cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լեգիոներների հիվանդություն
Կանխարգելում
Արդյունավետ ջրի անվտանգության պլանը ներառում է նաև այնպիսի միջոցառումներ, ինչպիսիք են․ գրառումների պահպանումը, անձնակազմի միջև արդյունավետ շփումը, արտակարգ իրավիճակների պլանավորումը և պատասխանատվությունների կառավարումը։ Պլանի ձևաչափը և պարունակությունը կարող են թելադրվել հանրային առողջության օրենքներով կամ կարգավորումներով ։ Ճիշտ ջրի անվտանգության պլլան ստեղծելու նպատակով անհրաժեշտ է, առաջին հերթին, տվյալ տեղամասի համար լեգիոնելայի ռիսկի գնահատում իրականացնել ։ Լեգիոնելայի ռիսկի գնահատումը պարզում է աղտոտվածության աստիճանը, ռիսկերի մակարդակը, որ կապված է այդ աղտոտվածության հետ և տալիս է վերահսկման միջոցառումների իրականացման համար խորհուրդներ, ջրի անվտանգության բազմակողմանի պլանում ներառելու համար։
Բուժում
Արդյունավետ հակաբիոտիկները ներառում են մակրոլիդները, տետրացիկլինները, կետոլիդները և քվինոլոնները ։ Legionella տեսակի բակտերիաները բազմանում են բջջի ներսում, ուստի արդյունավետ բուժում ապահովող դեղորայքը պետք է հրաշալի կերպով թափանցի ներբջջային տարածություն։ Ընթացիք առաջին ընտրության բուժումները ներառում են շնչառական ուղու քվինոլոնները (լևոֆլօքսացին, մոքսիֆլօքսացին, գեմիֆլօքսացին), կամ ավելի նոր մակրոլիդներ (ազիթրոմիցին, կլարիթրոմիցին, ռոքսիթրոմիցին)։ Ավելի հաճախ կիրառվող հակաբիոտիկներն են՝ լևոֆլօքսացինը, դոքսիցիկլինը և ազիթրոմիցինը։
Մակրոլիդները (ազիթրոմիցին) օգտագործվում են բոլոր տարիքային խմբերում, մինչդեռ տետրացիկլինները նշանակվում են միայն 12 տարեկանից մեծ երեխաներին, և քվինոլոնները (լևոֆլոքսացին) 18 տարեկանից մեծ անձանց։ Ռիֆամպիցինի օգտագործումը կարող է համատեղվել քվինոլոնների կամ մակրոլիդների օգտագործման հետ։ Արդյոք ռիֆամպիցինը արդյունավետ հակաբիոտիկ է բուժման համար, հայտնի չէ։ Ամերիկայի Ինֆեկցիոն Հիվանդությունների Կազմակերպությունը խորհուրդ չի տալիս օգտագործել ռիֆամպիցինն, այլ դեղերի հետ համատեղելով։ Տետարցիկլինները և էրիթրոմիցինը ավելի լավ ելքերի են հանգեցրել այլ հակաբիոտիկների հետ համեմատած հայտնի ամերիկյան լեգիոնում բռնկման ժամանակ։ Նշված հակաբիոտիկներն արդյունավետ են, քանի որ հրաշալի կերպով ներթափանցում են Legionella-ինֆեկցված բջիջներ։ Խորհուրդ տրվող բուժումը 5-10 օր տրվող լևոֆլօքսացինն է, կամ 3-5 օր տրվող ազիթրոմիցինը, սակայն այն անձանց շրջանում ովքեր իմունոկոմպետենտ չեն և ունեն հիվանդության ծանր ընթացք, կամ այլ ուղեկցող հիվանդություններ, կարող է ավելի երակարատև հակաբիոտիկային բուժման անհրաժեշտություն առաջանալ ։ Բռնկումների ժամանակ պրոֆիլակտիկ (կանխարգելիչ) հակաբիոտիկոթերապիան օգտագործում են Լեգիոներների հիվանդությունը կանխելու համար հիվանդության բարձր ռիսկ ունեցող անձանց շրջանում, ովքեր, հավանաբար, շփում են ունեցել ախտածնի հետ ։
Կանխատեսում
Լեգիոներների հիվանդության մահացությունը 5–30% է կազմել տարբեր բռնկումների ժամանակ և հասնում է 50%-ի նոզոկոմիալ (ներհիվանդանոցային) վարակների դեպքում, հատկապես երբ հակաբիոտիկների նշանակումն ուշացվում է ։ Ներհիվանդանոցային (հիվանդանոցում ձեռք բերված) Legionella-ին թոքաբորբից մահացությունը 28% է և վարակի հիմնական աղբյուրը այս դեպքում խմելու ջրի բաշխման համակարգն է ։
Համաճարակաբանություն
Լեգիոներների հիվանդությունը ստացել է իր անվանումը 1976-ին, երբ թոքաբորբի բռնկում է տեղի ունեցել մարդկանց շրջանում, ովքեր մասնակցում էին Ամերիկյան Լեգիոնի Կոնվենցիային Բելվյու-Ստրատֆորդ հնուրանոցում Ֆիլադելֆիայում։ 182 արձանագրված դեպքից (հիմնականում տղամարդիկ) 29-ը ավարտվել են մահվան ելքով ։ 1977-ի հունվարի 18-ին պատճառային ախտածինը նույնականացվել է, որպես նախկինում անհայտ բակտերիայի շտամ, և հետագայում անվանվել է Legionella, իսկ տեսակը, որն առաջացրել է բռնկումը անվանվել է Legionella pneumophila ։ Բացահայտումից հետո, 1950-ականներին տեղի ունեցած չբացատրված շնչառական հիվանդությունների բռնկումները ռետրոսպեկտիվ (հետհայաց) կերպով վերագրվել են Legionella-ին ։ Լեգիոներների հիվանդությունը նաև դարձել է նոր ծագող ինֆեկցիոն հիվանդության նշանակալի պատմական օրինակ ։
Լեգիոներների հիվանդության բռնկումները արժանացել են մամուլի նշանակալի ուշադրությանը, սակայն այս հիվանդությունը սովորաբար առաջանում է միայնակ, մեկուսացած դեպքերի ձևով, որոնք կապակցված չեն բռնկումների հետ։ Երբ բռնկումներն այնուամենայնիվ տեղի են ունենում, դրանք սովորաբար լինում են ամռանը և վաղ աշնանը, չնայած դեպքերը կարող են տեղի ունենալ տարվա ընթացքում ցանկացած ժամանակ։ Ինֆեկցիաների մեծամասնությունը առաջանում է միջին կամ մեծ տարիքի անձանց շրջանում ։ ԱՄՆ-ի ազգային վերահսկման համակարգերը և հետազոտությունները պարզել են նախկինում և վերջին տարիներին, որ ախտորոշման կլինիկական մեթոդների հաստատումը և փոփոխությունները հանգեցրել են դեպքերի հաշվետվությունների քանակության մեծացմանը տարբեր երկրներում։ Միջավայրային հետազոտությունները շարունակում են նույնականացնել հիվանդության նոր աղբյուրներ, հանգեցնել ուղեցույցների և կարգավորումների շարունակական վերանայմանը։ ԱՄՆ-ում գրանցվում է լեգիոներների հիվանդության տարեկան շուրջ 8000-ից 18000 դեպքեր, համաձայն Տարափոխիկ Հիվանդությունների Վերահսկման Բյուրոյի ։
1995-ի և 2005-ի միջև լեգիոներների հիվանդության ավելի քան 32000 դեպք է տեղի ունեցել, ավելի քան 600 բռնկումներով, որոնք արձանագրվել են Լեգիոնելային Վարակների Եվրոպական Աշխատանքային Խմբի կողմից։ Legionella-ի մասին տվյալները սահամափակ են զարգացող երկրներում, և Legionella-կապակցված հիվանդությունները թերախտորշված են ամբողջ աշխարհում։ Ախտորոշման և վերահսկման մեթոդների լավացումը զարգացող երկրներում, սպասելիորեն պետք է հանգեցնի հիվանդացության և մահացության ավելի բարձր ցուցանիշների զարգացող երկրներում, քան դիտվում է ներկայումս։ Նմանապես, Legionella pneumophila-ից զատ, այլ Legionella բակտերիաների տեսակներով և շճատիպերով առաջացող մարդկային հիվանդության ախտորոշման ցուցանիշների լավացումը պետք է մեծացնի դրանց հադնիպելիության և տարածվածության մասին գիտելիքների պաշարը։
2011-ի հետազոտությունը բարեհաջող կերպով օգտագործել է մոդելավորումը, Լեգիոներների հիվանդության բռնկումները կանխատեսելու համար, հիմնվելով անցած բռնկումներից վերցված ախտանշանների սկզբի մասին տվյալների վրա։ Այսպիսով, բռնկման վերջնական հավանական չափերը կարող են կանխատեսվել, թույլ տալով հանրային առողջություն-կապակցված միջոցների արդյունավետ օգտագործում իրականացնել բռնկումը կառավարելու նպատակով ։
COVID-19-ի պանդեմիայի ընթացքում, որոշ հետազոտողներ և կազմակերպություններ խնդիրներ են բարձրաձայնել, որոնք կապված են COVID-19-ի լոքդաունների Լեգիոներների հիվանդության վրա ազդեցության հետ ։ Ի հավելում վերջինիս, ամենաքիչը երկու մարդ Անգլիայում մահացել է Legionella-ի և SARS-CoV-2-ի կոինֆեկցիայից ։
Բռնկումներ
Բռնկումը սահմանվում է, որպես հիվանդության երկու կամ ավելի դեպքեր, երբ հիվանդության սկիզբը կապակցված է ժամանակում (ավելի շուտ շաբաթների, քան ամիսներ) և տարածությունում, երբ կա հիվանդության ընդհանուր աղբյուրի հիմնավոր կասկած, կամ ապացույց, մանրէաբանական ապացույցների առկայությունով (օր․ ճամփորդության պատմությունով դեպքերի ընդհանուր տեղամաս) կամ առանց դրանց ։
1999-ի մարտին, խոշոր բռնկում է տեղի ունեցել Նիդերլանդներում Հարավ-Ֆրիզյան ֆլորայի ծաղիկների ցուցահանդեսին, Բովենսկարպելում։ 318 անձ հիվանդացել են և ամենաքիչը 32 մարդ է մահացել։ Վերջինս 1976-ի բռնկումից սկսած ամենամեծ և, հավանաբար, ամենամահացու բռնկումն է եղել, քանի որ շատերին արդեն հուղարկավորել էին նույնիսկ մինչև լեգիոներների հիվանդության ախտորոշումը ։
Լեգիոներների հիվանդության աշխարհի ամենախոշոր բռնկումը տեղի է ունեցել 2001-ի հուլիսին։ Մարդիկ սկսել են հիվանդանոցներում հայտնվել հուլիսի 7-ից, Իսպանիայի Մուռիկա քաղաքում։ Ավելի քան 800 կասկածվող դեպքեր են նկարագրվել վերջին դեպքի բուժման ժամանակամիջոցում հուլիսի 22-ի դրությամբ։ Այդ դեպքերի 636–696-ը գնահատվել են և 449 հաստատվել է (այսպիսով, ամենաքիչը 16000 մարդ շփում է ունեցել ախտածնի հետ), և վեցը մահացել, հետևաբար հայտնաբերված դեպքերից մահացությունը կազմել է շուրջ 1% ։
2005-ի սեպտեմբերին, Կանադայում խնամքի տան 127 բնակիչներ հիվանդացել են L. pneumophila-ով։ Մեկ շաբաթվա ընթացքում, բնակիչներից 21-ը մահացել են։ Կուլտուրաների թեստերը սկզբումը բացասական են եղել, ինչը անսովոր չէ, քանի L. pneumophila-ն «պահանջկոտ» բակտերիա է, ինչը նշանակում է, որ աճի համար այն պահանջում է հատուկ սննդանյութեր, ապրելու պայմաններ, կամ երկուսը միասին, որպեսզի այն կարողանա աճել։ Վարակի աղբյուրը պարզվել է՝ այն գտնվում էր խնամքի տան տանիքում օդորակիչ համակարգի սառեցնող աշտարակում ։
Կանադայի ստորին Քվեբեկ քաղաքում տեղի ունեցած բռնկման ժամանակ 180 մարդ է ախտահարվել, որոնցից 13-ը մահացել են սառեցնող աշտարակում ջրի աղտոտված լինելու պատճառով ։
2014-ի նոյեմբերին, 302 մարդ հոսպիտալացվել է Պորտուգալիայում լեգիոնելոզի բռնկումից հետո, և 7 կապակցած մահ է գրանցվել։ Բոլոր դեպքերն առաջացել են Վիլա Ֆրանկա դե Քսիրա համայնքի երեք շրջաններում, Լիսաբոնի հյուսիսային ծայրամասերում, և բուժվել են խոշոր Լիսաբոնի տեղամասի հիվանդանոցներում։ Կասկածվող աղբյուրը հայտնաբերվել է Ֆերտիբերիայի պարարտացնող գործարանի սառեցնող աշտարակներում ։
Տասներկու մարդու մոտ լեգիոնելոզ է ախտորոշվել 2014-ի դեկտեմբերին Նյու Յորքի Բրոնքսում տեղի ունեցած բռնկման ժամանակ։ Աղբյուրը հայտնաբերվել է կացարանի սառեցնող աշտարակներում ։ 2015-ի հուլիսին և օգոստոսին, մեկ այլ, չկապակցված բռնկում Բրոնքսում 12 մարդու կյանք է խլել, և ախտահարել է շուրջ 120 մարդու։ Այս դեպքում հիվանդության աղբյուրը հյուրանոցի տանիքի սառեցնող աշտարակներից է ծագել։ 13 անձ հիվանդացել է մեկ այլ չկապակցված բռնկան շրջանակներում, Բրոնքսում ։ Այս բռնկումը հարուցող սառեցնող աշտարակները, այնուամենայնիվ, մաքրված են եղել ամառային բռնկման ընթացում, ինչը հիմնավոր կասկածներ է հարուցում բակտերիայի աճի կառավարելիության առումով ։
2015-ի օգոստոսի 28-ին, Լեգիոներների հիվանդության բռնկում է գրանցվել Սան Քվենտինի բանտում, հյուսիսային Կալիֆորնիայում։ 81 մարդ է հիվանդացել և պատճառը սառեցնող աշտարակներում կուտակված կեղտն էր ։
2017-ի նոյեմբերին, Պորտուգալիայի Լիսաբոն քաղաքի Սան Ֆրանցիսցկո Քսավիեր հիվանդանոցում բռնկումը ընդգրկել է 53 հիվանդի, որոնցից հինգը մահացել են դրանից ։
Իլինոյս նահանգի Քվինսի քաղաքում, Իլինոյսի վետերանների տանը 2015-ին բռնկումը 12 մարդու կյանք է խլել և ախտահարել է 50-ից ավելի անձանց։ Այն, ամենայն հավանականությամբ կապված է եղել ջրամատակարարման աղտոտված համակարգի հետ։ Եվս երեք դեպքեր են նույնականացվել է 2017-ի նոյեմբեր ամսին ։
2017-ի աշնանը լեգիոներների հիվանդության բռնկում է գրանցվել Կալիֆոռնիա նահանգի Անահայմ քաղաքի Դիսնեյլենդում։ Այն, հավանաբար, կապակցած է եղել այցելուների հարմարավետության համար աէրոզոլ արձակող սառեցնող աշտարակի ջրի աղտոտված լինելու հետ։ Աղտոտված կաթիլները, հավանաբար, հասել են այգում և այգուց դուրս գտնվող մարդկանց ։
2019-ի հուլիսին, Շեռաթոն Ատլանտա հյուրանոցի 11 նախկին հյուրերի շրջանում լեգիոներների հիվանդություն է ախտորոշվել, այնուհետև ևս 55 ենթադրվող դեպքեր են ավելացել ։
2019-ի սեպտեմբերին, Արևմտյան Հյուսիսային Կարոլինայի Լեռնային Նահանգի շուկայի 141 այցելուների շրջանում Լեգիոներների հիվանդություն է ախտորոշվել, չորս գրանցված մահվան դեպքերով։ Այս դեպքում բակտերիայի զարգացման և տարածման կասկածվող աղբյուրը տաք լոգարանն է եղել։ Ամենաքիչը մեկ լրացուցիչ շփում է եղել հարուցչի հետ Էշվիլի Ծածկոցների Շոուի ընթացքում, որը տեղի էր ունենում շուկայից հետո նույն շինության ներսում, որտեղ մարդիկ օգտվել են տեղի տաք լոգարանից։ Շինությունը ախտահանվել է բռնկումից հետո  ։
Արևմտյան Ավստրալիայի կառավարության առողջապահության նախարարությունը 2019-ի դեկտեմբերին Լեգիոներների հիվանդության չորս դեպք է արձանագրել։ Նրանք, ովքեր շփվել են ախտածնի հետ, այցելել էի Բալիի Ռամայանա Ռեզորթն ու Սպան, կենտրոնական Կուտայում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բակտերիալ հիվանդություններ Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ Կատեգորիա:Ատիպիկ թոքաբորբ Կատեգորիա:Թոքաբորբ
Զանգվի ջրանցք
Զանգվի ջրանցք, նախագծված ջրանցք Երևանի նահանգում։ Սևանա լճի ջրերը ոռոգման նպատակով օգտագործելու համար, ինժեներ Կ․Ն․Ֆրոլովի նախագծով որոշվում է կառուցել Զանգվի ջրանցքը։ Աշխատանքներն սկսվել են 1859 թվականից։ Ջրանցքը սկիզբ էր առնելու Զանգվի (Հրազդանի) ակունքի մոտերքից, անցնելու էր մի քանի գետերով, պետք է ուղղվեր դեպի Կըրխբուլաղի աղբյուրները ապա հասներ Երևանի հողատարածություններին։ Երկու տարվա ընթացքում փորվում է 8 կմ․ սակայն ուժեղ ծծանցման պատճառով շուտով աշխատանքները դադարեցվում են։ Թիֆլիսից ուղարկված հատուկ հանձնաժողովը հանգում է այն եզրակացությանը, որ ջրանցքի նախագիծն անհաջող է կազմված և այն հնարավոր չէ իրագործել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին Երևան Կատեգորիա:Երևանի նահանգ
Եղջերախոռ
Եղջերախոռ, սար՝ հիշատակված հայերեն ձեռագրի 14-րդ դարի մի հիշատակարանում։ Դիրքը՝ անհայտ։ Երկար շրջագայելուց հետո Բարսեղ Սյունեցի քահանան այստեղ գտել է իր Առաքել եղբորը մահացած ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Գորիլա Զոի
Ալոնզո Մաթիս (Alonzo Mathis, ), ավելի շատ հայտնի է Գորիլա Զոի (Gorilla Zoe) բեմական անունով, ամերիկացի ռեփեր։ Նա «Trustnobody Ent․ Tavares "Buck" Thomas»-ի նախկին անդամներից է։ Հետագայում դարձել է Boyz N Da Hood խմբի անդամ։ Նրա առաջին դեբյուտային ալբոմը՝ «Welcome to Zoo», գրել է Էռնեստ Գիբսը 2007 թվականին։ Նրա հաջորդ երկու ալբոմները՝ «Don't Feed Da Animals» և «King Kong», թողարկվել են 2009 և 2011 թվականներին։ 2015 թվականին նա ձայնագրել է երկու միքս՝ «Recovery» և «Raised in the Jungle» ։
Գործունեության սկիզբ
2006 թվականին Գորիլա Զոին «Boyz n da Hood» խմբում փոխարինեց Յանգ Ջիզիին։ Նա առաջին անգամ հաջողությունների հասավ Յանգ Ջոքի «Coffee Shop» և «Bottle Poppin» երգերով, որոնք տեղ զբաղեցրին «Billboard» ամսագրի հորիզոնականներում ։ Նա հետագայում պայմանագիր ստորագրեց որպես Block Entertainment & Bad Boy South-ի մենակատար։
2007 թվական․ «Welcome to the Zoo»
2007 թվականի հունիսի 19-ին Գորիլա Զոին հրապարակեց իր առաջին "Hood Figga" սինգլը, որը Billboard 100-ում զբաղեցրեց 38 հորիզոնականը։ Նրա առաջին ալբոմը՝ «Welcome to the Zoo», թողարկվեց 2007 թվականի հոկտեմբերին և հասավ Billboard 200-ի 18-րդ հորիզոնական, Top R&B/Hip-Hop Albums-ի՝ 8-րդ և Top Rap Albums-ի՝ 3-րդ։ 2007 թվականին Գորիլա Զոին ընտրվեց 2008 XXL Freshmen ամսագրի շապիկի համար Saigon, Plies, Rich Boy, Joell Ortiz, Lupe Fiasco, Lil Boosie, Crooked I, Papoose & Young Dro ռեփերների հետ  In 2007 Gorilla Zoe was chosen for the 2008 XXL Freshmen cover along with rappers Saigon, Plies, Rich Boy, Joell Ortiz, Lupe Fiasco, Lil Boosie, Crooked I, Papoose & Young Dro. ։
2009 թվական․ «Don't Feed da Animals»
2008 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Գորիլա Զոին թողարկում է իր երկրորդ ալբոմի առաջին՝ «Lost» սինգլը : «Don't Feed da Animals» ալբոմը գլխավորում է Billboard Top Rap Albums աղյուսակը ։ 2009 թվականի մարտի 17-ին Գորիլա Զոիի երկրորդ սոլո ալբոմը՝ «Don't Feed da Animals», առաջին շաբաթում վաճառվել էր 29,000 օրինակով և զբաղեցրել Billboard 200-ում 8-րդ տեղը։ Ալբոմի երկրորդ սինգլը «What It Is» երգն էր, որը կատարում էր Rick Ross-ի և Kollosus-ի հետ, իսկ երրորդ սինգլը եղավ «Echo» երգը։
2010-2011 թվականներ. «Mixtapes, I Am Atlanta 3 EP & King Kong»
2010 թվականի փետրվար ամսին Գորիլա Զոին միքսթեյփների DatPiff.com կայքում ամեն օր միքսթեյփ է թողարկում ։ Գորիլա Զոին ներկայումս աշխատում է միքսթեյփի վրա Die-Verse City-ի անդամ «Qu1k»-ի հետ։ Նա հեռարձակել է նաև «I Am Atlanta 3»-ը, որը ներկայումս հասանելի է iTunes-ով։
2011 թվականի հունիսի 14-ին Գորիլա Զոին հրապարակում է «King Kong» սոլո ալբոմը, ալբոմը նախորդների պես հաջողակ չի լինում և Billboard 200-ում չի գրավում ոչ մի տեղ։ Առաջին շաբաթը վաճառելով 10,300 օրինակ՝ լինում է 56-րդը : Allmusic-ը հինգից գնահատել է երեք և կես աստղ : Ալբոմի «What's Goin' On» երգը հեռարձակվում է 2010 թվականի դեկտեմբերի 14-ին և Billboard Hot R&B/Hip-Hop Songs աղյուսակում զբաղեցնում է 99-րդ հորիզոնականը ։
2014-ից առ այսօր. «Recovery»
2014 թվականի մայիսի 6-ին երկու տարվա ընդմիջումից հետո Գորիլա Զոին թողարկում է նոր միքսթեյփ «Recovery» անունով։ Հայտնի դարձավ նաև, որ Գորիլա Զոին ռեփեր Flo Rida-ի հետ համաձայնություն է կնքել  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի ռեփերներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Էրտիջ (լեռ)
Էրտիջ, լեռ Վայքի լեռնաշղթայում, Արփա գետի ձախակողմյան վտակ Էրդեչ գետակի ձախ կողմում, Գանձակ գյուղի մոտակայքում ։
Յավոր (լեռ)
Յավոր (Jавор), լեռ Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչատարածքային միավորում։ Տեղակայված է Սրեբրենիցա, Հան Պեսակ և Վլասենիցա համայնքների տարածքում։ Լեռան գլխավոր գագաթը Մեծ Ժեպն է։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 1 537 մետր։ Լեռից ոչ հեռու հոսում է Դրինա գետը, իսկ նրա լանջին՝ 1000-1100 մետր բարձրության վրա, տեղակայված է Հան Պեսակ քաղաքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի լեռներ
Իսլանդական ճիմածածկ տներ
Իսլանդական ճիմածածկ տներ (ըստ կառուցվածքի՝ գետնափոր կամ կիսագետնափոր տուն), հին ժամանակներում կառուցվել են Իսլանդիայում դժվար կլիմայի և այլ շինանյութի պակասության պատճառով՝ բնակչությանը ցրտից պաշտպանելու համար ։ Այսպիսի տներն օգտագործվում էին 9-20-րդ դարերում։
Վիկինգները, կառուցելով փայտե տներ, արագորեն ոչնչացրին կղզու անտառների մի մասը։ Հիմա Իսլանդիան հարուստ չէ անտառներով, իսկ այն անտառները, որոնք կան, հիմնականում բաղկացած են սոճիներից, որոնք այդքան էլ հարմար չեն շինարարության համար։ Նոր ծառեր բերել Իսլանդիան նույնպես չկարողացավ, քանի որ չուներ բավարար քանակով նավեր բեռնափոխադրման համար։
Տները հետևյալ տեխնոլոգիայով էին կառուցվում․ շինհրապարակում առաձնացվում էր մի հատված` հարթ քարերով, դրանց վրա դրվում էր փայտե հիմնակմախք, որը պետք է կրեր իր վրա ճիմը ։ Ամենամեծ սենյակում գտնվում էր օջախը, սենյակներից մեկում էլ տեղավորվում էին տնային անասունները։ 14-րդ դարում ճիմածածկ տները ունեցան էվոլյուցիոն փոփոխություն. մեկ մեծ տան փոխարեն սկսվեցին կառուցվել մի քանի փոքր տներ՝ իրար հետ կապված։
Ճիմածածկ տները կառուցվում էին կիսագետնափոր։
Այս տների թերությունն այն է, որ իրենց մեջ խոնավություն են ներառում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Իսլանդիայի մշակույթ
Յան Սյուցին
Յան Սյուցին (楊秀清, ), Տայպինյան ապստամբության առաջնորդներից և գլխավոր հրամանատարներից մեկը։
Մինչև Տայպինյան ապստամբությունը Յանը վաճառական էր Գուանսի-Չժոունի ինքնավար շրջանում։ 1848 թվականին նա քրիստոնեություն է ընդունել այն բանից հետո, երբ, իր խոսքերով, Աստված հայտնվել է նրա տեսիլքում։ Յանը մարդկանց համար բուժական նիստեր է անցկացրել և իր շուրջը հավաքել մի խումբ նվիրյալների։
Ապստամբության սկսվելուն պես Յանը միացել է դրան և արագ դարձել դրա առաջնորդներից մեկը։ 1851 թվականին, երբ Հոնգ Սիուքուանը ստանձնել է «Երկնային կայսեր» կոչումը, վերջինս նշանակել է Յան Սյուցինին որպես բանակի գլխավոր հրամանատար։ Հետագայում Յանը ստացել է «Արևելյան թագավոր» կոչումը («Դոնգվանգ»), ինչպես ապստամբության մյուս երեք առաջնորդները։
Յանը ստեղծել է լրտեսների լայն ցանց, և 50-ականների կեսերին համարվում էր տայպին առաջնորդներից ամենաազդեցիկը։
1853 թվականին Յանի հրամանատարությամբ զորքերը գրավել են Նանկինը, որը դարձել է Տայպինի մայրաքաղաքը։ Տայպինների երկնային կայսր Հունը կորցրել է հետաքրքրությունը քաղաքականության հանդեպ և ավելի մեծ ուշադրություն է սկսել հատկացնել իր հարեմին։ Յանը նշանակվել է կառավարության ղեկավար և ապստամբների շրջանում իրական իշխանություն է ձեռք բերել։
Հետագայում Յանի և Հունի միջև հակասություններ են առաջացել, այդ թվում և` կրոնական հարցերի շուրջ։ Բացի այդ, Հունը կասկածներ է հայտնել, որ Յանը ցանկանում է գրավել բացարձակ իշխանությունը։ 1856 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Յան Սյուցինն սպանվել է այն մարդկանց կողմից, որոնց Հոնգ Սիուքուանն ուղարկել էր Տայպին նահանգի մայրաքաղաք Նանկին։ Հաջորդ երեք ամիսների ընթացքում Հունի հրամանով սպանել են Յանի ամբողջ ընտանիքը և նրա հազարավոր կողմնակիցներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տայպինյան ապստամբության առաջնորդներ Կատեգորիա:Չինացի հեղափոխականներ
Սիլվիա Տամալե
Սիլվիա Ռոզիլա Տամալե (Sylvia Rosila Tamale, ), ուգանդացի դասախոս, մարդու իրավունքների ակտիվիստ։ Մակերերեի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի առաջին կին դեկանը ։
Կրթություն
Տամալեն իրավագիտության բակալավրի աստիճան ստացել է Մակերերեի համալսարանից, իրավագիտության մագիստրոսի կոչում՝ Հարվարդի իրավաբանական դպրոցից։ 1997 թվականին Մինեսոտայի համալսարանից ստացել է սոցիոլոգիայի և ֆեմինիստական հարցերի ուսումնասիրությունների բնագավառում փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։ 1990 թվականին Կամպալայի Իրավունքի զարգացման կենտրոնից ստացել է լեգալ փորձառության դիպլոմ ։
Մրցանակներ և կոչումներ
1993-1997 թթ. ուսումնասիրությունները Հարվարդում շարունակելու համար ստացել է Ֆուլբրայթ-ՄաքԱրթուր կրթաթոշակ ։ 2003 թվականին արժանացել է Մինեսոտայի համալսարանի միջազգային ականավոր առաջնորդության մրցանակին համալսարանում կատարած աշխատանքի համար ։ 2004 թվականին արժանացել է Աֆրիկայի կանայք (Mama wa Afrika Awar) մրցանակին. աֆրիկացի կանանց հարցերով զբաղվող համաաֆրիկյան հասարակական զարգացման կազմակերպություն, որը հիմնվել է Միացյալ Թագավորությունում, իսկ աֆրիկյան գլխամասը գտնվում է Ուգանդայի Կամպալա քաղաքում ։ Մարդու իրավունքների բնագավառում ծավալած գործունեության շնորհիվ 2004 թվականին Ուգանդայի կանանց հարցերով զբաղվող մի շարք կազմակերպություններ ճանաչել են նրան ։
2016 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Տամալեն դարձել է առաջին կին դասախոսը, որը Մակերերեի համալսարանում պրոֆեսոնալ դասախոսություն է կարդացել։ Նրա դասախոսությունը վերնագրված էր «Մերկություն, բողոքի ցույցեր և օրենք», որը համալսարանում ավելի վաղ տեղի ունեցած Ստելա Նիանցիի մերկ բողոքի ոգեշնչումն էր ։
Այլ նկատառումներ
2018 թվականի մարտին Մակերերե համալսարանը Տամալեին ընտրել է ղեկավարելու բարձրագույն կրթական ուսումնական հաստատություններում «սեռական ոտնձգություն» բացահայտող հանձնաժողովը ։
Իր ելույթում Տամալեն սատարել է սեռական փոքր շուրթերի ձգման ավանդական պրակտիկայի երևույթին՝ պնդելով, որ կնոջ սեռական օրգանիզմի հետ ցանկացած համեմատություն հիմնավորված չէ ։
Գետնանոճի թույնման
Գետնանոճի թույնման, նոճազգիների ընտանիքի, գետնանոճի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Ծառ է մինչև 25 մ բարձրությամբ, սակայն մշակության մեջ աճում է որպես փոքր ծառ 6-8 մ բարձրությամբ, նեղ սաղարթով, կարճ ճյուղերով։ Կեղևը մուգ մոխրագույն է կամ գորշավուն, ճաքճքվող, ընձյուղները դասավորված են հովհարաձև, կապտականաչավուն են, շփելիս սուր հոտ են արձակում։ Տերևները նեղ-ռոմբաձև են, ամուր հպված ընձյուղներին, ատամնաեզր։ Արական հասկիկները կազմված են 5-6 զույգ օվալաձև, շագանակագույն առէջներից։ Կոները կարճ կոթուններ ունեն, գնդաձև են, 5-6 մմ տրամագծով, խիտ խավով։ Թեփուկները 6-8 հատ են, բազմանկյուն։ Սերմերն ունեն նեղ, ալիքաձև թևիկներ։ Ունի բազմաթիվ պարտիզային ձևեր։
Տարածվածություն
Վայրի վիճակում հանդիպում հյուսիսային Ամերիկայում, Մերձատլանտյան նահանգներում, Մասսաչուսետս նահանգից մինչև Հյուսիսային Ֆլորիդա, Իլլինոյսից և Լուիզիանայից դեպի արևմուտք։ Աճում է ճահճուտ, ցուրտ հարթավայրերում, որոնք տարվա ընթացքում մի քանի ամիս ծածկված են լինում ջրով։ Լեռներն են բարձրանում մինչև 400-500 մ։ Աճում է խիստ դանդաղ։ Եվրոպա է բերված 1736 թվականին, Հայաստան է ներմուծված 1965 թվականին (Իջևան)։
Կիրառություն
Միանգամայն ցրտադիմացկուն է։ Էկոլոգիական խումբը՝ V: Մշակության հավանական շրջանները՝ 9բ, 10ա, 20 ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նոճազգիներ
Սոլոմոն Գուգենհայմ
Սոլոմոն Գուգենհայմ (Solomon R. Guggenheim, ), հրեական ծագումով ամերիկացի մեկենաս, Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանի հիմնադիր։ Ժամանակակից արվեստին սատարելու նպատակով ստեղծել է Գուգենհայմի հիմնադրամը։ Արվեստի գործեր սկսել է գնել ու հավաքել 1890-ական թվականներից։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո թողել է գործարարությունը (բիզնեսը), որպեսզի ամբողջությամբ նվիրվի արվեստի ստեղծագործությունների հավաքչությանը։ Հիմնական ուշադրությունը նվիրել է աբստրակտ արվեստին, բարոնուհի Հիլա ֆոն Ռեբայի հետ համագործակցելով՝ մինչև 1930-ական թվականների վերջերը ստեղծել է մի մեծ հավաքածու և 1939 թվականին բացել իր առաջին թանգարանը։
Մանկությունն ու երիտասարդությունը
Ծնվել է Փենսիլվանիա նահանգի Ֆիլադելֆիա քաղաքում, խոշոր հանքատեր, մեծահարուստ գործարար Մեյեր Գուգենհայմի ընտանիքում։ Յոթ եղբայր ու երեք քույր է ունեցել ։ Սովորել է Շվեյցարիայում՝ Ցյուրիխի Կոնկորդիա ինստիտուտում, որն ավարտելով՝ վերադարձել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, որպեսզի զբաղվի ընտանեկան բիզնեսով՝ լեռնահանքային գործով։ Ալյասկայում հիմնել է «Yukon Gold Company»-ն, 1891 թվականին՝ «Compañia de la Gran Fundición Nacional Mexicana» ընկերությունը ։
1895 թվականին ամուսնացել է գործարար Վիկտոր Հենրի Ռոտշիլդի դստեր՝ Իրեն (Այրին) Ռոտշիլդի հետ ։ Ունեցել են երեք դուստր՝ Էլեանոր (1896–1992), Գերտրուդա (1898–1966) և Բարբարա (1904–1985) :
1890-ական թվականներից Սոլոմոն Գուգենհայմն սկսել է հավաքել վրձնի հին վարպետների ստեղծագործություններ։ 1919 թվականից թողել է բիզնեսը, որպեսզի հնարավորություն ունենա ավելի շատ ժամանակ տրամադրելու արվեստի ստեղծագործությունների հավաքչությանը։ 1926 թվականին ծանոթացել է բարոնուհի Հիլա ֆոն Ռեբայի հետ ։ 1930 թվականին երկուսով այցելել են Վասիլի Կանդինսկու՝ գերմանական Դեսաու քաղաքում գտնվող արվեստանոցը, և Գուգենհայմն սկսել է գնել Կանդինսկու աշխատանքները։ Այդ նույն տարում Գուգենհայմն առաջին անգամ հանրությանն է ներկայացրել իր ձեռք բերած ստեղծագործությունների հավաքածուն, ընդ որում՝ ցուցադրությունը կազմակերպել էր Նյու Յորքի Պլազա Հոթելում գտնվող իր բնակարանում։ Շարունակելով արվեստի ստեղծագործությունների գնումները՝ նա ձեռք է բերել Ռուդոլֆ Բաուերի, Մարկ Շագալի, Ֆեռնան Լեժեի, Լասլո Մոհոյ-Նադի գործերից մի ամբողջ շարք ։
Հիմնադրամն ու թանգարանը
Հետամուտ լինելով ժամանակակից արվեստի ճանաչմանն ու գնահատմանը սատարելու գործին՝ Սոլոմոն Գուգենհայմը 1937 թվականին հիմնել է Գուգենհայմի հիմնադրամը, 1939 թվականին էլ նա ու իր խորհրդական բարոնուհի Ռեբեյը բացել են «Ոչ առարկայական կերպարվեստի թանգարանը», որն ստեղծվել էր իրենց հավաքածուի հիման վրա ։ Նրանք ձգտել են հավաքածուում ընդգրկել ոչ առարկայական արվեստի՝ այն ժամանակներում հասանելի առավել կարևոր նմուշները, որոնց թվում էին Կանդինսկու «Կոմպոզիցիա 8»-ը (1923), Լեժեի «Ձևերի հակադրություն»-ը (1913) և Ռոբեր Դելոնեի «Միաժամանակյա լուսամուտներ»-ը (1912) ։
1940-ական թվականների սկզբներին թանգարանում արդեն ավանգարդ ոճի այնքան շատ գործեր էին կուտակվել, որ ակնհայտ էր դարձել դրանց տեղավորելու համար ընդարձակ շինություն ունենալու անհրաժեշտությունը ։ 1943 թվականին Գուգենհայմն ու Ռեբայը ճարտարապետ Ֆրենկ Լլոյդ Ռայթին պատվիրել են պատրաստել թանգարանի նոր շենքի նախագծերը ։
Սոլոմոն Գուգենհայմը մահացել է 1949 թվականի նոյեմբերի 3-ին։ 1952 թվականին որոշվել է ժամանակակից արվեստի թանգարանը կոչել նրա անունով։ Թանգարանի հանդիսավոր բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 1959 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ։
Ժառանգություն
Գուգենհայմի հիմնադրամը, բացի նյույորքյան թանգարանից, կառավարում է նաև իսպանական Բիլբաո քաղաքում գործող «Գուգենհայմի թանգարանը» և Սոլոմոնի զարմուհի Պեգգի Գուգենհայմի ստեղծած վենետիկյան հավաքածուն։
Գրականություն
Կատեգորիա:Մեկենասներ Կատեգորիա:Ծագումով հրեաներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մեկենասներ Կատեգորիա:Թանգարանների հիմնադիրներ Կատեգորիա:Բարերարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Լիմիանա
Լիմիանա  ( Llimiana), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Պալիյարս Խուսսա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 41․03 կմ2, բնակչությունը՝ 173 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Աննա Պետրովնա
Աննա Պետրովնա, Պետրոս I և Եկատերինա I-ի դուստրը, ապագա կայսրուհի Եկատերինա I : Կարլ Ֆրիդրիխ Գոլշտեյն-Գոտորպսկու կինը, հոլանդական իշխանուհի (1725-1728)։ Պետրոս III-ի մայրը։
Երիտասարդություն
Աննան Պետրոսի և Եկատերինայի երկրորդ աղջիկն էր։ Ինչպես և մյուս քույրերը՝ Եկատերինան (1707-1708), որը մահացավ մանկահասակ տարիքում, փոքր քույրը՝ Ելիզավետան՝ ապագա կայսրուհի Ելիզավետա Պետրովնան (1709-1761), Աննան նույնպես, ծնվել է արտաամուսնական կապից։ Որպես ցարի օրինական աղջիկ ճանաչվել է միայն 1713 թվականին՝ Պետրոսի և Եկատերինայի ամուսնությունից հետո։ «Ռուս ազնվականության տոհմային գրքույկը» ասում է, որ Աննան և Եկատերինան «հայտարարվեցին արքայադուստրեր» (այսինքն ճանաչվեցին ցարի աղջիկներ) 6 (17) մարտի 1711 թվական ։
Աղջիկը ստացավ նույն «Աննա» տոհմական անունը, ինչպես իր օրինական զարմուհին՝ Իվան V-ի դուստր Աննա Յոհանովնան ։ 1711 թվականին Աննայի արքայադուստր հռչակվելու առթիվ Պետրոս I-ը նրան նվիրեց ընդարձակ հողատարածք Սանկտ-Պետերբուրգում, որի երկայնքով ձգվում էր Ֆոնտանկան, իսկ դեպի արևելք ձգվում էր Մոսկվա տանող հին ճանապարհը ։ 1710- ական թվականներին Եկատերինգոֆի մոտակայքում կառուցվեց Աննեգրոֆ ամրոցը ։ Պետրոս I-ի կայսեր տիտղոս ընդունելուց հետո, նրա աղջիկները՝ Աննան և Ելիզավետան 1721 թվականի դեկտեմբերի 23-ից ընդունեցին թագաժառանգի տիտղոս։
Ամուսնությունը Կարլ Ֆրիդրիխի հետ
1720 թվականին Ռուսաստան եկավ Աննայի ապագա ամուսին՝ իշխան Կարլ Ֆրիդրիխ Գոլշտեյն-Գոտորսկին, որը հույս ուներ Պետրոս I-ի օգնությամբ հետ ստանալ Դանիայի կողմից խլված Շլեզվիգը։ Այս ծրագրին վիճակված չէր իրականություն դառնալ, սակայն իշխանը հույս ուներ ամուսնանալ կայսրի դստեր հետ։ 1724 թվականի մայիսին՝ շնորհիվ հոլանդական իշխան Գ.Ֆ. Բասևիչի, Պետրոսը տվեց իր համաձայնությունը Աննայի և Կարլ Ֆրիդրիխի ամուսնության համար։ Նույն թվականի նոյեմբերին կնքվեց ամուսնական պայմանագիր, որի համաձայն Աննա Պետրովնան պահպանեց ուղղափառ հավատքը և կարող էր որպես ուղղափառ եկեղեցու հետևորդներ դաստիարակել ամուսնությունից ծնված աղջիկներին, մինչդեռ տղաները պետք է հարեին հոր հավատքին։ Աննան և իր ամուսինը հրաժարվում էին ռուսական գահի հավակնություններից, սակայն պայմանագիրը ուներ գաղտնի հոդված, որով Պետրոսը իրավունք ուներ հռչակել որպես իր ժառանգորդ նրանց ամուսնությունից ծնված տղային։ Ամուսնական պայմանագրի ստորագրումից 2 ամիս անց կայսրը մահացավ։ Կա լեգենդ, ըստ որի Պետրոսը շատ սիրելով Աննային իր կյանքի վերջին օրերին ուզում էր գահը փոխանցել հենց նրան, բայց չհասցրեց դա անել։ Գահին նստեց Աննայի մայրը՝ կայսրուհի Եկաետերինա I-ը։ Եվ հենց նրա կառավարման ժամանակ էլ 1725 թվականի մայիս 21-ին (1 հունիս ) տեղի ունեցավ Աննա Պետրովնայի և Կարլի պսակադրությունը Պետերբուրգի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցում։ Եկետերիանայի կառավարման տարիներին ամուսինների ազդեցությունը ռուսական գործերին բավականին մեծ էր։ 1726 թվականի փետրվարին գումարվեց Գերագույն գաղտնի խորհուրդը և մեկ ամիս անց Կարլ Ֆրիդրիխը դարձավ դրա յոթ անդամներից մեկը։ 1727 թվականի մայիսին Ա. Դ. Մենշիկովի ճնշման տակ կազմվեց մահվան մահճում գտնվող Եկատերինայի կտակը։ «Տեսատամենտի» համաձայն գահը փոխանցվում էր Պետրոս Մեծի թոռանը՝ արքայազն Ալեքսեյ Պետրովիչի 11- ամյա որդուն ՝ Պյոտրին։ Մինչև վերջինիս չափահաս դառնալը կազմվեց 9 մարդուց բաղկացած խորհուրդ, որոնց թվում Գերագույն գաղտնի խորհրդից 7 անդամ (դրանց թվում Կարլ Ֆրիդրիխ) և Պետրոսի երկու աղջիկները՝ Աննան և Ելիզավետան։ «Տեստամենտի»-ի համաձայն գահի հաջորդ ժառանգորդը (Պյոտրի անժառանգ մահվան դեպքում) պետք է լիներ Աննա Պետրովնան և նրա երեխաները, իսկ նրանից հետո որպես ժառանգորդ էր հռչակված Ելիզավետա Պետրովնան։ Սակայն Եկատերինայի մահից անմիջապես հետո Աննայի և Կրալ Ֆրիդրիխի կարգավիճակը լիովին փոխվեց։ Իշխանին դուրս հանեցին Գերագույն գաղտնի խորհրդից։ Մենշիկովը, որոշ ժամանակ դառնալով լիիրավ իշխող, հասավ նրան, որ Կարլ-Ֆրիդրիխը և նրա կինը 1727 թվականի հուլիսի 25-ին (5-ին օգոստոսի) հեռացան Պետերբուրգից և տեղփոխվեցին Հոլանդիա։
1728 թվականին փետրվարի 10-ին Քիլում ծնվեց Աննայի որդին՝ Կարլ Պյոտր Ուլրիխը (որը հետո պետք է դառնա ռուս կայսր Պյոտր III-ը)։ Պյոտրի ծննդից հետո շուտով դքսուհի Աննան մահացավ։ Նրա մահվան իրական պատճառը հայտնի չէ։ «Սանկտ-Պետերբուրգի հայտարարություններում» ասվում էր, որ նա «հիվանդացավ ջերմությամբ»։ XIX-րդ դարի վերջի և XX-րդ դարի սկզբի մի շարք պատմաբանների աշխատություններում նշվում է, որ դքսուհու մահվան պատճառ դարձավ հետծննդյան ջերմությունը, իսկ մահը վրա հասավ ծննդաբերությունից հետո՝ 1728 թվականի մարտի 4-ին (15)։ Աննայի և նրա մերձավորների նամակների ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ դա այդպես չէ։ Ճակատագրական հիվանդությունը համակեց դքսուհուն միայն ապրիլին, իսկ մահը վրա հասավ 1728 թվականի մարտի 4-ին (15)։ Պյոտրի դաստիարակ Յակով Շտելինը իր «Գրառումներ կայսր Պյոտր-III-ի մասին» առաջ էր քաշում տեսակետ, որ դքսուհին մրսել էր՝ ցանկանալով ավելի երկար նայել հրավառությունը ։ Մահվանից առաջ Աննա ցանկություն էր հայտնել թաղվել Պետերբուգում՝ Պետրոպավլովյան ամրոցում, իր հոր գերեզմանի կողքին, որը և իրականություն դարձավ 1728 թվականի նոյեմբերի 12-ին (23)։
ժամանակակիցների գնահատականները
Իր ժամանակաշրջանի համար Աննան բավականին կրթված աղջիկ էր, փայլուն խոսում էր չորս օտար լեզուներով՝ ֆրանսերեն, գերմաներեն, իտալերեն և շվեդերեն։ Հայտնի է նաև, որ Աննա Պետրովնան շատ էր սիրում երեխաներին, և ի տարբերություն իր քրոջ՝ Ելիզավետայի, շատ էր կապված զարմիկի՝ Պյոտրի հետ, որը Ելիզավետայի կառավարման ընթացքում մնաց ստվերում։
Հիշատակը
Ի հիշատակ իր կնոջ՝ Աննա Պետրովնայի, ամուսինը ստեղծեց Սուրբ Աննայի շքանշանը, որը 1797 թվականին կայսր Պավլի օրոք դարձավ Ռուսական կայսրության պետական պարգև։
Կինո
«Պալատական հեղաշրջումների գաղտնիքները», սերիալ (2000-2011, Ռուսաստան ), ռեժիսոր Սվետլանա Դրուժինինա։ Աննա Պետրովնայի դերում Իրինա Լաչինա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծննդաբերելիս մահացածներ Կատեգորիա:Ռոմանովներ Կատեգորիա:18-րդ դարի անձինք
Զունուս (գետ)
Զունուս, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակ Կոտուրի աջ օժանդակը ։
Լուարայի հովիտ
Լուարայի հովիտ (Vallée de la Loire), աշխարհագրական շրջան Ֆրանսիայում, Լուար գետի հոսանքով։ Հովիտը ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։ Շրջանը հայտնի է իր խաղողի այգիներով և դղյակներով ։
Աշխարհագրություն
Լուարայի հովիտը հատում է Ֆրանսիան հարավ - արևելքից դեպի հյուսիս-արևմուտք, իսկ Օռլեանի շրջանում շրջվում է արևմուտք։ Մտնում է Լուարայի երկրի շրջանի կազմի մեջ։
Խաղողի այգիներ
Խաղողի այգիներն այդ տարածաշրջանում գոյություն են ունեցել Հռոմեական կայսրության ժամանակներից։
19-րդ դարի վերջում խաղողի այգիների մեծ մասը ոչնչացվել են ֆիլոքսերաների ներխուժումից ։
Դղյակներ
Լուարայի հովիտը Ֆրանսիայում գտնվող հիմնական վայրն էր, որտեղ տեղավորվում էր թագավորի և պալատականների քաղաքամերձ աթոռանիստը։ Հովիտն ունի 60 շատո, որոնք բաց են այցելուների համար։ Դրանցից խոշորագույնները համարվում են պետական թանգարաններ, բայց որոշ դղյակներ մասնավոր սեփականություն են, այդ թվում Ամբուազը, որը ֆրանսիական պետությունը վերադարձրեց թագավորական ընտանիքին։ Դղյակները կենտրոնացված են գետի միջին հոսանքի շուրջ։ Դրանց մեծ մասը կառուցվել է դեռևս միջին դարերում, բայց վերակառուցվել է Վերածննդի դարաշրջանում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ֆրանսիայում Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ազգային խորհրդանիշեր
Թարմաշ
Թարմաշ, գետ Հայկական լեռնաշխարհում՝ Արաքսի աջ վտակ Կոտուրի ավազանում։ Մայր գետին է միանում Կոտուր գյուղաքաղաքից մոտ 12 կմ արևելք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր Կատեգորիա:Արաքսի ավազանի գետեր
Ալեքսանդր Սեգալ
Ալեքսանդր Իզրայիլևիչ Սեգալ (Александр Израилевич Сегал, ), խորհրդային նկարիչ և մանկավարժ, Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։
Կենսագրություն
Ալեքսանդր Սեգալը ծնվել է 1905 թվականի հունիսին Լոմժինսկի նահանգի Օստրով քաղաքում (ժամանակակից Լեհաստանի տարածք) հրեական ընտանիքում։ Հայրը ծառայել է որպես սպասավոր, մայրը՝ դերձակուհի։ 1915 թվականին Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառով ընտանիքը վտարվել է երկրի խորքը և հաստատվել Վորոնեժում։ 1920 թվականին Ա. Սեգալը միացել է կոմերիտմիությանը, 1920-1923 թվականներին զբաղվել է կազմակերպչական և քարոզչական աշխատանքով Ռուսաստանի երիտասարդների կոմունիստական միության Վորոնեժի քաղաքային կազմակերպությունում։ 192 թվականին կոմերիտմիության մարզային կոմիտեի գործուղման ժամանակ մեկնել է Լենինգրադ և ընդունվել ՎԽՈՒՏԵԻՆ։ 1929 թվականին ավարտել է ինստիտուտը նկարիչ-գեղանկարչի կոչումով․ դիպլոմային աշխատանքը եղել է «МОБ» նկարը (ըստ Սինկլերի) ։
1930-1932 թվականներին սովորել է ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 1932 թվականին նա սկսել է դասավանդել Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտում, որը տևել է մինչև 1971 թվականը։ Միևնույն ժամանակ՝ 1930-1933 թվականներին, աշխատել է որպես նկարիչ Լենինգրադի Ա․ Պուշկինի անվան պետական ակադեմիական դրամատիկական թատրոնում։ Մասնակցել է Հեղափոխական Ռուսաստանի նկարիչների ասոցիացիայի երիտասարդական միավորման ցուցահանդեսներին 1920-ականների վերջից։ Աշխատել է որպես թատերական նկարիչ և հաստոցային նկարիչ։ 1932 թվականին դարձել Է Լենինգրադի խորհրդային նկարիչների միության անդամ նկարչության բաժնում։ Նույն տարվանից որպես նկարիչ մասնակցել է Նկարիչների միության կողմից կազմակերպվող ցուցահանդեսներին՝ ցուցադրելով իր աշխատանքները Լենինգրադի կերպարվեստի առաջատար վարպետների ստեղծագործությունների հետ միասին։ 1937-1947 թվականներին եղել է Ի. Է. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչության ֆակուլտետի դեկան։
1942 թվականի փետրվարին պաշարված Լենինգրադից ինստիտուտի հետ տարհանվել է Սամարղանդ։ 1942 թվականին պաշտպանել է ատենախոսություն՝ ստանալով արվեստագիտական գիտությունների թեկնածուի կոչում։ Պատերազմից հետո աշխատել է հիմնականում հաստոցային գեղանկարչության բնագավառում։ Ստեղծել է ժանրային և պատմական նկարներ, դիմանկարներ, լանդշաֆտներ։ Ա. Սեգալի ստեղծած հաստոցային գեղանկարչության ստեղծագործություններից են՝ «Ռադիշչևի հարցաքննությունը» (1939), «Օյաշյան գյուղացիների ապստամբությունը», «Ի. Ստալինի դիմանկարը», «Ռազմածովային նախարար Կուզնեցովի դիմանկարը» (բոլորը 1947), «Տոկսովոյի շրջակայքը» (1950), «Խորհրդային իշխանության առաջին դեկրետը» (1951), «Զագորսկ» (1953), «Գրող Ն. Նիկիտինի դիմանկարը» (1955), «Արվեստ ժողովրդին (Էրմիտաժ)» (1960), «Առաջին քայլերը» (1967) և այլն։ Թատերական և դեկորատիվ արվեստի բնագավառում Ա. Սեգալը ստեղծել է դեկորացիաների և տարազների էսքիզներ Լենինգրադի թատրոնների ավելի քան 30 ներկայացումերի համար, այդ թվում՝ «Ապստամբություն», «Փոթորիկ», «Արքայազն Մստիսլավ Անվեհեր», «Ինչի համար կգնաս, այն էլ կգտնես», «Պանդոկապանուհին», «Երկու տիրոջ ծառա», «Շունը դեզի վրա» և այլն։
Մահացել է 1971 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Լենինգրադում։
Ալեքսանդր Սեգալի գործերը գտնվում են Ռուսական պետական թանգարանում, Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Իսրայելի, Գերմանիայի, Ֆրանսիայի և այլ երկրների թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։
Եղբայրը եղել է մաթեմատիկոս Բենսիոն Սեգալը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Մետոնի ցիկլ
Մետոնի ցիկլ, 6939 օրերի, 14 ժամվա և 15 վայրկյանի ժամանակաշրջանն է, որը ծառայում է լուսնային ամսին և արևալուսնային օրացույցում Սիդերիկ պարբերությանը համապատասխանեցնելու համար։ Ցիկլը, որն առաջարկվել է աթենացի գիտնական Մետոնի կողմից, մ․թ․ա․ 433 թվականին, դարձավ հին հունական օրացույցի հիմքը։ Մետոնի ցիկլը կապված է մոտեցված (մի քանի ժամվա ճշտությամբ) հավասարման հետ․ 19 արևադարձային տարի = 235 լուսնային ամիսների, այսինքն ամեն 19 տարի լուսնային ցիկլն ավարտվում է արևային տարվա նույն օրը ։
Մետոնի ցիկլի վրա հիմնված օրացույցը պարունակում էր 12 ամիսներից բաղկացած 12 տարի և 13 ամիսներից՝ 7 տարի (կցված ամսով)։ 125 ամիսները «լի էին»՝ 30 օրով, իսկ մյուս 110 «դատարկները»՝ 29 օրով։
Մետոնի ցիկլն օգտագործվում է ուղղափառ Զատկի ամսաթվի հաշվարկման համար։ Հավանաբար, Անտիկիթերայի սարքը ցուցադրում էր մետոնի ցիկլը ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ժամանակի չափման միավորներ Կատեգորիա:Օրացույց Կատեգորիա:Աստղագիտության պատմություն Կատեգորիա:Ժամանակը աստղագիտության մեջ
Կարմեն Նարանխո
Կարմեն Նարանխո (Carmen Naranjo Coto, ), կոստառիկացի բանաստեղծուհի, գրող, էսսեիստ, դիվանագետ, պետական գործիչ։
Կենսագրություն
Կարմեն Նարանխոն ծնվել է Կարտագոյում։ Նախնական կրթություն ստացել է Պերուի հանրապետական դպրոցում, միջնակարգ կրթություն՝ Աղջիկների ավագ դպրոցում։ Ավարտել է Կոստա Ռիկայի համալսարանը, որտեղ ստացել է գիտական աստիճան բանասիրության բնագավառում։ Ուսումը շարունակել է Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի ասպիրանտուրայում և Այովայի համալսարանում (ԱՄՆ)։ 1972-1974 թվականներին եղել է Կոստա Ռիկայի դեսպանը Իսրայելում, 1974-1976 թվականներին զբաղեցրել է Կոստա Ռիկայի մշակույթի նախարարի պաշտոնը ։ Կոստա Ռիկայի սոցիալական ապահովության համակարգի հեղինակն է ։ Եղել է «Central American University Press» (EDUCA) հրատարակչության տնօրենը։ 1976-1980 թվականներին ղեկավարել է Կենտրոնական Ամերիկայում և Մեքսիկայում  Միավորված ազգերի կազմակերպության Մանկական հիմնադրամի (ՅՈՒՆԻՍԵՖ) աշխատանքները։ Ընդգրկվել է երկրի պատվավոր կանանց պատկերասրահում (La Galería de las Mujeres de Costa Rica) մշակութային, քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական զարգացման բնագավառում ծավալած գործունեության համար ։
Ստեղծագործություններ
Բանաստեղծությունների ժողովածուի, պատմվածքների, վեպերի և ակնարկների հեղինակ է։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ հաջողություն ունեն ընթերցողների շրջանում, մասնավորապես, նրա առաջին վեպը՝ «Շները չէին հաչում» (Los perros no ladraron, 1966): Հայտնի է նաև իր բանաստեղծական ստեղծագործություններով, ինչպիսիք են՝ «Երգ քնքշության մասին» (La canción de la ternura, 1964) և «Դեպի քո կղզին» (Hacia tu isla, 1966):
Երկեր
Կարճ պատմվածքների անգլերենի թարգմանություններից են՝
Ռոկկի Մարչիանո
Ռոկկի Մարչիանո (Rocky Marciano, անգլերենում արտասանվում է որպես՝ Ռոկկի Մարսիանո, իսկական անունը՝ Ռոկկո Ֆրենսիս Մարկեջիանո, Rocco Francis Marchegiano, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ անպարտելի ծանր քաշային կարգի բռնցքամարտիկ, աշխարհի բացարձակ չեմպիոն 1952 թ. սեպտեմբերի 23-ից մինչև 1956 թ. նոյեմբերի 30-ը։
Առաջին ծանր քաշային կարգի տիտղոսակիր բռնցքամարտիկն է, որը պրոֆեսիոնալ ռինգում անցկացրած 49 մարտերում ոչ մի պարտություն չի կրել։
Իր պրոֆեսիոնալ կարիերայի ավարտից հետո դարձել է հաջողակ բիզնեսմեն։
Կենսագրություն
Ռոկկի Մարչիանոն ծնվել է իտալական ներգաղթյալների բազմազավակ ընտանիքում. հայրը ծագումով Ռիպա Տեատինայից (Աբրուցո) էր, իսկ մայրը Սան Բարտոլոմեո ին Գալդոյից (Կամպանիա)։ Նա մանկության տարիներին կատարել է զանազան աշխատանքներ՝ ձյուն է մաքրել, սպասք է լվացել, աշխատել է որպես հողափոր, տեղադրել է գազի խողովակներ ։
Բռնցքամարտի կարիերա
1950 թ. մարտին Ռոկկի Մարչիանոն դուրս եկավ ռինգ անպարտելի բռնցքամարտիկ Ռոլանդ Լաստարցայի դեմ։ Պայքարը հավասար էր ընթանում և տևեց ամբողջ 15 ռաունդ և ավարտվեց Մարչիանոյի հաղթանակով՝ մրցավարների անհատական որոշմամբ։ Ընդ որում՝մի մրցավարը հաղթանակը տվեց Մարչիանոյին, երկրորդը՝ Լաստարցին, իսկ երրորդը վճռեց ոչ-ոքի և ռինգի մրցավարը,ով այն ժամանակներում իրավասություն ուներ, հաղթանակը պարգևեց Մարչիանոյին։ Դա Մարչիանոյի ամենավիճելի հաղթանակն էր։
1951 թ. հուլիսին Մարչիանոն 6-րդ ռաունդում նոկաուտի ենթարկեց ֆակտուրային բռնցքամարտիկ Ռեքս Լեյնին։ Ընդ որում՝ այդ մարտում Ռեքս Լեյնը ֆավորիտ էր։
1951 թ. սեպտեմբերին նա հանդիպեց լեգենդ Ջո Լուիսի հետ։ Ծերացած Լուիսը դժվարանում էր հակադրվել երիտասարդ հակառակորդին։ 8-րդ ռաունդում Մարչիանոն նախկին չեմպիոնին նոկաուտի ենթարկեց։
1952 թ. սեպտեմբերին Մարչիանոն ռինգ դուրս եկավ ծանր քաշային կարգի չեմպիոնի՝ Ջերսի Ջո Ուոլքոթի դեմ։ Մարչիանոն իր կարիերայում առաջին անգամ հայտնվեց նոկդաունում։ 13-րդ ռաունդում նա չեմպիոնին նոկաուտի ենթարկեց։ Մենամարտը «Ռինգ» ամսագրի վիճակագրությամբ արժանացել է «տարվա մենամարտ» անվանակարգին։
1953 թ. մայիսին Մարչիանոյի և Ուոլքոթի միջև տեղի ունեցավ ռևանշ։ Մարչիանոն մրցակցին գցեց նոկդաունի մեջ։ Ուոլքոթը չէր ցնցվել, ուղղակի մինչև վերջ գետնին էր նստած, իսկ երբ հաշիվը 10-ից բարձրացավ, մրցավարը վիճելի մենամարտը կանգնեցրեց։ Մրցակցի անկյունը սկսեց վիճարկել, սակայն մրցավարը չէր լսում նրանց, իսկ հետո նա հեռացավ ռինգից ։
1953 թ. սեպտեմբերին Մարչիանոն կրկին հանդիպեց Ռոլանդ Լաստարցայի հետ։ Լաստարցան ավելի շատ պաշտպանվում էր, իսկ Մարչիանոն՝ ընդհակառակը, հարձակվում, բայց մենամարտը շատ հավասար էր ընթանում։ 11-րդ ռաունդում Մարչիանոն Լաստարցային գցեց ծանր նոկդաունի մեջ, Լաստարցան տղամարդկորեն բարձրացավ, բայց Մարչիանոն նրան շանսեր չտվեց և մրցավարը կանգնեցրեց մարտը՝ սահմանելով տեխնիկական նոկաուտ։ Մենամարտը «Ռինգ» ամսագրի վիճակագրությամբ արժանացել է «տարվա մենամարտ» անվանակարգին։
1954 թ. հունիսին Մարչիանոն ռինգ դուրս եկավ նախկին ծանր քաշային կարգի չեմպիոնի՝ Էզզարդ Չարլզի դեմ։ Մարչիանոն վստահորեն հաղթեց նրան միավորների շնորհիվ։
1954 թ. սեպտեմբերին Մարչիանոյի և Չարլզի միջև տեղի ունեցավ ռևանշ։ 8-րդ ռաունդում Մարչիանոն նոկաուտի ենթարկեց հակառակորդին։
1955 թ. մայիսին Մարչիանոն 9-րդ ռաունդում նոկաուտի ենթարկեց ոչ նշանավոր Դոն Կոկկելային։
1955 թ. սեպտեմբերին տեղի ունեցավ մարտ ծանր քաշային կարգի չեմպիոն Ռոկկի Մարչիանոյի և կիսածանր քաշային կարգի չեմպիոն Արչի Մուռի միջև։ 9-րդ ռաունդում Մարչիանոն նրան նոկաուտի ենթարկեց։ Սա Մարչիանոյի կարիերայի վերջին մարտն էր։ Իր մեջքի խնդիրների պատճառով նա լքեց ռինգը։
Մահ
Զոհվել է ավիավթարից 1969 թ. օգոստոսի 31-ին՝ մասնավոր Սեսսնա-172 ինքնաթիռի վթարի արդյունքում։ Ինքնաթիռի օդաչուն, վատ եղանակի պատճառով ստիպված փորձեց վայրէջք կատարել Այովա նահանգի օդանավակայանում, բայց մխրճվեց ծառի մեջ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բռնցքամարտիկներ Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Ագրոկլիմայական պաշարներ
Ագրոկլիմայական պաշարներ, գյուղատնտեսական արտադրությանը նպաստող և անմիջապես մասնակցող կլիմայական գործոններ՝ լույս, ջերմություն, խոնավություն, որոնք վերականգնվող են, և ըստ դրանց քանակ, հարաբերությունների՝ տարբեր աշխարհագրական գոտիներում կիրառվում են գյուղատնտեսության վարման տարբեր համակարգեր, շրջանացվում գյուղատնտեսական մշակաբույսերի սորտերը, կենդանիների ցեղերը և այլն։ Ագրոկլիմայական պաշարների կարևոր բաղադրիչներից մեկը լուսասինթեզի ակտիվ (ուղիղ և ցրված) ճառագայթների ամբողջությունն է (ԼԱՃԱ), որի քանակը հասարակածից բևեռներ (Հայաստանում՝ նախալեռներից դեպի բարձրլեռնական գոտի) նվագում է։ Վեգետացիայի շրջանում այն փոփոխվում է 6-ից (Արարատյան դաշտ) 24 կկալ/սմ2 (բարձրլեռնական գոտի)։ Հաջորդ բաղադրիչը 10°C-ից բարձր ջերմաստիճաններով վեգետացիայի շրջանի տևողությունը և այդ ընթացքում կուտակվող >10°C ջերմաստիճանների գումարն է, որն ուղիղ կապի մեջ է ԼԱՃԱ-ի և հակադարձ՝ մթնոլորտի խոնավացման հետ։ Հայաստանում այդ ժամանակահատվածը տևում է 10-250 օր, և կուտակվում 140-4500°C: Ստորին գոտիներում, որտեղ ջերմաստիճանների գումարը մեծ է 3000°C-ից, ամեն տարի աշնանացան ցորենի բերքահավաքից հետո կարելի է ստանալ 2-րդ բերք։ Ջերմային պաշարներով է պայմանավորված նաև մշակաբույսերի տարածման վերին սահմանը, որը Հայաստանում հասնում է 1400-2400 մ բարձրություններ (խաղողի համար՝ 1400 մ, պտղաբուծության՝ 2100 մ, հացահատիկի՝ 2200 մ)։ Երրորդ կարևոր բաղադրիչը մթնոլորտի խոնավացումն է, այսինքն՝ տեղումների քանակի հարաբերությունը գոլորշունակությանը (խոնավացման գործակիցը)։ Եթե դա փոքր է 1-ից, ուրեմն Երաշտի հավանականությունը մեծ է, դաշտերը պետք է ոռոգվեն։ Հայաստանի երկրագործ, շրշանների մեծ մասն ունի ոռոգման կարիք։
Կատեգորիա:Կլիմայագիտություն
Գալինա Սոկոլովա (նկարիչ)
Կենսագրություն
Գալինա Սոկոլովան (օրիորդական ազգանունը՝ Զելենսկայա) ծնվել է 1919 թվականի նոյեմբերի 5-ին Պետրոգրադում։ 1934-1939 թվականներին սովորել է Լենինգրադի գեղարվեստա-մանկավարժական ուսումնարանում։ 1940 թվականին ընդունվել Է Լենինգրադի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչական ֆակուլտետ, որն ավարտել է 1949 թվականին Վիկտոր Օրեշնիկովի արվեստանոցում՝ գեղանկարչության նկարչի որակավորմամբ։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Սամսոն» շատրվանի վերականգնումը Պետրոպալատում» ։
Ցուցահանդեսների սկսել է մասնակցել 1949 թվականին։ Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ է դարձել 1952 թվականին։ Ստեղծել է ժանրային նկարներ, բնապատկերներ, նատյուրմորտներ։ Նա ամուսնացել է նկարիչ Ալեքսանդր Սոկոլովի հետ (1918-1973), որի հետ սովորել է Վ. Օրեշնիկովի արվեստանոցում։ 1973-1990 թվականներին աշխատել է Լենինգրադի գեղանկարչական-ձևավորման արվեստի կոմբինատում։ Առավել մեծ համբավի է արժանացել որպես ծաղիկներով և մրգերով գեղատեսիլ նատյուրմորտների հեղինակ։
Գալինա Սոկոլովայի ստեղծագործությունները գտնվում են Ռուսաստանի, Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի և այլ երկրների թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Լյուցեռնի առյուծ
Առյուծի հուշարձան, Լյուցեռնի առյուծ, Մահացող առյուծ (Löwendenkmal), առյուծի հուշարձան, որի էսքիզի հեղինակն է Բերտել Տորվալդսենը։ Հուշարձանը գտնվում է շվեյցարական Լյուցեռն քաղաքում։ Այն նվիրված է շվեյցարական գվարդիայի սխրագործությանը, ովքեր ընկան Թուիլրիի պալատի գրոհի դիմադրության ժամանակ։ Այդ օրը պատմությանը հայտնի դարձավ «1792 թվականի օգոստոսի 10-ի ապստամբության օր»։
Կեղծթսուգա կենիատերև
Կեղծթսուգա կենիատերև, սոճազգիների ընտանիքի, կեղծթսուգա ցեղի բույս։
Լյուցեռնի առյուծ
1792 թվականի դեպքեր
1792 թվականի օգոստոսի 10-ի ապստամբությունը Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության վճռական պահերից մեկն է համարվում։ Փարիզյան խռովարարները պաշարեցին արքա Լյուդովիկոս XVI-ի պալատը՝ Թուիլրին։ Կանոնավոր բանակն այդ ժամանակ արդեն թագավորի ղեկավարության ներքո չէր։ Վերջինս անցել էր ապստամբների վաշտերի և գումարտակների կազմ ու պայքարում էր արքայի դեմ։ Լյուդովիկոսին հավատարմություն հայտնեց լոկ պալատական պահակախումբը՝ շվեյցարական գվարդիականների գունդը՝ թվով շուրջ հազարի հասնող։