cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1950
Ձևաչափ
Բրազիլիացի կազմակերպիչները որոշեցին նոր ձևաչափ կիրառել` 16 հավաքականներ բաժանելով չորս խմբի (կամ "զամբյուղ" ինչպես այդ ժամանակ կոչում էին) չորսական հավաքականներով, խմբերի հաղթողները ձևավորում էին եզրափակիչ խումբ և խաղում միմյանց հետ հաղթողին որոշելու համար։ Նոր ձևաչափի ընտրության հիմնական պատճառը գումարն էր, քանի որ կազմակերպիչները ահռելի գումար էին ծախսել նոր մարզադաշտեր կառուցելու համար։ 1934 և 1938 թվականների առաջնություններում կիրառվում էր փլեյ-օֆֆ ձևաչափը և տեղի էր ունենում ընդամենը 16 հանդիպում (ներառյալ երրորդ տեղի համար հանդիպումը), մինչդեռ նոր ձևաչափը երաշխավորում էր 30 հանդիպում, ինչը լրացուցիչ շահույթ էր ապահովելու ։ Բացի այդ յուրաքանչյուր հավաքական կանցկացներ նվազագույնը երեք հանդիպում, ինչը կարդարացներ Եվրոպայից ժամանած հավաքականների ուղևորության ծախսերը ՖԻՖԱ-ն սկզբնական շրջանում դեմ էր այս ձևաչափին, սակայն համաձայնվեց երբ Բրազիլիան հայտարարեց, որ կհրաժարվի ընդունելուց, եթե այն այս ձևաչափով չկայանա ։
Յուրաքանչյուր հավաքականի տրվում էր 2 միավոր հաղթանակի, մեկ միավոր ոչ ոքիի և 0 միավոր պարտության դեպքում։ Եթե երկու հավաքական ունենային նույնքան միավոր և գրավեին խմբի 1-2 տեղերը, ապա տեղի էր ունենալու փլեյ-օֆֆ հանդիպում ։
Առաջին փուլում խմբերի հավաքականները բաժանվեցին այնպես, որպեսզի աշխարհագրորեն մոտ չլինեին միմյանց։
Տեսություն
Առաջնությունից քիչ առաջ Մեծ Բրիտանիայի միավորված հավաքականը հաղթել էր Եվրոպայի հավաքական հավաքականին 6-1 ընդհանուր հաշվով ստուգողական հանդիպումում և Անգլիան մեկնեց առաջնությանը որպես գլխավոր հավակնորդներից մեկը, սակայն այն անհաջող ելույթ ունեցավ` հունիսի 29-ին պարտվելով ԱՄՆ-ին, որից հետո նաև Իսպանիային նույն 1-0 հաշվով և դուրս մնաց պայքարից։ Գործող չեմպիոն Իտալիան ավարտեց իր անպարտելի հաղթարշավը Աշխարհի առաջնություններում հենց առաջին խաղում` պարտվելով Շվեդիային 3-2 հաշվով։ Այս պարտության պատճառով Իտալիան դուրս մնաց հետագա պայքարից։ Առաջին խմբի վերջին խաղում հանդիպեցին Շվեյցարիան և Մեքսիկան, հանդիպումը հայտնի է նրանով, որ սա առաջին խաղն էր, որ հավաքականը դուրս չեկավ սեփական մարզահագուստով։ Երկու հավաքականները ժամանել էին իրենց միակ կարմիր մարզահագուստով։ Բրազիլիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիան որոշեց մետաղադրամի նետման միջոցով որոշել, թե որ հավաքականը պետք է խաղա սեփական մարզահագուստով։ Վիճակահանությունը շահեց Մեքսիկան, իսկ շվեյցարացիները ստիպված մարզահագուստը վերցրեցին Կրուզեյրո սպորտային ակումբից։ Այս մարզահագուստը ուղղահայաց երկնագույն և սպիտակ գծերով էր ։
Հանդիսատեսների միջին քանակը առաջնությունում կազմեց 61.000 ամեն խաղում, ինչը հիմնականում մեծ տարողությամբ Մարականա մարզադաշտի արդյունք էր, այս ռեկորդը չգերազանցվեց մինչև 1994 թվականը։ Չհաշված Մարականայում անցկացված խաղերը, միջին քանակը մնում էր համեմատաբար շատ, մոտ 37.500:
Խաղադաշտեր
Թվով 22 հանդիպում անցկացվեցին վեց մարզադաշտում, յուրաքանչյուրը առանձին քաղաքում։ Մարականայում, որը գտնվում է այդ ժամանակվա մայրաքաղաք Ռիո դե Ժանեյրոյում, անցկացվեցին ութ հանդիպումներ, ներառյալ վերջին հանդիպումը, որտեղ որոշվեց մրցույթի հաղթողը։ Սան Պաուլոյի Պակաեմբու մարզադաշտում անցկացվեց վեց հանդիպում, այն Մարականայի հետ միասին ընդունեց եզրափակիչ խմբի բոլոր հանդիպումները։ Բելու Հորիզոնտիի Էստադիո Սետե դե Սետեմբրոյում անցկացվեց երեք հանդիպում, Կուրիտիբայի Դուրիվալ դե Բրիտտո մարզադաշտում և Պորտու Ալեգրիի Եուկապիտոս մարզադաշտում ` երկուական հանդիպում, իսկ հեռավոր Ռեսիֆիի Իլհա դո Ռետիրո մարզադաշտում ` մեկ հանդիպում։
Ռմբարկուներ
Ութ գոլով բրազիլացի Ադեմիրը դարձավ առաջնության գլխավոր ռմբարկու։ Ընդհանուր խփվեց 88 գոլ 48 տարբեր ֆուտբոլիստների կողմից, որոնցից մեկը դարձավ ինքնագոլի հեղինակ
ՖԻՖԱ ներկայացված մրցաշարային աղյուսակ
1986 թվականին ՖԻՖԱ-ն հաշվետվություն հրապարակեց, որտեղ տրված է մինչև 1986 թվականի Աշխարհի գավաթը ներառյալ բոլոր առաջնությունների ընդհանուր մրցաշարային աղյուսակները ։ 1950 թվականի Աշխարհի գավաթի մրցաշարային աղյուսակը հետևյալն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն Կատեգորիա:1950 ֆուտբոլում
Ռոսինա Հեյկել
Էմմա Ռոսինա Հեյկել, Ֆինն բժիշկուհի և ֆեմինիստ։ 1878 թվականին դարձել է Ֆինլանդիայի առաջին կին բժիշկը և մասնագիտացել գինեկոլոգիայի և մանկաբուժության ոլորտում։
Վաղ կյանք և կրթություն
Հեյկելը ծնվել է Կասկինենում 1842 թվականի մարտի 17-ին Կարլ Յոհան Հեյկելի և Քրիստինա Էլիզաբեթ Դոբբինի ընտանիքում։ Նրա հայրը եղել է Օուլույի և Կոկոլայի քաղաքապետը, եղբայրները՝ Ալֆրեդը և Էմիլը, սովորել են բժշկություն։ Ռոսինան հաճախել է Վաասայի, Ջակոբստադի, Պորվոոի և Հելսինկիի դպրոցը ։ Երիտասարդ տարիքից Էմման կարծում էր, որ կրթությունը պետք է հավասար լինի բոլորի համար՝ անկախ սեռից և 1862 թվականին որոշել է բժիշկ դառնալ, ինչպես իր եղբայրները ։ Սակայն այդ ժամանակ Ֆինլանդիայում համալսարաններ չկային, որոնք թույլ կտային կանանց բժշկություն սովորել, այդ պատճառով Ռոսինան մեկնել է Շվեդիա՝ ֆիզիոթերապիայի կուրս անցնելու Ստոկհոլմի մարմնամարզության ինստիտուտում։ Ավարտել է դասընթացը 1866 թվականին և վերադարձրել Հելսինկի, որտեղ մեկ տարի անց ավարտել է մանկաբարձության կուրսը։ 1869 թվականին կրկին այցելել է Ստոկհոլմ՝ անատոմիայի և ֆիզիոլոգիայի հետագա ուսումը ստանալու համար  ։
1870 թվականին Հեյկելին թույլ են տվել մասնակցել ֆիզիոլոգիայի դասախոսություններին Հելսինկիի համալսարանում, իսկ 1871 թվականին նրան հատուկ թույլտվություն է տրվել համալսարանում բժշկությունն ուսումնասիրելու համար։ Բժշկական աստիճանը ստացել է 1878 թվականին՝ դառնալով Ֆինլանդիայի առաջին կին բժիշկը ինչպես նաև առաջինը՝ Հյուսիսային Եվրոպայի երկրներում ։
Կարիերա
Բացի բժշկական պրակտիկայից, Հեյկելը կողմնակից է եղել կանանց իրավունքների և Naisasialiitto Unioni ֆեմինիստական ասոցիացիայի շարժմանը ։ Որպես կանանց կրթության ջատագով՝ օգնել է ստեղծել Կոնկորդիա-Լիիտտոն՝ կին գիտնականների կազմակերպությունը ։ 1888 թվականին Հեյկելը ֆիննական բժշկական ընկերության նիստում հանդես է եկել մարմնավաճառության օրինականացման դեմ, իսկ 1892 թվականին դիմել է Naisasialiitto միությանը՝ կոչ անելով նպաստել աղջիկների և տղաների համար կրթություն ստանալու հնարավորությունների հավասարությանը։ Ղեկավարել է մանկական աշխատանքային տունը և եղել է Ֆինլանդիայի գյուղական համայնքների երեխաների առողջության ջատագով ։
Մահ
Հեյկելը վախճանվել է 1929 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Հելսինկիում ։ Թաղված է Հելսինկիի Հիտանիեմի գերեզմանատանը ։
Տիխմանգա
Տիխմանգա (Тихманьга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լաչա գետի աջ ափին։ Գետի երկարությունը 84 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կտակ (բանաստեղծություն)
«Կտակ» (Заповіт), Տարաս Շևչենկոյի ծրագրային բանաստեղծությունը ուղերձ-կտակի տեսքով, որը նա գրել է 1845 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Պերեյասլավում։
Բանաստեղծությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել և ունի ուկրաինական մշակույթի վրա, մասնավորապես, դրվել է մի շարք կոմպոզիտորների երաժշտական ստեղծագործությունների հիմքում, ակտիվորեն օգտագործվում է մշակութային կյանքում, թարգմանվել է աշխարհի ժողովուրդների ավելի քան 150 լեզուներով։
Երաժշտության մեջ
«Կտակը» հիմք է ծառայել մեծ թվով կոմպոզիտորների երաժշտական ստեղծագործությունների համար։
Առաջին անգամ ստեղծագործության համար երաժշտություն է գրել Նիկոլայ Լիսենկոն (1868 թվականին, տղամարդկանց երգչախմբի, տենորի և դաշնամուրի համար, 2-րդ խմբագրությունը՝ 1877 թվականին)։
Ամենահայտնին դարձել է «Կտակի»՝ ուկրաինական ժողովրդական-երգային ինտոնացիաներին մոտ մեղեդին, որը 1870-ական թվականներին ստեղծել է Գ. Գլադկին։ Ավելի ուշ այն խմբագրել է Լիսենկոն, իսկ Գ.Մարկևիչն այն հրատարակել է Պոլտավայում։ Մեղեդին երկար ժամանակ համարվել է ժողովրդական։ Նրա երգչախմբային մշակումները կատարել են Յակով Ստեպովոյը, Կիրիլ Ստեցենկոն, Պորֆիրի Դեմուցկին, Ալեքսանդր Ալեքսանդրովը, Ալեքսանդր Սպենդիարյանը  և այլք։
«Կտակի» տեքստի հիման վրա գրված են նաև ավելի ընդարձակ երաժշտական ստեղծագործություններ, այդ թվում՝ Վասիլի Բարվինսկու (1918), Ստանիսլավ Լյուդկևիչի (1934, երկրորդ խմբագրություն՝ 1955), Բորիս Լյատոշինսկու (1939), Լև Ռևուցկու (1939) կանտատները, Ռեյնգոլդ Գլիերի սիմֆոնիկ պոեմը (1939)։
Սերգեյ Պրոկոֆևի «Սեմյոն Կոտկո» օպերայի 4-րդ ակտում կա երգ՝ «Կտակ» բանաստեղծության տեքստով և Պրոկոֆևի ինքնատիպ երաժշտությամբ։
«Կտակի» համար Գլադկիի գրած մեղեդին դրվել է Դմիտրի Կաբալևսկու վոկալ-սիմֆոնիկ ստեղծագործության հիմքում, որը հնչում է Ալեքսանդր Դովժենկոյի «Շչորս» կինոէպոպեայում Վասիլի Բոժենկոյի հուղարկավորության տեսարանում։
Ընդհանուր առմամբ գոյություն ունեն «Կտակի» ավելի քան 60 երաժշտական մեկնաբանություններ ։
Թարգմանություններ
«Կտակը» թարգմանվել է աշխարհի բազմաթիվ լեզուներով։ Այդ թարգմանությունները հավաքելու առաջին փորձը ձեռնարկել է Կիևի «Նաուկովա դումկա» հրատարակչությունը 1964 թվականին ։ «Կտակի» առաջին թարգմանություններից է Էթել Լիլիան Վոյնիչի անգլերեն թարգմանությունը, որն ընդգրկվել է Շևչենկոյի թարգմանությունների նրա գրքում, որը հրապարակվել է 1911 թվականին ։
Տեքստ
Ուկրաիներեն բնօրինակ
Як умру, то поховайте Мене на могилі, Серед степу широкого, На Вкраїні милій, Щоб лани широкополі, І Дніпро, і кручі Було видно, було чути, Як реве ревучий. Як понесе з України У синєє море Кров ворожу... отойді я І лани, і гори — Все покину і полину До самого бога Молитися... а до того Я не знаю бога. Поховайте та вставайте, Кайдани порвіте І вражою злою кров'ю Волю окропіте. І мене в сем'ї великій, В сем'ї вольній, новій, Не забудьте пом'янути Незлим тихим словом.
'''Է. Վոյնիչի անգլերեն թարգմանություն'''
Dig my grave and raise my barrow By the Dnieper-side In Ukraina, my own land, A fair land and wide. I will lie and watch the cornfields, Listen through the years To the river voices roaring, Roaring in my ears.
When I hear the call Of the racing flood, Loud with hated blood, I will leave them all, Fields and hills; and force my way Right up to the Throne Where God sits alone; Clasp His feet and pray... But till that day What is God to me?
Bury me, be done with me, Rise and break your chain, Water your new liberty With blood for rain. Then, in the mighty family Of all men that are free, May be sometimes, very softly You will speak of me?
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տարաս Շևչենկոյի ստեղծագործություններ
Արագածի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)
Արագածի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ, կարող է վերաբերել՝
(8669) 1991 NS1
(8669) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հուլիսի 13-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,430535 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0012 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8599 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1384,05 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,260107 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,63° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հենրի Հոլտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արազին (այլ կիրառումներ)
Արազին, կարող է վերաբերել՝
Գեյգելդի
Գեյգելդի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 230 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Արտավազի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)
₯Այս հոդվածը ներկայացնում է Կոտայքի մարզի Արտավազ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 21 հուշարձան (4 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Ռոդա դե Բարա
Ռոդա դե Բարա ( Roda de Bará) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տառագոնես շրջանում։ Տարածքը կազմում է 16․5 կմ2, բնակչությունը՝ 5196 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Մահվան տետրը
Մահվան տետրը (デスノート,), գրող Ցուգումի Օբայի ու մանգակ Թաքեշի Օբատայի ճապոնական մանգան է։ Գլխավոր հերոսը Լայթ Յագամին է՝ ավագ դպրոցի լավագույն աշակերտը, ով գերբնական հատկություններով օժտված տետր է գտնում։ Այն սեփականատիրոջը հնարավորություն է տալիս սպանելու ցանկացած մարդու, ում դեմքն ու անունը նա գիտի։ Մանգան պատմում է Լայթի տվայտանքների, դեպի արդար ուտոպիա տանող ճանապարհի դժվարությունների, ու նրան դիմակայող դետեկտիվների, մասնավորապես՝ Էլի մասին ։
Death Note-ի հիմքում ընկած է խորը փիլիսոփայություն. արդյոք կարելի՞ է հասնել մարդկության բարօրությանը՝սպանելով հանցագործներին և բանտարկյալներին։ Մանգայի անտագոնիստա-պրոտագոնիստի՝ Լայտի, անհանցագործ ուտոպիական աշխարհ ստեղծելու ցանկության միջոցով հեղինակը փորձել է ցույց տալ, թե ինչ կլիներ աշխարհի հետ, եթե ինչ-որ մեկը սկսեր անպատիժ սպանել մարդկանց՝ մնացածի կյանքը բարելավելու համար։ Ցուգումի Օբան ցույց է տալիս ոչ միայն պայամանական հանցագործի ցանկությունները, մտքերը, այլև հասարակության վերաբերմունքը երևույթին։ Ոմանք Կիրային Աստված են համարում, մյուսները կարծում են, որ նա շատ ինքնավստահ է։ Ամեն դեպքում, ճշմարտության ընտրությունը թողնված է ընթերցողին։
Առաջին անգամ մանգան հրատարակել է Շուէյշան 108 գլխով՝ 2003 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2006 թվականի մայիսը, Weekly Shōnen Jump հեղինակավոր ամսագրում։ Նոր գլուխները՝ կազմված 20 էջից, հրատարակվում էին ամեն շաբաթ։ 2004 թվականի մայիսից մինչև 2006 թվականի հոկտեմբերը Ճապոնիայում հրատարակվել են նաև տաքոբոնները՝ 12 հատորով։ 37-էպիզոդով անիմեն հեռարձակվել է 2006 թվականի հոկտեմբերի 3-ից մինչև 2007 թվականի հունիսի 26-ը։ Ռեժիսորը եղել է Տեցուրո Արաքին։
Անիմեի բովանդակությունն ամբողջովին համապատասխանում է մանգային։ Կան միայն մի քանի տարբերություններ, կապված դրվագների ավելացման և կողմնակի գործողությունների հանման հետ։ Ինչպես նաև հանված են մանգայում առկա դրվագները՝ ողջ մնացած հերոսների մասին։
Մանգայի վրա հիմնված Նիշիո Իշինի լայթ-նովելների շարքը հրատարակվել է Ճապոնիայում։ Konami ընկերությունը համապատասխան վիդեոխաղն է ստեղծել նաև Nintendo DS սարքերի համար։ Ճապոնիայում նկարվել է նաև լիամետրաժ ֆիլմ-ադապտացիան ու ներկայացվել հասարակությանը 2006 թվականի հունիսի 17-ին և 2008 թվականի փետրվարի 2-ին։
Մահվան տետրը Weekly Shōnen Jump-ի ամենալավ վաճառվող մանգաներից է, ու վերջին տվյալներով վաճառվել է ավելի քան 26, 5 միլիոն օրինակ։
Մանգան կարելի է պայմանական բաժանել երկու մասի, որոնց միջև 7-շաբաթյա դադար է տրվել։ Նույնը նաև անիմեի համար՝ երկու տարբեր օփենինգներն ու էնդինգները նրան էլ են բաժանում 2 մասի։
Մահվան տետրը
Սյուժեի առանցքային ատրիբուտը մահվան տետրն է՝ արտաքինից ամենասովորական սև տետր, շապիկի ներսում շահագործման ձեռնարկով, որն ավելի հայտնի է, որպես «Մահվան տետրի կանոններ»։ Ճիշտ օգտագործման դեպքում այն հնարավորություն է տալիս սպանելու ցանկացած մարդու, եթե գիտես միայն նրա անունն ու տեսել ես դեմքը։ Լիամետրաժ ֆիլմի ռեժիսորը՝ Շուսուքե Կանեքոն ասել է, որ «բառերում ապրող հոգիների գաղափարը հին ճապոնական ավադույթ է... Ի դեպ, սա շատ ճապոնական պատմություն է»։
Մանգայի նկարչիը՝ Տաքեշի Օբատայի առաջին միտքը եղել է «Աստվածաշնչի նման... Այն, ինչի մասին առաջինը կմտածեք, Մահվան տետրն է»։ Ենթադրելով, որ տետրի դիզայնը կարող է շատ դժվար ու խճճված դուրս գալ, Օգատան որոշել է սովորական դպրոցական տետր նկարել։
Մահվան Տետրի թերությունն այն է, որ չի կարող սպանել մարդու, ով դեռ 780 օրից քիչ է ապրել կամ մարդու, ով արդեն 124 տարեկանն անց է։
Թեման
Գրողը՝ Ցուգումի Օբան, որևէ հատուկ միտք չուներ, երբ ստեղծում էր Մահվան տետրը։ Երբ պահը հասունացավ, նա առաջարկեց հետևյալը.
Հեղինակն ասել է նաև, որ Նիայի խոսքերը լավի ու չարի մասին համապատասխանում են իր հավատին ու աշխարհայացքին։
2012 թվականի Ջոլոն Բարաքա Թոմասը բնորոշել է Մահվան տետր մանգայի ստեղծման ամենածանրակշիռ նախադրյալը. ազատության ու անվտանգության միջև սրացող հակամարտությունը։ Բարձր բարոյական իդեալները հեշտորեն կորումպացվում են, ու մարդիկ հեշտորեն հանդուրժում են բռնության ամենադաժան արտահատումները, եթե դա իրենց ապահովություն է խոստանում։
Մահվան տետրը, որպես ուշ շրջանի ու ուժեղ սոֆիստական փիլիսոփայությամբ գործ, ներկայացնում է մարդու անխախտ տենդենցիան ամեն տեսակի սարսափների միջով ինքնարտահայտվելու ու ինքնադրսևորվելու, ու ցույց է տալիս դրա ազդեցությունը մարդու, նրա ընտանիքի ու հասարակության վրա։
Մահվան աստվածները
Շինիգամի (死神), «Մահվան տետրը» մանգայում ու անիմեում ներկայացված այլ աշխարհի արարածներ են, ովքեր ապրում են իրենց կյանքը երկարացնելու համար մարդկանց կյանքը վերցնելով։ Բայց, այնուամենայնիվ, ոչ բոլոր մարդկանց մահվան պատճառներն են դառնում շինիգամիները․ մարդիկ կարող են մահանալ ավտովթարներից ու այլ դժբախտ պատահարներից, որոնց հետ շինիգամիները ոչ մի կապ չունեն։
Յուրաքանչյուր Շինիգամի ունի իր Մահվան Տետրը։
Թաքեշի Օբատան՝ մանգայի երկու հեղինակներից մեկը, ասել է, որ բավական զվարճացել է շինիգամիներին ստեղծելիս։ Նաև, որ գործը շատ դժվար էր, որովհետև նա ստիպված էր գրեթե ոչնչից սկսել։ Որպես օրինակ Օբատան ասել է, որ շինիգամիներին որպես վախենալու կերպարներ ստեղծելը բավականին դժվար է, այդ իսկ պատճառով հետագայում նա մյուս շինիգամիներին փորձել է ստեղծել խեցեմորթիներով, իսկ ավելի ուշ նրանց ստեղծել է նմանեցնելով միջատների, այդպիսով հեշտացնելով իր գործը։ Օբատան ասել է, որ դեմ է այն հայեցակարգին, թե շինիգամիներին ավելի զվարճալի կերպարներ դարձնելը հանդիսացել է պատմության ամենամեծ վրիպակը։
Շինիգամիներին ստեղծելիս Օբատան ուղղակի ստիպված էր օգտագործել անիրական մոտիվներ, քանի որ այլ կերպ այդպիսի կերպարներ ստեղծելն ուղղակի անհնար կլիներ։ Նա նույն մոտիվներով է ստեղծել նաև շինիգամիների Թագավորությունը։ Ըստ Օբատայի, ուսումնասիրելով այդ աշխարհը, մարդն իր ներսում կարող է ինչ-որ կլաուստրաֆոբիկ զգացմունքներ գտնել։
Ցանկացած շինիգամի գերազանցում է մարդու մարմնի ստանդարտները։ Ինչպես և մարդիկ, շինիգամիները նույնպես կարող են մահանալ․ նրանց մահվան պատճառ կարող է հանդիսանալ մարդուն նախատեսված մահվանից փրկելը։ Մահանալով, շինիգամիները վերածվում են փոշու ու թողնում են իրենց Մահվան Տետրը։ Մարդկային աշխարհում գրեթե անհնար է շինիգամիին տեսնելը, քանի որ շինիգամիին կարող է տեսնել միայն այն մարդը, ով դիպչել է նրա Մահվան Տետրին։
Ըստ Րյուկի՝ շինիգամիների թագավորությունում ամեն ինչ չափից դուրս անհետաքրքիր է․ շինիգամիները ստիպված խաղում են միմյանց հետ ժամանակ սպանելու համար։
Ցանկացած շինիգամի պիտի ունենա ամենաքիչը մեկ Մահվան Տետր։ Եթե կարողանում է ձեռք բերել երկրորդը, կարող է այն տալ մարդու, ում պիտի հետևի մինչև մահը կամ մինչև տետրը կա՛մ ոչնչացվի, կա՛մ փոխանցվի ուրիշին։
Շինիգամիները բաժանասեռ օրգանիզմներ են։ Սակայն արգելված են սեքսուալ շփումները թե՛ տեսակի ներսում, թե՛ դուրս։ Ամեն դեպքում մարդկանց համար դժվար է արտաքնից որոշել իր առջև կի՞ն, թե՞ տղամարդ շինիգամի է։
Շինիգամիները մարդկանցից տարբերվում են նաև նրանով, որ իրենց հարկավոր չէ ջուր կամ սնունդ ապրելու համար, սակայն Լայտի շինիգամի Րյուկն շատ էր սիրում խնձոր ուտել։ Շինիգամիները նաև չեն քնում․ նրանց մոտ երբեք քնելու ցանկություն չի առաջանում։
Յուրաքանչյուր շինիգամի ունի իր սեփական լեզուն, բայց հասկանում է նաև մնացածների ստեղծած լեզուները։ Խախտելով շինիգամիների աշախարհի օրենքները, աստվածը որպես պատիժ անցնում է ինը աշխարհների միջով, որոնցից առնվազն երեքը չանցնելու դեպքում շինիգամին դատապարտվում է մահվան։
Րյուկ
Րյուկը (リューク) «Մահվան Տետրը» անիմեի ու մանգայի գլխավոր հերոսներից մեկն է։ Մանգայի գլխավոր հերոսի ` Մահվան տետրն օգտագործող Յագամի Լայտի օգնական շինիգամին է։
Մանգայի սկզբնական գլխում Րյուկը հայտնվում է երկու մահվան տետրով, որոնք նա նետում է մարդկային աշխարհ։ Տետրերից առաջինը գտնում է Տարո Կագամին, իսկ մյուսը՝ Տարոյի դասընկերը ` Միուրան։ Ոստիկանությունը այրում է Միուրայի տետրը, առանց իմանալու մյուսի գոյության մասին։ Րյուկը հետևում է Տարոյին մինչև նրա մահը։
Սկզբնական գլխում Րյուկը ներկայանում է որպես ծույլ ու ոչ հմուտ շինիգամի։
Հայտնությունն ու արտաքին տեսքը
Մանգայի ու անիմեի պատմությունում Րյուկը շինիգամիների աշխարհից հոգնած ու ձանձրացած աստված էր։ Ձանձրույթը վերացնելու համար նա Շիդոու անունով շինիգամիից գողանում է նրա Մահվան Տետրն ու, այն դարձնելով իր երկրորդ տետրը, նետում է մարդկային աշխարհ։ Այս քայլով Րյուկն խախտում է շինիգամիների Արքայի սահմանած օրենքներից մեկը։ Տետրը հայտնվում է Յագամի Լայտ անունով դպրոցականի մոտ։ Սկզբում նա տետրի ստեղծողին խեղկատակ է համարում ու հրաժարվում է այն օգտագործել, իսկ հետո փոխում է միտքն ու վերցնում է այն․ այսպիսով, Րյուկն սկսում է հետևել իր երկրորդ տետրի նոր տիրոջը։
Րյուկն ունի մոխրագույն մաշկ, չափից դուրս երկար ոտքեր ու ձեռքեր, կարմիր աչքեր։ Րյուկն այսպիսի տեսք ունի ոչ միայն մանգայում, այլև անիմեում ու ֆիլմերում։ Րյուկին հնչյունավորում են Շիդո Նաքամարուն։ Րյուկի կերպարն ընդգծվում է իր զվարճալի լինելով։ Րյուկն շատ է հետաքրքրված մարդկանցով, մարդկային աշխարհով, ավելի կոնկրետ՝ Լայտով ու նրա հետաքրքիր մտածողությամբ։ Րյուկն սիրում է տեսնել Լայտին տարբեր դժվարություններ հաղթահարելիս, բայց և հաճախ օգնում է նրան։ Չնայած դրան, Րյուկն սպասում է, երբ դանակը հասնում է ոսկորին ու միայն վերջում է Լայտին ասում տետրի առանձնահատկությունների մասին։ Րյուկը Լայտին օգնում է միայն այն դեպքում, երբ Լայտը նրան խնձոր է տալիս։ Լայտը Րյուկին համարում է «խելագարի տեսքով, չար աչքերով գերբնական արարած»։
Չնայած նրան, որ շինիգամիները չեն սովածանում ու նրանց պետք չէ սնունդ ապրելու համար, Րյուկն պաշտում է խնձորներ ու չի կարող ապրել առանց խնձորի։ Րյուկն ամաչում է, երբ իր շրջապատում շատ աղջիկներ են լինում, հատկապես տարօրինակ է զգում իրեն, երբ Միսան նրան գրկում էր։ Րյուկի ` խնձորների հանդեպ սերը ներկայացվում է նաև վիդեո-խաղերում։ Երբ Րյուկն առաջին անգամ հանդիպեց Լայտին, ասաց, որ կսպանի նրան, երբ ժամանակը գա։ Րյուկն կատարեց իր խոստումը, երբ Նիան բացահայտեց Լայտի ու Կիրայի անմիջական կապը։ Մացուդան կրակեց Լայտին, նա արնաքամ վազեց հեռու, իսկ սրիկա Րյուկը, Լայտին հետևելուց հետո, ի վերջո գրեց նրա անունն ու սպանեց։
Րյուկը հանդես է գալիս նաև «Մահվան Տետր»-ի ֆիլմերում․կերպարը գրեթե չի փոխվում։ Ֆիլմերն ավարտվում են ինչպես անիմեն, Լայտը մահանելիս տեսնում է Էլի ժպտացող դեմքը, այնպես, ինչպես նա էր ժպտում Էլի մահվան ժամանակ։
Դիզայնն ու հայեցակարգը
Օբան ասել է, որ Րյուկի սիրած միրգը դարձրել է խնձորը, որովհետև սկզբից էլ ցանկացել է օգտագործել «Շինիգամիները միայն խնձոր են ուտում» արտահայտությունն ու ինքը՝ Օբան, սիրում է խնձորներ։ Օբան ընտրել է հատկապես կարմիր խնձոր, որովհետև այն սազում է Րյուկի մուգ մաշկի հետ։ Օբան նաև ասաց, որ Րյուկի համար հատուկ հետաքրքրություն ստեղծելն ուղղակի պարտադիր էր, որովհետև նա երբեք չէր համաձայնվի առանց շահի օգնել Լայտին։
Ֆիլմերի ռեժիսորը ` Շուսուկե Կանեկոն, ասել է որ Րյուկին միայն համակարգչային էֆֆեկտներով ստեղծել այն պատճառով, որ հնարավոր չէր նրան ինչ-որ դերակատարի շնորհիվ ներկայացնել։ Ու բացի դրանից նա ասել է, որ որպես մարդ Րյուկն չափից դուրս իրական կլիներ իր անիրական կերպարի համար։
Ընդունումը
Թոմ Պեպիրիումը ` անգլերեն անիմեում ձայնային ռեժիսորն, ասել է, որ Բրայան Դրամոնդը՝ հնչունավորողը, կարծես հենց ինքը Րյուկը լինի։ Թոմն ասել է, որ Բրայանի ձայնը հոյակապ է Րյուկի հնչյունավորման համար ու ցանկանում է, որ Րյուկի տեսարանները չավարտվեն։
Ջորդան Դան
Դան Ջորդան (Jourdan Dunn, )՝ բրիտանացի մոդել։
Մահվան տետրը
Ընդունումը
Րյուկն հայտնի կերպար է դարձել ոչ միայն Ճապոնիայում, այլև ամբողջ աշխարհում։ Րյուկն աշխարհի ամենահայտնի շինիգամի կերպարներից մեկն է։ Րյուկի կերպարն օգտագործվել է Ճապոնական բազմաթից փառատոնների ու դիմակահանդեսների ժամանակ։
Ջորդան Դան
2006 թվականին Primark հանրախանութում շրջելիս աչքի է ընկել մոդելային գործակալներին։ Որոշ ժամանակ անց կնքել է պայմանագիր Storm Model Management ընկերության հետ։
Մահվան տետրը
Ռեմ
Ռեմը (レム) Ամանե Միսային իր Մահվան Տետրը տված շինիգամին է։ Ինչպես և Րյուկը, Ռեմը նույնպես երկու Մահվան Տետր ունի, բայց ի տարբերություն Րյուկի, Ռեմը չի գողացել իր երկրորդ Մահվան Տետրը։ Երբ Գելուս անունով շինիգամին սիրահարվում է Միսային ու փրկում նրան մահվանից իր կյանքի գնով, մահանում է ու, փոշիանալով, թողնում իր Մահվան Տետրը, Ռեմը այդ ժամանակ նրա կողքին լինելով հետևում է նրան, իսկ մահվանից հետո վերցնում նրա Մահվան Տետրը։ Այս ամենից հուզված ` Ռեմը որոշում է Մահվան Տետրը տալ հենց Միսային։ Ռեմը ամեն կերպ պաշտպանում է Միսային։ Ռեմը երկար ձեռքերով ու ոսկորները դուրս ցցված մարմնով մի շինիգամի էր։ Նա հազվադեպ հանդիպող կին շինիգամիներից էր։ Ռեմը վախենում էր Միսային թողնել Լայտի հետ, ու միշտ հետևում էր նրանց։ Լայտը օգտագործեց Ռեմի՝ Միսայի հանդեպ տածած սերը։ Զգալով, որ ինքն ի վիճակի չէ հաղթել Էլին, Լայտը խաբեց Ռեմին ասելով, թե Էլը պատրաստվում է սպանել Միսային, սադրելով Ռեմին սպանել Էլին։ Մարդուն չպաշտպանելու մասին օրենքը խախտելու համար Ռեմը մահացավ ու փոշու վերածվեց։ Ռեմի կերպարը հնչյունավորել է Կիմիկո Սայտոն։
Շիդո
Շիդոն (シドウ) Րյուկի կողմից գողացված Մահվան Տետրի տերն է։ Երբ Շիդոն իմանում է, որ իր տետրը գողացել են, տետրն արդեն բազմաթիվ տերեր էր փոխել ու այդ պահին Մելլոյի ճիրաններում էր։ Րյուկին հանդիպելուց հետո նա գնում է իր տետրը վերադարձնելու։ Հետագայում նա իմանում է, որ այն Լոս Անջելոսում է։ Շիդոն հայտնվում է Մելլոյի կողքին, իսկ հետո թողնում է որ նրա օգնականները դիպչեն տետրին, որ տեսնեն ու հավատան նրան։ Շիդոն համաձայնվում է օգնել Մելլոյին նրա ծրագրերում։ Ինչպես ասում է Օբան, Շիդոն ամենազվարճալի հերոսներից մեկն է։ Իսկ Օբատան ասել է, որ կցանկանար նրան ավելի շատ տեսնել պատմությունում։
Ջորդան Դան
Ունի մեկ որդի՝ Ռայլին (ծնվել է 2009 թվականին դեկտեմբերի 8-ին) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի մոդելներ
Մահվան տետրը
Գելուս
Գելուս (ジェラス), շինիգամիների աշխարհի մասին ցուցադրված ֆլեշբեքերից մեկում հայտնված շինիգամին։ Գելուսի մասին պատմվում է այն ժամանակ, երբ Ռեմը Միսային ասում է շինիգամիներին սպանելու միակ հնարը։ Ֆլեշբեքում պատմվում է, թե ինչպես էր Գելուսը ամիսներով նայում ու հիանում մոդել Միսայով։ Մարդու հանդեպ սերը, որը շինիգամիի ամենամեծ թուլությունն է, հանդիսացավ Գելուսի մահվան պատճառը։ Երբ Ամանե Միսայի վրա հարձակվում է մի հանցագործ, Գելուսը աղջկան փրկելու համար գրում է հանցագործի անունը իր Մահվան Տետրում։ Փրկելով իր սիրուն ` Գելուսը, խախտելով օրենքը, մահանում ու փոշու է վերածվում, իսկ իր Մահվան Տետրը դառնում է Ռեմի երկրորդ տետրը, ով այդ ժամանակ նրա կողքին էր։
Սյուժե
Գլխավոր հերոսը՝ Յագամի Լայտը, Ճապոնիայի լավագույն աշակերտն է։ Նա մանկուց երազում էր գնալ հոր հետքերով՝ դառնալ ոստիկան, որպեսզի ամբողջ աշխարհում կանխի մարդասպանությունն ու վերականգնի (կամ վերաստեղծի) արդարությունը։ Պատմությունը սկսվում է ձանձրույթից։ Շինիգամի` Մահվան Աստված, Րյուկը ձանձրույթից գցում է իր մահվան տետրը` հանցագործության կատարյալ գործիքը, Երկիր։ Դրանով տետրը գտնող Լայտին շանս է տրվում առանց պատժի սպանել մարդկանց և փոխել աշխարհը։ Տետրում անուններ գրելով, Լայտը սկսում է սպանել հանցագործներին, ում մասին հաղորդում էին հեռուստացույցով կամ գրում համացանցում։ Բնականաբար, նրա գործողությունները աննկատ չեն մնում։ Շուտով հաճախակի սպանությունները մտահոգում են նաև ինտերպոլին, որը սկսում է հետաքննել գործը՝ օգնության կանչելով մասնավոր խուզարկու Էլին։ Էլը պատերազմ է հայտարարում անհայտ սերիական մարդասպանին, ում արդեն հասցրել էին Կիրա (キラ) մկրտել։ Այդ հայտարարությամբ էլ սկսվում է Ճապոնիայի լավագույն ուսանողի՝ Լայտի և ունիկալ դետեկտիվի՝ Էլի մասին պատմությունը։ Լայտը չէր կարող սխալվել։ Եթե նա սայթաքեր, չէր կարողանա վերականգնել արդարությունը և կդատապարտվեր մահապատժի։ Նրա հակառակորդը ևս չէր կարող սխալվել, որովհետև Կիրան առանց վարանելու կսպաներ իրեն։ Նրանց հակամարտությանը խառնվում են գերբնական ուժեր՝ Րյուկն իր շինիգամի ընկերներով։ Հակամարտությունը կտևի 6 տարի, կհանգեցնի 2 հանճարների՝ Կիրայի ու Էլի, ինչպես նաև Էլի հետնորդներից մեկի՝ Մելլոյի մահվան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մանգաներ
Ֆլեշմոբ Դիվիզիա
Ֆլեշմոբ Դիվիզիա, հասարակական կազմակերպություն Հայաստանի Հանրապետությունում: 2012 թվականին նախաձեռնությունը գրանցվեց որպես երիտասարդական հասարակական կազմակերպություն։
2012 թվականին ՀՀ մշակույթի նախարարության հետ համատեղ իրականացրել է «Մուտքը՝ գրքով» միջոցառումների շարքը    :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի հասարակական կազմակերպություններ
(213) Լիլեա
(213) Լիլեա (Lilaea), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1880 թվականի փետրվարի 16-ին Քրիստիան Պետերսի կողմից Քլինտոնում ։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է F դասին ։
Չարենցի կամար հուշարձան (Ողջաբերդ)
Չարենցի կամար հուշարձան, Արարատի կամար, Արարատի տաճար, գտնվում է Կոտայքի մարզ, Ողջաբերդ գյուղում, Երևան-Գառնի ճանապարհի աջ կողմում, 1500 մետր բարձրության վրա։ Ընդգրկված է Ողջաբերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Պատմություն
Մի օր ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանն անցնելիս է լինում Գառնի տանող ճանապարհով։ Նա ավտոմեքենայից նկատում է, որ Ողջաբերդ գյուղի բլրակի մոտից հրաշալի տեսարան է բացվում դեպի Արարատ լեռը։ Ճարտարապետն իջնում է ավտոմեքենայից, բարձրանում բլուրը և որոշում այդ տեղում կամար կառուցել ։
Արարատի կամար անունը կրող հուշակոթողը կանգնեցվել է 1957 թվականին ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանի կողմից։ Այստեղից բիբլիական լեռը՝ Արարատը, տեսանելի է օրվա բոլոր ժամերին։ Կամարի երկայնքով փորագրված են հայ մեծանուն բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի տողերը «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունից.
Այս պատճառով հուշակոթողը ժողովրդին ավելի հայտնի է «Չարենցի կամար» անվանումով ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:Ռաֆայել Իսրայելյանի հուշարձաններ
Նյու-Ֆրիսլանդ
Նյու-Ֆրիսլանդ (Ny-Friesland — «Նոր Ֆրիլանդիա»), ընդարձակ տարածք Շպիցբերգեն կղզեխմբի Արևմտյան Շպիցբերգեն կղզում (Նորվեգիա)։
Նյու-Ֆրիսլանդը իրենից ներկայացնում էթերակղզի, որը տեղակայված է Վիդեֆյորդի (արևմուտքում) և Հինլոպենա նեղուցի (արևելքում) միջև։ Նյու-Ֆրիսլանդը իր անվանումը ստացել է ի պատիվ հոլանդական Ֆրիսլանդիա նահանգի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շպիցբերգենի աշխարհագրություն
Գեյուկ-Պայա
Գեյուկ-Պայա, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 497 հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ստեպանովկա (գյուղ, Կոնստանտինովսկի շրջան)
Ստեպանովկա (Степанівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Ստեպանովկա գյուղում բնակվում էր 624 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հովսեփ Միրզայան
Միրզայան Հովսեփ (, Թեհրան), իրանահայ պետական, մշակութային գործիչ, թարգմանիչ։ Սովորել է Նոր Ջուղայի հայկական դպրոցում։
Գործունեությունը
1900 թ.-ից պաշտոնավարել է Իրանի ֆինանսների մինիստրությունում (1927 թ.-ից՝ լիազոր կառավարչի հատուկ օգնական)։ Ընտրվել է Իրանի մեջլիսի պատգամավոր (1910-11 թթ., 1915 թ., 1923 թ.)։ Տիրապետել է անգլերենին, ֆրանսերենին, պարսկերենին։ Բնագրից թարգմանել է Ջորջ Բայրոնի («Ծովահենը», «Չայլդ Հարոլդ»), Հենրի Լոնգֆելլոյի («Կյանքի սաղմոսը»), Վալտեր Սքոթի («Կղզիների լորդը», «Լճի լեդին»), Վիկտոր Հյուգոյի («Նապոլեոն Երկրորդ») և այլոց ստեղծագործություններից, որոնք լույս են տեսել հայկական պարբերականներում («Մուրճ», «Նոր հոսանք» և այլն)։ Պարսկերենից կատարած թարգմանությունների մի մասը ամփոփել է Օմար Խայամի «Բաբա Թահեր և զանազան» (1923 թ.) ժողովածուում, որտեղ զետեղել է նաև առաջաբան-ուսումնասիրություն Օմար Խայամի ստեղծագործության մասին։ Միրզայանի թարգմանությամբ 1963 թ.-ին Թեհրանում լույս է տեսել Օմար Խայամի «Քառյակներ» ժողովածուն։
Կատեգորիա:Իրանահայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Իրանահայ քաղաքական գործիչներ
Սանդրո Բոտիչելլիի նկարների ցանկ
Ստորև ներկայացված է Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի գեղանկարիչ Սանդրո Բոտիչելլիի նկարների ցանկը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սանդրո Բոտիչելլիի նկարներ Կատեգորիա:Ցանկեր:Իտալիա Կատեգորիա:Վերածննդի արվեստ Կատեգորիա:Գեղանկարչություն Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Արանեց (Մեծ Արանեցի վտակ)
Արանեց (Аранец), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Արանեց գետի ձախ ափին՝ 75 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 14 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչորսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Խերխաթուն
Խերխաթուն, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է ժողովրդական խեր՝ «հայր» և խաթուն բառերից։ Նշանակում է «հոր տիկինը, որ լինում է զավակի մայրը»։ Գործածվել է 14-16-րդ դարերում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Վիլամոս
Վիլամոս (իսպ․՝ Vilamòs, բասկ․՝ Vilamos), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, Լեիդա նահանգում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վալ դ Արան շրջան ում։ Զբաղեցնում է 15․39 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը 202 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Փյունիկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Կոտայքի մարզի Փյունիկ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 1 հուշարձան (1 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Հայաստանի միավորված կոմունիստական կուսակցություն
Հայաստանի միավորված կոմունիստական կուսակցություն (ՀՄԿԿ) Հայաստանի Հանրապետությունում գործող կուսակցություն է։ Հիմնվել է Յուրի Մանուկյանի կողմից 2003-ի հուլիսի 7։ 7օր։ Յուրի Մանուկյան - «Սիրո՛վ (Հրավերի դեպքում կմիանա ավելի լայն կոալիցիոն հուշագրին)։ Դա իմ տարերքն է…» ։
Կուսակցությունը արդյունք է շարք մը կոմունիստական կուսակցությունների և ձախակողմյան շարժումների և մտավորականների միավորման
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի կուսակցություններ Կատեգորիա:Կոմունիստական կուսակցություններ Կատեգորիա:2003 հիմնադրումներ Հայաստանում
(8670) 1991 OM1
(8670) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հուլիսի 18-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,38961 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8992 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,88 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1349,24 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,266817 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,54° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Աղ (աղբյուր)
Աղ, աղբյուր Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում։ Նշված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի աղբյուրներ Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի ջրագրություն
Բերնար Վերբեր
Բերնար Վերբեր, (Bernard Werber, ), գիտաֆանտաստիկ ժանրի ֆրանսիացի ժամանակակից գրող, փիլիսոփա։ Գրական գործունեությունն սկսել է 1990-ականներից։
Առաջին քայլերը
Ծնողները հրեա են։ Մանկությունը խաղաղ է անցել, արդեն 5 տարեկանում Վերբերը հետաքրքրվում էր նկարչությամբ։ Այս փաստը նկատել էր նրա ուսուցիչներից մեկը, որը տղայի շնորհը տեսնելով, թույլ էր տալիս նկարել դասի ժամանակ, երբ մնացած աշակերտներն ուսանում էին։
Յոթ տարեկանում Վերբերը գրեց իր առաջին ստեղծագործությունը՝ ազատ թեմայով մի շարադրություն՝ «Լվի արկածները»։ Այստեղ առաջին դեմքով հեղինակը պատմում է լվի ճանապարհորդությունը մարդու մարմնի վրայով։ Հենց այս ժամանակ ապագա գրողը դպրոցում ցուցադրում էր ոչ լավ արդյունքներ, բացի ֆրանսիական գրականության դասից։ Նա դժվարանում էր հիշել թվեր, բանաձևեր և անգիր տեքստեր։ Այս խնդիրները շարունակում են առկա լինել գրողի մոտ, որոնք էլ հենց «պատճառ» դարձան Վերբերի՝ «Բացարձակ և հարաբերական գիտելիքների հանրագիտարան» ստեղծագործության արարմանը, որտեղ գիտական փաստերը բախվում և միախառնվում են մտացածինի հետ, ֆիզիկան մետաֆիզիկայի հետ, մաթեմատիկան՝ միստիկայի և այլն։
Ութ տարեկանում Վերբերը գրում է իր երկրորդ պատմվածքը՝ «Կախարդական դղյակը», որն ունի գաղտնիք. կուլ է տալիս իր այցելուներին։ Երիտասարդ գրողը իր համար նոր ժանր է ստեղծում, ինքնուրույն զարգացնում է հետաքրքիր սյուժե։ Տղան մոր դրդմամբ զուգահեռ սովորում է դաշնամուր նվագել, սակայն հետաքրքրված էր էլեկտրական կիթառով։ Վերբերը շարունակում է գրել, իր համար նոր սահմաններ բացել, իսկ դպրոցում արդյունքները շարունակում են վատանալ։ Դպրոցից դուրս Վերբերը ուսումնասիրում էր այն, ինչ նրան իրականում հետաքրքրում էր. էլեկտրոնիկա, ինքնաթիռի մոդելներ, Մայաների ցեղի քաղաքակրթությունը և Զատկի կղզին։ Գրողը տարված էր աստղագիտությամբ, մասնավորապես արեգակնային բծերի պարբերական ճառագայթմամբ։ Շատ էր կարդում, սիրելի ստեղծագործությունը Ժյուլ Վեռնի «Խորհրդավոր Կղզին» է։
Կյանքը և ստեղծագործությունները
Վարժարանում սովորելու տարիներին Վերբերը միանում է վարժարանի «Բերկրանք» թերթի խմբագրմանը, գրում է կոմիքսների սցենարներ։ 1978-ին, վարժարանն ավարտելուց հետո, սկսում է գրել իր «Մրջյունները»։ Գրքի սկզբնաղբյուրը հանդիսացավ հերթական 7 էջանոց սցենարը (խմբագիր՝ Ֆաբրիցիո Կոժե), գրողը որոշեց այն ընդլայնել և ստեղծել ծավալուն վեպ։ Այս պահից սկսած Վերբերն իր համար օրվա «ծրագիր» մշակեց. ամեն օր առավոտյան 4 ժամ աշխատանք (8։ 00-ից 12։ 00), ինչ էլ որ լինի, անգամ արձակուրդին։ Օրվա այս ծրագիրը լավ գաղափար էր, մանավանդ, երբ երիտասարդն ընդունվեց Թուլուզի համալսարան, որտեղ նա պլանավորել էր իրավագիտություն սովորել։ Սկզբնական շրջանում գրողը այստեղ էլ խնդիրներ ունեցավ, որի արդյունքը քննության ձախողումն էր։
1980-ին գրողը մասնակցում է դասընթացի Թուլուզի Կրիմինոլոգիայի ինստիտուտում, հաճախ այցելում է տեղական դատավարությունների, դատական նիստերի, որպեսզի թեմաներ գտներ իր դետեկտիվ պատմությունների համար։
Երկրորդ անգամ առաջին կուրսում սովորելիս միացավ թատերախմբի, որտեղ սակայն այդպես էլ ոչինչ չբեմադրվեց։ Նույն տարում ընկերոջ հետ մեկնում է ԱՄՆ՝ զբոսաշրջելու, սակայն ճանապարհորդությունը վերածվում է իսկական աղետի. խաղատանը պարտվում են մեծ չափի գումար, և տղաները այս 2 ամիսն անցկացնում են ընդամենը 2000 ֆրանկով։
Մյուս միակ հեղինակը, որ այդ ժամանակաշրջանում գրավեց Վերբերին ևս, Ֆլոբերն էր, իր «Սալամբո» ստեղծագործությամբ։ Կարծում էր, որ այդ գիրքը շատ կինեմատոգրաֆիկ է։ Գրողը շարունակում է «Մրջյունների» վրա տարվող՝ իր օրական 4-ժամյա աշխատանքը։ Այդ պահի դրությամբ նա արդեն 18 անգամ արտագրել և փոփոխությունների էր ենթարկել վեպը։ 1000 էջից կազմված գիրքը 1982 թվականի սեպտեմբերին նրա ձեռքերում էր։
1983-ին News հիմնադրամի կողմից ստացավ «լավագույն երիտասարդ լրագրող» մրցանակը՝ մրջյունների մի տեսակի մասին իր ռեպորտաժի համար։
Դրանից հետո 7 տարի ամսագրում հրապարակում էր տիեզերքին, բժշկությանը, արհեստական ինտելեկտին, սոցիոլոգիային և այլնին վերաբերող հոդվածներ։ Այնուհետև ընդհարումից հետո հեռացվում է աշխատանքից։
2008 թվականը սկսվեց «Աստղային թիթեռ» վեպի հրատարակումից։ Նույն տարի լուս տեսավ «Աստվածների գաղտնիքը» վեպի ռուսերեն թարգմանությունը։
Վերբերը Հայաստանում
2015 թվականի ապրիլին Բերնար Վերբերը այցելեց Հայաստան․ նա «Գրական տապան» ամենամյա միջազգային փառատոնի, որն այդ տարի անցկացվում էր Հայոց ցեղասպանության 100-ամյակին նվիրված միջոցառումների շրջանակներում, պատվավոր հյուրն էր ։ Նրա պատմվածքները ներկայացվել են ընթերցողներին հայերեն լեզվով։ Բերնար Վերբերը նաև այցելեց Հայ-ռուսական (սլավոնական) համալսարան Երևանում, որտեղ նա անցկացրեց, իր խոսքերով, «կոնֆերանս» այս բուհի ուսանողների և դասախոսների հետ և պատասխանեց բացմաթիվ հարցերի։ Բերնար Վերբերի հետ հանդիպումը կազմակերպեց Հայ-ռուսական (սլավոնական) համալսարանի դասախոս, համաշխարհային գրականության և մշակույթի ամբիոնի վարիչ Լիլիթ Մելիքսեթյանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Վիտորիո Միելե
Կենսագրություն
Ողբերգական ճակատագրի բերումով մասնակցում է Մոնտեկասինոյի ճակատամարտին՝ այնտեղ կորցնելով հորն ու քրոջը, այնուհետև՝ ստացած ծանր վերքերի հետևանքով, նաև մորը։ Վաթսունականներին մասնակցում է Սան Մարինոյում, Ճապոնիայում, Հարավսլավիայում, Կանադայում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում կայացած ցուցահանդեսներին։ Իսկ արդեն վաթսունականների վերջերին Իտալիայի մի շարք ցուցահանդեսներին իր մասնակցությունն ունենալուց հետո նրան հրավիրում են Հարավսլավիայի Պոչիտեյ քաղաքի պետական գեղարվեստական միություն։ Հետագայում այս փորձառությունն իր արտացոլումն է գտնում նրա մի շարք հրաշալի պաստելային կտավներում։
Կասինոյի ավերումից երեսունհինգ տարի անց Վիտորիո Միելեն հեղինակում է քաղաքի ավերման տարելիցին նվիրված իր “Վկայություն” (Testimonianza) գործը։ Ստեղծագործական այս ուղին բնորոշվում է մաեստրոյի ներաշխարհում դաջված ցավալի պատկերների արտահայտմամբ, իսկ արդեն 1991 թ.-ին այդ ստեղծագործությունը ներկայացվում է Եվրոպական պառլամենտում։ Վիտորիո Միելեն մահացավ է իր հարազատ Կասինոյում 1999 թ.-ի նոյեմբերի 18-ին։ Նրա մտերիմ ընկերների շարքում էին Ումբերտո Մաստրոյանին, Ալֆրեդո Բոնացին, Կոլյա Միչևվիչը և Պիետրո Անիգոնին, իսկ Դուչիո Տրոմբադորին նրան բնորոշել է որպես “լռության բանաստեղծ”։ Միելեն իրավացիորեն համարվում է անցյալ դարի ամենախորը ներաշխարհով օժտված և ամենանշանավոր իտալացի նկարիչներից մեկը։ Ներկայումս նրա որոշ ստեղծագործություններ ցուցադրվում են Արպինո քաղաքի Ումբերտո Մաստրոյանիի անվան հիմնադրամի թանգարանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
(214) Աշերա
(214) Աշերա (Aschera), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1880 թվականի փետրվարի 29-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Պուլայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,610896 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5292 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6926 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1540,93 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,233625 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,43° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է E դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս E Կատեգորիա:1880 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գեորգիևսկ (Ելիզավետպոլի գավառ)
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղն ուներ քարակոփ եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Կմախքի ափ
Կմախքի ափ (Skeleton Coast), Նամիբիայի Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսային հատվածն է և Անգոլայի հարավը ՝ Կունեն գետից հարավ մինչև Սվակոպ գետը, չնայած անունը երբեմն օգտագործվում է Նամիբ անապատի ամբողջ ափը նկարագրելու համար։ Նամիբիայի ներքին տարածքներում բնակվող բնիկ սան ժողովուրդը (նախկինում հայտնի էր որպես բուշմեններ) տարածաշրջանն անվանում էր «Աստծո զայրույթով ստեղծված երկիր», մինչդեռ պորտուգալացի նավաստիները ժամանակին այն անվանում էին «Դժոխքի դարպաս»։
Ափին, Բենգուելայի աճող ցուրտ հոսանքը տարվա մեծ մասում ստեղծում է օվկիանոսի խիտ մառախուղներ (անգոլացիները դրանք անվանում են կասիմբո)։ Քամիները ցամաքից ծով են փչում, տեղումների քանակը հազվադեպ է գերազանցում տարեկան 10 մմ-ը (0,39 դյույմ), իսկ կլիման ծայրաստիճան անհյուրընկալ է։ Լողափերում անընդհատ մոլեգնում է ուժեղ սերֆինգը։ Այն օրերին, երբ դեռ շարժիչային նավեր և նավակներ չկային, հնարավոր էր ափ հասնել սերֆինգի միջոցով, բայց ափից ջուր հանելն անհնար էր։ Միակ ելքը հարյուրավոր կիլոմետր երկարությամբ ճահճի միջով անցնելն էր, որտեղ կարելի էր հասնել միայն շոգ ու չոր անապատով։
Ափը հիմնականում ծածկված է փափուկ ավազով, երբեմն ընդհատվում է ժայռոտ ելուստներով։ Հարավային մասը բաղկացած է մանրախիճ հարթավայրերից։ Մինչդեռ Տեռաս ծովածոցից հյուսիս լանդշաֆտում գերակշռում են բարձր ավազաթմբերը։ Կմախքների ծոցը այժմ հայտնի է որպես սերֆինգի հիանալի վայր։ Saltyjackal Surf Camp-ը, որը գտնվում է Նամիբիայի Սվակոպմունդ քաղաքում, ներկայումս միակ խումբն է, որը կազմակերպում է էքսկուրսիաներ Կմախքի ափի երկայնքով ։
Ստուգաբանություն
Տարածքի անվանումը գալիս է կետերի և կնիքների ոսկորներից, որոնք ժամանակին կետորսության արդյունքում թափում էին ափին, թեև մինչ այժմ էլ ափին են գտնվում ծովափնյա ժայռերի և մառախուղի հետևանքով բռնված նավաբեկության կմախքի մնացորդները ։ Տարբեր չափերի հազարից ավելի նման նավեր աղբ են թափում ափերին, մասնավորապես՝ Էդուարդ Բոհլենը, Բենգուելա Իգլը, Օտավին, Դունեդին Սթարը և Թոնգ Տաուն։
«Կմախքի ափ» անվանումը հորինել է Ջոն Հենրի Մարշը ՝ որպես իր գրած գրքի վերնագիր, որը պատմում է «Դունեդին Սթար» նավաբեկության մասին։ Քանի որ գիրքն առաջին անգամ լույս է տեսել 1944 թվականին, այն այնքան հայտնի է դարձել, որ ափն այժմ սովորաբար կոչվում է «Կմախքի ափ», և այսօր քարտեզների մեծ մասում այն կրում է այս պաշտոնական անվանումը։
Պատմություն
Կմախքի ափի տարածաշրջանի ամենահին նավաբեկություններից մեկը Օրանյեմունդ քաղաքի մոտակայքում գտնվող խորտակված նավն է, որը խորտակվել է 1530-ականներին։ Հայտնի է, որ սա Իբերիա-Ատլանտյան ավանդույթի ամենահին նավաբեկություններից մեկն է, որը հայտնաբերվել է ենթասահարական Աֆրիկայում ։ Հինգշաբթի, 22-ի մարտի 2018-ին, Ճապոնիայում գրանցված MVF fukuseki Maru ձկնորսական նավը փորձանքի մեջ ընկավ և ծանծաղուտի մեջ ընկավ Դուրիսայի ծովածոցի մոտ, Ուգաբ գետի գետաբերանից հարավ, Ուոլֆիշ ծովածոցից մոտ 200 կմ հեռավորության վրա, որը գտնվում է Skeleton Coast լողափից 2 կմ հեռավորության վրա։ Անձնակազմի բոլոր 24 օտարերկրյա անդամները փրկվել են Նամիբիայի իշխանությունների կողմից ։
Վայրի բնություն
Նամիբիան, Ազգային պարկ է հայտարարել 16,000 քառակուսի կիլոմետր (6,200 քառակուսի մղոն) Կմախքի ափի տարածքի մեծ մասը ՝ Ուգաբ գետից մինչև Կունեն։ Այգու հյուսիսային կեսը հատուկ նշանակված վայրի բնության տարածք է։ Ուշագրավ տեսարժան վայրերն են Հոարուսիբ գետի կավե ամրոցները, Ագաթ լեռան աղի հանքերը և ֆրիա հրվանդանի կնիքների մեծ գաղութը։ Ափի մնացած մասը արևմտյան ափի ազգային հանգստի գոտի է։ Ազգային պարկը կդառնա առաջարկվող անդրսահմանային պահպանության գոտու մի մասը՝ Այոնա-Կմախքների ափ։
Ափը վայրի բնության մասին մի շարք վավերագրական ֆիլմերի թիրախ էր, հատկապես ծայրահեղ չորությանը հարմարվելու համար, այդ թվում ՝ National Geographic-ի 1965 թվականի "skeleton Coast survivors" վավերագրական ֆիլմը ։ Բույսերի և միջատների շատ տեսակներ, որոնք ապրում են ավազաթմբային համակարգերում, կախված են խիտ ծովային մառախուղներից, որոնք պատում են ափը ՝ որպես խոնավության աղբյուր և աղիքներից քամուց հեռացված բեկորներ ՝ որպես սնունդ։ Անապատային թռչունների համայնքները ուսումնասիրվել են դրանց ջերմակարգավորման, գունազարդման, բուծման ռազմավարության և քոչվոր ապրելակերպի տեսանկյունից։
Երկրի խորքում գտնվող գետերի հուները ընձուղտների, առյուծների, սև ռնգեղջյուրների, խայտաբղետ և շագանակագույն բորենիների տունն են ։ Կենդանիները իրենց ջրի մեծ մասը ստանում են բորենիների կամ փղերի փորած ջրհորներից։ Սև ռնգեղջյուրների պոպուլյացիան հիմնական պատճառն էր, որ այս տարածաշրջանում նկարահանվեց CBBC հեռուստաալիքի «Լուրջ անապատ» շոուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նամիբիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Նամիբիայի պատմություն Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Սավնա
Սավնա (Савна), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոդա գետի աջ ափին՝ 26 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը՝ 10 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Մոռացված կրակ
Մոռացված կրակ («Forgotten Fire»), Ադամ Բաղդասարյանի վեպը, որը լույս է տեսել 2002 թվականին ։ Գիրքը հիմնված է իրական պատմության վրա և պատմում է 1915-1923 թվականներին Հայոց ցեղասպանությունը վերապրած փոքրիկ տղայի՝ Վահան Քենդերյանի մասին ։ Այն անցել է Ազգային գրական մրցանակաբաշխության, Երիտասարդական գրականության ազգային մրցանակաբաշխության և IRA մանկական գրականության և ընթերցանության մրցանակաբաշխության եզրափակիչ ։