cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կիրա Մուրատովա
Կիրա Գեորգիևնա Մուրատովա (Кіра Георгіївна Мура́това, օրիորդական ազգանունը՝ Կորոտկովա, ), ուկրաինացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և դերասանուհի։ Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1990), Ուկրաինայի Տարաս Շևչենկոյի անվան պետական մրցանակի դափնեկիր (1997)։
Կենսագրություն
1961 թվականին Կիրա Մուրատովան դարձել է Օդեսայի կինոստուդիայի ռեժիսոր։ Որպես սցենարիստ և ռեժիսոր՝ Կիրա Մուրատովան իր առաջին աշխատանքը՝ «Կտրուկ զառիթափ մոտ» կարճամետրաժ ֆիլմը, նկարահանել է 1962 թվականին իր ապագա ամուսնու՝ Ալեքսանդր Մուրատովի հետ միասին։ Երկու տարի անց նրանք միասին նկարահանել են «Մեր ազնիվ հացը» լիամետրաժ ֆիլմը։
Իր առաջին ինքնուրույն ֆիլմերում՝ «Կարճ հանդիպումներ» (1967) և «Երկար լարեր» (1971), Կիրա Մուրատովան հայտարարել է իր հետաքրքրությունը ժամանակակից բարոյակն խնդիրների ու մարդկային ոչ միանշանակ բնավորությունների վերաբերյալ (ֆիլմերը չեն ցուցադրվել մինչև Վերակառուցումը)։
Օդեսայի կինոստուդիայի ղեկավարության հետ պատահած սկանդալներից հետո Կիրա Մուրատովան ստիպված է եղել Օդեսայից տեղափոխվել Լենինգրադ, որտեղ «Լենֆիլմում» նկարահանել է «Ճանաչելով աշխարհը» (1978)։ Այդ ժամանակ էլ նա ծանոթացել է նկարիչ Եվգենի Գոլուբենկոյի հետ, ով դարձել է նրա երկրորդ ամուսինն ու նրա գրած սցենարների համահեղինակը։ Կիրա Մուրատովայի առավել նշանակալի աշխատանքներից են «Ճակատագրի փոփոխություն» (1987) և «Ասթենիկ համաշխատնիշ» (1989) ֆիլմերը, որ արժանացել են քննադատների ու հասարակության ուշադրությանը։ «Ասթենիկ համաշխտանիշ» ֆիլմը ներկայացվել է Բեռլինի 40-րդ կինոփառատոնի ժյուրիի հատուկ մրցանակի՝ «Արծաթե արջի» (1990 թվական), և «Նիկա» մրցանակի որպես լավագույն խաղարկային ֆիլմ (1991 թվական)։
«Հավերժ վերադարձ»ֆիլմի պրեմիերայից հետո Կիրա Մուրատովան հայտարարել է, որ այլևս ֆիլմեր չի նկարահանի ։
Կիրա Մուրատովայի ֆիլմերում նկարահանվել են Վլադիմիր Վիսոցկին, Գեորգի Դելիևը, Օլեգ Տաբակովը, Զինաիդա Շարկոն, Նինա Ռուսլանովան, Ռենատա Լիտվինովան, Ալլա Դեմիդովան, Նատալյա Բուզկոն։
Կիրա Մուրատովան համագործակցել է կոմպոզիտորներ Օլեգ Կարավայչուկի և Վալենտին Սիլվեստրովի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կին սցենարիստներ Կատեգորիա:«Նիկա» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Փառքի ճանապարհին
«Փառքի ճանապարհին» (Bound for Glory), ամերիկյան գեղարվեստական ֆիլմ՝ նկարահանված 1976 թվականին Հել Էշբիի կողմից։ Այն ազատորեն մեկնաբանում է ֆոլկ երգիչ Վուդի Գատրիի մասին ինքնակենսագրական գիրքը  (գրված՝ 1943 թվականին), որտեղ թափառաշրջիկի տեսանկյունից նկարագրում է Մեծ ճգնաժամի տարիների կյանքը։ Գատրիի դերը, որն ի սկզբանե նախատեսված է եղել Թիմ Բակլիի համար, արդյունքում խաղացել է Դևիդ Քերադայնը։ Ֆիլմում նկարահանվել են նաև Ռոնի Կոքսը, Մելինդա Դիլոնը, Գեյլ Ստրիկլենդը, Ջոն Լենեն, Ջի-Տու Կումբուկան և Ռենդի Քուեյթը ։
«Փառքի ճանապարհին» ֆիլմը առաջինն է, որում գյուտարար–օպերատոր Հարեթ Բրաունը օգտագործել է իր նոր Steadicam համակարգը՝ շարժվող տեսարանների նկարահանման համար ։ 1977 թվականին գլխավոր օպերատոր Հասկել Ուեկսլերը ստացել է «Օսկար» մրցանակ՝ «Լավագույն օպերատորական աշխատանք» անվանակարգում, իսկ 1977 թվականին Հարեթ Բրաունը և Cinema Products Corp ընկերության տեխնիկական աշխատակազմը Ջոն Յուրգենսոնի գլխավորությամբ արժանացել են 1978 թվականի Օսկար կինոմրցանակին՝ գիտատեխնիկական նվաճումների համար։
Ֆիլմի գլխավոր իրադարձությունները և կերպարները, բացի Վուդի Գատրիից և նրա առաջին կնոջից՝ Մերիից, ամբողջությամբ մտացածին (հորինված) են։ Ֆիլմը ավարտվում է Գատրիի ելույթով, ով ուղևորվել էր Նյու Յորք և կատարել իր ամենահայտնի «God Blessed America» (հետագայում՝ «This Land Is Your Land») երգը, բայց իրականում երգը գրվել է 1940 թվականին Նյու Յորքում և թողարկվել հինգ տարի հետո միայն։
Սյուժե
1936 թվական։ Վուդրո Ուիլսոնը՝ «Վուդի» Գատրին, և կինը՝ Մերին, իրենց երկու դուստերի հետ համեստ կյանք են վարում Տեխաս նահանգի Պամպա քաղաքում։ Ժամանակի մեծ մասը Գատրին կիթառ է նվագում, նկարում ցուցանակներ՝ չնչին վաստակով մի կերպ պահելով գոյությունը։ Իր քաղաքում հզոր փոշոտ փոթորիկ լինելուց հետո, որն ստացավ Փոշոտ կաթսա անվանումը, Գատրին թողնում է ընտանիքը և որոշում ուղևորվել Կալիֆոռնիա աշխատելու, որպեսզի հետագայում ընտանիքի անդամները ևս տեղափոխվեին իր մոտ։ Ճամփորդելով ավտոստոպով, գնացքով և ոտքով՝ նա առնչվում է մեծ թվով մարդկանց հետ, որոնց՝ երջանիկ կյանքի մասին երազանքները փշրվել են Կալիֆոռնիայում աշխատանքի բացակայության, աշխատանքի ծանր պայմանների և ոստիկանների ու տեղաբնակների դաժանության պատճառով։ Աշխատավորների սեզոնային ճամբարներից մեկում, որտեղ ապրում է Գատրին, ժամանում է երգիչ Օզարկ Բյուլը, ով իր երգերով զվարճացնում է մարդկանց, ինչպես նաև կազմակերպում գործադուլ՝ ընդդեմ դաժան գործատուների։ Օզարկը բոլոր աշխատավորներին, ովքեր ունեին երաժշտական գործիքներ, առաջարկում է միասին կատարել երգը։ Վուդիի երգերից տպավորված՝ նա վերջինիս ներկայացնում է ռադիոկայանի սեփականատիրոջը, որտեղ ելույթ է ունենում։ Վուդին տեղ է զբաղեցնում եթերում, և նրանք երկուսով ազատ ժամերին շրջում են սեզոնային ճամբարներով և պլանտացիաներով, աշխատավորներին հորդորում միանալ արհմիություններին։ Բավականաչափ գումար վաստակելով՝ Գատրին կնոջն ու դուստրերին տեղափոխում է իր մոտ։
Ռադիոկայանի հովանավորները չեն հավանում Գատրիի բողոքական երգերը, և նրան արգելում են եթերում կատարել երկիմաստ երգեր։ Չհամաձայնվելով այդ ամենի հետ՝ հպարտ Գատրին թողնում է ռադիոկայանի աշխատանքը և ընդունում նրա հետքի վրա ընկած երաժշտական գործակալի՝ ողջ երկրի համերգային հարթակներում ելույթ ունենալու առաջարկը։ Մերին վիճում է ամուսնու հետ նրա՝ աշխատանքից դուրս գալու և կանոնավոր եկամտից հրաժարվելու պատճառով (Գատրին ընտրել էր թափառաշրջիկ երաժշտի կյանքը)։ Նա, առանց գրություն թողնելու, լքում է ամուսնուն՝ իր հետ տանելով երեխաներին։ Երաժշտական գործակալը Գատրիին ներկայացնում է հյուրանոցներից մեկի սեփականատերերին։ Վերջիններս տպավորված են նրա կատարմամբ և վեցամսյա ելույթի պայմանագիր են առաջարկում։ Նրանք առանձին քննարկում են իմիջի և երգացանկի ուղղման պլանները։ Գատրին լսում է այդ ամենը և, չցանկանալով էստրադային երգիչ դառնալ, ով երգում է «մարտինի խմողների և գառան ոտ խժռող պճնամոլների առջև», հեռանում է այդտեղից։ Նա բարձրանում է դեպի Նյու Յորք գնացող բեռնատար գնացքը և երգում իր ամենահայտնի երգը՝ «This Land Is Your Land»:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:1976 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Համաշխարհային ճգնաժամի մասին ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:United Artists ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1930-ականներին Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Ամուլսարի հանքավայր
Ամուլսարի հանքավայր (նաև՝ Ամուլսարի ոսկու հանք), ոսկու հանքավայր Հայաստանի Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերի սահմանին՝ Զանգեզուրի լեռնաշղթայի հյուսիսային (Ամուլսար), հյուսիս-արևմտյան ճյուղավորումների մասում։ Հանքային երևակումները գտնվում են 2500-2988մ բացարձակ բարձրությունների վրա ։ Հանքի շահագործման թույլտվությունը պատկանում է Լիդիան Արմենիա ընկերությանը։
Համաձայն Լիդիան Արմենիա ընկերության տարածած տեղեկատվության՝ Ամուլսարի հանքավայրի հաստատված ընդհանուր պաշարները կազմում են 89376.3 հազար տոննա հանքաքար, 73733 կգ ոսկի, 294.367 տոննա արծաթ ։
Ամուլսարի հանքի շահագործումն արժանացել է հայաստանյան հասարակական, մասնագիտական որոշակի շրջանակների սուր քննադատությանը      ։
Հնչեցված որևէ քննադատություն այդպես էլ գիտական հիմնավորում չի ստացել։ Հայաստանյան և միջազգային տարբեր գիտական շրջանակներ ներկայացնող մասնագետներ Ամուլսարի ծրագիրը համարել են Հայաստանում բնապահպանական առումով ամենաուսումնասիրված և լավ կառավարվող ծրագիրը     ։
Երկրաբանական հետազոտություններ
2005 թվականից Ամուլսարի հանքավայրի տարածքում երկրաբանահետախուզական աշխատանքներ է սկսել իրականացնել «Գեոթիմ» ընկերությունը (ներկայիս` Լիդիան Արմենիա)։ Հայ և օտարերկրացի երկրաբանների խումբը` Թիմ Քոֆլինի և Հայկ Ալոյանի գլխավորությամբ, իրականացրած լայնածավալ երկրաբանահետախուզական աշխատանքների արդյունքում հայտնաբերել և հետախուզել է Ամուլսարի ոսկեբեր քվարցիտների հանքավայրը։
2011թ.-ին Լիդիանը Mining Journal-ի կողմից արժանացել է «Հատկանշական նվաճումներ» մրցանակին Ամուլսարի հանքի հայտնագործման և հետախուզական աշխատանքների համար։
Ամուլսարի հանքային գոտում իրականացված երկրաբանական ուսումնասիրության աշխատանքների արդյունքում առանձնացվել են Տիգրանես-Արտավազդես միացյալ, Էրատո, Արշակ և Օրոնտես տեղամասերը` իրենց ուրույն ներքին կառուցվածքներով։
ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հաստատվել են Տիգրանես-Արտավազդես, Էրատո տեղամասերի պաշարները, որոնց շահագործման իրավունքը 2014թ. Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից տրվել է Լիդիան Արմենիային։
Հանքաքարից մետաղների կորզումը նախատեսված է իրականացնել կույտային տարրալվացման եղանակով, ինչն առաջին անգամ է կիրառվելու Հայաստանում ։
Համաձայն 2018 թվականի հուլիսի 20-ին Հայաստանի Հանրապետության Քննչական կոմիտեի տարածած տեղեկատվության՝ ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչությունում հարուցվել է քրեական գործ՝ ՀՀ բնապահպանության նախարարության պաշտոնատար անձանց կողմից շրջակա միջավայրի աղտոտման մասին տեղեկությունները դիտավորությամբ թաքցնելու առերևույթ դեպքի առթիվ։ Մինչ այժմ տվյալ գործի նախաքննությունը, որը տևում է գրեթե 3 տարի, շարունակվում է, և որևէ անձի դեռևս մեղադրանք առաջադրված չէ։
Լիդիան Արմենիա
Լիդիան Արմենիա ընկերությունը հիմնադրվել է 2005թ.: Ընկերության 100% բաժնետերն է կանադա-ամերիկյան «Լիդիան Կանադա Վենչուրս» ՓԲԸ-ն ։ Ընկերության համահիմնադիր և 2005թ.-ից ի վեր գործադիր տնօրեն է հանդիսանում երկրաբանական գիտությունների թեկնածու Հայկ Ալոյանը։
Մինչև 2020թ. մայիսը ընկերության 100% բաժնետերն է հանդիսացել Մեծ Բրիտանիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի Միացյալ Թագավորության պաշտպանության տակ գտնվող Ջերսի կղզում գրանցված, Տորոնտոյի ֆոնդային բորսայում ցուցակված Լիդիան Ինթերնեյշնլ բաց բաժնետիրական ընկերությունը ։
Ըստ պաշտոնական աղբյուրների տարբեր ժամանակներում Լիդիան Ինթերնեյշնլի բաժնետերերի ցանկում են եղել ինստիտուցիոնալ և մասնավոր բազմաթիվ ներդրողներ։ Այդ թվում Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկը, Միջազգային ֆինանսական կորպորացիան, Amber Capital, Franklin Resources , Donald Smith Value Fund LP , Sprott Resources , Van Eck և բազմաթիվ այլ ինստիտուցիոնալ և մասնավոր ներդրողներ։ 2016թ. մայիսից ընկերությունը ներգրավել է ավելի քան 420 մլն ԱՄՆ դոլար հիմնական երեք խոշոր ինստիտուցիոնալ ներդրողներից` Resource Capital Funds, Orion Mine Finance , Osisko Gold Royalties , Ամուլսարի ծրագրի շինարարության համար ։ Ծրագրի ֆինանսավորմանը նաև մասնակցել են ING Bank-ը , CAT Finance-ը և Ameriabank-ը ։
2020թ. Լիդիան Ինթերնեյշնլը վերակառուցման գործընթացի արդյունքում ապացուցակվեց Տորոնտոյի ֆոնդային բորսայից, Լիդիան Արմենիայի 100% բաժնետեր դարձավ Լիդիան Կանադա Վենչուրս ՓԲԸ-ն, որի սեփականատերերն են հանդիսանում ամերիկյան Orion Mine Finance և կանադական Osisko Gold Royalties ընկերությունները։
Տարբեր ժամանակներում հանրության մեջ քննարկումներ են եղել առ այն, որ Հայաստանի նախագահ Արմեն Սարգսյանը հանդիսանում է Լիդիանի սեփականատեր, կամ ֆինանսական այլ կապեր ունի Ամուլսարի ծրագրի հետ։ Այս թեմային անդրադաձել են թե ընկերությունը, թե Արմեն Սարգսյանը` հերքելով այդ տեղեկատվությունը  ։ Մասնավորապես 2013թ. մարտ ամսին ըստ ընկերության ներկայացրած հաղորդագրության Արմեն Սարգսյանը միացել է Լիդիան Ինթերնեյշնլի տնօրենների խորհրդին։ Տնօրենների խորհրդի անդամի պաշտոնը ոչ գործադիր պաշտոն է ։ Նույն թվականի սեպտեմբերին Արմեն Սարգսյանը հեռացել է Տնօրենների խորհրդի կազմից Մեծ Բրիտանիայի միացյալ թագավորությունում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան նշանակվելու կապակցությամբ ։
Ընկերության պարտավորվել է առաջնորդվել Էկվատորյան սկզբունքներով, Միջազգային ֆինանսական կորպորացիայի (IFC) և Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի (EBRD) կատարողական չափանիշներով և պահանջներով ։
Լիդիան Արմենիայի բնապահպանական թիմը տ.գ.թ. Արմեն Ստեփանյանի գլխավորությամբ և տեղական ու միջազգային մասնագետների ներգրավմամբ 2008թ. սկսել է իրականացնել Ամուլսարի հանքի բնապահպանական և սոցիալական ուսումնասիրությունները և բնապահպանական կառավարման նախագծումը։
Ընկերությունը համաձայն Հայաստանի օրենսդրության իրականացրել է Ծրագրի Շրջակա միջավայրի ազդեցության գնահատում (ՇՄԱԳ), ինչպես նաև առաջին անգամ Հայաստանի հանքարդյունաբերության ոլորտում՝ Բնապահպանական և սոցիալական ազդեցությունների գնահատում (ԲՍԱԳ) ։ ԲՍԱԳ-ը Էկվատորյան սկզբունքներով առաջնորդվող միջազգային ֆինանսական կորպորացիաների և բանկերի պահանջն է՝ որևէ ծրագրում ներդրումներ իրականացնելու համար։ Համաձայն Լիդիան Արմենիայի պաշտոնական տեղեկատվության` այդ փաստաթղթերի կազմման վրա ընկերությունը ծախսել է ավելի քան 6 միլիոն ԱՄՆ դոլար՝ ներգրավվելով միջազգային և տեղական գիտական հաստատություններ (Wardell Armstrong International, Golder Associates, Global Resource Engineering, Treweek Environmental Consultants, Environmental Resource Management, LUC, ՀՀ ԳԱԱ բուսաբանության ինստիտուտ, ՀՀ ԳԱԱ կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոն և այլն)։ Ըստ ոլորտի տարբեր մասնագետների այս փաստաթղթերը իրենց ծավալով և որակով աննախադեպ են Հայաստանում ։
Ամուլսարի ծրագրի տնտեսական ազդեցությունը
Ըստ Լիդիան Արմենիայի գործադիր տնօրեն Հայկ Ալոյանի կառուցման փուլում Ամուլսարի հանքավայրը աշխարհում հանքարդյունաբերական ամենախոշոր ծրագրերից մեկն էր և Հայաստանում ամենախոշոր միջազգային ներդրումը ։ Ինչպես ներկայացրել է Հայկ Ալոյանը ծրագրի շրջանակում երկրաբանահետախուզական աշխատանքների համար ներդրվել է ավելի քան 90 միլիոն ԱՄՆ դոլար, իսկ շինարարության փուլում 370 միլիոն ԱՄՆ դոլար ։ Մինչև Ամուլսարի ճանապարհների շրջափակումը շինարարության ընթացքում Ամուլսարի ծրագրում ներգրավված է եղել ավելի քան 1300 մարդ, որոնցից գրեթե 500-ը` Ամուլսարի ազդակիր համայնքներից։
Համաձայն ընկերության հրապարակած մամուլի հաղորդագրությունների` 2008թ.-ից մինչ օրս Լիդիան Արմենիան միայն հողի վարձակալության դիմաց Ամուլսարի ազդակիր համայնքների բյուջեներ է վճարել ավելի քան 7 միլիոն ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ   ։
Ըստ ընկերության տնօրենների խորհրդի անդամ Ջեֆֆ Քոուչի ընկերությունը նախատեսում է ներդնել ևս մոտ 200 միլիոն ԱՄՆ դոլար հանքի շինարարությունը ավարտին հասցնելու համար ։ Ըստ նույն աղբյուրի Ամուլսարի ծրագրի շինարարության այս փուլում ստեղծվելու է մինչև ուղղակի 1000 աշխատատեղ և հետագա 10 տարիներին հանքարդյունահանման ընթացքում` 750 մշտական ուղղակի աշխատատեղ և 200 մշտական կապալառուներ ։
Ըստ ընկերության ներկայացրած հաշվարկների Լիդիան Արմենիայի կողմից միայն վճարվելիք ռոյալթիները և շահութահարկը տարեկան կազմելեու են 60-70 մլն ԱՄՆ դոլար։ Ակնկալվում է, որ շահագործման փուլում Լիդիան Արմենիան լինելու է թոփ 5 խոշոր հարկատուների շարքում։
Միջազգային փորձը և ստանդարտները Ամուլսարի ծրագրում
Ամուլսարը Հայաստանում առաջին և դեռևս միակ հանքարդյունաբերական ծրագիրն է, որ իրականացրել է Միջազգային ֆինանսական կորպորացիայի և Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի չափանիշներին համապատասխան բնապահպանական և սոցիալական ազդեցությունների գնահատում (ԲՍԱԳ) և մոնիտորինգ  ։ ԲՍԱԳ-ը փաստաթուղթը այն հիմքն է, որի հիման վրա միջազգային ֆինանսական կորպորացիաները և բանկերը համաձայնում են ներդրումներ անել այս կամ այն ծրագրում։
Ընկերությունը նաև առաջինն է Հայաստանում, որն անդամակցում է Ցիանիդի կառավարման միջազգային օրենսգրքին։ Ամուլսարի ծրագիրը նախաարտադրական սերտիֆիկատ ստացած հինգերորդ ծրագիրն է աշխարհում և առաջին հանքարդյունաբերական ծրագիրը Հայաստանում, որը սերտիֆիկացում է անցել Ցիանիդի կառավարման միջազգային օրենսգրքի 2016 թվականին կատարված փոփոխություններից հետո, որոնք ներառում են ավելի խիստ աուդիտորական ուղեցույցներ  ։ Օրենսգիրքը կարգավորվում է ոսկու արդյունահանման համար ցիանիդի արտադրությանը, տեղափոխմանը և կիրառմանը վերաբերող հարցերը։ Ցիանիդի օրենսգիրքը արդյունաբերության ոլորտում կամավոր սկզբունքներով գործող նախաձեռնություն է, որին կարող են միանալ ցիանիդի միջոցով ոսկու արդյունահանմամբ զբաղվող, ինչպես նաև ցիանիդ արտադրող և տեղափոխող պատասխանատու ընկերությունները։ Ցիանիդի կառավարման միջազգային օրենսգիրքը մշակվել է ՄԱԿ-ի Բնապահպանական ծրագրի հովանու ներքո՝ բազմաշահառու համակարգող կոմիտեի կողմից։
2017թ. Լիդիան Արմենիան առաջին անգամ Հայաստանում նաև նախաձեռնել է Ամուլսարի ծրագրի Անկախ խորհրդատվական խմբի ստեղծումը ։ Խմբում ընդգրկված են եղել բնապահպանական և սոցիալական ոլորտներում հայաստանյան և միջազգային փորձագետներ։ Խումբը նախագահել է պատասխանատու հանքարդյունաբերության և կոնֆլիկտների կառավարման ոլորտում միջազգային փորձագետ, Նելսոն Մանդելայի խորհրդական դոկտոր Ջոն Հարքերը  ։ 2018թ. մայիսին Խումբը հրապարակել է առաջին զեկույցը Ամուլսարի ծրագրի վերաբերյալ ։ Ամուլսարի Անկախ խորհրդատվական խումբը իր զեկույցում խորհուրդ է տվել որպեսզի Լիդիան Արմենիան համագործակցի քաղհասարակության հետ և այդ կերպ ցույց տա ընկերության ազդեցության բացակայությունը ջրի, կենսաբազմազանության վրա և դրական ազդեցությունը մարդկանց կենսակերպի վրա։
Լիդիան Արմենիան ներմուծել է և պրակտիկայում իրականացրել է Հայաստանում աշխատանքային անվտանգության և առողջության միջազգային չափանիշները, փորձը և մշակույթը։ 2018թ. Լիդիան Արմենիան Ամուլսարի ծրագրում գրանցել է 2 մլն մարդ/ժամ աշխատանք առանց որևէ պատահարի ։
Ամուլսարի ծրագրի հնարավոր ռիսկեր
«Լիդիան Արմենիա» ընկերության կողմից Ամուլսարի հանքի շահագործման հնարավոր ռիսկերի վերաբերյալ հասարակական տարբեր շերտեր, փորձագետներ, բնապահպաններ իրենց մտահոգություններն են բարձրաձայնել, որոնք կապված են Ջերմուկի հանքային ջրերի աղտոտման, մոտակա ջրամբարների (այդ թվում՝ Կեչուտի ջրամբարի), գետերի (Արփա), գետակների, Սևանա լճի, ցիանիդի օգտագործման       ։
Հնչեցված մտահոգություններն այդպես էլ գիտական հիմնավորում չեն ստացել։ Հայաստանյան և միջազգային տարբեր գիտական շրջանակներ ներկայացնող մասնագետներ Ամուլսարի ծրագիրը համարել են Հայաստանում բնապահպանական առումով ամենաուսումնասիրված և լավ կառավարվող ծրագիրը
«Լիդիան Արմենիա» ընկերության գործադիր տնօրեն Հայկ Ալոյանը նշված վնասների և հնարավոր ռիսկերի առկայությունը հերքել է՝ դրանք անվանելով խեղաթյուրումներ ։
Հանքավայրի շահագործման դեմ պայքար
2018 թվականին, երբ հանքավայրի շահագործման օրինական թույլտվություն ստացած «Լիդիան Արմենիա» ընկերությունն արդեն ավարտին էր հասցնում հանքավայրի շինարարական աշխատանքները, հանքի բացման դեմ հանդես եկող շարժումը սկսեց առավել ակտիվացնել իր պայքարը։ Այդ հանգամանքին նպաստեցին այն, որ «Լիդիան Արմենիա» ընկերության կողմից իրականացվող շինարարական աշխատանքների ընթացքում վնասեցին Գնդեվազ գյուղ տանող խմելու ջրագիծը, հորդառատ անձրևների պատճառով թարմ կառուցված ջրահեռացման ուղիների մակերեսից լվացված հողը լցվել էր Արփա գետը, ինչի պատճառով տվյալ հատվածում հոսքը պղտորվել էր։
Հարակից համայնքների մի խումբ բնակիչները փակեցին դեպի հանքավայր տանող ճանապարհներ, որպեսզի «Լիդիան Արմենիա» ընկերությունը չկարողանա հանքավայրի շահագործումը սկսելու համար շինարարական աշխատանքներն ավարտին հասցնի, ինչի հետևանքով, համաձայն Լիդիան Արմենիայի տարածած տեղեկատվության, 1000 ավելի քաղաքացիների` այդ թվում մոտ 500 մարդ Ամուլսարի հարակից համայնքներից, զրկվեցին իրենց աշխատանքից։
Լիդիան Արմենիան Ամուլսարի ճանապարհների շրջափակումը վերացնելու պահանջով 2018 թ. մի քանի անգամ դիմել է Հայաստանի ոստիկանություն, սակայն ոստիկանությունը Ընկերության մասնավոր տարածք շրջափակումը չի վերացրել, ինչի արդյունքում ընկերությունը բազմիցս մեղադրել է Հայաստանի ոստիկանությանը անգործունթյան մեջ ։ 2019 թ. ապրիլին Հայաստանի վարչական դատարանը Ամուլսարի ճանապարհների շրջափակումը ճանաչեց անօրինական և պարտավորեցրեց Հայաստանի Ոստիկանությանը վերացնել ներխուժումը և հեռացնել անձանց ու նրանց գույքը ընկերությանը պատկանող տարածքից՝ ապահովելով Լիդիան Արմենիայի ազատ մուտքը Ամուլսարի տարածք ։ Վերջնականապես դեպի Լիդիան Արմենիայի մասնավոր տարածքից ներխուժումը վերացվեց 2020 թ. սեպտեմբերին։
Ըստ համայնքների բնակիչների վկայությունների՝ ապօրինություն իրականացնող անձինք Ամուլսարի ազդակիր համայնքներում՝ հատկապես Ջերմուկ և Գնդեվազ համայնքներում, վախի մթնոլորտ էին ստեղծել և ահաբեկում էին բոլոր նրանց, ովքեր արտահայտում էին իրենց կարծիքի հետ չհամընկնող կարծիք ։
2018 Հուլիսի 28-ի առավոտյան, երբ լրացավ Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման դեմ բողոքող մոտակա բնակավայրերի (Ջերմուկ, Գնդևազ, Կեչուտ) բնակիչների և նրանց միացած բնապահպանների ու ակտիվիստների կողմից դեպի հանքավայր տանող ճանապարհների շրջափակման 7-րդ օրը, «Լիդիան Արմենիա» ընկերության աշխատակիցները փակեցին դեպի Ջերմուկ քաղաք տանող ճանապարհն ու Երևան - Գորիս ավտոճանապարհը։
Ամուլսարի ազդակիր համայնքների բնակիչները տարբեր հայտարարություններով, ստորագրահավաքներով, Ազգային ժողովի և կառավարության դիմաց ցույցերով, բաց նամակներով իրենց աջակցությունն են հայտնել Ամուլսարի ծրագրին և Լիդիան Արմենիային
Խնդրի լուծման համար իշխանությունները մի շարք միջոցներ են ձեռնարկել՝ հանդիպել են ցուցարարների հետ , վարչապետի մակարդակով կոչ է արվել բացել հանք տանող ճանապարհները , մի շարք պաշտոնյաներ մեկնել են դեպքի վայր խնդիրը հասկանալու համար , կազմակերպվել է եռակողմ հանդիպումներ ։
Լիդիան Արմենիայի շուրջ տեղի ունեցող զարգացումները և Ամուլսարի ծրագրի կասեցումը իրենց բացասական ազդեցությունը ունեցան Հայաստանում օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների, երկրի ներդրումային հեղիանկության վրա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ոսկու հանքավայրեր Կատեգորիա:Հանքավայրեր այբբենական կարգով
Սոլոդովկա
Սոլոդովկա (Солодовка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլգոգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բուրլուկ գետի ձախ ափին՝ 14 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մեդվեդիցա գետն է, գետի ենթաավազանը Խյոպրա և Հյուսիսային Դոնցա գետերն են։ Գետավազանը՝ Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ելբաշ
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Օբ գետի ջրօգտագործման մասն է Բարնաուլ քաղաքից մինչև Նովոսիբիրսկի ջրամբարը՝ առանց Չումիշ գետի, Վերին Օբի գետային ենթաավազանն է մինչև Տոմի թափվելը։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։
Աշխարհատեղեկատվական համակարգի ՌԴ տարածքի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալներով ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Սյուրժեր
Սյուրժեր (Surgères), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտի գավառի Ռոշֆորի շրջանում։ Մտնում է Սյուրժեր կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17434։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 6508 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Նա մեզ ցար չէ
Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում ու մի շարք քաղաքներում մատնանշվել են ոստիկանության կոպիտ գործողություններ, ցույցի մասնակիցները դժգոհում էին ռետինե մահակներով հարվածներից ու ձերբակալություններից ։ Ամբողջ երկրում ցույցի ժամանակ ձերբակալվածների թիվը գրեթե 1600-ի  ։ Լուսանկարներում նկատվել են ակցիայի մասնակից անչափահասների ձերբակալությունների դեպքեր  ։
Մոսկվայում ցուցարարների վրա հարձակման ժամանակ նկատվել են կազակների զորքեր  ։ Մոսկվա քաղաքի գլխավոր դատախազի տեղակալ Անդրեյ Ցիգանովը պատասխանելով Ռուսաստանի կոմունիստական կուսակցության Պետդումայի պատգամավոր` Վալերի Ռաշկինի հարցին հաղորդեց, որ Մոսկվայի դատախազությունը կստուգի կազակական հագուստով մարդկանց կողմից իրավունքների խախտման հաղորդագրությունները, որոնք ծեծել են ցուցարարներին ։
Սանկտ Պետերբուրգում ցուցարարների փակել էին Նևսկի պողոտան ու երթ էին անցկացրել փողոցով, ճեղքելով ոստիկանական պատն ու բարիկադները ։ Մոսկվայում ցուցարարները փակել էին Ստրաստնոյ Բուլվար տանող ճանապարհները ։
Իրադարձությունների լուսաբանումը
Ռուսական ՀԸ-երը` Russia Today, ՆՏՎ և Ռուսաստանի առաջին ալիքը մեծ մասամբ անտեսում էին ցույցերը ։
Միջազգային
Ներքին կապերի եվրոպական ծառայությունն ու ԱՄՆ Պետական դեպարտամենտը դատապարտեցին ցուցարարների ու լրագրողների մասսայական ձերբակալություններն ու կոչ արեցին անմիջապես ազատ արձակել նրանց ։
Դատ ակտիվիստների նկատմամբ
Դոժդ հեռուստաընկերության տվյալներով, ձերբակալվածները ստացել են ամենաքիչը 300 օր ազատազրկում ու ավելի քան 1,3 մլն ռուբլի տուգանք ։ Ալեքսեյ Նավալնին դատապարտվեց 30 օրվա ազատազրկման ։ 2018 թվականի հունիսի 1-ին Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան տրվեց առաջին բողոքը, որը վերաբերվում էր իշխանությունների գործողություններին։ Ագորա կազմակերպության փաստաբան` Ալեքսեյ Գլուխովի խոսքով, կարող է բողոքարկվել մոտ 300 որոշում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բողոքի ակցիաներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:2018 Ռուսաստանում Կատեգորիա:2018 թվականի բողոքի ցույցեր Կատեգորիա:Ալեքսեյ Նավալնի Կատեգորիա:Վլադիմիր Պուտին Կատեգորիա:Մարդու իրավունքները Ռուսաստանում
Կայակենտի շրջան (Դաղստան)
Կայակենտի շրջան (Каякентский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Դաղստան հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1935 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Նովոկայակենտ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 640 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 55323 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 86,44 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դաղստան Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Սենոր դու Բոնֆինի գավառ
Սենոր դու Բոնֆինի գավառ (Microrregião de Senhor do Bonfim) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Բաիա նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 254 908 մարդ 2005 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 16 349,055 կմ²։ Բնակչության խտությունը 15,6 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բաիա նահանգի գավառներ Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ
Սիերզակ
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17106։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 249 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Իվոն Վերա
Իվոն Վերա (Yvonne Vera, ), գրող Զիմբաբվեից, գրել է անգլերեն լեզվով։
Կենսագրություն
Ավարտել է Մզիլիկազիի անվան պետական բարձրագույն դպրոցն իր հայրենի քաղաքում, դասավանդել է անգլերեն գրականություն։ 1987 թվականին տեղափոխվել է Կանադա և այնտեղ ամուսնացել է։ Ստացել է երկրորդ կրթություն, մագիստրոսի և դոկտորի աստիճան Տորոնտոյի Յորքի համալսարանից, պաշտպանել է իր թեզը՝ «Գաղութային տարածության խորշերը. դիմադրության պատմություններ» թեմայով։ 1995 թվականին վերադարձել է հայրենիք, 1997-2004 թվականներին ղեկավարել է Բուլավայոյի ազգային պատկերասրահը։ Կազմել է Սև Աֆրիկայի կին գրողների մի քանի անթալոգիա։ 2004 թվականին կրկին մեկնել է Կանադա, որտեղ շուտով մահացել է մենինգիտից, ինչը ՁԻԱՀ-ի հետևանք էր։
Գործունեություն
Ուիլսոն Կատիոյի, Չարլզ Մունգոշիի և Չենգերի Հոուվի հետ նա օգտագործել է շոնի լեզվով խոսող գյուղական բնակչության բանավոր ավանդույթները։ Նրա վրա ազդեցություն թողած գրողների շարքում նա առանձնացրել է իր հայրենակից Դամբուձո Մարեչերային, բայց իրեն առավել մտերիմ է անվանել վեստինդիացի մի քանի հեղինակների` Նայպոլին, Ջորջ Լեմմինգին, Սամուել Սելվոնին ։
Վեպեր
Վերջում աշխատել է նոր` Obedience վեպի վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ
Լասկարինա Բուբուլինա
Կենսագրություն
Ծնվել է Կոստանդնուպոլսում գտնվող թուրքական բանտում։ Նա եղել է արնաուտական ծագում ունեցող կապիտան Ստավրիոնիս Պինոցիսի դուստը։ Վերջինս մասնակցել է Օսմանյան կայսրության դեմ 1769-1770 թվականներին տեղի ունեցած Պելոպոնեսյան ապստամբությանը։ Հոր մահից հետո Լասկարինան և նրա մայրը ազատ են արձակվել և մեկնել Իդրա կղզի։ 4 տարի անց նրա մայրը կրկին ամուսնացել է և նրանք տեղափոխվել են Սպեցե։
Ինքը՝ Լասկարինա Բուբուլինան, ամուսնացել է երկու անգամ։ Երբ Ալժիրի ծովահենները սպանել են նրա ամուսնուն՝ Դիմիտրիոս Բուլբուլիսին, Լասկարինան ժառանգել է նրա ձեռնարկությունները և նավերը։
Իր հաշվին նա կառուցել է տվել «Ագրամեմնոն» կոչվող հետախուզկան ռազմանավը։ 1816 թվականին օսմանյան իշխանություննները փորձել են բռնագրավել Բուբուլինայի ունեցվածքը, քանի որ նրա երկրորդ ամուսինը մասնակցել է 1806-1812 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմին՝ կռվելով Ռուսաստանի կողմից։ Այդ պատճառով նա ստիպված է եղել մեկնել Կոստանդնուպոլիս՝ ռուս դեսպան, կոմս Ստրոգանովի հետ հանդիպելու համար։ Անվտանգության նկատառումներից դրդված կոմսը նրան ուղարկել է Ղրիմ։ Երեք ամիս Ղրիմում ապրելուց հետո Բուբուլինան վերադարձել է Սպեցե։
1821 թվականին Պալամիդի (Նաֆպլիոն) ամրոցի պաշարման ժամանակ Լասկարինան ցուցաբերել է մեծ քաջություն՝ ապստամբներին հրամայելով միջնաբերդի վրայով վճռական հարձակման անցնել։ Հույն պատմիչ Ֆիլիմոնը գրել է. "«Նրա հետ անվճռականները դարձել են ուժեղ, իսկ քաջերը նրա առաջ նահանջել են…»"
«Ագրամեմնոն» նավի վրա Բուբուլինան առաջինն է բարձրացրել Հունաստանի ազգային դրոշը։ Ռուսաստանում բարձր են գնահատել նրա քաջությունը։ Ալեքսանդր I կայսրը նրան շնորհել է ռուսական նավատորմի ծովակալի կոչում և ծառայության համար նվիրել մոնղոլական թուր։ Այդպես նա պատմության մեջ դարձել է ռուսական նավատորմի առաջին կին ծովակալը ։ 2018 թվականին Հունաստանի ռազմածովային ուժերի կողմից նրան տրվել է ծովակալի կոչում ։
Մահացել է 1825 թվականին՝ Կուցիսով ընտանիքի հետ ունեցած վիճաբանության ժամանակ։ Առաջին ամուսնության ժամանակ ծնված նրա որդին սիրահարվել էր նրանց աղջկան։ Սակայն աղջկա հայրը՝ Իոաննիսը, դեմ է եղել այդ ամուսնությանը։ Երկու ընտանիքների բախման ժամանակ ինչ-որ մեկը հրացանով կրակել է Լասկարինային։ Մարդասպանը այդպես էլ չի գտնվել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանայք պատերազմում
Սիեկ
Սիեկ (Siecq), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտի գավառի Սեն Ժան դ՛Անժելի շրջանում։ Մտնում է Մատա կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17427։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 212 մարդ։
Ամանդա Բերգստեդտ
Ամանդա Բերգստեդտ (Amanda Bergstedt, ), շվեդ նկարչուհի, մանկավարժ, նկարել է դիմանկարներ, բնանկարներ, ինչպես նաև այլ ժանրի նկարներ, զբաղվել է նաև նկարների վերականգնմամբ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1841 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Էրեբրոյի մունիցիպալիտետի Էկեր քաղաքում՝ Նիլս Ուլրիկ Բերգստեդտի և Քրիստինա Կարոլինա Լեշչինսկիի ընտանիքում։
1867–1873 թվականներին Ամանդան սովորել է Ստոկհոլմի Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում։ Այնուհետև ուսումը շարունակել է Փարիզում՝ 1882-1883 թվականներին, ինչպես նաև Բելգիայում և Նիդեռլանդներում՝ 1887 թվականին։ Աշխատել է որպես գծանկարչության ուսուցչուհի Վիսբյուում՝ 1880 թվականին, Նյուչոպինգում՝ 1885-1893 թվականներին և Արբուգայում՝ 1893 թվականին։ Նա 1873 թվականին մասնակցել է Արվեստի Թագավորական ակադեմիայի ցուցահանդեսին, 1881 թվականին՝ Գյոթենբուրգի Հյուսիսային արվեստի ցուցահանդեսին, ինչպես նաև Շվեդ նկարիչների ասոցիացիայի  գեղարվեստական ցուցահանդեսներին, որի անդամ է եղել ։
Նա մահացել է 1918 թվականի նոյեմբերի 14-ին Նյուչոպինգի արևելյան ծխական համայնքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ Կատեգորիա:Շվեդ մանկավարժներ
Կայտագսկի շրջան
Կայտագսկի շրջան (Кайтагский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Դաղստան հանրապետությունում։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 678,24 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 34635 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 51,07 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դաղստան Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Տիմկան և Դիմկան
Տիմկան և Դիմկան (Тимка и Димка), խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը ստեղծվել է 1975 թվականին, «Բելառուսֆիլմ» կինոստուդիայում։
Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է Դիմկա արջուկի և Տիմկա կատվիկի բարեկամության մասին, ովքեր ապրում էին մի տանը։ Տիմկան արթնանում է վաղ առավոտյան և անցնում է աշխատանքի, իսկ Դիմկան պատճառ էր փնտրում, որպեսզի ոչինչ չանի։ Տիմկան միշտ ներում էր արջուկին, որովհետև նա իր ընկերն էր։ Բայց երբ Դիմկան խմում է ամբողջ կաթը, որի համար կատվիկը գնացել էր հորաքույր կովի մոտ, նա շատ է նեղվում և որոշում է, որ հիմա իր հանգստանալու հերթն է, իսկ Դիմկային ուղարկում է իր փոխարեն մուկ բռնելու։ Պարզվում է, որ դա հեշտ չէր, և մկան համար նախատեսված վանդակի մեջ հայտնվում է արջուկը։ Տիմկան պետք եղած րոպեին գնում է օգնելու ընկերոջը, և Դիմկան հասկանում է, որ իրեն սխալ է պահել։
Երգ բարեկամության մասին
Մուլտֆիլմում հնչում է շատ հայտնի «Իրական ընկերը» երգը (Ընկերությունը պինդ է, չի կոտրվում...): Տեքստի հեղինակը Միխայիլ Պլյացկովսկին է, կոմպոզիտորը` Բորիս Սավելևը։ Երգը մտնում է շատ մանկական երգերի հավաքածուների մեջ։
Ասֆելդ
Ասֆելդ (Asfeld), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում ։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 1077 մարդ, բնակչության խտությունը` 48.54 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22.19 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 150 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 60 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 55 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 681 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 466-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 215։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,4 %։ 466 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 422 անձ (230 տղամարդ և 192 կին)։ Գործազուրկ են եղել 44 անձ (24 տղամարդ և 20 կին)։ 215 անաշխատունակներից 53-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 85-ը` թոշակառուներ, իսկ 77-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ռոզա Գրիգորյան (ախտաբան)
Ռոզա Ալեքսանդրի Գրիգորյան, ախտաբան-ֆիզիոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1977)։ Պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
1947 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1976-1995 թվականներին եղել է Կուրորտաբանության և ֆիզիոլոգիական բժշկության ԳՀԻ փորձարարական բաժանմունքի վարիչ, միաժամանակ՝ նույն ինստիտուտի քարտուղար։
Աշխատանքները վերաբերում են օրգանիզմի վրա «Հանքավան», «Ջերմուկ» հանքային ջրերի ազդեցության մեխանիզմների ուսումնասիրություններին։ Առաջինն է հաստատել «Ջերմուկի» ներքին ընդունման կանխարգելիչ ազդեցությունը ստամոքսի փորձարարական խոցի զարգացման վրա։ Հեղինակ է ավելի քան 40 գիտական աշխատանքների ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիոլոգներ Կատեգորիա:Հայ ախտաբաններ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Պեսկովատկա ձորակի գետ
Պեսկովատկա ձորակի գետ (Река в овраге Песковатка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլգոգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տերսա գետի աջ ափին՝ 171 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 23 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կարաբուդախկենտի շրջան
Կարաբուդախկենտի շրջան (Карабудахкентский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Դաղստան հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1921 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կարաբուդախկենտ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1460 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 71913 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 49,26 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դաղստան Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Սումուլեն
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17433։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 215 մարդ։
Աշխարհագրություն
Բնակավայրը գտնվում է 30 կմ հեռավորության վրա Ժիրոնդայից։ Ունի հաղորդակցության հուսալի միջոցներ Բորդո, Անգոլեմ և սենտ քաղաքների հետ։ Ռելիեֆը բազմազան է՝ բլուրներ և դաշտավայրեր։ Մշակում են հացատիկային մշակաբույսեր և խաղող։ Հարավում բլրապատ է, որտեղ տարածված են փշատերև և լայնատերև անտառները։ Գյուղատնտեսության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում խաղղագործությունը։ Հումքն հիմնականում օգտագործվում է կոնյակի սպիրտի արտադրության մեջ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Գյոպինգեն
Գյոպինգեն, քաղաք հարավային Գերմանիայում, Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասի Շտուտգարտ շրջանի մաս։ Գյոպինգենը շրջանի կենտրոնական քաղաքն է։ Գյոպինգենում է գտնվում «Մերկլին» խաղալիքներ թողարկող ընկերությունը և այստեղ է ծնվել ֆուտբոլիստ Յուրգեն Կլինսմանը։
Աշխարհագրություն
Գյոպինգենը գտնվում է Հոհենստաուֆեն լեռան ստորին, Ֆիլս գետի հովտում։ Գյոպինգենի վարչական շրջաններն են՝ Բարտենբախ, Բեժգենրիեթ, Ֆաուրնդաու, Գյոպպենգեն, Հոհենստաուֆեն, Հոլցհայմ, Ջեբենհաուզեն և Մաիթիս։
Պատմություն
Ավանդույթի համաձայն՝ քաղաքը հիմնադրվել է Գեպպո անունով ալեմաններ ցեղի առաջնորդի կողմից 3-րդ կամ 4-րդ դարում։ 1782 թվականի օգոստոսի 25-ին տեղի ունեցած աղետալի հրդեհը ոչնչացրել է քաղաքի մեծ մասը, բայց այն անմիջապես վերակառուցվել է։ 19-րդ դարում արդյունաբերականացումը տարածքը վերածել է արդյունաբերության կենտրոնի։ Արդյունաբերության կարևորությունն այսօր էլ կարելի է տեսնել քաղաքում այնպիսի ընկերությունների առկայությամբ, ինչպիսիք են՝ «Մերկլին» խաղալիքներ թողարկող ընկերությունը և «Շուլեր» ընկերությունը։
Քուքի Զորանոցներ
1930 թվականին Գյոպիգենից հյուսիս կառուցվել է քաղաքացիական օդանավակայան։ 1935 թվականին այն ձեռք է բերել գերմանական օդուժն ու ընդլայնել, դարձնելով Fliegerhort Kaserne: 1945 թվականից մինչև 1949 թվականը տեղահանված անձինք և փախստականները տեղավորվել էին կազեռնում։ 1949 թվականին այն վերանվանվել է Քուքի Բարաքներ՝ ի պատիվ Չարլզ Հ. Քուկի կրտսերի, որը քաջության համար հետմահու պարգևատրվել է Արծաթե աստղով և Զինվորի մեդալով, որից հետո ընդլայնվելով՝ օգտագործվել է որպես շտաբներ։ 1992 թվականին Քուքի զորանոցները վերադարձվել են Գերմանիայի կառավարությանն ու տրվել քաղաքացիական օգտագործման ։
Սպորտ
Տեղի մարզական «Frisch Auf Göppingen» ակումբը ներկայումս (2016-2017 մրցաշրջան) Գերմանիայի տղամարդկանց հանդբոլի բարձրագույն խմբի առաջին թիմն է։
Քույր քաղաքներ
Գյոպինգենի քույր քաղաքներն են ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ջրատարի հուշարձան (Դոնի Ռոստով)
Ջրատարի հուշարձան (Памятник водопроводу), բրոնզե հուշարձան ՌԴ Դոնի Ռոստով քաղաքի Պոկրովսկի պուրակում` քաղաքային Երաժշտական թատրոնի դիմաց ։
Նկարագրություն
Հուշարձանը պատրաստված է բրոնզից։ Բարձրությունը 2,2 մետր է։ Ըստ հեղինակների մտահղացման` հուշարձանը պատրաստված է մի կնոջ տեսքով, որը հագնված է քաղաքի XIX դարի բնակչուհու նման։ Նա դույլով ջուր է հավաքում ջրաբաշխիչ սյունից ։ Այսպիսի խորհրդանիշ ընտրվել է ոչ պատահականորեն. այն ժամանակ, համաձայն սահմանված կարգի, հենց կինն էր ընտանիքը խմելու ջրով ապահովելու պատասխանատուն, ուստի քաղաքում ջրատարի հայտնվելը էապես հեշտացրեց կանանց կենցաղային խնդիրները ։
Հուշարձանը պատրաստված է ի պատիվ քաղաքի առաջին ջրատարի, որը գործարկվել է 1865 թվականին։ Հուշարձանը ստեղծելու նախաձեռնողը Ռոստովի ջրմուղն է։ Հուշարձանի հեղինակներից մեկը քանդակագործ Սերգեյ Օլեշնյան է ։
Համաձայն Դոնի Ռոստովի քաղաքապետ Միխայիլ Չեռնիշովի ցուցումների` հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 2007 թվականի օգոստոսին։ Բացման արարողությունը սկսվել է թատերականացված վառ ներկայացումով, ցուցադրվել են զգեստավորված համարներ, որոնց սյուժեն եղել է Ռոստովի առաջին ջրատարի պատմությունը։ Հանդես եկած դերասաններից մեկը պատկերել է Անդրեյ Բայկովին, որի օրոք սկսել է աշխատել քաղաքային ջրատարը ։ Բացմանը ներկա են եղել Ռոստովի մշակույթի քաղաքային վարչության պետ Լյուդմիլա Լիսիցինան, Ռուսաստանի ջրամատակարարման և ջրահեռացման ասոցիացիայի գործադիր տնօրեն Ալեքսեյ Գոլովաչովը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:2007 հիմնադրումներ
Բերտա Կարլիկ
Բերտա Կարլիկ (գերմ.՝ Berta Karlik, ), ավստրիացի ֆիզիկոս ։ Նա աշխատել է Վիեննայի համալսարանում։
Կենսագրություն
Բերտա Կարլիկը ծնվել է 1904 թվականի հունվարի 24-ին՝ Վիեննայում։ 1923 թվականին Կարլիկը ընդունվել է Վիեննայի համալսարան, որտեղ սովորել է մինչև 1928 թվականը ։
Մահացել է 1990 թվականի փետրվարի 4-ին՝ Վիեննայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1904 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունվարի 24 ծնունդներ Կատեգորիա:Վիեննա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ավստրիացի կին ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:1990 մահեր Կատեգորիա:Փետրվարի 4 մահեր Կատեգորիա:Վիեննա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Չար ոգի
Չար ոգի (պրաս.՝ *běsъ) չարագործ ոգի, դև, սլավոնական դիցաբանության և սլավոնների ժողովրդական քրիստոնեության մեջ։ Ժողովրդական դիվաբանությունում սլավոնները չար ոգու մասին պատկերացումները զարգացել են գրքային (եկեղեցական) ավանդույթի ազդեցության ներքո՝ մոտենալով և խառնվելով դևի հավատալիքներին։ Կրոնական հավատալիքների մեջ «չար ոգիների տիեզերքը» կարող է մեկնաբանվել տարբեր արատներով և հիվանդություններով, մասնավորապես՝ «կատաղությամբ»։
Մոլեգնություն չար ոգուց
Համաձայն քրիստոնեական ուսմունքի, չար ոգիները կարող են «մտնել» մարդու մեջ, դա անվանվում է «մոլեգնություն չար ոգուց» (հուն.՝ δαιμονισθείς, δαιμονιζόμεν - դևերի ներխուժում)։ Հիսուս Քրիստոսի կողմից մարդկանց մեջից չար ոգիների վտարման մասին գրված է Ավետարանում, իսկ չար ոգու արտահայտած միտքը դարձել է թևավոր արտահայտություն՝ «Անունս լեգիոն է»։ Չար ոգին, որը մտել է մարդու մեջ ստիպում է նրան շատ ավելորդությունների, առաջացնում է հոգեկան տարբեր հիվանդություններ  ։ Չար ոգիներին առանձնացնում են յոթ մահացու մեղքերով, որոնց Քրիստոսը վտարեց Մարիամ Մագդաղենացու միջից ։
Եկեղեցական աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Դիցաբանական կերպարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Քրիստոնեական աստվածաբանություն
Կիզիլյուրտի մունիցիպալ շրջան
Կիզիլյուրտի մունիցիպալ շրջան (Кизилюртовский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Դաղստան հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1944 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կիզիլյուրտ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 524 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 80450 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 153,53 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դաղստան Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Յուլիա Սամոյլովա
Յուլիա Օլեգովնա Սամոյլովա (Ю́лия Оле́говна Само́йлова, ), ռուս երգչուհի, Ռուսաստանի ներկայացուցիչը «Եվրատեսիլ 2018» երգի մրցույթում։
Կենսագրություն
Յուլիա Սամոյլովան ծնվել է Ուխտա քաղաքում, Կոմի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն։
13 տարեկանում Յուլյյաին ախտորոշել են Վերդնիգ-Գոմֆմանի ողնաշարի ամիոտրոֆիա։ Նա տեղաշարժվում է սայլակով ։
Վաղ տարիքում Յուլիան Սամոյլովան մասնակցել է տարբեր մրցույթների։ Տասնչորս տարեկանում հաղթող է ճանաչվել «Երազանքի թևերին» երաժշտական փառատոնում ։
Գործունեություն
Սամոյլովան աշխատել է ծանր այլընտրանքային երաժշտությամբ։ 2008 թվականին նա հիմնադրել է «TerraNova» խումբը։ Խումբը գոյությունը պահպանել է մինչև 2010 թվականը ։
Սամոյլովան հասել է մինչև Ալլա Պուգաչովայի «Ֆակտոր Ա» ծրագրի երրորդ սեզոնի եզրափակիչը։ Պուգաչովան անձամբ արժանացրել է նրան «Ալլայի ոսկե աստղ» մրցանակի ։
2014 թվականին ձայնագրել է երկու երգ՝ «Լայթ» (խոսքերի և երաժշտության հեղինակ՝ Յուլիա Սամոյլովա) և «Նոր օր» (բառեր՝ Կոնստանտին Արսենև, երաժշտություն՝ Ալեքսանդր Յակովլև)։ Նաև ձայնագրել է զուգերգ Գոշա Կուցենկոյի հետ՝ «Գիսաստղ» (խոսքերի և երաժշտության հեղինակ՝ Գոշա Կուցենկո)։ Այս զուգերգով է սկսվում Գոշա Կուցենկոյի երկրորդ ալբոմը ։
2014 թվականին Սոչիում Սամոյլովան բացեց Ձմեռային Պարալիմպիկ խաղերը՝ կատարելով «Միասին» երգը ։
Հարցազրույցներ
Կատեգորիա:Ռուս երգչուհիներ Կատեգորիա:Ռուս երգիչ-երգահաններ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2017 երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Սոլյանկա (Տորգունի վտակ)
Սոլյանկա (Солянка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլգոգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տորգուն գետի աջ ափին՝ 0,7 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Ներքին Դոն ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տորգուն գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Բուլոնյան անտառ
Բուլոնյան անտառ (le bois de Boulogne), հանրային մեծ պուրակ Փարիզի 16-րդ շրջանում։ Վենսենի անտառի հետ հանդիսանում է Փարիզի «թոքերը»։ Ունի 846 հա մակերես։ 2.5 անգամ մեծ է Նյու Յորքի Կենտրոնական պարկից և 3.3 անգամ՝ Լոնդոնի Հայդ պարկից։ Գտնվում է Ռուվրե անտառի տարածքում. կենտրոնում Բագատել պուրակն է։
Բուլոնյան անտառի հյուսիսային մասում կան ատրակցիոններ մեծերի և փոքրերի համար։ Հարավարևելյան մասում գտնվում են ջերմոցներ և Պրե-Կատելան այգին։
Անտառը հայտնի է նաև մարմնավաճառներով, որոնք աշխատում են երեկոյան և գիշերային ժամերին։
Պատմություն
Բուլոնյան անտառը ձևավորվել է Ռուվրե կաղնուտի (Bois de Rouvray) մնացորդների հիման վրա ։ Առաջին անգամ հիշատակվել է 717 թվականին, երբ ֆրանկների արքա Հիլդերիկ 2-րդը տարածքը նվիրում է Սեն Դենի աբբայությանը, որը, ազդեցիկ լինելով, հիմնել էր մի քանի վանքեր։ Սակայն Ֆիլիպ II-ը միաբանությունից գնում է տարածքի մեծ մասը որսորդության նպատակով։
1929 թվականին Բուլոնյան անտառը պաշտոնապես հռչակվում է Փարիզի 16-րդ շրջանի
Անվան ծագում
1308 թվականին Ֆիլիպ IVը Բուլոն սյուր Մերում երդման արարողությունից հետո հրամայում է մերձփարիզյան անտառում կառուցել եկեղեցի՝ նվիրված Աստվածամորը։ Այստեղից էլ իրենց անվանումներն են ստանում Բուլոն սյուր Սենը (Boulogne-sur-Seine) և Բուլոնյան անտառը։
Հարյուրամյա պատերազմի ընթացքում անտառը դարձել էր գողերի և ավազակների ապաստարան։ 1416-1417 թվականներին Բուրգունդիայի հերցոգի զորքերը հրդեհում են անտառի մի մասը։ Լյուդովիկոս XI-ի օրոք անտառը վերականգնվում է. անտառով անցնում էր արդեն երկու ճանապարհ։
Այն բանից հետո, երբ Ֆրանցիսկոս I-ի օրոք կառուցվում է Բուլոնյան ամրոցը, անտառը հաճախ է օգտագործվում տոնակատարությունների համար։ Որսի համար նախատեսված հատվածը ցանկապատվում է։ Հենրի IV-ը այստեղ տնկել է տալիս 15.000 թթենի` մտադիր լինելով հիմնել մետաքսի ֆաբրիկա։
18-րդ դարի սկզբին Բուլոնյան անտառը դառնում է փարիզյան ազնվականության սիրելի զբոսավայրը:Լյուդովիկոս XVI-ը Բուլոնյան անտառը հռչակում է հանրային տարածք` բաց անելով մուտքը բոլորի համար։
Բուլոնյան անտառը հաճախ է պատկերվել 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի արվեստում։ Անտառը իրենց ստեղծագործություններում ներկայացրել են Էմիլ Զոլան, Գյուստավ Ֆլոբերը, Մարսել Պրուստը ։ Նապոլեոն III-ի օրոք՝ 1852-1858 թվականներին, անտառի նախագիծը ամբողջովին վերանայվում է. ընդարձակում ու երկարացնում են ծառուղիները՝ հասցնելով 80կմ-ի, փորվում են լճակներ ու գետակներ, տնկվում է 400.000 ծառ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փարիզի տեսարժան վայրեր
Մատե Զալկա
Մատե Զալկա (Máté Zalka, ի ծնե՝ Բելա Ֆրանկլ, Béla Frankl, ), հունգարացի գրող, Ռուսաստանի (1918-1920) և Իսպանիայի (1936-1939) քաղաքացիական պատերազմների մասնակից։
Բեռլինի Օլիմպիական մարզադաշտ
Բեռլինի Օլիմպիական մարզադաշտ (գերմաներեն Olympiastadion), «Հերտա» Ֆուտբոլային ակումբի գլխավոր Օլիմպիական մարզադաշտը Բեռլին քաղաքում, Տարողությունը 74 064 հանդիսատես։
Մատե Զալկա
Կենսագրություն
Ծնվել է 1896 թվականի ապրիլի 23-ին՝ Հունգարիայի Մատոլչ գյուղում։ 1920 թվականից ընդգրկվել է Կոմունիստական կուսակցության կազմում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եղել է ավստրո-հունգարական բանակի կրտսեր սպա, Լուցկի տակ գերվել ռուսական բանակի կողմից։ 1920 թվականից հրամանատարական պաշտոններ է վարել կարմիր բանակում։ 1936 թվականից Իսպանիայում Զալկան գեներալ Պավոլ Լուկաչ անվամբ ղեկավարել է 12-րդ Ինտերնացիոնալ բրիգադը։ Զալկայի պատմվածքները («Հեծելարշավ»՝ 1929 թվական, «Խնձորներ»՝ 1934 թվական) նվիրված են ԽՍՀՄ-ում քաղաքացիական պատերազմի թեմային։