cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆուտբոլ խաղալու կանոններ
Պատմություն
Ներկայումս կանոնները համակարգում է Ֆուտբոլային ասոցիացիաների միջազգային խորհուրդը, որտեղ մեկսկան ձայն ունեն անգլիական, շոտլանդական, ուելսյան և հյուսիսիռլանդական ֆուտբոլային ասոցիացիաները, և չորս ձայն՝ ՖԻՖԱ-ն։ Իրական կանոնները ընդունվել են 1970 թվականին, 1992 թվականին 1990 թվականի աշխարհի առաջնության չափազանց անհետաքրքիր լինելու պատճառով արգելք մտցվեց դարպասապահների համար սեփական թիմի խաղացողի փոխանցումից հետո գնդակին ձեռքով դիպչելու համար, այդ օրվանից այդ կանոնը չնչին փոփոխությունների է ենթարկվել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլ
Գյոքթյուրքեր
Գյոքթյուրքեր, Երկնային թյուրքեր կամ Երկնագույն թյուրքեր (𐱅𐰇𐰼𐰰:𐰉𐰆𐰑𐰣, միջին չինարեն՝ 突厥, ռոմանացված՝ Tɦutkyat; սակերեն՝ Ttūrka, Ttrūka;), թյուրք ժողովուրդների քոչվոր համադաշնություն Ներքին Ասիայում։ Գյոքթյուրքերը Բումըն խաքանի և իր որդիների գլխավորությամբ (մահ.՝ 552) հաջորդել են Ժուժանի խաքանությանը որպես տարածաշրջանի հիմնական ուժ և հիմնել Թյուրքական խաքանությունը, որը հետագայում հանդիսացավ մի քանի քոչվոր պետություններից մեկը, որը կանխորոշելու էր թյուրքական ժողովուրդների ապագա տեղորոշումը, մշակույթ և հիմնական հավատալիքները։
Ծագում
Գյոքթյուրքերի ցեղապետերը ծագել են Աշինա ցեղից, որի մասին առաջին վկայությունը կատարվել է 439 թվականին
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պատմական թյուրքական պետություններ Կատեգորիա:Թյուրքական արքայատոհմեր Կատեգորիա:Ասիայի թյուրքական ժողովուրդներ Կատեգորիա:Չինաստանի պատմության նախկին երկրներ Կատեգորիա:Խաքանություններ Կատեգորիա:Եվրասիայի քոչվոր խմբեր Կատեգորիա:Ասիայի պատմական էթնիկ խմբեր Կատեգորիա:550-ականներին հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:747 կազմալուծումներ Կատեգորիա:8-րդ դարում կազմալուծված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:6-րդ դարը Ասիայում Կատեգորիա:7-րդ դարը Ասիայում Կատեգորիա:8-րդ դարը Ասիայում Կատեգորիա:552 հիմնադրումներ
Մուհամմեդ Գաբդուլխայ Կուրբանգալիև
Մուհամմեդ-Գաբդուլխայ Կուրբանգալիև (Мөхәмәтғәбделхәй Ҡорбанғәлиев, Мухамме́д-Габдулха́й Курбангали́ев, ムハンマド・ガブドゥルハイ・クルバンガリー), 20-րդ դարի սկզբին բաշկիր հոգևոր առաջնորդ, հասարակական և քաղաքական գործիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1889 թվականին Օրենբուրգի նահանգի Չելյաբինսկի գավառի Մեդիակ գյուղում (ներկայումս՝ Ռուսաստանի Չելյաբինսկի մարզի Արգայաշսկի շրջանում) տեղի իսլամական համայնքի կրոնական առաջնորդի ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Գաբիդուլա Կուրբանգալիևը, տեղական Իմամ խաթիբն էր և կրոնական ուսուցիչ, որը ուներ մի շարք հետևորդներ (մուրիդ) ։
Ընդունվել է իր հոր կողմից ստեղծված տեղական մեդրեսե, ապա շարունակել է ուսումը Տրոիցկում գտնվող «Ռասուլիա» մեդրեսեում։ Դասավանդել է հայրենի գյուղի մեդրեսեում։ Սկսվեց խոստումնալից հոգևորականի կարիերան։ 1916 թվականին նա պատրաստվում էր դառնալ Ռուսաստանի առաջնորդ մուֆտի՝ որպես Մուխամաթ-Սաֆա Բայազիտովի իրավահաջորդ։ Այս ծրագրերը խափանվել են Ռուսական հեղափոխության և դրան հաջորդած քաղաքացիական պատերազմի արդյունքում։ 1916 թվականի Մուհամմեդ Կուրբանգալիևը ստանձնել է Սանկտ Պետերբուրգի մուսուլմանական համայնքի առաջնորդի պաշտոնը։
Քաղաքացիական պատերազմ
1917 թվականին դարձել է բաշկիրական ակտիվ հասարակական գործիչ, որը պաշտպանել է բաշկիրների շահերը երկրում կտրուկ քաղաքական և սոցիալական փոփոխությունների պայմաններում։ Նպաստել է Արգայաշի ազգային օկրուգի ստեղծմանը, որը բաշկիրական ազգային վարչական շրջան էր ներկայիս Չելյաբինսկի մարզի հյուսիսում։ Մասնակցել է 1-ին և 2-րդ Համաբաշկիրյան համագումարին (Կուրուլտայ) 1917 թվականի հուլիս-օգոստոս ամիսներին։ Պաշտպանել է Բաշկորտոստանի մուսուլմանական համայնքի համար ինքնավար հոգևոր կառույցին՝ դեմ լինելով դրա ազգայնացմանը։ Հոր հետ միասին հանդես է եկել բաշկիրական ազգային և ազատագրական շարժման մեջ որպես Զեքի Վելիդի Թոգանի հիմնական հակառակորդ։ Չի համաձայնվել Վելիդիի հետ, երբ վերջինս բռնել է սովետական կողմը՝ պահպանելու բաշկիրական ինքնավարությունը, և Մուհամմեդը բոլոր բաշկիրների անունից հայտարարել է, որ աջակցում են Ալեքսանդր Կոլչակի վարչակազմին։
Մասնակցել է Սպիտակ շարժմանը, դարձել բաշկիրական զորամասերի առաջնորդներից մեկը Կոլչակի բանակում։
1919 թվականի ամռանը նա փորձել է Չելյաբինսկ քաղաքում կազմակերպել նոր Համաբաշկիրական համագումար, այնուհետև նահանջել դեպի արևելք՝ Կոլչակի բանակի հետ միասին։ Դաշինքի մեջ է մտել Սպիտակ շարժման ռազմական ղեկավարների՝ Վլադիմիր Կապելի, Ռոման Ունգեր ֆոն Սթերբերգի, Գրիգորի Սեմյոնովի հետ՝ բաշկիրների շահերը պաշտպանելու համար։
Արտագաղթ
1920 թվականի հոկտեմբերին Կոլչակի բանակը հարակից բաշկիրական զորքերի հետ խոշոր պարտություն կրեց՝ Չիտա քաղաքը հանձնելով Կարմիր բանակին։ Մուհամմեդ Կուրբանգալիևը արտագաղթեց Մանջուրիա, որտեղ նա փորձեց համախմբել գաղթական բաշկիրական և թյուրքալեզու համայնքները, կազմակերպել նրանց մեջ իսլամական ավանդական կրոնական սովորույթների արմատավորումը, աջակցել մայրենի լեզվի դասավանդմանը, հանդես գալ որպես իմամ և մուդարիս (վարդապետ)։
1924 թվականին տեղափոխվել է Ճապոնիա, հիմնել է մուսուլմանական համայնք Տոկիոյում և դարձել նրա կրոնական առաջնորդը։ 1927 թվականին դպրոց ստեղծեց Ճապոնիայի մուսուլմանների համար։ 1928 թվականին գումարվեց Համաճապոնական մուսուլմանների համագումար։ Բացել է տպարաններ, որոնք գրքեր են տպել արաբերենով։ Մեծ ճանապարհորդություն կատարելով ամբողջ Ճապոնիայում, քարոզելով իսլամը՝ հրատարակել է մի շարք գրքեր թյուրքական ժողովուրդների և նրանց պատմությունների մասին ։
1932-1936 թվականներին հիմնել է իսլամադավան համայնք Մանջոու-Գոյում, մեդրեսե Մուկդենում և հրատարակչություն, որը կոչվում էր Япон Мөхбире” (թյուրքերենով նշանակում է «Ճապոնիայի լրաբեր»)։ Հրատարակել է Հեռավոր Արևելքում առաջին Ղուրանը։
Նա զարգացրեց հարաբերությունները կորեացի և մանջուրյան գործարարների հետ և սերտ անձնական կապեր հաստատեց Ճապոնիայի ռազմական ղեկավարների հետ (Օգասավարան Նագանարի, Նանգո Ջուդիրո, քաղաքական գործիչներ Օկումա Շիգենոբու, Տյամա Միցուրու)։ Նա նաև ֆինանսական միջոցներ է ստացել Ճապոնիայի օլիգարխներից՝ իր կրոնական և հասարակական գործունեությունը սատարելու համար։
Մուհամմեդ Կուրբանգալիևը պաշտպանում էր իսլամի այլ կրոնների հետ հավասար դիրքերը Ճապոնիայում։ 1939 թվականին Ճապոնիայի վարչապետ Հիրանումա Կիիչիրոն հայտարարեց, որ իսլամը Ճապոնիայում հավասար իրավունքներ ունի բուդդիզմի և քրիստոնեության հետ։
Ձերբակալություն, բանտարկություն, հետագա կյանք
1945 թվականին, երբ ավարտվեց Երկրորդ աշխարհամարտը, Մուհամմեդ Կուրբանգալիևը ձերբակալվեց ՆԳԺԿ-ի կողմից (Սովետական գաղտնի ոստիկանությունը)՝ դատապարտելով 10 տարվա ազատազրկման «մեծ դավաճանության» համար։ Իր պատիժը կրել է Վլադիմիրի կենտրոնական բանտում մինչև 1955 թվականը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:1889 ծնունդներ Կատեգորիա:1972 մահեր Կատեգորիա:Բաշկիրներ Կատեգորիա:Կրոնական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում բռնադատվածներ
Մենիյ Մարտենսար
Մենիյ Մարտենսար (Mesnil-Martinsart), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 219 մարդ, բնակչության խտությունը` 25.00 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.76 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 135 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 31 կմ հյուսիս-արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 164 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 118-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 46։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,0 %։ 118 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 106 անձ (59 տղամարդ և 47 կին)։ Գործազուրկ են եղել 12 անձ (6 տղամարդ և 6 կին)։ 46 անաշխատունակներից 13-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը` թոշակառուներ, իսկ 17-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Օպերացիոնալիզմ
Հիմնադրում
Հիմնադրել է ամերիկացի ֆիզիկոս, Պ․ Ու․ Բրիջմենը (1882-1961)։ Օպերացիոնալիզմի ծրագիրը մշակելիս նա նկատի է ունեցել նյուտոնյան մեխանիկայի հասկացությունների՝ մեր դարասկզբին կատարված վերանայումը և, համապատասխանաբար, հարաբերականության տեսության հասկացությունների սահմանման առանձնահատկությունները։
Գիտական տեսությունների հասկացություն
Ըստ օպերացիոնալիզմի, գիտական տեսությունների հասկացություններն իմաստավոր են (ֆիզիկական բովանդակություն ունեն)    , եթե սահմանված են օպերացիոնալ կերպով, այսինքն՝ այն փորձնական գործողությունների (այդ թվում մտային գիտափորձում կատարվող գործողությունների) մատնանշումով, որոնց միջոցով դրանք մուծվում են։
Օպերացիոնալիզմը ենթադրում է, որ օպերացիոնալ կերպով սահմանված (և այդպիսով փորձնական արդարացում գտած) տեսական հասկացություններն ապահովված կլինեն գիտության հետագա զարգացման ընթացքում վերանայվելու վտանգից։
Սահմանումներ
Օպերացիոնալ սահմանումներն իսկապես մեծ տեղ ունեն գիտության մեջ, սակայն օպերացիոնալիզմը դրանց վերագրում է համապարփակ նշանակություն՝ պահանջելով, որ գիտական տեսությունը կազմող բոլոր հասկացությունները լինեն չափելի ֆիզիկական մեծությունները։ Մինչդեռ գիտական տեսության հասկացությունների կազմն իրականում միատարր չէ, և դրանք իմաստավորվում ու արդարացվում են տեսության, որպես համակարգի, ներսում։
Օպերացիոնալիզմը գտնում է, որ տեսական հասկացությունների ամբողջ և միակ բովանդակությունը սպառվում է դրանց օպերացիոնալ սահմանման գործողությունների միագումարով, ուրեմն և փաստորեն մերժում է անմիջական փորձին չհանգող իդեալական էությունների արտացոլումը տեսության մեջ հասկացությունների միջոցով։ Օպերացիոնալիզմը էմպիրիզմի տարատեսակություն է՝ բավականին մոտ պրագմատիզմին։ Օպերացիոնալիզմը որպես առանձին ուղղություն կորցրել է իր ինքնուրույնությունը։
Գերմաներեն
Կատեգորիա:Գիտության փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Գիտական թերահավատություն Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տեսություններ
Էդվարդ Արմիթիջ
Էդվարդ Արմիթիջ (Edward Armitage, ), Մեծ Բրիտանիայի պատմական ժանրի լավագույն գեղանկարիչներից։
Կենսագրություն
Էդվարդ Արմիթիջը ծնվել է 1817 թվականի մայիսի 20-ին Բրիտանական կայսրության մայրաքաղաք Լոնդոնում։ Աշակերտելով ճանաչված ֆրանսիացի վարպետ Պոլ Դելարոշին, Արմիտիջը ջանասիրաբար օգնեց նրան ձևավորել հանրահայտ «Մեծ նկարիչների խումբը» Փարիզի Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոցում։ Վերադառնալով հայրենի քաղաք, Էդվարդ Արմիտիջը մասնակցեց խորհրդարանի պատերը որմնանկարներով ձևավորելու մրցույթին՝ իր «Հուլիոս Կեսարի՝ բրիտանական ափ իջնելը» (1843) և «Կրոնի ոգին» (1845) նկարներով, և ստացավ մրցանակ։ Եվս մեկ մրցանակ նրան բերեց յուղաներկերով նկարած «The Battle of Meanee» նկարը։ Ավելի ուշ անգլիական խորհրդարանի սրահներից մեկի պատին պատկերել է «Թեմզայի մարմնավորումը» ըստ Իգգի Փոփի (1852), և «Մարմիոնի մահը» ըստ Վալտեր Սքոթի (1854): 1855 թվականին Ռուսական կայսրության դեմ Ղրիմի պատերազմի ժամանակ, նա ձեռնարկեց ուղևորություն դեպի Ղրիմ, որի պտուղները եղան նրա նկարները՝ «Անգլիական գվարդիան Ինկերմանի մոտ» և «Հեծելազորի հարձակումը Բալակլավայի մոտ»։
1857 թվականին Ասսիզի իտալական քաղաքում ուսումնասիրեց Ջոտտո դի Բոնդոնեի որմնանկարները և տեղի բնությունը, որը արտացոլվեց Իսլինգտոնի կաթոլիկ եկեղեցու պատերին նրա արած գեղանկարներում։ Նրա գեղանկարներից առավել ռեալիստական բնույթ են կրում լոնդոնյան «University Hall»-ում գտնվող գործերը, ինչպես նաև հնդկական ապստամբությանը նվիրված այլաբանական ստեղծագործությունը, որ գտնվում է Լիդիսի ռատուշայում։ Այս ամենից բացի, վարպետի վրձնին են պատկանում մի շարք հիասքանչ նկարներ, որոնք արվել են յուղաներկերով։
Էդվարդ Արմիթիջը մահացել է 1896 թվականի մայիսի 24-ին Royal Tunbridge Wells-ում Քենթի կոմսությունում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ
Օֆելյա Ուպեր
Օֆելյա Ուպեր (Ofelia Hooper, ), պանամացի սոցիոլոգ, բանաստեղծ, պրոֆեսոր, հետազոտող, քաղաքացիական իրավունքների ակտիվիստ ։
Կենսագրություն
Օֆելյա Ուպերը ծնվել է 1900 թվականին Պանամայի Լաս Մինաս քաղաքում, Մորիս Ուպերի և Օլիմպիա Պոլո Վալդեսի ընտանիքում ։ Աշխատել է Պանամայի տարբեր տպագիր թերթերում, այդ թվում՝ «La Antena» (1931) և «Frontera» (1937), 1927 թվականին եղել է «Primicias» խմբագիրը ։ Պանամացի մանկավարժ, գրող, բանաստեղծ, բանահավաք Էդա Նելայի (Dora Pérez de Zárate) հետ միասին եղել է պանամական գրականության ավանգարդիստներից ։
Պանամայում սոցիոլոգիաների բնագավառի ռահվիրաներից է Դեմետրիո Պոռասի (1898-1972) և Գերոգինա Խիմենես դե Լոպեսի (1904-1994) հետ միասին ։ Եղել է Պանամայի առաջին գյուղատնտեսական հետազոտողներից մեկը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պանամացի հետազոտողներ Կատեգորիա:Պանամայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պանամացի սոցիոլոգներ Կատեգորիա:Կին սոցիոլոգներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Ֆիգալիա
Ֆիգալիա (հուն.` Φιγαλία), հին հունական քաղաք Հունաստանի արևմուտքում։ Տեղակայված է Արկադիայի հարավ-արևմտյան մասում, Մեսենիայի սահմանին։
Արկադիայի պաշտպանական քաղաքներից է եղել։ Քաղաքը շրջապատված է եղել մոտ 4 կմ երկարությամբ ամուր պարսպով մոտ, ուղղանկյուն և կլոր աշտարակներով, որոնք պահպանվել են մինչ օրս ։
Ներկայումս հին քաղաքի հարևանությամբ տեղակայված է նույնանուն գյուղը, որը մինչև 20-րդ դարի սկիզբը հայտնի էր Պավլիցա անունով (Παύλιτσα)։ Ֆիգալիան գտնվում է բարձրադիր վայրում։ Պարսպի պատերը կառուցվել են զառիթափի վրա։ Պելոպոնեսի ամենաբարձր լեռները՝ Կոթիլիուսը և Էլաիոնը նույնպես տեղակայված են Ֆիգալիայի մոտ ։ Քաղաքը գտնվում էր Նեդե գետի հյուսիսային ափին ։
Ենթադրվում է, որ հին ժամանակներում քաղաքի հիմնադիրն է եղել Լիակոնի որդին` Ֆիգալը։ Այնուհետև քաղաքը անունը դարձել է Ֆիալիա` Բուկոլիոնի որդու՝ Ֆիալի պատվին, սակայն այդ անունը լայնորեն չի տարածվել ։ Մ․թ․ա․ 659 թվականին Ֆիգալիան գրավեցին լակեդեմոնները, սակայն ֆիգալացիները կարողացան վերադարձնել քաղաքը օրեսֆասեցիների օգնությամբ ։ Ըստ Ստրաբոնի, Արկադիայի մյուս քաղաքների հետ միասին, Ֆիգալիան անկում է ապրել Հռոմեական կառավարման ժամանակ ։
Ըստ Պավսանիասի քաղաքում կառուցվել են Արտեմիսի, Դիոնիսոս Ակրատոֆորայի , Եվրինոմեի տաճարները ։ Գիմնասիոնում վեր էր խոյանում Հերմեսի արձանը ։ Ագորայի վրա կանգնած էր Արրիխիոնի արձանը ։ Օլիմպիայի հնագիտական թանգարանում պահպանվում է կուրոսի (պատանի) արձանը, որը պատկերում է Արրիխիոնին։ Հայտնաբերվել է ագորայում։ Օրեսֆասեցիների գերեզմանը նույնպես գտնվում էր ագորայում ։
Ֆիգալիան լավագույնս հայտնի է Ապոլլոնի տաճարով, որի պեղումները սկսվել են 1812 թվականին։ Տաճարի հեղինակը ճարտարապետ Իկտինոսն էր, ով ապրել է Պերիկլեսի դարաշրջանում։ Վերջինս կառուցել է Աթենքի Պարթենոն համալիրը։ Տաճարը կառուցվել է մարմարից։ Ըստ Պավսանիասի, տաճարն առանձնանում է մարմարի գեղեցկությամբ և աշխատանքի մանրակրկիտությամբ ։
1927 թվականին Անաստասիոս Օրլանդոսը պեղել է հին աղբյուրներ, որոնք թվագրվում են մ.թ.ա. 3-րդ դարի սկզբից մինչև մ․թ․ա․ 4-րդ դարի վերջը։ 1996 թվականին հնագետ Քսենյա Արափոիյանին (Ξένη Αραπογιάννη) հայտնաբերել է Աթենասի և Զևսի տաճարը Կուրդումբուլի բլրի վրա՝ քաղաքի հարավ-արևմտյան մասում։ Տաճարից հյուսիս հայտնաբերվել են բնակավայրի ավերակներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Consumer Electronics Show
International Consumer Electronics Show (CES, Սպառողական էլեկտրոնիկայի միջազգային ցուցահանդես), կենցաղային էլեկրոնիկայի ամենամյա ցուցահանդես, այն սովորաբար անց է կացվում Լաս Վեգասում հունվար ամսին։
Պատմություն
CES-ի առաջին ցուցահանդեսը անց է կացվել 1967 թվականի հունիսին Նյու Յորքում։
1978 թվականից 1994 թվականին ցուցահանդեսը անց էր կացվում տարին 2 անգամ՝ մեկ անգամ հունվարին Լաս Վեգասում Winter Consumer Electronics Show (WCES) և մեկ անգամ էկ հունիսին Չիկագոյում և այն կոչվում է Summer Consumer Electronics Show (SCES)։
Սկսած 1995 թվականից ցուցահանդեսը անց է կացվում միայն Լաս Վեգասում։
2015
2015 թվականին ցուցահանդեսը կայացել է հունվարի 6-ից 9-ին ։
2016
2016 թվականին ցուցահանդեսը կայացավ հունվարի 6-ին և տևեց մինչև 9-ը ։
2018
2018 թվականին LG-ն ներկայացրեց աշխարհում առաջին ծալվող հեռուստացույցը՝ LG Signature OLED TV R։
2019
2019 թվականին CES-ը անց կացվեց Լաս Վեգասում հունվարի 8-11-ը։ Ցուցահանդեսը ունեցավ ավելի քան 180 հազար այցելու և 4400-ից ավել ընկերությունների ներկայացուցիչներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լաս Վեգաս Կատեգորիա:Կենցաղային էլեկտրոնիկա Կատեգորիա:Իրադարձություններ ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Էլեկտրոնիկա Կատեգորիա:Ցուցահանդեսներ Կատեգորիա:Կենցաղային սարքեր Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Չիկագո Կատեգորիա:Լոս Անջելես Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի տնտեսություն Կատեգորիա:Տեխնոլոգիա Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Միջազգային ցուցահանդեսներ
Անդրաժ Կիրմ
Ակումբային կարիերա
Անդրաժ Կիրմն իր հայրենի Լյուբլյանայի «Շմարտնո» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ 2002/03 մրցաշրջանում Կիրմն սկսել է իր պրոֆեսիոնալ կարիերան Սլովենիայի երրորդ լիգայի «Սլովան» ակումբում։ Շուտով նա տեղափոխվել է «Սվոբոդա» ակումբ։ 2005 թվականի ամռանը տեղափոխվել է «Դոմժալե» ակումբ, որտեղ դարձել է թիմի հիմնական խաղացող։ 2005/06 մրցաշրջանում թիմի հետ միասին գրավել է 2-րդ տեղը Սլովենիայի առաջնությունում՝ զիջելով միայն «Գորիցային»։ Թիմի կազմում Կիրմը 2005 թվականի օգոստոսի 25-ին մասնակցել է նաև ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի ընտրական մրցաշարի մեկ հանդիպման ընդդեմ իսրայելական «Աշդոդի» (1:1). Անդրաժը խաղադաշտ է դուրս եկել հանդիպման 81-րդ րոպեին՝ փոխարինելով Յանեզ Զավրլին։ 2006/07 և 2007/08 մրցաշրջաններում Անդրաժ Կիրմը թիմի հետ հաղթել է Սլովենիայի առաջնությունում։ 2008 թվականի ամռանը նա մոտ էր իտալական «Կիևո» տեղափոխվելուն։
2009 թվականի հուլիսին Անդրաժ Կիրմը տեղափոխվել է Կրակովի «Վիսլա»՝ կնքելով հնգամյա պայմանագիր ։ Թիմում նորամուտը կատարել է 2009 թվականի հուլիսի 15-ին Չեմպիոնների լիգայի որակավորման մրցաշարի՝ էստոնական «Լևադիայի» դեմ խաղում (1:1) ։ Երկրորդ արտագնա խաղում «Վիսլան» զիջել է «Լևադիային» (1։0) և դուրս մնացել մրցաշարից։ «Էքստրակլասում» նորամուտը կատարել է 2009 թվականի օգոստոսի 1-ին Խոժուվի «Ռուխի» հետ տնային խաղում (2:0), որտեղ Կիրմը արդյունավետ փոխանցում է կատարել Վոյցեխ Լոբոձինսկուն ։ «Վիսլայում» առաջին գոլը խփել է 2009 թվական հոկտեմբերի 30-ին «Կորոնայի» դեմ արտագնա խաղում (2:3) , որի 31-րդ րոպեին գրավել է Ռադոսլավ Ցեժնյակի դարպասը։ 2009 թվականի նոյեմբերի 29-ը ձևակերպել է դուբլ Վոդիսիսլավ Սլյոնսկիի «Օդրայի» հետ խաղում (1:3) ՝ գրավելով Միխալ Բուչալիկի դարպասը։
Կարիերան հավաքականում
Սլովենիայի ազգային հավաքականում նորամուտը կատարել է 2007 թվականի օգոստոսի 22-ին Չեռնոգորիայի դեմ ընկերական խաղում (1:1) ։ Ազգային հավաքականում առաջին գոլը խփել է 2009 թվականի օգոստոսի 12-ին Սան Մարինոյի դեմ խաղում (5:0). Կիրմը հանիպման 46-րդ րոպեին փոխարինել է Անդրեյ Պեչնիկին և 54-րդ րոպեին գրավել Ալդո Սիմոնչինիի պաշտպանած դարպասը։ Հարավային Աֆրիկայում կայացած 2010 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական փուլում Սլովենիան խմբում գրավել է 2-րդ տեղը Սլովակիայից հետո՝ առաջ անցնելով Չեխիայի, Հյուսիսային Իռլանդիայի, Լեհաստանի և Սան Մարինոյի հավաքականներից։ Փլեյ-օֆֆում Սլովենիան անսպասելիորեն հաղթել է Ռուսաստանի հավաքականին երկու հանդիպումների արդյունքներով և անցել աշխարհի առաջնություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սլովենացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սլովենիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գրոնինգենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Արին Կարապետ
Արին Կարապետ (Arin Karapet, ), հայկական ծագմամբ շվեդ քաղաքական գործիչ, Շվեդիայի Թագավորության խորհրդարանի (1970 թվականից միապալատ)՝ Ռիքսդագի 11-րդ գումարման պատգամավոր (2018 սեպտեմբերից)։ Շվեդիայի Չափավոր կոալիցիոն կուսակցության անդամ է։ Ռիքսդագի մեծությամբ երկրորդ (349 տեղից 84-ը) կուսակցության՝ Չափավոր կոալիցիոն կուսակցության (Moderaterna) (M) անդամ է։
Քաղաքական գործունեություն
2018 թվականի սեպտեմբերի 9-ին տեղի ունեցած Շվեդիայի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում Չափավոր կոալիցիոն կուսակցությունից ընտրվել է Ռիքսդագի պատգամավոր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռիքսդագի պատգամավորներ (2018-2022) Կատեգորիա:Պետությունների խորհրդարանի հայազգի պատգամավորներ Կատեգորիա:Շվեդիայի քաղաքական գործիչներ
Թոմ Տրիբուլ
Թոմ Տրիբուլ (Tom Trybull, ), գերմանացի ֆուտբոլիստ։ «Նորվիչ Սիթի» ակումբի կիսապաշտպան։
Ակումբային
Թոմը ծնվել է Բեռլինում, որտեղ էլ սկսել է ֆուտբոլ խաղալ 1998 թվականին «Դինամո» ակումբի կազմում։ 1999 թվականին տեղափոխվել է «Լիխտենբերգ 47» ակումբի ֆուտբոլային դպրոց։ 2002 թվականին տեղափոխվել է «Յունիոն Բեռլին» ակադեմիա, որտեղ 2008 թվականին նկատվել է «Գանզայի» սկաուտի կողմից։  2005 թվականին Թոմը կարող էր գնալ Մյունխենի «Բավարիա» ակումբ, սակայն նրա ծնողները դեմ էին, և նա չի տեղափոխվել ։
2010 թվականի հոկտեմբերի 23-ին «Գանզայի» կազմում կատարել է իր նորամուտը երրորդ Բունդեսլիգայում՝ մասնակցելով Դրեզդենի «Դինամո» ակումբի դեմ խաղին (2։2) ։ 2011 թվականի ամռանը Տրիբուլը տեղափոխվել է «Վեդեր» ակումբի կազմ՝ Թիմո Պերտելի փոխարեն, և ակումբի հետ կնքել է երեք տարվա պայմանագիր ։ Օգոստոսի 3-ին «Ռեգենսբուրգ» ակումբի հետ խաղում (1:4) Թոմը կատարել է իր դեբյուտը «Վերդեր II» ակումբի  կազմում ։
2012 թվականի հունվարի 21-ին «Կայզերիսլաուտերն» ակումբի  հետ խաղում Տրիբուլը  կատարել է իր դեբյուտը «Վերդեր» ակումբի կազմում։  Ֆուտբոլիստն այդ խաի ժամանակ եղել է մեկնարկային  կազմում և դաշտում անցկացրել բոլոր 90 րոպեները (0:0) ։ «Վերդեր» ակումբի  կազմում իր առաջին գոլը խփել է փետրվարի 18-ին՝ գրավելով «Համբուրգ» ակումբի դարպասը ։
2014 թվականի հունվարի 4-ին Տրիբուլը տեղափոխվել է «Սան Պաուլի»՝ կնքելով պայմանագիր մինչև 2017 թվականի հունիսի 30-ը ։ 2016 թվականի ամռանը նա տեղափոխվել է Նիդեռլանդների ԱԴՕ Դեն Հաագ ակումբ ։
Էդիտա Պիեխա
Էդիտա Ստանիսլավովնա Պիեխա (Édith-Marie Pierha, Edyta Piecha, ), խորհրդային և ռուս էստրադային երգչուհի (կոնտր ալտ), դերասանուհի։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1988)։
Կենսագրություն
Էդիտ-Մարի Պիեխան ծնվել է 1937 թվականի հուլիսի 31-ին Նուայել-սու-Լանս հանքարդյունաբերական քաղաքում (Ֆրանսիայի հյուսիսում՝ Փարիզից 200 կմ հեռավորության վրա)։ Հայրը՝ Ստանիսլավ Պիեխան, հանքագործ էր, մահացել է 1941 թվականին՝ սիլիկոզից ։ Մայրը՝ Ֆելիցիա Կոռոլևսկան, լեհուհի է։ Ավագ եղբայրը՝ Պավել Պիեխան (1927-1944), հոր մահից հետո 3 տարի աշխատել է հանքահորում, մահացել է 17 տարեկանում՝ տուբերկուլոզից ։ Ֆրանսիայում Էդիտա Պիեխան խոսում էր 2 լեզվով՝ գերմաներենով և ֆրանսերենով ։ Երբ պատերազմն ավարտվեց, նա իր ուսուցիչների և դասարանցիների հետ երգեց Ֆրանսիայի օրհներգը՝ «Մարսելյեզը» ։
1946 թվականին մոր, խորթ հոր՝ հանքափոր Յան Գոլաբի և կրտսեր եղբոր՝ Յուզեֆի (ծնված՝ 1945 թվականին) հետ մեկնում է Լեհաստան։ Բնակվում են Սիլեզիայի Բոգուշուվ-Գորցե հանքահորային քաղաքում։ Դպրոցում սովորում է լեհերեն (Ֆրանսիայում ապրելու տարիներին լեհերենին տիրապետում էր խոսակցական մակարդակով, երգում է երգչախմբում։ Էդիտան ցանկանում էր ուսուցչուհի դառնալ, այդ պատճառով էլ սովորում է Վալբժիխի մանկավարժական լիցեյում (ավարտել է գերազանցությամբ), զբաղվել է սպորտով ։
1955 թվականին՝ Գդանսկի մրցույթից հետո, ԽՍՀՄ-ում սովորելու ուղեգիր է ստանում ։ Էդիտան ընտրում է Լենինգրադի Ա․ Գերցենի անվան մանկավարժական ինստիտուտը։ Բայց ԽՍՀՄ ժամանելուց հետո պարզվում է, որ այդ տարի հոգեբանության բաժնում ընդունելություն չի եղել։ Էդիտան ընդունվում է Լենինգրադի Ժդանովի անվան պետական համալսարան (ավարտել է 1964 թվականին)։ Ընդունվելով Լենինգրադի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետի հոգեբանության բաժինը՝ սովորում է ռուսերեն, դառնում լեհական հայրենակցական միության երգչախմբի անդամ, ավելի ուշ նա կոնսերվատորիայի ուսանողների անսամբլի ղեկավար Ալեքսանդր Բրոնևիցկու կողմից հրավիրվեց անսամբլ։
1956 թվականի ամանորի գիշերը Էդիտա Պիեխան Ալեքսանդր Բրոնևիցկու հրավերով կոնսերվատորիայի ուսանողների անսամբլի հետ Լենինգրադի կոնսերվատորիայում կատարեց Շպիլման Վլադիսլավի «Կարմիր ավտոբուս» (Autobus czerwony) երգը (լեհերեն)։
Լեհ ուսանողների առաջին իսկ ելույթը հաղթական էր․ Պիեխան չորս անգամ կատարեց նույն երգը, իսկ հաջորդ օրը նրա և ուսանողական կոլեկտիվի մասին գիտեր ողջ Լենինգրադը։ Համերգները խանգարում էին համալսարանում սովորելուն և հակառակը։ Էդիտան հասավ նրան, որ թույլատրեցին սովորել հեռակա կարգով, դրա համար նա գնաց Մոսկվա՝ կրթության նախարարի մոտ ։
Եղել է անսամբլի մենակատար, որը 1956 թվականին ստացել է «Բարեկամություն» անվանումը։ Այդ անունը 1956 թվականի մարտի 8-ին ֆիլհարմոնիայում անսամբլի ելույթից առաջ որոշել էր Էդիտա Պիեխան։ Արդեն 1956 թվականին Պիեխան «Կարմիր ավտոբուս» և «Սիրո կիթառ» երգերով նկարահանվում է «Լենինգրադյան էստրադայի վարպետը» վավերագրական ֆիլմում, նույն թվականին «Ленгрампластмассе»-ում ձայնագրվում են նրա առաջին ձայնապնակները։ 1957 թվականին «Բարեկամություն» անսամբլը և Էդիտա Պիեխան «Աշխարհի ժողովուրդների երգերը» ծրագրով Մոսկվայում արժանացան Երիտասարդության և ուսանողության 6-րդ համաշխարհային փառատոնի ոսկե մեդալի և դափնեկրի կոչման, որից հետո անսամբլը դարձավ Ленконцерт կազմակերպության պրոֆեսիոնալ կոլեկտիվ։
Սակայն երգչուհին իր պրոֆեսիոնալ գործունեության սկիզբը համարում է 1957 թվականի աշունը, երբ իր անունն առաջին անգամ տեսավ ազդագրի վրա։ «Բարեկամություն» անսամբլի հետ միասին Է․ Պիեխան ելույթ է ունեցել աշխարհի տասնյակ երկրներում, այդ թվում Լեհաստանում, Չեխոսլովակիայում, ԳՖՀ-ում, Ֆինլանդիայում, Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետությունում, Հունգարիայում, Ավստրիայում, Կուբայում, Գոնդուրասում, Բոլիվիայում, Պերուում։ Է․ Պիեխան Բրյունո Կոկատրիկսի հրավերով երգել է Փարիզի «Օլիմպիա» համերգասրահում, ելույթ է ունեցել Մոնղոլիայում, ԱՄՆ-ում, Աֆղանստանում ։
1959 թվականին «Բարեկամություն» անսամբլը կազմալուծվեց ջազ քարոզելու, երգչուհու կողմից ռուսերենը քարոզելու, անսամբլի երաժիշտների ստիլյագա լինելու պատճառով։ Նոր կազմով անսամբլն իր գործունեությունը վերսկսեց Ալեքսանդր Բրոնևիցկու շնորհիվ մշակույթի նախարարության վերանայումից հետո ։
«Բարեկամություն» անսամբլի 20 տարվա գործունեության ընթացքում երաժիշտները բազմաթիվ անգամ փոխվել են։ Անփոփոխ են մնացել խմբի ղեկավար Ալեքսանդր Բրոնևիցկին և մենակատար Էդիտա Պիեխան։ Սակայն 1976 թվականի ամռանը Էդիտա Պիեխան բաժանվեց Բրոնևիցկուց և հեռացավ «Բարեկամություն» անսամբլից։ Երգչուհին ստեղծեց իր անսամբլը, որի երաժշտական ղեկավար դարձավ Լենինգրադի կոնսերվատորիայի շրջանավարտ Գրիգորի Կլեյմիցը։
Է․ Պիեխան դարձել է խորհրդային լավագույն հեղինակների բազմաթիվ երգերի առաջին կատարողը․ աշխատել է կոմպոզիտորներ Ալեքսանդր Ֆլյարկովսկու, Օսկար Ֆելցմանի, Մարկ Ֆրադկինի, Անդրեյ Պետրովի, Գ․ Պորտնովի, Ստանիսլավ Պոժլակովի, Վլադիմիր Ուսպենսկու, Յան Ֆռենկելի, Ալեքսանդրա Պախմուտովայի, բանաստեղծներ Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկու, Իգոր Շաֆերանի, Եվգենի Դոլմատովսկու, Նիկոլայ Դոբրոնրավովի, Լև Օշանինի, Իգոր Կորնելյուկի և այլոց հետ։
«Մելոդիա» ընկերությունում ձայնագրվել է 20-ից ավելի սկավառակ, երգեր, որոնք ներառված են խորհրդային և ռուսական էստրադայի ոսկե ֆոնդում։ Բազմաթիվ երգեր ձայնագրվել են Ֆրանսիայի, Կուբայի, ԳԴՀ-ի, Լեհաստանի և այլ երկրների ձայնագրման ընկերություններում։ Հյուրախաղերով շրջել է աշխարհի ավելի քան 40 երկրներում։ Կուբայում արժանացել է «Երգի տիրուհի» տիտղոսին, երկու անգամ ելույթ է ունեցել Փարիզի «Օլիմպիա» սրահում (այդ թվում 47 համերգ անընդմեջ), ԽՍՀՄ-ում եղել է էստրադային առաջին արտիստը, ով ելույթ է ունեցել Բոլիվիայում, Գոնդուրասում, Աֆղանստանում։
1968 թվականին Սոֆիայում տեղի ունեցած Երիտասարդության և ուսանողության միջազգային 9-րդ փառատոնի քաղաքական երգերի մրցույթում երգչուհին «Огромное небо» երգի համար ստացել է 3 ոսկե մեդալ, իսկ կոմպոզիտոր Վլադիմիր Ուսպենսկու երգերից մեկը («Следующий!») նրա կատարմամբ արժանացել է Ֆաշիզմի դեմ պայքարի կոմիտեի կազմակերպած մրցույթի առաջին մրցանակին։
Կաննում կայացած MIDEM միջազգային երաժշտական տոնավաճառում Է․ Պիեխան «Մելոդիա» ընկերության համար նվաճել է գլխավոր մրցանակը՝ «Նեֆրիտայի ձայնապնակը», որը տրվել է երգչուհու ձայնապնակների ռեկորդային՝ միլիոնավոր տպաքանակի համար։
Է․ Ս․ Պիեխան եղել է համամիութենական և միջազգային բազմաթիվ երաժշտական մրցույթների և փառատոնների ժյուրիի անդամ։
1983 և 1986 թվականներին համերգներ է ունեցել Աֆղանստանում խորհրդային զորախմբերի զինծառայողների համար (Քաբուլ, Բագրամ, Ջելալաբադ, Կունդուզ)։
2007 թվականին իր 70-ամյակը և ստեղծագործական գործունեության 50-ամյակը նշել է Սանկտ Պետերբուրգի «Օկտյաբրսկի» մեծ համերգասրահում և Դվորցովայա հրապարակում ունեցած մեծ համերգով։
Էդիտա Պիեխան իր հոբելյանական տարին շարունակեց 2008 թվականի փետրվարի 16-ին Կրեմլի պետական պալատում ունեցած մենահամերգով։
2009-2011 թվականներին հյորախաղերի երթուղին եղել է Ռուսաստանից Կալինինգրադ և Խաբարովսկ, Մերձբալթիկա, ԱՄՆ, Իսրայել, Բելառուս, Ուկրաինա, Մոլդովիա։
2012 թվականի հուլիսի 31-ին «Օկտյաբրսկի» մեծ համերգասրահում Է․ Պիեխան տոնեց 2 հոբելյան՝ իր 75-ամյակը և ստեղծագործական գործունեության 55-ամյակը։
2012 թվականի հոկտեմբերի 14-ին նրա հոբելյանական համերգը տեղի ունեցավ Կրեմլի պետական պալատում ։
Ընտանիք
Էդիտա Պիեխան ազատ տիրապետում է լեհերենին, գերմաներենին, ֆրանսերենին, երգում է աշխարհի 10 լեզուներով։ Ազատ ժամանակ սիրում է քայլել, բադմինտոն խաղալ, հեծանիվ քշել։ Նախընտրում է ֆրանսիական շանսոնները Էդիթ Պիաֆի կատարմամբ, ռուսական էստրադայի սիրելի արտիստներն են Կլավդիյա Շուլժենկոն, Ալեքսանդր Վերտինսկին, Մարկ Բերնեսը, Լեոնիդ Ուտյոսովը։
2014 թվականին առանց արտիստուհու և նրա ընտանիքների թույլտվության սկսվել են արտիստի կյանքին ու գործունեությանը նվիրված «Էդիտա» հեռուստասերիալի նկարահանումները։
2015 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Ռոսիա 1 և Ռոսիա-HD հեռուստաալիքներով տեղի ունեցավ «Ծնվել է որպես աստղ» սերիալի պրեմիերան։ Հերոսուհու կենսագրությունը շատ է հիշեցնում Էդիտա Պիեխայի կենսագրությունը ։
2013 թվականին Էդիտա Պիեխան 7-րդ անգամ հանրության կողմից առաջադրվեց «Սանկտ Պետերբուրգի պատվավոր քաղաքացի» կոչման շնորհման։ Քաղաքի գուբերնատորին և Օրենսդիր ժողովի նախագահին ուղղված նամակներով Է․ Պիեխային այդ կոչումը շնորհելու թեկնածությունը սատարում էին պատվավոր քաղաքացիներ Ալիսա Ֆրեյնդլիխը և Օլեգ Բասիլաշվիլին, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, Պետդումայի պատգամավոր Իոսիֆ Կոբզոնը, Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստներ Ս․ Կրյուչկովան, Մ, Բոյարսկին, Ա․ Ռոզենբաումը, Լ․ Սենչինան, Յու․ Ստոյանովը, Սանկտ Պետերբուրգի ֆիլհարմոնիայի սիմֆոնիկ նվագախմբի գլխավոր դիրիժոր Ա․ Դմիտրիևը, բալետի պարուհի Ա․ Օսիպենկոն, բանաստեղծ Ա․ Կուշները, գրող-երգիծաբան Ս․ Ալտովը, կոմպոզիտոր Ի․ Կորնելյուկը, Ֆոնտանկայի ափին գտնվող պետական երիտասարդական թատրոնի գլխավոր ռեժիսոր Ս․ Սպիվակը, Սանկտ Պետերբուրգի էստրադային թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Յու․ Գալցևը, ֆոտոնկարիչ Ե․ Ռոժդեստվենսկայան, միջազգային գրոստմայստեր Մ․ Տայմանովը, մոդելյոր Ի․ Տանցուրինան, երգչուհի Տ․ Բուլանովան, դերասան Ա․ Ուրգանտը, ՌԴ ժողովրդական ուսուցիչ, թիվ 56 գիմնազիայի տնօրեն Մ․ Բ․ Պիլդեսը, Հյուսիս-Արևմուտքում կաթոլիկ եկեղեցու գլխավոր հայր Իակինֆը, բալետի պարուսույց Բ․ Էյֆմանը, կինոռեժիսոր Վ․ Բորտկոն, Կոմպոզիտորների միությունը, Նկարիչների միությունը, Պետերբուրգ-կոնցերտը, Պետերբուրգի մետրոպոլիտենը, Գորկու անվան մշակույթի պալատը։
2013 թվականի հուլիսի 11-ին Մոսկվայի ժամանակով 21։30-ին Վիտեբսկում սկսվեց Սլավյանսկի բազար 22-րդ միջազգային փառատոնի բացման համերգը։ Իսկ ցերեկը Վիտեբսկի Ամառային ամֆիթատրոնի Փառքի արահետում տեղի ունեցավ Էդիտա Պիեխայի աստղի տեղադրման հանդիսավոր արարողությունը։
Ֆիլմագրություն
Էդիտա Պիեխայի մասին նկարահանվել են հեռուստատեսային և վավերագրական մի շարք ֆիլմեր․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս երգչուհիներ Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Խորհրդային երգչուհիներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի լեզվաբանության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Հայթաղ (Քաշաթաղի շրջան)
Հայթաղ, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում՝ շրջկենտրոնից 60 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Շալուա գետի Րախիշ վերին հոսանքի ձախ ափին։ Աղբրաձոր, Գահանիստ, Արախիշ, Մովսեսաշեն, Վազգենաշեն և Քարաբակ գյուղերի հետ միասին կազմում է Արախիշ համայնքը։
Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղակայված է Արցախի Հանրապետության արևմտյան հատվածում՝ Քաշաթաղի շրջանում՝ նախկինում՝ Արցախի Վայկունիք գավառում։ Բնակավայրը տեղաբաշխված է Շալուայի վերին հոսանքում՝ նրա երկու վտակների գետի հետ միախառնման եռանկյունում ։
Պատմություն
18-րդ դարի երկրորդ կեսին և 19-րդ դարի  սկզբներին Ղարաբաղի խաների և քրդական ցեղերի ճնշման տակ տարածաշրջանի  բնակավայրերիը հայաթափել են, որն էլ պատճառ հանդիսացավ, որ տվյալ գավառի գյուղերի զգալի  մասի, այդ թվում ՝ Հայթաղի պատմությունը մոռացության մատնվի ։
Տիրելով բարձրադիր այդ գավառներին քոչվոր քրդերի և թուրքերի համար ալպիական մարգագետիններից օգտվելու հնարավորություններ ստեղծվեցին։
19-րդ դարի սկզբներին ամայության մատնված գյուղում հաստատվել էին քուրդ խանշնարած մի քանի ընտանիքներ։ Հայկական բնակավայրը նրանք անվանել են Ղուշասու ։
Գյուղում հաստատված եկվորները մի քանի տասնամյակի ընթացքում ոչնչացրել են հայկական պատմամշակութային արժեքները։ Այսօր այդ հուշարձանների հետքերն անգամ չեն երևում։
Ադրբեջանի խորհրդային կարգերի հաստատելուց հետո ռազմավորական նշանակության այդ բարձադիր վայրերը հանձնվեցին ԱԽՍՀ-ին ։
Գյուղը 1923 թվականին գտնվում էր ԱԽՍՀ Կարմիր Քուրդիստանի օկրուգի, իսկ 1930 թվականին՝ Զանգելանի շրջանի կազմում։
Ազատագրվել է 1993 թվականի ապրիլին, բնակեցվել է 1998 թվականին՝ Ադրբեջանից բռնագաղթած հայ փախստականներով։
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ ։
Բնակչություն
Բնակչությունը 2003 թվականի տվյալներով 30 մարդ է։ 2015 թվականին ուներ 8 մարդ, կա 3 տնտեսություն ։
Տնտեսություն
Զբաղվում են անասնապահությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղից 5 կմ հարավ՝ Րախիշ գետի աջ ձորալանջին, պահպանվել են Աղբրաձորի վանքի ավերակները՝ XI դարի միանավ փոքրիկ եկեղեցով և մոտակա գերեզմանադաշտով (XI-XVII դարերի խաչքարերով և գերեզմանաքարերով)։
Konica
Konica (コニカ Կոնիկա), ճապոնական ընկերություն, ֆոտոժապավենների, ֆոտոապարատների և նրանց համար օգնող սարքավորումների արտադրության համաշխարհային առաջատարներից մեկը։
2003 թվականի օգոստոսի 5-ին առանձնացավ Minolta ընկերությունից, ստեղծելով «Konica Minolta» հոլդինգը։
Պատմություն
Ընկերության պատմությունը սկսվում է 1873 թվականից, երբ Ռոկուսաբուրո Սագիուրան (Rokusaburo Sugiura) սկսեց վաճառել լուսանկարչական նյութեր իր սեփական խանութում։
Սկզբում ընկերությունը կոչվում էր Konishiroku Photo, 1985 թվականից ստացավ ժամանակակից անուն՝ Konica։ Xerox-ի հետ միասին համարվում է տպագրական առաջին մեքենայի մշակողը (U-bix շուկայական անվան տակ) ։
ԽՍՀՄ-ը 1971 թվականից մինչև 80-ական թվականները գնում էր միայն երկու բրենդի տպիչներ՝ Xerox և U-bix։
2007 թվականի մարտին սպասվում է ֆոտոժապավենների, ֆոտոքիմիկան ռեակտիվների և թվային մանիլաբների արտադրությամբ զբաղվող ստորաբաժանման տարանջատումը։
DSLR-ապարատների (թվային միաթաղանթ հայելային ապարատների) ստորաբաժանումը վաճառվել է Սոնի ընկերությանը։
Բացի այդ Dai Nippon ընկերությունը հայտարարել է Konica ընկերության Օդավարայի արտադրամասը գնելու և սեփական բրենդի տակ ֆոտոթղթի արտադրության շարունակման մասին, իսկ Seapac ֆիրման գնել է քիմիական նյութերի արտադրամասը։
Մեկ օբյեկտիվով հաելային տեսախցիկներ F տեսակի ամրացման վահանակով
Ընկերության առաջին միաթաղանթ հայելային ապարատները համակցվել են Konica F տեսակի ամրացման վահանակով։ Այս վահանակը չունի ոչ մի ընդհանրություն Nikon F վահանակների հետ և Konica-ի լուսաթաղանթները համատեղելի չեն Nikon-ի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոնական ընկերություններ
Լինդիտա Հալիմի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2017 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Ղրղզստանի Օլիմպիական կոմիտե
Ղրղզստանի Օլիմպիական կոմիտե, Ղրղզստանի ազգային օլիմպիական կոմիտե։ Հիմնադրվել է 1991 թվականին։ Դարձել է ՄՕԿ-ի անդամ 1993 թվականին ։ Գրասենյակը գտնվում է Բիշկեկում։ Հանդիսանում է ՄՕԿ-ի, ՕՍԱ-ի և մի շարք այլ սպորտային կազմակերպությունների անդամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային օլիմպիական կոմիտեներ Կատեգորիա:Ղրղզստան Կատեգորիա:1991 հիմնադրումներ Ղրղզստանում
Մենիյ Սեն Ժորժ
Մենիյ Սեն Ժորժ (Mesnil-Saint-Georges), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 175 մարդ, բնակչության խտությունը` 28.97 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.04 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 90 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 34 կմ հարավ-արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 108 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 81-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 27։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,0 %։ 81 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 75 անձ (41 տղամարդ և 34 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (2 տղամարդ և 4 կին)։ 27 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Մանա (այլ կիրառումներ)
Մանա անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Մանան (այլ կիրառումներ)
Մանան անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Արտ թերապիա
Արտ թերապիա (անգլերեն՝ art` արվեստ, therapy` բուժում), հոգեթերապիայի ժամանակակից ճյուղ է՝ հիմնված ստեղծագործական ինքնաարտահայտման սկզբունքի վրա։ Այն մի կողմից հոգեբանության, իսկ մյուս կողմից արվեստի հիմքի վրա ձևավորված զարգացող ուղղություն է, որն իր լայն կիրառությունն է գտել ինչպես երեխաների, այնպես էլ մեծահասակների հետ հոգեթերապևտիկ, հոգեշտկող և ինքնաճանաչմանն ուղղված աշխատանքներում։
Խնդիրները
Համաձայն Կ. Ռուդեստամի հետ, արտ-թերապիայի խնդիրներն են։
Տեսակները
1) ստեղծագործական աշխատանքների հիման վրա ստեղծված թերապիա.
2) բնության հետ ստեղծագործության թերապիա.
3) գրականության, արվեստի, գիտության հետ ստեղծագործական թերապիա.
4) ստեղծագործական հավաքման թերապիա.
5) անցյալի հետ կապ հաստատող թերապիա.
7) բժկի հետ ընտանեկան հաղորդագրությունների թերապիա.
8) ստեղծագործ ճանապարհորդության թերապիա.
9) ամենօրյա հոգևոր որոնման ստեղծագործ թերապիա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոգեթերապիա
Ջեսի Ռեյես
Ջեսիկա «Ջեսի» Ռեյես (Jessica "Jessie" Reyez, ), կանադացի երգչուհի, երգերի հեղինակ-կատարող։ Մի քանի երաժշտական մրցանակների դափնեկիր, այդ թվում նաև 2018 թվականի Juno Awards մրցանակաբաշխության «Բեկումնային արտիստ» անվանակարգում։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1991 թվականի հունիսի 12-ին Կանադայի Օնտարիո նահանգի Տորոնտո քաղաքում, կոլումբական ծագմամբ ընտանիքում ։
2017 թվականին նա առաջադրվել է Polaris Music Prize մրցանակաբաշխությունում և երկու անվանակարգում iHeartRadio Much Music Video Awards մրցանակաբաշխությունում ։
2017 թվականի հունիսի 25-ին Ջեսին BET Awards-ի ժամանակ ելույթ է ունեցել «Figures» երգով ։ Նույն թվականի օգոստոսի 8-ին ելույթ է ունեցել Ջիմմի Ֆելոնի երեկոյան շոուի ժամանակ : Նույն ամսին նա ելույթ է ունեցել Օսլոյում գտնվող Tøyenparken փառատոնի ժամանակ «Mama» չհրապարակված սինգլով ։
2018 թվականին Juno Awards-ի ժամանակ հաղթել է «Բեկումնային արտիստ» անվանակարգում ։ Ավելի ուշ նա առաջադրվել է SOCAN Songwriting Prize-ում «Cotton Candy» երգի համար ։
2018 թվականին նա համագործակցել է Էմինեմի հետ «Nice Guy» և «Good Guy» երգերով՝ «Kamikaze» ալբոմի համար ։ Նա նաև առաջադրվել է MTV Video Music Award-ում 2018 «Լավագույն արտիստ արվեստում» և «Տարվա տեսահոլովակ՝ սոցիալական ուղերձով» «Gatekeeper» երգի համար ։
2020 թվականի մարտի 27-ին Ջեսին թողարկել է իր դեբյուտային՝ «Before Love Came to Kill Us» ստուդիական ալբոմը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Կանադացի երաժիշտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կաստրոկարո Տերմե է Տերա դել Սոլե
Կաստրոկարո Տերմե է Տերա դել Սոլե (Castrocaro Terme e Terra del Sole), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Ֆորլի Չեզանա գավառում ։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է՝ 6504 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 167 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 39 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 47011։ Հեռախոսային կոդը` +39 0543։
Կաստրոկարո Տերմե է Տերա դել Սոլեն սահմանակից է Բրիզիգելլա, Դովադոլա, Ֆորլի, Մոդիլիանա, Պրեդապիո համայնքներին։
Կոմունայի հովանավորներն են Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացին, տոնը նշվում է դեկտեմբերի 6-ին, և Սուրբ Պեպարատան Կեսարիայի Պալեստինից։
Կաստրոկարո Տերմե է Տերա դել Սոլեում 1957 թվականից ամեն տարի դեկտեմբերի 6-ին անցկացվում է երաժշտական ​​փառատոն։ Կաստրոկարոն երաժշտական փառատոնի նստավայրն է, որտեղ հանդես են գալիս նոր երգիչներ։
Կաստրոկարոյի փառատոնը հատկապես հայտնի էր Իտալիայում 1962 թվականից մինչև 1980-ականների սկիզբը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Բիբիանո
Բաստիլիա  (Bastiglia), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Ռեջիո Էմիլիա գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2001 թվականի տվյալների կազմում է 8422 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 276 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 28 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 42031։ Հեռախոսային կոդը՝ 0522։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Ես այնժամ, դեռ մահամերձ
«Ես այնժամ, դեռ մահամերձ», Ուիլյամ Ֆոլքների վեպը։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1930 թվականին։
Վեպը մի ծեր ֆերմերի տասը օր ձգվող թաղման պատմություն է։ Վեպը կառուցված է հերոսների մենախոսություններով։ Կազմված է 29 գլխից։
Հայերեն հրատարակություն
Վեպը 2017 թվականին հայերեն հրատարակել է «Անտարես» հրատարակչությունը «Նոբելյան մրցանակակիրներ» մատենաշարով։ Անգլերենից թարգմանեց Սիրարփի Ենգիբարյանը։ Խմբագիր՝ Զավեն Բոյաջյան։ 176 էջ։
Հայերեն հրատարակության հանձնարարականը
Ուիլյամ Ֆոլքների «Ես այնժամ, դեռ մահամերձ» (1930) վեպը կոմպոզիցիոն առումով կառուցված է որպես հերոսների կարճ ու երկար մենախոսությունների շղթա, որում հեղինակային տեքստն իսպառ բացակայում է։ Այն մի ծեր ֆերմերի՝ տասը օր ձգվող թաղման պատմություն է։ Հայերեն հրատարակվում է առաջին անգամ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1930 գրքեր Կատեգորիա:2017 գրքեր Կատեգորիա:Վեպեր Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր
Տեր Մանվել քարգործ
Տեր Մանվել քարգործ (ծննդյան և մահվան տարեթվերն անհայտ են), XV-XVI դարերի քանդակազարդող հայ վարպետ։
Կենսագրություն
Աշխատել է հոր՝ տեր Հովհաննեսի հետ։ Նրանց գործերից հայտնի է Առինջ գյուղի (այժմ՝ ՀՀ Կոտայքի մարզում) մոտ գտնվող ավերակ բերդի մուտքի կամարակալ քարի վրա 1501 թվականին կերտված բարձրաքանդակը՝ դեմառդեմ իրար փաթաթված երկու վիշապ՝ կռվելիս։ Դրանից ներքև, մուտքի կալաքարի վրա, նրանց թողած արձանագրությունն է և քանդակի թիվը՝ ՋԾ (950)։ Գարեգին Հովսեփյանի կարծիքով («Խաղբակյանք», Ա, 165)՝ վիշապների քանդակն ավելի հին՝ XIII—XIV դարերի գործ է։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Հայկազյան (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)
Հայկազյան, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում՝ շրջկենտրոնից 70 կմ հարավ-արևելք՝ Որոտան գետի ստորին հոսանքի աջ ափին ։ Գտնվում է հանրապետության հարավ-արևմտյան հատվածում, մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 120 կմ հեռավորության վրա։
Ջանֆիդա, Սահառ և Դարբնոց գյուղերի հետ միասին կազմում է Հայկազյան համայնքը։
Աշխարհագրություն
Համայնքը հարթավայրային է, ունի 9658,2 հա տարածք, որից 3119,9 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 6128,4 հա անտառային հողեր։ Հայկազյան համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Որոտան գետը։
Համայնքի տարածքում խմելու ջրի համար առկա են թվով 22 գործող անհատական ջրհորներ։
Արցախյան պատերազմ
1993 թվականի հոկտեմբերին հայկական զինված ուժերին հաջողվում է բնակավայրից հեռացնել ադրբեջանական ստորաբաժանումներին։
Հայ-ադրբեջանական պատերազմ, 2020
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ ։
Բնակչություն
Հայկազյան գյուղը վերաբնակեցվել է 1997 թվականին՝ Խորհրդային Ադրբեջանից բռնագաղթած հայ փախստականներով։ 2003 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը 75 է։ 2015 թվականին բնակչության թվաքանակը կազմում էր 74 մարդ, կար 22 տնտեսություն։
Տնտեսություն
Գյուղի բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ, մասնավորապես՝ երկրագործությամբ, այգեգործությամբ և անասնապահությամբ ։
Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում են 100 աշակերտներ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Համայնքի տարածքում առկա է «Լալազարի» կամուրջ (1868 թ.) պատմամշակութային հուշարձանը ։
Զեմբա լեզու
Զեմբա լեզուն (Dhimba) պատկանում է Նիգեր-Կոնգոյական լեզուների ընտանիքի բանտու լեզվախմբին։
Զեմբա լեզվով խոսում են շուրջ 30,000 մարդ։ Լեզուն օգտագործվում է Անգոլա (18,000) և Նամիբիա (4,000) աֆրիկական երկրներում։ Լեզուն նման է Հերերո լեզվին, և հաճա այս լեզուները նույնացվում են կամ զեմբան համարվում է հերերո լեզվի տարատեսակ։
Կատեգորիա:Նամիբիայի լեզուներ Կատեգորիա:Անգոլայի լեզուներ Կատեգորիա:Հերերո
Մի՛ բախիր երկրորդ անգամ (ֆիլմ, 2017)
«Մի ծեծիր երկրորդ անգամ» (Don't Knock Twice), բրիտանական սարսափ ֆիլմ՝ հիմնված վհուկի մասին պատմող քաղաքային մի լեգենդի վրա։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2016 թվականի սեպտեմբերի 29-ին «Ռեյնդանս» կինոփառատոնում ։
Սյուժե
Տաղանդավոր քանդակագործ Ջեսսը երկար ժամանակ տառապել է թմրային կախվածությունից և չի կարողացել խնամել իր վեցամյա դստերը։ Այժմ նա ուզում է վերադարձնել իր արդեն վաղուց մեծացած աղջկան մանկատնից՝ առաջարկելով նրան տեղափոխվել իր և իր հարուստ ամուսնու՝ Բենի տուն։ Խլոյան կտրուկ հրաժարվում է մոր առաջարկից։ Այդ նույն գիշեր նա իր ընկերոջ՝ Դեննիի հետ զբոսնում է տան մոտով, որտեղ ժամանակին ապրել է նրանց մանկության վհուկը։ Այժմ տան շուրջը հյուսված են սարսափելի լեգենդներով, օրինակ՝ դուռը երկու անգամ ծեծելը նշանակում է արթնացնել վհուկին և դառնալ նրա զոհը, վաղ թե ուշ նա գալու է քո հետևից։ Տուն վերադառնալուց հետո Դեննիի մոտ է գալիս մի դիվական արարած։ Խլոյան շփվում է Դեննիի հետ համակարգչով, սակայն դա նրան չի փրկում. Դեննիին առևանգում է անտեսանելի ուժը։ Երբ դիվական հոգին գալիս է Խլոյայի մոտ, նա վախից որոշում է տեղափոխվել մոր տուն։ Խլոյան թշնամաբար է տրամադրված մոր նկատմամբ և չի պլանավորում մնալ նրա մոտ երկար ժամանակ։ Բայց Ջեսսը հիմնավորապես նպատակադրված է վերադարձնել իր աղջկա նախկին վերաբերմունքն ու սերը։ Մոր դղյակում Խլոյային սկսում են հետապնդել տարօրինակ իրաադարձություններ։ Իսկ Ջեսսը երազում տեսնում է մի ծեր կնոջ ինքնասպանություն։ Խլոյան ճանաչում է նրա մեջ Մերի Ամինովին և պատմում է Ջեսսին ծեր հարևանուհու մասին, ում մեղադրում էին երեխաների առևանգման մեջ և մանկության ժամանակ վհուկ էին համարում։ Ջեսսը դրան լուրջ չի վերաբերվում, սակայն ժամանած մոդել Թիրան, տեսնելով Խլոյային, փախչում է՝ պնդելով, որ նրա շուրջը մեծ քանակությամբ խավար է կուտակված։ Այժմ Խլոյան հավատում է, որ իրեն հետապնդում է վհուկը, իսկ Ջեսսը հակառակն է մտածում։ Այնուամենայնիվ նրանց սպասվում է միասին անցնել իրական աշխարհի շեմը՝ բացահայտելու համար քաղաքային լեգենդի ճշմարտությունը։
Քննադատություն
«Մի՛ բախիր երկրորդ անգամ» ֆիլմն ստացել է խառը և բացասական արձագանքներ։ Rotten Tomatoes կայքէջի օգտատերերը ֆիլմին տվել են 36 % դրական արձագանքներ 5.6/10 միջին գնահատականով ։
Կյատ
Կյատ ([]), Մյանմա պետության (մինչև 1989 թվականը`Բիրմա) դրամական միավոր։ Տեղական անվանումը չա կամ ջա։ Մեկ կյատը հավասար է 100 պյայի։ 1952 թվականից մինչև 1989 թվականը անվանվել է բիրմանյան կյատ, 1989-ից` մյանմանյան կյատ։
Պատմություն
Կյատ հասկացությունը հանդիպում է XIX դարում։ Այս անվանումն ընդհանուր էր Ինդոչինաստանի մի քանի պետությունների համար (Բիրմա, Սիամ, Լաոս, Կամբոջա), տիկալյա չափման միավորը ծառայում էր ոչ միայն որպես դրամական միավոր, այլև զանգվածի չափման միավոր։ Մինդոն արքայի օրոք` 1852-1878 թվականներին տիկալի հիման վրա, որը հավասար էր հնդկական ռուպիին, լույս տեսան բիրմանյան մետաղադրամներ, այդ թվում 1 կյատ արժեք ունեցող (արծաթ) և 1 պյատ արժողությամբ (պղինձ, 1⁄64 կամ 1⁄80 կյատ)։ Դրանք շրջանառության մեջ մնացին մինչև 1892 թվականի ապրիլի 1-ը ։
1883 թվականին Բիրմայի որոշ տարածքներ, իսկ 1885 թվականին Բիրման ամբողջությամբ դարձավ բրիտանական գաղութ (նահանգ` Բրիտանական Հնդկաստանում), իսկ որպես նրա պաշտոնական դրամական միավոր պաշտոնապես հռչակվեց հնդկական ռուպին։ Հնդկական մետաղադրամները և թղթադրամները գաղութում մնացին որպես վճարման միջոց մինչև 1939 թվականի ապրիլի 1-ը։ 1897-1922 թվականներին Բրիտանական Հնդկաստանի կառավարությունը հատուկ Ռունգանի համար, լույս ընծայեց նույնպիսի թղթադրամներ, ինչպես հնդկական ռուպին, իսկ 1917 թվականին և 1927-1937 թվականներին Բիրմայի ամբողջ տարածքի համար, որոնք երբեմն անվանվում են բիրմանյան ռուպի։