cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հեմոգլոբին
Հեմոգլոբինի հայտնաբերումը
Հեմոգլոբինը, որպես թթվածին կապող սպիտակուց, հայտնաբերվել է 1840 թվականին գերմանացի գիտնական Հյունեֆելդի կողմից, իսկ մի քանի տարի անց Ֆելիքս Հոպպ-Սեիլերի կողմից առաջին անգամ նկարագրվել է հեմոգլոբինի դարձելի կապումը թթվածնի հետ։ 1859 թվականին Մաքս Պերուցը հայտնաբերել է միոգլոբինի մոլեկուլի կառուցվածքը՝ ռենտգենակառուցվածքային անալիզի մեթոդով, որի համար Պերուցը 1962 թվականին Ջոն Քենդրյուի հետ միասին ստացավ Նոբելյան մրցանակ քիմիայի բնագավառում։ Հեմոգլոբինի դերը օրգանիզմում առաջին անգամ բացատրվել է ֆրանսիացի գիտնական Կլոդ Բեռնարի կողմից։ Հեմոգլոբին անունը ծագել է հեմ և գլոբին բառերից, մատնանշելով այն հանգամանքը, որ հեմոգլոբինի յուրաքանչյուր կառուցվածքային միավոր գնդաձև սպիտակուց է՝ միոգլոբին, որը պարունակում է հեմ խումբ։
Հեմոգլոբինի կառուցվածքը
Հեմոգլոբինը բաղկացած է 4 կառուցվածքային ենթամիավորներից, որոնցից յուրաքանչյուրը պարունակում է մեկական հեմ և գլոբին սպիտակուց։ Գլոբին սպիտակուցներն իրենցից ներկայացնում են պոլիպեպտիդային շղթաներ՝ α1, α2, β1, β2։ Հեմոգլոբինի մոլեկուլում առկա 2α շղթաները բաղկացած են 141, իսկ 2β շղթաները՝ 146 ամինոթթվական մնացորդներից, որոնցում ամինաթթվական մնացորդների հաջորդականությունը տարբերվում է միմյանցից։ Կառուցվածքային միավորների փոխազդեցությունների մեջ հիմնական ներդրումը ունեն հիդրոֆոբ փոխազդեցությունները։ Հեմոգլոբինի մոլեկուլում և α- և β- շղթաները ունեն պարուրաձև կառուցվածք։ Յուրաքանչյուր շղթա պարունակում է 8 սպիրալային տեղամաս։
Հեմի և գլոբինի սինթեզը սկսվում է նախաէրիթրոբլաստներում և կատարվում է առանձին-առանձին։ Հեմը սինթեզվում է միտոքոնդրիումներում և ցիտոզոլում, իսկ գլոբինը՝ ռիբոսոմներում։ Սինթեզից հետո հեմը միանում է գլոբինին, առաջացնելով համալիր, իսկ դրանից հետո չորսական համալիրներ միանում են իրար և առաջացնում հեմոգլոբինի մոլեկուլը։
Հեմոգլոբինը պատկանում է քրոմոսպիտակուցների դասին, որտեղ որպես պրոստետիկ խումբ հանդիսանում է երկաթ պարունակող պիգմենտային խումբը՝ հեմը։ Հեմը իրենից ներկայացնում է պրոտոպորֆիրինի IX կոմպլեքս, որը պատկանում է պորֆիրինային մնացորդների երկաթ (II) հետ միացությունների դասին։
Հեմոգլոբինի միացությունները
Հեմոգլոբինի և թթվածնի միացությունը կոչվում է օքսիհեմոգլոբին։ Այն բավականին անկայուն միացություն է։ Թթվածնի հետ կապումը տեղի է ունենում կոոպերատիվ մեխանիզմով, այսինքն թթվածնի մի մոլեկուլի կապումը նպաստում է թթվածնի մի քանի մոլեկուլների սպիտակուցի հետ կապմանը։ Թթվածնից ազատվելուց հետո հեմոգլոբինը վերածվում է դեզօքսիհեմոգլոբինի։
Հեմոգլոբինը բականին լավ կապվում է նաև ածխածնի մոնօքսիդի հետ (CO)՝ առաջացնելով կարբօքսիհեմոգլոբին։ Ածխածնի մոնօքսիդի կապումը հեմոգլոբինի հետ մոտ 3000 անգամ ավելի ամուր է, քան թթվածնինը։ Բացի այդ, հեմոգլոբինի խնամակցությունը ազոտի մոնոօքսիդի հետ մոտ 250-300 անգամ ավելի մեծ է։
Հեմոգլոբինի և ածխաթթու գազի միացությունը կոչվում է կարբամինոհեմոգլոբին (կարբոհեմոգլոբին), որը նույնպես անկայուն միացություն է։
Բացի դեօքսի-, օքսի- և կարբօքսիհեմոգլոբինից, հայտնի է նաև մետհեմոգլոբինը, որտեղ հեմի խմբում երկաթի ատոմը օքսիդացած է մինչև +3 ՕԱ և այլևս չի կարող մասնակցել թթվածնի կապմանը, որը բերում է մետհեմոգլոբինեմիա հիվանդությանը։ Մետհեմոգլոբինի առաջացումը կատարվում է ուժեղ օքսիդիչների ազդեցությամբ։
Հեմոգլոբինի պարունակությունը մարդու օրգանիզմում
Մարդու արյան մեջ հեմոգլոբինի պարունակության համար սահմանված են հետևյալ նորմերը՝ տղամարդկանց մոտ 140-160 գ/լ, կանանց մոտ 120-150։ Հեմոգլոբինի իդեալական քանակը տղամարդկանց մոտ համարվում է 167 գ/լ-ը։ Երեխաների օրգանիզմում հեմոգլոբինի պարունակութոյւնը խիստ կախված է տարիքից, մասնավորապես, մինչև 3 ամսական երեխայի մոտ նորման 145-225 գ/լ է, 3-6 ամսական երեխայի մոտ հասնում է նվազագույն շեմին՝ 95-135 գ/լ, իսկ 1-18 տարեկան հասակում տեղի է ունենում արյան մեջ հեմոգլոբինի պարունակության նորմայի աճ։
Մարդու արյան հեմոգլոբինի քանակությունը 13–16 գ% է կամ 78– 96% (ըստ Սալիի), կանանցը ավելի քիչ (13%), քան տղամարդկանցը (14%)։ Հեմոգլոբինի միացումը թթվածնին դարձելի է. թոքերի մազանոթներում, որտեղ թթվածնի մասնակի ճնշումը բարձր է (100 մմ սնդ. ս.), հեմոգլոբինը միանում է թթվածնին և փոխարկվում օքսիհեմոգլոբինի։ Վերջինս հյուսվածքների մազանոթներում, թթվածնի ցածր ճնշման պայմաններում (40 մմ սնդ. ս.), տարրաբաժանվում է հեմոգլոբինի և O_2–ի։ Հեմոգլոբինի քանակության որոշումն ունի կարևոր նշանակություն բնականոն պայմաններում և զանազան հիվանդությունների (հատկապես արյան) ժամանակ արյան շնչառական ֆունկցիան բնութագրելու համար։ Օրգանիզմի թունավորումների (օրինակ, ածխածնի օքսիդով, թույներով) դեպքում գոյանում են հեմոգլոբինի ածանցյալներ՝ կարբօքսիհեմոգլոբին, մետհեմոգլոբին, որոնք ընդունակ չեն թթվածին տեղափոխել։ Տարբեր կենդանիների հեմոգլոբինը ունի տեսակային առանձնահատկություն, որը պայմանավորված է մոլեկուլի սպիտակուցային մասի կազմության յուրահատկությամբ։ Էրիթրոցիտների քայքայումից անջատված հեմոգլոբինից գոյանում են օրգանիզմի մյուս պիգմենտները (մաշկի, լեղու, մեզի, կղանքի ևն)։ Մկանային հյուսվածքում պարունակվում է մկանային հեմոգլոբին՝ միոգլոբին, որը մոլ. զանգվածով, կազմությամբ և հատկություններով մոտ է հեմոգլոբինի մոնոմերներին։ Հեմոգլոբինի նման պիգմենտ հայտնաբերված է ընդավոր բույսերի արմատապալարներում։
External links
Կատեգորիա:Էրիթրոցիտներ Կատեգորիա:Արյան սպիտակուցներ Կատեգորիա:Սակավարյունություն
Շելտ Բաս
Շելտ Բաս (Schelte John Bus, ), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Սայդինգ Սփրինգի աստղադիտարանում։ Աստերոիդների հայտնաբերողներից ամենահաջողակներից մեկը, ծնվել է 1956 թվականին։ Նա հայտնի է նաև, որպես Բոբի Բաս (Bobby Bus)։ 1999 թվականից 2002 թվականները Բասը հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 1673 աստերոիդ, որոնցից 330-ը հայտնաբերվել են համատեղ այլ աստղագետների հետ ։
Այս պահին աշխատում է Հավայիի համալսարանի աստղագիտության ինստիտուտում, ինչպես նաև IRTF աստղադիտակի (ՆԱՍԱ) հետ աշխատող հետազոտողների խմբում։
Կրթություն և աշխատանք
Կրթությունը ստացել է Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, որը ավարտել է 1979 թվականին բակալավրի դիպլոմով։ Բասի գիտական ղեկավարն է եղել հայտնի մոլորակագետ Յուջին Շումեյկերը ։ 1999 թվականին դարձել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի պատվավոր դոկտոր։ Ակտիվ հետազոտական գործունեության ընթացքում Բասը հայտնաբերել է հազարից ավելի աստերոիդներ և մի քանի գիսաստղեր, որոնց մեջ են՝
1993 թվականից 1999 թվականներին, համատեղ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի պրոֆեսոր Ռիչարդ Բինզելի հետ իրականացնում էր աստերոիդների սպեկտրալ դասակարգման «Հիմնական գոտու փոքր աստերոիդների սպեկտրալ հետազոտություն» ծրագիրը ։ (Small Main-belt Asteroid Spectroscopic Survey, (SMASS)), որը շարունակություն ստացավ 2003 թվականին ավարտված SMASS II ծրագրում ։
Շելտ Բասի պատվին է անվանվել Էդվարդ Բոուելի կողմից 1982 թվականին հայտնաբերված (3254) Բաս աստերոիդը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Բարիումի սուլֆատ
Բարիումի սուլֆատ, BaSO4, ծծմբական թթվի բարիումական աղը։ Անգույն բյուրեղներ են, խտությունը՝ 4500 կգ/մ³, հալման ջերմաստիճանը՝ 1580 °C։ Ջրում և նոսր թթուներում գործնականորեն չի լուծվում (1 լ ջրում լուծվում է 2 մգ, 18 °C-ում)։ Լուծվում է ծծմբական թթվի խիտ լուծույթներում (կոմպլեքսային միացության առաջացում)։ Բնության մեջ հանդիպում է բարիտ միներալի ձևով։ Բարիումի սուլֆատը օգտագործվում է թղթի, ռետինի, խեցեղենի արտադրություններում որպես լցանյութ, նավթահորերի հորատման համար օգտագործվող խառնուրդներում՝ ծանրացուցիչ։ Բարիումի սուլֆատը լավ կլանում է ռենտգենյան ճառագայթները և օգտագործվում ստամոքս-աղիքային հիվանդությունների ռենտգենահետազոտման համար։ Մտնում է բարիտային ցեմենտի և լիտոպոնի բաղադրության մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գունանյութեր Կատեգորիա:Բարիումի աղեր
Բուրեն (համայնք)
Բուրեն (Buren ), համայնք Նիդերլանդների Խելդերլանդ մարզում։ Տարածքը 134,66 կմ² է, բնակչությունը՝ 25.980 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.400 եվրո է։
Կատեգորիա:Խելդերլանդի համայնքներ
Զոլոտկովո (գյուղ, Օկուլովսկի շրջան)
Զոլոտկովո (Золотково), գյուղ Ռուսաստանի, Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Մինիմալիզմ (նորաձևություն)
Ընդհանուր բնութագրեր և տերմին
Մինիմալիզմը դիտվում է որպես կոստյումի և նորաձևության հիմնական հոսանքներից մեկը ։ Այն սահմանվում է որպես ուղղություն, որը կապված է սխեմատիկ (հաճախ երկրաչափական) ուրվագծի, բարդ կառուցվածքային կտրվածքի և տեղական գույների (սպիտակ, կարմիր, դեղին) օգտագործման հետ։ Միևնույն ժամանակ, հակասական է մինիմալիզմի հնարավոր բնութագրերի միասնությունը ։ Գեղարվեստական փոփոխականությունը թույլ չի տալիս մինիմալիզմը Սահմանել որպես ոճ։ Հետազոտողները ուշադրություն են հրավիրում այն փաստի վրա, որ մինիմալիզմի համընդհանուր նշաններ, ներառյալ նորաձեւության մեջ, գոյություն չունեն։ Նորաձևության մեջ մինիմալիստական սկզբունքները կարող են արտահայտվել տարբեր տարրերի և ձևերի միջոցով։ Խոսքը մեկ ծրագրի, հայեցակարգի, գաղափարի մասին է, որը միշտ չէ, որ արտահայտվում է սահմանված նշանների միջոցով ։ «...Նորաձևության ոլորտում մինիմալիզմը կարելի է դիտարկել որպես ընդհանուր դոկտրինի մի մաս, որը կենտրոնացած է ձևի և իմաստի հայեցակարգային ներկայացման վրա» ։
Սահմանման խնդիր
Մինիմալիզմի սահմանման դժվարությունը կապված է դրա փոփոխականության հետ։ Հետազոտողները նորաձևության մինիմալիզմը համարում են և որպես վեկտոր, որը կենտրոնացած է 1930-ականների և 1960- ականների ճարտարապետության և դիզայնի մինիմալիստական շարժումների ավանդույթի վրա (մասնավորապես՝ միջազգային ոճ, Շվեյցարական գրաֆիկա), և որպես համակարգ, որը կապված է 1960-ականների և 1970- ականների մինիմալիստական արվեստի ավանդույթի հետ ։ Տարբեր ուղենիշներ ներառում են կոստյումի մեջ տարբեր տեխնիկայի, ձևերի և ուրվանկարների օգտագործումը։ Դասական նորաձեւության մինիմալիզմը կապված է 1960-ականների նորաձեւության կամ դրանց իմիտացիայի հետ։ Որոշ դեպքերում մինիմալիզմը կարող է կապված լինել ապամոնտաժման սկզբունքների հետ ։ Սա բարդացնում է նորաձևության մինիմալիզմի սահմանումը որպես մեկ երևույթ։
Նախատիպեր
Նորաձևության համակարգում մինիմալիզմի աղբյուրները սովորաբար կոչվում են այնպիսի երևույթներ, ինչպիսիք են վաղ մոդեռնիզմը (De Stijl, կոնստրուկտիվիզմ և Bauhaus), միջազգային ոճը և 1960-ականների մինիմալիստական արվեստ ։ Նորաձևության մինիմալիզմը որպես սկզբունք գտնում է իր նախատիպերը 1960-ականների Շվեյցարական ոճի գրաֆիկայի և առարկայական դիզայնի մեջ ։ Մինիմալիզմը՝ որպես Վարդապետություն և հայեցակարգային սկզբունք, զուգահեռներ է բացահայտում ճարտարապետության, երաժշտության, դիզայնի, գրականության, պարի և այլնի մեջ։
Մինիմալիզմ և վաղ մոդեռնիզմ
Հետազոտողները կարծում են, որ մինիմալիզմը ձեւավորվել է այնպիսի երեւույթների ազդեցության տակ, ինչպիսիք են Art Nouveau-ն, գերմանական Վերկբունդը, De Stijl-ը, կոնստրուկտիվիզմը և բաուհաուսի դպրոցի գեղարվեստական պրակտիկան ։ Մասնավորապես, նշվում է, որ De Stijl-ը նախանշել է ամբողջ 20-րդ դարի մինիմալիստական գաղափարախոսությունը։De Stijl predstavil analytical Conception հիմքում ընկած արվեստի զարգացման։ Բացի այդ, De Stijl-ը կառուցվածքային սկզբունքը սահմանեց որպես ներկա ձևի հիմք ։ «De Stijl-ը մինիմալիզմը հաստատեց կառուցվածքի արվեստով» ։
Դասական մոդեռնիզմ և միջազգային ոճ
Միջազգային ոճը համարվում է նորաձևության մեջ մինիմալիզմի ակնհայտ աղբյուրներից մեկը։ Նա ճարտարապետության մեջ մինիմալիստական սկզբունքների համակարգված օգտագործման առաջին օրինակներից մեկն էր ։ Քանի որ ճարտարապետական սկզբունքը համարվում է նորաձևության մինիմալիզմի հիմնական հարթակ, միջազգային ոճը համարվում է մինիմալիզմի կարևոր աղբյուր ոչ միայն ճարտարապետության, այլև նորաձևության ոլորտում։ «1960-ականների մինիմալիստական նորաձևությունը կարելի է դիտարկել որպես միջազգային ոճի տարբերակներից մեկը, դրա պայմանական շարունակությունը» ։
Մինիմալիզմ և Շվեյցարական ոճ
Շվեյցարական ոճը նորաձևության մինիմալիզմի հիմքերից մեկը գնահատելու գաղափարը տարածված պրակտիկա է ինչպես զգեստների տեսության, այնպես էլ դիզայնի պատմության վերաբերյալ հետազոտություններում ։ 1950-ականների և 1960-ականների Շվեյցարական գրաֆիկան նպաստեց մինիմալիստական վարդապետության տոտալ տարածմանը՝ հնարավոր դարձնելով կոստյումի մեջ մինիմալիստական սկզբունքների համակարգված օգտագործումը։
1960-ականների-1970-ականների ամերիկյան մինիմալիզմ
1960-ականների և 1970-ականների ամերիկյան մինիմալիզմը, որպես գեղարվեստական երևույթ, ազդել է մինիմալիզմի զարգացման վրա ՝ որպես նորաձևության մեջ հայեցակարգային գաղափարախոսության ձև ։ Հետազոտողները նշում են, որ ամերիկյան մինիմալիզմը կենտրոնացած էր օբյեկտի պրակտիկայի վրա, որը նորաձեւության մինիմալիզմի ոլորտում ճշգրտեց կոստյումի կարգավիճակի ըմբռնումը ։ Ամերիկյան մինիմալիզմը հնարավոր դարձրեց կոստյումը որպես առարկա հասկանալը։ 1960-70-ականների գեղարվեստական մինիմալիզմը կենտրոնացած էր դաժան ձևերի և կոպիտ նյութերի վրա (բետոն, պատինացված երկաթ) ։ Սա հանգեցրեց մինիմալիստական ձևաչափի նոր ըմբռնմանը, որը կապված էր ոչ միայն մոնոխրոմ երկրաչափական ձևերի օգտագործման, այլև ապակառուցողական տարրերի կիրառման հետ ։
Հիմնական սկզբունքներ
Նորաձևության համակարգում մինիմալիզմը կապված է մի քանի հիմնական սկզբունքների հետ։ Որպես կանոն, մինիմալիստական ծրագիրը ենթադրում է մի քանի պարամետրերի համադրություն, այլ ոչ թե դրանցից մեկի օգտագործումը ։ Մինիմալիզմի սահմանման հիմնական դժվարությունը տարբեր սկզբունքների և տարբեր գեղարվեստական ծրագրերի խառնուրդն է։ Նորաձևության մինիմալիզմի որոշ նմուշներ կենտրոնացած են բաուհաուսի և միջազգային ոճի սկզբունքների վրա։ Մյուսները կապված են 1960-ականների ամերիկյան մինիմալիզմի համակարգի հետ ։ Անվերապահ գաղափարական նմանությամբ Այս համակարգերը ցույց են տալիս սկզբունքորեն տարբեր գեղարվեստական հարթակներ և գեղարվեստական ուղենիշներ։
Կառուցվածք և ձև
Կոստյումի մինիմալիստական սկզբունքները կապված են կառուցողական կտրվածքի օգտագործման հետ ։ Մինիմալիստական կոստյումների համակարգը հաճախ բարդ է և ներառում է ներքին կառուցվածքի ստեղծում:Հոդակապված դիզայնը մինիմալիստական համակարգի կարևոր հատկանիշ է ։ Ներքին բարդ դիզայնը պարզ երկրաչափական ուրվագիծ ստեղծելու գործիք է։ Այն կարող է օգտագործվել տարբեր ձևերով։ Կտրվածքի կառուցվածքային տարրերը հանգեցնում են հագուստի կառուցվածքային Երկրաչափական ձևերի ձևավորմանը ։ Մինիմալիստական կտրվածքի հնարավորությունները փոփոխական են, և խստորեն սահմանված չափանիշներ չկան։
Ձև
Մինիմալիստական ծրագիրը ներառում է կոստյումի երկրաչափական ձևերի ձևավորում ։ Որոշ դեպքերում նորաձևության մեջ մինիմալիզմի հիմքը կոչվում է Ա-աձև ուրվագիծ։ Այնուամենայնիվ, մինիմալիստական ձևի սահմանները զգալիորեն ավելի լայն են և ենթադրում են այլ երկրաչափական ուրվանկարների օգտագործման հնարավորություն ։ Մինիմալիստական ձևի չափանիշներից մեկը կոչվում է նաև տարրերի պարզեցված բնույթ։ Նորաձևության տեսությանը նվիրված հետազոտություններում ուշադրություն է դարձվում այն փաստին, որ մինիմալիստական ձևը թույլ է տալիս կոստյումը դիրքավորել որպես օբյեկտ ։
Ճարտարապետական սկզբունք
Մինիմալիստական ձևի կարևոր չափանիշ է համարվում նրա ճարտարապետական բնույթը ։ Կոստյումի մինիմալիզմը օգտագործում է կառուցվածքային կտրվածք՝ ձևավորելով կոստյումի հիմքը որպես ճարտարապետական համակարգ։ Որոշ դեպքերում մինիմալիստական զգեստները ընդօրինակում էին ճարտարապետական ծրագրի շրջանակներում ձևավորված սկզբունքները։ Ճարտարապետական սկզբունքը նույնացվում է Պիեռ Կարդենի, Անդրե Կուրեժիեի, Մերի Քուանտի, Պակո Ռաբանի, Իվ Սեն Լորանի և այլնի հավաքածուներում ։ Որոշ մինիմալիստ նորաձ7ության դիզայներներ (մասնավորապես՝ Պիեռ Կարդենը և Պակո Ռաբան) ճարտարապետական կրթություն ունեին։
Գույն
Մինիմալիզմի հիմնական սկզբունքներից մեկը մոնոխրոմ գունային զանգվածների օգտագործումն է :Մինիմալիստական նորաձևությունը, առաջին հերթին, մոնոխրոմատիկ իրեր են, որտեղ առավելությունը տրվում է սպիտակին :Մինիմալիստական ծրագրի կարևոր հատկանիշը դեղին և կարմիր գույների օգտագործումն է։ Առանձին գունային ուղղություն-ստվերային գույների օգտագործումը (հիմնականում բեժ, կապույտ) ։ Նման գունային երանգները, մասնավորապես, օգտագործվել են Մերի Քուանտի, Անդրե Կուրեժիև Պիեռ Կարդենի հավաքածուներում, 1960-ականներին, ինչպես նաև Հելմուտ Լանգի, Ջիլ Սանդերի, Prada-ի և այլնի աշխատանքներում։ Սև գույնի մինիմալիստական կարգավիճակը առանձին խնդիր է։ Դրա օգտագործումը միշտ չէ, որ մինիմալիստական ծրագրի նշիչ է, նույնիսկ եթե այն օգտագործում է խիստ կտրվածք ։ Որպես կանոն, սև գույնը կապված է մինիմալիստական համակարգի հետ, պայմանով, որ օգտագործեք մինիմալիստական ձևեր և կառուցվածքային ձևավորում։
Հիմնական անուններ
Դժվարություններ են առաջացնում 1990-2000-ականների մինիմալիստական շրջանի որոշումը։ Որպես կանոն, այս ժամանակագրական փուլում նորաձև մինիմալիզմը կապված է այնպիսի նորաձևության տների հետ, ինչպիսիք են Prada-ն, Helmut Lang-ը, Hussein Chalayan-ը, Calvin Klein-ը, Jil Sander-ը, ինչպես նաև այնպիսի ճապոնացի դիզայներների աշխատանքները, ինչպիսիք են Comme des Garçons-ը, Yohji Yamamoto-ն, Issey Miyake-ը ։ Նաև Ռուսաստանում մինիմալիզմը կոչվում է Սանկտ Պետերբուրգի նորաձևության դպրոցի բնութագրիչներից մեկը։ Պայմանականորեն սահմանվում են մինիմալիստական ավանդույթի հետ կապված մի քանի ուղղություններ և դպրոցներ։ Դրանց թվում, մասնավորապես, պայմանականորեն սահմանվում են այնպիսի երևույթներ, ինչպիսիք են ճապոնական մինիմալիզմը (Rei Kawakubo, Yoji Yamamoto, Issei Miyakeh) և բելգիական դպրոցը (Ann Demelmeister, Martin Margela) ։ Ճապոնական և բելգիական դիզայնի բացառապես մինիմալիստական ավանդույթին պատկանելը հակասական է։
Մինիմալիզմ և այլընտրանքային նորաձևության հայեցակարգ
Մինիմալիզմի գնահատականները կապված են նորաձևության համակարգում նրա դիրքի որոշման հետ ։ Որպես ուղղություն, որը հիմնված է խիստ ֆունկցիոնալ ձևերի օգտագործման վրա, մինիմալիզմը կապված է նորաձևության առևտրային ձևաչափի հետ։ Արմատական ձևերի և գունային լուծումների օգտագործումը հետազոտողներին թույլ է տալիս մինիմալիզմը դիտարկել որպես այլընտրանքային նորաձևության միտումներից մեկը։ Հայեցակարգային ձևի օգտագործումը և 20-րդ դարի գեղարվեստական ավանդույթին անդրադառնալը քննադատներին թույլ տվեցին նույնականացնել նորաձևության մինիմալիզմը որպես նորաձևության մտավոր միտումներից մեկը ։
Արդյունքներ և ազդեցություն
Մինիմալիզմը կապված է կոստյումի մեջ կտրվածքի հոդակապման և երկրաչափական ուրվագիծ օգտագործելու հետ ։ Բացի այդ, մինիմալիզմի ազդեցությունը դիտվում է մոնոխրոմ մակերեսների հետևողական օգտագործման և, մասնավորապես, կոստյումի սպիտակ արտոնության մեջ ։ Մինիմալիզմը դիտվում է որպես կրկնվող միտում, որը, որոշ փոփոխություններով, առաջանում է նորաձևության համակարգում:Մինիմալիստական միտումը կարելի է գնահատել որպես գերիշխող ուղղություն և վերջին տասնամյակների ընթացքում կայուն դիրք է գրավում գրեթե յուրաքանչյուր սեզոնի զգեստապահարանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորաձևություն Կատեգորիա:20-րդ դարի նորաձևություն
Մանևցի
Մանևցի (Манівці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մանևցի գյուղում բնակվում էր 648 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2202 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 294,28 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(4573) Պիեստանի
(4573) Պիեստանի (Piestany), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Միլան Անտալի կողմից Պիվնիցեյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,037028 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,823 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2511 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1933,18 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,186222 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,41° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Միլան Անտալի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վինոգրադովկա (գյուղ, Տարուտինեի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Վինոգրադովկա գյուղում բնակվում էր 1 629 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Տարուտինեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1830 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Արջասար
Արջասար, լեռ Հայաստանի Լոռու մարզում, Բազումի լեռների համակարգում, Պուշկինո գյուղից 2,5 կմ հյուսիս-արևմուտք, Ստեփանավան քաղաքից հարավ։ Բարձրությունը 1819 մ է ։ Կատարն ու լայնքերը ծածկված են անտառներով (հաճարենի, բոխի և մասամբ կաղնի ու կեչի) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Ակքան
Ակքան,, սանրափուշ, հովվի սանր, ակքանազգիների ընտանիքի երկամյա, հազվադեպ՝ միամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 15 այլ տվյալներով՝ 20, ՀՀ-ում՝ 3 տեսակ , , ։ Աճում է ստորին, միջին և վերին լեռնային գոտիների թփուտներում, մացառուտներում, անտառներում, խոնավ վայրերում, որպես մոլախոտ՝ Արարատի, Տավուշի, Լոռու, Սյունիքի, Արագածոտնի, Գեղարքունիքի և այլ մարզերի ցանքատարածություններում։
Ցողունը փշապատ է, բազմանիստ, բարձրությունը՝ 0,5 - 2 մ։ Տերևները հակադիր են, ամբողջաեզր կամ փետրաձև կտրտված։ Ծաղկաբույլը գնդաձև կամ երկարավուն գլխիկ է, ծաղիկները՝ բաց մանուշակագույն կամ սպիտակավուն։ Ծաղկում է հունիս-սեպտեմբերին։ Պտուղը քառանիստ սերմնապտուղ է։ Դեղաբույս է․ պարունակում է ալկալոիդներ, սապոնիններ, ներկանյութեր։
Կատեգորիա:Ակքանազգիներ Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Դեսի Առնաս
Դեսիդերիո «Դեսի» Ալբերտո Առնաս ի դե Աչա Երրորդ (Desiderio «Desi» Alberto Arnaz y de Acha III, ), կուբայական ծագմամբ ամերիկացի դերասան, երաժիշտ և հեռուստատեսային պրոդյուսեր ։ Նա մինչ որպես «Desi Arnaz» լատինական երաժշտական խմբի անդամ համաշխարհային համբավ ձեռք բերելը, արդեն հայտնի է եղել Ռիկի Ռիկարդոյի դերով «I Love Lucy» ամերիկյան սիթքոմում, որտեղ կանացի գլխավոր դերը կատարել է Լյուսիլ Բոլը, որի հետ նա այդ ժամանակ ամուսնացած էր։
Մանկություն
Դեսի Առնասը ծնվել է 1917 թվականի մարտի 2-ին Սանտյագո դե Կուբայում։ Նրա հայրը՝ Դեսիդերիո Ալբերտո Առնաս Երկրորդը (մարտի 8, 1894 - մայիսի 31, 1973) պատմության մեջ ամենաերիտասարդ քաղաքապետերից մեկն է եղել և ծառայել է նաև Կուբայի Ներկայացուցիչների պալատում։ Մայրը՝ Դոլորես դե Աչան (ապրիլի 2, 1896 - 24 հոկտեմբերի, 1988), Բակարդիի գործադիր տնօրեն Ալբերտո դե Աչայի դուստրն էր ։ Առնասն ինքն իր կենսագրության մեջ գրել է, որ իր ընտանիքը Սանտյագոյի ծոցում գտնվող մասնավոր կղզու շքեղ առանձնատուն, երեք ռանչո և մի հսկայական տուն ունի։ Ֆուլխենսիո Բատիստայի գլխավորությամբ 1933 թվականի Կուբայի հեղափոխությունից հետո, որի արդյունքում պաշտոնանկ էր եղել նախագահ Խերարդո Մաչադոն, ինչպես Մաչադոյի մյուս բոլոր աջակիցները, Ալբերտո Առնազը ձերբակալվել է։ Առնաս ընտանիքի ամբողջ ունեցվածքը բռնագրավվել է։ Սանտյագո դե Կուբայի նախկին քաղաքապետը վեց ամիս անցկացրել է բանտում, մինչ նրա կնոջ եղբայր Ալբերտո դե Աչան միջամտել է գործին։ Նա համոզել է կուբացիներին, որ իր հարազատի դիրքը միշտ չեզոք է եղել։ Դրանից հետո ընտանիքը փախել է Մայամի, որտեղ Դեսին սկսել է հաճախել Սուրբ Պատրիկի միջնակարգ կաթոլիկ դպրոց։ 1934 թվականի ամռանը նա սկսել է հաճախել պարապմունքների Սենթ Լիոյի համալսարանում՝ նպատակ ունենալով բարելավել իր անգլերենը ։
Կարիերա
Երբ Դեսի Առնան տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ, մտել է շոու բիզնես, որպեսզի ինչ-որ կերպ գումար վաստակի։ 1939 թվականին նա նկարահանվել է Բրոդվեյի «Չափից շատ աղջիկներ» մյուզիքլում։ Հաջորդ տարի նա մեկնել է Հոլիվուդ, որտեղ նկարահանվել է «RKO» մյուզիքլի կինո տարբերակում, որտեղ խաղացել է նաև նրա կինը` Լյուսիլ Բոլը։ Առնան նաև կիթառ է նվագել Խավիեր Կուգատի խմբում ։
40-ականներին Առնան նկարահանվել է մի քանի ֆիլմերում, մասնավորապես՝ «Բատաան»-ում (1943)։ Բայց ճգնաժամի պատճառով նրա կարիերան դադարեցվել է, որից հետո Առնասը պատրաստվել է մեկնել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ։ Բանակային ճամբարում վերապատրաստում անցնելիս Առնան լուրջ վնասել է ծունկը, ուստի ծառայությունը շարունակել է Սան Ֆերնանդո հովտի ռազմական հիվանդանոցում՝ որպես բուժեղբայր։ Նա երբևէ չի ամաչել իր համբավից (ի վերջո, այդ ժամանակ նա արդեն հայտնի դերասան էր), քանի որ ամեն ինչ արել է վիրավոր զինվորների կյանքը հեշտացնելու համար։ Երբ մի անգամ զինվորները մի բաժակ սառը կաթ էին խնդրել, Առնասը զվարճացրել էր նրանց՝ խաղալով ֆիլմերից փոքրիկ տեսարաններ և միաժամանակ կատարելով նրանց խնդրանքը։ Բանակից հեռացվելուց հետո նա կազմակերպել է նոր նվագախումբ, որը, փաստորեն, շատ պահանջված է եղել այդ դժվար ժամանակաշրջանում։ Նա Ջոն Մաչիայի հետ ելույթ է ունեցել Բիրմինգհեմի հիվանդանոցում գտնվող զինվորների համար, իսկ ավելի ուշ նվագախմբում դաշնամուր նվագելու համար հրավիրել է նաև իր մանկության ընկերոջը՝ երաժիշտ Մարկո Ռիսոյին։ Երբ Առնասը հեռուստատեսությամբ հայտնի է դարձել, այս նվագախմբին պահել է իր աշխատավարձով։ Նվագախումբը Ռիզոյի ղեկավարությամբ ձայնագրել է «I Love Lucy»-ի սաունդթրեքը ։
I Love Lucy
1951 թվականի հոկտեմբերի 15-ին կայացել է «Ես սիրում եմ Լյուսիին» սերիալի պրեմիերան, որտեղ Առնասը խաղացել է իր՝ նվագախմբի կուբացի ղեկավար Էնրիկե «Ռիկի» Ռիկարդոյի դերը։ Սերիալի նրա խաղընկերը նրա կին Լյուսիլ Բոլն էր, որը խաղում էր Ռիկարդոյի կնոջ՝ Լյուսիի դերը։ Հեռուստատեսային պրոդյուսերները համոզել են Բոլին էկրանավորել այդ ժամանակաշրջանում սիրված «Իմ սիրելի ամուսինը» ռադիոհաղորդումը։ Իսկ Բոլն իր հերթին պնդել է, որ սերիալում իր ամուսնու դերը խաղա Առնասը, որպեսզի նրանք կարողանան ավելի շատ ժամանակ անցկացնել իրար հետ։
Ըստ նախնական ծրագրի՝ Առնասն ու Բոլը պետք է մարմնավորեին ամուսնացած զույգի՝ Լյուսիի և Լարի Լոպեսի կերպարները, որոնք հանրային կյանքից և շոու բիզնեսում ունեցած հաջողություններից հոգնել էին և հուսահատորեն փորձում էին փրկել իրենց ամուսնությունը։ Շուկայական ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ այս ծրագիրը հաջող չէր լինի, ուստի Ջես Օպենհայմերը փոխել է սյուժեն՝ ստեղծելով նվագախմբի երիտասարդ ղեկավար Ռիկի Ռիկարդոյին և Լյուսիին, որը սովորական տնային տնտեսուհի էր, որը առանց տաղանդ ունենալու երազում է բեմ բարձրանալ։ Հերոսի «Լարի Լոպես» անունը փոխվել է «Ռիկի Ռիկարդոյով», իրականում Վենսան Լոպես անունով ջազ նվագախմբի ղեկավար լինելու պատճառով։ Ռիկին հաճախ է այցելել «Տրոպիկանա ակումբ». երբ նա դարձել է վերջինիս ղեկավարը՝ այն վերանվանել է «Ակումբ Բաբալու»։
Սկզբնապես, Բոլիի և Առնասի` որպես ամուսնական զույգ խաղալու գաղափարը հակասությունների է բախվել։ Նրանց ասել էին, որ Դեսիի կուբայական առոգանությունն ու լատինական ոճն անընդունելի են ամերիկյան հանդիսատեսի համար։ 1950 թվականի ամռանը զույգը հաղթահարել է բոլոր առարկությունները` կազմակերպելով մի շարք հյուրախաղեր։ Իսպանացի ծաղրածու Պեպիտո Պերեսի օգնությամբ նրանք մշակել են մի ներկայացում, որով ելույթ են ունեցել բեմում և ռադիոյում։ Այս ներկայացման նյութի մեծ մասն օգտագործվել է «Ես սիրում եմ Լյուսիին» սերիալում ։ Պիլոտի հատվածները վերստեղծվել են սերիալի առաջին եթերաշրջանի 6-րդ սերիայում։
«Desilu Productions»
Բոլի հետ միասին Առնասը հիմնել է «Desilu Productions»-ը։ Այդ ժամանակ հեռուստատեսային հաղորդումների մեծ մասը ուղիղ հեռարձակվում էր, քանի որ ամենամեծ շուկաները գտնվում էին Նյու Յորքում, իսկ մնացած երկրները միայն տեսագրում էին ժապավենների վրա։ Կինեմատոգրաֆիստ Կառլ Ֆրոյնդին և Առնասին են վերագրվում բազմապարփակ տեսախցիկների մշակումը, որոնք նրանք օգտագործել են հանդիսատեսի առջև, և որոնք հետագայում օգտագործվել են նաև սիթքոմերի նկարահանումներում։ Կինոժապավենի օգտագործումը թույլ է տվել, որ շատ երկրներ հաղորդումը հեռարձակեն բարձր որակով։ Առնասը մի անգամ ասել է, որ ամենաբարդն այն էր, որ հանդիսատեսին թույլ տային ձայնը լսել։ Ուստի նա և Ֆրյունդը ստեղծել են հատուկ համալիր, որը թույլ է տվել հանդիսատեսին նստել նկարահանման հրապարակում՝ պահպանելով անվտանգության կանոնները։
Օնջուվանոս
Օնջուվանոս, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Դեսի Առնաս
«Desilu Productions»
Ղեկավարությունը համարել է, որ այս ամենն օգտագործելը թանկ և ավելորդ գերակշռություն է, սակայն Առնասը համոզել է նրանց, որ «Desilu»-ն հոգալու է նկարահանման հետ կապված բոլոր անհարկի ծախսերը, այն պայմանով, որ ֆիրմային պատկանեն ֆիլմի բոլոր իրավունքները։ Առնասի աննախադեպ գործարքը համարվում է հեռուստատեսության պատմության մեջ ամենահաջողված գործարքը։ Այս կանխատեսման արդյունքում «Desilu»-ն սերիալի կրկնություններից ստացել է հսկայական եկամուտ։
Օնջուվանոս
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Դեսի Առնաս
«Desilu Productions»
Սերիալի հանրաճանաչության պատճառով Առնասը «CBS» հեռուստառադիոընկերությանը թույլ է տվել ցուցադրել Լյուսիլ Բոլին իր երկրորդ հղիության ժամանակ։ Սակայն հեռուստաալիքի ղեկավարությունն հայտարարել է. «Մենք հեռուստատեսությամբ չենք կարող հղի կնոջ ցույց տալ»։ Առնասը խորհրդակցել է քահանայի, ռաբբիի և նույնիսկ նախարարի հետ, և նրանք բոլորն ասել են, որ ոչ մի վատ բան չկա հղի կնոջը ցույց տալու և «հղիություն» բառը օգտագործելու մեջ։ Արդյունքում, ղեկավարությունը հանձնվել է և թույլ է տվել, որ Լյուսիի հղիությունը ներառվի սյուժեի մեջ։ Բայց նա մնացել է անդրդվելի՝ հղիություն բառը եթերում օգտագործելու հարցում, ուստի Առնասն այդ բառը փոխարինել է «սպասել» բառով, որն արտասանվում էր «Spectin» (անգլերեն՝ «սպասում») իր կուբայական առոգանությամբ։ Հատկանշական է, որ երկու դրվագների անվանումներում էլ եղել է «հղիություն» բառը. «Լյուսին հղի է» (Lucy Is Enceinte, «Enceinte»` ֆրանսերեն «հղիություն» բառից) և «Հղի կանայք անկանխատեսելի են», չնայած այս դրվագը սերիալում երբեք չի ցուցադրվել ։
Օնջուվանոս
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Դեսի Առնաս
Հավատալիքներ
Առնասը և Բոլը որոշել էին, որ իրենց ներկայացումները կմնան իրենց «սովորական լավ համին», ինչպես ասում էր Առնասը։ Նրանք խուսափում էին էթնիկական (ազգային, ռասայական կամ մշակութային խմբի հետ կապված) կատակներից, ինչպես նաև հումորից, որը հիմնված էր մարդու արատների և հոգեկան խանգարումների վրա։ Միակ բացառությունն այն էր, որ ծաղրում էին Ռիկի Ռիկարդոյի առոգանությունը, բայց դա թույլատրվում էր միայն նրա կնոջ՝ Լյուսիի հետ տեսարաններում ։
Առնասը հայրենասեր է եղել։ Իր հուշերում, խոսելով Միացյալ Նահանգների մասին, նա գրել է, որ ինքը չգիտի աշխարհում որևէ այլ երկիր, որտեղ լեզու չիմացող տասնվեցամյա տղան կարող է նման հաջողությունների հասնել։ «I Love Lucy»-ի իննամյա տևողությունը ներկայացնում է 1950-ականների տիպիկ ամերիկյան երազանքը։ Սկզբում ընտանիքն ապրում էր փոքրիկ, բայց հարմարավետ բնակարանում։ Ավելի ուշ Ռիկարդոն օգտվելով առիթից՝ ժամանակավորապես տեղափոխվեց Հոլիվուդի նորաձև շքեղ հյուրանոց։ Նյու Յորք վերադառնալուց անմիջապես հետո նրանք հնարավորություն ունեցան մեկնել Եվրոպա։ Վերջապես, զույգը տեղափոխվեց հարուստ Ուեստպորտ, Կոնեկտիկուտ նահանգ։
Անձնական կյանք
Դեսի Առնայի և Լյուսիլ Բոլի ամուսնությունը շատ բուռն է եղել։ Բոլը, վստահ լինելով մի քանի անգամ հարբած տուն եկած ամուսնու դավաճանության մեջ, 1944 թվականի սեպտեմբերին ամուսնալուծության է դիմել։ Այնուամենայնիվ, նա վերադարձել է Առնասի մոտ նույնիսկ ամուսնալուծությունից հետո։ 1951 թվականին նրանք ունեցել են մի դուստր, որին անվանակոչել են Լյուսի Առնաս, իսկ երկու տարի անց՝ 1953 թվականին ծնվել է նրանց որդին՝ Դեսի Առնաս կրտսերը ։
Առնասի ամուսնությունը Բոլի հետ աստիճանաբար վատթարացել է ալկոհոլի և դավաճանության հետ կապված աճող խնդիրների հետ։ Ինչպես ինքը` Առնասն է գրել իր կենսագրության մեջ, ընկերության ղեկավարության հետ կապված ճնշումները, ինչպես նաև օրեցօր նրա առողջության վատթարացումը (Առնասը տառապել է դիվերտիկուլիտով) հանգեցրել են այն փաստին, որ նա ստիպված էր սթրեսից ազատվելու միջոց փնտրել ։ 1960 թվականին Բոլը բաժանվել է նրանից։ Երբ Բոլը վերադարձել է հեռուստատեսություն, նա և Առնասը համաձայնության են եկել, համաձայն որի Բոլը գնելու էր «Desilu»-ն ։
1963 թվականի մարտի 2-ին Առնասն ամուսնացել է երկրորդ անգամ՝ Էդիթ Մակ Հիրշի հետ. ամուսնությունից հետո նրա հաջողությունները զգալիորեն «խամրել են»։ Նրանց ամուսնությունը տևել է մինչև Առնասի մահը՝ 1985 թվականը։
Չնայած ամուսնալուծությանը և երկրորդ ամուսնությանը՝ Առնասն ու Բոլը պահպանել են ընկերական հարաբերությունները և շատ մտերմացել են վերջին տասնամյակում։ ««Ես սիրում եմ Լյուսին»-ը երբեք պարզապես ֆիլմի անուն չի եղել»,- գրել է Առնասն իր կյանքի վերջին տարիներին։ Ընտանեկան արխիվից մի տեսանյութ, որը հետագայում ցուցադրվել է հեռուստատեսությամբ, ցույց է տվել, թե ինչպես են Առնասն ու Բոլը խաղում իրենց թոռ Սիմոնի հետ Դեսիի մահից անմիջապես առաջ ։
Վերջին տարիներ
1970-ական թվականներին Առնասը վարել է մեկշաբաթյա շոու` հաղորդավար և պրոդյուսեր Մայք Դուգլասի հետ, որտեղ որպես հյուր հանդես է եկել նաև աստղ Վիվիան Վենսը։ Առնասը ղեկավարել է նաև «Kraft» երաժշտական շոուն, որը հեռարձակվել է «NBC»-ով. այստեղ մասնակցություն են ունեցել նաև նրա երեխաները և Վիվիան Վանսը։ Իր ինքնակենսագրական նյութն առավել ծավալուն դարձնելու համար 1976 թվականի փետրվարի 21-ին Առնասը իր որդու՝ Դեսի կրտսերի հետ հայտնվել է արպես «Saturday Night Live» հաղորդման հյուր։ Այս շոուն ներառում էր «Ես սիրում եմ Լյուսիին» և «Անձեռնամխելիները»–ի պարոդիան։ «Ես սիրում եմ Լյուսիին» պարոդիայում կային սերիաներ, որոնք երբեք չէին ցուցադրվի եթերում, օրինակ` «Ես սիրում եմ Լուիին», որտեղ Դեսին ապրում է Լուի Արմսթրոնգի հետ։ Նա արտասանել է նաև Լյուիս Քերոլի «Jabberwocky» բանաստեղծությունը՝ կուբայական առոգանությամբ։ Առնաս կրտսերը թմբուկ է նվագել «SNL»-ի հետ, կատարել է երգեր, որոնք ժամանակին նվագել են նրա «Babalu» և «Cuban Pete» նվագախմբերը՝ վերամշակված «I Love Lucy»-ի ոճով։
Առնասն ու նրա կինը մշտապես տեղափոխվել են Կալիֆոռնիա նահանգի Դել Մար քաղաք, որտեղ նա ապրել է իր կյանքի մնացած մասը` թոշակի անցնելուց հետո։ Նա զբաղվել է ձիաբուծությամբ, ֆիրմա է ունեցել Կորոնա քաղաքում, ինչպես նաև բուծել է զտարյուն ձիեր։ Նա մասնակցել է բարեգործական և շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններին և պրոդյուսերական դասեր է դասավանդել Սան Դիեգոյի պետական համալսարանում։ Առնասը նկարահանվել է «Ես սիրում եմ Լյուսիին» ստեղծագործության համահեղինակներ Մեդելին Դեյվիսի և Բոբ Քերոլ կրտսերի «Ալիս» ֆիլմում, որի գլխավոր դերակատարը եղել է Լինդա Լավինը։
Մահ
Երկար ժամանակ Առնասը հիվանդ է եղել, ինչպես նաև երկար տարիներ ծխել է, ինչի արդյունքում նրա մոտ թոքերի քաղցկեղ է առաջացել։ Այս ախտորոշումը նրան տվել են 1986 թվականին։ Մի քանի ամիս անց՝ 1986 թվականի դեկտեմբերի 2-ին, նա մահացել է 69 տարեկան հասակում։ Լյուսիլը զանգահարել էր նրան մահից երկու օր առաջ, այդ օրը նրանց ամուսնության 46-րդ տարեդարձն էր։ Նրանք փոխանակել էին ընդամենը մի քանի արտահայտություններ՝ հիմնականում «Ես քեզ սիրում եմ»։ Խոսակցության վերջում Լյուսիլն ասել է նրան. «Ամեն ինչ կարգին է, սիրելիս։ Ես կզանգեմ քեզ ավելի ուշ»։
Պերվոե Մայա (գյուղ, Լիպեցկի շրջան)
Պերվոե Մայա (Первое Мая), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի բնակավայրեր
Kobe Steel
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ընկերություններ Կատեգորիա:Ճապոնական ընկերություններ Կատեգորիա:Ճապոնական ապրանքանիշեր
Քրիստափոր Պլանտեն
Քրիստափոր Պլանտեն կամ Պլանտեյն (Christophorus Plantinus, Christophe Plantin, Christoffel PlantijnChristoffel Plantijn, ), հոլանդացի հրատարակիչ և տպագրիչ՝ ֆրանսիական ծագմամբ, հումանիստ։ Ստացել է դասական կրթություն, գրել լատիներեն գրքեր, որոնք Եվրոպայի այդ ժամանակվա համար միջազգային են եղել։ 16-րդ դարի կեսին Պլանտենը եղել է Եվրոպայի առաջատար հրատարակիչ, հիմնադրել է Officina Plantiniana ընկերությունը, որն ուներ մասնաճյուղեր Գերմանիայի և Հոլանդիայի, Անգլիայի և Շոտլանդիայի, Ֆրանսիայի, Իտալիայի պետությունների, Իսպանիայի և Պորտուգալիայի բոլոր մասերում։ Պլանտենի հրատարակչություն հրատարակել է ավելի քան 40 գրքեր` ներառյալ պատմության համար կարևոր գրատպություններ, նրա հրատարակություններից ամենահայտնին դարձել է «Անտվերպենսկի պոլիգլոտը» (1568-1573) և երկրագնդի առաջին ատլասը` Theatrum Orbis Terrarum (1580): 1570 թվականին ստացել է «գլխավոր արքայական տպագիր» կոչումը, որը նրան տվեց մենաշնորհ արարողակարգային գրքեր տպագրել իսպանական տիրույթներում։ Նրանց ընդհանուր տպաքանակը 1571-1574 թվականներին կազմել է շուրջ 75 000 օրինակ։ 20-րդ դարի հետազոտողները Պլանտենին դիտարկել են որպես ֆլամանդական վերածնուի վառ ներկայացուցիչ, ով էական ազդեցություն է թողել Գերմանիայի և Ֆրանսիայի հրատարակչական գործի և գրքային արվեստի վրա։ Լիովին պահպանված տպապագրական հաստոցները և գրատպական այլ սարքերը 77 թվականից ի վեր կազմում են Պլանտեն-Մորետուսի թանգարանի մի մասը։
Վաղ կենսագրություն
Պլանտենի ծագման մասին նրա մահից 17 տարի անց վկայել է նրա թոռը` Բալթազար Մորետուս I-ը` տեղեկացնելով Անտվերպենի եպիսկոպոսին, որ իր պապը եղել է ազնվական ընտանիքից, բայց ընտանեկան վիճակը և կալվածքը բաժին է հասել եղբայրներից ավագին։ Պլանտեն-Մորետուսի թանգարանի արխիվների 17-րդ դարի փաստաթղթերից դատելով` Պլանտենի հայրը եղել է Շառլ դե Տերլեսենը` սենյոր Լա Ռոշ-դյու-Մայն, կապիտան թագավորական բանակից։ Նրա կրտսեր որդիները ստիպված են եղել փոխել ազգանունը, որ չխայտառակեն գերդաստանը «ամոթալի» մասնագիտություններով, սակայն, ամենայն հավանականությամբ, դա փորձ է եղել՝ Անտվերպենի ամենահարուստ ընտանիքներից մեկի ծագումը լավացնելու նպատակով։ Փաստագրական վկայություններ ծննդյան օրվա և վայրի վերաբերյալ չկան։ Առաջին կենսագրություն գրողները կարծում էին, որ նա ծնվել է Տուրում կամ նրա մերձակայքում (Մոն-Լուի), ժամանակի ընթացքում պատմաբանների մեծ մասը հակվել են այն տեսակետին, որ Պլանտենը ծնվել է Սենթ-Ավերտենում, որտեղ դեռ 1580-ական թվականներին ապրում էին Պլանտեն ազգանունով երեք ընտանիքներ։ Տպագրիչի թոռը` Ֆրանցիսկոս Ռաֆելենգ կրտսերը, իր պապիկի հայրենիքը համարել է Շատելրոյի մոտակայքում գտնվող Շիտրեն։ Կան երկու հիմնական տարբերակներ ամսաթվի վերաբերյալ. Անտրվերպենի տաճարի գրառումների գրքում նշվում է, որ Պլանտենը մահացել է 1589 թվականի հուլիսի 1-ին՝ 75 տարեկան հասակում և հետևաբար նրա ծննդյան տարեթիվը 1514 է։ Այնպես թվագրված է տպագրիչի դրոշմված դիմանկարը, որը նկարել է Յան Վերիքսը 1588 թվականին։ Սակայն նույն Ֆ. Ռաֆելենգը պնդում է, որ իր պապը ծնվել է 1520 թվականի մայիսին, և նույն տվյալները պահպանվում են նաև Լեյդենում գտնվող նկարում։ Դատելով Պլանտենի կողմից ստորագրված փաստաթղթերից` նա չէր կողմնորոշվում իր սեփական տարիքի մեջ. ըստ նրա վարքագրի` Կ. Կլերի` շատ վկայությունները թույլ են տալիս նրա ծննդյան տարեթիվն ընդունել 1520 թվականը։
Այլ
Կատեգորիա:Մարդասերներ Կատեգորիա:Հոլանդացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հրատարակիչներ
Բորիս Ավագյան
Բորիս Պետրոսի Ավագյան, հայ մանրէակենսաբան, կենսաքիմիկոս։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1970), պրոֆեսոր (1971):
Կենսագրություն
Բորիս Ավագյանը ծնվել է 1928 թվականի դեկտեմբերի 7-ին, Գորյաչեվոդսկի քաղաքում (այժմ՝ ՌԴ Ստավրոպոլի երկրամասում)։ 1952 թվականին ավարտել է Լենինգրադի սննդի արդյունաբերության տեխնոլոգիական ինստիտուտը։ 1977-1985 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ գյուղատնտեսության նախարարության գիտության և քարոզչության վարչության պետ, 1985-1997 թվականներին՝ Խաղողագործության, գինեգործության և պտղաբուծության գիտահետազոտական ինստիտուտի մանրէակենսաբանական բաժնի վարիչ։ Բորիս Ավագյանը խաղողագործության և գինեգործության արդյունաբերական թափոնների օգտահանմամբ սպիտակուցավիտամինային նյութերի ստացման նոր ուղղության հիմնադիրն է ։
Ուսումնասիրել է անդրաձայնային ալիքների, ենթակարմիր և անդրամանուշակագույն ճառագայթների ազդեցությունը գինու միկրոֆլորայի վրա, մշակել հոսքում խաղողահյութերի անընդհատ խմորման եղանակ։
Մահացել է 1997 թվականի նոյեմբերի 4-ին, Երևանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանրէակենսաբաններ Կատեգորիա:Հայ կենսաֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Վիմսհայմ
Վիմսհայմ  (Wimsheim), կոմունա Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգի տարածքում։
Բուսում
Բուսում (Bussum ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 8,06 կմ² է, բնակչությունը՝ 32.483 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 17.300 եվրո է։
Վիմսհայմ
Մտնում է Էնց շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 2687 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 8, 06 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 2 36 028։
Բուսում
Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Վիմսհայմ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Հենրի II (Ֆրանսիայի թագավոր)
Հենրի II Վալուա (Henri II Valois, ), Ֆրանսիայի թագավոր Վալուաների դինաստիայից։
1533 թվականին ամուսնացել է Եկատերինա Մեդիչիի հետ։ Ռեֆորմացիայի մոլեռանդ թշնամի, դաժանորեն հալածել է հուգենոտներին, որոնց դատելու համար 1547 թվականին ստեղծել է հատուկ դատարաններ («հրապալատներ»), իսկ 1559 թվականի հրովարտակով պահանջել մահապատիժներ։ Գերմանական բողոքական իշխանների հետ դաշնակցելով՝ պայքարել է Կառլոս V կայսեր դեմ։ 1552 թվականին գրավել է Մեցի, Տուլի, Վերդենի եպիսկոպոսությունները, 1558 թվականին՝ անգլիացիներից՝ Կալեն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թագավորներ Կատեգորիա:Սպանվածներ Կատեգորիա:16-րդ դարի Եվրոպայի միապետներ Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանի ասպետներ
Վոդոլագի
Վոդոլագի (Водолаги), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վոդոլագի գյուղում բնակվում էր 152 մարդ։
Զոլոտկովո (գյուղ, Գուս-Խրուստալնի շրջան)
Զոլոտկովո (Золотково), գյուղ Ռուսաստանի, Վլադիմիրի մարզի Գուս-Խրուստալնի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2727 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1775 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Գուս-Խրուստալնի շրջանի բնակավայրեր
Միխայիլ Մեյեր
Միխայիլ Սերաֆիմովիչ Մեյեր (Михаи́л Серафи́мович Ме́йер, ), խորհրդային և ռուս պատմաբան, թուրքագետ, Օսմանյան կայսրության պատմության մասնագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։
Մաքսիմ Մեյերի հայրն է։
Կենսագրություն
1960 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանին կից Արևելյան լեզուների ինստիտուտը (ներկայիս Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների ինստիտուտը)։ 1965 թվականին դարձել է պատմական գիտությունների թեկնածու, իսկ 1990 թվականին՝ պատմական գիտությունների դոկտոր։ 1992 թվականին ստացել է պրոֆեսորի գիտական կոչում։ Եղել է պատմական գիտությունների երեք թեկնածուների ատենախոս։
1990-1994 թվականներին եղել է Մոսկվայի պետական համալսարանին կից Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների ինստիտուտի Մերձավոր և Միջին Արևելքի պատմության ամբիոնի վարիչ, 1994-2012 թվականներին եղել է Մոսկվայի պետական համալսարանին կից Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների ինստիտուտի տնօրեն, իսկ 2012 թվականի դեկտեմբերից նույն ինստիտուտի նախագահ։
Գիտական հետաքրքրությունների շրջանակներում են Օսմանյան կայսրության պատմությունը, Մերձավոր և Միջին Արևելքի աշխարհամակարգային տեսության ներառման խնդիրները և այլն։ Համարվում է «Восточная коллекция» ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ։
Երևանի պատվավոր քաղաքացիների ցանկ
Ստորև նշված են Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանի պատվավոր քաղաքացիները, կոչումը ստանալու հերթականությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան
Միխայիլ Մեյեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ Կատեգորիա:Խորհրդային արևելագետներ Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ Կատեգորիա:Ռուս արևելագետներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանությունը ժխտողներ Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ Կատեգորիա:Խորհրդային պրոֆեսորներ
Մարկովցի (գյուղ, Կրասիլովի շրջան)
Մարկովցի (Марківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մարկովցի գյուղում բնակվում էր 315 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1527 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 206,29 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Օրթաքյոյ Վերին (Լազիստանի գավառ)
Օրթաքյոյ Վերին, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Դյուրերի տուն-թանգարան
Ալբրեխտ Դյուրերի տուն, գերմանացի նկարիչ Ալբրեխտ Դյուրերի տունը։ Գտնվում է Նյուրնբերգի հին հատվածում, կառուցվել է շուրջ 1420 թվականին։ Նկարիչն այստեղ ապրել և աշխատել է 1509 թվականից մինչև կյանքի վերջը (1528)։ Ապրել է կնոջ, մոր, աշակերտների և ենթավարպետների հետ։ Ներկայումս տունը վերածվել է թանգարանի և պատկանում է քաղաքի թանգարանների միությանը։
Պատմություն
Տան անկյունի հին գերանները, ըստ դենդրոխրոնոլոգիական հետազոտության, թվագրվում են 1418 թվականով, ինչը հնարավորություն է տալիս որպես տան կառուցապատման թվական դիտարկել 1420֊ը։ Ներկայումս այն քառահարկ կառույց է, որի ներքևի երկու հարկերը պատրաստված են ավազաքարից, իսկ վերին երկուսը՝ ֆախվերկից։ Տանիքն ունի փողոցին նայող մեծ ձեղնապատուհաններ։ Դրանք վերանորոգվել են XIX դարում, երբ առանց հստակ հիմքերի ենթադրվեց, որ Դյուրերի արվեստանոցը գտնվում էր այնտեղ։
1501 թվականին վաճառական և աստղագետ Վալտեր Բերնհարդը գնեց տունը։ Նրա իրականացրած էական վերակառուցման արդյունքում տունը ստացավ ներկայիս տեսքը։ Աստղագիտական ուսումնասիրություններ կատարելու նպատակով հարավային կողմում տեղադրվեց մի քանի պատուհան։ Նյուրնբերգի քաղաքային պահոցում պահպանվել է համաձայնագիրը, ըստ որի՝ տան բնակիչներին արգելվում է նոր պատուհաններից ինչ֊որ բան նետել հարևան տանիքի վրա։ Տան հին նկարներում կարելի է տեսնել, որ այն օգտագործվել է որպես աստղագիտական դիտարան ։ Առք ու վաճառքի պայմանագրի համաձայն՝ 1509 թվականին Վալտերների ընտանիքը 275 գուլդենով տունը վաճառեց Ալբրեխտ Դյուրերին։ Նկարչի մահվանից հետո կինը՝ Ագնես Դյուրերը, շարունակեց ապրել Ցիսելգասեի տանը, որն այնուհետև ժառանգեց նրա քույր Կատերինան։ 1514 նոյեմբերի 14-ին Կատերինան 1150 ֆլորինով տունը վաճառեց դարբին Կլաուս Ֆրեյենհամերին ։ Թեև իր պատմության ամբողջ ընթացքում պահպանվել է տեղեկատվություն տան 24 տերերի մասին, սակայն այն ավելի հայտնի է իբրև Դյուրերի տուն։ Բարոկկո շրջանի նշանավոր նկարիչ, Նյուրնբերգի ակադեմիայի հիմնադիր Յոահիմ ֆոն Զանդրարտը 1675 թվականին Դյուրերի մասին գլխում նկարագրել է տան դիրքը ։
1826 թվականին՝ Դյուրերի մահվան 300֊րդ տարելիցին ընդառաջ, Նյուրնբերգը ձեռք բերեց տունը և կահավորեց սենյակ֊թանգարան։ 1871 թվականին՝ նկարչի հոբելյանին, տունը անցավ Դյուրերի տան հանրությանը։ Այդ ժամանակից էլ այն դարձավ թանգարան։
Տան ներկայիս հասցեն է՝ Ալբրեխտ Դյուրերի փողոց, 39։ Գտնվում է Տիրգերտներտորպլատցի մոտ, որն իր ճարտարապետական կառուցվածքի շնորհիվ համարվում է քաղաքի ամենագեղեցիկ վայրերից մեկը և կրում է «Դյուրերի հրապարակ» ոչ պաշտոնական անվանումը։ Հրապարակը, որում տեղադրված է նաև Դյուրերի արձանը, գտնվում է Սուրբ Սեբալդի եկեղեցու արևմտյան հատվածում։
Թանգարան
Դյուրերի տունը Վերածննդի ժամանակաշրջանի նշանավոր նկարչի միակ թանգարանն է։ Դրա պատմությունը արվեստի և մշակույթի պատմության մեջ միշտ եղել է ցուցանմուշային թեմա։
Առաջին հարկում գտնվում են երկար խոհանոցը և այսպես կոչված «Վանդերերի սենյակները» (Wandererzimmer)։ Դրանք կառուցվել են 1870-ական թվականներին Ֆրիդրիխ Վանդերերի կողմից։ Վերևի հարկում գտնվում է ամենամեծ սենյակը, որտեղ կարող էր գտնվել արվեստանոցը։ Այստեղ կարելի է տեսնել այն գործիքներն ու նյութերը, որոնցով աշխատել է նկարիչը, ինչպես նաև տպագրության սարքը, որն օգտագորխծել է Դյուրերի ժամանակներում։ Այս և հարևան սենյակում ցուցադրված են փայտի և պղնձի վրա փորագրության միջոցները։ Այդ տեխնիկաները կիրառելու մեջ Դյուրերը համարվում էր անգերազանցելի վարպետ։
Թանգարանում կարելի է տեսնել նաև Դյուրերի կարևորագույն ստեղծագործությունների պատճենները, ինչպես նաև ժամանակավոր ցուցադրությունների համար բերվող բնօրինակ աշխատանքները։
2009 թվականի օգոստոսի 1-ից տուն֊թանգարանի և գրաֆիկական հավաքածուի տնօրենը արվեստագետ Թոմաս Շաուերտն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1871 հիմնադրումներ Գերմանիայում Կատեգորիա:Նյուրնբերգի թանգարաններ Կատեգորիա:1871 հիմնադրված թանգարաններ
Դացիտ
Դացիտ, հրաբխային թթվային ապար՝ կազմված պլագիոկլազ, քվարց, փայլար, պիրոքսեն, երբեմն՝ սանիդին միներալներից։ Կառուցվածքը հոծ կամ շերտավոր է, գույնը՝ սև կամ մոխրագույն։ Բնորոշ է դաշտային սպաթների սպիտակավուն բյուրեղիկների առկայությունը։ Առաջացնում է բրգաձև կամ գմբեթաձև ներդրումներ, հաճախ՝ լավային հոսքեր։ Տարածված է Հայաստանի Արագած, Իշխանասար, Հատիս, Գութանասար, Իրինդ և այլ հրաբխային զանգվածներում։ Դայքից պատրաստում են կենցաղային թթվակայուն իրեր, օգտագործվում է նաև որպես շինանյութ։
Անվան ծագումնաբանություն
Դացիտ անունը ծագել է Դացիա՝ Ռումինիայի տարածքի մի մասի հռոմեական անվանումից։
Կատեգորիա:Մագմատիկ ապարներ
Հակոբ Զատիկ
Հակոբ Զատիկ (Յակոբ Զադիկ, Iacob Zadik, ), ազգությամբ հայ ռումինացի գեներալ, Բուկովինան Ռումինիային միացնելու գործողության մասնակից ։ Համարվում է Ռումինիայի հայտնի ռազմական գործիչ։
Պատմություն
1916 թվականին Հակոբ Զատիկը նշանակվել է Հյուսիսային բանակի ցամաքային զորքերի շտաբի պետ, հետագայում՝ 1916-1917 թվականներին, ղեկավարել է 1-ին բանակը։ 1917 թվականին, գեներալի կոչումով, նշանակվել է Ռումինիայի Պաշտպանության նախարարության քարտուղար։ Գեներալ Զադիկի համար 1918 թվականի կեսերը նշանավորվել է 8-րդ բանակի հրամանատարի պաշտոնում նշանակվելով, որը նա զբաղեցրել է մինչև 1920 թվականը։
Պայքար Բուկովինան Ռումինիայի հետ միավորելու համար
1918 թվականի հոկտեմբերի 16-ի «Իմ հավատարիմ հպատակներին մանիֆեստում» կայսր Կարլ I-ը հայտարարել է Ավստրո-Հունգարական դաշնային կայսրության ստեղծման մասին, որն ընդգրկել է վեց պետություններ՝ Ավստրիան, Հունգարիան, Չեխիան, Հարավսլավիան, Լեհաստանը և Ուկրաինան։ Տրանսիլվանիայի և Բուկովինայի ռումինացիների մասին նույնիսկ չէր  հիշատակվում։ 1918 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Յասիում կայացած Ավստրո-Հունգարիայի  ռումինացի վտարանդիների ժողովում ընդունվել է Հռչակագիր կայսրության դաշնայնացման գաղափարի մերժման մասին, որը գնահատվել է որպես «կայսրության  փլուզման դատապարտման  հուսահատ փորձ»։ Որոշ ժամանակ անց՝ 1918 թվականի հոկտեմբերի 27-ին, Չեռնովցիում տեղի է ունեցել Բուկովինայի ռումինացիների Ժողովրդական ժողովը, որի ժամանակ ընդունվել է բանաձև, որով այդ ժողովը հռչակվել է որպես հիմնադիր՝ 50 հոգանոց Ազգային խորհրդի և Յանկու Ֆլոնդորի գլխավորությամբ Գործադիր կոմիտեի ընտրության վերաբերյալ։