cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ճահճային կոկորդիլոս
Խայծ
Թափառող կոկորդիլոսները խայծով բռնում են թռչուններին։ Սա առաջին դեպքերից է, երբ թռչունները սողուններին նկատում են իրենց հնարքների միջոցով։ Կոկորդիլոսները մանր փայտիկներ, չոր բույսերի մնացորդներ  և ճյուղեր բռնելով իրենց դնչկալների վրա՝ նրանք հրապուրում են թռչուններին, որոնք փնտրում են բնադրման համար անհրաժեշտ նյութեր։ Սա շատ հաջող մարտավարություն է, հատկապես գարնանը։ Նմանատիպ վարքագիծ նկարագրվել է նաև ֆիլոգենետիկորեն հեռավոր Միսսիսիպի ալիգատորի դեպքում ։
Պոպուլյացիա
Ապրելավայրերի մեծ մասում բնակչության թիվը նվազում է` կապված մարդու գործունեության պատճառով ապրելավայրերի ոչնչացման հետ`մոտենալով կրիտիկական մակարդակին։ Իրավիճակը սրում է տարածաշրջանի ժողովրդագրական խնդիրը։ Բնության մեջ ճահճային կոկորդիլոսների ընդհանուր թիվը գնահատվում է 5400-7100 անհատ ։
Ամենամեծ բնակչությունը՝ մոտ 2000 անհատ, Շրի Լանկայում է։ Երբեմն այն առանձնանում է որպես Crocodylus palustris kimbula ենթատեսակ (Deraniyagala, 1936 թվականին)։ Կիմբուլա տեսակն առանձնանում է մեջքի թիթեղների տարբեր դասավորությամբ։ Հնդկաստանը սկսեց այս տեսակի պոպուլյացիան համալրելու ծրագրերը դեռ 1975 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոկորդիլոսներ Կատեգորիա:Պակիստանի պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:Ասիայի ֆաունա Կատեգորիա:Երկկենցաղներ Կատեգորիա:Սողուններ
Անանուն ռելիեֆի փոքր ձևեր (Քաջարան)
Անանուն ռելիեֆի փոքր ձևեր, երկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Սյունիքի մարզի Քաջարանի հանքային ջրի աղբյուրից հյուսիս-արևելք, Ողջի գետի ձախ ափին։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» Հայաստանի Կառավարության որոշման համաձայն ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ռելիեֆի փոքր ձևեր Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Սյունիքի մարզում
Վալերի Ռաբո
Կենսագրություն
Ավարտել է Կամուրջների և ճանապարհների ազգային դպրոցը՝ ստանալով տնտեսագիտական և ինժեներական կրթություն։ Որպես տեսուչ աշխատել է «Société Générale» ընկերությունում, պատասխանատու է եղել «BNP Paribas» բանկում շուկայական ռիսկերի կառավարման համար։ 2009 թվականին ընդգրկվել է եվրոպական ֆինանսական համակարգում ամենաազդեցիկ 100 կանանց ցանկում։
2012 թվականին հաղթել է Ֆրանսիայի Ազգային ժողովի ընտրություններում Թարն է Գարոնի դեպարտամենտի 1-ին ընտրատարածքից ։
2017 թվականի հունիսի 11-ին խորհրդարանական ընտրությունների առաջին փուլում իր շրջանում երկրորդ տեղն է զբաղեցրել նախագահական «Առա՛ջ, հանրապետություն» կուսակցության թեկնածու Պիեռ Մարդեգանից (Pierre Mardegan) հետո՝ ստանալով ձայների 18,75%-ը։ Երկրորդ փուլում հունիսի 18-ին 55,02 % արդյունքով առաջ է անցել նրանից ։
2017 թվականի հունիսի 18-ին Սոցիալիստական կուսակցության առաջին քարտուղար Ժան Քրիստոֆ Կամբադելիսը, ընդունելով իր պատասխանատվությունը ընտրություններում կուսակցության աղետալի պարտության համար, հայտարարել է իր հրաժարականի մասին ։ 2017 թվականի հուլիսի 8-ին սոցհարցման ազգային խորհուրդը, այդ թվում՝ Ռաբոն, քվեարկել է 16 հոգուց բաղկացած ժամանակավոր կոլեկտիվ ղեկավարության ստեղծման օգտին ։
2018 թվականի ապրիլի 11-ին, հաշվի առնելով սոցհարցման առաջին քարտուղար Օլիվիե Ֆորի ընտրությունը, Ազգային ժողովում «նոր ձախեր» խմբակցության նոր առաջնորդ է դարձել Վալերի Ռաբոն՝ դառնալով խմբակցության միակ կին առաջնորդը։ Նա ստացել է խմբակցության անդամների 21 ձայնը, նրա մրցակից Գիյոմ Գարոն՝ 7։ Երրորդ հավակնորդը՝ Բորիս Վալոն, հանել է իր թեկնածությունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի տնտեսագետներ
Աշգանի (հայաբնակ)
Աշգանի, գյուղ Փոքր Հայքում, Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չմշկածագի գավառակում։ Գտնվում էր Խարբերդ-Չմշկածագ ճանապարհի վրա, Արածանիի աջ ափին, որտեղ Թաղարա վտակը թափվում է Արածանիի մեջ։
Պատմություն
Ենթադրվում է, որ Աշգանին (որը հիշատակվում է դեռևս մ. թ. ա.) հնում եղել է հայկական բնակավայր։
XIX դարում Աշգանի անունով կար երկու գյուղ, հայաբնակ, որին թուրքերն անվանում էին «Գյավուր էշկյունի», և քրդաբնակ՝ «Քուրդ էշկյունի»։ Աշգանին ավերվել է 1895 թվականին։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 30 տուն հայ և քուրդ բնակիչ։
Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղում կար Սուրբ Գևորգ անունով եկեղեցի, որին գյուղացիները «Սուրբ Թորոս» էին կոչում։ Գյուղի մոտ էր գտնվում Մայրամդար (Կալե) հին ամրության ավերակները
Գետիվանքի բրածո ֆլորա
Տես նաև
Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Վայոց ձորի մարզում
Ամանորյա խոստումներ
Պատմություն
Ամանորյա խոստումների ավանդույթը սկիզբ է առնում ամանորյա տոնակատարության անտիկ սովորույթներից։ Աստվածների դիրքը պահպանելու համար հին բաբելոնացիները տարեվերջին տերերին էին վերադարձնում գրավված իրերը, վճարում էին պարտքերը և հաշտվում հարևանների հետ։ Հունվարին հին հռոմեացիները իրար բարոյական օգուտի խոստում էին տալիս։ Ենթադրվում էր, որ նրանք կարող են սիրաշահել երկերեսանի Յանուսին (աստված, որի պատվին կոչվել է տարվա առաջին ամիսը)։ Աստվածը մի դեմքով նայում էր անցյալին, մյուսով՝ ապագային։ Անտիկ ժամանակներից հաջողակ էր համարվում Ամանորի առաջին օրերին ձեռնարկել գործնական բնույթի աշխատանքներ, քանի որ այն հաճելի էր Յանուսին։ Միջնադարում գոյություն ուներ այսպես կոչված «երդում սիրամարգի վրա» (peacock vow), երբ Ամանորի նախօրեին ասպետ-վասալները կրկնում էին հավատարմության երդումը իրենց սյուզերեններին։
Ավանդույթին վերադարձը տեղի է ունեցել ռեֆորմացիայի ժամանակ և Սուրբ ծննդի և Ամանորի հակադրության միջոցով։ Միջնադարում սուրբծննդյան տոներն ուղեկցվել են խնջույքներով, դիմակահանդեսներով և հռոմեական սատուրնալիաներից բխող մարմնական հաճույքներով։ Եվրոպայում արագ տարածվող պուրիտանության գաղափարների համաձայն՝ նման ավելորդությունները չէին համապատասխանում կրոնական տոնակատարությունների ոգուն։ 16-17-րդ դարերում սկզբունքային տարաձայնությունները դարձել են Անգլիայի կաթոլիկների և բողոքականների բախման պատճառներից մեկը։ Փորձելով հաշտեցնել բանակներին՝ Եղիսաբեթ I թագուհին սահմանել է երկիրը խիստ կրոնական նորմերի վերադարձնող մի քանի օրենք։ Այսպիսով 1559 թվականի փաստաթուղթը պարտավորեցնում էր հավատացյալներին մասնակցել ժամերգություններին։ 1640-1650 թվականներին Անգլիայում բռնկվել է Անգլիական բուրժուական հեղափոխությունը։ Պուրիտանների hաղթանակի արդյունքում հաստատվել է կրոնական տոների ձևաչափը, որտեղ շեշտը զվարճանքի բաղադրիչից տեղափոխվել է մարդու բարոյական և հոգևոր կողմերի վրա։ Հավատացյալների կողմից խրախուսվում էր պարկեշտ և անմեղ պահվածքի ուխտ անել։ Գրիգորյան օրացույցի մուտքի հետ միաժամանակ տեղի է ունեցել եվրոպական երկրների օրացույցի միասնականացումը, և հունվարի 1-ի տոնը համընդհանուր ճանաչում է ստացել։ Հնազանդության և պարկեշտ վարքի երդումները ընդունված է տալ Ամանորի նախօրեին։
Ամանորյա խոստում տալու ավանդույթը ձևավորվել է 17-րդ դարի սկզբին։ Օրինակի համար «I’m resolved» («Ես վճռական եմ») կամ «Resolution» անգլերեն արտահայտությունը, որը վերաբերում է խոստմանը, ի սկզբանե կրել է կրոնական երանգ։ Այսպես, Սաղմոս 17:3 անգլալեզու խմբագրությունում հայտնում է. «I have resolved that my mouth will not sin» («Ես որոշել եմ մեղք չգործել իմ լեզվով»)։ Ճանաչում են ձեռք բերել շոտլանդացի բանաստեղծուհի Էնի Հալկեթի բարոյախոսական օրագրերը, որոնք հրատարակվել են 1671 թվականին և վերնագրվել «Resolutions» ։
Ժամանակակից ավանդույթ
Առաջին իսկ փաստաթղթային վկայությունները ցույց են տալիս, որ ամանորյա խոստումների պահպանման հետ առաջացել են դժվարություններ։ 1661 թվականի դեկտեմբերի 31-ին «Ստյուարտների վերականգնում» օրագրի հեղինակ Սեմյուել Փիփսը երդվել է ավելի քիչ գինի խմել։ 1662 թվականի հունվարի 20-ից պահպանվել է անդորրագիրը նրա տուն չորս գալոն մալագա (գինի) տանելու մասին։ 19-րդ դարից խրատական խոստումը գործնականորեն կորցրել է իր արդիականությունը։ Օսկար Ուայլդը գրել է. «Լավ խոստումները սովորական չեկեր են, որոնք մարդիկ դուրս են գրում՝ իմանալով, որ բանկում հաշիվը դատարկ է»։ Մարկ Տվենը սրան արձագանքել է. «Ամանոր՝ հիանալի ժամանակ խոստումների համար։ Կանցնի մի շաբաթ, և դուք դրանով ճանապարհ կհարթեք դեպի դժոխք»։
Անգլալեզու աշխարհի թերթերն ու ամսագրերը հունվարյան համարներում հաճախ հրապարակել են նյութեր խոստումների և դրանց իրականացման մասին։ Հայտնի են New Year resolutions-ի տարածված օրինակով բացիկները և տարեգրերը ։
Վիճակագրություն և գնահատականներ
Ամենահաճախ օգտագործվող ամանորյա խոստումները ԱՄՆ-ում.
«Ֆորբս» ամսագրի գնահատականներով 2000-ական թվականների սկզբներին շուրջ 40 % ամերիկացիներ տվել են ամանորյա խոստումներ, իսկ Ավստրալիայում՝ բնակչության շուրջ 42 % ։ Սքրանթոնի համալսարանի ուսումնասիրողների գնահատականներով նրանց 8 %-ից ոչ ավելին է հասել իր նպատակին ։ Ավստրալիացիների 35 %-ը հայտնել են, որ դրել են բացարձակապես անիրագործելի նպատակներ, 23 %-ը հայտնել են, որ ուղղակի մոռացել են դրանց մասին ։
Վարքագծային հոգեբանության տեսանկյունից արդյունքը կարելի է համարել բավարար։ Ամանոր՝ ժամանակ, երբ մարդիկ հեշտությամբ են փոխում կյանքը և հաստատուն սովորույթները։ Սա մի տեսակ հնարավորության պատուհան է՝ որոշված նպատակին հասնելու համար։ Հոգեբանները խորհուրդ են տալիս իրատեսական նպատակներ դնել, դրանց մասին հաղորդել մերձավորներին, վարել նվաճումների կամ հաջողությունների մանրամասն օրագիր և վերլուծել սեփական առաջընթացը ։
Մշակույթում
«Ընկերներ» («The One With All The Resolutions») հեռուստասերիալի 5-րդ սեզոնի 11-րդ էպիզոդում գլխավոր հերոսները միմյանց ամանորյա խոստումներ են տալիս։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ամանորյա ավանդույթներ Կատեգորիա:Ամանոր
Բաշքեյ (սարահարթ)
Բաշքեյ, սարահարթ Թուրքիայում, Մեծրաց լեռների հարավային վերջավորության և Հայկական Պարի միջև ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի սարահարթեր Կատեգորիա:Թուրքիայի աշխարհագրություն
Նովի Միր (գյուղ, Վադսկի շրջան)
Նովի Միր (Новый Мир), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վադսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վադսկի շրջանի բնակավայրեր
Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերություն
Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերություն (Հ1) նաև հայտնի է որպես՝ Առաջին ալիք, հայկական պետական հանրային հեռուստատեսություն։ Հիմնադրվել է 1955 թ. սեպտեմբերի 5-ին։
Խորհրդային տարիներ
Հայաստանի հեռուստատեսությունը հիմնվել է 1955 թ. սեպտեմբերի 5-ին ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի որոշմամբ։ Առաջին եթերը կայացավ 1956 թ. նոյեմբերի 29-ին։ Կանոնավոր հաղորդումները հեռարձակվում էին շաբաթական չորս անգամ՝ երեքշաբթի, հինգշաբթի, շաբաթ և կիրակի օրերին՝ երկուական ժամով։ 1957 թ. նոյեմբերի 7-ին հեռարձակվել է արտաստուդիական անդրանիկ հեռարձակումը։ Կարճ ժամանակում հեռուստատեսությունը դարձել է քաղաքային, մշակութային, գիտաճանաչողական, ուսուցողական և այլ ինֆորմացիայի կարևորագույն միջոց (1987 թ. հանրապետության ընտանիքների 93%-ը հեռուստացույց ուներ)։ 1970 թ. շահագործման է հանձնվել Նորքի հեռուստատեսային համալիրը (հանրապետական հեռուստակենտրոն)։
Առաջին տեսագրումը կատարվել է 1971 թվականին։ 1972 թվականին գործարկվել է Երևան-Դոնի Ռոստով ռադիոռելեային գիծը, որով կենտրոնական հեռուստատեսությունը (ԿՀ) ընդունում էր հեռուստաընկերության հաղորդումները։ 1973 թվականից գործում է հեռուստաընկերության 2-րդ ծրագիրը։ 1977 թվականից ընդունվում էին ԿՀ 2-րդ ծրագրի հաղորդումները։ Գունավոր պատկերմամբ առաջին հաղորդումը հայկական հեռուստատեսությամբ տրվել է 1973 թ. մայիսի 1-ին։
Լոս Անջելես Քլիփերս
Տնային հանդիպումների անցկացման համար ակումբը համատեղությամբ օգտագործում է «Սթեյփլս Սենթեր» մարզահամալիրը նույն լիգայում հանդես եկող «Լոս Անջելես Լեյքերսի», Կանանց բասկետբոլի ազգային ասոցացիայում (WNBA) հանդես եկող «Լոս Անջելես Սփարքսի» և Հոկեյի ազգային լիգայի (NHL) «Լոս Անջելես Քինգսի» հետ։ 2013 թվականի ապրիլի 8-ին եզրափակիչի վճռորոշ հանդիպումում Լոս Անջելես Լեյքերսի նկատմամբ 109-95 հաշվով հաղթանակ տանելով՝ նվաճել է իր առաջին տիտղոսը բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում ։
Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերություն
Խորհրդային տարիներ
1981 թվականից հեռուստաընկերության հաղորդումները հեռարձակվում էին միայն գունավոր պատկերմամբ։ 1987 թվականի դրությամբ հանրապետության ռադիոռելեային գծերի երկարությունը կազմել էր 1330 կմ։ 1987 թվականին գործել են ԿՀ առաջին և երկրորդ, հեռուստաընկերության երկու ծրագրերը՝ 43,9 ժամ ընդհանուր տևողությամբ, որից հեռուստաընկերության հաղորդումները՝ 14 ժամ։ Հեռուստաընկերության առաջին ծրագրով տրվում էին ինֆորմացիոն հասարակական-քաղաքացիական, ուսուցողական, գեղարվեստական և մարզական հաղորդումներ։ Երկրորդ ծրագիրը նախատեսված էր Երևանի և դրա շրջակայքի համար։ 1987 թվականին հեռուստատեսային առնվազն մեկ ծրագիր ընդունելու հնարավորություն ուներ հանրապետության բնակչության 99%-ը։ Բնակչության 97%-ը ընդունել է ԿՀ առաջին ծրագրի, 84%-ը՝ ԿՀ 2-րդ ծրագրի հաղորդումները։
Լոս Անջելես Քլիփերս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԲԱԱ ակումբներ
Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերություն
Խորհրդային տարիներ
ՀՀ արտադրական-ստեղծագործական աշխատանքները կոորդինացնում էր ծրագրերի գլխավոր դիրեկցիան, որը միավորում էր հաղորդավարների, թողարկիչների, նկարիչների, հնչյունային ռեժիսորների, հեռուստատեսային օպերատորների, կինոցուցադրումների բաժնի և ֆիլմադարանի աշխատանքը։ ՀՀ ծրագրերի նյութերը պատրաստվել են պրոպագանդայի, ինֆորմացիայի, կոմունիստական «դաստիարակության», երիտասարդական, մանկապատանեկան, ուսուցողական և գիտահանրամատչելի, գրականության և արվեստի, դրամատիկական, երաժշտական, նամակների և սոցիոլոգիական ուսումնասիրությունների, ռուսերեն և խորհրդային այլ երկրների լեզուներով տրվող, Փոխանակային և ԿՀ ու համամիութենական ռադիոյի համար հաղորդումներ պատրաստող խմբագրությունները։ Պրոպագանդայի գլխավոր խմբագրության «Հրատապ էկրան», «Հեռուստատեսային պրեսկոնֆերանս», «Արձագանք», «Հնգամյակի սոցիալ-տնտեսական պրոբլեմները», «Պարենային ծրագիրը գործողության մեջ»,«Պատմվածքներ կոմունիստների մասին» հաղորդումներն ու հանդեսները մեծապես օժանդակում էին կուսակցական կազմակերպությունների պրոպագանդային։ Ինֆորմացիայի գլխավոր խմբագրության «Իրադարձություններ, երկրներ, պրոբլեմներ», «Կապիտալիզմն առանց դիմակի» հաղորդաշարերում մեկնաբանվում են միջազգային կյանքի, պատերազմի ու խաղաղության հարցեր, ըստ ամենայնի լուսաբանվում ԽՍՀՄ արտաքին քաղաքականությունը, խորհրդային գաղափարախոսության տեսանկյունից քննադատվում արևմտյան երկրների (ԱՄՆ, եվրոպական երկրներ) քաղաքականությունը։
Խորհրդային պետության ներքին և արտաքին քաղաքականության, խորհրդային ապրելակերպի պրոպագանդմանն էին ծառայում «Երաշխավորված է սահմանադրությամբ», «Սովետական ապրելակերպ», «Արվեստագետն ու ժամանակը», «Խոսք երիտասարդությանը», «Կարգապահությունն ու մենք», «Որակի գումարելիները», «Իմ հայրենիքը ԽՍՀՄ-ն է», «Ձայն խաղաղության», «Մոլորակին մաքուր երկինք» և այլ հաղորդաշարեր։ Աճող սերնդի կոմունիստական ոգով դաստիարակության նպատակին էին ուղղված «Խարույկ», «Արիության դասեր», «Անխախտ բարեկամություն», «Հետաքրքիր հանդիպումների ակումբ», «16-18» մանկական հանդեսները, «Մենք և երեխաները» հաղորդաշարը։
Նախադպրոցական տարիքի երեխաների համար գործել են հայոց և ռուսաց լեզուների ուսուցման հաղորդաշարերը։ Առանձին հաղորդումներ էին նվիրվում սովետական ժողովուրդների գրականությանը, հայ ժողովրդի պատմությանը։ Գեղարվեստական հաղորդումներից լայն ճանաչում ունեն «Դրական կամուրջներ», «Մեր լեզուն, մեր խոսքը» (ՀԽՍՀ պետական մրցանակ, 1985), «Բյուրակն», «Նորք», «Հայ երգի ակումբ», «Երաժշտական կյանք», «Երաժշտական Փոստարկղ» հանդեսները։
ՀԽՍՀ հեռուստատեսության և ռադիոհաղորդումների պետկոմի կողմը 1957 թ. հրատարակում է «Եթերում է Երևանը» (հայերեն և ռուսերեն) հեռուստատեսային հաղորդումների ծրագիր-տեղեկատուն։
Անկախության շրջան
1990-ական թվականների սկզբում հեռուստատեսությունը համեմատաբար ազատվեց գրաքննությունից։ Հասարակական-քաղաքական հաղորդումներին զուգահեռ ավելացան և նոր ձևով ներկայացան ժամանցային հաղորդումները։ Մեծ մասսայականություն էր վայելում «Խճանկար» ծրագիրը, որը 1990 թվականի վերջին օրը ներկայացրեց «Ճամփորդություն դեպի 1991 թվական» 24 ժամանոց հեռուստամարաթոնը։ Մեկ ամիս անց, 1991 թ. փետրվարի 19-ին ծնվեց նոր հաղորդաշար՝ «3-րդ ալիք»-ը, որի հիմնական ստեղծագործական խումբը հավաքվեց առաջին օրվանից. Արտակ Արզումանյան, Էլմիրա Արսենյան, Արտավազդ Եղոյան, Վաչագան Ներսիսյան, Կարեն Քոչարյան։
1996 թվականից Հ1-ը «Hot Bird» արբանյակից սկսեց հեռարձակվել Եվրոպայում, Մերձավոր Արևելքում և Հյուսիսային Աֆրիկայում, իսկ 2000 թվականից նաև Հեռավոր Արևելքում, Ավստրալիայում, ԱՄՆ-ում և Կանադայում։ 1999 թվականից Հայաստանի հեռուստատեսությունը սկսեց հեռարձակվել արբանյակային կապով, որն իրականացավ ՀՀ Կապի նախարարության և իտալական «Տելեսպազիո» ընկերության միջև կնքված պայմանագրով։ Ներկայումս Հանրային Հեռուստաընկերության միջազգային «Հայաստան 1» արբանյակային հեռուստաալիքը հեռարձակվում է ողջ աշխարհում, իսկ ահա 2000 թվականից գործողության մեջ մտած նոր օրենքի համաձայն Ազգային հեռուստատեսությունը վերանվանվեց Հանրային հեռուստաընկերության՝ «Հ1» տարբերանշանով։ Այդ նույն թվականին գործողության մեջ մտած «Հեռուստատեսության և ռադիոյի մասին» ՀՀ օրենքի համաձայն՝ Հանրային հեռուստաընկերությունը պարտավորվեց մինչև 2005 թվականի հունվարի 1-ը բոլոր հաղորդումները և ֆիլմերը եթեր հեռարձակել հայերենով։ Սկզբում թարգմանվեցին մուլտֆիլմերը, այնուհետև՝ հեռուստասերիալները։
2005 թ. հուլիսի 7-ից 8-ը Դուբրովնիկում տեղի ունեցած Եվրոպական հեռարձակողների միության 56-րդ գլխավոր համագումարում Հայաստանի Հանրային հեռուստաընկերությունն ու ռադիոն դարձան Եվրոպական հեռարձակողների միության լիիրավ անդամ, որի արդյունքում 2006 թվականից Հայաստանը սկսեց մասնակցել Եվրատեսիլ երգի մրցույթին ։ 2001 թ․-ին Հանրային հեռուստաընկերության կողմից հիմնադրվեց «Նոր ալիք» հեռուստաընկերությունը, որը ցուցադրում էր երաժշտական և ժամանցային հաղորդումներ։ 2008-ին «Նոր ալիքը» լուծարվեց և նույն տարում ստեղծվեց Հանրային հեռուստաընկերության երկրորդ՝ «Արարատ» հեռուստաալիքը, որը սակայն դադարեցրեց իր գործունեությունը 2011 թվականին, զիջելով իր եթերային ալիքը «Շողակաթ» հեռուստաալիքին ։
2008 թվականին նվազեցին, այնուհետև եթերից դուրս եկան մի շարք շոու ծրագրեր, որոնց փոխարինելու եկան հայրենական արտադրության ֆիլմերն ու հաղորդումները։ Սկսվեց գեղարվեստական և հեռուստաֆիլմերի արտադրության նոր փուլ։
2007 թվականին Հեռուստաֆիլմերի «Երևան» ստուդիայում նկարահանվեց «Մի վախեցիր» 5 մասանոց ֆիլմը նվիրված Արցախյան պատերազմին, 2009-ին՝ «Սպանված աղավնի» գեղարվեստական ֆիլմը՝ Նար-Դոսի համանուն վիպակի մոտիվներով, 2010-ին հեռուստադիտողին ներկայացվեց Րաֆֆու «Խաչագողի հիշատակարանը» վեպի հիման վրա նկարահանված համանուն վերնագրով և հինգ մասից բաղկացած հեռուստատեսային գեղարվեստական ֆիլմը, 2011 թվականին՝ «Արտիստը»՝ Շիրվանզադեի համանուն պատմվածքի հիման վրա։ Արտադրված առաջին հայկական սերիալներից էին «Որբեր» և «Աննա» սերիալները (2009), 2013 թվականին՝ «Մեր գյուղը», 2014 թվականին՝ «Շտապ օգնություն» սերիալները։ 2015 թվականին ցուցադրվեց «Հատուկ բաժին» հեռուստասերիալը։
2010 թվականից առ այսօր եթերում է «Երգ երգոց» երաժշտական նախագիծը, 2013 թվականին բացվեց «Հայադարան» գրական հաղորդաշարը։
Անցում կատարվեց թվային հեռարձակման։
2014 թվականին ձեռք բերվեց «Avid» ընկերության համակարգը, (որն հաջողությամբ աշխատում էր մի շարք հեռուuտաընկերություններում (ОРТ, РТР, BBC, ABC)` տեսասերվերներով, համալրող բաղադրիչներով, ինչպես նաև համակարգչային գրաֆիկայի ընձեռած լայն հնարավորություններով։
2015 թվականին Հանրային հեռուստաընկերությունը Չինատանի Ժողովրդական Հանրապետության (ՉԺՀ) կառավարությունից ստացավ նոր՝ 10 տեսախցիկով զինված HD շարժական հեռուստատեսային կայան և HD արբանյակային հեռարձակման կայան։ Չինաստանի կառավարությունը Հանրային հեռուստաընկերությանը անհատույց տրամադրեց նաև թվային լրահավաք մեքենա։
2016 թվականի սեպտեմբերի 13-ին մեկնարկեց Հանրային հեռուստաընկերության 60-րդ եթերաշրջանը, և նույն օրը անցում կատարվեց բարձր հստակության (HD որակի) հեռարձակման ինչպես մետրային, այնպես էլ արբանյակային հաճախականությունների համար։
Ղեկավարություն
Առաջին ալիքի գործադիր տնօրենն է Հովհաննես Մովսիսյանը (2020 թ. նոյեմբերից) ։ Լրատվական բաժնի տնօրենը Պետրոս Ղազարյանն է։
Լրագրողներ և հաղորդավարներ
Հանրային հեռուստատեաընկերությունում տարբեր տարիների աշխատել են բազմաթիվ հայտնի լրագրողներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Հայաստանի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Հեռուստաընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1955 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Հայաստանի ընկերություններ Կատեգորիա:Հայալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերություն
Վալյավա (գյուղ, Կիցմանի շրջան)
Վալյավա (Валява), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կիցմանի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կիցմանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Տարածքով ամենամեծ լճերի ցանկ
Ցանկում ներառված են 4000 քառակուսի կիլոմետրից ավել մակերես ունեցող երկրային լճերը  ։ Այն չի ներառում ջրամբարները և ծովալճակները։
Լճերի ցանկ
* աղի լիճ։
Այս ցանկը չի ներառում սեզոնային լճերը, ինչպիսիք են Էյր լիճը (առավելագույնը 9500 կմ ²) և Տորենս լիճը (առավելագույնը 5745 կմ ²)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Լճեր Կատեգորիա:Թոփ ցանկեր
Բոբարզան
Բոբարզան, լեռ Իրանում, Կոտուր-Զագրոս լեռնահամակարգում։ Ուրմիա քաղաքից գտնվում է մոտավորապես 14 կմ հյուսիս ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի լեռներ Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգ
Ֆելիքս Խոջոյան
Ֆելիքս Ալբերտի Խոջոյան, հայ ֆուտբոլիստ և ֆուտբոլային մարզիչ։
Ակումբային կարիերան
Խոջոյանը Գյումրիի ֆուտբոլային դպրոցի սան է, ինչպես և «Շիրակ» ակումբի շատ խաղացողներ։ Ակումբի կազմում բարձրագույն լիգայում իր նորամուտը նշել է 1994 թվականին՝ մասնակցելով «ԿանԱԶ»-ի դեմ խաղում ։ Այն մրցաշրջանում նա անցկացրել է 13 խաղ և արժանացել առաջնության ոսկե մեդալի։ Այդ ժամանակից ի վեր հանդես է եկել թիմի հիմնական մասում, որի հետ մեդալների է արժանացել Հայաստանի առաջնությունում, ինչպես նաև հաղթել է Հայաստանի գավաթի և սուպերգավաթի խաղարկություններում։
2000 թվականի մրցաշրջանի ավարտին լքել է «Շիրակը» և տեղափոխվել Արարատի «Արաքս» ակումբ։ Առաջնության ավարտից հետո տեղափոխվել է «Բանանց» ֆուտբոլային ակումբ։ 2003 թվականի մրցաշրջանում Խոջոյանը հասցրել է անցկացնել երկու խաղ։ Առաջնության ընթացքում տեղափոխվել է իրանական «Պեգաղ Գիլան», որը հանդես էր գալիս առաջին լիգայում։ Ակումբի հետ կնքել է կես տարվա պայմանագիր։ «Պեգաղ Գիլանի» հետ անցել է բարձրագույն լիգա, ինչից հետո ղեկավարությունը պայմանագրի ժամկետը երկարացրել է մինչև երկու տարի։ 2004/05 մրցաշրջանի ավարտին «Պեգաղ Գիլանը» կորցրել է իր տեղը առաջնությունում, և Խոջոյանը տեղափոխվել առաջին լիգայի «Էստեգլալ»՝ պայմանագիր կնքելով մինչև 2008 թվականը։ Սակայն ֆինանսական դժվարությունները նրան ստիպել են վերադառնալ Հայաստան ։
Երկար ընդմիջումից հետո նա վերադարձել է «Շիրակ», որտեղ էլ նախատեսել էր ավարտել խաղացողի կարիերան։ 2009 թվականի դեկտեմբերի վերջին հայտնի դարձավ, որ «Շիրակից» հեռացել են չորս ֆուտբոլիստներ՝ Արարատ Հարությունյանը, Հովհաննես Դեմիրճյանը, Հենրիխ Բատիկյանը և Ֆելիքս Խոջոյանը։ Նրանցից առաջինը տեղափոխվել է այլ ակումբ, իսկ վերջիններն ավարտել են իրենց կարիերան ։
Մարզչական կարիերա
2009 թվականի մրցաշրջանի ավարտին տեղափոխվել է «Շիրակի» մարզչական շտաբ։ Խոջոյանը նշանակվել է գլխավոր մարզչի օգնական (այն ժամանակ գլխավոր մարզիչը Վարդան Բիչախչյանն էր) ։ Մեկ տարի անց ակումբ է եկել Սամվել Պետրոսյանը։ Վերջինս պաշտոնապես նշանակվել է ակումբի ադմինիստրատոր, սակայն փաստացի եղել է ակումբի գլխավոր մարզիչը։ Նրա օգնականներն են դարձել Խոջոյանը, Բիչախչյանն ու Արթուր Հովհաննիսյանը ։ Խոջոյանը, հաշվի առնելով գլխավոր մարզչի պաշտոնի բացակայությունը, նշանակվել է գլխավոր մարզչի պաշտոնակատար ։ 2011 թվականի մրցաշրջանի սկզբին մասնակցել է պարապմունքների՝ նպատակ ունենալով ստանալ  A կատեգորիայի լիցենզիա ։ 2011 թվականի Հայաստանի գավաթի խաղարկությունում «Շիրակը» 12 տարվա ընդմիջումից հետո հասել է եզրափակիչ, որտեղ պարտվել է «Միկային» 1:4 հաշվով։ Ամռանը Պետրոսյանն ազատվել է պաշտոնից վատ արդյունքների պատճառով, և ակումբը կրկին գլխավորել է Բիչախչյանը։ Քանի որ Բիչախչյանն ուներ A կարգի լիցենզիյա, Խոջոյանը դառնում է մարզիչ ։
2012 թվականի մարտին մարզիչներից ու հարհանգիչներից կազմված հայկական պատվիրակության կազմում այցելել է Ամստերդամ՝ մասնակցելու ՈւԵՖԱ Study Group Scheme նախագծին, որը նվիրված էր պատանեկան ֆուտբոլին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ուրարտուի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Շիրակի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Պոդլուբովո (այլ կիրառումներ)
Պոդլուբովո, կարող է վերաբերել՝
Ֆրից Ցերնիկե
Ֆրից Ցերնիկե (Frits Zernike, ), նիդերլանդացի ֆիզիկոս, Նիդերլանդների թագավորական ԳԱ անդամ (1946 թ․)։ Ավարտել է Ամստերդամի համալսարանը, որտեղ և ստացել է գիտությունների դոկտորի աստիճան (1915 թ․)։ 1913 թ․-ից աշխատել է Գրոնինգենի համալսարանում (1920-1958 թվականներին՝ պրոֆեսոր)։ Աշխատանքները վերաբերում են օպտիկային, էլեկտրամագնիսականությանը, մաթեմատիկական վիճակագրությանը և այլն։ Մշակել է օպտիկական սարքերի, մասնավորապես, հեռադիտակի և մանրադիտակի տեսությունը։ 1935 թ․-ին հայտնագործել է փուլային ցայտունության մեթոդը և ստեղծել առաջին փուլացայտուն մանրադիտակը։ Նոբելյան մրցանակ (1953 թ․)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Գյուտարարներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հոլանդացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Արմենուհի Ղամբարյան
Արմենուհի Արտաշեսի Ղամբարյան, հայ թարգմանչուհի, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1978 թվականից, ԽՄԿԿ անդամ 1955 թվականից։
Կենսագրություն
Արմենուհի Ղամբարյանը ծնվել է 1925 թվականի հունիսի 16-ին, Լենինականում։ Փոքր հասակում ընտանիքով փոխադրվել է Թիֆլիս։ 1946 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1948-1951 թվականներին ռուսաց լեզու և գրականություն է դասավանդել Թբիլիսիի համար 6 միջնակարգ դպրոցում։ 1951 թվականին ընտանիքով փոխադրվել է Երևան։ 1951-1955 թվականներին աշխատել է Երևանի «Ստալինեց» («Կոմսոմոլեց») թերթում` որպես սովորող երիտասարդության բաժնի վարիչ։ 1955-1958 թվականներին սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի ասպիրանտուրայում (ուսումնառությունը՝ Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանում)։ Նրա թարգմանությամբ (հայերենից) ռուսերեն լույս են տեսել Աբիգ Ավագյանի «Թախիծը» (Երևան, 1960), «Բենդ գյուղի վերջին բնակիչը» (Մոսկվա, 1968), Վարդգես Պետրոսյանի «Ճանապարհին» (Երևան, 1960), Գևորգ Էմինի «Յոթ երգ Հայաստանի մասին» (Մոսկվա, 1967, Երևան, 1970, Մոսկվա, 1979), Եղիշե Չարենցի «Հատընտիրը» (տողացի, Երևան, 1967), Կոստան Զարյանի «Վենետիկյան նորավեպ» (Լիտերատուրնայա Արմենիա» ամսագիր, 1969, համար 7), Գևորգ Էմինի «Հայկական սիմֆոնիա» («Լիտերատուրնայա Արմենիա» ամսագիր, 1970 համար 11), Լուսիկ Մելիքյանի (ամերիկահայ գրող) «Ամանորի գիշեր» («Լիտերատուրնայա Արմենիա» ամսագիր, 1975, համար 1) ստեղծագործությունները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Ռադիոհաղորդիչ
Ռադիոհաղորդիչ, ռադիոհաճախականությունների տիրույթում մոդուլված էլեկտրական տատանումներ ստանալու և այդ տատանումները որպես էլեկտրամագնիսական ռադիոալիքներ ճառագայթելու սարքավորում։ Ռադիոհաղորդիչը ռադիոկապում, հեռուստատեսության, ռադիոհաղորդման, ռադիոնավագնացության մեջ, ռադիոլոկացիայում և տեխնիկայի այլ բնագավառներում, ռադիոալիքների միջոցով ինֆորմացիայի հաղորդման սարքավորումների և համակարգերի կարևորագույն բաղադրիչն է։
Ռադիոհաղորդիչները տարբերվում են․ ըստ աշխատանքային ալիքների տիրույթի, տատանումների հզորության մոդուլման եղանակի (ամպլիտուդային, հաճախային, փուլային են), ակտիվ տարրի տիպի (լամպային, անզիստորային, մագնետրոնային են), նշանակման (կապի, ռադիոլոկացիոն և այլն), տեղակայման (ստացիոնար, շարժական)։ Պարզագույն (միակասկադ) ռադիոհաղորդիչներ պարունակում է ինքնագրգռումով գեներատոր, որը հաստատուն (հազվադեպ՝ փոփոխական) հոսանքի էներգիան փոխակերպում է ոադիոհաճախային տատանումների էներգիայի, ոդուլյատոր, ինչպես նաև էլեկտրասնման աղբյուր։ Դեցիմետրական և ավելի երկար ալիքների միջակայքում աշխատող (հատկապես միջին և մեծ հզորության) ռադիոհաղորդիչներները սովորաբար կազմված են տարբեր ֆունկցիաներ կատարող մի քանի աստիճաններից։
Ռադիոհաղորդիչների բազմաստիճանությունը կիրառվում է գլխավորապես կրող հաճախականության բարձր կայուն հաճախականության թույլատվությամբ հզոր տատանումների ստացման համար։ Փոքր հզորության ընթացքում գեներատորն արտադրում է ռադիոհաղորդիչներ աշխատանքային հաճախականությունից ավելի ցածր հաճախականության տատանումներ։ Հաջորդ աստիճաններում կատարվում է հաճախականության բազմապատկում։ Երբ հաճախականության կայունությանը ներկայացվում են խիստ պահանջներ, ընթացքում գեներատորից անմիջապես հետո դրվում է բուֆերային աստիճան, որ բացառում է հաջորդ, ավելի հզոր աստիճանների ազդեցությունը գեներատորի վրա։ Տատանումների հզորության մեծացման համար կիրառվում է տատանումների հզորության և լարման նախնական ուժեղացման աստիճան (կամ աստիճաններ), որը գրգռում է ռադիոհաղորդիչների ելքի հզոր աստիճանը և կոչվում է անկախ կամ արտաքին գրգռումով գեներատոր։ Ռադիոհաղորդիչների այս կամ այն պարամետրի փոփոխությամբ իրականացվում է ռադիոհաճախականության տատանումների մոդուլումը։ Մոդուլացված տատանումները կապի շղթաներով հաղորդվում են անտենային, կապի մալուխային կամ հաղորդալարային գծերին։
Կատեգորիա:Ռադիոտեխնիկա Կատեգորիա:Ռադիոհաղորդումներ Կատեգորիա:Ռադիոտեղորոշիչ կայաններ
Ջրաղացի աղբյուր
«Ջրաղացի» աղբյուր, ջրաերկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանում, որն աղբյուր է։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Սյունիքի մարզում, Բարձրավան գյուղից 0.5 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակարդակից 1350 մ բարձրության վրա։ Այն գրանցված է Հայաստանի բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» Հայաստանի Կառավարության որոշման համաձայն ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Սյունիքի մարզում
(7498) Բլանիկ
(7498) Բլանիկ (Blanik), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հունվարի 16-ին Զդենեկ Մորավեցի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,177186 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,1086 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2458 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2068,53 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174036 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 20,76° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Զդենեկ Մորավեցի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Անատոլի Խմելնիցկի
Անատոլի Խմելնիցկի (Анато́лий Ива́нович Хмельни́цкий, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան (1991) ։
Կենսագրություն
1960 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը և ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը։
1960 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Նիկոլայ Հարությունյան
Կենսագրություն
Նիկոլայ Հարությունյանը ծնվել է 1920 թվականին Գանձակ քաղաքում։ 1942 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, 1951 թվականին՝ Լենինականի պետական համալսարանը։ 1953-1954 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ ասպիրանտուրայի բաժնի պետ, 1955-1959 թվականներին աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտում, 1959-1971 թվականներին՝ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտում, 1971 թվականից՝ Արևելագիտության (Հին արևելքի բաժնի վարիչ) ինստիտուտում։ 1983 թվականից դասավանդել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ ուրարտագետներ
Ստեփանոս Սյունեցի (առաջին)
Ստեփանոս Սյունեցի (ծննդյան և մահվան տարեթվերն անհայտ են), V դարի հայ բանաստեղծ-երաժիշտ, Սյունիքի եպիսկոպոս ։ Որոշ հետազոտողներ Ստեփանոս Սյունեցի Առաջինին նույնացնում են Ստեփանոս Սյունեցի Երկրորդի հետ։
Հավանաբար եղել է Մեսրոպ Մաշտոցի և Սահակ Պարթևի կրտսեր աշակերտներից մեկը։ Հայկական «Շարականում» պահպանվել են հեղինակի շուրջ 80 ստեղծագործություններ ։ Սյունեցու աշխատությունները առանձնանում են բարձր գեղարվեստական արժեքով, էմոցիոնալ անմիջականությամբ և արտահայտչականությամբ։ Նրա բանաստեղծությունները և օրհներգերը («Հարության օրհնություն») պահպանել են V դարի երկրորդ կեսի հայկական օրհներգության բնորոշ գծերը։
Հնագույն և հազվադեպ գեղեցկությամբ աչքի ընկնող այդ երգերը կոչվում են «Յարութեան աւագ օրհնութիւնք» և կատարվում են Զատկին և առհասարակ բոլոր կիրակիներին (Սուրբ Հարությունը խորհրդանշող օրերին)։ Ստեղծվել են հայոց հնագույն Սաղմոսարան-Ժամագրքում ընդգրկված մարգարեական 10 օրհնությունների հարասությամբ և սկզբնապես երգվել են վերջիններին կից՝ որպես կցուրդներ։ Հորինվել են հայ հոգևոր ինքնուրույն երգի զարգացման վաղ շրջանում (ոչ ուշ քան V դ-ի կեսը)։ Բոլոր 80 երգերի ձայնակարգերի հիմքը պարզ է. ոչ մեկը բազմաճյուղ-ստեղի կամ զարտուղի եղանակով նմուշ չէ։ Զարտուղություն չկա նաև դարձվածք տիպի (2 շարքում) ձայնեղանակներում։ Երգերի ընթացքը միջակ է կամ չափավոր, եղանակները փոքրածավալ, սակայն աչքի են ընկնում մոնումենտալ ոճով և հնչյունների իմաստավոր փոխհարաբերությամբ։ Նկատելի են նաև երգերի զուտ գեղագիտական արժանիքները՝ տրամադրության խորություն, խոհականություն, ապրումների անկեղծություն, արտահայտության անմիջականություն։ Նրանց մի շարք նմուշներ շփման եզրեր ունեն Սահակ-Մեսրոպյան այն երգերի հետ, որոնք զերծ են հետսամույծ ակնհայտ փոփոխություններից։ Ստեփանոս Սյունեցին ստեղծագործաբար կիրառել է իր մեծ ուսուցիչների երաժշտաբանաստեղծական արվեստի լավագույն ավանդույթները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ հոգևոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Սյունիքի եպիսկոպոսներ
Պոդոլե (այլ կիրառումներ)
Պոդոլե, կարող է վերաբերել՝
Ինչո՞ւ մեռնել հանուն Դանցիգի
Հոդված
1939 թվականի մայիսի 4-ին Փարիզի L'Œuvre թերթում տպագրվել է նեոսոցիալիստ Մարսել Դեայի «Մեռնե՞լ հանուն Դանցիգի» (Mourir pour Dantzig?) հոդվածը ։ Դրանում ներկայացվել է Գերմանիայի կողմից Լեհաստանին ներկայացված վերջնագրի տեքստը, որով նա պահանջել է Դանցիգ ազատ քաղաքը փոխանցել Գերմանիայի տիրապետության տակ ։ Դեան դեմ է հանդես եկել այդ տարածքային վեճին Ֆրանսիայի միջամտելուն և Լեհաստանի օգտին հանդես գալուն ՝ պատճառաբանելով, որ դա հակասում է Ֆրանսիայի շահերին, իսկ Հիտլերն իբր թե Դանցիգն ստանալուց հետո կչափավորի իր «ախորժակը» ։ Դեան լեհերին մեղադրել է հիստերիկ վարքի և Եվրոպան ոչ անհրաժեշտ պատերազմի մեջ ներքաշելու մեջ, ֆրանսիացիներին կոչ է արել արյուն չթափել լեհ անպատասխանատու քաղաքական գործիչների համար և կասկած է հայտնել Լեհաստանի՝ տևական պատերազմ մղելու ունակության վերաբերյալ ։
Կողմ
Ըստ պատմաբան Կարոլ Գուրսկու՝ Մարսել Դեայի հոդվածն արժանացել է որոշակի ժողովրդականության Ֆրանսիայում և նրա սահմաններից դուրս. Ֆրանսիայում նրան սատարել են մտավորականության ներկայացուցիչները, ծայրահեղ աջամետները և իզոլյացիոնիստները , բայց Ֆրանսիայի բնակչության մեծամասնությունը (76 %) կողմ չի եղել Դեայի՝ պատերազմին չմիջամտելու կողմնորոշմանը ։ Հենրի Կիսինջերը պնդել է, թե արտահայտությունը նպաստել է ֆրանսիացիների բարոյալքմանը 1940 թվականին , սակայն դա վիճարկվում է պատմաբան Դևիդ Գորդոնի կողմից, որը կարծում է, որ այդ ժամանակ այն եղել է հասարակական կարծիքի շրջագծում ։ Մեծ Բրիտանիայում կարգախոսն ընդունվել է աջամետ կուսակցությունների կողմից, որոնց գլխավորում էր Բրիտանական ժողովրդական կուսակցությունը ։ Նմանատիպ արտահայտությունից չեն խուսափել նաև գերմանական պրոպագանդիստները Տարօրինակ պատերազմի ժամանակ ։
Դեմ
Ֆրանսիայի բնակիչների մեծ մասը դեմ է եղել Դեայի այդ առաջարկին. կառավարությունում, վարչապետ Թդուարդ Դալաիեից մինչև արտաքին գործերի նախարար Ժորժ Բոննեն, պնդել են, որ այդ կարգախոսը հակասում է այն ֆրանսիացիների շահերին, որ սատարում էին Լեհաստանի ու Ֆրանսիայի միությանը ։ Լեհաստանում հոդվածը դիմավորել են վրդովմունքով ՝ այն թարգմանելով «Մեռնել հանուն Գդանսկի» (Umierać za Gdańsk) և վերածելով տրամաբանական կոպիտ սխալի և միաժամանակ անվիճելի փաստարկի հօգուտ ռազմական միջամտության ։ Լեհական աղբյուրներն ներկայում էլ մեծ մասամբ պնդում են, որ Դեայի կարգախոսին սատարողների վերաբերյալ հարցման արդյունքները կեղծվել են, իսկ ֆրանսիացիներն ու բրիտանացիները լիովին կողմ են եղել լեհական արշավանքին չմիջամտելուն  , թեև Լեհաստանում մինչ օրս դրա վերաբերյալ միասնական եզրահանգման չեն եկել ։ Լեհերենում այդ արտահայտությունն օգտագործվում է նաև ներկայում՝ քաղաքական քննարկումների ժամանակ , ինչպես և անգլերենում և ֆրանսերենում   ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Ռացինսկայա Դաչա
Ռացինսկայա Դաչա (Рацинська Дача), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1824 թվականին։
Բեյուքգյունեյ
Բեյուքգյունեյ, լեռնագագաթ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Վայքի լեռնաշղթայի կատարային մասում, Վայոց ձորի մարզի Փոռ գյուղից հարավ-արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 2190 մետր ։
Ռացինսկայա Դաչա
2001 թվականի տվյալներով Ռացինսկայա Դաչա գյուղում բնակվում էր 244 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,119 կմ²։
Բեյուքգյունեյ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռնագրութուն
Ռացինսկայա Դաչա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1824 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Իսրայել-Արաբական Միացյալ Էմիրություններ հարաբերություններ
Իսրայելա-արաբական հարաբերություններ, միջազգային քաղաքական դիվանագիտական, ռազմական, մշակութային և այլ հարաբերություններ Իսրայել պետության և Արաբական Միացյալ Էմիրությունների միջև։ Մինչև 2020 թվականի օգոստոսը ԱՄԷ-ն պաշտոնապես չի ճանաչել Իսրայելի գոյության իրավունքը, և երկու պետությունների միջև պաշտոնապես դիվանագիտական կամ տնտեսական կապեր չեն հաստատվել։
Երկար տարիներ, այնուամենայնիվ, երկու երկրների ծառայությունները գաղտնի համագործակցել են տարբեր ոլորտներում, այդ թվում՝ պաշտպանական և հետախուզական։ Այդ համագործակցությունը գլխավորապես թելադրված էր իրանական միջուկային ծրագրի փոխադարձ դիմակայությամբ և դրա տարածաշրջանային ազդեցությամբ ։
2015 թվականին Իսրայելը պաշտոնական դիվանագիտական առաքելություն է բացել Աբու Դաբիում՝ էներգիայի վերականգնվող աղբյուրների միջազգային գործակալությունում  ։
2020 թվականի օգոստոսի 13-ին հայտարարվեց, որ երկու երկրները խաղաղության համաձայնագիր կկնքեն և ապագայում դեսպանատներ կբացեն։ Բացի այդ, կստորագրվեն պաշտպանական ոլորտում համագործակցության, ուղիղ ավիահաղորդակցության, ներդրումների, մշակույթի և առողջապահության ոլորտներում համագործակցության մասին համաձայնագրեր ։
Պատմություն
2009 թվականի հոկտեմբերին Իսրայելի երկու պատվիրակություններ Աբու Դաբի էին այցելել վերականգնվող էներգիայի միջազգային գործակալության վարչական կոմիտեի հանդիպման շրջանակներում, իսկ Իսրայելի դրոշը ի թիվս այլոց փակցված է եղել խորհրդաժողովում (դա ԱՄԷ-ում Իսրայելի դրոշի՝ պատմության մեջ առաջին հրապարակային ցուցադրությունն էր)։ Իսրայելական պատվիրակության կազմում էին Սիմոնա Գալպերինը, Իսրայելի ԱԳՆ մարդու իրավունքների և միջազգային կազմակերպությունների բաժնի տնօրենը (2017 թվականի հուլիսից Սինգապուրում Իսրայելի դեսպան) և դոկտոր Աբրահամ Արբիվը ենթակառուցվածքների զարգացման նախարարությունից ։
2012 թվականի ապրիլի 18-21-ը ընկած ժամանակահատվածում մոտ 12 իսրայելցի բժիշկ-սրտաբաններ հրավիրված էին Դուբայում անցկացված սրտաբանների համաշխարհային կոնգրեսին, սակայն նրանց մերժել էին մուտքի արտոնագրեր տրամադրել։ Բայց հրավիրված բժիշկներից 2-ը կարողացել են ներկա գտնվել միջոցառմանը՝ Թել Ավիվում գտնվող «Սորասկի» բժշկական կենտրոնից, իսկ մյուսը՝ «Ռաբին» բժշկական կենտրոնից։ Այնուամենայնիվ, իսրայելցիների տեղաշարժը քաղաքում սահմանափակվել է, նրանց թույլատրվել է միայն ներկա գտնվել կոնֆերանսին և արգելվել է բացակայել հյուրանոցից ։
2012 թվականին հաղորդվել է ԱՄԷ-ի կառավարության  իսրայելական ընկերությունների հետ բազմաթիվ կապերի մասին, որոնք զենք և տեխնիկա են մատակարարում, մասնավորապես, նավթային հանքավայրերի և ԱՄԷ-ի պետական սահմանների պահպանության համար։ Այսպես, էմիրաթական Critical National Infrastructure Authority-ն իր հիմնադրման օրվանից՝ 2007 թվականինց, համագործակցում է իսրայելցիների հետ՝ չնայած հրեական պետության հետ դիվանագիտական հարաբերությունների բացակայությանը։ Երկու երկրների միջև առևտրաշրջանառությունը 2011 թվականին կազմել է 300 մլն դոլար։ Հաղորդվում է, որ ամենաակտիվ իսրայելցի գործարարը, որն աշխատում է Էմիրություններում՝ Մատի Կոխավին, AGT ֆիրմայի սեփականատերը, որը տեսախցիկներ է մատակարարում դիտարկման համար, էլեկտրոնային ցանկապատեր և սենսորներ՝ ռազմավարական ենթակառուցվածքներին և նավթամթերքներին հետևելու համար ։
2014 թվականի հունվարին Իսրայելի էներգետիկայի և ջրային ռեսուրսների նախարար Սիլվան Շալոմը Աբու Դաբիում ներկա էր IRENA-ի համաժողովին, որը Քուվեյթի պատվիրակության անդամների կողմից այդ նույն խորհրդաժողովի բոյկոտի պատճառ դարձավ ։
2015 թվականի նոյեմբերին Իսրայելը բացել է իր ներկայացուցչությունը (դիվանագիտական առաքելությունը) Աբու Դաբիում՝ վերականգնվող էներգիայի միջազգային գործակալությունում (IRENA)։ Առաքելությունը բացել է Իսրայելի արտաքին գործերի նախարարության գլխավոր տնօրենը ։
2018 թվականի հունիսի 24-ից հունիսի 4-ը Բահրեյնում տեղի ունեցավ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կոնֆերանսը, որին հրավիրված էր և ներկա էր Իսրայելի պատվիրակությունը։ ԶԼՄ-ների տվյալներով՝ այս հանդիպումը քայլ է ԱՄԷ-ի և Սաուդյան Արաբիայի կողմից հարաբերությունների կարգավորման ուղղությամբ, որոնք «հող են նախապատրաստում» Բահրեյնի օգնությամբ    ։ Նույն թվականի սեպտեմբերին Նյու Յորքում ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի շրջանակներում տեղի է ունեցել իսրայելական «Մոսադ» հատուկ ծառայության ներկայացուցիչների և չափավոր սուննի միապետությունների ներկայացուցիչների հանդիպումը, որոնց թվում էին Սաուդյան Արաբիայի, ԱՄԷ-ի, Բահրեյնի և Եմենի ներկայացուցիչները։ Բանակցությունների գլխավոր թեման եղել է ահաբեկչությանը դիմակայելն ու իրանական խնդրի քննարկումը ։
2018 թվականի հոկտեմբերին Աբու Դաբիում անցկացվել է ձյուդոյի «Մեծ սաղավարտի» շարքի միջազգային մրցաշարը։ Հոկտեմբերի 29-ին մրցաշարի լուսաբանման համար Էմիրություններ ժամանած իսրայելցի լրագրողներից մեկը՝ Գիլադ Շալմորը, ձերբակալվել է ԱՄԷ հատուկ ծառայությունների կողմից հենց հյուրանոցում, որտեղ գտնվում էր իսրայելական պատվիրակությունը։ ԶԼՄ-ների տեղեկություններով՝ նրան 3 ժամ հարցաքննել են նույն հյուրանոցում, իսկ հետո 13 ժամ՝ ոստիկանական բաժանմունքում։ Էմիրաթական հատուկ ծառայությունները Շալմորին կասկածում էին իսրայելական հետախուզության հետ կապերի մեջ։ Հարցաքննությունից հետո լրագրողն ազատ է արձակվել և շտապել է անհապաղ հեռանալ ԱՄԷ-ից ։ Իսրայելի օրհներգը Աբու Դաբիում հնչել է երկրորդ անգամ այն բանից հետո, երբ Պյոտր Մատչիկը ոսկե մեդալ է նվաճել մինչև 100 կգ քաշային կարգում ։ Հաջորդ օրը իսրայելցի նախարար Ռեգևն այցելել է շեյխ Զայդի մզկիթ և հյուրերի համար նախատեսված մատյանում գրառում թողել եբրայերենով    ։
2019 թվականի հունվարի վերջին Հորդանանում տեղի ունեցավ արաբական երկրների գագաթնաժողովը, որտեղ Եգիպտոսի, Սաուդյան Արաբիայի, Արաբական Միացյալ Էմիրությունների, Հորդանանի, Քուվեյթի և Բահրեյնի արտաքին գործերի նախարարների քննարկման գլխավոր հարցերից մեկը դարձավ Իսրայելի հետ հարաբերությունների կարգավորումը ։
2019 թվականի մարտին Իսրայելի վարչապետ Նեթանյահուն հայտարարել էր, որ Իսրայելը հրեա ժողովրդի պետություն է։ Այս հայտարարությունը դժգոհություն է առաջացրել ԱՄԷ ԱԳՆ ղեկավար Անվար Գարգաշի մոտ, ով նշել է, որ նման բառերը «լեգիտիմացնում են ծայրահեղականներին» և «խոչընդոտում են խաղաղության առաջխաղացմանը» ։ Ընդ որում, երկու շաբաթ անց The National թերթին տված հարցազրույցում Գարգաշը նշել է, որ անցյալում արաբական երկրները լուրջ սխալ են գործել՝ հրաժարվելով Իսրայելի հետ հարաբերությունների կարգավորումից ։
Նույն ամսին ԱՄԷ-ն Սաուդյան Արաբիայի և Եգիպտոսի հետ միասին փորձել է ԱՊԼ խորհրդարանական վեհաժողովի նստաշրջանի ամփոփիչ փաստաթղթից հանել այն պարագրաֆը, որը դեմ է Իսրայելի հետ հարաբերությունների կարգավորմանը։ Սակայն նստաշրջանը նախագահող Հորդանանը մերժել է առաջարկը, իսկ հատկապես անհաշտ դիրքորոշում են որդեգրել Սիրիան, Լիբանանը և Պաղեստինյան ինքնավարությունը։ Նորմալացումն արգելող պարագրաֆի հեղինակ է դարձել Քուվեյթի խորհրդարանի նախագահ Մարզուք Ալ-Հանիմը ։
2019 թվականի ապրիլին հայտնի է դարձել, որ Իսրայելը կմասնակցի Համաշխարհային ցուցահանդեսին, որը տեղի կունենա Դուբայում 2020 թվականին ։
2019 թվականի հոկտեմբերին որոշ ԶԼՄ-ներ հաղորդել են, որ ԱՄԷ-ի կառավարությունը համաձայնել է Իսրայելի հետ հարաբերությունների կարգավորմանը՝ Իրանին համատեղ դիմակայելու համար։ Իսրայելական հեռուստատեսության 12-րդ ալիքը հաղորդել Է, որ նախաձեռնությունը բխում էր Իսրայելի ԱԳ նախարար Իսրայել Կացից, որը ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի շրջանակներում հանդիպել է Պարսից ծոցի երկրների ԱԳ նախարարների հետ    ։
Նույն ամսին Դուբայում տեղի է ունեցել ռոբոտատեխնիկայի FIRST Global Challenge համաշխարհային օլիմպիադան դպրոցականների համար։ Իսրայելի թիմը կարողացել է մասնակցել դրան և գրավել երկրորդ տեղը (արծաթե մեդալներ) ։
2019 թվականի դեկտեմբերին Դուբայ էր այցելել Իսրայելի կառավարական պատվիրակությունը՝ ԱԳՆ գլխավոր տնօրեն Յուվալ Ռոտեմի գլխավորությամբ։ Այցի ընթացքում քննարկվել է իսրայելցիների մասնակցությունը Expo-2020-ին, որը տեղի կունենա ԱՄԷ-ում։ Բանակցությունների արդյունքում կսկսվի իսրայելական տաղավարի շինարարությունը։ Բացի այդ, Ռոտեմը և  պատվիրակության անդամները բանակցություններ են վարել ԱՄԷ-ի կառավարության պաշտոնական ներկայացուցիչների հետ ։ Տաղավարի շինարարությունը սկսվել է 2020 թվականի հունվարի երկրորդ կեսին ։
2020 թվականի մայիսի 19-ին Թել Ավիվի անվան օդանավակայանում պատմության մեջ առաջին անգամ վայրէջք է կատարել «Etihad» ավիաընկերության Բեն Գուրոնի ինքնաթիռը, որն ուղիղ չվերթ է կատարել Աբու Դաբիից։ Նրա օդանավում եղել է հումանիտար օգնություն, որը նախատեսված էր Պաղեստինյան ինքնավարության և Գազայի հատվածի համար  ։ Սակայն պաղեստինյան կողմը հրաժարվել է մարդասիրական օգնություն ընդունել՝ այն համարելով ԱՄԷ-ի և Իսրայելի միջև հարաբերությունների կարգավորման պատրվակ և միջոց ։
Հարաբերությունների կարգավորում
2020 թվականի օգոստոսի 13-ին հայտարարվել է այն մասին, որ Իսրայելի և ԱՄԷ-ի միջև կստորագրվի հարաբերությունների կարգավորման մասին պայմանագիր ԱՄՆ-ի մասնակցությամբ։ Ի վերջո, երկու երկրների միջև հաստատվելու են լիարժեք դիվանագիտական հարաբերություններ, ներառյալ դեսպանությունների բացումը և ուղիղ ավիահաղորդակցության հաստատումը։
Դրանից հետո Իսրայելի նախագահ Ռեուվեն Ռիվլինը Արաբական Միացյալ Էմիրությունների գահաժառանգ շեյխ Մուհամմադ Բին Զաիդ Ալ Նահայանին պաշտոնական այցով հրեական պետություն այցելելու պաշտոնական հրավեր է ուղարկել։ Sky News Arabia հեռուստաալիքն է Աբու Դաբիից արաբերեն հեռարձակում ձայնագրել և պատմության մեջ առաջին անգամ ցուցադրել է Իսրայելի կառավարության ղեկավար Բենիամին Նեթանյահուի հետ հարցազրույցը ։
Հարաբերությունների պատմություն կարգավորումից հետո
2020 թվականի օգոստոսի 16-ին ուղիղ հեռախոսակապ է հաստատվել երկու երկրների միջև ։ Էմիրաթական «APEX National Investment» ընկերությունը և իսրայելական «Tera Group»-ն COVID-19 ոլորտում համատեղ հետազոտությունների անցկացման գործընկերային համաձայնագիր են ստորագրել։ Դա երկու երկրների միջև կնքված առաջին գործարար գործարքն է պատմության մեջ ։
Կարգավորման մասին հայտարարությունից 5 օր անց «Մոսադ» հետախուզական ծառայության ղեկավար Յոսի Քոենն այցելել է ԱՄԷ։ Նա բանակցություններ է վարել Էմիրությունների ազգային անվտանգության խորհրդի նախագահ շեյխ Թահնուն Բին Զաիդ Ալ Նահայանի հետ ։