cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մայքլ Պատրիկ Մալրոյ
Ուկրաինա
Ներխուժումից հետո նա խիստ քննադատությամբ էր վերաբերվում ուկրաինացի խաղաղ բնակչության դեմ Ռուսաստանի ենթադրյալ ռազմական հանցագործություններին։ Նա հայտարարեց, որ իրականում ռուսական ներխուժումը ռազմական հանցագործությունների շարք էր, որը քողարկված էր որպես ռազմական գործողություն, և հանդես եկավ այդ գործողությունների բոլոր մեղավորներին միջազգային տրիբունալ կամ քրեական դատարան բերելու օգտին  ։
Մալրոյն ասաց, որ ժամանակակից պատերազմը պահանջում է ապակենտրոնացված հրամանատարություն, որտեղ կրտսեր սպաներն ու ենթասպաները կարող են որոշումներ կայացնել և լիազորություններ փոխանցել։ Նա ասաց, որ հավանաբար դա է պատճառներից մեկը, որ ռուսական բանակն այդքան վատ է հանդես գալիս։ ԱՄՆ-ի հետախուզությունն օգտագործելու հարցում ուկրաինացիներին ռուսական նավերն ու գեներալներին հարվածելու համար նա ասել է, որ «գեներալներին թիրախավորելը լիովին օրինական է, իսկ քաղաքացիական անձանց թիրախավորումը՝ ոչ»։ Մալրոյն ասել է, որ «եթե ռուս գեներալները չեն ցանկանում թիրախավորվել, ապա պետք է դուրս բերեն իրենց զորքերը և վերադառնան Ռուսաստան» ։
Քաղաքացիական-ռազմական հարաբերությունների մասին մեկնաբանություն
2020 թվականի հուլիսին ԱՄՆ բանակի գեներալ Մարկ Միլին՝ շտաբի պետերի միացյալ շտաբի նախագահ, Կոնգրեսի Զինված ծառայությունների հանձնաժողովի լսումների ժամանակ հայտարարեց, որ ապստամբ գեներալների անուններով հայտնի բանակային բազաները բաժանարար են և կարող են վիրավորական լինել համազգեստով սևամորթների համար։ Նա խորհուրդ է տվել ստեղծել հանձնաժողով, որը կուսումնասիրի հարցը ։ 2020 թվականի հուլիսի 24-ին ԱՄՆ Սենատը ճնշող մեծամասնությամբ ընդունեց Սենատի օրինագիծը S.4049 ՝ Ազգային Պաշտպանության լիազորությունների ակտի իր տարբերակը, որը ներառում է դրույթ, որ բոլոր 10 բանակային բազաները, որոնք անվանվել են Կոնֆեդերացիայի նշանավոր ռազմական առաջնորդների անուններով, պետք է վերանվանվեն ։ Այս առիթով Մալրոյը հայտարարեց, որ ամերիկացի զինվորները «պետք է ծառայեն մեր երկրի համար զոհողություններ տված և մարտնչած հերոսների անուններով հենակետերում, այլ ոչ թե նրա դեմ», և փոխարենն առաջարկեց նրանց անվանափոխել Պատվո շքանշանակիրների անուններով ։
2020 թվականի սեպտեմբերին The Atlantic-ը հայտնել էր, որ Դոնալդ Ջ. Թրամփը պատերազմից տուժած ամերիկացիներին համարում է «պարտվողներ» և դեմ է հաշմանդամ վետերաններին թույլ տալ երթ անցկացնել ռազմական շքերթներում ։ Մալրոյը հայտարարեց, որ մեր զինվորական գերեզմանոցները սուրբ հող են և միշտ կմնան, և որ ոչ մի մարդ, ով ամաչում է մեր վիրավոր վետերաններից, «երբեք չպետք է զբաղեցնի որևէ պաշտոն, առավել ևս Միացյալ Նահանգների նախագահի» ։
Նախագահական մի քանի վարչակազմերի հետ կապված մի քանի զինվորականներ, այդ թվում՝ պաշտպանության նախկին նախարար Ջեյմս Մեթիսը, Սպիտակ տան աշխատակազմի նախկին ղեկավար և ներքին անվտանգության նախարար Ջոն Ֆ. Քելլին և պաշտպանության նախարարի նախկին օգնական Մալրոյը քննադատել են Թրամփի արձագանքը Ջորջ Ֆլոյդի սպանության հետևանքով առաջացած անկարգություններին  ։ Մալրոյը շարունակեց ասելով, որ «Բանակի ստորաբաժանումները պատրաստված են մեր երկրի թշնամիների դեմ պայքարելու համար, այլ ոչ թե իրենց հայրենակից ամերիկացիների դեմ։ Ամերիկյան քաղաքները մարտադաշտեր չեն» ։
ABC News-ը նաև մատնանշեց Մալրոյին որպես նախկին պաշտոնյաներից մեկը, ով համաձայնել է օգնել Բայդենի նոր վարչակազմին այն ժամանակ, երբ Թրամփի վարչակազմը հրաժարվեց թույլ տալ անցումը ։ Նա իր մասնակցությունն անցումային գործընթացին հայրենասիրական պարտք է անվանել, ոչ թե քաղաքական հաշվարկ։ Մալրոյը մասնավորապես նշել է, որ «ազգային անվտանգության նոր թիմն արժանի է անցումային շրջանի լիակատար աջակցությանը՝ ապահովելու իշխանության սահուն անցումը՝ առանց մեր երկրի անվտանգության համար ավելորդ վտանգի։ Ես աջակցում եմ նոր անցումային թիմին, քանի որ դա ճիշտ որոշում է կայացնելը» ։
ԿՀՎ ծառայություն
Մալրոյը բանակի գեներալ մարշալի, ծովային հետեւակի գրասենյակի պաշտոնաթող սպա է։ POOM-ը ստորգետնյա հետախուզության սպայի և ռազմական հատուկ օպերատորի հիբրիդ է, որը պատկանում է SAC-ի շրջանակներում գտնվող Հատուկ գործողությունների խմբին (SOG) : Նրանք հիմնականում կազմված են ԱՄՆ-ի Հատուկ գործողությունների հրամանատարությունից, և նրանց մեծ մասը ստացել է ԿՀՎ-ի հազվագյուտ պարգևներ քաջության համար՝ Վաստակավոր հետախուզական խաչ և Հետախուզական աստղ ։
Մալրոյի ԿՀՎ-ի հանձնարարություններից մեկը Աֆղանստանի և Պակիստանի սահմանին գտնվող բազայի պետն էր Շկին անունով։ «Թայմ» ամսագիրը բազան բնութագրել է որպես «երկրի ամենավտանգավոր վայրը»։ Օբամայի պատերազմը գրքում Բոբ Վուդվորդը նաև բացատրեց, որ ԿՀՎ-ն ստեղծել է հակաահաբեկչական խմբեր, որոնք համարվում են «լավագույն աֆղանական մարտական ​​ուժերը», և որ Շկինի բազան (նաև հայտնի է որպես FOB Lilley) նրանց գործողությունների կարևոր կենտրոնն է։
«Madman Theory»-ում՝ Թրամփի վարչակազմի արտաքին քաղաքականության մասին գրքում, հեղինակ Ջիմ Սքվիտոն նշում է, որ Մալրոյը Հյուսիսային Իրաքի առաջին թիմում էր 2003 թվականին և կռվել ԱՄՆ բանակի հատուկ ջոկատում քուրդ փեշմերգայի կողքին։ Գրքում Մալրոյը նկարագրում է քուրդ մարտիկներին Իրաքում և Սիրիայում որպես այն սակավաթիվ «գործընկեր ուժերից, որտեղ դուք կարող եք բացարձակապես հույս դնել ձեզ հետ մարտական ​​դիրքում մինչև վերջ մնալու վրա»։
Զինվորական ծառայություն
Մալրոյը պաշտոնաթող ծովային է։ Նա ծառայել է որպես M1 Abrams տանկի զրահափոխադրիչ (ԱՄՆ ռազմական կոդ (MOS) 1811), դատավորի փաստաբան (MOS 4412) և հետևակային սպա (MOS 0302) : Նրա զինվորական պարգևները ներառում են Համատեղ ծառայության գովասանագիր, նավատորմի և ծովայինների կորպուսի գովասանքի մեդալ, Աֆղանստանի քարոզարշավի մեդալ, Իրաքի արշավի մեդալ, ահաբեկչության դեմ պայքարի համաշխարհային արշավախմբի շքանշան և այլն ։ Նրա որդին նույնպես ԱՄՆ ծովային հետևակ է, որը ծառայում է որպես սերժանտ (E-5) հետախուզական ուժերում (MOS 0321) Բրավո ընկերությունում, 3-րդ հետախուզական գումարտակում և տեղակայվել է Ֆիլիպիններ 2019 թվականի հոկտեմբերին ։
Այլ ծառայություն
2020 թվականի սեպտեմբերին Ատլանտյան խորհուրդը հիմնեց հակաահաբեկչական հետազոտությունների խումբը (Counterterrorism Study Group)՝ ԱՄՆ նախկին կառավարության մասնագետների երկկուսակցական ցանց, որն ունի հակաահաբեկչական քաղաքականության մշակման և գործողությունների մեծ փորձ։ Հակաահաբեկչության ուսումնասիրության խմբի հայտարարված նպատակն էր հասկանալ ահաբեկչության դեմ պայքարի զարգացող միտումները և ապագա կանխատեսումները և բացահայտել նոր ստեղծագործական առաջարկներ՝ բարելավելու հակաահաբեկչական քաղաքականության և գործողությունների արդյունավետությունը ։ Մալրոյն այդ փորձագետներից մեկն էր, ինչպես նաև Ջինա Աբերքրոմբի-Ուինստանլին, Մայք Նագատան, Մեթ Օլսենը, Նիկ Ռասմուսենը, Ռաս Թրավերսը, Օուեն Ուեսթը և այլք ։
My Star in the Sky
Foreign Policy-ն հայտնում է, որ վավերագրական ֆիլմը ստեղծվել է այն բանից հետո, երբ Մալրոյը և Օլերիխը հանդիպել են Օպոկային «Դիտորդական կողմնացույց» (OOC) գործողության ժամանակ ։ Մալրոյը OOC-ն անվանել է «մոդել», թե ինչպես վարվել երեխաների զինվորների հետ՝ մահաբեր ուժի փոխարեն ազդեցության գործողություններ օգտագործելով։ Նրանք աշխատել են ոչ կառավարական կազմակերպությունների հետ, որոնք գտել են երեխա զինվորների մայրերին և ստիպել նրանց ռադիոյով հեռարձակել հաղորդագրություններ՝ աղաչելով նրանց վերադառնալ տուն։ Մալրոյն ասաց, որ այս երեխաներից շատերը չէին մտածում, որ իրենց թույլ կտան վերադառնալ, ուստի, երբ իրենց մայրը հեռանա ռադիոյով և հատուկ ասի նրանց. «Մենք ուզում ենք, որ դու վերադառնաս», մեծ փոփոխություն է առաջացրել։ Նա շարունակեց ասելով, որ մյուս առաքելությունները կինետիկորեն վերահսկվում էին, բայց դա այդպես չէ։ Ծովային հետեւակային գնդապետ Ջոն Դարեն Դյուկը, ով նախկինում ղեկավարում էր OOC-ը, ասաց, որ իրենք ամեն ինչ արել են, որպեսզի երեխաների զինվորները դասալքվեն, որպեսզի նրանք ստիպված չլինեն կռվել նրանց հետ՝ օգտագործելով հոգեկան գործողությունները՝ «կանչելով նրանց վայր դնել զենքերը» ։ Մալրոյն ասաց, որ հուսով է, որ OOC-ը կծառայի որպես մոդել ապագա երեխաների զինվորական ծրագրերի և այլ գործողությունների համար, քանի որ այն ցույց է տվել, թե ինչպես ԱՄՆ զինված ուժերը կարող են օգտագործել «փափուկ ուժը, ազդեցության գործողությունները» և այսպես կոչված «անկանոն կիսառազմական գործողությունների» այլ ասպեկտները պայքարելու համար խնդիրը ։
Այս վավերագրական ֆիլմը ցուցադրվել է Եյլի համալսարանում, Ատլանտյան խորհուրդում , Վաշինգտոնում գործող միջազգային հարցերով վերլուծական կենտրոնում և «The Enough Project» ՝ մարդկության դեմ ուղղված հանցագործությունների շահույթ չհետապնդող խմբում, Ջորջթաունի համալսարանի դիվանագիտության հետազոտական ​​ինստիտուտում և Թրումենի ազգային անվտանգության նախագիծը, որը ձախակողմյան ազգային անվտանգության և առաջնորդության զարգացման կազմակերպություն է, որը հիմնված է Վաշինգտոնում ։ 2020 թվականի ապրիլին հայտարարվեց, որ հեղինակ Մարկ Սալիվանը գիրք կգրի «Իմ աստղը երկնքում» վավերագրական ֆիլմի հիման վրա։ Սալիվանը գրել է մի քանի գրքեր, այդ թվում՝ «Նյու Յորք Թայմս»-ի բեսթսելլերը «Կարմիր երկնքի տակ», որն այժմ նկարահանվում է գլխավոր ֆիլմում  ։
Հասարակական հաշտեցման կազմակերպություն
Մալրոյը Grassroots Reconciliation Group-ի (GRG) տնօրենների խորհրդում է ։ GRG-ն նախաձեռնվել է ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության (USAID) ֆինանսավորվող ծրագրի շրջանակներում, որը կոչվում է Հյուսիսային Ուգանդայի խաղաղության նախաձեռնություն (NUPI): NUPI-ի հետ USAID-ի պայմանագրի ավարտից հետո համահիմնադիրներ Սաշա Լեժնևը և Կասպեր Ագգերը շարունակեցին օգնել այս համայնքներին սեփական միջոցներով։ 2007թ.-ից GRG-ն աշխատել է 38 խմբերի հետ և ուղղակիորեն հասել է 2200 հոգու ։
Մեկնաբանություններ թեմայի վերաբերյալ
Frog Logic-ին տված հարցազրույցում Մալրոյը հայտարարել է. «Ես չեմ կարծում, որ որևէ մեկը դարձել է ծովային հետևակ, ռազմածովային կնիք կամ կիսառազմական [ԿՀՎ] սպա՝ հավատալով, որ նրանք կռվում են երեխայի դեմ» ։ Մերձավոր Արևելքի ինստիտուտին տված մեկ այլ հարցազրույցում Մալրոյն ասել է. «Այս գործելակերպին վերջ տալու համար, որին, կարծում եմ, աշխարհի յուրաքանչյուր մեծահասակ պետք է համաձայնի, մենք ստիպված կլինենք պատասխանատվության ենթարկել մեր գործընկերներին» ։ Այս հայտարարությունն ի պատասխան այն հարցի էր, որ Սաուդյան Արաբիայի թագավորությունը օգտագործում է սուդանցի երեխաներին Եմենում պատերազմի համար, իսկ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը հրաժարվել է նրանց թվարկել այն երկրների շարքում, որոնք օգտագործում են երեխաների զինվորներին՝ խախտելով ՄԱԿ-ի բանաձևերով իրենց պարտավորությունները ։ Lawfare-ին տված հարցազրույցի ժամանակ Մալրոյը բացատրել է, որ ԱՄՆ-ն ունի օրենք, որը կոչվում է Երեխաների զինվորների կանխարգելման ակտ, որն ընդունվել է միաձայն ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի և ԱՄՆ Սենատի կողմից։ Այս օրենքը Միացյալ Նահանգներին արգելում է ռազմական օգնություն կամ զենք տրամադրել այն երկրներին, որոնք օգտագործում են երեխաներին որպես զինվոր։ Այնուամենայնիվ, նախագահը կարող է մերժել որոշակի երկրների դիմումը, եթե այն համարվում է ազգային շահերից ։ Մալրոյը քննադատեց ԱՄՆ-ին Սաուդյան Արաբիային հրաժարում տալու համար և ասաց, որ ԱՄՆ-ը պարտավոր է գործընկերներին պահել առնվազն նույն չափանիշներով, ինչ իրենց հակառակորդները ։ Նա նաև բացատրեց, որ մոտ 100 հազար երեխա կռվում է աշխարհի ավելի քան 18 երկրներում, իսկ 2019 թվականին Մերձավոր Արևելքում երեխաների զինվորների թիվը կրկնապատկվել է։ Նա նաև բացատրեց, որ մոտ 100 հազար երեխա կռվում է աշխարհի ավելի քան 18 երկրներում, իսկ 2019 թվականին Մերձավոր Արևելքում երեխաների զինվորների թիվը կրկնապատկվել է ։ Մալրոյն ասաց. «Դա խնդիր է, որը պետք է մտահոգի յուրաքանչյուր մեծահասակի» ։
Փիլիսոփայական մոտեցում կյանքին
Մալրոյը ստոիցիզմի փիլիսոփայության կողմնակից է։ «Modern Stoicism» էսսեում «A Case for the Philosopher King» վերնագրով նա մղում էր առաքինության էթիկայի վերադարձը դպրոց և օրինակներ էր սովորեցնում նրանց, ովքեր նայում են Մարկոս Ավրելիոսին, Հարիեթ Թաբմենին, Քրիստինա Նոբլին, Ջեյմս Սթոքդեյլին, Ջոն Լյուիսին, Մալալա Յուսուֆզային և այլոց ։
ABC News-ի համար «Where philosophy intersects with war training: stoic soldiers» հոդվածում նա և Դոնալդ Ռոբերթսոնը պաշտպանում էին ստոիցիզմի օգտագործումը որպես փիլիսոփայություն բանակում՝ իմաստության, արդարության, չափավորության և խիզախության վրա շեշտադրվելու պատճառով ։ 2021 թվականի հունվարին ԱՄՆ բանակի Ազգային գվարդիայի կողմից կազմակերպված կոնֆերանսում և Modern Stoicism-ի կողմից անցկացված կոնֆերանսի ժամանակ՝ Ազգային անվտանգության նախկին խորհրդական Մաքմաստերի և Ջորջթաունի համալսարանի պրոֆեսոր Նենսի Շերմանի հետ միասին, նա պաշտպանում էր, որ ԱՄՆ զինվորականները ստոյիցիզմը ներառեն իրենց հիմնական պատրաստության մեջ  ։
Մալրոյը նաև Աթենքի Պլատոնի ակադեմիայի խորհրդականների խորհրդի անդամ է ։
Այլ կամավորական գործունեություն
Մալրոյը մի քանի կազմակերպությունների խորհրդականների կամ տնօրենների խորհրդում է։ Այս բարեգործական կազմակերպությունները ներառում են «Sound Off» (վետերանների ինքնասպանությունը կանխելու համար), «Team America Relief» (ԱՄՆ բանակի նախկին աֆղան գործընկերներին աջակցելու համար) և «FamilUSA» (ԿՀՎ նախկին աֆղան գործընկերներին աջակցելու համար)  ։
Միքայել Գյուլխասյան
Միքայել Ասատուրի Գյուլխասյան, հայ խորհրդային գյուղատնտես, սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1950)։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1976), պրոֆեսոր (1978)։ Քիթկոկորդականջաբան Աշոտ Գյուլխասյանի եղբայրը։
1948 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1948-1951 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ Եղեգնաձորի շրջանի Արենի գյուղի Կալինինի անվան կոլտնտեսությունում որպես գյուղատնտես։ 1955 թվականից աշխատել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի բուսաբուծության ամբիոնում (1957 թվականից որպես դոցենտ)։ 1967 թվականից նույն ինստիտուտի գիտությունների աշխատանքների գծով պրոռեկտոր, 1978-1994 թվականներին՝ ռեկտոր, 1979 թվականից՝ բուսաբուծության ամբիոնի վարիչ, 1994 թվականից՝ ՀԳԱ բուսաբուծության և բանջարաբուծության ամբիոնի վարիչ, 1994 թվականից՝ ՀԳԳԱ փոխնախագահ ։
Աշխատությունները նվիրված են ՀԽՍՀ էկոլոգիական տարբեր պայմաններում ծխախոտի կենսաբանական և մշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև հումքի որակի լավացման, ծխախոտագործության մեջ աճման խթանիչների կիրառման հարցերին, ծխախոտի մշակման, պարարտացման ձևերին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Երևանի քաղաքային խորհրդի պատգամավորներ
Շևչենկովո (գյուղ, Լոխովիցայի շրջան)
Շևչենկովո (Шевченкове), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շևչենկովո գյուղում բնակվում էր 56 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1002 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 55,89 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(8112) Ցեսի
(8112) Ցեսի (Cesi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի մայիսի 3-ին Սանտա Լյուչիա Ստրոնկոնե աստղադիտարանի կողմից Ստրոնկոնեյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,983249 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7735 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,193 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1882,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,19128 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,44° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սանտա Լյուչիա Ստրոնկոնե աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Շոլոխովո (գյուղ, Նովոգորոդսկի շրջան)
Շոլոխովո (Шолохово), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի բնակավայրեր
Մշակովի-ոռոգելի հողեր
Մշակովի-ոռոգելի հողեր, մշակովի-ջրարբի հողեր, տարածված են ջրովի երկրագործության հնագույն կենտրոններում։ Անվանվում են նաև գորշ մարգագետնային ջրովի հողեր։ Մեծ մասամբ զբաղեցնում են նախկին գետահովիտները, նրանց հնագույն դարավանդները կամ լճային ծագում ունեցող տարածքները։ Ընդարձակ զանգվածներով տարածված են Միջին և Հարավ-Արևելյան Ասիայում, Մերձավոր Արևելքում, Հյուսիսային Աֆրիկայում և այլուր։ Անդրկովկասում հանդիպում են Կուր և Արաքս գետերի միջին և ստորին հոսանքների շրջանում, Հայաստանում՝ Արարատյան դաշտում։ Բնութագրվում են հումուսի ցածր քանակով (1-2, 5%), պրոֆիլում հումուսանյութերի գրեթե հավասար տեղաբաշխմամբ, գենետիկական հորիզոնների թույլ զատորոշմամբ, կրազերծվածությամբ կամ կարբոնատների ոչ մեծ չափերի պարունակությամբ, երբեմն նաև ստորին շերտերի մնացորդային աղակալվածությամբ։ Մշակովի-ոռոգելի հողերը ունեն ծանր մեխանիկական կազմ։ Բերրի են, ճիշտ մշակության դեպքում ապահովում են մշակույթների բարձր բերք։
Մարին Սոլժաչիկ
Մարին Սոլժաչիկ (Marin Soljačić, ), ամերիկացի ֆիզիկոս և ինժեներ էլեկտրիկ, ծնված հարավսլավական Զագրեբում (այժմ՝ Խորվաթիա), հայտնի է էներգիայի անլար, առանց ճառագայթման փոխանցման ոլորտում, որպես հետազոտող։ Պրոֆեսոր Սոլժաչիկի փորձերը և աշխատանքները էներգիայի անլար փոխանցման ոլորտում իրենց «ոգով» նման են Նիկոլա Տեսլայի գաղափարներին և փորձարկումներին, որոնք նա կատարում էր 20-րդ դարի սկզբին։ Արևային մարտկոցներում ֆոտոնային բյուրեղների օգտագործման բնագավառում Սոլժաչիկի հետազոտություններին օժանդակություն ցուցաբերեց ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարությունը, որը այդ նպատակով հատկացրեց 20 միլիոն ԱՄՆ դոլարի չափով դրամաշնորհ։ «The New York Times» թերթը 2007 թվականին Սոլժաչիկին ընդգրկեց «բացառիկ և հանճարեղ գաղափարների» 70 հեղինակների ցուցակում։
Կենսագրություն և աշխատանքներ
Մարին սոլժաչիկը ծնվել է հարավսլավական Զագրեբում (այժմ՝ Խորվաթիա) 1974 թվականին։  Նա ավարտել է Զագրեբի XVI գիմնազիան (MIOC), որը մասնագիտացած էր մատեմատիկայի  և տեղեկատվության դասընթացների գծով և համարվում էր լավագույններից մեկը քաղաքում։ Այնուհետև նա սովորել է ԱՄՆ-ում Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, որտեղ 1996 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան ֆիզիկայի և էլեկտրոտեխնիկայի բնագավառում։ 1998 թվականին Սոլժաչիկը ամերիկյան Պրինստոնի համալսարանում ստանում է մագիստրոսի աստիճան, իսկ 2000 թվականին ֆիզիկայի գծով դոկտորի աստիճան (Ph.D.): Հինգ տարի անց՝ 2005 թվականին, Մարին Սոլժաչիկը ստացավ ֆիզիկայի պրոֆեսորի կոչում Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ 2008 թվականի, որպես ԱՄՆ-ի ռեզիդենտ «ցուցաբերելով բացառիկ նվաճումներ և երկարատև ու բեղմնավոր ստեղծագործական աշխատանքի ներուժ», նա արժանացավ Մակ-Արթուրի կրթաթոշակի, որը հաճախ անվանում են «դրամաշնորհ հանճարների համար»։
2007 թվականին Մարին Սոլժաչիկը, իրօգնականների և գործընկերների հետ համատեղ հաջողությամբ իրականացրեց հզորության առաջին արդյունավետ առանց ճառագայթման փոխանցումը 2 մետր հեռավորության վրա։ Փորձարկման արդյունքում պետք է միացվեր 60 վատ հզորությամբ սովորական էլեկտրական լամպը։   Սոլժաչիկի կողմից առաջարկվող էներգիայի փոխանցման սխեման ուներ 40-% արդյունավետություն։
Պրոֆեսոր Սոլժաչիկի փորձերը և աշխատանքները էներգիայի անլար փոխանցման ոլորտում իրենց «ոգով» նման են Նիկոլա Տեսլայի գաղափարներին և փորձարկումներին, որոնք նա կատարում էր 20-րդ դարի սկզբին։ Միևնույն ժամանակ նրանք ունեն էական տարբերություններ, ի տարբերություն Կոլորադոյի էներգիայի երկարատև անլար փոխանցման, որով զբաղվում էր Տեսլան, Սոլժաչիկի խումբը կենտրոնանում է միայն «կարճ գործողությամբ» փոխանցմամբ։ Մյուս տարբերությունը համարվում է փոխանցման բազային ֆիզիկական սկզբունքը, ի տարբերություն Տեսլայի կոճերի, որոնք ռեզոնանսով փոխանցում էին հզորությունը էլեկտրական դաշտի միջոցով (որը «ուժեղ» փոխազդեցություն է ունենում այն միջավայրի հետ որտեղ իրականացվում է փոխանցումը, մասնավորապես օդի հետ), Սոլժաչիկի առաջարկով հզորությունը հիմնականում փոխանցվում է  մագնիսական դաշտի միջոցով։
Ներկայումս այս ոլորտում գործնական աշխատանքներն իրականացվում են Սոլժաչիկի հիմնադրած WiCricity ընկերությունում։ Ինքը հեղինակը գտնում է, որ փոքր հզորության  տեխնոլոգիաների առևտրական նպատակներով կիրառումը, օրինակ բջջային հեռախոսների լիցքավորումը  համարվում է առաջիկա մի քանի տարիների խնդիր։
Էներգիայի անլար փոխանցման հետ մեկտեղ, պրոֆեսոր Մարին Սոլժաչիկը աշխատում էր էլեկտրամագնիսականության բազմաթիվ խնդիրների վրա, նա ուսումնասիրում է այն նյութերի և համակարգերի հատկությունները, որոնց բնութագրական չափերը մոտ են նրանց վրա ընկնող ճառագայթների ալիքի երկարությանը, այնպիսիք ինչպիսիք են միկրո և նանոկառուցվածքային նյութերը, ինֆրակարմիր և տեսանելի օպտիկական միջակայքերում։ Նրա հետաքրքրությունը տարածվում է ոչ գծային օպտիկական համակարգերի և կառուցվածքների, ինչպես նաև մակերեսային պլազմոնների վրա։ Արևային մարտկոցներում ֆոտոնային բյուրեղների օգտագործման բնագավառում նրա վերջին հետազոտություններին օժանդակություն ցուցաբերեց ԱՄՆ Էներգետիկայի նախարարությունը, որը այդ նպատակով հատկացրեց 20 միլիոն ԱՄՆ դոլարի չափով դրամաշնորհ։
Պարգևներ
2005 թվականին Մարին Սոլժաչիկը ստանում է «Adolph Lomb Medal» Ամերիկյան օպտիկական ընկերությունից (Optical Society of America), որն ամեն տարի շնորհվում է մինչև 35 տարեկան երիտասարդ գիտնականներին՝ աշխարհում օպտիկայի բնագավառում ամենակարևոր հայտնագործությունների համար։ 2006 թվականին Սոլժաչիկը դառնում է հեղինակավոր TR35 մրցանակի հաղթող, որը հանձնվում է մինչև 35 տարեկան նորարարներին, այս մրցանակը շնորհվում է «MIT Technology Review» ամսագրի կողմից։  2007 թվականին «The New York Times» թերթը Սոլժաչիկին ընդգրկեց «բացառիկ և հանճարեղ գաղափարների» 70 հեղինակների ցուցակում, էներգիայի անլար փոխանցման հայեցակարգի համար, որն իրականացվել էր «WiTricity» ընկերության կողմից։
2008 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Մարին Սոլժաչիկը հիշատակվեց 2008 թվականին Մակ-Արթուրի կրթաթոշակ ստացած 25 հաղթողների շարքում։ Բացի այդ նա համարվում է լավագույն երիտասարդ գիտնականների համար «Blavatnik Awards for Young Scientists» կողմից սահմանված ամերիկյան մրցանակի երեք հաղթողներից մեկը (42 տարեկան հասակում)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորվաթ գիտնականներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի դասախոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Անմիտ Գրետան (կտավ)
Անմիտ Գրետան (Dulle Griet), հոլանդացի գեղանկարիչ Պիտեր Բրեյգել Ավագի կտավներից մեկը։ Գլխավոր հերոսուհին ֆլամանդական բանահյուսության կերպարներից է, ով անմտության գագաթնակետին գրոհում է դժոխքի վրա ։ Ներկայումս կտավը գտնվում է Անտվերպենի Մայեր վան դեն Բերգ թանգարանում ։
Ռատվաժ
Ռատվաժ  (Ратваж), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետի երկարությունը 29 կմ է։
Անմիտ Գրետան (կտավ)
Ստեղծման պատմություն
1540-ական թվականներին Բրեյգել Ավագը մեկնում է Անտվերպեն, որտեղ ուսանում է Կառլոս V կայսրի պալատական նկարիչ, քանդակագործ Պիտեր Կուկ վան Ալստի արվեստանոցում։ Հետագայում Բրեյգելը ընտանիքով տեղափոխվում է Բրյուսել և սկսում աշխատանքները կտավի շուրջ։ Նկարում հեղինակը սարկազմով է արտացոլել կատարված իրադարձությունների նկատմամբ իր վերաբերմունքը։ Կտավը ստացել է «Անմիտ Գրետան» անվանումը. այն երբեմն հիշատակվում է նաև «Խելագար Մեգ» անվանումով ։ Ծագումով լինելով ֆլամանդացի` Բրեյգելը հարգանքով էր վերաբերվում ազգային բանահյուսությանը և հենց այդ պատճառով էլ ընտրում է ագահությունն ու արատավոր այլ երևույթներ խորհրդանշող պառավի կերպարը։ «Գրետա» անունը Ֆլանդրիայում բացասական երանգավորում է ունեցել` բնորոշելով ոչ կանացի հատկություններ ։ Նկարում արտացոլված են մարդկային այնպիսի արատներ, ինչպիսիք են անմտությունը, ագահությունը, դաժանությունը։ Բրեյգելն իր կտավում պատկերել է իր ժամանակների իրական կյանքի ողբերգականությունը։ Այսպիսով, 1561-1562 թվականներին նիդեռլանդական արվեստում առաջին անգամ Բրեյգելն ստեղծել է կոմպոզիցիա, որն անուղղակիորեն արտացոլել է ժամանակի հասարակական որոշակի հակասություններ ։
Ռատվաժ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Անմիտ Գրետան (կտավ)
Նկարի սյուժեն
Ոճը, որով ստեղծված է կտավը, ենթադրում է սարսափի զգացողության, կատարվածի անհեթեթության տրամադրության փոխանցում։ Այս աշխատանքը որոշ առումներով նույնիսկ գերազանցում է Հիերոնիմոս Բոսխի` ցնորատեսիլների թեման։ Նկարիչը իլյուզիայի պատկերմանը հասել է տարբեր միջոցներով. կիրառել է կարմիր գույն, որով պատկերել է երկինքը, ամբողջ ֆոնին պատկերել է ծուխ, միստիկական կերպարներ, որոնք դուրս են գալիս ձախ կողմում պատկերված երախից։ Անմտության գագաթնակետին մարդիկ, շուրջը ոչինչ չնկատելով, մահանում են իրենց իսկ ստեղծած հրմշտոցից։ Ագահության փոխաբերությունը փոխանցում է սյուժեն. մարդիկ փորձում են հնարավորինս շատ ոսկեդրամներ հավաքել, որոնք թափվում են հսկայի կենսագործունեության արդյունքում։ Բրեյգելը խուսափել է քաոսի և դժոխքի պատկերման դասական սկզբունքից, երբ մարդիկ ներկայացվում էին որպես սատանայի հետնորդներ։ Կտավի գլխավոր կերպարը ցնցոտիներով կին է` թուրը ձեռքին, դաշույնը գոտկատեղին։ Որպեսզի պատկերի նրա խելագար լինելը, նկարիչը կերպարին ներկայացրել է չռված աչքերով, բաց բերանով։ Գրետայի կռվաշունչ լինելը ցույց տալու համար նկարիչը նրան պատկերել է թրով զինավառված, վազքի պահին։ Նրանից քիչ հետու` կամրջակին, կանանց կռվի տեսարան է։ Ողբերգականության մթնոլորտը խտացնում են կերպարների և պատկերված առարկաների բազմազանությունը, մարդկանց ու ֆանտաստիկ արարծների միաձուլումը ։
Կտավի անվանումը լրացուցիչ իմաստ ունի, քանի որ նկարչի ապրած շրջանում «անմիտ Գրետա» էին անվանում հրանոթը։ Բրեյգելն այն կիրառել է փոխաբերական իմաստով` նկատի ունենալով պատերազմը, որ աշխարհ է ընդգրկում։ Այս մտքի հաստատումն են ամրոցի կիսաքանդ պատերը, հրդեհն ու զինվորները ։
Ռատվաժ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Անմիտ Գրետան (կտավ)
Նկարի սյուժեն
Կառլ վան Մանդերը` Բրեյգելի առաջին կենսագիրներից մեկը, նշել է, որ Գրետան պատկերված է տարօրինակ ձևով. նրա զգեստը, չգիտես ինչու, շոտլանդական հագուստ է հիշեցնում։ Կենսագրի կարծիքով նկարը կարելի է սյուրռեալիստական անվանել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1560 նկարներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ Կատեգորիա:Կանայք արվեստի բնագավառում
Ուղղահայաց ֆերմա
Ուղղահայաց ֆերմա, ուղղահայաց դասավորված շարքերով, առանց արևի լույսի, հողի և քիմիական նյութերի օգտագործման մշակաբույսերի աճեցման ավտոմատացված կամ կիսաավտոմատ գյուղատնտեսական գործելակերպ ։ Սովորաբար իր մեջ է ներառում վերահսկելի գյուղատնտեսական միջավայրի ստեղծումը, որի նպատակն է օպտիմալացնել մշակաբույսերի աճեցումը և անհող գյուղատնտեսական գործելակերպերը, ինչպիսիք են հիդրոպոնիկան, ակվապոնիկան և աերոպոնիկան ։ Ուղղահայաց գյուղատնտեսության կազմերպումը հաճախ կատարվում է շինություններում, բեռնափոխադրման կոնտեյներներում, թունելներում, լքված հանքահորերում, և այլն։ 2020 թվականի դրություն, գործող ուղղահայաց գյուղատնտեսության ցանքատարածությունները ողջ աշխարհում կազմում են 30 հա. :
Ուղղահայաց ֆերմաների ժամանակակից հայեցակարգը մշակվել է 1999 թվականին, Կոլումբիայի համալսարանի հանրային և շրջակա միջավայրի առողջության բաժնի պրոֆեսոր Դիքսոն Դեսպոմյերի կողմից, ով իր ուսանողների հետ զարգացրեց մինչև 50 000 մարդ կերակրելու հնարավորություն ունեցող ուղղահայաց ֆերմաներով զինված երկնաքերի նախագիծը։ Չնայած մինչ օրս տվյալ նախագիծը կյանքի չի կոչվել, այնուամենայնիվ, ենթադրվում է, որ հենց դրա շնորհիվ է ուղղահայաց ֆերմաների գաղափարը լայն ճանաչման արժանացել ողջ աշխարհում։
Ուղղահայաց ֆերմաներում ներկայումս օգտագործվող առավել նորարարական մոտեցումներից է համարվում LED լուսավորության կիրառումը, որը փոխարինում է արևի լույսին և միաժամանակ 10 անգամ ավելացնում մշակաբույսերի բերքատվությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն Կատեգորիա:Կայուն գյուղատնտեսություն
Գուադամուր
Գուադամուր (Guadamur), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Տոլեդո նահանգում (Կաստիլիյա-Լա-Մանչա ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մոնտես-դե-Տոլեդո շրջանում։ Տարածքը 37 կմ² է։ Բնակչությունը 1847 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 13 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Բրեստ (Ֆրանսիա)
Բրեստ (Brest, Brest ), քաղաք Ֆրանսիայի արևմուտքում՝ Ֆինիստեր դեպարտամենտում։ Գտնվում է Ռոն գետից 240 կիլոմետր հեռավորության վրա՝ Բրետան թերակղզու արևմուտքում՝ Ատլանտյան օվկիանոսի ափին։ Տեղակայված է Բրեստի ծոցի հյուսիսում՝ բլրերի լանջերին։
Բրեստը Ատլանտյան օվկիանոսի կարևոր առևտրական և ռազմական նավահանգիստներից է։ Քաղաքում առկա է խոշոր ռազմածովային բազա։ Այստեղ է նաև երկաթգծի վերջնակետը։
2017 թվականի տվյալների համաձայն քաղաքի բնակչությունը կազմում է 143 027 մարդ։
Տնտեսություն
Բնակչության զբաղվածությունը ներկայացված է հետևյալ սանդղակում՝
2015 թվականին քաղաքի գործազրկության աստիճանը կազմել է 17․6 % (Ֆրանսիա՝ 13․5, Ֆինիստեր՝ 12․7)։ 2015 թվականին 1 մարդու տարեկան միջին եկամուտը կազմել է 19 210(Ֆրանսիա՝ 20150, Ֆինիստեր՝ 20 481)։
Բնակչություն
Քաղաքի բնակչության շարժը ներկայացված է աղյուսակում՝
Կլիմա
Բրեստում կլիման տիպիկ օվկիանոսային է (Կյոպպենի կլիմաների դասակարգման աղյուսակ։ Cfb) ։ Քաղաքի կլիման գրեթե նույնապես հանդիպում Վաշինգտոն նահանգի Նիեյ Բեյ բնակավայրում, սակայն վերջինում ամառները փոքր ինչ ավելի տաք և չոր են ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի նավահանգիստներ Կատեգորիա:Ռազմական նավահանգիստներ Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի նավահանգստային քաղաքներ
Ռուսկայա Դոլինա
Ռուսկայա Դոլինա (Руська Долина), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վինոգրադովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռուսկայա Դոլինա գյուղում բնակվում էր 442 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7,51 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,06 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վինոգրադովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Անտառային ձիաթռչնակ
Անտառային ձիաթռչնակ, խաղտտնիկների ընտանիքին պատկանող թռչուն։ Բնադրող-չվող է, Հայաստանում քիչ տարածված։
Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի երկարությունը 15 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 25-27 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 18-28 գ։ Կոկորդի, կրծքի վերին մասի փետրածածկը բաց դեղին երանգով է, թևավերևի միջին ծածկող փետուրները՝ սև՝ սպիտակ շերտով։ Հասունի մարմնի վերևի փետրածածկը դարչնագույն է՝ բաց կանաչ երանգի խայտերով։ Կրծքի մուգ պտերն աստիճանաբար նեղանում են ու կողքերին վերածվում խայտերի։ Երիտասարդի մարմնի փետրածածկը վերևից ցայտուն խայտերով է։ Երգում է սրնգային ձայնով՝ թռիչքի պահին կամ թփուտների ծայրերին նստած։ Բնակվում է անտառեզրերին, ենթալպյան գոտու թփուտներում։ Անտառային ձիաթռչնակի մարմնի վերին մասը ավազադարչնագույն է՝ երկայնակի բծիկներով, որոնք տարածված են գլխից մինչև պոչը ծածկող փետուրները։ Պոչի և թևերի թափահարող փետուրները երիզված են բաց գույնով, պոչը գորշասև է, եզրային փետուրները կիսով չափ սպիտակ, որովայնը շիկադեղնավուն է, պարանոցը, կուրծքը ունեն գորշասև բծեր, հետին մատի մագիլը համեմատաբար կարճ է և կեռված դեպի ներս։
Սննդառություն
Սնվում է անողնաշարավորներով։ Կերը հայթայթում է գետնին, սնվում է միջատներով։
Չու
Հայաստանում բնադրվող, չվող թռչուն է։ Գարնանը վերադառնում է մարտ-ապրիլ ամիսներին, հանդիպում է ոչ խիտ անտառներում, անտառների եզրերին և բացատներում։ Չուի ընթացքում կազմում է ոչ մեծ խմբեր, իսկ սովորաբար հանդիպում է զույգերով։ Քայլում է մանրավազքով։ Բույնը սարքում է գետնին՝ փոսիկի մեջ։ Աշնանային չուն՝ սեպտեմբեր-հոկտեմբերին։
Բազմացում և զարգացում
Դնում է 20 մմ տրամագծով, մոխրագույն, կապտամանուշակագույն՝ փոփոխական պտերով 2-6 ձու (1 ձուն կազմում է էգի միջին կենդանի զանգվածի 10%-ը)։ Թխսակալում է 10-12 օր։ Այդ ընթացքում շատ զգույշ է։ Վտանգի պահին (բույնը չմատնելու նպատակով) արագ վազքով հեռանում է այնտեղից մոտ 10 մ, ապա բարձրանում օդ։ Օրվա ընթացքում ծնողները ձագերին կերակրում են մոտ 150 անգամ։ Ձագերը բնից դուրս գալուց հետո 1 շաբաթ մնում են ծնողների հսկողության տակ, տիրապետում կայուն թռիչքի, ապա հեռանում նրանցից։ Տարածված է Եվրոպայում և Ասիայում ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայաստանի թռչուններ Կատեգորիա:Խաղտտնիկներ Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ Կատեգորիա:Աֆրիկայի թռչուններ
Թվերգ
Թվերգ, ճարտասանական եղանակավոր խոսքից մինչև ասերգի սահմաններն ընդգրկող երգեցողության ձև (ոգումն, առասացություն, ասերգություն, թվերգություն և այլն)։ Աշխարհիկ երգարվեստում Թվերգի կիրառման հիմնական ոլորտը վիպականն է (բառ ասել, վեպ ասել), որտեղ առկա է նաև Թվերգի և թվելյաց երգերի միջև եղած կապը։ Հոգևոր երգարվեստի ոլորտում Թվերգի նշանակությունը առավել կոնկրետացված է և առնչվում է սաղմոսերգությանը։ Նեղ առումով թվերգությունը սաղմոսերգության երկու (Կոմիտաս) տեսակներից մեկն է։ Եկեղեցում թվերգությամբ են հնչում քարոզը, Ավետարանից և Հին կտակարանի մարգարեների գրքերից քաղված հատվածները։ Ի տարբերություն սաղմոսասացության (սաղմոսերգության մյուս տեսակն է), Թվերգը ունի երաժշտական և տաղաչափական կանոնավոր նկարագիր։ Թվերգի ձայնալևէջային, կշռութային, կառուցվածքային բնութագրերը պայմանավորված են լեզվի (գրաբարի) առոգանական, մասնավորապես՝ շեշտական և կառուցվածքային հատկանիշներով։ Թվերգին բնորոշ է որոշակի ձայնամիջոցով սահմանափակված ձայնակարգային հիմք և մեղեդիական տիպական դարձվածքների առկայություն, որոնցով նա սերտ կապի մեջ է վիպական արվեստի հետ։ Թերևս նաև դա է նկատի ունեցել Կոմիտասը, երբ գրել է, թե հնում սաղմոսերգությունը, հավանաբար, կատարվել է ժողովրդական եղանակներով։ Թվերգը երգվում է լեզվի առոգանության և տրոհության նշանների համաձայն, որոնք, երաժշտական նշանակությամբ հանդերձ, հայտնի են նաև որպես «Առոգանական խազերի համակարգ»։ Ըստ իրենց կիրառական նշանակության, Կոմիտասն այդ նշանները բաժանել է երեք խմբի՝ տևողության, առոգանության, տրոհության։ Կիրառվելով 8-րդ դարից՝ առոգանական խազերի համակարգը զարգացման մի քանի շրջան է ունեցել և 12–13-րդ դարերին հասել իր բարձունքին։ Թվերգի՝ մեզ հասած հնագույն խազագրված օրինակները պատկանում են 9–10 դարերիմ՝ Միլքե թագուհու (851 թվական), Աշոտ սպարապետի (909 թվական), Էջմիածնի (989 թվական), Նարեկյան (1069 թվական) և այլ Ավետարաններ։
Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
ԽՄԿԿ Կենտկոմի նախարարների խորհրդի որոշում (մարտի 24, 1988)
ԽՄԿԿ Կենտկոմի նախարարների խորհրդի որոշում, 1988 թվականի մարտի 24, Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի սոցիալ-տնտեսական զարգացման արագացման 1988-1995 թվականների միջոցառումների մասին որոշում, որով յոթնամյա զարգացման համար ԼՂԻՄ-ին հատկացվելու էր 400 մլմ ռուբլի «թույլ տված թերացումները հաղթահարելու համար»։ Ընդունված որոշմամբ արձանագրվել և մասամբ ի ցույց է հանվել ԼՂԻՄ-ում ու ողջ Ադրբեջանում հայ բնակչության իրավազրկությունը, մարզի բարձիթողի վիճակը և ադրբեջանական իշխանությունների վարած քաղաքականության ծանր հետևանքները։ Ծրագիրը նախատեսել էր ԼՂԻՄ-ում հայկական հեռուստատեսության ծրագրերի ամբողջական հեռարձակում, Ստեփանակերտի և ԼՂԻՄ-ի շրջանային կենտրոնների տպարանների վերակառուցում և ավելի մեծ քանակով հայերեն գրականության, լույս ընծայում՝ «նկատի ունենալով այդ գրականության նկատմամբ մարզի բնակչության պահանջմունքի բավարարումը»։ ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարությանը և ադրբեջանական իշխանություններին հանձնարարվել էր քննության առնել Բաքվում հայկական դրամատիկական թատրոն վերստեղծելու հարցը. մշակել և իրականացնել ԼՂԻՄ-ի տարածքում գտնվող պատմաճարտարապետական ու մշակութային հուշարձանների վերականգնման և նորոգման աշխատանքների համալիր միջոցառումներ՝ ՀՀ վարպետների ներգրավմանը։
Կրթության ոլորտ
Կրթության ոլորտում ծրագիրը նախատեսում էր ԼՂԻՄ-ի և Ադրբեջանի մյուս շրջանների հայկական դպրոցներում մշակել և իրականացնել «աշխատանքը կատարելագործելու կազմակերպական-մանկավարժական և մեթոդական» միջոցառումներ։ ԽՍՀՄ ժողկրթության նախարարությանը հանձնարարվում էր Ադրբեջանական ԽՄՀ և Հայկական ԽՄՀ Նախարարների խորհուրդների հետ համատեղ 1988 թվականից նախատեսել Հայաստանի բուհերում ուսանողական տեղերի հատկացում՝ ԼՂԻՄ քաղաքացիների նպատակային ընդունելության համար, ինչպես նաև մշակել և իրականացնել Ստեփանակերտի մանկավարժական ինստիտուտի նյութատեխնիկական բազայի արագացված զարգացման, ուսումնական արդիական սարքավորումներով վերազինման, բարձրագույն կրթության մասնագետների որակը բարձրացնելու ծրագրեր։ Մաշման մեկ այլ կետով Ադրբեջանական ԽՄՀ Նախարարների խորհրդին հանձնարարվում էր քննարկել և լուծել հիմնարկների և կազմակերպությունների ցուցանակները նաև հայերեն գրելու՝ ԼՂԻՄ քաղաքացիների պահանջները։ Յոթնամյա զարգացման ծրագրով նախատեսվում էր նաև բնակարանային շինարարություն, ճանապարհների, ջրամբարների, գազամուղի, էլեկտրակայանների, հիվանդանոցների, մշակույթի կենտրոնների կառուցում, ԼՂԻՄ-ի օդանավակայանի վերակառուցում և վերազինում, գյուղատնտեսության և արդյունաբերության զարգացում և այլն։ ԽԱՀՄ կուսակցական և պետական բարձրագույն ղեկավարությունն ամեն կերպ ջանալով արցախահայության պայքարը բացատրել սոցիալ-տնտեսական չլուծված խնդիրներով և խուսափելով Լեռնային Ղարաբաղի հարցի արմատական լուծումից, իր որոշումը ներկայացրել է որպես մարզի հայ բնակչության պահանջների բավարարման միակ ու սպառիչ միջոց՝ չնշելով անգամ որոշման կենսագործման իրական լծակներ։
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության քաղաքականություն
Քարադրանմաններ
Քարադրանմաններ (Charadriiformes ), թռչունների կարգ։ Ծովային և կիսաջրային թռչունների ամենամեծ կարգը։ Տարածված են ողջ աշխարհով և էապես տարբերվում են և՛ իրենց մորֆոլոգիական հատկանիշներով, և՛ վարքագծով։ Այս կարգի թռչնատեսակները կարող են լինել փոքր և խոշոր։ Նրանց քաշը կարող է լինել 19—30 գրամից (օրինակ՝ Calidris minutilla) մինչև 1,3—2 կգ, ինչպես օրինակ՝ Ծովային որոր (Larus marinus)։ Նրանց մեջ կան ինչպես գաղութներով բնակվող, այնպես էլ մենակյացներ (Tringa solitaria))։ Sterna paradisaea տեսակը չվում է Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի և Անտարկտիդայի ափերից գրեթե 28 հազար կմ-ի վրա ընկած կղզիներում, դրան հակառակ՝ Gallinago solitaria տեսակը նստակյաց կենսակերպ է վարում։
Քարադրանմանների կարգը ներառում է 3 ենթակարգ 17 ընտանիքով՝ կազմված 287-289 տեսակներից և հարակից 87-113 ցեղերով։ ԱՊՀ-ի տարածքում հայտնաբերված են 51-56 ցեղեր, որոնցից 120-121 տեսակ անկասկաս բնադրում է այստեղ ։ Վերջին շրջանում քարադրանմանների ներկայացուցիչների թիվը նվազում է ։ Ավելի քան 10 տեսակ ներառված են Բնության պահպանության միջազգային միության և Ռուսաստանի Կարմիր գրքերում։
Ընդհանուր նկարագիր
Կարգի ներկայացուցիչների մորֆոլոգիան էապես տարբերվում է, թեև ունի անատոմիական ընդհանուր հատկանիշներ։ Կենդանիների արտաքին հատկանիշները փոփոխվում են բնական արեալից կախված։ Կլիմայական պայմանները ևս կարող են ազդել փետրածածկի գունափոխման վրա։ Այդպիսի մեխանիզմներից մեկը օսմոկարգավորումն է։
Սոցիալական վարքագիծ
Տեսակների մեծամասնությունը ողջ տարին ապրում է երամներով։ Որորները (Laridae) և Alcidae-ները բնադրում են մեծ գաղութներով, որոնցում առանձնյակների թիվը կարող է լինել մի քանի հարյուրից մինչև մի քանի հազար։ Բազմացման ժամանակ գաղութներում կարող են հայտնվել այլ թռչնատեսակներ, ինչպես օրինակ՝ Cladorhynchus leucocephalus Ավստրալիայից։ Չվող շատ տեսակներ, չվում են երամներով, օրինակ՝ Calidris pusilla։
Բազմացում
Ներկայացուցիչների մեջ գերակշռում են մոնոգամ տեսակները և մի քանի սեզոն պահպանում են իրենց զույգին։ Պոլիանդրիա կամ պոլիգինիա ձևերը հանդիպում են Jacanidae-ների, Phalaropus-ների մոտ։ Որպես կանոն, բնադրում են տարվա մեջ մեկ անգամ։ Որպես այդպիսին բույնը բացակայում է կամ պարզագույն ձևով է կառուցված։ Օրինակ՝ շատ ծովափնյա տեսակներ, ինչպես օրինակ՝ Alcae, ձվադրում է ժայռերի ծերպերին։ Brachyramphus-ներն ու որոշ Scolopacidae-ներ իրենց բույնը ծառերի վրա կամ օգտագործում են այլ թռչունների հին և լքված բներ, որը մասամբ է բնորոշ քարադրանմաններին։ Ձվերը բավականին շատ են՝ 1-4 հատ ։ Ինկուբացիոն շրջանը տևում է 3 կամ ավելի շաբաթ։
Սնունդ
Քարադրանմանների տարբեր ընտանիքների ներկայացուցիչների սնունդը էապես տարբերվում է և կարող է ներառել բուսական, ինչպես նաև կենդանական ծագման սնունդ։ Շատ ծովային թռչուններ սնվում են համարյա միայն ձկնատեսակներով։ Սնվում են ջրային և ցամաքային փափկամորթները։ Որորների ցեղի ներկայացուցիչների մեծ մասը, որոնց հանդիպում են Անտարկտիդայում, սնվում է ջրիմուռներով։ Պտուղների սերմերով սնվում է Pedionomus torquatus-ը, Thinocorus-ներն ու Attagis-ները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թռչուններ Կատեգորիա:Ծովային թռչուններ
Իգնատենկոյի փողոց (Յալթա)
Իգնատենկոյի փողոց (Улица Игнатенко), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է ի պատիվ Յալթայի ռազմական հեղափոխական հանձնաժողովի նախագահ և քաղաքային խորհրդի առաջին նախագահ Վասիլի Իգնատենկոյի։
Պատմություն
Յալթան հիմնադրվել է հին ժամանակներում հույն գաղութարարների կողմից։ Սուրբ Հովհանի հրվանդանում եղել է Պոլիկուր (այստեղից էլ՝ Պոլիկուրյան բլուր) բնակավայրը։ Ներկայիս «Սպարտակ» կինոթատրոնի տարածքում կար Ֆարֆորա փոքրիկ գյուղը։ Անտոն Չեխովի տան մոտ Աուտկա գյուղն էր։ Այնտեղ, որտեղ այժմ «Օկտյաբր» կինոթատրոնն է, սկսվում էր Դերեկոյ գյուղը, իսկ տրոլեյբուսային կայանի վերևում, լեռներին մոտ, տեղակայված է Այ Վասիլ (այժմ՝ Վասիլևկա) գյուղը։ Այժմ այս բոլոր նախկին գյուղերը գտնվում են քաղաքի տարածքում։ Երբ այդ բնակավայրերը հայտնվեցին, փողոցները դեռ անուններ չունեին։ Բայց աստիճանաբար այդ բնակավայրերն ընդլայնվեցին, սկսեցին ձևավորվել փողոցները ։
1837 թվականի սեպտեմբերին Ղրիմում ճամփորդելու ժամանակ թագաժառանգ Ալեքսանդր Նիկոլաևիչին ուղեկցող Ս. Ա. Յուրևիչի «Ճանապարհային նամակներ» գրքում նկարագրվում է Յալթայի առաջին փողոցի ձևավորումը։ 1823 թվականին 1812 թվականի հայրենական պատերազմի հերոս, գեներալ-լեյտենանտ իշխան Միխայիլ Սեմյոնովիչ Վորոնցովը նշանակվում է Նովոռոսիյսկի երկրամասի գեներալ-նահանգապետ։ Նշանակումից անմիջապես հետո նա հողեր է ձեռք բերում Յալթայում, Մասանդրայում, Գուրզուֆում, Այ Դանիլեում, Ալուպկայում, որտեղ կառուցում է պալատ ։
Վորոնցովի հրամանով սկսվում է Սիմֆերոպոլից դեպի Ղրիմի հարավային ափ (դեպի Յալթա և Սևաստոպոլ) մայրուղու շինարարությունը։ Կառուցվում են Յալթայի քարե ծովապատնեշը, մաքսակետը, կարանտինային ուղեկալը, հիվանդանոցը։ Հիմնադրվում է Սուրբ Հովհան Ոսկեբերան եկեղեցին։ 1837 թվականին ճանապարհային գիծը Սիմֆերոպոլից բերվում է Յալթա։ 1837 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Միխայիլ Վորոնցովի հրավերով կայսր Նիկոլայ I-ը կնոջ և թագաժառանգի հետ ժամանում է Յալթա ։
Միապետը Յալթայի միակ փողոցով ուղևորվում է Սուրբ Հովհան Ոսկեբերան եկեղեցի։ Նիկոլայ I-ը հետաքրքրվում է, թե ինչ է այս փողոցի անունը։ Ոչ ոք չի կարողանում պատասխանել այդ հարցին, քանի որ այն անուն չուներ։ Այնուհետև Վորոնցովի շքախմբից մեկն ասում է. «Ելիզավետայի»։ Այսպես քաղաքի առաջին փողոցներից մեկը ստանում է իր անունը։ Ելիզավետա էր Վորոնցովի կնոջ անունը ։
Այժմ նախկին Ելիզավետայի փողոցը «Ղրիմ» հյուրանոցից տանում է դեպի Ռադինի անվան հրապարակ և ավարտվում է նավաստիների ակումբի շենքի մոտ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո այն վերանվանվել է Կոմունալնայա փողոց, ապա՝ Վ. Ա. Իգնատենկոյի՝ ի պատիվ Յալթայի ռազմական հեղափոխական հանձնաժողովի նախագահ և քաղաքային խորհրդի առաջին նախագահի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Շոկինո (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)
Շոկինո (Шокино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 538 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բիֆ
Բիֆ (Beef), թշնամանք և/կամ հակամարտություն հիփ հոփ մշակույթ ներկայացնող անձանց միջև։ Անգլերենում beef բառը բառացի նշանակում է «տավարի միս», իսկ հիփ հոփ մշակույթի համատեքստութմ այն կրում է «բողոք, դժգոհություն» իմաստը։ Հիփ հոփում անձանց միջև թշնամանքի պատճառները կարող են տարբեր լինել, սակայն հիմնականում դրանք կապված են գրագողության, ձայնագրման լեյբլի հարցերի շուրջ անհամաձայնության կամ պարզապես վիրավորանքի հետ։ Այս տեսակի տարաձայնությունները հիմնականում սկսվում են համացանցից կամ հարցազրույցների ժամանակ հնչած տեսակետներից։ Ռեփերները հաճախ իրենց հասցված վիրավորանքին պատասխանում են իրենց երգերում։
Կատեգորիա:Հիփ հոփ
Բարբարա Էրիքսդոթերի ուրվականը
Բարբարա Էրիքսդոթերի ուրվականը
Բարբարա Էրիքսդոթեր Բիլկե1505 — 1553(շվեդ․Barbro Eriksdotter (Bielke)), շվեդ ազնվական և կալվածատեր՝ շվեդական հայտնի Բիլկե տոհմից, ում ուրվականը հայտնվում է հուղարկավորած տարածքում։Հայտնի է նաև, որպես Բարբրո Պոլե։
Կենսագրություն
Բարբրո Էրիքսդոթերը ծնվել է 1505թվականին, ապահովված ընտանիքում։Հայրը՝ ֆեոդալ Էրիկ Բիլկե(մահացել է 1511), մայրը՝ ազնվական Գունիլա Բեսե(1475—1553թթ) ։Ասպետ Ակսել Բիլկեի(1500—1559), Տուրե Բիլկեի(մահացել է 1534 թ․) և ազնվական Աննա Էրիքսդոթեր Բիլկեի քույրը ։1524 թվականին Բարբարային կնության առավ ասպետ և օրենսդիր Մոնս Յուհանսոնը(1500—1555 թթ․), նրանք ունեցան վեց երեխա։Ընտանիքն ապրում էր Էսթերգոթլանդ կալվածքում։
Բարբարա Էրիքսդոթերը հայտնի էր, որպես դաժան տիրուհի, ծառաներին ծաղրելը և պատժելը նրան մեծ բավականություն էին պատճառում։Հանրային ռեզոնանսը և դժգոհությունները հայտնվեցին այն ժամանակ, երբ, լեգենդի համաձայն կալվածատեր Էրիքսդոթերը փակված բանտարկյալների առջև սնունդ և խմիչքով դրեց, որից նրանք չէին կարողանում օգտվել,  ինչին նա պատասխանում էր;
— Նրանք ունեն սնունդ և խմիչք, եթե նրանք չեն ուտում, կարող են մեղադրել իրենց։ Նա հայտնի էր իր կախարդական հնարավորություններով։Մահացել է 1553 թվականին։
Լեգենդ ուրվականի մասին
Մահից հետո Բարբարային հուղարկավորեցին Լինչյոպինգի եկեղեցում։Բայց լեգենդը վկայում է, որ Էրիքսդոթերի մարմինը տեղափոխել են Վորդնես եկեղեցի։Մեկ ուրիշ վարկածով՝մարմնը խեղվել է և գցվել կալվածքի մոտակա լիճը ։Այս վարկածի համաձայն Բարբարա Էրիքսդոթերի ուրվականը թռչում է լճի վրայով և բացականչում․Բարբրոն կախվել է, Բարբրոն կախվել է, և ուրվականը կենդանացել է․․․Լեգենդի համաձայն, ուրվականը կարելի է տեսնել սատանայի հետ պարելիս գիշերային խավարի մեջ։Ինչպես նաև, ուրվականին կարելի է հանդիպել Լինչյոպինգի եկեղեցում կամ Բրոկոնդ ամրոցում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուրվական քաղաքներ Կատեգորիա:Շվեդական թագավորություն Կատեգորիա:Ազնվականություն
Շկադրետով (գյուղ, Լոխովիցայի շրջան)
Շկադրետով (Шкадрети), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շկադրետով գյուղում բնակվում էր 162 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,282 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 574,47 մարդ/կմ²։
Բելմոնտի (Պորտուգալիա)
Բելմոնտի (Belmonte), քաղաքատիպ ավան Պորտուգալիայում, Կաշտելա Բրանկա մարզում գտնվող համանուն մունիցիպալիտետի կենտրոնը։ Բնակչության թիվը 3,2 հազար է, իսկ մունիցիպալիտետինը՝ 7,7 հազար։ Նախկին վարչական բաժանման ժամանակ այն մտնում էր Բեյրա Լիտորալ նահանգի մեջ։ Ավանի հովանավորը համարվում է Հակոբոս առաքյալը (São Tiago)։ Ավանի տոնը նշվում է ապրիլի 26-ին։
Դիրքը
Ավանը գտնվում է երկրամասի կենտրոն համարվող Կաշտելա Բրանկա քաղաքից 62 կիլոմետր հյուսիս։ Մունիցիպալիտետը սահմանակից է․
Պատմություն
Ավանը կառուցվել է 1199 թվականին Պորտուգալիայի թագավոր Սանչո I-ի հրամանով։ 15-րդ դարում Բելմոնտին մեծ դեր է ունեցել ծովագնացության և աշխարհագրական հայտագործությունների բնագավառում։ Այստեղ է ծնվել Բրազիլիան առաջինը հայտնագործող Պեդրու Ալվարեշ Կաբրալը՝ առաջինը պատմության մեջ, ով եղել է չորս աշխարհամասերում՝ Ամերիկայում, Եվրոպայում, Ասիայում, Աֆրիկայում։
Սենեքերիմ Ենոքյան
Սենեքերիմ Մկրտիչի Ենոքյան (1893, Վարմազիար - 1971), հայ զինվորական գործիչ ։
Բելմոնտի (Պորտուգալիա)
Պատմություն
Բելմոնտիում են ապրել և աշխատել պորտուգալացի շատ ծովագնացներ, աստղագետներ և աշխարհագրագետներ․ օրինակ՝ Պերու դա Կովիլյանը՝ առաջին պորտուգալացին, որ եղել է հնդկական Կոժիկոդե քաղաքում, աստղագետ և բժիշկ Ժոզե Վիզինյուն, աստղագետ և աշխարհագրագետ Ռույ Ֆալեյրուն՝ Մագելանի ճանապարհորդության մասնակիցներից մեկը։
Սենեքերիմ Ենոքյան
Կենսագրություն
Սենեքերիմ Ենոքյանը ծնվել է 1893 թվականին Շարուրի գավառի Վարմազիար գյուղում։ 1920 թվականին անցել է զինվորական ծառայության ։
Բելմոնտի (Պորտուգալիա)
Պատմություն
1492 թվականին՝ Գրանադյան հրովարտակից հետո, Իսպանիայից Պորտուգալիա փախան հազարավոր հրեաներ, ովքեր հիմնավորվեցին Պորտուգալիայի հյուսիսում՝ Սերա դա Էշտրելայում։ 15-րդ և 16-րդ դարերում պորտուգալացի հրեաներից են շատ հայտնի աստղագետներ, քարտեզագիրներ և մաթեմատիկոսներ, որոնք նպաստել են պորտուգալական նավագնացության հաջողություններին։ Հրեական ներգաղթյալների շնորհիվ երկրի հյուսիսում զարգացան առևտուրը և արհեստները։ 1497 թվականին Պորտուգալիայում ստիպված ընդունել են քրիստոնեություն, սակայն շատերը գաղտնի պահպանել են հուդայական ավանդույթներն ու ծեսերը։ Բելմոնտիում բնակվող հրեաները և նրանց սերունդները ներկայացնում են Պիրենեյան թերակղզու ծպտյալ հուդայական համայնքը։ 1996 թվականի դեկտեմբերին ամերիկացի և մարոկացի հարուստ հրեաների միջոցներով այստեղ կառուցվեց սինագոգ։
Սենեքերիմ Ենոքյան
Գործունեություն
Սենեքերիմ Ենոքյանը եղել է Հայաստանի առաջին զինվորական կոմիսարը։ 1928 թվականին զինվորական ակադեմիան ավարտելուց հետո երկար տարիներ աշխատել է ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարությունում ։
Բելմոնտի (Պորտուգալիա)
Վարչական բաժանում
Մունիցիպալիտետի մեջ են մտնում հետևյալ շրջանները․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի մունիցիպալիտետներ Կատեգորիա:Պորտուգալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Պորտուգալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Սենեքերիմ Ենոքյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ զինվորականներ Կատեգորիա:1893 ծնունդներ Կատեգորիա:1971 մահեր
Իրվինգ (քաղաք)
Իրվինգ (Irving), քաղաք ԱՄՆ-ի Տեխաս նահանգի Դալլասի շրջանում։ Ընկած է շրջկենտրոնից մոտավորապես 20 կիլոմետր դեպի արևմուտք։ Դալլաս-Ֆորտ-Ուերտ մետրպոլիսային տարածքի բաղկացուցիչ մասն է կազմում։ ԱՄՆ-ի բնակչության հաշվառման բյուրոյի տվյալների համաձայն՝ 2010 թվականին նրա բնակչության թվաքանակը եղել է 216.290, 2013 թվականի հուլիսի 1-ի դրությամբ՝ 228.653 , 2019 թվականին՝ 239 798 (այդ ցուցանիշով քաղաքը Տեխասում զբաղեցնում է 13-րդ, Միացյալ Նահանգներում՝ 93-րդ տեղը ): Նրա բնակչության կազմը հայտնի է ռասայական ու ազգային զգալի բազմազանությամբ և այդ տեսակետից առավել աչքի ընկնող բնակավայրերից մեկն է ԱՄՆ-ում ։