cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ամիրանտյան կղզիներ
Ամիրանտյան կղզիներ (Amirantes Islands), կղզեխումբ Հնդկական օվկիանոսի արևմտյան մասում Մադագասկար կղզուց հյուսիս-արևելք, մոտ 300 կմ հարավ-արևմուտք Սեյշելյան կղզիներից։ Մտնում է Սեյշելյան կղզիների հանրապետության կազմի մեջ։
Մերի Դերոս
Ժերալդ Թրամբլեի վարչակազմ
2009 թվականին նա կրկին նշանակվել է Մոնրեալի գործադիր կոմիտեում, որտեղ այս անգամ վերահսկել է համայնքի, սոցիալական զարգացման և ընտանիքների խնդիրները ։ Նույն թվականին նա վերընտրվել է չորրորդ ժամկետով, իսկ կոմիտեի վերափոխումից հետո սկսում է զբաղվել համայնքների մշակութային խնդիրներով, ավելի ուշ (2011 թվականից)՝ երիտասարդության հարցերով ։
Մայքլ Ապպելբաումի և Լորան Բլանշարի վարչակազմեր
2012 թվականին Մոնրեալի քաղաքապետ է ընտրվել Մայքլ Ապպելբաումը։ Դերոսը մնացել է գործադիր կոմիտեի անդամ՝ միաժամանակ հրաժարվելով վերահսկել երիտասարդության խնդիրները ։ Նույն թվականի դեկտեմբերին նա հեռացել է «Union Montreal»-ից։
Ամիրանտյան կղզիներ
Որոշ աղբյուրներ վերագրում են այս անվանումը միայն 8 մարջանային կղզիներին և երեք ատոլներին (որոնք բաղկացած են 18 կղզյակներից) ընդհանուր մակերեսը 9,91 կմ²։ Ընդ որում համարվում է, որ կղզիների բնակչությունը ավելի քիչ է քան 100 մարդը, որոնցից 50 ապրում է Դերոշ կղզու վրա։ Կղզիներից հինգը բնակելի են։
Որոշ աղբյուրներ հաշվում են 24 կղզիներ, միացնելով կղզեխմբմբին նաև հարևան կղզիները (օրինակ՝ Ալֆոնս ատոլը) ։
Մերի Դերոս
Մայքլ Ապպելբաումի և Լորան Բլանշարի վարչակազմեր
2013 թվականին Մոնրեալի քաղաքապետի ընտրություններում Լորան Բլանշարի հաղթանակից հետո նա պահպանել է իր պաշտոնը կոմիտեում։
Մոնրեալի քաղաքային խորհրդում ի պաշտոնե նա նաև հանդիսացել է Վիլրի-Սեն-Միշել-Պարկ-Էքսթանսիոն շրջանի մունիցիպալ խորհրդի անդամ (2005 թվականից) և փոխքաղաքապետ ։
Ամիրանտյան կղզիներ
Այլ աղբյուրներ նշում են 150 կղզիներ, մոտ 85 կմ² ընդհանուր մակերեսով։
Մերի Դերոս
Պոնտոսի հույների ցեղասպանության ճանաչում
2017 թվականի մայիսի 15-ին Մերի Դերոսի և Պիերֆոնդս-Ռոքսբորո վարչական օկրուգի քաղաքապետ Դիմիտրիոս Ջիմ Բեյսի (նույնպես ծագումով հույն) համատեղ նախաձեռնության և մեկամյա ջանքերի շնորհիվ , Մոնրեալի քաղաքային խորհուրդը միաձայն ճանաչել է Պոնտոսի հույների ցեղասպանությունը որպես պատմական փաստ՝ մայիսի 19-ը հռչակելով Պոնտոսի հույների ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օր  ։ Մինչ այդ նույն տարվա սկզբին սենատորներ Լեո Հուսակոսը և Պանա Պապաս-Մերչանտը Օշավա քաղաքում (Օնտարիո) ինչպես նաև մունիցիպալ խորհրդի անդամներ Վասիլիոս Կարիդոյանիսն ու Ագլայա Ռևելակին Լավա քաղաքում   հասել են  նմանատիպ արդյունքների։ Ընդհանուր առմամբ, Պոնտոսի հույների ցեղասպանությունը Կանադայում ճանաչվել է 13 քաղաքների կողմից՝ Օտտավան (2016 թվական՝ Ջիմ Կարյանիսի ջանքերի շնորհիվ)  , Տորոնտոն (2016 թվական՝ Ջիմ Կարյանիսի և Մերի Ֆրագեդակիսի շնորհիվ) , Լա Սալը , Օշավան , Մոնրեալը  , Վանկուվերը  , Էդմոնտոն, Ռեջայնա  , Վոնը   , Կոտ Սեն Լյույը (2017) , Վիլրեյ-Սեն-Միշել-Պարկ-Էքստանսիոնը, Լավալը   և Կալգարին (2018)  ։
Ամիրանտյան կղզիներ
Այս կղզիները հայտնաբերվել են 1502 թվականին Վասկո դա Գամայի արշավախմբի կողմից, անվանվել են Իլյաս դե Ամիրանտե (Ilhas de Amirante, Ադմիրալի կղզիներ)։ 1742 թվականին Ֆրանսիան հայտարարեց այս կղզիները իր գաղութ։ Նապոլեոն Բոնապարտի պարտությունից հետո, կղզիները 1814 թվականին անցել են Բրիտանիային և հատկացվել էին Մավրիկիային։ 1909 թվականին Սեյշելյան կղզիները դարձան առանձին գաղութ և ներառում էին իրենց մեջ նաև Ամիրանտյան կղզիները։ 1965 թվականին Դերոշ կղզին փոխանցվեց Բրիտանիային։ 1976 թվականին կղզիները անցան Սեյշելյան կղզիների հանրապետության կառավարման տակ, որը այն ժամանակ ստացավ անկախություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդկական օվկիանոսի կղզիներ Կատեգորիա:Սեյշելյան կղզիներ Կատեգորիա:Կղզեխմբեր այբբենական կարգով
Մերի Դերոս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ծագում ունեցող հույներ Կատեգորիա:Կանադայի հույն գաղթականներ Կատեգորիա:Կանադայի քաղաքական գործիչներ
Նյուպորտ շրջան (Ռոդ Այլենդ)
Նյուպորտ շրջան (Newport County), ԱՄՆ Ռոդ Այլենդ նահանգի 5 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 264 կմ² է, բնակչությունը՝ 82.888 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Նյուպորտ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1703 թ.։
Կատեգորիա:Ռոդ Այլենդի շրջաններ
Սինիչինո (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Վյոշկի (գյուղ, Գուս-Խրուստալնի շրջան)
Վյոշկի (Вёшки), գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Գուս-Խրուստալնի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 120 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Գուս-Խրուստալնի շրջանի բնակավայրեր
Լոնդոնի թանգարան
Լոնդոնի թանգարան (Museum of London), թանգարան Լոնդոնում, որը նվիրված է նրա պատմությանը։
Թանգարանը բացվել է 1976 թվականին Լոնդոնի քաղաքային խորհրդի պատվերով։ Այն գտնվում է Բարբիքանում, անմիջապես Լոնդոնի պատի հարևանությամբ, ոչ այնքան հեռու Սուրբ Պողոսի տաճարից։ Ցուցանմուշների մի մասը բերված է Հիլդհոլից և Քենսինգթոնյան պալատից։
Ներկայումս թանգարանը ունի բավականին արժեքավոր ցուցանմուշներ, որոնք վերաբերվում են Լոնդոնի պատմությանը՝ անտիկ դարերից մինչև 20-րդ դար։
Հղումներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թանգարաններ
Իմիրզեկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արարատի մարզում՝ Խոսրովի արգելոցում գտնվող Իմիրզեկ գյուղատեղիի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 40 հուշարձան (5 միավոր)։
|}
Կոնստանտին Մանդրիչենկո
Կոնստանտին Մանդրիչենկո (Constantin Mandricenco, ), մոլդովացի ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս «Դինամո-Ավտո» ակումբի կիսապաշտպանն է։
Կարիերա
Կոնստանտին Մանդրիչենկոն «Շերիֆ» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է հենց այս ակումբում 2008 թվականին։ Ընդհանուր առմամբ, «Շերիֆի» կազմում Մանդրիչենկոն հանդես է եկել մինչև 2010 թվականը և այդ ընթացքում մասնակցել է 19 հանդիպման և դարձել մեկ գոլի հեղինակ։ 2011 թվականին նա պայմանագիր է կնքել Երևանի «Միկա» հայկական ակումբի հետ։ «Միկայի» կազմում Կոնստանտին Մանդրիչենկոն հանդես է եկել մեկ մրցաշրջան և այդ ընթացքում մասնակցել է քսանհինգ հանդիպման ու դարձել չորս գոլի հեղինակ։ Մանդրիչենկոն հանդես է եկել նաև հայկական այլ ակումբներում, ինչպիսիք են՝ «Իմպուլս»-ը, «Ուլիսը» ։
2012 թվականին նա վերադարձել է Մոլդովա և պայմանագիր է կնքել համանուն քաղաքի «Տիրասպոլ» ակումբի հետ։ «Տիրասպոլի» կազմում Մանդրիչենկոն մասնակցել է ընդամենը 4 հանդիպման և 2014 թվականին տեղափոխվել է Տիրասպոլի մեկ այլ ակումբ՝ «Դինամո-Ավտո»։ 2015 թվականին նա պայմանագիր է կնքել Ուզբեկստանի Սամարղանդի «Դինամոյի» հետ։ Նույն թվականին վերադարձել է Մոլդովա և տեղափոխվել «Դինամո-Ավտո»։
Սզնի
Սզնի, ալոճենի, վարդազգիների (վարդածաղիկներ) ընտանիքի տերևաթափ թփերի և ծառերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 100 (այլ տվյալներով՝ մինչև 900), Հայաստանում՝ մոտ 10 տեսակ՝ սզնի արևելյան (C. orientalis), սզնի կովկասյան (C. caucasica), սզնի կեռասռնակավոր (C. kyrtostyla), սզնի Մեյերի (C. meyeri) և այլն։
Տարածում
Տարածված է Կոտայքի, Տավուշի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է նոսրանտառներում, չոր, քարքարոտ թեքություններում։ Փշոտ ծառ է կամ թուփ, բարձրությունը՝ մինչև 5-8 մ։ Ընձյուղները նուրբ են, թեթևակի մազմզուկապատ։ Կեղևը սկզբում գորշավուն է, հետագայում՝ մոխրաշագանակագույն։ Տերևները պարզ են, հերթադիր, ամբողջական կամ բլթակավոր (3-5 բլթակ)։ Ծաղկաբույլը հովանոցանման կամ վահանանման է, ծաղիկները՝ սպիտակ, երբեմն՝ վարդագույն։ Ծաղկում է մայիս-հունիսին։ Պտուղները մանր են, խնձորաձև, գնդաձև կամ տանձաձև, հյութալի, կարմիր, նարնջադեղնավուն, սև։
Բաղադրություն
Ծաղիկները պարունակում են եթերայուղեր, կոֆեինային և քլորագենային թթուներ, կվերցետին և այլն, պտուղները՝ խաղողաշաքար, պտղաշաքար, խնձորաթթու, գինեթթու, կիտրոնաթթու, ուրսոլաթթու և այլ թթուներ, ֆլավոնիդներ, սորբիտ, ճարպայուղեր, ամիգդալին, կարոտին (A-նախավիտամին), վիտամին C, աղաղանյութեր և այլն։ Ծաղիկների ու հասուն պտուղների պատրաստուկները (եփուկ, ջրաթուրմ, մզվածք և թուրմ) կիրառվում են սրտի ֆունկցիոնալ հիվանդությունների, սրտային անբավարարությունների, շողացող անռիթմության և այլ դեպքերում։ Պտուղներն օգտագործում են թարմ և վերամշակված (չորացրած, կոմպոտ, կիսել, դոնդող, մարմելադ)։ Որոշ տեսակներ գեղազարդիչ են. օգտագործվում են կանաչ ցանկապատների համար։ Մեղրատու է։ Սզնի պոնտական (C. pontica) հազվագյուտ տեսակը հանդիպում է Խոսրովի անտառ արգելոցում, Ուրցաձորում, աճում է չոր, քարքարոտ թեքություններում, կաղնու և գիհու նոսրանտառներում (800-1800 մ բարձրներում). գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Վարդազգիներ Կատեգորիա:Չվտանգված տեսակներ Կատեգորիա:Դեղաբույսեր Կատեգորիա:Մեղրատու բույսեր
Աստերոիդների ցանկ (209501-209600)
Աստերոիդների ցանկ (209401-209500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (209601-209700)
Դհոլ (Շատախի գավառ)
Դհոլ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շատախի գավառակում կամ Սասունի Գելիեգուզան գավառակում։
Բնակչություն
Եղել է հայաբնակ գյուղ։ XX դարի սկզբին ուներ 12-17 տուն հայ բնակիչ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լոկսա (քաղաք, Էստոնիա)
Լոկսա (Loksa), քաղաք Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Լոկսա շրջանում։ 2016 թվականի տվյալներով քաղաքում բնակվում է 2700 մարդ։
Լոկսա քաղաքի շրջակայքում կան բազմաթիվ տեսարժան վայրեր, գեղեցիկ լճեր, սոճու անտառ։
Քաղաքում կան սրճարաններ, խանութներ, սպորտային կենտրոն, լողավազան, առողջարան, վարժարան ։ Այստեղ է գտնվում Հովհաննես Կրոնշտադտսկի Սուրբ Տաճարը ։ Քաղաքում գործում է Marsalis Shipyard OÜ ձեռնարկությունը։
Պատմություն
Լոկսա քաղաքի առաջին գրավոր հիշատակումը վերաբերում է 1629 թվականին։ 1879 թվականին կոմսը Լոկսա քաղաքում կառուցել է աղյուսի գործարան։ Ըստ լեգենդի, Ֆինլանդիայի մայրաքաղաքի տների 50 %-ը կառուցված են Լոկսա քաղաքի աղյուսներով ։ Ստենբոկ կայսրը քաղաքում կառուցել է նավահանգիստ, վերանորոգել առագաստներ և նավեր։
1950-1957 թվականներին քաղաքը եղել է Լոկսա շրջանի կենտրոնը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Լոկսա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի քաղաքներ
Չապաևո (գյուղ, Կրասնոգվարդեյսկի շրջան)
Չապաևո (Чапаєве, Neyşprotsung), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոգվարդեյսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Նեյշպրոցունգ։ Հիմնադրվել է 1964 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Չապաևո գյուղում բնակվում էր 441 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոգվարդեյսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1964 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ջեյմս Բելուշի
Ջեյմս Ադամ Բելուշի (James Adam Belushi, ), ամերիկացի կատակերգակ, հեռուստա և կինոդերասան, ռեժիսոր, սցենարիստ և երաժիշտ։ Ջեյմս Բելուշին խաղացել է մի շարք հայտնի ֆիլմերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:Ալբանացի դերասաններ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ
Փրովիդենս շրջան (Ռոդ Այլենդ)
Փրովիդենս շրջան (Providence County), ԱՄՆ Ռոդ Այլենդ նահանգի 5 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.059 կմ² է, բնակչությունը՝ 626.667 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Փրովիդենս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1703 թ.։
Կատեգորիա:Ռոդ Այլենդի շրջաններ
Լասլո Մեդնյանսկի
Լասլո Մեդնյանսկի (ամբողջական անունը՝ Լադիսլավ (Լասլո) Յոզեֆ Բալթազար Եվստախի Մեդնյանսկի, Mednyánszky László, Ladislav Medňanský, ), սլովակ և հունգարացի նկարիչ, բարոն ։ Հունգարական արվեստի պատմության մեջ ամենահետաքրքիր դեմքերից մեկն է  ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Բեցկովում՝ ազնվական ընտանիքում։ Հայրը Էդուարդ Մեդնյանսկին էր, մայրը Մարիա Աննա Մեդնյանսկան էր։ Լասլոն հունգարական ազնվական ընտանիքից էր ։ Ոմանք ասում են, որ նա ունեցել է սլովակյան ծագում, սակայն, ըստ այլ տվյալների, նա ծնվել է հունգարական ընտանիքում՝ լեհական և հունգարական արմատներով։ Նրա տատիկներից մեկը՝ Էլեոնորա Ռիչերը, ֆրանսիական ծագում ուներ ։ Նրա մայրենի լեզուն հունգարերենն էր, և նույնիսկ վստահորեն չի կարելի ասել, թե նա կարող էր խոսել սլովակերեն ։
1870 թվականին Մեդնյանսկին մեկնել է Զոլոթուռն, որտեղ պատրաստվում էր սովորել Ցյուրիխի շվեյցարական բարձրագույն տեխնիկական դպրոցում։ Ցյուրիխում, սակայն, նա չի ավարտել ուսումը, և 1872 թվականին ընդունվել է Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիա և երկու տարի սովորել այնտեղ։ Դժգոհ լինելով դասավանդման ոճից՝ 1873 թվականին ընդունվել Է Փարիզի գեղարվեստի դպրոց և այնտեղ սովորել պրոֆեսոր Իզիդոր Փիլի դասարանում մինչև 1875 թվականը։ Փիլի մահից հետո՝ 1875 թվականին, Մեդնյանսկին վարձել է Մոնմարտրի ստուդիան և սկսել է աշխատել որպես նկարիչ։ Նա մնացել է Փարիզում մինչև 1875 թվականը՝ ծանոթանալով ժամանակակից գեղարվեստական հոսքերին, ինչպիսիք են իմպրեսիոնիզմը և պոստիմպրեսիոնիզմը։ Նրա ստեղծագործության վրա էական ազդեցություն է ունեցել բարբիզոնյան դպրոցը, իսկ ավելի ուշ նա հայտնվել է սիմվոլիզմի և մոդեռնի ազդեցության տակ։
Մեդնյանսկու ստեղծագործության գլխավոր թեման բնապատկերն էր, առավել հաճախ հանդիպող սյուժեն ծառերի պատկերն էր։ Շատ հաճախ նրա բնապատկերներում հանդիպում են գետի կամ արահետների կորագծեր՝ երբեմն դեպի անտառ գնացող։ Բնապատկերներում ցույց է տվել եղանակի բազմազանությունը. հայտնի է, որ Մեդնյանսկին հատուկ հետևել է եղանակին ու այդ դիտարկումների մասին տեղեկություններ է թողել իր օրագրում, որը գրել է հունգարերենով և գերմաներենով՝ գրելով բառերը հունարեն տառերով։ Նրա ստեղծագործության մեկ այլ անընդհատ կրկնվող սյուժեն դիմանկարներ էին, հաճախ հասարակ մարդկանց պատկերները, որոնք ապրում էին այնտեղ, որտեղ և նկարիչը։
1877 և 1889 թվականների միջև Լասլո Մեդնյանսկին մշտապես փոխում էր բնակության վայրը՝ հերթով ապրելով Սլովակիայում, Բուդապեշտում և Վիեննայում։ Այնուհետև, մինչև 1892 թվականը, նա կրկին ապրել է Փարիզում՝ հիմնականում պատկերելով մարդկանց։ Նրա մայրը մահացել է 1883 թվականին, հայրը՝ 1895 թվականին։ Հոր մահից հետո Մեդնյանսկու աշխատանքներում հայտնվում է մահվան թեման։
1896 թվականին, նկարիչներ Արպադ Ֆեստիի և Յենյո Բարչայիի հետ ի պատիվ հունգարական պետության հիմնադրման 1000-ամյակի՝ մասնակցել է հայտնի մոնումենտալ կտավի ստեղծմանը (ցիկլորամա կամ շրջանաձև համայնապատկեր՝1800 ք. մ. մակերեսով)՝ «Մադյարների ժամանումը (մուտք)» անվանումով (այլ անվանում՝ «Հայրենիքի ձեռքբերումը»)։ Շրջանաձև գեղանկարի վրա պատկերվել էր երկու հազար կերպար։
Վյոսկա (գյուղ, Պերեսլավսկի շրջան)
Վյոսկա (Вёска), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։
Լասլո Մեդնյանսկի
Կենսագրություն
1889-1900 թվականներին նկարիչը հիմնականում ապրել է Սլովակիայի Ստրաժկա տոհմական ամրոցում, այնուհետև ավելի շատ Բուդապեշտում և Վիեննայում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա մեկնել է ռազմաճակատ՝ որպես ռազմական լրագրող, վիրավորվել է, սակայն 1916 թվականին կրկին վերադարձել է ռազմաճակատ։ Նա մահացել է Վիեննայում 1919 թվականին։
Վյոսկա (գյուղ, Պերեսլավսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի բնակավայրեր
Լասլո Մեդնյանսկի
Կենսագրություն
Նա համասեռամոլ էր և իր ողջ կյանքի ընթացքում տղամարդկանց հետ ունեցել է մի քանի հարաբերություններ։ Վացից Բալինտ Քուրդի հետ հարաբերությունները տևել են տասնամյակներ ։
Լասլո Մեդնյանսկին համարվում է ինչպես Հունգարիայի, այնպես էլ Սլովակիայի խոշորագույն նկարիչներից մեկը ։ Նրա ստեղծագործությունների ամենամեծ հավաքածուները գտնվում են Հունգարիայի ազգային պատկերասրահում Բուդապեշտում և Բրատիսլավայի Սլովակիայի Ազգային պատկերասրահում, որտեղ փոխանցվել է նկարչի ժառանգների հավաքածուն։ Մեծ թվով աշխատանքներ ոչնչացվել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարացի նկարիչներ Կատեգորիա:Սլովակ նկարիչներ Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչներ Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ արվեստագետներ Կատեգորիա:Բնանկարիչներ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ արվեստագետներ
Լոկսու
Լոկսու (Loksu), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Տապա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 32 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Տապա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բեխչետի հիվանդություն
Բեխչետի հիվանդություն (ԲՀ), բորբոքային բնույթի հիվանդություն, որն ախտահարում է մարմնի տարբեր հատվածներ ։ Ամենահաճախ հանդիպող ախտանիշներն են բերանի ցավոտ խոցերը, սեռական օրգանների խոցները, աչքի բորբոքումը, արթրիտը ։ Խոցային ախտահարումները սովորաբար տևում են մի քանի օր ։ Ավելի հազվադեպ կարող է դիտվել գլխուղեղի կամ ողնուղեղի ախտահարում, կարող են առաջանալ թրոմբներ, անևրիզմաներ, կամ կուրություն  ։ Հաճախ ախտանիշները անցողիկ են ։
Հիվանդության առաջացման պատճառը հայտնի չէ ։ Համարվում է, որ այն ունի գենետիկ նախատրամադրվածություն ։ Բեխչետի հիվանդությունը վարակիչ չէ ։ Ախտորոշումը դրվում է մեկ տարվա ընթացքում նվազագույնը երեք անգամ բերանի խոց ունենալու և առնվազն հետևյալ երկուսի առկայության դեպքում՝ սեռական օրգանների խոցեր, աչքի բորբոքում, մաշկի խոցային ախտահարումներ, դրական պատերջի թեստ ։
Բուժում չկա ։ Բուժման մեջ կարող են կիրառվել իմունաճնշիչ դեղորայք, որոնց թվին են դասվում կորտիկոստերոիդները։ Օգնում է նաև ապրելակերպի փոփոխությունը ։ Լիդոկայինով բերանի ողողումը որոշակիորեն կարող է օգնել ցավի նվազման հետ կապված ։ Կոլխիցինը նվազեցնում է հիվանդության գրոհների քանակը ։ Վիճակը ժամանակի ընթացքում թեթևանում է ։
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում և Եվրոպայում Բեխչետի հիվանդությունը հազվադեպ է հանդիպում ի տարբերություն Միջին Արևելքի և Ասիական երկրների ։ Օրինակ, Թուրքիայում հազար բնակչից երկուսը ունի Բեխչետի հիվանդություն ։ Հիվանդության սկիզբը հիմնականում դիտվում է անհատի կյանքի երկրորդ կամ չորրորդ տասնամյակում ։ Հիվանդությունը 1937 թվականին նկարագրվել է թուրք մաշկաբան Հուլուսի Բեխչետի կողմից ։
Մաշկ և լորձաթաղանթներ
Գրեթե բոլոր Բեխչետի հիվանդությունից տառապող հիվանդները բերանի խոռոչում ունենում են այս կամ այն տեսակի ցավոտ խոցային ախտահարումներ ։ Դրանք համարվում են տարբեր ձև ունեցող աֆթոզ խոցերի կամ սպի չառաջացնող բերանի բորբոքային ախտահարումների տեսակ ։ Բորբոքային ախտահարումները համարժեք են աղիների բորբոքային հիվանդությունների ժամանակ առկա փոփոխությունների հետ և դրանք ունեն կրկնվելու հակում ։ Սեռական օրգանների ցավոտ խոցային վերքերը սովորաբար ձևավորվում են հետանցքի, ծլիկի, փոշտի մաշկի շրջանում և առաջացնում են սպիներ յոթանասունհինգ տոկոս հիվանդների մոտ ։ Բացի այդ, հիվանդները կարող են ներկայանալ հանգուցավոր մաշկաբորբով (էրիթեմայով), մաշկի բշտիկային անոթաբորբով, և վերքերով, որոնք հիշեցնում են փթախտային թարախամաշկություն ։
Աչքեր
Աչքի բորբոքային հիվանդությունները կարող են զարգանալ հիվանդության վաղ շրջանում և կարող են բերել տեսողության կորստի քսան տոկոս դեպքերում։ Ոսպնյակի ներգրավումը պրոցեսի մեջ կարող է լինել հետին ուվեիտի, առաջային ուվեիտի կամ ցանցաթաղանթի բորբոքման տեսքով։ Առաջային ուվեիտը բնորոշվում է աչքերի ցավոտությամբ, կարմիր կոնյուկտիվայով, հիպոպիոնով՝ աչքի առաջնային խցիկի բորբոքային ախտահարմամբ, տեսողության նվազմամբ, իսկ հետին ուվեիտը արտահատվում է տեսողության անցավ անկմամբ կամ պղտորված տեսադաշի առաջացմամբ։ Աչքի ախտահարման հազվադեպ տեսակ է ցանցաթաղանթի անոթաբորբը, որը նույնպես, դրսևորվում է տեսողության անցավ նվազմամբ կամ պղտորված տեսադաշտով ։
Տեսողական նյարդի ընդգրկումը Բեխչետի հիվանդության ժամանակ հազվադեպ է։ Այն սովորաբար դրսևորվում է արագ զարգացող տեսողական նյարդի ապաճումով և տեսողության անկմամբ։ Ինչևէ, տեսողական նյարդի ապաճման դեպքեր (ավելի հստակ առաջային տեսողական նյարդի ախտահարման դեպքեր) նույնպես նկարագված են ։ Տեսողական նյարդի ապաճումը համարվում է տեսողության կորստի ամենահաճախ հանդիպող պատճառը։ Բեխչետի հիվանդությունը կարող է ընթանալ առաջնային կամ երկրորդային ճանապարկներով տեսողական նյարդի ընգրկմամբ։ Տեսողական պտկիկի այտուցը, որը հետևանք է սինուսների կարծրենու թրոմբավորման և տեսողական պտկիկի ապաճումը, որպես ցանցաթաղանթի հիվանդության հետևանք նկարագրված են որպես Բեխչետի հիվանդության ժամանակ հանդիպող տեսողական նյարդի երկրորդային ախտահարման հետևանք ։
Տեսանյարդի սուր ախտահարման նշանները և ախտանշաներն են՝ տեսողության անցավ կորուստը, որը կարող է լինել մի կամ երկկողմանի, սուր տեսողության նվազումը, գունավոր տեսողության նվազումը, կապակցված կենտրոնաձիգ բբի դեֆեկտը, կենտրոնական բնույթի սկոտոման (տեսադաշտի կենտրոնական մասի մթնեցում), այտուցված տեսողական դիսկը, դեղին բծի այտուցը, հետկոճղեզային ցավը։ Բեխչետի հիվանդության ժամանակ մեծանում է տեսողական նյարդի ատրոֆիայի հավանականությունը, երբ այդ ախտանիշները ի հայտ են գալիս մկանալորձաթաղանթային խոցերի հետ համատեղ։ Արագ զարգացող տեսողական նյարդի ապաճումը կարող է լինել սուր տեղողության և գունավոր տեսողության նվազման պատճառ։ Ներգանգային գերճնշումը պտկիկի այտուցի հետ միասին նույնպես կարող է դիտվել այս հիվանդության դեպքում։
Աղեստամոքսային համակարգ
Աղեստամոքսային համակարգի ներգրավումը հիվանդության ժամանակ դիտվում է որովայնացավի, սրտխառնոցի, լուծի՝ արյունով կամ առանց դրա տեսքով։ Ախտահարման մեջ է ընդգրկվում հիմնականում իլիոցեկալ փականը ։ Հիվանդները հաճախ գանգատվում են որովայնացավից, վքնածությունից, ընդհանուր որովայնային անհարմարաությունից, որը հիշեցնում է գրգռված աղու համախտանիշի ժամանակ դիտվող խնդիրներին։
Թոքեր
Թոքերի ներգրավվումը կլինիկորեն դրսևորվում է արյունախխման, թոքամզի բորբոքմամբ, հազի կամ ջերմության բարձրացման տեսքով։ Ծանր դեպքերում կարող են լինել կյանքին սպառնացող իրավիճակներ։ Օրինակ, եթե թոքային զարկերակում ձևավորվեն անևրիզմատիկ լայնացումներ, քանի որ դրանք հղի են պատռվելու վտանգով, ինչը կբերի արյունահոսության և մահվան ։ Հանգույցները, կոնսոլիդացիաները, խոռոչները և բորբոքումը ապակենման բնույթի բնորոշ է այն դեպքերին, երբ պրոցեսի մեջ է ներգրավվում թոքի հյուսվածը ։ Նկարագրված եմ նաև թոքային զարկերակի թրոմբոզի դեպքեր։
Հոդեր
Արթրիտը կամ հոդաբորբը հանդիպում է հիվանդների կեսի մոտ, այն սովորաբար լինում ստորին վերջույթների խոշոր հոդերի ոչ էրոզիվ բազմա կամ օլիգոարթրիտի տեսքով ։
Կենտրոնական նյարդային համակարգ
Կենտրոնական նյարդային համակարգի ներգրավվումը հիմնականում լինում է քրոնիկ մենինգոէնցեֆալիտի ժամանակ։ Բորբոքային օջախները ձևավորվում են ուղեղաբնում, հիմային գանգլիոնար հյուսվածքում և սպիտակ նյութում։ Այս նշանները հիշեցնում են Ցրված սկլերոզին։ Քրոնիկական դեպքերում կարող է նկատվել ուղեղաբնի ապաճում։
Սիրտանոթային համակարգ
Սրտի ախտահարումը հաճախ լինում է սրտապարկաբորբի տեսքով ։ Կարող է լինել նաև աորտայի քրոնիկ հետհոսք, որը կապված է աորտայի արմատի բորբոքման հետ ։
Անոթային համակարգ
Հիմնականում, 7-29 տոկոս հիվանդների մոտ պրոցեսի մեջ են ընդգրկվում նաև անոթները, որոնցից 15 տոկոս դեպքերում ախտահարվում են զարկերակները։ Զարկերակների բորբոքումը իր մեջ պարունակում է ավելի բարձր ռիսկ։ Հիմնական ախտահարումները լինում են ստենոզների և անևրիզմաների կամ կեղծ անևրիզմաների տեսքով ։
Պատճառագիտություն
Հիվանդության առաջացման հիմանական մեխանիզմը աուտոիմունն է, որը ըստ բնորոշման գերակտիվացած իմունային համակարգն է, որը ախտահարում է հիվանդի սեփական մարմինը։ Պրոցեսի մեջ են ներառվում Т-բջիջները, մասնավորապես Th 17 տարատեսակը, որը կարևոր միավոր է համարվում հիվանդության առաջացման մեջ ։ Հիմնական առաջացման պատճառը պարզ չէ։ Փաստացի, չկան ապացույցներ թե ինչու է իմունային համակարգը նման կերպ դրսևորվում Բեխչետի հիվանդության ժամանակ։ Կա կարծիք, որ հիվանդության առաջացման գործում գենետիկ կոմպոնենտն էլ է ներգրավված, քանի որ հիվանդների հարազատները ավելի շատ են ունենում հիվանդության դրսևորումները համեմատած ընդհանուր բնակչության հետ։
Կան հետազոտություններ ըստ որոնց նախորդող վարակները եղել են դրդապատճառ իմունային համակարգի ակտիվացման և Բեխչետի հիվանդության առաջացման հարցում։ Ջերմային շոկի սպիտակուցները (ՋՇՍ) առկա են որոշ բակտերիաների մոտ և ծառայում են որպես վտանգի նշան իմունային համակարգի համար։ Ինչևէ, մարդկանց և բակտերիաների Ջերմային շոկի սպիտակուցները ունեն նմանություններ միմիանց հետ ։ Հակա-HSP60 և հակա-HSP65 հակամարմինները, որոնք ուղղված են Ստրեպտոկոկի (մասնավորապես S. sanguinis և S. pyogenes) և Mycobacterium tuberculosis կողմից արտադրվող Ջերմային շոկի սպիտակուցների նկատմամբ կարող են ուղված լինել նաև մարդու Ջերմային շոկի սպիտակուցների ուղղությամբ, որի հետևանքով առաջում են Նեյրոբեխչետին բնորոշ ախտանիշները և ուվեիտը ։
Կա կապ Բեխչետի հիվանդության և GIMAP (Գլյուտամինտրիֆոսֆատիների իմունային համակարգ ասոցացված սպիտակուցներ ) սպիտակուցների ընտանիքի միջև, որոնք կոդավորվում են 7-րդ քրոմոսոմի երկար թևին գտնվող գեներով (7q36.1) ։ Անջատված գեներն են GIMAP1, GIMAP2 և GIMAP4։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Բեխչետի հիվանդության ժամանակ, այն անոթաբորբը, որը առաջանում է ակնանյարդը սնուցող անոթում կարող է տեսողական նյարդի հարաճող ապաճման պատճառ լինել։ Տեսանյարդի սուր ապաճման հյուսվածքաբանական հետազոտությունը ցույց է տվել, որ տեսանյարդի աքսոնալ հատվածը փոխարինվել է ֆիբրոզային աստրոցիտներով առանց ցանցաթաղանթի փոփոխության։ Կենտրոնական նյարդային համակարգի ներգրավվումը Բեխչետի հիվանդության ժամանակ նպաստում է գանգուղեղային գերճնշման առաջացման, որը հիմնակնում կապված է սինուսների կարծրենու թրոմբներով խցանման և տեսանյարդի երկրորդային ատրոֆիայի հետ։
Ախտորոշում
Չկա սպեցիֆիկ կամ բնորոշ թեստ կամ տեխնիկա, որի շնորհիվ հնարավոր լինի ախտորոշել հիվանդությունը, սակայն Միջազգային աշխատանքային խմբի կողմից սահմանված ախտորոշիչ չափանիշները ունեն բարձր զգայունություն և սպեցիֆիկություն ։ Բեխչետի հիվանդության ժամանակ առաջացող ախտահարումները, ինպիսին է օրինակ բերանի խողային վերքը, նման է Հերպեսի վիրուսի կողմից առաջացող շրթունքի բորբոքային ախտահարմանը, որի պատճառով նախքան հիվանդությունը ախտորոշելը պետք է կատարվի տարբերակիչ ախտորոշում այլ բոլոր հաճախ հանդիպող պատճառներից։
Եթե հիվանդի մոտ նկատվում է տեսողության և գունային տեսողության սուր անկում, որը ասոցացվում է բերանի խոռոչի մկանալորձաթաղանթային վերքերի հետ, ապա պետք է կասկածել նաև տեսանյարդի ատրոֆիա։ Սա կարևոր է Բեխչետի հիվանդության ժամանակ հատուկ աչքի համար գործելակերպ սկելու նպատակով։ Բեխչետի հիվանդության ախտորոշումը հիմնվում է կլինիկական նշանների՝ բերանի և սեռական օրգանների խոցերի, մաշկի բնորոշ ախտահարումների ( ինչպիսին է հանգուցավոր մաշկաբորբը), ակնեն, ֆոլիկուլիտը, աչքի բորբոքային ախտահարումները և դրական պատերջի թեստը։ Բորբոքային ցուցանիշները ինչպիսին են Էրիթրոցիտների նստեցման արագույունը կամ Ց ռեակտիվ սպիտակուցը կարող են լինել բարձր։ Տեսողության ստուգումը ներառում է ճեղքալույսի օգտագործումը, տեսողական կոհերենտային տոմոգրաֆիայի օգտագործումը (նյարդի վիճակը գնահատելու նպատակով), վիզուալ/տեսողական դաշտի սուգումը, ակնահատակի զննումը, որպեսզի ժամանակին հայտնաբերվի տեսողական դիսկի ատրոֆիան և ցանցաթաղանթի հիվանդությունը, հատակի անգիոգրաֆիան, տեսողական պոտեցիալների գնահատումը, որը կարող է լինել նվազած։ Որոշ հիվանդների մոտ կարող է ախտորոշման նպատակով կիրառվի նաև Մագնիսառեզոնանսային շերտագրություն։ Ողնուղեղային հեղուկի հետազոտության արդյունքը կարող է ներկայանալ բարձր սպիտակուցների առկայությամբ՝ պլեոցիտոզով կամ առանց դրա։ Անոթագրությունը կարող է կիրառվել սինուսների կարծր թաղանթի թրոմբոզով խցանումը հայտնաբերելու նպատաով։
Ախտորոշիչ գործելակերպ
Ելնելով Միջազգային ուսումնական խմբի գործելակերպի, հիվանդի մոտ ախտորոշվում է Բեխչետի հիվանդություն, երբ նա ունի բերանի խոռոչի աֆթոզ խոցեր (ցանկացած ձևի, չափսի, կամ քանակի՝ ամենաքիչը երեք անգամ տասներկու ամսվա ընթացքում), և ստորև նշված մեծ չափանիշներից 2 կամ փոքր չափանիշներից 4-ը։
Մեծ չափանիշներ՝
Սինիչինո (գյուղ, Վելիժսկի շրջան)
Սինիչինո (Синичино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բեխչետի հիվանդություն
Ախտորոշիչ գործելակերպ
Լինում են դեպքեր, երբ չնայած մշակված ախտանիշների հիվանդության ախտորոշելը ներկայացնում է դժվարություն։ Կան հատուկ մշակված ախտանիշներ և նշաններ, որոնք օգնում են բժիշկին ախտորոշման հարցում։
Սինիչինո (գյուղ, Վելիժսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 22 մարդ։
Բեխչետի հիվանդություն
Ախտորոշիչ գործելակերպ
Փոքր չափանիշներ՝
Սինիչինո (գյուղ, Վելիժսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի բնակավայրեր
Բեխչետի հիվանդություն
Բուժում
Ներկայումս բուժումը նպատակ ունի ախտանիշները թեթևացնել, նվազեցնել բորբոքումը, և կառավարել իմունային համակարգը։ Բեխչետի հիվանդության ժամանակ բերանի խոցերի բուժման հետ կապված բարձր որակի ապացուցողական տվյալները աղքատ են ։
Բարձր չափաբաժնով կորտիկոստերոիդներով թերապիան հաճախ կիրառվում է ծանր ախտահարումների ժամանակ ։ Հակա-ՈՒՆԳ-ով բուժումը, ինչպիսին է Ինֆլիքսիմաբը, ցույց է տրվել բարձր արդյունավետություն ուվեիտի բուժման հարցում ։ Մեկ այլ հակա-ՈւՆԳ դեղորայք՝ էտաներցեպտը, կիրառվում է հիմնականում մաշկի և լորձաթաղանթների բորբոքումների ժամանակ ։
Ինտերֆերոն ալֆա-2ա դեղորայքը կարող է լինել արդյունավետ այլընտրանքային բուժում, մասնավորապես սեռական կամ բերանացի խոցերի համար, ինչպես նաև աչքի բորբոքումների համար ։ Ազատրիոպրինը, երբ օգտագործվում է ինտերֆերոն ալֆա -2բ դեղորայքի հետ, ցույց է տալիս բարձր արդյունավետություն ։ Կոլխիցինը նույնպես ունի արդյունավետություն որոշ սեռական խոցերի, հանգուցավոր մաշկաբորբի, արթրիտների բուժման հարցում ։
Թալիդոմիդը նույնպես օգտագործվել է, որպես իմունճնշիչ դեղորայք ։ Դապսոնը և Ռեբամիպիդը փոքր հետազոտություններում, ցույց են տվել, որ ունեն արդյունավետություն մկանալորձաթաղանթային բորբոքումների ժամանակ ։
Ելնելով հանդիպման նվազ հաճախականությունից, Բեխչետի հիվանդության ժամանակ հանդիպող ակնանյարդի ապաճման բուժման մասին բավարար տվյալներ չկան։ Վաղ հայտնաբերումը և վաղ սկսվող բուժումը կարևորվում է։ Ցիկլոսպորինի, հարակնային տրիամցինոլոնի և ներերակային մետիլպրեդնիզոլոնի (որը հետագայում փոխարինվում է բերանացի պրեդնիզոլոնով) օգտագործումը ցույց է տվել արդյունավետություն ակնանյարդի ապաճումը կանխարգելելու հարցում, սակայն ավելի հաճախ տեսողության կորուստը կանխել հնարավոր չի լինում ։ Իմունաճնշիչները ինչպիսին են ինտերֆերոն ալֆա և ուռուցքի նեկրոզացնող գործոնի անտագոնիստները կարող են որոշակիորեն ամոքել Բեխչետի հիվանդության ախտանիշները, սակայն դրանք ամբողջովին չեն բուժում։ Եթե ախտահարումը սահմանափակվել է միայն աչքի առաջային խցիկներով, ապա ելքը ավելի բարենպաստ է, քան այն դեպքերում, երբ ախտահարումը ընդգրկել է աչքի հետին խցիկները, մասնավորապես ակնանյարդի ախտահարումը։ Վերջինիս դեպքում ելքը ավելի անբարենպաստ է։ Ակնանյարդի երկրոդային ախտահարումը հաճախ անդարձելի է։ Այն իրավիճակներում, երբ առկա է ներգանգային գերճնշում, իմունաճնշիչ դեղորայքի և կորտիկոստերոիդների օգտագործմանը զուգահեռ լինում է անհրաժեշտություն ողնուղեղային պունցիայի կամ վիրահատական միջամտության անցկացման։
Ներերակային իմունոգլոբուլին G կարող է օգտագործվել ծանր ախտահարումների կամ բարդացած դեպքերի համար ։
Վիրահատություն
Բեխչետի հիվանդության ժամանակ անոթային ախտահարումների վիրահատական միջամտությունները ունեն բազմաթիվ խոչընդոտներ, ելնելով այն հանգամանքից, որ անոթը սնուցող անոթներում խցանող էնդարտերիտի հետևանքով առաջանում է անոթի միջին շերտի հաստացում և էլաստիկ թելերի առանձնացում։ Այդ պատճառով, անոթային բերանակցումների շրջանում կեղծ լայնացումների հավանականությունը մեծ է։ Կեղծ անևրիզմատիկ լայնացումներ կարող են առաջանալ նաև անգիոգրաֆիայի ժամանակ արված պունկցիայի տեղում կամ էնդովասկուլյար բուժման ընթացքում։ Հետագայում կարող են առաջանալ անոթների վաղ նեղացումներ ։
Վերոնշյալը հաշվի առնելով, խորհուրդ չի տրվում ինվազիվ բուժում անցկացնել սուր և ակտիվ բորբոքային պորցեսների ակտիվ փուլի ժամանակ։ Հիվանդության ակտիվության գնահատումը որոշվում է ելնելով ախտանիշների կրկնումից և հետևյալ ցուցանիշների ակտիվության բարձրացումից՝ ԷՆԱ (էրիթրոցիտների նստեցման արագություն) և Ց ռեակտիվ սպիտակուց ։
Ներանոթային (էնդովասկուլյար) բուժումը կարող է լինել ավելի արդյունավետ և այլընտրանքային բաց վիրահատության նկատմամբ։ Այն ընթանում է ավելի քիչ հետվիրահատական բարդություններով, ավելի արագ վերականգման ժամանակով, նվազ ինտեսիվ հսկողություն է պահանջում, և այս ամենին զուգահեռ ապահովվում է բաց վիրահատությանը համարժեք բժշկական օգնություն։ Չնայած այս ամենին, Բեխչետի հիվանդության ժամանակակ էնդովասկուլյար բուժման մեթոդը դեռ գտնվում է հետազոտությունների փուլում ։
Համաճարակաբանություն
Այս հիվանդությունը հազվադեպ է հանդիպում Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, Աֆրիկայում և Հարավային Ամերիկայում, բայց հանդիպում է հաճախ Միջին արևելքում և Ասիայում, որը խոսում է հիվանդության հավանական էնդեմիկ ծագման մասին արևադարձային տարածքներում ։ Կան վարկածներ, որոնք ենթադրում են, որ նախկինում այդ տարածքների բնակիչները ունեցել են կոնտակտ մահացու վարակների հետ, որի հետևանքով ձևավորվել է գենետիկ փոփոխություններ, ինչը բերել է Բեխչետի հիվանդության զարգացմանը տվյալ տարածաշրջաններում ։ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում․000-20․000 բնակիչների մոտ ախտորոշել է այս հիվանդությունը։ Մեծ Բրիտանիայում հանդիպման հաճախականությունը, ըտս րտականության տվյալների, 1100․000 է ։ Ընդհանուր, տղամարդիկ հիվանդանում են ավելի հաճախ քան կանայք ։
Համաճարակաբանական հետազոտություններից մեկում ներկայացված է, որ հիվանդների 56 տոկոսի մոտ, ովքեր տառապում են Բեխչետի հիվանդությամբ, զարգացնում են ակնանյարդի ախտահարում մինչը 3 տարեկանը ։ Ակնանյարդի ընդգրկումը պրոցեսի մեջ և որպես Բեխչետի հիվանդության առաջին դրսևորում դիտվում է 8․6 տոկոս հիվանդների մոտ ։ Ըստ հետազոտության տվյալների, ակնային Բեխչետի հիվանդության ժամանակ տեսանյարդի ընգրկումը հանդիպում է հազվադեխպ։ Այն Բեխչետի հիվանդույութն ունեցեող անհատների մոտ, ովքեր ունեն նաև աչքի ախտահարում, ակնահատակի դիտման ժամանակ տեսանյարդի ապաճում լնում է հիվանդների 17․9 տոկոսի մոտ, իսկ տեսանյարդի դիսկի վնասում 7․4 տոկոսի մոտ։ Այլ դեպքերում, հատակի դիտման ժամանակ նկատվում է անոթների շերտազատում(23 .7%), ցանցաթաղանթի արյունազեղում(9% ) , մկանային այտուց(11 .3%) , ծիածանաթաղանթի երակային ճյուղի խցանում(5. 8%) ,, ծիածանաթաղանթի այտուց(6. 6%) ։ Ցույց է տրվել, որ Բեխչետի հիվանդությամբ տառապողների մոտ տեսողության կորկուստի պատճառ 54 տոկոս հիվանդների մոտ եղել է տեսանյարդի ապաճումը ։
Հղիություն
Քանի որ Բեխչետի հիվանդությունը չի պատկանում հղիության ընթացքում առաջացող հիվանդություններին, ապա, ըստ գրականության տվյալների հղիությունը չի վատացնի հիվանդության ընթացքը, ինչպես նաև, հնարավոր է որոշ վիճակների բարելավում ։ Սակայն, նկարագրվում են կլինիկական ընթացքի տարբեր դրսևորումներ տարբեր հղիների մոտ, և անգամ նույն հղիի տարբեր հղիությունների ժամանակ ։ Մյուս կողմից, հատկանշական է այն, որ Բեխչետի հիվանդությունը մեծացնում է հղիության ընթացքում առաջացող բարդությունների հավանականությունը, վիժման վտանգը, և ոչ պլանային կեսարյան ծննդալուծման հավանականությունը ։
Բեխչետի հիվանդությունը կարող է առաջացնել տղամարդու անպտղություն։ Այն առաջանում է որոշ դեպքերում հիվանդության հետևանքով, որոշ դեպքերում դեղորայքի, ինչպիսին է Կոլխիցինը, բացասակն ազդեղությունների հետևանքով։ Կոլխիցինը հայտնի է, որ իջեցնում է սպերմատոզոիդների քանակը
Պատմական ակնարկ
Հիվանդության առաջին նկարագրությունը առաջին պաշտոնական նկարագրություն տրվել է Հ․ Պլանների և Ֆ․ Րեմենովսկիի կողմից։ Նրանք հիվանդությունը նկարագրել են Դերմատոլոգիայի և Սիֆիլիսի մասին հրատարակությունթում (Archiv für Dermatologie und Syphilis), որը տպագրվել է 1992 թվականին ։ Բեխչետի հիվանդությունը ստացել է իր անցանումը թուրք մաշկաբան Հուլուսի Բեխչետի անունից։ Նա եղել է առաջին գիտնականը, ով նկարագրել է հիվանդության հիմնական երեք ախտանիշները իր հիվանդի մոտ։ Նա իր հետազոտությունների արդյունքները հրապարակել է Մաշկի և սեռական օրգանների հիվանդություններ գրքում 1936 թվականին ։ Հիվանդության անվանումը (Morbus Behçet) 1947 թվականին ֆորմալ կերպով որդեգրվել է Ժնևում տեղի ունեցած Մաշկաբանության միջազգային կոնգրեսի ընթացքում։ Հիվանդության նշանները և ախտանշանները նկարագրվել են Հիպոկրատեսի կողմից 5-րդ դարում ՄԹԱ իր Էպիդեմիոն գրքում ։
Որոշ աղբյուրներ օգտագործում են Ադամանտիդիասի համախտանիշ կամ Ադամանտիդիաս-Բեխչետի համախտանիշ, ի պատիվ Բենեդիկտոս Ադամանտիդիասի կատարած աշխատանքի ։ Ինչևէ, ներկայումս Առողջապահության միջազգային կազմակերպությունը ՀՄԴ-10 կետում հիվանդությունը ներկայացրել է որպես Բեխչետի հիվանդություն։ 1991 թվականին, Սաուդյան Արաբիայում, բժիշկները նկարագրել են նեյրո Բեխչետ հիվանդությունը, որի դեպքում Բեխչետի հիվանդությունը ընթանում է ԿՆՀ ախտահարումով, և այն համարվում է որպես ծանր ընթացքով հիվանդություն ։ Նեյրոբեխչետի առաջացման մեխանիզմը կամ իմունմիջնորդված է կամ թրոմբով անոթի խցանման հետևանքով ։ Տերմինը առաջին անգամ հիշատակվել է 1990 թվականին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բորբոքային հիվանդություններ Կատեգորիա:Շարակցական հյուսվածքի համակարգային խանգարումներ
(6091) Միցուրու
(6091) Միցուրու (Mitsuru), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի փետրվարի 28-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,208527 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7147 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7023 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1198,82 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,300296 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,39° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կին Էնդատեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մարատ Առաքելյան
Մարատ Արսենի Առաքելյան (, թաղված է Բյուրականում), հայ աստղաֆիզիկոս։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1978), պրոֆեսոր, «Առաքելյանի գալակտիկաների» բացահայտող։ Հայտնի է որպես տեսական աստղաֆիզիկայի և էքստրագալակտիկական աստղագիտության ակնառու մասնագետ։
Կենսագրություն
Մարատ Առաքելյանը ծնվել է 1929 թվականի հունվարի 15-ին, Գորիս քաղաքում։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ֆակուլտետը, մասնագիտացել է աստղաֆիզիկայի ոլորտում։ Առաքելյանը գործուղվել է Բյուրականի աստղաֆիզիկական աստղադիտարան, որտեղ աշխատել է նախ որպես աստղագետի օգնական, այնուհետև՝ կրտսեր գիտաշխատող։ 1955 թվականին ավարտել է Լենինգրադի պետական համալսարանի ավարտական դպրոցը, 1956 թվականին Լենինգրադի պետական համալսարանում հաջողությամբ պաշտպանել է դիսերտացիան՝ պրոֆեսոր Օ. Ա. Մելնիկովի հսկողության ներքո։ 1957-1959 թվականներին միաժամանակ դասավանդել է ԵՊՀ աստղաֆիզիկայի ամբիոնիում, եղել է ավագ դասախոս։ 1960-1966 թվականներին եղել է կրտսեր գիտաշխատող և դասախոսել Լենինգրադի պետական համալսարանում և ստացել դոցենտի կոչում։ 1966 թվականին աշխատանքային գործունեությունը շարունակել է Բյուրականի աստղաֆիզիկական աստղադիտարանում, միաժամանակ դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանի աստղաֆիզիկայի ամբիոնում։ 1967 թվականին դարձել է Բյուրականի աստղաֆիզիկական աստղադիտարանի ավագ գիտաշխատող։ 1967 թվականից Առաքելյանը զբաղվել է գիտական հետազոտություններով և հրատարակել է 62 հոդված։ 1977 թվականին Մոսկվայի պետական համալսարանում պաշտպանել է ատենախոսություն՝ «Ակտիվ կորիզներ ունեցող գալակտիկաների սպեկտրալ դիտարկումների և վիճակագրական տվյալների վերաբերյալ» և դարձել գիտությունների դոկտոր։ 1982 թվականին ընտրվել է Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի աստղաֆիզիկայի և տեսական ֆիզիկայի ամբիոնի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են գալակտիկաների սպեկտրային և վիճակագրական ուսումնասիրության հարցերին։ Քարտագրել է բարձր մակերևութային պայծառություն ունեցող գալակտիկաները, որոնք գրականության մեջ հայտնի են «Առաքելյանի գալակտիկաներ» անվամբ ։
Մարատ Առաքելյանը մահացել է 54 տարեկան հասակում, 1983 թվականի հունվարի 20-ին, Մոսկվայում, թաղված է Բյուրականում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ աստղաֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Խորհրդահայեր
Բոլցանո (գավառ)
Բոլցանո-Բոցենի ինքնավար գավառ, Հարավային Տիրոլ (Autonome Provinz Bozen — Südtirol, Provincia autonoma di Bolzano — Alto Adige, լադիներեն՝ Provinzia Autonoma de Balsan — Südtirol), ինքնավար գավառ Իտալիայում։ Հանդիսանում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե շրջանի մաս, որը նույնպես ինքնավար է։ Տարածքը կազմում է 7400 կմ 2, բնակչությունը՝ ավելի քան 500000 մարդ։ Մայրաքաղաքն է Բոլցանո (Բոցեն) քաղաքը։
Բնակիչների մեծ մասը խոսում է գերմաներենի ավստրիա-բավարական բարբառով, շուրջ քառորդ մասը՝ իտալերենով, ոչ մեծ մասը՝ լադինյան լեզվով։
Աշխարհագրություն
Հարավային Տիրոլը գտնվում է Իտալիայի ամենահյուսիսում։ Գավառը սահմանակից է Ավստրիային (Տիրոլ և Զալցբուրգ) հյուսիսում ու արևելքում և Շվեյցարիային (Գրաուբյունդեն կանտոն) արևմուտքում։ Իտալիայի Բելունո, Տրենտո և Սոնդրիո պրովինցիաները գտնվում են Հարավային Տիրոլի համապատասխանաբար հարավ-արևելքում, հարավում և հարավ-արևմուտքում։
Ինքնավարություն
Կառավարական մարմինը Հարավտիրոլյան լանդտագն է (Südtiroler Landtag, Consiglio della Provincia autonoma di Bolzano, լանդերեն՝ Cunsëi dla Provinzia autonoma de Bulsan), գործադիր մարմինը՝ Հարավտիրոլյան երկրամասային կառավարությունը (Südtiroler Landesregierung, Giunta provinciale), որը կազմված է նահանգապետից (Landeshauptmann, Presidente della Provincia autonoma di Bolzano), նահանգապետի երկու տեղակալներից (Landeshauptmannstellvertreter) և խորհրդականներից (Landesrat)։ Առաջին ատյանի դատարանը Բոցենի (Բոլցանոյի) երկրամասային դատարանն է (Landesgericht Bozen, Tribunale di Bolzano), դատական համակարգի ամենացածր օղակը խաղաղարար դատարաններն են (Friedensgerichte)։
Քաղաքական կուսակցություններ՝
Վարչական բաժանում
Գավառը բաժանված է 8 շրջանների (գերմ. Bezirksgemeinschaft, իտալ. Comunità comprensoriale), որոնցից մեկը Բոլցանո-Բոցեն մայրաքաղաքն է շրջանները բաժանվում են 116 քաղաքների և համայնքների (գերմ. Gemeinde, իտալ. Communa).
Շրջանի կառավարական մարմինը շրջանային խորհուրդներն է (Bezirksrat, Consiglio comprensoriale), որոնք կազմված են շրջանային խորհրդականներից (Bezirksrat, Consiglere comprensoriale), որոնք ընտրվում են բնակչության կողմից, գործադիր մարմինը կոմիտեն է (Bezirksausschuss, Giunta comprensoriale), որը կազմված է շրջանային ներկայացուցիչներից (Bezirkspraesident, Presidente comprensoriale), շրջանային փոխնախագահներից (Bezirksvizepräsident, Vicepresidente comprensoriale) և շրջանային ռեֆերենտներից (Bezirksreferent, Asessore comprensoriale), ընտրվում է շրջանային խորհրդի կողմից։
Քաղաքի կառավարական մարմինը համայնքային խորհուրդն է (Gemeinderat, Consiglio communale), որը կազմված է համյանքային խորհրդականներից (Gemeinderat, Consiglere communale), ընտրվում է բնակչության կողմից, գործադիր մարմինը քաղաքային խորհուրդն է (Stadtrat, Giunta communale), որը կազմված է քաղաքապետից (Bürgermeister, Sindaco), փողքաքաքապետից (Vizebürgermeister, Vice Sindaco) և քաղաքային խորհրդականներից (Stadtrat, Asessore communale), ընտվում է համայնքային խորհրդի կողմից։
Պատմություն
1921 թվականին ապրիլի 24-ին գավառի մայրաքաղաքում իտալացի ֆաշիստները հարձակվեցին տոնական շքերթի մասնակիցների վրա։ Հետագայում հակագերմանական շարժման ընթացքում Հարավային Տիրոլի բոլոր բնակավայրերի անուները փոխվեցին իտալական լադերենենով՝ բացառությամբ Լանայի։1927 թվականին Իտալիան ընդունվեց օրենք, համաձայն որի՝ երկրի ներսում ճանաչվում էին միայն իտալական դիպլոմները։
Ֆաշիստական Իտալիայի և նացիստական Գերմանիայի միության պատճառով գրեթե վերացավ գերմանախոս բնակչությունը։ Նրանց առաջարկվեց լքել հայրենիքը և տեղափոխվել Երրորդ ռեխ, կամ մնալ և ձուլվել իտալացիներին։ Արդյունքում 1938 թվականից հետո 78000 մարդ լքեց շրջանը ։
1942 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Ղրիմի գերմանական գերագույն կոմիսար դարձավ Ալֆրեդ Ֆրաունենֆելդը։ Դեռ այդ պաշտոնում նշանակվելուց առաջ՝ 1942 թվականի ամռանը, Ֆրաուենդֆելդը հանդես եկավ հարավային Տիրոլի գերմանացի բնակչությունը Ղրիմ տեղափոխելու ծրագրով։1942 հուլիսի 10-ին Հենրիխ Գիմրելը Ֆրաունենդֆելդին նամակ ուղարկեց որում նա շնորակալություն էր հայտում այդ ռեֆերենդումի համար և գրում, որ ինքն այդ մասին խոսել է Հիտլերի հետ։ Գիմլերի խոսքով՝ ոչ Հիտլերը, ոչ էլ ինքը դեմ չեն Հարավային Տիրոլի գերմանացիներին Ղրիմ տեղափոխելուն, թեև այդ ծրագիրը կարելի է իրականացնել միայն պատերազմի ավարտից հետո ։ Ժողովներից մեկի ժամանակ Հիտլերն ասել է.
Ղրիմը Տավրիայի և հարավային Ուկրանիայի որոշ շրջանների հետ հետագայում, ըստ «Օստ» պլանի, պետք է միասին կազմեին «Գոտենգաու»-ն, որը նախատեսվում էր որպես Գերմանական գաղութ և հետագայում պետք է հանձնվեր Ռեյխին ։ Իսկապես տիրոլցիները նացիոնալ սոցիալիստների համար սոսկ նպատակին հասնելու միջոց էին։ Նացիզմի ու ֆաշիզմի համագործակցությունը զարգանում էր նրանց մեջքի հետևում ...
1947 թվականի Փարիզի հաշտության պայմանագրով հաստատվեց Իտալիայի ու Ավստրիաի 1919 թվականի սահմանը ։ Հարավային Տիրոլի գերմանալեզու բնակչությանը երաշխավովում էր լիակատար հավասարություն իտալալեզու բնակչության հետ։ Կազմավորվեց Տրենտինո - Ալտո - Ադիջե ինքնավար մարզը որտեղ հարավային Տիրոլը Բոլցանոյի հյուսիսային գավառն էր (երկրորդը իտալալեզու բնակչության քանակով) սակայն ավստրիան շարունակում է հայտարարել որ իտալիայում գերամանելզու բնակչությունը շարունակում է ենթարկվել խտրականության։ Իտալիան իր հերթին ավստրիաին մեղադրում էր պանգերմանական և նացիստական ուժերին սատարելու ինչպես նաև ահաբեկիչների օգնելու 1960-ական թվականներին հարավային Տիրոլում գործելու ժամանակ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո կազմավորվեց հարավային Տիրոլի ազատագրության կոմիտեն որ նպատակ ուներ մարդկանց զերծ պահեր վիրավորվելուց կամ զոհվելուց։ Բոլոր գործողությունները ուղղված էին շենքերի ու կառույցների դեմ և անցկացվում էին գիշերը որպեսզի խուսափեն պատահական մարդկային զոհերից։ 1961-թվականին կոմիտեն կազմակերպոց էլեկտրալարերի հեռացում, որի հետևանքով գավառը զրկվեց էլեկտրականությունից բացի դրանից դադարեցվեց էլեկտրականության մատակարարումը գավառի հյուսիսի արդյունաբերական կազմակերպություններին։ Այդ իրադարձությունները պատմության մեջ հայտնի են որպես «կրակե գիշեր» և աշխարհն իմացավ Իտալիայում գերմանալեզու համայնքի վիճակի մասին ։
1969 թվականի վերջին Իտալիան ու Ավստրիան համաձայնագիր կնքեցին, որով գավառն ստացավ ինքնավարության իրավունք, մեծացավ տիրոլցիներին ազդեցությունը գավառի ազգային քաղաքականության վրա, գերմաներենն ստացավ համապատասխան կարգավիճակ, ճանաչվեց տարածքի գերմանական անվանումը՝ հարավային Տիրոլ (Südtirol)» : Սակայն Իտալիան չէր շտապում իրականացնել այդ դրույթները
2001 թվականին մարզն ստացավ Իտալիայի հյուսիսում տեղակայված գերմանալեզու ինքնավար գավառի կարգավիճակ ։ Տրենտինո-Ալտո-Ադիջեի կառավարությունը երաշխավորում է առանձին էթնիկական խմբերի մշակութային ու լեզվական ամբողջությունը:Կազմավորվեց նաև տարածքային խորհրդարանը, որի կազմում ներառված էին 70 ընտրված պատգամավորներ։ Խորհրդարանն ունի տարածքային մակարդակով օրենքներ ընդունելու իրավասություն, այլև ընտրում է նախագահ, երկու փոխնախագահ ու ինքնավարության նախարարներին։ Մարզի նախագահի պաշտոնը հերթականությամբ պիտի զբաղեցնեն գերմանալեզու ու իտալալեզու համայնքների ներկայացուցիչներ ։
Բնակչությունն ըստ մայրենի լեզվի
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, ինչպես նաև ավիլի ուշ գավառի գերմանալեզու բնակչությունը ցանկանում էր անջատվել երրկրից։ 1960-ական թվականներին նրանց պայքարը կոչվեց կրակե գիշեր
Մայրենի լեզուներն ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ Կատեգորիա:1948 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դեցիմուս Յունիուս Յուվենալիս
Դեցիմուս Յունիուս Յուվենալիս (ավանդական հայերեն՝ Յոբնաղ, Decimus Junius Juvenalis, մոտ 60 - մոտ 130), հռոմեացի բանաստեղծ երգիծաբան, 5 գրքում ամփոփված 16 սատիրաների հեղինակ։ Յուվենալիսի սատիրաներում արտացոլված են Ներոն կայսրից մինչև Հադրիանոս կայսեր գահակալության ժամանակաշրջանի իրողությունները։ Դրանցում հեղինակը ծաղրում ու մերկացնում է իր ժամանակի հասարակական կյանքի հոռի կողմերը։
Սկսել է գրել Դոմիցիանոս կայսեր մահից չորս տարի հետո, այսինքն` շուրջ 100 թվականից։ Առաջին սատիրան գրել է 101 թվականից ոչ վաղ, իսկ 16-րդ սատիրան՝ շուրջ 128 թվականին, երբ հռոմեական գահին Հադրիանոս կայսրն էր։
Առաջին ինը սատիրաները (1-3-րդ գրքեր) աչքի են ընկնում իրենց սրությամբ, 10-16-րդ սատիրաները (գիրք 4 և 5) չունեն առաջին իննի երգիծական թափն ու ուժգնությունը. դրանք առավելապես փիլիսոփայական, բարոյախոսական բնույթ են կրում, դաստիարակչական-խրատական խոհեր են։
Յուվենալիսի սատիրաները հագեցած են չարությամբ ու դառնությամբ՝ ուղղված առավելապես հռոմեական հարուստ խավի ներկայացուցիչներին, այլասերված վերնախավին։ Նա խարազանում է աներկյուղորեն, նրա ծաղրը դառն է ու սպանիչ։ Շարադրման արտակարգ սուր ոճին և բնուրույն սարկազմին միանում են չափազանցությունները, օրինակները դիցաբանությունից, ճարտասանական հարցումները, վառ պատկերները, համեմատությունները, որոնք սատիրաների կառուցվածքն օժտում են յուրահատուկ արտահայտչականությամբ և հետաքրքրությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հռոմեացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հին հռոմեացի գրողներ Կատեգորիա:Հին հռոմեացի հռետորներ Կատեգորիա:Իտալացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հին Հռոմի քաղաքական գործիչներ
Վաշինգտոն շրջան (Ռոդ Այլենդ)
Վաշինգտոն շրջան (Washington County), ԱՄՆ Ռոդ Այլենդ նահանգի 5 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 852 կմ² է, բնակչությունը՝ 126.979 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ուեյկֆիլդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1729 թ.։