cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վլադիմիր Լեշոնոկ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սպարտակ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կրասնոդարի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ալանիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Բելոգորովկա (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բելոգորովկա գյուղում բնակվում էր 134 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Թուրքմենստանի վարչական բաժանում
Թուրքմենստանի Հանրապետությունը երկիր է Միջին Ասիայում, որը բաժանված է 5 վելայաթների և վելայաթի իրավունքներով 1 քաղաքի։
Հետևյալ աղյուսակում ներկայացված են Թուրքմենստանի շրջանները (վելայաթները)՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքմենստանի վարչական բաժանում
Բորիս Լեգրան
Բորիս Վասիլևիչ Լեգրան (Бори́с Васи́льевич Легра́н, ), խորհրդային դիվանագետ և պետական գործիչ։ 1920 թվականին գլխավորել է Լեգրանի պատվիրակությունը՝ Խորհրդային Ռուսաստանի դիվանագիտական ներկայացչությունը Հայաստանում։ 1926-1927 թվականներին եղել է Խորհրդային Միության հյուպատոսը Չինաստանում, 1931-1934 թվականներին՝ Պետական Էրմիտաժի տնօրենը։
Կենսագրություն
Բորիսը Լեգրանը ծնվել է 1884 թվականին, պետական ծառայողի ընտանիքում։ 1901 թվականից անդամակցել է Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցությանը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է ցարական բանակում, այնուհետև Պետրոգրադում մասնակցել է Հոկտեմբերյան հեղափոխությանը։ 1918 թվականին նշանակվել է ծովային գործերի ժողովրդական կոմիսարի տեղակալ։
Լեգրանի առաքելություն
1920 թվականի ամռանը Լեգրանի գլխավորությամբ կազմվել է ՌԽՖՍՀ Ժողկոմխորհի պատվիրակությունը Հայաստանում, որի նպատակն էր կարգավորել երկու երկրների միջև հարաբերությունները։ 1920 թվականի հուլիսին Լեգրանը նշանակվել է ՌԽՖՍՀ լիազոր ներկայացուցիչ Հայաստանի Հանրապետությունում և ժամանել է Անդրկովկաս, սակայն Հայաստանի կառավարությունը հապաղել է նրան ընդունել։ Թիֆլիսում Լեգրանը բանակցել է Հայաստանի կառավարության ներկայացուցիչների հետ։ 1920 թվականի օգոստոսի 10-ին Թիֆլիսում ստորագրվել է Համաձայնագիր Հայաստանի Հանրապետության և ՌԽՖՍՀ միջև, որով ՌԽՖԱՀ ճանաչում էր Հայաստանի Հանրապետությունը, կողմերի միջև դադարեցվում էին ռազմական գործողությունները, ՌԽՖՍՀ զորքերը մնում էին հայ-ադրբեջանական սահմանային շրջաններում, մինչև դրանց պատկանելության որոշումը։
1920 թվականի հոկտեմբերին Լեգրանի առաքելությունը ժամանել է Երևան, որտեղ շարունակվել են բանակցությունները Հայաստանի Հանրապետության հետ։ Մշակվել է հաշտության պայմանագրի նախագիծ, համաձայն որի ՌԽՖՍՀ ճանաչում էր Հայաստանի Հանրապետության անկախությունը, հրաժարվում էր նախկինում նրա նկատմամբ ունեցած իր իրավունքներից, խոստանում իր աջակցությունը արևմտյան Հայաստանի տարածքները միացնելու գործում, պարտավորվում հետ քաշել թուրքական զորքերին մինչև 1914 թվականի ռուս-թուրքական սահմանը, ֆինանսական օգնություն ցույց տալ Հայաստանին։ ՌԽՖՍՀ ստանում էր երկաթուղային ճանապարհներից օգտվելու տրանզիտի իրավունք։ Պայմանագրի նախագիծը մերժհլ է ՌԿ(բ)Կ ԿԿ Կովկասյան բյուրոն և Ադրբեջանական կոմկուսի ԿԿ քաղբյուրոն։ Հայ-թուրքական պատերազմի ընթացքում շարունակելով բանակցությունները Հայաստանի Հանրապետության հետ՝ Լեգրանի առաքելությունը 1920 թվականի դեկտեմբերի 2-ին ստորագրել է համաձայնագիր, որով խորհրդայնացվել է Հայաստանը։
Հետագա գործունեություն
1926 թվականին Լեգրանը նշանակվել է Հարբինում Խորհրդային Միության հյուպատոս, սակայն հաջորդ տարի հետ է կանչվել Կենտրոնական կոմիտեի կողմից աշխատանքում իր կատարած բացթողումների համար։
1931 թվականին Լեգրանը նշանակվել է Լենինգրադի Պետական Էրմիտաժի թանգարանի տնօրեն։ Լեգրանի տնօրինության ժամանակ արևմտյան երկրներին են վաճառվել Պետական Էրմիտաժի հավաքածուի հազարավոր ստեղծագործություններ՝ Խորհրդային Միությունում ընթացող ինդուստրացման համար դրամ հայթայթելու նպատակով։ 1934 թվականին նրան այդ պաշտոնում փոխարինել է Հովսեփ Օրբելին։
1936 թվականին Բորիս Լեգրանը մահացել է Լենինգրադում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Բոլշևիկներ Կատեգորիա:1936 մահեր Կատեգորիա:1884 ծնունդներ
Մասատո Կուդո
Մասատո Կուդո (|工藤 壮人| ), ճապոնացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող, խաղացել է Ճապոնիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։
Կենսագրություն
Եղել է «Կաշիվա Ռեյսոլ» ակումբի սան, 2009-2015 թվականներին խաղացել է նրա հիմնական կազմում։ 2015 թվականի դեկտեմբերին Կուդոն տեղափոխվել է կանադական Ֆուտբոլի բարձրագույն լիգա (MLS), որտեղ իր դեբյուտը նշել է 2016 թվականի մարտի 6-ին, առաջին մրցաշրջանում՝ «Մոնրեալ Իմպակտի» հետ խաղում » ։ Նա իր առաջին գոլը խփել է  «Վանկուվեր Ուայթքափս» ակումբի կազմում՝ «Պորտլենդ Թիմբերս»ի դեմ խաղում ։
2016 թվականի դեկտեմբերի 30-ին կողմերի համաձայնությամբ Կուդոյի պայմանագիրը խզվել է «Վանկուվեր Ուայթքափս» ակումբի հետ և նա երեք տարով նոր պայմանագիր է կնքել «Սանֆրեչե Հիրոսիմա» ակումբի հետ ։
2010 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Կուդոն ընդգրկվել է Ճապոնիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում՝ մասնակցելու 2010 թվականի Ասիական ամառային խաղերին ։ Ճապոնիայի հիմնական հավաքականի կազմում նա իր նորամուտը նշել է 2013 թվականի մայիսի 23-ին՝ Բուլղարիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում ։
Կուդոն մահացել է գլխուղեղի վիրահատության բարդություններից, 2022 թվականի հոկտեմբերի 21-ին, 32 տարեկանում ։
Պոնտե նելե Ալպի
Պոնտե նելե Ալպի (Ponte nelle Alpi), կոմունա Իտալիայում։ Տեղակայված է Վենետո մարզում, Բելունո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 8500 մարդ (2007), բնակչության խտություն՝ 145 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 58 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 32014։ Հեռախոսային կոդ՝ 0437։
Կոմունայում սեպտեմբերի 8-ին նշում են սուրբ Աստվածածնի ծննդյան տոնը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
(8352) 1989 GE
(8352) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի ապրիլի 6-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,268027 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8405 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6955 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1247,59 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,288557 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,89° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բերեստովոե (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բերեստովոե գյուղում բնակվում էր 1 278 մարդ։
Սիկուլիանա
Սիկուլիանա  (Siculiana), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Ագրիջենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 4636 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 116 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 40 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 92010։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0922։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Չե Կյու Հա
Չե Կյու Հա նաև` Ցոյ Կյու Հա, Հարավային Կորեայի հանրապետության նախկին նախագահը, որն այդ պաշտոնը զբաղեցրել է 1979 թվականի դեկտեմբերից 1980 թվականի օգոստոսը։
Կենսագրություն
Ծնվել է Գանգվոնի Վանջու քաղաքում։ Ըստ Սինգապուրի վարչապետ Լի Կուան Յուի` մեծ ազդեցություն է ունեցել ճապոնական մշակույթի վրա ։
1967-ից 1971 թվականներին եղել է երկրի արտաքին գործերի նախարարը և 1975-ից 1979 թվականներին` վարչապետ։
1979 թվականին Պակ Չոն Հիի սպանությունից հետո Չեն, որն այդ ժամանակ երկրի վարչապետն էր, դառնում է նախագահի ժամանակավոր պաշտոնակատարը և ժողովրդին խոստանում է ընդունել նոր սահմանադրություն և անցկացնել ժողովրդավարական ընտրություններ։ Նույն թվականի դեկտեմբերին այլընտրանք չունենալու հետևանքով ըստ Յուստինի Սահմանադրության սխեմայի` այն է` 2560 ընտրողներից բաղկացած կոլեգիայի կողմից ընտրվել է երկրի նախագահ։
Նախագահական ընտրություններից մի քանի օր անց սակայն, 1979 թվականի դեկտեմբերին գեներալ-մայոր Չոն Դու Խվան ռազմական հեղաշրջում է կազմակերպում Չե Կյու Հայի կառավարության դեմ։ Չոնը և նրա կողմնակիցները արագ փոխում են երկրի ռազմական ղեկավարներին և 1980 թվականի սկզբին կառավարության ղեկավարումն իրենց ձեռքը վերցնում։
1980 թվականի ապրիլին Չոն Դու Խվանի ազդեցությամբ Չե Կյու Հան Չոն Դու Խվանին նշանակում է ազգային հետախուզական գործակալության ղեկավար` նրան մեծ իշխանություն տալով։ Չոն Դու Խվան մայիսին հայտարարում է ռազմական դրություն` դառնալով երկրի փաստացի ղեկավար։ Այդ ժամանակ երկրում սկսվել էր ուսանողական խռովություն, որի ապոթեոզն էր Կվանջուի ապստամբությունը, որոնց դաժանորեն ճնշում էին Չոն Դու Խվանի ուժերը։
Շուտով դրանից հետո Չոն Դու Խվան պաշտոնապես փոխարինել է Չե Կյու Հային երկրի նախագահի պաշտոնում։ Չեն հրաժարականից հետո այլևս քաղաքականությամբ չի զբաղվել։
Մրցանակներ և կոչումներ
1979 թվականին պարգևատրվել է «Մուգունխվա» մեծ շքանշանով, 1980 թվականին պարգևատրվել է Կորեայում «Պետության ստեղծման ծառայության համար» շքանշանով։
Ծառայության մեջ եռանդ ցուցաբերելու մեդալ
Ծառայության մեջ եռանդ ցուցաբերելու մեդալ (Медаль «За усердие к службе»), Ռուսական կայսրության պետական պարգև, որով պարգևատևվում էին արդեն թոշակի անցած զինվորնեին, ովքեր 1806—1807-ական թվականներին, ինչպես նաև ամենաքիչը 3 տարի ծառայել են բանակում։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Ծառայության մեջ եռանդ ցուցաբերելու մեդալ ստեղծել է Ալեքսանդր I-ը 1806 թվականի հոկտեմբերի 31-ին «Պաշտոնաթող ցածր զինվորական աստիճանավորերին ծառայության կանչելու հրաման» հրամանագրով ։ Մեդալներով պարգևատրում էր արտաքին գործերի նախարար Վ․ Պ․ Կոչուբեուն 1807 թվականի փետրվարի 5-ին։ Այդ իսկ հրամանով ստեղծվել է նաև Ծառայության մեջ եռանդ ցուցաբերելու մեդալը։ Սանկտ Պետերբուրգի դրամանատանը հատվել է 30 օրինակից ավելի ։
Պարգևատրման կարգ
Համաձայն հրամանագրի, մեդալով պարգևատևվում էին արդեն թոշակի անցած զինվորները, ովքեր 1806—1807-ական թվականներին , ինչպես նաև ամենաքիչը 3 տարի ծառայել են բանակում։ Թեև մեդալը ստեղծվել է 1806 թվականին, սակայն հաստատվել է 1817 թվականի հունվարին։ Այդ ժամանակ, երբ շատ զինվորներ իրավունք ունեին ստանալ մեդալը, մահացան։ Շատերը նույնիսկ չէին դիմում պարգև ստանալու համար։ Պարգևատրման արարողության մասին ոչ մի տեղեկություն չի պահպանվել, սակայն հայտնի է, որ Սանկտ Պետերբուրգի դրամատունը 1817—1825-ական թվականներին հատել է 10 նմուշից ոչ ավելի։
Մեդալի նկարագրություն
Մեդալի տրամագիծը 17,5 մմ է։ Պատրաստվում էր արծաթից։ Մեդալի երեսային կողմում մակարրված է, իսկ հակառակ կողմում, 4 տողուվ հորիզոնական դիրքով գրված է
Կրելու կարգ
Մեդալը կանթ ուներ շերտաձողիկին կամ ժապավենին ամրացնելու համար։ Մեդալի ժապավենը պատրաստված էր մութ կապտավուն կտորից։ Ժապավենի տեսակը՝ Ալեքսանդրյան։ Մեդալը պետք է կրել կրծքին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալեքսանդր I կայսեր ժամանակաշրջանի պարգևներ
Jaguar (խմիչք)
Յագուար(Ягуар ), թույլ ալկոհոլային գազավորված էներգետիկ ըմպելիք, որը պարունակում է 7 % էթիլային սպիրտ (նախկինում թողարկվում էր 9 % և 5,5 %)։ Խմիչքը արտադրվում է ՌԴ-ում 2003 թվականից «Happyland» ընկերության կողմից ։ Արտադրման և վաճառքի թույլտվությունը գրանցված է Մեծ Բրիտանիայում և պատկանում է «IBB Ltd.» ընկերությանը ։
Բաղադրություն
Խմիչքի կազմի մեջ մտնում են հետևյալ բաղադրիչները (դրանց քանակի նվազման կարգով). Գունավորիչներից խմիչքի մեջ մտնում են կարամել, անտոցիանին, կարմին, տտիպահամ բնական բուրավետիչ, զանազան վիտամիններ ։
100 միլիլիտր ըմպելիքը պարունակում է. Էներգետիկ արժեքը՝ 100,4 կկալ։
Արտադրություն
Յագուարը Ռուսաստանում արտադրվում է՝ 2007 թվականի մարտին սկսվեց արտադրվել նաև Jaguar Light տարատեսակը՝ ալկոհոլի իջեցված քանակով, որը հասավ 5,5 %։ Սրա մեջ բացակայում էր տաուրինը ։ Ավելի ուշ Jaguar Light փոխարինվեց ուրիշ տարատեսակով՝ Jaguar Ultra Light, որտեղ ալկոհոլի պարունակությունը 7% էր, իսկ կալորիականությունը համեմատաբար նվազեցված ։
2010 թվականի օգոստոսին Ուկրաինա արտահանվեց այս խմիչքը Jaguaro բրենդով՝ 7 % թնդությամբ ։
2011 թվականին սկսվեց նոր տեսակի արտադրությունը՝ Jaguar Gold, որի մեջ սպիրտի պարունակությունը կրկին 7% էր։ Սակայն այս տարատեսակը տարբերվում էր ցիտրուսային համով. այն պարունակում է նարնջի հյութ, որը կազմում է ամբողջ խմիչքի զանգվածի 10%-ը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալկոհոլային խմիչքներ Կատեգորիա:Էներգետիկ ըմպելիքներ
Լեռնային լճի գաղտնիքը
Լեռնային լճի գաղտնիքը, 1954 թվականին Հայկինոյի նկարահանած ֆիլմ, Վախթանգ Անանյանի «Սևանի ափին» վիպակի էկրանավորումը։
Սյուժե
Գյուղի համար ջուր բերելու ջանքեր գործադրող մեծահասակներին օգնելիս աշակերտների մի խումբ հայտնվում է դժվար իրավիճակում, բայց չի կորցնում արիությունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1954 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Յուրի Երզնկյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Տափաստան
Տափաստան, խոտաբույսերով ծածկված հարթավայր, բնական գոտիներ, որոնց լանդշաֆտներում գերակշռում են տափաստանները։ Տարածված են հյուսիսային և հարավային կիսագնդերի մերձարևադարձային ու բարեխառն գոտիներում։ Տափաստանային զոնաների մեծ մասը հերկված է։
Մերձարևադարձային գոտիների տափաստանային զոնաներ, մայրցամաքային բնական զոնաներ հյուսիսային և հարավային կիսագնդերում։ Բնութագրվում են չոր ու տաք կլիմայով, դարչնագույն կամ կարմրավուն հողերի, խոտային ու թփուտային բուսականության գերակշռությամբ։ Կան աղուտներ։ Անտառատափաստանից հարավ ջերմաստիճանը աստիճանաբար բարձրանում է, տեղումների քանակը՝ նվազում, ծառերը՝ լրիվ վերանում են, սկսվում է համատարած խոտածածկ։
Տարածման շրջաններ
Գտնվում են ծովափերից հեռու, համեմատաբար ոչ մեծ տեղամասերով, հյուսիսային և հարավային լայնությունների 25 °C և 40 °C միջև։ Հանդիպում են Հյուսիսային Ամերիկայում (Կալիֆոռնիայի հովտում, Կոլորադոյի սարավանդում, Մեծ հարթավայրերի Հարավային ու Մեքսիկական բարձրավանդակի ներքին մասերում), Հարավային Ամերիկայում (Լա Պլատայի դաշտավայրի պամպաներում և Անդերի արևելյան նախալեռներում), Ավստրալիայում (մայրցամաքի Հյուսիսային և հարավարևմտյան հարթավայրերում), Կուր-Արաքսյան դաշտավայրում, Հարավային Կովկասում։
Մերձարևադարձային գոտիների տափաստանային զոնաներում արեգակնային ճառագայթման էներգիայի տարեկան քանակը 580-790 Կջ/քսմ է (140-180 կկալ/քսմ), ճառագայթման հաշվեկշիռը՝ 210-290 կջ/քսմ (50-70 կկալ/քսմ)։ Ձմեռը տաք է, անձյուն։ Ամենացուրտ ամսվա միջին ջերմաստիճանը 5-12 °C է, հնարավոր են հազվադեպ թեթև ցրտահարություններ։ Ամառը շոգ է։ Ամենատաք ամսվա միջին ջերմաստիճանը 20-25 °C է։ Հաճախակի են երաշտները։ Տարեկան տեղումները 500-600 մմ են, գետերը՝ սակավաջուր (հաճախ ցամաքում են), մակերևութային հոսքը աննշան։
Բնական բուսածածկույթում տիրապետում են ճմաբույսերը։ Գետահովիտներում հանդիպում են սրահային անտառներ, միջագետային տարածություններում՝ անտառային տեղամասեր։ Կենդանական աշխարհին բնորոշ են կրծողները, արագավազ սմբակավորները, սողունները, միջատները և այլն։ Տնտեսության տիրապետող ճյուղերն են արոտային անասնապահությունն ու ոռոգելի հողագործությունը։
Այս զոնան ընկած է միայն բարեխառն և մերձարևադարձային գոտիներում։
Մայրցամաքային բնական զոնաներ
Արեգակնային ճառագայթման էներգիայի տարեկան քանակը 500-580 կջ/քսմ է (120-140 կկալ/քսմ), ճառագայթման հաշվեկշիռը՝ 145-190 կջ/քսմ (35-45 կկալ/քսմ)։ Չափավոր տաք, արևոտ ու քիչ անձրևային ամառը արագորեն փոխարկվում է համեմատաբար ցուրտ և սակավաձյուն ձմեռով։ Հյուսիսային կիսագնդում օդի միջին ջերմաստիճանը հուլիսին 20-24 °C է, հունվարինը՝ 0 °C-ից մինչև -30 °C (Միջին Սիբիրի հարավում և Կենտրոնական Ասիայում)։ Տարեկան տեղումները 200- 450 մմ են։ Խոնավությունն անկայուն է։ Հաճախակի ուժեղ քամիները ձմռանն առաջացնում են ձնաբքեր, տարվա տաք սեզոնին՝ փոշու փոթորիկներ։ Մակերևութային հոսքը աննշան է, տարածված են փխրուն, լվացվող, լուսանման ապարներ, որոնք նպաստում են ձորակային ցանցի զարգացմանը։ Զոնայի տափարակ ջրբաժաններին բնորոշ են ոչ խոր իջվածքները՝ տափաստանային ավանները։
Սևահողերը պարունակում են մեծ քանակությամբ հումուս ու կարբոնատներ և աչքի են ընկնում բարձր բերրիությամբ։ Տափաստանային բնական բուսականությունը պահպանվել է Անդրբայկալում և Կենտրոնական Ասիայում (շյուղախոտ, փետրախոտ, բարակոտնուկ, դաշտավլուկ, սեզ են) և Հյուսիսային Ամերիկաի պրերիաներում (հացազգիներ, բիզոնի խոտ)։ Տեղ-տեղ աարածված են թփուտների համակցություններ (մամխի, տափաստանային բալենի, մեղվաթուփ, ասպիրակ են)։ Գետերի ողողատներում և ջրհոսքերի լանջերին հանդիպում են անտառներ։ Ճմակալումից ազատ տարածությունները գարնանը ծածկված են էֆեմերներով և էֆեմերոիդներով։ Կենդանական աշխարհին բնորոշ են այծքաղը, գետնասկյուռը, արջամուկը, խլուրդը, ճագարամուկը։
Կան թռչունների շատ տեսակներ, վիթ և կուլա։ Եվրոպայի և Ասիայի տափաստանների շատ կենդանիներ հանդիպում են համարյա ամենուրեք։ Ավստրալիական տափաստաններում գերակշռում են պարկավորները։
Բարեխառն գոտիներում տափաստանները մեծ տարածք են զբաղեցնում Եվրասիայի և Հյուսիսային Ամերիկայի կենտրոնական շրջաններում։
Հյուսիսային Ամերիկայում զոնան տարածված է Մեծ հարթավայրերում, Ժայռոտ լեռներին զուգահեռ (միջօրեականի ուղղությամբ)։ Հարավային Ամերիկայում այն տարածվում է Լա-Պլատայի դաշտավայրի հարավում՝ հատկապես Արգենտինայում։
Տափաստանները Հունգարիակում կոչվում են պուշտաներ, Հյուսիսային Ամերիկայում՝ պրերիաներ, Հարավային Ամերիկայում՝ պամպաներ, Ռուսաստանում՝ ստեպեր։
Կլիմա
Տափաստանների կլիման բարեխառն ցամաքային է։ Ամռանը տաք է ու չոր, հուլիսի միջին ջերմաստիճանը կազմում է + 20 +24 °C: Ձմռանը մեղմ է արևմուտքում (+3 +4 °C), ցուրտ՝ արևելքում (-5 -20 °C)։ Տարեկան տեղումների քանակը 300 - 600 մմ. է, որոնց մեծ մասը դիտվում է գարնանը և ամռան սկզբին։
Հողեր
Բազմաթիվ տարիների ընթացքում խոտաբույսերը քայքայվելով առաջացրել են օրգանական փտանյութեր, որոնք քիչ տեղումների պատճառով մնացել են իրենց տեղում և առաջացրել են հումուսով հարուստ (8 - 12%) ու բերրի հողեր (մինչև 1 մետր խորությամբ սևահողեր)։ Որոշ շրջաններում տարածված են նաև շագանակագույն հողերը, որոնք ավելի քիչ հումուս են պարունակում։
Բուսական աշխարհ
Տափաստաններին բնորոշ բուսատեսակները՝ հացազգի բազմամյա խոտաբույսերն են (փետրախոտ, սիզախոտ, շյուղախոտ, երեքնուկ, տիպչակ և այլն)։ Բնական տափաստանները պահպանվում են միայն արգելոցներում, իսկ դրանցից դուրս մշակվում են հացահատիկային (ցորեն, գարի, եգիպտացորեն) և տեխնիկական (շաքարի ճակնդեղ, արևածաղիկ) կուլտուրաներ։
Բաքոս (Լեոնարդո դա Վինչի)
Բաքոս (Bacco), նախկինում հայտնի որպես Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ (San Giovanni Battista), նկար, որը պահվում է Փարիզի Լուվր թանգարանում։ Այն հիմնված է իտալացի Վերածննդի նկարիչ Լեոնարդո դա Վինչիի նկարի վրա։ Ենթադրվում է, որ այն ստեղծվել է իր անհայտ հետևորդի կողմից հնարավոր է հենց Լեոնարդո դա Վինչիի արհեստանոցում։ Արվեստաբան Սիդնեյ Ջ. Ֆրիդբերգը նկարը վերագրում է Լեոնարդոյի երկրորդ միլանյան շրջանին ։ Բաքոս նկարի հնարավոր հեղինակների թվում էին լոմբարդյան նկարիչներ Չեզարե դա Սեստոն, Մարկո դ'Օջիոնոն, Ֆրանչեսկո Մելցին և Չեզարե Բեռնացանոն ։ Նկարում պատկերված է տղամարդու մարմին՝ ծածկված ընձառյուծի մորթով, իսկ գլխին կար պսակ։ Նա նստած է հովվերգական բնապատկերի ֆոնին։ Նա աջ ձեռքով ցույց է տալիս ձախ կողմը, իսկ ձախ ձեռքով, իր թիրուսը սեղմելով, մատնանշում է գետինը։
Նկարում սկզբնապես պատկերված էր Հովհաննես Մկրտիչը։ 17-րդ դարի վերջին՝ 1683-1693 թվականներին, այն վերափոխվեց, և արական կերպարը սկսեց ներկայացնել Բաքոսին։
Տափաստան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տափաստաններ
Բաքոս (Լեոնարդո դա Վինչի)
Իտալացի գիտնական Կասիանո դալ Պոցցոն, ով 1625 թվականին տեսել է նկարի բնօրինակը Ֆոնտենբլո պալատում, նկարագրել է, որ այն չունի ոչ բարեպաշտություն, ոչ պարկեշտություն, ոչ էլ նմանություն Հովհաննես Մկրտչին ։ Գեղեցիկ, երիտասարդ և թեթևակի անդրոգեն Հովհաննեսը այս նկարում հակասում էր գոյություն ունեցող ավանդույթներին՝ որպես կանոն՝ տարեց ճգնավոր մարգարեի կերպարը աղավաղելով։ Բայց այս նկարի պատկերը շատ նման է Լեոնարդո դա Վինչիի Հովհաննես Մկրտիչին, որը նույնպես պահվում է Լուվրում ։
Նկարի փոփոխության ժամանակ Հովհաննես Մկրտչի կերպարը վերածվել է հեթանոսական աստվածության կերպարի, երկար խաչաձև գավազանը դարձել է Բակոսի թիրուսը։ Ավելացվել է խաղողի ծաղկեպսակ։ Մորթյա հագուստը Հովհաննես Մկրտչի ժառանգությունն է, բայց այն ծածկված էր ընձառյուծի բծերով, որոնք, ինչպես ծաղկեպսակը, կապված էին Բաքոսի հետ՝ հռոմեական գինու և արբեցողության աստծուն։
Խարաբա (Քղիի գավառ)
Խարաբա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում։ Գտնվում էր Արածանիի ավազանի Քալլեդերե գետի ափին, Քղի քաղաքից 25 կմ արևելք։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 12 տուն քուրդ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Centuries of Torment: The First 20 Years
Centuries of Torment: The First 20 Years (հարյուրամյա տանջանքներ՝ առաջին 20 տարին), ամերիկական Cannibal Corpse խմբի չորրորդ ալբոմն է, թողարկվել է 2008 թվականին, Metal Blade Records լեյբլում։ Ալբոմը բաղկացած է երեք DVD սկավառակներից, դրանցից յուրաքանչյուրը պարունակում են երեք ժամանոց խմբի պատմության մասին վավերագրական ֆիլմեր, այդ թվում նաև մի քանի Tirant Sin և կենդանի ձայնագրություններ։
Բոնուսներ
Կատեգորիա:2008 ալբոմներ Կատեգորիա:Համերգային ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Նդրանգետա
Նդրանգետա ('Ndrangheta, «խիզախություն»), իտալական կազմակերպված հանցավոր խմբավորում, որը ծագել է Իտալիայի ամենաաղքատ նահանգից՝ Կալաբրիայից։ Թեև նդերանգհետան հայտնի է որպես սիցիլիական Կոզա նոստրա և նեապոլիտյան կամորա, այն համարվում է աշխարհում ամենահզոր հանցավոր կազմակերպություններից մեկը։ Eurispes հետազոտական ինստիտուտը նրա եկամուտները 2007 թվականին գնահատել է 47 մլրդ եվրո ։
Նդերանգետայի գործունեությունը
Խմբավորումը զբաղվում է ինչպես անօրինական գործունեությամբ (թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությունով, համարվում է դեպի Եվրոպա կոկաինի խոշորագույն ներկրողը, միջուկային նյութերի առևտուրով և կապիտալի անօրինական շարժմամբ), այնպես էլ օրինական (շինարարություն, ռեստորանային բիզնես, մանրածախ առևտուր )։ Կան կարծիքներ, որ նդերանգետան (ի տարբերություն այլ իտալական մաֆիայի կլանների, որոնք խուսափում են իշխանությունների հետ բախումներից) 2000-ական թվականներին իսկապես դարձել է համաշխարհային կազմակերպություն, որը համադրելի է միջազգային կորպորացիային ։
Ի դեպ, գոյություն ունի օմերտա` օրենք պարտադիր անդամների համար, ըստ որի հատկապես ոստիկանության առջև նրանք ոչինչ չեն ասում կլանի գործունեության մասին։ Օմերտան խախտողները պետք է դաժանորեն սպանվեն։ Սա ձերբակալվածների մեծամասնության լուռ մնալու պատճառներից մեկն է։ Իսկ երկրորդ պատճառը հանցավոր կազմակերպության անդամների միջև կապն է։
Պայքար խմբավորման դեմ
2008 թվականի փետրվարից, 18 տարվա հետախուզման մեջ գտնվելուց հետո նդերանգետան գլխավորել է Պասկուալ Կոնդելոն ։
2010 թվականի ապրիլին իտալացի իրավապահ մարմինները կարողացան ձերբակալել նդրանգետայի ղեկավարներից մեկին՝ 70-ամյա Ջովաննի Թեգանոյին, ով 17 տարի գտնվել է հետախուզման մեջ ։ Նրա հետ միասին ձերբակալվեցին ևս հինգ զինակիցներ։ Նույն տարվա հուլիսին ոստիկանությունը ևս մեկ անգամ իրականացրեց մեծ գործողություն նդրանգետայի դեմ, որը ստացավ «Մետա» անվանումը։ Ակցիայի ժամանակ ազդեցիկ ընտանիքների, այդ թվում, խոշոր գործարարների և պաշտոնյաների հետ կապված խմբի 300-ից ավելի մասնակիցներ ձերբակալվեցին Իտալիայում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում և Ավստրալիայում։ Իտալական ԶԼՄ-ները կալանավորների գույքը  գնահատել են 10 միլիոն եվրո։
1998 թվականի հոկտեմբերի 13-ին թմրանյութերի բիզնեսի ամենամեծ սեփականատերերից մեկը` Թոմի Մորելլոն ձերբակալվեց։ Այդ ժամանակ նդրանգետայի անդամը թաքնվում է ոստիկանությունից՝ փորձելով կեղծված անունով տոմս գնել և մեկնել Եվրոպա։
2011 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Բարսելոնայի կենտրոնում գտնվող մի բնակարանում ձերբակալվել է կլանային նռնաքարերից մեկի ղեկավար Կարմելո Գալիկոն (Carmelo Gallico): Իտալիայի և Իսպանիայի ոստիկանությունը մի քանի տարի է, ինչ որսում են 46-ամյա մաֆիան ։
2012 թվականի ապրիլի 3-ին Իտալիայի ոստիկանությունը որոնումներ է անցկացրել Հյուսիսային Լիգայի կենտրոնակայանում։ Ենթադրվում է, որ նդրանգետան այս անջատողական կուսակցության հովանավորն է, որը ղեկավարում է Ումբերտո Բոսսին ։
2013 թվականի սեպտեմբերին հոլանդացի ոստիկանները ձերբակալեցին այս հանցավոր խմբի մեկ այլ անդամի՝ 39-ամյա Ֆրանչեսկո Նիտրային։ 2014 թվականին Հռոմի Ֆրանցիսկոս պապը Կալաբրիայում կատարած իր այցելության ժամանակ ասել է, որ նդրանգետայի հետևորդները կհեռացվեն հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցուց. «Նրանք, ովքեր իրենց կյանքի ընթացքում բռնում են չար ճանապարհը, ինչպես մաֆիոզները, Աստծո հետ կապ չունեն։ Նրանք հեռացված են եկեղեցուց» ։
2017 թվականի հուլիսին իրականացվեց խոշորագույն գործողություններից մեկը, որը նպատակաուղղված էր հանցագործ կլանի գործունեությունը դադարեցնելու համար։ Դեպքի վայրում հայտնաբերվել է 116 մարդ, ովքեր գործում էին նդրանգետայի հետ ։
Ատակամա (անապատ)
Ատակամա (Desierto de Atacama) անապատ Հարավային Ամերիկայի արևմտյան ափին, Չիլիի տարածքում (22° և 27° հվ.լ. մեջ տեղը)։
Պերուական հոսանքը սառեցնում է մթնոլորտի ներքևի շերտերը և ստեղծում է ջերմաստիճանային ինվերսիա, որը խանգարում է տեղումների տարածմանը (քիչ քան 50 մմ տարին)։ Ատակաման աշխարհի ամենաչոր անապատն է (վերջին 400 տարիների ընթացքում այստեղ նկատելի տեղումներ չեն գրանցվել)  ։ Կան աղբորակի, բորակի, յոդի, կերակրի աղի և պղնձի հանքեր։
Ամենաչոր անապատ
Ատակամա անապատը Երկրի ամենաչոր անապատն է։ Այն գտնվում է Հարավային Ամերիկայում՝ Չիլիի հյուսիսում. արևմուտքից սահմանակցում է Խաղաղ օվկիանոսին, հյուսիսից՝ Պերուին, արևմուտքից՝ Բոլիվիային և Արգենտինային։ Անապատի որոշ վայրերում անձրև տեղում է մի քանի տարին մեկ։ Տեղումների միջին քանակը Չիլիի Անտոֆագաստի շրջանում կազմում է տարին 1 մմ։ Մի քանի մետեոկայաններում երբեք անձրև չի գրանցվել։ Կան փաստեր, որ Ատակամայում էական տեղումներ չեն գրանցվել 1570 - 1971 թվականներին։ Այս անապատում գրանցվել է օդի ամենացածր խոնավությունը՝ 0%: Լեռները (բարձրությունը՝ մինչև 6885մ) ընդհանրապես չեն սառցակալում և հարավային մասում՝ հ. լ. 25° - 27° սառույցով չեն ծածկվել չորրորդական շրջանի ողջ ընթացքում, չնայած հավերժական սառցադաշտեր հանդիպում են մինչև 4400մ բարձրությունում և մշտական են 5500 մ-ից սկսած։ Ըստ բրիտանացի գիտնականների հետազոտությունների՝ գետերի հուները 120 000 տարվա ընթացքում այստեղ չոր են։ Այնուամենայնիվ, 2010 թվականի մայիսի 19-ին Ատակամա անապատում բնության անոմալ երևույթ է գրանցվել. ձյուն է տեղացել, և ձյան ծածկույթ է դիտարկվել մի քանի քաղաքներում։ Ժամանակավորապես դադարեցվել է ամենամեծ աստղադիտարաններից մեկի աշխատանքը, խաթարվել է ճանապարհային երթևեկությունը և էներգամատակարարումը։
Բուսականություն
Ջրային ժամանակավոր հոսանքների հուների մոտ առաջացել են օազիսներ։ Տվյալ դեպքում դրանք նեղ անտառաշերտեր են, որոնք կոչվել են պատկերասրահային։ Նրանք կազմված են ակացիաների և կակտուսների մի քանի տեսակներից։ Անապատի հարթավայրային մասը գործնականում անկենդան է. հանդիպում են միայն քարաքոսեր, կապտականաչ ջրիմուռներ և մանր կակտուսներ։
Օգտակար հանածոներ
Անապատը հարուստ է պղնձի և այլ մետաղների հանքերով։ Այն նատրիումի նիտրատի բնական ամենամեծ աղբյուրն է, որն ակտիվորեն շահագործվել է մինչ 1940-ական թվականների սկիզբը։ Այդ պաշարների համար 19-րդ դարի սկզբից Բոլիվիան և Չիլին սահմանային վեճեր ունեն։
Ջուր
Ջուր հավաքելու համար տեղացիներն օգտագործում են այսպես կոչված «մառախուղաորսիչներ»։ Դրանք մարդկային հասակի գլաններ են, որոնց պատերը կազմված են նեյլոնային թելերից։ Մառախուղը խտանում է գլանի պատերին և նեյլոնային թելերով հոսում ներքև։ Այսպիսի սարքի միջոցով կարելի է հավաքել օրական 18լ ջուր։
Հետաքրքիր փաստեր
2003 թվականի հոկտեմբերին չիլիական Լա Նորիա (La Noria) լքված քաղաքում, որը գտնվում է Իկեկե քաղաքից մոտ 56 կմ հեռավորության վրա, հայտնաբերվել է, այսպես կոչված, «Ատակամայի հումանոիդը»։ Ատակամայի «սիրտը» Լուսնի հովիտն է. այստեղ մակերևույթը նման է Լուսնի անկեդան մակերևույթին։ Լուսնի հովտի մի մասն էլ այսպես կոչված Մահվան հովիտն է, ուր անգամ մանրէներ չեն բնակվում։ Տպավորություն է ստեղծվում, որ Ատակամայում ջուր չկա։ կա, բայց թաքնված է աղուտների տակ և հազվադեպ առաջացնում է փոքր լճեր։ Դրանցից միայն Միսկանտի լիճն է քաղցրահամ, որի շուրջ կյանքը եռում է, հանդիպում են ֆլամինգո և այլ ջրլող թռչուններ, աղվես, մկներ, վիկունյաներ, որ շատ նման են լամաների։ Ատակամայում կան նաև մի քանի գործող հրաբուխներ` Լիկանկաբուր, Ակամարաչի, Ագուաս-Կալենտես, Լասկար, որոնց շուրջը տարածվում է Էլ-Տիտիո գեյզերների հովիտը։ Որոշ գեյզերներ եռացող ջուր են շատրվանում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Չիլիի անապատներ Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի անաատներ
Բաշկիրական խոհանոց
Բաշկիրական խոհանոց (башҡорт аш-һыуы), բաշկիրների ավանդական խոհանոց։ Բաշկիր ժողովրդի կենսակերպը նպաստել է բաշկիր ժողովրդի ինքնատիպ մշակույթի, ավանդույթների և խոհանոցի ձևավորմանը։
Ավանդական ուտեստներ և մթերքներ
Բաշկիրական ուտեստներն առանձնանում են դասական համեմունքների քիչ քանակությամբ․ օգտագործվում է միայն սև և կարմիր պղպեղ։ Բաշկիրական ուտեստների մեկ այլ առանձնահատկությունը բոլոր տաք ուտեստների և խորտիկների մեջ մսի առատությունն է ։ Հատուկ ուշադրության է արժանի բաշկիրների սերը ձիու երշիկի՝ «կազի» և ձիու ճարպի նկատմամբ. Բաշկիրները սիրում են ձիու միս ուտել ճարպի հաստ կտորներով՝ հետը խմելով թթու կորոտի (խմորված կաթնամթերք) արգանակ, ինչը չեզոքացնում է ճարպի այդպիսի քանակի հետևանքները ։
Քոչվորական ապրելակերպը հանգեցրել է երկարատև պահպանվող սննդամթերքի լայն տեսականանու ձևավորմանը։ Բաշկիրական ազգային ուտեստների հիմնական մասը եփած, չոր և ապխտած ձիու միս է, գառ, կաթնամթերք, չոր հատապտուղներ, չոր հացահատիկային մշակաբույսեր և մեղր։ Այդպիսի ուտեստների օրնակներից են՝ կազին (ձիու երշիկ), կակլանգան իտ (ապխտած միս), պաստիլա, կումիս, «սեյալե խարի մայ» (сейәле hары май - բալը հալած յուղի մեջ), «մույիլ մայի» (муйыл майы - թխենու յուղ), կորոտ (չոր կուրտ), էրեմսեկ և այրան։ Այս բոլոր ուտեստները համեմատաբար երկար պահպանվող են՝ նույնիսկ ամռան տապին և հարմար է ճանապարհ տանել։ Տեսակետ կա, որ կումիսը հենց ճանապարհ գնալու ընթացքում էին պատրաստում. Ձիու կաթով տարան կապվում էր թամբին ու ճանապարհ ընկնում, օրվա ընթացքում այն անընդհատ ճոճվում էր։
Բեշբարմակը՝ բաշկիրական ավանդական կերակուրը, պատրաստվում է խաշած մսից և սալմայից (խոշոր կտրատած լապշայի տարատեսակ), առատորեն ավելացվում է կտրատած կանաչեղեն և սոխ և համեմվում է կուրուտով ։ Սա բաշկիրական խոհանոցի մեկ այլ նկատելի առանձնահատկությունն է. ուտեստների հետ հաճախ մատուցվում է կաթնամթերք։ Հազվադեպ է ճաշկերույթն անցնում առանց կուրուտի կամ թթվասերի։ Բաշկիրական ուտեստների մեծ մասը առանձնանում է պատրաստման հեշտությամբ և սննդարարությամբ ։
Նման ուտեստները, ինչպիսիք են այրան, բուզա, կազի, կատլամա, կումիս, մանտի, ուրյա, ումաս-աշի և շատ ուրիշներ, համարվում են Ուրալի լեռներից մինչև Հեռավոր Արևելք շատ ժողովուրդների ազգային ուտեստներ ։
Բաշկիրական մեղր
Բաշկիրական մեղրը հայտնի է իր համային առանձնահատկություններով և բաշկիրների համար հպարտության առարկա է։ Առանց բաշկիրական մեղրի ոչ մի թեյախմություն ամբողջական չէ․ թարմ գյուղական թթվասերով բուտերբրոդը բաշկիրական ազգային խոհանոցի օրինակներից մեկն է։ Բաշկիրների համար պատվի խնդիր է ունենալ իսկական բաշկիրական մեղր (բուրզյանսկի մեղու), որն արտադրում են մեղվաբույծ հարազատները ։
Կումիս
Կումիսը բաշկիրների ազգային խմիչքն է։ Համեղ կումիս պատրաստել կարողանալը հնուց գնահատվել և փոխանցվել է սերնդեսերունդ։ Կումիսի համար նախընտրելի են ձիերի հատուկ ցեղատեսակների կաթը։
Կումիսն օգտագործվում է թարմ, հակառակ դեպքում այն ​​արագորեն թթվում է և կորցնում է իր բուժիչ հատկությունները։ Այն պարունակում է փոքր քանակությամբ ալկոհոլ։
Բաշկիրական մերօրյա ուտեստներ
Ժամանակակից բաշկիրական ուտեստները պահպանել են բաշկիրական ավանդական խոհանոցի ողջ ինքնատիպությունը և այն լրացրել են՝ բազմազանեցնելով մթերքների տեսականին և սպասքավորումը։ Չնայած ժամանակակից ուտեստների առատությանը և շքեղությանը, ավանդական ուտեստները հատուկ տեղ ունեն բաշկիրական խոհանոցում և տոնական սեղանի վրա։ Բաշկիրների ոչ մի տոնական սեղան ամբողջական չէ առանց բեշբարմակի, կազիի, խուրպիի, բուկկենից կամ չակ-չակից։
Բաշկիրական թեյախմություն
Բաշկիրները ժողովրդական արտահայտություն ունեն՝ «թեյ խմել»։ Այս արտահայտության հիմքում բաշկիրյան թեյախմության հրավերն է՝ կարկանդակների, յիուասայի, խաշած միսի, երշիկի, լոռաբլիթների (Муйыл-майы-беремэсе), թթվասերի, ջեմի, մեղրի և այն ամենի հետ, ինչ ունի տանտիրուհին։ Բաշկիրների համար «թեյ խմել» նշանակում է «թեթևակի ուտել»։ Միանգամայն ակնհայտ է, որ այդպիսի «թեյն» իր սննդարարությամբ ի վիճակի է փոխարինել նախաճաշը կամ լանչը։ Այսինքն, Բաշկորտոստանում, եթե ինչ-որ մեկը բողոքում է, որ առավոտյան ինքը ընդամենը թեյ է խմել, ապա նա կարող էր ըստ պահանջի սնված լինել։
Տոնական սեղան
Տոնական օրերին բաշկիրները պատրաստում են հատուկ ուտեստներ. բեշբարմակ, չակ-չակ, բալիշ, գուբադիա և այլն։ Չակ-չակը տոնական սեղանների պարտադիր և հարգված ուտեստ է։ Տոնական խնջույքներին ընդունված է, որ յուրաքանչյուր հյուր հյուրասիրվում է ուլյուշ՝ որսամսի բաժին (խոյ, սագ և այլն)։
Բաշկիրներն ունեն շատ տոնական ուտեստներ, որոնք պատրաստված են հատուկ առիթների համար. «կեյեու-բիլմենե» (кейеу-билмэне)՝ հատուկ փոքրիկ պելմենիներ, որոնք պատրաստվում են հարսանիքի համար՝ փեսայի պատվին, «կիլեն-տուկմասի» (килен-тукмасы)՝ հատուկ արիշտա, որը հարսն է պատրաստում՝ իր հմտությունը ցույց տալով։ Այդպիսի արիշտան պետք է լինի հատկապես բարակ ու հատ-հատ։ Հարսնացուի պատրաստած չակ-չակը հարսանեկան ծիսակարգի պարտադիր մասն է. հարսանիքից հետո հարսնացուն ձեռքերը լվանում է և բոլոր հյուրերի բերանը դնում է չակ-չակի կտոր։ Կազ-ումախին (Каз-умахы) հատուկ առիթ է տոնական խնջույքի համար, երբ աշնանը տանտիրուհին իր հարևաններին հրավիրում է օգնել սագերին փետրահան անելու հարցում. երեկոյան աշխատանքի ավարտին տանտիրուհին բոլորին թարմ սագ է հյուրասիրում։
Արգելքներ
Սննդի արգելքները հիմնականում կապված են եղել կրոնական ավանդույթների հետ։ Արգելված ապրանքատեսակներից էին խոզերի, գիշատիչ կենդանիների և թռչունների միսը (բազեի կամ ուրուրի միս), օձերի և գորտերի միսը։ Արգելված է եղել նաև կարապի և կռունկների միս ուտելը։
Արգելվում էր ուտել. կենդանիների վահանաձև գեղձերը, ողնուղեղը, փայծաղը։ Ձկներից անցանկալի էր օգտագործել հատլապես առանց թեփուկների ձկնատեսակները ։
Հյուրասիրության և հյուրընկալության կանոններ
Բաշկիրական սեղանի վարվելակարգի ավանդական կանոնները հետևյալն են․
Հղումներ
Կատեգորիա:Բաշկիրական խոհանոց Կատեգորիա:Ազգային խոհանոցներ
Սան Ջենեզիո էդ Յունիտի
Սան Ջենեզիո էդ Յունիտի (San Genesio ed Uniti), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում ։ Բնակչության թիվը կազմում է 3395 մարդ՝ ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտությունը կազմում է 424 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 8 կմ² տարածք։ Հեռախոսի կոդ՝ (+39) 0382։ Փոստային ինդեքս՝ 27010։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
(8353) Մեգռայան
(8353) Մեգռայան (Megryan), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի ապրիլի 3-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,949753 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,763 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1365 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1850,45 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,194547 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,09° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
4 of a Kind
4 of a Kind, ամերիկյան D.R.I. քրոսովեր թրեշ խմբի չորրորդ ստուդիական ալբոմը, թողարկված՝ 1988 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Էրիկա Լինդեր
Էրիկա Լինդեր (Erika Linder, ), շվեդ մոդել և դերասանուհի, հայտնի է իր անդրոգին արտաքին տեսքով։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1990 թվականին ։ Նրա ընտանիքը բնակվել է Ստոկհոլմից ոչ հեռու գտնվող գյուղական վայրում ։ Էրիկան ունի երկվորյակ քույր, ում կողքին, ինչպես ասում է շվեդուհին, իրեն ավելի շատ եղբայր է զգում ։ Հենց այդ պատճառով շատերին հետաքրքրում է Էրիկա Լինդերի կողմնորոշումը։
Աղջիկը մանկուց զբաղվել է ստեղծագործությամբ։ Հատկապես դրսևորել է սեր երաժշտության նկատմամբ։ Էրիկան սովորել է նվագել կիթառ և դաշնամուր։ Բացի այդ, ապագա մոդելը գրել է բանաստեղծություններ։ 14 տարեկանում համերգի ժամանակ նրան նկատել է մոդելային գործակալության մի ներկայացուցիչ ։ Աղջիկը երբեք չի երազել մոդելային կարիերայի մասին, այդ պատճառով մերժել է գործակալությանը։ Այդ որոշումը սխալ էր, քանի որ նա հետագայում ստիպված էր աշխատել հենց այդ ուղղությամբ։ Ավագ դասարաններում նա ուսումնասիրել է իրավունք և մեկ տարի սովորել է համալսարանի լեզվաբանական ֆակուլտետում։ Մինչև 19 տարեկանը Լինդերը զբաղվել է նաև ֆուտբոլով ։ Սակայն միապաղաղաղ ապրելակերպը արագ ձանձրացրել է Էրիկային։ Նա երազում էր ճանապարհորդել և կարծում էր, որ մոդել աշխատելով՝ այդ երազանքը շատ հեշտ է իրականացնել։
Աշխատանքի առաջին տարիները հեշտ չէին աղջկա համար, քանի որ Էրիկայի համար չափազանց անսովոր էին բարձր կրունկները և կարճ զգեստներ հագնելը։ Բայց շուտով մոդելի անսովոր տեսքը սկսել են այլ կերպ օգտագործել։
2011 թվականին Էրիկային նկատել են Candy ամսագրից և առաջարկել են նկարվել, որտեղ նա ներկայացել է երիտասարդ Լեոնարդո Դի Կապրիոյի կերպարում ։ Նրան նկատել են նաև Թոմ Ֆորդը և Louis Vuitton նորաձևության տունը, որոնք առաջարկել են համագործակցել ։ 2014 թվականին պայմանագիր է կնքել շվեդական JC Jeans ընկերության հետ ։ Նա սկանդինավյան MIKAs գործակալության մոդելն է։
2013 թվականին Էրիկ Լինդերը նկարահանվել է ամերիկացի երգչուհի Քեթի Փերրիի Unconditionally երգի տեսահոլովակում ։ 2016 թվականին նկարահանվել է «Նրա շուրթերից ներքև» մելոդրամայում, որի պրեմիերան կայացել է Տորոնտոյի կինոփառատոնում։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմն ունի դրական գրախոսությունների միայն 20 %-ը ։
Ապրում է Լոս Անջելեսում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ստոկհոլմ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Շվեդ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Շվեդ մոդելներ
Ալեքսանդր Չեռնիխ
Ալեքսանդր Վասիլևիչ Չեռնիխ (Александр Васильевич Черных, ), ռուս պատմաբան և ազգագրագետ, ՌԳԱ պրոֆեսոր (2016), ՌԳԱ պատմա-բանասիրական գիտությունների բաժանմունքի թղթակից անդամ 2016 թվականի հոկտեմբերի 28-ից։ ՌԳԱ Պերմի գիտական կենտրոնի պատմության, հնագիտության և ազգագրության բաժնի ազգագրական հետազոտությունների բաժանմունքի վարիչ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Կուեդիի միջնակարգ դպրոցը (1991) և ՊՊՀ պատմության ֆակուլտետը (1996)։ 1999 թվականին Ա. Վ. Գոլովնյովի ղեկավարությամբ պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Հարավային Պրիկամիեի էթնոմշակութային պատմությունը. ավանդական օրացույցային ծիսակարգի նյութերով XIX դարի վերջին — XX դարի սկզբին», 2008 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսությունը «Ռուսական ծիսակարգի ավանդական օրացուցային ծիսակարգը XIX դարի վերջի - XX դարի կեսերին (տոնական մշակույթի տարածաշրջանային ասպեկտը)» թեմայով։
Պերմի երկրագիտական թանգարանի գիտական խորհրդի անդամ է, ընդգրկված է Պերմի երկրամասի նահանգապետի վարչակազմի ազգային հարցերով համակարգող խորհրդի կազմում։
Պերմի երկրամասի Լ. Ե. Քերթմանի 2-րդ աստիճանի մրցանակի, Պերմի երկրամասի գիտության 1-ին աստիճանի մրցանակի, Երիտասարդ գիտնականների համար համառուսաստանյան հասարակական «Արծաթե աղավնի» մրցանակի (2005), համառուսաստանյան «Ազգի հպարտություն» 1-ին աստիճանի մրցանակի դափնեկիր է «Ազգամիջյան հարաբերությունների ոլորտում ազգային-մշակութային միությունների լավագույն նախագծի համար» անվանակարգում (2020) ։ Արժանացել է «ՊԴՇ-ի լավագույն երիտասարդ գիտնական» (2011) կոչմանը։
Գիտական գործունեություն
Ա. Վ. Չերնիխի հիմնական գիտական աշխատանքները կապված են Ուրալի ժողովուրդների էթնիկ պատմության և ավանդական մշակույթի ուսումնասիրության հետ՝ այլ տարածաշրջանների հետ մշակութային կապերի համատեքստում։ Հետազոտողը սահմանում է ժամանակակից էթնիկ գործընթացների առանձնահատկությունները և Պրիկամիեում ազգային քաղաքականության իրականացման առանձնահատկությունները։
Պերմի երկրագիտական թանգարանի, ՊՊՀ-ի, «Песельной артел»-ի, Եկատերինբուրգի բանահյուսության մարզային տան ազգագրական և ազգագրական արշավների կազմում զբաղվել է հավաքչական աշխատանքով Կուեդինսկի, Չերնուշինսկի, Օկտյաբրսկի, Չայկովսկու, Ելովսկի, Բարդիմսկի, Օրդինսկի, Սուկսունսկի, Կիշերտսկի, Կոչյովսկի, Կրասնովիշերսկի շրջաններում։ Մասնակցել է բազմաթիվ տարածաշրջանային, հանրապետական, միջազգային գիտաժողովների, սեմինարների և սիմպոզիումների աշխատանքներին։
«Ավանդական մշակույթ» ամսագրի խմբագրական խորհրդի և լեհ-Սիբիրյան գրադարանի խորհրդի (BPS) անդամ։ Հեղինակ է շուրջ 340 գիտական հրապարակումների, որոնցից 10-ը հեղինակային և 17-ը՝ կոլեկտիվ մենագրություններ են, 6-ը՝ բարբառային բառապաշարի բառարաններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ Կատեգորիա:Ռուս ազգագրագետներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Ֆավարա
Ֆավարա  (Favara), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Ագրիջենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 33 666 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 381 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 81 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 92026։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0922։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Խարաբա (Խարբերդի գավառ)
Խարաբա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։ Գտնվում էր Արածանիի ձախ կողմում` հարթվայրում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բերխովկա
Բերխովկա (Берхівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Բերխովկա գյուղում բնակվում էր 118 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Օպերացիոն համակարգ
Ժամանակաբաշխ (time-sharing) ՕՀ-երում պլանավորում են առաջադրանքները և դրանցից շատերը ներառում են պրոցեսի ժամանակի, զանգվածային պահեստավորման, տպագրության և այլ ռեսուրսների ծախսերի արդյունավետ բաշխման հաշվառումը։
Սարքավորումների այնպիսի գործողությունների համար, ինչպիսիք են ներածումը և արտածումը և հիշողության կազմակերպումը, ՕՀ-ը հանդես է գալիս որպես միջնորդ կիրառական ծրագրերի և համակարգչային ծրագրերի միջև, չնայած կիրառական ծածկագիրը սովորաբար ստեղծվում է հենց սարքավորումների միջոցով, բայց հաճախ ՕՀ-ի կարիքն ունի կամ կարող է ընդհատվել նրա կողմից։ ՕՀ-եր կարելի է գտնել գրեթե ցանկացած սարքավորման մեջ, որը համակարգիչ է պարունակում` բջջային հեռախոսներից և վիդեո խաղերի վահանակներից մինչև գերհամակարգիչներ և վեբսերվերներ։
ժամանակակից ՕՀ֊երի օրինակ են՝ Անդրոիդ և Լինուքս, որոնցից յուրաքանչյուրն իր արմատն ունի Յունիքսում կամ Microsoft Windows-ում։
Առաջատար օպերացիոն համակարգը Անդրոիդն է, որը կիրառվում է օգտագործողների ընդհանուր քանակի 42%֊ի կողմից ։ Apple Inc.֊ի արտադրության macOS֊ը երկրորդ տեղում է (13.23%), իսկ Linux֊ի բոլոր տարբերակները միասին օգտագործում է միայն 1.57%֊ը ։ Ինչ վերաբերում է հեռախոսային սարքերին՝ սմարթֆոններին և թաբլեթներին, Android-ը առաջատար է 87.5 տոկոսով և տարեկան 10.3 տոկոս աճով, երկրորդը Apple֊ի iOS֊ն է 12.1 տոկոս օգտագործելիությամբ և տարեկան 5.2 տոկոս նվազումով, մինչդեռ մյուս բոլոր ՕՀ֊ի օգտագործելիությունը 0.3 տոկոս է ։ Linux-ը առավել տարածված է սերվերներում և գերհաշվարկային մեխանիզմներում։
Միախնդիր և բազմախնդիր
Միախնդիր համակարգը միևնույն ժամանակում կարող է աշխատեցնել միայն մեկ ծրագիր, մինչդեռ բազմախնդիր օպերացիոն համակարգը թույլ է տալիս՝ մեկից ավելի ծրագրեր աշխատեն միաժամանակ։ Ավելի ճիշտ՝ տպավորություն է ստեղծվում, թե ծրագրերը աշխատում են միաժամանակ․ իրականում դրանք ակտիվ հերթի մեջ են գտնվում, ժամանակը բաշխվում է ծրագրերին և օգտագործողին թվում է, թե դրանք կատարվում են միաժամանակ։ Բազմախնդիր մեխանիզմը կարելի է բնորոշել կանխորոշվող և համագործակցային տեսակներով։ Կանխորոշվող բազմախնդրության ժամանակ ՕՀ֊ը վերցնում է CPU-ի ժամանակից և տրամադրում այդ հատվածը ծրագրերից յուրաքանչյուրին։ UNIX-ի նման ՕՀ֊ում, ինչպիսիք են Սոլարիսը, Լինուքսը, AmigaOS-ը, սատարում են կանխորոշվող բազմախնդրությանը։ Համագործակցային բազմախնդրության ժամանակ ծրագրերը իրենք են իրար ժամանակ տրամադրում ինչ֊որ որոշված ձևով։ Microsoft Windows֊ի 16-բիթանի տարբերակները օգտագործում էին համագործակցային բազմախնդրություն, մինչդեռ թե՛ Windows NT֊ի և թե՛ Win9x֊ի 36-բիթանի տարբերակները օգտագործում են կանխորոշվող բազմախնդրություն։
Միօգտագործվող և Բազմաօգտագործվող
Բազմաօգտագործվող օպերացիոն համակարգը թույլ է տալիս մի քանի օգտվողների միաժամանակ մուտք գործել համակարգչային համակարգ ։ Իրական տվյալները կառավարող համակարգը կարելի է դասակարգել որպես բազմաօգտագործվող համակարգեր, քանի որ նրանք հնարավոր են դարձնում մեկ հոգու մուտքը համակարգիչ ժամանակի բաժանման շնորհիվ։ Միօգտագործվող օպերացիոն համակարգը, հակառակ բազմաօգտագործվող օպերացիոն համակարգին, միաժամանակ կարող է օգտագործվել միայն մեկի կողմից։ Windows-ի օպերացիոն համակարգում բազմաթիվ հաշիվների առկայությունը այն չի դարձնում բազմաօգտագործվող համակարգ։ Ավելին, միայն ցանցային կայքավարն է իրական օգտագործողը։ Բայց UNIX-ի և դրա նման օպերացիոն համակարգերի համար հնարավոր է միանգամից երկու օգտագործողների միաժամանակյա մուտքը համակարգ, և ՕՀ-ի այս հնարավորությունը նրան դարձնում է բազմաօգտագործվող։
Բաշխված
Բաշխված օպերացիոն համակարգը հնարավորություն ունի կառավարել մի խումբ անկախ համակարգիչներ և այնպես անել, որ այն մեկ համակարգիչ երևա։ Ցանցային համակարգիչների զարգացումը, որոնք կարող են միմյանց միացվել և հաղորդակցվել միմյանց հետ, հիմք դրեց բաշխված հաշվառմանը։ Բաշխված հաշվարկները կատարվում են ավելի, քան մեկ սարքավորման վրա։ Երբ խմբի համակարգիչները համագործակցված են աշխատում, նրանք ստեղծում են բաշխված համակարգ ։
Կաղապարային
Այս տիպի ՕՀ֊ում ստեղծվում է մեկ վիրտուալ մեքենայական նկար, որը պահպանվում է որպես գործիք աշխատող բազմաթիվ վիրտուալ մեքենաների համար։ Այս տեխնիկան օգտագործվում է ինչպես վիրտուալիզացիայում, այնպես էլ ամպային հաշվարկների կառավարման մեջ, և հատուկ է մեծ սերվերներին։
Ներկառուցված
Այս օպերացիոն համակարգերը ստեղծվել են, որպեսզի օգտագործվեն ներկառուցված համակարգերում։ Այս ՕՀ֊ը ստեղծվել են, որպեսզի աշխատեն փոքր մեքենաների վրա, ինչպիսին PDA֊երն են, որոնք ունեն քիչ ինքնավարություն։ Դրանք ի վիճակի են աշխատելու միայն սահմանափակ քանակով ռեսուրսների հետ։ Windows CE֊ն և Minix 3֊ը ներկառուցված ՕՀ֊ի օրինակներ են։
Իրականժամանակային
Իրականժամանակային ՕՀ֊ը համաժամանակյա գործողությունների մի համակարգ է, որի նպատակը իրական տվյալներով գործողությունների իրականացումն է։ Իրական տվյալները կառավարող օպերացիոն համակարգերը հաճախ օգտագործում են մասնագիտացված գրաֆիկական ալգորիթմներ, այնպես որ նրանք կարող են վարվեցողության դետերմինացված բնույթ ձեռք բերել։ Իրական ժամանակի ՕՀ-երի գլխավոր նպատակը նրանց արագ և կանխատեսելի արձագանքն է իրադարձություններին։ Նրանք ունեն իրադարձություններով պայմանավորված և ժամանակաբաշխ ծրագիր, և երբեմն երկուսն էլ միասին վերցված են։ Իրական տվյալները կառավարող օպերացիոն համակարգերը գործ ունեն այնպիսի առաջադրանքների հետ, որոնք հիմնված են ժամացույցի ընդհատումների վրա։
Պատմություն
Վաղ շրջանի համակարգիչները ձևավորված էին կատարելու մի քանի առանձին գործողություններ, ինչպես հաշվիչը։ Մինչև 1960 թվականը օպերացիոն համակարգերն իրենց ժամանակակից և ավելի բարդ տարբերակներով դեռևս գոյություն չունեին ։ Օպերացիոն համակարգերի որոշ բնորոշ գծեր զարգացվել են 1950-ականներին, ինչպես օրինակ մոնիտորային ծրագրերը, որոնք կարող էին ինքնաբերաբար հաջորդականությամբ աշխատեցնել մի քանի կիրառական ծրագրեր՝ բարձրացնելով գործողության արագությունը։ Սարքավորմանը այնպիսի առանձնահատկություններ էին ավելացվում, որ հնարավոր էին դարձնում ընդհատումները և զուգահեռ գործողությունները։ Երբ Apple Inc., Atari, IBM և Amiga կազմակերպությունների անհատական համակարգիչները հայտնի դարձան 1980-ականներին, վաճառողները ավելացրին օպերացիոն համակարգի այնպիսի առանձնահատկություններ, որոնք նախապես օգտագործվել էին գերարագ համակարգիչների և մինի համակարգիչների վրա։ Հետագայում շատ առանձնահատկություններ զարգացվեցին, ինչպես օրինակ օգտագործողի գրաֆիկական ծրագրերի համակարգը անհատական համակարգչային օպերացիոն համակարգերի համար։
1950֊ականների սկզբներին համակարգիչը միաժամանակ միայն մեկ ծրագիր կարող էր աշխատեցնել։ Ամեն օգտագործող ուներ իր անհատական օգտագործման համակարգիչը սահմանափակ ժամանակում օգտագործելու հնարավորություն։ Ասում են, որ Ալան Թյուրինգը այս մեթոդի գիտակն էր, ինչը նա փորձարկել է Manchester Mark 1 մեքենայի վրա և նա արդեն հասնում էր օպերարացիոն համակարգերի պարզագույն գաղափարներին՝ շնորհիվ համընդհանուր Թյունրինգի մեքենայի աշխատանքի սկզբունքների։
Ավելի ուշ մեքենաները արտադրվում էին ծրագրերի գրադարանով, որոնք կցվում էին օգտագործողի ծրագրին և օգնում էին այնպիսի գործողություններ կատարելու համար, ինչպիսին ներմուծումն ու արտածումն են կամ մարդու կողմից կարդացվող սիմվոլային կոդը համակարգչային կոդի բերելը։ Սա ժամանակակից օպերացիոն համակարգերի ծնունդն էր։ Այնուամենայնիվ, մեքենանաները դեռևս միայն մեկ համաժամանակյա աշխատանք էին կարողանում կատարել։
Նոր բարելավում էր այն, որ Atlas Superviser-ը ներկայացվեց Մանչեսթրի Atlas-ի հետ 1962 թվականին, ինչը շատերի կողմից համարվում է առաջին ժամանակակից օպերացիոն համակարգը ։ Բրինչ Հանսենը նկարագրել է այն որպես օպերացիոն համակարգերի պատմության մեջ ամենակարևոր բեկումնային քայլը ։