cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մենուա
Կառուցապատում և բարեկարգում
Մենուայի քաղաքաշինական ձեռնարկներից է Մանազկերտ քաղաքի կառուցապատումը։ Այն գտնվում էր Վանա լճի հյուսիսում, և մինչև միջնադար` շուրջ երկու հազարամյակ, կարևոր դեր է ունեցել հայ ժողովրդի կյանքում։ Զուգահեռ այս իրողությանը, հայոց ավանդույթը պատմում է, որ Մանազկերտ քաղաքը հիմնել է Հայկ նահապետի ժառանգներից Մանավազը Ք.ա. 2020 թ.: Սակայն Մենուան այնտեղ այնպիսի մեծ շինարարական աշխատանքներ կատարեց, որ արմատապես փոխեց քաղաքի տեսքը։ Դա են վկայում բազում շինարարական արձանագրություններ, որոնք հայտնաբերվել են Մանազկերտի շրջակայքում ։
Մենուան հատուկ ուշադրություն է դարձրել նաև ռազմական շինարարությանը. երկրի ռազմավարական ուղղություններում կառուցել է բերդաքաղաքներ։ Պետության հյուսիսային գլխավոր հենարան Մենուախինիլիից բացի, հիմնել է մի քանի այլ ամրոցներ ևս։ Դրանով հսկողության տակ են վերցվում կարևոր ճանապարհները, այդ թվում նաև Արաքսի ափով ձգվող առևտրական մայրուղու զգալի մի հատված։ Մենուայի շինարարական գործունեության արդյունքներից է Վերին Անձավի նշանավոր բերդաքաղաքը, որը հյուսիս-արևելքից հսկում էր Տուշպա մայրաքաղաքի մատույցները։ Այսպիսով, Մենուա արքան, հաշվի առնելով երկրի անվտանգային խնդիրները և մարտահրավերները, երկրով մեկ ստեղծել է ռազմական հենակետերի հզոր շղթա ։
Շիլի (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)
Շիլի (Шилы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստուպկի (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Ստուպկի (Ступки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստուպկի գյուղում բնակվում էր 235 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1734 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 135,52 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նոսե
Նոսե (能勢町), Ճապոնիայի Օսակա պրեֆեկտուրայի Տոյոնո գավառում գտնվող ավան։ Ավանի մակերեսը կազմում է 98,68 կմ², բնակչությունը՝ 10 595 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն) , բնակչության խտությունը՝ 107,37 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրական դիրք
նոսե ավանը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Օսակա պրեֆեկտուրայում։ Այս ավանի հետ սահմանակցում են Կամեոկա, Նանտան, Կավանիսի, Սասայամա քաղաքները և Տոյոնո, Ինագավա ավանները։
Բնակչություն
Ավանի բնակչությունը կազմում է 10 595 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 107,37 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.
Սիմվոլիկա
Նոսե ավանը խորհրդանշող ծաղիկ է համարվում Lilium japonicum-ը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օսակա պրեֆեկտուրայի ավաններ
Hold On (երգ, Ջասթին Բիբեր)
«Hold On», կանադացի երգիչ Ջասթին Բիբերի երգը, որը թողարկվել է 2021 թվականի մարտի 5-ին՝ որպես նրա «Justice» վեցերորդ ստուդիական ալբոմի չորրորդ սինգլ։ «Hold On»-ը թողարկվել է Def Jam Recordings լեյբլի կողմից։ Երգի հեղինակներն էին Ջասթին Բիբերը, ինչպես նաև Alexandra Tamposi-ն, Jonathan Bellion-ը և ուրիշներ, իսկ պրոդյուսերները՝ Andrew Watt-ը և Louis Bell-ը։ Երաժշտական տեսահոլովակում նկարահանվել է թայվանա-ամերիկացի դերասանուհի Christine Ko-ն     ։
Երաժշտական տեսահոլովակ
«Hold On» երգի տեսահոլովակը թողարկվել է երգչի յութուբյան ալիքում 2021 թվականի մարտի 5-ին։ Ռեժիսորը Colin Tilley-ն է ։
Ձայնագրության մասնակիցներ
Tidal-ի տվյալներով ․
Էյրամջյան
Էյրամջյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Ջերմային էներգիա
Ջերմային էներգիա, տերմին, որն օգտագործվում է ջերմաէներգետիկայի մեջ էներգիայի արտադրության և դրա օգտագործման առանձին քննարկման ժամանակ, և նշանակում է էներգիա, որը արտադրողից փոխանցվում է սպառողին ջերմային փոխանցման միջոցով (ջուր, ջրային գոլորշի, հեղուկ մետաղ և այլն) վերջինիս սառեցման հաշվին։ Համաձայն Դաշնային օրենքի՝ (Ռուսաստանի Դաշնության) 190-fz մասին ջերմային մատակարարման «ջերմային էներգիայի էներգետիկ ռեսուրս»։
Թերմոդինամիկայում ջերմային էներգիայի տակ տարբեր հեղինակներ կարող են նկատի ունենալ
Քանակական կողմից ջերմային էներգիան ջերմային էներգիայի ճարտարագիտության մեջ ջերմություն է (ջերմության քանակ), որը փոխանցվում է հովացուցիչ նյութի կողմից սպառողին։ Այսպիսով, ջերմային էներգիան էներգիայի հատուկ տեսակ չէ։ Ըստ թերմոդինամիկական մեծությունների դասակարգման` ջերմային էներգիան վերաբերում է ոչ թե թերմոդինամիկ վիճակի փոփոխականներին, այլ ջերմափոխանակման գործընթացի ֆունկցիոնալներին։
«Ջերմություն», «ջերմության քանակ» և «ջերմային էներգիա» տերմինների մասին
Թերմոդինամիկայի շատ հասկացություններ առաջացել են ջերմության հնացած տեսության պատճառով, որը բեմից իջել է թերմոդինամիկայի մոլեկուլային կինետիկ հիմքերը պարզելուց հետո։ Այդ ժամանակից ի վեր այդ հասկացություններն ու դրանց համապատասխան տերմիններն օգտագործվում են և' գիտական, և' առօրյա լեզվով։  «Ջերմություն» բառն ընդգրկված է այնպիսի հաստատված գիտական հասկացությունների մեջ, ինչպիսիք են ջերմության հոսքը, ջերմություն, փուլային անցման ջերմություն, քիմիական ռեակցիայի ջերմություն, ջերմային հաղորդակցություն և այլն։ Այս տերմինները կարող են օգտագործվել այն պայմանով, որ դրանք տրվում են ճշգրիտ սահմանում, որը կապված չէ ջերմության տեսական պատկերացումների հետ։ Գիտության զարգացմանը զուգընթաց՝ ժամանակակից ռուսաց լեզվի նորմերին համապատասխան «էներգիայի քանակ» և «աշխատանքի ծավալ» տերմինները սկսեցին փոխարինվել «էներգիա» և «աշխատանք» բառերով՝ ի հակադրություն ջերմային էներգիայի հասկացության գիտությունների համակարգում։
«Ջերմային էներգիա» տերմինի ամենակարևոր պնդումը նրա երկիմաստությունն է։ Գրականության մեջ պարզվել է, որ «ջերմային էներգիա» հասկացությունը և այն նշող տերմինը որևէ ճշգրիտ ֆիզիկական նշանակություն չունեն։ Բանն այն է, որ «կոնվենցիոնալ» հասկացությունը նշանակում է միատեսակ մեկնաբանվող դատողություն, որի բովանդակությունը հանդիսանում է «ջերմային եզրույթն օգտագործող մարդկանց միջև համաձայնության արդյունքը։ Կոնվենցիոնալ տերմինով նշվող հասկացության միակ պարտադիր պահանջը ներքին հակասողականությունն է։ Ոչ մի կոնվենցիոն տերմին, ըստ սահմանման, չի կարող սխալ լինել։ Ձևական տեսանկյունից կոնվենցիոն եզրույթը մնում է ճիշտ դրա մեջ պարունակվող ցանկացած բովանդակության դեպքում (նույնիսկ ամենաանհեթեթ)։ Եզրույթի մեջ դրվող բովանդակությունը կարող է լինել կամ ընդունված, կամ քիչ տարածված, ժամանակակից կամ հնացած, համաժողովրդական կամ որոշակի կիրառման ոլորտին հատուկ, բայց այն չի կարող սխալ լինել։ Ցավոք, «ջերմային էներգիա» տերմինի համընդհանուր մեկնաբանությունը 2020 թվականի դրությամբ բացակայում է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ջերմային էներգիաներ Կատեգորիա:Էներգիա Կատեգորիա:Թերմոդինամիկա
Ապրիլի 1
Ապրիլի 1, տարվա 91-րդ (նահանջ տարիներին՝ 92-րդ) օրն է։
Էնտազյան
Էնտազյան, հայկական ազգանուն ։
Մեյբի Բեյբի
Մեյբի Բեյբի, երգչուհի, ռուսական «Ֆրենդզոնա» խմբի անդամ  ։
Կենսագրություն
Պաշտոնապես չհաստատված տվյալներով` Մեյբի Բեյբին ծնվել է Բելառուսի Ժաբինկա քաղաքում, և նրա իսկական անունը Վիկտորիա Լիսյուկ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգովբ
Թամարա Տեր-Ղևոնդյան
Թամարա Ռուբենի Տեր-Ղևոնդյան, նկարիչ, գծանկարիչ, կինոյի տեսաբան, «Նոր իրականություն» ստուդիայի մասնակից։
Ստեղծագործություն
«Հետևելով Տեր-Ղևոնդյանի ստեղծագործական ուղուն վաղ բնապատկերներից մինչև հետագա աշխատանքներ, ընդհանրացված մի քանի տողերի և հարվածների, կարելի է տեսնել, որ գրեթե ամենուր սյուժեի բաղադրիչն արտահայտվում է ձևի և պատումի, իսկ զգայականը` գունային լուծումների միջոցով։ 1950-ականների երկրորդ կեսին նա հիմք ընդունեց իրատեսական մեթոդը, բայց ձևական պատկերման աստիճանական հրաժարման արդյունքում նա հասավ 1990-ականների արտահայտիչ գունագեղ ստեղծագործություններին։ Տեր-Ղևոնդյանը գրեթե միագույն գծանկարչական պատկերից անցավ բարդ, շքեղ, դինամիկ գունագեղության» ։
Ընտանիք
Պապը եղել է վիճակագիր և հասարակական գործիչ Միխայիլ Ալեքսեևիչ Սաբլինը (1842-1898), քեռին՝ հրատարակիչ և լրագրող Վլադիմիր Միխայլովիչ Սաբլինը (1872-1916)։ Ամուսինը՝ օպերատոր, ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, Կինեմատոգրաֆիայի համառուսաստանյան պետական ինստիտուտի պրոֆեսոր Լեոնիդ Վասիլևիչ Կոսմատովը (1900/1901 - 1977) եղել է նրա մի շարք ստեղծագործությունների համահեղինակ (1900/1901 - 1977) :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ Կատեգորիա:Հայ գծանկարիչներ
(8059) Դելյանիս
(8059) Դելյանիս (Deliyannis), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1957 թվականի մայիսի 6-ին Ինդիանայի համալսարանի կողմից Բրուկլինում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,636742 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2731 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0004 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1563,87 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,230199 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,09° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1957 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ինդիանայի համալսարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պացոկի հիդրոէլեկտրակայաններ
Պացոկիի հիդրոէլեկտրակայաններ (Պացոկի ջրաէլեկտրակայաններ), 7 հիդրոէլեկտրակայաններից կազմված կասկադ Նորվեգիայի և Ռուսաստանի սահմանին՝ Պացոկի գետի վրա։
Նկարագրություն
Պացոկի հիդրոէլեկտրակայանի ռուսական հանգույցները ընդգրկված են «ՏԳԿ-1» ՓԲԸ-ի մեջ և աշխատում է Ռուսաստանյան միասնական էներգոհամակարգից անջատ։
Էլեկտրակասկադը ներառում է հետևյալ հիդրաէլեկտրակայանները՝ Կայտանյան, Յանիսկոսի, Րայկոսկի, Հևասկոսի, Սքուգֆոսի, Մելկեֆոսի և Բորիսգլեբսկյան հիդրոէլեկտրակայանները։
Բոլոր ջրաէլեկտրակայանների ամբողջական հզորությունը 275,9 Մեգավատտ է, միջին տարեկան արտադրանքը կազմում է 1475 միլիոն Կիլովատտ-ժամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի հիդրոէլեկտրակայաններ Կատեգորիա:Մուրմանսկի մարզի հիդրոէլեկտրակայաններ Կատեգորիա:Ֆինմարք կոմսության շենքեր և կառույցներ
Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակագրություն
Սիրիական ճգնաժամ` հակամարտություն, որը սկսվել է 2011 թվականի գարնանը տեղական քաղաքացիական դիմակայություն, վերաճելով Բաշշար Ասադի վարչակարգի դեմ ապստամբության, որում ժամանակի ընթացքում ներգրավվեցին ոչ միայն տարածաշրջանի հիմնական պետությունները, այլ նաև միջազգային կազմերպություններ, ռազմա-քաղաքական խմբավորումներ և համաշխարհային տերություններ։
Վասիլի Կուշնարյովի եկամտաբեր տուն
Վասիլի Կուշնարյովի եկամտաբեր տուն (Доходный дом Василия Кушнарёва), շենք Դոնի Ռոստովի Պուշկինի փողոցում (տուն №51)։ Առանձնատունը կառուցվել է 1900-ական թվականների սկզբին ։ Այն պատկանել է ռոստովցի հայտնի գործարանատեր Յակով Կուշնարյովի եղբորը` Վասիլի Սեմյոնովիչ Կուշնարյովին ։ Ներկայումս շենքը Հարավային ռազմական օկրուգի տնօրինության տակ է ։ Վասիլի Կուշնարյովի եկամտաբեր տունն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ ։
Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակագրություն
Հակամարտության հիմնական մասնակիցները համարվում են կանոնավոր զինվորականներն ու ռազմականացված ձևավորումները, հանդես գալով երկրում գործող նախագահ` Բաշշար Ասադի (Սիրիական արաբական բանակ, Պաշտպանության ազգային ուժեր և այլն), «չափավոր» ձևավորումները սիրիական ընդդիմություն (Սիրիական ազատ բանակ, արաբական սուննիական ցեղային ձևավորումները), քրդական ձևավորումները (Պաշտպանության ազգային ջոկատներ), ինչպես նաև տարբեր տեսակի իսլամական ու ջիհադիստական ահաբեկչական խմբավորումներ (ԻՊ, Ջաբաթ ալ Նուսրա և այլն)։
Վասիլի Կուշնարյովի եկամտաբեր տուն
Պատմություն
Եկամտաբեր տունը կառուցվել է 1900-ական թվականների սկզբին` Յակով Կուշնարյովի ծխախոտի ֆաբրիկայից ոչ հեռու։ Առանձնատունը պատկանել է նրա ավագ եղբորը` Վասիլի Կուշնարյովին։ Եկամտաբեր տան բակից ելք կար դեպի հեղինակավոր «Բուֆֆ ամառային թատրոն-զբոսայգի»։ Կուշնարյովի տանը տեղավորված էր բակի կողմից բաց պատշգամբով ռեստորան ։
Խորհրդային իշանության հաստատումից հետո 1920-ական թվականներին շենքն ազգայնացվեց և հանձնվեց Հյուսիսկովկասյան ռազմական օկրուգի տնօրինությանը ։ Կուշնարյովի նախկին տանը սկսեց գործել ճաշարան ։
Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակագրություն
Հակամարտությունը աչքի է ընկնում կատաղի ռազմական գործողություններով, բնակավայրերի անկանոն գնդակոծումներով, մասսայական սպանություններով ու խաղաղ բնակչության դեմ բազմաթիվ ռազմական հանցագործություններով։ Իսլամիստների վերահսկողության տակ գտնվող տարածքներում գործում է շարիաթի օրենքները, որի հետևանքով էլ հալածանքների են ենթարկվում տարբեր կրոնական փոքրամասնություններ, ինչպես նաև ավերվում են մշակութային ժառանգության օբյեկտներ։
Վասիլի Կուշնարյովի եկամտաբեր տուն
Պատմություն
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին ավերվել է շենքի տանիքը, որը հետո վերականգնել են որոշ փոփոխություններով ։ 2012 թվականին Հյուսիսկովկասյան ռազմական օկրուգի շտաբն անցկացրել է շենքի վերանորոգում, որի ընթացքում ձևափոխվել է տանիքը և փոխվել ճակատի տեսքը ։
Ճարտարապետություն
Եկամտաբեր տան ճակատը ձևավորված է արևելյան ոճով, ինչը բնորոշ է այն ժամանակների ակումբային շենքերին։ Շինությունը երկհարկանի է, բարձր ցոկոլով։ Վերին հարկի լուսամուտատեղերն ունեն կիսաշրջանաձև ավարտ։ Պատուհանների կամարաղեղները հենվում են բյուզանդական կրկնակի սյուներին։ Ճակատն ավարտվում է ցածր ճաղաշարով բարձր քիվով։ Շենքը զարդարում են արևելյան նախշերով բազմաթիվ դեկորատիվ տարրեր։ Ի սկզբանե շենքի տանիքին կար գմբեթ, իսկ տան արևելյան մասում եղել է մարմարե սանդուղք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակագրություն
2017 թվականը բերեց Սիրիայում իրավիճակի արմատական փոփոխություններ։ Տարվա գլխավոր արդյունքը դարձավ «Իսլամական պետություն» խմբավորման ջախջախումը, որը դեռ 2015 թվականին վերահսկում էր ծավալուն տարածքներ Սիրիայում ու Իրաքում։ ԻՊ-ի հիմնական ուժերի ջախջախումը թույլ տվեց Ռուսաստանին հայտարարել ռուսական ՕԴՈՒ-ի հաջող գործողությունների մասին։ Մինչդեռ ռազմական գործողությունների ակտիվ փուլի ավարտը խաղաղություն չբերեց տարածաշրջանում` սիրիական ընդդիմությունը ու իրեն աջակցող արտաքին ուժերը ցույց տվեցին, որ չեն պատրաստվում մասնակցել երկրի հետպատերազմյան վերականգմանը, եթե երկիրը շարունակի կառավարել Բաշշար Ասադը ։
Առաջին ցույցերը
2011 թվականի մարտի 15` մի քանի հարյուր մարդ արձագանքեցին սոցիալական ցանցերի կոչերին ու դուրս եկան փողոց Դամասկոսում, Հալեպում, Դեր Զորում, Ալ-Հասաքայում, Դառաայում, Համայում։ Ցուցարարները պահանջում էին դադարեցնել 1963 թվականից գործող արտակարգ դրությունը, քաղբանտարկյալների ազատում, անձնական, քաղաքական ու տնտեսական ազատության վերականգնում, կաշառակերության լիկվիդացիա։ Հակակառավարական ցույցերն ավարտվեցին ոստիկանության հետ բախումներով ու մասնակիցների ձերբակալություններով
Մարտի 16` Դամասկոսում անվտանգության ուժերն ու իշխանությունների կողմնակիցները` զինված մահակներով ցրեցին Մարժե հրապարակում` Սիրիայի ներքին գործերի նախարարության շենքի շրջանում տեղի ունեցող ցույցի մասնակիցներին, ովքեր պահանջում էին ազատ արձակել քաղբանտարկյալներին   ։
Արյունահեղության սկիզբը
Մարտի 18` Անցկացվեցին հակակառավարական ցույցեր, որի արդյունքում անվտանգության ուժերի հետ բախումներ տեղի ունեցան` Դամասկոսում, Դեր Զորում, Ալ-Կամիշլիում, Հոմսում, Բանիասում։ Ցուցարարները պահանջում էին ազատ արձակել քաղբանտարկյալներին, չեղարկել արտակարգ դրությունը, քաղաքացիական ազատություն ու կառավարության պաշտոնյաների շրջանում համատարած կաշառակերության վերացում ։
Մարտի 18` սկսվեց բազմօրյա անկարգությունները Դառաայում` համանուն մարզում` Սիրիայի հարավ-արևմուտքում, Հորդանանի հետ սահմանին ։ Անկարգություններին աջակցում էին Սիրիայում արգելված «Մուսուլման եղբայրներ» կազմակերպության կողմից։ Արդեն առաջին օրը անվտանգության ուժերի հետ բախման արդյունքում զոհվեց երեք մարդ, ևս մեկը ավելի ուժ զոհվեց ստացած վիրավորումներից։ Նրանց թաղումը դարձավ նոր անկարգությունների պատճառ ։ Մարտի 20-ին ցուցարարների ամբոխը այրեցին կառավարող ԲԱԱՍ կուսակցության գրասենյակը, արդարադատության դղյակն ու մի քանի ոստիկական բաժանմունքներ և ավերեցին երկու հեռուստահաղորդակցության ընկերություն։ Անվտանգության ուժերը կրակ բացեցին ամբոխի վրա ։ Քաղաք տանող ճանապարհները, ինչպես նաև հենց քաղաքում տեղադրվեցին զինվորական ու ոստիկանական բլոկպոստեր։ Մարտի 22-ին ոստիկանությունը կրակ բացեց Դառաա շարժվող ցուցարարների վրա, ովքեր ցանկանում էին միանալ մնացած ցուցարարներին։ Լարվածությունը տարածվեցին Դառաայի հարևան բնակավայրերի վրա։ Մարտի 23-ի գիշերը անվտանգության ուժերը գրոհեցին ալ-Օմարի մզկիթը, որը համարվում էր ցուցարարների հենարան ։ Սիրիական պետական հեռուստատեսությունը ցուցադրեց զենքի պաշարները, որոնք, ինչպես հաղորդվում է հայտնաբերվել են մզկիթի մեջ գրոհի ժամանակ` հրազեն, նռնակներ, զինամթերք ։ ԶԼՄ-ների հաղորդմամբ այդ օրը ոստիկանության հետ բախումների հետ պատճառով զոհվել է 15 մարդ ։ Ցերեկը, պետական հեռուստատեսությամբ պաշտոնապես հայտարարվեց, որ Բաշշար Ասադը պաշտոնից հեռացրել է մարզի մարզպետին ։
Մարտի 25` ընդդիմությունը անկացրեց հերթական ցույցը։ Ամենաքիչը 20 մարդ զոհվեց Դամասկոսից հարավ գտնվող` Աս Սանամեին քաղաքում ։
Մարտի 26` անկարգություններ բռնկվեցին Լաթակիայում` ոստիկանությունը գնդակահարեց 2 մարդու, ովքեր փորձում էին այրել կառավարող Բաաս կուսակցության շտաբ-բնակարանը, սառը զենքով զինված երիտասարդական խմբավորումները հարձակում գործեցին իրավապահների վրա ։ Տուգասում այրեցին կառավարող կուսակցության շտաբը։ Համաներում շնորհվեց 70 քաղբանտարկյալների, ովքեր խստացված ռեժիմով իրենց պատիժը կրում էին Դամասկոսի շրջակայքում գտնվող` Սեիդնայայում ։
Մարտի 29` Սիրիայի կառավարությունը հրաժարական տվեց ։ Անցկացվեցին նախագահին աջակցող մասսայական ցույցեր երկրի ամբողջ քաղաքներում։
Ապրիլի 3` Նախագահ` Ասադը Ադել Սաֆարին նշանակեց վարչապետ ։
Ապրիլի 20` Բաշշար Ասադը պաշտոնապես հաստատեց երկրում արտակարգ դրության չեղարկումը, որը արդեն գործում էր 48 տարի։ Ընդդիմությունը այդ միջոցներն անվանեց «ուշացած» ։
Ապրիլի 21-ին Հոմսում անհայտ մարդիկ այրունոտ հաշվեհարդար տեսան սիրիական գեներալներ` Աբո ալ-Տելլավիի և Իյադա Հարֆուշայի ընտանիքների նկատմամբ։ Իշխանությունները այս հանցագործություններում մեղադրեցին ընդդիմադիրներին, իսկ ընդդիմադիրները իշխանություններին ։ Մայիսից սկսած Հոմսում և քաղաքի մոտակայքում ցույցերից բացի պարբերաբար գրանցվում էին հարձակումներ, դիվերսիաներ ու սպանություններ, որոնք կատարվում էին զինված գրոհայինների կողմից։ Այսպես, մայիսի 7-ին զինված խմբավորումը հարձակվեց հենակետի վրա, ինչի արդյունքում զոհվեց 1 սպա ու 4 ոստիկան, մի քանի մարդիկ վիրավորվեցին ։
Հունիսի սկզբին արյունալի բախումներ տասնյակ զոհերով տեղի ունեցան` Համա, Ջիսր ալ-Շուղուր (Իդլիբի մարզ), Դեր Զոր քաղաքներում ։
Հունիսի 5` Օգտվելով Սիրիայում տիրող քաոսից, պաղեստինցի փախստականները փորձ կատարեցին վերադառնալ Իսրայելի կողմից օկկուպացված Գոլանի բարձունքներ ։
Հունիսի սկիզբ` Ջիսր ալ-Շուղուրի ճակատամարտ, որի ժամանակ, սիրիական ԶԼՄ-ների հաստատմամբ, ապստամբները սպանեցին 120 ոստիկանի։
Հուլիսի վերջին Հոմսում տեղի ունեցան առաջին բախումները կառավարական զորքերի ու ապստամբների միջև ։ Հուլիսի 23-ին երկու պայթյուն տեղի ունեցավ տեղի զինվորական ուսումնարանում ։ Հենց այդ օրը Հոմսում կանխամտածված երկաթգծերի վնասումից դուրս եկավ ռելսերից ու այրվեց քաղաքացիական գնացք, զոհվեց մեքենավարը, մի քանի ուղևոր վիրավորվեց ։
Հուլիսի 29-ին հայտարարվեց Սիրիական ազատ բանակի ստեղծման մասին, որի մեջ մտնում էին ապստամբների կողմն անցած սիրիական բանակի նախկին զինծառայողները։ ՍԱԲ-ն հայտարարեց իր գլխավոր նպատակը` իշխանությունից հեռացնել Բաշշար ալ-Ասադին։
Հուլիսի 31-ին 142 մարդ զոհվեց Համա քաղաքում։ Սա դարձավ ապստամբությունը սկսելու հետ ամենաարյունալի մարտերից մեկը
Օգոստոսի 9-ին Համա ու Բինիշ քաղաքներում սպանվեց ամենաքիչը 30 մարդ, հայտնում է Ռոյթերս գործակալությունը ։
Օգոստոսի 23-ին Ստամբուլում ստեղծվեց Սիրիական ազգային անցումային խորհուրդը։ Խորհուրդը պետք է փաստացի խաղար Սիրիական կառավարության դերը աքսորում, սակայն նրա գործունեությունը կախված էր անձնական ամբիցիաներից ու տարբեր ընդդիմական խմբերի առաջնորդների միջև փոխհարաբերություններից։
Օգոստոսի 25-ին Դեր Զոր քաղաքում սպանվեց 17 մարդ։ Եվրոպական Միությունն ու ՄԱԿ-ը պատրաստվում են լրացուցիչ սանկցիաներ պատժամիջոցներ կիրառել Ասադի կառավարության նկատմամբ ։
Օգոստոսի 27-ին ցույցեր սկսվեցին Դամասկոսում, մզկիթների մեկի մոտ ուրբաթօրյա աղոթքից հետո։ Ականատեսը Ալ-Ջազիրա հեռուստատեսության պատմեց, որ ոստիկանությունը ցույցը ցրելու համար օգտագործել է արցունքաբեր գազ և ձայնային նռնակներ։ Ցուցարարները սկսեցին քարեր նետել ոստիկանության ուղղությամբ, վերջիններս էլ իրենց հերթին պատասխանեցին հրազենային կրակով, վիրավորելով ութ մարդու ։
Սեպտեմբերի 5-ին Հոմս մուտք գործեցին սիրական բանակի ստորաբաժանումները։ Քաղաքի հին մասից մի քանի թաղամաս գրաված գրոհայինների դեմ ռազմական գործողությունների ժամանակ մինչև սեպտեմբերի 10-ը զոհվեց 8 և վիրավորվեց մի քանի տասնյակ զինծառայող ։
Հոկտեմբերի 18-ին կառավարական ուժերը Հոմսում անցկացրեցին հատուկ գործողություն։ Իրավապաշտպան կազմակերպությունների տվյալներով, բախումների հետևանքով զոհվեց 21 մարդ (որոնց թվում կային խաղաղ բնակիչներ ու անվտանգության ուժերի աշխատակիցներ)
Հոկտեմբերի 30-ին Հոմսում սիրիական բանակի ու զինված անձանց միջև բախման հետևանքով սպանվեց 20 ու վիրավորվեց սիրիական բանակի 53 զինծառայող, բացի դրանից սպանվեց 10 քաղաքացիական անձ ։
Նոյեմբերի 7-ի գիշերը սիրիական զորքերը մտան քաղաքի կենտրոն, ապստամբները լքեցին Բաբ Ամրո շրջանը ։
Նոյեմբերի 11-ին Ալ Բայադա շրջանում զինված գրոհայինների հետ բախման արդյունքում զոհվեց 2 և վիրավորվեց ևս 2 սիրիացի ոստիկան ։
Նոյեմբերի 28-ին Բուստան թաղամասում կառավարական զորքերը կանխեցին խոշոր ահաբեկչություն` բացահայտվեցին ու վնասազերծվեցին ռումբեր, որոնք տեղադրված էին Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու մոտ
Բռնության երկրորդ ալիքը, արտասահմանյան կամավորների միացումը
Դեկտեմբերի 26` Ինչպես վկայում է հեղափոխականի վիդեոձայնագրությունը կառավարական զորքերի տանկերը Հոմսում կրակ բացեցին բնակելի տների վրա։ Տեսահոլովակում ցուցադրվում է, որ Բաբ Ամր շրջանի նեղ փողոցում պարկած են չորս խաղաղ բնակիչների այլանդակված մարմիններ, հետին պլանում ընթանում են տանկերն ու ռմբակոծում են բնակելի տները։
2012 թվականի հունվարի 6` Դամասկոսում մահապարտը պայթեցրեց ինքն իրեն։ Պայթյունի արդյուքնում զոհվեց 25 մարդ, ևս 50-ը ստացան վիրավորում ։
Հունվարի 11` Բաշար Ասադը Դամասկոսում ցույցի ժամանակ հայտարարեց` «Մենք հաղթանակ կտանենք դավադրության դեմ, որը ապրում է իր վերջին օրերը» ։ Հենց այդ օրը Հոմսում ապստամբները ռմբակոծեցին ցուցարարներին, ովքեր դուրս էին եկե ցույցի ի աջակցություն Սիրիայի նախագահ` Բաշար Ասադի Ակրամա ալավիական թաղամասում ։ Արդյունքում զոհվեց 8 և վիրավորվեց 25 մարդ, ականանետի ականի պայթյունից զոհվեց ֆրանսիական «France 2» հեռուստաալիքի լրագրող Ժիլ Ժաքեն
Փետրվարի 3-ի լույս 4-ի գիշերը` Սիրիական բանակը ի պատասխան փետրվարի 3-ի Սիրիական ազատ բանակի կողմից իրականացված հարձակման, որի հետևանքով սպանվեց 10 զինվոր իրագործեց Հոմսի մի քանի շրջանների առաջին հրետանային ռմբակոծումը ։ Ռմբակոծության հենց առաջին օրը զոհվեց ավելի քան 200 մարդ։ Եվս 97 բնակիչներ սպանվեցին փետրվարի 6-ի ռմբակոծության արդյունքում։ Հարյուրավորները վիրավորվեցին։ Սիրիայի իշխանությունները սկզբում հերքեցին մասնակցությունը Հոմսի ռմբակոծությանը, գցելով տեղի ունեցածի պատասխանատվությունը իրենց հակառակորդների վրա։ Հետո նրանք հայտարարեցին, որ քաղաքում անցկացվում են «հակաահաբեկչական գործողություններ»։ Հոմսում խաղաղ բնակչության սպանությունը դատապարտեցին մի շարք միջազգային առաջնորդներ։ Բաշար Ասադի հրաժարականը, մասամբ, պահանջում էր ԱՄՆ նախագահ` Բարաք Օբաման։ Մի շարք երկրներում անցկացվեցին ցույցեր ընդդեմ Ասադի կառավարության։ Փետրվարի 4-ին հարձակում տեղի ունեցավ Աթենքի, Բեռլինի, Կահիրեյի, Քուվեյթի ու Լոնդոնի Սիրիայի դեսպանատան վրա ։ ՄԹ-ն ու ԱՄՆ-ին Դամասկոսից հետ կանչեցին իրենց դեսպաններին  ։
Փետրվարի 29` Սիրիական բանակը իր վերահսկողության տակ վերցրեց Բաբ Ամր շրջանը Հոմսի կենտրոնում ։
Մարտի 13` Սիրիական իշխանությունները հայտարարեցին Իդլիբ քաղաքի գրավման մասին ։
Մարտի 18` Հալեպում պայթեց ականապատված ավտոմեքենա։ Նախնական տվյալներով, երեք մարդ սպանվեց, տասյնակները վիրավորվեցին ։
Մարտի 19` Դամասկոսում մարտերի ժամանակ սպանվեց 80 սիրիական զինվոր ։
Մարտի 19-ի ցերեկը կառավարական բանակի ստորաբաժանումները անցան Դեր Զոր քաղաքի գրոհին Սիրիայի արևելքում ։
Մարտի 28` Սիրիական կառավարական զորքերը անցան երկրի կենտրոնում տեղակայված Քալատ ալ-Մադիկ քաղաքի ու մոտակա գյուղերի գրոհին ։
Մարտի 30-ի ցերեկը սիրիական կառավարական զորքերը վերսկսեցին Հոմսի բնակելի թաղամասերի ականանետա-հրետանային ռմբակոծումը ։
Ապրիլի 9` Սիրիայում ավելի քան 100 մարդ զոհվեց կառավարական զորքերի կողմից ապստամբների դիրքերի վրա կատարված հարձակումներից ։
Ապրիլի 11` Ամենաքիչը 20 միավոր զինտեխնիկա մտավ Հոմսի կենտրոնական փողոցներ։ Փաստացի դրա հետ միաժամանակ սկսվեց Ռաստան քաղաքի հրետանային ռմբակոծումը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պատերազմների ժամանակագրություն Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմ
1661
Մահեր
Կատեգորիա:1661 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Մեքսիկական սաթ
Մեքսիկական սաթ (Mexican amber), սաթի տարատեսակ, որը հայտնաբերվել է Մեքսիկայի հարավային մասում։ Տարածման հիմնական շրջանը համարվում է Չիապաս նահանգը՝ Գվատեմալայի սահմանային գոտում։
Նկարագիր
Մեքսիկական սաթի գոյության մասին աշխարհն իմացավ 19-րդ դարում։ Սակայն այդ հանքավայրը կրկին վերաբացվեց միայն 1952 թվականին, երբ ամերիկյան գիտնականները Կալիֆորնիայի Բերկլիի համալսարանից էքսպեդիցիա կատարեցին այստեղ ։
Ունի թափանցիկ դեղին երանգավորում, երբեմն նաև հանդիպում են կարմիր երանգավորում ունեցողները։ Բացառությունների մեջ կան թափանցիկ, սակայն խիստ մուգ երանգավորումներ ունեցողները։
Հասակ
Ծագման առաջացման տարիքով մեքսիկական սաթը համեմատվում է դոմինիկյան սաթի հետ (շուրջ 20 միլիոն տարի) ։
Տարբեր տեսակի սաթերի հասակների հետազոտման արդյունքում ստացվել են հետևյալ տվյալները (միլիոն տարի).
Մեքսիական սաթի ֆաունա
Մեքսիկական սաթում հայտնաբերված օրգանիզմներն առաջին անգամ նկարագրվել են 1959 թվականին։ Դրանք բրածո մեղուներ էին՝ Meliponini (Wille, 1959) և բրածո փայտոջիլներ՝ Dipsocoridae (Wygodzinsky, 1959) : Ընդհուպ մինչև 1962 թվականը, գտածոներում հայտնաբերվել են 92 ընտանիքի 18 կարգի հոդվածոտանիներ (Hurd et al. 1962)՝ Araneae, Amblypygi, Coleoptera, Hemiptera, Acari, Collembola, Diptera, Microcoryphia: 2004 թվականի տվյալներով վերոնշյալ թիվը հասավ 176-ի։ Գտածոների գրեթե կեսը բաժին է ընկնում երկթևանիներին և թաղանթաթևավորներին։ Ողնաշարավոր կենդանիներից սաթի մեջ որպես բրածո հայտնի են մողեսներն ու գորտերը ։
2016 թվականին հրապարակվել է ցուցակ, որտեղ կա հետևյալ պատկերը. 557 հոդվածոտանիներ, 13 բուսական մնացորդներ՝ 133 կտոր մեքսիկական սաթի մեջ։ Սրանք պահպանվում են Լոնդոնի և Էդինբուրգի թանգարաններում։ Ըստ այդ ցուցակի հոդվածոտանիների բազմազունությունը մեծացավ 4 կարգերով (Geophilomorpha, Scutigeromorpha, Odonata, Dermaptera) և 11 ընտանիքներով.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օգտակար հանածոներ Կատեգորիա:Միներալներ Կատեգորիա:Մեքսիկա
Շիլի (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)
Շիլի (Шилы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Պրավայա (Պոլունոչնայա Պիայի վտակ)
Պրավայա (Правая), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պոլունոչնայա Պիյա գետի ձախ ափին՝ 18 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 17 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Սվալյավա
Սվալյավա (Свалява), քաղաք Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Սվալյավայի շրջանում, շրջկենտրոն։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Սոլվա, Սոլյավա։
2005 թվականի տվյալներով Սվալյավա քաղաքում բնակվում էր 19 000 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Սվալյավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ
Ստրելևշչինա (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Ստրելևշչինա (Стрілевщина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
1984 թվականի տվյալներով Ստրելևշչինա գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,094 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հաքյարիի ասորիների ջարդեր (1843, 1846)
1843 և 1846 թթ  Հաքյարիի գավառում  տեղի  ունեցած  ասորիների  կոտորածներ, որոնք  իրականացրել  են   Բոհթանի  և  Հաքյարիի  քուրդ էմիրներ՝  Բեդր-խան բեյը և  Նուրալլահը ։ Կոտորածները հանգեցրեցին  ավելի  քան  10000  ասորիների  սպանության  և  հազարավոր  այլ  մարդկանց  գերության :
Նախապատմություն
XIX դարում  Օսմանյան  կայսրությունը  զգալիորեն թուլացել  էր, ինչի  հետևանքն  էր  Վերին Միջագետքի և Քրդստանի վրա կենտրոնական վերահսկողության կորուստը ։ Կարծես  կայսրությունը  փլուզման  եզրին էր,  երբ  Մուհամմադ Ալի-փաշան  ապստամբեց  Եգիպտոսում  և  ստանձնեց  Սիրիան ։ Այդ ժամանակ  էր,  որ  քուրդ  էմիրները  հնարավորություն  ունեցան  անկախության  հավակնություններ  ունենալ ։ Նրանց  թվում  էր  Իբրահիմ  փաշան՝  քրդական էմիր , որի տիրապետության տակ էր մտնում մի շրջան`  Դիարբեքիրից մինչև Հալեպ, և որը Մուհամմադ Ալիի կողքին կռվում էր օսմանների և նրանց  Ջազիրեի  Արաբական  Շամմար  ցեղից դաշնակիցների  դեմ   ։  Չնայած  Մուհամմադ փաշայի սիրիական արշավի ձախողմանը, իրադարձությունները ցույց տվեցին օսմանցիների խոցելիությունը և քրդական աղաներին ոգևորեցին  փորձել  մեծացնել իրենց վերահսկողությունը տարածաշրջանում :
Այս ժամանակաշրջանում ակնհայտ էր  բրիտանական ազդեցության աճը ։ Բրիտանացիները   պատվիրակ    նշանակեցին    էթնիկ ասորի   հնագետ   Մոսուլից Հորմուզդ Ռասսամին և  Անգլիայի դեսպանի քրոջ  ամուսնուն ՝   բրիտանական ազդեցությունը տարածելու  անկախ ասորական ցեղերի տարածքներին :  Բրիտանական  և  ամերիկացի  միսիոներները՝ Ջաստին Պերկինսը  և  Ասաել  Գրանտը  տվյալ  ժամանակահատվածում  առաքելությամբ  այցելում  էին  այդ  տարածքները ։  Նրանք, ընդհանուր առմամբ, մեծ համակրանք էին ցուցաբերում ասորի քրիստոնյաների հանդեպ  : Քրդերը  զգուշավորությամբ  էին  մոտենում  ասորիների  և  անգլիացիների  հարաբերություններին : Ասորիների նկատմամբ քրդերի  թշնամական  վերաբերմունքը  հայտնի  էր  Բրիտանացի  պաշտոնյաներին ։
Քրդերի միջև  տեղի  էին  ունենում  ներքին  հակամարտություններ ։ 1839  թ. պատերազմ սկսվեց  Հաքյարում  նախկին  Էմիրի եղբոր  Նուրալլահի, որը  ղեկավարում  էր  Բաշ Քալան  և  նրա  զարմիկի  Սուլեյմանի միջև, որի մայրաքաղաքը գտնվում էր  Գուլլամերքում։ Ասորիները իրենց  հավատարմության  համաձայն նույնպես  բաժանվեցին ։ Ասորիների մեծ  մասը,  ներառյալ  Արևելքի եկեղեցու կաթողիկոս- պատրիարք Շիմուն  XVII  Աբրահամին ,   սատարում էին  Սուլեյմանին ,  որպես իր հոր իրավահաջորդ : Հակամարտությունը  վերածվեց  կոտորածի, երբ  Նուրալլահը  հաղթեց  իր  հակառակորդին  և  1841 թ. պատասխան գործողություն կատարեց ՝ հարձակվելով ասորական գյուղերի և Քոդշանիսի կաթողիկոսարանի վրա ։ Դա հանգեցրեց քրդերի և  առհասարակ քրիստոնյաների միջև հարաբերությունների մշտական խզմանը ։ Այնուամենայնիվ, ոչ բոլոր ասորիները դաշնակից էին Կաթողիկոսի  հետ, ոմանք օգտվեցին այդ  իրավիճակից, Նուրալլահին միանալու  համար ։ Տարածաշրջանը  վերածվեց  ևս  մեկ  պատերազմի  Մոսուլից Օսման Վալիի, Մուհամմադ փաշայի և Ամադիայից քուրդ  աղա Իսմայել փաշայի միջև տարաձայնությունների արդյունքում ։ Վերջինս դիմեց  Նուրալլային  Հաքյարիից  և  հավակնություններ  ունեցող Բութանի  էմիր  Բադր Խանին ։ Երեքը  դաշինք  կազմեցին  և  կանչեցին  ասորիներին  միանալու  իրենց ։  Կաթողիկոսը,  սակայն   հրաժարվեց դա անել այն բանից հետո, երբ Մոսուլից պաշտպանության խոստումներ ստացավ ։  Քրդերի և օսմանների միջև պատերազմը  սկսվեց  1842  թ. ամռանը ։ Հաջորդ ամիսները  հանգիստ  էին  Հաքյարում  քրդերի  հետ  կապված    , քանի  որ  նրանք  պատերազմում  էին  Մոսուլում  և   միսիոներ  Ասաել  Գրանտը  սկսեց կառուցել  կրոնական մեծ դպրոց քրիստոնեական Աշիթա քաղաքում  և  1842թ. սեպտեմբերին այն պատրաստի  տրամադրյության  տակ  էր   Մոսուլից  սիրիական գրքերի  և  սուրբ գրությունների  հետ  միասին   ։ Քրդական  արշավն  ավարտվեց  նույն ամիս անհաջողությամբ, և  ասորիներին մեղադրեցին պատերազմում միջամտությունից հրաժարվելու համար ։ Կեղծ լուրեր  տարածեցին, որ  Գրանտը  ամրոց է կառուցել, որը պետք է օգտագործվի քրդերի դեմ ։ Բացի այդ, Մոսուլից  Իբրահիմ փաշան  իր  նամակում նկարագրում  է, թե ինչպես Գրանտը և քրիստոնյաները կառուցել  են հսկայական շենք, որը պարունակում է առնվազն 200 սենյակ :
1843 թ. ջարդերը
1843թ. սկզբին  Նուրալլահը   Կաթողիկոսին   հանդիպման   առաջարկ   արեց,  բայց   Մար-Շիմունը    հրաժարվեց    հանդիպումից՝   պատրվակ   վերցնելով    վատ    եղանակը,  իր   կրոնական պարտականությունների   կատարման    անհրաժեշտությունը    և   բրիտանական   միսիոներ   Ջորջ   Բեջերի  իր   տանը   հյուրընկալությունը   ։  Հավանաբար,  Կաթողիկոսը  իր  որոշումը   կայացրել    էր   Բեջերի  խորհրդով, որ   վտանգավոր   է    քուրդերին   վստահել  և   հարկավոր  է   հայցել  օգնություն   անգլիացիներից    և    օսմաններից ։
Բայց  Բեջերի   հեռանալուց   հետո,  Նուրալլահը    վերականգնեց   իր   դաշինքը   Բեդր-խանի  և    Իսմաիլ-փաշայի   հետ   և   թույլտվություն   վերցրեց    Մոսուլի   վալիից   քրիստոնյաների    դեմ    հարձակման   համար ։
1843 թ. հուլիսին  քրդական  ցեղային  դաշինքի   զորքը   Բեդր-խանի   գլխավորությամբ  հարձակվել  է   Հաքյարիում   բնակվող  ասորիների  վրա,  քարուքանդ է  արել  նրանց    գյուղերը  և   սպանել  է    շատերին ։  Հորմուզդ   Ռասսամը   փորձեց   օգտագործել   իր    ազդեցությունը   Բաղդադի   վալի   Նաջիբ-փաշայի   վրա,  որպեսզի   նա    ճնշում  գործադրի   Բեդր-խանին   գերիներին    ազատելու   համար, որոնց  մեջ  նաև  գտնվում  էին   Մար-Շիմունի, որը   ապաստան  էր   գտել   Մոսուլում,  մոտ   ազգականները ։ Սակայն   Ռասսամի  ջանքերը   բերեցին  միայն   150 մարդու   ազատմանը,  որոնց   մեջ    նաև   Կաթողիկոսի    քույրն  էր ։ Մնացած   գերիներին   ինչպես   ռազմական    ավար    կիսեցին    թուրք   և     քուրդ     աղաներն     ու     մոլլաները :
1846 թ. ջարդերը
Մեկ ուրիշ  ջարդ  Բեդր-խանը  կազմակերպեց  1846 թ. : Այս ոճրագործությունը  լուսաբանվեց  ի  շնորհիվ  արևմտյան  մամուլի  և ստիպեց եվրոպական քաղաքական գործիչներին և հասարակությանը ուշադրություն դարձնել քրիստոնյաների ծանր վիճակին  Օսմանյան կայսրությունում  ։ Եվրոպական երկրները պահանջում էին, որ Թուրքիան միջամտի և դադարեցնի քրիստոնյաների սպանությունը ։ 1847-ին օսմանյան բանակ ուղարկվեց տարածաշրջան, որը  բախվեց քրդերի հետ մի քանի մարտերում, որոնք ավարտվեցին  Բեդր- խանի, և Նուրալլահի ձերբակալմամբ, և 1850 թ. նրանց աքսորով :
Հետևանքները
Այդ ջարդերի  ընթացքում  ավելի  քան  10000  ասորիներ  զոհվեցին ։ Քրդական, իսկ ավելի ուշ օսմանյան գրոհները վերջ տվեցին Հաքքարիի լեռնային շրջաններում ասորական ցեղերի կիսանկախ գոյությանը ։ Բացի  այդ, նկարագրված  իրադարձությունները  հանգեցրին  օսմանյան ինտերվենցիայի, քանի որ  սուլթանական  կառավարությունը  հարմար հնարավորություն տեսավ վերջ դնել 1847 թ. կիսանկախ քրդական էմիրությունների գոյությանը ։ Օսմանցիները  ոչնչացնելով  վերջին կիսանկախ քրդական  էմիրությունները, ընդհանուր առմամբ  կարողացան  վերականգնել իրենց արևելյան սահմանների  վերահսկողությունը ։
Անկախ ասորական ցեղերի դեմ քրդական առաջնորդ Բեդր-խանի զորքերի կողմից իրականացված 1843-1846 թվականների ջարդերի պատճառով  " ասորական  ժողովրդի  երկարատև  գոյությունը , որպես  անկախ մարմին "  ավարտվեց.
Տես նաև՝
Ասորիների ցեղասպանություն
Կարգ հիվանդաց և վերջին օծում
Կարգ հիվանդաց և վերջին օծում, այցելություն հիվանդներին, Հայ առաքելական եկեղեցու յոթ խորհուրդներից։
Հաքյարիի ասորիների ջարդեր (1843, 1846)
Տես նաև՝
Կոտորած Սեմմելում#Պատմությու
Ասորիների հետապնդումը « Իսլամական պետության » կողմից
Հայոց ցեղասպանություն
Կարգ հիվանդաց և վերջին օծում
Խորհուրդի հիմնական նպատակը հիվանդի մեղքերը քավելն է՝ խոստովանությամբ, զղջումով ու մեղքերի թողությամբ։
Այս խորհուրդով եկեղեցին աստվածային շնորհներ է մատակարարում իր հիվանդ հավատացյալներին՝ ապաքինության և կազդուրման համար։ Հայ եկեղեցում Կարգ հիվանդացի խորհրդակատարությունը կոչվում է «Կանոն գիշերային ժամու աղոթից»։ Կատարում է եկեղեցու պաշտոնյան՝ «ի վերա ծանր հիվանդաց՝ ի բժշկություն ցավոցն և ի քավություն հանցանաց»։ Հիսուս Քրիստոսը տարբեր ձևերով է կատարել հիվանդների բժշկությունը, երբեմն՝ ձեռքի հպումով, երբեմն էլ՝ միայն խոսքով։ Հաճախ բժշկելուց առաջ մեղքերի թողություն է տվել ենթակային (Մատթեոս 9.2–7) և պատվիրել, որ մեղք չգործի (Հովհաննես 5.14), որովհետև մեղքը և մարդկային մոլորություններն ընդհանրապես համարվում են հիվանդության սկիզբն ու պատճառը։ Քրիստոսն իր 12 առաքյալներին իշխանություն տվեց բժշկելու հիվանդներին՝ աղոթքով, ձեռք դնելով, յուղով օծելով (Մատթեոս 10.1–8, Մարկոս 6.12–13, 16.18, Գործք 28.8)։ Կարգ հիվանդացը կատարվում է հիվանդների վրա, որպեսզի նրանք բժշկվեն Սուրբ Հոգու զորությամբ։ Խորհուրդի կատարման հիմքը զղջումն է և հավատը. «Եվ հավատքով եղած աղոթքը կփրկի հիվանդին, ու Տերը նրան ոտքի կկանգնեցնի։ Եվ եթե մեղք գործած լինի, այդ նրան պիտի ներվի» (Հակոբոս 5.15)։ Հիվանդի հավատը և մեղքերից հրաժարվելու մտադրությունը էական պայմաններ են բժշկվելու համար, և Հիսուս Քրիստոսը հաճախ է շեշտել հավատի կարևորությունը (Մատթեոս 9.27–30)։ Կարգ հիվանդացի խորհուրդը Հայ եկեղեցում դիտվում է որպես Վերջին օծման շարունակական լրացում։ Հայ եկեղեցին Վերջին օծման խորհուրդը կատարում է Դրոշմի խորհուրդի ժամանակ (զգայարանների կնքումով)։
Հաքյարիի ասորիների ջարդեր (1843, 1846)
Տես նաև՝
Հույների ցեղասպանություն
Կարգ հիվանդաց և վերջին օծում
Իրենց նախնական վիճակում Վերջին օծումը և Կարգ հիվանդացը զուգակցված են եղել։ Հետագա դարերում Հայ եկեղեցու հայրերն օծման արարողությունն անջատել են աղոթական մասից, միավորել Դրոշմի խորհուրդին և դարձրել մեկ անգամ կատարվող խորհուրդ, իսկ մնացած մասը՝ Կարգ հիվանդացը, վերածվել է շարունակաբար կատարվող հոգևոր բարեպաշտական արարողության։
Հույն և Կաթոլիկ եկեղեցիները գործադրում են յուղով օծելու սովորությունը։ Հայ եկեղեցին որդեգրել է ձեռք դնելով, աղոթքներով, աստվածաշնչյան ընթերցումներով բժշկելու ձևը. յուղով օծելու սովորությունը ներկայումս չի գործադրվում։ Հիսուս Քրիստոսը մարդկանց բժշկելու համար երբեք յուղ չի գործածել։ Հայ եկեղեցին հունա-հայկական և լատինահայկական վեճերի ժամանակ հրահանգել է երբեմն գործածել յուղը՝ հիվանդների օծման համար, սակայն դա տևական չի եղել և դադարել է, հավանաբար, VIII–IX դարերում։ XII դարում հայ մատենագիր, մեկնիչ Սարգիս Շնորհալին գրել է, որ «հիվանդին առողջություն տվողը ոչ թե յուղն է, այլ՝ Տիրոջ անունը»։ Հայ եկեղեցին ունի իր ննջեցյալ եկեղեցականներին օծելու սովորությունը, բայց դա խորհուրդ չէ։ Վերջին անգամ օծվում է ննջեցյալի ճակատն ու աջ ձեռքը։ Կարգ հիվանդաց և վերջին օծման խորհուրդից բացի Հայ եկեղեցին ունի նաև մահամերձ հիվանդներին «հաղորդ տալոյ» (հաղորդություն տալու) կանոնը՝ կարևորելով այդ արարողությունը իբրև նախապատրաստություն հանդերձյալ կյանքի համար։
Կատեգորիա:Քրիստոնեություն Կատեգորիա:Ծեսեր
Շիլիխա (գյուղ, Կրասնոբակովսկի շրջան)
Շիլիխա (Шилиха), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կրասնոբակովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կրասնոբակովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սովետսկայա Էստոնիա
«Սովետսկայա Էստոնիա» («Советская Эстония», «Խորհրդային էստոնիա»), Էստոնիայում հրատարակվող ռուսալեզու թերթ։ Խորհրդային շրջանում հանդիսացել է Էստոնիայի կոմկուսի ԿԿ, Էստոնական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի և մինիստրների խորհրդի օրգանը (ռուսական)։ Լույս է տեսել 1940 թվականից մինչև 2009 թվականը, Տալլինում։
Ըստ որոշ տվյալների՝ 1942-1943 թթ., Էստոնիայի՝ Ֆաշիստական Գերմանիայի զորքերի վերահսկողության տակ գտնվելու տարիներին, չի հրատարակվել։
Լուսաբանում էր հանրապետության կուսակցական, խորհրդային ու տնտեսական կյանքը, կատարել քարոզչական դեր՝ «աշխատավորությանը մոբիլիզացնում ԽՄԿԿ Կենտկոմի և խորհրդային կառավարության սոցիալ–տնտեսական ծրագիրն իրագործելու համար»։ Թերթում որպես թղթակից էր աշխատում Սերգեյ Դովլաթովը, ով իր «Փոխզիջում» գրքում պատմում էր խմբակցության առօրյաի և իր աշխատանքային փորձի մասինն։
1991 թ.-ին Էստոնիայի անկախության վերականգնումից հետո, վերանվանվում է «Էստոնիա», այնուհետ (ըստ որոշ տեղեկությունների 2006 թ.–ին) վերանվանվում է «Վեստի դնյա» (Вести дня թարգմանաբար «Օրվա լուրեր»)։ Թերթը փակվել է 2009 թվականի ապրիլին, ֆինանսական դժվարությունների պատճառով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի օրաթերթեր Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օրաթերթեր Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Alfa Romeo 184T
Բոլիդ Alfa Romeo 184T (Alfa Romeo 184T), Մարիո Տոմլենտինոյի և Լուիջի Մարմիրոլիի նախագծած մրցարշավային ավտոմեքենան է։ Ստեղծված է Ֆորմուլա 1 դասի աշխարհի չեմպիոնատների մրցավազքերին մասնակցելու համար։ Նախագծվել և ստեղծվել է 1984 թվականի մրցարշավին մասնակցելու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆորմուլա 1
Կառպաչչո
Կառպաչչո (Carpaccio), մայոնեզի հիմքով սոուսով համեմված ուտեստ, որը պատրաստված է տավարի հում մսի բարակ կտորներից։
Պատմություն
Ուտեստը «հորինել» է «Հարրի բար»-ի կուլտային սեփականատեր Ջուզեպե Չիպրիանին (ով հայտնի է նաև Բելլինի կոկտեյլի «հայտնագործմամբ»)՝ 1950 թվականին, Վենետիկում և անվանվել է Վերածննդի դարաշրջանի գեղանկարիչ Վիտտորե Կարպաչչոյի պատվին։
Բաղադրատոմս
Ավանդական կառպաչչոն պատրաստվում է տավարի ֆիլեից, որը բարակ կտրտում են սուր դանակով կամ հատուկ խոհանոցային մեքենայով (կտրիչով)։ Ավելի լավ կտրվածք ստաալու համար միսը տեղադրվում է սառնարանում կամ այրում։ Կառպաչչոն հիմնականում մատուցվում է պարմեզան պանրի, ճարճրուկով աղցանի և չերրի լոլիկի հետ, ինչը ուտեստին ավելի համեղ է դարձնում։ Ուտեստը համեմվում է ձիթապտղի յուղի և քացախի կամ կիտրոնի հյութի խառնուրդով։
Չիպրիանիի օրիգինալ բաղադրատոմսում, որը դեռևս օգտագործվում է Հարրիի բարում՝ միսը չի սառեցվում, և պատրաստվում է կիտրոնի հյութից, կաթից և թարմ աղացած սև պղպեղից :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուտեստներ Կատեգորիա:Խոհարարություն Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց Կատեգորիա:Եվրոպական խոհանոց Կատեգորիա:Նախուտեստներ
Վալյադոլիդ (նահանգ)
Վալյադոլիդ (Valladolid), պրովինցիա Իսպանիայի հյուսիս արևմուտքում, Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի կենտրոնում։ Պրովինցիայի բնակչությունը 526.233 է, որոնք ապրում են 225 մունիցիպալիտետում, տարածքը` 8.110 կմ2 և բնակչության խտությունը 64,88 մարդ/կմ2։
Պրովինցիայի մայրաքաղաքն է Վալյադոլիդը։ Այն սահմանակցում է Սամորա, Լեոն, Պալենսիա, Բուգոս, Սեգովիա, Ավիլա և Սալամանկա պրովինցիաներին։ Այն չի սահամանակցում որևէ օտարերկրյա պետության հետ և սահամանակցում է միայն նույն ինքնավար համայնքի պրովինցիաների հետ։ Այն թերակղզու միակ պրովինցիան է, որը չունի լեռներ։
Աշխարհագրություն
Տարածքը՝ 8110 կմ2 (Իսպանիայի մարզերի մեջ 28-րդը, Իսպանիայի տարածքի 1,61 %-ը)։
Վիճակագրություն
Բնակչության թվով Վալյադոլիդը 29-րդն համայնքն է ողջ Իսպանիայում։ Բնակչությունը՝ 519 249 մարդ (2006), որը կազմում է Իսպանիայի բնակչության 1.17 %-ը։ Բնակչության խտուիթյունը՝ 64,03 մարդ/կմ2
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի մարզեր
Սալոռնո
Սալոռնո  (Salorno, Salurn), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտե Ադիջո շրջանում՝ Բոլցանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2939 մարդ, բնակաչության խտությունը՝ 89 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 33 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 39040, հեռախոսային կոդ՝ 0471։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Անդրեաս առաքյալը։ Տոնը նշվում է նոյեմբերի 30-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կրասնի Օկտյաբր (Կրիմսկի շրջան)
Կրասնի Օկտյաբր (ռուս.` Красный Октябрь), հայաբնակ խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Կրիմսկի շրջանում, Կրիմսկ քաղաքից 30 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 13 մ բարձրության վրա։
Բնակչությունը
Համաձայն 2010 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 293 բնակիչ : Խորհրդային տարիներին գյուղն ուներ տարրական դպրոց, գրադարան, ակումբ և բուժկայան։
Տնտեսությունը
Գյուղի բնակիչներն զբաղվում են հացահատիկային բույսերի, ծխախոտի մշակությամբ, բանջարաբուծությամբ և անասնապահությամբ։
Պատմությունը
Գյուղը հիմնադրել են Տրապիզոնի շրջակա գյուղերից եկած հայերը` 1888 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայաբնակ գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Ստրոյնոե
Չճշտված տվյալներով Ստրոյնոե գյուղում բնակվում էր 2 726 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1943 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1403 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Սվալյավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1430 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (70001-70100)
Աստերոիդների ցանկ (69901-70000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (70101-70200)
Մայիսի 27
Մայիսի 27, տարվա 147-րդ (նահանջ տարիներին՝ 148-րդ) օրն է։
Քարտեզի և տարածքի հարաբերակցություն
Քարտեզի և տարածքի հարաբերակցություն, հարց սիմվոլի և օբյեկտի միջև կապի մասին։ Ալֆրեդ Կորժիբսկու հայտնի «Քարտեզը դեռ տարածքը չէ» արտահայտությունը նշանակում է, որ ինչ-որ բանից վերցված աբստրակցիան կամ դրա հանդեպ արձագանքը ինքնին առարկան չեն։ Այլ կերպ ասած, առարկան ցույց տվող ձեռքը ինքնին առարկան չէ, որևէ տեսության մեջբերումը դեռ տեսությունը չէ, օբյեկտիվ իրականությունը նկարագրող գիտական տեսությունը օբյեկտիվ իրականությունը չէ։
Քարտեզի և տարածքի հարաբերակցություն
Նիլ Գեյմանը իր «Ամերիկյան աստվածներ» վեպի մասերից մեկում գեղարվեստորեն անդրադարձել է քարտեզի և տարածքի հարաբերակցության հարցին ։
Բեյթսոնը նշել է, որ քարտեզի օգտակարությունը որոշվում է ոչ թե տառային իրականությամբ, այլ կառուցվածքով, որը առավելագույնս նման է տարածքի կառուցվածքին։ Նա այս հարցը քննարկել է «Անանուն ալկոհոլիկների թեոլոգիա» ստեղծագործության մեջ։