cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կանկունի ստորջրյա թանգարան
Պատմություն
2008 թվականի սկզբին Ջեյմ Գոնսալես Կանտոն և Ջեյսուն դը Կերես Թայլորը սկսեցին նախագծել ստորջրյյա թանգարանը, որը պետք է իր բնույթով վերածվեր կորալային խութերի ։ Դոկտոր Ջեյմ Գոնսալես Միկին նկատել էր, որ բնական կորալյան խութերը վնասվում էին զբոսաշրջիկների, խարիսխների, ջրասույզների կողմից։ Նա նաև նկատել էր, որ Կանկունի կորալյան խութերը ամենաշատն են վնասվում, քանի որ ջրասույզների և ջրասուզակով սուզվողների ամենամեծ հետաքրքրությունները հենց դրանց հետ էին կապված ։ Early in 2005 Dr. González Canto suggested to the then President of the Cancún Nautical Association, Roberto Díaz Abraham, the idea of taking snorkelers and divers to an area where concrete reefs with some corals had been placed, to draw them away from Manchones reef Ավելի վաղ՝ 2005 թվականին, Դոկտոր Գոնսալես Կանտոն Կանկունի նավորդական ասոցացիայի նախագահ Ռոբերտո Դիաս Աբրահամին առաջարկեց ջրասույզներին և ջրասուզակով սուզվողներին տեղափոխել այնպիսի տարածք, որտեղ որոշակի կորալյան խութեր ունեցող բետոններ կան տեղադրված, որպեսզի նրանցից պաշտպանեն Մանչոնսի խութերը։ Մինչև 2008 թվականի հունվարը Դիաս Աբրահամը թողեց այս ծրագիրը՝ այն համոզմամբ, որ շատ ավելի երկար տարիներ հարկավոր կլինեն, որպեսզի արհեստական կորալային այգիները զարգանան ու գրավչության առարկա դառնան, իսկ Գոնսալես Կանտոն համառում էր։ Զբաղվելով արհեստական խութերի ուսումնասիրությամբ՝ նա հանդիպեց բրիտանացի քանդակագործ Ջեյսոն դեԿեյրեսին, ով կիրառում էր ստորջրյա քանդակներ՝ Գրենադայի ծրագրի համար ստեղծելու արհեստական խութեր, որը ներկայացրել էր արվեստի նշանակությունը՝ Մոլիների ստորջրյա քանդակների պարկի պահպանման գործում։ Նա այդ ժամանակ նաև ջրասուզային հրահանգիչ էր Կարիբյան ծովում, որը նրան թույլ էր տվել արվեստը տարբեր կողմերից ուսումնասիրել : Ռոբերտո Դիաս Աբրահամը համաձայնեց Թայլորի ստորջրյա թանգարան ստեղծելու ծրագրին։ Վերջապես թանգարանը ստեղծվեց, իսկ Թայլորը պայմանագիր կնքեց կատարելու սկզբնական աշխատանքները տեղադրելով գրեթե 500 քանդակներ այլ մեքսիկացի քանդակագործների հետ համատեղ։ Մինչև 2010 թվականի ավարտը Թայլորի քանդակներն արդեն տեղադրված էին ։ 2013 թվականի վերջին՝ Կանկունի ստորջրյա թանգարանի հիմնադրումից 5 տարի անց, ընդհանուր հաշվով 500 բետոնե քանդակները, որոնք կազմում էին Կանկունի ստորջրյա հավաքածուն, արդեն տեղադրվել էին օվկիանոսի հատակին։ Դրանցից 478-ը ստեղծվել էին Ջեյսոն դը Կեյրս Թայլորի կողմից, իսկ մնացածը՝ մեքսիկացի արվեստագետների կողմից։ 477 քանդակները ցուցադրվեցին Մանչոնս պատկերասրահում, իսկ 23-ը Նիզուս պատկերասրահում։ Ի հավելումն սրան, 477 are exhibited in the Manchones gallery and 23 կրկնօրինակ և մեկ բնօրինակ գտնվում են Պլազա Կուկուկանի այցելուների սպասարկման կենտրոնում, որը Կանկունի հյուրանոցային տարածքում գտնվող առևտրյաին կենտրոն է։ Գովերնմենթ հատուկ պահպանվող տարածք այցելած 500․000 այցելուներից ավելի քան 100․000-ը այցելել է կանկուն ստորջրյա թանգարան 2013 թվականի ընթացքում։
Լուռ զարգացումը
Ջեյսոն դը Կեյրես Թայլորը իր հավաքածուն անվանել է «Լուռ զարգացումը»։ Այս հավաքածուի քանդակները նպատակ ունեն ցույց տալու մարդկանց և շրջակա միջավայրի փոխազդեցությունները՝ և դրական և բացասկան կողմերից։ Նա ցույց է տալիս, թե ինչպես մարդը կարող է ապրել բնության հետ և ստեղծել երկուսի համար էլ պիտանի ապագա, և միանույն ժամանակ, թե ինչպես են մարդիկ փչացրել բնությունը, տվյալ դեպքում, հատկապես կորալյան խութերը և անփութորեն վերաբերվել դրանց ։
«Լուռ Զարգացման» քանդակները ցույց են տալիս, թե ինչպես են որոշ մարդիկ տեսնում շրջապատն ու ընդունում այն, մինչդեռ ուրիշները թաքցնում են իրենց դեմքերը։ քանդակներից յուրաքանչյուրն այպես է պատրաստված, նման լինի տեղական ձկնորսային համայնքին, որտեղ և ապրում է Թեյլորը։ Քանադկներից յուրաքանչյուրն ունի իր անհատականությունն ու հատկանիշները։ Թեյլորն, իր հերթին, բծախնդրորեն աշխատել է յուրաքանչյուր դետալի վրա, որպեսզի սկսած մազի ծայրից, մինչև հագուստները լինեն կատարյալ։ Դրանցից է, օրինակ, մի փոքրիկ աղջիկ, որ իր թույլ ժպիտով վեր է նայում մակերեսին, վեց գործարարներ՝ ձեռքերը խրված ավազի մեջ՝ առանց ուշադրություն դարձնելու իրենց շուրջը, և մի մարդ գրասեղանի շուրջ, շունը կողքին պառկած, բայց հոգնած ու կտրված շրժապատից։ Աշխատանքի համար Թեյլորից պահանջվեց 18 ամիս և 120 ժամ՝ աշխատելով ջրի տակ, օգտագործելով 120 տոննա բետոն, ավազ և մանրախիճ, 3800 մետր ապակեթել և 400 կգ սիլիկոն ։ Քանդակները ստեղծվել են pH չեզոք ծովային բետոնով, որ պատրաստվել է ծովային պարկի պաշտոնյաների և Կանկուն նավորդական ասոցաիցիայի օժանդակությամբ։ Քանդակները ստեղծվել են ցամաքի վրա, այնուհետև մաքրվել ու տեղափոխվել ջրի հատակը, ուստի դրնաք չունեն որևէ տեսակի քիմական նյութեր իրենց վրա, որկարող են վնաս հասցնել ջրին, կենդանիներին կամ խութերին ։
Որոշ մարջաններ են (ինչպիսին է կրակե մարջանը) տեղադրվել սկզբնական քանդակների վրա և մոտ։ «Լուռ զարգացում»-ը երկու նպատակ հետապնդող արվեստի աշխատանքների հավաքածու է․ առաջինը՝ հենց քնդակները, երկրորդը՝ բնության պահպանությունը ։
Թանգարան
Կան երեք պատկերասրահներ. երկուսը՝ ստորջրյա, մեկը՝ ցամաքում։ Կանկունի ստորջրյա թանգարանը թույլտվություն ստացավ սուզելու 1200 քանդակներ Ազգային ծովային պարկի 10 տարբեր տարածքներում։ Կուբացի քանդակագործ Էլիեր Ամադո Գիլի «Օրհնանքներ»-ը տեղադրվեցին նոր պատկերասրահում, որը կոչվում է «Չիտալ»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի թանգարաններ
Օսինովկա (գյուղ, Բախմաչի շրջան)
Օսինովկա (Осинівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Օսինովկա գյուղում բնակվում էր 21 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 98,13 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1935 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նորմանական ճարտարապետություն
Նորմանական ճարտարապետություն տերմինն օգտագործվում է Նորմանների կողմից 11-րդ և 12-րդ դարերում իրենց տիրապետության գտնվող տարածքներում Ռոմանական ճարտարապետություն ոճով կառուցած շինությունները բնորոշելու համար։ Մասնավորապես տերմինն ավանդաբար օգտագործվում է Անգլիական Ռոմանական ճարտարապետության համար։ Նորմանները կառուցել են բազմաթիվ դղյակներ և ամրաշինություններ՝ ներառած նորմանական դոնժոնները։ Միևնույն ժամանակ նրանք կառուցել են վանքեր, աբբայություններ, եկեղեցիներ և մայր տաճարներ ռոմանական ճարտարապետությանը բնորոշ շրջանաձև կամարներով, որոնք ավելի մեծ չափեր ունեն, քան նմանատիպ ոճի այլ շինությունները։
Հելեն
Հելեն (Helen, ամբողջ անունը՝ Հելեն Ջայրագ Ռիչարդսոն Խան, ), հնդկական կինոյի պարուհի և դերասանուհի։ Հելենի ամբողջական ֆիլմագրությունը չի կազմվել, սակայն ըստ որոշ աղբյուրների՝ նա նկարահանվել է ավելի քան 700 ֆիլմում։ Կյանքում ունեցած ձեռքբերումների համար 1999 թվականին արժանացել է Filmfare Awards մրցանակին։ Մրցանակն ստացել է երկրորդ պլանի կանացի լավագույն դերի համար։ 2009 թվականին պարգևատրվել է Հնդկաստանի կառավարական Պադմա Շրի պարգևով։ Հելենի մասին գրվել են գրքեր և նկարահանվել ֆիլմեր։ Ժամանակին համարվել է սեքս-խորհրդանիշ, նրան անվանել են հնդկական կինոյի «ջրածնային ռումբ»։
Կենսագրություն
Հելենը ծնվել է Բիրմայում։ Հայրը ուներ անգլո-հնդկական ծագում և մահացել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, մայրը՝ ուներ բիրմանական ծագում ։ Ընտանիքում Հելենն ուներ քույր և եղբայր։ Ճապոնիայի կողմից Բիրման օկուպացնելու վտանգից խուսափելով, 1943 թվականին Հելենի ընտանիքը տեղափոխվել է Բոմբեյ։ Ապրել են ծայրահեղ աղքատության մեջ։ Հելենի մայրը բուժքույր էր, սակայն նրա աշխատավարձը չէր բավարարում ընտանիքի կարիքները հոգալուն։ Այդ իսկ պատճառով Հելենը թողեց ուսումը և ընտանիքի բարեկամ, հայտնի պարուհի Կուկուի միջնորդությամբ աշխատանք գտավ կինոնկարահանման հրապարակում ` որպես խմբապարերի պարուհի։ Առաջին անգամ նկարահանվել է 1957 թվականին` 19 տարեկանում։ Հետագայում, աստիճանաբար նրան վստահեցին նաև մենապարերը։ 1980-ական թվականների սկզբին Հելենը լքեց կինոնկարահանման հրապարակը և նկարահանվում էր հազվադեպ։
Անձնական կյանքը
1981 թվականին Հելենն ամուսնացել է սցենարիստ Սալիմ Խանի հետ, ով արդեն իսկ ամուսնացած էր և ուներ երեխաներ։ Երեխաները Հելենին համարում էին իրենց երկրորդ մայր (նրանցից մեկը հայտնի դերասան Սալման Խանն է)։ Հելենն ունի մեկ որդեգրված դուստր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հնդիկ պարուհիներ Կատեգորիա:Հնդիկ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կուկ եղբայրներ
Էնթոնի Կուկ (Anthony Cook; ) և Նաթանիել Կուկ (Nathaniel Cook; ), ամերիկացի սերիական մարդասպաններ, հարազատ եղբայրներ, ԱՄՆ Օհայո նահանգի Տոլեդո քաղաքի մերձակայքում 1973-1981 թվականներին կատարել են բռնաբարությունների հետ կապված 9 սպանություն՝ ելնելով ռասիստական դրդապատճառներից։ Բոլոր զոհերը սպիտակամորթ են եղել։ Սպանություններին եղբայրների մասնակցությունը ապացուցվել է միայն 1990-ական թվականների վերջին ԴՆԹ-թեստավորման հիման վրա, որից հետո երկու եղբայրներն էլ մեղադրվել և դատապարտվել են երկարատև ազատազրկման։
Վաղ տարիներ
Կուկ եղբայրների կյանքի վաղ տարիների մասին քիչ բան է հայտնի։ Հայտնի է, որ եղբայրները ծնվել են Մոբիլ քաղաքում (Ալաբամա նահանգ)։ Նրանցից բացի ընտանիքում ևս 7 երեխա է եղել, ինչի հետևանքով ընտանիքը նյութական դժվարություններ է ունեցել։ Օհայո տեղափոխվելուց հետո եղբայրների հայրը հեռացել է ընտանիքից։ Տոլեդոյում ընտանիքը ստիպված է եղել ապրել քաղաքային շրջանում, որը բնակեցված է եղել գունավոր փոքրամասնություններով, ցածր սոցիալական կարգավիճակ և կրթության մակարդակ ունեցող այլ ապադասակարգայնացված տարրերով, ինչի շնորհիվ եղբայրները մեծացել են սոցիալապես անապահով պայմաններում և ենթարկվել են տարանջատման քաղաքականության։
Էնթոնիի և Նաթանիելի ավագ եղբայրը՝ Հայս Կուկը, 1960-ական թվականների կեսերին դատապարտվել է բռնաբարության համար, Էնթոնին սկսել է մարգինալ կենսակերպ վարել՝ վաղ լքել է դպրոցը, սկսել է ավելի շատ ժամանակ անցկացնել փողոցում և շփվել քրեական ենթամշակույթի ներկայացուցիչների հետ։ 1974 թվականին Էնթոնի Կուկը ձերբակալվել և դատապարտվել է կողոպուտի մեղադրանքով՝ հաջորդ մի քանի տարիները անցկացնել է բանտում։ Ազատ արձակվելուց հետո Էնթոնի Կուկը հայտարարել է, որ ենթարկվել է բանտի պահակների և մաշկի սպիտակ գույն ունեցող մյուս կալանավորների բարոյական ճնշումների և ֆիզիկական հարձակումներին, ինչից հետո սկսել է ռասայական ատելության նշաններ դրսևորել քաղաքի սպիտակ բնակչության նկատմամբ։
Նաթանիել Կուկը խնդիրներ չի ունեցել օրենքի հետ, չի չարաշահել ալկոհոլը և թմրանյութերը, աշխատել է որպես վարորդ բարձր վարձատրությամբ։ 1979 թվականին բանտից ազատ արձակվելուց հետո Էնթոնի Կուկը վերադարձել է Տոլեդո և ավելի շատ ժամանակ է անցկացրել Նաթանիելի հետ։ Ունենալով սոցիալ-հոգեբանական ծանր բնավորության գծեր՝ նա բացասաբար է ազդել եղբոր հոգեբանա-հուզական վիճակի վրա, որից հետո քաղաքի մերձակայքում տեղի է ունեցել մի շարք սպանություններ ։
Սպանությունների շարք
Սպանությունների շարքը սկսվել է 1980 թվականի մայիսին, երբ եղբայրները հարձակում են գործել 24-ամյա Թոմաս Գորդոնի և նրա 18-ամյա աղջկա վրա, Տոլեդոյի հյուսիսային մասում։ Եղբայրները զենքի սպառնալիքով գրավել են ավտոմեքենայի նկատմամբ վերահսկողությունը և պատանդ վերցնելով զույգին՝ տարել են Լուկաս շրջանի անտառապատ տարածք, որտեղ գնդակահարել են Գորդոնին և բռնաբարել նրա աղջկան, որից հետո դանակի հարված հասցրել և փախուստի դիմել հանցանքի վայրից։ Աղջիկը ողջ է մնացել։ 1981 թվականի հունվարի 3-ին եղբայրներն ընտրել են 19-ամյա ավտոստոպարդուհի Կոննի Սյու Թոմփսոնին։ Եղբայրները աղջկան կրկին տարել են Լուկաս շրջան, որտեղ նրան բռնաբարել ու սպանել են։ Զոհի մարմինը հանցագործները կամրջից նետել են գետակ, որտեղ այն հայտնաբերվել է հունվարի 17-ին ։
Նույն տարվա փետրվարին Էնթոնի Կուկը, վերադառնալով աշխատանքից, իր մեքենան է նստեցրել 12-ամյա Դոուն Բեքսիին։ Շուտով նրանց է միացել Նաթանիելը, որից հետո հանցագործները զոհին տարել են լքված թատրոնի շենք, որտեղ հաջորդ մի քանի ժամ շարունակ բռնաբարել և խոշտանգել են պաթոլոգիական հաճույք ստանալու նպատակով, որից հետո նրան մի քանի հարված են հասցրել աղյուսե բլոկով գլխին, որից Դոունը մահացել է   ։ 1981 թվականի մարտի 27-ին Էնթոնի Կուկը հարձակում է գործել  21-ամյա Սքոթ Մոլթոնի և 21-ամյա Դենիզ Ստոյկովսկու վրա, քաղաքի կենտրոնում գտնվող սուպերմարկետի մոտ։ Հանցագործը պատանդներին տարել է քաղաքից դուրս, որտեղ սպանել է նրանց՝ աղջկան սեռական բռնության ենթարկելով։ Այդ հանցագործությունը Էնթոնի Կուկը կատարել է առանց եղբոր մասնակցության  ։
1981 թվականի օգոստոսի 2-ին, Էնթոնի Կուկը կրկին մենակ գործելով, հարձակում է գործել 21-ամյա Դերիլ Քոուլի և Սթեյսի Բալոնեկի վրա։ Բռնաբարությունից հետո, Կուկը ծեծել է Քուոլին բռյսբոլի մահակով, որը գտել էր Քոուլի մեքենայի սրահում, հասցնելով նրանց ծանր գանգուղեղային վնասվածքներ, ինչից էլ նրանք մահացել են, դրանից հետո մարմինները թաքցրել է մեքենայի բեռնախցիկում։ Նույն թվականի սեպտեմբերին Էնթոնի Կուկը հանցագործություն էր կատարել քաղաքի շքեղ թաղամասում՝ ոստիկանական տեղամասից ընդամենը երկու թաղամաս հեռավորության վրա։ Վաղ առավոտյան Կուկը զենքի սպառնալիքով կողոպտել է կայանված ֆուրգոնի ուղևորներին, որոնց թվում են եղել 21-ամյա Թոդ Սեբոն և 20-ամյա Լիզա Սավիցկին, որից հետո կապել է իր զոհերին և փորձել բռնաբարել աղջկան ։ Բռնաբարության փորձի ընթացքում Թոդ Սեբոյին հաջողվել է ազատվել ճիրաններից և պայքարել հանցագործի դեմ, որի ընթացքում Էնթոնի Կուկը ծեծի է ենթարկվել և կորցրել զենքը։ Լիզա Սավիցկին ոստիկանություն է կանչել և օգնության համար դիմել է հորը՝ Փիթեր Սավիցկիին, որը Տոլեդոյում հայտնի էր որպես գործարար։ Սավիցկին և Սեբոն, սպասելով իրավապահ մարմինների աշխատակիցների ժամանելուն, փորձել են ինքնադատաստան տեսնել Էնթոնի Կուկի հետ, սակայն հանցագործը կատաղի դիմադրություն է ցույց տվել, որի ընթացքում վերադարձրել է զենքը, գնդակահարել Պիտեր Սավիցկիին և ծանր վիրավորել Թոդ Սեբոյին, որից հետո դիմել փախուստի ։
Բացահայտում
Էնթոնի Կուկին այլ սպանությունների մեջ մեղադրող ապացույցներ չեն հայտնաբերվել, ինչի արդյունքում 1982 թվականին Էնթոնի Կուկը դատապարտվել է միայն Փիթեր Սավիցկու սպանության մեղադրանքով։ Նա դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման։ Նաթանիել Կուկը եղբոր դատապարտումից հետո ավարտել է իր քրեական գործունեությունը և հետագա տարիներին ձերբակալվել է միայն աննշան իրավախախտումների համար։ 1990-ական թվականների կեսերին ձերբակալություններից մեկի ժամանակ Նաթանիելից արյան նմուշ են վերցրել։ Քանի որ հանցագործությունների կատարման ժամանակ եղբայրները թողել են իրենց կենսաբանական հետքերը, 1998 թվականին կատարվել է կենսաբանական հետքերի նմուշների ԴՆԹ-թեստավորում, որը ցույց է տվել Էնթոնի և Նաթանիել Կուկի պրոֆիլների համապատասխանությունը մարդասպանների պրոֆիլներին, ինչի հիման վրա փետրվարի 14-ին Նաթանիել Կուկը ձերբակալվել է և նրան մեղադրանքներ են առաջադրվել Թոմաս Գորդոնի սպանության և նրա աղջկա կյանքի նկատմամբ ոտնձգության համար ։
2000 թվականին եղբայրները գործարքի մեջ են մտել արդարադատության հետ, նրանք իրենց մեղավոր են ճանաչել Թոմաս Գորդոնի սպանության մեջ և մանրամասն նկարագրել են այլ սպանությունների կատարումն այն բանի դիմաց, որ այդ դրվագները դատարանում չեն քննարկվի նրանց դեմ։ Ի վերջո, Նաթանիել Կուկը իրեն մեղավոր է ճանաչել Թոմաս Գորդոնի սպանության, Դոուն Բեքի և Կոննի Թոմփոսոնի սպանության մեջ մեղսակցության մեջ։ Էնթոնի Կուկն իրեն մեղավոր է ճանաչել 8 սպանություն կատարելու մեջ, ինչպես նաև խոստովանել է 22-ամյա Վիկի Սմոլի սպանությունը, որը կատարվել է 1973 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, ում սպանության մեջ նա երբեք չի կասկածվել հետաքննության կողմից։ Արդարադատության հետ գործարքի հիման վրա Էնթոնի Կուկը 2000 թվականի ապրիլին դատապարտվել էր երկրորդ ցմահ ազատազրկման, նրա եղբայրը՝ Նաթանիելը, դատապարտվել էր 75 տարվա ազատազրկման՝ 20 տարվա ազատազրկում կրելուց հետո պայմանական վաղաժամկետ ազատման միջնորդություն ներկայացնելու իրավունքով ։
Վերջում
Անազատության մեջ անցկացնելով 34 տարի՝ Էնթոնի Կուկը 2015 թվականին պայմանական վաղաժամկետ ազատման միջնորդություն է ներկայացրել, սակայն նրան մերժել են և արգելել նման միջնորդություններ ներկայացնել մինչև 2025 թվականը ։ Նաթանիել Կուկը, բանտարկության մեջ մնալով 20 տարի, արդարադատության հետ գործարքի հիման վրա, 2018 թվականի մարտին նույնպես պայմանական վաղաժամկետ ազատման միջնորդություն է ներկայացրել ։ Չնայած զոհերի հարազատների բողոքներին, դատարանը հաշվի առնելով մեղքի ճանաչման մասին համաձայնագրի պայմանները և 2000 թվականին Նաթանիելի կատարած արդարադատության հետ գործարքի փաստը, իրավական հիմքեր չի գտել նրա ազատ արձակումը կանխելու համար և բավարարել է նրա միջնորդությունը ։
Հանճարեղ գաղափար
Հանճարեղ գաղափար (Μεγάλη Ιδέα, Мегали Идэа), Օսմանյան Հունաստանի ժամանակաշրջանում հույների իռեդենտիստական ​​հայեցակարգն էր, որը ենթադրում էր Բյուզանդիայի վերականգնում՝ Կոստանդնուպոլիս կենտրոնով։ 18-19-րդ դարերում Կոստանդնուպոլսի հունական ազնվականության (Ֆանարիոտների) շրջանում դրա իրականացումը հաճախ ենթադրվում էր հույների ձեռքում` որոնք նշանակալի դեր էին խաղում կայսրության կառավարման և առևտրի մեջ, Օսմանյան կայսրությունում իշխանության աստիճանական կուտակման միջոցով։
Կուկ եղբայրներ
Վերջում
Նաթանիել Կուկն ազատ է արձակվել 2018 թվականի օգոստոսի 10-ին, սակայն նրա ազատությունը չափազանց սահմանափակ է եղել, նա պարտավոր էր շարունակել մասնակցել սեռական հանցագործների վերականգնողական տարբեր ծրագրերի, կրել GPS ապարանջան՝ վերահսկելու համար իր շարժումները, ինչպես նաև նրան արգելվել է հայտնվել երեխաների հավաքների վայրերում։ 2019 թվականին տեղեկություն է տարածվել, որ Նաթանիելը բնակվում է Տոլեդո քաղաքի դպրոցներից մեկից 200 մետր հեռավորության վրա, սակայն ոստիկանության կողմից անցկացված հետաքննության ընթացքում պարզվել է, որ Կուկը չի խախտել այն տարածքների սահմանները կանոնակարգող կանոնները և դրույթները, որոնց սահմաններից դուրս բնակության արգելք է սահմանվել ։
Հանճարեղ գաղափար
Ավելի նեղ իմաստով դա կարող է վերաբերել Վենիզելոսի գլխավորությամբ հունական պետության կողմից Արևմտյան Անատոլիայի և Արևելյան Թրակիայի անեքսիայի ձախողված ծրագրին։
Հայեցակարգը օգտագործվել է Ռուսաստանի ռազմաքաղաքական ծրագրերում, մասնավորապես, Եկատերինա II-ի «հունական նախագծում»։
Ծագումը և նշանակությունը
Բրիտանացի հեղինակավոր բյուզանդացի պատմաբան Սթիվեն Ռանսիմանը գրել է. «Մեգալի գաղափար», հույների մեծ գաղափարը վերադառնում է թուրքական նվաճմանը նախորդող դարաշրջանին։ Սա հույն ժողովրդի կայսերական ճակատագրի գաղափարն էր։ Միքայել VIII Պալեոլոգոսը դա արտահայտեց իր ելույթում, երբ լսեց, որ իր զորքերը Կոստանդնուպոլիսն ազատագրել են լատիններից, թեև հույներին անվանել է հռոմեացիներ։ Հետագա Պալեոլոգոսների ժամանակ «հելլեններ» բառը կրկին հայտնվում է, բայց բյուզանդական իմպերիալիզմը Հին Հունաստանի մշակույթի և ավանդույթների հետ կապելու գիտակցված մտադրությամբ» ։
Կոստանդնուպոլսի անկումից հետո
Վերջին հունական պետությունը՝ Տրապիզոնի թագավորությունը, դադարեց գոյություն ունենալ 1461 թվականին։ Հույների՝ թուրքերից անկախանալու ճանապարհին առաջին հաջողությունները նկատելի են դարձել միայն 360 տարի հետո (մինչև 1823 թ.)։ Մշտապես հարց էր ծագում Հունաստանից դուրս մնացած քրիստոնյաների ճակատագրի մասին։ Հույների համար հատկապես ցավալի էր կայսրության կորած մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլսի ճակատագիրը։ Օսմանյան կայսրության կտրուկ թուլացումից և փլուզումից հետո Բալկանյան նոր պետությունների մեծ մասը ձգտում էր օգտվել հնարավորությունից՝ ընդլայնելու իրենց տիրապետությունները. դրա մեջ մտնում էր նորաստեղծ Հունաստանի թագավորությունը։
Փանարիոտներ
Փանարիոտները, որոնք Օսմանյան կայսրությունում կազմում էին համեմատաբար (հույն բնակչության մնացած մասի հետ) արտոնյալ կալվածք, որպես կանոն, հեղափոխական ազատագրական նախաձեռնություններով չէին հանդես գալիս. ավելին, քրիստոնեական Ռումիլլեթի ղեկավար, Կոստանդնուպոլսի պատրիարքը, սուլթանի դեմ քրիստոնեական ապստամբությունների դեպքերում ստիպված էր դատապարտել և անաստվածացնել ապստամբներին։
Մինչև 20-րդ դարի սկիզբը Փանարիոտների վրա գերակշռում էր Օսմանյան կայսրությունը Բյուզանդական կայսրության էվոլյուցիոն վերափոխման ցանկությունը՝ զբաղեցնելով առանցքային պաշտոններ պետական ​​կառավարման, դիվանագիտության, առևտրի և կրթության ոլորտներում։
Անկախ Հունաստանի ձևավորում
Հունական հեղափոխությունը (1821-1829), որը վերջին փուլում ստացավ եվրոպական տերությունների, այդ թվում՝ Ռուսական կայսրության աջակցությունը (Նիկողայոս I-ի միացումով), հանգեցրեց անկախ հունական պետության ձևավորմանը, որը ճանաչվեց 1830 թվականին։ Այս իրավիճակը ցանկություն առաջացրեց հույների հետ վերամիավորել այն տարածքները, որոնք ներառված չէին անկախ Հունաստանի կազմում. Էպիրը, Թեսալիան, Մակեդոնիան, Թրակիան, Կրետեն, Կիպրոսը, Եգեյան ծովի կղզիները, Կոստանդնուպոլիսը, Անատոլիայի մի մասը, ինչպես նաև Հոնիական կղզիների Հանրապետությունը, որն այն ժամանակ Մեծ Բրիտանիայի պրոտեկտորատն էր։
Անկախության պատերազմի հետևանքներից մեկը Օսմանյան կայսրությունում փանարիոտների արտոնյալ դիրքի կտրուկ խարխլումն էր, որոնց այժմ, ինչպես բոլոր հույները, կասկածանքով էին վերաբերվում։ Բանկային և առևտրի ոլորտներում հայերը և բուլղարները սկսեցին համապատասխանաբար ավելի մեծ կշիռ ձեռք բերել ։
Հելլենիզմի տարածումն այժմ ստանձնել է Հունաստանի անկախ թագավորության կառավարությունը։ Հունաստանի հանրային կրթության նախարար Նիկոպուլոսը ստեղծեց (1864) հանձնաժողով՝ թագավորությունից դուրս հելլենիզմը տարածելու միջոցներ գտնելու համար, որը սրտացավորեն ընդունվեց Ստամբուլի և Օսմանյան կայսրության այլ քաղաքների հունական մամուլի կողմից ։
Հունաստանի հույների և Օսմանյան կայսրության հույների միջև քաղաքական և փիլիսոփայական հայացքներում լուրջ տարաձայնություն կար։ Ռուս դիվանագետ արքայազն Տրուբեցկոյը նրան նկարագրել է այսպես. «Եթե թագավորության հույներն իրենց անվանում են հին հելլենների իրավահաջորդներ, ապա Թուրքիայում ապրող հույները գրեթե ավելի շատ պատճառաբանությամբ իրենց համարում են բյուզանդացիների ժառանգներ» ։
Բուլղարական հերձում
1850-ականների կեսերից հարաբերությունները սրվում են հույներից մեկուսացման ձգտող Օսմանյան կայսրության բուլղար բնակչության և Տիեզերական պատրիարքության ֆանարիոտական ​​ղեկավարության միջև, որի եկեղեցական (և, հետևաբար, քաղաքացիական) իրավասության ներքո բուլղարները գտնվում էին որպես Ռում Միլլեթի անդամներ։ Հակամարտության գագաթնակետին հաջորդեց 1872 թվականի սեպտեմբերին, երբ Կոստանդնուպոլսում պատրիարքարանի կողմից հրավիրված խորհուրդը սուլթանի ֆիրմանի հիման վրա վերջերս ստեղծված Բուլղարական Էկզարխաթը հայտարարեց հերձվածում՝ բուլղարացիներին մեղադրելով «ֆիլետիզմի» մեջ (φυλετισμός, այսինքն՝ ցեղային սկզբունքի գերակայությունը ճանաչվել է որպես հերետիկոսություն)։ Հակամարտության շուրջ ծավալվեց բարդ միջազգային դիվանագիտական ​​խաղ, որում առանցքային դեր խաղաց Ռուսաստանի կառավարությունը՝ դե ֆակտո աջակցելով բուլղարներին 1860 թվականից։
«<…>«Հույները համոզված են, որ խախտելով սլավոնների հետ ընդհանուր հավատքը, ոչ միայն խուսափում են պանսլավոնիզմի երևակայական վտանգից, այլ, որ ավելի կարևոր է, նրանց կարծիքով, նրանք գրավում են ողջ Արևմտյան Եվրոպայի և հատկապես Անգլիայի համակրանքը, որը դրա արդյունքում կդառնա հելլենիզմի և նրա շահերի պաշտպանի հակառակորդից։ Իրերի այս տեսակետով հույները նույնպես ուրախ են պատկերացնել թուրքերի հետ դաշինքի օգուտները, որոնց մեջ կցանկանային մտնել Ռուսաստանի հետ կապերի խզումից հետո՝ սլավոնների դեմ իրենց փոխադարձ պաշտպանության համար։ Հույները, սակայն, թուրքերին առաջարկում են դաշինք ընդդեմ պանսլավիզմի ոչ առանց պայմանների։ Դրա համար նրանք պահանջում են, որ թուրքերն իրենց հետ կիսեն իշխանությունը սեփական Թուրքիայում, որպեսզի հույները՝ որպես իշխող ժողովուրդ, թուրքերի հետ հավասար զբաղեցնեն հանրային բոլոր պաշտոնները։ Ինչպես տեսնում եք, հույների կողմից թուրքերին առաջարկած դաշինքի պայմանները ոչ պակաս օրիգինալ են, քան քաղաքական նկատառումները, որոնց հիման վրա հռչակվել է հերձում, և որ հույները, իրենց թույլ տված քաղաքական բոլոր համակցություններով, նկատի ունեն իրենց մեծ գաղափարը, այն է՝ իրենց փոքր թագավորությունը մեծ կայսրության վերածելը։ Նրանք վստահ են, որ եթե թուրքերն ընդունեն իրենց հետ դաշինքը վերը նշված պայմաններով, ապա ներկայիս թուրքական կայսրությունը, ինչպես հռոմեականը, աննկատ կանցնի հույն ժողովրդի ձեռքը»:
Պառակտման հետ կապված նմանատիպ մտքեր է արտահայտել Կոնստանտին Լեոնտևը, ով Կատկովի Ռուսսկի Վեստնիկ ամսագրին ուղղված իր նամակները ստորագրել է կեղծանունով «Ն. Կոնստանտինովը Ցարգրադից». «Հույներին պետք են Բոսֆորի թուրքերը՝ որպես այդ համասլավոնական պետության զարգացումը կանխելու միջոց, որից նրանք այդքան վախենում են։ Քանի թուրքը Բոսֆորի վրա է, ծայրահեղ հույնը հիմա ինքն իրեն ասում է՝ պանսլավիզմն անհնար է. և մեզ համար ավելի հեշտ է պայքարել դրա դեմ՝ ներկայիս կազմով թուրքական կայսրության առկայությամբ։ Կոստանդնուպոլսում նույնիսկ անհամեմատ ավելի հեշտ է պանսլավիզմի դեմ գործելը, քան Հելլադայում»։ Այնուամենայնիվ, Լեոնտևը, ով անձամբ տեղյակ էր Օսմանյան կայսրության ուղղափառ երկրներում տիրող իրավիճակին, որտեղ նա մի քանի տարի դիվանագիտական ​​ծառայության մեջ էր, իր հետագա աշխատություններում խստորեն քննադատեց ռուս հասարակության և կառավարության «բուլղարական կատաղությունը» և դատապարտեց բուլղարացիներին համընդհանուր ուղղափառությունից և համընդհանուր եկեղեցուց հեռանալու համար ։ Իր «Ազգային շարժումների պտուղները ուղղափառ արևելքում» աշխատության մեջ Լեոնտևը բացականչել է. «Բուլղարները մեծամասնությամբ դեմ էին ուղղափառ Ռուսաստանին այս ցեղային պայքարի ժամանակ, որն այդքան անամոթաբար խաղաց մեր դարավոր սրբավայրի հետ։ Մեր և Ուղղափառության դեմ էին նաև առաջադեմ հույները, որոնք պաշտպանում էին նրա կանոնները միայն ցուցադրական, սլավոններին վանելու համար։ Ո՞վ այս դժվարին փորձությունների ժամանակ հավատարիմ մնաց ոչ թե մեզ (որովհետև մենք արժանի չէինք դրան), այլ մեզ համար ընդհանուր հիմքերին։ Հավատարիմ մնացինք այս հիմունքներին, հավատարիմ մնացինք Ուղղափառությանը, նրա հնագույն կանոններին, նրա ոգուն. միայն այդ նույն հույն եպիսկոպոսները, թուրք հպատակները, որոնց մենք հնարել ենք ետ պահել մեր աչքը՝ անվանելով ինչ-որ «փանարիոտներ»։ Մեր Ֆիլարետը, Ռոստովսկու Դիմիտրիին, Ստեֆան Յավորսկին և Սերգիուս Հրաշագործը այդպիսի «փանարիոտներ» էին!» :
Ռուս-թուրքական պատերազմ (1877-1878)
Անգլիայի սպառնալիքների պատճառով Հունաստանն ուղղակիորեն չի մասնակցել 1877-1878 թվականների պատերազմին, թեև հասարակության հակաթուրքական տրամադրությունները ստիպել են կառավարությանը ռազմական նախապատրաստություն իրականացնել։ Հունաստանը նույնպես հրավիրված չէր Բեռլինի կոնգրեսին որպես լիիրավ մասնակից, թեև համագումարի օրակարգում էր հունա-թուրքական սահմանի հարցը, որը խորհուրդ տվեց Պորտային Թեսալիայում զիջումներ անել Հունաստանին։ 1881 թվականի մարտին Գլադստոնի նոր բրիտանական կառավարության ճնշման ներքո (Դիզրաելիի նախորդ կառավարությունը հետապնդում էր բացահայտ թուրքամետ գիծ՝ Վիկտորյա թագուհու տրամադրություններին համապատասխան), Պորտան Հունաստանին զիջեց Թեսալիայի հարավային մասը և Էպիրոսի Արտա շրջանը։
Բացի այդ, հույների համար պատերազմի արդյունքը Կիպրոս կղզու հանձնումն էր նավահանգստի կողմից, որը 1878 թվականի հունիսի 4-ին կնքված գաղտնի Կիպրոսի կոնվենցիայի համաձայն անցավ Անգլիայի վերահսկողության տակ՝ Բեռլինի կոնգրեսում Անգլիայի կողմից Թուրքիայի աջակցության դիմաց։ Շուտով կղզու բրիտանական օկուպացիան առաջացրեց ժողովրդական դժգոհություն և համահելլենիստական ​​տրամադրությունների աճ։
Հունաստանի միջամտությունը Հյուսիսային Սևծովյան տարածաշրջանում
1918 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբերին, Առաջին համաշխարհային պատերազմում Օսմանյան կայսրության պարտությունից անմիջապես հետո և դաշնակիցների կողմից նեղուցների բացումից հետո, հունական զորքերը ֆրանսիական գերագույն հրամանատարության ներքո, հետևելով Բոսֆորի, Դարդանելի և Սև ծովի միջով, վայրէջք կատարեցին Հյուսիսային Սևծովյան տարածաշրջանում՝ Օդեսայի և Նիկոլաևի շրջաններում ։
Վ.Կանտորովիչը պնդում է, որ Հին Մեծ Հունաստանի սահմանները ներառում էին Օդեսան, որի իրավունքը հույներն այսպես արդարացնում էին ։ Մինչև 1918 թվականը քաղաքում և նրա շրջակայքում կար մի նշանակալի հունական գաղութ, որը ուրախությամբ և խանդավառությամբ դիմավորեց իր հայրենակիցներին ։ Մինչդեռ հունական բանակի ուկրաինական արշավը հունական կառավարության նախաձեռնությունը չէր, այլ տեղի ունեցավ Կլեմանսոյի խնդրանքով, ով ի պատասխան խոստացավ խաղաղության կոնֆերանսում աջակցել Փոքր Ասիայում Հունաստանի հավակնություններին ։ Հունական աղբյուրներում ոչ մի տեղ Օդեսայի վերաբերյալ պնդումներ չեն հայտնվում։
1919 թվականի մարտին Նիկոլաևի մոտ կրած պարտությունը հունական կորպուսին արժեցել է մի քանի հարյուր սպանված և վիրավոր։ Ռազմական Նիկոլաևի նավաշինական գործարանները, Օչակովի ամրոցը, Դնեպր-Բուգի գետաբերանը և Բերեզան կղզում ռուսական բանակի ամենահարուստ կոմիսարական պահեստներն անցան Կարմիրների ձեռքը։
Նովոռոսիայում հունական զորքերի գտնվելու վայրը նկարագրված է, մասնավորապես, Ա. Ն. Տոլստոյի, Կ. Պաուստովսկու ստեղծագործություններում, Լ. Սլավինի պիեսում և ցուցադրված «Միջամտություն» ֆիլմում ։ Ռուսաստանի հարավի հունական օկուպացիան ավարտվեց Օդեսայի ծովի աղետալիորեն արագ տարհանումից հետո հունական բանակը այլևս երբեք չի օկուպացրել ՌՍՖՍՀ-ի, Ուկրաինական ԽՍՀ-ի, ԽՍՀՄ-ի կամ Ռուսաստանի տարածքի որևէ մասը։
«Մեծ գաղափար» Թուրքիայում (Վենիզելոս օպերացիա)
Քանի որ Օսմանյան կայսրությունը, որն Առաջին համաշխարհային պատերազմում կողմ էր Գերմանիային, պարտվեց պատերազմում իր դաշնակիցներին, որոնց թվում էր Հունաստանը և ստիպված եղավ կնքել Սևրի պայմանագիրը (1920), ըստ որի 70 % քրիստոնյա մեծամասնություն ունեցող Իզմիրի շրջանը, ինչպես նաև գրեթե ողջ Թրակիան՝ արևելյան և արևմտյան, անցնում էին Հունաստանին։ Սկզբում Վենիզելոսին հաջողվեց հմտորեն մանևրել մի քանի արևմտյան տերությունների շահերի միջև։ Սակայն շատ շուտով նրանց շահերը բախվեցին և ակնհայտ դարձավ Կոստանդնուպոլիսը և ռազմավարական նշանակություն ունեցող նեղուցների շրջանը Հունաստանին զիջել չցանկանալը, հատկապես ռուսական ագրեսիայի վախի պատճառով։ Այդ իսկ պատճառով նեղուցների գոտին և Կոստանդնուպոլիսը միջազգային գոտի հռչակված, Կիպրոս կղզին (Մեծ Բրիտանիա) և Դոդեկանես արշիպելագը (Իտալիա) մնացին հունական տարածքից դուրս։ Այնուամենայնիվ, այն փաստը, որ նրանք անցել են եվրոպական տերությունների վերահսկողության տակ, թեթևացում էր տեղի քրիստոնյա բնակչության համար։
Առաջին փուլում Վենիզելոսի գործունեությունը, ինչպես նաև հունական հայրենասիրության աճը, ձգտելով ավարտին հասցնել էնոսիսի գործընթացը (բոլոր հույների վերամիավորումը մեկ ուղղափառ պետության մեջ), հանգեցրին շոշափելի արդյունքների, թեև հիմնական նպատակը՝ Կոստանդնուպոլսի բռնակցումը և նրան հունական մայրաքաղաքի կարգավիճակ շնորհելը, այդպես էլ չհաջողվեց։
Պարտություն
Վենիզելոսը փորձեց ապացուցել, որ Հունաստանն ինքը կարող է վերահսկել նեղուցների շրջանը և Կոստանդնուպոլիսը, և անմիջապես համաձայնվեց Փոքր Ասիայի արևմուտքի օկուպացմանը Անտանտի կողմից՝ նույն տարածաշրջանի նկատմամբ իտալացիների գաղութային պահանջների բախման պատճառով Անտանտի այլ ուժերի հետ։ Հունական բանակը իջավ Իզմիր, և այնուհետև, ըստ Սևրի պայմանագրի, Փոքր Ասիայի արևմուտքը նահանջեց դեպի Հունաստան։ Բայց դաշնակիցները չդադարեցին հակամարտությունը միմյանց հետ և, օգտվելով ընտրություններում Վենիզելոսի պարտությունից և նախկինում Գերմանիայի բարեկամ Կոնստանտին թագավորի իշխանության գալուց, սկսեցին հերթով դավաճանել իրենց դաշնակցին և օգնություն տրամադրել Անկարայի թուրքական կառավարությանը։ Միևնույն ժամանակ, Աթաթուրքի գլխավորությամբ թուրքական զորահավաքի հզոր ալիքը հակահարված տվեց և ջախջախեց հունական ուժերին՝ հետապնդելով նրանց մինչև Իզմիր, որտեղ իսկական աղետ սկսվեց։
Մեծ գաղափարն այսպիսով ավարտվեց Հունաստանի պարտությամբ, ցեղասպանությունով և Անատոլիայի 2 միլիոն հույն-քրիստոնյա բնակչության հիմնական մասի տեղահանմամբ։
Ժամանակակից Հունաստանում ծայրահեղ աջ «Ոսկե արշալույս» կուսակցությունը աջակցում է Մեծ գաղափարի վերածնմանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի պատմություն Կատեգորիա:Իրրեդենտիզմ Կատեգորիա:Ազգայնականություն Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Հունաստան Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատմություն Կատեգորիա:Հույն-թուրքական հարաբերություններ Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքականություն Կատեգորիա:Ազգայնականություններ Կատեգորիա:Հունաստանի արտաքին հարաբերություններ Կատեգորիա:Եվրոպայի ազգայնական շարժումներ Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս Կատեգորիա:Գաղափարախոսություններ Կատեգորիա:20-րդ դարը Հունաստանում Կատեգորիա:Բյուզանդական կայսրություն
Փոքր Կասֆորա
Փոքր Կասֆորա (Малая Касфора), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կալաժմա գետի աջ ափին՝ 84 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Թել-Քաբան
Թել-Քաբան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ակչագիլյան ծով
Ակչագիլյան ծով, ըստ բնասահմանի Կռասնովոդյան թերակղզու պատկանող հին ծով։ Եղել է 3,4-1,8 միլիոն տարի առաջ (պլիոցեն) ժամանակակի Կասպից ծովի տեղում։ Այս ծովի առանձնացումը ուսումնասիրվել է Ն. Ա. Անդրուսովի կողմից։ Սկզբում ստեղծվել է չորացած Պոնտիչեսյան ծովի տեղում, որից էլ հարավում՝ այժմյան Կասպից ծովից, մնացել էր Բալախանյան լիճը ։ Ակչագիլյան ծովը, ընդհակառակը, ողողում է Կասպյան ափերը և մխրճվում է խորը դեպի հյուսիս (մինչև նոր Կազանի սահմանները) և հաղորդակցվում է Սև ծովի հետ Կումա-Մանիչսկյան գոգահովիտով։ Հարավ-արևելյան ծովի վրա գնում էր հեռու Կարակումներ և մոտենում էր Կոպեդաղների մոտ։ Ակչագիլյան ծովը վերափոխվել է Ապշերոնյան ծովի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կասպից ծով Կատեգորիա:Կայնոզոյ Կատեգորիա:Պատմական երկրաբանություն Կատեգորիա:Երկրի երկրաբանական պատմություն
Կասիլյաս դե Կորիա
Կասիլյաս դե Կորիա (իսպ.՝ Casillas de Coria), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Կասերես պրովինցիայի Էստրեմադուրա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վեգաս դել Ալագոն շրջանում։ Տարածքը կազմում է 61.97 կմ2, բնակչությունը՝ 467 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 7 կմ հեռավորության վրա։
Քաղաքի հովանավորն է համարվում սուրբ Րամոնը։
Օբրազցի
Օբրազցի (Образцы), գյուղ Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ֆրոլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1170 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ֆրոլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կոլեկտորային մեքենա
Կոլեկտորային մեքենա, էլեկտրական մեքենա, (գեներատոր, շարժիչ), որի ռոտորի փաթույթը միացված է կոլեկտորի հետ։ Տարբերում են հաստատուն և փոփոխական հոսանքի կոլեկտորային մեքենաներ։ Հաստատուն հոսանքով կոլեկտորային մեքենաները բավականաչափ տարածված են, սակայն կոլեկտորը սահմանափակում է նրանց հզորությունը (մինչև մի քանի Մվտ) և լարումը (մինչև 1, 5 կվ)։ Փոփոխական հոսանքի կոլեկտորային մեքենաներում կոլեկտորը ծառայում է որպես հաճախականության մեխանիկական փոխակերպիչ։ Կոլեկտորային գեներատորը կիրառվում է հիմնականում որպես եռաֆազ փոփոխական հոսանքի աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս կարգավորել հոսանքի հաճախականությունը՝ անկախ գեներատորի ռոտորի պտտման հաճախականությունից։ Կոլեկտորային շարժիչները (միաֆազ և եռաֆազ), ի տարբերություն ոչ կոլեկտորայինի, ունեն կարգավորման ճկուն բնութագրեր, սակայն ավելի թանկ են, ծանր ու պակաս հուսալի։ Փոքր հզորության միաֆազ շարժիչները կիրառվում են կենցաղային էլեկտրասարքերում։ Մինչև մի քանի կվտ հզորության եռաֆազ շարժիչները գլխավորապես օգտագործվում են արագության կարգավորման լայն տիրույթով էլեկտրահաղորդակներում։ Հաճախականության կոլեկտորային փոխակերպիչները մտնում են էլեկտրա-մեքենայական կասկադների կազմի մեջ, ինչպես նաև օգտագործվում են ասինխրոն շարժիչների լարման և հոսանքի ֆազերի շեղման կոմպենսացման համար։ Կիսահաղորդչային տեխնիկայի զարգացմանը զուգընթաց կոլեկտորային փոխակերպիչներին Փոխարինում են ավելի հեռանկարային հաճախականության կիսահաղորդչային ստատիկ Փոխակերպիչները։
Հայկ Ցիրունյան
Հայկ Զարմիկի Ցիրունյան, հայ ծրագրավորող, քաղաքական գործիչ, ՀՀ ԱԺ պատգամավոր։
Կենսագրություն
Հայկ Ցիրունյանը ծնվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Երևան քաղաքում։
1999-2001 թվականներին պարտադիր զինվորական ծառայության է անցել ՀՀ զինված ուժերում։
Բարձրագույն կրթությունը ստացել է 1999 թվականին՝ ավարտելով Երևանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի մեքենաշինության էկոնոմիկա և կառավարում ֆակուլտետը։
Որպես ծրագրավորող աշխատել է «ALGORITHM-SERVICE» (2001-2003 թվականներ), «SIRIUS» (2003-2004 թվականներ), MP-HITECH» (2004-2005 թվականներ), «ACCUSOFT corporation» (2005-2007 թվականներ), «LIFE» (2007-2010 թվականներ) ընկերություններում։
2014 թվականին հիմնադրել է «Matersson» LLC ընկերությունը, որի գործադիր տնօրենն է եղել մինչև 2020 թվականը։
Երևան քաղաքի ավագանու «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ է եղել 2018-2020 թվականներին։
2020 թվականի նոյեմբերի 27-ից մինչև 2021 թվականի օգոստոսի 2-ը եղել է ԱԺ պատգամավոր («Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակ), ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, « Իմ քայլը » խմբակցության անդամ ։
«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության համապետական ընտրական ցուցակով 2021 թվականի հունիսի 20-ին ընտրվել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 8-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ ծրագրավորողներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ
Անարխիստական ​​ինտերնացիոնալ
«Անարխիստական ​​ինտերնացիոնալ» (նաև՝ «Հակաավտորիտար ինտերնացիոնալ», «Ֆեդերալիստական ​​ինտերնացիոնալ» ), միջազգային անարխիստական ​​ասոցիացիա, որը ձևավորվել է 1872 թվականի սեպտեմբերի 15-17-ին Առաջին Ինտերնացիոնալի պառակտումից հետո, որը տեղի է ունեցել Հաագայի կոնգրեսում 1872 թվականի սեպտեմբերի 2-7-ին ։
Նկարագրություն
Առաջին ինտերնացիոնալում ներքին ինտրիգների արդյունքում նրանից դուրս մնացին հակաավտորիտար թևի առաջնորդներ Միխայիլ Բակունինը և Ջեյմս Գիլյոմը, ինչը պառակտում էր առաջացրել Ինտերնացիոնալում ։ Դրանից հետո Բակունինի համախոհները հավաքվել են կոնգրեսի Սեն Իմյեում (Շվեյցարիա), որտեղ ստեղծվել է Հակաավտորիտար ինտերնացիոնալը։
Շուտով ֆեդերացիաների մեծ մասը (իսպանական, իտալական, բելգիական, բրիտանական, հոլանդական, որը «հյուրընկալող» էր Հաագայում) միավորվեց Ֆեդերալիստական ​​ինտերնացիոնալում։ Այս բոլոր երկրներում մարքսիստներին մնացել են փոքրամասնությունների մի քանի հատվածներ։ Ֆրանսիացիներն ու շվեյցարացիները բաժանվեցին. Մարքսիստները շարունակում էին մեծամասնություն ունենալ Ավստրիայում, Պորտուգալիայում և Դանիայում Գերմանիայում լասալյանները (որոնք նույնպես շուտով աջակցեցին հակաավտորիտար ինտերնացիոնալին) մնացին ավելի ուժեղ հոսանք, քան մարքսիզմը ։
Ճիշտ է, բելգիացիները, հոլանդացիները և բրիտանացիներն ավելի մոտ էին Մարքսի գաղափարներին, և պառակտումից անմիջապես հետո նրանք անցել են Ինտերնացիոնալի «բեկորին» ։
''1. Քաղաքական իշխանության ոչնչացումը պրոլետարիատի առաջին պարտականությունն է։
2. Քաղաքական իշխանության ցանկացած կազմակերպություն, իբր ժամանակավոր և հեղափոխական այս կործանման համար, կարող է լինել միայն հերթական խաբեությունը և կդառնա նույնքան վտանգավոր պրոլետարիատի համար, որքան այսօր գոյություն ունեցող բոլոր կառավարությունները։
3. Հրաժարվելով ցանկացած փոխզիջումից, սոցիալական հեղափոխություն իրականացնելու համար, բոլոր երկրների պրոլետարները պետք է բոլոր բուրժուական քաղաքականությունից դուրս հաստատեն հեղափոխական գործողությունների համերաշխություն'' ։
Դրանից հետո «Անարխիստական ​​ինտերնացիոնալը» գոյություն է ունեցել ևս մի քանի տարի՝ հավաքելով չորս համագումար՝ Ժնևում (1873), Բրյուսելում (1874), Բեռնում (1876) և Վերվյեում (1877), որից հետո այն դադարեց գոյություն ունենալ ՝ դրանով իսկ մեկ տարի գոյատևելով Առաջին Ինտերնացիոնալի մարքսիստական ​​մասը, որը 1876 թվականի հուլիսին լուծարել է նրանց ասոցիացիան ։
Սևազգեստ կին և տղամարդ
«Սևազգեստ կին և տղամարդ», Ռեմբրանդ վան Ռեյնի նկարը՝ ստեղծված 1633 թվականին։ 1990 թվականին նկարը գողացվել է Բոստոնի Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների թանգարանից և մինչ օրս նրա գտնվելու վայրը հայտնի չէ ։
Նկարի հեղինակային պատկանելությունը դրվում է կասկածի տակ։ 1987 թվականին գիտնականները, որոնք մտել են «Ռեմբրանդ» հետազոտական նախագծի մեջ, հայտնել են, որ նկարի հեղինակը վարպետը չէ, այլ նրա ենթավարպետներից մեկը ։ Սակայն 28 տարի անց հետազոտական նախագծի անդամները կրկին նկարի հեղինակային պատկանելությունը վերադարձրել են Ռեմբրանդին ։
Նկարում պատկերված է ամուսնական զույգ։ Հնարավոր է՝ նկարը կտրված է եղել աջից․ աթոռը ակնհայտորեն ավելի ուշ հավելում է, որը կոչված է հավասարակշռել կոմպոզիցիան կտրված կողմից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արվեստի գողացված գործեր Կատեգորիա:Ռեմբրանդտի նկարներ Կատեգորիա:1633 նկարներ Կատեգորիա:Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների թանգարանի նկարներ
Ստեշինո
Ստեշինո (Стешино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Նեուդաչնոե
Նեուդաչնոե (Неудачне), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կազանկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նեուդաչնոե գյուղում բնակվում էր 107 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,604 կմ²։
Ստեշինո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Հատապտուղ
Հատապտուղ, փոքր, բազմասերմ, հյութալի պտղապատյան կամ մսոտ պտուղներ են, սովորաբար թփերի կամ խոտաբույսերի տեսքով։ Հյութալի են, որոշակի կառուցվածքի, վառ գույներով, քաղցր, թթու կամ տտիպ համային որակներով։ Ընդհանուր օրինակներ են մասրենին, խաղողը, հապալասենի, բանանը, հաղարջը ։
Հատապտուղներն ու կորիզապտուղները լայն կիրառություն ունեն ամբողջ աշխարհում և հաճախ օգտագործվում են ջեմերի, պահածոների, տորթերի կամ կարկանդակների մեջ։ Որոշ հատապտուղներ առևտրային կարևոր նշանակություն ունեն ։
Աշխարհի շատ երկրներում հատապտուղների արդյունաբերությունը տարբերվում է միմյանցից, ինչպես նաև տարբերվում են բնության մեջ աճեցված կամ աճող հատապտուղների տեսակները։ Որոշ հատապտուղներ, ինչպիսիք են ազնվամորին և ելակը, աճեցվում են հարյուրավոր տարիներ և տարբերվում են իրենց վայրի նմանակներից։ Չնայած այն բանին, որ շատ հատապտուղներ ուտելի են, ոմանք թունավոր են մարդկանց համար ։
Պատմական ակնարկ
Մինչև գյուղատնտեսության զարգացման սկիզբը հատապտուղները արժեքավոր սնունդ են համարվել մարդկանց ու կենդանական աշխարհի շատ ներկայացուցիչների համար։ Դրանք հազարավոր տարիներ սեզոնային հիմնական սննդային աղբյուր են եղել որսորդ-հավաքողների համար, իսկ վայրի հատապտուղների հավաքումը այսօր մնում է հանրաճանաչ գործունեություն Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում։ Ժամանակի ընթացքում մարդիկ սովորեցին հատապտուղներ պահեստավորել, որպեսզի դրանք օգտագործվեն ձմռանը։ Նրանք կարող են վերածվել մրգերի պահածոների, իսկ բնիկ ամերիկացիների շրջանում՝ մսի և ճարպերի հետ խառնել որպես պեմիկան ։
Հատապտուղները սկսեցին մշակել նաև Եվրոպայում և այլ երկրներում։ (Rubus) ցեղի մոշի և ազնվամորու որոշ տեսակներ մշակվում են XVII դարից, մինչդեռ Vaccinium ցեղի հարթ մաշկով հապալասը և լոռամիրգը Միացյալ Նահանգներում մշակվում են ավելի քան մեկ դար։ Ճապոնիայում X և XVIII դարերի միջև ichibigo ichigo տերմինը վերաբերում էր շատ հատապտուղ մշակաբույսերին։ Այնուամենայնիվ, արդի ժամանակների ամենալայն մշակվող հատապտուղը ելակն է, որն աշխարհում արտադրվում է երկու այլ հատապտուղների կրկնակի համախառն քանակությամբ։
Ելակը հիշատակվել է հին հռոմեացիների կողմից, ովքեր կարծում էին, որ այն ունի բուժիչ հատկություններ, բայց այնուհետև գյուղատնտեսության հիմնական մաս չէր։ Woodland ելակը սկսել է աճեցվել ֆրանսիական այգիներում XIV դարում ։ Մուշկի ելակը (F. moschata), որը հայտնի է նաև որպես hautbois ելակ, աճեցվել է եվրոպական այգիներում XVI դարի վերջին։ Հետագայում Վիրջինիայի ելակը աճեցվել է Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում։
Բառի ստուգաբանություն
«Հատապտուղ» "berry" բառաձևը հանդիպում է գերմանական բոլոր լեզուներում։ Օրինակ, հին անգլերենի berie համեմատում է հին սաքսոնական և հին գերմանական beri, և հին սկանդինավյան ber հետ։ Այս ձևերը մատնանշում են նախագերմանական * bazją:
Բուսաբանության տեսանկյունից
Բուսաբանական գիտության տեսանկյունից «Հատապտուղ» տերմինը վերաբերում է որոշակի տեսակի պտուղներին՝ խիտ բարակ մաշկով և հյութեղ պտղամսով, որոնց ներսում միշտ սերմեր կան։ Ձևավորվում է վարսանդի սերմնարանում, կրում են սերմեր, որով էլ հետագայում բազմանում են ։
Դասակարգում
Գոյություն ունեցող հատապտուղները բաժանվում են երկու խմբի.
Հատապտուղ մշակաբույսերը, բուսաբանության տեսանկյունից, բաժանվում են մի քանի տեսակների.
Քիմիական կազմ
Հատապտուղները պարունակում են.
Շատ մրգերի և հատապտուղների մեջ անուշաբույր նյութերը շատ բնորոշ են և խիստ արտահայտված, շատ ավելի ուժեղ, քան խաղողը (օրինակ՝ ելակ, ազնվամորի, հաղարջ, դքսուհի տանձ, նարինջ, կիտրոն)։ Այսպիսով, նարինջի և կիտրոնի կեղևում անուշաբույր նյութերը հասնում են 1-2%-ի։ Անուշաբույր նյութերը հատուկ առավելություններ են տալիս մրգերի և հատապտուղների գինիներին` ապահովելով փունջի և ճաշակի նրբությունն ու քնքշությունը։
Վիտամիններ A, B1, B2, C կան պտուղներում և հատապտուղներում։ Վիտամին C-ն պարունակվում է բոլոր մրգերում և հատապտուղներում, և դրա շատ մեծ քանակություն կա հատապտուղներում՝ մասուր, ազնվամորի, սև հաղարջ, ցիտրուսներ։
Մրգերի և հատապտուղների մեջ պարունակվող անօրգանական տարրերը հիմնականում նույնն են։ Նրանք այստեղ խաղում են նույն կարևոր դեր և ծառայում են ոչ միայն որպես սնկային սնուցիչներ, այլև ֆիզիոլոգիապես կարևոր նյութեր մարդու օրգանիզմի համար։ Մասնակցում են նյութափոխանակությանը, արյան շրջանառությանը, մարսողությանը և այլն։
Մրգերի և հատապտուղների մեջ հանդիպում են հետևյալ ֆերմենտները՝ դիաստազ (ամիլազ), օքսիդազ, ռեդուկտազ։ Հնարավոր է նաև այլ ֆերմենտների առկայություն՝ առաջացնելով տարբեր քիմիական փոփոխություններ հումքի հասունացման, պահպանման և վերամշակման գործընթացում։
Շատ մրգերի և հատապտուղների հյութի այլ նյութերից վեցանկյուն սպիրտ սորբիտոլը հայտնաբերվում է 2-ից 13գ/լ քանակությամբ։ Խմորման ընթացքում այն չի փոխվում և ամբողջությամբ անցնում է գինու մեջ։ Խաղողի մեջ սորբիտոլ չկա, ուստի խաղողի գինիների մեջ դրա առկայությունը կարող է վկայել մրգի և հատապտղի գինիների հետ խառնուրդի մասին։
Օգտակար հատկություններ
Հատապտուղների յուրաքանչյուր տեսակ ունի անհատական ազդեցություն ունի օրգանիզմի վրա։ Նրանք կարողանում են կանխել հիվանդությունների առաջացումը, զարգացումը, մասնակցել դրանց համալիր բուժմանը ։
Վնասակար հատկություններ
Վայրի պտուղներն այնքան անվնաս չեն, որքան կարող են թվալ առաջին հայացքից։ Կա թունավոր հատապտուղների ցուցակ, որոնք կարող են ոչ միայն վնասել մարդուն, այլև հանգեցնել մահվան։ Այդ պատճառով կարևոր է ծանոթանալ անտառում հայտնաբերվող վտանգավոր մրգերի ցանկին, քանի որ երբեմն առավել գրավիչ և գայթակղիչ հատապտուղներն ամենավտանգավորն են։ Հաճախ կարմիր ու սև գույների հյութալի պտուղները իսկական վտանգ են ներկայացնում մարդու կյանքի համար։
Ուտելի բույսերի տարբերակումը թունավորից
Հատապտղային բույսերը կարելի է որոշել էմպիրիկ կերպով։ Անհրաժեշտ է քսել անհայտ պտղի մի փոքր քանակությունը մատներին։ Եթե մի քանի րոպե անց որևէ արձագանք չկա, այն քսել նաև արմունկին։ Որևէ արտառոց երևույթ չնկատելուց հետո այն տեղադրել շրթունքների միջև։ Եթե կարճ րոպեներիի ընթացքում գրգռվածություն, ծակծկոց կամ այրվածք չկա, ապա բերանում վերցնել բույսի մի փոքր մասը և ծամել այն, առանց կուլ տալու։ Եթե այսքանից հետո էլ որևէ անցանկալի երևույթ չկա (դառը համ, տհաճ զգացողություն), ապա կուլ տալ այն։ Այդ ամենից հետո չկա սրտխառնոց, գլխապտույտ կամ թունավորման այլ նշաններ, ապա անծանոթ բույսի փոքր քանակությունը կարելի է օգտագործել որպես սնունդ։ Եթե հաջորդ օրը առողջության վատթարացում չի նկատվում, ապա այդպիսի պտուղը օգտակար է ։
Մշակաբույսերի առավելություններ
Բոլոր վայրի հատապտուղները կարելի է ուտել թարմ կամ սառեցված վիճակում։ Շատ տնային տնտեսուհիներ սիրում են պատրաստել դիետիկ կարկանդակներ և տորթեր` օգտագործելով հատապտուղներ։ Համեղ վայրի հատապտուղներից պատրաստված ըմպելիքները, կոմպոտները և աղանդերը առանձնանում են իրենց բնականությամբ և անսահման օգտակարությամբ։
Հատապտուղների մշակաբույսերը մի շարք առավելություններ ունեն մյուս պտղատու մշակաբույսերի նկատմամբ։ Դրանք ներառում են՝
Հատապտուղ մշակաբույսերի թերություններ
Հատապտուղների մշակաբույսերն ունեն իրենց թերությունները։ Այսպես, օրինակ, բարակ նուրբ մաշկի պատճառով պտուղները ենթակա չեն երկարաժամկետ պահպանման, բերքահավաքից հետո արագորեն կորցնում են սպառողական հատկությունները և հեշտ փոխադրելի չեն։ Հատապտուղ մշակաբույսերի մեծ մասը մեծապես տուժում են հիվանդություններից և վնասատուներից։ Հատապտուղ մշակաբույսերը դիմացկուն չեն։
Ամենատարածված հատապտուղ մշակաբույսեր
Հինավուրց ժամանակներից ի վեր ժողովրդական բժշկությունը հարգանքով է վերաբերվել անտառային ծածկոցներից հատապտուղներին՝ իրենց բուժիչ հատկությունների համար։ Ժամանակակից բժշկությունը դեղամիջոցների արտադրության համար օգտագործում է նաև հատապտուղների բաղադրիչներ ։
Պտղաբուծությունը Հայաստանում
Հայաստանը պտղաբուծության հնագույն երկիր է, որտեղ պտղաբուծությունը հատկապես զարգացել է մ.թ.ա. XI- մ. թ. I-ին դարերում։ Վանի մերձակայքում՝ «Մհերի դռան» վրա, Մենուան (մ. թ. ա. 871-810 թվականներին) թողել է հետևյալ հիշատակությունը՝
Հայաստանի պտղաբուծության մասին նշել են հույն և հայ պատմիչներ Հերոդոտոսը (մ.թ.ա. V-րդ դար), Ստրաբոնը (մ. թ. ա. I-ին դար), Ագաթանգեղոսը, Մովսես Խորենացին, Անանիա Շիրակացին, Ստեփանոս Օրբելյանը և ուրիշներ։ Մի շարք բնակավայրերում (Արմավիր, Շենգավիթ, Գառնի) հայտնաբերվել են 3-6 հազար տարվա վաղեմության ծիրանենու, դեղձենու, սալորենու, խաղողի սերմեր։