cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հարթֆորդ (Վերմոնտ)
Ժողովրդագրություն
Մեկ տնային տնտեսության միջին եկամուտը քաղաքում կազմել է 42 990 ԱՄՆ դոլար, իսկ մեկ ընտանիքի միջին եկամուտը ՝ 51 286 դոլար։ Ընդ որում, տղամարդիկ ունեցել են տարեկան 35 969 ԱՄՆ դոլար միջին եկամուտ ՝ կանանց միջին տարեկան եկամտի 27 073 դոլարի դիմաց։ Մեկ շնչին ընկնող եկամուտը քաղաքում կազմել է տարեկան 22 792 դոլար։ Քաղաքում ընտանիքների ընդհանուր թվի 5,3% - ը և բնակչության ամբողջ թվաքանակի 8,5%-ը մարդահամարի պահին աղքատության նշագծից ցածր էին, ընդ որում ՝ նրանց 8,8%-ը 18 տարեկանից փոքր էր, իսկ 4,9% -ը՝ 65 և բարձր տարիքի։
Ճքճքան մրտիմն
Արտաքին տեսք
Նստակյաց է, քիչ տարածված։ Մարմնի երկարությունը 37-41 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 60-63 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 280-550 գ։ Արուի դիմային հատվածը և վիզը շիկակարմիր-դարչնագույն են, լայն ու սպիտակ հոնքը տարածվում է ներքև՝ մինչև ծոծրակը։ Դաստակաթևը և մարմնի կողքերը կապույտ-մոխրագույն են։ Էգը դարչնագույն է, կտուցը՝ հիմքում սպիտակավուն բծով, այտերը՝ հորիզոնական մուգ զոլով, կրծքի ստորին մասը հաճախ շիկակարմրավուն է։
Սննդառություն
Կեր է որոնում ջրի մակերեսին, հազվադեպ՝ գլխիվայր կիսասուզված՝ խիտ փարթամ բուսուտներում։ Սնվում է ջրային անողնաշարավորներով։
Բնորոշ հատկանիշներ
Աչքի է ընկնում արագ թռիչքով, թռչում է ուղիղ գծով։ Կազմում է երամներ (մի քանի տասնյակից մինչև մի քանի հազար թռչուն)։ Բնակվում է լճերում, ճահճուտներում, գետերում։
Բնադրում
Բները հայտնվում են ապրիլի վերջից հունիսի սկիզբը։ Բույնը փոսիկ է՝ խոտաբույսերից, աղվափետուրներից։ Բնադրում է գետնին, ջրին մոտ։ Դնում է 46 մմ տրամագծով, բաց դարչնագույն 8-9 ձու։ Սևանի մակարդակի նվազման և Գիլլի լճի չորացման հետևանքով թվաքանակը և տարածման շրջանները կրճատվել են։ Մարզային և սիրողական որսորդության օբյեկտ է. որսվում է մեծ քանակությամբ։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Բադեր Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ Կատեգորիա:Աֆրիկայի թռչուններ
Ակտուգանովո
Ակտուգանովո (Актуганово, Актуған), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 400 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մոկրի Չալտիր (խուտոր)
Մոկրի Չալտիր (Мокрый Чалтырь), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մյասնիկովի շրջանում։ Մտնում է Չալտիրսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Առաջին անգամ հիշատակվում է 1897 թ.։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Մյասնիկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Լենինական (խուտոր)
Բնակչությունը
1978 թվականին գյուղն ուներ 430 (90 ընտանիք) բնակիչ, հիմնականում հայեր և 7 ընտանիք ռուսներ։ 2010 թվականի տվյալներով գյուղում ապրում էր 500 մարդ ։
Ալյոշա Պոպովիչը և Տուգարին Օձը
Ալյոշա Պոպովիչը և Տուգարին Օձը (Алёша Попович и Тугарин Змей), ռուսական մուլտֆիլմ, արտադրել է Մելնիցա կինոընկերությունը 2004 թվականին ։
Լենինական (խուտոր)
Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 1925 թվականին, նույն շրջանի Թոփթի գյուղից տեղափոխված 25 ընտանիքների կողմից։ 1980 թվականի դրությամբ, Լենինականի գլխավոր փողոցները կրում էին Սարգիս Լուկաշինի և Բագրատ Ղարիբջանյանի անունները։
Ալյոշա Պոպովիչը և Տուգարին Օձը
Սյուժե
Ռուսական հնագույն քաղաք Ռոստովում քահանայի ընտանիքում ծնվեց մի որդի։ Նրա ծնողները նրա անունը դրեցին Ալյոշա։ Երբ նա մեծացավ, դարձավ իսկական հերոս։ Օրերից մի օր Ռոստով մտավ թշնամին և պահանջեց որպեսզի այդտեղի ամբողջ բնակչությունը իրենց եղած ոսկիները հավաքի և բերի լցնի մի տեղ և գնա։ Ալյոշան առաջարկեց մի ծրագիր և ժողովուրդը դրան հավանություն տվեց, բերելով իր ոսկին և լցնելով քարանձավի մեջ, որպեսզի, երբ թշնամին մտնի այնտեղ ոսկին վերցնելու, նրանք վերևից մեծ քար գցեին և փակեին թշնամուն այդտեղ մինչև նրանք կմեռնեին և ոսկին այդտեղից կհանեին։ Ալյոշան և իր հորեղբայրը կառավարեցին ամբողջ ծրագիրը, սակայն այն տապալվեց և թշնամին տարավ ոսկին, իսկ այդ մեծ քարը ընկավ տների վրա և ավերեց։ Ոսկին կորցնելուց հետո Ալյոշան և իր հորեղբայրը խոստացան գնալ նրանց հետևից և վերադարձնել ոսկին, իսկ ավելի ուշ նրանց հետ գնացին նաև 16-ամյա Լյուբան և իր տատիկը...
Լենինական (խուտոր)
Տնտեսությունը
Բնակիչներն զբաղվում են հողագործությամբ (ցորենի, բանջարեղենի մշակություն) և անասնապահությամբ (կովաբուծություն)։ Գյուղում գործում են ակումբ, գրադարան։
Ալյոշա Պոպովիչը և Տուգարին Օձը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:2004 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր ձիերի մասին
Էրեբունի պատմահնագիտական արգելոց-թանգարան
Պատմական ակնարկ
«Էրեբունի» պատմահնագիտական արգելոց - թանգարանը հիմնադրվել է 1968թ. հոկտեմբերի 19-ին՝ ի նշանավորումն Երևան քաղաքի 2750-րդ տարեդարձի։ Թանգարանը ստեղծվել է Երևան քաղաքի վարչական սահմաններում գտնվող երեք նշանավոր հնավայրերի՝ Արին բերդ, Կարմիր բլուր և Շենգավիթ, և այդ հնավայրերից հայտնաբերված նյութական մշակույթի մնացորդների և գտածոների հիման վրա։ Արգելոց-թանգարանն այսօր իր գործունեությունն իրականացնում է «Կարմիր բլուր» և «Շենգավիթ» մասնաճյուղերով։ Այն հանդիսանում է հանրության համար այցելելի միակ հնագիտական արգելոց-թանգարանը Երևան քաղաքում և կարևոր ուրարտագիտական կենտրոն տարածաշրջանում։
Էրեբունի թանգարանի շենքը կրկնում է ուրարտական պալատական կառույցների հորինվածքը՝ պահպանելով արտաքին խուլ պատերով ու երդիկավոր հարթ կտուրներով ներքին բակի շուրջ ամփոփված ժողովրդական բնակելի տան տրամաբանական սկզբունքը։ Նախագծի հեղինակներն են ճարտարապետներ՝ Շմավոն Ազատյանն ու Բաղդասար Արզումանյանը, քանդակագործը՝ Արա Հարությունյանը։
«Էրեբունի» թանգարանի հավաքածուն կազմում են Արին բերդ, Կարմիր բլուր, Շենգավիթ հնավայրերից, ինչպես նաև Հայաստանի տարբեր շրջաններից դիպվածով կամ պարբերաբար իրականացվող պեղումներից հայտնաբերված նախաուրարտական, ուրարտական, աքեմենյան, հելլենիստական և վաղ հայկական ժամանակաշրջաններին վերաբերող ավելի քան 12758 հնագիտական առարկաները՝ խմբավորված 161 հավաքածուներում ։
Թանգարանի ճարտարապետներն են Շմավոն Ազատյանն ու Բաղդասար Արզումանյանը, շենքի քանդակային լուծումների հեղինակն է քանդակագործ Արա Հարությունյանը։ 1968-1969 թվականներին Արա Հարությունյանն իր հարթաքանդակներով ձևավորում է Էրեբունի թանգարանի շենքը (գլխավոր ճակատամուտք՝  «Արգիշտի թագավորը և քաղաքի հիմնադիրները», հարավային ճակատամուտքը՝ «Առյուծաորս», հյուսիսային ճակատամուտք՝ «Խալդ աստվածը»)։ Թանգարանի քանդակային ձևավորումը  հնագույն Ուրարտու պետության պատմությունն է՝ ներկայացված պլաստիկ արտահայտչամիջոցներով։ Էրեբունի թանգարանի քանդակազարդման համար 1970 թվականին Արա Հարությունյանը թանգարանի շենքի հարթաքանդակների համար արժանացել է ԽՍՀՄ ճարտարապետների միության դիպլոմի ։
Մշտական ցուցադրություն
1998 թվականից մշտական ցուցադրության մաս են կազմում նաև Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայի վրա գտնվող, գործարանի տարածքում 1984թ. իրականացված շինարարական աշխատանքների ընթացքում դիպվածով բացված ուրարտական դամբարանից պեղված նյութերը՝ ծիսական նշանակության ցլագլուխ և առյուծագլուխ աճյունասափորները։
Թանգարանի բացառիկ ցուցանմուշներ բազմիցս ժամանակավորապես արտահանվել և ցուցադրվել են ԱՄՆ, Ֆրանսիայի, Ռուսաստանի Դաշնության հեղինակավոր թանգարաններում և ցուցասրահներում։
Մշտական ցուցադրությունից բացի, «Էրեբունի» պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանը պարբերաբար ներկայացնում է ցուցահանդեսներ՝ միտված հանրության կողմից թանգարանային հավաքածուի ճանաչմանը, Էրեբունիում, Կարմիր բլուրում և Շենգավիթում իրականացված հնագիտական ուսումնասիրությունների վերջին արդյունքների, ինչպես նաև առանձին թեմաների լուսաբանմանը ։
Կրթական ծրագրեր
2011 թվականից թանգարանում իրականացվում են «Պատանի հնագետ» դպրոցի դասընթացները։ Դասընթացը բաղկացած է տեսական և գործնական պարապմունքներից։ Տեսական պարապմունքների տևողությունը 2 շաբաթ է՝ շաբաթական երկու դաս պարբերականությամբ։ Գործնական պեղումները՝ 2 շաբաթ տևողությամբ, որոնք ընթանում են թանգարանի տարածքում գտնվող ուսումնական պեղավայրում։
Թանգարանի առավելություններից է նաև թեքահարթակների առկայությունը, որը հնարավորություն է տալիս սահմանափակ կարողություններ ունեցող մարդկանց այցելել թանգարան։
Այլ տվյալներ
Թանգարանի ցուցադրության աշխատանքային ժամերն են 10:30-16:30 (երեքշաբթի-կիրակի)։
Տոմսի արժեքը մեծահասակների համար՝ 1000 դրամ, դպրոցահասակ երեխաների և ուսանողների համար՝ 300 դրամ։
Յուրաքանչյուր ամսվա երկրորդ ուրբաթ օրը՝ դպրոցականների համար, վերջին շաբաթ օրը՝ ուսանողների և մեծահասակների համար թանգարանի մուտքն անվճար է ։
Ֆիբրոզ
Ֆիբրոզ, պաթոլոգիական վերքի ապաքինում է, որի դեպքում շարակցական հյուսվածքին փոխարինում է նորմալ պարենխիմային հյուսվածքը, ինչը հանգեցնում է հյուսվածքների զգալի վերափոխման և մշտական Գրանուլյացիոն հյուսվածք ձևավորմանը ։
Կրկնվող վնասվածքները, քրոնիկական բորբոքումները և վերականգնումը ենթակա են ֆիբրոզի, երբ արտաբջջային մատրիցային բաղադրիչների, օրինակ՝ ֆիբրոբլաստների կողմից առաջանում է կոլագենի անկանխամտածված կուտակում, ինչը հանգեցնում է մշտական թելքավոր սպիի ձևավորմանը ։
Վնասվածքին արձագանքելու դեպքում դա կոչվում է սպիացում, իսկ եթե ֆիբրոզն առաջանում է մեկ բջջային գծից, ապա դա կոչվում է ֆիբրոմա։ Ֆիզիոլոգիապես, ֆիբրոզը գործում է կապի հյուսվածքի կուտակման վրա, որը կարող է խանգարել կամ ամբողջովին արգելակել հիմքում ընկած օրգանի կամ հյուսվածքի բնականոն կառուցվածքը և գործառույթը։ Ֆիբրոզը կարող է օգտագործվել մանրաթելային հյուսվածքի ավելցուկային նստվածքի պաթոլոգիական վիճակի, ինչպես նաև շարակցական հյուսվածքի նստեցման գործընթացը բուժման համար ։
Որոշվում է արտաբջջային մատրիցով, սպիտակուցների պաթոլոգիական կուտակումով, ֆիբրոզը հանգեցնում է ախտահարված հյուսվածքի սպիների և խտացմանը   դա, ըստ էության չափազանցված վերքերի բուժման արձագանք է, որը խանգարում է օրգանների նորմալ աշխատանքին ։
Ֆիզիոլոգիա
Ֆիբրոզը նման է սպիների առաջացման գործընթացին, քանի որ երկուսն էլ ներառում են խթանված ֆիբրոբլաստներ, որոնք դնում են կապ հյուսվածքը, ներառյալ կոլագենը և գլիկոզամինոգլիկանները։ Գործընթացը սկսվում է, երբ իմունային բջիջները, ինչպիսիք են մակրոֆագերը, ազատում են լուծվող գործոններ, որոնք խթանում են ֆիբրոբլաստները։ Առավել լավ բնութագրվող պրոֆիբրոտիկ միջնորդը TGF բետա-ն է, որն ազատվում է մակրոֆագներից, ինչպես նաև ցանկացած վնասված հյուսվածքի միջև, որը կոչվում է ինտերստիցիում։ Ֆիբրոզի այլ լուծվող միջնորդները ներառում են թրոմբոցիտներից ստացված աճի գործոն (PDGF) և ինտերլեյկին 10 (IL-10): Դրանք սկսում են ազդանշանի փոխանցման ուղիները, ինչպիսիք են AKT/mTOR-ը ։ և ուղիներ, որոնք, ի վերջո, հանգեցնում են ֆիբրոբլաստների բազմացմանն ու ակտիվացմանը, որոնք արտաբջջային մատրիցը կուտակում են շրջակա շարակցական հյուսվածքի մեջ։
Հյուսվածքների վերականգնման այս գործընթացը բարդ գործընթաց է՝ արտաբջջային մատրիցայի (ECM) սինթեզի և քայքայման խիստ կարգավորմամբ, ինչը ապահովում է հյուսվածքների նորմալ կառուցվածքի պահպանումը։ Այնուամենայնիվ, ամբողջ գործընթացը, թեև անհրաժեշտ է, կարող է հանգեցնել առաջադեմ անդառնալի ֆիբրոտիկ արձագանքի, եթե հյուսվածքի վնասվածքը ծանր է կամ կրկնվող, կամ եթե վերքի բուժման արձագանքն ինքնին ապակարգավորվում է ։
Անատոմիական գտնվելու վայր
Ֆիբրոզը կարող է առաջանալ մարմնի բազմաթիվ հյուսվածքներում, սովորաբար բորբոքման կամ վնասման հետևանքով
Երիկամ
Երիկամում բջջային ծերացման ինդուկցիան CYR61-ը ֆիբրոզը սահմանափակելու հնարավոր թերապիա է ։
Սիրտ
Սրտամկանի ֆիբրոզը հիմնականում ունի երկու ձև.
Բրովալլեի ճակատամարտ
Բրովալլեի ճակատամարտ (շվեդ. Slaget vid Bråvalla), կիսալեգենդար ճակատամարտ, որը տեղի է ունեցել արևելյան Շվեդիայի տարածքում և նկարագրված է սկանդինավյան միջնադարյան գրականության տարբեր աղբյուրներում։ Բրովալլեի ճակատամարտը տեղի է ունեցել 8-րդ դարում այժմյան Շվեդիայի Էստերգյոտլանդ բնակավայրի տարածում։ Այդ ճակատամարտը հիշատակվում է տարբեր սկանդինավյան սագաներում (ասք) (օրինակ իսլանդական «Հերվյորի և Հեյդրեկեի մասին» (իսլ. Hervarar saga ok Heiðreks) սագայում, դանիացի պատմիչ Սաքսո Գրամմատիկուսի (լատ. Saxo Grammaticus) «Գործք դանիաց» (լատ. Gesta Danorum) աշխատությունում, ինչպես նաև Ռյոկայում գտնված քարե արձանագրության վրա։ Ճակատամարտի ճշգրիտ վայրը հայտնի չէ, քանի որ տարբեր սագաներում տարբեր վայրեր են հիշատակվում:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դանիայի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Շվեդիայի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Ճակատամարտեր այբբենական կարգով
Բարսովո (այլ կիրառումներ)
Բարսովո, կարող է վերաբերել՝
Սերբերեն
Սերբերենը (српски՝ սըրբսկի) պատկանում է հնդեվրոպական լեզուների ընտանիքի սլավոնական ենթախմբի սերբո-խորվաթական խմբին։ Սերբերեն խոսում են աշխարհում 12 միլիոն մարդ։ Սերբերենը պետական լեզու է Սերբիայում (ներառյալ Կոսովո), Մոնտենեգրոյում և Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Ըստ աշխարհի լեզուների դասակարգման սերբերենը 75-րդն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սլավոնական լեզվախումբ Կատեգորիա:Սերբերեն
Արկունիս
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
(2053) Նուկի
(2053) Նուկի (Nuki), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Ռիչարդ Վեստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,800884 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3998 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,202 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1712,15 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,210262 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,5° անկյուն։
Նուկի աստերոիդը պատկանում է Գեֆյոնի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 766 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,74 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,82 ա. մ.-ի վրա։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Գեֆյոնի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1976 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ռիչարդ Վեստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գվոզդիկովկա (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
Գվոզդիկովկա (Гвоздиківка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գվոզդիկովկա գյուղում բնակվում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կոնսեյսան դու Մատու Դենտրուի գավառ
Կոնսեյսան դու Մատու Դենտրուի գավառ (Microrregião de Conceição do Mato Dentro) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Մինաս Ժերայս նահանգի մեջ։ Մտնում է Ագլոմերացիա նահանգի Բելու Օրիզոնտի մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 88 449 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 6853,892 կմ²։ Բնակչության խտությունը 12,9 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի գավառներ
Կոզմոդեմյանսկոե (գյուղ, Գրախովսկի շրջան)
Կոզմոդեմյանսկոե (Козьмодемьянское), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 1984 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի բնակավայրեր
Մշակութային հեռուստաալիք (Ադրբեջան)
Mədəniyyət TV (Mədəniyyət TV), Ադրբեջանական հեռուստաալիք պետական AzTV հեռուստաընկերության կազմում։ Հեռարձակվում է 2011 թվականի փետրվարի 14-ից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Մշակութային հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Ադրբեջանալեզու հեռուստաալիքներ
Ադլան Կացաև
Ադլան Զելիմխանովիչ Կացաև, ռուս ֆուտբոլիստ ՍԿԱ Խաբարովսկ ակումբի կիսապաշտպան։
Գործունեություն
Կացաևը համարվում է Թերեք ֆուտբոլային ակումբի սան, որտեղ սկսել է իր պրոֆեսիոնալ կարիերան 2005 թվականին։ Իր նորամուտը տոնել է 2005 թվականի նոյեմբերի 19-ին Պրեմիեր լիգայում՝ 30-րդ տուրի ժամանակ Տոմ ակումբի դեմ խաղում (0:2), դուրս է եկել փոխարինման 64-րդ րոպեին։ Այդպես, այդ մրցաշրջանում անցկացրել է 28 խաղ ակումբի նորամուտային հավաքականում, որի կազմում խփել է 2 գոլ։
Շուտով Թերեք ակումբը դուրս է թռել Պրեմիեր լիգայից, հաջորդ երկու մրցաշրջաններում թիմը անցկացրել է առաջին դիվիզիոնում։ 2007 թվականին թիմի հետ միասին դարձել է առաջնության արծաթե մրցանակակիր։ 2007 թվականի մրցաշրջանի մի մաս վարձավճարով տեղափոխվել է «Հարավ»՝ տարածաշրջանի երկրորդ դիվիզիոնի Կավկազտրանսգազ-2005 ակումբ։ 2013 թվականի հուլիսի 23-ին դարձել է առաջնության արծաթե մրցանակակիր վարձավճարային հիմունքներով։
2014 թվականին վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է Գդանսկի Լեխիյա ակումբ, սակայն ձևակերպել է դուբլ լեհական թիմում։ 2016 թվականին խաղացել է ՍԿԱ Խաբարովսկ ակումբում, 2017 թվականին վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է մախաչկալյան Անժի ակումբ, իսկ 2018 թվականի հուլիսին լիարժեք պայմանագիր է կնքել ակումբի հետ ։
Ակումբային վիճակագրություն
2017 թվականի սեպտեմբերի 23-ի դրությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Բարսուչիխա (այլ կիրառումներ)
Բարսուչիխա, կարող է վերաբերել՝
Նոյն իջնում է Արարատից
Նոյն իջնում է Արարատից, Հովհաննես Այվազովսկու 1889 թվականին նկարած երփնագիրը։ Պատկերված է Հին կտակարանից հատված, երբ Նոյը Համաշխարհային ջրհեղեղից հետո իջնում է Արարատ սարից։ Սարից նրա հետ իջնում են նրա որդիները, իր կինը, որդիների կանայք և բազմաթիվ կենդանիներ, որոնք փրկվել էին Նոյի կառուցած տապանի շնորհիվ։
Սյուժե
Սյուժեն Աստվածաշնչյան պատմություն է։ Նոյն իր ժամանակի միակ արդար և աստվածապաշտ մարդն էր։ Այդ պատճառով, երբ Աստված վճռեց ջրհեղեղով պատժել մարդկանց, Նոյին պատվիրեց մի տապան շինել և վերցնելով իր ընտանիքը, ինչպես նաև բոլոր տեսակի կենդանիներից՝ մտնել նրա մեջ՝ աշխարհակործան պատուհասից փրկվելու համար։ Երբ ջուրն սկսում է կամաց-կամաց հետ քաշվել, Նոյի տապանը հանգրվանում է Արարատ լեռան վրա։ Ջրհեղեղի դադարից հետո Նոյը զոհասեղան է պատրաստում Արարատ լեռան վրա և գոհության պատարագ-ողջակեզ մատուցում Աստծուն, և դրանից հետո իր ընտանիքի և կենդանիների հետ իջնում Արարատից։ Այս իջնելու պահն է պատկերել Հովհաննես Այվազովսկին։
Կոմպոզիցիա
Հովհաննես Այվազովսկին Մեծ ջրհեղեղից հետո կտավում ճնշող դատարկություն է պատկերել, որի ֆոնին վեհությամբ բարձրանում է Արարատ լեռը։ Սարից իջնող մարդկանց փոքր ֆիգուրներն ու Արարատի մեծությունը կարծես հաստատում են բիբլիական անխուսափելիությունը։ Մարդկանց խումբը շարքով դեպի ձախ է գնում, նրանցից անջատ հայրապետական խումբը թեքվել է աջ ։
Ցուցադրություն
Նկարը առաջին անգամ ցուցադրվել է Փարիզում, հետո Այվազովսկին այն նվիրել է Նոր Նախիջևանի դպրոցին։ 1921 թվականին՝ քաղաքացիական պատերազմի տարիներին, Մարտիրոս Սարյանը այն բերել է Երևան ։ Այժմ նա ցուցադրվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Այվազովսկու նկարներ Կատեգորիա:Հին Կտակարան Կատեգորիա:Արարատ Կատեգորիա:1889 նկարներ Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Գոռ Վարդանյան (ռեկտոր)
Գոռ Պատվականի Վարդանյան, հայ ճարտարագետ, Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի ռեկտոր ։ Տեխնիկական գիտությունների թեկնածու (2017) ։
Կրթություն
1998-2003թթ. սովորել է Վիլյամ Սարոյանի անվան թիվ 138 միջնակարգ դպրոցում։
2003-2008թթ. սովորել է ԵՊՀ-ին առընթեր Արտաշես Շահինյանի անվան ֆիզիկամաթեմատիկական հատուկ դպրոցում։
2008-2012թթ. սովորել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի (Պոլիտեխնիկ), ներկայիս Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան Քոմփյութերային համակարգերի և ինֆորմատիկայի ֆակուլտետում, Ճարտարագիտության բակալավրի աստիճան, «Ինֆորմատիկա և հաշվողական տեխնիկա» մասնագիտությամբ, դիպլոմ՝ գերազանցության։
2012-2014թթ. սովորել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի (Պոլիտեխնիկ), ներկայիս Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան Քոմփյութերային համակարգերի և ինֆորմատիկայի ֆակուլտետում, Ճարտարագիտության մագիստրոսի աստիճան, «Ինֆորմատիկա և հաշվողական տեխնիկա» մասնագիտությամբ, դիպլոմ՝ գերազանցության։
2014թ. մասնակցել է Մեծ Բրիտանիայի «Լիվերպուլ» ամառային դպրոցի դասընթացներին։
2016թ․ ավարտել է ՀՀ Պետական կառավարման ակադեմիայի «Հանրային ֆինանսների կառավարում» մասնագիտության մագիստրոսի կրթական ծրագիրը։
2014-2017թթ․ սովորել է Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի Էներգետիկայի և էլեկտրատեխնիկայի ինստիտուտի ասպիրանտուրայում, Ճարտարագետ հետազոտողի որակավորում, Ե․14․04-Վերականգնվող և այլընտրանքային էներգիայի աղբյուրներով էներգետիկ կայանքներ մասնագիտությամբ։
2017թ. հուլիսի 7-ին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Լուսաթափանց ֆրենելային կայուն խտարարներով արևային ֆոտոէլեկտրական կայանների մշակումը» թեմայով և 2017 թ-ի սեպտեմբերի 1-ին ՀՀ Բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովի Էներգետիկա-043 մասնագիտական խորհրդի որոշմամբ ստացել է տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։
2017թ․ գերազանց ավարտել է Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի «Վերականգնվող և այլընտրանքային էներգիայի աղբյուրներով էներգետիկ կայանքներ» բաժինը
Աշխատանքային գործունեություն
2015թ. հուլիսի 24-ից մինչև 2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ը եղել է «Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան» հիմնադրամի Ռեկտորի տեղակալ։
2020թ. հունվարի 1-ից 2021թ․ մայիսի 5-ը եղել է ՀԱՊՀ Պրոռեկտոր, աշխատակազմի ղեկավար։
2020թ. հունվարի 1-ից 2021թ․ մայիսի 5-ը ՀԱՊՀ Ընդունելության կենտրոնի ղեկավար (համատեղությամբ)։
2013-2017թթ․ TEMPUS – Enhancing Students Participation in Quality Assurance in Armenian HE (ESPAQ) Ծրագրի ղեկավար։
2017-2018թթ․ Երևանի ավագանու անդամ ։
2021թ․ մայիսի 3-ի 703 - Ա որոշմամբ, Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը «Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան» հիմնադրամի ռեկտորի պաշտոնում հաստատել է Գոռ Պատվականի Վարդանյանին ։
Գիտական գործունեություն
01․02․2016-31․12․2017թթ., 01․10․2018-31․08․2020թթ․ ՀԱՊՀ գիտաշխատող է, թվով 16 գիտական աշխատանքի (11 հոդված, 4 արտոնագիր և 1 մեթոդական) հեղինակ է։
Հանրային գործունեություն
2018թ. նոյեմբերի 30-ին ընտրվել է ՀՀ Հանրային խորհրդի Սոցիալական հարցերի հանձնաժողովի նախագահ, ՀՀ Հանրային Խորհրդի անդամ
Հասարակական գործունեություն
2009-2014թ․ եղել է ՀՊՃՀ ՔՀ ԵՎ Ի ֆակուլտետի անդամ։
2010-2012թ․ եղել է ՀՊՃՀ ՔՀ ԵՎ Ի ֆակուլտետի Ուսանողական խորհրդի նախագահ։
2010-2014թ․ եղել է ՀՊՃՀ Գիտական խորհրդի անդամ։
2011-2014թ․ եղել է ՀՊՃՀ Կառավարման խորհրդի անդամ։
2011-2012թ․ եղել է ՀՀ Ազգային ժողովին կից երիտասարդական խորհրդարանի առաջին գումարման պատգամավոր` Սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովում ։
2012թ․ եղել է ՀՊՃՀ Ուսանողական խորհրդի նախագահի պաշտոնակատար։
2012-2014թ․ եղել է ՀՊՃՀ Ուսանողական խորհրդի նախագահ, այնուհետև 2014-2017թթ․ ՀԱՊՀ Ուսանողական խորհրդի նախագահ։
2012-2017թ․ եղել է ՀՀ Ազգային ժողովին կից երիտասարդական խորհրդարանի երկրորդ գումարման պատգամավոր` Գյուղատնտեսության և բնապահպանության մշտական հանձնաժողովում։
2013թ․ եղել է «ԲԱԶԵ» համահայկական երիտասարդական հավաքի նարնջագույն ճակատի ղեկավար, որտեղ հաղթող է ճանաչվել։
2014թ․ առ այսօր «Պոլիտեխնիկ» ուսանողական բարեգործական հիմնադրամի Հոգաբարձուների խորհրդի հիմնադիրն ու նախագահն է։
2014թ․ առ այսօր ՀԱՊՀ Գիտական խորհրդի անդամ։
2015-2019թ․ եղել է «Որակի ապահովման ազգային կենտրոն» հիմնադրամի Հոգաբարձուների խորհրդի անդամ ։
2016-2017թ․ եղել է «Միասնության ուժ» ուսանողական-երիտասարդական, ռազմահայրենասիրական հավաքի տնօրեն ։
2018թ. նոյեմբերի 30-ին ընտրվել է ՀՀ Հանրային խորհրդի Սոցիալական հարցերի հանձնաժողովի նախագահ, ՀՀ Հանրային Խորհրդի անդամ ։
Հասարակական պարգևներ և մրցանակներ
2013թ․ արժանացել է Հայաստանի ուսանողական ազգային ասոցիացիայի «Ազգային ուսանողական մրցանակաբաշխություն-2013»-ի տարվա լավագույն ուսանող «Գրան Պրի» մրցանակի։
2017թ. պարգևատրվել է ՀԱՊՀ Ուսանողական խորհրդի «Ոսկե Շքանշան»-ով ։
2019թ․ արժանացել է ՀԱՊՀ Ուսանողական խորհդրի «Պատվավոր նախագահ» կոչմանը։
Պետական պարգևներ և մրցանակներ
2014թ. պարգևատրվել է ՀՀ Ազգային ժողովի Պատվոգրով։
2016թ. պարգևատրվել է Երևանի քաղաքապետի «Ոսկե մեդալ»-ով ։
2018թ. պարգևատրվել է Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի «Ոսկե հուշամեդալ»-ով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռեկտորներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ճարտարագետներ Կատեգորիա:Երևանի ավագանու 3-րդ գումարման անդամներ __INDEX__ __ՀՂՈՒՄ_ՆՈՐ_ԲԱԺՆԻ_ՎՐԱ__
Ակրեդասով
Ակրեդասով (Акредасов), խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Ապշերոնսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Ապշերոնսկի շրջանի բնակավայրեր
Տեսնովկա (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)
Տեսնովկա (Теснівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1670 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տեսնովկա գյուղում բնակվում էր 394 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2282 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 172,66 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1670 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նեդվիգովկա (Մյասնիկովի շրջան)
Նեդվիգովկա (Недвиговка), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մյասնիկովի շրջանում։ Նեդվիգովսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Քրիսթալ Ռիդ
Քրիսթալ Ռիդ (Crystal Reed, ), ամերիկացի դերասանուհի և մոդել։ Հայտնի է դարձել «Պատանի գայլը» հեռուստասերիալի շնորհիվ, որտեղ մարմնավորել է Էլլիսոն Արջենթին։
Կենսագրություն
Ռիդը մեծացել է Միչիգան նահանգի՝ Ռոուզվիլլ քաղաքում։ Նա դեռ փոքրուց զբաղվել է պարերով, և եղել է պարային խմբի կապիտան ավագ դպրոցում։ Եղել է իր տեղական թատրոններից մեկի ակտիվ անդամներից մեկը և նկարահանվել է «Էննի» և «Ջութակահարը տանիքին» մյուզիքլներում։ Սովորել է «Ուեյն Սթեյթ Համալսարանում»։ Նա տեղափոխվել է Չիկագո և նկարահանվել է մի քանի տեղական սերիալներում։ 2008 թվականի դեկտեմբերին տեղավոխվել է Հոլլիվուդ, որպեսզի շարունակի իր դերասանական կարիերան։ 2010 թվականին նկարահանվել է սերիալներում, ինչպիսիք են՝ ՀՏՀ։ Հանցագործական Տեսարանների Հետաքննություն, ՀՏՀ։ Նյու-Յորք, Րիզզոլին և Այլսլեսը։ 2011 թվականին խաղացել է Էլլիսոն Արջենթի կերպարը՝ Պատանի գայլը հեռուստասերիալում։
Անձնական կյանք
Հանդիպել է «Պատանի գայլը» սերիալի դերասան Դենիել Շերմենի հետ, սակայն զուգը 2013 թվականի հունիսին բաժանվել է։ Այժմ հանդիպում է Դարրեն ՄքՄուլլենի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ լեհական սերմամբ
Ջունմերե
Ջունմերե (ჯუნმერე), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Լանչխութի շրջանում։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 120 մետր բարձրության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 146 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։
Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Լանչխութի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։
Յուհտռի
Յուհտռի (Ühtri), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Կեինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 24 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հիյումա նահանգի Կեինա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սյունիք (նահանգ)
Սյունիք, գրաբար՝ Սիւնիք, Մեծ Հայքի իններորդ նահանգը։ Սյունիք աշխաևհը հնում հայտնի էր երկու անունով՝ Սյունիք կամ Սիսական։ Արևմուտքում և հյուսիս–արևմուտքում սահմանակցում էր Այրարատին, հյուսիս–արևելքում և արևելքում՝ Արցախին, հարավում և հարավ–արևելքում՝ Վասպուրականին։ Սյունիքը հանդիսանում է Մեծ Հայքի թագավորությա միակ աշխարհը, որի տարածքը գրեթե ամբողջությամբ մտնում է ՀՀ և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրախետության կողմից վերահսկվող տարածքների մեջ։  Սյունիքի աշխարհացույցյան նկարագրությունը, համեմատած Այրարատի, Ծոփքի, Տավրուբփրանի և Վասպուրականի հետ, առանձին մանրամասնությամբ աչքի չի ընկնում, սակայն այդ բացը մեծապես հաղթահարվում է մի այնպիսի արժեքավոր սկզբնաղբնուրով, ինչպիսին է Ստեփանոս Օրբելյանի «Պատմութիւն նահանգին Սիսական« աշխատությունը։
Աշխարհագրական դիրք
Սյունիքը, խիստ լեռնային տարածք է։ Սյունիքը տարածվում է Փոքր Կովկաս լեռնասիստեմի հարավ-արևելյան հատվածի շրջանում։ Սյունիքի մի զգալի մասը ապառաժոտ տարածություն է, բայց այնտեղ կան այնպիսի շրջաններ, որոնք հողակլիմայական տեսակետից շատ նպաստավոր են երկրագործության այդ թվում նաև արհեստագործության համար։ Սյունիքի սահմանն Աղավնո գետի ակունքների մոտ թեքվում էր գրեթե արևմուտք և հասնում Սյունյաց լեռների հյուսիսային հատվածին։ Սյունիքը տարածվում է հին Հայաստանի հյուսիս-արևելյան մասում։ Հյուսիս-արևմտյան մասում Այրարատյան աշխարհից բաժանված էր Գեղամա լեռներով, հարա-արևմտյան սահմանն անցնում էր Վայող ձորի՝ այժմ Վայք լեռնաշղթայից դեպի հարավ տարածվող լեռնաճյուղերի հարավային ծայրերով։
Վարչական բաժանում
X-րդ դարում Սյունիքում կատարվում են տարածքային և վարչաքաղաքական մեծ փոփոխություններ։ Սյունիքն ուներ հետևյալ 12 գավառները.
Արևիք
Արևիքը Սյունիքի ամենահարավային գավառն էր։ Արևիք անունը հնագույն ծագում ունի, այն կապված է հավանաբար նույնանուն ցեղի Արև աստծու անվան հետ։ Սյունքի ամենափոքրիկ գավառներից մեկն է։ Տարածքը համարյա համընկնում է Մեղրի գետի ավազանին։ Արևիքը հնում կազմում էր Գողթնի մի մասը, իսկ հետագայում անջատվելով՝ միացել Սյունիքին։ Այս գավառը 1226թվականին ավերվել է Էմիր Հարունի կողմից։ Վերջինս դեռ 1158թվականին գրավել էր Մեղրին։
Կովսական
Կոչվում է նաև Կուսական,Կոսական և Գրհամ՝ համանուն գլխավոր բերդի անունով։ Հիմնականում տարածված էր այժմյան Ծավ գետի ավազանում և Ողջի աջակողմյան մի շարք վտակների՝ Բեխ, Վաչագան, Գեղանուշ և այլ գետակներ, շրջաններում։ Կովսականում մինչև XIII դարը եղած պատմաաշխարհագրական վայրերից նշանավորը Գրհամ բերդն է, որը գոյություն է ունեցել X-XII դարերում։ Այդ բերդը հավանաբար գտնվում էր այժմյան Ղափան-Մինջևան երկաթագծի Շարիբլու կայարանի դիմացց, Ողջի գետի ձախ կողմում, դրանից ոչ հեռու։
Ձորք
Ձորք գավառը տարածվում է Կապան գետի վերին հոսանքի շրջանում։ XI դարից սկսած կոչվեց Կապան, այնտեղ գտնվող Կապան քաղաքի անունով։ Ձորքը ամենալեռնոտ շրջանն է Սյունիքի։ Նրա մի զգալի մասը այժմ էլ ծածկված է խիտ անտառներով։ Ձորքում կային մի շարք պատմաաշխարհագրական մի շարք նշանավոր վանքեր։
Ծղուկք
Ծղուկք գավառը սահմանափակված էր արևլքից Աղահեջքով և Հաբանդով, արևմուտքից՝ Ճահուկով և Վայոց ձորով, որոնց հետ ունեցած սահմանն անցնում էր Սյունյաց լեռների ջրբաժան գժով։ Ծղուկք անունը հավանաբար էթնիկական ծագում ունի։ Սյունյաց իշխանների ոստանն այստեղ գտնվելու շնորհիվ այս գավառը հաճախ կոչվում էր նաև Սյունիք կամ Սիսական։ Ծղուկքի Շաղատ գյուղաքաղաքը Սյունյաց իշխանների իշխանանիստն էր, ինչպես նաև Սյունիքի եպիսկոպոսանիստը։
Հաբանդ
Հաբանդ գավառը, հին ժամանակներում շատ քիչ ծանոթ է եղել մեր պատմիչներին։ «Աշխարհացոյցի» մեջ հիշատակված է երկու Հանադ։ Դրանցից մեկը գտնվում է Սյունիքու, մյուսը՝ Արցախում։ Տաթևի վանքին տրվող հին ցուցակում Հաբանդ գավառի տակ հիշատակվումէ 79 գյուղ։ Ավադության համաձայն Ձագիկ նահապետը Հաբանդ գավառում կառուցել է մի բերդ և այն անվանել է Ձագեձոր կամ Հաբանդի բերդ, իսկ այն ձորը, որտեղ գտնվում էր բերդը, իբր նրա անունով էլ կոչվեց «Ձագեձոր»։
Երնջակ
Այս գավառը տարածվում էր Երնջակ այժմ՝ Ալինջա-չայգետի ավազանում։ Այն շրջապատված էր Գողթն,Ծղուկք, Ճահուկ և Նախիջևան գավառներով։ Երնջակի հարավային մասը հնագույն ժամանակներից ի վեր եղել է ընտիր մրգերով հարուստ՝ ծիրանով, նռով, թուզով, տանձով և այլն։ Երնջակ անվան վերաբերյալ Օրբելյանի մետ բերված է մի ավանդույթ, ըսռ որի այդ անունը ծագել է իբր Սյունյաց տիկիներից մեկի՝ երինջիկի անունից։
Ճահուկ
Ճահուկը գտնվում է Երնջակից հյուիս-արևմուտք։ Նա սահմանափակված էր հյուսիսից Վայոց ձորով և Ծղուկքով, հարավ-արևլքից և հարավից, Երնջակով և Նախիջևանով, իսկ արևմուտքից Այրարատի Շարուր գավառով։
Աղահեջք
Այս գավառի մասին շատ քիչ տեղեկություններ կան, այն եղել է ընդարձակ մի գավառ։ Տարածվում էր Սյունիքի հյուսիս-արևելյան մասում և սահմանագծված էր Արցախի Ծար և Սյունիքի Ծղուկք ու Հաբանդ գավառներով։ Տաթևի եպիսկոպոսական հարկացուցակում Աղահեջքի տակ հիշատակվում է 43 բնակավայր։
Վայոց ձոր
Վայոց ձորը Սյունիքի առավել նշանավոր գավառներից մեկն է; Վայոց ձորի ու այնտեղ միշարք վայրերի մասին մեր և օտար աղբնյուրներում կան բազմաթիվ հիշատակություններ։ Վայոց ձորը Վարդան աշխարհագրի մոտ կոչվում է Եղեգյաց ձոր անունով, այն լեռնային, ջրառատ գավառ է, ունի բերրի հողեր։ Միջին դարերում Վայոց ձորում բնակավայրերը մեծ թիվ են կազմել՝ 91 բնակավայր։
Գեղարքունիք
Գեղարունիք գավառը գրավում էր Գեղամա լճի ավազանի խոշորագույն մասը, սկ ավազանի մյուս փոքր մասը կազմում էր Սոդք գավառը։ Գեղարքունիքը տարածվում էր լճի ավազանի հյուսիս-արևմտյան կողմում, իսկ Սոդքը հարավարևելյան։ Անունը կապում է ավանդական Գեղամի անվան հետ։
Սոդք
Տարածվում էր Գեղամա լճի հարավարևելյան և արևելյան կողմերում։ Իր տարածքով գրեթե համընկնում էր այժմյան Մարտունուն շրջանի մի մասին և Վարդենիսի։ Դաշտային է, արգավանդ հողերով և սառնորակ ջրերով։ Այստեղ հնագույն ժամանակներից շահագործման են ենթարկվել Զոդի լեռնանցքի մոտ գտնվող ոսկու հանքերը։
Պատմական տեղեկանք
Սյունիքի թագավորության մայրաքաղաքը սկզբնական շրջանում Շաղատ գյուղաքաղաքն էր, իսկ արդեն X-րդ դարից դառնում է Կապան քաղաքը։ Մ.թ.ա. I հազարամյակում Սյունիքի տարածքում բնակվել են բազմաթիվ ցեղեր, որոնք մ.թ.ա.VIIIդ. սկզբից աստիճանաբար ներառվել են Վանի թագավորությանքաղաքական ազդեցության ոլորտը։ Սյունիքի բնակչության բացարձակ մեծամասնությունը կազմում են հայերը։ Վանի թագավորությանարքաները Սյունիքի տարածքում ծավալել են շինարարական աշխատանքներ, հիմնել բերդեր, քաղաքներ, ջրանցքներ։ Մ.թ.ա. VIդ. սկզբից Սյունիքի տարածքը մտել է Երվանդունիների հայկական թագավորության, իսկ մ.թ.ա. V-IVդդ.՝ Աքեմենյան Պարսկաստանի 18–րդ սատրապության մեջ։ Մ.թ.ա. IVդ. վերջին՝ հունա–մակեդոնական արշավանքներից հետո. Սյունիքի տարածքն ընդգրկել է անկախությունը վերականգնած Երվանդունիների հայկական թագավորության, րսկ մ.թ.ա. 189–ից՝ Մեծ Հայքի Արտաշեսյանների թագավորության կազմում։ Մեծ Հայքում Արշակունիների հաստատումից հետո, ձևավորվել է Սյունիքը։ Սյունիքի իշխանությունը եղել է Մեծ Հայքի ամենազոր նախարուրությունը, նրանք վարել են կարևոր պաշտոններ, եղել Հայոց բանակի արևելյան զորաթևի հրամանատարներ, առժամանակ զբաղեցրել Աղձնիքի բդեշխական աթոռը։ Սյունիքի բնակչության հիմնական զբաղմունքը կազմում էին գյուղատնտեսության երկու կարևոր ճյուղերը՝ երկրագործությունն ու անասնապահությունը։
Մեծ Հայքի բաժանումից հետո
Մեծ Հայքի թագավորության 387–ի բաժանումից հետո Սյունիքը ենթարկվել է Սասանյան Պարսկաստանի գերիշխանությանը։ 440–ական թթ. Սյունիքի իշխան Վասակ Սյունին նշանակվել է Հայոց մարզպան։ Չնայած վերջինս Վարդան Մամիկոնյանի ապստամբության ժամանակ համագործակցել է Պարսից արքունիքին, սակայն Սյունիքի բնակչության մեծ մասը մասնակցել է ազատագրական պայքարին։ 571–ին Սյունիքը հանվել է Հայաստանի մարզպանության կազմից և, որպես առանձին շահր, մտցվել Ատրապատականի մեջ։ Վարչական այս կացությունը գոյատևել է մինչև արաբական արշավանքները։ VIIIդ. սկզբից՝ արաբական տիրապետության ներքո, Սյունիքը մտել է Արմինիա երկրամասի կազմի մեջ։ Արաբական տիրապետության շրջանում Սյունիքի իշխանությունը կարողացել է պահպանել գոյությունը, նույնիսկ զգալիորեն ուժեղացել, զարգացել են ավատատիրական հարաբերությունները։
Արաբական տիրապետության շրջանում
826-827–ին խուրամյան զորամասերն ահավոր ավերածության են ենթարկվել Բաղքն ու Գեղարքունիքը, կոտորել բնակչությունը։ Հայ Բագրատունիների թագավորության ստեղծումից հետո Սյունիքի իշխանությունները մտել են նրա մեջ։ Xդ. 70-80–ական թթ. Սյունիքի քաղաքական կենտրոնն աստիճանաբար տեղափոխվել է հարավ և գահերեցությունն անցել է Բաղքի գահակալ Սմբատ Ա–ին, որն 987–ին Սյունիքը հռչակել է թագավորություն։ 1103–ին սելջուկյան թուրքերը ավերել են Սյունիքի Կապան մայրաքաղաքը։ 1170–ին վերացել է Սյունիք թագավորությունը։ 913թվականին Յուսուֆն իր արշավանքների ժամանակ Նախիջևանը տալիս է Արծրունիներին և նույն թվականին գրավում և Գողթնում կազմակերպված արաբական էմիրությանն է տալիս Երնջակ բերդն ու նրա շուրջը տարածվող համանուն գավառը, որը մինչ այդ մտնում էր Սյունիքի կազմի մեջ։
Զաքարյանների օրոք
Սյունիքը իր հզորության գաագաթնակետին հասավ XI դարի երկրորդ կեսին, սակայն նույն դարի վերջիղ սկսած ստիպված էր համառ մարտեր մղել սելջուկյան նվաճողների դեմ։ Սելջուկներին հաջողվում է 1103թվականին ավերել թագավորության մայրաքաղաք Կապանը, ապա մեկը մյուսի հետևից գրավել նրա գավառները։ 1170թվականին սելջուկները գրաբում են Սյունիքի թագավորության վերջին բերդը՝ Բաղաբերդը, որը 1103թվականից սկսած դարձել էր մայրաքաղաք։ Սյունքի թագավորությունը պատմական ասպարեզից վերանում է։ XIIIդ. սկզբին Զաքարյանների գլխավորությամբ, Սյունիքը ազատագրել են սելջուկյան տիրապետությունից։ Սյունիքուն հաստատվել են երկու նոր իշխանական ընտանիքներ. Օրբելյաններ և Խաղբակյաններ։ 1230-ական թթ. նրանք ճանաչել են մոնղոլական գերիշխանությունը։
Նորագույն շրջանում
1720–ական թթ. Սյունիքի հայությունը ապստամբել է պարսկական տիրապետության դեմ։ Ապստամբության գլուխ անցած Դավիթ Բեկը ազատագրել է հարավային Սյունիքը և հիմք դրել ինքնուրույն իշխանության։ Նա հաջող կռիվներ է մղել նաև օսմանյան թուրքերի դեմ, որոնք 1725-27–ին փորձել են գրավել Սյունիքը։ 1730–ին շարժումը անկում թ ապրել։ 1826-28–ի ռուս–պարսկական պատերազմից հետո Սյունիքի ամբողջ տարածքը միացվել է Ռուսաստանին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիք նահանգ
Արմաշեն
Արմաշեն, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
31 կանալ
31 կանալ (31 канал), Ղազախստանի մասնավոր հեռուստաալիք։ Հեռարձակումը սկսել է 1992 թվականի ապրիլի 12-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ղազախստանի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Ղազախալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Ռուսալեզու հեռուստաալիքներ
Կոզյատնիկի
Կոզյատնիկի (Козятники), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 22 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
(9920) Բագնուլո
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,784121 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6665 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9018 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1696,8 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,212164 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,26° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(I Can’t Get No) Satisfaction
«(I Can’t Get No) Satisfaction» , The Rolling Stones բրիտանական ռոք խմբի երգ։ Դրա հեղինակներն են Միք Ջագերը և Քիտ Ռիչարդսը։ 2000 թվականին երգգը գլխավորել է VH1 ալիքի «Մեծագույնը․ 100 մեծագույն ռոքնռոլ երգեր» ցանկը, իսկ 2004 թվականին Rolling Stone ամսագիրը տեղադրել է երգը երկրորդ հորիզոնականին իր բոլոր ժամանակների լավագույն երգերի ցանկում ։ 2001 թվականին կոմպոզիցիան ներառվել է «Դարի երգեր» սիմվոլիկ ցանկում, որը ստեղծվել է Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի (RIAA) հարցման արդյուքներով։
1965 թվականի մայիսին երգը առաջին անգամ թողարկվել է որպես սինգլ ԱՄՆ-ում, իսկ հուլիսին ներառվել Out of Our Heads ալբոմի ամերիկյան տարբերակում։ Սինգլը թույլ է տվել The Rolling Stones խմբին բարձրանալ առաջին հորիզոնական Billboard Hot 100 չարթում ։ Մեծ Բրիտանիայում «(I Can’t Get No) Satisfaction» սինգլը թողարկվել է 1965 թվականի օգոստոսին և օգնել խմբին չորրորդ անգամ գլխավորել բրիտանական չարթերը ։
Տեսահոլովակ
Վիրջինիա նահանգի Հեմփթոն Ռեուդսում կայացած կենդանի ելույթը 1981 թվականին թողարկվել է որպես պաշտոնական տեսահոլովակ։
Մշակույթում
Երգի տարբեր մասերն օգտագործվել են «Երգծային ուղի» (1971), «Ապոկալիպսիսը հիմա» (1979), «Առանց կոմպրոմիսների» (1986), «Կյանք կամ դրա նման ինչ-որ բան» (2002) ֆիլմերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բրիթնի Սփիրսի երգեր Կատեգորիա:2000 սինգլներ Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Ալիս Մանրո
Մանրոյի պատմվածքներում գործողությունները մեծ մասամբ ծավալվում են Օնտարիո նահանգի հարավ-արևմուտքում` Հուրոն շրջանում։ Մանրոն ուսումնասիրում է մարդկային խճճված պատմություններ` դրանք ներկայացնելով պարզ արձակ ոճով։ Նրա բազմաթիվ պատմվածքները հեղինակին ապահովել են մեր ժամանակների լավագույն գրողներից մեկի համբավը, իսկ Սինթիա Օզիքը նրան անվանել է «մեր Չեխով» ։ Իր ստեղծագործական երկար տարիների ընթացքում Ալիս Մանրոն արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների. 2013 թ. Նոբելյան Գրական մրցանակի` «ժամանակակից կարճ պատմվածքի ժանրում վարպետության համար», 2009 թ.` Բուքերյան միջազգային մրցանակի` ստեղծագործական ամբողջ գործունեության համար։ Բացի այդ` երեք անգամ արժանացել է Կանադայի Գլխավոր կառավարչի մրցանակին , 1996 թ. պարգևատրվել է Կանադայի Գրողների վստահության Մարիան Էնգել մրցանակով, իսկ 2004 թ.` Գրողների վստահության Ռոջըրս մրցանակով` «Փախուստի» համար։
Վաղ տարիներ
Մանրոն սկսել է գրել դեռահասության տարիներին, իսկ արդեն 1949 թ. ընդունվել է Վեսթերն Օնտարիո hամալսարանի անգլերենի և լրագրության բաժինը։ Առաջին անգամ` 1950 թ., տպագրվել է նրա «Ստվերի չափումները» պատմվածքը ։ 1951 թ. Մանրոն ընդհատել է ուսումը համակուրսեցու` Ջեյմս Մանրոյի հետ ամուսնանալու համար ։
Այդ տարիներին Ալիս Մանրոն աշխատում էր որպես մատուցող, գրադարանավար, պլանտացիայում ծխախոտ հավաքող։
Անձնական կյանք
Ալիս Մանրոն 1951 թ. ամուսնացել է Ջեյմս Մանրոյի հետ։ Նրանց դուստրերը` Շիլան, Քեթրինը և Ջեննին, ծնվել են համապատասխանաբար 1953 թ., 1955 թ. և 1957 թ.: Քեթրինը մահացել է ծննդից 15 ժամ անց։
Մանրոները 1960 թ. տեղափոխվել են Վիկտորիա, որտեղ բացել են ցայսօր գործող և ճանաչված «Մանրոս Բուքս» (Munro’s Books) գրախանութը։ Նրանց դուստր Անդրեան ծնվել է 1966 թ.: Ալիս և Ջեյմս Մանրոները բաժանվել են 1972 թ.:
Մանրոն վերադարձել է Օնտարիո` Վեսթերն Օնտարիո համալսարանի շնորհած կրթաթոշակով համալսարանում բնակվելու և ստեղծագործելու։ Այստեղ էլ 1976 թ. ստացել է իրավագիտության դոկտորի պատվավոր կոչումը։
Նույն թվականին Ալիս Մանրոն ամուսնացել է աշխարհագրագետ և քարտեզագետ Ջերալդ Ֆրեմլինի հետ։ Զույգը տեղափոխվել է Օնտարիոյի Քլինթոնի արվարձաններում գտնվող ագարակ, ապա որոշ ժամանակ անց` Քլինթոնում գտնվող իրենց տուն, որտեղ Ֆրեմլինը 2013 թ. ապրիլի 17-ին 88 տարեկան հասակում մահացել է ։ Մանրոն և Ֆրեմլինը Քոմոքսում` Բրիթիշ Քոլումբիայում, ունեին ևս մի տուն։
2002 թ. նրա դուստր Շիլա Մանրոն հրատարակել է իր մանկության հուշագրությունը` «Մայրերի ու դուստրերի կյանքը. Ալիս Մանրոյի հետ մեծանալիս» ։
2009 թ. հոկտեմբերին Թորոնթոյում Մանրոն հայտնել է, որ բուժում է ստացել քաղցկեղի դեմ և սրտանոթային համապատասխան վիրահատության է ենթարկվել ։
Ստեղծագործական կյանք
Մանրոյի բարձր գնահատականի արժանացած առաջին պատմվածքների ժողովածուն` «Ուրախ ստվերների պարը» (1968 թ.), արժանացել է այդ ժամանակ Կանադայում ամենաբարձր համարվող` Գլխավոր կառավարչի մրցանակին։ Դրան հաջորդել են պատմվածքների ևս երկու ժողովածուներ. 1971 թ.` «Աղջիկների և կանանց կյանքը», 1978 թ.` «Ո՞վ ես դու» ։ Վերջինս տպագրվել է նաև «Մուրացիկ սպասուհին. պատմություններ Ֆլոյի և Ռոուզի մասին Միացյալ Նահանգներում» վերնագրով և Մանրոյին բերել երկրորդ Գլխավոր կառավարչի մրցանակը։ 1979-1982 թթ. Մանրոն շրջագայել է Ավստրալիայում, Չինաստանում և Սկանդինավիայում, մասնակցել է բաց հանդիպումների ու ընթերցումների։ 1980 թ. Մանրոն Բրիթիշ Քոլումբիա և Քուինսլենդ համալսարանների կողմից կրթաթոշակներ է ստացել, որոնց շնորհիվ կարողացել է բնակվել և ստեղծագործել այս երկու համալսարանների տարածքում։ 2006 թ. Մանրոյի «Սարից գալիս է արջը» պատմվածքի հիման վրա նկարահանվել է «Նրանից հեռու» ֆիլմը, որի ռեժիսորն է Սարա Փոլլին, իսկ գլխավոր դերերում են Ջուլի Քրիսթին և Գորդոն Փինսենթը ։
Սկսած 1980 թ.` Մանրոն յուրաքանչյուր չորս տարին մեկ տպագրում է կարճ պատմվածքների ժողովածու. վերջինները լույս են տեսել 2001, 2004, 2006, 2009 և 2012 թթ.: Ալիս Մանրոյի պատմվածքները հայտնվել են նաև այնպիսի թերթերում և հանդեսներում, ինչպիսիք են` “The New Yorker”, “The Atlantic Monthly”, “Grand Street”, “Harper's Magazine”, “Mademoiselle” և “The Paris Review”: Նրա աշխատանքները թարգմանվել են տասներեք լեզվով, այդ թվում` հայերեն։
2013 թ. հոկտեմբերի 10–ին Ալիս Մանրոն ստացավ Նոբելյան գրական մրցանակ` արժանանալով «ժամանակակից կարճ պատմվածքների վարպետ» բնութագրմանը ։ Նա առաջին կանադացին է և 13–րդ կինը, որ արժանանում է այս պատվին։ Ցավոք սրտի, առողջական խնդիրների պատճառով Մանրոն չկարողացավ ներկա լինել Ստոկհոլմում անցկացվող մրցանակների շնորհման արարողությանը և անձամբ ստանալ իր մրցանակը։
Մանրոն երկար տարիներ համագործակցում է իր խմբագիր և հրատարակիչ Դագլըս Գիբսոնի հետ։ Երբ Գիբսոնը հեռացավ «Macmillan of Canada»-ից իր սեփական «Gibson Books» հրատարակչությունը հիմնադրելու նպատակով, Մանրոն Մըքմիլանին վերադարձրեց «Կյանքի առաջընթաց»-ի համար ստացած կանխավճարը և հետևեց Գիբսոնին։ Այսպիսով` Մանրոն և Գիբսոնը պահպանեցին իրենց մասնագիտական համագործակցությունը։ Մանրոն գրել է 2011 թ. հրատարակված` Գիբսոնի հուշագրության նախաբանը։ Երբ Մանրոն առողջական պատճառներով չի կարողանում ներկա լինել հասարակական հանդիպումներին, նրա փոխարեն ներկայանում է Գիբսոնը ։
Մանրոյի գործերից գրեթե 20-ը համացանցում անվճար հասանելի են, սակայն դրանք պատմվածքների առաջին տարբերակներն են             ։ Մանրոն 2003 թ–ից իր ժողովածուներում ընդգրկել և վերահրատարակել է 16 պատմվածք։ Այսպիսով` Մանրոյի որոշ գործեր հրատարակվել են 2 և ավելի տարբերակով, իսկ նրա «Հեռու քշված» և «Ատելություն, ընկերություն, սիրահետում, սեր, ամուսնություն» պատմածքներից յուրաքանչյուրը վերահրատարակվել է 4 անգամ։
Մանրոյի պատմվածքներից շատերը տեղի են ունենում Օնտարիոյի Հուրոն շրջանում։ Հեղինակի յուրահատկություններից են պատմվածքների տարածքային կենտրոնացումը և ամենագետ պատմողի առկայությունը, ով փորձում է գլուխ հանել աշխարհից։ Շատերը Մանրոյի` որպես գործողության վայր փոքրիկ քաղաքների ընտրությունը համեմատում են ԱՄՆ-ի գյուղական հարավի հետ։ Ինչպես Ուիլյամ Ֆոլքների և Ֆլանըրի Օքոնորի աշխատանքներում, Մանրոյի հերոսները բախվում են արմատավորված սովորույթներին ու ավանդույթներին, բայց ի տարբերություն հարավի գրողների կերպարների` Ալիս Մանրոյի հերոսները նվազ լարվածությամբ են արձագանքում դրանց։ Մանրոյի տղամարդ կերպարները մեծ մասամբ ներկայացնում են հասարակ մարդուն, իսկ կին կերպարները ավելի բարդ են։ Նրա գործերից շատերը պատկանում են Հարավային Օնտարիոյի Գոթիկա ժանրին։
Մանրոյի գործերը հաճախ համեմատում են պատմվածքի ժանրի մեծ վարպետների հետ։ Ինչպես Չեխովի պատմվածքներում, Մանրոյի գործերում նույնպես սյուժեն երկրորդական պլան է մղվում և «գրեթե ոչինչ տեղի չի ունենում»։ Գարան Հալքոմբը նկատել է, որ «Ամեն ինչ հիմնված է էպիֆանիկ պահի վրա` հանկարծակի լուսավորման համառոտ, աննկատ և բացահայտող դետալների վրա»։ Մանրոյի պատմվածքները պատմում են սիրո, աշխատանքի և ձախողումների մասին։ Նա Չեխովի պես զգում է ժամանակի անցողիկության ահագնությունը և մեր անկարողությունը` հետաձգելու կամ կանխելու դրա անողոք շարժումը։
Հատկապես ստեղծագործական վաղ տարիներին Մանրոն հաճախ անդրադառնում էր սեփական ընտանիքի ու հարազատ փոքրիկ քաղաքի հետ հաշտվել փորձող դեռահաս աղջկա առջև կանգնած բարդ ընտրություններին։ Իր վերջին ստեղծագորցություններում, ինչպիսիք են «Ատելություն, ընկերություն, սիրահետում, սեր, ամուսնություն» և «Հեռու քշված» պատմվածքները, Մանրոն փոխում է իր թիրախը և գրում միջին տարիքի դժվարությունների, միայնակ կանանց ու ծերերի մասին։ Իր ոճի հատկանիշներից է հերոսի կատարած բացահայտումը, որ լույս է սփռում իրադարձության վրա ու իմաստավորում դրանք։