cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վել Քիլմեր
2010-ական թվականներ
2010 թվականին Վել Քիլմերը խաղաց «Սուպեր Մակգրուբեր» կատակերգությունում։ Ինչպես նաև 2011 թվականին նա աչքի ընկավ «Օգոստոսի 5 օրերը» մարտաֆիլմում, որը նվիրված էր 2008 թվականի օգոստոսին հարավային Օսիայում տեղի ունեցած զինված կոնֆլիկտին։
Ֆիշթաուն
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Լիբերիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Լիբերիայի վարչկենտրոններ Կատեգորիա:Ռիվր Գի երկրամաս
Արկադի Արկանով
Կենսագրություն
1966 թվականին հրատարակվել է կատակերգական պատմվածքների ժողովածու՝ «Չորսը մի շապիկի ներքո» վերնագրով, որտեղ հրատարակվել են Աչկանովի, Գրիգորի Գորինի, Ֆելիքս Կամովի և Էդուարդ Ուսպենսկու ստեղծագործությունները։
Վել Քիլմեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:1959 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 31 ծնունդներ Կատեգորիա:Լոս Անջելես քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Արկադի Արկանով
Կենսագրություն
Խմբագրվել է «Երիտասարդություն» թերթում, «Լիտերատուրնայա գազետա» պարբերականում և ուրիշ տեղերում։ ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ (1968)։
Որպես երգերի կատարող համագործակցել է բանաստեղծ Անատոլի Պոպերեչնու, երգահան Եվգենի Բեդնենկու և ուրիշների հետ։
1987 թվականին որպես ժյուրի հանդես է եկել ՈւՀԱ-ի բարձրագույն լիգայի եզրափակիչ խաղում ։
2004 թվականից «Մոսկվա-Տրանզիտ-Մոսկվա» հումորի և էստրադայի ամենամյա փառատոնի ժյուրիի անդամ։ Ռուսաստանի հրեական վեհաժողովի ընդհանուր խորհրդի անդամ։
Սիրել է ջազ, ֆուտբոլ (երկրպագել է «Տորպեդո» ֆուտբոլային ակումբին), շախմատ և թղթախաղեր։
Կյանքի վերջին տարիները տառապել է ուռուցքաբանական հիվանդությունից։
2015 թվականի մարտի 14-ին գրողների տանը կազմակերպված երեկույթի ժամանակ, որը նվիրված էր իր ընկերոջ՝ Գրիգորի Գորինի 75 ամյակին, Արկանովը, լինելով այդ երեկույթի հաղորդավարն, իրեն սկսեց վատ զգալ, բայց չնայած ցավին, միջոցառումը մինչև վերջ վարեց։ Շուտով ծանր վիճակում հայտնվեց հիվանդանոցում ։
Վախճանվել է 2015 թվականի մարտի 22-ին՝ առավոտյան ժամը 7-ին, կենտրոնական կլինիկական հիվանդանոցում ։
Հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել մարտի 25-ին Վվեդենսկոյե գերեզմանատանը։
Ծածկանուն
Գրիգորի Գորինն իր հիշողություններում նշել է, որ և՛ ինքը, և՛ Արկադի Արկանովն իրենց ծածկանունները ընտրել են 1963 թվականին Կենտրոնական հեռուստահաղորդման և ռադիոհաղորդման խմբագրի առաջարկով, երբ իրենց համատեղ գրված զավեշտական փոքրիկ երկը ընդունվել է «Բարի լույս» ռադիոհաղորդմանը ։
Վալմադրերա
Վալմադրերա (Valmadrera), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Լեքո գավառում ։
Արկադի Արկանով
Ծածկանուն
Արկադի Արկանովը հերքել է իր ծածկանվան մասին լուրերը և նշել է, որ ինքը վերցրել է հին հրեական «արկա» բառը, որը նշանակում է «հանելուկ», այդ իսկ պատճառով ծածկանունը նշանակում է «հանելուկային» ։ Իր տված հարցազրույցներից մեկում նա նշել է, որ մանուկ հասակում ընկերների շրջապատում հայտնի էր որպես Արկան (Արկադի անվան մեղմիկ տարբերակը), որն արդյունքում դարձել է իր ծածկանունը, իսկ 1964 թվականին պաշտոնական ազգանունը ։
Վալմադրերա
Բնակչությունը կազմում է 11 126 մարդ (2004 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է՝ 866 մարդ/կմ²։ Մակերեսը՝ 12,56 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 23868։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0341:
Արկադի Արկանով
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ռուս կատակերգուներ Կատեգորիա:Երգիծաբաններ ըստ ազգության Կատեգորիա:Թատերագիրներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ճառընտիր (4869)
Ճառընտիր (4869), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4869 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1482 թվականին Հովհաննես քահանա գրիչի կողմից Կտուցում։ Ծաղկողը եղել է Մինաս կաթողիկոսը։ Ստացողը եղել է Հովհաննես քահանան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 32X20 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 669 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 2, կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 7ա, 218բ, 653ա, 665բ, և այլուր, ծաղկողի՝ 128բ, 653բ, հետագայի՝ 669բ (1510թ.), 669ա (1559թ.), 128ա, 644ա, 668ա (16-ր դար), 1ա (17-րդ դար) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Վալմադրերա
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Անտոն Մեծը։ Տոնը նշվում է հունվարի 17-ին։
(4429) Չինմոյ
(4429) Չինմոյ (Chinmoy), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Դարլըջա
Դարլըջա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
(4429) Չինմոյ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,379542 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8719 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8872 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1340,72 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,268512 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,46° անկյուն։
Դարլըջա
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
(4429) Չինմոյ
Աստերոիդը անվանվել է բենգալացի գրող, բանաստեղծ և փիլիսոփա Շրի Չինմոյի (1931-2007) պատվին ։
Դարլըջա
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
(4429) Չինմոյ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կեֆլավիկ
Կեֆլավիկ (Keflavík), քաղաք Ռեյկյանես թերակղզու վրա, որը գտնվում է հարավարևմտյան Իսլանդիայում։ Բնակչությունը՝ ։ 1994 թվականից քաղաքը մտնում է Ռեյկյանեսբայր միավորված մունիցիպալիտետի մեջ, որտեղ բնակվում է 13,971 մարդ (2011 թվականի դրությամբ)։
Պատմություն
Կեֆլավիկը գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Ռեյկյավիկից 30 կմ հեռավորության վրա (ավտոճանապարհով մոտ 50 կմ), քաղաքում կա նավահանգիստ, քաղաքի մոտակայքում՝ համանուն միջազգային օդանավակայան։ Մինչ 2006 թվականը քաղաքում է գտնվել Իսլանդիայի Զինված ուժերի շտաբը։
Կեֆլավիկից 10 կմ դեպի հարավ գտնվում է Գարդուր քաղաքը։
1940-ական թվականներից Կեֆլավիկի տարածքում տեղակայված են եղել ԱՄՆ-ի զորքերը, որոնք 1941 թվականից իրենց վրա են վերցրել Իսլանդիայի պաշտպանությունը և թույլտվություն են ստացել ռազմակայաններ կառուցել այն պայմանով, որ պատերազմի ավարտվելուն պես բոլոր օտարերկրյա զորքերը կլքեն երկիրը։ 1946 թվականին ԱՄՆ կառավարությունը Իսլանդիային դիմում է Կեֆլավիկում և այլ վայրերում տեղակայված ռազմակայանների երկարաժամկետ վարձակալության խնդրանքով։
Կլիմա
Կեֆլավիկի կլիման մերձբևեռային օվկիանոսային է։ Այս կլիմային բնորոշ է ցուրտ ամառը և չափավոր ցուրտ ձմեռները։ Ամենախոնավ ամիսը հոկտեմբերն է, իսկ ամենաչորը՝ հուլիսը։
Սպորտ
Քաղաքի մարզական ակումբներից հայտնի է «Կեֆլավիկ» ֆուտբոլային ակումբը, երկրի քառակի չեմպիոն, որը հայտնի է եվրոակումբներում իր խաղերով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսլանդիայի քաղաքներ Կատեգորիա:16-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Եվրոպայի քաղաքներ Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ
Ալոշ (Բուշ դյու Ռոնի գավառ)
Ալոշ (Allauch), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 21481 մարդ, բնակչության խտությունը` 427.06 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 50.3 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 660 կմ հարավ, Մարսել քաղաքից` 11 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 12380 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 8761-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 3619։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,8 %։ 8761 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 8031 անձ (4091 տղամարդ և 3940 կին)։ Գործազուրկ են եղել 730 անձ (345 տղամարդ և 385 կին)։ 3619 անաշխատունակներից 1391-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 1292-ը` թոշակառուներ, իսկ 936-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Չերնիև (գյուղ, Տուրիի շրջան)
Չերնիև (Чорніїв), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերնիև գյուղում բնակվում էր 264 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1621 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 162,86 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ադիս Աբեբայի համալսարան
Ադիս Աբեբայի համալսարան (አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ), պետական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Եթովպիայում։
Պատմություն
Հիմնադրվել է 1950 թվականին Հայլե Սելասիե I կայսեր որոշմամբ՝ կանադական ճիզվիտ Լյուսիեն Մատտեի աջակցությամբ՝ որպես Ադիս Աբեբայի երկամյա համալսարանական քոլեջ։ Հաջորդ երկու տարիների ընթացքում քոլեջը սերտորեն կապված էր Լոնդոնի համալսարանի հետ։ 1960-ական թվականների սկզբին գրող Ռիչարդ Քամինգսը աշխատել է իրավունքի ֆակուլտետում։ 1962 թվականին համալսարանը վերանվանվել է Հայլե Սելասիեի անվան համալսարան։
Ռազմավարչական ժամանակավոր խորհուրդը 1975 թվականի մարտի 4-ին՝ հաղթանակից հետո, ժամանակավորապես փակել է համալսարանը և 50 հազար ուսանողի ուղարկել գյուղեր՝ նոր վարչակարգին աջակցելու համար։ Այդ ժամանակից ի վեր համալսարանը կրում է ներկայիս անվանումը։
1979 թվականին համալսարանում բացվել է մագիստրատուրայի առաջին հավաքագրումը։ 1987 թվականին բացվել են փիլիսոփայության դոկտորի պատրաստման ծրագրերը։
2002 թվականի դեկտեմբերին համալսարանի երեք առաջատար ղեկավարները հրաժարական են տվել՝ ի նշան համալսարանի ներքին գործերին կառավարական միջամտության ուժեղացման անհամաձայնության։ Պաշտոնյաները փորձել են ստիպել համալսարանին փոխել ուսանողների գիտելիքների գնահատման համակարգը, որը համապատասխանում է իշխող կուսակցության կողմից հաստատված ինքնաքննադատության համակարգին ։
2009-2010 ուսումնական տարում համալսարանում եղել է 20 701 դիմորդ, 7127 շրջանավարտ և 14 669 հետբուհական ուսանող, ինչը ընդհանուր առմամբ կազմել է 42 497 մարդ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1950 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Համալսարաններ Կատեգորիա:Եթովպիա
Գեոդեզիկ գծեր
Կատեգորիա:Երկրաչափություն
Վեստմինստերյան կամուրջ
Վեստմինստերյան կամուրջը (Westminster Bridge), կամարակապ կամուրջ է Թեմզա գետի վրա, Լոնդոնում։ Կամուրջը իրար է միացնում Լոնդոնի Վեստմինստեր և Լամբետ թաղամասերը։ Կամուրջը կառուցվել է 1862 թվականին Թոմաս Փեյջի նախագծով։ Կամուրջը ունի 6 կամար, որը ամենաշատն համեմատած Լոնդոնի մյուս կամուրջների հետ։ Այն ներկված է կանաչ գույնով, որը խորհրդանշում է Մեծ Բրիտանիայի ներկայացուցիչների պալատը։
Կատեգորիա:Լոնդոնի կամուրջներ Կատեգորիա:Թեմզա գետի կամուրջներ‎
Բոսնիայի գիտության և արվեստի ակադեմիա
Բոսնիայի գիտության և արվեստի ակադեմիա (Bošnjačka akademija nauka i umjetnosti), գիտությունների ակադեմիա, որը ձևավորվել է 2011 թվականի հունիսի 9-ին, սերբական Նովի Բազար քաղաքում, Սերբիայի Իսլամական կազմակերպության գլխավոր մուֆտի` Մուամեր Զուկորլիչի նախաձեռնությամբ ։
Կազմակերպություն
Ակադեմիայի կենտրոնը գտնվում է Սարաևոյում, Նովի Պազարի և Սարաևոյի գրասենյակների հետ գործում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի, ինչպես նաև սերբիական Նովոպազարսկու Սանջակի տարածքում` էթնիկ բոսնյացիների բնակավայրերում։ Ակադեմիան ստեղծվել է նրանց շահերի արտացոլման և պաշտպանության համար ։
Պատմաբան Ֆերիդ Մուժիչը միաձայն ընտրվել է ակադեմիայի նախագահ, փոխնախագահներ են դարձել` Ջեվադ Յախիչը և Լամիյա Հաջիոսմանովիչը։ Սենատի նախագահը նշանակվել է Բոսնիայի գլխավոր մուֆտի` Մուստաֆա Ցերիչի կողմից, քարտուղար է դարձել Մուամեր Զուկորլիչը ։ Ակադեմիայի ազգային կոմիտեի մեջ ընդգրկված են`
Բոսնիայի ակադեմիայի Պատվո դատարանի նախագահը պրոֆեսոր Օմեր Նակիչևիչն է, դատարանում ընդգրկված են նաև պրոֆեսոր ԽասնիյաՄուրատագիչ Տունան և  նկարիչ Մեհմեդ Սլեզովիչը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2011 հիմնադրումներ Բոսնիա և Հերցեգովինայում Կատեգորիա:2011 հիմնադրումներ Սերբիայում Կատեգորիա:2011 հիմնադրված գիտական կազմակերպություններ
Խարխոց
Խարխոց (Yünören), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում։
1850-ական թվականներին ուներ 35 տուն՝ 236 հայ բնակչով։ 1909 թվականին ուներ 24 տուն հայ բնակիչ։
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։
Գռուզյան-Զաքարյան-Վասպուրական ազգային վարժարան
Գռուզյան-Զաքարյան-Վասպուրական ազգային վարժարան (Krouzian-Zekarian-Vasbouragan Armenian School), երկլեզու մասնավոր տարրական-միջնակարգ (K-8) դպրոց Սան Ֆրանցիսկոյում (Կալիֆոռնիա)։
Խարխոց
Գյուղն ուներ '''Ս. Երրորդություն''' անունով եկեղեցի։ Խարխոցը եղել է գրչության կենտրոն ։
Գռուզյան-Զաքարյան-Վասպուրական ազգային վարժարան
Պատմություն
Դպրոցը միակ հայկական դպրոցն է Սան Ֆրանցիսկո ծովախորշի շրջանում։ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ Հայ առաքելական եկեղեցին այն հիմնադրել է 1980 թվականին։ Նախադպրոցականից մինչև առաջին դասարաններ ունեցող նախակրթարանը բացվել է սեպտեմբերին։ Շենքի շինարարությունն ավարտվել է նախորդ ամիս։ Սկզբում այստեղ սովորել է 34 երեխա։ 1985 թվականի օգոստոսից մինչև 1986 թվականը կայացել է շինարարության երկրորդ փուլը, որի ընթացքում ավելացվել է երկրորդ հարկը։ Հրաչ Դարբինյանի նվիրաբերած միջոցներով ստեղծվել է միջնակարգ դպրոցի բաղկացուցիչը, որը կոչվում է Վասպուրական միջնակարգ դպրոց։ 2015 թվականին վարժարանն ուներ 144 աշակերտ, որից 35-ը՝ նախադպրոցական տարիքի ։
Վարժարանի համահիմնադիրներից էր Գրիգոր Գռուզյանը ։
Խարխոց
Խարխոցի բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է բռնագաղթի ճանապարհին։
Գյուղում կիսաքանդ վիճակում պահպանվել է հայկական գերեզմանատուն։
Գռուզյան-Զաքարյան-Վասպուրական ազգային վարժարան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական դպրոցներ
Խարխոց
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Քայլ տանիքից
«Քայլ տանիքից» («Шаг с крыши»), խորհրդային մանկական ​​գեղարվեստական ​​ֆիլմ, որը նկարահանել է Ռադոմիր Վասիլևսկին 1970 թվականին Ռադի Պոգոդինի՝ ժամանակի միջով կախարդական ճանապարհորդության մասին համանուն պատմվածքի հիման վրա։
Սյուժե
Հինգերորդ դասարանի աշակերտ Վիտկա Պարամոնովը, որ տխուր է այն պատճառով, որ ապրում է արկածներից զուրկ ձանձրալի ժամանակում, տանիքում հանդիպում է մի կախարդական կապույտ ագռավի, որը նրան բացահայտում է ժամանակի միջով ճանապարհորդության գաղտնիքը։ Վիտկան տեղափոխվում է անցյալ և հայտնվում է նաև քարանձավային մարդկանց մոտ, ապա հրացանակիրների ժամանակվա Ֆրանսիա, իսկ հետո Ռուսաստան՝ քաղաքացիական պատերազմի տարիներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1940 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր խոսող կենդանիների մասին Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Steam
2016 թվականից Steam Awards-ը հաստատվել է համակարգչային խաղերի ոլորտում, որոնցում հաղթողներն ընտրվում են թվային բաշխման ծառայության օգտատերերի քվեարկության միջոցով։
2020 թվականին ծառայության ակտիվ օգտատերերի թիվը, ովքեր օգտվել են դրանից առնվազն ամիսը մեկ անգամ, գերազանցել է 120,4 միլիոնը ։ 2021 թվականի սկզբին Steam-ի միջոցով վաճառքի էր հանվել ավելի քան 50 հազար խաղ, և ամեն տարի այդ թիվը աճում էր 8-10 հազարով ։
Պատմություն
Valve-ը հրատարակչական պայմանագիր է կնքել Sierra Studios-ի հետ 1997 թվականին։ Պայմանագիրը մտավոր սեփականության իրավունքներ էր տվել Sierra-ին՝ ի լրումն հրապարակման վերահսկողության։ Valve-ը թողարկեց լրացուցիչ խաղեր Sierra-ի միջոցով, ներառյալ ընդարձակումները Half-Life-ի և Counter-Strike-ի համար։ Մոտ 1999 թվականին, երբ Valve-ը սկսեց աշխատել Half-Life 2-ի և նոր Source շարժիչի վրա, նրանք սկսեցին անհանգստանալ Sierra-ի հետ իրենց պայմանագրով, որը կապված էր ԻԱ-ի իրավունքների հետ, և երկու ընկերությունները նոր պայմանագրի շուրջ բանակցեցին մինչև 2001 թվականը։ Նոր պայմանագիրը վերացրեց Sierra-ի ԻԱ-ի իրավունքները և Valve-ին տվեց իր խաղերի թվային բաշխման իրավունքներ ։
Արտաքին հղումներ
https://store.steampowered.com/ — Steam-ի պաշտոնական կայքը Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում
Ավտոմատ կառավարման համակարգի կայունություն
Ավտոմատ կառավարման համակարգի կայունություն, ավտոմատ կառավարման համակարգի (ԱԿՀ) նորմալ ռեժիմի պահպանման հատկություն՝ տարբեր բնույթի անխուսափելի շեղումների առկայության դեպքում։
Ավտոմատ կառավարման համակարգի ռեժիմը կոչվում է կայուն, եթե մուտքի և նրա մեջ մտնող տարբեր օղակներում առաջացած փոքր շեղումների դեպքում ամբողջ համակարգի շեղումները նորմալ ռեժիմից լինում են փոքր։ Սովորական դիֆերենցիալ հավասարումներով բնութագրվող համակարգերի կայունության ճշգրիտ տեսությունն ստեղծել է ա. մ. Լյացունովը 1892 թվականին։ Հաստատուն գործակիցներով սովորական գծային դիֆերենցիալ հավասարումներով բնութագրվող գործընթացների ասիմպտոտիկ կայունության անհրաժեշտ ու բավարար պայմանն է բնութագրիչ հավասարման արմատների իրական մասերի բացասական լինելը։
Դերելի
Դերելի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Ավտոմատ կառավարման համակարգի կայունություն
Կան բնութագրիչ հավասարման արմատների իրական մասերի նշանները որոշելու տարբեր հայտանիշներ՝ առանց այդ հավասարումները լուծելու։ Այդպիսի հայտանիշներից են Ռաուս-Հուրվիցի հայտանիշը, որը նպատակահարմար է օգտագործել մինչև 4-րդ աստիճանի հավասարման արմատների հետազոտման դեպքում։ Բարձր աստիճանի հավասարումների արմատների հետազոտման ժամանակ օգտվում են Նայքվիստի և Միխայլովի հաճախային հայտանիշներից։
Դերելի
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Ավտոմատ կառավարման համակարգի կայունություն
Ոչ գծային ավտոմատ կառավարման համակարգի կայունության խնդիրը գծայինի համեմատ ունի էական տարբերություն։
Միևնույն համակարգի տարբեր նորմալ ռեժիմներ կարող են լինել կայուն և անկայուն, այդ տեսակետից կարևոր է համակարգի բացարձակ կայուն լինելու հատկությունը։ Բացարձակ կայուն կոչվում է այն համակարգը, որի բոլոր նորմալ ռեժիմները ցանկացած սահմանափակ շեղումների նկատմամբ կայուն են։ Ժամանակակից հաշվողական տեխնիկան հնարավորություն է տալիս լուծելու ավտոմատ կառավարման համակարգի կայունության խնդիրը, օգտագործելով տարբեր ալգորիթմներ, որոնք մշակված են ժամանակակից ԷՀՄ-ների հնարավորություններին համապատասխան։ Ավելին՝ ԷՀՄ-ի միջոցով պրոցեսների կարգավորման ժամանակ պրոցեսի կայունացման խնդիրը դրված է կարգավորող օրգաններից մեկի վրա։
Տես նաև
Կատեգորիա:Կառավարման համակարգեր
Եվգենիա Լոզա
Կենսագրություն
Լոզան ծնվել է հուլիսի 6-ին 1984 թվականին հանքարդյունաբերական Անտրացիտ քաղաքում, որը գտնվում է Լուգանսկի մարզում։ Ծնողները՝ Ֆյոդոր Նիկոլաևիչը և Լյուդմիլա Կոնստանտինովնան, շինարար-ինժեներներ են։ Ավագ քույրն ապրում է Կրասնոդարի երկրամասում ։
Վաղ մանկությունից շատ է կարդացել և բանաստեղծություններ գրել։ Տասը տարեկանում սկսել է զբաղվել մանկական թատերական ստուդիայում՝ սովորելով դերասանական վարպետություն։ Մասնակցել է բոլոր ստուդիական հեքիաթային բեմադրություններին, ստացել փոքր հոնորարներ ։
Ճաշոց (4870)
Ճաշոց (4870), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4870 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1385 թվականին Զաքարա գրիչի կողմից Աղթամարում։ Ստացողը եղել է Թումա եպիսկոպոսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 34x25 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 476 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 8, կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` լուսանցազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 10ա, 116ա, 257ա, 466ա և այլուր, հետագայի՝ 469ա (1490 թ․), 182ա, 257ա, 469ա, 469բ (15 դ․), 469բ, 476ա, (1516 թ․), 474ա (1688 թ․), 474բ (17 դ․), 475ա (1774 թ․) :
Եվգենիա Լոզա
Կենսագրություն
15 տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Մոսկվա ։
Ճաշոց (4870)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Եվգենիա Լոզա
Կենսագրություն
2001 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի պետական համալսարանի դերասանական ֆակուլտետ՝ Կոնստանտին Ռայկինի դասընթացին։ Համակուրսեցիներն էին Գլաֆիրա Տարխանովան, Ելենա Կուտիրևան (Արոսևա), Ալեքսեյ Բարդուկովը, Արտյոմ Օսիպովը և այլք ։
2019 թվականի օգոստոսի 22-ին ամուսնացել է դերասան Անտոն Բաթիրևի հետ։ 2020թ. մայիսի 27-ին դերասանուհին իր Instagram-յան օգտահաշվում հայտնել Է դերասանի հետ ամուսնալուծության մասին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:1984 ծնունդներ Կատեգորիա:Ուկրաինացիներ Կատեգորիա:Ռուս հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:ՄԳԱԹ դպրոց-ստուդիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ
Զավալ (գյուղ, Նովոգորոդսկի շրջան)
Զավալ (Завал), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 96 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1498 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռայկովցի
Ռայկովցի (Райківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռայկովցի գյուղում բնակվում էր 1 476 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,93 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 764,77 մարդ/կմ²։
Փիթեր Ջեքսոն (այլ կիրառումներ)
Փիթեր Ջեքսոն կարող է վերաբերվել.
Բարվինկովո (գյուղ, Սումիի շրջան)
Բարվինկովո (Барвінкове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բարվինկովո գյուղում բնակվում էր 92 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աֆրիկայի ազգերի գավաթ 1963 (թիմերի կազմեր)
Աֆրիկայի ազգերի գավաթի 1963 թ. խաղարկության եզրափակիչ մրցաշարին մասնակցեցին վեց ազգային հավաքականներ։
Նայիր նաև
Կատեգորիա:Աֆրիկայի ազգերի գավաթ (թիմերի կազմեր)
Ջոն Կիցմիլլեր
Ջոն Կիցմիլլեր (John Kitzmiller ), ամերիկացի և իտալացի կինոդերասան, 1957 թվականի Կաննի կինոփառատոնի լավագույն տղամարդկային դեր անվանակարգի հաղթող։
Ապրելով կարճ կյանք, դերասանը խաղացել է ավելի քան 45 լիամետրաժ ֆիլմերում, որոնց մեծամասնությունը նկարահանվել է այդ ժամանակների ազդեցիկ եվրոպացի ռեժիսորների կողմից։ Չնայած ամերիկյան քաղաքացիությանը, դերասանը փառքի արժանացավ միայն Իտալիայում։ 1951 թվականին Ebony ամսագիրը գրել է․ «Ջոն Կիցմելլերը դեռևս անհայտ է Ամերիկայում․․․ Նա իտալացիներին այնքանով է հայտնի, որքան ամերիկացիներին՝ Գրեգորի Պեկը»։
Վաղաժամ մահվան պատճառը լյարդի ցիռոզն էր, որով նա երկար ժամանակ տառապում էր։
Կենսագրություն
Մրցանակին արժանանալուց հետո, նա վերջապես սկսեց նկարահանվել ԱՄՆ-ում։ Նա նկարահանվել է Վինսենտ Շերման «Մերկ հող» ֆիլմում, իսկ նրա վերջին դերերից մեկը «Դոկտոր Նոու» ֆիլմի առաջին մասում Կուորելլայի դերն էր, որի շնորհիվ ձեռք բերեց համաշխարհային ճանաչում։ Վերջին անգամ Կիցմիլլերը էկրաններին հայտնվել է 1965 թվականին՝ «Քեռի Թոմասի խրճիթը» գերմանական դրամայում, որը նկարահանվել է նույնանուն վեպի հիման վրա։ Մեկ ամիս անց ֆիլմի պրեմերիայից հետո, դերասանը մահացել է Հռոմի հյուրանոցներից մեկում՝ լյարդի ցիրոզից ; Նա երբեք ամուսնացած չի եղել և երեխաներ չի ունեցել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Լյարդի ցիռոզից մահացածներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Միչիգանի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ
Բրուսովիցա
Բրուսովիցա  (Брусовица), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սմերդե գետի աջ ափին՝ 8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 68 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Պարուբանիկ
Պարուբանիկ (Парубаник), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 25 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Գրիգոր Նարեկացու Մատեան ողբերգութեան երկի թարգմանությունները
Երկի աշխարհաբար թարգմանությունները
Գրիգոր Նարեկացու «Մատեան ողբերգութեան» երկը ունի բազմաթիվ թարգմանություններ ինչպես գրաբարից աշխարհաբար, այնպես էլ օտար լեզուներով։ «Մատեան ողբերգութեան» երկը աշխարհաբար են թարգմանել Արշակ Չոպանյանը, Միսաք Գոչունյանը, Թորգոմ Գուշակյանը, Գարեգին Խաչատուրյանը, Մկրտիչ Խերանյանը, Վազգեն Գեւորգյանը, Տեր Մեսրոպ քահանա Արամյանը։ 1902 թվականին Միսաք Գոչունյանը Կ. Պոլսում լույս է ընծայում Գրիգոր Նարեկացու «Մատեան ողբերգութեան» երկի իր արեւմտահայերեն աշխարհաբար թարգմանությունը։ 1926 թվականին լույս են տեսնում «Մատեանի» արեւելահայերեն երկու թարգմանություններ՝ մեկը Կ. Պոլսում՝ Գարեգին Եպիսկոպոս Խաչատուրյանի թարգմանությամբ, մյուսը՝ Կահիրեում՝ Թորգոմ Եպիսկոպոս Գուշակյանի արձակ թարգմանությամբ։ 1948 թվականին Բուենոս Այրեսում լույս է տեսնում Գարեգին Եպիսկոպոս Խաչատուրյանի «Ս. Գրիգոր Նարեկացի, Մատեան ողբերգութեան» վերնագրով գիրքը, որը դառնում է նախորդի (1926 թ. Կ. Պոլիս) վերանայված ու բարեփոխված հրատարակությունը՝ չափածո տողատումով, գրաբար բնագրի հանդիպադրումով։ 1960 թվականին Երևանում լույս է տեսնում Մկրտիչ Խերանյանի թարգմանությունը, իսկ 1979 թվականին Վազգեն Գեւորգյանը լույս է ընծայում Գրիգոր Նարեկացու երկի իր թարգմանությունը։ 2019 թվականին Վանում լույս տեսավ երկի՝ Տեր Մեսրոպ քահանա Արամյանի թարգմանությամբ տարբերակը։
Երկի օտարալեզու թարգմանությունները
«Մատեան ողբերգութեան» երկի օտարալեզու թարգմանությունները նոր ճանապարհ են բացում «Մատեանի» համար համաշխարհային գրականության զարգացման պատմության մեջ։
1966 թվականին Լևոն Մկրտչյանը և Վազգեն Գևորգյանը տողացի թարգմանում են «Մատեանի» մի քանի հատվածներ։ 1969 թվականին Երևանում լույս է տեսնում «Գրիգոր Նարեկացի» վերնագրով մի փոքրիկ գրքույկ։ Այն ընդգրկում է 6 գլուխ «Մատեանից»՝ գլ. Ա, ԻԳ, Լ, ԾԵ, Ձ, ՂԵ՝ Նաում Գրեբնևի թարգմանությամբ։ Սրան հաջորդում է միջնադարյան հայ քնարերգության ժողովածուն՝ 1971 թվականին Լենինգրադ՝ դարձյալ ռուսերենով, ուր Գրիգոր Նարեկացին ներկայացվում է նոր թարգմանություններով։ 1977 թվականին լույս է տեսնում Ն. Գրեբնևի թարգմանությունը՝ ընդգրկելով արդեն 42 գլուխ «Մատեանից»։ Գրեբնևյան թարգմանությունից հետո լույս են տեսնում նաև «Մատեանի» երկու լրիվ թարգմանություններ՝ 1984 թվականին Լեոնիդ Միլի թարգմանությամբ և 1985 թվականին Վլադիմիր Միկուշևիչի թարգմանությամբ։
«Մատեանի» ֆրանսերեն թարգմանիչներից առաջինը Արշակ Չոպանյանն է, որ հոդված է գրում Գրիգոր Նարեկացու մասին և մի քանի հատված թարգմանում «Մատեանից»։ 1961 թվականին Փարիզում լույս է տեսնում «Մատեանի» ֆրանսերեն լիակատար թարգմանությունը՝ Սահակ Քեշիշյանի թարգմանությամբ։ «Մատեանը» ֆրանսերեն է թարգմանել նաև նշանավոր հայագետ Ժան-Պիեռ Մահեն։
«Մատեան ողբերգութեան» երկի անգլերեն առաջին թարգմանությունը մեզ հայտնի է Մ. Կուդյանի կողմից կատարված։ Այն լույս է տեսել Լոնդոնում 1977 թվականին և ընդգրկում է «Մատեանի» առաջին 25 գլուխները (Ա-ԻԵ)։
2001 թվականին Երևանում լույս են տեսնում Գրիգոր Նարեկացու երկի երկու անգլերեն թարգմանությունները Խաչատուր Խաչատուրյանի և Թոմաս Սամուելյանի կողմից։ Խաչատուրյանի անգլերեն թարգմանությունն ունի «Տխրության գիրք» խորագիրը, իսկ Սամուելյանի թարգմանությունըª «Ս. Գրիգոր Նարեկացի» վերնագիրը և «Ի խորոց սրտի խոսք ընդ Աստուծո» ենթավերնագիրը։
2001 թվականին « Մատեան ողբերգության » երկի պարսկերեն թարգմանությունը, «فغان نامه گرگوار» կտարվել է Ազատ Մաթյան-ի կողմից (Թարգմանված են «Մատյանի» գլուխներից  81–ը)։ Թարգմանությունը լայն արձագանք է գտել իրանահայ մամուլում։ Նարեկացին համեմատական ուսումնասիրության նյութ է դարձել Սպահանի պետ. Համալսարանում, համաշխարհային հինգ մեծագույն միստիկների  շարքում, որը արժանացել է տարվա լավագույն ուսումնասիրություն և ընդունվել որպես դասագիրք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գրականություն
Կոուպավոգյուր
Կոուպավոգյուր (Kópavogur), բնակչությամբ երկրորդ քաղաք (Ռեյկյավիկից հետո) և համայնք Իսլանդիայում։ Հյուսիսում սահմանակցում է Ռեյկյավիկի հետ, մտնում է ագլոմերացիայի մեջ, որտեղ բնակվում է Իսլանդիայի բնակչության 65%-ը։ Բնակչությունը՝ ։
Կոուպավոգյուրը հիմնականում բաղկացած է բնակելի տարածքներից, սակայն կան նաև առևտրային և արդյունաբերական գործունեությամբ զբաղվող տարածքներ։ Իսլանդիայի ամենաբարձր շենքը՝ Սմարաթորգ աշտարակը նույնպես գտնվում է Կոուպավոգյուր քաղաքում ։
Մշակույթ
Քաղաքում գործում է Գերդարսաֆն գեղարվեստական պատկերասրահը, որը կոչվել է նկարչուհի Գերդուր Հելգադոտիրի պատվին։ Բացվել է 1994 թվականին։
Նորվեգիա
Նորվեգիա (նորվեգերեն՝ (բուկմոլ) կամ  (նյունորսկ)), պաշտոնական անվանում՝ Նորվեգիայի Թագավորություն (Kongeriket Norge), ինքնիշխան և միատարր (ունիտար) միապետություն, որը զբաղեցնում է Սկանդինավյան թերակղզու արևմտյան հատվածը, Յան Մայեն կղզին և Շպիցբերգեն կղզեխումբը ։ Անտարկտիկայում գտնվող Պետրոս I-ի կղզին և մերձարկտիկական Բուվե կղզին կախյալ տարածքներ են, ուստի թագավորության կազմի մեջ չեն մտնում։ Նորվեգիան հավակնում է նաև Անտարկտիդայի մաս կազմող Մոդ թագուհու երկրին։ Մինչև 1814 թվականը Թագավորության կազմի մեջ էին մտնում Ֆարերյան կղզիները (1035 թվականից), Գրենլանդիան (1261 թվականից) և Իսլանդիան (1262 թվականից), իսկ մինչև 1468 թվականը՝ նաև Շետլանդյան և Օրկնեյան կղզիները։
Նորվեգիան ունի 385,207 կմ² տարածք և 2016 թվականի մայիսի տվյալներով՝ 5,213,985 բնակչություն ։ Ամենաերկարը Շվեդիայի հետ սահմանն է՝ 1,619 կմ։ Հյուսիս-արևելքից սահմանակցում է Ֆինլանդիային և Ռուսաստանին, հարավից՝ Սկագերակ նեղուցին և Դանիային։ Նորվեգիան երկարաձիգ ափեզր ունի Ատլանտյան օվկիանոսով և Բարենցի ծովով։
Հարալդ V-ը՝ Գլյուքսբուրգների գերմանադանիական հարստությունից, Նորվեգիայի ներկայիս միապետն է։ 2013 թվականին վարչապետ դարձավ Էռնա Սուլբերգը, որը փոխարինեց Յենս Ստոլտենբերգին։ Սահմանադրական միապետություն համարվող Նորվեգիայում, 1814 թվականի Սահմանադրության համաձայն, պետական իշխանությունը բաժանված է խորհրդարանի, կառավարության և Գերագույն դատարանի միջև։ Նորվեգիայի Թագավորությունը ստեղծվել է մի քանի մանր թագավորությունների միաձուլման արդյունքում։ Համաձայն ավանդական ժամանակագրության՝ Թագավորությունը շարունակաբար գոյություն ունի սկսած 872 թվականից, այսինքն՝ արդեն 1144 տարի։ Այս երկիրը հաջորդաբար ղեկավարած միապետների ցուցակն ընդգրկում է ավելի քան 60 թագավոր և կոմս։
Նորվեգիայի տարածքը ենթարկված է թե՛ վարչական և թե՛ քաղաքական բաժանման։ Ընդ որում, վարչական ու քաղաքական բաժանման միավորները 2 մակարդակով են՝ կոմսություններ (շրջաններ) և մունիցիպալիտետներ (տեղական ինքնակառավարման մարմիններ)։ Սաամի ժողովուրդը որոշակի ինքնորոշում (self-determination) և ազդեցություն ունի իր բնակության վանդական տարածքներում՝ Սաամի խորհրդարանի և Ֆինմարկի համաձայնագրի միջոցով։ Նորվեգիան սերտ կապեր ունի Եվրամիության և Միացյալ Նահանգների հետ։ ՄԱԿ-ի, ՆԱՏՕ-ի, Եվրախորհրդի, Անտարկտիկայի պայմանագրի և Հյուսիսային Խորհրդի հիմնադիր անդամ է, Եվրոպական տնտեսական գոտու, Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության և Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության անդամ է, ինչպես նաև Շենգենյան գոտու մաս է։
Երկիրը պահպանում է շուկայական տնտեսության և սկանդինավյան բարեկեցության մոդելի համադրումը համընդհանուր առողջապահական և սոցիալական ապահովության համակարգի հետ։ Ունի նավթի, բնական գազի, հանածոների, անտառանյութի, ծովամթերքի, քաղցրահամ ջրի և հիդրոէներգիայի մեծ պաշարներ։ Նավթի արդյունահանումը կազմում է երկրի ՀՆԱ-ի մոտ քառորդ մասը ։ Մերձավոր Արևելքից դուրս նավթի և բնական գազի ամենամեծ արդյունահանողն է ։
Նորվեգիան Համաշխարհային բանկի և Արժույթի միջազգային հիմնադրամի ցանկում 4-րդն է՝ որպես մեկ շնչին բաժին ընկնող ամենաբարձր եկամուտ ունեցող երկիր ։ Կենտրոնական հետախուզական վարչության ՀՆԱ-ի ցանկում (2015 թվականի տվյալներ), որտեղ բացի ինքնիշխան պետություններից, ներառված են նաև որոշ տարածքներ և տարածաշրջաններ, Նորվեգիան զբաղեցնում է 11-րդ հորիզոնականը ։ 2001-2006 թվականներին, իսկ ապա՝ 2009-2015 թվականներին Նորվեգիան աշխարհում մարդկային զարգացման ամենաբարձր գործակիցն է ունեցել ։ 7 տարի շարունակ՝ մինչև 2015 թվականը, ունեցել է Legatum բարեկեցության ամենաբարձր գործակիցը ։ Երկիրն ունի նաև Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության «Ավելի լավ կյանք» գործակցի, Համաշխարհային ինտեգրման և Ժողովրդավարության ամենաբարձր գործակիցը ։
Ծագումնաբանություն
Նորվեգիան ունի երկու պաշտոնական անվանում՝ Noreg՝ նյունորսկում (հին նորվեգերեն՝ Noregr) և Norge՝ բուկմոլում (հին նորվեգերեն՝Noregi, Noregr-ի տրական հոլով)։
Նորվեգիա անվանումը ծագել է հին անգլերեն Norðrveg(r) բառից, որը առաջին անգամ հիշատակվել է 880 թվականին և նշանակում է «հյուսիսային ճանապարհ» կամ «դեպի հյուսիս տանող», որով անգլոսաքսերն անվանել են Նորվեգիայի անտլանտյան ափեզերքը ։ Նույն ձևով են կառուցված նաև suðrvegar «հարավային ճանապարհ»-ը՝ Գերմանիայի և austrvegr «արևելյան ճանապարհ»-ը՝ Բալթիկ ծովի համար։ Բրիտանիայի անգլոսաքսերը Նորվեգիայի թագավարությունը 880 թվականին անվանել են նաև Norðmanna land  ։
Լեզվաբան Միխայել Շուլթեն նշում է, որ հին նորվեգերեն Nuruiak, Nuriki (Nur- :նեղուց, -riki :թագավորություն) անվանումները և ավելի ուշ՝ Noregr (Nore- :նեղուց -gr :ուղի) անվանումը, որը Նորվեգիայի բնակիչների ինքնանվանումն էր, վերաբերում էր ներկղզեխբային հարավարևմտյան Նորվեգիայի նավագնացության ուղուն ։ Սա Նորվեգիայի առաջին թագավոր՝ Հարալդ Շիկահերի կառավարման տարածքն էր, որի պատճառով էլ անվանումը տարածվեց ամբողջ երկրի վրա։ Ավելի նոր մեկնաբանության համաձայն՝ Norvegr բառում nor(ve),  նշանակում է նեղ (norve) և -(ve)gr (veg) նշանակում է նավարկման ուղի  ։ Բառի ամենահին նշանակությունը մեկնաբանվում է «նեղուցով նեղ ուղի»  ։ Nore բառը դեռ օգտագործվում է տեղանուններում և ունի նույն նշանակությունը  ։
849 թվականի մի լատիներեն ձեռագրում նշված է Northuagia անվանումը, այն դեպքում, երբ մոտ 900-ականներին թվագրվող ֆրանսերեն ժամանակագրության մեջ օգտագործվել են Northwegia և Norwegia անվանումները ։ Օտտար Հալոգալանցին 9-րդ դարի վերջում Անգլիայում այցելում է Ալֆրեդ Մեծին, երկիրն անվանվում էր Norðwegr և norðmanna land ։
Հին նորվեգերեն norðmaðr 9-րդ դարում լատինականացվել է Nortmannus և նշանակել է ինչպես նորվեգացի, այնպես էլ վիկինգ՝ ծնունդ տալով նորմանների անվանմանը ։ Նորվեգիայի քրիստոնեությունն ընդունելուց հետո՝ Noregr և Noregi բառերը դարձան ամենատարածվածները, բայց 15-րդ դարի ընթացքում երկու նոր ձև Noreg(h) և Norg(h)e տարածվեցին միջնադարյան Իսլանդիայի ձեռագրերում՝ պահպանվելով մինչև մեր օրերը։
Նախնադար
Առաջին բնակիչները պատկանել են Արենսբուրգյան մշակույթին (մ․թ․ա․ 11-10-րդ հազարամյակ), որը վաղ Դրիասի (Վաքսելյան սառցե շրջանի վերջին փուլ) վերին հին քարեդարյան մշակույթ էր։ Մշակույթն այսպես է կոչվել է Արենսբուրգ գյուղի անունով, որը գտնվում է Գերմանիայի Համբուրգ քաղաքից 25 կմ հյուսիս-արևելք, որտեղ պեղվել են նետերի փայտե ձողեր և սայրեր ։ Նորվեգիայում մարդկության բնակության առաջին հետքերը հայտնաբերվել են ափամերձ շրջաններում, որտեղ մ․թ․ա․ 11000-8000 թվականներին հալվել է վերջին սառցե դարաշրջանի հսկայական ծանծաղուտային սառցադաշտը։ Ամենահին գտածոները թվագրվում են մ․թ․ա․ 9500-6000 թվականներին և հայտնաբերվել են հյուսիսում՝ Ֆինմարկի (Կոմսա մշակույթ) և հարավ-արևմուտքում՝ Ռոգալանդի (Ֆոսնա մշակույթ)։ Երկու տարբեր մշակույթների մասին տեսությունները 1970-ականներին մերժվեցին։
Երկրի հարավային հատվածում հայտնաբերվել են մ․թ․ա․ 5000 թվականին թվագրվող բնակատեղիներ։ Այս բնակատեղիներից հայտնաբերված գտածոները թույլ են տալիս ենթադրել, որ նրանք զբաղվել են որսորդությամբ և ձկնորսությամբ։ Գործիքները տարբերվում են չափերով և սովորաբար պատրաստված են տարբեր տեսակի քարերից։ Ուշ շրջանի գործիքներն ավելի լավ են պատրաստված։ Որսորդության և ձկնորսության շրջաններում հայտնաբերվել են ժայռապատկերներ, որտեղ պատկերված են եղնիկներ, արջեր, թռչուններ, որմզդեղներ, հյուսիսային եղջերուներ, փոկեր, կետեր և ձկներ (հատկապես՝ սաղմոն և վահանձուկ), որոնք բոլորը կարևոր էին այստեղ բնակվող մարդկանց կյանքում։ Ֆինմարկի Ալտայի փորագրությունները, որոնք Սկանդինավյան երկրներում ամենամեծն են, ստեղծվել են ծովի մակարդակի վրա, մ․թ․ա․ 4200-500 թվականներին և ցույց են տալիս ջրի մակարդակի բարձրացումը վերջիին սառցե դարաշրջանի ավարտից հետո։
Բրոնզե դար
Մ․թ․ա․ 3000-2500 թվականներին Արևելյան Նորվեգիա թափանցեցին նոր բնակիչներ (ռազմական կացինների մշակույթ)։ Նրանք հնդեվրոպական ֆերմերներ էին, որոնք աճեցնում էին հացահատիկ և պահում կովեր և ոչխարներ։ Արևմտյան ափի ձկնորս-որսորդների պոպուլյացիները նույնպես հետզհետե փոխարինվեցին ֆերմերների պոպուլյացիաներով, չնայած այն բանին, որ որսորդությունն ու ձկնորսությունը մնում էին որպես կյանքի պահպանման երկրորդական միջոցներ։
Մ․թ․ա․ 15000 թվականին հետզհետե հայտնաբերվեց բրոնզը, բայց քարը դեռ շարունակվում էր օգտագործվել։ Նորվեգիայի տարածքից քիչ քանակով բրոնզե իրեր են հայտնաբերվել, գտածոները հիմանականում զենքեր են և ապարանջաններ, որը կարող էր իրեն միայն առաջնորդը թույլ տալ։ Հսկա դամբարաններ են պատրաստվել ծովափին՝ հյուսիսում ձգվելով մինչև Հարստադ, ինչպես նաև հարավում՝ ցամաքի վրա։ Ժայռապատկերները տարբերվում էին քարեդարյան ժայռապատկերներից։ Արևի, կենդանիների, ծառերի, զենքերի, նավերի և մ արդկանց պատկերները հատուկ ոճային էին։
Այս շրջանի հազարավոր ժայռապատկերներ պատկերում են նավեր, հսկա քարե դամբարանային հուշարձանները, որոնք հայտնի են քարե նավեր անվանումով, ցույց են տալիս, որ նավագնացությունն ու նավերը մեծ դեր են խաղացել այս մշակույթում ։
Աշխարհագրություն
Տարածքը 385,2 հզ. կմ² է, ձգվում է հարավ-արևմուտքից հյուսիս-արևելք 1750 կմ երկարությամբ և 7–430 կմ լայնությամբ։
Նորվեգիայի ափերը ողողում են Բարենցի ծովը՝ հյուսիս-արևելքից, Նորվեգական ծովը արևմուտքից և Հյուսիսային ծովը հարավ-արևմուտքում ։ Նրա մաս է համարվում նաև Սվալբարդ կղզեխումբը և Յան-Մայեն կղզին, որը գտնվում է Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսում։ Նորվեգիայից կախված տարածք է համարվում Ատլանտյան օվկիանոսի հարավում գտնվող Բուվե կղզին։
Լեռնային երկիր է։ Տարածքի մեծ մասն զբաղեցնում են Սկանդինավյան լեռները, հյուսիսում Ֆինմարկեն սարահարթն է։ Ծովամերձ նեղ (40–50 կմ) շերտն զբաղեցնում են դաշտավայրերը։ Հյուսիսային և Նորվեգական ծովերի ափերը մասնատված են ֆիորդներով։
Ընդերքում կան երկաթի, նիկելի, պղնձի, մոլիբդենի, կոբալտի հանքավայրեր։ 1960–1970-ական թվականներին Հյուսիսային ծովում հայտնաբերվել են նավթի և գազի հարուստ պաշարներ, Շպիցբերգեն կղզեխմբում՝ բարձրորակ քարածուխ։
Կենսաբազմազանություն
Կենսաբազմազանությունը ներառում է 16000 տեսակի միջատներ (մոտ 4000-ը դեռ ենթակա է նկարագրման), 20000 ջրիմուռներ, 18000 քարաքոսներ, 1050 մամուռներ, 2800 անոթային բույսեր, 7000 սնկեր, 450 թռչուններ, որոնցից 250-ը բնադրում են Նորվեգիայում, 90 կաթնասուններ, 45 քաղցրահամ ջրերի ձկներ, 150 ծովային ձկներ, 1000 քաղցրահամ ջրերի անողնաշարավորներ և 3500 ծովային անողնաշարավորներ ։ Այս տեսակներից մոտ 40000-ը գիտականորեն նկարագրված են։ 2010 թվականի Կարմիր գիրքը ներառում է 4599 տեսակ ։
Կենդանիներից կա աղվես, լուսան, կուղբ, կզաքիս, կնգում, որմզդեղն, հյուսիսային եղջերու, նապաստակ, մեծ թվով նորվեգական լեմինգ։ Շատ են թռչունները։ Ջրերը հարուստ են ձկներով։
Նորվեգիայի ջրերում բնակվող ամենամեծ գիշատիչը կաշալոտն է և ամենամեծ ձուկը՝ հսկայական շնաձուկը։ Ցամաքային ամենամեծ գիշատիչը բևեռային արջն է, իսկ գորշ արջը՝ Նորվեգական շրջանի ամենամեծ գիշատիչն է։ Ցամաքային ամենամեծ կենդանին որմզդեղն է, այն Նորվեգիայում հայտնի է իր մեծության և ուժի պատճառով և անվանվում է skogens konge, «անտառի թագավոր»։
Նորվեգիան լեռնային երկիր է, գտնվում է Ֆենասկանդինավիայում։ Տարածքի գրեթե 2/3-ը գտնվում է ավելի քան 500 մ բարձրության վրա։ Դաշտավայրերն զբաղեցնում են ծովամերձ նեղ (40-50 կմ) շերտը։ Հյուսիսային և Նորվեգական ծովերի ափերը մասնատված են ֆիորդերով։ Ափերին մոտ կան մեծ քանակությամբ խոշոր ու փոքր կղզիներ, շխերներ։ Տարածքի մեծ մսան զբաղեցնում են Սկանդինավյան լեռները (ամենաբարձր կետը՝ 2470 մ՝ Գալհյոպիգեն լեռ)։ Հյուսիսում ցածրադիր (300-500 մ) Ֆինմարկեն սարահարթն է։ Երկրաբանական առումով Նորվեգիայի հարավարևելյան մասը պատկանում է Բալթիական վահանին, իսկ հյուսիսարևմտյան մեծ մասը՝ կալեդոնյան ծալքավոր մարզին։ Նորվեգիայի տարածքը անթրոպոգենում ծածկված է եղել սառույցով։
Լեզուներ
Պաշտոնական լեզուն նորվեգերենն է։ Դասական գրական նորվեգական լեզուն՝ բոքմալը, կամ Riksmol մշակվել է դանիական լեզվի հիման վրա` Նորվեգիայի վրա Դանիայի տիրապետության ժամանակ (1397-1814 թթ.): 19-րդ դարի վերջում, ի տարբերություն Բոկմալի, գյուղական նորվեգական բարբառների հիման վրա միջնադարյան հին սկանդինավյան բարբառների խասռնուրդով, ստեղծվեց նոր գրական լեզու՝ Lannsmol: Լաննսմոլը պաշտոնական ճանաչում ստացավ 19-րդ դարում։ Դրա ստեղծեղը լեզվաբան Իվար Օսենն էր։ Ե´Վ բոկմալը, և´ նյունորսկը համարվում են հավասար գրական լեզուներ, բայց առաջինը ավելի լայն տարածում ունի և հիմանական լեզուն է Նորվեգիայի  բնակիչների մոտավորապես 85-90 %-ի համար։ Նյունորսկը առավել տարածված է Վեսթլենդում, որտեղ ապրում է  այդ լեզվով խոսողների մոտ 87%-ը, և այն լայնորեն օգտագործվում է գյուղական վայրերում։ 20-րդ դարի առաջին կեսին Նյունորսկի և Բոկմալի միջև պաշտոնապես իրականացվեց «մերձեցման քաղաքականությունը» (նորվեգերեն tilnærmingspolitikken)՝ նպատակ ունենալով ապագայում ստեղծել «ընդհանուր նորվեգական» նորմ (սամնոշք, նորվեգական սամնորսկ), բայց 1966 թվականին որոշվեց հրաժարվել այս քաղաքականությունից։ 2005 թվականին թագավորական հրամանագրով կվեներենին տրվել է ազգային փոքրամասնության լեզվի կարգավիճակ։
Միգրացիա
Իր գրեթե ողջ պատմության ընթացքում նորվեգական հասարակությունը էթնիկապես միատար է եղել։ Մինչ 1980-ական թվականները, բնակչության ժողովրդագրական ծերացման բացասական  տնտեսական  հետևանքները  դանդաղացնելու նպատակով, Նորվեգիայում ընդունվեց լիբերալ ներգաղթի քաղաքականություն։ 20-րդ դարի վերջին և 21-րդ դարի սկզբին  Աֆրիկայի, Ասիայի,Եվրոպայի և Լատինական Ամերիկայի  տնտեսապես հետամնաց երկրներից փախստականներն ու  ներգաղթյալները   սկսեցին ակտիվորեն տեղափոխվել Նորվեգիա։ Այսպիսով, 2021թվականի դրությամբ Նորվեգիան  բազմազգ պետություն է՝ էթնոմշակույթային, կրոնական,ռասսայական և ազգային լայն բազմազանությամբ։ Նորվեգիայի բնակչության 74,7%  էթնիկ նորվեգիացիներ էին, իսկ 1,360,175 մարդ (25,23%)՝  ներգաղթյալներ նրանց հետնորդները։ Միգրանտների մեծ հոսք է նկատվում հյուսիսային նահանգներում, ինչը կապված է կլիմայական առումով անբարենպաստ այս շրջաններ աշխատույժ ներգրավելու կառավարության քաղաքականության հետ։ Միգրացիայի մնացորդը դրական է, չնայած այն հանգանանքին, որ տարեցտարի արտագաղթողների թիվը ավելանում է և արդեն 2010 թվականին հասել է 31506 մարդու։ Նորվոգիայում արտաքին միգրացիայից բացի, կա նաև ներքին միգրացիա ինչպես քաղաքների, այնպես էլ շրջանների միջև որոնցից առաջինը երկու անգամ ավելի զարգացած է, քան երկրորդը։ 2010 թվականին մեկ այլ քաղաքների տեղափոխվածների թիվը հասել է ռեկորդային՝ 214,685 մարդ։ Պակիստանցի նորվեգացիները Նորվեգիայի ամենամեծ ոչ եվրոպական փոքրամասնությունն են։ Պակիստանցի 32700 նորվեգացիների մեծ մասն ապրում է Օսլոյում և շրջակայքում։ Վերջին տարիներին  զգալիորեն աճել է Իրանից և Սոմալիից ներգաղթյալների թիվը։ 2004 թվականին  ԵՄ-ի ընդլայնումից հետո ներգաղթյալների մեծ ալիք եկավ Կենտրոնական և Հուսիսային Եվրոպայից, հատկապես Լեհաստանից, Շվեդիայից և Լիտվիայից : 2011 թվականին ներգաղթյալների ամենաարագ  աճող խմբերը եղել են   Լեհաստանից,Շվեդիայից և Լիտվիայից։
Կլիմա
Կլիման չափավոր ծովային է։ Ծովերը չեն սառցակալում։ Ձմեռը մեղմ է, որը պայմանավորված է Սկանդինավյան թերակղզու ափերի մոտով անցնող հյուսիս-ատլանտյան տաք հոսանքով։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը 2-ից մինչև -12°С է, հուլիսինը՝ 10-19°С : Տարեկան տեղումները արևմտյան լանջերին 2000-3000 մմ են, արևելյան լանջերին և Ֆինմարկենում՝ 300-600 մմ։ Կան սառցադաշտեր (շուրջ 5 հազար կմ2)։
Գետեր
Խիտ է, գետերը լեռնային են, սահանքավոր, բազմաթիվ բարձր (մինչև 600 մ) ջրվեժներով, հարուստ հիդրոռեսուրսներով (առաջին տեղը Արևմտյան Եվրոպայում)։ Ամենախոշոր գետերն են Գլոմման, Լոգենը)։ Լճերն զբաղեցնում են տարածքի մոտ 4%ը։ Խոշոր լճերից է Մյոսան։ Նորվեգիայի տարածքում լավ արտահայտված են տունդրայի և անտառների զոնաները։ Անտառները գրավում են տարածքի ավելի քան 1/4-ը։
Արդյունաբերություն
Նորվեգիան ունի զարգացած արդյունաբերություն։ Երկրում էլեկտրաէներգիայի ավելի քան 99 %-ը արտադրվում է ջրէկներում (բնակչության 1 շնչին ընկնող էլեկտրաէներգիայի արտադրությամբ Նորվեգիան աշխարհում գրավում է առաջին տեղը)։
Առավել զարգացած է գունավոր մետաղաձուլությունը (հատկապես՝ մագնեզիումի, ալյումինի, նիկելի, պղնձի արտադրությունը), նավթաքիմիան, փայտամշակումը, թաղանթանյութ-թղթի, թեթև և սննդի ճյուղերը։ Մեքենաշինության մեջ առանձնանում են նավաշինությունը, էլեկտրատեխնիկան և ռադիոէլեկտրոնիկան։
Քաղաքական համակարգ
Նորվեգիան համարվում է աշխարհում ամենազարգացած ժողովրդավարություն և իրավական համակարգ ունեցող պետություններից մեկը։ 1814 թվականից 25 տարեկան և բարձր տղամարդկանց 45%-ը քվեարկելու իրավունք ուներ, մինչդեռ Միացյալ Թագավորությունում նրանց տոկոսը կազմում էր 20 (1832), Շվեդիայում՝ 5 (1866) և Բելգիայում՝ 1.15 (1840)։ 2010 թվականից Նորվեգիան Ժողովրդավարական գործակցով դասկարգվում է որպես աշխարհի ամենաժողովրդավարական պետությունը։
Նորվեգիայի գործող սահմանադրությունն ընդունվել է 1814 թվականի մայիսի 17-ին՝ ոգեշնչված 1776 թվականի ԱՄՆ անկախության հռչակագրից և 1789 թվականի Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությունից։ Ըստ սահմանադրության՝ Նորվեգիան ունիտար սահմանադրական միապետություն է՝ կառավարման խորհրդարական ձևով, որտեղ պետության գլուխը թագավորն է, որը ձևականորեն ունի ընդարձակ լիազորություններ, իսկ կառավարությունը գլխավորում է վարչապետը։ Իշխանությունն իրականացվում է օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների միջոցով, ինչպես որ սահմանված է պետության գերագույն իրավական փաստաթղթով՝ սահմանադրությամբ։
Գործադիր իշխանությունը պաշտոնապես միապետի ձեռքում է։ Այնուամենայնիվ, կառավարման խորհրդարանական համակարգի ներդրումով միապետի պարտականությունները կրում են զուտ ներկայացուցչական և արարողակարգային բնույթ, ինչպիսիք են վարչապետի և մյուս նախարարների պաշտոնական նշանակումը և լիազորությունները դադարեցնելը։ Միապետը նաև Զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարն է, գլխավոր դիվանագիտական պաշտոնյան է արտաքին հարաբերություններում և համարվում է միասնության խորհրդանիշը։ Գլյուքսբուրգների գահատոհմից Հարալդ V-ը 1991 թվականին թագադրվեց որպես Նորվեգիայի թագավոր․ 14-րդ դարից առ այսօր առաջինն է, որը ծնվել է Նորվեգիայում։ Հոկոնը՝ Նորվեգիայի գահաժառանգը կամ թագաժառանգը (կրոնպրինցը), գահի և թագավորության իրավական և օրինական ժառանգն է։
Գործնականում գործադիր իշխանությունը վարչապետի ձեռքում է։ Սահմանադրորեն օրենսդիր իշխանությունն իրականացվում է կառավարության և խորհրդարանի միջոցով, սակայն վերջինս գերագույն օրենսդիր և միապալատ մարմինն է։ Նորվեգիան ներկայացուցչական ժողովրդավարական պետություն է։ Խորհրդարանը կարող է օրենք ընդունել 169 ներկայացուցիչների պարզ մեծամասնականով, որոնք ընտրվում են 19 ընտրատարածքներից 4 տարի ժամկետով համամասնական ընտրահամակարգի հիման վրա։
150 ներկայացուցիչներն ընտրվում են անմիջապես 19 ընտրատարածքներից, ևս 19 տեղ («հավասարեցնող տեղեր») հատկացում է համազգային ընտրության հիման վրա, որպեսզի խորհրդարանում ներկայացուցչությունը համապատասխանեցվի քաղաքական կուսակցությունների համընդհանուր քվեարկությանը։ Կուսակցությանը 4% ձայն է հարկավոր, որպեսզի խորհրդարանում «հավասարեցնող տեղ» ստանա։ Ընդհանուր առմամբ խորհրդարանը 169 անդամ ունի։