cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ամբոխները խելագարված
1918-19 թվականներին Չարենցը մասնակցել է Ռուսաստանի քաղաքացիական կռիվներին։ Հենց այդ կռիվների տպավորության հիման վրա գրում է «Ամբոխները խելագարված» պոեմը։ «Ամբոխները խելագարված» պոեմում Չարենցը նկարագրում է արդեն իրական հեղափոխական զանգվածներին, որոնք գնում էին նվաճելու հին աշխարհի խորհրդանիշ քաղաքը։ Պոեմում ժողովուրդը դուրս է եկել հին աշխարհը կործանելու, և նոր աշխարհը կառուցելու համար։ Չարենցը մեծարում է ժողովրդի կամքն ու անկոտրուն ոգին ։
Սյուժե
«Ամբոխները խելագարված» պոեմն ունի իրական հիմք։ Պոեմը սկսվում է ողջույն-դիմումով ուղղված բոլոր նրանց, ովքեր պատրաստ են գնալ ինքնազոհության հանուն ազատության։ Չարենցը վստահ էր, որ մարդկության ամբողջ պատմությունը եղել է միայն ճնշման պատմություն։ Հեղափոխական զանգվածները վրեժ էին լուծում այդ պատմության համար։ Իսկ կայարանում և քաղաքում գտնվում է ժողովրդի թշնամին։ Պոեմի 10 գլուխները նկարագրում են ռազմադաշտը, պատմում են գրոհի նախապատրաստման և կայարանի գրավման մասին։ Մնացած 7 գլուխները գիշերային սպասողական տագնապի մասին են։
Կառուցվածք
Պոեմը սկսվում է ժողովրդական դյուցազնավեպերի հրովարտակը հիշեցնող դիմումով։ «Խելագարված ամբոխների» բանակը տարածվել է անծայրածիր դաշտում։ Չարենցի նպատակը ոչ թե հեղափոխության համայնապատկերը ներկայացնելն էր, այլ նրա համամարդկային բովանդակության բացահայտումը։ Պոեմն այնպես է կառուցված, որ կռվող «ամբոխների» նպատակը խորհրդանշող արևի ճանապարհին ընկած են կայարանը և քաղաքը՝ հին աշխարհի խորհրդանիշները։ Կայարանն արդեն գրավել են, քաղաքն էլ պիտի գրավեն, որ հասնեն արևին։ Ամբոխների միասնական կամքով և հերոսական ոգեշնչումով ծավալվում է ճակատամարտը երկաթուղային կայարանի ու քաղաքի գրավման համար, որի նկարագրությանն են նվիրված պոեմի մյուս մասերը՝ 4-16-րդ գլուխները։ Ահա և «ամբոխների» հուժկու ընթացքը դեպի արևը, որով էլ ավարտվում է պոեմը։ Աչքերն հառած հեռու-հեռուն կարմիր վառվող արեգակին Արևավառ հեռուներում նրանք արեգակի հրով վառված՝ Հոծ խմբերով հազարանուն, արեգակի հրով վառված՝ Դեպի արևն էին գնում ամբոխները խելագարված…
Պոեմի լեզուն և ռիթմը
Պոեմն ունի պատշաճ բառապաշար։ Պոեմում ներկայացված էին նաև խորհրդանշական պատկերներ, որոնք ավելի հստակ են դարձնում հեղինակի գաղափարը։ Շատ են դիպուկ և բազմանշանակ փոխհարաբերությունները, համեմատեւթյունները, մակդիրները։
Պոեմն աչքի է ընկնում նաև ռիթմիկական բազմազանությամբ։ Չարենցի ժողովրդական էպոսների ոգով ու ոճով հերոսական վիպերգ է գրել աշխարհը վերափոխելու կոչված այն իրադարձությունների մասին, որոնց հետ կապում էր նաև իր հայրենիքի ապագան։ Այդ բնույթից է բխում բանաստեղծի չափազանցությունները, որոնք թափ ու ռիթմ են հաղորդում պոեմի ոճին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պոեմներ Կատեգորիա:Եղիշե Չարենցի ստեղծագործություններ
Քրիս Հյուզ
Քրիս Հյուզ (Chris Hughes, ), ամերիկացի գործարար, Ֆեյսբուք սոցիալական ցանցի հիմնադիրներից մեկը։
Ավարտել է Ֆիլիպս ակադեմիան (Էնդովեր, Մասաչուսեթս նահանգ) ։ Սովորել է Հարվարդում։ 2006 թվականին ստացել է պատմության և գրականության բակալավրի աստիճան ։
2004 թվականին, երբ դեռ ուսանող էր, Քրիս Հյուզը Մարկ Ցուկերբերգը, Դասթին Մոսկովիցը և Էդուարդո Սավերինը հիմնադրեցին Ֆեյսբուք սոցիալական ցանցը, որը հետագայում դարձել է խոշորագույնն աշխարհում։ Սակայն 2007 թվականին Հյուզը որոշում է հեռանալ նախագծից Բարաք Օբամայի նախընտրական արշավին մասնակցելու համար։ ԱՄՆ նախագահի ընտրությունների ժամանակ Քրիս Հյուզը զբաղվում էր Բարաք Օբամայի կայքի մշակմամբ և նրա սոցիալական ու տեղեկատվական քարոզչության իրականացմամբ ։
Հիմնադրվել է Jumo ստարտափը, որի նպատակն է սոցիալական ցանցերն օգտագործել աշխարհը փոխելուն ձգտող մարդկանց և կազմակերպությունների միջև գործարար հարաբերություններ հաստատմանը ։
Քրիս Խյուզը բացահայտ միասեռական է ։ 2011 թվականի հունվարին Նյու Յորքում անցկացվող ամուսնության հավասարության աջակցության նպատակով կազմակերպած ընդունելության ժամանակ Քրիսը և նրա ընկերը հայտարարել են իրենց նշանադրության մասին, իսկ 2012 թվականի հունիսի 30-ին ամուսնացել են ։
«Սոցիալական ցանց» ֆիլմում Քրիս Հյուզի դերը կատարում է դերասան Պատրիկ Մեփլը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ֆեյսբուք Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Վիլհելմ Բրյուկներ
Վիլհելմ Բրյուկներ (Wilhelm Brückner, ), հարձակվող գնդի (կրճատ՝ СА) օբերգրուպենֆյուրեր (Obergruppenführer), մինչև 1940 թվականը Ադոլֆ Հիտլերի համհարզ։
Կենսագրություն
Բրյուկները մեծացել է Բադեն-Բադեն քաղաքում։ Ուսումնասիրել է իրավունք և տնտեսագիտություն Ստրասբուրգում, Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաուում, Հայդելբերգում և Մյունխենում։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բրյուկները սպա էր բավարական СА-ում և ուներ լեյտենանտի կոչում։ Պատերազմից հետո նա մտավ Ֆրանց Կսավեր ֆոն Էպպի բավարական կամավորական կորպուս և մասնակցեց Բավարիայի Սովետական Հանրապետության կործանմանը։
1919 թվականի վերջին Բրյուկները կրկին ընդունվեց համալսարան, սակայն շուրջ երեք տարի ուսումնասիրեց կինոնկարների նկարահանման արվեստը։ 1922 թվականի վերջին նա համալրեց Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցության շարքերը և մի քանի ամիս անց՝ 1923 թվականի փետրվարի 1-ին, դարձավ Մյունխենի СА-ի հրամանատար։ Նա նրանցից մեկն էր, ով կուսակցության ղեկավարներին ակտիվ մղում էր ապստամբություն կազմակերպելու։
Բյուրկները 1923 թվականի նոյեմբերի 8-9-ին Մյունխենում մասնակցել է Գարեջրային հեղաշրջմանը, մասնակցության համար դատապարտվել է կեստարյա ազատազրկման։ Դատական իշխանությունների որոշմամբ նա ազատ է արձակվել չորսուկես ամիս անց և կրկին անցել СА-ի հրամանատարությանը։
1930 թվականի օգոստոսի 1-ին Բրյուկները դարձավ Ադոլֆ Հիտլերի համհարզ և թիկնապահ, որից հետո նշանակվեց համհարզների ղեկավարի պաշտոնին։ Այս պատճառով նա Հիտլերի ներքին շրջանում շատ մեծ ազդեցություն ուներ՝ հավասար Յոզեֆ Գեբելսին և Դիտրիխ Յոզեֆին, մասնակցում էր «Հիտլերը Գերմանիայի վրա» (1932 թվական) պրոպագանդիստական ֆիլմի նկարահանմանը։
1934 թվականի նոյեմբերի 9-ին ստացավ СА-ի օբերգրուպենֆյուրերի պաշտոն։ 1936 թվականի հունվարի 15-ին դարձավ Դետմոլդի պատվավոր քաղաքացի (1945 թվականի նոյեմբերի 9-ից քաղաքի խորհրդի հրամանով զրկվել է պաշտոնից)։ Բրյուկերը, որին իր ուղղամտության և հյուրընկալության համար շատ էին սիրում Ռեյխսկանցելյարիայի (Reichskanzlei) այցելուները, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսելուն պես կորցրեց իր ողջ ազդեցությունը։ Նա սկսեց նկատել, որ ՍՍ-ի և վերմախտի համհարզներն, ի դժբախտություն իրեն, ավեի մեծ ազդեցություն են ձեռք բերում։ 1940 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Բրյուկները պաշտոնից արձակվել է Հիտլերի տնային կառավարիչի հետ վիճելու պատճառով։ Ավելի հավանական է, որ Բրյուկների աշխատանքից հեռացմանը մասնակցել է Մարտին Բորմանը։
Պարգևներ
Արյան Nr.968 շքանշանի ասպետ սկսած 1933 թվականի նոյեմբերի 9-ից ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ադոլֆ Հիտլեր Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Պետական գործիչներ Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ
Արսեն Բոշնաղյան
Արսեն Սերգեյի Բոշնաղյան, խորհրդային բանակի գեներալ-մայոր (1958): ԽՄԿԿ անդամ (1940), Հայրենական մեծ պատերազմի 1941-1945) մասնակից։
Կենսագրություն
Արսեն Բոշնաղյանը ծնվել է 1914 թվականի հունիսի 26-ին, Նոր Բայազետ (Գավառ) քաղաքում ։ 1932 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի հետևակային դպրոցը, 1935 թվականին՝ Օրենբուրգի ավիադպրոցը, 1955 թվականին՝ Մոսկվայի գլխավոր շտաբի բարձրագույն դասընթացները։ 1935-1940 թվականներին ծառայել է Հայկական առանձին լեռնահրաձգային դիվիզիայում։ Ավարտել է Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան և Գերմանա-խորհրդային պատերազմի սկսվելոււ պես նշանակվել գլխավոր շտաբի օպերատիվ վարչության պետի օգնական, 1941-1943 թվականներին ծառայել շտաբային, բանակի գեներալ Սերգեյ Շտեմենկոյի ղեկավարությամբ, ով մասնակցում էր Մոսկվայի պաշտպանության, Հյուսիսային Կովկասի, Ղրիմի, Սևաստոպոլի ռազմական գործողությունների պլանների մշակմանն ու իրականացմանը, ծառայել է գնդապետ Սիմոն Զավարյանի, Խորհրդային Միության մարշալ Հովհաննես Բաղրամյանի հրամանատարության ներքո։ Հետագայում աշխատել է որպես կորպուսի օպերատիվ բաժնի, դիվիզիայի, ապա կորպուսի շտաբի պետ, բանակի հրամանատարի տեղակալ։ 1943 թվականին Բոշնաղյանը նշանակվել է առաջին մերձբալթյան ռազմաճակատի 6-րդ գվարդիական բանակի հրաձգային կորպուսի շտաբի օպերատիվ բաժնի պետ։ Անմիջականորեն մասնակցել է Բելառուսիայի և Մերձբալթյան հանրապետությունների ազատագրման մարտերին։ Մասնակցել է Նևել, Գորոդոկ, Վիտեբսկ, Պոլոցկ, Ելգավա քաղաքների ազատագրման համար մղված մարտերին։ 1944 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1945 թվականի մայիսը Բոշնաղյանն անմիջական մասնակցություն է ունեցել Յուրլանդական թերակղզու և Քյոնիկսբերգ քաղաքի գրավման մարտերի պլանավորմանը և իրականացմանը։ 1955 թվականին ավարտել է Գլխավոր շտաբի բարձրագույն ակադեմիական դասընթացները։ 1960–1963 թվականներին ծառայել է Գերմանիայում տեղակայված խորհրդային զորախմբերում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեներալ-մայորներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Ջոն Բելիոն
Վաղ տարիներ
Ջոն Բելիոնը մեծացել է Լեյք Գրոուվում (Նյու Յորք)՝ իր ծնողների տանը՝ քույրերի հետ։ Ներկայումս դեռևս ապրում է ծնողների տանը ։ Ավագ դպրոցի տարիներին Ջոնը մեծ սեր ուներ բասկետբոլի և երաժշտության նկատմամբ, բայց նախընտրեց շարունակել իր երաժշտական կարիերան։ Ավագ դպրոցից հետո Ջոնն ընդգրկվեց Նյու Յորքի Five Towns մասնավոր համալսարանի հայտնի երաժշտական ծրագրում ։
2011-14: Կարիերայի վաղ տարիներ և տարբեր միքսթեյփներ
Բելիոնի առաջին Scattered Thoughts Vol. 1 միքսթեյփը թողարկվել է 2011 թվականին իր ֆեյսբուքյան էջի միջոցով և ունեցել է ավելի քան 11000 ներբեռնում։ Բելիոնը իր երգերի հեղինակն ու պրոդյուսերն է։ 2012 թվականին Ջոն Բելիոնը պայմանագիր ստորագրեց Visionary Music Group-ի հետ և թողարկեց Դրեյքի The Motto երգի քավեր-տարբերակը VMG-ի յութուբյան էջում ։
2012 թվականին Ջոն Բելիոնը գրեց Ռիհաննայի մասնակցությամբ Էմինեմի The Monster երգի կրկներգը ։ Երգը արժանացել է նաև Գրեմմի մրցանակի 2015 թվականի Գրեմմի մրցանակաբաշխությունում «Լավագույն ռեփ համագործակցություն» անվանակարգում։ Բելիոնը նաև 2012 թվականի Ջեյսոն Դերուլոի Trumpets երգի համահեղինակն է և պրոդյուսերը։ Երգը չէր թողարկվել Միացյալ Թագավորությունում մինչև 2013 թվականը և Միացյալ Նահանգներում մինչև 2014 թվականը։
Ջոն Բելիոնը թողարկեց իր The Definition չորրորդ ազատ նախագիծը Visionary Music Group անվան տակ 2014 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ։ Բելիոնը 2014 թվականին ունեցավ իր առաջին ազգային շրջագայությունը, որը կրում էր The Beautiful Mind խորագիրը ։
2015 - այժմ։ Շրջագայություններ և The Human Condition
Բելիոնը թողարկել է իր The Definition ալբոմի երգերից մի քանիսի ակուստիկ տարբերակները։ Նա թողարկեց All Time Low (Acoustic) երգը 2016 թվականի փետրվարի 26-ին։ Նաև թողարկեց Human (Acoustic) երգը 2016 թվականի մարտի 4-ին։
Բելիոնը հաստատեց, որ իր դեբյուտային The Human Condition ալբոմը նախատեսված է թողարկել 2016 թվականի հունիսի 10-ին։ Իր ալբոմից նա թողարկեց երեք գովազդային սինգլ՝ Guillotine (2016-ի ապրիլի 22), 80's Films (2016-ի մայիսի 27) և Maybe IDK (2016-ի հունիսի 2)։ Ալբոմի առաջին սինգլը՝ All Time Low-ն թողարկվեց 2016 թվականի մայիսի 13-ին։ The Human Condition ալբոմը պաշտոնապես թողարկվեց հունիսի 10-ին։ Բելիոնը նշում է, որ ալբոմը պարզապես մարդկային լինելու մասին է՝ բացատրելով. Մենք՝ որպես մարդիկ, բոլորս ունենք միևնույն խնդիրները։ Մենք պայքարում ենք հպարտության և բազմաթիվ այլ խնդիրների դեմ, որոնց մասին ոչ ոք չի ցանկանում խոսել։ Այնպես որ ես մտածեցի՝ արդյոք ազնիվ եմ, երբ ցույց եմ տալիս թե ինչքան մարդկային եմ. դա կստիպի մարդկանց ավելի լավ զգալ իրենց։
Իր երգերում Ջոնը խոսում է Աստծո մասին։ Նա չի խոսում պարզապես հավատքի անորոշ գաղափարի մասին։ Նա փորձում է համոզվել, որ հատուկ ընդգծել է Աստծո դերը ։ Ջոն Բելիոնը նշում է, որ The Human Condition ալբոմի շապիկների ձևավորման նպատակն էր ստանալ Disney/Pixar-ի ուշադրությունը՝ ասելով."Այն կարծես հսկայական բիզնես ծրագիր լինի Disney/Pixar-ի համար, որովհետև միշտ իմ երազանքն է եղել երաժշտություն գրել նրանց ֆիլմի համար։ Այսպիսով, եթե իմ դեբյուտային ալբոմը դառնա շատ հայտնի, Ջոն Լասեթերը Disney Pixar-ից և այս տղաները հուսով եմ կտեսնեն այդ պատկերները և կասեն. «Սպասեք մի վայրկյան, սա մեր ֆիլմերից չէ, ի՞նչ է սա ։»" The Human Condition շրջագայության ժամանակ Բելիոնը հայտարարեց, որ իր շոուներից մեկի ժամանակ հանդիպել է Pixar-ի ներկայացուցիչներից մեկի հետ։ Նա հրավիրվել էր Pixar Campus և նշել է, որ հնարավոր է գալիք մի քանի տարիների ընթացքում ներգրավվի Pixar-ի աշխատանքներում։ Բելիոնը նաև նշել է, որ Pixar-ի իր սիրելի ֆիլմը «Սուպեր ընտանիք»-ն է։
Ազդեցություններ
Տարբեր առիթներով Բելիոնը նշել է, որ Քանյե Ուեսթն իր մեծագույն ներշնչանքներից մեկն է. «Ես սիրեցի ամեն ինչ, բայց Քանյե Ուեսթն էր, որ ամեն ինչ փոխեց ինձ համար»,- ասել է նա Huffington Post-ին տրված հարցազրույցում։ Նաև Ուեսթն էր պատճառը, որ Բելիոնը թողեց ուսումը և որոշեց զբաղվել երաժշտությամբ։ Ջոնը նաև նշել է, որ ներշնչված է Էմինեմի, Ֆարել Վիլյամսի, Coldplay-ի, Ջոն Մայերի, Անդրե 3000-ի և այլոց երաժշտությամբ : Հայտնի է նաև, որ Բելիոնը Pixar-ի երկրպագու է։ Բելիոնը բացատրում է, որ սիրում է Pixar-ի ֆիլմերը, որովհետև դրանք «պարզ են, բայց միևնույն ժամանակ ներկայացվում են մի ձևով, որը նորարարական է» ։ Ջոն իր երաժշտական զարգացման և հաջողությունների մեջ բարձր է գնահատում իր բենդի տղաների դերը, որոնց հետ հանդիպել է համալսարանում։ Նա արտահայտում է իր սերը Beautiful Mind փաստագրական հոլովակում՝ նշելով. «իմ բենդում բոլորն ինձ ինչ-որ բան են սովորեցրել և ինձ հասցրել են այնտեղ, որտեղ եմ հիմա»։ Նա նաև նշել է. «Ես շրջապատում եմ ինձ մարդկանցով, որոնք ինչ-որ բանով ավելի լավն են, քան ես։ Շատ հազվադեպ կարող եք իմ շուրջը տեսնել ինչ-որ մեկին՝ հատկապես երաժիշտ, ումից օրինակ չեմ վերցնում»
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեփերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչ-երգահաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի ռեփերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հիփ հոփ երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
ՀՀ ԳԱԱ իսկական անդամների ցանկ
Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիան ստեղծվել է 1943 թվականին (մինչ 1991 թվականը Հայկական ԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիա, 1991-1993 թվականներին՝ ՀՀ Գիտությունների ակադեմիա, ներկա անվանումը՝ 1993 թվականից)։ ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի իսկական անդամներ են ընտրվում այն գիտնականները, որոնք գիտական դպրոցի հիմնադիրներ են կամ գիտությունը հարստացրել են գիտական արժեք ունեցող, միջազգային ճանաչումով հաստատված սկզբնական աշխատություններով ։ ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ ընտրվում են ակադեմիայի ընդհանուր ժողովի ժամանակ ոչ հաճախ, քան երեք տարին մեկ անգամ. ակադեմիայի անդամությունը ցմահ է ։ ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսի թեկնածուների համար պարտադիր պայման է ՀՀ քաղաքացիությունը ։ Ընդհանուր առմամբ 1943 թվականից ընտրվել է 197 ակադեմիկոս։
Ստորև ներկայացված է ՀՀ ԳԱԱ իսկական անդամների ցանկը։
Յուրաքանչյուր ակադեմիկոսի համար նշված է ծննդյան ամսաթիվը; ակադեմիկոս ընտրվելու թիվը; թղթակից-անդամ ընտրվելու տարին (թղթ.-անդ.), եթե ընտրվել է; ՀՀ ԳԱԱ բաժանմունք, որի կազմում է ակադեմիկոսը; մասնագիտությունը, ըստ որի ընտրված է ակադեմիկոսը և գիտական աստիճանը։
Ցանկում ներառված են 59 ակադեմիկոս (57 տղամարդ և 2 կին), ՀՀ ԳԱԱ նախագահության 12 անդամներ։ 9 ակադեմիկոս ընտրվել են Հայկական ԽՍՀ գիտությունների ակադեմիա, իսկ մնացած 51-ը ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիա։
ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսների տարիքային վիճակագրություն
ՀՀ ԳԱԱ իսկական ակադեմիկոսների միջին տարիքը գերազանցում է 77 տարեկանը ։ Ակադեմիկոսներից ամենամեծը՝ մեխանիկ Սերգեյ Համբարձումյանը, 2015 թվականի մարտի 17-ին դարձավ 93 տարեկան։ Ամենաերիտասարդ ակադեմիկոսը պատմաբան Աշոտ Մելքոնյանն է, ծնվել է 1961 թվականի փետրվարի 16-ին։ Բոլորից շատ (1965 թվականից սկսած) ակադեմիկոս է Սերգեյ Համբարձումյանը։
Ակադեմիայի ներկայիս կազմից ամենաերիտասարդ տարիքում (39 տարեկան) ընտրվել է մեքենաշինության և ռոբոտեխնիկայի ոլորտի գիտնական Յուրի Սարգսյանը։ Ամենամեծ տարիքում (76 տարեկան) ընտրվել է ռադիոֆիզիկայի ոլորտի գիտնական Ալբերտ Ղուլյանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցանկեր Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիա
Կարմիր մոլորակ (վեպ)
«Կարմիր մոլորակ» (Red Planet), Ռոբերտ Հայնլայնի գիտաֆանտաստիկ վեպը, որի գլխավոր հերոսները հանդիսանում են երկու դեռահասներ Մարսի դպրոց-մանկատնից։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1949 թվականին։ Հայնլայնի մահից հետո Del Rey Books-ում հրապարակվում է գրքի առաջնային տարբերակը ։
Սյուժե
Երկու պատանիներ՝ Ջիմ Մարլոն և Ֆրենկ Սատոնը, մեկնում են սովորելու Լոուելի անվան ակադեմիայում։ Ջիմն իր հետ վերցնում է տնային կենդանի իրենց տեղական կենդական աշխարհից. «ոստոստան» Ուիլիսին։ Վերջինս ուներ վոլեյբոլի գնդակի չափս, մարդկային երեխայի ինտելեկտ և բացարձակ հիշողություն բոլոր լսած ձայների, որոնք նա լավ կարողանում էր վերարտադրել։ Ակադեմիայի ճանապարհին միջանկյալ կայանի շրջանում տղաներն այցելում են հին մարսյան քաղաք, որտեղ ծանոթանում են մարսիանների հետ և մասնակցում են ջրի տարանջատման արարողությանը, այսպիսով դառնալով Գեկո մարսիանի ամենամոտ ընկերները։
Դպրոցում Ջիմը միանգամից հակամարտության մեջ է մտնում նոր տնօրեն Հոուի հետ, ով փորձում է հաստատել ավտորիտար ռեժիմ աշակերտների համար և բռնագրավում է Ուիլիսին, քանի որ թույլ չի տալիս պահել տնային կենդանիներ։ Ջիմն ու Ֆրենկը ազատում են Ուիլիսին տնօրենի աշխատասենյակից, որից հետո ոստոստանը կրկնում է իր լսած երկու խոսակցությունները Հոուի և Բիչերի՝ Մարսի գաղութային ադմինիստրատորի միջև, որից իմանում են, որ Լոնդոնի կենդանաբանական այգին կարող է վճարել մեծ գումար մարսյան ոստոստանի համար։ Բացի այդ, Բիչերը նախատեսում է չեղարկել գաղութաբնակների ամենամյա միգրացիան, ստիպելով նրանց ձմեռել Մարսի ձմռան ծանր պայմաններում։ Տղաները կազմակերպում են փախուստ ակադեմիայից, որպեսզի զգուշացնեն ծնողներին։
Չնայած նրան, որ տունը գտնվում էր շատ հեռու, տղաները չմուշկներով գնում են երկար ճամփորդության սառած մարսի ջրանցքներով։ Ճանապարհի ընթացքում Ֆրենկը ծանր հիվանդանում է, սկսվում է հետապնդում փախստականների ետևից, բայց տղաներին փրկում են իրենց մարսյան ընկերները։ Մարսիանները բուժում են Ֆրենկի հիվանդությունը և ուղարկում են նրանց տուն արագընթաց մետրոյով։
Նախազգուշացումից հետո Ջիմի հայրը կազմակերպում է միգրացիա, հույս ունենալով Բիչերին հանկարծակիի բերել։ Գաղութաբնակները ժամանակավորապես բնակություն են հաստատում դպրոց-ինտերնատում։ Հոուն մեկուսանում է իր աշխատասենյակում, իսկ Բիչերը պաշարում է դպրոցի շենքը, փախուստի փորձի ժամանակ սպանվում են մի քանի անզեն գաղութաբնակներ։ Շրջափակվածներին բան չի մնում անելու, քան հակահարված տալ, նրանք կազմակերպում են գիշերային արտագրոհ, որին մասնակցում են նաև Ջիմն ու Ֆրենկը, և բռնում են Բիչերին իր գրասենյակում, հռչակելով Մարսի ավտոնոմիան։
Այդ ժամանակ Ջիմի օգնության կոչին ժամանակին հասնում են մի քանի մարսիաններ, ովքեր մտնում են դպրոց և ճանապարհվում են Հոուի կաբինետ, որից հետո վերջինս անհետ կորչում է։ Այնուհետև մարսիանները նույնը անում են Ուիլիսի երկրորդ վիրավորողի՝ Բիչերի հետ։ Մինչ այդ մարսիանները թույլ էին տալիս մարդկանց բնակություն հաստատել իրենց մոլորակում, բայց Բիչերի սպառնալիքը Ուիլիսի նկատմամբ ստիպում է նրանց վերանայել այս հարցը։ Նրանք գաղութաբնակներին առաջադրում են վերջնագիր. լքել մոլորակը ցանկացած ճանապարհով։ Բժիշկ Մաքրեյը բանակցություններ էր վարում մարսիանների հետ և համոզում է նրանց թողնել գաղութաբնակներին մնալ այնտեղ, հիմնականում ի շնորհիվ Ջիմի և Ուիլիսի ամուր ընկերության։ Մաքրեյը ենթադրում էր, որ մարսիանները սկսում են կյանքը ինչպես ոստոստաններ, այնուհետև փոխակերպվում են մեծերի, իսկ հետո շարունակում են իրենց գոյությունը պահպանել մահից հետո ինչպես «տոհմավագներ»։ Վերջ ի վերջո Ջիմին մնում է միայն համակերպվել այն բանի հետ, որ Ուիլիսը կլքի իրեն և կսկսի մեծահասակի կյանք։
Քննադատություններ
Քննելով երիտասարդների համար Հայնլայնի վեպերը, Ջեկ Ուիլիամսոնը նկարագրեց «Կարմիր մոլորակը» ինչպես հեղինակի առաջին իրական հաջողություն այս շարքում, նշելով, որ «Հայնլայնը գտել է ճիշտ ուղղություն... Մարսի աշխարհն այնպես տրամաբանական է կառուցված և հագեցած է համոզիչ մանրամասներով, իսկ կերպարները այնքան հմայիչ են և վարվում են բնականաբար կերպով» ։
Պիտեր Միլլերը վեպի բնօրինակի հրատարակված ակնարկում գովել է վեպը «ճշմարտացիության, մանրամասնությունների հանդեպ ուշադրության համար, որը լավ հայտնի է Հայնլայնի մեծահասակ ընթերցողներին... Պարզաբանումները ոչ մի տեղ ավելորդ չեն երկարում, իսկ սյուժեն զարգանում է ամենաբնական կերպով» ։
«Օտարը օտար երկրում» կապ
Մարսիանների կյանքի ցիկլը (ինչպես ներկայացնում էր բժիշկ Մաքրեյը) այնպիսին է, ինչպիսին «Օտարը օտար երկրում» վեպում։ Հարկ է նշել, որ այս վեպում «տոհմավագները» նույնպես բնակվում են կեցության երկու հարթություններում. ֆիզիկական և ոչ նյութական։ Բացի այդ, ընկերների հետ ջրի անջատման ծիսակատարությունը առկա է նաև «Օտարը օտար երկրում»։ Նաև համընկնում է մարսիանների մարդկանց կամ իրերի անհետ վերացնելու ունակությունը, որը կարևոր դեր ունի վերջին վեպում։
Մարսյան հասարակության ընդհանուր նկարագիրը նույնպես բնութագրվում է ազատության մեծարանքով։ Այսպես, օրինակ, մարսիան Գեկկոն հատկապես դժգոհ էր, երբ հասկացավ Լոնդոնյան կենդաբանական այգու էությունը. Մայքը «Օտարը օտար երկրում» զգում էր «սխալականության» զգացումը վանդակների հանդեպ, երբ առաջին անգամ կենդանիներին վանդակների մեջ տեսավ կենդանաբանական այգում, և նա նույնիսկ սկզբում ցանկացավ նրանց ազատել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ վեպեր Կատեգորիա:Հեռուստաշոուների հիմք ծառայած վեպեր Կատեգորիա:Մանկական գիտաֆանտաստիկ վեպեր
Կլանա
Կլանա (Clana), գյուղ Խորվաթիայի հյուսիսային հատվածում, վարչականորեն՝ Պրիմորսկո Գորանսկա ժուպանությունում ։
Գտնվելով Ադրիատիկ ծովի ափին՝ Ֆուժինեն, ինչպես նաև հյուսիսային Խորվաթիայի մյուս բնակավայրերը գրավիչ են դառնում երկիր ժամանած զբոսաշրջիկների համար։
Աշխարհագրություն
Ֆուժինե գյուղը տեղակայված է Խորվաթիայի հյուսիսում՝ Սլովենիայի սահմանի շրջակայքում։ Ադրիատիկ ծովը մեծ ազդեցություն ունի բնակավայրի կլիմայի ձևավորման գործում։ Մերձակա շրջաններում ակնառու է տաք օդային հոսանքների ազդեցությունը։
Բարձրադիր լեռները գյուղում գրեթե բացակայում են։ Զբաղեցնում է ընդհանուր հաշվով 94 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Ըստ 2011 թվականին Խորվաթիայի Հանրապետությունում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ բնակավայրի բնակչությունը կազմում է 1975 մարդ։
Գյուղի հիմնական բնակիչները խորվաթներն են, որոնք մեծ մասամբ դավանում են քրիստոնեություն։ Գյուղի պաշտոնական լեզուն խորվաթերենն է, որը հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի սլավոնական լեզվախմբին պատկանող լեզու է։
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է սպասարկման ոլորտի աշխատանքներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի գյուղեր Կատեգորիա:Պրիմորսկո Գորանսկայի ժուպանության բնակավայրեր
Ռուտանա շրջան
Ռուտանա շրջանը (Ֆրանսերեն՝ Province de Rutana) մեկն է Բուրունդիի Հանրապետության 17 շրջաններից մեկն է։ Տարածքը կազմում է մոտ 2,000 քառ. կմ, իսկ բնակչությունը անցնում է 333 հազարից ։
Համայնքները
Կարուզի շրջանը բաժանված է հետևյալ համայնքների.
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ռուտանա շրջանի բնակավայրեր
Շամպայն (Արդեշի գավառ)
Շամպայն (Champagne), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 440 կմ հարավ-արևելք, Լիոն քաղաքից` 55 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 65 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 356 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 261-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 95։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,3 %։ 261 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 244 անձ (134 տղամարդ և 110 կին)։ Գործազուրկ են եղել 17 անձ (6 տղամարդ և 11 կին)։ 95 անաշխատունակներից 31-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 29-ը` թոշակառուներ, իսկ 35-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բուլղարիայի ազգային հեռուստատեսություն
Բուլղարիայի ազգային հեռուստատեսություն (ԲԱՀ, Българска национална телевизия), բուլղարական հանրային հեռուստաընկերություն։
Պատմություն
«Բուլղարիայի հեռուստատեսության» առաջին հեռարձակումը եղել է Հոկտեմբերյան սոցիալիստական մեծ հեղափոխության հերթական տարեդարձին նվիրված ռեպորտաժ 1959 թվականի նոյեմբերի 7-ին, «սեպտեմբերի 9»-ի (այժմ` «Ալեքսանդր Բատտենբերգի հրապարակ») հրապարակից, իսկ «Բուլղարական հեռուստատեսության» պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 1959 թվականի դեկտեմբերի 26-ին, Սոֆիայի տեխնիկական ինստիտուտի գիտնականների ութամյա աշխատանքի արդյունքում։ Դրանից հետո Բուլղարիան իր քաղաքացիական հեռուստատեսությամբ դարձավ աշխարհում 8-րդ երկիրը։
1992 թվականի հունիսի 1-ից «Բուլղարիայի հեռուստատեսությունը» վերանվանվեց «Բուլղարիայի ազգային հեռուստատեսություն»։ «Առաջին ծրագիրը» կոչվում էր «Առաջին ալիք», իսկ 2008 թվականի սեպտեմբերի 14-ից կոչվում է «ԲԱՀ 1», «Երկրորդ ծրագիրը» - «Եթեր 2»։ 1993 թվականին ԲԱՀ-ի տարածաշրջանային հեռուստատեսային կենտրոնները (ՏՀԿ) սկսեցին հեռարձակել իրենց սեփական հեռուստածրագրերը։ 1994 թվականին ԲԱՀ-ը կորցրեց մոնոպոլ դիրքը հեռուստատեսության բնագավառում (այդ ժամանակ Բուլղարիայում ԲԱՀ երկու հեռուստաալիքները հեռարձակում էին ռուսերեն 1-ին ալիքը, վերահեռարձակվեց՝ 1986 թվականից, և ֆրանսերեն TV5-ը, որը վերահեռարձակվեց 1991 թվականից), գործարկվեց առաջին առևտրային հեռուստաալիքը՝ «Նովա տելեվիզիան»։ 1999 թվականի մայիսի 2-ին ԲԱՀ-ը սկսում է հեռարձակել «ԲԱՀ Սատ» (այժմ՝ ԲԱՀ Սվյատ) արբանյակային ծրագիրը արտասահմանի բուլղարացիների համար։ 2000 թվականի մայիսի 31-ից  դադարեցվում է «Եթեր 2»-ի հեռարձակումը դադարում է, բայց 2011 թվականի հոկտեմբերի 16-ից այն սկսում է հեռարձակվել «ԲԱՀ 2» անվամբ` փոխարինելով տարածաշրջանային հեռուստաալիքների ցանցին։ 2013 թվականի սեպտեմբերի 1-ին գործարկում է «ԲԱՀ +» նոր մանկական հեռուստաալիքը, իսկ 2014 թվականի փետրվարի 6-ին գործարկեց ԲԱՀ HD հեռուստաալիքը։
Համազգային թեմատիկ հեռուստաալիքներ
Հասանելի է Բուլղարիայի ողջ տարածքում եթերային (թվային (DVB-T) ДМВ-ի վրա), կաբելային, արբանյակային և IPTV-ի միջոցով` երկրորդական հաճախականությամբ։
Կառավարում
ԲԱՀ-ը գործում է 1998 թվականին հռչակված «Ռադիոյի և հեռուստատեսության մասին» օրենքի հիման վրա։ Ղեկավարվում է Տնօրենների Խորհրդի (Управителен съвет) և Գլխավոր տնօրենի (Генерален директор) կողմից։
2008-2009 թվականներին ԲԱՀ-ի կողմից անցկացվեց «Մեծ ընթերցանության» կամպանիա, որը լիցենզավորված էր BBC-ի կողմից։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1959 հիմնադրումներ Բուլղարիայում Կատեգորիա:Բուլղարիայի հեռուստատեսություն
Պարոն Լազար
«Պարոն Լազար» (Monsieur Lazhar), կանադական դրամատիկ ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Ֆիլիպ Ֆալարդոյը։ Էկրաններին է հայտնվել 2011 թվականին։ Ջինի (կինոմրցանակ)ի մի քանի անվանակարգերում դարձել է դափնեկիր, Օսկար (մրցանակ)ի նոմինանտ։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել Լոկարնո կինոփառատոնի ժամանակ ՝ 2011 թվականի օգոստոսի 8-ին։ Ըստ պիեսի «Բաշիր Լազարը» Էվելին դե լա Շենելեն է, ով էլ կատարել է երկրորդական դերերից մեկը։
Սյուժե
Մոնրեալի տարրական դպրոցներից մեկում, երիտասարդ ուսուցչուհին կյանքին վերջ է տալիս ինքնասպանությամբ։ Նրա փոխարեն իրեն առաջարկում է Բաշիր Լազարը, ով փախստական էր Ալժիրից։ Հասկանալով, որ նոր ուսուցիչ գտնելը տարվա կեսին հեշտ չի լինի, տնօրենը համաձայնվում է։ Սկզբում աշխատանքը հեշտ չտրվեց Լազարին, նա պետք է հաղթահարեր երկրների միջև մշակութային տարբերությունները, բացի դրանից, նա նոր էր կորցրել ընտանիքին․ կինը և երեխան մահացել էին Ալժիրում։ Բացի դրանից նրան անընդհատ հաջողվում էր շփում հաստատել երեխաների հետ, ովքեր դեռ վերապրում էին ուսուցչուհու մահը։ Լազարը շոկ ապրեց, երբ իմացավ, թե ինչու է իրենց առաջվա ուսուցչուհին ինքնասպան եղել։ Շուտով դրանից հետո նրան հայտնում են, որ նա այլևս չի կարող աշխատել դպրոցում, քանի որ հայտնի է դարձել, որ նա երբեք չի եղել ուսուցիչ, իսկ Ալժիրում նա ռեստորան էր պահում։ Ոսուցչուհի եղել է իր կինը, և իր գրությունները նա օգտագործել է, որ սովորեցնի երեխաներին։ Լազարը խնդրեց ևս մեկ օր, որ հրաժեշտ տա իր աշակերտներին, հիշեցնելով, որ երեխաներն արդեն կորցրել են մի ուսուցչուհու, առանց որևէ հրաժեշտի։ Տնօրենը, ով կադրային սխալների պատճառով, հենց ինքն էր հեռացման շեմին կանգնած, տալիս է իր համաձայնությունը։
Երվանդ Դարբինյան
Հրանդ Դարպասյան, հայ բժիշկ, դեղագործ, ազգային և հասարակական գործիչ։
Կենսագրություն
Երվանդ Դարբինյանը ծնվել է 1883 թվականին, Սեբաստիայի նահանգի Ամասիայի գավառի կենտրոն Ամասիա քաղաքում։ Դեղագործական կրթություն է ունեցել և դեղագործ աշխատել։ 1915 թվականի ամռանը ձերբակալվել է։ Սպանվել է 1915 թվականի հունիսին, Ամասիայից ոչ հեռու՝ Հելվաճի Փունարում՝ 32 տարեկանում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր Կատեգորիա:1883 ծնունդներ Կատեգորիա:1915 մահեր Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Մարիա Թերեզա Կաստիլյո
Մարիա Թերեզա Կաստիլյո (María Teresa Castillo, ), վենեսուելացի լրագրող, քաղաքական գործիչ, ակտիվիստ, մարդու իրավունքների համար պայքարող ակտիվիստ, մշակութային ձեռնարկատեր։ Մշակութային առաջատար Կարակաս գիտական ակումբի (Caracas Athenaeum) հիմնադիր ։ 1958-2012 թվականներին եղել է Կարակաս գիտական ակումբի նախագահը ։ Լինելով մարդու իրավունքների ջատագով՝ Մարիա Թերեզա Կաստիլյոն կարևոր դեր է խաղացել Amnesty International-ի Վենեսուելայի մասնաճյուղի ձևավորման գործում 1978 թվականին ։
Կենսագրություն
Մարիա Թերեզա Կաստիլյոն ծնվել է 1908 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Վենեսուելայի Միրանդա նահանգի Կուա քաղաքի «Բագրե» ասիենդայում ։ Ավարտել է Վենեսուելայի կենտրոնական համալսարանի սոցիալական հեռահաղորդակցման դպրոցը ։
1934 թվականին գաղթել է Նյու Յորք, գործարանում աշխատել է որպես դերձակ, սակայն այդ երկրում մնալու նրա ջանքերն ապարդյուն են անցել, քանի որ սինդիկացվել է որպես հեղափոխական ։ 1935 թվականի փետրվարին վերադարձել է հայրենիք։
1989 թվականին ընտրվել է որպես Վենեսուելայի պատգամավորների պալատի (ազգային օրենսդիր ստորին պալատ) անդամ ։ Պատգամավորության տարիներին եղել է Պալատի մշակութային հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահը ։ Պաշտոնավարման ընթացքում եղել է նաև տարածաշրջանային զարգացման կոմիտեի անդամ ։
Մահացել է Կարակասում 2012 թվականի հունիսի 22-ին 103 տարեկան հասակում ։
Ընտանիք
1946 թվականին Կաստիլյոն ամուսնացել է լրագրող Միգել Օտերո Սիլվայի հետ ։ Ունեցել են երկու երեխա՝ Միգել Էնրիկե Օտերոն (Կարակասի «El Nacional» ամսագրի խմբագիր) և Մարիանան ։
Հիշատակ
Տառագոնայի կատալոնյան Սալոու քաղաք/մունիցիպալիտետի փողոցներից մեկը կոչվում է Մարիա Թերեզա Կաստիլյոյի անունով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վենեսուելացի լրագրողներ Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Ամպերի օրենք
Ամպերի օրենք, միմյանցից որոշակի հեռավորության վրա գտնվող երկու հաղորդիչների տարրական հատվածներով հոսող էլեկտրական հոսանքների մեխանիկական (պոնդերմոտորային) փոխազդեցության օրենքը։ Առաջին հաղորդչի հատվածի (Δl1) ազդեցության ուժը (F12) երկրորդի (Δl2) վրա որոշվում է
բանաձևով, որտեղ r12 հաղորդիչների միջև եղած հեռավորությունն է (ուղղությունը առաջինից դեպի երկրորդը), I1 և I2՝ անցնող հոսանքների մեծությունները, α1՝ Δl1–ի և r12-ի, Իսկ α2՝ Δl2–ի և Δl1-ով ու r12-ով անցնող հարթությանը տարված ո նորմալի միջև կազմված անկյունները (տես գծ. 1) k միավորների համակարգի ընտրությունից կախված գործակից (SI համակարգում k=μ0/4 π, որտեղ μ0 վակուումի մագնիսական թափանցելիությունն է)։
Հոսանքակիր հաղորդիչների հատվածների փոխազդեցության ուժը (կամ Ամպերի ուժը) կենտրոնական չէ՝ F12 ուժի ուղղությունը չի համընկնում այդ հատվածները միացնող ուղղին, այլ ուղղահայաց է Δl2 հատվածին և գտնվում է Δl2–ով ու r12-ով անցնող հարթության վրա։ Ուժի ուղղությունը որոշվում է խցանահանի կանոնով։ F21 ուժը, որով երկրորդ հաղորդչի հատվածն է ազդում առաջինի վրա, որոշվում է (1)–ին համանման բանաձևով։ F12 և F21 ուժերն ունեն նույն բացարձակ մեծությունը, սակայն ընդհանուր դեպքում նրանց ուղղությունները չեն գտնվում նույն ուղղի վրա (բացառությամբ այն դեպքի, երբ բոլոր r12-ները ուղղահայաց են հաղորդիչների հատվածներին), ուստի, նրանք չեն բավարարում ազդման և հակազդման հավասարության սկզբունքին։ Զուգահեռ հաղորդիչների դեպքում, եթե նրանցով անցնող հոսանքների ուղղությունները (գծ. 2. ա) համընկնում են, փոխազդեցության ուժերը ձգտում են հաղորդիչները մոտեցնել իրար (հաղորդիչները միմյանց ձգում են), իսկ եթե հոսանքների ուղղությունները (գծ. 2. բ) հակառակ են՝ հեռացնել իրարից (հաղորդիչները վանվում են)։
Մագնիսական դաշտի կողմից հաղորդչի վրա ազդող ուժ
Ամպերի օրենք են անվանում նաև հոսանքակիր հաղորդչի Δl հատվածի վրա մագնիսական դաշտի գործադրած ուժը որոշող օրենքը.
I-ն հոսանքի ուժն է, B՝ մագնիսական դաշտի ինդուկցիայի վեկտորը, ν՝ Δl–ի և \vec{B}-ի միջև կազմված անկյունը (SI համակարգում k=1)։ (2) բանաձևը (1)–ի մասնավոր դեպքն է։ Վեկտորական տեսքով սա կարելի է գրել որպես
Այսինքն՝ մագնիսական դաշտում գտնվող հոսանքնակիր հաղորդչի d\vec l տարրի վրա ազդող d\vec F ուժը ուղիղ համեմատական է հաղորդչի I հոսանքի և d\vec l հաղորդչի տարրի ու \vec B մագնիսական դաշտի ինդուկցիայի վեկտորական արտադրյալին։
Կատեգորիա:Էլեկտրականություն Կատեգորիա:Մագնիսականություն
Մահագիտություն
Մահագիտություն, տանատոլոգիա (θάνατος՝ մահ, ՝ գիտություն), գիտություն, որն ուսումնասիրում է օրգանիզմի վիճակը կյանքի ավարտին, մահանալու դինամիկան, գործընթացը և մեխանիզմները, մահվան պատճառները, կլինիկական, ձևաբանական և կենսաքիմիական հատկանիշները։ Մահագիտությունն ուսումնասիրում է նաև մարմնում կատարվող փոփոխությունները դատաբժշկական տեսանկյունից, ինչպես նաև մահվան հետ առնչվող սոցիալական գործընթացներն ու առանձնահատկությունները։
Բառը ունի հունական ծագում։ Հունական դիցաբանության մեջ Թանատոսը (θάνατος՝ մահ) մահվան անձնավորումն էր ։ -լոգիա վերջածանցը հին հունարենից թարգմանաբար նշանակում է գիտություն (-λογια՝ խոսացող)։
Պատմություն
1903 թվականին ռուս գիտնականի Իյլա Մեչնիկովը, ով հայտնի էր միկրոկենսաբանության հետազոտությունների և ֆագոցիտոզի հայտնաբերման համար, հայտարարեց, որ առանց մահվան հանդեպ ուսումնասիրության, բնական գիտությունները լիարժեք չեն կարող լինել։ Մեչնիկովը միաժամանակ հիմնեց նաև մահվանն առնչվող գիտական սկզբունքների ամբողջությունը, որն անվանեց տանատոլոգիա։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, երբ աշխարհում գոյություն ունեին բազմաթիվ զոհեր, շատ էկզիստենցիալ փիլիսոփաներ սկսեցին քննարկել կյաքնի և մահվան խնդիրները։ Ամերիկացի հոգեբան Հերման Ֆեյֆելը ժամանակակից մահվան շարժման հիմնադիրն է։ Ֆեյֆելը առաջինը կոտրեց մահվան մասին քննարկումներ անելու տաբուն, իր՝ «Մահվան իմաստը» գրքով ։ Մահվան իմաստը մահագիտության կարևոր գրքերից մեկն է։ Պոլ Լուի Լանդսբերգի «Մահվան փորձ», Մարտին Հայդեգերի «Գոյությունը և ժամանակը», ինչպես նաև գեղարվեստական գրականության շատ գրքեր, օրինակ՝ Ալեքսանդր Տոլստոյի «Բժիշկ Իվան Իլյիչ» և Վիլյամ Ֆոլքների «Երբ մեռնելուց պառկում եմ» այս շարքի այլ կարևոր գրքեր են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մահ Կատեգորիա:Մահագիտություն
Լաս (այլ կիրառումներ)
Լաս հասկացությունը կարող է վերաբերել հետևյալներին.
Գեչի Դարասի
Գեչի Դարասի, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Գյումուշդաղ (լեռ)
Գյումուշդաղ, Կյումուշտաղ, լեռ Շիրակի դաշտի արևելյան մասում, Արթիկի շրջանում, Վարդաքար գյուղից հարավ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ
Իրեմ Քարամեթե
Իրեմ Քարամեթե (İrem Karamete, հունիսի 20, 1993, Ստամբուլ, Թուրքիա), թուրք սուսերամարտիկ, 2013 թվականի Միջերկրածովյան խաղերի բրոնզե մեդալակիր։
Կենսագրություն
Իրեմ Քարամեթեն ծնվել է 1993 թվականի հունիսի 20-ին Ստամբուլում՝ մարզիկի ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Մեհմեդ Քարամեթեն, եղել է Գերմանիայի սուսերամարտի ազգային թիմի մարզիչը, իսկ մայրը՝ Նիլին, մասնակցել է 1976 և 1984 թվականների օլիմպիական խաղերին։
Իրեմի ավագ քույրը`Մերվեն ևս զբաղվում է սուսերամարտով և հանդես է գալիս ազգային թիմում։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Ստամբուլում ։
2016 թվականին մեկնել է Բրազիլիա՝ կատարելով իր դեբյուտն ամառային օլիմպիական խաղերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրք սուսերամարտիկներ
Թեյ (այլ կիրառումներ)
Թեյ, կարող է վերաբերել՝
Թեղուտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)
Թեղուտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ, կարող է վերաբերել՝
Պեսկոկոստանցո
Պեսկոկոստանցո (Pescocostanzo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզի Լ'Աքվիլա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1202 մարդ (2005 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 23,04 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 52,16 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 67033։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0864։
Գյառգյառ (ձմեռանոց)
Գյառգյառ, Գերգեր, Հերհեր, ձմեռանոց Ելիզավետպոլի նահանգում, Զակամ գետի ակունքի շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ձմեռանոցներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի բնակավայրեր
Դավուդ (բժիշկ)
Դավուդ, հայ բժիշկ։
Կենսագրություն
Բարձրագույն բժշկական կրթություն է ունեցել։ Կոստանդնուպոլսում բժիշկ (դոկտոր) է աշխատել։ Աքսորվել է Կիլիկիա։ 1909 թվականի ապ­րի­լի 12-ին, հայկական ջարդերի ժամանակ, գտնվել է Կիլիկիայի Ադա­նայի սանջակի Միսիս ավանում։ Թուրք ոճրագործները հարձակվել են Միսիսի բնակիչ Եփրեմ աղայի տան վրա, որտեղ ապաստանել էին հայերը և այլ քրիստոնյաներ։ Դահիճները բոլորին դուրս են բերել ընդարձակ բակ և կոտորել։ Եփրեմ աղայի տանը ապաստանածների մեջ է եղել նաև «պոլ­սե­ցի մի աք­սո­րա­կան` դոկտոր Դավուդը, որը բավական դիմադրեց դահիճներին, բայց ի վերջո, ընկրկեց»։
Շենժեն
Շենժեն (չինարեն` 深圳), ենթանահանգային նշանակության քաղաք Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության հարավում` Գուանդուն նահանգի կազմում, սահմանակից է Հոնկոնգի հետ։ Ըստ 2000 թվականի մարդահամարի` քաղաքի բնակչությունը կազմել է 7 008 831 մարդ, իսկ ըստ 2010 թվականի մարդահամարի` 10 357 938 մարդ (ՄԱԿ-ի տվյալներով, Շենժենը բնակչության աճի մակարդակով մտնում  է աշխարհի քաղաքների առաջին հնգյակի մեջ )։ Պետական և արտասահմանյան հսկայական ներդրումների միջոցով Շենժենը վերածվել է Մարգարտե գետի դելտայի  և ամբողջ պետության համար առաջատար արդյունաբերական, տնտեսական և տրանսպորտային նշանակություն ունեցող կենտրոնի։ Ներկայումս Շենժենը հանդիսանում է Չինաստանի ամենաարագ զարգացող քաղաքներից մեկը, չորրորդն է ամենամրցունակ քաղաքների ցանկում, արտահանման ծավալներով Չինաստանում զբաղեցնելով առաջին հորիզոնականը, ներկայանում է որպես յուրահատուկ դարպաս արտասահմանյան  ներդրումների գրավման գործում, հանդիսանում նորագույն տեխնոլոգիաների, մշակույթի և բիզնեսի խոշոր կենտրոն։
Tech Insider (հանդիսանում է Business Insider-ի ստորաբաժանում) կայքի վարկանիշային ռեյտինգի համաձայն՝ Շենժենը մտնում է աշխարհի ամենատեխնոլոգիական քաղաքների ցանկի մեջ։
Պատմություն
Ի սկզբանե այստեղի ափամերձ տարածքներում բնակվել է բայուե (百越) ցեղը, որը հիմնականում զբաղվել է ձկնորսությամբ, սակայն մ․թ․ա․ 3֊րդ դարում այստեղ են եկել չինացի գաղութարարները։ Խան դինաստիայի կառավարման ժամանակաշրջանում ապագա Շենժենի տարածքը դարձել էր պետության կողմից աղի մենաշնորհի մոնոպոլիայի կենտրոն՝ գտնվելով կայսերական պաշտպանության տակ (աղի արդյունահանում մինչ օրս գոյություն ունի Չժունցյան գետի մոտ, որը գտնվում էր քաղաքից արևմուտք, իսկ Յանտյան (盐田) շրջանի անունը բառացի թարգմանելով՝ նշանակում է «աղե դաշտ»)։ Խան դինաստիայի և եռաթագավորության գոյության ընթացքում այստեղի Բաոան և Գուանգուն շրջանները մտնում էին մեկ Բոլո (Bóluó կամ 博羅) նահանգի մեջ։ Մեր թվարկության 4֊րդ դարում՝ Արևելյան Ցին դիանստիայի կառավարման ընթացքում, ստեղծվել է առանձին Բաոան վարչաշրջանը, որը իր հերթին մտնում էր Դոնգուան (Dōngguān, Tung Kwun կամ 東官) նահանգի մեջ, որի մեջ էր ժամանակակից Շենժենի և Դուանգունի տարածքը։ Նանտաու (Nántóu, 南頭) քաղաքը, որը գտնվում է ժամանակակից Նանշան շրջանի տարածքում, հանդիսացել է նահանգի կենտրոնը՝ ավելի ուշ հայտնի դառնալով որպես Բաոան (Po On, 寶安), Դունմեն (Tuen Mun, 屯門) և Սինան (San On, 新安)։ 8֊րդ դարի քրոնիկները հաղորդել են, որ օտարերկրյա նավերը, որոնք շարժվում էին դեպի Կանտոն, կանգ էին առնում Նանտաուում, իսկ տեղական կայազորը պահպանում էր Չժունցյան գետի դելտայի հարավային մատույցները։ 757 թվականին՝ Տան դինաստիայի կառավարման օրոք, Dōngguān-ը (東官) վերանվանվեց Dōngguǎn-ի (東莞-ը)։
1279 թվականի վերջում Շենժենի շրջանում մահանում է արքայատոհմի վերջին կայսրը, որը փորձում էր փախչել Խուբիլայա խանի հետապնդումներից (19-րդ դարի վերջում Չիվան շրջանում կայսեր ենթադրյալ մահվան տեղում, որը իր հերթին գտնվում է Նանշան շրջանի տարածքում, նույնիսկ կանգնեցվել խորհրդանշական դամբարան)։ Յուան դինաստիայի կառավարման ընթացքում ավանդական դարձած աղի և համեմունքների վաճառքին ավելացավ նաև մարգարտի արդյունահանումը։ Մին դինաստիայի հիմնադիր Չժու Յունաժանը (1368-1398) ստիպված եղավ նշանակել տարածաշրջանի իր ներկայացուցչին, որի պարտականությունների մեջ էր մտնում տեղի բնակչության պաշտպանությունը արդեն ոչնչից չվախեցող ավազակային խմբերից։ 14֊րդ դարի վերջում, երբ Մին կայսրությունը սկսեց ամրապնդել կայսրության ափամերձ տարածքները, Նանտաուն (այն ժամանակ հայտնի որպես Սինան) շրջապատվեց հսկայական պաշտպանական պատով՝ վերածվելով Չիանաստանի ռազմածովային ուժերի գլխավոր ռազմածովային բազայի (պատի որոշ հատվածներ պահպանվել են մինչ մեր օրերը)։ Այդ ժամանակ էլ այստեղ առաջացել են կայսերական ընտանիքին պատկանող բազմաթիվ լայնածավալ տնտեսություններ։ 15֊րդ դարի սկզբին Ժենգ Հեն-ի նավատորմը Չժունցյան գետի դելտայում ընկել է ուժեղ փոթորկի մեջ, և փոթորկից հետո ողջ մնալու պատվին իրենց շնորհակալությունը հայտնելու համար նավերի անձնակազմը ժամանակակից Չիվանի շրջանում կառուցել են տաճար նվիվաժ Տյանհոու աստվածուհուն (այստեղից էլ առաջացել է այն սովորությունը, որ Հարավարևելյան Ասիա շարժվող բոլոր էկսպեդիցիաները մինչ ճանապարհ ընկնելը աղոթում են այս տաճարում)։ 1521 թվականին մչինական նավատորմը, որը տեղակայված էր Սինանում, ջախջախիչ պարտություն է  հասցրել պորտուգալական Ֆեռնան Պերես դե Անդրադեի հրամանատարության ներքո գտնվող էսկադրային (այդ ճակատամարտը տեղի է ունեցել նեղուցում Շեկոուի և Լինդին կղզու միջև գտնվող նեղուցում)։ 1573 թվականին՝ Չժու Իցզյունե կայսեր օրոք, Սինան վարչական շրջանը մտել է Գուանդուն նահանգի մեջ՝ որպես առանձին միավոր, անջատվելով Դոնգուան շրջանից, իսկ կայսերական ունեցվածքը զբալիորեն ավելացել է (տնտեսության հիմք էր կազմում աղի, թեյի, համեմունքների և բրնձի առևտուրը)։ Ցին դինաստիայի կառավարման ընթացքում Սինանը, որի կազմի մեջ էին մտնում նաև ժամանակակից Հոնկոնգի մայրցամաքային հողերը, հանդիսանում էր Գուանդուն Նահանգի 14 գավառներից մեկը։ Ժամանակ «Մեծ մաքրման», կամ «Մեծ տարհանման» (1661-1669֊ական թվականներ), ժամանակ, երբ ցինական զորքերը վտարում էին երկրի ափամերձ շրջաններից Մին դինաստիայի կողմնակիցներին Սինանի բնակչության մեծ մասը բռնի կերպով տեղահանվում է դեպի երկրի խորքը, իսկ ինքը՝ վարչաշրջանը, լուծարվում (վերականգնվել է միայն 1684 թվականին)։ 1842-1898 թվականներին Սինան նահանգի գրեթե մեկ երրորդը (1055,6 կմ²-ին 3076 կմ²-ից) ընկել է Բրիտանական գաղութ Հոնկոնգի վերահսկողության տակ։ 1899 թվականի ապրիլին այսպես կոչված Նոր Տարածքների բնիկ բնակիչները զինված ապստամբություն են բարձրացնում ընդդեմ բրիտանացիների՝ անգամ գրավելով Շենժենը, որը գտնվում էր գաղութի սահմաններից դուրս։ Հոնկոնգի նահանգապետը Ք. Բլեյքը ծրագրում էր գաղութին միացնել նաև Շենժենը, սակայն շուտով Բրիտանիայի իշխանությունները հրաժարվում են իրենց հավակնություններից (ճիշտ է, զորքերը դուրս բերել միայն 1899 թվականի նոյեմբերին)։
Ուղղակիորեն Շենժենի բուն գոյությունը որպես ավան սկսել է Ցին կայսերության կառավարման սկզբին միայն, սակայն 1910 թվականին Կոուլուն-Կանտոնյան երկաթագծի կառուցումից հետո Նանտոուն կորցրեց իր երբեմնի դիրքը՝ զիջելով առաջնությունը իր հարևան Շենժենին։ 1910 թվականի հոկտեմբերին Սինան գավառի գյուղերից մեկում Սուն Յատսենը բարձրացրեց ապստամբություն, որը հետագայում հայտնի դարձավ որպես Հայչժոուի ապստամբություն։ 1913 թվականին Չինաստանի Հանրապետության իշխանությունները վերանվանեցին Սինանը ետ Բաոան, որպեսզի չշփոթեն այն Հենան նահանգում գտնվող Սինան գավառի հետ։ 1927 թվականի դեկտեմբերին՝ Գոմինդանի և ՉԿԿ-ի միջև հարաբերությունների խզումից հետո, տեղական կոմունիստներն ապստամբություն են բարձրացրել և հարձակվել գոմինդանականների գավառական ուժերի վրա։ 1941 թվականին ճապոնական զորքերը փորձել են ներխուժել Հոնկոնգ հյուսիսից, բայց բրիտանացիները Շենժեն գետի վրայի կամուրջը քանդելով կարողացել են դադարեցնել հարձակումը։ 1942 թվականի փետրվարին կոմունիստները և գոմինդանականները Բաոան գավառում ստեղծում են միացյալ պարտիզանական ջոկատ՝ ճապոնացի զավթիչնեի դեմ պայքարելու համար։ Ճապոնիայի կապիտուլյացիայից հետո կոմունիստների և գոմինդանականների միջև քաղաքացիական պատերազմը Չինաստանում բռնկվեց նոր ուժով, իսկ 1949 թվականի հոկտեմբերին Չինաստանի ազգային ազատագրական բանակի ուժերը զբաղեցնում են Բաոան վարչական շրջանը և Գուանդուն նահանգն ընդհանրապես։ 1950 թվականի մայիսին փակվեց Հոնկոնգի հետ սահմանը, իսկ Շենժեն քաղաքում բացվեց հսկիչ-անցագրային կետը. այսուհետ բրիտանական գաղութ մտնլու համար անհրաժեշտ էր հատուկ վիզա։ Բայց, չնայած այս սահմանափակմանը, ամեն տարի տասնյակ հազարավոր մարդիկ, ավելի լավ կյանք որոնելով, տեղափոխվում են Հոնկոնգ։ 1953 թվականին Բաոան գավառի վարչական կենտրոնը Նանտաոյից տեղափոխվեց Շենժեն։ Մշակութային հեղափոխության ժամանակ տարածաշրջանը ծածկվեց սովով, այստեղ փակվում են կամ ոչնչացվում են տաճարները և եկեղեցիները։ 1970-ականներին Շենժենն իրենից ներկայացնում էր փոքր ձկնորսական քաղաք՝ 30 հազար մարդ բնակչությամբ։
Շենժենի արագ զարգացումը սկսվեց 1979 թվականին, երբ ՉԺՀ-ի առաջնորդ Դեն Սյաոպինը ընտրեց Շենժենը որպես հատուկ տնտեսական գոտի (նույն ժամանակ էլ Բոան գավառը վերանվանվեց Շենժեն)։ Բացի տնտեսական զարգացման միջոց լինելուց, Շենժենը դիտարկվում էր նաև որպես յուրօրինակ պատասխան Հոնկոնգին (որի առանձնացումը բրիտանական գահից այդ ժամանակ դեռ վերջնական որոշված չէր)։ Ի սկզբանե 1979 թվականի չինական պետական կազմակերպություն հանդիսացող China Merchants կազմակերպությունը հոնկոնգյան բիզնեսմեններին գրավելու համար ստեղծեց Շեկոուում (նախկին Նանշան) հատուկ արդյունաբերական տարածք։ Իսկ 1980 թվականին կենտրոնական իշխանությունները հաստատեցին հատուկ տնտեսական գոտու ստեղծումը (առաջինը Չինաստանում)։ 1980-1999 ֊ական թվականների միջակայքում Շենժենում համախառն արտադրանքը կազմեց միջինում 31 %, արտահանման ծավալները միջինում բարձրացան 42 %-ով՝ տարվա համար։ 1999 թվականի հոկտեմբերին Շենժենում անցկացվեց նորագույն տեխնոլոգիաների ցուցահանդես, որը հետագայում դարձավ ամենամյա։ 2000 թվականին քաղաքի համախառն արտադրանքը գերազանցեց 20 մլրդ դոլարը, այս ցուցանիշը գերազանցում էր նախորդ տարվանինը 14 %-ով և դարձավ չորրորդը երկրում։ 2011 թվականի օգոստոսի 12-23-ը Շենժենում անց է կացել 26֊րդ ամառային Ունիվերսիադան, որի նախապատրաստական աշխատանքների ժամանակ քաղաքում անց են կացվել ենթակառուցվածքների մի շարք լուրջ բարեփոխումներ։ Նախատեսվում է, որ 2017 թվականի հուլիսի 23-ից 29-ը Շենժենում կանցկացվի 19֊րդ համաշխարհային բուսաբանական կոնգրեսը։
2015 թվականի դեկտեմբերին մեծ աղբավայրի սողանքի հետևանքով, որ տեղի էր ունեցել Լուիսի արդյունաբերական պարկի տարածքում, տեղի ունեցավ գազային կայանի պայթյուն, որը տասնյակ բնակելի տների ավերման  պատճառ դարձավ։ Տեխնոլոգիական աղետը 12 մարդկանց մահվան պատճառ դարձավ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Չինաստանի բնակավայրեր
Բաշկիչեթ (սարահարթ)
Բաշկիչեթ, սարահարթ Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառի հյուսիսային մասում, Խոնավ լեռների արևմտյան ստորոտում։ Բարձրությունը 200 մ է։ Կազմում է Շիրակի սարահարթի շարունակությունը։ Կլիման ցուրտ է, տեղումները՝ բավարար։ Ունի լեռնային սևահողեր, և հայտնի է իր արոտավայրերով ու խոտհարքներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի սարահարթեր Կատեգորիա:Սարահարթեր այբբենական կարգով
Իտապեկուրու Միրինի գավառ
Իտապեկուրու Միրինի գավառ (Microrregião de Itapecuru Mirim), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Մարանիան նահանգի մեջ։ Մտնում է Մարանիան նահանգի հարավային մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 164 473 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 17 579,366 կմ²։ Բնակչության խտությունը 29,5 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի գավառներ
Գռավ
Գռավ, Քոսի ջուր, հանքային աղբյուր Եղեգնաձորի շրջանում, Ագարակաձոր-Բոլորաբերդ ճանապարհին։ Գտնվում է Ագարակաձոր գյուղից 4 կմ հեռավորության վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի հանքային աղբյուրներ Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի աշխարհագրություն
Բիտ Սանգի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն երկրներ
Բազիրջան (գետակ)
Բազիրջան, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Արածանիի ավազանում։ Հոսում է Բիթլիսի նահանգի Մանազկերտի շրջանով ։
Ծովակալության արվարձան (Տագանրոգ)
Ծովակալության արվարձան (Адмиралтейская слободка), նաև` Ծովային թաղամասեր (Морские кварталы), անվանում, որը նախկինում կիրառվել է Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի ձկնավերամշակող գործարանի ավազոտ ափի տարածքի և այն վայրի վերաբերյալ, որտեղ հատվում էին Նեկրասովի նրբանցքը և Պուշկինի ու Շևչենկոյի փողոցները ։
Պատմություն
1775 թվականի դեկտեմբերի 4-ի դրությամբ, ըստ վավերագրական աղբյուրների, Տագանրոգ քաղաքում արդեն գործում էր Ծովակալությունը։ Եկատերինա II-ի կառավարման ժամանակ ցամաքալեզվակի տարածքում արդեն գործել է 20 հնոցով դարբնոց։ Հարևանությամբ եղել են փականագործական և լապտերային արհեստանոցներ։