cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(4469) Ուտինգ
(4469) Ուտինգ (Utting), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի օգոստոսի 1-ին Պերիթ աստղադիտարանի կողմից Բիքլիյում ։
Մեղմասություն
Կատեգորիա:Ոճաբանություն
(4469) Ուտինգ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,576042 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0911 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,061 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1510,18 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,238383 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,84° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պերիթ աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պեսկի (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Պեսկի (Пески), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պերվոմայսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր
Շատոնեֆ լե Մարտիգ
Շատոնեֆ լե Մարտիգ (Châteauneuf-les-Martigues), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 11564 մարդ, բնակչության խտությունը` 365.37 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 31.65 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 650 կմ հարավ, Մարսել քաղաքից` 20 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 7362 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 5148-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 2214։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,9 %։ 5148 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 4552 անձ (2432 տղամարդ և 2120 կին)։ Գործազուրկ են եղել 596 անձ (242 տղամարդ և 354 կին)։ 2214 անաշխատունակներից 591-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 739-ը` թոշակառուներ, իսկ 884-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ծղրիդը
«Ծղրիդը», Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանի կողմից այս պատմվածքի գրման ստույգ տարեթիվն անհայտ է ։
Ինքնագիրը չի պահպանվել։
Պահպանվել է ընդամենը մի տարբերակ։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Հասկեր» մանկական ամսագրից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պատմվածքներ Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներ
Նիկոլայ Նեկրասովի տուն-թանգարան
Նիկոլայ Նեկրասովի տուն-թանգարան (Музей-квартира Н. А. Некрасова), ռուս բանաստեղծ ու հրատարակիչ Նիկոլայ Նեկրասովի կյանքին ու գործունեությանը նվիրված թանգարան Սանկտ Պետերբուրգում։ Թանգարանը գտնվում է Կրաևսկու տանը, որտեղ 19-րդ դարի կեսերին գործում էր ռուս գրականության կենտրոն։ Թանգարանը հիմնադրվել է 1946 թվականին ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդի հանձնարարականով՝ բանաստեղծի ապրած վերջին տանը ։
Պատմություն
Թանգարանը պատմում է ոչ միայն Նեկրասովի կյանքի ու ստեղծագործության, այլև հետպուշկինյան շրջանի ռուս գրականության ու նրա առավել անվանի ներկայացուցիչների մասին։ Այստեղ կարելի է տեսնել գրողների դիմանկարներ՝ ստեղծված ռուս հայտնի նկարիչների Ի. Կրամսկու, Կ. Գորբունովի կողմից, ինչպես նաև վավերագրական արժեք ունեցող հազվագյուտ լուսանկարներ։ Ցուցադրություն կա տան նաև, այսպես կոչված, Պանաևյան հատվածում՝ այն սենյակներում, որտեղ 1857-1862 թվականներին ապրել ու աշխատել է Իվան Պանաևը՝ Նեկրասովի ընկերն ու համախմբագիրը։ Ներկայացված ցուցանմուշները պատմում են տաղանդավոր գրողի ու լրագրողի կյանքի ու ստեղծագործության մասին։ Թանգարանի ցուցանմուշների ընդհանուր թիվը կազմում է ավելի քան 11 հազար միավոր։
Թանգարանն զբաղեցնում է շինության Կրաևյան հատվածը ևս։ Հայտնի գրող, հրատարակիչ Անդրեյ Կարևսկին ու նրա դուստրը եղել են տան վերջին սեփականատերերը։ 1990-ական թթ. սկզբին Ա. Կրաևսկու նախկին բնակարանում տեղավորվել են ցուցասրահներ, որտեղ թանգարանն անցկացնում է պետերբուրգցի նկարիչների ու կոլեկցիոներների ցուցահանդեսներ, երաժշտական ու գրական երեկոներ։
Տան ժողովրդական անվանումն է «Հինգ Նիկոլայ» (ռուս.` «Пять Николаев»), ինչը կապվում է տան պատերի հուշատախտակների թվի հետ (Նիկոլայ Նեկրասով, Նիկոլայ Չեռնիշևսկի, Նիկոլայ Դոբրոլյուբով, Նիկոլայ Պիրոգով, Նիկոլայ Ֆիգներ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի թանգարաններ
Լալիո (այլ կիրառումներ)
Լալիո, կարող է վերաբերել՝
Վարդան Միրզոյան
Վարդան Միրզոյի Միրզոյան, հայ դերասան, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ։
Կենսագրություն
Վարդան Միրզոյանը ծնվել է Հին Նախիջևանի Յարմշա գյուղում, մեծացել է Թիֆլիսում, սովորել է քաղաքի ռեալական, ապա Ներսիսյան դպրոցում, հաճախել է նաև Լոնգի նկարչական դպրոցը։ 1897 թվականից հանդես է եկել տարբեր դերասանական խմբերում, 1903 թվականից եղել է Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում, հաճախել դրամատիկական դասընթացների։ Նա Ավճալյան ժողովրդական թատրոնի հիմնադիրներից է։ 1919 թվականին Երևանում հիմնադրել և ղեկավարել է թատերական ստուդիա, որի սաները հետագայում հայտնի դերասաններ են դարձել։ 1920-ական թվականներին Միրզոյանը խաղացել է Բաքվի, Թիֆլիսի ու Լենինականի թատրոններում։ 1929 թվականից աշխատել է Երևանի Պատանի հանդիսատեսի թատրոնում ։
1929 թվականից դասավանդել է Երևանի թատերական ուսումնարանում, տեխնիկումում և ինստիտուտում։ Նկարահանվել է կինոյում։ 1966 թվականին հրատարակել է «Թատերական օրագրեր»-ը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Պորտուգալիայի ազգային գրադարան
Պորտուգալիայի ազգային գրադարան, խոշոր գրադարան Լիսաբոնում։
Պատմություն
Լիսաբոնի գրադարանը, ինչպես և ողջ քաղաքը, 1755 թվականի աղետալի երկրաշարժի հետևանքով մեծ կուրուստներ է կրել։ 40 և ավելի տարի հետո՝ 1976 թվականի փետրվարի 29-ին, հրատարակվել է Մարիա I-ի օգոստոսյան «Արքունիքի հասարակական գրադարանի» (Real Biblioteca Pública da Corte) հաստատության մասին դեկրետը։ Գրադարանը ձևավորվել է «Արքունի գրաքննության սեղանի գրադարանների» ֆոնդերի հաշվին, որը հիմնադրվել էր 1768 թվականին։
Նորաստեղծ գրադարանը գտնվում էր Պրասա դու Կամերսի հրապարակում, իսկ նրա ֆոնդերը ստեղծման օրվանից հանրամատչելի էին և չէին սահմանափակվում միայն գիտնականների շրջանակով։ 1807 թվականին փրկվելով Նապոլեոն I-ի արշավանքներից՝ արքունիքը իր հետ Ռիո դե Ժանեյրո է տանում նաև Արքունի գրադարանը, որը դառնում է Բրազիլիայի ազգային գրադարանի հիմքը։ 1821 թվականին, երբ արքունիքը հետ է վերադառնում Լիսաբոն, իր հետ վերցնում է միայն գրադարանի մի մասը՝ այսպես կոչված «Աժուդայի գրադարանը», որը 1880 թվականից գտնվում է Աժուդայի պալատում և հիմա մտել է Ազգային գրադարանի կազմի մեջ՝ չնայած մնում է որպես ինքնուրույն հավաքածու։
1836 թվականին (շինության անբավարարության պատճառով) Արքունի հասարակական գրադարանը տեղափոխվում է Չիադու (Chiado) թաղամաս, որտեղ տեղավորվում է Սուրբ Ֆրանցիսկ քաղաքային մենաստանի (Convento de São Francisco da Cidade) շինություններում ։ Տեղափոխությանը զուգահեռ գրադարանը փոխում է նաև անվանումը և սկսում է կոչվել Պորտուգալիայի ազգային գրադարան։
1910 թվականին հռչակվում է Պորտուգալիայի Առաջին Հանրապետությունը, և գրադարանը հարստացվում է ցրված կրոնական հաստատությունների ֆոնդերով։
1956 թվականին նոր մուտքերի հետևանքով տեղի անբավարարության պատճառով որոշում է կայացվում տեղափոխել գրադարանը Լիսաբոնի համալսարան։
1958 թվականին ճարտարապետ Պորֆիրու Պարդան Մոնտեյրուի նախագծով սկսվում է գրադարանային նոր շենքի կառուցումը։ 1969 թվականին տեղի է ունենում գրադարանի նոր շենքի բացման արարողությունը։
2011 թվականին ավարտվում է նոր գրապահոցի շինարարությունը։
2000 թվականից անցկացվում է թվային գրադարանի զարգացումը, որը հանդիսանում է Europeana գրադարանի մի մասը։ 2005 թվականին գրադարանը European Library նախագծի հիմնադիրների շարքում էր։
Ֆոնդեր
Ազգային գրադարանի ֆոնդերը բաժանված են վեց բաժինների․
Աժուդայի գրադարան
Ազգային գրադարանին է պատկանում նաև այսպես կոչված Աժուդայի գրադարանը, որի ֆոնդերը այսօր կազմում են գրեթե 150 000 հատոր, որոնց թվում են․
Զարյա (գյուղ, Արխանգելսկի շրջան)
Զարյա (Заря, Заря), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 384 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի բնակավայրեր
1024 (թիվ)
1024 (հազար քսանչորս), բնական թիվ, որը գտնվում է 1023-ի և 1025-ի մեջտեղում։
Լուտրա-Էդիպսու
Լուտրա-Էդիպսու (Λουτρά Αιδηψού), ծովափնյա փոքր քաղաք Հունաստանում։ Կառուցվել է ծովի մակերևույթից 32 մ բարձրության վրա, մերձափնյա Եվբեայից հյուսիս-արևմուտք, Էդիպսոս ծովախորշի մուտքի մոտ, Խալկիդայից 66 կմ հյուսիս-արևմուտք, Լամիից 53 կմ արևելք և Աթենքից 114 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Մտնում է Արևմտյան Հունաստանի պերիֆերիայի կազմի մեջ գտնվող Էվբեյա ծայրամասային միավորի Իստիեա-Էդիպսոս համայնքի մեջ։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի՝ բնակչության թիվը կազմում է 2560 մարդ։
Ազգային ճանապարհ 77-ը Լուտրա-Էդիպսուն կապում է Խալկիդայի հետ։
Պատմություն
Երկրամասը հնագույն ժամանակներից հայտնի է որպես տաք բուժիչ աղբյուրներով բալնեոթերապիայի առողջարան ։ Ժամանակակից առողջարանը կար դեռևս 1887 թվականից։
1920 թվականին Լուտրա-Էդիպսու քաղաքը բաժանվել է Էդիպսոսից։ 1926 թվականին ստեղծվել է Լուտրա-Էդիպսու համայնքը ։ 1934 թվականին միությունը ճանաչվել է որպես համայնք (դիմա) ։
Լուտրա-Էդիպսուի համայնք
Լուտրա-Էդիպսու համայնքային միության մեջ մտնում է 7 բնակավայր և Այոս-Եորոս վանքը։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի՝ բնակչության թիվը կազմում է 4519 մարդ։ Մակերեսը  46,822 կմ² է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Ժնևի շատրվան
Ժնևի շատրվան (Jet d'eau de Genève, տարբեր լեզուներուվ այն չի թարգմանվում՝ Jet d’Eau, Ժե դ’Օ), շատրվան Ժնևում՝ Շվեյցարիայում։ Քաղաքի կարևոր տեսարժան վայրը և աշխարհի ամենաբարձր շատրվաններից մեկը։
Պատմություն
Առաջին անգամ շատրվանը կառուցվել է 1886 թվականին այսօրվա տեղադիրքից մի քիչ ներքև ։ 1891 թվականին ի պատիվ Շվեյցարիայի համադաշնության 600-ամյակի շատրվանը կառուցվեց քաղաքում՝ ընդհանուր տեսանելիությամ համար։
Այդ ժամանակ նրա առավելագույն բարձրությունը կազմում էր 90 մետր։ Այսօրվա վայրում շատրվանը տեղադրվել է 1951 թվականին՝ պոմպային կայանքի վրա՝ որը լճի տակ է։ Սա արվեց որպեսզի չօգտագորվի ջրմուղի ջուրը, ինչպես նախկինում, այլ հենց լճի ջուրը։
2003 թվականից շատրվանն աշխատում է ամենօրյա ռեժիմով։ Այն անջատում են միայն սաստիկ քամիների և սառնամանիքների դեպքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շատրվաններ Կատեգորիա:Ժնև Կատեգորիա:Շվեյցարիայի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:1886 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ժնևի լիճ
Ֆընդխլու
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Մունետիկ
Մունետիկ, հրապարակներում բարձր ձայնով որևէ նորություն ազդարարող անձնավորություն։ Հնում թագավորները, իշխանները իրենց հրովարտակները, կարգադրությունները ժողովրդին հաղորդում էին մունետիկների միջոցով։ Մունետիկների պաշտոնը վարում էին իշխողների վստահությունը վայելող մարդիկ, որոնք օժտված էին զորեղ ձայնով։ Փոխաբերաբար նշանակում է քարոզիչ, որևէ գաղափարի արտահայտիչ։
Կատեգորիա:Միջնադարի մշակույթ Կատեգորիա:Մասնագիտություններ
Լյուբիմոե (գյուղ, Սումիի շրջան)
Լյուբիմոե (Любиме), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
Լաստովցի (գյուղ, Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Լաստովցի գյուղում բնակվում էր 591 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2865 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 206,28 մարդ/կմ²։
Լյուբիմոե (գյուղ, Սումիի շրջան)
1988 թվականի տվյալներով Լյուբիմոե գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սուրեն Խաչատրյան
Սուրեն Եղիայի Խաչատրյան, հայ ռեժիսոր, թատերական գործիչ։
Կենսագրություն
1916 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը։ 1910-1934 թվականներին եղել է ՄԳԹ-ի ռեժիսոր, 1918-1922 թվականներին՝ Ռուսաստանի լուսժողկոմատի թատերական բաժնի ազգային փոքրամասնությունների հանձնաժողովի նախագահ, Մոսկվայի հայկական պետական դրամատիկական ստուդիայի հիմնադիր (1918)։ Աջակցել է Աստրախանում, Նոր Նախիջևանում, Կրասնոդարում և այլ քաղաքներում հայկական թատերախմբերի կազմակերպմանը ։
Գրականություն
Сурен Хачатурян. Статьи, воспоминания, письма, документы, Е., 1969.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ թատերական գործիչներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:Խորհրդային կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Մաևո
Մաևո (Maewo), Խաղաղ օվկիանոսի կղզի, Նոր Հիբրիդյան կղզեխմբում։ Գտնվում է Վանուատու Հանրապետությունում։ Վարչականորեն մտնում է Պենամա գավառի մեջ։ Անվան երկրորդ տարբերակն է Ավրորա։
Աշխարհագրական դիրք
Մաևո կղզին գտնվում է Էսպիրիտու Սանտո կղզուց 105 կմ դեպի արևելք։ Մոտակա մայրցամաքը Ավստրալիան է, որը կղզուց հեռու է ավելի քան 1300 կմ ։
Ինչպես և կղզեխմբի այլ կղզինները, Մաևոն նույնպես համարվում է հրաբխային ծագման ։ Կղզու երկարությունը կազմում է 57 կմ, լայնությունը՝ 8 կմ ։ Մաևոյի մակերեսը կազմում է 303,6 կմ²։ Կղզու ամենաբարձր կետը հասնում է 811 մետրի ։
Մաևոյի կլիման խոնավ արևադարձային է։ Տեղումների տարեկան միջին քանակը կազմում է 3500 մմ ։ Տարին կղզում բաժանվում է երկու սեզոնների․ տեղումների սեզոն, որը ձգվում է նոյեմբերից մինչև ապրիլ, և չոր սեզոն, որն էլ ձգվում է մայիսից մինչև հոկտեմբեր "։
Կղզում շատ են ցիկլոնները և երկրաշարժերը։
Պատմություն
Վանուատի կղզին հիմնադրվել է ավելի քան 2000 տարի առաջ, երբ Սողոմոնյան կղզիներից մարդիկ արտագաղթում էին Խաղաղ օվկիանոսի հյուսիս֊արևմտյան տարածք և Պապուա ֊ Նոր Գվինեայի մաս ։
1768 թվականի մայիսին Մաևոյի կողքով նավարկել է ֆրանսիացի ճանապարհորդ Լուի Անտուան դե Բուգենվիլը, իսկ 1774 թվականին, անգլիացի ճանապարհորդ Ջեյմս Կուկը, որը կղզուն տվեց Ավրորա անունը ։
1906 թվականի մարտին Մաևոն, ինչպես և Նոր Գեբրիդի մյուս կղզինները, դարձավ Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի կալվածքները, այսինքն կղզեխումբը ստացավ անգլո֊ֆրանսիական խնամակալության կարգավիճակ ։
1980 թվականի հունիսի 30֊ին Նոր Հիբրիդյան կղզիները Ֆրանսիայից և Մեծ Բրիտանիայից ստացան անկախություն, և Մաևո կղզին դարձավ Վանուատու Հանրապետության տարածք։
Բնակչություն
2009 թվականին Մաևոյի բնակչության թիվը կազմել է 3569 մարդ ։ Գլխավոր բնակավայրը համարվում է Լակարերը, որը գտնվում է Մաևոյի հյուսիս֊արևմուտքում։ Նաոնե գյուղից ոչ շատ հեռու գտնվում է կղզու միակ ավիաուղին ։
Ջորջ Դոքմեջյան
Ջորջ Դոքմեջյան (լրիվ անունը՝ Դյոկմեջյան Գուրգեն Ջորջ կրտսեր (անգլերեն՝ Courken George Deukmejian, Jr.), ), հայազգի ամերիկյան պետական և քաղաքական գործիչ։
Կենսագրություն
Հայրը՝ Գուրգեն Ջորջ Դոքմեջյանը, եղել է գորգավաճառ Այնթապից։ ԱՄՆ ներգաղթելուց հետո նա ամուսնացել է Դոքմեջյանի մոր՝ էրզրումցի Ալիս Դոքմեջյանի հետ (օրիորդական ազգանունը՝ Գայրդյան)։ Վերապրել են Ցեղասպանությունը, տեղափոխվել ԱՄՆ ։ Ավարտել է Նյու Յորքի Սենթ Ջոն համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, 1955 թվականին տեղափոխվել է Կալիֆոռնիա, որտեղ 1963 թվականին ընտրվել է նահանգային ժողովի անդամ (առ 1967 թվական), 1967-1979 թվականներին` նահանգային սենատոր, 1979-1988 թվականներին` Կալիֆոռնիայի ընդհանուր դատախազ։ 1982-1991 թվականներին զբաղեցրել է Կալիֆոռնիայի նահանգապետի պաշտոնը։ 1985 թվականին Դոքմեջյանի նախաձեռնությամբ ապրիլի 24-ը Կալիֆոռնիայում հայտարարվեց Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օր։ 1990 թվականին Դոքմեջյանը հատուկ հայտարարագրով ապրիլի 24-ը հռչակեց Հիշատակի պետական օր և կոչ արեց համայն մարդկությանը միանալ հայ զոհերի հիշատակի հարգանքի այդ տուրքին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
6174 (թիվ)
Մաթեմատիկայում
Կատեգորիա:Ամբողջ թվեր
Չարլզ Ռևսոն
Չարլզ Հասկել Ռեվսոն (Charles Haskell Revson, ), ամերիկացի գործարար և բարեգործ։ Նա առավել հայտնի էր որպես կոսմետիկայի արդյունաբերության առաջատար ղեկավար, ով հինգ տասնամյակ ստեղծեց և ղեկավարեց Ռեվլոնը։
Վաղ ժամանակներում
Ռևսոնը ծնվել է Մասաչուսեթս նահանգի Սոմերվիլ քաղաքում և հետո,նրա ընտանիքը Կանադայից մեկնեց ԱՄՆ։ Նա մեծացել է Նյու Հեմփշիր նահանգի Մանչեսթեր քաղաքում։ Նրա հայրը ՝ Սամուել Ռեվսոնը, ծնվել է Լիտվայում և Ռուսաստանի հրեական ժառանգությունից, մայրը ՝ Ժանետ Ուայս Ռևսոնը, Ավստրո-Հունգարիայում և գերմանական հրեական ծագմամբ։ Նրա ծնողները 19-րդ դարի վերջին գաղթեցին Բոստոն, որտեղ ունեցան եւս ութ երեխա։ 1920-ականներին Ժանեթը երիտասարդ մահացավ թոքաբորբից։ Ժանետի ծնողները ՝ Սաուլ Ջ. Եվ Մերի Էլլա Գրինբերգ Վայսը, ազդեցին իրենց շատ սերունդների վրա ՝ հաջողության հասնելու համար։ Վայսի ընտանիքի հետնորդներից շատերը ցուցադրեցին այնպիսի հատկություններ, ինչպիսիք են կատարելագործվածությունն ու գեղագիտությունը, որոնք ակնհայտ էին Չարլզ Ռևսոնի կարիերայում։ Ռեվսոնը, ինչպես Վայսի ընտանիքի շատ այլ հետնորդներ, բաժանվեց ծագման ընտանիքի մեծ մասից `ստեղծելով կատաղի ինքնավար ինքնություն։ Ռևսոնի հայրը աշխատում էր որպես սիգար գլան Մանչեսթերում, ոչ հեռու այնտեղից, որտեղ ապրում էին Ռեվսոնը Սքոդ Արեայում, գերմանա-ամերիկյան թաղամասում, որը մաս էր կազմում Մանչեսթերի «Վեսթ Սայդի»-ի։ Ռևսոնը տեղափոխվեց Բոստոն ՝ Ուայսի ընտանիքի անդամների հետ ապրելու։ Մանչեսթերի ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո։
Ռևլոնի հիմնադրում
Երբ Էլկան, որտեղ նա աշխատում էր, կոսմետիկայի ընկերությունը, նրան չբարձրացրեց ազգային դիստրիբյուտորի պաշտոնում, Ռևսոնը որոշեց իր համար բիզնես սկսել ։
Վիկտորինային շոուի սկանդալներ
1950-ականների կեսերին Ռեվլոնը հովանավորեց «64,000 ԱՄՆ դոլարի հարցը» վիկտորինային շոուն, որը դարձավ հեռուստատեսային երևույթ և զգալիորեն մեծացրեց վաճառքը։ Ընկերության երկրորդ պատասխանատու Ռևսոնը և նրա եղբայր Մարտինը, իբր, պրոդյուսերներից պահանջել են վերահսկել հարցերը, որպեսզի իրենց [ո՞վ] շահեն և պահպանեն ծրագրի բարձր վարկանիշները։ Սա առաջացրեց այն, ինչը հետագայում հայտնի դարձավ որպես վիկտորինայի շոուի սկանդալ, քանի որ «64,000 դոլար արժողությամբ հարցը», «Մարտահրավերը» և «Քսան մեկը» հանգեցրին արտադրողների և հովանավորների կասկածելի մեթոդների կրկնօրինակմանը ՝ մեծ դիտում ապահովելու համար ։ Ժամանցային արտադրություններ, Ընկերության գործադիր պրոդյուսեր Սթիվ Կարլինը, որը արտադրում էր $ 64,000 հարցը և $ 64,000 $ մարտահրավերը, կոչված էր վկայություն տալու Կոնգրեսին հեռուստատեսային վիկտորինային ներկայացումների կեղծման մասին։ Նա ասաց, որ Ռեվսոն պահանջում է կեղծել շոուները բարձր վարկանիշ ապահովելու համար։ «Հեռուստատեսությունում ավանդույթ կա ... հաճախորդին հաճոյանալ փորձելը», - վկայեց Կարլինը։ «Մենք պատրաստ էինք հաճեցնել հաճախորդին»։ Չնայած նրանք վկայեցին, ոչ Չարլզը, ոչ էլ Մարտին Ռևսոնը երբևէ չեն դարձել պաշտոնական հետաքննության առարկա։ Երբ վիկտորինայի շոուի ֆենոմենն ավարտվեց, սպանվեց բացահայտումների արդյունքում, Ռեվլոնը զգալիորեն մեծացրեց իր մասնաբաժինը շուկայում և ստեղծվեց որպես միջազգային ուրվական իր տեղը ։
Անձնական կյանք
Չարլզ Ռեւսոնը երեք անգամ ամուսնացել է ։ Նրա առաջին ամուսնությունը կարճ է տևել։ Նրա երկրորդ կինը Անկի Ռևսոնն էր ՝ որդիները Ջոնը, Չարլզ Հ. Ռևսոն կրտսերը և որդեգրված դուստր Պենելոպան։ Նա ունի 5 թոռներ ՝ Ջիլ Ռևսոն, Ջենիֆեր Միտչել, Չարլզ Միտչել, Չարլզ Հ. Ռևսոն III և Ալեքսանդր Ռևսոն։ Նա երրորդ անգամ ամուսնացավ Լին Ռեվսոնի հետ (ով 1980-ականներին Էնդի Ուորհոլի դիմանկարների թեման էր) ։ Նա սիրավեպ է ունեցել նաեւ դերասանուհի / երգչուհի Էարտա Քիթի հետ։ Նրա եղբորորդին ՝ Փիթեր Ռևսոնը, Ֆորմուլա 1 ձիարշավի վարորդը և նրա եղբայրը ՝ Մարտինի որդին, մահացավ 1974 թվականից. նախքան իր մահաբեր վթարը գործնական 1974-ին Հարավաֆրիկյան Գրան Պրիի համար
Ռևսոնը մահացավ 1975 թվականի օգոստոսի 24-ին Նյու Յորքի Նյու Ռոշել նահանգի Պրեմիում Փոինթ քաղաքում, որը գտնվում է իր տանը ։
Մարդասիրություն
1956 թվականին Ռևսոնը հիմնեց Չարլզ Հ. Ռևսոնի հիմնադրամը, որը նա ֆինանսավորեց ավելի քան 10 միլիոն դոլար իր կյանքի ընթացքում։ Հիմնադրամը ֆինանսավորել է դպրոցներ, հիվանդանոցներ և հրեական համայնքին սպասարկող կազմակերպություններ, որոնք հիմնականում գտնվում էին Նյու Յորքում։ Իր մահից հետո Ռևսոնը հիմնադրամին իր գույքից 68 միլիոն դոլար օժտեց և տնօրենների խորհրդին շնորհեց հայեցողություն ՝ գծագրելու հիմնադրամի հետագա ընթացքը։ 1978 թ.-ին հիմնադրամը սկսեց դրամաշնորհների տրամադրման պաշտոնական գործընթաց, և այդ ժամանակից ի վեր, նա ընդհանուր առմամբ հատկացրել է 145 միլիոն դրամաշնորհ, իսկ նրա օժտումը 68 միլիոն դոլարից դարձել է 141 միլիոն դոլար
Ժառանգություն
Ռևսոնը Դուգ Ռայթ-Սքոթ Ֆրանկել-Մայքլ Կորիի «Պատկերի ներկ» մյուզիքլի հերոսն էր, որը հիմնավորված էր Լինդի Վուդհեդի համանուն գրքի և «Փոշի» և «Փառք» վավերագրական կինոյի վրա, ինչպես նաև դերասանական կազմի սկզբնական ձայնագրության վրա ՝ Փեթի Լյոպնեի դերում ՝ Հելենա Ռուբինշտեյնի դերում, և Քրիստին Էբերսոլին ՝ Էլիզաբեթ Արդենի դերում  :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Գեորգի Ժուկով
Գեորգի Կոստանտինովիչ Ժուկով (Георгий Константинович Жуков, ), խորհրդային զորավար, Խորհրդային Միության մարշալ (1943 թ.-ից), Խորհրդային Միության քառակի հերոս, Մոնղոլական Ժողովրդական Հանրապետության հերոս (1969 թ.)։
Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Կարմիր բանակում ծառայել է 1918 թվականից։ Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմում եղել է էսկադրոնի հրամանատար։ Ավարտել է հեծելազորի բարձրագույն հրամկազմի կատարելագործման դասընթացները (1930 թ.), ապա վարել հրամանատարական բարձր պաշտոններ։ 1939 թ.-ին Խալխին-Գոլի մարտերում ղեկավարել է ճապոնացիների ջախջախումը։ 1940 թ.-ից՝ Կիևի հատուկ ռազմական օկրուգի հրամանատար։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Գերմանա-խորհրդային ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) ժամանակ գլխավորել է մի շարք առաջնագծերի (Պահեստային, Լենինգրադյան, Արևմտյան) գործողությունները։ 1942 թվականին նշանակվել է ԽՍՀՄ պաշտպանության ժողկոմի և Գերագույն գլխավոր հրամանատարի տեղակալ։ Իրականացրել է ռազմաճակատների կոորդինացումը՝ Ստալինգրադի ճակատամարտում (1942 թ.), Լենինգրադի շրջափակումը ճեղքելիս (1943 թ.), Կուրսկի ճակատամարտում (1943 թ.)։ Աջափնյա Ուկրաինան ազատագրելիս (1944 թ.) ղեկավարել է Առաջին ուկրաինական ռազմաճակատը։ Միավորել է Առաջին և երկրորդ բելառուսական ռազմաճակատների գործողությունները Բելառուսի ազատագրման ժամանակ։ 1944-1945 թթ.-ին ղեկավարել է Առաջին բելառուսական ռազմաճակատի զորքերը, որոնք Առաջին ուկրաինական և Երկրորդ բելառուսական ռազմաճակատների զորքերի հետ իրականացրին Վիսլա-Օդերի օպերացիան, ապա ջախջախեցին հակառակորդի բեռլինյան խմբավորումը և գրավեցին Բեռլինը։ Գերագույն գլխավոր հրամանատարության հանձնարարությամբ, 1945 թվականի մայիսի 8-ին, Ժուկովն ընդունել է Նացիստական Գերմանիայի կապիտուլյացիան։ Պատերազմից հետո եղել է Գերմանիայի խորհրդային զորախմբերի զորահրամանատար և խորհրդային կառավարչության գլխավոր պետ, 1946-1953 թթ.-ին՝ Օդեսայի և Ուրալի ռազմական օկրուգների հրամանատար, 1953 թ.-ից՝ ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարի 1-ին տեղակալ, իսկ 1955-1957 թթ.-ին՝ նախարար։ 1958 թ.-ից՝ պաշտոնաթող։ Եղել է I-IV գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1896 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 19 ծնունդներ Կատեգորիա:1974 մահեր Կատեգորիա:Հունիսի 18 մահեր Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Խորհրդային Միության մարշալներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Ստալինգրադի ճակատամարտի մասնակիցներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Խորհրդային հուշագիրներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կովկասի պաշտպանության համար մեդալակիրներ Կատեգորիա:Կուրսկի ճակատամարտի մասնակիցներ Կատեգորիա:Խորհրդային ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:«Մոսկվայի պաշտպանության համար» մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 19-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 20-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
Մատենագրութինք (54, Դիոնիսիոս Արիսպագացի)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Գենադի Ալիբաբայան
Գենադի Արտավազդի Ալիբաբայան, հայ տնտեսագետ։
Կենսագրություն և գործունեություն
Ծնվել է 1961 թ. փետրվարի 12-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Մարտունու շրջանի Ղուզե Ճարտար գյուղում։ 1978 թ. ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։ 1983 թ. ավարտել է Երևանի Ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը՝ ստանալով տնտեսագետի որակավորում։ 1985-1987 թթ. ծառայել է խորհրդային բանակի շարքերում։
1992-96 թթ. ծառայել է ԼՂՀ Պաշտպանության բանակում, մասնակցել ինքնապաշտպանական մարտերին՝ որպես գումարտակի շտաբի պետ։ 1997-2007 թթ. անընդմեջ ընտրվել է Ղուզե Ճարտար համայնքի գյուղապետ։ 2000-2005 թթ. եղել է ԼՂՀ երրորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր։ 2007 թ. դեկտեմբերի խորհրդարանական լրացուցիչ ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ չորրորդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության ընտրացուցակով։
Եղել է Ազգային Ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 2010 թ. մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել ԼՂՀ է հինգերորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության ընտրացուցակով։ Ազգային Ժողովի արտադրության և արտադրական ենթակառուցվածքների հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ է։ «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության անդամ է ։ Ազգային Ժողովի Հայրենիք խմբակցության անդամ է։
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։
Արտաքին հղումներ
http://www.armedia.am/index.php?action=NKR&what=show&id=1247165042&lang=arm
Կատեգորիա:Արցախի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ԼՂՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Ծայրատում
Ծայրատում, ամպուտացիա (՝ հատում), վիրաբուժական միջամտություն, որի նպատակն է հեռացնել (հատել) որևէ օրգանի (կրծքագեղձ, արգանդի վզիկ) կամ վերջույթի ծայրային հատվածը։
Օրգանի լրիվ հեռացումը կոչվում է էքստիրպացիա (արմատախիլ անել), վերջույթի հատումը որևէ հոդի սահմանում՝ էկզարտիկուլյացիա։ Ծայրատումը վիրահատման հնագույն մեթոդ է։ Նրա բոլոր փուլերը հայտնի են եղել դեռևս Հիպոկրատին (մ.թ.ա. IV դար), իսկ մ.թ. II դարում այն հիմնավորել են հին հռոմեացի բժիշկներ Ցելսիուսը և Արքիգենը։ Սակայն ծայրատումը, որպես վիրաբուժական միջամտություն, գործնականորեն հնարավոր դարձավ միայն XVI դարում, երբ ֆրանսիացի վիրաբույժ Ամբրուազ Պարեն առաջարկեց ծայրատման ժամանակ հատվող արյան անոթների վիրակապման մեթոդը։ Ծայրատումը ցուցված է օրգանի կամ վերջույթի կենսունակության լրիվ կորստի դեպքում կամ եթե հիվանդի կյանքը հնարավոր է փրկել՝ միայն այդ օրգանի հեռացմամբ (օրինակ՝ փայծաղի հեռացումը արյան չարորակ նորագոյացությունների դեպքում)։ Ծայրատումից հետո օրգանի մնացած հատվածը անվանում են ծայրատ։
Կատեգորիա:Վիրաբուժություն Կատեգորիա:Սուր ցավեր Կատեգորիա:Վիրաբուժական մասնագիտություններ
2005 թ. NBA դրաֆթ
'''2005 թ. NBA դրաֆթը''' տեղի ունեցավ 2005 թվականի հունիսի 24-ին՝ Նյու Յորքի «Մեդիսոն Սքուեր Գարդենի» թատրոնային մասում։ Պաշտոնական ցուցադրումը կատարվել է ESPN սպորտային հեռուստաալիքով՝ տեղական ժամանակով երեկոյան ժամը 7։30-ին։ Այս դրաֆթում Բասկետբոլի ազգային ասոցացիայի (NBA) ակումբները նախօրոք որոշված վիճակահանությամբ տրված հերթականությամբ ընտրեցին սիրողական բասկետբոլիստների՝ ամերիկյան համալսարաններից, ինչպես նաև բասկետբոլիստների աշխարհի այլ անկյուններից։ NBA-ը հայտարարեց, որ ԱՄՆ-ից կան 49 համալսարանի և ավագ դպրոցի բասկետբոլիստ-թեկնածուներ, իսկ այլ երկրներից՝ 11։
Այս դրաֆթը դարձավ վերջինը՝ ավագ դպրոցից բասկետբոլիստներ ցուցակագրելու առումով։ Լիգայի և խաղացողների ներկայացուցչության միջև կնքվեց կոլեկտիվ համաձայնագիր, որում ասվում էր, որ ԱՄՆ-ի ավագ դպրոցներում հանդես եկող ցանկացած ազգության մարզիկ, ով հանդես է գալիս նաև դպրոցի սպորտային հավաքականում, կարող է մտնել դրաֆթ, եթե միայն դրաֆթի օրվա ժամանակահատվածում լրացել է նրա 19-ամյակը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Քաղաքապետարան
Քաղաքապետարան, մունիցիպալիտետ ( — ինքնավար համայնք), պետություններում տեղական կառավարման և ինքնավարության, որոշ պետություններում՝ քաղաքային կառավարման մարմին։ Համարվում է տվյալ քաղաքային բնակավայրի գլխավոր վարչական շենքը։ Քաղաքապետարանն ընտրում են համապատասխան վարչատարածքային միավորի բնակչությունը։ Որպես կանոն, ունի կոլեգիալ կազմ՝ քաղաքապետի գլխավորությամբ։
Կատեգորիա:Տեղական կառավարում Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմություն
(4470) Սերգեև-Չենսկիյ
(4470) Սերգեև-Չենսկիյ (Sergeev-Censkij), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի օգոստոսի 31-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,140164 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6219 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6584 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2032,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177123 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,45° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Օսերեբի
Օսերեբի (Осереби), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օսերեբի գյուղում բնակվում էր 161 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,54 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 298,15 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գելը
«Գելը», Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից ։
Պատմություն
Պատմվածքը հավանաբար գրվել է 1910-ական թվականների առաջին կեսին։
«Գելը» պատմվածքի ինքնագիրը չի պահպանվել։
Ստեղծագործությունն առաջին անգամ տպագրվել է 1913 թվականին «Հասկեր» մանկական ամսագրի №1-ում (էջ 15-21) ։
Պատմվածքի հատվածներից մեկը որոշ խմբագրումներով լույս է տեսել նաև «Լուսաբեր» դասագրքում (IV տարի, 1913 թվական)։ Պահվում են պատմվածքի վերաբերվող նյութեր, մշակումներ, գրառումներ նաև այդ գրքերի ցուցակը։ Ստեղծագործության բոլոր նյութերը տեղադրված են «Տարբերակներ» բաժնում։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Հասկեր» մանկական ամսագրից ։
Պատանեկան ստեղծագործության թատրոն
Պատանեկան ստեղծագործության թատրոն (Театр юношеского творчества), պատանեկան թատրոն-դպրոց Լենինգրադում, որը հիմնվել է 1956 թվականին, մանկավարժ և ռեժիսոր Մատվեյ Դուբրովինի կողմից, Պիոների պալատում։
Թատրոնի պատմություն
Թատրոնի հիմնադիր Մատվեյ Դուբրովինը (1911-1974), հիմնելով Պատանեկան ստեղծագործության թատրոնը, մշակել է թատերական արվեստի միջոցով երեխային դաստիարակելու համալիր տեսություն։ Մ. Դուբրովինի մեթոդիկան ենթադրում էր անձին դաստիարակել թատրոնի միջոցով։
Ի սկզբանե թատրոնը տեղակայված էր Պիոների պալատի գեղարվեստական բաժնում։ Այստեղ է գտնվել նաև թատրոնի առաջին 70 տեղանոց Փոքր դահլիճը։
Մեծ ներկայացումները ցուցադրվել են Ժողովրդական ստեղծագործության թատրոնի շենքում, Ռուբինշտեյնի 13 հասցեում։
1985 թվականին, Թատերա-համերգային համալիրի կառուցման ավարտին, Պատանեկան ստեղծագործության թատրոնը տեղափոխվել է նոր շենք, որտեղ օգտագործել է հինգ հարկ և երկու դահլիճ։ Հիմնական ներկայացումները անց են կացվում Պատանեկան ստեղծագործության թատրոնի փոքր բեմում, որը նախատեսված է 126 հանդիսատեսի համար։
Մ. Դուբրովինը լրջորեն ուսումնասիրել և երեխաների հետ աշխատանքում կիրառել է Անտոն Մակարենկոյի մանկավարժական հնարքները։ Այսպես, թատրոնում գոյություն ուներ ինքնակառավարում։ Ուսուցչական խորհրդին հավասար աշխատում էր նաև Թատրոնի խորհուրդը, որի անդամ էին դառնում երեխաները` համընդհանուր քվեարկության միջոցով։ Նրանք որոշում էին թատրոնի կյանքին վերաբերող շատ հարցեր, սակայն դրա հետ մեկտեղ պետք է ենթարկվեին պատասխանատու հերթապահներին կամ բրիգադիրներին, որոնք նշանակված էին այս կամ ան գործունեության համար։ 1974 թվականին Մ. Դուբրովինի մահից հետո թատրոնը չի դադարեցրել իր գործունեությունը։ Թողարկվել են ներկայացումներ, շարունակվել են ուղևորությունները դեպի ամառային ճամբարներ, հյուրախաղերը։ Այս ամենը հնարավոր է դարձել այն բանի շնորհիվ, որ թատրոնի ուսուցչական անձնակազմի մեծ մասը հենց նույն թատրոնի շրջանավարտներն էին։ Գոյություն ուներ սերունդների ժառանգականություն։ Մ. Դուբրովինից հետո թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար է դարձել Ռուսաստանի մշակույթի վաստակավոր աշխատակից, Դուբրովինի աշակերտ Եվգենի Սազոնովը։
2006 թվականին թատրոնը նշել է իր գոյության 50-ամյակը։ Այս առթիվ թատրոնի աշխատակիցների ջանքերով լույս է տեսել «Մատվեյ Դուբրովինի շրջապատում» գիրքը, որտեղ հավաքված են «առաջին սերնդի» հիշողություններն իրենց ուսուցչի մասին։ Դուբրովինն ինքը թատրոնի մասին հիշողությունների իր գիրքը չի հասցրել ավարտել։
2008 թվականին թատրոնի վիդեոարխիվը պահպանելու և հանրության համար հասանելի դարձնելու նպատակով ստեղծվել է ТЮТ ТВ վիդեոհոսթինգը ։
2016 թվականի ապրիլի 22-ին Պատանեկան ստեղծագործության թատրոնը նշել է իր գոյության 60-ամյակը։
Թատրոնի կառուցվածք
Պատանեկան ստեղծագործության թատրոնն ստեղծված է «շրջանի» սկզբունքով ։ Ի տարբերություն պրոֆեսիոնալ թատրոնի, որը կառուցված է հիերարխիկ ուղղահայացի ձևով, որի վերևում գտնվում են ռեժիսորն ու դերասանները, իսկ ներքևի հատվածում` հագուստի պատասխանատուները, դիմահարդարները, բուտաֆորիա պատրաստողները, լուսավորողները, Մ. Դուբրովինն ստեղծել էր շրջանակ, որտեղ թատերական բոլոր մասնագիտությունները արահետներ են, որոնք գնում են դեպի ներկայացումը` մասնակիցների ընդհանուր աշխատանքի արդյունքը։ Մասնակիցներից յուրաքանչյուրն ինքն է ընտրում թատերական իր արտադրամասը, և աշխատելով այնտեղ, իր ներդրումն է ունենում ներկայացման ստեղծման համար։ Այսպիսի կառուցվածքը բացի բոլոր մասնակիցների` թատրոնի գործունեության բոլոր ասպեկտներին խորությամբ ծանոթանալը, մեծապես պաշտպանում է նաև երիտասարդ դերասաններին «աստղային հիվանդությունից» (այսօր ելույթ ես ունենում բեմում, իսկ վաղը, աշխատելով արտադրամասերից մեկում, օգնում ես ընկերներիդ կուլիսների հետևում)։
Թատրոնում ի սկզբանե ստեղծվել են սպասարկող 10 արտադրամասեր.
Հետագայում ավելացել են մի քանի արտադրամասեր ևս, այդ թվում.
Յուրաքանչյուր արտադրամաս ունի ղեկավար, նրան օգնում են արտադրամասի մանկավարժները։
Պարապունքներն արտադրամասերից որևէ մեկում պարտադիր են ուսանողների համար։ Այդպիսով սովորողներն ստանում են թատերական մասնագիտությունների հմտություններ և պատրաստվում են իրական աշխատանքի համար։
Թատրոնի խաղացանկ
Թատրոնի խաղացանկում ներառված են ռուսական և արտասահմանյան դրամատուրգների, ինչպես նաև` թատրում ստեղծված պիեսներ։ Խաղացանկում կան աշխատանքներ Ուիլյամ Շեքսպիրից, Անտոն Չեխովից, Հենրիկ Իբսենից մինչև Իշտվան Էրկեն, Դանիլա Պրիվալովից և Սերգեյ Կումիշից մինչր Ալեքսեյ Լավրեև և Ռոբերտ Շեկլի։
Թատրոնի հայտնի շրջանավարտներ
Պատանեկան ստեղծագործության թատրոնի սաներ են եղել.
Պեսկի (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Պեսկի (Пески), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ֆիքսիկներ
Ֆիքսիկներ (Фиксики), ռուսական լիամետրաժ անիմացիոն մուլտֆիլմ ամբողջ ընտանիքի համար։ Ստեղծվել է Էդուարդ Ուսպենսկու «Երաշխիքային մարդուկներ» (Гарантийные человечки) գրքի մոտիվներով։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 13-ին մուլտֆիլմը հեռարձակվել է ռուսական «Բարի գիշեր, փոքրիկներ» («Спокойной ночи, малыши!») և «Россия-1» հեռուստաալիքներով։
Որոշ ժամանակ անց մուլտֆիլմը հեռարձակվել է (և մինչ օրս հեռարձակվում է) «Կարուսել» («Карусель») և «Մանկական» («Детский») հեռուստաալիքներով։
2014 թվականի դեկտեմբերից սկսած մուլտֆիլմը ցուցադրվել է նաև «Կուլտուրա» («Культура») և «Մուլտ» («Мульт») հեռուստաալիքներով ։
Մուլտֆիլմը ստեղծվել է «Աերոպլան» («Аэроплан») ստուդիայի կողմից։ Մուլտֆիլմի մտահղացումը պատկանել է Ալեքսանդր Տատարսկուն ։
Սյուժե
Երկրորդ շրջանում մուլտֆիլմը համալրվեց նոր հերոսներով՝ Ֆայեր, Իգրեգ, Շպուլիա, Վերտա, պրոֆեսոր Գենի Եվգենովիչ Չուդակով և Լիզոչկա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Վալտի
Վալտի  (Вальтий), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վալտի գետի ձաջ ափին՝ 64 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 59 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ֆոտոնա
Ֆոտոնա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Հովհաննես Աբելյան (դերասան)
Հովհաննես Հարությունի Աբելյան, հայ դերասան, ՀԽՍՀ (1925) և ԱԽՍՀ ժողովրդական արտիստ։
Ֆոտոնա
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Հովհաննես Աբելյան (դերասան)
Կենսագրություն
Ծնվել է 1865 թվականի հոկտեմբերի 23 (նոյեմբերի 4)-ին, Շամախիում, արհեստավորի ընտանիքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է տեղում, ապա սովորել Բաքվում. նախ՝ ծխական դպրոցում, հետո՝ ռուսական ռեալական ուսումնարանում։ Մասնակցել է աշակերտական ներկայացումներին և Ս. Սաֆրազյանի խմբի հյուրախաղերին (1880)։ Բեմական պրոֆեսիոնալ գործունեությունն սկսել է 1882 թվականին, Բաքվում, անտրեպրենյոր Ա. Գոնչարովի ռուսական խմբում՝ որպես բեմահարդար, նաև դերասան՝ դրամատիկ, և օպերետային ներկայացումներում։ 1886 թվականին Աբելյանը ընդունվել է Թիֆլիսի «Հայոց դրամատիկական ակումբի» խումբը, դիմախաղի, ձայնի առոգանության դասեր առել Պետրոս Ադամյանից։ Խմբի կազմալուծման պատճառով վերադարձել է Բաքու, 1887-1891 թվականներին խաղացել հայկական և ռուսական ներկայացումներում։ 1891 թվականից հանդես է եկել հայկական թատրոնում՝ Թիֆլիսում, Բաքվում և այլուր։ 1895 թվականին Աբելյանը հիմնել է Թիֆլիսի «Հայոց դերասանական ընկերություն»-ը։ 1901-1905 թվականներին Գ. Պետրոսյանի հետ վարել է Թիֆլիսի մշտական թատերախումբը (1905 թվականից՝ նաև ռեժիսոր)։ 1908 թվականին Ա. Արմենյանի հետ կազմակերպել է Աբելյան-Արմենյան թատերախումբը։ 1912 թվականին Աբելյանը մասնակցել է հայ թատրոնի հյուրախաղերին Մոսկվայում և Պետերբուրգում, 1913 թվականին կազմել նոր խումբ, ելույթներ ունեցել Իրանում, Միջին Ասիայում։ 1917 թվականին ընտրվել է «Հայ դրամատիկ դերասանների միության» (Թիֆլիս) նախագահ։ 1920 թվականի սեպտեմբերին մեկնել է արտասահման։ 1921-1925 թվականներին տեղական խմբերի հետ ներկայացումներ է տվել Կ. Պոլսում, Զմյուռնիայում, Կահիրեում, Ալեքսանդրիայում, Բեռլինում («Օթելլո»՝ հայերեն, «Ցենտրալ» թատրոնի գերմանական խմբի հետ), Փարիզում, Բրյուսելում, Լոնդոնում, Նյու Յորքում, Դետրոյտում, Չիկագոյում, Բոստոնում, Ֆիլադելֆիայում։ 1925 թվականին Սովետական Հայաստանի կառավարության հրավերով Աբելյանը վերադարձել է Երևան, ընդունվել առաջին պետթատրոն (այժմ՝ Սունդուկյանի անվան թատրոն)։ 1926 թվականից վեր սկսել է շրջագայությունները Կովկասում, Ռուսաստանի հարավում, Միջին Ասիայում։ 1927-1928 թվականներին աշխատել է Բաքվում՝ հայկական թատրոնում, մասնակցել նաև ադրբեջանական թատրոնի ներկայացումներին («Նամուս», «Սևիլ» և այլն)։
Ադամյանի մահից հետո, տասնամյակներ շարունակ Աբելյանը եղել է հայ թատրոնի կորիֆեյը և իր անհատականությամբ, ռեալիստական արվեստով ազդել բեմարվեստի ազգային ոճի ձևավորման վրա։ Մահացել է հուլիսի 1-ին, Երևանում։
Բեմական գործունեություն
Բեմական գործունեության 54 տարիների ընթացքում Աբելյանը կատարել է շուրջ 500 դեր, եղել է Շիրվանզադեի կերպարների՝ Էլիզբարովի («Պատվի համար», 1905), Ռուստամի, ավելի ուշ՝ Բարխուդարի («Նամուս», 1911), Գիժ Դանիելի («Չար ոգի», 1912) չգերազանցված մարմնավորողը։ Հայ հեղինակների ստեղծած կերպարների աբելյանական լավագույն դերակատարումներից են նաև՝ Միքայելը, Պեպոն (Սունդուկյանի «Էլի մեկ զոհ», 1886, «Պեպո», 1889), Աբիսողոմ աղան, Պաղտասարը (Պարոնյանի «Մեծապատիվ մուրացկաններ», 1894, «Պաղտասար աղբար», 1897), Վանահայրը, Նիկիֆորը (Շանթի «Հին աստվածներ», 1913, «Կայսր», 1919) և այլն։ Աբելյանի խաղացանկում կարևոր տեղ են գրավել ռուսական և եվրոպական դրամատուրգների գործերը։ Նրա կերտած դերերից են՝ Օսիպը (Գոգոլի «Ռևիզոր», 1898), Ժադովը, ավելի ուշ՝ Ցուսովը, Նեզնամովը, Նեսչաստլիվցևը (Ա. Օստրովսկու «Եկամտա բեր պաշտոն», 1892, «Անմեղ մեղավորներ», Լ898, «Անտառ», 1903), Օթար բեկը (Սումբատով-Ցուժինի «Դավաճանություն», 1905), Կորրադոն (Ջակոմետտիի «Ոճրագործի ընտանիքը», 1893), Կարլ Մոորը (Շիլլերի «Ավազակներ», 1893), Շտոկմանը (Իբսենի «Ժողովրդի թշնամին», 1895), Օթելլոն, Պետրուչչիոն, Լիրը (Շեքսպիրի «Օթելլո», 1896, «Անսանձի սանձահարումը», 1897, «Լիր արքա», 1911)։ Սովետական դրամատուրգների ստեղծած կերպարներից անձնավորել է՝ Աթա Քիշի (Ջաբարլիի «Սևիլ», 1929), Բերսենև (Լավրենյովի «Բեկում», 1930), Ասլան ամի (Վաղարշյանի «Օղակում», 1931), Եգոր Բուլըչով (Գորկու «Եգոր Բուլըչովը և ուրիշները», 1933), Քաջ Նազար (Դեմիրճյանի «Քաջ Նազար», 1934), Խոջա Մուբարեք (Ջանանի «Շահնամե», 1935) և այլն։ Նկարահանվել է «Նամուս» ֆիլմում՝ Բարխուդարի դերում (1925)։
Աբելյանը ժողովուրդների բարեկամության ջատագով էր։ Վ. Գունիայի, Ն. Գարոնիա-Ցագարելու, Կ. Ղիփիանու, Կ. Մեսխու, Վ. Աբաշիձեի, Լ. Ալեքսի-Մեսխիշվիլու, Հ. Արաբլինսկու, Մ. Ալիևի, Ա. Շարիֆզադեի հետ Աբելյանի բարեկամությունը նպաստել է վրաց, ադրբեջանական և հայ թատրոնների կապերի փոխադարձ ամրապնդմանը, ազգային բեմերի գոյատևմանը։ Վ. Աբաշիձեի հետ ստորագրել է հայ-վրացական թատրոնի շենք կառուցելու կոչը։ Շուշիում բնակվող ադրբեջանցի սիրող դերասանների խմբով, ադրբեջանական թատրոնի պատմության մեջ առաջին անգամ, բեմադրել է «Օթելլո»-ն (1904)։ 1913 թվականին Թեհրանում տված ներկայացումների առթիվ Իրանի շահն Աբելյանին պարգևատրել է Առյուծի և Արևի առաջին աստիճանի շքանշանով։ 1932 թվականին Աբելյանին շնորհվել է ՀՍՍՀ Աշխատանքի հերոսի կոչում։ Վանաձորի դրամատիկական թատրոնը (1936 թվականից) և Երևանի փողոցներից մեկը կրում են Աբելյանի անունը։ Հովհաննես Աբելյանն Ալեքսանդր Աբելյանի եղբայրն էր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Կոմիտասի անվան պանթեոնում թաղվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի հայ դերասաններ Կատեգորիա:Էթնիկ հայ դերասաններ Կատեգորիա:Խորհրդահայեր Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Օրլովկա (Պոդչերյեի վտակ)
Օրլովկա (Орловка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Պոդչերյե գետի աջ ափին՝ 21 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 18 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝
=== Վտակներ (կմ գետաբերանից) ===
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Լենովկա
Լենովկա (Ленівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լենովկա գյուղում բնակվում էր 69 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,275 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 250,91 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ծննդյան վկայական
Ծննդի պետական գրանցում
Ծննդի պետական գրանցումն իրականացնում է երեխայի ծննդի կամ ծնողների (ծնողներից մեկի) բնակության վայրի ՔԿԱԳ մարմինը։ Գտնված (ընկեցիկ) երեխաների ծննդյան պետայան գրանցումը կատարվում է գտնվելու վայրի կամ երեխայի բնակության վայրի, իսկ ծնվելուց հետո 4 շաբաթվա ընթացքում մահացած երեխայի ծնունդը` նաև մահվան վայրի ՔԿԱԳ մարմինը ։
Այն դեպքում, երբ երեխան ծնվել է տրանսպորտային միջոցում (օրինակ՝ չվերթի կամ ուղերթի ընթացքում), ապա ծննդի պետական գրանցումն իրականացնում է ծնողների (ծնողներից մեկի) բնակության վայրի կամ տրանսպորտային միջոցի ուղերթի տարածքում գտնվող ՔԿԱԳ որևէ մարմին։ Նման դեպքերում՝ որպես երեխայի ծննդյան վայր, նշվում է երեխայի ծննդի պետական գրանցման վայրը։
Հայաստանի քաղաքացի հանդիսացող երեխայի ծննդյան գրանցումն օտարերկրյա պետությունում իրականացնում են այդ պետություններում գտնվող Հայաստանի հյուպատոսական հիմնարկները։
Երեխայի ծննդյան մասին գրավոր հայտարարությունը ՔԿԱԳ մարմնին տրվում է ոչ ուշ, քան երեխայի ծննդի օրվանից հետո` մեկ տարվա ընթացքում ։
Նկարագիր
ԽՍՀՄ տարիներին և դրան հաջորդած մի քանի տարիներին ծննդյան վկայականն իրենից ներկայացնում էր փոքրիկ գրքույկ՝ բրոշյուրի տեսքով։ Այժմ այն իրենից ներկայացնում է 1 էջանոց փաստաթուղթ, որի չափը, արտաքին տեսքը և լրացման կարգը սահմանվել է ՀՀ կառավարության կողմից՝ 2005 թվականի ապրիլի 14-ի N 469-Ն որոշմամբ։ Վկայականն ունենում է սերիա և համար , օրինակ՝ ԱԲ № 16*269:
Լրացում
Ծննդյան վկայականը պատրաստվում և լրացվում է հայերեն ։ Ծննդյան վկայականը լրացվում է կապույտ գրիչով կամ թանաքով, ընթեռնելի ձեռագրով, ջնջումներ և ուղղումներ չեն թույլատրվում ։
Եթե երեխայի ծնողներն ամուսնության մեջ չեն գտնվում, ապա երեխայի ծննդի ակտի գրառման մեջ մոր մասին տեղեկությունները լրացվում են ծննդյան մասին սահմանված փաստաթղթի հիման վրա։ Այդ դեպքերում երեխայի հոր մասին տեղեկությունները լրացվում են՝
Ստանալու կարգ
Ծննդյան վկայականը տրամադրվում է հենց ՔԿԱԳ ներակայանալու օրը  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փաստաթղթեր
Հանս Շրիբեր
Հանս Շրիբեր (Hans Schriber,, մահացել է մինչև 1479  թվականի մայիսի 1-ը ), շվեյցարացի գրող, մատենագիր, Զարնեն քաղաքի գրագիր, «Զարնենի սպիտակ գրքի» հեղինակ (Weisse Buch von Sarnen) , որտեղ առաջին անգամ արձանագրվել է Վիլհելմ Տելլի լեգենդը։
Կենսագրություն
Հանս Շրիբերը բնիկ Էնգելբերգցի է (Օբվալդեն կանտոն), որտեղ էլ հավանաբար կրթություն է ստացել տեղի բենեդիկտյան վանքում։ Նրա ծննդյան տարեթիվը ստույգ ճշտված չէ, ծնվել է վոլֆենշիեսենցի բուրգեր Յոհան Շրիբերի և Աննա Տյոնիի ընտանիքում։ Նրա հայրը նույնպես գրող է եղել և կազմել է Վոլֆենշիեենի տարեգիրքը։ Հանսի եղբայրը՝ բենեդիկտացի քահանա Յոստ Շրիբերը, ծխական համայնք է ունեցել Կյուսնախտում։
1434-1478 թվականներին ծառայել է որպես քաղաքային ատենադպիր, ապա՝ որպես գրագիր Զարնենի (Օբվալդենի կանտոն) քաղաքապետարանում ։ Լավ է տիրապետել հռոմեական իրավունքին, թարգմանել է լատիներեն փաստաթղթերը գերմաներեն։ Ընտրվել է Շվեյցարիայի Դաշնային ժողովի՝ թագսացունգի ներկայացուցիչ ։
Ստեղծագործություն
Մոտավորապես 1470 թվականին սկսել է գրել «Զարնենի սպիտակ գիրք»-ը (Weisse Buch von Sarnen) շվեյցարական պատմական փաստաթղթերի և տարեգրությունների ձեռագիր հավաքածուի հիման վրա, որը լրացվել է իր կողմից մինչև 1474 թվականը։
Որպես աղբյուրներ՝ Շրիբերն օգտագործել է քաղաքային տարեգրությունները, ինչպես նաև Ցյուրիխի եկեղեցական գրող և աստվածաբան Ֆելիքս Հեմմերլինի «Ազնվականի և հասարակ մարդու երկխոսություն»-ը (De nobilitate et rusticitate dialogus) ։
Զարնենի սպիտակ գիրքը շարունակվել է հինգ այլ հեղինակների կողմից 1481-1607 թվականներին, սակայն հետագայում այն կորել է։ Պետերման Էտերլինի «Շվեյցարական Համադաշնության տարեգրություն»-ում (1507) և Էգիդի Չուդիի Շվեյցարական տարեգրություն»-ում (1534-1536) ներառված վերամշակված տարբերակը ծառայել է որպես Ֆրիդրիխ Շիլլերի «Վիլհելմ Տելլ» (1804) դասական դրամայի սյուժեի աղբյուր, ով օգտվել է 1734 թվականին Բազելում հրատարակված վերջինիս աշխատությունից ։