Վիտալիզմ
Քննադատություն
...մենք պետք է կամ հաջողություն ունենանք՝ ստեղծելով կենդանի մատերիա արհեստական ձևով, կամ մենք պետք է պատճառներ գտնենք, թե ինչու է այն անհնար։ Նա վիտալիզմի վերաբերյալ արտահայտվում է ավելի հստակորեն. Հետևաբար անհիմն է շարունակել այն տեսակետը, որ ի հավելումն օքսիդացման արագացմանը անհատի կյանքի սկիզբը որոշվում է ձվաբջիջում մետաֆիզիկական կյանքի սկզբունքի մուտ գործելու միջոցով։ Իսկ մահը որոշվում է օքսիդացման դադարեցումից բացի մարմնից այս սկզբունքի հեռանալով։ Ջրի գոլորշացման դեպքում մենք բավարարվում ենք այն բացատրությամբ, որ տրվում է գազերի կինետիկ տեսության կողմից։ Բեշտելը և Ռիչարդսոնը պնդում են, որ այսօր վիտալիզմը հաճախ ներկայացվում է որպես անսխալական և ուստի՝ կործանարար մետաֆիզիկական դրույթ։ Մի շարք գիտնականների համար, "վիտալիստ" տեսությունները գոհացուցիչ չէին։ 1967 թվականին Ֆրանսիս Կրիկը, որը համարվում է ԴՆԹ-ի կառուցվածքի համահիմնադիր, ասում է, որ ձեզանից յուրաքանչյուրի համար, ով վիտալիստ է՝ ինչ որ մտածում էիք երեկ, և մտածում եք այսօր, խարդախները կհավատան վաղը ։ Մինչ մի շարք վիտալիստիկ տեսություններ փաստորեն կեղծվել են, մասնավորապես մեզմերիզմը, չփորձարկած և անփորձարկելի տեսությունների կեղծ գիտական պահպանումը շարունակվում է մինչ այժմ։ Ալան Սոկալը հրատարակել է մեծապես ընդունված վերլուծություններ, որոնք լայնորեն ընդունվում են հոգևոր բուժման գիտական տեսությունների պրոֆեսիոնալ բուժքույրերի շրջանակներում։ Մեթոդների կիրառությունը, որը կոչվում է թերապևտիկ հպում, հատկապես վերանայվել է Սոկալի կողմից, ով եզրակացրել է, որ գրեթե բոլոր կեղծ գիտական համակարգերը, որոնք պետք է քննարկվեն այս ակնարկում, հիմնված են փիլիսոփայորեն վիտալիզմի վրա և ավելացրել է, որ հիմնական գիտությունը հերքել է վիտալիզմը 1930-ականներից սկսած՝ լավ պատճառների առատության պատճառով, որոնք միայն ավելի են ամրապնդվում ժամանակի հետ։ Դանիել Դեննեթթը իր "Տարբեր տեսակի մտածելակերպեր" գրքում գրում է, "Դուալիզմը...և Վիտալիզմը (տեսակետ, համաձայն որի կենդանի արարածները պարունակում են որոշակի հատուկ ֆիզիկական, սակայն հավասարապես խորհրդավոր նյութեղեն) հավասարացվել են պատմական աղբի կույտին...", (Գլուխ 2) ։ Վիկտոր Ստենջերը ասում է, որ բիոէներգետիկա տերմինը բիոքիմիայում կիրառվում է՝ նշանակելու համար էներգիայի հեշտությամբ չափելի փոխանակումներ օրգանիզմների շրջանակում և միջև և շրջակա միջավայրում, որը առաջանում է նորմալ ֆիզիկական և քիմիական գործընթացների միջոցով ։ Սա, այնուամենայնիվ, այն չէ, ինչ որ նոր վիտալիստներն են մտածում։ Նրանք բիոէներգետիկ դաշտը պատկերացնում են որպես ամբողջական կենդանի ուժ, որը ընկած է ռեդուկցիոնիստական ֆիզիկայից և քիմիայից դուրս ։ Այս դաշտը երբեմն բացատրվում է որպես էլեկտրոմագնիսական, չնայած որ որոշ կողմնակիցներ շփոթեցնող բողոքներ են ներկայացնում քվանտային ֆիզիկայի վերաբերյալ։ Ջոանն Ստեֆանատոսը ասում է, որ էներգիայի բժշկության սկզբունքները ծագում են քվանտային ֆիզիկայից ։ Ստենջերը մի քանի տարբեր բացատրություններ է առաջարկում այն հարցի շուրջ, թե ինչու է պատճառների այս շարքը սխալ տեղ դրվում։ Նա ասում է, որ էներգիան գոյություն է ունենում վերացական փաթեթներում, որոնք կոչվում են քվանտներ։ Էներգիական դաշտերը բաղկացած են իրենց բաղադրիչ մասերից և այսպիսով գոյություն ունեն, երբ կա քվանտ։ Ուստի էներգիական դաշտերը ամբողջական չեն, ավելի շուտ համակարգի որոշակի մասեր են, որոնք պետք է ենթարկվեն ֆիզիկայի օրենքներին։ Սա նաև նշանակում է, որ էներգետիկ դաշտերը ակնթարթային չեն։ Քվանտային ֆիզիկայի այս փաստերը սահմանափակումներ են դնում անսահմանափակ, շարունակական դաշտերի վրա, որոնք կիրառվում են որոշ թեորիստների կողմից նկարագրելու համար այսպես կոչված "մարդկային էներգիայի դաշտերը" ։ Ստենջերը շարունակում է բացատրել, որ էլեկտրոմագնիսական ուժերի էֆֆեկտները չափվում է ֆիզիկոսների կողմից հնարավորինս ճշգրիտ։ Վիտալիստիկ մտածելակերպը նաև նույնականացվում է երեխաների պարզունակ կենսաբանական տեսությունների հետ. Վերջերս կատարված փորձարարական արդյունքները ցույց են տալիս, որ նախադպրոցականների մեծամասնությունը միտված է ընտրելու վիտալիստիկ բացատրությունները որպես առավել ճշմարտանման։ Վիտալիզմը, միջանկյալ պատճառականության մյուս ձևերի հետ, բաղկացած է յուրօրինակ պատճառական միջոցներից պարզունակ կենսաբանության համար՝ որպես մտքի արմատական դոմեյն ։