cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կողոպուտ Նորմալմսթորգ հրապարակում
Իրադարձություններ
Կառավարությունը թույլտվություն տվեց Ուլոֆսոնին որպես կապի ալիք բերել ոստիկանության բանակցողների հետ միասին։ Պատանդներից մեկը՝ Քրիստին Էնմարկը, ասել է, որ իրեն ապահով է զգում Ուլսոնի և Ուլոֆսոնի հետ, բայց վախենում է, որ ոստիկանությունը կարող է իրավիճակը սրել բռնի մեթոդների կիրառմամբ ։ Ուլսոնը և Ուլոֆսոնը բարիկադավորվել են ներքին գլխավոր պահեստում, որտեղ նրանք պատանդներ են պահել։ Բանակցողները համաձայնել են, որ կողոպտիչները կարող են փախուստի մեքենա ստանալ, սակայն նրանց թույլ չեն տա պատանդներ վերցնելв ։
Ուլսոնը հեռախոսազանգ է կատարել վարչապետ Ուլոֆ Պալմեյին և ասել, որ կսպանի պատանդներին՝ ամրապնդելով սպառնալիքը՝ պատանդներից մեկին խեղդամահ անելով. երբ նա անջատեց հեռախոսը, լսվեց նրա ճիչը ։ Հաջորդ օրը կողոպտիչները ևս մեկ անգամ զանգահարեցին Պալմային։ Այս անգամ Պալմեի հետ խոսել է պատանդ Քրիստին Էնմարկը։ Նա ասել է, որ շատ դժգոհ է վարչապետի վերաբերմունքից և խնդրել է նրան թույլ տալ կողոպտիչներին պատանդների հետ լքել տեղը ։
Ուլոֆսոնը քայլում էր պահոցում՝ երգելով Ռոբերտա Ֆլեքի «Killing Me Softly»-ը ։ Օգոստոսի 26-ին ոստիկանությունը վերևից անցք է բացել բնակարանի գլխավոր պահոցում։ Փոսի միջով Ուլոֆսոնի հետ միասին արվել է պատանդների լայնորեն տարածված լուսանկարը։ Ուլոֆսոնը երկու անգամ կրակել է իր զենքի անցքի վրա և երկրորդ փորձից վիրավորել ոստիկանի ձեռքն ու դեմքը ։
Ուլսոնը կրակել է իր զենքից և սպառնացել սպանել պատանդներին, եթե գազային հարձակման որևէ փորձ կատարվի ։ Չնայած դրան, օգոստոսի 28-ին ոստիկանությունը գազ բաց թողեց, և կես ժամ անց Ուլսոնն ու Ուլոֆսոնը հանձնվեցին։ Պատանդներից ոչ մեկը երկարատև վնասվածքներ չի ստացել ։
Կողոպուտից հետո
Ուլսոնը և Ուլոֆսոնը մեղավոր են ճանաչվել կողոպուտի մեջ և դատապարտվել երկարատև ազատազրկման։ Այնուամենայնիվ, Ուլոֆսոնը պնդում էր, որ ինքը չի օգնել Ուլսոնին և փորձել է փրկել պատանդներին՝ պահպանելով հանգիստ միջավայր։ Վերաքննիչ դատարանում Ուլոֆսոնի դատավճիռը չեղարկվել է։ Ավելի ուշ նա մի քանի անգամ հանդիպել է պատանդ Քրիստին Էնմարկի հետ, և նրանց ընտանիքները ընկերներ են դարձել։ Հետագայում նա չդադարեց հանցագործություններ կատարել ։
Հոգեբույժ Նիլս Բեյերութը, ով միջադեպի ժամանակ խորհուրդ է տվել ոստիկանությանը, և որի որոշումները քննադատվել են պատանդների կողմից, նրանց վարքագիծը բացատրելու համար հորինել է norrmalmstorgssyndromet (Նորմալմստորգի համախտանիշ) տերմինը ։ Պատանդները, չնայած Ուլսոնի սպառնալիքներին, ագրեսիա չեն ցուցաբերել ոստիկանության կամ միմյանց նկատմամբ ։
1996 թվականին Ուլսոնը թաիլանդցի կնոջ և նրանց որդու հետ տեղափոխվեց հյուսիսարևելյան Թաիլանդ, իսկ 2013 թվականին վերադարձավ Շվեդիա։ 2009 թվականին Շվեդիայում հրատարակվել է Ուլսոնի ինքնակենսագրությունը Stockholms-syndromet ։
2013 թվականի օգոստոսի 23-ին Նորմալմսթորգ հրապարակում տեղի ունեցած կողոպուտի 40-ամյակի կապակցությամբ թերթերը հարցազրույց են վերցրել մասնակիցներից, իսկ հեռուստատեսությունը լուսաբանել է կողոպուտի տարելիցը ։
Մշակութային ազդեցություն
Ստոկհոլմի համախտանիշի ընդհանուր հայեցակարգը և Ստոկհոլմի համախտանիշ տերմինն ինքնին բազմիցս հիշատակվել են ժողովրդական մշակույթում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բանկի կողոպուտներ Կատեգորիա:Գերևարում
Ժիվոլևո
Ժիվոլևո (Живолево), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Շխինեն (համայնք)
Շխինեն (Schinnen ), համայնք Նիդերլանդների Լիմբուրխ մարզում։ Տարածքը 24,08 կմ² է, բնակչությունը՝ 13.418 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.200 եվրո է։
Կատեգորիա:Լիմբուրխի համայնքներ Կատեգորիա:1981 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Թառու (Դերջանի գավառ)
Թառու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դերջանի շրջանի համայնքներ
Էլեն Շակիրովա
Էլեն Ռաֆայելի Շակիրովա (Эле́н Рафаэ́ловна Шаки́рова, օրիորդական ազգանունը՝ Բունիաթյանց, ), հայկական ծագմամբ խորհրդային և ռուսասատանցի բասկետբոլիստուհի, մարզիչ։ Կենտրոնական։ 1992 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի հաղթող։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1992) ։
Ավարտել է Մոսկվայի մարզի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական ինստիտուտը (1993) ։
Կենսագրություն
Էլեն Բունիաթյանցը ծնվել է Թուրքմենական ԽՍՀ Մարի քաղաքում։ 1985 թվականին տեղափոխվել է Հայաստան, որտեղ ավարտել է Երևանի թիվ 20 դպրոցը ։ Բասկետբոլիստուհու մայրը ռուս է, հայրը՝ հայ ։
15 տարեկանից Բունիաթյանցը սկսել է խաղալ Հայաստանի բասկետբոլային «Հատիս» (Աբովյան) թիմում։ Կենտրոնական Էլենը թիմի առաջատար խաղացողն էր։ Այդ տարիներին հայկական բասկետբոլը վերելք էր ապրում, բայց ԽՍՀՄ փլուզման հետ «Հատիս» թիմը դադարեց գոյություն ունենալուց ։
Խաղացել է «Հատիսում» (Աբովյան, Հայաստան, 1985-1987), ԲԿՄԱ-ում (Մոսկվա) (1987-1992, 1994-1997), «Դինամոյում» (Մոսկվա) (1998-2000, 2004/05), «Գամբրինուսում» (Չեխիա) (2004), «Բալթյան աստղ» ԲԱ-ում (Սանկտ Պետերբուրգ) (2003/04), «Վոլոգդա-Չևակատայում» (Վոլոգդա) (2005/06), «Նադեժդայում» (Օրենբուրգ) (2006-2008), «Էներգիայում» (Իվանովո) (2008/09) ։
Մարզական կարիերայի ընթացքում Էլենը մասնակցել է երեք օլիմպիական խաղերի։ 1992 թվականին Բարսելոնայում կայացած ամառային օլիմպիական խաղերում Միացյալ թիմի (ԱՊՀ) կանանց ազգային հավաքականը մեծ հաջողության հասավ՝ կիսաեզրափակչում հաղթելով ԱՄՆ-ի (79:73) և եզրափակչում՝ Չինաստանի (76:66) ազգային հավաքականներին։ Էլեն Բունիաթյանցը մասնակցել է այդ մրցաշարի հինգ հանդիպման, իսկ եզրափակիչ խաղում թիմին բերել է 15 միավոր ։
1997 թվականին ֆրանսիական «Օրշի» ակումբի կազմում նվաճել է Ֆրանսիայի գավաթը և դարձել Ֆրանսիայի առաջնության արծաթե մեդալակիր։
Խաղացել է նաև Բրազիլիայի (1992-1994), Ավստրիայի, Լեհաստանի ակումբներում, կանանց NBA-ի «Հյուսթոն Քոմեթս» և «Շառլոտ Սթինգ» թիմերում ։
2003 թվականին Էլեն Շակիրովային վստահվել է Համահայկական երրորդ խաղերի ջահը վառելու պատիվը ։
Անձնական կյանք
Ապագա ամուսնու՝ տափօղակով հոկեյի հայտնի մրցավար Շամիլ Շակիրովի հետ Էլեն Բունիաթյանցը ծանոթացել է Սանկտ Պետերբուրգի ԲՄԱ-ի և Մոսկվայի «Դինոմոյի» խաղի ժամանակ։ Նա հոկեյի սիրահար չէր և խաղին գնացել էր իր մեկնաբան ընկերուհու հրավերով, որը Շամիլի հետ աշխատում էր մրցավարների կազմում։ Խաղից հետո նա և Էլենը հանդիպեցին, և շուտով այս ծանոթությունը վերաճեց սիրո։ Հարսանիքից հետո Էլենը վերցրեց ամուսնու ազգանունը և սկսեց հանդես գալ որպես Էլեն Շակիրովա ։
1998 թվականի սկզբին լույս աշխարհ եկավ նրանց դուստր Ալինան, որը գնաց մոր հետքերով և դարձավ տաղանդավոր բասկետբոլիստուհի։ Երբ Ալինան երեք տարեկան էր, Էլենն ու Շամիլ Շակիրովը ամուսնալուծվեցին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ Կատեգորիա:Ռուս բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Խորհրդային բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Մարի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Հայ բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Հայ բասկետբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:Ռուս բասկետբոլիստուհիներ Կատեգորիա:Հայկական ծագմամբ ռուսներ Կատեգորիա:Խորհրդահայեր Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:Բասկետբոլիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ օլիմպիական չեմպիոններ
Բարենցի ծով
Ողողում է Ռուսաստանի և Նորվեգիայի ափերը։ Արևմուտքում սահմանակցում է Նորվեգական ծովին, հարավում՝ Սպիտակ ծովին, արևելքում՝ Կարայի ծովին։ Մակերեսը 1 424 000 կմ² է, գերակշռող խորությունը 360-400 մ, առավելագույնը՝ 600 մ։ Խոշոր կղզին Կոլգուևն է։
Ծովն է թափվում Պեչորա գետը։ Գլխավոր նավահանգիստներն են Մուրմանսկը և Վարդյոն։
Անվանում
Կոչվել է ի պատիվ հոլանդացի ծովագնաց Վիլեմ Բարենցի, որը 1594֊1997 թվականներին հետազոտել է այն՝ երեք անգամ փորձելով Հյուսիսային ծովային ուղիով անցնել Ատլանտյան օվկիանոսից Խաղաղ օվկիանոս, բայց նրան այդ չհաջողվեց, իսկ ինքն էլ զոհվեց Նոր երկիր կղզու հյուսիսային ափի մոտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի ծովեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի ծովեր Կատեգորիա:Բարենցի ծով Կատեգորիա:Նորվեգիայի ծովեր Կատեգորիա:Մարդկանց անունով կոչված ծովեր Կատեգորիա:Ծովեր այբբենական կարգով
Մեգան Մակնիլ
Մեգան Մակնիլ, (Megan McNeil, ) կանադական երաժիշտ և երգերի հեղինակ։
Կենսագրություն
Մեգանը Սյուզաննայի և Դեիվ Մակնիլների ընտանիքի միակ զավակն էր։ Նա սովորել է «Seaquam Secondary»-ում և «Kwantlen Polytechnic University»-ում։
2006 թվականին Մեգանի մոտ ախտորոշվել է անբուժելի հանդիսացող քաղցկեղ հիվանդությունը։ Լուրը ստանալուց հետո Մեգանը լույս ընծայեց «The Will to Survive» սինգլը, որտեղ նա մարդկանց հորդորում էր պայքարել քաղցկեղների դեմ ։ Մեգանը քաղցկեղին հաղթեց երեք անգամ, սակայն չորրորդ անգամ հաղթեց քաղցկեղը և 20-ամյա երգչուհին 2011 թվականի հունվարի 28-ին մահացավ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադացի երաժիշտներ Կատեգորիա:1990 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 7 ծնունդներ Կատեգորիա:2011 մահեր Կատեգորիա:Հունվարի 28 մահեր Կատեգորիա:Բրիտանական Կոլումբիայում ծնվածներ
Բարգե
Բարգե  (Barghe) կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 1123 մարդ, խտությունը՝ 208 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 5 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0365։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կերային ցանքաշրջանառություն
Կերային ցանքաշրջանառություն, միևնույն հողատարածության վրա գյուղատնտեսական մշակաբույսերի հաջորդական ցանք, հիմնականում կերային բազան ապահովելու նպատակով։ Կերային ցանքաշրջանառության մեջ գերակշռում են պտղափոխային, շարահերկային, խոտաբույսաշարահերկային տեսակները։
Կերային ցանքաշրջանառությունները կարող են լինել
Ֆերմայամերձ ցանքաշրջանառություններ
Ֆերմայամերձ ցանքաշրջանառություններում մեծ տեսակարար կշիռ ունեն կերային շարահերկ բույսերը, ինչպես նաև միամյա և բազմամյա խոտաբույսերը։ Այս ցանքաշրջանառությունները տեղադրվում են ֆերմաներին մոտ, որպեսզի հյութալի և կանաչ կերի փոխադրումը հեշտ լինի։
Մարգագետնա-արոտային ցանքաշրջանառություններ
Մարգագետնա-արոտային ցանքաշրջանառությունները կիրառվում են անասուններին կանաչ զանգվածով ապահովելու, ինչպես նաև արածեցնելու նպատակով։ Սովորաբար տեղադրվում են սակավաջուր, էրոզիայի ենթակա կամ տարածքի հեռավոր հատվածներում։ Այս ցանքաշրջանառություններում բազմամյա խոտաբույսերը թողնվում են 5-6 տարի և ավելի, ըստ որում առաջին 2-3 տարում (մարգագետնային ժամանակաշրջան) դաշտն օգտագործվում է որպես խոտհարք, իսկ հետագա տարիներին՝ որպես արոտավայր։ 4-6 տարի հետո, երբ դաշտը հարստանում է օրգանական նյութերով, ճմուտը վարում են (դաշտային ժամանակաշրջան) և 2-3 տարի այդտեղ մշակում միամյա բույսեր։
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կարստ
Կարստային (Սլովենիայում գտնվող Կարստ սարահարթի անունից) երևույթները առաջանում են լուծվող ապարներում՝ կապված ջրի և քիմիական պրոցեսների հետ, երբ ջուրը մակերևույթներից ճեղքվածքների միջոցով թափանցում է երկրի ընդերքը։ Այստեղ նա լուծում է կրաքարը և առաջացնում ընդարձակ անձավներ` նրանց մեջ երբեմն առաջացնելով ստորերկրյա լճեր։ Որոշ գետեր անհետանում են խոր իջվածքներում, հոսում են գետնի տակով, ապա դուրս գալիս երկրի մակերևույթ։ Կարստային երևույթներ երկրագնդում դիտվում են ոչ միայն լեռներում, այլև հաթավայրերում։
Կարստային երևույթների ամենատիպիկ արտահայտությունը քարանձավներն են։ Սրանք շատ դեպքերում ստորերկրյա գոյակցություններ են ։
Կարստը բնութագրվում է մակերեսային (կառեր, փակ խորություններ, ձագարներ, գոգավորություններ) և ստորերկրյա (անցքեր, խոռոչներ, անձավներ) ձևերի համալիրով, գետային ցանցի, լճերի և ստորերկրյա ջրերի յուրահատուկ շրջանառությամբ ու ռեժիմով։ Զարգանում է կարբոնատային (կրաքար, դոլոմիտ, կավիճ) և ոչ կարբոնատային (գիպս, քարաղ) ապարներում՝ մակերեսային և ստորերկրյա ջրերի համատեղ ներգործությունից։ Ապարների տարրալուծումը հաճախ ուղեկցվում է մեխանիկական լվացումով։ Ամենաերկար կարստային անձավը (Ֆլինտ–Ռիջը, Կենտուքիում) ավելի քան 100 կմ է, ամենախոր անդունդը (Բերժե, Ֆրանսիայում)՝ 1112 մ։ Կարստային վայրերին բնորոշ է մակերեսային հոսքի սակավությունը։ Գետակներն ու աղբյուրները հաճախ անցնում են ստորերկրյա խոռոչները, հոսում նրանցով և դուրս գալիս երկրի մակերես հզոր աղբյուրների ձևով։ Կարստային երևույթներին արտաքնապես նման է կեղծ Կարստի երևույթը, որն առաջանում է սառույցներում և սառած գրունտներում։ Կարստը բարդացնում է շինարարական աշխատանքները, դժվարացնում օգտակար հանածոների հանույթը։ Կարստը զարգացած է Արևելա–Եվրոպական հարթավայրում, Ղրիմում, Ուրալում, Կովկասում, Հարավսլավիայում, Չինաստանում, ԱՄՆ–ում և այլուր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկրաբանական գործընթացներ Կատեգորիա:Գեոմորֆոլոգիա
Պլոտի (գյուղ, Ստանովլյանսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Ստանովլյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Տզաբանությունը Հայաստանում
Հայաստանում տզաբանության ուսումնասիրություններն իրականացվել են ՀՀ ԳԱԱ կենդանաբանության ինստիտուտում։ Ա. Բաղդասարյանը, Է. Հարությունյանը և Ա. Օհանջանյանն ուսումնասիրել են տզերի մի քանի կարգաբանական խմբեր, որոնցից շատերը գյուղատնտեսական մշակաբույսերի վնասատուներ ու կենդանիների մակաբույծներ են, մասնավորապես՝ տետրանիխոիդ տզերի վերնաընտանիքը, էրոֆիոիդ, պարազիտիֆորմ, օրիբատիդ տզերը։ Հետազոտվել են գիշատիչ ֆիտոսեիդ տզերը, որոնք նվազեցնում են բուսակեր տզերի քանակը։ Նկարագրվել են այդ խմբերին պատկանող մի շարք նոր տեսակներ, բացահայտվել է տզերի շուրջ 2 հազար տեսակ։ Մշակվել է (Կ. Դիլբարյան) պտղատու այգիների վնասատուների դեմ պայքարի էկոլոգիապես անվտանգ եղանակ՝ ոչ թունավոր պոլիմերների կիրառմամբ։ Կենդանաբանության, ինչպես նաև Հայկական անասնաբուժական ԳՀԻ-ներում զբաղվել են հիվանդություններ փոխանցող իքսոդային տզերի ֆաունայի և կենսաբանության հարցերով, հետազոտել են նաև մակաբույծ ու ազատ ապրող գամազային տզերը, բացահայտել են նրանց տերերին և բնակատեղերը։
Կատեգորիա:Կենդանաբանությունը Հայաստանում
Հեկատա գմբեթ
Հեկատա գմբեթ (Hecates Tholus), հրաբուխ Մարսի վրա, որը հայտնաբերվել է Եվրոպական տիեզերական գործակալության Մարս էքսպրես սարքի միջոցով։ Հետազոտությունների արդյունքներով պարզ է դարձել, որ ժայթքումը տեղի է ունեցել մոտ 350 միլիոն տարի առաջ։ Ժայթքումը ստեղծել է 10 կմ տրամագծով կալդերա։ Ենթադրություն է առաջ քաշվել, որ ավելի ուշ, կալդերան և հարակից իջվածքները մասնակիորեն ծածկվել են սառցե նստվածքներ։ Դատելով խառնարանից, դա տեղի է ունեցել ոչ շատ վաղ (20 - 5 միլիոն տարի առաջ)։ Այնուամենայնիվ, կլիմատիկ մոդելավորումը ցույց է տալիս, որ Հեկատա գմբեթում սառույցները այսօր անկայուն են։ Հաջողվել է պարզել, որ սառույցների տարիքը համապատասխանում է այն ժամանակահատվածին, երբ մեծացել է Մարսի պտույտի առանցքի թեքումը ։
Հրաբուխը գտնվում է 32.1°N, 150.2°W կոորդինատներով Էլիզիում սարահարթի վրա, և տրամագծում ունի 183,0 կմ չափեր։ Այն ամենահյուսիսային հրաբուխն է Էլիզիումում, ավելի հարավ են տեղաբաշխված Էլիզիում լեռը  և Ալբոր գմբեթը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարսի հրաբուխներ Կատեգորիա:Մարսի լեռներ Կատեգորիա:Հանգած հրաբուխներ Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով
Շխոնհովեն
Շխոնհովեն (Schoonhoven ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 6,34 կմ² է, բնակչությունը՝ 12.171 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.400 եվրո է։
Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Ցիվկովցի
Ցիվկովցի (Цівківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Նովոուշիցկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ցիվկովցի գյուղում բնակվում էր 387 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,74 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 222,41 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Նովոուշիցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1630 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ժիտկովո (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)
Ժիտկովո (Житково), գյուղ Ռուսաստանի, Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 938 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռապլամաա
Ռապլամաա (Raplamaa կամ Rapla maakond), նահանգ Էստոնիայում, գտնվում է երկրի արևմտյան մասում։ Վարչական կենտրոնն է Ռապլա քաղաքը։
Մաք ՕԷս
Մաք ՕԷս (macOS [mæk oʊ ɛs]), մինչ 2012 թ. Մաք ՕԷս Տաս (Mac OS X [mæk oʊ ɛs tɛn]) և մինչ 2016 թ. ՕԷս Տաս (OS X [oʊ ɛs tɛn]), POSIX համատեղելի օպերացիոն համակարգ է, որը պատկանում է Էփլ ընկերությանը։ Այն Մակ Օէս 9-ի իրավահաջորդ վերջնական, «դասական» մշակումն է, և 1984 թվականից հանդիսանում է Էփլ ընկերության հիմնական օպերացիոն համակարգը։
Ռապլամաա
Վարչական-տարածքային բաժանում
Նահանգը կազմված է 1 քաղաքից և 10 շրջաններից։
Մաք ՕԷս
Լինելով հիմնված Mach միջուկի և BSD 4.4-ի մի քանի ենթահամակարգերի վրա, այն թողարկվում է Macintosh համակարգիչների համար, որոնք հիմնված են PowerPC և Ինտել պրոցեսորների վրա (սկսած 10.6 տարբերակից, Մաք ՕԷսին ապահովում է միայն Ինտել պրոցեսորների վրա հիմնված Մակ համակարգիչների աշխատանքը)։
Mac OS X-ը, որի X-ն իրենից ներկայացնում է հռոմեական 10 թիվը, UNIX-ի վրա հիմնված գրաֆիկական օպերացիոն համակարգ է։ Նրա 6-րդ թողարկումը՝ Mac OS X 10.5 Leopard-ը շահել է UNIX 03 հավաստագիր, որպես Ինտել պրոցեսորների վրա աշխատող համակարգ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էփլ Կատեգորիա:Օպերացիոն համակարգեր Կատեգորիա:ՕԷս
Ռապլամաա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնիայի նահանգներ Կատեգորիա:Էստոնիայի շրջաններ
Սկոտ Պոլարդ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1975 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Ինդիանա Փեյսերսի բասկետբոլիստներ
Ժողովածու (1739)
Ժողովածու 1739, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1739 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1646 թվականին Հովհաննես սարկավագ գրիչի կողմից։ Ծաղկող՝ Հովհաննես սարկավագ։ Ստացողը եղել է Առաքել վարդապետ։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20,2X14 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 384 թերթից։ Գրված է մասյուն, բոլրգրով։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ բոլորագիծ երկաթագրով վրա՝ Ավետարանով։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ զարդահյուս մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ 307ա, 371ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Գլադիատոր
Գլադիատորներ (․ gladius՝ սուր), ստրուկներ Հին Հռոմում (մեծ մասամբ՝ ռազմագերիներ, դատապարտված անձինք են), որոնք վարժեցված էին ամֆիթատրոններում միմյանց (երբեմն՝ գազանների) դեմ զինված մենամարտերի համար։ Գլադիատորների կռիվները, ըստ երևույթին, փոխ են առնվել էտրուսկներից և Հռոմում առաջին անգամ ցուցադրվել մ․ թ․ ա․ 264-ին։ Գլադիատորներին սովորեցրել են հատուկ դպրոցներում (Հռոմում, Կապուայում և այլուր)։ Գլադիատորների մենամարտերը կազմակերպվել են պլեբսին զվարճացնելու նպատակով (դադարեցվել են V դ․ սկզբին)։
Պատմություն
Մեր թվականության 63 թ. կայսր Ներոնը հրապարակեց մի հրաման, որը ազատ կանանց թույլատրում էր մասնակցելու գլադիատորական մրցախաղերին։ 66 թ. Ներոնը հայոց թագավոր Տրդատ Առաջինի պատվին Պուտեոլիք քաղաքում կազմակերպեց թանկարժեք մի ներկայացում, որին մասնակցում էին եթովպացիներ, այդ թվում՝ կանայք։ Իսկ Դոմեցիանուս կայսրը 89 թ. մրցասպարեզ հանեց թզուկ գլադիատորների։
Արևմտյան Հռոմեական կայսրությունում գլադիատորական խաղերն արգելվեցին մ. թ. 404 թվականին, երբ Հռոմեական կայսրությունում գերիշխեց քրիստոնեությունը։ Եվ դա ոչ այնքան արդյունք էր արիանոսականներին ու ռիգորիստներին /խստակյացներին/ զիջելու, որոնք դեմ էին բռնության տեսարաններին, սպանություններին ու ինքնասպանություններն, այլ հետևանք էր այն բանի, որ եպիսկոպոսների ընտրությունների ժամանակ գլադիատորները մեր ժամանակների պոպ - աստղերի պես ազդում էին ընտրությունների արդյունքների վրա, գլադիատորական դպրոցներն էլ թեկնածուների ու նրանց աջակիցների կողմից օգտագործվում էին մրցակիցների վրա բռնություն գործադրելու նպատակով։ Գլադիատորների միջև մարտերն արգելելուց հետո նրանք կռվում էին միայն գազանների դեմ։ Նրանց մարտարվեստը մինչև մեր օրերն է հասել ցլամարտի տեսքով(կորիդա)։ Այն բանից հետո, երբ գլադիատորական մարտերը դարձան պարզապես զվարճանքի միջոց, հիմնադրվեցին գլադիատորական դպրոցներ։ Գլադիատորների 90 տոկոսն արդեն կենդանի էր մնում, և միայն 10 տոկոսն էր զոհվում, այն էլ՝ մեծ մասամբ զուտ պատահականորեն։ Վիրավոր գլադիատորներին բժշկական որակյալ օգնություն էր ցուցաբերվում. հռոմեացի բժիշկները հռչակվել էին զանազան վերքեր, կոտրվածքներ բուժելու հմտությամբ։ Ընդ որում՝ վիրահատում էին անզգայացնելով /որպես նարկոզ օգտագործում էին օպիում/: Բայց ներքին արնահոսության դեպքում ոչինչ չէին կարողանում անել, և գլադիատորը մեռնում էր։ Իր առաջին մարտում հաղթած գլադիատորն ստանում էր հռոմեացի մեկ զինվորի տարեկան աշխատավարձի չափ վարձատրություն, իսկ երկու հաղթանակ տանելուց հետո հնարավորություն էր ունենում ձեռք բերելու մի առանձին սենյակ գլադիատորական դպրոցում և արձանիկ՝ աղոթքների համար։ Փորձառու գլադիատորները կարող էին որպես վարձու զորականներ մասնակցել ռազմարշավների։ Զորաբանակում նրանք ստանում էին անհրաժեշտ ամեն բան՝ զենք ու զրահ, սնունդ, բուժօգնություն։
Գլադիատորների դասակարգում
Կատեգորիա:Գլադիատորներ
(4686) Մայսիկա
(4686) Մայսիկա (Maisica), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,365951 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9905 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7414 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1329,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,270829 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,47° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Քարղի
Քարղի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Կոռնելյա դե Լյոբրեգատ
Կոռնելյա դե Լյոբրեգատ (Cornellà de Llobregat), քաղաք և մունիցիպալիտետ Կատալոնիայում, մտնում է Բարսելոնա նահանգի։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ Լոբրեգատ շրջանում։ Տարածքը՝ 6,96 կմ²։ Բնակչությունը՝ 86955 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 9 կմ հեռավորության վրա։
Հաստատություններ
Կոռնելյայում հիմնված Լիտիլաբ լաբարատորիան գտնվում է նախկին Սուրի գործարանի շենքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Քրիստիան Աթսու
Քրիստիան Աթսու, գանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, Գանայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի նախկին անդամ, 2014 թվականի աշխարհի առաջնության մասնակից
Քրիստիան Աթսուն մահացել է 2023 թվականի փետրվարի 6-ի Հաթայի մարզում՝ Թուրքիայում և Սիրիայում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով։
Կենսագրություն
17 տարեկանում Քրիստիանն ընդունվել է «Պորտուի» ֆուտբոլային ակադեմիա ։ 2011 թվականի մայիսի 14-ին «Վիշապների» մարզիչ Անդրե Վիլլաշ-Բոաշը նրան ընդգրկել է «Մարիտիմոյի» դեմ խաղի հայտացուցակում, սակայն նա մնացել է պահեստայինների նստարանին։ 2011 թվականին ֆուտբոլիստը վարձավճարով հանդես է եկել «Ռիո Ավե» ակումբում ։ Նույն թվականի օգոստոսի 28-ին Քրիստիանն իր նորամուտը նշել է նոր ակումբի կազմում։ Դեկտեմբերի 16-ին «Բենֆիկայի» դեմ մենամարտում կիսապաշտպանը խփել է իր առաջին գոլը։ 2011/12 մրցաշրջանում Քրիստիանը մասնակցել է 27 հանդիպման և դարձել 6 գոլի հեղինակ։ Պայմանագրի ավարտից հետո Նա վերադարձել է «Պորտու», որտեղ իր նորամուտը նշել է 2012 թվականի օգոստոսի 19-ին ։
2013 թվականի ամռանը Քրիստիանը տեղափոխվել է «Չելսի» և անմիջապես վարձավճարով տրվել հոլանդական «Վիտես» ակումբին ։ Նոյեմբերի 9-ին «Ուտրեխտ» ակումբի դեմ խաղում Քրիստիանը խփել է իր առաջին գոլը ։
Մրցաշրջանի ավարտից հետո Քրիստիան Աթսուն կրկին վարձավճարով տեղափոխվել է «Էվերթոն»։ Նա իր առաջնախաղը նշել է 2014 թվականի օգոստոսի 23-ին՝ Լոնդոնի «Արսենալի» դեմ խաղում ։ 2015 թվականի մայիսի 25-ին Աթսուն մեկ մրցաշրջանով վարձավճարով տեղափոխվել է Պրեմիեր լիգայի Բորնմութ ՖԱ|«Բորնմութ» ակումբ ։ Օգոստոսի 25-ին նա նշել է իր առաջնախաղը ակումի կազմում ։
2016 թվականի սկզբին Քրիստիանը վարձավճարով տեղափոխվել է իսպանական «Մալագա» ։ Լա Լիգայում իր նորամուտը նշել է փետրվարի 5-ին՝ «Խետաֆեի» դեմ խաղում և դարձել գոլի հեղինակ ։
2017 թվականի մայիսին «Նյուքասլ Յունայթեդը» 7,5 միլիոն եվրոյով «Չելսիից» գնել է նրա տրանսֆերը՝ չորս տարվա պայմանագիր կնքել ֆուտբոլիստի հետ ։
2021 թվականի ամռանը Քրիստիան Աթսուն տեղափոխվել է սաուդյան «Ալ-Ռաեդ» ակումբ ։ 2022 թվականի ամռանը ֆուտբոլիստը 1 տարվա պայմանագիր է կնքել թուրքական «Հաթայսպոր» ակումբի հետ։ Նոր ակումբի կազմում նա իր առաջին գոլը խփել է 2023 թվականի փետրվարի 5-ին՝ Սուպերլիգայի 23-րդ տուրում, «Կասիմփաշայի» դեմ կայացած խաղում (1:0, 90+7-րդ րոպե) ։
Հավաքականում
Գանայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում Քրիստիան Աթսուն իր նորամուտը նշել է 2012 թվականի հունիսի 1-ին՝ 2014 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի Լեսոտոյի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ խաղում։ Նույն խաղում նա խփել է իր առաջին գոլը ։ 2013 թվականի հունվարին Աթսուն ընդգրկվել է ազգային թիմի հայտացուցակում՝ Աֆրիկայի ազգերի գավաթի խաղերին մեկնելու համար։ Մրցաշարում նա հանդիպումներ է անցկացրել Կոնգոյի, Կաբո Վերդեի, Բուրկինա Ֆասոյի, Մալիի և Նիգերի ազգային հավաքականների դեմ ։ Վերջինիս դեմ խաղում գանացի ֆուտբոլիստը դարձել է գոլի հեղինակ։
2014 թվականին Քրիստիանը ազգային հավաքականի հետ մեկնել է Բրազիլիա՝ աշխարհի առաջնությանը մասնակցելու համար։ Մրցաշարում նա խաղացել է Գերմանիայի, ԱՄՆ-ի և Պորտուգալիայի հավաքականների դեմ ։
2019 թվականին Աթսուն չորրորդ անգամ նվաճել է Եգիպտոսի Աֆրիկայի ազգերի գավաթի ուղեգիր։ Մրցաշարում նա հանդիպումներ է անցկացրել Բենինիև Կամերունի ազգային հավաքականների հետ ։
Մահ
2023 թվականի փետրվարի 5-ին Քրիստիան Աթսուն «Հաթայսպոր» ակումբի կազմում հաղթական գոլի հեղինակ է դարձել «Կասիմփաշայի» դեմ խաղում։ Խաղից հետո ֆուտբոլիստը պետք է մեկներ Ֆրանսիա, սակայն որոշել էր մնալ Թուրքիայում՝ տոնելու հաղթանակը ակումբակիցների հետ ։
Քրիստիան Աթսուն մահացել է 2023 թվականի փետրվարին՝ Հաթայի մարզում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով։ Նրա մարմինը փլատակների տակից հանել են փետրվարի 18-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի և Սիրիայի երկրաշարժի զոհեր (2023)
Թոխլան
Թոխլան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում ։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 67 կմ հարավ-արևմուտք, Գոյնուքօվա հարթավայրի հյուսիսային ծայրամասում, Գոյնուք գետի աջակողմյան վտակներից մեկի աջ կողմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ժիտնայա Պոլյանա
Ժիտնայա Պոլյանա (Житная Поляна), գյուղ Ռուսաստանի, Բրյանսկի մարզի Բրյանսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բրյանսկի մարզի Բրյանսկի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Պլոտինա (գյուղ, Լոուխսկի շրջան)
Պլոտինա (Плотина), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Լոուխսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Լոուխսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1936 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բասանո Բրեշանո
Բասանո Բրեշանո (Bassano Bresciano) կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 1799 մարդ, խտությունը՝ 200 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 9կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25020։ Հեռախոսային կոդ՝ 030։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պոմրաս
Պոմրաս (Помрас), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վիմ գետի աջ ափին՝ 250 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 28 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Սխաուվեն-Դեյվելանդ
Սխաուվեն-Դեյվելանդ (Schouwen-Duiveland ), համայնք Նիդերլանդների Զեյլանդ մարզում։ Տարածքը 231,07 կմ² է, բնակչությունը՝ 34.102 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.500 եվրո է։
Կատեգորիա:Զեյլանդի համայնքներ Կատեգորիա:1997 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բաբ Յուլիուս
Բաբ Յուլիուս (Julius Bab, ), գերմանացի թատերաքննադատ և դրամատուրգ, բեռլինյան մոդեռնիզմի ներկայացուցիչ, գերմանացի հրեաների Մշակութային միության հիմնադիրներից մեկը։
Կենսագրություն
Եղել է առևտրական Էլկան Բաբի և նրա կնոջ` Ֆաննայի որդին։ Սովորել է Բեռլինի Ասկինյան գիմնազիայում, որտեղ ծանոթացել է ապագա գրող Հենրի Էդուարդ Յակոբի հետ։ 1902-1905 թվականներին Բաբը Բեռլինում և Ցյուրիխում ուսումնասիրել է գերմանիստիկա, փիլիսոփայություն և պատմություն։ 1905-1913 թվականներին եղել է իր մտերիմ ընկեր, լրագրող և թատերաքննադատ Զիգֆրիդ Յակոբսոնի հիմնական աշխատողներից մեկը, որը հրատարակել է Schaubühne ամսագիրը, ինչպես նաև` որպես գրող, դրամատուրգ և թատերաքննադատ համագործակցել է բեռլինյան այլ պարբերականների հետ։ Կապված է եղել բեռլինյան «Ֆոլկսբյունե» թատրոնի հետ, 1923-1932 թվականներին հրատարակել է այդ թատրոնի «Դրամատուրգիական  թերթոնը»։ Դասավանդել է Մաքս Ռայնհարդի թատերական դպրոցում։
1933 թվականին նացիստների իշխանության գալուց հետո Բաբի բոլոր գրքերը ներառվել են այրման ենթակա գրքերի ցանկում։ Շուտով նա դարձել է Գերմանացի հրեաների մշակութային միության հիմնադիրներից մեկը և մինչև 1938 թվականին աշխատանքից ազատվելը ղեկավարել է բեմադրությունների բաժինը և սերտ համագործակցել է դրամատուրգիայի բաժնի հետ։ Նույն թվականին Ֆրանսիայով ներգաղթել է ԱՄՆ։ 1951 թվականին դասախոսական շրջագայության շրջանակներում եղել է Գերմանիայում։ Ամուսնացած է եղել Էլիզաբետա Լոոսի հետ, զույգն ունեցել է երեք երեխա. Բորնանը, Ուրսուլան և Բարբարան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ Կատեգորիա:Գերմանացի դրամատուրգներ
Անտոնիո Կանդրևա
Անտոնիո Կանդրևա (Antonio Candreva, ), իտալացի ֆուտբոլիստ, «Լացիո» ֆուտբոլային ակումբի և Իտալիայի հավաքականի կիսապաշտպան։
Ակումբ
Անտոնիոն իր կարիերան սկսել է «Լոդիդժիանի» ֆուտբոլային ակումբում, որից հետո տեղափոխվել է Սերիա C1-ում հանդես եկող «Տերանա» ակումբ։ Ակումբի կազմում նա անցկացրեց ընդամենը 2 խաղ, բայց դեռ այդ ժամանակ խոստումնալից խաղացողով հետաքրքրվում էին Իտալիայի առաջատար ակումբները։
2007 թվականի ամռանը Կանդրևան տեղափոխվեց «Ուդինեզե»։ Նա խաղաց պատանեկան թիմում, իսկ հիմնականում խաղաց 3 խաղ։ 2008- 2009 մրցաշրջանից առաջ նա վարձավճարով հանձնվեց «Լիվորնո» ակումբին։ Տոսկանայի ակումբի համար առաջին մրցաշրջանը հաջող էր, Անտոնիոն պարբերաբար խաղում էր, իսկ ակումբը դուրս եկավ Սերիա A: Կանդրևայի լավ խաղի արդյունքում ակումբը որոշեց երկարացնել խաղացողի վարձավճարը և այն ավելացնել ևս մեկ տարով։
2010 թվականի հունվարի 20-ին հայտարարվեց, որ «Յուվենտուսը» խաղացողին վարձավճարով վերցրել է 6 ամիս ժամկետով՝ հնարավորություն ունենալով գնել ֆուտբոլիստի տրանսֆերը 6,5 միլիոն եվրոյով։ «Լիվորնոն» որպես փոխհատուցում 600 հազար եվրո ստացավ ։ 2010 թվականի հունվարի 24-ին «Ռոմայի» դեմ խաղում Կանդրևան իր նորամուտը նշեց «Յուվենտուսի» կազմում։ Կիսապաշտպանի համար նորամուտն անհաջող ստացվեց. իր ակումբը պարտվեց 1:2 հաշվով ։
2010 թվականի օգոստոսի 30-ին Անտոնիոն 1 տարի վարձավճարով տեղափոխվեց «Պարմա»՝ տրանսֆերը գնելու իրավունքով ։
2011 թվականի հուլիսի 21-ին հայտարարվեց, որ Կանդրևան վարձավճարով տեղափոխվել է «Չեզենա»՝ գնման իրավունքով ։
Հավաքական
2009 թվականի նոյեմբերի 4-ին Կանդրևան Նիդերլանդների դեմ ընկերական խաղում իր նորամուտը նշեց Իտալիայի հավաքականի կազմում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:1987 ծնունդներ Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ
Ալբոր գմբեթ
Ալբոր գմբեթ (Albor Tholus), հանգած հրաբուխ Էլիզիում սարահարթում Մարսի վրա։ Գտնվում է 18.8°N, 150.4°W կոորդինատներում, ավելի հարավ քան Էլիզիում լեռը և Հեկատա գմբեթը։
Հրաբուխի բարձրությունը հասնում է 4,5 կմ-ի, իսկ ստորոտի տրամագիծը կազմում է 160 կմ։ Նրա կալդերայի տրամագիծը կազմում է 30 կմ, իսկ խորությունը 3 կմ։ Այսպիսով, այն կարող է իր մեջ ամբողջությամբ տեղավորել երկրային Էթնա հրաբուխը ։
Համեմատելով երկրային հրաբուխների հետ Ալբոր հրաբուխի կալդերան չափազանց խորն է, ամենախորը տեղում համարյա հասնում է հրաբուխի ստորոտին ։
Համաձայն «Մարս էքսպրես» սարքի տվյալների վերլուծության, Էլիզիում սարահարթի հրաբուխները ակտիվ են եղել չափազանց երկար ժամանակի ընթացքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարսի հրաբուխներ Կատեգորիա:Մարսի լեռներ Կատեգորիա:Հանգած հրաբուխներ Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով
Տոռե Ալհաքիմե
Տոռե Ալհաքիմե (Torre Alháquime) կամ, ինչպես տեղացիներն են իրենց գյուղն անվանում՝ Լա Տոռե (իսպաներեն՝ La Torre), բնակավայր և համայնք Իսպանիայի հարավում՝ Անդալուսիայի մաս հանդիսացող Կադիս պրովինցիայի Սիեռա դե Կադիս շրջանում (կոմարկայում)։ Զբաղեցնում է 18 կմ² տարածք; 2018 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 804 ։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ Կադիս քաղաքից հեռավորությունը 145 կիլոմետր է։
Ստուգաբանություն
Բնակավայրի անվանումը առնչվում է արաբական տիրապետության ժամանակաշրջանում այս կողմերում իշխած ալ-Հաքիմ տոհմի անվան հետ. այդ տոհմի ներկայացուցիչներն այստեղ աշտարակավոր բերդ են կառուցել։
Կինոյում
Տոռե Ալհաքիմեում է 1950-ական թվականներին նկարահանվել անդալուսյան տարազի ու ավանդույթների մասին պատմող Recordando el ayer փաստավավերագրական կինոնկարը, որը ներկայացվել է Մալագայի միջազգային կինոփառատոնում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կադիս պրովինցիայի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (178301-178400)
Աստերոիդների ցանկ (178201-178300) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (178401-178500)
|}
Համլետ Մատինյան
Համլետ Սիրակի Մատինյան, հայ քանդակագործ, Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր նկարիչ (2010) ։
Կենսագրություն
Համլետ Մատինյանը ծնվել է 1953 թ. ապրիլի 12-ին Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքում։ Միջնակարգ կրթությանը զուգահեռ՝ 1968 թվականին ավարտել է Վանաձորի Ստեփան Աղաջանյանի անվան նկարչական դպրոցը։ 1972-1977 թթ սովորել Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի քանդակի բաժնում։ 1982 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է։ Կերպարվեստ և էսթետիկա է դասավանդել Ամբերդ գյուղի միջնակարգ դպրոցում, որպես գործադիր տնօրեն աշխատել է «Անդրադարձ» շաբաթաթերթի խմբագրությունում։
Ցուցահանդեսներ
Մասնակցել է բազմաթիվ ցուցահանդեսների և միջազգային սիմպոզիումների։
Ստեղծագործական ոճ
Մատինյանը մերօրյա դասական ոճի մտածելակերպ ունեցող ու իր իրականացրած աշխատանքներով խիստ արդիական քանդակագործ է։ Ստեղծագործությունները գտնվում են Հայաստանի Հանրապետությունում, Արցախում և արտերկրում։ Առավել վաղ տարիներին արված նշանավոր քանդակներից են՝ «Սպարտակ», «Ծիրանի ծառ», «Դիցուհի Աստղիկ», «Աննա Ախմատովա», «Ախմատովան և Չարենցը», «Ընտանիք» և այլն։
Համահեղինակ
Ա.Պ. Չեխով, կիսանդրի, ՀՀ, ք. Երևան, թիվ 55 դպրոց (1999)
Արտաքին հղումներ
Հարցազրույց Համլետ Մատինյանի հետ «Առավոտ» օրաթերթում
Օլխովեց (գյուղ, Նովոուշիցկի շրջան)
Օլխովեց (Вільховець), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Նովոուշիցկի շրջանում։
(4687) Բրանսանրեյ
(4687) Բրանսանրեյ (Brunsandrej), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Օլխովեց (գյուղ, Նովոուշիցկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Օլխովեց գյուղում բնակվում էր 1 485 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4408 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 336,89 մարդ/կմ²։
(4687) Բրանսանրեյ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,107824 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6385 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5772 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2001,17 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,179895 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,89° անկյուն։
Ոսկան Երևանցի (տպագրատուն)
«Ոսկան Երևանցի», հայկական տպագրատուն։
(4687) Բրանսանրեյ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ոսկան Երևանցի (տպագրատուն)
Պատմություն
Ստեղծվել է 1994 թվականին Երևանում։ Հինադիր-տնօրենը եղել է Մեխակ Տեր-Սարգսյանը։ 2004 թվականին տնօրեն է դարձել Մհեր Սարգսյանը։
Օլխովեց (գյուղ, Նովոուշիցկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Նովոուշիցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ոսկան Երևանցի (տպագրատուն)
Պատմություն
Տպագրում է դասագրքեր, գեղարվեստական, պատմական, մասնագիտական, գրական, գունավոր ալբոմներ, բուկլետներ, բրոշյուրներ։
Տպագրատան առավել ուշագրավ հրատարակություններից են Վարդան Արևելցու «Ճառք ներբողեանք» (2000), Է. Տիգրանյանի «Հայ ճարտարապետների գործունեությունը Անդրկովկասում (XIX դարի վերջ–XX դարի սկիզբ)» (2003), Ա. Աղասյանի «Հայ կերպարվեստի զարգացման ուղիները XIX–XX դարերում» (2009) աշխատությունները, Հ. Թումանյանի «Ընտրանին» (2010), Հ. Սահյանի «Երկեր չորս հատորով» (հ. 1, 2..., 2011, 2014...) և «Ընտրանի» (2012) ժողովածուները, Հ. Ղուկասյանի «Ոսկան Երևանցի» պատմավեպը (2012) և այլն։
2002 թվականին «Ոսկան Երևանցի» տպագրատունն արժանացել է «Ոսկե աստղ» միջազգային մրցանակի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական տպարաններ
Մարիզա Բաստե
Մարիզա Բաստե (Maryse Bastié, ), ֆրանսիացի օդաչու, որը 1930-ական թվականներին կին-ավիատորների շրջանում մի քանի համաշխարհային ռեկորդ է սահմանել։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1898 թվականի փետրվարի 27-ին Լիմոժում։ Մարիզան 11 տարեկանում կորցրել է հորը, իսկ նրա ընտանիքն ամեն ինչ արել է գոյատևելու համար։ Եվ այդ պատճառով նա պատանեկան տարիքում աշխատել է կոշիկի գործարանում։ Անհաջող ամուսնությունից հետո նա երեխա է ունեցել, որը մահացել է փոքր տարիքում։
Երկրորդ անգամ ամուսնացել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի օդաչու Լուի Բաստիեյի հետ և հրապուրվել օդագնացությամբ, ինչի արդյունքում որոշել է դառնալ օդաչու։ Բաստեն ստացել է թռիչքներ կատարելու արտոնագիր։ Նրա ամուսինը 1926 թվականին մահացել է ինքնաթիռի վթարից, որից հետո Բաստեն սկսել է զբաղվել բարձրագույն պիլոտաժով, որպեսզի գումար վաստակի և շարունակի զբաղվել իր սիրելի գործով։ 1927 թվականին նա ձեռք է բերել իր սեփական ինքնաթիռը՝ CaudronC.109։ 1930-ական թվականներին Բաստեն մի քանի համաշխարհային ռեկորդ է սահմանել կին ավիատորների շրջանում՝ թռիչքի տևողության, ամենաերկար տարածության և Հարավային Ատլանտյան օվկիանոսով միայնակ թռիչքի համար։ Նրա ռեկորդներից մեկը սահմանվել է 1931 թվականի հունիսին՝ ԽՍՀՄ թռիչքի ժամանակ. օդաչուն դուրս է եկել Փարիզից և վայրէջք կատարել Նիժնի Նովգորոդի մոտ՝ թռչելով 2976 կմ։
1935 թվականին Մարիզա Բաստեն իր սեփական թռիչքային դպրոցն է հիմնել Օռլի օդանավակայանում։ Նա ծառայել է Ֆրանսիայի օդուժում, հասնելով կապիտանի կոչման, թռչել ավելի քան 3000 ժամ։ 1937 թվականին նա հրապարակել է պատմություն, որը կոչվում էր «Ailes ouvertes: carnet d’une aviatrice»։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եղել է ֆրանսիական դիմադրության անդամ։ Արժանացել է մի շարք մրցանակների։ 1952 թվականի հուլիսի 6-ին Լիոնում տեղի ունեցած կոնֆերանսից հետո Մարիզա Բաստենի ինքաթիռը վթարի է ենթարկվել, ինչի արդյունքում վերջինս զոհվել է։ Նա թաղվել է Փարիզի Մոնպառնասի գերեզմանատանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոնպառնասի գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ավիավթարից զոհվածներ Կատեգորիա:Կանայք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի օդաչուներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆեմինիստներ
Այ-Տոդոր
Այ-Տոդոր ( Ай-Тодор, Ay Todor, Ай Тодор,  Άγιος Τόντορ), հրվանդան Ղրիմի հարավում, Յալթայից 8,5 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։ Արևմուտքից եզրափակում է Յալթայի ծոցը։ Այ-Տոդոր անվանումը հունարենից թարգմանած նշանակում է "Սուրբ Ֆյոդոր":
Այ-Տոդոր հրվանդանը բաղկացած է երեք ժայռոտ ելուստներից, որոնք կազմում են ծովից գրեթե անհասանելի զանգված։ Ելուստներից մեկում, Ավրորայի ժայռի վրա, գտնվում է XX դարի սկզբին պսևդոգոթական ոճով կառուցված հայտնի Ծիծեռնակի բույն պալատը։ Առավել գեղատեսիլ է Այ-Տոդորյան կենտրոնական ելուստը։ Վաղ միջնադարում այստեղ կանգնած էր Սուրբ Թեոդորոս վանքը, որից և հրվանդանն ստացավ իր անունը։ Միակ հարմարավետ կառամատույցը միայն մի փոքր լողափով ծովախորշ է։ Ուստի հրվանդանի ձախ (արևելյան) ելուստը կոչվում է Լիմեն-Բուրուն (ղրիմի թաթարերեն՝ «նավահանգստի հրվանդան»)։
Տեղումների միջին տարեկան քանակը 400 մմ-ից պակաս է և Սարիչ հրվանդանը, Այ-Տոդոր հրվանդանի հետ մեկտեղ, Ղրիմի հարավային ափերի առավել չոր վայրերից մեկն է ։ Այ-Տոդոր հրվանդանի վրա բացակայում է խմելու ջուրը։ Այն այստեղ է հասնում Այ-Պետրիի վրա գտնվող աղբյուրներից ջրագծերով։
Պահպանվել են I—III դարերում գոյություն ունեցած Խառակս հռոմեական ռազմական ճամբարի մնացորդները։
1835 թվականին Սևծովյան նավատորմի հրամանատար Մ. Պ. Լազարևի մասնակցությամբ հրվանդանի ծայր հարավային ելուստի վրա հիմնադրվել է Այ-Տոդորյան փարոսը, որը գործում է մինչ օրս, և Սև ծովի հնագույն փարոսներից մեկն է ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հրվանդաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուսաստանի հրվանդաններ
Քարոտ-գեղ
Քարոտ-գեղ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Ջոն Էլկան
Ջոն Ֆիլիպ Ջեյքոբ Էլկան (John Philip Jacob Elkann, ), իտալացի-ամերիկյան արդյունաբերող, գործարար։ 1997 թվականին դարձել է իր պապի՝ Ջաննի Անյելիի ընտրյալ ժառանգորդը, իսկ 2008 թվականին՝ IFIL-ի (այժմ՝ Exor) ղեկավարը։ Ղեկավարում և վերահսկում է Stellantis ավտոարտադրողին, ինչպես նաև Exor ընկերության նախագահն ու գլխավոր տնօրենն է, ղեկավարում է Անյելների ընտանիքը, որին նաև պատկանում է PartnerRe-ին և Ferrari-ի, CNH Industrial-ի և Juventus FC-ի բաժնետոմսերի հսկիչ փաթեթը։
Կենսագրություն
Ջոնն ունի Լապո անունով եղբայր և Ջինեևրա անունով քույր, ինչպես նաև հինգ խորթ եղբայրներ և քույրեր Սերժ դե Պալենի հետ մոր երկրորդ ամուսնությունից ։
1997 թվականի դեկտեմբերին Էլկանն ընտրվել է իր պապի ժառանգորդ Ջաննի Անյելիի փոխարեն Ջովաննի Ալբերտո Անյելլիի՝ Ջիաննիի կրտսեր եղբոր՝ Ումբերտոյի, որը մահացել է 33 տարեկան հասակում ։ 21 տարեկանում նա նշանակվել է Fiat-ի տնօրենների խորհրդի անդամ ։ 2000 թվականին, ստանալով Թուրինի պոլիտեխնիկական համալսարանի դիպլոմ, նա միացավ General Electric կորպորատիվ աուդիտի ծրագրին։ Երկու տարի անց նա հեռացել է General Electric-ից և վերադարձել Թուրին։
Իր պապի՝ Ջաննի Անյելիի մահից հետո 2003 թվականին և Ումբերտո Անյելիի հորեղբոր մահվանից հետո 2004 թվականին Էլկանը դարձել է Fiat-ի փոխնախագահ և Giovanni Agnelli Sapaz-ի փոխնախագահ (այժմ Giovanni Agnelli BV), ընտանեկան գործընկերության, որը վերահսկում էր Exor-ը։ 2008 թվականին Էլկանը IFIL-ի ղեկավարի պաշտոնում փոխարինել է 83-ամյա Ջանլուիջի Գաբետիին, որը ղեկավարում էր ութ միլիարդ եվրոյի պաշտոնը։ 2010 թվականին դարձել է Fiat SpA-ի (այժմ Fiat Chrysler Automobiles) նախագահ՝ փոխարինելով Լուկա Կորդերո դի Մոնտեձեմոլոյին և Giovanni Agnelli Sapaz-ի վարչության նախագահ՝ փոխարինելով Ջանլուիջի Գաբետիին։ 2011 թվականին փետրվարին նշանակվել է Exor-ի նախագահ և գլխավոր տնօրեն։  էլկանի նշանակումից ի վեր ընկերության ակտիվների արժեքն աճել է և տասը տարում ինը անգամ ավելացել ։
Նաև հանդիսանում է Ferrari-ի խորհրդի նախագահ ։
2013 թվականին Fortune-ը ներառվել է աշխարհի մինչև 40 տարեկան ամենաազդեցիկ մենեջերների ցանկում ։
2019 թվականին Էլկանը հայտարարել է, որ կփորձի միավորել Fiat Chrysler Automobiles-ը Groupe PSA-ի հետ՝ աշխարհում չորրորդ OEM-ի ձևավորման նպատակով ծավալով և երրորդով՝ ըստ հասույթի։ 2021 թվականի սկզբին հայտարարվել էր Stellantis միավորված ընկերության ստեղծման մասին, որի ընկերության նախագահ և գլխավոր գործադիր տնօրեն է դարձել։
Անձնական կյանք
Ջոն Էլկանն ամուսնացած է Լավինիա Բորոմեոյի հետ (ծնված Լավինիա Իդե Բորոմեո-Արեզե. 1977 թվականի մարտի 10-ին Միլանում), իտալական հայտնի ազնվական Բորոմեո ընտանիքի անդամ է։ Ունի երեք երեխա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Թորան բերդ
Թորան բերդ (նաև՝ Թորան կալասի), ավերակ բերդ Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Ուրծաձոր գավառում, գտնվում է Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզում, Վեդի գետի աջակողմյան վտակ Խոսրով գետի վերին հոսանքի շրջաններում, ներկայիս Խոսրովի անտառ պետական արգելոցի տարածքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Աստրախանի հայկական թատրոն
Աստրախանի հայկական թատրոն (Астраханский армянский театр), հիմնադրվել է Թովմաս Ֆասուլաճյանը 1868 թվականին, Պայծառ Ֆասուլաճյանի, Վ․ Յարալյանի, Գ․ Ամիրաղյանի և տեղի թատերասերների մասնակցությամբ։
Պատմություն
Երբ 1908 թվականին Աստրախանում նշվում էր տեղի հայկական թատրոնի 40-ամյակը, իրադարձությունը ստույգ թվագրվեց 1868 թվականի հունվարի 28-ով, Ֆասուլյաճյանի գալուց առաջ։ 1868 թվականի մայիսին Թովմաս Ֆասուլյաճյանի ղեկավարությամբ տրված առաջին ներկայացումները պատրաստվել էին միայն 1868-1869 թվականներին ձմեռային թատերաշրջանի համար։ Այսպիսով. Թովմաս Ֆասուլաճյանի, հավանաբար, Աստրախան է եկել արդեն իմանալով այնտեղ թատերախմբի գոյության և նրա առաջին ելույթների մասին, որը Աստրախանում հայկական թատերական կյանքը կարգավորելու գործում նրան մեծ վստահության էր ներշնչել։
Բեմադրություններ
Բեմադրվել են Կարենյանի «Շուշանիկ», Մոլիերի «Ակամա բժիշկ» և այլն։ Թատերախումբը երկար ժամանակ ղեկավարել է դերասան և ռեժիսոր Հ․ Ալաբյանը։ Նշանակալից են եղել Պետրոս Ադամյանի (1884), ինչպես և Հովհաննես Աբելյանի, Սիրանույշի, Գ․ Պետրոսյանի թատերախմբերի ելույթները։
Աստրախանում թատերական գործի կազմակերպմանը մեծապես նպաստել են Ի․ Քարտաշյանը, Ա․ Սահրադյանը, Անահիտ Մկրտումյանը, Գ․ Աբղալյանը, Ա․ Ապրեսյանը և ուրիշներ։
Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո հայ թատերական կյանքը Աստրախանում ղեկավարել է Հայկական գործերի կոմիսարիատը։ 1918-1920 թվականներին գեղարվեստա-թատերական ստուդիա է ղեկավարել Վ․ Վարդանյանը։
1925-1926 թվականների Աստրախանի հայկական թատրոնը կոչվել է Դրամայի և երաժշտության թատրոն։ Բեմադրություններ են իրականացրել Ա․ Տեր-Կարապետյանը, Գ․ Յակովլևը և ուրիշներ։ 1926 թվականին հյուրախաղերով հանդես են եկել Թիֆլիսի հայկական թատրոնի մի խումբ դերասաններ՝ Օլգա Մայսուրյանի ղեկավարությամբ, 1930 թվականին՝ Հ․ Աբելյանը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայկական թատրոններ Կատեգորիա:Աստրախանի թատրոններ
Խաչիկորդի
Խաչիկորդի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մորֆին
Մորֆին (հին հունական դիցաբանության մեջ քնի և երազի աստված Մորփեոսի անունից ՝ Μορφεύς կամ Μορφέας) , ստանում են ափիոնից  , իսկ ափիոնը՝ քնաբեր կակաչից ։ Առաջին անգամ մորֆինը նկարագրել է գերմանացի ֆարմակոլոգ Ֆրիդրիխ Սերտյուրները ։ 1853 թվականին ներարկիչի հայտնաբերումը նպաստեց այս թմրանյութի տարածմանը  ։ Բժշկական նպատակներով կիրառվող ափիոնը պետք է պարունակի 10 % մորֆին։ Սակայն, նույնիսկ բժշկության մեջ այս նյութը պետք է կիրառել խիստ հսկողության տակ։ Ցավազրկող ազդեցությունը պայմանավորված է կենտրոնական նյարդային համակարգի վրա ունեցած ազդեցությամբ ։
Օգտագործում են սաստիկ ցավերը թուլացնելու կամ թեթևացնելու նպատակով։ Նախկինում օգտագործել են ալկոհոլային կախվածությունը բուժելու նպատակով։ Լայն կիրառում է ունեցել Ամերիկյան քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ, ինչը «զինվորական հիվանդության» (մորֆինային կախվածություն) առաջացման պատճառ է դարձել ավելի քան 400 հազար զինվորների մոտ։ Այնուամենայնիվ, տուն վերադառնալուց հետո նրանց 90 %-ը դադարեցրել է մորֆինի օգտագործումը։ Մորֆինը օրգանիզմ է անցնում պերօրալ կամ ներերակային ներարկումների միջոցով ։ Ափիոնը պարունակում է 20 ալկալոիդ, որոնք կա՛մ ֆենանտրենի, կա՛մ իզոխինոլինի ածանցյալներ են։