cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Օսմանյան կայսրությունն Առաջին համաշխարհային պատերազմում
Բալկանյան պատերազմներ
Բուլղարիան, Սերբիան և Հունաստանը տարածքների համար միմյանց դեմ պատերազմ սկսեցին, որն ավարտվեց Էնվեր փաշայի կողմից Էդիրնեյի գրավմամբ և Օսմանյան կայսրության ամբողջական հյուծմամբ: Էնվեր փաշան, դառնալով պետության ղեկավարողը, հրաժարվեց Ալբանիայի որոշ հատվածից: Նա կորցրեց նաև Մակեդոնիան և Սալոնիկը, որոնք անցան Հունաստանի վերահսկողության ներքո: Օսմանյան կայսրության արևմուտքում ձևավորվեց ժամանակակից Թուրքիայի արևմտյան սահմանները:
Գերմանիայի հետ համագործակցության սկիզբ
Օսմանյան կայսրության քաղաքականության վրա մեծ ազդեցություն ուներ Կայսերական Գերմանիան: Թուրքիան, ի դեմս Գերմանիայի, տեսնում էր դաշնակցի, որը հնարավորություն ունի օգնել իրեն վերադարձնել կորցրած տարածքները, այդ իսկ պատճառով այն անդամագրվեց Կենտրոնական ուժերին: Գերմանական կայսրությունը սկսեց աջակցել թուրքերին 19-րդ դարի վերջերից: 1911-1913 թվականներին Իտալիայից և Բալկանյան երկրներից կրած պարտություններից հետո երիտասարդ թուրքերը սկսեցին փնտրել ռազմական ոլորտում իրենց օգնական ուժի: 1913 թվականին գերմանացիները գեներալ Լիմոն ֆոն Սանդերսի գլխավորությամբ հանձնաժողով ուղարկեցին Ստամբուլ: 1914 թվականի օգոստոսի 2-ին կնքվեց գերմանա-թուրքական գաղտնի համաձայնագիր: Նույն թվականի օգոստոսի 3-ին Օսմանյան կայսրությունը հայտարարեց պատերազմում չեզոք դիրք որդեգրելու իր քաղաքականության մասին :
Ռազմական պլաններ
Գերմանական ռազմական առաքելության ղեկավար գնդապետ Բրոնզարտ ֆոն Շելենդորֆը 1914 թվականի հունիսի 7-ին ավարտեց օսմանյան բանակի նախնական նախագիծը: Այն նախապատրաստվել էր նախքան Առաջին համաշխարհային պատերազմը, հետևաբար չէր անդրադառնում տվյալ պահին տիրող իրավիճակին, այլ հիմնականում վերաբերում էր Բալկաններից եկող վտանգին և ոչ թե ընթացող պատերազմին, ինչպես նաև Ռուսաստանի հետ հնարավոր պատերազմին, եթե վերջինս աջակցի Բալկանյան երկրներին:
Համաձայն Շելենդորֆի պլանի՝օսմանյան զորքերը պետք է տեղակայվեին հունական և բուլղարական սահմանների երկայնքով: Թուրքիայի բանակը կարող էր միայն հակառակորդ զորքերի տեղաշարժերի դիտարկումներ կատարել՝ խուսափելով հակառակորդ զորքերի հետ շփումից: Թուրքական զորքերի մեծ մասը տեղակայվել էր Հայկական լեռնաշխարհի արևելյան հատվածում, որպեսզի հնարավորության դեպքում հարձակվեին ռուսական զորքերի վրա: Մեծ ուշադրություն պետք է հատկացվեր նաև Ստամբուլի և նեղուցների հսկողության վրա: Էդիրնե և Չաթալջա պաշտպանական շրջանները նախատեսված էին Օսմանյան կայսրության մայրաքաղաք և ռազմաճակատ տանող ճանապարհների պաշտպանության համար: Հիմնական ուժերը պետք է կենտրոնանային Չաթալաջայում:
1914 թվականի հուլիսյան իրադարձություններից հետո ռազմական պլանը փիրավիճակի փոփոխության հետ կապված հարկադրված պետք է փոխվեր: 1914 թվականի օգոստոսի 2-ին Գերմանական կայսրության հետ համաձայնագրի կնքմանը հաջորդեց Բուլղարիայի հետ համաձայնագրի կնքնմանը: Քանի որ Օսմանյան կայսրությունը դարձավ Կենտրոնական ուժեր դաշինքի անդամ, նրա թշնամին դարձավ ոչ միայն Ռուսաստանը, այլև Անտանտ դաշինքի այլ անդամներ: Ռուսաստանի և Սերբիայի դեմ հարձակման շարժառիթ կարող էր լինել Ռուսական կայսրության հարձակումը Կովկասի և Թուրքիայի արևելյան շրջանների վրա:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատերազմներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատմություն Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության քաղաքականություն Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրությունն Առաջին համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Բյուրել
Բյուրել (Burelles), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վերվեն կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Վերվեն։
Բնակչություն
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 138 մարդ ։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 94 աշխատունակ բնակիչներից 67-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 27-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 71.3 %, 1999 թվականին 63.0% էր)։ 67 ակտիվ բնակիչներից 56-ը (31 տղամարդ և 25 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 11-ը (6 տղամարդ և 5 կին)։ 27 պասիվներից 9 աշակերտներ և ուսանողներ են, 5 -ը՝ թոշակառուներ, 13-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Ռամզես I
Ռամզես I  Հին Եգիպտոսի փարավոն, XIX արքայատոհմի հիմնադիր։ Նրա կառավարման տարիները հստակ չեն նշվում՝ մոտավորապես մ․թ․ա․ 1292—1290 կամ մ․թ․ա․ 1295—1294 թվականներ ։
Ծագում
Պարամեսուն (ծննդյան պահին տրված անունը) ծագել է զինվորականի ընտանիքից, որոնք ծագումով Նեղոսի դելտայի դելտայի շրջանից էին՝ նախկին հիքսոսների մայրաքաղաք Ավարիսի մոտակայքում։ Պարամեսուն ջոկատի հրամանատարի որդի էր, զինվորական Խաեմուասայի զարմիկը, որն ամուսնացած էր Թամուաջեսի հետ ։ Վերջինս Ամոնի պաշտամունքի և թագավորի որդու՝ Կուշայի հարեմում էր աշխատում|Huy (Viceroy of Kush)՝ բարձր պաշտոն զբաղեցնելով ։ Այսպիսի բարեկամական կապերը բացահայտում են, որ Պարամեսուի ընտանիքը բարձր դիրք էր զբաղեցնում։ Նա նաև նախկին փարավոնի՝ Հորեմհեբի ֆավորիտն էր (նա նույնպես սերել է զինվորականի ընտանիքից), նա զբաղեցրել է վեզիրի և գերագույն քուրմի՝ Սեթի  պաշտոնը, «եգիպտոսի  բոլոր ձիերի տերը, ամրոցների պարետ, Նեղոսի մուտքի հսկիչ, Նորին Մեծության կառավարիչ, բոլոր այլ երկրներում փարավոնի դեսպանորդ, թագավորական դպիր, զորավար և Երկրի Ոգիների Աստծո քուրմ»։
Հայտնի չէ Հորեմհեբից Պարամեսուին իշխանությունն անցնելու պատճառները։ Ենթադրաբար վճռորոշ դեր է խաղացել Հորեմհեբի հովանավորչությունը, որը գահի ժառանգ չի ունեցել և առաջ է քաշել իր զինվորական դաշնակցին։
Պարամեսի թագադրումը, որն ընդունել է Ռամզես անվանումը և «Հորեմհեբի արքայական որդի» տիտղոսը տեղի է ունեցել Հորեմհեբի մահից հետո, ինչի մասին վկայում է Ռամզես I սարկոֆագի վրա եղած գրությունը։ Նրա որդի Սեթ I «Եգիպտոսում ստեղծված ոչ հասարակ հանգամանքները»  ներկայացրել է հորը՝ իշխանության գալուց առաջ ։ Ռամզեսի հռչակումը որպես Ամոնի  քրմերի օրինական ղեկավար գրված է Կարնակյան տաճարի քանդակազարդ սյան վրա։
Կառավարում
Ռամզեսը փորձառու ռազմիկ էր և լավ կազմակերպիչ։ Ամարնյան ճգնաժամից հետո նրա օրոք սկսվել է ավանդական եգիպտական պետականության և մշակույթի վերածնունդը։
Ըստ եգիպտացի պատմիչ Մանեթոնի՝ Ռամզես I-ը կառավարել է  16 ամիս, ինչի մասին վկայում է լուվրյան կոթողը (Louvre C57), փաստաթղթավորված է ապրանքների և քրմերի առաքում դեպի Պտախա և Բուխեն տաճարներ՝ հետևյալ տարեթվերով․ 2 տարի, 2 ամիս պերետ եղանակ, օր 20 ։
Բանակի կազմավորում
Նա վերակազմավորել է բանակը։ Որպեսզի զորքն ավելի շարժուն լինի և կարողանա ավելի լավ հարձակվել, բանակը բաժանվել է երեք զորային միավորման, որտեղ առկա էին մարտակառքեր։ Ստեղծվել է նաև հատուկ զորախումբ՝ փարավոնի անվտանգությունն ապահովելու համար։ Ավելացել է վարձկանների քանակը, որոնց վերցնում էին հարևան ցեղախմբերից։
Արշավ դեպի Նուբիա
Ռամզես I-ը իր թագավորության երկրորդ տարում արշավ է ձեռնարկել դեպի Նուբիա։ Վադի Խալֆայում՝ հենց Նեղոսի մոտ գտնվել է հուշաքար, որտեղ նշված է Ռամզես I-ի կառավարման 2 տարին (Ռամզես I դարաշրջանում գտնված չորս հայտնի գրություններից և միակը, որը թվագրված է)։ Գրությունից պարզ է դառնում, որ փարավոնն այստեղ պահեստ է հիմնել իր «աստվածային հայր Հոր Հեմի» տաճարի համար և տաճարը լցրել է այն հողերի գերիներով, որոնք նվաճել է։
Շինարարական գործունեություն
Փարավոնի ոչ տևական կառավարումը նրան հնարավորություն չի տվել զբաղվել ակտիվ շինարարական աշխատանքներով և հայտնի արձանների կառուցմամբ։
Ռամզես I-ի կառավարման ընթացքում սկսել է Կառնակի հիպոստիլ (մեծածավալ բազմասյուն դահլիճ) սրահի աշխատանքները։ Փարավոնի անունը հանդիպում է այդ սրահում։
Սինայի թերակղզում ևս գրություն է հայտնաբերվել, որտեղ գրված է տեղի Խատխոր տաճարի վերակառուցման մասին։ Պահպանվել են Ռամզես I-ի ճարտարապետական շինություններից հատվածներ Աբիդոսում, Մեմֆիսում, Հելիոպոլում։
Ռամզես I գահ է բարձրացել հասուն տարիքում և իր որդուն՝ Սեթ I-ինին նշանակել է համակառավարիչ, ինչը վիճելի տեսություն է։ Այս թեզի օգտին է վկայում Մեդամուդում Ռամզես I տեքստը, որտեղ առկա տիտղոսներով Ռամզեսն անվանվում է  «Ռա», իսկ Սեթը՝  «Երկրի աստղ»։
Մահ
Յուրգեն ֆոն Բեկերատը ենթադրում է, որ Ռամզես I մահացել է 1290 թվականի հունիսին՝ մ․թ․ա․, դա երևում է Սեթ I գահակալության տարեթվից՝ 24 օր 3 ամիս շեմու ժամանակաընթացքում ։ Հոր հիշատակին Սեթը հրամայել է Աբիդոսում վերակառուցել նկարազարդ մատուռ։ 1911 թվականին Դ․ Պ․ Մորգանը պատկերազարդ մատուռի բեկորները նվիրել է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանին ։
Դամբարան
Արքաների հովտում Ռամզես I-ի դամբարանը հայտնաբերել է Ջովաննի Բատիստա Ռուբինին՝ 1817 թվականին։ Դատելով դամբարանի փոքր չափսերից՝ (միջանցքն ու անավարտ սենյակը), շինարարությունն արագ է ընթացել ։ Սակայն նկարազարդ պատերը շատ լավ են պահպանվել։
Մումիա
XXI արքայատոհմի կառավարման ընթացքում (Սմենդես I- Փինեջեմ I) Ռամզես I-ի մումիան՝ նրա թոռան՝ Ռամզես II-ի հետ, դամբարանագողերից պաշտպանելու նպատակով տեղափոխվել է Սեթ I-ի դամբարան։ Սիամոնի կառավարման ժամանակ (XXI արքայատոհմ) մումիան թաքցրել են DB-320 գերեզմանային համալիրում։
Ռամզես I-ի անօրինական ճանապարհով հանված մումիան երկար տարիներ ցուցադրվել է կանադական մասնավոր թանգարանում, մինչև նորից վերադարձվել է Եգիպտոս։ Մումիայի՝ Ռամզես I-ի պատկանելը հաստատվել է Էմորի համալսարանի մասնագետների  կողմից իրականացված համակարգչային տոմոգրաֆիայի, ռենտգենյան ճառագայթների, գանգի չափման, ռադիոածխածնային վերլուծության, ինչպես նաև փարավոնի ընտանիքի այլ անդամների արտաքին նմանության օգնությամբ։ Մումիայի ձեռքերը ավանդական եղանակով կրծքի վրա խաչած են եղել, որը բնորոշ է հանգուցյալ փարավոնների (կիրառվել է մինչև 600 թվականը՝ մ․թ․ա․)  ։ Փարավոնի ենթադրյալ մումիան Եգիպտոս է վերադարձվել 2003 թվականի հոկտեմբերի 24-ին։ 2004 թվականի մարտի 9-ին մումիան ցուցադրվել է Լյուքսորի թանգարանում՝ Յախմոս I-ի հետ, որը XVIII արքայատոհմի հիմնադիրն է եղել։
Գեղաշեն (այլ կիրառումներ)
Գեղաշեն, կարող է վերաբերել՝
Թվանշաններ
Հնագույն թվանշաններ
Մեզ հայտնի հնագույն թվանշանները բաբելոնյանն ու եգիպտականն են։
Բաբելոնյան թվանշաններ
Բաբելոնյան թվանշանները առաջացել են մեր թվարկությունից առաջ 2-րդ հազարամյակում։ Դրանք սեպագիր նշաններ են 1,10 և 100 թվերը գրելու համար։ Մյուս բնական թվերը գրում էին այս նշանների զուգորդմամբ։
Եգիպտական թվանշաններ
Եգիպտական հիերոգլիֆային թվագրության ծագումը վերագրվում է մեր թվարկությունից առաջ՝ 2500—3000 թվականներին։ Դրանց մեջ գոյություն են ունեցել 1, 10, 100... 107 թվերը նշանակելու հատուկ նշաններ։ Հետագայում, հիերոգլիֆներին զուգընթաց, եգիպտացիք օգտագործել են ճեպագիր հիերատիկ գիրը, որը պարունակում էր ավելի շատ նշաններ, իսկ ապա՝ նաև դեմոտիկ գիրը (մեր թվարկությունից առաջ մոտ 8-րդ դար)։ Եգիպտական տիպին են պատկանում փյունիկյան, ասորական, պալմիրյան և հունական ատտիկյան թվագրությունները։
Ատտիկյան թվագրություն
Ատտիկյան թվագրության ծագումը վերագրվում է մեր թվարկությունից առաջ 6-րդ դարում։ Այն Ատտիկայում օգտագործել են մինչև մեր թվարկությունից առաջ առաջին դարը, չնայած որ հունական մյուս երկրներում այն դրանից դեռ շատ առաջ իր տեղը զիջել էր հոնիական այբբենական, ավելի հարմար թվագրությանը։
Հոնիական թվագրություն
Հոնիական թվագրության ծագումը վերագրվում է մեր թվարկությունից առաջ 5-րդ դարում, որտեղ միավորները, տասնավորները և հարյուրավորները նշանակվել են այբուբենի տառերով, իսկ մյուս բոլոր թվերը՝ մինչև 999, գրվել են դրանց զուգորդմամբ։ Թվերն այբուբենի օգնությամբ ներկայացրել են նաև հայերը, ասորիները, հրեաները, արաբները, սլավոնները և այլն։
Թվային հնագույն համակարգեր
Թվային հնագույն համակարգերից առավել հաջողվածը հռոմեականն է, որ ծագել է էտրուսկների մոտ մեր թվարկությունից առաջ մոտավորապես 500 թվականին և օգտագործվում է (որպես դասական թվականներ) մինչև այժմ։
Արաբական-հնդկական տասնավոր թվերի ազգային տարբերակները
A — ստնդարտ եվրոպական, B — արաբական, C — արևելյան-արաբական, D — դեվանագարի, E —բենգալյան, F —գուրմուքի, G —գուջարատի, H — օրիա, I — տամիլական, J —տելուգու, K —կաննադա, L — մալայալամ, M — թայլանդյան, N —լաոսական, O —տիբեթական, Р —բիրմական, Q — քհմերական, R —մոնղոլոկոն, S — լիմբու, T — նոր թայ լի, U — յավայական։
Հայաստանում օգտագործվող թվանշանների պատմություն
Հայաստանում ուրարտական շրջանում օգտագործում էին սեպագիր թվանշաններ՝ կազմված 1-ի և 10-ի նշաններից։ Մինչև 99-ը գրում էին դրանց զուգորդմամբ։ Առանձին նշաններ կային նաև 100-ի և 1000-ի համար, որը հնարավորություն էր տալիս մեծ թվերը գրել միարժեքորեն (ի տարբերություն բաբելոնական գրի)։ Հետագայում, մինչև հայկական տառերի գյուտը (4-րդ դարի վերջ), Հայաստանը հավանաբար օգտագործել է այբբենական ինչ-որ համակարգ։ Այնուհետև սկսել են օգտագործել հայկական տառերը՝ միավորներն արտահայտվում էին «ա»—«թ» տառերով, տասնավորները՝ «ժ»—«ղ», հարյուրավորները՝ «ճ»—«ջ», հազարավորները՝ «ռ»—«ք»։ Սովորականից տարբերելու համար թվական տառերի գլխավերևում հորիզոնական գիծ էին գծում կամ երկու կողմից կետեր դնում, օրինակ, տոլ կամ .տոլ.=4630։ Որոշ ձեռագրերում շեղվում են ընդունված կանոններից, օրինակ, .վ. = 3000-ի փոխարեն օգտագործված է .գռ.։ 10000-ի համար կար հատուկ նշան՝ կոչվում է «բյուր», դրվում էր տառի գլխավերևում, օրինակ, ա =10000, այսինքն՝ մեկ բյուր, ժ= 100000, այսինքն՝ տասը բյուր։ Զրոյի համար առանձին նշան չի եղել։ Ըստ եղած աղբյուրների, «արաբական» կոչվող թվանշաններ հայերեն սկսել են օգտագործել 17-րդ դարում ոչ շուտ, բայց բացառված չէ, որ օգտագործած լինեն նաև ավելի վաղ՝ 10-11-րդ դարերում (Վրաստանում՝ օրինակ, հայտնի է նման երկու դեպք)։
Ձորակ (այլ կիրառումներ)
Ձորակ, կարող է վերաբերել՝
Թվանշաններ
Ժամանակակից թվականներ
Արդի թվականների նախատիպերը (զրոն ներառյալ) ծագել են Հնդկաստանում, հավանաբար ոչ ուշ, քան մեր թվարկության 5-րդ դարում։ Թվերը դիրքային համակարգում այդ նշաններով ներկայացնելու հարմարավետությամբ է պայմանավորված հնդկական թվանշաններիի տարածումը։ 10-13-րդ դարերում այն Եվրոպայում տարածվել է արաբների միջոցով, որտեղից էլ ծագել է դրանց երկրորդ, ոչ ճիշտ անվանումը՝ «արաբական թվանշաններ»։ 15-րդ դարի 2-րդ կեսից սկսած հնդկական թվանշանները համընդհանուր ճանաչում են գտել։ Դրանց ավելի վաղ շրջանի պատմությունը վատ է ուսումնասիրված։
Տես նաև
Թվարկության համակարգեր
Կատեգորիա:Հաշվարկման համակարգեր
Չինական ոզնի
Չինական ոզնի կամ Հարավչինական ոզնի կամ Հյուգոյի ոզնի (Mesechinus hughi) տափաստանային ոզնիների ցեղի տեսակ, տարածված է Չինաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության կենտրոնական շրջաններում ։ Ոզնու այս տեսակը նախընտրում է բաց տարածքներ, բայց երբեմն մտնում է անտառներ՝ գնալով նախալեռների մոտ կամ գետի հովիտների երկայնքով ։ Այս տիպի բնորոշ առանձնահատկությունն է գլխի վրա ասեղի ծածկույթի թերզարգացումը։ Նաև, ի տարբերություն ոզնիների այլ տեսակների մեծամասնության, չինական ոզնին վարում է ցերեկային կենսակերպ և ցերեկային ժամերին է փնտրում իր սնունդը ։ Իր տեսակաների հեռավորության պատճառով այս տեսակը իրական ոզնիների ամենաանբացատրելի տեսակներից մեկն է ։
Բնության պահպանության միջազգային միությունը ոզնու այս տեսակը ներառել է Հատուկ պահպանության մեջ՝ որպես խոցելի տեսակ ։
Կլեո (երգչուհի)
Յոաննա Կլեպկո (Joanna Klepko, ավելի հայտնի է որպես Կլեո (Cleo), ), լեհ երգչուհի-երգահան։ 2014 թվականի մայիսին Դոնաթանի հետ «My Słowianie» երգով ներկայացրել է Լեհաստանը Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթին Կոպենհագենում (Դանիա)  ։
Հռոմեական թվեր
Հռոմեական թվեր` հին հռոմեացիների կողմից գործածության մեջ եղած թվեր։
Կլեո (երգչուհի)
Կենսագրություն
Ավարտել է Վարշավայի բնական գիտությունների համալսարանը, ստացել է մագիստրոս-ինժեների դիպլոմ «Լանդշաֆտային ճարտարապետություն» մասնագիտությամբ ։
Հռոմեական թվեր
Հռոմեական թվանշաններ
Թվերը գրառելու համար կիրառվում են հռոմեական թվանշաններ` I, V, X, L C, D, M:
Թվերի համակարգը
Հռոմեական թվերի համակարգը ոչ դիրքային հաշվարկման համակարգ է։ Թվերը գրվում են թվանշանների կրկնության միջոցով՝ III=3, XX=20 և այլն։ Եթե փոքր արժեքով թվանշանը մեծից հետո է, ապա նրանք գումարվում են, իսկ եթե առաջ է, ապա՝ հանվում՝ VII=5+2=7, CM=-100+1000=900 և այլն։
Կլեո (երգչուհի)
Կենսագրություն
Ստեղծագործական կարիերայի սկզբում մասնակցել է բազմաթիվ նախագծերի. եղել է Soul Connection գոսպել-երգչախմբի անդամ, համացանցում տեղադրել է Ուիթնի Հյուսթոնի և Lucy Pearl-ի հայտնի հիթերի կատարման իր տարբերակները, համագործակցել է մի շարք լեհ երաժիշտների՝ հիփ-հոփի ներկայացուցիչների (Pezet, Onar, Pih, Endefis խումբ), ինչպես նաև Wet Fingers թիմի հետ, որը կատարում է ակումբային երաժշտություն ։
Հռոմեական թվեր
Թվերի համակարգը
Տասնորդական հաշվարկման համակարգից հռոմեականի տարբերություններից մեկն այն է, որ տասնորդական համակարգում թվերի մեծացմանը զուգահեռ աճում է դրանք արտահայտող թվանշանների քանակը՝ միանիշ, երկնիշ, եռանիշ և այլն, իսկ հռոմեական համակարգում այդպես չէ։ Օրինակ՝ քառանիշ 2015 թիվը հռոմեական թվանշաններով գրելիս այն ստանում է նույնպես քառանիշ MMXV տեսքը, իսկ ահա նրանից զգալիորեն փոքր 847-ի հռոմեական DCCCXLVII գրառումը բաղկացած է ինը նիշերից։
Կլեո (երգչուհի)
Կենսագրություն
2011 թվականին մասնակցել է X Factor տաղանդների շոուի լեհական տարբերակի առաջին եթերաշրջանին՝ մրցավարական ունկնդրման ժամանակ կատարելով Creedence Clearwater Revival-ի «Proud Mary» երգը (որը հայտնի է նաև Թինա Թըրների կատարմամբ), սակայն չի կարողացել անցնել հաջորդ փուլ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:Լեհ երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Հռոմեական թվեր
Թվերի համակարգը
Կատեգորիա:Թվեր
Մինաս Զաքարյան
Մինաս Հակոբի Զաքարյան, հայ նկարիչ։
Կենսագրություն
1974-1976 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանում, 1985 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Ստեղծագործում է դիմանկարի, բնանկարի, կոմպոզիցիայի բնագավառներում ։
Ստեղծագործություններ
Գործերին բնորոշ են թանձր գույները, իրապաշտ հենքով խորհրդանշական ընկալումները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
To the Sky
«To the Sky» (հայերեն՝ Դեպի երկինք), մակեդոնացի երգչուհի Տիյանա Դապչևիչի երգն է, որով նա ներկայացրել է Մակեդոնիան Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթին Կոպենհագենում, Դանիա ։
Երգը ներքին ընտրությամբ ընտրվել է MRT հեռուստաընկերության կողմից և հայտարարվել է որպես Մակեդոնիայի Եվրատեսիլի երգ 2014 թվականի փետրվարի 22-ին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթի երգեր Կատեգորիա:2014 երգեր
Փողի քանակական տեսություն
Փողի քանակական տեսություն, ուղղություն մոնետար տնտեսագիտության մեջ, համաձայն որի՝ ապրանքների և ծառայությունների գների ընդհանուր մակարդակը ուղիղ համեմատական է շրջանառության մեջ գտնվող փողի քանակին կամ որ նույնն է՝ փողի առաջարկին։ Տեսությունը ի սկզբանե ձևավորվել է լեհ մաթեմատիկոս Նիկոլայ Կոպեռնիկոսի կողմից 1517 թվականին և զգալիորեն վերանայվել փիլիսոփաներ Ջոն Լոքի, Դեյվիդ Հյումի, Ժան Բոդենի, ինչպես նաև տնտեսագետներ Միլթոն Ֆրիդմենի և Աննա Շվարցի կողմից իրենց՝ 1963 թվականին տպագրված «ԱՄՆ-ի մոնետար պատմությունը 1867-1960 թվականներին» աշխատությունում ։
Տեսությունը վիճարկվեց Քեյնսյան տնտեսագիտության կողմից, բայց նորացվեց և վերազինվեց տնտեսագիտության մոնետարիստական դպրոցի կողմից։ Տեսության քննադատները պնդում են, որ փողի շրջանառության արագությունը կայուն չէ, իսկ կարճաժամկետում գները հակված չեն փոփոխությունների, ուստի փողի առաջարկի և գների մակարդակի միջև ուղիղ կապ չի պահպանվում։ Հիմնական մակրոտնտեսագիտական տեսության մեջ փողի առաջարկի փոփոխությունները գնաճի որոշման գործում որևէ դեր չեն խաղում։ Նման մոդելներում գնաճը որոշվում է դրամավարկային քաղաքականության գործիքների վրա տնտեսական պայմանների ազդեցությամբ։
Ծագում և զարգացում
Կարլ Մարքսը ձևափոխեց այն՝ պնդելով, որ արժեքի աշխատանքային տեսությունը պահանջում է, որ գները հավասարակշռության պայմաններում որոշվեն հասարակայնորեն անհրաժեշտ աշխատաժամանակով, որն անհրաժեշտ է բարիքներ արտադրելու համար, և որ փողի քանակը ֆունկցիա է՝ կախված բարիքների քանակից, գներից և փողի արագությունից ։ Մարքսը չէր մերժում փողի քանակական տեսության հիմնական գաղափարը, սակայն մերժում էր, որ բոլոր 4 տարրերն էլ հավասարազոր են՝ փոխարենը պնդելով, որ բարիքների գները և քանակը որոշիչ տարրերն են և փողի ծավալը բխում է դրանցից։ Նա պնդում էր.
Բացի այդ, նա Մարքսի նման հավատում էր, որ տեսությունը սխալ է ներկայացվում։ Մինչ Մարքսը պնդում էր, որ շրջանառության մեջ փողի քանակը որոշվում է ապրանքների քանակով՝ բազմապատկած դրանց գներով, Քեյնսը պնդում էր, որ փողի քանակը որոշվում է գնողունակությամբ կամ ագրեգացված պահանջարկով։
«Դրամական բարեփոխումների տրակտատ» (1923) աշխատության մեջ Քեյնսը զարգացրեց իր քանակական հավասարումը՝ n = p(k + rk'), որտեղ n-ը «հասարակության կողմից շրջանառության մեջ գտնվող թղթադրամների կամ կանխիկի այլ ձևերի քանակն է», p-ն՝ «կենսամինիմումի ինդեքսը», r-ը՝ «բանկի պոտենցիալ պարտավորությունների (k') այն մասնաբաժինը, որը արտահայտված է կանխիկով»։ Քեյնսը նաև ենթադրում է, որ «... հասարակությունը, ներառյալ բիզնես աշխարհը, k սպառմանը համարժեք կանխիկ պահելը և հետագա հասանելի k' սպառմանը համարժեք գումար իրենց բանկում պահելը ավելի հարմար է համարում, քան չեկերը ...»: Քանի դեռ k-ն, k '-ը և r-ը չեն փոխվում, n-ի փոփոխությունները առաջացնում են համամասնական փոփոխություններ p-ում ։
Քեյնսը, այնուամենայնիվ, նշում է.
Այսպիսով, Քեյնսը ընդունում է, որ քանակական տեսությունը ճշգրիտ է երկարաժամկետում, բայց ոչ կարճաժամկետում։ Քեյնսը նշում է, որ հակառակ ժամանակակից մտածողության, փողի արագությունն ու արդյունքը կայուն չեն, այլ խիստ փոփոխական, և որպես այդպիսին, փողի քանակը քիչ նշանակություն ունի գների փոփոխման գործում ։
Տեսությունը զգալիորեն վերանայվեց Միլթոն Ֆրիդմենի կողմից՝ ի պատասխան Ջոն Մեյնարդ Քեյնսի աշխատության և քեյնսականության ։ Ֆրիդմենը հասկանում էր, որ Քեյնսը իր պես «քանակական տեսության տեսաբան» է և որ Քեյնսյան հեղափոխությանը «եղել է կառավարման մարմիններում»՝ նախորդ քանակական տեսությանը համահունչ ։ Ֆրիդմենը այս կապակցությամբ նշում է իր և Քեյնսի հայացքների նմանությունները.
Ֆրիդմենը նշում է, որ Քեյնսը ուշադրությունը կենտրոնացրեց փողի քանակից (Ֆիշերի M-ը և Քեյնսի n-ը) դեպի գինը և արդյունքը։ Ֆրիդմենը գրում է.
Մոնետարիստական հակառակ դիրքորոշումն այն էր, որ հակառակ Քեյնսին՝ փողի արագությունը փողի քանակից ֆունկցիա չէ, այլ կարող է լինել անկախ փոփոխական։ Ֆրիդմենը գրում է.
Այսպիսով, չնայած Մարքսը, Քեյնսը և Ֆրիդմենը ընդունում էին քանակական տեսությունը, նրանցից յուրաքանչյուրը շեշտը դնում էր գների փոփոխությունը պայմանավորող տարբեր փոփոխականների վրա։ Մարքսը շեշտում էր արտադրությունը, Քեյնսը՝ եկամուտները և պահանջարկը, Ֆրիդմենը՝ փողի քանակը։
Ակադեմիական քննարկումը մնում է այն մակարդակի վրա, թե որ գործիչները զարգացրին տեսությունը։ Օրինակ, Բիեդան նշում է, որ Կոպեռնիկուսի հետևյալ դիտարկումը՝
կազմում է տեսության հիմքը, մինչ այլ տնտեսական պատմաբաններ տեսության սկիզբը ավելի ուշ են գնահատում՝ վերագրելով այնպիսի գործիչների, ինչպիսիք են Ժան Բոդենը, Դեյվիդ Հյումը և Ջոն Ստյուարտ Միլը ։
Փողի քանակական տեսությունը պահեց իր կարևորությունը նույնիսկ ֆրիդմենյան մոնետարիզմից տասնամյակներ հետո։ Նեոդասական տնտեսագիտության մեջ փողի քանակական տեսությունը դեռևս ֆունդամենտալ կարևորություն ունեցող դոկտրին է, սակայն Ռոբերտ Լուկասը և մի շարք այլ նշանավոր նեոդասական տնտեսագետներ մեծ ջանքեր են գործադրել ճշգրտելու և կատարելագործելու դրա տեսական նշանակությունը։ Նեոդասական տնտեսագետները, Դեյվիդ Հյումի «Փողի մասին» հայտնի աշխատությանը հետևելով, նշում են, որ կարճաժամկետում փողը չեզոք չէ, ուստի ենթադրվում էր, որ քանակական տեսությունը պահպանվում է միայն երկարաժամկետում։ Այս տեսական պատկերացումները ներառում էին լուրջ փոփոխություններ հակաճգնաժամային տնտեսական քաղաքականության շրջանակներում ։
Պատմականորեն, քանակական տեսության մեծագույն հակառակորդը իրական հաշիվների դոկտրինն է, համաձայն որի՝ փողի էմիսիան չի բարձրացնում գները, քանի որ նոր փողը թողարկվում է բավարար արժեք ունեցող ակտիվների հետ փոխանակման դիմաց ։
Ֆիշերի փոխանակային հավասարում
Ժամանակակից քանակական տեսությունը հիմնվում է հետևյալ բնութագրիչ կապի վրա՝
որտեղ՝
Նախորդ հավասարումը ներկայացնում է այն դժվարությունը, որ փոխկապված տվյալները հասանելի չեն բոլոր գործարքների համար։ Ազգային եկամտի և ապրանքային հաշիվների զարգացման հետ մեկտեղ, շեշտը տեղափոխվեց ավելի շատ ազգաին եկամտի կամ վերջնական արդյունքի գործարքների վրա, քան համախառն գործարքների։ Այսպիսով, ստացվում է, որ V-ն վերջնական ծախսերում փողի շրջանառության արագությունն է, Q-ն՝ վերջնական ծախսերի իրական արժեքի ինդեքսը։
Այսպես օրինակ, M-ը կարող է ներկայացվել որպես շրջանառության մեջ գտնվող կանխիկի և չեկային ու խնայողական հաշիվներում գտնվող դեպոզիտների գումար, որը տնօրինում է հասարակությունը, Q-ն՝ իրական արդյունքն է (որը մակրոտնտեսական հավասարակշռության ժամանակ հավասարվում է իրական ծախսերին), P-ն՝ դրան համապատասխան գների մակարդակը, իսկ P\cdot Q-ն՝ արդյունքի անվանական արժեքը (դրամական արտահայտությամբ)։ Մի էմպիրիկ ձևակերպմամբ՝ փողի արագությունը վերցվում է որպես «ընթացիկ գներով արտահայտված զուտ ազգային արդյունքի հարաբերակցություն դրամական զանգվածին» ։
Մինչ այժմ տեսությունը առանձնապես վիճահարույց չէ, քանի որ փոխանակման հավասարումը մի ամբողջություն է։ Տեսությունը պահանջում է, որ արվեն ենթադրություններ այս հավասարման չորս փոփոխականների միջև պատճառային կապերի մասին։ Բանավեճեր կան այն մասին, թե ինչ չափով է այս փոփոխականներից յորաքանչյուրը կախված մյուսներից։ Հետագա սահմանափակումների բացակայության պայմաններում, հավասարումը չի պահանջում, որ փողի առաջարկի փոփոխությունները փոխեն P-ի, Q-ի, P\cdot Q-ի արժեքները առանձին կամ միասին վերցրած։ Օրինակ, M-ի 10% աճը կարող է ուղեկցվել V-ում 1/(1 + 10%) չափով փոփոխությամբ՝ թողնելով P\cdot Q-ն անփոփոխ։ Քանակական տեսությունը ենթադրում է, որ հիմնական պատճառային կապը M-ի ազդեցությունն է P-ի վրա։
Քեմբրիջյան մոտեցում
Տնտեսագետներ Ալֆրեդ Մարշալը, Պիգուն, Ջոն Մեյնարդ Քեյնսը(մինչև իր անվամբ տնտեսագիտական մտքի իր դպրոցի հիմնումը), ովքեր կապված էին Քեմբրիջի համալսարանի հետ, մի փոքր տարբեր մոտեցում ցուցաբերեցին քանակական տեսության նկատմամբ՝ փողի առաջարկի փոխարեն կենտրոնանալով փողի պահանջարկի վրա։ Նրանք պնդում էին, որ փողի առաջարկի որոշ մասը չի օգտագործվի գործարքներում, այլ փոխարենը կպահվի ձեռքի տակ կանխիկ ունենալու ապահովության և հարմարության նկատառումներով։ Այդ կանխիկ գումարի բաժինը, որը սովորաբար ներկայացվում է k-ով, (P \cdot Y) անվանական եկամտի մի մասն է։ Քեմբրիջյան տնտեսագետները կարծում էին նաև, որ հարստությունը ևս դեր կունենա, բայց պարզության համար հարստությունը հաճախ անտեսվում է։ Քեմբրիջյան հավասարումը հետևյալն է՝
Ենթադրելով, որ տնտեսությունը հավասարակշռության մեջ է, Y-ը էկզոգեն է, k -ն կարճաժամկետում հաստատուն է, Քեմբրիջյան հավասարումը համարժեք է փոխանակման հավասարմանը, որտեղ փողի արագությունը հավասար է k -ի հակադարձ մեծությանը։ Այսինքն՝
Քանակության տեսության Քեմբրիջյան տարբերակը հանգեցրեց ինչպես Քեյնսի «հարձակմանը» քանակական տեսության վրա, այնպես էլ տեսության մոնետարիստական վերականգնմանը ։
Ապացույց
Ինչպես նշել է Միլթոն Ֆրիդմենը, քանակական տեսությունը շեշտում է PQ ծախսերի անվանական արժեքի և գների P մակարդակի հետևյալ կապը փողի M քանակի հետ.
Պլյուս նշանները ցույց են տալիս, որ փողի առաջարկի փոփոխությունը ենթադրաբար կփոխի անվանական ծախսերը և գների մակարդակը նույն ուղղությամբ (այլ հավասար պայմաններում)։
Հունական գրականություն
Հին հունական գրականությունը, որը հնագույնն է Եվրոպայում, խարսխված է հույն ժողովրդի բանահյուսության վրա։ Գրականության առաջացումը (մ.թ.ա. 8-7-րդ դարեր) կապված է պոլիսային համայնքի ներսում տոհմական կապերի քայքայման և անհատի ինքնագիտակցության բարձրացման հետ։ Այդ ժամանակ ստեղծվեցին Հոմերոսին վերագրվող «Իլիական» և «Ոդիսական» էպիկական պոեմները, Հերոդոտոսը (մ.թ.ա. 8-7-րդ դարեր) տվեց աշխարհի ու աստվածների ծագումնաբանությունը («Թեոգոնիա»), կազմեց բարոյա-տնտեսական ու կրոնական խրատների ժողովածու՝ թագավորներից ճնշվող հողագործի տեսանկյունով («Աշխատանք և օրեր»)։
Մ.թ.ա. 8-10-րդ դար
մ.թ.ա. 8-10-րդ դարերում գրականության մեջ սկսեց զգալի դեր խաղա-քնարերգությունը։ Հոնիայում կազմավորվել էր երկու ժանր՝ խրատական եղերերգը՝ ռազմա-քաղաքական, բարոյախրատական ու սիրային թեմատիկայով (Կալլինոս, Արքիլոքոս, Միմներմոս, մայրցամաքային Հունաստանում՝ Տիրտեոս, Սոլոն, Թեոգնիս և այլն), և խարազանող ծիծաղաշարժությամբը (Արքիլոքոս, Սիմոնիդես, Հիպպոնաքս)։ Սաբոս կղզու բանաստեղծները գրում էին քնարի նվագակցությամբ կատարվող մեներգեր (մոնադիական քնարերգություն)։
Մ.թ.ա. 6-4-րդ դար
մ.թ.ա. 6-րդ դարում Հոնիայում ծնունդ առավ փիլիսոփայական ու պատմողական արձակը։ Առաջացավ բանահյուսական պատմվածքի մի նոր տեսակ՝ պատմական կամ կենցաղային գործող անձերով նովելը։ Արձակ բանահյուսության ցայտուն դեմք է Եզոպոսը՝ կենցաղային անեկդոտի հերոս և, ըստ ավանդության, առակների հեղինակ։ Աթենքի մշակութային առաջնության ժամանակը՝ մ.թ.ա. 5-4-րդ դարերում, հին հունական գրականության բարձրագույն ծաղկման շրջանն էր։ Աթենքի դեմոկրատիայի զարգացումը բարձրացրեց քաղաքացիների դերը որպես համայնքի լիիրավ անդամների։ Կենտրոնական տեղ գրավեցին դրամատիկ ժանրերը։ Առաջատարը դիցաբանական սյուժեով ողբերգությունն էր։
Աթենքի դեմոկրատիայի կազմավորման շրջանի բանաստեղծ Էսքիլեսը պատկերեց դեմոկրատական կարգի հաղթանակը բռնատիրության նկատմամբ («Պարսիկներ»), պետականության, դատարանի հաղթանակը՝ տոհմատիրական կարգերի նկատմամբ («Օրեստեա» եռերգություն, «Ցոթն ընդդեմ Թեբեի»), ընտանիքի սկզբունքների («Դանայուհիներ») և քաղաքակրթության («Պրոմեթևսը շղթայված») հաղթանակը։ Աստվածային ուժերի գործունեությունը ձուլվեց մարդու գիտակցված ընտրության և անձնական պատասխանատվության հետ։ Աթենքի դեմոկրատիայի ծաղկման դարաշրջանի դրամատուրգ Սոֆոկփսի գործերում («Անտիգոնե», «Փի- լոկտետես», «էլեկտրա», «էդիպ արքա» և այլն) մարդիկ միանգամայն ինքնուրույն են իրենց վարվեցողության մեջ։
Դասական Հունաստան
Աթենքի դեմոկրատիայի ճգնաժամի շրջանի դրամատուրգ Եվրիցիդեսը («էլեկտրա», «Հերակլես», «Մեդեա», «Հիպպոլիտոս», «Տրոյուհիներ», «Իոն», «Հեղինե») ելնում է անհատի ինքնուրույն էթիկայից և քննադատում ավանդական առասպելները։ Կատակերգությունը, որ առաջացել էր Սիկիլիայում (Եպիքարմոս, մ.թ.ա. 6-5-րդ դար) բայց զարգացել Աթենքում (մ.թ.ա. 5-րդ դար), պահպանեց կառնավալա-խաղային հին ձևերը՝ դրանք տոգորելով հասարակական-երգիծական նոր բովանդակությամբ։ Արիստոփանեսի (Արիսաոֆանի) կատակերգությունները համարձակ ու խոր ծաղրի են ենթարկում մ.թ.ա. 5-րդ դարի վերջի և 4-րդ դարի սկզբի Աթենքի քաղաքական ու մշակութային կյանքի, ստրկատիրական դեմոկրատիայի ագրեսիվ արտաքին քաղաքականությունը («Հեծյալներ», «Իշամեղուներ»), սոփեստական փիլիսոփայությունը («Ամպեր»), Եվրիպիդեսի ողբերգությունները («Գորտեր»)։
Գործող անձանց անհատականացնելու փոխարեն հին կատակերգությունն ստեղծում է ընդհանրացված ծաղրական կերպարներ։ մ.թ.ա. 5-րդ դարի 2-րդ կեսին սկսված պոլիսի ճգնաժամը գաղափարախոսական արտահայտություն ստացավ, այսպես կոչված, սոփեստական շարժման մեջ, որը հանգեցրեց արձակի արագ զարգացման, արձակը գեղարվեստական բարձր մակարդակի հասավ պատմագրության (Հերոդոտոս, Թուկիդիդես, Քսենոփոն), փիլիսոփայական երկխոսության (Պլատոն) և հռետորական արվեստի բնագավառներում։ մ.թ.ա. 4-րդ դարում ծաղկեց ճարտասանությունը՝ դատական ու քաղաքական (Լիսիաս, Դեմոսթենես), ինչպես նաև «հանդիսավոր» (Իսոկրատես)։ մ.թ.ա. 4-րդ դարում հունական հասարակության վերնախավերում տարածվեցին հակադեմոկրատական, նույնիսկ միապետական միտումներ (Իսոկրատես, Քսենոփոն, Պլատոն), այստեղից էլ իդեալական իմաստուն թագավորի կերպարի նկատմամբ հետաքրքրությունը և բարոյականություն քարոզող վարքագրության զարգացումը։ Գրական կերպարը պատմագրության (Քսենոփոն), ճարտասանության (Իսոկրատես) և փիլայական երկխոսության մեջ ժամանակի նվաճումներից մեկն է։ Գրականության տեսությունը նույնպես դարձավ որոնումների առարկա. Արիստոտելը «Բանաստեղծների մասին» տրակտատում և «Պոետիկա»-ում ամփոփվեց նախորդ շրջանի ուսումնասիրությունների արդյունքները։
Մակեդոնական տիրապետություն
Հունաստանում մակեդոնական տիրապետության հաստատումը և հելլենիստական պետության կազմավորումը (մ.թ.ա. 3-րդ դարի սկիզբ) կտրուկ փոխեցին հունական կենսակարգը։ Հելլենիստական պետություններում հաստատված միապետական ռեժիմը և հունական դասական մշակույթի աստիճանաբար անկումը դրսևորվեցին հասարակական-քաղաքական նշանակալի խնդիրներից հեռանալու մեջ։ Քաղաքական ճարտասանությունը կորցրեց իր հենարանը։ Գրականությունը դիմեց ընտանեկան ու կենցաղային թեմաներին։ Պատմագրությունն ու դրամատուրգիան պատկերեցին պատահականության տիրապետությունը։ մ.թ.ա. 4-3-րդ դարերի սահմանագծում զարգացավ ընաանեկան-կենցաղային և սիրային թեմաներով «Նոր կատակերգությունը»՝ հասարակական հակասությունների մարդասիրական մեկնաբանությամբ (Մենանդրոս և ուրիշներ) սյուժեներն սկսեցին կառուցվել ավանդական սխեմաներով, բայց մշտական դիմակներն ավելի անհատականացած բնույթ ստացան։ Որոշ ժամանակ անց լուրջ դրամայի բոլոր տեսակներին դուրս մղեց միմը, կիսանատուրալիստական կիսաֆանտաստիկ ֆարսը։ Հունա-արևելյան երկրամասերում, հատկապես Ալեքսանդրիայի ազդեցության ոլորտում, որտեղ հույների տիրապետությունը ժողովրդական հիմք չուներ, զարգացավ դիցաբանական «գիտական» պոեզիան։
Հելլենիստական դարաշրջան
Այսպես, Փիլիսոփա և բանաստեղծ Կալլիմաքոսը (մ.թ.ա. 3-րդ դար) ստեղծեց քնարերգության և էպոսի փոքր ժանրեր՝ գիտա-անտիկվարային և սիրային բովանդակությամբ։ Առասպելը նյութ դարձավ սեռական-կենցաղային ծաղրական պատկերման համար։ Ի հակադրություն Կալլիմաքոսի՝ Ապոլլոնիոս Հռոդոսացին նորացրեց մեծ էպոսը՝ նրա մեջ մտցնելով սիրո հոգեբանական վերլուծություն («Արգոնավորդները», պոեմ)։ Դիցաբանական թեմայով ժանրային պատկերները, քաղաքի ցածր խավերի կյանքից վերցված միմիկական տեսարանները, վերջապես հովվերգական բանաստեղծություններն են բնորոշ Թեոկրիտոսի «իդիլիաների» համար։ Նատուրալիստական բնույթ ունեն Հերոնդասի միմիամբները (երգիծական տեսարանները)։ Բանաստեղծական փոքր ձևերից է սիրային, խրախճանական, դամբանական, երգիծական մակագիրը։ Պատմագրական նշանակալի երկեր չեն պահպանվել՝ առաջացել են կեղծ պատմական ժանրեր՝ ֆանտաստիկ ճանապարհորդություն-ուտոպիա, արետալոգիա՝ որևէ աստծու և նրա մարգարեների «հզորության» ու «հրաշքի» պատմություն, պատմական, կենցաղային, երբեմն՝ երգիծական բովանդակությամբ նովել։
Հռոմեական շրջան
Հռոմի նվաճումը (մ.թ.ա. 2-րդ դարի կես) խորացրեց Հունաստանի մշակութային կյանքի անկումը։ Միայն 1-ին դարից հունական մարզերի դրությունն սկսեց լավանալ։ Հունական հասարակության վերնախավը դիմեց իր անցյալին, և Հռոմի քաղաքականությունը արձագանքեց այդ արխաիկ միտումներին։ Գրականության մեջ դրանք արտահայտվեցին ատտիցիզմի ձևով՝ դեպի ատտիկյան արձակի լեզուն կողմնորոշվելով։ Բարոյախոս-պատմիչ Պլուտարքոսը (1-2-րդ դար) իր «Զուգակշիռք»-ում ստեղծեց հունական և հռոմեական անցյալի նշանավոր գործիչների իդեալականացված կերպարներ։ Հունական արխաիզմի բարձրակետը պայմանավորված է 2-րդ դարի մշակութային աշխուժացումով, որի տակ, սակայն, թաքնված էր ինքնուրույն ստեղծագործության բացակայությունը։ Այսպես կոչված երկրորդ սոփեստականությունը ծայրահեղության հասցրեց տպավորիչ խոսքի և բովանդակազուրկ արտասանության պաշտամունքը։ Հանդիսավորության կողքին՝ հնազանդություն ճակատագրին, միստիցիզմ և սնապաշտություն։
Միջին գրականության շրջան
Գաղափարական տնկման այս գծերի քննադատությունն է բովանդակում Լուկիանոսի (2-րդ դար) երգիծական ստեղծագործությունը։ Այս բոլորը նպաստեցին պատմողական արձակի հելլենիստական ժանրերի հետագա աճին։ Պասսիվ, տառապող հերոսը այդ գրականության սիրելի կերպարներից էր։ Անտիկ աշխարհի վերջին պատմողական ժանրը՝ 1-3-րդ դարերում հունական վեպը (առավելապես սիրային), պատկերում էր իդեալական սիրահարների, որոնք, չնայած ճակատագրի հարվածներին և զանազան գայթակղություններին, հավատարիմ են մնում իրար (Բարիտոն, Քսենոփոն Եփեսացի, Տամբլիքոս, Աքիլլես Տատիոս, էոնգոս, Հելիոդորոս)։ Հունական անտիկ գրականությունը 4-րդ դարում առաջատար տեղը զիջեց քրիստոնեականին, թեև հին ձևերը դեռևս որոշ ժամանակ շարունակում էին գոյություն ունենալ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հունական գրականություն Կատեգորիա:Հունաստանի մշակույթ
Փողի քանակական տեսություն
Ապացույց
Ֆրիդմենը փողի քանակի և գների մակարդակի էական փոփոխությունների էմպիրիկ օրինաչափությունը նկարագրեց որպես հավանաբար արձանագրվող ամենահանդիպած տնտեսական երևույթ ։ Նախկինում դրամի առաջարկի փոփոխության կարճաժամկետ կապը Q իրական արդյունքի փոփոխության հետ ավելին էր, քան (1)-ում նշված գների P մակարդակի հետ, սակայն դրան բնորոշ էին ճշգրտության, ժամանակի և կապի ուժգնության զգալի տատանումներ։ Երկարաժամկետում ավելի շատ կողմ են (1)-ին և (2)-ին, ոչ թե և Q-ի և M-ի համակարգված միավորմանը ։
Սկզբունքեր
Վերոնշյալ տեսությունը հիմնված է հետևյալ վարկածների վրա՝
Փողի առաջարկի նպատակադրման նվազեցում
Դրամավարկային քաղաքականությունը, որպես մակրոտնտեսական անկայունության աղբյուր, վերացնելու համար քանակական տեսության կիրառումը ուղղված էր փողի առաջարկի կայուն և ցածր աճի թիրախավորմանը ։ Այնուամենայնիվ, համապատասխան փողի առաջարկի գործնական բնորոշումը, ներառյալ չափումը, միշտ էլ որոշ չափով վիճահարույց և դժվար է եղել, հատկապես 1980-90-ական թվականներին, երբ ֆինանսական միջնորդությունը զարգանում էր գաղափարական առումով և դառնում ավելի խճճված։ Այս խնդիրը մեղմելու համար որոշ կենտրոնական բանկեր, ներառյալ ԱՄՆ Դաշնային պահուստների համակարգը, որը նպատակադրում էր փողի առաջարկը, վերադարձան տոկոսադրույքների նպատակադրմանը։ 1990 թվականին, Նոր Զելանդիայից սկսած, ավելի ու ավելի շատ կենտրոնական բանկեր սկսեցին դնել գնաճի թիրախներ՝ որպես հասարակության համար առաջնային ուղեցույց։ Պատճառն այն էր, որ տոկոսադրույքների նպատակադրումը, պարզվեց, ավելի քիչ արդյունավետ գործիք է ցածր տոկոսադրույքների փուլերում, և այն չի հաղթահարում սպասվող գնաճի վերաբերյալ հասարակության անորոշությունը։ Գնաճի նպատակադրումը օգնում է ֆիքսել գնաճի սպասումները, այն կենտրոնական բանկերին դարձնում է ավելի պատասխանատու իրենց գործողությունների համար և նվազեցնում է տնտեսությանը մասնակցություն ունեցողների շրջանում տնտեսական անորոշությունը ։ Բայց, այնուամենայնիվ, փողի ագրեգատները մնում են հիմնական տնտեսական ցուցանիշներ, «կան փաստեր, որ փողի և տնտեսական ակտիվության միջև կապերը ամուր են նույնիսկ համեմատաբար կարճաժամկետ հատվածներում» ։
Քննադատություններ
Քնութ Վիքսելը քննադատում էր փողի քանակական տեսությունը՝ վկայակոչելով «մաքուր վարկային տնտեսություն» հասկացությունը ։
Ջոն Մեյնարդ Քեյնսը քննադատում է փողի քանակական տեսությունը իր «Զբաղվածության, տոկոսի և փողի ընդհանուր տեսություն» աշխատության մեջ։ Քեյնսը ի սկզբանե տեսությանը կողմնակից էր, սակայն իր «Ընդհանուր տեսությունում» նա ներկայացրել է այլընտրանքային տարբերակ։ Քեյնսը պնդում էր, որ գների մակարդակը խստորեն չի որոշվում փողի առաջարկով։ Փողի առաջարկի փոփոխությունները կարող են ազդել իրական փոփոխականների, օրինակ՝ արդյունքի, վրա ։
Մարտին Զաքարյան (ճարտարապետ)
Մարտին Համբարձումի Զաքարյան, հայ ճարտարապետ։
Լյուքսեմբուրգյան պալատ
Լյուքսեմբուրգյան պալատ (Palais du Luxembourg), պալատ, որ կառուցվել է Մարիա Մեդիչիի համար Սողոմոն դե Բրոսի նախագծով 1615-1645 թվականներին Փարիզի Լյուքսեմբուրգյան այգում՝ հանգուցյալ հերցոգ, Լյուքսեմբուրգյան տոհմի ներկայացուցիչ Պինեի կալվածքի տեղում (այստեղից էլ՝ անվանումը)։
Փողի քանակական տեսություն
Քննադատություններ
Լյուդվիգ ֆոն Միզեսը ընդունում էր, որ քանակական տեսության մեջ կա հիմքային ճշմարտություն, բայց քննադատում էր տեսության կենտրոնացվածությունը փողի առաջարկի վրա՝ առանց բավարար կերպով բացատրելու փողի պահանջարկը։ Նա ասում էր, որ «տեսությունը չի կարողանում բացատրել փողի արժեքի փոփոխության մեխանիզմը» ։
Մարտին Զաքարյան (ճարտարապետ)
Կենսագրություն
Համահեղինակների հետ Զաքարյանի նախագծերով կառուցվել են՝
Փողի քանակական տեսություն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մակրոտնտեսագիտություն Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ Կատեգորիա:Քաղաքատնտեսական ուղղություններ
Մարտին Զաքարյան (ճարտարապետ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ
Լյուքսեմբուրգյան պալատ
Ոճը անցումային է՝ վերածննդից բարոկկո։ Մարիա Մեդիչիի պատվերով Ռուբենսը թագուհու կյանքի դրվագներով 24 կտավ է նկարել պալատի համար։ Շինարարությունն ավարտելուց մի քանի ամիս անց Լյուդովիկոս XIII-ը Մեդիչիին արտաքսում է պալատից։ Վերջինիս մահից հետո պալատում ապրել են նրա որդին՝ Գասթոն Օռլեանցին, և թոռնիկը՝ Աննա դե Մոնպասիեն։
Նացիստական օկուպացման ժամանակ պալատում է տեղակայվել Գերմանիայի զինված ուժերի ռազմաօդային ուժերի՝ լյուֆտվաֆի (Luftwaffe) գրասենյակը Ֆրանսիայում։ Այնտեղ ժամանակ առ ժամանակ մնում էր Հերման Գյորինգը, իսկ գեներալ-ֆելդմարշալ Գուգո Շպերլեն բավական երկար ապրել է այնտեղ։ Ներկայումս այստեղ է գործում Ֆրանսիայի Սենատը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պալատներ Կատեգորիա:Պալատներ ըստ երկրի Կատեգորիա:Փարիզի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Վերածննդի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատմություն
Շառլ Լասկա
Կարլոս Իպոլիտո Սարալեգի Լեսկա, Շառլ Լասկա (Carlos Hipolito Saralegui Lesca; ), ֆրանկո- արգենտինացի աջ արմատական լրագրող և հրատարակիչ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին սովորել է Ֆրանսիայում։ Ֆրանսիայի կապիտուլյացիայից հետո, սկսել է համագործակցել Վիշի վարչակարգի հետ։ Գրել է հոդվածներ կոլլաբորացիոնիստական Je suis partout թերթում, որի գլխավոր խմբագիրը այդ ժամանակ եղել է Ռոբեր Բրազիյակը։
Կենսագրություն
Կարլոս Իպոլիտո Սարալեգի Լեսկան ծնվել է Բուենոս Այրեսում՝ բասկերի ընտանիքում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին՝ որպես կամավոր, ծառայության է անցել Ֆրանսիայի զինված ուժերում։ Այնտեղ Լեսկան ծանոթացել է միապետական «Ֆրանսիական գործողություն» շարժման առաջնորդ Շարլ Մորրասի հետ։ Անդամակցելով շարժմանը՝ որոշ ժամանակ եղել է «Je suis partout» թերթի խմբագիր։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ աջակցել է գեներալ Անրի Ֆիլիպ Պետենին, ակտիվորեն համագործակցել է նացիստների հետ, եղել է «Ընդդեմ բոլշևիզմի ֆրանսիացի կամավորների լեգիոնի» անդամ։ Չնայած Մորրասի ընդդիմությանը, Լեսկան հրատարակել է «Je suis partout» թերթը՝ օկուպացիայի նացիստական զոնայում ։ 1941 թվականին հրատարակել է հակասեմական «Quand Israël se venge» գիրքը։
Փարիզի ազատագրումից հետո փախել է Գերմանիա, ավելի ուշ տեղափոխվել է Ֆրանկիստական Իսպանիա։ 1946 թվականին Ուրուգվայով անցել է Արգենտինա։ Եղել է ֆաշիստ առաջին հանցագործներից մեկը, ով փախել է Հարավային Ամերիկա՝ ֆրանսիացի կարդինալ Էժեն Տիսսերանի և արգենտինացի կարդինալ Անտոնիո Կաջիանոյի օգնությամբ։ Արգենտինայում Լեսկան կազմակերպել է նացիստական խմբակներ, օգնել է նացիստ հանցագործներին խուսափել արդարադատությունից։ Այսպես, հենց Շառլ Լասկան օգնել է Պիեր Դայեյին՝ գտնելու ապաստան Արգենտինայում ։
Լեսկան 1947 թվականի մայիսին Ֆրանսիայի բարձրագույն դատարանի կողմից դատապարտվել է մահապատժի, սակայն այդպես էլ չի հանձնվել ֆրանսիական իշխանություններին։ Մահացել է Արգենտինայում 1948 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բասկեր Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հակակոմունիստներ Կատեգորիա:Արգենտինացի հակակոմունիստներ Կատեգորիա:Արգենտինացի լրագրողներ Կատեգորիա:Արգենտինացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թարգմանիչներ
Բոացզի
Բենբու, քաղաք Չինաստանում։
Բաժանումը
Բենբուն բաժանված է 3 թաղամասերի և 9 կոմսությունների ՝
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:1950 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վոլմա (Մեծ Պրոսնիցայի վտակ)
Վոլմա (Волма), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կումյոնսկի եւ Կիրովո-Չեպեցկի շրջան (Կիրովի մարզ)ով, Կիրովի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Պրոսնիցա գետի ձախ ափից 40 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 24 կմ, ջրհավաք ավազանը՝ 144 կմ2։ Գետի հոսքը անտառներում, 6 կմ հյուսիս-արևելք Վիչևշինա գյուղի մոտ։ Վերին հոսանքում անցնում է Կումյոնսկի շրջանով, ստորին հոսանքում Կիրովո-Չեպեցկի շրջան (Կիրովի մարզ)ով։ Գլխավոր գետը հոսում է դեպի հյուսիս։ Թափվում է Մեծ Պրոսնիցա դեպի հարավ, Պրոսնիցա գյուղում։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա (գետ), գետը ենթաավազան Վյատկա, գետի գետային ավազանը Կամա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Լաթերանի եկեղեցական ժողով
Լաթերանի եկեղեցական ժողով, տեղի է ունեցել 1059 թվականին, որով սահմանվել է պապերի ընտրության նոր կարգ։ Ժողովի որոշման համաձայն՝ պապին պետք է ընտրեին եկեղեցու բարձր աստիճանավորները՝ կարդինալները։ Որոշումը ուղղված էր նախևառաջ պապերի ընտրություններին միջամտելու կայսեր ձգտման դեմ։ Լաթերանի ժողովը դեմ արտահայտվեց նաև եկեղեցու և վանահայրերի աշխարհիկ ինվեստիտուրային, քանի որ ինվեստիտուրայի իրավունքը պատկանում էր հոգևոր իշխանությանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պապության պատմություն
Նիգերիայի պրոտեկտորատ
Նիգերիայի պրոտեկտորատ (Protectorate of Nigeria), բրիտանական թագի գաղութային տարածք Արևմտյան Աֆրիկայում, որը գոյություն է ունեցել 1914-1954 թվականներին։
Նիգերիայում բրիտանական պրոտեկտորատը հաստատվել է 1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբնական շրջանում։
Պատմություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմը միավորման խթան հանդիսացավ Բրիտանական թագի գաղութ հանդիսացող Հարավային և Հյուսիսային նիգերական պրոտեկտորատների համար։ Նույն թվականին առանց որևէ ռազմական միջամտության նրանք միավորվեցին՝ ձևավորելով Նիգերիայի բրիտանական գաղութը։
Ատաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Նիգերիայի պրոտեկտորատը ունեցել է ռազմավարական կարևոր նշանակություն և Անտանտի դաշնակցային զորքերի համար ծառայել է, որպես Կամերունը ռմբակոծող կայանք։ Կամերունական արշավանքի ընթացքում անգլիական և ֆրանսիական, հետագայում նաև բելգիական զորքերը գերմանական Կամերունի վրա նախահարձակ եղան Նիգերիայից։
Բրիտանական Նիգերիայի ընդերքը հարուստ էր օգտակար հանածոներով։ Գաղութն ուներ բնակչության բարձր խտություն, ինչը վերջինիս դարձնում էր Բրիտանական թագի մարգարիտներից մեկը ։ Նիգերիան կարևոր նշանակություն է ունեցել Բրիտանական կայսրության տնտեսության զարգացման գործում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նիգերիայի պատմություն Կատեգորիա:Աֆրիկայի գաղութացում Կատեգորիա:Բրիտանական գաղութներ
Չյորնի Նարչուգ
Չյորնի Նարչուգ (Чёрный Нарчуг), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Նարչուգ գետի աջ ափին։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Կադոնեգե
Կադոնեգե (Cadoneghe), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Պադովա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 15 204 մարդ (2004 թիվ)։ Բնակչության միջին խտությունը 1221 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 35010։ Հեռախոսային կոդ՝ 049։
Բնակելի տարածքի հովանավորը համարվում է սուրբ առաքյալ Անդրեասը։ Ամեն տարի տոնը նշում են նոյեմբերի 30-ին։
Ալեքսանդր Զավարիցկի
Ալեքսանդր Նիկոլաևիչ Զավարիցկի (Александр Николаевич Заварицкий, ), խորհրդային երկրաբան և պետրոգրաֆ։ ԽՍՀՄ ԲԳԱ ակադեմիկոս (1939 թ.)։ Համարվում է երկրաբանության մեջ պետրոքիմիայի հիմնադիրը։
Կենսագրություն
Մշակել է հետազոտման գրաֆիկական մեթոդ, որը հնարավորություն է ընձեռում ակնառու տեսնել ապարների քիմիական կազմի առանձնահատկությունները։ Կատարելագործել է շլիֆների ուսումնասիրման օպտիկական եղանակը։
Նրա անունով զավարիցկիտ է անվանվել BiFO բաղադրության միներալը։
1946 և 1951 թվականներին Զավարիցկին երկրաբանական դաշտային հետազոտություններ է տարել Հայաստանում։ Նա մեծ ավանդ ունի հանրապետության տարածքի նորագույն հրաբխականության ուսումնասիրման և այդ ասպարեզում մասնագետներ պատրաստելու գործում։
Զավարիցկին ԽՍՀՄ պետական (1943 թ., 1946 թ.) և լենինյան (1958 թ.) մրցանակների դափնեկիր է։ Պարգևատրվել է Լենինի երկու շքանշաններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս երկրաբաններ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Էլիաս Վալինյա Սամպեդրո
Էլիաս Վալինյա Սամպեդրո (Elías Valiña Sampedro, ), գիտությունների դոկտոր, Օ Սեբրեյրո (Գալիսիա, Իսպանիա) գյուղի քահանա, Սուրբ Հակոբոսի ճանապարհի ժամանակակից ուխտագնացության հեղինակ։
Կենսագրություն
Էլիաս Սամպեդրոն ծնվել է 1929 թվականի փետրվարի 2-ին Լիր (Lier) անունով ոչ մեծ բնակավայրում` Սարիայի մեձակայքում (Լուգո գավառ) ։ 12 տարեկան հասակում նա ընդունվել է Լուգոյի սեմինարիա, ուր վերադարձել է 1953 թվականին` գիտական հետազոտություններ կատարելու։ Կրթությունը լրացնելու ու շարունակելու նպատակով Սամպեդրոն 1957 թվականին ընդունվել է Կոմիլյասի համալսարանի Պապական իրավունքի ֆակուլտետ, որը հաջողությամբ ավարտել է 1959 թվականին։ Նույն թվականին Փարիզի կաթոլիկ համալսարանում հաջողությամբ պաշտպանություն է հանձնել` ստանալով բարձրագույն կրթության երկու վկայական։
1959 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Էլիաս Սամպեդրոն քահանա է նշանակվում Օ Սերեյրոյի Սուրբ Մարիամ եկեղեցում` սպասարկելով նաև Պիեդրաֆիտա դել Սեբրերոյի Սուրբ Անտոնիոս եկեղեցին։ Այստեղ նա անցկացրել է իր ողջ կյանքը` բացառությամբ 1960 թվականի, երբ մեկնել է Բուենոս Այրես` «առաքելության և դրա հետ կապված այլ հարցերի նկատառումներով» և Սուրբ Հակոբոսի ճանապարհն ուսումնասիրելու։