cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վիճակագրական խմբավորումներ
Խմբավորումների մեթոդը հասարակական երևույթների վիճակագրական ուսումնասիրման գլխավոր մեթոդն է։ Այն կիրառվում է հետևյալ խնդիրների լուծման համար.
ա. սոցիալ-տնտեսական տիպերի առանձնացում
բ․ երևույթների կառուցվածքի և դրանցում կատարվող կառուցվածքային տեղաշարժերի ուսումնասիրում
Դրանց համապատասխան տարբերում են 3 տեսակ վիճակագրական խմբավորումներ․
Վիճակագրական խմբավորումների գիտականորեն հիմնավորված կառուցման մեթոդաբանության մեջ կարևոր նշանակություն ունեն խմբավորման հատկանիշի (որի հիման վրա օբյեկտի միավորները բաժանվում են միասեռ խմբերի) ճիշտ ընտրությունը, որակապես համասեռ խմբերի առանձնացումը, դրանց քանակի և սահմանների (միջակայքերի) որոշումը՝ հետազոտման կոնկրետ նպատակներին և ուսումնասիրվող օբյեկտի առանձնահատկություններին համապատասխան։
Խմբերի թիվը (K) մոտավոր ձևով որոշվում է
K= 1 + 3,2 × lgN
բանաձևով, որտեղ N-ը համակցության միավորների թիվն է, իսկ միջակայքի մեծությունը ( h)՝ հավասար է միջակայքերով խմբավորման դեպքում՝
h = (Xmax — Xmin) / K
բանաձևով, որտեղ Xmax և Xmin-ը խմբավորման հատկանիշի առավելագույն և նվազագույն արժեքներն են։
Խմբավորումների մեթոդը լայնորեն կիրառվում է ժողովրդատնտեսական պլանների կատարման վերլուծության, առանձին ձեռնարկությունների ու ճյուղերի ետ մնալու պատճառների պարզաբանման, չօգտագործված ռեզերվների բացահայտման ժամանակ և այլն։
Կատեգորիա:Վիճակագրություն
(8829) Բուզկովսկի
(8829) Բուզկովսկի (Buczkowski), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Շելտ Բասի կողմից Սերո Տոլոլոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,210375 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8608 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5599 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2101,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,171345 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,87° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
(398) Ադմետե
(398) Ադմետե (Admete), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1894 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Օգյուստ Շարլուայի կողմից Նիցայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,738586 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1234 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3537 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1655,34 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,217478 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,53° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1894 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Օգյուստ Շառլուայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Էլիզբար Ուբիլավա
Էլիզբար Ուբիլավա, իսպանացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (1988 թ.): Վրացական ԽՍՀ-ի վաստակավոր մարզիչ (1980 թ.): Եղել է աշխարհահռչակ շախմատիստ Անատոլի Կարպովի (1987 թ.) և Նանա Իոսելիանիի (1988 թ.) մարզիչը։
Գեկոններ
Գեկոններ, սողունների դասի թեփուկավորների կարգի մողեսների ենթակարգի ընտանիք։ Մեծ մասամբ բնութագրվում են երկակի սնամեջ ողերով, քներակային կիսակլոր ոսկրերի բացակայությամբ, որպես կանոն զույգ գագաթոսկրերով, զուգավոր գաղթունային փոսի բացակայությամբ, ինչպես նաև տարբեր չափերով լայնացած անրակներով, որոնք սովորաբար ներսի ծայրերին անցքեր ունեն ։
Էլիզբար Ուբիլավա
ԽՍՀՄ-ի 1967 թվականի շախմատի առաջնության մասնակից։ Մասնակցել է Վրաստանի ԽՍՀ-ի շախմատի ազգային թիմի խաղերին։
Գեկոններ
Հայաստանում տարածված է 1 տեսակ՝ կասպիական նեղմատ գեկոնը։
Տարածվածություն
Գեկոնների մեծ մասը Հին ու Նոր աշխարների արևադարձային և մերձարևադարձային գոտիների բնակիչներ են։ Մի քանի տեսակներ տարածվում են դեպի հյուսիս՝ մինչև ԱՄՆ-ի հարավ-արևելք, Եվրոպայի և Սերբիայի հարավ, ինչպես նաև դեպի հարավ՝ մինչև Նոր Զելանդիայի կղզիներ և Հարավային Ամերիկա։ Որոշ տեսակներ հանդիպում են հեռավոր օվկիանոսային կղզիներում և ատոլներում և սցինկների հետ միասին հանդիսանում են այ տարածքների միակ ցամաքային սողունները։
Շատ գեկոնների բնակության վայրերը հաճախ սահմանափակվում են սուբտրատով, և նրանք հաճախ հարմարված են որոշակի տեսակի քարերին, հողին կամ ծառատեսակներին։ Գեկոնների բազմազանությունը հատկապես մեծ է Աֆրիկայի և Ավստրալիայի չորային և կիսաչորային շրջաններում, ինչպես նաև Հարավային Ասիայի և Մադագասկարի անտառներում։ Որոշ տեսակներ բնակվում են Հյուսիսային Ամերիկայում, Եվրոպայում և Միջին Ասիայում։
Դասակարգում
2017 թվականի մայիսի տվյալներով՝ ընտանիքը ներառում է 1121 տեսակ, որ միավորված են 57 ցեղերում, որոնց շարքում առավել խոշորներն են՝ Cyrtodactylus (232 տեսակ ), ' (144 տեսակ ), ' (130 տեսակ ):
ՀԺԿ
ՀԺԿ, հապավում, որը ունի մի քանի իմաստ՝
Հայերը Կահիրեում
Կահիրեում հայերը սկսել են հաստատվել քաղաքի հիմնադրման ժամանակներից։ Եգիպտական արքունիքում ծառայող հայ վեզիրները խրախուսել են հայերի մուտքը Կահիրե, օժանդակել նրանց առևտրական գործունեությանը, հովանավորել արհեստավորներին ու վարպետներին։ Քաղաքի հյուսիսային դարպասի շինարարության ժամանակ (1074-1094 թթ.), ծագումով հայ վեզիր Բադր ալ Ջամալիի նախաձեռնությամբ, Եդեսիայից հրավիրվել են հայ ճարտարապետ եղբայրներ։ 13-րդ դարում Կահիրեում հայտնի է եղել շինարար, ճարտարապետ Բահա աղ Դին Գարագուշը, որը կառուցել է Գիզայի նշանավոր կամուրջը, քաղաքի մի ջին պարիսպը և այլ շինություններ։ Քաղաքում նրա անունով հրապարակ է կոչվել։ 14-րդ դարում Կահիրեում եղել է հայկական երեք թաղամաս։ Կահիրեի ամենահայտնի Խան ալ Խալխի շուկայում այսօր պահպանվել են հայ ոսկերիչների արհեստանոցները։
Հայ գաղութը Մուհամմեդ Ալիի կառավարման տարիներին
Հայ գաղութը բուռն ծաղկում է ապրել Եգիպտոսի փաշա Մուհամմեդ Ալիի կառավարման տարիներին։ Կառուցվել են Սուրբ Աստվածածին (1839 թ.), Սուրբ Մինաս (1843 թ.) եկեղեցիները, կույս Մարիամի մատուռը։ Բացվել է առաջին՝ Գալուստյան (Եղիազարյան) ազգային վարժարանը, ինչպես նաև՝ հիվանդանոց և հյուրանոց։ 1865 թ.-ից Կահիրեում սկսել է հրատարակվել եգիպտահայ առաջին՝ «Արմավենի» պարբերականը։ 1880-1884 թթ.-ին գործել է Ուսում նասիրաց ընկերությունը։
Պարբերականները
1994 թ.-ի հունվարին բացվել է Հայկական մատենադարան (կրում է հայ երգարվեստի երախտավոր Մարգարիտ-Պայծառ Հակոբյանի անունը)։ Լույս են տեսնում «Արև», «Հուսաբեր», «Ջահակիր» պարբերականները։ 1954 թ.-ից Համազգային մշակութային միության նախաձեռնությամբ գործում է ամենօրյա մեկժամանոց հայկական ռադիոժամ։ Կահիրեն հայ մշակույթի կենտրոններից էր։ Այստեղ են ստեղծագործել անվանի գրողներ, դերասաններ, նկարիչներ, ճարտարապետներ։
Կատեգորիա:Կահիրե կ
Ավազուտի գեներալները
Ավազուտի գեներալները (The Sandpit Generals, վարձույթում` նաևThe Defiant, The Wild Pack), ամերիկացի ռեժիսոր Հոլլ Բառտլետի (1971) գեղարվեստական ֆիլմը, ըստ Ժորժի Ամադուի «Ավազուտի գեներալները» (1937) վեպի։
ԽՍՀՄ-ում ֆիլմը ցուցադրվել է Մոսկվայի միջազգային մրցութային ծրագրում ։
Կասկածելի վարկանիշով հայտնի, երիտասարդ լսարանին ուղղված փոքր բյուջեով ֆիլմերի վրա կենտրոնացած կինոընկերության ֆիլմը մրցութային ծրագրում էր հայտնվել բոյկոտի պատճառով, որը հայտարարել էր Ամերիկյան կինոփորձագետների ասոցիացիան։ Այն հայտարարվել էր այն բանից հետո, երբ Սթենլի Կուբրիկի 2001 թվականի տիեզերական ոդիսականը ֆիլմը 1969 թվականին պարտվել էր Ադրիանո Չելենտանոյի «Սերաֆինո» ֆիլմին ։
Լայնամասշտաբ վարձույթի ֆիլմը հանվել է 1973 թվականին, և այն դիտել է 43.2 միլիոն մարդ, «Կոմսոմոլսկայա պրավդայի» տվյալներով այն համարվել է տարվա լավագույն արտասահմանյան ֆիլմը։
ԽՍՀՄ-ում հայտնի է դարձել ֆիլմի երաժշտությունը, այդ թվում` Դորիվալ Կաիմմիի «Ձկնորսների երթը», որի ռուսական տարբերակը 1974 թվականին հիթ է դարձել։ Երգը կատարել են «Аккорд» քառյակն ու «Несчастный случай» խումբը` Հին երգեր գլխավորի մասին 3 ֆիլմում ։
Սյուժե
Ֆիլմի համառոտ բնութագրումից.
Հազարավոր անօթևան երեխաներ թափառում են Հարավային Ամերիկայի հորիզոններում։ Բրազիլիայում նրանք աղբն են փորփրում, մուրացկանությամբ են զբաղվում ու գողանում են։ Նրանց տունը փողոցն է, նրանք չարացած են ու միայնակ։ Միայնակ չկորելու համար նրանք խմբեր են կազմում և ահաբեկում են «ապահովված խավին»։ Այդպիսի մի խումբ ապաստան է գտել ավազաբլուրների մոտ, օվկիանոսի ափին։ Ժողովուրդը նրանց կոչում է «Ավազուտի գեներալներ»։ Այս տղաները պատրաստ են պայքարելու հանուն մի կտոր հացի, և նախանձելի չի լինի այն մարդու վիճակը, որը կհայտնվի նրանց ճանապարհին։ Այս տղաները վտանգավոր են և դաժան։ Այնուամենայնիվ, նրանք ևս սիրտ ունեն, սիրելու և սիրված լինելու ցանկություն ունեն։ Այդ պատճառով, երբ անտունները ծանոթացել են Դորա անունով աղջկա և նրա եղբոր հետ, որոնց հարազատները փողոց են նետել, «ավազաբլրի գեներալները» նոր որբերին ապաստան, սնունդ ու պաշտպանություն են տալիս։ Բարի, աջակցող և անվախ Դորան արագ ձուլվում է տղամարդկանց խմբին` միայնակ տղաների համար դառնալով թե՛ քույր, թե՛ մայր։ Միասին նրանք բավականին համարձակ կողոպուտներ են կազմակերպում, չկասկածելով, որ իրենց համայնքի օրերը հաշված են։
Գրական աղբյուր
Ֆիլմում ներկայացված են Ժորժի Ամադուի «Ավազի գեներալները» (1937) վեպի հիմնական սյուժետային գծերը, միևնույն ժամանակ առաջին պլան է բերվել Դորայի` ավազակախմբին միանալը։
Էկրանավորումը մի շարք տարբերություններ ունի վեպից։ Այսպես, ֆիլմում գլխավոր հերոսները ակնհայտորեն մեծ են գրական նախատիպերից. եթե վերջիններս 13-15 տարեկան են, ապա ֆիլմում նրանք ավելի շուտ 17-19 տարեկան են։ Ավազակախմբի առաջնորդը` Բուլիտը, վեպում չի սպանում ավազակախմբին վերահսկող Էզեկիելին։ Հոգևորական Ժոզե Պեդրոն ֆիլմում հրաժարվում է իր աստիճանից, այնինչ գրքի վերջում նա ընդունելություն է գտնում այլ քաղաքում։ Ֆիլմի ավարտին ցույց չի տրվում նաև գլխավոր հերոսների հետագա կյանքը։
Ընդհանուր առմամբ, ֆիլմի ավարտն ավելի վատատեսական է. Դորայի մահից հետո Բուլիտը անօթևանների մեծ ցույց է կազմակերպում, որոնք հավաքվում են նահանգապետի նստավայրի դիմաց` «Լսեք մեզ» պահանջով։ Ոստիկանները նշան են բռնում նրանց վրա. հնչում է առաջին կրակոցը։ Վեպի ավարտն ավելի լավատեսական է. Բուլիտը գիտակցում է, որ իր իրական կոչումը «աշխարհի բոլոր մարդկանց երջանկության համար» պայքարելն է և անդամակցում է կոմունիստական կուսակցությանը։
Ազդեցություն
«Ավազուտի գեներալները» ֆիլմի հետ վերջերս հաճախ են համեմատում Ֆերնանդու Մեյրելիշի և Կատյա Լյունդի Աստծո քաղաքը ֆիլմը (2002), որը պատմում է 1960-ական թվականների Ռիո դե Ժանեյրոյի պատանեկան ավազակախմբերի դիմադրության մասին։ Միխայիլ Տրոֆիմենկովը «Կոմերսանտում» այն բնութագրել է որպես «Ավազուտի գեներալները»` վերանկարահանված Քվենտին Տարանտինոյի կողմից ։
Մայիսի 23
Մայիսի 23, տարվա 143-րդ (նահանջ տարիներին՝ 144-րդ) օրն է։
Սրբոսկր
Սրբոսկր, ողնաշարի, նախավերջին հատվածը։ Բաղկացած է հինգ ողից, որոնք սեռական հասունացման շրջանում միաձուլվելով կազմում են մեկ առանձին սեպաձև ոսկր։ Ողնաշարային խողովակը նույնությամբ շարունակվում է սրբոսկրի մեջ, ուր գտնվում են ողնուղեղային նյարդարմատներից կազմված խրձերը (ձիու պոչ)։ Սրբոսկրի կոնքային և մեջքային մակերեսների վրա կան անցքեր, որոնցով դուրս են գալիս ողնուղեղային նյարդերը։ Սրբոսկրի ստորին ծայրին միանում են պոչուկային 3-4 ողները։ Նրա կողմնային մակերեսներին կան ականջանման հոդերեսներ, որոնց միջոցով հոդավորվում է կոնքոսկրի հետ և կազմում կոնքը։ Սրբոսկրի և գոտկային վերջին՝ հինգերորդ ողնի միացման հատվածը (դարավանդը) ողնաշարի ամենաշարժուն մասն է։
Կատեգորիա:Անատոմիա
Լի Սո Կյունգ
Լի Սո Կյունգ (이수경, ), հարավկորեացի դերասանուհի  ։ Առավել հայտնի է դարձել Յոնգսուն ֆիլմում խաղացած իր դերով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1996 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Շերեփ (մեքենայի մաս)
Շերեփ, հողափոր և ամբարձիչ-տրանսպորտային մեքենայի, նյութի (օրինակ, գրունտի, ցորենի և այլն) մասը զանգվածից կալող անջատող և բեռնաթափման վայրը փոխադրող աշխատանքային օրգան։ Ամրակվում է աշխատող շղթային (բազմաշերեփ շղթայավոր էքսկավատորներ, հողահաններ, դրագաներ), ռոտորին (ռոտորային էքսկավատորներ), բռնակներին (բահեր և միաշերեփ բարձիչներ), շերեփավոր շրջանակին կամ ճոպաններով կախվում պահող կոնստրուկցիաներից։ Միաշերեփ էքսկավատորների շերեփի տարողությունը 0,15-200 մ3 է, բազմաշերեփավորներինը՝ 0,007-7 մ3, դրագաններինը՝ 0,05-1մ2 ։
Մետալուրգիայում, հալած մետաղի, շտեյնի կամ խարամի կարճատև պահման, փոխադրման և լցման համար ծառայող պողպատե կամ թուշե անոթ։ Տաք մետաղի կամ շտեյնի քայքայիչ ազդեցությունից պաշտպանելու համար շերեփի իրանը աղյուսապատում են հրահեստ աղյուսով կամ խարամում կոնվերտերային խարամով։ Պողպատի լցման համար շերեփների տարողությունը հասնում է 480 տ։
Կատեգորիա:Ավտոմեքենաների մասեր և մեխանիզմներ
Մեյա Քացախյան
Մեյա Գևորգի Քացախյան, հայ փիլիսոփա։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1987):
Կենսագրություն
Մեյա Քացախյանը ծնվել է 1934 թվականի հունվարի 3-ին, Երևան քաղաքում։ 1958 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի կոնսերվատորիայի երաժշտության պատմության բաժինը։ 1959-1962 թվականներին դասավանդել է Հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտում, 1963 թվականից աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ Փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտում ։
Ալեքսանդր Շաքարով
Ալեքսանդր Իվանի Շաքարով, շախմատի ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ, հայտնի տեսաբան և դեբյուտների քարտարանի ստեղծող, Գարի Կասպարովի բազմամյա մարզիչը և նրա ինֆորմացիոն բանկի պահապանը ։
Մեյա Քացախյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Թբիլիսիի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Ալեքսանդր Շաքարով
Կենսագրություն
Ալեքսանդր Շաքարովը ծնվել է հայկական ընտանիքում ։ Շախմատ սովորել է խաղալ 14 տարեկանում և արագ դարձել սպորտի վարպետ։ 1966 թվականին հայտնի է դարձել նրա պարտիան Անատոլի Կարպովի հետ խաղում, որտեղ ապագա աշխարհի չեմպիոնը ոչ ոքի է խաղացել։ 1971 թվականին սկսեց զբաղվել մարզչական կարիերայով և հենց այս ոլորտում էլ հասել է զգալի հաջողությունների։ 1973 թվականին սկսել է օգնել Գարի Կասպարովին, իսկ արդեն 1976 թվականին դարձել նրա պաշտոնական մարզիչը։ Համագործակցությունն աշխարհի տասներեքերորդ չեմպիոնի հետ շարունակվել է ընդհուպ մինչև վերջինիս կարիերայի ավարտը ։
Այսօր Շաքարովն ապրում է Պոդոլսկում։
Տիբոր Կարոլյիի «Հանճարը հետին պլանում» (Genius in the Background, 2009) գիրքը նվիրված է Ալեքսանդր Շաքարովին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ շախմատիստներ Կատեգորիա:Հայկական ծագմամբ ռուսներ
Աբրամցևո (թանգարան-արգելոց)
Աբրամցևոյի դաստակերտ («Աբրամցևոյի պետական պատմա-գեղարվեստական և գրականագիտական թանգարան-արգելոց»), թանգարան-արգելոց, որը գտնվում է Վորյա գետի ափին, Մոսկվայից 60 կմ հյուսիս-արևելք, Մոսկվայի մարզի Սերգիևո-Պոսադսկի շրջանում։
Պատմություն
Աբրամցևոյի դաստակերտը համբավ ձեռք բերեց 19-րդ դարի կեսերից։ Դրա տերերն էին գրող Սերգեյ Ակսակովը (1843 թվականից) և արդյունաբերող Սավվա Մամոնտովը (1870 թվականից)։
Ակսակովներին հաճախ այցելում էին գրողներ Իվան Տուրգենևը, Միխայիլ Զագոսկինը, Նիկոլայ Գոգոլը, Ստեպան Շվիրյովը, բանաստեղծ Ֆեոդոր Տյուտչևը, դերասան Միխայիլ Շչեպկինը, պատմաբաններ Տիմոֆեյ Գրանովսկին և Միխայիլ Պոգոդինը, բանահավաք գրող Ալեքսանդր Հիլֆերդինգը, սլավոֆիլներ Ալեքսանդր Խոմյակովը, Իվան Կիրեևսկին, Պյոտր Կիրեևսկին և այլ հայտնի ժամանակակիցներ։ Աբրամցևո բազմիցս այցելել և երկար ժամանակ ապրել է Ն.Վ. Գոգոլը (1849, 1851) իր համար հատուկ հատկացված սենյակում։ Այստեղ 1849 թվականի օգոստոսին նա կարդաց «Մեռած հոգիներ»-ի երկրորդ մասի գլուխները ։
Մամոնտովի օրոք դաստակերտում հյուրընկալվել և աշխատել են ռուս հայտնի նկարիչներ Իլյա Ռեպինը, Վիկտոր Վասնեցովը, Ապոլլինարի Վասնեցովը, Վասիլի Պոլենովը, Պավել Տրուբեցկոյը, Իլյա Օստրոուխովը, Միխայիլ Վրուբելը, Միխայիլ Նեստերովը, Կոնստանտին Կորովինը, Իսահակ Լևիտանը, Ալեքսանդր Մատվեևը (Մամոնտովի արվեստի խմբակ), Իվան Եֆիմովը, երաժիշտներ, դերասաններ, երգիչ Ֆեոդոր Շալյապինը։ Կազմակերպվել են ատաղձագործության և կերամիկական արվեստանոցներ։
1917 թվականից հետո կալվածքը ազգայնացվեց և վերածվեց թանգարանի։ Առաջին թանգարանապահը եղել է Սավվա Մամոնտովի դուստրը՝ Ալեքսանդրա Սավվիչնան։ Ներկայումս թանգարան-արգելոցի զբաղեցրած 50 հա տարածքի վրա կան 18-19-րդ դարերի ճարտարապետական հուշարձաններ և զբոսայգի։ Թանգարանի հավաքածուն ներառում է ավելի քան 25 հազար ցուցանմուշ։ Ցուցանմուշները նվիրված են Աբրամցևոյի տերերի և հայտնի հյուրերի կյանքին և գործունեությանը։
1977 թվականի օգոստոսի 12-ին ՌՍՖՍՀ Նախարարների խորհրդի որոշմամբ, Աբրամցևոյի դաստակերտ-թանգարանը վերափոխվեց ՌՍՖՍՀ մշակույթի նախարարության Աբրամցևոյի պետական պատմա-գեղարվեստական և գրական արգելոց-թանգարանի ։ 1995 թվականին արգելոց-թանգարանը դասվեց դաշնային (համառուսական) նշանակության պատմամշակութային ժառանգության օբյեկտների շարքին ։
Գեղարվեստական համագործակցություն
Աբրամցևոն դերասանական ընկերակցություն է, որը ձևավորվել է 1870-ականների կեսերին, արդյունաբերող, հայտնի բարերար, գեղարվեստորեն շնորհալի անձնավորության` Սաավա Մամոնտովի շուրջը։ Այդ իսկ պատճառով էլ, խմբակը հաճախ անվանում են Մամոնտովյան։ Քառորդ դարի ընթացքում Մամոնտովի մերձմոսկովյան «Աբրամցևո» դաստակերտը, դարձավ ռուսական մշակույթի խոշոր կենտրոն, որտեղ ամբողջ ամռանը, երբեմն ավելի կարճ ժամանակահատվածով գալիս էին հայտնի նկարիչներներից  մինչև շատ երիտասարդներ` Իլյա Ռեպինը, Վիկտոր Վասենցովը, Ապոլլինարի Վասնեցովը, Վալենտին Սերովը, Միխայիլ Վրուբելը, Վասիլի Պոլենովը, Ելենա Պոլենովան։
Այստեղ նրանք շատ գործեր ստեղծեցին՝ ջանասիրաբար զբաղվելով գեղանկարչությամբ, բացահայտելով ռուսական բնության գեղեցկությունն ու մտերիմ մարդկանց հմայքը, բեմադրեցին տնային ներկայացումներ, իրագործեցին հետաքրքիր ճարտարապետական գաղափարներ, աշխատեցին հատուկ կազմակերպված տնայնագործական արհեստանոցներում։ Աբրամցևի գեղարվեստական կյանքը, որոշակի տեսանկյունից, «նեոռուսական ոճի» ձևավորման պատմությունն է, որը, ինչպես պարզվեց, հանդիսանում է արդիականության կարևորագույն ուղղություններից մեկը, իսկ Ռուսաստանում Ամբրամցևոյի խմբակը երբեք չի ունեցել իր կանոնադրությունը կամ նախապես ձևակերպված որևէ ծրագիր։ Գեղեցկության օգտակարությունը և օգտակարության գեղեցկություն` այսպիսի երկու փոխկապակցված հասկացությունները կարող են պայմանականորեն սահմանել այն «տնական» գեղագիտությունը, որը ձևավորվել է դաստակերտի հոգևոր մթնոլորտում։
Գեղեցկության և օգտակարության միջև կենսական կապը պաշտպանելու իր ցանկությամբ Մամոնտովյան խմբակը կիսում էր դարաշրջանի ընդհանուր համոզմունքները։ Այդ ժամանակ նրանք խոսում և գրում էին այդ մասին առավել հաճախ գեղարվեստական միջավայրում, որտեղ ձևավորվում էին արդիականության սկզբունքները։ Մամոնտովի շրջանի ստեղծագործական կողմնորոշման առանձնահատկությունն այն էր, որ օգուտի և գեղեցկության միությունը ընկերակցության անդամներին թվում էր ոչ միայն որպես գեղարվեստական մտավորականության հասարակական լուրջ պարտականություն, այլև որպես կենդանի բանաստեղծական ավանդույթ, գյուղացիական արվեստի օրգանական առանձնահատկություն, որը մարմնավորում է ազգային իդեալի կարևոր կողմերը։
Աբրամցևոյի խմբակի անդամները, հետևելով իրենց սոցիալական գաղափարներին և ստեղծագործական հետաքրքրություններին, կազմակերպեցին ատաղծագործական (1885) և կերամիկական (1890) արհեստանոցներ։ Երկու դեպքում էլ գործը վերաբերում էր գեղարվեստական տնայնագործությունը վերակենդանացնելու փորձերին՝ մեր աչքի առաջ ունենալով գյուղերում հավաքված ժողովրդական արվեստի արտադրանքը։ Մամոնտովի խմբակի անդամները գյուղացիական աշխատանքի այս արտադրանքները չէին համարում «պատճենվող նմուշներ»։ Դրա նպատակն էր դեկորատիվ և կիրառական արվեստին վերադարձնել իր բանաստեղծական էությունը և դրա հետ մեկտեղ նրա կյանքի հիմնական գործառույթը` զարդարել մարդու առօրյան։ Նկարիչները, որոնց ոճական որոնումները գնում էին այդ ուղղությամբ, տարբեր կերպ էին մեկնաբանում ժողովրդական արվեստի պոետիկան և ոճաբանությունը և ասենք, Վրուբելի ստեղծած կերամիկան Աբրամցևոյի արհեստանոցում, ներկայացնում էին բանահյուսական գեղարվեստական ավանդույթի բոլորովին այլ կողմերին, քան փորագրված դռները, բուֆետների դարակները, որոնք պատրաստել էին Ելենա Պոլենովան և նրա գործընկերները ատաղձագործական արհեստանոցում։ Ավելին, այստեղ մենք կարող ենք խոսել «նեոռուսական ոճի» տարբեր ձևափոխությունների մասին, սկսած ավանդական կիրառական բառապաշարի և գյուղացիական կենցաղի առարկաների դեկորատիվ ձևերի ստեղծագործական փոխակերպումից մինչև նոր պլաստիկ համակարգի վերափոխումը։ Այնուամենայնիվ, Աբրամցևոյի «ոճի»՝ որպես ռուսական արվեստի ինքնուրույն դրսևորման մասին կարելի է խոսել միայն պայմանականորեն, այն անընդհատ զարգանում էր՝ ձեռք բերելով նոր հատկություններ և որակներ։
19-րդ դարի վերջին - 20-րդ դարի սկզբին ժողովրդական ստեղծագործության այդպիսի մեծ կենտրոններ ստեղծվեցին ոչ միայն մերձմոսկովյան Աբրամցևոյում, այլև, օրինակ, իշխան Տենիշևների Սմոլենսկի Տալաշկինոյի կալվածքում։
Աբրամցևոն կինեմատոգրաֆիայում
Աբրամցևոյի դաստակերտում նկարահանվել են մի քանի գեղարվեստական ֆիլմեր`
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արգելոց-թանգարաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ Կատեգորիա:Մոսկվայի մարզի թանգարաններ
Էլգոն
Էլգոն, ''устар. Э́льгон'' , հանգած հրաբուխ, Աֆրիկայի յոթերորդ և Ուգանդայի երկրորդ ամենաբարձր լեռը։
Ստուգաբանություն
Հրաբուխը անվանվել է Elgonyi հին ցեղի պատվին, որը մի ժամանակ բնակվել է լեռան հարավային լանջին գտնվող քարանձավներում։ Մասայիները հրաբուխն անվանում են «Ol Doinyo Ilgoon» (կամ «Masawa»), որը նշանակում է Կանացի կուրծք։
Աշխարհագրություն
Հրաբուխը գտնվում է Արևելյան Աֆրիկայի սարահարթում, Վիկտորիա լճի հյուսիս-արևելքում (Ուգանդայի և Քենիայի սահման)։ Քենիայի ամենամոտ խոշոր բնակավայրերը՝ Կիտալե, Ուգանդայի սահմանից` Մբալե։ Գտնվում է Նաիվաշա Բարինգո գագաթից արևելք։
Երկրաբանություն
Հրաբխային զանգվածը՝ 80–85 կմ տրամագծով վահանի ձև ունեցող, 4321 մ բարձրությամբ լեռ է. գագաթը հարթ է, 11 կմ տրամագծով՝ վատ պահպանված կալդերայով և ավելի քան 40 կմ տարածքով։ Հրաբխի առաջին ժայթքումը տեղի է ունեցել ավելի քան 24 միլիոն տարի առաջ, այժմ հրաբուխը բոլոր կողմերից շրջապատված է անանցանելի գագաթներով` ավելի քան 4000 մետր բարձրությամբ։ Հին տուֆերը, նեֆելինը և ֆոնոլիտ լավաները, ձևավորված Միզենի վերջին շրջանում, ձևավորեցին կալդերան։ Կա վարկած, որ վահանը իրենից ներկայացնում է վահանաձև մի քանի հրաբուխներ ։ Այն բաղկացած է հիմնականում բազալտերից: 2012 թվականի հունիսին սողանքը իջավ Ուգանդայի սահմանը, որը ձևավորվել էր հորդառատ անձրևների պատճառով։ Սողանքի հետևանքով 18 մարդ մահացավ .:
Գագաթները
Էլգոն լեռան գագաթները
Քարանձավներ
Մեկ այլ պատմություն կապված է քարանձավների հետ` Մարբուրգի վիրուսը, որն առաջացնում է Մարբուրգի թութքային տենդ։ Վերնագրի «Մարբուրգ» մասը վերցված է 1967 թվականին Մարբուրգում տեղի ունեցած վիրուսի առաջին բռնկման վայրի անվանումից, որի ընթացքում հայտնի են երկու մահացու դեպքեր։
Կենդանական աշխարհ
Էլգոնի լանջերին բնակվում են շուրջ 400 փղեր, գոմեշներ, բորենիներ, այծքաղներ և շուրջ 300 տեսակի թռչուններ։
Ազգային պարկեր
Հրաբխի լանջերը ներառված են Ուգանդայի, Քենիայի Էլգոն լեռան ազգային պարկում։ Երկու այգիներն ընդգրկված են համաշխարհային կենսոլորտային տարածքի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Քենիայի հրաբուխներ Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կոտ դ'Իվուար
Կոտ դ'Իվուարի Հանրապետություն կամ Փղոսկրի Ափի Հանրապետություն (République de Côte d'Ivoire, ), պետություն Աֆրիկայում։ ՄԱԿ-ի միջազգայնորեն ճանաչված անդամ։
Օգտակար հանածոներ
Կան ալմաստի, մանգանի, ոսկու, բոքսիտների, երկաթի, անագի պաշարներ։
Կլիմա
Կլիման մերձարևադարձային է։
Գետային ցանց
Գլխավոր գետերն են Բանդաման, Սասանդրան, Կավալլին։
Բնական աշխարհ
Կենդանական աշխարհը հարուստ է։ Տարածված են մշտադալար անտառները։
Տնտեսություն
Տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն է. մշակում են սուրճ, կակաո, արքայախնձոր, ադամաթուզ, բրինձ, եգիպտացորեն։ Կան տեքստիլ, սննդի, նավթավերամշակման, շինանյութերի արդյունաբերության ձեռնարկություններ։
Պատուհանի տակ ծղրիդն է երգում
«Պատուհանի տակ ծղրիդն է երգում», Գրիգոր Բալասանյանի վեպերից. առաջին անգամ առանձին գրքով հրատարակել է «Հայաստան» հրատարակչությունը 1975 թվականին (խմբագիր` Ամալյա Ղուկասյան), վերահրատարակել է «Դարակ» հրատարակչությունը 2020 թվականին (խմբագիր` Աշոտ Գաբրիելյան) ։ Վեպի հիման վրա Հայաստանի հանրային հեռուստատեսությունը նկարահանել է «Ծղրիդի երգը» հեռուստանովելը ։
Գրքի անոտացիան
Ամեն ոք իր տեղն ունի կյանքում։ Սակայն բոլորին չէ, որ հաջողվում է գտնել այն։ Վեպում մի երիտասարդի դեգերումների պատմությունն է տրված, կյանքում իր տեղը գտնելու, իր կոչմանն արժանի լինելու գործում ցուցաբերած համառությունն ու վճռականությունը։
Եթե քեզ չի հաջողվել դառնալ այն, ինչի համար կոչված ես դու, գոնե շիտակություն ու համարձակություն ունեցիր այդ տեղի համար պայքարելու։ Կույր հնազանդությունը կործանարար է։ Այս է ճշմարիտ եզրակացությունը։
Վեպի առաջին մասը լույս է տեսել «Ապրելու գաղտնիքը» խորագրով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1975 վեպեր Կատեգորիա:1975 գրքեր Կատեգորիա:2020 գրքեր Կատեգորիա:Դարակ հրատարակչության գրքեր Կատեգորիա:Հայերեն վեպեր
Ա. և Մ. Կարագյոզյաններ
A. & M. Karagheusian, Inc., գորգ արտադրող ընկերություն, որի գլխամասային գրասենյակը գտնվել է Մանհեթենի հինգերորդ պողոտա 295 հասցեում: Մանուֆակտուրան 60 տարի՝ մինչև 1964 թվականին փակվելը, գործել է Նյու Ջերսի նահանգի Ֆրիհոլդ Բորո քաղաքում: 1930-ական թվականներին, երբ իր գործունեության գագաթնակետին էր, նրանում աշխատում էր 1700 մարդ: Բրյուս Սփրինգսթինը Karagheusian Rug Mill- ի փակման մասին հիշատակել է 1984 թվականին գրած « My Hometown » երգում ։
Պատմություն
Արշակ Կարագյոզյանն (1872-1963) ու Միհրան Կարագյոզյանը (1874-1948) 1896 թվականին հայկական ջարդերից փրկվելով՝ Թուրքիայից փախել են Անգլիա, ապա տեղափոխվել Միացեալ Նահանգներ։ Նրանց ընտանիքը 1818 թվականից գորգերի առևտրով էր զբաղվում Թուրքիայում, և նրանք 1897 թվականին Միացյալ Նահանգներում իրենց գործունեությունն սկսել են որպես գորգ ներկրողներ, իսկ հետո ընդլայնել են գործը և 1903 թվականից գորգագործություն են նաև ձեռնարկել: Մինչև 1927 թվականը նրանք արդեն ունեին 15 լայնահյուս, յուրաքանչյուրը 15 տոննա կշռող գորգագործական հաստոց և 196 փոքրաչափ հաստոց։ «Գյուլիստան» տեսակի գորգերի միակ արտադրողն էին, և նրանց բիզնեսը ծաղկում էր ու զարգանում։ Նրանք 1932 թվականին գորգ են պատրաստել Radio City Music Hall-ի, 1933 թվականին՝ Միացյալ Նահանգների Գերագույն դատարանի շենքի համար։ 1953 թվականին դադարեցրել են արևելյան գորգերի արտադրությունը։
Միհրան Կարագյոզյան
Միհրան Կարագյոզյանը (1874–1948) ամուսնացել է Զաբելի հետ, ունեցել են մեկ որդի, ով մահացել է երիտասարդ հասակում, և մեկ դուստր՝ Լեյլա Կարագյոզյան (մոտ 1910-1999): Միհրան Կարագյոզյանը ապրել է Նյու Յորքի Օյստեր Բեյ քաղաքում, մահացել է 1948 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Մանհեթենի Լենոքս Հիլ հիվանդանոցում ։
Արշակ Կարագյոզյան
Արշակ Կարագյոզյանը (1872–1963) ունեցել է հետևյալ երեխաները. Ժան Կարագյոզյան (1898–2000), Չարլզ Կարագյոզյան (1903–1977), ով ամուսնացել է Արտեմիս Թավշանճյանի (1904–1990) հետ 1927 թվականի ապրիլի 30-ին, և Մարգարիտ Կարագյոզյան-Աղաթոն (ամուսինը՝ Օշին Աղաթոն) (1904–1986)։ Արշակը 1943-1952 թվականներին եղել է Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության ղեկավար։ Նա մահացել է 1963 թվականի սեպտեմբերի 24-ին, Լարչմոնտում, Նյու Յորք :
Նորացում
2001 թվականին գործարանը վերաբացվեց որպես 202 միավոր ունեցող մատչելի բնակարանային համալիր, որը կոչվում էր The Continental at Freehold: Ծրագրի հիմնական ֆինանսավորողները եղել են Նյու Ջերսիի համայնքային հարցերի դեպարտամենտը (DCA) և դրան փոխկապակցված Նյու Ջերսիի բնակարանային և հիփոթեքային ֆինանսական գործակալությունը (HMFA) : Համայնքային հարցերով հանձնակատար Ջեյն Մ. Քեննին ասել է. «Հաստոցները փաթեթավորելուց ու տեղափոխելուց մոտ քառասուն տարի անց գորգագործական գործարանը կրկին գործող շենք է»:
Արխիվ
Մոնմութ շրջանի պատմական ասոցիացիան Նյու Ջերսի նահանգի Ֆրիհոլդ Բորո քաղաքում՝  Քորթ Սթրիթ 70 հասցեում գտնվող շինությունում ժողովել է ձեռագրերի, տեղեկագրերի, թերթերի հատվածների, լուսանկարների, նեգատիվների և այլ նյութերի հավաքածու՝ կապված A & M Karagheusian գորգերի գործարանի հետ, որը գործում էր Նյու: Ջերսի նահանգի Ֆրիհոլդ քաղաքում.
Ռոզել Փարքի գործարան
Ընկերությունը գործարան է ունեցել Նյու Ջերսի նահանգի Ռոզել Փարք քաղաքում,  որը գործել է 1923 թվականի մայիսի 19-ից մինչև 1962 թվականը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1904 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Ամերիկահայեր Կատեգորիա:Ամերիկահայ գործարարներ
Դյուսելդորֆ
Դյուսելդորֆի մասին առաջին հիշատակությունները գրանցվել են 1135 թվականին, քաղաքի կարգավիճակ ունի 1288 թվականից։ Տեղակայված լինելով Հռենոս-ռուրական և եվրոպական տնտեսության սահմանակիցների կենտրոնում, Դյուսելդորֆը՝ Բեռլինի, Մայնի Ֆրանկֆուրտի և Համբուրգի հետ միասին մտնում է տնտեսական, տրանսպորտային, մշակութային և քաղաքական՝ Գերմանիայի ամենախոշոր հնգյակի մեջ ։ Այստեղ են գտնվում բազմաթիվ խոշոր ղեկավար օրգանների մասնաշենքերը, այդ թվում նաև E.ON և Henkel Group-ը։
Քաղաքային օդանավակայանը համարվում է միջազգային թռիչքի գոտի։ Դյուսելդորֆում կա երկու նավահանգիստ, ինչպես նաև շատ այլ բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ։ Հայտնի է Դյուսելդորֆյան արվեստների ակադեմիան և Հենրիխ Հայների համալսարանը։
Քաղաքի ծագումից մինչև վաղ նորագույն ժամանակաշրջան
Դյուսելդորֆը հիմվել է 12-13-րդ դարերում քաղաքի հին բնակավայրերի շրջակայքում,բայց որպես այդպիսին նոր քաղաքը գտնվում է Ալպերի կամ Կալկարի շրջակայքում ։ Հիշատակվում է 1159 թվականից (որպես քաղաք՝ 1288 թվականից)։ Անվանումը առաջացել է Դյուսել գետի անվան և գերմանական Dorf «գյուղ» բառի զուգակցումից։ Ըստ առասպելների անվանումը առաջացել է փոքրիկ գետի Դյուսելի անունից, որը հոսելով հարավ հին քաղաքի բնակավայերի մոտ միախառնվում է Հռենոսի հետ։ Հավանաբար Դյուսել անվանումը առաջացել է հին գերմաներենի thusila բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է շտապող։ Ներկայիս Դյուսելդորֆի լանդշաֆտային հատվածում հիմնված է եղել ֆրանկների կոմսությունը, որը հայտնի էր որպես Ռիպուարիեների կոմսություն, ըստ վերջերս կատարած հետազոտությունների՝ Դիսբուրգ-Կաիզերվերտերի կոմսությունը անվանվել է Էզզոնների տիրապետություն։ Առաջին գրավոր տեղեկությունները պահպանվել են Դյուսելդորֆի կրոնական քարտեզներում, որոնք ստույգ չեն կարող թվագրվել, այն մոտավորապես համընկնում է Ֆորինգենի կռվի ժամանակաշրջանի հետ 1135 թվականից մինչև 1288 թվականի հունիսի 5-ը ։ Կռվի արդյունքում էլ Դյուսելդորֆի կոմս Ադոլֆ Վ․-ն 1288 թվականի օգոստոսի 14-ին կորցրեց իր քաղաքային իրավունքները։
1380 թվականին կոմս Վիհլեմ 2-րդը Վենցել թագավորից ստացավ պաշտոնի բարձրացում հասնելով մինչև իշխանական ամենաբարձր պաշտոններին ։ Նույն թվականին նոր դուքսը արտահայտեց իր քաղաքական գործառույթներն ու դիրքորոշումը, հրաժարվելով Վուփերի հեռավոր ամրոցը գրավելուց և որպես կառավարության նստավայր դարձնել զարգացնել Հռենոսի վրա գտնվող Դյուսելդորֆը ։ Լեռնային մայրաքաղաք Դյուսելդորֆի ամրոցը առաջին անգամ հիշատակվել է 1382 թվականի փաստաթղթերում,որը արդեն հաջորդ դարերում հիշատակվում է որպես Դուսելդորֆի նստավայր ամրոց։ Սկսած 1386 թվականից այդ ամրոցում են բնակվել դուքսy իր կնոջ՝ Աննայի հետ ։ 1384 -1394 թվականներին քաղաքը սկսեց բարգավաճել ու իր ծաղկման ժամանակաշրջանը ապրել։
Ամուսնության հմուտ քաղաքականության շնորհիվ Յուլիխի ամրոցի դքսությունը և Կլևները միասին ամրապնդեցին իրենց դաշնակցային կապը և հիմնեցին Յուլիխ-Կլևե միասնական իշխանությունը;
1538-1543 թվականներին Դյուսելդորֆը տարածքային պետությունների միավորման մայրաքաղաքն էր, որտեղ իշխում էին Յուլիխ-Կլևե դքսությունը, Մարկի կոմսությունը, Ռավենշտայնի, Ռավենսբերգի և Ցութփենի իշխանությունները։ Հատկապես Վիհլեմի Ռիչի իշխանության տարիներին տարածաշրջանը դարձավ հումանիստական գիտության և ազատական կաթոլիկության կենտրոն, սակայն նրա օրոք 1554 թվականի ոստիկանական կանոններից ելնելով հակահրեաները սկսեցին պահանջել հրեաների հեռանալը երկրից, այդ շրջանում հրեաները գերակշռում էիրն քաղաքում  ։ Նշանակալից էր 1585 թվականին թագաժառանգ Յոհան Վիհլեմի ամուսնությունը Բադենի կոմսուհի՝ Յակոբայի հետ, որը ամենավառ ու շքեղ հարսանիքն էր համարվում 16-րդ դարում։ «Օրֆեուս» և «Ամֆիոն» անունները առաջին անգամ այստեղ ներկայացվեց օպերային թատերական դրաման երգով և երաժշտությամբ։ Վիհլեմը ձեռնամուխ եղավա քաղաքի բարեկարգման գործում սկսեցին քաղաքաշինման գործընթացները, կառուցվում և վերակառուցվում էին ամրոցներ, հիմնականում ամրոցները կառուցվում էին վերածննդի հայտնի ճարտարապետ Ալեսանդրո Պասկուլինի գծագրերով։ 1609 թվականին Յուլիխ-Կլևե դքսության անկումից հետո, Բրանդենբուրգի և Պֆալց-Նոյբուրգի իշանական կռիվների արդյունքում, իշխանության եկավ իսպանացի գեներալ Ամբրոսիո Սպինոլան 1614 թվականին հանդես գալով, որպես կայսերական քաղաքի կոմիսար;
Բերգիշեսի նստավայրը և երկրի պետական մայրաքաղաքը
Յուլիխ-Կլևե իշխանության տապալումից հետո Դյուսելդորֆը պատկանում էր Յուլիխների իշխանությանը, սակայն դրանից հետո իշխանությունը անցավ Պֆալց-Նոյբուրգներին, որը Վիթելսբախների ազնվական տոհմի ճյուղ էր կազմում։ Իշխանության առաջին փուլի ընթացքում սպասվում էին դժվարին փոփոխություններ, թե՛ պալատում և թե՛ քաղաքում կապված դատարանի և իշխանավորների հետ, քաղաքում լուրջ բախումներ են եղել հռոմեական կաթոլիկ, լյութերական և բարեփոխված պաշտոնյաների միջև։ Վոլֆգանգ Վիհլեմը իր կնոջ՝ բավարացի Մագդալենայի ազդեցության տակ 1613 թվականին ընդունեց հռոմեական կաթոլիկությունը, որը նա կարողացավ ապահովել իր ժամանակի քաղաքական պայքարում, կաթոլիկ լիգայի աջակցությամբ։ 1614 թվականին Վոլֆգանգ Վիլհելմի բարեփոխումներից հետո իր երկրի տարածքում հանգեցրեց բողոքական դավանանքի ճնշմանը։ Ռեֆորմացիայի հակամարտության սկզբում եկեղեցում կարևոր դեր են խաղացել ճիզվիտները։
Պֆալց երկրամասի Յոհան Վիհլեմին դուսելդորֆցիները անվանում են Յան Վիհլեմ, իսկ արդեն 1679 թվականից, որպես Յուլիխ-Բերգի թագաժառանիգ խնամակալ, իսկ վերջնական արդեն 1690 թվականից հայտնի է որպես Պֆալցի իշխան միևնույն ժամանակ նաև Յուլիխ-Բերգի դուքս։ նա նաև գլխավորում էր Դյուսելդորֆի ինքնիշխանությունը, արդեն որպես հիմնական բնակավայր, հատկապես այն պատճառով, որ Հեյդելբերգում նախկին գլխավոր նստավայրը քանդվել է պֆալցիան իշխանական կռիվների պատճառով։ Յոհան Վիհլեմի կառավարման տարիներին զարգացում ապրեցին տնտեսությունը մշակույթը, քաղաքային կյանքը․ Իշխան Կարլ Թեոդորի ժամանակաշրջանում սկսեցին կառուցվել պալատներ ամրոցներ, կազմակերպվել տարբեր ժողովներ, հավաքներ իշխանավորների, հիմնվեցին տարբեր հաստատություններեր։ Նշանակալից է նաև Յոհան Վիհլեմի կողմից հիմնադրված և Կարլ Թեոդորի կողմից ֆինանսավորում ստացած պատկերասրահի հիմնումը։ Այնուամենայնիվ 1718 թվականին Դյուսելդորֆը կորցրեց իր իշխանական մայրաքաղաքային նստավայրի կարգավիճակը,որը կրկին ստացավ Հայդելբերգը։ 1720 թվականին այս գործառույթը տեղափոխվեց Մանհայմ, իսկ 1778 թվականին Մյունխեն, որտեղից որ Կարլ Թեոդորը կառավարում էր Կուրպֆալց-Բավարիա և Յուլիխ-Բերգ տարածաշրջանները։ Քաղաքը իր հաջորդ կարճ ծաղկունքը ապրեց Գոլդշտայնի կոմս՝ Յոհան Ֆրանցի օրոք։ 1769 թվականին Դյուսելդորֆը դարձավ Յուլիխ-Բերգի վերին դատարանի նստավայր։
1732 թվականին քաղաքը ֆրանսիացիների կողմից շրջապատված էր, և յոթ տարի պատերազմից հետո 1758 թվականին քաղաքը գրավվեց,Կրեֆելդի պատերազմի ժամանակ Բրաունշվայգի դուքս Ֆերդինանդի կողմից,բայց որոշ ժամանակ անց պաշարումը դադարեցրեցին։ Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ 1795 թվականի Դյուսելդորֆը կրկին գրավեց ֆրանսիացիների կողմից և մնաց նրա կազմում մինչև 1801 Լյունեվիլի Խաղաղությունը։ Դյուսելդորֆը եղել է մեծ դքսության պետական մայրաքաղաքը։ Բայց նրա անկախությունը այդքան էլ երկար չի տևում և այն որոշ ժամանակ անց մտնում է Ֆրանսիական կայսրության կազմում։ Մինչև 1808 թվականը մեծ դուքսը եղել է Յոակիմ Մուրադը, դրանից հետո հենց ինքը Նապոլեոնը, իսկ նրան հաջորդում է իր զարմիկը Նապոլեոն Լուիս Բոնապարտը։ Նոր կառավարության ներքո տեղի ունեցան զգալի սոցիալական և վարչական բարեփոխումներ։
Պրուսական գավառական քաղաք և արդյունաբերություն
1813 թվականի վերջին Ֆրանսիայի Մեծ դքսության լքված մի մասը գրավվեց Պրուսիայի զորքերի կողմից, վերջինս ղեկավարվում էր պրուսական պաշտոնյաները, որպես ընդհանուր իշխանություն։ Եվրոպայի նոր կանոնակարգի համաձայն, որը քննարկվել է 1814-1815 թվականներին Վիենայի կոնգրեսում, պրուսական թագավոր Ֆրիդրիխ Վիհլեմիը 1815 թվականի ապրիլի 5-ին վերջնական վերցրեց  այդ տարածքները, այդ թվում նաև նրա մայրաքաղաք Դյուսելդորֆը։ Օրինականորեն Դյուսելդորֆը Պրուսիայի կազմի մեջ մտավ 1815 թվականի ապրիլի 21-ին։ 1816 թվականին Դյուսելդորֆ քաղաքը լրիվ զբաղեցնում էր Դյուսելդորֆի ընդհանուր մարզը։ Դյուսելդորֆը սկզբում անկախ քաղաք էր, սակայն 1820 թվականին քաղաքը ներառվել էր Դյուսելդորֆ մարզում։ 1816 թվականի ապրիլի 22-ին Դյուսելդորֆի շրջանային կառավարությունը սկսեց իր աշխատանքները։ Հռենոսի մարզի ստեղծումով 1822 թվականին Դյուսելդորֆը դարձավ մարզկենտրոն։
Հունաստանի բասկետբոլի ազգային հավաքական
Հունաստանի բասկետբոլի ազգային հավաքական, բասկետբոլի ազգային հավաքական ։ Վերահսկվում է Հունաստանի բասկետբոլի ֆեդերացիայի կողմից ։
Դյուսելդորֆ
Պրուսական գավառական քաղաք և արդյունաբերություն
1830-ականների կեսերից, արդյունաբերականացման հետևանքով առաջացած սոցիալ-տնտեսական ցնցումներն առգրավել են մի փոքր պրուսական գավառական քաղաք։ Սրան լուծում տալու համար ըստ Մայնցի 1831 թվականի ակտի համաձայն Հռենոսի վրա սկսեցին նավարկության դուրս գալ շոգենավեր,սկսեց գործարկվել նաև երկաթուղային գծերը, սրանք նախապայման հանդիսացան ինդուստրայի ձևավորման ու զարգացման համար։ Ռոտերդամի ու Մանհայմի միջև սկսեցին աշխատել մարդատար շոգենավեր Հռենոսի ներքին և միջին շրջանների համար, այդ նավերը 1836 թվականին պատրաստվել էին Դյուսելդորֆում։ 1837 թվականին առաջին անգամ տեղի ունեցավ քաղաքային առևտրային ցուցահանդեսը Ֆինգեր փողոցի շրջակայքում,որը հետագայում հիմք հանդիսացավ քաղաքային տոնավաճառի ձևավորմանը։
Հունաստանի բասկետբոլի ազգային հավաքական
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային հավաքականներ
Դյուսելդորֆ
Պրուսական գավառական քաղաք և արդյունաբերություն
1850 թվականից սկսած առաջին ցեմենտային գործարանները տեղակայվեցին Օբերբլիկում։ Դրան հետևեց բազմաթիվ այլ արդյունաբերական ընկերություններ, ինչպիսիք են օրինակ Գերեշայմեր Գլաշութեն, և մինչև 1870 թվականները քաղաքում գերակայում էին տեքստիլային արդյունաբերությունը։ 1872 թվականից սկսած Դյուսելդորֆն ուներ պրոֆեսիոնալ հրշեջ բրիգադ։
1872 Դյուսելդորֆը կրկին իր շրջանակներից դուրս եկավ։ 1880 թվականին այն բաղկացած էր վեց շրջաններից` հին քաղաքը (բուն Դյուսելդորֆը) իր նեղ և անկանոն փողոցներով ինչպես նաև հյուսիսային և հարավային Դյուսելը, Կարլշդաթը,որը գտնվում էր հին քաղաքի հարավային կողմում (ստեղծվել է 1767), այն բավականին մեծ հեռավորության վրա է գտնվում Նոր քաղաքից։ Նոր քաղաքը կառուցվել է 1690-1716 թվականներին, հարավ-արևելքում Ֆրիդրիխսշտտադը, հարավ-արևելքում, թագավորական քաղաքը և, վերջապես, հյուսիսային և հյուսիս-արևելքում գտնվող Պեմբելֆորտը։ 1880 թվականին Դյուսելդորֆում տեղի ունեցավ, Հռենոս- Վեստֆալյան առևտրային ցուցահանդեսը, որը ներգրավեց ավելի քան մեկ միլիոն այցելու և քաղաքին հետագա զարգացման աճի համար ազդակ հանդիսացավ։
1880 թվականի դեկտեմբերի 1-ի մարդահամարի համաձայն, քաղաքում 49 քառակուսի կիլոմետրի վրա բնակվել է 95.458 մարդ։ Պրուսական այս քաղաքի համար բարենպաստ դիրք է գրավում լավ զարգացած տրանսպորտային ենթակառուցվածքը արագ բնակչության աճի և մարքսային խոչընդոտների վերացման շնորհիվ ունեցել է ընդամենը 50 խոշոր առևտրային և տնտեսական կենտրոններ։ 1834 թվականին հիմնվել է Գերմանիայի Մաքսային միությունը 1880-1900 թվականներին բնակչության թիվը կրկնապատկվել է, հասնելով 215000 բնակիչ։
Մետրոպոլի տնտեսական վերելքները ու վայրէջքները
20-րդ դարի սկզբին Դյուսելդորֆը համարվում էր գործարար և զարգացող արդյունաբերական քաղաք։ 1902 տեղի ունեցած մշակութային, արդյունաբերական, արհեստա-արվեստային ցուցահանդեսը գրավել էր ամբողջ աշխարհի ուշադրությունը, այդ ցուցահանդեսի ժամանակ կար ավելի քան 2500 մասնակից վերջինս կազմակերպվել էր Հռենոսի 70 հա տարածքում։ Լավ ֆինանսական կառավարումը, ցածր հարկերը և քաղաքային խրախուսումները գրավեցին հարուստ մարդկանց և գործարարների ուշադրությունը նրանց ներգրավվելով ամբողջ կայսրության սահմաններ։ Վարչական կենտրոնացման շնորհիվ և ձեռնարկատիրական ծառայությունների, ինչպես նաև բորսաներում կայունացման շնորհիվ, խոշոր բանկերը և մի շարք արդյունաբերական կենտրոնները հիմք հանդիսացան քաղաքի տնտեսական զարգացման համար։ Քաղաքը 20-րդ դարում հայտնի էր որպես « Ռուհրշտադի գրասեղան»։ 1909 թվականին Գոլցհայմեր Հեյիդի վրա կառուցվել է Ցեպպլին օդանավակայանը։ Նույն թվականին առաջին խոշոր ընկերությունները, որոնք ձևավորվել էին միջնադարում սկսեցին բուռն զարգացում ապրել։ Դրա հետ մեկտեղ քաղաքը ընդարձակվել էր հասնելով 62.5 կիլոմետրի, վերջինս ազդել էր նաև քաղաքի բնակչության թվի, ավելացել էր  շուրջ 63,000 մարդով, ընդհանուր բնակչության թիվը կազմում էր 345,000 մարդ։
Քաղաքի առաջընթացի կապակցությամբ 1910 թվականի օգոստոսին քաղաքում տեղի ունեցավ քաղաքաշինության միջացզգային ցուցահանդես,որտեղ ներկայացվում էին քաղաքային հատակագծերի տարբեր ցուցանմուշներ Չիկագոյի, Բոստոնի, Լոնդոնի, Ցյուրիխի, Կոպենհագենի, և Ստոկհոլմի։ Ամերիկացի լրագրող ու հրապարակախոս Ֆրեդերիկ Հովեն բարձր է գնահատել Դյուսելդորֆի քաղաքաշինական զարգացումը որպես օրինակելի քաղաքը. Քաղաքի զարգացումը կարծես թե անսպասելի էր իր ժամանակակիցների համար։ Սակայն Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբը ամբողջությամբ հարվածեց Դյուսելդորֆին։
1914 թվականի հուլիսի 31-ին ոստիկանությունը գրավեց գործադիր իշխանությունը և հաջորդ օրը հայտարարվեց ընդհանուր զորահավաք։ Շուտով քաղաքում կյանքը նկատելիորեն փոխվեց։ Դյուսելդորֆի արդյունաբերությունը անցել էր ռազմական արտադրության և դարձել կայսրության ամենամեծ զենքերը։ Քաղաքը դարձել էր լրացուցիչ կենտրոն և ռազմական հիվանդանոց։ 1915 թ. Դյուսելդորֆում տեղակայված էր 46,000 պահեստային պահարաններ, 1917 թվականին կար մոտ 8000 հիվանդանոցային մահճակալներ։ Տնտեսական անկման արդյունքում նավահանգիստների բեռնաթափումը նվազել էր աննախադեպային մակարդակով հասնելով մինչև՝ 30% -ի։ Ծնելիության ցուցանիշը նվազել էր 42% -ով, կար նաև սննդի, հագուստի նաև պարենի պակաս, մահացության ցուցանիշը մեծացել էր․ ավելի քան 10.000 զինվորներ չեն վերադարձել տուն։ 1917 թվականի հունիսին բնակչությունը սովի պատճառով բողոքի ակցիա էին կազմակերպել և խանութների թալան։ Մի քանի անգամ հայտարարվեց պաշարման մասին։ 1918 թվականի Նոյեմբերի 8-ին Քյոլնից նավարկողները նոյեմբերյան հեղափոխությունից հետո տեղափոխեցին Դյուսելդորֆ քաղաք։ Ձևավորվեց ժամանակավոր աշխատողների և զինվորական խորհուրդը, որը կարողացավ պահպանել հասարակական կարգը քաղաքապետարանի հետ համագործակցության շնորհիվ։ «Քոմպիեգենե» զինադադարի հետևանքով, Առաջին համաշխարհային պատերազմի դադարում, 1918 թվականին դեկտեմբերի 4-ին Բելգիայի զորքերը գրավեցին մնացյալ թաղամասերը։ Քաղաքի մնացած մասը գտնվում է ապառազմականացված գոտում, Վերսալյան պայմանագրի 42, 43 հոդվածների համաձայն։ Զինվորները պաշտոնապես թողեցին աշխատողների և զինվորների խորհուրդը, իսկ բանվորների խորհուրդը բարեփոխվեց։
1919 թվականի հունվարի 7-19-ը պարբերականների,թերթերի շրջափակումից հետո,քաղաքում սկսեցին զանգվածային բողոքի ակցիաները ընդեմ կառավարության իշխանավորների դեմ Էբերտի-Շայդեմանի կառավարության դեմ։ Այդ խմբերի նպատակն էր ռուսական մոդելի օրինակի հիման վրա հեղափոխություն կատարել։ Կենտրոնական կայարանը, ոստիկանության շտաբը և կենտրոնական գրասենյակը գրավվեցին։ Ուլմեր Հոհի բանտից ազատ են արձակվել մոտ 150 քաղաքացիական բանտարկյալ։ Օբերբուրգի քաղաքապետ Օհլերը, կառավարության նախագահ Կրուզթն և մի քանի այլ քաղաքական գործիչներ մազապուրծ կարողացան փախչել բելգիական զորքերից, իսկ մնացած պատվավոր քաղաքացիները և այլ պաշտոնյաներ ցավոք գերի ընկան։ Հունվարի 10-ին բողոքի ակցիայի ժամանակ քաղաքապետը հրաժարական տվեցին։ Աշխատանքային խորհուրդը հայտարարեց, որ Կարլ Շմիդտեն նշանակել է Օբերբուրգի քաղաքապետ պաշտոնում։ Եղան նաև գործադուլ անողներ,այն ուղեկցվեց արյունալի բախումներով, եղան նաև բազմաթիվ մահեր և լուրջ վնասվածք ստացողներ Կոմս-Ադոլֆ փողոցում։ Հինգ շաբաթ հետո 1919 թվականի փետրվարի 28-ին քաղաքը գրավվեց Սպարտակի միության և Ֆրայկորպսների կողմից, դրա արդյունքում ցրվել է գործադիր խորհուրդը. Այդուհանդերձ, 1919 թվականի ապրիլին զինված բախումներ տեղի ունեցան Սպարտակի և հետադիմական Ֆրայկորպս զորքերի միջև, հատկապես բախումը ավելի մեծ եղավ ընդհանուր գործադուլի շարժման ժամանակ ապրիլի 8-րց մինչև 13-ը։
1921 թվականի Մարտի 8-ին կեսօրին Ֆրանսիայի և Բելգիայի զորքերը մտան ու գրավեցին Դյուսելդորֆը և այլ քաղաքներ `Ռուրի մարզում։ Սրա նապատակն էր, որ կառավարությունը հրաժարական տար և դրա հետ մեկտեղ ճանաչեր Վերսալյան պայմանագրը, որից հնարավորություն կունենար 269 միլիարդ ոսկե մարկ ստանար։ Երկու տարի անց ֆրանսիացիները սկսեցին իրենց օկուպացիոն գործընթացները Դիսբուրգում, Դյուսելդորֆում, ինչպես նաև Ռուրի շրջանում։ 1925 թվականի սեպտեմբերի 1-ի դրությամբ Գերմանիայի կառավարությունը Դավեսի պլանի ընդունմամբ վերջացրեց օկուպացիան։ Այս առիթով նախագահ Պաուլ Հոնգենբուրգը եղել է Դյուսելդորֆ և հայրենասիրական ելույթ ունեցել Հռենոսի խաղադաշտում որտեղ կար շուրջ 50.000 լսող։
1929 թվականին նոր շրջան սկսվեց Դյուսելդորֆի համար, կառուցվեցին նոր թաղամասեր Դյուսելդորֆ-Մեթմանը, հյուսիսային մասում ավելացել են Դիսբուրգ Մյուլհայմ շրջանները, իսկ Դյուսելդորֆ-Մետմանը 1975 թվականին վերանվանվել է,որպես Մետտմանի շրջան։
Ազգային սոցիալիզմի և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակաշրջան
Իշխանությունը նացիստներին փոխանցելուց հետո, 1933 թվականի ապրիլի 11-ին Դյուսելդորֆում տեղի ունեցավ գրական հեղաշրջում գերմանական ուսանողական միության կողմից, ի թիվս Հենրիխ Հայնեյի և այլ գրքերի, որոնք երկրում սկսեցին սոցիալիստական մտածողության հիմքերը դնել։ Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցության նախագահ (գաուլայթեր) Ֆրիդրիխ Կարլ Ֆլորիան նպաստել է երկրում ազգային - սոցիալիստական շարժման ձևավրոմանը նաև մասնակցություն է ունեցել Ալբերը Լեո Շլագեթերի ազգային հուշարձանի բացմանը։ Նախորդ ոստիկանական պետ Հանս Լանգեսը հեռացվել էր պաշտոնից երկրում զանգվածային անախորժություններ և ծեծկռտուք կազմակերպելու համար, նաև ռեժիմի բազմաթիվ հակառակորդներ ձերբակալվեցին, վիրավորվեցին կամ էլ սպանվեցին։ Գաուս-Դյուսելդորֆի մայրաքաղաքն էր Դյուսելդորֆի (1930-1945) նստավայրը, որտեղ կար բազմաթիվ նացիստական ​​կազմակերպությունների և անվտանգությունից ելնելով ոստիկանական շատ կառույցներ քաղաքակենտրոն մայրաքաղաքը հսկողության տակ պահելու համար։
1938 թվականի նոյեմբերի 10-ի գիշերը, Կասերենշթրասեյում և Բենրաթ թաղամասերում այրել էին սինագոգի եկեղեցիները, հրեաները հալածվելով քշվել են սինագոգի եկեղեցիներից և ավելի քան 18 մարդ դաժանաբար սպանվել է։ Ամբողջ վարչական շրջանից գրեթե 6000 հրեա տեղահանելու համար պատասխանատու էր Պետական ոստիկանության գլխավոր գրասենյակի «Դյուսելդորֆ» հրեական բաժինը։ 1941 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Դյուրլանդորֆի բեռնափոխադրումների ընդհանուր պահեստից 1003 հրեաներ տեղափոխող առաջին գնացքը ուղևորվեց Լեհաստանի գերմանական համակենտրոնացման ճամբարներ։ Նախկինում Դյուսելդորֆում բնակվող ավելի քան 2200 հրեա դաժանաբար սպանվեց։ 1944 թվականին Դյուսելդորֆում մոտ 400 ճամբարներում ապրում էին շուրջ 35,000 օտարերկրյա քաղաքացիական աշխատողներ, մի քանի հազարավոր պատերազմական բանտարկյալներ և համակենտրոնացման ճամբարի բանտարկյալներ, որոնք ստիպված էին կատարել պարտադիր աշխատանք։
Նախկին ոստիկանության փողոցները 1987 թվականից սկսած հիշեցնում էին Դյուսսելդորֆում տեղի ունեցած ազգային սոցիալիզմի զոհերին։ Կան նաև բազմաթիվ այլ հուշարձաններ և հուշահամալիրներ, որոնք հիշեցնում են Դյուսելդորֆում սոցիալիզմի զոհերի դաժան սպանությունները։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ առաջին ռումբերը 1940 թվականին ընկել են Դյուսելդորֆի վրա։ Առաջին խոշոր հարձակումը տեղի է ունեցել 1942 թվականի օգոստոսի 1-ի գիշերը Դյուսելդորֆում։ Դաշնակցային զորքերի օդային հարվածները 1945 թվականին խլեցին ավելի քան 5000 մարդու կյանք շինությունների կեսը ոչնչացվել է իսկ մոտ 90 տոկոսը վնասվել է։ Հռենոսի բոլոր կամուրջները, շատ ճանապարհներ, և գետնանցումներ ինչպես նաև քաղաքային ջրահեռացման ցանցի հիմնականում մեծ մասը ոչնչացվել են։ Աղբի չափը գնահատվել է մոտ տաս միլիոն խորանարդ մետր։
Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի մայրաքաղաքի վերակառուցումը և զարգացումը
1945 թվականի ապրիլի 17-ին ամերիկյան զորքերը գրեթե առանց որևէ դիմադրության քաղաքը Մեթմանի շրջանից օկուպացիայի ենթարկեցին։ Միայն քաղաքի բնակչության կեսն էր ապրում քաղաքի ավերված ծայրամասերում։
1945 թվականի հունիսին բրիտանական ռազմական կառավարությունը ստեղծում է Գերմանիայի տեղական իշխանությունը։ Վերջում պայքարի վերջնական արդյունքում Դյուսելդորֆում մնացել էր մոտ 235,000 մարդ է, 1945 թվականի վերջին քաղաքի բնակչության թիվը կրկին բարձրացել էր հասնելով 394.765 մարդու։
1946 թվականի օգոստոսի 26-ին Լոնդոնի որոշմաբ հյուսիսային Հռենոս Վեսթֆալիան իր մայրաքաղաք Դյուսելդորֆով ճանաչվում է պետության իրավահաջորդ Պրուսիայի միակ անկախ, դե յուրե պետություն, որպեսզի դուրս հանվի պետության արդյունաբերական ռեսուրսները Ֆրանսիայի և Սովետական միության ազդեցությունից։