cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էրտվան
2017 թվականի հունվարից Լիվարո, Օքենվիլ, Լեզ Օտել Սեն Բազիլ, Բելլու, Սերքե, Շեֆրևիլ Տոնանկուր, Լա Կրուպթ, Ֆամիյի, Ֆերվակ, Լը Մենիլ Բակլե, Լը Մենիլ Դյուրան, Լը Մենիլ Ժերմեն, Մել, Լե Մուտիե Յուբեր, Նոտր Դամ դը Կուրսոն, Պրեո Սեն Սեբաստիեն, Սենտ Մարգերիտ դե Լոժ, Սեն Մարտեն դյու Մենիլ Ուրի, Սեն Միշել դը Լիվե, Սեն Ուան լեզ Ու, Տորտիզամբեր համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Լիվարո Պեի դ'Օժ համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 165 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 45 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 129 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 99-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 30։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,7 %։ 99 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 90 անձ (49 տղամարդ և 41 կին)։ Գործազուրկ են եղել 9 անձ (4 տղամարդ և 5 կին)։ 30 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 11-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Վիննիե Լուկի
Վիննիե Լուկի (Винные Луки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ախմետիլիս թեատրի (մետրոյի կայարան)
Ախմետիլիս թեատրի (ახმეტელის თეატრი), Թբիլիսիի մետրոպոլիտենի Ախմետելի-Վարկեթելի գծի վերջնակետն է։ Գծի հաջորդ կայարանը Սարաջիշվիլին է։ Բացվել է 1989 թվականի հունվարի 7-ին։ Անվանվել է ի պատիվ Սանդրո Ախմետելու անվան Թբիլիսիի դրամատիկական թատրոնի։
Նախկին անվանումը եղել է Գլդանի (გლდანი)։ Ներկայումս մետրոյի ցուցիչներում կայարանի անվանումը գրվումն է կրճատ որպես Ախմետելի (ახმეტელი)։
Գործում է միայն հյուսիսային ելքը. հարավայինը գծվել է միայն նմուշների վրա և այդպես էլ թղթի վրա մնացել։
Լեզվական քաղաքականությունը Լատվիայում
Պետական լեզվի մասին օրենքի նախաբանը ներառում է այնպիսի նպատակներ, ինչպիսիք են ազգային փոքրամասնությունների ինտեգրումը մայրենի կամ այլ լեզվի օգտագործման նկատմամբ նրանց իրավունքների հարգմամբ, ինչպես նաև Լատվիայի մշակութային միջավայրի վրա լատիշերենի ազդեցության ուժեղացումը՝ հասարակությանը ավելի արագ ինտեգրվելու միջոցով ։
Կարգավորման հիմունքներ
Պետական լեզուն (valsts valoda) Լատվիայում լատիշերենն է։ Նրա կարգավիճակը գործում է 1988 թվականից՝ Լատվիայի ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի կողմից օրենքի ընդունումից հետո ։ 1992 թվականին 1989 թվականի օրենքի ուղղումները ամրապնդեցին լատիշերենի դիրքերը։ 1999 թվականի լեզվական օրենքում 5-րդ հոդվածում տեղ են գտել լիբերենը և լատգալերենը՝ որպես անհետացման վտանգի տակ գտնվող լեզուներ, մնացած բոլորը ճանաչվել են օտարալեզու ։ 1998 թվականից Լատվիայի Սահմանադրության 4-րդ հոդվածում ամրագրված է լատիշերենի պաշտոնական կարգավիճակը, 2002 թվականից Սեյմի անդամները պարտավորվում են ջանքեր գործադրել լատիշերենը որպես միակ պետական լեզու պահպանելու համար (հոդված 18)։ 104-րդ հոդվածով երաշխավորվում է լատիշերենով իշխանություններին դիմելու մարդու իրավունքը։ 2017 թվականի դրությամբ պետական լեզվի մասին օրենքում (ընդունվել է 1999 թվականին) որևէ փոփոխություն չի կատարվել։
Լեզուների օգտագործումը պետական հատվածում
2000 թվականից, համաձայն պետական լեզվի մասին օրենքի 10-րդ հոդվածի, կառավարական հաստատություններ և պետական ձեռնարկություններ դիմումներ ներկայացնելը հնարավոր է միայն լատիշերենով (բացառությամբ արտակարգ իրավիճակների ծառայությունների, օտարերկրյա քաղաքացիների համար և այլն)։ 1992-2000 թվականներին, համաձայն 1992 թվականի հին լեզվական օրենքի, իշխանություններն ընդունել են փաստաթղթեր ռուսերեն, անգլերեն և գերմաներեն լեզուներով՝ տալով պատասխաններ այն նույն լեզվով, որով նրանց դիմել են ։ Լատվիայի Սեյմում ընտրվելու համար քաղաքացիների մոտ քաղաքային խորհուրդներն ավելի վաղ պարտադիր կարգով ստուգել են փաստաթղթերում ներկայացված լատիշերենի իմացության մակարդակը, սակայն այն բանից հետո, երբ Լատվիան պարտվել է Պոդկոլզինայի դեմ գործը ՄԻԵԴ-ում և ՄԱԿ-ի կոմիտեում՝ Ա. Իգնատանի գործը, պարտադիր ստուգման պահանջը չեղյալ են հայտարարել ։ Այնուամենայնիվ, Սեյմի պատգամավորին կարող են զրկել մանդատից այն դեպքում, եթե նրա լեզվի իմացությունը բավարար չլինի ։
Օրենքի 19-րդ հոդվածը սահմանում է անուններ և ազգանուններ գրել լատիշական ձևով, ինչը որոշ անհարմարություններ է առաջացրել քաղաքացիների շրջանում։ ՄԻԵԴ-ում ներկայացվել են Լիդիա Կուխարեցի և Յուտա Մենցենի գործերը, որոնց ազգանունները փոխվել են Կուխարեցի և Մենցենի անուններով։ Լատվիայի սահմանադրական դատարանը 2001 թվականին ընդունել է, որ խախտումներ չեն եղել, ՄԻԵԴ-ը 2004 թվականին բողոքներն անհիմն է ճանաչել ։ 2007 թվականին ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների կոմիտեն բողոք է ներկայացրել Լեոնիդ Ռայխմանին, որը գործը շահել է 2010 թվականին ։
Ստեֆանո Մարիա Լենիանի
Ստեֆանո Մարիա Լենիանի (Stefano Maria Legnani,, հայտնի է նաև Լենիանինո անվանումով), բարոկկո դարաշրջանի իտալացի նկարիչ, ով հիմնականում ապրել և ստեղծագործել է Միլանում։
Լեզվական քաղաքականությունը Լատվիայում
Լեզուների օգտագործումը պետական հատվածում
Լատվիան իրեն համարում է ժողովրդավարական ազգային պետություն՝ հանդես գալով լատինական լեզվի հիմքի վրա սոցիալական ինտեգրման օգտին, այդ ամենի հետ մեկտեղ ճանաչելով արդար լեզուների բազմազանությունը ։ Միասնություն քաղաքական դաշինքը Լատվիան ճանաչում է որպես ազգային պետություն , դիտարկելով լեզվի և ազգի ինքնության գաղափարախոսությունը որպես երկրի լեզվաքաղաքականության հիմնական տարր ։
Ստեֆանո Մարիա Լենիանի
Կենսագրություն
Ստեֆանո Մարիա Լենիանին ծնվել է իտալական Միլան քաղաքում՝ 1660 թվականին։ Նկարչական առաջին դասերը վերցրել է հորից՝ նկարիչ Ամբորջիո Լենիանիից։ Հետո կատարելագործվում է Բոլոնյայում՝ Կառլո Չինիանիի նկարչական ստուդիայում։ Իսկ այնուհետ մայրաքաղաք Հռոմում է ուսանում Կառլո Մարատտայի մոտ։
Լեզվական քաղաքականությունը Լատվիայում
Լեզուների օգտագործումը պետական հատվածում
2004 թվականին Սոցիալական գիտությունների Բալթիկ ինստիտուտը ոչ պաշտոնական հարցում է անցկացրել 1018 հարցվողների շրջանում, որի արդյունքներով պարզվել է, որ երկրի բնակիչների շուրջ 51 տոկոսը կողմ է եղել ռուսի երկրորդ պետական ճանաչմանը, 44 տոկոսը դեմ է եղել։ Հարցվածների 77 տոկոսը դեմ է արտահայտվել ռուսներին երկրորդ պետական ճանաչմանը, հարցվածների 87 տոկոսը կողմ է եղել ճանաչմանը, այլ ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչների 75 տոկոսը նույնպես կողմ է եղել ռուսներին երկրորդ պետական ճանաչմանը։
Այնուամենայնիվ, ազգային տրամադրված լատիշ քաղաքական գործիչները հետևողականորեն ձգտում էին ռուսաց լեզվի օգտագործման նվազեցմանը՝ հարձակումներ ձեռնարկելով նախևառաջ դպրոցների վրա։ Ի պատասխան ազգային միավորման հերթական առաջարկին՝ բոլոր դպրոցները տեղափոխել միայն լատիշերեն ուսուցման։ Հանուն մայրենի լեզվի կուսակցությունը ստորագրահավաք է նախաձեռնել ռուսաց լեզվի համար՝ որպես երկրորդ պետական լեզու։ Այս ակցիայի նպատակն էր միջազգային հանրությանը ցույց տալ ռուսաց լեզվի զանգվածային պահանջարկն ու Լատվիայի ռուսախոս բնակիչների իրավունքների պահպանման անհրաժեշտությունը։
Ստեֆանո Մարիա Լենիանի
Կենսագրություն
Նկարիչ Ստեֆանո Մարիա Լենիանին իր մահկանացուն կնքել է 1715 թվականին Բոլոնյա քաղաքում։
Լեզվական քաղաքականությունը Լատվիայում
Լեզուների օգտագործումը պետական հատվածում
2012 թվականի փետրվարի 18-ին Լատվիայում տեղի ունեցավ հանրաքվե Լատվիայի Սահմանադրության մեջ փոփոխություններ մտցնելու նախագծի վերաբերյալ, որոնք ռուսերենը դարձնում են երկրորդ պետական լեզու։ Այդ ուղղումներին կողմ են արտահայտվել Լատվիայի 273 347 քաղաքացիներ, այսինքն՝ գրեթե բոլոր ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչները, քանի որ այդ պահին ռուս քաղաքացիները եղել են շուրջ 160 հազար։ Հանրաքվեին մասնակցած քաղաքացիների 74,8 տոկոսը դեմ է քվեարկել, և առաջարկված փոփոխությունները չեն ընդունվել։
Լեզուների օգտագործումը մասնավոր ոլորտում
Էլեկտրոնային ԶԼՄ-ների մասին օրենքը (հոդված 32) նախատեսում է, որ էլեկտրոնային ԶԼՄ-ները ազգային կամ տարածաշրջանային արտոնյալ կարգավիճակի համար պետք է առնվազն 65% հեռարձակում ապահովեն լատիշերենով։ Նույն օրենքի 28-րդ հոդվածը նախատեսում է լատիշերենով պարտադիր կրկնօրինակում կամ ենթագրեր բոլոր արտասահմանյան ֆիլմերի կամ հաղորդումների համար, որոնք հեռարձակվում են լատվիական հեռուստատեսությամբ (բացառությամբ նորությունների, ուղղակի ռեպորտաժների, լեզվի ուսուցման ծրագրերի և թարգմանչական բովանդակության) ։ Պետական լեզվի մասին օրենքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝ նման պահանջները վերաբերում են կինոթատրոններին։ Մինչև Սահմանադրական դատարանում Զապչել խմբակցության 2003 թվականի 24 պատգամավորների դիմումների քննությունը փոքրամասնությունների լեզուներով հեռարձակումը սահմանափակվել է հեռուստատեսությամբ և ռադիոյով 25% (մինչև 1998 թվականը բաժինը կազմում էր 30%)։
Ստեֆանո Մարիա Լենիանի
Գրականություն
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:17-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Լեզվական քաղաքականությունը Լատվիայում
Լեզուների օգտագործումը մասնավոր ոլորտում
Լատինական լեզվի իմացության մակարդակը սահմանված է ավելի քան հազար մասնագիտությունների և պաշտոնների համար՝ համաձայն պետական լեզվի մասին օրենքի 6-րդ հոդվածի։ Կան վեց մակարդակներ և մասնագիտությունների երկու ցանկ (հանրային և մասնավոր հատվածների համար), յուրաքանչյուրին համապատասխանում է իր մակարդակը ։ Նրանց համար, ովքեր կրթություն չեն ստացել Լատվիայում և սահմանափակ հնարավորություններով անձ չէ, պարտադիր է Լատվիայում աշխատելու համար լատվերենի իմացության քննությունը։ Նրանք, ովքեր չեն կարող անցնել քննությունը ճիշտ մակարդակի վրա, կարող են տուգանվել։ Աշխատանքի բորսայի հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ բավական բարձր է պահանջարկը տիրապետող լատիշերեն, ռուսերեն և անգլերեն լեզուներով ։
Ջարեդ Պադալեկի
Ջարեդ Տրիստան Պադալեկի (Jared Tristan Padalecki, ), լեհական արմատներով ամերիկացի դերասան է ։ Հայտնի է դարձել խաղալով «Գիլմոր աղջիկները» և «Գերբնականը» հեռուստասերիալներում խաղացած դերերով։
Գեղարքունիքի մարզ
Գեղարքունիք, մարզի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Հայաստանի Հանրապետության արևելքում։ Մասշտաբով երկրի ամենամեծ մարզն է, որտեղ գտնվում է Հայկական լեռնաշխարհի երեք խոշորագույն լճերից մեկը՝ Սևանա լիճը։
Ջարեդ Պադալեկի
Կենսագրություն
Ջարեդ Պադալեկին ծնվել է 1982 թվականի հուլիսի 19-ին Տեխասի Սան Անտոնիո քաղաքում։ Հայրը՝ Ջերալդ Պադալեկին, հարկային հաշվապահ էր, իսկ մայրը՝ Շերոն Քեմմերը, ուսուցչուհի։ Ունի ավագ եղբայր՝ Ջեֆֆ և կրտսեր քույր՝ Մեգան։ 12 տարեկան հասակից Ջարեդը սկսել է դերասանական արհեստի դասընթացներ հաճախել։ Սովորել է Սան Անտոնիոյի «Ջեյմս Մեդիսոն» դպրոցում։ 1999 թ. Պադալեկին հաղթեց «Claim To Fame» մրցույթը, որի հետևանքով իրավունք ձեռք բերեց «Teen Choice Award» մրցանակաբաշխության ժամանակ մրցանակներ շնորհելու, և այստեղ հանդիպեց իր ներկայիս գործակալին։ Դպրոցն ավարտելուն պես, 2000 թվականին, Ջարեդը տեղափոխվում է Լոս Անջելես, դերասանական կարիերան շարունակելու համար, սակայն մինչ այդ նախատեսում էր ընդունվել Տեխասի համալսարան ։
Գեղարքունիքի մարզ
Ֆիզիկա-աշխարհագրական բնութագիր
Գեղարքունիքի մարզը սահմանակից է հյուսիսում՝ Տավուշի, արևմուտքում՝ Կոտայքի և Արարատի, հարավում՝ Վայոց ձորի մարզերին, արևելքում՝ Ադրբեջանի Հանրապետության Գետաբեկի, Դաշքեսանի և Թովուզի շրջաններին, հարավ-արևելքում՝ Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանին ։
Ջարեդ Պադալեկի
Կենսագրություն
Ջարեդ Պադալեկիի առաջին դերասանական աշխատանքն էր 1999 թվականի նկարահանված «A Little Inside» երկրորդական կարգի դերը։ 2000 թվականին ստանձնել է Դին Ֆորեսթերի դերը հայտնի «Գիլմոր աղջիկները» հեռուստասերիալում, և նկարահանվել է այնստեղ մինչ 2005 թվականը։ 2005 թվականին մասնակցել է քասթինգի «Գերբնականը» սերիալում նկարահանվելու համար, և ստացել է Սեմ Վինչեսթերի գլխավոր դեր, որում խաղում է մինչ այժմ։
Լեզվական քաղաքականությունը Լատվիայում
Լեզուների օգտագործումը մասնավոր ոլորտում
Պետական լեզվի մասին օրենքի 11-րդ հոդվածի համաձայն՝ հասարակական իրադարձությունների կազմակերպիչները պետք է տեղեկատվություն տարածեն լատիշերենով, որը վերաբերում է հանրային շահերին (հանրային անվտանգություն կամ առողջապահություն, 2-րդ հոդվածի համաձայն) ։ Սա վերաբերում է նաև պաստառներին, բիգբորդերին և ցուցիչներին (հոդված 21) ։ Ավելի վաղ կազմակերպիչներին անհրաժեշտ էր նաև տրամադրել ողջ տեղեկատվության փոխանցումը Լատվիային։ 1997 թվականին հանրահավաքների, երթերի և պիկետների մասին օրենքը տրամադրեց հանդիպումների, պիկետների և երթերի լեզվի ազատ ընտրություն (հոդված 19) ։
Դոլինովկա (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Դոլինովկա (Долинівка, Eski Burulça), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ստարայա Բուրուլչա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լեզվական քաղաքականությունը Լատվիայում
Դպրոցական բարեփոխում
Ռուսական առաջին դպրոցները հիմնադրվել են 1789 թվականին ։ 1990-ականների սկզբից ստեղծվել են ազգային փոքրամասնությունների դպրոցներ՝ լեհական, լիտվական, բելառուսական, հրեական, ուկրաինական, մայրենի լեզվով կրթություն են տրամադրել, սակայն պետական ծրագրերի շրջանակներում ։ Ռուսական դպրոցների թիվը 1990-ականներին նվազել է ժողովրդագրական ճգնաժամի և արտագաղթի պատճառով ։ Մի շարք դպրոցներ փակվել են ։
Լատիշերեն ուսուցմամբ դպրոցներ հաճախող երեխաների թիվը 20-րդ դարի առաջին տասնամյակում աճել է ։
2005 թվականին Սահմանադրական դատարանում քննվել է երկու գործ. առաջինը անօրինական է ճանաչվել ազգային փոքրամասնությունների համար մասնավոր դպրոցների ֆինանսավորման արգելքը, երկրորդով սահմանադրական է ճանաչվել «առնվազն 60-ը առավելագույնը 40-ի նկատմամբ» լատիշերեն և փոքրամասնությունների լեզուներով դասավանդման համամասնությունները ։
2017 թվականին Կառավարությունը հավանություն է տվել Կրթության և գիտության նախարարության առաջարկին մինչև 2021 թվականը միջնակարգ դպրոցի ավագ (10-12) դասարաններում կրթությունը աստիճանաբար տեղափոխել միայն լատիշերեն, իսկ 7-9-րդ դասարաններում լատիշերեն առարկաների բաժինը հասցնել 80 %-ի ։ Խորհրդարանն ընդունել է այդ փոփոխությունները, իսկ 2018 թվականի ապրիլի 2-ին այն հռչակել է նախագահ Ռ.Վեյոնիսը։ Օրինագիծը Սահմանադրական դատարանում վիճարկվել է Սեյմի 20 պատգամավորների կողմից` Սոցիալ-դեմոկրատական համաձայնություն կուսակցության կողմից ։
Բարձրագույն կրթություն
Կրթությունը  Լատվիայի պետական համալսարաններում 1999 թվականից տրվում է միայն լատիշերեն լեզվով (կրթությունը պետական բուհերում առավելապես լատիշերեն, երկրորդ կուրսից, նախատեսվում էր իրականացնել դեռ 1992 թվականին, համաձայն 11-րդ հոդվածի գործող օրենքի լեզուների մասին)։ Օտարերկրացիների համար անգլերեն  վերապատրաստման համար կան ծրագրեր (Ռիգայի տեխնիկական համալսարան) ) կամ հատուկ օրենքներով (Ռիգայի բարձրագույն իրավաբանական դպրոց, Ռիգայի տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոց )։
Ռուսաց լեզվով բարձրագույն կրթությունը հասանելի է մասնավոր բուհերում՝ Բալթյան միջազգային ակադեմիա, RISEBA, տրանսպորտի և կապի ինստիտուտում։
Սակայն նախարար Կառլիս Շադուրսկիսի նախաձեռնություններն անդրադարձել են նաև բարձրագույն կրթությանը։ Գարնանային նստաշրջանի եզրափակիչ նիստում Սեյմն ընդունել է Բարձրագույն դպրոցի մասին օրենքի 56-րդ հոդվածի կրթության նախարարության ուղղումը, որը փաստորեն արգելում է պետական և մասնավոր բուհերում ռուսերեն և անգլերեն լեզուներով ուսուցումը՝ անգլերեն դասավանդվող ծրագրերի քանակը հասցնելով 20 տոկոսի, իսկ ռուսերենով՝ մինչև զրոյի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեզվային քաղաքականություն Կատեգորիա:Լատվիայի լեզուներ Կատեգորիա:Լեզվական իրավունքներ
Ջարեդ Պադալեկի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացիներ լեհական սերմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Սերգա (գյուղ, Կունգուրի շրջան)
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2060 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1469 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Կունգուրի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1617 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գեղարքունիքի մարզ
Լեռնագրություն
Գեղարքունիքի մարզը բոլոր կողմերից շրջապատված է լեռնաշղթաներով կամ առանձին լեռներով։ Մարզի տարածքում գտնվող գլխավոր լեռնաշղթաներն են Գեղամա, Արեգունի, Սևանի, Արևելյան Սևանի, Վարդենիսի լեռները։ Բազմաթիվ են հրաբխային կոները, այդ թվում՝ Աժդահակը, Արմաղանը։
Կան նաև դաշտեր, որոնք ընդգրկում են Սևանի ավազանի արգավանդ հողերը։ Դրանցից հատկապես նշանակալի է Մասրիկի դաշտը, որը ծովի մակարդակից բարձր է 1900-2200 մ։
Ջրագրություն
Գեղարքունիքի մարզն իր մեջ է ընդգրկում Հայաստանի Հանրապետության ամենամեծ ջրային ավազանը՝ Սևանա լիճը, որը զբաղեցնում է մարզի շուրջ 1/4-ը։ Կան նաև բազմաթիվ լեռնային լճեր, այդ թվում՝ հրաբուխների խառնարաններում ձևավորված։ Գետերի ու աղբյուրների ցանցն ընդարձակ է, որոնցից հայտնիներից է Սևանա լճից սկիզբ առնող Հրազդան գետը։
Կլիմա
Կլիման բարեխառն լեռնային է. ձմեռները ցուրտ են, առաջանում է կայուն ձնածածկույթ։ Հունվարյան միջին ջերմաստիճանը -5˚-10˚ է։ Ամառները տաք են, արևոտ։ Միջին ջերմաստիճանն հասնում է +18˚+20˚։ Տեղումները քիչ են՝ 400-450 մմ, իսկ բարձրադիր շրջաններում մինչև 1000 մմ։ Օգտակար հանածոներից մեծ արժեք են ներկայացնում ոսկու (Սոթք), քրոմիտի (Շորժա), բնական շինանյութերի, հանքային ջրերի (Լիճք) և այլ պաշարները։
Սևանա լիճը ամբողջությամբ գտնվում է Գեղարքունիքի մարզում։ Գեղարքունիքի մարզում է գտնվում Սոթքի ոսկու խոշոր հանքավայրերը։
Վարչատարածքային բաժանում
Գեղարքունիքի մարզը կազմված է 4 համայնքներից, որոնք իրենց հերթին կազմված են քաղաքային և գյուղական բնակավայրերից ։ Գեղարքունիքի մարզի համայնքներն են՝ Գավառը, Ճամբարակը, Մարտունին, Սևանը և Վարդենիսը ։
Բնակչություն
Գյուղական բնակավայրերում ապրում է բնակչության 67%-ը։
Մարզպետներ
Ստորև ներկայացված է Գեղարքունիքի մարզի մարզպետների ցանկն ըստ կառավարման ժամանակահատվածների
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզ
(5966) Տոմեկո
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,015075 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7453 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2849 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1912,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,18826 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,62° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ցուտոմու Սեկիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լաուռի (գյուղ, Ռիուգե շրջան)
Լաուռի (Lauri), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սան Ֆրանցիսկոյի կոնֆերանս
Սան Ֆրանցիսկոյի կոնֆերանս (San Francisco Conference), Միավորված ազգերի կազմակերպության (ՄԱԿ) հիմնադիր 50 պետությունների կոնֆերանս։ Տեղի է ունեցել 1945 թվականի ապրիլի 25-ից հունիսի 26-ը՝ ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգի Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում։ Համաժողովի ընթացքում պատվիրակները վերանայեցին և վերաշարադրեցին Դումբարտոն-Օքսի կոնֆերանսի՝ նախորդ տարվի կնքված պայմանագրերը։ Ստեղծվեց Միավորված ազգերի կազմակերպության կանոնադրությունը, որը պատրաստվեց ստորագրման համար հունիսի 26-ին` կոնֆերանս վերջին օրը։
1945 թվականի հոկտեմբերի 24-ին (որը ամեն տարի նշվում է որպես Միավորված ազգերի օր) ՄԱԿ-ի Կանոնադրությունը վավերացրեցին Անվտանգության խորհրդի բոլոր մշտական անդամներն ու ՄԱԿ-ի անդամ պետությունների մեծամասնությունը և այն մտավ ուժի մեջ։
Կատեգորիա:Կոնֆերանսներ Կատեգորիա:ՄԱԿ Կատեգորիա:1945 կոնֆերանսներ
Ելենովկա (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Ելենովկա (Оленівка, Yelenovka), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ելենովկա գյուղում բնակվում էր 29 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Շառլ դը Գոլի հուշարձան (Մոսկվա)
Գեներալ Շառլ դը Գոլի հուշարձան (Памятник генералу Шарлю де Голлю), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է Ֆրանսիայի մեծագույն քաղաքական և ռազմական գործիչներից մեկին` գեներալ, Ֆրանսիայի հինգերորդ Հանրապետության հիմնադիր և նախագահ Շառլ դը Գոլին։ Հուշարձանը 2002 թվականին տեղադրվել է Շառլ դը Գոլի հրապարակում (Ալեքսեևսկի շրջան)` «Կոսմոս» հյուրանոցի հարևանությամբ։
Պատմություն
Հուշարձանը ստեղծելու մասին որոշումը կայացվել է Մոսկվայի քաղաքաշինական խորհրդի նիստում 2002 թվականին ։
Հուշարձանը ստեղծել են ճարտարապետ Ա. Վ. Կուզմինը և քանդակագործ Զուրաբ Ծերեթելին։ Շառլ դը Գոլը պատկերված է կանգնած` ռազմական հանդերձանքով։ Քանդակագործական հորինվածքը տպավորիչ է իր չափսերով. միայն գրանիտե պատվանդանի բարձրությունը 10 մետր է, իսկ Շառլ դը Գոլի բրոնզե արձանի բարձրությունը 8 մետր է։ Պատվանդանին փակցված ռուսերեն և ֆրանսերեն ցուցանակին գրված է.
Ըստ Ծերեթելու` հուշարձանի մեծ չափսերը պետք է համահունչ լինեն «Կոսմոս» հյուրանոցի մեծ չափսերի հետ ։
Շառլ դը Գոլի հուշարձանը 2005 թվականի մայիսի 9-ին հանդիսավորությամբ բացել են Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը և Ֆրանսիայի նախագահ Ժակ Շիրակը։ Արարողությանը ներկա է եղել նաև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ֆրանսիացի վետերաններ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ Կատեգորիա:2005 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Վիննիցի
Վիննիցի (Винницы, Vingl), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Պոդորոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2272 մարդ։
Զարգացած միջնադարի հայկական երաժշտություն
Զարգացած միջնադարի հայկական երաժշտություն, երգերի, շարականների ստեղծագործում Միջնադարյան Հայաստանում, ինչը նպաստում է հայկական ազգային երաժշտության ու պարերի զարգացմանը։ Զարգացած միջնադարում՝ 8-9-րդ դարերում, հանդես են գալիս հայկական խազերը։
Հայկական երաժշտության ակունքներ
Դեռ նախնադարում ձևավորվել էր հայկական երաժշտության որակային յուրահատկությունը։ Մովսես Խորենացին հիշատակում է «փանդիռ» երաժշտական գործիքը։ Փավստոս Բյուզանդը հիշատակում է թմբուկը, սրինգը, քնարը և շեփորը ։ Այդ հնագույն երգերից մեկը, որը վերաբերում է մ.թ.ա. 2-րդ դարին, պատմում է հայ արքա Արտաշեսի և ալանների արքայադստեր՝ Սաթենիկի մասին․
301 թվականից երբ Հայաստանն ընդունեց քրիստոնեությունը որպես պաշտոնական կրոն, հիմք է ստեղծվում հայկական քրիստոնեական եկեղեցու երաժշտության զարգացման համար։ Ագաթանգեղոսը հայտնում է, որ IV դարի վերջից բարձրագույն դպրոցներում երգեցողություն են ուսուցանել։ Միևնույն ժամանակ հայտնի է հայկական հոգևորականության բացասական վերաբերմունքը հեթանոսական երաժշտական ժառանգության հանդեպ։ Հայ հնադարյան երաժշտության զարգացմանը նպաստում է նաև ֆեոդալիզմի ձևավորումը։ Սակայն գուսանական արվեստը ենթարկվում է հալածանքների (այդուհանդերձ շարունակելով իր զարգացումը)։
Հայ եկեղեցական երաժշտության զարգացմանը նպաստեց 406 թվականին հայկական այբուբենի ստեղծումը։ Վարդապետարաններում (հայկական դպրոցներում, որոնք, ինչպես հայտնում է Մովսես Խորենացին, առաջին անգամ հիմնադրում է Մեսրոպ Մաշտոցը), ուսուցանվում են երաժշտություն և երգ։
V - VI դարերում ստեղծվում են առաջին հոգևոր երգերը, որոնց հեղինակներն են՝ Մեսրոպ Մաշտոցը, Սահակ Պարթևը, Հովհաննես Ա Մանդակունին, Ստեփանոս Սյունեցին, Կոմիտաս Ա Աղցեցին։ Եկեղեցական երաժշտության զարգացման ընթացքում ձևավորվում են շարականները (V դար)։ VII դարում երաժիշտ Բարսեղ Ճոնը կազմում է շարականների առաջին ժողովածուն։ 7-րդ դարի հիմնագիրներից հայտնի է նաև կաթողիկոս Սահակ Գ Ձորոփորեցին։ Ձայների երկրորդ համակարգումը կատարեց Ստեփանոս Սյունեցին՝ 8-րդ դարի առաջին կեսին։ Վերջինս եկեղեցական երաժշտության մեջ ներմուծեց նաև կանոնը։ Հին հայկական երաժշտության զարգացման մեջ նոր ձեռքբերում էր երաժշտական նոտագրության՝ խազերի ստեղծումը 8-9-րդ դարերում։ Խազերի հնագույն ձեռագիրը վերաբերում է 9-րդ դարին։ Ընդհանուր առմամբ պահպանվել է խազերի ավելի քան 2000 ձեռագիր։ Հնադարյան Հայաստանի երաժշտական մշակույթի մասին հայտնում է նաև Դավիթ Անհաղթը (V - VI դդ)։
Գուսանները հայ ժողովրդական երգիչներն են։ Նրանց ստեղծագործությունները բացարձակապես հասարակական բնույթ են կրում։ Նախաքրիստոնեական Հայաստանում հելլենիզմի դարաշրջանում գուսանները ծառայում էին Գիսանե աստվածուհու տաճարում, մասնակցում էին ֆարսերի և երգիծական ներկայացումներին։ Գուսանական երաժշտությունը սերում է ստրկատիրական ժամանակաշրջանի Հայաստանի «վիպասանների» ստեղծագործություններից։ Զարգացած ֆեոդալիզմի ժամանակաշրջանում առաջացան «գուսանները» և «վարձակները»։ Գուսանական երգերի մասին վկայում են 5-րդ դարի հայ պատմիչներ Ագաթանգեղոսը, Փավստոս Բյուզանդը, Մովսես Խորենացին, Եղիշեն և այլք։ Ժողովրդական երգիչներ գուսանները երգերը կատարում էին հիմնականում խնջույքներին, հարսանիքներին և այլն։ 301 թվականից հետո հայկական եկեղեցին հետապնդում էր գուսաններին։ Հ
Շարականները հոգևոր երգերն են ։ Պահպանվել են V - XV դարերի մեծ քանակությամբ շարականներ։ Հին հայկական հոգևոր երաժշտությունը կազմված է 4 հիմնական ժանրերից՝ կցուրդ, կացուրդ, կանոն և տաղ ։ Շարականները հին հայկական մշակույթի՝ մասնավորապես պոեզիայի, երաժշտության և պրոֆեսիոնալ երգարվեստի սինթեզն է։ Արդեն VII դարում Բարսեղ Ճոնը կաթողիկոս Ներսեսի հանձնարարությամբ կազմեց «Շարակնոց» ժողովածուն։
Երաժշտության զարգացում
Հայկական երաժշտությունը նշանակալիորեն զարգանում է զարգացած ֆեոդալիզմի դարաշրջանում՝ X-XIII դարերում։ Դրան նպաստում է հայկական ազգային պետության վերականգնումը IX դարի կեսերին։ X դարում ստեղծվում է պրոֆեսիոնալ երաժշտության նոր ուղղություն՝ տաղը։ Տաղերը խոշոր հասարակական կամ հոգևոր վոկալ պիեսներ են, որոնք ունեն դրամատիկական, վիպական, ինչպես նաև քնարական բնույթ։ Այդ ստեղծագործություններն իրենց սկզբնաղբյուրներով սերում էին գուսանական և գյուղական երաժշտությունից։ Տաղերի առավել հայտնի հեղինակներից են Գրիգոր Նարեկացին (X դար), Խաչատուր Տարոնեցին (XII դար) և այլք։ Հայկական Վերածննդի գուսանական գաղափարները արտացոլված էին ինչպես տաղերում, այնպես էլ «Սասունցի Դավիթ» էպոսում, որը վերջանականապես ձևավորվեց IX - X դարերում։ Հայկական երաժշտական մշակույթի հիմնական զարգացումը կապված է հենց տաղերի հետ։ Երաժշտական նոտագրության համակարգը կատարելագործվում է XI դարում՝ խազերի ի հայտ գալով։ Այն թույլ էր տալիս ավելի ճշգրիտ ֆիքսել մեղեդին։ Ստեղծվում են «Խազգիրք» ժողովածուները, որոնք հանդիսանում էին նաև յուրօրինակ ուսումնական ձեռնարկներ։ Հին հայկական երաժշտության զարգացման գործում մեծ դեր խաղաց Ներսես Շնորհալին (XII դար), ով գրեց բազմաթիվ երգեր, տաղեր և շարականներ։ Հովհաննես Իմաստասերը (XI - XII դարեր), Հովհաննես Երզնկացին (XIII դար) և այլք իրենց աշխատություններում ուսումնասիրում էին երաժշտա-գեղագիտական բնույթի թեմաներ։ Առաքել Սյունեցին, Հակոբ Ղրիմեցին գրել են տվյալ ժամանակաշրջանի երաժշտական գործիքների մասին։ Մեծ արժեք են ներկայացնում Կիլիկիայի թագավորությունում ստեղծված պատմական երգերի բառերը (Հեթում Ա արքայի որդի Լևոնի գերեվարության մասին և այլն)։ XIV դարից հասարակական տաղերը զգալիորեն դուրս են մղում շարականներին և այլ հոգևոր ստեղծագործություններին։ Հատկապես սկսած XVI դարից՝ Հայաստանի՝ Թուրքիայի և Իրանի միջև բաժանվելուց հետո, ամրապնդվում են սոցիալական թեմաները և գերակայում են ողբերգական երգերը։
Միջնադարյան երգերի ժողովածուներից են Շարակնոցը, Գանձարանը, Մանրուսմունքը և Տաղարանը ։
Հայկական խազեր
Ըստ 5-րդ դարի պատմիչ Ղազար Փարպեցու՝ հայերը սկզբնապես օգտագործում էին այբուբենի տառերը՝ երաժշտությունը ֆիքսելու համար։ Հին հայկական երաժշտական նոտագրությունը՝ խազերը, ստեղծվել են VIII-IX դարերում։ Խազերի ստեղծման նախաձեռնողը հավանաբար Ստեփանոս Սյունեցին է եղել ։ XII դարից խազերը զարգանում էին նաև Կիլիկիայում, Ներսես Շնորհալին, Գրիգոր Խուլը (XII դար), Գևորգ Սկեռացին (XIII դար) և այլք բարելավում էին խազերի համակարգի և դրանց նշանների կատարման մեկնաբանման տեխնոլոգիան ։ Հայտնի են ավելի քան 40 հիմնական և մինչև 20 կամ 30 լրացուցիչ, ինչպես նաև բազմաթիվ ածանցյալ նշաններ։ Խազերը բաժանվում են 3 հիմնական կատեգորիաների ։ Բացի այդ հայկական խազերը պալեոբյուզանդական նշանային համակարգից տարբերվում էին նաև իրենց գրաֆիկական գրելաձևով, անվանումներով և նշանների փոխհարաբերությամբ ։ Պահպանվել են ծավալուն ձեռագիր հատորների հսկայական քանակություն, որոնք պարունակում են միջնադարյան հասարակական և հոգևոր ստեղծագործությունների խազային գրառումներ։ IX դարից հայտնի են նաև ձեռագրեր էկհնչյունական նոտագրությամբ։
Ծանոթագրություններ
ե
Անկախության այգի (Երուսաղեմ)
Անկախության այգի (גן העצמאות, Gan ha-Atsma'ut), քաղաքային այգի՝ սահմանափակված կենտրոնական Երուսաղեմի Արգոն, Գևորգ արքա, Հիլել և Մենաշե Բեն Իսրայել փողոցներով ։ Այն Երուսաղմի` մեծությամբ երկրորդ այգին է ։
Պատմություն
Այգին հիմնադրվել է Երուսաղեմի հիմնական մահմեդական գերեզմանատան՝ Մամիլայի արևմտյան մասից վեր։ Վերջինս հիմնադրվել է մեր թվարկության 7-րդ դարում։ Մուհամմեդ մարգարեի հետևորդներից մի քանիսը, ինչպես նաև Սալահ ադ-Դինի զինվորներից շատերը, թաղված են Մամիլայում։ Այն Պաղեստինի ամենամեծ մահմեդական գերեզմանատունն է։ 1948թ․-ի պատերազմից հետո գերեզմանատունը ներառվել է Երուսաղեմի իսրայելական համայնքի կազմում։ 1950-ականներին գերեզմանատունը քանդվել է իսրայելական իշխանությունների կողմից։ 1967թ․-ին այնտեղ մնացել էին գերեզմանների նախնական քանակի 10%-ից էլ պակաս գերեզմաններ   ։
1964թ․-ին Երուսաղեմի քաղաքապետ Մորդեխայ Իշ-Շալոմը դիմեց Յաֆայի Քադիին և Շարիաթի վերաքննիչ դատարանի նախագահին՝ խնդրելով այնտեղ այգի կառուցելու թույլտվություն, որտեղ գերեզմանատան մի մասը պահպանվելու էր որպես պատմական հուշարձան ։ 1966թ․-ին Երուսաղեմի հիմնադրամի կողմից այգին վերանվանվել է որպես Հարրի Ուիլֆի այգի ։
Այգին նաև համարվում է համասեռամոլների կողմից նախընտրելի վայրերից մեկը Երուսաղեմում և դարձել է բազմաթիվ ԼԳԲՏ միջոցառումների կենտրոն, ներառյալ ամենամյա հպարտության շքերթը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաղաքաշինություն Կատեգորիա:Երուսաղեմի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Երուսաղեմ Կատեգորիա:Երուսաղեմի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Կրոնը Երուսաղեմում Կատեգորիա:Այգիներ
Ուկի Աժիև
Ուկի Աժիև (Ажиев, Уки Ажиевич),, խորհրդային և ղազախստանցի նկարիչ, ջրաներկի վարպետ։ Ղազախական ԽՍՀ-ի արվեստի վաստակավոր գործիչ (1985 թվական) , Չոքան Վալիխանովի անվան պետական և «Թարլան» անկախ մրցանակների դափնեկիր (2006 թվական)։
Ոգու երևութաբանությունը
Ոգու երևութաբանություն (Phänomenologie des Geistes), գերմանացի փիլիսոփա Ֆրիդրիխ Հեգելի 1807 թվականի հրատարակված առաջին հիմնարար աշխատությունն է։ Այն ներկայացնում է Հեգելի գիտական սիստեմի առաջին մասը։ Երևութաբանությունը միանում է Հեգելի «Իրական գիտության» ներկայացմանը (պատկերմանը)` «Բնության փիլիսփայությունը» և «Ոգու փիլիսոփայությունը»։
Ուկի Աժիև
Կենսագրություն
Ծնվել է Ալմաթիի շրջանում, գյուղական ընտանիքում։ Ծագումով Ավագ ժուզի դուլատների տոհմից էր ։ 1938-1939 թվականներին Աժիևը դարձել է Ալմաթիի գեղարվեստական ուսումնարանի ուսանող։ 1939 թվականին որպես առավել շնորհալի աշակերտ ուղարկվել է Լենինգրադի նկարիչների Ակադեմիայի դպրոց ։ Հայրենական մեծ պատերազմից սկսվելուց հետո մեկնել է ռազմաճակատ, մասնակցել է Լենինգրադի պաշտպանությանը ։ 1948-1950 թվականներն համաշխարհային պատերազմից հետո սովորել է Ալմաթիի գեղարվեստական ուսումնարանում գեղանկարչության դասարանում ։ 1959 թվականից եղել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։
Ստեղծագործություն
Ջրաներկի գեղանկարչության վարպետ։ Նկարների, հայտնի մարդկանց, աշխատավորների, գյուղական աշխատավորների, գիտնականների, ժամանակակից երիտասարդների դիմանկարների հեղինակ է։ «Ա. Կաստաևի դիմանկարը», «Ղազախստանյան տիրամայր», «Ինքնանկար», «Չոկան Վալիխանովի ճանապարհորդությունը» (1959 թվական), «Պրոֆեսոր Մ. Բալակաևը» (1962 թվական), «Բակիտ ուսանողուհին» (1965 թվական), «Մանգիլշակի տափաստանում» (1976 թվական), «Երամակապան» (1980 թվական), «Իմ կողակցի նկարը» (1995 թվական), «Սարերի նկարը» (1997 թվական) և այլ նկարների հեղինակ է ։
Աժիևի ստեղծագործությունները գտնվում են Տրետյակովյան պատկերասրահում, Լոնդոնի ճարտարապետության և արվեստի թանգարանում, Ա. Կաստեևի անվան Ղազախստանի արվեստի պետական թանգարանում, հանրապետության և ԱՊՀ երկրների, Կիևի, Բաքվի, Վիլնյուսի, Ռիգայի տարբեր այլ թանգարաններում ինչպես նաև` Ֆրանսիայում, Իտալիայում, Գերմանիայում, ԱՄՆում, Շվեյցարիայում, Հարավային Կորեայում։ Ըստ փորձաքննական հաշվարկների` նա ստեղծել է մոտավորապես 10.000 ստեղծագործություն ։
Ոգու երևութաբանությունը
Այս գիտության մեջ Հեգելը ճանաչման միջոցով զարգացնում է ոգու դրսևորումները՝ ոգու բարձրացումը պարզ, պարզամիտ ըմբռնողությունից ինքնաճանաչումը, բանականությունը, ոգին և պատմությունը, հայտնությունը, մինչև համաշխարհային հոգու բացարձակ իմացություն Այստեղ նա քննում է բովանդակության և մեթոդների միության գիտությունը, ինչպես նաև հոգի երևույթը, որպես մարդու ինքնության իրականացում, որպես էության և ոչինչի միավոր և բացարձակ ամբողջություն։ .
Կառուցվածք
«Ոգու երևութաբանությունը» սկսվում է առաջաբանից և ներածությունից։ Առաջին երեք գլուխներում հեղինակը ներկայացնում է ճանաչողության դրսևորումները՝ զգայական հավաստիություն, ըմբռնողությունը (իրն ու պատրանքը), ուժն ու միտքը (հայտնությունն ու հոգեկան աշխարհը)։
1.	Սուբյեկտիվ գիտակցություն 1.1	Գիտակցություն 1.1.1	զգայական հավաստիություն 1.1.1.1	«այսը» 1.1.1.2	Նկատի ունենալը (նկատի առնելը) 1.1.1.3	ամբողջական զգայական հավաստիությունը 1.1.2	ընկալում 1.1.3	դատողություն (բանականություն) 1.2	ինքնագիտակցություն 1.2.1	տենչ 1.2.2	իշխանություն և ստրկություն 1.2.3	ազատ ինքնագիտակցություն 1.2.3.1	ստոիցիզմ 1.2.3.2	սկեպտիցիզմ 1.2.3.3	դժբախտ(ության) գիտակցություն 1.3	բանականություն (առողջ դատողություն) 1.3.1	զննող բանականություն 1.3.1.1	բնության զննում 1.3.1.1.1	նկարագրությունը՝ ընդհանրապես 1.3.1.1.2	օրգանիկի զննումը 1.3.1.1.2.1	կապը ոչ օրգանականի հետ 1.3.1.1.2.2	թեոլոգիա 1.3.1.1.2.3	ներքինն ու արտաքինը 1.3.1.2	տրամաբանական և հոգեբանական օրենքներ 1.3.1.3	ֆիզիոնոմիկա և գանգաբանություն 1.3.2	ինքնաիրացում 1.3.2.1	ցանկություն և անհրաժեշտություն 1.3.2.2	սիրտ և բռնատիրական կարգ 1.3.2.3	առաքինություն և իրերի ընթացք 1.3.3	իրական անհատականություն 1.3.3.1	խաբեություն կամ բանը ինքնին 1.3.3.2	օրինական բանականություն 1.3.3.3	օրենքը ստուգող բանականություն 2.	հոգի (օբյեկտիվ գիտակցություն) 2.1	բարոյականություն 2.1.1	առնականություն և կանացիություն 2.1.2	մեղք և ճակատագիր 2.1.3	իրավունքի դրություն 2.2	ինքն իրեն խորթացած հոգի 2.2.1	ինքն իրեն խորթացած հոգու աշխարհ 2.2.1.1	կազմավորումն ու նրա ճշմարտությունը 2.2.1.2	հավատն ու զուտ դիտումը 2.2.2	պարզաբանում 2.2.2.1	պայքար սնահավատության դեմ 2.2.2.2	 լուսավորման պայքարը 2.2.3	ազատություն և երկյուղ 2.3	բարոյականություն (մորալիտետ) 2.3.1	բարոյական աշխարհայացք 2.3.2	ձևացում 2.3.3	խիղճ 3.	բացարձակ գիտակցություն 3.1	կրոն 3.1.1	բնական կրոն 3.1.1.1լույսի էակներ (լույսի որդիներ) 3.1.1.2բույսեր և կենդանիներ 3.1.1.3վարպետներ 3.1.2 արվեստի կրոն 3.1.2.1 աբստրակտ արվեստի գործ 3.1.2.2 կենդանի արվեստի գործ 3.1.2.3 հոգևոր արվեստի գործ 3.1.3բացահայտված կրոն (հայտնություն եղած) 3.2	բացարձակ գիտակցություն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1807 գրքեր
Անասնաբուժություն
Անասնաբուժություն (veterinarius, անասնաբուժական բժշկություն ), դա գիտության ճյուղ է, որը զբաղվում է պրոֆիլակտիկայով , դիագնոստիկայով և հիվանդությունների բուժմամբ, նաև կենդանիների խանգարումներով և վնասվածքներով ։
Նկարագրությունը
Գիտությունների համակարգ, որն ուսումնասիրում է գյուղատնտեսական կենդանիների և թռչունների օրգանիզմի կառուցվածքը, նրանում ընթացող բնականոն, ախտաբանական պրոցեսները, հիվանդությունների պատճառները, նշանները, ախտորոշման և բուժման մեթոդները։ Միաժամանակ անասնաբուժություն ասելով հասկացվում է կենդանիների և մարդկանց հիվանդությունները կանխող, վերացնող անասնաբուժա-սանիտարական միջոցառումների համալիրը։ Անասնաբուժությունը սերտորեն կապված է անասնաբուծության, բժշկագիտության, ֆիզիկայի, քիմիայի և կենսաբանական մի շարք գիտությունների հետ։ Անասնաբուժությունը միավորում է կենդանիների անատոմիան, ֆիզիոլոգիան, հյուսվածաբանությունը, անասնաբուժական մանրէաբանությունը, դեղագիտությունը, ախտորոշագիտությունը, ծննդագիտությունը (արհեստական սերմնավորման հետ), մակաբուծաբանությունը, կենդանիների համաճարակագիտությունը, ընդհանուր և մասնավոր վիրաբուժությունը, ներքին ոչ վարակիչ հիվանդությունները և դրանց բուժումը, անասնաբուժա-սանիտարական փորձազննությունը, դատական անասնաբուժությունը։
Անասնաբուժական կլինիկա
Անասնաբուժական կլինիկա– բուժա–պրոֆիլակտիկական կենտրոն հիվանդ կենդանիներին բուժելու համար։ Տարբերվում են պետական և մասնավոր անասնաբուժական կենտրոնները։
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Սպեկտրալ դաս, աստերոիդների առանձնահատկություններից մեկն է։ Ամեն աստերոիդ հատկացվում է այս կամ այն դասին կախված նրա սպեկտրի առանձնահատկություններից, գույնից, ինչպես նաև երբեմն ալբեդոյից։ Համարվում է, որ սպեկտրալ դասերը կապված են աստերոիդների մակերևույթի քիմիական բաղադրության հետ։ Ոչ մեծ մարմինների համար, որոնց ներքին կառուցվածքը չի տարբերվում մակերևույթից, մակերևույթը և ներքին կազմվածքը ընդունված է համարել համասեռ, այն դեպքում երբ մեծ մարմինների դեպքում, օրինակ՝ (1) Սերես և (4) Վեստա, հայտնի է, որ գոյություն ունի ներքին առանձնահատուկ կառուցվածք։
Ժամանակակից դասակարգում
Ժամանակակից աստերոիդների սպեկտրալ դասակարգումը առաջարկվել է 1975 թվականին Կլարկ Չապմենը, Դևիդ Մորրիսոնը և Բեն Ցելները։ Այն ներառում է երեք տիպեր՝ C - մութ ածխածնային մարմիններ, S - քարե (սիլիցիումային) մարմիններ և U այն աստերոիդների համար, որոնք չեն պատկանում C և S դասերին։ Հետագայում այս դասակարգումը ընդլայնվեց և ճշգրտվեց։
Այս պահին գոյություն ունեն մի շարք դասակարգումներ, և չնայած այն հանգամանքին, որ նրանք ունեն ինչ-որ նմանություն, որոշ աստերոիդներ տարբեր դասակարգման դեպքում պատկանում են տարբեր դասերի, կապված դասակարգման չափանիշների տարբեր մոտեցումներից։ Առավել հաճախ օգտագործվում են երկու դասակարգման տարբերակներ՝ Տոլենի և ՍՄԱՍս։
Տոլենի դասակարգում
Տոլենի դասակարգումը առաջարկվել է 1984 թվականին հիմնվելով լայնաշերտ սպեկտրի չափումների (0,31 մկմ-ից մինչև 1,06 մկմ) և ալբեդոյի վրա։ Առանձնացվել են աստերոիդների 14 տեսակներ, որոնք հատկացվեցին 3 խմբերի՝ Ինչպես նաև գոյություն ունեն մի քանի փոքր դասեր՝ Երբեմն աստերոիդները դասում են խառը դասերի, օրինակ՝ CG, երբ նրանց հատկանիշները համընկնում են տարբեր դասերի հետ։
ՍՄԱՍՍ դասակարգում
Սա համեմատաբար նոր դասակարգման մեթոդ է, որը առաջարկվել է 2002 թվականին Շելտե Բասի և Ռիչարդ Բինզելի կողմից հիմնվելով «Հիմնական աստերոիդների գոտու փոքր աստերոիդների սպեկտրալ հետազոտություններ» (SMASS) ծրագրի արդյունքների վրա, հետազոտելով 1447 աստերոիդներ։ Այս սպեկտրալ ուսումնասիրությունը կատարվեց ավելի նեղ ալիքի երկարությունների վրա և թույլ տվեց գտնել բազմաթիվ նոր առանձնահատկություններ։ Այնուամենայնիվ, ուսումնասիրությունները կատարվում էին փոքր ալիքի երկարությունների միջակայքում (0,44 մկմ-ից մինչև 0,92 մկմ), ընդ որում հաշվի չի առնվել աստերոիդների ալբեդոն։ Նոր դասակարգումը ստեղծվել է այնպես, որպեսզի առավելապես պահպանվի կապը Տոլենի դասակարգման հետ, արդյունքում աստերոիդները բաժանվեցին 24 դասի։ Ընդ որում աստերոիդների մեծամասնությունը բաժանվեց երեք հիմնական դասերի (C, S և X), իսկ մնացածը դասվեցին ավելի փոքրերին՝ Բացի Xe դասի, այլևս գոյություն չունի համապատասխանություն ՍՄԱՍՍ և Տոլենի դասակարգման M, E և P դասերի միջև։ ՍՄԱՍՍ դասակարգման մետաղական աստերոիդների բոլոր մյուս դասերը զբաղեցնում են միջանկյալ դիրքեր M, E և P դասերի միջև։ Մերձերկրային տարածության մեջ որոշ աստերոիդներ ունեն սպեկտրներ, որոնք չափազանց տարբերվում են ՍՄԱՍՍ դասակարգման ցանկացած դասից։ Հավանաբար, սա պայմանավորված է նրանով, որ այս մարմինները շատ ավելի փոքր են հիմնական աստերոիդների գոտում հայտնաբերված մարմիններից, և նրանց մակերևույթը կարող է լինել ավելի երիտասարդ և ավելի քիչ փոփոխված տարբեր ազդեցություններից, կամ կազմված է ավելի պարզ միներալներից։
Դասակարգման ապագան
Հետագա հետազոտությունների արդյունքում այս դասակարգումները կփոփոխվեն։ Այս պահին, ամեն դեպքում սպեկտրալ դասակարգումները, որոնք հիմնված են 1990-ների կատարված սպեկտրային ուսումնասիրությունների վրա, դեռևս համարվում են որպես ստանդարտ։ Գիտնականները մինչև այժմ չեն կարողացել գալ ընդհանուր հայտարարի առավել ճշգրիտ դասակարգման մասին, որը մեծ մասով պայմանավորված է մեծ քանակով աստերոիդների մասին տվյալների ստացման բարդությունով։ Այս պահին միանշանակ առանձնացված են 3 հիմնական աստերոիդների դասեր, նրանց քիմիական բաղադրության հիման վրա՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր Կատեգորիա:Աստերոիդների դասակարգում Կատեգորիա:Աստերոիդներ
Սերգեենկի
Սերգեենկի (Сергеенки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Պետրոգրադի կղզի
Պետրոգրադի կղզի (Петроградский остров) (Koivusaari՝ Կեչու կղզի), ցամաքային տարածք Ռուսաստանի Դաշնության Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում՝ Նևա գետի գետաբերանում։ Մտնում է Պետրոգրադի շրջանի մեջ։ Հին Պետերբուրգի ամենամեծ կղզին է, երկարությունը հասնում է 4,2 կմ, լայնությունը՝ 2,5 կմ։ Տարածքը 635 հեկտար է։ Հարավում՝ Երրորդության կամուրջով միացած է Կենտրոնական շրջանի հետ, Բիրժևոյ և Տուչկովի կամուրջներով՝ Վասիլիի կղզուն։ Հյուսիսում Մալո-Պետրովսկի կամուրջով՝ Պետրովսկի կղզուն, Լազարևսկի և Մեծ Կրեստովսկի կամուրջներով՝ Կրեստովսկի կղզուն։ Արևմուտքում՝ Վիբորգի շրջանին, միացած է Սամպսոնիևսկի և Գրենադերսկի, իսկ Ապտեկարսկի կղզու հետ՝ 7 փոքր կամուրջներով։
Անվանումներ
Ֆոմայի կղզու գյուղը, որ գտնվում էր Նևա գետի ափին՝ Ֆիննական ծոցի մոտ, ուներ շուրջ 30 տուն և 40 բնակիչ։ Նրանց մեջ հանդիպում էին նաև նախաքրիստոնեական անուններով մարդիկ՝ Իգոլին, Իգոլա, Ուսկալ, Իբասով, Իգանդուև։ Դրանից ոչ հեռու Լահթա գյուղն էր (lahti՝ ծոց, շուրթ), որի անունը պահպանվել է մինչ այժմ ։
Շվեդական տարեգրության մեջ (1640 թվական) Ֆոմայի կղզին, որպես Ինգերմանլանդիայի հատված, նշված է որպես Phomin Ostroff eller Koyfiusari, այսինքն Ֆոմայի կղզի կամ Կուիվուսաարի (Կեչու կղզի)։ Դրանից 2 դար առաջ՝ Նովգորոդի տարեգրության մեջ (1348 թվական), կղզուն տրվել էր կեչու անունը (Березовый остров), երբ պատմվում էր շվեդական թագավոր Մագնուս Էրիկսոնի Իժորայի արշավանքի մասին։ Օրեխովայա, ավելի ուշ՝ Նոտեբուրգ կամ Շլիսսելբերգ ամրոցի ճանապարհին թագավորը կայանել էր այստեղ։ Հատկանշական է, որ ըստ 1500 թվականի տարեգրության, Նևա գետի մյուս կողմում՝ Ֆոմին կղզու դիմացի ափին, կային երեք գյուղեր, և այդ տեղանքը կոչվում էր Ֆոմայի վերջույթ։ Պատմության մեջ անհայտ է մնացել այն Ֆոմայի կերպարը, ում անունով կոչվել են այս վայրերը։ Ամեն դեպքում, նա ապրել է 1348 թվականից հետո, քանի որ 14-րդ դարի տարեգրության մեջ կղզին նշվում է որպես Կեչու կղզի։ 15-րդ դարի տարեգրության մեջ արդեն կղզին կոչվում է Ֆոմայի։ 1676 թվականի շվեդական տարեգրության մեջ կղզին կոչվում էր Koiwosari eller Biorckenholm («Կեչու կղզի»՝ ֆիններենով և շվեդերենով)։
Պատմություն
1703 թվականին Պետրոս Մեծը Պետրոգրադի կղզուն կից Զայաչի կղզում սկսում է միջնաբերդի կառուցումը։ Այս ընթացքում նա բնակվում էր ներկայիս Երրորդության հրապարակում՝ հարավարևմտյան ծայրամասում։ Կղզին այդ ժամանակ անվանվում է Քաղաքային կղզի (Городской остров)։ Պետրոս Մեծի մահից հետո՝ 1725 թվականին, այն վերանվանվում է Պետերբուրգի կամ Սանկտ Պետերբուրգի կղզի (Петербургский/Санкт Петербургский остров)։ Հետագայում՝ 1720-ական թվականներին, վարչաքաղաքակն կենտրոնը այստեղից տեղափոխվում է Վասիլիի կղզի։ 1730-ական թվականներին սկիզբ է դրվում Կրոնվերկի քարե տների կառուցումը։ Այս ամենի արդյուքնում կղզին աստիճանաբար արվարձանային դիրք է գրավում։
Ամենահին գլխավոր պողոտաներից մեկը՝ Մեծ պողոտան (Большой проспект), թվագրվում է 1730-ական թվականներին։ Այն շարունակվում է Վասիլիի կղզում։ Վերջինիս հյուսիս-արևելքից Պետրոգրադի կղզու հարավ-արևմուտքին փողոցը միանում է Տուչկով կամրջի միջոցով։ Կղզում հիմնվում են Յամբուգի, Կոպորի, Սանկտ Պետերբուրգի և Բելոզերսկի թաղամասերը, և նոր ճանապարհը միավորում է նրանց։ 1860 թվականին այստեղ գործարկվում է առաջին ձիակառքը, որին 1908 թվականին հաջորդում է տրամվայը, իսկ 1948 թվականին՝ տրոլեյբուսը ։
Հաջորդ հիմնական փողոցը Կամեննոօստրովսկի պողոտան է, որը հատվում է Մեծ պողոտային Լև Տոլստոյի հրապարակի հյուսիսում՝ հասնելով մինչև ժամանակակից Երրորդության կամուրջ։ Պողոտան նախագծվել էր 18-րդ դարում՝ Կրոնվերկից մինչև Կամեննի կղզի։ 1820-ական թվականներին այն հատուկ ընդգծված մայթերով փողոց էր։ 1870-ական թվականներին այս փողոցում հայտնվում է ձիակառքը, որը 1909 թվականին փոխարինվում է տրամվայով։ 1903 թվականին պողոտան ընդլայնվում է և ստանում ժամանակակից տեսքը ։
Կղզին Պետրոգրադի անունը ստացել է 1914 թվականին, երբ այդպես է վերանվանվել Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքը ։
Տեսարժան վայրեր
Պետրոգրադի կղզում գտնվում են հայտնի համալսարաններ և գիտահետազոտական կենտրոններ։ 1897 թվականին Լև Տոլստոյի փողոցում հիմնադրվում է Պավլովի անվան Բժշկական համալսարանը՝ որպես առաջին բժշկական իգական ինստիտուտ ։
Սանկտ Պետերբուրգի Ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների ինստիտուտը Ռուսաստանի առաջատարներից է իր ոլորտում ։ Այստեղ է նաև Մոժայսկու անվան ռազմաինժեներական ակադեմիան։
Պատմական կարևորագույն նշանակություն ունի Հոկտեմբերյան Մեծ հեղափոխության «մասնակից» լեգենդար Կրեյսեր Ավրորան։ 1956 թվականին խարիսխ գցելով Մեծ Նևկա գետի ափին՝ այն մինչև այժմ թանգարան է։ Այստեղ 1896 թվականին նկարահանվել առաջին շարժանկարը, որի հիման վրա հետագայում ստեղծվել է Լենֆիլմ կինոստուդիան։ Այստեղ է գտնվում Բալթիկայի տունը, Հոբելյանական մարզահամալիրը, Սանկտ Պետերբուրգի պլանետարիումը, կենդանաբանական այգին, Գորկու անվան այգին, Սանկտ Պետերբուրգի մզկիթն ու սինագոգը, մի քանի թատրոններ և թանգարաններ։
Լաուռիմյաե
Լաուռիմյաե (Laurimäe), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վառստու շրջանում։
Պետրոգրադի կղզի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի կղզիներ
Լաուռիմյաե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վառստու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սարգիս Բաղդասարյան (այլ կիրառումներ)
Սարգիս Բաղդասարյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Աստերոիդների խմբեր
Աստերոիդների խմբեր կամ փոքր մոլորակների խմբեր փոքր մոլորակների բազմություններ են որոնք ունեն հիմնականում նման ուղեծրեր։ Խմբերի անդամները հիմնականում իրար հետ կապված չեն, ինչպես աստերոիդների ընտանիքները, որոնք հիմնականում առաջացել են մեկ հիմնական մարմնի տարանջատման արդյունքում։ Ընդունված է անվանել աստերոիդների խմբերը խմբի աստերոիդներից առաջին հայտնաբերվածի անունով, որը հաճախ հանդիսանում է նաև ամենամեծը։
Վուլկանոիդներ
Վուլկանոիդներ, հիպոթետիկ աստերոիդներ, որոնք կարող են ունենալ ուղեծրեր, Արեգակից 0,08-ից 0,21 ա. մ. միջև ընկած դինամիկորեն կայուն գոտում, այսինքն Մերկուրիի ուղեծրի ներսում։ Մինչև այժմ վուլկանոիդներ չեն հայտնաբերվել։
Տես նաև
Կատեգորիա:Աստերոիդների դասակարգում Կատեգորիա:Աստերոիդներ
Լեհաստանի Սահմանադրություն
Լեհաստանի սահմանադրություն (Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej), ընդունվել է 1997 թվականի ապրիլի 2-ին՝ Ազգային ժողովի կողմից՝ կոմունիստական բռնատիրության հետևանքների վերացման ու սոցիալական արդարության սկզբունքների ներդրման նպատակով։ 1997 թվականի մայիսի 25-ին կայացած ազգային հանրաքվեով հավանության արժանացած տեքստը իրավակիրառության մեջ մտավ նույն տարվա հոկտեմբերի 17-ին։
Պատմական սահմանադրություններ
Առաջին տեղում հիշատակվում է Լեհաստանի թագավորության ու Լեհա-լիտվական համագործակցության 1374 թվականի սեպտեմբերի 17-ին՝ Լուի Անդեգավինի կողմից Կոշիցեին տրված գլխավոր Առավելությունը՝ Լեհաստանի գահն իր դստերը՝ Յադվիգային փոխանցելու նպատակով։ Կոշիցեի Առավելությամբ Լեհաստանի թագավորը վերացրեց բոլոր հարկերը՝ բացի ազնվականության (լեհ.՝ szlachta ) հարկից։ Պատմական համատեքստում հիշատակվում է նաեւ 1590 թվականի Սեյմի սահմանադրությունը։ Գրեթե երկու հարյուրամյակ անց՝ 1768 թվականին, Կարդինալների օրենքը կարեւոր քայլ հանդիսացավ Լեհական իրավունքի համակարգման ուղղությամբ։
1791 թվականի մայիսի 3-ի Մայիսյան սահմանադրությունն իր բնույթով Եվրոպայում առաջինը համարվեց։ Այն կարգավորեց Լեհա-լիտվական դաշնային համագործակցության երկարատև քաղաքական ազդեցությունը, քաղաքական հավասարություն մտցրեց քաղաքաբնակների ու ազնվականների միջև,իսկ գյուղաբնակներին կառավարության պաշտպանության ներքո առավ։
Լեհաստանի երկրորդ հանրապետության գոյության ընթացքում՝ 1919-39 թվականներին, Լեհաստանն ուներ երեք սահմանադրություն՝ 1919 թվականի Փոքր, 1921 թվականի Մարտյան ու 1935 թվականի Ապրիլյան սահմանադրությունները Մինչդեռ, Լեհաստանի ժողովրդական հանրապետության գոյության ընթացքում՝ 1945-89 թվականներին, Ազգային ազատագրության Լեհական կոմիտեի ընդունած Մանիֆեստը դատապարտեց 1935 թվականի Ապրիլյան սահմանադրությունն՝ այն որակելով անօրինական ու ֆաշիստական։ Իսկ մինչ նոր սահամանադրության ընդունումը՝ 1947 թվականի Փոքր սահմանադրությունը, կիրառվեց 1921 թվականի Մարտյան սահմանադրությունը, որը հինգ տարի անց փոխարինվեց 1952 թվականի Լեհաստանի  ժողովրդական հանրապետության սահմանադրությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեհաստանի սահմանադրություններ