cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Արտակարգ դրություն Հայաստանում
Ժամանակագրություն
1996 թվականին, երբ ընդդիմությունը վիճարկում էր նախագահական ընտրությունների արդյունքները և դուրս էր եկել փողոց, նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը սեպտեմբերի 26-ին «Իրավիճակից թելադրվող անհետաձգելի միջոցառումների մասին» հրամանագիր ստորագրեց, որը նորանկախ Հայաստանի Հանրապետության առաջին արտակարգ դրությունն էր երկրի ողջ տարածքում ։
2008 թվականի մարտի 1-ին ՀՀ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը զանգվածային բողոքի գործողությունների հետևանքով Հայաստանի մայրաքաղաքում 20-օրյա արտակարգ դրություն է հայտարարել, որը ենթադրում է հանրահավաքների, ցույցերի և երթերի անցկացման արգելք, իսկ ԶԼՄ-ները կարող են հրապարկել միայն պաշտանական տեղեկատվություն ։
COVID-19 համավարակ
2020 թվականի մարտի 16-ին ՀՀ Կառավարությունը կորոնավիրուսի համավարակով պայմանավորված ՀՀ ամբողջ տարածքում 2020-ի մարտի 16-ից ժամը 18։30-ից մինչև սեպտեմբերի 11-ը հայտարարել էր արտակարգ դրություն ։ Արտակարգ դրություն հայտարարելու մասին որոշման ընդունումից հետո, իրավունքի ուժով հայտարարվել էր Ազգային ժողովի նիստ ։
Արտակարգ դրության պարետ էր նշանակվել փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանը ։
Սահմանափակումներ
«Արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի մասին» ՀՀ օրենքով արտակարգ դրության գործողության ժամկետը Հայաստանի Հանրապետության ամբողջ տարածքում չի կարող գերազանցել 30 օրը, իսկ առանձին տարածքներում` 60 օրը։
Արտակարգ դրություն հայտարարելու դեպքում կարող են սահմանափակվել անձանց ազատ տեղաշարժվելու իրավունքը, ինչպես նաև սահմանվել նշված տարածք մուտք գործելու և տարածքից դուրս գալու հատուկ ռեժիմ ։
ՀՀ սահմանադրության 208-րդ հոդվածի համաձայն արտակարգ դրության ժամանակ հանրաքվե չի անցկացվում։
Վերոնիկան որոշում է մահանալ (այլ կիրառումներ)
Վերոնիկան որոշում է մահանալ, կարող է վերաբերել՝
Զնամենկայի շրջան (Կիրովոգրադի մարզ)
Զնամենկայի շրջան (Знам'янський район), շրջան Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզում։
Ստեղծվել է 1932 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Զնամենկա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1334 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիրովոգրադի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Վերտեպ (այլ կիրառումներ)
Վերտեպ, կարող է վերաբերել՝
Կենտրոնական գերեզմանատուն (Վիեննա)
Վիեննայի կենտրոնական գերեզմանատուն (Wiener Zentralfriedhof), գերեզմանատուն Վիեննայի Զիմերինգ շրջանում։ Բացվել է 1874 թվականին, զբաղեցում է մոտ 2.5 կմ² մակերես։ Գերեզմանատանը կա մոտ 3 միլիոն գերեզման, ինչը նրան դարձնում է Եվրոպայի ամենամեծ գերեզմանատներից մեկը ։
Տեղադրություն և տրանսպորտ
Գերեզմանատան դիրքը չի համապատասխանում իր անվանմանը։ Այն գտնվում է քաղաքի հարավային մասում` Զիմերինգ շրջանում, որը դեռևս կառուցվում է, իսկ սկզբում եղել է ընդհանրապես քաղաքային սահմաններից դուրս։
Այն Վիեննայի խոշորագույն գերեզմանատունն է և շարունակում է գլխավոր դերակատարում ունենալ, քանի որ այստեղ թաղման արարողությունն ավելի մատչելի է, քան ուրիշ գերեզմանատներում։
Զիմերլինգի գլխավոր փողոցը, որը շրջանի կարևոր մայրուղիներից է, տանում է ուղիղ Կենտրոնական գերեզմանատուն` դրանով իր դերն ունենալով նրա մատչելի լինելու հարցում։
Էմմա Կորխմազյան
Էմմա Մուշեղի Կորխմազյան, հայ արվեստաբան։ Արվեստագիտության դոկտոր (1997) ։
Կենսագրություն
1954 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1954-1959 թվականներին աշխատել է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, 1959 թվականից՝ Մատենադարանում։
Վժան (այլ կիրառումներ)
Վժան, կարող է վերաբերել՝
Էմմա Կորխմազյան
Կենսագրություն
Ուսումնասիրությունները և հոդվածները վերաբերում են հայկական մանրանկարչության խնդիրներին։ Համահեղինակ է «Մատենադարանի գեղարվեստական գանձերը» (ռուսերեն, 1976), «Ստարի Կրիմ քաղաքի մերձակայքի Սուրբ Խաչ և Սուրբ Ստեփանոս հայկական եկեղեցիները» (ռուսերեն, 2000), «Հայկական մանրանկարչություն» (հայերեն, 1987) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ արվեստաբաններ Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ արվեստագետներ
Չիվիտելա ին Վալ դի Կիանա
Չիվիտելլա ին Վալ դի Կիանա (Civitella in Val di Chiana), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Տոսկանա մարզի Արեցո գավառում ։
Կենտրոնական գերեզմանատուն (Վիեննա)
Տրանսպորտը գերեզմանատանը
Կենտրոնական գերեզմանատունն իր չափերի պատճառով ունի ճանապարհների մեծ ձգվածություն։ Նրանցից հիմնականներով իրականացվում է ավտոմոբիլային ամենօրյա հաղորդակցություն ։ Թույլատրելի առավելագույն արագությունն այստեղ 20 կմ/ժ է, ինչը նախատեսված է փողոցային երթևեկության կանոններով ։ Միայն նոյեմբերի 1-ին` Բոլոր սրբերի օրը, մուտքն արգելվում է, քանի որ այդ օրը մեծ ռիսկ կա ավտոմոբիլային խոշոր խցանման։ Հաշմանդամություն ունեցող մարդիկ, ովքեր այդ մասին վկայական ունեն, իրավունք ունեն (սկսած 2001 թվականից) կազմակերպված երթևեկել տոնին ։
Չիվիտելա ին Վալ դի Կիանա
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Կենտրոնական գերեզմանատուն (Վիեննա)
Տրանսպորտը գերեզմանատանը
Սեփական ավտոմեքենա չունեցող մարդկանց տեղափոխելու համար գերեզմանատանը 1971 թվականից գործում է սեփական ավտոբուսային գիծ։ Այն ամեն օր` յուրաքանչյուր կես ժամը մեկ, կրկնում է իր ուղերթը շրջանաձև ճանապարհով` անցնելով գերեզմանատան մեծ մասով։ Միայն Բոլոր սրբերի տոնին այն չի երթևեկում։
Ամեն տարի 60.000 ուղևոր օգտվում է տրանսպորտից, որը մատակարարում է Dr. Richard ավտոբուսային ընկերությունը։ Սկսած 2004 թվականի նոյեմբերի 2-ից` ընկերությունը Վիեննա քաղաքից տարեկան 34.000 եվրո դոտացիա է ստանում այն ժամանակից ի վեր, ինչ նա մտել է Արևելյան շրջան (Verkehrsverbund Ost-Region (VOR)) տրանսպորտային կազմակերպության մեջ։ Տրանսպորտից օգտվելու համար ուղևորին հարկավոր է ձեռք բերել VOR երթևեկության տոմս։ Բացի դրանից` կարելի է և վճարել տեղում ։
Տրամվայ № 71
Կենտրոնական մուտքի մոտ Շվարցենբերգպլաց հրապարակից երթևեկում է № 71 ավանդական տրամվայը (Straßenbahnlinie 71): Այն Վիեննայի բազմաթիվ բնակիչների վերջին ճանապարհի մասին անեկդոտների ու երգերի անբաժան մաս է կազմում, քանի որ հուղարկավորությունների ժամանակ կարելի է լսել. «Նա նստել է № 71-ը» (Er hat den 71er genommen):
1901 թվականին Կենտրոնական գերեզմանատուն տանող ձիերի անցման Զիմերլինգյան ճանապարհը փոխարինվել է էլեկտրական տրամվայով, որը 1907 թվականից կրում է «71» գիծ անվանումը։ 1918 թվականին առաջին անգամ 71-րդ գիծն առանձնացել է փողոցի ճանապարհից։ Այդ ժամանակ հաճախ էր անցնում գիշերային տրանսպորտը` իսպանական գրիպի հետևանքով մահացածների դիակներով բեռնված, որպեսզի հուղարկավորեն դրանք Կենտրոնական գերեզմանատանը, բայց դրանց մեծ քանակության պատճառով ձիերի թիվը հաճախ չէր բավարարում։ Պատերազմի ավարտից հետո մահացածների տեղափոխման այդ տեսակից վերջնականապես հրաժարվել են։
Ներկայումս 71-րդը հաճախ օգտագործվում է տեղափոխման համար, քանի որ այն Կենտրոնական գերեզմանատուն տանող ուղիղ ճանապարհն է։ Հետնամուտքի մոտակայքում գտնվում է Վիեննական S-Bahn-ը (Wiener S-Bahn, Schnellbahn), որը S7 գիծն է։ Գերեզմանատան այցելուները դրանից համեմատաբար քիչ են օգտվում։ Վիեննայի մետրոպոլիտենի U3 գիծն ավարտվում է գերեզմանատնից մոտ 2 կմ հեռավորության վրա (նախկինում դրա երկարացումը չէր ծրագրվել), իսկ այդ վերջին մետրերն իրականացնում է 71-րդ գիծը № 6 տրամվայի հետ, որը 2000 թվականից հասնում է մինչև երրորդ դարպասներ։ Բոլոր սրբերի տոնին, երբ մոտ 300.000 այցելու սկսում են «գրոհել» Կենտրոնական գերեզմանատուն, 71-րդ գծի տեղաշարժման միջակայքերը խիստ կրճատվում են։
Նախագահական դամբարան և պետական հուղարկավորություններ
Սուրբ Կառլո Բարոմեոյի եկեղեցում գտնվում է նախագահական դամբարանը, որտեղ, սկսած 1951 թվականից, հանդիսավորությամբ հուղարկավորում են Երկրորդ հանրապետության Ավստրիայի նախագահներին։ 2007 թվականի դրությամբ այստեղ հուղարկավորված են հետևյալ նախագահները.
Դամբարանի շատ ցածր շինությունը, որ կառուցվել է 1951 թվականին, նրան արտաքին շքեղ տեսք չի հաղորդում, ինչը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ նրա չափերը չպետք է աղավաղեն Սուրբ Կառլի եկեղեցին։ Դամբարանը պահպանել է իր սկզբնական տեսքը մինչև 1950 թվականը, երբ մահացել է Կառլ Ռենները, և նրա անունով քարե սարկոֆագը տեղադրվել է կենտրոնում։ Մնացած նախագահների անուններն ավելացվել են հուշատախտակին։ Նախագահների կանայք նույնպես կարող են հուղարկավորվել դամբարանում, սակայն դրա համար անհրաժեշտ է նախագահական գրասենյակի համաձայնությունը։ Այստեղ են թաղվել Հիլդա Շերֆը (1956), Ալոիզիա Ռենները (1963), Մարգարիտա Իոնասը (1976), Հերմա Կիրխշլեգերը (2009), իսկ նախագահ Կյորներն ամուսնացած չի եղել։
Պետական հուղարկավորությունները կազմակերպում և վճարում է Ավստրիայի Հանրապետությունը։ Դրանք նախատեսված են նախագահների, կանցլերների և ազգային խորհրդի նախագահների համար։ Եղել են դեպքեր, երբ տեղեր են հատկացվել այն անձանց, ովքեր մինչ մահը զբաղեցրել են որոշ պաշտոններ։
Մինչ այժմ պետական գերեզման են ստացել Կառլ Ռենները, Թեոդոր Կյորները, Ադոլֆ Շերֆը, Ֆրանց Իոնասը և Թոմաս Կլեստիլը։ Ռուդոլֆ Կիրխշլեգերը և Կուրտ Վալդհայմը պետական գերեզման են ստացել և բացի դրանից, կտակի համաձայն, նրանց հեգեհանգիստը կազմակերպվել է Հոֆբուրգում։
Պետական գերեզման են ստացել նաև կանցլերներ Լեոպոլդ Ֆիգլը, Յուլիուս Ռաաբը, Ալֆոնս Գորբախը, Բրունո Կրայսկին և Ֆրեդ Զինովացը։ Յոզեֆ Կլաուսը, ճիշտ հակառակը, կտակել է, որ իրեն թաղեն ընտանեկան նեղ շրջանակում։
Նացիոնալ-սոցիալիստների ժամանակների վերջին նախագահը` Վիլհելմ Միկլասը, ով մահացել է 1955 թվականին, հուղարկավորվել է Դյոբլինգի գերեզմանատանը։
Պատվավոր ու պատվավոր նվիրյալ գերեզմաններ
1885 թվականին այս տեղանքում առաջին թաղումների հետ մեծացավ գերեզմանատան գրավչությունը նշանավոր մարդկանց թաղելու առումով։ Ներկայումս զբոսաշրջիկների կողմից ամենից շատ այցելություններ ունեցող հուշարձաններից մեկը Վոլֆգանգ Մոցարտի գերեզմանն է` չնայած այն բանին, որ դա ընդամենը հուշարձան է, իսկ Մոցարտը թաղված է Սուրբ Մարկոսի գերեզմանատանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերեզմանատներ
Նյոթերի թեորեմ
Նյոթերի թեորեմը պնդում է, որ ֆիզիկական համակարգի յուրաքանչյուր անընդհատ սիմետրիայի համապատասխանում է որոշակի պահպանման օրենք.
Թեորեմը սովորաբար ձևակերպվում է գործողության ֆունկցիոնալ ունեցող մեծությունների համար, և արտահայտում է լագրանժյանի ինվարիանտությունը ձևափոխությունների որոշ անընդհատ խմբի նկատմամբ։
Թեորեմը սահմանել են գյոթինգենյան դպրոցի գիտնականներ Դավիդ Հիլբերտը, Ֆելիքս Կլայնը և Էմմի Նյոթերը։ Ապացուցել է Էմմի Նյոթերը 1915 թվականին, հրատարակել՝ 1918 թվականին ։
Դասական մեխանիկա
g^s(q_i) դիֆեոմորֆիզմների յուրաքանչյուր միապարամետրական խմբի, որի լագրանժյանը պահպանվում է, համապատասխանում է համակարգի առաջին ինտեգրալ, որը հավասար է
Թեորեմը կարելի է ընդհանրացնել ժամանակն ընդգրկող ձևափոխությունների համար, եթե ժամանակի շարժումը պատկերացնենք որոշ \tau պարամետրից կախված, ընդ որում շարժման պրոցեսում t=\tau։ Այդ դեպքում ձևափոխություններից հետևում է առաջին ինտեգրալը՝
Դաշտի տեսություն
Նյոթերի թեորեմը կարելի է ընդհանրացնել անվերջ մեծ թվով ազատության աստիճաններով համակարգի համար։ Այդպիսի համակարգեր են գրավիտացիոն և էլեկտրամագնիսական դաշտերը։ Դիցուք համակարգի Լագրանժի ֆունկցիան կախված է n պոտենցիալներից, որոնք իրենց հերթին կախված են k կոորդինատներից։ Գործողության ֆունկցիոնալը կունենա տեսքը։ Դիցուք պոտենցիալների տարածության դիֆեոմորֆիզմների g^s խումբը պահպանում է Լագրանժի ֆունկցիան։ Այդ դեպքում պահպանվում է վեկտորը, որը կոչվում է Նյոթերի հոսքի վեկտոր։ Գումարում է կատարվում ըստ կրկնվող ինդեքսների. ։ Նյոթերի հոսքի վեկտորի պահպանման իմաստն այն է, որ այդ պատճառով J հոսքը կոորդինատների տարածության ցանկացած փակ մակերևույթով 0 է։ Մասնավորապես, եթե կոորդինատներից առանձնացնենք մեկը՝ ժամանակ կոչվածը, և դիտարկենք հաստատուն ժամանակի հիպերհարթությունը, ապա J հոսքը այդպիսի հիպերհարթությունով հաստատուն է ժամանակի ընթացքում, պայմանով, որ դաշտը անվերջությունում բավարար արագ է նվազում, իսկ հիպերմակերևույթը կոմպակտ չէ, այնպես որ վեկտորի հոսքը երկու հիպերմակերևույթների միջակա տարածության տիրույթի կողային սահմանով հավասար է 0։ Դաշտի դասական տեսության մեջ այդպիսի հատկություն ունի, օրինակ, էլեկտրամագնիսական դաշտի էներգիա-իմպուլսի թենզորը։ Վակուումում դաշտի լագրանժյանը բացահայտ կախված չէ կոորդինատներից, այդ պատճառով ունենք էներգիայի-իմպուլսի հոսքին զուգորդվող պահպանվող մեծություն։
Դիֆերենցիալ հավասարումներ
Դիցուք ունենք գործողության ֆունկցիոնալով վարիացիոն խնդիր։ Այստեղ L-ը լագրանժյանն է. x-ն՝ անկախ փոփոխականներ, u-ն՝ կախյալ փոփոխականներ, այսինքն՝ ֆունկցիաներ x-ից։ L կարող է կախված լինել նաև u-ի ածանցյալներից ըստ x-ի, պարտադիր չէ միայն առաջին կարգի։
Վարիացիոն խնդիրը այսպիսի ֆունկցիոնալի համար հանգեցնում է Էյլեր-Լագրանժի դիֆերենցիալ հավասարումների, որոնք կարելի է գրել
տեսքով, որտեղ \mathrm{E}-երը Էյլեր-Լագրանժի օպերատորներն են՝
,
-ն u^{\alpha} ֆունկցիայի ածանցյալն է ըստ x_i փոփոխականի։ Բազմակետը նշանակում է, որ եթե L-ը կախված է առաջինից բարձի կարգի ածանցյալներից, ապա \mathrm{E}-ին պետք է ավելացնել համապատասխան գումարելիները։ Ամփոփ գրառմամբ ,
որտեղ J — մուլտինդեքսն է։ Գումարումը կատարվում է ըստ բոլոր բաղադրիչների այնպես, որ ածանցյալը մտնում է L-ի մեջ։
Պահպանման օրենքներ
Պահպահման օրենքները դիֆերենցիալ հավասարումների համակարգի համար
տեսքի արտահայտություններ են, ինչը ճիշտ է այդ համակարգի հավասարումների համար, այնպես որ եթե դրա մեջ տեղադրենք այդ դիֆերենցիալ հավասարումները, կստանանք նույնություն։ Տվյալ դեպքում դիտարկվում են Էյլեր-Լագրանժի դիֆերենցիալ հավասարումներ։ Այստեղ -ն լրիվ դիվերգենցիա (լրիվ ածանցյալներով դիվերգենցիալ) է ըստ x-ի։ \vec P-ն u-ի, x-ի և ըստ x-ի u-ի ածանցյալների հարթ ֆունկցիաներ են։ Պահպանման տրիվալ օրենքներ են կոչվում այն պահպանման օրենքները,
Եթե \vec P և \vec R ֆունկցիաներով երկու պահպանման օրենքների համար տարբերությունը պահպանման տրիվիալ օրենք է, ապա այդպիսի պահպանման օրենքները կոչվում են համարժեք։
Վիբո Վալենտիա (այլ կիրառումներ)
Վիբո Վալենտիա, կարող է վերաբերել՝
Նյոթերի թեորեմ
Պահպանման օրենքներ
Յուրաքանչյուր պահպանման օրենք համարժեք է բնութագրական ձև ունեցող պահպանման օրենքին, այսինքն այնպիսի օրենքին, որի համար
,
Վիանա (այլ կիրառումներ)
Վիանա, կարող է վերաբերել՝
Նյոթերի թեորեմ
Պահպանման օրենքներ
որտեղ \Delta-ն արտահայտություններ են, որոնք մտնում են դիֆերենցիալ հավասարումների որոշ համակարգերի մեջ. ։ Նկարագրվող դեպքի համար և
։
Վարիացիոն սիմետրիաներ
Դիցուք ունենք ընդհանրացված վեկտորական դաշտ.
։
«Ընդհանրացումն» այն իմաստով է, որ \xi և \varphi-ն կարող են կախված լինել ոչ միայն u-ից և x-ից, այլև u-ի ածանցյալներից ըստ x-ի։
Սահմանում. \vec v-ն կոչվում է S ֆունկցիոնալի վարիացիոն սիմետրիա, եթե գոյություն ունի համախումբ այնպես, որ
-ն \vec v-ի շարունակությունն է։ Շարունակությունը հաշվի է առնում, որ \vec v-ի գործողությունը u-ի և x-ի վրա առաջացնում է նաև ածանցյալների անվերջ փոքր փոփոխություն, և տրվում է
բանաձևերով։ Շարունակության համար բանաձևում պետք է բացի \vec v-ից վերցնել այնպիսի -ով բաղադրիչներ, որոնց համար u^\alpha_J-ն մտնում է L-ի մեջ, կամ, ընդհանուր դեպքում, այն արտահայտության մեջ, որի վրա ազդում է շարունակությունը։
Վարիացիոն սիմետրիայի սահմանման իմաստն այն է, որ \vec v-ն անվերջ փոքր ձևափոխություն է, որոնք առաջին աստիճանում փոխում են S ֆունկցիոնալն այնպես, որ Էյլեր-Լագրանժի հավասարումները ձևափոխվում են համարժեք հավասարումների։ Ճիշտ է հետևյալ թեորեմը.
Եթե \vec v-ն վարիացիոն սիմետրիա է, ապա \vec v-ն հանդիսանում է Էյլեր-Լագրանժի հավասարումների (ընդհանրացված) սիմետրիա.
Այս բանաձևը նշանակում է, որ արտահայտությունների անվերջ փոքր փոփոխությունները, որոնք այստեղ գրված են  տեսքով, լուծումներում 0 են դառնում։
Վեկտորական դաշտերի բնութագրեր
ֆունկցիաների համախումբը (վերը բերված նշանակումներով) կոչվում է \vec v վեկտորական դաշտի բնութագիր։ \vec v-ի փոխարեն կարելի է վերցնել
Վեկտորական դաշտ, որը կոչվում է \vec v-ի էվոլյուցիոն ներկայացուցիչ։ \vec v-ն և \vec v_Q-ն ըստ էության նույն սիմետրիան են սահմանում, այդ պատճառով եթե հայտնի են Q_\alpha-ի բնութագրերը, կարելի է համարել, որ դրանով սիմետրիան տրված է։ \vec v_Q-ի շարունակությունը որոշվում է \vec v-ի շարունակության նման, բայց ֆորմալ տեսանկյունից ավելի պարզ է, քանի որ կարիք չկա առանձին հաշվի առնելու \xi- երի ներդրումները։
Նյոթերի թեորեմը կապ է հաստատում պահպանման օրենքների բնութագրերի և վեկտորական դաշտերի բնութագրերի միջև։
Նյոթերի թեորեմ
\vec v ընդհանրացված վեկտորական դաշտը սահմանում է S ֆունկցիոնալի սիմետրիաների խումբը միայն և միայն այն դեպքում, եթե նրա \vec Q բնութագիրը պահպանման օրենքի բնութագիրն է Էյլեր-Լագրանժի համապատասխան հավասարումների համար։
Պահպանման օրենքներ
Դասական մեխանիկայում էներգիայի, իմպուլսի և իմպուլսի մոմենտի պահպանման օրենքներն արտածվում են համակարգի լագրանժյանի համասեռություն-իզոտրոպությունից. լագրանժյանը (Լագրանժի ֆունկցիան) ինքնին չի փոփոխվում ժամանակի ընթացքում և չի փոփոխվում տարածության մեջ համակարգի տեղափոխությունից կամ պտույտից։ Ըստ էության դա նշանակում է, որ լաբորատորիայում գտնվող որևէ փակ համակարգի դիտարկելիս, անկախ լաբորատորիայի դիրքից և փորձն անցկացնելու ժամանակից, կստացվեն նույն արդյունքները։ Համակարգի լագրանժյանի մյուս սիմետրիաները, եթե կան այդպիսիք, համապատասխանում են տվյալ համակարգում պահպանվող այլ մեծությունների (շարժման ինտեգրալների), օրինակ, երկու մարմինների գրավիտացիոն և կուլոնյան խնդրի լագրանժյանի սիմետրիան հանգեցնում է որ միայն էներգիայի, իմպուլսի և իմպուլսի մոմենտի պահպանման, այլև՝ Լապլա-Ռունգե-Լենցի վեկտորի պահպանման։
Կիրառություններ
Նյոթերի թեորեմը թույլ է տալիս նշանակալի տեղեկություն ստանալ դիֆերենցիալ հավասարումների համակարգի լուծումների հատկությունների մասին՝ ելնելով միայն նրանց սիմետրիայից։ Այն նաև սովորական դիֆերենցիալ հավասարումների ինտեգրման եղանակներից մեկն է, քանի որ թույլ է տալիս որոշ դեպքերում գտնել հավասարումների համակարգի առաջին ինտեգրալը և այդպիսով նվազեցնել անհայտ ֆունկցիաների թիվը։ Օրինակ,
Մասնակի ածանցյալներով հավասարումների դեպքում անհրաժեշտ է փնտրել անվերջ թվով առաջին ինտեգրալներ։ Նույնիսկ դրանք իմանալով՝ սովորաբար հեշտ չէ գտնել ընդհանուր լուծում։
Հիմնարար բնույթի շնորհիվ Նյոթերի թեորեմը կիրառվում է ֆիզիկային այնպիսի բնագավառներում, ինչպես քվանտային մեխանիկան է՝ հենց իմպուլսի, իմպուլսի մոմենտի և այլ հասկացությունները սահմանելու համար։ Հավասարումների ինվարիանտությունը որոշ սիմետրիաների նկատմամբ այդ մեծությունների միակ իսկությունն է դառնում և երաշխավորում է նրանց պահպանումը։
Դաշտի քվանտային տեսությունում Նյոթերի թեորեմի համակերպը Ուորդ-Տակահաշիի նույնաությունն է, որը թույլ է տալիս ստանալ հավելյալ պահպանման օրենքներ։ Օրինակ, էլեկտրական լիցքի պահպանման օրենքը բխում է մասնիկի կոմպլեքս ալիքային ֆունկցիայի փուլի փոփոխության նկատմամբ ֆիզիկական համակարգի ինվարիանտությունից և էլեկտրամագնիսական դաշտի վեկտորական ու սկալյար պոտենցիալների համապատասխան տրամաչափավորումից։
Նյոթերի լիցքը կիրառվում է նաև ստացիոնար սև խոռոչի էնտրոպիան հաշվելու համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տեսական մեխանիկա Կատեգորիա:Դաշտի տեսություն Կատեգորիա:Դաշտի քվանտային տեսություն Կատեգորիա:Պահպանման օրենքներ Կատեգորիա:Դիֆերենցիալ հավասարումներ Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ
Տոնա (Իսպանիա)
Տոնա (Tona), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բարսելոնա նահանգի կազմի մեջ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Գտնվում է Օսոնա շրջանում ։ Զբաղեցնում է 16,50 կմ² մակերես։ 2007 թվականին քաղաքի բնակչությունը կազմել է 7,800 մարդ ։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 59 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Հաղթանակ (կինոթատրոն, Նովոչերկասկ)
«Հաղթանակ» կինոթատրոն (Кинотеатр «Победа»), նախկին կինոթատրոն ՌԴ Ռոստովի մարզի Նովոչերկասկ քաղաքում։ Գտնվում է 1846 թվականին կառուցված պատմական շենքում։ Ներկա պահին շենքում գործում է համանուն առևտրի կենտրոնը։
Շենքի հասցեն՝ ՌԴ, Ռոստովի մարզ, Նովոչերկասկ, Մոսկովյան փող., տուն 16։
Պատմություն
«Հաղթանակ» կինոթատրոնը (այժմ ՝ առևտրի կենտրոն) տեղավորված է եղել Նովոչերկասկ քաղաքի Կոմիտետսկայա և Մոսկվովյան փողոցների խաչմերուկում։ Ներկայումս այստեղ գտնվում է խանութներով առևտրի կենտրոն։
Շենքը կառուցվել է 1846 թվականին ՝ Առևտրային կազակների քաղաքային միության միջոցներով։ Միությունն իր նպատակների համար օգտագործել է շենքի մի փոքր մասը։ Մնացած հատվածը հանձնվել է վարձակալության։ XIX դարի վերջում - XX դարի սկզբում շենքում գործել է նովոչերկասկցի վաճառական Ի. Վ. Իգնատովի նպարեղենի խանութը, 1910 թվականից այստեղ եղել է կազակ Ա. Ն. Լեոնովի գործվածքեղենի խանութը։ 1912 թվականին տան տարածքները հանձնվել են չորս խանութի, Առաջին ռուսաստանյան ապահովագրական ընկերությանը, «Սոլեյ» կինոթատրոնին։ Շենքում հյուրընկալվել են Ռուսական կայսրության բարձրաստիճան անձինք։ Այստեղ 1850 թվականի նոյեմբերին եղել է մեծ իշխան Ալեքսանդր Նիկոլաևիչը, 1860-ին՝ մեծ իշխան Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչը, 1872-ին՝ կայսր Ալեքսանդր II-ը թագաժառանգ Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչի հետ, 1887 թվականին այստեղ եղել է կայսր Ալեքսանդր III-ը թագաժառանգ, ապագա կայսր Նիկոլայ II-ի հետ։ Ի հիշատակ բարձրաստիճան անձանց այցելության՝ շենքի երկրորդ հարկում տեղադրված են չորս ոսկեզօծ հուշատախտակներ։
Բացի առևտրից, շենքում 1906 թվականին տեղի է ունեցել պերեդվիժնիկ նկարիչների ցուցահանդես, որտեղ ներկայացվել է ռուսական բնանկարի դպրոցի գեղանկարիչ Նիկոլայ Նիկանորովիչ Դուբովսկու «Ծիածան» կտավը։ Ցուցահանդեսում ցուցադրվել են նաև տեղացի նկարիչներ Կ. Ս. Սեմեռնիկովի, Ա. Գ. Պեմովի և այլոց գեղանկարները։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ 1914 թվականին, շենքում գործել է զինվորական հիվանդանոց։
Խորհրդային իշխանության տարիներին` XX դարի 30-ական թվականներին, այստեղ գործում էր «Սոլեյ» կինոթատրոնը, որն ավելի ուշ վերանվանվեց «Ռոտ-Ֆրոնտ»։ 1932 թվականին «Ռոտ-Ֆրոնտն» առաջին կինոթատրոններից էր, որը հարմարեցվել էր հնչուն ֆիլմեր ցուցադրելու համար։ Հայրենական մեծ պատերազմից հետո կինոթատրոնը վերանվանվեց «Հաղթանակ»։ 1927 թվականին այս շենքում «Պահանջո՛ւմ ենք վայելուչ կյանք» դասախոսությամբ ելույթ է ունեցել բանաստեղծ Վլադիմիր Մայակովսկին։
Ճարտարապետություն
Նովոչերկասկ, Մոսկովյան փողոց, տուն 16 հասցեի շենքը, որտեղ տեղակայված են եղել «Սոլեյ», «Հաղթանակ» կինոթատրոնները, խանութներ և այլն, երկհարկանի աղյուսե երկլանջ տանիքով տուն է։ Շենքը սվաղված է, ունի միջհարկային և պսակող քիվ, եռանկյունաձև ձուլածո զոլակներ, որմնասյուներ։ Առաջին հարկի մեծ պատուհանները ծառայում են որպես ցուցափեղկեր։
Հղումներ
Կատեգորիա:Նովոչերկասկի շենքեր և կառույցներ
Մարիա Օսովսկայա
Մարիա Օսովսկայա (Maria Ossowska, ), լեհ փիլիսոփա և սոցիոլոգ, էթիկայի տեսության և պատմության մասնագետ։ Եղել է Լվով-Վարշավյան դպրոցի հայտնի ներկայացուցիչներ Վ. Տատարկևիչի, Յ. Լուկասևիչի և Տ. Կոտարբինսկու աշակերտը։
Կենսագրություն
1925 թվականին ավարտել է Վարշավայի համալսարանի փիլիսոփայական ֆակուլտետը, պաշտպանելով Բերտրան Ռասելի մասին դիպլոմային աշխատանքը, 1932 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան սեմանտիկայի ոլորտում հետազոտությունների համար։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մասնակցել է Դիմադրության շարժմանը, դասավանդել է ապօրինի փիլիսոփայական դասընթացներում։
1945-1948 թվականներին եղել է Լոդզիի համալսարանի պրոֆեսոր, ապա՝ Վարշավայի համալսարանի։ 1952 թվականից մինչև 1962 թվականը նա ղեկավարել է էթիկայի պատմության և տեսության ինստիտուտը, որը մտնում է Լեհաստանի գիտությունների ակադեմիայի փիլիսոփայության և սոցիոլոգիայի ինստիտուտի մեջ։ 1972 թվականին պարգևատրվել է ազգային մրցանակով։
Ամուսնացած էր սոցիոլոգ Ստանիսլավ Օսովսկու հետ։
Վիբոր (այլ կիրառումներ)
Վիբոր, կարող է վերաբերել՝
Իլիսոս
Իլիսոս (Ιλισός), գետ Հունաստանում։ Հոսում է Ատտիկայում՝ Աթենական հարթավայրով, այժմ փակված է խողովակներում, բաց տեղամասերում հոսում է բետոնյա հունով։ Կոչվել է հին հունական դիցաբանության նույնանուն գետի աստծո անունով։ Իլիսոսը իր անունը տվել է Աթենքի շրջաններից մեկին՝ Իլիսիին։
Գետն ունի երկու ակունք՝ Իմիթոս լեռան վերին լանջերին՝ Կեսարիանի վանքի մոտակայքում և Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի վանքի մոտ՝ Կարիասում՝ Վիրոնայում (Καρέας): Իլիսոսը թափվում է Սարոնիկոս ծովածոցի Ֆալիրոն ծովախորշ։ Բաց տեղամասերում ջրի ծախսը կազմում է 270 մ³/վ ։
Պատմություն
Հին ժամանակներում Իլիսոսը հոսում էր Հին Աթենքի քաղաքային պատից դուրս և ծառայում էր որպես Աթենքի ակրոպոլիսի բնական սահմաններից մեկը։ 20-րդ դարի կեսերին գետը հոսում էր Միխալոկոպուլու և Կալիրոիս ժամանակակից փողոցների  երկայնքով՝ Պանաթինաիկոս մարզադաշտի մուտքի դիմացով։ Գարնանը հաճախ լինում էին վարարումներ, ինչի պատճառով տեղանքը ստացել է Գորտի կղզի անվանումը։ Ավելի ուշ գետը փակվել է Վասիլիոս-Կոնստանտինու պողոտայի տակ։ Ներկայումս Իլիսոսը գետնի մակերևույթով հոսում է իր հունի մի փոքր հատվածում՝ Օլիմպիական Զևսի տաճարի մոտակայքում։
Ռիվեր Վայփերի
Ռիվեր Դելֆին Կանոմանուել Վայփերի (River Delfín Canomanuel Viiperi, ), իսպանացի մոդել է ։ Գովազդել է այնպիսի հայտնի ապրանքանիշեր, ինչպիսիք են՝ American Eagle, Բերշկա, Քելվին Քլայն, Արմանի Էքսչենջ , Վերսաչե, H&M և այլն ։
Իլիսոս
Տաճարներ Իլիսիում
Իլիսոսի ափին կառուցվել է մի փոքրիկ հոնիական տաճար, որը նման է Ակրոպոլիսում գտնվող Աթենաս Նիկե աստվածուհու տաճարին ։ Տաճարի նկարները պահպանվել են միայն Ջեյմս Ստյուարտի և Նիկոլաս Ռևետոյի կողմից արված մի շարք նկարներում ։ Ներկայումս վանքից պահպանվել է միայն հիմքը, մի քանի սալաքար և քանդակի բեկորներ, որոնք թվագրվում են մ․թ․ա․ 450-448 թվականներով ։ Ժամանակակից Արդիտա փողոցի մոտ՝ Իլիսոսի ափին, 5-րդ դարում կառուցվել է Սուրբ Լեոնիդի վաղ քրիստոնեական տաճարը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի գետեր Կատեգորիա:Աթենք Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրություն
Ռիվեր Վայփերի
Գործունեություն
19 տարեկան հասակում նա սկսեց զբաղվել մոդելային գործունեությամբ և միանգամից դարձավ հայտնի՝ աշխատելով Բերշկա և Քելվին Քլայնի համար ։
Անձնական կյանք
Նրա իսպանացի հայրը մակլեր է, իսկ մայրը՝ Ռիտա Վայփերին՝ Ֆինն մոդել։ Նրա մայրը Վայփերիին ծանոթացրեց մոդելային աշխարհի հետ, որից հետո նա սկսեց չսիրել դպրոցը և ցանկացավ շարունակել մոր մասնագիտությամբ։ Սակայն նրա ծնողների պնդմամբ նա ավարտեց նաև ավագ դպրոցը։ Ունի մեկ քույր՝ Լունա անունով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանացի մոդելներ Կատեգորիա:1991 ծնունդներ Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Հոշյար Քադըն
Հաջիե Հոշյար Քադըն էֆենդի (Haciye Hoşyar Kadınefendi), հայտնի է նաև Հուշյար Քադըն էֆենդի (Huşyar Kadı­nefendi), ), Օսմանյան կայսրության սուլթան Մահմուդ II-ի կինը, նրա երկու դուստրերի մայրը։
Կենսագրություն
Հոշյար Քադընի և սուլթան Մահմուդ II-ի (1785-1839) ծանոթացման պատմությունը և սուլթանական հարեմում նրա առաջին օրերը գրառել է Մելեք հանըմը՝ լսելով հենց Հոշյար Քադընից։ Հոշյարը, իմանալով այն մասին, որ սուլթանը ոչ մի կնոջ հետ երկար չի մնում և, նախընտրելով լինել փաշայի կին, քան «տիկին ոսկե վանդակում», ձգտել է չընկնել Մահմուդի աչքին, երբ նա երբեմն այցելում էր քրոջը։ Սակայն սուլթանն իմացել է Բեհիե խնամառության տակ գտնվող Հոշյարի մասին և ցանկացել հանդիպել նրան։ Բեհիեն մեծ ընդունելություն է կազմակերպել եղբոր պատվին, սակայն խնամառության տակ գտնվող աղջնակին փակել իր ննջասենյակում՝ դռների մոտ պահակներ կանգնելով։ Չնայած Բեհիե բոլոր ընդվզումներին և իր կողմից ձեռնարկված նախապատրաստական բոլոր միջոցներին, սուլթանը հանդիպել է Հոշյարին և պահանջել նրան ուղարկել սուլթանական հարեմ։ Բեհիեն հանձնվել է, սակայն դրել պայման․ նա իր դստեր պես սիրում է Հոշյանրին, ուստի ուղարկում է մեծ օժիտ և Հոշյարին հարեմ ուղարկում որպես ազնվական կին։ Հոշյարի խոսքերով՝ սուլթանի պալատ ժամանելուց 10 օր շարունակ, Մահմուդը չի լքել նրան, դրանից հետո, սակայն, նրանք այլևս չեն հանդիպել։ Այդ ամենն սակայն չի խանգարել, որ Հոշյարը հղիանա։
Որպես սուլթանի տիկին՝ Հոշյար Քադընի կենցաղը դարձյալ առկա է Մելեք հանըմի հուշերում։ Մելեք հանըմի այցի ժամանակ Մահմուդ II-ի երկրորդ կինը նրան ընդունել է իր ննջասենյակում, որն առատորեն զարդարված էր քաշեմիրի վարագույրներով։ Ննջասենյակում առկա էր գահի նման աթոռ, որն զարդարված էր կարմիր թավշով։ Մելեք հանըմը նշում է, որ Հոշյարն իրեն թվացել է բավականին կրթված և խիստ հոգևոր տիկին, ինչը, Մելեքի խոսքերով, հազվադեպ է հանդիպում թուրք կանանց շրջանում։ Մելեքի նկարագրությամբ Հոշյարը եղել է բարձրահասակ, երկարամազ տիկին և ունեցել խիստ բաց մաշկ։
1840 թվականին, արդեն Մահմուդի II-ի մահվանից հետո, Հոշյարն սկսել է զբաղվել բարեգործությամբ։ Այսպես, նա վերականգնել է Քասըմփաշա թաղամասում գտնվող Հաջի Ահմեդ փաշայի մզկիթի մոտ գտնվող ավերված շատրվանը։ Այն իրականացվել է Աբդուլ Մեջիդ I սուլթանի թույլտվությամբ և օգնությամբ, ինչի մասին վկայում է շատրվանի վրա առկա սուլթանի տուղրայի դրոշմահետքը։ 1844 թվականին Հոշյարը կառուցել է մեդրեսե՝ ի հիշատակ դստեր՝ Միհրիմահի և իրեն որդեգրած կնոջ՝ Բեյհանի։ Ուլուչայի խոսքերով՝ Հոշյարը լավ հարաբերություններ է ունեցել սուլթան Աբդուլ Մեջիդ I-ի հետ, որին վերջինս անվանել է իր «երկրորդ վալիդե»։
Սերունդ
Սաքաօղլուն և Ուլուչայը հայտնում են, որ Հոշյարը դարձել է Մահմուդ II—ի երկու դուստրերի մայրը՝ Միհրիմահ սուլթանի և (1812 թվականի հունիսի 10-1838 թվականի հուլիսի 12) և Զեյնեբ սուլթանի (1815 թվականի ապրիլի 18-1816 թվականի փետրվար)։ Բացի այդ, Միհրիմահի ծննդյան պահին, Միհրիմահը կրել է սուլթանի երկրորդ կնոջ՝ քադըն էֆենդիի տիտղոսը։ 1836 թվականի ապրիլի 20-ը Հոշյարի մանկությունից հետո կենդանի մնացած միակ դուստրը՝ Միհրիմահը, ամուսնացել է Բուրսալըի քափուդան (նավատորմի ղեկավար) Մեհմեդ Սայիդ փաշայի հետ (1805—1868)։ Ամուսնությունը կազմակերպվել է Հոշյարի կողմից, որն ամուսնուն համոզել էր Սայիդ փաշային հետ բերել Բուրսայից։ Հուլիսի սկզբին, մոր պահանջով, հղի Միհրիմահը տեղափոխվել է Մաչքեի պալատ, որտեղ և մահացել է՝ ծննդաբերությունից մի քանի օր հետո ։ Հոշյարի նորածին թոռը նույնպես մահացել է։
Մելեք հանըմը քաղվածելով Հոշյար Քադընին՝ շարադրում է դեպքերի այլ ընթացք։ Միհրիմահ սուլթանը եղել է Հոշյար Քադընի միակ դուստրը և երբ եկել է նրա ամուսնության ժամանակը, Հոշյարը նրանց ցույց է տվել մի քանի փաշաների նկարներ, որպեսզի Միհրիմահն ինքն ընտրի իր ճակատագիրը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ստամբուլ քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Մահմուդ II-ի դամբարանում թաղվածներ Կատեգորիա:Օսմանյան սուլթանների կանայք
Վիգալա (այլ կիրառումներ)
Վիգալա, կարող է վերաբերել՝
Աստված իմ, օգնիր ինձ վերապրել այս մահացու սերը
«Աստված իմ, օգնիր ինձ վերապրել այս մահացու սերը» (Господи! Помоги мне выжить среди этой смертной любви, Mein Gott, hilf mir, diese tödliche Liebe zu überleben), երբեմն անվանվում է նաև «Եղբայրական համբույր» (Bruderkuss), Դմիտրի Վրուբելի կողմից ստեղծված գրաֆիտի նկարը Բեռլինի պատի արևելյան կողմում ։ Ստեղծվելով 1990 թվականին, այն դարձել է Բեռլինի պատի գրաֆիտի արվեստի ամենահայտնի գործերից մեկը  ։ Նկարի վրա պատկերված են Լեոնիդ Բրեժնևը և Էրիխ Հոնեկերը սոցիալիստական եղբայրական համբույրով։ Այն 1979 թվականին Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետության հիմնադրման 30-ամյակի տոնակատարության ժամանակ արված լուսանկարի վերարտադրված տարբերակն է։
Լուսանկար
Լուսանկարիչ Բոսուն և Վրուբելը հանդիպել են 2009 թվականին և հունիսի 16-ին միասին լուսանկարվել իրենց աշխատանքների վերարտադրության հետ ։ Ներկայումս լուսանկարի իրավունքները ղեկավարվում են Corbis Corporation-ի կողմից ։
Թիլիլ Էքհոֆֆ
Թիլիլ Էքհոֆֆ (Tiril Kampenhaug Eckhoff, ), նորվեգացի բիատլոնիստուհի։ Նորվեգիայի բիատլոնի հավաքականի անդամ ։ 2014 թվականին կայացած Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բիատլոնի խառը փոխանցումավազքի չեմպիոն, և նույն օլիմիական խաղերի կանանաց փոխանցումավազքի արծաթե մեդալակիր, 2014 և 2018 թվականների օլիմպիական խաղերի մասս-ստարտ ոճի կրկնակի բրոնզե մեդալակիր, 2018 թվականին տեղի ուեցած Ձմեռային օլիմպաիական խաղերի բիատլոնի խառը փոխանցումավազքի արծաթե մեդալակիր։ 2016 թվականի Բիատլթոն կանանց աշխարհի չեմպիոն և 2016 թվականի Բիատլթոն կանանց փոխանցումավազքի աշխարհի չեմպիոն։ 2010 թվականանի մինչև 21 տարեկանների բիաթլոնի Եվրոպայի չեմպիոն։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1990 թվականի մայիսի 21-ին Բերում համայնքում մարզական ընտանիքում ։ Նա հայտնի նորվեգացի բիատլոնիստ Ստին Էքհոֆֆի և բիատլոնիստուհի Կայի Էքհոֆֆի կրտսեր քույրն է ։ 2016 թվականի գարնանը Թիլիլ Էքհոֆֆի մոտ ախտորոշվեց բրոնխիալ ասթմա։ Մարզուհին օգտագործում է ատրովենտ ։
Վաղ շրջան
Թիլիլն 2010 թվականի մարտին Էստոնիայի Օտեպյաե քաղաքում մասնակցեց Բիատլոնի Եվրոպայի առաջնությանը, մինչև 21 տարեկանների խմբում։ Անհատական պայքարում նա դարձավ երրորոդը, սպրինտում գրավեց առաջին տեղը իսկ հետապնդում դիսցիպլինում նորից երրորոդն էր ։ 2010 թվականի մարտի 25-ին նա մասնակցեց Իտալիայի Վալլե Դ'Աոստա մարզում տեղի ուենացած առաջին  Համաշխարհային ձմեռային ռազմա-սպորտային խաղերին, որտեղ 15 կիլոմետրանոց պահակազորային մրցավազքում դարձավ ոսկե մեդալակիր։
Դեբյուտը աշխարհի առաջնությունում
Թիլիլ Էքհոֆֆը առաջին անգամ Բիատլոնի Աշխարհի առաջնության խաղերին է մասնակցել 2011 թվականի մարտի 17-ին Հոլյմենկոննենում տեղի ունեցած 2010-2011 մրցաշրջանի եզրափակիչ փուլում ։ Սպրինտում զբաղեցնելով 50-րդ տեղը ցույց տալով նույն արդյունքը ինչ չեխ բիատլոնիստուհի Բարբարա Տոմեշովան, հետապնդում դիսցիպլինում գրավեց 46-րդ տեղը իսկ մասս-ստարտին չի մասնակցել։ Ելույթների արդյունքում նա ոչ մի ստուգողական միավոր չվաստակեց ։
Հրաձգություն
Վիճակագրությունը ներառում էր բիաթլոնի աշխարհի առաջնության եւ օլիմպիական խաղերի կրակոցները, փոխանցումավազքը հաշվի առնելով
Կոմպանեևսկի շրջան
Կոմպանեևսկի շրջան (Компаніївський район), շրջան Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզում։
Ստեղծվել է 1932 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կոմպանեևկա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 967 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիրովոգրադի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Սերիա A 2017-18
Սերիա A 2017-18, Իտալիայի 116-րդ բարձրագույն առաջնությունը, 86-րդը՝ շրջանաձև համակարգով և 8-րդը՝ Սերիա B-ից առանձնանալուց հետո։ Գործող չեմպիոնը Թուրինի Յուվենտուսն է, որը Իտալիայի չեմպիոն է ճանաչվել 6-րդ տարին անընդմեջ։ Մրցաշրջանը տևում է 2017 թվականի օգոստոսի 19-ից 2018 թվականի մայիսի 20-ը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի ֆուտբոլի առաջնություն Կատեգորիա:2017-18 եվրոպական ֆուտբոլային լիգաներում
Վիզ (այլ կիրառումներ)
Վիզ, կարող է վերաբերել՝
Ղազախա-կանադական հարաբերություններ
Ղազախա-կանադական հարաբերություններ, երկկողմ դիվանագիտական հարաբերություններ Ղազախստանի և Կանադայի միջև։
Պատմություն
Այն բանից հետո, երբ երկրները դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատեցին 1992 թվականին, Կանադան դեսպանատուն է բացել Ալմաթիում (որն այնուհետև տեղափոխվել է Նուրսուլթան), իսկ Ղազախստանը բացել է իր դեսպանատունը Օտտավայում ։ 2009 թվականի մարտի 31-ին Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևը հանդիպում է ունեցել Կանադայի վարչապետ Ժան Կրետյենի հետ՝ քննարկելու երկու երկրների միջև հարաբերությունների հետագա զարգացումը։ Նրանց բանակցություններից հետո Ժան Կրետյենը հայտարարել է, որ երկրները պետք է օգտագործեն նոր տնտեսական հնարավորությունները և ժամանակն է նոր նախագծեր իրականացնելու համար ։ 2009 թվականի ապրիլին Ղազախստանի վարչապետ Քարիմ Մասիմովը հանդիպել էր կանադացի սենատոր Կոնսիլյո Դի Նինոյի հետ, Կողմերը քննարկել էին ղազախա-կանադական հարաբերությունների հետագա զարգացումը։ 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ին Ղազախստանի արտաքին գործերի նախարար Երլան Իդրիսովը և Կանադայի արտաքին գործերի նախարար Ջոն Բերդը ստորագրեցին խաղաղ ատոմային էներգետիկայի և այդ ոլորտում նոր տեխնոլոգիաների մասին նոր համաձայնագիր։ Նրանք նաև քննարկել են գյուղատնտեսության ոլորտն ու երկրների միջև վիզային ռեժիմը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադայի երկկողմ հարաբերություններ Կատեգորիա:Ղազախստանի երկկողմ հարաբերություններ
Մոննա Ռոզա
«Մոննա Ռոզա» (Monna Rosa), անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարը՝ ստեղծված 1867 թվականին, որում պատկերված է Ֆրենսիս Դոուսոն Լեյլանդը՝ հավաքորդ Ֆրեդերիկ Լեյլանդի կինը։ Գոյություն ունի Ռոսսետտիի ավելի վաղ աշխատանք կրկին այս անվանմամբ, որի գտնվելու վայրի մասին այժմ ոչինչ հայտնի չէ ։
Տեղեկություն նկարի մասին
Ֆրեդերիկ Լեյլանդին, որը հետագայում գնել է այս նկարը, ուղարկած իր նամակում Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտին գրել է, որ առաջադիմել է նոր նկարի աշխատանքներում՝ մեծացնելով նրա չափսերը և հավելելով ալիքվող հագուստի պատկեր, ինչպես նաև այն, որ իրեն ոչինչ չի մնում, քան ստեղծագործությունը կրկին կոչել «Մոննա Ռոզա»՝ հղում տալով բանաստեղծ Անջելո Պոլիցիանոյի տողերին ։ 1862 թվականին նկարիչն ստեղծել է նույն անվանմամբ դիմանկար, որտեղ պատկերվել է Ֆրեդերիկ Լեյլանդի կինը, ինչպես 1867 թվականի համանուն աշխատանքում ։ 1873 թվականին Ռոսսետտին որոշ ժամանակով վերցրել է նկարը, որպեսզի մասամբ վերափոխի այն ։ «Մոննա Ռոզայի» վրա աշխատելիս Ռոսսետտին ծանոթացրել է Լեյլանդին Ջեյմս Էբբոտ Մաք-Նեյլ Ուիսթլերի հետ։ Նկարի ֆոնի դետալները (սիրամարգի փետուր և ճենապակի) նման են գեղազարդ սենյակին, որը հետագայում Ուիսթլերն ստեղծել է Լեյլանդի համար ։ «Մոննա Ռոզան» Ռոսսետտիի հեղինակած այլ 5 դիմանկարների հետ կախված է եղել Ֆրեդերիկ Լեյլանդի սենյակում ։
Արվեստ
Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի արվեստի մասին 1904 թվականի գրքում Հենրի Քարրի Մարիլլին նկարն անվանել է «փոքրիկ, բայց գեղեցիկ»՝ խնամքով նկարագրելով զգեստը, վարդերը, զարդերը, մազերը, ինչպես նաև ֆոնի դետալները ։ Լինդա Մերիլի կարծիքով՝ նկարն իրենից ավելի շատ ներկայացնում է հագուստային գեղանկար, ոչ թե դիմանկար։ Այն հանդիսանում է «աննպատակ գեղեցկության» օրինակ ։ Ջեսիկա Ֆելդմանը նշում է, որ հատուկ ուշադրություն է պահանջում ճենապակե սկահակը, որը ինքն իրենով դարձել է գեղագիտության օրինակ։ Սկահակը պետք է դիտարկել ոչ որպես ինտերիերի դետալ, դրանում նկարիչը ուրվագծել է զգեստի, ծաղիկների և ֆոնի արտացոլանքը, ինչպես նաև երևում է Ռոսետտիի տարվածությունը արևելյան առարկաների հանդեպ և նույնիսկ դրանց փոխանցելու հակումը. նա «փոխանցել է» չինական ճենապակին անգլիական գեղանկարչության լեզվով ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ Կատեգորիա:1867 նկարներ Կատեգորիա:Մասնավոր հավաքածուներում գտնվող նկարներ
Մաուրից Կոռնելիս Էշեր
Մաուրից Կոռնելիս Էշեր (Maurits Cornelis Escher, ), հոլանդացի նկարիչ-գրաֆիկ։ Հայտնի է առաջին հերթին իր կոնցեպտուալ լիտոգրաֆիաներով, փայտի և մետաղի փորագրություններով, որտեղ վարպետորեն հետազոտել է հավերժության և համաչափության կերպարանափոխվող հատկանիշները և բարդ եռաչափ առարկաների հոգեբանական ընկալման առանձնահատկությունները։ Էշերը իմպ-արտի ամենավառ ներկայացուցիչն է։
Էշերի վաղ աշխատանքները ներշնչված են բնությամբ․ նա նկարել է միջատներ, բնանկարներ և բույսեր (օրինակ՝ քարաքոսներ), որոնք ավելի ուշ աշխատանքներում վերօգտագործել է։ Նա ճանապարհորդել է Իտալիայում և Իսպանիայում, ճեպանկարելով տարբեր կառույցներ, քաղաքային պատկերներ, ճարտարապետություն, Ալամբրայի և Կորբոդայի մզկիթ-մայր տաճարի որմնանկարները՝ սրանով ավելի հետաքրքրվելով շինությունների մաթեմատիկական կառուցվածքով։
Էշերի արվեստը ճանաչված է գիտնականների և մաթեմատիկոսների շրջանում, հանրամատճելի արվեստում։ Բացի մի շարք տեխնիկական հոդվածնում մեջբերվելիս, նրա աշխատանքները հայտնվել են շատ գրքերի և ալբոմների շապիկներին։ Նա Դուգլաս Հոֆշթադտերի 1979 թվականի «Էշեր, Գյոդել, Բախ» գրքի հիմնական ներշնչողներից է։
Նիդերլանդներ (1898-1922)
Մաուրից Էշերը (փաղաքշական Mauk՝ «Մաուկ») ծնվել է 1889 թվականի հունիսի 17-ին Լեուվարդեն քաղաքում, հոլանդական Ֆրիսլանդիա նահանգի վարչական կենտրոնում։ Ծնողները Ջորջ Առնոլդ Էշերը (George Arnold Escher) և Սարա Ադրիանա Խլեյխման-Էշեր (Sarah Adriana Gleichman-Escher, Ջորջի երկրորդ կինը, նախարարի աղջիկը), Մաուրիցը նրանց կրտսեր զավակն էր (նա ուներ չորս ավագ եղբայր, Բերենդը և Էդմոնդը հոր առաջին ամուսնությունից, Առնոլդը և Յանը՝ երկրորդից )։ Ընտանիքն ապրում էր «Princessehof» դղյակում, որը 18-րդ դարում պատկանում էր Մարիա Լուիզ Հեսսեն-Կասսելսկայային՝ Վիլհեմ IV-ի մայր ստատհաուդերին։ Այժմ այդ դղյակում գործում է կերամիկայի թանգարանը, որի բակում գտնվում է Էշերի պատրաստած հախճասալիկե կոթողը ։
1903 թվականին ընտանիքը տեղափոխվում է Արնեմ որտեղ 1907 թվականից որոշ ժամանակ Էշերը սովորում է հյուսնություն և երաժշտություն, յոթ տարեկանում մեկ տարի անցկացնում է Զանդվորտի մերձծովյան հիվանդանոցում՝ վատ առողջությունը բարելավելու համար։ 1912-1918 թվականների Մաուրիցը սովորում է միջնակարգ դպրոցում։ Չնայած որ վաղ տարիքից Մաուրիցը ցուցաբերում էր լավ նկարչական ընդունակություններ, նա դպրոցում լավ առաջադիմություն չէր ցուցաբերում, օրինակ՝ չի հանձնել նկարչության քննությունը։ 1916 թվականին Էշերը ստեղծում է իր առաջին լինոփորագրությունը՝ հոր Ջ. Ա. Էշերի դիմանկարը ։
1917 թվականին Էշերի ընտանիքը տեղափոխվում է Օստերբեք՝ Արնեմի արվարձանում։ Այդ ժամանակ Էշերը և իր ընկերները հետաքրքրվում էին գրականությամբ, Էշերը գրում էր բանաստեղծություններ և էսսեներ։ Նա չկարողացավ հանձնել 4 ավարտական քննություն և այդ պատճառով չստացավ հասունության ատեստատ։ Չնայած ատեստատի բացակայությունը հոլանդական օրենսգրքում առկա սխալի շնորհիվ Մաուրիցը կարողացավ խուսափել պարտադիր զինվորական ծառայությունից և 1918 թվականին սկսեց սովորել Դելֆտի տեխնիկական ուսումնարանում։ Վատ առողջության պատճառով Էշերը չկարողացավ սովորել և հեռացվեց ։ 1919 թվականին նա ընդունվեց Խարլեմի ճարտարապետության և կերպարվեստի դպրոց, որն ավարտեց 1922-ին ։ Այնտեղ ուսուցիչը Սամուել դե Մասկիտն էր, որը հսկայական ազդեցություն ունեցավ երիտասարդի վրա։ Էշերը մինչև 1944 թվականը ընկերական հարաբերություններ ուներ Մեսկիտոյի հետ, որը սակայն փետրվարի մեկին լինելով հրեա ձերբակալվեց և սպանվեց գազախցիկում։ Ուսուցչի մահից հետո Էշերը օգնեց ուղարկել նրա աշխատանքները Ստեդելեյկ ամստերդամյան թանգարան, իր մոտ թողնելով միայն միայն մեկ գերմանական երկարաճիտ կոշիկով էսքիզ։ 1946 թվականին նա վերոնշյալ թանգարանում կազմակերպեց հիշատակի ցուցահանդես ։
Էշերը գիտակցաբար ընտրեց փորագրի, այլ ոչ նկարչի կարիերան։ Էշերի աշխատանքներն ուսումնասիրող Հանս Լոխերի կարծիքով, Էշերին գրավում էր գրաֆիկական տեխնիկայով մեկից ավելի արտատպվածքներ ստանալու հնարավորությունը, քանի որ նրան դեռ մանկուց հետաքրքրում էր տարբեր պատկերների կրկնման հնարավորությունը ։
1921 թվականին Էշերն ընտանիքի հետ գնաց Հյուսիսային Իտալիա և Ֆրանսիական Ռիվիերա։ Նա առաջին անգամ եղավ արտասահմանում՝ հնարավորություն ունենալով ծանոթանալ իտալական Վերածննդի հետ, որը նրա վրա ունեցավ հսկայական ազդեցություն ։ Նա սկսում է նկարել ձիթենիներ, փորձերկումներ է կատարում գնդերի և հայելիների հետ։ Նա փորագրություններով պատկերազարդում է ընկերոջ՝ Ադ վան Ստոլկի Flor de Pascua («Զատկի ծաղիկը») հումորային բուկլետը, որը հրատարակվել է 1921 թվականի աշնանը՝ Նիդերլանդներում։ Առաջին մեծ տպաքանակով վաճառված աշխատանքը՝ «Սուրբ Ֆրանցիսկն» էր ։ Արդեն այդտեղ արտահայտվում են Էշերի աշխատանքներին բնորոշ առանցքային գծերը, ինչպիսին օրինակ սեփական դիմանկարի տարածական աղավաղումն է գնդաձև հայելու մակերեսի վրա։
Իտալիա (1922-1935)
1922 թվականի ապրիլին Էշերը երկու ընկերների հետ տեղափոխվում է Իտալիա որտեղ նրանց է միանում ընկերներից մեկի քույրը։ Ըստ լեգենդի, մայրը Էշերին ճանապարհել է հետևյալ խոսքերով՝ «Որդիս, չծխես չափից շատ» (Էշերն ամբողջ կյանքում եղել է թունդ ծխող )։ Մի քանի ամիս անց երկու ընկերը Ֆլորենցիայից վերադառնում են Նիդերլանդներ, քանի որ միջոցներն սպառվել էին, իսկ Էշերը գնում է Սան Ջիմինյանո։ Նա նկարում է Վոլտերն և Սիենան, առաջին անգամ տեսնում լուսրձակող ծովը և 1922-ի ամբողջ գարունն անցկացնում է քաղաքից դուրս՝ նկարելով բնանկարներ բույսեր և միջատներ։ Նա լինում է նաև Ասիզիում, Ռավեննայում, Վենետիկում, Պադույում և Միլանում, իսկ հունիսին վերադառնում է Օստերբեկ՝ վերջնականորեն Իտալիա տեղափոխվելու ցանկությամբ ։ 1922 թվականի սեպտեմբերին նա շոգենավով գնում է Իսպանիա, որտեղ լինում է Բարսելոնայում և Մադրիդում, տեսնում ցլամարտեր և ապա գնում Գրանադա և ուսումնասիրում մավրիտանական Ալգամբրե ոճը։ Վերադառնալով Իտալիա՝ նա նոյեմբերից սկսում է ապրել Սիենայում, որտեղ 1923-ի օգոստոսին տեղի է ունենում նրա անձնական ցուցահանդեսը և կարողանում վաճառել մեկ լուսանկար։ 1923 թվականի նոյեմբերից Էշերն ապրում է Հռոմում։ Մինչ 1935 թվականը նա ամեն տարի նվազագույնը երկու ամիս ճանապարհորդում է Իտալիայում՝ լինելով Սիցիլիայում Աբրուցոյում, Կամպանյայում, Կորսիկայում, Մալթայում և Թունիսում ։ Այս շրջանում նա շատ բնանկարներ է նկարում, որոնցում հնարավոր է տեսնել նկարչի ապագա երկրաչափական փորձարկումները։
1923 թվականի մարտին Ռավելլոյում ճանապարհորդության ընթացքում Էշերը հանդիպում է Ջետա Ումիկերին (Jetta Umiker), որը շվեյցարացի արդյունաբերողի աղջիկն է, որի հայրը մինչև 1914 թվականը կառավարել է Նախաբինում գտնվող երկու տեքստիլ գործարաններ ։ Մաուրիցը առաջարկություն է անում Ջետային այն ժամանակ, երբ աղջկա ընտանիքը համարյա հեռացել էր Շվեյցարիա։ Նրանք ամուսնանում են 1924 թվականի մայիսի 12-ին՝ Վիերջոյում, Իտալիա։ Մեղրամիսն անցկացնում են Օստերբեքում կանգառներ ունենալով Գենուում, Անեսիում, Փարիզում և Բրյուսելում, հետագայում վերադառնում են Իտալիա, Ֆրասկատիում՝ Հռոմի մոտակայքում գնելով մի կիսակառույց տուն։ 1925 թվականի հոկտեմբերից նրանք տեղափոխում են այդ տունը ։ Հոկտեմբերի 16-ին Էշերի եղբայր Առնոլդը մահանում է Հարավային Տիրոլի լեռներում։ Նկարիչը ստիպված էր գնալ այդտեղ դիակի նույնականացման համար։ Դրանից հետո հենց Էշերն ստեղծում է իր «Արարման օրերը»։
Հռումում 1926 թվականի հուլիսին Էշերը որդի է ունենում՝ Ջորջին։ Երեխայի կնունքին ներկա էին Վիկտոր Էմմանուիլ III-ը և Մուսսոլինին ։ Երկրորդ որդին՝ Արթուրը ծնվում է 1928 թվականին։
1920-ականների ավարտին Էշերը հայտնի է դառնում Նիդերլանդներում, որում կարևոր դեր են խաղում Հաագայում այդ ժամանակ ապրող ծնողները ։ Այսպես 1929 թվականին նա Հոլանդիայում և Շվեյցարիայում ունենում է հինգ ցուցահանդես, որոնք դրական մամուլում դրական քննադատության են արժանանում, այդ թվում նաև Նիդերլանդում մեծ վարկանիշ ունեցող ամսագրերում։ Այս շրջանում Էշերի նկարներն առաջին անգամ անվանվում են մեխանիկական կամ «տրամաբանական» ։ 1931 թվականից նկարիչը ավելի շատ է սկսում զբաղվել գլխանիստային փայտափորագրությամբ։ Ընդհանուր առմամբ նա ստեղծել է 448 լիտոգրաֆիա և փորագրություն և շուրջ 2 հազար նկարներ և ուրվանկարներ ։ Չնայած դրան, ամբողջ իտալական շրջանում Էշերը չի կարողանում ապահովել իր ընտանիքը և ապրում հոր ֆինանսական միջոցների հաշվին ։
1930 թվականի վերջում և 1931 թվականին Էշերի առողջական խնդիրները սրվում են, նոր աշխատանքների ստեղծումը դանդաղում է։ Գ. Ջ. Հոգեվերֆը՝ Հռոմի հոլանդական պատմության թանգարանի տնօրենն առաջարկում է որոշ ամսագրերում գրել մի քանի աշխատանքների մասին և հրատարակել գիրք։ Հաստատում ստացած աշխատանքները հրատարակվում են 1932 թվականին Emblemata գրքի կազմում։ 1933 թվականին ամստերդամյան Ռեյսկմյուսեումի փորագրությունների պալատը, որը Նիդերլանդների առաջատար թանգարանն է, ձեռք է բերում Էշերի 26 ստեղծագործություն ։
Էշերները Իտալիայում ապրում են մինչև 1935 թվականի հուլիսի 4-ը ։ Ֆաշիստական Իտալիայում տեղի ունեցող քաղաքական փոփոխությունների և որդու վատթարացող առողջության պատճառով վաճառում են Հռոմի տունը և հեռանում Իտալիայից ։
Շվեյցարիա և Բելգիա (1935-1941)
Շատո դ'Օ (Շվեյցարիա) տեղափոխվելուց անմիջպես հետո, 1935-ի ամռանը, Էշերը գործերով ծնողներին այցելում է Հաագայում, որտեղ նկարում է հոր ամենահայտնի դիմանկարներից մեկը։ Շվեյցարիայի կյանքն ավելի թանկ էր և Էշերը ստիպված էր որոշ ժամանակ ավելի շատ աշխատել։ Ջետան նորից սկսում է դաշնամուր նվագել, Էշերը անդամակցում է շախմատի ակումբին։ Էշերը փորձում էր ստեղծել բնանկարներ բայց հուսահատվում էր, քանի որ չէր կարողանում ստանալ այն ջերմությունը, ինչ իտալական բնանկարներում էր։ 1936 թվականի սկզբում նա նորից որոշեց գնալ Հարավային Եվրոպա և նավային մի ընկերության առաջարկում նկարել նավահանգիստները և նավերը, եթե նրանք անվճար տեղափոխեն իրեն։ Ի զարմանս իրեն «Ադրիա» կազմակերպությունը համաձայնվում է։ Ջետան մայիսին միանում է Էշերի ճանապարհորդությանը, իսկ սեպտեմբերի մեկին զույգը կրկին վերադառնում է Շատո դ'Օ։ Սա նկարչի վերջին խոշոր ճանապարհորդությունն էր միջերկրածովյա Իտալիայով ։ Շոգենավով նրանք լողում էին Իտալիայի ափերով, ապա Իսպանիայով, որտեղ Էշերը երկրորդ անգամ այցելում է Ալգամբրան։ 1936 թվականի վերջում Էշերն ստեղծում է անհնարին իրականության իր առաջին նկարը՝ «Նատյուրմորտ փողոցով»։
1937 թվականի օգոստոսին ընտանիքը այդպես էլ չկարողանալով համակերպվել գյուղական բնակավայրին տեղափոխվում է Ուկկել՝ Բրյուսելի արվարձան։ Էշերը իր բյուրեղագետ եղբորը՝ Բեերին ցույց է տալիս այն նկարը, որի վրա աշխատում է, եղբայրը տեսնում է նկարի օգտագործման հնարավորություններ բյուրեղագիտության մեջ։ 1938 թվականին Էշերն ստեղծում է իր հայտնի «Ցերեկ և գիշեր» փորագրության հիմքը։
1939 թվականի հունիսի 14-ին 96 տարեկան հասակում Հաագայում մահանում է Առնոլդ Էշերը՝ նկարչի հայրը։ Մի քանի ամիս անց Էշերը ստեղծում է հայտնի «Մետամորֆոզները»։ 1940 թվականի մայիսի 27-ին մահանում է Սառա Գլեյխման Էշերը։ Այդ ժամանակ Բրյուսելը օկուպացված էր նացիստական Գերմանիայի կողմից և Էշերը չկարողացավ ներկա լինել մոր հուղարկավորությանը։ Տարվա երկրորդ կեսը Մաուրիցը շտկում էր ֆինանասական գործերը և նկարազարդում մի կառույց Լեյդենի քաղաքապետարանի պատվերով ։