cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Խոզարածը
Աղբյուր
Ամենայն հավանականությամբ հեքիաթը գրել է Անդերսենը՝ չնայած ինքնահավան արքայադստերը պատժելը բանահյուսության մեջ առանցքային մոտիվ է։ Ջանբատիստա Բազիլեի «Պենտամերոն» ժողովածուի հեքիաթներից մեկը պատմում է գոռոզ Չինցիելայի և նրա ձեռքը խնդրելու եկած արքայազնի մասին, որը ծպտված էր այգեպանի հագուստով։ Գրիմ եղբայրների հեքիաթների ժողովածուի «Դրոզդոբորոդ թագավորը» հեքիաթում թագավորը նորից կերպարանափոխվու է հպարտ արքայադստեր ձեռքը խնդրելու համար։ Անդերսենի հեքիաթն ավանդականներից ավելի քիչ է սրտաշարժ։ Անդերսենի հեքիաթում արքայադուստրը լքված է և միայնակ, տխուր կորցրած սիրո և կարգավիճակի համար, իսկ մյուս հեքիաթներում արքայադստրերն ավելի մեղմ են և շարունակում են սիրել արքայազնին, երբ նա հայտարարում է իր թագավորական կարգավիճակի մասին ։
Ադապտացիա
Հեքիաթը հարմարեցվել է տարբեր ներկայացումների։ Բրոնիսլավ Նիժինսկայայի «Les cent baisers» («Հարյուր համբույր») բալետը (երաժշտությունը՝ Ֆրեդերիկ դը’Էրլանժեի, լիբրետոն՝ Բորիս Կոխնոյի) ներկայացվել է 1935 թվականի հուլիսի 18-ին Քովենթ-Գարդենի թագավորական թատրոնում։ Արքայադստեր դերակատարն էր Իրինա Բորոնովան, արքայազնինը՝ Դավիթ Լիշինը։ Բալետն Ավստրալիայում առաջին անգամ բեմադրվել է 1936 թվականի դեկտեմբերի 5-ին ։
«Խոզարած արքայազնը» (Il Principe Porcaro) անվանումով օպերային ադապտացիան ստեղծել է Նինո Ռոտան 13 տարեկան հասակում։ Ռոս-օն-Սիում (Ուելս) բրիտանական միակ մշտական Harlequin Puppet Theatre տիկնիկային թատրոնը «Խոզարածը» Էրիկ Բռամելի ադապտացիայով բեմադրել է 1958 թվականին ։ 1950-ական թվականներին խորհրդային կոմպոզիտոր Բորիս Չայկովսկին սյուիտ է գրել «Խոզարածը» ռադիոբեմադրության համար։
Պատմության հատվածներն օգտագործվել են Եվգենի Շվարցի «Մերկ թագավորը» բեմադրության մեջ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթներ Կատեգորիա:1841 պատմվածքներ
Սոցիալիստական անասնապահություն
«Սոցիալիստական անասնապահություն», գյուղատնտեսական երկօրյա թերթ Խորհրդային Հայաստանում [1979 թվականից «Արեվածագ», ռուսերեն տարբերակը՝ «Զարյա» («Заря»)], ՀԿԿ Կալինինոյի շրջանային կոմիտեի և ժողովրդական դեպուտատների Կալինինոյի շրջանային սովետի օրգան։
Առաջին անգամ լույս է տեսել լույս է տեսել 1938 թվականին, Կալինինոյում (այժմ՝ Տաշիր)։ մինչև 1965 թվականը հանդես է եկել «Կոլխոզնիկի ձայն», «Կոլտնտեսականի ձայն», «Փարոս» անուններով։ Տպագրվել է նաև Ստեփանավանում։ Սեփական պնդմամբ՝ օգնել է «շրջանի կուսակցական, սովետական և տնտեսական մարմիններին «մոբիլիզացնել աշխատավորությանը ժողտնտեսության պլաններն իրականացնելու գործում»։
Կարևոր տեղ է հատկացրել ինտերնացիոնալ դաստիարակությանը, լուսաբանել և պրոպագանդել աշխատանքի փորձը, ներկայացրել շրջանի առօրյան։
Տպագրել է լուրեր հանրապետական, միութենական և միջազգային իրադարձությունների մասին, իրավաբանական, բժշկական խորհրդատվություններ և այլն։
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ օրաթերթեր Կատեգորիա:Հայկական տնտեսական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Հերցլիահ (բժշկական կենտրոն)
Հերցլիահ (הרצליה מדיקל סנטר, պաշտոնապես «Հերցլիահ բժշկական կենտրոն») Իսրայելի խոշորագույն մասնավոր բժշկական կենտրոններից մեկը, որը գտնվում է Հերցլիահ քաղաքում, «Շարոն» հյուրանոցի կողքին։
Հերցլիահ բժշկական կենտրոնի հիվանդանոցը 60% մասնավոր սեփականություն է, իսկ 40%-ը պատկանում է«Կլալիտ» առողջության ապահովագրության հիմնադրամին։
Բժշկական կենտրոնի գլխավոր տնօրենը Դանի Էնգելն է ։
Պատմություն
1991 թվականին բժշկական կենտրոնի շենքը ենթարկվեց ընդլայնման և ավելացրեց վիրաբուժական սենյակների քանակը ։
Կենտրոնը հայտնի է նաև արտասահմանում։ Ծառայում է արտասահմանյան հյուպատոսությունների և դեսպանատների աշխատակիցներին։ Մասնավորապես, այն աշխատում է արտասահմանցի հիվանդների հետ։
Բաժանմունքներ
Ուղղություններ՝ սրտաբանություն, գաստրոէնտերոլոգիա, արտամարմնային բեղմնավորում և այլն։ Վիրաբուժության կենտրոնը կատարում է ճողվածքի, թութքի, ճարպակալման և այլոց վիրաբուժական բուժում։ Սրտանոթային վիրաբուժության կենտրոն. Հերցլիահն առաջին մասնավոր հաստատությունն է, որն ստացել է սրտանոթային վիրաբուժության վիրահատության իրավունք ։ Հիվանդանոցում կատարվում է աորտոկորոնար շունտավորման վիրահատություն՝ շնչերակը շրջանցող պատվաստում և այլն։ Կան սրտաբանական և օրթոպեդիկ կենտրոններ։ Հերցլիահի բժշկական կենտրոնի մասնավոր կլինիկան միակ մասնավոր կլինիկան է, որին իրավունք է տրվել հոսպիտալացնել հոգեբուժական հիվանդներին, ինչպես նաև կատարել փոխպատվաստում, սրտանոթային և նյարդավիրաբուժական բուժում։ Սրտանոթային վիրահատությունը այս կլինիկայի առաջատար ուղղությունն է ։
Հերցլիահ բժշկական կենտրոնի կլինիկան ունի առավել առաջադեմ էնդոսկոպիկ բաժանմունք ։ Այստեղ է գտնվում Իսրայելի լավագույն ախտորոշիչ բաժանմունքներից մեկը, կա նաև ռադիոլոգիական ախտորոշման կենտրոն և անհատական ցիտոգենետիկ լաբորատորիա ։
Հիվանդանոցը օգնություն է ցուցաբերում բժշկության հետևյալ ոլորտներում.
Հերցլիահ հիվանդանոցի առանձնահատկությունն այն է, որ մեծ թվով որակավորված բժշկական անձնակազմ կենտրոնանում է մեկ հիվանդի վրա, քանի որ նախապատվությունը տրվում է հիվանդի նկատմամբ անհատական մոտեցմանը։ Բացի այդ, յուրաքանչյուր հիվանդ կարող է ընտրել իր բժիշկը։ Այս կլինիկան բուժում է ընդունում բոլոր հետաքրքրված օտարերկրյա քաղաքացիների համար ։
Հերցլիահ կլինիկան ունի արտամարմնային բեղմնավորման բաժանմունք, շտապօգնության բաժանմունք, ախտորոշիչ կենտրոն, չորս ամբուլատոր բաժանմունք, վերականգնողական բաժանմունք, առանձնացված բժշկության բաժանմունք, պաթոլոգիական և այլ լաբորատորիաներ ։ Հատկապես այս կլինիկայում զարգացած է վիրաբուժական բաժանմունքը, որը բաղկացած է ութ վիրաբուժական սենյակներից և ապահովում է ներքին օրգանների հիվանդությունների բարձրակարգ բուժում։
Կլինիկան ունի վիրաբուժական կենտրոններ, որոնք մասնագիտանում են հետևյալ ոլորտներում.
- Ուռուցքային վիրաբուժության կենտրոն. բարձրակարգ վիրաբույժները կատարում են ենթաստամոքսային գեղձի, լյարդի, հաստ աղիքի վիրահատություններ,
- Ընդհանուր վիրաբուժություն - ընդհանուր ընթացակարգեր. լեղապարկի վիրահատություն, ճողվածքի հեռացում, թութք։ Կատարում է նաև ստամոքսի բարդ վիրահատություններ և անոթային վիրահատություններ,
- Օրթոպեդիկ կենտրոն - այստեղ կատարվում են ծնկների հոդերի, մեջքի հոդի և ողնաշարի վիրաբուժական բուժում,
-Կաթետերիզացման կենտրոն. վիրահատություններ են կատարվում սրտի բնածին արատների, բոլոր տեսակի անգիոպլաստիկայի և կաթետերիզացման համար,
-Սրտանոթային վիրաբուժության կենտրոն - արտոնագրված է կատարել սրտի բաց վիրահատություններ, վիրահատություն` ծննդյան թերությունները վերացնելու, շնչուղիների, ինչպես նաև սրտի փականների հետ կապված վիրահատություններ, կարոտիդ շնչերակ և սրտի վիրահատություններ ։
Աշխատակազմ
Հերցլիահ բժշկական կենտրոնի աշխատակազմ.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հիվանդանոցներ ըստ քաղաքի Կատեգորիա:Իսրայելի հիվանդանոցներ
(8668) Սատոմիմուրա
(8668) Սատոմիմուրա (Satomimura), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի ապրիլի 16-ին Սատորու Օտոմոյի և Օսամու Մուրամացուի կողմից Կիյոսատոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,422887 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1874 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6584 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1377,52 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,261339 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,09° անկյուն։
Գաչա-Կայա
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 125 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն
Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպություն (ԱՀԿ), Միավորված Ազգերի Կազմակերպությանը պատկանող միջկառավարական կազմակերպություն։ Կենտրոնական գրասենյակը Ժնևում է։ Հիմնվել է 1948 թվականի ապրիլի 7-ին, երբ ՄԱԿ-ի անդամ 26 երկրի կողմից ընդունվեց և հաստատվեց ԱՀԿ կանոնադրությունը։ Ամեն տարի ապրիլի 7-ը աշխարհում նշվում է որպես «Առողջության համաշխարհային օր», և յուրաքանչյուր անգամ ԱՀԿ որոշմամբ այն նվիրվում է առողջապահական հույժ կարևոր որևէ հիմնախնդրի։ ԱՀԿ-ն, հաշվելով 193 անդամ պետություններ, նպատակ ունի բոլոր ժողովուրդներին բարձրացնել առողջապահության ամենաբարձր մակարդակի։
Հայաստանը ԱՀԿ անդամ է 1994 թվականի օգոստոսից, և այդ ժամանակից էլ Հայաստանում ստեղծվել է ԱՀԿ-յան ներկայացուցչություն։ Իրականացնելով ուղղակի տեխնիկական համագործակցություն անդամերկրների հետ՝ ԱՀԿ աջակցում է բնակչության բազմակողմանի բժշկասանիտարական սպասարկման, հիվանդությունների կանխարգելման ու դրանց դեմ պայքարի, շրջակա միջավայրի առողջացման, առողջապահական կադրերի պատրաստման ու բազմաթիվ այլ բնագավառներում։ ԱՀԿ օգնում է նաև խոշոր աղետների (թե՛ բնական, թե՝ տեխնոլոգիական) հետևանքների վերացմանը, 10 տարին մեկ վերանայում է հիվանդությունների միջազգային վիճակագրական դասակարգումը, մշակում է կենսաբանական պատրաստուկների, թունաքիմիկատների և դեղորայքի միջազգային չափորոշիչներ, շրջակա միջավայրի պաշտպանության չափանիշներ, միջազգային բժշկասանիտարական կանոններ։
ԱՀԿ ղեկավար մարմինները երեքն են՝ Առողջապահության համաշխարհային ասամբլեան (ԱՀԱ), Գործադիր կոմիտեն (ԳԿ) և Քարտուղարությունը։
Նախապատմություն
Այս հարցով միջազգային համագործակցությամբ զբաղվող առաջին մարմինը Կոստանդնուպոլսի առողջապահության գերագույն խորհուրդն էր, որը կազմավորել էր 1839 թ.-ին։ Նրա գլխավոր նպատակներն էին՝ թուրքական նավահանգիստներում օտարերկրյա նավերի վերահսկողությունը և խոլերայի ու ժանտախտի կանխարգելման հակահամաճարակային միջոցառումներ կազմակերպելը։ Ավելի ուշ այդպիսի խորհուրդներ են ստեղծվել Մարոկոյում՝ 1840 թ.-ին, և Եգիպտոսում՝ 1846 թ.-ին։ 1851 թ.-ին Փարիզում տեղի ունեցավ առաջին միջազգային սանիտարական համաժողովը, որին մասնակցում էին 12 պետություն։ Դրա աշխատանքի արդյունքը պետք է լիներ միջազգային սանիտարական կոնվենցիայի ընդունումը, որ կսահմաներ ծովային կարանտինի կարգը Միջերկրական ծովում։ Սակայն այդ արդյունքին հաջողվեց հասնել միայն 1892 թ.-ին՝ խոլերայի նկատմամբ, և 1897 թ.-ին՝ ժանտախտի նկատմամբ։
XX դարի սկզբին ստեղծվեցին ևս երկու միջպետական առողջապահական կազմակերպություններ՝ 1902 թ.-ին Վաշինգտոնում Համաամերիկյան սանիտարական բյուրոն, իսկ 1907 թ.-ին՝ Եվրոպայի հիգիենայի հասարակական բյուրոն՝ Փարիզում։ Դրանց հիմնական գործառույթը բժշկության ընդհանուր հարցերի մասին տեղեկատվության տարածումն էր, հատկապես՝ վարակիչ հիվանդությունների մասին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո՝ 1923 թ.-ին Ժնևում իր գործառույթներն սկսեց Ազգերի լիգայի Առողջապահության միջազգային կազմակերպությունը, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ՝ 1946 թ.-ի հուլիսին Նյու Յորքում՝ Առողջապահության միջազգային կազմակերպության հրամանով որոշվեց ստեղծել ԱՀԿ-ն։ ԱՀԿ-ի կանոնադրությունն ստեղծվեց 1948 թ.-ի ապրիլի 7-ին։ Դրանից հետո՝ մինչ այժմ, ապրիլի 7-ը նշվում է որպես Առողջության համաշխարհային օր։
Հիմնում
«Միջազգայինի» փոխարեն «համաշխարհային» բառի օգտագործումը մատնանշում է, որը կազմակերպության հետապնդած նպատակները իսկապես գլոբալ են։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության սահմանադրությունն ընդունվել է 1946 թվականի հուլիսի 22-ին ՄԱԿ անդամ բոլոր 61 երկրների կողմից։ Այդպիսով այն դարձավ ՄԱԿ-ի առաջին մասնագիտացված գործակալությունը, որի ստեղծմանը կողմ հանդես եկան բոլոր անդամ-երկրները։ Կազմակերպության սահմանադրությունը պաշտոնապես ուժի մեջ մտավ առողջապահության համաշխարհային առաջին օրվանից՝ 1948 թվականի ապրիլի 7-ից, երբ այն վավերացվեց 26-րդ հանձնաժողովի կողմից։
ԱՀԿ-ի Համագումարի առաջին հանդիպումը կայացավ 1948 թվականի հուլիսի 24-ին. այն ընդունեց ԱՀԿ-ի 5 միլիոն ԱՄՆ դոլարանոց (կամ 1,250,000 բրիտանական փաունդ) բյուջեն 1949 թվականի համար։ Անդրիա Ստամպարը հանձնաժողովի առաջին նախագահն էր, իսկ Գ. Բրոկ Քիշոլմը, ով պլանավորման փուլում ԱՀԿ-ի գործադիր քարտուղարն էր, դարձավ գլխավոր տնօրեն։
Կազմակերպության առաջին ձեռնարկումներն ուղղված էին մալարիայի, տուբերկուլյոզի, սեռավարակների տարածման վերահսկմանը, ինչպես նաև՝ մայրական և մանկական առողջապահության, սննդային և միջավայրային հիգիենայի բարելավմանը։ Կազմակերպության առաջին օրենսդրական նախաձեռնությունը վերաբերում էր հիվանդությունների տարածման վերաբերյալ ճշգրիտ վիճակագրության հավաքագրմանը։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տարբերանշանը Ասկլեպիուսի ոստն է՝ որպես բժշկության խորհրդանիշ։
Գործունեության պատմություն
Առողջապահական hամաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՄԿ) 1947 թվականին գործարկեց միջազգային հեռագրական ցանցի միջոցով համաճարակային տեղեկատվության ծառայություն, իսկ 1950 թվականին՝ տուբերկուլյոզի զանգվածային պատվաստման շարժումը (օգտագործելով՝ ԲՑԺ պատվաստանյութը)։ 1955 թվականից մեկնարկեց մալարիայի վերացման ծրագիրը, որի հեռահար նպատակները հետագայում վերանայվեցին։ 1965 թվականին շաքարային դիաբետի մասին առաջին զեկույցին հաջորդեց Քաղցկեղի հետազոտման միջազգային գործակալության ստեղծումը։ Առողջապահական միջազգային համաժողովը 1966 թվականին տեղափոխվեց գլխամասային գրասենյակ։ 1974 թվականին մեկնարկեց Վարակազերծման լայնածավալ ծրագիրը, ինչպես նաև՝ Օնխոցերկոզի վերահսկման ծրագիրը, որոնք իրագործվեցին Սննդի և գյուղատնտեսության կազմակերպության, Միացյալ Ազգերի զարգացման ծրագրի (UNDP) և Համաշխարհային բանկի համագործակցության արդյունքում։ Հաջորդ տարի մեկնարկեց է Արևադարձային հիվանդությունների հետազոտման և վերապատրաստման հատուկ ծրագիրը։ 1976 թվականին Համաշխարհային առողջապահական ասոցիացիան քվեարկությամբ ընդունեց Հաշմանդամության կանխարգելման և վերականգման մասին բանաձևը։ Կարևոր դեղամիջոցներ առաջին ցանկը կազմվել է 1977 թվականին, իսկ մեկ տարի անց սկիզբ դրվեց «Առողջություն բոլորի համար» հավակնոտ ծրագիրը։ 1986 թվականին ԱՀԿ֊ն գլոբալ ծրագիր սկսեց ՁԻԱՀ-ի և ՄԻԱՀ-ի ահագնացող խնդրի դեմ պայքարելու համար, իսկ ավելի ուշ՝ հաջորդ երկու տարիների ընթացքում, հատուկ ուշադրություն էր հատկացնում հիվանդության կրողների դեմ խտրականության վերացմանը։ 1996 թվականին ստեղծվեց UNAIDS-ը։ Անդամալուծության կանխարգելման համաշխարհային նախաձեռնությունը հիմնվեց 1988 թվականին ։
1958 թվականին ԽՍՀՄ առողջապահության նախարար Վիկտոր Ժդանովը Առողջապահության hամաշխարհային ասամբլեային կոչ արեց հսկողության տակ վերցնել բնական ծաղիկ վիրուսային հիվանդության կանխարգելման համաշխարհային նախաձեռնությունը, որի արդյունքում ասամբլեան ընդունեց ըստ ԱՀԿ 11.54 բանաձևը ։ Բնական ծաղիկը՝ տարեկան 2 միլիոն մարդու մահվան պատճառ էր դառնում։ 1967 թվականին ԱՀԿ֊ն ուժեղացրեց բնական ծաղիկի կանխարգելումը, տարեկան 2,4 միլիոն դոլլար հատկացնելով դրա համար, ինչպես նաև հիվանդության հսկողության նոր մեթոդներ ընդունելով ։ Սկզբում ԱՀԿ֊ի աշխատախումբը բախվեց բնական ծաղիկի դեպքերի անհամարժեք գրանցման խնդրին։ ԱՀԿ-ն հիմնեց խորհրդատուների ցանց, որոնք օգնում էին պետություններին՝ հսկման և զսպման գործունեություն ծավալել ։ 1972 թվականին ԱՀԿ-ն նաև օգնում էր զսպել Յուգասլավիայում տեղի ունեցող էթնիկ բախումները ։ Բնական ծաղիկի դեմ շուրջ 2 տասնամյակ տևած պայքարից հետո, 1980 թվականին ԱՀԿ-ն հայտարարեց, որ հիվանդությունը վերացվել է. այն պատմության մեջ մարդու կողմից վերացված առաջին հիվանդությունն է ։
1998 թվականին ԱՀԿ-ի գլխավոր տնօրենը՝ ԱՀԿ-ի ստեղծման 50-ամյակի կապակցությամբ կարևորեց երեխաների մահացության նվազումը, կյանքի տևողության աճը, ինչպես նաև մահացու հիվանդությունների նվազումը՝ ինչպես են բնական ծաղիկ և պոլիոմիելիտը։ Նա նաև նշեց, որ պետք է ավելին անել՝ նպաստելու մայրական առողջությանը, և խոստովանեց, որ առաջընթացն այդ ոլորտում դանդաղ էր։ ԱՀԿ-ի ստեղծումից ի վեր՝ խոլերիան և մալարիան դեռևս մնացել էին որպես խնդիր՝ չնայած դրա նվազմանը։ Արդեն 21-րդ դարում՝ 2000 թվականին, կազմավորվեց Տուբերկուլոզի կանխման համագործակցությունը (Stop TB Partnership) որպես Միացիալ Ազգերի Հազարամյակի զարգացման նպատակներից մեկը։ Կարմրուկի կանխարգելումը մեկնարկել է 2001 թվականին, և 2007 թվականից գրանցվել է հիվանդությունից մահացելիության 68 տոկոս կրճատում։ 2002 թվականին հիմնվեց ՁԻԱՀ-ի, տուբերկուլյոզի և մալարիայի դեմ պայքարի համաշխարհային ֆոնդը՝ բուժմիջոցները ավելի հասանելի դարձնելու նպատակով։ 2006 թվականին ԱՀԿ֊ն Զիմբաբվեի համար հաստատեց ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի աշխարհում առաջին պաշտոնական գործիքակազմը, որը ՁԻԱՀ-ի համաճարակի դեմ գլոբալ կանխարգելման, բուժման և աջակցության ծրագրի հիմք հանդիսացավ։ 1998 թվականին ԱՀԿ-ի գլխավոր տնօրենը՝ ԱՀԿ-ի ստեղծման 50-ամյակի կապակցությամբ կարևորեց երեխաների մահացության նվազումը, կյանքի տևողության աճը, ինչպես նաև մահացու հիվանդությունների նվազումը՝ ինչպես են բնական ծաղիկ և պոլիոմիելիտը։ Նա նաև նշեց, որ պետք է ավելին անել՝ նպաստելու մայրական առողջությանը, և խոստովանեց, որ առաջընթացն այդ ոլորտում դանդաղ էր ։ ԱՀԿ-ի ստեղծումից ի վեր՝ խոլերիան և մալարիան դեռևս մնացել էին որպես խնդիր՝ չնայած դրա նվազմանը ։ Արդեն 21-րդ դարում՝ 2000 թվականին, կազմավորվեց Տուբերկուլոզի կանխման համագործակցությունը (Stop TB Partnership) որպես Միացիալ Ազգերի Հազարամյակի զարգացման նպատակներից մեկը։ Կարմրուկի կանխարգելումը մեկնարկել է 2001 թվականին, և 2007 թվականից գրանցվել է հիվանդությունից մահացելիության 68 տոկոս կրճատում։ 2002 թվականին հիմնվեց ՁԻԱՀ-ի, տուբերկուլյոզի և մալարիայի դեմ պայքարի համաշխարհային ֆոնդը՝ բուժմիջոցները ավելի հասանելի դարձնելու նպատակով 2006 թվականին ԱՀԿ֊ն Զիմբաբվեի համար հաստատեց ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի աշխարհում առաջին պաշտոնական գործիքակազմը, որը ՁԻԱՀ-ի համաճարակի դեմ գլոբալ կանխարգելման, բուժման և աջակցության ծրագրի հիմք հանդիսացավ ։
Կառուցվածք
ԱՀԿ-ի սահմանդրությունը հաստատվել է 1946 թվականին և ուժի մեջ մտել 1948 թվականի ապրիլի 7-ին։ Յուրաքանչյուր տարի այս օրը նշվում է Առողջապահության համաշխարհային օրը։
Ըստ իր սահմանադրության ԱՀԿ-ն ունի երկու գլխավոր ֆունկցիա՝
ԱՀԿ-ն իր ֆունկցիաներն իրականացնում է երեք հիմնական մարմինների միջոցով՝ Առողջապահության համաշխարհային ժողով, Գործադիր խորհուրդ և Քարտուղարություն։
ԱՀԿ-ի նստավայրը գտնվում է Ժնևում (Շվեյցարիա)։
ԱՀԿ-ն բնորոշվում է իր ապակենտրոնացված համակարգով։ Այն հաշվում է վեց շրջան, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի Շրջանային կոմիտե և Բյուրո։
Առողջապահության համաշխարհային ասամբլեա
ԱՀԱ ԱՀԿ բարձրագույն ղեկավար մարմինն է։ ԱՀԿ անդամ յուրաքանչյուր երկիր ԱՀԱ-ում ունի իր ներկայացուցիչը (3 մարդուց ոչ ավելի)։ Ամեն տարի ԱՀԱ հրավիրում է տարեկան նստաշրջան, որը քննարկում ու հաստատում է ԱՀԿ գործունեության հիմնական ուղղություններն ու ծրագրերը, ընթացիկ ու հեռանկարային պլանները, բյուջեն, ԱՀԿ նոր անդամների ընդունման կամ անդամությունից զրկելու հարցերը, ընտրում է ԱՀԿ գլխավոր տնօրեն (5 տարի ժամկետով) և ԳԿ անդամներ, լսում և հաստատում է հաշվետվությունները։ Նստաշրջանի պետական լեզուներն են անգլերեն, ֆրանսերեն, ռուսերեն, իսպաներեն և չինարեն։
Գործադիր կոմիտե
ԳԿ կազմված է 30 մարդուց, ամեն տարի այդ կազմը թարմացվում է 1/3-ով։ ԳԿ կենսագործում է ԱՀԱ ընդունած որոշումները, զբաղվում ԱՀԿ ծրագրի ու բյուջեի, ինչպես նաև ԱՀԱ կողմից հանձնարարված այլ հարցերով։ ԳԿ տարեկան 2 անգամ հրավիրում է նստաշրջաններ։
Քարտուղարություն
Քարտուղարությունը ԱՀԿ կենտրոնական վարչական և մշտապես գործող ղեկավար մարմինն է, որն անմիջականորեն ղեկավարում է ԱՀԿ գլխավոր տնօրենը։ Քարտուղարությունն ունի մի շարք բաժիններ, որոնք միավորված են 5 խմբերում.
ԱՀԿ երկրագնդի տարբեր մասերում ունի տարածաշրջանային 6 կազմակերպություն, որոնք ղեկավարում են տարածաշրջանային բյուրոները։ Դրանք են՝ Եվրոպական (կենտրոնը՝ Կոպենհագեն, Դանիա), Աֆրիկական (Բրազավիլ, Կոնգո), Ամերիկյան (Վաշինգտոն, ԱՍՆ), Հարավարևմտյան Ասիայի (Դելի, Հնդկաստան), Արևելյան միջերկրածովյան (Ալեքսանդրիա, Եգիպտոս) և Խաղաղ օվկիանոսի արևմտյան մաս (Մանիլա, Ֆիլիպիններ)։
ՀՀ մտնում է Եվրոպական տարածաշրջանի մեջ (1996-ի դեկտեմբերից ԱՀԿ-ում ստեղծվել է նաև հասարակական առողջապահության կենտրոն Հայաստանի և Վրաստանի համար)։ Այս կազմակերպություններից յուրաքանչյուրը ղեկավարում է համապատասխան տարածաշրջանային կոմիտեի տնօրենը։
ԱՀԿ ֆինանսավորումն իրականացվում է 2 ճանապարհով՝ անդամ-երկրների ամենամյա պարտադիր անդամավճարներ (կանոնավոր բյուջե) և այդ երկրների կողմից կատարվող կամավոր մուծումներ։ ԱՀԿ ամեն տարի դրամական հատկացումներ է ստանում նաև ՄԱԿ-ի Մանկական հիմնադրամից (ՅՈՒՆԻՍԵՖ), որոնցով ֆինանսավորվում են ԱՀԿ և այդ հիմնադրամի կողմից համատեղ իրականացվող ծրագրերը։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Բժշկական և առողջապահական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Առողջապահություն Կատեգորիա:Միավորված ազգերի կազմակերպություն Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համաձայնագրեր
Կույում
Կույում, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետության տարածքով՝ Ալթայի երկրամասով։ Գետաբերանը գտնվում է Կատուն գետի աջ ափից 187 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 30 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ -13010100312115100006824 Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) - 115100682 Ավազանի կոդը - 13.01.01.003 Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի - 15 Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի - 1
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ալոնսո Բերուգետե
Ալոնսո Բերուգետե, Ալոնսո Գոնսալես դե Բերուգետե (Alonso Berruguete, ), Վերածննդի դարաշրջանի իսպանացի քանդակագործ, բնանկարիչ մաներիստ և ճարտարապետ։
Կենսագրություն
Ալոնսո Բերուգետեն ծնվել է նկարիչ Պեդրո Բերուգետեի ընտանիքում, որպես գեղանկարիչ կրել է Պանտորմի ազդեցությունը, ծանոթ էր Միքելանջելոյի ստեղծագործություններին։ 1517 թվականին հայրենիք վերադառնալուց հետո Բերեգուտեն երկար ժամանակ զբաղվել է գեղանկարչությամբ, բայց նրա լավագույն ստեղծագործությունները քանդականերն են։ Նա աշխատել է այնպիսի քաղաքներում, ինչպիսիք են՝ Ավիլան, Բուրգոսը, Վալյադոլիդը, Մադրիդը, Գրանադան, Տոլեդոն։ Ըստ կաստիլիայի ավանդության՝ նա փայտը որպես նյութ է օգտագործել։
Ստեղծագործություններ
Փայտի պոլիքրոմային քանդակագործությունը, որը տրագիկ էր և նատուրալիստական միաժամանակ, հիմնականում Բերուգետեին էր պարտական 17-րդ դարում իր ծաղկման համար։ Թեմատիկորեն այն հիմնականում առնչվում էր Հիսուս Քրիստոսի չարչարանքներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Իսպանացի նկարիչներ Կատեգորիա:Իսպանացի ճարտարապետներ
Լանգերհանս բջջային հիստիոցիտոզ
Լանգերհանս բջջային հիստիոցիտոզ (ԼԲՀ), հազվադեպ հանդիպող քաղցկեղի տեսակ, որը ներառում է Լագերհանս բջիջների կլոնային բազմացում, ոսկրածուծից ստացվող անոմալ բջիջներ եւ մաշկից ավշային հանգույցներ տեղափոխման ընդունակությամբ բջիջներ։ Ախտանշանները տատանվում են ոսկրերի մեկուսացված վնասվածքներից մինչև համակարգային հիվանդություն։ ԼԲՀ-ը հիստիոցիտոզներ կոչվող սինդրոմների խմբի մի մասն է, որոնք բնութագրվում են հիստիոցիտների (ակտիվացված դենդրիտիկ բջիջների և մակրոֆագների հնացած տերմին) անոմալ բազմացմամբ։ Այս հիվանդությունները կապված են սպիտակ արյան բջիջների ոչ նորմալ տարածման այլ ձևերի հետ, ինչպիսիք են լեյկոզները և լիմֆոմաները ։
Քաղցկեղը անցել է մի քանի անուններով ՝ « Hand-Schüller – Christian» հիվանդություն, «Abt-Letterer-Siwe»-ի հիվանդություն, Hashimoto-Pritzker-ի հիվանդություն (շատ հազվադեպ ինքնակարգավորվող տարբերակ, որը նկատվում է ծննդյան ժամանակ) և histiocytosis X, մինչև այն անվանափոխվեց 1985 թ.Histiocyte Society-ի կողմից ։
Դասակարգում
Հիվանդության սպեկտրը արդյունք է կլոնային կուտակման և բջիջների բազմացմանը, որոնք նման են էպիդերմալ դենդրիտային բջիջներին,դրանք կոչվում են նաեւ՝ Լանգերհանսյան բջիջներ, երբեմն կոչվում են դենդրիտիկ բջջային հիստիոցիտոզ։ Այս բջիջները լիմֆոցիտների, էոզինոֆիլների և նորմալ հիստիոցիտների հետ համատեղ ձևավորում են ԼԲՀ- ի բնորոշ ախտահարումները, որոնք կարելի է գտնել գրեթե ցանկացած օրգանում։ Նմանատիպ հիվանդություններ նկարագրվել են անասուն histiocytic հիվանդություններում ։
ԼԲՀ-ը կլինիկորեն բաժանված է երեք խմբի ՝ միակողմանի, բազմակողմանի միահամակարգային եւ բազմակողմանի բազմահամակարգային։
Միաօջախային
Միակողմանի ԼԲՀ, որը նաև կոչվում է էոզինոֆիլային գրանուլոմա(հին տերմին, որն այժմ հայտնի է, որպես սխալ անվանում), մի հիվանդություն, որը բնութագրվում է մեկ օրգանում Լանգերհանսյան բջիջների անկառավարելի բազմացմամբ մեկ օրգանում, որտեղ նրանք առաջացնում են վնասում, այսինքն ախտահարում։ Այն սովորաբար չունի արտաբջջային ներգրավվածություն, բայց հազվադեպ վնասվածքը կարող է հայտնաբերվել մաշկում, թոքերում կամ ստամոքսում։ Այն կարող է հայտնվել որպես օրգանի մեկ ախտահարումից մինչեւ բազմաքանակ ախտահարումներ։ Երբ բազմաթիվ վնասվածքները ցրված են մի օրգանի ամբողջ տարածքում, այն կարելի է անվանել բազմաֆունկցիոնալ միահամակարգային տարբերակ։ Երբ հայտնաբերվում է թոքերում, այն պետք է տարբերակել թոքային Լանգերհանս բջջային հիստիոցիտոզից` հատուկ կատեգորիայի հիվանդություն, որը առավել հաճախ հանդիպում է մեծահասակ ծխողների մոտ։ Մաշկի մեջ հայտնաբերելիս այն կոչվում է մաշկային եզակի համակարգի ԼԲՀ:Հազվադեպ դեպքերում այս տարբերակը կարող է ինքնուրույն բուժվել։ Ոսկրածուծի առաջնային ներգրավումը օգնում է տարբերակել էոզինոֆիլային գրանուլոման Լանգերհանս բջջային հիստիոցիտոզի այլ ձևերից (Letterer-Siwe կամ Hand-Schüller-Christian variant):
Բազմաօջախային համակարգ
Հիմնականում երեխաների մոտ է դիտվում, բազմաօջախային ԼԲՀ-ը բնութագրվում է տենդով, ոսկրային վնասվածքներով և դիֆուզիոն պատռվածքներով, սովորաբար գլխամաշկի եւ ականջի խողովակի վրա։ Դեպքերի 50%-ում ներառում է հիպոֆիզի ցողուն, որը հաճախ հանգեցնում է ոչ շաքարային դիաբետի ։ Ոչ շաքարային դիաբետի, էկզոֆթալմի և ոսկրածուծի վնասվածքների եռյակը հայտնի է որպես Hand-Schüller-Christian Christian եռյակ։ Պիկի սկիզբը 2-10 տարեկանն է։
Բազմաօջախային բազմահամակարգ
Բազմաօջախային բազմահամակարգային ԼԲՀ-ը, որը կոչվում է նաև Letterer-Siwe հիվանդություն, հաճախ արագ զարգացող հիվանդություն է, որի ընթացքում Լանգերհանս բջջային բջիջները բազմանում են շատ հյուսվածքներում։ Այն հիմնականում դիտվում է 2 տարեկանից ցածր երեխաների մոտ եւ կանխատեսումը վատ է. Անգամ ագրեսիվ քիմիաթերապիայի դեպքում հնգամյա ապրելիությունը կազմում է ընդամենը 50%։
Թոքային Լանգերհանս բջջային հիստիոցիտոզ(ԹԼԲՀ)
Թոքային Լանգերհանս բջջային հիստիոցիտոզը(ԹԼԲՀ) ԼԲՀ-ի եզակի ձև է այն առումով, որ այն տեղի է ունենում գրեթե բացառապես ծխախոտ ծխողների մոտ ։ Այժմ այն համարվում է ծխելու հետ կապված թոքերի ինտերստիցիալ հիվանդությունների տեսակ։ Որոշ ազդեցությանը ենթարկված մարդիկ ամբողջությամբ վերականգնվում են ծխելը դադարեցնելուց հետո, բայց մյուսների մոտ առաջանում են երկարատև բարդություններ, ինչպիսիք են թոքային ֆիբրոզը և թոքային հիպերտոնիան ։ ԹԼԲՀ հիվանդները, ընտանիքները և խնամակալներին խրախուսվում է միանալ NIH Rare Lung Diseases Consortium Contact Registry -ին։ Սա գաղտնիությունը պահպանող կայք է, որը տրամադրում է արդի տեղեկատվություն այն ֆիզիկական անձանց համար, որոնք հետաքրքրված են թոքերի հազվագյուտ հիվանդությունների հետ կապված վերջին գիտական նորություններով, հետազոտություններով եւ բուժումներով։
Նշաններ և ախտանիշներ
LCH- ն հրահրում է ոչ սպեցիֆիկ բորբոքային պատասխան, որը ներառում է՝ տենդ, լեթարգիա և քաշի կորուստ։ Օրգանների ներգրավումը նույնպես կարող է առաջացնել հատուկ ախտանիշներ։
Պաթոֆիզիոլոգիա
Լանգերգանս բջջային հիստիոցիտոզի պաթոգենեզը քննարկման առարկա է։ Շարունակվում են ուսումնասիրությունները, պարզելու համար, արդյոք ԼԲՀ-ը ռեակտիվ (ոչ քաղցկեղային) թե նորագոյացական (քաղցկեղային) գործընթաց է։ ԼԲՀ-ի ռեակտիվ բնույթին օժանդակող փաստարկները ներառում են լորձաթաղանթում ինքնաբուխ ռեմիասիաների առաջացումը, դենդրիտիկ բջիջների և հանդիսատես-բջիջների կողմից բազմաթիվ ցիտոկինների մեծ սեկրեցիա (երևույթ, որը հայտնի է որպես ցիտոկինային փոթորիկ) վնասված հյուսվածքում, բարենպաստ կանխատեսում և համեմատաբար լավ գոյատևման հաճախություն՝ առանց օրգանների դիսֆունկցիայի կամ օրգանների ներգրավմման ռիսկի։
Մյուս կողմից, պաթոլոգիական բջիջների մոնոկլոնալ պոպուլացիայի կողմից օրգանների ինֆիլտրացումը և քիմիաթերապևտիկ միջոցների օգտագործմամբ տարածված հիվանդության ենթատեսակների հաջող բուժումը, համապատասխան են նորագոյացության գործընթացին։  Բացի այդ,  որպես մոնոկլոնալ բազմացում օգտագործող X քրոմոսոմի հետ կապված ԴՆԹ հետազոտությունների միջոցով ցույց է տրվել, ԼԲՀ-ի համարմոնոկլոնալ բազմացման լրացուցիչ աջակցություն այս հիվանդության նորագոյաց ծագման համար։ ։ Չնայած նրան որ կլոնությունը քաղցկեղի կարևոր հատկանիշ է, դրա ներկայությունը դեռ չի ապացուցում, որ բազմացման գործընթացը նորագոյացություն է։ Պարբերաբար կատարվող ցիտոգենետիկ կամ գենոմային անոմալիաները, նույնպես պահանջվում են՝  ԼԲՀ-ի չարորակությունը համոզիչ ձեւով ցույց տալու համար։
Raf ընտանիքի պրոտո-օնկոգենը ակտիվացնող սոմատիկ մուտացիան, BRAF գենի, հայտնաբերվել է 61 (57%)ԼԲՀ-ի բիոպսիայի նմուշներից 35-ում, որտեղ մուտացիաներն ավելի տարածված են 10 տարեկանից փոքր (76%) հիվանդների մոտ, քան 10 տարեկան և ավելի հիվանդների մոտ(44%)։ Այս ուսումնասիրությունը փաստեց առաջին կրկնվող մուտացիան ԼԲՀ-ի նմուշներում։ Երկու անկախ ուսումնասիրություններ հաստատեցին այս հայտնաբերումը։ Այս ակտիվացնող մուտացիայի առկայությունը կարող է բնութագրել ԼԲՀ-ն որպես միելոպրոլիֆերատիվ հիվանդություն
Ախտորոշում
Ախտորոշումը հաստատվում է հյուսվածաբանորեն՝ հյուսվածքի բիոպսիայով ։ Բիոպսիայի սլայդերի հեմատոքսինլին-էոզինով ներկումը ցույց կտա Լանգերհանսյան բջիջների առանձնահատկությունները, օրինակ, բջջային հստակ լուսանցք, վարդագույն հատիկներով ցիտոպլազմա։ Բիրբեկի հատիկների առկայությունը էլեկտրոնային մանրադիտակի և իմունո-ցիտոքիմիական առանաձնահատկությունների՝ օրինակ CD1-ի դրական լինելը ավելի հատուկ է։ Սկզբնապես արյան հետազոտությունը՝ արյան բոլոր տարրերի քանակի հաշվումը, լյարդի ֆունկցիայի ստուգումը, մեզի հետազոտությունը, ոսկրային պրոֆիլը կատարվում են հիվանդության աստիճանը որոշելու և այլ պատճառներ բացառելու համար։
Թոքի ռետիկուլյար եւ միկրոհանգուցային փոփոխությունները կրծքավանդակի ռենգեն հետազոտությամբ կարող են ակնհայտ պատկեր ունենալ կիստաների ձեւավորման բարձր դեպքերում։ ՄՌՇ-ով եւ բարձր հզորության ՀՇ-ն կարող է ցույց տալ, փոքր, խոռոչավորված հանգույցներ՝ բարակ պատերով կիստաների հետ։ Ուղեղի ՄՌՇ սքանը կարող է ցույց տալ վնասվածքների երեքխումբ՝ ուռուցքային/գրանուլեմատոզ վնասում․ ոչ ուռուցքային/գրանուլեմատոզ վնասոում եւ ատրոֆիա։ Ուռուցքային վնասումը սովորաբար հայտնաբերվում է հիպոթալամո-հիպոֆիզար առանցքում՝ տարածք գրավող վնասում կալցիֆիկատներով կամ առանց դրանց։  Ոչ քաղցկեղային վնասման դեպքում, կա սիմետրիկ հիպերինտենսիվ T2 ազդակ՝  հիպոինտենսիվ կամ հիպերինտենսիվ  T1 ազդանշանով, որը տարածվում է գորշ նյութից սպիտակի մեջ։ Բազալ գանգլիայում, ՄՌՇ-ն ցույց  է տալիս, հիպերինտենսիվ  T1 ազդակ՝ globus pallidus-ում ։
Նաեւ կատարվում է էնդոկրին ֆունկցիայի գնահատում եւ ոսկրածուծի բիոպսիա, եթե նշանակված է։
Բուժում
Առաջարկվել են Լանգերհանս բջջային հիստիոցիտոզով մինչև 18 տարեկան հիվանդների կառավարման գայդլայններ։  Բուժումն առաջնորդվում է հիվանդության աստիճանով։ Ոսկրածուծի մեկուսացված կարող է ենթարկվել վերացման կամ սահմանափակման՝ ճառագայթման ազդեցությամբ, երեխաների համար 5-10 Գրեյ չափաբաժնով, մեծահասակների համար՝ 24-30 Գրեյ։ Այնուամենայնիվ, համակարգային հիվանդությունները հաճախ պահանջում են քիմիաթերապիա։ Համակարգային ստերոիդների օգտագործումը ընդհանուր է, քիմիաթերապիայի հետ զուգակցված կամ առանձին։ Տեղային ստերոիդային քսուքը կիրառվում է մաշկի վնասվածքների դեպքում։ Էնդոկրին անբավարարությունը հաճախ պահանջում է ցմահ հավելում, օրինակ՝ դեպրեսոպինը ոչ շաքարային դիաբետի համար, որը կարող է կիրառվել որպես քթի կաթիլի ձեւով։ Քիմիոթերապեւտիկ ագենտները, ինչպիսիք են ալկիլացնող ագենտները, հակամետաբոլիտները, vinca ալկալոիդները կամ միայնակ կամ համակցված կարող են դիֆֆուզ հիվանդությանը հանգեցնել ամբողջական ախտադարձի։
Կանխատեսում
Գերազանց է միայն կենտրոնացած հիվանդության համար։ Բազմաօջախային հիվանդության 60% -ը ունենում է քրոնիկական ընթացք, 30% -ը հասնում է ռեմիսիայի, իսկ մահացությունը ՝ մինչև 10%։
Տարածվածությունը
ԼԲՀ- մբ սովորաբար ախտահարվում են 1-ից 15 տարեկան երեխաները՝ առավելագույն հավանականությունը՝ 5-ից 10 տարեկանն է։ 10 տարեկանից ցածր երեխաների շրջանում տարեկան ենթադրվում է, 200 հազ.-ից 1 դեպք իսկ մեծահասակների մոտ ավելի հազվադեպ, մոտ 560,000-ից 1 դեպք։ Հայտնաբերվել է տարեցների շրջանում, բայց շատհազվադեպ է։ Այն առավել տարածված է կովկասցիների շրջանում և տղամարդկանց մոտ երկու անգամ ավելի հաճախ է հանդիպում, քան կանանց մոտ։ Այլ բնակչություններում նույնպես տղամարդկանց շրջանում տարածվածությունը փոքր-ինչ ավելի է, քան կանանց մոտ։
ԼԲՀ- ն սովորաբար սպորադիկ և ոչ ժառանգական վիճակ է, բայց դեպքերի սահմանափակ քանակով նկատվել է ընտանեկան դեպքեր։ Հ<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Hashimoto-Pritzker_disease" rel="mw:ExtLink" title="Hashimoto-Pritzker disease" class="mw-redirect cx-link" data-linkid="211">Hashimoto-Pritzker</a> -ի հիվանդությունը Hand-Schüller-Christian հիվանդության բնածին, ինքնաբուժվող տարբերակն է։
Հանրաճանաչ մշակույթում
«Merry Little Christmas» վերնագրով Հաուս-ի 3-րդ սեզոնի 10-րդ դրվագում առաջնային հիվանդը գաճաճություն ունեցող մի աղջիկ է, որն ունի բազմաթիվ ախտանիշներ, որոնց արդյունքում, ի վերջո, ախտորոշվում է Լանգերհանս բջջային հիստիոցիտոզ։ Նաև, «Լավ բժիշկ» սերիալի 1-ին սեզոնի 5-րդ դրվագում,, բժիշկ Մըրֆին փորձում է ախտորոշել Լանգերհանս բջջային հիստիոցիտոզը՝ նախկինում օստեոսարկոմայով ախտորոշված մի տղայի մոտ։
Mystery Diagnosis- ի մի դրվագում ՝ «Կինը, ով երեւում էր վարդագույն», Բրուք Ռոհերը, որովայնի ցավի ախտանիշներ է ունեցել, ախտորոշվել էր Լանգերհանս բջջային հիստիոցիտոզ։
Անվանում
Լանգերհանս բջջային հիստիոցիտոզը երբեմն սխալ անվանվում է որպես «Langerhan» կամ «Langerhan»-ի բջջային հիստիոցիտոզ, նույնիսկ հեղինակավոր դասագրքերում կարող է հանդիպել։ Անունը, սակայն, սկիզբ է առել հիվանդությունը բացահայտող Փոլ Լանգերհանսի անունից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հազվադեպ հանդիպող հիվանդություններ Կատեգորիա:Հիստիցիտոզ
Արաբո կամավորական ջոկատ (այլ կիրառումներ)
Արաբո կամավորական ջոկատ, կարող է վերաբերել՝
Ստարցևներ
Ստարցեվներ, 17-րդ դարի 2-րդ կեսի Ռուս ճարտարապետներ։ Դմիտրի Միխայլովիչ Ստարցեվներ (ծննդյան և մահվան թվականները անհայտ է)։
Պատմություն
Արխանգելսկում կառուցել է իջևանատան(«Գոստիննի դվոր») մեծ համալիրը (1668-1684), մասնակցել Մոսկվայի Կրեմլի Տրոիցկայա դարպասի վերին մասի կառուցմանը։ Օսիպ Դմիտրիևիչ Ստարցեվներ (ծն․ թ․ անհտ․-1714-ից հետո), Դ․ Ստարցեվներ Ստարցեի որդին ու աշակերտը։ Իր շատկառույցներում կիրառել է 17-րդ դարի 2-րդ կեսի ռուսական ճարտարապետության բնորոշ գունավոր հախճասալը և սպիտակ քարից փորագրազարդ մանրամասեր։
Գործերից են
Կատեգորիա:Ռուս ճարտարապետներ
Աբելյոյա
Աբելյոյա (Abeløya), Շպիցբերգենի կղզեխմբի կազմի մեջ մտնող Կառլ թագավորի երկրի կղզիներից մեծությամբ երրորդը՝ 13,2 կմ² տարածքով։ Կղզին իր անվանումն ստացել է ի պատիվ նորվեգացի մաթեմատիկոս Աբելի։ 1930 թվականի օգոստոսին կղզուն մոտեցավ «Բրատվագ» նավը, որի անձնակազմի անդամները արձանագրեցին, որ կղզին ունի հիմնականում բազալտից կազմված ցածրադիր ափեր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ Կատեգորիա:Եվրոպայի կղզիներ Կատեգորիա:Բարենցի ծովի կղզիներ Կատեգորիա:Շպիցբերգեն
Հաջողություն, պարոն Բլեք
Հաջողություն,պարոն Բլեք (հանգըլ ՝ 굿바이 미스터 블랙, Gutbai Miseuteo Beullaek)՝ 2016 թվականի հարավկորեական դրամատիկական հեռուսատսերիալ է։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են Լի Ջին Ուկ, Մուն Չհե Վոն, Յու Ին Յոն, Կիմ Կան Ու և Սոն Չե Րիմ։ Հեռուստասերիալը ցուցադրվել է MBC ալիքում 2016 թվականի մարտի 16-ին չորեքշաբթիից հինգշաբթի։
Սյուժե
Չա Ջի Վոն (Լի Ջին Ուկ)-Ծովային հետևակ, մարտական լողորդ-ականահատ։ Երբ նրան դավաճանում է իր ամենամոտիկ ընկերը, իսկ հետո սիրելի աղջիկը, Չա Ջի Վոնին հայտարարում են երկրի դավաճան։ Նա պետք է գնա Կորեայից Թայլանդ, բայց նա փախնում է այնտեղից և հետ է գալիս իր հայրենիք նոր անունով, կեղծ կնոջ հետ և այն նպատակով, որ վրեժ լուծի իր թշնամիներից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարավկորեական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2016 հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Կորեերեն հեռուստասերիալներ
Կլավիեռ
Կլավիեռ (Clavières), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 240 մարդ, բնակչության խտությունը` 5.37 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 44.66 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 440 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 90 կմ հարավ, Օրիյակ քաղաքից` 70 կմ արևելք։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
ԲեմԲեմ (երգիչ)
Կոնպիմուկ Բուվակուլ (กันต์พิมุกต์ ภูวกุล,, առավել հայտնի է ԲեմԲեմ (հանգըլ՝ 뱀뱀) անունով), թաիլանդական ծագմամբ հարավկորեացի երգիչ, GOT7 բոյ բենդի անդամ, գլխավոր ռեփեր։ Երկու անդամների, Մարկի և Ջեքսոնի, հետ միասին մտնում է «ԱմերիԹաիԿոնգի» կազմի մեջ։ Մինչև JYP Entertainment- ի հետ պայմանագիրը ակտիվ նկարահանվել է գովազդային հոլովակներում։
GOT7
Մինչ առաջնաելույթը պատրաստվել է 3.5 տարի։ Տիրապետում է թայերենի, անգլերենի և չինարենի։ Դեբյուտ է արել բեմական անունով, որը մտածել է նրա մայրիկը։ 2013 թվականին հայտնվել է YG Entertainment- ի կազմակերպած գոյատևման հեռուստաշոուի էպիզոդներից մեկում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգիչներ Կատեգորիա:JYP Entertainment Կատեգորիա:Թաիլանդցի երգիչներ
Լեգենդ Մոնտրոզի մասին
«Լեգենդ Մոնտրոզի մասին» (A Legend of Montrose), Վալտեր Սքոթի պատմական վեպերից մեկը՝ հրապարակված 1819 թվականին « Լամեմուրյան հարսնացուն » ստեղծագործության հետ միասին։ Պատկանում է «Պատմվածքներ պանդոկապանի մասին» շարքին։ Վեպը պատմում է Մոնտրոզի ապստամբության մասին, որը եղել է 1645 թվականին ընդդեմ անգլիական և շոտլանդական խորհրդարանների, ինչպես նաև շոտլանդացի լեռնցիների մասին, որոնք պայքարում էին ընդդեմ անգլիական խորթ տիրապետության։
«Լեգենդ Մոնտրոզի մասին» ստեղծագործությունն ի տարբերություն «Լամեմուրյան հարսնացուն»-ի շատ ավելի քիչ է ենթարկվել քննադատության. ցայսօր էլ վեպը մնում է ստվերում։
Նախապատմություն
«Լամերմուրյան հարսնացուն» վեպը հեղինակի կողմից ավարտին է հասցվել 1819 թվականի ապրիլի կեսերին իսկ «Լեգենդ Մոնտրոզի մասին» վեպը, հիվանդությունից դեռևս չապաքինված Սքոթը, ամբողջովին ավարտել է հունիսի 3-ին ։ Նա ձեռագիր վեպի մեծ մասը թելադրել է Ջոն Բալլանտայնին և նրա գործակալ Լեյդլին։ Հավանաբար սցենարը կանխավ էր մտածված։ Արչիբալդ Քոնսթեբլին ուղղված նամակում, որը գրվել է 1818 թվականի հուլիսի 15-ին, հիշատակվում է, որ Սքոթը ցանկացել է Մոնտրոզի ճանապարհորդության մասին գրել, երբ դեռևս գրվում էր նրա « Էդինբուրգյան բանտ » ստեղծագործությունը ։ Սկզբնական շրջանում վեպը կոչվում էր «Լեգենդ Մոնտրոզի պատերազմների մասին» (A Legend of the Wars of Montrose), սակայն հրատարակիչները չընդունեցին այդ վերնագիրը և Սքոթը համաձայնեց փոփոխել այն և կոչվեց «Լեգենդ Մոնտրոզի մասին», չնայած որ Մոնտրոզը վեպի գլխավոր գործող անձը չէ ։ Որոշ ժամանակակից հրատարակություններում վեպը վերանվանվել է հեղինակի կողմից առաջարկված վերնագրով ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1819 վեպեր Կատեգորիա:Պատմական վեպեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Վալտեր Սքոթի վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Իրինա Կարապետյանց
Իրինա Վլադիմիրի Կարապետյանց, հայ պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (1998), պրոֆեսոր (2000):
Կենսագրություն
Իրինա Կարապետյանցը ավարտել է Ռուսաստանի պետական հումանիտար համալսարանի Պատմաարխիվային ինստիտուտը (1979, Մոսկվա), Բարձրագույն մասնագիտական արխիվային դասընթացներ է անցել Փարիզում։ Վերապատրաստվել է Արևմտյան Եվրոպայի և ԱՄՆ-ի առաջատար ձեռնարկություններում, դասախոսել է Ժնևի և Միչիգանի համալսարաններում։ 1995 թվականից եղել է Ռուսաստանի պետական հումանիտար համալսարանի պրոռեկտորը, 2003-2005 թվականներին` ռեկտորի պաշտոնակատար, 1999 թվականից միաժամանակ՝ Պատմաարխիվային ինստիտուտի ամբիոնի վարիչ ։
Աշխատությունները վերաբերում են Արևմտյան Եվրոպայի ու ԱՄՆ-ի գիտատեխնիկական և տնտեսագիտական արխիվների կազմակերպմանն ու գործունեությանը, ՌԴ պետական և գերատեսչական գիտատեխնիկական արխիվների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակ է բուհական դասագրքերի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Կին պատմաբաններ
Արես (Սեբիսի վտակ)
Արես (Арес), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սեբիս գետի ձախ ափին՝ 184 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 18 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչորսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Արաբքենդ (այլ կիրառումներ)
Արաբքենդ, կարող է վերաբերել՝
(212) Մեդեա
(212) Մեդեա (Medea), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1880 թվականի փետրվարի 6-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Պուլայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,116293 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7865 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4461 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Մեդեա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,8018 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2009,35 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,179162 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,26° անկյուն։
Մեդեա աստերոիդը պատկանում է Հիգեայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի հիմնական գոտու բոլոր աստերոիդների մոտ 1%-ը։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 3,06 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,22 ա. մ.-ի վրա, ուղեծրերի թեքումը ընկած է 4,2 - 5,8° միջակայքում, իսկ էքսցենտրիսիտետի սահամններն են՝ 0,109 - 0,163։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հիգեայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1880 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1950
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1950, տեղի է ունեցել Բրազիլիայում 1950 թվականի հունիսի 24-ից հուլիսի 16-ը։ Այն թվով չորրորդ Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունն էր և առաջինը 1938 թվականից հետո։ 1942 և 1946 թվականների Աշխարհի առաջնությունները չեղարկվեցին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատճառով։ Այն հաղթեց Ուրուգվայը, որը արդեն տիրացել էր տիտղոսին 1930 թվականին` վճռական խաղում հաղթելով դաշտի տեր Բրազիլիային 2–1 հաշով` դառնալով չորս հավաքականով եզրափակիչ խմբի հաղթող (սա միակ առաջնությունն էր, որտեղ տեղի չունեցավ մեկ եզրափակիչ խաղ)։
Անցկացման վայրի ընտրություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատճառով, Աշխարհի առաջնություն տեղի չէր ունեցել 1938 թվականից հետո։ Նախատեսվել էր առաջնություն անցկացնել 1942 և 1946 թվականներին, սակայն դրանք չեղարկվել էին։ Պատերազմից հետո ՖԻՖԱ-ն վերականգնվեց շատ արագորեն և սկսեց մտածել մյուս առաջնության անցկացման վայրի մասին։ Պատերազմի արդյունքում Եվրոպայի մեծ մասը ավերված էր։ Արդյունքում ՖԻՖԱ-ին դժվար էր ընտրել երկիրը, որը կհամաձայնվեր ընդունել առաջնությունը, քանի որ դրա համար անհրաժեշտ էին մեծ քանակությամբ ռեսուրսներ։
Աշխարհի գավաթը հնարավոր էր չկայանար, եթե Բրազիլիան 1946 թվականին հայտ չներկայացներ ՖԻՖԱ-ի կոնգրեսի ժամանակ` ցանկանալով, որ առաջնությունը կայանա 1950 թվականին (մինչ այդ որոշվել էր անցկացնել 1949 թվականին) ։ Բրազիլիան և Գերմանիան հայտ էին ներկայացրել 1942 թվականի Աշխարհի առաջնությունը ընդունելու համար, սակայն քանի որ վերջին երկու առաջնությունները անցկացվել էին Եվրոպայում, ֆուտբոլային պատմիչները գտնում են, որ 1942 թվականի առաջնությունը կկայանար Հարավային Ամերիկայում։ Բրազիլիայի նոր հայտը նման էր 1942 թվականի հայտին և արագորեն հաստատվեց։
Որակավորում
Ապահովագրվելով ընդունող երկրի հարցում, ՖԻՖԱ-ն դեևս անհանգստացած էր մասնակիցների հարցում։ Իտալիան մասնակի հետաքրքրություն ցուցաբերեց պաշտպանելու իր 1934 և 1938 թվականների տիտղոսները, սակայն Իտալիայի հավաքականը զգալիորեն թուլացել էր Սուպերգայի ավիավթարից հետո, որը տեղի ունեցավ մրցաշրջանի սկզբից մեկ տարի առաջ։ Իտալացիները այնուամենայնիվ որոշեցին փորձել, սակայն գերադասեցին ուղևորվել Բրազիլիա նավով ։
Բրազիլիան (ընդունող երկիր) և Իտալիան (գործող չեմպիոններ) որակավորվեցին ավտոմատ, մնաց 14 տեղ։ Դրանից յոթը տրվեց Եվրոպային, վեցը` Ամերիկաներին և մեկը` Ասիային։
Որակազրկված հավաքականներ
Գերմանիային (դեռևս օկուպացված էր դաշնակիցների կողմից) և Ճապոնիային (դեռևս օկուպացված էր) չթույլատրվեց մասնակցել որակավորմանը։ Ֆրանսիացիների կողմից օկուպացված Սաարը թուկլատվեց մասնակցել առաջնությանը առաջնության սկզբից երկու շաբաթ առաջ։ Իտալիան, Ավստրիան և այլ երկրները, որոնք մասնակցել էին Երկրորդ աշխարհամարտին Գերմանիայի կողմից չորակազրկվեցին, իսկ Իտալիան որակավորվեց որպես նախորդ չեմպիոն։
Բրիտանական երկրներ
Բրիտանական երկրները հրավիրվեցին մասնակցելու առաջնություն` վերամիանալով ՖԻՖԱ-ին դրանից չորս տարի առաջ, 17 տարի ինքնաաքսորվելուց հետո։ Որոշվեց Բրիտանիայի տնային առաջնություն 1949-50-ը օգտագործել որպես Աշխարհի գավաթի ընտրական փուլ, որի արդյունքում որակավորվեցին Անգլիան և Շոտլանդիան։
Հավաքականներ, որոնք հրաժարվեցին մասնակցել
Մեծ թվով հավաքականներ հրաժարվեցին մասնակցել որոկավորման մրցաշարում, հիմնականում Երկաթե վարագույրի ներսում ԽՍՀՄ-ը, 1938 թվականի եզրափակչի մասնակից Հունգարիան և 1934 թվականի եզրափակչի մասնակից Չեխոսլովակիան ։
Հրաժարումներ որակավորման ընթացքում
Արգենտինան, Էկվադորը և Պերուն Հարավային Ամերիկայից հրաժարվեցին որակավորման փուլից հետո (Արգենտինան Բրազիլիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի հետ տարաձայնությունների պատճառով)։ Սա նշանակում էր որ Չիլին, Բոլիվիան, Պարագվայը և Ուրուգվայը որակավորվեցին Հարավային ամերիկայից լռելյայն ։ Ասիայում հրաժարվեիցն Ֆիլիպինները, Մյանմարը և Ինդոնեզիան` թողնելով Հնդկաստանին որակավորվել լռելյայն։ Եվրոպայում Ավստրիան հրաժարվեց` համարելով իր հավաքականը դեռ պատրաստ չէ ։ Բելգիան նույնպես հրաժարվեց, ինչը նշանակում էր, որ Շվեյցարիան և Թուրքիան որակավորվեցին առանց որակավորման փուլի վերջին հանդիպումների։
Հրաժարում որակավորումից հետո
Որակավորման մրցույթից առաջ Շոտլանդիայի ֆուտբոլի ասոցացիայի նախագահ Ջորջ Գրահամը ասաց, որ հավաքականը կուղևորվի Բրազիլիա միայն այն դեպքում, եթե հավաքականը հաղթի Բրիտանիայի տնային առաջնությունում ։ (Անգլիան համաձայնվել էր մասնակցել անգամ եթե զբաղեցնեին երկրորդ տեղը) ։ Երբ Շոտլանդիան զբաղեցրեց երկրորդ տեղը, շոտլանդացի ավագ Ջորջ Յանգը և անգլիացի ավագ Բիլ Ռայթը դիմեցին Գրահամին թույլ տալ Շոտլանդիային մասնակցել առաջնությանը, սակայն վերջինս մերժեց ։
Թուրքիան նույնպես հրաժարվեց ֆինանսական խնդիրների պատճառով` գտնելով որ Բրազիլիա ուղևորվելը շատ թանկ կարժենա հավաքականի համար ։ Բացը լրացնելու համար ՖԻՖԱ-ն հրավիրեց Պորտուգալիային, Իռլանդիային և Ֆրանսիային, սակայն առաջին երկուսը հրաժարվեցին, իսկ Ֆրանսիան նախապես համաձայնվեց, սակայն հետագայում նույնպես հրաժարվեց ։
Վիճակահանություն և հետագա հրաժարումներ
Վիճակահանությունը կայացավ Ռիո դե Ժանեյրոյում 1950 թվականի մայիսի 22-ին, որում ընդգրկվեցին 15 մնացած հավաքականները, որոնք բաժանվեցին չորս խմբի ։ Հավաքականների Էլո դասակարգման դիրքերը ցուցադրված են փակագծերում։
Վիճակահանությունից հետո Հնդկաստանի ֆուտբոլի ասոցացիան որոշեց դեմ գնալ Աշխարհի գավաթին, մատնանշելով ուղևորության արժեքը (չնայած ՖԻՖԱ-ն որոշել էր իր վրա վերցնել ուղևորման ծախսերի մեծ մասը), նաև բողոքելով որ նախապատրաստամ ժամանակը քիչ է և ՖԻՖԱ-ի հետ ունեցաց վեճը Օլիմպիական խաղերից հետո ։
ՖԻՖԱ-ն 1948 թվականի օլիմպիական խաղերից հետո արգելել էր խաղալ ոտաբոբիկ, որտեղ Հնդկաստանը խաղացել էր ոտաբոբիկ և այդ ժամանակվա Հնդկաստանի հավաքականի ավագ Սեյլեն Մաննան բացատրել էր, որ Հնդկաստանի ֆուտբոլի ասոցացիան կապ չի ունեցել այդ որոշման հետ ։
Ֆրանսիան նույնպես հրաժարվեց ուղևորության ծախսերի պատճառով։ Այլևս ժամանակ չկար նոր հավաքականներ փնտրելու և առաջնությանը մասնակցեց միայն 13 հավաքական, իսկ Խումբ 4-ում հանդես եկան միայն երկու հավաքական։