cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(916) Ամերիկա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1915 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Գրիգորի Նեույմինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
SunStroke Project
SunStroke Project, խումբ Մոլդովայից։ Նորվեգիայում անցկացված «Եվրատեսիլ 2010» երգի մրցույթում Օլյա Տիրայի հետ միասին ներկայացրեցին Մոլդովայի Հանրապետությունը ։ 2010 թվականի մարտի 6-ին Քիշնևում կայացած ազգային ընտրության ժամանակ խումբը «Run Away» երգով ճանաչվել է հաղթող։ 2017 թվականի մայիսին Կիևում կայացած «Եվրատեսիլ 2017» երգի մրցույթում նրանք ներկայացրեցին Մոլդովան «Hey, Mamma» երգով և զբաղեցրեցին 3-րդ տեղը, զիջելով Բուլղարիային և Պորտուգալիային։
Պատմություն
SunStroke Project խումբը հիմնադրվել է 2008 թվականին Տիրասպոլում։ Խմբում ընդգրկված են ջութակահար Անտոն Ռագոզան և սաքսոֆոնահար Սերգեյ Ստեփանովը, ովքեր ծանոթացել էին բանակում ծառայելու ընթացքում։ Խմբի անունը ի հայտ է եկել հետաքրքիր իրավիճակի շնորհիվ, երբ Անտոնն ու Սերգեյը ծառայում էին բանակում (նվագախմբում) գնալով դաշտ, Անտոնը արևայրուք ստացավ ։ Արդյունքում, տղաները որոշեցին խումբն անվանել «SunStroke Project» :
2008-2009 թվականներին խմբի վոկալիստն էր Պավել Պարֆինին, իսկ 2009 թվականին խումբն առաջին անգամ հանդես է եկել «Եվրատեսիլ 2009» երգի մրցույթի ազգային եզրափակչում, որտեղ թիմը երրորդ տեղն է զբաղեցրել «No Crime» երգով ։ Պավել Պարֆինիի խմբից հեռանալուց հետո հայտարարվեց քասթինգ, որի շնորհիվ խմբում հայտնվեց նոր վոկալիստ՝ Սերգեյ Յալովիցկին ։
2013 թվականին խումբը առաջին անգամ կատարեց ռումիներեն երգ, իսկ «Ce Bine Imi Pare» տեսահոլովակը նկարահանվել է 6 ժամվա ընթացքում։ Այս երգը տղաները կատարել են Alex Calancea Band խմբի հետ մեկտեղ։ Ապագայում «SunStroke Project»-ը նախատեսում է ևս մի քանի ռումիներեն երգ կատարել ։ Նույն տարում «Walking in the Rain» երգը աղյուսակում գրավեց առաջին տեղը և դարձավ ՄԳԻՄՕ-ի ՈՒՀԱ-ի «Պարամպարամ» թիմի օրհներգը։ Նույն թվականին «Amor» երգի հիման վրա նկարահանվել է տեսահոլովակ, որը թողարկվել է անգլերեն և իսպաներեն լեզուներով ։
2015 թվականին Sunstroke Project-ը մասնակցեց «Եվրատեսիլ 2015» երգի մրցույթի ազգային ընտրական փուլին՝ «Day After Day» երգով, սակայն եզրափակիչում նրանք զբաղեցրեցին 3-րդ տեղը։ 2015 թվականի օգոստոսին Sunstroke Project-ը բացեց իր Ragoza Music երաժշտական լեյբլը և թողարկեց իր նոր՝ «Not Giving It Up» կոչվող երգը ։
2017 թվականի փետրվարին նրանք հաղթեցին «Եվրատեսիլ 2017»-ի ազգային ընտրությունում, ինչը թույլ տվեց նրանց ներկայացնել Մոլդովան՝ Կիևում, «Hey, Mamma!» երգով, իսկ մարտին թողարկեցին երգի տեսահոլովակը ։ Մրցույթի եզրափակիչում նրանք զբաղեցրին 3-րդ տեղը, որն այդ ժամանակ Մոլդովայի լավագույն արդյունքն էր։ Մոլդովայի հավաքականի վերադարձի կապակցությամբ երկրի նախագահը Մոլդովայի բարձրագույն՝ Պատվո շքանշանի արժանացրեց խմբի անդամներ` Անտոն Ռագոզային, Օրդեն Պոչյոտին, և նրանց պրոդյուսեր Դմիտրի Սերգեևին։ Մայիսի 17-ին iTunes-ից ստացվող ամենաշատ ներբեռնված երգերի վարկանիշում «Hey, Mamma!» երգը 33-րդ տեղում էր ։ Խումբը վերադառնալով Մոլդովա, երկրի նախագահի կողմից արժանացել է բարձրագույն պետական պարգևների։  Խմբի մասնակիցները արժանացան «Պատվո շքանշանի», իսկ իրենց պրոդյուսերը՝ Դմիտրի Սերգեևը, պարգևատրվեց «Քաղաքացիական ծառայություն» մեդալով    ։
Ձեռքբերումներ և պարգևներ
2010 թվականին SunStroke Project-ը և Օլյա Տիրան ներկայացրին Մոլդովան «Եվրատեսիլ 2010» երգի մրցույթում և զբաղեցրին 22-րդ տեղը ։
2012 թվականի հուլիսին SunStroke Project-ը և Բորիս Կովալը նվաճեցին ոսկե մեդալներ «World Star» միջազգային մրցույթում ։
2013 թվականի հունվարին Superchard Radio Record-ում «Walking In the Rain» երգը զբաղեցրեց առաջին տեղը ։
Հետաքրքիր փաստեր
Եվրատեսիլ 2010-ից հետո Սերգեյ Ստեփանովը, իր արտառոց տեսքի ու բեմական շարժման շնորհիվ, համացանցում հայտնի է Epic Sax Guy կեղծանունով։ ՅուԹյուբում տեղադրվել են բազմաթիվ հոլովակներ, որտեղ Սերգեյը պարում է կամ ծաղրական նմանակումներով տեսահոլովակներ ։
Ինիյա Տրինկունիենե
Ինիյա Տրինկունիենե (Inija Trinkūnienė, ), լիտվիացի ազգաբան, սոցիոլոգ, հոգեբան, բանահավաք։ 2014 թվականից լիտվիական նեո-հեթանոսական «Ռոմուվա»  համայնքի առաջնորդ ։ Համայնքի հիմնադիր` Յոնաս Տրինկունասի կինն է։
SunStroke Project
Հետաքրքիր փաստեր
2012 թվականին Օլյա Տիրան և Sunstroke Project-ը «Superman» երգով մեղադրվում էին ռումինացի կատարող Simplu-ի «Mr. Originality» երգը գողանալու մեջ։ Արդյունքում, նրանք նույնիսկ չանցան «Եվրատեսիլ 2012» ազգային ընտրական առաջին փուլը ։
Վիգեն Գրիգորյան
Վիգեն Սամվելի Գրիգորյան ` հայ ազատամարտիկ, ծնվել է ԼՂԻՄ Հադրութի շրջանի Տող գյուղում։ Եղել է Արցախյան պատերազմի ակտիվ մասնակիցներից։ Մասնակցության դերը հատկապես կարևոր է իր շրջանում կատարած գործունեության առումով։
SunStroke Project
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2017 երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:2008 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Մոլդովայի երաժշտություն
Վիգեն Գրիգորյան
Կենսագրություն
1972 թվականին ավարտել է Բաքվի Լենինի անվան պետական մանկավարժական համալսարանը։ Դրանից հետո աշխատել է որպես հայոց լեզվի ուսուցիչ Տողի միջնակարգ դպրոցում։
Ինիյա Տրինկունիենե
Կենսագրություն
1969 թվականին ավարտել է Կելմեի միջնակարգ դպրոցը, իսկ 1974 թվականին` Վիլնյուսի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը` «Հեգեբանություն» մասնագիտությամբ։ Լիտվայի մշակութային հետազոտությունների ինստիտուտում աշխատել է որպես սոցիոլոգ։ 1990 թվականին ամուսնու` Յոնաս Տրինկունասի հետ («Ռոմուվա» կրոնական հեթանոսական համայնքի ղեկավարը` 1988-2014-ական թվականներին) հիմնել են ազգային երգի լիտվիական անսամբլը և «Kūlgrinda» երգչախումբը ։ Դաստիարակել է չորս երեխաների` Ռիմգայլե, Վետրա,. Ուգնե, Ինդրե ։
Իր գիտական կարիերայի ամբողջ ընթացքում Տրինկունիենեն զբաղվել է` հետազոտություններով` ազգային մշակույթի տարածման ասպարեզում։ Հրատարակել է ավելի քան 60 գիտական հոդված, մասնակցել է տարբեր գիտական կոնֆերանսների Լիտվայում և արտասահմանում։ 2004-2013- ական թվականներին Լիտվայի Հանրապետության Սեյմին կից` Ազգային մշակույթի պաշտպանության խորհրդի անդամ է ։ Ամուսնու մահից հետո գլխավորել է «Ռոմուվա» համայնքը, ինչպես նաև դարձել է Էթնիկ կրոնների եվրոպական կոնգրեսի նախագահը ։ 2016 թվականից բացառապես զբաղվում է համայնքի աշխատանքներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիտվացի երաժիշտներ
Վիգեն Գրիգորյան
Կենսագրություն
1992 թ․ Վիգենը ստեղծում է "Վրեժ" ֆիդայական խմբակցությունը, որը մեծ դեր է կատարել Հադրութի և շրջակա շրջանների հայ բնակչության պաշտպանության գործում։
1992 թվականին ընտրվել է ԼՂՀ ՊՆ պատգամավոր։ Այդ ժամանակից ի վեր մինչ ողբերգական մահը նա կռվել է ադրբեջանական ուժերի դեմ։
1993 թ․ զոհվում է պայթյունի պատճառով։
Պարգևներ
Նրան հետմահու շնորհվել է ԼՂՀ «Մարտական խաչ» II աստիճանի շքանշան։
Հետաքրքիր փաստեր
Պատերազմի տարիներին հանդիպել է Մոնթե Մելքոնյանի հետ, և նրանք սկսել են հետագա գործողությունների ծրագիր մշակել։ 2011 թ․ օգոստոսի 8-ին հերոսի 60-ամյակի առիթով ԼՂՀ հարգել են Վիգեն Գրիգորյանի հիշատակը։
Լծենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Լծեն գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 16 հուշարձան (6 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Ալաշկերտ կամավորական ջոկատ (Հրազդան)
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Էդվին վան դեր Սար
Էդվին վան դեր Սար, հոլանդացի դարպասապահ, ով խաղացել է Այաքսի, Յուվենտուսի, Ֆուլհեմի և Մանչեսթեր Յունայթեդի կազմում։ Իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է Այաքսի կազմում, որտեղն 9 տարի խաղալուց հետո տեղափոխվել է Թուրինի Յուվենտուս, հետո Անգլիա, որտեղ խաղացել է Ֆուլհեմի և Յունայթեդի կազմում։ Նա այն ֆուտբոլիստներից է, ովքեր հաղթել են Չեմպիոնների Լիգան երկու տարբեր թիմերի հետ՝ Այաքսի հետ՝ 1995 թվականին, իսկ Յունայթեդի հետ՝ 2008 թվականին։ Նա Հոլանդիայի ազգային հավաքականում ամենաշատ խաղեր անցկացրած ֆուտբոլիստն է։ Վան դեր Սարը համարվում է բոլոր ժամանակների լավագույն դարպասպահներից մեկը։
Այաքս
1990 թվականի վան դեր Սարը պայմանագիր կնքեց Հոլանդական Այաքսի հետ։ Այաքսում ցույց տվեց շատ լավ խաղ օգնելով թիմին հաղթել 1994-1995 թվականների Չեմպիոնների Լիգան և ոչ ավել ոչ պակաս 1995 թվականի Եվրոպայի լավագույն դարպասապահի կոչումը։ Նա պաշտպանում էր դարպասը նաև 1996 թվականի Չեմպիոնների Լիգայի եզրաակչում, սակայն այնտեղ թիմը 11 մետրանոց հարվածաշարով պարտվեց Յուվենտուսին։ Վան դեր Սարը Այաքսի կազմում խաղաց ընդհանուր առմամբ 226 խաղ և դարձավ մեկ գոլի հեղինակ, որտեղ թիմը հաղթանակ տարավ 9-1 հաշվով Գրաֆշափի նկատմամբ։
Յուվենտուս
1999 թվականի վան դեռ Սարը հայտնվեց Մանչեսթեր Յունայթեդի և Յուվենտուսի ուշադրության տակ, սակայն ընտրեց Յուվենտուսը։ Նա դարձավ առաջին այլազգի դարպասապահը, ով պաշտպանել է Յուվենտուսի դարպասը։ Առաջին խաղը անցկացրեց Ռեգինայի դեմ խաղում, որտեղ գրանցվեց ոչ-ոքի՝ 1-1 հաշիվը։ 1990-2000 թվականին Յուվենտուսը մրցաշրջանն ավարտեց երկրորդ հորիզոնականում։ Վան դեր Սարը իր տեղը հիմնական կազմում կորցրեց 2001 թվականի ամռանը, երբ Յուվենտուսի շարքերը համալրեց իտալացի դարպասապահ Ջանլուիջի Բուֆոնը։
Ֆուլհեմ
2001 թվականի օգոստոսի 1-ին վան դեր Սարը տեղափոխվեց Անգլիա՝ միանալով Ֆուլհեմին։ Նա կնքեց չորսամյա պայմանագիր, իսկ տռանսֆերի արժեքը կազմեց 7.1 մլն եվրո։ Հենց հաջորդ օրը վան դեր Սարը կիսվեց իր տպավորություններով՝ ասելով, որ տիրում է շատ ընկերասեր և համերաշխ մթնոլորտ։ Իր առաջին պաշտոնական խաղը անցկացրեց օգոստոսի 18-ին, երբ թիմը մրցում էր Մանչեսթեր Յունայթեդի հետ և պարտվեց 3-2 հաշվով։ Ընդհանուր առմամբ Ֆուլհեմի կազմում անցկացրեց 127 խաղ և արժանացավ Մանչեսթեր Յունայթեդի գլխավոր մարզիչ Ալեքս Ֆերգյուսոնի ուշադրությանը։
Մանչեսթեր Յունայթեդ
Վան դեր Սարը միացավ Մանչեսթեր Յունայթեդին 2005 թվականի հունիսի 10-ին 2 միլիոն եվրոյով։ 2007 թվականին նրա կատարած սեյվը 11 մետրանոց հարվածից օգնեց թիմին հաղթանակ տանել Մանչեսթերյան դերբիում։ Չելսին պետք է կարողանար հաղթել Արսենալին, որ Մանչեսթեր Յունայթեդը կարողանար դառնալ չեմպիոն։ 2007-2008 թվականը վան դեր Սարի համար լավագույն մրցաշրջանն էր, նրա տեղափոխվելուց հետո։ 2008 թվականի դեկտեմբերին վան դեր Սարը երկարաձգեց պայմանագիրը մեկ տարով։ 2007 թվականի հունվարի 27-ին օգնեց թիմին դառնալ նոր ռեկորդի հեղինակ։ Վան դեր Սարը գոլ բաց չէր թողել 11 խաղ կամ 1032 րոպե՝ շրջանցելով նախորդ ռեկորդը, որը պատկանում էր Պետր Չեխին՝ 10 խաղ կամ 1025 րոպե։ Էդվին վան դեր Սարը համարվում էր Յունայթեդի բացարձակ առաջատարներից մեկը և ավագը։ Վան դեր Սարը վնասվածք ստացավ մինչմրցաշրջանային պատրաստության ժամանակ՝ Աուդի Քափի շրջանակներում։ Վնասվածքի պատճառով նա բաց թողեց իր առաջին 12 խաղերը 2009-2010 մրցաշրջանում։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 6-ին նա վերադարձավ և խաղաց Էվերթոնի դեմ խաղում։ Հոկտեմբերի 17-ին նա խաղաց նաև Բոլթոնի դեմ խաղում։ Անգլիական լրատվամիջոցները հայտնեցին, որ Էդվին վան դեր Սարը ավարտելու է կարիերան մրցաշրջանից հետո։ Մարտի 12-ին՝ Արսենալի դեմ խաղում նա ճանաչվեց խաղի լավագույն ֆուտբոլիսը մի քանի հրաշալի սեյվեր կատարելուց հետո։ Այդ խաղում Արսենալը պարտվեց 2-0 հաշվով՝ Ֆաբիոյի և Ուեյն Ռունիի գոլերի շնորհիվ։ 2011 թվականի մայիսի 22-ին նա խաղաց առաջնության իր վերջին խաղը Բլեքփուլի դեմ, որտեղ թիմը հաղթեց 4-2 հաշվով։ Նրա վերջին խաղը Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչն էր՝ Բարսելոնայի դեմ, որտեղ Յունայթեդը չեմպիոնի կոչումը զիջեց Բարսային՝ պարտվելով 3-1 հաշվով։ 2011 թվականի մայիսի 28-ին վան դեր Սարը ավարտեց կարիերան։
Միջազգային կարիերա
Վան դեր Սարը Հոլանդիայի հայտացուցակում էր 1994 թվականի աշխարհի առաջնությանը, սակայն չմասնակցեց ոչ մի խաղի։ 1995 թվականի հունիսի 7-ին առաջին անգամ Հոլանդիայի կազմում խաղադաշտ դուրս եկավ Բելառուսի դեմ խաղում։
Եվրո 2004
Մինչև 11 մետրանոց հարվածաշարը վան դեր Սարը պահեց 11 մետրանոց հարված խաղի ընթացքում։ հոլանդիան 11 մետրանոց հարվածաշարում հաղթեց 5-4 հաշվոց, սակայն կիսաեզրափակչում պարտվեց Պորտուգալիային։
2010 աշխարհի առաջնության որակավորման փուլ
2010 աշխարհի առաջնության որակավորման փուլին վան դեր Սարը չմասնակցեց մարզչի հետ ոչ լավ հարաբերություններ ունենալու պատճառով։ Խաղերին մասնակցեց Ստելենբուրգը։
4–րդ դար
4–րդ դարը տևել է 301-400 թթ. Գրիգորյան օրացույցով։
Իրադարձություններ
*
Հովաս
Հովաս ( մ.թ.ա. 9-րդ դարի II-րդ կես - մ.թ.ա. մոտ 782), (Հովաս անունը նշանակում է Տերը տվեց) Իսրայելի հյուսիսային թագավորության 12-րդ թագավորը։ Հովաքազի որդին և հաջորդը։
Գահակալություն
Թագավորների երկրորդ գրքի համաձայն ՝ Հովասը մեղանչեց Եհովա Աստծո առջև, հանդուրժելով ոսկե հորթերի պաշտամունքը, բայց արտաքուստ գոնե երկրպագում էր Եհովային։ Նա 16 տարի թագավորեց որպես Իսրայելի թագավոր և առաջնորդեց իսրայելացիներին որոշ վճռական մարտերում, ներառյալ պատերազմը Հուդայի թագավորության դեմ։ Հովասի կառավարման սկզբում Իսրայելը գտնվում էր շատ ծանր իրավիճակում։ Դրա հիմնական պատճառը ասորիների արքա Ազայելն էր, որը ջախջախիչ հարվածներն էր հասցրել Հյուսիսային թագավորությանը դեռևս Հովաքազի իշխանության օրոք։ Սակայն իրավիճակը փոխվում է Ազայելի մահից հետո։ Հովասը Եղիսե մարգարեի խոսքի համեմատ 3 անգամ պարտության է մատնում Ազայելի որդի և հաջորդ Բեն-Ադադ III-ին, և ետ է վերցնում ասորիների կողմից նախկինում գրավված որոշ Իսրայելական քաղաքներ։ = Պատերազմ Հուդայի դեմ =
Արտաքին հղումներ
''I Kings 22:26 "                                                                                                                                                                                                                                                                                  1. Edwin Thiele, The Mysterious Numbers of the Hebrew Kings, (1st ed.; New York: Macmillan, 1951; 2d ed.; Grand Rapids: Eerdmans, 1965; 3rd ed.; Grand Rapids: Zondervan/Kregel, 1983). ISBN 0-8254-3825-X,                                                    2. "Jehoash", Jewish Encyclopedia                                                                                                                                                                                                                            3.  Page, Stephanie (1968). "A Stela of Adad-nirari III and Nergal-ereš from Tell al Rimah". Iraq. 30 (2): 139–153. doi:10.2307/4199848. JSTOR 4199848. 4. "Tell al-Rimah Stele: King Jehoash Found!" Assyrian inscriptions prove Israel's deliverance from the Syrians through King Je. Warren Reinsch. Watch Jerusalem, June 27, 2019. 5. Nir Hasson. A strange drawing found in Sinai could undermine our entire idea of Judaism: Is that a 3,000-year-old picture of god, his penis and his wife depicted by early Jews at Kuntillet Ajrud?. Haaretz. April 4, 2018''
Կատեգորիա:Իսրայելի թագավորներ
Իրիս (կոնֆետ)
Իրիս, պոմադային զանգված, որը ստացվում է խտացրած կաթը շաքարավազի, կերամաթի, մրգահյութի և բուսական յուղի կամ մարգարինի հետ եփելիս։ Կտրտված տեսքով վաճառվում է որպես կոնֆետ։
Իրիսի տեսակներ
Իրիսի պատրաստման ժամանակ երբեմն ավելացնում են բուրավետիչ կամ խտացնող նյութեր` ալյուր, սոյայի սպիտակուց, քունջութ, մանրեցված ընկույզ և այլն։ Իրիսը կարող է ունենալ միջուկ և պատված լինել գլազուրով։
Ըստ պատրաստման եղանակի՝ իրիսները լինում են՝ ձուլածո և տիրաժավորած։ Ըստ խտության և նյութակազմվածքի՝ տարբերում են իրիսի հետևյալ տեսակները.
Շոկոլադե կամ վանիլային իրիսը անգլախոս երկրներում անվանում են «ֆաջ» (fudge): Լեհաստանում իրիսի հիման վրա պատրաստում են փափուկ կաթնային կոնֆետներ` «Կովիկ» («Коровка») : ԱՄՆ-ում շատ հայտնի են ծովային ջրով իրիսները (Salt water taffy):
Պատրաստում
ԽՍՀՄ-ում տարածում էին գտել փաթեթավորված մանր կոնֆետները` իրիսները։ Պատրաստման ընթացքը կազմված է հետևողականորեն ավելացվող և եփվող բաղադրիչներից, դրանց եռացումը տեղի է ունենում 120—130 °C ջերմաստիճանում, որի արդյունքում զանգվածը դեռևս ջրիկ է մնում։ Պատրաստի զանգվածը սառեցնում են մինչև 60 °C:
Սառչելուց հետո զանգվածը դառնում է խիտ՝ այնքան, որ տեղադրվի հատուկ սարքի մեջ, որից դուրս է գալիս որոշակի հաստությամբ իրիսային զանգվածը։ Դրանք անց են կացվում փաթեթավորող մեքենայի միջով, կտրտվում են և փաթեթավորվում։
Փաթեթավորումից հետո արտադրանքը սառեցվում է հատուկ թունելներում, այնուհետև ուղարկվում է չորանոց, որտեղ 38 °C ջերմաստիճանի պայմաններում տեղի է ունենում բյուրեղացում։ Ըստ ձևի՝ իրիսը կարող է լինել աղյուսաձև, քառակուսաձև և ձևավոր։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն Կատեգորիա:Կոնֆետ Կատեգորիա:Խոհանոց Կատեգորիա:Համաշխարհային խոհանոց
(917) Լիկա
(917) Լիկա (Lyka), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1915 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Գրիգորի Նեույմինի կողմից Սիմեիզում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,380189 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8997 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8607 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1341,27 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,268403 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,14° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1915 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Գրիգորի Նեույմինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գոլուբիցկոե (գյուղ, Վոլնովախսկի շրջան)
Գոլուբիցկոե (Голубицьке), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սենատորների պալատ
Պատմություն
Մ.թ.ա. 78 թվականին Սենատը դեսպան Կվինտ Լուտացի Կատուլին հանձնարարել էր Կապիտոլիումի բլրին պետական արխիվ կառուցել՝ Տաբուլարիում։ Շինարարությունը գլխավորում էր ճարտարապետ Լուցիոս Կորնելիոսը։ Միջնադարի ընթացքում արխիվի շենքը դատարկվել է, ինչպես քաղաքի այլ անտիկ շինություններ։ Ազնվական Կորսի ընտանիքը,  օգտվելով վերջինիս տեղակայման դիրքից, այնտեղ դղյակ է կառուցել։
16-րդ դարի կեսին Հռոմի պապը հանձնարարել է Միքելանջելոյին վերակառուցել ամբողջ Կապիտոլիումը, գագաթին հրապարակ կառուցել՝ Պյացա դել Կամպիդոլյու անվամբ։ Ճարտարապետի մտահղացմամբ հրապարակի ծայրերը պետք է երեք պալատ կազմեին, որոնցից գլխավորը պետք է դառնար սենատորների պալատը։
1538 թվականին Կամպիդոլո հրապարակի կենտրոնում տեղադրել են Մարկոս Ավրելիանոսի արձանը։
Միքելանջելոյի վեհակերտ նախագիծը իրականացվել է նրա մահից հետո, աշակերտների՝ Ջակոմո դելլա Պորտի և Ջիրոլամո Ռայնալդի (մինիմալիզմի ներկայացուցիչներ) կողմից։ Նոր շենքում պահպանվել է անտիկ Տաբուլարիումի ներքևի հատվածը։ Կողքի երկու աշտարակները ևս մնացել են Կորսի ամրության ժամանակաշրջանից։ Այս ամենը կանցնի ամրոցին, չնայած դրա վերածննդյան ճակատին։
Քաղաքապտարանի աշտարակը կառուցվել է 1575-1582 թվականներին ճարտարապետ Մարտինո Լոնգիի կողմից։
1871 թվականից պալատներից մեկը ծառայում է որպես Հռոմի քաղաքապետի նստավայր և քաղաքային այլ պաշտոնյաների կացավայրը, այդ իսկ պատճառով շինության մեծ մասը փակ է զբոսաշրջիկների համար։ 1957 թվականի մարտի 25-ին կնքվել է Հռոմեական պայմանագիրը։ Շենքի ներքևի մասում (անտիկ) ցուցադրվում են Կապիտոլիական թանգարանների որոշ ցուցադրանմուշներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միքելանջելո Կատեգորիա:Հռոմի պալատներ
Ալաշկերտ կամավորական ջոկատ (Արտաշատ)
Ալաշկերտ, կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1990 թվականին Արտաշատ քաղաքում։ Ջոկատի առաջինը հրամանատարը եղել է Հայկ Սայադյանը։ 1990-1993 թվականներին ջոկատը կամ առանձին ազատամարտիկներ մասնակցել են Հայաստանի Հանրապետության Արարատի (Երասխ), Կապանի (Կապան, Դավիթ Բեկ), Եղեգնաձորի (Խաչիկ) և Արցախի Հանրապետության Շահումյանի (Բուզլուխ), Լաչինի (Ղոչազ), Շուշիի (Քարինտակ), Մարտակերտի (Հակոբ Կամարի, Չլդրան, Դրմբոն), Ֆիզուլիի (Սեյիդահմեդլի) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Հրամանատար՝ Ն․ Հակոբյան։ Ջոկատից զոհվել է 5 ազատամարտիկ։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
The One (երգ, Շակիրա)
«The One» (թարգմ․՝ «Միակը»), կոլումբիացի երգչուհի Շակիրայի չորրորդ սինգլն իր «Laundry Service» (2001) երրորդ ստուդիական ալբոմից (առաջին անգլիալեզու ալբոմը), թողարկվել է 2002 թվականի հունիսի 12-ին։
Երգի մասին
«The One» գրել են Շակիրան և Գլեն Բալարդը։ Երգով երգչուհին շնորհակալություն է հայտնում իրեն տրված սիրո համար։ Չնայած երգը շատ սիրված էր, և շատերը «տոգորված» էին դրանով, այն չի կարողացել բարձր դիրքերի հասնել չարթերում։
Երգացանկ
Maxi-single
Enhanced single
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շակիրայի երգեր
Ոսկե ժամ (լուսանկարչություն)
Լուսանկարչության մեջ «ոսկե ժամը» օրվա ժամ է, արևածագից քիչ անց կամ մայրամուտից առաջ, որի ընթացքում ցերեկային լույսն ավելի կարմիր է և ավելի փափուկ, քան այն ժամանակ, երբ արեգակը բարձր շողում է երկնքում։
Ոսկե ժամը երբեմն կոչվում է նաև «կախարդական ժամ»։ Այն այդպես անվանում են հիմնականում կինեմատոգրաֆիստները և լուսանկարիչները ։ Այս ժամերին երկնքի պայծառությունը համընկնում է փողոցային լուսավորության, փողոցային նշանների, մեքենաների լույսերի ու լուսավորված պատուհանների լույսի հետ։
Մանրամասներ
Երբ արևը հորիզոնի ներքևում է, արև ճառագայթներն ավելի երկար ճանապարհ են անցնում Երկրի մթնոլորտով, այսպիսով լուսավորության մեծ մասը հասնում է երկնքից ` նվազեցնելով լույսի հարաբերությունը։ Տեխնիկապես սա լույսի դիֆուզիայի ձև է։ Ավելի շատ կապույտ լույս է ցրվում, այսպիսով եթե արևը շողում է, դրա լույսն ավելի կարմիր է թվում։ Ավելին, արևի ցածր անկյունը հորիզոնի նկատմամբ ստեղծում է ավելի երկար ստվերներ։
«Ժամ» տերմինը հարաբերականորեն է օգտագործվում։ Այս երևույթի տևողությունը հստակ նշված չէ և տարբերվում է ըստ եղանակի ու աշխարհագրական լայնության։ Լույսի բնութագրիչները որոշվում են ըստ արևի բարձրության, արևի՝ հորիզոնում շարժվելը և որոշակի բարձրությունը կախված է դիրքի աշխարհագրական լայնությունից և տարվա ժամանակաշրջանից ։
Լոս Անջելեսում արևածագից առաջ և մայրամուտից հետո արևի բարձրությունը մոտավորապես 10-12° է ։
Հասարակածին մոտ գտնվող դիրքում նույն բարձրությունը տևում է ավելի քիչ, քան մեկ ժամը, իսկ հասարակածից հեռու վայրերում այն տևում է ժամից ավել։ Հասարակածից բավականաչափ հեռու վայրերում արևը կարող է չհասնել 10°-ի, և ոսկե ժամը որոշակի սեզոնների կարող է տևել ամբողջ օրը։
Կեսօրին պայծառ փայլող արևը կարող է ստեղծել ուժեղ գունանշումներ և մուգ ստվերներ։ Լուսակայման աստիճանը կարող է տարբեր լինել, քանի որ տարբեր տեսախցիկներ ու լուսանկարչական պարագաներ տարբեր դիապազոններ ունեն։
Այս լուսային հարցը կարևոր է հատկապես դիմանկարներ անելիս, որտեղ առկայծումը հաճախ անհրաժեշտ է՝ մարմնի ու դեմքի լուսային հարաբերակցությունը պահելու համար։
Քանի որ հակադրությունը ոսկե ժամին ավելի քիչ է, ստվերներն ավելի պարզ են, և գունանշումներն ավելի բաց են։ Բնանկարչության մեջ ցածր արևի տաք գույները հաճախ շատ ցանկալի են՝ տեսարանի գույները հարստացնելու համար ։ Սա բնանկարչության համար լավագույն պահն է համարվում ։
Վեկտոր
Օրինակներ. շառավիղ-վեկտոր, արագություն, ուժի մոմենտ։ Եթե տարածությունում տրված է կոորդինատային համակարգ, ապա վեկտորը միանշանակորեն տրվում է իր կոորդինատնեով։ Այդ պատճառով, մաթեմատիկայում, ինֆորմատիկայում և մյուս գիտություններում թվերի կարգավորված խումբը նույնպես հաճախ անվանում են վեկտոր։ Ավելի ընդհանուր իմաստով վեկտորը մաթեմատիկայում դիտարկվում է որպես որևէ վեկտորական (գծային) տարածության տարր
Համարվում է գծային հանրահաշվի հիմնական հասկացություններից մեկը։ Առավել ընդհանուր սահմանման դեպքում որպես վեկտորներ են դիտարկվում գծային հանրահաշվում ուսումնասիրվող բոլոր օբյեկտները, այդ թվում՝ մատրիցները։
Նշանակումներ
n տարրերի (բաղադրիչների) խմբով ներկայացված վեկտորը նշանակվում է հետևյալ եղանակներով.
Որպեսզի ընդգծվի, որ տրված է վեկտոր (այլ ոչ սկալյար), օգտագործում են գծիկ վերևից, սլաք վերևից, թավ կամ գոթական տառատեսակ.
Վեկտորների գումարումը գրեթե միշտ նշանակվում է «պլյուս» նշանով.
Թվով բազմապատկումը գրվում է պարզապես, առանց հատուկ նշանի, օրինակ. ընդ որում այդ դեպքում թիվը գրվում է ձախից.
Պատմություն
Ինտուիտիվ կերպով, վեկտորն ըմբռնվում է ինչպես մեծություն և ուղղություն ունեցող օբյեկտ։ Վեկտորական հաշվի սաղմերն ի հայտ են եկել Գաուսի կոմպլեքս թվերի երկրաչափական մոդելի հետ, 1831 թվականին։ Վեկտորների հետ գործողությունները հրատարակել է Ուիլյամ Համիլտոնը, ինչպես իր քվատերնիոնյան հաշվի մաս (վեկտոր են կազմել քվատերնիոնի կեղծ բաղադրիչները)։ Համիլտոնն է առաջարկել վեկտոր եզրույթը (, կրող) և նկարագրել է վեկտորական հաշվի որոշ գործողություններ։ Այդ ձևականությունն օգտագործեց Ջեյմս Մաքսվելն իր աշխատություններում էլեկտրամագնիսականության վերաբերյալ, գիտնականների ուշադրությունը հրավիրելով նոր հաշվի վրա։ Շուտով լույս տեսան Գիբսի «Վեկտորական հաշվի տարրեր»ը (1880-ական թվականներ), ապա՝ Հեվիսայդը (1903) վեկտորական հաշվին տվեց ժամանակակից տեսքը։
Երկրաչափությունում
Երկրաչափությունում երկրաչափության անվան տակ հասկանում են ուղղորդված հատվածներ։ Այս մեկնաբանությունը հաճախ են օգտագործում համակարգչային գրաֆիկայում:Վեկտորների օգնությամբ կարելի է գտնել տարբեր պատկերների մակերեսներ, օրինակ, եռանկյունների, զուգահեռագծերի, ինչպես նաև մարմինների ծավալներ. քառանիստի և զուգահեռանիստի։ Երբեմն վեկտորի հետ նույնացվում է ուղղությունը։
Վեկտորը երկրաչափությունում համադրվում է տեղափոխության հետ (զուգահեռ տեղափոխության), որը պարզաբանում է նրա նավանման ծագումը. (, կրող)։ Իրոք, ցանկացած ուղղորդված հատված միանշանակորեն որոշում է հարթության կամ տարածության ինչ-որ զուգահեռ տեղափոխություն, և հակառակը, զուգահեռ տեղափոխությունը միանշանակորեն որոշում է միակ ուղղորդված վեկտորը միանշանակորեն՝ եթե միևնույն ուղղվածության և երկարության բոլոր ուղղորդված հատվածները համարենք հավասար, այսինքն, դրանք դիտարկենք որպես ազատ վեկտորներ։
Վեկտորի մեկնաբանությունը որպես տեղափոխություն թույլատրում է ներմուծել վեկտորների գումարման գործողությունը որպես երկու (կամ մի քանի) տեղափոխությունների կոմպոզիցիա (հաջորդական կիրառման), սա վերաբերում է նաև վեկտորի բազմապատկմանը թվով։
Գծային հանրահաշվում
Գծային հանրահաշվում վեկտոր է կոչվում գծային տարածության տարրը, որը համապատասխանում է ներքևում բերված ընդհանուր սահմանմանը։ Վեկտորները կարող են տարբեր բնույթ ունենալ. ուղղորդված հատվածներ, մատրիցներ, թվեր, ֆունկցիաներ և այլն, սակայն նույն չափ ունեցող բոլոր գծային տարածությունները իզոմորֆ են։ Վեկտորի այս հասկացությունից առավել հաճախ օգտվում են գծային հանրահաշվական հավասարումների համակարգեր լուծելիս, ինչպես նաև գծային օպերատորների հետ աշխատելիս։
Շատ մաթեմատիկական օբյեկտներ (օրինակ, մատրիցները, տենզորները և այլն), բավարարում են վեկտորական տարածության աքսիոմներին, այսինքն՝ հանրահաշվի տեսակետից հանդիսանում են վեկտորներ։
Ֆունկցիոնալ անալիզում
Ֆունկցիոնալ անալիզում ուսումնասիրվում են ֆունկցիոնալ տարածությունները՝ անվերջ գծային տարածությունները:Դրանց տարրեր կարող են հանդիսանալ ֆունկցիաները։ Այսպիսի ներկայացման հիման վրա կառուցված է Ֆուրյեի շարքերի տեսությունը։ Գծային հանրահաշվին համանմանորեն ներմուծում են նորման, սկալյար արտադրյալը, կամ մետրիկան ֆունկցիաների տարածության վրա։ Ֆունկցիայի՝ որպես հիլբերտյան տարածության տարրի, հասկացության վրա, հիմնվում են դիֆերենցիալ հավասարումների լուծման որոշ մեթոդներ, օրինակ վերջավոր տարրերի մեթոդը։
Ընդհանուր սահմանում
Վեկտորի առավել ընդհանուր սահմանումը տրվում է ընդհանուր հանրահաշվի միջոցներով։
Ենթադրենք — ը որևէ դաշտ է + ադիտիվ գործողությամբ, * մուլտիպլիկատիվ գործողությամբ, 0 ադիտիվ միավորով և 1 մուլտիպլիկատիվ միավորով։ — ն որևէ աբելյան խումբ է \mathbf 0 միավորով։ Եթե գոյություն ունի այնպիսի գործողություն, որ ցանկացած a, b \in F - ի և ցանկացած  - ի համար տեղի ունեն
հարաբերակցությունները, այդ դեպքում \mathfrak V - ն կոչվում է վեկտորական տարածություն \mathfrak F դաշտի վրա (կամ գծային տարածություն), V - ի տարրերը կոչվում են վեկտորներ, F - ի տարրերը՝ սկալյարներ, իսկ նշված գործողությունը՝ վեկտորի բազմապատկումը սկալյարով։
Վեկտորը որպես հաջորդականություն
Վեկտոր - համասեռ տարրերի հաջորդականություն։ Սա առավել ընդհանուր սահմանումն է այն առումով, որ ընդհանրապես կարող են տրված չլինել վեկտորական գործողություններ, դրանք կարող են ավելի քիչ լինել կամ դրանք կարող են չբավարարել գծային տարածության աքսիոմներին։ Հենց այդ տեսքով է վեկտորը հասկացվում ծրագրավորման մեջ, որտեղ, որպես կանոն, նշանակվում է որպես անուն-իդենտիֆիկատոր՝ քառակուսի փակագծերով (օրինակ, object[]):
Հատկությունների թվարկումը մոդելավորում է թվերի տեսությունում օբյեկտի դասակարգի և վիճակի սահմանումը։ Վեկտորի տարրերի տեսակները որոշում են օբյեկտի դասակարգը, իսկ տարրերի արժեքները՝ նրա վիճակը։ Ի դեպ, հավանական է, որ եզրույթի օգտագործումն արդեն դուրս է գալիս հանրահաշվում, կամ մաթեմատիկայում ընդհանրապես, ընդունվածի շրջանակներից։
Ֆիզիկական մեկնաբանություն
Վեկտորը, որպես միաժամանակ մեծություն (մոդուլ) և ուղղություն ունեցող կառուցվածք, ֆիզիկայում դիտարկվում է որպես արագության, ուժի և նրանց հետ կապված կինեմատիկական կամ դինամիկական մեծությունների մաթեմատիկական մոդել։ Շատ ֆիզիկական դաշտերի (օրինակ, էլեկտրամագնիսական դաշտի կամ հեղուկի արագության դաշտի) մաթեմատիկական մոդելներ են համարվում վեկտորական դաշտերը։
Բազմաչափ և անվերջ աբստրակտ վեկտորական տարածությունները օգտագործվում են լագրանժյան և համիլտոնյան ֆորմալիզմում մեխանիկական և այլ դինամիկական համակարգերի նկատմամբ, ինչպես նաև քվանտային մեխանիկայում։
Հղումներ
Կատեգորիա:Վեկտորներ Կատեգորիա:Գծային հանրահաշիվ
(918) Իթա
(918) Իթա (Itha), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1919 թվականի օգոստոսի 22-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,868717 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3304 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,407 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1774,72 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,202849 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,05° անկյուն։
Ալավերդու կամավորական ջոկատ
Ալավերդու կամավորական ջոկատ, կազմավորվել է 1988 թվականին, Ալավերդի քաղաքում՝ միավորելով Ալավերդու և Թումանյանի շրջանների կամավորականներին։ 1990-1993 թվականներին մասնակցել է ՀՀ Իջևանի (Կիրանց, Ծաղկավան), Նոյեմբերյանի (Բաղանիս, Այրում, Կոթի) և Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի (Ղազանչի, Կիչան, Վանք, Առաջաձոր), Ասկերանի (Փառուխ), Շահումյանի («Եղնիկներ» ջոկատի կազմում), Ֆիզուլիի (Հորադիզ) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Հրամանատար՝ Ս․ Սիմոնյան։ Ջոկատից ՀՀ «Արիություն» մեդալով պարգևատրվել է 1, «Մարշալ Բաղրամյան-100» հուշամեդալով՝ 2, զոհվել 2 ազատամարտիկ։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Մուստաֆա Սուբխի
Սուբխի Մուստաֆա (Mustafa Suphi, ), թուրք հեղափոխական և կոմունիստ քաղաքական գործիչ, Թուրքիայի կոմունիստական կուսակցության (ԹԿԿ) հիմնադիրներից։
1906 թվականին ավարտել է Ստամբուլի իրավաբանական դպրոցը, ապա Սորբոնի համալսարանի սոցիալական գիտությունների ֆակուլտետը։ 1910 թվականին մտել է Օսմանական սոցիալիստական կուսակցության մեջ։ 1913 թվականին բանտարկվել է, որտեղից փախել է Ռուսաստան։ 1914 թվականին, որպես թուրքահպատակ, ներկալվել և աքսորվել է Ուրալ։ 1915 թվականին մտել է ՌՍԴԲ(բ)Կ շարքերը և քարոզչական աշխատանք տարել թուրք ռազմագերիների շրջանում։
Հոկտեմբերյան զինված հեղաշրջումից հետո կուսակցական հանձնարարություններ է կատարել Մոսկվայում, Կազանում, Ղրիմում, Տաշքենդում։ 1918 թվականին հիմնադրել է «էնի Դյունյա» («Նոր աշխարհ») թերթը։ Մասնակցել է Կոմինտերնի I կոնգրեսին (1919) և Արևելքի ժողովուրդների I համագումարին (1920)։
1919 թվականի ամռանը Ուկրաինայում կռվել է երկրի ազգային ազատագրական ուժերի դեմ։ Եղել է ԹԿԿ I համագումարի հրավիրման (1920, Բաքու) կազմակերպիչներից, որտեղ ընտրվել է ԹԿԿ նախագահ։
Թուրքիա վերադառնալուց հետո, ԹԿԿ ԿԿ-ի 14 այլ անդամների և կուսակցության ակտիվիստների հետ ձերբակալել և խեղդել են ծովում։
Գերմանական ճարտարապետություն
Գերմանական ճարտարապետությունը երկար, հարուստ և բազմազան պատմություն ունի։ Կան կարոլինգյան, ռոմանական, գոթական, վերածննդի, բարոկկո, դասական և ժամանակակից (մոդեռնիզմ) ճարտարապետության օրինակներ։
Գերմանիայի դարավոր մասնատումը մելիքությունների և թագավորությունների հանգեցրել է ճարտարապետության մի շարք ուղղությունների առաջացմանը և նպաստել ազգային ճարտարապետության զարգացմանը։ Գերմանական քաղաքների կառուցումն իրականացվել է տարասեռ և բազմազան ճարտարապետական ​​ոճերով։ Ճարտարապետական ​​հուշարձաններից շատերը կորել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Հետպատերազմյան շինարարությունն իրականացվել է մոդեռն ոճով։
Հնագույն ճարտարապետություն
Հռոմեական կայսրությունից, որը ժամանակին զբաղեցնում էր ներկայիս Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության մեծ մասը, երկրում մնացել են Lիմես Ռոմանուսի դիտակետերը, որոնք ժամանակին կանգնած էին Հին Հռոմի սահմանին և նշում էին Հռոմեական կայսրության սահմանները։ Բացի ռազմական կառույցներից, ինչպիսիք են հռոմեացիների և այլ սահմանային ամրությունների կողմից կառուցված ամրոցները և ռազմական քաղաքները, Հռոմեական կայսրությունից մնացել են առողջարաններ, կամուրջներ և ամֆիթատրոններ։
Մ.թ.ա. 15 թվականին Հռոմեական կայսր Օկտավիանոս Օգոստոսը Մոզել գետի ափին հիմնել է Թրիեր քաղաքը, որն այժմ Գերմանիայի ամենահին քաղաքն է։ Թրիեր քաղաքում պահպանվել են քաղաքի հնագույն դարպասները։ Այդ ժամանակներից պահպանվել են նաև ջերմային աղբյուրները, Հռոմեական կամուրջը և Կոնստանտինի բազիլիկը։
Հռոմեացիների հեռանալուց հետո Գերմանիայում ճարտարապետության մեջ նրանց նվաճումները, ինչպիսիք են ջրամատակարարումը, ջեռուցումը, պատուհանները, ապակիները, անհետացել են։
Նախահռոմեական ժամանակաշրջան
Արևմտյան Եվրոպայի արվեստում նախահռոմեական շրջանը կապված է Մերովինգների թագավորության՝ 8-րդ դարի վերջից մինչև 11-րդ դարի սկզբի Կարոլինգյան Վերածննդի հետ։ Լորշի աբբայությունը պատկանում է այս ժամանակաշրջանի գերմանական շենքերին։ Շենքը համատեղում է Հռոմեական Հաղթական կամարի տարրերը (անցուղիներ, կիսասյուներ) ժողովրդական Տևտոնական ժառանգության հետ (կամարակապ, բազմագույն աղյուսագործություն)։
Այս շրջանի հայտնի եկեղեցիներից է Սուրբ Միքայելի աբբայության եկեղեցին, որը կառուցվել է 1001-1031 թվականներին՝ եպիսկոպոս Բերնվարդ Հիլդեսհայմի ղեկավարությամբ (993-1022) Բենեդիկտյան վանքի համար։ Այն կառուցվել է այսպես կոչված Օտտոնյան ոճով։ Օտտոնյան վերածննդի շրջանը Գերմանիայում Վերածննդի դարաշրջանի վաղ փուլն էր, որը համընկել է սաքսոնական դինաստիայի Սուրբ Հռոմեական կայսրերի տիրապետության հետ, բոլորը Օտտոն անունով՝ Օտտոն I (936-973), Օտտոն II (973-983) և Օտտոն III (983-1002)։
Ռոմանական ժամանակաշրջան
Գերմանական ճարտարապետության ռոմանական շրջանը (10-րդ դարից մինչև 13-րդ դարի սկիզբը) բնութագրվում է կիսաշրջանաձև կամարներով, փոքրիկ զույգ պատուհաններով և թաղածածկ տներով։ Գերմանիայում այս ժամանակաշրջանի ամենանշանակալի շենքը Շպայերի տաճարն է։ Այն կառուցվել է 1030 թվականից սկսած մի քանի փուլով, իսկ 11-րդ դարում եղել է քրիստոնեական աշխարհի ամենամեծ շենքը և Սալիան դինաստիայի՝ գերմանական չորս միապետների դինաստիայի (1024-1125) ճարտարապետական հզորության ​​խորհրդանիշը։
Վորմսի և Մայնցի տաճարները դարձել են ռոմանական ոճի օրինակ։ Այս ժամանակաշրջանում Գերմանիայում, հատկապես Սաքսոնիա-Անհալթում հիմնվել են բազմաթիվ վանքեր։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն Քեդլինբուրգի Սուրբ Սերվատիուս եկեղեցին, Լյուբեկի տաճարը, Բրաունշվեյգի տաճարը, Թրիերի տաճարը և Բամբերգի տաճարը, որոնց կառուցման փուլն արդեն գոթական ժամակաշրջան էր։
Մաուլբրոնի աբբայությունը Ցիստերցիական ճարտարապետության օրինակ է։ Այն կառուցվել է 12-ից 15-րդ դարերում և ներառում է գոթական տարրեր։ 11-րդ դարում Գերմանիայում սկսվել է բազմաթիվ ամրոցների կառուցումը, այդ ժամանակ կառուցվել է հայտնի Վարթբուրգ ամրոցը, որը հետագայում վերակառուցվել է գոթական ոճով։
Գոթական ոճ
Գոթական ճարտարապետությունը վերելք է ապրել բարձր և ուշ միջնադարում։ Այն առաջացել է ռոմանական ճարտարապետությունից։ Գերմանիայում առաջին գոթական շինությունները կառուցվել են 1230-ական թվականներին, ինչպես, օրինակ, Մարիամ Աստվածածնի եկեղեցի (գերմաներեն Մեր Տիկնոջ եկեղեցին), մոտավորապես 1233-1283 թվականներին Թրիերը, որը Գերմանիայում վաղ գոթական դարաշրջանի կարևորագույն տաճարներից է և կառուցված է ֆրանսիական գոթական ճարտարապետական ​​ավանդույթներով։
Ֆրայբուրգի տաճարը կառուցվել է երեք փուլով, առաջինը 1120 թվականին Զարինգենի դուքսերի կողմից, երկրորդը սկսվել է 1210 թվականին, իսկ երրորդը՝ 1230 թվականին։ Նրա 116 մետրանոց աշտարակը, ինչպես բազմիցս նշել է Յակոբ Բուրքհարդը, ամենագեղեցիկն է քրիստոնեական ճարտարապետության մեջ։ Աշտարակը հիմքում գրեթե քառակուսի է, կենտրոնում՝ աստղի տեսքով։ Վերևում պատկերված է կոնաձև գագաթ։ Դա Գերմանիայի միակ գոթական աշտարակն է, որը կառուցվել է միջնադարում (1330 թվական) և վերապրել 1944 թվականի ռմբակոծությունները, որը ավերել է Ֆրանկֆուրտի արևմտյան և հյուսիսային թաղամասերի բոլոր տները։ Քյոլնի տաճարը աշխարհի ամենամեծ գոթական տաճարն է։ Նրա շինարարությունը սկսվել է 1248 թվականին և ընդհատումներով իրականացվել մինչև 1880 թվականը՝ ավելի քան 600 տարի։ Տաճարի բարձրությունը 144,5 մ է, լայնությունը՝ 86,5 մ։ Տաճարն ունի երկու աշտարակ՝ 157 մետր բարձրությամբ ։
Աղյուսային գոթական (Backsteingotik) գոթական ճարտարապետության հատուկ ոճ է, որը տարածված է Հյուսիսային Եվրոպայում, հատկապես Հյուսիսային Գերմանիայում և բալթյան շրջաններում, որոնք չունեն բնական քարերի պաշարներ։
Շինարարության համար օգտագործվել են միայն աղյուսներ։ Այս ոճի օրինակներ են Շտրալզունդի ռատուշան և Սուրբ Նիկոլաս եկեղեցին։ Այս ոճով են կառուցվել այնպիսի քաղաքներ, ինչպիսիք են Լյուբեկը, Ռոստոկը, Վիսմարը, Շտրալզունդը, Գրայֆսվալդը և այժմյան հյուսիսային և արևմտյան Լեհաստանի քաղաքները։ Հյուսիսային Գերմանական եկեղեցիների օրինակ է Լյուբեկի Սուրբ Մարիամ եկեղեցին, որը կառուցվել է 1200 թվականից մինչև 1350 թվականները։
Գերմանիայում գոթական տաճարների կառուցումն ուղեկցվել է գիլդիայի տների և ռատուշաների կառուցմամբ։ Օրինակ՝ գոթական ռատուշան (13-րդ դար) Շտրալզունդում, Բրեմենի ռատուշան (1410 թվական) և Մյունստերի ռատուշան (1350 թվական)։
Այս ժամանակաշրջանի կացարանները կարելի է տեսնել Գոսլարում և Քվեդլինբուրգում։
Ռենեսանս
Վերածննդի ճարտարապետությունը վերաբերում է 15-րդ դարի սկզբին և 17-րդ դարի սկզբին։ Վերածննդի ճարտարապետության ամենավաղ օրինակը Գերմանիայում Ֆուգերների մատուռն է Աուգսբուրգի Սուրբ Աննա եկեղեցում։ Յակոբ Ֆուգերը այն կառուցել է որպես դամբարան իր ընտանիքի համար։
Այդ ժամանակ Գերմանիան մասնատվել էր բազմաթիվ իշխանությունների, որոնք զբաղված էին զինված հակամարտություններով։ Որոշ իշխանություններում, ինչպիսիք են Տորգաուն, Աշաֆենբուրգը և Լանդսհուտը, ծնվել է վերածննդի ճարտարապետությունը։ Օրինակ՝ Տրաուսնսից ամրոցի ներքին բակը և քաղաքի կենտրոնում գտնվող Landshut Residence-ը, որը կառուցվել է իտալական Վերածննդի դարաշրջանի վարպետների կողմից։
Մյունխենի Սուրբ Միքայել եկեղեցին (1581 թվականի սկիզբ) Վերածննդի դարաշրջանի կարևոր շինություն է։ Միառժամանակ Վերածննդին բնորոշ տարրերով կառուցվել է Հայդելբերգի ամրոցը, Աուգսբուրգի շենքը, որը կառուցվել է 1614-1620 թվականներին Աուգսբուրգի ճարտարապետ Էլիաս Հոլլի կողմից։
Գերմանիայի Վեզեր շրջանում կան բազմաթիվ ամրոցներ և կալվածքներ Վեզերի Վերածննդի ոճով։ Վերածննդի ոճի աշխատանքների օրինակներ են նաև Լեմգո և Համելն քաղաքների ամրոցները, Վոլֆենբյուտելի Գուելֆների ամրոցը և Maria Beatae Virginis-ի ավետարանական եկեղեցին։
Թյուրինգիայում և Սաքսոնիայում շատ եկեղեցիներ և պալատներ են կառուցվել Վերածննդի ոճով, օրինակ՝ Վիլյամի ամրոցը, Շմալկալդենի ամրոցը, Սուրբ Եկատերինայի եկեղեցին, Գոթայի ամրոցը, Լայպցիգի ռատուշան, Ֆրայբերգի տաճարը, Դրեզդենի և Գյորլից ամրոցները։ Հյուսիսային Գերմանիայում կառուցվել են Գյուստրովսկի ամրոցը և ինտերիերով հարուստ Սուրբ Նիկոլաս եկեղեցին։
Բարոկկո
Բարոկկո ոճը տարածվել է Գերմանիայում Երեսնամյա պատերազմից հետո։ Այս ոճով շենքերը կառուցվել են ֆրանսիական մոդելով՝ ընդօրինակելով Լուի XIV-ի շենքերը Վերսալում։ Գերմանիայում կառուցված շենքերի օրինակ է Դրեզդենի չորս շենքերից բաղկացած Ցվինգերի պալատը, որը կառուցվել է Մատհաուս Պյոպելմանի կողմից 1709-1728 թվականներին՝ սկզբնապես պալատական ​​տոնակատարությունների համար։
Ճարտարապետության, քանդակի և գեղանկարչության փոխազդեցությունը բարոկկո ճարտարապետության կարևորագույն տարրերից է։ Կարևոր օրինակ է Վյուրցբուրգի կայսերական նստավայրը, որի շինարարությունը սկսվել է Յոհան Բալտազար Նեյմանի ղեկավարությամբ 1720 թվականին։ Աստիճանների ֆրեսկոներն արվել են նկարիչ Ջովաննի Բատիստա Տիեպոլոյի կողմից 1751-1753 թվականներին։ Բարոկկո ոճի մյուս հայտնի պալատներն են Նոր պալատը Պոտսդամում, Շառլոտենբուրգյան պալատ Բեռլինում, Վայսենշտեյն ամրոցը Պոմերսֆելդենում և Աուգուստուսբուրգ պալատը Բրյուլում, որոնց ինտերիերը մասամբ զարդարված է ռոկոկոյի ոճով։
Ռոկոկոյի ոճով, բարոկկոյի ուշ փուլում, զարդերն ավելի առատ դարձան վառ գույներով։ Օրինակ է 1745-1747 թվականներին կառուցված Սան-սուսի պալատը, որը Պրուսիայի թագավոր Ֆրիդրիխ Մեծի ամառային պալատն էր Բեռլինի մոտ գտնվող Պոտսդամում։
Կլասիցիզմ
Կլասիցիզմը Գերմանիայում տարածվել է 18-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Նա ոգեշնչվել է հին ճարտարապետությունից՝ որպես արձագանք բարոկկո ոճին ճարտարապետության և լանդշաֆտային ձևավորման մեջ։
Դեսսաու-Վյորլից պարտեզ թագավորությունը՝ Գերմանիայի առաջին և ամենամեծ անգլիական այգիներից է, ստեղծվել է 18-րդ դարի վերջին Անհալտ-Դեսաուի դուքս Լեոպոլդ III-ի (1740-1817) օրոք, իր ընկերոջ՝ ճարտարապետ Ֆրիդրիխ Վիլհելմ ֆոն Էրդմանսդորֆի հետ Իտալիայի, Նիդեռլանդների, Անգլիայի, Ֆրանսիայի և Շվեյցարիայի մեծ շրջագայությունից վերադառնալուց հետո։
Բրանդենբուրգյան դարպասները, որը ստեղծվել է Պրուսիայի թագավոր Ֆրիդրիխ Վիլհելմ II-ի պատվերով՝ ի նշան խաղաղության, որը նախագծվել է Կառլ Գոթհարդ Լանգհանսի կողմից 1791 թվականին, Գերմանիայի կլասիցիզմի ամենահայտնի հուշարձաններից մեկն է։ Բրանդենբուրգյան դարպասները վերականգնվել են 2000-2002 թվականներին գերմանական Denkmalschutz հիմնադրամի (Բեռլինի պահպանության հիմնադրամ) կողմից ։ Ներկայումս դրանք համարվում են եվրոպական ամենահայտնի տեսարժան վայրերից մեկը։
Գերմանիայում այս ոճի ամենանշանակալի ճարտարապետը Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկելն էր։ Նրա ամենահայտնի շենքերը գտնվում են Բեռլինում։ Դրանք են՝ Նոյե Վախեն (1816-1818), Բեռլինի դրամատիկական թատրոնը (1819-1821), որը փոխարինել է 1817 թվականի հրդեհից ավերված նախորդ թատրոնին և Թանգարանային կղզում Հին թանգարանը (1823-1830)։
Հունական ոճի մեկ այլ նշանավոր ներկայացուցիչ՝ Լեո ֆոն Կլենցեն (1784–1864), բավարիայի թագավոր Լյուդվիգ I-ի պալատական ​​ճարտարապետն էր։ Հելլենիզմի հանդեպ Լյուդվիգի կիրքը ոգեշնչել է Կլենցեին, ով Մյունխենում կառուցել է բազմաթիվ նեոկլասիկական շենքեր։ Ռեգենսբուրգի մոտ նա կառուցել է Վալհալլայի տաճարը, որը կոչվում էր Վալհալլայի անունով, որը սկանդինավյան դիցաբանության աստվածների տունն էր։
Այս ժամանակաշրջանի մեկ այլ կարևոր շինություն է Վիլհելմի ամրոցը Կասելում (1786 թվականի սկիզբ)։
Պատմականություն
Պատմականությունը (historismus), երբեմն հայտնի է որպես Էկլեկտիզմ, որը ​​գեղարվեստական ​​և ճարտարապետական ​​ոճ է, ոգեշնչվում է պատմական ոճերից։ Նեոկլասիցիզմից հետո նոր պատմական ոճ է առաջացել 19-րդ դարի կեսերին, նշելով ճարտարապետության և նկարչության մեջ ավելի վաղ կլասիցիզմի վերադարձը։
Այս շրջանի կարևոր ճարտարապետը Գոդֆրիդ Զեմպերն էր, ով կառուցել է Ցվինգերի պատկերասրահը (1855 թվական) և Դրեզդենում Զեմպերի օպերային թատրոնը (1878 թվական)։ Զեմպերի շենքերը ներկայացնում են Վերածննդի, բարոկկոյի ոճերը և նույնիսկ Կորնթական սյուներ, որոնք բնորոշ են դասական Հունաստանին ։
Գերմանիայում կան պատմական ոճի տարածաշրջանային տարբերակներ։ Օրինակներ են կուրորտային ճարտարապետությունը (հատկապես Բալթյան գերմանական ափին գտնվող Մեկլենբուրգում), Հանովերի ճարտարապետական ​​դպրոցը և Նյուրնբերգյան ոճը։
Հայտնի են նաև Ուլմի տաճարը և Ռայխստագի շենքը (1894 թվական), ճարտարապետ Փոլ Ուոլոտի կողմից։
Արդիականություն
Ժամանակակից ճարտարապետության տարբերակիչ առանձնահատկությունը շենքերի վրա զարդանախշերի բացակայությունն է։ Ճարտարապետության մեջ ոճը հետևում է Ադոլֆ Լոոսի հռչակած կարգախոսին. «զարդարանքը հանցագործություն է»։ Ձևը հետևում է գործառույթին, տները միայն «մեքենաներ են ապրելու համար»։ Այս սկզբունքները որդեգրվել են բազմաթիվ ազդեցիկ ճարտարապետների կողմից։ Մոդեռնիզմը երեք տասնամյակների ընթացքում դարձել է գերիշխող ճարտարապետական ​​ոճը շենքերի շինարարության մեջ։
Գերմանիայում մոդեռնիստական ​​ճարտարապետության սկզբնական խթանը տրվել է արդյունաբերական շինարարության անհրաժեշտությամբ, օրինակ՝ ճարտարապետ Պիտեր Բերենսի Բեռլինում մեքենաշինության սրահը (1908–1909), ճարտարապետ Վալտեր Գրոպիուսի կոշիկի ֆաբրիկան (1911–1914)։ Այս ժամանակահատվածում (1915 թվական) սկսվել է Ենա քաղաքում առաջին երկնաքերի կառուցումը։
Հայտնի է Էյնշտեյնի աշտարակը, որը աստղաֆիզիկական աստղադիտարան է Գերմանիայի Պոտսդամ քաղաքի Ալբերտ Էյնշտեյնի գիտական ​​պարկում, որը նախագծվել է ճարտարապետ Էրիկ Մենդելսոնի կողմից։
Գնաճի և տնտեսական դժվարությունների ժամանակ Բաուհաուզի ճարտարապետության և դիզայնի դպրոցը ուղիներ էր փնտրում տնտեսական, ֆունկցիոնալ և ժամանակակից դիզայնով շենքեր կառուցելու համար։ Այդպիսի շենքեր են եղել 1923 թվականին Վայմարում կառուցված տները։ Սա ճարտարապետներ Գեորգ Մուխեի և Ադոլֆ Մեյերի Haus АМ Рог-ն է։
Երբ 1932 թվականին նացիստները իշխանության են գալիս, Բաուհաուզը փակվում է։ Դրանից հետո դպրոցի բազմաթիվ ներկայացուցիչներ շրջում են աշխարհով մեկ, շատերը հաստատվում ԱՄՆ-ում։
Կառուցվեւմ են մի շարք բնակելի համալիրներ, որոնք դառնում են մոդեռնիստական ​​շրջանի կարևոր շինություններ։ Դրանք ներառում են Բեռլինում մոդեռնիստական ​​թաղամասերը, որոնք կառուցվել են Բեռլինում 1930 թվականին ճարտարապետներ Թաութ Բրունոյի և Մարտին Վագների կողմից Վայմարյան հանրապետության ժամանակ, Էսսենում գտնվող Ցոլֆերայն հանքավայրը, որը կառուցվել է 1927-1932 թվականներին ճարտարապետներ Ֆրից Շուպի և Մարտին Կրեմերի կողմից։
Երրորդ ռայխի ճարտարապետությունը (1933-1945), գլխավոր ճարտարապետ Ալբերտ Շպերի գլխավորությամբ, զբաղվում էր ռայխի քաղաքականության քարոզչությամբ։ Ալբերտ Շպերի ամենահայտնի շենքը Նյուրնբերգում նացիստական ​​կուսակցության շենքերի համալիրն էր, որը կառուցվել է 1938 թվականին նացիոնալ-սոցիալիստական ​​կուսակցության համագումարի համար։ Շինարարության մակերեսը կազմել է ավելի քան 11 քառակուսի մետր։ Այս շենքի բեկորները պահպանվել են մինչ օրս։
Ճարտարապետության ֆաշիստական ​​ոճը նման է հին հռոմեական ոճին, քանի որ մեծ և համաչափ շենքերը կառուցվել են սուր, չկորի եզրերով։ Շենքերն ու մարզադաշտերը մեծ էին, պատրաստված կրաքարից և այլ դիմացկուն քարերից՝ ֆաշիստական ​​դարաշրջանի լիարժեքությունը հաստատելու համար։ Շենքերը կառուցվել են քիչ կամ առանց դեկորով և նվազագույն դիզայնով։ Հիտլերն ու Մուսոլինին օգտագործել են ֆաշիստական ​​ճարտարապետությունը որպես քարոզչության մեկ այլ աղբյուր՝ աշխարհին ցույց տալու ռեժիմի հզորությունը։ Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​ճարտարապետության օրինակ էր Բեռլինի Օլիմպիական մարզադաշտը 1936 թվականի օլիմպիական խաղերի համար։
Հիտլերը մշակել է մայրաքաղաքի վերակառուցման և այն «Գերմանիայի համաշխարհային մայրաքաղաք» վերածելու ծրագրերը։ Այստեղ սկսվել է աշխարհի ամենամեծ՝ «Grosse Halle»-ի (Մեծ դահլիճի) շինարարությունը, որը պետք է ունենար 290 մ բարձրություն և 230 մ տրամագիծ։ Սակայն մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկիզբը շինարարությունը կասեցվել է ։
Ֆաշիստական ​​ճարտարապետությունը անկում է ապրել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Գերմանիայի պարտությամբ և ֆաշիստական ​​գաղափարախոսության անկմամբ։ Արդյունքում, հետֆաշիստական ​​դարաշրջանը այս ոճով գրեթե ոչ մի նոր շենք չի տվել։
Հետպատերազմյան ճարտարապետություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի դաշնակիցների ռազմավարական ռմբակոծության ժամանակ Գերմանիայի քաղաքների մեծ մասի պատմական կենտրոնները մեծ կորուստներ են կրել՝ ընդհուպ մինչև գրեթե լիակատար ոչնչացում։ Պատերազմից հետո որոշ ճարտարապետական ​​հուշարձաններ վերականգնվել կամ վերակառուցվել են, հաճախ պարզեցված տեսքով։
1980-ականներին Պոստմոդեռնիզմի ճարտարապետական ​​ոճը տարածվել է Արևմտյան Գերմանիայում։ Այս ոճով կառուցվել է Գերմանական ճարտարապետության թանգարանը (1984 թվական) Մայնի Ֆրանկֆուրտ քաղաքում, նաև այստեղ ճարտարապետ Հան Հոլայը կառուցել է ժամանակակից արվեստի թանգարանը (1991 թվական)։
21-րդ դարում Գերմանիայի շատ քաղաքներում վերսկսվել են շենքերի վերակառուցման աշխատանքները։ Դրա օրինակները կարելի է գտնել Դրեզդենի Նոյմարկտե հրապարակում, Մայնի Ֆրանկֆուրտ Հին քաղաքի (Ռոմերի տուն) վերակառուցման մեջ, Բեռլինի քաղաքային պալատում և հին շուկայում, Պոտսդամի պալատում և այլն։
Ճարտարապետության նոր ուղղությունը «Էկոլոգիական կառույցներն» են։ Օգտագործելով նոր տեխնոլոգիաներ և նյութեր, մշակվում են «արևային ճարտարապետության» «խելացի» և «արևային տների» նախագծեր՝ օգտագործելով ավտոմատացում և համակարգչային տեխնիկա։