cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Օննիկ Ավետիսյան
Կենսագրություն
Ստեղծագործել է օֆորտի, ապա՝ գեղանկարչության բնագավառում։ Օննիկ Ավետիսյանի երփնագրերն աչքի են ընկնում ընդգծված ծավալներով, գծանկարի ամուր կառուցվածքով։ 1965-1967 թվականներին նկարել է Բեյրութի Սուրբ Նշան տաճարի համար։
Յոհան Գոթլիբ Նաուման
Կենսագրություն
Գրել է նաև կամերային և եկեղեցական երաժշտություն՝ իտալերեն և գերմաներեն, ինչպես նաև էլեգիաներ և երգեր։ Ընդհանուր առմամբ, Նաումանն առավել հայտնի էր Շվեդիայում և Դանիա յում, քան՝ իր հայրենիքում։
Օննիկ Ավետիսյան
Կենսագրություն
Զբաղվել է հայկական տպագրատառերի բարելավմամբ, հրատարակել «Փորձ մը հայ տպագրական տառերու բարեփոխութեան և արդիականացման» (1946) գիրքը, որն արժանացել է ՀԽՍՀ-ում հայտարարված հատուկ մրցանակի։
Յոհան Գոթլիբ Նաուման
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Գերմանացի դիրիժորներ Կատեգորիա:Շվեդիայի երաժշտության թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ
Օննիկ Ավետիսյան
Կենսագրություն
Հեղինակ է «Հայ նկարիչներ և քանդակագործներ» (1959, ֆրանսերեն) գրքի ։
Աղբիւրներ
Կատեգորիա:Սփյուռքահայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ տառաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ արվեստաբաններ Կատեգորիա:Սփյուռքահայ մանկավարժներ‎
(9035) 1990 SH1
(9035) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,736021 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9595 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5125 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1653,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,217783 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,02° անկյուն։
Սուխոե (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)
Սուխոե (Сухе), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սուխոե գյուղում բնակվում էր 166 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պիկականնու
Պիկականնու (Pikakannu), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Լասվա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 12 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Լասվա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության կանտոններ
Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունը բաժանված է 10 կանտոնների (kantoni):
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության կանտոններ Կատեգորիա:Ցանկեր:Բոսնիա և Հերցեգովինա
Աստերոիդների ցանկ (267301-267400)
Աստերոիդների ցանկ (267201-267300) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (267401-267500)
Էմինաղա Չիֆթլիկ
Էմինաղա Չիֆթլիկ, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչություն
Հայաբնակ գյուղ էր։ Մինչև 1915 թվականի Մեծ եղեռնն ուներ 24 տուն հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հայաստանի փոքրիկ երգիչներ
Հայաստանի փոքրիկ երգիչներ, միջազգային մրցույթների դափնեկիր, «Եվրոպայի մշակույթի դեսպան» տիտղոսակիր մանկապատանեկան երգչախումբ, որը հիմնադրվել է 1992 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ Երգչախումբն ակտիվ գործունեություն է ծավալում Հայաստանում և արտերկրում։ Մասնակցում է միջազգային փառատոների, մեծ նշանակություն ունեցող պետական ծրագրերի և բարեգործական համերգների։ Երգչախմբային Արվեստի Համաշխարհային ֆեդերացիայի կողմից ճանաչվել է աշխարհի լավագույն երգչախմբերից մեկը։ Երգչախմբի հիմնադիրն ու գեղարվեստական ղեկավարն է խմբավար Տիգրան Հեքեքյանը։
Նկարագրություն
«Հայաստանի  Փոքրիկ Երգիչներ» երգչախումբն ու նրա մենակատարները գերել են բազմաթիվ երկրների հանդիսատեսների սրտերը. Միացյալ Թագավորություն, Ֆրանսիա, Գերմանիա, Շվեդիա, Շվեյցարիա, Բելգիա, Ռուսաստան, Լատվիա, Լեհաստան, Հունաստան, Կիպրոս, Ճապոնիա, Եգիպտոս, Հարավային Աֆրիկա, Կանադա, և ԱՄՆ քսան նահանգ, Դանիա, Նիդերլանդների թագավորություն։
Գործունեություն
Երգչախումբը բազմաթիվ միջազգային մրցույթների դափնեկիր է. բազմիցս մասնակցել է միջազգային ամենատարբեր փառատոների՝ «Երիտասարդական երգչախմբերի եվրոպական փառատոն» (Բազել, Շվեյցարիա, 1995, 2014), Հոնգ-Կոնգի, Գուանջոյի և Պեկինի փառատոներ (Չինաստան,1999), «Ոսկե մակույկ» (Սոչի, Ռուսաստան, 2001), «Դիմիտրիա» (Սալոնիկ, Հունաստան, 2002),  «Երգ միասնության» հայ-ամերիկյան փառատոն (Հայաստան, 2004, 2006), «Մոլորակի երեխաներն ընկերներ են» (Մոսկվա, Ռուսաստան, 2010), «Թող ապագան երգի» (Ստոկհոլմ, Շվեդիա, 2012), «Մանկական երգչախմբերի 5-րդ փառատոն» (Սալոնիկ, Հունաստան, 2015), Ֆրիբուրգի երգչախմբային փառատոն (Շվեյցարիա, 2016), «Աբու-Գոշ» երգչախմբային փառատոն (Իսրայել, 2017), Մանկական երգչախմբերի միջազգային փառատոն (Դրեզդեն, Գերմանիա, 2018), Թբիլիսիի երգչախմբային երաժշտության փառատոն (Վրաստան, 2018), INTERKULTUR վիդեո առցանց մրցույթ, (2020), «Մոսկվան դիմավորում է ընկերներին» XVII առցանց փառատոն (2020)։
Մասնակցել է նաև «ԷՔՍՊՈ-2000» համաշխարհային ցուցահանդեսին (Հանովեր, Գերմանիա, 2000) և Երգչախմբային արվեստի VI համաշխարհային գիտաժողովին (Մինեապոլիս, ԱՄՆ, 2002)։
Հայաստանի փոքրիկ երգիչներ երգչախումբը բազմիցս մասնակցել է մեծ նշանակություն ունեցող պետական ծրագրերի, այդ թվում՝ Ռուսաստանում Հայաստանի մշակույթի օրերի հանդիսություններին (Մոսկվա 2001), Շառլ Ազնավուրի 80-ամյա հոբելյանին (Փարիզ, 2004), Ռուսաստանում «Հայաստանի տարի» հռչակման հանդիսավոր համերգին (Մոսկվա 2006) և Ֆրանսիայում «Հայաստանի տարի» հռչակման հանդիսավոր համերգին (Փարիզ, 2007), Հռոմի Ֆրանցիսկոս Պապի Հայաստան այցի հանդիսավոր արարողությանը (2016), Ֆրանկոֆոնիայի տասնյոթերորդ գագաթաժողովի բացման հանդիսավոր արարողությանը (2018), Կոմիտաս վարդապետի 150-ամյակին նվիրված միջոցառումների շրջանակներում, «Հայաստանի փոքրիկ երգիչներ» երգչախումբը հրավեր է ստացել Լայպցիգի «Գեվանդհաուս» մանկական երգչախմբից և լիտվական «Ուգնելե» երգչախմբից (2019):
Մրցանակներ
«Հայաստանի Փոքրիկ Երգիչներ» երգչախումբն ու նրա մենակատարները մասնակցել են տարբեր միջազգային մրցույթների՝ ամեն անգամ նվաճելով մրցանակային տեղեր՝ 2 արծաթե մեդալ («Այսթեդֆուդ», Ռուդեպուրտ, Հարավ-Աֆրիկյան Հանրապետություն, 1993), արծաթե մեդալ («Այսթեդֆուդ», Ռուդեպուրտ, Լանգոլեն, Մեծ Բրիտանիա, 1994), գլխավոր մրցանակ, 2 ոսկե և արծաթե մեդալ («Գոլդն Գեյթ», Սան Ֆրանցիսկո, ԱՄՆ, 1995)։
«Հայաստանի Փոքրիկ Երգիչներ» երգչախումբը 2001 թվականին արժանացել է «Եվրոպայի Մշակույթի Դեսպան» պատվավոր տիտղոսին, իսկ 2002 թվականին` Երգչախմբային Արվեստի Համաշխարհային ֆեդերացիայի կողմից ճանաչվել է աշխարհի լավագույն երգչախմբերից մեկը։
Երգչախումբը պարգևատրվել է նաև ՀՀ նախագահի և կառավարության բարձրագույն պարգևներով, ինչպես նաև «Լեոնարդո Դա Վինչի» արծաթե մեդալով` Բնական գիտությունների Եվրոպական Ակադեմիայի կողմից։
Ձայնագրություններ
Երգչախմբի ձայնագրություններով թողարկվել են Բարսեղ Կանաչյանի ստեղծագործությունների լիակատար հավաքածուն  (ԱՄՆ, 2000),  «5-20-րդ դարերի հոգևոր երաժշտություն» խտասալիկը, (Երևան, 2002 ), «Եղիցի լույս» ալբոմը՝ կազմված 3 խտասալիկից (ԱՄՆ, 2009), Ռոբերտ Պետրոսյանի խմբերգերը` գրված ՀՓԵ երգչախմբի համար (Երևան, 2011), «Ֆուրուսատո» (ԱՄՆ, 2012), «Հեքիաթային 20 տարի» (ԱՄՆ, 2013), «Հիշում եմ և պահանջում» (Երևան, 2015), «Բենջամին Բրիտեն-խմբերգեր մանկական երգչախմբի համար» (Շվեյցարիա, 2016) և «Արիգատո» (Ճապոնիա 2017), «Հայաստանի փոքրիկ երգիչները» Բեռլին ֆիլհարմոնիկ համերգասրահում, «Հայաստանի փոքրիկ երգիչները» Վիկտորիա համերգասրահում, «Հայաստանի փոքրիկ երգիչները»  Սեն Միշել եկեղեցում, Ֆրիբուրգ,  «Հայաստանի փոքրիկ երգիչները» Տոկիո օպերա սիթի համերգասրահում, «Հայաստանի փոքրիկ երգիչները» Չայկովսկու անվան համերգասրահում (2019), «Հայաստանի փոքրիկ երգիչները» Գեվանդհաուս համերգասրահում (2020) խտասալիկները։
Խտասալիկներից շատերն արժանացել են ազգային և միջազգային մրցանակների։
Երգացանկ
Երգչախմբի երգացանկը խիստ բազմազան է. այն ներառում է հին, միջնադարյան, Վերածննդի, ինչպես նաև դասական, ժամանակակից, ժողովրդական և հանրամատչելի ստեղծագործություններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երգչախմբեր Կատեգորիա:Հայկական երաժշտական խմբեր
Բարանովկա (քաղաք, Ուկրաինա)
Բարանովկա (Баранівка), քաղաք Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանում, շրջկենտրոն։ Հիմնադրվել է 1566 թվականին։
Չճշտված տվյալներով Բարանովկա քաղաքում բնակվում էր 12 220 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 81,54 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1566 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Samsung Galaxy Z
Samsung Galaxy Fold
Samsung Galaxy Fold հեռախոսը համարվում է Galaxy Fold շարքի առաջին մոդելը։ Այս առաջին անգամ ցուցադրվել է 2019 թվականի փետրվարի 20-ին և թողարկվել է 2019 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Հարավային Կորեայում։ Մոդելի անվանման մեջ բացակայում է «Z» նշանը ։ Սմարթֆոնի Samsung W20 5G անունը կրող մոդելը թողարկվել է բացառապես չինական շուկայի համար, այն օժտված էր ավելի հզոր պրոցեսորով՝ Snapdragon 855+ և ուներ յուրահատուկ սպիտակ ծածկույթ ։
Samsung Galaxy Z Flip
Samsung Galaxy Flip և Flip 5G սմարթֆոները թողարկվել են համապատասխանաբար 2020 թվականի փետրվարի 14-ին և 2020 թվականի օգոստոսի 7-ին։ Շարքի առաջին մոդելն է, որն անվան մեջ կրում էր «Z» տարբերակնշանը։ Ի տարբերություն Galaxy Fold-ի, սարքը ծալվում է ուղահայաց և մոդելում օգտագործվում է «Infinity Flex Display» հիբրիդային ապակե ծածկույթ  ։
Samsung Galaxy Z Fold 2
Samsung Galaxy Fold 2 5G թողարկվել է 2020 թվականի սեպտեմբերի 18-ին։ Սմարթֆոն ունի ավելի մեծ էկրան նախորդ մոդելի համամատ, ինչպես նաև բարելավել է էկրանի թարմացման հաճախականությունը դառնալով 120 Հց, թարմացվել է միջուկը հասնելով SoC Snapdragon 865 Plus։ Մեծ փոփոխություններ են կրել հիմնական էկրանն ու ծալվելու մեխանիզմը ։ Samsung W21 5G անվանումով մեդելը, որը նախատեսված է միայն չինական շուկայի համար ցուցադրվեց 2020 թվականի նոյեմբերին ։
Galaxy Z Fold 3 և Galaxy Z Flip 3
2021 թվականի օգոստոսի 11-ին ընկերությունը ցուցադրեց երրորդ սերնդի ծալվող սմարթֆոները՝ Galaxy Fold 3 5G և Galaxy Flip 3 5G։ Սմարթֆոները օժտված են ջրակայունության IPX8 համակարգով, իսկ Galaxy Fold 3 5G մոդելը ստացել է էկարնում ինտեգրված դիմացի տեսախցիկ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բջջային հեռախոսներ Կատեգորիա:Բջջային հեռախոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բջջային հեռախոս արտադրողներ Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ
Թյուրինգյան անտառ
Թյուրինգյան անտառ (Thüringer Wald), լեռնաշղթա Գերմանիայում։ Երկարությունը շուրջ 100 կմ է։ Բարձրությունը մինչև 982 մ (Բերբերգ լեռ)։
Անվանում
Գերմաներեն անվանման հայերեն պատճենումն է։ «Թյուրինգյան» անվանումը ստացել է թյուրինգներ գերմանական ցեղախմբի անունից (այդ ցեղերը վաղ միջնադարում տարաբնակեցված են եղել այժմյան Գերմանիայի տարածքի հարավ֊արևմուտքում. այստեղից էլ այդ մասի Թյուրինգիա անվանումը։
Ցեղանունը ոմանք բացատրում են որպես «անվեհերներ», ոմանք՝ «քոչվորներ» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի լեռնաշղթաներ
Հաճի-Հապիպլի
Հաճի-Հապիպլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Պելյանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բենժամեն Ստամբուլի
Բենժամեն Ստամբուլի (Benjamin Stambouli, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, «Պարի Սեն-Ժերմեն» ակումբի կիսապաշտպան։ Թուրքական ծագմամբ ֆրանկալժիրցի ֆուտբոլիստ Անրի Ստամբուլիի որդին.
Կարիերա
6 տարեկանից հաճախել է «Օլիմպիկ Մարսել» ակումբի ակադեմիա։ 1997 թվականին տեղափոխվել է «Յուզես» ակումբի ակադեմիա։ Այնտեղ անցկացրած 4 տարուց հետո նա տեղափոխվել է «Սեդան» ակումբի ակադեմիա։ 2003 թվականին վերադարձել է «Յուզեսի» ակադեմիա։ 2004-10 թվականներին մարզվել է «Մոնպելիեի» ակադեմիայում։
2010 թվականի մարտի 3-ին Ստամբուլին «Մոնպելիեի» հետ կնքել է իր առաջին մասնագիտական պայմանագիրը ։ Օգոստոսի 8-ին դեբյուտել է «Բորդոյի» դեմ խաղում։
2014 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Ստամբուլին 4,7 միլիոն ֆունտի դիմաց տեղափոխվել է «Տոտենհեմ Հոտսպուր» ։ Իր նորամուտը նոր թիմում նշել է նոյեմբերի 27-ին, Եվրոպայի լիգայի շրջանակներում, Բելգրադի «Պարտիզանի» դեմ խաղում։
2015 թվականի հուլիսի 19-ին 6 միլիոն ֆրանկի դիմաց տեղափոխվել է ֆրանսիական «Պարի Սեն-Ժերմեն» ։ Նորամուտ նշել է 2015 թվականի օգոստոսի 1-ին, Ֆրանսիայի սուպերգավաթ 2015-ում, «Լիոնի» դեմ խաղում (2-0)՝ 70-րդ րոպեին փոխարինելով Մարկո Վեռատտիին ։
Ձեռքբերումներ
Մոնպելիե «ՊՍԺ»
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մոնպելիեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տոտտենհեմ Հոտսպուրի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պարի Սեն Ժերմենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Ուստ-Շոմուշկա
Ուստ-Շոմուշկա (Усть-Шомушка), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Տիխվինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 32 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Տիխվինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բերտրան դը Բորն
Բերտրան դը Բորն (Bertran de Born, ), տրուբադուր, միջնադարյան պրովանսալական քնարերգության խոշոր ներկայացուցիչ։
Բերտրան դը Բորնի պոեզիան
Բերտրան դը Բորնը՝ մարտաշունչ այդ ֆեոդալը, իր հոգևոր բերկրանքը քաղել է պատերազմից, որը փառաբանել է իր երգերում։
Բերտրան դը Բորնը հայտնի է հատկապես իր սերվենտներով (քաղաքական երգ)։ Ի դեպ, Դանթեն նրան դրվատել է որպես տաղանդավոր պոետի, պատերազմի երգչի, որի ստեղծագործության մեջ նուրբ և վերամբարձ զգացմունքը համատեղված է ասպետական կոպիտ ուժի և սրի իդեալին։
Ահա մի հատված դը Բորնի հայտնի ողբից, որ գրված է «Ջահել արքա» կոչված անգլիացի Ջեֆրի արքայազնի եղերական մահվան առթիվ.
Տես նաև՝
Կատեգորիա:Տրուբադուրներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Նագիբ Մահֆուզ
Մահֆուզի «Ռադոբիս» վեպը թարգմանվել է հայերեն և հրատարակվել 2015 թվականին։
Կենսագրություն
Նագիբ Մահֆուզը ծնվել է 1911 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Կահիրեում՝ պետական պաշտոնյայի ընտանիքում։ Նրան կոչել են ի պատիվ եգիպտացի հայտնի բժիշկ, եգիպտական մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի հիմնադիր Նագիբ Փաշա Մահֆուզի, որ ներկա է եղել ապագա գրողի ծնունդին։ Մահֆուզը եղել է իր ընտանիքի ամենակրտսեր՝ յոթերորդ երեխան և ունեցել է չորս ավագ եղբայր և երկու ավագ քույր։ Սակայն նրա քույրերն ու եղբայրները բավական մեծ են եղել իրենից, և մանկության տարիներին իսկական ջերմ ու վստահությամբ լի հարաբերություններ նրանց միջև չեն եղել։ Մահֆուզն իր ծնողների մասին քիչ է պատմել։ Հայտնի է, որ հայրը եղել է քաղաքացիական ծառայող՝ հաշվետար կամ հաշվապահ, սակայն բավական վաղ հեռացել է պաշտոնից, որպեսզի վարի իր առևտրական ընկերոջ գործերը։ Մահֆուզն իր հորը նկարագրել է որպես հին հայացքների տեր մարդ, իսկ գրողի մանկության ընկերներից մեկը նրա հորը հիշում է որպես շատ խիստ մարդ։ Մահֆուզի մայրը՝ Ֆաթիման, եղել է ալ-Ազհարի շեյխ Մուստաֆա Քաշեեշայի դուստրը, ու թեև ինքը գրագետ չի եղել, Մահֆուզին տարել է այցելության այնպիսի վայրեր, ինչպիսիք են Եգիպտական թանգարանն ու Եգիպտական բուրգերը ։ Մահֆուզի ընտանիքի անդամները եղել են բարեպաշտ մուսուլմաններ, և նա ստացել է խիստ իսլամական դաստիարակություն։
Մահֆուզը ծնվել է հին Կահիրեի կենտրոնում՝ ալ-Ջամալաիյյա թաղամասում, որտեղ ընտանիքն ապրել է մինչև 1924 թվականը, ինչից հետո տեղափոխվել է Կահիրեի նոր արվարձան՝ ալ-Աբասիյյա։ Ալ-Ջամալաիյյայում անցկացրած մանկությունը Մահֆուզի համար մշտապես եղել է ոգեշնչման աղբյուր. այնտեղ են ծավալվում հեղինակի շատ վեպերի, գործողությունները, ինչպիսիք են՝ «Միդագ նրբանցք» (Midaq Alley, որի հիման վրա նկարահանվել է մեքսիկական «Հրաշքների նրբանցք» ֆիլմը) և «Կահիրեական եռագրություն», որում նա ներկայացրել է այդ վայրերը ամենայն մանրամասնությամբ։ Հեղինակի ավելի ուշ շրջանի ստեղծագործություններում ևս («Մեր փողոցի երեխաները», «Շատրվան և գերեզման» (Fountain and Tomb), «Հարաֆիշների էպոպեա» և այլն) ալ-Ջամալաիյյայի մթնոլորտը հեղինակի արձակը հագեցնում է այնպիսի դետալներով, կերպարներով ու բնավորություններով, որ նրա հիշողության մեջ դաջվել են մանկությունից։
Մահֆուզի մանկության վայրերի առանձնահատկությունն այն էր, որ մեկ շրջանում կողք կողք ապրում էին տարբեր կատեգորիաների մարդիկ՝ ծայրահեղ աղքատներից մինչև հարուստներ։ Դրա շնորհիվ Մահֆուզը հնարավորություն է ունեցել տեսնել եգիպտական հասարակության ինքնատիպ մոդելը, ինչը չէր կարող չազդել նրա վրա և չարտացոլվել նրա ստեղծագործության մեջ։
Ալ-Ջամալիյյայից է սկիզբ առնում նաև Մահֆուզի ազգայնականությունը (հետագայում նրա վրա քաղաքական լուրջ ազդեցություն է գործել նաև Սալամա Մուսայի սոցիալիզմը)։ Յոթ տարեկանում նա ականատես է եղել իր հայրենակիցների զանգվածային ելույթներին ընդդեմ անգլիական պրոտեկտորատի 1919 թվականի Եգիպտական հեղափոխության ընթացքում։ Նա պատուհանից հաճախ է տեսել, թե ինչպես են բրիտանացի զինվորները կրակել ապստամբների՝ տղամարդկանց ու կանանց վրա։ Մահֆուզի հայրը ևս եղել է կատարվող փոփոխությունների մոլի կողմնակից։ Քամիլ Մուստաֆայի, Մուհամադ Ֆարիդի, Սաադ Զագլուլի անունները համարվել են սուրբ Մահֆուզների տանը, իսկ երկրի թշնամիները՝ հոր անձնական թշնամիներ ։ Վաղ տարիքում Մահֆուզը շատ է կարդացել, և նրա վրա ազդեցություն են գործել Հաֆիզ Նաջիբը, Տահա Հուսեյնը և ֆաբիանական մտավորական Սալամա Մուսան ։
Ալ-Աբասիյյայում Մահֆուզը վերապրել է իր առաջին սերը, ինչը եղել է նրա կյանքի ամենավառ ապրումներից մեկը և նույնպես արտացոլվել է իր ստեղծագործության մեջ։ Սակայն աղջիկը տարիքով մեծ է եղել նրանից և պատկանել է հասարակության այլ շրջանակի, այդ պատճառով էլ հարաբերությունները զարգացում չեն ունեցել։
Բակալավրի աստիճան ստանալուց հետո Նագիբ Մահֆուզն աշխատել է որպես պետական ծառայող՝ զբաղեցնելով տարբեր պաշտոններ մինչև 1971 թվականին թոշակի անցնելը։ Սկզբում նա որպես աշխատել է Կահիրեի համալսարանում, 1938 թվականին տեղափոխվել վակուֆների նախարարություն։ 1950-ական թվականներին եղել է գրաքննության հարցերով տնօրեն Արվեստների բյուրոյում, Կինոյի աջակցման ֆոնդի տնօրեն, ապա խորհրդական մշակույթի նախարարությունում ։
1988 թվականին Նագիբ Մահֆուզն արժանացել է Նոբելյան մրցանակի՝ դառնալով միակ արաբ գրողը, որ արժանացել է նման պատվի։ Սակայն նա դժվարացել է մեկնել Շվեդիա տարիքի պատճառով և ներկա չի եղել մրցանակաբաշխության արարողությանը։
Եգիպտական չափանիշներով Նագիբ Մահֆուզը եղել է լիբերալ հեղինակ, և նրա գրքերը դժգոհության տեղքի են տվել իսլամիստների շրջանում։ 1994 թվականին գրողի վրա հարձակվել են և լուրջ վնասվածք հասցրել դանակով ։ Դրանից հետո Մահֆուզի առողջությունը վատացել է, սակայն նա շարունակել է ստեղծագործել։
2006 թվականի հուլիսին Մահֆուզը ստացել է գլխի վնասված ընկնելու արդյունքում և տեղափոխվել հիվանդանոց՝ այնտեղ մնալով մինչև իր մահը։ Իր մահվան պահին Մահֆուզը եղել է ամենածեր կենդանի գրականության Նոբելյան մրցանակակիրը և երրորդն ըստ տարիքի մրցանակի պատմության մեջ՝ զիջելով միայն Բերտրան Ռասելին ու Հալդոր Կիլյան Լաքսնեսին։ Իր մահվան պահին Մահֆուզը եղել է միակ գրողը, որ ստեղծագործել է արաբերեն և արժանացել Նոբելյան մրցանակի։ Կյանքի վերջին տարիներին նա գրեթե կուրացել էր ու թեև շարունակում էր ստեղծագործել, սակայն նրա համար դժվար էր ձեռքում պահել գրիչը կամ մատիտը։ Մահվանից առաջ նա տառապել է արյունահոսող խոցից, ունեցել է երիկամների խնդիր և սրտային անբավարարություն։ Մահֆուզը մահացել է 2006 թվականի օգոստոսի 30-ին ։ 2006 թվականի օգոստոսի 31-ին տեղի է ունեցել Նագիբ Մահֆուզի հուղարկավորությունը զինվորական պատիվներով Կահիրեի Նասր Սիթի շրջանի Ալ-Ռաշդան մզկիթում։
Անձնական կյանք
Նագիբ Մահֆուզը չի ամուսնացել մինչև 43 տարեկանը, որովհետև հավատում էր, որ ամուսնությունն իր բազմաթիվ սահմանափակումներով կխոչընդոտի իր ստեղծագործական գործունեությանը ։ «Ես վախենում էի ամուսնությունից... մանավանդ երբ ես տեսնում էի, թե որքան զբաղված են իմ եղբայրներն ու քույրերը սոցիալական իրադարձություններով դա պատճառով։ Այս մեկը գնում է այցելության մարդկանց, մյուսը հրավիրում է մարդկանց։ Ինձ մոտ ստեղծվել էր տպավորություն, թե ամուսնական կյանքը կզբաղեցնի իմ ողջ ժամանակը։ Ես տեսնեում էի, թե ինչպես եմ խորտակվում այցելությունների ու խնջույքների մեջ։ Չկա ազատություն» ։
Այնուամենայնիվ, 1954 թվականին Նագիբ Մահֆուզն ամուսնացել է ղպտի ուղղափառ Աթիյատալահ Իբրահիմի հետ, որ Ալեքսանդրիայից էր ։ Նրանք ունեցել են երկու դուստր՝ Ֆաթիման ու Ումմ Կալթումը։ Գրողը խուսափել է իր անձնական կյանքի մասին խոսելուց՝ մտածելով, ինչպես ինքն է արտահայտվել, թե դա կարող է դառնալ «հիմար նյութ ամսագրերում ու ռադիոհաղորդումներում» ։
Ստեղծագործություն
Նագիբ Մահֆուզի առաջին ստեղծագործությունները, որոնցում ռեալիստորեն պատկերված են ազգային ավանդական արժեքները, «Ալ-Մաջալա ալ-ջադիդա» ամսագրում հրատարակել է նրա խմբագիրը՝ եգիպտացի հայտնի լրագրող Սալամա Մուսան։ Վերջինս ազդեցություն է գործել երիտասարդ Մահֆուզի վրա, և երբ վերջինս սկսել է գրել, ասել է. «Դու ունես ներուժ, բայց դեռ չես զարգացրել այն» ։
Նավելների առաջին ժողովածուն՝ «Խելագարության շշունջը», հրատարակվել է 1938 թվականին ։ Դրան հետևել են մի շարք պատմավեպեր, որ գրվել են ռոմանտիկական յուրաձևությամբ և նվիրված են փարավոնների տիրապետության ժամանակներին («Քեոփսի իմաստնությունը», «Ռադոբիս», «Թեբեի պայքարը»)։
Եվրոպայում Մահֆուզի արձակը ճանաչում է ստացել 1950-ական թվականների վերջին՝ այն բանից հետո, երբ հրատարակվել է նրա «կահիրեական եռագրությունը» («Բեյն ալ Կասրեյն», «Կասր աշ Շոուկ» և «աս Սուքարիյա»)։ Պատկերելով Կահիրեում բնակվող ընտանիքի երեք սերունդների կյանքը՝ հեղինակը ներկայացնում է Եգիպտոսի պատմության սոցիալական ու քաղաքական դեպքերը։
1960-ական թվականներին տեղի են ունենում փոփոխություններ Մահֆուզի ստեղծագործության մեջ։ Նա հակում է ցուցաբերում դեպի փոքր արձակը (պատմվածք) և մեծ տեղ է թողնում խորհրդանիշին։ Մշտական տագնապ ու տառապանքի զգացումը, որի պատճառը հասարակության էվոլյուցիան էր, որտեղ մարդն իրեն զգում է ավելի միայնակ ու լքված, հնչում է այնպիսի ստեղծագործություններում, ինչպիսիք են՝ «Գողն ու շները» (1961), «Աստծո աշխարհը» (1963), «Լորն ու աշունը» (1964), «Ուղին» (1964), «Մուրացկանը» (1965), «Շաղակրատանք Նեղոսի վրա» (1966), «Սև կատվի պանդոկը» (1968), «Մեղրամիս» (1971)։
Ընդհանուր առմամբ Մահֆուզը գրել է շուրջ հինգ տասնյակ վեպեր և վիպակներ, հարյուրից ավելի պատմվածքներ։
Հեղինակի վերջին գիրքը հրատարակվել է 2005 թվականին. դա եղել է մահվանից հետո սկսվող կյանքին նվիրված պատմվածքների ժողովածուն, որ վերնագրված է «Յոթերորդ երկինք»։
1988 թվականին Նագիբ Մահֆուզն արժանացել է Գրականության Նոբելյան մրցանակի «արաբական պատմվածքի ռեալիզմի ու երանգների հարստության համար, որը նշանակություն ունի ամբողջ մարդկության համար»։ Նրա վեպերի կեսից ավելին էկրանավորվել է։ Այդ ֆիլմերը ժողովրդականություն են վայելում արաբական աշխարհում։ Կահիրեի Մուհանդիսին թաղամասում Նագիբ Մահֆուզի կենդանության օրոք տեղադրվել է նրա բրոնզե հուշարձանը։
Քննադատների շրջանում ընդունված է Մահֆուզի ստեղծագործությունը բաժանել չորս մեծ շրջանների։ Առաջինը պատմական, ռոմանտիկական արձակի շրջանն է, երկրորդը՝ ռեալիզմի ու նատուրալիզմի, երրորդ շրջանին քննադատները վերագրում են Մահֆուզի աշխատանքները մոդեռնիզմի ու էքսպերիմենտալ գրականության ժանրերում, իսկ չորրորդ շրջանում ընդգծում են գրողի կողմից ավանդական ձևերի օգտագործման միտումները, և այդ շրջանում էլ նրա կողմից ստեղծվել են այսպես կոչված «էպիզոդիկ վեպերը» (episodic novel)։ Սակայն այդ բաժանումը պայմանական է, քանի որ Մահֆուզի ստեղծագործությունները միշտ ձգտել են հաղթահարել ցանկացած սահմանափակում, նրա ստեղծագործության էսթետիկան չափազանց անկանխատեսելի է, որպեսզի հնարավորություն լինի ստեղծելու գրողի ստեղծագործական ուղու միարժեք ժամանակագրություն։ Որպես օրինակ կարելի է բերել «Կահիրեական եռագրությունը», որն ավանդաբար համարվում է գրողի ստեղծագործության մեջ ռեալիզմի շրջանի գագաթնակետը։ Սակայն ավելի ուշադիր հայացքը թույլ է տալիս նկատել նրանում մոդեռնիզմի տարրեր՝ հակվածությունը դեպի իր ներաշխարհը, ապրումակցելու ունակությունը, որը հաճախ հասցված է առավելագույնի, և այդ ամենն արտահայտված է վառ, հագեցած արձակում, ինչը խոսում է այն մասին, որ Մահֆուզի ստեղծագործության գնահատման ցանկացած փորձի դեպքում պետք է ցուցաբերել զգուշություն ։
Հիմնական կերպարներ
Նագիբ Մահֆուզի ստեղծագործությունը հասկանալու համար պետք է իմանալ այն հիմնական կերպարները, որոնք կարող են անմիջականորեն հանդես գալ նրա ստեղծագործություններում, կարող են նկարագրվել դետալային ստույգությամբ, ինչպես նաև կարող են հանդես գալ միջնորդավորված կերպով՝ ավելի խորը իմաստ հաղորդելով գրվածին, եթե հայտնի է, թե ինչն է ծառայել որպես հենակետ այս կամ այն կեպարի, սյուժեի կամ որոշակի հանգամանքների դետալների համար։ Այդ բազաին կերպարների մեծ մասը վերաբերում են Մահֆուզի մանկությանը, որ անցել է ալ-Ջամալիյյա թաղամասում։ Առաջին հերթին հենց այդ վայրը կարևոր դեր ունի հեղինակի ստեղծագործության վերլուծության համար։ Այսպես կոչված «հարան» (hara)՝ այն թաղամասը կամ փողոցը, որտեղ ապրում էին աղքատները, Մահֆուզի մանկության տարիներին ներկայացրել է դասակարգերի ու սոցիալական խավերի յուրօրինակ խառնուրդ։ Թաղամասում ծաղկում էր ապրում քրեական խմբավորումների գործունեությունը, և գրողի մանկությունից եկող կերպարներից մեկն էլ փողոցային ավազակն է (futuwwas)։ Դերվիշների ապաստաններից (takiyya) «փչում» էր միստիկա ու խորհրդավորություն, փողոցային բնապատկերը լրացնում էին քաղաքի հին դարպասների վրայի մռայլ կամարը (qabw), խմելու ջրի հնամենի շատրվանը (sabil), քաղաքային գերեզմանատունը (qarafa)։ Գրողն ընդունել է այն հատուկ ազդեցությունը, որ իր վրա թողել է «հարայի» աշխարհը (the hara world) ։
Այդ կերպարի առավել վառ ազդեցությունը զգալի է նրա գրողի վաղ աշխատանքներում և ուշ շրջանի ստեղծագործություններում (1970-ական թվականների կեսերից)։ Եթե սկզբում «հարայի» կերպարը այն նյութն էր, որից նա կառուցում էր իր ստեղծագործությունները, ապա ավելի ուշ այդ նյութը դարձել է գրողի կարոտը երիտասարդ տարիների հանդեպ։
Փողոցային քրեական հեղինակության (futuwwas) կերպարը վառ արտահայտություն է գտել «Մեր փողոցի երեխաները» և «Հարաֆիշների էպոպեա» վեպերում։ Հեղինակն իդեալականացնում է ավազակի կերպարը, ինչպիսին նա իրեն երևացել է մանկության տարիներին։ Գրողի համար նա ոչ թե սովորական հանցագործ է, այլ ուժեղ անձնավորություն, որի նպատակն է պաշտպանել «իր» տարածքը ուրիշ ավազակներից։ «Հարայի» տարածքի նմանատիպ բաժանումը ազդեցության գոտիների հանգեցրել է հակամարտող խմբավորումների միջև հաճախակի բախումների, սակայն նույնիսկ այդպիսի վեճերը Մահֆուզի համար ունեն ռոմանտիկական գրավչություն։ Քրեական առաջնորդները հետագայում ակտիվորեն մասնակցել են ունեցել անգլիական պրոտեկտորատի դեմ ուղղված ակցիաներին, եղել են Վաֆդ կուսակցության կողմնակից, ինչը նույնպես չէր կարող չնշել հեղինակը, որ գրավված էր այդ հակասական կերպարով ։
Եգիպտացի գրողի ստեղծագործական համակարգում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ալ-Աբասիյյա շրջանը, ուր նրա ընտանիքը տեղափոխվել է 1924 թվականին։ Ի տարբերություն աղմկալից ու բազմամարդ ալ-Ջամալիյյայի՝ նոր շրջանը ներառում է բուսականությամբ ծածկված անսահման դաշտեր, որտեղ յուրաքանչյուր տուն ուներ իր այգին, և որտեղ տիրում էր լռությունը։ Ալ-Աբասիյա «հարայի» հետ միասին այն դարձել է երկրորդ նշանակալի վայրը Մահֆուզի համար, որի նա տվել է «կհալա» (khala') անվանումը, որ նշանակում է «դատարկություն», «պարապուտ»։ Մեծ հաշվով՝ գրողի վեպերում գործողությունները կատարվում են երկու տիպի վայրերում՝ «հարայում» և «կհալայում»։ Մյուս բոլոր վայրերը ծառայում են միայն սյուժեին ծավալայնություն հաղորդելուն, այն թելերին հետևելու համար, որ անխուսափելիորեն տանում են դեպի այն գլխավոր վայրերը, որտեղ ծավալվում են որոշիչ իրադարձությունները։
Եթե «հարայի» աշխարհը Մահֆուզի կյանքի վերջին տարիներին դարձել է նոստալգիայի աղբյուր, ապա «կհալայի» աշխարհը առաջացրել է կորստի զգացում, երբ հասկանալի է դառնում, որ արդեն ոչինչ հնարավոր չէ վերադարձնել, որ կյանքն անցել է, և անցյալում են մնացել բոլոր ընկերներն ու այն ամենը, ինչ սիրել է մարդը։ Դա հատկապես վառ է արտահայտվել «Qushtumur» (1988) վեպում և «Half a Day» պատմվածքում ։
«Միրամար» վեպ
Մահֆուզը, օգտագործելով, թվում է, նույն հնարները, ինչ Դարելը, ստեղծում է Ալեքսանդրիայի ուրիշ կերպար։ Կապված չլինելով եվրոպական մշակույթի կաղապարների հետ՝ նա Ալեքսանդրիան ներկայացնում է արաբական պատմության շրջանակներում։ Նրա համար քաղաքն ասես լինի Կատր էլ Նադա արքայադուստրը՝ սուլթան Ահմեդ իբն Տուլունի դուստրը։ Վեպի գործողությունները ծավալվում են «Միրամար» պանսիոնատում, իսկ սյուժեի հիմնական բախումը կազմում են այնտեղ մնացողների միջև հարաբերությունները, որոնցում կարևոր դեր է կատարում երիտասարդ աղախին Զուխրան, որի բարեհաճության համար էլ մղվում է հիմնական պայքարը։ Զուխրան, որ ծնունդով աղքատ Բուխեյրայից է, քաղաքի ևս մեկ կերպար է արքայադստեր հետ հավասար, երիտասարդությամբ ու էներգիայով լի քաղաքի։ Ի վերջո, Ալեքսանդրիան Մահֆուզի վեպում հենց Եգիպտոսն է իր կյանքի հետգաղութային շրջանում։ Նրանց առաջ է մղում լավատեսությունը, ի տարբերություն, օրինակ, մադամ Մարիանայի՝ պանսիոնատի տիրուհու։ Նրա կերպարը կապող օղակ է եվրոպացիների ստեղծագործության հետ։ Մարիանան չափազանց ընկղմված է անցյալի մեջ, որը նրան թվում է հրաշալի, այն կապում է նրան այն ժամանակների հետ, երբ քաղաքում կային շատ արտասահմանցիներ։
Իր կառուցվածքով «Միրամար» վեպը նման է Կուրոսավայի «Ռասյոմոն» ֆիլմին (1950)։ Մահֆուզը պատմությունը ներկայացնում է չորս տարբեր մարդկանց աչքով։ Նրան հաջողվում է ստեղծել իր ժամանակակիցների կյանքի ծավալային պատկերը ։
Վահան Արծրունի (երաժիշտ)
Վահան Արտաշեսի Արծրունի, հայ մշակութային գործիչ, կոմպոզիտոր, երգիչ, երաժիշտ։
Բժշկապետ Վահան Արծրունու թոռը և թատերագետ, գրող, դրամատուրգ Անուշ Ասլիբեկյանի ամուսինը։
Կենսագրություն
Վահան Արծրունին ծնվել է 1965 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Երևանում։ Սերվում է Արծրունիների իշխանական տոհմից։
1983-1989 թվականներին սովորել և ավարտել Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանը։ 1991 թվականին ավարտել բժշկական օրդինատուրան։
1986-1992 թվականներին եղել է «Նարեկ» արական երգչախմբում մեներգիչ և արտիստ, 1993-1994 թվականներին «Հայսմավուրք» երգչախմբի արտիստ, 1995 թվականին Հայաստանի պետական կապելայի արտիստ։
1989-1994 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան՝ դասական երգեցողություն մասնագիտությամբ (պրոֆեսոր Գոհար Գասպարյանի դասարան)։
1995-1997 թվականներին Հայկական բանակի սպա։
1998-1999 թվականներին «VOX MUNDI» հաղորդաշարի հեղինակ և վարող, FM 107 ռադիոկայանում, Հայաստան
2002 թվականին «Սա մեր հայրենիքն է» հեռուստաշարի հեղինակ և վարող, Մոնարխ ՀԸ, ԱՄՆ
2013-2015 թվականներին «ԱՐԾՐՈՒՆԻ NEW ACOUSTIC BAND» խմբի հիմնադիր, վոկալիստ և ակուստիկ կիթառահար։
2014 թվականին «MELOMAN CLUB» հաղորդաշարի հեղինակ և վարող, Ազատություն ՀԸ, Հայաստան։
2016 թվականին «TRIO NUOVO» համերգային նախագծի հեղինակ, վոկալիստ և կիթառահար։
2017 թվականին «Երաժշտական եռանկյունի» հաղորդաշարի հեղինակ և վարող, Հայաստանի հանրային ռադիո, FM 107,7, Հայաստան
Գործունեությունը
Վահան Արծրունին առաջադեմ հայ ստեղծագործող է, ով, հավատարիմ մնալով հայ երաժշտության ավանդույթներին, համադրելով ազգային, ակադեմիական և ժամանակակից երաժշտության արտահայտչամիջոցները, իր արվեստով հաստատում է ուրույն մշակութային տեսակ և արժեքային համակարգ։ Ստեղծագործում է երաժշտության բազմաթիվ ոլորտներում` կամերային երաժշտությունից մինչև ռոք և ֆյուժն, էլեկտրոնայինից` սիմֆոնիկ և հոգևոր երաժշտություն։ Որպես կոմպոզիտոր Վահան Արծրունին հայտնի է նաև թատրոնի, կինոյի, մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերի և կերպարվեստի բնագավառներում։ Հեղինակ է հինգ թատերական ներկայացումների, տասնյոթ վավերագրական և երկու խաղարկային ֆիլմերի, վեց անիմացիոն ֆիլմերի, մնջախաղային ներկայացման, բալետի և ակտուալ արվեստի բազմաթիվ ակցիաների և ցուցադրությունների համար գրված երաժշտությամբ։ Որպես կատարող-երաժիշտ համագործակցել է երգիչներ Արթուր Մեսչյանի, Աննա Մայիլյանի, Հասմիկ Բաղդասարյանի, ինչպես նաև Հայաստանի Պետական կամերային նվագախմբի, Ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի, Օպերային Թատրոնի սիմֆոնիկ նվագախմբերի և «Շողակաթ» մանկական երգչախմբի հետ։ 2007 թվականից «Կոմիտաս. Տասը Հայտնություն» երգաշարը ամբողջովին ներառվել է հանրակրթական դպրոցի «Երաժշտություն» առարկայի չափորոշիչ պետական ծրագրում և դասագրքերում։ «Կոմիտաս. Տասը Հայտնություն» ալբոմը 2003 թվականին ճանաչվել է Հայաստանյան Ազգային երաժշտական մրցանակաբաշխության մրցանակի՝ «Լավագույն Ալբոմ 2003» անվանակարգում, իսկ 2004 թվականին Ամերիկայի հայկական երաժշտական մրցանակաբաշխության մրցանակների՝ «Լավագույն այլընտրանքային ազգային ալբոմ» և «Ալբոմի լավագույն ձևավորում» անվանակարգերում։ 2012 թվականից «Մաշտոց. Սրբազան Մարգարիտներ» մաշտոցյան շարականների Վահան Արծրունու մշակումների շարքը ընդգրկված է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի քրիստոնեական դաստիարակության կենտրոնի հանրակրթական ուսումնական ծրագրում։ Ասորական հոգևոր երաժշտության մշակումների համար 2008 թվականին Վահան Արծրունին արժանացել է Ասորական Արևելքի Եկեղեցու ՄարԴինխա IV կաթողիկոս-պատրիարքի Հովվապետական Օրհնությանը։ 2016 թվականին արժանացել է Ազգային ամենամյա թատերական մրցանակաբաշխության «Արտավազդ» մրցանակի՝ «Ներկայացման համար գրված լավագույն երաժշտություն» անվանակարգում՝ Անուշ Ասլիբեկյանի «Մերսեդես» պիեսի երաժշտության համար։ «CRUZAID» ալբոմը 2002 թվականին հրատարակվելով Ֆրանսիայում «MUSEA RECORDS»-ի կողմից՝ 2003 թվականին ընդգրկվել է պրոգրեսիվ երաժշտության եվրոպական լավագույն տասնյակում։
Պարգևատրվել է Երևանի քաղաքապետի «Երևան քաղաքի մշակույթի պատվավոր գործիչ» հուշամեդալով, 2014 թ.:
Երաժշտություն ֆիլմերի, թատրոնի և ցուցահանդեսների համար
Վահան Արծրունին հայտնի է նաև կինոյի, անիմացիոն շարժանկարի, թատրոնի և ակտուալ արվեստի բնագավառներում։ Հեղինակ է 12 վավերագրական ֆիլմերի, 5 անիմացիոն ֆիլմերի, մնջախաղի թատրոնի («Գիրք ծաղկանց»), բալետի («Ներդուրս») և բազմաթիվ ակտուալ արվեստի ակցիաների (Քիմիական անձրև, Չսերտաց դասեր, SIMULACRUM) համար գրված երաժշտությամբ։
Երաժշտություն կերպարվեստի ցուցահանդեսների և ակցիաների համար
Հայաստանի Ժամանակակից Արվեստի Թանգարան, ՀՀ
Ձայնադարան
Վահան Արծրունու ձայնա- և տեսասկավառակները հրատարակվում և վերահրատարակվում են ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում, Ավստրալիայում և Ռուսաստանում։ Նա ակտիվ համերգային գործունեություն է ծավալում Հայաստանում, Ռուսաստանում, Միջին Արևելքում, Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում։ Հրատարակել է 15 CD-ալբոմ և 1 DVD:
Գնահատական
Վահան Արծրունու երաժշտությունը մշտապես կատարվել է անցած 30 տարիների ընթացքում, հնչել ռադիոյով, հեռարձակվել հեռուստաեթերից, ստացել ազգային և միջազգային մրցանակներ, արժանացել բարձր գնահատականի ազգային և արտասահմանյան մասնագետ-երաժշտագետների և մամուլի կողմից։
Արտագին հղումներ
Կատեգորիա:Արծրունիներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ Կատեգորիա:Հայ երգիչներ Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքի մշակույթի պատվավոր գործիչներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Էտեմենանկի
Էտեմենանկի (շումերերեն՝ É.TEMEN.AN.KI 𒂍𒋼𒀭𒆠 «երկրի և երկնքի հիմնադրի տաճար»), Բաբելոն քաղաքում մ.թ.ա. 6-րդ դարի նորբաբելոնյան արքայատոհմի կողմից կառուցված զիկկուրատ՝ նվիրված Մարդուկ աստծուն։ Բարձրությունը 91 մետր էր։ Այն այժմ ավերված է, և միայն ավերակներն են մնում։
Ըստ որոշ ենթադրությունների` հենց Էտեմենանկիից ոգեշնչված է ստեղծվել Բաբելոնի աշտարակի մասին առասպելը։
Կառուցում
Պարզ չէ, թե կոնկրետ երբ է կառուցվել Էտեմենանկին։ Ըստ Էնդրյու Ջորջի հոդվածի` կառուցող անձը թագավորել է մ.թ.ա. 14-րդ, 12-րդ, 11-րդ կամ 9-րդ դարերում։ Սակայն, համաձայն միջին ասորական մի պահպանված բանաստեղծության պատառիկի, Էտեմենանկին կանգուն է եղել դեռևս մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակում ։
Բաբելոն քաղաքն ավերվել մ.թ.ա. 689 թվականին Սինաքերիբի կողմից, որը նաև ավերել է Էտեմենանկին։ Քաղաքը վերակառուցել են Նաբուպալասարը և իր որդի Նաբուգոդոնոսոր II-ը։ Քաղաքի կառուցումը տևել է 88 տարի։ Զիկկուրատը վերակառուցել է Նաբուգոդոնոսոր II-ը։ 7 հարկերով այն հասել է 91 մետր բարձրության ։
Նկարագրություն
Նաբուգոդոնոսոր II-ի բաբելոնյան կոթողի վրա արված թագավորական գրությունը փաստում է, որ տաճարը կառուցել է հենց ինքը. «Էտեմենանկի Զիկկուրատ Բաբիբլի [Բաբելոնի զիկկուրատ], ես կառուցեցի այն, աշխարհի մարդկանց հրաշալիքը, ես բարձրացրի նրա կտուրը երկինք, սարքեցի դռներ մուտքերի համար և պատեցի այն բիտումով և աղյուսով» ։ Գրությունը գտել է Ռոբերտ Քոլդեվեյը 1917 թվականին։ Հետազոտողները Սկյոյենի հավաքածուում վերջերս հայտնաբերեցին Էտեմենանկիի ամենահին հիշատակությունը ։ Այն փորագրված է սև քարի վրա, որն ունի «Բաբելոնյան աշտարակի կոթող» անվանումը և թվագրվում է մ.թ.ա. 604-562 թվականներով՝ Նաբուգոդոնոսոր II-ի թագավորման տարիներով ։
Էտեմենանկին համարվում է այն կառույցը, որն ընկած է Բաբելոնի աշտարակի աստվածաշնչյան պատմության հիմքում ։
Ավերում
Մ.թ.ա. 331 թվականին Ալեքսանդր Մակեդոնացին գրավեց Բաբելոնը և հրամայեց վերանորոգել Էտեմենանկին։ Երբ նա մ.թ.ա. 323 թվականին վերադարձավ քաղաք և տեսավ, որ ոչ մի առաջընթաց չի գրանցվել, իր զորքին հրամայեց ավերել ամբողջ կառույցը՝ նախապատրաստելով վերջնական վերակառուցման ։ Մակեդոնացու մահը, սակայն, կանգնեցրեց վերակառուցումը ։
Սվեչկարևո (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)
Սվեչկարևո (Свічкареве), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սվեչկարևո գյուղում բնակվում էր 668 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(1170) Շիվա
(1170) Շիվա (Siva), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1930 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Էժեն Դելպորտի կողմից Ուքլում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,32572 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,6268 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0246 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1295,49 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,277887 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,19° անկյուն։
Արտաշատ (մայրաքաղաք)
Արտաշատ, հին Հայաստանի մայրաքաղաքը մ․թ․ա․ II – մ․թ․ IV դարերում։ Գտնվում է Արտաշատ քաղաքից 10 կմ հարավ-արևելք, Արաքս գետի ձախ ափին, Արաքս և Մեծամոր գետերի միախառնման տեղում։ Ընդգրկված է Լուսառատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Պատմություն
Արտաշատը Հայաստանի հին մայրաքաղաքներից է (մ.թ.ա. II – մ. թ. IV դդ.)։ Կառուցել է Հայոց արքա Արտաշեսը մ.թ.ա. 180-170-ական թթ. և իր անունով անվանել Արտաշատ (հունարեն՝ Արտաքսատա), որը իրանական լեզուներով նշանակում է «Արտաշեսի ուրախություն»։ Ժամանակագիրներն Արտաշատ մայրաքաղաքի մասին գրում են «թագավորանիստ քաղաք», «մեծ ու խիստ գեղեցիկ քաղաք», «Հայաստանի Կարթագեն»։ Արհեստագործության, առևտրի, հայկական հելլենիստական մշակույթի խոշոր կենտրոններից էր։
Քաղաքը տեղադրված էր Խոր Վիրապի ավելի քան 10 բլուրների վրա։ Զբաղեցրել է 400-500 հա տարածություն։ Միջնաբերդը և թաղամասերը շրջափակված էին պարսպապատերով, որոնք իրար էին միացված բլուրների միջև կառուցված նեղ «միջանցքներով»՝ Պարսպապատերը՝ մոտ 10 կմ երկարությամբ, կառուցված էին տեղական կարմրավուն քարից և մոխրագույն մարմարից։ Քաղաքը երեք կողմերից պաշտպանված էր գետի ջրերով, չորրորդ կողմից՝ ջրով լցված արհեստական խանդակով։ 58 թ. հռոմեացի զորավար Կորբուլոնը, գրավելով քաղաքը, հրկիզել և ավերել է՝ պատճառաբանելով լայնածավալ պարիսպներով բոլորված քաղաքը պահելու անհնարությամբ։ Մինչ այսօր պահպանվել են պարիսպների մնացորդները, երևում են խանդակների հետքերը։ Պաշտպանական համակարգի մեջ մտնող միջնաբերդը, պալատական, վարչական համալիրները, ավագանու բնակարանները, զորանոցներն ու զինանոցները կառուցվել են բլրախմբի հյուսիս - արևելյան ծայրում գտնվող ամենաբարձր (70 մ) և ամենաընդարձակ բլրի վրա։ Բլուրներից հյուսիս և հյուսիս-արևելք տարածվում էին քաղաքային թաղամասերը։ Կառուցապատված է եղել հելլենիստական քաղաքաշինության կանոններին համապատասխան։ Ուներ ջրամատակարարման համակարգ։ Լինելով հելլենիստական տիպի քաղաք՝ ամենայն հավանականությամբ պետք է ունենար ամֆիթատրոն։ Արտաշատում էր գտնվում քաղաքի հովանավոր աստվածուհուն՝ Անահիտ դիցուհուն նվիրված հեթանոսական հանրահայտ մեհյաններից մեկը։ Բլուրներից մեկի վրա, որտեղ գտնվում էր արքունի բանտը, հետագայում հիմնվեց Խոր Վիրապ վանական համալիրը։ Քաղաքը մի քանի կամուրջներով կապվում էր Արաքսի հակադիր ափին։ Դրանցից մեկի՝«Տափերականի» կամ «Արտաշատի կամրջի» մասին մնացել է հիշատակություն։
Արտաշատը բազմիցս ենթարկվել է ավերածությունների, սակայն քաղաքի իրական անկումը սկսվում է Հայաստանի մայրաքաղաքը Դվին տեղափոխելու ժամանակներից (4-րդ դ. 30-ական թթ.), ինչը կապված էր Արաքս և Մեծամոր գետերի հուների փոփոխության հետ։ Արտաշատի համար կործանարար էին նաև 360-ական թթ. պարսից Շապուհ II-ի կողմից Արտաշատ քաղաքի ավերումը և բնակչության գերեվարությունը։ Կորցնելով իր հզորությունն ու փառքը՝ Արտաշատը դեռ երկար ժամանակ պահպանում է քաղաքային նշանակությունը, միայն 7-րդ դ. երբեմնի խոշոր և ծաղկուն քաղաքից մնում է ոչ մեծ ավան՝ կից ամրոցով։
(1170) Շիվա
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաշատ (մայրաքաղաք)
Պեղումներ
1967 թվականին Փոքր Վեդի գյուղի տարածքում հայտնաբերվեցին լատիներեն երկու արձանագրություններ, որոնցից մեկը փորագրված էր իտալիկների լեգիոնի զինվորին վերաբերող տապանաքարի վրա, մյուսը՝ 0,8 մ բարձրությամբ և 8,5 մ ընդհանուր երկարությամբ հինգ սալաքարերի վրա, որում հիշատակվում էին Արտաքսատա քաղաքանունը, հռոմեական կայսր Տրայանոսի (53-117 թթ.) տիտղոսները և սկյութական IV լեգիոնի կողմից կատարվող ինչ-որ շինարարություն։ Սա որոշակիորեն նպաստեց ձեռնամուխ լինելու մայրաքաղաքի հնագիտական ուսումնասիրությանը։
(1170) Շիվա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Ֆոկեայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1930 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էժեն Դելպորտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Հենրիխ Պավլովսկի
Հենրիխ Պավլովսկի (Павловский, Генрих Васильевич, ), խորհրդային գեղանկարիչ և ուսուցիչ, ՌԽՖՍ0Հ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպության անդամ։
Կենսագրություն
Հենրիխ Պավլովսկին ծնվել է 1907 թվականի հոկտեմբերի 15-ին, Ուկրաինայի Կամենսկոե գյուղում։ 1910 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է փոքրիկ Նովո-Բորիսով քաղաք։ 1929 թվականին Պավլովսկին ավարտել է Վիտեբսկի գեղարվեստական տեխնիկումը և ստացել ուղեգիր դեպի Գեղարվեստի ակադեմիա` ուսումը շարունակելու համար։ 1930 թվականին ընդունվել է Պրոլետարիատի կերպարվեստի ինստիտուտի առաջին կուրս (1932 թվականից` Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտ)։ 1937 թվականին Հենրիխ Պավլովսկին ավարտել է ինստիտուտը պրոֆեսոր Ա. Օսմյորկինի արվեստանոցում, դիպլոմային աշխատանքը եղել է «1905 թվական» նկարը (որոշ աղբյուրներում նկարն ունի այլ անվանում` «Քաղաքականներին տանում են» ։ Նույն թվականին Ռուսական պետական թանգարանը ձեռք է բերել նկարը, որը ուսանողների դիպլոմային աշխատանքների համար հազվադեպ երևույթ էր ։
Արտաշատ (մայրաքաղաք)
Պեղումներ
Արտաշատը նաև հին Հայաստանի դրամահատության կենտրոններից էր։ Ներքին շուկայում շրջանառության մեջ էին ինչպես տեղում հատված, այնպես էլ՝ օտարերկրյա դրամներ։ Գտնվել են Հայոց թագավորներ Տիգրան II-ի, Արտավազդ II-ի, Տիգրան III-ի, հարևան երկրների՝ սելևկյան, պարսկական, կապադովկյան, պոնտական, հռոմեական մ.թ.ա. II – մ.թ. I դդ. արծաթյա և պղնձյա դրամներ։
Հենրիխ Պավլովսկի
Կենսագրություն
Պավլովսկու աշխատանքները ցուցահանդեսներում առաջին անգամ սկսել են ներկայացվել 1931 թվականից։ 1937 թվականից նա անընդհատ մասնակցել է ցուցահանդեսների` իր աշխատանքները ցուցադրելով Լենինգրադի կերպարվեստի առաջատար վարպետների աշխատանքների հետ միասին։ Նկարել է ժանրային և պատմական կոմպոզիցիաներ, դիմանկարներ, բնանկարներ, նատյուրմորտներ։ Նույն 1937 թվականին Պավլովսկին ընդունվել է Լենինգրադի նկարիչների միություն։ Սկսել է դասավանդել Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի Ալեքսանդր Օսմյորկինի արվեստանոցում, որպես օգնական։
Արտաշատ (մայրաքաղաք)
Պեղումներ
Հայտնաբերված պեղածո նյութերը գերազանցապես պահպանվում են Հայաստանի պատմության թանգարանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արտաշեսյանների թագավորության մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության մայրաքաղաքներ
Հենրիխ Պավլովսկի
Կենսագրություն
1944 թվականին Հենրիխ Պավլովսկին վերադարձել է Լենինգրադ և ներգրավվել է Լենինգրադի պաշտպանության թանգարանի ձևավորման գործում։ Աշնանը վերսկսել է մանկավարժական գործունեությունը Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտում, որը հուլիսին վերադարձել է տարհանումից։ 1950 թվականին Պավլովսկին տեղափոխվել է մանկավարժական աշխատանքի Լենինգրադի Վ. Մուխինի անվան բարձրագույն գեղարվեստա-արդյունաբերական համալսարանում, որտեղ մինչև 1973 թվականը աշխատել է ընդհանուր և մոնումենտալ դեկորատիվ գեղանկարչության ամբիոնում ։
Հենրիխ Պավլովսկին մահացել է 1973 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, Լենինգրադում, իր կյանքի 67-րդ տարում, սրտային հիվանդությունից։ Նրա աշխատանքները գտնվում են Պետերբուրգի Ռուսական պետական թանգարանում, թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում` Ռուսաստանում, Մեծ Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում և այլ երկրներում։
Sword Art Online
Sword Art Online (ճապ.՝ ソードアート・オンライン, հայ.՝ Թրի Արվեստ Օնլայն), ճապոնացի գրող Րեկի Կավահարայի լայթ-նովելների (ռանոբե) շարք է՝ Abec կեղծանվան տակ հանդես եկող նկարչի պատկերազարդումներով։ Վեպի հիման վրա լույս է տեսնել մանգա։ Բացի այդ 2012 թ. հուլիսի 7-ից դեկտեմբերի 24-ը ճապոնական հեռուստատեսությամբ հեռարձակվեց լայթ-նովելների նույնանուն անիմե-ադապտացիան։ 2013 թ. դեկտեմբերի 31-ին լույս տեսավ մոտ 100 րոպեանոց «Sword Art Online: Extra Edition» ֆիլմը, որը հանդիսանում է անիմեի սյուժեի շարունակություն։ SAO-ի երկրորդ սեզոնը լույս է տեսել 2014 թ. հուլիսին։
Սյուժե
Ոչ հեռավոր ապագա։ 2022 թ. տեխնոլոգիաները հասել են զարգացման այն աստիճանի, որ հնարավոր է դարձել «Լրիվ Բեռնումը»՝ մարդու 5 զգայարաններից ուղեղ հաղորդվող ազդակների մեկուսացումը՝ այն վերածելով կեղծ ազդանշանների և հաղորդելով խաղի վիրտուալ աշխարհ։
Sword Art Online-ը (SAO) դարձավ վաճառքի հանված առաջին VRMMORPG (Virtual Reality Massively Multiplayer Online Role-Playing Game) խաղը։ Վիրտուալ խաղային միջավայրը, որը ստեղծվել էր «Արգուս» ընկերության կողմից, կոչվում էր «Այնկրադ» և իրենից ներկայացնում էր երկնքում սավառնող 100 հարկանի ամրոց։ Հաղթահարելով տարբեր թակարդներ, հաղթելով տարբեր մոբերի և հարկի բոսին, խաղացողները պետք է անցնեին բոլոր 100 հարկերը, միաժամանակ զարգացնելով սեփական ավատարը։ Խաղը կառավարող համակարգը արգելում էր խաղացողներին օգտագործել որևէ «կախարդանք», այլ կենտրոնացված էր, ինչպես հետևում է խաղի վերնագրից, «Թրերի արվեստի» վրա։ Խաղում թույլ էր տրվում օգտագործել նաև ցանկացած այլ տիպի սառը զենք՝ կոտրող, ծակող և փշրող տիպի։ Նետողական զենքերը սահմանափակվում էին դանակներով և փոքր տեգերով, իսկ ավելի հեռահար զենքեր (աղեղներ, արբալետներ) գոյություն չունեին։
Մեկ ամիս տևած բետա-թեստից հետո խաղի հենց առաջին օրը խոստանում էր լինել «մեծ իրադարձություն» և իսկապես եղավ... Սակայն, իհարկե, ոչ այնպիսին, ինչպիսին կուզենար հասարակությունը և առավել ևս խաղն օգտագործողները։ 10000 խաղացողներ, ովքեր խաղի բացման օրը մուտք էին գործել SAO-ի սերվեր, հայտնաբերեցին համակարգի մենյուում «դուրս գալ» կոճակի բացակայությունը։ Ավելի ուշ Ակիհիկո Կայաբայի՝ լրիվ բեռնումի և SAO-ի ստեղծողի կողմից արված հայտարարությունը գերազանցեց վատագույն սպասելիքները։ Խաղացողները իրավունք չունեին լքեին խաղի վիրտուալ աշխարհը այնքան ժամանակ, մինչև նրանցից մեկը նվաճեր Աինկրադի 100-րդ հարկը։ Ավելին՝ եթե ինչ որ մեկը իրական աշխարհում փորձեր վիրտուալ իրականության (ՎԻ) սարքը անջատեր խաղացողից (խաղացողներից ոչ մեկը ինքնուրույն չէր կարող դա անել, քանի որ գտնվելով վիրտուալ աշխարհում, նրանք նույնիսկ չէին կարող իրենց իրական մատները շարժել), նրան սպասվում էր վայրկենական մահ։ Եվ վերջապես ամենասարսափելին. ավատարի մահը խաղի մեջ հանգեցնում է իրական աշխարհում խաղացողի մահվան։ Այսպիսով 10000 խաղացողներ կանգնեցին բարդ հարցի առջև. անցնե՞լ խաղը սկզբից մինչև վերջ՝ անընդհատ վտանգելով սեփական կյանքը, թե մնա՞լ «անվտանգ տարածքներում»՝ թողնելով ուրիշներին Այնկրադի հարկերի նվաճումը։
Sword Art Online լայթ-նովելի շարքերը բաժանվում են 4 սյուժետային առկերի, կախված վիրտուալ աշխարհից, որտեղ տեղի են ունենում գործողությունները։
Այնկրադ (SAO)
Կիրիտոն, սոլո-խաղացողը այն քչերից է, ով մասնակցել էր խաղի բեթա-թեստին։ Լինելով համակարգչային խաղերի մեծ սիրահար, նա հայտնվեց այն 10000 խաղացողների շարքում, ովքեր մտան խաղի սերվեր հենց բացման օրը և ընկավ SAO-ի թակարդի մեջ։ Որոշելով մասնակցել խաղը անցնելուն, Կիրիտոն, այնուամենայնիվ, մնում է սոլո-խաղացող և շատ հազվադեպ միանում է ուրիշ խաղացողների կամ գիլդիաների։ Գիլդիաները խաղացողների խմբեր են, որոնք իրենց առջև նպատակ են դրել. նվաճել Այնկրադը։ Կիրիտոն խաղում բարձր մակարդակի խաղացողներից է, որը իր համար զարգացնում է միակոթ թրի արվեստը։ Ինչպես պարզվում է հետագայում, Կիրիտոն այն միակ խաղացողն է, ում շնորհվում է «Երկու թրի» եզակի ունակությունը։ Կիրիտոն ունի հիմնավոր պատճառներ մարդկանց հետ մտերմությունից խուսափելու համար. բացառություն են կազմում միայն «Արյան Ասպետներ» համքարությոան սուսերամարտիկ Ասունայի հետ իր հարաբերությունները։
Առաջին գրքի դեպքերը տեղի են ունենում, խաղի սկսելուց մոտ երկու տարի անց, երբ Այնկրադի 74 հարկերը արդեն գրավված են, իսկ 10000 խաղացողներից ողջ են մնացել մոտ 6000-ը։