cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լա Պլատա (Արգենտինա)
Պատմություն
Բուենոս-Այրեսին դաշնային օկրուգի կարգավիճակ տալուց հետո` 1880 թվականին, որոշում ընդունվեց փոխադրել նահանգի կենտրոնը հատուկ այդ նպատակի համար կառուցված Լա-Պլատա քաղաք։ Այդ հողերը հայտնի էին «Ծովածոցի (Ծովախորշի) բլուրներ» անվամբ (Las Lomas de la Ensenada կամ Lomas de Ensenada)։ Տարածքն ընկած է հարավ-արևելքի Մար-Դել-Պլատա և հյուսիս-արևմուտքի Բուենոս-Այրես քաղաքների ճանապարհին, Ատլանտյան օվկիանոսի երկայնությամբ և Լա-Պլատա էստուարիայի ափերին։ Ընդունված է Լա-Պլատայի հիմնադրման տարեթիվ համարել1882 թվականի նոյեմբերի 19-ը, երբ Բուենոս Այրես նահանգի նահանգապետ Դարդո Ռոչան նոր քաղաքի շինարարությանը դրեց առաջին քարը։ Ռոչայի որոշմամբ քաղաքում պիտի տեղավորվեին նահանգային բոլոր կառավարչական հիմնարկները, ինչպես նաև` համալսարանը։ Քաղաքի ճարտարապետ Պեդրո Բենուան մշակել էր պլան, որի հիմքում քաղաքների կենտրոնների կառուցման ռացիոնալիստական մոտեցումն էր։ Քաղաքը քառակուսաձև է, ունի կենտրոնական հրապարակ, որտեղ տեղակայված է կենտրոնական զբոսայգին և երկու անկյունագծային ավենյուներ` գլխավոր փողոցներով` ձգված հյուսիսից հարավ, արևելքից արևմուտք։ Քաղաքի մասերը փոխարինում են մեկը մյուսին ֆրակտալի սկզբունքով, իսկ այդ մասերը իրենցից ներկայացնում են ոչ մեծ՝ 6×6 չափսի, երկարությամբ ձգված կառույցահատվածներ ( բլոկ)։ Անկյունագծային ավենյուներին մոտիկ փողոցները հատում են նրանց ուղիղ անկյամբ` կազմելով յուրօրինակ ցանց։ Այդ է պատճառը, որ Լա-Պլատան ստացել է «la ciudad de las diagonales» «Անկյունագծերի քաղաք» մականունը։ Քաղաքի ևս մեկ անվանում` «la ciudad de los tilos»` «լորենիների քաղաք», ստացել է փողոցների երկարությամբ տնկված մեծ քանակությամբ այդ ծառերից։ 1884 թվականին քաղաքի փողոցները սկսեցին լուսավորվել էլեկտրականությամբ, ի դեպ` դա առաջին էլեկտրական լուսավորությունն էր ողջ Լատինական Ամերիկայում։ 1952 թվականին քաղաքը վերանվանվեց Էվա Պերոն` ի պատիվ Արգենտինայի ժողովրդական հերոսուհու, իսկ նախկին անունը քաղաքին վերադարձվեց 1955 թվականին։
Մշակույթ և գիտություն
Քաղաքի տները և փողոցները կառուցված են խիստ մասոնական խորհրդանիշերով,որովհետև և՛ նահանգապետը` Ռոչան, և՛ ճարտարապետը` Բենուան համարվում են մասոններ։ Նահանգային կառավարական շենքերը կառուցվում էին միջազգային ճարտարապետության մրցակցային պայմաններում։ Այսպես, նահանգապետի պալատը կառուցվել և ոճազարդվել էր իտալացիների կողմից,իսկ քաղաքապետարանը (եվրոպական մի շարք երկրներում անվանում են Ռատուշա)` գերմանացիների։ Լա-Պլատայի Մայր տաճարը համարվում է Արգենտինայի ամենախոշոր եկեղեցին։ Լա Պլատայում է գտնվում Լատինական Ամերիկայի միակ շենքը` վիրաբույժ Կուրուչետի մասնավոր տունը,որը կառուցել է ճարտարապետ Լե Կորբյուզեն։ Լա-Պլատայում է գտնվում Արգենտինայի ամենանշանակալից համալսարաններից մեկը՝ Լա-Պլատայի Ժողովրդական համալսարանը, որը հիմնադրվել է 1897 թվականին և արդեն 1905 թվականին դարձել է պետական համալսարան։ Այն առաջին հերթին հեղինակավոր է իր աստղադիտարանով և թանգարանով (Museo de La Plata)։ Լա Պլատայի համալսարանը ֆիզիկոսի մասնագիտությամբ է ավարտել Էռնեստո Սաբատոն։ Նախքան գրող դառնալը, նա նաև դասախոսել է Սորբոնում և Մասսաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում` հիմնական մասնագիտությամբ։ Համալսարանում սովորել և դոկտորական դիսերտացիա է պաշտպանել մարդաբան և սոցիոլոգ Նեստոր Գարսիա Կանկլինին։ Այստեղ աշխատել են անվանի շատ այլ իսպանալեզու գիտնականներ, մասնավորապես` բժիշկ Ռենե Ֆավալորոն և բանասեր Պեդրո Էնրիկես Ուրենյան։
Սպորտ
Կարևոր սպորտային մարզաձևը համարվում է ֆուտբոլը:Քաղաքում հիմնվել են Արգենտինայի բարձրագույն դիվիզիոնի երկու թիմեր` «Էստուդիանտես» և «Խիմնասիա և Էսգրիմա»։ Առաջինի անվանումը` «ՈՒսանողներ», արտացոլում է գիտության կարևոր լինելը քաղաքի համար։ Էստուդիանտեսը 4 անգամ հռչակվել է Արգենտինայի չեմպիոն (գումարած մեկ սիրողական տիտղոս) և համարվում էր 1960-ականների վերջի աշխարհի ամենաուժեղ ակումբներից մեկը, քանի որ երեք անգամ անընդմեջ նվաճել էր Լիբերտադորեսի գավաթը, մեկ անգամ` Միջմայրցամաքային գավաթը` հաղթելով անգլիական Մանչեսթեր Յունայթեդ։ Երկրի չեմպիոնի տիտղոսը վերջին անգամ «Էստուդիանտեսը» նվաճել է 2010 թվականի դեկտեմբերին։ Խիմնասիա և Էսգրիման (Մարմնամարզություն և Սուսերամարտ) ընդամենը մեկ անգամ հաղթել է երկրի սիրողական առաջնությունը, բայց վերջին տարիներին նույնպես ցուցադրում է կայուն և բարձր արդյունքներ, մասնավորապես, 2007 թվականին Խիմնասիան մասնակցել է Լիբերտադորեսի գավաթի խաղերին։ 21-րդ դարի սկզբներին քաղաքում կառուցվել է միակ ֆուտբոլային մարզադաշտը երկու ակումբների համար՝ «Սյուդատ դե Լա-Պլատա»(Estadio Ciudad de La Plata)։
Բնակլիմայական պայմաններ
Լա-Պլատային հատուկ է տաք և խոնավ եղանակը։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը կազմում է 16.3 °C: Տարվա մեջ սովորաբար 126 պայծառ օր է լինում։ Տարեկան միջին տեղումների քանակը կազմում է 1023մմ է, միջին խոնավությունը հասնում է 78% -ի։
Կլիմա
Լա Պլատայի կլիման, ըստ Köppen climate classification-ի դասակարգման, խոնավ մերձարևադարձային է ։ Ձմռանը ցերեկները սառն են, երեկոները՝ ցուրտ, որը երբեմն հասնում է սառցնելու աստիճանի ։ Ամենացուրտ ամսի՝ հուլիսի միջին ջերմաստիճանը 8.9 C|F|1 է։ Ձյուն հազվադեպ է տեղում (ձյան առատ տեղումներ արձանագրվել են ընդամենը հինգ անգամ՝ 1912 և 1928 թթ. հուլիսին, 1981 թ. հունիսի 22-ին, 2007 թ. հուլիսի 9-ին և 2012 թ. հունիսի 6-ին ):
Երկրաշարժեր
Լա Պլատան ընկած է Պունտա դել Էստե (Punta del Este) կցվածքի վրա, և երկրաշարժերն այստեղ հազվադեպ են; Վերջինը տեղի է ունեցել 2018 թվականի նոյեմբերի 10-ին, ժամը 10:27-ին (UTC−3) և ըստ Ռիխտերի սանդղակի ունեցել է 3,8 մագնիտուդ ուժգնություն ։ Նախորդը տեղի էր ունեցել 128 տարի առաջ՝ 1888 թվականի հունիսի 5-ին, 5.5 մագնիտուդ ուժգնությամբ ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1882 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկ
Լազար Բիչերախով
Լազար Բիչերախով (Лазарь Фёдорович Бичерахов, ), ռուս սպա, Առաջին համաշխարհային և քաղաքացիական պատերազմների մասնակից։
Գեորգի Բիչերախովի եղբայրը։
Կենսագրություն
Լազար Բիչերախովը Թերսկի մարզի Նովո-Օսեթինսկի ստանիցայի կազակներից է, սպայի որդի։ Ավարտել է Պետերբուրգի առաջին ռեալական դպրոցը և Մոսկվայի Ալեքսեևյան ռազմական ուսումնարանը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից է, ծառայել է 1-ին Գորսկ-Մոզդոկյան գնդում (1911-1915 թվականներ)։ 1915-1918 թվականներին ծառայել է Պարսկաստանում գեներալ Բարաթովի էքսպեդիցիոն կորպուսում, որպես Թերսկի կազակական ջոկատի հրամանատար, զորական ավագ։ Պարգևատրվել է Սուրբ Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշանով ։
1918 թվականի սկզբին Պարսկաստանում կազմավորում է ոչ մեծ ջոկատ (շուրջ հազար մարդ), ծառայելով անգլիացիների մոտ։ 1918 թվականի հուլիսին ջոկատը Բանդարե Անզալի նավահանգստից ծովով մեկնում է Բաքու և մտնում քաղաքը պաշտպանող թուրք-ադրբեջանական զորքերի կազմ (որտեղ այդ ժամանակ իշխում էր Բաքվի կոմունան)։ Թուրք-ադրբեջանա-դաղստանյան զորքերի Բաքվի վրա հարձակման ժամանակ Բիչերախովը իր ջոկատով 1918 թվականի հուլիսի 30-ին նահանջում է Դաղստան, որտեղ անգլիացիների օգնությամբ գրավում է Դերբենտը և Պորտ-Պետրովսկը (Մախաչկալան)։ 1919 թվականի հունվարին Բիչերախովի ջոկատը տեղափոխվում է Բաթում, որտեղ էլ 1919 թվականի ապրիլին կազմացրվում է։ Ջոկատի անձնակազմը և ունեցվածքը փոխանցվում է ВСЮР-ի համալրմանը։
1920 թվականին արտագաղթել է Մեծ Բրիտանիա, իսկ 1928 թվականին Գերմանիա։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ղեկավարել է КОНР-ի հյուսիս-կովկասյան ժողովուրդների բաժինը ։ Մահացել է 1952 թվականին Դորնշտադտում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Արշոն
Արշոն (Archon), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վերվեն կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Լան։
INSEE կոդը՝ 02021:
Բնակչություն
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 87 մարդ ։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 44 աշխատունակ բնակիչներից 30-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 14-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 68,2 %, 1999 թվականին 60,4 % էր)։ 30 ակտիվ բնակիչներից 28-ը (16 տղամարդ և 12 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 2-ը (1 տղամարդ և 1 կին)։ 14 պասիվներից 4-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 5-ը՝ թոշակառուներ, 5-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Մալվիես
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 640 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 150 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 18 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 228 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 183-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 45։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,3 %։ 183 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 145 անձ (77 տղամարդ և 68 կին)։ Գործազուրկ են եղել 38 անձ (18 տղամարդ և 20 կին)։ 45 անաշխատունակներից 14-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 24-ը` թոշակառուներ, իսկ 7-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Լեյլա Եղիազարյան
Լեյլա Եղիազարյան, խորհրդային հայ դերասանուհի։
Կենսագրություն
Երևանի Հ․ Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Ցետանային թիվ
Ցետանային թիվ, շարժիչի գլանում դիզելային վառելանյութի ինքնաբոցավառ ունակությունը քանակապես բնորոշող մեծություն։ Որոշվում է խիստ որոշակի պայմաններում աշխատող շարժիչում՝ վառելանյութը էտալոնայինի հետ համեմատելով (նման է բենզինի օկտանային թիվը որոշելուն)։ էտալոնային վառելանյութերն են ցետանի՝ CH3-(CH2)14-CH3 (հեքսադեկան, Ցետանային թիվը՝ 100) և а մեթիլնավթալինի (Ցետանային թիվը՝ 0) խառնուրդները․ Ցետանային թիվը այդպիսի խառնուրդում ցետանի ծավալային %-ն է։ Դիզելային շարժիչի բնական աշխատանքն ապահովում են 40-50-ից ոչ պակաս Ցետանային թիվ ունեցող վառելանյութերը։ Ցետանային թիվը կարելի է մեծացնել հավելանյութեր ավելացնելով, օրինակ, 0,5-1 % իզոպրոպիլնիտրատ ավելացնելիս վառելանյութի Ցետանային թիվը մեծանում է 8-12-ով։
Կատեգորիա:Վառելանյութեր Կատեգորիա:Սանդղակներ Կատեգորիա:Օրգանական քիմիա Կատեգորիա:Չափման միավորներ Կատեգորիա:Այրում Կատեգորիա:Ֆիզիկա Կատեգորիա:Քիմիա Կատեգորիա:Անալիտիկ քիմիա
Ստանիսլավ Կոստյուշկին
Ստանիսլավ Կոստյուշկին (Станислав Михайлович Костюшкин, ), ուկրաինացի և ռուս երգիչ, բանաստեղծ, նախկին «Թեյ երկուսով» («Чай вдвоём») խմբի մասնակից, A-Dessa ծրագրի ստեղծող, գործարար, հեռուստահաղորդավար։
Կենսագրություն
Ստանիսլավ Կոստյուշկինը ծնվել է 1971 թվականի օգոստոսի 20-ին Օդեսայում, ջազ սաքսոֆոնահար Միխայիլ Իոսիֆովիչ և մանեկենուհի Նադեժդա Արկադևնա Կաստյուշկինների ընտանիքում։ 1972 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Լենինգրադ, որտեղ անցել է Ստասի մանկությունը ։ Ստասի հայրը դարձել է հայտնի ջազային սաքսոֆոնահար, ուստի Ստասը մանկուց լսել է ջազային համերգներ և շփվել ջազային երաժիշտների հետ։ Երաժիշտները Ստանիսլավին անվանում էին Պունո, երբ Ստասը փոքր էր, նա նման էր սևամորթի, նրան նվիրվերել են մի երգ՝ «Ախ, դու, Պունա-կարապունա»։ Տանը Ստասը վաղ մանկությունից դաշնամուր էր նվագում ։
Քանի որ Ստասի մայրը մանեկենուհի էր, 1976 թվականին (5 տարեկան հասակում) Ստասին լուսանկարել են մանկական նորաձեւության ամսագրի համար, նրան հագցրել էին դեղին վերնաշապիկ լայն օձիքով ու վանդակավոր սև-սպիտակ հագուստ կենդանու պատկերով ։
Դպրոցում մի ժամանակ երկուսներ է ստացել։  Ծնողները միշտ շատ էին զարմանում, որ նա կարող է գալ տուն երեկոյան ութին, ամբողջությամբ թաց ։ Հաճախում էր երաժշտական դպրոց, դաշնամուրի ու երգի, եղել է դպրոցական երգչախմբի մենակատար։ Ստասը ուներ օպերային ձայն ։ 14 տարեկանում սկսեց հաճախել ձյուդոյի ։
2012 թվականին թողարկեց A-Dessa նոր նախագիծը։ Նոր նախագծի առավել հայտնի երգերն են Fire, Կին, ես չեմ պարում, Tuzzik, «3G »:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:«Ոսկե գրամաֆոն» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի երգիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի դերասաններ Կատեգորիա:Ուկրաինացի հաղորդավարներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի գործարարներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Բրունու Մարտինս Ինդի
Բրունու Մարտինս Ինդի (Bruno Martins Indi, ), գվինեական ծագմամբ հոլանդացի ֆուտբոլիստ, Պորտու ակումբի և Նիդերլանդների ազգային հավաքականի պաշտպան։
Վաղ տարիներ
Ծնվել է Գվինեա Բիսաուից գաղթածների ընտանիքում։ Երբ Բրունոն երեք ամսական է եղել, ծնողները տեղափոխվել են Ռոտերդամ ։
Ֆեյենոորդ
Ֆեյենոորդ ակումբի սանն է։ Ակումբում դեբյուտել է 2010 թվականի օգոստոսի 19-ին, Եվրոպայի լիգայի որակավորման չորրոդր փուլի Գենտի դեմ խաղում ։ Երեք օր անց, Հերակլես ակումբի դեմ խաղում նա դեբյուտեց Նիդերլանդների առաջնությունում )։ 2011 թվականի ապրիլի 17-ին Մարտինս Ինդին իր մասնագիտական կարիերայում խփեց առաջին գոլը, գնդակը գլխով ուղարկելով Վիլլեմ II ակումբի դարպասը ։ 2011-12 մրցաշրջանում պաշտպանը Ֆեյեննորդի կազմում դարձավ երկրի փոխչեմպիոն։
2014 թվականի հուլիսին տեղափոխվեց «Պորտու» ։
Պորտու
Բրազիլիայի ԱԱ 2014-ի հաջող ելույթներից հետո, որտեղ նա դարձավ բրոնզե մեդալակիր, տարածվեց տեղեկություն, որ Բրունուն տվյալ տրանսֆերային պատուհանում կլքի Ֆեյենոորդը։ 2014 թվականի հուլիսի 15-ին Պորտուն իր պաշտոնական կայքում հայտարարեց, որ Մարտինս Ինդին Պորտուի հետ կնքել է քառամյա պայմանագիր, իսկ տրանսֆերի արժեքը կազմել 7 միլիոն եվրո։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Բրագա ակումբի դեմ խաղում նա խփեց իր առաջին գոլը Պորտուում։
Միջազգային կարիերա
Մարտինս Ինդին հանդես է եկել Նիդերլանդների պատանեկան հավաքականների տարբեր տարիքային խմբերում։ Մինչև 17 տարեկանների հավաքականում պաշտպանը մասնակցելլ է պատանեկան հավաքականների ԱԱ 2009-ին (1 խաղ), իսկ 19 տարեկանների հավաքականի հետ մասնակցել է մինչև 19 տարեկանների Եվրո 2010-ին (3 խաղ)։
2012 թվականի օգոստոսի 16-ին Բելգիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Ինդին դեբյուտեց ազգային հավաքականում ։ ԱԱ 2014-ի որակավորման փուլում Հունգարիայի հավաքականի դեմ խաղում, որը կայացել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Բուդապեշտում, պաշտպանը ազգային հավաքականում խփեց իր առաջին գոլը ։
ԱԱ 2014-ին նվաճել է բրոնզե մեդալներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պորտուի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆեյենորդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սթոք Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գվինեա Բիսաուի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Արուբաինի
Արուբաինի (Արուբանի, Ուարուբաինի, Ուարուբանի), իգական աստվածություն Վանի թագավորության դիցարանում, որը հանդիսանում է գերագույն աստված Խալդիի կինը։
Մ․թ․ա․ 714 թվականին Ասորեստանի թագավոր Սարգոն II-ի հիշատակման մեջ հայտնի է Բարբարտու անվամբ (երբեմն թարգմանվում է, որպես Բագմաշտու)։ Ըստ ուրարտական սեպագիր արձանագրությունների՝ Արուբաինի աստվածուհու համար զոհաբերվել է մեկ կով և ոչխար։ Հայտնի է նաև, որ Արուբաինին հանդես է եկել, որպես պտղաբերության աստվածուհի ։
Սկզբնական շրջանում հետազոտողները կարծում էին, որ Բագբարտուն բոլորովին չի առնչվել ուրարտական դիցարանի հետ և, որ, նա պարզապես Մուսասիր քաղաքի հովանավորն է ։ Հետագա ուսումնասիրությունները ցույց տվեցին, որ Բագբարտուն նույն Արուբաինին է՝ Խալդի աստծո կինը ։
Շատ հեղինակներ կարծում են, որ աստվածուհին ունի իրանական ծագում ։ Այդ մասին առաջին հերթին վկայում է դիցուհու անունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վանի թագավորության աստվածուհիներ
Յուրի Ենակյան
Յուրի Ենակյան, խորհրդային ռուս դերասան։
Կենսագրություն
Յուրի Ենակյանը 1950 թվականին ավարտել է Լենինգրադի թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետը՝ Յուրի Յուրևի և Վլադիմիր Էրենբերգի դասարանը ։
1951-1952 թվականներին աշխատել է Կեմերովոյի դրամատիկական թատրոնում, այնուհետև վերադարձել է Լենինգրադ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Ben (երգ)
Ben (Բեն), ամերիկացի երաժիշտ Մայքլ Ջեքսոնի երգը։ Նրա երկրորդ «Ben» ստուդիական ալբոմի առաջին և միակ սինգլը։ Թողարկվել է 1972 թվականի հուլիսի 12-ին «Motown Records» ձայնագրման լեյբլում։ Դոն Բլեքի և Ուոլտեր Շարֆի գրած երգը դարձել է համանուն ֆիլմի սաունդթրեքը։ Ժապավենի համատեքստից դուրս երգը պատմում է ընկերության և վստահության մասին։
«Ben» երգը դարձել է Մայքլ Ջեքսոնի մեներգային կարիերայի առաջին սինգլը, որը Billboard Hot 100 ամերիկյան հիթ-շքերթում զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը։ Այդ պահին երաժիշտը եղել է 14 տարեկան։ 1973 թվականին ստեղծագործությունը արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի և «Ֆիլմի լավագույն երգ» կատեգորիայում առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի։
Ստեղծման պատմություն
Կոմպոզիտոր Ուոլտեր Շարֆը խնդրել է Դոն Բլեքին բառեր գրել 1972 թվականի «Բեն» սարսափ ֆիլմի սաունդթրեքի համար։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսը Դենի անունով շատ հիվանդ տղա է, որի սենյակ է մտնում շատ ընկերասեր Բեն առնետը։ Դենին սկսում է սիրել նրան, առնետը նրա համար դառնում է փափուկ արջուկի պես մի բան ։ «Ես մտածեցի՝ թող այս երգը լինի ընկերության, ոչ թե պանրի և թակարդների մասին»,- հիշում էր Բլեքը ։ Երգի տեքստում չի հիշատակվում այն մասին, որ Բենը առնետ է, այդ է պատճառը, որ ֆիլմի համատեքստից դուրս երգը պատմում է ընկերության և վստահության մասին ։ «Ben»-ը չափավոր տեմպով ստեղծագործություն է և գրված է ֆա մաժոր տոնայնությունում ։ Ֆիլմում այն հնչում է գլխավոր հերոսի կատարմամբ, սակայն ժապավենի պրոդյուսերները փնտրում էին մեկին, ով կվերաձայնագրեր այն որպես գլխավոր թեմա և կգրավեր ավելի մեծ ուշադրություն ։
Ի սկզբանե երգը նախատեսված էր Դոնի Օսմոնդի համար, սակայն երգիչը հյուրախաղերի է եղել և չի կարողացել ձայնագրել ստեղծագործությունը։ Այդ ժամանակ «Ben» երգը առաջարկել են ձայնագրել 13-ամյա Մայքլ Ջեքսոնին ։ Բլեքի խոսքերով, երբ երգիչն իմացել է, որ առաջիկայում ձայնագրելու է այդ երգը, շատ է հուզվել․ «Ջեքսոնը շատ էր սիրում կենդանիներին, հետաքրքրվում էր ամենով, ինչ սողում կամ թռչում էր» ։ Ձայնագրությունը կայացել է 1972 թվականի հունվարին։ Երգչի խոսքերով ձայնագրվել է ստեղծագործության երկու տարբերակ՝ նրա մեներգային ալբոմի և ֆիլմի սաունդթրեքի համար։ Ֆիլմում հնչած տարբերակը մնում է պաշտոնապես չթողարկված ։ 1995 թվականի հարցազրույցներից մեկում Ջեքսոնն ասել է, որ «Ben» երգն համարում է իր ամենասիրելի հին երգերից մեկը ։
Սինգլի թողարկում և քննադատների արձագանք
«Ben» երգը թողարկվել է 1972 թվականի հուլիսի 12-ին 7 դյույմանոց վինիլային սկավառակներով։ Այն դարձել է Մայքլ Ջեքսոնի առաջին մեներգային սինգլը, որը Billboard Hot 100 ամերիկյան հիթ-շքերթում զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը ։ Երգիչն այդ պահին դեռ The Jackson 5 խմբի մեներգիչն էր։ Այս կերպ նա դարձել է առաջին մեներգիչն, ով գրավելով հիթ-շքերթի ամենաբարձր հորիզոնականը՝ միաժամանակ շարունակել է կարիերան խմբում ։
Allmusic պորտալի գրախոսները գրել են․ «Ջեքսոնի երգի տեքստի զգացմունքային ընթերցումը ավելի քան ապշեցուցիչ է»։ Քննադատներն ընդգծել են «լարային երաժշտական գործիքների գեղեցիկ վերադաշնակումը, խլացված գործիքային պարտիաներն ու Ուոլթ Դիսնեյի օրորոցային ոճով բեք վոկալը» ։ «Չնայած իր երիտասարդ տարիքին, Ջեքսոնը «Ben» երգը կատարում է այնպիսի լրջությամբ, որի մասին շատ մեծահասակ կատարողների մնում է միայն երազել»,- գրել է SoulBounce.com պորտալի գրախոսը ։ Ստեղծագործությունը արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի և «Ֆիլմի լավագույն երգ» կատեգորիայում առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի ։
Համերգային կատարումներ
1972 թվականի հուլիսի 1-ին Ջեքսոնն առաջին անգամ կատարել է «Ben» երգը Դիկ Քլարկի American Bandstand շոուում ։ Միևնույն թվականին երգը հնչել է նաև մի քանի հեռուստահաղորդումների ժամանակ՝ The Sonny & Cher Comedy Hour, Soul Train և «The Jackson 5» խմբին նվիրված հատուկ հաղորդման ժամանակ ։ 1973 թվականի մարտին Ջեքսոնը ստեղծագործությունը կատարել է Օսկարի 45-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ ։ 1976 թվականին «Ben» երգը հնչել է The Jacksons մյուզիք-հոլլում, որը ցուցադրվում էր CBS հեռուստաալիքով ։
Կատարվել է «The Jacksons» խմբի Destiny World Tour (1979-1980 թվականներին) և Triumph Tour (1981 թվական) համերգային շրջագայությունների ժամանակ ։ Triumph-ի համերգային շրջագայությունից մեկի ձայնագրությունը 1981 թվականին ներառվել է «The Jacksons Live! » համերգային ալբոմում ։ Վերջին անգամ երգից հատված է կատարվել The Jacksons խմբի Victory համերգային շրջագայության ժամանակ՝ 1984 թվականին․ երգիչը կանգնեցրել է երաժիշտներին, և սկսել է հնչել մեկ այլ ստեղծագործություն՝ «Human Nature»-ը ։
Ռուֆանո
Ռուֆանո (Ruffano), քաղաք Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Լեչե գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 9717 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 249 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 39 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 73049, հեռախոսային կոդ՝ +39 0833։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Տիխայա վտակ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Թութհալիաս Գ
Հայասա կատարած արշավանքները
Մ.թ.ա. 14-րդ դարի սկզբին Նոր Խեթական թագավորության թագավոր Թութհալիաս Գ-ի դեպի Հայասա, որտեղ արդեն թագավորում էր Կարաննին (Կարաննիս), ձեռնարկած արշավանքի մասին գրել է նրա թոռը՝ Մուրսիլիս Բ-ն (մ.թ.ա. 1340 - մ.թ.ա. 1320): Ըստ Մուրսիլիս Բ-ի արձանագրության Թութհալիասը՝ նրա պապը, Հայասա երկրի հետիոտն զինվորներին և կառամարտիկներին հաղթել է, ապա Խաթթի երկրի (Խեթական թագավորություն) հետիոտն զինվորներին և կառամարտիկներին թողել խեթական զորքի գլխավոր հրամանատար Կանտուծիլիի մոտ, որից հետո նրանց վերադարձրել իր երկիր։ Ըստ մեկ այլ արձանագրության Թութհալիաս Գ-ն Կանտուծիլիին ուղարկում է Հայասայի դեմ, Հայասային պատերազմ հայտարարում ու նրա հետևից գնում դեպի Հայասա։ Այս պատերազմի ժամանակ խեթական բանակը գրավում է Արծիյա քաղաքը և նրա ողջ ունեցվածը ենթարկում ավարի ։ Վճռական ճակատամարտը Կումմախա քաղաքի մոտ առավելություն չի տվել խեթերին։ Մ.թ.ա. 1397 թվականին խեթերը հաղթել են Կարաննիին՝ Կաթխալաիայի (Կապադովկիայում) ճակատամարտում։ Զարգացնելով հաջողությունը, Խեթերը կրկին հարձակվում են Ծոփքի վրա, բայց ետ են շպրտվում։ Նույն թվականին տեղի է ունենում Անիի ճակատամարտը, որի արդյունքում խեթերի զորքերը ստիպված են լինում նահանջել։ Պատերազմը տևում է մինչև մ.թ.ա. 1380 թվականը։ Կարաննիի բանակը մի քանի անգամ հարձակվում է Խեթերի թագավորության վրա և ավերում այն։ Մ.թ.ա․ 1380 թվականին Կարաննիին նույնիսկ հաջողվեց գրավել մայրաքաղաք Հատտուսան և այրել այն։ Վրեժի համար՝ տարիներ շարունակ պատերազմը շարունակվում էր։
Նոր Խեթական թագավորության անկումը
Թութհալիաս Գ-ի կառավարման ժամանակ Նոր Խեթական պետությունը հասնում է իր անկման գագաթնակետին։ Նրա քաղաքականության ձախողվածությունը հանգեցրեց նրան, որ «Խաթթի Երկիրը» հայտնվեց թշնամիների օղակում ու նույնիսկ գրեթե ամբողջությամբ «ոչնչացվեց» թշնամու կողմից։ Թշնամիները հարձակվել են չորս կողմից. Հյուսիսից կասկերի ցեղերը, որոնք հասել էին Նենասսա քաղաքին, հարավից Արծավա թագավորության բանակը, որը առաջացել էր մինչև Տուվանուվա (Տիանա) և Ուդա (Հիդա, ներկայիս Նիղդե քաղաքի մոտակայքում) քաղաքները, հյուսիս-արևելքից Հայասա և Ազզի երկրների ընդհանուր բանակը ավերում է Վերին Երկիրը և առաջանում է մինչև Սամուխա քաղաք, որը գտնվում էր Գայլ գետի վրա, արևելքից Իսուվա երկրի զինվորները, որոնք գտնվում էին խեթերից արևելք, թալանում են Թեգարաման, իսկ Արմատանա երկրի զինվորները հասնում են մինչև Կիցցուվանդա երկրի սահմաններ։ Այսպիսի պայմաններում Նոր Խեթական թագավորությունը կորցնում է իր տարածքների մեծ մասը, պահպանելով միայն մոտավորապես ներկայիս Թոքաթ, Անկարա, Նիղդե, Սեբաստիա քաղաքների հատվածում ընկած տարածքը։
Այս բոլոր դժբախտություններից բացի, կասկերը գրավում են Թարիկարիմմա լեռը ու ավերում Խեթական պետության մայրաքաղաք Հատտուսան, որտեղ մնացել էր միայն մեկ չվնասված շինություն, որը մի ազնվական խեթի դամբարանն էր։
Նոր արևմտյան արվեստի թանգարան
Նոր արևմտյան արվեստի պետական թանգարան (Музей нового западного искусства), հիմնվել է Մոսկվայում` Նոր արևմտյան գեղանկարչության առաջին և երկրորդ թանգարանների միավորումից։ Թանգարանի հիմքը կազմել են առևտրականներ Սերգեյ Շչուկինի և Իվան Մորոզովի հայտնի հավաքածուները։
Թութհալիաս Գ
Նոր Խեթական թագավորության անկումը
Թութհալիաս Գ-ն չհասցրեց կազմակերպել իր երկրի պաշտպանությունը։ Նա հիմնականում սահմանափակվում է իր քաղաքների պաշտպանությամբ հարևանների հարձակումներից, նույնիսկ չփորձելով նախաձեռնությունը իր ձեռքը վերցնել։ Այն մասին, թե ինչպես է Թութհալիասը կազմակերպել իր հողերի պաշտանությունը, ասում է հաջորդ դրվագը. Թագավորի մոտ լուր եկավ կասկերի ներխուժման մասին։ Թութհալիասը հավաքում է իր զորահրամանատարներին ու սկսում հարցնել, թե նրանցից ով է ցանկանում գնալ թշնամու դեմ։ Մեկնաբանություններն այստեղ ավելորդ են։
Նոր արևմտյան արվեստի թանգարան
Հիմնադրում
Նոր արևմտյան գեղանկարչության առաջին թանգարանն ստեղծվել է Սերգեյ Շչուկինի հավաքածուի հիման վրա և բացվել է 1918 թվականին, նախկին Կոլեկցիոների տանը։ Նրա հավաքածուները բաղկացած էին 1860-ական թվականներից սկսած արևմտաեվրոպական, գլխավորապես` ֆրանսիական գեղանկարչության ու քանդակագործության նմուշներից, այդ թվում` Էդուարդ Մանեի), Պիեռ-Օգյուստ Ռենուարի, Էդգար Դեգայի, Կլոդ Մոնեի, Վինսենթ վան Գոգի, Պոլ Գոգենի, Կամիլ Պիսսարոյի, Անրի դը Տուլուզ-Լոտրեկի, Պոլ Սեզանի, Անրի Մատիսի, Պաբլո Պիկասոյի, Օգյուստ Ռոդենի աշխատանքներից ։
Նոր արևմտյան գեղանկարչության երկրորդ թանգարանն ստեղծվել է Իվան Մորոզովի հավաքածուի հիմքի վրա և բացվել է 1919 թվականին, նրա քաղաքային առանձնատան շենքում (Պրեչիստենկա փողոց, 21)։
Թութհալիաս Գ
Նոր Խեթական թագավորության անկումը
Խեթական պետության վիճակը մի փոքր լավանում է, երբ բանակի մի մասին իր հրամանատարության տակ է վերցնում արքայազն Սուպպիլուլիումասը (հետագայի Սուպպիլուլիումաս Ա արքան), տաղանդավոր զորահրամանատարը։ Նա հետ է վերցնում Սամուխու քաղաքը և այն դարձնում է այն հենակետ կասկերի ու Ազզի և Հայասայի բանակների դեմ պայքարելու համար։ Սուպպիլուլիումասին հաջողվում է մի քանի տարվա ընթացքում ջախջախել կասկերի մեծ բանակին և վտարել Հայասայի զորքերին։
Նոր արևմտյան արվեստի թանգարան
Հիմնադրում
1923 թվականին Արևմտյան գեղանկարչության առաջին և երկրորդ թանգարանները միավորվել են` ստանալով Նոր արևմտյան արվեստի թանգարան անվանումը, որը 1925 թվականին դարձել է Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանի մասնաճյուղը։ 1928 թվականին թանգարանի բոլոր ֆոնդերը կենտրոնացվել են Պրեչիստենկա փողոց, 21 հասցեում գտնվող մեկ շենքում։ Այդ ժամանակվանից մինչև 1941 թվականը թանգարանի անփոփոխ ղեկավարն է եղել Բորիս Տերնովեցը ։ Թանգարանի շուրջ յուրահատուկ իրավիճակ էր ստեղծվել. այն դարձել է ժամանակակից արվեստի առաջին թանգարաններից մեկն ամբողջ աշխարհում` հինգ տարի ավելի շուտ հիմնադրվելով Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանից։ Դա հնարավոր է դարձել այն բանի շնորհիվ, որ Մորոզովը և Շչուկինը հետաքրքրվել են և գնահատել Սեզանի, վան Գոգի, Գոգենի, Մատիսի և Պիկասոյի վաղ շրջանի աշխատանքներն ավելի շուտ, քան դա արել են աշխարհի այլ թանգարաններ ։
Թութհալիաս Գ
Նոր Խեթական թագավորության անկումը
Մինչ Սուպպիլուլիումասը կռվում էր արևելքում, Թութհհալիաս Գ-ն փորձում է անցնել հարձակման հարավ-արևմուտքում։ Սակայն նրա հարձակումը Մասա (Միզիա) երկրում, Հուլանա և Կասիյի գետերի մոտ տապալվում է կասկերի ու հայասացիների նոր հարձակումներով։ Թութհալիասը փորձում է մարտական գործողությունները տեղափոխել Հայասայի տարածք, բայց Հայասայի արքա Կարաննին հակահարված է տալիս նրան։
Նոր արևմտյան արվեստի թանգարան
Ճգնաժամային շրջան
Իր գոյության սկզբում թանգարանը մեծապես գնահատվել և աջակցություն է ստացել ղեկավարության կողմից, որը կապված էր հեղափոխության ընդհանուր վերելքի հետ, երբ ջերմ ընդունելություն էին գտնում փորձարարությունն ու նորարարությունը հասարակական կյանքի բոլոր ոլորտներում, այդ թվում և` արվեստում։ 1930-ական թվականներին տեղի է ունենում արվեստի և թանգարանների վերաբերյալ քաղաքականության փոփոխություն։ Ղեկավարության նոր պաշտոնական քաղաքականությունը ձևակերպվել է 1930 թվականին, Համառուսական թանգարանային առաջին համագումարում, վերաբերել է բոլոր թանգարաններին և վտանգի տակ է դրել Նոր արևմտյան արվեստի թանգարանի գոյության փաստը, ինչի պատճառով թանգարանի կոնցեպցիան կրել է էական փոփոխություններ ։
1932 թվականին «Սովետսկիյ մուզեյ» թերթի էջերում թանգարանի տնօրեն Բորիս Տերնովեցը ներկայացրել է այլ ծրագիր, որը համապատասխանում էր խորհրդային պատմության նոր փուլին. «Մոսկվան...համաշխարհային հեղափոխության միջնաբերդը, համաշխարհային պրոլետարիատի մայրաքաղաքը։ Դրա ներսում պետք է գոյություն ունենա թանգարան, որտեղ ի հակադրություն հզոր շինարարության, սոցիալիստական պետության փառահեղ հաջողություններին ցույց կտրվի բուրժուական հասարակության անկումը, ճգնաժամը, անելանելի դրությունը» ։ Սակայն սա էլ չի փրկել թանգարանը փակվելուց։
Թութհալիաս Գ
Նոր Խեթական թագավորության անկումը
Թութհալիաս Գ-ի գահակալության վերջում Սուպպիլուլիումասը դիմակայում է Արծավայի բանակի հարձակմանը։
Նոր արևմտյան արվեստի թանգարան
Ճգնաժամային շրջան
1933 թվականին ամերիկացի Սթիվեն Քլարքը ձեռք է բերել Սեզանի «Տիկին Սեզանը ջերմասենյակում» և վան Գոգի «Գիշերային սրճարանը» կտավները Մորոզովի հավաքածուից, ինչպես նաև` Ռենուարի և Դեգայի աշխատանքներից։ Գործարքը, որը ԽՍՀՄ-ին 260 հազար դոլարի շահույթ էր բերել, կնքվել է մինչև ԱՄՆ-ի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատելը` սեփականատերերի և նրանց ժառանգների` հետագա դատական հայցերից խուսափելու համար ։
Թութհալիաս Գ
Նոր Խեթական թագավորության անկումը
Չնայած որոշ հաջողությունների, Խեթական պետության դրությունը Թութհալիաս Գ-ի կառավարման վերջում հուսալքված վիճակում է մնում։ Նա ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս իր «կառավարման ունակությունները». Մահանալիս, նա գահը տալիս է ոչ թե տաղանդավոր և աչքի ընկած Սուպպիլուլիումասին, այլ ոչ մի բանով աչքի չընկած Թութհալիաս Դ Կրտսերին։
Նոր արևմտյան արվեստի թանգարան
Ճգնաժամային շրջան
1936 թվականի հունվարին «Պրավդա» թերթը հրապարակել է «Խառնաշփոթ` երաժշտության փոխարեն» հոդվածը ։ Այնտեղ քննադատության է ենթարկվել կոմպոզիտոր Դմիտրի Շոստակովիչը, ինչը դարձել է արվեստում ֆորմալիզմի դեմ պայքարի սկիզբը։ Կերպարվեստում ֆորմալիստական ուղղության մեջ ընդգրկվել է իմպրեսիոնիզմը, և թանգարանի գոոյությունը հարցականի տակ է դրվել։ Հայրենական մեծ պատերազմը միայն հետաձգել է թանգարանի փակումը։ Ցուցանմուշները տարհանվել են Սվերդլովսկ, իսկ երբ դրանք 1944 թվականին հետ են վերադարձվել, անգամ չեն բացվել։
Թութհալիաս Գ
Նոր Խեթական թագավորության անկումը
(Աղբյուրներ։ Սուպպիլուլիումաս Ա-ի տարեգրություններ, Մուրսիլիս Բ-ի տարեգրություններ և արձանագրություններ, Հաթթուսիլիս Գ-ի տարեգրություններ և արձանագրություններ)
Նոր արևմտյան արվեստի թանգարան
Փակում
Կոսմոպոլիտիզմի և «Արևմուտքի դեմ խոնարհման» դեմ արշավը ավարտին է հասցրել թանգարանի պատմությունը. «ֆորմալիստական հայացքների գլխավոր բուծարան» համարվող Նոր արևմտյան արվեստի թանգարանը որոշվել է փակել. 1948 թվականի մարտի 6-ի ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդի որոշումն ստորագրել է անձամբ Իոսիֆ Ստալինը ։ Թանգարանի ցուցանմուշները բաժանվել են Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանի և Էրմիտաժի միջև ։
Թութհալիաս Գ
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հեթական թագավորություն Կատեգորիա:Հեթական արքաներ
Նոր արևմտյան արվեստի թանգարան
Փակում
Արվեստի պատմաբան և Սերգեյ Շչուկինի կենսագիր Նատալյա Սեմյոնովան գրել է. «1930-1931 թվականներին որպես նոր արվեստի առաջին «չափաբաժին» Էրմիտաժն ստացել է 79 նկար։ Երկրորդն այս թանգարանին հասել է լրիվ պատահաբար. Նոր արևմտյան արվեստի թանգարանից վաճառքի համար վերցրել են ավելի քան 70 կտավ, սակայն գնորդ չեն գնել։ Ոչ մեկին չէր հուզում, որ նկարները հանվում էին Մոսկվայից։ Փաթեթավորման հետ խնդիրներ չունենալու համար իմպրեսիոնիստներին պոստիմպրեսիոնիստների հետ Գերմանիայից հին գեղանկարչության հետ ուղարկել են միանգամից Լենինգրադ։ Եվ երրորդ անգամ Էրմիտաժը Նոր արևմտյան արվեստի թանգարանից լավագույն և մեծագույն մասն ստացել է բացառապես մոսկովյան կուրատորների անվճռականության արդյունքում, որոնք վախեցել են պահել Պիկասոյի ու Մատիսի գլուխգործոցները մայրաքաղաքում, Կրեմլի պատերի մոտ» ։
Վերստեղծման գաղափար
Պուշկինի անվան կերպարվեստի պետական թանգարանի նախկին տնօրեն Իրինա Անտոնովան ներկայացրել է Նոր արևմտյան արվեստի թանգարանի վերստեղծման նախագիծն ու առաջարկել է դրա համար օգտագործել Կերպարվեստի պետական թանգարանին պատկանող Գոլիցինների կալվածքը ։ Թանգարանի վերստեղծումը ենթադրում էր թանգարանի հավաքածուից Էրմիտաժին փոխանցված մասի վերադարձը Մոսկվա։ Էրմիտաժի տնօրեն Միխայիլ Պիոտրովսկին կտրուկ քննադատել է նախագիծը ։ Սանկտ Պետերբուրգի բնակիչները աջակցել են Պիոտրովսկուն և ստորագրահավաք են կազմակերպել հավաքածուի էրմիտաժյան մասը Մոսկվա փոխանցելու դեմ։ 2013 թվականի ապրիլին ըստ «ուղիղ գծի» արդյունքների Վլադիմիր Պուտինը Կառավարությանը առաջարկ է փոխանցել քննարկել թանգարանը Մոսկվայում խելամտորեն վերստեղծելու առաջարկը ։ Մի քանի ամիս անց Անտոնովան, տարիքով պայմանավորված, տնօրենի պաշտոնը զիջել է Մարինա Լոշակին, որն արդեն չի աջակցել հավաքածուի էրմիտաժյան հավաքածուն Մոսկվա վերադարձնելու գաղափարին։
2013 թվականի մայիսին Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի նախարար Վլադիմիր Մեդինսկին հաղորդել է, որ հավաքածուն չի փոխանցվի, սակայն կստեղծվի վիրտուալ թանգարան ։ 2014 թվականի ապրիլին Մեդինսկին հայտարարել է թանգարանի բացման մասին, որը տեղի է ունեցել նույն թվականի նոյեմբերին ։ Պաշտոնապես այն սկսել է գործել միայն 2017 թվականին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1948 կազմալուծումներ Կատեգորիա:Մոսկվայի թանգարաններ
Դուչե
Դուչե (Duce, ), dux («առաջնորդ»), իտալական տիտղոս, որ կրում էր Բենիտո Մուսոլինին, Ազգային ֆաշիստական կուսակցության առաջնորդը։ Տիտղոսը հիմնվեց 1925 թվականին, և Մուսոլինին ստացավ դա, պահպանելով Իտալիայի նախարարների խորհրդի պաշտոնը, որն իրեն թույլ էր տալիս փաստացի դառնալ իտալիական պետության առաջնորդը, չնայած դե-յուրե կառավարող արքայի` Վիկտոր Էմանուիլ III-ի առկայության։ Ավելի ուշ տիտղոսին ավելացվեց «կայսրության հիմնադիր» ի նշան իր կողմից Երկրորդ իտալո-եթովպիական պատերազմից հետո Իտալիայի սահմանների մեծացման ու Իտալիայի գաղութային տերություն դարձնելուն։ Դուչե տիտղոսը դե-յուրե դադարեցրեց իր գոյությունը 1943 թվականից հետո, երբ արքայի հրամանով Մուսոլինին զրկվեց տիտղոսից։ Այդ ժամանակ վերականգնվեց վարչապետի պաշտոնը, որը զբաղեցրեց մարշալ Պիետրո Բադոլյոն։
«Դուչե» տիտղոսը հիմք դարձավ ֆաշիստական ու ռադիկալ ազգայնական կուսակցությունների բոլոր առաջնորդների տիտղոսների (այդ թվում` ֆյուրեր տիտղոսի)։ 1943 թվականի սեպտեմբերին Մուսոլինին, չճանաչելով իր երկրի կապիտուլյացիան, հռչակում է իրեն «Իտալական Սոցիալական հանրապետության Դուչե» ։
Պատմությունն ու ծագումը
«Դուչե» տերմինը նշանակում է առաջնորդ դեռևս 1860-ականներին Իտալիայի միավորման ժամանակ։ Ջուզեպպե Գարիբալդիի կողմնակիցները այսպես էին անվանում իրենց առաջնորդին, բայց նա ինքն իրեն երբեք չէր անվանում այդ տիտղոսով ։ 1915 թվականին «վերին առաջնորդ» տերմինը (Duce Supremo) սկսվեց օգտագործվել Վիկտոր Էմանուիլ III-ի վերաբերյալ ինչպես Իտալիայի զինված ուժերի գլխավոր հրամանատար։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո տիտղոսը իրեն շնորհեց Գաբրիել Դ’Աննունցիոն ինչպես Ֆիումայի հանրապետության ղեկավար, սակայն տիտղոսը ավելի լայն ժանաչում ստացավ Բենիտո Մուսոլինիի ժամանակ։
Ներկայումս իտալացի քաղաքագետներն ու ակտիվիստները չեն օգտագործում «դուչե» տերմինը, նախընտրելով օգտագործել հոմանիշներն ու փոխառումներն ուրիշ լեզուներից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բենիտո Մուսոլինի Կատեգորիա:Իտալական ֆաշիզմ Կատեգորիա:Ազնվական տիտղոսներ Կատեգորիա:Ազգային և էթնիկ առաջնորդման կոչումներ
Ջուդի Գրիր
Ջուդի Գրիր (Judy Greer, ), ամերիկյան դերասանուհի։
Կենսագրություն
Ծնվել է Դետրոյթ քաղաքում, բայց մեծացել՝ Լիվոնիայում, Միչիգան նահանգ։ Սովորել է Ուիթսոն Չերչիլյայի անվան դպրոցում ։ 1977 թվականին ավարտել է Դե Պաուլ համալսարանի թատերական դպրոցը ։
2011 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Ջուդի Գրիրը ամուսնացել է պրոդյուսեր Դին Ջոնսոնի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Պեկալկա վտակ
Պեկալկա վտակ  (Протока Пекалка), գետ Ռուսաստանում,Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։ Այն հոսում է Կամչատկա գետի ձախ մասում 28 կմ հեռավորության վրա։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Ասի (Էնայի գավառ)
Ասի (Acy), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Սուասոն-2 կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Սուասոն։
Պեկալկա վտակ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ասի (Էնայի գավառ)
Բնակչություն
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 959 մարդ ։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 608 աշխատունակ բնակիչներից 444-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 164-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 73,0 %, 1999 թվականին 66,0 % էր)։ 444 ակտիվ բնակիչներից 389-ը (213 տղամարդ և 176 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 55-ը (23 տղամարդ և 32 կին)։ 164 պասիվներից 42-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 70-ը՝ թոշակառուներ, 52-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով ։
Մինաս Պատկերհանյան
Մինաս (Մկրտիչ) Պատկերհանյան, իրանահայ լուսանկարիչ, Սպահան քաղաքի լուսանկարչության վարպետներից։
Կենսագրություն
Մինաս Պատկերհանյանը ծնվել է Սպահանում 1885 թվականին։ 1900 թվականին մոր հետ մեկնել է Հնդկաստան, Կալկաթայում սովորել լուսանկարչություն և իր խնայողություններով գնել լուսանկարչական ապարատ։ Զբաղվել է սիրողական լուսանկարչությամբ։ Լուսանկարչության մեջ հմտանալուց հետո, 1910 թվականին վերադառնում է Իրան։ Որոշ ժամանակ Իրանի Արաք քաղաքում փոքր լուսանկարներ է պատրաստել, որոնք ամրացվել են հագուստի վրա իբրև զարդ։ 1911 թվականին Սպահանում հիմնել է իր լուսանկարչական արհեստանոցը և այն կոչել «Մինասի լուսանկարչատուն», որտեղ աշխատել է մինչև 1961 թվականը։
Լուսանկարել է Սպահանի պատմական հուշարձանները, հին ընտանիքներին ։
Աբադան (այլ կիրառումներ)
Աբադան եզրը կարող է վերաբերել․
Մինաս Պատկերհանյան
Կենսագրություն
Որդին՝ Վահան Պատկերհանյանը, նույնպես լուսանկարիչ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանահայ լուսանկարիչներ
Յավայրո Դիլրոսուն
Յավայրո Դիլրոսուն (Javairô Dilrosun, ), հոլանդացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Հերթա Բեռլինի և Նիդերլանդների ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է ձախ վինգերի դիրքում ։
Հերթա Բեռլին
Ֆուտբոլիստի կարիերան Դիլրոսունը սկսել է Այաքսում ։ 2014 թվականին նա միացավ Մանչեսթեր Սիթիի ակադեմիային, սակայն ակումբի առաջին թիմի կազմում չանցկացրեց ոչ մի հանդիպում։ 2018 թվականի մայիսի 3-ին Դիլրոսունը 4 տարվա պայմանագիր կնքեց Հերթա Բեռլինի հետ   ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց սեպտեմբերի 2-ին՝ փոխարինելով Կարիմ Ռեկիկին Շալկե 04-ի դեմ խաղում և գոլային փոխանցում տալով Օնդրեյ Դուդային փոխարինման մտնելուց 9 րոպե անց  ։ Իր առաջին գոլը Հերթայի կազմում խփեց սեպտեմբերի 15-ին՝ Վոլֆսբուրգի դեմ խաղում  ։
2018 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Դիլրոսունը 2 գոլային փոխանցում տվեց Բորուսիա Մյոնխենգլադբախի դեմ խաղում ։ Սեպտեմբերի 25-ին նա գոլի հեղինակ դարձավ Վերդեր Բրեմենի դեմ խաղում, սակայն Հերթան պարտվեց 3-1 հաշվով ։
Միջազգային կարիերա
Թեև Դիլրոսունը իրավասու էր հանդես գալ Սուրինամի կազմում, նա ներկայացրել է Նիդերլանդները բոլոր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում։ 2015 թվականին նա մինչև 17 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցեց Եվրոպայի առաջնությանը՝ անցկացնելով 3 հանդիպում , իսկ Նիդերլանդները դուրս մնաց խմբային փուլից՝ զիջելով Անգլիային և Իտալիային ։ 2017 թվականին Դիլրոսունը մասնակցեց Եվրոպայի Մ19 առաջնությանը ՝ խաղադաշտ դուրս գալով բոլոր 4 հանդիպումներում և 2 գոլային փոխանցում տալով Գերմանիայի դեմ խաղում ։ Նիդերլանդները դուրս մնաց կիսաեզրափակչից՝ 1-0 հաշվով պարտվելով Պորտուգալիային ։
Միջազգային վիճակագրություն
2018 թվականի նոյեմբերի 26-ի դրությամբ
Էլեանոր Թոմլինսոն
Էլեանոր Թոմլինսոն (Eleanor Tomlinson, ), անգլիացի դերասանուհի և երգչուհի։ Նրա հայտնի դերերից են՝ Արքայադուստր Իզաբելը՝ «Հսկաներին նվաճող Ջեքը» ֆիլմից (2013), Իզաբել Նևիլ՝ «Սպիտակ թագուհին» հեռուստասերիալից և Դեմելզա Պոլդարկ՝ «Պոլդարկ» հեռուստասերիալից։
Կենսագրություն
Թոմիլսոնը ծնվել է 1992 թվականի մայիսի 19-ին, Լոնդոնում։ Հետագայում իր ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Բևեռլի։ Անգլիայում ընդունվել է Բևեռլիի քոլեջը (Beverley High School):
Նա Ջուդիթ Հիբերդի և երգիչ, դերասան ու ձիասպորտի մեկնաբան Մալքոլմ Թոմլինսոնի դուստրն է։ Նրա եղբայրը՝ Ռոսս Թոմլինսոնը, նույնպես դերասան է։ Իր առաջին դերը Էլեանորը խաղացել է «Անկում» ֆիլմում՝ 2005 թվականին։ 2010 թվականին իր էպիզոդիկ դերն է խաղացել Ալիսան հրաշքների աշխարհում ֆիլմում։ 2011 թվականին, որպես գլխավոր դերասանուհի, խաղացել է «Հսկաներին նվաճող Ջեքը» ֆիլմում  ։ 2015 թվականին Էլեանորը նկարահանվել է «Պոլդարկ» հեռուստասերիալում  ։
Էլեանորը նկարահանվել է «Սպիտակ թագուհին» հեռուստասերիալում, մարմնավորել է Լեդի Իզաբել Նևիլի դերը։ «Մահը գալիս է Փեմբեռլի» ֆիլմում խաղացել է Ջորջինա Դարսիի դերը։ Այն նույնպես BBC-ի հեռուստասերիալներից է։
2018 թվականին Թոմլինսոնը հայտնվել է «Radio Times» թոփ 100-ի ցուցակում և զբաղեցրել 56-րդ տեղը։ Ցուցակը կազմվել է տարբեր հեռուստատեսությունների տնօրենների կողմից։
2019 թվականին Էլեանորը նկարահանվել է BBC հեռուստաալիքի «Աշխարհների պատերազմ» (The War of the Worlds) սերիալում, որտեղ խաղացել է Էմիի դերը։ Այդ սերիալն էկրանավորվել է Հերբերտ Ուելսի համանուն վեպի հիման վրա։
2015 թվականից մինչև 2017 թվականի հունիս ամիս Թոմլինսոնը հարաբերությունների մեջ է եղել Բեն Ատկինսոնի հետ։ Էլեանորն ուներ բնական խարտյաշ մազեր, սակայն Պոլդարկ հեռուստասերիալի համար փոխել է իր մազերի գույնը կարմիր՝ կարծելով, թե իր կերպարին այն ավելի համապատասխան է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի մոդելներ
Վաչե Տաղլյան
Վաչե Տաղլյան (8 Հոկտեմբեր 1964, Բեյրութ (Լիբանան) - 27 հուլիս 1983, Լիսաբոն, (Պորտուգալիա)), Լիզբոնի գործողությունը իրականացրած հինգ երիտասարդներից մեկը։
Կենսագրություն
Վաչե Տաղլյան ծնվել է հայրենաշունչ ընտանիքում։ Հայրը եղել է Վաչեի առաջին դաստիարակը, ով նրա մեջ արթնացրել է Հայ Դատի համար պայքարելու սերն ու հայրենասիրությունը։ Հաճախել է թաղամասի ազգային վարժարանը, որտեղ և նրա մեջ ավելի է ամրապնդվել ազգային նկարագիրը։
Վարժարանն ավարտելուց հետո Վաչեն զբաղվել է արհեստով։ Նա բավականին երիտասարդ էր, երբ սկսվեց Լիբանանի Քաղաքացիական պատերազմը։ Պատերազմի ընթացքում Վաչեն ցանկանում էր մասնակցել հայկական թաղամասերի պաշտպանությանը, բայց փոքր տարիքի պատճառով նրան մերժում են։ Սակայն, կարճ ժամանակ անց նրան հաջողվում է մասնակցել։ Դեռևս մանկուց հայրենիքին ծառայելու նրա բաղձանքը այս փոքր աշխատանքով չէր բավականացնում նրան և նա ցանկանում էր անցնել գաղափարական ճանապարհով գործուն պայքարի։
Նա ասել է. "«Ես բնական մահով պիտի չմեռնիմ, զոհը պիտի չըլլամ ճակատագրի խաղերուն։ Ես Հայ Դատի զինուոր եմ։ Կեանքս պիտի զոհեմ այդ ճամբուն վրայ ։»" Վաչեն այս խոսքերը անընդհատ կրկնում էր, բայց իր շրջապատում այս խոսքերը որպես լուրջ որոշում չէին ընդունում։ Վաչեի բոլոր ընկերներն էլ նրա մեջ զվարթ, կատակասեր, կյանքով լի տղա էին տեսնում, ով իր շրջապատում հաճելի մթնոլորտ էր ստեղծում։ Արձակուրդ գնալու պատրվակով Վաչեն տուն է գալիս հուլիսի 18ին և տեղեկացնում, որ 15 օրով մեկնում է Հունաստան։ Դա եղավ նրա վերջին այցելությունը:Վաչե Տաղլյանը մասնակցում է Լիզբոնի գործողությանը և իր ընկերների հետ զոհվում Հայ Դատի միջազգայնացման համար 1983 թվականի հուլիսի 27-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1964 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 27 մահեր Կատեգորիա:Հայ մարտիկներ
Պոլեր
Պոլեր (Polaire, իսկական անուննը՝ Էմիլի Մարիո Բուշո, Émilie Marie Bouchaud, ), ֆրանսիացի էստրադային երգչուհի, պարուհի, թատրոնի և կինոյի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Ծնվել է Ալժիրում, որտեղ հեղափողական իրադարձություններից հետո 1848 թվականին աքսորվեց նրա պապը ։
1909 թվականից մինչև 1935 թվականը նկարահանվել է կինոյում, նկարահանվել է ֆրանսիացի և ամերիկացի ռեժիսորների ֆիլմերում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ալժիր քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բնորդուհիներ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պարուհիներ
ՎԱԶ-2107
ՎԱԶ-2107 «Ժիգուլի» (ВАЗ-2107 «Жигули»), խորհրդային և ռուսական մեքենա։ III խմբի փոքր դասի կուզով տեսակի սեդան ։
Ստեղծման պատմությունը
ՎԱԶ-2107-ի նման նաև լյուքս-տարբերակ է ՎԱԶ 2105-ը, որը իր հերթին տանում է իր ծագման կողմ Fiat 124: 2002 թվականից մինչև 2012 թվականի ՎԱԶ-2107-ը արտադրվել է Ուկրաինայում (ՈՒազ, ԶԱԶ և Կրազ ): 2012 թվականի ապրիլին «Ավտովազ» կոնցեռնը որոշում է կայացրել վերջնականապես դադարեցնել արտադրություն դասական ՎԱԶ-2107 սեդանի գործարանում։ Այս որոշումը կայացվել է, քանի որ խիստ ընկերությունը չէր կարողանում բավարարել մեքենաների քանակը։  Եգիպտոսում ՎԱԶ-2107-ը պատրաստվում էր մինչև 2014 թվականը։ 2017 թվականի մարտին «Автостат» վերլուծական գործակալությունը ուսումնասիրություն է կատարել, որի արդյունքներով մարդատար ավտոմեքենաների շարքում առավել հայտնի է դարձել ռուսական սեդան ՎԱԶ-2107-ը։ Այս մոդելը հետազոտության պահին վարել է 1,75 մլն մարդ ։
Տարբերությունները ավտոմեքենաների վերջին տարիների թողարկման հետ
Ավտոմեքենաների վերջին տարիների թողարկմանը (մեքենաների պետական վերամշակման ծրագիրը), նպատակ ունենալով առավել նվազեցնել արձակուրդային գները, արտադրվել է առավելագույն արժեզրկմանը տարրերի վերաբերյալ ավելի վաղ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2000-ականների ավտոմեքենաներ
Վարազ-Տիրոց Ա Բագրատունի
Վարազ-Տիրոց Ա Բագրատունի, հայ իշխան 6-րդ դարի սկզբին՝ Բագրատունիների տոհմից։
Հավանաբար եղել է Սահակ Բ Բագրատունու որդին։ Իշխանական կալվածքն է եղել Բարձր Հայքի Սպեր գավառը։ Ավանդաբար շարունակում էր կրել թագադիր ասպետի տիտղոսը։
Համարվում է Սանպդիատ Բագրատունու հայրը։ Ունեցել է երկու որդի՝ Մանվել Բագրատունի և Աշոտ Ա Բագրատունի։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բագրատունիներ Կատեգորիա:Սպերի իշխաններ
Ծեր զուռնաչիները
Ծեր զուռնաչիները (ბებერი მეზურნეები), 1972 թվականին «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ։ Նկարահանվել է Մերաբ Էլիոզիշվիլու համանուն ստեղծագործության հիման վրա։
Սյուժե
Թբիլիսիի թաղամասերից մեկում ապրում են երեք զուռնաչիներ։ Նրանց երեխաները զոհվել են պատերազմում, և նրանք ապրում են իրենց կանանց հետ։ Զուռնաչիներն ապրում են միայն անցյալի հիշողություններով ու իրենց երաժշտական գործիքներով։ Նրանք չեն համակերպվում այն հանգամանքի հետ, որ երիտասարդները չեն հետաքրքրվում ժողովրդական նվագարաններով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր Կատեգորիա:1972 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:«Վրացֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր
Սիմոնետա Սոմարուգա
Վաղ կյանք
Սիմոնետան երկու եղբայրների ու քրոջ հետ մեծացել է Սինսում (Արգաու կանտոն)։ Իմենզեեում միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո որպես դաշնակահարուհի նախապատրաստվել է Լյուցեռնում, Կալիֆոռնիայում և Հռոմում։ 1988-1991 թվականներին Ֆրիբուրի համալսարանում սովորել է անգլերեն և ռոմանագիտություն։
Կարիերա
Սիմոնետա Սոմարուգայի քաղաքական կարիերայի մեկնարկը եղել է 1993-1999 թվականներին Շվեյցարական սպառողների պաշտպանության հիմնադրամի (Stiftung für Konsumentenschutz) նախագահի աշխատանքը։ 2003 թվականին դարձել է Սպառողների իրավունքների պաշտպանության բարեգործական հիմնադրամի (Swissaid) նախագահ։
Սոմարուգայի քաղաքական գործունեությունն սկսվել է 1981-1990 թվականներին սոցիալ-դեմոկրատներին Բեռնի Մեծ խորհրդում ներկայացնելով։ 1998-2005 թվականներին Կյոնիցի մունիցիպալ խորհրդում գլխավորել է Հրդեհային պահպանության և քաղաքացիական պաշտպանության դեպարտամենտը։ 1999-2003 թվականներին եղել է Ազգային խորհրդի, իսկ 2003-2010 թվականներին՝ Կանտոնների խորհրդի անդամ։
2010 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Մորից Լոյենբերգերի փոխարեն ընտրվել է Դաշնային խորհրդի (Շվեյցարիայի կառավարություն) անդամ, որտեղ ղեկավարել է Արդարադատության և ոստիկանության դեպարտամենտը։ 2013 թվականի վերջին ընտրվել է Շվեյցարիայի՝ 2014 թվականի փոխնախագահ։ Այդ պարտականությանն անցել է հունվարի 1-ին։ 2014 թվականի վերջին ընտրվել է Շվեյցարիայի՝ 2015 թվականի նախագահ ։
Ընտանիք
Սիմոնետտա Սոմարուգան ամուսնացած է գրող Լուկաս Հարտմանի հետ։ Նա Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի նախկին նախագահ Կոռնելիո Սոմարուգայի հեռավոր ազգականն է։
Սպորտը Կանադայում
Կանադայում տարածված են տարբեր սպորտի տեսակներ։ Կանադացիները շատ լրջորեն են վերաբերվում տափօղակով հոկեյին, նրա կարգուկանոնին, այդ իսկ պատճառով նրանք համաշխարհային մակարդակի վարպետներ են արդեն երկար տարիններ։ Երկրորդ ամենատարածված սպորտաձևը կանադական ֆուտբոլն է ։ Ողջ աշխարհում կանադացիններն առանձնահատուկ լավ են մասնակցում հատկապես ձմեռային սպորտաձևերին (չմուշկավազք, որտեղ վազում են երկար ու կարճ տարածություն, գեղասահքը, ակրոբատիկ դահուկային սպորտը և կյոռլինգը)։ Ամառային օլիմպիական խաղերին մարզիկներն աչքի են ընկնում են հատկապես ջրացատկ, 100 մետր վազք, բայդարկաներով և կանոեներով թիավարություն սպորտաձևերում ։
Նույնիսկ այն դեպքում, որ ավելի ու ավելի մեծ ճանաչում է ձեռք բերում ֆուտբոլը, երկրում ավելի շատ անցկացվում են այն սպորտաձևերը, որոնց հայրենիքը ԱՄՆ-ն է. կանադական ֆուտբոլ (որը շատ նման է ամերիկյան ֆուտբոլին), բեյսբոլ և բասկետբոլ
1976 թվականին Մոնրեալում տեղի ունեցավ 11-րդ Ամառային Օլիմպիական Խաղերը, Կալգարիում 1988 թվականին 15-րդ Ձմեռային Օլիմպիական Խաղերը և Վանկուվերում 2010 թվականին տեղի ունեցան 21-րդ Ձմեռային Օլիմպիական Խաղերը ։