cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռուս-ուկրաինական ճգնաժամ (2021 թվականից)
Արևելյան Եվրոպայում ՆԱՏՕ-ի ռազմական ներկայության ավելացում
Ինչպես հաղորդել Է The New York Times թերթը, ԱՄՆ-ի նախագահ Ջո Բայդենը դիտարկում է 1-5 հազար զինծառայողներ Մերձբալթյան և Արևելյան Եվրոպայի երկրներ տեղափոխելու հնարավորությունը։ Եթե իրադրությունը վատանա, խոսքը կարող է վերաբերել արդեն 50 հազար ամերիկացի զինծառայողների։ Միաժամանակ ԱՄՆ-ից Ուկրաինա «արտակարգ ռազմական օգնություն» է ստացվում, մասնավորապես, որը ներառում է smaw-D մեկանգամյա նռնականետեր և Javelin հակատանկային համալիրի հրթիռներ ։ Հունվարի 28-ին ՌԲԿ-Ուկրաինա հրատարակությունը, հղում անելով Ուկրաինայի պաշտպանության նախարարության աղբյուրին, հաղորդել Է, որ ԱՄՆ-ն Ուկրաինային լրացուցիչ 200 մլն դոլարի ռազմական օգնություն կմատակարարի, որի տեղափոխման համար կպահանջվի շուրջ 45 ավիաչվերթ։ Մատակարարումները ներառում են զինամթերք, հակատանկային պայքարի միջոցներ, հակատանկային միջոցներ, հրաձգային զենք ։ Այս մասին օգնության «գաղտնի փաթեթն» ավելի վաղ՝ հունվարին, հայտնել Է CNN հեռուստաալիքը։ Ինչպես գործակալությանը հայտնել է անանուն ամերիկացի դիվանագետը, այդ օգնության հատկացումը Կիևին նախկինում նախատեսված չէր։ Այսպիսով, նրա խոսքով՝ 2021 թվականին Ուկրաինային ԱՄՆ-ի ռազմական օգնության ընդհանուր ծավալը հասել Է ռեկորդային 650 մլն դոլարի ։
Ուկրանիայի սպառազինության մատակարարման մասին հայտարարել են նաև ՆԱՏՕ-ի այլ երկրներ։ Ռազմական բեռները, որոնք ներառում են NLAW հակատանկային նռնականետերը, գալիս են Բրիտանիայից։ Նոր զենքի հետ վարվելու համար Ուկրաինա է ուղարկվում բրիտանացի զինվորականների «փոքր թիվը»։ Էստոնիան հայտնել Է Կիևին ավելի վաղ ԱՄՆ-ից ստացված Javelin համալիրները, իսկ Լատվիան և Լիտվան՝ Stinger շարժական զենիթահրթիռային համալիրները փոխանցելու մտադրության մասին։ Այդ զենքի փոխանցման համաձայնությունը ստացվել Է ԱՄՆ Պետդեպարտամենտից ։ Չեխիան մտադիր Է հրետանային արկեր ուղարկել Ուկրաինային ։
Եվրամիությունը մտադիր է նյութապես աջակցել Ուկրաինային։ «Եվրահանձնաժողովը 1,2 մլրդ եվրոյի չափով արտակարգ ֆինանսական օգնության նոր փաթեթ է առաջարկում», հունվարի 24-ին հայտարարել Է Եվրահանձնաժողովի ղեկավար Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը։ Նրա խոսքով՝ այդ օգնությունն Ուկրաինային թույլ կտա «լուծել ֆինանսական պահանջների արագ ավելացման խնդիրը», կապված Ռուսաստանի հետ հնարավոր հակամարտության հետ ։
Ընդհանուր ֆոնի վրա դուրս է մղվում Գերմանիան, որը հրաժարվել է Էստոնիային թույլատրել Ուկրաինային գերմանական արտադրության 122 մմ տրամաչափի հաուբիցներ մատակարարել։ Հունվարի 20-ին Գերմանիայի ԱԳ նախարար Աննալենա Բերբոքը ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոն Բլինկենի հետ հանդիպումից հետո ընդգծել էր. «Գերմանիան ավանդաբար զուսպ դիրքորոշում է զբաղեցնում հակամարտության տարածաշրջաններ զենքի վաճառքի հարցում»։ Ուկրաինայի իշխանությունները հիասթափություն են հայտնել Բեռլինի նման դիրքորոշման կապակցությամբ։ Գերմանիայում Ուկրաինայի դեսպան Անդրեյ Մելնիկը DPA գործակալությանը տված հարցազրույցում նշել է, որ Ուկրաինան կցանկանար Գերմանիայից ռազմական նավեր և ժամանակակից զենիթային համալիրներ ստանալ։ Ավելի վաղ նա բազմիցս հայտարարել էր Ուկրաինային մահաբեր զենք մատակարարելուց Գերմանիայի հրաժարվելու դեպքում «երկկողմ հարաբերությունների համար լուրջ հետևանքների» մասին։ Դեկտեմբերին Բեռլինի դիրքորոշման կտրուկ քննադատությամբ հանդես եկավ նաև Ուկրաինայի պաշտպանության նախարար Ալեքսեյ Ռեզնիկովը ։
Ի պատասխան «Արևմտյան մահաբեր զենքով Ուկրաինային մղելու» Դաշնության խորհրդի առաջին փոխխոսնակ, գլխավոր խորհրդի քարտուղար Անդրեյ Տուրչակը հունվարի 26-ի հայտարարել է, որ Ռուսաստանը պետք է օգնություն ցուցաբերի Դոնեցկի և Լուգանսկի ժողովրդական հանրապետություններին՝ զենքի առանձին տեսակների մատակարարումների տեսքով՝ հնարավոր ագրեսիայի դեմ  նրանց պաշտպանունակությունը բարձրացնելու համար ։
Հունվարի 30-ին BBC-ին տված հարցազրույցում ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Ենս Սթոլթենբերգն ընդգծել է, որ դաշինքը մտադիր չէ զորքեր ուղարկել Ուկրաինա Կիևի և Մոսկվայի միջև ռազմական հակամարտության դեպքում։ Դրա փոխարեն ՆԱՏՕ-ն կկենտրոնանա Ուկրաինային զենքի մատակարարման և ՌԴ-ի դեմ պատժամիջոցների մշակման վրա ։
Կիևի դիվանագիտական անձնակազմի տարհանումը
2022 թվականի հունվարին Ավստրալիան, Մեծ Բրիտանիան, Գերմանիան, Կանադան  ԱՄՆ-ն Կիևից տարհանել են որոշ դիվանագետների և նրանց ընտանիքների անդամներին՝ վախենալով Ռուսաստանի ենթադրյալ հարձակումից ։
ԱՄՆ-ից հետո Ուկրաինայում դեսպանատան աշխատակիցների մի մասը որոշել է տարհանել Մեծ Բրիտանիային։ Դեսպանատան որոշ աշխատակիցների և նրանց ընտանիքների անդամների դուրս են բերում Կիևից ՝ ի պատասխան Ռուսաստանի կողմից աճող սպառնալիքի, ասված է բրիտանական կառավարության հաղորդագրության մեջ։ Համերաշխ դիրք են զբաղեցրել Ավստրալիայի իշխանությունները։ «Այժմ մենք խորհուրդ ենք տալիս Ուկրաինա չայցելել՝ զինված հակամարտության ռիսկի պատճառով ։ Ավստրալիայի կառավարությունը ավստալիական դեսպանատան աշխատակիցների ընտանիքներին կարգադրել է դուրս գալ Կիևից։ Ավստրալիայի ԱԳՆ-ի հանձնարարականում ասվում է որ եթե դուք Ուկրաինայում եք, դուք այժմ պետք է հեռանաք առևտրային տրանսպորտով» ։
Միևնույն ժամանակ Եվրամիությունը, ինչպես հայտարարել է եվրոպական դիվանագիտության ղեկավար Ժոզեպ Բորելը, հիմքեր չի տեսնում իր դիվանագետների ընտանիքներին դուրս բերելու համար ։ Նրա խոսքով՝ «պետք չէ դրամատիզացնել իրավիճակը, քանի դեռ ընթանում է բանակցային գործընթացը»։ Ֆրանսիայի ԱԳՆ մամուլի ծառայության ներկայացուցիչը հունվարի 24-ին պարզաբանել է. «մենք ի գիտություն ենք ընդունել ԱՄՆ-ի և Միացյալ Թագավորության կողմից Ուկրաինայում իրենց դիվանագիտական անձնակազմի և նրանց ընտանիքների վիճակի վերաբերյալ արված հայտարարությունները։ Մենք սերտ կապի մեջ ենք մեր բոլոր գործընկերների, հատկապես եվրոպացիների հետ»։ Դրանով նա հասկացրել է, որ տարհանման հարցի վերաբերյալ վերջնական դիրքորոշումը կախված կլինի իրավիճակի հետագա զարգացումից։ Գերմանիայի ԱԳՆ-ն թույլ է տվել Ուկրաինայում դիվանագիտական ներկայացուցչությունների աշխատակիցների հարազատներին լքել երկիրը, եթե նրանք ցանկանան։ Չեխիան, Լեհաստանը, Իռլանդիան և Ֆինլանդիան հասկացրել են, որ մտադիր չեն խուճապի մատնվել ։
Ուկրաինայի ԱԳՆ-ում օտարերկրյա դիվանագիտական անձնակազմի տարհանումը վաղաժամ են անվանել։ Մինչդեռ պատերազմի վերսկսման հավանականության վերաբերյալ մտավախությունները հանգեցրել են նրան, որ եվրոպական ավիաընկերությունները՝ Lufthansa- ն, Swiss Air-ը, Austrian Airlines-ը և KLM-ը, հրաժարվել են գիշերային կայանատեղիից Կիևում։ Հունվարի 23-ին այդ ավիաընկերությունները որոշում են կայացրել փոխել Ուկրաինայի մայրաքաղաք թռիչքների ժամանակացույցը, որպեսզի իրենց ինքնաթիռներն ու անձնակազմերը չմնան գիշերն երկրում.
Տարաձայնություններ ԱՄՆ-ի և Ուկրաինայի ղեկավարության միջև
Ինչպես պնդում Է CNN հեռուստաալիքը, հունվարի 21-ին Զելենսկին ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Էնթոն Բլինկենի հետ բանակցություններում դեմ է արտահայտվել Կիևից ամերիկյան դիվանագիտական անձնակազմի տարհանմանը՝ այն անվանելով «չափազանց արձագանք» ։
Հունվարի 24-ին Ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի նիստից հետո Զելենսկին հայտարարել էր. «Մենք աշխատում ենք իրավիճակի և խաղաղ կարգավորման ճանապարհով շարժման լիակատար դեէսկալացիայի համար»։ Նրա խոսքով՝ իրավիճակը մնում է վերահսկողության տակ և խուճապի պատճառներ չկան։ «Ես կցանկանայի դիմել ձեզ բոլորիդ, ընկերներ ու գործընկերներ, մի փոքր նվազեցնել այն ճնշումը, որն այսօր գոյություն ունի։ Առկա իրավիճակը մեզ համար լիովին հասկանալի է։ Այսօր ոչ մի պատճառ չկա, որ մենք ձեզ հետ խուճապի մատնվենք» վստահեցրել է նա ։
Հունվարի 25-ին Ուկրաինայի պաշտպանության նախարար Ալեքսեյ Ռեզնիկովը ICTV-ի եթերում հայտարարել էր, որ Ուկրաինա Ռուսաստանի լայնամասշտաբ ներխուժման անմիջական սպառնալիք չի տեսնում. «Այս պահի դրությամբ ՌԴ զինված ուժերի կողմից ոչ մի հարվածային խմբավորում չի ստեղծվել, ինչը կվկայի, որ վաղը նրանք հարձակման կգնան» ։
Հունվարի 28-ին CNN-ը հաղորդել Է, որ ԱՄՆ-ի և Ուկրաինայի նախագահներ Ջո Բայդենի և Վլադիմիր Զելենսկու հեռախոսազրույցները, որոնք տեղի են ունեցել հունվարի 27-ին, «այնքան էլ լավ» չեն անցել. պետությունների ղեկավարները բաժանվել են ստեղծված իրադրության գնահատման մեջ ։
Politico պարբերականի աղբյուրների փոխանցմամբ՝ Կիևը ԱՄՆ-ի և այլ երկրների դիվանագետների տարհանումը վաղաժամ է համարում. այդ գործողությունները վախեցրել են հենց Ուկրաինայի բնակչությանը և ֆինանսական շուկաներին, ինչը հանգեցրել Է Ուկրաինայի համար փոխառությունների արժեքի բարձրացմանը։ Զելենսկին «մտավախություն ունի, որ ԱՄՆ-ն միտումնավոր չափազանցնում է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի սպառնալիքը, քանի որ դա նրանց քաղաքական տարածք կտա Կրեմլի հետ պայմանավորվածություններ ձեռք բերելու համար, օրինակ, Դոնբասի նկատմամբ Մոսկվայի վերահսկողության ուժեղացման համար»։ Հունվարի 28-ին Զելենսկին մամուլի ասուլիս է հրավիրել, որտեղ դժգոհություն է հայտնել պատերազմի անխուսափելիության մասին Արևմուտքի երկրների հայտարարությունների վերաբերյալ։ Նա կարծում է, որ խուճապը թանկ է նստում երկրի վրա։ Որոշ դեսպանատների անձնակազմի տարհանումը նա համեմատել է «Տիտանիկի» հետ ։
Նորմանդական ձևաչափով շփումների վերսկսումը
Դեռևս 2021 թվականի դեկտեմբերին, ճանաչելով Ուկրաինայի շուրջ ստեղծված իրադրությունը Եվրոպայում անվտանգության գլխավոր սպառնալիքով, ԱՄՆ-ն և Արևմուտքը որոշ չափով փոխեցին իրենց ռազմավարությունը Ուկրաինայի իշխանություններին աջակցելու հարցում։ Շարունակելով հայտարարել Ռուսաստանի համար ագրեսիայի դեպքում սարսափելի հետևանքների մասին՝  նրանք միաժամանակ հստակ հասկացրել են, որ ռուսական ագրեսիայի դեպքում նրանք զինված ճանապարհով չեն պաշտպանի Ուկրաինան։ Միաժամանակ, թեև ոչ հրապարակային, Արևմուտքը Կիևից պահանջում էր զսպվածություն և խնդրի խաղաղ լուծում։ Մասնավորապես, դեկտեմբերի 10-ին Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը հեռախոսազրույց է ունեցել Վլադիմիր Զելենսկու հետ՝ նրան կոչ անելով վերսկսել բանակցությունները «նորմանդական ձևաչափով» Ֆրանսիայի և Գերմանիայի միջնորդությամբ ։ Ուկրաինայի շուրջ բանակցային գործընթացի վերագործարկումը դարձել Է ԱՄՆ պետքարտուղարի Եվրոպայի և Եվրասիայի հարցերով օգնական Կարեն Դոնֆրիդի այցի գլխավոր թեման, որը դեկտեմբերի 13-ին այցելել էր Կիև։ Մոսկվա նրա այցի նախաշեմին ԱՄՆ-ի Պետդեպարտամենտը հայտարարել է, որ «պետքարտուղարի օգնականը կընդգծի, որ մենք կարող ենք դիվանագիտական առաջընթացի հասնել Դոնբասի հակամարտության դադարեցման հարցում՝ Մինսկի համաձայնությունների կատարման միջոցով նորմանդական ձևաչափի աջակցությամբ» ։
Հունվարի 19-ին Կիև կատարած այցի ժամանակ ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթոն Բլինկենը «Ամերիկայի Ձայնին» տված հարցազրույցում հայտարարել է, որ Մինսկի համաձայնությունները վերանայման կարիք չունեն և Դոնբասի հակամարտության կարգավորման միակ ճանապարհն են։ Բլինկենը նաև նշել է, որ Ուկրաինան պետք է մի շարք քայլեր ձեռնարկի այդ կապակցությամբ ։
Ուկրանիայի ու ԱՄՆ-ի մի շարք շփումներց հետ Զելենսկու թիմի հռետորաբանությունը փոխվել է։ Եթե ավելի վաղ Ուկրաինայի նախագահի գրասենյակի ղեկավար Անդրեյ Երմակը հայտարարել էր, որ Մինսկի համաձայնագրերը ներկայիս տեսքով կատարելը գրեթե անհնար է, ապա հունվարի 24-ին ICTV հեռուստաալիքի եթերում նա դրանք անվանել է «միակ հարթակը, որի վրա այսօր կարելի է աշխատել»։ Երմակը հայտնել է, որ Մինսկի համաձայնագրերում ամրագրված բոլոր օրենքները կարող են ընդունվել Գերագույն ռադայի կողմից Դոնբասում պատերազմի դադարեցման պլանի համաձայնեցումից հետո, բայց, նրա խոսքով, «մենք Մինսկի պայմանավորվածությունները կկատարենք բացառապես ուկրաինական շահերից ելնելով և բացառապես միջազգային իրավունքի նորմերին համապատասխան» ։
Նույն օրը Գերագույն ռադայից հանկարծակի հետ էր կանչվել 2021 թվականի օգոստոսին այնտեղ ուղարկված «անցումային շրջանի պետական քաղաքականության մասին» օրինագիծը, որի համաձայն՝ Ռուսաստանին առաջարկվում էր անվանել «ագրեսոր պետություն», չճանաչված ԴԺՀ-ում և ԼԺՀ-ում տրված ցանկացած փաստաթուղթ, ներառյալ ռուսական անձնագրերը, անվավեր համարել մինչև Դոնբասի՝ Կիևին չվերահսկվող մասում տեղական ինքնակառավարման ընտրություններ անցկացնելը, ժամանակավոր վարչակազմեր ստեղծել։ Ինչպես իր աղբյուրներին վկայակոչելով հայտնել է «Եվրոպական պրավդա»-ն, փաստաթղթի հետկանչը պայման էր, որով ռուսական կողմը համաձայնություն էր տվել անցկացնել «նորմանդական քառյակի» առաջնորդների քաղաքական խորհրդականների հանդիպումը։ Հրատարակության տեղեկատվության համաձայն՝ Ռուսաստանի պահանջն Ուկրաինայի ղեկավարությանը փոխանցել են Գերմանիայի և Ֆրանսիայի ներկայացուցիչներ Ենս Պլետները և Էմանուել Բոննը, որոնք, իրոք, եղել են Կիևում հունվարի 11-ին և բանակցություններ են վարել Վլադիմիր Զելենսկու և Անդրեյ Երմակի հետ, իսկ մինչ այդ հունվարի 6-ին այցելել են Մոսկվա, որտեղ նրանց ընդունել է Դմիտրի Կոզակը ։
Հունվարի 26-ին Փարիզում 2021 թվականի օգոստոսից ի վեր առաջին անգամ հանդիպել են «նորմանդական քառյակի» երկրների առաջնորդների քաղաքական խորհրդականները։ Գերմանիան ներկայացրել է Գերմանիայի կանցլերի արտաքին քաղաքական խորհրդական Ենս Պլետները, Ֆրանսիան՝ նախագահի խորհրդական Էմանուել Բոննը, Մոսկվան և Կիևը՝ նախագահական վարչակազմի ղեկավարի տեղակալ Դմիտրի Կոզակը և Ուկրաինայի նախագահի գրասենյակի ղեկավար Անդրեյ Երմակը ։ Հանդիպումից հետո Ելիսեյան պալատը կոմյունիկե է հրապարակել, որում հաստատվել է, որ Մինսկի պայմանավորվածությունները «նորմանդական ձևաչափի» աշխատանքի հիմքն են, և հաղորդվել է, որ բանակցությունների մասնակիցները մտադիր են նվազեցնել առկա տարաձայնությունները՝ առաջ շարժվելու համար։ Հանդիպման մասնակիցները համաձայնել են, որ Դոնբասում հրադադարի ռեժիմը պետք է պահպանվի անկախ այլ հարցերի շուրջ տարաձայնություններից ։
Ծանոթագրություններ
|url       =https://www.bbc.com/russian/news-59602767 |title     ="Серьезные военные риски". Россия потребовала закрыть для Украины и Грузии путь в НАТО, альянс отказал |publisher =BBC |date      =2021-12-10 |archiveurl =https://web.archive.org/web/20211221104422/https://www.bbc.com/russian/news-59602767 |archivedate=2021-12-21 |deadurl   =no }} }}
Արտաքին հղումներ
Ռուսական պայմանագրերի նախագծեր։
Կատեգորիա:Հետխորհրդային հակամարտություններ Կատեգորիա:2021 միջազգային հարաբերություններում Կատեգորիա:2021 հակամարտություններ Կատեգորիա:2022 հակամարտություններ
Սինյավինո (քաղաքատիպ ավան, Կիրովսկի շրջան)
Սինյավինո (Синявино), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3784 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կիրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կարմրան Արարատի
Նկարագրություն
Տերևաթափ ծառ կամ թուփ է՝ 6 — 8 մ բարձրությամբ և 5 — 10 սմ բնի տրամագծով։ Ճյուղերի կեղևը գորշավուն է։ Տերևները ձվաձև են, երկարավուն, համարյա ռոմբաձև, սրածայր։ Ծպզկակիր ողկույզները ունեն 1—3 սմ երկարություն։ Կողմնայինները հավաքված են փնջերում կամ միայնակ են։ Ծաղկակիցները երկարավուն են, բթածայր, սովորաբար երկարությամբ հավասար են ծաղկակոթին' նրանից կարճ են կամ երկար։ Բաժակաթերթիկները երկարավուն-ձվաձև են, 0,5—0,7 մմ երկարությամբ, սրածայր, ծայրերը թաղանթանման պսակաթերթիկներից գրեթե 2 անգամ ավելի կարճ։ Առէջները 4-ն են, սրածայր փոշանոթներով։ Սկավառակը 4 անկյունանի է։ Հայաստանի պայմաններում հանդիպում է Արարատյան դաշտում, Մեղրիում, որտեղ աճում է գետափերին, խոնավ վայրերում, աղուտներում, ծ. մ. մինչև 1100 մ բարձրության վրա։
Կիրառություն
Կարելի է առաջարկել անապատա-կիսաանապատային շրջանների կանաչապատ¬ ման և անտառապատման նպատակներով ։
Պոլոգի (գյուղ, Կրասնոգվարդեյսկի շրջան)
Պոլոգի (Пологи, Ay Tuvğan), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոգվարդեյսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Այտուգան Նեմեցկի։
Լոլու
Լոլու (Lolu), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Պաիստու շրջանում։
Պոլոգի (գյուղ, Կրասնոգվարդեյսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Պոլոգի գյուղում բնակվում էր 291 մարդ։
Լոլու
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 49 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Պաիստու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Մագրեսան
Մագրեսան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շատախի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սարդարաշեն
Սարդարաշեն, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության արևելյան հատվածում։ Ասկերան շրջկենտրոնից գտնվում է 15 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 25 կմ հեռավորութան վրա։
Բնակչություն
Սարդարաշեն համայնքի բնակչության թիվը կազմում է 137 մարդ, կա 29 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Կան պատմամշակութային հուշարձաններ՝ Սբ. Գևորգ եկեղեցի (18-րդ դար), գերեզմանոց (17-19-րդ դարեր), խաչքար (12-13-րդ դարեր), գյուտաղի «Նորշեն» (12-19-րդ դարեր), սրբատեղի (20-19-րդ դարեր), քարանձավ «Չնգլ», հաշվառված է 30 հուշարձան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Բերիթ Մյորդրե Լամեդալ
Բերիթ Մյորդրե Լամեդալ (Berit Mørdre-Lammedal, ), նորվեգացի դահուկորդուհի, օլիմպիական չեմպիոն, աշխարհի գավաթի մեդլակիր ։
1968 թվականին Գրենոբլում տեղի ունեցած օլիմպիական խաղերում, էստեֆատ ոճում դարձել է հաղթող և 10 կմ մետր մրցավազքում արծաթե մեդալակիր, բացի այդ 10-րդ տեղն է գրավել 5 կմ մրցավազքում ։
1972 թվականին Սապորոյում տեղի ունեցած օլիմպիական խաղերում էստեֆատ ոճում նվաճել է բրոնզե մեդալ, ինչպես նաև զբաղեցրել է 7-րդ տեղը 5 կմ մրցավազքում և 14-րդ տեղը 10 կմ մրցավազքում։
1966 թվականին Օսլոյում տեղի ունեցած աշխարհի գավաթում, էստեֆատ մրցավազքում նվաճել է արծաթե մեդալ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի դահուկավազորդուհիներ Կատեգորիա:Նորվեգացի օլիմպիական չեմպիոններ
Վշելի
Վշելի (Вшели), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Սոլեցկի շրջանի կազմում։
Լեոն Դոդե
Ալֆոնս Մարի Վենսան Լեոն Դոդե (фр. Alphonse Marie Vincent Léon Daudet, ), գրաքննադատ, հրապարակագիր, ժուռնալիստ, վիպասան, հուշագրությունների հեղինակ։
Ֆրանսիացի գրող Ալֆոնս Դոդեի (1840-1897) որդին։
Կենսագրություն
Լեոն Դոդեն մանկուց շրջապատված է եղել մշակույթի անվանի գործիչներով, որ իր ծնողների ծանոթ-մտերիմներն էին։ Իր ստեղծագործական ուղին սկսել է որպես փարիզյան «Ազատ խոսք» (La Libre parole) թերթի գլխավոր խմբագիր, հետագայում (1907 թ.) Շառլ Մոռասի հետ հիմնադրել է «Աքսիոն ֆրանսեզ» (Action française - Ֆրանսիական գործողություն) թերթը, որն ուներ ազգայնական ու միապետական ուղղվածություն և դարձավ այդ նույն անվանումը կրող հակահանրապետական շարժման գլխավոր տպագիր օրգանը (ամենակատաղի հարձակումներն էր գործում երրորդ հանրապետության հաստատությունների վրա)։
Սուր բանավիճող հրապարակագիր լինելով հանդերձ (Le stupide dixneuvième siècle, 1921)՝ Լեոն Դոդեն նաև լավ արձակագիր էր («Le voyage de Shakespeare», 1895)։ Եղել է Գոնկուրյան ակադեմիայի հիմնադիր անդամներից մեկը ։
Մարսել Պրուստը նրան է նվիրել իր իր գլուխգործոցը համարվող «Կորսված ժամանակի փնտրտուքներում» բազմահատոր վեպի երրորդ հատորը («Le de Côte de Guermantes»-ը)՝ այսպիսի ընծայագրով. «Լեոն Դոդեին՝ Partage de l'Enfant-ի, dell'Astre noir-ի, Monde des Images-ի և բազմաթիվ այլ գլուխգործոցների հեղինակին, աննմաման ընկերոջս, ի նշան երախտագիտության և սքանչացումի ։
Անձնական կյանք
Լեոն Դոդեն ամուսնացել է Վիկտոր Հյուգոյի թոռնուհու՝ Ժաննա Հյուգոյի հետ, բայց կարճ ժամանակ անց ամուսնալուծվել են։ 1903 թվականին նա երկրորդ անգամ է ամուսնացել (իր զարմուհու՝ նույնպես միապետական հայացքների տեր Մարթա Ալյարի հետ)։ 1924 թվականին նրա 14-ամյա որդին՝ Ֆիլիպը, զոհվել է կասկածելի հանգամանքներում։ Ոստիկանությունը նրա մահը որակել է որպես ինքնասպանություն, բայց այդ վարկածը համոզիչ չի թվացել վշտացյալ հորը։
Վեպեր
}}
Բոֆորտ շրջան (Հարավային Կարոլինա)
Կատեգորիա:Հարավային Կարոլինայի շրջաններ
Լեոն Դոդե
Էսսեներ
1896։ Les idées en marche
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Գոնկուրյան ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաքննադատներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Կենսագիրներ
Բարսելոնա (Վենեսուելա)
Բարսելոնա (Barcelona), քաղաք Վենեսուելայի հյուսիսարևելյան մասում՝ Անսոատեգի նահանգում, որի, ինչպես նաև Սիմոն Բոլիվար համայնքի վարչական կենտրոնն է ։ Նավահանգիստ՝ Կարիբյան ծովի ափին  ։ Պուերտո Լա Կրուս, Լեչերիա և Գուանտա համայնքների հետ մեկտեղ կազմավորում է մոտավորապես 950 հազար ընդհանուր բնակչությամբ մետրոպոլային տարածք , որը կարևորագույններից մեկն է Վենեսուելայում։
Պատմություն
Հիմնադրվել է 1638 թվականին Կարիբյան ծովի Կարյակո ծոցի ափին, Խուան Օրպիի նախաձեռնությամբ, ով համարվում է Վենեսուելայի վերջին կոնկիստադորը։ Նրա գլխավորությամբ նվաճվել են հնդկացիական կումանոգոտո ցեղի հողերը, այդ թվում՝ ներկայիս Բարսելոնայի տարածքը։ Բնակավայրն սկզբնապես անվանվել է Nueva Barcelona del Cerro Santo կամ Nueva Barcelona al Pie del Cerro Santo (իսպաներենից թարգմանած՝ նշանակում է «Նոր Բարսելոնա սուրբ բլրի ստորոտին»), հակիրճ՝ Nueva Barcelona (Նոր Բարսելոնա)  ։
Քաղաքում պահպանվել են գաղութային ժամանակների ճարտարապետության բազմաթիվ նմուշներ։
Տնտեսություն
Բարսելոնայում, ինչպես և հարևան Պուերտո լա Կրուսում, գործում են նավթավերամշակման բազմաթիվ ձեռնարկություններ։ Բացի այդ, մերձակայքում գտնվող ածխահանքերից ածուխ է արդյունահանվում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքներ Կատեգորիա:Վենեսուելայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Նավահանգիստներ Կատեգորիա:Կարիբյան ծովի նավահանգիստներ Կատեգորիա:Առափնյա բնակավայրեր
Վեց կարմիր գնդով սնուկեր
Վեց կարմիր գնդով սնուկեր (six-red snooker, երբեմն հանդիպում է six-reds, 6-red, super 6s անուններով), սնուկերի արագացված տարբերակը։ Ստանդարտ սնուկերի համեմատ գլխավոր տարբերությունը — կարմիրների քանակը սեղանում։ Մեկնարկային դիրքում 15-ի փոխարեն դրված է միայն 6-ը։ Խաղի սեղանի չափը նույն «դասական սնուկերինն» է — 3.7х1.8 մ։ Վեց կարմիր գնդով սնուկերի խաղերն արագ են ստացվում գնդակների քիչ քանակի շնորհիվ ։ Այս խաղի տարբերակի գլխավոր և միակ մրցաշարը Վեց կարմիր գնդով սնուկերի աշխարհի առաջնությունն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սնուկեր
(6097) Կոիշիկավա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,307498 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0923 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5227 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1280,3 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,281185 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,14° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կին Էնդատեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
GOOD Music
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ձայնագրման լեյբլներ
Սինյավկա (գյուղ, Գրյազինսկի շրջան)
Սինյավկա (Синявка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Գրյազինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Գրյազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սովետական պատմություն (ֆիլմ)
«Սովետական պատմություն» (The Soviet Story, Padomju stāsts), 2008 թվականին թողարկված վավերագրական ֆիլմ, լատվիացի ռեժիսոր Էդվինս Շնորեի դեբյուտային աշխատանքը։ Նկարահանվել է Եվրոպական խորհրդարանի «Միություն հանուն Եվրոպայի ազգերի» խմբի հանգանակություններով ։
Պատմում է Խորհրդային Միության և Նացիստական Գերմանիայի նախապատերազմյան հարաբերությունների, յուրաքանչյուրի որդեգրած պետական քարոզչության, իրականացրած բռնաճնշումների և այլ դրվագների մասին։
Ֆիլմում ներկայացված են ռուս և արևմտյան պատմաբանների (Բորիս Սոկոլով, Նորման Դեյվիս և այլք), ինչպես նաև ռուս գրող Վիկտոր Սուվորովի, խորհրդային այլախոհ Վլադիմիր Բուկովսկու, Եվրախորհրդարանի անդամների և խորհրդային բռնաճնշումները վերապրած մասնակիցների հարցազրույցներ։ Հարցազրույցներն ուղեկցելով պատմական կադրերի և փաստաթղթերի հետ, ֆիլմը փորձում է ցույց տալ նացիոնալ սոցիալիստական և խորհրդային սոցիալիստական համակարգերի միջև սերտ փիլիսոփայական, քաղաքական և կազմակերպական կապերը ։
Հիլարի Գոնգ
Հիլարի Գոնգ Չուկվա (Hilary Gong Chukwah, ), նիգերիացի ֆուտբոլիստ, հայկական «Արարատ-Արմենիա» ակումբի հարձակվող։
Սովետական պատմություն (ֆիլմ)
Ֆիլմն առանձանկի մանրամասնությամբ է անդրադառնում այնպիսի պատմական դրվագների, ինչպիսիք են 1930-ականների բռնաճնշումները («Մեծ զտում»), Հոլոդոմորը, Խորհրդա-Գերմանական («Մոլոտով–Ռիբենտրոպ») պայմանագրի կնքումը, Կատինի զանգվածային գնդակահարությունները, Գեստապո-ՆԿՎԴ համագործակցությունը, ԽՍՀՄ Ժողովուրդների զանվածային տեղահանությունները և ԳՈւԼԱԳ-ի ուղղիչ-աշխատանքային ճամբարներում բռնադատվածների նկատմամբ կատարված բժշկական փորձերը։
Հիլարի Գոնգ
Կարիերա
Հիլարին «ԳԲՍ Ակադեմի» ակումբի սան է։
Սովետական պատմություն (ֆիլմ)
Ֆիլմը պնդում է, որ Նացիստական Գերմանիայի և Խորհրդային Միության իրավահաջորդ պետությունները տարբերվում են այն իմաստով, որ հետպատերազմյան Գերմանիան դատապարտում է Երրորդ Ռայխի գործողությունները, սակայն նույնը բանն իր իրավանախորդի հանդեպ չի անում ժամանակակից Ռուսաստանը, մեջբերելով Վլադիմիր Պուտինի հայտարարությունը, որտեղ նա ԽՍՀՄ փլուզումը համարում էր «դարի խոշորագույն աշխարհաքաղաքական աղետը» ։
Հիլարի Գոնգ
Կարիերա
2017 թվականի սկզբում հարձակվողը պայմանագիր է կնքել Սլովակիայի «Տրենչինի» հետ։ Նոր ակումբում իր նորամուտը եղել է ապրիլի 22-ին «Ռուժոմբերկոմ»-ի խաղի ժամանակ ։ Մայիսի 7-ին Հիլարին խփել է իր առաջին գոլը խաղի ժամանակ ։
2022 թվականի մարտին մինչև տարեվերջ պայմանագիր է կնքել նորվեգական «Հեուգեսունդ» ակումբի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նիգերիացի ֆուտբոլիստներ
Բերկլի շրջան (Հարավային Կարոլինա)
Բերկլի շրջան (Berkeley County), ԱՄՆ Հարավային Կարոլինա նահանգի 46 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3.181 կմ² է, բնակչությունը՝ 142.651 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մոնկս Քորներ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1882 թ.։
Կատեգորիա:Հարավային Կարոլինայի շրջաններ
Գլենֆինան (ուղանցույց)
Գլենֆինան (Glenfinnan Viaduct), բետոնե կամարներով երկաթուղային ուղանցույց (վիադուկ) Շոտլանդիայի Հայլենդ մարզում։ Շոտլանդիայի ամենաերկար ուղանցույցն է ։
Պատմություն
Ուղանցույցի շինարարությունն սկսվել է 1897 թվականի հունվարին, 1898 թվականին նրա վրայով արդեն կարելի էր բեռներ տեղափոխել, իսկ կամրջի լիարժեք բացումը տեղի է ունենում 1901 թվականի ապրիլի 1-ին։ Կոնստրուկցիայի արժեքը կազմում էր 18 904 ֆունտ ստերլինգ, ինչը 2015 թվականի գներով կազմում է 2,1 միլիոն ֆունտ ։
Երկար ժամանակ լեգենդ էր շրջում այն մասին, որ շինարարության ժամանակ հենասյուներից մեկի մեջ ձի է ընկել։ 1987 թվականին պրոֆեսոր Ռոլանդ Պեկստոնն օգտագործելով «ձկան աչք» խցիկը, հետազոտեց երկու խոշորագույն հենասյուների ներսը, բայց լեգենդի ապացույց չգտավ։ 1997 թվականին հետազոտեց նաև հարևան Loch nan Uamh Viaduct ուղանցույցի ընդերքը, որի մասին նույնպիսի լեգենդ էր շրջում, բայց այնտեղ էլ ոչինչ չգտավ։ 2001 թվականին, տեսածրման տեխնոլոգիայի կիրառմամբ, երկրորդ ուղանցույցի կենտրոնական, ամենամեծ հենասյան մեջ հայտնաբերվեցին ձիու և ձիասայլի մնացորդներ ։
Զանգվածային մշակույթում
Գլենֆինան ուղանցույցն իր «ֆոտոգենության» պատճառով հաճախ է երևում ֆիլմերում, օրինակ՝ «Մաքուր ջրի պտույտը» (1969), «Չարլի և Լուիզա. Երկվորյակ աղջիկներ» (1994), «Շարլոտա Գրեյ» (2001), «Ճակատագրի քարը» (2008)։ Սակայն այս ուղանցույցին ամենաշատ հայտնիություն են բերում Հարի Փոթերի մասին չորս ֆիլմերը, ըստ որոնց Հոգվարթսի ճանապարհն անցնում է հենց Գլենֆինան ուղանցույցով, ցույց է տրվում, թե ինչպես են Հարին ու ընկերներն իրենց ուսման վայր մեկնում և վերադառնում Հոգվարթս-Էքսպրեսով այս կամրջի վրայով ։
Բացի այդ, Գլենֆինան ուղանցույցը պատկերված է Շոտլանդիայի բանկի 2007 թվականին թողարկած 10 ֆունտանոց թղթադրամի վրա ։
Մխիթար (Շատախի գավառ)
Մխիթար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շատախի գավառակում կամ Սասուն գավառակում ։
Համարվում էր Գելիեգուզան գյուղի թաղերից մեկը։
Պատմություն
Գյուղը թուրքերի կողմից կողոպտվել ու ավերվել է 1894 թվականին։
Բնակչություն
1914 թվականին ուներ 10-14 տուն հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ջեսիկա Աբել
Գործունեություն
Աբելն սկսել է մինիկոմիքսներից ու 1992 թվականին ինքնահրատարակել Artbabe պատճենահանված, ձեռքով կարված և զարդարված կոմիքսների գիրքը, որին հաջորդել են տարեկան չորս հրատարակություններ․ 5-րդ համարի ինքնահրատարակման ու տարածման համար ստացել է Զերիք դրամաշնորհը։ Սա Artbabe-ի առաջին մասնագիտորեն տպագրված համարն էր և վերնագրվել է The Four Seasons։ Աբելը պնդել է, որ իր այդ աշխատանքն ինքնակենսագրական չէ ։
Artbabe-ի վերջին հրատարակությամբ գրավել է Գարի Գրոթի ուշադրությունը, որն առաջարկել է հրատարակել այն։ Գրքի յուրաքանչյուր հրատարակություն պարունակել է մեկ կամ մի քանի ավարտուն պատմություն․ Աբելը նոր հաջորդական աշխատանք չի սկսել մինչև 2000 թվականին հրատարակված La Perdida աշխատությունը։
1998 թվականին այն ժամանակ դեռ ընկերոջ, այժմյան ամուսնու՝ Մեթ Մադենի հետ տեղափոխվել է Մեխիկո։ 1996–2005 թվականների ընթացքում University of Chicago Magazine ամսագրի համար մեկ էջանոց լրագրողական կոմիքսների շարք է արել։
Երկու տարի Մեխիկոյում անցկացնելուց հետո տեղափոխվել է Բրուքլին ու 2000 - 2005 թվականների ընթացքում ստեղծել է հինգ համարներից բաղկացած 250 էջանոց La Perdida շարքը, որն արժանացել է դրական քննադատության ։ Գրքի գլխավոր հերոսուհին Կառլա անունով մեքսիկաամերիկացի կին է, որին դաստիարակել է իր անգլուհի մայրը, և որը տեղափոխվում է դեպի Մեխիկո՝ որոնելու իր ինքնությունը։
Մի քանի տարի Մանհեթենի Գեղարվեստի դպրոցում մուլտֆիլմի մագիստրատուրայի դասընթացներ է վարել ու սեմինարներ անցկացրել այլ վայրերում, ինչպիսին է Օքս Բոքւի արվեստի ամառային դպրոցը։
2008 թվականին ամուսնու հետ հրատարակել են իրենց ուսուցչական գործունեության արդյունք հանդիսացող Drawing Words and Writing Pictures գիրքը, որը հանդիսանում է կոմիքս ստեղծելու համապարփակ ձեռնարկ։ Նույն տարում Աբելն աշխատել է Life Sucks գրքի վրա։
2015 թվականին հրատարակել է 1999 թվականին լույս տեսած Radio: An Illustrated Guide կոմիքսի շարունակությունը Out On The Wire: The Storytelling Secrets of the New Masters of Radio վերնագրով։
Ցուցահանդեսներ
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Հռոմում, Բրայթոնի «Փյունիկ պատկերասրահում», Պորտուգալիայի Օպորտո կոմիքսների միջազգային փառատոնում, Իսպանիայի Լա Կորունյա քաղաքում ։
Խմբակային ցուցահանդեսներ է ունեցել Չիկագոյի Ջnան Ալբանոյի պատկերասրահում, Նիդեռլանդներում, Սիեթլի Դեյվիդսոնի պատկերասրահներում, Հայդ Պարկի արվեստի կենտրոնի Ֆորբս պատկերասրահում, Նյու Յորքում, Ֆիլադելֆիայի Ռեգինա Միլլեր պտկերասրահում, Անգուլեմի Կոմիքսների և պատկերների ազգային կենտրոնում և Մասաչուսեթսի Նորման Ռոքվելի թանգարանում ։
Քաղաքականությունն ու ֆեմինիզմը նրա աշխատանքում
Շվեդական մի հեռուստահարցազրույցում Աբելը հաստատել է, որ ինքը և իր աշխատանքը «անուղղակիորեն ֆեմինիստական է, բայց ոչ բացահայտ քաղաքական» ։ Նրա պատմվածքները հակված են պատկերել կանանց և փոքրամասնությունների կյանքը, երբեմն ներառելով ասպեկտներ, որոնք կարող են համարվել քաղաքական, բայց նա հազվադեպ է շեղվում իր ուղուց ու այն դարձնում հիմնական աշխատանք՝ դրա փոխարեն քաղաքականությանը վերաբերվելով որպես կյանքի պարզապես բնական կողմի։
Անձնական կյանք
Մինչև 2016 թվականի ամառը Աբելն ամուսնու և երկու զավակների հետ ապրել է Ֆրանսիայի Անգուլեմ քաղաքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ արվեստագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ծաղրանկարիչներ Կատեգորիա:Կին Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Լիմալա
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 39 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Սալմե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Պոլտավկա (գյուղ, Կրասնոգվարդեյսկի շրջան)
Պոլտավկա (Полтавка, Poltavka), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոգվարդեյսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոլտավկա գյուղում բնակվում էր 2 133 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոգվարդեյսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Քալհուն շրջան (Հարավային Կարոլինա)
Քալհուն շրջան (Calhoun County), ԱՄՆ Հարավային Կարոլինա նահանգի 46 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.015 կմ² է, բնակչությունը՝ 15.185 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սենտ Մեթյուս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1908 թ.։
Կատեգորիա:Հարավային Կարոլինայի շրջաններ
Լիտվական ավանդական խաչեր
Կրիժդիրբիստե, խաչերի մշակման և ձևավորման լիտվական ավանդական մշակույթ։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն դրանք ընդգրկել է Մարդկանց ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկում։
Խաչերի պատրաստումը լիտվական մշակույթի կարևոր մասն է։ Թեև դրանք ներկայումս կապվում են լիտվացիների հիմնական կրոնի՝ կաթոլիկության հետ, լիտվական խաչերը սկիզբ են առել լիտվացինիերի նախաքրիստոնեական հավատալիքներից և կապված են հեթանոսական սյուների հետ, որ խորհրդանշում են աշխարհի ծառը ։ travel.lt կայքի անանուն հեղինակի կարծիքով, XIX դարի սկզբին Լիտվայի Ռուսական կայսրության կազմում ընդգրկվելուց հետո հետո խաչերի կանգնեցումը արգելված էր, և խաչերը դարձել են լիտվական ժողովրդի խորհրդանիշներից մեկը։ Խորհրդային ժամանակաշրջանում նույնպես խաչերի տեղադրումն արգելված էր ։
Որպես կանոն, խաչեր պատրասվում են կաղնուց, երբեմն դրանք պարունակել նաև մետաղական տարրեր։ Խաչերը պատրաստող վարպետներն շրջում էին ամբողջ երկրով մեկ։  Խաչեր պատրաստող ամենահայտնի վարպետը եղել է Վինցաս Սվիրսկիսը (1835-1916), որի պատրաստաց խաչերից պահպանվել են շուրջ 50 խաչ։
Ձևավորված խաչերը (Lietuviškasis kryžius) տեղադրվել են ճանապարհների մոտ, գերեզմանների վրա, տների, ինչպես նաև եկեղեցիների կողքին։ Խաչերը կարող էին ներառել ճարտարապետական, քանդակագործական և գեղարվեստական դարբնության տարրեր, և ունեցել են մեկից միչև հինգ մետր բարձրություն։ Հաճախ լիտվական խաչերը պարունակում են արևի խորհրդանիշներ, երկրաչափական սիմվոլներ, բույսերի, թռչուններ, ինչպես նաև կյանքի ծառի պատկերներ։ Երբեմն նրանց մոտ տեղադրվում են փոքր արձաններ։ Խաչերը հայտնաբերված են ամբողջ Լիտվայում, բայց հատկապես շատ են Սամոգիտիայում, Աուկշտայտիայում և  Ձուկիայում ։
Շյաուլյայի շրջակայքում տեղակայված է Խաչերի լեռ կոչվող բլուրը, որի վրա կա շուրջ 50 հազար խաչ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիտվայի մշակույթ
Ճապոնիայի կայսերական կնիք
Ճապոնիայի կայսերական կնիք կամ Քրիզանթեմի կնիք (菊の御紋 կիկու-նո գոմոն), Ճապոնիայի ազգային կնիքներից մեկը, պետական խորհրդանիշ՝ դեղին կամ նարնջագույն 16 թերթանի քրիզանթեմի տեսքով։ Ճապոնիայի կայսեր և կայսերական ընտանիքի կողմից օգտագործվող կնիքը և ընտանեկան գերբն է։ Տարբերվում է երկրի կառավարության գերբից։
Պատմություն
Կայսերական կնիքը երբեմն օգտագործվել է որպես ազգային զինանշան, չնայած Ճապոնիայում պաշտոնական զինանշան գոյություն չի ունեցել ։
Կառուցվածք
Կայսերական կնիքը բաղկացած է կենտրոնական շրջանակից, որը շրջապատված է 16 թերթիկներով, որոնք շրջապատված են դրսի երկրորդ շարքի թերթերով։
Կիրառություն
Քրիզանթեմի պատկերն առաջին անգամ օգտագործվել է Գո-Տոբա կայսեր կողմից։
Կայսերական ընտանիքի յուրաքանչյուր անդամ ունեցել է կայսերական կնիքի իր ձևափոխված տարբերակը` 14 թերթիկով։
Սինտոյի սրբավայրերը նույնպես օգտագործել են կայսերական կնիքը կամ դրա մի մասը փոփոխված տեսքով։
Ներկայումս քրիզանթեմի խորհրդանշական պատկերն օգտագործվում է Ճապոնիայի խորհրդարանի և դիվանագիտական հաստատությունների տարածքներում, ծառայում է որպես քաղաքական գործիչների ատրիբուտ, ինչպես նաև  տեղադրվում է ճապոնական արտասահմանյան անձնագրերի շապիկներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:Ճապոնիա Կատեգորիա:Զինանշաններ
Թոթափիր շղթաները
Թոթափիր շղթաները (Up from Slavery, 1901), Բուկեր Վաշինգտոնի ստեղծագործությունը ամերիկացի սևամորթների ազատության համար պայքարողի մասին։
Բովանդակություն
Հայտնի է որպես դիմում սևամորթներին, յուրօրինակ կարգախոս-մանիֆեստ, հորդոր սեփական իրավունքների համար պայքարելու համար։ Այս ստեղծագործության մեջ Բուկեր Վաշինգտոնը պատմում է իր կյանքի, իր պայքարի մասին՝ ընդդեմ ազատության, մարդու հնարավորությունների մասին, ով իսկապես ուզում է հասնել շատ բաների։ Այս ստեղծագործությունը կարևոր ներդրում է ԱՄՆ֊ի «սև»֊ի զարգացման համար։
Ստեղծման պատմություն
Թոթափիր շղթաները գիրքը գրվել է այն ժամանակահատվածում, երբ Վաշինգտոնը շատ հայտնի էր և ուներ նշանալից ձեռքբերումներ։ Գրքի առանձին մասերի մեծամասնությունը վկայում է իր հանճարեղ խոսքի մասին։
Պելգուլին
Պելգուլին  (Pelgulinn), միկրոշրջան Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլին քաղաքի Պիհյա-Տալլին շրջանում։
Փողոցներ
Շրջակայքի գլխավոր փողոցներն են՝ Կոլդե բուլվարը, Ռիստուկու, Սյոլե, Տելլիսկիվի և Հայնա փողոցները։ Հարավից միկրոշրջանը սահմանափակվում է Պալդիսկի մայրուղով։
Պատմություն
Պելգուլինը կառուցվել է Տալլինից անմիջապես հետո։ Ի սկզբանե որպես փախածների քաղաք (Պելգուլին - ռուս. «Город укрытия»)։ Այնտեղ փախչում էին քաղաքում մեղավոր մարդիկ։Սակայն դա դեռ քաղաքի հիմքը չէր, քանի որ փախստականները եթե ինչ-որ շինություններ էին անում, բավականին աննշան էին։ Մանավանդ որ նրանց չի կարելի նկատել։ Եվ իսկապես, դե յուրե Պելգուլինան գոյություն չուներ։ Մոտավորապես 15-րդ դարում Պելգուլինն ամբողջովին անհետացավ։
17-րդ դարում ներկայիս Պալդիսկի մայրուղու տեղում առաջացել է մի փոքրիկ բնակավայր։ Դրա ընդլայնմանը նպաստել է Ռեվել-Սանկտ Պետերբուրգ երկաթուղու կառուցումը։ Մեկ դար այս բնակավայրից դուրս հիմնականում դաշտեր ու ճահիճներ էին. կային արոտավայրեր։
Ներկայիս Պելգուլինը կառուցվել է 1870-ականներին ։
Նկարագրություն
Ամենամեծ թաղամասերից մեկն է Պիհյա-Տալլին-ը։Միկրոշրջանում գործում են «Արևմտյան Տալլինի կենտրոնական հիվանդանոց» բաժնետիրական ընկերության երկու ստորաբաժանումներ (Կանանց կլինիկա և Պելգուլինա ծննդատուն ), «Հյուսիս-Էստոնական վերականգնողական կենտրոն» բաժնետիրական ընկերության ստորաբաժանումը (Պելգուլինայի առողջության կենտրոն-նախկին Պելգուլինայի հիվանդանոց), Պելգուլինա գիմնազիա , Էհտե մարդասիրական գիմնազիա, խուլերի և լսողության խնդիրներ ունեցողների դպրոց (Tallinna Heleni Kool), Ռիստիկի հիմնական դպրոց, Սիլեի սպորտային կենտրոն , ձիարշավարան, 4-րդ խոշոր մթերային խանութ    ։
Հանրային տրանսպորտ
Միկրոշրջանով անցնում են 40, 33, 32, 59, 26, 26A, 48, 72 ավտոբուսային գծերը ։
Պալոյի գոմեր
Պալոյի գոմեր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շատախի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կուսածաղիկ բարձր
Նկարագրություն
Մշտադալար կիսաթուփ է, սողացող և ուղղաձիգ ցողուններով։ Սողացող ցողունները շփվելով հողի հետ՝ հանգույցներում արմատակալում են և պտուղներ չեն կազմավորում։ Ծաղկակիր ցողուններն ուղղաձիգ են, հասնում են 30-45 սմ երկարության։ Մշակության մեջ դրանց բարձրությունը կազմում է 60-80 սմ։ Նախորդ տեսակի հետ համեմատած տերևները խոշոր են, 5-8 սմ երկարությամբ և 2-5 սմ լայնությամբ, թարթիչաեզր։ Տերևակոթուններն ունեն 8-12 մմ երկարություն։ Ծաղիկները վառ կապտավուն են, 3-3.5, երբեմն՝ 5 սմ տրամագծով, 3-5 սմ երկարությամբ ծաղկակոթուններով։ Ծաղկում է մարտ-ապրիլ ամիսներին։
Տարածվածություն
Բնական պայմաններում հանդիպում է Արևմտյան Անդրկովկասում, Փոքր Ասիայում, Արևմտյան Եվրոպայում (բացի Սկանդինավիայից)։ Սանկտ Պետերբուրգի լայնություններում խիստ ձմեռների դեպքում ցրտահարվում է։ Հայաստանում մշակվել է Երևանի բուսաբանական այգում (ներկայումս ոչնչացել է)։
Յան Վեյն
Յան Վեյն (Jan Wijn, ), հոլանդացի դաշնակահար և երաժշտության մանկավարժ։
Կենսագրություն
1955 թվականին ավարտել է Ամստերդամի կոնսերվատորիան։ Նրա ղեկավարը եղել է հոլանդացի դաշնակահար Կոռնելիուս Բերխաուտին։ ղեկավարությամբ։ Բելա Չիկայի և Ալիսիա դե Լառոչայի մոտ նա նույնպես ուսում է ստացել։
1960 թվականին Իսպանիայի Օրենս քաղաքում տեղի ունեցած դաշնամուրի միջազգային մրցույթում Յան ՎԵյնն արժանացել է առաջին մրցանակին։ 1975-1996 թվականներին բժշկական նկատառումներից ելնելով նա ստիպված է եղել սահմանափակել իր երգացանկը ։ Ձայնագրել է Մոցարտի, Բեթհովենի, Սեն Սանսի, Ռախմանինովի, Ռավելի դաշնամուրային կոնցերտները, Շոպենի, Լիստի, Բրամսի, Դեբյուսիի  այլոց ստեղծագործությունները ։
1962-1969 թվականներին դասավանդել է Բրաբանտի կոնսերվատորիայում, 1969 թվականից՝ Ամստերդամի։ Վեյնի սաներից են Հանս Էյսակերսը, Յորամ Իշ-Հուրվիցը, Բաս Վերհեյդենը, Իվո Յանսենը, Վիբի Սուրյադին և այլ հայտնի հոլանդացի դաշնակահարներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հոլանդացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հոլանդացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Երաժշտական մանկավարժներ
Մշակ (թերթ, Թիֆլիս)
«Մշակ», հասարակական-քաղաքական, գրական թերթ։ Հրատարակվել է 1872-1921 թվականներին Թիֆլիսում (ներկայումս՝ Թբիլիսի)։ Թերթի հիմնադիր և առաջին խմբագիրը Գրիգոր Արծրունին էր։ Հետագայում «Մշակի» խմբագիրներն են եղել Ալեքսանդր Քալանթարը, Ա. Առաքելյանը, Լեոն։
(6098) Մուտոջունկյու
(6098) Մուտոջունկյու (Mutojunkyu), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Մասանորի Մացույամայի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կուշիրոյում ։
Մշակ (թերթ, Թիֆլիս)
«Մշակ»-ը եղել է « Հյուսիսափայլ » ամսագրի ժառանգորդն ու շարունակողը, որը, ի տարբերություն «Հյուսիսափայլ»-ի, հրատարակվում էր հայկական միջավայրի անմիջական մոտակայքում՝ Անդրկովկասի մշակութային կենտրոն Թիֆլիս քաղաքում։ Հիմնադիրը եղել է լիբերալ հրապարակախոս ու քննադատ Գրիգոր Արծրունին։ Կրթություն ստանալով Հեյդելբերգյան համալսարանում, Գերմանիայում, Արծրունին վերադառնում է հարազատ երկիր, հրապարակվում է «Հայկական Աշխարհում», սակայն երազում է սեփական լրագրի մասին։ Լինելով հարուստ ռազմական գործիչ՝ Երեմիա Արծրունու որդի, Գրիգորն այնուամենայնիվ բախվում է ֆինանսական խնդիրների, քանի որ հայրը թերթի խմբագրի կարիերան համարում էր ոչ բավականաչափ պատվավոր իր որդու համար։ Մի անգամ Թիֆլիսում, «Եվրոպա» սրճարանում Արծրունին հանդիպում է երկու երիտասարդների՝ Միհրդատ Ամերիկյանի և Գևորգ Չմշկյանի հետ, ովքեր, պարզվեց, երազում էին հայկական թատրոն ստեղծելու մասին։ Այդ օրն ընդունված է համարել «Մշակ» թերթի հիմնադրման օր։ Թերթը սկսեց լույս տեսնել շաբաթական մեկ անգամ, այնուհետև՝ երկու, երեք ու հինգ անգամ։
(6098) Մուտոջունկյու
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,225362 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7014 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7493 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1212,55 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,296895 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,97° անկյուն։
Մշակ (թերթ, Թիֆլիս)
«Մշակ»-ի հրատարակման տարիները համընկնում են Արևելյան ճգնաժամի, ճնշված ազգերի ազատագրական շարժման, ռուս-թուրքական պատերազմի, Բեռլինյան կոնգրեսի ու Հայկական հարցը փակուղու բերելու հետ։ Ժամանակաշրջանը հարուստ էր պատմական իրադարձություններով։ Թերթը հանդես էր գալիս լիբերալ-բուրժուական դիրքերից ռեակցիոն հոգևորականության, պահպանողականների կարծրամտության դեմ, գրում էր Թուրքիայում հայերի ծանր կացության մասին, բարձրացնում էր ժողովրդի լուսավորության, կանանց էմանսիպացիայի, հայ գրականության ու արվեստի զարգացման հարցերը։ Գյուղացիների ու բանվորների ճնշված իրավիճակը նույնպես իր արտացոլումն էր գտնում «Մշակ»-ի էջերում։
(6098) Մուտոջունկյու
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մասանորի Մացույամայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մշակ (թերթ, Թիֆլիս)
Թերթն ուներ նաև օտարերկրյա թղթակիցներ, ովքեր տեղեկություններ էին հաղորդում արտասահմանում տեղի ունեցող իրադարձությունների մասին։ Գրիգոր Արծրունուն հետաքրքրում էր Գերմանիան, որտեղ նա ապրում և սովորում էր։ «Մշակ»-ի էջերին Արծրունին հիանում էր Ջուզեպե Գարիբալդիով և համարում, որ նման ազգային հերոս անհրաժեշտ էր նաև հայ ժողովրդին։ Որպես ժողովրդավարական պետական կառույցի օրինակ նա բերում էր Շվեյցարիան։ Արծրունին եղել է բարեփոխումների կողմնակից, բացասաբար էր վերաբերվում հեղափոխական շարժումներին։ Թերթում տպագրվում էին Րաֆֆու, Ռ. Պատկանյանի, Ա. Շիրվանզադեի և այլոց ստեղծագործությունները։ «Մշակ»-ի հետ նաև համագործակցում էր Անդրիաս Արծրունին՝ Գրիգոր Արծրունու եղբայրը, երկրաբան-ճարտարապետ, ով վեր էր հանում ընդերքի օգտագործման հարցերը, հսկայական նշանակություն էր դարձնում լեռնարդյունահանմանը Հայաստանի տնտեսության մեջ։ Ինքը՝ Գրիգոր Արծրունին, ունենալով տնտեսագիտական կրթություն, իր թերթում մեծ տեղ էր հատկացնում տնտեսագիտական հարցերին։
1858-1886 թվականներին Թիֆլիսում լույս տեսնող պահպանողական ուղղվածություն ունեցող «Մեղու Հայաստանի» թերթը եղել է և’ «Հյուսիսափայլ»-ի, և՜ «Մշակ»-ի գլխավոր ընդդիմախոսը։ Հատկանշական է նաև այդ թերթերի ևս մեկ նմանություն. երկուսի խմբագիրները եղել են լիբերալներ՝ Ստեփանոս Նազարյանն ու Գրիգոր Արծրունին, իսկ գլխավոր աշխատակիցներ՝ դեմոկրատներ Միքայել Նալբանդյանն ու Րաֆֆին։ Ինքը՝ Րաֆֆին, խոսելով «Մշակ»-ի նախորդների մասին, առանձնացնում է «Հյուսիսափայլ»-ը, և, ինչպես և Արծրունին, ընդգծում է իրենց ժառանգականությունը։ «Հյուսիսափայլ»-ի ուղղվածությունը Րաֆֆին անվանում է իդեալիստական, իսկ «Մշակ»-ինը՝ իրատեսական, դրանով իսկ ցույց տալով հայ լուսավորական մտքի անցումը դեպի պոզիտիվիստական սոցիոլոգիա։
1884 թվականին տեղի ունեցավ Արծրունու և Րաֆֆու միջև վաղուց հասունացած հակամարտության սրացումը։ Ֆինանսական ճգնաժամը հարցի տակ է դրել թերթի հետագա գոյությունը։ Րաֆֆին առաջարկեց շարունակել թերթի գործունեությունը, խմբագրություն ընդունելով իր մարդկանց (Գ. Միրզոյան, Ն. Աբելյան), դրանով իսկ փոխել թերթի ուղղվածությունը։ Արծրունին մնաց անսասանդ։ Րաֆֆին հիասթափված էր և մտածում էր սեփական հրատարակություն ստեղծելու մասին։
1892 թվականին Արծրունու մահից հետո «Մշակ»-ը խմբագրում էին Ա. Քալանթարը, Ա. Առաքելյանը։ 1917-20 թթ.-ին «Մշակ»-ը դարձավ բուրժուական ազգայնականության բարձրախոսը։
«Մշակ» թերթը 1893-1913 թթ.
1892 թ. դեկտեմբերի 19-ին մահացավ «Մշակի» տաղանդավոր խմբագիր Գր. Արծրունին և թերթը դադարեց հրատարակվել։ Այն սկսեց լույս տեսնել տասնամսյա ընդմիջումից հետո՝ 1893 թ. հոկտեմբերի 14-ից՝ Ալեքսանդր Քալանթարի խմբագրությամբ։ Թերթի առաջին համարում նոր խմբագիրը հավաստում է իր հավատարմությունը թերթի նախկին ուղղությանը։ Քալանթարի շրջանի «Մշակը» որոշ վերապահումներով, կապիտալիստական հասարակարգի պաշտպանն էր, միայն թե կապիտալը պետք է կենտրոնանա ոչ թե մի բուռ մարդկանց, այլ հարյուր հազարավորների ձեռքին։ Թերթը համատեղելի էր համարում կապիտալիզմը և բանվոր դասակարգի բարվոք դրությունը և չէր հանդուրժում որևէ սոցիալական հեղափոխության գաղափար։ «Մշակը» 1893-1913 թթ նույնպես պարբերաբար արծարծել է հայ ժողովրդի կրթության ու լուսավորության հետ կապված հարցերը, քննարկել գրականության և արվեստի օրվա պրոբլեմները, հայ ժողովրդին ծանոթացրել ռուս և համաշխարհային գրականության գոհարներին։