cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կյատ
Պատմություն
1937 թվականի ապրիլի 1-ից սկսած, երբ Բիրման դադարեց Բրիտանական Հնդկաստանի նահանգ լինելուց և դարձավ Բրիտանիայի ինքնավար գաղութ, Հնդկաստանի պահուստային բանկը սկսեց արտադրել թղթադրամներ «Օրինական վճարման միջոց միայն Բիրմայի համար» կնիքով, իսկ 1938 թվականին թղթադրամներ` առանց այդ կնիքի։ Հետագայում այդ թղթադրամները փոխարինվեցին Բիրմանյան կառավարության դրամական նշաններով (շտաբ-բնակարանը գնվում էր Լոնդոնում)։ Բիրմանյան ռուփին մնաց հավասար հնդկական ռուփիին, դրա համար ստեղծվել և մի քանի անգամ վերանայվել էր հարաբերությունը ֆունտ ստեռլինգի հետ։
1942 թվականի Ճապոնական կայսրության կողմից Բիրմայի օկուպացումից հետո նրա տարածքում պաշտոնական վճարման միջոց հռչակվեց ճապոնական օկուպացված դոլլարը (1942 թվականի հունվարի 31-ից) և ճապոնական օկուպացված ռուփին (1942 թվականի մայիսի 1-ից)։
Բացի դրանից, 1944 թվականի հունվարի 15-ին ճապոնացիները հիմնեցին Բիրմայական պետական բանկը, որը առաջարկեց Բիրմայի խամաճիկային կառավարության դրամական նշանով թղթադրամների արտադրությունը։ Մայիսի 1-ին բոլոր օկուպացիոն փողերը չեղարկվեցին և 1945 թվականին, երբ Բիրման ազատագրվեց ճապոնական օկուպացիայից, հանվեցին շրջանառությունից։
1952 թվականի հուլիսի 1-ին բիրմանական ռուպին փոխարինվեց ժամանակակից կյատով` 1։1 հարաբերությամբ։ Սկզբում այն անվանվեց բիրմանյան կյատ, իսկ 1989 թվականի հունիսի 18-ից կոչվեց մյանմայական կյատ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ասիական արժույթներ Կատեգորիա:Մյանմայի տնտեսություն Կատեգորիա:Դրամ Կատեգորիա:Մյանմա
Zombie (երգ)
Zombie, իռլանդական The Cranberries ռոք խմբի երգ-բողոքն է։ Թողարկվել է No Need to Argue ալբոմի շրջանակներում 1994 թվականին։ Համարվում է խմբի ամենահայտնի երգերից մեկը։ Զբաղեցրել է բարձրագույն հորիզոնականներ Ավստրալիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Բելգիայի ազգային երաժշտական աշխարհում։
Ստեղծման նախադրյալներ
1993 թվականին բրիտանական Ուորրինգտոն քաղաքում երկու ռումբ պայթեցվեց։ Տեռորիստական ակտերը կազմակերպել էին Իռլանդական հանրապետական բանակի ուժերը։ Գործողությունների արդյունքում մահացավ երկու տղա՝ Ջոնոթան Բոլը և Թիմ Փերրին, տուժեցին նաև այլ անձինք։ Երգը գրվել է՝ ի պատասխան այդ տղաների մահվան։
Դոլորես Օ'Րիորդանի կարծիքով զոմբիները հենց այդ բանակի անդամներն են, որոնց գործողությունների արդյունքում զոհվում են անմեղ մարդիկ։
Նկարագրություն
1994 թվականին երգի հիման վրա նկարահանվեց տեսահոլովակ, որում օգտագործվեցին Հյուսիսային Իռլանդիայում բրիտանական պահակախմբի հրաձգության դրվագներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իռլանդական երաժշտական խմբեր
Մանանեխ (այլ կիրառումներ)
Մանանեխ անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Նովելարա
Նովելարա  (Novellara), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Ռեջիո Էմիլիա գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2001 թվականի տվյալների կազմում է 12793 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 205 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 58 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 42017։ Հեռախոսային կոդը՝ 0522։
Սուրբ Կասիան Նովելարացին հարգվում է որպես կոմունայի հովանավոր։ Տոնը նշվում է ամեն տարի մայիսի 4-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Միսս Տիեզերք 2012
Միսս Տիեզերք, 61-րդ «Միսս Տիեզերք» գեղեցկության մրցույթը, որը անցկացվել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Լաս Վեգասում։ Միսս Տիեզերք 2012 գեղեցկության մրցույթում հաղթող է ճանաչվել Օլիվիա Կալլոն, ով ներկայացնում էր ԱՄՆ-ն։ Ամերիկացիների համար սա թվով 8-րդ հաղթանակն էր մրցույթի պատմության մեջ և առաջինը 1997 թվականին։ Մրցույթը հեռարձակել է NBC-ն և Telemundo-ն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լաս Վեգաս Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 19 Կատեգորիա:2012
Ռիո (Թղթե տունը)
Ռիո (Անիբալ Կորտես), Նեթֆլիքսի «Թղթե տունը» հեռուստասերիալի կերպար, որի մարմնավորումը կատարել է Միգել Էռանը ։ Ռիոն փորձառու կայքահեն է, որը մասնակցում է Իսպանիայի Թագավորական դրամահատարանի կողոպտմանը։ Նախապատրաստման և թիմի ստեղծման ընթացքում նա հարաբերությունների մեջ է մտնում Տոկիոյի հետ՝ անտեսելով այն փաստը, որ Պրոֆեսորը պահանջել էր թիմակիցներին՝ չսիրահարվել այլ անդամների։
Բնավորություն
Ռիոն աշխույժ, պարզամիտ և անմեղ բնավորություն ունի՝ իր թիմակիցների համեմատ։ Նրա երիտասարդությունը հանգեցնում է մի շարք խնդիրների, դրա համար էլ Պրոֆեսորը ցանկանում է հեռացնել նրան թիմից, բայց այդ ամենին խանգարում է Տոկիոն։ Ողջ հեռուստասերիալի ընթացքում Ռիոն համարվում է «Թիմի թույլ կողմը»՝ իր բնավորության պատճառով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հորինված անձինք ըստ երկրի Կատեգորիա:Հորինված իսպանացիներ Կատեգորիա:Հորինված հանցագործներ Կատեգորիա:«Թղթե տունը» հեռուստասերիալի կերպարներ Կատեգորիա:Հորինված տղամարդիկ
Զամանիխա բարձր
Զամանիխա բարձր (Oplopánax elátus)`  արալիազգիների  ընտանիքից  է։  Փշոտ  կարճահասակ  թփուտ  է,  ունի  մեկ  մետր  բարձրություն։  Կոճղարմատները  հարուստ  են  և  երկար,  տեղադրված  են  մակերեսորեն։  Ծաղկում  է  հունիս - հուլիս  ամիսներին,  պտուղները  հասունանում  են  սեպտեմբերին։  Աճում  է  եղևնու  և  կեչու  անտառներում,  ինչպես  նաև  լեռներում,  քարքարոտ  թեքություններում։  Բուժական  նշանակություն  ունեն  բույսի  կոճղարմատները,  արմատների  հետ  միասին։  Դրանք  հանում  են  աշնանը  ձեռքով,  թափ  տալիս  հողից,  կտրում  ցողունները,  լվանում  ջրով  և  չորացնում  չորանոցներում  կամ  տաք  տեղում`  նախօրոք  մանր  կտրատելով։
Քիմիական կազմը
Պարունակում է  եթերայուղ,  սպիրտ,  թթուներ,  ածխաջրատներ,  սապոնիններ  և  ալկալոիդներ։
Կիրառման եղանակները
Օգտագործվում է  ոգեթուրմը  (դեղատնային)`  քսանից  քառասուն  կաթիլ,  օրական  երկուսից  երեք  անգամ,  խմելու  ձևով։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Արալիազգիներ Կատեգորիա:Ասիայի բուսական աշխարհ
Ամեոբիազ
Ամեոբիազ վարակիչ հիվանդություն։ Առաջանում է հաստ աղիքները, բերանի խոռոչը, ներքին այլ օրգանները դիզենտերիային ամեոբայով ախտահարվելու հետևանքով։ Ամեոբիազը առաջին անգամ նկարագրել է ռուս գիտնական Ֆ. Լեշը (1875)։ Ամեոբիազի կլինիկապես ամենատարածված ձևն ամեոբային դիզենտերիան է։
Վարակի հիմնական աղբյուր
Վարակի հիմնական աղբյուրը ամեոբիազով հիվանդն է կամ բացիլակիրը, որոնց արտաթորանքի հետ հարուցիչներն ընկնում են արտաքին միջավայր։ Ամեոբան մարդու օրգանիզմն Է անցնում վարակված ջրի և սննդամթերքների հետ, տեղակայվում հաստ աղիքների պատերի լորձաթաղանթում և բազմանում։
Ախտանիշներ
Ախտանիշներն են՝ լուծ (օրվա ընթացքում 10 և ավելի անգամ), աղիքների ցավ, նքոց, լորձահեղուկային կղկղանք։ Չբուժվելու դեպքում հիվանդությունը վեր է ածվում քրոնիկականի և տևում տարիներ՝ առաջ բերելով բարդություններ (լյարդի, թոքերի, սեռական օրգանների ամեոբային թարախակալումներ, քրոնիկական բորբոքումներ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հիվանդություններ Կատեգորիա:Արևադարձային հիվանդություններ
Չինաստանի Օլիմպիական կոմիտե
Չինաստանի Օլիմպիական կոմիտե (չին.` 中國奧林匹克委員會), Չինաստանի ազգային օլիմպիական կոմիտե։ Հիմնադրվել է 1910 թվականին։ Դարձել է ՄՕԿ-ի անդամ 1979 թվականին ։ Գրասենյակը գտնվում է Պեկինում։ Հանդիսանում է ՄՕԿ-ի, ՕՍԱ-ի և մի շարք այլ օլիմպիական կազմակերպությունների անդամ։
Նախագահները
(սկսած 1979 թվականից)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային օլիմպիական կոմիտեներ
Գլոքսինիա
Գլոքսինիա, պատկանում է գեսներայինների (Gesneriaceae) ընտանիքին։ Հայրենիքը արևադարձային Ամերիկան է։
Կենսաբանական նկարագիր
Այս ընտանիքին պատկանող դեկորատիվ բույսերի մեջ բոլորի կողմից սիրվածը գլոքսինիան է (G.hybrida Hort.), որի գեղեցիկ, բարձր դեկորատիվ սորտերը մշակության մեջ հանդիպում են ամենուրեք։ Թավշակերպ տերևները լայն են, օվալաձև, բութ ծայրով, ծածկված են մանրիկ, խիտ աղվամազով։ Ծաղիկները խոշոր են, կլոր, երկարավուն, զանգակաձև 10-12 սմ տրամագծով, նստած են երկար, փխրուն ծաղկակոթունների վրա, բազմերանգ են, մաքուր սպիտակ կամ վառ, կարմիր, կապույտ, մանուշակագույն, եռագույն, շերտերով, բծերով և այլն։
Մշակում
Բազմացվում է պալարների բաժանումով, սերմերով և կտրոններով, ինչպես նաև բեգոնիա-ռեքսի նման՝ տերևամասերով։ Ցանկը կատարվում է հունվար-փետրվար, ինչպես նաև նոյեմբեր-մարտ ամիսներին, կավաթասերի մեջ լցված խառը տորֆահողի և խառը տերևահողի խառնուրդում։ Սերմերը շատ մանր են, դրանք կարելի է չծածկել հողով։ Անհրաժեշտ է միայն ձեռքի տախտակյա փոքրիկ հարթիչով զգուշությամբ, թեթևակի սեղմել, ամրացնել հողի մակերեսը։ Կավաթասը վերևից անհրաժեշտ է ծածկել ապակե թիթեղով և դնել ստվերում, տաք տեղ։ Մինչև ծլումը ջուրը տրվում է կավաթասի տակից, վերջինս մինչև շուրթերը իջեցնելով ջրի մեջ։ Ապակե ծածկոցը կավաթասի վրայից անհրաժեշտ է հաճախակի վերցնել, որպեսզի օդափոխություն կատարվի և հողի մակերեսին բորբոս չբռնի։
Ծլում
Ծլած բուսակները նախքան թաղարների մեջ տնկելը երկուսից-երեք անգամ նախասածիլում են արկղերի մեջ։ Այդ նպատակի համար օգտագործում են հողախառնուրդ, կազմված 1 մաս տորֆահողից, 1 մաս արևահողից 0,5 մաս ավազից։ Վերջին նախասածիլումից հետո բույսերը տեղափոխում են սկզբում 7-9, իսկ այնուհետև՝ 10-13 սմ-անոց թաղարների մեջ։ Որպես մերձարևադարձային բույս նախընտրում է խոնավ, գոլորշիներով հագեցած մթնոլորտ։ Ահա թե ինչու, նպատակահարմար է օրական մի քանի անգամ բույսը ցողել ջրով։ Թաղարների մեջ փոխադրված և արդեն արմատակալած բույսերը սնուցում են հաճախակի։
Պարարտանյութը տրվում է լուծված վիճակում։ Սկզբնական շրջանում մի քանի անգամ տալիս են ազոտական պարարտանյութ (ազոտաթթվական կալիում), 1 լիտր ջրում լուծելով 1 գ։ Հետագայում այդ սնուցումը կրկնում են բույսի կոկոնները կազմակերպվելուց 2-3 շաբաթ հետո։ Լավ խնամքի դեպքում, ցանկի օրից հաշված, բույսերը կարող են ծաղկել 6-7 ամսում։ Բույսի գեղեցիկ տեսքը պահպանելու նպատակով ծաղկաթափ եղած ծաղկակոթուններն անհրաժեշտ է հեռացնել։
Ծաղկում
Ծաղկումը դադարլուց հետո պետք է աստիճանաբար կրճատել բույսերին տրվող ջրի քանակը, որի հետևանքով տերևները սկսում են դեղնել, չորանալ։ Երբ բույսի բոլոր տերևները մահանում և պալարներն անցնում են հանգստի շրջան, ջրելը բոլորովին պետք է դադարեցնել։ Պալարները հենց թաղարների մեջ կարելի է պահել ջերմատանը, կողք-կողքի պառկեցրած վիճակում։ Սակայն ավելի նպատակահարմար է դրանք հանել թաղարներից լավ չորացնել և պահել տորֆահողի մեջ ջերմատան ստվերոտ և մութ բաժիններում 10-12° ջերմության պայմաններում։ Մինչև պալարների վերատնկելը անհրաժեշտ է հետևել, որպեսզի դրանք չչորանան և կուչ չգան։ Այդ բանը կանխելու նպատակով խորհուրդ է տրվում ժամանակ առ ժամանակ հողը թեթևակի խոնավացնել։
Ձմռան ընթացքում փոքր պալարներն անհրաժեշտ է տեղափոխել սառը տեղ, բույսից հեռու և ջրել խիստ սակավ, իսկ միջակ և խոշոր պալարները հանգստի շրջանն անցկացնելուց հետո փոխադրել թաղարների մեջ և պահել լուսավոր դարակների վրա 20-22° ջերմության պայմաններում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գեսներայիններ Կատեգորիա:Սենյակային բույսեր
Տասնմեկ (Տարօրինակ դեպքեր)
{{Տեղեկաքարտ հերոս }} }} }} }}
Տասնմեկ (Eleven, ծնված որպես Ջեյն Այվս, հետագայում Ջեյն Հոփեր), Նեթֆլիքս հարթակի թողարկած «Տարօրինակ դեպքեր» հեռուստասերիալի գեղարվեստական կերպար, որին մարմնավորել է բրիտանացի դերասանուհի Միլլի Բոբբի Բրաունը։ Նա մի աղջիկ է տելեկինեզի և տելեպատիայի ունակություններով ։
Առաջին եթերաշրջան
Տասնմեկը Թերեզա Այվսի դուստրն է, նրա մայրը MKUltra էքսպերիմենտի մասնակից է, որն անցկացվում է ԱՄՆ-ի Կենտրոնական հետախուզական վարչության (ԿՀՎ) կողմից։ Տասնմեկը ծնվել է տելեկինեզի ունակություններով։ Սակայն, իր ունակությունների օգտագործումը ժամանակավորապես թուլացնում է նրան և առաջացնում է քթային արյունահոսություն։ Ծննդյան ժամանակ Տասնմեկը մորից վերցվել է բժիշկ Մարտին Բրեների կողմից և մեծացել է Ինդիանա նահանգի Հոքինսի ազգային լաբորատորիայում՝ իր հմտությունների զարգացման համար։ Տասնմեկը հանդիպում է հակառակ կողմում ապրող արարածին, և 1983 թվականի նոյեմբերի 6-ի երեկոյան նա վերջապես կապ է հաստատում նրա հետ։ Տասնմեկը բացում է դարպասները և արարածը ստանում է հնարավորություն ճանապարհորդել մարդկային աշխարհում և հակառակ կողմում։
Առաջին եթերաշրջանում Տասնմեկը փախչում է Հոքինսի լաբորատորիայից և տեղական ռեստորանից փորձում է գողանալ սնունդ։ Ռեստորանի սեփականատերը նրան տալիս է սնունդ, սակայն զանգում է սոցիալական ապահովության համակարգ։ Սոցիալական աշխատողը լինում է Հոքինսի լաբորատորիայի գործակալ և սպանում է ռեստորանի սեփականատիրոջը։ Տասնմեկին կրկին հաջողվում է փախչել նրանցից։ Այնուհետև նրան գտնում են Մայք Ուիլերը (Ֆին Վուլֆհարդ), Դասթին Հենդերսոնը (Գեյթեն Մատարացո) և Լուկաս Սինքլերը (Քալեբ Մաքլաֆլին), որոնք փնտրում են իրենց կորած ընկերոջը՝ Ուիլ Բայերսին (Նոա Շնափ)։ Տղաները իմանում են նրա անունը ձեռքի վրայի «011» տատուն տեսնելով։ Դա իմանալուց հետո Մայքը առաջարկում է աղջկան կարճ անվանել «Էլ» (Eleven): Մայքը թույլ է տալիս Տասնմեկին ապրել իր նկուղում։ Վախենալով կրկնակի ուշադրության գրավումից, աղջիկը Մայքին խնդրում է չխոսել մեծահասակներից որևէ մեկի մոտ իր գոյության մասին, որպեսզի Հոքինսի գործակալները չգտնեն նրան։
Տասնմեկը, Մայքը, Դասթինը և Լուկասը հաշտվում են։ Նրանց հետապնդում են բժիշկ Բրեները և նրա օգնականները։ Խմբին օգնում են Ջոյս Բայերսը՝ Ուիլի մայրը (Վայնոնա Ռայդեր), ոստիկանության ղեկավար Ջիմ Հոփերը (Դեյվիդ Հարբոր), Նենսի Ուիլերը՝ Մայքի ավագ քույրը (Նատալիա Դայեր) և Ջոնաթան Բայերսը՝ Ուիլի ավագ եղբայրը (Չարլի Հիթոն), նրանք լողավազանի մեջ լցնում են աղ և ջուր։ Տասնմեկը՝ պառկելով ջրի մեջ, գնում է հակառակ կողմ և հաստատում, որ Ուիլը ողջ է։ Երբ լաբորատորիայի աշխատակիցները մոտենում են դպրոցին, Մայքը Տասնմեկին ասում է, որ նա կարող է լինել իր ընտանիքի մի մասը և հրավիրում է նրան դպրոցական երեկույթին։ Տղան համբուրում է նրան և փորձում է Տասնմեկին բացատրել իր զգացմունքները։ Տասնմեկը սպանում է հակառակ կողմի արարածին և դրանից հետո հայտնվում է հակառակ կողմում։
Մեկ ամիս անց, Սուրբ Ծննդյան երեկույթից հետո, Հոփերը թողնում է ոստիկանության բաժանմունքը և գնում է անտառ։ Այնտեղ նա թողնում է վաֆլիներ։ Տասնմեկի գտնվելու վայրը կամ վիճակը մնում է անորոշ, որովհետև պատահածից հետո Հոքինսի գործակալները շարունակում էին նրա որոնումները ։
Երկրորդ եթերաշրջան
Դեմագորգոնին հաղթելուց հետո Տասնմեկը արթնանում է հակառակ կողմում։ Պորտալով դուրս է գալիս դպրոց։ Քանի որ կառավարությունը դեռ փնտրում է նրան, նա ստիպված է թաքնվել անտառում։ Տասնմեկը վերջապես գտնում է վաֆլիները, որոնք նրան թողնում էր Հոփերը։ Շուտով նա հանդիպում է Հոփերին և նրանք երկուսով տեղափոխվում են անտառում գտնվող խրճիթ, որտեղ ոստիկանը արգելում է նրան դուրս գալ՝ վախենալով իր անվտանգության համար։ Հոփերը գրեթե մեկ տարի թաքցնում է աղջկան իր տանը, առանց որևէ մեկին տեղեկացնելու իր գտնվելու վայրը, նույնիսկ Մայքին։ Այդ ամբողջ ընթացքում աղջիկը ավելի լավ է վերահսկում իր ուժերը և այժմ կարող է օգտագործել իր միտքը, առանց ջրի օգտագործման։ Նա իր մտքով ամեն օր տեսնում է Մայքին, սակայն ի վիճակի չի լինում պատասխանել տղային։ Տասնմեկը նաև զգալիորեն ընդլայնում է իր բառապաշարը այդ ընթացքում, սովորելով ինչպես Հոփերի հետ, այնպես էլ հեռուստացույց դիտելով։
Տասնմեկը դառնում է լարված և ցանկանում է հանդիպել Մայքի հետ, դրա պատճառով նրա և Հոփերի միջև վիճաբանություններ են տեղի ունենում։ Մի օր նա փախչում է տնից և գնում է Հոքինսի միջնակարգ դպրոց։ Երբ նա գտնում է Մայքին, տղան լինում է Մաքսի հետ, որը նոր աշակերտուհի է դպրոցում։ Տասնմեկը սխալմամբ կարծում է, որ Մաքսը ֆլիրտ է անում Մայքի հետ, և, խանդից, օգտագործում է իր ուժերը, որպեսզի հեռանալուց առաջ Մաքսին նետի սքեյթբորդի վրայից։ Հաջորդ օրը նա հայտնաբերում է, որ իր կենսաբանական մայրը ողջ է, որը հակասում է Հոփերը խոսքերին, ոստիկանը նրան ասել է, որ իր մայրը մահացել է։ Այնուհետև նա գնում է իր կենսաբանական մոր՝ Թերիի և նրա մորաքրոջ Բեքիիի հետ հանդիպման և հայտնաբերում է, թե ինչ է տեղի ունեցել Թերիի հետ Հոքինսի լաբորատորիայում։ Լինելով այնտեղ, նա հասկանում է, որ Թերին փորձում է խոսել նրա հետ, բայց քանի որ լինում է կատատոնիկ վիճակում չի կարող դա անել։ Տասնմեկը, օգտագործելով իր ուժերը, դիտում է իր մոր հիշողությունները։ Թերին, երբ նրանից տարել են դստերը, փորձել է ուժով ներխուժել Հոքինսի լաբորատորիա՝ նրան փրկելու համար։ Որպես պատասխան՝ Բրեները և նրա օգնականները բռնել են նրան և էլեկտրաշոկային թերապիայի ենթարկել, ինչի հետևանքով նրա ներկայիս վիճակը վատացել է։ Մոր հիշողությունների միջոցով Տասնմեկը պարզում է, որ ունի «քույր», որը նույնպես ունի իր ունակություններից և որոշում է փնտրել նրան։
Օգտագործելով իր կարողությունները ևս մեկ անգամ, Տասնմեկը գտնում է իր քրոջը, որը հասուն աղջիկ է Կալի անունով («Ութ»), նա ունենում է կարողություն առաջացնել տեսողական հալյուցինացիաներ մարդկանց մոտ։ Տասնմեկը մնում է Կալիի և նրա փախստական ընկերների հետ, որոնք վճռական են վրեժխնդիր լինել նրանց ցավ պատճառած մարդկանցից։ Կալին ասում է Տասնմեկին, որ, իր ուժերը օգտագործելու ժամանակ, նա պետք է մտածի այն մասին, ինչը ամենից շատ է իրեն բարկացնում։ Երբ նրանք գնում են վրեժխնդիր լինել Բրեների օգնականից, որը օգնել է վիրավորել Տասնմեկի մորը, աղջիկը իր ուժով սկսում է խեղդել նրան, բայց դադարում է, իմանալով, որ նա ունի երկու դուստր։ Կալին ցանկանում է կրակել նրան, բայց Տասնմեկը կանգնեցնում է նրան։ Տասնմեկը որոշում է վերադառնալ տուն, երբ գիտակցում է, որ Մայքը ունի նրա օգնության կարիքը։
Տասնմեկը վերադառնում է Հոքինս և վերջապես հանդիպում է Մայքի հետ, ջերմ գրկախառնություններից հետո Տասնմեկը Հոփերի հետ գնում է հակառակ կողմի դարպասները փակելու համար։ Այնտեղ աղջիկը օգտագործում է Կալիի խորհուրդը և կենտրոնացնում է իր զայրույթը ուժերը օգտագործելու համար և փակում է դարպասները։ Ավելի ուշ պարզվում է, որ բժիշկ Օուենսը կեղծել է ծննդյան վկայականը, որը թույլ է տալիս Հոփերին դառնալ իր օրինական խնամատար հայրը՝ Տասնմեկին թաքցնելու համար։ Տասնմեկի նոր անունը լինում է Ջեյն Հոփեր։ Հոփերը թույլ է տալիս, որ աղջիկը գնա Հոքինսի դպրոցի ավարտական երեկույթին։ Նա հանդիպում է Մայքի հետ, պարում է նրա հետ, և նրանք առաջին անգամ համբուրվում են՝ որպես զույգ։
Երրորդ եթերաշրջան
Երրորդ եթերաշրջանի սկզբում Ջեյնը և Մայքը հանդիպում են արդեն յոթ ամիս, Հոփերը զայրանում է, որ Ջեյնը և Մայքը մշտապես միասին են, իրենց ամբողջ ժամանակը անցկացնելով միայնակ և անընդհատ համբուրվում են։ Երբ Հոփերը խոստովանում է Ջոյսին, որ անհարմար է զգում այդ իրավիճակում, Ջոյսը պնդում է, որ նա պետք է նստի և հանգիստ խոսի Ջեյնի և Մայքի հետ, թե ինչպես է զգում իրեն։ Այնուամենայնիվ, դա հանգեցնում է հակառակ արդյունքի, և Հոփերը դիմում է Մայքին Ջեյնից հեռու մնալ, հակառակ դեպքում նա կդադարեցնի նրանց հարաբերությունները։ Երբ Մայքը ստիպված է լինում Ջեյնին ստել այն մասին, թե ինչու նա այլևս չի կարող այցելել նրան, նա դառնում է կասկածելի և աղջիկը խորհուրդ է հարցնում Մաքսից, որը պնդում է, որ Մայքը խուսափում է նրանից, որպեսզի ժամանակ անցկացնի տղաների հետ խաղալու համար, և առաջարկում է ինքնուրույն զվարճանալ։ Նրանք գնում են գնումներ կատարելու։ Աղջիկները ծախսում են ժամանակ միասին կատարելով գնումներ, այնտեղ նրանք տեսնում են Լուկասին, Ուիլին և Մայքին, որոնք փորձում են գնել նվեր Ջեյնի համար։ Երբ Մայքը ստում է և ասում է, որ եկել է իր հիվանդ տատիկի համար նվեր գնելու, Ջեյնը թողնում է տղային և հեռանում ավտոբուսով, աղջիկները գիշերում են Հոփերի տանը և օգտագործում են Ջեյնի ունակությունները՝ տղաներին լրտեսելու համար։ Նրանք սկսում են պատահական մարդկանց հետևել։ Ջեյնը լրտեսում է Բիլիին՝ Մաքսի եղբորը, և թվում է, որ նա առևանգել է ինչ-որ մեկին, ուստի աղջիկները գնում են նրան փնտրելու և հայտնաբերում են, որ լողավազանի փրկարարներից մեկը, որտեղ աշխատում է Բիլին, նույնպես կորել է։ Ջեյնը իմանում է, որ Բիլին կառավարում է հակառակ կողմի արարածը։ Նրանք վերամիավորվում են Մայքի, Լուկասի և Ուիլի հետ։ Մայքը զայրանում է, որ Ջեյնը լրտեսել է նրանց։ Ջեյնը կանգնեցնում է հակառակ կողմի հրեշին, երբ այն հարձակվում է խրճիթի վրա, բայց արարածը վիրավորում է նրան և թողնում է իր մի մասը աղջկա ոտքի վերքի մեջ։ Ջեյնն ու Մայքը հաշտվում են, բայց ֆլայերն ու Բիլին բռնում են նրանց վերքի պատճառով։ Ջեյնը կորցնում է իր ուժը, սակայն Ջոյսը և Հոփերը փակում են հակառակ կողմը։ Հոփերը ենթադրաբար զոհվում է պայթյունի հետևանքով, որը փակել է դարպասները, և Ջեյնը մնում է Ջոյսի մոտ։ Երբ Ջոյսը իր որդիների հետ հավաքում է իրենց իրերը, Ջեյնը համբուրում է Մայքին և ասում է, որ նա էլ է սիրում տղային։ Ջոյսը նրան նամակ է տալիս, որը գրել է Հոփերը, ինչը նա մտադիր էր օգտագործել, երբ խոսում էր իր և Մայքի հետ, թե ինչպես է նա վերաբերվում իրենց հարաբերություններին։ Տասնմեկը և Ջոյսի ընտանիքը լքում են Հոքինսը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հորինված զանգվածային մարդասպաններ Կատեգորիա:«Տարօրինակ դեպքեր» հեռուստասերիալի կերպարներ
Նենսի Էդբերգ
Նենսի Ֆրեդերիկա Ագուստա Էդբերգ, շվեդ լողորդ, լողի ուսուցիչ, հանրային բաղնիքի ղեկավար։ Նա առաջին շվեդ կինն էր այս ոլորտում։ Էդբերգը լողարվեստը և չմշկասահքը շվեդուհիների շրջանում ընդունված դարձնելու առաջնամարտիկն էր ։
Կենսագրություն
Նենսի Էդբերգը լողալ սովորել է իր հորից։ Այդ ժամանակ կանանց համար ֆիզիկական կրթության քիչ հնարավորություններ կային։ Սակավաթիվ օրինակներից էր Գուստաֆա Լինդսկոգը՝ ֆիզիկական կրթության առաջին ուսուցիչը (1818 թվական)։ 1847 թվականին Նենսի Էդբերգը Ստոկհոլմում նոր հիմնադրված կանանց հանրային բաղնիքում ընդունվել էր աշխատանքի՝ որպես լողի ուսուցիչ։ Այն առաջին կանանց բաղնիքն էր Շվեդիայում, որը սկզբից տեղակայվել էր Ազնվականների տանը, իսկ հաջորդ տարի տեղափոխվել Կաստելհոլմեն։ 1851 թվականին նա Աբոմ լողի դպրոցում լողի մարզիչ էր, իսկ 1853 թվականից լողի դասեր էր տալիս Ջուրգարդենում։
1856 թվականին Շվեդիայի թագավոր Օսկար Առաջինը նրան արտոնագիր էր տվել՝ սեփական հանրային բաղնիքը բացելու։ 1856-1858 թվականներին նա իր ուսանողների հետ Գյորցկե լողի դպրոցում կազմակերպում էր հանրային լողի ցուցահանդեսներ՝ սեփական հանրային բաղնիքը բացելու համար ֆինանսական միջոցներ հավաքելու նպատակով։ Դրանք կանանց կողմից կազմակերպված առաջին ցուցահանդեսներն էին Շվեդիայում և, հավանաբար, ողջ Եվրոպայում։ 1859 թվականի հուլիսին նա հիմնել է սեփական հանրային բաղնիքը, որտեղ աշխատել է մինչև 1866 թվականը։
1862-1864 թվականներին նրա աշակերտների թվում էին Շվեդիայի թագուհի Լուիս Նիդեռլանդացին և նրա աղջիկ Լուիսը, որը հետագայում դարձել է Դանիայի թագուհին։ Սկզբնական շրջանում լողարվեստը պատշաճ զբաղմունք չէր համարվում կանանց համար, բայց երբ թագուհին և արքայադուստրը սկսել էին հաճախել լողի դասընթացների, այն մեծ հնչեղություն է ձեռք բերել ։ Նույն բանն էր կատարվել, երբ 1864 թվականին Նենսի Էդբերգը ներկայացրել էր կանանց չմշկասահք ուսուցանելու դասընթացները։ Սկզբնապես դա անհարիր էր համարվում կանանց համար, իսկ պարապմունքներն անցկացնելու վայրը ցանկապատվել էր՝ հանրության աչքից կանանց թաքցնելու համար, բայց երբ թագուհին ու արքայադուստրը սկսել էին հաճախել դասընթացներին՝ ցանկապատը քանդվել էր, իսկ կանանց՝ չմշկասահքով զբաղվելը՝ ընդունելի դարձել հասարակության կողմից ։ Էդբերգի աշակերտների թվում էին Ուելսի արքայադուստր Ալեքսանդրա Դանիացին և Ռուսաստանի կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնան (Դագմար) ։ 1864 թվականի օգոստոսի 24-ին՝ Ստոկհոլմի Գյորցկե լողի դպրոցում կայացած ցուցահանդեսի ժամանակ, Նանսի Էդբերգը ներկայացրել է լողարվեստում իր հմտությունները ։
1865 թվականին նա Օսլոյում կանանց ներկայացրել է լողը, այնուհետև թագավորական զույգի առաջարկությամբ ուղևորվել Սանկտ Պետերբուրգ՝ Ռուսաստանի կայսեր ու կայսրուհու մոտ  ։ Էդբերգը կանանց լողը ներկայացրել է Կոպենհագենում, Թրոնհեյմում և շվեդական շատ քաղաքներում՝ «Իստադից մինչև Օստերսանդ» ։ 1890 թվականին Էդբերգը ամուսնացել է դանիացի վիմագիր Կարլ Անդրեսենի հետ։ 1890 թվականին «Իդուն» ֆեմինիստական ամսագրի առաջին էջը նվիրվել է Նենսի Էդբերգի կենսագրությանը՝ իր կատարած աշխատանքի համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդ մանկավարժներ
Հայաստանի բուհերի ցանկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան Կատեգորիա:Ցանկեր:Կրթություն
Պելոպոնես (ծայրամաս)
Պելոպոնես (ծայրամաս) (Περιφέρεια Πελοποννήσου ), ծայրամաս, վարչատարածքային միավոր Հունաստանի հարավում։ Հանդիսանում է տեղական ինքնակառավարման մարմին և վարչական բաժանման մաս։ Զբաղեցնում է Պելեպոննես թերակղզու մեծ մասը՝ բացառությամբ հյուսիսարևմտյան Ախեյա և Էլիդա ծայրամասային միավորների, որոնք պատկանում են Արևմտյան Հունաստան պերիֆերիային։ Հյուսիսում սահմանակից է Արևմտյան Հունաստանի պերիֆերիային, հյուսիս-արևելքում՝ Ատտիկային։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ բնակչության թիվը կազմում է 577903 մարդ ։ Ծայրամասի մակերեսը 15489,956 կմ² է։ Բնակչության խտությունը՝ 37,31 մարդ կմ² վրա։ Պելեպոնեսի վարչական կենտրոնը գտնվում է Տրիպոլիսում։
Ծայրամասը ստեղծվել է 1987 թվականին տեղական ինքնակառավարաման 1622/86 օրենքի համաձայն։ 2010 թվականին Կալիկրատիսի ծրագրի համաձայն նրա իրավունքները և լիազորությունները վերանայվել են և ընդարձակվել։ Արևմտյան Հունաստանի և Հոնիական կղզիների հետ միասին մտնում է ապակենտրոնացված Պելեպոնես, Արևմտյան Հունաստան, Հոնիական կղզիներ վարչության մեջ, որի վարչական կենտրոնը գտնվում է Պատրասում ։
2011 թվականի հունվարի 1-ից ծայրամասի նահանգապետն է Պետրոս Տատուլիսը, ով վերընտրվել է նաև 2014 թվականին։
Վարչական բաժանումներ
Ծայրամասը բաժանված է հինգ ծայրամասային միավորի, որոնք իրնց հերթին բաժանվում են 26 համայնքի (դիմայի)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Պելոպոնես
Հուլիսյան ճգնաժամ
Հուլիսյան ճգնաժամ (1914), եվրոպական խոշոր տերությունների դիվանագիտական բախում 1914 թվականի ամռանը, որը հանգեցրեց Առաջին համաշխարհային պատերազմին։
1914 թվականի հունիսի 28-ին «Երիտասարդ Բոսնիա» ազգայնական խմբավորման անդամ Գավրիլո Պրինցիպը հրացանահարեց ավստրիացի Էրցհերցոգ Ֆրանց Ֆերդինանդին, ով հանդիսանում է  ավստրո-հունգարական գահի ժառանգորդը  ու նրա կնոջը, ովքեր այց էին կատարել Բոսնիա, որը միացած էր  Ավստրո-Հունգարիային  1908 թվականին Բոսնիական ճգնաժամի արդյունքում։ Ավստրո-Հունգարիայի կառավարությունը Սերբիային վերջնագիր ներկայացրեց, պահանջելով պատժել մեղավորներին ու թույլատրել իր ներկայացուցիչներին հետաքննությանը։ Ավստրո-Հունգարիայի դիվանագիտական նպատակը կայանում էր Սերբիայի թուլացումը ինչպես այլընտրանքային ուժի Բալկաններում (ավելի կոնկրետ Բոսնիայում, որտեղ սերբերը կազմում էին էթնիկ մեծամասնություն) և   հաբսբուրգյան կայսրության՝ Կրայնեի հարավային մարզերում։ Ենթադրվում էր, որ Ավստրո-Հունգարիան կհասնի իր նպատակին դիվանագիտության կամ  վերջնագրի մերժման դեպքում տեղական պատերազմների միջոցով ։
Ճգնաժամի ակունքներ
20-րդ դարի սկզբում Ավստրո-Հունգարիայում ակտիվացել էր սլավոնական ժողովուրդների ազգային շարժում, որի ոգեկոչողը անկախ Սերբիական թագավորությունն էր Բալկաններում։ Հարավային սլավոնների միավորման գաղափարը Սերբիայի շուրջ նշանակալի ազդեցություն էր ունեցել Ավստրո-Հունգարիայի  սլավոնների վրա։ Առանձին հետևորդների համար այս գաղափարը ձևավորում էր արմատական հայացքներ, ինչի արդյյունքում նրանք կանգնեցին տեռորի ճանապարհին։
Սերբիայի ազգայնականները ավստրիական գահաժառանգի հայտնվելը Բալկաններում դիտարկեցին որպես  բոլոր հարավային սլավոնների թշնամու։ Սպանությունից անմիջապես հետո հետաքննությունը բացահայտեց, որ բոլոր ահաբեկիչները Հաբսբուրգյան կայսրության հետնորդներն էին և Ֆրանց Ֆերդինանտի դեմ մահափորձից առաջ հասցրել էին Սերբիայից զենք ստանալ։ Ավստրիական քննիչները սխալմամբ սահմանեցին, որ ակցիայի նախաձեռնողը  սեբիական  «Ժողովրդական պաշտպանություն» կազմակերպությունն էր։ Իրականում  գործողությունների վերահսկումը իրականացրել էր սերբիական հետախուզության պետ Դրագուտին Դիմիտրիևիչը։ Քանի որ ահաբեկիչները խոստովանեցին, որ սահմանն անցել են սերբիական սահմանապահների օգնությամբ, ավստրիացիների մոտ պատճառներ առաջացան մեղադրել Սերբիային ահաբեկչության մեջ։ Ավստրո-հունգարացի քաղաքականների  ու զինվորականների մի մասը կարծում էր, որ այդ խնդիրը պետք է լուծել ուժով, քանզի սերբիական իշխանությունը, իրենց կարծիքով  անում էր ամեն ինչ, որպեսզի թուլացներ միապտության դիրքերը  Բալկանյան թերակղզում։
Ավստրո-Հունգարիայի դիրքորոշում
Ավստրո քաղաքական շրջաններին հուզում էր այն ազդեցությունը, որը Սերբիան չէր կարողանում չունենալ կայսրությունում ապրող սլավոնացիների վրա։  Սերբերի ցանկացած փորձերը  չնչին  ժողովրդական անջատողականության, կայսերական իշխանության կողմից դիտվում էր  որպես ուղիղ սպառնալիք  ավստրո-հունգարական պետության գոյությանը։ Էրցհերցոգի սպանությունը Ավստրիայի համար  դարձավ  Սերբիայի դեմ ագրեսիվ գործողությունների  արդարացման միջոց, որոնք կարող էին վերացնել այդպիսի սպառնալիքը։ Բացի այդ, միապետությունը այլևս չէր կարող դիմակայել Սերբիային  Բալկանյան պատերազմների հետևանքով խոշոր տարածքների օկուպացման գործում։
Ցանկացած գործողության հաջողությունը Սերբիայի դեմ կախված էր նրանից, թե Ռուսական կայսրությունը կաջակցի Սերբիային, թե ոչ։ Ավստրո-Հունգարիայի կառավարությունը վախենում էր դրանից, բայց դեռևս Բոսնիական ճգնաժամի ժամանակներից հույս ուներ Գերմանիայի աջակցության վրա։
Շուտով Ավստրո-Հունգարիայի արտաքին գործերի նախարար գրաֆ Բերխթոլդը և Քոնրադ ֆոն Գյոտցենդորֆը որոշեցին աջակցություն խնդրել Գերմանիայից։ Կայսրը. վստահեցրեց ավստրիացիներին, որ Ավստրիան լիովին կարող է հույս դնել Գերմանիայի վրա, նույնիսկ Ռուսաստանի միջամտության դեպքում։
Սերբիայի Ավստրիական վերջնագիր
Ավստրո-Հունգարիայի նախարարական խորհրդի հանդիպմանը, հուլիսի 7-ին Հունգարիայի վարչապետ գրաֆ Իշտվան Տիսան հայտարարեց, որ որոշված է ընդդիմանալ Սերբիային։ Հուլիսի 14-ին Ավստրիայի կառավարությունը համաձայնվեց հունգարական վերջնագրի ծրագրին, իսկ հուլիսի 19-ին վերջնականապես հաստատեց նրա տեքստը ։ Վերջնագիրը պետք էր փոխանցվեր սերբիական կառավարությանը հուլիսի 23-ին։ Այդ փաստաթղթի համաձայն, Սերբիան պետք է համաձայնի պետության համար անընդունելի մի շարք պայմաններին։
Ավստրիան կարծում էր, որ, հենց այդ պահն է ավելի բարենպաստ պատերազմը սկսելու, նույնիսկ Ռուսաստանի միջամտութան դեպքում, հաշվի առնելով այն փաստը, որ վերջինս դեռևս պատրաստ չէ պատերազմի։ Այս դեպքում մի քանի տարի սպասելը սպառնալի կլիներ, քանի որ Ռուսական կայսրությունը այդ ընթացքում կարող էր ամրապնդել իր իշխանությունը։ Գերմանիան բազմիցս հայտարարել է, որ մտադիր է աջակցել ավստրիացիներին, հույս ունենալով, որ ռուս պաշտոնյաները կվախենան։
Ֆրանց Ֆերդինանտի սպանությունից հետո երեք շաբաթվա ընթացքում չկար մի ապացույց, որ կմատնանշեր միջազգային ճգնաժամը, սերբական բանակի հրամանատարը այդ ժամանակ հանգստանում էր ավստրիական առողջարանում։ Ավստրո-Հունգարիան երկարաձգում էր վերջնագրի ուղարկումը Սերբիա, քանի որ ցանկանում էր ավելի շատ ժամանակ տալ պարենային գնումների համար, մինչ կայսրության տնտեսությունը կորուստ կունենա։
Մինչ հուլիսի 23-ը աշխատանքային այցով դիվանագիտական բանակցությունների նպատակով  Սանկտ-Պետերբուրգում էր գտնվում Ֆրանսիայի նախագահ  Ռայմոն Պուանկարեն։ Թեև  Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության ղեկավար Սերգեյ Սազոնովը արձակուրդում էր, ռուսական կառավարությունը արդեն գիտեր, որ Ավստրիան պատրատվում է ռազմական գործողությունների Սերբիայի դեմ։ Երբ հուլիսի 20-ին Պուանկարեն ժամանեց Ռուսաստան, ինչպես գերմանացիները, այնպես էլ ավստրիացիները անհանգստացան այն փաստից, որ  ռուսական կառավարության որոշման վրա կարող է ազդել  Գերմանիայի դեմ տրամադրված Նիկոլայ II-ը և  Ֆրանսիայի դեսպանը։ Չնայած ոչ մի կոնկրետ բան բանակցություններում դեռևս չէր որոշվել, այցը վկայում էր Ռուսաստանի և Ֆրանսիայի դաշինքի անխախտելիության մասին։ Հուլիսի 23-ին ավստրո-Հունգարական վերջնագիրը հանձնվել էր սերբ նախարարներին։ Պատասխանի համար տրվում էր 48 ժամ։ Ռուս նախարար Սազոնովը հայտարարեց, որ դա դարձավ եվրոպական պատերազմի սկիզբ։ Սերբիային վերջնագիրը անակնկալի բերեց։ Պետությունը  թուլացել էր երկու պատերազմների հետևանքով և նեքաղաքական ճգնաժամի մեջ  էր։ Սերբիական  կառավարությունը փորձում թր ժամանակ ձգել այն հույսով, որ կկարողանա համագործակցել արքայազն Ալեքսանդր արքայազնի, իտալացի թագավորի հետ։ Բայց ավստրիացիները բավականին խիստ ձևով սահմանափակեցին մտածելու ժամանակը և որոշում կայացնել պետք էր շատ արագ։
Սերբիական կողմի պատասխան
Սերբիայի թագավորական կառավարությունը Ավստրո-Հունգարիայի կայսերական-թագավորական կառավարությանը տված իր պատասխանում նշել էր հետևյալը։
Այս կերպ, Սերբիան ընդունեց վերջնագրի բոլոր պայմանները, բացառությամբ 6-րդ կետի՝ ավստրիացիների մասնակցությանը Ֆրանց Ֆերդինանտի սպանության հետաքքնությանը, քանզի դա դիպչում էր երկրի ինքնիշխանությանը։ Դա բավական էր վերջնագիրը ուժեղացնելու համար. եթե սերբերը չեն վերջնագրի բոլոր կետերը, ապա այն առիթ է դառնում երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերությունների ամբողջական քայքայմանը։
Սերբիայի բացասական պատասխանը հուլիսի 25-ին ավստրիացիների կողմից դիտվել էր որպես անբավարա։ Որոշ կառավարություններ հարմար գտան, որ Սերբիան այդպես հաստատակամ մերժեց պահանջները, քանզի հոյս թր դրել աջակցության վրա, որ այդ ժամանակ կարող էր առաջարկել Ռուսաստանը։ Այնուամենայնիվ Սերբիայի կառավարիչը անձնական դիմում ուղարկեց ռուսական կայսրին միայն հուլիսի2-ին։ Նրանում նա դժգոհում էր, որ ավստրիացիների պահանջները նվաստացուցիչ են, իսկ ժամանակը դրանց ընդունման համար շատ քիչ էր։ Ռուսաստանի պատասխանը կանխատեսելի էր. Ավստրիան մեղադրվում էր պատերազմի միտումնավոր սադրանքի համար, իսկ սերբերին հավաստիացրե էին ռուսական զորքերի մասնակի զորահավաքի մասին։
Ամբողջ ճգնաժամի ընթացքում ավստրիական և գերմանական կառավարությունները վախենում էին, որ ավստրիական պահանջները Սերբիային, հրահրում էր Ռուսաստանի միջամտությանը պատերազմին, ինչը իր հերթին կարող էր հանգեցնել եվրոպական պատերազմին, այնուամենայնիվ նրանք հավատում էին, որ Ավստրիայի հաստատակամ գործողությունները, որոնց աջակցում է Գերմանիան, կդարձնի այն քիչ հնարավոր։
Սերբիային պատերազմ հայտարարում
Հուլիսի 26-ին Ավստրո-Հունգարիան սկսեց մասնակի զորահավաք։ Գերմանական կառավարությունը պնդում էր, որպեսզի Ավստրիայի ռազմական գործողությունները Սերբիայի դեմ արագ սկսվեին, քանի որ ցանկացած գործողությունների երկարաձգում դիտվում էր որպես մեծ վտանգ ուրիշ պետությունների միջամտության ռիսկի հետևանքով։ Հաջորդ օրը Ավստրո-Հունագրիարիայի գլխավոր շտաբի ղեկավար, գեներալ Կոնրադ ֆոն Գյոտցենդորֆը ստիպված էր խոստովանել, որ զորահավաքի ծրագրերը թույլ չեն տա հարձակվել Սերբիայի վրա ավելի վաղ քան օգոստոսի 12-ին։ Այնուամենայնիվ պատերազմ սկսելու որոշումն արդեն ընդունված էր, մանավանդ, որ սերբերի պատասխանը ավստրիական կողմին չէր բավարարել։ Հուլիսի 27-ին ավստրիական դիվանագիտական առաքելությունը լքեց Բելգրադը։ Հուլիսի 28-ին Ավստրո-Հունգարական կայսրությունը Սերբիային պատերազմ հայտարարեց ինչի առիթը դարձավ ավստրո-հունգարական զորամասի հարձակումը սերբիական ջոկատների կողմից Բոսնիայի տարածքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառներ Կատեգորիա:Քաղաքական ճգնաժամեր Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմություն
Մարի Տրենտինյան
Մարի Տրենտինյան (Marie Trintignant, ), ֆրանսիացի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Մարի Տրենտինյանը համբավավոր դերասան Ժան Լուի Տրենտինյանի և սցենարիստ ու ռեժիսոր Նադին Տրենտինյանի դուստրն է։ Կինոյում նրա առաջնելույթը տեղի է ունեցել 1971 թվականին՝ «Դա միայն ուրիշների հետ է պատահում» ֆիլմում, որտեղ նկարահանվել են նաև հանրահայտ դերասաններ Կատրին Դենյովն ու Մարչելո Մաստրոյանին։ Այդ կինոնկարի ռեժիսորը Մարիի մայրն էր՝ Նադին Տրենտինյանը, ով դստերը նկարահանել է ընդհանուր առմամբ տասներկու ֆիլմերում։ Մարին նկարահանվել է նաև հոր հետ, օրինակ՝ Էտտորե Սկոլայի «Սանդղեվանդ» կինոնկարում։ Իրեն հռչակ բերած ֆիլմերում նա մարմնավորել է կանացի մռայլ դերեր։
Ողբերգական մահը
2003 թվականի հուլիսին Մարին Լիտվայի մայրաքաղաք Վիլնյուսում էր, որտեղ մասնակցում էր Նադին Տրենտինյանի՝ գրող Սիդոնի Կոլետի կյանքի մասին պատմող նոր հեռուստաֆիլմի նկարահանումներին։ Այդտեղ էր նաև Մարիի ընկերը՝ «Noir Desir» ֆրանսիական երաժշտախմբի մեներգիչ Բերտրան Կանտան, ում հետ նա սիրային հարաբերությունների մեջ էր արդեն մեկուկես տարի։ 2003 թվականի հուլիսի 27-ին վերջինս խանդի հողի վրա հարվածներ հասցրեց Մարիին՝ պատճառելով գլխի ծանր վնասվածքներ; Դերասանուհին մի քանի օր կոմայի մեջ էր; 2003 թվականի հուլիսի 31-ին նրան տեղափոխեցին Փարիզի արվարձաններից մեկում գտնվող Արտմանի համաբուժարանը, որտեղ նա մեկ օր անց վախճանվեց։ Դիահերձումը փաստեց, որ մահվան պատճառը դեմքին հասցված հարվածներից առաջացած գանգուղեղային վնասվածքն է։
2006 թվականի օգոստոսի 6-ին, սգո արարողությունից հետո, Մարի Տրենտինյանը հուղարկավորվեց փարիզյան նշանավոր Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը։
2003 թվականի հոկտեմբերին Նադին Տրենտինյանը հրատարակեց «Իմ դուստր Մարին» գիրքը, որտեղ աղջկա մահվան մեջ մեղադրեց Բերտրան Կանտային։ 2004 թվականի մարտի 29-ին վերջինս դատապարտվեց ութ տարվա ազատազրկման՝ չկանխամտածված սպանության և տուժածին օգնություն ցույց չտալու համար, իսկ 2007 թվականի հոկտեմբերին բանտից պայմանականորեն վաղաժամկետ ազատ արձակվեց՝ «լավ վարքի համար»։
Ընտանիքը
Մարի Տրենտինյանը ունեցել է չորս երեխա՝ չորս տարբեր հայրերից։ Ամուսնացած է եղել միայն իր կրտսեր տղայի հոր՝ Սամյուել Բենշետրիի հետ։
Ֆիլմագրություն
1971 — Դա միայն ուրիշների հետ է պատահում / Ça n’arrive qu’aux autres
1973 — / Défense de savoir
1979 — Սև սերիա / Série noire
1980 — Սանդղեվանդ / La Terrazza — Իզաբելա
1982 — Կարմիր առավոտ / Un matin rouge
1983 — / Les Îles
1984 — Հաջորդ ամառ / L'été prochain
1987 — Ջեռուցումն արգելված է / Noyade interdite
1988 — Կանացի գործ / Une affaire de femmes
1988 — Ամուրիուհին / La Garçonne — Մոնիկա Լերբիե, «ամուրիուհի»
1990 — Ամռան գիշերը քաղաքում / Nuit d'été en ville
1990 — «Ալբերտո» ճեպընթացը / Alberto Express
1991 — Սիրահարները՝ Նոր կամրջից / Les Amants du Pont-Neuf
1991 — Բետտին / Betty
1993 — Նուրբ թիրախ / Cible émouvante
1993 — /Les Marmottes
1995 — Սաները / Les apprentis
1996 — / Des nouvelles du bon Dieu
1996 — / Le Cri de la soie
1996 — / Ponette
1996 — / Portraits chinois
1997 — Զարմիկը / Le Cousin
1998 — / …Comme elle respire
2000 — Մահվան թատրոն / Promenons-nous dans les bois
2000 — Մարգարտակղզու իշխանը / Le prince du Pacifique
Բնություն
Բնություն (, physis (φύσις) մարդուն շրջապատող ֆիզիկական միջավայրն է և սովորաբար ընդգրկում է ֆիզիկական տիեզերքի բոլոր առարկաներն ու երևույթները, բացի նրանցից, որոնք ստեղծված են մարդկանց կողմից։
Մարի Տրենտինյան
Ֆիլմագրություն
2003 - Ջենիսն ու Ջոնը
Բնություն
Բնությունը մշտապես շարժվում է և զարգանում, ընդգրկում անօրգանական և օրգանական աշխարհները։ Անօրգանական աշխարհին են պատկանում տիեզերական մարմինները, ջուրը, հողը, օդը, ապարները, օգտակար հանածոները։ Բուսական և կենդանական օրգանիզմների ողջ բազմազանությունը կազմում է օրգանական աշխարհը։ Զարգացման ընթացքում անօրգանական բնությունը օրինաչափորեն առաջ է բերում օրգանական բնություն (կենսոլորտ)՝ մարդու կենսագործունեության համար բոլոր անհրաժեշտ պայմաններով։ Հասարակական կյանքը, արտադրությունը, մարդը և նրա բանականությունը գոյատևում են բնական նյութերի հենքի վրա, գործում բնական օրինաչափություններին համապատասխան։ Բնության ներդաշնակությունն ու հավասարակշռությունը պայմանավորված են բազմազան փոխադարձ կապերով, և 1 օղակի խախտումը կարող է կտրել երևույթների ամբողջ շղթան։ Ուստի բնության հետ հարաբերություններում անհրաժեշտ է ճանաչել ու ճիշտ կիրառել նրա օրինաչափությունները, տիրապետել բնության հետ ներդաշնակ ապրելու արվեստին, չխախտել բնական շարժընթացների հավասարակշռությունը, այլապես փոխազդեցությունը կարող է վերածվել հակասության։ Նեղ իմաստով՝ բնությունը մարդուն անմիջապես շրջապատող և նրա գոյությունն ապահովող բնական տարրերի ու պայմանների ամբողջությունն է։
Մարի Տրենտինյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Սպանված դերասանուհիներ
Բնություն
Այս առումով այն համընկնում է բնական միջավայր հասկացության հետ, որն ներառում է միջավայրի անկենդան և կենդանի բնության օբյեկտները։
Անվան ստուգաբանություն
«Բնություն» բառը ծագել է natura բառից (հիմնական հատկություններ, ներքին մղում) և հնագույն ժամանակներում բառացի նշանակել է ։ Natura բառը physis (φύσις) բառի լատիներեն թարգմանությունն է, որը կապված է բույսերի, կենդանիների և աշխարհի այլ մասերի ինքնուրույն, սեփական կամքով զարգանալու հատկության հետ ։
Բառի սկզբնական իմաստներից մեկը ներառել է ամբողջական բնության և ֆիզիկական տիեզերքի գաղափարները, որը օգտագործվել է նախասոկրատյան փիլիսոփաների կողմից և եղել «φύσις» բառի նշանակություններից միայն մեկը ։ Այս նշանակությունը, սակայն, վերջին մի քանի դարերի ընթացքում նորագույն գիտական մեթոդների կիրառման հետևանքով գերիշխող դիրք է գրավել։ Ի թիվս բառի այժմյան տարբեր գործածությունների, բնություն ասելով հաճախ հասկացվում է երկրաբանություն կամ վայրի բնություն։ Բնություն են անվանում կենդանի բույսերի և կենդանիների ամբողջությունը, ինչպես նաև, որոշ դեպքերում, ոչ կենդանի երևույթներն ու գործընթացները, ինչպես, օրինակ, եղանակը կամ երկրաբանությունը։ Հաճախ գործածվում են նաև բնական միջավայր կամ վայրի կյանք հասկացությունները՝ վայրի կենդանիները, ժայռերը, անտառը և ընդհանրապես այն ամենը, ինչը չի ենթարկվում մարդու ուղղակի ազդեցությանը, կամ ինչը պահպանվում է անկախ մարդու ազդեցությունից։ Օրինակ, արդյունաբերական ապրանքը կամ մարդու միջամտությամբ ստեղծվածը սովորաբար բնության մաս չեն համարվում։ Այս առավել ավանդական մոտեցումը բնական իրերին, որին դեռ կարելի է հանդիպել այսօր, տարանջատում է բնականն ու արհեստականը և արհեստական ասելով հասկանում են այն, ինչը ստեղծվում է մարդկային բանականության կամ մտքի շնորհիվ։ Բովանդակությունից կախված բնական տերմինի հականիշն է անբնականը կամ գերբնականը։
Երկիր
Երկիր մոլորակը կամ Երկիրը, ըստ երևույթին, միակ մոլորակն է, որտեղ գոյություն ունի կյանք, և որի բնական հատկությունների ուսումնասիրությունն ընկած է գիտական հետազոտությունների բազում բնագավառների հիմքում։ Արեգակնային համակարգում այն թվով երրորդ մոլորակն է ըստ Արևից ունեցած հեռավորության, ամենամեծ ցամաքային մոլորակը և հինգերորդն ըստ մեծության։ Երկրի ամենահայտնի կլիմայական հատկանիշները նրա երկու մեծ բևեռային շրջաններն են, երկու համեմատաբար նեղ բարեխառն գոտիները և լայն հասարակածային, արևադարձային և մերձարևադարձային գոտիները ։ Տեղումների քանակը փոփոխվում է կախված տեղանքից՝ սկսած տարեկան մի քանի մետրից մինչև ավելի քիչ քան մեկ միլիմետրը։ Երկրի մակերևույթի 71 տոկոսը ծածկված է աղի օվկիանոսներով։ Մնացած մասը բաղկացած է մայրցամաքներից, կղզիներից, որոնցից ամենաշատ բնակեցվածը գտնվում է Հյուսիսային կիսագնդում։
Երկիրն անցել է աշխարհագրական և կենսաբանական տարբեր գործընթացների միջով, որոնք հետք են թողել ներկայիս տեսքի վրա։ Արտաքին մակերևույթը բաղկացած է մի քանի աստիճանաբար տեղաշարժվող տեկտոնական սալերից։ Ներքին հատվածը ակտիվ է՝ ճկուն թիկնոցի հաստ շերտով և երկաթով լցված կենտրոնով, որն առաջացնում է մագնիսական դաշտը։
Երկրաբանություն
Երկրաբանությունը գիտություն է Երկիր մոլորակը կազմող պինդ և հեղուկ տարրերի մասին։ Երկրաբանության ուսումնասիրության ոլորտը ներառում է Երկիրը կազմող տարրերի կազմի, կառուցվածքի, ֆիզիկական հատկությունների, դինամիկայի, պատմության և այն գործընթացների մասին ուսումնասիրությունները, որոնց միջոցով դրանք ձևավորվել, տեղաշարժվել և փոփոխվել են։ Ոլորտը խոշոր գիտական ճյուղ է։ Այն նաև կարևոր է հանքային և ածխաջրածնային նյութերի արդյունահանման և երկրատեխնիկական ճարտարագիտության ոլորտների համար։ Երկրաբանությունը տեղեկություններ է տրամադրում բնական աղետների և դրանց մեղմացման, նախկին կլիմայական պայմանների և շրջակա միջավայրի մասին։
Պատմական ակնարկ
Մոտավոր հաշվարկով երկիրն առաջացել է 4.54 միլիարդ տարի առաջ՝ արեգակնային համակարգի կազմավորման ժամանակ՝ արեգակի և մնացած մոլորակների հետ մեկտեղ ։ Լուսինը կազմավորվել է դրանից մոտ 20 միլիոն տարի անց։ Երկրի արտաքին շերտը, որ սկզբնապես փափուկ էր, սառչելով վերածվում է կարծր երկրակեղևի։ Արտանետվող գազերն ու հրաբխային ակտիվությունը առաջացնում է նախնադարյան մթնոլորտը։ Ջրային գոլորշու խտացումից, որը մեծ մասամբ կամ ամբողջությամբ ստացվել էր գիսաստղերի սառույցից, առաջացան օվկիանոսներն ու ջրային մյուս կուտակումները ։ Ենթադրվում է, որ մոտավորապես 4 միլիարդ տարի առաջ էներգիայով մեծապես հագեցած քիմիական տարրերը առաջացրեցին ինքնակարգավորվող մոլեկուլ ։ Մայրցամաքները կազմավորվեցին, ապա անջատվելով, վերակազմավորվեցին որպես երկրի մակերևույթ ավելի քան հարյուր միլիոնավոր տարիներ առաջ և միանալով ստեղծեցին գերհսկա մայրցամաք։ Մոտավորապես 750 միլիոն տարի առաջ մեզ հայտնի ամենավաղ Ռոդինիա գերհսկա մայրցամաքը սկսեց քայքայվել։ Ավելի ուշ մայրցամաքները միավորվելով կազմավորում են Պանոտիան, որը քայքայվում է 540 միլիոն տարի առաջ և վերջապես առաջանում է Պանգեան, որն էլ քայքայվում է մոտ 180 միլիոն տարի առաջ ։ Նեոպրոտերոզոյան դարաշրջանում սառեցման ջերմաստիճանները երկրի մեծ մասը պատում են սառցադաշտերով և սառցե վահաններով։ Այս վարկածը ընդունված է կոչել «երկիր-ձնագունդ» և հետաքրքիր է այնքանով, որ այն նախորդում է Կամբրիյան պայթյունին, որի արդյունքում՝ 530-540 միլիոն տարի առաջ, երկրի երեսին սկսեցին տարածվել բազմաբջիջ կյանքի ձևերը ։ Կամբրիյան պայթյունից սկսած եղել են հինգ հստակ զանազանելի զանգվածային տարանջատումներ ։ Վերջին մեծ տարանջատումը տեղի է ունեցել 66 միլիոն տարի առաջ, երբ, հավանաբար երկնաքարի բախման հետևանքով վերացան դինոզավրերը, բայց մանր կենդանիները՝ կաթնասունները, կենդանի մնացին։ Վերջին 66 միլիոն տարիների ընթացքում կաթնասունների կյանքը դարձավ ավելի բազմազան ։ Մի քանի միլիոն տարի առաջ աֆրիկյան մարդանման կապիկների մի տեսակ ձեռք բերեց ուղիղ կանգնելու ընդունակություն ։ Մարդկային կյանքի առաջացումը, գյուղատնտեսության և քաղաքակրթության հետագա զարգացումը հանգեցրին նրան, որ մարդը, ավելի կտրուկ, քան այլ նախկին կենսաձև, ազդի թե՛ երկրի և թե՛ այլ օրգանիզմների կենսագործունեության, ինչպես նաև գլոբալ կլիմայի վրա։ Համեմատության համար՝ մեծ թթվածնային իրադարձության համար, երբ Սիդերյան ժամանակաշրջանում ջրիմուռների տարածման շնորհիվ երկրի երեսին առաջացավ Օ2-ը, պահանջվել է մոտ 300 միլիոն տարի։ Ներկա դարաշրջանը դասակարգվում է որպես Հոլոցենի մի մաս, երբևէ կատարված ամենաարագ «վերացման» գործընթացը ։ Որոշ գիտնականներ, ինչպես օրինակ, Հարվարդի համալսարանից էդուարդ Ուիլսոնը, կանխատեսում են, որ հետագա 100 տարվա ընթացքում կենսոլորտի վրա մարդու ազդեցության հետևանքով երկրի երեսից կանհետանան բոլոր տեսակների կեսը ։ Նման ընթացիկ ոչնչացման սպառնալիքը դեռ ուսումնասիրվում, վիճարկվում և հաշվարկվում է կենսաբանների կողմից  ։
Օվկիանոսներ
Օվկիանոսը աղի ջրի հիմնական ավազանն է և ջրոլորտի գլխավոր բաղադրիչը։ Երկրի մակերևույթի մոտ 71%-ը, կամ 361 միլիոն քառակուսի կիլոմետրը կազմում է համաշխարհային օվկիանոսը, որը բաժանվում է չորս մեծ օվկիանոսների և դրանցից ավելի փոքր ծովերի։ Այս տարածքի ավելի քան կեսն ունի 3000 մ խորություն։ Օվկիանոսի միջին աղիությունը 35‰ է, ընդ որում, ծովի ջրի աղիությունը տատանվում է 30-ից մինչև 38 պրոմիլե (‰): Թեև չորս օվկիանոսները հիմնականում առանձնանում են միմյանցից, դրանք կազմում են մեկ ընդհանուր ջրային համակարգ՝ համաշխարհային օվկիանոս ։ Այս հասկացությունը՝ համաշխարհային օվկիանոս, իր կազմի մեջ մտնող օվկիանոսների ջրերի՝ միմյանց նկատմամբ համեմատաբար ազատ տեղաշարժմամբ, հիմնարար կարևորություն է ներկայացնում օվկիանոսագիտության համար ։ Օվկիանոսների հիմնական տարանջատումները սահմանվում են մասամբ մայրցամաքներով, կամ զանազան կղզեխմբերով։ Ըստ մեծության օվկիանոսները հետևյալն են՝ Խաղաղ, Ատլանտյան, Հնդկական, Հարավային և Հյուսիսային սառուցյալ։ Օվկիանոսի այն մասը, որը քիչ թե շատ մեկուսացած է ցամաքով, կոչվում է ծով։ Ծով են կոչվում նաև մի քանի աղի լճեր, որոնք ջրային հսկա տարածքներ են, սակայն կապված չեն համաշխարհային օվկիանոսի հետ։ Այդպիսի ծովերի օրինակներ են Արալյան ծովը և Մեծ աղի լիճը։
Լճեր
Լիճը երկրի մակերևույթի ջրով լցված գոգավորություն է, որը կապված չէ օվկիանոսի հետ։ Լիճն ավելի մեծ և ավելի խորն է, քան ջրամբարը։ Լճի համար սնուցող աղբյուր են գետերը ։ Բացի երկրից, լճեր հայտնաբերվել են միայն Սատուրնի ամենամեծ արբանյակ Տիտանի վրա։ Տիտանի լճերը լցված են էթանով և մեթանով։ Հայտնի չէ, արդյոք Տիտանի լճերը ևս սնուցվում են գետերով, թեև Տիտանի մակերևույթին երևում են գետերի բազմաթիվ հուներ։ Երկրի բնական լճերը հիմնականում գտնվում են լեռնային շրջաններում, ռիֆտային գոտիներում և այն տարածքներում, որոնք սառցապատման գործընթացի մեջ են։ Լճեր են ձևավորվում նաև անհոսք ավազաններում կամ մեծ գետերի հոսքերի երկայնքում։ Աշխարհի որոշ մասերում էլ լճեր են գոյացել սառցե դարաշրջանից մնացած քաոսային դրենաժի հետևանքով։ Երկրաբանական տեսանկյունից բոլոր լճերն ունեն ժամանակի ընթացքում փոփոխվող չափեր, քանի որ նրանք դանդաղ լցվում են նստվածքներով կամ դուրս են հոսում իրենց ավազաններից։
Ջրամբարներ
Ջրամբարը անհոսք ջրի կուտակում է՝ բնական կամ արհեստական, որը չափերով սովորաբար լճից ավելի փոքր է։ Փոքր արհեստական ջրամբարներ են ջրավազանները, որոնք կառուցվում են էսթետիկական նպատակներով, ձկնաբուծական ավազաններ՝ առևտրային ձկնաբուծության նպատակով և արևային ավազաններ՝ ջերմային էներգիայի կուտակման նպատակով։ Ջրամբարներն ու լճերը տարբերվում են վտակներից հոսքի արագությամբ։ Մինչ վտակներիհոսքերը հեշտությամբ են ուսումնասիրվում, լճերն և ջրամբարներն ունեն ջերմակարգավորվող միկրոհոսանքներ և մեղմացնում են հողմային հոսանքները։ Այս հատկության շնորհիվ ջրամբարները տարբերվում են ջրային այլ կուտակումներից՝ գետերի առաջացրած ջրամբարներից և մակընթացությունից մնացած ծանծաղուտներից։
Գետեր
Գետը բնական հոսանք է, սովորաբար քաղցրահամ ջրով, որը հոսում է դեպի օվկիանոս, լիճ, ծով, կամ մեկ ուրիշ գետ։ Մի քանի դեպքերում, գետը ուղղակի հոսում է և ցամաքում ամբողջովին՝ նախքան մեկ այլ ջրային տարածքի հասնելը։ Փոքր գետերը կոչվում են նաև գետակներ, վտակներ, առուներ, աղբյուրներ և այլն. չկա մի ընդհանուր կանոն, ըստ որի հստակ սահմանվի գետ հասկացությունը։ Փոքր գետերի սահմանումները որպես վտակ կամ առու կամ այլ բան, հաճախ կապված է տվյալ տարածաշրջանի, երկրի կամ լեզվի հետ ։ Գետը ջրոլորտային շրջապտույտի մի մասն է։ Գետի ջուրը հիմնականում գոյանում է մթնոլորտային տեղումներից, ստորգետնյա ջրերից, մակերեսային հոսքերից, աղբյուրներից, ձյան և սառցադաշտերի հալոցքից և այլ բնական պատճառներից։