cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռիդիկ Բոու
1992-11-13 Ռիդիկ Բոու -  Էվանդեր Հոլիֆիլդ
1993 թվականի փետրվարին Ռիդիկ Բոուն առաջին ռաունդում նոկաուտի է ենթարկել աշխարհի նախկին չեմպիոն Մայքլ Դոկուսին։
1993-11-06 Ռիդիկ Բոու -  Էվանդեր Հոլիֆիլդ (2-րդ մարտ)
1993 թվականի նոյեմբերին տեղի է ունեցել երկրորդ մարտը Հոլիֆիլդի և Բոուի միջև։ Այս անգամ Հոլիֆիդը պաշտպանողական է գործել և հասել է հաջողության։ Մարտը ընթացել է հավասար պայմաններում։ Այս մարտը առանձնացել է նրանով, որ 7-րդ ռաունդում ռինգի հատակին օդապարիկ է իջել ։ Այս խնդիրը լուծլու համար ընդմիջում է հայտարարվել, որը տևել է 21 րոպե։ Հոլիֆիլդը կենտրոնացել է և հավաքել իր ուժերը։ 12 ռաունդից հետո դատավորների մեծամասնության որոշումով հաղթող է ճանաչվել Հոլիֆիլդը։
Այս պարտությունից հետո նրան դուրս են հանել WBA և IBF վարկածներից։
1994 թվականի օգոստոսին Ռիդիկ Բոուն հանդիպել է անհաղթելի բռնցքամարտիկ Բաստեր Մատիսին։ 4-րդ ռաունդում Բոուն նոկաուտի է ենթարկել մրցակցին։ Մարտը հայտարարվել է չկայացած։
1996 թվականի դեկտեմբերին Անջեյ Գոլոտայի դեմ կրած հաղթանակից հետո նա 8 տարի դուրս չի եկել ռինգ։
2004 թվականին նա նորից ետ վերադարձել ռինգ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:1967 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բռնցքամարտիկներ Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
193
Մահեր
Կատեգորիա:193 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Բասինո (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Հսկաներ (նկար, Գոյա)
«Հսկաներ» (Las gigantillas), իսպանացի նկարիչ Ֆրանցիսկո Գոյայի նկարն է, վրձնել է 1791—1792 թվականներին։ Կտավը պատկանում է  Գոյայի  նկարների սկզբնական ուրվագծերի յոթերորդ շարքին, որը նկարվել է  թագավորական պաստառագորգերի կտորեղենի խանութի պատվերով Իսպանիայի թագավոր  Կառլ IV-ի Էսկորիալում գտնվող  աշխատասենյակի համար։ «Հսկաները» նախատեսված են եղել Էլ Պարդո պալատի թագավորական ընտանիքի ննջասենյակի համար։ Նկարը փոխանցվել է Մադրիդի թագավորական պալատի թագավորական պաստառագորգերի կտորեղենի խանութին 1856 և 1857 թվականների ընթացքում, որտեղից էլ մի շարք կտավների հետ անհետացել է 1869 թվականին։
Նկարի նկարագրություն
Մեծանկարի վրա պատկերված է մանկական խաղ, որտեղ մի երեխա բարձրացել և նստել է մյուսի վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1791 նկարներ Կատեգորիա:Ֆրանցիսկո Գոյայի նկարներ Կատեգորիա:Պրադո թանգարանի նկարներ
Լագունա դե Դուերո
Լագունա դե Դուերո (Laguna de Duero), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 29,25 կմ2։ Բնակչությունը՝ 22110 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 10 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կոբիլա Վիս
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
(2517) Օրմա
(2517) Օրմա (Orma), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1968 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Պաուլ Վիլդի կողմից Ցիմերվալդում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,184855 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6345 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7352 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2076,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173408 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,63° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1968 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պաուլ Վիլդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զատիշնոե (գյուղ, Պեսչանկայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Զատիշնոե գյուղում բնակվում էր 138 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,525 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 262,86 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պեսչանկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1967 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
195
Մահեր
Կատեգորիա:195 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Կրիստալինա Գեորգիևա
Կրիստալինա Իվանովնա Գեորգիևա - Կինովա (Кристалина Иванова Георгиева-Кинова, ), բուլղարացի տնտեսագետ, 2019 թվականից Արժույթի միջազգային հիմնադրամի նախագահ և գործադիր տնօրեն։ Եղել է Համաշխարհային բանկի խմբի գլխավոր գործադիրն (2017-2019) և Ջիմ Յոն Կիմի հրաժարականից հետո Համաշխարհային բանկի խմբի նախագահի պաշտոնակատար (2019 թվականի փետրվարի 1-ից մինչև 2019 թվականի ապրիլի 8-ը)։ Ժան Կլոդ Յունկերի օրոք՝ 2014-2016 թվականներին, եղել է Եվրահանձնաժողովի փոխնախագահ։
Վաղ տարիներ և կրթություն
Գեորգիևան ծնվել է Սոֆիայում՝ բյուրոկրատների ընտանիքում ։ Նրա հայրը շինարար-ինժեներ էր, ղեկավարում էր պետական ճանապարհաշինական ծրագրեր, իսկ պապը բուլղարացի նշանավոր հեղափոխական Իվան Կարշովսկին էր ։
Գեորգիևան տնտեսագիտության թեկնածու է և ունի քաղաքատնտեսության և հասարակագիտության մագիստրոսի կոչում, որը ստացել է Սոֆիայի Կարլ Մարքսի բարձրագույն տնտեսագիտության ինստիտուտում (այժմ կոչվում է Ազգային և համաշխարհային տնտեսության համալսարան) ։ Նրա թեզը եղել է «Շրջակա միջավայրի պահպանության քաղաքականությունը և տնտեսական աճը ԱՄՆ-ում» թեմայով։ Նա նաև հետդիպլոմային հետազոտություններ և ուսումնասիրություններ է կատարել բնական ռեսուրսների տնտեսագիտության և բնապահպանական քաղաքականության ոլորտում Լոնդոնի տնտեսագիտության դպրոցում 1980-ականների վերջին և Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ Նա գրել է ավելի քան 100 ակադեմիական աշխատանք, ինչպես նաև հեղինակել է միկրոէկոնոմիկայի դասագիրք ։
Նա մի շարք ակադեմիական և խորհրդատվական պաշտոններ է զբաղեցրել Բուլղարիայում և ԱՄՆ-ում, ինչպես նաև ելույթներ է ունեցել Ավստրալիայի ազգային համալսարանում, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, Ցինխուայի համալսարանում, Յեյլի համալսարանում, Հարվարդի համալսարանում, Լոնդոնի տնտեսագիտության դպրոցում և Հարավխաղաղօվկիանոսյան համալսարանում (USP-University of the South Pacific) : Գեորգիևան վարժ տիրապետում է բուլղարերեն, անգլերեն և ռուսերեն լեզուներին, ինչպես նաև խոսում է ֆրանսերեն ։
Տնտեսագիտական գործունեություն (1993-2010)
Գեորգիևան իր գործունեությունը սկսել է Համաշխարհային բանկի խմբում 1993 թվականին որպես Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի բնապահպանական տնտեսագետ։ Դրանից հետո նա զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ բանկում, և ի վերջո դարձել է Շրջակա միջավայրի վարչության տնօրեն, որը պատասխանատու էր Համաշխարհային բանկի բնապահպանական ռազմավարության, քաղաքականության և վարկավորման համար։ Այս պաշտոնում նա վերահսկել է Համաշխարհային բանկի խմբի վարկային գործառնությունների շուրջ 60%-ը։ 2004-2007 թվականներին եղել է հաստատության տնօրենը և մշտական ներկայացուցիչը Ռուսաստանի Դաշնությունում, որը գտնվում է Մոսկվայում։
Նա վերադարձել է Վաշինգտոն և դարձել է Կայուն զարգացման ռազմավարության և գործառնությունների տնօրեն։ Համաշխարհային բանկում իր վերջին պաշտոնում՝ որպես փոխնախագահ և կորպորատիվ քարտուղար, նա կրել է հաստատության գործադիր տնօրենների խորհրդի անդամների հետ կապի գլխավոր պատասխանատվությունը (գործադիր տնօրենները բանկի բաժնետերերն են՝ անդամ երկրների կառավարությունները) ։ Այդ ընթացքում նա աշխատել է բանկի կառավարման բարեփոխման և ուղեկցող կապիտալի ավելացման վրա ։ 2010 թվականի հունվարին Գեորգիևան հայտարարել է, որ մտադիր է հեռանալ այդ պաշտոնից՝ հաշվի առնելով Եվրոպական միության հանձնաժողովում իր թեկնածության առաջադրումը ։
Առաջադրում և հաստատում
Այն բանից հետո, երբ Մարդասիրական օգնության և ճգնաժամային կառավարման եվրոպական հանձնակատարի պաշտոնում հաստատման լսումների ժամանակ Բուլղարիայի նախկին թեկնածու Ռումիանա Ժելևան քննադատության է ենթարկվել Եվրախորհրդարանի անդամների կողմից իր իրավասության և ֆինանսական շահերի հայտարարագրում բացթողումների համար, նա հետ է կանչել իր հայտը։ Բուլղարիայի կառավարությունն այնուհետ առաջարկել է Կրիստալինա Գեորգիևային որպես իրենց նոր թեկնածու ։ 2010 թվականւ հունվարի 21-ին Եվրահանձնաժողովի նախագահ Մանուել Բարոզուն հանդիպել է Գեորգիևայի հետ և հայտնել իր հավանությունը՝ հայտարարելով, որ «տիկին Գեորգիևան ունի ամուր միջազգային փորձ և գիտելիքներ, որոնցով նա պատրաստվում է նշանակալի ներդրում ունենալ որպես ԵՄ հանձնակատար» ։
Գեորգիևայի հաստատման լսումները տեղի են ունեցել Եվրախորհրդարանում 2010 թվականի փետրվարի 4-ին։ Գեորգիևան առաջնահերթություն է համարել Հայիթին, հատկապես կացարանների և առողջապահական ծառայություններ տրամադրելու և կառավարության գործառույթներն ու ծառայությունները վերականգնելու անհրաժեշտությունը, որպեսզի սկսվի վերակառուցման և երկարաժամկետ զարգացման աշխատանքները։ Մյուս հիմնական հարցերը, որոնք բարձրացվել են Եվրախորհրդարանի պատգամավորների հետ քննարկումներում, եղել են ԵՄ-ում (և հանձնաժողովի շրջանակում) և հումանիտար և ռազմական խաղացողների միջև համակարգման բարելավումը, որպեսզի դիմակայեն կարիքների ընդլայնման և բյուջեի կրճատման հետևանքով առաջացած երկակի մարտահրավերին։ Եվրոպական կամավոր հումանիտար կորպուսի ստեղծման հետ մեկտեղ ընդգծվել է նաև ԵՄ գործողությունների արդյունավետությունը բարելավելու և ավելի լավ արձագանքման կարողությունների բարելավման անհրաժեշտությունը ։
Եվրախորհրդարանի պատգամավորները ջերմորեն են արձագանքել Գեորգիևայի թեկնածությանը, Լեյբորիստական կուսակցության պատգամավոր Մայքլ Քեշմանը գովաբանել է նրա «ազնվությունը և գիտելիքների խորությունը»։ Նա արժանացել է հանձնաժողովի անդամներըի ծափահարությանը, երբ Եվրախորհրդարանի բրիտանացի պահպանողական պատգամավոր Նիրջ Դևային պատասխանելիս նա ասել է, որ ինքը պաշտպանելու է ԵՄ շահերը և ունենալու է անկախ կարծիք ։ Եվրախորհրդարանի լիբերալ պատգամավոր Իվո Վայգլը նույնպես գովել է նրան՝ ասելով. «Թույլ տվեք ողջունել ձեզ ձեր խաղաղասիրության և վստահության համար, որով դուք այսօր ճառագում եք» ։ Լսումներում նրա ելույթը լայնորեն տարածվել է Բուլղարիայում և ուղիղ եթերով հեռարձակվել բազմաթիվ ազգային լրատվամիջոցներով, որտեղ Ժելևայի անհաջող լսումից հետո այն ընդունվել է որպես ազգային պատվի վերականգնման խնդիր ։
Բարոզոյի երկրորդ հանձնաժողովում, ներառյալ Գեորգիևան, հաստատվել է Եվրախորհրդարանի կողմից 2010 թվականի փետրվարի 9-ին 488 կողմ, 137 դեմ, 72 ձեռնպահ ձայների հարաբերակցությամբ, և նա հաջորդ օրն սկսել է պաշտոնավարել ։
Պաշտոնավարում
Գեորգիևան եռապատկել է Եվրոպայում փախստականների ճգնաժամային ֆինանսավորումը ։ Նա ներգրավվել է 2010 թվականի Հայիթիի երկրաշարժի, Չիլիի երկրաշարժի և Պակիստանում ջրհեղեղների հումանիտար հետևանքների վերաբերյալ ԵՄ արձագանքի համակարգման մեջ։ 2014 թվականի մայիսին Հարավարևելյան Եվրոպայի ջրհեղեղների ֆոնին Գեորգիևան համակարգել է աղետից հետո օգնությունը և օգնում նախապատրաստել Սերբիայի խնդրանքը տարեկան մինչև 1 միլիարդ եվրո (1,4 միլիարդ դոլար) օգնություն ստանալու համար ։ 2015 թվականի մայիսին ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Բան Կի Մունը նրան և Փերակի Նազրին Շահին նշանակել է հումանիտար ֆինանսավորման բարձր մակարդակի հանձնաժողովի համանախագահներ, նախաձեռնություն, որն ուղղված էր 2016 թվականի Համաշխարհային մարդասիրական գագաթնաժողովի համար առաջարկությունների պատրաստմանը ։
Եվրահանձնաժողովի փոխնախագահ
2014 թվականին լրատվական լրատվամիջոցները հաղորդել են, որ ԵՄ մի քանի արևմտյան երկրների դեսպաններ վաղաժամ նշել են իրենց երկրների աջակցությունը, որպեսզի Գեորգիևան առաջադրվի Յունկերի հանձնաժողովում՝ նշելով, որ նա կարող է ստանալ Միության արտաքին գործերի և անվտանգության քաղաքականության գերագույն ներկայացուցչի պաշտոնը ։ Ներքաղաքական կռիվների պատճառով նրա թեկնածությունը անորոշ է եղել Բուլղարիայում։ Սակայն սոցիալիստական կառավարության փլուզումը բացել է նրա առաջադրման ճանապարհը։ Օգոստոսին Բուլղարիայի ժամանակավոր վարչապետ Գեորգի Բլիզնաշկին հայտարարել է բրիտանացի Քեթրին Էշթոնին փոխարինելու իր թեկնածության մասին ։
Եվրահանձնաժողովի նոր նախագահ Ժան-Կլոդ Յունկերը Գեորգևային նշանակել է Եվրոհանձնաժողովի Բյուջեի և մարդկային ռեսուրսների գծով փոխնախագահի պաշտոնում, որի կաբինետի ղեկավարն էր ԵՄ փորձառու քաղաքացիական աշխատակից Ֆլորիկա Ֆինկ-Հույերը։ Այսպիսով, նա Յունկերի հանձնաժողովում ամենագլխավոր տեխնոկրատն էր, յոթ փոխնախագահներից միակը, ով երբեք չի ծառայել որպես ազգային նախարար ։ Այս պաշտոնում նա պատախանատու է եղել անձնակազմի 33,000 անդամների համար և Եվրոպական միության բյուջեի ծախսերի մասին զեկուցել է Եվրախորհրդարանին, Եվրախորհրդին և Եվրոպական հաշվիչ պալատին։ Իր նոր պաշտոնը ստանձնելուց հետո մի քանի ամիսների ընթացքում և Եվրամիության շուրջ 159 միլիարդ դոլար բյուջեի նոր ավելացումների մասին թերահավատության պայմաններում Գեորգիևան կարողացել է բանակցել 2014 թվականի բյուջեի մի քանի միլիարդ դոլարի ավելացման շուրջ ։
Համաշխարհային բանկ
1993-2010 թվականներին Գեորգիևան աշխատել է Համաշխարհային բանկի խմբում մի շարք պաշտոններում՝ ի վերջո, 2008 թվականի մարտին դառնալով նրա փոխնախագահ և կորպորատիվ քարտուղար ։ Աշխատել է նաև որպես Բուլղարիայում Ազգային և համաշխարհային տնտեսության համալսարանի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ և տնտեսագիտության ֆակուլտետի ասոցիացված պրոֆեսոր ։ 2016 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Բուլղարիայի կառավարությունը ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում է առաջադրել Կրիստալինա Գեորգիևայի թեկնածությունը ։ ՄԱԿ-ում գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում նրա կարճաժամկետ թեկնածությունն ավարտվել է հոկտեմբերի 5-ին ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում տեղի ունեցած քվեարկությունից հետո, որտեղ Գեորգիևան տասը թեկնածուներից ութն էր ։ Նույն քվեարկությամբ Անտոնիու Գուտեռեշը ստացել է Անվտանգության խորհրդի աջակցությունը ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում ։
2016 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Համաշխարհային բանկը հայտարարել է, որ 2017 թվականի հունվարի 2-ից Գեորգիևան դառնալու է Վերակառուցման և զարգացման միջազգային բանկի և Զարգացման միջազգային ասոցիացիայի առաջին գործադիր տնօրենը ։
2018 թվականի ապրիլի 21-ին հայտարարվել է, որ Համաշխարհային բանկի բաժնետերերը հավանություն են տվել միջոցառումների հավակնոտ փաթեթին, որը ներառում էր 13 միլիարդ դոլար վճարված կապիտալի ավելացում, մի շարք ներքին բարեփոխումներ և մի շարք քաղաքական միջոցառումներ, որոնք մեծապես կնպաստեն աղքատության դեմ պայքարող գլոբալ հաստատության կարողությունը՝ ռեսուրսները մեծացնել և իր առաքելությունը իրականացնել աշխարհի այն տարածքներում, որոնք առավելագույն աջակցության կարիք ունեն ։ Գեորգիևան առանցքային դեր է խաղացել այս աճի ապահովման գործում, որը գրանցել է բանկի պատմության մեջ ֆինանսավորման մինչ այդ եղած ամենամեծ աճը ։
2019 թվականի հունվարի 7-ին հայտարարվել է, որ Համաշխարհային բանկի խմբի նախագահ Քիմը կհեռանա պաշտոնից, իսկ Գեորգիևան կստանձնի Համաշխարհային բանկի խմբի ժամանակավոր նախագահի պաշտոնը 2019 թվականի փետրվարի 1-ից։ Սեպտեմբերի 29-ին Գեորգիևան նշանակվել է Արժույթի միջազգային հիմնադրամի հաջորդ գործադիր տնօրեն։ Նա այդ պաշտոնի միակ թեկնածուն է և առաջին մարդն է զարգացող երկրից, ով զբաղեցրել է այս պաշտոնը մինչ այդ ։
2021 թվականի հոկտեմբերին Արժույթի միջազգային հիմնադրամի գործադիր խորհուրդը հետաքննություն է սկսել առ այն, որ Գեորգիևան շահարկել է Doing Business զեկույցը 2018 թվականին Համաշխարհային բանկի ղեկավարի պաշտոնում իր պաշտոնավարման ընթացքում ։
Արժույթի միջազգային հիմնադրամ
Գեորգիևայի պաշտոնավարման ժամկետը սկսվել է 2019 թվականի հոկտեմբերի 1-ին և կտևի հինգ տարի։ COVID-19 համավարակի պայմաններում նա 2021 թվականի հուլիսին միացել է զարգացող երկրների համար՝ Covid-19 պատվաստանյութերի, թերապիայի և ախտորոշման բազմակողմանի առաջնորդների աշխատանքային խմբին, որը համանախագահում էին Թեդրոս Ադհանոմը և Դեյվիդ Մալպասը ։
Անձնական կյանք
Գեորգիևան ամուսնացած է, ունի մեկ երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Կին տնտեսագետներ Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բուլղարացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Եվրոպական միության քաղաքական պաշտոնյաներ Կատեգորիա:Համաշխարհային բանկի խումբ
Տարվա եղանակներ (մուլտֆիլմ, 1969)
«Տարվա եղանակներ» («Времена года»), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ՝ ստեղծված Իվան Իվանով-Վանոյի ու Յուրի Նորշտեյնի կողմից Պյոտր Չայկովսկու «Տարվա եղանակներ» դաշնամուրային շարքի «Աշուն» և «Եռյակ» երաժշտական պիեսների թեմաներով։ Մուլտֆիլմում արտահայտչական լուծումներով օգտագործվել են ժանյակ ու դիմկովյան խաղալիք։
Սյուժե
Մուլտֆիլմում Պ. Չայկովսկու երաժշտության ներքո ներկայացվում է երիտասարդ սիրահար զույգի պատմությունն ու նրանց ապրումները տարվա տարբեր եղանակներին։ Ծաղկող գարնանը նրանց սպասվում է հանդիպում միմյանց հետ, իսկ տոթ ամռանը ուրախություն միասին անցկացրած յուրաքանչյուր րոպեից։ Աշնանը վրա է հասնում բաժանման պահը, իսկ ձմռանը՝ երկար սպասված վերամիավորումը։ Այդ ժամանակամիջոցներից յուրաքանչյուրը ցույց է տալիս հերոսների ներքին հոգեբանությունը, նրանց միջև եղած հարաբերությունների տարբերությունը։ Միաժամանակ հերոսների գործողությունների միջոցով փոխանցվում են ռուսական ավանդական սեզոնային զվարճանքների ու տոնակատարությունների ժողովրդական մոտիվներն ու ռուսական բնության անզուգական գեղեցկությունը։
Մրցանակներ
Ռեժիսոր Իվան Իվանով-Վանոն արժանացել է.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1969 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամանորյա մուլտֆիլմեր
Մելիքգյուղ
Մելիքգյուղ (հայտնի է եղել նաև որպես Մելիքքյանդ, Մելիքքենդի, ավելի հնում՝ Մելիք, Մելիքի գյուղ անուններով), գյուղական համայնք Հայաստանի Արագածոտնի մարզում։ Մարզկենտրոն Աշտարակ քաղաքից գտնվում է 40 կմ հեռավորության վրա, Ապարանից՝ մոտ 20 կմ հյուսիս-արևելք։ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ գյուղի բնակչությունը 1165 մարդ է։ Սեռային կազմը՝ տղամարդիկ 51%, կանայք՝ 49%։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 2184 մետր բարձրության վրա՝ Ծաղկունյաց լեռների հարավային լանջերին՝ Շողակաթ և Թուխմանուկ լեռների փեշին։ Գյուղի միջով է հոսում Գետուկը, որը Քասախ գետի վտակներից է։
Գյուղն ունի բարեխառն լեռնային կլիմա։ Ձմեռները երկար են և ցուրտ, ամառները՝ տաք, համեմատաբար խոնավ։ Առավելագույն միջին ջերմաստիճանը կազմում է 16-18 °C, իսկ նվազագույնը՝ -6-8 °C։ Միջին տարեկան տեղումների քանակը կազմում է 450-600 մմ։
Մելիքգյուղն ունեցել է բազմաշերտ պատմություն։ Այն հիմնադրվել է մոտ 1630-1640-ական թվականներին Մելիքի կողմից, որն իր գերդաստանով (հավանաբար նաև մի շարք այլ գերդաստանների հետ միասին) հաստատվել է այնտեղ և հիմնել գյուղը, որն իր անունով էլ կոչվել է Մելիքգյուղ։ Հետագայում գյուղը վերաբնակեցվել է մեծ թվով գաղթականների՝ հիմնականում ալաշկերտցիների կողմից, որոնք 1830 թվականի մայիսին Ռուսական կայսրության կողմից կազմակերպված ներգաղթի արդյունքում ներգաղթած արևմտահայերն էին։ Գյուղը մտել է Ապարանի մահալի, Ալեքսանդրապոլի գավառի և այլ տարբեր վարչական բաժանումների մեջ։ Ալաշկերտիցները «վերախմբագրել են» գյուղի անունը՝ այն դարձնելով «Մելիքքյանդ», որը պահպանվել է մինչև 1948 թվականը։ 1941-1945 թվականներին գյուղից Հայրենական մեծ պատերազմին մասնակցել են 273 զինվոր, որոնցից 124-ը զոհվել են։
Գյուղն ունի պահպանված ավանդույթներ, ծեսեր, տոնակատարություններ և ապրում է մշակութային կյանքով։ Մի շարք մելիքգյուղցիներ հաջողություններ են գրանցել մարզական ոլորտում։ Պահպանվել է Ալաշկերտի խոսվածքը։ Սերունդները թողել են բազմաժանր բանահյուսական ստեղծագործություններ և գրական ժառանգություն։ Գյուղում գործում են մշակույթի տուն, դպրոց, գրադարան, բուժկետ և այլն։ Սպիտակի երկրաշարժից հետո մանկապարտեզը չի գործում։
Անվան ստուգաբանություն
Մելիքգյուղ անունը սերտորեն կապված է գյուղի հիմնադրի՝ Մելիքի անվան հետ։ Գյուղի հիմնադրումից հետո հենց նրա պատվին էլ գյուղը անվանակոչվել է։ Ակնառու է, որ նա գյուղի գերդաստաններից ամենանշանավորն էր, քանի որ իր ամբողջ գերդաստանի և մի շարք այլ գերդաստանների հետ բնակություն էր հաստատել բնակավայրում։ Հետագայում, երբ մեծ թվով արևմտահայեր՝ հիմնականում ալաշկերտցիներ, 1829-1830 թվականներին արտագաղթեցին Արևմտյան Հայաստանից և բնակություն հաստատեցին Մելիքգյուղում, գյուղը նրանց կողմից վերանվանվեց Մելիքքյանդ կամ Մելիքքենդի, որը 1948 թվականին փոխարինվեց հին ձևով՝ Մելիքգյուղ անվամբ։ Գյուղը հայտնի է եղել նաև որպես Մելիք, Մելիքի գյուղ ։
Հիմնադրում
Մելիքգյուղը հիմնադրվել է Մելիքի և նրա հետ եկած գերդաստանների կողմից։ Հիմնադրման ճշգրիտ թվականը չի պահպանվել, սակայն դրա շուրջ կան մի շարք ենթադրություններ։ Դրանց համար հիմք են ծառայում Մելիքի՝ Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու պատի մեջ ագուցված տապանաքարի գրությունը, որտեղ ասվում է․
Մելիքի տապանաքարի վրա նշված է իր մահվան թիվը՝ 1680 թվականը, որը թույլ է տալիս մի շարք հաշվարկների միջոցով մոտավոր հաշվել գյուղի հիմնադրման տարեթիվը։ Ըստ գյուղի պատմագիր Քերոբ Մադաթյանի՝ եթե ընդունենք, որ Մելիքը իր գերդաստանի հետ բնակավայր է գաղթել մոտ 30-35 տարեկանում, երբ արդեն դարձած կլիներ գերդաստանի առաջնորդ, ապա ենթադրվում է, որ գյուղը հիմնվել է 1630-ական թվականներին։ Սակայն քանի որ Մելիքի ճշգրիտ տարիքը մահվան պահին հայտնի չէ, ընդունված է գյուղի հիմնադրման մոտավոր թվական համարել մոտ 1630-1640-ական թվականները։
Տապանաքարի վրա գրված է նաև, թե որտեղից է Մելիքը տեղափոխվել նոր բնակավայր։ Նա նախապես բնակվել է Շարաբխանա գյուղում, որը գտնվում էր Ուրմիա լճի հյուսիս-արևելքում։ Կա երկու վարկած, թե ինչպես է Մելիքի ընտանիքը տեղափոխվել Շարաբխանա։ Ըստ դրանից առաջինի՝ նրանք այդտեղ են եկել Շահ-Աբասի կողմից կազմակերպված բռնագաղթի ժամանակ, իսկ ըստ երկրորդի՝ նրանք Պարսկահայքի բնիկ բնակիչներ են եղել։
Սակայն մինչ Մելիքի՝ բնակավայրում բնակություն հաստատելը, ակնառու է, որ այնտեղ եղել է բնակավայր։ Նա չի հիմնել ամբողջովին նոր գյուղ, այլ վերաբնակեցրել է այն։ Դրա ապացույցն են Կլոր Դար կոչվող բլրի գագաթին հայտնաբերված անմշակ, հսկայական քարերով շարված պարսպի և հիմքի մնացորդները, ինչը ապացուցում է այն վարկածը, որ այստեղ եղել է ամրոց, հետևաբար՝ նաև բնակավայր և բնակչություն։ Հավանական է, որ այժմյան գյուղի վերին թաղի տարածքում էլ տարածվել է հին բնակավայրը։ Գյուղում շինարարական աշխատանքներ կատարելիս հայտնաբերվել են ջրմուղի հետքեր, որը կավե խողովակներով Շողակաթ լեռան լանջից բխող Լուսաղբյուրից ջուրը բերել է գյուղի կենտրոն։ Մեկ այլ ջրմուղ հայտնաբերվել է եկեղեցու մոտ՝ գյուղի կենտրոնում, որը գալիս էր Կլոր Դարի կողմից։ Այն պատրաստված է եղել 30x30 սմ մեծության տաշած քարե սալիկներով, որոնք նույնպես հին բնակության վկայություն են։
Հայտնաբերվել են հին գերեզմանոցներ, կարասներ, թոնիր, ձավար ծեծելու սանդ, կավե ամաններ, քարե գործիքներ։ Սրանց մեծ մասը հայտնաբերվել է Մաղազի ձոր կոչվող ձորակի արևմտյան ափին, որտեղ, հավանաբար, հին բնակավայր է եղել։ Միրաքից մինչև Ջառջառիս ընկած տարածքում եղել են մի շարք հին բնակավայրեր, խիտ բնակչություն։ Այդ բնակավայրերի ավերակները մինչև այսօր էլ պահպանվում են։ Գյուղի հին բնակավայրի գոյության ապացույց է նաև այն, որ ներկայիս կենտրոնական Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու տեղում հնում եղել է ավելի փոքր մի մատուռ, որը կառուցված է եղել Միրաքի 5-րդ դարի եկեղեցու նմանությամբ, սա նույնպես ապացուցում է, որ նույն ժամանակաշրջանում Մելիքգյուղի ներկայիս տարածքում եղել է ավելի հին բնակավայր։
Մելիքի մահից հետո՝ 1680-ական թվականների ամռանը, գյուղում տարերային աղետ է տեղի ունեցել։ Առատ ձյուն է եկել, ինչի հետևանքով փակվել է գյուղի ճանապարհը, գյուղացիները չեն կարողացել դուրս գալ տնից, սատկել են բոլոր կովերը և կենդանիները, փչացել են բոլոր ցանքատարածությունները։ Հիասթափվելով անբարենպաստ կլիմայից՝ գյուղացիները հավաքվել են և քննարկել հարցը։ Որոշվել է հեռանալ գյուղից և բնակություն հաստատել ավելի հարմար կլիմայական պայմաններ ունեցող գյուղում։ Մելիքի ժառանգները հեռացել են և հաստատվել ներկայիս Ալավերդու մոտ գտնվող գյուղերում։ Հարևան մի շարք գյուղերի բնակչությունը նույնպես տեղափոխվել է։ Ըստ ավանդության՝ հետագայում հեռացածներից 20 ընտանիք վերադարձել են հետ, սակայն այս ավանդությունը հաստատված չէ, քանի որ դրա համար չկան ապացույցներ ։
Ալաշկերտցիների զանգվածային ներգաղթ
1828-1829 թվականներին ընթացել է ռուս-թուրքական պատերազմը, որի արդյուքնում Ռուսական կայսրությունը նորից հաղթանակի է հասավ հակառակորդի նկատմամբ։ Այս ամենը հանգեցրեց նրան, որ կնքվեց Ադրիանապոլսի պայմանագիրը, որի 13-րդ հոդվածը թույլ էր տալիս Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ գտնվող արևմտահայերին ներգաղթել Արևելյան Հայաստան և ազատվել օսմանյան բռնաճնշումներից ու ծանր հարկահանությունից։ 1830 թվականի մայիսին սկսվել է զանգվածային ներգաղթը։ Արևմտյան Հայաստանի տարբեր շրջանների բնակիչների համար սահմանվել էր ներգաղթի որոշակի տարածք։ Ալաշկերտցիների համար պատրաստվել էր Ապարանի, Դարաչիչակի, Հանքավանի, Արագածի, Մարտունու, Աշտարակի շրջանները։
Ըստ 1831 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ Մելիքգյուղում բնակվել է 48 ընտանիք, 309 բնակիչ, որից 165 տղամարդ և 144 կին։ Այդ ժամանակ գյուղը մտել է Ապարանի մահալի մեջ և կոչվել է Մելիքքենդի։ Նույն պահին գյուղում արդեն զարգանում էր գյուղատնտեսությունը։ Գյուղում կային 95 գոմեշ, 232 եզ, 152 կով, 83 հորթ, 390 ոչխար և այծ, 22 ձի և 2 ավանակ։ Գյուղում արհեստագործներից հիշատակվում են միայն 2 ջուլհակ և 1 դարբին ։
Ռուսական կայսրության կազմում
Մելիքգյուղացիները Ռուսական կայսրության կազմում եղած ժամանակաշրջանում հիմնականում զբաղվել են գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և դաշտավարությամբ։ Գյուղի բնակիչները ապրել են նահապետական կյանքով՝ աշխարհից կտրված։ Ձմեռվա երկար գիշերները անց եմ կացրել գոմերում և օդաններում՝ ձեթի ճրագի տակ պատմելով հեքիաթներ։ Նրանք երգել են ավանդական երգեր, ընդունել աշուղների, շախմատ և տամա խաղացել։ Գյուղացիների համար օդան մշակութային կենտրոն էր, ինչը յուրաքանչյուր թաղի կենտրոնն էր։ Հիմնական հավաքները և քննարկումները տեղի են ունեցել այնտեղ։ Գյուղը վարել է բնափակ տնտեսություն։ Բրդից և բամբակից պատրաստել են հագուստ, իսկ որպես կոշիկ ծառայել է կաշվե տրեխը։ Ինչպես հայկական մնացած բնակավայրերում, այստեղ նույնպես 1800-ական թվականներին տիրել է համատարած հետամնացություն և անգրագիտություն, քանի որ գյուղը չուներ դպրոց։ Միակ գրագետ մարդը գյուղի քահանան էր։ Հիավանդներին բուժել են հեքիմները՝ օգտագործելով իրենց ժողովրդական ինքնուս հմտությունները։ Այդ հմտությունների կիրառումը հաճախ նաև վնասներ է հասցրել հիվանդներին և վատթարացրել նրանց վիճակը։ Հաճախ տարածվել են համաճարակներ ինչպես մարդկանց, այնպես էլ կենդանիների շրջանում, որոնք մեծ վնաս են հասցրել տնտեսություններին, քանի որ չկար դրանց դեմ ուղղված որևէ պետական մակարդակի պայքար։ Այս ժամանակաշրջանում գյուղում չի եղել խանութ, իսկ գյուղացիները առևտուր են արել շրջիկ մանրավաճառ չարչիներից։ Աղը տարին մեկ անգամ սայլերով բերել են Կողբից։ Նավթը որպես լամպի և ճրագի վառելանյութ սկսվել է օգտագործվել միայն 1910-ական թվականներից, երբ Բաքու և Բաթումի արտագնա աշխատանքի մեկնածները այն իրենց հետ բերեցին գյուղ։
Գյուղացիության աղքատության հիմնական պատճառներից էր ցարիզմի ագրարային և հարկային քաղաքականությունը։ Քանի որ հողերի 91,4% գտնվել է պետության, իսկ միայն 0,1%` գյուղացիության, գյուղացիները հողերը վերցրել են պետությունից և դրանց դիմաց վճարել մի շարք հարկեր և տուրքեր։ Այդ ժամանակ յուրաքանչյուր գյուղացի վճարել է 5,75 ռուբլի երկրային տուրք, 3,5 ռուբլի պետական հարկ և 3,87 ռուբլի հասարակական հարկ։ Այս ամենը հանգեցրել է աղքատության շեմի բարձրացման, որն էլ իր հերթին բերել հոտաղների և մշակների թվի աճի։ Հոտաղները իրենց ամբողջ տարվա աշխատանքի դիմաց ստացել են չնչին վարձ՝ 1 ձեռք հագուստ, 2 զույգ տրեխ, 3 ռուբլի գումար։ Մեծացել էր նաև արտագնա աշխատանքի մեկնողների թիվը, որոնք այլ վայրերում զբաղվել եմ հոտաղությամբ։ Նրանցից շատերը այնտեղ ոչինչ չեն վաստակել, ընդհակառակը՝ վարակվել են տարբեր հիվանդություններով՝ հատկապես մալարիայով, և վերադարձել գյուղ։
Գյուղի համար պատուհաս են եղել հարևան Միրաքի քուրդ աղաները։ Իրենց թիկունքում ունենալով Ռուսական կայսրության հովանավորությունը՝ նրանք հաճախ հարստահարել են մելիքգյուղացիներին և նրանցից տարբեր կերպ գումար կամ բնամթերկ կորզել։ Հաճախ բռնի ուժով յուրաքանչյուր ընտանիքից խլվել են 2-3 ոչխար, երկու պարկ ցորեն, գարի և այլն։ Այն մարդիկ, ովքեր հրաժարվել են կատարել աղաների պահանջները, պատժվել են․ նրանց անասուններին աղաները քշել, տարել են դաշտից, այրել խոտի դեզերը, ավերել ցանքատարածությունները և այլն։ Սակայն միշտ չէ, որ մելիքգյուղացիները ենթարկվել են, ինչը որոշ չափով սահմանափակել է աղաների պահանջները։
Մելիքգյուղացիների համար բարդ էր Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիները, երբ հայ-ռուսական ուժերը պատերազմ էին մղում Օսմանյան կայսրության դեմ։ Մի շարք մելիքգյուղացիներ զորակոչվել են բանակ, ինչի հետևաքնով տուժել է տնտեսությունը։ Գնալով քչացել է աշխատունակ գյուղացիների թիվը, ինչը հանգեցրել էր աղքատության ցուցանիշի աճի։ Նույն ժամանակաշրջանում տեղի էր ունենում Մեծ եղեռնը, ինչի հետևաքնով ամբողջ Արևելյան Հայաստանը ընդունում և ապաստան էր տալիս արևմտահայ գաղթականներին։ Մելիքգյուղը նույնպես անմասն չի մնացել այս գործընթացին։ Սա մեծ կորուստների ժամանակաշրջան էր ։
Հայաստանի առաջին հանրապետության կազմում
1918 թվականին սկսվել է հայ-թուրքական պատերազմը, որի արդյունքում Հայաստանը մայիսի 28-ին հռչակել է իր անկախությունը։ Մելիքգյուղը Հայաստանի անկախացումից հետո մտել է նրա կազմի մեջ։ Ընթացքի մեջ գտնվող հայ-թուրքական պատերազմից անմասն չեն մնացել նաև մելիքգյուղացիները։ Ալեքսանդրապոլից դեպի Ապարան շարժվող թուրքական զորքից մի ջոկատ առանձնացել է և դիմել դեպի Մելիքգյուղ։ Այս ջոկատի դեմ են դուրս եկել տարբեր տարիքի 50-60 մելիքգյուղացիներ, որոնք դիրքավորվել են Խնդո քռա և Նաջրի քռա կոչվող բլուրների լանջերին, և ստիպել թուրքական ջոկատին նահանջել դեպի Ղոնդախսազ (այժմ՝ Ռյա Թազա), իսկ իրենք տեղափոխվել Շարան քարեր կոչվող հանդամաս՝ արգելափակելու թուրքերի հնարավոր առաջխաղացումը այդ կողմից։ Թուրքական ջոկատի հրամանատար փաշան դիմել է խորամանկության և պատվիրակություն ուղարկել մելիքգյուղացիների մոտ՝ ասելով, որ եթե նրանք թուրքերին աղ ու հացով դիմավորեն և իրենց հանձնեն 300 զինված երիտասարդների, ապա Մելիքգյուղին վտանգ չի սպառնա։ Գյուղացիները հավաքվել են և քննարկել այս առաջարկը․ որոշվել է փաշայի մոտ ուղարկել 7 մարդ՝ մի քանի բերդան զենքերով հանդերձ։ Այս ամենը փաշան ընդունել է որպես ծաղրանք իր անձի հանդեպ և 5 երիտասարդներին իր մոտ պահելով՝ 2-ին հետ ուղարկել գյուղ՝ պահանջելով կատարել իր նախնական պայմանը։ Մելիքգյուղացիները հասկացել են, որ թուրք փաշան այդ խորամանկության ցանկանում է կոտրել Մելիքգյուղի պաշտպանությունը, և սկսել են ուժեղացնել ինքնապաշտպանությունը՝ միաժամանակ գյուղացիներին տեղահանելով դեպի Ապարան և Աշտարակ։
Այս ամենը կրկնվել նաև 2 տարի անց, երբ Քեմալական Թուրքիան սկսել է հայ-թուրքական պատերազմը։ Թուրքական ուժերը գրավել են Սարիղամիշը, Կաղզվանը, Կարսը, Ալեքսանդրապոլը և սկսել վտանգ հանդիսանալ նաև մելիքգյուղացիների համար, որոնք նորից դիմելեն տեղահանման։ Սակայն այս անգամ թուրքական զորքերը չեն հասել Մելիքգյուղ ։
Խորհրդային ժամանակաշրջան
1920 թվականի նոյեմբերի 29-ին Հայաստանի առաջին հանրապետությունը վերացավ, որի հիման վրա ստեղծվեց Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական հանրապետությունը։ Մելիքգյուղը նույնպես մտել է նորաստեղծ խորհրդային հանրապետության կազմ։ Մելիքգյուղացիները 1920 թվականի դեկտեմբերին աղ ու հացով ընդառաջ են գնացել կարմիրբանակային ջոկատին և գյուղ ուղեկցել Մելիքգյուղի հեղկոմի առաջին նախագահ Արմենակ Գրիգորյանին։ Գյուղում տեղի են ունեցել սոցիալ-տնտեսական մի շարք փոփոխություններ․ հողեր են ստացել սակավահող և հողազուրկ գյուղացիները, 1923-1924 թվականներին տեղի է ունեցել հողերի բաժանում՝ ըստ շնչի (1 շնչին՝ 1 հեկտար վարելահող, իսկ 3 շնչին՝ 1 հեկտար խոտհարք)։ 1921 թվականին գյուղում բացվել է դպրոց, սկսվել է անգրագիտության վերացման աշխատանքները։ Բացվել է խրճիթ-ընթերցարան (ակումբ), խանութ։ Ծավալվել է պետական առևտուր, գյուղացիներին տրվել են գյուղգործիքներ։ Ստեղծվել է փոխադարձ օգնության դրամարկղ (փօդ)։ Ավելացել է անասունների գլխաքանակը, իսկ անասունազուրկ տնտեսությունները ի վիճակի են եղել սկսել զբաղվել անասնապահությամբ։ Գյուղացիներից շատերը նոր տներ են կառուցել։ Սկսվել է բարելավվել գյուղի բնակչության կյանքը։
Գյուղատնտեսության վերակառուցման նպատակով 1927 թվականին ՀամԿ(բ)Կ 15-րդ նիստում ընդունվել է գյուղատնտեսության կոլեկտիվացման որոշում։ Հայաստանում կոլեկտիվացումը սկսվել է հաջորդ տարի՝ 1928 թվականին, որից անմասն չի մնացել նաև Մելիքգյուղը։ 1930 թվականին 7 ընտանիքներ ինքնակամ կոլեկտիվացրել էին սեփական տնտեսությունները, սակայն իշխանությունները փորձել էին բոլոր օրինական և անօրինական միջոցներով կոլեկտիվացնել գյուղի ամբողջ տնտեսությունները, ինչը դատապարտված էր չիրականացման։ Վերջապես իշխանությունները դիմել են ավելի կազմակերպված միջոցառումների և կարողացել 1934 թվականին ավարտել տնտեսությունների կոլեկտիվացումը։ Կոլեկտիվացված տնտեսությունները պետությունից անվճար ստացել են սերմացու, գյուղգործիքներ, շինարարության համար վարկեր և այլն։ Ամրապնդվող տնտեսությունները հնարավորություն են ստացել ձեռք բերել պարարտանյութեր և քիմիկատներ, ինչի միջոցով արտերը արդեն պաշտպանված էին մորեխներից և մկներից։ Գյուղատնտեսությունը նաև մեքենայացվել է․ գյուղում ի հայտ եկան առաջին տրակտորիստները։ 1940 թվականին արդեն գյուղում հաշվվել են 243 ծուխ՝ 1379 բնակչով․ անկում էր ապրում աղքատությունը և մուրացկանությունը․ բարելավվում էր բնակչության կյանքը ։
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակաշրջան
1941 թվականի հունիսի 22-ին Ֆաշիստական Գերմանիան առանց պատերազմ հայտարարելու հարձակվել է ԽՍՀՄ-ի վրա․ սկսվել է Հայրենական մեծ պատերազմը։ Ադոլֆ Հիտլերը մշակել էր կայծակնային պատերազմի (բլից կրիգ) նախագիծ, ըստ որի՝ 2-3 ամսում ԽՍՀՄ-ը պետք է պարտություն կրեր։ Սակայն միութենական ժողովուրդները պայքար են սկսել ընդդեմ գերմանական բանակի։ Այս պայքարից անմասն չի մնացել նաև Մելիքգյուղը, որտեղից ռազմաճակատ է մեկնել 281 մարդ։ 12-15 տարեկան պատանիների ուսերին էր մնացել գյուղատնտեսական ամբողջ հոգսը։ Այս ամենի հետևանքով գյուղը դատարկվել է տղամարդկանցից, որոնք կազմել են գյուղի հիմնական աշխատուժը․ անկոււ է ապրել տնտեսությունը։ Ռազմաճակատ մեկնածներից 124-ը զոհվել են ֆաշիզմի դեմ մղվող պայքարի ժամանակ․ ի պատիվ նրանց՝ գյուղում կանգնեցվել է 11 մետր բարձրություն ունեցող հուշարձան։ Հուշարձանի վրա փորագրված է․
89-րդ Թամանյան ջոկատի կազմում Բեռլին են հասել նաև մի շարք մելիքգյուղացիներ, որոնք հաղթանակից հետո այնտեղ հայկական քոչարի են պարել ։
Հետպատերազմյան ժամանակաշրջան
1950-1960-ական թվականներին նորից սկսել է աշխուժանալ երկրի տնտեսությունը, ինչը թույլ է տալիս մելիքգյուղացիներին ծավալել մեծածավալ շինարարական աշխատանքներ․ կառուցվել են մի շարք նոր և հարմարավետ բնակարաններ։ Կարևոր նշանակություն ունեցավ նոր ոռոգման ջրանցքը, որը ջուրը սարի տակից՝ գյուղի արևելյան հատվածից, հասցրել է ցանքատարածություններ և անջրդի հողերը դարձրել ջրարբի։ 1950-ական թվականների սկզբից գյուղում սկսել են գործել բուժկետ և անասնաբուժական տեղամաս։ 1953 թվականին գյուղը ստացել է էլեկտրական էներգիա․ այդ ժամանակ գյուղի փողոցները նույնպես լուսավորվեցին էլեկտրաէներգիայով։ Կառուցվել է էլեկտրաաղաց։ 1961 թվականին գյուղը ստացել է խմելու ջուր․ Մեսրոպ Պետրոսյանի նախաձեռնությամբ և գյուղացիների ջանքերով կառուցվել է 3 կմ երկարությամբ խողովակաշար, որը Թուխմանուկ լեռան բարձր լանջից գյուղ է հասցրել Աղի կոչվող աղբյուրի սառնորակ ջուրը։ 1964 թվականին գյուղում սկսել է գործել փոստ և խնայդրամարկղ։ 1973 թվականին գյուղում տեղադրվել է 120 համար ունեցող հեռախոսային կոմուտատոր (մինչ այդ գյուղում եղել է ընդամենը 3 հեռախոս՝ գյուղխորհրդում, փոստում և դպրոցում)։ Գյուղում կրթությունը դարձել էր համընդհանուր և պարտադիր, ինչը նպաստել է գրագիտության բարձրացմանը։ Հետպատերազմյան տարիներին կառուցվել են նաև գյուղխորհրդի վարչական շենք, մանկապարտեզ, կենցաղի տուն, բաղնիք, անասնահամալիր, դպրոցի շենք, խանութ և այլն։ 1979 թվականին գյուղում բնակվել են 862 մարդ ։ Գյուղին վնասներ հասցրեց 1988 թվականին տեղի է ունեցած Սպիտակի երկրաշարժը․ ավերվեցին դպրոցի և մանկապարտեզի շենքերը, մի շարք այլ շենքեր, զոհեր չեղան։
Հայաստանի Երրորդ Հանրապետության ժամանակաշրջան
1991 թվականին Հայաստանը անկախացել է ԽՍՀՄ-ից․ նորանկախ Հայաստանի կազմի մեջ մտավ նաև Մելիքգյուղը։ Այժմ գյուղատնտեսությունը շարունակում է մնալ Մելիքգյուղի հիմական ապրուստի աղբյուրը։ 2004 թվականին գյուղից արևելք՝ 1,5-2 կմ հեռավորության վրա, հայտնաբերվել են ոսկու և բազմամետաղների պաշարներ ։ 2005 թվականին գյուղում անց է կացվել գյուղապետի ընտրություններ, որտեղ հաղթել է Հայաստանի հանրապետական կուսակցության ներկայացուցիչ Աշոտ Խլղաթյանը ։ 2006 թվականին «Թուխմանուկ» ոսկու և բազմամետաղի հանքի շահագործումը հանձնվել է Հրայր Թովմասյանի կողմից հիմնադրված «Մեգո գոլդ» ՍՊԸ-ին։ Հանքի շահագործման հանձնվելուց հետո գյուղացիների մեծ մասը սկսել է աշխատել այնտեղ ։ 2008 թվականին գյուղապետ է ընտրվել Մհեր Մխիթարյանը ։ 2012 թվականին «Մեգո գոլդ» ՍՊԸ-ն հայտարարել է, որ պատրաստվում է կառուցել երրորդ պոչամբարը։ Այս ամենի հետևանքով գյուղացիները սկսել են բողոքի ակցիաներ իրականացնել, փակել միջհամայնքային ճանապարհները՝ պատճառաբանելով հանքի վտանգավոր ներգործությունը շրջակա միջավայրի, անասնապահությա, գյուղատնտեսության ն և առողջապահության վրա։ Ի վերջո՝ 2013 թվակին ՀՀ բնապահպանության նախարարությունը մերժել է «Մեգո գոլդ» ՍՊԸ-ի՝ երրորդ պոչամբարը կառուցելու առաջարկը ։ 2012 թվականին գյուղապետ է ընտրվել Հակոբ Մկրտչյանը ։ Ոսկու հանքը շահագործող ընկերությունը պարտքեր էր կուտակել 40 գյուղացիների նկատմամբ ։ Նույն ընկերությունը պարտքեր էր կուտակել նաև համայքի նկատմամբ՝ շուրջ 50 մլն դրամ։ 2016 թվականին գյուղապետ է դարձել Դերենիկ Շահբազյանը, ով դիմել է դատարան՝ գործարանի կուտակած 50 մլն պարտքը հետ ստանալու համար ։ Ի վերջո՝ «Մեգո գոլդ» ընկերությանը հարկադրված սնանկ ճանաչելու պահանջով 2017 թվականի սեպտեմբերի 29-ին դիմել է ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեին, իսկ նոյեմբերի 1-ի վճռով՝ ճանաչվել սնանկ ։
Համայնքի ղեկավար՝ Դերենիկ Շահբազյան
Ավագանու անդամներ՝ Սպարտակ Պետրոսյան Գասպար Գասպարյան Խլղաթ Խլղաթյան Նորիկ Սենոքյան Համլետ Տոնոյան
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Մելիքգյուղում հայտնաբերվել են մի շարք պատմամշակութային արժեք ունեցող հուշարձաններ, սակայն դրանցից ամենանշանավորը գյուղի կենտրոնում գտնվող Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին է ։ Եկեղեցու տեղում հնում եղել է փոքրիկ մատուռ, որի հիմքերի վրա 1891 թվականին վերակառուցվել է բազիլիկ եկեղեցին։ Կառուցումից հետո գործել է մինչև 1935 թվականը և խորհրդային կարգերի հրամանով փակվել է ։ Հետագայում վերաօծվել է 1995 թվականին՝ Գարեգին Ա կաթողիկոսի կողմից ։
Եկեղեցին եռանավ բազիլիկ հորինվածք ունի ։ Զանգակատունը գտնվում է եկեղեցու արևմտյան ճակատային հատվածում։ Սյունասրահում սյունների պարտականությունները կատարում են փայտե գլանները։ Եկեղեցու կառուցման ժամանակ վեց փայտե գլանները բերվել են Արևմտյան Հայաստանից՝ Սարիղամիշից, որոնք մինչև օրս էլ ծառայում են իրենց նպատակին։ Եկեղեցու կառուցման համար օգտագործվել է սև տուֆ։ Խորանի բարձրությունը կազմում է 1 մետր։ Մուտքը արևմտյան մասից է, որտեղ լուսավորություն ապահովելու համար բացված է նաև կիսաշրջանաձև պատուհան։ Բակում գտնվում են 17-20-րդ դարերի տապանաքարեր, իսկ եկեղեցու հյուսիսային պատին ներքուստ ագուցված է գյուղի հիմնադրի՝ Մելիքի, տապանաքարը։
Ժողովրդագրություն
Գյուղի բնակչությունը 1165 մարդ է՝ ըստ 2008 թվականի մարդահամարի։ Սեռային կազմը՝ տղամարդիկ 51%, կանայք՝ 49%։
Գյուղի բնակչության փոփոխությունները, ըստ տարբեր տարիների իրականացված մարդահամարների, ներկայացված է ստորև ։
Դիրք
Փամբակի և Ծաղկունյաց լեռնաշղթաների միացման վայրից դեպի արևմուտք են ձգվում երկու լեռնաբազուկ, որոնցից հարավայրին կոչվում է Թուխմանուկ (2761 մետր), իսկ հյուսիսայինը՝ Շողակաթ (2700 մետր)։ Շողակաթ լեռան արևելյան և արևմտյան մասերից սկիզբ են առնում երկու բլուր՝ Կլոր Դար և Քլսի Դար։ Շողակաթ լեռան հարավայրին լանջին՝ այս երկու բլուրների միջև, փռված է Մելիքգյուղը։ Ծովի մակերևույթից գյուղի բարձրությունը հասնում է 2181 մետրի։ Լեռների միջև գտնվող կիրճը ձգվում է դեպի արևմուտք և աստիճանաբար լայնանում՝ դառնալով հովիտ։ Այստեղ է գտնվում գյուղի գյուղատնտեսական նշանակություն ունեցող հողերի մեծ մասը։ Այս կիրճի միջով է հոսում Քասախի ձախ վտակ Գետուկը (տեղի արտասանությամբ Գ'էդուկ)։
Գյուղը երեք կողմից՝ հարավից, հյուսիսից և արևելքից, շրջապատված է լեռներով, իսկ դեպի արևմուտք, հարավ-արևմուտք և հյուսիս-արևմուտք տարածվում է հարթավայր։ Գյուղը հարավից սահմանակից է Ապարանին (հեռավորությունը՝ 10 կմ), հարավ-արևմուտքից՝ Միրաքին (3,5 կմ) և Նիգավանին (8 կմ), արևմուտքից՝ Ռյա Թազային (4 կմ) և Ալագյազին (7 կմ), հյուսիսից՝ Միջնատունին (4 կմ), իսկ հյուսիս-արևմուտքից՝ Ճարճակիսին (4,5 կմ)։ Այժմ գյուղը մտնում է Արագածի շրջանի մեջ, իսկ մինչ այդ մտնում էր Ապարանի շրջանի կազմ։ Եղել է պատմական Նիգ գավառի գյուղերից մեկը ։
Կլիմա
Գյուղի կլիման լեռնային է։ Ձմեռը տևում է շուրջ 6 ամիս կամ ավելի երկար։ Առաջին ձյունը տեղում է հեկտեմբերի կեսին, որը հաճախ հալվում է։ Ձյունը վերջնական նստում է նոյեմբերի կեսին և մնում մինչև ապրիլի վերջ։ Ձյան տեղումներ են պատահում նաև մայիսին և հունիսին։ Ձյան շերտի միջին հաստությունը կազմում է 90 սմ, սակայն առանձին տարիների՝ ավելի շատ։ 1968 թվականին գյուղում ձյան շերտի լայնությունը եղել է 135 սմ։ Ամբողջ տարվա ընթացքում գյուղում ուժեղ քամիներ են լինում, հատկապես տևական են հարավարևելյան քամիները։ Սառմանաիքները հիմնականում տեղի են ունենում արևմտյան և հյուսիսային ցուրտ քամիների փչելու դեպքում։ Հաճախ պատահում է երկարատև բուք, իսկ բքաշունչ օրերի թիվը 45 օրից ավելի է լինում։
Ամենացուրտ ամիսը հունվարն է, երբ օդի միջին ջերմաստիճանը հասնում է -12 °C, իսկ առանձին օրեր՝ -25 °C։ Ամենատաք ամիսը հուլիսն է, երբ օրվա միջին ջերմաստիճանը կազմում է +17 °C, ցերեկները՝ +24 °C, առանձին օրերին դիտվել են նաև +32 °C ջերմաստիճան։ Տեղումները առատ են․ դրանք տարեկան կազմում են 600-700 մմ։ Ամենաշատ տեղումները լինում են մայիսին, հունիսին և հոկտեմբերին։ Գարնանը և ամռանը հաճախակի դիտվում է կարկուտ, ինչը մեծ վնաս է հասցնում գյուղատնտեսությանը ։
Բուսական և կենդանական աշխարհ
Մելիքգյուղի լեռներն ու մարգագետինները ծածկված են ենթաալպիական հարուստ բուսականությամբ, փարթամ խոտով և երփներանգ ծաղիկներով։ Առատորեն աճում են գազ, կորնգան, ուրց, փետրախոտ, սիզախոտ, առվույտ, երեքնուկ, թթվաշ, սինձ, որձախոտ, բալախ, անթառամ, զանգածաղիկ, իշխաթնուկ, սոխուկ, սիբեխ, սխտորուկ, երնջակ, զանազան փշեր և այլն։ Տարածված են նաև մի շարք դեղաբույսեր, որոնցից են եզան լեզուն, եղինջը, փիփերթը, ավելուկը, դաղձը, սոյը, մանդակը, շուշանը և այլն։ Այս բույսերի մեծ մասը, բացի թարմ վիճակում հավաելուց և օգտագործելուց, նաև պահածոյացվում և թթու է դրվում։ Բուսական աշխարհի հարստությունը նպաստում է նաև անասնապահության զարգացմանը։ Մարգագետինների առատ խոտը հնձվում և ամբարվում է որպես անասնակեր։
Դարեր առաջ գյուղի լեռները ծածկված են եղել անտառներով, որոնք կամ ոչնչացվել են, կամ ինքնաոչնչնացվել։ Մինչև 19-րդ դարի կեսերը պահպանվել են այդ անտառներից հատուկենտ ծառախմբեր և պուրակներ, որոնց փայտանյութը Ալաշկերտից Արևելյան Հայաստան ներգաղթածների համար ծառայել է որպես շինանյութ։ 1990-ական թվականներին 140 հեկտար անտառատնկումներ են իրականացվել Մելիքգյուղի լեռնալանջերում։ Գյուղում սկսել են տնկել նաև պտղատու ծառեր, հատկապես խնձորենի և տանձենու ցրտադիմացկուն տեսակներ։ Դարեր շարունակ գյուղի հողատարածքներում մշակվել են ցորեն և գարի։ Գյուղում մշակվում են նաև կարտոֆիլ, կաղամբ, ճակնդեղ, կանաչ սոխ, վարունգ, գոնգեղ, լոբի, արևածաղիկ, եգիպտացորեն։
Կենդանական աշխարհը հարուստ չէ։ Այստեղ ապրում են ցուրտ կլիմային սովոր կենդանիներ և թռչուններ՝ գայլ, աղվես, նապաստակ, մուկ, ոզնի, վայրի կատու, գորտ, փորսուղ, կաքավ, վայրի աղավնի, լոր, ճնճղուկ, ուրուր, ագռավ, վայրի հավ, արտույտ, հոպոպ, սարյակ, ծիծեռնակ, բու, վարի բադ, սագ։ Տաք ամառներին երևում են նաև արծիվ և բազե։ Սողուններից հանդիպում են մողես և փոքր օձեր։ Կան բազմաթիվ միջատներ։ Տեղաբնակները պահում են կով, ոչխար, այծ, ձի, էշ, խոզ, ճագար, թռչուններից՝ հավ, աղավնի, սագ, բադ, հնդկահավ ։
Բարբառ
Մելիքգյուղացիները խոսում են Ալաշկերտի բարբառով։ Ալաշկերտից գաղթելու և Մելիքգյուղում հաստատվելու ժամանակներից սկսած մինչև օրս անաղարտ է մնացել բարբառը։ Բարբառի պահպանմանը նպաստել է այն, որ շրջակա գյուղերում և ամբողջ տարածաշրջանում չկա հայերենի մեկ այլ բարբառ, քանի որ գյուղերի հնաբնակները նույնպես ալաշկերտցի գաղթականներ են եղել։ Բացի այդ, գալով Մելիքգյուղ՝ ալաշկերտցիները գյուղը դատարկ են գտել, և ոչ մեկ չի խանգարել նրանց խոսել իրենց բարբառով, որի հետևանքով էլ այն պահպանվել է։
Ալաշկերտի բարբառը (այսինքն նաև Մելիքգյուղի խոսվածքը) պատկանում է հայերեն բարբառների կը ճյուղին։ Մելիքգյուղի խոսվածքն ունի 44 հնչյուն։ Հոգնակի թվի կազմության համար օգտագործվում են 11 մասնիկներ, որոնցից 8-ը շատ գործածական չեն։ Հիմնական և գործածական մասնիկներից են եր (աստըխ-աստխեր), ներ (պաէստ-պաէստներ) և կ (ճամպա-ճամպէկ) մասնիկները։ Չունի ցուցական և դիմորոշ հոդեր․ հիմնականներն են անորոշ, որոշյալ և ստացական հոդերը։ Թվականների տեսակները երեքն են՝ քանակական, չափական և բազմապատկական։ Խոսվածքն ունի 6 դերբայ՝ անորոշ (-ել,-ալ, օրինակ՝ աշխադել, խաղալ), անցյալ (-եր,-աձ, օրինակ՝ աշխադեր, խախծաձ), հարակատար (-ուգ, օրինակ՝ աշխադուգ), ենթակայական (-օղ, օրինակ՝ աշխադօղ), ժխտական (-ի,-ե, -ա, օրինակ՝ աշխադի, աշխադե, խաղա) և ընթերցակցական (-էն, -օվ, օրինակ՝ աշխադէլօվ, խաղալէն)։ Ներկա անկատարում օգտագործվում է կը մասնիկը (օրինակ՝ կը քաղիմ) ։
Պիևե Լիգուրե
Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկա.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մելիքգյուղ
Բանահյուսություն
Մելիքգյուղը հարուստ է իր բանահյուսությամբ։ Այստեղ կարելի է լսել մի շարք առած-ասացվածքներ, հանելուկներ, հեքիաթներ, բանաստեղծություններ, անեկդոտներ, շուտասելուկներ, երգեր և այլն։ Բանահյուսական ստեղծագործություններն արագորեն անցնում են մի համայնքից մյուսը։ Ստորև ներկայացված են այդ ստեղծագործություններից մի քանիսը ։
Առածներ
Հանելուկներ
Սարեն հընգավ՝ բան չէղավ, Ձօրէն հընգավ՝ բան չէղավ, Դըրինէրգու քարի տագ՝ Ջառտըվավ։ ( ոջիլ )
Սարէն, ձօրէն, հընգնի բան չէղնի, Ջուրն հընգնի, կօկին գէլնի։ ( թուղթ )
Շուտասելուկներ
Մուգ թալիմ, ձուգ ուդիմ, ձուգ թալիմ, ձուգ ուդիմ։ Ծռի, ծուռ, թըռի դուռ, թըռի դուռ, ծըռու ծուռ։ Մէգ տաշտ տագ ճաշ, մէգ տաշտ պաղ ճաշ։
Բանաստեղծություններ
Հէակտ, հէկատ, պաբս ա, Խալխա քուռագ տագս ա, Հէձա գածի Հէրէվան, Չիր բերի, չամիճ բերի, Հըմեն բաժնի ճըժերուն՝ Իմ հէկատ լըսօղներուն, -Հէկատ, կըսիմ, դը լըսէկ․ Կուդ տըվին հավէրուն, Հավեր ընձի հավգիտ տըվին Հավգիտ տարա դառպընի։
Տըղա՛, տղա՛, այ տըղա, Դու անջիգյար, շան տըղա՛, Յես քու սիրօվ վառվա, Թէ կըռնաս մէ ճար էրա։
Հագուստ
Մելիքգյուղում հագուստը հնում աղքատիկ է եղել։ Տղամարդիկ հագել են կտորից կարված վարտիք և վերնաշապիկ, չուխա կամ կապա։ Այն հիմնականում կարվում էր բրդից։ Կանանց համար կարվող զգեստներից հայտնի էր դեյրան և կուոդուշկան։ Տղամարդիկ դնում էին նաև մորթուց կարված փոփախ, իսկ կանայք՝ գլխաշոր։ Տքներին հագնում էին բրդե գուլպա և տրեխ։ Հետագայում՝ գյուղի զարգացմանը զուգահեռ, այս հագուստներին փոխարինել են ավելի ժամանակակից հագուստներ ։
Խոհանոց
Հնում Մելիքգյուղում պատրաստվող սննդատեսակները բազմազան են եղել, սակայն քիչ սննդարար։ Պաս և ծոմ պահողները տարվա մեծ մասը չեն օգտագործել յուղեղեն և մսեղեն։ Մելիքգյուղի խոհանոցի անբաժանելի մաս են կազմում շուրվա, քռճիգ, կոնջոլ, քյուֆթա, թանապուր, փլավ, ղավուրմա, մերափուրիգ, չորաթան, ածիկ ուտեստները ։
Սովորույթներ
Ծեսերը և սովորույթները զարգացել են դարերի ընթացքում։ Մելիքգյուղում դրանք հիմնականում պահպանվել են՝ ունենալով քիչ փոփոխություններ։
Հարսանիք
Հարսանիքի (տեղացիները անվանում են Հարսինկ) համար գյուղացիները հիմնականում ընտրում են աշունը կամ ձմեռվա սկիզբը․ դա պայմանավորված է հիմնականում նյութական ապահովվածության և աշխատանքից ազատ լինելու ժամանակահատվածով։ Մինչև հարսանիքը տեղի է ունենում հարսնախոսությունը․ տղայի ծնողները կամ երկու բարեկամ գնում են աղջկա տուն և, հանդիպելով նրա ծնողների հետ, բացատրում իրենց գալու նպատակը, խնդրում աղջկա ձեռքը։ Հարսնախոսը կոչվում է հուզնգան, այժմ կոչվում է նաև պատգամավոր։ Հարսնխոսությունից հետո փեսացուն և իր ծնողներն ընտրում են քավոր։ Քավորությունը հիմնականում ժառանգական էր, այսինքն՝ փոխանցվում էր սերնդեսերունդ։ Եթե գյուղացին քավոր էր ընտրում մեկ այլ ընտանիքից, ապա դա դատապարտվում էր մյուս գյուղացիների կողմից։
Նշանդրեքից մի քանի օր հետո հարսնացուին բերում էին փեսայի տուն, որպեսզի շոր կարեն և գնումներ կատարեն։ Այս ամենից հետո կատարվում է փայ տանելու արարողություն։ Փեսացուի ազգականները հավաքվում են, պատրաստում գաթա, հալվա, զանազան քաղցրավենքիներ, կոնֆետ, մրգեղեն, կտորեղեն, զարդեր են առնում և գնում հարսնացուի տեսնելու։ Այս ամենից հետո խնամիները և քավորը հավաքվում են հարսնացուի տանը և որոշում հարսանիքի օրը։ Այս արարողությունը կոչվում է քյասըմ։
Բուն հարսանիքը, խնջույքը հիմնականում սկսվում է երեկոյան՝ ժամը 17․00-18․00։ Մինչև հարսանիքը տեղի է ունենում ծաղկոցը․ հավաքվում են գյուղի «ծաղիկ հասակ ունեցողները»՝ երիտասարդները, և գնում այն տուն, որտեղ տեղափոխվել էր հարսնացուն մինչև հարսանիքը։ Այդ տունը պետք է պատկանի հարսնացուի ազգականներից մեկին և կոչվում է «ծաղկոց տուն»։ Այստեղ 4-6 ժամ պարում են, երգում, մինչ գալիս են հարսը հանելու։ Այդ արարողության ժամանակ հարսին տանում են իր հորական տուն՝ նախօրոք սանրելով նրա մազերը և հագցնելով հարսի շորը։ Ապա սկսվում է բուն հարսանիքը, բոլորը պարում են, ուրախանում, խմում կենացներ։ Հարսանիքի հաջորդ օրը՝ առավոտյան, հարսանքավորները նորից են հավաքվում և խնջույք սարքում, որը տևում է շուրջ 3-4 ժամ, որտեղից 25-30 մարդ գնում է հարսի տուն և այնտեղ նույնպես սկսում կերուխում․ այն տևում է մինչև ցերեկը՝ ժամը 16․00-17․00։ Հնում հարսանիքները տևում էին շուրջ 3 օր և գիշեր ։