cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Եվրոպական միություն
Եվրամիության խորհուրդ
Խորհուրդը՝ նախկինում՝ Եվրոպական միության խորհուրդ (ԵՄԽ), առավել հայտնի որպես Նախարարների խորհուրդ, իր մեջ է ներառում անդամ երկրների կառավարությունների ներկայացուցիչներին, որոնց ազգային հետաքրքրությունները ներկայացնում է ընդհանուր համաձայնություն գտնելու շրջանակում։ Խորհուրդը Եվրոպական խորհրդարանի հետ իրագործում է Միության օրենսդրական իշխանությունը։ Ներկայացնում է կարևոր գործադիր իշխանությունների պաշտոնական սեփականության իրավունքը, սակայն որի իրագործումը սահմանադրական պարտադիր կերպով պիտի հանձնարարվի Հանձնաժողովին։ Թեև վերջին ժամանակներում դրա օրենսդրական, նախկինում՝ բացառիկ գործառույթները գնալով թուլացել են՝ հօգուտ Եվրոպական խորհրդարանի հետ հավասարության, զուգահեռ կերպով Հանձնաժողովի քաղաքական անկումը կարծես հնարավոր է դարձնում վճռական և գործադիր իշխանության ծանրության կենտրոնի վերադարձը դեպի Խորհուրդ, որը որոշ դեպքերում թվում է, թե հենց այս մարմնին է պատկանում և ոչ թե համայնական գործադիրին։ Այնուամենայնիվ, Խորհուրդը ամեն անգամ ավելի է խամրում իր ալտեր էգոյի՝ Եվրոպական խորհրդի պատճառով։
Խորհուրդը համաօրենսդրական պալատ է, որտեղ գտնվում են Միության անդամ երկրների ներկայացուցիչները իրենց ազգային կառավարությունների միջոցով, հաստատում են պայմանների հավասարության ամբողջական մասնակցությունը՝ որպես երաշխիք ստանալով այսպես կոչված ազգային սկզբունքները ներկայացնելու իրավունքը։ Օրենսդրական որևէ ակտ ընդունելու ժամանակ Խորհրդի նստաշրջանները հանրային են։
Խորհրդի նախագահությունը փոխվում է անդամ երկրների միջև վեց ամիսը մեկ. հունվարից հունիս և հուլիսից դեկտեմբեր ։ Կառավարությունները աշխատում են միավորելով ուժերը, որպեսզի կարողանան արտաքին քաղաքականության հարցերը միաձայն ներակայացնել, դրանց է մասնակցում նաև Միության արտաքին հարցերի ու քաղաքական անվտանգության բարձրագույն ներկայացուցիչը ։
Եվրոպական խորհուրդ
Եվրոպական խորհուրդը, որը չպետք է խառնել Եվրոպայի խորհրդի կամ Եվրամիության խորհրդի հետ, միջկառավարական բնույթի քաղաքական մարմին է՝ ձևավորված երկրների ղեկավարների կամ Եվրամիության անդամ երկրների կառավարությունների, Խորհրդի մշտական նախագահի ու Եվրոպական հանձնաժողովի կողմից։ Դրա գործառույթները քաղաքական և խորհրդանշական կոլեկտիվ ղեկավարման ուղղվածություն ունեն՝ ամրագրելով Եվրամիության գլխավոր ուղիներն ու նպատակները ամենաէական ոլորտներում. օրենսդրական իշխանությունը դրան տրվում է պայմանագրերից։ Եվրոպական խորհրդի անդամները պարբերաբար հանդիպում են եվրոպական գագաթաժողովներ կոչվող հավաքներում։ Նրանց գրասենյակները գտնվում են Եվրամիության խորհրդի նստավայր Բրյուսելի Justus Lipsus կառույցում ։
Եվրոպական խորհրդի նախագահը կամ ոչ պաշտոնապես Միության նախագահը Եվրամիության ամենաբարձր ինստիտուցիոնալ պաշտոններից է և, անշուշտ, ամենախորհրդանշականը։ Նրա արտաքին պրոյեկցիան համապատասխանում է ԵՄ բարձրագույն ներկայացուցչությանը արտաքին քաղաքականության և ընդհանուր անվտանգության ոլորտում՝ երկրների ղեկավարների մակարդակով։ Դրա մանդատը 2.5 տարի ժամկետ ունի և կարող է վերականգվել միայն մեկ անգամ՝ այդպիսով փոխարինելով Լիսաբոնի պայմանագրին նախորդած ռոտացիայի հին համակարգին։
Եվրոպական հանձնաժողով
Եվրոպական հանձնաժողովը Եվրամիության գործադիր ճյուղն է։ Այս մարմինը պատասխանատու է օրենսդրական նախաձեռնությունների առաջարկության, որոշումների իրագործման, հիմնադիր պայմանագրերի պահպանման և ընդհանրապես զբաղվում է ԵՄ առօրյա գործունեությամբ։ Նրան է վստահված Միության բարձրագույն շահի իրագործմանը հետևելու գործառույթը՝ առանձնացնելով յուրաքանչյուր անդամ երկրի անհատական շահը ։
Նշանակումից հետո Եվրոպական հանձնաժողովը կարող է կազմալուծվել միայն Եվրոպական խորհրդարանի մեծամասնական 2/3-ի կողմից ընդունված բողոքի միջնորդության պարագայում, որը դրան տալիս է ինքնավարության բարձրագույն աստիճան՝ համեմատած խորհրդարանական այլ համակարգերի գործադիրների ։
Հանձնաժողովը ղեկավարում է Նախագահը, որը դրա բարձրագույն ներկայացուցիչն է և հիերարխիայի շղթայի առաջին տեղն է զբաղեցնում՝ նախապատվություն, որը պարտադրված է ուղղակի և անհատականացված ժողովրդավարության լեգիտիմիության կողմից, որը պահպանում է նրա ուղիղ ընտրությունը Եվրոպական խորհրդարանի կողմից։
Համաձայն իր զբաղեցրած պաշտոնի՝ նախագահը նաև գլխավորում է Հանձնաժողովի մնացած անդամներին՝ այսպես կոչված Հանձնակատարներին, որոնք ունեն պարտականություններ ու ծառայություններ, որ նշանակում է Հանձնաժողովի նախագահը համապատասխան ծանուցումների միջոցով, որ ուղարկում է Եվրոպական խորհրդարանին։ Եվրոպական ամեն հանձնակատար պատասխանատու է բաժինների համար (ընդհանուր ուղղություններ ու ծառայություններ), իր հերթին ղեկավարում է գործադիր գործակալությունները՝ նշանակված նախագահի կողմից։ Այս մրցակցային շրջանակները համայնքային լեզվում հայտնի են որպես "պորտֆելներ" և քանի որ չունեն սեփական ադմինիստրատիվ կառուցվածք, ղեկավարվում են հենց Հանձնաժողովի կողմից։
Այլ կառույցներ
Վերոնշյալ կառույցներից բացի Եվրամիության ինստիտուցիոնալ շրջանակում առկա են նաև երեք ոչ քաղաքական կառույցներ՝ Եվրամիության Արդարադատության դատարանը, Հաշիվների դատարանը և Եվրոպական կենտրոնական բանկը ։
Օրգաններ և օրգանիզմներ
Օրգանները համարժեք են ավելի փոքր շրջանակ ունեցող կառույցների (թեև նման կարգավիճակ չունեն)։ Թեև դրանց գործառույթները հստակ են, ունեն պարտականություններ, որոնք սովորական կառավարումից ավելի հեռուն են գնում, դրանք իրենց գործառույթներում անկախություն ունեն ։ Օրգանիզմները մյուս կառույցներին կից համակարգեր են, սակայն ֆունկցիոնալ ինքնավարությամբ։
Գործակալություններ
Եվրոպական գործակալությունները մասնագիտացված օրգաններ են, որոնք զբաղվում են Եվրամիության կառուցվածքի որևէ հատուկ ոլորտով (գիտական, տեխնիկական, իրավական կամ սոցիալական)։ Գտնվում են ԵՄ անդամ երկրներում։ Դրանց գործառույթը անդամ երկրների միջև համագործակցության ապահովումն ու իրենց գործունեության շրջանակներում քաղաքացիներին օգնություն տրամադրելն է ։
Այս գործակալությունները զգալիորեն նպաստել են ԵՄ արդյունավետ գործունեությանը շնորհիվ համայնական տարբեր ոլորտներում իրենց մասնագիտացվածության։ Լինելով հիմնականում ապակենտրոն ու անկախ կառույցներ՝ նպաստել են ԵՄ բազմազգ բնույթի ամրապնդմանը ։
Գործակալությունները բաժանվում են 2 խմբի մեջ ներառված 4 կարգի. կարգավորող և գործադիր գործակալություններ ։ Կարգավորող գործակալությունները, որոնք իրենց հերթին բաժանվում են 3 կարգի, ապակենտրոն են ու զբաղվում են անժամանակ որևէ գործունեությամբ, հայտնի են որպես երեք սյուների գործակալություններ։ Վերջինները՝ գործադիր գործակալությունները, գտնվում են Եվրոպական հանձնաժողովի նստավայրում (Բրյուսել կամ Լյուքսեմբուրգ) և ստեղծվել են որոշակի ժամանակով, որպեսզի որևէ հատուկ առաջադրանք իրագործեն ։
Կառավարում
Եվրամիությունը միջազգային մյուս կազմակերպություններից տարբերող հատկանիշներից մեկը դրա կառավարման կառույցների զարգացման բարձր մակարդակն է ։ Եվրամիության կառավարությունը միշտ տատանվել է միջկառավարական մոդելի միջև, որտեղ երկրները պահպանում են իրենց արտոնությունների ամբողջությունը և վերազգային մոդելը, որտեղ երկրների ինքնավարության մի մասը տրվում է Միությանը։ Առաջին դեպքում համայնական որոշումները փաստացի քննարկվում են երկրների միջև և ընդունվում միաձայն։ Այս մոդելը, որը մոտ է դասական միջկառավարական կազմակերպությունների սկզբունքին, պաշտպանվում է եվրոսկեպտիկ հոսանքի կողմից։ Ըստ նրանց՝ երկրի կամ կառավարության ղեկավարներն են, որ ունեն ժողովրդավարական լեգիտիմություն քաղաքացիներին ներկայացնելու, և հետևաբար ազգերն են, որ պիտի վերահսկեն Միության կառույցները ։ Երկրորդ դեպքը եվրոֆիլների հոսանքն է, որը գտնում է, որ կառույցները ուղղակիորեն պիտի ներկայացնեն քաղաքացիներին դաշնության մոդելի և ուղղակի ընտրությունների միջոցով։ Նրանց համար եվրոպական դաշնային միությունը կլուծի ինքնավարության, ժողովրդավարական լեգիտիմության, համայնական ուժերի բաժանման, խնդիրների բաշխման, հարկային և միասնական մոդելի ստեղծման հետ կապված խնդիրները  ։
Այս է պատճառը, որ Եվրամիությունը Իրավունքի համայնք լինելու և եզակի իրավաբանական բնույթի պայմաններում Մաստրիխտի համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելու պահից օժտվել է ինստիտուցիոնալ շրջանակով և եզակի կառավարությամբ, որը գործում է ներկայացուցչական ժողովրդավարության ռեժիմում։ Համաձայն Միության համաձայնագրի 3.1 հոդվածի՝ ինստիտուցիոնալ շրջանակը "նպատակ ունի խթանելու իր արժեքները, հետևելու իր նպատակներին, պաշտպանելու իր, իր քաղաքացիների ու իր անդամ երկրների շահերը, ինչպես նաև երաշխավորելու իր քաղաքականության ու գործողությունների համահնչությունը, արդյունավետությունն ու շարունակականությունը" :
Գործառույթներ
Եվրամիության կառավարության գործառույթները ներկայացված են հաջորդիվ.
Եվրոպական քաղաքական կուսակցություններ
[[Պատկեր:European Parliament 2014.svg|մինի|աջից|300px|Եվրոպական կուսակցությունների VIII օրենդրության պատգամավորներն ու խմբերը:
{{legend|#3399FF|color2=white|texto2=220|Եվրոպական ժողովրդական կուսակցություն}} {{legend|#F10000|color2=white|texto2=191|Սոցիալ-դեմոկրատների առաջադիմական դաշնություն}} {{legend|#0000EB|color2=white|texto2=70|Եվրոպական պահպանողականների ու ռեֆորմիստներ}} {{legend|#FFFF00|color2=black|texto2=68|Եվրոպայի դեմոկրատների ու լիբերալների դաշնություն}} {{legend|#C10000|color2=white|texto2=52|Եվրոպական միասնական ձախակողմյաններ / Հյուսիսային կանաչ ձախակողմյաններ}} {{legend|#009900|color2=white|texto2=50|Կանաչներ / Եվրոպական ազատ դաշնություն}} {{legend|#40E0D0|color2=black|texto2=48|Ազատության և ուղիղ ժողովրդավարության Եվրոպա}} {{legend|#999999|color2=white|texto2=52|Չգրանցվածներ}}]]
Եվրոպական քաղաքական կուսակցությունը մի կազմակերպություն է, որը հետևում է քաղաքական ծրագրի ու կազմված է տարբեր երկրների կուսակցություններից ու անհատներից, որոնք իրենց հերթին ներկայացնում են Եվրամիության որևէ անդամ երկրի ։ Ավելի ճիշտ՝ ըստ ԵՄ համաձայնագրի՝ քաղաքական կուսակցությունները եվրոպական մակարդակով նպաստում են եվրոպական քաղաքական գիտակցությանը և Միության քաղաքացիների կամարտահայտությանը։
2004 թվականի հուլիսից սկսած՝ եվրոպական քաղաքական կուսակցություններն իրենց տրամադրության տակ ունեն Եվրոպական խորհրդարանի կողմից տրված տարեկան ֆինանսավորում։ Այն նպատակ ունի ընդգրկելու կուսակցությունների ծախսերի մոտ 85%-ը՝ վճարելով այն ծախսերը, որոնք ուղղակիորեն կապված են կուսակցության ծրագրի սահմանած նպատակների հետ (ժողովներ, վարչական ծախսեր, եվրոպական ընտրությունների հետ կապված քարոզարշավներ, հրատարակություններ և այլն)։ Այնուամենայնիվ, նման փոխհատուցումը չի կարելի օգտագործել ոչ եվրոպական կուսակցությունների կամ թեկնածուների նախընտրական քարոզարշավների վրա, ինչպես նաև դրանց պարտքերի վճարման համար ։
Հանրային նման ֆինանսավորում խթանելու նպատակով արդեն նշված կազմակերպությունները պիտի անդամ երկրում իրավական ներկայացուցչություն ունենան Միության երկրների նվազագույնը 1/4-ի չափով, հարգեն ազատությունը, ժողովրդավարությունը, մարդու իրավունքները, հիմնարար ազատությունները, ինչպես նաև իրավական պետության գաղափարը (և արտահայտել այս ամենը իրենց ծրագրում, կարգավիճակներում ու գործողություններում). և վերջապես, պիտի մասնակցած լինեն եվրոպական ընտրություններին կամ արտահայտած լինեն նման մտադրություն ։
Եվրոպական քաղաքական կուսակցությունները քաղաքական խմբեր են կազմում Եվրոպական խորհրդարանում, որի համար անհրաժեշտ են առնվազն անդամ երկրների 1/5 մասի 25 պատգամավորներ։ Խմբերի նախագահների հաստատումից հետո Եվրոպական խորհրդարանի տեղերում նշանակվում են պատգամավորները՝ ըստ իրենց քաղաքական տեղեկագրերի։ Հնարավոր է նաև, որ որևէ պատգամավոր ոչ մի խմբի չպատկանի և ըստ այդմ էլ մաս կազմի չգրանցվածների ։
Ներկայումս Խորհրդարանը կազմված է քաղաքական 7 խմբից. Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության խումբը, Սոցիալ-դեմոկրատների առաջադիմական դաշնության խումբը, Եվրոպայի դեմոկրատների ու լիբերալների դաշնության խումբը, Եվրոպական պահպանողականների ու ռեֆորմիստների խումբը, Կանաչների / Ազատ Եվրոպայի դաշնության խումբը, Եվրոպական միասնական ձախակողմյանների կոնֆեդերացիայի / Ազատության ու ժողովրդավարության հյուսիսային ու եվրոպական կանաչ ձախակողմյանների խումբը ։
Քանի որ Եվրոպական խորհրդարանը չի ընտրում ոչ մի կառավարություն, դրանում չկան կառավարական կամ ընդդիմադիր խմբեր։ Դիմակայության փոխարեն գերիշխում է մեծամասնական կուսակցությունների միջև փոխհամաձայնություն փնտրելը, որում ավանդաբար մեծ կշիռ ունեն 2 ամենամեծ խմբերը՝ ԵԺԿ (քրիստոնեա-դեմոկրատները) և ԵՍԴԿ (սոցիալ-դեմոկրատները)։ Սա այն բանի շնորհիվ, որ քաղաքական ոչ մի կուսակցություն չի ստանում անհրաժեշտ բացարձակ մեծամասնություն, որպեսզի հաղթի ընտրությունները՝ ի տրաբերություն այլ խորհրդարանների, որտեղ անհրաժեշտ է պարզապես ձայների մեծամասնությունը ։
Իրավական համակարգ
Եվրամիության իրավունքը նորմերի ու սկզբունքների մի ամբողջություն է, որ սահմանում են դրա գործունեությունը, գործառույթներն ու խնդիրները։ Բնութագրվում է իր իրավական կարգի sui generis-ով, որով տարբերվում է ինչպես միջազգային իրավունքից, այնպես էլ անդամ երկրների իրավական կարգերից։ Համայնական իրավական համակարգը արտահայտվում է գործառույթների ամբողջության վրա, որոնք երկրները Իրավունքի ուժով վերագրել են Միությանը։
Սկզբնական օրենք
Եվրամիության համաձայնագրերը հիմնականում երկու տիպի են։ Մի կողմից գործառական պայմանագրերն են, որոնցում ներառված են Ածուխի ու պողպատի եվրոպական համայնքի, Եվրոպական տնտեսական համայնքի և Ատոմական էներգիայի եվրոպական համայնքի համաձայնագրերում պարունակվող կանոնները ։
Համաձայնագրերի մնացած մասը փոփոխող և լրացնող են, որոնց մեջ մտնում են նաև այն պայմանագրերը, որոնք փոփոխել են գործնական դիրքորոշումները։ Ամենակարևորները հետևյալներն են՝ Միաձուլման պայմանագիրը, Եվրոպական միակ ակտը, Եվրոպական միության համաձայնագիրը, Ամստերդամի պայմանագիրը, Նիսի պայմանագիրը և Լիսաբոնի համաձայնագիրը։ Փոփոխող են նաև յուրաքանչյուր երկրի՝ Միությանը միանալու պայմանագրերը ։
Ածանցյալ օրենք
Կանոնակարգերը եվրոպական կառույցներից բխող իրավական նորմեր են, որոնք անդամ երկրներում ուղղակի ազդեցություն և գերիշխող դիրք ունեն դրանց ազգային իրավունքի հանդեպ։ Գոյություն ունեն կանոնակարգերի ընդունման չորս ընթացակարգեր։ Առաջին հերթին կանոնակարգը ընդունվում է Խորհրդի կողմից Հանձնաժողովի առաջարկությամբ և Խորհրդարանի հավանությամբ։ Մյուս կողմից՝ Հանձնաժողովը կարող է կանոնակարգեր թելադրել սեփական նախաձեռնությամբ՝ Համաձայնագրերով նախատեսված կարգով, ինչպես նաև երբ ստանում է Խորհրդի համապատասխան պատվերը նման կանոնակարգ ստեղծելու համար ։
Համայնական հրահանգները անդամ եկրներին ուղղված հրամաններ են, որոնք մրցունակ են, քանի որ ընդունվում են Խորհրդի, Հանձնաժողովի ու Խորհրդարանի կողմից։ Դրանց ամենաբնորոշ հատկանիշը կարգավորումների վրա ունեցած ուղղակի արդյունավետության բացակայությունն է, քանի որ այն պիտի ընդունվի նաև անդամ երկրի կողմից, որպեսզի ուժի մեջ մտնի ու դառնա քաղաքացիների իրավունքներ ու պարտականություններ։ Այդկերպ՝ հրահանգը պարունակում է նպատակներ, որոնք երկրները իրագործում են՝ օգտագործելով ներքին իրավունքի միջոցները սահմանված ժամանակում։ Հրահանգների չկատարումը չի ենթադրում, որ քաղաքացու՝ պետությունից իր պարտականությունները պահանջելու իրավունքը անկում է ապրում ։
Վերջապես, որոշումներն ավելի սահմանափակ են, որովհետև, թեև ունենալով պարտադիր բնույթ, սովորաբար չունեն ընդհանուր բնույթ, այլ ուղղված են կոնկրետ հասցեատերերի։ Կարող են համեմատվել ներքին շրջանակներում իրագործվող վարչական ակտերի հետ ։
Հիմնարար իրավունքներ
Եվրամիության հիմնարար իրավունքների փաստաթուղթը տեքստ է, որում ընդգրկված են եվրոպացի քաղաքացիների և Միության տարածքում ապրող բոլոր մարդկանց քաղաքացիական, քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական բոլոր իրավունքները ։
Ներքին ընդհանուր քաղաքականություն
Այնուամենայնիվ, անդամ երկրները հնարավորություն ունեն գործառնական ոստիկանության, քրեական արդարադատության և վարչական համագործակցության հարցերում օրենսդրական նախաձեռնություններ ձեռնարկելու (եթե ունեն երկրների 1/4-ի աջակցությունը)։ Եվրոպական հանձնաժողովը ստանձնում է համաձայնագրերի պահապանի դերը և Եվրոպական արդարադատության դատարանի հետ երաշխավորում է որոշումների ճիշտ իրագործումը։ Ազգային խորհրդարանները առավել ակտիվ կերպով են մասնակցում արդարության, ազատության և անվտանգության թեմաներին վերաբերող որոշումների մշակմանը ։
Լիսաբոնի համաձայնագիրը երաշխավորում է Եվրամիության հիմնարար իրավունքների մասին փաստաթղթի սկզբունքներն ու ազատությունները, որոնք դառնում են իրավաբանորեն պարտավորեցնող։ Իր հերթին՝ Արդարադատության դատարանը ստանում է ավելի շատ իշխանություն Փաստաթղթի ճիշտ իրագործումը ապահովելու համար ։ Այս բոլոր փոփոխությունները նպաստում են առավել լայն, օրինական, արդյունավետ, թափանցիկ ու ժողովրդավարական որոշիչ գործընթացին ազատության, անվտանգության ու արդարության միջավայր ստեղծելու համար և վերջ են դնում առաջարկությունների շարունակական արգելափակումներին, որը միաձայնության սկզբունքից էր բխում։
Այնուամենայնիվ, հարկ է նշել, որ երեք անդամ երկրներ (Իռլանդիա, Միացյալ Թագավորություն և Դանիա) անհրաժեշտ են համարել քննել կամ ընդլայնել որոշակի դրույթներ արդարության, ազատության ու անվտանգության կոնկրետ հարցերում, որպեսզի կարողանան պահպանել իրենց ազգային կանոնակարգերի որոշ կետեր ։
Արտաքին ընդհանուր քաղաքականություն
Եվրամիության արտաքին հարցերի ու քաղաքական անվտանգության բարձրագույն ներկայացուցիչը վարում է դիվանագիտական ծառայություն, որում ներառվում են Խոհրդի ու Հանձնաժողովի միջազգային պատվիրակությունները՝ ներկա գրեթե 125 երկրում, ինչպես նաև Եվրամիության արտաքին քաղաքականության ու ընդհանուր անվտանգության հատուկ ներկայացուցչությունները ։
Այդ ծառայությունը կոչվում է Արտաքին գործունեության եվրոպական ծառայություն (ԱԳԵԾ կամ պարզապես Արտաքին ծառայություն). ստեղծվել է 2010 թվականի դեկտեմբերի 1-ին՝ Լիսաբոնի պայմանագրով նախատեսվածի համաձայն ։ Որպես դիվանագիտական ծառայություն՝ նպատակ ունի աջակցելու և օգնելու Բարձրագույն ներկայացուցչին՝ որպես Միության արտաքին հարցերի գլխավոր պատասխանատուի, իր գործունեության իրագործման բոլոր ոլորտներում ։ Բացի այդ՝ Եվրամիությունը ունի նաև հարևանների հետ քաղաքականություն, որը նպատակ է հետապնդում, որ ԵՄ չլինի իր հարևաններից կտրված, հեռացած կազմակեպություն։ Այդ քաղաքականությամբ փորձում են ամրապնդել երկկողմ հարաբերությունները նախկին Սովետական միության անդամ որոշ երկրների, ինչպես նաև Միջերկրական ծովի հարավային ավազանի երկրների հետ ։ Այս համատեքստում զարգացվում է մի մեծ նախագիծ՝ Բարսելոնայի գործընթացը. Միությունը Միջերկրականի համար, որի նպատակն է երկարաժամկետ շրջանում հարաբերությունների եզրեր գտնելը ԵՄ և Արաբական լիգայի միջև ։ Արևելքի հարևանների հարաբերության հարցում կա այլ նախաձեռնություն՝ Արևելյան ասոցիացիան, որը վերջ է դնում արգելափակումներին Միության ու նախկին սովետական երկրների միջև ։
Այս ամենի շնորհիվ ընդլայնվում է Եվրամիության արտաքին քաղաքականությունը, և շատ երկրներ ցանկություն են հայտնում ԵՄ անդամ դառնալու, որը նպաստում է իրենց երկրներում բարեփոխումների և կայունության հաստատմանը ։
Դրա շնորհիվ վերջին տարիներին Եվրամիությունը Եվրոպական հանձնաժողովի միջոցով լայն ներկայացուցչություն է ապահովում այնպիսի կազմակերպություններում, ինչպիսիք են G8-ը կամ G20, թեև անդամ երկրները ներկայանում են Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությունում իրենց առանձին ներկայացուցիչների միջոցով ։
Վերջապես, հարկ է նշել նաև, որ Եվրամիությունը մարդասիրական օգնության և Միավորված ազգերի գործակալությունների գլխավոր հովանավորն է ՝ Եվրոպական հանձնաժողովի մարդասիրական օգնության և քաղաքացիական պաշտպանության բաժանմունքի միջոցով (ՄՕՔՊԲ) ։
Անվտանգության ու պաշտպանության ընդհանուր քաղաքականություն
Պաշտպանությունն ու անվտանգությունը ավանդաբար ազգային ինքնիշխանության հարցեր են, թեև Եվրամիության քաղաքականությունը այս ոլորտում հաստավել է որպես Միության երեք սյուներից երկրորդը՝ սահմանված 1992 թվականի Մաստրիխտի պայմանագրում. բայց չի իրագործվել մինչև Ամստեդամի պայմանագիրը (1997 թվական), երբ սահմանվեցին Արտաքին քաղաքականության ու ընդհանուր անվտանգության (ԱՔԸԱ) նպատակները ։
1999 թվականի Հելսինկիի գագաթնաժողովում Եվրոպական խորհուրդը հաստատեց քաղաքական ու ռազմական մշտական նոր օրգանների ստեղծումը՝ որպես Եվրամիության գլխավոր երկիր (ԵՄԳԵ) ։ ԵՄԳԵ-ն Եվրամիության մի բաժանմունք է, որը պատասխանատու է ընդհանուր անվտանգության ու քաղաքական պաշտպանության ոլորտում գործողությունների վերահսկման հարցում։ Այս բաժանմունքն անմիջականորեն կախված է Միության արտաքին հարցերի ու քաղաքական անվտանգության բարձրագույն ներկայացուցչի գրասենյակից՝ ներկայումս՝ Ֆեդերիկա Մոգերինիի, և զբաղվում է նախազգուշացման, իրավիճակի գնահատման և Պետերսբերգի առաքելությունների ռազմավարական պլանավորման (մարդասիրական, խաղաղապահպան, ճգնաժամային կառավարման առաքելություններ) և ԵՄ կողմից ղեկավարվող մյուս բոլոր գործունեությունների հարցերով ։ Պաշտոնապես ԵՄԳԵ-ն մաս է կազմում Եվրամիության խորհդրի գլխավոր քարտուղարության և իր ստեղծումից իր վեր ղեկավարել է մի շարք ռազմական տեղաբաշխումներ։
Լիսաբոնի պայմանագրի՝ ընդհանուր անվտանգության ու պաշտպանության համար ինստիտուցիոնալ շրջանակին տրված ուժեղ ազդակների շնորհիվ, որի միջուկը կազմում են մի շարք երկրներ՝ Ֆրանսիայի գլխավորությամբ (Իտալիա, Իսպանիա, Լեհաստան և փոքր չափով նաև՝ Գերմանիա), զգալի բեկում է մտցվել անվտանգության ու պաշտպանության ընդհանուր քաղաքականության մեջ ։
Տնտեսություն
2011 թվականին Եվրամիությունը աշխարհի թիվ մեկ տնտեսական ուժն էր ՝ գերազանցելով Միացյալ Նահանգներին։ Ըստ ԱՄՀ-ի այդ տարվա տվյալների՝ ԵՄ ՀՆԱ-ն կազմում էր 15.62 միլիարդ դոլար (ամերիկյանը 15,29 միլիարդ էր) ։ Իսկ մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն ԵՄ-ում կազմում էր 34 500 դոլար, որը համաշխարհային մասշտաբով 38-րդն էր ։
Այս ամենով հանդերձ՝ եվրոպական տնտեսությունը 2009 թվականից սկսած տնտեսական ճգնաժամի մեջ է, այսպես կոչված եվրոյի ճգնաժամի, որի արդյունքում այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են Հունաստանը, Պորտուգալիան, Իռլանդիան, Կիպրոսը, Իսպանիան կամ Իտալիան տնտեսական աճի բացասական միտում են գրանցում ։ Ճգնաժամի պատճառները տարբեր են ըստ երկրների։ Որոշ երկրներում անհատական պարտքը, որն առաջացել էր անշարժ ակտիվների գների տատանման արդյունքում, վերածվել է արտաքին պարտքի, իսկ վերջինիս պատճառով տեղի է ունեցել բանկային հաշիվների տեղափոխություն, որն էլ հանգեցրել է տնտեսական ճգնաժամի։ Եվրոզոնայի կառուցվածքը՝ որպես առանց հարկային միության դրակաման միություն, նպաստեց ճգնաժամին և մեծ ազդեցություն ունեցավ եվրոպական առաջնորդների արձագանքման կարողության վրա ։ Եվրոպական բանկերը ունեն զգալի քանակի արտաքին պարտք, որը եվրոպական բանկային համակարգի փրկության հարցն է առաջ բերում ։ Տնտեսական այս ճգնաժամի հետևանքով Եվրամիությունը փորձում է մեծացնել տնտեսական ու քաղաքական ինտեգրումը անդամ երկրների միջև, որի համար փորձարկվել են հարկային բնույթի միջոցներ, եվրոզոնայի տնտեսական ավելի մեծ համակարգում, տնտեսական դժվարության մեջ գտնվեղ երկրների համար փրկարար ֆոնդեր և գործարկվել է Կայունության եվրոպական մեխանիզմը  ։ Բացի այդ, ԵՄ երկրների մեծ մասը համաձայնվել է ընդունել Եվրոյի մասին համաձայնագիրը, ըստ որի մի շարք քաղաքական բարեփոխումներ են արվում՝ լավացնելու հարկային ամրությունը և անդամ երկրների մրցունակությունը։
Եվրամիության տարածաշրջանային քաղաքականություն
Այս քաղաքականությունը նպատակ ունի բարելավելու Միության հստակ շրջանների տնտեսական բարեկեցությունը։ ԵՄ բյուջեի մոտավորապես մեկ երրորդը տրամադրվում է այս քաղաքականությանը։ Նպատակը ամբողջ ԵՄ-ում հարստության անհավասարությունների վերացումն է, անկման մեջ գտնվող արտադրական գոտիների վերակազմավորումը և անկումային վիճակում գտնվող գյուղատնտեսական ոլորտով զբաղվող գյուղական գոտիների բարելավումը ։
ԵՄ ամենակարևոր ընդլայնումը տեղի ունեցավ 2004 թվականի մայիսին, երբ 10 նոր երկրներ միացան, որոնք մեծ մասամբ Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայից էին, այնուհետև 2007 թվականի հունվարին միացան Բուլղարիան ու Ռումինիան։ Այս երկրների մեծ մասը ավելի աղքատ է, քան մյուս երկրները, ինչը նշանակում է, որ մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն ԵՄ-ում նվազել է ։
Սոցիալ-տնտեսական հավասարակշռության հասնելու համար Միությունը ունի մի շարք կառուցվածքային ֆոնդեր.
Եվրամիությունը բացի սրանից ունի նաև նորարարական բնույթի նախաձեռնություններ, որոնք ի սկզբանե 13-ն էին, իսկ այժմ՝ ընդամենը 4-ը.
Բյուջե
Շնորհիվ այն փաստի, որ Եվրամիությունը խորհրդարան և անդամ երկրների անկախ վարչակազմ, այն անկախ կերպով տնօրինում է նաև Միության ընդհանուր քաղաքականությանն ուղղված միջոցները։ Այդ նպատակով Եվրամիությունն ունի տարեկան ավելի քան 133 800 մլն եվրոյի բյուջե, որը համարժեք է անդամ երկրներից յուրաքանչյուրի ստեղծած հարստության 1%-ին ։
Եվրամիությունը սնվում է անդամ երկրներից փոխանցվող ռեսուրսներով, ինչպես նաև օրենքով իրեն համապատասխանող ռեսուրսներով, որոնք հայտնի են որպես սեփական ռեսուրսներ և ծագում են գյուղատնտեսական ու մաքսային հարկերից, ԱԱՀ-ի և ՀՆԱ-ի չափաբաժիններից։ Մինչդեռ մնացած ռեսուրսները հիմնականում վկայագրված բնույթի են, քանի որ կազմում են ԵՄ եկամուտների ընդամենը 1%-ը, ինչպիսիք են Եվրոպական հանձնաժողովի կողմից դրված տույժերը կամ նախորդ տարվա դրական ավելցուկը, եթե կա այդպիսին​ :
Եվրամիության ծախսերը բաժանվում ենք հինգ գլխավոր խմբի. կայուն աճ (աշխատանք, նորարարություն, կրթություն, սոցիալական քաղաքականություն և այլն), քաղաքացիություն, անվտանգություն ու արդարադատություն, ԵՄ արտաքին քաղաքականություն, վարչական ծախսեր ու փոխհատուցումներ (պակաս ծարգացած անդամ երկրներին ուղղված օգնություն) ։
Ներքին շուկա
ԵՄ ներքին շուկան բաղկացած է մաքսային միությունից ու ազատ առևտրային գոտուց։ ԵՄ անդամները գործում են որպես մի բլոկ՝ պաշտպանելով միևնույն սակագները արտաքին աշխարհի հետ առևտուր անելիս (ներքին մրցակցությունից խուսափելու համար), միմյանց միջև չեղարկելով սահմանային սակագներն ու թույլ տալով մարդկանց, ինչպես նաև կապիտալի ու ծառայությունների ազատ տեղաշարժ ։
2007 թվականին որոշվեց նոր ուղղություն հաղորդել ներքին շուկային՝ առավելություններ տալով սպառողներին ու փոքր ձեռնարկություններին ։
1985 թվականին կնքված Շենգենյան համաձայնագիրը նպատակ ունի վերացնելու Շենգենյան գոտու ներսում գտնվող սահմանային վերահսկողությունները՝ արտաքին սահմանային վերահսկողությունը կարգավորելու համար՝ ստեղծելով ազատ շրջանառության գոտի :
Շենգենյան գոտու բոլոր պետությունները՝ բացի Շվեյցարիայից, Նորվեգիայից, Լիխտենշտեյնից ու Իսլանդիայից, Եվրամիության անդամ են։ Մյուս կողմից՝ ԵՄ երկու անդամ՝ Իռլանդիան ու Միացյալ Թագավորությունը, ընտրել են դուրս մնալ Շենգենյան համաձայնագրից, թեև որոշակի հարցերում մասնակցություն ունեն ։
Եվրոպական տնտեսական գոտին (ԵՏԳ) գոյություն ունի 1994 թվականի հունվարի 1-ից՝ Եվրամիության անդամ երկրների միջև համաձայնության ու Ազատ առևտրի եվրոպական ասոցիացիայի (ԱԱԵԱ) նպատակով ։ Դրա ստեղծումը ԱԱԵԱ երկրներին թույլ տվեց մասնակցել եվրոպական եզակի շուկային՝ առանց ԵՄ անդամ դառնալու։ Ասոցիացիայի անդամները ԵՄ 28 երկրներն են և Իսլանդիան, Լիխտենշտեյնն ու Նորվեգիան ։
Իր հերթին՝ Շվեյցարիան, որպես ԱԱԵԱ անդամ, նույնպես իրավունք ուներ մտնելու Եվրոպական տնտեսական գոտի, սակայն 1992 թվականի դեկտեմբերին ազգային հանրաքվեի բացասական քվեարկության արդյունքում չվավերացրեց համաձայնագիրը ։ Շվեյցարիայի հարաբերությունները ԵՄ հետ կարգավորվում են երկկողմ մի շարք համաձայնագրերով, իսկ 2008 թվականի նոյեմբերին այն դարձավ Շենգենյան գոտու անդամ ։
Տնտեսական և դրամական միություն
[[Պատկեր:Europäische Wirtschafts- und Währungsunion.svg|մինի|ԵՄ տնտեսական և դրամական միության երկրները. {{Legend|Եվրագոտու անդամ երկրները}}
{{Legend|#e8984d|ERM-II- անդամ՝ առանց եվրագոտու մուտքի նախատեսման (Դանիա):}} {{Legend|#c34f4f|ԵՄ անդամ՝ առանց եվրոյի ընդունման (Միացյալ Թագավորություն):}} {{Legend|#704c4c|ԵՄ անդամ երկրներ, որ պարտավոր են մտնել ERM-II-ի կազմ և ընդունել եվրոն: }}]] Եվրամիության համաձայնագիրը՝ ուժի մեջ մտած 1993 թվականից, նախատեսում է տնտեսական ու դրամական միության ստեղծում՝ միասնական դրամական միավորի ներմուծումով (որն այն ժամանակ պիտի անվանվեր ECU): Դրա մասը կկազմեին այն երկրները, որոնք կկատարեին մի շարք պայմաններ։ Նախապես պլանավորած ամսաթիվը հետաձգվեց, մինչև որ Եվրամիության անդամ երկրները 1995 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Մադրիդում համաձայնության եկան եվրոպական միասնական դրամ ստեղծելու շուրջ՝ եվրո անվանումով, որը շրջանառության մեջ դրվեց 2002 թվականից ։
Եվրոն Եվրագոտու կամ Եվրոյի գոտու դրամն է. 2014 թվականից ԵՄ անդամ 28 երկրներից 18-ը գործածում են այդ միասնական դրամը ։ Եվրոյի թղթադրամներն ու մետաղադրամները շրջանառության մեջ դրվեցին 2002 թվականի հունվարի 1-ից ՝ տարեթիվ, երբ 1 եվրոն համարժեք էր 0,9038 ամերիկյան դոլարի (USD): Եվրոպական դրամի մյուս տեսակները հայտնվեցին 2002 թվականի հուլիսին, երբ եվրոն գերազանցեց դոլարին արժույթի շուկայում, և 2008 թվականի հուլիսին, երբ եվրոն հասավ իր մաքսիմալ արժեքին՝ 1 եվրոյին համապատասխանելով 1,5990 դոլարի ։
Իր հերթին 1998 թվականին ստեղծվեց Եվրոպական կենտրոնական բանկը (ԵԿԲ)՝ նոր դրամը արտադրելու և շրջանառության մեջ դնելու, արժույթային գործողություններ իրականացնելու և վճարային համակարգերի գործառույթը ապահովելու նպատակով։ Այն պատասխանատու է նաև ԵՄ տնտեսական ու դրամական քաղաքականության իրականացման համար։ ԵԿԲ-ի հիմնական առաջադրանքներից մեկը եվրագոտու գների կայունության ապահովումն է՝ պահպանելով եվրոյի ներառական ուժը ։
2006 թվականին Եվրոպական խորհուրդը հաստատեց Սլովենիայի՝ եվրոյի գոտի մուտք գործելը 2007 թվականի հունվարի 1-ից ։ Մեկ տարի անց հաստատվեց Մալթայի և Կիպրոսի մուտքը 2008 թվականի հունվարի 1-ից ։ Այնուհետև, 2008 թվականին Եվրամիության Տնտեսական և Ֆինանսական նախարարները հաստատեցին Սլովակիայի մուտքը եվրագոտի 2009 թվականի հունվարի 1-ին, իսկ 2010 թվականին՝ Էստոնիայի մուտքը 2011 թվականի հունվարի 1-ից ։ Վերջապես, 2013 թվականին ընդունվեց, որ Լատվիան 2014 թվականի հունվարի 1-ից դառնա եվրագոտու անդամ ։ 2004 և 2007 թվականների ընդլայնումների արդյունքում Եվրամիությանը միացած մնացած երկրները քայլեր են ձեռնարկում եվրոն որպես սեփական արժույթ կիրառելու ուղղությամբ ։ Իրենց հերթին Դանիան և Միացյալ Թագավորությունը որոշեցին դուրս մնալ (opt-outs) եվրոյի գոտուց, երբ Մաստրիխտի համաձայնագիրը վավերացվեց, թեև սպասվում է, որ Դանիան մոտակա տարիներին հանրաքվե կանցկացնի այդ հարցով ։
Միջազգային առևտուր
ԵՄ-ն Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության (ԱՄԿ) անդամ է 1995 թվականի հունվարի 1-ից, և իրենց հերթին Միության 28 անդամ երկրները ԱՄԿ անդամ են ։ Կարևոր է առանձնացնել, որ ԵՄ-ն մոլորակի առաջին առևտրային ներուժն է, քանի որ ներկայացնում է միջազգային առևտրի (ներմուծում և արտահանում) 20%-ը ։ Դրա ներսում Գերմանիան ունի Միության ամենամեծ շուկան։
ԵՄ-ն հետաքրքրություն է ցուցաբերել լատինամերիկյան երկրների հետ ազատ առևտուր անելու հարցում, որոնք ընդգրկված են տարածաշրջանային տարբեր խմբերում։ Դրանցից մեկը Անդյան համայնք է՝ բաղկացած Բոլիվիայից, Կոլումբիայից, Էկվադորից և Պերուից , իսկ մյուսը Կենտրրոնամերիկյան միասնական շուկան է  , որն իր հերթին համագործակցության համաձայնագրեր է ստորագրել Մեքսիկայի և Չիլիի հետ և բանակցությունների փուլում է՝ Մերկոսուրի հետ առևտրի ազատականացման համար ։ ԵՄ-ի և Մերկոսուրի միջև բանակցությունները սկսվել են 1995թ. և շարունակվում են մինչև օրս ։ Փետրվարի 21-ին երկու կողմերը հանդիպեցին Ասունսիոնում համաձայնագիր ստորագրելու համար, այնուամենայնիվ դեռևս կան որոշակի հակասություններ ։
Էներգետիկա
2007 թվականին ԵՄ անդամ երկրների (27) ներքին էներգետիկ սպառումը կազմել է 1.825 մլն տոննային համարժեք բենզին, որի մոտ 46%-ը արտադրվում էր անդամ երկրներում, մինչդեռ 54%-ը ներկրվում էր ։ Այս վիճակագրության մեջ ատոմական էներգիան ԵՄ-ում արտադրվող հիմնական էներգիան է՝ անկախ ուրանի աղբյուրից, որի 3%-ից էլ քիչ մասն էր արտահանվում ԵՄ-ում ։
ԵՄ-ն իր գոյության ընթացքում իրավական ուժ է ունեցել էներգետիկ քաղաքականության ոլորտում, որի հիմքերը Ածխի և պողպատի եվրոպական համայնքից են գալիս։ Էներգիայի պարտադիր և ներառող քաղաքականությունը ընդունվեց Եվրոպական խորհրդի կողմից 2005 թվականի հոկտեմբերին, իսկ քաղաքականության սևագիրը հրապարակվեց 2007 թվականի հունվարին ։
Հանձնաժողովը ունի էներգետիկ քաղաքականության 5 գլխավոր կետ. մեծացնել ներքին շուկայի մրցակցությունը, խրախուսել ներդրումները և մեծացնել էլեկտրականության ցանցերի կապվածությունը, տարբերակել էներգիայի աղբյուրները լավագույն համակարգերով՝ ճգնաժամի պարագայում օգտագործելու նպատակով, Ռուսաստանի հետ էներգետիկ համագործակցության համար նոր պիտակ ստեղծել, նախատեսված ժամկետներում բարելավել Կենտրոնական Ասիայի և Հյուսիսային Աֆրիկայի՝ էներգիայով հարուստ երկրների հետ հարաբերությունները, գոյություն ունեցող էներգետիկ աղբյուրների առավել արդյունավետ օգտագործումը և վերականգնվող էներգիայի օգտագործման աճը և, վերջապես, բարձրացնել էներգետիկ նոր տեխնոլոգիաների ֆինանսավորումը ։
Եվրախորհուրդը 2007 թվականի մարտին ընդունեց էներգետիկ պարտադիր նախագիծ, որն նախատեսում է ածխածնի երկօքսիդի արտանետման 20%-ի կրճատում մինչև 2020 թվականը և ավելի շատ վերականգնվող էներգիայի սպառում՝ հասցնելով ԵՄ ընդհանուր սպառումների 20%-ի (2006 թվականի 7%-ի դիմաց) ։ Մյուս կողմից՝ համաձայնության եկան նվազագույնի հասցնել բիովառելիքների 10%-ը բենզինի և յուղի ընդհանուր սպառման մեջ ։ ​
Ապագա բաշխման ժամանակ հաշվի կառնվեն յուրաքանչյուր երկրի էներգետիկ առանձնահատկությունները։ Բացի այդ՝ ԵՄ-ն նախատեսում է 30%-ի հասցնել ջերմոցային ազդեցություն ունեցող գազերի օգտագործումը միջազգային համաձայնության պարագայում, որը կներգրավի մյուս հզոր կազմակերպություններին ու արդյունաբերական երկրներին ։
Ենթակառուցվածքներ
ԵՄ-ն աշխատում է միջսահմանային ենթակառուցվածքների բարելավման ուղղությամբ, օրինակ, տրանսեվրոպական ցանցերի միջոցով (ՏԵՑ)։ ՏԵՑ-ի նախագծերը ընդգրկում են Կանալ թունելը, Միջերկրական միջանցքը, LGV Est-ը (Արևելաեվրոպական արագընթաց գիծ), Ֆրեխուսի երկաթգծային թունելը, Օրեսունդի կամուրջը և Բրեններյան բազայի թունելը։ 2001 թվականին հաշվարկվեց, որ 2010 թվականի ցանցը կընդգրկի 75 200 կմ երկարության մայրուղիներ, 78 000 կմ երկաթգծային ուղիներ, 330 օդանավակայն, 270 ծովային նավահանգիստ և 2010 ներքին նավահանգիստ ։
Ենթակառուցվածքների մյուս նախագիծը Գալիլեյ արբանյակով համաշխարհային նավարկության ցանցն է, որը կկառուցվի Եվրամիության կողմից և շարժման մեջ կդրվի Եվրոպական տիեզերական գործակալության(ԵՏԳ) կողմից։ Ձգձգումներից հետո նախատեսվում էր 26 արբանյակից բաղկացած ցանցը ավարտին հասցնել 2017 թվականի համար, իսկ վեց տարի անց՝ պահեստամասերի համար ։  Գալիլեյը մասամբ գործադրվել է ԵՄ կախվածությունը ամերիկյան Գլոբալ տեղորոշման համակարգից (ԳՏՀ) նվազեցնելու համար, ինչպես նաև համաշխարհային ավելի ամբողջական ծածկույթ և շատ ավելի մեծ ճշգրտություն ապահովելու համար՝ հաշվի առնելով GPS համակարգի հնությունը ։ Որոշ մարդիկ քննադատել են Գալիլեյի համակարգը՝ ելնելով դրա թանկ արժեքից, տարատեսակ ուշացումներից և GPS-ի առկայության պայմաններում ավելորդ դառնալուց ։  ​
Գյուղատնտեսություն
Միասնական գյուղատնտեսական քաղաքականությունը (ՄԳՔ) Եվրամիության ամենահին քաղաքականություններից է և դրա օրիգինալ առաջարկներից մեկը ։ Քաղաքականության նպատակն է գյուղատնտեսական արտադրանքի մեծացումը, մթերքների մատակարարման ճշտության ապահովումը, գյուղատնտեսների կյանքի որակի բարելավումը և շուկաների կայունացումը՝ սպառողների համար խելամիտ գներ ապահովելով։ Մինչև վերջերս գործում էր սուբսիդավորման և շուկայի միջամտության համակարգ. մինչև 1990-ական թվականներին գյուղատնտեսական քաղաքականությունը կազմում էր Եվրամիության տարեկան բյուջեի 60%-ը, իսկ ներկայումս՝ 40%.-ը ։
Գների վերահսկումը և շուկային միջամտելը գերարտադրանքի հանգեցրին, որը պահեստավորվում էր՝ գների նվազագույն մակարդակը պահպանելու համար ։ Այդ ավելցուկը իրացնելու համար հաճախ միջազգային շուկայում մթերքները վաճառում էին Միության կողմից երաշխավորված ցածր գներով, իսկ մյուս կողմից՝ գյուղատնտեսները ստանում էին սուբսիդավորում, որը համարժեք էր համաշխարհային գների և Միության գների տարբերությանը։ Այս համակարգը քննադատվել է ավելի ցածր գներով վաճառելու համար։ Գերարտադրանքը քննադատվել է նաև բնապահպանների կողմից՝ ինտենսիվ արտադրության մեթոդների համար։ Մյուս կողմից՝ Միասնական գյուղատնտեսական քաղաքականությունը պաշտպանողները պնդում են, որ գյուղատնտեսներին տրամադրվող տնտեսական օգնությունը ապահովում է խելամիտ մի կենսամակարդակ, որը տնտեսապես անհնարին կլիներ, եթե այդ քաղաքականությունը չլիներ։
1990-ական թվականների սկզբից քաղաքականությունը բարեփոխումների է ենթարկվել ։ Սկզբում այս բարեփոխումները ընդգրկում էին հողակտորը արտադրանքից բաժանելու քաղաքականությունը, կաթնային արտադրանքի վրա վճարներ դնելը, ինչպես նաև անդամ երկրներում և աֆրիկյան ու կարիբյան պետություններում շաքարային ռեժիմի վերացումը ։
Գիտություն և տեխնոլոգիա
Տիեզերքի հետազոտության ոլորտով Եվրոպայում զբաղվում է Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը (անգլ.՝ ESA): Դրանում համագործակցում են եվրոպական 18 երկրներ, թեև սպասվում է, որ Եվրամիության 2004 և 2007 թվականների ընդլայնման արդյունքում գործակալությանը կմիանան նաև այլ երկրներ ։ Նստավայրը Փարիզում է։ Վայրը, որտեղից իրագործվում են գործակալության Արիանե սարքի գործարկումները, Կուորոյի տիեզերական նավահանգիստն է՝ Ֆրանսիական Գվիանայում ։
Ատոմային ֆիզիկայի ոլորտում առանձնանում է Ատոմական հետազոտության եվրոպական կազմակերպությունը (անգլ. ավելի հայտնի որպես CERN​) ՝ մասնիկային ֆիզիկայի ոլորտում համաշխարհային մակարդակի հետազոտությունների ամենամեծ լաբորատորիան ։ Գտնվում է Ֆրանսիայի և Շվեյցարիայի սահմանին՝ Մեյրին (Ժնևի կանտոնում) և Սան-Ժենիս-Պոուլի (Անինի շրջանում) համայնքների միջև։ Ներկայումս կան անդամ 20 երկրներ, իսկ Եվրոպական հանձնաժողովը գործում է որպես դիտորդ ։ Դրա լավագույն արտադրանքներից մեկը Մեծ հադրոնային բախիչն է, որից գիտնականներն ու հետազոտողները մեծ սպասելիքներ ունեն։
Եվրոպական Միության պատերազմական պատմություն
Ինչ վերաբերում է Անվտանգության ու պաշտպանության միասնական քաղաքականության, Եվրամիությունը ունի Արտաքին հարցերի և անվտանգության քաղաքականության բարձրագույն ներկայացուցիչ։ Դրա կամ անդամ որևէ երկրի խնդրանքով են որոշումներ ընդունվում Եվրախորհրդի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովում։ Պաշտպանության հարցում իրագործվում են մեխանիզմներ, որոնք հնարավոր են դարձնում Միության սահմաններից դուրս առաքելությունների իրականացումը։ Այս առաքելությունները կամավորական են և կարող են լինել քաղաքացիական ու ռազմական բնույթի։ Դրանք ծագում են Պետերսբերգի առաքելություններից։
Անվտանգության ու պաշտպանության միասնական քաղաքականությունը Արտաքին քաղաքականության ու Հավաքական անվտանգության մաս է կազմում և զարգացվում է ԵՄ պայմանագրում, 5-րդ գլխի 2-րդ բաժնում։ Չնայած պաշտապանակ միասնական քաղաքականություն զարգացնելու ակնհայտ նպատակին՝ ԵՄ-ն շարունակում է աշխատել միջգերատեսչական կառավարման ոլորտում, այսինքն՝ ոչ թե համայնական ձևով, այլ յուրաքանչյուր անդամ երկրի կամավոր համագործակցության։ Այդ պատճառով է, որ ընդունվում են կրկնակի արագության մեխանիզմներ՝ համագործակցության դուռ բացելով անդամ այն երկրների համար, որոնք կամավոր կերպով որոշում են համագործակցել պաշտպանության հարցում։
Դա իրագործվում է Պաշտպանության եվրոպական գործակալության միջոցով, որի առաքելությունն է պաշտպանության միասնական քաղաքականության խթանումը և ռազմական և անվտանգության ու պաշտպանության քաղաքականությունների ներդաշնակեցումը։
Անվտանգության և պաշտպանության միասնական քաղաքականությունը իրագործել է 34 առաքելություն, որից 14-ը ռազմական բնույթի են եղել։ Միությունը սեփական ռազմական ուժ չունի, սակայն ունի արագ տեղակայման ուժեր։
[Ա]յս ոլորտում փոխզիջումներն ու համագործակցությունը կշարունակեն կարգավորել Հյուսիսատլանտյան դաշինքի շրջանակներում ձեռք բերված փոխզիջումները, որոնք անդամ երկրների համար կշարունակեն լինել հավաքական պաշտպանության հիմքը և դրա իրագործման կառույցը։
Համաձայնագիրը նաև ինստիտուցիոնալացնում է անդամ երկրների ռազմականացումը՝ նշելով, որ «[ա]նդամ երկրները պարտավորվում են աստիճանաբար բարելավել իրենց ռազմական ունակությունները»։ Այս առումով խթանվում է այսպես կոչված «հավասարակշիռ պաշտպանության արտադրությունը», որը հավակնում է խթանել ռազմական արդյունաբերությունն ու տեխնոլոգիան և զենքի բիզնեսում համայնական մակարդակի համագործակցությունը։ Երկու նպատակ կա. մի կողմից՝ զարգացնել և օժանդակել ռազմական արդյունաբերությանը, միաժամանակ՝ անդամ երկրների միջև պաշտպանության հարցում ավելի մեծ համագործակցության և ներգրավվածության ապահովումը ։
Արդեն 2007 թվականին ստեղծվեց Տեխնոլոգիայի ու արդյունաբերության պաշտպանության բազան՝ որպես ռազմաարդյունաբերական համալիրի զարգացման ռազմավարություն, իսկ Բրյուսելի նոր որոշումները հաստատում են պաշտպանական միասնական քաղաքականության և եվրոպական զինամթերային արդյունաբերության զարգացումը։ Թեպետ ԵՄ-ն արդեն իսկ համաշխարհային զենքի առաջատար արտադրողներից ու արտահանողներից է, իսկ դրա ռազմական ծախսերը համաշխարհային առումով 28 % են կազմում։ Բացի այդ՝ ԵՄ-ն ընդգրկում է աշխարհի զենք արտադրող ամենամեծ 100 գործարաններից 30-ը, այդ թվում՝ BAE Systems, Thales, Grupo Airbus (EADS), Finmeccanica :
2013 թվականի դեկտեմբերին Պաշտպանության եվրոպական խորհուրդը համաձայնության եկավ մեծացնելու ռազմական ներգրավվածությանն ուղղված ջանքերը։ Որոշվեց մեծացնել նաև ռազմական I+D-ն, և չնայած ԵՄ օրենքներին՝ զարգացվել է կրկնակի օգտագործման հետազոտության գաղափարը (ռազմական և քաղաքացիական ոլորտում կիրառություններով)։ ԵՄ Հետազոտության ծրագիրը, Հորիզոն 2020-ը, որն ունի 30 000 մլն եվրո բյուջե, այդպիսով բացել է նաև ռազմական I+D-ի դուռը, որի համար նախատեսված է շուրջ 2000 մլն եվրո։
Գլխավոր գաղափարն այն է, որ ԵՄ-ն հին մայրցամաքը կործանած համաշխարհային երկու պատերազմներից հետո զարգացնի հակամարտությունների խաղաղ կարգավորում։ Խաղաղության այս նպատակները, որ սկզբնապես եվրոպական ինտեգրման էին ոգեկոչում, դարձել են քաղաքական կամք, որն ակնհայտորեն ուղղված է դեպի մրցակցություն և Եվրամիությունը տնտեսական ու ֆինանսական համաշխարհային բևեռի վերածում։
Եվրոպական պաշտպանության քաղաքականությունը, բացի այդ, պայմանավորված է ՆԱՏՕ-ով՝ ԱՄՆ-ի կողմից հետաքրքրությամբ այն հարցում, որ հին մայրցամաքը թեթևացնի Դաշինքում ամերիկյան ֆինանսական ու ռազմական բեռը ։
Շրջակա միջավայր
Եվրամիության կայուն զարգացման առաջին ռազմավարությունն իրականացվել է 2001 թվականին, այնուհետև՝ 2006 թվականին, քանի որ ցանկություն կար բարելավելու նոր մարտահրավերներից բխող թերությունները ։ Այս քաղաքականությունը հիմնականում կենտրոնացած է շրջակա միջավայրի, էներգետիկ քաղաքականության, ինչպես նաև կրթության, հետազոտության և կայուն արտադրության ու սպառման համար հասարակական ֆինանսավորում ապահովելու շուրջ :
Եվրամիությունն ունի շրջակա միջավայրի՝ աշխարհի ամենախիստ օրենսդրություններից մեկը, որը ընդունվել է երկար տասնամյակներ Միությունում գոյություն ունեցող միջավայրային խնդիրների ուսումնասիրության արդյունքում ։ ԵՄ-ն ունի Շրջակա միջավայրի եվրոպական գործակալություն, որի առաքելությունն է հեշտացնել ԵՄ-ի և անդամ երկրների՝ շրջակա միջավայրի բարելավմանն ուղղված որոշումները և համակարգել շրջակա միջավայրի հետազոտության ու տեղեկատվության եվրոպական ցանցը ։
Շրջակա միջավայրի հետ կապված առաջնային գործողությունները կենտրոնանում են կլիմայական փոփոխության, կենսաբազմազանության պահպանման, աղտոտումից բխող առողջական խնդիրների նվազեցման և բնական պաշարների՝ ավելի պատասխանատու կերպով օգտագործման շուրջ ։ Այդ կերպ՝ այս քաղաքականության միջոցով հնարավոր է դառնում բնական միջավայրի պաշտպանությունը այնպես, որ այն նպաստում է տնտեսական զարգացմանը՝ խթանելով նորարարություն և բիզնես։ Եվրամիությունը այն գործարկել է միջոցառումների գրքի միջոցով՝ հավակնոտ մի փաթեթ, որն ընդգծում է ԵՄ առաջնորդային դերը համաշխարհային համաձայնություն պատրաստրելու գործում։ Այս իմաստով, ԵՄ-ն դարձել է աշխարհի առաջին ուժը, որն իրավական կարգավորումներ է ընդունում կլիմայի և էներգիայի հարցում։ Առաջին փոխզիջումը, որին հանգել են անդամ երկրները, ջերմոցային էֆեկտ ունեցող գազերի արտամղման նվազեցումն էր 10%-ով ։
Նատուրա 2000 ցանցը եվրոպական էկոլոգիական ցանց է կենսաբազմազանության պահպանման ոլորտում ։ Բաղկացած է Հատուկ ահպանության տարածքներից՝ նշանակված Հաբիթաթի հրահանգով, ինչպես նաև Թռչունների համար հատուկ պահպանության տարածքից՝ սահմանված Թռչունների հրահանգով ։ Նպատակն է ապահովել Եվրոպայի՝ վտանգի տակ գտնվող տեսակների ու հաբիթաթների երկարաժամկետ գոյատևումը՝ նպաստելով մարդկային գործունեության բացասական ազդեցության հետևանքով կենսաբազմազանության վերացման դադարեցմանը։ Այն Եվրամիությունում բնապահպանական գլխավոր գործիքն է ։
Կախյալ տարածքների այս ցանցը հիմնված է ԵՄ բնության պահպանության քաղաքականության մեջ՝ ըստ Հաբիթաթի հրահանգի, որն ամբողջացնում է 1979 թվականի Թռչունների հրահանգը։
Նատուրա 2000 ցանցը ստեղծվել է կենդանական և բուսական աշխարհների պահպանության մասին 92/43/CEE հրահանգով (առավել հայտնի որպես Հաբիթաթների հրահանգ) 1992 թվականի մայիսի 21-ին։ Այս ցանցը պիտի թույլ տա հասնել Կենսաբազմազանության մասին կոնվենցիայով սահմանված նպատակներին՝ ընդունված 1992 թվականի Ռոի դե Ժանեյրոյի համաշխարհային գագաթաժողովի ժամանակ ։
LIFE ծրագիրը՝ ստեղծված 1992 թվականին, ֆինանսավորում է շրջակա միջավայրի համայնական քաղաքականության ու օրենսդրության զարգացմանը, կիրառությանն ու բարելավմանն ուղղված միջոցները։ Ֆինանսական այս գործիքը նպատակ ունի հավասարապես հեշտացնելու շրջակա միջավայրի ինտեգրումը մնացած քաղաքականություններին և հասնելու Եվրոպական միության կայուն զարգացման ։
2016 թվականին կազմվեց Միության՝ զավթիչ տեսակների կատալոգը ։
Ժողովրդագրություն
Եվրամիությունը բնակչության համաշխարհային վարկանիշով 3-րդ տեղն է զբաղեցնում ՝ ընդհանուր 501 105 661 բնակչությամբ ՝ Միացյալ Նահանգների 313 232 044 բնակչության դիմաց։ Այսինքն՝ Եվրամիությունն ունի մոտ 188 մլն-ով ավելի բնակիչ, քան Միացյալ Նահանգները։
Միության բնակիչների թիվը կարող է աճել հաջորդ տասնամյակում՝ մասամբ շնորհիվ ընդլայման գործընթացների արդյունքում առաջացած ներգաղթի՝ օթևան տալով Իսլանդիային, Ալբանիային, նախկին Հարավսլավիայի մաս կազմող մի շարք երկրների (Սերբիա, Մակեդոնիա, Բոսնիա և Հերցեգովինա, Մոնտենեգրո և Կոսովո), ինչպես նաև Թուրքիային, որով Միության բնակչության թիվը կաճի 100 մլն-ով։
Բնական աճ
Չնայած ԵՄ-ն բնակչության թվով երրորդ տեղն է զբաղեցնում Չինաստանից ու Հնդկաստանից հետո, 2003 թվականին նպաստել է համաշխարհային բնակչության աճի, որն ավելացել է 75 մլն-ով, ընդամենը 2%-ին։
Եվրոպայի հարավի երկրների մեծ մասում նկատվել է ծնելիության և մահացության բարձր աճի փոխակերպում ցածր ծնելիության և մահացության, թեև այս երևույթը ի հայտ է եկել տասնամյակներ ուշ, քան եվրոպական մյուս զարգացած երկրներում։ Ներկայումս Եվրամիության անդամ ոչ մի երկիր չի ապահովում ծնելիության բավարար նակարդակ ։ Դրանով հանդերձ՝ ծնելիության մակարդակը աճում է վերջին տարիներին, որը ներգաղթի հետ Եվրամիության աճը դարձնում է դրական ։
Իսպանիայում ծնելությունը 1960-1990 թվականների միջև նվազել է ավելի քան կիսով չափ՝ հազար բնակչի համար 21,7-ից իջնելով 10,2-ի։ ԵՄ ոչ մի այլ երկրում ծնելիության մակարդակն այնքան ցածր չէ, որքան Իսպանիայում, սակայն մյուս կողմից՝ այս երկիրն ընդունում է ներգաղթի ամենամեծ քանակը (2003 թվական) ։ 1900 թվականին Իսպանիայում կյանքի տևողությունը 35 տարի էր, մահացության մակարդակի շարունակական նվազումը այն բարձրացրեց մինչև 62 տարի 1950 թվականին, որը 1985 թվականին հասավ գրեթե 80 տարեկանի կանանց համար և 73 տարեկանի տղամարդկանց համար։
Բնակչության բնական աճի մակարդակի վերաբերյալ պետք է նշել, որ ծնելիության մակարդակը Միության գրեթե բոլոր երկրներում աճում է ՝ բացառությամբ Գերմանիայի, Իտալիայի, Հունաստանի և Շվեդիայի։ Ծնելիության ամենամեծ մակարդակները դրսևորվում են Իռլանդիայում (16,1 յուրաքանչյուր հազար բնակչի հաշվով) ,​ Ֆրանսիայում (12,29)​ և Նիդեռլանդներում (10,2) ։ Մյուս ծայրում գտնվում են Գերմանիան (8,3) ​ և Հունաստանը (9,1) ։
Ներգաղթ
Ներգաղթը պատասխանատու է ԵՄ բնակչության աճի 3/4-ի համար՝ ըստ 2001 թվականի տվյալների ։ Գերմանիան և Իսպանիան բացարձակ տերմիններով այս աճի գլխավոր պատասխանատուներն են՝ տարեկան գրեթե 230 000 ներգաղթյալներով (միասին կազմում են ընդհանուր 44%) ։
Այնուամենայնիվ, տոկոսային հարաբերությամբ ամենամեծ աճը նկատվում է Լյուքսեմբուրգում և Պորտուգալիայում (երկուսն էլ 6,7 ներգաղթյալ ամեն 1000 բնակչի դիմաց), հաջորդը Իսպանիան է (5,6) և Իռլանդիան (5,1)։ Թեև զուտ դրական ներգաղթով նվազագույն մակարդակը Ֆրանսիայում, Բելգիայում, Նիդեռլանդներում և Միացյալ Թագավորությունում է ։
Վերջին տարիներին՝ կապված 2008-2009 թվականների ճգնաժամի հետ, ներգաղթյալների թիվը նվազել է այնպիսի երկրում, ինչպիսին է Իսպանիան ՝ անգամ հասնելով մի գործընթացի, երբ այնտեղից ներգաղթ է կատարվում դեպի եվրոպական այլ երկրներ, ինչպես, օրինակ, Գերմանիա ։
Կյանքի տևողություն
Եվրոպական միությունում կյանքի տևողությունը աշխարհում ամենաբարձրերից մեկն է՝ միջինում 79,4 տարի (76,4 տարի տղամարդկանց և 82,4 տարի կանանց դեպքում) ,​ իսկ Մարդկային զարգացման ցուցանիշով այն գերազանցում է Միացյալ Նահանգներին և զարգացող այլ ուժերին։