cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լեշա
Լեշա (Lesja), կոմունա Նորվեգիայի Օպլանդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Լեշա քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 2259.01 կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին ։
Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Լեշա կոմունայում բնակվում է 2168 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում նվազում է գրանցել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օպլանդ ֆյուլքեի կոմունաներ
Դավիթ Աղմաշենեբելու պողոտա
Պատմություն
Փողոցի նախնական անունը եղել է Միխայիլովսկի պողոտա (1851 թ.)։ Կառուցվել է հին Ավչալի փողոցին զուգահեռ։ 1735 թվականի քարտեզագիր Վախուշտի Բագրատիոնիի նախագծով՝ ժամանակակից պողոտայի սկզբնամասում ցուցադրված է Ախալսոփելի գյուղը, իսկ 1800 թվականի նախագծով՝ այստեղ ցուցադրված է Կուկիա գյուղն իր եկեղեցիով, տարածքը շրջապատված է բերդապարսպով, իսկ շուրջը տարածվում է ընդարձակ մասնավոր այգի։
1818 թվականին այստեղ առաջացել է Ալեքասնդերդորֆ բնակավայրը (կոչվել է ի պատիվ թագավորող ռուս միապետի), որտեղ բնակվում էին վյուրթեմբերգյան գերմանացի-գաղութարարները, որոնք հիմնականում զբաղվում էին գյուղատնտեսությամբ, կառուցում ոռոգման ջրանցք։
1853 թվականին տարածքն ընդգրկվել է քաղաքային գծի մեջ։
Վերիի կամրջի շինարարությունից հետո երկու կողմերն էլ փողոցները սկսեցին կառուցել էկլեկտիկ ոճով։ Երբեմնի ընդարձակ այգիներից ներկայումս պահպանվել են միայն հատվածներ (ֆիլհարմոնիայի ամառային պարտեզ, Գորկու անվան ակումբի այգի (վարդերի պարտեզ), «Մուշթաիդի» պարկ)։ 1883 թվականին ձիաքարշը միացրել է պողոտան երկաթուղային կայարանին։
1918 թվականին պողոտան վերանվանվել է «Պլեխանովի պողոտա»՝ ի պատիվ այդ տարի մահացած ռուս հեղափոխական շարժման գործիչ Գեորգի Պլեխանովը։ 1825 թվականին պողոտային ավելացվել է Կայարանային փողոցը։
1940-ական թվականներին քանդվել է Սուրբ Պետրոսի և Պողոսի լյութերական եկեղեցին (ճարտարապետ՝ Լ. Բիլֆելդ)։ Քանդված շինության վայրում կառուցվել է Մարջանիշվիլու հրապարակը։
1966 թվականի հունվարի 11-ին բացվել է Մարջանաշվիլու անվան մետրո-կայարանը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Թբիլիսիի փողոցներ
Տարանի
Տարանի (Тарани), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Շախտյորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տարանի գյուղում բնակվում էր 59 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Շախտյորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դուզալ (գետակ)
Դուզալ, գետակ Կասպից ծովի ավազանում։ Արաքսի աջակողմյան վտակը։ Հոսում է Իրանի Ղարադաղով և մայր գետին է միանում համանուն գյուղն անցնելուց հետո՝ Մեղրի քաղաքից հարավ արևմուտք ։
Ականատեսի առու
Ականատեսի առու, ջրանցք Հայաստանի Արագածոտնի մարզում ։
Սուրբ Ականատես անունով մի վարդապետ գնում է Մուղնի գյուղի տակը, մտնում է Քասախ գետի ձորը և ձորալանջով քարշ տալով իր գավազանը, ասում է՝ «Թող այստեղով ջուր բարձրանա Քասախից»։ Եվ ջուրը Ականատեսի գավազանի հետքով դանդաղ սկսում է հոսել դեպի Աշտարակ։ Մարդիկ այգիներ են տնկում և շենացնում գյուղը։ Ականատեսը ետ է դառնում, գնում Սաղմոսավանք, ճգնություն անում։ Ջրանցքը նրա անունով կոչվում է Ականատեսի առու   ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ջրանցքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի ջրանցքներ‎
Թամազյան
Թամազյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ
Տերնովոե (գյուղ, Շախտյորսկի շրջան)
Տերնովոե (Тернове), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Շախտյորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տերնովոե գյուղում բնակվում էր 423 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Շախտյորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ֆաբիո Կանավառո
Ֆաբիո Կանավառո (Fabio Cannavaro, ), իտալացի նախկին ֆուտբոլիստ, կենտրոնական պաշտպան։ 2006 թվականի աշխարհի առաջնությունում Իտալիայի հավաքականի ավագ, և հաղթող։ 2006 թվականի լավագույն ֆուտբոլիստ։
Կարիերա
Չնայած նրա հասակին (176 սմ), Կանավառոն համարվում է 1990-ականների լավագույն պաշտպաններից։ Իր կարիերայի ընթացքում նա հասցրել է խաղալ Ա Սերիայի 4 ակումբների կազմում՝ Նապոլի (1992-1995), Պարմա (1995-2002), Ինտեր (2002-2004) և Յուվենտուսում (2004-2006, 2009-2010)։
Անձնական կյանք
Ֆաբիո Կանավառոն իր ապագա կնոջ՝ Դանիլայի հետ ծանոթացել է, երբ նա 18 տարեկան էր։ Ֆաբիոն ունի 3 երեխա՝ 2 տղա Անդրեան և Կրիստիանը և 1 աղջիկ Մարտինան։ Կանավառոն ունի դաջվածք իր կնոջ և երեխանների անուններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1973 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 13 ծնունդներ Կատեգորիա:Նապոլիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոններ Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Պարզ թվերի ցանկ
Պարզ թվեր, բնական (ամբողջ դրական) թվեր, որոնք բաժնվում են երկու տարբեր բնական թվերի՝ մեկի և հենց իր վրա ։ Այս էջը պարունակում է առաջին 500 պարզ թվերի ցանկը և որոշ հատուկ տեսակի պարզ թվերի ցանկը։
Առաջին 500 պարզ թվերի աղյուսակ
.
Գիլբերտի խնդրի ուսումնասիրման ստուգման ծրագիրը հայտնում է, որ հաշվարկվել են մինչև 10^{18}բոլոր պարզ թվերը։ Դա կազմում է 24 739 954 287 740 860 պարզ թիվ, բայց դրանք չեն պահպանվել։ Գոյություն ունեն բանաձևեր, որոնք հնարավորություն են տալիս հաշվել պարզ թվերի քանակը (մինչև տրված արժեքը) ավելի արագ, քան պարզ թվերի հաշվարկը։ Այդ մեթոդը օգտագործվել է մինչև 10^{23}թիվը պարզ թվերի քանակըհաշվելու համար։ Դրանց թիվը 1 925 320 391 606 803 968 923  է։
Բելի պարզ թվեր
Պարզ թվեր են, որոնք հանդիսանում են nթվով շարքի բաշխման թիվը։
2, 5, 877, 27644437, 35742549198872617291353508656626642567, 359334085968622831041960188598043661065388726959079837. Հաջորդ թիվը 6539 նիշ ունի ։
Քառակուսային պարզ թվեր
տեսքի թվերրը կոչվում են քառակուսյինհ պարզ։
7, 19, 37, 61, 127, 271, 331, 397, 547, 631, 919, 1657, 1801, 1951, 2269, 2437, 2791, 3169, 3571, 4219, 4447, 5167, 5419, 6211, 7057, 7351, 8269, 9241, 10267, 11719, 12097, 13267, 13669, 16651, 19441, 19927, 22447, 23497, 24571, 25117, 26227, 27361, 33391, 35317.
13, 109, 193, 433, 769, 1201, 1453, 2029, 3469, 3889, 4801, 10093, 12289, 13873, 18253, 20173, 21169, 22189, 28813, 37633, 43201, 47629, 60493, 63949, 65713, 69313, 73009, 76801, 84673, 106033, 108301, 112909, 115249
.
Գերպարզ թվեր
Պարզ թվեր, որոնք պարզ թվերի շարքում գրավում են պարզ թվերով կարգերում, այսինքն, երկրորդը, երրորդը, հինգերորդը և այլն։
Գերպարզ թվերի շարքի առաջին անդամներն են․ 3, 5, 11, 17, 31, 41, 59, 67, 83, 109, 127, 157, … Последовательность A006450 թվային շարք
Մեկերից կազմված պարզ թվեր
2, 19, 23, 317, 1031, 49081, 86453, 109297, 270343 թվով մեկերից կազմված պարզ թվերի շարք.
Մեկերից և զրոներից կազմված պարզ թվեր
Բացի միայն մեկերից կազմված պարզ թվերից բացի կարելի է նշել նաև մեկերից և զրոներից կազմված պարզ թվերը։ Առաջին տաս միլիոնի սահմաններում այդպիսին են 11, 101, 10111, 101111, 1011001, 1100101 և այլն։ :
Պարզ պալինդրոմներ( դյուրադարձուկներ)
Պոլինդրոմներ են կոչվում այն թվերը, որոնք թե՛ աջից ձախ, թե՛ ձախից աջ կարդացվում են նույն ձևով, օրինակ՝30103։Դրանց թվում կան պարզ թվեր։ Պարզ է, որ յուրաքանչյուր պարզ պոլինդրոմ կազմված է կենտ թվով նիշերից ,բացառությամբ 11-ը։ Առաջին պոլինդրոմներն են ՝Я
2, 3, 5, 7, 11, 101, 131, 151, 181, 191, 313, 353, 373, 383, 727, 757, 787, 797, 919, 929, 10301, 10501, 10601, 11311, 11411, 12421, 12721, 12821, 13331, 13831, 13931, 14341, 14741, 15451, 15551, 16061, 16361, 16561, 16661, 17471, 17971, 18181, …
.
Վիլսոնի պարզ թվեր
P Պարզ թվերն են ,որոնց համար -ը  բաժանվում է   p^2 առանց մնացորդի։ Վիլսոնի հայտնի պարզ թվերն են  5, 13, 563 այլ Վիլսոնի պարզեր մինջև 2 ,հայտնի չեն ։
Քերոլի պարզ թվեր
(2^n-1)^2-2 տեսքի պարզ թվեր.
7, 47, 223, 3967, 16127, 1046527, 16769023, 1073676287, 68718952447, 274876858367, 4398042316799, 1125899839733759, 18014398241046527, 1298074214633706835075030044377087.
Կալենի պարզ թվեր
n2^n+1 տեսքի պարզ թվեր։
Բոլոր Կալենի պարզ թվերը համապատասխանում են n-ին, որը հավասար է․
Ենթադրվում է, որ գոյություն ունի անվերջ թվով Կալենի պարզ թվեր։
Մարկովի պարզ թվեր
p պարզ թվերն են, որոնց համար գոյություն ունենամբողջ x և y թվերը այօիսիք,որ.
2, 5, 13, 29, 89, 233, 433, 1597, 2897, 5741, 7561, 28657, 33461, 43261, 96557, 426389, 514229
Մերսենի պարզ թվեր
2^n - 1տեսքի պարզ թվերն են, առաջին 12-ը հետևյալն են․
3, 7, 31, 127, 8191, 131071, 524287, 2147483647, 2305843009213693951, 618970019642690137449562111, 162259276829213363391578010288127, 170141183460469231731687303715884105727.
Նյումենի-Շենքսի-Ուլյամսի պարզ թվեր
p պարզ թվերն են, որոնց կարելի ներկայացնել հետևյալ տեսքով՝
Մի քանի առաջին ՆՇՈՒ պարզ թվերն են 7, 41, 239, 9369319, 63018038201, 489133282872437279, 19175002942688032928599, 123426017006182806728593424683999798008235734137469123231828679.
Պրոտի պարզ թվեր
տեսքի պարզ թվերն են ,որտեղ k կենտ է և 2^n>k և.
Սոֆի-Ժարմենի պարզ թվեր
pպարզ թվերն են, այնպիսիք, որ 2p + 1 նույնպես լինեն պարզ։
2, 3, 5, 11, 23, 29, 41, 53, 83, 89, 113, 131, 173, 179, 191, 233, 239, 251, 281, 293, 359, 419, 431, 443, 491, 509, 593, 641, 653, 659, 683, 719, 743, 761, 809, 911, 953.
Ֆերմայի պարզ թվեր
2^{2^n} + 1տեսքի պարզ թվերն են։Հայտնի են 3, 5, 17, 257, 65537.
Չենի պարզ թվեր
Такие простые числаԱյն pպարզ թվերն են, որոնց p+2-ըկամ պարզ է կամ կիսապարզ։
2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 47, 53, 59, 67, 71, 83, 89, 101, 107, 109, 113, 127, 131, 137, 139, 149, 157, 167, 179, 181, 191, 197, 199, 211, 227, 233, 239, 251, 257, 263, 269, 281, 293, 307, 311, 317, 337, 347, 353, 359, 379, 389, 401, 409.
Պելի պարզ թվեր
В теории чисел числами Пелля называется бесконечная последовательность целых чисел, являющихся знаменателями подходящих дробей для квадратного корня из 2. Эта последовательность приближений начинается с 1/1, 3/2, 7/5, 17/12, и 41/29, так что последовательность чисел Пелля начинается с 1, 2, 5, 12 и 29. Несколько первых простых чисел Пелля: 2, 5, 29, 5741, ….
n^4 + 1 տեսքի պարզ թվեր
Այս տեսքի պարզ թվերն են ․Հավասարակշռված պարզ թվեր
2, 17, 257, 1297, 65537, 160001, 331777, 614657, 1336337, 4477457, 5308417, 8503057, 9834497, 29986577, 40960001, 45212177, 59969537, 65610001, 126247697, 193877777, 303595777, 384160001, 406586897, 562448657, 655360001.
Հավասարակշռված պարզ թվեր
Նախորդ և հաջորդ պարզ թվերի թվաբանական միջինը հանդիսացող պարզ թվերն են․
5, 53, 157, 173, 211, 257, 263, 373, 563, 593, 607, 653, 733, 947, 977, 1103, 1123, 1187, 1223, 1367, 1511, 1747, 1753, 1907, 2287, 2417, 2677, 2903, 2963, 3307, 3313, 3637, 3733, 4013, 4409, 4457, 4597, 4657, 4691, 4993, 5107, 5113, 5303, 5387, 5393.
Ունիկալ պարզ թվեր
pպարզ թվերն են, որոնց \frac{1}{p}տեսքի կոտորակի պարբերականության շարքը նման չէ որևէ այլ պարզ թվի շարքին։
3, 11, 37, 101, 9091, 9901, 333667, 909091, 99990001, 999999000001, 9999999900000001, 909090909090909091, 1111111111111111111, 11111111111111111111111, 900900900900990990990991.
Ֆակտորիալային պարզ թվեր
n! \pm 1 տեսքի պարզ թվեր, որոնց համար :
2, 3, 5, 7, 23, 719, 5039, 39916801, 479001599, 87178291199, 10888869450418352160768000001, 265252859812191058636308479999999, 263130836933693530167218012159999999, 8683317618811886495518194401279999999.
Կենտրոնացված պարզ թվեր
n^2+(n+1)^2տեսքի պարզ թվերն են․
5, 13, 41, 61, 113, 181, 313, 421, 613, 761, 1013, 1201, 1301, 1741, 1861, 2113, 2381, 2521, 3121, 3613, 4513, 5101, 7321, 8581, 9661, 9941, 10513, 12641, 13613, 14281, 14621, 15313, 16381, 19013, 19801, 20201, 21013, 21841, 23981, 24421, 26681.
Կենտրոնացված եռանկյուն պարզ թվեր
տեսքի պարզ թվերն են․
19, 31, 109, 199, 409, 571, 631, 829, 1489, 1999, 2341, 2971, 3529, 4621, 4789, 7039, 7669, 8779, 9721, 10459, 10711, 13681, 14851, 16069, 16381, 17659, 20011, 20359, 23251, 25939, 27541, 29191, 29611, 31321, 34429, 36739, 40099, 40591, 42589.
Կենտրոնացված յոթանկյուն թվեր
տեսքի պարզ թվերն են․
43, 71, 197, 463, 547, 953, 1471, 1933, 2647, 2843, 3697, 4663, 5741, 8233, 9283, 10781, 11173, 12391, 14561, 18397, 20483, 29303, 29947, 34651, 37493, 41203, 46691, 50821, 54251, 56897, 57793, 65213, 68111, 72073, 76147, 84631, 89041, 93563.
Կենտրոնացված տասնանկյուն թվեր
5(n^2-n)+1տեսքի պարզ թվերն են․
11, 31, 61, 101, 151, 211, 281, 661, 911, 1051, 1201, 1361, 1531, 1901, 2311, 2531, 3001, 3251, 3511, 4651, 5281, 6301, 6661, 7411, 9461, 9901, 12251, 13781, 14851, 15401, 18301, 18911, 19531, 20161, 22111, 24151, 24851, 25561, 27011, 27751.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թվային շարքեր Կատեգորիա:Թվերի ցանկ Կատեգորիա:Պարզ թվեր
Սադա (Լեկմայի վտակ)
Սադա (Сада), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ուրժումսկի շրջանում Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լեկմի գետի աջ ափին՝ 24 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 36 կմ է, ավազանի տարածքը 254 կմ։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Աստերոիդների ցանկ (91201-91300)
Աստերոիդների ցանկ (91101-91200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (91301-91400)
Դերբենդ Էլ Մարի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնանցքներ Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Սեդրակ Մովսիսյան
Սեդրակ Գարեգինի Մովսիսյան, հայ խորհրդային կենսաքիմիկոս, ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1977)։
Ելղովան (գետակ)
Ելղովան, գետակ Արաքսի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Գեղամա լեռնաշղթայի փեշերից և աջից միախառնվում Ակունք գետակին։ Երկարությունը 10 կմ է։
Սեդրակ Մովսիսյան
Կենսագրություն
1956 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը, մինչև 1958 թվականը աշխատել է Ապարանի շրջանում որպես առողջապահության բաժնի վարիչ, 1958 թվականից՝ ՀԽՍՀ ԳԱ կենսաքիմիայի ինստիտուտում։ Եղել է նշված ինստիտուտի ամինաթթուների և նուկլեոտիդների լաբորա տորիայի վարիչ (1969 թվականից), տնօրենի տեղակալ գիտության գծով (1971 թվականից)։ Գիտական հետազոտությունները վերաբերում են օրգանիզմում (հատկապես նյարդային հյուսվածքում) ամինաթթուների փոխանակության հարցերին։ Հյուսվածքներում էներգետիկ Փոխանակության վերաբերյալ նրա աշխատանքների արդյունքներն ունեն գործնական կարևոր նշանակություն։ Մովսիսյանը եղել է նյարդաքիմիկոսների միջազգային ընկերության, ՀԽՍՀ կենսաքիմիկոսների ընկերության նախագահության անդամ։
Ելղովան (գետակ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի գետեր
Լուներ
Լուների զինանշանը
Լուներ կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1987 թվականին և իրենից ներկայացնում է կանաչ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված են միջնադարյան զենքեր ։
Բնակչություն
Համաձայն 2015 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Լուներ կոմունայում բնակվում է 9,003 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում աճ է գրանցել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օպլանդ ֆյուլքեի կոմունաներ
Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի տիեզերական հետազոտությունների և տեխնոլոգիաների ինստիտուտ
Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի տիեզերական հետազոտությունների և տեխնոլոգիաների ինստիտուտ (Институт за коcмически изследвания и технологии БАН) - տիեզերական հետազոտություննրի բուլղարական առաջատար ինստիտուտ, որի առաքելությունն է համարվում տիեզերական ֆիզիկայի բնագավառում հիմնարար և կիրառական հետազոտությունների իրականացումը, երկնային մարմինների հեռատարածական զոնդավորումը, աերոտիեզերական համակարգերի և տեխնոլոգիաների զարգացումը ։
Գիտական հետաքրքրությունների բնագավառները
Ինստիտուտի գործունեության շրջանակներում ընդգրկված են տիեզերական ֆիզիկայի, աստղաֆիզիկայի բնագավառներում հիմնարար և կիրառական հետազոտությունները, հեռատարածական զոնդավորումը, պատկերների մշակումը, ինքնաշխատ և կառավարվող տիեզերական սարքերի միջոցով տիեզերքում փորձարկումների նախապատրաստումն ու անցկացումը, ավիացիայի, տիեզերանավերի և դրանց համար պատրաստված սարքավորումների կառավարման համակարգերի ուսումնասիրումը, ժողովրդական տնտեսության զարգացման համար նոր նյութերի ու տեխնոլոգիաների ստեղծումը, կյանքի մասին գիտությունների զարգացումը, գիտական սարքավորումների կատարելագործումը, ինչպես նաև՝ ուսանողների, ասպիրանտների ուսուցումը ։
Պատմություն
1969 թվականին Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի նախագահությանն առընթեր ստեղծվեց տիեզերական ֆիզիկայի գիտական խումբ՝ տիեզերագնացության բնագավառում հետազոտություններ կատարելու նպատակով ։ 1974 թվականին կազմավորվեց տիեզերական հետազոտությունների կենտրոնական լաբորատորիան, իսկ 1987 թվականին՝ Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի տիեզերական հետազոտություննրի ինստիտուտը։ 2010 թվականի մարտի 23-ին Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի գերագույն ժողովի որոշմամբ Երկրի վրա Արեգակի ազդեցության ուսումնասիրությունների ինստիտուտը միավորվեց տիեզերական հետազոտությունների ինստիտուտի հետ և 2012 թվականին ստացավ «տիեզերական հետազոտությունների և տեխնոլոգիաների ինստիտուտ» անվանումը ։
Տիեզերական հետազոտությունների կենտրոնական լաբորատորիայում աշխատող բուլղարացի գիտնականները հաջողությամբ մասնակցել են «Ինտերկոսմոս» ծրագրին, մասնավորապես՝ փորձարկումների նախապատրաստման և արբանյակների ու հրթիռների համար սարքավորումների մշակման աշխատանքներին։ 1979 թվականին «Սոյուզ-33» տիեզերանավը տիեզերք հասցրեց բուլղար առաջին տիեզերագնաց Գեորգի Իվանովին։ 1981 թվականին տիեզերք արձակվեցին բուլղարական «Բուլղարիա-1300» և «Մետեոր-1-31» («Մետեոր-Պրիրոդա 2-4») արբանյակները, որոնք ներգրավվեցին իոնային ու մագնիսական ոլորտների փոխհարաբերության ուսումնասիրման, ինչպես նաև՝ տիեզերքից Երկրի զոնդավորման աշխատանքներում ։ 1984 թվականին կենտրոնական լաբորատորիան մասնակցեց «Վեգա-1» և «Վեգա-2» միջազգային ծրագրերին՝ «Վեներա-Հալլեյի գիսաստղ» նախագծի իրականացման նպատակով ։
1986 թվականին մշակվեց տիեզերական ճառագայթման «Լյուլին» բազմաալիք դոզաչափիչ-սպեկտրաչափիչ սարքը, որը 1988 թվականից մինչև 1994 թվականը ներառյալ՝ աշխատեց «Միր» տիեզերակայանում ։ 1988 թվականին «Սոյուզ ՏՄ-5» տիեզերանավը «Միր» տիեզերակայան հասցրեց բուլղարացի տիեզերագնաց Ալեքսանդր Ալեքսանդրովին։
1989 թվականին մեկնարկել է «Ակտիվ» ծրագիրը՝ արբանյակի շուրջ էլեկտրաստատիկ դաշտի հետազոտման նպատակով, սկսվել են «ВСК-ФРЕГАТ» սարքի կատարելագործման աշխատանքները, սարք, որը «Ֆոբոս» ծրագրի շրջանակներում հաղորդել է Ֆոբոսի պատկերները։ Տիեզերական հետազոտությունների ինստիտուտում ստեղծվել է «СВЕТ» ջերմոցը, որը տեղադրվել է «Միր» տիեզերակայանում, և որտեղ հետագայում ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի տիեզերագնացները մի շարք հաջող փորձեր են կատարել, այդ թվում՝ աճեցրել են բույսեր ։ Այդ նույն տիեզերակայանում մինչև 2001 թվականը գործել է հոգեբանական համալիր հետազոտությունների «Невролаб-Б» համակարգը, ինչպես նաև «P-400» ռադիոմետրը՝ Երկրի մակերևույթի պարամետրերի տվյալների մշակման համար։ Հնդկական տիեզերական «Չանդրայան-1» զոնդում օգտագործվել է «RADOM-7» դոզաչափիչը, որը ինստիտուտում 1980-ական թվականներին մշակված «Լյուլին»-ի կատարելագործված տարբերակն էր ։
Վերջին տարներին ինստիտուտը մասնակցում է եվրոպական շրջանակային «Վեցերորդ», «Յոթերորդ», «Հորիզոն-2020» գիտական ծրագրերին, «PHARE» ծրագրին, ինչպես նաև ՆԱՏՕ-ի ծրագրերին։
Հրատարակչական գործունեությունը
2004 թվականից սկսած՝ անց է կացվում «Տիեզերք, բնապահպանություն, անվտանգություն» խորագիրը կրող գիտական կոնֆերանսը ։ Մինչև 2010 թվականը անցկացվում էին նաև նվազ ընդգրկում ունեցող գիտկոնֆերանսներ, վարպետաց տարատեսակ դասեր։ Ինստիտուտի գլխավոր պարբերական հրատարակությունը 1978 թվականին պրոֆեսոր Կիրիլ Սերաֆիմովի հիմնադրած «Տիեզերական հետազոտություններ Բուլղարիայում» ամսագիրն է, որը հոդվածներ էր տպագրում երեք լեզվով՝ բուլղարերեն, անգլերեն, ռուսերեն։ Հիմնադրման տարվա իններորդ համարից սկսած՝ ամսագիրը լույս է տեսնում «Աերոտիեզերական հետազոտություններ Բուլղարիայում» վերնագրով, տպագրում է անգլերեն հոդվածներ, որոնց կցվում են բուլղարերեն ու ռուսերեն մեկնաբանություններ։ Ամսագիրը խմբագրել են պրոֆեսորներ Կիրիլ Սերաֆիմովը (1978 թթ.), Բորիս Բոնևը (1991-1996 թթ.), Նիկոլա Գեորգիևը (1996-2006 թթ.), Գարո Մարտիրոսյանը (2006 թվականից մինչ օրս) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տիեզերագնացության գործակալություններ Կատեգորիա:Գիտությունը Բուլղարիայում Կատեգորիա:Բուլղարիայի գիտահետազոտական ինստիտուտներ
Տիմոֆեևկա (գյուղ, Շախտյորսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Տիմոֆեևկա գյուղում բնակվում էր 80 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Շախտյորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(676) Մելիտա
(676) Մելիտա (Melitta), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1909 թվականի հունվարի 16-ին Ֆիլիբերտ Մելոտի կողմից Գրինվիչում ։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1909 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ֆիլիբերտ Մելոտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռայնհարդ Հեյդրիխ
Ռայնհարդ Տրիստան Օյգեն Հեյդրիխ (Reinhard Tristan Eugen Heydrich; ),  նացիստական Գերմանիայի պետական և քաղաքական գործիչ, կայսերական անվտանգության գլխավոր վարչության պետ (1939-1942), Բոհեմիայի և Մորավիայի կայսերական պրոտեկտորի տեղակալ (պաշտոնակատար) (1941-1942)։
Եղել է «Հրեական հարցի վերջնական լուծման» կազմակերպիչներից մեկը, Նացիստական Գերմանիայի ներքին թշնամիների դեմ գործողությունների համակարգողը ։ Մահացել է վերքերից՝ Չեխոսլովակիայի ազատագրման ազգային կոմիտեի (Չեխոսլովակիայի վտարանդի կառավարություն) և բրիտանական հատուկ ծառայության «Հատուկ գործողությունների վարչություն» դիվերսիոն գործողության ժամանակ նրա դեմ մահափորձի հետևանքով։ Մահափորձի անմիջական կատարողներ են դարձել գործակալներ ռոթմիստր (կապիտան) Յոզեֆ Գաբչիկը և սերժանտ Յան Կուբիշը։
Մանկություն և պատանեկություն
Ռայնհարդ Հեյդրիխի մայրը՝ Էլիզաբեթը, ի ծնե Կրանց, եղել է հարուստ ընտանիքից, նրա հայրը՝ Օյգեն Կրանցը, ղեկավարել է Դրեզդենի Թագավորական կոնսերվատորիան։ Ռայնհարդի հայրը՝ Բրունո Հեյդրիխը, եղել է օպերային երգիչ և կոմպոզիտոր։ Բրունո Հեյդրիխի օպերաները բեմադրվել են Քյոլնի և Լայպցիգի թատրոններում։ 1899 թվականին Հալլեում հիմնել է երաժշտական դպրոց միջին խավի երեխաների համար, սակայն այդպես էլ չի կարողացել մտնել քաղաքային բարձր հասարակության մեջ։
Բրունո Հեյդրիխը ուսումնասիրել է ռասայական տեսաբան Հյուսթոն Չեմբերլենի աշխատանքները՝ նվիրված «ցեղերի պայքարի» հարցերին և իր որդուն դաստիարակել է ազգայնականության ոգով ։ Երբ սկսվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմը, Ռայնհարդը եղել է 10 տարեկան։ Պատերազմի ավարտին ականատես է եղել ցույցերի, գործադուլների և փողոցային բախումների Հալլում ։
1919 թվականին, որպես դպրոցական, սկսել է զբաղվել քաղաքականությամբ և միացել է «Գեորգ Լյուդվիգ Ռուդոլֆ Մերկեր Ֆրեյկորպսին», որը եղել է կիսառազմական ազգայնական կազմակերպություն։ Սկսել է ակտիվորեն զբաղվել սպորտով։
1918-1919 թվականներին եղել է Հալլեի «Գերմանիայի երիտասարդության ազգային միության»՝ համագերմանական երիտասարդության ազգային ասոցիացիայի անդամ. Այս կազմակերպությունը նրան չափազանց չափավոր է թվացել, և 1920 թվականին միացել է «Պաշտպանության և հարձակման գերմանական ժողովրդական միությանը» (Deutschvölkischer Schutz- und Trutzbund): Նույն թվականին, ցանկանալով ավելի ակտիվորեն մասնակցել շուրջը մոլեգնող քաղաքական կյանքին, միացել է «Լյուսիուս» դիվիզիային, ինչը Հալլեում կամավորական ջոկատների մաս է կազմել, որտեղ տարվել է երիտասարդական ռազմահայրենասիրական շարժումների գաղափարներով ։ 1921 թվականին ստեղծել է նոր կազմակերպություն՝ «Գերմանական ժողովրդական երիտասարդական ջոկատ» անվանումով ։
Ծառայություն նավատորմում
1922 թվականի մարտի 30-ին Հեյդրիխն ընդունվել է Քիլի ռազմածովային ուսումնարան ։ 1926 թվականին ուսումնարանն ավարտելուց հետո ստացել է ռազմածովային նավատորմի լեյտենանտի կոչում, անցել է հատուկ վերապատրաստում որպես ռադիոկապի օպերատոր և մինչև 1928 թվականը ծառայել է որպես կապի տեխնիկական սպա Շլեզվիգ-Հոլշտեյն ռազմանավում։ 1928 թվականի հուլիսի 1-ին ստացել է ավագ լեյտենանտի կոչում և տեղափոխվել ծովակալություն Քիլի Բալթյան ռազմածովային բազայում ։ Նրա առաջխաղացմանը նպաստել է ծովակալ և Աբվերի ղեկավար Վիլհելմ Կանարիսը, որն այդ ժամանակ եղել է «Բեռլին» հածանավի ավագ սպա։ Կանարիսների ընտանիքի հարաբերությունները Հեյդրիխի հետ եղել են շատ մտերիմ ։
1930 թվականի դեկտեմբերին պարահանդեսներից մեկում Հեյդրիխը հանդիպել է իր ապագա կնոջը՝ գյուղի ուսուցչուհի Լինա ֆոն Օստենին, ում հետ ամուսնացել է հաջորդ տարվա դեկտեմբերին։ Ըստ վարկածի՝ ընկերոջ հետ նավակ վարելիս տեսել է, որ մոտակայքում երկու աղջիկների նավակը շրջվել է, նրանք օգնության են հասել և փրկել։ Փրկվածներից մեկը եղել է Լինա ֆոն Օստենը ։
Միացում ՍՍ-ին
1931 թվականի հուլիսի 1-ին Հեյդրիխը միացել է Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցությանը՝ ստանալով թիվ 544 916 կուսակցական տոմսը, իսկ հուլիսի 14-ին՝ ՍՍ (տոմս թիվ 10 120)։
Այդ ժամանակ Հենրիխ Հիմլերը սկսել է կանոնակարգել ՍՍ-ի գործունեությունը։ ՍՍ-ի գործողություններն ավելի լավ համակարգելու, ինչպես նաև քաղաքական հակառակորդներին լրտեսելու և ռազմական գործողություններին մասնակցելու համար պահանջվել է պատրաստված հետախուզական ծառայություն։ Իր ընկերոջ՝ Կառլ ֆոն Էբերշտեյնի միջոցով Հեյդրիխը հանդիպել է Հիմլերին և նրան ներկայացրել է իր առաջարկները ՍՍ հետախուզական ծառայություն ստեղծելու վերաբերյալ, Հիմլերին դուր են եկել դրանք և Հեյդրիխին հանձնարարել է զբաղվել անվտանգության ծառայության ստեղծմամբ։ Սկզբում ԱԾ-ի հիմնական խնդիրն եղել է հասարակության մեջ նշանավոր դիրք զբաղեցնող մարդկանց վրա վարկաբեկող նյութեր հավաքելը, ինչպես նաև քաղաքական հակառակորդներին վարկաբեկելու տեղեկատվական արշավների անցկացումը։
Քաղաքական պայքար 1933-1934 թվականներին
1933 թվականին Ռայխի կանցլերի պաշտոնում Ադոլֆ Հիտլերի նշանակմամբ ԱԾ-ն և ՍՍ-ը ձեռնամուխ են եղել ընդդիմությանը ճնշելուն։ Վայմարի Հանրապետությունում իրենց պաշտոնները զբաղեցրած շատ պաշտոնյաներ փոխարինվել են նացիոնալ-սոցիալիստներով։
Երկու ուժային գերատեսչությունների՝ ՍՍ-ի և Վերմախտի միջև ապարատային պայքարի ընթացքում Հեյդրիխի ԱԾ-ն մասնակցել է ցամաքային զորքերի գլխավոր հրամանատար, գեներալ-գնդապետ Վերներ ֆոն Ֆրիչի և պաշտպանության նախարար Վերներ ֆոն Բլոմբերգի իշխանությունից հեռացնելու գործողություններին։ Ֆոն Բլոմբերգի երիտասարդ կինը նախկինում եղել է մարմնավաճառ, սկսվել է սկանդալ, և Հիտլերը նրան պաշտոնանկ է արել։ Ֆրիչը կեղծ վկայությամբ մեղադրվել է միասեռականության մեջ և նույնպես հեռացվել է իր պաշտոնից։ Միաժամանակ մի շարք բարձրագույն զինվորական կոչումներ ունեցող պաշտոններ կոչումազրկվել են ։
Լուրջ հակասություններ են եղել նաև ՍԾ-ի և Աբվեր ռազմական հետախուզական ծառայության միջև, որը ղեկավարել է Հեյդրիխի նախկին հովանավոր Վիլհելմ Կանարիսը։ Հասարակության մեջ երկու ղեկավարներն էլ պահպանել են իրենց ընկերասիրությունը և նույնիսկ հանդիպել են ամեն առավոտ զբոսանքի ժամանակ։ Հեյդրիխի հրամանով գաղտնի խուզարկություններ են իրականացվել Կանարիսի գրասենյակային տարածքներում, և ապացույցներ է փնտրելնրահրեական ծագման վերաբերյալ բայց հրեական ծագման մասին ոչ մի ապացույց չի հայտնաբերվել։
Ներքին անվտանգության մարմինների ղեկավար
1934 թվականի մարտին ստեղծվել է Ռայխսֆյուրեր ՍՍ (ՍԾ) անվտանգության ծառայությունը ։ 1936 թվականին Հիմլերը դարձել է գերմանական ոստիկանության պետ, իսկ Հեյդրիխը նշանակվել է ՍԾ-ի և Գերմանիայի անվտանգության ոստիկանության («զիպո») պետ, որը միավորել է քրեական ոստիկանությունը («կրիպո») և գաղտնի պետական ​​ոստիկանությունը («Գեստապո»)։ Անվտանգության ոստիկանության աշխատակիցները հսկում էին հրեաներին, կոմունիստներին, ազատականներին և կրոնական փոքրամասնություններին։ ՍԾ-ի անձնակազմը ներառել է մոտ 3000 գործակալ ։ Անշլյուսից հետո Հեյդրիխը Հիմլերի հետ միասին ահաբեկչություն է կազմակերպել Ավստրիայում ռեժիմի հակառակորդների դեմ, ինչպես նաև ստեղծել է Մաուտհաուզենի համակենտրոնացման ճամբարը Լինցի մոտ ։
Հեյդրիխը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Սուդետի շրջանի և Չեխիայի հետ Գերմանիային միանալու նախապատրաստման գործում։ Նույնիսկ այդ տարածքների օկուպացիայից առաջ կազմվել է ձերբակալման ենթակա անձանց ցուցակը, այդ թվում՝ գերմանացի ներգաղթյալների, չեխ կոմունիստների և սոցիալ-դեմոկրատների, հրեաների, քահանաների և «սև ճակատի» անդամների։ Ձերբակալություններ իրականացնելու համար Հեյդրիխը ստեղծեց երկու ainsatzgroup: 1938 թվականի ամռան վերջին երկու երկրներն էլ հայտարարեցին համընդհանուր մոբիլիզացիայի մասին։ Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան և Իտալիան 1938 թվականի Մյունխենի կոնֆերանսի ժամանակ համաձայնվել են Սուդետի բռնակցմանը՝ Հիտլերի զավթողամոլ քաղաքականության ավարտի երաշխիքների դիմաց։ Ձերբակալվել են ավելի քան 10,000 չեխեր և գերմանացիներ, որոնք ճանաչված էին որպես «ռայխի թշնամիներ», որոնցից մոտ 7000-ը ուղարկվել են ճամբարներ։ 1939 թվականի մարտին Հեյդրիխը ուղեկցել է Հիտլերին, երբ Պրահայի ամրոցում ծածանվել է սվաստիկայի դրոշը։
1939 թվականին ԱԾ-ն և զիպոն-ն տեղափոխվել են նորաստեղծ գերատեսչության ենթակայության տակ՝ կայսերական անվտանգության գլխավոր վարչություն (ԿԱԳՎ)։ Հեյդրիխի գլխավորությամբ ԿԱԳՎ-ն դարձել է տեղեկատվության հավաքման և վերլուծության, ինչպես նաև ընդդիմության ճնշման հզոր կազմակերպություն։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկիզբ
Հեյդրիխը մշակել է սահմանային միջադեպ բեմադրելու ծրագիր, որը ստացել է Գլայվիցի պատահար անվանումը ։ Սադրանքի նպատակն եղել ցույց տալ, որ Գերմանիայի հարձակումը Լեհաստանի վրա պատասխան էր գերմանացի բնակիչների նկատմամբ Լեհական ագրեսիայի գործողություններին։ 1939 թվականի օգոստոսի 31-ի գիշերը, գերմանացի հետախույզների փոքր խումբ, լեհերի հագուստ հագած Նաույոքսի գլխավորությամբ մտել են Գլայվից կայարան և հեռարձակել կարճ հակագերմանական հաղորդագրություն լեհերենով։ 1939 թվականի սեպտեմբերի 1-ին գերմանական զորքերը հարձակվել են Լեհաստանի վրա, և սկսվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը։ Լեհաստանի օկուպացիայի ընթացքում Հեյդրիխի ենթակայության տակ գտնվող ՍՍ խմբերը ոչնչացրեցին լեհ մտավորականներին, կոմունիստներին և հրեաներին ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի առաջին տարիներին Հեյդրիխը զբաղվել է ոչ միայն կազմակերպչական աշխատանքով այլ նաև որպես ռազմաօդային ուժերի պահեստային սպա՝ մասնակցել է գերմանական ավիացիայի մարտական ​​առաքելություններին (սկզբում որպես ռմբակոծիչի վրա հրացանակիր-ռադիոօպերատոր, այնուհետև՝ գրոհային ինքնաթիռի օդաչու) Լեհաստանի, Նորվեգիայի, Նիդեռլանդների և ԽՍՀՄ-ի դեմ արշավների ժամանակ ։ Սա համապատասխանում էր Հեյդրիխի պատկերացումներին ՍՍ-ի իդեալական սպայի մասին, որը ոչ միայն նստում է իր գրասեղանի մոտ, այլև մասնակցում է ռազմական գործողություններին։ 1941 թվականի ամռանը խախտել է Հիմլերի հրամանը, որն արգելում էր նրան մարտական ​​թռիչքներ կատարելև հուլիսի 22-ին նրա ինքնաթիռը խոցվել է Բերեզինա գետից արևելք, և ինքն էլ փրկվել է ժամանակին ժամանած գերմանական պարեկի կողմից ։
Մասնակցություն «հրեական հարցի վերջնական լուծմանը»
Հեյդրիխը եղել է Հոլոքոստի գլխավոր ճարտարապետներից մեկը ինչպես Գերմանիայում այնպես էլ օկուպացված երկրներում ։
Նացիստների գաղափարախոսության համաձայն՝ հրեաները ներկայացնում էին համաշխարհային կոմունիստական շարժման առաջատար ուժը և ծառայում էին որպես ռեյխի թշնամու կերպարի մարմնացում։ Սևամորթների, գնչուների, Արևելյան սլավոնների և այլ ոչ արիական ժողովուրդների հետ միասին նրանք հայտարարվել են որպես « կիսամարդիկ » (Untermenschen): Նույնիսկ պատերազմից առաջ Հեյդրիխը տեղեկություններ է հավաքել հրեական կազմակերպությունների մասին, և ՍԾ-ն նրանց ուշադիր հետևել է։ 1938 թվականի նոյեմբերի 7-ին Փարիզում Հերշել Գրինշպանը մահափորձ է կատարել գերմանացի դիվանագետ Էռնստ ֆոն Ռատի դեմ, որը մահացել է նոյեմբերի 9-ին։ Ի պատասխան Էռնեստ ֆոն Ռատի մահվան, նույն գիշերը Գերմանիայի տարբեր քաղաքներում տեղի են ունեցել զանգվածային ջարդեր, որոնք հայտնի են դարձել « Բյուրեղապակյա գիշեր » անունով։ Հեյդրիխը եղել է այդ գործողությունների հիմնական համակարգողը և անձամբ հեռատիպով հրամաններ է տվել շրջանային ոստիկանությանը և ՍՍ ստորաբաժանումներին ։ « Բյուրեղապակյա գիշեր »ից անմիջապես հետո Գյորինգի մոտ կայացած հանդիպման ժամանակ Հեյդրիխը ներկայացրել է առաջարկներ, որոնց հիմնական դրդապատճառը հրեաների նկատմամբ խտրական միջոցների ուժեղացումն էր, որոնք նրանց ստիպում էին արտագաղթել։  Հեյդրիխը նաև առաջարկել է Վիեննայի «Հրեական արտագաղթի կենտրոնական բյուրոյին» (Zentralstelle für jüdische Auswanderung), որը ղեկավարել է նրա ենթակա Ադոլֆ Էյխմանը, Բեռլինում ստեղծել «Հրեական արտագաղթի կայսերական կենտրոնական բյուրոն»  : Այս բոլոր միջոցառումներն իրականացվել են մի քանի ամսվա ընթացքում։
Հեյդրիխին հաջողվել է հրեաներին ստիպել մասնակցել սեփական ոչնչացման քաղաքականությանը։ 1939 թվականի դեկտեմբերին Հեյդրիխը էյխմանին նշանակել է ԿԱԳՎ-ի հրեաների հատուկ ստորաբաժանման պետ, այնուհետև նրա օգնությամբ իրականացրել է հրեաների զանգվածային արտաքսումներ Գերմանիայից և Ավստրիայից դեպի Լեհական գետտոներ ։
Արևելյան Եվրոպայի երկրների և Խորհրդային Միության զգալի տարածքի օկուպացիայի ընթացքում գերմանական վարչակազմի ձեռքում հսկայական թվով հրեաներ կային, որոնք նացիստների տեսանկյունից ռասսայական թերարժեք ժողովուրդ էին, որոնք ենթակա էին ոչնչացման։ Միևնույն ժամանակ, ահաբեկչության և ազգային բնաջնջման քաղաքականություն իրականացնելու համար ստեղծված հատուկ գնդակահարող թիմերն այլևս չէին կարողանում հաղթահարել այդպիսի հսկայական թվով մարդկանց ոչնչացման խնդիրները։ Դեռևս 1940 թվականի դեկտեմբերին Հիտլերը Հիմլերի և Գերինգի միջոցով Հեյդրիխին հանձնարարել է մշակել հրեական հարցի «վերջնական լուծման» ծրագիր։ Հեյդրիխի կազմած պլանը չի պահպանվել, սակայն պահպանված փաստաթղթերից հայտնի է, որ այն ուղարկվել է Հիտլերին 1941 թվականի հունվարի վերջին ։
Գրականություն
Ռուսերեն լեզվով Այլ լեզուներով
Վալելունգա Պրատամենո
Բնակչությունը 3844 մարդ, բնակչության խտությունը 99 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 39 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 93010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0934։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Թառայան
Թառայան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Դավաչխուր
Դավաչխուր, լեռ Ադրբեջանի Գերանբոյի շրջանի հարավային մասումում, Գանձակի լեռնաշղթայում, Գանձակ քաղաքից մոտ 45 կմ հարավ-արևելք, Բալիկայա գուղի մոտակայքում արևելք, Շահումյանի շրջանի Գյուլիստան գյուղից արևմուտք։ Տեղադրման կոորդինատներ 40.36945°N, 46.53147°W։ Լանջերը տեղ-տեղ անտառապատ են ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռներ Կատեգորիա:Գերանբոյի շրջան
Disturbed (խումբ)
Disturbed, ամերիկյան մետալ խումբ, որը կազմավորվել է 1994 թվականին Չիկագոյում։ Խմբի կազմում ընդգրկված են՝  վոկալիստ Դեյվիդ Դրեյմանը, կիթառահար, ստեղնահար Դեն Դոնիգանը, բասիստ Ջոն Մոյերը և թմբկահար Մայք Վենգրենը։ Նրանք ունեցել են կազմի շատ քիչ փոփոխություններ, ընդ որում միայն Դոնիգանը և Վենգրենն են եղել խմբի մնացյալ անդամները։ Խմբի նախկին անդամներն են՝ վոկալիստ Էրիխ Ավալտը և բասիստ Սթիվ Կմակը։ Խումբը թողարկել է յոթ ստուդիական ալբոմ, որոնցից հինգը դեբյուտ են ունեցել՝ անընդմեջ զբաղեցնելով Billboard 200-ում առաջին հորիզնականը ։ 2011 թվականի հոկտեմբերին Disturbed-ը գնաց ընդմիջման, որի ընթացքում խմբի անդամները կենտրոնացան տարբեր կողմնակի նախագծերի վրա։ Նրանք վերադարձան 2015 թվականի հունիսին և 2015 թվականի օգոստոսի 21-ին թողարկեցին իրենց Immortalized կոչվող առաջին ալբոմը։ Նրանք նաև 2016 թվականի նոյեմբերի 18-ին ձայնագրեցին և թողարկեցին Disturbed-ի մեկ համերգային ալբոմ՝ «Live at Red Rocks»-ը, որը ձայնագրվեց 2016թ-ի օգոստոսի 18-ին, Կոլորադոյի Մորիսոն քաղաքում գտնվող Red Rocks Amphitheater-ում։ Նրանց յոթերորդ ստուդիական ալբոմը՝ Evolution-ը, թողարկվել է 2018 թվականի հոկտեմբերի 19-ին։
Վաղ տարիներ (1994-1996)
Երբ դեռ Դեյվիդ Դրեյմանը Disturbed-ին չէր միացել, կիթառահար Դեն Դոնիգանը, թմբկահար Մայք Վենգրենը և բասիստ Սթիվ Կմակը, վոկալիստ Էրիխ Ավալտի հետ «Brawl» կոչվող խմբում էին։ Անունը «Brawl» փոխելուց առաջ, այնուամենայնիվ, Դոնիգանը Disturbed-ի տասնամյակին թողարկված խմբի DVD-ում նշեց, որ անունն ի սկզբանե եղել էր «Crawl», բայց նրանք վերանվանեցին այն «Brawl» զուտ այն պատճառով, որն այդ անունը արդեն օգտագործվում էր այլ խմբի կողմից։ Դեմո ժապավենի ձայնագրումից անմիջապես հետո Ավալտը լքեց խումբը, իսկ խմբի մյուս երեք անդամները հայտարարություն տարածեցին, որ նոր վոկալիստ են փնտրում։ Նրանք հայտարարություն են ուղարկել Իլինոյսի նահանգի Չիկագո քաղաքում գտնվող «Illinois Entertainer» կոչվող տեղի երաժշտական հրատարակություն ։ Դեյվիդ Դրեյմանը նույն ամսում արձագանքեց խմբի հայտարարությանը ։ Կիթառահար Դեն Դոնիգանը մեկնաբանել է Դրեյմանի վոկալը. «Գիտեք, բոլոր այն վոկալիստներին, որոնց հետ մենք զրույց ենք ունեցել կամ լսել ենք նրանց, նա (Դրեյմանը) միակ վոկալիստն էր, ով պատրաստ էր երգել յուրաքանչյուր ոճով։ Եվ դա ինձ տպավորեց »:
Ինչ վերաբերում է նրան, որ Դրեյմանը լինի խմբի վոկալիստ, Դոնիգանն ասաց. «Մեկ-երկու րոպե անց նա պարզապես սկսեց նվագել այդ ծանր մեղեդիները... Ես նվագում եմ կիթառ՝ փորձելով թաքցնել տղայի նկատմամբ իմ գոհունակությունը։ Գիտեք, ես չէի ուզում ասել նրան այս խոսքերը. «Այո, մենք կզանգահարենք ձեզ քննարկելուց հետո»։ Բայց ես շատ ոգևորված էի։ Փշաքաղված էի»։ Ինչպես մեկնաբանեց թմբկահար Մայք Վենգրենը. «Մենք միանգամից նրան հավանեցինք »: Այնուհետև Դրեյմանը 1996թ-ին միացավ խմբին, և խումբը վերանվանվեց Disturbed: Երբ հարցազրույցում նրան հարցրին, թե ինչու է առաջարկել խումբը անվանել «Disturbed», Դրեյմանը պատասխանեց. «Ես տարիներ շարունակ մտածում էի խմբի անվանման մասին։ Պարզապես, դա արտահայտում է այն ամենը, ինչը մենք զգում էինք։ Այն աստիճանը, որին մենք կհասնեինք, անհանգստացնում էր մարդկանց, և մենք պարզապես փորձում էինքն յուրովի ներկայանալ, քանի որ խմբի անունը կարծիք էր ձևավորել մեր մասին »:
«The Sickness» (1997—2000)
Խմբի վերանվանվելուց հետո Disturbed-ը ձայնագրեց 3 թրեքանոց երկու դեմո սկավառակ, որոնցից առաջինում ձայնագրվեցին՝ «The Game», «Down with the Sickness» և «Meaning of Life»-ը, իսկ երկրորդում՝ «Want», «Stupify» և «Droppin' Plates»-ը։ Նրանք նաև ստեղծեցին իրենց խմբի թալիսմանը՝ The Guy-ը։ Վերջապես խումբը պայմանագիր ստորագրեց Giant Records-ի հետ։ 2000թ-ին խումբը թողարկեց իր դեբյուտային ալբոմը՝ «The Sickness» վերնագրով, որը խմբին փառքի արժանացրեց։ Ալբոմը զբաղեցրեց քսաներորդ տեղը Billboard 200-ում, և թողարկվելուց անմիջապես հետո ավելի քան չորս միլիոն օրինակ վաճառվեց Միացյալ Նահանգներում ։ Մինչ Մերիլին Մենսոնի 2001 թվականի եվրոպական շրջագայությանը միանալը, բասիստ Սթիվ Կմակը չկարողացավ նվագել խմբի հետ՝  վնասվածքի պատճառով, ինչը Չիկագոյում Disturbed-ի փորձերի ժամանակ դահլիճից դուրս հրշեջ սանդուղքից վայր ընկնելու հետևանք էր ։ Կմակը բաց թողեց Եվրոպա մեկնելու չվերթը, բայց Չիկագոյում 2001թ-ի հունվարի 11-ին և 12-ին նա Disturbed-ի շոույում խմբի հետ ելույթ ունեցավ։ Շրջագայության ընթացքում Մարտի Օ'Բրայանը փոխարինեց Կմակին, այնքան ժամանակ մինչ նա նորից ի վիճակի կլիներ շրջագայել։
«Believe» (2001—2003)
2001թ-ի փետրվարին հայտարարվեց, որ Disturbed-ը հանդես է եկել Faith No More-ի «Midlife Crisis» երգի տարբերակով, սակայն երգը երկար ժամանակ չի կատարվել խմբի կողմից ։ Այնուամենայնիվ, Disturbed-ի այդ տարբերակը չօգտագործվեց, և վերաձայնագրված տարբերակը հետագայում հայտնվեց The Lost Children -ի ալբոմում ։ 2001 թվականի սեպտեմբերին սկսվեց նրանց երկրորդ ստուդիական ալբոմի ստեղծումը։ 2002թ-ի հունիսի 4-ին Disturbed-ը թողարկեց խմբի մասին M.O.L. անվանումով վավերագրական DVD-ն, ինչը  ցույց տվեց խմբի ստուդիայում աշխատելու ժամանակ և շրջագայությունների ընթացքում որոշ անձնական խնդիրներ, ինչպես նաև մի քանի երաժշտական տեսահոլովակներ և կենդանի կատարումներ ։ 2002 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Disturbed-ը թողարկեց «Believe» վերնագրով իրենց երկրորդ ստուդիական ալբոմը, որը դեբյուտ ունեցավ Billboard 200-ին ։ «Prayer» կոչվող ալբոմի առաջին սինգլի երաժշտական տեսահոլովակը հեռուստաընկերությունների մեծ մասը հրաժարվել են ցույց տալ պատճառաբանելով, որ տեսահոլովակը շատ նմանություններ ունի 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումների հետ ։ Այդ ժամանակ Դեյվիդ Դրեյմանը արեց «Korn» խմբի Ջոնաթան Դեվիսի կողմից գրված և թողարկված «Forsaken» կոչվող երգի վոկալի ձայնագրությունը, որը թողարկվեց որպես «Անիծվածների թագուհին» ֆիլմի սաունդթրեք ։
2003 թվականին խումբը կրկին մասնակցեց Օզցֆեստի շրջագայությանը և նրանք սկսեցին «Music as a Weapon II» կոչվող իրենց սեփական շրջագայություններից ևս մեկը։ Նրանց հետ շրջագայել են նաև Chevelle, Taproot և Ünloco կոչվող խմբերը ։ Շրջագայության ընթացքում Disturbed-ը հանդես եկավ չթողարկված երգով, որը կոչվում էր «Dehumanized» : Այն բանից հետո, երբ Disturbed-ը ավարտեց «Music as a Weapon II» կոչվող շրջագայությունը, Սթիվ Կմակը տարաձայնությունների պատճառով հեռացվեց խմբից։ Նրան փոխարինեց Ջոն Մոյերը , որը դարձավ խմբի նոր բաս կիթառիստը։ Այդ գիշեր, երբ Մոյերը դարձավ խմբի նոր բասիստը, Disturbed-ը ելույթ ունեցավ House of Blues-ում և կատարեց «Hell» և «Monster» կոչվող երկու նոր երգ, որոնցից երկուսն էլ համարվում են խմբի երրորդ ստուդիական ալբոմի՝ «Ten Thousand Fists»-ի b-side թրեք ։
«Ten Thousand Fists» (2004–2006)
Disturbed-ի «Ten Thousand Fists» կոչվող երրորդ ստուդիական ալբոմը թողարկվել է 2005 թվականի սեպտեմբերի 20-ին։ Ալբոմը դեբյուտ է ունեցել Billboard 200-ի, իսկ թողարկմանը հաջորդող շաբաթվա ընթացքում վաճառվել է շուրջ 238,000 օրինակ ։ 2006 թվականի հունվարի 5-ին ալբոմը ճանաչվել է պլատինե և Միացյալ Նահանգներում վաճառվել է 1.000.000 նմուշ ։ Disturbed-ը ի աջակցություն ալբոմի շրջագայել է 10 Years և Ill Niño խմբերի հետ։ 2006 թվականին Disturbed-ը գլխավորեց Օզզֆեստը՝ System of a Down, Lacuna Coil, DragonForce, Avenged Sevenfold և Hatebreed խմբերի հետ միասին ։
2006 թվականին նախատեսված եվրոպական շրջագայությունը երկու անգամ հետաձգվեց Դրեյմանի հիվանդության պատճառով և, ըստ Դրեյմանի, այն ազդում էր իր ձայնին ։ Ավելի ուշ Դրեյմանին վիրահատեցին քթի միջնապատի թեքության պատճառով։ Վիրահատությունը հաջող անցավ և այդ ժամանակվանից Դրեյմանը սկսեց չչարաշահել խմիչքի օգտագործումը ։ 2006 թվականի վերջին, Disturbed-ը մեկնեց մեկ այլ շրջագայության, որը կոչվում էր Music as a Weapon III: Flyleaf, Stone Sour և Nonpoint խմբերը նույնպես մասնակցում էին այդ շրջագայությանը ։ Disturbed-ը ավարտեց իր Music as a Weapon III շրջագայության առաջին փուլը 2006 թվականի վերջին ։ Կարճ ժամանակ անց Դրեյմանը հայտարարեց, որ շրջագայության երկրորդ փուլը չի կայանա, և փոխարենը խումբը կվերադառնա և կսկսի աշխատել իրենց չորրորդ ստուդիական ալբոմի վրա ։
«Indestructible» (2007–2009)
2007 թվականի հուլիսին թողարկվեց «This Moment» վերնագրով նոր երգը, որը դարձավ «Տրանսֆորմերները» ֆիլմի սաունդթրեքը։ 2007 թվականի վերջին Լոս Անջելեսում, Disturbed-ը թողարկեց «Indestructible» (հայ. անկործանելի) կոչվող չորրորդ ստուդիական ալբոմը ։ Ավելի վաղ հարցազրույցում Դեյվիդ Դրեյմանն ասում էր, որ իրենք պատրաստվում են ձայնագրել տասնհինգ երգ, բայց միայն տասներկուսն են լինելու ալբոմում ։
«Indestructible»-ի առաջին սինգլը՝ «Inside the Fire»-ը 2008 թվականի մարտի 25-ին վաճառքի հանվեց երաժշտության թվային բաշխման ծառայություններում։ 2008թ-ի ապրիլ և մայիս ամիսներին Disturbed-ը «Five Finger Death Punch» և «Art of Dying» խմբերի հետ շրջագայեց Միացյալ Նահանգներում ։ 2008 թվականի մայիսի 2-ին խմբի պաշտոնական կայքում թողարկվեց «Inside the Fire» երաժշտական տեսահոլովակը։ Disturbed-ը iTunes Store-ում թողարկեց իրենց նախկինում անվճար «Perfect Insanity» երգը՝ որպես երկրորդ սինգլ, իսկ 2008 թվականի հունիսի 3-ին թողարկված՝ «Indestructible» ալբոմը հասանելի կլինի նախնական պատվերի համար։ «Indestructible»-ը թողարկվեց Միացյալ Նահանգներում 2008թ-ի հունիսի 3-ին, իսկ Ավստրալիայում` 2008-ի հունիսի 7-ին և Billboard 200-ում դարձավ խմբի երրորդ անընդմեջ թիվ մեկ դեբյուտային ալբոմը։ Disturbed-ը 2008 թվականի մայիսի 29-ին ունեցավ իր առաջին կենդանի համերգը, որը հովանավորվում էր Pepsi-ի և Deep Rock Drive-ի կողմից ։ Նրանք ելույթ ունեցան Լաս Վեգասում։ Disturbed-ը 2008 թվականի ամռանը շրջագայեց Slipknot, DragonForce և Mastodon խմբերի հետ՝ ի աջակցություն  «Mayhem Festival»-ի ։ 2008 թվականի օգոստոս և սեպտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում խումբը ավարտեց նաև Ավստրալիա և Նոր Զելանդիա կատարած շրջագայությունը։
2008 թվականի մայիսին Harmonix ընկերության «Rock Band» տեսախաղի ստեղծողները հայտարարեցին, որ իրենք համաձայնության են եկել Disturbed-ի հետ և Best Buy-ը` Rock Band տեսախաղի համար բոլոր նրանց է առաջարկում Indestructible-ի երկու թրեքները, ովքեր նախապես պատվիրել են ալբոմը Best Buy-ի կայքից։ 2008 թվականի հունիսի 3-ին, Harmonix-ը Indestructible ալբոմից թողարկեց «Indestructible», «Inside the Fire» և «Perfect Insanity» կոչվող թրեքները։ 2009 թվականի մայիսի 12-ին Harmonix-ը թողարկեց Stricken and Stupify կոչվող երգերը Rock Band երաժշտական խանութում։
«Asylum», The Lost Children և ընդմիջում (2010–2011)
2009թ-ի հուլիսին FaceCulture-ին տված հարցազրույցում Դրեյմանը հայտարարեց, որ DVD-ն իր մեջ կներառի «Disturbed-ի գոյության վերջին տասնամյակը։ Այն կոչված է ցույց տալ տասնամյակի ընթացքում մեր զարգացումը»։ Նա խոսեց հինգերորդ ալբոմի մասին. «Դենին մի քանի երգի ռեֆֆեր է հորինել, որոնք իսկապես ապշեցուցիչ են։ Բայց դրանք պարզապես դեռ փոքր հատվածներ են ... » : Մի քանի ամիս անց, 2010 թվականի մարտի 23-ին, խումբը թողարկեց The Sickness դեբյուտային ալբոմը՝ «God of the Mind» և «A Welcome Burden» b-side թրեքերով, նորացված պատկերազարդումներով, ինչպես նաև թրեքների շարքի բարելավումներով և ռեմիքսով ։ Առաջին անգամ այն հասանելի էր նաև ձայնապնակի՝ վինիլի տեսքով ։ 2010 թվականի փետրվարի 26-ին Harmonix-ը Rock Band երաժշտական խանութում ներբեռնման համար հայտարարեց Disturbed-ի երկրորդ փաթեթը, որը ներառում էր «Voices», «The Game» և «Meaning of Life» երգերի 2010 թվականի թարմացված տարբերակները ։
2010 թվականի սկզբին խումբը սկսեց ձայնագրել իրենց հինգերորդ ալբոմը և պլանավորում էր թողարկել այն ամռանը։ Կիթառահար Դեն Դոնիգանը հայտարարել է, որ խումբը գրել է մոտ 15-18 երգ ։ Ավելի ուշ հաստատվեց, որ ալբոմի վերնագիրը կլինի «Asylum» : Խումբը թողարկեց Judas Priest ծանր մետալ խմբի «Living After Midnight» երգի քավերը Metal Hammer Presents-ի համար։ 2010 թվականի ապրիլի 20-ին, ստուդիա մտնելուց մոտ երկու ամիս անց, Disturbed-ը հայտարարեց, որ իրենք ավարտել են ալբոմի ձայնագրումը։ Խումբը հայտարարեց, որ «Asylum»-ը կթողարկվի 2010 թվականի օգոստոսի 31-ին։ 2010 թ-ի հուլիսի 9-ին, թրեքների ցուցակը հրապարակվեց խմբի պաշտոնական կայքում։ «Asylum»-ը դեբյուտ ունեցավ Billboard 200-ում առաջին համարի ներքո ։ «Asylum»-ը Disturbed-ի չորրորդ անընդմեջ ստուդիական ալբոմն էր, որը մեծ համբավ ունեցավ և այդ նվաճումը ի զորու էր միայն երկու այլ խմբերի՝ Metallica և Dave Matthews :
2010թ-ի ամռան վերջին Disturbed-ը Avenged Sevenfold-ի ինչպես նաև Stone Sour, Hellyeah և Halestorm խմբերի հետ ամենամյա առաջին շրջագայությունը վերնագրեց «Rockstar Energy Drink Uproar» : Այնուհետև 2010թ-ի հոկտեմբերին հաղորդվել է, որ Դեյվիդ Դրեյմանի մոտ ախտորոշվել է «կոկորդի ծանր հիվանդություն», և խմբի ԱՄՆ շրջագայությունը չեղյալ է հայտարարվել, քանի որ Դրեյմանի բուժման գործընթացը կարող էր տևել մինչև չորս շաբաթ ։ Մոտավորապես նույն տարվա վերջին, Disturbed-ը հայտարարեց, որ 2011 թվականը նրանք կսկսեն «Music as a Weapon V» շրջագայությամբ՝ համատեղ ելույթ ունենալով Korn, Sevendust, In This Moment և Stillwell խմբերի հետ։ 2011թ-ի հունվարին «Mayhem Festival»-ը հայտարարեց, որ ամռանը Disturbed-ը կգլխավորի փառատոնը` Godsmack և Megadeth խմբերի հետ միասին ։ 2011-ի փետրվարին Disturbed-ը միացավ այդ ամառային ներբեռնման փառատոնին ։ Disturbed-ը անոնսեց, որ 2011թ-ի մայիսին նրանք կգլխավորեն Օհայո նահանգի Կոլումբուս քաղաքում կայանալիք «Rock on the Range» փառատոնը ։
Հինգշաբթի, ապրիլի 28-ին, Disturbed-ը հայտարարեց, որ իրենց Asylum ալբոմի համար նախկինում չթողարկված «3» վերնագրով բոնուսային թրեքը իրենց կայքում հասանելի կլինի ներբեռնման համար։ Նրանք ասացին, որ երգի ներբեռնումից ստացված ողջ հասույթը կփոխանցվի Damien Echols Defence ֆոնդին, որը West Memphis Three-ի թողարկմանը աջակցող բարեգործական հիմնադրամ է։