cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գայլուկը և համեմունքները
Սյուժե
«Գայլուկը և համեմունքները» 25-ամյա վաճառական՝ Կրաֆտ Լոուրենսի մասին է, ով գումար վաստակելու համար, քաղաքից քաղաք գնալով մանրավաճառությամբ է զբաղվում։ (Սյուժեում հին պատմական ժամանակներն են և մեծ նմանություն կա Եվրոպական միջավայրի հետ )։ Կյանքում նրա գլխավոր նապատակն է՝ հավաքել անհրաժեշտ գումար սեփական խանութը կառուցելու համար։ Արդեն 7 տարի է ինչ նա զբաղվում է այդ գործով և նաև մեծ փորձառություն է ձեռք բերել առևտրական գործերում։ Մի գիշեր, երբ նա մնում է Պասլո կոչվող քաղաքում, իր սայլակում հայտնաբերում է հեթանոսական գայլերի աստծուն՝ Հոլոյին, որ 600 տարեկան է։ Նա ունի 15 տարեկան աղջկա տեսք, սակայն գայլի ականջներով և պոչով։ Հոլոն ներկայանում է, որպես տվյալ քաղաքի բերքի աստվածուհին, որ օրհնել է ամեն տարվա ցորենի բերքը։ Իր քաղաքին հետևելու փոխարեն նա ուզում է հասնել իր հայրենիք՝ հյուսիսում գտնվող Յոիցու քաղաքը, քանի որ տվյալ քաղաքի մարդիկ մոռացել են իր մասին և ինքն էլ կատարել է իր պարտքը նրանց առաջ։ Նա նաև ուզւոմ է ճանապարհորդել և տեսնել թե ինչպես փոխվել ամբողջ աշխարհը, մինչ նա այդ քաղաքում էր։ Հոլոն Լոուրենսին խնդրում է իրեն տանել քաղաքից և Լոուրենսը համաձայնվում է։ Ճանապարհորդության ընթացքում Հոլոյի իմաստությունը բազում անգամ օգնում է Լոուրենսին իր աշխատանքում, սակայն միաժամանակ նրա ինքնությունը ոչ ցանկալի ուշադրություն է գրավում եկեղեցուց։
Կրաֆտ Լոուրենս
Սեյու- Զուն Ֆուկույամա
Հոլո
Սեյու- Ամի Կոշիմիձու
Հոլո  - բերքի աստվածուհին է և ինչպես նա է ասում՝ հյուսիսում գտնվող Յոիցու քաղաքից է (կապված է լեգենդար Հիպերբորեայի հետ)։ Նա Պասլո քաղաքի մարդկանցից մեկին խոստանում, որ կապահովի առատ բերք՝ ամեն տարի։ Տարիները անցնում են և մարդիկ այլևս չեն հավատում Հոլոյին։ Նրանք լքում են նրան, իսկ Հոլոն որոշում է, որ կատարել է իր պարտքը և այլևս իմաստ չի գտնում մնալ այդ քաղաքում։ Այսպիսով Հոլոն Լոուրենսի սայլակում թաքնվելով փախչում է քաղաքից և ճանապարհորդում է՝ աշխարհը ուսումնասիրելու և տեսնելու, թե ինչքան է փոխվել ամբողջ աշխարհը իր՝ Պոսլոյում անցկացրած ժամանակի ընթացքում։ Հոլոն ունի 15-ամյա աղջկա մարմին և տեսք, սակայն պահպանվել է իր գայլային ականջները և պոչը։ Ցանկության դեպքում նա կարող է ոռնալ իրական գայլի պես։ Հոլոյի իրական կերպարանքը չափազանց մեծ գայլի տեսքով է և ունի սարսափազդու տեսք։
Հոլոն ինքն իրեն կոչում է «Իմաստուն գայլ Հոլո» ({{lang-jp|ヨイツの賢狼 Yoitsu no Kenrō, Յոիցուի իմաստուն գայլը)։ Պասլոյում հարյուրավոր տարիներ մեկուսացած մնալու պատճառով նա գոռոզ և ինքնաբավ է, սակայն երբ միայնակ է զգում, միանգամից փափկանում է և աելի նրբանում։ Իրեն միայնակ զգալուց նա միշտ մոտենում է Լոուրենսին, իսկ Լոուրենսն էլ շատ լավ հասկանալով այդ զգացողությունը՝ ամեն կերպ մխիթարում է նրան և օգնում։ Հոլոն շատ լավ հասկանում է իր և Լոուրենսի կյանքի տևողությունների մեծ տարբերությունը, քանի որ մարդկային կյանքը նրա համար ակնթարթ է։ Նա վախենում է այդ ամենից, սակայն, փորձում է մոռանալ և թաքցնել իր զգացմունքները՝ կատակների միջոցով։ Սկզբից նա կատակում է Լոուրենսի հետ՝ պնդելով, որ ինքը հավանում է նրան, սակայն ժամանակի ընթացքում նա իրոք սիրահարվում է Լոուրենսին։
Հոլոն ունի առանձնահատուկ խոսելաձև, որ նման է բարձրակարգ օիրաններին ։ Նա շատ է սիրում համեղ ուտելիքներ և ալկոհոլային խմիչքներ, բայց և նաև պաշտում է խնձորներ։ Մյուս կողմից նա հպարտանում է իր գեղեցիկ պոչով և առանձնահատուկ խնամք է ցուցաբերում՝ ամեն օր սանրելով այն։
Նորա Արենթ
Սեյու- Մաի Նակահարա
Նորա Արենթ  - Սյուժեում առաջին անգամ հայտնվում է նովելի առաջին երկու հատորներում։ Րուվինհեիգեն անունով եկեղեցու փորձառու հովիվն է։ Նորային աշխատանքի ժամանակ օգնում է իր վարժեցրած և խելացի հովվաշուն Էնեքը։ Նրա երազանքն է՝ ազատվել իր աշխատանքից ու եկեղեցուց և դառնալ պրոֆեսիոնալ դերձակուհի։ Այդ պատճառով էլ նա համաձայնվում է Լոուրենսի հետ և որոշում է համագործակցել նրա հետ։ Լոուրենսը նրան վստահում է գողացված ոսկին, որը նա պետք է իր մոտ՝ ապահով վայրում պահեր։ Երբ ամեն ինչ ավարտվում է, նա ստանում է անհրաժեշտ գումարը՝ եկեղեցուց ազատվելու և նոր կյանք սկսելու համար։ Նորային համարում էին կախարդ և հեթանոս, քանի որ նա կարողանում էր արոտավայրերից վերադարձբել բոլոր ոչխարներին, նույնիսկ երբ տարածքը լի էր գայլերով։
Քլոյա
Սեյու- Կաորի Նացուկա
Քլոյա  - հերոս, որ հայտնվում է միայն անիմեում։ Փոխարինում է նովելում գնտվող՝ Յարեի անունով հերոսին։ Նա Պասլոյի գյուղացիներց է և երկար ժամանակ ճանաչել է Լոուրենսին։ Լոուրենսը սովորեցրել է նրան վաճառականություն։ Նա ունեցել է անորոշ զգացմունքներ՝ Լոուրենսի հանդեպ, սակայն ամեն կերպ չի ընդունում և մերժում է։ Նույնիսկ չհասկանալով այդ զգացմուքները նա հարգում է Լոուրեսնին և ընդունում նրան, ինչպես մտերիմ ընկերոջը կամ ուսուցչին։ Հետագայում նրանց ընկերությունը վերանում է, երբ Քլոյան Մեդիոյի գիլդիայի հետ փորձում է բռնել Հոլոյին ու Լոուրենսին և հանձնել նրանց եկեղեցուն։ Քլոյաի համար իր սեփական և գյուղի բնակաիչների կյանքը ավելի կարևոր է։ Ամեն դեպքում, Յարեի և Քլոյաի ճալատագրերը ընդհանրապես տարբերվում են։
Լայթ-նովելներ
«Գայլուկը և համեմունքները» լույս է տեսնում Իսունա Հասեկուրայի գրած և Զու Այակուրայի նկարազարդած ճապոնական լայթ-նովել սերիաների շարքերով։ 2005 թ-ին Հասեկուրան ուղարկում է սերիաների շարքի առաջին նովելը «ASCII Media Works» հրատարակչության 12-րդ «Dengeki Novel Prize» մրցանակաբաշխությանը ևայն հաղթում է արծաթե մեդալ մրցանակը ։ 2006 թ-ի փետրվարի 10-ից 2011 թ-ի հուլիսի 10 ընկած ժամանակահատվածում «Dengeki Bunko»-ի միջոցով «ASCII Media Works»-ը հրատարակում է 17 նովել ։ Նովելի գավազդային կարգախոսն է լինում «Merchant meats spicy wolf», որ բառացի թարգամանվում է՝ «Վաճառական միս կծու գայլ» (ենթադրվում է, որ անգլերեն «meats» բառր՝ «միս», այստեղ «meets»` «հանդիպում է», իմաստը պետք է ունենա, սակայն ճապոնացիների մոտ տարածված սխալ է՝ անգլերեն բառերի կամ տառերի սխալ օգտագործումը։ Այստեղ այն հումորայի դեր է կատարում) ։
2008 թ-ի սեպտեմբերին նովելները լիցենզավորվում են ամերիկյան ընկերությունն՝ «Yen Press» կողմից ։ Առաջին հատորը թողարկվում է 2009 թ-ի դեկտեմբերին, իսկ ամեն 4 ամիս թողարկվում է նոր հատոր ։ Չնայած, «Yen Press»-ը փոխում է առաջին հատորի տեսքը, սակայն հատուկ պաշտպանիչ կազմով տարբերակը որ կրում էր հատորի օրիգինալ տեսքը՝ հասանելի է լինում օնլայն տարբերակով վաճառքի ։ Հետագայում «Yen Press»-ը նաև վաճառում է «Yen Plus» մանգա ժողովածուն, որ ներառում է 2009 թ-ի դեկտեմբերին թողարկված համարը՝ օրիգինալ կազմով ։ Չնայած հատորները կրում էին օրիգինալից տարբեր կազմ, դրանցում եղած պատկերնեը անփոփոխ էին մնացել։ Շուտով «Yen Press»-ը հայտարարում է, որ ապագա հատորները կունենան հատորների օրիգինալ տեսքը, սակայն կկրեն պաշտպանիչ կազմեր՝ նոր տեսքով։ Այս փոփոխությունը կատարվում է՝ ավելի լայն և մեծ հանդիսատես ձեռք բերելու համար ։
Մանգա
Կեիտո Կոումեի նկարազարդած մանգա-ադապտացիայի սերիալիզացիան սկսվել է 2007 թ-ի նոյեմբերին ASCII Media Works-ի «Dengeki Maoh»` սեյնեն մանգա ամսագրում։ Առաջին տանքոբոն հատորը թողարկվել է 2008 թ-ի մարտի 27-ին ASCII Media Works-ի կողմից Dengeki Comics- միջոցով (մինչ 2014 թ-ի դեկտեմբերը թողարիվել է այդպիսի 11 հատոր)։ Yen Press-ը լիցենզավորել է մանգա սերիաների շարքը Նյու Յորքի Comic Con 2009-ի շրջանակներում և սկսել է թողարկել սերիաների անգլերենով` Հյուսիսային Ամերիկայում ։
Մանգան, ինչպես և բոլոր այլ մանգաները, թողարկվում է սև ու սպիտակ գույներով, սակայն այս մանգայի դեպքում վերջին չորս էջերը գունավոր են։
Ինտերնետ ռադիո շոու
2007 թ-ի դեկտեմբերի 7-ից 2008 թ-ի ապրիլի 25-ը, Animate-ի հռարձակած ինտերնետ ռադիո շոուն, որ կոչվում է Ōkamikku Radio (オオカミックラジオ), տևել է 10 էպիզոդ ։ Ամեն ուրբաթ օրը հեռարձակվել է մեկ շոում որը հիմնականում կենտրոնացած է անիմե սերիաները գովազդելու վրա։ Շոուն վարում է Զուն Ֆուկույաման, ով անիմեում կատարում է Կրաֆտ Լոուրենսի դերը և Ամի Կոշիմիզուն, ով կատարում է Հոլոյի դերը ։ Շոուն կազմված է ութ մասից, որոնք ներառում են սերիաների մաիսն նորությունները, հանդիսատեսի մեկնաբանությունները և ռադիո դրամա։ 2009 թ-ի հունիսի 10-ից հոկտեմբերի 28-ը հեռարձակվում է երկրորդ շոուն՝ Ōkamikku Radio II անունով՝ նույն պրոդյուսերով և հաղորդավարներով։
Անիմե
Imagin ընկերության կողմից արտադրված անիմե ադապտացիան ցուցադրվել է ճապոնական հեռուստատեսությամբ՝ 2008 թ-ի հունվարի 9-ից մարտի 26-ը։ Ցուցադրվել է Chiba TV ճապոնական ալիքով ։ Տասներկուերորդ և տասներեքերորդ սերիաները ցուցադրվել են հեռուստատեսությամբ, իսկ յոթերորդ սերիան թողարկվել է բացառապես միայն DVD սկավառկի տարբերակով ։ Ճապոնիայում սերիաները թողարկվել են վեց առանձին DVD հատորներով։ Առաջին հատորը պարունակում է երեք սերիա, մինչ հաջորդ հինգ հատորներից յուրաքանչյուրը պարունակում է 2 սերիա ։ DVD հատորները թողարկվել են Pony Canyon ընկերության կողմից 2008 թ-ի ապրիլի 2-ից օգոստոսի29-ը ընկած ժամանակահատվածում։ Ի տարբերություն հեռուստատեսությամբ հեռարձակված 6-րդ սերիային, երրորդ հատորը պարունակում է օրիգինալ վիդեո անիմացիա (ՕՎԱ) 2009 թ-ի հունվարի 30-ին թողարկվում է Blu-ray disc տարբերակը։ Սերիաների շարքի ռեժիսորն է Տակեո Տակահաշին, սցենարիստն է Նարուհիսա Արակավան և հերոսների դիզայնը՝ Կազույա Կուրոդայինը ։ Տակահաշին մեջբերում է, որ սերիաների նովելի մեծ սիրահարն է ։ Անիմեն բացվում է Նացումի Կիյոուրայի «Tabi no Tochū» (旅の途中) երգով և փակվում է Ռոքի Չաքիի «Ringo Hiyori: The Wolf Whistling Song» (リンゴ日和 ～The Wolf Whistling Song)։ Երկուսն էլ թողարկվել են 2008 թ-ի փետրվարին ։ Անիմեի օրիգինալ սաունդթրեքը թողարկվել է 2008 թ-ի մարտի 12-ին։ Անգլերեն լեզվով անիմեն լիցենզավորվել է Kadokawa Pictures USA և Funimation Entertainment ընկերությունների կողմից, իսկ ամբողջական, 13-սերիանոց DVD տարբերակը ` 2009 թ-ի դեկտեմբերի 22-ին։ Հյուսիսային Ամերիկայում առաջին անգամ ցուցադրվել է Funimation Channel ալիքով` 2010 թ-ի նոյեմբերի 16-ին ։
Անիմեի երկրորդ եթերաշրջանը՝ «Գայլուկը և համեմունքները 2» վերնագրով, ցուցադրվել է 2009 թ-ի հուլիսի 9-ից սեպտեմբերի 24-ը և թողարկել է 12 սերիա ։ Անիմեի առաջին եթերաշրջանը պատրաստած անձնակազմի մեծամասնությւոնը վերադառնում է, բացառությամբ Տոշիմիցու Կոբայաշիի, որին փոխարինում է Կազույա Կուրոդան, որպես հեորսների դիզայնավորող և անիմացիայի գլխավոր տնօրեն։ Անիմեն արտադրում է Brain's Base ընկերությունը՝ Imagin ընկերության փոխարեն։ Առաջին եթերաշրջանի հերոսների ձայնային դերակատարները վերադառնում են իրենց հերոսներին ։ Մեկ այլ ՕՎԱ՝ արտադրված Brain's Base ընկերության կողմից, թողարկվում է պատկերազարդ գրքի հետ միասին՝ «Spice and Wolf: Wolf and Gold Wheat» (「狼と香辛料」狼と金の麦穂 Ōkami to Kōshinryō Ōkami to Kin no Mugiho) վերնագրով։ Սցներաիստը և նկարազարդողը նովելը ստեղծող անձնակազմից են, իսկ ՕՎԱ-ն թողարկվում է ASCII Media Works-ի կողմից՝ Dengeki Bunko Visual Novel-ի միջոցով՝ 2009 թ-ի ապրիլի 30-ին ։ Funimation-ը լիցենզավորում է «Գայլուկը և համեմունքները 2»-ը և ցուցադրում է այն անգլերեն լեզվով՝ 2011 թ-ի օգոստոսի 30-ին։ Երկրորդ եթերաշրջանը առաջին անգամ ցուցադրվում է Հյուսիսային Ամերիկայի եթերում՝ 2011 թ-ի օգոստոսի 31-ին, Funimation Channel ալիքով ։ 2012 թ-ի սեպտեմբերի 11-ին Funimation-ը թողարկում է Blu-ray/DVD կոմբո փաթեթը, որ ներառում է երկու եթերաշրջանները։ 2009 թ-ի ապրիլի 30-ին թողարկված ՕՎԱ-ն նույնպես ներառված է փաթեթում՝ սերիա 00 համարի տակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մանգաներ Կատեգորիա:Անիմեներ այբբենական կարգով
1600
Դեպքեր
Արևելահնդկական ընկերության ստեղծումը Անգլիայում
Մահեր
Կատեգորիա:1600 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Օձատուն (լեռ)
Օձատուն, լեռ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Բարգուշատի լեռներում, Գիրաթաղ գետի աջափնյակում, Վերին Գիրաթաղ գյուղից 1 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բարձրությունը 2074 մ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Միտկովո-Կաչկարի
Միտկովո-Կաչկարի (Митьково-Качкарі), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Նովոազովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Միտկովո-Կաչկարի գյուղում բնակվում էր 419 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Նովոազովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հանրակրթություն
Հանրակրթություն, պարտադիր ուսուցում, երկրում ժողովրդական կրթության համակարգի կազմակերպման սկզբունք ու արդյունք, որի դեպքում որոշակի տարիքի երեխաները, բնակչության առանց բացառության բոլոր դասերի, շերտերի և սոցիալական խմբերի ներկայացուցիչներն ստանում են նվազագույն ծավալով կրթական նախապատրաստություն, որը սահմանվում է պետության օրենքներով։
20-րդ դարում աշխարհի երկրներն անկախ իրենց հասարակական-քաղաքական կառուցվածքից ապահովել են անվճար համընդհանուր կրթություն՝ առնվազն տարրական մակարդակով։ Հաճախ այն ամրագրվել է սահմանադրություններում՝ որպես քաղաքացիական հիմնարար իրավունքներից մեկը։
Կախված տնտեսական զարգացման մակարդակից, ներքին քաղաքականության սոցիալական կողմնորոշվածության աստիճանից և նյութական նախադրյալների առկայությունից (դպրոցների շենքեր, ուսուցիչների պատրաստման և աշխատանքի վարձատրության բյուջեի հնարավորություններ)՝ անվճար տրամադրվող համընդհանուր կրթության նվազագույն ծավալը կարող է տարատեսակ լինել․ ամենաքիչ զարգացած երկրներում՝ մինչև տարրական կրթություն (որպես կանոն՝ ոչ պակաս, քան 3-4 տարի), և ավելի զարգացած երկրներում՝ մինչև միջնակարգ կրթություն։
Պատմություն
Համընդհանուր կրթության շարժումը սկսվել է Եվրոպայում 17-18-րդ դարերում և հիմնականում կապված էր բողոքական պետություններում յուրաքանչյուր մարդու կողմից Աստվածաշնչի ընթերցանության պահանջի հետ։ Համընդհանուր կրթության մասին առաջին օրենքները ընդունվել են գերմանական պետություններում։ 1619 թվականին նման օրենք ընդունվել է Վեյմարյան իշխանությունում, իսկ 17-րդ դարի կեսերին՝ Գոթայում։ 1717 թվականին Պրուսիայում, իսկ ավելի ուշ՝ 18-րդ դարում, մի շարք գերմանական երկրներում համընդհանուր ուսուցման մասին օրենք է ընդունվել ։
Դանիայում համընդհանուր տարրական կրթության մասին օրենքն ընդունվել է 1814 թվականին, Շվեդիայում՝ 1842 թվականին, Նորվեգիայում՝ 1848 թվականին, Միացյալ Նահանգներում՝ 1852-1900 թվականներին (տարբեր նահանգներում), Ճապոնիայում՝ 1872 թվականին, Իտալիայում՝ 1877 թվականին, Անգլիայում՝ 1880 թվականին, Ֆրանսիայում՝ 1882 թվականին։
Ռուսական կայսրությունում 1910 թվականին 4-ամյա ուսուցում է հաստատվել արդեն գոյություն ունեցող բոլոր տարրական դպրոցների համար ։ Թեև համընդհանուր տարրական կրթության մասին օրինագծի քննարկումը հետաձգվել է մի քանի անգամ, և 1912 թվականի հունիսի 6-ին Պետական խորհուրդը օրինագիծը մերժել է ․ «1908 թվականի մայիսի 3-ի օրենքի հրապարակումից ի վեր Ռուսաստանում սկսում են անցկացվել երկրում համընդհանուր կրթության ներդրման նախագծի իրականացման հետ կապված առաջին միջոցառումները, ինչը ենթադրում էր տարրական ուսումնական հաստատությունների դպրոցական ցանցերի ստեղծում»։ Այդ միջոցառումները (ներառյալ դպրոցների թվի ավելացումը և դրանց հասանելիությունը ոչ ավելի, քան 3 վերստ շառավղով) իրականացվել են անշեղորեն ընդհուպ մինչև 1917 թվականը (այդ թվում՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ) ։ Համընդհանուր պարտադիր տարրական կրթությունը ԽՍՀՄ-ում ներդրվել է 1930 թվականին՝ դառնալով մշակութային հեղափոխության մի մասը երկրի սոցիալիստական վերափոխումների ընթացքում։
Ներառական կրթություն
Մոտավորապես 93 միլիոն երեխա ամբողջ աշխարհում հաշմանդամ է։ Ինչպես բոլոր երեխաները, այնպես էլ հաշմանդամություն ունեցող երեխաները հավակնություններ ու երազանքներ ունեն իրենց ապագայի վերաբերյալ։ Ինչպես բոլոր երեխաները, նրանց նույնպես անհրաժեշտ է որակյալ կրթություն՝ իրենց հմտությունները զարգացնելու և իրենց ամբողջ ներուժն իրացնելու համար։
Այնուամենայնիվ, հաշմանդամություն ունեցող երեխաները հաճախ անտեսվում են քաղաքականության մշակման գործընթացում՝ սահմանափակելով նրանց կրթության մատչելիությունը և սոցիալական, տնտեսական և քաղաքական կյանքին մասնակցելու ունակությունը։ Համաշխարհային մասշտաբով այս երեխաները, ամենայն հավանականությամբ, դպրոցից դուրս մնալու շարքում են։ Նրանք բախվում են կրթության շարունակական խոչընդոտների, որոնք բխում են խտրականությունից, խարաններից և որոշումներ կայացնողների սովորական ձախողումից` դպրոցներում հաշմանդամություն ներառելու մեջ։
Հաշմանդամությունն ամբողջ աշխարհում կրթության միակ լուրջ խոչընդոտն է։ Զրկվելով սովորելու իրավունքից՝ հաշմանդամություն ունեցող երեխաները հաճախ զրկվում են իրենց համայնքներին մասնակցելու, աշխատելու հնարավորությունից։
Ներառական կրթությունը բոլոր երեխաներին դպրոց հաճախելու արդար հնարավորություն ընձեռելու, սովորելու և անհրաժեշտ հմտություններ զարգացնելու ամենաարդյունավետ միջոցն է։
Դպրոցական մակարդակում ուսուցիչները պետք է վերապատրաստվեն, շենքերը պետք է նորոգվեն, և աշակերտները պետք է ստանան հասանելի ուսումնական նյութեր։ Համայնքների մակարդակում պետք է հաղթահարել խտրականությունը և փոխել հասարակության վերաբերմունքը։ Ազգային մակարդակում կառավարությունները պետք է համապատասխանեցնեն օրենքներն ու քաղաքականությունը «Հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքների մասին» կոնվենցիային։
Կրթության իրավունքը Հայաստանում
ՀՀ սահմանադրության մեջ կան հոդվածներ՝ կապված կրթության իրավունքի հետ, որոնք ներկայացված են ստորև․
Հանրակրթության բնագավառում պետությունը պետք է երաշխավորի մի շարք սկզբունքների ապահովումը, այդ թվում.
ՀՀ Հանրակրթության մասին օրենք, հոդված 5, կետ 2
Կրթության որակի սահմանումը՝ ՀՀ օրենսդրության մեջ
Կրթության որակը սահմանվում է որպես «կրթական քաղաքականությամբ սահմանված նպատակների և խնդիրների իրագործմանը միտված կրթության կազմակերպման չափելի արդյունք, որը գնահատվում է՝ հաշվի առնելով սովորողի անհատական կարիքները, կրթության կազմակերպման միջավայրը, ուսուցման ծրագրային բովանդակությունը, կրթության կազմակերպման գործընթացը, և ուսումնառության գնահատված արդյունքները՝ համաձայն սահմանված չափանիշների»։
Կրթության մասին ՀՀ օրենքը, հոդված 3
UNICEF-ի աշխատանքը ներառական կրթությունը խթանելու ուղղությամբ
Հաշմանդամություն ունեցող երեխաների կրթության բացը լրացնելու համար ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը աջակցում է կառավարության ջանքերին՝ ներառական կրթության համակարգերը խթանելու և վերահսկելու ուղղությամբ։ Կազմակերպության աշխատանքը կենտրոնացած է չորս հիմնական ոլորտի վրա.
Շահերի պաշտպանություն - ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը խթանում է ներառական կրթությունը քննարկումների, բարձր մակարդակի միջոցառումների և իրազեկման այլ ձևերի՝ ուղղված քաղաքականություն մշակողներին և հասարակության լայն շերտերին։
Իրազեկության բարձրացում - ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը ուշադրության կենտրոնում է պահում հաշմանդամություն ունեցող երեխաների կարիքները՝ իրականացնելով հետազոտություններ և հյուրընկալելով կլոր սեղաններ, սեմինարներ և այլ միջոցառումներ կառավարության գործընկերների համար։
Կարողությունների զարգացում - ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը ստեղծում է կրթական համակարգերի կարողությունները գործընկեր երկրներում՝ ուսուցիչների, ադմինիստրատորների և համայնքների վերապատրաստմամբ և կառավարություններին տեխնիկական աջակցություն ցուցաբերելով։
Իրականացման աջակցություն - ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը աջակցում է գործընկեր երկրներում մոնիտորինգին և գնահատմանը՝ քաղաքականության և պրակտիկայի միջև իրականացման խզումը վերացնելու համար ։
Իրավիճակը Հայաստանում
Ըստ UNICEF-ի պաշտոնական կայքէջի՝
Չնայած կրթության իրավունքի իրացման գործընթացում արձանագրված հսկայական ձեռքբերումներին՝ բնակչության խոցելի խմբերի երեխաները Հայաստանի կրթական համակարգում հաճախ ենթարկվում են խարանի ու խտրականության, ինչպես նաև հաճախ տարանջատվում են համակարգից։ Նրանք չեն հայտնվում ազգային վիճակագրական տվյալներում՝ այդպիսով որոշում կայացնողների, ծառայություն մատուցողների ու հանրության համար դառնալով «անտեսանելի»։
Հանրակրթության համակարգում համախառն ընդգրկվածության մակարդակը վերջին տարիներին կազմել է միջինը մոտ 90%, մինչդեռ ընդգրկվածությունը միջնակարգ կրթության բարձր դասարաններում կազմում է մոտ 74%։ Այն պարագայում, երբ չկան համապետական մեխանիզմներ՝ հայտնաբերելու և հետևելու դպրոցից դուրս մնացած կամ դուրս մնալու վտանգի առջև կանգնած երեխաներին։ Դպրոց չհաճախելու ամենատարածված ռիսկային գործոններն են հաշմանդամությունը, ծայրահեղ աղքատությունը, երեխայի աշխատանքը, էթնիկական ծագումը և փախստականի կարգավիճակը։
Հաշմանդամություն ունեցող երեխաները, մասնավորապես՝ հոգեկան խնդիրներ ունեցող աղջիկները և տղաները, կրթական ու սոցիալական ծառայություններից օգտվելիս շարունակում են բախվել արգելքների՝ գերիշխող այն կարծրատիպի պատճառով, ըստ որի՝ մտավոր խնդիրներ ունեցող երեխան պետք է ապրի և կրթություն ստանա շուրջօրյա հաստատությունում ։
Համաձայն Հայաստանում երեխայի կարիքների 2016 թվականի հետազոտության արդյունքների՝ հարցվածների 71%-ը համաձայն է, որ ֆիզիկական հաշմանդամություն ունեցող երեխան պետք է հաճախի հանրակրթական դպրոց, մինչդեռ մտավոր խնդիրներ ունեցողների դեպքում հարցվածների միայն 40%-ն էր համաձայն։
Ներառական կրթության ոլորտի բարեփոխումները շարունակում են սևեռված մնալ կրթության միայն տարրական ու միջնակարգ փուլերում՝ ոչ բավարար ջանքեր ուղղելով նախադպրոցական կրթությանը, մասնագիտական վերապատրաստմանը, բարձրագույն մասնագիտական կրթությանն ու ցկյանս ուսումնառությանը։
Աղբյուրներ և գրականություն
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ Կատեգորիա:Կառուցողական գործողություն Կատեգորիա:Կրթություն
Ձնափաթիլ (գաղութ)
Ձնափաթիլ, Ռուսաստանում գտնվող ցմահ բանտարկվածների համար նախատեսված հատուկ ռեժիմով ութ ուղղիչ գաղութներից մեկը։ Գտնվում է Խաբարովսկի երկրամասի Էլբան գյուղում։ Ռուսաստանի նմանատիպ գաղութներից ամենանորն է։
Պատմություն
Գաղութը Հեռավոր Արևելքում դարձել է ցմահ բանտարկյալների համար նախատեսված առաջին և միակ ուղղիչ հաստատությունը։ 1996 թվականին դրա տեղում սկսվել է քննչական մեկուսարանի շինարարությունը, որտեղ նախատեսված էր կառուցել 800 տեղ։ Մեկուսարանի կառուցումը ավարտվել է 2012 թվականին, իսկ շահագործման է հանձնվել 2014 թվականի սկզբին ։ Քննչական մեկուսարան 4-ի վեցաճառագայթ մասնաշենքերի շնորհիվ՝ ստացել է Ձնափաթիլ մականունը։ 2016 թվականի դրությամբ մեկուսարանում գտնվում էր 68 հետախուզվող, իսկ ավելի քան 700 տեղ ազատ էր ։
2017 թվականի հուլիսին Խաբարովսկի երկրամասի Դաշնային քրեակատարողական ծառայությունը հայտնել էր, որ մեկուսարանը կվերակառուցվի՝ դառնալով ցմահ բանտարկվածների համար նախատեսված գաղութ ։ Սեպտեմբերի 20-ին հաստատությունը աշխատեց որպես գաղութ և ընդունեց առաջին կալանավորներին, որոնց տեղափոխեցին Ռուսաստանի այլ բանտերից։ Գաղութի տարածքում հայտնվել են կարի և փայտամշակման արտադրամասեր։ 2017 թվականի նոյեմբերի դրությամբ այստեղ է գտնվել 23 բանտարկյալ ։
239
Ծնունդներ
Ապրիլ 29 - Գրիգոր Լուսավորիչ, հայ եկեղեցական-քաղաքական գործիչ (վ. 326)
Մահեր
Կատեգորիա:239 Կատեգորիա:Տարեթվեր
1564
Մահեր
Կատեգորիա:1564 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Հենրիխ Մխիթարյան
Հենրիխ Համլետի Մխիթարյան, հայ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» առաջին աստիճանի շքանշանակիր ։ Հայաստանում ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի բարի կամքի դեսպան ։ Հենրիխ Մխիթարյանը ծնվել է ֆուտբոլիստ Համլետ Մխիթարյանի ընտանիքում։ Յոթ տարեկան հասակում ընտանիքի հետ Ֆրանսիայից վերադարձել է Հայաստան, որտեղ էլ որոշել է ընտրել ֆուտբոլիստի կարիերան։ Հայաստանի ազգային հավաքականի լավագույն ռմբարկուն է, իսկ 2015 թվականից՝ ավագը։
Ներկայումս հանդես է գալիս իտալական «Ինտեր» ֆուտբոլային ակումբում։ Ունի Երևանի պատվավոր քաղաքացու կոչում (2012) ։ Ութ անգամ (յոթ անգամ անընդմեջ ) դարձել է Հայաստանի լավագույն ֆուտբոլիստ (2009, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 թվականներին)։ Համարվում է Հայաստանի ազգային հավաքականի պատմության լավագույն ռմբարկուն՝ 88 խաղում խփած 30 գնդակով։ Հանդիսանում է միակ հայ ֆուտբոլիստը, որը խաղացել է Անգլիայի Պրեմիեր Լիգայում, և առաջին Հայ ֆուտբոլիստը,ով հասել է  ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչ։
2017 թվականին ընդգրկվել է Հայաստանի լավագույն մարզիկների Top 10-ում ։
Կենսագրություն
Հենրիխ Մխիթարյանը ծնվել է 1989 թվականի հունվարի 21-ին, Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում՝ Մարինա Թաշչյանի և Համլետ Մխիթարյանի ընտանիքում։ Մխիթարյանի հայրը՝ Համլետ Մխիթարյանը, ով 1980-ականների Երևանի «Արարատ» ֆուտբոլային ակումբի հայտնի հարձակվողներից էր, մահացել է 33 տարեկան հասակում՝ գլխուղեղի ուռուցքից ։
Մխիթարյանի մայրը՝ Մարինա Թաշչյանը, ղեկավարում է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի ազգային հավաքականների բաժինը, իսկ նրա ավագ քույրը՝ Մոնիկա Մխիթարյանը, աշխատում է ՈՒԵՖԱ-ի կենտրոնակայանում ։
1990-ակաների սկզբին Մխիթարյանի ընտանիքը տեղափոխվել է Ֆրանսիա, որտեղ նախկինում նրա հայրը՝ Համլետ Մխիթարյանը խաղացել էր տեղի «ԱՍՕԱ Վալանս» ակումբում՝ օգնելով թիմին բարձրանալ Լիգա 2-ի երկրորդ դիվիզիոն։ Մխիթարյանն իր վաղ մանկությունն անցկացրել է Վալանսում։ Ցանկանալով դառնալ ֆուտբոլիստ՝ նա սկսել է հետևել հոր օրինակին։ Երեխա ժամանակ միշտ դիտում էր հոր խաղերը՝ ցանկանալով հետևել նրա մարզումներին։ Մայրը՝ Մարինան պատմում է, որ երբ Համլետը գնալիս է եղել մարզումների, փոքրիկ Հենրիխը միշտ ցանկացել է գնալ հոր հետ, իսկ երբ հայրը նրան չի տարել՝ սկսել է լաց լինել այնքան, մինչև նա ստիպված Հենրիխին իր հետ է տարել։ 1995 թվականին Մխիթարյանները վերադարձել են Երևան, որտեղ էլ առաջին անգամ Հենրիխի տատիկը՝ Լիդիա Լավրետևան, նրան տարել է ֆուտբոլային դպրոց։
Մխիթարյանն ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը։ Ներկայումս սովորում է տնտեսագիտություն՝ Սանկտ Պետերբուրգի ինստիտուտի Երևանյան մասնաճյուղում։ Ավարտելուց հետո մտադիր է սովորել այնտեղ՝ որպես իրավաբան։ Մխիթարյանը Զինեդին Զիդանին համարում է իր ֆուտբոլային կուռքը  ։
Փյունիկ
1995 թվականին Մխիթարյանը դարձել է Փյունիկի երիտասարդական հավաքականի անդամ և իր առաջին աշխատավարձը ստացել է տասնհինգ տարեկան հասակում ։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է Փյունիկի մեծահասակների հավաքական՝ որպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ առաջին անգամ հանդես գալով 2006 թվականին, 17 տարեկան հասակում։ Վերջին անգամ թիմի կազմում խաղացել է 2009 թվականի խաղաշրջանում։ Այդ խաղաշրջանի 10 թիմային խաղերի ընթացքում նա դարպաս է ուղարկել 11 գնդակ։ Փյունիկի մեծահասակների թիմում 4 տարվա խաղաշրջանի ընթացքում չորս անգամ նվաճել է Հայաստանի պրեմիեր լիգան (200б, 2007, 2008 և 2009 թվականներին)։ 2007 և 2009 թվականներին նրանց թիմը երկու անգամ նվաճել է Հայաստանի սուպերգավաթը, մեկ անգամ Հայաստանի գավաթը՝ 2009 թվականին։ Ընդհանուր առմամբ Մխիթարյանը մասնակցել է թիմի 70 հանդիպումներին և դարպաս է ուղարկել 30 գնդակ, իսկ հավաքականի 89 հանդիպումներին դարձել է 35 գոլի հեղինակ ։ Փյունիկի,Հայաստանի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ Վարդան Մինասյանն ասել է, որ նա իր լավագույն խաղացողին կցանկանար տեսնել ավելի ուժեղ թիմերում խաղալիս։ Մինասյանը հաստատեց, որ երիտասարդ Հենրիխը լեգենդ դառնալու համար լավ ուղի է անցել։ Մինասյանը Հենրիխի մասին ասել է․ «Նա միայնակ կարող է հաղթել խաղը։ Նա որսում է ճիշտ պահը և հաճույքով հարվածում» ։
Մետալուրգ Դոնեցկ
Մխիթարյանը սկսեց խաղալ Դոնեցկի Մետալուրգ ակումբում։ Եվրոպայի լիգայում 2009 թվականի հուլիսի 16-ի իր առաջնախաղին նա խփեց մեկ գոլ, և թիմը 3-0 հաշվով հաղթեց Բելառուսի Պրեմիեր լիգայի Մինսկի Պարտիզանին ։ Հուլիսի 19-ին Ուկրաինայի լիգայի Դնիպրոպետրովսկի Դնիպրոյի հետ խաղում կատարեց իր առաջին դեբյուտը՝ ավարտելով այն ոչ-ոքի՝ 0-0 : Իր առաջին գոլը խփել է Ուկրաինայի լիգայում՝ հուլիսի 26-ին, Լվովի Կարպատի ակումբի հետ խաղում, որն ավարտվեց ոչ-ոքի՝ 2-2 : Օգոստոսի 6-ին Եվրոպայի լիգայում Մխիթարյանը իր առաջին գոլը խփեց Լյուբլյանայի Ինտերբլոկի հետ խաղում ։ Մխիթարյանը խաղաշրջանը ավարտեց 38 ելույթում 14 գոլով՝ ներառված 29 խաղ և 9 գոլ լիգայի կազմում։
Շախտյոր Դոնեցկ
Դոնեցկի Շախտյորը 2010-11 մրցաշրջանին 7․5 մլն ԱՄՆ դոլարով գնում է Մխիթարյանին ։ Նրա նորամուտը կայացավ սեպտեմբերի 10-ին Օբոլոն Կիևի հետ արտագնա խաղում, 62֊րդ րոպեին նրան փոխարինեց Էդուարդոն, և խաղն ավարտվեց 1։0 հօգուտ Շախտյորի։ Մխիթարյանի տնային նորամուտը շատ ավելի հաջող ստացվեց։ Սեպտեմբերի 19֊ին, խաղի սկզբում նվազագույն հաշվով պարտվելով՝ Շախտյորին հաջողվեց 4։1 հաշվով հաղթել Տավրիա Սիմֆերոպոլին ։ Մխիթարյանն իր առաջին գոլը Շախտյորի կազմում հենց այս խաղում տոնեց։ Երեք օր անց նա իր առաջին խաղն անցկացրեց Ուկրաինայի գավաթում՝ խաղալով Կրիբվասի դեմ, որն էլ ավարտվեց 6։0 հաշվով հօգուտ «Շախտյորի» ։ Այս խաղում Մխիթարյանը հեղինակեց իր երկրորդ գոլը։ Սեպտեմբերի 25-ին նա խաղի վերջին րոպեներին կարողացավ Մետալիստ Խարկովի դեմ արտագնա խաղում գոլ խփել՝ օգնելով թիմին հաղթել 2:1 հաշվով ։ Եվրոպայում նա իր դեբյուտը նշեց սեպտեմբերի 28-ին Չեմպիոնների լիգայում խաղալով Սպորտինգ Բրագայի դեմ՝ հաղթելով 3։0 հաշվով ։ Նա հանդես է եկել նաև Ուկրաինայի գավաթի եզրափակիչ խաղում։ 81-րդ րոպեին փոխարինելով Ժադսոնին՝ օգնեց Շախտյորին 2։0 հաշվով հաղթել Կիևի Դինամոյին ։ Նրա առաջին մրցաշրջանը չափազանց հաջող ընթացավ Շախտյորի կազմում, քանզի նրանք թրեբլ գրանցեցին (Պրեմիեր լիգա, Ուկրաինայի գավաթ, Ուկրաինայի Սուպեր գավաթ) ։
Բորուսիա Դորտմունդ
2013 թվականի ամռանը Հենրիխ Մխիթարյանը «Շախտյորից» տեղափոխվեց գերմանական Դորտմունդ քաղաքի «Բորուսիա» ֆուտբոլային ակումբ։ Նրա տրանսֆերի համար «Բորուսիան» ուկրաինական ակումբին 27.5 միլիոն եվրո վճարեց, որով Հենրիխը դարձավ դորտմունդյան ակումբի ամենաթանկարժեք ձեռքբերումը։ Այժմ հայ կիսապաշտպանը համարվում է «Բորուսիայի» և Հայաստանի ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստ ։
Հենրիխի տեղափոխության մասին լուրերը այդ ժամանակ մեծ քննարկումների առիթ էր դարձել։ Բազմաթիվ լրատվամիջոցներ գրում էին, որ «Լիվերպուլը» ցանկանում է գնել Մխիթարյանին, սակայն հետագայում լուրեր տարածվեցին նաև այն մասին, որ գործարքը չի կայանա երրորդ կողմի հետ անհամաձայնության պատճառով։ Մխիթարյանը տեղափոխությունը կարելի էր դասել բարդ տրանսֆերային գործարքների շարքին, քանի որ ֆուտբոլիստի տրանսֆերային իրավունքները պատկանում էին 3 կողմի՝ «Շախտյոր»-ին, «Փյունիկ»-ին և Դոնեցկի «Մետալուրգ»-ի սեփականատեր Օլեգ Մկրտչյանին: Բացի այդ, Հենրիխը ոչ մի կերպ չէր ցանկանում վերադառնալ «Շախտյոր», իսկ ուկրաինական ակումբը ոչ մի կերպ մտադիր չէր փոխզիջումների գնալ և իր առաջատարին բաց թողել։ Այնուամենայնիվ երկարատև ու խառը բանակցություններից հետո «Բորուսիա»-ն կարողացավ «Շախտյոր»-ի հետ ֆուտբոլիստի տրասնֆերի շուրջ ընդհանուր հայտարարի գալ։
Այստեղ կային նաև մի շարք գործոններ, որոնք ստիպեցին Հենրիխին ընտրել հենց «Բորուսիան»։ Առաջինն իհարկե Եվրոպական թոփ-ակումբ տեղափոխվելն էր, որը նոր հեռանկարներ էր բացում Մխիթարյանի համար։ «Բորուսիա»-ն համարվում է Բունդեսլիգայի առաջատար ակումբներից մեկը, բացի դա Բունդեսլիգայում Մխիթարյանը կարող էր իր ամենալավ որակները ցուցադրել, քանի որ վերջին շրջանում Բունդեսլիգան մեծ քայլերով շարունակում է աճել ու տարեցտարի բարելավում է իր ցուցանիշները այլ լիգաների նկատմամբ։
Այստեղ կային նաև այն ժամանակվա գլխավոր մարզիչ Յուրգեն Կլոպի և Մարիո Գյոթցեի գործոնները։ 2013 թվականին թիմը հրաժեշտ տվեց Մարիո Գյոտցեին և անհրաժեշտ էր նրան փոխարինող գտնել։ Գերմանացի երիտասարդ ֆուտբոլիստը հանդես էր գալիս կիսապաշտպանության առջևի գծում և շատ հաճախակի միանում էր թիմի գրոհներին։ Կլոպը նրան խաղադաշտում ազատ գործելու հնարավորություն էր ընձեռում։ Գյոթցեն «Բորուսիա»-ի կազմում ստեղծագործ ֆուտբոլիստներից մեկն էր, որն իր ոչ ստանդարտ գործողությունների շնորհիվ միշտ անակնկալի էր բերում մրցակիցներին և ավելի գունեղ էր դարձնում «Բորուսիա»-ի խաղը։ Հենց այդպիսի փոխարինող էլ փնտրում էր Կլոպը, և իհարկե գտավ նրան։ Հենրիխը կարողացավ ապացուցել, որ իզուր չի գերմանական ակումբը ձեռք բերել իր ամենաթանկարժեք տրանսֆերը։ Բացի դա, Յուրգեն Կլոպը կարողացավ «Բորուսիային» հասցել իր լավագույն մակարդակին։ Կլոպը վերակենդանացրեց երբեմնի հզոր գերմանական ակումբներից մեկին՝ հաղորդելով նոր շունչ և խաղային նոր փիլիսոփայություն։
2014 թվականին Հենրիխ Մխիթարյանը ներառվել է FourFourTwo ամսագրի լավագույն ֆուտբոլիստների վարկանշային աղյուսակում՝ զբաղեցնելով 84-րդ հորիզոնականը ։
Հետագայում բազմաթիվ վնասվածքների և այլ պատճառներով տուժեց ինչպես Մխիթարյանի, այնպես էլ ողջ թիմի խաղը։ Այդ ժամանակաշրջանում «Բորուսիան» ցուցադրում էր իր ամենավատ խաղը։ Ակումբն անընդհատ վարկանիշային աղյուսակում հետընթաց էր ապրում, ինչի պատճառով էլ տուժում էր թիմի բոլոր ֆուտբոլիստների խաղը։ Գերմանիայի առաջնության 15-րդ տուրում կայացած «Հերտա»-«Բորուսիա» հանդիպման ընթացքում Մխիթարյանը վնասվածք ստացավ և հետ մնաց 6 շաբաթով։
Այդ ամենից հետո Յուրգեն Կլոպը լքեց «Բորուսիան» և տեղափոխվեց «Լիվերպուլ»։ Հենրիխը Մխիթարյանը Կլոպի և իր ակումբի հետ միասին կարողացավ նվաճել Բունդեսլիգայի փոխչեմպիոնի տիտղոսը, դարձավ Գերմանիայի գավաթի ֆինալիստը, իսկ 2014 թվականին հռչակվեց Գերմանիայի սուպերգավաթակիր։ Այդ խաղում «Բորուսիան» հաղթեց Մխիթարյանի և Պիեռ Էմերիկ Օբամեյանգի գոլերի շնորհիվ։
2015 թվականի հուլիսի 1-ին Թոմաս Տուխելը 3 տարվա պայմանագիր կնքեց Դորտմունդի «Բորուսիայի» հետ։ Նա սկսեց թիմին մարզել և հենց այդ ժամանակ թիմը ծաղկում ապրեց։ Կարճ ժամանակում «Բորուսիան» ցույց տվեց իր իրական դեմքը։ Ակումբը վարկանիշային աղյուսակում բաձրացավ և ամրապնդվեց առաջին հորիզոնականներում՝ ցույց տալով իր լավագույն խաղը։
2015 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Հենրիխ Մխիթարյանը իր 100-րդ խաղն անցկացրեց Դորտմունդի «Բորուսիայի» կազմում։ Նոյեմբեր ամսվա դրությամբ Եվրոպայի լավագույն ռմբարկուների վարկանիշային աղյուսակում Մխիթարյանը զբաղեցնում է 8-րդ հորիզոնականը՝ 13 գոլով։ Հենրիխ Մխիթարյանը, Մարկո Ռոյսը և Պիեռ Էմերիկ Օբամեյանգը համարվում են Բորուսիայի և Եվրոպայի լավագույն տրիոներից մեկը։ Նրանց բաձր արդյունավետության և փոխանցումների շնորհիվ «Բորուսիան» պարբերաբար հաղթանակներ է տանում։
Բորուսիայի 2015-2016 մրցաշրջանում 27–ամյա Մխիթարյանը Բունդեսլիգայի շրջանակում մասնակցել է թիմի 31 խաղին` դառնալով 11 գոլի և 16 գոլային փոխանցման հեղինակ։ Նա խաղադաշտում անցկացրել է 4383 րոպե։ Ընդհանուր առմամբ Մխիթարյանը «Բորուսիայի» կազմում մասնակցել է 140 հանդիպման և դարձել 41 գոլի հեղինակ։
Մանչեսթեր Յունայթեդ
2016 թվականի հունիսի 15-ին Մխիթարյանի գործակալ Մինո Ռայոլան հայտարարեց, որ իր ներկայացուցիչը ցանկանում է տեղափոխվել «Մանչեսթեր Յունայթեդ»։
Հունիսի 23-ին մի շարք հայկական լրատվամիջոցներ սկսեցին հաղորդել Հենրիխ Մխիթարյանի` «Մանչեսթեր Յունայթեդ» տեղափոխության մասին` նշելով, որ անգլիական ակումբը համաձայնել է վճարել պահանջվող 40 մլն եվրոն, մինչդեռ «Բորուսիայի» համաձայնության մասին ոչ մի հստակ տեղեկատվություն չկար։ Միակ լուրը եղել է այն, որ դորտմունդցիներն այժմ ավելի մեղմ են տրամադրված, ու բաց կթողնեն ֆուտբոլիստին, եթե նրանց վճարվի պահանջվող գումարը։ Հունիսի 28-ին The Guardian-ը, SkySports-ը հայտնեցին, որ ակումբների միջև համաձայնությունն արդեն կա, իսկ ավելի ուշ դա հաստատեց նաև գերմանական աղբյուր Ruhr Nachrichten-ը։ Հաղորդվում էր 26,3 մլն ֆունտի շուրջ պայմանավորվածության մասին։ Ավելի ուշ ասվեց, որ Մխիթարյանը ինքն է վճարելու իր տրանսֆերի մի մասը։ Ոչ ամենաարժանահավատ աղբյուրներից հաղորդվում էր նաև, որ Մխիթարյանը կնքելու է 4 տարվա պայմանագիր ու ստանալու տարեկան 12 մլն ֆունտ։ Դորտմունդի «Բորուսիայի» գործադիր տնօրեն Հանս-Յոահիմ Վացկեն նշել էր, որ դժվար է որոշում կայացնել Մխիթարյանի տեղափոխության շուրջ, նրա տրանսֆերի հարցը պետք է լուծվի մինչև հուլիսի 4-ը, երբ թիմը սկսելու է նախամրցաշրջանային հավաքը։
Ի վերջո հուլիսի 6-ին Անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդը» պաշտոնապես հայտարարեց Դորտմունդի «Բորուսիայի» արդեն նախկին կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանի տեղափոխության մասին ։ Նրա տրանսֆերն անգլիական ակումբի վրա արժեցել է ռեկորդային 42 մլն եվրո, որով 27-ամյա ֆուտբոլիստը դարձել է հետխորհրդային տարածշրջանի երկրների ամենաթանկ ֆուտբոլիստը։ Նախկինում այդ ռեկորդը պատկանում էր ուկրաինացի հարձակվող Անդրեյ Շևչենկոյին, ով 2006 թվականին իտալական «Միլանից» անգլիական «Չելսի» տեղափոխվեց 40 մլն եվրոյի դիմաց ։ Մխիթարյանը համարվում է նաև մանչեսթերցիների կազմում հանդես եկած 40-րդ ազգության, ինչպես նաև առաջին հայ ֆուտբոլիստը ։ Նրա աշխատավարձը Մանչեսթերում կազմելու է տարեկան 12.5 մլն եվրո։ Բացի այդ, Հենրիխը 8 մլն եվրո բոնուս կստանա «կարմիր սատանաներին» միանալու համար։ MUTV-ին տված հարցրազրույցում Հենրիխը նշել է, որ «Մանչեսթեր Յունայթեդը» հանդիսանում է աշխարհի մեծագույն ակումբներից մեկը, այդ իսկ պատճառով նա չէր կարող մերժել այդ առաջարկը ։ Նա իր նոր ակումբում հանդես է գալու 22 համարի մարզաշապիկով։
Տեղափոխությունից անմիջապես հետո Հենրիխն իր ֆեյսբուքյան էջում գրառում կատարեց՝ ուղղված «Բորուսիայի» երկրպագուներին։ Իր նորամուտը անգլիացիների կազմում Հենրիխը նշեց հուլիսի 16-ին՝ «Ուիգանի» հետ ընկերական խաղում՝ դաշտում անցկացնելով 45 րոպե։ Առհասարակ Մխիթարյանն իր բոլոր նորամուտի խաղերում աչքի է ընկել արագությամբ, գոլերով, ինչպես նաև գոլային փոխանցումներով ։ «Ուիգանի» հետ խաղից հետո, հուլիսի 20-ին Մխիթարյանն իր ակումբի հետ մեկնեց Չինաստան, որտեղ «Յունյթեդն» անցկացնելու էր ուսումնամարզական հավաք։ Հուլիսի 22-ին Շանհայում կայացավ International Champions Cup-ի «Մանչեսթեր Յունայթեդ» – «Բորուսիա Դորտմունդ» մրցավեճը, որտեղ Մխիթարյանը խփեց իր 1|առաջին գոլը մանչեսթերցիների կազմում։ Խաղն ավարտվեց 4:1 հաշվով՝ «Բորուսիայի» հաղթանակով ։ Հենրիխ Մխիթարյանը առաջին մրցաշրջանում՝ Պրեմիեր Լիգայում խբեց 4 գոլ, իսկ մանկունյանցիներին օգնեց հաղթել Եվրոպա Լիգան։ 2017 թվականի մայիսին՝ Եվրոպա Լիգայի եզրափակչում կիսաշրջադարձ հարվածով գրավեց Ամստերդամի Այաքսի դարպասը, և հաղթանակ պարգևեց մանկունյանցիներին։ Հենրիխ Մխիթարյանը՝ այդ տարի դարձավ ԵԼ-ում Մանչեսթեր Յունայթեդի կազմում ամենաշատ գոլեր խփած խաղացողը՝ 6 գոլ։ Հիշվող է այդ մրցաշրջանում՝ Հենրիխ Մխիթարյանի կարիճ գոլը, որը եղավ «Սանդերլենդ»-ի հետ խաղում։
2017-2018
2017-2018 մրցաշրջանը լավ սկսեց Մխիթարյանի համար, նա Պրիմեր Լիգայի սկզբի խաղերում դարձավ 1 գոլի, և 5 գոլային փոխանցման հեղինակ։ Մխիթարյանը նաև ՉԼ-ում գրավեց Մոսկվայի ԲԿՄԱ-ի դարպասը։ Սակայն Հայաստանի ազգային հավաքականի խաղերից հետո՝ Մխիթարյանը խաղային հետընթաց գրանցեց։ Միարժամանակ լարվեց Մխիթարյանի և Ժոզե Մոուրինյոի հետ հարաբերությունները, որոնք լարված էին նաև Մխիթարյանի Մանչեսթեր տեղափոխության սկզբի ամիսների ընթացքում։ Ամեն ինչ հանգեցրեց նրան, որ Հենրիխ Մխիթարյանը կարիք ունեցավ հեռանալ Մանչեսթեր Յունայթեդից։ Նրա ծառայություններով հետաքրքրվում էին Միլանի Ինտերը և Արսենալը։ Ինտերը չկարողացավ գնել Մխիթարյանին, որովհետև վտանգ կար խաղտելու ֆեյր-փլեյի կանոնները, իսկ Արսենալը եղավ միակ տարբերակը։
Լոնդոնի «Արսենալ»
2018 թվականի հունվարի 22-ին՝ իր ծննդյան հաջորդ օրը Մխիթարյանը 4 տարվա պայմանագիր կնքեց «զինագործների» հետ։ Նրա աշխատավարձը կազմում է շաբաթական մոտ 142 հազար եվրո։ Մխիթարյանի փոխարեն Մանչեսթեր Յունայթեդը գնեց Արսենալի հարձակվող Ալեքսիս Սանչեսի տրանսֆերը։
Մխիթարյանը իր նորամուտը «Արսենալում» նշեց հունվարի 20-ին՝ Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի 24-րդ տուրի «Քրիսթալ Փելասի» դեմ խաղում ։ Իսկ «Էմիրեյթս» ստադիոնում իր առաջին խաղը եղավ փետրվարի 3-ին՝ Լոնդոնի Էվերտոնի դեմ։ Այդ խաղում նա դարձավ 3 գոլային փոխանցման հեղինակ։
Արսենիալի կազմում առաջին գոլը խփել է մարտի 8-ին՝ Սան Սիրո մարզադաշտում ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի փլեյ-օֆֆ փուլի 1/8-րդ եզրափակչում կայանալիք Միլանի հետ խաղում։ Հանդիպման 15-րդ րոպեին Մեզութ Օզիլի կատարած փոխանցումից հետո Մխիթարյանը հարված կատարեց դարպասին, և Լեոնարդո Բոնուչիից անդրադարձով գնդակը հայտնվեց Ջանլուիջի Դոննարումմայի պաշտպանած դարպասը։ Արսենալը այդ խաղում հաղթեց 2։0 հաշվով։
«Ռոմա»
2019 թվականի Սեպտեմբերի 2-ին Մխիթարյանը վարձավճարով տեղափոխվեց իտալական Ռոմա մինչև հաջորդ տարվա հուլիսի 30-ը։ Վճարման արժեքը 3մլն Եվրո էր։ Հենրիխը իր առաջին խաղը` նոր թիմի կազմում անցկացրեց սեպտեմբերի 15-ին "Սասուոլո" ի դեմ մրցավեճում, որտեղ դարձավ գոլի հեղինակ։ Չնայած, որ Մխիթարյանը վնասվածքների պատճառով բաց թողեց մրցաշրջանի զգալի մասը` նա հարմարվեց "Ռոմա"-ին ու դարձավ հիմնական կազմի ֆուտբոլիստ։
2020թ. օգոստոսի 30-ին "Ռոման" գնեց Մխիթարյանի տրանսֆերը։ Նոյեմբերի 5-ին Եվրոպայի լիգայի խմբային փուլի ռումինական "Կլուժի" դեմ մրցավեճում Մխիթարյանը 57-րդ վայրկյանին գրավեց հակառակորդի դարպասը ու այդպիսով դարձավ տվյալ մրցաշարում իր ակումբի ամենաարագ գոլ խփած ֆուտբոլիստը։ Նոյեմբերի 8-ին Հենրիխը Ջենոայի հետ խաղում հեթ-տրիկ ձևակերպեց (3:1), իսկ նոյեմբերի 22-ին արդեն Պարմայի դեմ հանդիպմանը նա դուբլ արեց։ Հենրիխ Մխիթարյանը նաև ճանաչվեց "Ռոմայի" նոյեմբեր ամսվա լավագույն ֆուտբոլիստը։
Խաղաոճ
2012-2013 մրցաշրջանի ընթացքում շոտլանդացի նախկին ֆուտբոլիստ Փեթ Նևինը հետևյալ կերպ է արտահայտվել Մխիթարյանի մասին.
Միջազգային կարիերա
Մխիթարյանը հանդես է եկել Հայաստանի մինչև 17տ և մինչև 19տ հավաքականներում։ Նա Հայաստանի հավաքականում իր նորամուտը նշեց 2007 թվականի հունվարի 14-ին, Պանամայի հետ ընկերական խաղում։
2014թ. Աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի Իտալիայի դեմ խաղում Հենրիխը խփել է իր 12-րդ գոլը և դարձել Հայաստանի հավաքականի պատմության լավագույն ռմբարկուն։ 2016 թվականին Ռոման Բերեզովսկու կարիերան ավարտելուց հետո դարձել է հավաքականի ավագը։ 2020թ.-ի հոկտեմբերի 11-ին Վրաստանի ընտրանու դեմ խաղում Մխիթարյանը խփեց իր 30-րդ գոլը Հայաստանի հավաքականի կազմում
Ակումբային
Բորուսիա Դորտմունդ Մանչեսթեր Յունայթեդ
Ռոմա ՖԱ * Կոնֆեդերացիաների լիգայի գավաթակիր - 2022
Մայքլ Փիթ
Մայքլ Փիթ (Michael Pitt, ), ամերիկացի դերասան, մոդել և երաժիշտ ։
Կենսագրություն
Մայքլ Փիթը ծնվել է Նյու Ջերսի նահանգի Ուեսթ Օրինջ քաղաքում։ Եղել է իր ընտանիքի չորս երեխաներից կրտսերը, տասը տարեկանում դերասան դառնալու որոշում է կայացրել։ 16 տարեկանում Նյու Ջերսիից տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ աշխատել է որպես ցրիչ և ապրել է ինը այլ դեռահասների հետ, ընդամենը մեկ անկողին ունեցող տան մեջ։
Կարիերա
1999 թվականին Մայքլը խաղացել է The Trestle at Pope Lick Creek բեմադրությունում, նյույորքյան թատերական արհեստանոցում (New York Theatre Workshop) : Դերասանների ընտրության մասնագետը նկատել է նրան և առաջարկել դեր «Դոուսոնի ծովախորշը» հեռուստասերիալում։ 2001 թվականին «Հեդվիգը և չարաբախտ դյույմը» ֆիլմում տրանսսեքսուալ ռոք աստղի սիրեկանի դեր խաղալուց հետո Փիթին սկսում են հրավիրել խաղալու երկրորդ պլանի դերեր այնպիսի հոլիվուդյան խոշոր ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Սադիստ»-ը և «Սպանությունների հաշվարկ»-ը։ 2003 թվականին Մայքլը նկարահանվում է Բերնարդո Բերրտոլուչիի «Երազողները» ֆիլմում։ Հայտնի է նաև իր դերով Գաս Վան Սենտի «Վերջին օրեր» ֆիլմում, որտեղ խաղացել է հերոինից կախվածություն ունեցող, սուիցիդալ գրանջ երաժիշտի, ով նման է Կուրտ Քոբեյնին ։
2007 թվականին լույս է տեսնում Ալեսանդրո Բարիկոյի նովելի հիման վրա նկարահանված «Մետաքս» ֆիլմը, որում գլխավոր դերերը կատարում են Մայքլ Փիթը և Քիրա Նայթլին։ Որպես գլխավոր դերասաններից մեկը, նկարահանվել է «Ընդհատակյա կայսրություն» սերիալի առաջին և երկրորդ եթերաշրջաններում։
Մայքլ Փիթը երգում է և նվագում է կիթառ իր «Pagoda» խմբում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Օձաթաղ (լեռնագագաթ)
Օձաթաղ, լեռնագագաթ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Փամբակի լեռնաշղթայում, Ճարճակիս գյուղից 3 կմ հյուսիս, Սիպան գյուղից արևելք։ Տեղադրման կոորդինատներ 40.70056°N, 44.32444°W։ Բարձրությունը 2744 մ է։ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լեռներ
Նիկոլայ Սադովսկի
Նիկոլայ Կարպովիչ Սադովսկի (իսկական ազգանունը՝ Տոբիլևիչ, ), ուկրաինացի դերասան, ռեժիսոր։
Ի․ Կ․ Կարպենկո-Կարիի և Պ․ Կ․ Սակսագանսկու եղբայրը։
Կենսագրություն
Պրոֆեսիոնալ թատրոնում գործունեությունն սկսել է 1881-ին, աշխատել Մ․ Լ․ Կրոպիվնիցկու, Մ․ Պ․ Ատարիցկու և այլոց թատերախմբերում։ 1888-ին Մ․ Կ․ Զանկովեցկայայի հետ գլխավորել է սեփական թատերախումբը (1898-ին միացել է Սակսագանսկու, 1900-ին՝ Կրոպիվնիցկու թատերախմբերին), որը դարձել է ուկրաինական լավագույն կոլեկտիվներից։
1906-ին կազմակերպել է առաջին մշտական ուկրաինական պրոֆեսիոնալ թատրոնը (գործել է Պոլտավայում, ապա մինչև 1920-ը՝ Կիևում), առաջին անգամ այստեղ ուկրաիներեն բեմադրվել են Գոգոլի «Ռևիզորը» (1907), Ա․ Օստրովսկու «Եկամտաբեր պաշտոն»-ը (1909) ևն։
Պիաջե
Պիաջե (Piagge), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։
Նիկոլայ Սադովսկի
Կենսագրություն
Սադովսկիի դերասանական արվեստի վրա ազդել են Գոգոլի, Շևչենկոյի, Շչեպկինի գեղագիտական հայացքները, նրա խաղին բնորոշ էր ազգ․ ինքնօրինականությունը, անկեղծությունն ու պարզությունը՝ զուգակցված գունեղ պլաստիկային և երաժշտականությանը։
Ստեղծել է ողբերգական կերպարներ՝ Սավվա (Կարպենկո-Կարիի «Սավվա Չալի»), Բոգդան (Ատարիցկու «Բոգդան Խմելնիցկի»), Կոմանդոր (Լ. Ուկրաինկայի «Քարե տիրակալը») ևն։ Խաղացել է նաև կատակերգական և բնութագրական դերեր (Պուզիր, Կարպենկո-Կարիի «Տերը», Քաղաքագլուխ, Գոգոլի «Ռևիզոր» ևն)։
Պիաջե
Կոմունայի հովանավորն է համարվում սուրբ Լուչիա Սիրակուզսկայան։ Տոնը նշվում է դեկտեմբերի 13-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Նիկոլայ Սադովսկի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Ուկրաինացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ուկրաինացի դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Ֆուտբոլի Բելառուսի Սուպերգավաթ 2016
Ֆուտբոլի Բելառուսի Սուպերգավաթ 2016, ֆուտբոլի Բելառուսի Սուպերգավաթի 7-րդ խաղարկումն է, որն անցկացվել է 2016 թ. մարտի 13-ին։ Առաջին անգամ է, որ սուպերգավաթային հանդիպումն անցկացվում է Մինսկ քաղաքի «Մինսկ» մարզադաշտում։ Եզրափակիչ խաղում միմյանց դեմ մրցում էին 2014/15 մրցաշրջանի հաղթող, 2014/15 մրցաշրջանի գավաթակիր «ԲԱՏԷ» և 2014/15 մրցաշրջանի գավաթի եզրափակիչ խաղի մասնակից Սոլիգորսկ քաղաքի «Շախտյոր» ակումբները։
Որպես դաշտի նոմինալ տեր է ընտրվում ԲԱՏԷ ակումբը, որն էլ 6-րդ անգամ է կարողանում նվաճել տիտղոսը։
Վալ դ'Արկոմի
Վալ դ'Արկոմի (Val-d'Arcomie), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2013 թվականի դրությամբ կազմում է 999 մարդ, բնակչության խտությունը` 11.58 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 86.27 կմ² տարածք։
Բնակավայրը ստեղծվել է 2016 թվականի հունվարին` Լուբարես, Ֆավրոլ, Սեն Ժուստ և Սեն Մարկ համայնքների միավորման արդյունքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:2016 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Քամոտ օր Վենյոյում
Նկարի վրա պատկերված է մի քանի ծառ` ձգված խիտ ամպերով մռայլ երկնքի ֆոնին։ Ծառերն աճել են ոչ մեծ բլրի վրա, հեռվում երևում է հերկած դաշտը։ Կտավի ներքևի մասում երևում է նկարչի ստորագրությունը. Sisley:
Էրմիտաժի` Արևմտաեվրոպական կերպարվեստի բաժնի գլխավոր գիտաշխատող Ալբերտ Կոստենևիչը, նկարագրելով նկարը, նշել է.
(633) Զելիմա
(633) Զելիմա (Zelima), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1907 թվականի մայիսի 12-ին Աուգուստ Կոպֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,018234 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7607 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2757 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1915,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187964 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,91° անկյուն։
Զելիմա աստերոիդը պատկանում է Էոսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 4400 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,99 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, որը համապատասխանում է Յուպիտերի հետ 7:3 ուղեծրային ռեզոնանսին, իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,03, որը համապատասխանում է 9:4 ռեզոնանսին։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Էոսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1907 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Աուգուստ Կոպֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դառին (դաշտավայր)
Դառին, դաշտավայր Կուր և Արաքս գետերի ստորին հոսանքների շրջանում, Կասպից ծովի արևմտյան մասում։ Հնագույն ժամանակներից զգալի մասը մշակվում է։ Հատկապես հայտնի է եղել բամբակով։ Վարչականորեն հնում մտնում էր Մեծ Հայքի Փայտակարան աշխարհի մեջ։ Մոնղոլների տիրապետության շրջանում (XIII-XIV–րդ դարեր) խափանվել էին նրա ոռոգման առուները և մեծագույն մասը վերածվել էր անապատի։ Դառինը Արդբեջանի ԽՍՀ–ի մեջ մտնող հատվածն այժմ վերածված է ինտենսիվ գյուղատնտեսական շրջանի, որտեղ հիմնականում մշակում են բամբակենի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դաշտավայրեր այբբենական կարգով
(634) Ուտե
(634) Ուտե (Ute), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1907 թվականի մայիսի 12-ին Աուգուստ Կոպֆի կողմից Հայդելբերգում ։
1899
Մահեր
Կատեգորիա:1899 Կատեգորիա:Տարեթվեր
(634) Ուտե
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,044968 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4775 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6124 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ուտե աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,485 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1940,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,185494 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,29° անկյուն։
Լավ, K.O! Եկեք լինենք հերոսներ
Լպվ KO! Եկեք լինենք հերոսներ ամերիկյան անիմացիոն հեռուստասերիալ է, որը ստեղծվել է Յան Ջոնս-Քուարտիի կողմից Cartoon Network- ի համար։ Շոուն հիմնված է Jones-Quartey-ի փորձնական Lakewood Plaza Turbo- ի վրա, որը թողարկվել է որպես Cartoon Network-ի 2013 թվականի Summer Shorts նախագծի մի մաս։ Այն արտադրվել է Cartoon Network Studios- ի կողմից։ Վեբ-սերիալի պրեմիերան տեղի է ունեցել Cartoon Network-ի YouTube ալիքում և Cartoon Network Video- ում 2016 թվականի փետրվարի 4-ին
2017 թվականի մարտի 9-ին, օրիգինալ կարճամետրաժի պրեմիերայից մոտ չորս տարի անց, Cartoon Network-ը հայտարարեց, որ հեռուստասերիալը կանաչ լույս է ստացել, և դրա պրեմիերան տեղի ունեցավ 2017 թվականի օգոստոսի 1-ին : Բացման հաջորդականությունը նկարահանվել է ճապոնացի նկարիչ Հիրոյուկի Իմայշիի կողմից, որը Studio Trigger- ի համահիմնադիրն է։