cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հին Շեն
Աշխարհագրություն
Արևմուտքից սահմանակցում է Աղանուս գյուղին։ Գյուղի սահմանը Բայթալըղ լեռան արևելյան կողմից թեքվում, հարավարևմտյան մասով հասնում է մինչև Լոլար Բալի, Լծավար հանդամասով հատվում է Չիման, Հակարի, Ըլանանց և Այնալու գետերի միացման մասում։
Նախկին Հինշենի համայնքի մեջ մտնում էին Թևանի տուն, Ղրմանահող, Չոբան գյունե բնակավայրերը։ Թևանի տուն, Ղրմանահող բնակավայրերը գտնվում էին Բայթալըղ լեռան արևմտյան լանջին ։
Համայնքը բարձր լեռնային է, ունի 4100,75 հա տարածք, որից 1097,58 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 2963,74 հա անտառային հողեր։ Հին Շեն համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Հագարի գետի վտակը։
Հին Շեն համայնքի կազմում ընդգրկված է Հունանավ գյուղը ։
Պատմություն
Հինշենի տարածքում պահպանված եկեղեցիները, բերդերը, միջնադարյան բնակավայրերը, գերեզմանոցները, կացարանները, տարբեր դարաշրջաններին պատկանոող պատմական հարստությունները վկայում են, որ հայը այստեղ ապրել է հնագույն ժամանակներից։ Տեղեկայված լինելով Արարատյան դաշտավայր տանող ճանապարհի վրա՝ Բերդաձորի ենթաշրջանի գյուղերի, Հինշենի հայերը միշտ պայքարել են օտար նվաճողների՝ արաբների, թուրք-սելջուկների, պարսիկների, մոնղոլ-թաթարների դեմ ։
Վկայում են, որ 1604 թվականին պարսից Շահ-Աբասը փորձում է գրավել Հայաստանը, այդ թվում նաև Արաքսի ափերից մինչև Ռմբոսյան լեռնաշղթան ընկած տարածքը։ Նրա ծրագրերում է նաև Բերդաձորի գրավումը։ Շահը իր զորքով հասնում է մինչև Կարմիր Քարի հարթակը, նայում անառիկ գյուղին։ Երբ նայում է անառիկ գյուղին, գլուխը պտտվում է, և քիչ է մնում՝ գլորվի անդունդը։ Նա ահով իջնում է ժայռից և քթի տակ մրթմրթում․ «Իրոք որ անառիկ բերդ է այս գյուղը» ։
Սակայն նա ջանում է ամեն գնով գրավել Բերդաձորը։ Նա բանակի հետախուզության պետին՝ Ալի-Մալի զորավարին հրամայում է մի լավ հետախուզել տարածքը և հարմար տեղից գրոհել գյուղը։ Ալի-Մալին 200 հոգանոց զորաջոկատով փորձում է իրականցնել առաջադրանքը։ Բրեդաձորցիները թշնամուն ընդառաջ դիրքավորվում են Դնգլբազի ձորում։ Սակայն կորուստներից խուսափելու նպատակով նրանք չեն ընդհարվում և թույլ են տալիս՝ թշնամին մտնի ավելի հարմարավետ տեղ՝ Վարար ջրի նեղ կիրճը։
Հինշենի քաջերը շրջապատում են ձորաբերանի երեք կողմերը։ Երբ Ալի-Մալիի զորաջոկատը խորանում է կիրճի մեջ, բերդաձորցիները բոլոր կողմերից վրա են տալիս և ոչնչացնում բոլորին։ Ալի-Մալիին և մի քանի զինվորների գերի են վերցնում ։
Բերդաձորցիք տոնում են իրենց հաղթանակը որոշում այդ վայրը դարձնել սրբատեղի ու կոչել Ալմալի, իսկ կարմիր քարը վերանվանել Շհնաքար Շահի քար։
1905-1906 թվականներին հայ-թաթարական ընդհարումների ժամանակ Բերդաձորի հայկական գյուղերը հայտնվեցին դեպքերի կիզակետում։ 1905 թվականին բերդաձորցիները, հետ մղելով թաթար հրոսակների գրոհները, օգնության են հասնում Լաչինի մոտ գտնվող Աբուհասան հայկական գյուղի բնակիչներին։ Այդ կռիվների արդյունքում 2 բերդաձորցի է զոհվում։
Այդ տարիներին Բերդաձորի հայերը շատ փորձությունների միջով անցան և որոշ ընտանիքներ ապահովության համար տեղափոխվեցին Չափար, Զարդախաչ, Չլդրան գյուղերը ։
1918 թվականը մարտահրավերներով լի էր բերդաձորցիների համար։ Նույն թվականի հուլիսին Զանգեզուրից շուրջ 4000 գաղթականներ ուղևորվում են դեպի Զաբուխ՝ ձգտելով գրավել Շուշին։ Հուլիսի 31-ին մեծ դժվարությամբ 2500 գաղթականների հաջողվում է հասնել Շուշի։
1918 թվականի հուլիս-օգոստոս ամիսներին հայ ինքնապաշտպանների և թուրք-թաթարական հրոսակախմբերի միջև ծանր մարտեր են տեղի ունենում և շուրջ 700 բերդաձորցիներ իրենց մասնակցությունն էին ունենում մարտական գործողություններին։ Սյունիքի կողմից հայկական ուժերի ծավալած գործողությունների արդյունքում օգոստոսի 25-ին ղարաբաղյան կողմը, ունենալով 20 սպանված ու 35 վիրավոր, ստիպված եղավ նահանջել։ Թշնամու ճնշումների տակ դատարկվում են Բերդաձորի հյուսիսային գյուղերը ։
Ինքնապաշտպանական ուժերի հետ միասին Բերդաձորի ենթաշրջանի գյուղերից շուրջ 5000 խաղաղ բնակիչներ հեռացան հայրենի օջախներից և ապաստանեցին Շուշիում, Վարանդայի և Խաչենի գյուղերում ։
Արցախում խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո բերդաձորցիների մի մասը տեղափոխվեց հարազատ բնակավայրեր և նորից սկսեց նոր շունչ տալ թուրքերի կողմից ավերված օջախները։ Չնայած Հինշենի բնակիչները իրենց փոքրիկ հայ աշխարհը պահելու համար շատ զրկանքներ են կրել, այնուամենայնիվ, իրենց պապերի օջախները շեն պահելու ձգտումով նորից վերադառնում են սարի վրա թառած իրենց գյուղը։ Ի դեպ, բնությունը շռայլ է եղել բերդաձորցիների նկատմամբ։ Չնայած նրանք ունեցել են դժվար կյանք, այնուամենայնիվ, մարդու համար բարենպաստ պայմանների շնորհիվ նրանք հայտնի են նաև իրենց երկարակեցությամբ ։
Հինշենում հայտնի ազգատոհմեր են` Դերունք, Յուղուտանք, Գիլբիսարանք, Բոզունք, Բալապուղունք, Բուղունք, Քյասունք, Ճոռունք, Աթայանք, Գյուլդադունք, Բրումանք, Ափոնք, Նոթունք, Ջափունք, Զոկառանք, Ջինգիրանք, Թինդիվանք, Իշլիմազանք։ Ցավոք այդ տոհմերի մի զգալի մասն այժմ Հին Շենում չեն։
Հինշենում խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո` 1929 թվականին, գյուղում կազմակերպվում է կոլեկտիվ տնտեսություն։ Կոլտնտեսության վարչության նախագահներ են աշխատել Աղալո Ավանեսյանը, Ավանես Գրիգորյանը, Վանո Պետրոսյանը, Թևան Բաբայանը, Արմենակ Բարսեղյանը, Բախշի Հարությունյանը, Գրիշա Սարգսյանը, Ջիվան Հայրապետյանը։ 1978 թվականին կոլտնտեսությունը վերակազմակերպվեց խորհտնտեսության։ Խորհրդային տարիներին Բերդաձորի ենթաշրջանի հյուսիսային գյուղերը ծանր ու դժվար կյանք տեսան։ Այդ բնակավայրերը մտցվեցին Շուշիի շրջանի կազմի մեջ, որտեղ էլ հայերի նկատմամբ խտրական քաղաքականությունը նկատելի էր։ Դա էր պատճառը, որ հայ բնակիչները ստիպված լքում էին հարազատ բնօրրանը ։
1930 թվականի ապրիլի 7-ին Բերդաձորի ենթաշրջանի գյուղերից 47 տնտեսություն` շուրջ 250 մարդ, տեղափոխվեց Ստեփանակերտի շրջանի (հետագայում Ասկերանի շրջան Վ. Բ.) Արանզամին (Վարազաբուն) գյուղը։
1960-ական թվականներին Բերդաձորի կոլտնտեսության զոոտեխնիկներին սպանեցին Շուշիում։ Պատահական չէ, որ Բերդաձորի ենթաշրջանի գյուղերը տարեցտարի հայաթափվում էին ։
Եթե 1918 թվականին սկզբներին Բերդաձորի ենթաշրջանի հայկական գյուղերում կար 800 տնտեսություն և շուրջ 5000 ազգաբնակչություն, ապա 1989 թվականին Հինշենում ապրում էր ընդամենը 201 բնակիչ։
1941-1945 թվականներն ընկած ժամանակահատվածը Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Հինշենից 196 հոգի մասնակցել են մարտական գործողություններին, 62-ը զոհվել են։ Նրանց հիշատակին գյուղում հուշարձան է կառուցված ։
Գյուղը Արցախյան ազատամարտին
Արցախյան ազատագրական շարժման տարիներին ծանր ժամանակաշրջան սկսվեց Բերդաձորի ենթաշրջանի գյուղերի համար։ Շրջապատված ադրբեջանական բնակավայրերով 1988-1991 թվականներին գյուղի ազգաբնակչությունը` Առնո Մկրտչյանի գլխավորությամբ կենաց ու մահու պայքար էր մղում։ Այդ գործում անժխտելի է Հ.Յ. Դաշնակցության դերակատարությունը։ Կուսակցական կամավորական ջոկատները, որի կորիզը կազմված էր Ստեփանակերտի մանկավարժական ինստիտուտի ուսանողներից, գիշեր ու զօր հսկում էին գյուղի անդորրը։ Սակայն ուժերը անհավասար էին ։
1991 թվականին մայիս և հունիս ամիսներին ադրբեջանական հատուկ նշանակության զինված ջոկատները (ՕՄՕՆ), խորհրդային բանակի հետ համատեղ, իրականացրին « Օղակ » ռազմագործողությունը։ Դատարկվեցին Գետաշենի, Շահումյանի շրջանի գյուղերը։ Բռնատեղահանվեցին Հադրութի շրջանի մի շարք գյուղեր։ 1991 թվականին մայիսի18-ին նույն ճակատագրին արժանացան նաև Հինշեն գյուղի հայերը։ Տեղահանությունն ուղեկցվում էր բռնություններով և թալանով։
Անպարտելի հրամանատար Առնո Մկրտչյանին դավադրաբար ձերբակալեցին և, Բաքվի բանտում կտտանքների ենթարկելով, 1993 թվականին սպանեցին ։
1992 թվականին մայիսի 16-18-ը ԱՀ ինքնապաշտպանական զորամասերը ազատագրեցին Լիսագորն ու Բերդաձորը, Լաչինն ու նրա շրջակա գյուղերը։ Ազատագրական պատերազմի տարիներին Հինշենից 8 ազատամարտիկներ զոհվել են։ ԱՀ «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանի են արժանացել Առնո Մկրտչյանը` հետմահու և Վլադիմիր Կասյանը։ ԱՀ «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանակիր է Դավիթ Ֆարսյանը ։
Բնակչություն
Հին Շեն համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 190 մարդ, կա 45 տնտեսություն։
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Տեսարժան վայրեր
Կան պատմամշակութային հուշարձաններ՝ Սբ․ Աստվածածին եկեղեցի (19 դ․), եկեղեցի (1658 թ․), իջևանատուն «Փուլեն գլուխ» (միջնադար)։
Հասարարակական կառույցներ
Համայնքում գործում են գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, հիմնական դպրոց, որտեղ սովորում են 9 աշակերտներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր
Մորգենշտերն (զինատեսակ)
Մորգենշտերն (Morgenstern, բառացի` առավոտյան աստղ}}) սառը հարվածող և փշրող գործողության զենք` մետաղյա գնդակի տեսքով, որի ծայրին մետաղյա փշեր են ։  Օգտագործվում է որպես գուրզ։ Այդպիսի ծայրը մեծապես ավելացնում էր զենքի քաշը. ինքնին մորգենշտերնը կշռում էր ավելի քան 1,2 կգ, ինչը ուժեղ բարոյական ազդեցություն ունենում թշնամու վրա՝ վախեցնելով նրան իր տեսքով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սառը զենքեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հարվածային զենքեր
Բրովարդ շրջան (Ֆլորիդա)
Բրովարդ շրջան (Broward County), ԱՄՆ Ֆլորիդա նահանգի 67 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3.131 կմ² է, բնակչությունը՝ 1.748.066 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆորտ Լոդերդեյլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1915 թ.։
Կատեգորիա:Ֆլորիդայի շրջաններ
Միխալևկա (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Հյուսիսային Կորեայի կանանց ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Հյուսիսային Կորեայի կանանց ֆուտբոլի ազգային հավաքական, ներկայացնում է Հյուսիսային Կորեան կանանց ֆուտբոլում։ Հյուսիսային Կորեան 2001 (խփելով 51 գոլ՝ 6 խաղերում, սահմանելով ռեկորդ), 2003 և 2008 թվականներինին հաղթել է AFC Women's Asian Cup-ը։
2015 թվականի ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի առաջնության որակազրկում
2011 թվականի ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի գավաթի խաղարկության ժամանակ 2011 թվականի Հուլիսի 7-ին ՖԻՖԱ-ն հայտարարեց, որ իր երկու խաղացողներ, Սոն Ջուն Սոնը Ջոնգ Պոկ-Սիմը մրցաշարում դոպինգ թեստեր չեն իրականացրել և նախապես կասեցվել են իրենց թիմային հանդիպումից Կոլումբիայի դեմ ։ Հուլիսի 16-ին ՖԻՖԱ-ն հայտարարեց, որ Հյուսիսային Կորեայից երեք լրացուցիչ խաղացողներ անցել են ողջ թիմի ստուգումները ։ 2011 թվականի օգոստոսի 25-ին Հյուսիսային Կորեայի թիմը տուգանվել է 400,000 դոլարով, որը համարժեք էր մրցանակին, նա գրավել է 13-րդ հորիզոնականը 2011 թվականի մրցաշրջանում և չի կարողացել մասնակցել 2015 թվականի ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի առաջնությանը՝ ներառյալ 2014 AFC Women's Asian Cup-ը ։
Հագարի
Հագարի, գետ Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիս-արևելքում՝ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Որոտան գետի ձախ և ամենամեծ վտակն է։ Ունի 113 կմ երկարություն և 2570 կմ² ավազան։
Սկիզբ է առնում Արցախի բարձրավանդակից՝ Դալիդաղ կոչվող լեռնազանգվածի հարավային լանջից։ Հոսում է հյուսիս-արևմուտքից հարավ-արևելք, խոշոր վտակը Հոչազն (Հոչանց) է (63 կմ)։ Սնումը խառն է, հորդացումը տեղի է ունենում մայիս-հունիսին ամիսներին։ Տարեկան միջին ծախսը կազմում է 16,2 մ/վ է, հոսքը՝ 510 միլիոն մ³։
Անուն
Հագարի գետը հայտնի է նաև Ագար, Ագարա, Ագարա գետ, Ագարակի գետ, Ագարակու գետ, Ագարի, Ակարաչայ, Ակերա, Ակիրա, Աղավնո, Աղավնո գետ, Աղվան, Աղվանի, Աղվանից գետ, Աղվանո, Աղվանո գետ, Առան, Աքերաչայ, Աքյարա, Հագարչայ, Հագարու, Հագարու գետ, Հակար, Հակարի գետ, Հակարչայ, Հաքարլու, Հաքարու գետ, Հակարչայ, Հաքար, Հաքարա, Հաքարաչայ, Հաքարլու, Հաքարու գետ''
Բուրգրիդեն
Բուրգրիդեն  (Burgrieden), կոմունա Գերմանիայի Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Մտնում է Բիբերախ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 3619 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 21,87 կմ։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 4 25 028։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Գայնովո (գյուղ, Բորովիչսկի շրջան)
Գայնովո (Гайново), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Բորովիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Բորովիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Սիրողական աստղագիտություն
Սիրողական աստղագիտություն, նախասիրություն, որի սիրահարները վայելում են երկնային մարմինների դիտումն ու պատկերումը, օգտագործելով իրենց անզեն աչքը, հեռադիտակ կամ աստղադիտակ։ Չնայած գիտական հետազոտումը նրանց գլխավոր նպատակը չէ, որոշ սիրողական աստղագետներ աջակցում են քաղաքացիական գիտությանը՝ դիտելով փոփոխական աստղեր, կրկնակի աստղեր , արևաբծեր , աստղերի ծածկում՝ օկուլտացում լուսնից , աստղակերպեր , ժամանակավոր աստղագիտական երևույթներ՝ գիսաստղեր, գալակտիկական նոր աստղեր կամ գերնոր աստղեր այլ գալակտիկաներում ։
Սիրողական աստղագետների եկամտի հիմնական աղբյուրը աստղագիտությունը չէ, նրանք չունեն աստղաֆիզիկայի մասնագիտական որակավորում կամ ակադեմիական պատրաստություն։ Նրանց մեծ մասը սիրողական է, իսկ մյուսները աստղագիտության մեծ փորձ ունեն և հաճախ կարող են աջակցել և աշխատել պրոֆեսիոնալ աստղագետների կողքին ։ Շատ աստղագետներ պատմության ընթացքում ուսումնասիրել են երկինքը սիրողական շրջանակներում, սակայն քսաներորդ դարի սկզբից ի վեր պրոֆեսիոնալ աստղագիտությունը դարձել է մասնագիտություն, որը հստակորեն տարբերվում է սիրողական աստղագիտությունից և դրա հետ կապված նախասիրություններից։
Սիրողական աստղագետները սովորաբար գիշերն են նայում երկնքին, երբ երկնային մարմիններն ու աստղագիտական երևույթները տեսանելի են, բայց մյուսներն էլ դիտում են ցերեկը՝ նայելով արևին ու երբեմն էլ դրա խավարմանը։ Ոմանք նայում են երկնքին օգտագործելով ոչ ավելին քան իրենց անզեն աչքն ու հեռադիտակ, բայց ավելի նվիրված սիրողական աստղագետները օգտագործում են դյուրակիր աստղադիտակներ՝ իրենց մասնավոր կամ խմբային աստղադիտարաններում։ Սիրողական աստղագետները կարող են նաև միանալ որպես սիրողական աստղագիտական ​​ընկերությունների անդամներ, որոնք կարող են նրանց խորհուրդ տալ, կրթել կամ ուղղորդել դեպի երկնային օբյեկտներ գտնելու և դիտելու ուղիները։ Դրանք կարող են նաև խթանել աստղագիտության տարածումը լայն հասարակության շրջանում։
Նպատակներ
Ընդհանրապես, սիրողական աստղագետներն ուսումնասիրում են երկնային մարմինների և երևույթների բազմազանությունը։ Սիրողական աստղագետների թիրախներն են արևը, լուսինը, մոլորակները, աստղերը, գիսաստղերը, երկնաքարային անձրևները և ավելի խորը երկնային մարմիններ, ինչպիսիք են աստղակույտերը, գալակտիկաները, միգամածությունները և այլն։ Շատ սիրողական աստղագետներ սիրում են մասնագիտանալ իրենց հետաքրքրող որոշակի երկնային մարմինների ու երևույթների մեջ։ Սիրողական աստղագիտության մի ճյուղը՝ սիրողական աստղալուսանկարչությունը, ներառում է գիշերային երկինքը լուսանկարելը։
Բնորոշ գործիքներ
Սիրողական աստղագետները երկնքն ուսումնասիրելու համար օգտագործում են մի շարք գործիքներ՝ կախված իրենց հետաքրքրությունների և ռեսուրսների համադրությունից ։ Մեթոդները ներառում են գիշերային երկնքին անզեն աչքով նայելը, հեռադիտակի օգտագործումը, տարբեր ուժի ու որակի օպտիկական աստղադիտակների օգտագործումը, ինչպես նաև լրացուցիչ բարդ սարքավորումներ, ինչպիսիք են տեսախցիկները՝ երկնքից լույսը տեսողականորեն ուսումնասիրելու համար։ Առևտրային աստղադիտակները մատչելի են, նոր և օգտագործված, բայց սիրողական աստղագետներին հատուկ է նաև կառուցել իրենց անհատական աստղադիտակները։ Ոմանք նույնիսկ կենտրոնանում են սիրողական աստղադիտակի պատրաստման վրա `որպես իրենց հիմնական հետաքրքրությունը սիրողական աստղագիտության մեջ։
Չնայած մասնագիտացված և փորձառու սիրողական աստղագետները ժամանակի ընթացքում հակված են ձեռք բերել ավելի մասնագիտացված և ավելի հզոր սարքավորումներ, սակայն որոշակի խնդիրների համար հաճախ նախընտրելի է համեմատաբար պարզ սարքավորումը։ Օրինակ ՝ հեռադիտակը, չնայած ընդհանուր առմամբ աստղադիտակների մեծամասնությունից ցածր ուժ ունի, բայց նաև ձգտում է ավելի լայն տեսադաշտ ապահովել, ինչը նախընտրելի է գիշերային երկնքում որոշ օբյեկտներ դիտելու համար։
Սիրողական աստղագետները հաճախ սիրում են գրանցումներ կատարել իրենց դիտարկումների վերաբերյալ, որոնք սովորաբար ունենում են դիտակետի ձև։ Դիտումներ անելիս սովորաբար գրանցվում են մանրամասներ այն մասին, թե որ օբյեկտներն են դիտվել և երբ, ինչպես նաև նկարագրում են տեսանելի մանրամասները։ Էսքիզները երբեմն օգտագործվում են տեղեկամատյանների շրջանակներում։ Հավաքված տեղեկատվությունն օգտագործվում է տարեկան հավաքույթներում սիրողական աստղագետների ուսումնասիրությունների համար։ Չնայած դա հավաստի մասնագիտական ​​տեղեկատվություն չէ, այլ նոր հայացքներն ու փորձառությունները կիսելու միջոց։
Պատկերների հանրաճանաչությունը սիրողական աստղագետների շրջանում հանգեցրել է նրան, որ մեծ թվով վեբ կայքեր գրվել են անհատների կողմից իրենց պատկերների և սարքավորումների վերաբերյալ։ Սիրողական աստղագիտության սոցիալական փոխազդեցության մեծ մասը հանդիպում է փոստային ցուցակներում կամ քննարկման խմբերում։ Սիրողական աստղագիտության առևտրի մեծ մասը՝ սարքավորումների առք ու վաճառքը, տեղի է ունենում առցանց։ Շատ սիրողական աստղագետներ օգտագործում են առցանց գործիքներ `իրենց գիշերային դիտումների դասընթացները պլանավորելու համար, այդպիսի գործիք է «Մաքուր երկնքի աղյուսակը»։
Բնորոշ տեխնիկաներ
Մինչդեռ շատ հետաքրքիր երկնային մարմիններ ուսումնասիրվում են աչքի միջոցով, երբեմն՝ աստղային դիագրամի, մնացածներն այնքան աղոտ են, որ դրանց ուսումնասիրման համար օգտագործվում են հատուկ տեխնիկաներ։ Ահա դրանցից մի քանիսը։
Աստղի ցատկեր
«Աստղի ցատկերը» մեթոդ է, որը հաճախ օգտագործում են սիրողական աստղագետները ցածր տեխնոլոգիական սարքավորումներով, ինչպիսիք են հեռադիտակը կամ դյուրաշարժ աստղադիտակը։ Այն ներառում է քարտեզների օգտագործումը՝ հայտնի նշանակության աստղերը տեղորոշելու համար, և նրանց միջև «ցատկերը»՝ հայտնաբերող սարքի օգնությամբ։ Իր պարզության պատճառով աստղի ցատկերը աչքերով աստղերին մոտ օբյեկտներ գտնելու շատ տարածված մեթոդ է։
Բջջային հավելվածներ
Բջջային հավելվածների օգտագործումը սմարթֆոններում հանգեցրել է բազմաթիվ հատուկ ծրագրերի ստեղծմանը ։  Այս հավելվածները թույլ են տալիս ցանկացած օգտագործողի հեշտությամբ գտնել իրեն հետաքրքրող երկնային օբյեկտը՝ սմարթֆոնը երկնքում ուղղելով այդ ուղղությամբ։ Այս հավելվածներն օգտագործում են հեռախոսի ներկառուցված սարքավորումները, ինչպիսին է GPS տեղայնությունը։ Հավելվածները տրամադրում են օգտակար տեղեկություններ երկնային կոորդինատներին համապատասխան մարմնի մասին․ օբյեկտի անվանումը, նրա համաստեղությունը և այլն։ Որոշ վճարովի հավելվածներ ավելի շատ տեղեկություններ են տալիս ։
GoTo աստղադիտակներ
GօTօ աստղադիտակները ավելի տարածված են դարձել 1980-ականներից, քանի որ տեխնոլոգիան բարելավվել է և գները նվազել են։ Այս համակարգչային աստղադիտակների միջոցով օգտվողը սովորաբար մուտքագրում է հետաքրքրության առարկայի անվանումը, իսկ մեխանիկական աստղադիտակը ինքնաբերաբար ուղղվում է դեպի այդ երկնային մարմինը։ Դրանք մի քանի նշանավոր առավելություններ ունեն այն սիրողական աստղագետների համար, ովքեր մտադիր են հետազոտություն կատարել։ Օրինակ ՝ GօTօ աստղադիտակներն ավելի արագ են հետաքրքրող օբյեկտը գտնում, քան աստղային ցատկերը՝ ավելի շատ ժամանակ տրամադրելով օբյեկտի ուսումնասիրության համար։
Գիտական ​​հետազոտություն
Ի տարբերություն պրոֆեսիոնալ աստղագետների՝ գիտական ​​հետազոտությունները շատ սիրողական աստղագետների համար չեն հանդիսանում հիմնական նպատակը։ Սակայն շատ սիրողական աստղագետներ հաջողությամբ նպաստում են պրոֆեսիոնալ աստղագետների գիտելիքների բազային։ Աստղագիտությունը դեռևս համարվում է այն գիտություններից, որի համար սիրողական աստղագետները դեռ կարող են օգտակար տվյալներ ներկայացնել։ Սա գիտակցելու համար հարկ է նշել, որ Խաղաղ օվկիանոսի աստղագիտական ​​ընկերությունը տարեկան տալիս է մրցանակներ սիրողական աստղագետներին՝ աստղագիտության մեջ նշանակալի ներդրման համար։
Սիրողական աստղագետների գիտական ​​ներդրումների մեծ մասը տվյալների հավաքագրման ոլորտում է։ Մասնավորապես, սա վերաբերում է այն դեպքերին, երբ փոքր աստղադիտակներով մեծ թվով սիրողական աստղագետների հետազոտությունները ավելի արդյունավետ են, քան համեմատաբար փոքր թվով մեծ աստղադիտակները, որոնք հասանելի են պրոֆեսիոնալ աստղագետներին։ Մի քանի կազմակերպություններ, ինչպիսիք են Փոփոխական աստղերի դիտորդների ամերիկյան ասոցիացիան և Բրիտանական աստղագիտական ​​ասոցիացիան օգնում են համակարգել այս ներդրումները։
Միություններ
Ամբողջ աշխարհում կան մեծ թվով սիրողական աստղագիտական ​​միություններ, որոնք ծառայում են որպես հանդիպման կետ սիրողական աստղագիտությամբ հետաքրքրվողների համար։ Անդամները տարբեր կերպ են դասակարգվում՝ իրենց սեփական սարքավորումներով ակտիվ դիտորդներից մինչև «բազկաթոռի աստղագետներ», ովքեր պարզապես հետաքրքրված են թեմայով։ Միությունները լայնորեն իրականացնում են իրենց նպատակները իրենց գործունեության մեջ, որը կարող է կախված լինել տարբեր գործոններից, ինչպիսիք են աշխարհագրական տարածումը, տեղական հանգամանքները, չափը և անդամակցությունը։ Օրինակ՝ գյուղերում տեղակայված փոքր տեղական միությունը կարող է կենտրոնանալ գործնական դիտորդական և աստղային երեկույթների վրա, մինչդեռ մի մեծ քաղաք, որը գտնվում է մեծ երկրում, կարող է ունենալ բազմաթիվ անդամներ և այդպիսով, կանոնավոր փակ հանդիպումներ անցկացնել հյուրերի խոսնակների հետ։ Խոշոր ազգային կամ միջազգային միությունները սովորաբար հրատարակում են իրենց սեփական ամսագիրը կամ տեղեկագիրը, իսկ ոմանք էլ անցկացնում են մեծ բազմօրյա հանդիպումներ, որոնք նման են գիտական ​​համաժողովի կամ համագումարի։ Դրանք կարող են նաև ունենալ բաժիններ ՝ նվիրված հատուկ թեմաների, ինչպիսիք են լուսնի դիտումը կամ սիրողական աստղադիտակի պատրաստումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոբբի Կատեգորիա:Դիտողական աստղագիտություն Կատեգորիա:Ժամանց Կատեգորիա:Սիրող աստղագետներ
Շեբելինսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Շեբելինսկի գյուղական խորհուրդ  (Шебелинська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Շեբելինսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 452 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 63.44 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 7.12 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1921 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շեբու (Խնուսի գավառ)
Շեբու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառակում ։ Գտնվում էր Խնուս քաղաքից 25 կմ հյուսիս, Արաքսի վտակներից մեկի ափին։
Տարածքը լեռնային էր ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Միխալևո (գյուղ, Վաչսկի շրջան)
Միխալևո (Михалево), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։
Թուրքիայի էներգետիկա
Տնտեսության, արդյունաբերական ճյուղը զբաղվում է էլեկտրաէներգիայի արտադրումով և արտահանումով։ Առաջնային էներգիայի օգտագործումը 2008 թվականին կազմել է մեկ միլլիոն բնակչության համար ժամում 1146 կամ 16 տերավատ։ Թուրքիան ստրատեգիապես տեղակայված է երկու մայրցամաքներում, բացի այդ նրա էներգետիկ ռեսուրսների 65 %-ը գտնվում են երկրի արևմուտքում իսկ 65 % պահանջարկը՝ արևելքում։
Միխալևո (գյուղ, Վաչսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի բնակավայրեր
Թուրքիայի էներգետիկա
2014 թվականի տվյալներով Թուրքիայում հիմնականում արտադրվում էր պեղված վառելիք․ ածուխ( 29,5 %), բնական գազ ( 33,1 %), նավթ( 27 %), որը կազմում էր համախառը ներքին արդյունքի 89,6 %-ը, որից յուրացվում էր 74 %-ը։
2014 թվականին Թուրքիայում մեկ անձի սպառած էներգիան կազմում էր համաշխարհային միջին ցուցանիշի 84 %-ը, համեմատելու համար Ֆրանսիայում և Գերմանիայում այդ ցուցանիշը երկու անգամ բարձր է թուրքականից։
2014 թվականին էլեկտրաէներգիան կազմում էր համախառն ներքին արդյունքի 20,6 %, այն նաև հիմնականում արտադրվում էր պեղված վառելիքից (ջերմակայանից)․ 79 % -ը բնական գազ (48 %), ածուխ (30 %) հիդրոէլեկտրակայանը հասցրին 16 %-ի իսկ քամու կայանները -3,4 %։ 2015թվականին թուրքական հիդրոգեներացիան ընդհանուր համաշխարհային արտադրության 17 %-ով զբաղեցնում էր 11 -րդ տեղը։ ՀԷԿ- երի սահմանված ուժգնությունը կազմում էր 21 %-ը համաշխարհայինի պաշարի, համարվում էր իններորդը աշխարհում , իսկ նոր սահմանված ուժգնությամբ երրորդն է Չինաստանից և Բրազիլիայից հետո։
Թուրքիայի տնտեսությունը երկար ժամանակ հաստատուն աճել է, ինչը և բերել է էներգետիկ պահանջարկների նույնքան աճի․ 1990 թվականից 2014 թվականներին աճը կազմել է 130 %։ Որպեսզի բավարարվի նման պահանջարկը՝ Անկարայի կառավարությունը գործադրեց երկու հսկա նախագծեր՝ Հարավարևմտյան Անատոլիա նախագիծն իր մեջ ներառում էր 19 նոր հիդրոէլեկտրակայաններ, իսկ 2007 թվականի՝ Թուրքիայի ատոմային էներգիայի ինստիտուտի կողմից հիմնված միջուկային էներգետիկայի զարգացման ծրագիրը ենթադրում էր աճեցնել ատոմային էներգիայի չափաբաժինը մինչև 2020 թվականը մինչև 8 %- ով իսկ մինչև 2030 թվականը՝ 20 %-ով։
2014 թվականին Թուրքիայի էներգետիկայի հետ կապված CO2-ի (ածխաթթու գազ) արտանետումը հասել է 4,01 տոննաի ՝ մեկ մարդու համար, ինչը համաշխարհային միջին մակարդակի 90 % էր կազմում։
Նավթ
2014 թվականին Թուրքիայում նավթի պաշարը կազմում էր 2,61 տոննա, ինչը 28 % -ով ավելին էր, քան 1990 թվականին, միևնույն ժամանակ երկիրը ներկրում էր 18,6 միլիոն տոննա նավթ կամ 22,3 միլիոն տոննա նավթամթերք։ Մինչ 2015 թվականը Թուրքիան սպառում էր տարեկան 38,8 միլիոն տոննա նավթ և նավթամթերք կամ մեկ օրում 0,835 միլիոն բարել։
Գազ
2014 թվականի տվյալներով Թուրքիան ձեռք է բերել 126 %- ով ավելի շատ բնական գազ, քան՝ 1990 թվականին, բայց այն էլ բավարարում էր երկրի միայն 1% պահանջարկը։ Բնական գազն օգտագործվում էր 43 %- ով ՝ էլեկտրաէներգիայի արտադրության և 6%-ը՝ ջերմության և էլեկտրաէներգիայի համակցված արտադրության։ Գազի վերջնական սպառումը կազմում էր ընդհանուրի 44 % ծավալը։
Խողովակաշարով ներկրումը կազմել է 39,7 միլիարդ քառակուսի մետր, որից 26,6 միլիարդ մետր խորանարդը(67%) Ռուսաստանից, 7,8 միլիարդ խորանարդ մետր (20 %) Իրանից, իսկ 5,3 միլիարդ խորանարդ մետր(13%) Ադրբեջանից։Բացի այդ  7,5 միլիարդ  խորանարդ մետր գազից ներկրվել է սեղմված բնական գազ ․ Ալժիրից մինչև 3,8 միլիարդ խորանարդ մետր, Նիգերիայից 1,5 միլիարդ խորանարդ մետր և Քաթարից 1,7 միլիարդ խորանարդ մետր։
Գազախողովակ
Գազախողովակի նախագիծը, որը նախատեսված էր միացնել Իրանի և կենտրոնական եվրոպայի(Թուրքիայի տարածքով) գազատրանսպորտային համակարգերը ՝ չիրականացվեց։ 2013 թվականի հունիսի 28 -ին հայտարարվեց, որ «Նաբուկկո» նախագիծը փակվել է, իսկ նախապատվությունը տրվում էր Տրանսադրիատիկ գազախողովակի նախագծին, և որ գազի փոխադրումը Ադրբեջանի Շահ-Դենիզից՝ դեռևս հարց է։ Բայց չի բացառվում այն հնարավորությունը, որ «Նաբուկկո» -ն այնուամենայնիվ կիրականանա փոքր ինչ տեսափոխումով։
Սկիբի
Սկիբի (Ски́би), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1533 թվականին։
Թուրքիայի էներգետիկա
Ատոմային էներգետիկա
2017 թվականից Անթալիայի միջերկրածովյան ափին ռուսական կողմի մասնակցությամբ կառուցվում է (2023 թվականին առաջին էներգաբլոկի շահագործման նախատեսմամբ) առաջին ատոմային էլեկտրակայանը Ակկույուսը՝ 4 էներգաբլոկով և նախատեսված 4800Մվտ ամբողջական հզորությամբ։
Սկիբի
2001 թվականի տվյալներով Սկիբի գյուղում բնակվում էր 524 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 34,93 մարդ/կմ²։
Թուրքիայի էներգետիկա
Ատոմային էներգետիկա
Ճապոնա-ֆրանսիական մասնակցությամբ Սինոպի սևծովյան ափին՝ Սինոպ գավառում, նախագծվում է ևս 4 էներգաբլոկով երկրորդ Ատոմակայանը 4 800 Մվտ հզորությամբ։
Սկիբի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1533 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Թուրքիայի էներգետիկա
Գրականություն
Կատեգորիա:Թուրքիայի տնտեսություն
Ծաղկի բանաձև
Սկսած 19-րդ դարից բուսաբանության գիտական և կրթական աշխատանքներում ծաղիկների կառուցվածքի և ձևի արտահայտման համար սկսեցին օգտագործել ծաղկի բանաձևը։
Ծաղկիների սեռը
Բանաձևի սկզբում նշվում է ծաղկի սեռը։
Ծաղկի սիմետրիան
Ապա նշվում է ծաղկի սիմետրիայի ձևը։
Ծաղկի սիմետրիայի տարբեր ձևերի միջև անցումներ \ast/ — ճառագայթային սիմետրիկից մինչև պարուրաձև։
Ծաղկի մասեր
Հետևալ տառերը ծաղկի բանաձևում արտահայտում են վարսանդը, առէջը և ծաղկապատը։
Մասերի քանակը և այլ նշումներ
Ծաղկի մասի տառի կողքին նշվում է տվյալ մասի քանակը (հնգաթերթ պսակ - Co_5\;, վեց առէջ A_6\;) իսկ եթե քանակը որոշակի չէ, կամ մեծ 12-ից՝ նշվում է \infty։
Եթե ծաղկի ինչ-որ մասեր միաձուլված են, ապա նրանց թիվը գրվում է փակագծերի մեջ՝ միաձուլված հնգամաս պսակCo_{(5)}\;։
Եթե ծաղկի մասերը դասավորված են շրջանաձև, ապա թվերի միջև գրվում է «+» A_{5+5}\;։
Ծաղկում հանգույցի դասավորությունը նշվում է գծիկով։ Հանգույցի կեղծ պատերի դեպքում՝ ։
Առանձին մասերի կառուցվածքի խախտումներ։
Պարզ ծաղկապատի դեպքում բաժակի և պսակի նշանները չեն օգտագործվում, գրվում է միայն P (պերիգոնիում) — P_{3+3}\;։
Օրինակներ
Շուշանի և կակաչի ծաղկի բանաձևերը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ծաղիկ
Flower
Մեգնա Մալիք
Մեգնա Քաուր (Գիլ) Մալիք (Meghna Kaur (Gill) Malik, ), հնդիկ կինոդերասանուհի, որը հայտնի է Ամմաջիի դերակատարմամբ Na Aana is Des Laado սերիալում։
Կենսագրություն
Ծնվել է Սոնիպատում, Դելի քաղաքում։ Հայրը՝ Ռանդհիր Սինգհ Մալիքը, լեյտենանտ է։ Մայրը Քամլեշ Մալիքն է։
Մեգնա Մալիքն ավարտել է Կուրուկշետրա քաղաքի համալսարանը՝ ստանալով անգլերենի մագիստրոսի աստիճան։ Այնուհետև տեղափոխվել է Դելի, որտեղ 1997 թվականին ավարտել է «Դրամայի ազգային դպրոցը» / «National school of drama» (NSD)։ 1997-2000 թվականներին խաղացել է տարբեր պիեսներում։ Դրանից հետո տեղափոխվել է աշխատել հեռուստատեսությունում և կինոյում։
Հեռուստատեսության «աստղը» դարձել է «Na Aana Is Des Laado» / «Մի ծնվիր այս դաժան աշխարհում» հեռուստասերիալում Ամաջիի դերի շնորհիվ (2009-2012)։
2000 թվականից ամուսնացած է Ռիջա Բաջաջի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Զեմլյանկի (գյուղ, Կեգիչևի շրջան)
Զեմլյանկի (Землянки), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կեգիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1885 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զեմլյանկի գյուղում բնակվում էր 172 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,34 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 128,36 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կեգիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1885 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Քալհուն շրջան (Ֆլորիդա)
Քալհուն շրջան (Calhoun County), ԱՄՆ Ֆլորիդա նահանգի 67 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.469 կմ² է, բնակչությունը՝ 14.625 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բլաունտսթաուն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1838 թվականին։
Կատեգորիա:Ֆլորիդայի շրջաններ
Կինոշրջիկ
Կինոշրջիկ, դյուրակիր կինոտեղակայանք՝ կինոպրոյեկցիոն ստացիոնար սարքավորում չունեցող փոքր հանդիսասրահներում հիմնականում նեղ ժապավենով (16 մմ) կինոնկարներ ցուցադրելու համար։ Կիրառվում է հեռավոր գյուղական շրջաններում, դաշտակացարաններում, ձմեռանոցներում, հետախուզական արշավախմբերում, անտառահատման և նման օբյեկտներում, ինչպես նաե ուսումնական աշխատանքում։ Կինոշրջիկի մեջ մտնում են կինոպրոյեկցիոն ապարատը, ձայնային հաճախականությունների էլեկտրական ազդանշանների ուժեղացուցիչը, 127 վ և 220 վ լարման ավտոտրանսֆորմատորը, կինոպրոյեկցիոն հավաքովի էկրանը։ Կազմի մեջ մտնում են՝
Կատեգորիա:Կինեմատոգրաֆիա
(3435) Բուրի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,323467 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2168 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4301 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1293,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,278291 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,72° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ֆրանսուա Դոսինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ելենա Մկրտչյան
Ելենա (Լինա) Վարդանի (Վլադիմիրի) Մկրտչյան, հայկական ծագմամբ ուկրաինացի երգչուհի (կոնտրալտո) ։
Կենսագրություն
Ելենա Մկրտչյանը ծնվել է 1955 թվականին Օդեսայում։ 1977 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գնեսինների անվան երաժշտամանկավարժական ինստիտուտը, 1979 թվականին՝ Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիայի մեներգեցողության բաժինը, իսկ 1982 թվականին՝ Մոսկվայի թատերարվեստի պետական ինստիտուտը։
Ձայնի եզակի դիապազոնն ընդգրկում է ամենացածր կոնտրալտոյից մինչև ամենաբարձր սոպրանոյի նոտաները։ Երգացանկում ընդգրկված են 13-րդ դարի իտալական և հոգևոր երգերից մինչև ժամանակակից կոմպոզիտորների 800-ից ավելի գործեր։
Ելենա Մկրտչյանը ռուսական հոգևոր երգեցողությունը ներկայացրել է Վատիկանում։ Ֆրանց Շուբերտի իր յուրահատուկ մեկնաբանության համար նա դարձել է միակ օտարազգի երգչուհին, որը հրավիրվել է մասնակցելու գերմանական «Շուբերտիանա» ազգային փառատոնին։
Բարեգործական համերգներով հանդես է եկել Գերմանիայում, Շվեյցարիայում, Լեհաստանում, Իտալիայում, Իսպանիայում, Պորտուգալիայում, Հոլանդիայում։ 1996 թվականին Մոսկվայի «Նոր օպերա» թատրոնի նվագախմբի հետ, «Ընդհատված սրինգ» բարեգործական ակցիայի շրջանակում, հանդես է եկել Նյու Յորքի «Քառնեգի Հոլլ» համերգասրահում (ի նպաստ Սպիտակի 1988 թվականի երկրաշարժից տուժածների)։ Նրա համերգները Փարիզում (1998) բարձր են գնահատել ֆրանսիացի երաժշտաքննադատները և համեմատել ռուս ճանաչված երգիչ Ֆ. Ի. Շալյապինի փարիզ­յան առաջին ելույթի հետ։
Մասնակցել է Ա. Տերտերյանի հիշատակին նվիրված վոկալ երաժշտության երեկոներին։ Վարում է «Վերադարձ հայրենիք» հոգևոր-լուսավորչական հեղինակային հաղորդաշարը («Սուրբ Սերաֆիմ Սարովսկու հանրագիտարան» հիմադրամի մեդալ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:Կոնտրալտոներ Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Սողոմոն Տարոնցի
Սողոմոն Տարոնցի (Սողոմոն Սահակի Մովսիսյան, ), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1965), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1945 թվականից։
Կենսագրություն
Սկզբնական կրթությունը ստացել է մանկավարժ և ազգագրագետ հոր մոտ։ 1915 թվականին ծնողների հետ գաղթել է Ալեքսանդրապոլ (այժմ՝ Գյումրի), սովորել ու ավարտել ամերկոմի 2-րդ աստիճանի դպրոցը։ 1926 թվականին ընդունվել և 1930 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի պատմագրական ֆակուլտետը։ Առաջին անգամ տպագրվել է 1925 թվականին։ Երկար տարիներ զբաղվել է խմբագրական ու թարգմանական աշխատանքներով ։
Ռուսերեն լույս են տեսել նրա «Գիրք երջանկության» (Երևան, 1952), «Բանաստեղծություններ» (Երևան, 1956) գրքերը։
Հայկական դպրոցի համար կազմել է դասագրքեր։ Մահացել է Երևանում ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Մանկագիրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:1905 ծնունդներ Կատեգորիա:1971 մահեր Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Թունիսի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Թունիս հավաքականը 5 անգամ մասնակցել է Աշխարհի առաջնությանը։
ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում զբաղեցնում է 26-րդ հորիզոնականը՝ 2021 թվականի Մայիս 27-ի դրությամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թունիս Կատեգորիա:Արաբական ֆուտբոլային ասոցիացիաների միություն
Տնտեսական ռեսուրսներ
Տնտեսական ռեսուրսներ, նյութական և ոչ նյութական միջոցների ամբողջություն, որն օգտագործվում է անհրաժեշտ արդյունքներ արտադրելու և ծառայություններ մատուցելու համար։ Ռեսուրսները լինում են բնության կողմից տրված և մարդու կողմից ստեղծված։ Տնտեսական ռեսուրսների հիմնական տեսակներն են աշխատանքը, կապիտալը, հողը, ձեռնարկատիրությունը։
Տեսակներ
Տնտեսական ռեսուրսները կազմում են հասարակության պոտենցյալ արտադրական հզորությունները, սակայն գործնականում արտադրության մեջ օգտագործվում է դրանց միայն մի մասը, որն անվանում են արտադրության գործոններ։ Դրանք են՝
Աշխատանքը` իբրև արտադրության գործոն, ըստ Կարլ Մարքսի, աշխատուժի սպառման գործընթացն է, իսկ աշխատուժը մարդու ֆիզիկական և մտավոր ունակությունների ամբողջությունն է։ Մարդու ունակությունները տնտեսագիտական գրականության մեջ ներկայացվում է որպես աշխատանքային ռեսուրս կամ պարզապես` աշխատանք։
Կապիտալը արտադրության համար անհրաժեշտ հումքն է, նյութերը, էլեկտրաէներգիան, սարքավորումները, մեքենաները, մեխանիզմները, շենքերը, կառույցները, գիտատեխնիկական նվաճումները։ Դրանք անընդհատ կատարելագործվում են, որի շնորհիվ մեծանում է արտադրության արդյունավետությունը, ինչն էլ, իր հերթին, նպաստում է ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործմանը։ Նեղ իմաստով կապիտալը դա իր է, որը ընդունակ է իր տիրոջը եկամուտ բերել։ Լայն իմաստով դա գործի մեջ ներդրված եկամտի աղբյուր համարվող աշխատանքով ստեղծված ֆիզիկական կապիտալ է՝ դրամական խնայողություններ, արտադրության միջոցներ, որոնք օգտագործում են արտադրության գործընթացում։
Հողը բնության պարգևն է՝ չվերարտադրվող ռեսուրս և խիստ սահմանափակ։ Այն հնարավոր չէ փոխարինել մեկ այլ ռեսուրսով։ Այդ առումով հողը բացառիկ ռեսուրս է։ Հող հասկացության տակ տնտեսագետները նկատի ունեն բոլոր այն բնական ռեսուրսները, բնական բարիքները, որոնք կիրառելի են արտադրության պրոցեսում, ինչպիսիք են՝ վարելահողերը, անտառները, հանքային հանածոները և այլն։
Ձեռներեցությունը` որպես արտադրության գործոն, մարդկանց՝ արտադրություն կազմակերպելու, ռիսկի գնալու, արտադրության կառավարման, ստեղծված իրավիճակում ճիշտ կողմնորոշվելու ունակությունն է, որը տնտեսության զարգացման կարևոր պայմաններից է։ Եթե փորձենք պարզել արտադրության գործոնների բովանդակությունը, ապա կհամոզվենք, որ դրանք բնության տված կամ մարդու կողմից ստեղծված ռեսուրսներն են, որոնք օգտագործվում են արտադրության մեջ այս կամ այն արդյունքը ստեղծելու նպատակով։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Տնտեսական ռեսուրսներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ Կատեգորիա:Քաղաքական տնտեսագիտություն
Ազնիվ Կասպարյան
Ազնիվ Գրիգորի Կասպարյան (Азнив Каспарян), բուլղարահայ գիտնական, մաթեմատիկոս, Բուլղարիայի մայր բուհի՝ Սոֆիայի համալսարանի պրոֆեսոր ։
Կենսագրություն
Ազնիվ Կասպարյանը 1984 թվականին ավարտել է Սոֆիայի համալսարանի մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետը, իսկ 1993 թվականին մեկնել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ՝ ուսումնառությունը շարունակելու նպատակով։ Այնտեղ ընդունվել է Յուտայի համալսարանի մաթեմատիկայի ֆակուլտետը՝ ստանալով ասպիրանտի գիտական աստիճան։ ԱՄՆ-ում ուսումն ավարտելուց հետո վերադարձել է Բուլղարիա։
1989 թվականին սկսել է աշխատել Սոֆիայի համալսարանում՝ որպես ասիստենտ, իսկ արդեն 2001 թվականին վերջինս ընտրվում է դոցենտ։ 2012 թվականից՝ նույն համալսարանի մաթեմատիկայի և ինֆորմատիկայի ֆակուլտետի պրոֆեսոր։ Ներկայումս ծավալում է գիտական գործունեություն, ունի հեղինակային բազմաթիվ գիտական աշխատություններ նվիրված հանրահաշվին, անալիտիկ մաթեմատիկային և ֆիզիկային ։
Շևելևսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Շևելևսկի գյուղական խորհուրդ  (Шевелівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյսկի շրջանում ։
Ազնիվ Կասպարյան
Կենսագրություն
Տիրապետում է բուլղարերեն և անգլերեն լեզուներին։
Շևելևսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
2001 թվականի տվյալներով Շևելևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1137 մարդ։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Ազնիվ Կասպարյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարահայ մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Սոֆիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բուլղարահայ գիտնականներ
Սկրիպիցա (գյուղ, Լյուբոմլի շրջան)
Սկրիպիցա (Скрипи́ця), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սկրիպիցա գյուղում բնակվում էր 226 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,23 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 183,74 մարդ/կմ²։
Պողոսյան մրցանակ
Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի մրցանակ
Հիմնվել է 2001 թ. հունվարի 19-ին Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով՝ հաշվի առնելով «Ռոբերտ Պողոսյան և որդիներ» հիմնադրամի անդամներ Ժան և Ալբերտ Պողոսյանների և «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի միջև կնքված պայմանագիրը։
Մրցանակի շնորհման կարգը
Մրցանակը շնորհվում է ամեն տարի՝
ա) բնական գիտությունների զարգացման բնագավառում նշանակալի հայտնագործության կամ ներդրած ավանդի համար.
բ) տեխնիկական գիտությունների և ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների բնագավառում նշանակալի հայտնագործության կամ ներդրած ավանդի համար.
գ) արվեստի բնագավառում ներդրած նշանակալի ավանդի համար.
դ) բժշկագիտության բնագավառում նշանակալի հայտնագործության կամ ներդրած ավանդի համար.
ե) ֆիզիկայի զարգացման բնագավառում նշանակալի հայտնագործության կամ ներդրած ավանդի համար.
զ) գրականության բնագավառում ներդրած նշանակալի ավանդի համար.
Ալդան (գետ)
Ալդան, գետ Յակուտիայում, Լենայի աջ վտակը։
Պողոսյան մրցանակ
Մրցանակի շնորհման կարգը
Պողոսյան մրցանակները յուրաքանչյուր բնագավառի համար շնորհվում են համանուն վկայագրի և դրամական պարգևի ձևով։ Դրամական պարգևները հատկացվում են «Ռոբերտ Պողոսյան և որդիներ» հիմնադրամի անդամներ Ժան և Ալբերտ Պողոսյանների կողմից։
Ալդան (գետ)
Սկիզբ է առնում Ստանկովյան լեռնաշղթայի հյուսիսայի լանջից, հոսում Ալդանի բարձրավանդակով։ Երկարությունը 2273 կմ է, նավարկելի է գետաբերանից 1753 կմ։ Գլխավոր նավակայանները՝ Տոմոտ, Ուստ-Մայա, Խանդիգա։
Պողոսյան մրցանակ
Մրցանակակիրներ
Ստորև ներկայացված է մրցանակակիրների ցանկը։
Ալդան (գետ)
Անվանումը
Անվանումը (ռուսերեն՝ Алда́н) առաջացել է մոնղոլերեն ալթան «ոսկի» բառից (գետի ավազանում կա ոսկու խոշոր հանքավայրեր) ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Լենա գետի վտակներ Կատեգորիա:Լապտևների ծովի ավազանի գետեր
Պողոսյան մրցանակ
2011 թվական
Բժշկագիտության բնագավառում մրցանակ չի շնորհվել։
2014 թվական
Հումանիտար գիտությունների զարգացման և բնական գիտությունների զարգացման բնագավառներում մրցանակ չի շնորհվել։
2015 թվական
2015 թվականին արվեստի բնագավառում մրցանակներ չեն շնորհվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական մրցանակներ
Գայֆուլինսկոե
Գայֆուլինսկոե (Гайфуллинское, Ғәйфулла), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 43 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի բնակավայրեր
Stahlhammer
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիական ռոք խմբեր Կատեգորիա:1992 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Շիկաշար
Շիկաշար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կիսկիմի գավառակում ։ Գտնվում էր Կիսկիմ քաղաքից 53 կմ հարավ-արևելք, Ճորոխ գետի փախակողմյան Մելո վտակի հովտում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Միխալևո (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)
Միխալևո (Михалево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սևդա Սևան
Սևան Սևդա (Ֆրանսուհի Գևորգի Բահչեջյան, ), ազգությամբ հայ բուլղարագիր գրող։ Ծնողները Մեծ եղեռնից փրկված հայեր էին։
Կենսագրություն
Ուսանել է Բուրգասի հայկական վարժարանում։ Ավարտել է Սոֆիայի համալսարանի բուլղարական բանասիրության ֆակուլտետը (1978)։ Աշխատել է «Նարոդնա մլադեժ» թերթի խմբագրությունում։ 1994-1999 թվականներին՝ Բուլղարիայում ՀՀ գործերի ժամանակավոր հավատարմատար, 1999-2005 թվականներին՝ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
Ստեղծագործել է 1962 թվականից։ Գրական իր ուղու սկզբից ևեթ հանդես է եկել Սևդա Սևան կեղծանունով, որտեղ Սևդան նշանակում է սեր, իսկ Սևանը՝ Հայաստանի ամենամեծ լիճը՝ հայտնի իր զուլալ ու քաղցրահամ ջրով ։ 1969 թվականին լույս է ընծայել «Քար քարի վրա» բանաստեղծությունների ժողովածուն (դրանցից շատերը թարգմանվել են հայերեն)։ Հայտնի է դարձել «Ռոդոսթո, Ռոդոսթո…» վեպով, որի առաջին և երկրորդ մասերը լույս են տեսել 1981 և 1988 թթ., թարգմանվել հայերեն և ռուսերեն։ Գրել է նաև «Որևէ տեղ Բալկաններում» (1987), «Տեր-Զոր» վեպերը (եռագրություն), որոնցում ներկայացված են Մեծ եղեռնը, Բալկաններում զորավար Անդրանիկի և բուլղարական զորամասերի ազատագրական համատեղ գործողությունները։
Գրել է 1988 թվականին Բուլղարիայում նկարահանված «Ցեղասպանություն» վավերագրական կինոնկարի սցենարը։ Թարգմանել է Գևորգ Էմինի բանաստեղծություններից («Արդար երգ», 1979, ժողովածու)։
Բազմիցս այցելել է Հայաստան։ Հայտնի է նաև իր հայանպաստ հասարակական գործունեությամբ։ Ամուսինը բուլղար հայտնի արձակագիր Վրբան Ստամատովն է (հայերեն հրատարակվել է նրա «Մակույկով մինչև Արարատ» ստեղծագործությունը), ունի մի որդի՝ Ալեն Լազարով։
2005 թվականին պարգևատրվել է բուլղարական «Стара планина» շքանշանով։ 2006 թվականին արժանացել է բուլղարական ազգային գրական «Константин Константинов» մրցանակի՝ “Հեղինակ“ անվանակարգում։ Բուլղարական մանկական գրականության ասպարեզում ներդրած ավանդի համար ստացել է “Петя Караколев“ մրցանակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուլղարահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ կին գրողներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բուլղարացիներ հայկական սերմամբ
Մետալուրգ (մարզադաշտ, Կրասնի Սուլին)
«Մետալուրգ» մարզադաշտ (Стадион «Металлург»), մարզադաշտ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքում։
Հասցեն` Կրասնի Սուլին, Օկտյաբրսկայա փողոց, 1 ։
Պատմություն
«Մետալուրգ» մարզադաշտը «Սուլին» ֆուտբոլային ակումբի մարզադաշտն է։ Այստեղ իր տնային խաղերն է անցկացնում «Սուլին» ֆուտբոլային ակումբը։ Այստեղ է մարզվում «Նիկա» մանկական մարզական ակումբը։ Մարզադաշտն ունի մարզադահլիճ, կացարան պատանի ֆուտբոլիստների համար։ 2017 թվականի դրությամբ օլիմպիական ռեզերվի «Նիկա» մարզական մանկապատանեկան դպրոցում պարապում էր մոտ 200 ֆուտբոլիստ, առկա էր կանանց ֆուտբոլային թիմ։ 2017 թվականին ակումբը պլանավորում էր խաղալ Ռոստովի մարզի առաջին խմբի առաջնությունում ։
«Մետալուրգ» մարզադաշտի հեռավորությունը քաղաքի կենտրոնից 73 մետր է ։
2015 թվականին մարզադաշտը բարեկարգվել է։ Ֆուտբոլային դաշտի հարևանությամբ գտնվող հողից քերվել է վերին շերտը, որն աղտոտված է եղել մոլախոտով։ 2014 թվականի աշնանը դաշտում ցանվել է մշակախոտ ։
2014 թվականին ակումբը բոլոր խաղերն անցկացրել է Էներգետիկների ավանում, ինչն անհարմարություն է ստեղծել ինչպես մարզիկների, այնպես էլ երկրպագուների համար ։
Բարեկարգման ընթացքում կարգի են բերվել տրիբունաները, կատարվել են այլ աշխատանքներ։ Նախկինում մարզադաշտը տեղավորել է մինչև 10 հազար հանդիսական, սակայն հարավային տրիբունան ապամոնտաժելուց հետո այն սկսել է տեղավորել 7-8 հազար հանդիսական։ Նոր պլաստիկ նստատեղեր տեղադրելուց հետո այնտեղ կարող են հարմարավետորեն տեղավորել ավելի քան երկու հազար երկրպագուներ ։
«Մետալուրգ» մարզադաշտում ֆուտբոլից բացի անցկացվում են նաև այլ մրցումներ, օլիմպիադաներ և մրցաշարեր ։
1997 թվականին այստեղ կայացել է քաղաքի համար պատմական հանդիպում։ Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության 1/16 եզրափակչում տեղի «Մետալուրգ» թիմն ընդունել է երկրի բազմակի չեմպիոն Մոսկվայի «Սպարտակին»։ Հիմնական կազմով հանդես եկած հյուրերը հաղթել են 2:0 հաշվով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի տեսարժանություններ
Ցուկույոմի-նո-Միկոտո
Ցուկույոմի-նո-Միկոտո (ツクヨミノミコト, 月読命), կամ պարզապես Տսուկույոմի (ツクヨミ, 月読) կամ Տսուկիյոմի (ツキヨミ), ճապոնական դիցաբանության մեջ և Շինտո կրոնում լուսնի աստվածը ։
Անվան ծագումնաբանություն
«Տսուկույոմի» անունը հին ճապոներեն «tsuku» (月, լուսին, ամիս, ժամանակակից ճապոներենում tsuki) և «yomi» (読み, կարդալ, հաշվել) բառերից է առաջացել. : Ըստ մեկ այլ մեկնաբանության նրա անունը տսուկիյո (月夜, «լուսնային գիշեր») և մի (見, նայող, դիտող) բառերի համադրություն է։
さ
Հիրագանայում՝ さ, կատականայում՝ サ, ճապոներենի վանկային այբուբենի վանկ։ Օգտագործվում է մեկ մորայի գրելաձևի համար։ Համապատասխանում է հայերեն «սա» տառակապակցությանը և Միջազգային հնչյունական այբուբենի /sa/ ձայնին։
Ցուկույոմի-նո-Միկոտո
Ծնունդ
Ըստ «Կոձիկի» Ցուկույոմին ծնվել է ջրի կաթիլներից, որով Իզանագին լվացել է իր աջ աչքը մեղքերի մաքրման ծիսակատարության ժամանակ ։ Նա իր կնոջը՝ Իզանամային հետևելով, հայտնվել էր Յոմիում՝ «Մթության աշխարհում» և նրան հաջողվել էր փրկվել։ Այս պատմության այլընտրանքային տարբերակում Ցուկույոմին ծնվել է մի սպիտակ պղնձից պատրաստած հայելուց, որը Իզանագիի աջ ձեռքին էր։ Ըստ «Նիհոն Սյոկիի» (Ճապոնիայի պատմության երկրորդ ամենահին գիրքը) վարկածի՝ լուսնի աստվածը հայտնվել է ճապոնական կղզիների ձևավորումից անմիջապես հետո և եղել է առաջին կամիներից, որը ծնվել է Իզանագայի և Իզանամայի միության արդյունքում։ Ցուկույոմին «երեք ազննվական երեխաներից» (三貴子, Միհաշիրա-նո-Ուզու-նո-Միկո) մեկն էր, Ամատերասուի (արևի աստվածուհի) և Սուսանոյի (փոթորիկների և ջրային տարերքների աստված) քույրը ։
さ
Ժամանակակից ճապոներենի վանկային աղյուսակում գտնվում է հիրագանայի し(շի) կանայից առաջ։ Իսկ կատականայում՝ シ(շի) կանայից առաջ։
Յունիկոդ
Կատեգորիա:Կանա