cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալ-Կարդահայի շրջան
2004 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 44,510 մարդ ։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 171.02 քառ.կմ տարածք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ Կատեգորիա:Ալ-Կարդահայի գավառ
Թուրքմենստան (այլ կիրառումներ)
Թուրքմենստան, կարող է վերաբերել՝
Արոսագետ
Արոսագետ, գետակ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Խաչաղբյուր գետի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Իջևանի լեռների հյուսիսային լանջերից և Հաղարծին գյուղից 9 կմ հյուսիս միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 6 կմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր Կատեգորիա:Խաչաղբյուրիջուր գետի վտակներ
Վիեննայի տեխնիկական համալսարան
Վիեննայի տեխնիկական համալսարան (Technische Universität Wien, сокр. TU Wien), Վիեննայի խոշորագույն համալսարաններից մեկը։ Հիմնադրվել է 1815 թվականին Կայսերա-արքայական պոլիտեխնիկական ինստիտուտ անվանումով։ Ներկայումս համալսարանն ունի 8 ֆակուլտետ 56 ինստիտուտներով` ներառյալ բակալավրիատի 21, մագիստրատուրայի 43 և դոկտորանտուրայի 3 բաժանմունքները։ Համալսարանում սովորում են 17.600 ուսանող (19 %` արտասահմանցիներ, 30 %` կանայք)։ Համալսարանն ունի մոտ 4.000 աշխատակից, որից 1.800-ը դասախոսական կազմն է։ Ուսումնական ծրագիրը և հետազոտական գործունեությունը կենտրոնացված են տեխնիկական ու բնական գիտությունների շուրջ ։
Համալսարանն ունի միջազգային լայն ճանաչում, ձեռնարկությունների ու նորարարական տեխնոլոգիաների ուղղությամբ մասնագիտացված հետազոտական ընկերությունների գործընկեր է ։ 2005 թվականին Վիեննայի տեխնիկական համալսարանը աշխարհի լավագույն տեխնիկական համալսարանների թվում զբաղեցրել է 32-րդ և Եվրոպայում 8-րդ տեղը ։ Այն Ավստրիայի խոշորագույն գիտահետազոտական ու կրթական հաստատությունն է ։
Ուսումնական ծրագրեր
Համալսարանն անցել է կրթության Բոլոնյան համակարգին` առաջարկելով կրթություն հետևյալ երեք մակարդակներով.
Պատմություն
Վիեննայի պոլիտեխնիկական համալսարանը հիմնադրվել է 1815 թվականին կայսր Ֆրանց II-ի կողմից։
1815 թվականի նոյեմբերի 6-ին հանդիսավորությամբ բացվել են բուհի դռները, իսկ հաջորդ օրվանից սկսվել են դասախոսությունները։
1872 թվականին պոլիտեխնիկական ինստիտուտը վերածվել է Բարձրագույն տեխնիկական դպրոցի։
1919 թվականից ինստիտուտը սկսել է ընդունելություն կազմակերպել նաև կանանց համար։
Տեխնիկական համալսարանի հիմնական մասնաշենքերը գտնվում են Վիեննայի կենտրոնում` Կարլսպլաց հրապարակում` մշակույթի բազմաթիվ հուշարձանների հարևանությամբ` Կառլի եկեղեցի, Վիեննայի պատմության թանգարան, Երաժշտական հասարակություն։
Համալսարանի տարածք և ուսանողական կյանք
Տեխնիկական համալսարանի շենքերը տեղակայված են հիմնական երեք վայրերում։ Կարլսպլաց հրապարակում գտնվում է ռեկտորատը, ինչպես նաև կենտրոնական գրադարանը և ֆակուլտետների շենքերը (գլխավոր շենք, շնարարության ու ճարտարապետության ֆակուլտետներ, Ֆրայհաուս` մաթեմատիկայի ու ֆիզիկայի ֆակուլտետներ)։ Կենտրոնում` Գուսհաուսշտրասե փողոցում են գտնվում էլեկտրատեխնիկայի և ինֆորմատիկայի ամբիոնները։ Վիեննայի վեցերորդ շրջանում կա ևս մեկ ուսանողական քաղաք, որը միավորում է քիմիայի, մեքենաշինության ֆակուլտետները և կենտրոնական «Աուդիմաքս» լսարանը։
Կան քաղաքում սփռված ևս մի քանի ամբիոններ ու շենքեր։ Վիեննայի երկրորդ շրջանում է գտնվում հետազոտական ռեակտորը, որն օգտագործվում է նաև այլ համալսարանների կողմից։
Համալսարանի հարևանությամբ կան շատ խանութներ ու ուսանողական սրճարաններ։ Հանրակացարանները գտնվում են քաղաքի այլ հատվածում։
2006 թվականից քննարկվել է համալսարանի բոլոր մասնաշենքերի` Ասպերն տեղափոխելու հարցը, ինչի արդյունքում կձևավորվեր համալսարանական շինությունների միավորված համալիր, սակայն շուտով հրաժարվել են այդ գաղափարից։
Է-Էստոնիա
է-Էստոնիա (e-Estonia), էլեկտրոնային լուծումների միջոցով քաղաքացիների և պետական կառույցների միջև փոխհամագործակցության պարզեցմանն ու թեթևացմանը ուղղված Էստոնիայի կառավարության նախաձեռնություններից մեկը։ Այդ նախաձեռնության շրջանակներում ստեղծված էլեկտրոնային ծառայություններ ընդգրկում են. i-Voting, e-Tax Board, e-Business, e-Banking, e-Ticket, e-School, համալսարան համացանցի միջոցով (University via internet), կառավարման էլեկտրոնային ակադեմիա (the e-Governance Academy), ինչպես նաև մի շարք հեռախոսային ծրագրերի գործարկում ։
Պատմություն
1991 թվականին Էստոնիան վերականգնել է իր անկախությունը որպես առանձին սուվերեն պետություն, հաղթահարելով խորհրդային օկուպացիան։ Մինչև այդ Էստոնիայում չկար տեխնոլոգիայի զարգացման լայն հնարավորություններ։ Խորհրդային տարիներին Էստոնիայի բնակչույթան միայն կեսը ուներ հեռախոսային կապ։ Անկախության ձեռքբերումից ի վեր երկրի առաջին վարչապետ Մարտ Լաարը կարողացել է զարգացնել երկիրը, առաջ տանելով այն մոդեռնիզացիայի ժամանակաշրջանի միջով, երկրում հիմք դնելով թվային դարաշրջան թևակոխելու համար։
Թվային բարեփոխումները շարունակվում են առ այսօր։ Բարեփոխումների սկզբում Էստոնիան հրաժարվել է սեփական հին անալոգային հեռախոսային կայանը տրամադրելու Ֆինլանդիայի առաջարկից, դրա փոխարենը ընտրելով սեփական թվային հեռախոսակապի համակարգի կառուցումը։ Դպրոցների համակարգիչների տրամադրման նախաձեռնությունը թույլ է տվել արդեն 1998 թվականին ապահովել երկրի ամեն մի դպրոցը մատչելի համացանցով։ 2000 թվականին Էստոնիայի կառավարությունը հայտարարել է, որը համացանցի մատչելիությունը մարդու իրավունքներից մեկն է, տարածելով այն նաև գյուղական համայնքներում։ անվճար
Նման փոփոխությունները թույլ են տվել ինչպես պետական, այդպես էլ մասնավոր հատվածների ներկայացուցիչներին նորարացնել երկիրը, օգտագործելով նորագույն տեխնոլոգիաներ։ Սկայպ համացանցահեն հեռահաղորդակցության ծրագիրը ստեղծվել է հենց Էստոնիայում, ինչը հաճախ օրինակ է բերվում որպես այդ բարեփոխումների հաջողության վառ օրինակներից մեկը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնիա Կատեգորիա:Է-կառավարություն Կատեգորիա:Է-ժողովրդավարություն Կատեգորիա:Էլեկտրոնային առևտուր ըստ երկրի Կատեգորիա:Էստոնիայի պետական մարմիններ Կատեգորիա:Գիտությունը և տեխնոլոգիան Էստոնիայում Կատեգորիա:Համացանցը Էստոնիայում
Թռչող ձուկ (այլ կիրառումներ)
Թռչող ձուկ, կարող է վերաբերել՝
Թրքաշեն (այլ կիրառումներ)
Թրքաշեն, կարող է վերաբերել՝
Թրինիտի շրջան (այլ կիրառումներ)
Թրինիտի շրջան, կարող է վերաբերել՝
Թև (այլ կիրառումներ)
Թև, կարող է վերաբերել՝
Գրիգոր Տաթևացու հուշարձան (Գորիս)
Գրիգոր Տաթևացու հուշարձան, Հայ առաքելական եկեղեցու վարդապետ, աստվածաբան, փիլիսոփա Գրիգոր Տաթևացուն նվիրված հուշարձան Սյունիքի մարզի Գորիս քաղաքի համանուն հրապարակում ։
Նկարագրություն
Գրիգոր Տաթևացու հուշարձանը կառուցվել է Գրիգոր Տաթևացուն նվիրված հուշահամալիրի կազմում։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունցել 2010 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՝ Գորիս քաղաքի 140-ամյակին նվիրված տոնակատարության ժամանակ, որին ներկա են գտնվել ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, ՀՀ ՊՆ նախարար Սեյրան Օհանյանը, փոխվարչապետ Արմեն Գևորգյանը, Սյունիքի մարզպետ Սուրեն Խաչատրյանը և այլք ։
3,5 մետր բարձրությամբ հուշարձանի երկու կողմերում բարձրանում են քանդակազարդ խոյակներով 5 մետր երկարությամբ սյուներ ։ Հուշարձանը պատրաստված է Անգեղակոթի բազալտից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:2010 հիմնադրումներ Հայաստանում
UK Singles Chart
Պատմություն
Ինչպես ԱՄՆ-ում ըստ իրավունքի սինգլների հիթ-շարքերը հրապարակել վաճառքի արդյունքներից ելնելով, Մեծ Բրիտանիայում մի շարք երաժշտական ընկերություններ պայքարեցին դրա համար։ Առաջին հիթ-շարքը հրապարակվեց 1952 թվականի նոյեմբերի 14-ին New Musical Express ամսագրի կողմից։ 1960 թվականից սկսած սեփական հիթ-շարքերը սպսեց հրապարակել ամենշաբաթյա Record Retailer-ը։
Ռեկորդային արդյունքներ
2. Քլիֆ Ռիչարդ - 1983 օր
3. Queen- 1755 օր
4. The Beatles - 1749 օր
5. Մադոննա - 1660 օր
6. Էլթոն Ջոն - 1626 օր
2012 թվականի հունսիսին Official Charts Company-ն հրապարակեց «Ադամանդե դյուժին» (Diamond Dozen), 12 ամենահաջողակ կատարողների սինգլները աղյուսակում.
1. The Beatles - 21.9 միլիոն պատճեն
2. Էլվիս Փրեսլի - 21.6 միլիոն պատճեն
4. Մադոննա - 17.6 միլիոն պատճեն
5. Մայքլ Ջեքսոն - 15.3 միլիոն պատճեն
6. Էլթոն Ջոն - 14.8 միլիոն պատճեն
8. ABBA - 11.2 միլիոն պատճեն
9. Դեյվիդ Բոուի - 10.6 միլիոն պատճեն
10. Ռիհաննա - 10.4 միլիոն պատճեն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հիթ-շքերթներ
Ժորժ Շառլ Դանտես
Ժորժ Շառլ Դանտես (դ’Անտես), որդեգրումից հետո կրել է Հեկկերն ազգանունը (Georges Charles de Heeckeren d'Anthès, ռուսական փաստաթղթերում՝ Գեորգ Կարլ դե Գեկկերեն, ), ֆրանսիացի միապետական, հեծյալ գվարդիական սպա, ըստ դավանանքի՝ կաթոլիկ ։ 1830-ական թվականներին Ռուսաստանում ծառայել է Հեծյալ գվարդիական (կավալերգարդ) գնդում։ Դիվանագետ Լուի Հեկկերնի որդեգրյալը։ Ամուսնացած է եղել Նատալյա Նիկոլաևնա Գոնչարովայի քրոջ՝ Եկատերինա Գոնչարովայի հետ։ Հայտնի է նրանով, որ մենամարտի ժամանակ մահացու վիրավորել է Ալեքսանդր Պուշկինին։ Մենամարտից հետո զրկվել է զինվորական աստիճանից և արտաքսվել Ռուսաստանից։ Հետագայում զբաղվել է քաղաքականությամբ, եղել է Երկրորդ կայսրության սենատոր։
Ընտանիք, վաղ տարիներ
Դանտեսների ընտանիքը, ըստ Ժորժ Շառլի թոռան՝ Լուի Մետմանի, ծագումով եղել է Գոթլանդ կղզուց։ Դանտեսների մասին առաջին հիշատակությունը վերաբերում է 1529 թվականին, երբ նրանք արդեն բնակություն էին հաստատել Վայնհայմում, որտեղ ընտանիքի անդամներից մի քանիսը կատարում էին բուրգոմիստրի պարտականություններ։ Սուլսում գտնվող կալվածքը ձեռք է բերել Ժան Անրի Դանտեսը (Jean-Henri d'Anthès, 1670-1733), որ եղել է ֆաբրիկայի, դոմնային վառարանների և արծաթի հանքերի տեր, և 1731 թվականին ստացել է ազնվականի կոչում։
Ժորժ Շառլ Դանտեսը ծնվել է Սուլսում․ նա եղել է երրորդ երեխան բարոն Ժոզեֆ Կոնրադ Դանտեսի (Joseph-Conrad d'Anthès) և նրա կնոջ՝ կոմսուհի Մարիա Աննա Հացֆելդի ընտանիքում։ Ժորժի հայրը, որ Գերմանական թագավորական գնդի նախկին սպա էր, 1823-1829 թվականներին եղել է պատգամավորների պալատի անդամ և ունեցել է լեգիտիմական հայացքներ։
Նախնական կրթությունը Ժորժ Շառլ Դանտեսն ստացել է Էլզասում, հետագայում սովորել է Փարիզի Բուրբոնյան լիցեյում (սակայն հայտնի չէ, թե արդյոք ավարտել է այն)։ Մի որոշ ժամանակ Ժորժ Շառլը սովորել է Սեն Սիրի ռազմական դպրոցում, որտեղից հեռացվել է Հուլիսյան հեղափոխությունից հետո Բուրբոնների նկատմամբ իր հավատարմության պատճառով (ըստ այլ տվյալների՝ ուսումն սկսելուց տասը ամիս անց, չցանկանալով ծառայել Լուի Ֆիլիպին-ին, Ժորժ Շառլն իր կամքով հեռացել է դպրոցից)։
Ըստ Լուի Մետմանի՝ Ժորժ Շառլ Դանտեսը մի որոշ ժամանակ համարվել է այն պարտիզանների թվում, որոնք Վանդեայում հավաքվել էին հերցոգուհի դե Բերիի շուրջը, սակայն ապստամբությանն իր պապի մասնակցության վերաբերյալ ստույգ ոչինչ չի հայտնում։ Մի քանի տարի Դանտեսն ապրել է Սուլսում՝ հոր մոտ, սակայն վերջինիս ֆինանսական դրությունը Հուլիսյան հեղափոխությունից հետո վատացել էր, և Դանտեսը որոշում է ընդունվել զինվորական ծառայության։
Ծառայության սկիզբ, տեղափոխություն Ռուսաստան
Նախապես Դանտեսը զինվորական ծառայության է ընդունվել Պրուսիայում և վայելել է արքայազն Վիլհելմ Պրուսացու հովանավորությունը, սակայն ստացել է միայն ենթասպայի աստիճան։ Արքայազնի խորհրդով և նրա երաշխավորական նամակով, որ ուղղված էր գեներալ-լեյտենանտ Վլադիմիր Ֆեոդորովիչ Ադլերբերգին, Դանտեսը մեկնել է Ռուսաստան։ Այլ տվյալներով՝ նա ունեցել է հերցոգուհի դե Բերիի երաշխավորությունը՝ ուղղված Նիկոլայ I-ին ։ Երբ Դանտեսը ժամանել է Ռուսաստան, նա իր մասին հորինել է լեգենդ, իբր ինքը Ֆրանսիայում Բուրբոնների տապալման ժամանակ (1830) մասնակցել է Վանդեայի ապստամբությանը (Guerre de Vendée et Chouannerie de 1832), որ բարձրացրել էր հերցոգուհի դե Բիրրին։ Այդ պատմության կեղծ լինելու մասին պատմել է Ալեքսանդր Տուրգենևը 1837 թվականի օգոստոսի 14-ին (նոր տոմարով՝ օգոստոսի 26) Պյոտր Վյազեմսկուն գրած իր նամակում ։ Ադլերբերգն Իվան Սուխոզանետի միջոցով գտել է պրոֆեսորներ, որոնք Դանտեսին նախապատրաստել են սպայական քննության համար։ Դանտեսն ընդունվել է գվարդիա՝ հանձնելով բոլոր քննությունները, բացի ռուս բանահյուսությունից, կանոնադրություններից և ռազմական դատավարությունից։ 1834 թվականի փետրվարի 8-ի բարձրագույն հրամանով դարձել է Կավալերգարդյան գնդի կոռնետ։ Ըստ Ալեքսանդր Ամմոսովի՝ «կայսրուհուն օգտակար էր, որ Դանտեսը ծառայի իր գնդում» և «նկատի առնելով նրա աղքատությունը՝ թագավորն իր կողմից նրան նշանակել է ամենամյա գաղտնի դրամական օգնություն»։ 1836 թվականին Դանտեսը եղել է Կավալերգրադյան գնդի պորուչիկ։ Պետերբուրգի բարձրաշխարհիկ հասարակությունում նրան ներկայացրել է բարոն Լուի Հեկկերնը, որ Պետերբուրգում գտնվում էր որպես նիդերլանդական պալատի պատգամավոր։ Դանտեսն ու Հեկկերնը Պետերբուրգ են ժամանել միաժամանակ, նրանց ծանոթության պայմաններն անհայտ են։ Ալեքսանդրա Արապովան գրում է, թե Դանտեսը հիվանդացել է Ռուսաստան գնալու ճանապարհին, և Հեկկերնը, որ կանգ էր առել նույն հյուրանոցում, «զգացվել է տառապող պատանու տեսքից» և չէր հեռանում նրանից։ Սակայն թե որքանով է ստույգ այդ պատմությունը, ճշտել անհնար է։ Մետմանը ոչինչ չի հայտնում Դանտեսի ու Հեկկերնի առաջին հանդիպման մասին։ Իրեն պահելու ձևի, հանդգնության, որի համար ներվում էր «որպես օտարերկրացի» (Ալեքսանդր Տրուբեցկոյ), կատակների ու բառախաղերի շնորհիվ Դանտեսը համբավ է ձեռք բերել բարձրաշխարհիկ հասարակության շրջանում։ Սկզբում, ինչպես վկայում է Սերգեյ Սոբոլևսկին, Դանտեսը դուր է եկել նաև Պուշկինին։
1836 թվականին բարոն Հեկկերնը որդեգրել է Դանտեսին։ Վերջինիս մայրը մահացել էր 1832 թվականին, սակայն հայրը կենդանի էր, և «երախտագիտությամբ է ընդունել նրա բոլորովին արտասովոր առաջարկը»։ 1836 թվականի հունիսի 15-ին ստացվել է գերագույն հրաման «պորուչիկ բարոն Դանտեսին բարոն Հեկկերն կոչվելու» թույլտվության մասին։ Որգեդրումը պաշտոնապես ճանաչվել է Ռուսաստանում։ Նիդերլանդների թագավորի և ավագանու բարձրագույն խորհրդի թույլտվությամբ 1836 թվականի մայիսին Դանտեսին տրվել է Հոլանդիայի քաղաքացիություն, նա համալրել է հոլանդացի ազնվականների շարքը և ստացել է հնարավորություն կրելու Հեկկերնի ազգանունը։ Հետագայում պարզվել է, որ պաշտոնական հիմունքներով նա հոլանդական քաղաքացիություն չի ստացել, սակայն մնացել է հոլանդական ազնվական ։ Հեկկերնը՝ որպես որդեգրող, չի համապատասխանել երկրի օրենքների պահանջներին․ նա եղել է 50 տարեկանից փոքր, Դանտեսի հետ ծանոթ է եղել ընդամենը երեք տարի։ Միևնույն ժամանակ, որդեգրվողը պետք է լիներ անչափահաս։ Սակայն եթե որդեգրումը նույնիսկ տեղի ունենար, այն պետք է հայտարարվեր մեկ տարուց ոչ շուտ, այսինքն՝ 1837 թվականի մայիսի 5-ին ։ Այդ որդեգրումը զարմանքի տեղիք է տվել Պետերբուրգի հասարակության շրջանում, շատերը Դանտեսին համարել են Հեկկերնի հեռավոր ազգական կամ նրա ապօրինի որդի։ Պավել Շչյոգոլևը, ուսումնասիրելով Դանտեսի տոհմագրությունը, ապացուցել է, որ նրանց միջև ազգակցական կապ չի եղել։ Բացակայում են նաև Դանտեսի՝ Հեկկերնի ապօրինի որդին լինելու վերաբերյալ փաստերը, ինչպես ենթադրում էր հասարակությունը։ Որոշ ուսումնասիրողներ ապացուցում են (այդ թվում նաև հիմնվելով Դանտեսի ընկերների խոսքերի վրա, ինչպիսին է կոմս Ա․ Տրուբեցկոյը), որ բարոնի ու Դանտեսի միջև եղել է միասեռական կապ։ «Դանտեսին հատուկ էին չարաճճիությունները, սակայն բոլորովին անմեղ ու երիտասարդությանը հատուկ, բացի մեկից, որի մասին մենք, սակայն, իմացանք շատ ավելի ուշ։ Չգիտեմ, թե ինչպես ասեմ` նա էր ապրում Հեկկերնի հետ, թե Հեկկերնն էր ապրում նրա հետ․․․ Դատելով ամեն ինչից՝ Հեկկերնի հետ հարաբերություններում նա խաղում էր միայն պասիվ դեր» ։ Դանտեսի ու Հեկկերնի նամակագրության հրատարակիչ Ս․ Վիտալեն կարծում է, որ Հեկկերնը եղել է համասեռամոլ, սակայն Դանտեսի նկատմամբ նրա վերաբերմունքը եղել է հայրական։
Այնուամենայնիվ, Դանտեսի արտաքինն ապահովել է հաջողություն կանանց շրջանում․ նրանք «բառացիորեն խլում էին նրան մեկը մյուսից», երկար ժամանակ նա եղել է պետերբուրգյան տիկիններից մեկի սիրեկանը, որը Դանտեսի ու Հեկկերնի նամակներում կոչվում է Կողակից։ Դանտեսի ու այդ կնոջ հարաբերությունները դադարեցվել են մինչ 1836 թվականի սկիզբը ։
Մենամարտը Պուշկինի հետ, արտաքսում Ռուսաստանից
1835 թվականին Անիչկովյան պալատում Դանտեսը ծանոթացել է Ալեքսանդր Պուշկինի կնոջ՝ Նատալյա Նիկոլաևնա Գոնչարովայի հետ։ 1836 թվականի նոյեմբերի 4-ին (նոր տոմարով՝ նոյեմվերի 16) քաղաքային փոստով Պուշկինն ու նրա մի քանի ընկերներն ստացել են անանուն ծանակագիր, որով Պուշկինին շնորհվում էր «եղջյուրակրի դիպլոմ»։ Դիպլոմում կողմանկիորեն ակնարկված էր, որ Նատալյա Պուշկինայի նկատմամբ ուշադրություն է ցուցաբերում ոչ միայն Դանտեսը, այլև թագավորը։ Ալեքսանդր Պուշկինը նամակը համարել է ուղարկված Հեկկերն հոր կողմից (մինչ այժմ հայտնի չէ, թե իրավացի է եղել նա արդյոք, սակայն ապացուցված է, որ պահպանված օրինակները գրված են ոչ Հեկկերնի, ոչ էլ Դանտեսի կողմից։ Գոյություն ունի նաև ենթադրություն, որ «դիպլոմը» Դանտեսի թշնամիների ձեռքի գործն է) և անմիջապես Դանտեսին ուղարկել է մենամարտի չպատճառաբանված հրավեր։ Հեկկերնը, որ ստացել է հրավերը (Դանտեսը հերթապահ էր զորանոցում), խնդրել է մեկ օր ժամանակ, ապա հետաձգել երկու շաբաթով, ինչին Պուշկինը համաձայնել է։ Նատալյա Գոնչարովան, իմանալով մենամարտի հրավերի մասին, կապվել է Վասիլի Ժուկովսկու հետ, իսկ վերջինս նրա մորաքրոջ՝ Եկատերինա Զագրյաժսկայայի հետ միասին բանակցություններ է սկսել Պուշկինի ու Հեկկերնի հետ։ Ժուկովսկին փորձել է բանաստեղծին համոզել հրաժարվել մենամարտից, սակայն վերջինս մերժել է։ Սակայն մենամարտի հրավերն ստանալուց մեկ շաբաթ անց Դանտեսն ամուսնության առաջարկություն է արել Եկատերինա Գոնչարովային՝ Նատալյա Գոնչարովայի քրոջը և Պուշկինի քենուն։ Քանի որ Դանտեսը դարձել է Եկատերինայի փեսացուն, Պուշկինն ստիպված է եղել հետ վերցնել մենամարտի կոչը։ 1837 թվականի հունվարի 10-ին Եկատերինա Գոնչարովան դարձել է Հեկկերն-Դանտեսի կինը։ Հետագայում նա Դանտեսից ունեցել է չորս երեխա և մահացել է 1843 թվականին՝ ծննդաբերությունից հետո։
Սակայն Պուշկինի ու Հեկկերնների կոնֆլիկտը չի վերջացել, և Դանտեսի ու Եկատերինայի ամուսնությունից շատ չանցած հասարակության շրջանում տարածվել են լուրեր ու կատարկներ («զորանոցային բառախաղեր») Պուշկինի ու նրա ընտանիքի վերաբերյալ։ Հավանական է, որ 1836/1837 աշնանը կամ ձմռանը Նատալյա Նիկոլաևնան հանդիպել է Դանտեսին Իդալիա Պոլետիկայի բնակարանում։ Դրա մասին հիշատակվում է Վերա Վյազեմսկայայի պատմածից Պյոտր Բարտենևի գրության մեջ և Ալեքսանդրա Նիկոլաևնա Գոնչարովայի ամուսնու՝ Գուստավ Ֆրիզենգոֆի նամակում, որ վերջինս գրել է Ալեքսանդրա Արապովային 1887 թվականին։ Նատալյա Պուշկինան գնացել է Պոլիտեկայի մոտ գնացել է նրա հրավերով, այնուհետև Պոլիտեկան հեռացել է տնից՝ Պուշկինային թողնելով Դանտեսի հետ մենակ։ Վերջինս հանել է ատրճանակն ու սպառնացել ինքնասպան լինել, եթե նա անձնատուր չլինի իրեն։ Դրությունը փրկել է տանտիրուհու դուստրը, որ ներս է մտել սենյակ, և Նատալյա Նիկոլաևնան անմիջապես հեռացել է Պոլիտեկայի տնից ։
1837 թվականի հունվարի 26-ին (նոր տոմարով՝ փետրվարի 7) Պուշկինը նամակ է ուղարկել ավագ Հեկկերնին (իր հիմքում այն գրված էր դեռ նոյեմբերին տեղի ունեցած առաջին կոնֆլիկտի ժամանակ), որում, չափազանց խիստ բնութագրելով ինչպես հորը, այնպես էլ որդեգրյալին, հայտնել է, որ այլև չի ընդունում նրանց իր տանը։ Նամակում Պուշկինն ի թիվս այլոց պնդում է, որ երիտասարդ Հեկկերնը «malade de vérole» («հիվանդ էր սիֆիլիսով»), ինչը մենամարտի մասին ռազմադատական գործում նշված է որպես «վեներական հիվանդություն»։
Նույն օրը Հեկկերնը հայտարարել է Պուշկինի, որ նրա հրավերն ուժի մեջ է, և Դանտեսը պատրաստ է ընդունել այն։ Հունվարի 27-ին (նոր տոմարով՝ փետրվարի 8) Պետերբուրգի մոտ տեսի է ունեցել մենամարտ, որում Պուշկինը մահացու վիրավորվել է որովայնից (մահացել է հունվարի 29-ին)։ Պատասխան կրակոցով Պուշկինը թեթև վիրավորել է Դանտեսին աջ թևից։
Տեղի ունեցած մենամարտի մասին (ըստ օրենքի՝ ծանր հանցագործություն) զեկուցվել է զինվորական ղեկավարությանը։ 1837 թվականի հունվարի 29-ին Գվարդիական առանձին կորպուսի (կորպուսի կազմում ներառված էր Նորին Մեծության կավալերգրադյան գունդը, որի կազմում էր պորուչիկ Դանտես-Հեկկերնը) հրամանատար գեներալ-ադյուտանտ Կարլ Բիստրոմը, իմանալով մենամարտի մասին, այդ մասին հայտնել է կայսրին։ Նիկոլայ I-ը հրամայել է ռազմական դատարանով դատել ինչպես Հեկկերնին ու Պուշկինին, այնպես էլ այդ գործի հետ առնչություն ունեցող բոլոր անձանց։
Առաջին ատյանի (գնդի) ռազմական դատարանը նախնական կարգով Դանտեսին ու Պուշկինի մարտավկա Կ․ Դանզասին դատապարտել է մահապատժի կախաղանի միջոցով՝ ըստ Պետրոս Առաջինի ժամանակների օրենքի։ Դատավճիռը հայտնվել է ղեկավարությանը, և արդյունքում գեներալ-աուդիտոր Ադամ Իվանովիչ Նոինսկու՝ 1837 թվականի մարտի 17-ի որոշմամբ առաջարկվել է Դանտեսին զրկել զինվորական աստիճաններից ու ռուսական ազնվականական կոչումից և իջեցնել շարքայինի աստիճանի ։
Դանզասի դեպքում, հաշվի առնելով նրա ռազմական ծառայությունները և նրա հանցանքը մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոշվել է բավարարվել նրա կալանքը ևս երկու ամիս երկարաձգելով (նա արդեն բանտարկված էր), ինչից հետո նա կվերադառնար իր ծառայության նախկին վայրը։ Պուշկինի գործը փակվել է նրա մահվան պատճառով։ Մարտի 18-ին Նոինսկու զեկույցը վավերացվել է կայսեր կողմից՝ հետևյալ նշումով․ «շարքային Հեկկերնին՝ որպես ոչ Ռուսաստանի քաղաքացու, ժանդարմի հետ ուղարկել արտասահման՝ վերցնելով սպայական վկայագրերը»։ Դանտեսի մարտավկան՝ նրա ազգական և ընկեր վիկոնտ Լորան դ’Արշիակը, նույնպես շուտով հեռացել է Ռուսաստանից։
Պուշկինի մահն արձագանք է գտել գրողների բազմաթիվ ստեղծագործություններում․ առաջիններին ու ամենահայտնիներից մեկը Միխայիլ Լերմոնտովի «Պոետի մահը» բանսստեղծությունն է, որում Դանտեսը պատկերված է որպես «եկվոր արկածախնդիր» («заезжий авантюрист», Վադիմ Վացուրո) ։
Սուլս, Փարիզ, քաղաքական կարիերայի սկիզբ
Ռուսաստանից հեռանալուն հաջորդած մի քանի տարիների ընթացքում Ժորժ Շառլ Դանտեսը կնոջ հետ ապրել է Սուլսում՝ հոր տանը։ 1842 թվականին Հեկկերնը, որ հինգ տարի շնորհազրկված էր, հավատարմագրվել է վիեննական արքունիքում։ Վիեննայի հասարակությունը սառն ընդունելություն է ցույց տվել նրան (Ավստրիայի կառավարությունն այդ ժամանակ գլխավորում էր Կարլ-Լյուդվիգ Ֆիկելմոնը, որի ընտանիքը մտերիմ էր եղել Պուշկինի հետ։ Այդ ժամանակ նաև Վիեննայում բնակվում էին նաև պետերբուրգյան դեպքերի ականատեսներից)։ Այնուամենայնիվ Հեկկերնը 1842/43 ձմռանն իր մոտ է հրավիրել Դանտեսին իր ընտանիքի հետ։ Հավանաբար նա հույս ուներ, որ Դանտեսը կարիերա կսկսի Վիեննայի արքունիքում, սակայն նրանց սպասում էր անհաջողություն, և Դանտեսները վերադառնում են Սուլս։ 1843 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ծնվում է Եկատերինա Գոնարովայի ու Դանտեսի երկար սպասված որդին՝ Լուի Ժոզեֆը։ Երեք շաբաթ անց՝ հոկտեմբերի 15-ին, Եկատերինա Գոնչարովան մահանում է հետծննդաբերական տենդից։ Դանտեսը հետագայում չի ամուսնացել։
1843 թվականին Դանտեսն ընտրվել է Վերին Ռեյն դեպարտամենտի գլխավոր խորհրդի անդամ։ Հետագայում նա եղել է Գլխավոր խորհրդի նախագահ և քաղաքապետ։ 1848 թվականի ապրիլին Լուի Ֆիլիպ I-ի տապալումից հետո Դանտեսն ընտրվել է պատգամավոր Վերին Ռեյն-Կոլմար շրջանից․ ընտրված տասներկու անձանցից նա հավաքել էր նվազագույն քանակի ձայներ։ Հեղափոխական գործողությունների սկզբում հարել է Ադոլֆ Տիերին։ Ըստ տիկին Դոնի (Euridyce Dosne)՝ Դանտեսը հաճախ էր հյուրընկալվում Տիերի տանը։ 1848 թվականի հոկտեմբերին Տիերը պատգամավոր Ժակ Ալեքսանդր Բիքսիոյի (Jacques Alexandre Bixio) հետ վեճի ժամանակ նրա մոտ է ուղարկել երկու մարտավկաների՝ Պիսկատորիին և Դանտեսին, իսկ 1849 թվականի հունվարին, պատրաստվելով Ուլիս Տրելայի (Ulysse Trélat, 1795-1879) հետ մենամարտին՝ նա կրկին Դանտեսին է ընտրել որպես իր մարտավկաներից մեկը (մենամարտը չի կայացել)։ Տիկին Դոնն իր օրագրում Բիքսիոյի հետ մենամարտի հետ կապված նշել է, թե Դանտեսը «շատ վճռական մարդ է»։
1849 թվականին Դանտեսը վերընտրվել է Սահմանադիր ժողովում։ 1851 թվականի դեկտեմբերի 2-ի նախօրեին Դանտեսը ներկայացել է արքայազն-նախագահ Նապոլեոն III-ին Ալֆրեդ Պիեռ Ֆալլուի կողմից և հայտնել, որ Ֆալլուն հնարավոր է համարում հեղաշրջում անցկացնելը և Նապոլեոնին առաջարկում է իր օգնությունը։ Նապոլեոնը սիրալիր ընդունելություն է ցույց տվել Դանտեսին և նույնիսկ նրան պահել ճաշելու, սակայն չի հայտնել իր հյուրին, որ հեղաշրջումը տեղի է ունենալու մի քանի ժամ անց։ Նապոլեոնի զինակիցներից մեկի վկայության համաձայն՝ Դանտեսը «սաստիկ զայրացել է», երբ իմացել է, որ Նապոլեոնը հարկ չի համարել իրեն հայտնել հեղաշրջման մասին։
Երկրորդ կայսրություն, վերջին տարիներ
1852 թվականի մայիսին Նապոլեոն III-ը, որ ցանկանում էր ավելի մոտ հարաբերություններ հաստատել Եվրոպայի միապետների հետ, Դանտեսին ոչ պաշտոնական հանձնարարությամբ ուղարկել է եվրոպական երեք միապետների՝ Ռուսաստանի և Ավստրիայի կայսրերի ու Պրուսիայի թագավորի մոտ։ Նիկոլայ I-ի ու Դանտեսի հանդիպումը կայացել է Պոտսդամում։ Համաձայնելով հանդիպել Դանտեսի հետ՝ կայսրը հրամայել է նրան տեղյակ պահել, որ ինքը չի կարող նրան ընդունել որպես պաշտոնական ներկայացուցիչ, քանի որ նա ռազմական դատարանի որոշմամբ հեռացվել է կայսերական ծառայությունից, սակայն կխոսի նրա հետ որպես գվարդիայի նախկին սպա, որ դատապարտվել է ու ներվել (կանցլեր Կարլ Նեսելռոդեի հեռագիրը Փարիզում հյուպատոս Նիկոլայ Կիսելյովին, 15 (27) մայիսի, 1852 թվական) ։ Ալդանովը «Դանտեսի ֆրանսիական կարիերան» ակնարկում, նկատի ունենալով Դանտեսի հանդիպումը Նիկոլայ I-ի հետ, գրում է, թե «առաքելությունն այնքան էլ չհաջողվեց»։ Սակայն Ն․ Ռաևսկու կարծիքով՝ Դանտեսը հաջողությամբ է կատարել Նապոլեոնի հանձնարարությունը։ Նույն կարծիքին են նաև Օբոդովսկայան ու Դեմենտևը։
Նկատի առնելով Դանտեսի ծառայությունները՝ Նապոլեոն III-ը նրան նշանակել է ցմահ սենատոր։ 1863 թվականի օգոստոսի 12-ին Դանտեսն ստացել է Պատվե լեգեոնի սպայի, 1868 թվականի օգոստոսի 14-ին՝ կոմանդորի կոչում ։ 1870 թվականի սեպտեմբերի 14-ի հեղափոխության արդյունքում Երկրորդ հանրապետությունը լուծարվել է, և Դանտեսն ստիպված է եղել վերադառնալ մասնավոր կյանքի։ Ֆրանս-պրուսական պատերազմից հետո, համաձայն Ֆրանկֆուրտյան հաշտության պայմանագրի, ընտրել է Ֆրանսիայի քաղաքացիությունը։ Հետագայում ապրել է Փարզիում, Սուլսում և Շիմելում (Վոգեզների մոտ)՝ այն տանը, որ նրան նվիրել էր Լուի Հեկկերնը. Սուլսն ու Շիմելը պատերազմից հետո անցել են Գերմանիային։
Ավարտելով իր ծառայությունը՝ 1875 թվականին Փարիզ է ժամանել Լուի Հեկկերնը։ Ժորժ Դանտեսի որդին պատմել է, որ Դանտեսի երեխաների ու Հեկկերնի հարաբերությունները եղել են շատ լարված, իսկ «նա ինձ [Լուի Ժոզեֆին] այնքան էր ատում, որ նույնիսկ զրկեց ժառանգությունից»։ Հեկկերնը մահացել է Փարիզում 93 տարեկանում և թաղվել է Սուլսում։
Երկար տարիներ Դանտեսը կապ է ունեցել Փարիզում Ռուսաստանի դեսպանատան հետ և եղել է նրա իրազեկիչը․ այսպես, դեսպան Կիսելյովը 1852 թվականի մայիսի 28-ին կանցլեր Նեսելրոդեին գրել է․ «Պարոն Դանտեսը մտածում է, և ես համակարծիք եմ, որ Նախագահը (Լուի Նապոլեոն) կավարտի նրանով, որ կհռչակի հանրապետություն»։ Գրեթե երեսուն տարի անց՝ 1881 թվականի մարտի 1-ին (նոր տոմարով՝ մարտի 13), իշխան Նիկոլայ Օռլովը արտաքին գործերի նախարարին ուղղված ծածկագրված նամակում հայտնել է․ «Բարոն Հեկկերն-դ’Անտեսը հայտնում է տեղեկություն, որ ինքն ստացել է Ժնևից, ինչպես ինքն է ենթադրում, վստահելի աղբյուրից․ ժնևյան նիհիլիստները պնդում են, որ մեծ հարվածը կհասցվի երկուշաբթի»։ Խոսքը վերաբերում է Ալեքսանդր II-ի նկատմամբ իրականացվելիք մահափորձին։
Դանտեսի թոռան՝ Լուի Մետմանի պատմածի համաձայն՝ նրա պապը «լիովին գոհ էր իր ճակատագրից և հետագայում բազմիցս ասել է, որ միայն մենամարտի պատճառով Ռուսաստանից ստիպողական հեռացմանն է ինքը պարտական իր քաղաքական փայլուն կարիերայի համար, որ, եթե չլիներ այդ դժբախտ մենամարտը, իրեն սպասում էր գնդի հրամանատարի աննախանձելի ապագա ինչ-որ տեղ ռուսական գավառում մեծ ընտանիքով ու անբավարար միջոցներով»։
Մահվանից տասը տարի առաջ Դանտեսը տեղափոխվել է Սուլս։ Նա մահացել է իր կալվածքում երկարատև հիվանդությունից հետո, հարազատներով շրջապատված։ Թաղվել է Սուլսում՝ տեղի գերեզմանատան իրենց ընտանեկան հատվածում՝ կնոջ կողքին։ Նրա մահվան մասին հիշատակվել է «Journal des débats» պարբերականում, ավելի մանրամասն դամբանականներ են հրապարակվել «Le Figaro» և «Le Temps» թերթերում, ընդ որում հիշատակվել է, որ Դանտեսը մենամարտում սպանել է ռուս բանաստեղծ Պուշկինին և ընդհանրապես չի լուսաբանվել նրա քաղաքական կարիերան ։
1909-1910 թվականներին Փարիզում լույս է տեսել «Նապոլեոն III-ի չհրապարակված հուշերը» եռահատորյակը Բարոն դ’Ամբես  կեղծանունով։ Հեղինակը համարվում է Դանտեսը։ Այնուամենայնիվ, Ն․ Ա․ Ռաևսկին նշում է, որ Դանտեսը երբեք հետաքրքրություն չի ցուցաբերել գրական աշխատանքի նկատմամբ և չի ընթերցել․ հնարավոր է, սակայն, որ նա հուշերը թելադրել է իր քարտուղարներին, որոնք կատարել են դրանց գրական մշակումը։
Ընտանիք
Եկատերինա Նիկոլաևնա Գոնչարովայի հետ ամուսնությունից (1837) Դանտեսն ունեցել է երեք դուստր և մեկ որդի․
Մոր մահից հետո (1843) երեխաներին դաստիարակել է Ժորժ Դանտեսի չամուսնացած քույրը՝ Ադելը։ Դանտեսների երրորդ դուստրը՝ Լեոնին, ըստ եղբոր, եղել է «մինչև ոսկորները ռուս» («до мозга костей русской»)։ Նա ինքնուրույն սովորել է ռուսերեն այնպես, «ռուսերեն խոսում և գրում եր շատ ռուսներից ավելի լավ»։ Լեոնին սիրում էր Ռուսաստանն ու Պուշկինին, անգիր գիտեր վերջինիս բազմաթիվ ստեղծագործություններ։ Նա տանն անցել է Պոլիտեխնիկական դպրոցի դասընթաց, և «իր պրոֆեսորների խոսքով՝ առաջինն էր»։ Հայտնի պուշկինագետ Ալեքսանդր Օնեգինը, որ ճանաչել է Լեոնիին, նրան համարել է արտասովոր աղջիկ։ Հոր հետ վեճերից մեկի ժամանակ նա Դանտեսին մեղադրել է Պուշկինին սպանելու համար։ Հնարավոր է, որ ընտանեկան հարաբերությունները ազդել են Դանտեսի կրտսեր դստեր հոգեկան առողջության վրա, նա հիվանդացել է և մահացել հոգեբուժարանում։
Նամակների հրապարակում Դանտես-Հեկկերնների արխիվից
Դանտես-Հեկկերնների արխիվը երկար տարիներ հասանելի չի եղել պուշկինագետների համար։ Հրապարակվել են միայն մի քանի՝ մանրամասն ընտրված փաստաթղթեր։
1946 թվականին Անրի Թրուայան հրապարակել է երկու հատված Դանտեսի արխիվի նամակներից, որ փոխանցվել էին նրա թոռան կողմից։ Դրանք Դանտեսի կողմից գրվել են 1836 թվականին հունվարի 20-ին և փետրվարի 14-ին Լուի Հեկկերնին, որն այդ ժամանակ գտնվում էր արտասահմանում բուժվելու նպատակով։ Դրանցում Դանտեսը հայտնում է իր նոր հրապուրանքի մասին։ Նրա հրապուրանքի առարկան եղել է «ամենասքանչելի արարածը Պետերբուրգում» (կնոջ անունը նշված չէ), որի ամուսինը «սաստիկ խանդոտ է», սակայն նա սիրում է Դանտեսին։ Նամակների ռուսերեն թարգմանությունները, որ կատարել է Մստիսլավ Ցյավլովսկին, առաջին անգամ հրապարակվել են 1951 թվականին ։
1990-ական թվականներին իտալացի ուսումնասիրող Սերենա Վիտալեն թույլտվություն է ստացել ուսումնասիրել Դանտեսի ծոռան՝ բարոն Կլոդ դե Հեկկերնի արխիվը, որտեղ պահվում էին նաև 1830-1840-ական թվականների փաստաթղթեր, այդ թվում՝ Ժորժ Դանտեսի, նրա կնոջ՝ Եկատերինա Նիկոլաևնայի, նրան որդեգրած Լուի Հեկկերնի նամակները (ավելի վաղ շրջանի վերաբերող թղթերը պահվել են ընտանիքի ուրիշ անդամի մոտ, որ հրաժարվել է դրանք ներկայացնել ուսումնասիրության)։ Սերենա Վիտալեն Դանտեսի նամակները (որ լի են կետադրական ու քերականական սխալներով) թարգմանել է իտալերեն և դրանցից հատվածներ հրապարակել իր «Պուշկինի կոճակը» գրքում։ Վիտալեի ներկայացրած թղթերի շարքում չկա Պուշկինի նամակը, որին հետևել է մենամարտի հրավերը (հայտնի է Պուշկինի արած պատճենից)։ Կլոդ դե Հեկկերնն ու իր կինը պնդել են, որ նամակը պահվել է իրենց մոտ, հետո կորել է։ Սերենա Վիտալեն նամակների մեծ մասը փոխանցել է «Звезда» ամսագրին, որում ժամանակագրական կարգով տպագրվել են Դանտեսի՝ Հեկկերնին ուղղված 25 հայտնի նամակներից քսանմեկը։ Հնարավոր է, որ ռուսերեն թարգմանվելուց առաջ այդ նամակներն խմբագրվել են Վիտալեի կողմից, քանի որ դրանց հեղինակը վատ էր տիրապետում գրական ֆրանսերենին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Կուսկա (Իրմեսի վտակ)
Կուսկա (Кукса), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Իվանովոյի մարզում։
Աշխարհագրություն
Գետաբերանը տեղակայված է Իրմես գետի աջ ափում՝ 47 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։ Հոսում է հյուսիսում բաց տարածքում։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Ներլ գետն է։ Գետի ենթաավազանը Օկա և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատալոնական արվեստի ազգային թանգարան
Կատալոնական արվեստի ազգային թանգարան (Museu Nacional d’Art de Catalunya), թանգարան Բարսելոնում։ Հիմնադրվել է 1990 թվականին Ժամանակակից արվեստի և Կատալոնական արվեստի թանգարանների միավորման արդյունքում։ Պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2004 թվականի դեկտեմբերի 16–ին ։ Թանգարանը Բարսելոնի և Կատալոնիայի մշակույթի նախարարության համընկերություն է։ Գրասենյակը գտնվում է Բարսելոնի ազգային պալատում, որը բացվել է 1929 թվականին համաշխարհային ցուցահանդեսում։ Իսպանիայի ամենամեծ թանգարաններից է։
Հավաքածուներ
Ռոմանական արվեստի հավաքածուն լավագույններից է աշխարհում։ Հավաքածուի հիմքն է կազմում ռոմանական ֆրեսկոների բաժինը։ 12-13–րդ դարերի որմնանկարչության որոշ խոշոր գործեր 1920–ական թվականներին դուրս են բերվել Պիրենեյան թերակղզու ոչ մեծ քաղաքներից. դրանք հետագայում հայտնվել են Կատալոնական արվեստի ազգային թանգարանում։ Բացի դրանից՝ հավաքածուն ներառում է փայտե քանդակների, փայտանկարչության նմուշներ։ Կատալոնական արվեստի ազգային թանգարանը գտնվում է ազգային պալատում (Palau Nacional), որը կառուցվել է Մոնժուիկ լեռան ստորոտին 1929 թվականի համաշխարհային ցուցահանդեսի առթիվ։ Թանգարանում հաշվում են 236 000 նմուշ, որոնք ներկայացնում են կատալոնական, իսպանական, եվրոպական հազարամյա պատմություն՝ սկսած ռոմանտիզմից, գոթիկայից, վերածննդից ու բարոկկոյից մինչև 20–րդ դարի կեսը։ Գոթական հավաքածուի հիմքը կազմում են գեղանկարչությունն ու քանդակագործությունը. ներկայացված են Բեռնատ Մարտորելի, Հայմե Ուգեի, Լուիս Դալմաուի գործերը։ Բարոկկոյի և վերածննդի հավաքածուներում զգացվում է Կատալոնիայի՝ այդ շրջանի արվեստում ունեցած համեստ ներդրումը։ Այնուամենայնիվ, ներկայացված են ոչ միայն կատալոնյան, այլև համաշխարհային մշակույթի գանձեր։ Հիշատակության են արժանի Էլ Գրեկոյի, Վելասկեսի գործերը։ Հավաքածուում ներառված են նաև ցուցանմուշներ Տիսեն Բորնեմիսայի թանգարանից։
Թանգարանում առանձնացված են դրամագիտության և գրաֆիկական արվեստի բաժիններ։ Բացի ցուցադրությունից՝ թանգարանում գործում են ռեստավրացիայի և պահպանության բաժանմունքներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բարսելոնայի թանգարաններ
Ջաուբաթ Բուրղալի շրջան
Ջաուբաթ Բուրղալի շրջան (ناحية جوبة برغال), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում՝ Լաթակիայի մարզում։ Հանդիսանում է Ալ-Կարդահայի գավառի չորս շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն Ջաուբաթ Բուրղալ քաղաքն է։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 5,743 մարդ ։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 65,02 քառ.կմ տարածք։
Հորդանանի քաղաքներ
Հորդանանի քաղաքներ
Ջաուբաթ Բուրղալի շրջան
Ունի 12 գյուղ և ավան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ Կատեգորիա:Ալ-Կարդահայի գավառ
Հուդա Մակավեյ
Հուդա Մակավեյ (יהודה המכבי ), Մատաֆիա (Մատիտյագու) Հասմոնեայի (Mattathias) երրորդ որդին, ով հոր մահվանից առաջ ստացած պատգամի համաձայն ղեկավարել է Անտիոքոս Եպիփանեսի դեմ հրեական ապստամբությունը ։
Կենսագրություն
Հուդա Մակավեյը քահանա Մատաֆիա Հասմոնեայի որդին է եղել, որը նախանձախնդիր էր Մովսեսի օրենքին։ Հոր մահից հետո Հուդա Մակավեյը և իր եղբայրները, ովքեր մանկուց նույն եռանդով էին վերաբերվում Մովսեսի օրենքներին, ապստամբել են Անտիոքոսի՝ հուդայիզմը արմատախիլ անելու և դրա փոխարեն հունական պաշտամունք ներմուծելու փորձերի դեմ։ Հավաքելով իր շուրջ Աստծո բոլոր հետևորդներին՝ Հուդա Մակավեյը մի քանի դաժան հակահարվածներ է տվել Անտիոքոսի բանակին և որոշ ժամանակ խաղաղության կնքման է հասել, որն էլ նա օգտագործել է տաճարում երկրպագության մաքրությունը վերականգնելու համար։
Անվան ծագումնաբանություն և նշանակություն
Ապստամբության հենց սկզբում Հուդան ստացել է «Մակավեյ» մականունը։ Մականվան իմաստը բացատրելու համար առաջ են քաշվել մի քանի վարկածներ։ Համաձայն ամենատարածված վարկածի՝ այս անունը ծագել է արամերեն «մակկաբա» բառից (ժամանակակից եբրայերենով` մակեբետ), որը նշանակում է «մուրճ» կամ «դարբնի մուրճ»՝ ի նշան ճակատամարտերում ցուցաբերած նրա քաջության։ Հնարավոր է նաև, որ Մակավեյ անունը հանդիսանում է Թորա գրքի բանաստեղծության ակրոնիմ.
Ռաբբի Մոշե Շրեյբերը գրել է, որ մականունը Հուդայի հոր անվան՝ Մատիտյագու Կոհեն Բեն Յոչանանի ակրոնիմն է։ Որոշ գիտնականներ համարում են, որ «Մակավեյ» անունը եբրայերեն մակկաբ-յագու արտահայտության կրճատ ձևն է (մակաբ` «նշել, նշանակել») և կրում է Եհովայի կողմից «նշանակված» իմաստը ։ Ինչպես Հրեական, այնպես էլ Նոր Կաթոլիկ հանրագիտարաններում նշվում է, որ առաջադեմ վարկածներից ոչ մեկը լիովին գոհացուցիչ չէ ։
Խանուկա
Տաճարը, որը, ըստ հրեական պատկերացման, պղծվել է հեթանոսական կռապաշտության կողմից, մաքրվել և օծվել է։ Ի հիշատակ տաճարի վերականգնման ստեղծվել է հատուկ տոնակատարություն՝ Խանուկա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ապստամբություն Կատեգորիա:«Աստվածային կատակերգության» կերպարներ Կատեգորիա:Հին Կտակարանի անձինք Կատեգորիա:Ապստամբություններ ըստ դարի Կատեգորիա:Առաջնորդներ Կատեգորիա:Հրեա քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հրեաների հին պատմություն
Օգնականը (ֆիլմ)
«Օգնականը»(La Tourneuse de pages — «Переворачивающая страницы»), ռեժիսոր Դենիս Դերկուրտի գեղարվեստական ֆիլմը: Ֆիլմը ցուցադրվել է 2006 թվականի մայիսի 19-ին Կաննի կինոփառատոնում ՝ «Հատուկ հայացք» ծրագրում:
Սյուժե
Մարզային մսագործի տասը տարեկան դուստրը ՝ Մելանի Պրուվոն տաղանդավոր դաշնակահարուհի է: Կոնսերվատորիայի ընդունելության քննության ընթացքում նա ձախողվում է և համարում է, որ իր ձախողման մեղավորը անվանի դաշնակահար Արիանա Ֆուշեկուրն է, որը ժյուրիի նախագահն էր: Մելանիի կատարման ընթացքում մի երկրպագու մոտեցել է Ֆուշկերին ՝ ինքնագիր վերցնելու համար: Մելանին շփոթվել է և չի կարողացել նորմալ ավարտել պիեսը: Այս դեպքից հետո Մելանին հրաժարվում է երաժշտություն նվագել:
Տասը տարի անց Մելանին որպես պրակտիկանտ աշխատանքի է անցնում փաստաբանական ընկերությունում, որտեղ նրա ղեկավարը Արիանայի ամուսինն է ՝ Ժան Ֆուշկուրը:
Համեստ ու հանգիստ Մելանին վստահություն է ներշնչում Ֆուշկերուր ընտանիքին և Արիանայի խնդրանքով դառնում է նրա օգնականը, որի պարտականությունը համերգների ժամանակ էջերը շրջելն է: Քանի որ այս առաքելությունը շատ պատասխանատու է, դաշնակահարը պետք է լիովին վստահի օգնականին: Ֆուշչուկը տրիոյի կազմում դաշնամուր է նվագում է, և շուտով տեղի կունենա համերգ, որը կորոշի այս եռյակի ճակատագիրը: Ժամանակի ընթացքում Արիանան գիտակցում է, որ սիրահարվել է Մելանիին և այդ մասին գիտակցությունը խանգարում է նրան ոչ միայն բարոյական, այլև նյութական կողմից, քանի որ այն ամենը, ինչ ինքը ունի պատկանում է ամուսնուն: Այնուամենայնիվ, նա մերժում է օգնականին փոխելու առաջարկը:
Մադամ Ֆուշեխուրի հետ փորձերից բացի, Մելանին տնային գործեր է անում և զբաղվում է նրա որդու՝ Տրիստանի հետ, որին խորհուրդ է տալիս ծնողներին անակնկալ մատուցել` պատրաստելով նրանց նախընտրած կոմպոզիտորի ՝ Բախի պիեսը, բայց նրանց ստիպում է փորձել անբնական արագ տեմպերով ՝ խորհուրդ տալով նրան ավելի ուժեղ սեղմել ստեղներին արդյունքի հասնելու համար: Նման փորձերի արդյունքում Տրիստանի մոտ հոդերի գերլարում է տեղի ունենում, և դաշնամուր նվագելիս նրա ձեռքերը սկսում են ցավել:
Պատասխանատու ​​համերգին, որի համար պատրաստվում էր Արիանան, Մելանին չներկայացավ: Ձախողման պատճառով տրիոն փակում են: Բայց համերգից հետո Մելանին ներողություն է խնդրում, և Արիանան ներում է նրան: Տանը Մելանին Արիանայից ինքնագիր է խնդրում, և նա իր լուսանկարի հետևի մասում սիրային նամակ է գրում:
Մելանին թողնում է Ֆուշեկուրի տունը՝ լուսանկարը թողնելով այնպես, որ Արիանայի ամուսինը գտնում է այն:
Այսպիսով, տասնամյա վաղեմության քննության ձախողման համար Մելանին վրեժխնդիր է լինում Արիանայից ՝ զրկելով նրան աշխատանքից, տարաձայնություն մտցնում ընտանիք, ոչնչացնում որդու ապագա երաժշտական կարիերան:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին
Լեոնիդ Տրաուբերգ
Կենսագրություն
Սովորել է Պետրոգրադի Կոմիկական օպերայի ստուդիայում։ 1921 թվականին Գ․ Մ․ Կոզինցևի և Ս․ Ի․ Յուտկևիչի հետ կազմակերպել է դերասանների և ռեժիսորների խումբ՝ էքսցենտրիկ դերասանի ֆաբրիկա անունով։ 1924-1946 թվականներին կինոյում աշխատել է Կոզինցևի հետ։ Նրանց ֆիլմերից են՝ «Օկտյաբրինայի արկածները» (1924 թ.), «Շինել» ըստ Գոգոլի (1926 թ.) և այլն, որոնք առանձնանում են նոր կինոձևերի որոնումներով։ Հաջորդ կինոնկարները՝ «Նոր Բաբելոն» (1929 թ.) և հատկապես «Մենակը» (1931 թ.), եղել են անցում ռեալիստական արվեստին։ Սովետական կինոյի նշանավոր ստեղծագործություններից է «Մաքսիմի պատանեկությունը» (1935 թ.), «Մաքսիմի վերադարձը» (1937 թ.), «Վիբորգյան կողմ» (1939 թ.) եռերգությունը։ Տրաուբերգի այլ կինոնկարներից են՝ «Դերասանուհին» (1943 թ.), «Քայլում էին զինվորները» (1959 թ.), «Ազատ քամի» (1961 թ.)։ Հեղինակ է մի շարք սցենարների։ Դասավանդել է 1922 թվականից։ 1962-1968 թվականներին ղեկավարել է ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության ռեժիսորական բարձրագույն դասընթացները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կունցևոյի գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Ազգերի լիգան և Հայկական հարցը
Կատեգորիա:Հայկական հարց
Բողազքյասան (ձորակ)
Բողազքյասան, ձորակ Կիլիկիայում, Մարաշ քաղաքում։ Այժմ այդպես է կոչվել քաղաքի մեծ շուկան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի ձորակներ
Գադիրդամ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ձմեռանոցներ Կատեգորիա:Տավուշի մարզի բնակավայրեր
Հարֆ ալ-Մուսեյթիրայի շրջան
Հարֆ ալ-Մուսեյթիրայի շրջան (ناحية حرف المسيترة), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում՝ Լաթակիայի մարզում։ Հանդիսանում է Ալ-Կարդահայի գավառի չորս շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Հարֆ ալ-Մուսեյթիրա քաղաքն է։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով շրջանի բնակչությունն կազմել է 6,669 մարդ ։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 54.89 քառ.կմ տարածք։
Ունի 9 գյուղ և ավան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ Կատեգորիա:Ալ-Կարդահայի գավառ
Կաստրոպինյանո
Կաստրոպինյանո (Castropignano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մոլիզե մարզում՝ Կոմպաբասո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1079 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 40 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 27 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 86010, հեռախոսային կոդ՝ +39 0874։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Սան Պիետրո Մարտիրեն։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Կարթագեն (քաղաք)
Կարթագեն (փյունիկ.՝ 𐤒𐤓𐤕𐤇𐤃𐤔𐤕, Qart-ḥadašt, Carthago, قرطاج, Картадж, Carthage, Καρχηδών), հին քաղաք (թանգարան) ներկայիս Թունիս պետության տարածքում՝ Թունիս քաղաքի մերձակայքում։
Կարթագենի թանգարանը գտնվում է ժամանակակից Կարթաժ քաղաքում ։ Կարթաժը Թունիսի մայրաքաղաքային վիլայեթի մի մասն է։ Ներկայումս Կարթաժում են տեղակայված Նախագահի նստավայրը և Կարթաժի համալսարանը ։
Քարթ Հադաշտ անունը փյունիկերենից թարգմանվում է որպես «նոր քաղաք»։
1831 թվականին Փարիզում բացվել է Կարթագենի ուսումնասիրության կենտրոն։ 1874 թվականից Կարթագենի պեղումներն իրականացվել են Ֆրանսիայի Հումանիտար Գիտությունների Ակադեմիայի ղեկավարությամբ։ 1973 թվականից Կարթագենի հետազոտություններն իրականացվում են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հովանու ներքո։
Պատմություն
[[Պատկեր:Carthaginianempire.PNG|thumb|upright=1.15|Կարթագենյան կայսրության անկումը
]]
Կարթագենը հիմնադրվել է մ.թ.ա. 814 թվականին փյունիկյան Տյուրոս քաղաքի գաղութարարների կողմից։ Վերջիններիս ազդեցության բացակայությունից հետո Կարթագենն իրեն է ենթարկել նախկին փյունիկյան գաղութները և դարձել արևմտյան միջերկրածովյան ամենամեծ պետության մայրաքաղաքը։ Մ.թ.ա. III դարում Կարթագենին էին ենթարկվում Հարավային Իսպանիան, Հյուսիսային Աֆրիկան, Արևմտյան Սիցիլիան, Սարդինիան, Կորսիկան։ Հռոմի դեմ մի շարք պատերազմներից հետո (Պունիկյան պատերազմներ) Կարթագենը կորցրել է իր նվաճած տարածքները և ավերվել մ.թ.ա. 146 թվականին։
Կարթագեն պետություն
Ըստ լեգենդի՝ թագուհի Դիդոնեն, ով փախել էր Տյուրոսից, որոշել էր այս տարածքում հող գնել նոր քաղաքի հիմնադրման համար։ Նրան թույլատրվեց գնել այնքան հող, որքան կարող էր ընդգրկել մեկ ցուլի կաշին։ Խելացի թագուհին ցուլի կաշին վերածեց բարակ գոտիների, կապեց դրանք և արդյունքում ստացված երկար պարանով ուրվագծեց իր տարածքի սահմանները։ Պատահական չէ, որ միջնաբերդը, գտնվելով Կարթագենի կենտրոնում, կոչվել է Բիրսա, որն էլ նշանակում է «կաշի»։
Մ.թ.ա. III դարի սկզբին Կարթագենը Միջերկրական ծովի արևմուտքում ամենամեծ պետություններից էր։ Նրա տեղանքը շատ հարմար էր՝ վերահսկելու Սիցիլիայի և ներկայիս Թունիսի ափերի միջև անցնող նավերին։ Վերջիններս այդ ժամանակ սովորաբար նավարկում էին ափին մոտ։ Կարթագենցիները ռազմատենչ ու գործարար մարդիկ էին. նրանք ափերին փորել էին երկու նավահանգիստ՝ մեկը՝ առևտրական, մյուսը՝ ռազմական նավերի համար, որտեղ կարող էր հանգրվանել մոտ 220 նավ։ Բացի այդ, ամբողջ քաղաքի շուրջը նրանք կառուցել էին պարիսպներ, որոնց ընդհանուր երկարությունը 37 կմ էր, իսկ բարձրությունը որոշ տեղերում հասնում էր 12 մ-ի։ Կարթագենը անմատչելի էր թե՛ ցամաքից, թե՛ ծովից, որտեղից քաղաքը պաշտպանում էին ռազմանավերով։ Քաղաքն ինքնին բաժանված էր 4 բնակելի տարածքի։ Այն ուներ գերեզմանատուն, աստվածներին երկրպագելու հատուկ վայրեր, որտեղ զոհաբերություններ էին կատարվում։
Ի տարբերություն Հռոմի, որտեղ Սենատը զբաղեցնում էր առաջատար դիրք և որում ընտրվում էին լավագույն մարդիկ, Կարթագենում ավելի նշանակալից դեր ուներ աշխարհաժողովը։ Բայց որոշ գիտնականներ կարծում են, որ քաղաքի իրական իշխանությունը օլիգարխների ձեռքին էր, հատկապես մեծահարուստների մի խմբի։ Կարթագենն ու Հռոմը համարվում էին այդ ժամանակաշրջանի առավել զարգացած ու մշակութային քաղաքներ։
Հռոմեացիները կարթագենցիներին անվանում էին պունիկյաններ։ Սկզբում երկու պետությունները միմյանց օգնում էին ռազմական գործողություններում, բայց շուտով տարաձայնություններ առաջացան Սիցիլիա կղզու և այլ երկրներում ու ծովերում ազդեցություն ունենալու պատճառով։
Մ.թ.ա. 264 թվականին նրանց միջև Միջերկրական ծովում սկսվեց Առաջին Պունիկյան պատերազմը Սիցիլիայի համար։ Այն տևեց փոփոխակի հաջողություններով մինչև մ.թ.ա. 241 թվականը։ Դա բացատրվում էր նրանով, որ կարթագենցիները ունեին ուժեղ նավատորմ և տիրում էին ծովի վրա, բայց ցամաքում նրանք պարտվում էին ավելի հզոր ու կազմակերպված հռոմեական բանակի կողմից։ Սակայն յուրաքանչյուր պարտությունից հետո նրանք վերականգնում էին իրենց ուժերը և կրկին դուրս գալիս հռոմեացիների դեմ։ Ի վերջո, հռոմեացիները կարողանում են հաղթել կարթագենցիներին երկար ու դժվար պայքարում։ Կարթագենցիներին չօգնեցին ոչ հայտնի հրամանատար Հաննիբալը (մ.թ.ա. 247-183), և ոչ էլ մարտերին մասնակցած մարտական փղերը։
Երրորդ Պունիկյան պատերազմը (մ.թ.ա. 149-146) ավարտվեց հռոմեացիների լիակատար հաղթանակով։ Իրականացավ Հին Հռոմի պետական գործիչ, հրամանատար և հռետոր Մարկոս Պորկիոս Կատոն Ավագի երազանքը (մ.թ.ա. 234-149), ով Սենատում իր բոլոր ելույթները ավարտում էր «... Ես հավատում եմ, որ Կարթագենը պետք է ոչնչացվի» արտահայտությամբ։ Նրա կոչը ի կատար ածվեց, չնայած որ նա չապրեց մինչ այդ ժամանակները, իսկ արտահայտությունը դարձավ թևավոր։ Այն ասում են, երբ ցանկանում են ընդգծել հաստատակամություն։
Հռոմեացիները ավերել են պունիկցիների գրեթե կես միլիոնանոց քաղաքը։ Կենդանի մնացածներին վաճառել են ստրկության, իսկ ավերակների վրա աղ են շաղ տվել, որպեսզի ոչ ոք չհանգրվաներ այդ վայրերում։ Բայց ավելի ուշ հռոմեացիները զղջացել են իրենց արարքի համար՝ համարելով, որ բավական է ոչնչացնել թշնամու բանակը։ Նրանք վերականգնել են Կարթագենը և այն վերածել Հռոմեական Աֆրիկայի գլխավոր քաղաքի։
Հռոմեական դարաշրջան
Հուլիուս Կեսարը առաջարկել է ոչնչացված Կարթագենի տեղում հիմնել հռոմեական գաղութ (այն հիմնադրվել է նրա մահից հետո)։ Առևտրային ուղիների խաչմերուկում գտնվելու շնորհիվ քաղաքը շուտով նորից ընդլայնվել ու դարձել է Հռոմեական Աֆրիկա նահանգի մայրաքաղաքը, որը ներառում էր ներկայիս հյուսիսային Թունիսի տարածքը։ V դարում Հռոմեական կայսրությունը փլուզվել է, և նրա հետ միասին Կարթագենն անկում է ապրել։
Կարթագենում քրիստոնեությունը հաստատվել է II դարի կեսերին։ Կարթագենի եկեղեցու ականավոր աստվածաբաններն էին սուրբ նահատակ Կիպրիանոս Կարթագենացին, Սբ. Մաքսիմոս Խոստովանողը և Սբ. Օգոստինոս Երանելին Հիպոյից։