cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բևեռային աստղ
Նկարագրություն
Բևեռային աստղի հեռավորությունը` որպես տիպիկ ցեֆեիդ, կիրառվում է մյուս գալակտիկաների մեջ եղած հեռավորությունը չափելու համար։ Այդ հեռավորության ճշգրտումը կարող է հանգեցնել հեռավորությունների սանդղակի ճշգրտմանը և մութ զանգվածի նշանակության սահմանափակմանը ։
Պատմություն
Լուսնի և Արևի պրեցեսիայի պատճառով Երկրի առանցքը պտտվում է շրջանաձև 23° շառավղով 100 տարում 0.5 աստիճան արագությամբ։ Այդ պատճառով տարբեր աստղեր են հայտնվում Երկրի բևեռների մոտ։ Օրինակ, Հին Եգիպտոսում արքայատոհմերի կառավարումից առաջ (5000 տարի առաջ) այդպիսի աստղ է եղել Տուբանը (Վիշապի համաստեղություն)։ Մեր թվարկության սկզբին երկրագնդի բևեռներում վառ աստղեր չեն նկատվել։ 2000 տարի հետո բևեռին մոտ կհայտնվեն Ալրաին (Ցեֆեոս համաստեղություն), իսկ 12.000 տարի հետո` Վեգան (Քնար համաստեղություն)։
Ամեն դեպքում, «բևեռային» ասելով հասկանում ենք Փոքր արջ համաստեղության α աստղը։
Պրեցեսիոն լրիվ շրջանի բևեռային աստղերի ցանկը
Տեղանքի կողմնորոշում բևեռային աստղով
Բևեռային աստղը միշտ գտնվում է հյուսիսային կիսագնդի հորիզոնի հյուսիսային կետում, ինչը թույլ է տալիս այն օգտագործել տեղանքում կողմնորոշվելու համար։
Բևեռային աստղը գտնելու համար հարկավոր է նախ գտնել Մեծ արջ համաստեղության յոթ վառ աստղերի խումբը, որ շերեփ է հիշեցնում։ Այնուհետև երկու աստղերի` Դուբհեի և Մերակի միջոցով պետք է գտնել շերեփի «պատերը» «բռնակի» հակառակ կողմում, մտովի գիծ անցկացնել, առանձնացնել ծայրամասերի աստղերի հնգապատիկը։ Մոտավորապես այդ գծի վերջում էլ հենց գտնվում է Բևեռային աստղը, որի ուղղությունը համընկնում է հյուսիսային ուղղությանը, իսկ հորիզոնից նրա բարձրությունը` համընկնում է դիտարկողի լայնությանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստղեր
Օլի Կուրտիլ
Օլի Կուրտիլ (Osly-Courtil), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Սուասոն 1 կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Սուասոն:
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02576։
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 297 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 195 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 143-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 52-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 73,3%, 1999 թվականին եղել է 70,0%)։ 143 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 133-ը (80 տղամարդ և 53 կին), գործազուրկ էին 10 մարդ (5 տղամարդ և 5 կին)։ 52 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 14-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 22-ը՝ թոշակառուներ, 16-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Դիզա (լեռնաշղթա)
Դիզա, լեռնաշղթա և լեռնագագաթ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Արաքսի ձախ վտակ Հագարիի ձախ կողմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով
Արմագեդոն (ֆիլմ, 1998)
«Արմագեդոն» (Armageddon), 1998 թ․-ի ֆանտաստիկ ֆիլմ՝ նկարահանված Մայքլ Բեյի կողմից։
Սյուժե
Երկիր մոլորակի մոտ հայտնվում են երկնաքարերի խումբ։ Մի աստղագետ նկատում է որ հսկա երկնաքերերից մեկը մոտենում է երկրին, ՆԱՍԱ-ի մասնագետների հաշվարկներով մոտեցող երկնաքարը կբնաջնջի ողջ կյանքը երկրի վրա, իսկ բախմանը մնացել են օրեր։ Աստղագնացների մի խումբ Գարի Ստեմպերի գլխավորությամբ, ում մարմնավորում է Բրյուս Ուիլիսը որոշում է թռչել տիեզերք երկնաքարը այնտեղ ոչնչացնելու համար ...
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1998 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Մայքլ Բեյի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Փարիզում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ստամբուլում Կատեգորիա:Ստամբուլում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում Կատեգորիա:Touchstone Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ ֆիլմեր տիեզերքի մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր ապոկալիպսիսի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Օրսանտիա
Աշխարհագրություն
Աշխարհագրորեն Օրսանտիա գյուղը տեղակայված է Կովկասյան տարածաշրջանում՝ արևմտյան Վրաստանում: Գտնվում է ծովի մակարդակից 15 մետր բարձրության վրա:
Օիրեմեը շրջկենտրոն Զուգդիդ քաղաքի հետ միացված է ավտոխճուղով: Զուգդիդի և Օիրեմեի հեռավորությունը կազմում է 18 կմ:
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Օիրեմեի բնակչությունը կազմում է 2052 մարդ: Գյուղի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը վրացիներն են: Բացի զտարյուն վրացիներից՝ այստեղ ապրում են նաև վրացիների տարբեր էթնիկական խմբեր, հիմնականում՝ մեգրելներ:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Զուգդիդի մունիցիպալիտետի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Պրիազովսկոե (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
Պրիազովսկոե (Приазовське), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Զապորոժիեի մարզի Պրիազովսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Պոկրովկա Վտորայա։ Հիմնադրվել է 1823 թվականին։
2011 թվականի տվյալներով Պրիազովսկոե քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 6 818 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6,83 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1063,84 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1823 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռուբանչիկի տուն
Պատմություն
1873 թվականի նախագծով` գոյություն ունեցող երկհարկանի տանը կամարակապ դարպասի միջոցով ավելացվել են երկու պատուհաններ և մուտք առաջին հարկում, իսկ երկրորդ հարկում` երեք պատուհաններ և պատշգամբ դարպասի վերևում ։
Մինչև 1906 թվականը տունը պատկանել է Սարանդինո ընտանիքին, իսկ 1906-1915 թվականներին` Մ. Ռուբանչիկին ։ 1910-ական թվականներին Ռուբանչիկն այստեղ ունեցել է մասնավոր լուսանկարչատուն ։
Շենքը գրականության մեջ հայտնի է նաև որպես Սարանդինոյի տուն ։
Ճարտարապետական առանձնահատկություններ
Շենքի ճակատը զարդարված է ատամնաշարերով, կոպտատաշ քարերով, լուսամուտների պարակալներով։
Արդի վիճակ
Շենքի ճակատն աղավաղված է կցակառույցով` նկուղային հարկում գտնվող խանութի միահարկ մուտքով, մետաղապլաստիկ պատուհաններով, պարզունակ մետաղական լուսամուտաճաղերով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր
Ինզովկա
Ինզովկա (Інзівка), գյուղ Ուկրաինայի Զապորոժիեի մարզի Պրիմորսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1861 թվականին։
Մարդու մազերի գույն
Մարդու մազերի գույնը պայմանավորված է մազերի ֆոլիկուլներում էումելանին և ֆեոմելանին պիգմենտների առկայությամբ։ Ընդհանուր առմամբ, եթե ավելի շատ մելանին կա, մազերի գույնն ավելի մուգ է, եթե ավելի քիչ մելանին կա մազերը ավելի բաց են։ Մազերի տոնայնությունը կախված է սև կամ շագանակագույն էումելանինի և դեղին կամ կարմիր ֆեոմելանինի հարաբերակցությունից։ Մելանինի մակարդակները կարող են տարբեր լինել ժամանակի ընթացքում՝ պատճառ դառնալով մարդու մազերի գույնի փոփոխության, և հնարավոր է, որ նույն անձի մազածածկույթը ունենա մեկից ավելի գույն։ Մազերի որոշ գույներ կապված են ըստ որոշ էթնիկ խմբերի պատկանելիությամբ, նաև իրենց աշխարհագրական տարածաշրջանում որոշակի մազերի գույնի ավելի բարձր հաճախականության հետ, օրինակ` ուղիղ մուգ մազեր արևելյան ասիացիների, հարավարևելյան ասիացիների, պոլինեզիացիների և բնիկ ամերիկացիների շրջանում, մուգ, բաց, գանգուր, ուղիղ և ալիքաձև մեծամասամբ եվրոպացիների, արևմտյան ասիացիների և հյուսիսաֆրիկացիների շրջանում։ Մինչդեռ սահարայի աֆրիկացիների մոխրագույն, սպիտակ կամ «արծաթագույն» մազերը հաճախ կապված են տարիքի և իմաստության հետ։
Ինզովկա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1861 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մարդու մազերի գույն
Մազերի գույնի գենետիկա և կենսաքիմիա
Երկու տեսակի պիգմենտներ պայմանաորում են մազերի գույնը՝ սև-շագանակագույն էումելանինը և կարմրավուն/կարմրադեղնավուն ֆեոմելանինը, որը սինթեզվում է մելանոցիտներով ։ Մելանոցիտների ներսում թիրոզինը վերածվում է Լ-ԴՕՊԱ-ի, այնուհետև Լ-դոպաքինոնի (L-dopaquinone), որն իր հերթին վերածվում է ֆեոմելանինի կամ էումելանինի ։
Մազերի գույնի տարբեր ֆենոտիպերը հիմնականում առաջանում են այս երկու պիգմենտների տարբեր հարաբերակցության արդյունքում մարդկային պոպուլյացիայի մեջ, եվրոպացիները ցույց են տալիս պիգմենտացիայի ամենամեծ տիրույթը :Բացի այդ, գենետիկական և շրջակա միջավայրի այլ գործոններ կարող են ազդել մարդկանց մազերի գույնի վրա, oրինակ` մելանոկորտին 1 ընկալիչի (MC1R) գենի մուտացիաները կարող են հանգեցնել կարմիր կամ կարմրավուն մազերի, իսկ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման ազդեցությունը կարող է վնասել մազերը և փոխել դրանց պիգմենտացիան ։ Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը (ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը) առաջացնում է մի քանի միացությունների ավելի մեծ սինթեզ, այդ թվում՝ պրո-օպիոմելանոկորտին (POMC), α-MSH և ACTH, ինչի արդյունքում ավելանում է էումելանինի արտադրությունը ։ Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը գալիս է արևից, և, հետևաբար, հասարակածին ավելի մոտ գտնվող վայրերի պոպուլյացիաները հակված են ավելի մուգ մազեր ունենալ , պայմանավորված էումելանինի բարձր քանակով, քանի որ էումելանինը հիմնականում ավելի ֆոտոպաշտպան է, քան ֆեոմելանինը ։
Ֆեոմելանինը մազերը ներկում է նարնջագույն և կարմիր գույներով։ Էումելանինը, որն ունի երկու ենթատեսակ սև և շագանակագույն, որոշում է մազերի գույնի խավարը. ավելի շատ սև էումելանինը հանգեցնում է ավելի սև մազերի, իսկ ավելի շատ շագանակագույն էումելանինը` ավելի շագանակագույն մազերի ։ Մարդու բոլոր մազերը պարունակում են երկու պիգմենտների որոշակի քանակություն ։ Սև և շագանակագույն մազերի մեջ մելանինի պարունակության ավելի քան 95%-ը էումելանինն է ։ Ֆեոմելանինը սովորաբար հայտնաբերվում է շիկահեր և կարմիր մազերի մեջ բարձր կոնցենտրացիաներում, ինչը կազմում է մելանինի ընդհանուր պարունակության մոտ մեկ երրորդը։ Եթե ​​չկա սև էումելանին, ապա ստացվում է ելակի երանգ ունեցող շիկահեր ։ Շիկահեր մազերը առաջանում են շագանակագույն էումելանինի փոքր քանակությամբ՝ առանց սև էումելանինի ։
Բնական մազերի գույները
Մազերի բնական գույնը կարող է լինել սև, շագանակագույն, կարմիր և շիկահեր ։
Գունավոր երանգի մազերի սանդղակ
Ֆիշեր–Սալեր սանդղակը, որն անվանվել է Էուգեն Ֆիշերի և Կառլ Սալերի անունով, օգտագործվում է մարդաբանության և բժշկության մեջ՝ մազերի գույնի երանգները որոշելու համար։ Սանդղակը օգտագործում է հետևյալ անվանումները՝ A (շատ բաց շիկահեր), B-ից E (բաց շիկահեր), F-ից L (շիկահեր), M-ից O (մուգ շիկահեր), P-ից T (բաց շագանակագույնից շագանակագույն), U-ից մինչև Y: (մուգ շագանակագույնից սև) և հռոմեական թվեր I-ից IV (կարմիր) և V-ից VI (կարմիր շիկահեր) ։
Սեւ մազեր
Սև մազերը մազերի ամենամուգ գույնն են։ Այն ունի մեծ քանակությամբ էումելանին և ավելի խիտ է, քան մազերի այլ գույները և տարածված է ամբողջ աշխարհում ։
Դարչնագույն մազեր
Շագանակագույն մազերը երկրորդ ամենատարածվածն են մարդու մազերի գույնից՝ սևից հետո։ Շագանակագույն մազերը բնութագրվում են էումելանինի բարձր մակարդակով և ֆեոմելանինի ավելի ցածր մակարդակով։ Էումելանինի երկու տեսակներից (սև և շագանակագույն) շագանակագույն մազերով մարդիկ ունեն շագանակագույն էումելանին, նրանք սովորաբար ունենում են նաև միջին հաստության մազեր։ Շագանակագույն մազերով աղջիկները կամ եվրոպական, արևմտյան ասիական կամ հյուսիսաֆրիկյան ծագում ունեցող հաճախ լինում են թխահեր։
Շագանակագույն մազեր
Շագանակագույն մազերի երանգները տատանվում են բացից մինչև մուգ կարմիր-շագանակագույն սպեկտրի երկայնքով։ Շագանակագույն մազեր առաջացնող քիմիական նյութերն են էումելանինը (շագանակագույն) և ֆեոմելանինը (կարմիր), կարմիր երանգ պայմանավորող ֆեոմելանինի քանակի ավելի մեծ քանակությամբ, համեմատած միջին շագանակագույն մազերի ։
Կարմիր մազեր
Կարմիր մազերն ունեն ֆեոմելանինի ամենաբարձր քանակությունը՝ մոտ 67%, և սովորաբար էումելանինի ցածր մակարդակ:Այն առավել ցայտուն հանդիպում է Բրիտանական կղզիներում և Ուդմուրտիայում։ Շոտլանդիան ունի կարմրահերների ամենաբարձր համամասնությունը. Բնակչության 13%կարմիր մազեր ունի, իսկ մոտավորապես 40% կրում է ռեցեսիվ կարմրահեր գենը։ Կարմիր մազերը կարող են հայտնվել նաև Հարավային Եվրոպայում, Արևմտյան Ասիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում և Կենտրոնական Ասիայում  ։
Շիկահեր
Շիկահեր մազերը տատանվում են գունատ սպիտակից մինչև մուգ ոսկեգույն շիկահեր։ Շիկահեր մազերը կարող են ունենալ ֆեոմելանինի և էումելանինի գրեթե ցանկացած հարաբերակցություն, բայց երկուսն էլ ունեն միայն փոքր քանակությամբ ։ Շիկահեր մազերը առավել հաճախ հանդիպում են հյուսիսային և հյուսիսարևելյան եվրոպացիների և նրանց սերունդների մոտ, բայց դրանք տարածված են Եվրոպայի մեծ մասում, ինչպես նաև արևմտյան ասիացիների և հյուսիսաֆրիկյանների շրջանում, բայց ավելի ցածր հաճախականությամբ։ 2012 թվականին կատարված ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ բնական շիկահեր մազերը առաջանում են թիրոզինազի հետ կապված սպիտակուց 1-ի (TYRP1) ռեցեսիվ մուտացիայի պատճառով։ Սողոմոնի կղզիներում բնակչության 26%-ը կրում է գենը. սակայն Օվկիանիայից դուրս այն բացակայում է։
Մոխրագույն և սպիտակ մազեր
Մոխրագույն կամ սպիտակ մազերն առաջանում են ոչ թե մոխրագույն կամ սպիտակ պիգմենտների առկայության պատճառով, այլ պիգմենտացիայի և մելանինի պակասի պատճառով ։ Մոխրագույն մազերը սովորաբար ի հայտ են գալիս երբ մարդիկ ծերանում են ։
Որոշ դեպքերում մոխրագույն մազերի պատճառը կարող է լինել վահանաձև գեղձի անբավարարությունը, Վաարդենբուրգի համախտանիշը կամ վիտամին B12-ի պակասը ։ Մարդու կյանքի ցիկլի ինչ-որ պահի բջիջները, որոնք գտնվում են մազի ֆոլիկուլների հիմքում, դանդաղում են և ի վերջո դադարում են պիգմենտ արտադրել ։
Մանկությունից սկսած մշտապես սպիտակ մազերը կարող են պայմանվորված լինել գենետիկորեն ժառանգմամբ, սակայն ի տարբերություն ալբինիզմի, բացասական բժշկական հետևանքներ չկան ։
Մարի Անտուանետի համախտանիշը երևույթ է, որի ժամանակ հանկարծակի մազերի սպիտակեցումը պայմանավորված է սթրեսով։ Պարզվել է, որ որոշ մազեր կարող են կրկին գունավորվել, երբ սթրեսը թուլանա ։
Ծերացում կամ ախրոմոտրիխիա
Մազերի որոշ գույներով ծնված երեխաների մոտ կարող է նկատվել, որ մազերի գույնը աստիճանաբար մթնում է, երբ աճում են։ Շատ շիկահեր, բաց շագանակագույն կամ կարմիր մազերով նորածինների մոտ ավելի նակտելի է փոփոխությունը։ Դա պայմանավորված է վաղ մանկության և սեռական հասունության ընթացքում գեների միացման և անջատման պատճառով ։ Մազերի գույնի փոփոխությունները սովորաբար տեղի են ունենում, երբ մարդիկ ծերանում են, ի վերջո մազերը դառնում են մոխրագույն, այնուհետև սպիտակում։ Սա կոչվում է ախրոմոտրիխիա։ Երբեմն մարդիկ ծնվում են ալեհեր մազերով, քանի որ նրանք ժառանգում են այդ հատկանիշը պայմանավորող գենի ալելը ։
Սպիտակեցման հաջորդականությունը սովորաբար հետևյալն է՝ քթի մազեր, գլխի մազեր, մորուք, մարմնի մազեր, հոնքեր ::
Ոչ ճաղատ անհատների մոտ մազերը կարող են ավելի արագ աճել, երբ դրանք մոխրագույն են դառնում ։ Ի տարբերություն մաշկի, որտեղ պիգմենտների արտադրությունը շարունակական է, մելանոգենեզը մազի մեջ սերտորեն կապված է մազերի ցիկլի փուլերի հետ։ Մազերը ակտիվորեն պիգմենտավորված են անագեն փուլում և «անջատվում» են կատագեն փուլում, իսկ տելոգենի ժամանակ բացակայում են ։ Այսպիսով, մեկ մազը չի կարող սպիտակ լինել արմատի կողմից, իսկ տերմինալի հատվածում՝ գունավոր։ Մի քանի գեներ, պատասխանատու են գորշացման գործընթացի համար։ Bcl2-ը և Bcl-w-ն առաջին երկուսն էին, որոնք հայտնաբերվեցին, այնուհետև 2016-ին հայտարարվեց IRF4 (ինտերֆերոն կարգավորող գործոն 4) գենը Լատինական Ամերիկայի հինգ երկրներում ապրող 6000 մարդկանց ուսումնասիրելուց հետո։ Այնուամենայնիվ, պարզվել է, որ շրջակա միջավայրի գործոնները պայմանվորում են մազերի ճերմակելու դեպքերի մոտ 70%-ը ։
Մազերի գույնի փոփոխությունը տեղի է ունենում, երբ մելանինը դադարում է արտադրվել մազերի արմատում, և նոր մազեր են աճում առանց պիգմենտի։ Մազերի ֆոլիկուլների հիմքում գտնվող ցողունային բջիջները վերափոխվում են մելանոցիտների(բջիջներ, որոնք արտադրում և պահպանում են պիգմենտները մազերի և մաշկի մեջ) ։
Մազերի սպիտակեցումը կարող է առաջանալ ջրածնի պերօքսիդի կուտակումից և կատալազ ֆերմենտի աննորմալ ցածր մակարդակից, որը քայքայում է ջրածնի պերօքսիդը և ազատում վիտիլիգո ունեցող հիվանդների մոտ օքսիդատիվ սթրեսից ։ Քանի որ վիտիլիգոն կարող է հանգեցնել թարթիչների սպիտակացմանը, ենթադրվում է, որ նույն գործընթացը կապված է գլխի և մարմնի այլ հատվածների մազերի հետ՝ ծերացման պատճառով ։
Սթրես
Սթրեսը, ինչպես քրոնիկ, այնպես էլ սուր, կարող է անհատների մոտ առաջացնել ախրոմոտրիխիա ավելի վաղ, քան այլ պատճառներ, օրինակ` ծերացումը ։ Նշվում են մեծամասամբ աղետներից փրկվածները, ինչպիսիք են Տիտանիկից փրկված Հարոլդ Բրայդը, ռազմագերի Ջոն Մաքքեյնը կամ բարձր մակարդակի քաղաքական գործիչներ, ինչպիսիք են Բիլ Քլինթոնը կամ Բարաք Օբաման։ Կան որոշ ապացույցներ, որ քրոնիկական սթրեսը հանգեցնում է վաղաժամ ախրոմոտրիխիայի, բայց ոչ մի հստակ կապ հաստատված չէ։ Հայտնի է, որ սթրեսի հորմոն` կորտիզոլը, ժամանակի ընթացքում կուտակվում է մարդու մազերի մեջ, բայց արդյոք դա որևէ ազդեցություն ունի մազերի գույնի վրա, դեռ պարզված չէ ։
Գերակտիվ իմունային պատասխանը կարող է ոչնչացնել մելանոցիտները և մելանոցիտների ցողունային բջիջները սև մազերով առնետների մոտ։ Երբ նրանց միտումնավոր խուճապի էին ենթարկում, նրանց մազերը որոշ ժամանակ անց սպիտակում էին։ Հաջորդ անգամ, երբ առնետների բաճկոնը մեծացավ, այս վնասված ֆոլիկուլներում մելանոցիտի ցողունային բջիջներ չկային, ուստի սպիտակ մազեր բողբոջեցին, և գույնի կորուստը մշտական ​​էր ։
Բժշկական պայմաններ
Ալբինիզմը գենետիկ հիվանդություն է, որի ժամանակ ի ծնե մաշկի պիգմենտները բացակայում են։ Տարբերակվում են ալբինիզմի լրիվ և մասնակի դեպքեր։ Մարդու մազերի, աչքերի և մաշկի մեջ քիչ կամ ընդհանրապես պիգմենտ չի հայտնաբերվում։ Մազերը հաճախ սպիտակ կամ գունատ շիկահեր են։ Այնուամենայնիվ, մասնակի ալբինիզմի դեպքում մազերը կարող են լինել կարմիր, ավելի մուգ շիկահեր, բաց շագանակագույն կամ հազվադեպ՝ նույնիսկ մուգ շագանակագույն։
Վիտիլիգոն երկար ընթացք ունեցող հիվանդություն է, որի ժամանակ մաշկի որոշ հատվածներ գունազրկվում են։ Մաշկի ախտահարված հատվածները ստանում են սպիտակավուն երանգ և սովորաբար ունեն կտրուկ արտահայտված եզրեր։ Մաշկի մազածածկույթը նույնպես կարող է սպիտակավուն երանգ ստանալ ։
Հայտնի է նաև, որ թերսնման պատճառով մազերը դառնում են ավելի բարակ և փխրուն։ Մուգ մազերը կարող են կարմրավուն կամ շիկահեր դառնալ՝ մելանինի արտադրության նվազման պատճառով։ Վիճակը դարձելի է պատշաճ սնուցմամբ։
Վերների համախտանիշը և վնասակար անեմիան կարող են նաև վաղաժամ գորշության պատճառ դառնալ։
2005 թվականի անվերահսկելի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ 50-70 տարեկան մարդիկ, ովքեր ունեն մուգ հոնքեր, բայց մոխրագույն մազեր, զգալիորեն ավելի բարձր է II տիպի շաքարախտով հիվանդանալու, քան թե՛ մոխրագույն հոնքերով, թե՛ մազերով ։
Արհեստական ​​գործոններ
A 1996 British Medical Journal study found that tobacco smoking may cause premature graying. Smokers were found to be four times more likely to begin graying prematurely, compared to nonsmokers.
Չկան հատուկ դիետաներ, սննդային հավելումներ, վիտամիններ կամ սպիտակուցներ, որոնք ապացուցված են դանդաղեցնելու, դադարեցնելու կամ որևէ կերպ ազդելու գորշացման գործընթացի վրա, թեև շատերը վաճառվել են տարիների ընթացքում։ Այնուամենայնիվ, ֆրանսիացի գիտնականները, ովքեր բուժում էին լեյկոզով հիվանդներին քաղցկեղի բուժման համար օգտագործվող իմատինիբ դեղամիջոցով, անսպասելի կողմնակի ազդեցություն են նկատել. որոշ հիվանդների մազերի գույնը վերականգնվել է մինչև մոխրագույնը ։
Փոփոխություններ մահից հետո
Թաղված մարմինների մազերի գույնը կարող է փոխվել։ Մազերը պարունակում են սև-շագանակագույն-դեղին էումելանինի և կարմիր ֆեոմելանինի խառնուրդ։ Էումելանինը քիմիապես ավելի քիչ կայուն է, քան ֆեոմելանինը և օքսիդանալիս ավելի արագ է քայքայվում։ Էքստրեմալ պայմաններում մազերի գույնն ավելի արագ է փոխվում ։
Մազերի ներկում
Մազերի գույնը կարող է փոխվել քիմիական նյութերի միջոցով։ Մազերի ներկումը դասակարգվում է որպես «մշտական» կամ «ժամանակավոր»։
Մազերի մշտական ներկման ժամանակ մազերի կառուցվածքը քիմիապես փոխվում է, մինչև այն վերջնականապես կտրվի։
Ժամանակավոր ներկման արդյունքում գույնը լվանալուց մաքրվում է որոշակի ժամանակահատվածում՝ սովորաբար չորսից վեց շաբաթ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական մարդաբանություն Կատեգորիա:Գույներ Կատեգորիա:Մազեր Կատեգորիա:Մարդու մազ Կատեգորիա:Գենետիկա Կատեգորիա:Մարդ
Գյուրջու Խաթուն
Գյուրջու Խաթուն (Gürcü Hatun, გურჯი-ხათუნი, ,), վրաց արքայադուստր Բագրատիոնների ընտանիքից, վրաց թագուհի Ռուսուդանի և Գիաս ադ-Դինի դուստրը, մկրտված Դմիտրի, սուլթան Կիլիչ-Արսլան II-ի թոռը ։
Կենսագրություն
Գյուրջու Խաթունը ծննդյան ժամանակ անվանակոչվել է «Թամար» ի պատիվ տատիկի՝ Թամար Մեծ թագուհու ։ Նա վրաց թագավոր Դավիթ VI-ի քույրն էր և սուլթան Կայ-Խոսրով II-ի երկրորդ կինը ։ Սուլթան Կայ-Կուբադ II-ի մայրն էր, որը կառավարել է 1246-1257 թվականներին որպես եռապետության մաս՝ խորթ եղբայրների՝ Կիլիչ-Արսլան IV-ի և Քեյ-Կավուս II-ի հետ միասին։ 1243 թվականին մոնղոլների արշավանքից և Կոսե-դաղի ճակատամարտում պարտությունից հետո Կայ-Խոսրով II-ը դարձավ մոնղոլական վասալ։ Նրա կնոջ՝ Թամարի, կարգավիճակը իջեցրին և սկսեցին անվանել Գուրջա Խաթուն, այսինքն վրացական տիկին։ 1246 թվականին Կայ-Խոսրով II-ի սպանությունից հետո Թամարն ամուսնացավ սուլթանի վեզիր Մուհադդիբ ադ-դին Ալի ադ-Դայլամիի և սուլթանության ամենակարող ազնվականի որդու՝ Փերվանեի հետ։ Թամարն Ուղղափառությունից մահմեդականություն է ընդունել։ Նա պարսիկ բանաստեղծ Ռումիի երկրպագուն էր։ Սուլթան Կայ-Խոսրով II-ը դիրհամ է հատել Սիվասի և Կոնիայի դրամահատարաններում` առյուծի և արևի դեմքով պատկերող արծաթե մետաղադրամներ։ Առյուծի և արևի խորհրդանիշը հետագայում լայն տարածում գտավ իսլամական աշխարհում, չնայած դրա ծագումը շատ ավելի վաղ ժամանակներից էր։ Սելջուկյան դրամների թուրք հետազոտող Թոլգա Էրքանը եկել է այն եզրակացության, որ Արևը Գյուրջյու Խաթունն է, իսկ Առյուծը հենց ինքը՝ սուլթանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բագրատիոնիներ Կատեգորիա:13-րդ դարի կանայք Կատեգորիա:Ինքնակալների կանայք Կատեգորիա:Իկոնիայի սուլթանություն Կատեգորիա:Վրաց թագավորություն Կատեգորիա:Վրաստանի պատմություն Կատեգորիա:Իկոնիայի սուլթաններ Կատեգորիա:Իսլամ ընդունած քրիստոնյաներ Կատեգորիա:Միջնադարյան կանայք Կատեգորիա:Իսլամ ընդունածներ
Աշխատասիրության տուն (Տագանրոգ)
Աշխատասիրության տուն (Дом трудолюбия), 19-րդ դարի վերջում կառուցված շենք Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Հասցեն` Գոգոլևսկի նրբանցք, 114։ Տունը պահպանվել է մինչև մեր օրերը, սակայն փոխել է նշանակությունը և այժմ այնտեղ բնակելի տուն է ։
Աղցք (լեռ)
Աղցք, լեռ Կամախի սառահարթում, Սեպուհ լեռան մոտակայքում։ Այստեղ կան աղահանքեր և խիստ աղի ջուր ունեցող լճակ ։
Աշխատասիրության տուն (Տագանրոգ)
Սեփականատեր
Յակով Սոլոմոնովիչ Պոլյակովը ծնվել է 1832 թվականին հրեական ընտանիքում։ Նա դարձել է հայտնի բանկիր, գործարար և Ազով-Դոնի առևտրային բանկի հիմնադիրը։ Պատմությունը պահպանել է հիշատակում նրա երկու եղբայրների մասին. նրանցից մեկը` Սամուիլ Պոլյակովը, մի քանի երկաթուղիների կապալառու էր, իսկ երկրորդը` Լազար Պոլյակովը, Մոսկվայի երկրամասային բանկի հիմնադիրն էր ։
Աշխատասիրության տան հիմնադրում
Տագանրոգում Յակով Պոլյակովն ապրել է 1868 թվականից և շատ բան է արել քաղաքի համար։ Նա հասցրել է բացել իր առևտրի տունը, հիմնել ձիագործարան և քարշիչային շոգենավային ընկերության գրասենյակ ։ Շատ ժամանակ է հատկացրել բարեգործությանը. դրա հաստատումն է քաղաքում Աշխատասիրության տան բացման փաստը 1898 թվականին։ Այդ կառույցը պահպանվել է մինչև մեր օրերը. այժմ Գոգոլևսկի նրբանցք, 114 հասցեում բնակելի տուն է ։
Աղցք (լեռ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Էրզինջանի մարզ
Դյութ
Դյութ (Warlock), կախարդությամբ զբաղվող տղամարդ ։
Ստուգաբանություն և տերմինաբանություն
Անգլերեն «Warlock» բառից է, ընդունված ամենատարածված ստուգաբանությամբ բառը գալիս է հին անգլերեն wǣrloga բառից, որը նշանակում էր «երդումներ դրժող» կամ «խաբեբա, մոլորեցնող» ։ Հատուկ գործածման է դրվել 1000-ական թվականներին՝ հրեշին նկարագրելու համար ։ Վաղ ժամանակակից շոտլանդերենում բառը սկսվել էր օգտագործվել որպես «Վհուկ» բառի արական համարժեք («վհուկ»-ը կարող է լինել և՛ արական, և՛ իգական սեռի մարդ, սակայն պատմության ընթացքում այն հիմնականում օգտագործվել է կին կախարդներին նկարագրելու համար)  ։ Հնարավոր է, որ եզրույթը Շոտլանդիայում ասոցացվել է տղամարդ վհուկների հետ այն պատճառով, որ նրանք ուխտագրեր են կնքել Auld Hornie-ի (հրեշ) հետ և այդպիսով դավաճանել են քրիստոնեական հավատքին և խախտել իրենց մկրտության խուսումները կամ երդումները ։ Այս գործածությունից բառն անցավ ռոմանտիկ գրականություն և աստիճանաբար 20-րդ դարի ժողովրդական մշակույթ։ Առաջարկվել է նաև բառի հին սկանդինավյան varð-lokkur-ից ծագումը, որը թարգմանաբար նշանակում է «ոգիների կանչող»  , սակայն Օքսֆորդի անգլերեն բառարանը դա համարում է անհավանական՝ սկանդինավյան բառի ծայրահեղ հազվադեպության պատճառով։
Պատմություն
Չնայած վաղ ժամանակակից Շոտլանդիայում վհուկների դատավարությունների զոհերի մեծ մասը կանայք էին, որոշ տղամարդիկ նույնպես մահապատժի են ենթարկվել՝ կասկածվելով վհկության մեջ  ։
Իր ժամանակներում մաթեմատիկոս Ջոն Նեփյերը հաճախ ընկալվել էր որպես կախարդ կամ դյութ՝ առեղծվածների և գուշակությունների նկատմամբ իր հետաքրքրության համար, թեև հասարակության մեջ նրա հաստատված դիրքը, ամենայն հավանականությամբ, թույլ չէր տալիս նրան հետապնդման առարկա դառնալ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերբնական լեգենդներ Կատեգորիա:Եվրոպական կախարդություն Կատեգորիա:Վհկություն
Աշխատասիրության տուն (Տագանրոգ)
Աշխատասիրության տան հիմնադրում
Ուսումնարանն ուներ բավական մեծ չափերի հողատարածք և բուժարան։ Ուսումնական հաստատության գույքը գնահատվում էր 20 հազար ռուբլի։ Սովորողներին ապահովելու նպատակով Յակով Պոլյակովը տարեկան ծախսում էր մոտ 2000 ռուբլի ։ Հաշվի առնելով այս մարդու վաստակը` նրան արժանացրին հնատոհմ ազնվականի տիտղոսի և պարգևատրեցին գաղտնի խորհրդականի աստիճանով, ինչպես նաև շնորհեցին բազմաթիվ շքանշաններ ։ Յակով Պոլյակովը, որի շնորհիվ Տագանրոգում հայտնվել է Աշխատասիրության տունը, մահացել է 1909 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր
Ռեգինա Պաչինի
Ռեգինա Պաչինի (Regina Isabel Luisa Pacini Quintero ), օպերային անվանի երգչուհի, քնարական սոպրանո, եղել է Արգենտինայի Հանրապետության առաջին տիկին, հայտնի մարդասեր, բարերար
Կենսագրություն
Ռեգինա Պաչինին ծնվել է 1871 թվականի հունվարի 6-ին, Պորտուգալիայի մայրաքաղաք Լիսաբոնում։ Հայրը օպերային երգիչ, ծագումով իտալացի Պիետրո Պաչինին էր, որն այդ ժամանակ ղեկավարում էր Լիսաբոնի Սան Կառլոս թատրոնը, մայրը՝ իսպանուհի Ֆելիսա Քինտերոն։ Ռեգինան երաժշտական կրթություն ստացել է Փարիզում, Մաթիլդա Մարկեզիի հետ, որը հետագայում դարձավ օպերային համբավավոր երգչուհի։ Պաչինիի առաջնելույթը տեղի է ունեցել 1888 թվականին. Լիսաբոնի թատրոնում նա հանդես է եկել Բելլինիի «Սոնամբուլա» օպերայում՝ կատարելով Ամինայի դերերգը։ Հաջողությունն ուղեկցել է երգչուհուն ինչպես այդ, այնպես էլ հետագա ելույթների ժամանակ. Լիսաբոնի թատրոնի բեմում նա շարունակել է հանդես գալ մինչև 1904 թվականը։ 1889 թվականին հյուրախաղային ելույթներ է ունեցել Միլանում, Պալերմոյում, Լոնդոնում։ Դրանից տասը տարի անց հյուրախաղերի է մեկնել Լատինական Ամերիկա, մեծ հաջողությամբ ելույթներ ունեցել Ուրուգվայի մայրաքաղաք Մոնտեվիդեոյի Teatro Solís-ում և Արգենտինայի մայրաքաղաք Բուենոս Այրեսի Teatro Politeama-ում, որտեղ էլ հենց ծանոթացել է իր ապագա ամուսնու՝ Արգենտինայի Հանրապետության ապագա նախագահ Մարսելո Տորկվատո դե Ալվեարի հետ, ով հետևել է նրա ելույթներին աշխարհի տարբեր թատրոններում, մի քանի տարի «հետապնդել» արտիստուհուն, մինչև որ ստացել է նրա համաձայնությունը։ Լոնդոնի նշանավոր Քովենթ Գարդենում Ռեգինան եղել է հանճարեղ Էնրիկո Կարուզոյի խաղընկերը:Քսաներորդ դարասկզբին էլ երգել է իտալական մի շարք թատրոններում (Հռոմում, Ֆլորենցիայում, Նեապոլի Սան Կառլո, Միլանի համբավավոր Լա Սկալա օպերային թատրոններում )): Հիշարժան ելույթներ է ունեցել նաև Մադրիդի արքայական, Վարշավայի և Սանկտ Պետերբուրգի օպերային թատրոններում։ 1907 թվականին, երբ հասել էր իր արտիստական կարիերայի գագաթնակետին, Ռեգինան ամուսնացել է Մարսելո Տորկվատո դե Ալվաորի հետ, թողել է բեմը և իրեն նվիրել բարեգործության՝ թե՛ ժամանակակիցների և թե՛ հետնորդների հիշողության մեջ մնալով որպես լավագույն առաջին տիկին և մեծ մարդասեր-բարերար։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ամուսնական զույգը, ապրելով Փարիզում, աչքի է ընկել բարեգործություններով և արժանացել ֆրանսիական կառավարական բարձրագույն պարգևի՝ «Պատվո լեգեոն» շքանշանի։ 1938 թվականին Ալվեարը Բուենոս Այրեսում, Միլանի Casa Verdi-ի նմանությամբ, հիմնադրել է Casa del Teatro-ն՝ չորսուկես տասնյակ սենյակներ ունեցող հարազատ մի օջախ դերասանների և ընդհանրապես թատրոնի մարդկանց համար։ Casa del Teatro-ում մի մասնաբաժին հատկացվել էր Ռեգինային, որոշ սենյակներ էլ տրամադրվել էին երկու ոչ մեծ թանգարաններին։
Վախճանը
Ռեգինա Պաչինին մահացել է 94 տարեկան հասակում՝ 1965 թվականի սեպտեմբերի 18-ն։ Նա իր ամբողջ կարողությունը կտակել է ի նպաստ բարեգործական նախագծերի իրականացման։ Ի հիշատակ տաղանդավոր արտիստուհու և մեծ մարդասեր-բարերարի՝ նրա անունով են կոչել Արգենտինայի Ռիո Ներո պրովինցիայի քաղաքներից մեկը՝ Վիլլա Ռեգինան, ինչպես նաև՝ բանուկ փողոցներ արգենտինական մի շարք քաղաքներում ։
Հանուն հայրենիքի և ազատության/ԼԱԱՇ
Հանուն հայրենիքի և ազատության/ԼԱԱՇ (Tēvzemei un Brīvībai/LNNK, կրճատ՝ TB/LNNK), ազատ շուկայական ազգայնական պահպանողական կուսակցություն Լատվիայում։ 2011 թվականին այն լուծարվել է և միավորվել Ազգային դաշինքին։
Կուսակցությունը հիմնադրվել է ավելի փոքր խմբերից 1993 թվականին՝ որպես «Հանուն հայրենիքի և ազատության» կուսակցություն (ՀՀԱ)՝ կենտրոնանալով լատիշերեն լեզվի խթանման և Լատվիայի ոչ քաղաքացիների հպատակագրման վրա ։ Սեյմում վեց մանդատ ստացավ իր առաջին տարում, իսկ 14 մանդատ՝ 1995 թվականին, երբ մտավ իշխող աջ կենտրոնամետ կոալիցիայի մեջ։ Այն միացավ չափավոր Լատվիայի ազգային անկախության շարժման (ԼԱԱՇ) հետ 1997 թվականին և իր շեշտը դրեց տնտեսական ազատականացման վրա։ ՀՀԱ/ԼԱԱՇ-ի այն ժամանակվա ղեկավարը՝ Գունտարս Կրաստսը, եղել է վարչապետ 1997-1998 թվականներին։ Այն կառավարությունում մնաց մինչև 2004 թվականը, և կրկին 2006 թվականին։
Ի սկզբանե ազգայնական աջերից կուսակցությունը դարձավ ավելի չափավոր 1997 թվականի միաձուլումից հետո։ Այն նաև տնտեսական ինտերվենցիոնիզմին աջակցելուց անցում կատարեց դեպի ազատ շուկա ։ Լինելով էթնիկ լատիշներով գերակշռող կուսակցություն՝ կուսակցության աջակցության բազան եղել են ուսանողները, միջին խավը և կենտրոնացած էր Ռիգայում ։ Կուսակցությունը թեթև եվրոսկեպտիկ էր և Եվրոպական պահպանողականների և ռեֆորմիստների հակաֆեդերալիստական դաշինքի անդամ էր։ Նրա միակ Եվրախորհրդարանի պատգամավորը` կուսակցության առաջնորդ Ռոբերտս Զիլեն, նստում էր ԵՊՌ դաշինքի հետ Եվրախորհրդարանում։
Հիմնադրում
Կուսակցության հիմքը եղել են 1980-ականների վերջին Լատվիայի անկախության շարժման «Երրորդ զարթոնքը» ։ Այն նույնանում էր շարժման այն հատվածի հետ, որը պնդում էր Լատվիայի անկախության լիարժեք վերականգնման և Լատվիայի հանրապետության հետ իրավական շարունակականության անհրաժեշտությունը, որը գոյություն ուներ մինչև 1940 թվականը, երբ այն բռնակցվեց Խորհրդային Միությանը ։
Այն սերտորեն կապված էր Քաղաքացիների կոնգրեսի հետ, որի միջոցով ստեղծվեց այլընտրանքային կառավարություն, որը պահանջում էր միջպատերազմյան կառավարությունից ծագում ունենալ ։ Այս կառույցում ձևավորվեցին կուսակցություններ, որոնք շարունակեցին գործել 1991 թվականի անկախության վերականգնումից հետո։ Այս կուսակցություններից երկուսը՝ «Նոյեմբերի 18-ի միությունը» և «Հայրենիքը», միավորվեցին 1993 թվականին՝ ձևավորելով աջ կենտրոնամետ «Հանուն հայրենիքի և ազատության» կուսակցությունը (Tēvzemei un Brīvībai, կամ ՀՀԱ) ։ Նոր կուսակցությունն իր անունը վերցրել է Ազատության արձանի գրությունից, և նրա ուշադրությունը կենտրոնացած էր խորհրդային օկուպացիայի հետևանքների վերացման վրա, հատկապես լատիշերենի խթանման և քաղաքացիության մասին օրենքների խստացման վրա։ Կուսակցությունը մասնակցել էր 1993 թվականին սեյմի ընտրություններին և ստացել վեց մանդատ։ Նմանատիպ նախապատմություն ունեցող կուսակցությունը՝ Լատվիայի ազգային անկախության շարժումը (ԼԱԱՇ), ստացել էր տասնհինգ մանդատ։
Միավորում և հանրաքվե
ՀՀԱ-ն առաջատար ուժն էր երկու հանրաքվեի առաջարկների հետևում (1994 և 1998 թվականներին)՝ Լատվիայի քաղաքացիության մասին օրենքները խստացնելու նպատակով։ 1994 թվականին առաջարկը չհավաքեց անհրաժեշտ թվով ընտրողների ստորագրություններ։ 1995 թվականի ընտրություններից առաջ ՀՀԱ-ն ստորագրեց հեռանկարային կոալիցիոն համաձայնագիր՝ աջ կենտրոնամետ «Ազգային դաշինք»-ի և Լատվիայի ֆերմերների միության հետ ։ Կուսակցությունը ստացավ տասնչորս մանդատ՝ դառնալով սեյմի չորս խոշոր կուսակցություններից մեկը և գլխավոր աջակողմյան կուսակցությունը ։ Կուսակցությանը մեծամասնությունից քիչ էին աջակցում, քանի որ առաջնորդ Մարիս Գրինբլատսի աջակողմյան կոալիցիան ապահովում էր 100 պատգամավորներից 49-ի աջակցությունը վարչապետության համար ։ Փոխարենը, ստեղծվեց լայն աջ կենտրոնամետ կոալիցիա, որտեղ ՀՀԱ-ն ղեկավարում էր չորս նախարարություններ՝ վարչապետ Անդրիս Շելեի գլխավորությամբ ։
1997 թվականին ՀՀԱ-ն միացավ ԼԱԱՇ-ին՝ ստեղծելով «Հանուն հայրենիքի և ազատության/ԼԱԱՇ» կուսակցությունը, որը նաև հայտնի էր՝ որպես «Պահպանողական միություն»։ 1998 թվականին իրենց առաջարկը ձախողվեց հանրաքվեի արդյունքում՝ համեմատաբար փոքր տարբերությամբ (ընտրողների 45%-ը կողմ է փոփոխություններին, իսկ 52%-ը դեմ էր)։ 1990-ականների վերջում և 2000-ականների սկզբին կուսակցությունն իր ուշադրությունը դարձրեց տնտեսական խնդիրների վրա։
Կառավարություն
«Հանուն հայրենիքի և ազատության» կուսակցությունը կոալիցիոն կառավարությունների մաս էր կազմում 1995 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2004 թվականի փետրվարը։ 1997-1998 թվականներին նրա ներկայացուցիչ Գունտարս Կրաստսը եղել է վարչապետը։ 2004 թվականի փետրվարից մինչև 2006 թվականի նոյեմբերը կուսակցությունը ընդդիմադիր էր։ Թեև 2006 թվականի ընտրություններում այն ստացել է ընդամենը 8 մանդատ, կուսակցությունը հրավիրվել է դառնալու իշխող կոալիցիայի մաս, և այն համաձայնել է միանալ ։
«Հանուն հայրենիքի և ազատության» կուսակցությունը քարոզարշավը վարում էր՝ որպես Լատվիայի ազգային շահերի ուժեղ ջատագով և դաշնային Եվրոպայի հակառակորդ։ «Հանուն հայրենիքի և ազատության» կուսակցությունը 2004 թվականի Եվրախորհրդարանի ընտրություններում ստացավ ձայների 29%-ը և Լատվիայի 9 մանդատներից 4-ը։ 2009 թվականի Եվրոպական ընտրություններում կուսակցությունը կորցրեց իր աջակցության մեծ մասը՝ գրեթե 30%-ից իջնելով 7,5%-ի, ինչի արդյունքում կորցրեց իր 4 եվրոպական մանդատներից 3-ը ։
Կուսակցությունը փորձեց միանալ աջ կենտրոնամետ «Միասնություն» նախընտրական դաշինքին 2010 թվականին, սակայն մերժում ստացավ։ Փոխարենը միացավ ավելի ազգայնական «Բոլորը Լատվիայի համար» (ԲԼՀ) կուսակցությանը Ազգային դաշինքում (Nacionālā Apvienība): 2010 թվականի ընտրություններում դաշինքը ստացավ ութ մանդատ, որոնցից վեցը ստացավ ԲԼՀ-ը, իսկ ՀՀԱ/ԼԱԱՇ-ի մանդատները կրճատվեցին երկուսով։
2011 թվականի հուլիսին Ազգային Դաշինքի երկու անդամներն էլ պայմանավորվեցին ակտիվացնել իրենց կապերը և վերակազմավորել Ազգային դաշինքը՝ որպես միասնական կուսակցություն՝ նույն անունով ։ ՀՀԱ/ԼԱԱՇ-ի 17-րդ և վերջին պատվիրակական համաժողովում 90 կուսակցության ներկայացուցիչներից 84-ը համաձայնեցին միավորմանը, 3-ը դեմ էին, իսկ 3-ը ձեռնպահ մնացին ։
Գաղափարախոսություն
Կուսակցությունն ազատ շուկայի ջատագովն էր։ Կուսակցության դիրքորոշումը ժամանակի ընթացքում ինտերվենցիոնիզմից տեղափոխվեց ազատականացումը։ Ի սկզբանե կուսակցությունն իր ստատիզմը հիմնում էր միջպատերազմյան հանրապետության ծանր ինտերվենցիոնիզմի վրա ։ ՀՀԱ/ԼԱԱՇ-ի նախորդներից «Հանուն հայրենիքի և ազատության համար» կուսակցությունը ավելի թերահավատորեն էր վերաբերվում ազատ շուկային, մինչդեռ ԼԱԱՇ-ն աջակցում էր ամբողջական սեփականաշնորհմանը պետության բարեկեցության և պրոտեկցիոնիզմի համատեքստում ։ Միավորումից հետո կուսակցությունը որդեգրեց ազատ շուկայական տնտեսությունը՝ որպես իր հիմնական շեշտադրումներից մեկը՝ հանդես գալով շուկայական տնտեսության արագ անցումով ։
Կուսակցությունը հակադաշնային, թեթև եվրոսկեպտիկ դիրքորոշում ուներ ։ Այն միակ աջ կենտրոնամետ կուսակցությունն էր, որը մինչ Լատվիայի անդամակցությունը ընդդիմանում էր Եվրամիությանն անդամակցելուն ։ 2003 թվականի մարտին այն փոխվեց իր դիրքորոշումը՝ աջակցելով անդամակցությանն՝ վախենալով, որ դեմ քվեարկությունը կհանգեցնի նրան, որ երկիրը կկորցնի աջակցությունը տնտեսական բարեփոխումներին և անվտանգության քաղաքականությանը ։ Կուսակցությունը 2003 թվականի նոյեմբերին կայացած հանրաքվեի ժամանակ քարոզարշավ է անցկացրել անդամակցության օգտին։
Կուսակցությունը լատիշերեն լեզվի ուժեղ ջատագովն էր։ Օրինակ՝ այն մտցրեց օրենք, որը պարտավորեցնում էր պետական հատվածին անտեսել ցանկացած այլ լեզվով հաղորդակցությունը ։
2005 թվականին Ռասիզմի և անհանդուրժողականության դեմ եվրոպական հանձնաժողովի բարձր մակարդակի հանձնաժողովի նիստում ֆրանսիացի քաղաքագետ Ժան-Իվ Քամյուն կուսակցությունը բնութագրեց որպես «պահպանողական աջերի և ծայրահեղ աջերի սահմանագծին» և «համեմատելի ծայրահեղ ազգայնական կուսակցությանների հետ որոշ առումներով ծայրահեղ աջ» ։
Քաղաքական աջակցություն
Լատվիայի քաղաքականության մեջ մեծ ճեղքվածք է ծագում էթնիկ լատվիացիների, որոնցից ՀՀԱ/ԼԱԱՇ-ն ստացել է գրեթե բոլոր ձայները, և էթնիկ ռուսների միջև։ 1998 թվականի ընտրություններում էթնիկ լատվիացիները տասնհինգ անգամ ավելի հավանական էին քվեարկել կուսակցության օգտին, քան էթնիկ ռուսները ։ 1998 թվականին ՀՀԱ/ԼԱԱՇ-ի կողմից հովանավորվող քաղաքացիության հանրաքվեն աջակցում էր լատվիացիների մեծամասնությանը, սակայն ընդհանուր առմամբ տապալվում էր էթնիկ ռուսների հակազդեցությամբ ։
Կուսակցությանն աջակցում էր հիմնականում միջին խավը, ավելի հարուստ ընտրողները հակված էին քվեարկելու կամ ՀՀԱ/ԼԱԱՇ-ի կամ «Լատվիական ճանապարհ»-ի օգտին ։ Մինչ կուսակցությունների միավորումը 1997 թվականին, և՛ ՀՀԱ-ն, և՛ ԼԱԱՇ-ն ամենաշատ աջակցությունն էին ստանում համալսարանների շրջանավարտներից ։
Ռիգան ավանդաբար կուսակցության ամենաշատ ձայներ տվող շրջանն էր, որտեղ 1995 թվականին նրա ընտրողների 40%-ը գալիս էր մայրաքաղաքից ։ Այնուամենայնիվ, Ռիգայի քաղաքականությունը էթնո-լեզվական ճեղքվածքից տեղափոխվում է սոցիալ-տնտեսական, ինչը հանգեցրեց 2001 թվականի համայնքային ընտրությունների ժամանակ այս անհավասարության մեղմացմանը ։
Ի տարբերություն Լատվիայի կուսակցությունների մեծամասնության՝ ՀՀԱ/ԼԱԱՇ-ն երբեք իր աջակցությունը չի հիմնավորել հատկապես պոպուլիստ առաջնորդ ունենալու վրա ։
Միջազգային հարաբերություններ և քննադատություն
Կուսակցությունը անդամ էր Եվրոպական պահպանողականների և ռեֆորմիստների դաշինքին (ԵՊՌԴ), որը, ի թիվս այլոց, դաշնակցում էր բրիտանական Պահպանողական կուսակցության, Լեհաստանի Իրավունք և արդարադատություն և Չեխիայի Քաղաքացիական դեմոկրատական կուսակցության հետ։ Նրանք նստել են ԵՊՌԴ խմբի՝ Եվրոպական պահպանողականների և ռեֆորմիստների հետ Եվրախորհրդարանում։ Մինչև 2009 թվականը ՀՀԱ/ԼԱԱՇ-ը «Ազգերի Եվրոպա» դաշինքի անդամ էր և նստում էր ԱԵՄ խմբի հետ։
Իսրայելցի պատմաբան և նացիստ-որսորդ Էֆրաիմ Զուրոֆը՝ Երուսաղեմում Սիմոն Վիսենտալ կենտրոնի գրասենյակի ղեկավարը, քննադատել է կուսակցության «մոլուցքը՝ հանրային հարգանքի տուրք մատուցելու լատվիական SS լեգեոնին, որը հակասում է ողջ պատմական տրամաբանությանը և զգայունությանը նացիստական հանցագործությունների նկատմամբ» ։
Ընտրական ներկայացվածությունը
ՀՀԱ/ԼԱԱՇ-ի ընտրական ներկայացվածությունը սեյմում. ՀՀԱ/ԼԱԱՇ-ն ոսկեգույմ է, ինչպես և նրա նախորդը՝ «Հանուն հայրենիքի և ազատության» կուսակցությունը։ ԼԱԱՇ-ի մանդատները կարմիր են (1993 և 1995 թվականներ), իսկ ԲԼՀ-ն՝ շագանակագույն (2010 թվականին)։
Ձյուդոյի Եվրոպայի առաջնություն 2017
Ձյուդոյի Եվրոպայի առաջնություն 2017, անցկացվել է 2017 թվականի ապրիլի 20-ից 23-ը Լեհաստանի մայրաքաղաք Վարշավայում։
Մասնակից երկրներ
Առաջնությանը մասնակցել է 369 մարզիկ 41 երկրներից • 4
Հղումներ
Կատեգորիա:2017 ձյուդոյում Կատեգորիա:Ձյուդոյի Եվրոպայի առաջնություններ
Էքիջալար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով
«Ոսկե գլոբուս» մրցանակ՝ լավագույն կինոնկարի համար՝ մյուզիքլ կամ կատակերգություն
«Ոսկե գլոբուս» մրցանակ, որը տրվում է լավագույն կինոնկարի մյուզիքլի կամ կատակերգության համար, ամեն տարի շնորհվում է 1952 թվականից` Հոլիվուդի արտասահմանյան մամուլի ասոցիացիայի (HFPA) կողմից։
Իրավասություն
Իրավասու կինոնկարների տևողությունը պետք է լինի առնվազն 70 րոպե, և գոնե յոթ օրվա ընթացքում թողարկվի «Լոս Անջելեսում» և ցուցադրվի HFPA-ի անդամակցության համար ։ Առևտրային թողարկումը պետք է սկսվի մրցանակաբաշխությունից առաջ օրացուցային տարվա ընթացքում, իսկ ցուցադրումը կարող է տեղի ունենալ ոչ ուշ, քան գովազդային թողարկումից մեկ շաբաթ անց ։ Մրցանակի համար «մյուզիքլ»-ը սահմանվում է որպես կատակերգություն կամ դրամա, երբ երգերն օգտագործվում են խոսակցական երկխոսության փոխարեն՝ սյուժեն զարգացնելու համար» ։ Բացի այդ, ֆիլմը պետք է ունենա իր հիմնական երկխոսությունը անգլերեն լեզվով ։
Նոթեր
Համաձայն HFPA-ի 2007 թվականի վերանայված կանոնների` անիմացիոն նկարներն այլևս իրավունք չունեն «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի` «Լավագույն կինոնկար-դրամա» անվանակարգում մասնակցելու, փոխարենը կարող են մասնակցել Լավագույն անիմացիոն գեղարվեստական կինոնկարի նոր կատեգորիայում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կինոմրցանակների արժանացած ֆիլմեր Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» կինոմրցանակ
Մոշենի անատոլիական
Մոշենի անատոլիական, վարդազգիների ընտանիքի, մոռենի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Տերևաթափ կամ կիսամշտադալար (համեմատաբար մեղմ ձմեռների դեպքում) թուփ է, որոշ չափով լիանանման, որի երկար, ուղիղ, ճկուն ճյուղերը կարող են հասնել մինչև 1,5-3 մետրի։ Դրանք անկյունավոր են, մերկ, ծածկված սուր և կեռ փշերով։ Տերևները բարդ են, եռամասն կամ հնգամասն, վերևից մուգ, ներքևից՝ բաց կանաչ։ Տերևիկները սուր ատամնաեզր են, 5-10 սմ երկարությամբ, սրածայր, ծաղկաբույլերը կազմված են 5-12 ծաղիկներից, որոնց տրամագծերը հասնում են մինչև 2 սմ-ի, սպիտակ են։ Պտուղները կարմրասևավուն են, փայլուն, մինչև 1 սմ տրամագծով։ Ծաղկում է հունիսին, պտուղները հասունանում են հուլիսին։
Տարածվածություն
Տարածված է Կովկասում, Ղրիմում, Փոքր Ասիայում, Իրանում, Միջին Ասիայում։ Հանդիպում է Հայկաստանի հյուսիսային շրջաններում, Զանգեզուրում, Մեղրիում, աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում, թփուտներում, անտառների և ճանապարհների եզրերին, գետափերին։
Կիրառություն
Մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում անատոլիական մոշենու համեղ և հյութալի պտուղները, որոնք պարունակում են օրգանական թթուներ, հանքային աղեր, շաքարներ։ Օգտագործվում են թարմ և պահածոյացված վիճակում (հյութեր, սիրոպներ, մուրաբաներ և այլն)։ Բազմանում է սերմերի, անդալիսի և արմատային մացառների միջոցով։ Էկոլոգիական խումբը՝ VI: Մշակության հավանական շրջանները՝ 9-10, 18-20, 23-25, 28, 32 :
Լևոն Թախտաջյան
Լևոն Արմենի Թախտաջյան (Леон Арменович Тахтаджян, ), խորհրդային հայ ֆիզիկոս, մաթեմատիկոս, Սթոնի Բրուք համալսարանի մաթեմատիկայի պրոֆեսոր, Սանկտ Պետերբուրգի մաթեմատիկայի միջազգային ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1982)։
Կենսագրություն
Լևոն Թախտաջյանը ծնվել է 1950 թվականի հոկտեմբերի 1-ին, Երևան քաղաքում, ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս Արմեն Թախտաջյանի ընտանիքում։  1972 թվականին ավարտել է Լենինգրադի պետական համալսարանը։ 1975 թվականին ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուի աստիճան է ստացել Վ. Ա. Ստեկլովայի անվան Մաթեմատիկական ինստիտուտի Լենինգրադի մասնաճյուղում՝ պաշտպանելով «Հավասարման լիարժեք ինտեգրումը » ատենախոսությունը՝ Լյուդվիգ Ֆադեևի ղեկավարությամբ։ 1982 թվականին պաշտպանել է թեզը ֆիզիկա-մաթեմատիկական դոկտորի աստիճանի համար։ 1992 թվականից աշխատել է Նյու Յորքի համալսարանում` Ստոնի Բրուքում, որտեղ 2009 թվականից 2013 թվականներին ղեկավարել է մաթեմատիկայի ֆակուլտետի ամբիոնը ։ 1975-1998 թվականներին աշխատել է ՌԳԱ Մաթեմատիկայի ինստիտուտի Սանկտ Պետերբուրգի բաժանմունքում, եղել կրտսեր, ավագ, առաջատար գիտաշխատող։
Աշխատանքները վերաբերում են մաթեմատիկական ֆիզիկային։ Մասնավորապես ուսումնասիրել է սոլիտոնների տեսությունում համիլտոնյան մոտեցումը ։ Թախտաջյանի ուսումնասիրությունները նվիրված են մաթեմատիկական ֆիզիկայի ինտեգրված համակարգերին և քվանտային տեսությունների և լարերի տեսության մոդելների կիրառմանը հանրահաշվական երկրաչափության և բարդ վերլուծությանը, ներառյալ հանրահաշվական կորերի քվանտային դաշտի տեսությունը և հարակից փոխադարձության մասին օրենքները, երկկողմանի քվանտային ծանրությունը` կապված Վեյլ - Պետերսոնի երկրաչափության հետ, Թեյմյուլլերի համընդհանուր տարածության Կելլեր երկրաչափությունը և հետքի բանաձևերը։
1983 թվականին որպես խոսնակ հրավիրվել է Վարշավայի Մաթեմատիկոսների միջազգային կոնգրեսին, որտեղ հանդես է եկել «Ինտեգրված մոդելները դասական և քվանտային դաշտային տեսության մեջ» թեմայով զեկույցով։
Պոլիբինոյի Շուխովի աշտարակ
Պոլիբինոյի Շուխովի աշտարակ՝ շինություն ինժեներ և ճարտարապետ Վլադիմիր Շուխովի նախագծով, կառուցվել է 1896 թվականին։ Հանդիսանում է աշխարհի առաջին հիպերբոլոիդ կառուցվածքը։ Հիպերբոլոիդ ձևը արտոնագրվել է Շուխովի դիմումի հիման վրա 1986 թվականի հունվարի 11-ին (Ռուսական կայսրության արտոնագիր № 1896 12  մարտի  1899 թվական)։ Աշտարակը գտնվում է Լիպեցկի մարզի Դանկովսկի շրջանի Պոլոբինո գյուղում։ Ամբողջությամբ պահպանվել է մինչև մեր օրերը,  տուժում է կոռազիայից և ռեստավրացիայի կարիք ունի։
Պատմություն
Աշտարակը նախատեսված է Համառուսական տնտեսական և գեղարվեստական ցուցահանդեսի համար, որը անց է կացվել 1986 թվականի մայիսի 28-ից (9 հունիս) մինչև 1(13) հոկտեմբերը Նիժնի Նովգորոդ քաղաքում, և հանդիսանում է առաջին այդ տիպի առաջին շուխովյան շինությունը։ Ցուցահանդեսի ավարտից հետո, 1896 թվականի վերջին,  Շուխովի առաջին աշտարակը մեկենաս Յու․ Ս․ Նեչաեվ-Մալցովի կողմից տեղափոխվել է  Պոլիբինո գյուղ Կուլիկովոյի դաշտին մոտ։
Նկարագրություն
Շինությունը հանդիսանում է աշխարհի առաջին հիպերբոլոիդ կառուցվածքը. Միաշերտ հիպերբոլոիդ Շուխովի առաջին աշտարակի պտույտ ստանալու համար օգտագոևծվել է 80 ուղիղ պողպատե պրոֆիլներ, որոնց ծարերը ամրացվում են օղակով հիմքին։ Շեղանկյունաձև խաչվող, պրոֆիլների ցանցային պարկուճը ամրացվում է 8 զուգահեռ պողպատից օղակների միջոցով տեղադրված հիմքերի միջև։ Աշտարակի կառուցվածքի բոլոր պողպատե տարրերը միացված են գամերով։ Աշտարակի ընդհանուր բարձրությունը 37 մետր է (չհաշված հիմքի բարձրությունը, ռեզերվուարը և դետելու համար նախատեսված վերին մասը)։ Ներքին հիմքի շրջանաձև մասի տրամագիծը 10,9 մետր է, վերինը՝ 4,2 մետր։ Մանեամեծ հատվածի տրամագիծը 6,5 մետր է, բարձրությունը՝ 4,8 մետր։ Երկրի մակերևույթից աշտարակի կենտրոնից մինչև հիմքը ռեզերվուարը բարձրանում է գեղեցիկ պտուտակավոր պողպատե սանդուղք։ Կենտրոնական մասում բաքը ունի գլանաձև անցք ուղիղ սանդուղքով, որը տանում է ռեզերվուարի վերին մասին դիտորդական մասը։ Բաքի վրա դիտարկող պլատֆորմի վերևում, հիպերբոլոիդ վերգետնյա կառուցվածքի վերին մասում կա ուղիղ սանդուղք, որը տանում է դեպի ավելի բարձր փոքր դիտարկման պլատֆորմ։ Հիպերբոլոիդ վերին շինությունը հավաքված է 8 ուղիղ պրոֆիլներից, օղակներով միացված հիմքին, որոնց միջև գտնվում է ևս մեկ ամրացման օղակ։ Վերին հարթակը ունեցել է փայտե հատակ և ցանկապատ, սակայն այն չի պահպանվել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի աշտարակներ
Կուրտ Վալդհայմ
Կուրտ Յոզեֆ Վալդհայմ (Kurt Josef Waldheim, ), ավստրիացի պետական գործիչ։ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար (1972-1981 թվականներին)։
Ավարտել է Վիեննայի համալսարանը։ Իրավունքի դոկտոր։ Եղել է Ավստրիայի ժողովրդական կուսակցության անդամ։ 1945-1947 թվականներին եղել է արտաքին գործերի նախարարության աշխատակից։ 1948-1951 թվականներին՝ Ավստրիայի միսիայի առաջին քարտուղար Ֆրանսիայում։ 1951-1955 թվականներին և 1960-1964 թվականներին՝ արտգործնախարարության բաժնի վարիչ, 1956-1960 թվականներին՝ դեսպանորդ, ապա՝ դեսպան Կանադայում։ 1955-1956 թվականներին՝ միաժամանակ Ավստրիայի մշտական դիտորդ, իսկ 1964-1968 թվականներին և 1970-1971 թվականներին՝ Ավստրիայի մշտական ներկայացուցիչը ՄԱԿ-ում։ 1968-1970 թվականներին՝ արտաքին գործերի նախարար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրիացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ Կատեգորիա:Ավստրիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ավստրիացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների դոկտորներ
The Beach Boys խմբի սկավառակագրություն
Ամերիկյան The Beach Boys ռոք խմբի սկավառակագրությունը։ Ներկայացված են ԱՄՆ-ի տարածքում պաշտոնապես թողարկված սինգլները, մինի ալբոմները և երաժշտական ալբոմները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սկավառակագրություններ
Աճանան (ամրոց)
Աճանան, Եճանան, բերդ Մեծ Հայքի Սյունաց աշխարհի Բաղք (Աճանան) գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհ Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով