cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կրասնոդարի երկրամասի կերպարվեստի ցուցասրահ
Հավաքածու
Կրասնոդարի երկրամասի կերպարվեստի ցուցասրահը ակտիվորեն զբաղվում է սեփական հավաքածուի ձևավորմամբ, որի մեջ մտնում են Ռուսաստանի հարավի հեղինակների գեղանկարչական, գրաֆիկական, քանդակագործական և դեկորատիվ կիրառական արվեստի ստեղծագործություններ։ Ցուցասրահի ֆոնդերը 2007 թվականի դրությամբ կազմում են 370 միավոր, որում ներառված են Կուբանի առաջատար արվեստագետների և երիտասարդ  հեղինակների ստեղծագործությունները, որոնք բազմազան են իրենց ոճով, պատկերներով և թեմատիկայով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի թանգարաններ Կատեգորիա:1989 հիմնադրումներ
Վերեզուբի
Վերեզուբի (Верезубы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Գալուստ Անդրեասյան
Գալուստ Սարգսի Անդրեասյան, հայ հրապարակախոս, խմբագիր։
Կենսագրություն
Գալուստ Անդրեսյանը ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Մուշ քաղաքում։ 1887 թվականին ավարտել է տեղի Հայոց միացյալ ընկերության կենտրոնական վարժարանը։ Աշխատակցել է Կ․ Պոլսի «Մասիս» պարբերականին, 1898 թվականից եղել է «Բիւրակն» թերթի խմբագիր ։ Հոդվածներում հաճախակի անդրադարձել է արևմտահայ գրական լեզվի մաքրության և գրականության ժողովրդայնության հարցերին։
Հայերեն է թարգմանել Թոմաս Հեքսլիի «Գիտական զրույցներ» ժողովածուները և նրա ազդեցությամբ գրել ու հրատարակել «Գիտութիւններու վրայ ժողովրդական դասեր։ Հետևողութեամբ Հըքսլէյի» (ԿՊ, 1897, Ճանիկ Արամյանի տպարան) աշխատությունը ։ Օգտագործել է Նուրհան ծածկանունը։ Կյանքի վերջին տարիներին պաշտոնավարել է Մուշի Մխիթարյանների դպրոցում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Օրլովկա (գյուղ, Յանաուլսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 355 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի բնակավայրեր
Թաթբուրջ
Թաթբուրջ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հելսինգբորգ ՖԱ
«Հելսինգբորգ» Մարզական Ակումբը մասնագիտական ֆուտբոլային ակումբ է, որը հանդես է գալիս Հելսինգբորգում։
Պատմություն
«Հելսինգբորգ» Մարզական Ակումբը հիմնադրվել է 1907 թվականին, Հելսինգբորգ քաղաքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդական ֆուտբոլային ակումբներ
Օստրովսկոե (գյուղ, Նովայա Օդեսայի շրջան)
Օստրովսկոե (Островське), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովայա Օդեսայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1890 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օստրովսկոե գյուղում բնակվում էր 97 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,434 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովայա Օդեսայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1890 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
4L (խումբ)
«4L» (포엘, Four Ladies բառակապակցության հապավում), հարավկորեական կանացի խումբ, որը կազմված է չորս անդամներից։
Մինչ առաջնելույթ
2014 թվականի հուլիսի 28-ին Jade Contents Media-ն թողարկել է «Move» երգի առաջին թիզերը։ Տեսահոլովակը, ներառելով միասեռական հարաբերությունների թեման, մեծ ուշադրության է արժանանում ։ Եվս երկու պրովոկացիոն թիզերներից ու վրդովված արձագանքներից հետո ընկերությունը հայտարարել է․ «Մեր ռազմավարությունը սեքսուալության բաց ցուցադրումն է։ Լուսանկարները միայն այսբերգի գագաթն են» ։
2014։ Առաջնելույթ «Move» երգով
2014 թվականի օգոստոսի 1-ին խումբը թողարկել է «Move» երգի ամբողջական տեսահոլովակը, որը հասել է 1 միլիոն դիտում ցուցանիշին ընդամենը 4 օր անց, իսկ 2 միլիոնի նշագիծն այն հատել է օգոստոսի 7-ին։ Նրանց Յութուբյան պաշտոնական ալիքը հավաքել է 6 միլիոն դիտում մեկ շաբաթ անց , որը մեծ ցուցանիշ է սկսնակ պրոդյուսերական գործակալության առաջին խմբի համար։ «Move»-ը գրավել է հինգերորդ հորիզոնականն ըստ Յութուբում ամենահայտնի կորեերեն տեսահոլովակների, առաջ անցնելով այնպիսի հայտնի խմբերից, որոնցից են Kara-ն, Secret-ը և Sistar-ը ։ Սինգլը կորեական կայքերում հասանելի է դարձել օգոստոսի 4-ից, նույն շաբաթվա ընթացքում հայտնվել է «Gaon Social Chart» հիթ-շքերթի 4-րդ հորիզոնականում, հավաքելով 41 479 միավոր ։
Կոնցեպտային լուսանկարները թողարկվել են այն բանից հետո, երբ խմբի Ֆեյսբուքյան էջը գրանցել է 10 000 հավանում, իսկ Daum պորտալի ֆան-կաֆեն հավաքել է 1 000 մասնակից ։ Խումբը հայտարարել է, որ հաջորդ գլխավոր երգի համար ընտրվել է ավելի համեստ կոնցեպտ ։ «Move» երգը հիմնականում առաջխաղացում է ունեցել տեղական և համալսարանական միջոցառումների ժամանակ, սկսված Չանսուում օգոստոսի 29-ին կայացած միջոցառումից , որտեղ բացի այդ երգը (այլ հագուստով ու խորեոգրաֆիայով), խումբը կատարել է Լի Մուն Սեի «Flaming Sunset» ստեղծագործությունը։ Նրանց միակ ելույթը հեռուստատեսությամբ կայացել է սեպտեմբերի 14-ին SBS հեռուստաընկերության Inkigayo հաղորդման ժամանակ ։
4L-ը դարձել է միակ կանացի խումբը, որը ներկա է գտնվել 2014 թվականին Մանիլայում անցկացվող «KNation Music Showcase»-ին, որտեղ նրանք կատարել են հինգ երգեր․ «Move»-ը, Ջենիֆեր Լոպեսի «On the Floor»-ը, PSY-ի «Gangnam Style»-ը և «Gentleman»-ը, ինչպես նաև «Flaming Sunset»-ը։
2015։ Մեկ մասնակից պակաս
2015 թվականի ամռանը, հայտնի է դարձել, որ Յե Սըլը լքել է խումբը։ Աղջիկը դուրս է եկել սեփական ցանկությամբ, ասելով, որ չի ուզում հայտնի դառնալ սեքսուալ կոնցեպտների օգնությամբ։ Դրանից հետո նա թողարկել է իր «May be I Love You» երգը։
Ներկա պահին խմբի և Յե Սըլի գործունեության մասին ոչինչ հայտնի չէ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2014 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Հարավկորեական պարային երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Քեյ փոփ երաժշտական խմբեր
Դաշտաքար (այլ կիրառումներ)
Դաշտաքար եզրը կարող է վերաբերել․
Զախարիա (Կիպրոս)
Զաքարիա (Ζαχαριά), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Նախկինում եղել է թուրքական գյուղ։ Այժմ լքված գյուղ է։ Գտնվում է Լսոս գյուղից 4 կմ դեպի հարավ։
Ռյազանի մարզ
Ռյազանի մարզ (Рязанская область), մարզ Ռուսաստանի կազմում, Ռուսաստանի Դաշնության վարչատարածքային միավոր։ Կենտրոնն է Ռյազան քաղաքը։
Սահմանակից է Մոսկվայի, Վլադիմիրի, Նիժնի Նովգորոդի, Պենզայի, Տամբովի, Լիպեցկի և Տուլայի մարզերին և Մորդովիա հանրապետությանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռյազանի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի դաշնային բաժանում
ん
Հիրագանայում ん, կատականայում՝ ン, ճապոներենի վանկային այբուբենի վանկ։ Օգտագործվում է մեկ մորայի գրելաձևի համար։ Համապատասխանում է հայերեն «ըն» տառակապակցությանը և Միջազգային հնչյունական այբուբենի /un/ ձայնին։
Ժամանակակից ճապոներենի վանկային աղյուսակում գտնվում է միայնակ անկյունում։
Կատեգորիա:Կանա
Արջգլոր
Արջգլոր, լեռ Թուրքիայում, Հավատմունք լեռնաշղթայում, Մուշ քաղաքից արևմուտք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մուշի մարզ
Ռոնկո Բրիանտինո
Ռոնկո Բրիանտինո (Ronco Briantino)` կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Մոնցա և Բրիանցա գավառում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Անդաստան (հանդես)
«Անդաստան», գրականության և արվեստի եռամսյա հանդես, ապա՝ տարեգիրք։ Լույս է տեսել 1952-1969 թվականներին Փարիզում։ Տնօրեն-խմբագիր՝ Բյուզանդ Թոփալյան։ Տպագրվել է գեղարվեստական գործեր, գրականության, արվեստի, գեղագիտության հարցերին նվիրվածհոդվածներ, հայ նկարիչների գործերի գունավոր վերարտադրություններ։ Զգալի տեղ է հատկացրել խորհրդահայ և թարգմանչական (հիմնականում՝ ֆրանսերենից) գրականությանը, հայ դասականների (Նահապետ Քուչակ, Սայաթ-Նովա, Հովհաննես Թումանյան, Դանիել Վարուժան, Եղիշե Չարենց և ուրիշներ) ստեղծագործություններին։ Աշխատակցել են Հովհաննես Զարդարյանը, Զարեհ Որբունին, Վահե Քաչան, Վահրամ Մավյանը և ուրիշներ։
1980 թվականին լույս է տեսել «Անդաստան»-ի հավելված «Կամ» հանդեսը (3 համար, հիմնադիր-խմբագիր՝ Մարկ Նշանյան) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հայկական հանդեսներ
Ելիսեյան դաշտերի թատրոն
Ելիսեյան դաշտերի թատրոն (Théâtre des Champs-Élysées), պետական թատրոն Փարիզում։ Հիմնականում ներկայանում է օպերաների ու բալետների բեմադրություններով, ինչպես նաև սիմֆոնիկ երաժշտության համերգներով։ Բացվել է 1913 թվականին։ Ժամանակից թատրոնն ունի հետևյալ սրահները․ Չնայած անվանմանը՝ թատրոնը չի գտնվում Ելիսեյան դաշտերում, այլ Փարիզի 8-րդ շրջանում՝ Մոնտեն պողոտայում։
Բնութագիր
Թատրոնը բացվել է 1913 թվականի ապրիլի 2-ին սիմֆոնիկ երաժշտության համերգով, որի ժամանակ կոմպոզիտորներ Կլոդ Դեբյուսին, Պոլ Դյուկը, Քամիլ Սեն-Սանսը, Գաբրիել Ֆորեն, Վենսան դ'Էնդին եղել են սեփական ստեղծագործությունների դիրիժորները։
Շենքը ար-դեկո ոճով է․ այն նախագծել է ճարտարապետ Օգյուստ Պեռեն։ Շենքի նախագծմանն ու ձևավորմանը իրենց մասնակցությունն են ունեցել նաև Դենի Մորիսը, Ժան Էդուար Վյուարը և այլք։ Ելիսեյան դաշտերի թատրոնը Փարիզում առաջիններից է, որ կառուցվել են բարձր ամրությամբ երկաթբետոնից, սակայն ինտերիերը թեթև տեսք ունի մարմարե ռելիեֆի շնորհիվ․ պատկերված են Ապոլլոնն ու մուսաները (հեղինակ՝ Էմիլ Բուրդել)։
Ելիսեյան դաշտերի թատրոնը հայտնի է նշանավոր մի շարք ներկայացումների ու արտիստների առաջնելույթներով։ Թատրոնի պատմության վառ էջերից է 1913 թվականի մայիսի 29-ը, երբ ներկայացվել է Իգոր Ստրավինսկու «Սրբազան գարուն» բալետը, որ նշանավորվել է սկանդալով։ Ներկայացումն ընթացել է այնպիսի բարձր սուլոցների ուղեկցությամբ, որ պարողները դժվար են լսել նվագախմբի երաժշտությունը։ Դիրիժորի վրա նետել են պատահած ամեն բան, պարտերում բախումներ են եղել։
Թատրոնի բեմում կայացել են Դեբյուսիի «Խաղեր» (Jeux) (1913), Մորիս Ռավելի «Կուպերենի դամբարանը» (1920), Դարիուս Միյոյի «Ցուլը տանիքի վրա» Мийо (1920), Վեցնյակի կոմպոզիտորների «Նորապսակներն Էյֆելյան աշտարակում» (1921), Սաբանեևի «Օդաչու կինը» («L’Aviatrice») (1928), Կուրտ Վայլի «Մահացու յոթ մեղքեր» (1933), Էդգար Վարեզի ավանգարդ նվագախմբի «Անապատներ» պիեսը (1954), Միյոյի «Քրիստոփոր Կոլումբոս» (2-րդ տարբերակ, 1956), Անրի Դյուիտյոյի ջութակի կոնցերտը (1985), Գաբրիել Ֆորեի «Պենելոպա» օպերան (1913), Ռիխարդ Վագների «Նիբելունգի մատանին» քառերգությունը (1929), Ալբան Բերգի «Վոցեկ» օպերան (1952) և այլն։ 1990-ական թվականներից թատրոնում կանոնավոր ձևով հնչում է հնագույն երաժշտություն աուտենտիկ նվագախմբերի ու համույթների կատարմամբ, բեմադրվում են բարոկկո ոճով հազվագյուտ օպերաների տարբերակներ (օրինակ՝ 1992 թվականին բեմադրվել է Վ․ Մարտին ի Սոլերի «Հազվագյուտ բան» օպերան)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փարիզի թատրոններ Կատեգորիա:1913 հիմնադրումներ
Վերեմև
Վերեմև (Веремьев), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Battle Cry
«Beast», ամերիկացի ռեփեր Էնջլ Հեյզի երգը, որում իր մասնակցությունն ունի նաև ավստրալիացի երգչուհի Սիան։ Երգը ընդգրկվել է Հեյզի «Dirty Gold» (2013) անվանումը կրող առաջին ալբոմում, իսկ որպես այդ ալբոմի երկրորդ սինգլ թողարկվել է 2014 թվականի հունվարի 9-ին ։ Հեյզը և Սիան երգը գրել են Գրեգ Քերստինի հետ միասին, ով նաև զբաղվել է երգի պրոդյուսերական աշխատանքով։
Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Ֆրենկ Բորինը, ներկայացվել է 2014 թվականի փետրվարի 14-ին Հեյզի VEVO ալիքում ։ Այն առաջադրվել է «Սոցիալական հաղորդագրությամբ լավագույն տեսահոլովակ» մրցանակին MTV Video Music Awards 2014 մրցանակաբաշխությունում, սակայն չի հաղթել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2014 սինգլներ Կատեգորիա:Սիայի երգեր Կատեգորիա:2014 երգեր
Էլիզա Բարտոլի
Էլիզա Բարտոլի (Elisa Bartoli, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստուհի, Իտալիայի կանանց ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի՝ Serie A-ի առաջնությանը մասնակցող «Ռոմա» թիմի պաշտպան։
Մարզական կարիերա
Մեծահասակների սպորտում Էլիզան իր նորամուտը նշել է 2006 թվականին՝ խաղալով հայրենի քաղաքի՝ Հռոմի «Ռոմա» ակումբի կանանց թիմում, որի կազմում հանդես է եկել վեց մրցաշրջան անընդմեջ։ Ընդ որում՝ մեծապես օգնել է այդ թիմին Serie B-ից անցնելու բարձրագույն խումբ՝ Serie A: 2012-2013 մրցաշրջանում հանդես է եկել ASD Torres Calcio-ում, որի կազմում դարձել է Իտալիայի կանանց ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի չեմպիոն և կրկնակի սուպերգավաթակիր։ Այնուհետև միացել է Բերգամոյի «Մոձանիկա» թիմին, որտեղ իր տպավորիչ խաղով կարճ ժամանակում վաստակել է «Գլադիատոր» մականունը ։ Մեկ տարի անց տեղափոխվել է «Ֆիորենտինա» և իր մարզական կարիերայի ընթացքում արդեն երկրորդ անգամ նավաճել Իտալիայի կանանց ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի չեմպիոնի, ինչպես նաև գավաթակրի տիտղոսները։ 2018 թվականի ամռանը վերադարձել է հայրենի Հռոմ, միացել «Ռոմա»-ի նորովի կազմավորված կանանց թիմին, դարձել նրա առաջին ավագը, հաջորդած չորս մրցաշրջանների ընթացքում մեկական անգամ նվաճել Իտալիայի կանանց ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի փոխչեմպիոնի և գավաթակրի տիտղոսները ։
Էլիզա Բարտոլին 2012 թվականին հրավիրվել է Իտալիայի կանանց ֆուտբոլի ազգային հավաքական՝ մասնակցելու Եվրո-2013-ի մրցաշարին և հետագա մրցումներին։
Ակումբային
Roma CF թիմի կազմում
ASD Torres Calcio թիմի կազմում
Ռոմա ֆուտբոլային ակումբի կանանց թիմի կազմում
Միջազգային
Իտալիայի մինչև 19 տարեկան աղջիկների ֆուտբոլի հավաքականի կազմում
Անհատական ձեռքբերումներ
Թաիբ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(7162) Սայդվել
(7162) Սայդվել (Sidwell), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի նոյեմբերի 15-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,343075 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,019 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6672 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1310,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,274805 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,74° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1982 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Օլշանա (գյուղ, Իչնյայի շրջան)
Օլշանա (Ольшана), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Իչնյայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Օլշանա, Վիլշանա։
Չճշտված տվյալներով Օլշանա գյուղում բնակվում էր 653 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4169 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 168,87 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1600 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ավազ Կետիկ
Ավազ Կետիկ, Ավազ Կետուկ, լեռներ Կիլիկիայի Տավրոս լեռնահամակարգում, Զեյթունի շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Ադանայի մարզ
Սերբիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի նախագահների ցուցակ
Սերբիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիա, Սերբիայի բարձրագույն գիտակրթական հաստատություն։ Հիմնադրվել է 1886 թվականի նոյեմբերի 1-ին ՝ որպես Սերբիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիա։ Սերբացի բժիշկ եւ բուսաբան Իոսիֆ Պանչիչը 1887 թվականին նշանակվեց Ակադեմիայի առաջին նախագահ։ Նա, ինչպես նաև Ակադեմիայի առաջին անդամները, ընտրվեց արքա Միլան Օբրենովիչի կողմից ՝ Համագումարի (Խորհրդարանի) կողմից հաստատված օրենքի համաձայն. Ակադեմիայի Նախագահը, համաձայն «Գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի մասին» օրենքի 24-րդ հոդվածի, ընտրվում է նրա ժողովի կողմից։ Քվեարկությունը գաղտնի է. Հաղթող է ճանաչվում այն ​​թեկնածուն, ով ունի ձայների առնվազն 50% -ը։ Եթե երկու շաբաթ անց հաղթող չլինի, ապա քվեարկվում է երկրորդ քվեարկությունը։ Ներկայումս Ակադեմիայի Նախագահը նյարդաբան Վլադիմիր Կոստիչն է, ով այս պաշտոնում է 2015 թվականից։ Ակադեմիայի Նախագահը նրա ներկայացուցիչն է և գործում է նրա անունից։ Նա գումարում է Վեհաժողովի, Նախագահության և Գործադիր կոմիտեի նիստերը, վերահսկում է նրանց գործունեությունը և կատարում է նաև մի շարք այլ գործառույթներ ։
Դեդեք
Դեդեք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում ։
Նախկինում եղել է հայաբնակ գյուղ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քեմահի շրջանի համայնքներ
Անդափ
Տնտեսություն
Հայտնի է ընտիր խաղողով, ծիրանով, խնձորով, ընկույզով և ուրիշ պտուղներով։ Մշակում են նաև հացահատիկ, բամբակենի։ Հռչակված էր որպես առևտրաարհեստավորական կենտրոն։ Անդափն այժմ վերանվանված է Ղազիանթեպ և համանուն վիլայեթի կենտրոնն է։
1970 թվականին քաղաքն ուներ 160,2 հազար, մեծ մասամբ թուրք բնակիչ։ Այստեղ գործում են տեքստիլ, կաշվի, սպիրտի-օղու, օճառի և այլ ձեռնարկություններ։ Արտադրվող և արտահանվող ապրանքների մեջ կարևոր տեղ են գրավում ծխախոտը, չամիչը, դոշաբը, օղին, բամբակե գործվածքները և այլն։
Պատմական տվյալներ
Անդափը թեև որպես բնակավայր հին է, սակայն նրա մասին առաջին պաշտոնական տեղեկություններ հաղորդում են խաչակիրները (11-12-րդ դարեր), որոնք այստեղ կառուցել են ամուր բերդ և դարձրել իրենց ռազմական հենակետը։ Միջին դարերում քաղաքը մտնում էր Եդեսիայի կոմսության մեջ, հետո կարճ ժամանակով անցել է Կիլիկիայի հայոց իշխան Գող Վասիլի ձեռքը։ 1266 թվականին Կիլիկիայի Հեթում 1-ին թագավորը երկու անգամ անհաջող փորձ կատարեց քաղաքն իր տիրապետությանը միացնելու համար։ 14-15-րդ դարորում Անդափը շրջակայքով գրավել էին եգիպտացիները։ 1404 թվականին քաղաքն ավերվում է Լենկթեմուրի կողմիցԼ Անդափը վերջնականապես նվաճել են թուրքերը 1516 թվականին։
Հայերն Անդափում
Անդափում և նրա շրջակայքում դեռ հին ժամանակներից զգալի թիվ են քազմել հայերը, որոնք զանգվածաբար այստեղ են տեղափոխվել սկսած 14-րդ դարի Հայաստանի և Փոքր Հայքի տարբեր շրջաններից (Մուշ, Մալաթիա, Մարաշ, Բեհեսնի, Ադյաման, Բերեջիկ, Ուրֆա)։ Ոմանք գտնում են, որ քաղաքն այդպես են անվանել Ալաշկերտի հովտի Անդափ բնակավայրից ներգաղթած հայերը։ 19-րդ դարի վերջերին Անդափն ուներ 43000 բնակիչ, որից հայերը՝ 16900։ 20-րդ դարի սկզբներին հայերի թիվը շուրջ 36000 էր։ Հայերի հիմնական զբաղմունքը առևտուրն ու արհեստագործությունն էր։ Ոսկերիչների, որմնադիրների, ներկարարների, կաշեգործների, գորգագործների մեծ մասը հայեր էին։ Անդափցի կանանց արտադրած ասեղնագործ, նուրբ և ճաշակով ապրանքները հայտնի էին հատկապես Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում և բարձր գին ունեին։ Մինչև 1915 թվականը Անդափում գոյություն ուներ հայկական վեց եկեղեցի, 17 ուսումնարան, դպրոց ու վարժարան (Վարդանյան, Մեսրոպյան սանուց դպրոցը՝ հիմնվախ 1874 թվականին, Ադենական որբախնամ դպրոցը՝ հիմնված նույն թվականին, Հայկանուշյան վարժարանը՝ հիմնված 1877 թվականին, 1882 թվականին բացվել է Վարդանանց նախակրթարանը, 1896 թվականին Անդափում բացվում է առաջին կիրակնօրյա դպրոցը, Այդինյան, Հոխիսիմյան վարժարաններն ու «կեդրոնական թուրքիո կոլեջը», 1912 թվականին հիմնվել է Կիլիկիայի ճեմարանը ցերեկային և գիշերային բաժիններով)։ Անդափում հրատարակվել են նաև Ենի Ցոմուր և Հագիգաթ հայատառ թուրքերեն թերթերը։ 1886 թվականին Վարդանյան կրթարանը հրատարակում է Մենտոր կիսամյա հանդեսը՝ հայերեն և թուրքերեն։
Կոտորածներ
Անդափի հայերը բարեկազմ, գեղեցկադեմ և զվարթ մարդիկ էին։ Անդափի հայերը նույնպես 1915 թվականին տեղահանվեցին, քշվեցին Տերզորի անապատ և զանգվածաբար ոչնչացվեցին։ 1918 թվականին նրանց փշրանքները կրկին վերադարձան հայրենի քաղաք, բայց շուտով իմպերիալիոտական տերությունների կողմից թողնվեցին բախտի քմահաճույքին։ 1920-21 թվականներին Անդափցիները 314 օր հերոսական ինքնապաշտպանական կռիվներ մղեցին թուրք ջարդարարների դեմ։ Կենդանի մնացածները տարեգրվեցին Սիրիա, Լիբանան, ԱՄՆ, նրանց մի մասը հետագայում հայրենադարձվեց Խորհրդային Հայաստան։
Անդափում է ծնվել բանասեր, Կիլիկիայի կաթողիկոս Բաբկեն Կյուլեսերյանը (1868-1936 թվականներ)։ Անդափ անունը այժմ կրում է Հայաստանի Մասիսի շրջանի նախկին Թազա-գյուղը ։
Արորդերե
Արորդերե, գետակ Արևելյան Եփրատի (Արածանի) ավազանում, Փերի գետի ձախ վտակը։ Հոսում է Քղիի շրջակայքով և մայր գետին է մի անում Քղի քաղաքաից մոտ 6 կիլոմետր հյուսիս-արևելք։ Լեռնային է և արագահոս ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Օրլովկա (գյուղ, Ուչալինսկի շրջան)
Օրլովկա (Орловка, Орловка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 291 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Յանգ Բոյզ (ֆուտբոլային ակումբ)
«Յանգ Բոյզ» Մարզական Ակումբը մասնագիտական ֆուտբոլային ակումբ է, որը հանդես է գալիս Բեռնում։
Պատմություն
«Յանգ Բոյզ» Մարզական Ակումբը հիմնադրվել է 1898 թվականին, Բեռն քաղաքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարական ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:1898 հիմնադրված ֆուտբոլային ակումբներ
Սեյկո Մացուդա
Սեյկո Մացուդա (松田 聖子), ճապոնացի երգչուհի և դերասան, բոլոր ժամանակների ամենահայտնի ճապոնացի երգիչ-այդոլը ։
Կարիերան սկսել է 1980 թվականին, ճապոնական այդոլային արդյունաբերության ծաղկուն շրջանում ։
Նրան կապված հրապարակային սկանդալների և կարիերայի ընթացքում նոր ոճերի մեջ դրսևորվելու համար՝ համեմատել են Մադոննայի հետ։ 2009 թվականին երգչուհին սահմանել է ռեկորդ, ըստ Օրիկոնի առաջին հարյուրյակում միաժամանակ գտնվող ալբոմների քանակի (13 ալբոմներով գերազանցելով իր հաշվին 12 ալբոմ ունեցող Հիբարի Միսորային) ։
Ճապոնական մամուլը Սեյկո Մացուդային կարիերայի տևողության համար տալիս է «հավերժ այդոլ» մականունը ։ AllMusic երաժշտական կայքը համարում է նրան համար մեկ ճապոնացի այդոլը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի երգչուհիներ
Ռոզացա
Ռոզացա (Rosazza), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Բիելլա գավառում։
Ռոզացան սահմանակից է Անդոռնո Միքա, Կամպիլիա Չերվո, Պիեդիկավալո, Սալիանո Միքա համայնքներին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Արծիվակատար
Արծիվակատար, Արձիվակատար, վայր Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհի Ծղուկ գավառում։ Տաթևի վանքի մոտակայքում։ Հիշատակում է Ստեփան Օրբելյանը վանքի սահմանները թվարկելիս ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տաթևի վանական համալիր
Արան, Եվլախ
Արան, խոշոր գյուղական բնակավայր Ադրբեջանի հանրապետության Եվլախի շրջանում։ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալներով գյուղն ունի 7,263 բնակիչ։
Բնակավայրը 1 կմ է հեռու Եվլախ - Գանձակ երկաթուղու Մինգեչաուր կայարանից։
Վերեյա (գյուղ, Օրեխովո-Զուևսկի շրջան)
Վերեյա (Верея), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Օրեխովո-Զուևսկի շրջանի կազմում։
Արան, Եվլախ
1946 թվականից ունի քաղաքային տիպի բնակավայրի կարգավիճակ։ Մինչև 1990-ականների սկիզբը գյուղն ունեցել է «Ապրիլի 28» անվանումը ։
Վերեյա (գյուղ, Օրեխովո-Զուևսկի շրջան)
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2160 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Օրեխովո-Զուևսկի շրջանի բնակավայրեր
Անդրանիկ Անդրեասյան (գրող)
Անդրանիկ Վահանի Անդրեասյան, հայ գրող, խմբագիր։ Մեծ Եղեռնից մազապուրծ՝ ապաստանել է Ալեքսանդրապոլի, ապա՝ Կ.Պոլսի և Հունաստանի որբանոցներում։ 1928 թվականին հաստատվել է ԱՄՆ-ում։ 1936 թվականին՝ «Նոր գիր» ամսաթերթի, 1957-1969 թվականներին՝ «Պայքար» օրաթերթի, 1963-1968 թվականներին, միաժամանակ՝ «Պայքար» հանդեսի, 1937-1957 թվականներին և 1970 թվականից՝ «Նոր օր» օրաթերթի խմբագիր։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ամերիկահայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Արիաննա Կարուզո
Արիաննա Կարուզո (Arianna Caruso, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստուհի, Իտալիայի ֆուտբոլի կանանց ազգային հավաքականի և «Յուվենտուս» ակումբի կանանց թիմի կիսապաշտպան։ Նախկինում երկու մրցաշրջան խաղացել է «Ռոմա»-ում, որտեղից էլ 2017 թվականին տեղափոխվել է «Յուվենտուս» ակումբի՝ նորովի կազմավորված կանանց թիմ ։ Այստեղ, չնայած պատանեկան տարիքին, կարճ ժամանակում տեղ է գրավել պատմական «Բիանկոների» խմբում, , որը հաջորդած հինգ տարիների ընթացքում քանիցս հաղթող է ճանաչվել Scudetti-ում ։
Կարուզոն հրավիրվել է Իտալիայի ֆուտբոլի կանանց ազգային հավաքական, մասնակցել Եվրո-2021-ի որակավորման փուլի մրցաշարի խաղերին ։
Մարզական նվաճումներ
Յուվենտուս թիմի կազմում
Մոնտգոմերի շրջան (Վիրջինիա)
Մոնտգոմերի շրջան (Montgomery County), ԱՄՆ Վիրջինիա նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1008 կմ² է, բնակչությունը՝ 94 392 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քրիստիանսբուրգ քաղաքը։ Կազմավորվել է 1772 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիրջինիայի շրջաններ
Չիտիլիո
Չիտիլիո  (Cittiglio), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում ։
Բնակչությունը ըստ 2004 թվականի տվյալների կազմում է 3717 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 338 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 21033։ Հեռախոսային կոդը՝ 0332։ Չիտիլիոյի քույր քաղաքներից է իտալական Կամերոտո քաղաքը (Camerota)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Օրլովկա (գյուղ, Ֆյոդորովսկի շրջան)
Օրլովկա (Орловка, Орловка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆեոդորովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 155 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆյոդորովսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (51801-51900)
Աստերոիդների ցանկ (51701-51800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (51901-52000)
Լինա Գեյդ
Լինա Գեյդ, ), բրիտանացի մրցարշավային ինժեներ, առաջին կինը, որն այս մրցարշավի ընթացքում շահել է «24 ժամվա Լե Մանան»։
Վաղ կյանք և կրթություն
Լինա Գեյդը ծնվել է Լոնդոնի Պերիվելեի արվարձանում` Հնդկաստանից ներգաղթածների ընտանիքում ։ Նա իր մանկությունն ու պատանեկությունն անցկացրել է Անգլիայում, բացառությամբ 9-ից 12 տարեկան ընկած ժամանակահատվածի, երբ ընտանիքը տեղափոխվել է Հնդկաստան։ Այդ ժամանակ Լինան և նրա կրտսեր քույրը՝ Թինան (որը հետագայում նույնպես դարձել է մրցարշավային ինժեներ ), սկսել են հետաքրքրվել տեխնիկայով։ Անգլիա վերադառնալով՝ նրանք սկսել են դիտել Ֆորմուլա 1-ի մրցավազքերը հեռուստացույցով։ Քույրերը լրջորեն հետաքրքրված էին ավտոարշավներով, և նրանց հետաքրքրում էր ոչ թե սպորտային շքեղությունը, այլ թե ինչպես են աշխատում մրցարշավային մեքենաները ։
Գործունեություն
Համալսարանն ավարտելուց հետո Գեյդը 6,5 տարի աշխատել է Jaguar-ում` որպես մեքենայականացման ինժեներ, և անհաջող կերպով ռեզյումեներ է ուղարկել Ֆորմուլա 1-ի թիմին ։ Ժամանակ առ ժամանակ նա մասնակցել է` որպես մրցարշավի մեքենաբան` Ֆորմուլա BMW-ում, A1 Գրան Պրի-ում, Gran Turismo-ում ։ 2006 թվականին նա առաջին անգամ մասնակցել է «Լե Մանա 24 ժամվա ընթացքում» մրցարշավին` որպես Chamberlain-Synergy Motorsport թիմի անդամ՝ մրցելով LMP1 դասում  ։
2007 թվականից սկսած Գեյդն աշխատել է Audi Sport Team Joest–ում. նախ ՝ ամերիկյան Լե Մանա սերիայի կազմում՝ Ալան Մակնիշի հետ, ապա՝ «Լե Մանա 24 ժամվա ընթացքում»-ի կազմում՝ Անդեր Լոտտերի, Մարսել Ֆեսսլերի, Բենուա Թրելույեի անձնակազմի հետ, որոնք 2011 թվականին հայտնվել են ծանր վիճակում` (Audi երկու այլ անձնակազմեր թոշակի են անցել շրջապատման բախումից հետո), կարողացել են առաջին հաղթանակին հասցնել մոտակա հետապնդողից ընդամենը 13.8 վայրկյանով ։ Ավելի ուշ` նրան հաջողվել է կրկնել հաջողությունները «Լե Մանա 24 ժամվա ընթացքում» (2012), «Լե Մանա 24 ժամվա ընթացքում» (2014) ։
2016 թվականին, «Լե Մանա 24 ժամվա ընթացքում», Գեյդը տեղափոխվել է Bentley, իսկ 2018 թվականի սկզբին միացել է Schmidt Peterson Motorsports-ի թիմին՝ Ջեյմս Հինչկլիֆֆի հետ աշխատելու համար՝ դարձել է IndyCar սերիայի առաջին կին մրցարշավային ինժեներ ։ Այնուամենայնիվ, SPM-ում Գեյդը երկար չի մնացել, թիմից հեռացել է այն բանից հետո, երբ Հինչկլիֆֆը չի կարողացել նվաճել Ինդիանապոլսի 500 մղոնը ։
2019 թվականին Գեյդը` որպես աշխատող, վերադարձել է Ռեյնհոլդ Յոստի թիմ՝ մրցելով Mazda-ի հետ` IMSA-ի սպորտային մեքենաների առաջնությունում ։ Նույն տարվա դեկտեմբերին նա ղեկավարել է FIA-ի GT սերիայի հանձնաժողովը ։
Մրցանակներ և հասարակական գործունեություն
2012 թվականի դեկտեմբերին Գեյդը ճանաչվել է «Տարվա մարդ»՝ Համաշխարհային տոկունության մրցարշավում, և պարգևատրվել C&R Racing Women in Technology award-ով ։
2016 թվականի հունվարին Բրիտանական կանանց ակումբը Լինա Գեյդին պարգևատրել է լորդ Ուեյքֆիլդի մրցանակով ։
2013 թվականին Գեյդը դարձել է FIA կոմիսիայի հանձնաժողովի անդամ` ավտոտրանսպորտային միջոցառումներում կանանց մասնակցության հարցերով, 2013-2014 թվականներին եղել է Formula Student-ի դեսպան ։
(7163) Բարենբոյմ
(7163) Բարենբոյմ (Barenboim), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի փետրվարի 24-ին Էլեանոր Հելինի և Սքոթ Դանբարի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,278937 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8527 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7052 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1256,6 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,286487 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 20,74° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Սքոթ Դանբարի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Անի (հանդես)
«Անի» («Ani»), հայագիտական եռամսյա հանդես, ապա՝ տարեգիրք։ Լույս է տեսել 1935-1938 և 1941-1943 թվականներին [որպես տարեգիրք (2 գիրք)] Բուխարեստում՝ ռումիներեն։ Խմբագիր՝ Հակոբ Սիրունի։ Ռումին ժողովրդին ծանոթացրել է հայոց պատմությանն ու մշակույթին, լուսաբանել հայագիտական խնդիրներ, արտացոլել հայերի դերը Ռումինիայի մշակութային կյանքում։ Տարեգրքում զետեղվել են Հրանտ Ասատուրի, Յոհաննես Լեփսիուսի, Լեման Հաուպտի, Նիկոլայ Յորգայի, Նիկողայոս Ադոնցի, Ա. Թիրյաքյանի, Շառլ Դիլի, Նիկողայոս Մառի, Կ. Պարտուտցիի, Արշակ Ալպոյաճյանի, Գ. Մեսրոպի, Ն. Գասապյանի և ուրիշ հայագիտական հոդվածները։
Թարգմանաբար տպագրել է հայ գրողների ստեղծագործություններից ։
Յուխարը Սալամաբադ
Յուխարը Սալամաբադ (նաև Սալամաբադ և Յուխարի Սալամաբադ), գյուղական բնակավայր Ադրբեջանի հանրապետության Եվլախի շրջանում։ Գյուղը մտնում է Խալդան խոշորացված համայնքի մեջ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եվլախի շրջանի բնակավայրեր
Բժիշկներ առանց սահմանների
Բժիշկներ առանց սահմանների (ֆրանսերեն՝ Médecins Sans Frontières (MSF) կամ անգլերեն՝ Doctors Without Borders), միջազգային մարդասիրական օգնության հասարակական կազմակերպություն և Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, որն առավել հայտնի է պատերազմական տարածաշրջաններում և համաճարակի օջախ հանդիսացող երկրներում իրականացվող ծրագրերով։ Ստեղծվել է 1971 թվականին՝ Ֆրանսիայի բժիշկների նախաձեռնությամբ՝ բժիշկների, առողջապահության բնագավառի աշխատողների և իր առաքելությանը նպաստող այլ մասնագետների միավորմամբ ։ Ունի 18 գրասենյակ, որոնցից ԲԱՍ-Ֆրանսիան, ԲԱՍ-Բելգիան, ԲԱՍ-Շվեյցարիան, ԲԱՍ-Հոլանդիան և ԲԱՍ-Իսպանիան գործող և ծրագրեր իրականացնողներ են (2003)։ ԲԱՍ մասնաճյուղեր գործում են 80 երկրներում, որտեղ աշխատում է շուրջ 2500 կամավոր (2003)։ ԲԱՍ-ի գլխավոր նպատակն է բնական աղետների (երկրաշարժ, ջրհեղեղ և այլն) և պատերազմների ժամանակ բժշկական համընդհանուր էթիկային և մարդասիրական սկզբունքներին համապատասխան, առանց ռասայական, կրոնական, աշխարհայացքային և այլ խտրականությունների բազմակողմանի բժշկական աջակցություն ցույց տալ տուժած մարդկանց։
ԲԱՍ-ն իր առաջին առաքելությունը Հայաստանում իրականացրել է 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակ, բուժօգնություն է կազմակերպել աղետյալներին, աջակցել առողջապահական ենթակառույցներին, հիմնել հոգեբանական խնամքի կենտրոն են։ 2002 թվականին ԲԱՍ-ը Հայաստանում իրականացրել է սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունների և ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի ու Սևանա լճի շրջանում հոգեկան առողջության ապահովման (ԲԱՍ-Բելգիա), դժվար իրավիճակում գտնվող երեխաների խնամակալության (ԲԱՍ-Ֆրանսիա) ծրագրերը։ Ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ ԲԱՍ-ի ֆրանսիական, բելգիական և հոլանդական մասնաճյուղերը բժշկական օգնություն են ցույց տվել հակամարտող կողմերի վիրավորներին, գերիներին, պատանդներին, բռնագադթածներին, ինչպես նաև աջակցել դրանց առողջապահական կառույցներին։ Արցախում ներդրվել է հիվանդանոցային սանհիգիենային (բժշկական թափոնի վառարանի կառուցում և հիվանդանոցների սանիտարական վիճակի վերահսկում), ներարկումների անվտանգության, ընտանիքի պլանավորման, հոգեկան հիվանդների և պատերազմի ժամանակ վնասված երեխաների առողջացման, տոտերկուլոզի դեմ պայքարի ծրագրեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջազգային կազմակերպություններ Կատեգորիա:Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Իրավապաշտպան կազմակերպություններ Կատեգորիա:Բժշկական և առողջապահական կազմակերպություններ
Յարոսլավ Ռակիցկի
Յարոսլավ Վլադիմիրովիչ Ռակիցկի (ուկր.՝ Ярослав Володимирович Ракицький, ), ուկրաինացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Հանդես է գալիս ուկրաինական «Շախտյորի» և Ուկրաինայի ազգային հավաքականի կազմում։
Յարոսլավը արդեն 13 տարի դոնեցկյան ակումբի կազմում է։ Թիմի կազմում դարձել է Ուկրաինայի չեմպիոն, գավաթակիր և սուպերգավաթակիր։
Ուկրաինայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Յարոսլավը մասնակցել է Եվրոպայի 2011 թվականի առաջնությանը։
2009/10
2009 թվականին Յարոսլավ Ռակիցկին պայմանագիր է կնքել ուկրաինական «Շախտյորի» հետ։ Առաջին թիմի կազմում նա իր դեբյուտը նշել է 2009/10 մրցաշրջանի շրջանակներում կայացած «Օդեսայի» դեմ խաղում՝ 20 տարեկան հասակում։ Ուկրաինայի առաջնության շրջանակներում իր դեբյուտը Յարոսլավը նշել է օգոստոսի 31-ին՝ «Զարյայի» դեմ խաղում։ Հանդիպումն ավարվել է 3-1 հաշվով։ Թիմի կազմում իր առաջին գոլը Ռակիցկին խփել է Ուկրաինայի գավաթի խաղարկության շրջանակներում կայացած «Եդնիստ Պլիսկիի» դեմ խաղում։
Ուխտիք (Կամախի գավառ)
Ուխտիք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում ։
Յարոսլավ Ռակիցկի
2010/11
Ռակիցկին 2010/11 մրցաշրջանում իր առաջին հանդիպումը անցկացրել է «Տավրիայի» դեմ, որն ավարտվել է 7-1 հաշվով ։ Մրցաշրջանի առաջին գոլը նա խփել է 2010 թվականի հուլիսի 10-ին՝ «Կրիվբաս»-ի դեմ խաղում ։ Նա գոլի հեղինակ է դարձել է նաև Չեմպիոնների լիգայի շրջանակներում կայացած «Բարսելոնայի» դեմ խաղում, որն ավարտվել է 6-1 հաշվով, իսկ Յարոսլավը խփել է իր թիմի միակ գոլը ։
Ուխտիք (Կամախի գավառ)
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Յարոսլավ Ռակիցկի
2010/11
Մրցաշրջանի արդյունքում Ռակիցկին մասնակցել է 34 հանդիպման՝ դառնալով 2 գոլի հեղինակ։ Նա նաև օգնել է թիմին նորից դառնալ Ուկարինայի չեմպիոն ։
2011/12
2011 թվականի հոկտեմբերի 29-ին՝ «Օլեքսանդրիայի» դեմ խաղում Յարոսլավը ստացել է իր առաջին կարմիր քարտը ։ Մրցաշրջանի ընթացքում իր առաջին գոլը նա խփել է 2012 թվականի ապրիլի 7-ին՝ «Դինամո Կիև»-ի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 2-0 հաշվով ։ Նա գոլի հեղինակ է դարձել նաև «Տավրիայի» դեմ խաղում, որն ավարտվել է 3-1 հաշվով ։
Մրցաշրջանի արդյունքում Յարոսլավ Ռակիցկին մասնակցել է 37 հանդիպման՝ որից 27-ը Ուկրաինայի առաջնության շրջանակներում և դարձել է 2 գոլի հեղինակ ։ Մրցաշրջանի արդյունքում «Շախտյորը» 3-րդ տարին անընդմեջ հռչակվել է Ուկրաինայի չեմպիոն, ինչպես նաև դարձել Ուկրաինայի գավաթակիր ։
2012/13
2012 թվականի օգոստոսի 26-ին՝ «Կարպատի» դեմ խղաում Յարոսլավը գոլային փոխանցում է կատարել Հենրիխ Մխիթարյանին, և ճանաչվել է հանդիպման լավագույն ֆուտբոլիստ ։ Շախտյորը այս մրցաշրջանում ևս դարձել է Ուկրաինայի չեմպիոն և գավաթակիր։
Միջազգային կարիերա
Ուկրաինայի ազգային հավաքականի կազմում Յարոսլավ Ռակիցկին իր դեբյուտը նշել է 2009 թվականի հոկտեմբերի 10-ին՝ Անգլիայի հավաքականի դեմ խաղում։ Հավաքականի կազմում իր առաջին գոլը Ռակիցկին խփել է 4 օր անց՝ Անդորրայի հավաքականի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 6-0 հաշվով։ Իր երկրորդ գոլը նա խփել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 7-ին՝ Չիլիի հավաքականի դեմ խաղում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 3 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Շախտյոր Դոնեցկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Զենիթի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Թալքի
Թալքի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լոտ (դեպարտամենտ)
Լոտ (ֆրանսերեն՝ Lot), դեպարտամենտ Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում։
Պատմություն
1790 թ. մարտի 4-ին Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ ստեղծված առաջին 83 դեպարտամենտներից մեկն է։ Բնակչությունը 171.2 հազար մարդ է։
Աշխարհագրական տվյալներ
Սահմանակից է Կորեզ, Կանտալ, Ավերոն, Թարն և Գարոն, Լոտ և Գարոն և Դորդոն դեպարտամենտներին։
Տարածքը 5 217 կմ² է։ Ունի 340 համայնք։
Տարածաշրջանն ունի գինեգործական համբավ՝ «կահոր» գինու անունը ծագում է Քաոր (Cahors) քաղաքի անունից։
Բնակավայրեր
Լոտ դեպարտամենտների մեջ են մտնում՝
Սառցե դարաշրջան 4։ Մայրցամաքային տեղաշարժ
Սառցե դարաշրջան 4։ Մայրցամաքային տեղաշարժ (Ice Age։ Continental Drift)՝ մուլտֆիլմ՝ Blue Sky Studios-ի կողմից։
Լոտ (դեպարտամենտ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գավառներ Կատեգորիա:1790 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Սառցե դարաշրջան 4։ Մայրցամաքային տեղաշարժ
Սյուժե
Ստորերկրյա արկածներից անցել է 7 տարի։ Մեննի և Էլլի մամոնտների դուստրը՝ Պերսիկ անունով, մեծացել է։ Նա սիրահարվում է երիտասարդ Իթանին, բայց նրա հորը՝ Մեննիին, դա դուր չի գալիս, քանի որ նա փորձում էր իր աղջկան պաշտպանել արտաքին աշխարհի վտանգներից, և նրանք վիճում են։ Պերսիկը դուր էր գալիս Լուիս խլուրդին, չնայած նրան միայն ընկեր էր ընդունում։ Խլուրդը նախանձնում էր Իթանին։ Ալարկոտ Սիդը, հանկարծ հանդիպելով իր ընտանիքին՝ ալարկոտների խմբին, ուրախանում է, սակայն նրանք թողնում են նրան մենակ իր տատիկի հետ և այդ ձևով փորձում ազատվել տատիկից։
Կոնտինենտալ տեղաշարժի արդյունքում գետնին ճաք է բացվում և առաձնացնում Մէննիին, վագր Դիեգոյին, Սիդին և իր տատիկին, ու գլխավոր հերոսները հայտնվում են սառույցին՝ օվկիանոսում։ Մէննին հասցնում է ասել Պերսիկին ու Էլլին, որ գնան երկրային կամրջի մոտ, այնտեղ, ուր պետք է հանդիպեին։ Մամոնտները, մայրցամաքում մնացող մյուս կենդանիների հետ միասին գնում են, որ հասնեն կամրջին։ Մէննին, Դիեգոն, Սիդն և իր տատիկը էլ ավելի են խորանում օվկիանոսում և տեղի է ունենում փոթորիկ, որից հետո նրանց գերի են տանում ծովահենները՝ կապիտան Գատտի գլխավորությամբ։ Կապիտանը ուզում է հերոսներին դարձնել իր օգնականները, բայց նրանք չեն համաձայնվում և հաջողացնում են փախչել՝ ոչնչացնելով ծովահենների նավը։ Նրանք նաև ջրից փրկում են կապիտանի օգնական՝ վագր Շիրային։ Հերոսներին հաջողվում է գտնել անծանոթ կղզի և մոտենալ դրան։ Ավելի ուշ հասկացվում է, որ այդ կղզին կարող է նրանց օգնել՝ տուն վերադառնալու։ Այդ կղզին գտնում են նաև ծովահենները։ Շիրան, գալով կղզի, փորձում է փախչել, բայց Դիեգոն չի թողնում։ Դրանից հետո հերոսները իմանում են, որ ծովահենները փորձում են նոր նավ պատրաստել կղզում։ Ընկերներն որոշում են գողանալ նավը։ Նրանց օգնում են կղզու փոքրիկ բնակիչները։ Շիրային հաջողվում է փախչել ու տեղեկացնել ծովահեններին, բայց ընկերներն, շեղելով թշնամիներին, վերցնում են նավը։ Վերջին վայրկյաններին Շիրան վերադառնում է ընկերների մոտ, բայց չհասցնելով նավ մտնել, նա մնում է կղզում՝ ընկնելով Գատտի ձեռքը։ Ջղայնությունից Գատտը մի մեծ սառույց է պոկում, որը դառնում է նրանց նավը։
Դիեգոն վերջապես հասկանում է, որ նա սիրում է Շիրային։ Մինչ նրանք հաղթահարում են բազմաթիվ փորձություններ՝ մայրցամաքում կենդանիները, հասնելով երկրային կամրջին, տեսնում են, որ այն փլվել է։
Գլխավոր հերոսներն հասնում են կամրջին, որտեղ Մէննին իմանում է որ իր ընտանիքին ծովահենները գերի են տարել։ Մէննին ուզում է որ Գատտը թողնի իր ընտանիքին՝ փոխարեն գերի տանելով իրեն, բայց վերջինս չի համաձայնվում։ Գատտին զբաղեցնում է Լուիսը՝ ցանկանալով օգնել Պերսիկին։ Հետո վեճ է սկսվում գլխավոր հերոսների և ծովահենների մեջ, որտեղ գլխավոր դերում Փոքրիկն էր (Детка)- ահռելի կետ, որին մեծացրել էր տատիկը։ Վերջին րոպեներին Պերսիկը՝ փորձելով փրկել մայրիկի, Գատտին նետում է օվկիանոս՝ սառույցին։ Հասկանալով որ նրանք էլ տուն չունեն՝ հերոսները գնում են մի կղզի և հաստատվում այնտեղ։
Մէննին վերջապես հասկանում է, որ իր աղջիկը մեծացել է և թողնում է նրան զբոսնել Լուիսի ու Իթանի հետ։ Դիեգոն և Շիրան ամուսնանում են, իսկ Սիդը իր տատիկի համար սարքում է ատամներ, որ նա կարողանա միայնակ հոգալ իր սնունդը։
Շարունակություն
2013 թվականի դեկտեմբերին կինոընկերություն 20th Century Fox-ը և Blu Sky Studios-ը հայտարեցին, որ դուրս է գալու 5-րդ մուլտֆիլմը։ Պրեմիերան կլինի 2016 թվականի հուլիսի 15-ին։
Դիօպտրիա
Դիօպտրա, ոսպնյակի կամ ոսպնյակների համակարգի օպտիկական ուժի միավոր, նշանակվում է՝ դ։ Ոսպնյակի օպտիկական ուժը չափվում է նրա գլխավոր կիզակետային հեռավորության հակադարձ մեծությամբ։ Մեկ դիօպտրիան հավասար է օպտիկական ուժի ոսպնյակների կամ գոգավոր ապակիների ֆոկուսային հեռավորությանը, մեկ մետրի ։ Չնայած դիօպտրիան որոշելու համար սովորաբար օգտվում են մետրից, որը հանդիսանում է Միավորների միջազգային համակարգի հիմնական միավորներից մեկը, դիօպտրիան չի մտնում այդ համակարգի մեջ և համարվում է համակարգից դուրս չափման միավոր ։ Միևնույն ժամանակ Ռուսաստանի Դաշնությունում դիօպտրիան առանց ժամկետային սահմանափակումների թույլատրվում է համարել Միավորների միջազգային համակարգի մի մասը, որպես ոսպնյակների չափման միավոր ։ 1 դ-ն ոսպնյակի օպտիկական ուժն է, որի գլխավոր կիզակետային հեռավորությունը 1 մետր է։ Այսպիսով, եթե ոսպնյակի օպտիկական ուժը 2 դ է, ապա նրա գլխավոր կիզակետային հեռավորությունը 0,5 մ է, 5 դ օպտիկական ուժ ունեցող ոսպնյակի գլխավոր կիզակետային հեռավորությունը՝ 0,2 մ և այլն։
Հավաքող ոսպնյակի օպտիկական ուժը համարվում է դրական, իսկ ցրող ոսպնյակինը՝ բացասական։
Դիօպտրաներով է չափվում, օրինակ, ակնոցների օպտիկական ուժը։
Կարճատեսների ակնոցների օպտիկական ուժն արտահայտվում է բացասական, իսկ հեռատեսներինը՝ դրական թվերով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական մեծություններ Կատեգորիա:Օպտիկա Կատեգորիա:Չափման միավորներ
Անճղոց թաղ
Անճռոց թաղ, թաղամաս Արևմտյան Հայաստանի Վանի նահանգի Մոկս քաղաքում։ 1909 թվականին ուներ 24 բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վանի նահանգ
ՄՏԿ Բուդապեշտ ՖԱ
«ՄՏԿ Հունգարիա» ֆուտբոլային ակումբը մասնագիտական ֆուտբոլային ակումբ է, որը հանդես է գալիս Բուդապեշտում։
Պատմություն
«ՄՏԿ Հունգարիա» ֆուտբոլային ակումբը հիմնադրվել է 1888 թվականին, Բուդապեշտ քաղաքում։
Արտաքին հղումներ
ՄՏԿ Հունգարիա Կատեգորիա:Հունգարիա
Woman (երգ, Doja Cat)
Կոմպոզիցիա
«Woma»-ը «կանացիության և կանացի բազմազանություն անամոթ ձոն» է, որը նաև հետազոտում է կնոջ առօրյայի մտքերը, հույզերն ու դժվարությունները ։ Աֆրոբիթ ոճով պայծառ, էներգետիկ երգ է  , որը նաև նկարագրվել է որպես փոփ երաժշտության, R&B-ի և ռեգգիի  միաձուլում ։
Երաժշտական տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը թողարկվել է 2021 թվականի դեկտեմբերի 3-ին։ Տեսահոլովակը ոգեշնչում է Մայքլ Ջեքսոնի «Remember the Time» տեսահոլովակից ։ Դրանում նկարահանվել է ամերիկացի երգչուհի Թեյանա Թեյլորը դերասանուհի և մոդել Գյոթչայի (Guetcha) հետ։ Տեսահոլովակի սյուժտային գծերն ու բեմադրությունը ոգեշնչված են «Ավազաբլուր» (2021) ֆիլմից։ Girls Who Code կանանց ոչ առևտրային կազմակերպության հետ համագործակցությամբ «Woman»-ը դարձել է առաջին կոդավորվող երաժշտական տեսահոլովակը, որտեղ երկրպագուները կկարողանան ինքնուրույն ուղղումներ կատարել JavaScript, Python կամ CSS ծրագրավորման լեզուներով DojaCode-ի միջոցով ։
Անաստասիևկա (գյուղ, Նովի Բուգի շրջան)
Անաստասիևկա (Анастасівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովի Բուգի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անաստասիևկա գյուղում բնակվում էր 194 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,58 կմ²։
Մխիթար Սպարապետ (պատմավեպ)
«Մխիթար Սպարապետ» (1961թ.) Սերո խանզադյանի պատմավեպը, հայ գրականության նշանավոր ստեղծագործություններից է։ Պատմավեպը ներկայացնում է Արևելյան Հայաստանի՝ Սյունիքի, Արցախի ու Երևանի ժողովրդական զանգվածների հերոսական պայքարը օսմանայան նվաճողների դեմ, որն սկսել է Դավիթ Բեկը և շարունակել է գլխավորել Մխիթար սպարապետը։ Դեպքերը կատարվում են 1723-1730 թվականներին։
Անաստասիևկա (գյուղ, Նովի Բուգի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովի Բուգի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մխիթար Սպարապետ (պատմավեպ)
Ստեղծման պատմություն
Սերո Խանզադյանի «Մխիթար Սպարապետ» Րաֆֆու հռչակավոր «Դավիթ Բեկ» վեպի շարունակությունն է։ Հայոց պատմությունից հայտնի է, որ Դավիթ Բեկի մահվանից հետո նրա ազատագրական պատերազմի սրբազան գործը շարունակեց Մխիթար սպարապետը` այն հասցնելով մինչև 1730 թվականը. վերջինս դավադրաբար սպանվեց յուրայինների ձեռքով։ Այդ մասին Րաֆֆին «Դավիթ Բեկ» վեպում գրում է. «Մխիթարի իշխանությունը երկար չտևեց, որովհետև 1730 թվին նույն իսկ հայերից հրացանազարկ լինելով մեռավ, երկու տարի միայն իշխելով։ Սպարապետի գլուխը իր թշնամիքը կտրելով, որպես ընծա նվիրեցին օսմանցոց փաշային»։
Սերո Խանզադյանը, որը մանուկ հասակից լսել էր Մխիթար սպարապետի մասին և բնիկ Սյունիքից էր, իրականացրել է իր վաղեմի երազանքը` վեպ գրել նահատակ սպարապետի մասին։ Այդ մտահղացումն առավել բորբոքուն է դարձել, երբ գրողը զենքը ձեռքին խորհրդային զորքերի հետ կռվում էր ֆաշիզմի դեմ, ընդդեմ նաև Թուրքիայի, որովհետև երկրորդ աշխարհամարտում էլ, ինչպես առաջինում, որի ընթացքում իրագործվեց հայերի ցեղասպանությունը, Թուրքիան Գերմանիայի դաշնակիցն էր. «Հեղինակի խոստովանությամբ «Մխիթար Սպարապետի» մտահղացումը ծնվել էր դեռևս 40-ական թվականների սկզբներին, ֆաշիզմի դեմ կռվի բոցերում»։
Երկու կարևոր հանգամանք. զինվոր հանուն հայրենիքի և վեպում նկարագրվող տեղանքի ականատես, պայմանավորել են Սերո Խանզադյանի «Մխիթար Սպարապետ» վեպի պատմական վավերականության անհրաժեշտ նախապայմանը։
Դավիթ Բեկի և Մխիթար Սպարապետի կատարած ազգային սխրանքն արձանագրվել է ոչ միայն հայկական վավերաթղթերում ու պատմական գործերում, այլև ֆրանսիացի հայագետների մի շարք աշխատություններում։
Ֆրեդերիկ Մակլերը փաստում է, թե հայերը 18-րդ դարի սկզբից իրենց հայացքը ուղղում են դեպի Ռուսաստան և մեծ հույսեր են կապում Ռուսաստանը հզորացրած Պետրոս Առաջին ցարի հետ, որը նպատակ ուներ Վրաստանն ու Հայաստանը` երկու քրիստոնյա երկրները, միացնել իր կայսրությանը։ «Ցարի հրամանով կազմավորվում է 50.000 մարդուց բաղկացած բանակ, որի զինուժը բաղկացած էր հայերից ու վրացիներից, որոնք սպասում էին ցարական զորամասերի գալուն` ապստամբելու համար» ։ Հայ-վրացական զինյալ ուժերի գլխավոր զորահրամանատարն էր Դավիթ Բեկը, որի զինակիցներն էին ձեռներեց ու քաջասիրտ Մելիք-Եգանն ու Ավան Յուզբաշին։
Բնականաբար Սերո Խանզադյանն առաջին հերթին յուրացրել է Րաֆֆու «Դավիթ Բեկ» վեպը, ինչպես նաև բոլոր այն աղբյուրները, որոնք օգտագործել է մեծ վիպասանը։ Առաջին հերթին դա Ղուկաս Սեբաստացու «Դավիթ Բեկի պատմությունն» է, որը թելադրված է Դավիթ Բեկի զինակից Ստեփանոս Շահումյանի կողմից։
Սերո Խանզադյանը ծանոթ է նաև Միքայել Չամչյանցի «Հայոց պատմության» համապատասխան հատվածներին և դրանք փոքր-ինչ փոփոխություններով հյուսվել են «Մխիթար Սպարապետ» վեպի շարադրանքին։
Նիկողայոս Ադոնցը հետազոտությանը կցում է Դավիթ Բեկի և Մխիթար Սպարապետի ռազմական բախումների տեղանքի քարտեզը որն, անշուշտ, ծանոթ է եղել Սերո Խանզադյանին։
Պարզորոշ է Սերո Խանզադյանի օգտագործած մեկ այլ աղբյուրը` հայտնի միջնադարագետ Ասատուր Մնացականյանի կազմած և հարուստ փաստերով ծանոթագրած «Հայկական միջնադարյան ժողովրդական երգեր» ժողովածուն։ Դրանից պատմավիպասանը քաղել է 17-18-րդ դարերում հայ իրականության մեջ տարածում գտած մի շարք երգեր, որոնցից մեկն էլ 17-րդ դարի առաջին քառորդի բանաստեղծ, փիլիսոփա Ներսես Մոկացուն վերագրվող երկնքի ու երկրի վիճաբանությունը ներկայացնող տաղն է։
Պատմավիպասանին խոր ցավ է պատճառել մուսուլմանների կողմից հայ ժողովրդի ֆիզիկական ու նյութական բռնությունների ենթարկելը, որոնք արդարացվում էին նրանց կրոնից ելնող պատվիրաններով։ Ահա թե վեպում ինչպես է ենիչերիներին դիմում թուրք Աբդուլլահ փաշան` Երևան քաղաքի վրա գրոհի ուղարկվելուց առաջ. Սերո Խանզադյանն իր պատմավեպը գրելուց առաջ ուսումնասիրել է ոչ միայն Հայաստանի պատմության 17 և 18-րդ դարերը, այլև հետազոտել է ոսկեդարի ու հետագա ժամանակների պատմիչների երկերը։ Որոշակի է, որ նա շատ ուշադիր կարդացել է Ստեփանոս Օրբելյանի «Սյունիքի պատմությունը», որի մեջ կան Սյունյաց Անդոկ իշխանի` Պարսկաստանի դեմ մղած կռիվների ցնցող տեսարաններ։
Ս.Խանզադյանը մեծ տեղ է տվել հայ կնոջը, թե ազնվական և թե ռամիկ։ Նա շեշտում է հայ ազնվական կնոջ կրթվածությունը, լեզուների իմացությունը։ Վեպում Մխիթար սպարապետի կինը՝ Սաթենիկը, որն ազնվական ծագում ուներ և գրում էր հայերի՝ իր ժամանակահատվածի պատմությունը, մտածում էր, որ հայոց աղջիկները պետք է գրել-կարդալ իմանան։
Սյուժե
Պատմավեպը բաղկացած է երկու մասից՝ «Փշրված շղթաներ» և «Ճանապարհ հայոց»։ 18-րդ դարասկզբին հայ ժողովուրդը ոտքի էր ելել՝ վերականգնելու իր կորսված ինքնուրույնությունը։ Ժողովրդական այս հուժկու ընդվզումների ու պայքարի հենքի վրա վեպում բարձրանում են զորավարներ Դավիթ Բեկի և Մխիթար Սպարապետի կերպարները՝ իբրև ժողովրդի իղձերի արտահայտիչներ։
Առաջին մաս
Բաղկացած է 16 գլուխներից և նկարագրում է հայ-ռուսական դիվանագիտական հարաբերությունները, ռուսական բանակի Կասպիական արշավանքի կազմակերպումը և հետաձգման պատճառը։ Ֆրանսիայի, Անգլիայի և Հոլանդիայի քաղաքական խարդավանքները։ Նկարագրվում են Երևանի պաշարումն ու անկումը և Արցախի Վարանդա գավառում թուրքական զորքերի ոչնչացումը։ Վերջին տեսարանում հայոց սպարապետ Դավիթ Բեկը տեղեկանում է Կոստանդնուպոլսում կնքված ռուս-թուրքական համաձայնագրի մասին, որով ռուսների օգնության հետ կապված հայկական բոլոր հույսերն հոդս են ցնդում։