cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ամիրյանց
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յանց վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Արաբերեն հիմքով ազգանուններ
Պոդրոշչա
Պոդրոշչա (Подроща), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։ Գտնվում է շրջանի կենտրոնական մասում, շրջանի կենտրոնից 10 կմ հարավ, P134 «Հին Սմոլենսկայա դառոգա» ճանապարհից 7 կմ հյուսիս Սմոլենսկ - Դորոգոբուժ - Վյազմա - Զուբցով, Լոսմենա գետի ձախ ափին։ Պոդրոշչինսկի գյուղական բնակավայրի կենտրոնն է։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 303 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի բնակավայրեր
Կինտանիլյա դե Օնսոնյա
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ալտնուռգա
Ալտնուռգա (Altnurga), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պուուռմանի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 68 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պուուռմանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ամրոյան
Ամրոյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Ալֆի Դեյս
Գործունեություն
Ալֆին սկսեց իր PointlessBlog ալիքը ՅուԹյուբում 2009 թվականին։ 2015 թվականի տվյալներով նրա ալիքը ուներ 5 միլիոն հետևորդ և 400 միլիոն դիտում։ Նրա 2-րդ ալիքը ունի ավելի քան 3 միլիոն հետևորդ և 250 միլիոն դիտում։ Բացի դրանից նա ունի 2 միլիոն հետևորդ Թվիթերում և 2 միլիոն Ինստագրամում։ 2013 թվականի դեկտեմբերին Yahoo! News-ը անվանեց նրան ինտերնետի 12 լավագույն ձեռներեցներից մեկը, իսկ 2014 թվականին նրա լուսանկարը տեղադրվեց Company ամսագրի շապիկին, որպես ՅուԹյուբի լավագույն սերունդ։
Դեյսը համագործակցում է մի շարք ուրիշ ՅուԹյուբերների հետ, որոնք են Տանյա Բյորը, Լոուրենս Փենթլենդը, Գրեյս Հելբիգը, Թայլեր Օքլի, Թրոյ Սիվան, Միրանդա Սինգս, Զոի Սագ և Ջո Սագ։ Նա նաև մի քանի վիդեո նկարեց Արիանա Գրանդեյի հետ The You Generation Network-ի համար։
2013 թվականին Դեյսը եղել է «Guinness World Records OMG!» նախագծի մասնակից և մի քանի համաշխարհային ռեկորդ է սահմանել, որոնցից է " երեսուն վայրկյանում ամենից շատ թևնոց հագնել" ։
2015 թվականին Դեյսը ընդգրկվել է Բրիտանիայի ամենից ազդեցիկ մարդկանց թոփ ցուցակում։
Bad!
Bad!, ամերիկացի ռեփեր XXXTentacion-ի երգը, որը որպես սինգլ թողարկվել է 2018 թվականի նոյեմբերի 9-ին։ Սա XXXTentacion-ի մահից առաջ թողարկված հինգերորդ սինգլն է ։
Տեսահոլովակ
Պաշտոնական տեսահոլովակը XXXTentacion-ի յություբյան ալիքում թողարկվել է 2018 թվականի դեկտեմբերի 15-ին։ Նա եղել է Tristan Zammit-ի անիմացիոն կերպարով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2018 երգեր Կատեգորիա:XXXTentacion-ի երգեր
Ալֆի Դեյս
Երաժշտություն
2014 թվականին Դեյսը միացավ Band Aid 30 խմբին և ներկայացրեց «Do They Know It’s Christmas?» սինգլը, որպեսզի փող հավաքվի և ուղղի Էբոլա հիվանդության բուժմանը։
Դեյսը մտնում էր «YouTube Boyband» խմբի մեջ, որը բարեգործական ակցիա էր կազմակերպել և այդ ակցիայի մասին գրվել է The Guardian թերթում։
Ռադիո
2014 թվականի նոյեմբերին Դեյսը հյուրնըկալվեց The Radio 1 Breakfast Show Մարկուս Բաթլերի հետ հաղորդմանը։
Անձնական կյանք
Տվյալ պահին Դեյսը ունի ընկերուհի, ում անունն է Զոի Սագ, ավելի հայտնի որպես Զոելլա։
Գիրք
2014 թվականին Դեյսը պայմանագիր կնքեց Blink Publishing ընկերության հետ «The Pointless Book» գրքի համար, որը թողարկվեց այդ թվականի սեպտեմբերին։ Գիրքը և ամսագիր էր, և նոթատետր և գիրք։
Մրցանակներ և առաջադրումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Դամիրջի
Դամիրջի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բալուի գավառակում ։ Գտնվում էր Արածանիի աջ կողմում, Բալու քաղաքից 14 կմ հյուսիս-արևելք։
Տնտեսություն
XX դարի սկզբին ուներ 25 տուն բնակիչ` հայեր և քրդեր։ Հնում եղել է զուտ հայաբնակ գյուղ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Դամիջին ուներ հայկական եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պոդրուդնյանսկի
Պոդրուդնյանսկի (Подруднянский), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Բոհեմ (օպերա)
Բոհեմ (La Bohème)՝ իտալացի երգահան Ջակոմո Պուչչինիի օպերա չորս գործողությամբ։ Իտալերեն լիբրետտոն՝ Լուիջի Իլիկայի և Ջուզեպե Ջակոզայի, ըստ Անրի Մյուրժեի «Դրվագներ բոհեմի կյանքից» վեպի։ Օպերայի առաջնախաղը կայացել է 1896 թ. փետրվարի 1-ին Թուրինի Թագավորական թատրոնում (Teatro Regio)։ Դիրիժորը Արտուրո Տոսկանինին էր։
«Բոհեմը» Պուչչինիի լավագույն ստեղծագործություններից մեկն է, որը պատկանում է ներկայումս ամենահաճախ բեմադրվող օպերաների թվին։ Բեմադրվել է նաև Երևանի Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերային թատրոնում 1936 թ. (դիրիժոր՝ Միքայել Թավրիզյան, բեմադրիչ՝ Լևոն Քալանթար)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1896 բեմադրվածներ Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
Կոլոսովկա (գյուղ, Պոլոննոեի շրջան)
Կոլոսովկա (Колосівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Պոլոննոեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոլոսովկա գյուղում բնակվում էր 142 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,275 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 516,36 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Պոլոննոեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1657 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Իլինսկի Պոգոստ (գյուղ, Օրեխովո-Զուևսկի շրջան)
Իլինսկի Պոգոստ (Ильинский Погост), գյուղ Ռուսաստանի, Մոսկվայի մարզի Օրեխովո-Զուևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1700 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1585 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Օրեխովո-Զուևսկի շրջանի բնակավայրեր
Սարիճուղ
Սարիճուղ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Վալենտականություն
Վալենտականություն ( «ուժ ունեցող»), քիմիական տարրերի հիմնարար հատկություններից, որը պայմանավորված է տարրի էլեկտրոնային կառուցվածքով՝ վալենտային Էլեկտրոնների թվով։ Տեսության հեղինակը Էդուարդ Ֆրանկլենդն է։ Վալենտային են համարվում s և p տարրերի դեպքում՝ նախավերջին մակարդակի d էլեկտրոնները։ Օրինակ՝ ֆոսֆոր՝ P, և կալցիում՝ Ca, տարրերի դեպքում վալենտային են համապատասխանաբար 3s2 3p3 և 4s2 էլեկտրոնները։ Տիտան d տարրի էլեկտրոնային բանաձևից և կառուցվածքային գծապատկերից հետևում է, որ վալենտային էլեկտրոնները են 4s2 և գերօկտետային երկու էլեկտրոնը՝ 3d2։
Վալենտականության հայտնաբերման պատմությունը
Վալենտականության ժամանակակից սահմանումը, ըստ ատոմի կառուվածքի տեսության, հետևյալն է։
Այս սահմանումը սկսել է օգատործվել 1884 թվականից (Valenz) ։ 1884 թվականին Վիլյամ Հինգսը հրապարակել է աշխատանք, որում ասվում էր հավանական կապի գոյության մասին ամենափոքր մասնիկների միջև ։ Սահմանումից կարելի է հետևություն անել. մի բան է որոշակի թվով վալենտային էլեկտրոններ ունենանլը, մի այլ բան՝ թե դրանցից որքանը կարող են առաջացնել ընդհանրացված էլեկտրոնային զույգեր։ Վերևում ներկայացված է P, Ca և Ti տարրերի դեպքում, իհարկե, առավելագույն վալենտականությունները հավասար են հենց վալենտային էլեկտրոնների թվին, այսինքն համապատասխանաբար՝ 5, 2 և 4։ Այլ է ազոտ(N) տարրի պարագան, որի առավելագույն վալենտականությունը 4 է, այն դեպքում, երբ ազոտն արտաքին թաղանթում, ինչպես և ֆոսֆորը, ունի 5 էլեկտրոն։ Ուրեմն ի՞նչ պայմաններ են անհրաժեշտ, որ տվյալ տարրը ցուցաբերի այս կամ այն վալենտականությունը։ Իհարկե, առաջին հերթին՝ չզույգված էլեկտրոնների առկայությունը, դոնորակցեպտորային եղանակով կովալենտային կապ առաջանում է այն ժամանակ, երբ մի տարրը կարող է տրամադրել 1 զույգ էլեկտրոն, իսկ մյուսը՝ իր ազատ օրբիտալը։ '''22Ti1s2 1s22p63s23p63d24s2 Ներկայացնենք Be, C, N, P և Fe տարրերի էլեկտրոնաբջջային սխեմաները և դրանցից բխող՝ նշված տարրերի վալենտականությունները։
Բերիլիում
Բերիլիումը (Be)` ատոմի հիմնական վիճակն է, որը հեշտությամբ կարող է անցնել գրգռված վիճակի։ Նույնիսկ այն էներգիան, որն անջատվում է իր մասնակցությամբ ընթացող  ռեակցիաներում, բավարար է, որ մեկ էլեկտրոն անցնի 2p ենթամակարդակ (տոմի գրգռված վիճակ)։ Այսպիսով` բեիլումն ունենում է երկու չզույգված էլեկտրոն՝ Be՝ հետևաբար՝ Վ=2։
Ածխածին
Ածխածնի(C)` ատոմն գրգռված վիճակում ունի 4 կենտ էլեկտրոն, առաջացնում է 4 կապ, այսինքն` Վ=4։
Ազոտ
Ազոտի (N) ատոմում (երկրորդ մակարդակում) չկա ազատ օրբիտալ, չկա գրգռման հնարավորություն, և, հետևաբար՝ 3 չզույգված էլեկտրոնի միջոցով, և այսպիսով՝ ազոտի առավելագույն վալենտականությունը կարող է լինել՝ Վ=4։ Այլ է օքսդացման աստիճանի խնդիրը, ազոտը գոյացող չորս կապի միջոցով տրամադրում է իր բոլոր հինգ էլեկտրոնները, և հետևաբար՝ օքսիդացման աստիճանն կարող է լինել +5։ Իրենից ավելի պակաս է էլեկտրաբացասական տարրերի հետ (ջրածին, մետաղներ), ընդունում է 3 էլեկտրոն և ցուցաբերում -3 օքսիդացման աստիճան։
Ֆոսֆոր
Ֆոսֆորի (P) ատոմի հիմնական վիճակի էլեկտրոնաբջջային սխեմայից՝ երևում է, որ ատոմն ունի 3 չզույգված էլեկտրոն 3s→3d անցման հնարավորություն։ Ունենալով 5 չզույգված էլեկտրոն՝ կարող է առաջացնել նաև 5 կապ։ Այսպիսով՝ ֆոսֆորին բնորոշ են 3 և 5 վալենտականությունները։ Իսկ օքսիդացման աստիճանը հավասար է -3, +3 և +5։
Երկաթ
Երկաթ (Fe) d տարրի էլեկտրոնաբջջային սխեմաից հետևում է, որ երկաթի շնորհիվ 4s→4p անցման, արտաքին թաղանթում կարող է ունենալ երկու չզույգված էլեկտրոն, հետևաբար՝ Վ=2, օքսիդացման աստիճանը հավասար է +2։ Երկաթը 3d ենթամակարդակից հեշտությամբ տրամադրում է 1 էլեկտրոն և հանդես բերում՝ Վ=3, օքսիդացման աստիճանը հավասար է +3։
Վալենտականության էությունը
Վալենտականության էությունը տարրերում արտահայտվում է հետևյալ բանաձևով. V-Վալենտականության էություն
M-Մոլային զանգված(գ/մոլ)
E-Համարժեք զանգված(գ/մոլ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քիմիական կապեր Կատեգորիա:Քիմիական հատկություններ
Պոդցեպոչե
Պոդցեպոչե (Подцепочье), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Ստարոռուսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Ստարոռուսկի շրջանի բնակավայրեր
Տերիսակկան
Տերիսակկան, գետ Ղազախստանում, Իշմայի ձախ և ամենաերկար վտակը։ Մտնում է Ղազախստանի Իշիմի ջրատնտեսական ջրավազանի կազմի մեջ ։
Տերիսակկանի գետային համակարգ → Իշիմ, Իրտիշ, Օբ։
Հոսք
Սկիզբ է առնում Ուլիտաու լեռան հյուսիսարևելյան հատվածից՝ Ժելդիադիր լեռնազանգվածի արևմուտքում։ Հոսքի ընդհանուր ուղղվածությունը հյուսիսից հարավ է ։ Ձախ կողմից թափվում է Կազգորոդոկ գյուղի շրջանում գտնվող Իշիմ գետը ։ Ավելի խոշոր են Ուլժան, Բելա-Տերիսակկան, Շաբար (ձախ), Աշիլի, Կոպեկտի, Շապանկարասու վտակները։
Ջրային ռեժիմ
Գետի հոսքը ունի վառ արտահայտված սեզոնային և բազմամյա անհավասարաչափություն։ Ջրածախսերը տարբեր տարիներ տատանվում են 10-100 անգամ, ինչը նշանակալիորեն բարդեցնում է գետի ռեսուրսների տնտեսապես օգտագործումը ։ Սառցակալվում է նոյեմբերից մինչև ապրիլի կեսեր։
Բնակեցված հատվածներ
Գետի վրա տեղակայված է 11 գյուղ, ավելի խոշոր են Կոկիլնոեն, Մատրոսովոն, Շալգայը, Կազգորոդոկը։
Ալու (գյուղ, Տիստամաա շրջան)
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Տիստամաա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Տերիսակկան
Հետաքրքիր փաստեր
Գետր ջրավազանի վրա վայրէջք են կատարել բազմաթիվ ռուսական և սովետական տիեզերագնացներ, ինչպես նաև Միջազգային տիեզերական կայանի անձնակազմերը։
Մանրաթելերի գործարան (Վանաձոր)
Մանրաթելերի գործարան (Վանաձոր), խորհրդային շրջանի թեթև արդյունաբերական ձեռնարկություն ՀՀ Լոռու մարզկենտրոն Վանաձորում (նախկինում՝ Կիրովական)։
Հիմնադրում
Հիմնադրվել է 1962 թվականին։ Թողարկում էր տարբեր տեսակի մանրաթելեր։
Հումք
Հումքը ստանում էր Երևանի «Պոլիվինիլացետատ» գործարանից, մասամբ՝ Կանադայից։ Ուներ քիմիական, մանման, ոլորման, տեսակավորման, ծավալային թելի արտադրամասեր։
Արտադրանքի առաքում
Գործարանի արտադրանքն առաքվում էր ԽՍՀՄ 30 քաղաք։ 1974-1976 թվականներին մասնակցել էր Լայպցիգի, Սան Պաուլոյի, Բուխարեստի, Բուենոս Այրեսի միջազգային տոնավաճառներին և ցուցահանդեսներին։
Պարգևներ
1972 թվականին պարգևատրվել էր «Հոբելյանական պատվոնշան» շքանշանով։ 1976 թվականին ԽՍՀՄ-ում առաջին անգամ արտադրել էր սիգարետների ֆիլտրերի ացետատային ժապավեն, որի հիմնական սպառողը «Հայծխախոտարդ»-ի Երևանի ծխախոտի ֆաբրիկան էր։
Կատեգորիա:Վանաձորի գործարաններ Կատեգորիա:1962 հիմնադրումներ Հայաստանում
(4800) Վեվերի
(4800) Վեվերի (Veveri), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կիրենաիկա
Կիրենաիկա, Բարկա (برقة), սարավանդ Լիբիայի հյուսիս-արևելքում, Միջերկրական ծովի ափին։ Բարձրությունը մինչև 876 մ է։ Կազմված է կրաքարերից։
Զարգացած է կարստը։ Ունի միջերկրածովյան կլիմա։ Բուսածածկույթը կիսաանապատային է, հյուսիսային լանջերին՝ մշտականաչ մակվիս, դափնու, կաղնու և սոճու պուրակներ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Պատմական մարզեր Կատեգորիա:Կիրենաիկա
Խատիվա
Խատիվա (Xàtiva, Játiva, San Felipe de Játiva), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Վալենսիա պրովինցիայի մեջ՝ Վալենսիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կոստերա շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 29 361 մարդ՝ ըստ 2010 թվականի մարդահամարի։ 1634 թվականին այստեղ ծնվել է Ռոդրիգա Բորջինան՝ Հռոմի Պապ Ալեքսանդր 6-րդը։
Բնակավայրն անվանակոչվել է ի պատիվ այդտեղ ծնված և ապրած գիտնական Աբու Իսաք ալ-Շաթիբայի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Դիմիտրի Շևարդնաձե
Դմիտրի Շևարդնաձե, վրացի նկարիչ, հասարակական գործիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1885 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Վրաստանի Գուրիայի գավառի Բախվ գյուղում։ Ավարտել է ուսումնարանը, այնուհետև 1907-1912 թվականներին սովորել Սանկտ Պետերբուրգի և Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայում։
ԽՍՀՄ տարիներին
1937 թվականին դեմ է արտահայտվել Լավրենտի Բերիայի ծրագրին, որը նախատեսում էր Մետեխիում եկեղեցու քանդում, հետագայում Բերիան առաջարկում է նրան դառնալ թանգարանի ղեկավար և փոխարենը լռել և թողնել քանդել եկեղեցին, սակայն Դմիտրի Շևարդնաձեն չի համաձայնվում և ձերբակալվում է ու գնդակահարվում, կոնկրեր գնդակահարության օրը հայտնի չէ։ Հետագայում այդ եկեղեցին չքանդվեց։
Հետաքրքիր փաստեր
Դմիտրի Շևարդնաձեն Էդուարդ Շևարդնաձեի պապի եղբոր որդին է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացի նկարիչներ Կատեգորիա:1885 ծնունդներ Կատեգորիա:Ստալինյան բռնաճնշումների վրացի զոհեր Կատեգորիա:Ստալինյան բռնաճնշումների զոհեր Վրաստանում Կատեգորիա:Վրացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում բռնադատվածներ
Գիտելիք
Գիտելիք, ծանոթություն, իրազեկում, կամ հասկանալ ինչ-որ մեկին կամ ինչ որ մի բան՝ փաստեր, տեղեկատվություն, նկարագրություններ, կամ փորձի միջոցով ձեռք բերված ունակություններ, կամ ընկալման, բացահայտման կամ սովորելու միջոցով՝ կրթություն։
Գիտելիքը կարող է վերաբերել առարկայի հասկանալուն՝ տեսական կամ պրակտիկ։ Այն կարող է լինել անուղղակի (ինչպես պրակտիկ հմտություն կամ փորձառություն); այն կարող է լինել քիչ կամ շատ ձևական կամ համակարգված ։ Փիլիսոփայության մեջ, գիտելիքի ուսումնասիրությունը կոչվում է Իմացաբանություն; փիլիսոփա Պլատոնի հայտնի գիտելիքի հայտնի սահմանումն է՝ "արդարացված ճշմարիտ հավատք" ։
Գիտելիքի ձեռքբերումը պայմանավորված է բարդ ճանաչողական գործընթացներով՝ ընկալում, Հաղորդակցություն և հիմնավորում; գիտելիքը նաև վերաբերվում է մարդկանց ճանաչողության ունակությանը ։
Գիտելիքի տեսություններ
"Փիլիսոփայության տարանջատումը գիտությունից հնարավոր դարձավ հետևյալ հասկացությամն՝ փիլիսոփայությունը "գիտելիքի տեսության" հիմքն է, տարբեր է գիտությունից, քանի որ այն գիտության բոլոր ճյուղերի հիմքն է... Առանց "գիտելիքի տեսության" այս գաղափարի, դժվար է պատկերացնել "փիլիսոփայությունը" կլինի արդի գիտության դարաշրջանում։"
- Ռիչարդ Ռորտի
Գիտելիքի սահմանումը իմացաբանությամբ զբաղվող փիլիսոփաների բանավեճերի մշտական հարցն է։ Պլատոնի կողմից նկարագրված, բայց վերջնականապես չհաստատված դասական սահմանումը նշում է, որ պնդումը, որպեսզի գիտելիք համարվի, այն պետք է երեք չափանիշերի բավարարի՝ այն պետք է արդարացված, ճշմարիտ և համոզիչ լինի։ Ոմանք հայտարարում են, որ այս պայմանները բավարար չեն, ինչպես Գետյերի դեպքի օրինակներն ենթադրաբար ցույց են տալիս։ Մի շարք տարբերակներ են առաջարկվում, ներառյալ Ռոբերտ Նոզիկի փաստարկների համար պահանջները, որ 'ուղղորդում է ճշմարըությանը' և Սիմոն Բլաքբըրնը լրացուցիչ պահանջ է դնում, որ մենք չենք ուզում ասել նրանք, ովքեր հանդիպում են այս պայմաններից որևէ մեկին 'թերության կամ ձախողման միջոցով' գիտելիք ունեն։ Ռիչարդը առաջարկում է, որ գիտելիքի սահմանումը պահանջում էհավատի ապացույցը պահանջում է դրա ճիշտ լինելը ։
Ի տարբերություն այս մոտեցման, Լյուդվիգ Վիտգենշթայնը Մուրի պարադոքսին հետևելով դիտարկել էր, որ կարելի է ասել "Նա դրան հավատում է, բայց դա այդպես չէ," բայց ոչ "Նա դա գիտի, բայց դա այդպես չէ։" Նա շարունակում է պնդել, որ դա դրանք չեն համապատասխանում տարբեր մտավոր վիճակներին, բայց ավելի շուտ համոզվածության մասին խոսելու տարբեր եղանակներին։ Այստեղ տարբերությունը բանախոսի մտավոր վիճակի մեջ չէ, այլ նրանց կողմից տարվող գործունեության։ Օրինակ, իմանալու համար, որ թեյնիկը եռում է, պետք չէ լինել հատուկ մտավոր վիճակում, այլ թեյնիկի եռում է հայտարարության հետ կապված որոշակի առաջադրանք կատարի։ Վիտգենշթայնը ձգտում էր շրջանցել սահմանման դժվարությունները, հետևելով թե ինչպես է "գիտելիքը" օգտագործվում բնական լեզուներում։ Նա գիտելիքը ընկալում էր որպես նմանությունը ընտանիքում։ Այս գաղափարին հետևելով, "գիտելիքը" վերակառուցվել է որպես կլաստերային հայեցակարգ, որը մատնանշում է համապատասխան հատկանիշեր, բայց որևէ սահմանմամբ չի ամբողջականացվում ։
Հաղորդակցվող գիտելիք
Գիտելիքի վաղ ժամանակակից դասական տեսությունները, հատկապես փիլիսոփա Ջոն Լոքիի ազդեցիկ էմպիրիզմը բացահայտ կամ անբացահայտ հիմնված ուղեղի մոդելի վրա, որը խոսքերը նմանեցնում է գաղափարներին ։ Լեզվի և մտքերի միջև այս անալոգիան հիմք դրեց գիտելիքի գրաֆիկական կոնցեպցիային, որում ուղեղը դիտարկվում է որպես աղյուսակ, բովանդակության արկղ, որը պետք է համալրվի տառերով, թվանշաններով և սիմվոլներով արտահայտված փաստերով։ Այս բերեց մի իրավիճակի որ էջում բառերի տարածական ներկայացումը ճանաչողական մեծ կշիռ ուներ, այնքան, որ մանկավարժները էջի և նոթատետրի տեսողական կառուցվածքին շատ մեծ ուշադրություն էին դարձնում ։
Մեդիա տեսաբանները, ինչպիսին Էնդրյու Ռոբինսոնն է շեշտում են, որ ժամանակակից աշխարհում գիտելիքի տեսողական պատկերումը հաճախ 'ավելի ճշմարիտ' է դիտարկվում քան բանավոր գիտելիքը։ Բավականին դժվար է պահպանել գրառումները թե ով և ինչ է ասել՝ սովորաբար ոչ աղբյուրը և ոչ բովանդակությունը հնարավոր չէ ստուգել։ Բամբասանքն ու լուրերը տարածված են երկու նիջավայրում էլ։ Ինչ վերաբերում է գրավոր խոսքի արժեքին, ապա մարդկային գիտելիքի ծավալն այսօր այնքան մեծ է, և մարդիկ հետաքրքրված են ժամանակի և տարածության մեջ առանձնացրած գիտելիքի մի փոքր մասով, որ գիտելիքի ընդգրկման և տարածման համար գրավոր խոսքը կենտրոնական տեղ է զբաղեցնում։
Արդի մեծ գրադարաններ ի հավելումն գեղարվեստական գրականության, գիտելիքի միլիոնավոր գրքեր ունեն։ Միայն վերջերս է, որ գիտելիքի գրառման համար աուդիո և տեսա տեխնոլոգիաները հասանելի են դարձել և դրանց օգտագործումը սարքավորումներ և էլեկտրաէներգիա է պահանջում։ Գրավոր խոսքը դեռևս գիտելիքի գրառման և տարածման ամենահասանելի և ամենաունիվերսալ ձևն է։
Գիտելիքի ձևերի բազմազանություն
Իմացությունը չի սահմանափակվում գիտության բնագավառով, գիտելիքն այս կամ այն ձևով գոյություն ունի գիտության սահմաններից դուրս։ Հասարակական գիտակցության յուրաքանչյուր ձևին՝ գիտության, փիլիսոփայության, դիցաբանության, քաղաքականության, կրոնի և այլն, համապատասխանում է գիտելիքի յուրահատուկ ձևեր։ Գիտելիքի ձևերը տարբերակվում են նաև հասկացությունների, սիմվոլային կամ գեղարվեստական-պատկերային հիմքով ։. Պատմականորեն մարդկային գիտելիքի առաջին ձևերից է խաղային իմացությունը (խաղը կառուցվում է պայմանականորեն ընդունված կանոններով և նպատակներով, հնարավորություն է ընձեռնում վեր կանգնել ամենօրյա կենցաղից, օգուտի մասին չհոգալ, վարվել խաղի ընդունված ազատ կանոններին համապատասխան). Կարելի է խաղընկերոջ խափել և ճշմարտությունը թաքցնել։ Այն ուսուցողական զարգացնող բնույթ է կրում, բացահայտում է մարդու բնավորությունը և կարողությունները, թույլ է տալիս ընդլայնել շփման հոգեբանական սահմաանները ։
Գիտելիքի տարբեր ձևեր են առանձնացվում՝ գիտական, գիտությունից դուրս, ամենօրյա-գործնական (ամենօրյա, ողջախոհ), ինտուիտիվ, կրոնական և այլն։
Ամենօրյա-գործնական գիտելիքը, որ գոյություն ուներ դեռևս մարդկության պատմության վաղ փուլերում և բնության և շրջակա իրականության մասին տարրական տեղեկություններ էր հաղորդում, (այսպես կոչված ողջախոհություն, նշաններ, խրատներ, բաղադրատոմսեր, անձնական փորձ, ավանդույթներ և այլն), ոչհամակարգված, չապացուցվող, ոչ գրավոր բնույթ ունի ։. Սովորական գիտելիքը շրջապատող աշխարհում մարդու կողմորոշման, ամենօրյա վարքագծի և կանխատեսման հիմք է ծառայում, սակայն սովորաբար սխալներ և հակասություններ է պարունակում։
Ռացիոնալության վրա հիմնված գիտական գիտելիքը բնութագրվում է օբյեկտիվությամբ ու ընդհանրությամբ և համընդհանուր արժևորման է հավակնում։ Այն նկարագրում, բացատրում և կանխագուշակում է իրականության գործընթացն ու երևույթը։ Գիտական իմացության զարգացման ընթացքում առաջացող և տեսությունների ու սկզբունքների փոփոխության բերող գիտական հեղափոխությունները, փոխարինվում են գիտության նորմալ զարգացման ժամանակաշրջանով (գիտելիքի խորացում և մանրրամասնում).
Գիտական գիտելիքին հատուկ է տրամաբանական հիմնավորումը, ապացուցելիությունը, արդյունքների վերարտադրությունը, ստուգելիությունը, սխալների հեռացման և հակասությունների հաղթահարման ձգտումը։
Ոչ գիտական գիտելիքը ինչ որ մեկի հնարածը չէ, այն ստեղծում է որոշակի ինտելեկտուալ համայնք ռացիոնալ չափանիշերից և էտալոններից տարբեր աղբյուրներով և ճանաչողության միջոցներով։  Անզուգական գիտելիքը ոչ թե ինչ-որ մեկի գյուտը չէ, այն ստեղծում է որոշակի ինտելեկտուալ համայնք `ռացիոնալ չափանիշներից տարբերվող ստանդարտների եւ ստանդարտների առումով, ունենում են իրենց աղբյուրները եւ ճանաչման միջոցները։ Մշակույթի պատմության մեջ գիտելիքի ձևերը, որոնք վերաբերում են ոչ գիտական գիտելիքների «բաժիններին», միավորվում են Էզոթերիզմ տերմինով ։.
Ըստ բնույթի
Գիտելիքը կարող է լինել
Հայտարարված գիտելիքը որոշակի գաղափարների կառուցվածքի ներկայացումն է միայն։ Այդ գիտելիքը մոտ է տվյալներին, փաստերին։ Օրինակ՝ բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը ֆակուլտետների հավաքածու է, իր հերթին, յուրաքանչյուր ֆակուլտետ ամբիոնների հավաքածու է։
Ընթացակարգային գիտելիքը վերափոխման և վերահսկող բնույթ ունեն։ Այն իրենից ներկայացնում է տեղեկատվության և գիտելիքի ձևափոխման, ստուգման և վերահսկման միջոցներն ու եղանակները, նոր գիտելիք գեներացնելու և ստանալու միջոցներ։ Դրանք տարբեր բնույթի ալգորիթմներ են։ Օրինակ՝ նոր գաղափարներ ծնելու համար մտագրոհի մեթոդը
Գիտականության աստիճանով
Գիտելիքը կարող է լինել գիտական և ոչգիտական։
Տեսական գիտելիքը՝ առարկայական տիրույթում ընթացող օբյեկտների փոփոխության պրոցեսների կառուցվածքը և բնույթը արտացոլող աբստրակցիաները, անալոգիաները, սխեմաներն է։ Այդ գիտելիքը բացատրում է երևույթները և կարող է օգտագործվել դրանց և օբյեկտների վարքագծի կանխատեսման համար։
Գիտությունից դուրս գիտելիքը կարող է լինել ։
Ժողովրդական գիտություն՝ ոչ գիտական և իռացիոնալ յուրահատուկ ձև է։ Նախկինում եղել է շամանների, քահանաների, ցեղի ավագների, այժմ դարձել է առանձին խմբերի կամ սուբյեկտների (կախարդանքով բուժողների, էքստրասենսերի)< արտոնությունը։ref name="koh" />.
Ըստ տեղակայության
Առանձնացվում են։ անհատական (ոչ բացահայտ, թաքնված, դեռևս չձևավորված) գիտելիք և ձևավորված (ակնհայտ) գիտելիք։
Ոչ բացահատ գիտելիք․
Անդուխար (քաղաք)
Անդուխար (Andújar), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Խաեն պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Անդալուսիա ինքնավար համայնքի մեջ։
Գիտելիք
Ըստ տեղակայության
Որոշակի լեզվով ձևակերպված (բացահայտ) գիտելիք․
Անդուխար (քաղաք)
Համայնքը մտնում է Կամպինիա-դե-Խաեն շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 956,8 կմ2։ Բնակչությունը՝ 39 171 (2010)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 42 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խաեն պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Գիտելիք
Գիտելիքի կառավարում
Գիտելիքի կառավարումը փորձում է հասկանալ թե ինչպես է կազմակերպություններում գիտելիքը ձևավորվում, արտաբերվում, հավաքվում, կուտակվում, պահպանվում, ներկայացվում, օգտագործվում ու տարածվում և այն դիտարկվում կրկնակի օգտագործման տեսանկյունից։ Կրկնակի օգտագործումը նշանակում է, որ գիտելիքը մշտական փոփոխության մեջ է գտնվում։ Գիտելիքի կառավարումը գիտելիքը ներկայացնում է որպես տեղեկատվության ձև, որը լցված է փորձի վրա հիմնված բովանդակությամբ։ Տեղեկատվությունը դիտորդի համար էական, կարևոր տվյալնեչ են։ Տվյալները կարող են լինել դիտարկման առարկա, բայց ոչ անպայման։ Այդ իմաստով գիտելիքը բաղկացած է մտադրությամբ կամ ուղղվածությամբ ամրագրված տեղեկատվությունից։ Տեղեկատվությունը դիտորդի համար կարեւոր նշանակություն ունեն տվյալների դիտորդի համար։ Տվյալները կարող են ենթարկվել դիտարկման, բայց չպետք է դա լինի։ Այս իմաստով գիտելիքը բաղկացած է մտքի կամ ուղղությամբ ամրագրված տեղեկատվությունից։ Այս մոտեցումը համաձայնության մեջ է DIKW մոդելի հետ, որը տվյալներ, ինֆորմացիա, գիտելիք իմաստություն ներկայացնում է բուրգ ձևով՝ ըստ օգտակարության աստիճանի։
Անմիջական գիտելիք
Անմիջական գիտելիքը ինտուիցիայի արդյունք է՝ առանց ապացույցի միջոցով հիմնավորման, ճշմարտությունն ընկալելու կարողություն։
Ինտուիցիան բավարար է ճշմարտությունը տարբերելու համար, սակայն բավարար չէուրիշներին և ինքդ քեզ համոզելու համար։ Դրա համար անհրաժեշտ է ապացույց։
Ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաներում
Արհեստական բանականության և էքսպերտ համակարգերում, գիտելիքը աշխարհի, առարկաների հատկությունների, պրոցեսների և երևույթների օրինաչափությունների մասին հայտարարությունների հավաքածու է, ինչպես նաև տրամաբանական դուրս բերման կանոնների օգնությամբ, մի խումբ պնդումներից այլ պնդումներ դուրս բերելը և որոշումների կայացման մեջ դրանց օգտագործման կանոնները։ Գիտելիքի գլխավոր տարբերությունը տվյալներից նրանց կառուցվածքայնության և ակտիվության մեջ է՝ գիտելիքների բազայում նոր փաստերի կամ նրանց միջև կարող է դառնալ որոշումների կայացման փոփոխության պատճառ։
Արհեստական նեյրոնային ցանցերի վրա հիմնված բարդ արհեստական բանականության համակարգերը, ինչպես նաև գիտելիքի բազաների վրա հիմնված էքսպերտ համակարգերը մարդդկային մտածելակերպին և ինտուիցիային հատուկ վարք են դրևորում։ Այսպիսի համակարգերի ուսուցումը ինստուցիոնալ պրոցես է, որ բաղկացած է որոնման չափանիշերի վրա հիմնված խնդրի լուծումը գտնելուց, ինչը, տրամաբանական եզրակացության հանգելու համար, բավարար չի։ Ինտուիցիային հատուկ է վարկածի ձևակերպման և որոշման կայացման արագությունը  (երբեմն ակընթարթ), ինչպես նաև տրամաբանական հիմնավորումների ոչ բավարար գիտակցումը ։
Կոնկրետ և ընդհանրացված տեղեկությունների և տվյալների տեղեկատվության տրամաբանական եզրակացությունը կատարվում է գիտելիքների բազաներում և էքսպերտ համակարգերում՝ օգտագործելով Պրոլոգ ծրագրավորման լեզվի հիման վրա ստեղծված տրամաբանական ծրագրավորման լեզուները։ Այդ համակարգերը, օգտագործելով գիտելիքների բազաներում եղած տրամաբանական հետևության կանոնները և փաստերը, հստակ ցուցադրում են նոր տեղեկության՝ իմաստալից տեղեկությունների, տվյալների, տրամաբանական եզրակացությունը։
Ամենօրյա գիտելիք
Ամենօրյա գիտելիքը, որպես կանոն, փաստերի հստակեցման և նկարագրության է բերվում, մինչդեռ գիտական գիտելիքը հասցվում է փաստերի բացատրության մակարդակի, գիտակցման տվյալ գիտության բնագավառի հասկացությունների համակարգում, տեսության մեջ ներառման։
Գիտական գիտելիք
Գիտական գիտելիքին հատուկ է տրամաբանական հիմնավոևվածությունը, ապացուցելիությունը, ճանաչողական արդյունքների վերարտադրելիությունը։ Գիտական գիտելիքը առանձնանում է իր համակարգվածությամբ և հիմնվում է նպատակաուղղված ճանաչողական ընթացակարգերի վրա ։
Փորձնական գիտելիք
Փորձնական գիտելիք ձեռք են բերում փորձնական մեթոդների՝ դիտարկման, չափման, փորձի կիրառման արդյունքում։ Դա առարկայական տիրույթում առանձին իրադարրձությունների և փաստերի միջև տեսանելի փոխհարաբերությունների մասին գիտելիք է։ Այն, որպես կանոն, պարզում է օբյեկտների և երևույթների որակական և քանակական բնութագրերը։
Փորձնական կանոնները հաճախ հավանական բնույթ ունեն և ճշգրիտ չեն։
Տեսական գիտելիք
Տեսական ներկայացումները ծնվում են փորձնական տվյալների ընդհանրացման հիման վրա։ Միևնույն ժամանակ դրանք ազդում են փորձնական գիտելլիքի հարստացման և փոփոխման վրա։
Գիտական գիտելիքի տեսական մակարդակը ենթադրում է օրենքների մշակում, որ հնարավորություն կտան էմպիրիկ իրավիճակների իդեալական ընկալում, նկարագրություն և բացատրություն, այսինքն երևույթների էության ճանաչում։ Տեսական օրենքներն էմպիրիկների հետ համեմատ ավելի խիստ, ֆորմալ բնույթ ունեն։
Տեսական գիտելիքի նկարագրության տերմինները իդեալականացված, վերացական օբյեկտներ են։ Այդպիսի օբյեկտները անհնար է անմիջական փորձարարական ստուգման ենթարկել։
Անբացահայտ գիտելիք
Անբացահայտ գիտելիքը հեշտ չէ մեկ ուրիշին փոխանցել։ (օրինակ՝ հեծանիվ վարելու ունակությունը)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գիտելիք Կատեգորիա:Ինֆորմատիկա Կատեգորիա:Հիմնական թեմատիկ հոդվածներ
Այազ Մութալիբով
Այազ Մութալիբով (Ајаз Нијази оғлу Мүтәллибов, Ayaz Niyazi oğlu Mütəllibov, ), խորհրդային և ադրբեջանցի քաղաքական և պետական գործիչ, Ադրբեջանական ԽՍՀ մինիստրների խորհրդի նախագահ (1989-1990), Ադրբեջանական ԽՍՀ Կոմկուսի Կենտկոմի առաջին քարտուղար (1990-1991), Ադրբեջանի առաջին նախագահ (1990-1992)։
Աշխատանքային գործունեության սկիզբ
Այազ Մութալիբովը ծնվել է 1938 թվականի մայիսի 12-ին Բաքվում՝ շեմախացու ընտանիքում ։ Հայրը՝ Նիյազ Մութալիբովը, մասնագիտությամբ վիրաբույժ էր, Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից, մայրը՝ Քուբրա Մութալիբովան, գինեկոլոգ։ 1956 թվականին ավարտել է Բաքվի № 189 միջնակարգ դպրոցը, իսկ 1962 թվականին՝ Ադրբեջանի Նավթի և քիմիայի ինստիտուտը։ 1958 թվականին Մութալիբովն սկսում է աշխատել Ադրբեջանի Հիդրոտեխնիկայի և հողաբարելավման գիտահետազոտական ինստիտուտում՝ որպես ավագ տեխնիկ-կոնստրուկտոր, այնուհետև՝ կոնստրուկտորական բյուրոյում՝ ինժեներ, ցեխի վարպետ, կոնստրուկտորական հատուկ բյուրոյի պետ և Բաքվի սառնարանների և կենցաղային մեքենաների գործարանի գլխավոր ինժեներ ։ 1963 թվականին մտել է ԽՄԿԿ, 3 տարի անց՝ 1966 թվականին դարձել Բաքվի սառնարանների և կենցաղային մեքենաների գործարանի տնօրեն, իսկ 1974 թվականին՝ Բաքվի սառնարանների և կենցաղային մեքենաների արտադրական միության գործադիր տնօրեն ։
Կուսակցական գործունեություն
1977 թվականին Այազ Մութալիբովն ընտրվում է Բաքվի Նարիմանովի շրջկոմի երկրորդ քարտուղար։ 1979-1982 թվականներին Ադրբեջանական ԽՍՀ տեղական արդյունաբերության նախարար։ 1982 թվականին նշանակվում է Ադրբեջանական ԽՍՀ պետպլանի նախագահ և Ադրբեջանական ԽՍՀ մինիստրների խորհրդի նախագահի տեղակալ։ 1989-1990 թվականներին՝ Ադրբեջանական ԽՍՀ մինիստրների խորհրդի նախագահ։ 1989-1991 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ժողդեպուտատ ։ 1990 թվականի հունվարի 25-ին Բաքվի դեպքերից հետո Ադրբեջանական ԽՍՀ Կոմկուսի Կենտկոմի պլենումի ժամանակ ընտրվեց Կոմկուսի Կենտկոմի առաջին քարտուղար ։ 1990 թվականի մայիսի 19-ին Գերագույն խորհրդի կողմից ընտրվել է որպես Ադրբեջանական ԽՍՀ նախագահ ։ 1990-1991 թվականներին եղել է ԽՄԿԿ Կենտկոմի անդամ։ 1990 թվականի հուլիսի 13-ից 1991 թվականի օգոստոսի 23-ը՝ ԽՄԿԿ Կենտկոմի Քաղբյուրոյի անդամ։
1991 թվականի օգոստոսի 19-ին, պետական այցով լինելով Իրանում, հայտարարեց Արտակարգ դրության պետական կոմիտեին աջակցելու մասին ։ Արտակարգ դրության պետական կոմիտեի ցրվելուց հետո՝ օգոստոսի 30-ին Ադրբեջանի գերագույն խորհուրդն ընդունեց «Ադրբեջանի Հանրապետության անկախության վերականգնման մասին» դեկլարացիան։
Աստերոիդների ցանկ (181201-181300)
Աստերոիդների ցանկ (181101-181200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (181301-181400)
|}
Դավաջի
Դավաջի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բալուի գավառակում ։ Գտնվում էր Բալու քաղաքից 14-15 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Պատմություն
Հայ բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
XIX դարի առաջին կեսին ուներ 45 տուն, իսկ XX դարի սկզբին` 25 տուն բնակիչ։ Բնակչության մեծամասնությունը հայեր էին։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ու անսանապահությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Դավաջին ուներ 1296 թվականին կառուցված հայկական եկեղեցի։ Գյուղից քիչ հեռու կար ավելի հին եկեղեցու ավերակներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պոզդնյակով (խուտոր, Լիպեցկի շրջան)
Պոզդնյակով (Поздняков), խուտոր Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի բնակավայրեր
Ռուդոլֆ Կլաուզիուս
Ռուդոլֆ Յուլիուս Էմանուել Կլաուզիուս (Rudolf Julius Emanuel Clausius), ծննդյան անուն՝ Ռուդոլֆ Գոտտլիբ (Rudolf Gottlieb), գերմանացի ֆիզիկոս, մաթեմատիկոս։
Ժառանգություն
Կլաուզիուսին փառք են բերել տեսական ջերմադինամիկայի վերաբերյալ նրա աշխատանքները։ Մինչ այդ տեսական ջերմադինամիկան գտնվել է զարգացման սկզբնական փուլում։ Միայն Կլաուզիուսի և ինչպես նաև Ջոուլի, Հելմհոլցի և Ռենկինի աշխատանքների շնորհիվ՝ ջերմադինամիկան ստացել է իր վերջնական մշակումը։
1850 թվականին լույս տեսած «Ջերմության շարժիչ ուժի և օրենքների մասին, որոնք կարելի է այստեղից ստանալ ջերմության տեսության համար» աշխատության մեջ Կլաուզիուսը շտկել է Կառնոյի ջերմային շարժիչների տեսությունը, որը հեղինակի կողմից ձևակերպվել է ջերմածին տերմինով, համապատասխանեցրել է Ջոուլի ջերմության մեխանիկական համարժեքի վերաբերյալ աշխատությանը և ձևակերպել է մի պնդում, որը հետագայում նա անվանել է ջերմային աքսիոմա. «ջերմությունն ինքնին չի կարող սառը մարմնից անցնել տաք մարմնին»։
Կլաուզիուսի ջերմային աքսիոմը Ջերմադինամիկայի երկրորդ օրենքի առաջին ձևակերպումն է, որն այժմ էլ հայտնի է որպես Կլաուզիուսի ձևակերպում: Ջերմության մեխանիկական տեսության վերաբերյալ մի շարք հետագա աշխատություններում Կլաուզիուսը կատարելագործել է Ջերմադինամիկայի երկրորդ օրենքի ձևակերպումը և ապացուցել է մի քանի նոր թեորեմներ, որոնք այժմ կրում են նրա անունը։
1865 թվականին ստեղծվել է «Ջերմության մաթեմատիկական տեսության կիրառելիության տարբեր ձևերի մասին» աշխատությունը, որում Կլաուզիուսը ներկայացրել է ջերմադինամիկայի համար էնտրոպիայի կարևորագույն գաղափարը։
Կլաուզիուսի ձևակերպման հստակության պատճառով ջերմության մեխանիկական տեսությունը դրա զարգացման հենց սկզբում սկսել է կիրառվել նաև գիտական գիտելիքների բոլորովին այլ ոլորտից երևույթների բացատրության համար։ Այսպիսով, 1867 թվականին հաստատվել է քիմիական միացությունների գոլորշացման և քայքայման միջև առկա համանմանությունը։
Բացի վերոնշյալ ուսումնասիրություններից՝ Կլաուզիուսը հայտնի է նաև մարմինների առաձգականության, օպտիկայի և էլեկտրադինամիկայի վերաբերյալ կատարած իր ուսումնասիրություններով։ Կլաուզիուսը մեխանիզմի մեջ ներմուծել է վիրիալի կարևոր գաղափարը (1870)։
Ջերմության մեխանիկական տեսության վերաբերյալ Կլաուզիուսի աշխատանքները հոդվածների տեսքով հրապարակվել են «Poggendorffs Annalen»-ում (1848-62) և ամփոփվում դասական «Abhandlung über die Mechanische Wärmetheorie»-ի (Braunschweig, 1864-67, 2 հատոր), 1887 թվականի վերջին հրատարակության մեջ։
Կլաուզիուսը բազմաթիվ ամսագրերում հոդվածներ է տպագրել Ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի տարբեր ոլորտների վերաբերյալ․
Առանձին հրատարակվել են․
Հիշատակ
1935 թվականին Միջազգային աստղագիտական միությունը Լուսնի տեսանելի մասում գտնվող խառնարանն անվանվել է Ռուդոլֆ Կլաուզիուսի անունով։
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="1"> Կատեգորիա:Ֆրանսիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Ժողովածու (1682)
Ժողովածու (1682), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1682 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում Փանոս գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15×9.7 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 222 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով և բոլորգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարան գրչի՝ 111ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Աստերոիդների ցանկ (1701-1800)
Աստերոիդների ցանկ (1601-1700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (1801-1900)
Սարիվար
Սարիվար, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Ալու (գյուղական ավան, Ռապլա շրջան)
Ալու (Alu), գյուղական ավան Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Ռապլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 807 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Ռապլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղական ավաններ
Ժելկա Ցվիյանովիչ
Ժելկա Ցվիյանովիչ (Жељка Цвијановић, Željka Cvijanović, ), Բոսնիայի և Հերցոգովինայի սերբ քաղաքական գործիչ։ 2018 թվականի նոյեմբերի 9-ից Սերբական Հանրապետության նախագահ։ 2013-2018 թվականներին Սերբական Հանրապետության վարչապետ։
Կրթություն
Սովորել է Սարաևոյի Բանյա Լուկայի համալսարանի փիլիսոփայության և իրավունքի ֆակուլտետում։
Անգլերեն լեզվի և գրականության պրոֆեսոր է, մագիստրոսական աստիճան ունի դիվանագիտական և հյուպատոսական իրավունքով։
Կենսագրություն
2010 թվականի դեկտեմբերի 29-ից նախորդ իշխանությունում Տնտեսական կապերի և տարածաշրջանային զարգացման նախարար էր ։
2013 թվականի մարտի 12-ին դարձավ վարչապետ։
Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։
Հայացքներ
Աջակցում է հատուկ նույնականացաման քարտերի օգտագործումն Բոսնիայի և Հերցոգովինայի յուրաքանչյուր էթնիկ խմբի համար։ Ցավակցում է պատերազմի զոհերին և հանդես է գալիս Սրեբրենիցայի նյութական աջակցության համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերբիայի նախագահներ Կատեգորիա:Կին նախարարներ Կատեգորիա:Կին ղեկավարներ Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ ըստ տարածաշրջանի Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Կին վարչապետներ
Լև Արցիմովիչ
Արցիմովիչ Լև Անդրեևիչ, խորհրդային ֆիզիկոս։ ՍՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (1953), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1969)։
1928 թվականին ավարտել է Բելառուսական համալսարանը (Մինսկ)։ 1930-1944 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի ֆիզիկայի տեխնիկական ինստիտուտում, 1944 թվականից՝ ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիա ատոմային էներգիայի ինստիտուտում։ Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են ատոմային և միջուկային ֆիզիկային։ Լև Արցիմովիչը Աբրահամ Ալիխանովի և Արտեմ Ալիխանյանի հետ ապացուցել է իմպուլսի պահպանման օրենքը էլեկտրոն-պոզիտրոն զույգի անիհիլացման ժամանակ (1936)։ Արցիմովիչ կարևոր աշխատանքներ ունի նաև էլեկտրոնային օպտիկայի բնագավառում։ Իզոտոպների բաժանման էլեկտրամագնիսական մեթոդը ԽՍՀՄ-ում առաջին անգամ մշակվել է Արցիմովիչի ղեկավարությամբ։ Աշխատակիցների հետ Արցիմովիչը հայտնաբերել է իմպուլսային լիցքաթափման կոշտ ճառագայթումը, առաջինը ստացել ջերմամիջուկային ռեակցիան կայուն քվազիստացիոնար պլազմայում։ Արժանացել է ԽՍՀՄ պետական (1953, 1971), լենինյան (1958) մրցանակների։ Պարգևատրվել է Լենինի չորս և երկու այլ շքանշաններով։ Արցիմովիչը ամերիկյան գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի անդամ էր (1966)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռուս ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Բելառուսի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ
Կարեն Ջալավյան
Կարեն Աղասու Ջալավյան, հայտնի նաև Քյոխ մարտական անվամբ , հայ զինվորական, Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի գնդապետ, «Եղնիկներ» զորամասի հրամանատար , Արցախի հերոս ։
Պարգևներ
2015 թվականին Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի հրամանագրով Կարեն Ջալավյանը պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալով ։
2016 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի հրամանագրով պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գնդապետներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Արցախի հերոսներ Կատեգորիա:44-օրյա պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
Թերման (Բալուի գավառ)
Թերման, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բալուի գավառակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(4801) Օրե
(4801) Օրե (Ohre), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,643088 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2171 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,069 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1569,52 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,22937 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,25° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դիվանագիտական իրավունք
Դիվանագիտական իրավունք, արտաքին հարաբերությունների իրավունքի հատվածների ստորաբաժանումներից մեկն է, միջազգային իրավունքի հիմնական ոլորտներից մեկն է, որը ներկայացնում է նորմերի ամբողջություն է, որոնք կանոնակարգում են պետական մարմինների կարգավիճակը և գործառույթները արտաքին հարաբերություններում։ Դիվանագիտական իրավունքը կարգավորում է պետությունների դիվանագիտական ներկայացուցչությունների  իրավական վիճակը և գործունեությունը ։
Երկար ժամանակ դիվանագիտական իրավունքի աղբյուրը եղել է միջազգային սովորույթը։ Առաջին անգամ դիվանագիտական իրավունքը կոդավորվել է 19-րդ դարում, 1815 թվականի Վիեննայի կոնգրեսում և Աախենի 1818 թվականի կոնգրեսում։ Հաջորդ կարևոր ակտը այդ ոլորտում 1928 թվականի փետրվարի 20-ի հավանայի կոնվենցիան դիվանագիտական պաշտոնյաների մասին։
Հիմնական պայմանագրային ակտը տվյալ բնագավառում հանդիսանում է Վիեննայի կոնվենցիան դիվանագիտական հարաբերությունների մասին 1961 թվականին։ 1969 թվականին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում ընդունվել է նաև հատուկ առաքելությունների մասին Կոնվեցիան, իսկ 1975 թվականին Վիեննայի դիվանագիտական ասուլիսում՝ Կոնվենցիա բազմակողմանի բնույթ կրող միջազգային կազմակերպությունների հետ հարաբերություններում պետությունների ներկայացուցչության մասին։
Արտաքին հարաբերությունների իրավունք — սկզբունքների ու նորմերի ամբողջությունը, որը կարգավորում է պետության գործունեությունը արտաքին հարաբերությունների ոլորտում։
Արտաքին հարաբերությունների իրավունք
Արտաքին հարաբերությունների իրավունքը, ինչպես միջազգային հանրային իրավունքի ոլորտ սկսել է կուտակել, միջնադարում, երբ հայտնվեցին առաջին հյուպատոսարանները և դեսպանատները։ Արտաքին հարաբերությունների իրավունքը ունի ենթավոլորտներ, որոնք իրենց հերթին ներառում են ինստիտուտներ։ արտաքին հարաբերությունների իրավունքի ենթավոլորտ են համարվում ։
Դիվանագիտական ներկայացուցչթյուն
Դիվանագիտական հարաբերությունները սահմանվում են պետությունների միջև փոխադարձ համաձայնությամբ։ Ռուսաստանի Դաշնությունը ունի դիվանագիտական հարաբերություններ ավելի քան 180 պետությունների հետ։
դիվանագիտական ներկայացուցչության ղեկավարի նշանակման և ընդունման գործընթացը կոչվում է հավատարմագրում. Նշանակումից առաջ հավատագրող պետությունը պահանջում է ընդունող պետության համաձայնություն՝ ագրեման։ Ընդունող պետության համաձայնությունը ստանալով ներկայացուցչության ղեկավարը դառնում է persona grata (ցանկալի անձի)։ Դրանից հետո հավատագրող պետության ղեկավարը պաշտոնապես նշանակում է կոնկրետ անձին գտնվելու պետությունում դիվանագիտական ներկայացուցչության ղեկավար։
Այնուհետև հավատագրող պետության ղեկավարը ստորագրում է հավատարմագրերը, ուղված արտաքին քաղաքական գերատեսչության ղեկավարին և հասցեագրված ընդունող պետության ղեկավարին։ ընդունող պետության ղեկավարին հավատարմագրերի հանձնումով պաշտոնապես ավարտում է հավատարմագրման գործընթացը, որից հետո դիվանագիտական ներկայացուցչության ղեկավարը կարող է ձեռնամուխ լինել իր գործառույթներին։ Մոսկվայում հավատարմագրվել է շուրջ 140 պետությունների դիվանագիտական ներկայացուցիչներ։
Վիեննայի կոնվենցիան նախատեսում է երեք դասի ներկայացուցչությունների ղեկավարներ. դեսպաններ և սուրհանդակներ, հավատագրմողներ, արտաքին գործերի հավատագրմողներ։
Դիվանագիտական ներկայացուցչության անձնակազմը բաժանված է երեք խմբի։ Դիվանագիտական անձնակազմի անդամները (դիվանագետները) այն անձինք, որոնք ունեն դիվանագիտական աստիճան, որը շնորհվում է, ըստ տվյալ պետության դիվանագիտական ծառայության անցնելու գործող օրենքներով և կանոններով։ Այս աստիճանը պահպանվում է աշխատողի համար, անկախ զբաղեցրած պաշտոնից, ինչպես նաև հանգստի գնալուց հետո։
Վարչական-տեխնիկական անձնակազմին վերաբերվում են գրասենյակների վարիչները, հաշվապահներ, թարգմանիչներ և այլ աշխատակիցները, որոնք կատարում են վարչական և տեխնիկական գործառույթներ։
Սպասարկող անձնակազմին վերաբերվում են Վարորդները, մարդիկ, դռնապահները, և այլ անձինք, որոնք սպասարկում են դիվանագիտական ներկայացուցչությանը.
Դիվանագիտական ներկայացուցչության ֆունկցիաներ
Դիվանագիտական արտոնություններ և անձեռնմխելիություն Համաձայն 1961 թվականի Վիեննայի կոնվենցիաի դիվանագիտական արտոնությունները և անձեռնմխելիությունը վերաբերում է ինչպես և դիվանագիտական ներկայացուցչյանը և ներկայացուցչյան անդամներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դիվանագիտական իրավունք Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք Կատեգորիա:Դիվանագիտություն
Live USB
Live USB, հատուկ ստեղծված կոշտ կրիչ, որը իր մեջ պարունակում է օպերացիոն համակարգ։ Հիմնականում որպես Live USB-ի օգտագործվում է USB կրիչ քանի, որ այն ունի ավելի կոմպակտ չափեր, սակայն կա հնարավորություն նաև այլ կրիչների օգտագործման։
Ռոսսի կախյալ տարածք
Ռոսսի կախյալ տարածք (Ross Dependency), Անտարկտիկայի հատված, որին հավակնում է Նոր Զելանդիան, հանդիսանում է Նոր Զելանդիայի թագավորության մաս։ Իր մեջ ներառում է հարավային լայնության 60°-ից հարավ ընկած, արևելյան երկայնության 160°-ի և արևմտյան երկայնության 150°-ի միջև բոլոր տարածքները։ Տարածքն իր անվանումը ստացել է բրիտանացի նավաստի Ջեյմս Կլարկ Ռոսսի անունից, որը բացահայտել է Ռոսսի ծովը։ Տարածքն իր մեջ ներառում է հատված Վիկտորիայի Երկրից, Ռոսսի շելֆային սառցադաշտը, Ռոսսի,Բալլենի,Սքոթթի և Ռուզվելտի կղզիները ։
Իմելդա Ռ.Մարկոս
Իմելդա Ռ.Մարկոս (աղջկական անունը Իմելդա Ռեմեդիոս Վիսիտասիոն Ռոմուալդես Imelda Remedios Visitación Romuáldez, ), Ֆիլիպինների քաղաքական և հասարակական գործիչ, Ֆիլիպինների 10-րդ նախագահ Ֆերդինանդ Մարկոսի այրին։ Նրա 30-ամյա պաշտոնավարման ընթացքում եղել է Մանիլայի նահանգապետ, նախարար, ընտրվել է խորհրդարանի պատգամավոր, կատարել է դիվանագիտական կարևոր հանձնարարություններ.ունի արտակարգ և լիազոր դեսպանի աստիճան։ Նրա տապալումից և հետագա վտարումից հետո, այրիանալով, կրկին երեք անգամ ընտրվել է Ներկայացուցիչների պալատ (վերջին անգամ ՝ 2013 թվականին)։ Բնավորության ուժի և կոշտության համար, զուգորդված գեղեցկությամբ և նրբագեղությամբ, նրան երբեմն կոչում են "պողպատե թիթեռ"(Steel Butterfly) կամ " երկաթե թիթեռ " (Iron Butterfly):
Live USB
Օգտակգործվում է․
Իմելդա Ռ.Մարկոս
Կենսագրություն
Իմելդա Ռոմուալդես Մարկոս ծնվել է 1929 թվականի հուլիսի 2-ին` Ֆիլիպինների մայրաքաղաք Մանիլայում։ Իմելդայի ծնողներն էին իրավագիտության պրոֆեսոր և փաստաբան Վիսենտե Օրեստես Լոպես Ռոմուալդեսը / Vicente Lopez Orestes Romuáldez և նրա երկրորդ կինը Remedios Տրինիդադ Ռոմուալդեսը (ծնված Remedios Տրինիդադ և դե Գուսման / Remedios Trinidad y de Guzman): Իմելդայի նախնիները եղել են իսպանական-Ֆիլիպինյան ծագում ունեցող հարուստ հողատերեր, որոնք հայտնի են հասարակության մեջ։ Ենթադրվում է, որ նրանցից մեկը ժամանակին դարձել է Ֆիլիպինյան Լեյտեի Տոլոսա քաղաքի հիմնադիրը։ Իմելդա Ռոմուալդեսի հայրն ավելի շատ հետաքրքրվել է երաժշտությամբ և մշակույթով, քան հասարակական գործունեությամբ։ Նրա մայրը մեծացել է Մանիլայի մանկատներից մեկում և, որոշ տվյալներով, եղել է ապօրինի վանական։ Նրա հորեղբայրը Նորբերտո Ռոմուալդես Լոպեսն էր, գրող, լեզվաբան։