cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Չարենցավան
Լուսավանից Չարենցավան
Լուսավանը Եղիշե Չարենցի անվամբ վերանվանվեց 1967 թվականին՝ մեծն պոետի ծննդյան 70 ամյակի տարում, սակայն գրականության հետ քաղաքի կապը կանխորոշված էր ի վերուստ։ Հիմնադրման առաջին իսկ օրերից այստեղ էին լինում Գևորգ Էմինը, Պարույր Սևակը, Սաղաթել Հարությունյանը և ուրիշներ, որոնք մամուլում բազմաթիվ ակնարկներ տվեցին հիդրոէլեկտրակայանի ու նրա երկու կողմերում կառուցվող բանավանների մասին։ Սակայն Լուսավանին ամենաշատը կապված էր Գևորգ Էմինը, նույն ինքը՝ մասնագիտությամբ ինժեներ-հիդրոշինարար Կառլեն Մուրադյանը։ Այն ժամանակ դեռ պաշտոնապես Լուսավան անունը չստացած բանավանի մասին նրա ակնարկներն ու մանրապատումները տպագրվում էին մոսկովյան պարբերականներում։ Մի անգամ նա բանավան եկավ հանճարեղ Մարտիրոս Սարյանի հետ, ում կատարած ճեպանկարները Գևորգ Էմինի մանրապաատումների հետ 1953 թվականին տպագրվեցին «ОГОНЕК» հանրահայտ ամսագրում։ Փաստորեն, եթե Գևորգ Էմինը  Չարենցավանի մասին երբևիցե գրած առաջին գրողն է, ապա Մարտիրոս Սարյանը՝ այն առաջինը պատկերած նկարիչը։ Առաջ անցնելով նշենք, որ ամսագրի հետ  Լուսավան-Չարենցավանի բարեկամությունը ձգվեց շատ երկար տարիներ և բնավ էլ պատահական չէ, որ հետագայում Չարենցավանի պատվավոր քաղաքացու կոչում առաջինը շնորհվել է հենց այդ ամսագրի գլխավոր խմագիր, ռուս նշանավոր բանաստեղծ՝ Անատոլի Սաֆրոնովին։ Նույն պատվին է արժանացել նաև Գևորգ Էմինը՝ իրավամբ մեր քաղաքի հիմնադիրներից մեկը։ Իր հռչակավոր  «Յոթ Երգ Հայաստանի Մասին գրքում նա գրում է՝ « Հայրենական պատերազմից անմիջապես հետո ես ու իմ ընկերը, ջրային կառուցվածքների մասնագետ՝ Աշոտ Հեքիմյանը, բաց դաշտում՝ քարերի ու յավշանների մեջ, խփում էինք Գյումուշի էլեկտրակայանի շինարարության տեղամասերից մեկի առաջին վրանի ցցերը, առանց իմանալու, թե դրանով դառնալու էինք Հայաստանի նոր քաղաքներից մեկի հիմնադիրները՝ մի պատիվ, որ հնում վիճակվում էր միայն արքաներին ու առասպելի հերոսներին »։
Պեմզայի առաջին արտադրությունը Չարենցավանում
Հեքիմյանը, ով ժամանակին Քանաքեռ ՀԷԿ-ում լաբորատորիայի վարիչ է եղել և ժամանակին էլ աշխատել էր շինանյութերի գործարանում, անմիջապես հասկացավ, որ այն կարելի է օգտագործել։ Փայտից կաղապարներ պատրաստեց, տվեց պեմզաբլոկների առաջին նմուշները։ Ոգևորված նա ինքը ցուցանմուշները բերեց Երևան։ Այն փորձաքննության ուղարկվեց Թբիլիսի, որտեղից եկած պատասխանով պարզվեց, որ հումքն իսկապես բարձրորակ է։ Դա էլ հիմք դարձավ պեմզաբլոկների գործարանի կառուցմանը, որը միլիոնների օգուտ բերեց։ Մտահղացումը ձևակերպվեց որպես կարևոր նորարարական առաջարկություն 12000 ռուբլի պարգևատրումով, սակայն պարգևատրվածների ցուցակում Աշոտ Հեքիմյանի անունը չկար։ Բանավանում ինքնագլուխ պեմզաբլոկներ պատրաստելու և դրանցով շինարարական աշխատանքներ կատարելու համար նա նկատողություն էր ստացել, ուրեմն և պիտի զրկվեր։ Փոխարենը Լուսավանի առաջին շինարարը դարձավ նաև տեղի թեկուզ և փոքրիկ, բայց առաջին գործարանի հիմնադիրը։
1949 թվականին, ելույթ ունենալով Ախտայի շուրջխորհրդի նստաշրջանում, Ալափարսի շինտեղամասի պետն առաջարկում է իրենց կառուցած բանավանը կոչել Լուսավան։ Այսպես ստացավ իր առաջին անունը ապագա Չարենցավանը։
1950 թվականին բացվեց տարրական դպրոցը, իսկ երկու տարի անց, երբ տնօրենն էր Աղասի Հակոբյանը, այն դարձավ յոթամյա։ Կառուցվեց հացի փուռ, ամբուլատորիա, դեղատուն։ Կարծես ամեն ինչ կար, բացի տեղական իշխանությունից։ Ունենալով 2000-ից ավելի բնակչություն՝ Լուսավանը առանձին համայնք չէր, այն կցվում էր մեկ այս, մեկ այն գյուղական խորհրդին։
Չարենցավանի առաջին քաղաքապետը
Վերջապես 1953-ին սկսվեցին Լուսավանի՝ որպես առանձին համայնք կազմավորելու աշխատանքները։ Ախտայի շրջխորհրդի գործկոմի նախագահ Աղվան Նալբանդյանը փնտրտուքի մեջ էր, թե ում վստահի այդ աշխատանքը, երբ մի օր գործուղումը ձեռքին՝ նրա աշխատասենյակի դուռը թակեց Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներից մեկը։ Գործկոմի նախագան, որը դեռ ուշքի չէր եկել այդ ձեռքսեղմումի ցավից, կարդալով ուղեգիրը՝ բացականչեց՝
-Դու Հայաստանի չեմպիոն Պատվական Խուդոյա՞նն ես։ Քեզ ինձ մոտ Աստված ուղարկեց։ Արի քեզ ուղարկենք Լուսավան՝ հա՛մ իրավաբան ես, հա՛մ էլ բռնցքամարտիկ, իսկ այնտեղ կռվարարներ ու քրեականներ որքա՜ն ուզես, իսկը քո տեղն է։
Եվ Խուդոյանը եկավ Լուսավան։ Գործկոմի նախագահի նշվածների փոխարեն նա հանդիպեց աշխատասեր ու բարի մարդկանց, սիրեց նրանց ու սիրվեց նրանց կողմից։ Մի քանի ամիս անց Լուսավանում կայացան տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրությունները և ընդամենը 23 տարեկան Պատվական Թադևոսի Խուդոյանը՝ ապագա դատախազը, իրավաբանական գիտությունների թեկնածուն, դոցենտը, գնդապետը, դարձավ Լուսավան-Չարենցավանի առաջին քաղաքապետը։
Չարենցավանի բնակեցումը
Օր օրի մեծանում էր Լուսավանը։ Այստեղ բնակություն հաստատեցին հարյուրավոր գարդմանահայեր, ջավախահայեր, սփյուռքահայեր։ Հայաստանի ազգային արխիվում պահպանվող կինոկադրերը պահպանում են 1963 թվականին իրանահայերի դիմավորման պահը Լուսավանի երկաթուղային կայարանում։ Արդյունաբերական Չարենցավան արտահայտությունը վաղուց հնչում է օրինական հպարտությամբ և դարձել է շատ սովորական արտահայտություն։ Որպես այդպիսին այն սկսեց ձևավորվել Գյումուշ ՀԷԿ-ի շինարարության ավարտից անմիջապես հետո։
Արդյունաբերական Չարենցավան
1958 թվականին էլեկտրակայանին սպասարկող վերանորոգման մեխանիկական արհեստանոցի հիմքի վրա ստեղծվեց հաստոցաշինական գործարանը։ Այդ տարիներին շրջակայքում դեռ չկար քիչ թե շատ խոշոր ձեռնարկություն, չկային բանվորական որակյալ կադրեր, կար միայն աշխատուժ և բարդ հաստոցների արտադրություն սկսելը հանդուգն երազանք էր թվում։ Փաստորեն երեկվա հողագործն ու դպրոցի շրջանավարտը ոչ միայն պետք է կանգնեին հաստոցի առջև, այլև հաստոց արտադրեին։ Սակայն նրանք մենակ չէին։ Բարեկամության օրենքներով նրանց օգնության եկան ոչ միայն Երևանից, այլև Լենինգրադից, Օդեսայից, Յարոսլավից։ Լենինգրադյան կադրերից էր գործարանի առաջին տնօրեն Ստեփան Ավանյանը։ Ութսունականներին այն արդեն արդյունաբերական հսկա էր, որի արտադրած հաստոցներն առաքվում էին արտասահմանյան 40 երկրներ և ԽՍՀՄ 400-ից ավելի  ձեռնարկություններ։ Այն հանդիսանում էր Հայաստանի ռազմական արդյունաբերության գլխավոր ձեռնարկություններից մեկը։ Գրեթե միևնույն ժամանակ կառուցվեց երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների գործարանը, որի տնօրեն նշանակվեց Գյումուշ ՀԷԿ-ի շինարարության լավագույն մասնագետներից մեկը՝ Մովսես Եսայանը, ով հետագայում դարձավ Հայաստանի վաստակավոր շինարար։ Կառուցվում էր ոչ միայն երիտասարդ քաղաքը, այլև ամբողջ հանրապետությունը և զարգացող էներգետիկայի օբյեկտները շինանյութեր էին պահանջում և առաջին հերթին հավաքովի երկաթբետոնե կոնստրուկցիաներ ու մասեր, իսկ գործարանն ինքն էլ  կառուցվելով ու ընդարձակվելով՝ նաև դա էր արտադրում։ Այդ գործարանի արտադրանքով էին ծնունդ առնում Արզնու, Սպանդարյանի, Երևանի, Տաթևի, Շամբի, Աթարբեկյանի հիդրոէլեկտրակայանները, Երևանի ու Հրազդանի ջերմաէլեկտրակայանները, հայկական ատոմակայանի բնակելի շենքերն ու արտադրական մասնաշենքերը։ Գործարանի արտադրանքն էլ Արփա-Սևան ջրատարի սֆերիկ հենապատերը, Զվարթնոց օդանավակայանի և Մարզահամերգային համալիրի հավաքովի երկաթբետոնե կոնստրուկցիաները։ Գործիքաշինական գործարանի կառուցումը սկսվեց 1960-ին։ Նրա հիմնադիրն ու առաջին տնօրենն էր ինժեներ Գեորգի Պետրովիչ Ռուսովը՝ հայ ժողովրդի հույն զավակը, նույն ինքը՝ ֆուտբոլային հանրահայտ մրցավարը։
1962 թվականին գործարանի ձուլման առաջին հերթը շահագործման հանձնվեց ու գրանցվեց առաջին արտադրանքը։ Այն անձամբ տեսնելու էր եկել ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդի նախագահի առաջին տեղակալ  Անաստաս Միկոյանը, ով եղավ նաև հաստոցաշինական գործարանում։
1966 թվականին Գործիքաշինականից առանձնացավ և ինքնուրույն գործարան դարձավ Կենտրոնաձույլը, հենց առաջին տարում տալով 8500 տոննա թուջի ձուլվածք։ Հետագայում, երբ գործարանի տնօրենն էր Սանասար Մելտոնյանը, նա բազմիցս հաղթող ճանաչվեց համամիութենական մրցույթներում՝ արժանանալով բարձրագույն պարգևների։
1968 թվականին ԽՍՀՄ էլեկտրոտեխնիկական արդյունաբերության նախարարության ենթակայությամբ գործարկվեց «Նիխիտ» գործարանը։
1974 թվականին շարք մտավ դարբնոցային գործարանը, որը 1980 թվականին վերակազմավորվեց որպես «Հայավտո» արտադրական միավորում և դարձավ ավտոմոբիլաշինության հսկաներից մեկը ոչ միայն ԽՍՀՄ-ում, այլև Եվրոպայում։
1973 թվականի դեկտեմբերին գործարկվեց «Լիզինը», ապա Բջնիի hանքային ջրերի գործարանը, կարի ֆաբրիկան։ Մինչ այդ քաղաքում գործել է Երևանի ձեռնոցների ֆաբրիկայի մասնաճյուղը, «Հայձուլ» գործարանը, իսկ վերջում` 1993-ին, ձուլման սարքավորումների գործարանը, որը 1998-ին վերանվանվեց «Մուրճ» ՓԲԸ։ Այն զբաղվում է մետաղապլաստե և ալյումինե դռների ու պատուհանների համար նախատեսված ձուլված դետալների ամրակային արտադրությամբ, ինչպես նաև կահույքի ու մետաղապլաստե պատուհանների և դռների արտադրությամբ։
Ճանաչված հիմնարկներ Չարենցավանում
Հանրահայտ էր Չարենցավանի ավտոտրանսպորտային ձեռնարկության անունը։ Նրա հիմնադիրն ու առաջին տնօրենն էր Հայրենական պատերազմի իսկական հերոս,  գնդապետ Գևորգ Ավետիսյանը։ Ձեռնարկությունն իր փառքի գագաթնակետին հասավ Ազատ Ղավարյանի ղեկավարած տարիներին։ 10 տարի անընդմեջ կոլեկտիվը հաղթող ճանաչվեց համամիութենական մրցումներում՝ արժանանալով ԽՍՀՄ փոխանցիկ դրոշին։ Քաղաքաշինության բնագավառում մեծ է շինարարական կազմակերպությունների դերը՝ «Չարենցավան շինտրեստ», Քաղխորհրդի Գործկոմին կից «Վերանորոգման շինարարական կազմակերպություն» և ալն։ Բարի ավանդույթներ ունի Չարենցավանի հիվանդանոցը. պրոֆեսոր Գինսբուրգը 70 թվականներին այստեղ հիմնադրեց հանրապետական նշանակության վնասվածքաօրթոպեդիկ բաժանմունք, որը մեծ հռչակ ձեռք բերեց։ Բաժանմունքի աշխատանքները ղեկավարում էր ճանաչված վիրաբույժ Ստեփան Մուրադյանը։ Կառուցվեց առաջին դպրոցը, որին տարիների ընթացքում ավելացան ևս հինգը, մանկապարտեզներ, որոնց թիվը մի պահ հասել էր իննի, երաժշտական և արվեստի դպրոցները, Պրոֆտեխնիկական ուսումնարանը, Հաստոցագործիքային տեխնիկումը՝ այժմ պետական քոլեջ, հերթափոխային դպրոցը, դպրոցականների տունը, պատանի տեխնիկների կայանը, գրադարանը, քաղաքային զբոսայգին, որտեղ գտնվում է նաև Եղիշե Չարենցի հուշասրահը։
Չարենցավանը և նշանավոր մարդիկ
Չարենցավան շատ նշանավոր մարդիկ են այցելել, բայց կա մեկը, որը եկավ, տեսավ ու անսահմանորեն սիրեց մեր քաղաքը։ Խորհրդային միության մարշալ, խորհրդային միության կրկնակի հերոս Հովհաննես Բաղրամյանը, երեք անգամ եղավ Չարենցավանում։ Նրա յուրաքանչյուր այցը վերածվում էր իսկական տոնակատարության։ Առաջին այցի ժամանակ՝ 1972 թվականի նոյեմբերին, երբ նշվում էր Չարենցավանի 25 ամյակը, ելույթ ունենալով հանդիսավոր նիստի ժամանակ, նա ասաց.
-Աշխարհի բոլոր քաղաքներից ամենանվիրականն ինձ համար Չարենցավանն է։ Այն իմ ժողովրդի վերածնության իսկական խորհրդանիշն է։
Այդ հանդիսության ժամանակ Չարենցավանի քաղխորհրդի գործկոմի նախագահ, իր գործին անսահմանորեն նվիրված  Վլադիմիր Ավետիսյանը, մեծ զորավարին շնորհեց պատվավոր քաղաքացու կոչում։ Երկրորդ այցի ժամանակ նա նա եղավ Եղիշե Չարենցի հուշասրահում։ Երկար դիտեց ցուցանմուշները և հանճարեղ պոետի մասին հուզիչ խոսքեր գրեց տպավորությունների մատյանում։ Վերջին այցի ժամանակ՝ 1980 թվականի նոյեմբերին, Գանգրահեր տղայի արձանի հարևանությամբ նա եղևնի տնկեց։
Չարենցավանը տվել է բազմաթիվ նշանավոր մարդիկ, այդ թվում գերագույն խորհրդի և ազգային ժողովի պատգամավորներ, նախարարներ, երեսունից ավելի գնդապետեր։ Զավեն Բալաբեկի Նանյանին շնորհվել է գեներալ-մայորի զինվորական կոչում։ Չարենցավանցի են Կոտայքի նախկին մարզպետ Կավալենկո Սուրենի Շահգալդյանը և Հայաստանի առաջին և միակ կին մարզպետ Լիդա Բալաբեկի Նանյանը։ Քիչ չեն մշակույթի և սպորտի բնագավառի ճանաչված ներկայացուցիչները։ Հայաստանի վաստակավոր արտիստի կոչում շնորհվեց դուդուկահար՝ Կամո Համլետի Սեյրանյանին]։
Արցախյան շարժումը
Երբ սկավեց Արցախյան շարժումը, նրա կենտրոներից մեկը դարձավ Չարենցավանը։ Մեր համաքաղաքացիներից շատերը զենքը ձեռքներին մարտնչեցին հայրենիքի ազատության համար։ Նրանցից շատերը հերոսաբար զոհվեցին։ Յուրաքանչյուր չարենցավանցու համար այսօր սրբազան ուխտատեղի է նրանց պանթեոնը։
Չարենցավանի տասներկու քաղաքապետեր
Պարգև Գեղամի Հովսեփյան 1959-1962
Ցոլակ Գալուստի Ադամյան 1962-1969
Սերգեյ Քալանթարի Քալանթարյան  1969-1972
Վլադիմիր Գառնիկի Ավետիսյան  1972-1987
Խոսրով Մելիքի Հարությույանն  1987-1990
Յուրի Ռուբենի Իշխանյան 1990-1992
Կարապետ Ցոլակի Կարապետյան  1992-1995
Վարդան Սուրենի Այվազյան  1995-1999
Կավալենկո Սուրենի Շահգալդյան  1999-2000
Հակոբ Կավալենկոյի Շահգալդյան  2007-
Չարենցավանի ավագանու անդամներ
Տարոն Եփրեմյան
Նարեկ Բաբայան
Նորայր Վարդանյան
Անատոլի Գասպարյան
Վալերի Բաբայան
Կարեն Դավթյան
Արթուր Փանոսյան
Նորիկ վարդանյան
Հակոբ Գրիգորյան
Գագիկ Երիցյան
Երեմ Սահակյան
Մելիք Գասպարյան
Գործող դպրոցներ
Չարենցավանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան  ավագ դպրոց
Չարենցավանի թիվ 2 հիմնական դպրոց
Չարենցավանի ամենայն հայոց կաթողիկոս Վազգեն Ա-ի անվան թիվ 3 հիմնական դպրոց
Չարենցավանի Ստեփան  Ավանյանի անվան թիվ 4 հիմնական դպրոց
Գործող նախադպրոցական հաստատություններ
Չարենցավանի թիվ 1 «Զանգակ» մանկապարտեզ
Չարենցավանի թիվ 3 «Ծիծեռնակ» մանկապարտեզ
Չարենցավանի թիվ 5 «Հեքիաթ» մանկապարտեզ
Չարենցավանի թիվ 6 «Լուսաբաց» մանկապարտեզ
Չարենցավանի թիվ 8 «Հրաշք» մանկապարտեզ
Գործող մարզամշակութային հիմնարկներ
Չարենցավանի քաղաքային գրադարան
Չարենցավանի երաժշտական դպրոց
Չարենցավանի Գառզուի անվան արվեստի դպրոց
Չարենցավանի Մանկապատանեկան ստեղծագործական կենտրոն
Պատմամշակութային կառույցներ
Չարենցավանի շրջակայքում կա քարե դարի աշելյան ժամանակաշրջանի կայան։ Այստեղ է գտնվում Եղիշե Չարենցի]միանգամից 2 հուշարձանը։ Առաջինը տեղադրված է քաղաքային զբոսայգում՝ Եղիշե Չարենցի հուշասրահի մոտ, երկրորդը՝ Չարենցավանի կենտրոնական հրապարակում։ Վերջինս կառուցվել է քաղաքի հիմնադրման 65-ամյակի կապակցությամբ։ Ճարտարապետը Վաչագան Թադևոսյանն է, քանդակագործը՝ Էդիկ Ծուղունյանը։ Քաղաքի մուտքը զարդարում է Եղիշե Չարենցի «Գանգրահեր տղա» ստեղծագործության Գանգրահեր տղայի արձանը, որի շուրջը «Վերածնունդ» հուշահամալիրն է, որն այսօր գտնվում է անմխիթար վիճակում։ Քաղաքի մուտքի մյուս բարձրավանդակին «Նվիրյալների» հուշարձանն է, որը կառուցվել է քաղաքի հիմնարդման 60-ամյակի կապակցությամբ։ Ճարտարապետը Վաչագան Թադևոսյանն է, քանդակագործը՝ Էդիկ Ծուղունյանը։
Կինոթատրոնի հրապարակում տեղակայված է զոհված օդաչուներին նվիրված հուշարձան։ 2014թ. նոյեմբերի 12-ին ադրբեջանական զինուժի կողմից խոցված Մի-24 ռազմական ուղղաթիռի անձնակազմի զոհված անդամներից Ազատ Սահակյանի ծննդավայրում՝ Չարենցավանում, 2016թ-ի ոյեմբերի 14-ին բացվեց 1990-ից մինչև օրս զոհված բոլոր հայ օդաչուների հիշատակին նվիրված հուշարձանը։ 33 օդաչուների հիշատակը հավերժացնող հուշարձանի հեղինակը ՀՀ զինված ուժերի զինծառայող, կրտսեր սերժանտ Սամվել Սարգսյանն է։ Արձանի բացումը կատարեցին Մի-24-ի անձնակազմի զոհված հրամանատար, մայոր Սերգեյ Սահակյանի զույգ որդիները՝ Արթուրն ու Ալեքսանդրը, և Արցախյան ազատամարտում զոհված ռազմական օդաչու Իոսիֆ Միքայելյանի որդին՝ Մամիկոնը։ Հուշարձանի վրա գրված են զոհված 33 օդաչուների անուններն ու «Սխրանքդ անմահ, հայ օդաչու» տողերը։ Իսկ 2019թ-ի հունիսի 29-ին հուշակոթողի տարածքում բացվեց հուշաղբյուր՝ նվիրված 2018թ.-ի դեկտեմբերի 4-ին Մարալիկից Բարձրաշեն լեռնային հատվածում կործանված Հայաստանի Զինված ուժերի ՍՈւ-25 մարտական օդանավի երկու օդաչուներ՝ փոխգնդապետ Արմեն Բաբայանի և մայոր Մովսես Մանուկյանի հիշատակին։
Չարենցավանի Սուրբ Փրկիչ եկեղեցու բակում էլ տեղակայված է Հայոց մեծ եղեռնի անմահ զոհերի հիշատակը հավերժացնող հուշակոթողը, որի մոտ յուրաքանչյուր ապրիլի 24-ին ծաղիկներ են խոնարհվում։
Խոշորացված Չարենցավան համայնք
2017 թվականին Չարենցավան քաղաքը և հարակից գյուղերը՝ Արզական, Ալափարս, Բջնի, Կարենիս, Ֆանտան, խոշորացվեցին մեկ միասնական Չարենցավան համայնքի մեջ։
Գյուղական բնակավայրերի վարչական ղեկավարներն են՝
Արզական-Լիպարիտ Մարգարյան
Բջնի- Արմեն Մաթևոսյան
Կարենիս-Արմեն Բաղդասարյան
Ֆանտան-Դավիթ  Իվանյան
Բնակչություն
Չարենցավանի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Կլիմա
Քաղաքի կլիման բնութագրվում է որպես չափավոր ցամաքային։ Բոլոր եղանակները գրեթե համապատասխանում են օրացուցային եղանակներին։ Ամենատաք ամիսը հուլիսն է, միջին ջերմաստիճանը +19°С է, առավելագույնը՝ +38°С։ Ամենացուրտ ամիսը հունվարն է, միջին ջերմաստիճանը -7°С է, նվազագույնը՝ -34°С։ Տեղումների տարեկան ընդհանուր քանակը կազմում է 500 մմ, որոնք լինում են հիմնականում ապրիլից հունիս ամիսներին։ Գարնանը տիրապետում են արևմտյան քամիները, իսկ աշնանը ակտիվանում են լեռնահովտային քամիները, որոնց արագությունը հասնում է 17-20 մ/վ–ի։
Արդյունաբերություն
1953թ․-ին կառուցվեցին մի շարք ձեռնարկություններ, և Չարենցավան քաղաքը դարձավ երկրի արդյունաբերական կենտրոներից մեկը։
Առաջատար ճյուղը մեքենաշինությունն էր,որը տալիս էր արդյունաբերության համախառն արտադրանքի մոտ 67%-ը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չարենցավան Կատեգորիա:1948 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մակոլի
Մակոլի (막걸리)՝ կորեական ավանդական լիկյոր, որը հայտնի է նաև որպես Թաքջու, Նոնգջու,Ցեջու, Հոջու և Փեքջու։ Սովորաբար պատրաստում են բրնձի կամ ցորենի խմորմամբ՝ավելացնելով խմորիչ։
Խմորման ընթացքում կաթնաթթվային բակտերիաների խմորումը կատարվում է ալկոհոլային խմորման հետ միասին։ Մակոլիի ալկոհոլային պարունակությունը կազմում է մոտ 6-ից 18%։ Կպչուն բրինձը, ոչ կպչուն բրինձը, գարին, ցորենի ալյուրը և այլ հացահատիկներ շոգեխաշում և հովացնում են, ապա ավելացնելով խմորիչ և ջուր, խմորում են կայուն ջերմաստիճանում՝ նստվածքը զտելու համար։ Այդ պահին այն կոչվում է Թոնգթոնգջու, այսինքն՝ չզտված բրնձի հեղուկ։
Անվանում
Գոյություն ունի երկու տեսություն,համաձայն որոնց՝ մակոլիի անվանումը «մակ + գորը - + - ի», այսինքն՝ «քիչ առաջ ֆիլտրացված լիկյոր» և «մագու + գորըն + սուլ ՝ «թեթև զտված լիկյոր» բառերի համադրություն է։ Ի տարբերություն Չոնջուի՝ մակոլին իր ամպամած տեսքի պատճառով, կոչվում է նաև «Թաքջու» կամ «Թաքբեգի» , կամ «Նոնգջու», քանի որ այն խմում էին նաև գյուղատնտեսությամբ զբաղվելիս ։
Մակոլին պարունակում է համեմատաբար ավելի շատ սննդանյութեր, քան որևէ մեկ այլ ալկոհոլային խմիչք։ Այն պարունակում է էական ամինաթթուներ՝ լիզին, տրիպտոֆան, ֆենիլալանին, մեթիոնին, վիտամին B խումբ (վիտամին B1, B2, B6, նիասին, ֆոլաթթու) և վիտամին C, կաթնաթթու, տարթաթթու, կիտրոնաթթու, ալկոհոլ, էսթեր և այլն։ Մակոլի պատրաստելիս խմորմանը օգնելու համար ավելացվում է նուրուք / խմորիչ, որն անվանում են նաև քուք/ապուր։ Այդպես հացահատիկի խմորին բորբոս առաջացնող խմորիչ են ավելացնում։ 60-70-ականների այս խմորիչի միատարրության և մասսայական արտադրության պատճաով, մակոլին ներայումս սովորաբար ճանաչված է բնորոշ թթու և քաղցր համերով։ Բայց նախկինում դա այդպես չէր։ Բացի այդ, կախված խմորիչի տեսակից, կա մի փոքր տարբերություն մակոլիի համերի միջև։
Ինչ վերաբերում է մակոլիի շրջանառությանը, նախկինում, դժվար էր այն գործարանից որոշակի հեռավորության վրա շրջանառելը, քանի որ խմորումը շարունակապես ավելացնում էր թթու համը :Իհարկե, փոքր գործների դեպքում իրավիճակն այժմ նույնն է, բայց խոշոր գործների դեպքում արտադրվում և շրջանառվում է մակոլլին, որը կարելի է համտեսել ցանկացած վայրում։ Նախկինում մանրէազերծման գործընթացի ներդրումը, որը մանրէազերծում է խմորիչը և այլ միկրոօրգանիզմներ իրարից, կենտրոնացած լինելով հում մակոլիի վրա, մեծապես նպաստեց մակոլիի համատարած բաշխմանը։ Այնուամենայնիվ, նշվում է, որ մանրէազերծված մակոլին ավելի ցածրակարգ համ և բույր ունի, քան հում մակոլին,և բոլոր կաթնաթթվային բակտերիաները, որոնք համարվում են մակոլիի հիմնական առավելություն,ոչնչացվում են մանրէազերծման ժամանակ։ Վերջերս ջանքեր են գործադրվում սպառողական մակարդակի հասնելու համար, ավելացնել տարբեր բաղադրիչներ, ինչպիսիք են՝ ժենշեն կամ մրգեր, որոնք համապատասխանում են ժամանակակից մարդկանց ճաշակին, կամ ուսումնասիրություններ են իրականացվում թթվային համը նվազեցնելու ուղղությամբ։
Բացի այդ, 2009 թվականին մակոլիի ալիքով պայմանավորված ավելի շատ ապրանքներ էին թողարկվում, և դրա վաճառքը զգալիորեն աճում էր։ Ներկայումս, Asiana Airlines ավիաընկերությունը մակոլի է վաճառում նաև օդանավում։
Պատմություն
Մակոլին Կորեայում ամենահին ալկոհոլային խմիչքն է ։ Այն պատրաստում էին Երեք թագավորությունների ժամանակաշրջանից սկսած, և 13-րդ դարի Կորեո դինաստիայի «Կայսր Ունգի» գրքում պատմվում է այն մասին, որ Յուհվան հարբել է է Հեմոսուի տված ալկոհոլից և ի վերջո հղիացել Ջումոնգով։ Ով այդ ալկոհոլը համարվում է, որ մակոլին է եղել ։
Կորեական թերակղզում Չոնջուի վերաբերյալ շատ այլ վաղ արձանագրություններ կան։ Կորյո դինաստիայի «Լրացումներ երեք պետությունների պատմության մասին» գիրքը, Քարակուկի վերնագրով վերաբերում է 661 թվականին Գայա թագավորի համար Շիլլայում 17-րդ ժառանգական խոհանոցում մակոլիի եփմանը։ Չին դինաստիայի պատմության գրքում նշված երեք թագավորությունների վերևում գտնվող Դոնգիի կողմերում, կա մի դիտարկում, որ գոգուրեացիաները լավ են պատրաստում խմորված կերակուրներ, ինչպիսիք են մակոլին, սոյայի մածուկը և աղ դրած ձուկը։ Ճապոնիայում Ասուկայի ժամանակաշրջանում կայսր Օջինի մասին պատմող գլխում, հիշատակվում է, որ Փեքչեի Ինբոն (番) անունով մի մարդ քարոզում էր մակոլիի պատրաստման եղանակը։ Կոնֆուցիոսին ձոնված բանաստեղծության մեջ, որը գրել է Թանգ դինաստիայի բանաստեղծ Լի Սանընը, կա նաև անդրադարձ այն մասին, որ Շիլլայի անկոհոլը (羅 酒) պատրաստվում էր ոչ մաքրված բրնձից։
Կորյո դինաստիայի ժամանակ Մակոլին կոչվում էր Իհվանգջու, քանի որ այն պատրաստում էին տանձի ծաղկման ժամանակ։ Դա կապված էր ամբողջ գիշեր Կորեայի շատ համայնքներում հատուկ արարողությունների ժամանակ խմելու և պարելու ավանդույթի հետ։ Մակոլին դարեր շարունակ եփում էին տանը, և այն համարվում էր խմիչք գյուղացիական ցածր խավի համար։
21-րդ դարում մակոլին վերածնունդ է ապրում քաղաքային բնակավայրերում և երիտասարդ սերնդի շրջանում։ Մակոլիի առողջությանն օգտակար լինելը, ալկոհոլի ցածր տոկոսայնությունը և աճող հետաքրքրությունը մշակութային ավանդույթների նկատմամբ, վերջին տասնամյակների ընթացքում նպաստել են դրա վերածննդին։ Այն մշտապես լինելով էժանագին և պլաստիկ տարրայով 750 մլ տարողությամբ ըմպելիք՝ արժե մոտ 1,200 վոն ($ 1,06 դոլար)։ Այսօր արտադրվում է նոր բարձրորակ մակոլի ՝օգտագործելով ավանդական մեթոդներ՝ առանց արհեստական ​​հավելումների։ 2017-ին Կորեայում բացվել է առնվազն 700 փոքր գործարան։
Ճապոնիա
Կորեայում մակոլին համեմատաբար էժան է, սական Ճապոնիայում պատկերն այլ է։ Այն ցածր գնով ալկոհոլային խմիչք չէ, այլ հայտնի է որպես բարձրորակ ըմպելիք, որն օգտակար է առողջության համար։ Ռեստորաններում նույնպես այն վաճառում են յուրաքանչյուր շիշը մոտ 1800 իենով (մոտ 20,000 կորեական վոն)։ Ճապոնացիները հաճույք են ստանում մակոլի խմելուց, քանի որ կարծում են, որ այն լավ է համակցվում կծու կերակուրների հետ, ինչպիսիք են քիմչին կամ թանձր սոուսները։ Ճապոնիա մուտք գործած հայտնի մակոլի ընկերությունը վերջերս փոխել է կորպորատիվ լոգոտիպերն ու պիտակները նորաձևորեն գովազդվելով եթերում և քրտնաջան աշխատում է նոր ապրանքներ մշակելու համար:Քյոնգի շրջանը Ճապոնական Իդոնգ ըներության (զբաղեցնում է շուկայի 80%) հետ համաձայնագիր է կնքել ՝ Քյնոգիի մակոլին Ճապոնիա արտահանելու մասին։
Անգլերեն անվանում
Մակոլին, ինչպես կորեական այլ կերակուրներ, ունի տարբեր անգլերեն անվանումներ, ինչպիսիք են Makgeolli- ն և Makuly- ն։ Որոշ ընկերություններ արտահանում են մակոլին Միացյալ Նահանգներ՝ «Nigori» ճապոնական ոճով և Թաքջու բրենդավորմամբ։ Բացի այդ, այն պարունակում է, «Pure Unfiltered Sake/ Մաքուր չզտված սաքե» գրությամբ նկարագրություն և պիտակավորվում որպես « korea rice wine / կորեական բրնձի գինի»։
Պարենի և գյուղատնտեսության նախարարությունը անվանեց մակոլին «Կորեական բրնձի գինի»՝ որպես օտարերկրացիներին մակոլին բացատրելու ամենահեշտ միջոց:Մակոլիի համաշխարհայնացմանը նպաստելու համար անցկացված «Անգլիական մականունների մրցույթում», «Drunken rice/հարբած բրինձ» անվանումը զբաղեցրեց առաջին հորիզոնականը, որ օտարերկրացիները հեշտությամբ կարող էին հասկանալ, որ դա բրնձից պատրաստված լիկյոր է։ Այնուամենայնիվ, շշուկներ կան, որ «հարբած բրինձ» ծիծաղելի արտահայտությունը դեմ է կորեական սննդի համաշխարհայնացման բուն նպատակին և, ի վերջո, այն կարող է դառնալ միջազգային խայտառակություն։
Առևտրային արտադրություն
Զանգվածային արտադրության մակոլին եփում են գործարանային խմորիչով՝ ավանդական խմորիչի փոխարեն, ջրի մեջ նոսրացնելով և ավելացնելով ասպարտամի նման հավելանյութեր։ Այս եղանակով ալկոհոլը կարելի է քաղցրացնել առանց խմորիչ ավելացման, և պահպանման ժամկետը երկարաձգվում է։ Կարող են ավելացվել մրգերի կամ ժենշենի համային տեսականի։
Սպառում
Մակոլին սովորաբար մատուցվում է սառացված վիճակում՝ շշալցված կամ շերեփով խորը ամանի մեջ։ Խմելուց առաջ շերեփով խառնում են կամ շիշը մի քանի անգամ նրբորեն շրջում առանց կափարիչը բացելու՝ նստվածքը խառնելու համար։ Դրանից հետո այն լցնում են ոչ թե բաժակ, այլ փոքր ամանի մեջ և խմում։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ եթե մակոլին մնում է անշարժ, այն ձգտում է առանձնանալ ամպամած սպիտակ մասի, որն իջնում ​​է հատակը և թափանցիկ, գունատ դեղին հեղուկի,որը բարձրանում է վերև։ Մակոլին հաճախ մատուցում են նրբաբլիթների հետ, ինչպիսիք են ծովամթերային, լոբով կամ բանջարեղենային նրբաբլիթը։ Կորեացիները սովորաբար այն խմում են բանջարեղենային նրբաբլիթով։ Մրգային կոկտեյլ պատրաստելու համար մակոլին խառնում են մանգոյի, արքայախնձորի և սառույցի հետ, իսկ մակոլիի և գազավորված ըմպելիքի խառնումից ստանում են «Մաքսա» կոչվող թեթև կոկտեյլը,իսկ մակոլիի և մեղրի խառնուրդը կոչվում է մեղրի մակոլի։
Մակոլին պարունակում է օգտակար բակտերիաներ՝ շնորհիվ ֆերմենտացման գործընթացում առկա միկրոօրգանիզմների։ Այն պարունակում է բարձ մակարդակի կաթնաթթվային մանրէներ, ինչպիսիք են լակտոբացիլները, ինչպես նաև վիտամիններ, ամինաթթուներ և մանրաթելեր։ Հայտնի է, որ մակոլին, որի սպիտակուցային պարունակությունը կազմում է 1.9%, արագացնում է նյութափոխանակությունը, թեթևացնում է հոգնածությունը և բարելավում է դեմքի գույնը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կորեական խոհանոց Կատեգորիա:Ալկոհոլային խմիչքներ
Աստղակույտեր
Բաց աստղակույտերը կազմված են մի քանի տասնյակ կամ հարյուրավոր աստղերից, իսկ գնդաձև աստղակույտերը մի քանի հազար կամ տասնյակ հազարավոր աստղերից։ Հայտնի են շուրջ 600 բաց և 120 գնդաձև աստղակույտեր, որոնց ընդհանուր հավանական թիվը Գալակտիկայում գնահատվում է համապատասխանաբար՝ 30000 և 250։ Աստղակույտերի աստղերը տարածության մեջ շարժվում են միևնույն մեծություն և ուղղություն ունեցող արագություններով։ Այս կարևոր կինեմատիկական առանձնահատկությունը բացահայտվել է մի քանի մոտագույն բաց աստղակույտերի (որոնք ստացել են շարժվող աստղակույտեր անունը) սեփական շարժումների ուսումնասիրությամբ։ Բաց և գնդաձև աստղակույտերը իրարից խիստ տարբերվում են ինչպես ֆիզիկական առանձնահատկություններով (աստղերի քանակ, զանգված, աստղային բնակչության բնույթ, չափեր և այլն), այնպես էլ տարածական բաշխման բնույթով։
Հայտնաբերումը և դասակարգումը
Աստղակույտերի, իբրև համակարգերի, զարգացման տեսությունը ստեղծել Է Վիկտոր Համբարձումյանը։ Բ. Մարգարյանը ցույց տվեց, որ բաց աստղակույտերի մի զգալի մասը (հետագայում կոչվեցիև Օ տիպի կույտեր) շատ երիտասարդ կազմություններ են և մեծ մասամբ՝ Օ տիպի աստղասփյուռների կորիզներ։ Բացի այդ, նա առաջարկեց աստղակույտերի նոր դասակարգում և հրատարակեց աստղակույտերի առաջին լուսանկարչական ատլասը։ Աստղակույտերի մորֆոլոգիական, կինեմատիկական, դինամիկական առանձնահատկությունների և նրանց աստղային բնակչության կազմի ու բնույթի ուսումնսւսիրությունները մեծապես նպաստեցին աստղերի էվոլյուցիայի մասին բյուրականյան պատկերացման մշակմանը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Աստղաֆիզիկա Կատեգորիա:Աստղակույտեր
Նորֆոլկ շրջան (Մասաչուսեթս)
Նորֆոլկ շրջան (Norfolk County), ԱՄՆ Մասաչուսեթս նահանգի 14 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.036 կմ² է, բնակչությունը՝ 670.850 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Դեդհամ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1793 թ.։
Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի շրջաններ
Ծաղկավոր բույսերի ցեղեր (Z)
Այստեղ ներկայացված են The Plant List տվյալների բազայում 2010 թ. դեկտեմբերի դրությամբ ներառված 904 649 անվանում ծաղկավոր բույսերի 14 038 ցեղերից Z տառով սկսվող 165-ը։
Աղյուսակի առաջին սյունակում տեղակայված են 165 ցեղերի լատիներեն անվանումները (The Plant List տվյալների բազայի վիճակագրության մեջ ասվում է 14 038 ցեղերի մասին) ։
Երկրորդ սյունակում նշված է ընտանիքը, որտեղ ներառված է տվյալ ցեղը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ծաղկավոր բույսեր
Նեյրոգիտություններ
Նեյրոգիտություններ կամ նյարդաբանական գիտություններ, միջառարկայական գիտական ոլորտ, որն ուսումնասիրում է օրգանիզմում նյարդային պրոցեսները, որոնց կիզակետը նեյրոգիտություններն են։ Այդ գիտություններն իրենց մեջ ներառում են մի շարք ոլորտներ, ինչպիսիք են կենսաբանությունը, քիմիան, համակարգչային գիտությունը, ճարտարագիտությունը, լեզվաբանությունը, բժշկությունը, ֆիզիկան, փիլիսոփայությունը և հոգեբանությունը։ Նեյրոգիտությունների զարգացումը հանգեցրել է նոր առարկաների ստեղծմանը, մասնավորապես՝ նեյրոէթիկայի, նյարդահաղորդակցման, նեյրոճարտարապետության և նեյրոկարգավորման։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նեյրոգիտություն Կատեգորիա:Նեյրոկենսաբանություն Կատեգորիա:Նեյրոհոգեբանություն Կատեգորիա:Նեյրոֆիզիոլոգիա Կատեգորիա:Նեյրո-լեզվաբանական ծրագրավորում Կատեգորիա:Նյարդաբանություն Կատեգորիա:Նեյրոճարտարապետություն
Գունդարս Աբոլինշ
Գունդարս Աբոլինշ (Gundars Āboliņš, ), սովետական և լատվիական թատրոնի և կինոյի դերասան։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1960 թվականի հունվարի 7-ին Ռիգայում, դերասաններ Տալիվալդիս Աբոլինշի և Վերա Սինգաևսկայայի ընտանիքում։ Եղբայրը երաժիշտ Մարիս Աբոլինիշն է։
Ավարտել է Ռիգայի 6-րդ միջնակարգ դպրոցը (1978), Կինոդերասանի ազգային ստուդիան (1976—1978), դերասանի ազգային ստուդիան (1976—1978), Յոզեֆ Վիտոլի անվան լատվիական երաժշտական ակադեմիայի թատերական ֆակուլտետը թատրոնի դրամատիկ դերասանի մասնագիտությամբ և կինոյում (1982) և էկոնոմիկայի և կառավարման ֆակուլտետը լատվիական պետական համալսարանում (սոցիոլոգիայի մագիստրոս, 2002):
Աշխատել է երիտասարդական թատրոնում ( 1982—1988) և Դայլեսի թատրոնում, Ռիգայի նոր թատրոնի դերասան։
Ունի իմպրովիզացիոն տաղանդ, պլաստիկա և տեմպերամենտ ունեցող դերասան է։ Մասնակցել է երաժշտական և երգիծական բեմականացումների, էստրադային համերգների։ Երաժշտա-դրամատիկական սիրված մի ծրագրում, որ պատրաստվել է Ստենդերի բանաստեղծությունների և Իգենբերգի երաժշտության հիման վրա, կատարումներով հանդես է եկել Աբոլինշների ողջ ընտանիքը (ծնողները և երկու որդիները)։
Սոնիի դերի համար ելույթ է ունեցել Ալվիս Հերմանիսի նույնանուն միջոցառումում Տատյանա Տոլստոյի խոսքերով արժանացել է մրցանակի «տարվա լավագույն դերասան» անվանակարգում։ Այդ դերը դերասանին բերել է մրցանակներ Լեհաստանի և Խորվաթիայի մրցույթներում։
Սկսած 1986 թվականից եղել է Լատվիայի թատերական աշխատողների միության անդամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատիշ դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Լատվիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Ինկապսուլյացիա (ծրագրավորում)
Ինկապսուլյացիա, ծրագրավորման մեխանիզմ, որը սահմանափակում է դասի բաղկացուցիչների (մեթոդների և դաշտերի) հասանելիությունը, դարձնում է դրանք գաղտնի, այսինքն՝ հասանելի միայն դասի ներսում։ Համարվում է կարևոր գործիք Օբյեկտ կողմնորոշված ծրագրավորման մեջ՝ պոլիմորֆիզմի, ժառանգման և աբստրակտ տվյալների հետ միասին։ Օրինակ, ինկապսուլյացված փոփոխականին կարելի է դիմել դասի իրականացման ժամանակ, բայց նրա օգտագործման ժամանակ այդ փոփոխականին դիմել հնարավոր չէ։
Այն լեզուներում, որոնք աջակցում են փակումները, ինկապսուլյացիան դիտարկվում է որպես հասկացություն, որը բնորոշ չէ միայն օբյեկտ կողմնորոշված ծրագրավորմանը։ Նույն կերպ, տվյալների աբստրակտ տիպը (օրինակ, մոդուլները) առաջարկում է տվյալների թաքցման ինկապսուլյացիայի նման մոդել։
C++
А դասը ինկապսուլյացնում է Aa, Ab հատկությունները և Do_Something մեթոդը՝ ներկայացնելով ReturnSomething, a, b արտաքին միջերեսները։
C#
Ինկապսուլյացիայի նպատակն է ապահովել օբյեկտի ներքին վիճակի համաձայնություն։ C#֊ում ինկապսուլյացիայի համար օգտագործվում են օբյեկտի հրապարակային հատկությունները և մեթոդները։ Փոփոխականները, հազվագյուտ բացառություններով, չպետք է լինեն հասանելի բոլորին։ Ինկապսուլյացիան կարելի է դիտարկել մի պարզ օրինակի վրա։ Ենթադրենք, մեզ անհրաժեշտ է պահել իրական արժեքը և դրա տողային ներկայացումը (օրինակ, որպեսզի բազմակի օգտագործման ժամանակ ամեն անգամ չփոխարկել այն)։ Առանց ինկապսուլյացիայի այն կունենար հետևյալ տեսքը՝ Այս դեպքում մենք կարող ենք առանձին փոփոխել ինչպես Value արժեքը, այնպես էլ նրա տողային ներկայացումը, և որոշակի պահի կարող է առաջանալ նրանց չհամապատասխանեցումը (օրինակ, բացառության ժամանակ)։ Խնդիրը ինկապսուլյացիայի կիրառմամբ կունենա հետևյալ տեսքը՝ Այստեղ valueDouble և valueString փոփոխականներին կարելի է հասնել միայն Value և ValueString հատկությունների միջոցով։ Եթե մենք փորձենք վերագրել ValueString հատկությանը ոչ ճիշտ տող և փոխակերպման ժամանակ առաջանա բացառություն, ապա ներքին փոփոխականները կմնան նույն՝ համաձայնեցված վիճակում, քանի որ բացառությունը հանգեցնում է գործընթացի դադարեցման։
Delphi
Delphi֊ում թաքնված դաշտերի կամ մեթոդների ստեղծման համար դրանք բավարար է հայտարարել  բաժնում՝
Թաքնված դաշտերին հասանելիության միջերեսի ստեղծման համար Delphi֊ում կան հատկություններ։
PHP5
Այս օրինակում A դասի համար $a և $b հատկությունները փակ են՝ կանխելու համար այդ հատկությունների վնասումը այլ կոդով, որին պետք է տրվի միայն ընթերցման իրավունք։
JavaScript
կամ
Կատեգորիա:Օբյեկտ կողմնորոշված ծրագրավորում Կատեգորիա:Ինֆորմատիկա
Թռչող դև (նկար)
«Թռչող դև» («Демон летящий»), ռուս նկարիչ Միխայիլ Վրուբելի անավարտ նկարը։ Ստեղծվել է 1899 թվականին և Միխայիլ Լերմոնտովի «Դևը» պոեմի նկարազարդումների շարքի մի մասն է ։
Ստեղծման պատմություն
Վրուբելը «Դևը և Թամարան» նկարի վրա աշխատելուց ութ տարի անց վերադարձել է դիվային թեմային։ Նկարի վրա աշխատանքը չի ավարտվել անհայտ պատճառներով ։
Սյուժե
Նկարում պատկերված է Կովկասի վրայով թռչող դև։ Ֆոնի վրա հստակ երևում են լեռների ձյունածածկ գագաթները, փոթորկոտ գետը (ենթադրաբար՝ Թերեքը)։ Դևը հագել է գոտիով ձգված շագանակագույն տունիկ ։ Նկարը արված է մռայլ շագանակագույն երանգներով, վերացական ոճով։ Շատ մանրամասներ բացակայում են կամ վատ են նկարված, այդ իսկ պատճառով հեղինակի գաղափարը լիովին պարզ չէ։
Աստարտե Սիրիացի
«Աստարտե Սիրիացի» (ինչպես նաև «Վեներա Աստարտա», Astarte Syriaca), անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարը՝ ստեղծված 1877 թվականին։ Ներկայումս նկարը գտնվում է Մանչեստրի գեղարվեստական պատկերասրահի հավաքածուում։
Տեղեկություն նկարի մասին
Աստարտեի (շումեր-աքքադյան դիցաբանության մեջ սիրո և իշխանության աստվածուհի Իշտարի անվան հունական տարբերակը) կերպարի համար բնորդուհի է եղել Ջեյն Մորիսը։ 1875 թվականին Ռոսսետտին սկսել է ստեղծել «Աստարտե Սիրիացի» նկարի էսքիզը, սակայն հետագայում այն դարձրել է հունական դիցաբանության մեջ հիշողության աստվածուհի Մնեմոսինեի կերպարը. արդյունքում «Մնեմոսինե» կտավը դարձել է ինքնուրույն աշխատանք ։ Նկարիչը իր երկու նկարներն էլ հիշատակել է 1876 թվականի ապրիլի 29-ին մորն ուղարկված նամակում, որտեղ գրել է, որ դրանք տարբերվում են բնորդուհու ձեռքի և գլխի դիրքով ։ Աստարտեն կանգնած է «Venus pudica»՝ «Ամաչկոտ Վեներա» դիրքով, ինչով հարազատ է դառնում Բոտիչելլիի «Վեներայի» հետ ։
Ձախակողմյան ուղեկցող կերպարի համար կեցվածք է ընդունել Ջեյն Մորիսի դուստրը՝ Մեյ Մորիսը ։ Ալիստեր Գրիվը համեմատել է այդ կերպարները Հոբի գրքի հիման վրա Ուիլյամ Բլեյք մի քանի փորագրությունների հրեշտակների հետ ։ Նաև հատկանշական են գահին Աստվածամոր պատկերման որոշակի ավանդական գծեր, որոնք առկա են նկարում ։
Նկարչի ընկեր Թեոսոր Ուոթս-Դանթոնը ենթադրել է, որ հենց իր շնորհիվ է ստեղծվել այդ նկարը։ Տեսնելով Ջեյն Մորիսի պատկերով էսքիզներից մեկը՝ Ուոթս-Դանթոնը հայտարարել է, որ հենց այդպիսի տեսք պիտի ունենա արևելյան Վեներան ։ Հավաքորդ Կլարենս Ֆրայը, նայելով Ռոսսետտի էսքիզները, «Աստարտե Սիրիացին» պատվիրել է իր համար. նկարը նկարչի կողմից մի քանի անգամ մերժվելուց և տարբերակներից հետո ավարտին է հասցվել 1877 թվականի հունվարին ։ Ռոսսետտիի գործակալ Չառլզ Ֆրայի ջանքերի շնորհիվ «Աստարտե Սիրիացին» դարձել է այդ ժամանակ Ռոսսետտի ամենաթանկ արժեցող աշխատանքը (արժեքը կազմել է 2100£) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ Կատեգորիա:1877 նկարներ Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Քեստենե յոխուշ
Քեստենե յոխուշ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ֆաթսայի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Տեկորի սարավանդ
Տեկորի սարավանդ, սարավանդ Հայկական լեռնաշխարհում, Կարսի սարահարթի հարավարևելյան մասը՝ Տեկոր և Ախուրյան գետերի ու Երասխաձորի խոր կիրճերի միջև։ Բարձրությունը 1200-2000մ է։ Եռանկյունաձև է, հյուսիս-արևելքում՝ հարում է Շիրակի դաշտին։ Մակերևույթը բլրաթմբային է՝ կտրտված ոչ խորը, ժամանակավոր գործող հեղեղատներով ու հովիտներով։ Լանդշաֆտը լեռնատափաստանային է։
Կատեգորիա:Սարավանդներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի սարավանդեր
Պավլովո (գյուղ, Կովերինսկի շրջան)
Պավլովո (Павлово), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կովերինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կովերինսկի շրջանի բնակավայրեր
Փլիմաութ շրջան (Մասաչուսեթս)
Փլիմաութ շրջան (Plymouth County), ԱՄՆ Մասաչուսեթս նահանգի 14 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.712 կմ² է, բնակչությունը՝ 494.919 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Փլիմաութ և Բրոքթոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1685 թ.։
Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի շրջաններ
Կատերինովկա (գյուղ, Խմելնիցկիի շրջան)
Կատերինովկա (Катеринівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կատերինովկա գյուղում բնակվում էր 344 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1055 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 326,07 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (172201-172300)
Աստերոիդների ցանկ (172101-172200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (172301-172400)
|}
Լովիշչա
Լովիշչա (Ловища), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1570 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լովիշչա գյուղում բնակվում էր 192 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,893 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 215,01 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1570 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գնդաձև կայծակ (վեպ)
«Գնդաձև կայծակ» («Գնդաձև կայծակ» գործողություն», ««Որոտ» գործողություն», «Որոտի հարված» գործողություն») (Thunderball), Ջեյմս Բոնդի մասին Յան Ֆլեմինգի ութերորդ վեպը։
Սյուժե
Ծանոթացեք - Ջեյմս Բոնդ։ Անբասիր, փայլուն կրթությամբ գեղեցիկ երիտասարդ։ Բացարձակ անխիղճ և մահացու վտանգավոր։ Կողքից նա նայվում էր որպես հերթական հարուստ արձակուրդ անցկացնող, որը շքեղությամբ ժամանակ է անցկացնում Բահամյան կղզիների լողափներում, բայց իրականում Ջեյմս Բոնդը, ինչպես միշտ, փրկում է աշխարհը։ Նրա տրամադրության տակ մեկ շաբաթից քիչ ժամանակ կա, որպեսզի գտնի երկու ատոմային ռումբերը, որոնք գողացվել են ոճրագործների կողմից և հուսալիորեն թաքցված են կորալային խութերի մեջ։
Պարոն Էմ-ի պնդմամբ Ջեյմս Բոնդը ուղևորվում է «Անտառային» առողջարան՝ վերականգնելու առողջությունը, որտեղ բախվում է կոմս Լիպպեի՝ կասկածելի անձնավորության հետ, որի ձեռքին չինական «Կարմիր կայծակ» հանցագործ խմբավորման դաջվածքն է։ Նրանց միջև ընդհարում է տեղի ուենում, որի արդյունքում Լիպպեն հիվանդանոց է տեղափոխվում։ Բոնդը չէր էլ կասկածում, որ առաջին հայացքից այդ աննշան դրվագը վերջնական արդյունքում կխափանի ՍՊԵԿՏՐ խորհրդավոր հանցագործ խմբի և նրա ղեկավար Էռնստ Բլոֆելդի ծրագրերը, որը որոշել էր շանտաժի ենթարկել «դեմոկրատիայի արևմտյան աշխարհը» ատոմային ռումբի պայթեցումով, եթե նրանք իրեն չվճարեն 100 միլիոն ֆունտ ստեռլինգ։
Վեպի համանուն էկրանավորումը (1965 թվական)
«Գնդաձև կայծակ» ֆիլմը կարող էր առաջինը լինել բոնդիանայում, սակայն դառնում է չորրորդը։ Վեպի էկրանավորումն արժանանում է «Օսկար» մրցանակի, լավագույն տեսողական էֆեկտների համար և լավագույնն է համարվում «Գոլդֆինգեր» ֆիլմից հետո։ Երկու ֆիլմերում էլ Գործակալ 007-ին մարմնավորել է Շոն Քոններին։
Կապը կինոյի հետ
Ֆիլմի եթեր դուրս գալուն նախորդում էր Քևին ՄակԿլորիի հետ երկարատև դատական հայցը, որը Ֆլեմինգին մեղադրում էր նրա գաղափարի օգտագործման մեջ։ Արդյունքում ֆիլմի պրոդյուսեր է հանդես գալիս հենց ՄակԿլորին և լոկ «ներկայացված է» մշտական պրոդուսերներով՝ Զալցմանով և Բրոկկոլիով։ 1965 թվականին էկրան բարձրացած ֆիլմը բավականին հավատարիմ է սկզբնաղբյուրին։ Որպես տարբերություն կարելի է նշել լրացուցիչ կերպարները՝ շիկահեր ոճրագործուհի Ֆիոնա Վոլպեն և Բոնդի օգնական Պոլ Կապլանը։ Բոնդը օգտագործում է Կյուի տարբեր գաջետներ։ Դոմինո (Վիտալի) ազգանունը ֆիլմում փոխարինվել է Դերվալով։ Բացի այդ, ֆիլմում ՍՊԵԿՏՐ-ը օդաչուին փոխարինում է իր մարդով, որին պլաստիկ վիրահատություն էին կատարել (այսպիսով ֆիլմում Դոմինոյի եղբայրը ոճրագործ չի հանդիսանում), այն դեպքում, որ գրքում օդաչուին ուղղակիևրեն կաշառում են։
Բոնդի հետ ծանոթանալու ժամանակ Դոմինոն նրան պատմում է իր առաջին սիրո մասին սրտառուչ պատմություն՝ «Պլեյերս» ծխախոտի տուփի վրայի խիզախ նավաստուհու մասին։ «Մահացիր, բայց ոչ հիմա» (2002 թվական) ֆիլմի ուշադիր դիտելու ժամանակ, ստորգետնյա երկութուղում Կյուի հետ դրվագում, պատին կարելի է նկատել այդ նույն նավաստուհու նկարով գովազդային պլակատ։
Աղբյուրներ
Յան Ֆլեմինգի կենսագրությունը և նրա առաջին հրատարակությունները
Կատեգորիա:Յան Ֆլեմինգի վեպեր Կատեգորիա:Էկրանավորված բրիտանական վեպեր
Վաճառական Բուտտենհոֆֆի տուն
Վաճառական Բուտտենհոֆֆի տուն, առևտրային տարածքներով բնակելի շենք Վիբորգում։ 19-րդ դարի վերջում շենքը կառուցել է ճարտարապետ Բրյունոլֆ Բլումկվիստը։ Վիբորգի կենտրոնում Կրեպոստնայա փողոցում գտնվող քառահարկ նեոռենեսանս ոճով կառուցված տունն ընդգրկված է ճարտարապետական հուշարձանների ցանկում ։
Պատմություն
Հարուստ վաճառական Էմիլ Բուտտենհոֆֆը ծագումով եղել է Արևելյան Պրուսիայի գերմանական ընտանիքից և հայտնի է եղել Վիբորգի սահմաններից դուրս։ Նա հաջողությամբ իրականացրել է արտասահմանյան ծխախոտի, գինու և օղու արտադրանքի առևտուր։ Իր եկամտային տան կառուցման համար վաճառականն ընտրել է անկյունային հողամաս Կոլոկոլնայա լեռան բարձունքում։ Վիբորգ քաղաքի ճարտարապետ Յոհան Բրյունոլֆ Բլոմկվիստի նախագծով 1898 թվականին կառուցված  քառահարկ շենքը դարձել է քաղաքի միջնադարյան թաղամասի գերիշխող բարձրահարկ շենքերից մեկը։ Շենքը ձգվել է Նոր ուղեկալային փողոցի երկայնքով՝ նեղ բակով և ջրհորով, որը միավորել է հին շենքերը և հանդիսացել Հին քաղաքում խոշորամասշտաբ բնակարանաշինության առաջին կառույցը։
Պատվիրատուն միջոցներ չի խնայել շենքի ճակատային մասի գեղարվեստական ձևավորման համար, ինչը յուրօրինակ գովազդ է եղել առևտրական ձեռնարկության համար։ Ճակատը ճարտարապետի կողմից առատորեն զարդարված է եղել շվեդ-գերմանական վերածննդի վարպետներից փոխառված տարրերով, ինչպիսիք են տանիքին վեր բարձրացող եռանկյունաձև ճակտոնապատերը և վերին հարկերը միավորող բարձր քառանկյուն հարթ որմնասյուները։ Հին քաղաքի ամենաբարձր կետը ամրագրող աշտարակի տեսքով ծանր բազմանկյուն կարկառամասը, որը զարդարված է տարբեր բարձունքների կիսանկյուններով, ավարտվում է գագաթնակետային ծածկույթով, որի վրա տեղակայված է եղել հողմացույց տան կառուցման տարեթվով (կորել է 2010-ականներին)։ Տարբեր հարկերում գտնվող կիսասյուների բարձրությունն ընտրվել է հեռանկարի օրենքների հաջող կիրառման շնորհիվ։
Շենքի առաջին հարկը հատկացված է առևտրային նպատակներին, այնտեղ տեղակայված է Բուտտենհոֆֆի գինու խանութը։ Երեք վերին հարկերը բնակելի են, վաճառականն ինքը շինարարության ավարտից հետո տեղափոխվել է բնակարաններից մեկը։ Դաստակերտային  համալիրում ներառված են եղել նաև բակային տնտեսական կառույցները, որոնք նախատեսված են կառքամառանի և ախոռների համար։ Բակի մասնաշենքի զարդարանքներից զուրկ հյուսիսարևմտյան պատը ծառայում է որպես Ժամացույցի աշտարակի հիմնապաստառ։
Խորհրդա-ֆիննական պատերազմներին (1939-1944) հաջորդած նորոգման արդյունքում տունը վերակառուցվել է, կառուցվել է նոր գլխավոր սանդուղքը, հանվել են նաև ճակատի մի շարք դեկորատիվ տարրեր, սակայն պահպանվել է շենքի ընդհանուր տեսքը։
Գրականություն
Կատեգորիա:1898 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Վիբորգի ճարտարապետական հուշարձաններ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Նեոռենեսանս ճարտարապետություն Կատեգորիա:Վիբորգի եկամտաբեր տներ
Մերսին
Մերսին, քաղաք նավահանգիստ Թուրքիայում, նախկին Կիլիկիայի տարածքում։
Գտնվում է Թուրքիայի հարավարևելյան հատվածում, ունի մոտ 850 000 բնակիչ ։ Մերսինի մարզի վարչական կենտրոնն է։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 15,853 կմ²։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հին հունական հնավայրեր Կատեգորիա:Թուրքիայի առափնյա բնակավայրեր Կատեգորիա:Թուրքիայի հռոմեական տեղավայրեր Կատեգորիա:Ասիայի կաթոլիկ նստավայրեր Կատեգորիա:Թուրքիայի ծովափնյա հանգստավայրեր Կատեգորիա:Թուրքիայի Միջերկրական ծովի նավահանգստային քաղաքներ Կատեգորիա:Մերսինի մարզի բնակավայրեր
Ջեյմս Մեյսոն Քրաֆթս
Քիմիա է ուսումնասիրել Գերմանիայում և Ֆրանսիայում (1859–1865 թվականներ)։ Եղել է ԱՄՆ-ի Կոռնելի համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետի դեկան և պրոֆեսոր (1866–1870 թվականներ), Մասսաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստուտի պրոֆեսոր (1870–1874 թվականներ), ռեկտոր (1898 թվականիցից)։
1874-1891 թվականներին աշխատել է Փարիզում, Շառլ Ֆրիդելի հետ բացահայտել են արոմատիկ ածխաջրածինների և նրանց ածանցյալների ալկիլացման և ացիլման մեթոդը։ Հետագայում այն անվանել են Ֆրիդել–Քրաֆթսի ռեակցիա։
Քրաֆթսն ուսումնասիրել է նաև սիլիցիումի օրգանական միացությունները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քիմիկոսներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ
Զաոզերե (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)
Զաոզերե (Заозерье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 123 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Զաօզորյե (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)
Զաօզորյե (Заозерье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Աշխարհագրություն
Զաօզորյե գյուղը գտնվում է Դեմիդովսկի շրջանի հյուսիսարևմտյան հատվածում, Դեմիդով քաղաքից 35 կմ դեպի հյուսիս-արևելք, Սմոլենսկ-Նևել ավտոճանապարհից 32 կմ դեպի արևելք։ Գյուղից 86 կմ դեպի հարավ գտնվում է Ռակիտնայա երկաթուղային գիծը, որը գտնվում է Մոսկվա-Մինսկ գծի վրա։
Պատմություն
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի հուլիսին գյուղն օկուպացված է եղել հիտլերյան զորքերի կողմից, այնուհետև ազատագրվել է 1943 թվականի սեպտեմբերին ։
Կլիմա
Զաօզորյե գյուղը գտնվում է չափավոր ցամաքային կլիմայական գոտում, որտեղ ձմեռը չափավոր ցուրտ է, գարունը տևական, բարեխառն, ամառը չափավոր շոգ, իսկ աշնանը գերակշռում են տաք, արևոտ եղանակները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
(4402) Ցունեմորի
(4402) Ցունեմորի (Tsunemori), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի փետրվարի 25-ին Ցունեո Նիջիմայի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Օջիմայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,892474 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8342 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9507 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1796,81 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,200355 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,71° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ցունեո Նիջիմայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Տակեշի Ուրատայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Աղութան
Աղութան, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ունիեի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Մետաղների և համաձուլվածքների մոդելավորում
Մետաղների և համաձուլվածքների մոդելավորում, հալված մետաղների և համաձուլվածքների մեջ մոդիֆիկատորների (նյութեր, որոնց փոքր քանակությունը էապես փոխում է մշակվող մետաղի կամ համաձուլվածքի կառուցվածքն ու հատկությունները) ներմուծում։