cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կոսովկա (գյուղ, Ալեքսանդրիայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կոսովկա գյուղում բնակվում էր 1 378 մարդ։
Սակագների և առևտրի ընդհանուր համաձայնագիր
Սակագների և առևտրի ընդհանուր համաձայնագիր (GATT), իրավական համաձայնագիր է բազմաթիվ երկրների միջև, որի ընդհանուր նպատակն էր խթանել միջազգային առևտուրը` նվազեցնելով կամ վերացնելով առևտրային խոչընդոտները, ինչպիսիք են մաքսատուրքերը կամ քվոտաները։ Նրա նախաբանի համաձայն՝ դրա նպատակն էր «սակագների և այլ առևտրային խոչընդոտների էական նվազեցումը և արտոնությունների վերացումը՝ փոխադարձ և փոխշահավետ հիմունքներով»։
Կոսովկա (գյուղ, Ալեքսանդրիայի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սակագների և առևտրի ընդհանուր համաձայնագիր
GATT-ն առաջին անգամ քննարկվել է Միավորված ազգերի կազմակերպության Առևտրի և զբաղվածության կոնֆերանսի ժամանակ և եղել է Միջազգային Առևտրի Կազմակերպության (ITO) ստեղծման գործում բանակցող կառավարությունների ձախողման արդյունքը։ Այն ստորագրվել է 23-ին Ժնևում 1947 թվականի հոկտեմբերի 30-ին և ժամանակավոր հիմունքներով կիրառվել է 1948 թվականի հունվարի 1-ից։ Այն ուժի մեջ է մնացել մինչև 1995 թվականի հունվարի 1-ը, երբ 123 երկրների համաձայնությամբ ստեղծվեց Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) ։ Մարաքեշում 1994 թվականի ապրիլի 15-ին, որպես Ուրուգվայի շրջանի համաձայնագրերի մաս։ ԱՀԿ-ն GATT-ի իրավահաջորդն է, և GATT-ի բնօրինակ տեքստը (GATT 1947) դեռևս գործում է ԱՀԿ-ի շրջանակներում՝ ենթակա լինելով GATT 1994-ի փոփոխություններին ։ Այն երկրները, որոնք 1995-ին ԳԱԹԹ-ի մասնակից չեն եղել, պետք է բավարարեն նվազագույնը։ պայմանները, որոնք նշված են կոնկրետ փաստաթղթերում, նախքան դրանց միանալը. 2019 թվականի սեպտեմբերին ցուցակը պարունակում էր 36 ազգ ։
GATT-ին և նրա իրավահաջորդ ԱՀԿ-ին հաջողվել է նվազեցնել սակագները։ GATT-ի հիմնական մասնակիցների համար միջին սակագների մակարդակները մոտ 22% էին 1947թ.-ին, սակայն 1999թ.-ին Ուրուգվայի փուլից հետո այն կազմում էր 5%։ Փորձագետները այս սակագների փոփոխությունների մի մասը վերագրում են GATT և ԱՀԿ-ին ։
Պատմություն
Սակագների և առևտրի մասին ընդհանուր համաձայնագիրը բազմազգ առևտրային պայմանագիր է։ Այն թարմացվել է 1947-ից 1995 թվականներին ինը փուլից բաղկացած համաշխարհային առևտրային բանակցությունների շարքում։ Նրա դերը միջազգային առևտրում մեծապես հաջողվել է 1995 թվականին Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության կողմից։
1940-ականների ընթացքում Միացյալ Նահանգները ձգտում էր ստեղծել հետպատերազմյան բազմակողմ ինստիտուտների մի շարք, որոնցից մեկը նվիրված կլինի համաշխարհային առևտրի վերականգնմանը ։ 1945 և 1946 թվականներին ԱՄՆ-ը կոնկրետ քայլեր ձեռնարկեց նման կազմակերպություն ստեղծելու համար՝ առաջարկելով կոնֆերանս՝ բանակցություններ վարելու առևտրային կազմակերպության կանոնադրության շուրջ ։ GATT-ն առաջին անգամ ստեղծվել է 1947 թվականին Միավորված ազգերի կազմակերպության Առևտրի և զբաղվածության համաժողովում (UNCTE), որի ժամանակ առաջարկված գաղափարներից մեկն էր Առևտրի միջազգային կազմակերպությունը (ITO): Ակնկալվում էր, որ ITO-ն կկառավարվի Համաշխարհային բանկի և Արժույթի միջազգային հիմնադրամի (ԱՄՀ) կողքին։ Ավելի քան 50 երկրներ բանակցել են ITO-ն և կազմակերպել դրա հիմնադիր կանոնադրությունը, սակայն Միացյալ Նահանգների դուրս գալուց հետո այդ բանակցությունները փլուզվել են ։
Նախնական փուլ
UNCTE-ում միաժամանակ անցկացվեցին նախապատրաստական ​​նիստեր GATT-ի վերաբերյալ։ Այս նստաշրջաններից մի քանիսից հետո 23 երկրներ ստորագրեցին GATT-ը 1947 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Ժնևում, Շվեյցարիա։ Այն ուժի մեջ է մտել 1948 թվականի հունվարի 1-ից ։
Անսի Ռաունդ։ 1949 թվական
Երկրորդ փուլը տեղի է ունեցել 1949 թվականին Ֆրանսիայի Անսի քաղաքում։ Փուլին մասնակցել է 13 երկիր։ Բանակցությունների հիմնական շեշտը դրվել է ավելի շատ սակագների նվազեցման վրա՝ ընդհանուր առմամբ շուրջ 5000։
Տորկի Ռաունդ։ 1951 թվական
Երրորդ փուլը տեղի է ունեցել 1951 թվականին Անգլիայի Տորքեյ քաղաքում ։ Փուլին մասնակցել է 38 երկիր։ Կատարվել է 8700 սակագնային զիջում՝ ընդհանուր մնացյալ մաքսատուրքերը 1948-ին գործող մաքսատուրքերի 3/4-ի նկատմամբ։ ԱՄՆ-ի կողմից Հավանայի խարտիայի միաժամանակյա մերժումը նշանակում էր GATT-ի ստեղծումը որպես կառավարող համաշխարհային մարմին ։
Ժնևյան փուլ։ 1955–56 թթ․
Չորրորդ փուլը վերադարձավ Ժնև 1955 թվականին և տևեց մինչև 1956 թվականի մայիսը։ Փուլին մասնակցեցին 26 երկրներ։ 2,5 միլիարդ դոլարի սակագները վերացվեցին կամ նվազեցվեցին։
Kennedy Round: 1964–67 թթ․
GATT-ի բազմակողմ առևտրային բանակցությունների վեցերորդ փուլը, որն անցկացվել է 1964-1967 թվականներին։ Այն անվանվել է ԱՄՆ նախագահ Ջոն Քենեդու անունով՝ ի նշան նրա աջակցության Միացյալ Նահանգների առևտրային օրակարգի վերաձևակերպմանը, որը հանգեցրեց 1962 թվականի Առևտրի ընդլայնման ակտին։ Այս ակտը նախագահին տվել է բանակցելու երբևէ ամենալայն լիազորություն։
Երբ Դիլոնի փուլն անցավ կետ առ կետ սակագնի շուրջ բանակցությունների աշխատատար գործընթացով, Ռաունդի ավարտից շատ առաջ պարզ դարձավ, որ ավելի համապարփակ մոտեցում է անհրաժեշտ Եվրոպական տնտեսական համայնքի ձևավորման արդյունքում առաջացող մարտահրավերներին դիմակայելու համար։ (ԵՏՀ) և EFTA-ն, ինչպես նաև Եվրոպայի՝ որպես նշանակալի միջազգային առևտրականի վերածվելն ընդհանրապես։
Ճապոնիայի բարձր տնտեսական աճի տեմպերը ցույց տվեցին այն հիմնական դերը, որը նա հետագայում կխաղա որպես արտահանող, սակայն Քենեդու փուլի առանցքը միշտ եղել է Միացյալ Նահանգներ-ԵՏՀ հարաբերությունները։ Իրոք, կար ամերիկյան ազդեցիկ տեսակետ, որը տեսնում էր, թե ինչ դարձավ Քենեդու փուլը որպես անդրատլանտյան գործընկերության սկիզբ, որը կարող է ի վերջո հանգեցնել անդրատլանտյան տնտեսական համայնքի։
Որոշ չափով այս տեսակետը կիսում էին Եվրոպայում, սակայն եվրոպական միավորման գործընթացը ստեղծեց իր ուրույն շեշտադրումները, որոնց ներքո Քենեդու ռաունդը երբեմն դառնում էր ԵՏՀ-ի երկրորդական ուշադրությունը։ Դրա օրինակն էր Ֆրանսիայի վետոն 1963 թվականի հունվարին, դեռևս փուլի սկսվելուց առաջ, Միացյալ Թագավորության անդամակցության վերաբերյալ։
Մյուսը 1965 թվականի ներքին ճգնաժամն էր, որն ավարտվեց Լյուքսեմբուրգի փոխզիջումով։ Նոր փուլի նախապատրաստական ​​աշխատանքները անմիջապես մթագնում էին Հավերի պատերազմը, որը վաղ նշանն էր այն ազդեցության մասին, որ փոփոխական գանձումները ի վերջո կունենան Ընդհանուր գյուղատնտեսական քաղաքականության ներքո։ Փուլի որոշ մասնակիցներ մտահոգված էին, որ UNCTAD-ի գումարումը, որը նախատեսված էր 1964 թվականին, կհանգեցնի հետագա բարդությունների, սակայն դրա ազդեցությունը բուն բանակցությունների վրա նվազագույն էր։
1963 թվականի մայիսին նախարարները համաձայնություն ձեռք բերեցին փուլի երեք բանակցային նպատակների շուրջ.
Սակագնային բանակցությունների աշխատանքային վարկածը եղել է 50%-ով գծային սակագնի իջեցում՝ նվազագույն թվով բացառություններով։ Հստակ փաստարկ է մշակվել առևտրային ազդեցությունների վերաբերյալ, որը միասնական գծային կրճատումը կարող է ունենալ Միացյալ Նահանգների ցրված դրույքաչափերի վրա (ցածր և բարձր մաքսատուրքեր, որոնք բավականին հեռու են միմյանցից)՝ համեմատած ԵՏՀ-ի շատ ավելի կենտրոնացված դրույքաչափերի հետ, որոնք նույնպես հակված էին լինելու։ Միացյալ Նահանգների մաքսատուրքերի ցածր դրույքաչափերը։
ԵՏՀ-ն, հետևաբար, պնդում էր իր ցերեմենտի, կրկնակի սայլի և երեսուն-տասը առաջարկների միջոցով գագաթների և գագաթների ներդաշնակեցումը։ Բանակցություններին միանալուց հետո աշխատանքային վեհ վարկածը շուտով խարխլվեց։ Հատուկ կառուցվածք ունեցող երկրները (Ավստրալիա, Կանադա, Նոր Զելանդիա և Հարավային Աֆրիկա), այսպես կոչված, քանի որ նրանց արտահանման մեջ գերակշռում էին հումքը և այլ առաջնային ապրանքները, բանակցում էին իրենց սակագների նվազեցման մասին ամբողջությամբ կետ առ կետ մեթոդով։
Ի վերջո, արդյունքը եղավ սակագների միջինը 35% իջեցում, բացառությամբ տեքստիլի, քիմիական, պողպատի և այլ զգայուն ապրանքների; գումարած գյուղատնտեսական և պարենային ապրանքների սակագների 15%-ից 18% իջեցում։ Բացի այդ, քիմիական նյութերի շուրջ բանակցությունները հանգեցրին ժամանակավոր համաձայնության՝ ամերիկյան վաճառքի գնի (ASP) վերացման վերաբերյալ։ Սա որոշ քիմիական նյութերի գնահատման մեթոդ էր, որն օգտագործվում էր նշված պետությունների կողմից ներմուծման մաքսատուրքեր սահմանելու համար, ինչը հայրենական արտադրողներին տալիս էր պաշտպանվածության շատ ավելի բարձր մակարդակ, քան նշված էր սակագնային գրաֆիկը։
Այնուամենայնիվ, արդյունքի այս մասը չընդունվեց Կոնգրեսի կողմից, և ամերիկյան վաճառքի գինը չեղարկվեց մինչև Կոնգրեսը չընդունեց Տոկիոյի ռաունդի արդյունքները։ Գյուղատնտեսության ոլորտում արդյունքներն ընդհանուր առմամբ վատ են եղել։ Ամենաուշագրավ ձեռքբերումը Համաշխարհային դրամաշնորհների համաձայնագրի բանակցությունների հիմնական տարրերի մասին համաձայնագրի վերաբերյալ համաձայնագիրն էր, որն ի վերջո վերածվեց հացահատիկի նոր միջազգային համաձայնագրի։
ԵՏՀ-ն պնդում էր, որ իր համար գյուղատնտեսության վերաբերյալ բանակցությունների հիմնական արդյունքն այն էր, որ դրանք «մեծապես նպաստեցին սեփական ընդհանուր քաղաքականության սահմանմանը»։ Զարգացող երկրները, որոնք աննշան դեր խաղացին այս փուլի բանակցությունների ընթացքում, այնուամենայնիվ, շահեցին սակագների զգալի կրճատումներից, հատկապես իրենց համար հետաքրքրություն ներկայացնող ոչ գյուղատնտեսական ապրանքներում։
Այնուամենայնիվ, այն ժամանակ նրանց հիմնական ձեռքբերումը համարվում էր ԳԱԹԹ-ի IV մասի ընդունումը, որը նրանց ազատեց առևտրային բանակցություններում զարգացած երկրների հետ փոխադարձ փոխադարձությունից։ Շատ զարգացող երկրների կարծիքով՝ սա UNCTAD I-ի կոչի ուղղակի արդյունքն էր՝ իրենց համար ավելի լավ առևտրային գործարք կնքելու համար։
Քենեդու ռաունդի մեկ այլ արդյունք էր Հակադեմպինգային օրենսգրքի ընդունումը, որն ավելի ճշգրիտ ուղեցույց տվեց GATT-ի VI հոդվածի իրականացման վերաբերյալ։ Մասնավորապես, այն ձգտել է ապահովել արագ և արդար հետաքննություններ, և սահմանել է հակադեմպինգային միջոցների հետընթաց կիրառման սահմանափակումներ։
Քենեդու ռաունդը տեղի է ունեցել 1962-1967 թվականներին։ 40 միլիարդ դոլարի մաքսատուրքերը վերացվել կամ նվազել են։
Տոկիոյի տուր։ 1973–79 թթ․
Նվազեցրեց մաքսատուրքերը և սահմանեց նոր կանոնակարգեր, որոնք ուղղված են վերահսկելու ոչ սակագնային խոչընդոտների տարածումը և արտահանման կամավոր սահմանափակումները։ Փուլին մասնակցել է 102 երկիր։ Զիջումներ են արվել 19 միլիարդ դոլարի առևտրի վրա։
Քառակողմ խմբի ձևավորում։ 1981 թվական
Քառակողմ խումբը ձևավորվել է 1982 թվականին Եվրամիության, ԱՄՆ-ի, Ճապոնիայի և Կանադայի կողմից՝ GATT-ի վրա ազդելու նպատակով։
Ուրուգվայի տուր։ 1986–94թթ․
Ուրուգվայի ռաունդը սկսվել է 1986թ.-ին։ Դա մինչ օրս ամենահավակնոտ փուլն էր, սկսած 1986թ.-ին, հուսալով ընդլայնել GATT-ի իրավասությունը կարևոր նոր ոլորտներում, ինչպիսիք են ծառայությունները, կապիտալը, մտավոր սեփականությունը, տեքստիլը և գյուղատնտեսությունը։ Փուլին մասնակցել է 123 երկիր։ Ուրուգվայի ռաունդը նաև բազմակողմ առևտրային բանակցությունների առաջին խումբն էր, որում զարգացող երկրները ակտիվ դերակատարություն են ունեցել ։
Գյուղատնտեսությունը, ըստ էության, ազատված էր նախկին համաձայնագրերից, քանի որ նրան հատուկ կարգավիճակ էր տրվել ներմուծման քվոտաների և արտահանման սուբսիդավորման ոլորտներում՝ միայն թեթև զգուշացումներով։ Այնուամենայնիվ, Ուրուգվայի փուլի ժամանակ շատ երկրներ գյուղատնտեսության բացառությունը համարում էին բավական ցայտուն, որ նրանք հրաժարվեցին նոր համաձայնագիր ստորագրել առանց գյուղատնտեսական ապրանքների որոշակի շարժի։ Այս տասնչորս երկրները հայտնի դարձան որպես «Cairns Group» և ներառում էին հիմնականում փոքր և միջին գյուղատնտեսական արտահանողներ, ինչպիսիք են Ավստրալիան, Բրազիլիան, Կանադան, Ինդոնեզիան և Նոր Զելանդիան։
Ուրուգվայի փուլի գյուղատնտեսության մասին համաձայնագիրը շարունակում է մնալ գյուղատնտեսական ապրանքների առևտրի ազատականացման ամենաէական համաձայնագիրը առևտրային բանակցությունների պատմության մեջ։ Համաձայնագրի նպատակներն էին բարելավել գյուղմթերքների շուկայական հասանելիությունը, նվազեցնել գյուղատնտեսության ներքին աջակցությունը գների խեղաթյուրման սուբսիդիաների և քվոտաների տեսքով, ժամանակի ընթացքում վերացնել գյուղմթերքի արտահանման սուբսիդիաները և հնարավորինս ներդաշնակեցնել սանիտարական և բուսասանիտարական միջոցառումները։ անդամ երկրները։
GATT-ը և Առևտրի համաշխարհային կազմակերպություն
1993թվականին GATT-ը թարմացվել է («GATT 1994»)՝ ներառելով նոր պարտավորություններ այն ստորագրողների համար։ Ամենաէական փոփոխություններից մեկը Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) ստեղծումն էր։ GATT-ի գործող 76 անդամները և Եվրոպական համայնքները դարձան ԱՀԿ-ի հիմնադիր անդամները 1995 թվականի հունվարի 1-ին։ Մյուս 51 GATT անդամները կրկին միացան ԱՀԿ-ին հաջորդ երկու տարիներին (վերջինը Կոնգոն էր 1997 թվականին)։ ԱՀԿ-ի հիմնադրումից ի վեր 33 նոր ոչ GATT անդամներ միացել են, և 22-ը ներկայումս բանակցություններ են վարում անդամակցության շուրջ։ ԱՀԿ-ում ընդհանուր առմամբ կան 164 անդամ երկրներ, որոնցից ամենանոր անդամներն են Լիբերիան և Աֆղանստանը 2018 թվականի դրությամբ։
GATT-ի սկզբնական անդամներից Սիրիան, Լիբանանը և ՍՖՀ Հարավսլավիան չեն կրկին միացել ԱՀԿ-ին։ Քանի որ ԳԴՀ Հարավսլավիան (վերանվանվել է Սերբիա և Մոնտենեգրո, իսկ անդամակցության բանակցությունները հետագայում բաժանվել են երկու մասի), չի ճանաչվում որպես ՀՖՖ-ի անմիջական իրավահաջորդ պետություն. հետևաբար, դրա կիրառումը համարվում է նոր (ոչ GATT): ԱՀԿ-ի Գլխավոր խորհուրդը 2010 թվականի մայիսի 4-ին համաձայնել է ստեղծել աշխատանքային խումբ՝ ԱՀԿ-ին անդամակցելու Սիրիայի խնդրանքը քննելու համար ։ Պայմանավորվող կողմերը, որոնք հիմնադրել են ԱՀԿ-ն, դադարեցրել են «GATT 1947» պայմանների պաշտոնական համաձայնագիրը 1995 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։ Չեռնոգորիան անդամ է դարձել 2012 թվականին, մինչդեռ Սերբիան գտնվում է բանակցությունների որոշման փուլում և ակնկալվում է, որ ԱՀԿ անդամ կդառնա 2012 թ. ապագան.
Մինչ GATT-ը երկրների կողմից համաձայնեցված կանոնների մի շարք էր, ԱՀԿ-ն միջկառավարական կազմակերպություն է իր գլխավոր գրասենյակով և աշխատակազմով, և դրա շրջանակը ներառում է և՛ առևտրվող ապրանքները, և՛ առևտուրը ծառայությունների ոլորտում և մտավոր սեփականության իրավունքները։ Թեև այն նախատեսված էր սպասարկելու բազմակողմ համաձայնագրերը, GATT-ի բանակցությունների մի քանի փուլերի ընթացքում (մասնավորապես՝ Տոկիոյի Ռաունդ) բազմակողմ համաձայնագրերը ընտրովի առևտուր ստեղծեցին և առաջացրին անդամների մասնատում։ ԱՀԿ-ի պայմանավորվածությունները, ընդհանուր առմամբ, GATT-ի համաձայնագրերի կարգավորման բազմակողմ մեխանիզմ են ։
Ազդեցությունները առևտրի ազատականացման վրա
GATT-ի հիմնական մասնակիցների համար միջին մաքսատուրքերը 1947թվականին կազմում էին մոտ 22 տոկոս ։ Բանակցային առաջին փուլերի արդյունքում մաքսատուրքերը նվազեցվեցին ԱՄՆ-ի, Միացյալ Թագավորության, Կանադայի և Ավստրալիայի հիմնական մասում` համեմատած մյուս պայմանավորվող կողմերի հետ։ և ոչ GATT-ի մասնակիցները։ Քենեդու փուլով (1962–67) GATT-ի մասնակիցների միջին սակագները կազմում էին մոտ 15% ։ Ուրուգվայի փուլից հետո սակագները 5%-ից ցածր էին ։
Ի լրումն կիրառվող սակագների նվազեցման դյուրացմանը, GATT-ի վաղ ներդրումը առևտրի ազատականացման մեջ «ներառում է երկարաժամկետ ժամկետով պայմանագրային սակագների իջեցումը (ավելի մշտական ​​1955թ.), հաստատելով առավել բարենպաստ ազգի (MFN) վերաբերմունքի և ազգայինի միջոցով խտրականության ընդհանրությունը։ բուժման կարգավիճակը, առևտրային քաղաքականության միջոցառումների թափանցիկության բարձրացման ապահովումը և ապագա բանակցությունների և երկկողմ վեճերի խաղաղ կարգավորման համար ֆորումի ապահովումը ։
Հոդված 24
Եվրամիությունից Միացյալ Թագավորության դուրս գալու քվեարկությունից հետո ԵՄ-ից դուրս գալու կողմնակիցները առաջարկեցին, որ պայմանագրի 24-րդ հոդվածի 5Բ կետը կարող է օգտագործվել Մեծ Բրիտանիայի և ԵՄ-ի միջև առևտրային պայմանների «լանգը» պահպանելու համար, եթե դա տեղի ունենա։ Մեծ Բրիտանիան դուրս է գալիս ԵՄ-ից առանց առևտրային գործարքի, հետևաբար թույլ չի տալիս մաքսատուրքեր սահմանել։ Այս մոտեցման կողմնակիցների կարծիքով, այն կարող է օգտագործվել միջանկյալ համաձայնագրի իրականացման համար՝ մինչև տասը տարի տևողությամբ վերջնական համաձայնագրի շուրջ բանակցությունների սպասող ։
Այս պնդումը հիմք դրեց այսպես կոչված «Մալթհաուսի փոխզիջմանը» Պահպանողական կուսակցության խմբակցությունների միջև, թե ինչպես փոխարինել դուրս գալու համաձայնագիրը ։ Սակայն այս ծրագիրը մերժվեց խորհրդարանի կողմից ։ Այն պնդումը, որ 24-րդ հոդվածը կարող է օգտագործվել, ընդունվել է նաև Բորիս Ջոնսոնի կողմից 2019 թվականին Պահպանողական կուսակցությունը գլխավորելու իր քարոզարշավի ժամանակ։
Այն պնդումը, որ 24-րդ հոդվածը կարող է օգտագործվել այս կերպ, քննադատվել է Մարկ Քարնիի, Լիամ Ֆոքսի և այլոց կողմից՝ որպես անիրատեսական՝ հաշվի առնելով պայմանագրի 5գ կետի պահանջը, որ կողմերի միջև լինի համաձայնություն, որպեսզի 5բ պարբերությունը լինի օգտագործել, քանի որ «առանց գործարքի» սցենարի դեպքում համաձայնություն չի լինի։ Ավելին, GATT 24 մոտեցման քննադատները նշում են, որ ծառայությունները չեն ծածկվի նման պայմանավորվածությամբ ։
49 (թիվ)
49 (քառասունինը), բնական թիվ է։
Աստերոիդների ցանկ (189101-189200)
Աստերոիդների ցանկ (189001-189100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (189201-189300)
|} Աստերոիդների ցանկ (189001-189100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (189201-189300)
Արևելյան մարգարիտ
Աշտարակում իրականացվում է՝
Աշտարակի շինարարությունը ներառում է 11 ոլորտային տարրեր։ Երկու ոչ մեծ ոլորտներ ունեն 50 մ տրամագիծ (ստորին, «Տիեզերական քաղաք») և 45 մետր (վերին, «Տիեզերական մոդուլ»)։ Այս ոլորտները իրար միացած են երեք գլանաձև սյուներով յուրաքանչյուրը 9 մ տրամագծով՝ սյուների ներսում կա հինգ փոքր տարածք, որոնց մեջ տեղավորված են «Տիեզերական հյուրանոց»ի համարները (Space Hotel)։ Հարևանությամբ գտնվում է 88 հարկանի երկնաքեր «Ցզին Մաո», Ասիայում ամենաբարձրերից մեկը։ Գիշերը հեռուստաաշտարակը ուսավորվում է։ Հատուկ նրա համար մշակվել է եռաստիճան լուսավորում, նրան տալով ֆանտաստիկ տեսք ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկնաքերներ Կատեգորիա:Աշտարակներ Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ
Outre-Mer 1ère
Outre-Mer 1ère, Ֆրանսիայի անդրծովյան տարածքների հանրային հեռուստա- և ռադիո ցանց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:France Télévisions Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու հեռուստաալիքներ
Արցախի դրոշ
Արցախի Հանրապետության դրոշ (նաև՝ Արցախի Հանրապետության պետական դրոշ կամ Արցախի դրոշ), Արցախի Հանրապետության պետական խորհրդանիշներից մեկը։ Հաստատվել է 1992 թվականի հունիսի 2-ին երկրի Գերագույն խորհրդի որոշմամբ ։
Արցախի Հանրապետության պետական դրոշը սահմանվում և պաշտպանվում է Արցախի սահմանադրության հոդված 21-ով ։
Նկարագրություն
Արցախի Հանրապետության դրոշիրենից ներկայացնում է ուղղանկյունաձև պաստառ (կտոր), որը բաժանված էհորիզոնական երեք համահավասար մասերի և ունի կարմիր, կապույտ նարնջագույն գույներ, որոնք դասավորված են վերևից ներքև։ Կտորի աջ կողմի երկու ծայրերից սկսվում է սպիտակ հնգատամ սանդղանման գորգանախշ, որը միանում է դրոշի մեկ երրորդ հատվածի վրա՝ խորհրդանշելով Արցախի բաժանումը մայր Հայաստանից։ Դրոշի լայնության և երկարության հարաբերակցությունը կազմում է 1:2 չափերի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:1992 դրոշներ Կատեգորիա:1992 հիմնադրումներ Հայաստանում
Լեսնոե (գյուղ, Իշիմբայսկի շրջան)
Լեսնոե (Лесное, Лесной), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի բնակավայրեր
Եռիսե (գյուղ, Մուստյալա շրջան)
Եռիսե (Järise), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուստյալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուստյալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Շեյն (ֆիլմ)
Սյուժե
Վայրի Արևմուտքից հովիտ է ժամանում մի արտասովոր մարդ, որը ներկայանում է Շեյն անունով։ Նա տեղավորվում է Հոմստեդ Ջո Ստարետի ագարակում։ Նա ոչինչ իր անցյալից չի պատմում, սակայն տեղացիները գուշակում են, որ նա հրաձիգ է եղել։ Հարուստ անասնապահ Ռուֆուս Ռայկերը կարծում է, թե ամբողջ հովիտը իրեն է պատկանում, քանի որ նա բոլորից շուտ է այդտեղ հայտնվել։ Երբ Ստարետը և մյուս ֆերմերները հայտնվում են վտարման սպառնալիքի տակ, Շեյնը անցնում է ֆերմերների կողմը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1953 ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան վեստերն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆիլմերի ազգային գրանցամատյանի ֆիլմեր
Կորոլյովկա (գյուղ, Ալեքսանդրիայի շրջան)
Կորոլյովկա (Королівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կորոլյովկա գյուղում բնակվում էր 125 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սեդար շրջան (Նեբրասկա)
Սեդար շրջան (Cedar County), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.917 կմ² է, բնակչությունը՝ 9.615 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հարթինգտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1857 թ.։
Կատեգորիա:Նեբրասկայի շրջաններ
Բրոքեր (ֆիլմ)
«Բրոքեր» (Quicksilver), 1986 թվականի լիամետրաժ ֆիլմ Քևին Բեյքոնի գլխավոր դերակատարմամբ։ Սցենարի հեղինակը և ռեժիսոր Թոմաս Մայքլ Դոնելլին է։
Սյուժե
Երիտասարդ Ջեք Քեյսին աշխատում է որպես բրոքեր Ուոլ սթրիրի դիլինգային սրահներից մեկում։ Նրա կռահողականության և ինտուիցիայի շնորհիվ կարծես ամեն ինչ բարեհաջող է ընթանում, նա ավելացնում է իր կապիտալը։ Սակայն շահումների շարքին անսպասելիորեն հետևում է մեծ կորուստ։ Ջեքը փորձում է հաղթել, և ... ի վերջո կորցնում է ֆոնդային բորսայում իր և իր ծնողների ամբողջ փողը։ Միջնորդի կարիերան ավարտված է։
Իր անհաջողությունից և մասնագիտությունից հիասթափվելուց հետո Ջեք Քեյսին փորձում է նոր կյանք սկսել։ Նա երիտասարդ է, լի է ուժով և աշխատանքի է ընդունվում որպես ցրիչ Սան Ֆրանցիսկոյի «Quicksilver» ֆիրմայում։ Ջեքը ծանոթանում է հասարակության բոլորովին տարբեր սոցիալական շերտեր ներկայացնող նոր մարդկանց հետ։ Նա սիրում է իր աշխատանքը, ընդ որում, այն պահանջում է ավելի քիչ պատասխանատվության և ավելի շատ ազատություն է տալիս։ Բայց նրա ծնողները, գործընկերն ու ընկերուհու հավանության չեն արժանացնում նրա աշխատանքը, փորձում են նրան համոզել վերադառնալ բիզնես։
Նոր աշխատանավայրում Ջեքը մտերմանում է միայնակ աղջկա՝ Թերիի հետ։ Բացի այդ, նա գտնում է նաև նոր ընկեր՝ մեքսիկացի Հեկտորին, որն օգնում է լուծել ֆինանսական հարցերը՝ օգտագործելով իր անցյալի հմտությունները և Ուոլ սթրիթի կապերը։ Բայց պարզվում է, որ ցրիչներն էլ ունեն իրենց խնդիրները։ Գանգստեր Ջիպսին («Գնչու»), որը Թերիին և այլ ցրիչների ստիպում է թմրանյութեր տեղափոխել և անօրինական եկամուտներ ստանալ։ Թերիին օգնելով դուրս գալ կեղտոտ գործարքներից՝ Ջեքն իր հեծանիվով սկսում է պայքարել Ջիպսիի դեմ, որը մեքենայով է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:1986 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Սան Ֆրանցիսկոյում Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
(5179) Տակեշիմա
(5179) Տակեշիմա (Takeshima), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի մարտի 1-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,311526 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,202 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,421 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1283,65 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,28045 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,28° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ցուտոմու Սեկիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ուրումու
Ուրումու, Ուրմե (Urumu, Urumi, Urme), երկաթի դարում սեպագիր աղբյուրներում վկայված ցեղ, երկիր։ Ուրումու ցեղի մասին ասորեստանյան աղբյուրները առաջին անգամ հայտնում են մ.թ.ա. 12-րդ դարում մուշկիների (մուշքեր) և կաշքյան աբիշլա ցեղերի հետ միասին։ Նրանք գրավել էին Ալզի և Պուրուկուզզի երկրները (Տիգրիսի ակունքների մոտ, Վանա լճից արևմուտք, հարավ-արևմուտք) և դրդել էին տեղացիներին հարկ չվճարել ։ Հետագայում մ.թ.ա. 8-րդ դարում կա վկայություն Ներքին Ուրումուի (Inner Urumu) մասին։ Ուրումու երկրի անունով նաև եղել է ծառի տեսակ, որոնց ասորեստանցիները կոչել են ուրում-ծառ։
Ուրարտական աղբյուրներում նույն վայրերը կոչվում են Ուրմե երկիր, որը համարժեք է Ուրումուին։ Ուրարտական արքաները բազմաթիվ արշավանքներ են կատարել Ուրմե և երկիրը մտցրել են իրենց թագավորության մեջ։
Մի շարք գիտնականներ ուրումու ցեղը համարում են հայկական։
Կապը Արմե երկրի հետ
Բացի Ուրմե երկրից ուրարտական աղբյուրներում կա վկայված Արմե երկիր իր Նիխիրիյա արքայանիստ քաղաքով։ Դյակոնովը համարում էր, որ Արմե երկիրը կապված է Ուրմեի հետ։ Պիոտրովսկու կարծիքով Արմե երկիրը հայերի նախահայրենիքն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհ Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստան Կատեգորիա:Պատմական Հայաստան Կատեգորիա:Վանի թագավորություն Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի հին ազգեր
Գորշ աղվես
Գորշ աղվեսը (լատիներեն՝ Urocyon cinereoargenteus) շնազգիներին պատկանող կենդանի է և հանդիպում է Հյուսիսային Ամերիկայի հարավային և Հարավային Ամերիկայի հյուսիսային հատվածներում։ Այս աղվեսը շատ մոտ է իր հարազատ Չանել Կղզու աղվեսին։ Այս տեսակն ավելի տարածված է աշխարհամասի խաղաղօվկիանոսյան հատվածում։
Ծագում
Գորշ աղվեսն առաջացել է մոտ 3,6 միլիոն տարի առաջ Պլիոցենի ժամանակաշրջանում։ Առաջին ոսկրային մասունքները հայտնաբերվել են Արիզոնա նահանգում։ ԴՆԹ արդյունքները ցույց են տվել, որ գորշ աղվեսները չեն պատկանում կարմիր աղվեսների խմբին և համարվում են բոլորովին ուրիշ կենդանիներ՝ ունենալով որոշ նմանություններ ասիական ենոտանման շանը և աֆրիկական լայնականջ աղվեսին։ Եղանակի տաքացման պատճառով Պլիոցենի վերջում այս աղվեսը տեղափոխվել է Ամերիկայի հյուսիսարևելյան հատված։ Չանել կղզու աղվեսը նույնպես առաջացել է գորշ աղվեսից։
Չափսերը և մորթին
Գորշ աղվեսները մնացած աղվեսներից տարբերվում են հիմնականում մեջքի հատվածի գորշ մորթիով։ Ունեն 76-112 սմ մարմնի և 27-43 սմ պոչի երկարություն։ Կշռում են մոտ 3,6 -7 կգ։ Մեջքի հատվածը գորշ գույնի է պոչի ծայրը՝ սև։ Ականջների ետևի և թաթերի մասը կարմրավում է, իսկ ականջների արանքը՝ մոխրագյուն։
Բազմացում
Գորշ աղվեսները իրենց զույգը պահպանում են ողջ կյանքում։ Ձագերը ծնվում են տարբեր ժամանակահատվածներում՝ կախված ապրելու վայրից։ Էգ աղվեսի հղիությունը տևում է 53 օր և ծնվում են մեկից յոթ ձագուկ։ Երեք ամսականում ձագերը կարող են ծնողների հետ որսալ, իսկ չորս ամսականում կարող են ուտել և մարսել տարբեր տեսակի ուտելիքներ։ Ծնողների հետ են մնում մինչև աշուն, այնուհետև սկսում են միայնակ կյանքով ապրել։
Սնունդը
Գորշ աղվեսը ամենակեր է։ Ամերիկայի արևելյան հատվածում նրանք որսում են մանր կրծողներին և թռչուններին, իսկ Կալիֆորնիա նահանգում ապրողները՝ միայն կրծողներին։ Միացյալ Նահանգների արևմտյան մասերում ապրող գորշ աղվեսները հիմնականում սնվում են բուսական սննդով և միջատներով։ Գորշ աղվեսների ուտելիքի մեծ մասը կազմում է բուսական սնունդը։
Տարատեսակները
Գոյություն ունեն գորշ աղվեսի 16 տարատեսակ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աղվեսներ
Պրուդիշչե (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Պրուդիշչե (Прудище), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Բայո
Բայո (Bayeux. bajø), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2013 թվականի դրությամբ կազմում է 13888 մարդ, բնակչության խտությունը` 1953.31 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.11 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 230 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 27 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 8249 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 5874-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 2375։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,2 %։ 5874 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 5089 անձ (2633 տղամարդ և 2456 կին)։ Գործազուրկ են եղել 785 անձ (387 տղամարդ և 398 կին)։ 2375 անաշխատունակներից 762-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 896-ը` թոշակառուներ, իսկ 717-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Կորիտնիցա (այլ կիրառումներ)
Կորիտնիցա, կարող է վերաբերել՝
Բայո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Moustache (երգ)
«Moustache» (Ընչացք), ֆրանսիական «Twin Twin» փոփ-խմբի կատարում, որով նրանք ներկայացրել են Ֆրանսիան Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթում ։
Երգը ընտրվել է 2014 թվականի մարտի 2-ին ազգային ընտրությանը, որը հնարավորություն տվեց «Twin Twin»-ին ներկայացնել իրենց երկիրը Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթ-ում, որը անցկացվում էր Կոպենհագենում՝ Դանիայում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Դվնիկ (Մշո գավառ)
Դվնիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում ։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 16 կմ հյուսիս-արևելք, արգավանդ դաշտում՝ Թիլ-Ցրոնք ճանապարհի վրա։
Պատմություն
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծագույն մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Բնակչություն
1890 թ.-ին ուներ 50 կամ 80 տուն՝ 600 հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղում կար '''Ս. Սիոն''' անունով հայկական եկեղեցի։
Կրթություն
Դվնիկն ուներ դպրոց, որը 1870 թ.-ին բացվել էր Գարեգին Սրվանձտյանի ջանքերով։ Դպրոցում ուսանում էր 20 աշակերտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մուշի շրջանի համայնքներ
Էլեկտրական էներգիայի հաղորդում
Էլեկտրական էներգիայի հաղորդումը, կատարվում է Էլեկտրաէներգիան արտադրվում է էլեկտրակայաններում, որոնք սովորաբար կառուցվում են վառելիքի կամջրային պաշարների աղբյուրներին մոտ վայրերում։ Էլեկտրաէներգիան էլեկտրակայաններից սպառողին հաղորդելիս հաղորդալարերը տաքանում են, հաղորդվող էներգիայի մի մասը «կորչում» է։ Համաձայն Ջոուլ-Լենցի օրենքի՝ այդ կորուստները որոշվում են՝ Q=I^2Rt բանաձևով, որտեղ I-ն հոսանքի ուժի գործող արժեքն է, R=pI/S-ը՝ հաղորդալարերի դիմադրությունը։ Եթե հաղորդալարերը շատ երկար են, դիմադրությունը դառնում է շատ մեծ, կորուստները մեծանում են, էլեկտրաէներգիայի հաղորդումը դառնում է տնտեսապես ոչ շահավետ։ Բանաձևից հետևում է, որ կորուստները կարելի է փոքրացնել, եթե փոքրացվի հաղորդալարերի դիմադրությունը կամ նրանց միջով անցնող հոսանքի ուժի գործող արժեքը։ Դիմադրությունը մեծացնելով հաղորդալարի լայնական հատույթի մակերեսը և օգտագործելով փոքր տեսակարար դիմադրությամ հաղորդիչներ։ Սակայն տնտեսական և տեխնիկական առումներով դա նպատակահարմար չէ, քանի որ հաղորդալարերը կծանրանան, և մեծ քանակությամ մետաղ կծախսվի։ Ուստի՝ ավելի նպատակահարմար է փոքրացնել հոսանքի ուժը։ Քանի որ հոսանքի հզորությունն ուղիղ համեմատական է հոսանքի ուժի և լարման արտադրյալին, ապա հաղորդվող հզորությունը պահպանելու համար անհրաժեշտ է բարձրացնել լարումը հաղորդման գծերում, որն արվում է բարձրացնող տրանսֆորմատորների միջոցով։ Բայց բարձր լարումների դեպքում սպառիչներին հասած էլեկտրաէներգիան անհնար է անմիջականորեն օգտագործել։ Տարբեր սպառիչներ նախատեսված են տարբեր լարումների համար։ Օրինակ՝ կենցաղային էլեկտրասարքերը հիմնականում նախատեսված են 220 Վոլտ լարման համար, էլեկտրաշարժիչները՝ 220 Վոլտ, 380 Վոլտ, 600 Վոլտ և այլ լարումների համար, ուստի՝ էլեկտրաէներգիա օգտագործելուց առաջ գծի ծայրերում լարումը ցածրացնելու անհրաժեշտություն է առաջանում, որն արվում է արդեն ցածրացնող տրանսֆորմատորների միջոցով։
Գրականություն
Կատեգորիա:Էլեկտրականություն
Ֆեյեթվիլ
Ֆեյեթվիլ (Fayetteville. }), քաղաք ԱՄՆ-ի Հյուսիսային Կարոլինա նահանգի Քումբրլենդ շրջանում (այդ շրջանի վարչական կենտրոնն է) : Առավել հայտնի է նրանով, որ այստեղ է գտնվում Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների զինված ուժերի խոշորագույն ռազմական բազաներից մեկը՝ Ֆորտ Բրագը: Բնակավայրն ընկած է Ատլանտյան օվկիանոսի մերձափնյա հարթավայրի արևմտյան մասում՝ Քեյփ Ֆիր գետի ափին, Ավազոտ բլուրներ կոչվող վայրում:
Ֆեյեթվիլը երեք անգամ արժանացել է National Civic League-ի «Համաամերիկյան քաղաք» մրցանակին (All-America City Award): 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 200.564, : 2019 թվականին այդ ցուցանիշը կազմել է 211.657 (դա 6-րդ ցուցանիշն է Հյուսիսային Կարոլինա նահանգում): Իսկ Ֆեյեթվիլի շուրջը ձևավորված մետրոպոլիսային տարածքում ապրողների թիվն այդ տարում հասել է 526.719-ի: Այդպիսով՝ նա դարձել է ամբողջ նահանգում մեծությամբ հինգերորդ և վերջինիս հարավարևելյան հատվածում խոշորագույն բնակավայրը:
Պատմություն
Քաղաքի ներկայիս տարածքն ու շրջական ժամանակին բնակեցված են եղել հնդկացիական սիու ցեղի մարդկանցով: Յամասիական և թուսքարորական պատերազմներում վերջիններիս կրած պարտություններից հետո այդտեղ սկսել են բնակություն հաստատել անգլիացիներ ու շոտլանդացիներ, ովքեր ժամանակի ընթացքում Քեյփ Ֆիր գետի հովտում հիմնել են Գրոս Գրիք և Քեմփբլթաուն բնակավայրերը: 1783 թվականին այդ բնակավայրերը միավորվել են, և ստեղծվել է Ֆեյեթվիլը, որն այդպես է անվանակոչվել ի պատիվ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների անկախության պատերազմի ակտիվ մասնակից մարկիզ դը Լա Ֆայետի:
Քույր քաղաքներ
Ֆեյեթվիլը բարեկամական և գործընկերային հարաբերություններ է հաստատել մեկ քաղաքի հետ:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Կորիտնոե (այլ կիրառումներ)
Կորիտնոե, կարող է վերաբերել՝
Եռիստե
Եռիստե (Järiste), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Նիո շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 55 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Նիո շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հայերն Ադրբեջանում
Հայերը ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության տարածքում ապրել են հնագույն ժամանակներից։ 1979 թվականի տվյալներով Ադրբեջանում ապրում էր 475.500 հայ, սակայն 1988-1992 թվականներին Ադրբեջանում կազմակերպված հայերի ջարդերից հետո (Բաքվի ջարդեր, Սումգայիթի ջարդեր, Գանձակի ջարդեր) այնտեղ հայ համայնք այլևս գոյություն չունի չնայած որ ներկայիս Ադրբեջանում բնակվում է 2.000-3.000 հայ հիմնականում Բաքվում և գյուղերում։
Հնագույն շրջանից մինչև 16-րդ դարը
Ադրբեջանի ներկայիս տարածքը, որն ընկած է Կուր գետի և Կովկասյան լեռնաշղթայի միջև, պատմականորեն կազմել է Աղվանք երկիրը։ Իսկ Կուրի և Արաքսի, ինչպես նաև Կուրի ստորին հոսանքի և Կասպիական (այժմ՝ Թալիշի) լեռնաշղթայի միջև ընկած տարածքները կազմել են պատմական Հայաստանի Արցախ, Ուտիք և Փայտակարան, մասամբ՝ Սյունիք և Այրարատ նահանգները։ 387-ին, Մեծ Հայքի թագավորության բաժանումից հետո, Պարսկաստանը Փայտակարան նահանգը կցել է Ատրպատականին, իսկ Արցախ, Ուտիք նահանգներից և բուն Աղվանքից կազմել է Աղվանից մարզպանությունը։
5-րդ դարի վերջին հայ Առանշահիկների տոհմից Վաչագան Գ Բարեպաշտը ստեղծել է Արցախի թագավորությունը, որն ընդգրկել է Արցախ և Ուտիք նահանգները, ինչպես նաև Կուր գետի ձախափնյա մասում գտնվող Կամբեճան գավառը։ 1949-ին Մինգեչաուրի տարածքում պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել են հայկական եկեղեցու ավերակներ, որի շինարարական արձանագրությունը կրում է 640 թվականը։ Արաբական տիրապետության ժամանակաշրջանում (7-9-րդ դդ.) Արցախ և Ուտիք նահանգները վերամիավորվել են Հայաստանին, իսկ 9-րդ դարի վերջին քառորդից մտել Հայոց Բագրատունիների թագավորության կազմի մեջ։
Վաղ միջնադարում բուն Աղվանքը, Փայտակարանը ենթարկվել են պարսից արքունիքին, ապա 7-8-րդ դդ. անցել են արաբների տիրապետության տակ։ 9-րդ դարից սկսած՝ այս տարածքներում հայտնվել են տարբեր վաչկատուն ցեղեր, որոնք հաստատել են իրենց պետական կազմավորումները. 11-15 դդ. սելջուկյան թուրքերին փոխարինել են մոնղոլները, ապա թուրքմենները և այլն։ Սելջուկյան թուրքերի արշավանքների ժամանակաշրջանում (11-րդ դարի երկրորդ կես) վաչկատուն օղուզաթուրքմենական մի շարք ցեղեր Միջին Ասիայից զանգվածաբար թափանցել են Ատրպատական (արաբերեն՝ Ադրաբիջան, Ադարբայջան, Ազրի բեջան) և արևելյան Անդրկովկաս։ Հայերից զավթած բերրի հողերը տրվել են սելջուկյան զինվորներին ու պաշտոնյաներին, որոնք դրանք մեծ մասամբ վերածել են արոտավայրերի։ Ըստ հայկական աղբյուրների՝ «թուրքմանք» հավաքական անունով կոչվող իսլամադավան ցեղերի հոսքն ուժեղացել է հատկապես թաթար-մոնղոլական տիրապետության հաստատումից (13-րդ դարի կես) հետո և շարունակվել է մինչև 17-րդ դարը։
16-18-րդ դարեր
16-18-րդ դարերում Արևելյան Անդրկովկասը հայտնվել է մե՛րթ Սեֆյան Պարսկաստանի, մե՛րթ Օսմանյան կայսրության գերիշխանության ներքո։ Տեղաբնիկ հայերը մասամբ կոտորվել են, շատերը, չդիմանալով հրոսակների խժդժություններին, մղվել են լեռնային շրջաններ կամ արտագաղթել օտար երկրներ։ Մեծաթիվ հայեր բռնի կրոնափոխվել են։ Այնուամենայնիվ, ինչպես վկայում են պատմական տվյալները, Կուրի ձախափնյակում, Ապշերոնյան թերակղզում եղել են հայերի հոծ համայնքներ։ Արեշ-Արաշ (հետագայում՝ Էրմենի բազար՝ Հայկական բազար) բնակավայրում, որը գտնվել է առևտրական բանուկ ճանապարհների խաչմերուկում և եղել խոշոր առևտրական կենտրոն, ճանապարհորդ Էվլիյա Չելեբիի վկայությամբ, 1640-ին եղել են 10 հազար հողածածկ տուն, 40 փողոց, 800 խանութ, 16 բաղնիք, 17 սրճարան և այլն։
Հայերը Բաքվում
Բաքվում հայերը բնակվել են հնագույն ժամանակներից։ 500-ին Արցախի հայոց Վաչագան Բարեպաշտ թագավորը քաղաքում կառուցել է տվել առաջին հայկական եկեղեցին։
1820-ին Բաքվում ապրել է 434 հայ։ 1899-ի մարդահամարի տվյալներով՝ 22506 հայ։ 1915-ի տվյալներով՝ Բաքուն ունեցել է 86,5 հազար հայ բնակիչ։ 1970-ի տվյալներով՝ Բաքվի 1,27 միլիոն բնակչից ավելի քան 200 հազարը հայ էր, 1980-ականների վերջերին այստեղ բնակվել է շուրջ 300 հազար հայ։ 1990-ի հունվարի 13-19-ին Բաքվում կազմակերպված հայերի ջարդերից հետո դարավոր հայ համայնքը այլևս գոյություն չունի։
Հայերը Շամախիում
Շամախիում (անունը հայտնի է II դարից՝ Սամախիոս ձևով) հայ բնակչության մասին հավաստի տվյալներ պահպանվել են 15-րդ դարից։ 1471-1478 թվականներին այս շրջաններով անցել է իտալացի ճանապարհորդ Ջ. Բարբարոն. նա Շամախին տեղադրում է «Մեծ Հայաստանում»՝ նշելով․
Հայ փիլիսոփա, մանկավարժ Գրիգոր Տաթևացու (1346-1409) աշակերտներից մեկը եղել է Շամախուց («Հունան ի Շամախու»)։
Շամախին եղել է համանուն թեմի կենտրոնը։ 16-րդ դարում Շամախու թեմի առաջնորդի նստավայրն էր Սաղիան (Սաղյան) գյուղի (Շամախուց 20 կմ հեռավորության վրա) Ս. Ստեփանոս Նախավկայի անունը կրող վանքը։ Տարածաշրջանի բոլոր հայկական եկեղեցիները ենթարկվել են Շամախու թեմին։ Ռուսական տիրապետության հաստատումից (19-րդ դարի սկիզբ) հետո Շամախու թեմը պահպանել է իր գոյությունն ու անվանումը մինչև 1920 թվականը, սակայն նրա ենթակայությունից դուրս են մնացել Շաքիի (Նուխի) և Արեշի եկեղեցիները։
1846 թվականին ստեղծվել է Շամախու նահանգը (Ռուսաստանի տիրապետության տակ անցած Շիրվանի և Շաքիի խանություններից), որը 1859 թվականին վերանվանվել է Բաքվի նահանգ՝ Բաքու կենտրոնով։ Նահանգային կենտրոն Շամախին կորցրել է իր նշանակությունը. պարբերաբար կրկնվող երկրաշարժերը (1668, 1806, 1828, 1859, 1902) նվազեցրել են բնակչության, մասնավորապես՝ հայերի թիվը։ Հայերի մեծ մասը տեղափոխվել է Բաքու, որը դարձել էր երկրամասի հայության տնտեսական, հասարակական ու հոգևոր մշակույթի կենտրոն։ Ըստ՝ 1818 թվականի վիճակագրական մի ցուցակի՝ հայեր ապրել են Շամախու մերձակա 38 գյուղերում, ինչպես նաև Նուխի քաղաքում և մերձակա 47 գյուղերում։
1916 թվականին Շամախիում ապրել է ավելի քան 4 500 հայ։ Քաղաքում գործել են տղաների և օրիորդաց (Ս. Սանդուխտյան) ծխական դպրոցները, Ս. Աստվածածին եկեղեցին։ Մեծաթիվ հայ բնակչություն է եղել նաև Շամախու գավառում։
1916 թվականին Շամախու և հարևան Գյոքչայի գավառներում (վարչականորեն՝ Բաքվի նահանգի կազմում) գոյություն ունեին 45 հայաբնակ գյուղեր և ավաններ՝ ավելի քան 35 000 հայ բնակչությամբ։ Աչքի ընկնող բնակավայրերից էին Մադրասա ավանը (4 600), Ավանաշեն (ավելի քան 1000), Գանձակ (1400), Գիրկ կամ Կիրկ (2000), Գյուրջիվան (1700), Զարգյարան (1600), Հնղար (ավելի քան 1000), Ղալագահ (2500), Վանք (1100), Ուշտալ (1500), Քարքանջ (1700), Քեշխուրդ (1100) գյուղերը։ 1918-1920 թվականներին Անդրկովկաս ներխուժած թուրքական զորքերի կազմակերպած սպանդի և մուսաֆաթական Ադրբեջանի հայահալած քաղաքականության հետևանքով նշված գավառներում հայերի թիվը խիստ կրճատվել է (1921 թվականին՝ 10600)։ Շամախի քաղաքը գրեթե հայաթափվել է (հայերի զգալի մասը տեղափոխվել է Բաքու, ինչպես նաև մոտակա Գյոքչա գյուղաքաղաք)։
1844 թվականին հիմնվել է Շամախու հոգևոր սեմինարիան, 1869 թվականին՝ Սանդուխտյան օրիորդաց դպրոցը, 1864 թվականին՝ Ս. Ստեփանոս Նախավկա վանքին կից վանական դպրոցը, 1870 թվականին՝ Մադրասա գյուղի ծխական մեկդասյա դպրոցը, 1872 թվականին՝ Օրիորդաց ծխական դպրոցը։ 1916 թվականին Շամախիում գործել է 14 եկեղեցի, 1914-1915 ուսումնական տարում՝ 23 ծխական դպրոց։
Շամախիում են ծնվել Ալեքսանդր Շիրվանզադեն, Կոստան Զարյանը, Հովհաննես Աբելյանը և ուրիշներ։
Շամախիում հայ կյանքը վերջնականապես դադարել է 1988-1990 թվականներին. հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների սրման պատճառով հայերը լքել են քաղաքը։
Հայերը Շաքիում
Շաքի (մինչև 1968 թվականը՝ Նուխի) քաղաքը, ըստ պատմիչ Մովսես Կաղանկատվացու, եղել է եպիսկոպոսանիստ դեռևս 6-րդ դարում։ 775-962 թվականներին Շաքիում իշխել են Տարոնից սերած Բագրատունիները. հայտնի են Սահլ Սմբատյանը, Գրիգոր Համամը, նրա թոռ Ատրներսեհը, Սևադա իշխանիկը։ 7-րդ դարում հիշատակվում է Շաքիի թեմի հոգևոր առաջնորդ Տեր Եղիազարի անունը (Աղվանից կաթողիկոս՝ 683-689 թթ)։ Մատենագրական, վիմագրական, ուղեգրական հարուստ տեղեկությունները վկայում են, որ Շաքիում բնակվել է հոծ հայ բնակչություն։ 16-րդ դարում Շաքիում իշխել է Լևինտի որդի Առաքել Միրզան, 17-րդ դարում՝ հայազգի Հաճի Չալաբին, ում հայրը բռնի մուսուլմանացած հայ երեց էր։ 16-րդ դարից դարից Շաքիի եկեղեցիներն ու վանքերը գտնվել են Շամախու թեմի ենթակայության տակ։
17-րդ դարի ճանապարհորդ-ուղեգրող Էվլիյա Չելեբին Շաքի քաղաքի մասին հաղորդում է.
Լերմա (Իտալիա)
Լերմա (Lerma), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում ։
Հայերն Ադրբեջանում
Հայերը Շաքիում
18-րդ դարի կեսին 19-րդ դարի սկզբին Շաքին եղել է Իրանի Շաքիի խանության կենտրոնը։ 1805 թվականին Ռուսաստանին միանալուց հետո Շաքիի խանությունը վերածվել է ռուսական վարչությանը ենթակա գավառի, 1840 թվականին՝ Շաքիի գավառ Կասպիական մարզի կազմում, 1859 թվականից եղել է Բաքվի, 1868 թվականից՝ Ելիզավետպոլի նահանգի Նուխիի գավառի կենտրոնը։ Շաքիի հայերը զբաղվել են արհեստներով, այգեգործությամբ, շերամապահությամբ։
Լերմա (Իտալիա)
Բնակչությունը կազմում է 833 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 57 29 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 15 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0143։
Հայերն Ադրբեջանում
Հայերը Շաքիում
1916 թվականին Շաքին ուներ ավելի քան 8000 հայ բնակիչ։ Գործել են Ս. Աստվածածին, Ս. Հռիփսիմե և Ս. Մինաս եկեղեցիները, տղաների և օրիորդաց (Ս. Մարիամյան) երկդասյան վարժարանները։ 19-րդ դարի վերջին քաղաքում գտնվող 16 մետաքսի ֆաբրիկաներից 6-ը պատկանել է հայերին։ Կարինցի բարերար Մկրտիչ Սանասարյանի (1818-1889) նյութական միջոցներով վարժարաններ են բացվել նաև Նուխի գավառի Նիժ և Վարդաշեն գյուղերում։ Նուխիի գավառում մինչև 1918 թվականը եղել են երեք տասնյակից ավելի հայաբնակ բնակավայրեր՝ ավելի քան 17000 բնակչությամբ։ Աչքի են ընկել Նիժ (շուրջ 3000) և Վարդաշեն (1600) գյուղաքաղաքները, Գյոքբուլաղ (1500), Դաշբուլաղ (2600), Թարաքա (ավելի քան 1000), Ճալեթ կամ Ճալուտ (1700), Յաղուբլու (1400), Չարղաթ (1300), Սաբաթլու (2800), Սոլթան-Նուխի (1100) գյուղերն ու ավանները։ Գավառի տարածքում պահպանվել էին հայկական ճարտարապետության բազմաթիվ հուշարձաններ (Քիշի Ս. Եղիշե Առաքելո կամ Գիս, Ճալեթի, Բիդեիզի (Պարտեզի) Ս. Գևորգ և Ս. Գեղարդ վանքերը և այլն)։ Մեծաթիվ հայեր են բնակվել նաև հարևան Արեշի գավառում, որտեղ 1916 թվականին կային 20 հայաբնակ գյուղեր՝ շուրջ 20000 բնակչով։ Աչքի են ընկել Ամուրավան (1200), Գիրդադիլ (1100), Խոշկաշեն (ավելի քան 1000), Հավարիկ (շուրջ 1000), Մեծ Սոգյութլու կամ Ուռեկան (2800), Քանդակ (շուրջ 1000) բնակավայրերը։ 1918-1920 թվականներին Նուխիի և Արեշի գավառների հայությունը ևս թուրքական զորքերի և Ադրբեջանի կառավարության կողմից ենթարկվել է կոտորածների։ Հազարավոր հայեր հարկադրված գաղթել են ՀՀ (հիմնել են Նոր Արեշ և Վարդաշեն գյուղերը, այժմ՝ Երևանի շրջագծում) և Վրաստան (Կախեթի մարզում հիմնել են Սաբաթլո ավանը)։ 1921 թվականին նշված տարածքում հայերի թիվն արդեն չէր գերազանցում 5000-ը, որից 1628-ը՝ Շաքի քաղաքում։ Խորհրդային իշխանության հաստատումից (1920) հետո ևս հայերը (թեև փոքրաթիվ) շարունակել են բնակվել Շաքիում։ 1980-ական թթ. վերջին սրված հայ-ադրբեջանական հակամարտության պատճառով հայերը լքել են քաղաքը և շրջակա գյուղերը։
Առաջին եկեղեցին
Ժամանակակից Ադրբեջանի տարածքում առաջին հայկական եկեղեցին կառուցվել է 500 թվականին, Բաքվում: Յուրաքանչյուր հայկական բնակավայր ունեցել է առնվազն մեկ եկեղեցի՝ շրջապատված սրբավայրերով ու ուխտատեղիով։ Հայկական եկեղեցիներն ընդգրկված են եղել Հայաստանյաց առաքելական եկեղեցու Շամախու թեմի մեջ։ Թեմի սկզբնավորման ստույգ թվականը հայտնի չէ։ Սակայն հայտնի է, որ 16-րդ դարում այն գոյություն է ունեցել, և նրա ենթակայության ներքո են գտնվել Շաքիի (Նուխի) եկեղեցիներն ու վանքերը։ Շամախու թեմի առաջնորդանիստն էր 1660 թվականից Սաղիանի (Սաղյան) Սուրբ Ստեփանոս Նախավկա վանքը։
Լերմա (Իտալիա)
Կոմունայի տոնակատարությունը օգոստոսի 16-ին է։
Հայերն Ադրբեջանում
Առաջին եկեղեցին
Ցարական կառավարության 1835 թվականի մարտի 11-ի ընդունած կանոնադրությամբ («Պոլոժենիե»)՝ Կուրի ձախափնյակի հայահոծ շրջաններում ստեղծվել են Էջմիածնի Մայր աթոռին ենթակա երկու առաջնորդական թեմեր (Արցախի, Շամախու) և մեկ հաջորդական վիճակ։ Շամախու կամ Շիրվանի թեմն ընդգրկել է Գյոքչայի, Շամախու, Ղուբայի, Սաղիանի, Բաքվի շրջանները և Դերբենդ քաղաքը։ Կանոնադրությամբ Շաքին և Լենքորանը հանձնվել են Արցախի թեմին։ Թեմակալ առաջնորդ Հովհաննես եպիսկոպոս Շահխաթունյանցի օրոք 1838 թվականին առաջնորդանիստը Սաղիանից տեղափոխվել է Շամախի, և տեղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին (կառուցվել է 1701 թվականին) դարձել է առաջնորդանիստ։ Նույն թվականից գործել է թեմի վիճակային ատյանը (կոնսիստորիա)։ 1853 թվականին թեմում գործել են 34 եկեղեցի, 31 հոգևորական։ 1869 թվականին Բաքվում Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու կառուցումից հետո, եկեղեցական գործերը վարելու նպատակով, 1872 թվականին Էջմիածնի Սինոդի հրամանագրով ստեղծվել է Բաքվի հայոց եկեղեցիների գործակալություն։ 1890 թվականին թեմի տարածքում կային հայաշատ բնակչություն ունեցող չորս քաղաք (Բաքու, Ղուբա, Շամախի, Դերբենդ), 48 հայկական գյուղ, 39 եկեղեցի և երկու վանք (Սաղիանի Ս. Ստեփանոս Նախավկա և 1688 թվականին հիմնված Մեյսարիի Ս. Աստվածածին)։ 1905 թվականին հիմնադրվել է Բաքվի հայոց ծխական հոգաբարձությունը։ Զբաղվել է եկեղեցիների, դպրոցական շենքերի, աղքատանոցների կառուցման, պահպանման ու վերաբացման աշխատանքներով։
Լերմա (Իտալիա)
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը.
Հայերն Ադրբեջանում
Առաջին եկեղեցին
Բաքվից 24 կմ հեռավորության վրա Բուզովնա նախկին հայկական գյուղում հայտնաբերվել են 12-13-րդ դարերի թվագրվող եկեղեցու ավերակներ։ Նույն ժամանակաշրջանին են պատկանում Զայզիտ գյուղի (Շաքիի շրջան) Ս. Գևորգ եկեղեցին, Ս. Եղիշե Առաքելոց վանքը և 1311 թվականին գյուղի մերձակայքում կառուցված մատուռը։ Ուռեկան (Մեծ Սյոկյութլու) գյուղի Ս. Աստվածածին եկեղեցին կառուցվել է 1482 թվականին, նույն տեղում նույնանուն եկեղեցի է կառուցվել 1671 թվականին։
Լերմա (Իտալիա)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Լեսնոե (գյուղ, Վսևոլոժսկի շրջան)
Լեսնոե (Лесное), գյուղ Ռուսաստանի, Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Հայերն Ադրբեջանում
20-րդ դար
1914 թվականին թեմի տարածքում հայերի թիվը 133 000 էր։ 1916 թվականին գործել է 39 եկեղեցի, որից 14-ը՝ Շամախու, 17-ը՝ Գյոքչայի, 2-ը՝ Ղուբայի գավառներում, 5-ը՝ Բաքվում և 1-ը՝ Դերբենդում։ 1917-ից Բաքվում գործել է «Բաքվի հայ քահանաների միությունը»։ 1918 թվականի մարտի վերջին Շամախիում բռնկված հայ-թաթարական ընդհարումների ժամանակ թաթարներն այրել են թեմի առաջնորդարանն ու վիճակային ատյանը։ Թեմը մեծ վնասներ է կրել 1918 թվականի հունիս-սեպտեմբեր ամիսներին, երբ թուրքական զորքերն արշավել են Բաքու և ճանապարհին ավերել հայկական բազմաթիվ գյուղեր, եկեղեցիներ ու վանքեր, կոտորել հազարավոր հայերի։ Թեմակալ Բագրատ եպիսկոպոս Վարդազարյանը Գյոքչա և Շամախի գավառների կոտորածներից փրկված հայերի հետ գաղթել է Բաքու, Շամախուց Բաքու է տեղափոխել (1918 թվականին) թեմի առաջնորդարանն ու վիճակային ատյանը և Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին դարձրել առաջնորդանիստ։