cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էնն Հեթեուեյ
2001-2004 թվականներ. կարիերայի սկիզբը և զարգացումը
Առաջին ֆիլմը նկարահանվել է 2001 թվականին, Ջոն Գրոբերսի սցենարով, իսկ ֆիլմի անունն է «Երկնային մյուս կողմը»։ Մինչ այս ֆիլմը, ավելի փոքր հասակում նկարահանվել էր «Արքայադստեր օրագիրը» ֆիլմում, որտեղ նա մարմնավորում էր Միա Դերմոփոլիսի կերպարը (գլխավոր դեր)։ Ֆիլմը արժեցավ 165 միլիոն ամերիկյան դոլլար։ 2003 թվականին նկարահանվեց ֆիլմի «շարունակությունը» արդեն «Թագուհու օրագիրը 2» վերնագրով։ Այս անգամ այն արժեցավ 95.1 միլիոն ամերիկյան դոլլար։
2005-2010 թվականներ. կարիերայի փոփոխությունները
Այս տարիներին նրան մեծ ճանաչում բերեց 2006 թվականին նկարահանված «Սատանան կրում է Պրադա» ֆիլմը։ Նա մարմնավորել է Էմիլի Բլանտի կերպարը։ Ֆիլմը պատմում է նորաձևության և մի աղջկա մասին։ Էննը ֆիլմի պրեմիերայից հետո հարցազրույցներից մեկի ժամանակ խոսել է իր արագ նիհարելու մասին. «Ես հիմնականում ուտում էի մրգեր, բանջարեղեններ և ձկներ։ Ես խորհուրդ կտայի, որ ես և Էմիլի Բլանտը գրկեինք իրար և լաց լինենիք, որովհետև մենք այնքան սոված էինք»։ 2008 թվականին նկարահանված ֆիլմը, որը կոչվում է «Ռեյչելն ամուսնացել է», Էնին բերեց մեծ հաջողություններ։
Հարաբերությունները
2004 թվականին ռոմանտիկ սիրավեպ է ունեցել Ռաֆաելլո Ֆոլիերի հետ։ Շփման ընթացքում Էնը մասնակցել է Ֆոլիերի բարեգործական ընկերության ակցիաներին, տվել է արյուն, մասնակցել է հիմնադրամի այլ միջոցառումների մինչև 2007 թվական։ Նրանց հարաբերությունները խզվեցին, որովհետև 2008 թվականի հունիսի 24-ին Ֆոլիերին ձերբակալեցին միլիոնավոր դոլլարներ գողանալու համար։ Այդ գումարները նա փոխանցել էր Վատիկանում բացված իր գաղտնի հաշվին։ Էնը հայտնվեց մամուլի ուշադրության ներքո։ Իսկ 2008 թվականի հոկտեմեբրի 23-ի դատավարությունից հետո Ֆոլիերին դատապարտեցին 4 տարի ազատազրկման։ 2008 թվականի նոյեմբերին Էնը սկսեց շփվել դերասան Ադամ Շուլմանի հետ։ Այս զույգը նշանադրվեց 2011 թվականի նոյեմբերին և ամուսնացավ 2012 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Կալիֆորնիայում։
Հետաքրքրությունները
2008 թվականին Էնը դադարեցրեց ծխախոտի օգտագործումը։ Դերասանուհին, ով սկսվել էր ծխել իր ծանր վիճակի պատճառով, «Ռեյչելն ամուսնացել է» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ դադարեցրեց այն։ Սակայն Ֆոլիերի հետ կապված սթրեսային դեպքերի պատճառով նա վերսկսում է օգտագործել ծխախոտ։ Նա դադարեցրեց այն իր սթրեսային վիճակի փոքր մեղմացումից հետո, և հայտարարեց, որ նա այլևս բուսակեր չէ։ Սակայն 2012 թվականի սկզբին նա հայտարարեց, որ վերադառնում է բուսակերությանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:1982 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 12 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սոպրանոներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Լաչինովսկայա Կուրյա
Լաչինովսկայա Կուրյա (Лачиновская Курья), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տոմ գետի ձախ ափին՝ 413 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմ գետ, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Վչկան
Վչկան, գետակ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Մթնաձոր գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Մեղրու լեռների հյուսիսային լանջերից բխող աղբյուրներից և Ծավ գյուղից 3,5 կմ հարավ-արևելքում միանում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 6,5 կմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Մթնաձոր գետի վտակներ
Հեքիաթ կատվի մասին, որ ապրել է միլիոն անգամ
«Հեքիաթ կատվի մասին, որ ապրել է միլիոն անգամ» (１００万回生きたねこ), ճապոնացի գրող Յոկո Սանոյի մանկական նկարազարդ գիրքը, որ լույս է տեսել 1977 թվականին «Կոդանսյա» հրատարակչությունում և մեծ ճանաչման է արժանացել Ճապոնիայում՝ վերահրատարակվելով տասնյակ անգամներ։
Թարգմանվել է չինարեն (活了一百万次的猫), կորեերեն (100만 번 산 고양이), անգլերեն, ֆրանսերեն , ռուսերեն   ։
Սյուժե
Գրքի գլխավոր հերոսը շերտավոր կատուն է, որն ապրել է միլիոն անգամ տարբեր մարդկանց մոտ, որոնցից յուրաքանչյուրը սիրել է նրան ու վշտացել նրա մահվան պատճառով։ Նա ապրել է թագավորի, նավաստու, կրկեսի աճպարարի, գողի, ծեր կնոջ և փոքրիկ աղջկա մոտ։ Սակայն նա իր տերերից ոչ մեկի նկատմամբ մեծ համակրանք չի տածել։ Ամենից շատ նա սիրել է իրեն։
Իր կյանքերից մեկի ընթացքում նա դարձել է ազատ կատու և ոչ ոքի չի պատկանել։ Բոլոր էգ կատուները ցանկանում էին ամուսնանալ նրա հետ, բայց նա ոչ մեկին նախապատվությունը չի տալիս։ Իսկ մի անգամ նա հանդիպում է սպիտակ էգ կատվի, որը առանձնակի հետաքրքրություն չի ցուցաբերում կատվի նկատմամբ։ Կատուն հասկանում է, որ չի կարող ապրել առանց նրա և մնում է նրա հետ ընդմիշտ։
Զույգն ունենում են բազմաթիվ ձագեր։ Այժմ կատուն սիրում է նրանց իրենից առավել։ Ձագերը մեծանում են ու ցրվում։ Էգ կատուն ծերանում է ու մեռնում։ Շուտով վշտից մահանում է նաև կատուն։ Դրանից հետո նա այլևս չի վերածնվում։
Իվանովկա (Վոլոշինսկոյե գյուղական համայնք)
Իվանովկա (Ивановка), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ռոդիոնովո-Նեսվետայսկի շրջանում։ Մտնում է Վոլոշինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ռոդիոնովո-Նեսվետայսկի շրջանի բնակավայրեր
Ոստիկանության գեներալ-գնդապետ
Ոստիկանության գեներալ-գնդապետ, ՀՀ Ոստիկանության բարձրագույն սպայակազմի հատուկ կոչում։
Կոչումը պատկանում է բարձրագույն կոչումների դասին և շնորհվում է ՀՀ Նախագահի կողմից ՀՀ Ոստիկանությունում ծառայողներին։ Այն բարձրագույնն է (ոստիկանության գեներալ-լեյտենանտի հատուկ կոչումից բարձր)։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ոստիկանության հատուկ կոչումներ Կատեգորիա:ՀՀ ոստիկանության հատուկ կոչումներ Կատեգորիա:Տարբերանշաններ Կատեգորիա:ՀՀ գեներալներ Կատեգորիա:Ոստիկանության գեներալներ Կատեգորիա:ՀՀ բարձրագույն դասի կոչումներ
Աստերոիդների ցանկ (300001-300100)
Աստերոիդների ցանկ (299901-300000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (300101-300200)
Կուդինո-Սլոբոդա
Կուդինո-Սլոբոդա (Кудино-Слобода), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Բուրգունդիա
Բորգունդիա (Bourgogne), պատմական տարածք և շրջան Ֆրանսիայի արևելյան հատվածում։ Հյուսիսում սահմանակցում է Իլ դը Ֆրանս և Շամպան-Արդեն, արևմուտքում՝ Կենտրոնական, արևելքում՝ Ֆրանշ-Կոնտե, հարավում՝ Օվերն և Ռոն Ալպերեր շրջանների հետ։ Շրջանի մակերեսը 31 582 կմ² է։ Բնակչությունը՝ 1 642 687 մարդ (2013)։ Վարչական կենտրոնը Դիժոն քաղաքն է։
Անվանում
Անվանումը ստացել է բուրգունդներ գերմանական ցեղից, որը թափանցել էր հարավ, բնակություն հաստատել ժամանակակից Ֆրանսիայի սահմաններում և 5-րդ դարում հիմնել թագավորություն ։
Վարչական բաժանում
Բուրգունդիայի տարածքում են տեղակայված Կոտ դ'Օր, Սոն է Լուար, Նյևր և Յոն դեպարտամենտները։
Արտաքին հղումներ
*
Բալկան (գյուղ, Ալշեևսկի շրջան)
Բալկան (Балкан, Балкан), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 41 մարդ։
Անյուտինո (գյուղ, Չեչելնիկի շրջան)
Անյուտինո (Анютине), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Չեչելնիկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Անյուտինո գյուղում բնակվում էր 58 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12,61 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Չեչելնիկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1750 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Խարաբերեշ
Խարաբերեշ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սատանայի աթոռ
Սատանայի աթոռ (Чёртов стул), ժայռոտ բնասահման, բնության երկրաբանական հուշարձան, որը տեղակայված է Բոլշայա Վարա լեռան՝ նախկին հրաբխի հարավարևելյան լանջին։ Գտնվում է Ռուսաստանի Կարելիայի Հանրապետության Պետրոզավոդսկ քաղաքի սահմանագծում, Սոլոմեննոյե շրջանում, Օնեգա լճի Պետրոզավոդսկի ծովախորշի հյուսիսարևելյան ափին։ Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության տեղական նշանակության օբյեկտ է (գրանցման թիվ՝ 101430128250005) ։
Նկարագրություն
Ենթադրվում է, որ Բոլշայա Վարան հրաբուխ է, որը գործել է ավելի քան 2 միլիարդ տարի առաջ։ Հրաբխի հետևանքով ստորոտին ձևավորվել են ուշագրավ ձևի ժայռեր։ Բոլշայա Վարա լեռան հիմնական տեսարժանիքը Սատանայի աթոռն է։ Այս անունը գալիս է այն փաստից, որ ժայռերը նմանվում են հսկա աթոռի կամ գահի ։
Համաձայն առասպելի՝ Օնեգա լճի ափին ապրում էր մի պապիկ, որն ուներ Պայ անունով թոռնուհի։ Նրանք ապրում էին Պետուշինայա լեռան վրա։ Մի օր թոռնուհուն կախարդում է ծեր կախարդուհին՝ կնության տալով սատանային, որն ապրում էր դիմացի ափին։ Բայց սատանան ուներ մի առանձնահատկություն. նա սիրում էր ժամերով նստել աթոռին և նայել լճին։ Այսպես սատանան նստած էր աթոռին, իսկ հարսը, որպեսզի չփախչի, ուղարկվել էր կղզի, որի անունը մինչ օրս Պայ կղզի է ։
Սատանայի աթոռը քարե զանգված է, որը հիշեցնում է «աթոռ»՝ բացատ «նստատեղով» և ծովի մակարդակից 122 մետր բարձրությամբ ուղղաբերձ ժայռ «թիկնակով»։ Զանգվածի ժայռային ելուստները ստորին պրոտերոզոյի (սույսարյան ժամանակաշրջան) խոշոր հրաբխային կառուցվածքի բեկորներ են։ Ժայռերը ժայթքման արգասիք են. բավական լավ պահպանված կառույցվածքով և հյուսվածքներով գնդային լավաներ, ավելի վեր՝ հրաբխային տուֆեր, վերին մասում՝ վարիոլիթային կառոյցվածքով լավային հոսքեր։
Սատանայի աթոռը քաղաքի բնակիչների և զբոսաշրջիկների հանգստի ավանդական վայր է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պետրոզավոդսկի տեսարժան վայրեր
Յուլիանա Մատանովիչ
Յուլիանա Մատանովիչ (Julijana Matanović, ), խորվաթ գրող և գիտնական ։
Կենսագրություն
ЕՆրա աշխատանքները թարգմանվել են ուկրաիներեն, գերմաներեն, հունգարերեն, սերբերեն, բուլղարերեն, մակեդոներեն և սլովեներեն լեզուներով։
Մատանովիչը մի շարք գիտական մենագրությունների հեղինակ է, որոնց թվում են՝ «Կասկածների չորս չափումներ» («Četiri dimenzije sumnje»), 1989; «Մաներիզմ և բարոկկո» («Manirizam i barok»), 1991; «Բարոկկոն ժամանակակից տեսանկյունից» (Barok iz suvremenosti gledat), 1992; «Իվան Գունդուլիչ» («Ivan Gundulić»),1993; «Եզակի թիվ առաջին դեմք» («Prvo lice jednine»),1997; «Լավ սովորություններ» («Lijepi običaji»), 2000։
Իր գրական և գրական-քննադատական գործունեության համար, բացի «Ցիկլոպ» մրցանակից (2009), նշված է «Հարավսլավիայի կոմունիստական երիտասարդության միության յոթ քարտուղարներ» (1989), «Իոսիֆ և Իվան Կոզարաց» (1997) և «Յուլիա Բենեշիչ» (2003) մրցանակներով։
Իմանուիլ Կանտ
Իմանուիլ Կանտ, գերմանացի փիլիսոփա է, ով ժամանակակից փիլիսոփայության կենտրոնական կերպարներից է ։ Կանտը պնդում էր, որ մարդկային բանականությունը ստեղծում է մարդկային փորձառության կառուցվածքը, բանականությունը բարոյականության աղբյուրն է, գեղագիտությունը առաջանում է անկողմնակալ դատողության ձիրքից, տարածությունը և ժամանակը մարդկային զգացողության ձևերն են և, աշխարհը ինքն իրենով անկախ է իր մասին մարդկային գաղափարից։ Կանտն ընդունում էր, որ ազդեցություն է ունեցել փիլիսոփայության Կոպերնիկյան հեղափոխության վրա, նմանվելով Կոպեռնիկոսի հակադրությանը այն արմատացած համոզմունքը, որ արևը պտտվում է երկրագնդի շուրջ։ Կանտի հավատքը շարունակում էր ունենալ մեծ ազդեցություն ժամանակակից փիլիսոփայության, հատկապես մետաֆիզիկայի, իմաստաբանության, բարոյագիտության, քաղաքական տեսության և գեղագիտության վրա։
Կանտը հավիտենական խաղաղության համընդհանուր դեմոկրատիայի և միջազգային համագործակցության միջոցով պահպանման գաղափարի առաջամարտիկներից մեկն էր։ Նա համոզված էր, որ սա կլինի համաշխարհային պատմության վերջնական արդյունքը, թեև դա ռացիոնալ կերպով պլանավորված չէ ։ Կանտի կրոնական գաղափարների իրական բնույթը շարունակում է լինել փիլիսոփայական թեժ բանավեճի առարկա, քանի որ կարծիքները տատանվում են Կանտի Աստծո գոյության գոյաբանական փաստարկը վերջնական ժխտած և աթեիզմի ռադիկալ առաջամարտիկը լինելուց մինչև առավել կրիտիկական վերաբերմունքի Նիցշեի գլխավորությամբ, ով պնդում էր, որ Կանտը «աստվածաբանական արյուն» ունի և ընդամենը ավանդական քրիստոնեական հավատքի հարուստ կենսափորձ ունեցող կողմնակից է, գրելով որ «Կանտը ցանկանում էր սովորական մարդուն ապշեցնելով ապացուցել, որ սովորական մարդը ճիշտ է. դա հոգու թաքուն կատակն է ։
Կանտի գլխավոր աշխատություններից մեկում ՝ «Զուտ բանականության քննադատություն»֊ում նա փորձում էր բացատրել պատճառի և մարդկային փորձառության միջև կապը և շարժվել ավանդական փիլիսոփայության և մետաֆիզիկայից դուրս։ Նա ցանկանում էր վերջ դնել մարդկային փորձի դատարկ և մտածական տեսությունների ժամանակաշրջանին, հակառակվելով սկեպտիկ մտածողների, ինչպիսին Դեվիդ Հյումն էր։ Կանտն ինքն իրեն համարում էր վերջնակետ և փակուղուց այն կողմ ճանապարհի ուղեցույց, որը ժամանակակից փիլիսոփայությունը առաջնորդել էր ռացիոնալների և փորձագետների միջև և լայնորեն համադրել այս երկու վաղ ժամանականկից ավանդույթները իր մտածողության մեջ ։
Կենսագրություն
Իմանուիլ Կանտը ծնվել է 1724 թվականի ապրիլի 22-ին Պրուսիայի Քյոնիգսբերգ քաղաքում (1946 թվականից սկսած Կալինինգրադ, Կալինինգրադի մարզ, Ռուսաստան)։ Մայրը՝ Աննա Ռեգինա Ռեյթրը նույնպես ծնվել է Քյոնիգսբերգում (վերջինիս հայրը Նուրեմբերգից է)։ (Նրան երբեմն սխալմամբ կոչում են Աննա Ռեգինա Փորթեր)։ Կանտի հայրը՝ Յոհան Ջորջ Կանտը (1682-1746), գերմանացի արհեստավոր էր ծագումով Մեմելից՝ այդ ժամանակներում Պրուսիայի ամենա հյոսիսաարևելյան քաղաքից (այժմ Կլայպեդա, Լիտվա)։ Իմանուիլ  Կանտը հավատում էր որ իր հայրական կողմից պապիկը՝ Հանս Կանտը Շոտլանդական ծագում ուներ։ Մինչ Կանտագետները երկար ժամանակ ընդունում էին այդ պնդումը, չկա ոչ մի ապացույց, որ նրա հայրական կողմը Շոտլանդացինեներ են. առավել հավանական է, որ Կանտերը իրենց անզգանունը ստացել են Կանտվագեն գյուղից (այժմ Պրիեկուլեի մի մասն է) և եղել են Կուրոինյան ծագման ։ Կանտը  ինը երեխաններից չորրորդն էր (որոնցից չորսը չափահաս էին) ։ Կնքված լինելով Էմանուել, Կանտը եբրայերեն սովորելուց հետո իր անունն դարձնում է «Իմանուիլ» ։
Երիտասարդ Կանտը լրջմիտ, բայց և այնպես սովորական ուսանող էր։ Կանտը ծնվել է լութերա֊բողոքական հավատքով Պրուսյան գերմանական ընտանիքում։ Նա դաստիարակվել է բարեպաշտական միջավայրում, որը շեշտը դնում էր կրոնական նվիրումի, հնազանդության և Աստվածաշնչից ճշգրիտ մեկնաբանության վրա։ Նա խիստ, պատժիչ կանոնանկարգված կրթությունն է ստացել, կենտրոնցված ավելի շատ ոչ թե մաթեմատիկայի և գիտության այլ լատիներենի և կրոնական ուղղորդումների վրա ։ Կանտը պահպանում էր իր քրիստոնեական հավատքը «Բարոյականության մետաֆիզիկայի հիմունքներ» (Groundwork of the Metaphysic of Morals) աշխատության մեջ նա ցույց է տալիս մարդու անմահության հանդեպ հաորպես դեպի հնարավորինս լավագույնը մեր շարունակական ձգտման անհրաժեշտ պայման։ Բայց և այնպես, քանի որ Կանտը սկեպտիկորեն էր վերաբերում վերը նշված որոշ փաստարկների ի պաշտպանություն իր թեիզմի և նշում էր, որ մարդկային հասկացողությունը սահմանափակ է և երբեք չի կարող ընկալել Աստծո կամ հոգու մասին գիտելիքը, բազմաթիվ քննադատններ պիտակավորեցին նրան որպես փիլիսոփայական ագնոստիկ      ։
Կանտի անձնական վարվելակերպի մասին տարածված միֆը թվարկված, բացատրված և հակադարձված է Գոլդթուեյթի "Դիտարկումներ գեղեցիկի և վսեմության զգացմունքի մասին" (Observations on the Feeling of the Beautiful and Sublime) գրքի իր թարգմանության նախաբանում ։ Հաճախ համարվում է, որ Կանտը վարել է շատ խիստ և կանոնակարգված կյանք, դրա համար հիմք է հանդիսանալով այն հաճախ կրկնվող պատմությանը, թե հարևանները իրենց ժամացույցը լարում էին ըստ նրա ամենօրյա զբոսանքների։ Նա երբեք չի ամուսնացել, բայց կարծես թե ունեցել է գնահատված հասարակական կյանք. նա հայտնի ուսուցիչ և համեստորեն հաջողակ հեղինակ էր նույնիսկ նախքան իր խոշոր փիլիսոփայական գործերի վրա աշխատելը։ Նա ուներ ընկերների շրջանակ, որոնց նա հաճախ էր հանդիպում, նրանցից էր Ջոզոֆ Գրինը՝ Քյոնիգսբերգի անգլիացի առևտրականը։
Վասցեկիվի
Վասցեկիվի (Vastsekivi), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանում։
Իմանուիլ Կանտ
Կենսագրություն
Ընդունված միֆ է, որ Կանտը իր ողջ կյանքի ընթացքում երբեք չի ճանապարհորդել Քյոնիգսբերգից 16 կիլոմետր շառավղից դուրս ։ Իրականում 1750-1754 թթ. նա որպես դասավանդող աշխատել է Յուդչենում (այժմ Վեսելովկա, Ռուսաստան մոտավորապես 20) և Գրոբ֊ Արնդորֆում (այժմ Ջարնոտոուո Մորագի, Լեհաստան մոտ 145 կմ)։
Փիլիսոփայական հայացքներ
Կանտի փիլիսոփայական հայացքների զարգացումը սովորաբար բաժանում են երկու շրջանի՝ մինչքննադատական և քննադատական։ Մինչքննադատական շրջանում (մինչև 70-ական թվականների սկիզբը) Կանտի ուշադրության կենտրոնում հիմնականում գտնվում էին բնափիլիսոփայական հարցերը, հատկապես տիեզերքի առաջացման հարցը։ Մերժելով նյութի կրավորականության մասին Նյուտոնի տեսակետը՝ Կանտը, ի տարբերություն Լայբնիցի, կարծում է, որ ակտիվությամբ օժտված են ոչ թե հոգևոր մոնադները, այլ նյութը, որին բնորոշ են երկու հակադիր ուժ՝ վանողականություն և ձգողականություն։ Այդ ուժերն էլ պայմանավորում են նյութական մասնիկների շարժումը։ 1755 թվականին Կանտը հրատարակում է «Երկնքի համընդհանուր բնական պատմություն և տեսություն» աշխատությունը, որում առաջադրում է Արեգակնային համակարգի առաջացման մի վարկած, ըստ որի՝ տիեզերքը առաջացել է նյութական մասնիկների մի վիթխարի ամպից, մասնիկներ, որոնք ձգողականության և վանողականության ուժերի փոխներգործության հետևանքով գոյացնում են տիեզերական մարմինները։ Տասնյակ տարիներ անց, Կանտից անկախ, այս վարկածը մաթեմատիկական հիմնավորումներով հանդերձ առաջադրեց նաև Լապլասը, որի պատճառով դա գիտության պատմության մեջ հայտնի է որպես Կանտ-լապլասյան։ Կանտի տիեզերածնական տեսության փիլիսոփայական նշանակությունը նախ այն էր, որ դրանում առաջադրվում էր տարածության և ժամանակի մեջ տիեզերքի առաջացման գաղափարը, երկրորդ, թեև Կանտը չի հրաժարվում Աստծո և արարչագործության ընդունումից, այնուհանդերձ, նա փորձում է ներկայացնել տիեզերքի առաջացման բնական պատմությունը («տվեք ինձ մատերիա և ես ձեզ ցույց կտամ, թե ինչպես դրանից պետք է առաջանա աշխարհը», ասում է Կանտը)։ Երրորդ, այդ տեսության մեջ հիմնավորում է տիեզերական երևույթների համընդհանուր փոխկապակցվածության և փոխներգործության գաղափարը։ /Կանտի «քննադատական փիլիսոփայությունը» ձևավորվում է 70-ական թվականների սկզբին։ 1781 թվականին նա հրատարակում է «Զուտ բանականության քննադատություն», 1788 թ.՝ «Պրակտիկ բանականության քննադատություն», իսկ 1790 թ.՝ «Դատողունակության քննադատություն» հիմնարար աշխատությունները, որոնցում շարադրված են նրա իմացաբանական, բարոյագիտական և գեղագիտական ուսմունքները։ Նախորդ փիլիսոփաների ուշադրության կենտրոնում, նշում է Կանտը, գտնվում էր իմացության առարկան և ոչ թե իմացության եղանակների և հնարավորությունների հետազոտությունը։ Դա դոգմատիկ փիլիսոփայություն էր, որովհետև անքննադատաբար էր վերաբերվում բանականության և զգայության իմացական ունակություններին։ Մինչդեռ փիփսոփայությունը պետք է ուսումնասիրի ոչ թե աշխարհը, այլ դրա ճանաչողության եղանակը։ Այսինքն՝ նրա հետազոտության առարկան պետք է փնտրի ոչ թե այն, թե ի՞նչ ենք ճանաչում, այլ՝ ինչպե՞ս ենք ճանաչում։ Այդպիսի փիլիսոփայությունը Կանտն անվանում է «քննադատական» կամ «տրանսցենդենտալ» և դա բնորոշում է որպես «կոպեռնիկոսյան հեղաշրջում» փիլիսոփայական մտքի պատմության մեջ։ Այդ «հեղաշրջման» իմաստը հետևյալն է. մենք ճանաչում ենք ոչ թե ինքնին իրերը, այլ դրանց երևույթները մեր գիտակցության մեջ, ընդսմին, դրանց ճանաչելությունը պայմանավորված է մեր հայեցողության և բանականության ակտիվ գործունեությամբ։ Գերմանացի մտածողի կարծիքով՝ փիլիսոփայությունը պետք է պատասխան տա հետևյալ հարցերին՝
ա) ի՞նչ կարող է մարդը իմանալ,
Վասցեկիվի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Իմանուիլ Կանտ
Փիլիսոփայական հայացքներ
բ) ի՞նչ կարող է մարդը անել,
գ) ինչի՞ վրա նա պետք է իր հույսը դնի, դ) ի՞նչ է մարդը։
«Զուտ բանականության քննադատություն» իմացաբանական բնույթի աշխատության մեջ Կանտը պատասխանում է «ի՞նչ կարող է մարդը իմանալ» հարցին։ Կանտը ելնում է այն փաստից, որ գիտությունը մեզ տալիս է հավաստի գիտելիք։ Հետևաբար, քննարկման առարկա պետք է դառնա ոչ թև այն, թև հնարավո՞ր է արդյոք գիտական գիտելիքը, այլ թե ո՞ր դեպքում գիտելիքը կարող ենք համարել հավաստի, օբյեկտիվ և անհրաժեշտ։ Քանի որ գիտելիքի արտահայտման ձևը դատողությունն է, Կանտը նախ և առաջ անդրադառնում է դատողությունների դասակարգմանն ու վերլուծությանը։ Նա տարբերակում է երկու տիպի դատողություն՝ վերլուծական (անալիտիկ) և համադրական (սինթետիկ)։ Վերլուծական դատողությունները հիմնականում նույնաբանություններ են, որովհետև դրանցում պրեդիկատը նոր գիտելիք չի հաղորդում սուբյեկտի մասին։ Օրինակ, «Բոլոր մարմիններն ունեն տարաձգություն» դատողության մեջ պրեդիկատը չի ընդլայնում սուբյեկտի մասին գիտելիքը, որովհետև «մարմին» հասկացության բովանդակության մեջ անհրաժեշտաբար մտնում է «տարաձգություն» հասկացողությունը։ Վերլուծական դատողությունների հիմքում ընկած է տրամաբանության նույնության օրենքը։ Կանտի կարծիքով, վերլուծական դատողությունների իմացական արժեքը չնչին է։
Համադրական դատողություններում պրեդիկատը ընդլայնում է մեր գիտելիքը սուբյեկտի մասին։ Օրինակ, «Որոշ մարմիններ ունեն ծանրություն» դատողությունում «ծանրություն» հասկացությունը տարբեր է «մարմին» հասկացությունից և վերլուծության միջոցով հնարավոր չէ «մարմնից» բխեցնել «ծանրություն» հասկացությունը։ Համադրական դատողությունները իմացական ավելի մեծ արժեք են ներկայացնում, քան վերլուծական դատողությունները։ Կանտը տարբերակում է նաև ճանաչողության երկու ձև՝ ապրիորի (մինչփորձնական, փորձից չկախված) և ապոսթերիորի (փորձնական, էմպիրիկ)։ Վերլուծական դատողությունները ապրիորի բնույթ ունեն։ Օրինակ, անկախ փորձից, մենք գիտենք, որ եռանկյունին ունի երեք անկյուն։ Համադրական դատողությունները կարող են լինել ապոսթերիորի և ապրիորի։ Համադրական փորձնական դատողությունները չունեն անհրաժեշտ և համընդհանուր բնույթ, որովհետև փորձը մեզ տալիս է միայն պատահական, մասնավոր գիտելիք։ Սակայն հավաստի գիտելիքը պետք է լինի անհրաժեշտ, օբյեկտիվ և համընդհանուր, իսկ դա կարող է ապահովել միայն ապրիորի ճանաչողությունը։ Կանտի համար կարևոր է դառնում պարզել, թե ինչպե՞ս են հնարավոր ապրիորի համադրական դատողությունները մաթեմատիկայի, բնագիտության և մետաֆիզիկայի մեջ։ Կանտը տարբերակում է ճանաչողության երեք աստիճան՝ զգայականություն, բանախոհություն և բանականություն։ Զգայական իմացությունն իրականացվում է հայեցողության ձևերի (տարածության և ժամանակի), բանախոհականը՝ հասկացությունների, իսկ բանականը գաղափարների միջոցով։
Մաթեմատիկայում ապրիորի համադրական դատողությունները հնարավոր են, որովհետև մաթեմատիկական գիտելիքը հիմնվում է զգայականության հայեցողության ձևերի՝ տարածության և ժամանակի վրա։ Կանտի կարծիքով տարածությունը և ժամանակը մարդկային հայեցողության ապրիորի ձևերն են, որովհետև բոլոր մարդիկ ամեն ինչ պատկերացնում են որպես տարածության և ժամանակի մեջ գոյություն ունեցող։ Այսինքն՝ տարածությունը և ժամանակը ոչ թե իրերի հատկություններն են, այլ մարդկային հայեցողության իդեալական, սուբյեկտիվ ձևերը։ Դրանք ոչ մի կապ չունեն դրսից ստացվող գիտելիքի բովանդակության հետ, բայց լինելով ապրիորի, պայմանավորում են մաթեմատիկական գիտելիքի համընդհանրականությունն ու անհրաժեշտությունը։ Կանտը պնդում է, թե քանի որ արտաքին աշխարհի մասին մենք պատկերացում ենք կազմում այդ իդեալական ձևերի միջոցով, ուստի, չենք կարող իմանալ, թե ինչպիսին է աշխարհն ինքնին։ Նա տարբերակում է ինքնին իրերի և երևույթների աշխարհներ։ Ինքնին իրերն սկզբունքորեն անճանաչելի են, որովհետև փորձի մեջ չեն տրվում։ Մենք ճանաչում ենք միայն գիտակցության երևույթները, որոնք էլ հանդես են գալիս որպես իմացության բուն առարկա։ Թեև ինքնին իրերը Կանտը համարում է անճանաչելի, այնուհանդերձ, դրանք չափազանց կարևոր դեր են խաղում իմացության գործրնթացում։ Ինքնին իրերը գիտելիքի բովանդակության աղբյուրն են. դրանք ներգործում են զգայարանների վրա և առաջացնում զգայություններ։
Եթե մաթեմատիկայում ապրիորի համադրական դատողությունները հնարավոր են շնորհիվ զգայական հայեցողության ձևերի, ապա բնագիտության մեջ՝ շնորհիվ բանախոհության ապրիորի ձևերի՝ հասկացությունների (կատեգորիաների)։ Եթե զգայականության միջոցով տրվում է ճանաչողության առարկան, ապա բանախոհության միջոցով դա մտածվում է։ Կանտը շեշտում է այն միտքը, որ գիտելիքը զգայական և բանախոհական միացյալ գործունեության արդյունք է, որովհետև «զգայություններն առանց հասկացությունների կույր են, իսկ հասկացություններն առանց զգայությունների դատարկ են»։ Բանախոհության հասկացությունների միջոցով իրականացվում է զգայական փորձնական նյութի իմաստավորում։ Բանախոհությունը զգայական պատկերացումների մեջ հաստատում է կապ, կարգավորվածություն և ստեղծում աշխարհի միասնական ու ամբողջական գիտական պատկերը։ Կանտի կարծիքով՝ բանախոհության ապրիորի ձևերը՝ հասկացությունները, փորձի շրջանակներից դուրս չեն կարող կիրառվել։ Դրանք զուտ ձևեր են, կաղապարներ, զուրկ բովանդակությունից։ Այլ խոսքով, բանախոհական ճանաչողությունն ունի միջնորդավորված բնույթ։ Կանտը ժխտում է ինտելեկտուալ ինտուիցիայի հնարավորությունը, բանախոհությունը չի կարող անմիջականորեն, փորձի տվյալներն անտեսելով, ճանաչել մտահասանելի իրերը։ Բանախոհությունն ինքն է կառուցում ճանաչողության առարկան, այսինքն՝ դրան հաղորդում է այն ձևը, որն ապահովում է դրա ճանաչելիությունը։ Մենք ճանաչում ենք աշխարհն այնքանով, որքանով այն ստեղծում ենք մեր մտքի մեջ, կամ՝ խիստ ասած, ճանաչում ենք միայն մտքի գործունեության արդյունքները։ Դրանով իսկ Կանտը մտածողությունն օժտում է ինքնուրույնությամբ և ակտիվությամբ։ Բանախոհությունն ստեղծում է աշխարհի գիտական պատկերը՝ երբեք դուրս չգալով փորձի սահմաններից։ Սակայն մարդը դրանով չի բավարարվում՝ նա ձգտում է անպայմանական գիտելիքի։ Դա տեղի է ունենում ճանաչողության բանական աստիճանում։ Տարբերելով բանախոհությունը բանականությունից, Կանտը նշում է, որ բանականությունն իր բոլոր գաղափարները փոխառում է բանախոհությունից, այսինքն՝ ինքնուրույն ոչինչ չի ստեղծում։ Բայց դուրս գալով փորձի սահմաններից, բանականությունն անխուսափելիորեն ընկնում է մոլորությունների և հակասությունների մեջ։ Ըստ Կանտի, ավանդական մետաֆիզիկայում բանականության սխալներն իրենց արտահայտությունն են գտել երեք գիտությունների՝ ռացիոնալ հոգեբանության, ռացիոնալ տիեզերաբանության և ռացիոնալ աստվածաբանության մեջ։ Օրինակ, ռացիոնալ հոգեբանությունը ելակետ է ընդունում այն, որ հոգին պարզ, անբաժանելի հոգևոր սուբստանցիա է։ Սա համադրական դատողություն է, սակայն փորձով չի ստուգվում։ Կանտը հերքում է նաև Աստծո գոյության գոյաբանական, տիեզերաբանական և նպատակաբանական ապացույցները՝ հենվելով այն դրույթի վրա, որ հնարավոր չէ հավաստի գիտելիք ունենալ այն բանի մասին, ինչ չի տրվում փորձի մեջ։ Նույն սխալի վրա է հիմնվում ռացիոնալ տիեզերաբանությունը, որ ձգտում է աշխարհն ուսումնասիրել որպես մի ամբողջություն։ Բայց քանի որ աշխարհը, որպես ամբողջություն, ոչ մի փորձի մեջ չի տրվում, ուստի բանականությունն ընկնում է հակասությունների մեջ, որոնք Կանտը անվանում է անտինոմիաներ։ Դրանք չորսն են, որոնք բաժանվում են երկու խմբի՝ մաթեմատիկական և դինամիկական։ Մաթեմատիկական անտինոմիաներում թե Հ դրույթը և թե Հ հակադրույթը միաժամանակ կեղծ են։ Այդ անտինոմիաներն են՝
ա) աշխարհն ունի սկիզբ տարածության և ժամանակի մեջ և աշխարհը չունի սկիզբ տարածության և ժամանակի մեջ,
բ) ամեն մի սուբստանցիա բաղկացած է պարզ տարրերից և ոչ մի սուբստանցիա բաղկացած չէ պարզ մասերից։
Դինամիկական անտինոմիաներում դրույթը և հակադրույթը կարող են միաժամանակ ճշմարիտ լինել, որովհետև դրանք վերաբերում են բոլորովին տարբեր ոլորտների։ Դրանք են.
ա) աշխարհում ամեն ինչ կատարվում է անհրաժեշտաբար և աշխարհում գոյություն ունի ազատություն
Օրինակ, ըստ Կանտի՝ անհրաժեշտությունը (պատճառականությունը) և ազատությունը չեն հակասում մեկմեկու, որովհետև պատճառականության օրենքը գործում է երևույթների աշխարհում, իսկ ազատության սկզբունքը՝ «ինքնին իրերի» կամ մտահասանելի իրերի աշխարհում։ Անհրաժեշտության և ազատության հարաբերակցության հարցի այսպիսի լուծումը ելակետային նշանակություն է ձեռք բերում Կանտի բարոյագիտական ուսմունքում։
Կանտի բարոյագիտությունը շարադրված է «Պրակտիկ բանականության քննադատություն» աշխատության մեջ։ Ինչպես տեսանք, Կանտը ընդունում է երկու աշխարհի գոյություն՝ երևույթների աշխարհ, որտեղ գործում է բնական անհրաժեշտության օրենքը և «ինքնին իրերի» աշխարհ, որտեղ գործում է ազատության սկզբունքը։ Մարդը երկակի բնույթ ունի, մի կողմից, որպես երևույթ, նա պատկանում է երևույթների աշխարհին և ենթարկվում բնական անհրաժեշտության օրենքին, իսկ մյուս կողմից՝ որպես «ինքնին իր», նա բարոյական էակ է, այսինքն՝ ազատ է իր գործողությունների մեջ։ Կանտի կարծիքով բարոյականության սկզբունքները, որոնք մարդուն դարձնում են մարդ, չեն կարող բխեցվել փորձից։ Բարոյականությունը ինքնաբավ (ավտոնոմ) է, այսինքն՝ կախված չէ էմպիրիկ իրականությունից, կրոնից և այլ արտաքին գործոններից և գործում է միայն սեփական օրենքներով։ Բարոյականության ինքնուրույնությունը դրսևորվում է այն բանում, որ դա է ինքն իր համար օրենքներ մշակում։ Բարոյականության օրենքները, գիտության օրենքների նման, ունեն հանընդհանուր և անհրաժեշտ բնույթ։ Այլ խոսքով, դրանք ապրիորի բնույթ ունեն և պայմանավորում են բարոյական արարքների ձևը և ոչ թե կոնկրետ բովանդակությունը։ Այս իմաստով Կանտի բարոյագիտությունը ձևական, ապրիորիստական և ռացիոնալիստական ուղղվածություն ունի։ Կանտը պրակտիկ բանականությունը նույնացնում է կամքի հետ, որը նույնպես ինքնուրույն է և ինքնաբավ։ Դեմ դուրս գալով բարոյական օրենքի ըմբռնման նյութապաշտական, էվդեմոնիստական և կրոնական ուսմունքներին՝ Կանտը կարծում է, որ բարոյական օրենքը և բարոյական արարքը չպետք է պայմանավորվեն արտաքին գործոններով։
Բարոյական օրենքր (կատեգորիկ իմպերատիվր) պահանջում է, որ յուրաքանչյուր ոք գործի համաձայն միայն այնպիսի մաքսիմի, որով առաջնորդվելով՝ նա միաժամանակ ցանկանա, որ այն դառնա համընդհանուր օրենք։ «Վարվիր այնպես,- գրում է Կանտը,– որ քո կամքի մաքսիմը միաժամանակ ունենա համընդհանուր օրենսդրության սկզբունքի ուժ»։ Կանտի կարծիքով՝ բարոյական օրենքը հնարավոր է միայն այն դեպքում, եթե գոյություն ունի ինքնին բացարձակ արժեք կամ նպատակ, ինչպիսին հենց մարդն է, անհատը։ Այս իմաստով կատեգորիկ իմպերատիվը պահանջում է. «Վարվիր այնպես, որ մարդու նկատմամբ վերաբերվես որպես նպատակի և երբեք՝ որպես միջոցի»։
Կանտի պատմափիլիսոփայական և սոցիալ-քաղաքական հայացքները լուսավորական ու հումանիստական բնույթ ունեն։ Նրա կարծիքով՝ Լուսավորականության դարաշրջանում մարդը պետք է կարողանա ազատորեն մտածել, քննադատել ու գործել։ Մերժելով «գերբնական ուժերի» միջոցով պատմությունն իմաստավորելու կրոնաիդեալիստական ավանդույթը, Կանտը կարևորում է հասարակության զարգացման բնական պատճառների հետազոտությունը։ Պատմությունը մարդկանց ակտիվ գործունեության արդյունքն է։ Մարդիկ, օժտված լինելով գիտակցությամբ և կամքով, ստեղծում են այն, ինչ բնության մեջ չկա, և ազատվում բնական անհրաժեշտության կապանքներից։ Մարդկանց գործունեության գլխավոր շարժիչ ուժերից է նրանց միջև դրսևորվող բախումները, որոնք արդյունք են՝ մի կողմից եսասիրության, մյուս կողմից՝ փառասիրության և իշխանատենչության։ Կանտի համոզմամբ մարդկության առջև կանգնած մեծագույն խնդիրը՝ ընդհանուր իրավական հասարակության ստեղծումն է։ Դրա համար անհրաժեշտ է, որ պետությունները կնքեն «հավերժական խաղաղության» պայմանագիր, որի արդյունքում պետք է ստեղծվի պետությունների համաշխարհային դաշնություն։ Ի հակադրություն Մաքիավելիի, գերմանացի մտածողը պահանջում է, որ քաղաքական գործունեությունը խարսխվի բարոյականության սկզբունքների վրա։ Մարդկությունը դիտելով որպես բարձրագույն արժեք, Կանտը դատապարտում է բռնության ցանկացած դրսևորում, հատկապես բռնությամբ, հեղափոխական ճանապարհով իշխանափոխության փորձերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:18-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Լուսավորության դարաշրջան Կատեգորիա:Իդեալիստներ Կատեգորիա:Գերմանացի մարդաբաններ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի ազգայնականներ Կատեգորիա:Քյոնիգսբերգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի մաթեմատիկոսներ
Նորման շրջան (Մինեսոտա)
Նորման շրջան (Norman County), ԱՄՆ Մինեսոտա նահանգի 87 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2,270 կմ² է, բնակչությունը՝ 7,442 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ադա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1881 թ.։
Կատեգորիա:Մինեսոտա նահանգի շրջաններ
Արբուզովկա (Չերտկովսկի շրջան)
Արբուզովկա (Арбузовка), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Չերտկովսկի շրջանում։ Մտնում է Ալեքսեևո-Լոզովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Չերտկովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Տոդես (պարային խումբ)
«Տոդես» (tod, - «մահ»), խորհրդային և ռուսական պարային կոլեկտիվ (պաշտոնական անվանումը՝ «Տոդես Բալետ») և պարային արվեստի ուսուցման դպրոց-ստուդիաների ցանց։ Անվանումն առաջացել է գեղասահքի «տոդես» եզրույթից։
Պատմություն
Որպես պարային խումբ՝ ստեղծվել է 1987 թվականին Լենինգրադում և կազմված էր բրեյք դանսով զբաղվող մարդկանցից։ Այդ ժամանակ բրեյք դանսի հայտնի «Papuga» պարի փառատոնի ժամանակ նրանք ծանոթացել են Ալլա Դուխովայի հետ, որը Ռիգայից բերել էր իր «Էքսպերմենտ» խումբը ։
1980-ականների վերջին, մասնակցելով հավաքական համերգներից մեկին, երգչուհի Սոֆիա Ռոտարուն ուշադրություն է դարձրել «Տոդեսի» բալետի ելույթին և հրավիրել համագործակցության, որը տևել է շուրջ 5 տարի։ Այս շրջանի համերգային ծրագրերում Սոֆիա Ռոտարուն գրեթե բոլոր երգերը կատարել է «Տոդեսի»-ի հետ համատեղ։ Պարարվեստում ներառված էին տարբեր ժանրերի տարրեր՝ տանգոյից մինչև բրեյք։ «Տոդեսի» մասնակցությամբ Ռոտարուի համերգներն ավելի դիտարժան էին դառնում։ Ավելի ուշ Ալլա Դուխովան ասել է, որ հենց Սոֆյա Ռոտարուի հետ համագործակցությամբ է սկսվել «Տոդեսի» հաջող կարիերան։
1992-1998 թվականներին «Տոդեսն» աշխատել է երգիչ Վալերի Լեոնտևի հետ՝ մասնակցելով նրա շոուներին ինչպես Ռուսաստանում, այնպես էլ հյուրախաղերի ժամանակ։
Ներկայումս կոլեկտիվի հիմնական կազմը բաղկացած է 180 մասնակցից։
Հակամակասար
Հակամակասար, տարբեր չափերի թղթից կամ կտորից պատրաստված անձեռոցիկ, որը դնում են փափուկ բազմոցների կամ թիկնաթոռների թիկնակներին կամ արմնկակալներին՝ կահույքի պաստառը չկեղտոտելու նպատակով ։ Անվանումը ծագել է մակասարի ձեթի անվանումից, որով Անգլիայում հարդարում էին մազերը։ Մակասարի ձեթն այնքան յուղոտ էր, որ կահույքի պաշտպանության համար օգտագործում էին հատուկ անձեռոցիկներ՝ հակամակասարներ։
Տոդես (պարային խումբ)
Պատմություն
2000-ական թվականներին «Տոդես ոճով» պար դասավանդելու նպատակով Ալլա Դուխովան բացել է բազմաթիվ «Տոդես» դպրոց-ստուդիաներ Ռուսաստանում և արտերկրում, ներառյալ՝ Մալթայում։ Ներկայումս Ռուսաստանում և այլ երկրներում գործում է 125 ստուդիական դպրոց ։
Հակամակասար
Պատմություն
Մակասարի ձեթը տարածված է եղել 19-րդ դարի Անգլիայի տղամարդկանց շրջանում, իսկ 20-րդ դարի սկզբից՝ որպես մազերի կոնդիցիոներ ։
Այն տարբեր տեսակի բուսական յուղերի խառնուրդ է։ Մակասարի ձեթի բաղադրության մեջ է մտնում կոկոսի և արմավենու յուղ (հիմնական բաղադրիչ), իլանգ-իլանգի եթերային յուղ, եգիպտացորենի ձեթ, երիժնակի յուղ և վիտամինային կոմպլեքս ։ Իր անունն ստացել է Ինդոնեզիայի Մակասար քաղաքի պատվին, որտեղից ստանում էին մակասարի յուղի բաղադրիչները (ի սկզբանե հիմնական բաղադրիչը ցեյլոնյան կաղնին էր կամ մակասարյան ծառը՝ Schleichera oleosa ): Յուղը արտահանվում էր Անգլիա, որտեղ այն բուրահաղորդում էին և վաճառում որպես մազերի օգտակար քսուք և գովազդում որպես ճաղատացման դեմ միջոց։
Տոդես (պարային խումբ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 հիմնադրումներ
Հակամակասար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անձնական հիգիենա
Էջանց
Էջանց, հիշագիր, կուստոդ (՝ պահակ), գրքի էջի տեքստատակի աջ եզրին դրվող բառ կամ վանկ, որը հաջորդ էջի 1-ին բառի (վանկի) կրկնությունն է։ Օգտագործվել է միջնադարում ձեռագիր և հնատիպ գրքերում թերթերի հերթականությունը պահելու համար։ XV-XVI դարերում փոխարինվել է էջահամարով։
Օգտագործվում էին հին գրքերում, որպեսզի կազմարարին օգներ ճիշտ հերթականությամբ դասավորել էջերն ու նոթատետրերը
Պատմություն
Էջանցներն առաջին անգամ հայտնվում են միջնադարյան ձեռագրերում։ Դրանք օգտագործվել են նաև 15-րդ դարավերջի տպագիր գրքերում։ Առավել հաճախ հանդիպում է 16-րդ դարի գրքերում։ 18-րդ դարի վերջում տպագրական տեխնոլոգիաների փոփոխությունների պատճառով էջանցները անցնում են գրքի էջերից։
էջանցի մեկ այլ գործառույթի մասին գրել է Թեոդոր Լոու Դե Վինը (Theodore Low De Vinne) «Ճիշտ կազմություն» (Correct Composition, 1901 թվական)․ տեղեկատուում ։
Ժամանակակից տեղեկատուներում և բառարաններում էջախորագրերն ու էջանցները նման են, և, հավանաբար, ծագում են դրանից, բայց նրանք այլ դեր են խաղում. հեշտացնում են գրքում բառ գտնելը։
Մեր ժամանակներում էջանցներն օգտագործվում են եկեղեցա-սլավոնական տեքստերում, հատկապես պաշտամունքի ժամանակ բարձրաձայն կարդացվող տեքստերում։ Նրանց ներկայությունն օգնում է չընդհատվել էջը շրջելիս։
Ֆասովա (գյուղ, Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջան)
Ֆասովա (Фасова), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ֆասովա գյուղում բնակվում էր 372 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1207 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 308,2 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ready or Not (Momoland-ի երգ)
"Ready or Not", հարավկորեական գըրլ բենդ Momoland-ի երգը։ Այն թողարկվել է 2020 թվականի նոյեմբերի 17-ին` MLD Entertainment-ի կողմից և տարածվել է Sony Music-ի միջոցով։
Լոմովայա (Սվյանզասի վտակ)
Լոմովայա (Ломовая), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սվյանզաս գետի ձախ ափին՝ 1 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմ գետ, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը ։
Ֆունկցիայի նախնական
Ֆունկցիայի նախնական,ֆունկցիայի հետազոտման տարր։
F'(x)=f(x)։ Եթե F'(x)=f(x) հավասարությունը տեղի ունի f ֆունկցիայի որոշման տիրույթում, որը միջակայք է (վերջավոր կամ անվերջ), ապա կասենք, որ F ֆունկցիան f-ի նախնականն է, առանց նշելու միջակայքը։
F(x)=ax ֆունկցիայի նախնականը
F(x)=ax ֆունկցիան f(x)=a հաստատուն ֆունկցիայի նախնականն է, քանի որ
Գեորգի Մինասով
Կենսագրություն
Ծնվել է երաժիշտների ընտանիքում։ Սովորել է հայկական և ռուսական դպրոցներում։ 1966 թվականին ավարտել է Ասաֆ Զեյնալիի անվան երաժշտական ուսումնարանը։ 7 տարեկանից նվագել է մանդոլին, 16 տարեկանից՝ քամանչա։ Նրա առաջին ուսուցիչն է եղել իր քեռի Աղալար Մինասովը, ով հայտնի դուդուկահար էր։
Ֆունկցիայի նախնական
Տարրական ֆունկցիաների նախնականները
Կատեգորիա:Ֆունկցիա
Գեորգի Մինասով
Կենսագրություն
Զինծառայության ընթացքում եղել է զինվորական նվագախմբի առաջին կլարնետահարը։ Զինծառայությունից հետո նվագել է Բաքվի կինոթատրոնում, ապա երգի-պարի անսամբլում, եղել է Ադրբեջանի պետական հեռուստատեսության և ռադիոյի ժողովրդական գործիքների նվագախմբի մենակատար։ Աշխատել է Ստեփան Շահումյանի անվան պալատում, ապա 1963-1983 թվականներին Ստեփան Շահումյանի անվան երաժշտական դպրոցում դասավանդել է դուդուկ։
1983 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել է Երևան և աշխատել է Թաթուլ Ալթունյանի անվան երգի-պարի պետական անսամբլում որպես դուդուկահար-մենակատար։ 1983 թվականից դասավանդում է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում։
1998 թվականին հիմնել և ղեկավարել է իր տեսակի մեջ աշխարհում եզակի «Դուդուկներ» համույթը, որը նախ հանդես է եկել որպես քառյակ, ապա՝ հնգյակ։ Համույթի դիրիժորն է նրա դուստրը՝ Տատյանա Մինասյանը ։
Հյուրախաղերով հանդես է եկել ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Ռուսաստանում, Հունաստանում, Բելգիայում, Սիրիայում, Լիբանանում, Իրաքում, ԱՄԷ-ում և այլուր։
Հեղինակել է դուդուկի երկու ձեռնարկ և մեկ դասագիրք՝ «Դուդուկ» (1988, 2-րդ վերամշակված և լրցաված հրատարկչություն՝ 2004) «Քրեստոմատիա դուդուկի համար դաշնամուրի նվագակցությամբ» (2017)։
Ընդլայնել է դուդուկի կատարողական հնարավորությունները՝ 1992-2001 թվականներին ստեղծելով դուդուկի երեք նոր մոդիֆիկացիաներ՝ բաս-դուդուկ, տենոր-դուդուկ և բարիտոն-դուդուկ։ 2001 թվականին գյուտերն արտոնագրվել են։
Բալկովսկայա
Բալկովսկայա (Балковская), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Վիսելկիի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր Կատեգորիա:1887 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Վիսելկիի շրջանի բնակավայրեր
Սթիվեն Դիլեյն
Սթիվեն Ջոն Դիլեյն (Stephen John Dillane; ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության անգլիացի դերասան։ «Թոնի» և BAFTA մրցանակների դափնեկիր։ Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակի և Էմմիի նոմինանտ։ Առավել հայտնի է դարձել Ստանիս Բարատեոնի դերով, որը նա մարմնավորել է Գահերի խաղը հեռուստասերիալում։
Վաղ կյանք
Սթիվեն Դիլեյնը ծնվել է 1957 թվականի մարտի 27-ին Քենսինգթոնում, Լոնդոն՝ ավստրալիացի վիրաբույժ Ջոն Դիլեյնի և անգլիացի Բրիջիթի ընտանիքում ։ Ունի քույր և կրտսեր եղբայր՝ Ռիչարդ Դիլեյնը, ով նույնպես դերասան է։
Էքսեթերի համալսարանում սովորել է պատմություն և քաղաքագիտություն, հատկապես ռուսական հեղափոխության ժամանակաշրջանը ։ Ուսումն ավարտելուց հետո, երեք տարի աշխատել է որպես թղթակից։ Այնուհետև փոշմանել է և դարձել դերասան՝ 25 տարեկանում ընդունվելով Բրիսթոլի թատերական դպրոցը ։
Կարիերա
Կինոյում իր առաջնախաղն է ունեցել 1985 թվականին՝ նկարահանվելով հայտնի «Ռեմինգթոնյան ոճ» հեռուստասերիալում։ Դրանից հետո մի քանի տարի աշխատել է թատրոնում։ 5 տարի անց Դիլեյնը խաղացել է Հորացիոյի դերը «Համլետ» հեռուստաֆիլմում։ 1994 թվականին Սթիվենը խաղացել է նաև միևնույն հեռուստաֆիլմի թատերական տարբերակում։ Նրա ամենահայտնի դերերից է Լեոնարդ Վուլֆի դերը «Ժամացույցներ» ֆիլմում։ Նկարահանվել է նաև «Տրիումֆ», «Գոլ» և «Գոլ 2» ֆիլմերում։
Թատրոնում նրա ամենահայտնի դերերից Արչերի դերը «Հիասքանչ խորամանկություն», Ուոլթերի դերը «Հրեշտակները Ամերիկայում», Քլովի դերը «Էնդշփիլ», Հենրիի դերը «Արտացոլում» ներկայացումներում։ Խաղացել է նաև «Մակբեթ», «Չորս կվարտետ», «Փոթորիկ» և «Ինչպես Ձեզ դուր է գալիս» թատերական ներկայացումներում։
Նկարահանվել է նաև մի քանի հեռուստասերիալներում։ Այսպես, նկարահանվել է «Ջոն Ադամս» հեռուստասերիալում, մարմնավորել է Ստանիս Բարատեոնի դերը «Գահերի խաղը հեռուստասերիալում», ինչպես նաև դետեկտիվ Կարլ Ռոբակի դերը «Թունել» հեռուստասերիալում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
(2421) Նինինգեր
(2421) Նինինգեր (Nininger), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,236143 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,0875 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3848 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2126,38 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,169302 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,19° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Կուդինովո (գյուղ, Նոգինսկի շրջան)
Կուդինովո (Куди́ново), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Նոգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2977 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Նոգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստեֆանովշչինա (գյուղ, Վելիկա Բոգաչկայի շրջան)
Ստեֆանովշչինա (Стефанівщина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Վելիկա Բոգաչկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստեֆանովշչինա գյուղում բնակվում էր 153 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,739 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 207,04 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Վելիկա Բոգաչկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Իգնասիո Կամաչո
Իգնասիո (Նաչո) Կամաչո Բեռնոլա (Ignacio Camacho Barnola, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Վոլֆսբուրգ» ակումբի և Իսպանիայի հավաքականի հենակետային կիսապաշտպան։ Հայրը՝ Խուան Խոսեն, ինչպես նաև ավագ եղբայրը՝ Խուանխո Կամաչոն, նույնպես ֆունտբոլիստներ են։ 2007 թվականին եղել է Իսպանիայի պատանեկան հավաքականի ավագը Եվրոպայի առաջնությունում։
Ատլետիկո Մադրիդ
Իգնասիոն իր կարիերան սկսել է «Սարագոսայի» ֆուտբոլային դպրոցում, սակայն շուտով նրան նկատել են մայրաքաղաքային «Ատլետիկոյի» սկաուտները, որը 2008 թվականին ֆուտբոլիստին հրավիրել է իր ֆուտբոլային ակադեմիա։ 2008 թվականի մարտի 1-ին կայացած «Բարսելոնայի» դեմ խաղում ֆուտբոլիստը կատարել է իր նորամուտը Լա Լիգայում ։ «Ատլետիկո Մադրիդը» հաղթել 4:2 հաշվով, իսկ երիտասարդ ֆուտբոլիստի հետ կնքվել է պայմանագիր նշանակված ժամկետից երկու ամիս առաջ ։ Մայիսի 3-ին՝ իր տասնութամյակից մեկ օր առաջ, «Ռեկրեատիվո» ակումբի հետ խաղում Իգնասիոն խփել է իր առաջին գոլը Իսպանիայի առաջնությունում ։ Չնայած առաջին մրցաշրջանում ցուցադրած հաջող ելույթներին՝ հաջորդի ընթացքում Կամաչոն քիչ է հայտնվել դաշտում՝ սահմանափակվելով միայն Իսպանիայի գավաթի խաղարկության հանդիպումներով։ «Ատլետիկոյի» մարզիչ Խավիեր Ագիրեն ավելի մեծ ուշադրություն է դարձրել պորտուգալացի Մանիշեի և թիմի նոր խաղացող արգենտինացի Էվեր Բանեգային։ Իրավիճակը մի քիչ լավացել է այն բանից հետո, երբ Մանիշեն հեռացվել է խաղերից նոր գլխավոր մարզիչ Աբել Ռեսինոյի հետ ունեցած վեճի պատճառով։ 2009/10 մրցաշրջանում Կամաչոն քիչ է խաղացել՝ հիմնականում փոխարինման դուրս գալով հանդիպման ավարտին։
«Վոլֆսբուրգ»
2017 թվականի հուլիսի 8-ին Կամաչոն տեղափոխվել է գերմանական «Վոլֆսբուրգ»՝ կնքելով 4 տարվա պայմանագիր ։ Դորտմունդի «Բորուսիայի» դեմ խաղում կատարել է իր նորամուտը Բունդեսլիգայում։
Միջազգային կարիերա
2007 թվականին Կամաչոն եղել է Իսպանիայի պատանեկան հավաքականի ավագ, որը հաղթել է Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում ։ 2008 թվականին չի մասնակցել Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը (մինչև 21) վնասվածքի պատճառով։
2014 թվականի նոյեմբերի 18-ին Գերմանիայի դեմ ընկերական խաղում Իգնասիոն կատարել է իր նորամուտը Իսպանիայի հավաքականում՝ երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Սերխիո Բուսկետսին ։
Ձեռքբերումներ
Ակումբային
«Ատլետիկո Մադրիդ»
Միջազգային
Իսպանիա (մինչև 17)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մալագայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վոլֆսբուրգի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կարգաբանություն
Կարգաբանության նպատակ
Կարգաբանության հիմնական խնդիրն է հնարավորություն ստեղծել կողմնորոշվելու գործնականորեն գոյություն ունեցող կենդանիների, բույսերի և միկրոօրգանիզմների միջև։ Դա վերաբերում է նաև անհետացած տեսակներին։ Կարգաբանությունը կառուցում է օրգանիզմների բնական համակարգ, որը համաստորադաս կատեգորիաներում ավելի ամբողջական պետք է արտահայտի տեսակների միջև գոյություն ունեցող կապը։ Ձգտելով ստեղծել օրգանական աշխարհի լրիվ համակարգ կամ դասակարգում՝ կարգաբանությունը հենվում է կենսաբանական բոլոր առարկաների տեսական ու գործնական տվյալների վրա և սերտորեն կապված է էվոլյուցիոն ուսմունքի հետ։
Կարգաբանական միավորներ
Օրգանիզմների դասակարգման հիմնական կարգաբանական միավորը տեսակն է (species)։ Տեսակների նշման համար ընդունված է Կառլ Լիննեյի կողմից առաջարկված և մինչև այժմ պահպանվող բինար (կրկնակի) նոմենկլատուրան, այսինքն տեսակի անունը նշվում է 2 բառով. առաջինը նշանակում է ցեղը, որին վերաբերում է տվյալ տեսակը, երկրորդը՝ տեսակային էպիտետն է։ Բինար նոմենկլատուրային համառոտակի ձևով ավելացվում է նաև տվյալ տեսակը նկարագրող հեղինակի ազգանունը. օրինակ՝ Serratula serratuloides Takht։
Տեսակի գաղափարը բուսաբանության մեջ ավելի նեղ է, քան կենդանաբանությունում։ Հաճախ այն, ինչ կենդանաբանները որպես ենթատեսակ են դիտում, բուսաբանները համարում են ինքնուրույն տեսակ։
Տեսակները միավորվում են ցեղերում (genus), ցեղերը՝ ընտանիքում (familia), ընտանիքները՝ կարգերում (ordo), կարգերը՝ դասերում (classis), դասերը՝ տիպերում (typus) կամ բաժիններում (divisio)։ Կարգաբանության բարձրագույն միավորը թագավորությունն է (regnum), որը համախմբում է ամբողջ բուսական կամ կենդանական աշխարհը։
Կարգաբանության բարձրագույն միավորը թագավորությունն է։ Երկրագունդը բնակեցնող բոլոր կենդանի օրգանիզմներին ընդունված է բաժանել 4 թագավորությունների՝ պարզագույն էակներ, սնկեր, բույսեր, կենդանիներ։ Գոյություն ունի կենդանի օրգանիզմների ավելի քան 2 մլն, իսկ բույսերի 350 հազար տեսակներ։ Հայտնի է սնկերի 100 հազար տեսակ՝ միաբջիջ և բազմաբջիջ սնկեր։
Թագավորությունները բաժանվում են տիպերի, որոնք գերազանցում են 2 տասնյակը։ Հիմնական տիպերն են՝ ողնաշարավորների տիպ, հոդվածոտանիների տիպ, արմատամտրակավորների, ինֆուզորիաներ կամ թարթիչավորների, սպորավորների, աղեխորշավորների, տափակ որդերի, կլոր որդերի, օղակավոր որդերի, փափկամարմինների տիպեր։
Տիպերը բաժանվում են դասերի։ Օրինակ՝ կաթնասունների դաս, երկկենցաղների դաս, թռչունների դաս, սողունների դաս, ոսկրային ձկների դաս։ Դասը գտնվում է տիպի և կարգի միջև։