cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալեխանդրո Խոդորովսկի
Կենսագրություն
1953 թվականին մեկնում է Փարիզ, որտեղ սկսում է աշխատել նշանավոր մնջախաղաց Մարսել Մարսոյի հետ։ Փարիզ հասնելու հենց առաջին օրը, ավելի ճիշտ, գիշերը, նա ժամը երեքին զանգահարեց Անդրե Բրետոնին՝ պահանջելով անմիջապես իրեն ընդունել։ «Բայց դուք ո՞վ եք», - վրդովվեց սյուրռեալիզմի նահապետը։ «Իմ ազգանունը Խոդորովսկի է, - ներկայացավ նա, - քսանչորս տարեկան եմ, եկել եմ Չիլիից՝ սյուրռեալիզմին հարություն տալու համար»։ Նա այնտեղ աշխատեց Մորիս Շովալիեյի հետ, և ստեղծեց իր առաջին կինոնկարը՝ Շրջված Գլուխներ, որն այժմ կորած է համարվում ։
Փարիզում նա ընկերակցեց սյուրռեալիստներ Ռոլան Տոպոր և Ֆեռնանդո Արրաբալի հետ, ում հետ էլ 1962 ստեղծեցին Պանիկ շարժումը։ Դրա անունը գալիս է Պան հույն բնության հեթանոսական աստծուց, և կենտրոնանում է քաոսային գեղարվեստական ներկայացումների և սուրռեալ պարկերների վրա ։
Անարխիկ թատրոնից Խոդորովսկին անցավ կինո, իսկ հետագայում զբաղվեց կոմիքսների ստեղծմամբ ու վիպասանությամբ։ Ոմանց աչքին նա մնաց շառլատան, մինչդեռ մյուսները նրան պիտի կարգեին միստիցիզմի քուրմ և խռովարար ավանգարդի վարպետ ։
Խոդորովսկու կինը՝ Վալերին և նրա տղաները՝ Բրոնտիսը, Աքսելը և Ադանը հայտնվել են նրա ֆիլմերում ։
Ստեղծագործություն
Որպես Պանիկ շարժման անդամ՝ Խոդորովսկին գրեց քանի գրքեր և թատերական պիեսներ։ 1960-ականների վերջերում նա ավանգարդ թատրոնի ռեժիսոր դարձավ Փարիզում և Մեխիկոյում, ստեղծեց «Հրաշալի Պանիկականներ» կոմիքսը, և 1967 թվականին իր առաջին «իսկական» կինոնկարը սարքեց՝ Ֆանդո և Լիզը, մի սյուրռեալիստական սիրո պատմություն, Արրաբալի սցենարներից մեկի հիման վրա, որը նկարահանվեց Իսպանիայում։ Ֆանդո և Լիզը Ակապուլկոյի միջազգային կինոփառատոնին ցուցադրվելիս, այնպիսի թեժ սկանդալի տեղիք տվեց, որ փառատոնը մեկընդմիշտ փակեցին։ Ապա դա արգելվեց Մեքսիկայում, ամերիկյան էկրան բարձրացավ աղճատված տարբերակով և երեսուն տարի ֆիլմադարանում մնալուց հետո միայն 1999 թվականին թողարկվեց տեսաժապավենի վրա։ 1971 թվականին Խլուրդը լույս տեսավ, որը վերածվեց պաշտամունքային դասականի, ինչպես և Սրբազանց Լեռը 1973 թվականին ։
1975 թվականին նա վերադարձավ Ֆրանսիա, որտեղ և սկսեց գործել մի ֆիլմի վրա, որը երբեք չսարքվեց՝ Ֆրանկ Հերբերտի Ավազաթումբի մի հսկայական հարմարացում, որում պիտի նկարահանվեին՝ Օրսոն Ուելսը, Սալվադոր Դալին և այլներ, և իր երաժշտությունը պիտի լիներ Փինկ Ֆլոյդինը։ Նրա ֆինանսիստները հրաժարվեցին, և Ավազաթումբը նկարահանվեց Դեյվիդ Լինչի միջոցով ։
Նրա մյուս կինոնկարը նկարահանվեց 1979 թվականին՝ Փղաժանիքը, մի փոքրիկ աղջկա ընկերության պատմությունը մի փղի հետ, որն արագորեն խամրեց խավարի մեջ։ 1980-ականներին նա սկսեց գործել Մոբիոսի և այլ արվեստագետների հետ կոմիքսների, պատկերավոր վեպերի և մուլտֆիլմերի վրա, և մի քանի այլ գրքեր գրեց։ 1990 թվականին նա նկարահանեց մի այլ ֆիլմ՝ Ծիածանի Գողը ֆանտաստիկ ֆիլմը Օմար Շարիֆի և Պիտեր Օ'Թուլի հետ։ 1990-ականներին նա շարունակեց գծանկարիչների հետ մուլտֆիլմեր արտադրել, և պետք է որ որոշ ժամանակ սկսի գործել իր նոր ֆիլմի՝ Խլուրդի Զավակները ֆիլմը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1929 ծնունդներ Կատեգորիա:Չիլիացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Հրեա ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Չիլիացի գրողներ Կատեգորիա:Չիլիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆեմինիստ արվեստագետներ Կատեգորիա:Չիլիացի գիտնականներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հոգեբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգահաններ Կատեգորիա:Անարխիստ գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հրեաներ Կատեգորիա:Իսպանալեզու գրողներ Կատեգորիա:Չիլիացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի հրեաներ Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Հրեա արվեստագետներ Կատեգորիա:Հրեա գրողներ Կատեգորիա:Չիլիացի փիլիսոփաներ
Արթուր Պետրոսյան (այլ կիրառումներ)
Արթուր Պետրոսյան անվամբ հայտնի են մի քանի անձնավորություններ.
Արթուր Պետրոսյան (գիտնական) - ածխի հանքավայրերի աերոգազադինամիկայի և ածխի հանքավայրերի մեթանի հետազոտության ոլորտի խորհրդային գիտնական, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ, Ռուսաստանի ածխի արդյունաբերության պատվավոր աշխատող։
Իմեր
Բնակչությունը կազմում է 1196 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 44 մարդ/կմ²։ Տարածքը 27 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 38050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0439։ Բնակավայրի հովանավորն է Պյոտրը և Պավելը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սոտոսի սինդրոմ
Սոտոսի սինդրոմը (ուղեղային գիգանտիզմ) հազվագյուտ գենետիկական խանգարում է, որը բնորոշվում է կյանքի առաջին տարիներին ավելորդ ֆիզիկական աճով։ Ավելորդ աճը հաճախ սկսում է դեռևս մանկության շրջանում և շարունակվում է վաղ դեռահասության տարիներին։ Խանգարումը կարող է ուղեկցվել աուտիզմով, մեղմ ինտելեկտուալ անընդունակությամբ, դանդաղ շարժունակությամբ, ճանաչողական և սոցիալական զարգացվածությամբ, հիպոտոնիայով (ցածր մկանային տոնուս) և խոսքի խանգարումներով։ Սոտոսի սինդրոմով տառապող երեխաները ծնվելիս խոշոր են լինում և հաճախ ավելի բարձրահասակ, ծանր և համեմատաբար ավելի խոշոր գանգեր (մակրոսեֆալիա) իրենց տարիքային նորմայի համեմատ։ Խանգարման նշանները, որոնք անհատների միջև տարբերվում են, ներառում է անհամաչափ մեծ գանգ թեթևակի ձգված ճակատով, խոշոր ձեռքեր և ոտքեր, խոշոր կզակոսկր, հիպերտերոլիզմ (ոչ նորմալ կերպով աչքերի միջև ավելացած հեռավորություն) (լայն միջբբային հեռավորություն) և կախ ընկած աչքեր։ Անճոռնիությունը, անհարմար քայլքը և անսովոր ագրեսիվությունը կամ դյուրագրգռությունը նույնպես կարող են հանդիպել։ Չնայած Սոտոսի սինդրոմի շատ դեպքեր հազվադեպ են պատահում, ընտանեկան դեպքերը նույնպես զեկուցվել են։ Սա նման է Վեյվերի համախտանիշին։
Համաճարակաբանություն
Հաճախականությունը մոտավորապես 1-ը 14,000 ծնունդների մեջ է ։
Նշաններն ու ախտանիշները
Բնորոշվում է գերաճով և զարգացած ոսկրային տարիքով։ Այս հիվանդությամբ տառապող մարդիկ տձև են և հիվանդ մակրոդոլիչոսեֆալիայով, ունեն սրածայր կզակ։ Դիմային տեսքը առավել նկատելի է վաղ մանկության ընթացքում։ Հիվանդ մանուկներն ու երեխաները հակված են արագորեն մեծանալուն, նրանք զգալիորեն բարձրահասակ են, քան նրանց եղբայրներն ու քույրերը, հասակակիցները, և ունեն անսովոր մեծ գանգ ու գլուխ։ Չնայած, մեծահասակների հասակը սովորաբար նորմայի մեջ է լինում։
Սոտոսի սինդրոմով հիվանդ մարդիկ հաճախ ունենում են ինտելեկտուալ անբավարարություն, առավել ևս ունենում են վարքագծային խնդիրներ։ Հաճապ հանդիպող վարքագծային խնդիրները ներառում են ուշադրության պակասի հիպերակտիվության խանգարում, ֆոբիաներ, մոլեգնություններ և հարկադրանքներ, վատ տրամադրություն և խթանող վարքագծեր։ Խոսքի և լեզվի խնդիրները նույնպես ընդհանուր բնույթ են կրում։ Հիվանդները հաճախ ունենում են ձայնային արձակման խնդիրներ, կակազում են, ունեն միապաղաղ ձայն։ Բացի այս, թույլ մկանային տոնուսը (հիպոտոնիա) կարող է հետաձգել վաղ զարգացման մի շարք գործընթացները, մասնավորապես շարժողական հմտությունները, ինչպիսիք են նստելը և սողալը։
Սոտոսի սինդրոմի այլ նշաններից են ողնաշարի ոչ նորմալ կորությունը (ողնաշարի ծռումներ), նոպաները, սրտի կամ երիկամի արատները, լսողության կորուստը և տեսողության խնդիրները։ Այս խանգարումով տառապող որոշ մանուկների մաշկը և աչքերի սպիտակները դեղնում է (դեղնախտ), թերսնուցվում են։ Սոտոսի սինդրոմով տառապող որոշ մարդկանց մոտ առավել հաճախ մանկության ընթացքում ի հայտ է եկել քաղցկեղ։ Բայց քաղցկեղի միայն մեկ ձև չէ, որ կապված է այս վիճակի հետ։ Դեռևս անորոշ է, թե արդյոք Սոտոսի սինդրոմը մեծացնում է առանձին տեսակի քաղցկեղների առաջացման վտանգը։ Եթե այս խանգարմամբ տառապող մարդիկ ունեն քաղցկեղի առաջացման մեծ ռիսկ, ապա այդ ռիսկը շատ քիչ չափով է մեծ ընդհանուր բնակչության համար նախատեսված ռիսկից։
Գենետիկա
NSD1 գենի մուտացիաները հանգեցնում են Սոտոսի սինդրոմի առաջացմանը ։ NSD1 գենը տրամադրում է հրահանգներ սպիտակուց պատրաստելու համար, որոնք ապահովում են նորմալ աճն ու զարգացումը։ Չնայած այս սպիտակուցի ֆունկցիան անհայտ է։ Ճապոնիայի բնակչության մեջ առավել հաճախ հանդիպող գենետիկական փոփոխությունը, որը հանգեցնում է Սոտոսի սինդրոմի, 5-րդ քրոմոսոմի NSD1 գեն պարունակող հատվածի ջնջումն է։ Այլ բնակչությունների մոտ NSD1 գենի փոքր մուտացիաները առավել հաճախ են հանդիպում։ NSD1 գենը ներառող գենետիկական փոփոխությունները կանխում են գենի մեկ նմուշի որևէ ֆունկցիոնալ սպիտակուցի արտադրելը։ Պարզ չէ, թե ինչպես է այս սպիտակուցի նվազած քանակը զարգացման ժամանակ հանգեցնում սովորելու անկարողության, գերաճի և Սոտոսի սինդրոմի այլ հատկանիշների։
Սոտոսի սինդրոմի դեպքերի 95%-ը առկա է եղել այն մարդկանց մոտ, որոնց իրենց ընտանիքում ոչ մի խանգարման դեպք չի գրանցվել։ Այդ դեպքերի շատերը արդյունք են NSD1 գենի նոր մուտացիաների։ Շատ քիչ ընտանիքներ են նկարագրված մեկից ավել հիվանդներով։ Այս դեպքերը օգնեցին հետազոտողներին սահմանել այն, որ Սոտոսի սինդրոմը ունի ժառանգման աուտոսոմալ դոմինանտ մոդել։ Աուտոսոմալ դոմինանտ ժառանգումը նշանակում է, որ փոփոխված գենի մեկ նշուշը ամեն բջջում բավարար է հիվանդությանը ի հայտ գալու համար։
Բուժումը
Սոտոսի սինդրոմի համար չկա ստանդարտ բուժման կուրս։ Բուժումը սիմպտոմատիկ է։
Կանխատեսումը
Սոտոսի սինդրոմը կյանքին վտանգ սպառնացող խանգարում չէ, և հիվանդները կարող են ունենալ նորմալ կյանքի տևողություն։ Զարգացումային ուշացումները կարող են բարելավվել դպրոցական տարիներին։ Չնայած համակարգման խնդիրները ուսման անընդունակության և այլ ֆիզիկական կամ հոգեբանական խնդիրների հետ համատեղ կարող են պահպանվել նույնիսկ չապահաս տարիքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համախտանիշներ Կատեգորիա:Հիվանդություններ Կատեգորիա:Գենետիկա Կատեգորիա:Բժշկություն Կատեգորիա:Գենետիկ հիվանդություններ և խանգարումներ Կատեգորիա:Ժառանգական հիվանդություններ Կատեգորիա:Հազվադեպ հանդիպող հիվանդություններ
Աջման
Աջման (արաբ. عجمان‎‎), քաղաք Միացյալ Արաբական Էմիրություններում, Աջմանի Էմիրության վարչական կենտրոնը։
Բնակչությունը 225 հազ. մարդ (2003)։ Բնակչությամբ 5-րդ քաղաքը ԱՄԷ-ում։
Դեռ հին ժամանակներից հայտնի է որպես ձկնորսական կենտրոն, ինչպես նաև մարգարիտի հանքավայր։ Սակայն, մինչև վերջին ժամանակները համարվում էր փոքր քաղաք։ Միայն վերջերս քաղաքը սկսեց արագորեն զարգանալ՝ շնորհիվ հարևանությամբ գտնվող մեգապոլիսների՝ Դուբայ և Շարջա։
Քաղաքը գտնվում է Պարսից ծոցի ափին, Շարջայից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա, Շարջա և Դուբայ քաղաքների հետ 2 միլիոն բնակչությամբ ստեղծելով քաղաքային ագլոմերցիա։
Քաղաքում կա նավահանգիստ։
Աջմանը միակ էմիրությունն է, որում չի հայտնաբերվել նավթ։ Սակայն Աջմանն ավելի հայտնի է իր նավաշինական գործունեությամբ, որտեղ մինչև օրս հնագույն մեթոդներով կառուցում են հին արաբական առագաստանավեր և ժամանակակից ապակեպլաստ նավեր։
Քաղաքը հայտնի է նաև իր Ազգային պատմական թանգարանով։ Կարելի նաև տեսնել քառակուսի աշտարակը, Ալ-Նուամի մզկիթը և ուղտերի մրցավազքի հարթակը։
Հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄԷ Կատեգորիա:Ասիայի քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄԷ-ի քաղաքներ
(8269) Կելանդրելի
(8269) Կելանդրելի (Calandrelli), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի օգոստոսի 17-ին Սան Վիտորե աստղադիտարանի կողմից Բոլոնիայում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սան Վիտորե աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արթուր Պետրոսյան (պետական գործիչ)
Արթուր Բենիամինի Պետրոսյան (ծնվ. 22 մարտի 1952 թ., գ. Լանջիկ, Անիի շրջան), ՀՀ պետական և քաղաքական գործիչ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարներ Կատեգորիա:1952 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 22 ծնունդներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լանջիկ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:ՄԱԿ անդամներ Կատեգորիա:ԲՀԿ անդամներ Կատեգորիա:Հարկային ծառայության գնդապետեր Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Առաջինն առաջնայինները (գիրք)
Առաջինն առաջնայինները (First Things First) (1994) ինքնազարգացմանն ուղղված գիրք է գրված Սթիվեն Քովիի և Ռոջեր և Ռեբեկա Մերիլների կողմից։ Այն առաջարկում է ժամանակի կառավարման մոտեցում, որը օգնում է մարդուն հասնել արդյունավետության՝ սովորույթ դարձնելով առաջինը կատարել առաջնային գործերը։ Այս մոտեցումը հետագա զարգացումը ստացավ Սթիվեն Քովիի «Ամենաարդյունավետ մարդկանց յոթ սովորույթները» գրքում։ Գրքում ժամանակի կառավարման երեք փուլեր են առանձնացվում՝ առաջին փուլը գործերի ցանկն է, երկրորդ փուլը անձնական կազմակերպումը վերջնաժամկետներով և երրորդ փուլը խնդիրների արժեվորումն է, ինչպես Ֆրանկլինի պլանավորման մեջ։ "Ժամացույց և կողմնացույց"-ի անալոգով հեղինակները առաջարկում են որոշակիացնելով հիմնական ֆունկցիաները և սկզբունքները ապահովում են իսկական հյուսիսը և որոշում ենք, որ գործերն են ավելի կարևոր, այսինքն որոշումները կայացվում են ոչ թե ուղղակի ժամացույցով կարգավորելով, այլ կողմնացույցով՝ նպատակով և արժեքներով։ Նկատի ունենալով, որ մարդիկ ապրելու, սիրելու, սովորելու և ժառանգություն թողնելու պահանջ ունեն, նրանք առաջարկում են դուրս գալ «շտապի» շրջանակից դուրս գալ (նույնը, ինչ II քառակուսին է Քարտեզյան կոորդինատային համակարգում). Իր գրքում, Քովին նկարագրում է հիմունքները, որով երկարաժամկետ նպատակներին ուղղված աշխատանքների գերակայություններն է որոշում հրատապ թվացող բայց իրականում ոչ կարևոր խնդիրների հաշվին։ Դա նրա մատրիցան է, որ դասակարգում է խնդիրները հրատապ ու ոչ հրատապ մի առանցքի շուրջ և կարևոր ու ոչ կարևոր մյուս առանցքի շուրջ։ Նրա 2 քառակուսին պարունակում է ոչ թե հրատապության, այլ կարևորության տարրեր։ Նա կարծում է, որ հավանաբար սրանք կանտեսեինք, մինչդեռ արդյունավետության հասնելու համար, պետք է կենտրոնանանք հենց այս գործերի վրա։ Կարևոր տարրերը որոշվում են կենտրոնանալով մի քանի վճռորոշ գերակայությունների և վարքագծերի վրա, որոնք փոխփոխվում են ըստ անհատների, այնուհետ որոշելով փոքր նպատակներ յուրաքանչյուր վարքագծի համար յուրաքանչյուր շաբաթ կյանքի ամբողջական բալանսը պահպանելու համար։ Այդ որոշելու գործիքներից մեկը յոթ վճռորոշ դերերի ցանկն է, ամեն դերի համար երեքշաբաթյա նպատակներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ինքնօժանդակման գրքեր Կատեգորիա:Անհատի զարգացում
Ճահճային կրիա
Ճահճային կրիա (Emys orbicularis), սովորական կրիա, աչիկավոր կրիա, ջրային կրիաների ընտանիքի կենդանի։ Հայաստանում հանդիպում է միայն Տավուշի մարզում։ Տարածված է հիմնականում տաք կամ բարեխառն կիսաչորային գոտիներում։ Բնակվում է հոսող և կանգուն բնական ու արհեստական, ջրավազաններում և ջրամերձ տարածքներում։
Դմիտրոկոլինո
Դմիտրոկոլինո (Дмитроколине), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ալեքսանդրովիում։
Ճահճային կրիա
Կառուցվածք
Զրահի երկարությունը փոխվում է տարիքի հետ (2,2-29 սմ)։ Պոչը համեմատաբար երկար է (զրահից 1,4-3 անգամ կարճ է)։ Զրահի մեջքային մակերեսը՝ կարապաքսը, համեմատաբար ուռուցիկ է, վահանիկները՝ հարթ։ Զրահի որովայնային մասը՝ պլաստրոնը, շարժուն է։ Կարապաքսն ու պլաստրոնը միացած են կապանով։ Գլուխը ծածկված է հարթ մաշկով։ Մատների միջև, զարգացած են լողաթաղանթներ։ Կարապաքսի գույնը գորշ կանաչավունից գրեթե սև է՝ կախված մանր, սև ու սպիտակավուն, դեղնավուն կամ նարնջագույն բծերի խտությունից։ Պլաստրոնի գույնը սպիտակավունից դեղնավուն է կամ վարդագույն՝ կախված բաց գույնի բծերի ընդհանուր գունավորումից։ Մաշկի մուգ ընդհանուր գունավորման վրա ևս առկա է բաց դեղնավունից նարնջագույն երանգներով մանր բծերի խճանկար։ Գլուխն ու վերջույթները նույնպես մուգ գույնի են՝ ծածկված մանր դեղնավուն գծերով։ Երիտասարդ կրիաները խայտաբղետ են։ Սնվում է որդերով, հոդվածոտանիներով, փափկամարմիններով, մանր ողնաշարավորներով, լեշերով, նաև ջրային բուսականությամբ։ Ձմեռում է հիմնականում հոսող ջրավազանների հատակին՝ թաղվելով տիղմի մեջ (1 մ խորություն)։
Դմիտրոկոլինո
2001 թվականի տվյալներով Դմիտրոկոլինո գյուղում բնակվում էր 112 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ճահճային կրիա
Ձվադրումը
Ձմեռման տևողությունը կախված է կլիմայի պայմաններից (հաճախ՝ հոկտեմբերից մարտի վերջը)։ Զուգավորումը սկսվում է ապրիլին, շարունակվում մինչև հունիսի կեսերը։ Մայիսի վերջից հուլիսի սկիզբը էգը ձվադրում է 2-3 անգամ, յուրաքանչյուր անգամ դնում երկարավուն, 28-33 մմ × 18-20 մմ տրամագծով 5-10 ձու և դրանք թաղում հողի մեջ։ Ձագերը ծնվում են օգոստոսի վերջերին-սեպտեմբերի սկզբին։ Սեռահասուն է դառնում 6-8 տարեկանում։ Պահպանության նպատակով խնամվում և բազմացվում է նաև անազատ պայմաններում։ Օգտագործվում է գիտահետազոտական նպատակներով, միսն ու ձուն՝ որպես սնունդ։ Գրանցված է Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր գրքում։
Կատեգորիա:Կրիաներ Կատեգորիա:Միջազգային Կարմիր գիրք
Սելևկյան գերիշխանության հաստատումը Մեծ Հայքում և Ծոփքում
Սելևկյան գերիշխանության հաստատումը Մեծ Հայքում և Ծոփքում, Սելևկյան պետությունը Անտիոքոս III-ի գահակալության ժամանակ իր գերիշխանությանն է ենթարկում Ծոփքը և Մեծ Հայքը։ Ծոփքի Աբդիսարես թագավորը օգտվելով Սելևկյանների թուլացումից, հրաժարվում է ճանաչել Անտիոքոս III-ի գերիշխանությունը, սակայն Անտիոքոս III-ը, իր ուժերը վերականգնելուց հետո, որոշում է կրկին Ծոփքը ենթարկել իրեն։
Ծոփքը և Սելևկյանները
Անտիոքոս III-ը Ծոփքը իրեն ենթարկելու նպատակով 212 թվականին զգալի ուժերով ներխուժում է Ծոփք և բանակ դնում Արշամաշատ մայրաքաղաքի մոտ։ Ծոփքի Քսերքսես թագավորը, նկատի ունենալով թշնամու ուժերի գերազանցությունը, դեսպաններ է ուղարկում Անտիոքոսի մոտ և հայտնում, որ ցանկանում է բանակցության մեջ մտնել նրա հետ։ Անտիոքոսը իր մոտ է կանչում Քսերքսեսին, հաշտվում նրա հետ և նույնիսկ նրան է զիջում հարկի մեծագույն մասը, որ մերժել էր իրեն վճարել Քսերքսեսի հայրը։ Այնուհետև Անտիոքոսը վերցնում է Քսերքսեսից 300 տաղանդ, 100 ձի և նույնքան ջորի՝ իրենց լծասարքերով, վերադարձնում է նրան ամբողջ իշխանությունը և ամուսնացնում նրան իր քրոջ հետ։ Սակայն Անտիոքոսը 201 թվականին սպանել է տալիս Քսերքսեսին և Ծոփքում զորավար կառավարիչ է նշանակում Զարեհին, որը, ըստ երևույթին, Ծոփքի թագավորական նույն տոհմից էր։
Անտիոքոս և Երվանդ IV
Հայկական ընդդիմադիր հոսանքի ղեկավար Արտաշեսը Անտիոքոս III-ի օգնությամբ պայքար է սկսում Մեծ Հայքի թագավոր Երվանդ Դ-ի դեմ։ Արտաշեսը, ինչպես հաղորդում է Խորենացին, զգալի ուժերով հարձակվում է Երվանդի վրա, հաղթում նրան, պաշարում և գրավում է Երվանդաշատը։ Մայրաքաղաքի գրավման խառնաշփոթության ժամանակ զինվորներից մեկը սպանում է Երվանդին։ Դրանից հետո Արտաշեսը գրավում է նաև Բագարանը, սպանում է քրմապետ Երվազին՝ Երվանդի եղբորը, վերացնում է Երվանդունիների դինաստիան։ Անտիոքոս III-ը Արտաշեսին Մեծ Հայքում նշանակում է ստրատեգ։ Դրանից հետո մոտ տասը տարի Մեծ Հայքը և Ծոփքը, իբրև Սելևկյան տիրապետության տակ գտնվող երկրներ, կառավարվում են Արտաշեսի և Զարեհի կողմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սելևկյաններ Կատեգորիա:Մեծ Հայք Կատեգորիա:Ծոփք
Չար ոգի (ֆիլմ)
Չար ոգի, 1927 թվականին Հայֆիլմ կինոստուդիայի նկարահանած համր գեղարվեստական ֆիլմերից, Ալեքսանդր Շիրվանզադեի «Ցավագարը» վիպակի էկրանավորումը։
Սյուժե
Ֆիլմի հիմքում ողբերգական ճակատագիրն է ընկնավորությամբ տառապող մի աղջկա, որը դառնում է ամուսնու ընտանիքի նախապաշարումների զոհը։
Հետաքրքիր փաստեր
= Հղումներ =
Կատեգորիա:1927 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Համր ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Պատվական Բարխուդարյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամասի Մարտիրոսյանի ֆիլմեր
Զամալլու (ֆիլմ)
Զամալլու (Շահալիի կամուրջը), 1928 թվականին Հայֆիլմ կինոստուդիայի նկարահանած համր գեղարվեստական ֆիլմերից է։
Սյուժե
Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատման նախաշեմին. պարտիզան-բոլշևիկները պայքարում են Զամալլուի կիրճում ռազմավարական նշանակություն ունեցող կամրջի հսկողության համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1928 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Միխայիլ Կուչերով
Կենսագրություն
1871 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի երկրագործության (1877 թվականից՝ անտառային) ինստիտուտը և աշխատել այդ տեղում մինչև 1910 թվական։
Սկզբում պրոֆեսոր Սոկոլովը նրան առաջարկել է աշխատել որպես լաբարանտ, իսկ 1877 թվականին նա դարձավ Պ. Ա. Լաչինովի ասիստենտը քիմիայի բաժնում ։ Հիմնական աշխատանքները նվիրված են չհագեցած ածխաջրածինների ուսումնասիրությանը։ 1881 թվականի հայտնաբերել է հետագայում իր անունը կրող ռեակցիան, որի համար արժանացել է (1885) Ռուսաստանի ֆիզիկա-քիմիական ընկերության մրցանակին։
1891 թվականին Կուչերովը դարձավ դոցենտ, իսկ 1903 թվականին` պրոֆեսոր։ Իր ամբողջ կյանքի ընթացքում Կուչերովը հրատարակել է մոտ 30 գիտական աշխատանք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս քիմիկոսներ
(8270) Ուինսլոու
(8270) Ուինսլոու (Winslow), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի մայիսի 2-ին Էլեանոր Հելինի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,181359 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8103 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5525 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1176,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,305924 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,43° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ելիզավետովկա (գյուղ, Ալեքսանդրովի շրջան)
Ելիզավետովկա (Єлизаветівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ալեքսանդրովիում։
2001 թվականի տվյալներով Ելիզավետովկա գյուղում բնակվում էր 106 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (256601-256700)
Աստերոիդների ցանկ (256501-256600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (256701-256800)
Հնդկաստանի կառավարության դրամահատարան, Նոիդա
Հնդկաստանի կառավարության դրամահատարան, Նոիդա, Հնդկաստանի չորս դրամահատարաններից մեկը՝ տեղակայված Նոիդայում, Ուտար Պրադեշ նահանգ, դրամահատարանն արտադրությունը սկսել է 1988 թվականի հուլիսին, և այն Հնդկաստանի միակ դրամահատարանն է, որ հիմնադրվել է Հնդկաստանի անկախություն ձեռք բերելուց սկսած, 1947 թվականին ։ Այն արտադրեց Հնդկաստանի՝ չժանգոտող պողպատից առաջին մետաղադրամները և դրա հետ մեկտեղ իրենց երկրի համար մետաղադրամներ արտադրելուց բացի՝ արտադրում է մետաղադրամներ այլ երկրների համար։
Պատմություն
1984 թվականին Հնդկաստանի կառավարությունը որոշեց հիմնադրել նոր դրամահատարան Հնդկաստանի Ուտար Պրադեշ նահանգւժի Նոիդա քաղաքում։ Տարեկան 2,000 միլիոն մետաղադրամների արտադրական հզորությամբ՝ նոր դրամահատարանը ստեղծվեց Հնդկաստանի մետաղադրամների աճող պահանջարկը բավարարելու համար։ 1986 թվականի հունվարին նախագիծը մեկնարկեց Հնդկաստանի ֆինանսների նախարարության տնտեսական գործերի դեպարտամենտի կողմից 30 կրոր (համարժեք 2017 թվականի 291 կրորին կամ 40 միլիոն ԱՄՆ դոլարին) բյուջեով։ Դրամահատարանի կառուցումը ժամանակին ավարտվեց, և այն սկսեց մետաղադրամների արտադրությունը 1988 թվականի հուլիսին։ Այն Հնդկաստանի համար արտադրեց առաջին չժանգոտող պողպատից մետաղադրամները ։
Կազմակերպություն
2006 թվականի հունվարի 13-ից սկսած Հնդկաստանի կառավարությունը Նոդիայում հանդիսանում է Հնդկաստանի սահմանափակ տպագրության և դրամահատության կորպորացիայի մասը։ Այն ղեկավարվում է տնօրենների խորհրդի կողմից ։ Since 13 January 2006, the India Government Mint at Noida has been a part of Security Printing & Minting Corporation of India Limited. It is headed by a board of directors.
Դրամահատարանային տարբերանշան
Հնդկաստանի կառավարության դրամահատարանում՝ Նոդիայում հատված մետաղադրամները կրում են «փոքր կամ մեծ կետ» դրամահատարանային տարբերանշան ( °  or o) :
Արտադրություն
Հնդկաստանի համար մետաղադրամների արտադրությունից բացի՝ դրամահատարանը մետաղադրամներ է արտադրում նաև Թաիլանդի և Դոմինիկյան Հանրապետության համար։ 2012 թվականից սկսած դրամահատարանը ներկայացրեց գիշերային-արտադրանք ։ 2016 թվականին՝ Հնդկաստանի դրամական բարեփոխումից առաջ, դրամահատարանն արտադրում էր մետաղադրամների ընդհանուր քանակի 40 %-ը և ուներ 400 կրոր (56 միլիոն ԱՄՆ դոլար) մետաղադրամների տարեկան արժեքի թիրախ։ Այս արտադրությունը հետագայում աճեց՝ արժույթի հոսունության պակասի պատճառով ։
Արամ Աբրահամյան
Արամ Հակոբի Աբրահամյան, հայ ուրոլոգ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1950), գիտությունների վաստակավոր գործիչ (1959), ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1959), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1969)։
Կենսագրություն
Ծնվել է դեկտեմբերի 31-ին, Թիֆլիսում։ Ավարտել է տեղի վարժարանը և մեկնել ռազմաճակատ, մարտնչել Կարսի, Սարիղամիշի, Ղարաքիլիսայի և Ալեքսանդրապոլի մարտերում, ապա մասնակցել Սարդարապատի հերոսական ճակատամարտին։ Ռազմաճակատում ապրած արհավիրքների խորն ազդեցության ներքո ընտրում է բժշկի մարդասիրական մասնագիտությունը։ 1918 թվականին ընդունվել է Անդրկովկասի բժշկական ինստիտուտ, երկու տարի անց մեկնել Մոսկվա՝ ուսումը շարունակել Մոսկվայի բժշկական ինստիտուտում՝ 1924 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Մինչև 1930 թվականն աշխատել է նրա ուրոլոգիական կլինիկայում, այնուհետև՝ մարզային գիտահետազոտական կլինիկական ինստիտուտում։ 1950-1975 թվականներին ԳՀԻ ուրոլոգիական կլինիկայի տնօրեն, 1949 թվականից միաժամանակ՝ ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության 4-րդ վարչության ուրոլոգիայի բաժանմունքի ղեկավար։ 1941-1945 թվականներին Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Երևանի զինվորական հոսպիտալներում ղեկավարել է ուրոլոգիական բաժանմունքներ ։
Արամ Աբրահամյանի և տիկնոջ Մարիա Աբրահամյանի՝ Հայաստանին նվիրաբերած գեղանկարչության հավաքածուի հիման վրա 1984 թվականին Երևանում հիմնադրվել է Ռուսական արվեստի թանգարանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ ուրոլոգներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Չինգիզ Սադիղով
Կենսագրություն
Չինգիզ Սադիղովը ծնվել է 1929 թվականի ապրիլի 5-ին Բաքվում։ Առաջին կրթությունը ստացել է 1939-1946 թվականներին ՝Բաքվի տասնամյակի երաժշտական դպրոցում։ 1939-1946 թվականներին սովորել է Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիայի դաշնամուրի ֆակուլտետում։ 1951-1953 թվականներին սովորել է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիայի Ասպիրանտուրայում։ 1953-1971 թվականներին աշխատել է որպես Ադրբեջանի պետական ֆիլհարմոնիայի մենակատար և կոնցերտմայստեր։
1959 թվականին նրան շնորհվել է Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստի կոչում, իսկ 1987 թվականին ՝Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ։ Չինգիզ Սադիղովը մահացել է 2017 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Ամերիկայում ։
Հայրենական մեծ պատերազմի 40-ամյակի հուշահամալիր (Տոլյատի)
Հուշահամալիր Հայրենական մեծ պատերազմի 40-ամյակի պատվին (Мемориал в честь 40-летия Победы в Великой Отечественной войне), հուշարձանային շինություն Տոլյատի քաղաքում` նվիրված Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակին։
Պատմություն
Հուշահամալիրի շինարարությունը սկսվել է 1985 թվականի մարտի 6-ին, որին մասնակցում էին քաղաքի ավելի քան քսան կազմակերպություններ։ Բացումը կայացավ 1985 թվականի մայիսի 8-ին։ Հետագայում հուշահամալիրը լրամշակվեց 1987-1988-ական թվականներին, տեղադրվեցին խորաքանդակներ, շինության կենտրոնում Հավերժական կրակի համար տեղադրվեց աստղ։ 1995 թվականի մայիսի 9-ին համալիրի թևերից մեկում (Հոբելյանական փողոցի կողմից) տեղադրվեց պարկուճ Մոսկվայի Պոկլոննայա բլրից բերված հողով։ 2007 թվականի ապրիլին Անմար կրակի շրջանակի մի հատվածը գողացան, սակայն շուտով վանդալները բռնվեցին, իսկ հատվածները վերականգնվեցին ։
Հեղինակներ
Նախագծի հեղինակներն են ԱվտոՎԱԶ-ի մի խումբ աշխատակիցներ, Գ. Ս. Ռյաբկովան, Վ. Մ. Դեմիդովցևան, Ա. Մ. Կեխմանը, Վ. Ի. Մակարենկոն, Ն. Դ. Մակարենկոն։ Որպես գլխավոր կապալառու  հանդես էր գալիս «ԱվտոՎԱԶնորոգմոնտաժ» տրեստը։  Շինարարությունը ղեկավարում էր տնօրենի կապիտալ շինարարության գծով տեղակալ  Վ. Ա. Պոպովը։ Նախագծի հեղինակ` Սյոմեն Միխայլովիչ Վինոգրադ։ Ճարտարապետական տեսանկյունից կառույցը իրենից ներկայացնում էր 10 մետր բարձրությամբ քարակոթողներ, որոնք միավորված էին օղակով։
Չորս քարակոթողները նվիրված են պատերազմի չորս տարիներին և նրանցից յուրաքանչյուրի գագաթին նշված է պատերազմի տարիները  (1941-1942 թվականներ, 1942-1943 թվականներ, 1943-1944 թվականներ, 1944-1945 թվականներ)։
Ճարտարապետություն
Քարակոթողներից յուրաքանչյուրի պատվանդանին արտաքինից կան ելուստներ, որոնց վրա դրված են ոճավորված այլումինից ձուլված ծաղկեպսակներ։ Արտաքին կողմից տեղադրված են քանդակագործ Շանդոր Զիխերմանի կողմից կերտված չորս հարթաքանդակներ, «Պարտիզաններ», «Ֆաշիզմի զոհեր», «Թիկունք» և «Ռազմաճակատ»։ Քարակոթողները միավորող օղակը կշռում է շուրջ 7 տոննա և երեսապատված է չժանգոտվող պողպատով։ Ներսի կողմից տեղադրված է ալյումինե տառերով մակագրություն «Հավերժ փառք ժողովրդի սխրագործությանը»։ Կենտրոնում տեղադրված է Հավերժական կրակի բրոնզե աստղը, որը երիզապատված է հինգ բրոնզե հատվածներով։ Սյունաշարի ստորոտի 24х24 մ մակերեսով  հրապարակը կառուցված է Պետրոզավոդսկից  բերված  գրանիտե սալիկներից։ Հուշարձանը լավագույն ձևով ներգծված է  տարածության մեջ, իսկ քանդակազարդ սյուները ճշգրտությամբ  տեղակայված են դեպի աշխարհի կողմերը։ Հուշարձանի տարածք մուտքը հնարավոր է բոլոր կողմերից։ Հուշարձանը և նրա տարրերը կառուցված են այնպիսի նյութերից, որոնք ներկման կարիք չունեին, առավելապես գերազանցում էր բնական գորշ գույնը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1985 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:Սամարայի մարզի հուշարձաններ
Ստեփան Եգիզարով
Ստեփան Քրիստափորի Եգիզարով, հայ օպերային երգիչ (բաս - բարիտոն)։
Կենսագրական
Ստեփան Եգիզարովը ծնվել է Դերբենտում Եվդա Օսիպովայի և Խաչատուր ( Քրիստափոր) Եգիզարովի ընտանիքում։ Ավարտել է Լազարյան ճեմարանը։ 1885 - 1889 թվականներին մշակել է ձայնը Մոսկվայի կոնսերվատորիայում (Էրնստ Տալյաբուէի դասարան), իսկ 1889 - 1891 թվականներին սովորել է Կոմիսարժևսկու օպերայի և դրամատիկական ուսումնարանում։
Երկաթի օքսիդներ
Երկաթի օքսիդներ երկաթի և թթվածնի առաջացրած միացություններ։
Ստեփան Եգիզարով
Կենսագրական
1891 թվականին մասնակցել է Յարոսլավլում Ֆեոդոր Կոմիսարժևսկու աշակերտների կազմակերպած օպերային հատվածներից համերգին, նույն թվականին Թիֆլիսում ելույթ է ունեցել Մ. Իպոլիտ-Իվանովի ղեկավարած օպերային ընկերության խմբի կազմում՝ «Ֆաուստ» օպերայում (հայերեն)։ Երգել է նաև Կազանում (1892 - 1893), Աստրախանում, Վորոնեժում, Նովոչերկասկում, Պերմում, Արխանգելսկում, Կոստրոմայում, Տոմսկում, Պենզայում, Օրենբուրգում, Սանկտ Պետերբուրգում (1893 թվականին Պանայևսկի թատրոնում, 1898 թվականին «Արկադիա» թատրոնում), Մոսկվայում Մեծ Թատրոնում (Большой театр) 1897 թվականին կատարել է Ամոնսարոյի դերերգը։ 1901 թվականից Սանկտ Պետերբվուրգի Ժողովրդական տան մեներգիչ էր ։ Ա. Շաֆերի «Գնչուներ» օպերայի Երիտասարդ գնչուի առաջին մենակատարն է, նաև մասնակցել է «Վոլգայի վրա» օպերայի պրեմիերային։
Երկաթի օքսիդներ
Հայտնի են երկաթի առավել տարածված չորս օքսիդներ.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկաթի միացություններ Կատեգորիա:Երկաթի միներալներ Կատեգորիա:Օքսիդներ Կատեգորիա:Անօրգանական միացություններ
Ստեփան Եգիզարով
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգիչներ Կատեգորիա:Բաս-բարիտոններ Կատեգորիա:1864 ծնունդներ Կատեգորիա:1938 մահեր Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ
Կավալեզե
Բնակչությունը կազմում է 3665 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 81 մարդ/կմ²։ Տարածքը 45 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 38033։ Հեռախոսային կոդ՝ 0462։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Սեբաստիան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Նիկոլայ Ռերիխի հուշարձան (Սանկտ Պետերբուրգ)
Նիկոլայ Ռերիխի հուշարձան (Памятник Николаю Рериху), հուշարձան Ռուսաստանի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում, որը նվիրված է անվանի նկարիչ Նիկոլայ Ռերիխին։ Բացվել է 2010 թվականի նոյեմբերի 9-ին։ Հուշարձանը գտնվում է Բոլշոյ պողոտայի և Վասիլևյան կղզու 25-րդ գծի խաչմերուկում՝ «Վասիլեոստրովեց» զբոսայգում։ 3,5 մետր բարձրությամբ հուշարձանը պատրաստված է կարելական գրանիտից ։ Քանդակագործն է Վ. Վ. Զայկոն, ճարտարապետը՝ Յ. Ֆ. Կոժինը ։
Հուշարձանի ստեղծման պատմություն
Հուշարձանի նախագիծը ստեղծել է քանդակագործ Վիկտոր Վլադիմիրովիչ Զայկոն։ 2002 թվականի ապրիլի 16-ին քաղաքաշինական խորհուրդը հաստատել է նախագիծը։
Հուշարձանի տեղադրման վայրն ընտրվել է ոչ պատահականորեն։ Նիկոլայ Ռերիխի կյանքի զգալի մասը կապված է Վասիլևյան կղզու հետ։ Նկարիչը ծնվել է 1874 թվականի սեպտեմբերի 27-ին (հոկտեմբերի 9) Սանկտ Պետերբուրգում, Վասիլևյան կղզում, Համալսարանի առափնյա փողոցում։ Վասիլևյան կղզու հետ են կապված ուսումնառության և նկարչի կայացման տարիները։ Այստեղ է գտնվել Կ. Ի. Մայի գիմնազիան, որտեղ նա ստացել է միջնակարգ կրթությունը։ Այնուհետև Ռերիխը սովորել է միաժամանակ Արվեստի ակադեմիայում և Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ Ուսանողական տարիներին Նիկոլայ Կոնստանտինովիչը մասնակցել է Կայսերական ռուսական հնագիտական ընկերության գործունեությանը։ Վասիլևյան կղզում գտնվող Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի եկեղեցում է կայացել նաև Նիկոլայ Ռերիխի և Ելենա Շապոշնիկովայի պսակադրությունը ։
2006 թվականի փետրվարի 17-ին Սանկտ Պետերբուրգի նահանգապետ Վալենտինա Մատվիենկոն ստորագրել է Սանկտ Պետերբուրգի կառավարության «Ն. Կ. Ռերիխի հուշարձանը տեղադրելու մասին» թիվ 156 որոշումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի հուշարձաններ Կատեգորիա:2010 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Շիրազի համալսարան
Շիրազի համալսարան (, Dāneshgāh-e-Shirāz), նախկինում հայտնի էր որպես Փահլավի համալսարան, պետական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Իրանում, կրթական և գիտական-հետազոտական կենտրոն։ Գտնվում է Շիրազ քաղաքում ։
Այժմ այնտեղ սովորում են 13 հազարից ավելի ուսանողներ ։ Համալսարանում ներկայացված են 53 բակալավրի ծրագրեր, 61 մագիստրոսական, մեկ ծրագիր բժշկության դոկտորի աստիճանի և 25 դոկտորական ծրագրեր ։
Պատմություն
Շիրազի համալսարանի նախորդը տեխնիկական քոլեջ էր՝ «Առողջության բարձրագույն համալսարան» անվամբ, որը նախատեսված էր բժշկական մասնագետների պատրաստման համար՝ 4 ամյա ծրագրով, ստեղծվել է 1946 թվականին։ 1950 թվականին այն վերափոխվել է բժշկական ինստիտուտի։ 1953 թվականին հիմնադրվել է բուժքույրերի դպրոց և գյուղատնտեսական քոլեջ։
1954 թվականին ինժեներական քոլեջին և անասնաբուժության քոլեջին միանալուց հետո համալսարանի կարգավիճակ ստացավ։ Ի պատիվ կառավարող դինասիտիայի այն ստացավ Փահլավի համալսարան անվանումը։ Նախահեղափոխական շրջանում համալսարանի կազմում առաջացավ ատամնաբուժական դպրոց (1969), հետդիպլոմային կրթության դպրոց և էլեկտրոնիկայի քոլեջ (1969), իրավունքի և մանկավարժության քոլեջ (1977) ։
1960 թվականին Մոհամմադ Ռեզա Փահլավին Իրան հրավիրեց Փենսիլվանիայի համալսարանի նախագահ Գեյլորդ Հարնուելլին, որպեսզի նա ուսումնասիրի Իրանի բարձրագույն ուսումնական հաստատությունները։ Շահի պատվերով նա հաշվետվություն կազմեց, որի արդյունքներից ելնելով շահը Փենսիլվանիայի համալսարանին առաջարկեց օգնել վերափոխել Փահլավիի համալսարանը Մերձավոր Արևելքի միակ բուհի, որը հիմնված է ամերիկյան բարձրագույն կրթության համակարգի վրա ։ Այսպիսով Փենսիլվանիայի համալսարանը կարևոր դեր խաղաց Փահլավիի համալսարանի ֆակուլտետների ծրագրերի և ինստիտուտերի կառուցվածքի ձևավորման մեջ։ Փենսիլվանիայի համալսարանի շատ դասախոսներ ուղևորվեցին Շիրազ դասավանդելու կամ ղեկավարելու կրթական կամ հետազոտական աշխատանքներ։ Փենսիլվանիայի համալսարանի նախագահը արժանացավ Փահլավիի համալսարանի պատվավոր աստիճանի ի նշան երախտագիտության համալսարանի ձևավորման մեջ ունեցած ավանդի համար ։
1979 թվականին իսլամական հեղափոխությունից հետո սկսվեց մշակութային մմհեղափոխություն (en:Iran's Cultural Revolution of 1980-1987) 1980-1987-ական թվականներ, որըը ուղղված էր կրթության և մշակույթի մահմեդականացմանը։ Որի ընթացքում Իրանի բոլոր համալսարանները 3 տարով փակվել են։
Ներկայումս Շիրազի համալսարանը Իրանում ազդեցիկ բուհի հեղինակություն ունի, որը գերազանցում է նույնիսկ Շարիֆի անվան տեխնոլոգիական համալսարանին և Թեհրանի համալսարանին։
Դսավանդման լեզուն
Չնայած Շիրազի համալսարանի պաշտոնական և հիմնական լեզուն պարսկերենն է, դասախոսությունների, դասագրքերի, տնային աշխատանքների և նույնիսկ քննությունների մեծ մասը անգլերեն լեզվով է, դա հատկապես արդարացի է ինժեներական դպրոցի համար, որտեղ հիմնական առարկաների դասագրքերը անգլերեն են (էլեկտրիկա, էլեկտրոնիկա, համակարգչային գործ, մեխանիկա, շինարարություն, նյութագիտություն քիմիական ինժեներական գործ)։
Ինչպես նաև Շիրազի համալսարանում ստեղծվել է Վիրտուալ համալսարան, Իրանի առաջին վիրտուալ համալսարանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իրանի համալսարաններ Կատեգորիա:Շիրազի շենքեր և կառույցներ
Սև թատրոն
Սև թատրոն (černé divadlo), թատերական բեմականացման տեսակ՝ «սև սենյակի» սկզբունքի կիրառմամբ։ «Սև սենյակը» օպտիկական էֆեկտ է, որին հասնում են սև ֆոնով բեմի վրա ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման օգնությամբ՝ դերասաններին, դեկորացիաները, բեմի առարկաները թաքցնելու կամ ընդգծելու նպատակով։ Բեմական արվեստի այս տեսակը, որը սկիզբ է առել Ասիայից, ներկայումս տարածված է ամբողջ աշխարհում։ Այն դարձել է Պրահայի ամենահայտնի տեսարժան վայրերից մեկը, որտեղ շատ թատրոններ կիրառում են այս տեխնիկան ։
Սև թատրոնի առանձնահատկությունը սև վարագույրների, մգեցված բեմի և «սև լույսի» (ուլտրամանուշակագույն լամպ) կիրառումն է լուսածորային հանդերձանքի հետ օպտիկական խաբկանքի էֆեկտ ստեղծելու նպատակով։ Սև սենյակի էֆեկտը կիրառել է Ժորժ Մելիեսի և թատերական հեղափոխական Կոնստանտին Ստանիսլավսկու կողմից։ Այս տեխնիկայի կիրառումն արտահայտիչ գեղարվեստական պարի, մնջախաղի և ակրոբատիկայի համադրմամբ թույլ է տալիս բեմական հատուկ էֆեկտ ստեղծել ։
Օպտիկական էֆեկտ
Սև թատրոնի հիմնական սկզբունքը սև առարկաները սև ֆոնին չտեսնելն է։ Այս առանձնահատկությունը կարելի է կիրառել, որպեսզի անտսանելի դարձվի ցանկացած առարկա, որը լուսավորված չէ «սև լույսով» ։ Սև թատրոնում կիրառվող երկրորդ օպտիկական էֆեկտը՝ լուսածորային առարկաների լուսավորումն է ուլտրամանուշակագույն լամպերով։ Սև լամպերը նույնքան լույս են տալիս, որքան և սովորականները, ուղղակի մարդու համար անտեսանելի են։ Այն ժամանակ, երբ առարկաների մեծ մասը կամ կլանում է ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը կամ արտացոլում է այն նույն մաքրությամբ, լուսածորային առարկաները կլանում են կլանում են ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը, այնուհետև ճառագայթում են լույսը ավելի երկար ալիքով, որը մարդու աչքը կարող է ֆիքսել։ Այս երկու էֆեկտները միասին կիրառելով՝ բեմադրիչները կարող են առարկան լավ տեսանելի (այնպես, իբր այն գտնվում է ամբողջությամբ լուսավորված սենյակում) կամ էլ վատ տեսանելի դարձնել (կարծես այն գտնվում է միանգամայն մութ սենյակում) ։
Պատմություն
«Սև սենյակի» հնարքը՝ սև հագած դերասանների խաղը սև ձևավորմամբ բեմին, կիրառվել է հազարամյակներ շարունակ։ Հայտնի է, որ աճպարարները, որոնք Հին Չինաստանում հանդես էին գալիս կայսեր առաջ, տիրապետում էին տվյալ տեխնիկային ։ Ճապոնացիները զարգացրին այս տեխնիկան իրենց Բունրակու թատրոնում, որտեղ տիկնիկավարը սև էր հագնում, որպեսզի հանդիսատեսի ուշադրությունը կենտրոնացնի տիկնիկի վրա (բացի այդ ըստ ճապոնական ավանդույթի՝ սև գույնը խորհրդանշում էր չգոյությունը) ։
Ժամանակակից թատրոնում հնարքն ընդօրինակվեց ռուս ռեժիսոր Ստանիսլավսկու, ֆրանսիացի Մելիեսի, ինչպես նաև 1950-ական թվականների ֆրանսիացի տարբեր ռեժիսոր-ավանգարդիստների կողմից, սակայն նրանք բոլորն էլ իրենց ներկայացումներում կիրառում էին «սև սենյակի» հնարքը միայն մի քանի տեսարաններում՝ ստիպելով որոշ առարկաներ անհետանալ ։ Սև թատրոնի հայրը (լուսարձակներով, ուլտրամանուշակագույն լամպերով սև սենյակի ժամանակակից տարբերակի հեղինակը, կիրառվում է նաև սև թավիշ, որը համարվում է բեմի և ռեկվիզիտի լավագույն լուսակլանիչ ծածկ ), «Սև թատրոն» անվանման հեղինակը և առաջին սև թատրոնի ստեղծողն աշխարհում համարվում է չեխ Յիրժի Սրնեցը ։ Նրա թատերախմբի առաջին ներկայացումը կայացավ 1959 թվականին Վիեննայում։ Թատրոնը համաշխարհային ճանաչում ձեռք բերեց 1962 թվականին Էդինբուրգի թատերական փառատոնին մասնակցելուց հետո։ Ավելի ուշ ի հայտ եկան նաև այլ թատերախմբեր, որոնք կիրառում էին սև սենյակի տեխնիկան՝ դնելով թատերական նոր ուղղության հիմքը ։
Սև թատրոնն այժմ
Ներկայումս գոյություն ունեն Պրահայից դուրս գործող բազմաթիվ սև թատրոններ (օրինակ՝ Լիտվայում, Հունգարիայում , Գերմանիայում , Ռուսաստանում ), որոնք իրենց ներկայացումներում օգտագործում են նույն սկզբունքները, ինչ որ չեխական սև թատրոնները։
Կատարման տեխնիկա
Սև թատրոնների կողմից կիրառվող էֆեկտը թույլ է տալիս անտեսանելի կատարողներին տեղափոխել տեսանելի ռեկվիզիտները՝ դրանք դարձնելով անկախ մասնակիցներ՝ դերասանների կողքին։ Հետևաբար առարկաները կամ դերասանները կարող են անսպասելի հայտնվել բեմի ցանկացած տեղում, նույնիսկ հանդիսատեսից մի քանի մետր հեռավորության վրա։ Այս էֆեկտին հասնելու համար անհրաժեշտ է ստեղծել ուլտրամանուշակագույն լույսի ինտենսիվ դաշտ, որն ընդգրկում է ամբողջ բեմը ողջ ներկայացման ընթացքում։ Քանի որ սովորական ուլտրամանուշակագույն ճառագայթմամբ ճառագայթվող լույսի ինտենսիվությունը զգալիորեն նվազում է աղբյուրի տարածությունից հակադարձ համեմատական, պահանջվում է, որպեսզի բեմի տարածության մեծ մասն ամբողջությամբ մթեցվի, իսկ ներկայացումներում կիրառվում է բարդ պարարվեստ․ կատարողի մեկ ոչ ճիշտ շարժումը կարող է փչացնել ողջ ներկայացումը։ Այդ պատճառով դերասանները մանրամասն մշակում են իրենց կատարումները և հղկում են բեմական տարածության հետ փոխներգործությունը ։
Ժամանակակից սև թատրոնում բացի «սև լույսի» տեխնիկայից հաճախ են կիրառվում բազմաթիվ բարդ տեխնիկական սարքավորումներ։ Այս սարքավորումները թույլ են տալիս դերասաններին թռչել, ներկայացումներում կիրառել վիդեոպրոեկցիաներ և ստեղծել վիթխարի խամաճիկներ ։ Տեխնիկական սարքավորումները հանդիսանում են Սև թատրոնի համաշխարհային ճանաչման կարևոր գործոնը։ Քանի որ ներկայացումների իմաստային բաղկացուցիչը գերազանցապես տեսողական է, աշխարհի տարբեր անկյունների հանդիսատեսները՝ անկախ տարիքից և լեզվից կարող են հասկանալ Սև թատրոնի ներկայացումների մեծամասնությունը։
Քննադատություն
Որոշ մարդիկ կարծում են, որ սև թատրոնի համր ներկայացումները, որոնք հասկանալի են օտարերկրացիներին և երեխաներին, ոչ միշտ են արտահայտում թատերական արտահայտչականության խորությունը, որի պատճառով էլ «ոչ զբոսաշրջիկ» հանդիսատեսին ոչ միշտ է հետաքրքիր հաճախել ներկայացումների մի քանի անգամ։ Պրահայում գործող ամենաշատ սև թատրոնները, ըստ որոշ կարծիքների, հիմնված է գերազանցապես օտարերկրացիների վրա և թատերական արվեստի համար որևէ արժեք չի ներկայացնում ։ Յուլիուս Խիրշ՝ չեխական TA FANTASTIKA թատրոնի սեփականտեր․ Այս բոլոր տարիներին մենք երկու ճանապարհով էինք գնացել։ Առաջին ճանապարհը՝ սև թատրոնը, որը բերում է հիմնական եկամուտը, երկրորդը՝ մյուզիքլը՝ որպես ծրագրի մեխ։ Սև թատրոնը՝ զբոսաշրջիկների համար է։
Հայտնի է, որ որոշ չեխական սև թատրոնների չի բավարարում պետական մշակութային ծրագրերի հիման վրա ֆինանսավորումը։ Չնայած տեխնիկական միջոցների կիրառմամբ ներկայացումների թանկ լինելը՝ համարվում է, որ նմանատիպ թատրոնները կարող են ինքնաֆինանսավորվել, սակայն սա ոչ միշտ է այդպես ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ժանրեր Կատեգորիա:Չեխիայի թատրոններ
Հաշիմ
«Հաշիմ», 1928 թվականին Հայֆիլմ կինոստուդիայի նկարահանած համր գեղարվեստական ֆիլմերից է, որը հետագայում չի ցուցադրվել ։ Ֆիլմի ցուցադրումն արգելվել է։ ՊՖՖ-ի եզրակացությունից՝ «Ֆիլմը պատմում է Հայաստանի իմպերիալիստական և քաղաքական պատերազմի ժամանակաշրջանի մասին։ Ֆիլմի սյուժեի տվյալները չեն պահպանվել։ Գաղափարական և գեղարվեստական կոպիտ բացթողումները խանգարեցին ֆիլմի ցուցադրմանը։
Սյուժե
Ադրբեջանցի զինվոր Հաշիմը, հայտնվելով բոլշևիկյան բանտում, սկսում է հասկանալ, որ իր թշնամիները ոչ թե հայերն են, այլ հարուստները, որոնք իրար դեմ են հանում ադրբեջանցիներին ու հայերին։
Նշումներ
Կատեգորիա:1928 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Արծրուն Աբրահամյան
Արծրուն Աբրահամի Աբրահամյան, հայ քիմիկոս, քիմիական գիտությունների դոկտոր (1971)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1909 թ. հոկտեմբերի 25-ին, Արճեշում։ Ավարտել է Երևանի մանկավարժական (1931) և պոլիտեխնիկական (1936) ինստիտուտները։ 1941–1958 թթ.-ին ղեկավարել է գյուղատնտեսական ինստիտուտի ընդհանուր քիմիայի ամբիոնը, իսկ 1958 թ.-ից՝ ՀԽՍՀ ԳԱ օրգանական քիմիայի ինստիտուտի ֆիզիկա-քիմիական և օրգանական անալիզի լաբորատորիան։
Զբաղվել է Հայաստանի պեմզաների և տուֆերի ադսորբցիոն հատկությունների ուսումնասիրությամբ և օրգանական նյութերում ածխածնի, ջրածնի, հալոգենների, ծծմբի, սնդիկի և այլ տարրերի միկրոանալիզի եղանակների մշակմամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
Գրատախտակ
Գրիֆելային գրատախտակ
19-րդ դարում յուրաքանչյուր դպրոցական ունեցել է առանձին գրատախտակ՝ պատրաստված հարթ մոխրասև թերթաքարից։ Դրանց վրա գրում էին գրիֆելով, իսկ գրառումները ջնջում էին լաթով։ Ուսուցիչը մոտենում էր յուրաքանչյուր աշակերտի և ստուգում գրվածը։ Հետագայում ուսումնական նյութը բացատրելու հարմարության համար սկսել են օգտագործել մեկ մեծ տախտակ ամբողջ դասարանի համար։
Կավճային գրատախտակ
Հետագայում հայտնվել են տախտակներ, որոնց վրա սկսել են գրել սպիտակ կամ գունավոր կավիճով ։ Դրանք այնքան հաջող էին, որ մինչ օրս օգտագործվում են ուսումնական հաստատություններում։ Դրանք պատրաստված են փայտից, ապակուց կամ մետաղից և ծածկված են մուգ փայլատ արծնապակով, սովորաբար լինում են սև, մուգ կանաչ կամ շագանակագույն։ Ավելի բարձր որակի գրատախտակները պատրաստվում են անհարթ ճենապակյա ծածկույթով, որը շատ դիմացկուն է քայքայումից. նման գրատախտակները կարող են դիմանալ 10-20 ինտենսիվ օգտագործման։
Գոյություն ունի նաև գրատախտակի տարբերակ, որի գրելու համար նածատեսված մակերեսը պլաստմասայե երկար թերթ է՝ ձգված երկու զուգահեռ պտտվող գլանների միջև։ Պտտեցնելով գլանները՝ կարելի է տեղափոխել դրանց վրա փաթաթված պլաստմասան՝ այդպիսով ստեղծելով գրելու համար լրացուցիչ մակերես՝ առանց արդեն գրվածն անընդհատ ջնջելու անհրաժեշտության։
Կավիճի հետքերը հեշտությամբ կարելի է մաքրել խոնավ շորով կամ սպունգով։ Երբեմն գրատախտակի համար օգտագործում են հատուկ ռետին՝ փայտե բլոկ, որի վրա սոսնձված է թաղիքե բարձիկ։ Չնայած իրենց հարմարավետությանը, կավճով գրելու համար նախատեսված գրատախտակները մի կարևոր թերություն ունեն. դրանց վրա գրելիս առաջանում է կավճի փոշի, որը կեղտոտում է հագուստը և կարող է որոշ մարդկանց մոտ ալերգիա առաջացնել։ Կավճի փոշին կարող է նաև բացասաբար ազդել փոշու նկատմամբ զգայուն սարքավորումների վրա, ինչպիսիք են համակարգիչները։
Գրաախտակ մարկերների համար
20-րդ դարի կեսերին դպրոցներում սկսել են հայտնվել սպիտակ տախտակներ, որոնց վրա կարելի է գրել մարկերներով։ Նման տախտակները սովորաբար պատրաստված են էմալով, ապակով կամ պլաստիկով պատված մետաղից։ Եթե ​​օգտագործվում են ջրի վրա հիմնված մարկերներ, ապա տախտակի վրայի գրությունները ջնջվում են խոնավ շորով, եթե չոր ջնջման մարկերներ՝ հատուկ մաքրող միջոցով։ Պողպատից պատրաստված տախտակներին հարմար է մագնիսներով ամրացնել տարբեր լրացուցիչ տեղեկատվական նյութեր (պաստառներ, աղյուսակներ և այլն)։
Մագնիսական գրատախտակ
Այն պատրաստված է մագնիսական փոշու և ռետինանման պոլիմերային նյութերի խառնուրդից։ Մագնիսական տախտակները հեշտացնում են տարբեր շարժական թիթեղների (տառեր, թվեր և այլն) ամրացումը։ Դրանք հիմնականում օգտագործվում են մանկապարտեզներում և տարբեր տեղեկատվական վահանակներ ստեղծելու համար։ Մագնիսական տախտակները շրջանակվում են ալյումինե պրոֆիլով՝ ամրություն և ֆունկցիոնալություն հաղորդելու համար։
Խցանափայտի գրատախտակ
Օգտագործվում է ոչ թե նշումների, այլ տարբեր տեղեկատվական նյութերի և նկարների ամրացման համար՝ օգտագործելով սևեռակներ և ամրասեղներ։ Այն պատրաստված է բնական սեղմված խցանից կամ գործվածքով պատված այլ ծակոտկեն նյութից։
Համակցված գրատախտակներ
Կավճային գրատախտակների հայտնվելուց ի վեր դրանք պատրաստվում են մի քանի աշխատանքային մակերեսներով՝ բացվող կամ շարժական։ Գրատախտակների նոր տեսակների ի հայտ գալով հնարավոր է դարձել դրանք համատեղել։ Օրինակ՝ կան գրատախտակներ, որոնցում հիմնական աշխատանքային մակերեսը մարկերային է, իսկ կախովի օժանդակ մակերեսները՝ մագնիսական գրատախտակ կամ ֆլիպչարթ։
Ինտերակտիվ գրատախտակ
Նման գրատախտակի սպիտակ մակերեսը օգտագործվում է որպես սովորական էկրան՝ համակարգչից ցանկացած տեղեկատվություն ցուցադրելու համար (մեդիա պրոյեկտորի միջոցով), սակայն դրա հիմնական առանձնահատկությունը սեղմման հանդեպ զգայունությունն է, որը թույլ է տալիս օգտագործել գրատախտակը՝ որպես սենսորային էկրան։ Դա անելու համար գրատախտակին ավելացվում է ռեզիստորային ծածկույթ կամ դրա եզրերի երկայնքով տեղադրվում են լուսադիոդների և ֆոտոսենսորների համակցությունը, որը թույլ է տալիս հետևել գրիչով տախտակին հպվելու կոորդինատներին (պլաստիկ ձող՝ կլորացված ծայրով, սովորաբար մարկերի ձևով)։ Այսպիսով, ինտերակտիվ գրատախտակը թույլ է տալիս ձեռագիր նշումներ կատարել նախագծված պատկերի վրա, ինչպես նաև պահպանել այդ գրառումները համակարգչում ։
Մարկերային ծածկույթ
2008 թվականին երեք ամերիկացի ուսանողներ՝ Մորգեն Նյումանը, Ջեֆ Ավալոնը և Ջոշ Գոշան, ստեղծել են եզակի արտադրանք, որը մրցակցում էր գրատախտակների հետ։ Մի անգամ համալսարանում հանձնարարության ժամանակ գրատախտակի վրա նրանց տեղը սպառվել է։ Գրելու համար նրանք փորձել են օգտագործել հսկայական թղթեր, բայց դրանք պետք էր ձեռքով պահել։ Հենց այս պահին նրանց մոտ միտք է առաջացել սենյակի պատերը դարձնել «գրատախտակ»։
Նոր ծածկույթը գտել է իր կիրառումը մի շարք ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է առավելագույնի հասցնել տարածքի ողջ ծավալի օգտագործումը գաղափարների ստեղծման և իրականացման համար։ Ծածկույթը կարելի է հեշտությամբ և հարմար կերպով քսել պատի, սեղանի, դռան կամ որևէ այլ մակերեսի վրա, որից հետո այն հարմար է դառնում չոր ջնջվող մարկերներով նկարելու համար։