cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աբրահամ Ղուկասով
Կենսագրություն
Մահացել է 1969 թվականին, Շվեյցարիայում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նավթարդյունաբերողներ Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ Կատեգորիա:Հայ բարերարներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:Բնական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Լազարյան ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լայպցիգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ գործարարներ
Ադրբեջանական բանահյուսություն
Ադրբեջանական բանահյուսություն (ադրբ.՝ Azərbaycan folkloru), ադրբեջանցիների բանահյուսական ավանդույթը։ Ադրբեջանական ժողովրդական բանահյուսությունը բացահայտորեն մարմնավորված է պատմվածքների մեծ հավաքածուում ։
Քյոռօղլի
Քյոռօղլու (բառացի՝ կույրի որդի) պատմությունը սկսվում է հոր տեսողության կորստով ։ Ֆեոդալ Հասան Խանը կուրացնում է իր ձիապան Ալի Քիշիին չնչին հանցագործության համար՝ հանելով նրա աչքերը։ Քյոռօղլու կերպարը հաստատվում է մի քանի պատմական ապացույցներով։ 16-րդ դարի վերջում պատմական Քյոռօղլին եղել է ջալալիների ապստամբության առաջնորդը, որը բռնկվել էր Ադրբեջանում՝ Պարսկաստանի և Թուրքիայի սահմանային տարածքում։ Թուրք գիտնական Պերթև Նաիլի Բորատովի կարծիքով թուրք սուլթանը 1580-ականներին հրամայել է բռնել Ջալալի առաջնորդին, որը կոչվում էր Քյոռօղլի (անունը՝ Ռուշան) ։
Գորգուդ պապի գիրք
Գորգուդի կերպարը սպիտակ մորուքավոր ծերունին էր, ով հեքիաթի պատմողն է և էպիկական ավանդույթի պահապանը։ Գորգուդ պապի գիրքը ժամանակակից աշխարհին հայտնի է 16-րդ դարավերջին պատկանող երկու ձեռագրերից ։
Բաբա-Ի Ամիր
Բաբա-Ի Ամիրը ադրբեջանական բանահյուսության մեջ կատակերգական կերպար էր ։
Բայաթիներ
«Բայաթին» կարճ և հնագույն ադրբեջանական ժողովրդական բանաստեղծություն է, որը պարունակում է չորս տող՝ յուրաքանչյուրում յոթ վանկ։ Նրանք ներկայացնում են մարդկային զգացմունքները բանաստեղծության տեսքով։ Այս ժանրի մի քանի ձևեր տարբերվում են միմյանցից՝ ըստ իրենց ձևի և թեմայի։ Օրինակ՝ բայաթի-բաղլամա, բայաթի դեյիշմե (բայաթի ասելու մրցակցություն), վեսֆի-հալ (գովաբանություն), հոլավար (աշխատանքային բանաստեղծություններ) ։ Այս հատվածներում հիմնականում շեշտվում են հնագույն բժշկական դեղամիջոցները, ինչպիսիք են ջրային անանուխը, անանուխը, երիցուկը և ռեհանը, որոնք օգտագործվում էին՝ որպես դեղաբույսեր ։
Աշուղական պոեզիա
Աշուղական պոեզիան Կովկասում հայտնի է որպես հնագույն ժողովրդական բանաստեղծական ներկայացում։ Աշուղ կոչված բանաստեղծ-երգիչները Ադրբեջանում քոբուզ լարային գործիքով պատմել են հնագույն հեքիաթներ և լեգենդներ։ Այս կերպ ժողովրդական հեքիաթներ, ինչպիսիք են Քյոռօղլին և Գորգուդ պապի գիրքը, պահպանվել են մինչ օրս ։ Քյոռօղլու հերոսական դաստանը ադրբեջանական ամենահայտնի աշուղական էպոսն է, որը պատմվում է երրորդ անձի կողմից, որն ինքը աշուղ է։ Հիմնական պատմությունը ենթադրյալ Անատոլիայից կամ Ադրբեջանից տարածվեց Թուրքմենստանում, Ուզբեկստանում, Տաջիկստանում՝ ամեն փուլում փոխելով դրա բովանդակությունն ու բնույթը ։ Մերձավոր Արևելքում աշուղները համարվում են բանաստեղծ, երգիչ, կոմպոզիտոր կամ երաժիշտ։ Ադրբեջաներենում աշուղի իմաստը բնության ու կյանքի սիրահար է և ընդունված՝ որպես ազգային ժողովրդական երաժշտության և պոեզիայի ստեղծող ։
Հանդիսավոր երգեր և պարեր
Ադրբեջանական բանահյուսության ազգային բանահյուսության նմուշների հիմնական առարկան բնական ուժերն էին, և մարդիկ փորձում էին դրանք արտահայտել բառերով կամ շարժումներով։ Ամենատարածված ծիսական երգերն ու պարերն են եղել Կոսա-Կոսան, Գոդու-Գոդուն, Նոռուզը և Խիդիր Նաբին, որոնք ցույց են տալիս ադրբեջանական բանահյուսության դրամատիկ ժանրերը ։
Հարաբերություններ այլ մշակույթների հետ
Ադրբեջանական բանահյուսության տարրերը բխում են պարսկական դիցաբանությունից և թյուրքական դիցաբանությունից ։
Մշակութային իրադարձություններ
2005 թվականի հոկտեմբերի 20-ի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Մշակութային արտահայտման բազմազանության պաշտպանության և խրախուսման մասին» կոնվենցիայի առնչությամբ Ադրբեջանի շրջաններում մի շարք գործողություններ են իրականացվել էթնիկ խմբերի բանահյուսությունը, մշակույթը և արվեստը խթանելու նպատակով։ Ադրբեջանը կոնվենցիային միացել է 2009 թվականին։ Ադրբեջանի մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարությունը դեռ 2006 թվականին կազմակերպեց փառատոն, որը կոչվում էր «Ադրբեջան՝ հայրենի հող»՝ նվիրված ազգային փոքրամասնություններին։ Փառատոնի շրջանակներում տարբեր ազգային փոքրամասնություններ էին մասնակցում իրենց բանահյուսությունը ներկայացնելու համար։ Միջազգային հեռարձակման փառատոնը հյուրընկալում էր մոտ 500 մասնակիցների՝ Ադրբեջանի բոլոր էթնիկ շրջաններից։ Փառատոնը անցկացվում էր նաև անգլերենով։ Այն շրջաններում, որտեղ բնակեցված են էթնիկ խմբերը, գործում է շուրջ 41 երաժշտական և արվեստի դպրոց երեխաների համար։ Այդ դպրոցներում դասավանդվում է բանահյուսություն, էթնիկ մշակույթ ։
Բանահյուսության ինստիտուտ
Ադրբեջանի բանահյուսության ինստիտուտը ստեղծվել է 1994 թվականին Նիզամիի անվան Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի (ԱԳԱԱ) գրականության ինստիտուտի հիման վրա։ Թեև որպես ԱԳԱԱ-ի անկախ կառուցվածքային ստորաբաժանում իր գործունեությունը սկսել է 2003 թվականից, սակայն Մշակույթի կենտրոնի ստեղծման սկզբնական տարիներին հանդես է եկել որպես կենտրոնի ստորաբաժանում ։
2012 թվականին Ադրբեջանի բանահյուսության ինստիտուտում բացվել է բանահյուսության և էթնիկ փոքրամասնությունների բաժինը, որը պատասխանատու է բանահյուսական նմուշների հավաքման համար։ Բաժանմունքի հիմնական նպատակն է կազմակերպել հավաքված բանահյուսական նմուշների պահպանությունն ու հետազոտումը ։
Հրապարակումներ և հետազոտություններ
Պարսկերենով կան բազմաթիվ գրքեր և հոդվածներ, ինչպիսիք են Հիդայաթ Հասաարիի «Azerbayjan Folklorunden Numunahlar»-ը և Զահարե Վաֆասիի «Folklor Ganjinahsi, Oyunlar»-ը, որոնք գրվել են ադրբեջանական բանահյուսության մասին, որոնք ընդգրկում են երկրի բանահյուսության տարբեր ասպեկտներ ։ Սամեդ Բեհրանգին գրող էր, ով ծնվել էր Թավրիզում 1939 թվականին, գրել էր մանկական պատմվածքներ ադրբեջանական բանահյուսության մասին ։ Յաղուբ Խոշգաբանին և նրա կինը հավաքել և ուսումնասիրել են ադրբեջանական բանահյուսությունը՝ ճամփորդելով և ձայնագրելով բանահյուսական գրառումները՝ մեծերի խոսքերին համապատասխան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թյուրքական առասպելաբանություն Կատեգորիա:Ադրբեջանի մշակույթ Կատեգորիա:Ադրբեջանական առասպելաբանություն Կատեգորիա:Պարսկական դիցաբանություն
(8978) Բարբատուս
(8978) Բարբատուս (Barbatus), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,22612 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9172 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,535 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2116,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,170092 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,3° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1977 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Դեկկերի ալգորիթմ
Փոխադարձ բացառման խնդրի առաջին հայտնի կորեկտ որոշումը մրցակցային ծրագրավորման մեջ։ Էդսգեր Դեյկստրան իր աշխատանքում նկատի ունի Տ. Դեկկերին որպես միջպրոցեսային փոխազդեցության ալգորիթմի հեղինակ, 1965 ։ Նա թույլ է տալիս 2 կատարումների հոսքերին միասին օգտագործել չբաժանվող ռեսուրսը առանց կոնֆլիկտի առաջացման՝օգտագործելով միայն ընդհանուր հիշողությունը կոմունիկացիաների համար։
Նախաբան
Եթե 2 պրոցեսներ փորձում են միաժամանակ անցնել կրիտիկական սեկցիան, ալգորիթմը թույլ է տալիս դա նրանցից միայն մեկին՝ հիմնվելով՝ ում հերթն է այդ պահին։ Եթե մի պրոցեսը արդեն մտել է կրիտիկական սեկցիա, մյուսը պետք է սպասի մինչև առաջինը կլքի այն։ Այն իրականացվում է 2 դրոշների օգնությամբ ("մտադրություն" ինդիկատրով մտնել կրիտիկական սեկցիա ) և փոփոխական հերթ (ցույց տվող, թե որ պրոցեսի հերթն է եկել)։
Մակակոդ
Պրոցեսները հայտարարում են իրենց ցանկության մասին՝ մտնել կրիտիկական սեկցիա. այն ստուգվում է «while» արտաքին ցիկլով։ Եթե մյուս պրոցեսը չի հայտնել այդպիսի ցանկություն, կարելի է անվտանգ մտնել կրիտիտկական սեկցիա (հաշվի չառնելով, թե ում հերթն է այդ պահին)։ Փոխադարձ բացառումը միևնույն է պետք է ապահովվի, այնպես որ պրոցեսներից ոչ մեկը չի կարող մտնել կրիտիկական սեկցիա մինչ այդ դրոշի տեղադրումը (նշանակում է, որ ծայրահեղ դեպքում մի պրոցեսը կմտնի «while» ցիկլ)։ Այն նույնպես երաշխավորում է, որ չի լինելու պրոցեսի սպասում. կրիտիկական սեկցիա մտնելու «մտադրությունը» թողած։ Այլ դեպքում, եթե սահմանված լինի փոփոխական պրոցեսը, «while» ցիկլ կմտնի և փոփոխական հերթը՝  turn, ցույց կտա թե ում է թույլատրված մտնել կրիտիկական սեկցիա։ Պրոցեսը, որի հերթը չի եկել, թողնում է կրիտիկական սեկցիա մտնելու մտադրությունը այնքան ժամանակ, քանի դեռ չի եկել իր հերթը (ներքին «while» ցիկլ)։ Պրոցեսը, որի հերթը եկել է, դուրս կգա «while» ցիկլից և կմտնի կրիտիկական սեկցիա։
Դեկկերի ալգորիթմը ապահովում է փոխադարձ բացառումը, ազատում խցանումից և պակասորդից։ Քննարկենք, թե ինչու է ճիշտ վերջին հատկությունը։ Ենթադրենք, որ p0-ն ընդմիշտ մնացել է «while flag[1]» ցիկլի ներսում։ Քանի որ փոխադարձ արգելափակում տեղի ունենալ չի կարող, ուշ թե շուտ p1-ը կհասնի իր կրիտիկական սեկցիային և կսահմանի turn=0(turn-ի արժեքը կլինի մշտական մինչև p0-ն չտեղաշարժվի)։ p0-ն դուրս կգա ներքին ցիկլից՝«while turn≠0»(եթե այնտեղ է գտնվում)։ Դրանից հետո այն կտա flag[0]-ին true արժեք և կսպասի մինչև flag[1]-ը ընդունի false արժեք(turn=0 երբեք «while» ցիկլում գործողություն չի կատարում)։ Հաջորդ անգամ, երբ p1-ը փորձի մտնել կրիտիկական սեկցիա, նա ստիպված պետք է կատարի գործողություն «while flag[0]» ցիկլում։ Մասնավորապես, այն flag[1]-ին կտա false արժեք և կկատարի «while turn≠1» ցիլկը(այնպես, որ turn-ը մնում է հավասար 0-ի)։ Երբ մյուս անգամ կառավարումն անցնի p0-ին, այն դուրս կգա «while flag[1]» ցիկլից և կմտնի կրիտիկական սեկցիա։
Եթե ալգորիթմը փոփոխվի այնպես, որ գործողությունները «while flag[1]»-ում կատարվեն առանց «turn=0» ստուգման պայմանների, ապա կարող է առաջանալ պակասորդի հնարավորություն։ Այսպիսով ալգորիթմի բոլոր քայլերը հանդիսանում են անհրաժեշտ։
Յուրահատկություններ
Դեքքերի ալգորիթմի առավելություններից մեկն այն է, որ չի պահանջում Test-and-set կարգավորումներ, այդ իսկ պատճառով լայնորեն կիրառելի է տարբեր լեզուներում և մեքենայի տարբեր կառուցվածքներում։ Դեկկերի ալգորիթի թերություն է հանդիսանում այն հանգամանքը, որ սահմանափակվում է երկու պրոցեսներով և օգտագործում է զբաղված սպասում՝ պրոցեսների կրճատման փոխարեն(զբաղված սպասումը ենթադրում է, որ պրոցեսները պետք է գտնվեն կրիտիկական սեկցիայում որոշակի մինիմալ ժամանակահատավածում)։
Ժամանակակից օպերացիոն համակարգերը օգտագործում են պարզ ընդհանուր բացառում, որն ավելի ընդհանուր և ճկուն է, քան Դեկկերի ալգորիթմը։ Այնուամենայնիվ, երկու պրոցեսների միջև մրցակցության բացակայության պատճառով մուտքը և ելքը կրիտիկական սեկցիայից շատ արդյունավետ է, երբ օգտագործվում է Դեկկերի ալգորիթմը։
Բազմաթիվ ժամանակակից CPU-ներ իրականացում են իրենց կարգավորումները ոչ կարգավորված ձևով, նույնիսկ հիշողության հասանելիությունը կարող է լինել վերակարգավորված։ Այս ալգորիթմը չի աշխատում SMP մեքենաների վրա, որոնք օգտագործում են այսպիսի CPU-ներ, եթե չօգտագործենք հիշողության կրիչներ ։
= =Նշումներ ==
Տես նաև
Կատեգորիա:Ալգորիթմներ Կատեգորիա:Մրցակից հոսքերի ղեկավարում
Նատրիումի կարբոնատ
Նատրիումի կարբոնատ (կալցինացված սոդա, ածխաթթվի նատրիումական աղ)՝ անօրգանական միացություն է։ Քիմիական բանաձևը՝ Na2CO3 է։ Ջրում լավ լուծվող, խոնավածուծ, անգույն բյուրեղային նյութ է կամ սպիտակ փոշի։ Արդյունաբերության մեջ հիմնականում ստանում են նատրիումի քլորիդից Սոլվեի եղանակով։ Կիրառվում է ապակու, լվացող միջոցների արտադրություններում, բոքսիտներից ալյումինի ստացման և նավթի մաքրման ժամանակ։
Ֆիզիկական հատկություններ
Անգույն, մոնոկլինային Na2CO3·10H2O բանաձևով բյուրեղահիդրատը 32,017 °C-ում վերածվում է շեղանկյուն բյուրեղացանցով Na2CO3·7H2O բյուրեղահիդրատի, մինչև  35,27 °C տաքացնելիս վերածվում է անգույն շեղանկյուն բյուրեղացանցով Na2CO3·H2O բյուրեղահիդրատի։ 100-2000 C-ում մոնոհիդրատը կորցնում է ջուրը վերածվելով՝ Na2CO3:
Բնության մեջ
Բնության մեջ սոդան հանդիպում է որոշ ծովային ջրիմուռների մոխրի բաղադրության մեջ, ինչպես նաև առանձին հանքերի տեսքով՝
Ժամանակակից սոդայի լճերը հայտնի են Անդրբայկալում և Արևմտյան Սիբիրում, մեծ ճանաչում ունեն Նատրոն լիճը Տանզանիայում և Սիրլիս լիճը Կալիֆորնիայում ։ Արդյունաբերական նշանակություն ունեցող տրոնը հայտնաբերվել է 1938 թվականին Գրին-Ռիվերում՝ (Վայոմինգ, ԱՄՆ) էոցենի շերտում։ Այս նստվածքային շերտում հայտնաբերվել են նաև նախկինում հազվագյուտ համարվող հանքեր, այդ թվում դավսոնիտը, որը հումք է հանդիսանում սոդայի և ալյումինի օքսիդի ստացման համար։ ԱՄՆ-ում բնական սոդան բավարարում է այս հանքանյութի նկատմամբ երկրի պահանջարկի ավելի քան 40%-ը։
Քիմիական հատկություններ
Նատրիումի կարբոնատը ջրային լուծույթում հիդրոլիզվում է ապահովելով միջավայրի հիմնային ռեակցիան։ Նատրիումի կարբոնատի հիդրոլիզի կրճատ իոնային հավասարումն է՝
Ածխաթթվի դիսոցման հաստատունը առաջին փուլի համար 4,5 է։ Ածխաթթուն անկայուն և թույլ թթու է։ Նատրիումի կարբոնատի և թթուների փոխազդեցությունից առաջանում է ածխաթթու, որն անմիջապես քայքայվում է վերածվելով ածխածնի երկօքսիդի և ջրի։
Լեբլանի եղանակ
1791 թվականին ֆրանսիացի քիմիկոս Նիկոլայ Լեբլանը «Գլաուբերի աղը սոդայի վերափոխելու մեթոդի» համար արտոնագիր ստացավ։ Նատրիումի սուլֆատի («Գլաուբերի աղ»), կավիճի կամ կրաքարի (կալցիումի կարբոնատ) և փայտածուխի խառնուրդը եփվում է մոտ 1000°-C ջերմաստիճանում։ Ածուխը նատրիումի սուլֆատը վերականգնում է մինչև նատրիումի սուլֆիդի։
Նատրիումի սուլֆիդը փոխազդում է կալցիումի կարբոնատի հետ։
Ստացված հալույթը մշակում են ջրով, նատրիումի կարբոնատը անցնում է լուծույթ, կալցիումի սուլֆիդը ֆիլտրում են, ապա նատրիումի կարբոնատի լուծույթը շոգիացնում։ Ստացված նատրիումի կարբոնատը վերաբյուրեղացնում են։ Լեբլանի եղանակով ստացվում է նատրիումի կարբոնատի բյուրեղահիդրատ։ Ստացված սոդան ջրազրկում են կալցինացման եղանակով։
Ռեակցիայի հետևանքով անջատվող քլորաջրածինը կլանում են ջրով ստանալով աղաթթու։
Ռուսաստանում այս տիպի առաջին գործարանը հիմնադրվել է Բառնաուլում 1864 թվականին՝ արդյունաբերող Մ. Պրանգի կողմից։
Սոլվեի խնայողական և տեխնոլոգիական մեթոդի հայտնվելուց հետո (որի արդյունքում մեծ քանակով կողմնակի կալցիումի սուլֆիդ չի առաջանում) Լեբլանի եղանակով աշխատող գործարանները փակվեցին։ 1900 թվականին գործարանների 90 %-ը աշխատում էին Սոլվեի եղանակով։ Լեբլանի եղանակով աշխատող վերջին ֆաբրիկան փակվեց 1920-ական թվականների սկզբին։
Սոլվեի եղանակ (արդյունաբերական ամոնիակային եղանակ)
1861 թվականին բելգիացի ինժեներ-քիմիկոս Էռնեստ Սոլվեն արտոնագրեց սոդայի արտադրության իր եղանակը, որը կիրառվում է մինչ օրս։
Քիչ լուծելի նատրիումի հիդրոկարբոնատի մնացորդը ֆիլտրում են և կալցինացնում (ջրածնազրկում՝ տաքացնելով 140-1600C), որի արդյունքում հիդրոկարբոնատը վերածվում է կարբոնատի։
Անջատված CO2 վերադարձնում են արդյունաբերական ցիկլ։ Ամոնիումի քլորիդը՝ NH4Cl մշակում են կալցիումի հիդրօքսիդով՝ Ca(OH)2:
Ստացված NH3-ը ևս վերադարձնում են արդյունաբերական ցիկլ։
Այսպիսով, գործընթացի միակ թափոն համարվում է կալցիումի քլորիդը։
Մինչ օրս այս եղանակը հանդիսանում է սոդայի ստացման հիմնական եղանակ։
Հոուի եղանակ
Եղանակը մշակվել է 1930 թվականին Հոուի (Hou Debang) կողմից։ Սոլվեի եղանակից տարբերվում է նրանով, որ չի օգտագործվում կալցիումի հիդրօքսիդ։
Հոուի եղանակով ածխածնի երկօքսիդը և ամոնիակը նատրիումի քլորիդի լուծույթով անցկացնում են 400 C-ում։ Ինչպես Սոլվեի եղանակում, այստեղ ևս քիչ լուծված նատրիումի հիդրոկարբոնատը նստեցվում է, ապա լուծույթը մինչև 100 C սառեցնելով նստեցվում է ամոնիումի քլորիդը, իսկ լուծույթը օգտագործվում է սոդայի հաջորդ խմբաքանակի ստացման համար։
Ստացման եղանակների համեմատում
Նատրիումի կաբոնատի ստացման Հոուի եղանակով որպես կողմնակի նյութ ստացվում է NH4Cl, իսկ Սոլվեյի եղանակում՝ CaCl2:
Սոլվեի եղանակը մշակվել է նախքան Հաբերի եղանակի ի հայտ գալը։ Այդ ժամանակ ամոնիակի քանակը քիչ էր։ Դրա համար էլ ամոնիումի քլորիդից ամոնիակի վերականգնումը անհրաժեշտություն էր։ Հոուի եղանակը ավելի ուշ է հայտնվել, ամոնիակի վերականգնումը և դուրս բերումը խիստ կարևոր չէր։ Ստացված ամոնիումի քլորիդը օգտագործվել է որպես ազոտական պարարտանյութ։
Սակայն ամոնիումի քլորիդը պարունակում է քլոր, որի ավելցուկը վտանգավոր է շատ բույսերի համար, ուստի որպես պարարտանյութ ամոնիումի քլորիդի կիրառումը սահմանափակ է։ Չինաստանում այս եղանակներից ավելի շատ տարածված է Հոուի եղանակը, քանի որ ստացված ամոնիումի քլորիդը որպես պարարտանյութ կիրառվում է բրնձաբուծության մեջ (քլորի ավելցուկը նպաստում է բրնձի աճին)։
Այժմ մի շարք երկրներում արդյունաբերության մեջ նատրիումի կարբոնատի մեծ մասը ստացվում է Սոլվեի եղանակով (ներառյալ Հոուի եղանակը որպես Սոլվեի եղանակի ձևափոխություն)։ 2000 թվականի տվյալներով Եվրոպայում արդյունաբերական նատրիումի կարբոնատի 94% այս եղանակով են ստանում, իսկ ամբողջ աշխարհում՝ 84%-ը ։
Կիրառություն
Նատրիումի կարբոնատը կիրառվում է ապակու արտադրությունում, օճառի, լվացքի և մաքրող փոշիների, էմալի, ուլտրամարինի (վառ կապույտ ներկ, ծովազվարթ) արտադրությունում։ Կիրառվում է նաև ջրի կոշտության վերացման, մետաղների ճարպազերծման համար և թուջի արտադրությունում։ Նատրիումի կարբոնատը ելանյութ է հանդիսանում NaOH, Na2B4O7, Na2HPO4 նյութերի ստացման համար։ Կարող է կիրառվել ծխախոտի ֆիլտրի արտադրությունում ։
Սննդի արդյունաբերությունում նատրիումի կարբոնատները գրանցված են որպես սննդային հավելումներ՝ E500 թթվայնության կարգավորիչ, փխրեցուցիչ։ Նատրիումի կարբոնատը (կալցինացված սոդան՝ Na2CO3) ունի 500i կոդը, նատրիումի հիդրոկարբոնատը՝ 500ii (խմելու սոդա՝ NaHCO3) և նատրիումի կարբոնատի և հիդրոկարբոնատի խառնուրդը՝ 500iii:
Ժամանակակից նավթարդյունաբերության մեջ նատրիումի կարբոնատը օգտագործվում է ջրի և նավթի միջֆազային լարվածությունը նվազեցնելու համար։
Կիրառվում է լուսանկարչության մեջ երևակչի բաղադրությունում որպես արագացուցիչ։
Պոլիմերացումը կանխելու համար ավելացվում է շարժիչի յուղի բաղադրության մեջ։
Անվտանգություն
Արդյունաբերական շինություններում օդում կալցինացված սոդայի սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան 2մգ/մ է3: Կալցինացված սոդան դասվում է 3-րդ կարգի վտանգավոր նյութերի շարքին։ Կալցինացված սոդայի աէրոզոլը խոնավ մաշկի վրա, աչքի լորձաթաղանթում և քթում հայտնվելիս կարող է գրգռվածություն առաջացնել, իսկ դրա երկարատև ազդեցությունը առաջացնում է մաշկաբորբ (դերմատիտ)։
Պատահական անուններ
Սոդան ածխաթթվի նատրիումական աղի տեխնիկական անվանումն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անօրգանական միացություններ Կատեգորիա:Աղեր Կատեգորիա:Նատրիումի աղեր Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ
Ժառանգները (ֆիլմ, 2008)
«Ժառանգները» («Наследники»), 2008 թվականի ռուսական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Կոստանտին Օդեգովը  Սերգեյ Կոզլովի «Տղան առանց թրի» պատմվածքի հիման վրա։
Սյուժե
Սիբիրյան Ուվատ գյուղում սովորական ընտանիք է ապրում։ Հայրը բուրովիկ է, մայրը՝ բուժքույր։ Նրանց որդին սովորում է տարրական դպրոցում։ Ամեն ամառ նրանք գնում են Ղրիմ՝ տատիկի մոտ։ Իդիլիան հանկարծ փլուզվում է հոր աշխատանքային դժվարությունների պատճառով։ Նա սկսում է խմել և իր կնոջը նույնպես ներքաշում է հարբեցողության մեջ։ Դեռահասը մնում է առանց ծնողական վերահսկողության։ Գող Միշկան մի անգամ նրան փոխանցում է հին կոճակ Իպատևյան տնից՝ սպանված ցարևիչ Ալեքսեյի համազգեստից։ Եվ այս կոճակը Տիմոֆեյի համար ժառանգություն է, որը պետք է կրել, բայց որը փրկում է նրան։ Փրկում է նույն գող Միշկայի ճակատագրից, իր հարբեցող ծնողների ճակատագրից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2008 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Վոլիցա (գյուղ, Անդրուշևկայի շրջան)
Վոլիցա (Волиця), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1605 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վոլիցա գյուղում բնակվում էր 805 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 31946 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 25,2 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1605 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վերդիկտ
Վերդիկտ ( լատիներեն vere dictum — ճըշմարիտ ասված), երդվյալների դատարանում ամբաստանյալին մեղավոր կամ անմեղ ճանաչելու երդվյալ ատենակաչների որոշումը (դատավճիռը)։ Լինում է մեղադրական կամ արդարացման, բանավոր կամ գրավոր։ Կարող է կայացվել դատավորի հարցադրմանը պատասխանելու, մեղադրական ակտի հետ համաձայնելու կամ այն մերժելու ձեով։ Վերդիկտը ընդունվում է միաձայն կամ ձայների մեծամասնությամբ (օրինակ, Մեծ Բրիտանիայում, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների մեծ մասում միաձայնություն չի պահանջվում)։ Այն դեպքերում, երբ օրենքով միաձայնությունը պարտադիր է և չի ապահովվում, նախագահողը կարող է նշանակել ատենակալների նոր խորհրդակցություն կամ գործի քննման համար՝ ատենակալների նոր կազմ։
Կատեգորիա:Քրեական դատավարական իրավունք Կատեգորիա:Իրավական եզրեր
Միջագետք (Հռոմեական նահանգ)
Միջագետք (Mesopotamia), Հռոմեական կայսրության արևելյան պրովինցիաներից մեկը։
Տրայանոսի կազմած պրովինցիան
113 թ. Տրայանոս կայսրը պատերազմ սկսեց Հռոմեական կայսրության վաղեմի թշնամի՝ Պարթևստանի դեմ։ 114 թ. նա գրավեց Հայաստանը, որը վերածվեց պրովինցիայի, իսկ 115 թ. տարեվերջին նա գրավեց Հյուսիսային Միջագետքը։ 116 թվականի սկզբին նրա տարածքում ձևավորվեց պրովինցիա, ինչը նշվեց մետաղադրամների հատումով ։
Հետագայում, նույն թվականին, Տրայանոսը ներխուժեց Կենտրոնական և Հարավային Միջագետքներ, ապա ուղևորվեց Տիգրիս գետով դեպի Ադիաբենե, ինչը նա վերածեց Ասսիրիա պրովինցիայի ։ Բայց հենց մահացավ Տրայանոսը նրա իրավահաջորդ Ադրիանը հրաժարվեց Եփրատից արևելք ընկած նվաճումներից, գետը նորից դարձավ Հռոմեական կայսրության արևելյան սահմանը ։
Լուցիոս Վերի կազմած պրովինցիան
Հյուսիսային Միջագետքն, այդ թվում նաև Օսրոենան, անցավ հռոմեական ազդեցության տակ 161-166 թթ., Լուցիոս Վերի կառավարման տարիներին, բայց այդ շրջանները պաշտոնապես հռոմեական պրովինցիա չէին, այլ ընդհակառակը նրանք կառավարվում էին տեղի վասսալ արքաների կողմից, բայց հռոմեական կայազորը դեռևս մնում էր այդ տարածքներում, մասնավորապես 195 թ., Սեպտիմիուս Սևերոսի և Պեսցենիուս Սևամորթի միջև ծագած քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ խարխլվեց հռոմեացիների գերակալությունը Միջագետքում, այդ ժամանակ ապստամբություն բարձրացվեց Նիսիբիսում։ Սևերոսն արագորեն վերականգնեց կարգուկանոնը և Օսրոենան վերափոխեց լիազոր պրովինցիայի ։ Ապա Սեպտիմիուսը պատերազմ սկսեց Պարթևստանի դեմ, որը հաջողությամբ ավարտեց մայրաքաղաք Կտեսիֆոնի գրավումով։ Բացի այդ, կայսրը 198 թվականին վերականգնեց Միջագետքի պրովինցիան Նիսիբիսե մայրաքաղաքով, որը ստացավ գաղութի կարգավիճակ  ։
Ի տարբերություն Տրայանոսի պրովինցիայի, որը ընդգրկում էր ամբողջ Միջագետքն՝ Տիգրիս և Եփրատ գետերի միջև, նոր պրովինցիան սահմանազատվում էր հարավից Օսրոենայով, Տիգրիսով և Եփրատով հյուսիսից, իսկ արևելքից Խաբարոս (ներկայիս՝ Խաբուր) գետով ։ Այս տարածքը կռվախնձոր դարձավ հռոմեացիների և պարթևների համար հռոմե-պարթևական պատերազմների ժամանակ։ Այս քաոսը շարունակվեց վեց կայսրերի կառավարման տարիներին՝ 239-243 թթ., Արտաշիր 1-ինը՝ Սասանյան հարստության հիմնադիրը, փոխարինեց թուլացաց պարթևներին, հարձակվեց և գրավեց Միջագետքն, բայց այն նորից դարձավ պրովինցիա վարձկան ոստիկանապետ Տիմիսեֆեոսի կողմից մինչև իր մահը՝ 243 թվականը ։ 250-ական թթ. Շապուհ 1-ին արքան հարձակվեց Միջագետքի վրա և պատերազմեց հռոմեական Վալերիան 1-ինի դեմ, որին նա գերեվարել էր 260 թ. Եդեսիայի ճակատամարտում ։ Հաջորդ տարի Շապուհը ջախջախվեց Պալմիրայի կառավարիչ Օդենատի կողմից և վտարվեց Միջագետքից ։
Այն բանից հետո, երբ սկսվեց պատերազմ 502 թ. պարսիկների դեմ, Անաստաս 1-ին կայսրը կառուցեց Դարա ամրոցը Նիսիբիսին ի հակառակ և Միջագետքի դուքսի նոր հենակետ։ Հուստինիանոս 1-ինի վերափոխումներից հետո պրովինցիան տարանջատվեց, հյուսիսային շրջանները Մարտիրոպոլիսի հետ անցան Չորրորդ Հայաստան պրովինցիային, իսկ մնացածը բաժանվեց երկու քաղաքական և եկեղեցական շրջանների, մեկը Ամիդ մայրաքաղաքով, իսկ մյուսը Դարա մայրաքաղաքով ։
Պրովինցիան նշանակալիորեն տուժեց 6-րդ դարում Պարսկաստանի դեմ մղված պատերազմներից։ 573 թ. պարսիկները նույնիսկ գրավեցին Դարան, սակայն արևելյան հռոմեացիները խաղաղությամբ վերականգնեցին այն 591 թ.։ Նրանք կորցրեցին Միջագետքն ևս մի անգամ իրանա-բուզանդական պատերազմի ժամանակ, իսկ հետո վերադարձրեցին, բայց պրովինցիան վերջնականապես կորսվեց 633-640 թթ. Արաբական գրավումների ժամանակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հին Միջագետք
Սերմին
Սերմին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սառցե դարաշրջան 3։ Դինոզավրերի դարաշրջան
«Սառցե դարաշրջան 3։ Դինոզավրերի ժամանակաշրջան» (Ice Age: Dawn of the Dinosaurs), 2009 թվականին Blue Sky Studios ստուդիայի կողմից ստեղծած և 20th Century Fox կողմից թողարկած համակարգչային անիմացիոն մուլտֆիլմ։ Հանդիսանում է «Սառցե դարաշրջան» և «Սառցե դարաշրջան 2։ Գլոբալ տաքացում» մուլտֆիլմերի շարունակությունը։ Կառլոս Սալդանան, ով նկարահանել էր մուլտֆիլմի երկրորդ մասը, մնաց մուլտֆիլմի ռեժիսորը, իսկ Քրիս Ուեջը, ով հանդիսանում էր առաջին մասի ռեժիսոր, զբաղեցրեց կատարողական զեկավարի պաշտոնը։ Մուլտֆիլմի հիմնական կերպարների հնչյունային ձևավորմանը մասնակցել են նախկին դերասանները՝Ռեյ Ռոմանոն, Ջոն Լեգուիզամոն, Դենիս Լիրին, Քուին Լատիֆան, Շոն Ուիլիամ Սքոթը, Ջոշ Պեկը և Քրից Ուեջը, իսկ նոր կերպարների հնչյունավորման համար առաջին անգամ ձայնագրվել են Սայմոն Պեգը և Կարեն Դիշերը։ Ըստ մուլտֆիլմի բովանդակության ծույլ Սիդը հայտնվում է մայր տիրանոզավրի ճանկերում, այն բանից հետո, երբ պատահաբար գտնում է նրա երեք ձվերը։ Մուլտֆիլմի գլխավոր հերոսները ուղևորվելով նրան օգնելու, հողի տակ հայտնաբերում են կորած քաղաք,որտեղ ապրում են դինոզավրեր։ Սկզբում տեղի ունեցավ նախնական դիտում ԱՄՆ-ի հատուկ ընտրված կինոթատրոններում Հայրերի օրը։ Համաշխարհային և ռուսական պրեմիեաները տեղի են ունեցել 2009 թվականի հուլիսի 1-ին, ինչպես սովորական, այնպես էլ 3D ձևաչափերով։ Մուլտֆիլմն արժանացել է տարբեր քննադատների արձագանքներին։ Մուլտֆիլմի երրորդ մասը դարձավ ամենաեկամտաբերը, համաշխարհային նախագծում հավաքելով 886,7 միլիոն դոլլար, և 2012 թվականի տվյալներով այն ամենաեկամտաբեր անիմացիաների շարքում զբաղեցնում է չորրորդ հորիզոնականը, հետ մնալով միայն «Խաղալիքների պատմություն։ Մեծ փախուստ» (1,063 միլիարդ դոլլար),«Առյուծ արքա»(951,6 միլիոն դոլլար) և «Շրեկ 2» (919,8 միլիոն դոլլար) մուլտֆիլմերից ։
Սկրատ և Սկրատտի
Մուլտֆիլմի հիմնական սյուժեին զուգահեռ շարունակվում է սրատամ Սկրատ սկյուռիկի պատմությունը, որն անդադար շարունակում է վազել իր կաղնու հետևից և հանդիպելով գլխավոր հերոսներին միայն չորս անգամ։ Մուլտֆիլմի երրորդ մասում Սկրատը հանդիպում է էգ թռչող սրատամ սկյուռիկի՝Սկրատտիին, որը սկզբում ռոմանտիկ հարաբերություննեի մեջ է լինում Սկրատի հետ, բայց հետո նրա հետ պայքարի մեջ է մտնում կաղնու համար, որի ժամանակ ընկնում է դինոզավրերի աշխարհ։ Այնտեղ Սկրատտիին քիչ էր մնում ընկնի լավայի մեջ, բայց Սկրատը վտանգելով կաղինը և իր կյանքը, փրկում է Սկրատտիին, ինչից հետո նրանք վերջնականապես սիրահարվում են միմյանց։ Նրանք մնում են ստորերկյա աշխարհում, միմյանց հետ անց կացնելով ժամանակը և մոռանալով կաղնու մասին, սկսում են իրենց համատեղ կյանքը։ Բայց շուտով Սկրատը սկսվում է կարոտել իր կաղնուն և փախչում է, որպեսզի վերադարձնի կաղինը։ Սկրատտիին հետապնդում է Սկրատին մինչև որ Սկրատը հայտնվում է վերգետնյա աշխարհում առանց Սկատտիի և առանց կաղնու։
Ստեղծումը
Blue Sky-ի ստուդիայում որոշել էին ստեղծել մուլտֆիլմի երրորդ մասը, այն պետք է լեցուն լիներ արկածներով և անվանվեր «Սառցե դարաշրջան։ Նոր սկիզբ»։ Նրանք ոգևորվել էին կինոմատոգրաֆիայի օրինակներից, ինչպիսիք են հսկա Քինգ-Քոնգը, կամ էլ Շանգրի-Լա հորինված երկիրը սառույցի մեջտեղին։ Արդյունքում ստեղծողները կանգ են առել դինոզավրերի և ստորերկրյա աշխարհի վրա։ Դեռ առաջին «Սառցե դարաշրջան» մուլտֆիլմի ժամանակ մուլտիպլիկատորները այցելել են Ամերիկայի բնական պատմությունների թանգարան, որպեսզի տեղեկություններ հավաքեն նախապատմական կենդանիների մասին։ Գիտնականները, որոնց հետ խորհրդակցել էին մուլտիպլիկատորները, խնդրել էին նրանց մուլտֆիլմի մեջ չներառել դինոզավրեր, քանի որ այն իրադարձությունները, որոնք իրենք են նկարահանում տեղի են ունեցել դինոզավրերի ոչնչացումից 65 միլիոն տարի առաջ ։ Բայց մուլտֆիլմի երրորդ մասի ստեղծողները կարիք ունեին հետաքրքրություն շարժել առաջին և երկրորդ մասի հանդիսատեսի մոտ, այդ իսկ պատճառով ստեղծեցին կորած ստորերկրյա աշխարհը, որտեղ շարունակում էին իրենց գոյությունը պահպանել դինոզավրերը ։ Դրանից ելնելով մուլտֆիլմի հերոսների դիզայներ Փիթեր դե Սևը, ով ամբողջովին կողմ էր դինոզավրերի մուտքին, քանի որ հեգնել էր նոր կաթնասունների կերպարներ ստեղծելուց, տվեց դինոզավրերին բազմապիսի գույներ, որոնք համապատասխանում են նրանք ապրելավայրին։ Դժվար չէ նկատել, որ մուլտֆիլմում դինոզավրերի չափերն ավելի մեծ են, քան իրականում։ Հորինված Ռուդին, որին աքիս Բակը նկարագրում է, որպես սարսափելի դինոզավր, մեղմացնում է մայր դինոզավրի կերպարը։ Եթե սկզբում մայր դինոզավրը պահում է իրեն ինչպես հրեշ՝ ամբողջ ժամանակ գոռալով և գետնին դոփելով, ապա դինոզավրերի աշխարհում նա բացահայտվում է ավելի շատ որպես հերոս իր տեղը զիջելով իսկական հրեշ Ռուդիին։ Ստորերկրյա աշխարհը ունի շատ գույնզգույն և շքեղ տեսք, հատկապես սառցե աշհարհի համեմատությամբ։ Այս աշխարհի կենդանիները այնքան մեծ են երևում, որ նույնիսկ Մեննին է իրեն փոքր զգում։ Կինոնկարի ստեղծողները այդ ճանապարհով փորձում են հերոսներին դնել նոր բարդ իրավիճակների մեջ, որոնցից դուրս գալը շատ դժվար է ։
Նոր հիմնախնդիրներից մեկը դարձավ Էլլիի հղիությունը։ Ըստ առաջատար կազմակերպիչ՝Խուան Կարլոս Նավառո-Կարիոնայի, նրանք չեն ցանկացել շատ մեծացնել Էլլիի փորը, որպեսզի նա չդանդաղի և իր մեջ պահի ամբողջ էներգիան, բայց փորձել են նրան զերծ պահել կտրուկ շարժումներից ։ Դեռ առաջին երկու մասերում Ջոն Լեգուիզիամոն յուրահատուկ ձայն էր մտածել Սիդի համար, քանի որ այդ անբանները սնունդը պահում են իրենց բերանում։ Դերասանի առջև դրված էր նոր խնդիր, նա պետք է ցույց տար Սիդի մոտ փոփոխություններ։ Ըստ դերասանի Սիդը ցանկանում է, որ իրեն մեծի տեղ դնեն և ընդունեն ավելի լուրջ՝ հարգելով նրան ։ Դեռ առաջին մասի ստեղծման ժամանակ Սկրատը մտածված էր, որպես երկրորդային կերպար։ Բայց սկյուռիկի անհավանական հռչակը ստիպեց մուլտֆիլմի ստեղծագործական խմբին ավելի մեծացնել նրա դերը կինոնկարում։ Երրորդ մասում ստեղծագործական խումբը պատմություն բերեց նոր հերոսի՝ թռչող սկյուռ Սկարտտիին, որը նոր հակամարտության մեջ մտավ Սկարտի հետ, ինչի արդյունքում նրանց միջև ծագում է ռոմանտիկ հարաբերություններ ։
Մուլտֆիլմում կա ևս մեկ նոր հերոս՝ Բակը։ «Մեզ միշտ հետաքրքրել է խորամանկ հերոս ստեղծելու գաղափարը` հերոս, որը հանկարծակիորեն ընկել է այդ աշխարհը և նվիրել է իր ողջ կյանքը Ռուդիի հետ կռվելուն, որը նրան զրկել է աչքից» ասում է Կարլոս Սալդանան ։ «Սառցե Դարաշրջան 3» առաջին կատակ վիդեոհոլովակի պրեմիերան համընկել է 2008 թվականի մարտի 14-ին «Խարթոն» մուլտֆիլմի պրեմիերայի հետ։ Նկատելի էր, որ այդ կատակը բաղկացած էր մի հատվածից, որը վերցրված էր մուլտֆլմից։ Ֆիլմը թողարկվել է ձևաչափով, որը հարմարեցած էր կինոթատրոնների համար։ Որոշ խնդիրներ ծագեցին, երբ 20th Century Fox ընկերությունը հայտարարեց, որ էլ չի վճարելու 3D-ակնոցների համար։ Որոշ կինոթատրոններ դրա հետ կապված սպառնացին, որ մուլտֆիլմը կցուցադրեն 2D ձևաչափով ։
Սաունդթրեք
Ice Age: Dawn of the Dinosaurs OST-ի ստեղծագործությունների ցուցակը
Եկամուտը
Մուլտֆիլմի ամբողջ եկամուտը կազմում է 196 573 705 դոլլար ԱՄՆ-ում և Կանադայում, իսկ մնացած 690 113 112 դոլլար ամբողջ երկրի տարածքում, այսպիսով ընդհանուր եկամուտը կազմում է 886 686 817 դոլար։ Համաշխարհային նախագծում «Սառցե դարաշրջան 3»-ը 2009 թվականի ամենաեկամտաբեր մուլտֆիլմերի շարքում զբաղեցնում է երրորդ հորիզոնականը, հետ մնալով միայն «Ավատար» և «Հարրի Փոթեր և Խառնածին արքայազնը» ֆիլմերից, 2011 թվականի Օգոստոսի 17-ի տվյալներով զբաղեցնում է քսաներկուերորդ հորիզոնականը բոլոր ժամանակների ամենաեկամտաբեր ֆիլմերի ցանկում և երրորդ հորիզոնականը ըստ անիմացիոն ֆիլմերի, վաստակելով ավելի քիչ քան «Խաղալիների պատմություն։ Մեծ Փախուստ»-ը և «Շրեկ 2»-ը ։ Մնացած ամբողջ աշխարհում մուլտֆիլմը առաջ է անցել «Նեմոյի որոնումներով» մուլտֆիլմից իր եկամտով։ Ինչպես նաև «Սառցե դարաշրջան 3»-ը համարվում է 2009 թվականի ամենաեկամտաբեր մուլտֆիլմ։ Բացի դրանից այն զբաղեցնում է չորրորդ հորիզոնականը, ըստ արտասահմանյան նախագծի, հետ մնալով միայն «Ավատար», «Տիտանիկ» և «Մատանիների տիրակալը։ Արքայի վերադարձը» կինոնկարներից ։ Առաջին հանգստան օրերին մուլտֆիլմը վաստակեց 218,4 միլիոն դոլար ամբողջ աշխարհում, զբաղեցնելով տասնհինգերերդ տեղը, ըստ առաջին հանգստյան օրերի։ «Սառցե դարաշրջան 3»-ը 20th Century Fox ստուդիայում եկամտով զբաղեցնում է երկրորդ տեղը հետ մնալով միայն «Ավատար»-ից։ Բացի վերը նշվածներից մուլտֆիլմը սահմանել է բազմաթիվ այլ ռեկորդներ ամբողջ աշխարհում։
Համակարգչային խաղը
Մուլտֆիլմի համակարգչային խաղը Activision կազմակերպության կողմից թողարկվել է քաղաքային ծրագրեր Xbox 360, Wii, PlayStation 3, PlayStation 2, Games for Windows և Nintendo DS-ի համար 2010 թվականի հունիսի 30-ին։ Խաղում կարող ես կառավարել հերոսներ Մոննին, Սիդին, Դիեգոին, Սկրատին, Սկրատտիին այնպիսի իրավիճակներում ինչպիսիք են վտանգավոր դինոզավրերից փախուստը, ձվերը ապահով վայր տեղափոխելը, կաղնու հետևից վազելը և ջունգլիների կամ քարանձավների ուսումնասիրությունները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր դինոզավրերի մասին Կատեգորիա:20th Century Fox մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Blue Sky Studios մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:3D ֆիլմեր Կատեգորիա:Սառցե դարաշրջան (մուլտֆիլմեր) Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:3D մուլտֆիլմեր
Պատյալա
Պատյալա (Patjala), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Յիգևա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 41 մարդ։
Ուսպենկա (գյուղ, Ռիբինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Ռիբինսկի շրջանի բնակավայրեր
Դեմենկի (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)
Դեմենկի (Деменки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դեմենկի գյուղում բնակվում էր 568 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բաղչե (Սեբաստիայի գավառ)
Բաղչե , գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ելի Բոգդանով
Կենսագրություն
Նրա հայրը և մեծ եղբայր Վլադիմիրը մեծ ազդեցություն թողեցին Ելինի ապագա մասնագիտություն ընտրելու վերաբերյալ, նրա մեջ ստեղծելով ցանկություն կենսաբան դառնալու։ Դեռ մանկությունից նա լինում էր Իզմաիլով կոչվող անտառում, որտեղ նրա հայրը 1864 թվականին ստեղծեց մեղվանոց։ Անատոլի Բոգդանը հետևում էր, որպեսի իր երեխաների աշխարհահայացը զարգանա։ Ելինը կարդում էր ռուս և արտասահմանյան հեղինակների գրքեր։ Ինչպես և Վլադիմիրը, նա հայրիկի հետ գնում էր արտասահմանյան ճանապարհորդությունների։ Օրինակ՝ 1889 թվականին նրա հայրը իր հետ Ելիին վերցնում է Միջազգային ցուցադրության Փարիզում, որտեղ ցուցադրվաց էին տեխնիկական նվաճումները։
1895 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետը։ 1897 թվականի հրավիրվեց Մոսկվայի գյուղատնտեսական համալսարան տնային անասունների մասին դասախոսություններ կարդալու։
1922-1923 թվականներին հաստատեց խորհրդային կերի բանաձևը։
1930ական թվականներին նոր կառավարության մեղադրանքներին 1931 թվականի հոկտեմբերի 14-ին մահացավ Մոսկվա քաղաքում։ Թաղված է իր հոր գերեզմանի կողքին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Չիկ Կորեա
Չիկ Կորեա (լրիվ անունը՝ Արմանդո Էնտոնի «Չիկ» Կորեա, Armando Anthony "Chick" Corea, ), ամերիկացի ջազային դաշնակահար և երգահան։
Կենսագրություն և ստեղծագործություն
Ծնվել է Մասաչուսեթս նահանգի Չեսլի քաղաքում` իտալացի ներգաղթյալների ընտանիքում։ Նրա հայրը ջազային շեփորահար էր, նա նաև իր որդու երաժշտական առաջին կրթության դաստիարակն էր։ Չիկ Կորեան համակարգված երաժշտական կրթություն չի ստացել ։  Նա դաշնամուրի դասեր է ստացել Ս. Սալլոյից, վեց ամիս սովորել է Դջուլիարդի դպրոցում։
Կորեան իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 1962-1963 թվականներին ՝ դաշնամուր նվագելով լատինամերիկյան փոփ երաժշտություն կատարող խմբերում։ 1960-ական թվականների կեսերին, շեփորահար Բլյու Միթչելի հետ համագործակցելով, նա կատարել է իր առաջին աուդիո ձայնագրությունները։ Կորեայի ստեղծագործական անհատականության վրա մեծապես ազդել է իր՝ Մայլս Դևիս խմբում որպես դաշնակահար աշխատելը (1968–1970 թվականներ) Հերբի Հենքոքի, Ջոն  Մաքլաֆլինի, Ուեյն Շորթերի և Ջեկ Դեջոնետի հետ միասին։ Կորեան նկարահանվել է Դևիսի «In a silent way» (1969 թվական) և «Bitches Brew» (1970 թվական) խորհրդանշական ալբոմներում ։ 1970 թվականին նա ստեղծել է իր սեփական «Circle» ջազային տրիոն, որի գործունեությունը, սակայն, հասարակության կողմից նկատելի արձագանք չի  ստացել։
Կորեան լայն ճանաչում է ձեռք բերել 1970-ական թվականների կեսերին հիմնականում «Return to Forever» համույթի (1972-1977 թվականներ) շնորհիվ, որտեղ  տարբեր ժամանակաշրջաններում հանդես են եկել  բաս-կիթառահար Սթենլի Քլարկը, հարվածային գործիքներ՝ Արտո Մորեյրան, Ստիվ Գեդը և Լենի Ուայթը, սաքսոֆոնահար Ջո Ֆարելը, կիթառահար Ալ Դի Մեոլան, երգել են Ֆլորա Պուրիմը և Գայլ Մորանը։ Անսամբլի լավագույն ալբոմներն են «Թեթև, ինչպես փետուրը» («Light as a feather», 1973 թվական, այս ալբոմի «Իսպանիա» կոմպոզիցիան դարձել է համաշխարհային ջազային ստանդարտ), «Որտեղ եմ  քեզ նախկինում հանդիպել», («Where have I known you before» 1974 թվական ), Լեպրեխոն (իռլանդական բանահյուսության կերպար, 1976 թվական) և առավել հայտնին ՝ «Երաժշտական ​​մոգություն» («Musicmagic», 1977 թվական)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դաշնակահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ջազմեններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Ինեմուրի
, ցերեկային քնի պրակտիկա աշխատավայրում, հասարակական տրանսպորտում և այլ հասարակական վայրերում։ Ճապոնական ավանդույթների համաձայն ինեմուրին արգելված չէ, այլ հակառակը, խրախուսվում է հասարակության կողմից։ Դա համարվում է նշան, որ մարդը քիչ է քնում, քանի որ շատ է աշխատում ։ Բացառություն են կազմում միայն այն դեպքերը, որոնք սպառնում են հանրային անվտանգությանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի մշակույթ Կատեգորիա:Քուն Կատեգորիա:Ճապոնիայի հասարակություն Կատեգորիա:Ճապոներեն բառեր և արտահայտություններ
Իսոն
Իսոն (Issogne), կոմունա Իտալիայի՝ Վալե դ'Աոստա մարզում։
Բնակչությունը կազմում է 1388 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 58 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 24 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 11020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0125։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկա
Կատեգորիա:Վալե դ'Աոստա մարզի քաղաքներ
Բրենդեն Ֆրեյզեր
Բրենդեն Ջեյմս Ֆրեյզերը (Brendan James Fraser, ), կինոյի և թատրոնի կանադաամերիկյան դերասան։ Նա հանդիսատեսին քաջ հայտնի է Ռիք Օ'Քոնելի դերով «Մումիա», «Մումիան վերադառնում է», «Մումիա. Վիշապների կայսրի դամբարանը» ֆիլմերից։ Ինչպես նաև հիշարժան են նրա դերերը «Ջորջը ջունգլիներից» (1997 թ.), «Պայթյուն անցյալից» (1999 թ.), «Ցանկություններով կուրացածը» (2000 թ.), «Ուղևորություն դեպի երկրի կենտրոնը» (2008 թ.), «Թանաքե սիրտը» (2009 թ.) ռոմանտիկ կատակերգություններում և արկածային ֆիլմերում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:1968 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 3 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ
Սերջեխան
Սերջեխան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ուձլոուր
Ուձլոուր (უძლოური), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խոնի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 320 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոնից հեռու է 12 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 19 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խոնի շրջան
(1109) Տատա
(1109) Տատա (Tata), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1929 թվականի փետրվարի 5-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,222063 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8915 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5527 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2112,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,170413 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,14° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է F դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս F Կատեգորիա:1929 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Լուզիանա
Լուզիանա (իտալ. Lusiana), կոմունա Իտալիայի Վենետո մարզում՝ Վիչենցա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 2902 մարդ, բնակչության խտությունը 85 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 34 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս - 36046։ Հեռախոսային կոդ - 0424։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Հակոբոս առաքյալը։ Ամեն տարի հուլիսի 25-ին տոնվում է քաղաքի տոնը։
Վերջնազարդ
Կատեգորիա:Գիր Կատեգորիա:Գեղագրություն
Վերջին լուր (թերթ)
«Վերջին լուր», քաղաքական անկախ օրաթերթ (երեկոյան)։ Լույս է տեսել 1914-30 թվականին, Կոստանդնուպոլսում։ Խմբագիրներ՝ Վահան Թոշիկյան, Ա. Գալփակճյան։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին տպագրել է տեղեկություններ ռազմաճակատներից, լուրեր պատերազմող կողմերի և Թուրքիայի ներքին ու արտաքին քաղաքականության մասին։ 1910-ական թվականի վերջերից լայնորեն լուսաբանել է պոլսահայ կյանքը, ազգագրական պատմության հետ կապված հարցեր, տպագրել Մեծ եղեռնը վերապրած հայ մտավորականների հուշեր։ Դատապարտել է հայկական կուսակցությունների և գործիչների ենթադրյալ երկպառակությունները։ Թերթը տեղ է հատկացրել նաև բանասիրական-գրաքննադատական հոդվածների։ Աշխատակցել են Երվանդ Օտյանը, Լևոն Բաշալյանը, Ալփասլանը (Ալ․ Փանոսյան), Հակոբ Տեր-Հակոբյանը և ուրիշներ։
Սիսիդ
Սիսիդ նաև Սիսիս (Σίσις Sisis, ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ, մ.թ.ա. 2-րդ դար), Փոքր Հայքի թագավոր, Տիբարեների (Տիբերիա) և Խալիբների (Խաղտիք) իշխան Անտիպատրոսի հայրը։ մ.թ.ա. 112 թվականին Սիսիդը ստիպված է եղել զիջել Միհրդատ Եվպատորին և Փոքր Հայքը հանձնել նրան։ Երբ հռոմեացիները հաղթում են Միհրդատին, իրենց գերիշխանության տակ վերահաստատում են Փոքր Հայքի թագավորությունը, որպես իշխանություն   ։
Վերջին լուր (թերթ)
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական օրաթերթեր Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Բաղչե (Սեբաստիայի գավառ, այլ գյուղ)
Բաղչե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դրաբինովկա (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)
Դրաբինովկա (Драбинівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
1989 թվականի տվյալներով Դրաբինովկա գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ուսպենովկա (գյուղ, Դյուտյուլինսկի շրջան)
Ուսպենովկա (Успеновка, Успеновка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կրիստապս Պորզինգիս
Կրիստապս Պորզինգիս (Kristaps Porziņģis), լատվիացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, կենտրոնական և ծանր հարձակվող։ Ներկա պահին հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Դալաս Մավերիքս» ակումբում։
Ծնվել է Լատվիայի Հանրապետության Լիեպայա քաղաքում։ Ծննդավայրի պատանեկան ակումբներում ելույթներ ունենալուց հետո սկսել է մարզվել Իսպանիայի ACB լիգայի «Սևիլյայի» կրտսեր ակումբներում՝ ի վերջո 2011 թվականին դուրս գալով հիմնական կազմ։
Ընտրվել է NBA-ի 2015 թվականի դրաֆթի առաջին ռաունդի 4-րդ համարի ներքո՝ «Նյու Յորք Նիքսի» կողմից՝ դառնալով դրաֆթային պատմությանը հայտնի ամենաբարձր համարով ընտրված լատվիացին։
Ակումբային կարիերայից զատ, ներկայացրել է Լատվիայի բասկետբոլի ազգային երիտասարդական հավաքականը 2013 թվականի ՖԻԲԱ-ի մինչև 18 տարեկանների առաջնությունում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 2 ծնունդներ Կատեգորիա:Լատիշ բասկետբոլիստներ
Թզուկ Քիթը (ֆիլմ, 1953)
«Թզուկ Քիթը» (Zwerg Nase), 1953 թվականի գերմանական ֆիլմ, Վիլհելմ Հաուֆի համանուն հեքիաթի էկրանավորումը։
Սյուժե
Տասներկուամյա Յակոբը մորն օգնում է շուկայում բանջարեղեն վաճառելիս։ Նա հաճախ գնորդներին օգնում է գնածը տանել տուն։ Մի տգեղ պառավ դժգոհում է ապրանքից։ Յակոբը կնոջը կշտամբում է ու ծաղրում նրա արտաքինը, ինչին ի պատասխան նա սպառնում է, որ Յակոբը կդառնա իր նման։ Նա գնում է վեց կաղամբ և Յակոբին խնդրում տանել իր տուն։ Այնտեղ տղան վերածվում է երկար քթով թզուկի։ Յոթ տարի նա սովորում է խոհարարություն և վերադառնում է ծնողների մոտ, սակայն նրանք չեն ճանաչում տղային ու վռնդում են նրան։
Յակոբը որոշում է որպես խոհարար աշխատանքի ընդունվել դքսի մոտ։ Ավելի ուշ նա հանդիպում է խոսող սագի (Միմի), որն իր նման կախարդվել էր ծեր կնոջ կողմից։ Յակոբը կախարդված սագին վերադարձնում է հորը, որը նրան նորից մարդ է դարձնում։
Արտադրություն
Ֆիլմը նկարահանվել է Օտտոբոյրեն վանքում և Մեմինգենում, որի ինտերիերը նման է Օտտոբոյրեն վանքին, ինչպես նաև Շոնգեր ստուդիայում (Իննինգ ամ Ամմերզե)։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1953 թվականի հունվարի 25-ին Գյոպինգենում, 1953 թվականի սեպտեմբերի 20-ին՝ Արևմտյան Բեռլինում։
VHS թողարկում
1995 թվականի հունվարին ֆիլմը թողարկվել է VHS-ով Euro Video GmbH ընկերության կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր Կատեգորիա:1953 ֆիլմեր Կատեգորիա:Վիլհելմ Հաուֆի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Մանկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Թռչելու ժամանակն է
«Թռչելու ժամանակը» («Время летать»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ալեքսեյ Սախարովը 1987 թվականին «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում ։
Սյուժե
Ներածական տեքստ․
Գործողությունը տեղի է ունենում ԽՍՀՄ ինչ-որ քաղաքի մտացածին օդանավակայանում։ Օդանավակայանի ղեկավարության աշխատանքի հաջողությունը գնահատվում է ոչ թե ինքնաթիռների թռիչքով ու վայրէջքով, այլ թռիչքների անվտանգությամբ։ Պարզվում է, որ օդանավակայանը կարող է բավականին հաջող գործել առանց որևէ ինքնաթիռ ընդունելու՝ ապահովելով բացարձակ անվտանգություն։ Սպասասրահում իրավիճակը թեժանում է. ուղևորներն աստիճանաբար սկսում են հասկանալ, որ տարօրինակ ծուղակի մեջ են ընկել. օդանավակայանը չի գործում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:1987 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Վեցիկ Վարդապետ
Վեցիկ Վարդապետ (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ են), միջնադարյան հայ ճարտարապետ։ 13-րդ դարի առաջին քառորդին կառուցել է Կեչառիսի վանքի Կաթողիկե եկեղեցին։ Շինարարության ավարտից շատ չանցած Վեցիկ Վարդապետը երիտասարդ տարիքում մահացել է։ Թաղված է Կեչառիսի վանքի Սուրբ Գրիրգոր Լուսավորիչ տաճարի արևելյան պատի մոտ։
Արձանագրություններ
Վեցիկ Վարդապետ քարգործը (արձանագրություններում նաև նշվում է այս երկու անվանումներով) միջնադարյան Հայաստանի այն սակավաթիվ ճարտարապետներից է, որի գերեզմանի վրա վանքի տարածքում հուշարձան-կոթող է կանգնեցվել։ Այն կերտել են Վեցիկ Վարդապետի ճարտարապետ եղբայրներ Պետրոսը, Հովհաննեսը, Ազարիան (Նոր Վարագա վանքի Անապատ եկեղեցու հեղինակները)։
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ
Պատկյուլա
Պատկյուլա (Patküla), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Հելմե շրջանում։