cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Միացյալ Թագավորության տնտեսություն
Եվրամիության անդամակցություն
2016-ի հունիսին Մեծ Բրիտանիան քվեարկեց ԵՄ կազմից դուրս գալու ազգային հանրաքվեի անցկացման վերաբերյալ։ Լիսաբոնի պայմանագրի 50-րդ հոդվածի ակտիվացումից հետո Մեծ Բրիտանիան պետք է հեռանար 2019-ի մարտի 29-ին։ Այնուամենայնիվ, արձակուրդի ժամկետը երկարաձգվեց մինչև 2019 թվականի ուրբաթ 12-ը, իսկ այնուհետև կրկին երկարաձգվեց մինչև 2019 թվականի հինգշաբթի 31-ը, և ապա նորից երկարաձգվեց մինչև 2020 թվականի հունվարի 31-ի ուրբաթ։ Մեծ Բրիտանիայի և ԵՄ միջև ապագա հարաբերությունները բանակցությունների փուլում էին մինչև 2019 թվականի հոկտեմբերի վերջը։
Անգլիայի Բանկը և մի շարք ֆինանսական մարմիններ նախազգուշացրել են, որ ԵՄ-ից դուրս գալը կարող է խորը բացասական հետևանքներ ունենալ Բրիտանիայի տնտեսության համար ։
Մեծ Բրիտանիան լքեց ԵՄ-ն 2020-ի հունվարին։
Աղքատություն
Միացյալ Թագավորությունը զարգացած երկիր է սոցիալական բարեկեցության ենթակառուցվածքով, ուստի աղքատության վերաբերյալ քննարկումները միտված են հարաբերական նվազագույն եկամուտ օգտագործել ՝ զարգացող երկրների համեմատ։ Մեծ Բրիտանիան զարգացած երկրների վարկանիշային աղյուսակում գտնվում է աղքատության ցածր մակարդակի վրա՝ ավելի բարձր, քան Իտալիան և ԱՄՆ-ն, բայց ավելի ցածր, քան Ֆրանսիան, Ավստրիան, Հունգարիան, Սլովակիան և հյուսիսային երկրները ։
Տվյալներ
Ստորև բերված աղյուսակը ցույց է տալիս 1980–2020 թվականների հիմնական տնտեսական ցուցանիշները։ 3%-ից ցածր գնաճը կանաչ գույնով է.
Հետագա ընթերցում
United Kingdom United Kingdom United Kingdom
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորություն
Ձյունանուշ
Ձյունանուշ կամ Ձյունանուշիկ (Снегурочка), ամանորյա հեքիաթային աղջկա կամ աղջնակի կերպար։ Համարվում է Ձմեռ պապի թոռնուհին և օգնականը։ Ներկայացվում է մերթ փոքրիկ աղջնակի, մերթ երիտասարդ աղջկա կերպարանքով։ Երեխաների կողմից սիրված հեքիաթային կերպարներից է և հաճախ, ամանորյա տոնական հանդիսություններին հանդես է գալիս որպես միջնորդ Ձմեռ պապի և երեխաների միջև ։
Մշակույթում
Առաջին անգամ Ձմեռ պապը և Ձյունանուշը համատեղ հանդես են եկել 1937 թվականին՝ Մոսկվայի Միությունների տանը ։
Ըստ ռուսական բանահյուսության, Ձյունանուշը ծնվել կամ առաջացել է ձյունից և կենդանացել։ Ի սկզբանե Ձյունանուշի կերպարը ի հայտ է եկել ռուս ազգագրագետ և բանահավաք Ալեքսանդր Աֆանասևի աշխատություններում, այնուհետև ռուս դրամատուրգ Ալեքսանդր Օստրովսկու «Ձյունանուշը» դրամայում, որի հիման վրա ռուս կոմպոզիտոր Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովը ստեղծել է իր հայտնի «Ձյունանուշիկը» օպերան։
Ձյունանուշի կերպարը իր արտացոլումն է գտել նաև խորհրդային և ռուսական բազմաթիվ մուլտֆիլմերում և գեղարվեստական կինոնկարներում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆիլմերի հերոսներ Կատեգորիա:Մուլտֆիլմերի կերպարներ
ԱՄՆ դրամահատարանի մետաղադրամների արտադրություն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դրամագիտություն Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Խաչված ձեռքերով կինը
Ձեռքբերման պատմություն
Ժամանակակից արվեստը հանրայնացնող ամերիկացի գրող Գերտրուդ Սթայնը Փարիզում նկարը ձեռք է բերել անմիջապես Պաբլո Պիկասոյից։ 1936 թվականից նրա աշխատանքը պահվել է Չոնսի Բրուքս Մաքկորմիկի ընտանիքում։ Ընտանիքը այն տվել է Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտին։ 2000 թվականի նոյեմբերի 8-ին Նյու-Յորքում «Խաչված ձեռքերով կինը» նկարը աճուրդով վաճառվել է «Քրիստիսին»` 55,006 միլիոն դոլարով, ինչը դարձրել է նրան այդ ժամանակների ամենաթանկարժեք նկարներից մեկը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1902 նկարներ Կատեգորիա:Պաբլո Պիկասոյի նկարներ Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ Կատեգորիա:Մասնավոր հավաքածուներում գտնվող նկարներ
Անտոնի Մարիանովիչ
Անտոնի Մարիանովիչ (Antoni Marianowicz, ), հրեական ծագմամբ լեհ բանաստեղծ, գրող, դրամատուրգ, սցենարիստ, երգիծաբան, լրագրող և թարգմանիչ։
Կենսագրություն
Ավարտել է գիմնազիա։ Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի սկզբին ծնողների հետ հայտնվել է Վարշավայի գետտոյում։ 1942 թվականի հուլիսին կեղծ փաստաթղթերով նրան հաջողվել է դժվարությամբ դուրս գալ գետտոյից։
Պատերազմի ավարտից հետո փոխել է իր անունը և ազգանունը` դարձնելով այն Անտոնի Մարիանովիչ։ 1945 թվականից ապրել է Լոձում, աշխատել է Polpress մամուլի գործակալությունում։ Այդ ժամանակ սկսել է համագործակցել «Szpilki» երգիծական շաբաթաթերթի հետ, որը շարունակվել է երկար տարիներ։ 1946 թվականից թղթակցել է Լեհական տպագրական գործակալությանը Բրյուսելում, ավելի ուշ այնտեղ աշխատել է որպես կցորդ` լեհական դեսպանատանը։
1947 թվականին անդամակցել է Կոմունիստական ​​կուսակցությանը և եղել է կուսակցության անդամ մինչև 1980 թվականը։
1948 թվականին վերադարձել է հայրենիք, նշանակվել է «Przegląd Międzynarodowу» և «Szpilki» ամսագրերի գլխավոր խմբագիր։
Թաղված է Վարշավայի Կալվինիստական ​​գերեզմանատանը։
Ընտրված աշխատանքներ
Զբաղվել է գերմաներեն և անգլերեն լեզուներից թարգմանություններով, երաժշտական ​​և կատակերգական թատրոնների համար թատերական բեմադրությունների և մյուզիքլների մշակմամբ։ Գրել է երգիծական տեքստեր` հեռուստա և ռադիոբեմադրությունների, ինչպես նաև` էստրադայի համար։ Թարգմանել է Մարկ Տվենի հումորային պատմությունները, Լուիս Քերոլի «Ալիսան հրաշքների աշխարհում», Էդվարդ Լիրի պոեզիան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Լեհ գրողներ Կատեգորիա:Լեհ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Լեհ սցենարիստներ Կատեգորիա:Լեհ լրագրողներ Կատեգորիա:Լեհ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Լեհ արձակագիրներ Կատեգորիա:Լեհ դիվանագետներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Լյութեր Բըրբանք
Լյութեր Բըրբանք (Luther Burbank, ), ամերիկյան սելեկցիոներ-դարվինիստ, ինքնուս գիտնական։ 1875 թվականին Սանտա-Ռոզայում, ապա Սեբաստոպոլում հիմնել է պտղաբուծարան, որտեղ աշխատել է մինչև կյանքի վերջը։ Ստեղծել է պտուղների, բանջարեղենի, դաշտային և դեկորատիվ կուլտուրաների նոր սորտեր։ P. ազատ փոշոտումից, միջսորտային, միջտեսակային և միջցեղային հիբրիդացումից առաջացած սերմերից ստացել է անկորիզ սալոր, առանց փշերի կակտուս, թղթի նման բարակ կեղևով հունական ընկույզ, անանասի հոտով սերկևիլ ևն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բուսաբաններ Կատեգորիա:Ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Ալֆոնսո Պեդրասա
Ալֆոնսո Պեդրասա Սագ (Alfonso Pedraza Sag, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Վիլյառեալ» ակումբի կիսապաշտպան։
Ակումբային կարիերա
Պեդրասան «Վիլյառեալ» ակումբի սան է։ 2015 թվականի սկզբին նա ընդգրկվել է թիմի հայտացուցակում այդ մրցաշրջանի համար։ Խաղային պրակտիկա ստանալու համար Ալֆոնսոն հանդես է եկել թիմի երկրորդ կազմում։ Ապրիլի 5-ին «Վալենսիա» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Լա Լիգայում՝ հանդիպման երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Ջոնաթան դոս Սանտոսին ։ 2016 թվականի ամռանը Պեդրասան վարձավճարով տեղափոխվել է «Լուգո» ։ Օգոստոսի 21-ին Տարագոնայի «Խիմնաստիկա» ակումբի դեմ խաղում նա կատարեց իր նորամուտը Սեգունդայում ։ Նույն խաղում Ալֆոնսոն խփել է իր առաջին գոլը «Լուգո» ակումբի կազմում։
2017 թվականի սկզբին Պեդրասան վարձավճարով տեղափոխվել է Անգլիայի «Լիդս Յունայթեդ» ակումբ ։ Փետրվարի 5-ին «Հադերսֆիլդ Տաուն» ակումբի հետ խաղում նա կատարել է իր նորամուտն Անգլիայի առաջնությունում ։ Մարտի 3-ին կայացած «Բիրմինգեմ» ակումբի դեմ խաղում Ալֆոնսոն խփել է իր առաջին գոլը հօգուտ «Լիդս» ակումբի ։
Միջազգային կարիերա
2015 թվականին Իսպանիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Պեդրասան հաղթել է Հունաստանում անցկացվող Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում։ Մրցաշարում նա խաղացել է Նիդեռլանդների, Գերմանիայի , Ֆրանսիայի և երկու անգամ Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքականների դեմ։
Ձեռքբերումներ
Միջազգային
Իսպանիա (մինչև 19)
Ազարիա Ջուղայեցի (այլ կիրառումներ)
Ազարիա Ջուղայեցին կարող է վերաբերել՝
Ալֆոնսո Պեդրասա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Վիլյառեալի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լիդս Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Շերի Սոմ
Շերի Սոմ (Sherri Saum, ), ամերիկացի դերասանուհի, հայտնի է «Սանսեթ Բիչի սերը և գաղտնիքները» սերիալում Վանեսի Հարթի՝ տեղացի լրագրողի, ինչպես նաև «Մի կյանք ապրելու համար» սերիալում Քերի Ռեյնոլդսի դերով։
Կենսագրություն
Շերի Սոմը ծնվել է 1974 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Դեյթոնում (Օհայո, ԱՄՆ)՝ աֆրոամերիկացի հոր և գերմանացի մոր ընտանիքում։ Մանկությունը անցկացրել է հայրենի նահանգում, որտեղ ավարտել է Բարձրագույն դպրոցը։ Դեռևս դպրոցում սկսել է ուսումնասիրել դրամատուրգիա և խաղալ ներկայացումներում։ 18 տարեկանում տեղափոխվել է Նյու Յորք։ Այնտեղ շարունակել է իր ուսումը «հոգեբանություն» մասնագիտությամբ, պայմանագիր է կնքել մոդելային գործակալներից մեկի հետ, նկարահանվել է կատալոգների և ամսագրերի համար։ Մոդելի կարիերան համատեղվել է դերասանուհու կարիերայի հետ․ առաջին քայլերը Սոմն արել է՝ նկարահանվելով երաժշտական տեսահոլովակներում և ֆիլմերի էպիզոդներում։ Այսպես, օրինակ, 1993 թվականին ստացել է ոչ մեծ դեր «Անպատշաճ առաջարկներ» մելոդրամայում, չնայած ֆիլմի տիտրերում նշված չէր։
1997 թվականին Սոմը հայտնվել է «Սանսեթ Բիչի սերը և գաղտնիքները» հեռուստասերիալի փորձերին։ Այնտեղ ծանոթացել է Թիմոթի Ադամսոնի՝ նկարահանման հրապարակի իր ապագա գործընկերոջ հետ։ Պարզվել է, որ նրանք ապրել են հաևանությամբ, ունեն մի քանի ընդհանուր ընկերներ, երկուսն էլ աշխատում են որպես մոդել, բայց նախկինում երբեք իրար չեն հանդիպել։ Ավելի ուշ, երբ նկարահանումները ընթանում էին ամբողջ հոսքով, երկու դերասանների ընկերությունը վերաճել է ավելի մեծ բանի և զույգը սկսել է հանդիպել։ Սոմը ստացել է Վանեսայի՝ սկսնակ և տեղական մամուլի ագրեսիվ լրագրողի դերը։ Թիմոթի Ադամսը ստացել է Քեյսի՝ տեղացի լողափային փրկարարի դերը։ Նրանց հերոսների համատեղ տեսարանները եղել են հազվադեպ, և ուշ Շերին խոստովանել է, որ մեծ հաճույքով կփոխանակեր իր դերը դերասանուհի Քելի Հույի հետ, որի կերպարը սյուժեով ավելի մոտ է եղել Ադամսի հերոսի հետ։
2001 թվականին «Մի կյանք ապրելու համար» հեռուստասերիալի նկարահանումներին Սոմը ծանոթացել է արհեստանոցի իր գործընկերոջ՝ դերասան Քամար Դե Լոս Ռեյսի հետ, որը ծագումով Պուերտո Ռիկոյից էր, որի հետ նա շուտով ամուսնացել է։ Սոմը հաճախակի էր հյուր «Օրենք և կարգ․ Հանցավոր մտադրություն», «C.S.I.: Հանցագործության վայրը՝ Մայամի», «Բամբասկոտը», «Հերոսները», «Մեմֆիս Բիթ», «Խաբիր ինձ» և «Հետաքննություն մարմնի վրա» սերիալներում։
2013 թվականին Սոմը խաղացել է գլխավոր դեր «Ֆոսթերները» սերիալում, որը պատմում էր նույնասեռ զույգի և նրանց երեխաների մասին ։
Անձնական կյանք
2007 թվականի մայիսի 26-ից Շերին ամուսնացած է դերասան Քամար Դե Լոս Ռեյսի հետ։ Ամուսիններն ունեն երկվորյակ որդիներ՝ Ջոնս Դե Լոս Ռեյսը և Մայքլ Դե Լոս Ռեյսը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:1974 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Օհայո նահանգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Անգիանո
Անգիանո  (Anguiano), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Ագնիանո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 90,89 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 540 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 45 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լա Ռիոխայի (Իսպանիա) մունիցիպալիտետներ
Boomstarter
Boomstarter, քրաուդֆանդինգային պլատֆորմ, որը նախատեսված է այն մշակութային, տեխնիկական, սոցալիական և բիզնես նախագծերը ֆինասնսավորման համար, որոնք ունեն վերջնական նպատակ։ Համարվում է Kickstarter-ի անալոգային տարբերակը ։ Boomstarter-ը ֆինասավորում է տարատեսակ նախագծեր, ինչպիսին են օրինակ՝ ֆիլմերի ստեղծումը, տխնոլոգիաների, երգերի և տեսախաղերի հրապարակումը և այն։
Boomstarter-ը համարվում է առաջին և խոշոր պլատֆորմը ռուսական շուկայում, ինչպես նաև բիզնես նախագծերի լիդերն է Արևմտյան Եվրոպայում։
Boomstarter-ը պաշտոնապես թողարկվել է 2012 թվականի օգոստոսի 21-ին։ Ընկերության գլխավոր գրասենյակը տեղակայված է Մոսկվայում։ 2012 թվականին ընկերությունը ճանաչվել է ինչպես «Տարվա ստարտ ափ» ։
Աշխատանքի սկզբմունք
Boomstarter-ը օգտագործելով քրաուդֆնադիգային մոլելը օգնում է մշակութային և տեխնոլոգիական նախագծերի հեղինակներին, հավաքել ֆինասնական միջոցներ, իրենց նախագծերի իրականացման համար։ Ֆինասնավորում ստանալու համար անհրաժեշտ է կայքում տեղադրել նախագծի բնութագիրը, անհրաժեշտ միջոցների մինիմալ քանակը, որը անհարաժեշտ է հավաքել և նշել վերջնաժամկետ։ Եթե գումարի հավաքումը ունենում է անհաջող ավարտ, գումարը վերադարձվում է հովանավորներին ։
Boomstarter վերցնում է 5000 ռուբլի միջորդավճար, իսկ վճարային համակարգրի պահում են 3,5 % և ևս 13 % գանձվում է ինչպես եկամտահարկ, եթե նախագիծը տեղադրված է ֆիզիկական անձի կողմից ։
Նախագիծը Boomstarter-ում տեղադրելուց հետո, հեղինակը պահպանում է սեփականության ողջ իրավունքները, սակայն դրա հետ մեկ տեղ նախագիծը դառնում է հանրահասնելի, և անգամ ֆինանսավորման ավարտից հետո, տվյալները չեն ջնջվում։
Նախագծերի ուղղվածություն
Կայքում կա ավելի քան 20 կատեգորիաներ նախատեսված նախագծերի համար՝ բիզնես, տեխնոլոգիաներ, հանրային, դիզային, սնունդ, խաղեր, հրատարակչություն, արվեստ, նորաձևություն, երաժշտություն, թատրոն, ֆիլմեր և տեսանյութեր, լուսանկարչություն, և այն։
Մասնակցության հասանելիություն են սանում այն նախագծերը, որոնք ունեն ապրանքանիշ և հստակ նպատակ։ Եթե դուք ստեղծում եք նոր ապրանքանիշ, ցանկալի է ունենալ պատարստի նմուշ։ Բիզնեսի սկսումը կամ բացումը նույնպես գաղափար է նախագծի համար։
Գործունեության ցուցանիշներ
2012 թվականի օգոստոսից ավելի քան 2000 նախագծեր, հավաքել են 410 000 000 ռուբլուց ավել գումար։ Ամենահայտնի կատեգորիաներից են՝ բիզնեսը, տեխնոլոգիաները, ֆիլմերը և տեսանյութերը, գրքերը, խաղերը, դիզայնը, հանրայինը և այն։
Հրատարակություններ
Կատեգորիա:Ռուսական կայքեր
Սյուդ Գրեզիվոդան
Սյուդ Գրեզիվոդան (Sud Grйsivaudan), Իզեր դեպարտամենտի 29 շրջաններից մեկը։ Շրջանի INSEE կոդը 3823 է։ Սյուդ Գրեզիվոդան ամբողջովին գտնվում է Գրենոբլ ընտրատարածքում ։ Շրջանը ստեղծվել է  2015 թվականին Վինե, Պոնտ-ան-Ռուայան, Սեն-Մարսելեն և Տյուլեն շրջանների միավորումից։
Աշխարհագրական դիրք
Շրջանի անունը կապված է Գրեզիվոդան հովտի հետ, որտեղ այն գտնվում է։ 20-րդ դարի վերջերից Տյուլենի հարթավայրից մինչ Ալբերվիլյա ընկած տարածքը անվանում են Գրեզիվոդանի հովիտ։ Հովիտը բաժանվում է երեք մասի՝ ստորին կամ հարավային Գրեզիվոդան (զբաղեցնում է Տյուլենից մինչև Գրենոբլ ընկած տարածքը), միջին Գրեզիվոդան (զբաղեցնում է Գրենոբլից մինչև Պոնշարա ընկած տարածքը) և բարձր Գրեզիվոդան (զբաղեցնում է Պոնշարայից մինչև Ալբերվիլյա ընկած տարածքը)։ Սյուդ Գրեզիվոդան գտնվում է Գրենոբլ և Վալանս ճանապարհների միջև և միացնում է Ալպ և Ռոնի հովիտների «սրտերը»։ Այն սահմանակից է Բևր, Տյուլեն, Ֆոնտեն-Վերկոր շրջաններին և Դրոմ դեպարտամենտին ։
Պատմություն
Ըստ 2013 թվականի ապրիլի 17-ի օրենքի և 2014 թվականի փետրվարի 14-ի հրամանի Իզեր դեպարտամենտում շրջանների թիվը 58-ից դարձել է 29։ Սյուդ Գրեզիվոդանը կազմավորվել է 2015 թվականի մարտի 22-ին։ Այն ձևավորվել է նախկին Վինե, Պոնտ-ան-Ռուայան, Սեն-Մարսելեն և մասամբ Տյուլեն շրջաններից ։
Բնակչություն
Ըստ 2012 թվականի մարդահամարի արդյունքների Սյուդ Գրեզիվոդանի բնակչությունը կազմում է 40 823 մարդ։ Բնակչության 10,5 %-ը գործազուրկ են ։ Բնակչությունը հիմնականում կենտրոնացած է երեք հիմնական քաղաքներում՝ Սեն-Մարսելեն (մոտ 8000 բնակիչ), Վինե (մոտ 4000 բնակիչ) և Շատ (2400 բնակիչ)։ Սեն-Մարսելեն և Շատ քաղաքները գտնվում են շրջանի կենտրոնում։ Այդ քաղաքների 10 բնակչից 6-ը աշխատում են շրջաններում ։
Տնտեսություն
Բնակչության 3,0 %-ը գյուղատնտեսական աշխատողներ են, 7,9 %-ը՝ արհեստավորներ, առևտրականներ, 11,7 %-ը՝ մտավոր ոլորտի աշխատակիցներ, 23,7 %-ը՝ սոցիալական ոլորտի աշխատակիցներ, 27,4 %-ը՝ բանվորներ ։ Արդյունաբերական ձեռնարկությունները գտնվում են շրջաններում։ Առավել զարգացած էլեկտրասարքերի և արտադրության և պլաստմասսաների արտադրությունը ։
Տրանսպորտ
Շրջանի տարածքով անցնում են մի քանի երկաթուղային գծեր՝ Գրենոբլ-Վալանս, Անսի-Վալանս ։ Մնացած հաղորդակցությունը իրականացվում է ավտոբուսներով։
Վինե, Սեն-Մարսելեն, Պոնտ-ան-Ռայան քաղաքների միջով անցնում է А49 ավտոմայրուղին, որը կապում է Վալանսը և Գրենոբլը ։
Վարչական բաժանում
Սյուդ Գրեզիվոանի շրջանն ընդգրկում է մոտ 45 կոմունա, որոնք նշված են ցուցակում ։ Կապույտ գույնով ներկված կոմունաները պատկանում են Սեն-Մարսելեն համայնքին, դեղին գույնով ներկվածները՝ Իզեր համայնքին, մնացածը՝ Շամբարան-Վինե-վերկոր համայնքին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Վենսենյան անտառ
Վենսենյան անտառ (Bois de Vincennes), այգին գտնվում է Փարիզի արևելյան հատվածում, 995 հա մակերեսով 12-րդ շրջանում։ Դա ամենախոշոր կանաչ մասիվն է Փարիզում։
Պատմություն
Երբ Գուգո Կապետը որոշեց հիմնավորել Սիտե կղզին, Վենսենյան անտառը դարձավ որս անելու վայր։ Ավելի ուշ դարձավ որսորդական կալվածք ամբողջ Ֆրանսիա թագավորության համար։ Ֆիլիպ Օգոստոսի ժամանակ անտառը փակվել է 12 կմ ցանկապատով։ Բազմաթիվ տնակազմներ կառուցվել են Վեսենյան անտառի մերձակայքում (այդ թվում Վենսենյան թագավորությունը)։ Լյուդովիկոս 15-րդի օրոք անտառը բարելավել էր զբոսանքների համար։
Ֆրանսիական հեղափոխությունից հետո անտառը վերածվել էր ռազմական ուսուցման գոտու։
1855 և 1866 թվականների ընթացքում Նապոլեոն 3-րդի հրամանագրով անտառը բարենորոգվել է դառնալով իսկական այգի։ Աշխատանքի ղեկավարներ՝ ինժեներ Ժամ-Շարլ Ալֆան (Jean-Charles Alphand) և ճարտարապետ Ժան-Պյեր Բարիիե Դեշան (Jean-Pierre Barillet-Deschamps): Տարածքը պլանավորվել է անգլիական այգու ոճով, տարբեր տեսակի ծառերի տնկմամբ և զարգացած ջրացանցով։ Անտառը սփռված էր գեղանկարչական տարրերով՝ կամուրջներով, արհեստական շատրվաններով, կրպակներով և ռեստորաններով։
1900 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի մեծ մասն անցել է հենց Վենսենյան անտառում։
Ժամանակակից վիճակ
Հիմա այգին ունի 4 լիճ՝ Գրավել, Մինիմ, Սեն-Մանդե և Դոմենիլ, ամենամեծը։ Բազմաթիվ արհեստական ջրանցքները և շատրվանները ցեմենտապատվել են 20-րդ դարում։
Վենսենյան անտառով անցնում է ավտոմոբիլային ճանապարհ՝ արդեն մի քանի տաասնյակ տարի նրանց մեծ մասը փակ է փոխադրամիջողների համար և մատչելի է միայն հետևակի և հեծանվորդների համար։
Վենսենյան անտառում գտնվում են ձիարշավարան, սպորտի և ֆիզիկական կուլտուրայի ազգային համալսարանը, տրոպիկական և բուսաբանական այգին, հեծանվային արշավարան և այլ օբյեկտներ։
Այգի կարելի է հասնել մետրո և RER:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զբոսայգիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Փարիզի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական խաղեր 1900
Գանձակի երկրաշարժ (1139)
Գանձակի երկրաշարժ, բնական խոշորագույն աղետ Գանձակ քաղաքում, որը տեղի է ունեցել 1139 թվականի մարտի 17-ին։ Այն համարվում է Հայկական լեռնաշխարհում երբևէ տեղի ունեցած առավել աղետաբեր երկրաշարժերից մեկը։ Երկրաշարժի հետևանքով քաղաքն ամբողջությամբ ավերվել է։ Երկաշարժի պատճառած ավերածությունների պատճառով քաղաքը տեղափոխվում է։ Վերջինիս ավերակները գտնվում են ժամանակակից քաղաքի մոտ։
Կործանարար աղետին անդրադարձել են ժամանակի և հետագայի գրեթե բոլոր պատմիչները. «Ի ՇՁԸ թվին՝ ի ԺԷ. արեգ ամսոյ շարժմամբ կործանեցաւ Գանձակ քաղաք. եւ սուրբ վարդապետքն՝ Գրիգոր եւ Սարգիս ընկղմեցան...», «Ընդ աւուրսն ընդ այնոսիկ եղև յանկարծակի մէգ և մառախուղ, և լցաւ առհասարակ լեառն և դաշտ, և եղև շարժ ահագին, և կործանեցաւ մայրաքաղաքն Գանձակ...», «ՇՁԸ (588) թուին շարժմամբ կործանեցաւ Գանձակ», կամ «Շարժ ի Գանձակ սաստիկ», «...յամսեանն արէգի, որ աւր ԺԸ էր ամսոյն, ի գիշերի ուրբաթում ի լուսանալ շաբաթուն, յորում աւուր տաւն էր սրբոյն Գէորգա զարթեաւ ցասումն բարկութեանն Աստուծոյ ի վերայ աշխարհի ի բռնութենէ հողմոց եւ շարժեալ անհնարին դողմամբ սաստիկ կործանումն հասուցանելով աշխարհիս Աղուանից, ըստ գրելումս, թէ՝ «Ո շարժէ զառ ի ներքոյս երկիր ի հիմանց, եւ սիւնք նորա դողան», եւ ըստ միւսումն՝ «Ո հայի յերկիր եւ տա դողալ սմա», որով շարժմամբ բազում աւերումն լինէր ընդ բազում տեղիս ի գաւառիս Փառիսոսոյ եւ Խաչինոյ, առ հասարակ ի դաշտս եւ ի լերինս, յորում եւ մայրաքաղաք Գանձակ յանդունդս կործանիւր՝ խորասույզ անելով զբնակիչսն իւր, քանզի չորս կողմ երեսաց նորա սնոյց, ամփոփեաց զնոսա ի ծոց իւր։ Եւ ի լեռնակողմանս բազում դղեակք եւ գեղք տապալեցան հանդերձ վանորայիւք եւ եկեղեցեաւք, որք փըլան ի վերայ գլխոյ բնակչաց իւրեանց։ Յորում եւ անթիւք սատակեցան ի կործանել շինուածոց եւ աշտարակաց...», «ՇՁԸ (1139) թվին շարժմամբ կործանեցաւ Գանձակ»
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գանձակի պատմություն Կատեգորիա:Երկրաշարժեր Հայաստանում
Համնետ Շեքսպիր
Համնետ Շեքսպիր (մկրտվել 1585 թվականի փետրվարի 2-ին, ), Ուիլյամ Շեքսպիրի և Էնն Հաթաուեյի միակ որդին, և Ջուդիթ Շեքսպիրի եղբայրական երկվորյակը։ Մահացել է 11 տարեկան հասակում։ Շեքսպիրագետներից ոմանք ենթադրում են Համնետի և նրա հոր հետագա աշխատության՝ Համլետի միջև կապի, ինչպես նաև Համնետի մահվան և «Ջոն թագավոր», «Ռոմեո և Ջուլիետ», «Հուլիոս Կեսար», «Տասներկուերորդ գիշեր» պիեսների միջև հնարավոր կապերի մասին։
Կյանքը
Քիչ բան է հայտնի Համնետի մասին։ Համնետը և նրա երկվորյակ քույրը Ջուդիթը ծնվել են Ստրատֆորդ ըփոն Էյվոնում և մկրտվել են 1585 թվականի փետրվարի 2-ին Սուրբ Երրորդության եկեղեցում՝ Ռիչարդ Բարտոնի կողմից։ Ենթադրվում է, որ երկվորյակներին անվանվել են ծնողների ընկերներ Համնետ Սադլերի և նրա կնոջ՝ Ջուդիթի պատվին։ 1560 թվականի մարտի 23-ին Սոլիհոլի գրանցամատյանում, մկրտության արձանագրության համաձայն, նրան մկրտել են որպես «Hamlette Sadler» (Համլետ Սադլեր) և Շեքսպիրը ինքը Սադլերի անունը տառ առ տառ ասել է՝ «Համլետ»:
Ամենայն հավանականությամբ Համնետ Շեքսպիրի դաստիարակությամբ հիմնականում զբաղվել է մայրը՝ էնն Հաթուեյը Շեքսպիրի պապին պատկանող Հենլի-սթրիթի տանը։
Համնետն չորս տարեկան էր, երբ հայրն արդեն Լոնդոնյան դրամատուրգ է և, քանի որ նրա ժողովրդականությունը օր օրի աճում էր, նա, հավանաբար, Ստրատֆորդի իրենց տանից հաճախ էր բացակայում։ Հոունանը ենթադրում է, որ Համնետը հնարավոր է ավարտել է կրտսեր դպրոցը, մահվանից առաջ՝ տասնմեկ տարեկանում (հնարավոր է այտուցային ժանտախտից)։ Նա թաղվել է 1596 թվական օգոստոսի 11-ին, Ստրատֆորդում։ Այդ ժամանակ Անգլիայում ապրող գրեթե ամեն երրորդ երեխան մահանում էր մինչև 10 տարեկան դառնալը, ուստի՝ Համնետի մահը անսպասելի չի եղել:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շեքսպիրի ընտանիք
Բեատրիս Փոթեր
Կենսագրություն
Բեատրիսը շատ էր սիրում կենդանիներ և ուսումնասիրում էր դրանք իր ամբողջ կյանքի ընթացքում։ Երբ նա փոքր էր, նրա մանկական սենյակում ապրում էին գորտեր, մկներ, ոզնիներ, Իսահակ Նյուտոն անունով տրիտոնը և անգամ՝ չղջիկ։ Բեատրիսը հետևում էր նրանց և նկարում։ Եվ նրանց նկարները ավելի ու ավելի լավն էին դառնում։ Երբ նա սկսում է իր հերոսներին պատկերել շորերով՝ վերնաշապիկներով, կոստյումով, զգեստներով, նկարներում պատկերված կենդանիներն ասես կյանք էին ստանում։ Բեատրիսը ուներ երկու տնային նապաստակ, որոնց նա նվիրում էր բազմաթիվ նկարազարդումներ։ Նրանցից մեկին՝ Փիթեր նապաստակին (անգլերեն՝ Peter Rabbit), նա վզկապով իր հետ տանում էր ամեն տեղ, անգամ՝ գնացք։ Նա նապաստակին հագցնում էր կապույտ բաճկոն նրա մասին է գրել իր առաջին պատկերազարդ հեքիաթն, որն ամենից հայտնին է դարձել։
Որպես գրող և նկարիչ Բեատրիս Փոթերի կարիերան սկսվել է 1902 թվականին, երբ հրատարակիչ Ֆրեդերիկ Ուորնը հրատարակել է «Փիթեր նապաստակի մասին հեքիաթը» (The Tale of Peter Rabbit)։ Ավելի վաղ մի քանի հրատարակչություններ հրաժարվել են փոքր գրքից։ Մինչև 1910 թվականը Բեատրիսը գրել, նկարել ու հրատարակել է տարեկան երկու գիրք։ Հոնորարները նրան որոշակի անկախություն էին տալիս, չնայած նա դեռ ապրում էր իր ծնողների հետ։ 1905 թվականին հրատարակիչ Նորման Ուորնը առաջարկություն է անում Բեատրիսին։ Վերջինս համաձայնում է ամուսնանալ, բայց մի քանի շաբաթ անց Նորմանը մահանում է արյան քաղցկեղից։ Նույն թվականին Բեատրիսը Սորեյ գյուղում գնում է Հիլ Թոփ ֆերման։ Նորմանի մահից հետո նա փորձում է հնարավորինս շատ ժամանակ անցկացնել այնտեղ։ Ֆերմայի և շրջակա բնության տեսարաններն սկսում են հայտնվել նրա գրքերում՝ նկարազարդման տեսքով։
Բեատրիս Փոթերը առաջիններից մեկն էր, ով սկսել է զբաղվել Անգլիայի բնության պահպանությամբ։ Նա աստիճանաբար գնում էր սնանկացած հարևանների ագարակները՝ թույլ տալով նրանց շարունակել զբաղվել իրենց գյուղատնտեսությամբ։
Փոթերը մահացել է 1943 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, թոքաբորբից և սրտանոթային հիվանդությունից։ Նրա աճյունափոշին թաղված է Կարլթոն գերեզմանատանը։ Բեատրիսը կտակել է 16 քկմ հող և 16 տնտեսություն, քոթեջներ, կովերի և ոչխարների նախիրներ National Trust հիմնադրամին։ Այժմ այդ տարածքն ընդգրկված է Լեյք Դիսթրիքթ ազգային պարկի կազմում։ 2005 թվականին Սուինդոնում գտնվող National Trust-ի գրասենյակը գրողի պատվին անվանվել է «Հիլիս»։ Նրա ամուսինը՝ Վիլյամ Հիլիսը, Բեատրիսից հետո ապրած 20 ամիսների ընթացքում շարունակել է զբաղվել հանգուցյալ կնոջ բարեգործությամբ և նրա գրական և գեղարվեստական ստեղծագործությունների հրատարակմամբ։ 1945 թվականի օգոստոսին նրա մահից հետո նրա ունեցվածքը փոխանցվել է National Trust-ին ։
Հիշատակ
Փոթերն իր գրեթե բոլոր նկարները կտակել է National Trust հիմնադրամին։ Պատմությունների և ապրանքների հեղինակային իրավունքները փոխանցվել են նրա հրատարակիչ Frederick Warne & Co-ին, որն այժմ Penguin ստորաբաժանումներից մեկն է։ 2014 թվականի հունվարի 1-ին հեղինակային իրավունքի ժամկետը լրացել է Մեծ Բրիտանիայում և ուրիշ այն երկրներում, որտեղգործում է «հեղինակի մահից 70 տարի անց» օրենքը։ 1946 թվականին National Trust-ն այցելուների համար բացել է Փոթերի Հիլ-Թոփ տան դռները, որտեղ մինչև 1985 թվականը ցուցադրվում էին նրա գործերը։ Այնուհետև դրանք տեղափոխվել են Հոքսհեդի գրասենյակներից մեկը, որը դարձել է Բեաթրիս Փոթերի պատկերասրահը ։
Փոթերի կողմից գրված նամակների և նկարների ամենամեծ հավաքածուն պահվում է Լոնդոնի (Մեծ Բրիտանիա) Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարանում, Ֆիլադելֆիայի Ազատ գրադարանի հազվագյուտ գրքերի բաժնում, Փրինսթոնի համալսարանի մանկական գրադարանում (ԱՄՆ)։ Մանրաբանական նկարները Փոթերը իր կենդանության օրոք փոխանցել է Ամբլսայդի Արմիտտ գրադարանին (Մեծ Բրիտանիա)։
2017 թվականի դեկտեմբերին բելգիացի աստղագետ Էրիկ Էլստը 1992 թվականին հայտնաբերված աստերոիդն անվանել է 13975 Beatrixpotter՝ գրողի պատվին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի բուսաբաններ Կատեգորիա:Բրիտանացի պատկերազարդողներ Կատեգորիա:Վիկտորյական դարաշրջանի կանայք Կատեգորիա:Անգլիացի կին գրողներ Կատեգորիա:Բրիտանացի բնագետներ Կատեգորիա:Բրիտանացի կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Անգլիացի կենսաբաններ Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Ազարիա Ջուղայեցի (տոմարագետ)
Ազարիա Ջուղայեցի, (XVI դար), հայ տոմարագետ, Երիջանի որդին։ Ապրել և գործել է Ջուղայում։ Կազմել է «Ազարիայի կամ Ջուղայեցիների տոմար» անունով հայտնի նոր օրացույց, որտեղ հիմնակա­նում պահպանված էր հայկական նախկին օրացույցի սկզբունքը, տարին անշարժ էր, ուներ 12 ամիս՝ 30-ական օրով, ու հավելյալ ամիս՝ 3 օրով։ Նահանջ տարիներին 12-րդ ամիսն ունենում էր 31 օր։ Ազարիա Ջուղայեցու տոմարով տարեսկիզբն օգոստոսի 11-ից տեղափոխված էր գարնա­նային գիշերահավասարի օրը՝ մարտի 21-ը։ Ամիսների անունները մեծ մասամբ արաբական էին, որոնք հետագայում Ազարիա Ջուղայեցին փորձել է փոխա­րինել հայկականով։ Ջուղայեցիների թվականն ստանալու համար մեր թվականից պետք է հանել 1615՝ մարտի 21֊ից մինչև հունվարի 1֊ը, և 1616՝ հունվարի 1-ից մինչև մարտի 21-ը ժամանակամիջոցների համար ։
Ազարիայի տոմարը գործածվել է Նոր Ջուղայի և Հնդկաստանի հայկական գաղութներում ։
Ազարիա Ջուղայեցու «Պատճէն Տօմարին Ազարիայի» տոմարագիտական երկը տպագրվել է 1685 թվականին Վենետիկում՝ Միքելանջելո Բարբոնիի տպարանում՝ «Գիրգ տօմարաց Հայոց, Ազարիայի, և Հռոմայեցւոց․․․»֊ի մեջ (320 էջ, 8 x 5,5 սմ, էջ 22-39) ։
Երգող կեռնեխ (ֆիլմ, 1970)
Երգող կեռնեխ, 1970 թվականին «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ ։
Նաումբուրգի տաճար
Նաումբուրգի Սուրբ Պետրոս և Պողոս առաքյալների տաճար (Naumburger Dom), Նաումբուրգի եպիսկոպոսության նախկին մայր տաճարը (լուծարվել է 1562 թվականին), տեղակայված է Գերմանիայի Նաումբուրգ քաղաքում՝ Սաքսոնիա-Անհալթ նահանգի հարավում։ 2018 թվականին ընդգրկվել է Մարդկության համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։
Ազարիա Ջուղայեցի (տոմարագետ)
Լուսնի զատկական բոլոր լրումները տեղի են ունեցել Շամս ամսին։ Ջուղայեցիների կամ ինչպես ձեռագրերում է հաճախ օգտագործվել, Նոր կամ Փոքր թվականը գտնելու համար անհրաժեշտ է հանել 532-ամյա երկու պարբերաշրջան, ընդ որում հարկ է հիշել, որ Հայոց մեծ թվականով տարեսկիզբը Նավասարդի 1-ն էր, իսկ նոր կամ փոքր թվականով Շամսի 1-ին։
Նաումբուրգի տաճար
Ճարտարապետական տեսանկյունից Նաումբուրգի տաճարը ռոմանականից դեպի գոթական անցումային ոճի կառույց է։ Ունի անսովոր նախագիծ․ այն եռանավ բազիլիկ է երկու տրանսեպտով, երկու  խորաններով (արևմտյան և արևելյան), երկու  դասերով և չորս աշտարակներով։ Տաճարի արևելյան հատվածը կառուցվել է XIII դարում։ Արևմտյան հատվածի կառուցումն ավարտվել է մեկ հարյուրամյակ հետո։ Նաումբուրգի տաճարը հայտնի է նախ և առաջ այսպես կոչված նաումբուրգյան քանդակագործների խմբի աշխատանքներով (գլխավոր վարպետի անունը մնում է անհայտ)։ Նաումբուրգյան վարպետների խումբը շարունակել է Բամբերգի վարպետների ձեռքբերումները, բայց հին ռոմանական քանդակին տվել է նոր, ավելի ազատ  գծեր։ Այդ խմբի աշխատանքների թվին են դասվում քանդակային անսամբլներ Մայնցում, Նաումբուրգում և Մայսենում.
Երգող կեռնեխ (ֆիլմ, 1970)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր Կատեգորիա:1970 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Օթար Իոսելիանիի ֆիլմեր Կատեգորիա:«Վրացֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Նաումբուրգի տաճար
Առավել հետաքրքիր է տաճարի արևմտյան դասը, որը հին գոթական ճարտարապետության և քանդակագործության համադրության վառ օրինակ է։ Գոթական քանդակագործության գլուխգործոցներից են դասի երկրորդ հարկում կիսաշրջանաձև դասավորված տաճարի կառուցման տասներկու պատվիրատուների քանդակները, որոնց մեջ առանձնանում են Մարկգրաֆ Էկկեհարդ II–ի և նրա կնոջ՝ Ուտա ֆոն Բալլենշտեդտի արձանները (1250-1260-ական թվականներ), որոնք ունեն հոգեբանական դիմանկարի յուրահատուկ հատկանիշներ։ Նշանակալի են արևմտյան լետների քանդակները Նոր Կտակարանի թեմայով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Գերմանիայում Կատեգորիա:Ռոմանական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Գոթական ճարտարապետություն
Ազարիա Ջուղայեցի (տոմարագետ)
Ազարիա Ջուղայեցու կազմած տոմարը շուրջ երկու հարյուրամյակ օգտագործվել է Պարսկաստանի և Հնդկաստանի հայկական գաղթավայրերում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ տոմարագետներ Կատեգորիա:16-րդ դարի հայեր
Պեդրո դելլա Վալլե
Պեդրո Դելլա-Վալլե (Pietro Della Valle, ), իտալացի արիստոկրատ, ճանապարհորդ, գրող, կոմպոզիտոր և երաժշտական քննադատ, դիվանագետ։ Իր դեպի Ասիա տասներկու տարի տևած ճանփորդության ընթացքում նա եղավ Օսմանյան կայսրությունում (Ստամբուլ, Հոնիական կղզիներ, Եգիպտոս, Պաղեստին), Պարսկաստանում, Հնդկաստանում։ Ժյուլ Վեռնը նրան անվանել է «առաջին զբոսաշրջիկ», քանի որ ունենալով հսկայական կարողություն, նա ճանապարհորդել է ոչ թե փող աշխատելու, կամ ինչ որ գործերով, այլ սեփական հետաքրքրությունը բավարարելու համար։ Նա նկարագրել է ամբողջ տեսածը օրագրում և նամակներում, որոնք հետագայում լույս տեսան։ Լատիներենից պարսկերեն ու իտալերեն թարգմանեց երկնային մարմինների շարժման մասին։ Ինտուիցիայի շնորհիվ նրան հաջողվեց հասկանալ սեպագրի կարևորությունը. Պեդրոն հասկացավ, որ դա ոչ թե նախշ է, այլ տեքստ։ Նրա կողմից կրկնօրինակած նշանները Եվրոպա բերված առաջին սեպագիր գրերն էին։ Պեդրոյի հետ ճանապարհորդած վրացի աղջիկը Եվրոպա բերեց առաջին պարսկական կատուներին։ Պեդրո Դելլա-Վալլեն գնեց և իր հետ Հռոմ բերեց երեք նկարներով մումիա, որոնք հետո կոչվեցին Ֆայյումական։ Հավաքում և հայտնաբերում էր յուրահատուկ գրքեր, գրառումներ, ձեռագրեր և առաջինն էր, ով Եվրոպա բերեց Սամարիական հնգամատյանը։ Պեդրո Դելա-Վալլեի աշխատանքները անգնահատելի տեղեկություններ են տալիս նրա կողմից այցելած երկրների կյանքի ու սովորույթների, ինչպես նաև այն կարևոր իրադարձությունների մասին, որոնց նա ներկա է գտնվել։ Եղել է Դեն Լինչեի ակադեմիայի անդամ։
Կյանք մինչ ճանապարհորդություն
Պեդրո Դելլա-Վալլեն ծնվել է Հռոմում 1586 թվականին հարուստ և նշանավոր ընտանիքում։ Նա երիտասարդ տարիներին հետաքրքրված էր գրականությամբ ու զենքերով։ Նա բազմակողմանի կրթված մարդ էր, ով գիտեր լատիներեն ու հունարեն, անտիկ ու աստվածաշնչյան դիցաբանություն, աստղագիտություն ու պատմություն։ Նա հեղինակում էր բանաստեղծություններ, նվագում էր տարբեր երաժշտական գործիքների վրա և նույնիսկ գրեց «Զրույցներ մեր ժամանակների երաժշտության մասին»։ 1611 թվականին նա մասնակցեց Թունիսի ծովահենների դեմ արշավանքին, որը կազմակերպել էր իսպանական նավատորմը։ Պեդրոն ողջ և առողջ մնաց կռվում, սակայն նա տուժեց այլ «վերքից». նրա սիրած աղջկան ամուսնացրեցին այլ տղամարդու հետ։ Երբ Պեդրոն հուսահատված էր և նույնիսկ մտածում էր ինքնասպանության մասին, նրա ընկերը Մարիո Սկիպանոն, որը Նեապոլի համալսարանում բժշկության պրոֆեսոր էր, նրան առաջարկեց ճանապարհորդել դեպի Արևելք։ Մինչ Նեապոլից մեկնելը Պեդրոն որոշեց ուխտագնացություն իրականացնել դեպի Սուրբ Երկիր։ Քանի որ նա ազնվական էր, մեկնեց ինը հոգանոց արշավախմբով և ուներ նաև մի շարք արտոնություններ, որովհետև ընդունվում էր որպես Վատիկանի ոչ պաշտոնական դեսպան։ Մարիո Սկիպանոն գրքեր էր հավաքում, այդ պատճառով Պեդրոն խոստացավ տանել և գնել հազվագյուտ ձեռագրեր, նաև խոստացավ գրել նամակներ՝ իր տեսածի նկարագրություններով ։
Եգիպտոս
Ստամբուլում նա մնաց մինչև 1615 թվականի սեպտեմբերի 25-ը, այնուհետև ծովով ճանապարհվեց Ալեքսանդրիա ։ Ալեքսանդրիայից նա մեկնեց Կահիրե։ 1616 թվականի հունվարի 25-ին Կահիրեից գրված նամակում նա պատմում է իր տպավորությունների մասին, մատնանշում էր մամլուքյան ճարտարապետության գեղեցկությունը, հատկապես ընդգծում էր մահվան քաղաքում կատարված թաղումները։ Նա եղավ Գիզայի բուրգերի մոտ, որտեղ հետազոտեց Մեծ Բուրգի ներքին անցումները, եղավ նաև Ֆայյում օազիսում։ Պեդրոն շատ էր ուզում մումիա ձեռք բերել և անվնաս Իտալիա հասցնել։ Համապատասխան օրինակ գտնելը դժվար էր, քանի որ դրանք հաճախ էին թալանվում հանուն թանկարժեք իրերի, և հետո վառում էին, որպես սատանային փոշի, որը համարվում էր բուժիչ։ Նրան հետաքրքրում էր, որտեղ և երբ էին թաղվել մումիաները, նա նույնիսկ ինքն էր իջնում փոսի մեջ։ Նա գնեց երեք մումիա՝ աղջկա, երիտասարդ տղամարդու և երեխայի։ Իր երկար տարիների շրջագայության ընթացքում Պեդրոն նրանց իր հետ տանում էր և վերջապես բերեց Հռոմ։ Դրանք Եվրոպայում հայտնված Ֆայյումյան դիմանկարներով առաջին մումիաներն էին ։ Այնուհետև նա ուղևորվեց դեպի Սինայի թերակղզի, եղավ Սուրբ Կատարինէի վանքում և նկարագրեց վանքը իր շրջակայքով (Սինայ (լեռ), որի վրա Մովսեսը ստացավ տաս պատվիրանները) ։ Վանքում հոգևորականները բացելով մարմարյան սարկոֆագը՝ նրան ցույց տվեցին սրբի մասունքները :
Պարսկաստան
Դելլա Վալլեն լքեց Բաղդադը 1617 թվականի հունվարի 4-ին, անցավ Քուրդիստանով և փետրվարին հասավ Սպահան։ Շահ Աբբասը հյուսիսում էր, և Դելլա Վալլեն ստիպված էր մայրաքաղաքում մնալ մոտ մեկ տարի, մինչ նա որոշեց գնալ նրա հետևից։ 1618 թվականի փետրվարին Ֆարաջաբադում նա ստացավ տեսակցության հնարավորություն և այնուհետև ուղեկցեց շահին ։
Երբ շահ Աբբասը ճանապարհորդում էր իր թագավորությունով, Դելլա-Վալլեն գնում էր նրա հետևից։ Շահի հետ հանդիպումներն ու զրույցները Պեդրոյին տվեցին շատ օգտակար տեղեկություններ։ Այդ ժամանակ շահ Աբբասը կազմակերպում էր արշավանք։ Դեռ 1617 թվականի ղրիմի թաթարները հարձակումներ էին կազմակերպել Գյանջայի և Ջուղայի վրա, ապա Խալիլ փաշայի գլխավորությամբ թուրքական զորքերի հետ մոտեցել Թավրիզին։ Խալիլ փաշան գրավեց Թավրիզը և շարժվեց Սեֆյանների հին մայրաքաղաք Արդեբիլի վրա, ակայն ընկավ շահ Աբբասի զորքերի ծուղակը և կորցրեց տանհինգ հազար մարդ։ 1618 թվականի նոյեմբերի 14-ին Ղազվինում շահ Աբբասը հանդիպեց օտարերկրյա դեսպանների հետ՝ նշելով իր հաղթանակը։ Արարողությունը հանդիսավոր էր և հրաշալի։ Դեսպանների բերած նվերները ցուցադրված էին հրապարակում։ Պեդրոն հիացած էր հնդկական դեսպանի նվիրած կենդանիով։ Արարողությանը ներկա էր իսպանացի զառմյալ դեսպան Դոն Գարսիա դա Սիլվան և Ֆիգերոն։ Նա նույնպես այս իրադարձության մասին թողել է գրություններ (De rebus Persarum epistola и Totius legationis suae et Indicarum rerum Persidisque commentarii): Ղազվինում հաղթանակի տոնակատարությունից հետո Շահ Աբբասը պատրաստ էր ձմռանը վերադառնալ Ֆարաջաբադ և Աշրաֆ, բայց Դելլա Վալեն արդեն նրան չէր ուղեկցում, և վերադարձել էր Սպահան, քանի որ հիվանդացել էր ։
Նա Սպահանում մնաց 1618 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1621 թվականի հոկտեմբերը։ Հենց առողջացավ, որոշեց վերադառնալ Եվրոպա Հնդկաստանով, քանի որ չէր համարձակվում գնալ Օսմանյան կայսրությունով։ 1621 թվականի հոկտեմբերին նա թողեց Սպահանը, եղավ Պերսեպոլում ու Շիրազում և շարժվեց դեպի Պարսից ծոցի ափերը, սակայն Հորմուզի նեղուցի շրջափակումը անգլիացիների, պարսիկների և պորտուգալացիների կողմից թույլ չտվեց նրան մեկնել ծովագնացության : Նրա կնոջ հետ մեկնել էր նաև կախեթի բարեպաշտ ընտանիքից որբուկ՝ Մարիուչչա-Թինաթին Ձիբա (կամ դի Ձիբա, ինչպես գրում էին Իտալիայում)։ Պերսեպոլում Պեդրոն կրկնօրինակեց և հետագայում հրապարակեց սեպագիր արձանագրություններ, որոնք եվրոպացիներն առաջին անգամ էին տեսնում։ Վերծանել դրանք նա չկարողացավ, բայց ճիշտ ենթադրեց, որ դրանք պետք է կարդալ ձախից աջ։ Մինաբում Մաանին հղիության ժամանակ հիվանդացավ տենդով։ Երեխան ծնվեց մահացած, Մաանին շուտով նույնպես մահացավ 1622 թվականի դեկտեմբերի 30 ին ։
Պեդրոն հրամայեց նրա մարմինը մոմապատել (այն թաղեցին միայն հինգ տարի անց, երբ Պեդրոն վերադարձավ Հռոմ), որպեսզի վերցնի նրան իր հետ։ Շատ լուրջ խնդիր էր նաև նրա սեփական առողջությունը, քանի որ նա նույնպես վարակվել էր տենդով։ Կիսագիտակից վիճակում նրան հասցրին Լար, որտեղ նա կամաց կամաց վերականգնում էր իր առողջությունը ։ Լարում նրան բուժում էր Աբուլ-Ֆաթ անունով բժիշկը։ Լարը հայտնի էր որպես գիտության կենտրոն, և Աբուլ-Ֆաթը ընդգրկեց Պեդրոյին իր ինտելեկտուալ շրջապատի մեջ, որտեղ կային մաթեմատիկոսներ ու աստղագետներ։ Նրանցից մեկը Զայն ալ-Դինը հետաքրքրվում էր Եվրոպայի գիտական ձեռքբերումներով։ Նա նույնսիկ ուզում էր ուսումնասիրել լատիներեն, որպեսզի ունենար հնարավորություն օգտագործել այդ ձեռքբերումները։ Դելլա Վալլեն հրավիրեց նրան Իտալիա և խոստացավ վերադառնալուց բերել գրքեր։ Եվս մեկ անգամ լինելով Շիրազում, Պեդրոն 1623 թվականի հունվարին Արևելահնդկական ընկերությանը պատկանող Whale նավով մեկնեց Սուրհաթ։ Մաանիի դիակը փաթաթված էր հագուստով և թաքնված էր մեծ սնդուկի հատակին ։
Հնդկաստան
Անցավ երեք տարուց մի փոքր շատ, մինչ Պեդրոյին հաջողվեց վերադառնալ Եվրոպա։ 1623 թվականի արիլից մինչև 1624 թվականի նոյեմբերը նա մնաց Գոայում :Գոան Հնդկաստանում պորտուգալական հողերի մայրաքաղաքն էր, որտեղ ապրում էր ավելի քան երկու հարյուր հազար և տարեկան մոտ հազար նավեր հայտնվում էին նրա ափերին։ Ծովագնացության ժամանակ Լիսաբոնից Գոա հասնելու համար պետք էր մոտ վեց ամիս, իսկ ճանապարհորդությունը դեպի Մակաո շարունակելու համար պետք էր կանգ առնել Գոայում ևս վեց ամսով, մինչև որ քամին չդառնար ավելի բարեհաճ։ Բոլոր նրանք ովքեր մեկնում էին Եվրոպայից Մերձավոր Արևելք (և հակառակը) այսպես կանգ էին առնում Գոայում։ Քաղաքն ուներ 38 վանք, 31 եկեղեցի, 26 մեծ և ավելի քան 40 փոքր մատուռ։ Սա Գոայի ծաղկման ժամանակաշրջանն էր. «Ով տեսել է Գոան, նրան պետք չէ տեսնել Լիսաբոնը»(Quem viu Goa, excusa de ver Lisboa)- ասում էին այդ ժամանակներում:Տասնվեցերորդ դարում շատ ծավագնացներ սովորել էին մաթեմատիկա, աշխարհագրություն և աստղագիտություն և նրանք տարածում էին իրենց գիտական ձեռքբերումները ամբողջ աշխարհում։ Գոայում գիտության և կրթության կենտրոն էր Հռոմեական քոլեջը (Collegium Romanum), որն հիմնադրվել է 1551 թվականին:Գումարվում էին հավաքներ, որոնցում ներկա էին Պեդրո Դելլա Վալլեյի համար հետաքրքիր շատ կրթված գիտնականներ։ Այստեղ ՊԵդրոն հանդիպեց դեռ Հռոմից իրեն շատ ծանոթների, մասնավորապես իր քեռու մոտիկ ընկերոջը տերհայր Ալեքսանդրո Լենիին։ Նաև Պեդրոն այստեղ ծանոթացավ ճանապարհորդ, Միլանցի մաթեմատիկ և աստղագետ Քրիստոֆեր Բորրային։
Հայր Բորրան Մակաոյից Եվրոպա գնալու ճանապարհին կանգ առավ Գոայում և այնտեղ մնաց մինչև 1624 թվականի փետրվարը:Պեդրոն համոզեց Բորրոյին գրել դանիացի աստղագետ Տիխո Բրահեյի Արևակենտրոն համակարգի մասին աշխատություն։ Տիխո Բրահեն համարվում էր Եվրոպայի դարի ամենանշանավոր աստղագետը:Այս աշխատությունը Պեդրոն թարգմանեց պարսկերեն Զայն-ադ-Դինի մասին :Դա շատ դժվար էր, քանի որ Պեդրոն հստակ չէր տիրապետում արաբերեն և պարսկերեն լեզուների տեխնիկական տերմինները, այդ պատճառով նա ավելացրեց լատիներեն, և խորհուրդ տվեց Զայն-ադ-Դինին գտնել ինչ որ մեկին ով կարող էր օգնել կատարելագործել թարգմանությունը : Ավելի ուշ Հռոմում Պեդրոն թարգմանեց Բորրոյի գիրքը իտալերեն լեզվով :«Հնդկաստանով վերադառնալով Եվրոպա հանդիպեցի պարոն Պեդրո Դելլա Վալլենին, որի հետ մենք հետաքրքիր շփվեցինք այս գիտության շուրջ՝Ամպերի շարժում, ապա նա փոխանցեց այս գիտելիքները Պարսկաստանի, Հայաստանի, Արաբիայի գիտնականներին»,-գրում էր Քրիստոֆեր Բորրոն ։
Բացի տիեզերագիտությունից, Բորիին և Պեդրո Դելլա Վալլեն զրուցում էին այդ ժամանակ շատ ակտուալ աստղային հաշվարկների խնդիրների մասին։ Պեդրոն իր նամանկներում գրում էր, որ Բորիին զբաղվում էին արեգակնային համակարգի ուսումնասիրություններով :Նրանք 1618 թվականի նոյեմբերի 21ին Սպահանում քննարկում էին նաև գիսաստղերը և այդ մասին թողել են գրություններ (աստղադիտակը նոր էր հայտնաբերվել, բայց հոգևոր հայրերը հետևում էին նորություններին և գյուտերին ) ։ Պեդրոն ներկայացվեց այս տարածքների կառավարիչ, թագավոր Բենկատապպե Նայային (Hiriya Venkatappa Nayaka) (Քելադիից Հարավային Հնդկաստան) : Պեդրոն եղավ և նկարագրեց Մանգալուրը, ընդունվեց թագուհի Օլլալայի կողմից, ում անվանում էին Աբագ-դեվի-Չանտուրու(Abaq-devi-Ciantru):Պեդրոն այցելեց նրա որդուն, երկար քննեց նրան և նվիրեց նրան աշխարհի քարտեզը :Պեդրոն նկարագրում է թագուհուն և նրա որդուն, թագավորությունում ժառանգական կարգը(հարևան տարածքներում ևս), դղյակը :Կալկաթայում նա եղավ կառավարչի մոտ, խոսեց նրա զարմիկի հետ, եղավ Բարսելոնայում։ 1625 թվականի հունվարին մեկնեց Մասկատ և մարտին ուղևորվեց դեպի Բասրա ։
Վերադառնալուց հետո
Մայիսին նա անապատով ճանապարհվեց դեպի Հալեպ, այնուհետև նստեց դեպի Ալեքսանդրետտա մեկնող ֆրանսիական նավ։ Հա հասավ Կիպրոս, փետրվարին վերադարձավ Նեապոլ և մոտ քսան տարվա ընդմիջումից հետո հասավ Հռոմ 1626 թվականի մարտի 28 ին։ Այնտեղ նա շատերի կողմից ընդունվեց մեծ պատվով, ոչ միայն գրական շրջանակներում, այլ նաև Ուրբանոս VIII պապի, ով նրան նշանակեց «ննջարանի կառավարիչ» :Պեդրոն Մանիի համար կազմակերպեց շքեղ թաղում, որի մարմինն ամփոփվեց Սանտա Մարիա ին Արաչելի եկեղեցու բակում։ Այդ թաղման համար նա գրեց օրատորիա :Լիբրետոն տեքստով էր, հատուկ դրա համար արվել էր Սիտտի Մաանիի հետմահու նկարը, որն արվել էր նրա կենդանության ժամանակ արված նկարից, որը Պեդրոն ուղարկել էր Հռոմ՝ իր ընտանիքին ։ 1629 թվականին Ֆաբիո Կոլոննայի առաջարկով նա ընդունվեց Դեյ Լինչեյի ակադեմիա :1635 թվականին նա ծանոթացավ Ջովանի Բատտիստա Դոնիի հետ, որը հետագայում կհրապարակի նրա երաժշտական ստեղծագործությունները:Նրա կյանքը վերադառնալուց հետո անցավ Հռոմում, բացառությամբ 1636 թվականի Վատիկանում կազմակերպված ծեծկռտուքի արդյունքում նրա արտաքսմանը։ Ուրբանոս VIII պապի ծառան վիրավորեց Պեդրոյի հնդիկ ծառային և նա վերցրեց դաշույնը և տեղում սպանեց վիրավորողին պապի աչքի առաջ:Այդ դեպքից հետո նա փախավ Պալյանո և անցկացրեց իր արտաքսումը Նեապոլի և Գաետայի միջև մինչ իր ներումը՝ 1638 թվականի մարտը ։ Նա մահացավ 1652 թվականի ապրիլին և թաղվեց Մաննիի կողքին Սանտա Մարիա ին Արաչելի եկեղեցու բակում ։
Ինքնություն
Էդվարդ Գիբբոն նրա մասին գրում է.«Պեդրո դելլա Վալլեյից բացի ոչ մի ճանապարհորդ այդքան մանրամասն չգիտեր և չի նկարագրել Պարսկաստանը»։ Սեր Ուիլյամ Խեդժեսը (1632—1701) իր հնդկական օրագրերում այսպես էր բնորոշում նրան.«Բոլոր ճանապարհորդների իշխան (հետաքրքրության համար ճանապարհորդողներ) Պեդրո դելլա Վալլե, հետաքրքրության մեջ ժլատ, վախի(զգուշավորության) մեջ ամենախելացին ,նկարագրության մեջ ամենից հստակ ու լիարժեք»:Ժյուլ Վեռնը գրում է նրա մասին. «Պեդրո դելլա Վալլեն առաջինն է ճանապարհորդ-զբոսաշրջիկներից, ով ճանապարհ ընկավ զուտ հետաքրքրությունից»:Ռոբերտ Սաութին նրա մասին խոսում է որպես.« հրաշալի ճանապարհորդի»:Նա լավ ծանոթ էր ինչպես հին, այնպես էլ աստվածաշնչյան դիցաբանությանը։ ՊԵդրո դելլա Վալլեն կրթված անձնավորություն էր, տիրապետում էր լատիներենին, հին հունարենին, ուսումնասիրել էր թուրքերեն, արաբերեն, պարսկերեն լեզուներ:Քերականության մասին իր ստեղծագործություններում նա իրեն դրսևորեց որպես տաղանդավոր լեզվաբան։ Նվագում էր կլավեսին և հեղինակում էր երաժշտական ստեղծագործություններ, գրում էր բանաստեղծություններ։ Նա շատ ուշադիր էր, տիրապետում էր քննադատական մտածողությանը, ցուցաբերեց դիվանագիտական կարողություններ :Որպես թերություն ժամանակակիցները նշում էին հակվածությունը պաթոսին, դերասանության :Պեդրոն դյուրագրգիռ էր, ինչը 1636 թվականի ապրիլին հանգեցրեց նրա ծառա Բարբերինի հետ ընդհարման ։
Քաղաքական ձեռնարկներ
XVI դարի վերջին Օսմանյան կայսրությունը գրավեց ամբողջ արևելյան Միջերկրական ծովը, Բալկանները և մեծ վտանգ էր ներկայացնում Կենտրոնական և Արևմտյան Եվրոպայի համար։ Ամբողջ XVII դարի ընթացքում սուլթանները իրականացնում էին նվաճողական արշավանքներ դեպի Եվրոպա, իրականացնելով արշավանքներ Իտալիայի վրա, վենետիկյան հողերի, Հունգարիայի վրա:Զարմանալի չէ, որ ՊԵդրոն օսմանցիների (թուրքերի) նկատմամբ ուներ անբարյացկամ վերաբերմունք :Դրա հետ կապված Օսմանյան կայսրության դարավար թշնամի Սեֆյան Պարսկաստանը դիտվում էր որպես իրական դաշնակից, չնայած նրան, որ նրա տիրակալները հարստահարում ու նվաճում էին Կովկասի քրիստոնեական պետությունները:Չնայած նրան, որ Պեդրոն երկար ժամանակ ապրել էր Պարսկաստանում, գիտեր և սերտ շփում ուներ վրացիների հետ, նրա կինը հայ էր (իսկ երկրորդ կինը վրացուհի) նա Շահ Աբբասի կերպարը հասցնում էր կատարելության։
Նամակներ ճանապարհորդության մասին
Իր ճանապարհորդությունների հենց սկզբից Դելլա Վալլեն պարբերաբար նամակներ էր գրում Նեապոլ՝ Մարիո Սկիպանոյին:Ընդհանուր առմամբ կար վեց նամակ (դրանցից միայն մեկն էր կորել), որոնք ունեին մոտ վեց միլիոն բառ։ Նար մահից երկու տարի առաջ նրա կողմից հրապարակվեց նամակների առաջին մասը(Թուրքիայից և Պարսկաստանից):Երկրորդ և երրորդ մասերը խմբագրված են նրա կնոջ և որդիների կողմից, հրապարակվեցին 1658 և 1663 թվականներին։ Չորրորդ մասը այդպես էլ չհրապարկվեց։ Պսրսկաստանից Պեդրոյի գրած տասնութ նամակները իրենցից ներկայացնում են Շահ-Աբբասի կառավարման երկրորդ շրջանի մանրամասն սկզբնաղբյուր։ Պեդրոյի կարգավիճակը(պապի ոչ պաշտոնական դեսպան) նրա հնարավորություն էր տալիս շփվելու տարբեր շրջանակների հետ։ Նա թողել է Շահ Աբբասի, նրա արքունիքի և նրա պետության կառուցվածքի նկարագրությունը։ Ինչպես XVII դարի ճանապարահորդների մեծ մասը նա թողել է տեղեկություն տոների մասին, ճարտարապետության ,տարբեր վայրերի սովորույթների մասին որտեղ նա եղել էր , ինչպես նաև նկարագրել է բանջարեղեններն ու ըմպելիքները , հագուստները , դեղահաբերն ու համեմունքները :Տվել է ճշգրիտ տեղեկություններ գների, քաշի և արժույթի մասին, արհեստավորների ու արհեստանոցների , մետաքսի ստացման մասին ։ Պեդրոյի նամակներն ու նշումները պահվում են Վատիկանի գրադարանում (Bibl. apost. Vaticana, cod. Ottob. lat. 3382):
Բառարաններ
Նա կազմեց բառարաններ և նկարագրեց իր կողմից ուսումնասիրած արևելյան լեզուների քերականությունը։ Պեդրո Դելլա Վալլեյի թուրքերեն լեզվի քերականությունը՝ պելլեգրինոն յոթ մասից էր(Grammatica della lingua turca di Pietro Della Valle il Pellegrino, divisa in sette libri,) և գրվել էր Սպահանում 1620 թվականին ։
Դեմենցիա
Դեմենցիա,  խելագա ր ություն (μαρασμός՝ հյուծում, մարում), մարդու հոգեկան գործունեության համարյա լրիվ ընդհատում։ Պայմանավորված է գլխուղեղի կեղևի ապաճմամբ և ուղեկցվում է օրգանիզմի ընդհանուր հյուծմամբ։ Հանդիպում է ծերունական թուլամտության, պրոգրեսիվ պարալիզի վերջին փուլում և գլխուղեղի այլ հիվանդությունների դեպքում։ Դեմենցիան ձեռքբերովի հիվանդություն է՝ թուլամտություն, որն ուղեկցվում է նախկինում ձեռք բերած կայուն գիտելիքների տարբեր չափերով կորուստներով, նոր գիտելիքների ձեռք բերման դժվարացմամբ, ճանաչողական ֆունկցիայի կտրուկ իջեցմամբ։ Դեմենցիան հոգեկան ֆունկցիաների քայքայումն է, որը տեղի է ունենում հատկապես ծերության հասակում։ Ըստ ԱՀԿ-ի (Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն) տվյալների աշխարհում հաշվվում են գրեթե 45 միլիոն դեմենցիայով տառապող մարդիկ։ Սպասվում է, որ մինչև 2050 թ-ը դեմենցիա ունեցողների թիվը կհասնի մինչև 131, 5 միլիոնի։
Ըստ տեղակայման տարբերում են՝
կողևայնին -Ուղեղի կեղևի առավել ախտահարմամբ՝ Ալցհեյմերի հիվանդություն, ճակատա-քունքային դեգեներացիա, ալկոհոլային էնցեֆալոպաթիա։
ենթակեղևային - ենթակեղևային գոյացությունների առավել ախտահարմամբ (հարաճող վերկորիզային պարալիչ, Հենտինգտոնի հիվանդությունը, Պարկինսոնի հիվանդությունը, մուլտիինֆարկտային դեմենցիան` սպիտակ նյութի ախտահարումը),
կեղևա-ենթակեղևային (Լեվիի մարմնիկներով հիվանդությունը, կեղևա-բազալ դեգեներացիան, անոթային դեմենցիան),
մուլտիֆոկալ - ախտահարման բազմաթիվ օջախներով (Կրեյտցֆելդ-Յակոբի հիվանդությունը)։
Libxml2
Նկարագրություն
libxml2-ը գրված է C ծրագրավորման լեզվով և ապահովում է կապեր C++, Ch (C/C++ ինտերպրետատոր), XSH, C#, Python, Kylix/Delphi, Պասկալ, Ruby, Perl, Common Lisp և PHP ծրագրավորման լեզուների համար։ Այն ի սկզբանե նախատեսված է եղել ԳՆՕՄ (GNU Network Object Model Environment) նախագծի համար, բայց կարող է օգտագործվել նաև դրանից դուրս։ libxml2-ի կոդը կարելի է հեշտորեն փոխարկել , քանի որ այն հիմնված է միայն ANSI C ստանդարտ գրադարանների վրա և թողարկվել է MIT արտոնագրով (Բաց կոդով ծրագրային ապահովման արտոնագիր՝ մշակված Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի կողմից)։ Այս գրադարանը գրվել է Դանիել Վեյլարդի կողմից և ստացել է բազմաթիվ արձագանքներ։
Դեմենցիա
Դեմենցիայով ուղեկցվող հիվանդություններ
- Ալցհեյմերի հիվանդությունը (դեմենցիայի բոլոր դեպքերի 50 - 60%)
Libxml2
Նկարագրություն
Այն ներառում է xmllint command-line սպասարկող ծրագիրը և HTML փարսեր ։
Դեմենցիա
Դեմենցիայով ուղեկցվող հիվանդություններ
- անոթային (մուլտիինֆարկտային) դեմենցիա (10 - 20 %)
Libxml2
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազատ ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:Ծրագրային գրադարաններ Կատեգորիա:UNIX ծրագրային ապահովում
Դեմենցիա
Դեմենցիայով ուղեկցվող հիվանդություններ
- ալկոհոլիզմ (10 - 20 %)
- ներգանգային ծավալային պրոցեսները` ուռուցքները, սուբդուրալ հեմատոմաները և ուղեղային աբսցեսները (10 - 20 %)