cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Խոմի (Դուշեթի շրջան)
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1490 մետր բարձրության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 18 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դուշեթի շրջան
Ջոլոֆ
Ջոլոֆ, բրնձով ուտեստ, որը տարածված է Արևմտյան Աֆրիկայի շատ երկրների բնակիչների շրջանում։ Մալին, Գանան, Սենեգալը, Սիերա Լեոնեն և Լիբերիան ունեն ջոլոֆի իրենց տարբերակները։
Ծագում և տարածում
Ճաշատեսակի անվանումը գալիս է վոլոֆ ժողովրդի անունից։ Ֆրանսախոս շրջաններում այն ​​կոչվում է riz au gras։ Մի շարք հետազոտողներ ջոլոֆը համարում են մայրցամաքի սահմաններից դուրս ամենահայտնի աֆրիկյան ուտեստը ։
Նիգերիացիներն ու գանացիները վիճում են ջոլոֆի ծագման հարցի շուրջ. երկուսն էլ պնդում են, որ իրենց ժողովուրդն է ստեղծել ճաշատեսակը։ Այս հարցը բավական կարևոր և նուրբ է երկու ազգերի համար։ Ճաշատեսակի վերաբերյալ առաջին նշանները վերաբերում է Սենեգալին, որի տարածքները հին ժամանակներում եղել են Վոլոֆ նահանգի կազմում։ Սննդի և գյուղատնտեսության պատմաբան Ջեյմս Մաքքենը համաձայն է այս պնդման հետ՝ մատնանշելով Մալի կայսրության վաճառականների կողմից ջոլոֆի տարածման հնարավորությունը, որոնք տեղափոխվել են խոշոր կենտրոններ և իրենց հետ բերել դարբնության և գյուղատնտեսության մասին գիտելիքներ ։
Հիմնական բաղադրիչներ
Ճաշատեսակը սովորաբար բաղկացած է բրնձից, լոլիկից, տոմատի մածուկից։ Բաղադրիչների թվում կարող են լինել միսը, ձուկը, խեցեմորթները, ինչպես նաև տարբեր բանջարեղեններ՝ կարտոֆիլ, կաղամբ։ Արմավենու յուղի և տոմատի մածուկի օգտագործման շնորհիվ ջոլոֆի գույնը սովորաբար կարմիր է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրնձով ուտեստներ Կատեգորիա:Աֆրիկյան խոհանոց
Արբուզովո (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Արբուզովո (Арбузове, Arbuzovo), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ստալինշտադտ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լուսավոր կապույտ փոփոխականներ
Լուսավոր կապույտ փոփոխականները ( LBV ) զանգվածային զարգացած աստղեր են, որոնք ցույց են տալիս անկանխատեսելի տատանումներ ինչպես իրենց սպեկտրի, այնպես էլ պայծառության մեջ։ Դրանք հայտնի են նաև որպես S Դորադուս փոփոխականներ՝ Մեծ Մագելանյան ամպի ամենավառ աստղերից մեկի՝ S Դորադուսի անունով։ Դրանք չափազանց հազվադեպ են՝ փոփոխական աստղերի ընդհանուր կատալոգում․ SDor անունով թվարկված է  ընդամենը 20 օբյեկտ և դրանցից մի քանիսը այլևս LBV չեն համարվում։
Բացահայտումը և պատմությունը
LBV աստղեր P Կարապը և η Ողնուցը հայտնի են որպես անսովոր փոփոխականներ 17-րդ դարից ի վեր, բայց դրանց իրական բնույթը լիովին հասկանալի չէր մինչև վերջերս։
1922-ին Ջոն Չարլզ Դունքանը հրապարակեց Եռանկյունի գալակտիկայուի (M33) արտաքին մասում երբևէ հայտնաբերված առաջին երեք փոփոխական աստղերը՝ 1, 2 և 3 փոփոխականները։ Դրանց հաջորդեց Էդվին Հաբլի` 1926-ին հայտնաբերած երեք փոփոխականները. A, B և C՝ M33- ում։ Այնուհետև 1929-ին Հաբլը ավելացրեց M31- ում հայտնաբերված փոփոխականների ցանկը։ Դրանցից են Var A- ն, Var B- ն, Var C- ն և Var- ը M33- ում և Var 19- ում M31- ում, 1953 թվականին դրանք մանրամասն ուսումնասիրվեցին Հաբլի և Ալլան Սենդեյջի կողմից։ M33- ի Var 1-ը ներկայացվում էր որպես չափազանց թույլ, իսկ Var 3-ն արդեն դասակարգվել էր որպես ցեֆեիդ փոփոխական։ Այն ժամանակ դրանք պարզապես նկարագրվում էին որպես անկանոն փոփոխականներ, չնայած հետաքրքրական էին այդ գալակտիկաների ամենավառ աստղերը լինելու համար։ Հաբլ Սանդեջի բնօրինակ թերթը պարունակում էր նշում, որ S Doradus- ը կարող է նույն տիպի աստղ լինել, բայց խիստ վերապահումներով, ուստի հղումը պետք է սպասեր մի քանի տասնամյակ, որպեսզի հաստատվեր այդ փաստը։
Հետագա փաստաթղթերում այս հինգ աստղերը հիշատակվում էին որպես Հաբլ-Սանդաժ փոփոխականներ։ 1970-ականներին ցուցակին ավելացան Var 83- ը M33- ում և AE Andromedae-ն՝ AF Andromedae- ում (= Var 19), Var 15- ում, և M31- ում ` Var A-1- ում, և մի քանի հեղինակներ նկարագրեցին որպես «լուսավոր կապույտ փոփոխականներ», չնայած սա ժամանակին չի համարվել պաշտոնական անուն։ P Կարապ-ի սպեկտրի գծերն ուսումնասիրվել են և համեմատվել են η Ողնուց-ի հետ։ 1978 թ.-ին Ռոբերտա Մ․ Համփրեյսը հրապարակեց M31 և M33 ութ փոփոխականների ուսումնասիրությունը (բացառությամբ Var A- ի) և դրանք անվանեց լուսավոր կապույտ փոփոխականներ, ինչպես նաև կապեց փոփոխական աստղերի S Doradus դասի հետ։ 1984 թ.-ին, IAU սիմպոզիումում կայացած գիտաժողովում, Փիթեր Քոնտին պաշտոնապես խմբավորեց S Doradus փոփոխականները, Հաբլ – Սանդեջի փոփոխականները, η Ողնուց, P Կարապ և այլ նմանատիպ աստղեր միասին՝ «լուսավոր կապույտ փոփոխականներ» (LBV) տերմինի տակ։ Նա նաև հստակորեն առանձնացրեց նրանց այդ լուսավոր կապույտ աստղերից` Գայլի-Ռայեթի աստղերից։
Փոփոխական աստղերը սովորաբար անվանվում են առաջին հայտնաբերվող անդամի պատվին, օրինակ, δ Sct (Դելտա վահան) փոփոխականները անվանվել են δ Sct աստղի անունով։ Առաջին լուսավոր կապույտ փոփոխականը, որը նույնականացվեց որպես փոփոխական աստղ, P Կարապն էր, և այդ աստղերը հիշատակվում են որպես P Կարապ (P Cygni) տիպի փոփոխականներ։ Փոփոխական աստղերի ընդհանուր կատալոգը որոշեց, որ շփոթության հնարավորություն կա P Կարապի պրոֆիլների հետ, որոնք հանդիպում են նաև այլ տիպի աստղերի մեջ, և ընտրեց SDOR հապավումը «S Doradus տիպի փոփոխականների համար»։ «S Doradus փոփոխական» տերմինը օգտագործվել է P Cygni, S Doradus, η Carinae և Hubble-Sandage փոփոխականները որպես խումբ նկարագրելու համար 1974 թվականին
Ֆիզիկական հատկություններ
LBV– ները զանգվածային անկայուն գերհսկա (կամ հիպերհսկա ) աստղեր են, որոնք ցույց են տալիս մի շարք սպեկտրոսկոպիկ և ֆոտոմետրիկ տատանումներ, առավել ակնհայտորեն պարբերական բռնկումներ և երբեմն շատ ավելի մեծ ժայթքումներ։
Իրենց «հանդարտ» վիճակում դրանք սովորաբար B տիպի աստղեր են, որոնք երբեմն մի փոքր թեժ են, արտանետման անսովոր գծերով։ Դրանք հայտնաբերվել են Հերցպրունգ – Ռասելի դիագրամի շրջանում, որը հայտնի է որպես S Doradus անկայունության գոտի, որտեղ ամենաքիչ լուսավորությունն ունի 10,000 Կ ջերմաստիճան և լուսավորություն Արեգակից ավելի է մոտ 250 000 անգամ, մինչդեռ ամենապայծառն ունի 25 000 Կ ջերմաստիճան, պայծառություն, որն ավելի քան մեկ միլիոն անգամ գերազանցում է Արեգակի պայծառությանը, ինչը նրանց բոլոր աստղերից ամենավառ է դարձնում։
Նորմալ բռնկման ժամանակ ջերմաստիճանը բոլոր աստղերի համար նվազում է մինչև 8500 Կ, մի փոքր ավելի տաք, քան դեղին հիպերհսկաները ։ Բոլոմետրիկ լուսավորությունը սովորաբար մնում է հաստատուն, ինչը նշանակում է, որ տեսողական պայծառությունը մի փոքր ավելանում է մեկ կամ երկու կարգի։ S Doradus- ը բնութագրում է այս պահվածքը։ Գտնվել են մի քանի օրինակներ, որտեղ պայծառությունը կարծես թե փոխվում է պոռթկման ժամանակ, բայց դժվար է ճշգրիտ որոշել այդ անսովոր աստղերի հատկությունները։ Օրինակ, AG Carinae- ն պայթյունների ժամանակ պայծառությունը կարող է նվազել մոտ 30% -ով. և AFGL 2298 – ի մոտ նկատվել է, որ կտրուկ մեծացնում է իր պայծառությունը պայթյունի ժամանակ, չնայած պարզ չէ, թե արդյոք դա կարելի է դասակարգել որպես համեստ հսկայի ժայթքում։ S Doradus- ը բնութագրում է այս պահվածքը, որը կոչվում է ուժեղ ակտիվ ցիկլ, և այն դիտվում է որպես լուսավոր կապույտ փոփոխականները նույնացնելու հիմնական չափանիշ։ Երկու հստակ պարբերականություն է նկատվում, կամ տատանումները տևում են ավելի քան 20 տարի, կամ պակաս, քան 10 տարի։ Որոշ դեպքերում տատանումները շատ ավելի փոքր են՝ կես բալից պակաս, միայն քիչ ջերմաստիճանի իջեցումներով։ Դրանք նշվում են որպես թույլ ակտիվ ցիկլեր և միշտ լինում են 10 տարուց պակաս ժամկետներում։
Դիտարկվել է, որ որոշ LBV- ներ ենթարկվում են հսկա ժայթքումների, որոնք կտրուկ աճել են զանգվածային կորուստներով և պայծառությամբ, այնքան ուժգին, որ սկզբնական շրջանում մի քանիսը համարվել են գերնորեր։ Պայթյունները նշանակում են, որ այդպիսի աստղերի շուրջ սովորաբար կան միգամածություններ. η Carinae- ն ամենալավ ուսումնասիրված և ամենալուսավոր օբյեկտն է, բայց կարող է բնորոշ չլինել։ Ընդհանուր առմամբ ենթադրվում է, որ բոլոր լուսավոր կապույտ փոփոխականները ենթարկվում են այս խոշոր ժայթքումներից մեկին կամ մի քանիսին, բայց դրանք դիտվել են միայն երկու կամ երեք լավ ուսումնասիրված աստղերի և, հնարավոր է, մի քանի կեղծ գերնորերի կողմից։ Մեր գալակտիկայի երկու հստակ օբյեկտները ՝ P Cygni և η Carinae, և Փոքր մագելանյան ամպի հնարավոր օբյեկտը՝ HD 5980A, ուժեղ ցիկլի տատանումներ չեն ցույց տվել։ Դեռ հնարավոր է, որ փոփոխականության երկու տեսակներն առաջանան աստղերի տարբեր խմբերում։ 3-D մոդելավորումը ցույց է տվել, որ այդ բռնկումները կարող են առաջանալ հելիումի անթափանցիկության տատանումների պատճառով։
Շատ լուսավոր կապույտ փոփոխականներ ցուցաբերում են նաև ամպլիտուդի փոքր փոփոխականություն մեկ տարուց պակաս ժամանակահատվածում, ինչը բնորոշ է Alpha Cygni փոփոխականներին, և բոլորովին պատահական տատանումներին։
Լուսավոր կապույտ փոփոխականներն ըստ սահմանման ավելի լուսավոր են, քան աստղերի մեծ մասը և նաև ավելի ծանր, բայց շատ լայն տիրույթում։ Ամենապայծառը ավելի քան մեկ միլիոն արևի պայծառություն ունի, իսկ զանգվածը հնարավոր է գերազանցի 100 արեգակի զանգվածը։ Նվազագույն լուսավորություննն ունի շուրջ քառորդ միլիոն արևի լուսավորություն և 10 արևի զանգվածից քիչ զանգված, չնայած նրանք զգալիորեն ավելի ծանր կլինեին որպես հիմնական հաջորդականության աստղեր։ Բոլորն ունեն զանգվածային կորուստների բարձր տեմպեր և ցույց են տալիս հելիումի և ազոտի որոշակի ուժեղացում։
Էվոլյուցիա
Այս աստղերի մեծ զանգվածի և մեծ լուսավորության պատճառով նրանց կյանքը շատ կարճ է. ընդհանուր առմամբ ընդամենը մի քանի միլիոն տարի, իսկ LBV փուլում՝ մեկ միլիոնից էլ պակաս տարի։ Դրանք արագորեն զարգանում են դիտարկվող ժամանակացույցերի համաձայն. հայտնաբերվել են օբյեկտներ, երբ Վոլֆ – Ռայեթ սպեկտրով (WNL / Ofpe) աստղերը զարգացել են LBV– ի պոռթկումների համաձայն, և մի շարք գերնոր աստղեր հայտնաբերվել են LBV հավանական աստղերի համար։ Վերջերս տեսական հետազոտությունները հաստատում են վերջին սցենարը, երբ լուսավոր կապույտ փոփոխական աստղերը որոշ ծանր աստղերի վերջին էվոլյուցիոն փուլն են՝ նախքան դրանք կպայթեն որպես գերնորեր, առնվազն 20-ից 25 արևային զանգվածների սկզբնական զանգված ունեցող աստղերի համար։ Ավելի ծանր աստղերի համար, դրանց էվոլյուցիայի համակարգչային սիմուլյացիաները ենթադրում են, որ լուսավոր կապույտ փոփոխական փուլը տեղի է ունենում հիմնական ջրածնի այրման վերջին փուլերի ընթացքում (մակերևույթի բարձր ջերմաստիճան LBV), ջրածնի թաղանթի այրման փուլում (մակերևույթի ցածր ջերմաստիճանով LBV) և Հելիումի միջուկի այրման փուլի ամենավաղ հատվածում (կրկին մակերեսային բարձր ջերմաստիճան ունեցող LBV) նախքան Գայլ-Ռայետ փուլ անցնելը այդպիսով անալոգ լինելով պակաս հսկա աստղերի կարմիր հսկայի և կարմիր գերհսկա փուլերին։
Թվում է, որ LBV- ների երկու խումբ կա. Մեկը լուսավորությամբ գերազանցում է Արևը 630,000 անգամ և մյուսը Արեգակի լուսավորությունը գերազանցում է 400,000 անգամ, չնայած դա վիճարկվում է ավելի վերջերս կատարված հետազոտություններում։ Կառուցվել են մոդելներ, որոնք ցույց են տալիս, որ ցածր լուսավորության խումբը հետ-կարմիր-գերհսկաներ են՝ Արևի սկզբնական զանգվածից 30-60 անգամ ավելի մեծ զանգվածով, մինչդեռ ավելի բարձր լուսավորության խումբը երկրորդ տիպի աստղերն են, որոնց սկզբնական զանգվածը 60–90 անգամ ավելի գերազանցում է Արեգակի զանգվածը, որոնք վերաճել են կարմիր գերհսկաների, չնայած նրանք կարող են դեղին հիպերհսկաներ դառնալ։ Որոշ մոդելներ ենթադրում են, որ LBV- ն շատ ծանր աստղերի էվոլյուցիայի փուլ է, որը նրանցից պահանջվում է ավելցուկային զանգված արտամղելու համար իսկ մյուսները պահանջում են, որ զանգվածի մեծ մասը կորչի ավելի վաղ սառը-հսկա փուլում։ Սովորական պոռթկումներն ու հանդարտ վիճակում գտնվող աստղային քամիները բավարար չեն պահանջվող զանգվածի կորստի համար, բայց LBV- ները երբեմն առաջացնում են անոմալ մեծ պոռթկումներ, որոնք կարող են սխալվել թույլ գերնորի համար, և դրանք կարող են դուրս մղել անհրաժեշտ զանգվածը։ Բոլոր վերջին մոդելները ենթադրում են, որ LBV փուլը տեղի է ունենում հիմնական հաջորդականության փուլից հետո և ջրածնով քայքայված Վոլֆ – Ռայեթ փուլից առաջ, և որ ըստ էության բոլոր LBV աստղերը, ի վերջո, պայթելու են որպես գերնորեր։ LBV- ները, ըստ երևույթին, կարող են պայթել ուղղակիորեն որպես գերնոր աստղ, բայց, հավանաբար, միայն փոքր մասն է պայթում։ Եթե աստղը բավարար քանակով զանգված չի կորցնում LBV փուլի ավարտից առաջ, ապա այն կարող է ենթարկվել զույգ-անկայունության հետևանքով ստեղծվող հատկապես հզոր գերնորի։ Աստղային էվոլյուցիայի վերջին մոդելները ենթադրում են, որ որոշ միայնակ աստղեր, որոնց զանգվածը մոտ 20 անգամ գերազանցում է Արեգակի զանգվածին, պայթելու են որպես LBV, քանի որ II-P տիպը, IIb տիպը կամ Ib տիպի գերնոր աստղեր մինչդեռ կրկնակի աստղերը շատ ավելին բարդ էվոլյուցիա են անցնում, ինչը հանգեցնում է ավելի քիչ կանխատեսելի արդյունքների։
Գերնորի նման պոռթկումներ
Աստղային էվոլյուցիայի վաղ մոդելները կանխատեսել էին, որ չնայած LBV-ի արտադրած մեծ զանգվածի աստղերը հաճախ կամ միշտ ավարտում էին իրենց կյանքը որպես գերհզոր աստղեր, գերնորի պայթյունը LBV փուլում չէր պատահի։
LBV- ների ցուցակ
LBV– ների նույնականացումը պահանջում է բնորոշ սպեկտրալ և ֆոտոմետրիկ տատանումների հաստատում, բայց այդ աստղերը կարող են «հանդարտվել» տասնամյակներ կամ դարեր, այդ ժամանակ դրանք չեն տարբերվում շատ այլ տաք լուսավոր աստղերից։ Թեկնածու լուսավոր կապույտ փոփոխականը (cLBV) կարելի է համեմատաբար արագ պարզել՝ ելնելով դրա սպեկտրից կամ լուսավորությունից, և վերջին հետազոտությունների ընթացքում տասնյակներ կատալոգվել են Ծիր Կաթին։
Խիտ կլաստերի վերջին ուսումնասիրությունները և լուսավոր աստղերի զանգվածային սպեկտրոգրաֆիական վերլուծությունը պարզել են Ծիր Կաթինի տասնյակ հավանական LBV- ներ, չնայած դրանցից քչերն են բավականաչափ մանրամասն դիտվել` հաստատելու համար փոփոխականության բնորոշ տեսակները։ Բացի այդ, Մագելանյան ամպերում LBV- ների մեծամասնությունը հայտնաբերվել է, մի քանի տասնյակ M31- ում և M33- ում, գումարած մի բուռ այլ տեղական խմբային գալակտիկաներում։ Մեր գալակտիկան։
LMC:
SMC:
M31:
M33:
NGC 2403 :
PHL 293B
Ծիր Կաթինի մի շարք cLBV- ներ լավ հայտնի են իրենց ծայրահեղ լուսավորության կամ անսովոր հատկությունների պատճառով, ներառյալ.
Այլ հայտնի աստղեր, որոնք ներկայումս դասակարգված չեն որպես LBV, բայց կարող են անցում կատարել LBV- երի, համեմատաբար վերջերս եղել են LBV կամ LBV- ները կայուն փուլում են. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2020)">անհրաժեշտ է մեջբերում  ]
արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Category:Աստղ Կատեգորիա:Category:Աստղաֆիզիկա Կատեգորիա:Category:Տիեզերք Կատեգորիա:Pages with unreviewed translations
Ալեքսանդր Լակտիոնով
Ալեքսանդր Յուրևիչ Լակտիոնով (Александр Юрьевич Лактионов, ), ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։
Կարիերա
Ալեքսանդր Լակտիոնովն իր կարիերան սկսել է Նովոսիբիրսկում, ապա գնացել է Կորեա, որտեղ հանդես է եկել «Սոննա Իլխվա Չխոնմա» ակումբի երիտասարդական կազմում։ Հրավիրվել է Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքական (մինչև 19)։ 2005 թվականին մասնակցել է դիտումների մոսկովյան «Տորպեդո» ակումբում, բայց արդյունքում տեղափոխվել է մոսկովյան «Սպարտակ», որի կազմում անցկացրել է երկրորդ կազմերի առաջնությունում։ Իր միակ հանդիպումը կարմրա-սպիտակների հիմնական կազմում անցկացրել է 2005/06 մրցաշրջանի Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության 1/16-րդ եզրափակչի՝ «Օկեան» ակումբի դեմ խաղում, երբ դուրս է եկել փոխարինման հանդիպման 90-րդ րոպեին ։ 2006-2007 թվականներին խաղացել է մոսկովյան «Սպարտակ» ակումբի սիրողական երիտասարդական կազմում՝ հանդես գալով սիրողական առաջնությունում։ Այդ շրջանում անցկացրել է 1 խաղ Ղազախստանի բարձրագույն լիգայում «Ակտեոբե» ակումբում և 5 խաղ Լատվիայի առաջնությունում «Մետալուրգ» ակումբի կազմում։
Հետագայում հանդես է եկել երկրորդ դիվիզոնի թիմերում և սիրողական առաջնությունում, միայն 2008 թվականին առաջին դիվիզիոնում անցկացրել է 11 խաղ մոսկովյան «Սպորտկադեմկլուբ» ակումբի կազմում։
2012 թվականի հուլիսի սկզբին պայմանագիր է կնքել Տուլայի «Արսենալ» ակումբի հետ։
2014 թվականին հանդես է եկել սիրողական առաջնությունում մոսկովյան «Սոլյարիս» ակումբի կազմում ։
Խաղային կարերայի ավարտին դարձել է «Ստրոգինո» ակումբի մանկապատանեկան մարզադպրոցի մարզիչ ։ 2018 թվականին մարզել է 2004 թվականին ծնվածների թիմը  ։
Ձեռքբերումներ
'Սպարտակ «Մետալուրգ» Լիեպեյա «Արսենալ» Տուլա
Անձնական կյանք
Ռուս և կորեացի ֆուտբոլիստ Դենիս Լակտիոնովի ազգականն է։
Նկարահանվել է Իվանովո քաղաքը Եվրոպայի երիտասարդական մայրաքաղաքը-2014 միջազգային մրցույթին ներկայացնելու համար ստեղծված հոլովակում ։
Սմագինո (գյուղ, Բուտուրլինսկի շրջան)
Սմագինո (Смагино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բուտուրլինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բուտուրլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մալլա (գյուղ, Վիռու-Նիգուլա շրջան)
Մալլա (Malla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիռու-Նիգուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 84 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիռու-Նիգուլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Պաուլ Կլեե
Պաուլ Կլեե (Paul Klee, ), գերմանացի նկարիչ, գրաֆիկ, արվեստի տեսաբան, 20-րդ դարի խոշոր ավանգարդիստ արվեստագետ։
Կենսագրություն
Կլեեն ստացել է բազմակողմանի կրթություն, այդ թվում՝ երաժշտական։ Նվագել է ջութակ ։ Հետևելով Վասիլի Կանդինսկու օրինակին՝ Կլեեն 19 տարեկանում մեկնում է Մյունխեն և ընդունվում է ակադեմիա՝ Ֆրանց ֆոն Շտուկի դասարան։ 1901 թվականին ճանապարհորդում է Իտալիայով և հրապուրվում է իտակալան վերածննդի նկարչությամբ։ Կլեեի գեղագիտական հասունացման մեջ մեծ դեր է խաղում նրա այցելությունը Նեապոլ։ Նեապոլի ակվարիումում նա ազդվում է Հանս ֆոն Մարեի որմնանկարնեից և բուն ակվարիումից։
1911 թվականին Կլեեն հանդիպում է ժամանակի կերպարվեստի խոշոր բազմաթիվ ներկայացուցիչների՝ Կանդինսկի, Յավլենսկի, Ֆրանց Մարկ, Գաբրիելա Մյունտեր և այլն։ Նույն թվին Կլեեն մասնակցում է Կանդինսկու և Մարկի հիմնած «Կապույտ հեծյալ» (Der Blaue Reiter) խմբի ցուցահանդեսին։ Այդ ժամանակ Կլեեն ազդվում է Ռոբեր Դելոնեից, որի "Լույսի մասին" էսսեի իր թարգմանությունը լույս է տեսնում "Der Sturm" պարբերականում 1913 թվականի հունվարին։
Այդ ընթացքում Պաուլ Կլեեի մոտ ձևավորվում է ուրույն ոճ, որին նկարիչը հարազատ է մնում հետագա 30 տարիներին։ 1911 թվականին Պաուլ Կլեեն սկսում է պահել իր բոլոր ստեղծագործություններն ընդգրկող կատալոգ։ Ներառյալ վաղ տարիների նկարչական փորձերը` կատալոգը պարունակում է շուրջ 9000 աշխատանք։
Բրատսկոե (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բրատսկոե գյուղում բնակվում էր 480 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վորոնինո (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։
Կաջո
Ունի երկու եկեղեցի (12-րդ դար և Սբ. Մինաս, 1862), ստորգետնյա ամրոց (մոտ 15-րդ դար)։ Կաջոյի հայերը գաղթել են Արևմտյան Հայաստանի Էրզրումի վիլայեթից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի հայաբնակ գյուղեր
Խիրաուշա
Խիրաուշա (ხირაუშა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1400 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 50 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 0 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դուշեթի շրջան
(6221) Դուսենտեսիմա
(6221) Դուսենտեսիմա (Ducentesima), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի ապրիլի 13-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,180591 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8673 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4939 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2071,86 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173757 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,8° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մալլավեռե
Մալլավեռե (Mallavere), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Ռաասիկու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 65 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Ռաասիկու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ռեհան մշակովի
Ռեհան մշակովի, խուլեղինջազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։
Նկարագրություն
Մինչև 20-60 սմ բարձրությամբ միամյա խոտաբույս է, որի ցողունները ուղիղ ճյուղավոր են, իսկ տերևները՝ հակադիր։ Կոթունավոր տերևները երկարավուն-ձվաձև և սրածայր են, կանաչ կամ կարմրավուն երանգով։ Ողկուզանման ծաղկաբույլեր առաջացնող երկշուրթ ծաղիկները օղակաձև դասավորված են տերևանութներում։ Պսակի վերին շուրթը կազմված է չորս բլթակներից, իսկ ստորինը՝ մեկ։ Սռնակը և առէջները պսակից կրկնակի երկար են։ Բաժակի խողովակում գտնվող պտուղները չորս հարթ ընկուզիկներ են ։
Տարածվածություն
Մշակովի բույս է, ամենուրեք աճեցվում է և օգտագործվում որպես համեմունք։ Երբեմն հանդիպում է վայրի պայմաններում աղբավայրերում և բնակավայրերի հարևանությամբ ։
Նշանակություն
Բույսի վերգետնյա մասը առանց ցողունների ստորին փայտացած հատվածների օգտագործվում են բուժական նպատակներով։ Ռեհանը ախորժաբեր է, բարելավում է մարսողությունը, ունի հաճելի հոտ և հակաբորբոքային ազդեցություն ստամոքսի համար։ Այն հակացուցված է շաքարախտի, տրոմբոֆլեդիտի, մոկարդի ինֆարկտի և հիպերտոնիկ հիվանդությունների դեպքերում։ Ցողունը տերևների հետ որպես համեմունք օգտագործում են ապուրներում և աղցաններում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միամյա բույսեր Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Դեղաբույսեր Կատեգորիա:Շրթնածաղկավորներ
Հիջաբներով ֆուտբոլ
Հիջաբներով ֆուտբոլ (Football Under Cover, Anstoß in Teheran), Դավիդ Ասմանի և Այաթ Նաջաֆիի գերմանական վավերագրական ֆիլմը Իրանի կանանց ֆուտբոլի հավաքականի առաջին միջազգային ելույթի մասին։ Բեռլինի 58-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ (2008) արժանացել է երկու մրցանակի. «Թեդի» կինոմրցանակի որպես լավագույն վավերագրական ֆիլմ և «Թեդի»՝ հանդիսատեսի համակրանք անվանակարգում ։ Ֆիլմը նաև արժանացել է ԼԳԲՏ «Աութֆեսթ» կինոփառատոնի մրցանակի (2008) և «Prix Europa» մրցանակի (2009) :
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Իրանի ֆուտբոլի կանանց հավաքականի միջազգային առաջին ելույթի մասին՝ Բեռլինի Քրոյցբերգ շրջանի սիրողական թիմի դեմ։ Ֆիլմի առաջին մասում հանդիսատեսը ծանոթանում է երկու թիմերի հետ և հետևում է հերոսուհիների՝ խաղը կազմակերպելու փորձերին։ Ֆիլմի երկրորդ հատվածում գերմանական թիմը մեկնում է Թեհրան, և 2006 թվականի ապրիլի 26-ին կայանում է այդ խաղը ։ Խաղի ընթացքում ինչպես իրանուհի, այնպես էլ գերմանացի ֆուտբոլիստուհիները պետք է հիջաբ կրեն (ավանդական իսլամական կանանց գլխաշոր), ինչպես նաև պետք հագնեն երկար թևքեր ունեցող մարզաշապիկներ և երկար տաբատներ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2008 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Պարսկերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական վավերագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներն Իրանում
Հպարտ ոսկեբզեզ
Հպարտ ոսկեբզեզ, ոսկեբզեզների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
6,5-7,5 մմ մարմնի երկարությամբ, տափակ, նեղ մարմնով բզեզ է։ Պղնձակարմրավուն շողշողյունով գունավորումը բրոնզագույն է, իսկ հստակ սահմաններ չունեցող սև բծով վերնաթևերը՝ մեծ ։
Տարածվածություն
Հայաստանի էնդեմիկ է։ Հայաստանում հավաստիորեն հայտնի է միայն Մեղրի քաղաքի շրջակայքում (Սյունիքի մարզ) ։
Էկոլոգիա
Ապրում են վարդազգիների մասնակցությամբ չոր նոսրանտառներում, հանդիպում՝ մայիսի երկրորդ, հունիսի առաջին կեսերին նուշի մատղաշ ծառերի վրա, որի ճյուղերում էլ զարգանում է թրթուրը։ Զարգացումը միամյա է ։
Պահպանություն
Թվաքանակի փոփոխության միտումները հայտնի չեն։
Վտանգման հիմնական գործոններ են հանդիսանում բնակավայրերում վառելանյութի համար նուշի ծառերի հատումը և անասունների` հատկապես այծերի չկարգավորված արածեցումը։
Պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկում
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջատներ Կատեգորիա:Ոսկեբզեզներ Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Վիլյամ Ջեյմս
Վիլյամ Ջեյմս (William James, ), ամերիկացի փիլիսոփա, հոգեբան, հակամատերիալիստական արմատական էմպիրիզմի ներկայացուցիչ, հոգեբանության մեջ ֆունկցիոնալիստական մոտեցման, պրագմատիզմի հիմնադիր։ Նրա մետաֆիզիկայի հիմնական գաղափարներն են ազատ ստեղծագործական անհատի և իրականության բազմաձևության մասին ուսմունքը, փորձել է ստեղծել «վերջին, ամենաառարկայական և ամենաենթակայական աշխարհայացք»։
Հիմնական աշխատություններն են՝ «Հոգեբանության հիմունքներ» (The Principles of Psychology, 1890); «Կամք առ հավատ» (The Will to Believe, 1897); «Կրոնական փորձի բազմազանություն» (The Varieties of Religious Experience, 1902); «Պրագմատիզմ» (Pragmatism։ A New Name for Old Ways of Thinking, 1907); «Տիեզերքը պլյուրալիստական տեսանկյունից» (A Pluralistic Universe, 1909); «Ճշմարտության նշանակությունը» (The Meaning of Truth, 1909); Փիլիսոփայության որոշ խնդիրներ (Some Problems in Philosophy, 1911); «Արմատական էմպիրիզմի ակնարկներ» (Essays in Radical Empiricism, 1912)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Հարվարդի համալսարանը՝ ստանալով բժշկական և գեղարվեստական կրթություն, 1869 թվականին ստացել է դոկտորի աստիճան, բայց առողջական խնդիրների պատճառով հրաժարվել է բժշկի աշխատանքից։ 1872 թվականից գիտաշխատող, 1885 թվականից փիլիսոփայության պրոֆեսոր, իսկ 1889-1907 թվականներին՝ Հարվարդի համալսարանի հոգեբանության պրոֆեսոր, որտեղ 1892 թվականին կազմակերպել է ԱՄՆ-ում առաջին կիրառական հոգեբանության լաբորատորիան (Հուգո Մյունստերբերգի հետ համատեղ) ։
Սթենլի Հոլլի հետ միասին՝ Ջեյմսը միակ հոգեբանն է, ով կրկնակի դարձել է Ամերիկյան հոգեբանական ասոցացիայի նախագահ՝ 1894 թվականին և 1904 թվականին։
Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ է ։
Հոգեբանության մեջ
Զբաղվել է բազմազան խնդիրների ուսումնասիրմամբ՝ գլխուղեղի և ճանաչողական գործընթացների, հույզերի ուսումնասիրումից մինչև անձի խնդիրներ։ Նրա ուսումնասիրման հիմնական խնդիրներից է գիտակցությունը։ Նրան է պատկանում «գիտակցության հոսքի», այսինքն՝ մարդկային գիտակցության անընդհատության մասին հասկացում՝ չնայած արտաքին դիսկրետության՝ պայմանավորված անգիտակցական հոգեկան գործընթացներով Մտքի անընդհատությունը բացատրում է ինքնանույնականացման հնարավորությունը։ Դրա համար, օրինակ, մարդն արթնանալով միանգամից գիտակցում է իրեն և նրան «պետք չէ հայելու մեջ նայել՝ համոզվելու համար, որ ինքն է»։ Ջեյմսը ընդգծում է ոչ միայն անընդհատությունը, այլև գիտակցության դինամիկությունը, փոփոխայնությունը՝ նշելով, որ նույնիսկ սովորական իրերի գիտակցումն անընդհատ փոխվում է և վերաձևակերպելով Հերակլիտին, ըստ որի՝ «չի կարելի երկրորդ անգամ մտնել միևնույն գետը», գրել է, որ մենք չենք կարող հստակությամբ ունենալ միևնույն միտքը երկրորդ անգամ։
Գիտակցությունը ոչ միայն անընդհատ է և փոփոխական, բայց ընտրողական, նրանում միշտ տեղի է ունենում ընդունում և մերժում, որոշ առարկաների կամ նրանց հատկությունների ընտրություն և մյուսների ժխտում։ Ըստ Ջեյմսի՝ գիտակցության աշխատանքի կանոնների ուսումնասիրումը հոգեբանության գլխավոր խնդիրն է։ Գիտակցության բնույթի հետ կապված մտորումներում Ջեյմսն առաջադրել է հետազոտական նոր մոտեցում. «Ես ժխտում եմ գիտակցությունը որպես սուբստանցիա, որպես էություն, բայց ես խիստ ընգծել նրա նշանակությունը՝ որպես գործառույթի. գործառույթը՝ ճանաչողությունն է։ Գիտակցության անհրաժեշտությունը բխում է պահանջմունքից՝ բացատրելու փաստը, որ իրերը ոչ միայն գոյություն ունեն այլև ճանաչվում են» ։
Ջեյմսի համար առաջնային էր, ոչ թե գիտակցության առանձին տարրը, այլ նրա հոսքը՝ որպես դինամիկ ամբողջականություն։ Դրա հետ մեկտեղ՝ նա ընդգծել է գիտակցության, այլ ոչ նրա կառուցվածքի ուսումնասիրման առաջնայնությունը։ Ուսումնասիրելով գիտակցության աշխատանքը՝ նա հանգում է երկու հիմնական դետերմինանտների՝ ուշադրության և սովորության բացահայտմանը։ Խոսելով մարդու ակտիվության մասին՝ գիտնականն ընդգծել է, որ հոգեկանն օգնում է նրան պրակտիկ գործունեության մեջ՝ օպտիմալացնելով սոցիալական ադապտացիայի գործընթացը ։
Ջեյմսի հոգեբանական հայացքները խիստ ներհյուսված են փիլիսոփայական տեսության՝ պրագմատիզմի հետ։ Մեծ ուշադրություն է դարձրել կիրառական հոգեբանությանը՝ ապացուցելով նրա նշանակությունը։ Նրա կարծիքով, հատկապես կարևոր է հոգեբանության կապը մանկավարժության հետ։ Նա նույնիսկ հրատարակել է մանկավարժների համար հատուկ գիրք՝ «Զրույց ուսուցիչների հետ հոգեբանության մասին», որում ապացուցել է դաստիարակության և ինքնադաստիարակության մեծ հնարավորությունը, երեխաների մոտ ճիշտ սովորությունների ձևավորման կարևորությունը։
Ջեյմսն անդրադարձել է անձի՝ որպես ինտեգրատիվ ամբողջականության խնդրին։ Նա անձի կառուցվածքում առանձնացրել է ճանաչող և ճանաչվող տարրեր՝ ենթադրելով, որ ճանաչվող տարրը՝ Ես-օբյեկտն է կամ էմպիրիկ Ես-ը, որի մենք գիտակցում ենք որպես մեր անձ, իսկ ճանաչող տարրը՝ մեր մաքուր Ես-ն է՝ գիտակցող Ես-ը։ Մեծ նշանակություն ուներ և էմպիրիկ անձի մեջ որոշ մասերի առանձնացումը՝ ֆիզիկական, սոցիալական և հոգևոր։ Ըստ Ջեյմսի՝ մեր էմպիրիկ Ես-ը լայն է մաքուր ֆիզիկականից, քանի որ մարդը նույնականացնում է իրեն և իր սոցիալական դերերի և իր մոտիկների հետ՝ ընդլայնելով իր ֆիզիկական Ես-ը ։
Մեծ նշանակություն ունեցել Ջեյմսի կողմից հույզերի նկարագրումը, որոնք ներառված են անձի տարբեր կառուցվածքներում, առաջին հերթին՝ ինքնագնահատականի նկարագրությունը, որի դերի մասին առաջին անգամ խոսել է հենց Ջեյմսը։ Նա առաջ է քաշել ինքնահարգանքի բանաձև, որն իրենից ներկայացնում է բաժանում. համարիչը՝ հաջողությունը, հայտարարում՝ հավակնությունը, պահանջը («Ինքնահարգանք = հաջողություն/հավակնություն»)։
Այս բանաձևն ընկած է անձի հիերարխիայի հիմքում՝ ինքնակատարելագործման և հաջողության, հիվանդության և նևրոզների, գնահատականի և հույզերի մեջ։
Ջեյմսը մշակել է նաև հույզերի վերաբերյալ հայտնի տեսություններից մեկը՝ Լանգեի հետ միասին ։ Այն ցույց է տալիս հույզերի և ֆիզիոլոգիական փոփոխությունների միջև կապը՝ ընդգծելով օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական փոփոխություններն առաջնային հույզերի նկատմամբ։ Չնայած այս մոտեցման արտաքին պարադոքսալությանը՝ այն մեծ տարածում է գտել և նույնիսկ մասնակիորեն հաստատվել հոգեդեղաբանության և հոգեշտկողական հետազոտություններով ։
Ջեյմսի ձգտումն անձը սահմանելու հոգևոր համապարփակություն, որն իրեն ստեղծում է «ոչնչից», հետագայում օգտագործվել է էքզիստենցիալիզմի մեջ ։
Ջեյմսը մեծ նշանակության ուներ հոգեբանության զարգացման համար՝ որպես ինքնուրույն գիտության՝ անկախ բժշկությունից ու փիլիսոփայությունից՝ միաժամանակ մեծ ազդեցություն թողնելով մանկավարժության և փիլիսոփայության վրա ։
Կրոնի նկատմամբ վերաբերմունք
«Կրոնական փորձի բազմազանություն» աշխատության մեջ Ջեյմսն առանձնացնում է կրոնական փորձի երկու տեսակներ.
Հայտնի մարդկանց մասին
Ջեյմսն առաջիններից է ուշադրություն դարձրել անձի և միջավայրի փոխկապվածությանը իր՝ «Հայտնի մարդիկ և նրանց շրջապատը» (Great Men and Their Environment) դասախոսություններում։
Նա գտնում էր, որ հանճարներին պետք է ընկալել որպես «սպոնտան մուտացիաներ»՝ Դարվինի տեսության համանմանությամբ՝ բնական ընտրության վրա միջավայրի ազդեցության մասին ։ Ջեյմսը ներմուծել է պատմական պահի նկատմամբ անձի ընկալունակության մասին հասկացություն (receptivities of the moment)՝ գտնելով, որ հասարակության մեջ փոփոխությունները տեղի են ունենում հիմնականում ակտիվության ազդեցությամբ կամ անձի օրինակով ։ Դրա հետ մեկտեղ՝ հանճարն այնքան է համապատասխանում իր ժամանակի առանձնահատկություններին, որ կարող է դառնալ շարժման նախաձեռնող և ոգեկոչող, կամ մարդկանց մահվան պատճառ։ Ընդհանուր առմամբ, Ջեյմսը քիչ ուշադրություն է դարձրել պատմական զարգացման այլ շարժիչ ուժերին, ինչը քննադատության առիթ է դարձել, օրինակ՝ Սինդի Հուկի կողմից ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բժիշկներ Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ոչ գեղարվեստական գրողներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Սմակովո
Սմակովո (Смаково, Смаҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 555 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի բնակավայրեր
Նոր Զելանդիայի աշխարհագրություն
Բացի այդ, Նոր Զելանդիային է պատկանում նաև շուրջ 700 փոքր և միջին կղզիներ, որոնց մեծ մասը անմարդաբնակ է։
Դրանցից խոշորագույններն են Ստյուարտ, Անտիպոդ, Օկլենդ, Բաունտի, Կեմբել, Չատեմ և Կերմադեկ կղզիները։
Ընդհանուր աշխարհագրական տեղեկություններ
Երկրի ընդհանուր տարածքը կազմում է 268 680 կմ²։ Այն իր չափերով ավելի փոքր է Իտալիայից և Ճապոնիայից, սակայն մի փոքր ավելի մեծ է Մեծ Բրիտանիայից։
Նոր Զելանդիայի ափագծի երկարությունը կազմում է 15 134 կիլոմետր։
Նոր Զելանդիայի տարածքում գտնվող ամենամեծ կղզին Հարավային կղզին է, որի տարածքը կազմում է 150 437 կմ² ։ Կղզու բնակչությունը կազմում է ամբողջ երկրի ընդհանուր բնակչության 1/4-ը։ Հյուսիսից հարավ կղզու տարածքը հատում է Հարավային Ալպերի ծալքավոր լեռնաշղթան, որի ամենաբարձր լեռնագագաթը Կուկի լեռն է (հաճախ կոչվում է նաև Աորակի լեռ)՝ 3754 մետր բարձրությամբ։
Բացի այդ, Հարավային կղզում կան նաև 18 լեռնագագաթներ, որոնք ունեն 3000 մետրից ավելի բարձրություն։
Կղզու արևելյւան մասը հարթավայրային է և հիմնականում զբաղեցված է գյուղատնտեսական վարելահողերով։ Արևմտյան մասը առավել հայտնի է ազգային պարկերի և սառցադաշտերի բազմազանությամբ, ինչպես նաև հարուստ բուսական և կենդանական աշխարհով։
Կղզու տարածքում գտնվող ամենախոշոր լիճը Տե Անաուն է (զբաղեցրած տարածքով երկրորդը Նոր Զելանդիայում)։
Կլիմա
Նոր Զելանդիայի կլիման փոփախական է։ Հյուսիսային կղզում կլիման մերձարևադարձային է, իսկ հարավայինում՝ չափավոր սառը։ Լեռնային շրջաններում գերակշռում է խիստ ալպյան կլիման։ Հարավային Ալպերը երկիրը բաժանում են երկու աշխարհագրական գոտիների, իսկ այստեղ գերիշխող արևմտյան քամիները Նոր Զելանդիայի այս լայնությունները բաժանում են երկու տարբեր կլիմայական գոտիների։
Նոր Զելանդիայի արևմտյան հատվածը խոնավ է։ Ընդամենը 100 կմ հեռավորության վրա գտնվող արևելյան հատվածը համեմատաբար ավելի չոր է։
Նոր Զելանդիայում տարեկան տեղումների ընդհանուր քանակը կազմում է 600-ից մինչև 1600 մմ։ Տարվա ընթացքում դրանք բաշխվում են համեմատաբար հավասարաչափ, բացառությամբ ամռան ամիսներին, երբ տեղումները քիչ են։
Նոր Զելանդիայի ամենամեծ քաղաքում՝ Օքլենդում, երկրի տարեկան միջին ջերմաստիճանը կազմում է + 15,1 °C, ընդ որում ամենաբարձր ջերմաստիճանը կազմել է +30,5 °C, իսկ ամենացածրը՝ -2,5 °C։ Երկրի մայրաքաղաքում՝ Վելինգտոնում, միջին տարեկան ջերմաստիճանը կազմել է +12,8 °C։ Առավելագույն ջերմաստիճանը՝ +31,1 °C, իսկ նվազագույնը՝ -1,9 °C։
Վորոնինո (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Աղբուլաղ (Սյունիքի մարզ)
Աղբուլաղ, ներկայումս լքված գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզի Գորիսի տարածաշրջանում, Գորիս քաղաքից մոտ 16 կմ հարավ, Շուռնուխ գյուղից 3 կմ հարավ-արևմուտք, Որոտանի աջակողմյան վտակ Քաշունի գետից դեպի ձախ` անտառոտ վայրում։
Գյուղը հիմնադրվել է 1920-ական թթ. Արդբեջանի Ղուբաթլուի շրջանից եկած ադրբեջանցիների կողմից ։ Մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Գորիսի շրջանի։ Բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, որոնք թողել են գյուղը 1988-1989 թվականներին։ 1995 թվականից մտել է ՀՀ Սյունիքի մարզի Շուռնուխ համայնքի կազմի մեջ։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների գյուղը բնակեցված չէ; Մինչև 1989 թ. բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Խորհրդային տարիներին բնակչությունը զբաղվել է անասնապահությամբ, մեղվաբուծությամբ, դաշտավարությամբ և այգեգործությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Աղբուլաղի մոտ է գտնվում “Կալանըդար” ամրոցը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր
Գվարդեյսկոե (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Գվարդեյսկոե (Гвардійське, Aqçora), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ակչորա։
2001 թվականի տվյալներով Գվարդեյսկոե գյուղում բնակվում էր 1 144 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գևորգյան
Գևորգյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հունարեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Վլադիմիր Գևորգյան
Վլադիմիր Ֆրանգեսի Գևորգյան, հայկական ծագումով բելառուս ֆուտբոլային մարզիչ։
Կենսագրություն
Բրեստյան ֆուտբոլի դպրոցի սաներից է։ Վաղ տարիքում մնացել է առանց ծնողների, որոշ ժամանակ ապրել է գիշերօթիկ դպրոցում։ Ավարտել է Բրեստի մանկավարժական ինստիտուտը։
Որպես կիսապաշտպան հանդես է եկել Բելառուսի ԽՍՀ առաջնությունում «Մանկավարժական ինստիտուտ» (Բրեստ) և «Տորպեդո» (Ժոդինո) ֆուտբոլային թիմերի կազմում։ «Տորպեդոյի» կազմում դարձել է չեմպիոն (1981) և հանրապետության գավաթակիր (1981, 1982, 1983)։
1980-ականների վերջին Գևորգյանը սկսել է իր մարզչական կարիերան Բրեստի երիտասարդական և սիրողական թիմերում։ 1990 թվականին համալրել է Բրեստի «Դինամոյի» գլխավոր թիմի մարզչական շտաբը, հետագայում աշխատել է որպես տնօրեն և թիմի ղեկավար։ 1994 թվականին նշանակվել է «Բրեստ» ակումբի գլխավոր մարզիչ և չորս տարի գլխավորել թիմը, «Դինամոն» այն ժամանակ Բելառուսի Բարձրագույն խմբի հավակնորդ է եղել։ Ակումբի գլխավոր մարզչի պաշտոնը թողնելուց հետո որոշ ժամանակ աշխատել է ֆուտբոլից դուրս, ապա մարզել է երկրորդ լիգայի «Վոդոկանալ» (Բրեստ) ակումբը, իսկ մեկ տարի անց կրկին համալրել է «Դինամոյի» մարզչական շտաբը։ 2003 թվականին գլխավորել է Բոբրույսկի «Բելշինան», թիմը, որն այնքան էլ լավ հանդես չի եկել և 2003 թվականին գրավել է տասներորդ տեղը, իսկ 2004 թվականի մրցաշրջանն ավարտել է վերջին տեղում, սակայն 2004 թվականի մայիսին մարզիչը հեռացել է ակումբից։ Այնուհետև որոշ ժամանակ աշխատել է Լեհաստանում Բյալա Պոդլյասկա քաղաքի երիտասարդական թիմի հետ։
2006 թվականին կրկին նշանակվել է Բրեստի «Դինամոյի» գլխավոր մարզիչ և երեք տարի գլխավորել է թիմը։ Ազգային առաջնությունում թիմը դեռ միջին կարգի է եղել, սակայն 2007 թվականին Բելառուսի գավաթի խաղարկությունում առաջին անգամ իր պատմության մեջ հաղթել է։ 2008 թվականի ապրիլին, մեկնարկում երեք պարտությունից հետո, Գևորգյանը հեռացել է թիմից ։
2010 թվականին մարզիչը մի քանի ամիս գլխավորել է Մինսկի «Պարտիզան-ՄՏԶ»-ն, ապա հրավեր է ստացել Լեհաստանից, որտեղ 2011/12 մրցաշրջանում աշխատել է «Պոդլյաշիե» (Բյալա Պոդլյասկա) ակումբի գլխավոր մարզիչ, իսկ հետո եղել է մարզչական շտաբի անդամ։ 2015 թվականին նա մարզել է Մոգիլյովի «Դնեպր» թիմը, որն այդ ժամանակ հանդես է եկել առաջին լիգայում , սակայն չի կարողացել լուծել էլիտա վերադառնալու խնդիրը, թիմը զբաղեցրել է միայն չորրորդ տեղը։
2010-ականների կեսերին Գևորգյանը հեռացել է ֆուտբոլից և կենտրոնացել իր բիզնեսի վրա ։
Կապիտալ նորոգում
Կապիտալ նորոգում, պլանային նորոգման տարատեսակ, հիմնական ֆոնդերի մասնակի վերարտադրության միջոց։ Նպատակն է՝ արագամաշ մասերի և հանգույցների նորոգման կամ փոխարինման միջոցով վերացնել հիմնական ֆոնդերի ֆիզիկական մաշվածքը, պահպանել աշխատունակությունը։ Հաճախ ուղեկցվում է նորացման (մոդեռնացում) ու վերակառուցման աշխատանքներով, որի շնորհիվ մասամբ կամ լրիվ վերացվում է նաև բարոյական մաշվածքը։ Կատարվում է մի քանի տարին մեկ, շենքերինը և կառույցներինը՝ 10—15 տարին մեկ։ Կապիտալ նորոգման փաստացի ծախսումների չափով նվազում է հիմնական ֆոնդերի մաշվածքը, նույն չափով ավելանում մնացորդային արժեքը։
Կատեգորիա:Նորոգում
Մալլիկա
Մալլիկա (Mallika), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կապիտալի արտահանում
Կապիտալի արտահանում, տնտեսագիտական տերմին, որը նկարագրում է որոշակի տնտեսությունից դուրս եկող (կամ հեռացող) կապիտալը։ Կարող է առաջանալ մի շարք տնտեսական կամ քաղաքական պատճառներով, սակայն հաճախ ծագում է որևէ ոլորտում առկա անկայունությունից։
Գրականություն
Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն Կատեգորիա:Կապիտալ
Իվան Կապիտոնով
Իվան Վասիլևիչ Կապիտոնով (Иван Васильевич Капитонов, ), խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, ԽՄԿԿ անդամ (1939)։
Կենսագրություն
1938 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոմունալ շինարարության ճարտարագիտական ինստիտուտը։ 1941-1951 թվականներին կատարել է կուսակցական և խորհրդային ղեկավար աշխատանքներ։ 1951-1952 թվականներին եղել է կուսակցության Մոսկվայի մարզկոմի քարտուղար, 2-րդ քարտուղար, 1952 թվականից՝ ԽՄԿԿ Մոսկվայի քաղկոմի, 1954 թվականից՝ ԽՄԿԿ Մոսկվայի մարզկոմի, 1959-1964 թվականներին՝ ԽՄԿԿ Իվանովոյի մարզկոմի առաջին քարտուղար։
1964 թվականից՝ ԽՄԿԿ ԿԿ-ի բաժնի վարիչ, 1965 թվականից՝ ԽՄԿԿ ԿԿ-ի քարտուղար։ Կուսակցության XIX-XXV համագումարների պատգամավոր էր, XIX, XX, XXII-XXV-ում ընտրվել է ԽՄԿԿ ԿԿ-ի անդամ։ 1964-1966 թվականներին եղել է ԽՄԿԿ ԿԿ-ի ՌԽՖՍՀ-ի գծով բյուրոյի անդամ։ ԽՄԿԿ III-X գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր է եղել, ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի Նախագահության անդամ (1954-1962)։ Պարգևատրվել է Լենինի 2 և 3 այլ շքանշաններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս պետական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Սերովսկոյե գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 27-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:Մոսկվայի 850-ամյակի հուշամեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Սոս Մովսիսյան
Սոս Միքայելի Մովսիսյան, խմբագիր-հրատարակիչ, վաստակավոր ժուռնալիստ, հրապարակախոս, թարգմանիչ, Հայրենական մեծ պատերազմի վետերան։ ԽՄԿԿ անդամ (1943):
Կենսագրություն
Ծնվել է 1923 թվականին, Սևանի շրջանի Վարսեր գյուղում։ 1941 թվականին ավարտել է Սևանի միջնակարգ դպրոցը գերազանց գնահատականներով։ Աշխատանքի է նշանակվել Վարսերի դպրոցում որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ, ապա նաև ուսմասվար։ 1942 թվականին զորակոչվել է խորհրդային բանակ, ծառայել Սևծովյան նավատորմի դեսանտային զորամասերում։ 1943 թ. սկզբին տեղափոխվել է ցամաքային զորամասեր և մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին մինչև նրա հաղթական ավարտը։ Եղել է դասակի, վաշտի հրամանատար, առանձին գումարտակի շտաբի պետ, մասնակցել է Բելառուսիայի, Լատվիայի, Լիտվայի, Լեհաստանի ազատագրմանը, Կուռլանդիայի կատաղի մարտերին, Բեռլինի և Արևելյան Պրուսիայի գրավմանը, հասել մինչև Հյուսիսային Գերմանիա՝ Մեկլենբուրգ։ Պատերազմի թեժ օրերին՝ 1943 թ. ընդունվել է կոմկուսի շարքերը։ Պատերազմի հաղթական ավարտից հետո երկու տարի ծառայել է Գերմանիայի Ֆյուրստենբերգ քաղաքում որպես խորհրդային զինվորական պարետի տեղակալ։ 1947 թ. Ս. Մովսիսյանը կապիտանի կոչումով զորացրվել է բանակից։ 1947-1949 թվականներին սովորել է Հայաստանի կոմկուսի Կենտկոմին կից երկամյա կուսակցական դպրոցում և միաժամանակ էքստեռն կարգով ավարտել է նաև Երևանի Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը, գերազանց գնահատականներով։
1962-1966 թթ. ՀԿԿ Կենտկոմի մամուլի, ռադիոյի և հեռուստատեսության սեկտորի վարիչ։ 1966-1967 թթ. ՀԿԿ Կենտկոմի հրատարակչության տնօրեն։ 1967-1981 թթ. ՀՀ ՄԽ կից հրատպետկոմի նախագահի տեղակալ։ 1981-1991 թթ. «Լույս» հրատարակչության տնօրեն։ 1999 թ. մինչև հիմա Հայաստանի գրահրատարակիչների ազգային միության նախագահ։ ՀՀ մշակույթի բնագավառում ունեցած իր զգալի ծառայությունների համար պարգևատրվել է ՀՀ Մշակույթի նախարարության ՈՍԿԵ մեդալով։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ Կատեգորիա:Վարսեր գյուղում ծնվածներ
Սմելիժ
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 74 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բրյանսկի մարզի Սուզեմսկի շրջանի բնակավայրեր
ՀՑԱՄ-ի ռազմագործողությունների ցանկ
1975 թվականից մինչև 1983 թվականը Հայկական ցեղասպանության նկատմամբ արդարության համար մարտիկները տասնյակ հարձակումներ են գործել Եվրոպայի և Հյուսիսային Ամերիկայի երկրներում թուրք դիվանագետների վրա՝ որպես Հայոց ցեղասպանությունը չճանաչող Թուրքիայի պաշտոնական ներկայացուցիչների։
Վորոնինո (գյուղ, Տոմսկի շրջան)
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1060 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տոմսկի մարզի Տոմսկի շրջանի բնակավայրեր
ՀՑԱՄ-ի ռազմագործողությունների ցանկ
Նախապատմություն
Գործունեության հիմնական շրջանները եղել են Եվրոպան և Հյուսիսային Ամերիկան։ Կազմակերպությունը հարձակումներ է գործել թուրք դիվանագետների վրա նրանց համարելով պաշտոնական Թուրքիայի ներկայացուցիչներ։ Հնարավոր է, որ ՀՑԱՄ-ն ուղիղ կապ է ունեցել Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՀՑԱՄ-ի գործողություններ Կատեգորիա:Ցանկեր:Հասարակություն Կատեգորիա:Հայ ազատագրական շարժում Կատեգորիա:Թուրքիայի Հանրապետության պատմություն
(6222) 1980 PB3
(6222) , աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի օգոստոսի 8-ին Էդինբուրգի թագավորական աստղադիտարանի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,246307 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8452 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6474 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2136,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,168508 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,24° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Ձնահյուս Վանում (2020)
2020 թվականի փետրվարին Թուրքիայի արևելքում գտնվող Վանի մարզի Բահչեսարայ քաղաքի մոտ երկու ձնահյուս է իջել։ Առաջինը՝ փետրվարի 4-ին, երկու մեքենա է պատել, ինչը բերել է դրան, որ Աղետների և արտակարգ դեպքերի նախագահությունը փրկարար օպերացիա է կազմակերպել, որին մասնակցում էր ավելի քան 300 մարդ։ Երկրորդը՝ փետրվարի 5-ին, տեղի է ունեցել այդ օպերացիայի անցկացման ժամանակ։ Երկու ձնահյուսների արդյունքում 41 մարդ է մահացել, ևս 84-ը տարբեր վնասվածքներ են ստացել, որոնցից 6-ը լուրջ են։
Գրիշինո (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Գրիշինո գյուղում բնակվում էր 1 867 մարդ։
Ձնահյուս Վանում (2020)
Ձնահյուսեր
2020 թվականի փետրվարի 4-ի գիշերը, Բահչեսարայի շրջանի լեռնանցքում ձնահյուս է տեղի ունեցել, որի արդյունքում պատվել են ձյունամաքրիչ մեքենան և միկրոավտոբուսը։ Հինգ մարդ է մահացել, ևս երկուսը համարվում են անհայտ կորած, իսկ տրանսպորտի յոթ ուղևորներ և օպերատորը կարողացել են փրկվել ։ Թուրքիայի աղետների և արտակարգ դեպքերի նախագահությունն (AFAD) խոշոր փրկարար օպերացիա է կազմակերպել, ներառելով մոտ 300 մարդ։ Այն ժամանակ, երբ խումբն արդեն տեղում էր գտնվում, փետրվարի 5-ին իջել է երկրորդ ձնահյուսը, տապալելով փոխադրամիջոցները և սպանելով 33 մարդ ։
Հետևանքներ
Մարզի մարզպետ Վան Մեհմետ Էմին Բիլմեզը հայտնել է, որ սկզբնապես մահացածների թիվը կազմում էր 38 մարդ, ներառյալ ռազմական ոստիկանության ութ սպաներին, կառավարության կողմից վարձած երեք գյուղական պահակներին, երեք հրշեջներին և ինը կամավորներին։ Հետո պաշտոնական դեմքերը հայտնել են, որ ընդհանուր առմամբ 53 մարդ է տուժել, և անհայտ թվով մարդիկ մնացել են ձյան տակ։ Ուժեղ ձյունատեղումը, մառախուղը և քամին դանդաղեցնում էին փրկարար աշխատանքները ։ Ուժեղ ձյունատեղման պատճառով փակվել են Վանի 114 բնակավայրեր տանող ճանապարհարները ։