող հրթիռային հարվածներ իրականացնել «ամեն օր մեկ ամսվա ընթացքում», ինչ նշանակում է, որ գործողությունը մի քանի օրից ավելի չի տևի և Իրաքը կարող է հաղթահարել հարձակումը։
Արդյունքներ
Ամերիկյան հրամանատարության հայտարարության համաձայն «Անապատի աղվեսը» դարձել է ԱՄՆ-ի զինված ուժերի պատմության մեջ ամենահաջող գործողությունը. ոչնչացվել էր նախատեսված նպատակակետերի 85%ը, չկային մարդկային և ռազմակն տեխնիկայի կորուստներ։ Օգտագործված 1000 ռազմամթերքի 70%-ը ուներ ճշգրիտ նշանառություն, որի արդյունքուն վնասվել էին Իրաքի տարածքում գտնվող ավելի քան 100 կառույցներ (նշանակետեր)։ Ընդ որում ոչ բոլոր կառույցներն ունեին զուտ ռազմական նշանակություն։ Տարբեր տվյալների համաձայն Իրաքի զինված ուժերի մարդկային կորուստները կազմել են 600-1600 մարդ։ Իրաքին հասցված վնասը կազմել է 150 միլիարդ ԱՄՆ դոլլար։ Փորձագետները նշում են, որ «Անապատի աղվես» գործողությունը դարձավ նոր փուլ տեղական պատերազմների տեսության զարգացման, պատրաստման պրակտիկայի և անցկացման համար.
Գործողության գլխավոր քաղաքական արդյուքն այն եղավ, որ ԱՄՆ-ն և Մեծ Բրիտանիան ամբողջ աշխարհին ցույց տվեցին իրենց պատրաստակամությունը լուծելու սեփական արտաքին-քաղաքական խնդիրները բոլոր հնարավոր միջոցներով՝ անգամ առանց ՄԱԿ-ի համաձայնության։ Սրանով մեծապես նվազեցվեց ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի դերը և ի հայտ եկան գոյություն ունեցող միջազգային անվտանգության համակարգի վերացման միտումներ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1998 իրադարձություններ Կատեգորիա:Իրաքի պատմություն Կատեգորիա:Իրաքի պատերազմներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պատերազմներ Կատեգորիա:Օդային ճակատամարտեր Կատեգորիա:Իրաք-ԱՄՆ հարաբերություններ Կատեգորիա:Իրաք-Մեծ Բրիտանիա հարաբերություններ
Այվենհո (ֆիլմ, 1982)
«Այվենհո» (Ivanhoe), ֆիլմ, որը համարվում է Վալտեր Սքոթի «Այվենհո» վեպի ադապտացումներից մեկը։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 1982 թվականի փետրվարի 23-ին Միացյալ Նահանգներում։
Սյուժե
Ֆիլմը նկարահանվել է Վալտեր Սքոթի «Այվենհո» վեպի հիման վրա։ Այվենհոն հպարտ ասպետ է և Ռիչարդ I Առյուծասիրտի ընկերը, վերադառնում է Անգլիա երրորդ խաչակրաց արշավանքից։ Նա բացահայտում է, որ իր երկրում կառավարում են արքայազն Ջոնը և իր համախոհները։ Սյվենհոն ներքաշվում է Անգլիայի գահի համար ընթացող կռվի մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Վալտեր Սքոթի վեպերի էկրանավորում Կատեգորիա:Ֆիլմեր ասպետների մասին Կատեգորիա:Պատմական ֆիլմեր 12-րդ դարի մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր Ռոբին Հուդի մասին Կատեգորիա:1982 ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Pinewood Studios-ում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստաֆիլմեր Կատեգորիա:Վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Միջնադարի թեմատիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Հիպուրաթթու
Հիպուրաթթու, բենզոիլամինաքացախաթթու, բենգոիլգլիցին, C6H5CONHCH2COOH, բենզոաթթվի և գլիցինի մնացորդներից կազմված միացություն։ Հայտնաբերել է Յուստուս Լիբիխը (1829 թվական), ձիու մեզի մեջ։ Առաջանում է ողնաշարավորների (բացի թռչունների) լյարդում և երիկամներում։ Անգույն բյուրեղներ են, հալման ջերմաստիճանը՝ 187 °C։ Կլինիկայում Հիպուրաթթվի սինթեզի և օրգանիզմից արտազատվելու արագության որոշումը կիրառվում է լյարդի թունավոր նյութերի վնասազերծող ընդունակությունը պարզելու համար։
Խաթուն Արխ
Խաթուն Արխ, ջրանցք նախկին Երևանի խանությունում։ Սիմեոն Երևանցու վկայությամբ՝ 1655-1680 թվականներին Երևանի Սեֆի խանը Մեծամոր գետից անց է կացնում ջրանցք (Ֆարշի ջրանցք)՝ իր կառուցած Սեֆիապատ գյուղի հողերը ոռոգելու համար։ Խանի կին Խաթունը այդ ջրանցքից հանում է նոր ջրանցք, որի անունով կոչում է Խաթունարխ (Խաթունի առու), ապա ջրանցքի վրա կառուցել է տալիս երկու գյուղ, որոնք կոչվել են Վերին և Ներքին Խաթունարխ։
Ավանդույթ
Առաջներում Խաթունարխ գյուղի տեղում անապատ է եղել, ուր ապրել են միայն օձեր ու կարիճներ։ Ժամանակին այստեղով անցնում է մի ձիավոր երիտասարդ՝ Խաթուն անունով սիրած աղջիկը գավակին։ Աղջիկը սաստիկ ծարավում է։ Երիտասարդը ջուր է փնտրում, բայց ոչ մի տեղ չի կարողանում գտնել, և Խաթունը ծարավից նվազում է սիրածի գրկում։ Երիտասարդը որոշում է նրա հիշատակին ջրանցք կառուցել։ Ծախսում է ամբողջ կարողությունը, կառուցում է ջրանցքը և Խաթունի անունով կոչում Խաթուն-արխ   ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին Երևան
Ռուբեն Դերձակյան
Ռուբեն Դերձակյան (Փայլակ) (մոտ 1860, Տա­րոն գա­վա­ռ, Արևմտյան Հայաստան - 1915, Արճեշ), հայ բժիշկ։
Կենսագրություն
Ռուբեն Դերձակյանը ծնվել է մոտ 1860 թվականին, Արևմտյան Հայաստանի Տա­րոն գա­վա­ռում։ Տեղափոխվել է Կ. Պո­լիս։ Դեղագործական կրթություն է ստացել և դեղագործ աշխատել։ Զբաղվել է նաև բժշկությամբ։ Եղել է ՀՅԴ անդամ։ Հեղափոխական-կուսակցական ծածկանունը եղել է Փայլակ։
Արամ Մանուկյանի բնորոշմամբ՝ եղել է «հին մա­քուր հե­ղա­փո­խա­կան» և «շի­տակ մարդ»։ 1890 թվականին Սարգիս Կուկունյանը Արևմտյան Հայաստանն ազատագրելու գործին մասնակցելու նպատակով մեկնել է Թիֆ­լիս և կազմակերպել 78 հոգանոց զինված ջոկատ, որի կազմում էր Փայլակը։
1890 թվականի սեպ­տեմ­բե­րի 22-ին ջոկատի անդամները փորձել են Ռուսաստանի կազմի մեջ մտնող Կարսի մարզից անցնել Արևմտյան Հայաստան՝ հույս ունենալով, որ արևմտահայերն իրենց կմիանան։ Սակայն ռուս-թուրքական սահմանի մոտ մարտի են բռնվել թուրք սահմանապահների գերակշիռ ուժերի հետ և նահանջել։ Ռուս սահմանապահները ողջ ջոկատին ձերբակալել են։
1890 թվականին ռուսական դատարանը բոլորին դատապարտել է տարբեր տարիների բանտարկության և Սախալին կղզի աքսորել։ Բացի Փայլակից, ջոկատի կազմում են եղել նաև Եփրեմ Դավթյանը (հետագայի Եփրեմ խանը), Արշակ Գաֆաֆյանը (Քեռի, Քաֆթառ Արշակ), Ստեփան Ստեփանյանը (Բալաջան), Գևորգը (Որսորդ) և այլն։
Որոշ ժամանակ Սախալինում գտնվելուց հետո մի ընկերոջ հետ փախել է աքսորավայրից և եկել Կովկաս։ Բաքվում հանդիպել է Քրիստափորին և խնդրել իրեն աշխատանք գտնել։ Այստեղ ծանոթացել է Արամ Մանուկյանի հետ։
Այնուհետև մեկնել է Պարսկաստան և միացել Սախալինի իր ընկերներին՝ Եփրեմին, Բալաջանին և ուրիշների, որոնց արկածային կյանքի մասին հետագայում գրել է Անդրե Ամուրյանը (Անդրե Տեր-Օհանյան)։ Գործել է Պարս­կաս­տա­նի Սալ­մաստ և Խոյ քաղաքներում ու սբ. Թա­դեի վան­քում։ Ըստ հեղինակ Ռուբենի նկարագրության՝ եղել է արդեն ծերացող, կապուտաչյա, միջահասակ, բարեխիղճ, անշահախնդիր, ժողովրդին նվիրված, անհանգիստ, շարժուն, եռացող, խոսքաշատ, կատակասեր, հայհոյող մարդ։ «Եթէ չու­նէր բժշկա­կան վկա­յա­կան, սա­կայն Սա­խա­լի­նէն Պարս­կաս­տան այն­քան մար­դոց բժշկած եւ երե­ւի մեռ­ցու­ցած էր, որ կրնար շատ գի­տուն­նե­րու նա­խան­ձը շար­ժել»։
Պարսկաստանի Ատրպատականի նահանգում հռչակավոր բժշկի համբավ է վայելել։ Հայտնի է եղել որպես «Դոկ­տոր»։ Տեղացիները նրան ամենուր ճանաչել են և ակնածանքով «Հա­քիմ բա­շի» կոչել։ Մակուի սարդարը նրան նահանգի համար անհրաժեշտ անձ է համարել։ Բժշկական գործունեության քողի տակ զբաղվել է ընդհատակյա հեղափոխական աշխատանքով։ Ջուլֆայում զբաղվել է զենք փոխադրելու գործով։ Անձնական աշխատանքով ապրել է ինքը և ապրեցրել իր ընկերներին։
Պարսկական հեղափոխության ժամանակ շատ մեծ դեր է կատարել, մասնակցելով հետադիմական միապետականների դեմ հեղափոխականների կռիվներին։ Երբ հայ հեղափոխականներն ստիպված հեռացել են Թավրիզից, Ուրմիայից, Սալմաստից և Խոյից ու Վան տեղափոխվել, այնտեղ նրանց կրկին ընդունել է Փայլակը։ 1891 թվականին ընկերոջ՝ Աշոտի-Թորոսի հետ սեփական գործ է սկսել Վանի մոտակա Արճեշ քաղաքում։ Այստեղ ևս շարունակել է ընդհատակյա հեղափոխական գործունեությունը՝ օժանդակել Կովկասից Վան զենքերի փոխադրության գործին։ Արճեշում նաև օգնել է ազգային, դպրոցական, պետական և այլ գործերի իրականացմանը։
1915 թվականին Արճեշի կոտորածի ժամանակ, առաջին խմբի մեջ, Եղիշե քահանայի, նրա ավագ որդու, քաղաքի այլ ազդեցիկ հայ աղաների հետ կապկպված գնդակահարվել է մոտ 45 տարեկանում։ Մինչև վերջին րոպեն պահել է իր անվեհերությունն ու քաջությունը։ Պատահաբար փրկված արճեշցի Հակոբը պատմել է, որ Փայլակը մինչև վերջ հայհոյել է կայմակամին և կառավարությանը՝ այդ տմարդի վարմունքի համար։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր Կատեգորիա:1860 ծնունդներ Կատեգորիա:1915 մահեր Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Շահանդուխտի քերծ
Շահանդուխտի ժայռ, Գյալինգայա, Հարսնավազ, Հարսնաքար, Շահանդուխտի քերծ, ժայռ և ձոր Հայկական լեռնաշխարհում, Զանգեզուրում, Տաթևի վանքից մոտ 4.5 կմ հարավ, Որոտան գետի ափին։ Հնում՝ Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհի Ծղուկ գավառում։ Երեք լեռնագագաթներ են, միջինը, որ ժայռոտ է, կոչվում է այս անունով։
Ավանդություն
Շահանդուխտ անունով մի աղջիկ հարս գնալիս ենթարկվել է անօրենների հարձակմանը։ Սրանք կամեցել են հափշտակել Շահանդուխտին։ Թշնամիների ձեռքը չընկնելու համար աղջիկը ձիով թռել է բարձր ժայռի գագաթից և անվնաս իջել Որոտան գետի ափը։ Դրանից հետո այդ ժայռը կոչվել է Շահանդուխտի քերծ   ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի ժայռեր Կատեգորիա:Հայաստանի ձորեր Կատեգորիա:Ձորեր այբբենական կարգով
Փյունիկ (գեղանկար)
Փյունիկ, հայ ճանաչված նկարիչ Հակոբ Կոջոյանի գործերից։ Ստեղծվել է 1945 թ.: Պահվում է Արա Սարգսյանի և Հակոբ Կոջոյանի տուն-թանգարանում։
Պատմություն
Լևոն Կոջոյանը հիշում է, որ առաջին անգամ ծանոթացել է իր հորեղբոր՝ Հակոբ Կոջոյանի «Փյունիկ» ստեղծագործությանը Կիսլովոդսկում հոր՝ վարպետ Հարությունի միջոցով։
Նկարում Կոջոյանը ստվարաթղթի վրա պատկերել է մոխիրից հառնող առասպերական թռչունին՝ փյունիկին, կապույտ, ոսկեզօծ փետուրներով, կանացի գլխով և լուսավոր դեմքով։
Փյունիկը Կոջոյանի ամենասիրելի կերպարներից մեկն էր և բնորոշվում է նրա ստեղծագործություններում որպես կյանքի վերածննդի, գեղեցկության և անմահության խորհրդանիշ ։
Տես նաև
Սասունցի Դավիթ (կտավ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հակոբ Կոջոյանի նկարներ Կատեգորիա:1945 նկարներ
Խուան Օտերո
Խուան Ֆերնեյ Օտերո Տովար (անգլ․՝ Juan Ferney Otero Tovar, ), կոլումբիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս արգենտինական «Էստուդիանտես»-ի և Կոլումբիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում։
«Ֆորտալեսա Սիպակիրա»
Օտերոն «Ֆորտալեսա Սիպակիրա» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ Թիմի կազմում իր դեբյուտը նա նշել է 2014 թվականի մայիսի 28-ին՝ Կոլումբիաի առաջնության շրջանակներում կայացած «Սանտա Ֆե»-ի դեմ խաղում ։
Թիմի հիմնական կազմում Խուանը իր առաջին գոլը խփել է 2015 թվականի փետրվարի 24-ին՝ «Ամերիկա»-ի դեմ խաղում ։
«Դեպորտիվո Լա Կորունյա»
2015 թվականի ամռանը Օտերոն վարձակալական հիմունքներով տեղափոխվել է իսպանական «Դեպորտիվո Լա Կորունյա»։ Նա թիմի կազմում անցկացրել է մեկ մրցաշրջան։
«Էստուդիանտես»
2017 թվականի սկզբին նորից վարձակալակն հիմունքներով Խուան Օտերոն տեղափոխվել է արգենտինական «Էստուդիանտես»։ Արգենտինայի առաջնության շրջանակներում նա իր դեբյուտը նշել է մարտի 10-ին՝ «Վելես Սարսֆիլդ»-ի դեմ խաղում ։ Մարտի 15-ին՝ Լիբերտադորեսի գավաթի շրջանակներում կայացած «Բոտաֆոգո»-ի դեմ խաղոմ Խոանը խփել է իր առաջին գոլը արգենտինական թիմի կազմում ։
Միջազգային կարիերա
Նույն թվականի ամռանը Օտերոն մասնակցել է Նոր Զելանդիայում կայացած Աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը։ Նա մասնակցել է Պորտոգալիայի, Կատարի և Սենեգալի հավաքականների դեմ խաղերին ։
Հնագիտական ընկերություններ
Հնագիտական ընկերություններ, գիտական հասարակական կազմակերպություններ, որոնց նպատակն է նյութական մշակույթի հուշարձանների ուսումնասիրությունն ու պահպանությունը։ Առաջին հնագիտական ընկերությունները ստեղծվել են XVI դարում (Անգլիա, Իտալիա), առավել տարածվել են XIX-XX դարերում։ Դրանցից շատերը վերածվել են կանոնավոր կերպով պեղումներ կատարող, անցյալի հուշարձանները պահպանող ու վերականգնող և աշխատանքների արդյունքները հատուկ հրատարակություններում հրապարակող հետազոտական կարևոր կազմակերպությունների։
Կարևոր հնագիտական ընկերություններից են Լոնդոնի հնահավաքների ընկերությունը (1707), Բրիտանական դրամագիտական ընկերությունը (1903), Բրյուսելի (Բելգիա) հնագիտական ընկերությունը (1887), հնագիտության, պատմության, նուրբ արվեստների և դրամագիտությաև հունգարական ընկերությունը, Աթենքի հնագիտական ընկերությունը (1837), Հյուսիսի հնագիտության ընկերությունը (Կոպենհագեն, 1825), Գերմանական արևելյան ընկերությունը (Բեռլին, 1898), Հռոմի հնագիտական ընկերությունը (1902), Հնությունների թագավորական ընկերությունը (Ամստերդամ, 1858)։ Խոշոր հնագիտական ընկերություններ են գործում նաև Ֆրանսիայում, Նիդերլանդիայում, Նորվեգիայում, ԵԱՀ-ում, Լեհաստանում, Պորտուգալիայում, Ռումինիայում, Ֆինլանդիայում, Բուլղարիայում, Շվեյցարիայում, Շվեդիայում, Ճապոնիայում։
Հայաստանում այդպիսիք են ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտը, Պատմական հուշարձանների պահպանման հայկական ընկերությունը, Պատմության ու մշակույթի հուշարձանների պահպանման և օգտագործման վարչությունը, Հայաստանի պատմության պետական թանգարանը և այլն։
Կատեգորիա:Հնագիտություն
Խաչատուր Դեովլեթյան
Խաչատուր Դեովլեթյան (Տէվլեթյան Խաչիկ), հայ բժիշկ։
Կենսագրություն
Խաչատուր Դեովլեթյանը ծնվել է 1868 թվականին, Կեսարիայի գավառի Էվերեկ գավառակի կենտրոն Էվերեկ ավանում, որի վաճառականությունը, ճարտարարվեստն ու կրթությունը հայերի ձեռքին էին։ Հայրը՝ Դեովլեթ աղան, հայտնի վաճառական էր և առևտրական կապերով կապված էր Կեսարայի ու Կարինի հետ (ըստ Ալպոյաճյանի՝ վիրաբույժ էր)։ Նախնական կրթությունն ստացել է Էվերեկի ազգային վարժարանում։
Վերադառնալով ծննդավայր, եղել է տեղի միակ բժիշկը և կարճ ժամանակում հմուտ վիրաբույժի և սիրված ազգային գործչի համբավ ձեռք բերել։ 1914 թվականին, Առաջին համաշ խարհային պատերազմն սկսվելուն պես զորակոչվել է օսմանյան բանակ և զինվորական բժիշկ-վիրաբույժ ծառայել Սեբաստիայի զինվորական հիվանդանոցում։ 1915 թվականի հուլիսի 14-ին, Սեբաստիայից տարագրության ճանապարհին՝ Դերինդերեում («Խո­րը ձոր»), Սեբաստիայի նահանգապետ Մուամմերի հրահանգով սպանվել է չարչարանքների ենթարկվելով՝ 47 տարեկանում։
Օռ Եհուդա
Օռ Եհուդա (אור יהודה), քաղաք Իսրայելում, Թել Ավիվի մարզում, այնտեղ, որտեղ գտնվել է աստվածաշնչյան Կֆար Օնո քաղաքը։
Հիմնադրվել է 1949 թվականին, որպես Հյուսիսային Աֆրիկայի երկրների էմիգրանտների ճամբար, քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1988 թվականին։
Բնակչությունը՝ : Տարածքի մակերեսը կազմում է 5 կմ²։
Կրթություն
2000 թվականին Օռ Յեհուդայում կար 14 դպրոց և 5147 աշակերտ (8 նախակրթարան՝ 2894 աշակերտով, 6 ավագ դպրոց՝ 2,253 աշակերտով) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսրայելի քաղաքներ Կատեգորիա:1950 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էդուարդ Զոհրաբյան (պատմաբան)
Էդուարդ Լենդրուշի Զոհրաբյան, պատմաբան, պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1957 թվականի մարտի 3-ին Երևանում։ 1975 թ. ավարտել է Երևանի թիվ 39 միջնակարգ դպրոցը։ 1975-1980 թթ. ուսանել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետում։ 1976-1978 թթ. միաժամանակ ուսանել է նաև ԵՊՀ Հասարակական մասնագիտությունների ֆակուլտետը՝ Իրավագիտություն մասնագիտությամբ, որն ավարտել է գերազանցությամբ։ 1979-1980 թթ. եղել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Խորհրդի անդամ։ 1981-1983 թթ. եղել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի դեկանի օգնական։ 1983-1988 թթ. ուսանել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի ասպիրանտուրայում «ԽՄԿԿ Պատմություն» մասնագիտությամբ։ 1986-1990 թթ. աշխատել է Հայաստանի Լենինյան Կոմունիստական Երիտասարդական միությունում, ապա՝ Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեում։ Միաժամանակ դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանի տարբեր ֆակուլտետներում։ 1990 թվականից աշխատանքի է անցել ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հայաստանի հարակից երկրների պատմության ամբիոնում՝ 1990-2005 թթ. որպես ասիստենտ, 2005 թվականից՝ դոցենտ։ 2000 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Գիտության զարգացումը Հայաստանում 1960-1980-ական թվականներին» թեմայով։ 2002-2004 թթ. եղել է Հայաստանում Ֆրանսիական համալսարանի ռեկտոր ։
Գիտական հետազոտությունների շրջանակը
Դասավանդում է Հայոց պատմություն, Վրաստանի և Ադրբեջանի պատմություն։ Գիտական հետազոտությունների ոլորտում են գիտության կազմակերպման, ՀՀ Սոցիալական նոր կառուցվածքի ձևավորման, Հայոց ցեղասպանության, Վրաստանի և Ադրբեջանի պատմության մի շարք հիմնախնդիրներ։ Ավելի քան երեք տասնյակ գիտական հոդվմեկ մենագրաւթյան, ոծների, ուսումնական ծրագրերի և ուսումնամեթոդական ձեռնարկի հեղինակ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Սպիտակ գվարդիա (վեպ)
«Սպիտակ գվարդիա» (Белая гвардия), Միխայիլ Բուլգակովի առաջին վեպը։ Նկարագրվում են 1918 թվականի վերջին Ուկրաինայում տեղի ունեցած Քաղաքացիական պատերազմի իրադարձությունները ։ Վեպը պատմում է ռուս մտավորական ընտանիքի և նրանց ընկերների մասին, ովքեր վերապրում էին քաղաքացիական պատերազմի սոցիալական համաղետը։ Վեպը հիմնականում ինքնակենսագրական է, համարյա բոլոր կերպարները ունեն իրենց նախատիպերը՝ Բուլգակովների բարեկամներ, ընկերներ և ընտանիքի ծանոթներ։ Վեպի դեկորացիաներ են դարձել Կիևի փողոցները և տունը, որտեղ ապրել են Բուլգակովները 1918 թվականին։ Չնայած, որ վեպի ձեռագրերը չեն պահպանվել, բուլգակովագետները ստուգել են կերպարների բազմաթիվ նախատիպերի ճակատագրերը և ապացուցել են հեղինակի կողմից նկարագրված իրադարձությունների և կերպարների գրեթե փաստագրական ճշգրտությունն ու իրականությունը։ Վեպ-ռեքվիեմում հեղինակը նկարագրում է ռուսական մտավորական աշխարհի կործանման գործընթացը։ Ստեղծագործությունը հեղինակի կողմից ծրագրվում էր որպես մասշտաբային եռերգություն, որն կընդգրկեր քաղաքացիական պատերազմի ժամանակաշրջանը։ Վեպից մի հատված առաջին անգամ հրապարակվել է «Россия» ամսագրում 1925 թվականին։ Վեպն առաջին անգամ ամբողջությամբ հրապարակվել է Ֆրանսիայում 1927-1929 թվականներին։ Վեպը միանշանակ արժանացել էր քննադատության։ Խորհրդային կողմը քննադատում էր հեղինակի կողմից դասակարգային թշնամիներին հերոսացնելու, իսկ էմիգրանտական կողմը՝ Բուլգակովի նվիրվածությունը խորհրդային իշխանությանը։ Ստեղծագործությունը հիմք է հանդիսացել «Տուրբինների Օրերը» պիեսի և հետագա մի քանի էկրանավորումների համար։
Սյուժե
Վեպի գործողությունները ընթանում են 1918 թվականին, երբ քաղաքը լքում են Ուկրաինան օկուպացրած գերմանացիները, և այն գրավում են Պետլյուրայի զորքերը։ Հեղինակը նկարագրում է ռուս մտավորական ընտանիքի և նրանց ընկերների բարդ, բազմակողմ աշխարհը։ Այդ աշխարհը կոտրվում է սոցիալական կատակլիզմի ճնշման տակ և այն երբեք չի կրկնվի։ Հերոսներ Ալեքսեյ Տուրբինը, Ելենա Տուրբինա-Տալբերգը և Նիկոլկան ներգրավված են ռազմական և քաղաքական իրադարձությունների շրջապտույտի մեջ։ Քաղաքը, որում հեշտությամբ կարելի է ճանաչել Կիևը, օկուպացված է գերմանական բանակի կողմից։ Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագրի ստորագրման արդյունքում այն չի հայտնվում բոլշևիկների իշխանության տակ և ապաստան է դառնում բազմաթիվ ռուսական մտավորականների և զինծառայողների համար, ովքեր փախչում են բոլշևիկյան Ռուսաստանից։ Քաղաքում ստեղծվում են Ռուսաստանի վերջին շրջանի թշնամի, գերմանացիների դաշնակից, հետման Սկորոպադսկու հովանավորության տակ գտնվող սպայական մարտական կազմակերպություններ։ Քաղաքի վրա հարձակվում է Պետլյուրայի բանակը։ Վեպի իրադարձությունների ընթացքում կնքվում է Կոմպիենի զինադադարը և գերմանացիները պատրաստվում են լքել Քաղաքը։ Փաստորեն Պետլյուրայից այն պաշտպանում են միայն կամավորները։ Գիտակցելով իրավիճակի լրջությունը, Տուրբինները հանգստացնում են իրենց ֆրանսիական զորքերի մոտեցման լուրերով, ովքեր, իբր, իջել են Օդեսայում (ըստ զինադադարի՝ նրանք իրավունք ունեին գրավել Ռուսաստանի օկուպացված տարածքները մինչև արևմուտքում գտնվող Վիսլան)։ Ալեքսեյ և Նիկոլկա Տուրբինները, ինչպես և Քաղաքի այլ բնակիչները, որպես կամավորներ միանում են պաշտպանական ջոկատներին, իսկ Ելենան պաշտպանում է տունը, որը դարձել էր ռուսական բանակի նախկին սպաների համար ապաստան։ Քանի որ Քաղաքը պաշտպանել սեփական ուժերով հնարավոր չէ, հետմանի հրամանատարությունը և վարչակազմը թողնում են այն բախտի քմահաճույքին և գնում են գերմանացիների հետ միասին (հետմանը, ընդ որում, քողարկվում է որպես գերմանական վիրավոր սպա)։ Կամավորները՝ ռուս սպաները և յունկերները անհաջող պաշտպանում են Քաղաքը առանց հրամանատարության թշնամու գերակշռող ուժերի դեմ (հեղինակը ստեղծել է գնդապետ Նայ-Տուրսի հերոսական կերպարը)։ Հրամանատարների մի մասը, գիտակցելով դիմադրության անիմաստությունը, իրենց մարտիկներին բաց են թողնում, մյուսները ակտիվորեն կազմակերպում են դիմադրությունը և զոհվում ենթակաների հետ միասին։ Պետլյուրան գրավում է քաղաքը, կազմակերպում է շքեղ շքերթ, սակայն 47 օր անց ստիպված է լինում հանձնել այն բոլշևիկներին։
Գլխավոր հերոս՝ Ալեքսեյ Տուրբինը, ով հավատարիմ էր իր պարտքին, փորձում է միանալ իր ստորաբաժանմանը (չիմանալով, որ այն ցրվել է), պայքարի մեջ է մտնում պետլյուրովցիների հետ, վիրավորվում է և պատահաբար իր սերն է գտնում՝ այն կնոջ կերպարով, ով փրկում է նրան թշնամու հետապնդումից։ Սոցիալական կատակլիզմը մերկացնում է բնավորությունները՝ ոմանք փախչում են, ոմանք նախընտրում են մահ կռվի դաշտում։ Ժողովուրդը ընդհանուր առմամբ ընդունում է նոր իշխանություն (Պետլյուրային) և նրա գալուց հետո արտահայտում է թշնամություն սպաների հանդեպ։
Ալբանի
Ալբանի (Albany), քաղաք Արևմտյան Ավստրալիայում։
Ալբանին գտնվում է Պերթ քաղաքից 408 կմ հարավ-հարավ-արևելք, Մեծ Ավստրալիական ծովածոցի ծայր արևմուտքում։ Մոտակայքում է գտնվում Ստերլլինգ լեռը, որի բարձրությունը հասնում է 1095 մետրի։
Բնակչությունը կազմում է 25.196 մարդ (2006 թվականի մարդահամարի տվյալներով) ։ Քաղաքից բացի Սիթի օֆ Ալբանի վարչական միավորի մեջ է մտնում նաև ծովափնյա մի քանի բնակավայրեր։
Ալբանիի կլիման միջերկրածովային է, տաք խոնավ ձմեռներով (հունիսից - օգոստոս՝ +15,5°С - +16,5) և տաք ամառներով (դեկտեմբերից - մարտ՝ +22,0° — +23,0 °C)։ Տարեկան մթնոլորտային տեղումների քանակը կազմում է 930-940 մմ անձրևի տեսքով։ Նվազագույն ջերմաստիճանը՝ +0,1 °C, առավելագույնը՝ +44,8 °C է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1826 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մեծ ֆիլմ Խոզուկի մասին
Մեծ ֆիլմ Խոզուկի մասին (Piglet’s Big Movie), «DisneyToon» ընկերության մուլտֆիլմը, որի պրեմիերան կայացել է 2003 թվականի մարտի 21-ին։ Այն պատմում է Խրյունյա խոզուկի երեք արկածների մասին։
Սյուժե
Ալբոմում սոսնձելով նոր նկարը՝ Խրյունյան տեսնում է ինչ-որ տեղ գնացող իր ընկերներին՝ Վինի Թուխին, Նապաստակին, Վագրին և Իշուկին։ Խրյունյան իմանում է, որ նրանք պատրաստվում են մեղր հավաքել՝ մեղուներին նոր փեթակ փոխադրելով։ Բայց ոչինչ չի ընթանում ծրագրվածի պես․ Նապաստակի երաժշտությունը միայն կատաղեցնում է մեղուներին։ Նրանք հարձակվում են Խրյունյայի վրա (կարծելով, թե նա է մեղավոր), բայց վերջինիս հաջողվում է մեղուներին փակել նոր փեթակի մեջ։ Նրա սխրագորոծությունը ոչ ոք չի նկատում, և նա գնում է անտառ։ Անտառում թափառելով՝ օգնում է զատիկին, սկյուռին և փոքրիկ ճուտիկին։ Այս ամենից հետո Խրյունյան որոշում է օգնել իր ընկերներին և հետ է գնում։ Այդ ժամանակ ընկերներն իրենց հաղթանակն էին նշում և բոլորովին մոռացել էին կողպված մեղուների մասին։ Մեղուները դուրս են գալիս փեթակից, և ընկերները հազիվ փախչում են ու թաքնվում Խրյունյայի տանը և միայն այդ ժամանակ են նկատում, որ տանտերը չկա։
Վինի Թուխը գտնում է նկար-հիշողություններով ալբոմը և կռահում, որ այն կարող է իրենց օգնել գտնել Խրյունյային։ Տեսնելով առաջին էջում նկարված Ֆիլինի տունը՝ նրանք ուղևորվում են այնտեղ և իմանում, որ Խրունյան այդտեղ եղել է։ Միևնույն ժամանակ Խրունյան որոշում է փնտրել ընկերներին։ Ընկերները նորից են նայում հիշողությունների ալբոմը և ուղևորվում Կենգիի տուն։ Վինի Թուխը հենց այդտեղ Խրյունյայի մասին պատմություն է մտաբերում։
Գալով Կենգիի տուն՝ ընկերները պատմում են Խրյունյայի կորչելու մասին։ Նրանց է միանում նաև Ռուն, և միասին շարունակում են ճանապարհը։ Նրանք նորից են նայում ալբոմը և մտաբերում մի պատմություն ճանապարհորդության մասին։
Այնուհետև ընկերները գտնում են Խրյունյայի շարֆը, և Վագրը սկսում է սարսափելի գուշակություններ անել։ Այդ ամենը վախեցնում է Ռուին, բայց Վինին նրան հանգստացնում է։ Իսկ Իշուկը հիշում է, որ Խրյունյան մի անգամ տուն է կառուցել։ Ընկերները նորից են նայում ալբոմը և հիշում Վինիի տան պատմությունը։
Ընկերները շարունակում են փնտրել Խրյունյային, Վագրն առաջարկում է դիտել ալբոմի վերջը։ Բայց Նապաստակը ընդդիմանում է, և ալբոմը թերթելիս վնասում այն։ Դա Վագրին հունից հանում է, և նա փորձում է խլել ալբոմը։ Բայց նապաստակը չի տալիս այն։ Արդյունքում ալբոմը պատռվում է և ընկնում գետը։ Նապաստակը խոստովանում է, որ պարզապես ուզում էր գտնել Խրյունյային։ Բոլորը վերադառնում են նրա տուն։ Ռուն Թուխին խնդրում է նկարել Խրյունյային։ Դա ոգեշնչում է բոլոր ընկերներին, և նրանք սկսում են նկարել Խրյունյայի արկածները։ Ներկայացվում է երեք պատմություն.
Ռուն այդ պահին առաջարկում է գնալ Խրյունյային փնտրելու, և բոլորը համաձայնվում են՝ չնայած վատ եղանակին։ Նրանք մեկ առ մեկ գտնում են ալբոմի էջերը և շուտով հայտնաբերում նաև ալբոմը՝ ջրվեժի մեջ՝ մի գերանից կախված։ Թուխը փորձում է վերցնել ալբոմը, բայց ընկնում է և կախվում ճյուղից։ Ընկերները «փրկարարական ճոպան» են սարքում, սակայն այն կարճ է ստացվում։ Բայց այդտեղ հայտնվում է Խրյունյան, վազում ու փրկում է Թուխին։ Իսկ Ալբոմն անդառնալիորեն կորչում է։ Դա վշտացնում է Խրյունյային, բայց ընկերները նրան ցույց են տալիս իրենց նկարները և շնորհակալություն հայտնում. Նապաստակը՝ Ռուի հետ ծանոթանալու համար, Ռուն՝ իրեն փրկելու, իսկ Իշուկը՝ «Վինիի անկյան»։ Խրյունյան շատ է հուզվում այդ ամենից, իսկ Թուխն առաջարկում է տոն կազմակերպել։ Հաջորդ օրը նրանք գալիս ու շնորհավորում են Խրյունյային։ Ամենահանդիսավոր պահին Վինին Խրյունյային ուղեկցում ու ցույց է տալիս, որ «Վինիի անկյունը» վերանվանել է «Վինիի և Խրյունյայի անկյուն»։ Խրյունյան շատ է հուզվում, իսկ մյուս ընկերներն ասում են. «սա ամենափոքր բանն է, որ մենք կարող ենք անել Խրյունյայի համար, որը դարձել է այսքան մեծ»։
Ռուսական կրկնօրինակում
Ֆիլմը կրկնօրինակվել է 2006 թվականին «Նեվաֆիլմ» ընկերությունում՝ «Disney Character Voices International» ընկերության պատվերով ։
Բյուջե
Ֆիլմը թողարկվելուց հետո առաջին շաբաթում տոմսարկղերում եղել է #7-ը՝ ստանալով 6 միլիոն դոլար։ Այն տեղում վաստակել է 23 միլիոն դոլար ՝ «Վագրիկի արկածները» ֆիլմի գումարի կեսը, իսկ ամբողջ աշխարհում՝ 63 միլիոն դոլար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր խոզերի մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր Վինի Թուխի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Johnson & Johnson
Johnson & Johnson բրենդները ներառում են դեղորայքային, առաջին օգնության սանիտարական ապրանքներ և բժշկական սարքավորումներ (ըստ վերջինիս, զբաղեցնում է առաջատար տեղը աշխարհում)։ Աշխարհում ունի 250 դուստր ձեռնարկություն (ըստ վերջինիս, զբաղեցնում է առաջատար տեղը աշխարհում)։ Հայտնիների թվում են սպառողների շրջանում մեծ կիրառություն գտած Band-Aid կպչուն ժապավենների բրենդը, Թայլենոլ (Tylenol) ցավազրկող դեղամիջոցները, մանկական Johnson's baby արտադրանքները, Նեյտրոգենա (Neutrogena) մաշկի, մազերի խնամքի և կոսմետիկա արտադրող բրենդը, Clean & Clear դեմքի խնամքի միջոցները և Acuvue կոնտակտային ոսպնյակները։
Դեղարտադրող, սանիտարական ապրանքներ և բժշկական սարքավորումներ արտադրող աշխարհի 250 դուստր կազմակերպություն (ըստ վերջինիս, զբաղեցնում է առաջատար տեղը աշխարհում)։ Ներառված է Dow Jones Global Titans 50 ինդեքսը։ Ընկերությունը ներառվել է 1887 թվականին։ Գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Նյու Բրանսուիքում, Նյու Ջերսիում (ԱՄՆ)։
Պատմություն
Johnson & Johnson կորպորացիան ղեկավարում է ավելի քան 250 ընկերություններ, որոնք կազմում են այսպես կոչված «Johnson & Johnson ընկերությունների ընտանիք» ։ Ընկերությունը ղեկավարում է երեք հիմնական ստորաբաժանումներ, որնք են` Սպառողների առողջապահական ծառայություններ, Բժշկական սարքեր և Դեղագործական արտադրանք։
Հիմնադրում և վաղ պատմություն
Ոգեշնչվելով անտիսեպտիկայի կողմնակիվ Լիստերի խոսքով, Ռոբերտ Վուդ Ջոնսոնը միացավ իր եղբայրներին Ջեյմս Վուդ Ջոնսոնին և Էդվարդ Միդ Ջոնսոնին ստեղծելով վիրաբուժական վիրակապերի հոսքագիծ 1885 թվականին։ Ընկերությունն իր առաջին արտադրանքը թողակեց 1886 թվականին ու որպես բաժնետիրական կազմակերպություն գրանցվեց 1887 թվականին։ Այդ արտադրանքը արդեն ներկայացրել էր իր լոգոն, որը հիշեցնում էր Ջեյմս Վուդ Ջոնսոնի ստորագրությունը և որը շատ նման է այսօրվա լոգոյին։ Սա մեկն է աշխարհում ճանաչված ընկերությունների առավել հին լոգոներից ։
Ռոբերտ Վուդ Ջոնսոնը եղել է ընկերության առաջին նախագահը։ Նա աշխատել է բարելավել XIX դարի սանիտարական պրակտիկան, և ստեղծել է իր անունը կրող` Ռոբերտ Վուդ Ջոնսոնի Համալսարանական հիվանդանոց, Նյու Ջերսիի Նյու Բրունսվիչում։ Նրա մահից հետո ՝ 1910 թվականին նախագահի պաշտոնում նրան հաջորդել է եղբայրը` Ջեյմս Վուդ Ջոնսոնը մինչև 1932 թվականը, ապա նրա որդին` Ռոբերտ Վուդ Ջոնսոն II-ը։
Ռոբերտ Վուդը Ջոնսոնի թոռնուհին` Մերի Լիա Ջոնսոն Ռիչարդսը, առաջին երեխան է, որը հայտնվել է Johnson & Johnson մանկական փոշու պիտակների վրա  ։ Նրա ծոռը` Ջեյմի Ջոնսոնը, նկարահանել է Ծնվել է հարուստ (Born Rich (film))  վավերագրական ֆիլմում, որը աշխարհի ամենամեծ նվաճումներից մեկի ժառանգորդի հասունացման մասին է ։
1959: McNeil Consumer Healthcare ապրանքանիշ
McNeil Consumer Healthcare ապրանքանիշը հիմնադրվել է 1879 թվականի մարտի 16-ին` Ռոբերտ Մակնեիլի 23-ամյակին։ 1904 թվականին, Մակնեիլի որդիներից մեկը` Ռոբերտ Լինքոլն Մակնեիլը, դարձավ ընկերության մի մասը, և նրանք միասին ստեղծեցին Մակնեիլ լաբորատորիաները 1933 թվականին։ Ընկերությունը կենտրոնացել էր ուղղակի մարքեթինգային դեղերի վրա, որոնք նախատեսված էին հիվանդանոցների, դեղագետների, բժիշկների համար։ Պարացետամոլի արտադրությունը սկսեց Ռոբերտ Մակնեյլ կրտսերի (Robert L. McNeil) ղեկավարությամբ, որը հետագայում դարձավ ընկերության նախագահ ։ 1959 թվականին Johnson & Johnson-ը ձեռք բերեց McNeil լաբորատորիաները և մեկ տարի անց ընկերությանն առաջին անգամ հաջողվեց Թայլենոլ վաճառել առանց դեղատոմսի։ 1977 թվականին երկու դուստր ընկերություններ ստեղծվեցին. McNeil medicals products և McNeil Consumer Products Company - Մակնեյլ դեղամիջոցների արտադրանք և Մակնեյլ սպառողական ապրանքների ընկերություն (նաև հայտնի է որպես McNeil Consumer Healthcare - Մակնեյլ սպառողների բժշկական ծառայություն)։ Մակնեյլի դեղորայքի արտադրանքի ուշադրությունը կենտրոնացած էր դեղատոմսով դեղեր վաճառելու վրա։ 1993 թվականին Մակնեյլ բժշկական ապրանքների արտադրությունը միավորվեց Ortho Pharmaceutical դեղագործական ընկերության հետ` ձևավորելով  Ortho-McNeil Pharmaceutical ընկերությունը։ 2001 թվականին Մակնեյլ սպառողական առողջապահության ընկերությունը փոխեց իր անունը «Մակնեյլ սպառողների և մասնագիտությամբ բժշկական ապրանքներ» (McNeil Consumer & Specialty medicals products): Սակայն ավելի ուշ այն դարձավ McNeil Consumer Healthcare: Ընկերությունը շուկայում ներկայացնում էր առանց դեղատոմսի և դեղատոմսով դեղամիջոցներ, ներառյալ Թայլենոլ և Մոտրին (IB - իբուպրոֆեն) ապրանքանիշերը մեծահասակների և երեխաների համար։
1959: Cilag ապրանքանիշ
1933 թվականին շվեյցարացի քիմիկոս Բեռնհարդ Յոսը ստեղծեց մի փոքր հետազոտական լաբորատորիա Շաֆֆհաուզենում, Շվեյցարիա։ Դա հիմք դրեց դեղագործական Սիլագ (Cilag - Chemische Industrie-Labor AG) - կամ Քիմիական արդյունաբերություն լաբորատորիայի ստեղծմանը 1936 թվականի մայիսի 12-ին։ 1959 թվականին Cilag-ը միացավ Johnson & Johnson ընկերություններին։ Նախորդ դարի 90-ականներին Սիլագ և Janssen Pharmaceutica դեղագործական մարքեթինգային կազմակերպությունները միավորվեցին իրար հետ դառնալով Janssen-Cilag։ Երկու ընկերությունները ոչ-մարքեթինգային գործունեություն են ծավալում մինչ օրս իրենց օրիգինալ անվանումներով։ Cilag-ը շարունակում է գործունեությունը իր անվամբ Շվեյցարիայում, սկսած հետազոտական և մշակման աշխատանքներից մինչև պատրաստման և միջազգային ծառայություններ մատուցելը։ 2014 թվականի օգոստոսին, Cilag-ը ձեռք բերեց Covagen բիոդեղագործական ընկերությունը, որը մասնագիտացած է թերապիայի վրա հիմնված մուլտի սպեցիֆիկ սպիտակուցների նախագծման վրա։ Գործարքի շրջանակներում Cilag-ը նպատակ էր հետապնդում առաջատար դեր ձեռք բերել մի շարք դեղամիջոցների ոլորտում, ինչպիսիք են` Covagen դեղամիջոցները, COVA 322, Բի-հատուկ հակաուռուցքային նեկրոզիկ գործոնի (TNF)-ալֆա/հակա-ինտերլեյկին (IL)-17A FynomAb, որը գտնվում է պսորիազի լաբորատոր ուսումնասիրության փուլում ։
1961: Janssen դեղագործական ընկերություն
Janssen Pharmaceuticals-ի գործունեության պատմությունը հասնում է մինչև 1933 թվական։ 1933 թվականին Կոնստանտ Յանսենը` Պոլ Յանսենի հայրը, ձեռք բերեց հունգարական դեղագործական ընկերության` Գեդեոն Ռիխտեր ընկերության դեղագործական արտադրանքի դիստրիբյուտրություն իրականացնելու իրավունք Բելգիայում, Նիդեռլանդներում և Կոնգոյում։ 1934 թվականի հոկտեմբերի 23-ին նա հիմնադրեց N.V. Produkten Richter ձեռնարկությունը Թյուրնհաութում, Բելգիա։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո կազմակերպության անվանումը փոփոխվեց Eupharma, թեև կազմակերպության անվանումը Ռիխտեր մնաց մինչև 1956 թվականը ։
Պոլ Յանսենը հիմնեց իր սեփական հետազոտական լաբորատորիան 1953 թվականին Ստատիստրատի շենքի երրորդ հարկում, դեռևս իր հոր` Ռիխտեր-Էուֆարմա ընկերությում։ 1956 թվականի ապրիլի 5-ին կազմակերպության անվանումը փոխվեց NV Laboratoria Pharmaceutica C. Janssen` անվանվելով ի պատիվ Կոնստանտ Յանսենի։ 1958 թվականի մայիսի 2-ին Բերսում գտնվող գիտահետազոտական բաժինը դարձավ Յանսենի գիտահետազոտական լաբորատորիայի առանձին իրավաբանական անձը։ 1961 թվականի հոկտեմբերի 24-ին ընկերությունը ձեռք բերեց Johnson & Johnson ամերիկյան կորպորացիան։ 1964 թվականի փետրվարի 10-ին անունը փոխվեց Յանսեն ֆառմացեֆտիկա։ 1990-2004 թվականների ընթացքում Յանսեն դեղագործական ընկերությունն իր գործունեությամբ տարածվեց ամբողջ աշխարհում, ընկերության ծավալման հետ ավելացավ աշխատակիցների քանակը` հասնելով մոտ 28000 մարդ ամբողջ աշխարհում։ 1999 թվականին կլինիկական և մինչ կլինիկական հետազոտությունները դարձան համաշխարհային կազմակերպություն Johnson & Johnson ընկերության շրջանակներում։ 2001 թվականին, գիտահետազոտական գործունեության մի մասը տեղափոխվեց ԱՄՆ` վերակազմավորվելով Johnson & Johnson Pharmaceutical Research and Development - դեղագործական հետազոտությունների և զարգացման ընկերության։ Գիտահետազոտական գործունեության Յանսեն գիտական հիմնադրամը և Ռ. Վ. Ջոնսոն դեղագործական գիտահետազոտական ինստիտուտը միացվեցին դառնալով նոր գլոբալ գիտա-հետազոտական կազմակերպություն։ 2004 թվականի հոկտեմբերի 27-ին բացվեց հայտնագործությունների ուսումնասիրությունների Պոլ Յանսեն գիտահետազոտական կենտրոնը։
2013 թվականի օգոստոսին ընկերությունը ձեռք բերեց Արագոն դեղագործական արտադրանքի (Aragon Pharmaceuticals, Inc) կազմակերպությունը։ 2014 թվականի նոյեմբերին ընկերությունը ձեռք բերեց Ալիոս կենսաբանական դեղագործական (Alios BioPharma) ընկերությունը 1,75 մլրդ դոլարով։ Գնման արդյունքում Ալիոսը ներգրավվեց վարակիչ հիվանդությունների բուժման Johnson & Johnson-ի Յանսեն դեղագործական ընկերության ոլորտի մեջ ։ 2015 թվականի մարտին Յանսենը Tipofarnib-ի լիցենզիա (ֆարնեզիլ տրանֆերազայի ինհիբիտոր) տվեց Կուրա ուռուցքաբանության դեղագործական ընկերությանը (Kura Oncology), որը միանձնյա պատասխանատվություն կստանձնի հակահամաճարակային դեղերի և հակաքաղցկեղային դեղամիջոցների զարգացման և առևտրայնացման համար ։ Ավելի ուշ, նույն ամսին ընկերությունը հայտարարեց, որ Գալապագոս Ֆարման (Galapagos Pharma) վերականգնել է իր իրավունքները հակաբորբոքային դեղամիջոցի` GLPG1690, ինչպես նաև երկու այլ միացությունների, այդ թվում` GLPG1205 (GPR84 առաջին դասի ինհիբիտոր) նկատմամբ ։ Ի վերջո, մարտին ընկերությունը ձեռք բերեց XO1 Limited-ը ։ 2015 թվականի նոյեմբերին ընկերությունը ձեռք բերեց Novira Therapeutics ընկերությունը, դառնալաով NVR 3-778 առաջատար թեկնածու ։
1998: DePuy ընկերություն
J&J -ը ձեռք է բերեց DePuy ընկերությունը` 1998 թվականին դառնալով Johnson & Johnson Medical Devices group։ 2012 թվականի հունիսի 14-ին Johnson & Johnson -ը $19,7 մլրդ դոլարով գործարք կնքեց Synthes ընկերության հետ, որը հետո արտոնյալ պայմաններով ինտեգրվեց DePuy-ի հետ` ստեղծելով Johnson & Johnson ընկերության սինթեզ DePuy-ի հետ, որը ներառում է. Codman & Shurteff, DePuy Mitek, DePuy Orthopaedics and DePuy Spine ընկերությունները։ 2015 թվականի փետրվարին DePuy-ը հայտարարեց, որ ձեռք է բերում Ձիթապտղի բժշկական կորպորացիան (Olive Medical Corporation) : 2016 թվականի մայիսին DePuy Orthopaedics -ը ձեռք բերեց Biomedical Enterprises ընկերությունը, որը առաջատար դիրք է գրավում փոքր ոսկորների ամրացման արդյունաբերության մեջ ։ Ավելի ուշ նույն տարվա դեկտեմբերին, DePuy Synthes-ը հայտարարեց, որ ձեռք է բերելու Pulsar Vascular ընկերությունը միացնելով Pulsarը Codman-ին ։
2017 թվականի ապրիլին իռլանդական մասնաճյուղ
DePuy Իռլանդական անսահմանափակ ընկերությունը հայտարարեց Neuravi կազմակերպությունը ձեռք բերելու իր մտադրության մասին (հեմոռագիկ և իշեմիկ ինսուլտների արտադրանքի պորտֆոլիո ունեցող կազմակերպություն), գործարք կազմելով Codman Neuro հետ միասին և գործարքի գումարը չհայտարարելով ։ Հունիսին, DePuy Synthes Product ընկերությունը հայտարարեց, որ ձեռք է բերելու Innovative Surgical Solutions - Նորարարական վիրահատական լուծումներ ընկերությունը (առևտրային անունը Sentio LLC) չհայտարարված գումարով, աջակցելով ընկերության գործունեության իրականացրած` ողնաշարի նյարդային տեղայնացման նորարարական տեխնոլոգիաներին ։
Ethicon ընկերություն
1915 թվականին շվեյցարացի դեղագործ Ջորջ Ֆ. Մերսոնը Էդինբուրգում բացեց փաթեթավորման և ստերիլիզացման կետգուտի, մետաքսե և կապրոնե վիրահատական թելերի արտադրություն։ J&J-ը ձեռք բերեց պարոն Մերսոնի ընկերությունը 1947 թվականին, և այն վերանվանվեց Ethicon Suture լաբորատորիա ։ 1953 թվականին այն դարձավ Ethicon միավորում ։ 1992 թվականին ընկերությունը վերակազմավորվեց դառնալով Էթիկոն էնդովիրաբուժություն միավորում (Ethicon Endo-Surgery), որպես առանձին կորպորացիա։ 1990-ական թվականներին ընկերությունը զարգացավ նոր և հեռանկարային ապրանքների և տեխնոլոգիաների բնագավառում, ձևավորվեցին չորս տարբեր ընկերություններ Էթիկոնի հովանու ներքո, որոնցից յուրաքանչյուրը մասնագիտացավ տարբեր ապրանքների վրա։ 2008 թվականին J&J ընկերությունը հայտարարեց Mentor կորպորացիան 1 մլրդ դոլարով ձեռք բերելու և այն Էթիկոնի հետ միավորելու մասին ։ 2016 թվականին ընկերությունը J&J-ի Էթիկոն ընկերության բիզնես բաժինը հայտարարեց NeuWave բժշկական միավրումը ձեռք բերելու մասին ։ 2017 թվականի հունվարին J&J դուստր ընկերությունը հայտարարեց, որ ձեռք է բերում Megadyne բժշկական ապրանքների միավորումը, բժշկական ընկերություն, որը մշակում, արտադրում և վաճառում է էլեկտրավիրահատական գործիքներ ։ 2017 թվականի փետրվարին ընկերությունը ձեռք բերեց բժշկական տեխնիկա արտադրող Torax Medical ընկերությունը, չհայտարարելով գործարքի գինը ։ 2018 թվականի հունիսին բիզնես բաժինը հայտարարեց, որ Advanced Sterilization Products - նախնական ստերիլիզացման ապրանքներ ընկերությունը կվաճառվի Fortive ամերիկյան կորպորացիային մոտ 2,8 միլիարդ դոլարով ։
Ethicon Endo-Surgery ընկերություն
Ethicon էնդովիրաբուժական ընկերությունը եղել է Ethicon ընկերության մասը մինչև 1992 թվականը, երբ նա դարձավ առանձին իրավաբանական անձ J&J հովանու ներքո։
Actelion ընկերություն
2017 թվականի հունվարին J&J -ը Sanofi-ի հետ մրցակցելով` ձեռք բերեց Actelion շվեյցարական դեղագործական ընկերությունը։ Մեկ ամիս անց J&J կորպորացիան հայտնեց 30 մլրդ դոլարով կատարված գործարքի` պատմության մեջ երբևէ եղած խոշորագույն ընկերությունը  - Actelion շվեյցարական ընկերությունը գնելու մասին և նրա գիտահետազոտական բաժինների զարգացմանը որպես առանձին իրավաբանական անձ նպաստելու պլանների մասին ։ Մարտին ընկերությունը հայտարարեց Actelion շվեյցարական կենսատեխնոլոգիական ընկերությանն արած իր մրցութային առաջարկի մասին, տեղեկացնելով, որ մինչև առաջակի հիմնական ժամանակահատվածը Janssen Holding GmbH-ը վերահսկում էր քվեարկող բաժնետոմսերի 77,2 տոկոսը հավասարեցնելով Actelion բաժնետոմսերի 83,195,346-ին։ Համաձայն ավելի վաղ ձեռք բերված պայմանավորվածությունների, ընկերությունը հայտարարեց, որ մտադիր է Actelion-ին հանել ցուցակից, միևնույն ժամանակ դուրս մղելով թմրանյութերի հայտնաբերման գործողությունները և նորաստեղծ շվեյցարական կենսաբժշկական Idorsia Ltd ընկերության վաղ փուլերում կլինիկական զարգացման ակտիվները ։ J & J  ընկերությունը կվերահսկի Idorsia-ի 16% արժետոմսերը, հնարավորություն ունենալով բարձրացնել իր մասնաբաժինը մինչև 32%, ի հաշվին փոխարկելի պարտատոմսերի ։
Johnson & Johnson Vision Care ընկերություն
2016 թվականի հուլիսին J&J կորպորացիան հայտնեց Vogue International LLC մասնավոր ընկերությունները ձեռք է բերելու իր մտադրության մասին, մեծացնելով Johnson & Johnson ընկերությունը ։ Նույն տարվա սեպտեմբերին J&J ընկերությունը հայտնեց Abbott Laboratories-ից Abbott Medical Optics -ը 4.325 մլրդ դոլարով ձեռք բերելու մտադրության մասին, ավելացնելով ակնաբուժական ծառայությունների Johnson & Johnson Vision Care նոր բաժնին ։
2017 թվականի հուլիսին տեսողության խնամքի ուղղվածություն ունեցող Johnson & Johnson Vision Care կազմակերպությունը հայտարարեց, որ իր դուստր Abbott Medical Optics ընկերությունը ձեռք կբերի TearScience-ը, որը վերջերս ստացել է FDA-ի հավանությունը գրասենյակային հիմքերի վրա դնել մեյբոմիան գեղձերի և մեյբոմիան գեղձերի դիսֆունկցիայի բուժման մասին պատկերացումները ։ Սեպտեմբերին ընկերությունը ձեռք բերեց Sightbox կոնտակտային լինզաների բաժանորդագրությամբ գործարկման իրավունքը ։
2010 թվականից հետո
2010 թվականի հոկտեմբերին J&J ձեռք բերեց Crucell ընկերությունը 2.4 միլիոն դոլարով, որը գործում է որպես պատվաստանյութի կենտրոն ։
2015 թվականի նոյեմբերին Biosense Webster ընկերությունը ձեռք բերեց Coherex բժշկական ընկերությունը` ընդլայնելով այն ընկերությունների շրջանակը, որոնք նախասրտերի ֆիբրիլյացիա (Atrial fibrillation) ունեցող հիվանդների համար բուժման տարբերակներ են ընդգրկում ։
2018 թվականի մարտին ընկերությունը հայտնեց, որ պատրաստվում է գնել LifeScan ընկերությունը Platinum Equity մասնավոր ընկերությունից մոտ 2.1 մինիոն դոլարով ։
Կորպորատիվ կառավարում
Սանդի Փիթերսոնը 2012 թվականից հանդիսանում է Group Worldwide Chairman կազմակերպության համաշխարհային ղեկավարը ։
Ալեքս Գորսկիից և Սանդի Պետրերսոնից բացի J & J -ի գործադիր կոմիտեների ներկայիս անդամներն են Դոմինիկ Կարուսոն (ընկերության գլխավոր ֆինանսական տնօրենը), Պետրոս Ֆասոլոն, Պոլ Սթոֆելսը և Մայքլ Սինիդը ։
2018 թվականի հուլիսի 2-ին J & J դեղագործական կորպորացիայի ղեկավար Ջոաքին Դուատոն դարձավ ընկերության գործադիր կոմիտեի փոխնախագահ ։
JNJ գլխամասային գրասենյակ և Նյու Բրանսուիկի գենթրիֆիկացիա
JNJ կորպորացիան պատմականորեն տեղակայված է եղել Նյու Բրանսուիկում գտնվող Դելավեր և Ռարիտանի գետերը միացնող ջրանցքի վրա։ 1960-ական թվականներին ընկերությունը պատրաստվում էր Նյու Բրանսուիկից տեղափոխել իր շտաբը, սակայն որոշեց մնալ քաղաքում, քանի որ քաղաքի պաշտոնյաները խոստացել էին վերակառուցել կենտրոնը, քանդել հին շենքերը կառուցել նորերը. քաղաքը գենթրիֆիկացնել։
Թեև Նյու Բրանսուիկը վերանորոգման ջանքերի հետևանքով կորցրել էր բազմաթիվ պատմական կառույցներ, այդ թվում Ռատգերսի համալսարանի նախկին տունը և պատմական առևտրային առափնյայի մեծ մասը, գենտրիֆիկացիայի շնորհիվ մարդիկ սկսեցին հետ վերադառնալ Նյու Բրանսուիկ։ JNJ ընկերությունը Pei Cobb Freed & Partners ճարտարապետական ընկերությունից վարձեց ճարտարապետ Հենրի Ն. Քոբբին ` իր գլխամասային գրասենյակը ավելացնելու համար։ Նյու-Բրանսուիկում գտնվող շտաբի մասնաշենքի սպիտակ աշտարակը քաղաքի ամենահին բարձր շենքերից մեկն է։
Դելավեր և Ռարիտանի ջրանցքի երկարությունը փոխարինվեց 1970-ականների վերջին, երկարատև քննարկումներից հետո ։ 2002 թվականին ընկերությունը ներկայացրեց Նոր Հարավային Ուելս նահանգում հինգ տարվա ընթացքում Ասիա-Խաղաղօվկիանոսյան (Asia-Pacific) տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կենտրոնի ստեղծման ծրագիրը ։
Արտադրանք
Johnson & Johnson կորպորացիայի բիզնեսը բաժանված է երեք խոշոր սեգմենտների` դեղերի, բժշկական սարքերի և սպառողական ապրանքների։ 2015 թվականին այս հատվածները համապատասխանաբար կազմել են ընդհանուր եկամուտների 44.9%, 35.9% և 19.3% ։
Դեղագործություն
Johnson & Johnson կորպորացիայի դեղագործական սեգմենտը հիմնականում ներառում է իմունոլոգիա, նյարդաբանություն, վարակային հիվանդություն և ուռուցքաբանություն։
Իմունոլոգիական արտադրանքն ընդգրկում է հակաբորբոքային նեկրոզիզային գործոնի հակամարմինները Remicade (infliximab) և Simponi (golimumab), որոնք օգտագործվում են բուժման համար։
Իմունոլոգիական պրեպարատներն ընդգրկում են հակա-ուռուցքային նեկրոզի գործոնի (tumor necrosis factor) Remicade (ինֆլիքսիմաբ պրեպարատ), և Simponi (գոլիմումաբ մոնոկլոնալ հակամարմին) հակամարմիններ, որոնք օգտագործվում են աուտոիմունային հիվանդությունների բուժման համար, ներառյալ ռևմատոիդ արթրիտներ, Կրոնի հիվանդություն (միայն Ռեմիկադե), խոցային կոլիտներ, Անկիլոզացնող սպոնդիլոարթրիտներ, և այլ խանգարումներ։ 2013 թվականին այս երկու պրեպարատները կազմեցին ընկերության եկամուտների 29% և ընկերության ընդհանուր եկամուտների 11.3% -ը։ Երրորդ իմունոլոգիական պրոդուկտը` Stelara-ն (ուստեկինումաբ) թիրախավորում է ինտերլեյկին-12 և ինտերլեյկին-23 և օգտագործվում է պսորիազի բուժման համար ։
Հիմնական վարակիչ հիվանդությունները ներառում են Incivio (telaprevir), հեպատիտ C պրոտեազայի ինհիբիտոր, Intelence (Etravirine), ՄԻԱՎ-ի ոչ նուկլեոզիդային պոլիմերազայի ինհիբիտոր և Prezista (darunavir), ՄԻԱՎ-ի պրոտեազայի ինհիբիտոր։ Սպասվում է, որ Telaprevir- ի վաճառքը շատ ավելի կնվազի վերջերս առավել էֆեկտիվ և առավել հեշտ տանելի միջոցների ի հայտ գալու արդյունքում։ Հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ Էտրավիրինը և Դարունավիրը նկատելիորեն ավելի ուշ են առաջացնում դեղամիջոցի նկատմամբ կայունություն ։
CNS ընկերության արտադրանքը ներառում է Ուշադրության պակասի և հիպերակտիվության համախտանիշի (ADHD) պսիխոստիմուլյացիոն Invega Sustenna թմրանյութը և հոգեմետ Risperdal Consta պրեպարատը (ռեդիսպերիդոն)։ Invega Sustenna և Risperdal Consta ամենատարածված երկարատև գործող դեղամիջոցներն են եղել շիզոֆրենիայի բուժման համար։ Նախատեսված է հիվանդության օրալ բուժման խնդրի դեպքում ներերակային բուժման համար համապատասխանաբար 2 շաբաթ և մեկ ամիս տևողությամբ։ Կլինիկական փորձարկման արդյունքում հիվանդի վիճակի նվազագույն բարելավումներ են գրանցվել միայն, սակայն որոշ վկայություններ ենթադրում են, որ կլինիկական պրակտիկայում երկարաժամկետ գործող ներարկումների առավելությունները կարող են լինել ավելի մեծ, քան ցուցադրվում է կլինիկական փորձաքննության ընթացքում  ։
Ուռուցքաբանության արտադրանքը ներառում է Velcade (bortezomib) բազմակի միելոմայի բուժման համար և մանթլ բջջային լիմֆոմայի (mantle cell lymphoma) և Zytiga-ի (abiraterone), շագանակագեղձի քաղցկեղի բուժման համար որպես անդրոգեն անտագոնիստ։ Կլինիկական փորձարկումների ժամանակ, abiraterone-ի բուժումը կապված է 4.6-ից մինչև 5.2-ի գոյատևման առավելությունների հետ, երբ օգտագործվում են պլատինային դեղամիջոցներ քիմիաթերապիայից առաջ կամ հետո ։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Սննդամթերքի և դեղերի վարչությունը հաստատել է Sirturo բրենդը (բեդակվիլին նոր սերնդի Հակատուբերկուլյոզային դեղամիջոց), որը Johnson & Johnson Տուբերկուլոզի դեմ պայքարի առաջին նոր դեղամիջոցն է ավելի քան քառասուն տարի ։
Բժշկական սարքավորումներ
Johnson & Johnson կորպորացիայի շրջանակներում ակտիվորեն գործող սեկտորները ներառում են.
Սպառողական առողջություն
Johnson & Johnson կորպորացիան լայնորեն գործում է սպառողական առողջության հետևյալ ոլորտներում.
Բնապահպանական նկատառումներ
Johnson & Johnson կորպորացիան մի շարք դրական նպատակներ է նախաձեռնել, որպեսզի ապահովի ընկերության էկոլոգիապես մաքուր գործունեությունը և Միացյալ Նահանգների խոշորագույն ընկերությունների շարքում Newsweek շաբաթական պարբերականի «Կանաչ վարկանիշում» գրավել է երրորդ տեղը ։ Այդ նպատակների օրինակներից են ջրի օգտագործման, թափոնների և էներգիայի օգտագործման նվազեցումը և թափանցիկության մակարդակի բարձրացումը ։
Թայլենոլով սպանություններ Չիկագոյում. 1982 թվական
1982 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Չիկագոյում «Թայլենոլի վախ» սկսվեց, երբ մայրաքաղաքում Extra Tighten Tylenol ընդունած 7 մարդկանցից առաջինը մահացավ. դեղամիջոցը միտումնավոր ծածկված էր եղել ցիանիդով ։ Մեկ շաբաթվա ընթացքում ընկերությունը մանրածախ առևտրից հեռացրեց 31 միլիոն շիշ, դառնալով ամերիկյան պատմության առաջին խոշորագույն հնչեղություն ստացած դեպքերից մեկը ։ Միջադեպը հանգեցրեց նյութերի փաթեթավորման բարեփոխումներ իրականացնելուն և կեղծարարության դեմ պայքարի ֆեդերալ օրենքների ստեղծմանը։ Գործը մնում է չլուծված և որևէ կասկածյալ չի հայտարարվել։ Johnson & Johnson -ի արագ արձագանքը, ներառյալ համազգային հնչեղությունը, լայն գովասանքի արժանացավ հասարակայնության հետ կապերի փորձագետների և ԶԼՄ-ների կողմից և հանդիսացավ կորպորատիվ ճգնաժամային կառավարման ոսկե ստանդարտը  ։
Մանկական արտադրանքի հետ կանչում. 2010 թվական
2010 թվականի ապրիլի 30-ին J&J-ի դուստր ձեռնարկություն McNeil Consumer Healthcare-ը կամավոր կերպով հետ կանչեց 43 առանց դեղատոմսի վաճառվող մի քանի դեղամիջոցներ, ներառյալ Tylenol, Tylenol Plus, Motrin, Zyrtec և Benadryl։ Հետ կանչն իրականացվեց ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի Ֆորտ Վաշինգտոնի արտադրամասում հերթական ստուգումից հետո, երբ պարզվեց, որ «որոշ ապրանքատեսակներ լիովին չեն համապատասխանում պահանջվող բնութագրերին» ։ Արտադրված խոտանը կարող էր պարունակել «ակտիվ բաղադրիչների ավելի բարձր կոնցենտրացիա» կամ ունենալ այլ արտադրական թերություններ ։