cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բեն Օկրի
Կենսագրություն
Բեն Օկրին ծնվել է 1959 թվականին Նիգերիայի արևմտյան կենտրոն Միննայում՝ Գրեյս և Սիլվեր Օկրիների ընտանիքում ։ Նրա հայրը ուրհոբոցի է, իսկ մայրը իգբո։ Երբ Բենը եղել է 2 տարեկան, նրա հայրը՝ Սիլվեր Օկրին, ընտանիքը տեղափոխել է Լոնդոն՝ օրենքներ ուսումնասիրելու համար ։ Բեն Օկրին իր մանկությունը անց է կացրել Հարավային Լոնդոնում, որտեղ էլ հաճախել է Պեկհեմի դպրոցը։ Սակայն 1968 թվականին ընտանիքը վերադարձել է Նիգերիա։ Հայրը եղել է իրավաբան և աշխատել է Լագոսի աղքատ թաղամասերում՝ անվճար կամ զեղչված իրավաբանական ծառայություններ մատուցելով նրանց, ովքեր դրա կարիքը ունեին ։ Նա սկսել է հոդվածներ խմբագրել սոցիալական և քաղաքական հարցերի վերաբերյալ, բայց դրանք երբեք չեն հրապարակվել ։ Այդ հոդվածների հիման վրա գրել է կարճ պատմություններ, և որոշները հրատարակել կանանց ամսագրերում և երեկոյան թերթերում։ Օկրին պնդում էր, որ կառավարության նկատմամբ իր քննադատությունների պատճառով, նրանից պահանջել են հեռանալ երկրից։ 1978 թվականին Էսեքսի համալսարանում գրականություն սովորելու համար՝ Բեն Օկրին տեղափոխվել է Մեծ Բրիտանիա։ Այստեղ նա սովորել է Նիգերիայի կառավարության կողմից տրված դրամաշնորհի միջոցով ։ Սակայն, երբ դադարեցվել է կրթաթոշակի ֆինանսավորումը, Օկրին դարձել է անօթևան և ապրել է ընկերների հետ կամ էլ այգիներում։ Սակայն նա ասել է․
Օկրին գրականության մեջ հաջողության է հասել այն ժամանակ, երբ հրատարակել է իր առաջին վեպը՝ «Ծաղիկներ և ստվերներ» վերնագրով։ Նա այդ գիրքը հրատարակել է 1980 թվականին՝ 21 տարեկան հասակում ։ Դրանից հետո 1983-1986 թվականներին Արևմտյան Աֆրիկայի խանութներում աշխատել է որպես բանաստեղծությունների խմբագիր։ 1983 և 1985 թվականներին աշխատել է Բի-բի-սի-ում։
1988-1991 թվականներին ապրել է Նոթինգ Հիլում։ 1991 թվականին իր «Անհայտ ճանապարհ» վեպի համար արժանացել է Բուքերյան գրական մրցանակի ։ Այդպես նա դարձել է ամենաերիտասարդ գրողը, որը արժանացել է այդ մրցանակին ։
Ստեղծագործություն
Իր ստեղծագործություններում Օկրին մոդեռնիստական բանաստեղծական արվեստը համատեղում է Նիգերիայի ժողովրդի բանավոր ավանդույթների հետ՝ զարգացնելով Չինուա Աչեբեի, Ամոս Թութուոլայի և Վոլե Շոյինկայի ուղղությունները։
Նա հոդվածներ է գրել նաև սոցիալական և քաղաքական հարցերի վերաբերյալ, բայց դրանք երբեք չեն տպագրվել։ Հետագայում այդ հոդվածների հիման վրա նա գրել է պատմվածքներ։
21 տարեկանում լույս է տեսել իր առաջին վեպը՝ «Ծաղիկներ և ստվերներ»։
Ճանաչում
Բեն Օկրին համարվում է Թագավորական գրականություն կազմակերպության անդամ և PEN միջազգային կազմակերպության անգլիական մասնաճյուղի փոխնախագահ։ 1987 թվականին արժանացել է Բրիտանական համագործակցության գրական մրցանակի։ Նույն թվականին, իր արձակ ստեղծագործությունների համար, ստացել է Ագա Խան մրցանակ։ 1991 թվականին 	«Անհայտ ճանապարհը» ստեղծագործության համար արժանացել է Բուքերյան մրցանակի, իսկ 1994 թվականին Գրինցանե Կավուր մրցանակի։ Վեսթմինսթերի համալսարանի (1997), Էսեքսի (2002), Էսեքսի համալսարանի (2004) պատվավոր դոկտոր։ Բրիտանական կայսրության շքանշանի սպա (2001)։ Օքսֆորդի Մանսֆիլդի քոլեջի պատվավոր անդամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուքերյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:Նիգերիացի գրողներ Կատեգորիա:Նիգերիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ
Դամասկոսի մարզ
Դամասկոս (مُحافظة دمشق), մարզի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հարավում։ Ունի 105 կմ² տարածք և 1 749 000 բնակչություն ։
Վարչական կենտրոնը Դամասկոս քաղաքն է։ Ի տարբերություն մյուս 13 մարզերի՝ Դամասկոսի մարզը չունի գավառներ ու շրջաններ. ներառում է միայն մայրաքաղաք Դամասկոսը և Յարմուք բնակավայրը։ Չորս կողմից շրջապատված է Ռիֆ Դիմաշկ մարզի տարածքներով։
Դամասկոսը գտնվում է Լիբանանի պետական սահմանին բավական մոտ։ Այն տարածքով ամենափոքր մարզն է Սիրիայում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դամասկոսի մարզ
Ֆորդ
Ֆորդ (Ford Motor Company, Ֆորդ Մոթոր Քամփընի), ամերիկյան ավտոմեքենաշինական ընկերություն, «Ford» մակնիշի մեքենաների թողարկողը։
Աշխարհում չորրորդն է ողջ գոյության ընթացքում թողարկած մեքենաների քանակով․ ներկայումս ԱՄՆ–ում երրորդն է Ջեներալ Մոթորսից և Toyota–ից հետո, Եվրոպայում երկրորդն է՝ Volkswagen–ից հետո։
10–րդ տեղն է զբաղեցնում ԱՄՆ–ի խոշորագույն կազմակերպությունների Fortune 500 ցուցակում՝ 2011 թվականի տվյալներով, և 25–րդն է Global 500–ի խոշորագույն համաշխարհային ընկերությունների թվում ։
Ընկերության գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Դիրբորնում (Դեթրոյթի մերձակայք, Միչիգան նահանգ)։
Պատմություն
Ընկերությունը հիմնվել է 1903 թվականին Հենրի Ֆորդի կողմից, ով ստեղծել է այն՝ բիզնեսի զարգացման համար հինգ տարբեր ներդրողներից ստանալով $28 000։ Ford ընկերությունը համաշխարհային ճանաչում է ստացել որպես աշխարհում առաջին ընկերությունը, որ օգտագործել է մեքենա հավաքելու դասական կոնվեյերը։
Ընկերության կողմից առաջին զանգվածային ճանաչում ստացած մեքենան Ford Model T–ն էր, որ թողարկվել է 1908-1927 թվականներին։
1920-ական թվականների վերջում ԽՍՀՄ–ի ղեկավարությունը պայմանագիր էր կնքել ընկերության հետ՝ Նիժնի Նովգորոդում ավտոգործարան կառուցելու նպատակով։ Խորհրդային նոր գործարանի առաջին մեքենաները «Ֆորդ» ընկերության մեքենաների երաշխավորված կրկնօրինակներն էին։
1930-ականների վերջում ընկերությունը չէր վայելում ամերիկյան զինվորականների վստահությունը՝ կապված հիմնադրի նացիստական իշխանությունների նկատմամբ անթաքույց համակարանք տածելու հետ  ։ 1930-ական թվականներին Ford–ը նացիստական Գերմանիայի տարածքում արտադրություն կազմակերպեց և Վերմախտի կարիքների համար 12 հազար թրթուրավոր և 48 հազար անվավոր միավոր տեխնիկա թողարկեց։ Ընկերության ղեկավարը պարգևատրվեց Երրորդ ռեյխը բարձրագույն շքանշանով։ Չնայած դրան՝ երբ ԱՄՆ–ն սկսեց մասնակցել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին, ընկերությունը սկսեց զինվորական բեռնատարների և ջիպերի արտադրությունը ամերիկյան զորքերի համար։
2000-ական թվականների կեսերին համաշխարհային շուկայում դաժան մրցակցության պատճառով Ford ընկերությունը ծանր ֆինանսական ճգնաժամի մեջ էր։ 2006 թվականին ընկերության նախագահությունը ստանձնեց Ալան Մալալին, ով վաճառեց Aston Martin և Volvo Cars ստորաբաժանումները, հաջողությամբ համակարգում կատարեց ՝ առաջադրելով նոր ռազմավարություն՝ «Միասնական Ford», համաձայն որի՝ Ford–ը աստիճանաբար պետք է սկսի համաշխարհային ավտոմեքենաների թողարկումը, որ ընդհանուր կլինեն բոլոր շուկաների համար։ Այս գործընթացը թույլ կտա ընկերությանը վերադարձնել նախկին շահութաբերությունը ։
Ձեռքբերումներ և վաճառքներ
1922 թվականից սկսած՝ FoMoCo–ն Lincoln–ի սեփականատերն է, որն ինչպես նախկինում հրաշալի մեքենաներ է արտադրում։
1939 թվականին Ford Motor Company–ն հիմնեց Mercury բրենդը, որի անվամբ արտադրվում էին միջին գնային կատեգորիայի ավտոմեքենաներ, բայց դրանից որոշվեց հրաժարվել և 2010 թվականին բրենդը դադարեց գոյություն ունենալուց։
1986 թվականին ձեռք բերվեց անգլիական Aston Martin մակնիշը։ 2007 թվականի երկրորդ կեսում Ford Motor Company–ն վաճառեց Ասթոն Մարտինի ստորաբաժանումը $925 միլիոնով ։
1990 թվականին ձեռքբերված Jaguar–ը՝ 2,5 միլիարդով, և 2000 Land Rover–ը՝ 2,73 միլիարդ դոլարով, անցան հնդկական Tata Motors–ին 2008 թվականին։ Երկու բրենդները միասին ակզմեցին 2,3 միլիարդ դոլար։
Volvo Cars–ը ձեռք է բերվել 1999 թվականին։ 2010 թվականի մարտի 29–ին չինական Zhejiang Geely ընկերությունը հայտարարեց, որ համաձայնության են եկել Volvo Cars–ը Ford Motor–ից ձեռք բերելու համար 1,8 միլիարդ դոլարով։ Շվեդական ընկերության ինտելեկտուալ իրավունքները, ինչպես պլանավորվում են, մնում են Volvo–ին, իսկ Geely–ն կստանա նրանց ամբողջական հասանելիություն Գործարքը կատարվել է 2010 թվականի օգոստոսին ։
Ford Motor Company–ն բաժնետեր է մի շարք այնպիսի կազմակերպություններում, ինչպիսիք են Kia Motors Corporation–ը և Mazda Motor Corporation–ը։
Սեփականատերեր և ղեկավարություն
Ford Motor ընկերությունն արդեն ավելի քան 100 տարի ղեկավարվում է Ֆորդերի ընտանիքով՝ այդկերպ լինելով խոշորագույն ընկերություններից մեկը և գտնվելով ընտանեկան վերահսկողության ներքո ողջ աշխարհում։ Միևնույն ժամանակ Ford Motor Company–ն հասարակական ընկերություն է, որի բաժնետոմսերը գտնվում են Նյու Յորքի բորսայում։ 2010 թվականի հոկտեմբերին Ֆորդի ընտանիքին էր պատկանում Ford–ի բաժնետոմսերի 40 %–ը, մնացածները գտնվում էին ազատ շրջանառության մեջ ։
Տնօրենների խորհրդի նախագահ՝ Ուիլյամ Ֆորդ կրտսեր (William Clay Ford, Jr)։ Նախագահ՝ Ալան Մալալի։
Գործունեություն
Ընկերությունը թողարկում է թեթև և առևտրային «Ֆորդ» մակնիշի ավտոմեքենաներ։
Ըստ աշխարհագրական տեղադրվածության՝ ընկերությունը բաժանված է երեք հիմնական ենթակառուցվածքների՝ Ford North America, Ford Asia Pacific և Ford of Europe։ Նախկինում այդ ստորաբաժանումներից յուրաքանչյուրն ուներ իր սեփական մոդելային շարքը, սակայն 2006 թվականին ընկերության նախագահ Ալան Մալալին հայտարարեց նոր ռազմավարության՝ «Միասնական Ford»–ի մասին, համաձայն որի՝ Ford–ը աստիճանաբար պետք է թողարկի այնպիսի ավտոմեքենաներ, որոնք ընդհանուր կլինեն բոլոր շուկաների համար, և դրանցից առաջինը դարձավ Ford Focus III–ը ։ Ford–ի ձեռնարկությունները (2010 թվական՝ 80) տեղակայված են ԱՄՆ–ում, ՌԴ–ում, Կանադայում, Մեքսիկայում, Բրազիլիայում, Արգենտինայում, Իսպանիայում, Չինաստանում և մի շարք այլ երկրներում։
Գործունեության ցուցանիշներ
2009 թվականին ընկերության կողմից (վերահսկվող մակնիշները ներառյալ) թողարկվել է 4,8 մլն մեքենա (մեկ տարի առաջ՝ 5,5 մլն), այս թվում Ford Europe՝ 1,6 մլն, Volvo Cars (այժմ չի պատկանում Ford–ին)՝ 0,32 մլն ։
Ընկերությունում զբաղվածների ընդհանուր թիվը անցնում է 178 հազարը (2010 թվական), տարի առաջ՝ 198 հազար։ Ընկերության շահույթը 2009 թվականին կազմել է $118,31 միլիարդ (2008–ին՝ $145,11 մլրդ), մաքուր շահույթը՝ $2,72 միլիարդ (2008–ին՝ $14,77 մլրդ)։
Ford of Europe
Ford of Europe–ի գլխավոր գրասնեյակը գտնվում է Բրյուսելում (Բելգիա)։ Գլխավոր ղեկավարն ու նախագահը Սթիվեն Օդելն է ։ Ford of Europe–ի թողարկած մեքենաների թիվը 2010 թվականին կազմել է 1,57 մեքենա, շահույթը՝ $29,5 մլրդ, շահույթը մինչև հարկումը՝ $326 մլն ։
Ավտոբուսներ
Դպրոցական ավտոբուսներ․
Առևտրային ավտոբուսներ․
ինչպես նաև․
Ավտոբուսներ, որոնց շարժիչները աշխատում են այլընտրանքային վառելիքով
2004 թվականին Ford–ը ներկայացրել է 6,8 լիտրանոց Triton V-10 ներքին այրման շարժիչը Е-450 ավտոբուսի համար, որ աշխատում է ջրածնով։ Շարժիչի հզորությունը 235 ձիաուժ է։
Ներքին այրման շարժիչները, որոնք աշխատում են ջրածնով, անգլերենում կոչվում են hydrogen in an internal combustion engine (H2ICE)։
Ջրածնի պահպանման բաքերը տրամադրում է կանադական Dynetek ընկերությունը։ Բաքերում պահվում է գազանման ջրածին, որ հավասարազար է բենզինի 30 գալոնին։
Ավտոբուսը տեղափոխում է 12 ուղևոր։
Սպորտ
Ford ընկերությունը ակտիվ մասնակցություն է ունենում ողջ աշխարհում անցկացվող սպորտային իրադարձություններին։ Ընկերությունն ունի իր սեփական թիմը և ակտիվորեն տրամադրում է շարժիչներ այլ թիմերի։
NASCAR
Ford–ը ձորս արտադրողներից մեկն է NASCAR–ի երեք խոշորագույն շարքերում՝ Sprint Cup Series, Nationwide Series, և Camping World Truck Series։ Հիմնական թիմերն են Roush Fenway Racing–ը, Yates Racing–ը և Richard Petty Motorsports–ը
Ավտոմրցաշար
Ford–ը ավտոարշավներում ունի շատ երկար պատմություն և ակտիվորեն մասնակցում է աշխարհի առաջնություններին հենց ստեղծման օրվանից՝ 1973 թվականին։ Ford խմբում 1979 թվականին մասնակցություն են ունեցել Հանա Միկոլա, Բյեռն Վալդեգարդը և Արի Վատանենը։ B խմբում Ford–ը հաջողության է հասել Ford RS200–ով։ 1999 թվականին Ford–ը Ford Focus WRC–ի տարբեր տեսակներ է օգտագործել ամեն փուլի համար։ 2006 թվականին, BP-Ford World Rally Team–ը դարձավ Ford–ի երկրորդ մակնիշը Focus RS WRC 06–ից հետո ։ Ford–ը միակն է, որ արտադրում է 92 հաջորդական մակնիշներ՝ սկսած 2002 թվականին Մոնտե Կարլոյում անցկացված ռալիից ։
Ֆորմուլա 1
Ֆորդ ընկերությունը սերտ կապերի մեջ է գտնվում Ֆորմուլա 1–ի հետ։ Այսպես, ընկերությունը շարժիչներ տրամադրողներից մեկն էր քառասուն տարի շարունակ (1967 թվականից մինչև 2004 թվական), իսկ 2000 թվականին գնեց Stewart Grand Prix–ը՝ վերանվանելով այն «Յագուար»։ 2004 թվականին թիմը վաճառվեց Red Bull կոնցեռնին, իսկ Cosworth ընկերությունը՝ Գերալդ Ֆորսայթին և Քևին Կալկհովենին։ Ford–ն իր մակնիշի շարժիչներով նվաճեց 176 գրան պրի 1967–ից մինչև 2003 թվականը ընկած ժամանակահատվածում այնպիսի թիմերի հետ, ինչպիսիք են Lotus Cars–ը և McLaren F1–ը ։
Քննադատություն
Ընտանիքի ամերիկյան ասոցիացիան, ինչպես նաև մի շարք այլ հասարակական կազմակերպություններ ներկայացրել են Ford ընկերության կողմից մի շարք սեռական փոքրամասնությունների և համասեռական ուղղվածություն ունեցող հեռուստահաղորդումների ֆինանսավորման փաստեր և, դրա հետ կապված, կոչ են արել բոյկոտել այս արտադրողի գործունեությունը ։
Կյուրբան
Կյուրբան (Curbans, համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպեր գավառում։ Մտնում է Լա Մոտ դյու Կեր կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Ֆորկալկե։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04066։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 390 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 239 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 190-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 49-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 79,5 %, 1999 թվականին եղել է՝ 66,8 %)։ 190 աշխատունակ բնակիչներից 176-ը աշխատում էին (97 տղամարդ և 79 կին), անաշխատանք էր 14-ը (6 տղամարդ 8 կին)։ 49 անգործ մարդկանցից 17-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 16-ը թոշակառու, 16-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կոնստանտին Ռոկոսովսկի
Ռոկոսովսկի, Կոնստանտին Կոնստանտինովիչ, սովետական զորավար, Խորհրդային Միության մարշալ (1944), Սովետական Միության կրկնակի հերոս (29․7․1944, 1․6․1945)։ ՍՄԿԿ անդամ 1919 թվականից։ Մասնակցել է առաջին համաշխարհային պատերազմին (1914—1918 թվականներ)։ Կարմիր բանակում ծառայել է Կոստանտին Կոստանտինովիչ Ռոկոսովսկին 1917 թվականից։ Մասնակցել է Քաղաքացիական պատերազմին (1918—1920 թվականներ)։ Ավարտել է հրամկազմի կատարելագործման հեծելազորային դասընթացները (1925) և Մ․ Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիային կից բարձրագույն հրամկազմի կատարելագործման դասընթացները (1929)։ Հայրենական մեծ պատերազմի (1941—45 թվականներ) ժամանակ եղել է կորպուսի, բանակի, ռազմաճակատի (Բրյանսկի, Դոնի, Կենտրոնական, 1-ին և 2-րդ Բելառուսական) հրամանատար։ 1945 թվականի հունիսի 24-ին գլխավորել է Հաղթանակի շքերթը Մոսկվայում։ 1945—1949 թվականներին Հյուսիսային զորախմբերի գլխավոր հրամանատարն էր։ ԼԺՀ կառավարության խնդրանքով և սովետական կառավարության թույլտվությամբ 1949 թվականի հոկտեմբերին Ռոկոսովսկին մեկնել է Լեհաստան։ Նշանակվել է Լեհական Ժողովրդական Հանրապետության ազգային պաշտպանության մինիստր և Մինիստրների խորհրդի նախագահի տեղակալ։ Ստացել է Լեհաստանի մարշալի կոչում։ Ընտրվել է Լեհական Միացյալ Բանվորական կուսակցության ԿԿ Քաղբյուրոյի անդամ և Սեյմի դեպուտատ։ 1956 թվականին վերադարձել է ՍՍՀՄ։ Եղել է ՍՍՀՄ պաշտպանության մինիստրի տեղակալ (1956—1957 թվականներ), Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգի հրամանատար (1957—1958 թվականներ), ՄՍՀՄ պաշտպանության մինիստրի տեղակալ և գլխավոր տեսուչ (1958—1962 թվականներ), ՍՍՀՄ պաշտպանության մինիստրության գլխավոր տեսուչների խմբի գլխավոր տեսուչ (1962 թվականից)։ ՍՄԿԿ ԿԿ անդամության թեկնածու (1956—1968 թվականներ), երկրորդ և հինգերորդից յոթերորդ գումարումների ՍՍՀՄ գերագույն սովետի դեպուտատ։ Պարգևատրվել է Լենինի 7, Հոկտեմբերյան հեղափոխության, «Հաղթանակի», Կարմիր դրոշի 6, Սուվորովի I և Կուտուզովի I աստիճանի շքանշաններով, ինչպես նաև արտասահմանյան շքանշաններով և մեդալներով։ Թաղված է Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում՝ աճյունն ամփոփված է Կրեմլի պատի մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս զորավարներ Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային Միության կրկնակի հերոսներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Խորհրդային Միության մարշալներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Ստալինգրադի ճակատամարտի մասնակիցներ Կատեգորիա:Խորհրդային հուշագիրներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 6-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 5-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած լեհեր Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 22-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 21-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 23-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:Կուրսկի ճակատամարտի մասնակիցներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռուս գեներալներ
Իսֆար Սարաբսկի
Իսֆար Այդին օղլի Ռզաև-Սարաբսկի (İsfar Aydın oğlu Rzayev-Sarabski, ), ադրբեջանցի դաշնակահար և կոմպոզիտոր ; 2009 թվականին անցկացվող դաշնակահարների փառատոնը ՛«Montrö jazz»ի հաղթողը, Ադրբեջանի վաստակավոր արտիստ (2010), «Զիրվե» պետական մրցանակի դափնեկիր ։
Կենսագրություն
Նա 2015, 2016, 2017, 2018 թվականներին պարգևատրվել է նախագահական մրցանակով Ադրբեջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի ջազմեններ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դաշնակահարներ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Բաքվի երաժշտական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Բաստիա (շրջան)
Բաստիա  (Bastia), շրջան (Arrondissement) Ֆրանսիայում, գտնվում է Կորսիկա երկրամասում։ Շրջանի դեպարտամենտ՝ Վերին Կորսիկա։ Սուպերֆեկտուրա՝ Բաստիա։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 105 917։ Բնակչության խտությունը կազմում է 77 մարդ/կմ²։ Շրջանի տարածքը կազմում է 1382 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Գյուլիստանի կամուրջ
Գյուլիստանի կամուրջ, գտնվում է Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի Գյուլիստան գյուղում ։
Կառուցված է Ինջա գետի վրա մոտավորապես 17-ից-18-րդ դարերում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գյուլիստան (Շահումյանի շրջան) Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի շենքեր և կառույցներ
Բրիտանական թագավորական աստղագիտական ընկերություն
Բրիտանական թագավորական աստղագիտական ընկերություն (Royal Astronomical Society), Մեծ Բրիտանիայի գիտական ընկերություն` հիմնադրված 1820 թվականին, Լոնդոնի Աստղագիտական ընկերություն անվանումով (Astronomical Society of London)` աստղագիտական հետազոտություններին օժանդակելու համար, որոնք նախապես, հիմնականում կազմակերպվում էին սիրողական-աստղագետների կողմից։ 1831 թվականին ընկերությունը Վիլհելմ IV-ից ստացել է թագավորական արտոնություններ և ներկայիս անվանումը։ 1915 թվականից հասարակություն մուտք գործելու իրավունք են ստացել կանայք։ Ընկերությունը Մեծ Բրիտանիան ներկայացնում է Միջազգային աստղագիտական միության կազմում։ Նրա խնդիրներից են համարվում համագործակցության զարգացումն աստղագիտության, գեոֆիզիկայի, Արեգակնային համակարգի ուսումնասիրության և հարակից գիտական ճյուղերի բնագավառում ։
Ընկերության նիստերը կայանում են Լոնդոնում, Փիքադիլի փողոցի Բյորլինգտոն հաուսում, ինչպես նաև ամբողջ Միացյալ Թագավորությունում։
Հրապարակումներ
Ընկերության գործունեության կարևորագույն ուղղություններից մեկն է համարվում շարադրողական ամսագրերի հրատարակումը, որոնցից երկուսը համարվում են համաշխարհային ճանաչում ունեցող «Թագավորական աստղագիտական ընկերության գրառումներ » (Monthly Notices of the Royal Astronomical Society (MNRAS), լույս է տեսնում 1827 թվականից) և 1989 թվականից հրատարակվող «Միջազգային գեոֆիզիկական ամսագիր » (Geophysical Journal International (GeoJI)), Գերմանական Գեոֆիզիկական ընկերության հետ համատեղ), ինչպես նաև, 1997 թվականից հրատարակվող «Աստղագիտություն և գեոֆիզիկա » ամսագիրը (Astronomy & Geophysics (A&G)):
Անդամակցություն
Ընկերությունում անդամակցությունը համարվում է ֆիքսված, և նրա անդամները հաղորդակցության ժամանակ կարող են պաշտոնապես հիմնվել FRAS-ի (Fellow of the Royal Astronomical Society) կարգավիճակի վրա։ Ընկերության անդամ կարող է լինել 18 տարեկանը լրացած ցանկացած անձնավորություն, ով համապատասխանում է նրա պահանջներին։ Քանի որ ընկերությունը հիմնադրվել է այն ժամանակ, երբ պրոֆեսիոնալ աստղագետները սակավաթիվ էին, ընդունելության հաստատման համար չէր պահանջվում մասնագիտական իրազեկություն, այնուամենայնիվ ընկերության անդամների երեք քառորդը համարվում են պրոֆեսիոնալ աստղագետներ և գեոֆիզիկներ։ 2003 թվականին ընկերության անդամների թիվն անցնում էր 3000-ից, որոնցից շուրջ 1000-ը բնակվում են Մեծ Բրիտանիայի սահմաններից դուրս ։
Ընկերներ
2009 թվականից աստղագիտությամբ և գեոֆիզիկայով հետաքրքրվող, բայց այդ բնագավառում պրոֆեսիոնալ որակավորում չունեցող անձանց համար սահմանվեց նոր կարգավիճակ։ նրանք կարող են դառնալ Թագավորական աստղագիտական ընկերության Ընկերներ (անգլ. Friends of the RAS) :
Ազատարար զինվորի հուշարձան (Տրեպտովի զբոսայգի)
«Ազատարար զինվորի հուշարձան», հուշակոթող, որը գտնվում է Բեռլինի Տրեպտովի զբոսայգում, երեք խորհրդային զինվորական հուշարձաններից մեկն է՝ Պանկովի խորհրդային զինվորական հուշարձանի և  Տիրգարտենի խորհրդային պատերազմին նվիրված հուշարձանի հետ միասին։ Քանդակի քանդակագործը եղել է Եվգենի Վուչետիչը, ճարտարապետը՝ Յակով Բելապոլսկին, նկարիչ՝ Անատոլի Գորպենկոն, ինժեները ՝ Սարրա Վալերիուսը։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 1949 թվականի մայիսի 8-ին,  բարձրությունը 12 մետր է, քաշը՝ 70 տոննա։ Համարվում է Հայրենական մեծ պատերազմի,  երկրորդ աշխարհամարտի խորհրդային ժողովրդի հաղթանակի և եվրոպական ժողովրդի նացիզմից ազատվելու խորհրդանիշ։
Նկարագրություն
Քանդակի կենտրոնում խորհրդային զինվորի բրոնզե մարմինն է՝ կանգնեցված սվաստիկայի բեկորների վրա։ Մի ձեռքով դեպի ներքև  իջնող սուրն է բռնած, մյուս ձեռքով՝ իր կողմից փրկված գերմանացի աղջնակին։
Բրիտանական թագավորական աստղագիտական ընկերություն
Ժողովներ
Սեպտեմբերից մինչև հունիս Ընկերությունն անցկացնում է ամենամսյա ժողովներ, որոնք տեղի են ունենում ամսվա երկրորդ հինգշաբթի օրերին։ Ժողովներում քննարկվում են գեոֆիզիկայի և աստղագիտության արդիական պրոբլեմները։ Բացի այդ ընկերությունն ամեն տարի անցկացնում է Ազգային աստղագիտական համագումար և առանձին միջոցառումներ Մեծ Բրիտանիայի տարբեր մասերում։
Ազատարար զինվորի հուշարձան (Տրեպտովի զբոսայգի)
Նկարագրություն
Քանդակի համար նախատիպ կարող էին հանդիսանալ Կեմերովի մարզի, Տիսուլի տարածաշրջանի Վոզնեսենկ գյուղի բնակիչ Նիկոլայ Մասալովը, որը 1945 թվականի ապրիլի 30-ին Բեռլինի գրավվման մարտերի ընթացքում փրկել էր գերմանացի աղջկան և Մինսկի մարզում ծնված ավագ սերժանտ Տրիֆոն Լուկյանովիչը, որը նույնպես քաղաքի գրավման մարտերի ժամանակ աղջկա էր փրկել և զոհվել 1945 թվականի ապրիլի 29-ին։ Քանդակի էսքիզում զինվորը ձեռքին եղել է ինքնաձիգ, բայց Ստալինի առաջարկով ճարտարապետ Վուչետիչը փոխել է սրի ։ Հայտնի է նաև աղջկա անունը, որը հանդիսացել է քանդակի բնորդուհին․ երեքամյա Սվետլանա Կոտիկովան, որը Բեռլինի խորհրդային ճակատամասի պարետ՝ գեներալ- մայոր Ալեքսանդր Կոտիկովի դուստրն է ։ Հետագայում Կոտիկովան դարձել է դերասանուհի։ Նրա ամենահայտնի դերը  եղել է  «Օհ, այդ Նաստյան» (1971) ֆիլմում, որտեղ  Սվետլանան խաղացել է   ուսուցչուհի Մարյանա Բորիսովնայի դերը ։
Պատվանդան և հուշասրահ
Հուշարձանը տեղադրված է ազատ տարածությունում գտնվող բլրի վրա, դեպի պատվանդան են տանում աստիճաններ։ Պատվանդանի ներսում գտնվում է մեծ կլոր սրահ։ Սրահի պատերը զարդարված են մոզայիկ պաննոյով՝ նկարիչ՝ Ա․Ա․Գորպենկո։ Այդ պաննոյում պատկերված են տարբեր ազգերի ներկայացուցիչներ՝ նաև Կովկասի և Միջին Ասիայի ազգերից, որոնք ծաղկեպսակներ են դնում խորհրդային զինվորների շիրմաքարերին։ Նրանց գլխավերևում ռուսերեն և գերմաներեն գրված է․ «Այժմ բոլորը պետք է ընդունեն, որ խորհրդային ժողովուրդը իր անձնազոհ պայքարով փրկեց Եվրոպայի քաղաքակրթությունը ֆաշիստական զավթիչներից։ Դրանում մեծ դեր  է ունեցել  խորհրդայի ժողովրդի մատուցած ծառայությունը մարդկության պատմությանը» (մեջբերում՝ Ստալինի զեկուցումից՝ նվիրված Հոկտեմբերյան հեղափոխության 27-րդ ամյակին) ։
Օզալ
Օզալ (Ozalj), քաղաք Խորվաթիայում: Քաղաքապետարանը տեղակայված է Օզալում: Բացի բուն քաղաքից, քաղաքի կազմի մեջ մտնում են նաև 97 բնակավայրեր:
Բրիտանական թագավորական աստղագիտական ընկերություն
Գրադարան
Ընկերության գրադարանը կանոնավոր կերպով ստանում է 300-ից ավելի պարբերական հրատարակություններ աստղագիտության և գեոֆիզիկայի վերաբերյալ, ինչպես նաև իր տրամադրության տակ ունի 10 հազարից ավելի տարբեր տեսակի գրքեր, սկսած հանրամատչելի հրատարակություններից մինչև գիտական կոնֆերանսների աշխատություններ։ Աստղագիտության վերաբերյալ ընկերության գրադարանի գրքերի հազվագյուտ հավաքածուն իր հարստությամբ զիջում է միայն Էդինբուրգի թագավորական աստղադիտարանի հավաքածուին։ Ընկերության անդամների հետ հավասարապես գրադարանից օգտվում են աստղագետների, գեոֆիզիկների և պատմաբանների լայն շրջանակ ։
Ազատարար զինվորի հուշարձան (Տրեպտովի զբոսայգի)
Պատվանդան և հուշասրահ
Սրահի կենտրոնում տեղադրված է խորանարդաձև սև պատվանդան, որի վրա կանգանած է ոսկեգույն զարդարված արկղիկ, որի մեջ գիրք է՝ այծի կարմիր կաշուց։ Գրքում գրված են Բեռլինը գրաված հերոսների անունները, որոնք թաղված են եղբայրական գերեզմանում։ Սրահի գլխամասը զարդարում է 2,5 տրամագծով սուտակից և հախճապակե ջահը։
Օզալ
Աշխարհագրություն
Պատմական մասը կառուցվել է Կուպա գետի ժայռի վրա: Ինչպես անցյալում, այնպես էլ ներկայումս տարածաշրջանում հատվում են տրանսպորտային Ժումբերակ, Պոկուպե և Հարավային Սլովենիա ուղիները:
Քաղաքը գտնվում է Սլովենիայի սահմանից 15 կմ հեռավորության վրա, մինչև Մետլիկա մոտ 15 կմ է, Չրնոմել՝ 30 կմ, մինչև Նովո-Մեստո՝ մոտ 35 կմ: Տրանսպորտային համակարգը լավ է զարգացած: Գոյություն ունի Կարլովացի հետ ավտոմոբիլային և երկաթուղային կապ:
Բրիտանական թագավորական աստղագիտական ընկերություն
Կրթություն
Ընկերությունը ընդգրկված է նաև բնակչության, ուսանողության, ուսուցչության և մասսայական ինֆորմացիայի միջոցների շրջանում աստղագիտության մասսայականացման միջոցառումների մեջ։ Ընկերությունը խորհրդատվություն է մատուցում Մեծ Բրիտանիայի այնպիսի քննական համակարգերի համար, ինչպիսիք են դպրոցական ավարտական քննությունները և A-level (GCE Advanced Level) մակարդակի քննությունները։
Ազատարար զինվորի հուշարձան (Տրեպտովի զբոսայգի)
Կառուցում
Տրեպտովյան զբոսայգու հուշահամալիրի նախագիծը շահել է  մրցույթում, որին ներկայացվել  է 33 նախագիծ։ Հաղթել են Վուչետիչի և Բելոպոլսկու ներկայացրած նախագծերը։ Շինարարական աշխատանքների ղեկավարությունը ստանձնել էր խորհրդային բանակի «27-րդ  պաշտպանական կառույցների  ղեկավարությունը»։ Շինարարական աշխատանքներին մասնակցել են 1200 գերմանացի բանվոր, նաև գերմանական շինարարական կազմակերպություններ։ Զինվորի 70 տոննանոց  քանդակը  պատրաստվել է 1949 թվականի գարնանը՝  Լենինգրադի  «Մոմումենտսկուլպտուր» գործարանում։ Քանդակը բաղկացած է եղել 6 առանձին մասերից, որոնք պատրաստվելուց հետո  ուղարկվել են Բեռլին։ Աշխատանքներն ավարտվել  են 1949 թվականի մայիսին։ Նույն թվականի մայիսի 8-ին Բեռլինի խորհրդային պարետ,  գեներալ մայոր Ա․Գ․ Կոտիկովի կողմից տեղի է ունեցել հուշահամալիրի  հանդիսավոր բացումը։ 1949 թվականի սեպտեմբերին հուշահամալիրի պահպանությունը տրվել է Մեծ Բեռլինի մագիստրատուրայի խորհրդային զինվորական հրամանատարությանը։
Օզալ
Բնակչություն
2004 թվականի դրությամբ Օզալի բնակչությունը կազմել է 7932 մարդ:
Բրիտանական թագավորական աստղագիտական ընկերություն
Պարգևներ
Ընկերությունը մի շարք մրցանակներ է շնորհում, որոնցից են`
Ազատարար զինվորի հուշարձան (Տրեպտովի զբոսայգի)
Վերանորոգում
2003 թվականի աշնանը քանդակը վերցրվել է իր տեղից և ուղարկվել ռեստավրացիայի։ 2004 թվականի մայիսի 2-ին քանդակը նորից տեղադրվել է իր նախկին տեղում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բեռլինի հուշարձաններ Կատեգորիա:Բեռլինի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հսկայական արձաններ Կատեգորիա:1949 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Բրոնզե արձաններ
Օզալ
Բնակչություն
Օզալի ազգային կազմը՝
Օզալի բնակչությունը ՝
Էկոնոմիկա
Քաղաքի տնտեսության հիմքը զբոսաշրջությունն է: Այցելուների ուշադրությունը գրավում է քաղաքի պատմությունը և այն փաստը, որը Օզալը հայտնի նկարիչ Սլավա Ռաշկայի հայրենիքն է:
Տեսարժան վայրեր
Տեսարժան վայրերից ամենահայտնին միջնադարյան Օզալ ամրոցն է, որը գտնվում է Կուպա գետի վրա:
Օզալում կառուցվել է Խորվաթիայի առաջին ՀԷԿ-ը, որը 1908 թվականին սկսել է էլեկտրաէներգիա մատակարարել Կարլովացին:
Մշակույթ
Օզալում կա թանգարան, որը գտնվում է քաղաքի կենտրոնից մի քանի մետր հեռավորության վրա:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Խորվաթիայի բնակավայրեր
Բրիտանական թագավորական աստղագիտական ընկերություն
Ասոցիացված ընկերություններ
Ընկերությունը ֆինանսավորում է թեմատիկ խմբակցությունների աշխատանքները, որոնց մեծ մասը կրում են միջկարգապահական բնույթ և համաֆինանսավորվում են այլ կազմակերպությունների կողմից, այդ թվում`
Ղեկավարություն
Հիմնական հոդված` Թագավորական աստղագիտական ընկերության նախագահ։ 2017 թվականի նոյեմբերի դրությամբ ընկերության նախագահի պաշտոնը զբաղեցրել է 90 մարդ ։ Առաջին նախագահը եղել է Ուիլյամ Հերշելը, որը ընտրվել է 1821 թվականին, չնայած նա ոչ մի անգամ չի նախագահել ընկերության նիստերին։ Առանձին նախագահներ մինչև լիազորությունների ժամկետի լրանալը հրաժարական են տվել (որպես կանոն, առողջական վիճակի հետ կապված)։ Ֆրենսիս Բեյլին և Ջորջ Էյրին նախագահի պաշտոնում ընտրվել են չորսական անգամ։ Ֆ. Բեյլին նախագահի պաշտոնում ընդհանուր առմամբ աշխատել է 8 տարի, Էյրին՝ 7 տարի։ 1903 թվականից ոչ մի նախագահ այդ պաշտոնում երկրորդ անգամ չի ընտրվել։ 2016 թվականի մայիսից նախագահի պաշտոնը զբաղեցնում է պրոֆեսոր Ջոն Զարնեցկին ։
Ընկերության նախագահների ցուցակը սկսած 1992 թվականից`
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1820 հիմնադրումներ Միացյալ Թագավորությունում Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի կազմակերպություններ
Նշան Պագալյան
Նշան Հովսեփ Պագ(գ) ալյան (1872, Տիգրանակերտ - 1915, Խնուս), հայ բժիշկ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1872 թվականին Տիգրանակերտում՝ հայ առաքելական ընտանիքում։
Ավարտել է Այնթապ քոլեջը և ստացել «պսա­կա­վոր ար­վես­տից» վկայական։ 1914 թվականին ավարտել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Եղել է ՀՅԴ անդամ։
1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Խնուսի զինվորական հիվանդանոցում զինվորական բժիշկ ծառայել։ Բուժելով և խնամելով հիվանդանոցի զինվորներին, հատուկ հոգատարություն է ցուցաբերել հայերին, ինչը թուրք բժշկապետին դուր չի եկել։ 1915 թվականին սպանվել է իր պաշտոնակից բժշկապետի կողմից Խնուսում, 43 տարեկանում։
Գրականություն
Իսթանպուլ, 1940։
Հակոբ Պայրամյան
Հակոբ Պայրամյան (Քիլիս, Հալեպի նահանգ - ?), հայ բժիշկ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Հալեպի նահանգի Քիլիսի գավառակի կենտրոն Քիլիս քաղաքում։ Ավարտել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։
1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, զորակոչվել է օսմանյան բանակ և զինվորական բժիշկ ծառայել։ 1917 թվականին Պաղեստինի ռազմաճակատում գերի է ընկել անգլիացիների ձեռքը։ 1918 թվականին թուրքերի պարտությունից և պատերազմի ավարտից հետո ազատվել է գերությունից ու Քիլիս վերադարձել։ 1918-22 թվականներին Քիլիսում բժիշկ է աշխատել։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Բելկինի վիպակները
«Հանգուցյալ Իվան Պետրովիչ Բելկինի վիպակները» («Повести покойного Ивана Петровича Белкина»), Ալեքսանդր Պուշկինի առաջին ավարտուն ստեղծագործությունների շարքը, որը բաղկացած է 5 վիպակներից։
Գիրքը բաղկացած է հրատարակչի նախաբանից և հինգ վիպակներից․
Ստեղծման պատմություն
«Բելկինի վիպակները»՝ Պուշկինի առաջին ավարտուն չափածո ստեղծագործություններն են։ Բոլոր վիպակները գրվել են Մեծ Բոլդինո գյուղում 1830 թվականի աշնանը։ Հրատարակչի նախաբանը, ենթադրաբար, թվագրվում է հոկտեմբերի երկրորդ կեսին կամ հոկտեմբերի 31-ին՝  1830 թվականի նոյեմբերի սկիզբին։  Մեկնաբանությունները՝ Բորիս Տոմաշևսկու «VI հատորից բաղկացած ամբողջական ժողովածույում»։
Առաջին անգամ վիպակի ամբողջ շարքը, ներառյալ հրատարակչական նախաբանը, հրապարակվել է «Հանգուցյալ Իվան Պետրովիչ Բելկինի վիպակները, հրատարակված Ա․ Պուշկինի կողմից» գրքում (Սանկտ Պետերբուրգ, 1831)։
Իվան Պետրովիչ Բելկին
Իվան Պետրովիչ Բելկինը Պուշկինի կողմից հորինված կերպար է։ Նա երիտասարդ կալվածատեր է, ով ժամանցի համար հորինում է տարբեր պատմություններ։ Մահացել է 1828 թվականին։  Բելկինը հորինել է 5 վիպակներ։ Նրա համառոտ կենսագրությունը նկարագրվում է գրքի նախաբանում։ Բացի վիպակներ շարքից, Բելկինը հանդես է եկել նաև որպես «Գորյուխինի գյուղի պատմության»  հեղինակ։
Գեղարվեստական առանձնահատկություններ
Պուշկինը յուրաքանչյուր վիպակ գրել է գրական տարբեր ժանրերի մեջ․ «Կրակոց»՝ ռեալիզմ, «Փոթորիկ», «Կայարանապետ»՝ սենտիմենտալիզմ, «Գյուղացի ազնվական աղջիկը»՝ զավեշտախաղ, «Դագաղագործ»՝ պարունակում է գոթական գրականության տարեր։ Ստեղծագործություններում արծարծվում է փոքր մարդու թեման, որը ակնհայտ երևում է «Կայարանապետ» վիպակում։
Արձագանքներ
Ժամանակակիցների արձագանքը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալեքսանդր Պուշկին
Խաչակրաց յոթերորդ արշավանք
Խաչակրաց յոթերորդ արշավանք (Septième croisade, الحملة الصليبية السابعة), խաչակրաց արշավանք, որը նախաձեռնել է Ֆրանսիայի թագավոր Լուի IX Սուրբը 1248 թվականին ։
Հասնելով Նեղոսի դելտա, այստեղ հաստատված մամլուքները կարողանում են ջախջախել խաչակրաց բանակներին, որոնք հաստատվել էին Սիրիայում ։
Ճակատամարտերից մեկի ընթացքում թագավորը գերեվարվում է և ազատ է արձակվում հսկայական տույժեր վճարելուց հետո։
1243 թվականին հակամարտություն սկսվեց Տաճարականների միաբանության և մուսուլմանների միջև։
Գազայում տեղի ունեցած ճակատամարտի հետևանքով, 48 ժամվա ընթացքում խաչակիրների բանակի մեծ մասը կործանված էր։ Շատ պատմաբաններ նշում են այս իրադարձությունը որպես Սուրբ Երկրում խաչակիրների դարաշրջանի ավարտի սկիզբը։
Ֆրանսիայի թագավոր Լուի Սուրբը խաչակրաց արշավանք կազմակերպեց, որ տևեց 1248-1254 թվականներին և ավարտվեց անհաջողությամբ։ Նա անցկացրեց կյանքի մնացած մասը Ակրայի արքայական պալատում։
Լրացուցիչ ընթերցանություն
Կատեգորիա:Խաչակրաց արշավանքներ
Ռոյո դել Սանգրո
Ռոյո դել Սանգրո (Roio del Sangro), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 124 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 11 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս` 66040։ Հեռախոսային կոդ` 0872։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կզավոր (գետ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գետեր Կատեգորիա:Գնիշիկ գետի վտակներ
Կզավոր (աղբյուր)
Կզավոր, աղբյուր Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, համանում լեռան արևմտյան լանջին, Գնիշիկ գյուղից 2,5 կմ հարավ-արևմուտք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի աղբյուրներ Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի ջրագրություն
Ռոկամոնտեպիանո
Ռոկամոնտեպիանո (Roccamontepiano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում ։
Վոլվայի գուշակությունը
Վոլվայի գուշակությունը (Völuspá), սկանդինավյան «Ավագ Էդդա» էպոսի առաջին առասպելը։ Völu բառը հին իսլանդերենում նշանակում է գուշակ, իսկ spá նշանակում է գուշակությունը, այսինքն բառացի կլինի գուշակուհու գուշակությունը։
Նկարագրություն
Երգում հիմնական գործող անձինք երկուսն են՝ գուշակուհի Վոլվան և սկանդինավյան դիցարանի գերագույն աստված Օդինը։ Այն գաղտնախորհուրդը, որին տիրապետում է Վոլվան, մի ծածուկ, անդրշիրիմյան ուսմունք է, որի համաձայն կան բանականությանը անհասանելի խորհրդավոր գերբնական և անդրշիրիմյան ուժեր։ Դրանք կարող են զգացվել միայն ընտրյալների կողմից, ինչպիսին է Օդինը, որի առաջ հասանելի է Վոլվայի աշխարհը։ Գրագիտության ու հզորության հովանավոր գերագույն աստված Օդինը բարձրահասակ է ու հաղթանդամ, նրա կզակը շարունակվում է երկար ճերմակ մորուքով։ Նա հագել է երկար մոխրագույն փարաջա և կրում է կապույտ գլխարկ։ Ձեռքին բռնում է Հունգնիր անունով անվրեպ ու սրբազան նիզակը։ Աստվածների հայրը թեև սովորաբար կրում է արծվակերպ սաղավարտ, սակայն երբ հարցուփորձ անելու համար շրջում է այն ու այնտեղ, ծպտվելու համար կրում է դեմքի կեսը ծածկող լայնեզր գլխարկը։
Ռոկամոնտեպիանո
Բնակչությունը կազմում է 1965 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 109 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 18 կմ²։ Փոստային ինդեքս` 66010։ Հեռախոսային կոդ` 0871։
Վոլվայի գուշակությունը
Նկարագրություն
Վոլվան գտնվում է անդրաշխարհ Հելի մի գերեզմանոցում, որտեղ խորը քնի մեջ պառկած է իր սառը մահճում, և միայն հատուկ կախարդանքը կարող է նրան արթնացնել։ Օդինը տիրապետում է այդ հնարքին և արթնացնում է Վոլվային։ Սա, արթնանալով, ոչ միայն Օդինին, այլև ի լուր աշխարհի սկսում է բազմաթիվ փոխաբերություններով ու խորհրդանիշներով հաղորդել անհիշելի ժամանակներում տեղի ունեցած արարչագործության մասին, նկարագրել տիեզերքի ու աշխարհի արարումը, ինչպես նաև խորհրդավոր, գերբնական ու անդրաշխարհային ուժերի՝ հսկաների, թզուկների, ալֆերի (անգլիական բանահյուսության մեջ՝ էլֆեր) և այլ էակների մասին։ Վերջում Վոլվան հայտնում է Ռագնարոկ անունով սարսափելի պատերազմի մասին, որի արդյունքում կործանվելու են աստվածները, հսկաներն ու աշխարհը։
Ռոկամոնտեպիանո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վոլվայի գուշակությունը
Նկարագրություն
Ճիշտ է, ուժեղ են աստվածները, որոնք կառավարում են իրենց կանոնակարգի համաձայն, և ճիշտ է, ուժեղ են նաև հսկաները, որոնք ձգտում են աստվածների հետ հավերժ պայքարի միջոցով կործանել կառավարման պարտադրված եղանակները, սակայն ո՛չ աստվածային ամենակարող զորությունը, ո՛չ էլ հսկաների հրեշային անխորտակելի և կործանարար ուժը չեն կարող խախտել տիեզերքի ամբողջական կառուցվածքը, քանի որ և՛ աստվածների, և՛ հսկաների, և՛ մարդկային սերունդների, և՛ ամենազոր տիեզերքի տերն ու տիրակալը Ճակատագիրն է։ Ահա, սա է գուշակուհու հաղորդած պատգամի բուն էությունը։ Վերջում սկիզբ է առնում աշխարհի երկրորդ ծննդյան նկարագրությունը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բանահյուսություն Կատեգորիա:Էպոս
Կորտե (շրջան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Կենսաերկրահամակեցություն
Կենսաերկրահամակեցություն, (βίος — կյանք, γη — երկիր + κοινός — ընդհանուր), բնության ամենաբարդ համակարգերից մեկը։ Երկրի մակերևույթի համասեռ տարածքում նյութերի և էներգիայի փոխանակությամբ պայմանավորված բնության կենդանի (կենսահամակեցություն) և անկենդան (մթնոլորտի Երկրին մոտ շերտը, Արեգակի էներգիան, հողը, ջուրը և այլն) բաղադրիչների կայուն համակարգ։ Հաճախ կենսաերկրահամակեցությունը նույնացվում է էկոհամակարգի հետ, որն ընդգրկում է ցանկացած ծավալի տարածություն՝ ջրի կաթիլից մինչև կենսոլորտն ամբողջությամբ։ Կենսաերկրահամակեցությունը ներառում է բուսական համակեցությունը (ֆիտոցենոզ)։ Բիոգեոցենոզում կարևոր են կանաչ բույսերը (բարձրակարգ և ստորակարգ), որոնք արտադրում են առաջնային օրգանական նյութեր։ Նշված նյութերը և նրանց էներգիան օգտագործում են իրենք բույսերը, ապա փոխանցում տարասուն օրգանիզմներին։ Կանաչ բույսերը ֆոտոսինթեզի շնորհիվ օդում պահպանում են թթվածնի և ածխաթթու գազի հաշվեկշիռը, իսկ տրանսպիրացիայի միջոցով մասնակցում ջրի շրջապտույտին։ Օրգանիզմների կամ նրանց մասերի մահացման հետևանքով կատարվում է հողի սննդային տարրերի (N, P, K, Ca և այլն) կենսածին միգրացիա և վերաբաշխում։ Բիոգեոցինոզում մեծ է հողային կենդանիների՝ սապրոֆագերի դերը, որոնք սնվում են մեռած բույսերի օրգտագործում մնացորդներով և հողային միկրոօրգանիզմներով։ Բիոգեոցինոզ դինամիկական համակարգ է և անընդհատ փոփոխվում ու զարգանում է իր բաղադրամասերի ներքին հակասությունների շնորհիվ։ Բիոգենոցենոզի փոփոխությունները կարող են լինել կարճատև, որոնցով պայմանավորվում են բաղադրամասերի հեշտ վերադարձելի ռեակցիաները (եղանակային, սեզոնային), և խորը։ Վերջին դեպքում անդառնալիորեն փոխվում է բիոգեոցինոզի կառուցվածքը, ընդհանուր նյութափոխանակությունը, և ի վերջո մեկ բիոգեոցինոզը փոխվում է մյուսով։ Ամբողջ երկրագնդի բիոգեոցենոզների միագումարը կազմում է բիոգեոցենոտիկական ծածկույթ կամ կենսոլորտային բիոգեոցենոզի կենսոլորտի ուսումնասիրությամբ զբաղվում է բիոցենոլոգիան։ Կենդանի բաղադրամասերից են ինքնասուն (ֆոտոսինթեզ կատարող կանաչ բույսերը), քեմոսինթեզող միկրոօրգանիզմները և տարասուն (կենդանիներ, սնկեր, բակտերիաներ, վիրուսներ) օրգանիզմները։ Անկենդան բաղադրամասերն են՝ մթնոլորտային մերձերկրյա շերտն իր գազային և ջերմային պաշարներով, արևի էներգիան, հողը, նրա ջրահանքային պաշարները։ Երկրի կենսաերկրահամակեցությունների ամբողջությունը կազմում է կենսոլորտը։ Կենսաերկրահամակեցության կառուցվածքի և զարգացման, արդյունավետության ու կայունության ուսումնասիրությունը կարևոր է բնական պաշարների արդյունավետ օգտագործման համար։
Կատեգորիա:Բնապահպանություն Կատեգորիա:Կենսաբանություն
Ավստրալավենատոր
Ավստրալավենատոր, դինոզավրերի ցեղ Neovenatoridae-ի ցեղից, ապրել է կավճի դարաշրջանի սկզբում (99,6-ից 93,5 մլն տարի առաջ) Ավստրալիայի տարածքում։ Ներառվում է Australovenator wintonensis -ի եզակի տիպի մեջ ։
Նկարագրություն
AODL 604 հոլոտիպը գտնվել է Winton-ից 60 կմ հյուսիս-արևմուտքում,  Elderslie Station (նահանգ Կվինսլենդ) շրջանում։ Ուներ վերջույթներ, կողոսկրեր և ստորին ծնոտ։ Նմանություն է նկատվում Fukuiraptor -ի և Carcharodontosauridae-ի հետ։ Գիշատիչ դինոզավրը ստացել է Australovenator wintonensis գիտական անունը (Գրողները նրան տվել են Բանջո, ի պատիվ ավստրալիացի բանաստեղծ Էնդրյու Բարտոնի «Բանջո» Պատերսոնի)։ «Բանջոն ճարպիկ էր, ինչպես հեպարդը,- պատմում է ուսումնասիրությունների գլխավոր հեղինակ Սքոթ Հոկնալը (Scott Hocknull) Կվինսլենդյան թանգարանից։ Բաց տարածությունում կարող է հետապնդելով վրա հասնել ցանկացած զոհի։ Վերին վերջույթներից յուրաքանչյուրն ունի 3 մեծ մագիլ. տարբերվելով այլ գիշատիչ դինոզավրերից (օրինակ տիրանոզավրից)՝ Բանջոն իր դիմացի վերջույթները օգտագործում էր հիմնական հարձակման միջոց։ Նրան կարելի համարել ավստրալիական անալոգիայի վելիցիրապտորի մեջ խիստ մեծ չափսեր ունեցող։  Australovenator wintonensis-ի դիակի հետազոտություններից պարզվում է, ըստ գիտնականների, որ այն պետք է հետազոտողներին օգնի հասկանալ՝ որտեղից են սերվում կարխարոդոնտազավրերը (հնարավոր է՝ ամենամեծ գիշատիչ դինոզավրերը)։
Գրականություն
Hocknull, S. A.; White, M. A., Tischler, T. R., Cook, A. G., Calleja, N. D., Sloan, T., Elliott, D. A. (2009). «New Mid-Cretaceous (Latest Albian) Dinosaurs from Winton, Queensland, Australia». PLoS ONE 4 (7): e6190. DOI:10.1371/journal.pone.0006190.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դինոզավրեր
Թանգխաթուն
Թանգխաթուն, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է Թանգ անունից և խաթուն բառից, որն այս դեպքում ծառայում է իգականը արականից տարբերակելու համար։ Գործածվել է 14-18-րդ դարերում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Նատալյա Ապուշկինա
Նատալյա Բորիսովա Ապուշկինա (Наталья Борисовна Апушкина, ), ռուս բանաստեղծ։ Ռուսաստանի գրողների միության անդամ (1999)։
Կիսավեր (գետ)
Կիսավեր, գետ Հայաստանի Տավուշի մարզում։ Սկիզբ է առնում Վարագի լեռների հյուսիսային մասից և աջից միախառնվում Աղստև գետին։ Երկարությունը՝ 10 կմ ։
Նատալյա Ապուշկինա
Կենսագրություն
Նատալյա Բորիսովնան ծնվել է 1936 թվականի հուլիսի 23-ին Նովոչերկասկ քաղաքում։ Սովորել է Ռոստովի մարզի Շախտա քաղաքի Պուշկինի անվան թիվ 2 դպրոցում։ Բանաստեղծություններ գրել է մանուկ հասակից, սակայն ընտրել է շինարար-դիզայների մասնագիտությունը։
Կիսավեր (գետ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր Կատեգորիա:Աղստև գետի վտակներ
Նատալյա Ապուշկինա
Կենսագրություն
1955 թվականից ապրել է Դոնի Ռոստովում, որտեղ ավարտել է ճարտարաշինական տեխնիկումը, որն ավարտելուց հետո աշխատել է «Ռոստովգրաժդանպրոեկտ» կազմակերպությունում, 1962-1984 թվականներին` քաղաքի այլ նախագծային կազմակերպություններում որպես նախագծման ճարտարագետ։ 20-րդ դարի 70-80-ական թվականներին եղել է գրողների տարածաշրջանային կազմակերպության պոեզիայի սեկցիայի կազմում, «Դոն» գրական խմբավորումում, «Փնտրտուք» բանաստեղծական ակումբում։
Նատալյա Բորիսովնան մասնակցել է «Երեկոյան Ռոստով» թերթի գրական մրցույթներին։ «Մի բանաստեղծության երեկոյ» թերթի մրցույթի համար գրել է «Գիշերային հեքիաթ» բանաստեղծություննը և զբաղեցրել երկրորդ տեղը։ Այս բանաստեղծության հիման վրա ինը կոմպոզիտորներ գրել են երգեր։ Բանաստեղծուհու աշխատանքները տպագրվել են «Դոն» ամսագրում, «Ակունքներ» և «Պոեզիա» ալմանախներում, «Ռոստովի ժամանակ» կոլեկտիվ հավաքածուում։ 1991 թվականին լույս է տեսել Ապուշկինայի «Լույսի ազդանշաններ», այնուհետև` «Հայելիներ» գրքերը։
90-ական թվականներին Ապուշկինան եղել է «Ներդաշնակություն» գրական-գեղարվեստական ​​ակումբի կազմակերպիչը։ 1999 թվականին ընդունվել է Ռուսաստանի գրողների միության շարքերը։ Ապուշկինայի բանաստեղծությունների հիման վրա 20-ից ավելի կոմպոզիտորներ գրել են երգեր։ Մինչև մահը Ռուս գրողների միության տարածաշրջանային կազմակերպության վարչության անդամ, «Ներդաշնակություն» գրական միավորման փոխնախագահը։
Ապուշկինան մահացել է 2005 թվականի նոյեմբերի 27-ին։ Թաղված է Դոնի Ռոստովի Հյուսիսային գերեզմանատանը։
Ստեղծագործական ուղի
1991 թվականին Ռոստովի գրքի հրատարակչությունում լույս է տեսել Նատալյա Ապուշկինայի «Լույսի ազդանշաններ» առաջին գիրքը։ Հետագայում լույս են տեսել «Հայելի», «Այրվում է իմ ամառը», «Տերևաթափի ժամանակը», «Գիշեր կլինի» հավաքածուները։ Ընդհանուր առմամբ, գրել է ավելի քան 550 աշխատանք։
Նատալյա Ապուշկինան աշխատել է ստեղծագործական երիտասարդների հետ, զբաղվել բանաստեղծական գրքերի խմբագրմամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գրողների միության անդամներ
Եթերատու բույսեր
Եթերատու բույսեր, տերևներում, ծաղիկներում, արմատներում, սոխուկներում և այլ օրգաններում ցնդող բուրավետ նյութեր՝ եթերայուղեր, պարունակող բույսեր։
Լինում են միամյա, երկամյա, բազմամյա։ Բազմանում են սերմերով, արմատակալներով, կոճղարմատներով, թփերի բաժանմամբ։ Պատկանում են նեխուրազգիների (գինձ, քեմոն, անիսոն, հոռոմսամիթ և այլն), խուլեղինջազգիների (դաղձ, եղեսպակ մշկահոտ, ռեհան, նարդոս և այլն), վարդազգիների (վարդենի), խորդենազգիների (վարդաբույր խորդենի), շքանարգիզազգիների (բրաբիոն), ձիթենազգիների (հասմիկ, եղրևանի), հիրիկազգիների (հիրիկ) և այլ ընտանիքների։
Օգտագործվում են սննդի, քիմիական արտադրություն, դեղագործության և օծանելիքի արտադրության մեջ։
Կատեգորիա:Բույսեր Կատեգորիա:Օծանելիք
Սաուրան (քաղաք)
Սաուրան (صوران), ոչ մեծ քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիսարևմտյան մասում՝ Հալեպի մարզի Ազազի գավառում։ Համանուն շրջանի կենտրոնն է։
Պատմություն
Ներկա քաղաքի տարածքում հնում գոյություն ունեցած բնակավայրը հայտնի է եղել Սուրունու (Surunu) անվամբ և մտել է արամեական էթնոքաղաքական Բիթ-Ադինի կազմավորման մեջ։ Մ. թ. ա. 9-րդ դարի կեսերին Սալմանասար III թագավորը Հյուսիսային Սիրիայի պետությունների դաշինքի դեմ մղած պատերազմի ժամանակ քաղաքը գրավվում է ասորական զորքերի կողմից ։
Night Train EP
Night Train EP, բրիտանական Keane ռոք խմբի մինի ալբոմ։ Հրատարակվել է 2010 թվականի մայիսի 10-ին ։
Սաուրան (քաղաք)
Պատմություն
Բյուզանդական դարաշրջանում քաղաքը բնակեցված էր արաբական Թահուն ցեղի քրիստոնյաներով ։
Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը տեղակայված է Հալեպի մարզի հյուսիսային հատվածում՝ Թուրքիայի հետ սահմանի մոտ՝ ծովի մակարդակից 443 մետր բարձրության վրա ։
Night Train EP
Ալբոմի մասին
Այս ալբոմի նյութը ստեղծվել է 2008-2009 թվականներին Perfect Symmetry ալբոմի աջակցության համար ձեռնարկված համաշխարհային շրջագայության ժամանակ։ «Night Train EP» ալբոմը կարելի է համարել Keane խմբի ամենաանսովոր աշխատանքը՝ այստեղ ընդգրկված են ռեփի և ճապոնական վոկալի էլեմենտներով երգեր։ Մնացյալում ոճը նման է Perfect Symmetry ալբոմի ոճին։ Առանձնանում է «My Shadow» ստեղծագործությունը։
Սաուրան (քաղաք)
Աշխարհագրական դիրք
Տեղակայված է մարզի կենտրոնից՝ Հալեպից, մոտավորապես 33 կմ դեպի հյուսիս, իսկ երկրի մայրաքաղաքից՝ Դամասկոսից, 344 կմ դեպի հյուսիս-հյուսիս- արևմուտք։
Տրանսպորտ
Ամենամոտ քաղաքացիական օդանավակայանը Հալեպի միջազգային օդանավակայանն (Aleppo International Airport) է, որը գտնվում է Հալեպ քաղաքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ազազի գավառ Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Դիատոմային ջրիմուռներ
Դիատոմային ջրիմուռներ, ջրիմուռների բաժին։ Հայտնի է մոտ 10 հազար բրածո և ժամանակակից, ՀՀ-ում՝ 150 տեսակ, որոնք պատկանում են Պինուլարիա , Ամֆորա , Նավիկուլա , Մելոզիրա և այլ ցեղերի։ Տարածված են լճերում, լճակներում, գետերում, առուներում, խոնավ հողում և այլն։
Նկարագրություն
Միաբջիջ, մանրադիտակային օրգանիզմներ են՝ միայնակ կամ գաղութային (շղթայաձև, թելանման, ժապավենաձև, աստղաձև և այլն), դեղնագորշ, անշարժ կամ ակտիվ շարժվող։ Բջիջներն արտաքուստ պատված են երկփեղկ, կարծր սիլիկահողային զրահով (նմանվում է կափարիչով ծածկված տուփիկի, որի վերին մասը կոչվում է էպիտեկա, ստորինը՝ հիպոտեկա)։
Քիմիական բաղադրություն
Դիատոմային ջրիմուռների մահանալուց հետո դրանց զրահները կուտակվում են ջրի հատակին և առաջացնում սիլիկահողային ապար՝ դիատոմիտ, որը կիրառվում է քիմիական, բժշկ. արդյունաբերության և շինարարության մեջ։ Արտաքին միջավայրի հետ նյութափոխանակությունն իրականացվում է զրահի պատերում գտնվող անցքերի միջոցով։ Բջիջը միակորիզ է, քրոմատոֆորները՝ տարբեր ձևերի, չափերի և քանակների։ Պարունակում են քլորոֆիլ a և c, կարոտին (A-նախավիտամին), քսանտոֆիլ և դիատոմին գունակները։ Պաշարանյութերն են յուղը, վոլյուտինը, խրիզոլամինարինը։ Բազմանում են վեգետատիվ և սեռական ճանապարհներով։ Սնունդ են ջրային շատ օրգանիզմների համար։
Տարածվածությունը Հայաստանում
Հարուստ և բազմազան է դիատոմային ջրիմուռների կազմը Սևանա և Մեծամոր (Այղր) լճերում։
Կատեգորիա:Ջրիմուռներ
Ներքնոլորտ
Ներքնոլորտ (τρόπος-«պտույտ», «փոփոխում» և -«գունդ»), տրոպոսֆերա, ներքևի, ամենաուսումնասիրված մթնոլորտի շերտն է, բևեռային շրջաններում բարձրությունը 8-10 կմ է, մեղմ լայնություններում՝ 10-12 կմ, հասարակածում՝ 16-18կմ։ Ներքնոլորտը պարունակում է երկիր մոլորակի օդի 4/5 մասը ։
Ներքնոլորտ բարձրանալիս ջերմաստիճանը իջնում է միջինում 0.65 աստիճան ամեն 100 մետրում։ Ներքնոլորտի վերին շերտում, որտեղ ջերմաստիճանը բարձրության հետ հավասար իջնում է, կոչվում է ստրատոսֆերա։
Ներքնոլորտի մի մասը, որի շրջանում երկրի վրա կարող է առաջանալ սառույցներ, կոչվում է խիոնոսֆերա։
Նորմալ ներքնոլորտային պայմաններին այժմ վերագրում են հետևյալ հատկությունները՝ Երկրագնդի մակերևույթի վրա - ճնշումը p=1013 մբար, ջերմաստիճանը՝ t=150C, հարաբերական խոնավությունը՝S=60%։