cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հավասարման լուծում
Դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հավասարումների վերափոխումները
Դիֆերենցիալ հավասարումները, որպես կանոն, թվային գործառույթներ և դրանց ածանցյալներ պարունակող հավասարումներ են։ Այսպիսով, թվային հավասարումների վրա կատարված բոլոր վերափոխումները կիրառվում են այս տեսակի հավասարումների վրա։ Հիմնական բանը`հիշել, որ ավելի լավ է իրականացնել այնպիսի վերափոխումներ, որոնցում հավասարման մեջ ներառված գործառույթների ընդունելի արժեքների միջակայքերը ընդհանրապես չեն փոխվում։ Թվային թվերից դիֆերենցիալ հավասարումների տարբերակիչ առանձնահատկությունն հավասար նշանի երկու կողմերում դրանց ինտեգրման (տարբերակման) հնարավորությունն է։ Դիֆերենցիալ հավասարումները, ինչպես նաև թվային դրանք լուծվում են անալիտիկ ֆունկցիայի կամ թվային որոնման ժամանակ վերլուծական (խորհրդանշական ինտեգրացիա) լուծմամբ - ցանկացած ինտերվալը որոշակի ինտեգրալի հաշվարկելիս։ Ստորև ներկայացված են հիմնական և առավել հաճախ օգտագործվող վերափոխումները՝ վերլուծական լուծում գտնելու համար։ Դիֆերենցիալ հավասարումների տեսակների մեծ մասը հնարավոր է կրճատել փոփոխական փոփոխականների հավասարումների հետ, որոնց ընդհանուր լուծումն արդեն հայտնի է ։ Այս վերափոխումները ներառում են.
Բեռնուլիի դիֆերենցիալ հավասարումները նույնպես իջնում են կամ գծային կամ հավասարեցումների՝ բաժանվող փոփոխականներով օգտագործելով փոխարինողներ ։
Երկրորդ և ավելի բարձր կարգերի համասեռ դիֆերենցիալ հավասարումները լուծվում են գործառույթը փոխարինելով y(x)=e^{kx} և այս ձևով անցում դեպի փոփոխականում բնորոշ հանրահաշվական հավասարման լուծմանը k աստիճանը հավասար է բնօրինակ դիֆերենցիալ հավասարման կարգին։
Կան ավելի բարձր կարգի դիֆերենցիալ հավասարումների տեսակներ, որոնց կարգը կարող է կրճատվել որոշ կարգի ածանցյալը փոխարինելով մեկ այլ գործառույթով։ Նույն կերպ, դրանք կարող են իջեցվել բաժանելի փոփոխականների հետ հավասարումների։ Ինտեգրալ հավասարումները ավելի բարդ են, քան դիֆերենցիալները, բայց դրանց լուծումներում, ինչպես նրանց, դրանք հաճախ պարունակում են ինտեգրալ վերափոխումներ.
Ֆունկցիոնալ վերափոխումներ
Գործառնական հավասարումների ընդհանուր լուծում չկա, և ոչ էլ ընդհանուր մեթոդները։ Ֆունկցիոնալ հավասարումները իրենք իրենց լուծման հատկություններն են`գործառույթ կամ գործառույթի տեսակ։ Օրինակ՝ լուծելով ֆունկցիոնալ Աբելի հավասարումը համարվում է գործառույթ :
Հավասարումների լուծման թվային մեթոդներ
Այս մեթոդները հանդիսանում են որոշակի ճշգրտությամբ որոշակի հավասարման լուծում ստանալու համար ալգորիթմների առանձին շարք։ Հիմնական տարբերությունները վերլուծական լուծումից.
Բիսեկցիայի մեթոդ (դիկոտոմիա)
Հավասարումի լուծման այս թվային մեթոդը հիմնված է իր զրոյի մոտ շարունակական գործառույթի նշանների հակառակի վրա։ Ալգորիթմը ինքնին բավականին պարզ է.
- այժմ հատվածը կրճատվել է «այլ ուղղությամբ». Հաջորդ ցիկլը. - մենք ստանում ենք նոր հատված. Ցիկլը շարունակում է պահանջվող ճշգրտությունը, այնուհետև, որպես արմատի մոտավոր արժեք, ընտրվում է հատվածի վերջը, որի գործառույթի արժեքը ամենամոտ է զրոյին։ Մեր օրինակում՝ 4.44129 արժեքը կլինի սկզբնական հավասարման արմատը՝ մինչև հինգերորդ տասնորդական տեղը։
Խորդի (ճյուղավորվող) մեթոդը
Տրված ճշգրտությամբ հավասարման արմատը գտնելու համար բազմացնող թվային մեթոդ, որը հիմնված է արմատին անընդհատ մոտարկման վրա՝ ակորդիս առանցքի ակորդների խաչմերուկի միջոցով։ Այստեղ օգտագործվում է հետևյալ բանաձևը.
այնուամենայնիվ, այն ունի ցածր կոնվերգենցիայի արագություն, հետևաբար փոխարենն ավելի հաճախ է գործածվում ալգորիթմը.
տարբեր աղբյուրներում երկուսն էլ այս բանաձևերը այլ կերպ են կոչվում`ակորդի մեթոդ և, կամ գաղտնազերծման մեթոդ։
Երկրաչափական իմաստով մեթոդն օգտագործելու ընդհանուր ալգորիթմն ունի ձև.
Նյուտոնի մեթոդը
Նախ պետք է համոզվեք, որ գործառույթը, որն այս հավասարման մեջ հավասար է զրոյի, բավարարում է որոշ չափանիշներ, սահմանափակումներ և պայմաններ այս մեթոդի կիրառելիության համար, ապա համոզվեք, որ հայտնաբերված անհայտ արմատի կողքին այլ անհայտ արմատներ չկան (հակառակ դեպքում, դուք պարզապես կարող եք «շփոթվել» ) Այժմ ընտրեք փոփոխականի արժեքը. x_n, արմատին մոտ (որքան մոտ է, այնքան լավ) և փոխարինիր վերը նշված բանաձևով։ Հնարավոր է երկու հնարավոր արդյունք.
Կրկնության պարզ մեթոդ։
Ամփոփելով ակորդների (արժեթղթերի) և Նյուտոնի մեթոդը՝ կարող ենք եզրակացնել, որ դրանք երկուսն էլ նույն ալգորիթմի տատանում են։ Այն կարելի է բնութագրել հետևյալ կերպ.
f'(x) իսկական արմատը և առաջին արժեքը միացնող հատվածի վրա x_0.
Մասնավորապես, պարամետրերը մենք հանդիպում ենք մի ալգորիթմ, որը կոչվում է մեկ շոշափող մեթոդ. և երբ  ստացանք նույն Նյուտոնի մեթոդը։
Օրինակ. Գտեք հավասարման արմատի մոտավորությունը Նախ մենք սահմանում ենք մի ֆունկցիա \varphi(x) և արտահայտել x նրա միջոցով
- հիմա անհրաժեշտ է ճշտել, թե արդյոք ստացված գործառույթը համապատասխանում է կոնվերգենցիայի պայմանին, —
но
Այժմ մնում է ընտրել առաջին կրկնության համար արժեք, արմատին մոտ (այնքան մոտ է, այնքան արագ է մեթոդի կոնվերգենցիան)։ Թող x_0=-3, тогда
Կրկնել կարգը նոր արժեքի համար.
Ավարտելով այս եղանակով կրկնման 22 քայլերը, մենք ստանում ենք մոտարկումը որի համար հավասարությունը ճշմարիտ է մինչև տասնհինգերորդ տասնորդական տեղը. x_{22}=-\pi. Ստուգում։
Նկատի ունեցեք, որ կոնվերգենցիայի մակարդակը նույնպես կախված է հենց գործառույթից։ Այսպիսով, եթե բազմապատկիչի փոխարեն 0,25 մենք դնելու ենք 0,5, ապա նույն նախնական արժեքով x_0 և սխալի մակարդակը, քայլերի քանակը կավելանա 22-ից մինչև 44։
Լուծման ստուգման մեթոդներ
Լուծման ստուգումը անհրաժեշտ է պարզելու համար ստացված լուծույթը ճշմարիտ է և (կամ) արտառոց։ Հավասարումը խնդրի հատուկ դեպքն է, հետևաբար, նույնականացման մեթոդները կիրառվում են դրանց վրա, մասնավորապես ։
Այնուամենայնիվ, ալգորիթմի ստուգումը միշտ չէ, որ հնարավոր է կամ ամբողջությամբ հնարավոր չէ, ավելին, սխալները կարող են կատարվել նաև ինքնին ստուգումը կատարելիս, և այս մեթոդը գրեթե երբեք չի ստուգում լուծման ամբողջականությունը։ Նման դեպքերում օգտագործվում են այլ մեթոդներ, ինչպիսիք են, օրինակ ։
Գեորգի Էրիսթավի
Գեորգի Դավիթի Էրիսթավի (გიორგი ერისთავი, 1811, Օձիսի - 1864, Օձիսի), վրացի գրող և դրամատուրգ, ռեժիսոր, դերասան, հասարակական գործիչ, թարգմանիչ ։
Կենսագրություն
Գեորգի Էրիսթավին ծնվել է 1811 թվականին Օձիսի գյուղում, որ գտնվում է Դուշեթ քաղաքից ոչ հեռու։ Սերում է Քարթլիի իշխանական տոհմից։ Սովորել է Թիֆլիսում՝ «ազնվականական ուսումնարանում», ապա Մոսկվայում՝ գիշերօթիկ դպրոցում ։
Ռազմական նահանգապետ բարոն Գրիգորի Ռոզենի մոտ եղել է հատուկ հանձնարարությունների չինովնիկ։ Մասնակցել է արքունի դավադրությանը, ինչի պատճառով Վրաստանից աքսորվել է Լիտվա։ Կարողացել է հայրենիք վերադառնալ միայն 1839 թվականին ։ Աքսորի տարիներին ուսումնասիրել է լեհական, արևմտաեվրոպական ու ռուսական գրականությունները ։
Գրական գործունեությունն սկսել է 1832 թվականին։ Գեորգի Էրիսթավիի գրական ստեղծագործությունների հիմնական թեման դարձել է վաշխառուներին, առևտրականներին, ինչպես նաև պետական պաշտոնյաների կաշառակերությունն ու քմահաճությունները ծաղրելը ։
Գեորգի Էրիսթավին գրել է «Բաժանում» (առաջին անգամ բեմադրվել է 1850 թվականին), «Հայց» (գրվել է 1840 թվականին, բեմադրվել է 1850 թվականին), «Ժլատը» (1851), «Անտեսանելի դարձնող գլխարկ» (1852), «Աթաբեգ Կվարկվարե» (1853), «Ցնորվածը» (1862), «Հին ժամանակների պատկերներ» (1863) ։ Գեորգի Էրիսթավին վրացական ռեալիստական պրոֆեսիոնալ թատրոնի հիմնադիրն է ։ Էրիսթավին է Շոթա Ռուսթավելու Ընձենավորը պոեմի բեմադրության հեղինակը։ Վրացերեն է թարգմանել Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի «Խելքից պատուհաս» ստեղծագործությունը, ինչպես նաև արձակ լեհերեն է թարգմանել «Ընձենավորը» ։
1852-1853 թվականներին խմբագրել է վրացական «Ցիսկարի» ամսագիրը։
Էրիսթավին նաև տաղանդավոր դերասան էր։ Նա է ավանդույթ դարձրել բեմական խոսքում վրացերենի քարթալինյան բարբառի օգտագործումը ։
Գեորգի Էրիսթավին մահացել է 1864 թվականի սեպտեմբերի 9-ին (21-ին) հայրենի Օձիսի գյուղում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Վրացի գրողներ Կատեգորիա:Վրացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Վրացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Վրացի դերասաններ Կատեգորիա:Վրացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Վրացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի թարգմանիչներ
Converse
Converse-ամերիկյան ընկերություն, որը զբաղվում է կոշիկների արտադրությամբ 20-րդ դարից սկսած և առավել հայտնի է իր Chuck Taylor All-Stars սպորտային կոշիկներով։ Ղեկավարվում է Nike ընկերության կողմից ։
Պատմություն
1908 թվականին Մարկուս Միլս Կոնվերսը (Marquis M. Converse), ով անցյալում աշխատում էր Boston Rubber Shoe Company ընկերությունում և մասնագիտացած էր ձմեռային կոշիկների արտադրության մեջ, Մալդեն քաղաքում (Մասաչուսեթս նահանգ) հիմնեց սեփական ընկերությունը Converse Rubber Shoe Company անվանմամբ։ Սկզբում հիմնական արտադրանքը ամառային և ձմեռային եղանակների համար նախատեսված ընտանեկան կոշիկներն էին։ Ընկերության հիմնումից երկու տարի անց, օրական արդեն 4000 զույգից ավելի կոշիկ էին արտադրում։ Միայն 1915 թվականից հետո ընկերության կոշիկի տեսականու մեջ հայտնվեցին սպորտային կոշիկները՝ թենիսի համար նախատեսված սպորտային կոշիկների տարածումից հետո։
Ընկերության համար կարևոր տարի է համարվում 1917 թվականը, երբ սկսեցին բասկետբոլիստների համար հատուկ կոշիկներ արտադրել՝ Converse All Star։ Շուտով հայտնի բասկետբոլիստ Չարլզ Հ․ «Չակ» Թեյլորը (Charles H. “Chuck” Taylor)՝ «Akron Firestones» թիմից, սկսում է խաղալ բացառապես միայն «կոնվերսներով»։ 1918 թվականին Թեյլորը ստացավ աջակցություն Converse ընկերությունից և իր առաջին գովազդային All Star կոշիկների զույգը։
Պաշտոնապես Չակ Թեյլորը միացել է Converse-ին 1921 թվականին, իսկ 1923 թվականին All Stars կոշիկները դարձան նրա անվանական մոդելը՝ ի պատիվ 60-ականների բասկետբոլի հետահայաց ցուցադրության, ինչպես նաև Հարավային Կարոլինայի պետական համալսարանում գնդակին տիրապետելու առաջին դասերը տալու համար։ Այնուհետև Չակը 35 տարվա գովազդային արշավ արեց, որպեսզի Ամերիկային ծանոթացնի բասկետբոլին ու սովորեցնի, ինչի համար նա ստացավ «բասկետբոլային դեսպան» մականունը։
Ծաղկում
Ճապոնական զինված ուժերի Պյորլ-Խարբորի վրա հարձակումից և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ ԱՄՆ-ի մուտք գործելուց հետո, Converse ընկերությունը փոխեց տեսականու ուղղվածությունը։ Հիմա արդեն այն արտադրում էր բանակի համար կոշիկ և համազգեստ։ Ամերիկյան օդային ուժերի համար ստեղծվեց հատուկ երկարաճիտ կոշիկներ A-6 Flying Shoes։
Converse ընկերության աշխատակիցները նաև ստեղծեցին «Victory Garden» (Հաղթանակի այգի) գյուղատնտեսական արտադրության խթանման համար։
Պատերազմից հետո՝ 1949 թվականին Ամերիկայի երկու բասկետբոլային ասոցիացիաները՝ Ամերիկայի բասկետբոլի ասոցիացիան և Բասկետբոլի ազգային լիգան միավորվեցին մեկ ընդհանուր լիգայում և ստացան Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա (NBA) անունը։ Իմիջիայլոց, նոր կազմակերպության պրոֆեսիոնալ խաղացողների մեծամասնությունը կրում էր հենց Chuck Taylor All Stars սպորտային կոշիկները։
Եթե Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ ընկերությունը արտադրում էր միայն սև գույնի սպորտային կոշիկներ, ապա պատերազմի ավարտից հետո ընկերությունից պահանջում էին ավելի վառ գույնի սպորտային կոշիկներ։ Բազմահազար հաճախորդների խնդրանքը բավարարելուց հետո, ընկերությունը հասավ ժողովրդականության ու հայտնիության մի նոր գագաթնակետի։ Մասամբ նաև այն պատճառով, որ հոլիվուդյան աստղերը սպորտային կոշիկները կրում էին ոչ միայն իրական կյանքում, այլ նաև էկրանին։ Հայտնի կինոդերասան Ջեյմս Դինը (James Dean) հանրությանը նոր նորաձևություն ցույց տվեց՝ ամսագրերից մեկի համար լուսանկարվելով ջինսերով և սպիտակ Converse կոշիկներով։ Այդպիսով Converse-ը դարձավ երեխաների, դեռահասների սիրելի կոշիկը, ինչպես նաև 50-ականների երիտասարդների նորաձևության յուրօրինակ մի խորհրդանիշ։ Տղաները նախընտրում էին հագնել սպորտային կոշիկներ ջինսերի և սպորտային վերնաշապիկների հետ, իսկ աղջիկները՝ կիսաշրջազգեստների և սվիտերների հետ։ Converse ընկերության արտադրած սպորտային կոշիկները սպորտային հագուստից դարձան նորաձև հագուստի մի մաս։
50-ականների կեսերին Chuck Taylor All-Star-ները դարձան № 1 բասկետբոլային կոշիկները ԱՄՆ-ում։ Իսկ 60-70-ական թվականների ընթացքում ընկերությունը ներկայացնում է կոշիկի, հագուստի և աքսեսուարների մեծաքանակ տեսականի նախատեսված բասկետբոլի, թենիսի, ֆուտբոլի, թեթև ատլետիկայի և այլ սպորտի տեսակների համար։
Ժամանակագրություն
1935 — համաշխարհային հայտնի բադմինտոնիստ և թենիսիստ Ջեկ Պերսելը (Jack Purcell) նոր դիզայն մշակեց ՝ ռետինե սմայլիկ գուլպայի մեջտեղում, որը կոչեցին Converse Jack Purcell։
1936 — բասկետբոլը դարձավ օլիմպիական սպորտաձև։ ԱՄՆ-ի թիմը, կրելով Converse All Star սպորտային կոշիկներ, հաղթեց Կանադայի թիմին 19։8 հաշվով և ստացավ ոսկե մեդալ։
1939 — անցկացվեց Ուսանողական ազգային սպորտային ասոցիացիայի առաջին առաջնությունը, որտեղ թմերը կրում էին Converse All Star։
1962 — Վայլթ Չեմբերլեյնը «Ֆիլադելֆիա» թմից ռեկորդ սահմանեց հավաքած միավորների թվով։ Մինչ հիմա նրա 100 միավորի ռեկորդը, որը հավաքել է Chuks-ի օգնությամբ, գերազանցող չի եղել։
1962 — Converse ընկերություը թողարկում է All Star հանրահայտ կոշիկների «ցածր» տեսակ, որը կոչվեց Converse All Star Oxford։ Շուտով շատ պրոֆեսիոնալ խաղացողներ իրենց ընտրությունը կանգնեցնում էին հենց այդ կոշիկների վրա։
1966 — Converse ընկերությունը ավելացրեց 7 լրացուցիչ գույն All Star տեսականուն, որպեսզի դրանք համապատասխանեն սպորտային համազգեստի հետ։
1969 — Naismith Basketball Hall of Fame-ում տարած հաղթանակից մեկ տարի անց մահացավ Converse-ի երկարատև չեմպիոն Չակ Թեյլորը։
1974 — Converse ընկերությունը ներկայացնում է One Star մոդելը, «ցածր» սպորտային կոշիկներ բասկետբոլիստների համար, որոնք հետո «գրոհի ենթարկվեցին» սերֆինգով զբաղվող մարզիկների կողմից։
1982 — Ուսանողական ազգային սպորտային ասոցիացիայի առաջնությունում հաղթեց Հարավային Կարոլինայի թիմը, որ կրում էր սպիտակ-կապույտ Pro Leathers սպորտային կոշիկներ։
1983 — Դր․ Ջեյը (Dr. J) իր թիմին դուրս է բերում NBA-ի առաջնություն, նա իր ողջ կարիերայի ընթացքում կրում է Converse-ի բոլոր մոդելները։
1984 — Converse ընկերությունը դառնում է Օլիմպիական խաղերի պաշտոնական հովանավոր, որին, ի դեպ, ԱՄՆ-ի տղամարդկանց բասկետբոլի հավաքականը, կրելով Converse, հաղթեց ոսկին։
1985 — Converse ընկերության բիոմեխանիկական ներդրումը լիովին վաճառվեց, երբ նրանց լաբորատորիան հանրության դատին ներկայացրեց կոշիկի արտադրության մեջ նոր տեխնոլոգիա՝ մի նոր շերտ կոշիկի արտաքին և ներքին ներդիրների միջև։
1986 — դուրս է գալիս գովազդային արշավ «Choose Your Weapons» (Ընտրիր քո զենքը) կարգախոսով ՝երկու հայտնի բասկետբոլիստների մասնակցությամբ, ովքեր անարդյունավետորեն փորձում էին հաղթել միմյանց։ Հոլովակի իմաստը այն էր, որ երկուսն էլ կրում էին Converse սպորտային կոշիկներ։
1992 — Converse ընկերությունը ներկայացնում է REACT տեխնոլոգիան, որը թույլ էր տալիս բարելավել բասկետբոլային կոշիկների կայունությունը, աջակցությունը և հարվածները հարթելու հատկությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սպորտային արտահագուստ Կատեգորիա:Կոշիկ Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Աղվերձաջուր (գետ)
Աղվերձաջուր, գետ Սյունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Բարգուշատի լեռներից և Լեռնաշեն գյուղի մոտից աջ միախառնվում Շենաթաղ գետին։ Երկարությունը 10 կմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Շենաթաղ գետի վտակներ
Շալվա Նուցուբիձե
Կենսագրություն
Շալվա Նուցուբիձեն ծնվել է Սամտրեդիայի շրջանի Պարցխանականեբի գյուղում։ 1910 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետը։ Մասնակցել է Ալեքսանդր Վվեդենսկու, Նիկոլայ Լոսկիի, Իվան Լապշինի սեմինարներին։ Մի որոշ ժամանակ սովորել ու աշխատել է արտասահմանում (1911—1914)։ Լայպցիգում աշխատել է Վիլհելմ Վունդտ, Յոհանես Ֆոլկելտի ու Բարտի ղեկավարությամբ։
Շալվա Նուցուբիձեն Թբիլիսիի համալսարանի հիմնադիրներից մեկն է։ 1918 թվականին ընտրվել է այդ համալսարանի պրոֆեսոր։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր է (1926 թվականից) և Վրացական ԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (1944 թվականից)։ Երկու անգամ (1925, 1928) աշխատանքային գործուղման է մեկնել Բեռլինի համալսարան։ Երկար տարիներ ղեկավարել է Վրաստանի՝ արտասահմանի հետ մշակութային կապերի միությունը։ Ռուսերեն է թարգմանել Շոթա Ռուսթավելու «Ընձենավորը» պոեմը։ Եղել է «Ընձենավորը» պոեմի՝ մի շարք լեզուներով թարգմանությունների գիտական խորհրդատուն։ Շալվա Նուցուբիձեի ու բելգիացի գիտնական Էռնեստ Հոնիգմանի (Ernest Honigmann) վարկածի համաձայն՝ վրացի մտածող Պետրե Իբերիացին (շուրջ 411-491) է նեոպլատոնական Դիոնիսիոս Արեոպագի անունով հայտնի աշխատությունների հեղինակը։
Ալետոլոգիական ռեալիզմի՝ իր կողմից առաջադրված հիմունքները Շալվա Նուցուբիձեն շարադրել է «Ալետոլոգիայի հիմունքներ» (Թբիլիսի, 1922, վրացերեն), «Ճշմարտությունն ու գիտակցության կառուցվածքը» (1925), «Փիլիսոփայություն և իմաստություն» (1930) գրքերում։ Վերջին երկու աշխատությունները լույս են տեսել Բեռլինում գերմաներեն։ Ավելի ուշ թարգմանվել են վրացերեն և տպագրվել Շալվա Նուցուբիձեի երկերի ժողովածուում (1979)։ Ըստ Շալվա Նուցուբիձեի՝ պիտի ստեղծել նոր գիտակարգ, որ դուրս կգա սուբյեկտի ու օբյեկտի հակադրության սահմաններից։ Այդ նոր գիտակարգն էլ հենց ալետոլոգիան է (aletheia)։ Յոհան Լամբերտին՝ Արիստոտելից ու Ֆրենսիս Բեկոնից հետո երրորդ Օրգանոնի հեղինակին, համարելով առաջին մտածողը, ով ալետոլոգիան առանձնացրել է որպես փիլիսոփայության առանձին գիտաճյուղ, Նուցուբիձեն նշում է, որ իր համար, ի տարբերություն Լամբերտի, ալետոլոգիան ոչ թե երկրորդական, այլ հիմնական գիտակարգ է։ Ալետոլոգիական ռեալիզմի հիմնական խնդիրներից մեկը փիլիսոփայության մոտեցումն է իմաստությանը։
Շալվա Նուցուբիձեն մահացել է 1969 թվականին Թբիլիսիում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Վրացի գրականագետներ Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Վրաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լայպցիգի համալսարանի շրջանավարտներ
Վիլլա Չելիերա
Վիլլա Չելիերա (Villa Celiera), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Պեսկարա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 802 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 65 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 65010, հեռախոսային կոդ՝ +39 085:
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Լև Բայախչև
Լև Սերգեյի Բայախչև, վրացահայ նկարիչ։ Վրացական ԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ։ ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։
Կենսագրություն
Լև Բայախչևը ծնվել է 1930 թվականին, Թբիլիսիում, ինժեներ Սերգեյ Բայախչևի և Թ. Դ. Բելայայի ընտանիքում։ 1959 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիան։ Նրա շուրջ 60 աշխատանքներ գտնվում են Վրաստանի ազգային թանգարանում, Թբիլիսիի պատմության թանգարանում, ինչպես նաև բազմաթիվ պատկերասրահներում և մասնավոր հավաքածուներում։ Բայախչևի «Խաչելություն» կտավը գտնվում է Թբիլիսիի Սուրբ Գևորգ հայկական եկեղեցում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Վիրահայ նկարիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Մարտիրոս Փանոսյան
Մարտիրոս Ռաթևոսի Փանոսյան, խորհրդային հայ ռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան, պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Մարտիրոս Փանոսյանը ծնվել է 1952 թվականին։ Ավարտել է ՎԳԻԿ-ի ռեժիսուրայի ֆակուլտետը։ ՌԴ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ է։ 2013 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար ստացել է երկրորդ աստիճանի մեդալ ։ Ավելի քան 20 խաղարկային և փաստագրական ֆիլմերի ռեժիսոր և սցենարիստ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հուլիսի 29 ծնունդներ Կատեգորիա:1952 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Սայմիշտե
Սայմիշտե (Сајмиште), նացիստական մահվան ճամբար։ Ստեղծել է 1941 թվականի դեկտեմբերին Խորվաթիայի անկախ պետությունում՝ Բելգրադի ծայրամասերում։ Պատերազմի տարիներին այս ճամբարում հայտնվել է շուրջ 100 հազար մարդ, որոնցից մոտ 47000-ը խոշտանգվել են և սպանվել ։ 8000 հրեա բանտարկյալներից փրկվել են միայն շուրջ 50 կանայք։
Պատմություն
1941 թվականի հոկտեմբերի 28-ին նացիստական կառավարությունը որոշել է ճամբար ստեղծել Զեմունի շրջանում (Zemun կամ Semlin) Բելգրադի և Բանաթի հրեական բնակչության համար։ Քանի որ Սավայի ձախ ափը պատկանում էր Խորվաթիայի անկախ պետությանը, նացիստները համաձայնության են եկել Խորվաթիայի կառավարության հետ համակենտրոնացման ճամբարի համար տարածքներ հատկացնելու վերաբերյալ այն պայմանով, որ վերահսկիչներ պետք է նշանակվեն գերմանացիներ, ոչ թե սերբեր ։ 1941 թվականի դեկտեմբերի 9-ին քաղաքային իշխանությունները հրեական բնակչությունից պահանջում են ներկայանալ ոստիկանությանը և հանձնել տների և բնակարանների բոլոր բանալիները։ Մինչև դեկտեմբերի 15-ը ճամբարում հավաքվել են Բելգրադի 5,291 հրեա բնակիչներ։ Մինչ 1942 թվականի փետրվար կալանավորների թիվը հասել է 7000-ի ։
Սայմիշտե համակենտրոնացման ճամբարի կալանավորների մեծ մասը եղել են սերբեր։ Նրանց մեջ կային նաև մեծ թվով գնչուներ ։
1941 թվականի ամռանը/աշնանը կատարված զանգվածային գնդակահարություններից հետո դահիճների առողջությունը պաշտպանելու նպատակով որոշվել է օգտագործել գազային ավտոմեքենաներ (այնպես կոչված «գազվագեններ») բանտարկյալներին ոչնչացնելու համար։ Այդ նպատակով օգտագործվել են 5,8 մ երկարությամբ և 1,8 մետր լայնությամբ բեռնատարներ, որոնցում նացիստները տեղավորել են միանգամից հարյուր հոգի։ Բեռնատարի արտադրած գազը խողովակով լցվել է բեռնախցիկ, 15 րոպե տևողությամբ ուղևորությունը բավարար էր բեռնախցիկի բոլոր մարդկանց թունավորելու համար ։
Պատերազմից առաջ Սերբիայում ապրում էին շուրջ 16000 հրեաներ, որոնցից 10,4 հազարը ապրում էին Բելգրադում։ Նրանցից 8 հազարը ոչնչացվել է Սայմիշտե համակենտրոնացման ճամբարում ։
1944 թվականին ԱՄՆ օդուժի նետած ռումներից մեկը, որ նախատեսված էր համակենտրոնացման ճամբարին մոտ գտնվող երկաթուղային կայարանին հարվածելու համար, սխալմամբ ընկել է Սայմիշտե ճամբար, ինչի արդյունքում զոհվել է 80 և վիրավորվել 170 կալանավոր ։
1995 թվականի ապրիլի 21-ին նախկին համակենտրոնացման ճամբարի տարածքում տեղադրվել է զոհված կալանավորների հիշատակին նվիրված հուշարձան։
Popular Manipulations
«Popular Manipulations», ամերիկյան The Districts ռոք խմբի երրորդ ստուդիական ալբոմ։ Այն թողարկվել է 2017 թվականի օգոստոսին Fat Possum Records լեյբլում։
Քննադատություն
Ալբոմը դրական է ընդունվել քննադատների կողմից։ Metacritic կայքը գնահատել է այն 76/100, AllMusic-ը 4 միավոր է նշանակել 5-ից , իսկ AnyDecentMusic?՝ 7․1/10 ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2017 ալբոմներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ալբոմներ
Մարկ Կրեյն
Մարկ Գրիգորևիչ Կրեյն (Марк Григорьевич Крейн, ), խորհրդային մաթեմատիկոս, 250-ից ավելի ստեղծագործությունների (որոնցից շատերը թարգմանվել են օտար լեզուներով, ներառյալ 7 մենագրություն) հեղինակ՝ հանրահաշվի տարբեր բաժինների, անալիզի, ֆունկցիաների տեսության, ֆունկցիոնալ անալիզի, ինտեգրալ և դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և վերլուծական մեխանիկայի վերաբերյալ։ Մաթեմատիկոս Սելիմ Կրեյնի եղբայրն է։
Կենսագրություն
26 տարեկանում դարձել է պրոֆեսոր, հինգ տարի անց՝ ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, ապա Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից-անդամ։ Աշխատել է Կույբիշևի, Խարկովի, Կիևի, Օդեսայի հետազոտական ինստիտուտներում և ուսումնական հաստատատություններում։ 1930-1933 թվականներին դասավանդել է Օդեսայի համալսարաններում, 1933 թվականին Օդեսայի վերականգնված համալսարանում հիմնադրել և ղեկավարել է ֆունկցիաների տեսության ֆակուլտետը, որտեղ նշանակվել է պրոֆեսոր։ 1940 թվականին նշանակվել է Կիևում Ուկրաինայի գիտությունների ակադեմիայի մաթեմատիկայի ինստիտուտի հանրահաշվի և ֆունկցիոնալ անալիզի բաժնի պետ։ Ֆիզիկական և մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր է (1939)։
1954 թվականից աշխատել է Օդեսայի քաղաքացիական ճարտարագիտության և ճարտարապետության պետական ակադեմիայում, քանի որ իր ազգության պատճառով հեռացվել էր համալսարանից։
Աշխատանքների համար բնորոշ է ֆունկցիոնալ անալիզի ժամանակակից գաղափարները և Անդրեյ Մարկովի և Պաֆնուտի Չեբիշևի դասական գաղափարների համադրությունը, նրանց հետ կապը կոնկրետ մեխանիկայի խնդիրների հետ։
1970 թվականին ընտրվել է Արվեստի և գիտության ամերիկյան ակադեմիայի պատվավոր օտարերկրյա անդամ։ Խարկովյան, Մոսկվայան և Ամերիկյան մաթեմատիկական միությունների անդամ է։ Դարձել է Սանկտ Պետերբուրգի Մաթեմատիկական միության պատվավոր անդամ։ Կռիլովի անվան մրցանակի դափնեկիր։
2008 թվականի հունվարի 14-ին Օդեսայի համալսարանի գլխավոր մասնաշենքում Մարկ Գրիգորևիչ Կրեյնին ի հիշատակ տեղադրվել է հուշատախտակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Օդեսայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Իբիկարայի
Իբիկարայի (Ibicaraí), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հարավային մարզում։ Մտնում է Գուանամբի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 27 622 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 217,914 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 126,8 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1952 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Էդվին Փիրս
Էդվին Փիրս (Edwin Pears, ), անգլիական հասարակական գործիչ, փաստաբան, գրող և պատմաբան։ Մոտ քառասուն տարի ապրել է Կոստանդնուպոլսում (ներկայում՝ Ստամբուլ) և հայտնի է 1911 թվականին լույս տեսած իր «Թուրքիան և նրա բնակչությունը» («Turkey and its People») գրքով ։ 1876 թվականից եղել է «Դեյլի նյուս» թերթի թղթակիցը Թուրքիայում։ Կյանքի մեծ մասն ապրել է Կ. Պոլսում (1873-1915), համարվել է թուրքական իրականության լավագույն գիտակներից։
Կենսագրություն
1873 թվականին Փիրսը հաստատվել է Կոստանդնուպոլսում։ Այնտեղ նա աշխատել է հյուպատոսական դատարաններում և դարձել է եվրոպական փաստաբանների կոլեգիայի նախագահ։ Նա եղել է Կոստանդնուպոլսի Բրիտանական գաղութի առաջնորդներից մեկը ։
Փիրսը շատ է ճամփորդել թուրքական տիրապետության տակ գտնվող տարածքներում և ուսումնասիրել է թուրքական պատմությունը ինչպես թուրքական, այնպես էլ արտասահմանյան տեսանկյուններից ։
1909 թվականին Փիրսին շնորհվել է ասպետի պատվավոր տիտղոս, և 1909 թվականի հուլիսի 22-ին նա վերադարձել է Լոնդոն՝ անձամբ ստանալու այն ։
1911 թվականին Փիրսը գրել է «Թուրքիան և նրա բնակչությունը» («Turkey and its People») գիրքը, որը համարվում է նրա ամենանշանավոր աշխատությունը։ Այս գրքում նա ներկայացրել է իր փորձագիտական գիտելիքները բյուզանդական Կոստանդնուպոլսի մասին։ Գիրքը յուրահատուկ նյութ է պարունակում Օսմանյան կայսրության ազգությունների մասին։ Գրքում փորձ է արվել ներկայացնել Թուրքիան արևմտյան ժողովուրդներին ։
1916 թվականին Փիրսը գրել է «Քառասուն տարի Կոստանդնուպոլսում» («Forty Years in Constantinople») գիրքը, որը կարևոր աղբյուր է 1908 թվականի օսմանյան Սահմանադրական հեղափոխությունն ուսումնասիրելու համար ։
Էդվին Փիրսը մահացել է 1919 թվականի նոյեմբերի 27-ին Մալթայում՝ Կոստանդնուպոլսից տուն վերադարձի ճանապարհին տեղի ունեցած դժբախտ պատահարի հետևանքով։
Էդվին Փիրսը և հայերը
Գործունորեն մասնակցել է օսմանյան Թուրքիայում հայ ազգաբնակչությանն օգնություն կազմակերպելու աշխատանքներին, ինչպես 1890-ական թվականներին, այնպես էլ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Եղել է հայ գաղթականների «Լորդ Մեյորզի ֆոնդի» հիմնադիրներից։
Էդվին Փիրսը «Թուրքիան և նրա բնակչությունը» (1911), «Աբդուլ Համիդի կյանքը» (1917) գրքերում, «Քառասուն տարի Կոստանդնուպոլսում» (1916) հուշագրությունում նշանակալի տեղ է հատկացրել հայ ժողովրդի պատմության, Օսմանյան կայսրությունում նրա դրության, հայերի դեմ բռնությունների, ջարդերի ու կոտորածների փաստերի լուսաբանմանը։ Փիրսն Օսմանյան կայսրությունում հայերի հալածանքների պատճառներ է համարել ավանդական մուսուլմանական մոլագարությունը, Թուրքիայի տնտեսության և առևտրի ասպարեզում հայերի գերիշխող դիրքը, հայերի՝ լուսավորության ու կրթության ձգտումը, Թուրքիայի սահմաններից դուրս հայ հեղափոխական կուսակցությունների ստեղծումը, որոնց գործունեությունը առիթ է ծառայել ցեղասպանության համար։ Նշելով, որ հայ հեղափոխական կուսակցություններն իրենց գործողություններով ձգտում էին հասնել հայկական հարցին եվրոպական տերությունների միջամտությանը, այդ քաղաքականությունը համարել է «հիմար» և «վտանգավոր» ժողովրդի համար։
Գրականություն
Կատեգորիա:Անգլիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի հասարակական գործիչներ
Հայրենիք (նկար)
«Հայրենիք» (Родина), ռուս նկարիչ Նիկոլայ Դուբովսկոյի բնանկարը, որն ավարտել է 1905 թվականին։ Պատկանում է Օմսկի Մ. Ա. Վրուբելի անվան կերպարվեստի մարզային թանգարանին ( Жр-199): Չափսերը՝ :
Պատմություն
Դուբովսկոյի ստեղծագործության ուսումնասիրողները ենթադրում են, որ նկարիչը «Հայրենիք» կտավի վրա աշխատել է 1903-1904 թվականներին։ Աշխատանքի ավարտման տարեթիվը համարվում է 1905 թվականը՝ համաձայն նկարի ստորին աջ անկյունում նկարչի կողմից արված ստորագրության՝ «Н. Дубовской 1905», այդ թվականը նշված է Օմսկի Մ. Ա. Վրուբելի անվան կերպարվեստի մարզային թանգարանի քարտագրացուցակում։ Արվեստագետները համարում են, որ նկարի ստեղծման նախակարապետը եղել են Դուբովսկոյի ավելի վաղ ստեղծված այնպիսի աշխատանքներ, ինչպիսիք են «Հող» (ցուցադրվել է 1894 թվականին՝ պերեդվիժնիկների 22-րդ ցուցահանդեսում), «Հունձ» (1898), «Հորդ անձրևից հետո» և «Հերկում» (1900) կտավները։ Այդ թեմայով աշխատանքի կարևոր փուլ է համարվում 1892 թվականի համանուն կտավը, որ պահվում է Խանտի-Մանսիյսկի Սերունդների հիմնադրամի արվեստի պատկերասրահում (կտավ, յուղաներկ, ) : Նաև համարվում է, որ Դուբովսկոյի վրա կարող էր ազդեցություն ունենալ Ապոլինարի Վասնեցովի համանուն կտավը, որ նկարվել է 1886 թվականին և պահվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում (կտավ, յուղաներկ, , 967): «Հայրենիք» նկարի վրա աշխատելիս Դուբովսկոյի կողմից արված էսքիզներից հայտնի է Նիժնի Տագիլի կերպարվեստի թանգարանում պահվող «Փոթորկից առաջ» կտավը (կտավ, յուղաներկ, ,  Ж-747), որ 1989 թվականին այդտեղ է բերվել Ռուսական պետական թանգարանից   ։
Նկարիչ Յակով Մինչենկովն իր հուշերում նկարագրել է հետևյալ միջադեպը, որը տեղի էր ունեցել «Հայրենիք» նկարի հետ, երբ մի օր այցելել էր Դուբովսկոյին։ Այդ ժամանակ կտավը գրեթե ավարտված էր, մնում էր միայն առավել արդյունավետ եղանակով տեղավորել եզներին մաճկալի հետ։ Երեկոյան, երբ Մինչենկովը թեյ էր խմում Դուբովսկոյի և նրա ընտանիքի հետ, արվեստանոց էր սողոսկել Նիկոլայ Նիկանորովիչի փոքր որդին՝ Սերյոժան։ Ինչ-որ կերպ ճարելով ներկերով ներկապնակը՝ Սերյոժան որոշել էր «կարգի բերել» հոր նկարը։ Ըստ երևույթին, նրան թվացել էր, որ այդպիսի նկարի համար 2 ագռավը բավականին քիչ է, և ամբողջ նկարը նախշել էր սև բծերով։ Թեյախմությունից հետո արվեստանոց էր գնացել Դուբովսկոյի քույրն ու սարսափած հետ եկել։ Ակնհայտ է, որ նկարիչն ստիպված է եղել շատ աշխատել, որպեսզի նկարից հեռացներ որդու արած սև բծերը։
«Հայրենիք» կտավը ներկայացվել է Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության («պերեդվիժնիկների») 33-րդ ցուցահանդեսում, որ 1905 թվականի փետրվարին բացվել էր Պետերբուրգի Արվեստի խրախուսման կայսերական հասարակության շենքում։ Նույն թվականի ապրիլին պերեդվիժնիկների ցուցադրությունը տեղափոխվել է Մոսկվա, որտեղ անցկացվել է Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի շենքում։ Դուբովսկոյի կտավը ցուցահանդեսում մեծ ոգևորություն է առաջացրել, քանի որ, համաձայն Ֆաինա Մալցևայի, «նրա իրատեսական պատկերները և պատկերի ստեղծման ուժը դիտողի մեջ արթնացրել են հայրենասիրության բարձր զգացում»։
«Հայրենիք» կտավը 4000 ռուբլով գնել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիան։ 1911 թվականին այն մեծ հաջողությամբ ցուցադրվել է Հռոմում կայացած Համաշխարհային արվեստի ցուցահանդեսում, որտեղ այն ուղարկվել էր «ռուսական դպրոցի գեղակարչության լավագույն ստեղծագործությունների թվում»։ Նկարիչ Իլյա Ռեպինը, որն այդ ժամանակ գտնվում էր Իտալիայում, Դուբովսկոյի նկարն անվանել է ամբողջ ցուցահանդեսի լավագույն բնանկար։ Ըստ արվեստագետ Վլադիսլավ Զիմենկոյի՝ «Հայրենիք» նկարը «վճռականորեն գերիշխում էր ամբողջ աշխարհից հավաքված բնանկարներին»։
1925 թվականին կտավը Գեղարվեստի ակադեմիայից փոխանցվել է այդ ժամանակ ստեղծվող Արևմտա-սիբիրյան երկրամասային թանգարանի արվեստի վարչությանը, որի հիմքի վրա հետագայում ստեղծվել է Օմսկում կերպարվեստի մարզային թանգարանը։ Վերջինս այժմ կրում է Միխայիլ Վրուբելի անունը։ Կենտրոնական թանգարանների ֆոնդից 1925 թվականին ընդհանուր առմամբ Օմսկին տրվել է մոտ 150 գեղանկար, որոնց թվում, բացի «Հայրենիք» կտավից, եղել է Դուբովսկոյի մեկ այլ՝ «Մայրամուտ» նկարը (կտավ, յուղաներկ,, 1903, Жр-200): Օմսկի գեղանկարների հավաքածուի ստեղծման գործում մեծ ներդրում է ունեցել Արևմտա-սիբիրյան երկրամասային թանգարանի այդ ժամանակվա տնօրեն և արվեստի բաժնի ղեկավար Ֆյոդոր Մելյոխինը, իսկ նկարների ընտրությանն աջակցել է արվեստագետ Նիկոլայ Մաշկովցևը, որն այդ ժամանակ ղեկավարում էր Գլավնաուկայի գավառական թանգարանների ենթաբաժինը։
«Հայրենիք» նկարը ցուցադրվել է Դուբովսկոյի ստեղծագործությունների ցուցահանդեսում, որ 1938 թվականին անցկացվել է Լենինգրադի Ռուսական պետական թանգարանում և նվիրվել է նկարչի մահվան 20-րդ տարելիցին։ Կտավը բազմիցս ենթարկվել է ռեստավրացիայի. 1958 թվականին՝ Պետական կենտրոնական արտ-վերականգնողական արվեստանոցի խմբի կողմից (Իի Տիխոմիրովայի ղեկավարությամբ), 1973 թվականին՝ Վալենտինա Բեկիշևայի, իսկ 1988 և 2012 թվականներին՝ Նատալյա Մինկոյի կողմից։
Նկարագրություն
Ինչպես Դուբովսկոյի շատ այլ ստեղծագործությունների, այնպես էլ «Հայրենիք» նկարի կոմպոզիցիան աչքի է ընկնում պարզությամբ։ Նրանում պատկերված են լայնարձակ դաշտեր։ Բնանկարն ասես ներկայացված է թռչնի թռիչքի բարձրությունից. դա նկարչին հնարավորություն է տալիս էականորեն մեծացնել նկարի ընդգրկման լայնությունը։ Երկնքում լողում են մեծ ամպերը, որոնց խորն ստվերները ծածկում են երկրի բլրաշատ մակերեսի զգալի մասը։
Առաջին պլանում հերկված հողակտոր է։ Լծված եզները քաշում են գութանը, որի հետևից գնում է գյուղացին։ Նկարիչը փոխանցում է դաշտային տարածության անծայրածիրությունը` ցույց տալով դեպի հորիզոնը ձգվող սև ակոսները։ Հեռվում երևում են գյուղի տնակները։ Երկրի մակերեսի մեծ մասը ծածկված է ամպերի ստվերով, որը ճնշում է թարմ կանաչը։ Հեռուն լուսավորված է արևով. այդ էֆեկտն ուժեղացնում է դաշտի անսահմանության տպավորությունը։ Նկարի կոլորիտը հարստություն և հնչեղություն է ձեռք բերում լուսավորված և ստվերած տարածքների տեղակայման հաջող ընտրության շնորհիվ։ Լուսավորման հաղորդված էֆեկտը «բնանկարին ավելացնում է դեկորատիվ սկիզբ, որը, սակայն, չի վնասում պատկերի գեղակերպ արտահայտչականությունը, այլ ավելի է ուժեղացնում ամբողջ նկարի հզոր և գունային գործիքավորումը»։
Արձագանքներ
Նկարիչ Իլյա Ռեպինը 1911 թվականին՝ Համաշխարհային արվեստի ցուցահանդեսի ժամանակ, որտեղ ցուցադրվում էր «Հայրենիք» նկարը, գտնվում էր Հռոմում։ Նա 1911 թվականի ապրիլի 30-ին Դուբովսկոյին գրած նամակում այսպես է ներկայացրել կտավից ստացած իր տպավորությունները. «Ա՜խ, ինչպիսի՜ իր է։ Լավագույն բնանկարն համաշխարհային, հռոմեական ամբողջ ցուցահանդեսում։ Ձեզ՝ Նիկ[ոլայ] Նիկան[որովիչ], ես առանձնահատուկ եմ շնորհավորում:Դուք երբեք այդքան հոյակապ ու հզոր չեք եղել։ Յուրօրինակ, կենդանի և գեղեցկագույն նկար»։ Նկարիչ Յակով Մինչենկովն իր «Հուշեր պերեդվիժնիկների մասին» աշխատության մեջ գրել է, որ «Հայրենիք» նկարում Դուբովսկոյը նորից վերագտել է իրեն՝ նախկին ձայնով երգելով հայրենի դաշտերի, երկար ակոսներով վարելահողերի և հեռվում լքված գյուղի մասին, և այդ ամենը լայնարձակ տարածությունում, աշնանային ամպերի տակ, որոնց ստվերներն առաջացնում են տագնապալի տխրություն։
Արվեստագետ Վլադիսլավ Զիմենկոն գրել է, որ Դուբովսկոյի 1900-ական թվականների ստեղծագործությունները, հատկապես «Հայրենիք» նկարը, առանձնանում են «պատկերի հոյակապ, հասուն վարպետությամբ, խորությամբ և հստակությամբ»։ Քննարկելով «Հայրենիք» նկարը՝ Զիմենկոն նշել է, որ «այս խորը, վստահորեն նկարված, գունեղ ներկերով նկարը բարդ է իր պատկերային-հուզական համակարգով»։ Ըստ նրա խոսքերի՝ այդ աշխատանքում ազատ և համարձակ հիմնավորվում է «ուրախության և հպարտության զգացումը հայրենի հողի լայնարձակության և առատության գիտակցումից», բայց դրա հետ միասին կարելի է տեսնել և «երկրի ճակատագրի մասին ծանր մտորումների տրտմագին նոտաներ, որի ժողովուրդն ապրում է ծայրահեղ խավարի և թշվառության մեջ՝ իմանալով միայն ծանր աշխատանք»։
Արվեստագետ Թամարա Յուրովան գրել է, որ «Հայրենիք» նկարը, որում Դուբովսկոյին հաջողվել է «Ամենամեծ ուժով և ամբողջությամբ արտահայտել իր տաղանդի լավագույն կողմերը», համարվում է ռուսական բնապատկերների մասին նրա պատկերացումների սինթեզը։ Ըստ նրա խոսքերի՝ այդ կտավում մարմնավորված են մարդկային կյանքի և աշխատանքի, ինչպես նաև հողի վերաբերյալ Դուբովսկոյի մտորումները, այն հողի, որի վրա մարդն աշխատում է, որն իր ձեռքերով օրեցօր մշակում է։ Նա նշել է, որ նախորդ կտավների ստեղծման ընթացքում նկարչի ունեցած նկատառումները «Հայրենիք» նկարում ձեռք են բերել փիլիսոփայական ընդհանրական իմաստ, իսկ «բնական աշխարհի վերաբերյալ Դուբովսկոյի վերլուծական մոտեցումը այստեղ ձեռք է բերել մեծ խորություն և լայնություն»։ Ըստ Յուրովայի՝ «Հայրենիք» նկարը նկարչի ամբողջ գործունեության ինքնատիպ հանրագումարն է, քանի որ կյանքի մնացած տարիների ընթացքում նրան չի հաջողվել ստեղծել այդքան նշանակալի ստեղծագործություններ։
Արվեստագետ Ֆաինա Մալցևան «Հայրենիք» կտավն անվանել է Դուբովսկոյի՝ 1900-ական թվականների աշխատանքներից ամենահետաքրքիրը։ Մալցևան գրել է, որ «Հայրենիք» նկարում Դուբովսկոյին հաջողվել է «իրատեսական մեծ ուժով փոխանցել դաշտերի վիթխարի տարածությունները՝ նրանց մեջ փռված գյուղերով»։ Ըստ Մալցևայի՝ այդ վեհակերտ ստեղծագործությունով նկարչին հաջողվել է ստեղծել ընդհանրական պատկեր, որն ներառել է շատ բան նրանից, ինչը մշակել էր դաշտերի մոտիվներով ավելի վաղ արված բնանկարներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1905 նկարներ Կատեգորիա:Բնանկարներ
Կարլ Ռոսսի
Կարլ Իվանովիչ Ռոսսի, ռուս ճարտարապետ, ուշ կլասիցիզմի ներկայացուցիչ։
Կենսագրություն
1796 թվականից աշխատել է Ռուսաստանում գործող իտալացի ճարտարապետ Վ․ Ֆ․ Բրեննայի մոտ։ 1802-1803 թվականներին սովորել է Իտալիայում։ 1809 թվականից աշխատել է Մոսկվայում և Տվերում, 1815 թվականից՝ Պետերբուրգում, 1816 թվականից՝ Կառուցման և ջրաբաշխական աշխատանքների կոմիտեի գլխավոր ճարտարապետներից։ Այդ ժամանակից սկսվել է Ռոսսիի ստեղծագործական ծաղկման շրջանը, որի ընթացքում կերտվել են Պետերբուրգի կենտրոնը կերպավորող մի շարք ճարտարապետական անսամբլներ, որոնք XIX դարի ռուսական կլասիցիզմի քաղաքաշինության գագաթնակետն են։ Ռոսսին կառուցել է Ելագինի կղզու պալատա-պարտեզային համալիրը (1818-1822 թթ.), Միխայլովյան պալատը (1819-1825 թթ., այժմ՝ Ռուսական թանգարան), իր նախագծով իրագործել նույնանուն հրապարակի շինարարությունը, մարտակառքով պսակված կրկնակի հաղթակամարով գլխավոր շտաբի շենքով (1819-1829 թթ.) ավարտել Դվորցովայա հրապարակի անսամբլը։ 1816-1834 թվականներին Ռոսսին կերտել է Պետերբուրգի կենտրոնի լավագույն անսամբլներից մեկը, որն ընդգրկում է Ալեքսանդրյան թատրոնը (1832, այժմ՝ Լենինգրադի Ալեքսանդր Սերգեևիչ Պուշկինի անվան Դրամայի պետական ակադեմիական թատրոն), Թատերական փողոցը (այժմ՝ ճարտարապետ Ռոսսիի անվան), Ալեքսանդրյան (այժմ՝ Օստրովսկու անվան) և Չեռնիշովի կամրջի (այժմ՝ Լոմոնոսովի անվան) հրապարակները։ Վերջին խոշոր գործով՝ Սենատի և Սինոդի շենքերով (1829-1834 թթ.) Ռոսսին ամբողջացրել է Սենատի (այժմ՝ Դեկաբրիստների) հրապարակի ձևավորումը։ Ամպիրի տարբերակի ռուս ստեղծողներից Ռոսսիին բնորոշ է ճարտարապետական խնդիրների ընդգրկման լայնությունը (խոշոր անսամբլների նախագծումից մինչև ինտերիերների հարդարանքի մանրամասն մշակում), արտահայտիչ և ճոխ օրդերային հորինվածքները, ճարտարապետական ձևերի և քանդակային հարդարանքի (քանդակագործներ Մ․ Ս․ Պիմենով, Վ․ Ի․ Դեմուտ-Մալինովսկի և այլք) ներդաշնակ համադրումը, նորարարական կոնստրուկտիվ հնարքների (օրինակ, մետաղական ծածկեր) կիրառումը։ Ռոսսիի գործերում արտացոլվել են 1812 թ.-ի Հայրենական պատերազմի հաղթանակի գաղափարները։ Ռոսսին կառուցել է նաև Պավլովսկում՝ պալատի գրադարանը (1822-1824 թթ.) և Նիկոլաևյան դարպասը (1826 թ.), Նովգորոդում՝ Յուրևի Գլխավոր շտաբի շենքը (1819-1829 թթ.) Լենինգրադում, հատված մենաստանի զանգակատունը (1838-1841 թթ.), Պետերբուրգում՝ Ձմեռային պալատում ձևավորել է 1812 թ.-ի Հայրենական պատերազմի սյունասրահը (1826 թ., որը 1837 թվականի հրդեհից հետո վերականգնել է Վ․ Պ․ Ստասովը)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս ճարտարապետներ Կատեգորիա:Խոլերայից մահացածներ
Փոքր Հայքի կազմակերպություն
«Փոքր Հայքի կազմակերպություն», ազատագրական կազմակերպություն։ Ստեղծվել է 1885 թվականին Մարզվանի «Անատոլիա» քոլեջի ուսանողների ջանքերով՝ պատմական Փոքր Հայքի, Կիլիկիայի և Սև ծովի ափամերձ հայաբնակ վայրերում ազատագրական գաղափարներ տարածելու, ժողովրդի ազգային ինքնագիտակցությունը արթնացնելու, ինքապաշտպանության նախապատրաստելու նպատակով։ Գաղափարական ղեկավարներն էին քոլեջի դասախոսներ Թումայանը և Գայայանը։
Կազմակերպությունը մասնաճյուղեր ուներ Եվդոկիայում, Մալաթիայում, Կեսարիայում։ Ակնառու գործիչներն էին Գևորգ Փասպանյանը, Սահակ Այվազյանը, Գևորգ Աուսքելյանը (Մալաթիայում), Ժիրայրը (Մարտիրոս Պոյաջյան), վարդապետ Դանիելը (Կեսարիայում) և ուրիշներ։ Քանի որ կազմակերպությունը հանդես էր գալիս նաև թուրքական իշխանությունների հալածանքներից արևմտահայ աշխատավորների պաշտպանությամբ, ապա նրանց պայքարը ազգ-ազատագրականի հետ երբեմն կրում էր նաև սոցիալական բնույթ։
Էլց դղյակ (Խորվաթիա)
Էլց դղյակ (Dvorac Eltz, Schloss Eltz), բարոկկո ոճով կառուցված պալատ Խորվաթիայի Վուկովար քաղաքում։ 18-րդ դարի դղյակ-դաստակերտում ներկայումս գործում է Վուկովարի քաղաքային թանգարանը։ Պալատը պատկերված է 1993 և 2001 թվականներին թողարկված 20 կունա արժողությամբ խորվաթական թղթադրամի զույգ երեսին ։ Պալատն զգալի չափով վնասվել էր 1991 թվականին՝ Խորվաթիայի անկախության պատերազմի ժամանակ։ Վերականգնման աշխատանքները տևել են չորս տարի և ավարտի հասցվել 2011 թվականի հոկտեմբերին ՝ կառույցին հաղորդելով նախկին տեսքը ։
Փոքր Հայքի կազմակերպություն
Մարզվանի մասնաճյուղը ստեղծել էր մի քանի զինված խմբեր (իրականում ժողովրդական վրիժառուներ էին), որոնք կազմակերպված պայքար էին մղում կառավարական պաշտոնյաների և թուրք ու քուրդ ավազակախմբերի դեմ՝ անկախ ազգությունից պաշտպանելով աշխատավոր ժողովրդի շահերը։ Այդ խմբերից առավելապես հռչակվեց Մինասյան երեք եղբայրների խումբը։
Դարաբի (այլ կիրառումներ)
Դարաբի անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Էլց դղյակ (Խորվաթիա)
Պատմություն
1736 թվականին Հռոմեական սրբազան կայսրության էրցկանցլեր (գրասենյակի ղեկավար, կայսրությունում երկրորդ դեմքը կայսրից հետո) և Մայնցի արքեպիսկոպոս Ֆիլիպ Կարլ ֆոն Էլց-Կեմպենիխը (1665–1743) Հաբսբուրգների միապետության մաս հանդիսացող Սլավոնիա թագավորության արևելյան մասում՝ Սիրմիայում գնել է Վուկովոր դաստակերտը; Նրա հետնորդները 1749-ից 1751 թվակականների միջակայքում կառուցել են դղյակը, որը հետագա տարիներին աստիճանաբար ընդարձակվել է, ավելացվել են նաև կից կառույցներ։ Դաստակերտը, գտնվելով սլավոնյան ռազմական սահմանագծի մերձակայքում, հաճախ ենթարկվել է օսմանյան զորաջոկատների կամ հայդուկների հարձակումներին։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտական փուլում հարավսլավացի պարտիզանները իրենց հսկողության տակ են վերցրել ինչպես ողջ երկրամասը, այնպես էլ՝ Էլց դաստակերտը։ Հարավսլավիայի Դաշնային Խորհրդային Հանրապետության ղեկավարությունը 1944 թվականին բռնագրավել է դաստակերտը, և Յակոբ Գրաֆ ցո Էլցի ընտանիքը հարկադրված է եղել լքելու Վուկովարը։ 1990 թվականին վերադարձել է, դարձել Զագրեբի խորհրդարանի՝ Սաբորի անդամ։ Դաստակերտն ու դղյակը մեծապես տուժել են անկախության համար խորվաթների մղած պատերազմի, մասնավորապես՝ Վուկովարի ճակատամարտի ժամանակ՝ ենթարկվելով Հարավսլավիայի ժողովրդական բանակի ռմբակոծություններին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի թանգարաններ Կատեգորիա:Խորվաթիայի դղյակներ
Փոքր Հայքի կազմակերպություն
«Փոքր Հայքի կազմակերպության»մասնաճյուղերը միշտ չէ, որ համախումբ էին և գործունեությունը՝ համաձայնեցված. երբեմն ցրվում էին. ուժերը վատնում առանձին գործողությունների վրա։ Չնայած առանձին փաստերին (1880-ական թվականների կեսից Ժիրայրը փորձում էր կապ պահպանել Վանի «Սև խաչ», Էրզրումի «Պաշտպան Հայրենյաց» կազմակերպությունների հետ), կազմակերպությունը չվերաճեց համահայկական շարժման։ Երբ Հնչակյան կուսակցությունն սկսեց իր գործունեությունը Արևմտյան Հայաստանում, «Փոքր Հայքի կազմակերպության» անդամների մեծ մասը անդամագրվեց նրան։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ազգային-ազատագրական կազմակերպություններ
Երևանի բանտում բոլշևիկների կողմից կացնահարվածների հիշատակի խաչքար
'''1921 թ. փետրվարի 18-ին Երևանի բանտում բոլշևիկների կողմից կացնահարվածների հիշատակին''' խաչքար-հուշարձան, գտնվում է Երևանի կենտրոնում` Սունդուկյանի անվան թատրոնի հարակից Անգլիական այգում։
Պատմություն
Հաղորդավարուհի Աիդա Ներսիսյանի նախաձեռնությամբ 1993 թվականին տեղադրվում է հուշաքար Անգլիական այգում, իսկ Ռազմիկ Մարկոսյանի ջանքերով՝ 2008 թվականին կանգնեցվում խաչքար-հուշարձան ի հիշատակ 1921 թվականի փետրվարին բոլշևիկ դահիճների ձեռքով սպանված 21 հայ ազգային գործիչների ։ Ամեն տարի փետրվարի 18-ին հուշարձանի մոտ կազմակերպվում է հիշատակի մոմավառություն ։
Խաչքարի վայրը պատահականորեն չէ ընտրված։ Ժամանակակիցների վկայությամբ՝ այնտեղ են հանգչում բոլշևիկյան Հայաստանի ղեկավարության կողմից բանտարկված և 1921 թվականի փետրվարի 17-ի, լույս 18-ի գիշերը նրանց ձեռքով կյանքից զրկված 21 հայ ազգային գործիչների, այդ թվում` Սարդարապատի հերոսների, Հայաստանի առաջին հանրապետության հիմնադիրների մասունքները։
Խաչքարի ներքևում հիշված են նահատակված գործիչներից հինգի անունները՝ Խմբապետ Համազասպ, Նիկոլայ Ղորղանյան, Հրանտ Տեր-Մարգարյան, Երանոս Թարվերդյան և Լևոն Ենգիբարյան։
Տես նաև
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
AlphaZero
AlphaZero, ծրագիր նյարդային ցանցի համար, մշակված DeepMind ընկերության կողմից, որը օգտագործում է AlphaGo Zero-ի ընդհանրացված տարբերակը։ 2017 թվականի դեկտեմբերի 5-ին AlphaZero 24 ժամվա ընթացքում սովորեց խաղալ գերմարդկային մակարդակի շախմատ, սյոգի և գո, դրանով հաղթելով Stockfish և  Elmo-ին ։
Տարբերությունը AlphaGo Zero-ից
AlphaZero (AZ)-ն AlphaGo Zero (AGZ)-ի ալգորիթմի ընդհանրացված տարբերակն է, որը բացի գոից, կարողանում է խաղալ սյոֆի և շախմատ։ AZ և AGZ-ն իրարից տարբերվում են․
AlphaZero-ն ընդդեմ Stockfish և Elmo
Այն ժամանակ երբ ավանդական ծրագրերը գնահատում են դիրքը խաղում շնորհիվ գրոսսմեյստերների փորձի, AlphaZero-ն օգտագործում է գնահատման խոր նյարդային ցանցը, որն էլ պահանջում է մեծ ժամանակ մի դիրքի համար։ AlphaZero-ն կարողանում է հաշվարկել 80 000 շախմատային դիրք մի վայրկյանում և 40 000 դիրք սյոգի համար։ Այն դեպքում երբ Stockfish կարողանում է հաշվարկել 70 միլլիոն, իսկ Elmo-ն 35 միլլիոն մեկ վայրկյանում։
Շախմատ
Շախմատ խաղալիս AlphaZero և Stockfish-ը ամեն քայլի համար ունեին մեկ րոպե ժամանակ։ AlphaZero-ն ուներ ավելի լավ ծրագրային ապահովում քան Stockfish-ը։ 100 խաղից AlphaZero-ն 25 պարտյա հաղթեց սպիտակներով, 3-ը սևերով և 72 անգամ խաղն ավարտվեց ոչ ոքի ։
Սյոգի
Հարյուր խաղերի ընթացքում AlphaZero-ն հաղթեց 90 անգամ, 8 անգամ պարտվեց և 2 անգամ խաղը ավարտվեց ոչ ոքի։
Գո
8 ժամ ինքնուրույն սովորելուց հետո, AlphaZero-ն իր նախկին տարբերակի հետ պայքարում հաղթեց 60 անգամ և պարտվեց 40 անգամ։
Քննադատություն
Որոշ գրոսսմեյստերներ, նշեցին, որ չարժե գերագնահատել AlphaZero-ի ուժերը, քանի, որ արդյունքները տարբեր կլնիենեին, եթե ծրագիրը հասանելիություն ունենար դեբյուտային բազային (քանի-որ Stockfish ծրագրված էր նույն կերպ) ։ AlphaZero-ն հաղթել է Stockfish-ին, վերջինիս զրկելով դեյբյուտային բազաից և էնդշպիլային աղյուսակից, խաղալով ավելի լավ համակարգչային սարքավորումներով ։ Stockfish նաև սահմանափակված է եղել ժամանակով մինչև քայլ կատարելը՝ մեկ րոպեն բավարար չէր, որպեսզի խորը մտածի կրիտիկական իրավիճակներում։ Բացի դա, օգտագործվել է Stockfish 8-ը որը թողարկվել էր դրանից մեկ տարի առաջ։
Սյոգի խաղի համակարգչային տարբերակի ծրագրավորղների խումբ նույնպես, լիովին բավարարված չէր խաղի արդյունքով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գուգլ Կատեգորիա:2017 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Մեքենայական ուսուցում Կատեգորիա:Արհեստական բանականություն
Նարնջագույն, կարմիր, դեղին (նկար)
«Նարնջագույն, կարմիր, դեղին» (Orange, Red, Yellow), ամերիկացի նկարիչ Մարկ Ռոթկոյի նկարը, աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի վառ ներկայացուցիչ, գրված 1961 թվականին։ Վերագրվում է գունային դաշտի գեղանկարչությանը։ 2012 թվականի մայիսի 8-ին վաճառվել է Քրիստիս աճուրդում` 86 882 500 դոլարով, ռեկորդային անվանական գին սահմանելով հետպատերազմյան ժամանակակից արվեստի ստեղծագործության համար հրապարակային սակարկություններում։ Կտավը ցուցադրվել է, ի թիվս այլոց, Պինկուսների ընտանիքի մասնավոր հավաքածուի, արվեստի ազդեցիկ հովանավորների մոտ 2011 թվականին Դեվիդ Պինկուսի մահից հետո։