cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Թոքերի ոչ մանր բջջային քաղցկեղ
Ուշ/մետաստատիկ ԹՈՄԲՔ
Ուռուցք կախյալ ախտանիշների կամ ուռուցքի ախտադարձի դեպքում ջերմային աբլացիաները, այսինքն՝ ռադիոհաճախային աբլացիան, կրիոաբլյացիան և միկրոալիքային աբլյացիան, կիրառվում են որպես պալիատիվ բուժում։ Ծանր թոքային ֆիբրոզով և ծանր էմֆիզեմայով տառապող մարդիկ, որոնց կյանքի տևողությունը մեկ տարուց պակաս է, պետք է համարվեն այս բուժման համար վատ թեկնածուներ ։
ԷԱԳ մուտացիա
ԹՈՄԲՔ-ով մարդկանց մոտավորապես 10-35%-ը ունեն Էպիդերմալ աճի գործոնի ընկալիչի (ԷԱԳ) դեղ զգայուն մուտացիաներ ։ Պարզվել է, որ այս մուտացիաների բաշխվածությունը կախված է ռասայից, ուսումնասիրություններից մեկի գնահատմամբ կովկասցիների 10%-ը և ասիացիների 50%-ի մոտ կհայտանաբերվեն նմանատիպ մուտացիաներ ։ Հայտնաբերվել են մի շարք տարբեր ԷԱԳ մուտացիաներ, սակայն որոշակի շեղումներ հանգեցնում են սպիտակուցի հիպերակտիվ ձևերի սինթեզի։ Այս մուտացիաներով մարդիկ ավելի հավանական է, որ կունենան թոքերի ադենոկարցինոմա և կլինեն չծխողներ կամ թեթև ծխողներ։ Ցույց է տրվել, որ նրանք զգայուն են որոշ դեղամիջոցների նկատմամբ, որոնք պաշարում են իրոզին կինազայի ինհիբիտոր անվամբ հայտնի ԷԱԳ։ Այդ դեղամիջոցներից են էրլոտինիբը, Գեֆիտինիբը, Աֆատինիբը կամ Օսիմերտինիբը ։ Ախտորոշիչ մեթոդների զգայունության տարբերության պատճառով թոքի քաղցկեղի մուտացիան հուսալի նույնականացնելու համար անհրաժեշտ է մանրակրկիտ ուսումնասիրություն ։
ALK գենի վերադասավորում
Թոքերի ոչ մանր բջջային քաղցկեղով հիվանդների մինչև 7%-ը ունեն EML4-ALK տրանսլոկացիա կամ ROS1 գենի մուտացիաներ։ Այս հիվանդներին կարող են նշանակվել ALK ինհիբիտորներ, որոնք այժմ հաստատված են հիվանդների այս ենթախմբի համար ։ Կրիզոտինիբը, որը 2011 թվականի օգոստոսին Սննդի և դեղերի վարչության վարչության կողմից հաստատում է ստացել, մի քանի կինազաների, մասնավորապես ALK, ROS1 և MET կինազաների արգելակող է։ Կլինիկական ուսումնասիրություններում ցույց է տրվել, որ եթե հիվանդները ALK-դրական են, ապա կրիզոտինիբն ունի մոտ 60% արձագանքում ։ Մի քանի ուսումնասիրություններ ցույց են տվել նաև, որ ALK մուտացիաները և EGFR ակտիվացնող մուտացիաները միմյանց բացառող են։ Այսպիսով, կրիզոտինիբի անբավարարության դեպքում հիվանդներին խորհուրդ չի տրվում անցնել EGFR-ին ուղղված դեղամիջոցի, ինչպիսին է Էրլոտինիբը ։
Բուժման այլ տարբերակներ
Պրոգրեսիվածթոքերի ոչ մանր բջջային քաղցկեղ ունեցող հիվանդները, որոնց մոտ չի հայտնաբերվել EGFR կամ ALK մուտացիաներ, կարող են ստանալ Բեվազիզումաբ, որը էնդոթելային աճի գործոնի (ԷԱԳ) դեմ մոնոկլոնալ հակամարմիններ պարունակող դեղամիջոց է։ Սա հիմնված է Արևելյան կոոպերատիվ ուռուցքաբանական խմբի ուսումնասիրության վրա, որը պարզել է, որ Բեվազիզումաբի ավելացումը Կարբոպլատինին և Պակլիտաքսելին քիմիոթերապիային ախտադարձվող կամ պրոգրեսիված NSCԹՈՄԲՔLC-ով (IIIB կամ IV փուլ) որոշ հիվանդների համար կարող է մեծացնել ինչպես ընդհանուր ապրելիությունը, այնպես էլ պրոգրեսիայից զատ ապրելիությունը ։
ԹՈՄԲՔ-ի բջիջները, որոնք էքսպրեսում են ծրագրավորված մահ-լիգանդ 1 (PD-L1), կարող են փոխազդել T բջիջների մակերեսին էքսպրեսված ծրագրավորված մահվան ընկալիչի հետ (PD-1) և հանգեցնել իմունային համակարգի կողմից ուռուցքային բջիջների ոչնչացման նվազմանը։ Ատեզոլիզումաբը հակա PD-L1 մոնոկլոնալ հակամարմին է։ Նիվոլումաբը և Պեմբրոլիզումաբը հակա PD-1 մոնոկլոնալ հակամարմիններ են։ Իպիլիմումաբը մոնոկլոնալ հակամարմին է,։ Բևասիզումաբը մոնոկլոնալ հակամարմին է, որը թիրախավորում է անոթային էնդոթելիային աճի գործոնը և գործում է որպես անգիոգենեզի արգելակիչ։ Հրապարակվել են 3-րդ փուլի բազմաթիվ կլինիկական փորձարկումներ, որոնք օգտագործում են իմունոթերապիան որպես առաջին շարքի բուժում ։
2015 թվականին ԱՄՆ Սննդի և դեղերի վարչությունը հաստատեց հակա-PD-1 միջոց Նիվոլումաբը որպես պրոգրեսիված կամ մետաստատիկ Մանր բջջային քաղցկեղի բուժման միջոց։
2015թ.-ին Սննդի և դեղերի վարչությունը հաստատեց նաև հակա-EGFR դեղ նեցիումումաբը որպես մետաստատիկ մանր բջջային քաղցկեղի բուժման պրեպարատ։
2015 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Սննդի և դեղերի վարչությունը հաստատել է պեմբրոլիզումաբը մետաստատիկ ԹՈՄԲՔ-ի բուժման միջոց այն հիվանդների համար, որոնց ուռուցքը էքսպրեսում է PD-L1 և ովքեր ձախողել են այլ քիմիաթերապևտիկ միջոցներով բուժումը։
Իմունոթերապիայի ներդրմամբ թոքերի ոչ մանր բջջային քաղցկեղով հիվանդների կանխատեսումը զգալիորեն բարելավվեց ։ Ուռուցքային բջիջների կեսի կամ կեսից ավելիի մոտ PDL-1 էքսպրեսված հիվանդները, պեմբրոլիզումաբով բուժմամբ հասել են 30 ամսվա ընդհանուր ապրելիության ։
(2644) Վիկտոր Յարա
(2644) Վիկտոր Յարա (Victor Jara), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Գերի Քիլդալ
Գերի Քիլդալ (Gary Kildall, ), ամերիկացի համակարգչային գիտնական և միկրոհամակարգչային ձեռնարկատեր, ով ստեղծել է CP/M օպերացիոն համակարգը և  Digital Research ընկերությունը։  Քիլդալլ առաջիններից մեկն էր, որ տեսնում էր միկրոպրոցեսորներին որպես լիովին ունակ համակարգիչներ, այլ ոչ թե սարքավորումների հսկիչներ, և այս հայեցակարգի շուրջ ստեղծել է ընկերություն ։ Նաև համահիմնադիր և հաղորդավար է  եղել PBS հանրային հեռուստատեսության  «Համակարգչային քրոնիկոններ» շոուի։ Չնայած նրան, որ Գերի Քիլդալի կարիերան  ավելի քան երկու տասնամյակ է տևել, նրան հիմնականում հիշում են CP/M օպերացիոն համակարգի զարգացման, ինչպես նաև  վաղ բազմամակարդակ միկրոհամակարգիչների  օպերացիոն համակարգերի հետ կապված, որը շատ նմանություն ունի IBM համակարգիչներում գործարկվող  MS-DOS-ի հետ։
Կյանք
Գերի Քիլդալը ծնվել և մեծացել է Վաշինգտոնի Սիեթլ քաղաքում, որտեղ նրա ընտանիքն ուներ ծովային ծառայության դպրոց։ Նրա հայրը՝ Ջոզեֆ Քիլդալլը, ժառանգաբար նորվեգիացի կապիտան էր։ Նրա մայրը՝ Էմման, կես շվեդացի էր, քանի որ Գարիի տատը ծնվել էր Շվեդիայի Լենգբեկ քաղաքի Սկելեֆթեա մարզում և 23 տարեկան հասակում արտագաղթել էր Կանադա ։
Գերին, սովորելով Վաշինգտոնի համալսարանում, ցանկություն ուներ դառնալ մաթեմատիկայի ուսուցիչ, սակայն հետագայում համակարգչային տեխնոլոգիաները նրան ավելի են հետաքրքրել։ Դիպլոմը ստանալուց հետո նա կատարել է Միացյալ Նահանգների ռազմածովային նավատորմի ստանձնած պարտավորության նախագիծը՝ դասավանդելով Կալիֆոռնիայի Մոնտերեյի ծովային ասպիրանտական դպրոցում (NPS) : Անցնելով մեքենայով  Սիլիկոնյան հովտի մոտով,  Քիլդալլը առաջին անգամ լսել է միկրոպրոցեսորի  Intel 4004-ի մասին։ Նա այդ ժամանակ գնելով պրոցեսորներից մեկը, սկսել է գրել  փորձնական ծրագրեր։ Պրոցեսորների մասին ավելին իմանալու համար, նա հանգստյան օրերին աշխատել է Intel ընկերությունում՝ որպես խորհրդատու։
Գարի Քիլդալլը կարճ ժամանակով վերադառնալով Վաշինգտոնի համալսարան, 1972 թվականին պաշտպանել  է  համակարգչային գիտությունների թեկնածուի աստիճանը, այնուհետև վերսկսել է  դասավանդել  Կալիֆոռնիայի Մոնտերեյի ծովային ասպիրանտական դպրոցում (NPS): Նա հոդված է հրապարակել, որտեղ ներկայացրել է ներմուծված տվյալների հոսքի վերլուծության տեսությունը, որն այսօր էլ  օգտագործվում է համակարգիչների օպտիմալացման համար (երբեմն հայտնի է որպես Քիլդալլի մեթոդ), և նա շարունակել է փորձեր կատարել միկրոհամակարգիչների և ճկուն սկավառակների նոր տեխնոլոգիաների գործում  ։ Intel ընկերությունը նրան հնարավորություն  է տվել  օգտագործել 8008 և 8080 պրոցեսորները, իսկ 1973 թվականին նա մշակել է միկրոպրոցեսորների համար բարձր մակարդակի ծրագրավորման առաջին լեզուն, որը կոչվել է PL/M: Intel ընկերության համար նա նաև գրել է 8080 հրահանգների հավաքածուի սիմուլյատոր՝ INTERP/80 անունով։ Նա նույն թվականին ստեղծել է PL/M ծրագրավորման լեզվով CP/M օպերացիոն համակարգը, որով 8080-ը հնարավորություն էր ստանում վերահսկել ճկուն սկավառակները՝ առաջին անգամ համատեղելով համակարգչի բոլոր հիմնական բաղադրիչները միկրոհամակարգիչի մակարդակով։ Նա Intel-ին ներկայացրել է CP/M -ը, սակայն ընկերությանը չի հետաքրքրել նրա առաջարկը և Intel-ը որոշում էր կայացրել  վաճառել PL/M  ը։
CP / M
Գարի Քիլդալլը և նրա կինը՝ Դորոթին, հիմնել են մի ընկերություն, որն ի սկզբանե կոչվում էր «Ինտերգալակտիկական թվային հետազոտություն» (հետագայում անվանվել է Digital Research, Inc.), որի նպատակն էր CP/M -ը վաճառել՝ սիրողական ամսագրերում այն գովազդելով։ Digital Research ընկերությունը արտոնագրել է CP/M- ը IMSAI 8080-ի համար, որը Altair 8800-ի հանրաճանաչ կլոնն էր։ Քանի որ ավելի շատ արտադրողներ էին արտոնագրում CP/M -ը, այն դարձել էր դե-ֆակտո ստանդարտ և ապարատային ապահովման աճող տարբերակներին աջակցելու անհրաժեշտություն էր առաջացել։ Ի պատասխան՝ Գարի Քիլդալլը առաջարկել է BIOS հասկացությունը՝ համակարգիչների ապարատային ապահովման մեջ պահպանվող պարզ ծրագրերի շարք (ROM կամ EPROM միկրոսխեմաները), որոնք հնարավորություն են տվել, որ CP/M -ը աշխատի տարբեր համակարգերում առանց փոփոխության։
CP/M-ի արագ հաջողությունը Գարի Քիլդալլի համար անակնկալ էր, և նա չէր շտապում թարմացրել այն բարձր խտության ճկուն սկավառակների և կոշտ սկավառակների համար։ Երբ սարքավորումների արտադրողները սկսել էին խոսել մրցակցային օպերացիոն համակարգ ստեղծելու մասին, Քիլդալլը շտապով սկսել է մշակել CP/M2 օպերացիոն համակարգի նախագիծը ։  1981 թվականին, Գարի Քիլդալլի հայտնիության գագաթնակետի ժամանակ, CP/M-ի 3000 տարբեր համակարգչային մոդելների  և DRI-ի տարեկան եկամուտը կազմել է  5.4 միլիոն ԱՄՆ դոլար։
IBM գործարքներ
1980 թվականին IBM-ի գործադիր տնօրեն Ջոն Ռ. Օպելի նախագահությամբ, Բիլ Գեյթսի առաջարկությամբ, ցանկություն էր հայտնել բանակցություններ վարել Digital Research ընկերության հետ CP/M համակարգչի նոր ստեղծվող տարբերակի գնման շուրջ՝ CP/M-86, IBM PC ընկերության համար ։ Գարի Քիլդալլին այդ բանակցությունները վարելու գործը թողել է  իր կնոջ՝ Դորոթի վրա, ինչպես նա սովորաբար անում էր։ Այդ ընթացքում Քիլդալլը իր գործընկեր ու MP/M օպերացիոն համակարգի մշակող Թոմ Ռոլանդերի հետ միասին, օգտագործելով Գարիի անձնական ինքնաթիռը՝ զբաղված էին Բիլ Գոդբութին ծրագրային ապահովում մատակարարելու գործով ։ Նախքան IBM-ի ներկայացուցիչներն իրենց այցի նպատակը ներկայացնելը, նրանք պնդում էին, որ Դորոթին գործարքը չհանրայնացնելու համաձայնագիր ստորագրեր։ Ընկերության փաստաբան Ջերի Դևիսի խորհրդով, Դորոթին հրաժարվել էր ստորագրել պայմանագիրն առանց Գարիի համաձայնությունը ստանալու։ Գարին վերադառնալով ցերեկվա երկրորդ կեսին, փորձել էր շարունակել IBM-ի հետ քննարկումները, բայց նրանք այդպես էլ համաձայնության չեն եկել։ Այս կապակցությամբ բազմաթիվ հակասական կարծիքներ կան․ արդյո՞ք չհանրայնացնելու համաձայնագիր ստորագրվել է, թե ոչ, նաև նա երբևէ հանդիպել է IBM-ի ներկայացուցիչների հետ, թե՝ ոչ։
Երկու ընկերությունները չեն եկել ընդհանուր համաձայնության տարբեր պատճառներով․ DRI ընկերությունը, որն ուներ ընդամենը մի քանի ապրանքատեսակ, հավանաբար ցանկացել է իր հիմնական արտադրանքը IBM-ին վաճառել ոչ թե միանվագ գումարով, այլ իր արդեն պլանավորած հեղինակային հոնորարով։ Դորոթին կասկածում էր, որ ընկերությունը չի կարող CP/ M-86 մատակարարել IBM-ի առաջարկած ժամանակացույցով, քանի որ ընկերությունը զբաղված էր Data General-ի համար PL/I ծրագրավորման լեզվի մշակմամբ ։ Հնարավոր էր նաև այն վարկածը, որ IBM-ի ներկայացուցիչներին  նյարդացրել էր այն, որ DRI-ն ժամեր էր ծախսել այն ամենի համար, ինչը նրանց կարծիքով սովորական ձևականություն էր։ Ըստ Գարի Քիլդալլի, IBM-ի ներկայացուցիչները այդ գիշեր Ֆլորիդա էին մեկնել այն նույն թռիչքով, որով արձակուրդ էին ուղևորվել նա և Դորոթին, և նրանք թռիչքի ժամանակ շարունակել են բանակցություններ վարել՝ հասնելով պայմանավորվածության ձեռք սեղմմամբ։ IBM-ի բանակցության առաջատար ներկայացուցիչ Ջեք Սամսը պնդել է, որ նա երբեք չի հանդիպել Գարիին և IBM-ի գործընկերից մեկը հաստատել է, որ այն ժամանակ Սամսն այդ մասին ասել է։ Նա ընդունել է, որ իր խմբի անդամներից մեկը կարող էր նույն թռիչքի մեջ լինել, բայց նշել է, որ նա նորից  հետադարձ թռիչք է կատարել Սիեթլ, որպեսզի նորից խոսի Մայքրոսոֆթի հետ։
Սամսը պատմել է այդ պատմությունը Բիլ  Գեյթսին, ով արդեն պայմանավորվել էր տրամադրել BASIC թարգմանիչը և մի քանի այլ ծրագրեր Անհատական համակարգիչների համար։ Գեյթսի  այնպիսի տպավորությունն  էր ստացել, որ Գարին իր քմահաճույքով էր «թռել», ինչպես էլ հետագայում ներկայացրել է լրագրողներին։ Սամսը  մի քանի շաբաթ անց  առաջարկել է  օգտագործել 86-DOS օպերացիոն  համակարգը, որն անկախ մշակված օպերացիոն համակարգ էր, որն արդեն իսկ ներդրել էր Գարի Քիլդալլի CP/M -ը Seattle Computer Products  (SCP)  ընկերության կողմից։ Այդ ժամանակ Փոլ Ալենը արտոնագրային գործարք էր կնքել SCP-ի հետ։ Ալենի 86-DOS-ը հարմարեցված էր IBM-ի սարքավորմանը, և IBM-ն այն մատակարարում էր որպես IBM PC DOS:
Հետագա աշխատանք
IBM- ի գործարքի կորստից հետո, Գարի Քիլդալլը և Դորոթին հայտնվել էին ավելի փորձառու ղեկավարներ ներգրավելու անհրաժեշտության ճնշման տակ, և Գարիի ազդեցությունը ընկերության վրա թուլացել էր։ Դրանից հետո Քիլդալլը աշխատել է տարբեր փորձարարական և հետազոտական նախագծերի վրա, ինչպիսիք են CP/M (MP/M) բազմախնդիր տարբերակը և Logo ծրագրավորման լեզվի ներդրումը։ Նա հույս ուներ, որ  Logo ծրագրավորման լեզուն, որը Լիսպ կրթական լեզու է, կփոխարինի BASIC  ծրագրավորման լեզվին կրթության մեջ, սակայն դա տեղի չի ունեցել ։ Apple Lisa ծրագրավորման լեզվի ներկայացումը տեսնելուց հետո, Գարի  Քիլդալլը փորձել է ստեղծել իր սեփական գրաֆիկական օգտագործման DRI ինտերֆեյսը՝ GEM  անվամբ։ 1991 թվականին  Novell  ծրագրային ապահովման ընկերությունը պայմանագրի միջոցով ձեռք է բերել  DRI ինտերֆեյսը, որը Քիլդալլին միլիոնավոր եկամուտներ է բերել։
1985 թվականի հունիսի 28-ին Քիլդալլը հեռացել է Digital Research ընկերության գործադիր տնօրենի պաշտոնից, սակայն շարունակել է տնօրենների խորհրդի նախագահ լինել։
Քիլդալլը աշխատել է նաև DRI-ից դուրս հաշվողական նախագծերի վրա։ Յոթ տարի շարունակ՝ 1983 թվականից մինչ 1990 թվականը, նա հանրային հեռուստատեսության «Համակարգչային քրոնիկլներ» (Computer Chronicles) հաղորդաշարի կազմակերպիչներից մեկն էր, որը հետևում էր անհատական համակարգիչների ոլորտի միտումներին։
1984 թվականին նա հիմնել է մեկ այլ ընկերություն՝ Activenture, որը օպտիկական սկավառակների տեխնոլոգիան հարմարեցնում էր համակարգիչներում օգտագործման համար ։ 1985 թվականի սկզբին այն վերանվանվել է KnowledgeSet և թողարկել առաջին համակարգչային հանրագիտարանը։ Իսկ 1985 թվականի հունիսին թողարկվել է Grolier հրատարակչության «Ակադեմիական ամերիկյան հանրագիտարանի» CD-ROM տարբերակը՝ «Էլեկտրոնային հանրագիտարան» անունով, որը հետագայում ձեռք է բերել Banta ընկերությունը։ Քիլդալլի վերջին բիզնես ձեռնարկումը, որը հայտնի էր որպես Prometheus Light and Sound (PLS) և տեղակայված է Տեխաս նահանգի Օսթին քաղաքում, զարգացրել է  տնային Մասնավոր հեռախոսակայանների համակարգ, որը միավորել է անշարժ հեռախոսները բջջային հեռախոսների հետ ։
Անձնական կյանք
Գարի Քիլդալլին գործընկերները նրան հիշում են որպես ստեղծագործող, հարմարվող և նախաձեռնող մարդ։ Թռչելուց բացի, նա սիրել է սպորտային մեքենաներ, ավտոմրցույթներ և նավավարել, ինչպես նաև ամբողջ կյանքում սիրել է ծովը։
Չնայած Քիլդալլը նախընտրել է անցյալում թողնել IBM-ի միջադեպը, և հայտնի դառնալ իր անցյալում և ներկայում կատարած աշխատանքով, սակայն նա հաճախակի բախվել է իր և Բիլ Գեյթսի միջև համեմատություններին, ինչպես նաև իր ներդրումների մասին մարող հիշողությունների հետ։ Վերջին տարիներին նա երբեմն դառնությամբ արտահայտվել է այն մասին, որ ինքը հայտնվել է Microsoft- ի ստվերում։
Քիլդալը նեղվել էր, երբ Վաշինգտոնի համալսարանը նրան որպես նշանավոր շրջանավարտ հրավիրել էր 1992 թվականին մասնակցել իրենց համակարգչային գիտության ծրագրի տարեդարձին, սակայն հիմնական ելույթը տրվել էին  Հարվարդից դուրս մնացած Գեյթսին։ Ի պատասխան՝ նա սկսել էր գրել իր Computer Connections  հուշագրությունները, որոնք նա բաժանել է միայն մի քանի ընկերների։  Այդտեղ նա իր հիասթափությամբ գրում է, որ մարդիկ կարծես չեն գնահատում ծրագրային ապահովման բարեկրթությունը և Գեյթսի մասին հիշատակելով գրել է. «Նա հակասություններ է առաջացնում։ Նա շահարկում է։ Նա օգտատեր է։ Նա շատ բան է խլել ինձնից և արդյունաբերությունից»։ DOS-ը «պարզ և ուղղակի գողություն» է անվանել, քանի որ առաջին 26 համակարգային ազդակներն աշխատում էին նույնը ձևով, ինչը CP/M-ի ազդակները»  ։ Նա IBM-ին մեղադրել է՝ CP/M-ն  մարգինալացնելու նպատակով PC DOS-ի և CP/M-86-ի գների տարբերություն ստեղծելու մեջ։ Լրագրող Հարոլդ Էվանսը օգտագործել է այդ մեջբերումները որպես աղբյուր նշելով Քիլդալլի հուշագրությունները, 2004 թվականին լույս տեսած «Նրանք ստեղծել են Ամերիկան» գրքում` եզրահանգելով այն մտքին, որ Microsoft-ը կողոպտել է Քիլդալլիի գյուտը ։ PC նախագծի IBM վետերանները վիճարկել են գրքում նկարագրված իրադարձությունները, իսկ Microsoft-ը գիրքը բնորոշել է որպես «միակողմանի և անճշտություն»։ 2016 թվականի օգոստոսին Քիլդալլների ընտանիքը հանրությանը ներկայացրել է նրա հուշագրության առաջին մասը։
Մահ
1994 թվականի հուլիսի 8-ին Գարի Քիլդալլն ընկել է Կալիֆոռնիայի Մոնտերեյ քաղաքում գտնվող բայքերական բարում՝ գլխի հարված ստանալով ։ Վնասվածքի ստույգ հանգամանքները մնում են անհայտ։ Վերջին տարիներին նա հարբեցող է եղել ։ Տարբեր աղբյուրներ պնդմամբ, նա ընկել էր աթոռից, ընկել սանդուղքից կամ նրա վրա հարձակում են գործել, որովհետև նա մտել էր Ֆրանկլին փողոցի գրիլ-բարը Harley-Davidson կաշվե հագուստով։ Նա երկու անգամ պառկել և դուրս է գրվել հիվանդանոցից, և երեք օր անց Մոնտերեյ թերակղզու համայնքային հիվանդանոցում մահացել է։ Հաջորդ օրը կատարված դիահերձումը թույլ չի տվել վերջնականապես պարզել մահվան պատճառը։ CP/M Usenet FAQ (Frequently Asked Question - հաճախ տրվող հարցեր) -ում նշվում է, որ նա ընկնելուց ուղեղի ցնցում է ստացել և մահացել է սրտի կաթվածից։ Այս երկուսի միջև կապը պարզ չէ ։ Գարի Քիլդալլին թաղվել է Սիեթլի հյուսիսում գտնվող Էվերգրին Վաշելի հիշատակի պուրակում։
Խոստովանություն
Գարի Քիլդալլի մահվան մասին հայտարարությունից հետո Բիլ Գեյթսը մեկնաբանել է, որ նա «անհատական համակարգչային հեղափոխության առաջին ռահվիրաներից մեկն է եղել» և «շատ ստեղծագործ համակարգչային գիտնական, ով գերազանց աշխատանք է կատարել ԱՀ ինդուստրիայում։ Չնայած մենք մրցակիցներ էինք, բայց ես միշտ հսկայական հարգանքով եմ վերաբերվել զարգացման գործում նրա ներդրմանը Համակարգչային արդյունաբերության մեջ։ Նրա վաղաժամ մահը շատ ցավալի է, և նրա աշխատանքին մենք կկարոտենք»  ։
Դրագանա Կրշենկովիչ Բրկովիչ
Դրագանա Կրշենկովիչ Բրկովիչ (չեռնոգորերեն՝ Dragana Kršenković Brković, Драгана Кршенковић Брковић. ), չեռնոգորիացի արձակագիր, թատերագիր, սցենարիստ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1956 թվականին։ Ավարտել է Բելգրադի համալսարանի քաղաքագիտության և դրամատիկական արվեստների ֆակուլտետները։ 1981 թվականին նրա «Vrele kapi» պիեսը, որը գրել էր համալսարանի դրամատիկական արվեստների ֆակուլտետի ընդունելության քննության համար, ներկայացվել է Բելգրադի հեռուստատեսությամբ ։ Հարավսլավական պատերազմների սկզբում ամուսնու՝ Տոմիսլավ Բերկովիչի հետ Բելգրադից տեղափոխվել է Պոդգորիցա, որտեղ հիմնել է «Կապույտ ծովախորշ» տիկնիկային թատրոնը։ Ֆուլբրայթի հիմնադրամի կրթաթոշակին արժանանալու շնորհիվ 2005-2006 թվականերն անց է կացրել Միացյալ Նահանգների մայրաքաղաքում՝ Վաշինգտոնում ։ 2008 թվականին էլ ստացել է Ավստրիայի կառավարության դրամաշնորհը՝ Գրացի համալսարանում գիտահետազոտական աշխատանք կատարելու համար ։
Դրագանան հրավիրյալ հեղինակի կարգավիճակով զանազան ծրագրերի է մասնակցել Նյու Յորքում, Վիեննայում, հունգարական Պեչում... Նա մասնակցել է նաև ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նախաձեռնությամբ Հունաստանի Հռոդոս քաղաքում անցկացված միջերկրածովյան երկրների կին արվեստագետների առաջին միջազգային ֆորումին, Բոլոնիայի 2011 թ. գրքի տոնավաճառին, Բրատիսլավայի պատկերազարդման 23-րդ բիենալեին...
Դրագանայի թատերգությունները բեմադրվել և բեմադրվում են բալկանյան գրեթե բոլոր երկրներում։ Նրա պիեսներից չորսը երաշխավորվել են Չեռնոգորիայի և Հյուսիսային Մակեդոնիայի դպրոցական ծրագրերում ներառվելու համար։ Կին գրողի երկերը հրատարակվել են հեղինակավոր ամսագրերում։ 2008-2018 թվականներին նա տասն անգամ առաջադրվել է Աստրիդ Լինդգրենի անվան մրցանակի ։ Նրա Մանիտո լճի ջինը գիրքը ներկայացվել է «Սպիտակ ագռավ» մրցանակի ։ Դրագանա Կրշենկովիչ Բրկովիչի հեքիաթների հիման վրա են նկարահանվել Hozentarus (2018) և Կախարդական բանալին (2020) գեղարվեստական ֆիլմերը ։
Կրշենկովիչ Բրկովիչն արդեն հրատարակել է երեք վեպ, պատմվածքների երկու ժողովածու, թատերգությունների մեկ ժողովածու, երկու մենագրություն, մանկական մի շարք գրքեր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կին գրողներ Կատեգորիա:Մանկագիրներ Կատեգորիա:Թատերագիրներ Կատեգորիա:Չեռնոգորիայի մշակույթ Կատեգորիա:Չեռնոգորական գրականություն
Բելյաևո (գյուղ, Արդատովսկի շրջան)
Բելյաևո (Беляево), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Արդատովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Արդատովսկի շրջանի բնակավայրեր
Դուբլյանի
Դուբլյանի (Дубляни), քաղաք Ուկրաինայի Լվովի մարզի Ժոլկվայի շրջանում, շրջանային նշանակության քաղաք։
Չճշտված տվյալներով Դուբլյանի քաղաքում բնակվում էր 8 459 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,95 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ
Կուրգաշլի
Կուրգաշլի (Кургашлы, Ҡурғашлы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրզյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 318 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրզյանսկի շրջանի բնակավայրեր
435
Մահեր
Կատեգորիա:435 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Իվ Ֆարժ
Իվ Ֆարժ (Yves Farge, ), ֆրանսիացի հասարակական և քաղաքական գործիչ, Խաղաղության կողմնակիցների ֆրանսիական և միջազգային շարժման ղեկավարներից, հրապարակագիր, գրող, նկարիչ։
Ֆրանսիայի գերմանաֆաշիստական օկուպացիայի (1940 - 1944 թթ.) ժամանակ դիմադրության շարժման ակտիվ մասնակից, ֆրանտիրյորների ղեկավարներից։ 1944 թ.-ին նշանակվել է Հանրապետության ընդհատակյա կոմիսար՝ Ռոն-Ալպեր օկրուգում։ 1946 թվականի հունիս-նոյեմբեր ամիսներին Ֆարժը մատակարարման մինիստր էր։ 1948 թվականին դարձել է Խաղաղության պաշտպանության ֆրանսիական շարժման կազմակերպիչներից։ Եղել է Ֆրանսիայի խաղաղության ազգայի խորհրդի (հիմնադրված 1950 թ.) նախագահ և Խաղաղության համաշխարհային խորհրդի ու նրա Բյուրոյի (հիմնադրման օրից, 1950 թ.) անդամ։ Ստացել է «Ժողովուրդների միջև խաղաղության ամրապնդման համար» լենինյան միջազգային մրցանակ (1952 թ.)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ավտոճանապարհային վթարներից զոհվածներ Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի նախարարներ
436
Մահեր
Կատեգորիա:436 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Սակե
Սակե (酒), ճապոնական ավանդական ալկոհոլային խմիչքներից մեկը, որը պատրաստվում է խմորման եղանակով։ Այսինքն պատրաստվում է խաղողահյութի ֆերմենտացման հիման վրա, որը պատրաստվում է բրնձից և ածիկից։ Ճապոնիայում անվանվում է նիհոնսյու (日本酒) և որի առօրյա- խոսակցական տարբերակն է սակե (酒) կամ օ-սակէ (お酒), որով անվանվում է ցանկացած ալկոհոլային խմիչքը Ճապոնիայում։ Հենց այս տեսքով էլ մտել է այլ լեզուներ։
Սակեն ճապոնական ազգային ալկոհոլային խմիչք է և ունի դառը հաճելի համ։ Կարող է ունենալ նաև խաղողի, խնձորի կամ էլ բանանի համ։ Սակե լավագույն տեսակները ունենում են նաև պանրի, սոյայի սոուսի կամ էլ սնկի համ։ Ունի թափանցիկ անգույնից մինչև կանաչակիտրոնագույն երանգավորում։
Սակեն նման չէ եվրոպական ավանդական ալկոհոլային խմիչքներին։ Անգամ սակեին դասակարգելը ալկոհոլային խմիչքների ցանկացած խմբի մեջ խնդրահարույց է։
Սակեն հաճախ անվանում են բրնձե օղի, որը հիմնովին սխալ է և գալիս է այն հավաստիացումից, որ խմիչքի պատրաստման ժամանակ այն թորվում է։ Իրականում թորման տեղ ընդունում են սակեի պաստերիզացիայի գործընթացը։
Սակեն անվանում են նաև բրնձե գինի, որը նույնպես ճիշտ չէ, քանի որ նրա տեխնոլոգիան ներառում է բորբոսային ֆերմենտացիան (չպետք է խառնել խմորման հետ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալկոհոլային խմիչքներ Կատեգորիա:Ճապոնական խոհանոց Կատեգորիա:Ճապոներեն բառեր և արտահայտություններ
(22837) Ռիչարդկրուզ
(22837) Ռիչարդկրուզ, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1999 թվականի սեպտեմբերի 7-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Խնայողություն
Խնայողություն, գործողությունների համակարգ, որը հանգեցնում է ցանկացած ռեսուրսների չափավոր սպառմանը։
Հնում
Արիստոտելը խնայողությունը չէր համարում բարգավաճում։ Նրան ավելի շատ գրավում էր առատաձեռնությունը, որը միջին տեղ էր զբաղեցնում ագահության և շռայլության միջև։
Հռոմեացիները խնայողությունը ավելացրել են իրենց արժանիքների ցանկի մեջ՝ այն որակելով որպես խնայողություն առանց ագահության։
Նոր ժամանակներ
Խնայողությունը հաստատապես ընդգրկվել է բուրժուական հասարակության արժանիքների մեջ մի փոքր փոփոխված իմաստով՝ փողեր վատնելու պարտադիր պլանավորում։
Ադամ Սմիթը, կրկնօրինակելով Արիստոտելի հայացքները, խնայողությունը սահմանեց որպես ագահության և շռայլության միջինը՝ առաջինը հայտարարելով որպես թերություն, երկրորդը՝ որոշ իրերի հանդեպ ավելորդ հետաքրքրություն։
Խնայողության նոր նշանակությունն այն է, որ այն ոչ թե հակասում է նյութական արժեքների հետապնդմանը, այլ կարգավորում է այն՝ հետագա տիրապետումը առավելագույնի հասցնելու նպատակով։ Սա իր արտահայտությունն է գտել Բենջամին Ֆրանկլինի աֆորիզմներում. «Խնայված կոպեկը աշխատած կոպեկ է» (a penny saved is a penny earned) և «Մի՛ վատնիր, որ չզղջաս» (waste not, want not)։
Գերմանիայում Ֆրիդրիխ Վիլհելմ I-ի օրոք խնայողությունը ընդգրկվեց պրուսական արժանիքների ցանկի մեջ։ Ինքը՝ արքան, այնքան ակտիվ էր կիրառում այս արժանիքը, որ ձևավորվեց «Հանուն պրուսական արքայի» արտահայտությունը pour le Roi de Prusse ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ Կատեգորիա:Առաքինություններ
Հրեական վիրտուալ գրադարան
Հրեական վիրտուալ գրադարան (Jewish Virtual Library, JVL), առցանց հանրագիտարան, որը հրատարակվում է «Ամերիկա-իսրայելական միացյալ նախաձեռնություն» («AICE») ոչ պետական կազմակերպության կողմից։ Հիմնադրվել է 1993 թվականին և իրենից ներկայացնում է մանրամասն համացանցային կայք՝ նվիրված այնպիսի թեմաների, ինչպիսիք են Իսրայելը, հրեաները, նրանց պատմությունն ու մշակույթը։
Գրադարանի տնօրենը Միտչել Բարդն է։ Գրադարանի նյութերը լայնորեն մեջ են բերվում ԶԼՄ-ներում և ակադեմիական հրատարակություններում։
Պատմություն
«Հրեական վիրտուալ գրադարանը» (հիմնադրված 1993 թվականին) «AICE» ոչ կուսակցական, ոչ պետական կազմակերպություն նախագիծն է, որի ստեղծման նպատակը «Իսրայելի և ԱՄՆ-ի միջև հարաբերությունների ամրապնդումն է՝ հիմք ընդունելով փոխշահավետ համագործակցության համար ընդհանուր բազայի ընդգծումը» ։ «AICE» կազմակերպությունը մտնում է «Israel on Campus Coalition»-ի կազմի մեջ։ Նրա գործադիր տնօրենը՝ Միտչել Բարդը, վերլուծաբան է, որը մասնագիտացել է Ամերիկայի արտաքին քաղաքականության բնագավառում, մասնավորապես՝ ԱՄՆ-ի և Մերձավոր Արևելքի քաղաքականության, «The Complete Idiot’s Guide to the Middle East Conflict» և այլ գրքերի ու հրապարակումների հեղինակ է ։
Գրադարանի կայքի առաջին անվանումը եղել է «The Jewish Student Online Research Center» (JSOURCE-ը հրեա ուսանողների ուսումնասիրությունների օնլայն կենտրոն է) ։
Գրադարանը ներառում է ավելի քան 13 000 հոդված և 8000 լուսանկար և քարտեզ հրեաների պատմության, Իսրայելի և ԱՄՆ-ի հետ նրա փոխհարաբերությունների, հուդդայականության, հակասեմականության մասին ։ Այնտեղ կարելի է գտնել Թանախի ամբողջական տեքստը ։
Գրադարանի առանձին բաժին է «Առասպելներ և փաստեր» բաժինը՝ նվիրված արաբա-իսրայելական հակամարտությանը՝ Միտչել Բարդի խմբագրությամբ, հասանելի մի քանի լեզվով, այդ թվում՝ ռուսերեն ։
Գնահատական
Ջոն Ջագերը ԱՄՆ-ի ակադեմիական գրադարանների ասոցացիայի կողմից հրատարակված հոդվածում գրում է, որ «իր առաջին իսկ այցելության ժամանակ, այս գրադարանը կենդանի հանրագիտարանի տպավորություն է գործում, ավելին, քան որևէ այլ բան»։ Նա մատնանշում է տարբեր թեմաներով նյութերի լուսավորության, կապի և ներկայացման խորությունը ։
Քերեն Էվանսը (Ինդիանա նահանգի համալսարան) մատնանշում է կայքում ներկայացված նյութերի բազմաբովանդակությունը, «դրանց համակարգվածությունը և դրանց հասանելության պարզությունը» ։
PBS կայքը JVL-ը ներկայացնում է որպես համապարփակ հրեական առցանց գրադարան, որը նկարագրում է հակասեմիտիզմից մինչև սիոնիզմ թեմաների շրջանակը՝ հատուկ նշելով «Vital Statistics» բաժինը որպես «սպառիչ և դրանում ներկայացված տվյալները համեմատելու հնարավորություն ընձեռող» ։ JVL նյութերը ակտիվ մեջբերվում են ԶԼՄ-ներում, մասնավորապես՝ CNN-ում, New York Times-ում , BBC-ում , CBS News-ում ,Fox News Channel-ում ,  Լոս Անջելես Թայմսում , USA Today , Business Week  և Բլումբերգ։ Այն նաև ակտիվորեն մեջբերվում է այնպիսի ակադեմիական աղբյուրների կողմից, ինչպիսիք են Փենսիլվանիայի համալսարանը ,Միչիգանի պետական համալսարան , Վաշինգտոնի համալսարանում  , Դելավերի համալսարանում և ուրիշներ։
Ճանաչում
JVL նշվում է որպես
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հրեական գրականություն Կատեգորիա:Կայքեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կայքեր
Ժաբելևկա
Ժաբելևկա (Жабелівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Վիննիցայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1752 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Վիննիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1752 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ցաիշի
Ցաիշի (ცაიში), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Զուգդիդի շրջան‎‎‎ում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1526 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Զուգդիդի շրջան
Մազուրովկա (Մեծ Կամիշնայայի վտակ)
Մազուրովկա (Мазуровка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեծ Կամիշնայա գետի աջ ափին՝ 25 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է սկսած Կեմերովո քաղաքից և մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Կանիկատինի Բանյի
Կանիկատինի Բանյի (Canicattini Bagni), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզում՝ Սիրակուզայի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 7510 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 501 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 15 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 96010։ Հեռախոսային կոդը՝ 0931։
Քաղաքի հովանավորն է համարվում հրեշտակապետ Միքայելը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի սեպտեմբերի 29-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Ալեքսեյ Բախարև
Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Բախարև (Алексей Александрович Бахарев, ), ռուս և ուկրաինացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։
Կենսագրություն
Ալեքսեյ Բախարևը Տոլյատիի ֆուտբոլի սան է։ Նրա առաջին մարզիչը եղել է Վադիմ Գրիգորևիչ Խաջիևը։ Հայտնի է Տոլյատիի «Լադա», Մոսկվայի «Սպարտակ», Վոլգոգրադի «Ռոտոր» և Դոնեցկի «Շախտյոր» ակումբներում իր ունեցած ելույթներով։
2008 թվականին Պյատիգորսկի «Մաշուկ-ԿՄՎ» ակումբի կազմում մասնակցել է Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնում։ Ունենալով ծնկի ծանր վնասվածք՝ արթրոզ, Բախարևը մրցաշրջանի ընթացքում մասնակցել է ընդամենը վեց հանդիպման առաջնության սկզբում։ 2008 թվականի հունիսի 5-ին՝ 2008 թվականի առաջնության 15-րդ տուրից հետո հայտնի է դարձել, որ նա հեռացել է թիմից, բայց դրա պատճառներն անհայտ են ։
2011 թվականին Ալեքսեյ Բախարևը դարձել է Դոնեցկի «Շախտյորի» մանկական թիմի մարզիչ ։
Ելույթներ հավաքականում
Ալեքսեյ Բախարևը մասնակցել է մեկական խաղի Ռուսաստանի և Ուկրաինայի հավաքականների կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ուկրաինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Շախտյոր Դոնեցկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սպարտակ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուբինի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Սառա Տոպելսոն դե Գրինբերգ
Սառա Տոպելսոն դե Գրինբերգ (Sara Topelson de Grinberg, ), Լեհաստանում ծնված մեքսիկացի ճարտարապետ։
Կենսագրություն
Սառա Տոպելսոնը ծնվել է Լեհաստանում։ Հայրը ռուս է, մայրը՝ լեհ։ Երբ Սառան երեք ամսական էր, նրա ընտանիքը նացիստական վարչակարգի ռեժիմից փախել է Մեքսիկա ։ Ճարտարապետություն է ուսանել Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի ճարտարապետության դպրոցում, ճարտարապետության տեսություն՝ Ազգային պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, արվեստի պատմություն՝ Արվեստի և գրականության ազգային ինստիտուտում։ Ամուսնու՝ Խոսե Գրինբերգի հետ հիմնադրել է «Grinberg & Topelson Arquitectos» ճարտարապետական բյուրոն, միասին ստեղծել են մի քանի բնակելի, կրթական, արդյունաբերական, առևտրային և մշակութային շինություններ, ինչպես նաև հանգստի կենտրոններ։ Տոպելսոնը Անաուակի համալսարանի արվեստի պատմության և դրա ստուդիայի քաղաքաշինության ճարտարապետության պրոֆեսոր է։ Որպես պրոֆեսոր դասավանդում է նաև Ճարտարապետության միջազգային ակադեմիայում (IAA) :
Տոպելսոնը եղել է Արվեստի ազգային ինստիտուտի արվեստի գանձերի ճարտարապետության և պահպանման բաժնի տնօրեն, Միգել Իդալգո շրջանի քաղաքաշինության պլանավորման տնօրեն, հետազոտության և փաստաթղթերի ձևակերպման կենտրոնի գլխավոր համակարգող ։ 2007 թվականի հունվարի 5-ին նախագահ Ֆելիպե Կալդերոնը Տոպելսոնին նշանակել է Մեքսիկայի սոցիալական զարգացման քարտուղարության (SEDESOL) քաղաքաշինության և նախագծման քարտուղարի տեղակալ ։
Անդամակցություն
Պատվավոր անդամ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ճարտարապետներ Կատեգորիա:Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետներ
Լեղապարկի քաղցկեղ
Լեղապարկի քաղցկեղ, հազվադեպ հանդիպող քաղցկեղ, ավելի քիչ քան 2 դեպք 100,000 մարդու հաշվարկով 1 տարվա ընթացքում ԱՄՆ-ում ։ Այն մասնավորապես տարածված է Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայում, Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայում, Ճապոնիայում և Հարավային Հնդկաստանում։ Այն նաև տարածված է որոշ էթնիկ խմբերում՝ բնիկ ամերիկյան հնդիկներ և իսպանալեզու ազգեր ԱՄՆ-ում բնակվող ։ Եթե քաղցկեղը վաղ է ախտորոշվում, ապա բուժումը հանդիսանում է լեղապարկի հեռացումը, մասնակի լյարդի և ներգրավված ավշային հանգույցների հեռացումը։ Առավել հաճախ քաղցկեղը ախտորոշվում է կլինիկական ախտանշաններից հետո, ինչպիսիք են որովայնային ցավ, դեղնուկ, փսխում, տարածվելով դեպի այլ օրգաններ, օրինակ լյարդ։
Ախտանշաններ
Վաղ նշանները նման են լեղապարկի բորբոքմանը, լեղաքարային հիվանդությանը։ Ավելի ուշ, հնարավոր են բիլիար և ստամոքսի օբստրուկցիայի նշաններ։
Նշված է, որ ըստ Քորվոիսերի օրենքի վիճակ՝ պալպացիայով մեծացած լեղապարկի առանց հակվածության և ուղեկցող թույլ դեղնությամբ, քիչ հավանական է լեղապարկի քարերի առկայության։ Այն ենթադրում է լեղապարկի կամ ենթաստամոքսային գեղձի հնարավոր չարորակացման մասին և այտուցը քիչ հավանական է լինի լեղապարկի քարի կամ քրոնիկ բորբոքման հետևանք։ Սակայն, Լյուդվիգ Գևորգ Քորվոիսերի սկզբնական  հետազոտությունը, հրատարակված Գերմանիայում 1890 թվականին, որտեղ նշված չէ ինչպես «օրենք» և չի հիշատակվում չարորակացման կամ ցավի (հակվածության) մասին։ Այս կետերը սովորաբար խառնված են և շփոթմունք են առաջացնում բժշկական գրականության մեջ ։
Ախտորոշում
Վաղ ախտորոշում ընդհանուր առմամբ հնրավոր չէ։ Բարձր ռիսկ ունեցող մարդիկ, ինչպիսիք են կանայք կամ բնիկ Ամերիկացիները լեղաքարային հիվանդությամբ, գնահատվում են մանրամասնորեն։ Տրանսաբդոմինալ ՈւՁՀ, ԿՏ, էնդոսկոպիկ ՈւՁՀ, ՄՌՏ և ՄՌ խոլագոպանկրեատոգրաֆիան (ԽՊԳ) հանդիսանում են ախտորոշման մեթոդները։ Մեծ թվով լեղապարկի քաղցկեղ ախտորոշվում է պատահականորեն խոոլելիթիազ կամ լեղաքարեր ունեցող հիվանդների մոտ ։ Բիոպսիան միակ հիմանական մեթոդն է ուռուցքային աճի ժխտման կամ հաստատման գործում ։
Տարբերակիչ Ախտորոշում
Քսանտոգրանուլեմատոզ խոլեցիստիտ (ՔԽԳ) լեղապարկային հիվանդության հազվադեպ հանդիպող տեսակ է, որը նման է լեղապարկի քաղցկեղին, չնայած կանցերոգեն չէ ։ Այն առաջին անգամ բժշկական գրականության մեջ նկարագրվել և հրատարակվել է 1976թ․-ին Քոյի և նրա գործընկերների կողմից ։
Բուժում
Ամենատարածված և արդյունավետ բուժումը լեղապարկի՝ խոլեցիստէկտոմիա, լյարդի մի մասի և ավշային հանգույցների վիրահատական հեռացումն է։ Սակայն կանխատեսումը վատն է, հիվանդների մեծ մասը մահանում են վիրահատության նույն տարվա մեջ։ Եթե վիրահատությունը հնարավոր չէ, ապա էնդոսկոպիկ ստենտավորումը բիլիար տրակտի կարող է նվազեցնել դեղնությունը, ստամոքսի ստենտավորումը թեթևացնել փսխումը։Քիմիոթերապիան և ճառագայթային բուժումը հնարավոր է համատեղել վիրահատական բուժման հետ անհրաժեշտության դեպքում։ Որքան վաղ է ախտորոշվում քաղցկեղը, այնքան հիվանդները բուժման լավ ընթացք են ունենում և ապրելիության բարձր ցուցանիշ ։
Համաճարակաբանություն
Ամենահաճախ հանդիպող տեսակը ադենոկարցինոման է, ավելի քիչ հանդիպում է հարթբջջային կարցինոման։
Կանխատեսում
Կանխատեսումը վատն է։ Քաղցկեղը մետաստազներ է տալիս դեպի լյարդ, բիիար տրակտ, ստամոքս և 12-մատնյա աղի։sto.
Կարեն Ջանիբեկյան
Կարեն Գուրգենի Ջանիբեկյան, հայ դերասան։ ՀՀ ժողովրդական արտիստ (2010)։
Կենսագրություն
1966 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1966-1967 թվականներին աշխատել է Թբիլիսիի հայկական դրամատիկական թատրոնում, 1967-1969 թվականներին՝ Երևանի Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում։
Նկարահանվել է ավելի քան 50 ֆիլմերում՝ «Հատուկ հանձնարարություն», «Սովի ժամանակներից», «Չախ-չախ թագավորը», «Մորգանի խնամին», «Քաոս», «Աշնան արև», «Արևիկ», «Խոշոր շահում», «Մեզանից երեքը», «Դեմքով պատին», «Արյուն», «Ընկեր Փանջունի», «Լաբիրինթոս», «Երևան ջան», «Լովեմբեր», «Արահետ», «Անառակ որդու վերադարձը» և այլ ֆիլմերում։
1970-ականներին բազմաթիվ դերերով հանդես է եկել հեռուստաթատրոնում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:ՀՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:1937 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:2015 մահեր Կատեգորիա:Մարտի 22 մահեր Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր արտիստներ
Խեսուս Ֆարիա
Խեսուս Ֆարիա (Jesús Faría, ), վենեսուելացի կոմունիստ քաղաքական գործիչ։
Ծնվել է բանվորի ընտանիքում։ Մինչև 1944 թվականը աշխատել է նավթահանքերում, ակտիվորեն մասնակցել Վենեսուելայի նավթագործների արհմիության աշխատանքներին, 1944 թվականից մինչև 1948 թվականը եղել է դրա նախագահը։ 1935 թվականին մտել է Վենեսուելայի կոմունիստական կուսակցության (ՎԿԿ) շարքերը։ 1946 թվականից՝ ՎԿԿ ԿԿ և ԿԿ քաղբյուրոյի անդամ, 1951-1985 թթ. ՎԿԿ գլխ․ քարտուղար, 1985 թվականից ՎԿԿ նախագահ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Կարակաս քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Քևին-Փրինս Բոատենգ
Քևին-Փրինս Բոատենգ (Kevin-Prince Boateng, ), գանացի ֆուտբոլիստ։ Ունի երկքաղաքացիություն՝ հանդիսանում է Գանայի և Գերմանիայի քաղաքացի։ Շալկե 04 ակումբի և Գանայի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան է։ Հանդես է եկել նաև Գերմանիայի ֆուտբոլի պատանեկան և երիտասարդական հավաքականներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1987 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Շալկե 04-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տոտտենհեմ Հոտսպուրի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գերմանացի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
483
Մահեր
Կատեգորիա:483 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Թարըք Աքան
Թարըք Աքան (ի ծնե Թարըք Թահսին Ուրեգյուլ, ), թուրք դերասան և պրոդյուսեր, ով եղել է 70-ականների թուրքական կինեմատոգրաֆիայի աստղը։ Առավել հայտնի է դարձել՝ նկարահանվելով Էրտեմ Էղիլմեզի Իմ սիրելի եղբայր ֆիլմում։ 2016 թվականի Սեպտեմբերի 16-ին Թարըք Աքանը մահացել է Ստամբուլի ամերիկյան հոսպիտալում` թոքի քաղցկեղից։
Կենսագրություն
Թարըք Աքանը ծնվել է 1949 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Ստամբուլում ։ Եղել է ընտանիքի երրորդ երեխան։ Հայրը եղել է զինվորական։ Նախնական կրթությունը ստացել է Էրզրումում, իսկ միջնակարգ կրթությունը՝ Կայսերիում։ Քանի որ հայրը նշանակում էր ստացել Ստամբուլի զորամասերից մեկում, ընտանիքը տեղափոխվում է Բաքըրքոյ։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Յըլդըզ տեխնիկական համալսարանում՝ ստանալով մեխանիկ- ինժեների մասնագիտացում։ Այնուհետև սովորել է Ժուռնալիստիկայի քոլեջում ։ Մինչև դերասանական կարիերայի սկիզբը, աշխատել է որպես փրկիչ։ Զինվորական ծառայությունը անցկացրել է Դենիզլիում։ Մասնակցել է «Ձայն» (Ses) ամսագրի կազմակերպած մրցույթին։ Իր դերասանական կարիերան սկսել է 1970 թվականին՝ նկարահանվելով կարճամետրաժ ֆիլմերում։ 1973- 2002 թվականներին պարգևատրվել է 12 տարբեր մրցանակներով ։ Առավել հայտնի է դարձել՝ նկարահանվելով Էրտեմ Էղիլմեզի Իմ սիրելի եղբայր ֆիլմում։ Դերասանական կյանքի մեծ մասը ապրել է Ստամբուլում։ Որոշ ժամանակ բնակվել է նաև Բեռլինում և Կաննում։ Ավելի քան հինգ տարի եղել է «Նազըմ Հիքմեթի անվան մշակույթի և արվեստի հիմնադրամի» պատվավոր նախագահը։ 2016 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Թարըք Աքանը մահացել է Ստամբուլի ամերիկյան հոսպիտալում` թոքի քաղցկեղից։ Նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հրամանով՝ Աքանին հետմահու տրվել է «Թուրք ժողովրդի արժանի զավակ» կոչումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրք դերասաններ Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված անձինք Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված դերասաններ Կատեգորիա:Թուրք սոցիալիստներ Կատեգորիա:Կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ոսկե թիթեռ մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Խոխանաբերդ
Խոխանաբերդ, Խավախան, Խոյախան, բերդ Մեծ Հայքի Արցախ նահանգի Ներքին Խաչեն գավառում, Խաչենագետի աջ ափին, ժայռաբլրի վրա, ներկայումս Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Վանք գյուղից 4 կմ հարավ-արևմուտք։ Նրա ուղիղ դիմացը Գանձասարն է,իսկ հարավում բարձրանում է անտառապատ Թարխանասարը, որի գագաթը, 13-րդ դարում, Հասան-Ջալալը կառուցապատել և վերածել է անմատչելի բերդի։
Հիշատակություններ
Հ. Ջալալյանցը Մ. Բարխուտարյանցը ամրոցն անվանում են Թարխանաբերդ՝ կապված ամրոցի հարավում գտնվող Թարխանասար լեռան անվան հետ։
Ամենավաղ տեղեկությանը հանդիպում ենք Կիրակոս Գանձակեցու «Պատմություն Հայոցի» մեջ, որտեղ հեղինակը ամրոցին անդրադառնում է մոնղոլների արշավանքների, ինչպես նաև Գանձասարի վանքի կառուցման կապակցությամբ ։
Պատմություն
Կեչառիս վանքի վերակառուցման առթիվ Հասան-Ջալալը իրեն անվանել է «տէր Խայախանաբերդոյ»։ Չնայած նրան, որ Խոխանաբերդի տերերն ունեին շատ ու շատ այլ նշանավոր ամրոցներ, բայց, այնուամենայնիվ, Խոխանաբերդն էր իշխանանիստը և Խաչենի պայազատները իրենց տիրապետությունը շեշտում էին այս բերդի անունով՝ «տէր Խայախանաբերդոյ»։
Գրիգոր Տեր Հովհաննիսյանցը Խոխանաբերդի կառուցումը վերագրում է Սահլ իշխանին, ամրոցից հյուսիս, Խաչենագետի ափին գտնվող մի հարթ և բավական ընդարձակ տարածքի ղեկավարի անվանը։ Այս տարածքը կրում է նրա անունը՝ Սահլատափ (Սահլի հող)։ Այս վայրում է գործել Սահլ Սմբատյան Առանշահիկ իշխանը։ Նա Շիկաքարի տերն էր, որի մատույցներում 837 թվականին բռնեց «մարդախողխող, աշխարհավեր, արյունարբու գազան » Բաբեկին և հանձնեց արաբների ձեռքը։
Ամրոցի վերաբերյալ 10-րդ դարից հիշատակություններ հայտնի չեն։ 11-րդ դարի երկրորդ կեսին Խաչենում իրենց տիրապետությունը հաստատեցին սելջուկ-թուրքերը, այնուհետև սելջուկ-թուրքերից իրենց անկախ հռչակած ամիրաները (12-րդ դարի երկրորդ կես)։ Խոխանաբերդը Ներքին Խաչենի վարչական կենտրոնն էր։ Ամրոցում իշխում էին սկզբում՝ Գրիգոր, իսկ հետո՝ Վախթանգ իշխանները։
1220-ական թվականներին սկսվեցին Ջալալ-էդ-Դինի ասպատակությունները։ Արաբական աղբյուրները (Իբն Խալդուն) հաղորդում են, որ 1227 թվականին Ջալալ-էդ-Դինի վեզիր Շարաֆ ալ-Մուլքը, հարկահավաքություն կատարելով, մոտեցավ Խաչեն-Կաչաղակաբերդին ։ Այստեղ գտնվող Զալալ իշխանը ստիպված էր 20000 դինար փրկագին վճարել և ազատել շուրջ 700 գերիների։
Խոխանաբերդը Ներքին Խաչենի տեր Հասան Ջալալյանների գլխավոր ամրոցն էր։ Ներքին Խաչենի իշխանությունը հաճախ նրա անվամբ կոչվել է «Խոխանաբերդի Վախտանգյանների» իշխանություն, ի տարբերություն Հաթերքի վախտանգյանների իշխանության։ Գոյություն է ունեցել վաղ միջնադարից։ Սելջուկ-թուրքերի ասպատակությունների ժամանակ (XII դար) Խաչենի իշխաններն այստեղ էին ամրանում և դիմադրում օտար նվաճողներին։ XII դարի 1-ին կեսին երկու անգամ ավերվել է։
Հասան-Ջալալ Ա (XIII դարի 1-ին կես) այն նորոգել է, կառուցել նոր պարիսպներ, կացարաններ ու մթերանոցներ։ Մոնղոլների արշավանքների և ասպատակությունների ժամանակ գավառի բնակչության մեծ մասը այնտեղ էր ապաստանում և պաշտպանվում։ Վերջնականապես ավերվել է XV - XVI դդ. ակ-կոյունլու և կարա-կոյունլու թուրքերի արշավանքների ժամանակ։ Պահպանվում են պարիսպների ու շինությունների մնացորդները։
Տեղանքի նկարագրություն
Ամրոցի կենտրոնական մասն ընդգրկում է Խոխանա ժայռագագաթը՝ իր շրջակայքով։ Այստեղ, ժայռազանդվածի հարավային կողմում (նրա թիկունքին), մի կիսահարթ լանջ-սարավանդակի վրա, որի հարավային հատվածներն է կազմում լեռնազանգվածի շարունակությունը, տեղադրված է Խոխանաբերդ պատմական ամրոց-բնակավայրը՝ շրջապատված լեռնադագաթներով ու ժայռապատնեշներով, ինչպես նաև՝ դարավոր անտառով։ Սարավանդակը հարավից և մասամբ արևելքից ավարտվում է անդնդախոր ձորերով, որոնք էլ ավելի անառիկ են դարձնում անգամ ամրոցամերձ տարածքը։ Տեղանքի ընտրությունը պատահական չէր. հայ իշխանները, ավելորդ արյունահեղություններից խուսափելու նպատակով, ստիպված էին ժողովրդին պատսպարել անմատչելի, դժվարագնաց լեռներում, որպեսզի կարողանային հաջողությամբ պայքարել զավթիչների, դեմ և դրանով իսկ ազատ պահել երկրամասը։
Ամրոցի նկարագրություն
Այժմ բնակատեղիից պահպանվում են տների մնացորդները՝ ծածկված հողի շերտերով։ Կացարանների թիվն անցնում է հիսունից։ Քանի որ բնակատեղին հարավից և մասամբ արևելյան կողմից հարում է ժայռազանգվածի կտրվածքին, պաշտպանական նկատառումներով (վայր չընկնելու նպատակով) եզրագծով պատ է կառուցվել, որը չի պահպանվեր։ Առանձին սենյակներ առաջապահ, պաշտպանական նշանակություն ունեին։ Բնակատեղիի արևելյան կողմում տեղադրված բնակարանը, որն ունի քառակուսի հատակագիծ (չափերը՝ 6 մետր x 6 մետր), նպատակ ուներ պաշտպանելու ամրոցամերձ արևելյան դժվարամատչելի մուտքը։ Տուն-կացարանները ներսի բնակարանների համեմատությամբ կառուցված են բավական մեծ քարերով և ունեն 1.20 մետր հաստություն։
Բնակատեղին, որն ընդգրկում է շուրջ 0.5 հեկտար և տարածվում է ամրոցի երկու ժայռագագաթների ստորոտով, հարավ-արևելք-արևմուտք ուղղությամբ, անի մի այնպիսի, դիրք, որը հնարավորություն է տալիս պահպանության տակ առնելու դեպի գլխավոր ամրոց՝ Խոխանա քար տանող մուտքը։
Խոխանաբերդի արևմտյան և հարավ-արևմտյան հատվածներում տարածվում են վարուցանքի համար հատկացված ոչ մեծ տափարակները (ժայռազանգվածի ստորոտում մնացել են ընդեղենի և ցորենի մի քանի հորեր), դրանցից արևմուտք՝ գերեզմանոցը և աղբյուրը, որը կրում է Ռուզանի (Հասան Ջալալի աղջկա) անունը։
Կածանը, որ վիմափոր է և 2-ից 3 մետր լայնություն ունի, տանում է ամրոցի վերնամասը, որի մակերևույթը բավականին հարթ է և ընդգրկում է ոչ մեծ տարածություն՝ մոտ 250 մ2։
Զուրը Խոխանաբերդի և ընդհանրապես ամրոցների համար ունեցել է առաջնահերթ նշանակություն։ Պաշարման ժամանակ թշնամին չկարողանա խափանել ջրամատակարարման գործը ամրոցի վրա, ժայռագագաթի արևմտյան կողմում, իրար կից փորված են երկու վիմափոր ջրամբար։ Առաջինի երկարությունը 3.85 մետր է, լայնությունը՝ 2.95 մետր, խորությունը անցնում է 2.5 մետրից (հողածածկ է)։ Երկրորդի չափերն են՝ 3 մետր երկարություն, 3.3 մետր լայնություն և 2 մետր խորություն։
Ջրամբարները ներքուստ սվաղված էին անջրաթափանց կրաշաղախի ամուր շերտով, որի մնացորդները տեղ-տեղ պահպանվում են։ Ջրամբարից արևելք հավանաբար իշխանական տան մնացորղներն են։ Նշված բոլոր ջրամբարները կառուցվել են անձրևաջրերի հավաքման համար և կարևոր նշանակություն ունեին հատկապես պատերազմների ժամանակ, երկարատև պաշարման պայմաններում։
Խոխանաբերդ ամրոցի գլխավոր ժայռագագաթը երկրամասի ռազմապաշտպանական համակարգում կարևոր դեր ունեցող ազդանշանային կենտրոնական դիտակետ է։ Ամրոցի հարավ-արևմտյան կողմում, մոտ 10 կմ հեռավորության վրա գտնվում է Կաչաղակաբերդը, նրանից այն կողմ՝ Քիրսի լեռնաշղթան՝ Շուշին իր շրջակայքով, Թարկառ գետը հովիտը, արևելքից՝ Խաչենագետի ստորին հովտում՝ Ուրախաչի Սուրբ Գևորգի սարը, իսկ սրանից արևելք՝ Շիկաքար ամրոցի արևմտյան և հյուսիսային հատվածները, ընդհուպ մինչև Տիգրանակերտ։ Հյուսիսային կողմում Մռավի լեռնազանգվածն է, որից հարավ և հարավ-արևմուտք՝ Հաթերք, Ականա, Հավքախաղաց և այլ ամրոցները։ Արևմտյան կողմում, Խաչենագետի վերին հոսանքի ուղղությամբ պատմական Ծոր սահմանամերձ գավառի արևելյան տարածքներն են, ինչպես նաև՝ Բերդաձոր գավառի հյուսիսային հատվածները։ Ամրոցի արևելյան և հյուսիսային կողմերում, մոտ 400-500 մետր հեռավորության վրա գտնվում են ազդանշանային համակարգի մյուս կարևոր կետերը, որոնք պետք է հսկողության տակ պահեին Խաչենագետի ձորահովիտը՝ արևելք արևմուտք ուղղությամբ։
Ավանդություն
Ըստ մի ավանդության՝ Ջալալ Դոլուն լուր են բերում, թե «կնեկդ խոխան բերալ ա»։ Իշխանն ի պատիվ երեխայի՝ բերդն անվանում է Խոխանաբերդ ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Արցախ) Կատեգորիա:13-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:7-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Բելյաևո (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)
Բելյաևո (Беляево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի բնակավայրեր
438
Մահեր
Կատեգորիա:438 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Պինգվին Վինը
«Պինգվին Վինը», «Պինգվինաշեն», 1972 թվականին հայկական արտադրության մուլտֆիլմ՝ ստեղծված Համո Բեկնազարյանի անվան «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում, ռեժիսոր՝ Ստեփան Անդրանիկյան ։